comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in retributione quod despet: quia
dñs ib̃c mundum uenit saluare ñ
ꝑdere. Ideoq imemor est iniuriȩ
memor gratie: sicut in ꝓphetico li¬
bro testificatur ipse dicens. Ego
sum. ego sum: qui de leo inqͥtates
tuas. & memor non ero. Tu autem
memor esto: & iudicemur. Dic mi¬
quitates tuas ut iustificeris. Qui¬
cumq gͦ dicit iniquitates suas ddõ.
iustificatur: & quicumq iustificat.
retributionem ñ timet. s expopos¬
cit. Qui retributionẽ non timet:
uiuet. S quare dixit uilã. & ñ
dixit uinio: Quia hȩc uita non
est loco p̃mii: quia in loco mortis
est. Dolet ꝓpħa. in puluerem mor¬
tis se esse deductum. apls cupit ex
hoc mortis corpore liberari: & puta¬
mus quod de hac uita fibi blandiat
ꝓphetae Omnia hic plena mortis
sunt. Intrat mors ꝑ fenestram. in-¬
trat ꝑ hostun: nisi dñs hostio tuo
ponat custodiam. Deniq ex multi¬
loquio peccatum nascitur. Lege
mandata legis. & inuenies scͥptum:

Expanded text:
in retributione quod desperet, quia in retributione quod desperet, quia dominus Iesus mundum uenit saluare, non perdere, ideoque inmemor est iniuriae, memor gratiae, sicut in prophetico libro testificatur ipse dicens: ego sum ego sum, qui deleo iniquitates tuas, memor esto. et judicemur: dic iniquitates tuas, ut justificeris . Cugo dicit iniquitates suas deo, iustificatur, et quicumque iustificatur, retributionem non timet, sed exposcit, qui retributionem non timet, uiuet. Sed quare dixit \'uiuam\' et non dixit \'uiuo\' ? quia haec uita non est loco praemii, quae in loco mortis est. dolet propheta in puluerem mortis se esse deductum, apostolus cupit ex hoc mortis corpore liberari: et putamus quod de hac uita sibi blandiatur propheta? omnia hic plena mortis sunt; intrat mors per fenestram, intrat per os tuum, nisi dominus ori tuo ponat custodiam; denique ex multiloquio peccatum nascitur. lege mandata legis et inuenies scriptum,
Abbreviated transcription (Latin):
deret ei. Terram mouebat & here¬
bat ligno. celum obducebat in te¬
nebris: mundum crucifigebat &
crucifixus erat. Inclinabat caput¬
& exibat uerbum: exinanitus erat¬
& replebat omnia. Descendit deuis
ascendit homo. Ulerbum caro factã
est: ut caro sibi uerbi solium in dei
dertera uendicaret: Llulmus erat¬
& fluebat unguentum: scarabets
audiebatur. & deus agnoscebatur.
Respondit & xp̃. Ecce esbona pxi.¬
ma mea: ecce es bona. Qm̃ cognotie¬
rat eccłã misterium. & ꝓ totius mũ¬
di redemptione. crucifixum dñm
iħm predicabat. meretur audire:
ecce bona es. Quȩ me bonum dicis:
& ipsa bona es. Et quia uidisti
glorie meẽ decorem: & ipsa spetiosa
es. & decora. Quid est autẽ xp̃m
dicere. bona es uel decora es: nisi il¬
lud euanglĩcum. constans esto filia.
remissa sunt tibi peccata tua : Ex.¬
go cui xp̃c peccata donauit: recte
dicit. Retribue seruo tuo. ut iuiuã
& custodiam uerba tua. Hon ht̃

Expanded text:
deret ei, terram mouebat, et haerederet ei, terram mouebat, et haerebat in ligno, caelum obducebat tenebris, mundum crucifigebat, et crucifixus erat, inclinabat caput, et exibat uerbum, exinanitus erat, et replebat omnia. descendit deus, ascendit homo, uerbum caro factum est, ut caro sibi uerbi solium in dei dextera uindicaret, uulnus erat. et fluebat unguentum, scarabeus audiebatur. et deus agnoscebatur. Respondet ei Christus: ecce es bona. proxima mea, ecce es bona. quoniam cognouerat ecclesia mysterium et pro totius mundi redemptione crucifixum dominum Iesum praedicabat, meretur audire: ‘ecce es bona. quae me bonum dicis, et ipsa bona es et, quia uidisti gloriae meae decorem, et ipsa speciosa es et decora\'. quid est autem Christum dicere \'bona es\' uel \'decora es\' nisi illud euangelicum: constans esto, filia, remissa sunt tibi peccata tua? Ergo, cui Christus peccata donauit, recte dicit: retribue s er uo tuo; uiuam et custodiam u e rb a tu a. non habet
Abbreviated transcription (Latin):
lignum. non ita fraglat &o redolet
cum autẽ compunctum fuerit
artificis manu. tunc lacrimam
tionis ligno crucifixiis. inlacrima¬
bat popłm. ut peccata nr̃a cdilue¬
ret: & de uisceribris miscłie sue
fundebat unguentum dicens. Pat̾
dunicte illis: quia nesciunt quid
faciunt. Tunc ergo in ligno compũe-
tus lancea. exiuit de eo sanguis &
aqua. omni unguento suauior. ac-¬
cepta deo hostia. ꝑ totum mundũ
odorem sanctificationis effundens:
& quasi balsamum ex arbore sicuir¬
tus exibat e corpore. Unde ait. Sen¬
tio uirtutem exisse de me. Inde
opobalsamum expressius dicitur:
eo quod compunctione libani bal-¬
samum ꝑ cauernã punctionis eru-¬
perit. Compunctus gͥ iħc odorem
remissionis peccatortm & redemp¬
tionis effudit: nam & constricttis
crat uerbum cum esset homo factꝰ.
& pauꝑ factus est cum dities esset
ut nos illius inopia ditaremur. Po¬
tens erat & despitiendum se p̃buit:
ita ut herodes sꝑneret eum. & illu¬

Expanded text:
lignum, non ita fragrat et redolet, lignum, non ita fragrat et redolet, cum autem conpunctum fuerit artificis manu, tunc lacrimam temptationis ligno crucifixus inlacrimabat populum, ut peccata nostra dilueret, et de uisceribus misericordiae suae fundebat unguentum dicens: pater, dimitte illis, quia nesciunt quid faciunt. tunc ergo in ligno conpunctus est lancea et i-xiuit de eo sanguis et aqua omni unguento suauior, accepta deo hostia, per totum mundum odorem sanctificationis effundens, et quasi balsamum ex arbore, sic uirtus exibat e corpore. unde ait: sentio uirtutem exisse de me. inde opobalsamum expressio dicitur, eo quod conpunctione ligni balsamum per cauernam punctionis erumpit. conpunctus igitur Iesus odorem remissionis peccatorum et redemptionis effudit. nam et constrictus erat, uerbum cum esset, homo factus. et pauper factus est, cum diues esset, ut nos illius inopia ditaremur, potens erat, et despiciendum se praebuit, ita ut Herodes sperneret eum et inlu
Abbreviated transcription (Latin):
habebat ubi caput suum reclina¬
ret. Nunc autẽ iam redolet fides.
ideoq dicit eccła. Nardus mea cant
dedit odorem suum. Et dicit cũ
p̃sumptione: expectans retribu¬
tionem. Fraglat unguentum gr̃e
ex quo uirgo generauit: & dñs
iħc sacramentũ in carnationis as¬
sumpsit. Colligatio inquit gutte cam
frater meus michi inter media
ubera requiescet. Corptis enim
suscipiens dñs iħc. caritatis se um¬
culis illigauit. & non solum se men¬
bris nr̃is & passionibus naturalibꝰ
sedetiam cruci uuxit: ideoq sic̃
botrus in ȩccła fide & morali re¬
quiescit gratia. Nardus cypricon cant̾¬
sobrintis metis in uineis engaddi.
Si locum querimus regionis cuius¬
dam quȩ in iudea est locus sic dicit᷑.
in qua opobalsamum gignitur:
si interp̃tationem. engaddi tẽꝑta¬
tio latine significatur. In illis ergo
uineis lignum est: quod siquis cõ¬
pũgat unguentum emittit. hic
fructus est ligni. Si non incidatur

Expanded text:
habebat ubi caput suum reclinahabebat ubi caput suum reclinaret: nunc autem iam redolet fides ideoque dicit ecclesia: nardum meum dedit odorem suum et dicit cum praesumptione, expectans retributionem. Fragrat unguentum gratiae, ex quo uirgo generauit et dominus Iesus sacramentum incarnationis adsumpsit. colligatio, inquit, guttae frater meus mihi. inter media ubera mea requiescit. corpus enim suscipiens dominus Iesus c-aritatis se uinculis inligauit et non solum se membris nostris et passionibus naturalibus, sed etiam cruci uinxit ideoque sicut botryo in ecclesiae fide et morali requiescit gratia. nardum Cypri consobrinus meus, in uineis Engaddi. si locum quaerimus, regionis cuiusdam est quia in Iudaea et loeus sic dicitur, in qua opobalsamum gignitur: si interpretationem, Engaddi \'temptatio\' Latine significatur. in illis ergo uineis lignum est, quod, si quis conpungat, unguentum emittit; hic fructus est ligni. si non incidatur
Abbreviated transcription (Latin):
as. Erige ceruicem: redimicula
non iuncula geris. Multa quoq
animalia redimiculis gaudent.¬
& fa. lerari sibi magis quam nuda¬
ri uidentur. Gene tue sicut tur
micula ceruicis. libertatis attol¬
lant fidutiam. Lede est enim iu¬
gum xp̃i: & ideo certiit eonon
pͣmittr. sed leuatur. Sipmilitudi cuit¬
nes inquit auri. faciemus tibi ex
distinctionibus argenti: quo adus.¬
q rex est in declinatione fua. Ex
hisenim que ex lege funt & ꝓpħis
mediocriter ante crediderant
gloriam dñi iħti: & hereditas eiꝰ
diffusa ꝑ poplõs quo frequentius
examinata hoc amplitis est ꝓba¬
ta. Crebre enim ꝑsecutiones ec¬
clesie: instorũ nobis titulos mat᷑y¬
rii uictoriis ediderunt. Itaq sic̃
aurum bonum ita ȩccłia cũ urit᷑
detrimenta ñ sentit: s magis ful-¬
gor eius auget᷑. donec xp̃c ueniat
in regnum suũ. & reclinet caput
suum in ȩccłiȩ fide. Quicũ uenis¬
set ad oues ꝑditas domus isrł: non

Expanded text:
as. erige ceruicem; redimicula, as. erige ceruicem; redimicula, non uincula geris. muta quoque animalia redimiculis gaudent et falerari sibi magis quam nodari uidentur. genae sicut turtmicula ceruicis libertatis attollant fiduciam: leue est enim iugum Christi et ideo ceruix eo non premitur, sed leuatur. Similitudines, inquit, auri faciemus tibi ex distinctionibus argenti, quoad usque rex in declinatione sua. ex his enim, qui ex lege sunt et prophetis, mediocriter ante crediderant gloriam domini lesu, sed hereditas eius diffusa per populos quo frequentius examinata, hoc amplius est probata: crebrae enim persecutiones ecclesiae iustorum nobis titulos martyrii uictoriis ediderunt. itaque sicut aurum bonum, ita ecclesia, cum uritur, detrimenta non sentit, sed magis fulgor eius augetur, donec Christus ueniat in regnum suum et reclinet caput suum in ecclesiae fide. qui cum uenisset ad oues perditas domus Israel, non
Abbreviated transcription (Latin):
Delectatur dñs tali p̃catione: ut
ꝓpuritate conscientie. utaris auc¬
toritate. Tamen quo minus ui¬
deatur peticio arrogans. bene
addidit seruo tuo: in quo & hu¬
militatis est gratia. & premium
seruitutis. Qui enim uocatus est
in dño seruus: libertus est dm̃i.
Quare non p̃stimat fauorem do.¬
min: tam p̃tioso empttis sangui.¬
ne : Magnum tͥ est uocari pue¬
rum meũ. quasi ad seruum dr̃.
Si quis ergo est seruus & bene ser¬
uit dño. & nichil facit quasi ser¬
uus peccati. sed qui dicit seruus
inutilis sum. quod debui facere
feci: bene is dicit retribue seruo
tuo. Gloriosa seruitus sub qua
si nichil possit aduersarius de
tuo sͥ seruitio sibi uendicare. A¬
mat ergo xp̃c bomi libertatem
serutili. Demiq in canticis dicit.
Quam spetiose facte sunt gene
tcie sicut turturis: ceruix tira sic
redimicula. llultus liberior ẽ ubi
est caritatis conscientia: & portare
xp̃i iugum suatie est si ornam̃ta
putes ceruicis tue esse non onera.

Expanded text:
delectatur dominus tali precatione, ut delectatur dominus tali precatione, ut pro puritate conscientiae utaris auctoritate. Tamen, quo minus uideatur petitio adrogans, bene addidit: seruo tuo, in quo et humilitatis est gratia et praemium seruitutis. qui enim uocatus est in domino seruus, libertus est domini; quare non praesumat fauorem domini, tam pretioso emptus sanguine ? magnum tibi est uocari puerum meum quasi ad seruum dicitur. si quis ergo est seruus et bene seruit domino et nihil facit quasi seruus peccati, sed qui dicit: seruus inutilis sum, quod debui facere feci, bene is dicit: retribue seruo tuo. Gloriosa seruitus, qua si nihil possit aduersarius de tuo sibi seruitio uindicare. amat ergo Christus boni libertatem seruuli; denique in Canticis dicit: quam speciosae factae sunt genae tuae sicut turturis, ceruix tua sicut redimicula! uultus liberior est, ubi est castitatis conscientia, et portare Christi iugum suaue est, si ornamenta putes ceruicis tuae esse, non onera.
Abbreviated transcription (Latin):
git atq declinat: in hoc autẽ psal¬
mo qui est posterior quasi funda¬
tus uirtutis ꝓcessti. retribiti fibi
scdm fidei oꝑisq certamina dep̃¬
catur. Siquidem etiam paulus
qui ante dixerat. ñ sum dignts
tocari apłs: postea ait. Reposita
est michi corona iusticie. quam red¬
det michi dñs in illa die iustus ui¬
dex: non solum autẽ michi. s his
qui diligunt aduentum eiꝰ. Et
apłs sibi pollicetur: hic autẽ ad¬
huc uerecundius p̃catur. Quo uti.¬
q non insolentis arrogantiȩ. s in¬
nocentis est conscientiȩ. ab ipso cui
seruieris petere mercedem: qm̃
desꝑare segnitiȩ est materia sꝑari
autẽ incentinum laboris est. Pe¬
te gͥ confidenter si merita fuffta¬
gantur: ut alia petenda studiosi̾
elabores. quo ea peticione sis dig¬
nior. Quis athleta si desꝑet coro¬
nam. descendat in stadium: aut
si eam postulet. uictor offendat:
ꝓbatio spem facit: spes confiden¬
tiam. Iusti ergo talis oratio est.

Expanded text:
git atque declinat. in hoc autem psalgit atque declinat. in hoc autem psalmo, qui est posterior, quasi fundatus uirtutis processu retribui sibi secundum fidei operisque certamina deprecatur, siquidem etiam Paulus, qui ante dixerat: non sum dignus uocari apostolus, postea ait: reposita est mihi corona iustitiae, quam reddet mihi dominus in illa die, iustus iudex, non solum autem mihi, sed e t his qui diligunt aduentum eius. et apostolus sibi pollicetur, hic autem uerecundius adhuc precatur, quod utique non insolentis adrogantiae, sed innocentis est conscientiae, ab ipso cui seruieris petere mercedem, quam desperare segnitiae materia, sperare autem incentiuum laboris est. Pete igitur confidenter, si merita suffragantur, ut talia petendo studiosius elabores, quo ea petitione sis dignior. quis athleta, si desperet coronam, descendat in stadium aut. si eam postulet uictor, offendat? probatio spem facit, spes confidentiam. iusti ergo talis oratio est;
Abbreviated transcription (Latin):
taindum iniquitates nr̃as restituaᷤᷤ
nobis: & hic poscit retributionem ͦ
Illa uidetur uox peccatoris esse. hec
bene sibi conscii qui p̃mia bomi oꝑis
exposcat. llude possumus etiã hoc
utelligere quod eiꝰ ꝑsona psalmus
iste formetur: qui natus ex uirgine
ꝓ totius mundi redemptione. ad
dextram patris sedere p̃sumat: sic̃
ipse ait. Amodo uidebitis filium
hominis sedentem ad dexteram
urtutis. Non est tam̃ alientm:
nec arrogans. Si cenim dauid re¬
munerationem a dño deo suo pro
egregiis laboribus postulet: p̃roga¬
tiua est fidei atq iusticie de dñi
fauore mercedem usur pare. Deni¬
q reprehendit᷑ petrus: quia suꝑ
fluctus ambulans humano magis
dubitauit affectu. quã apłica auc-¬
toritate p̃sumpsit. In euangłio qͦ
docemur habere fidem: & non he-¬
fitare de his que fupra hominem
sunt gerendis. Merito ergo datrid
in suꝑiorbus quasi adhuc imꝑfec¬
tus scdm peccata sibi reddi refu¬

Expanded text:
cundum iniquitates nostras restituas cundum iniquitates nostras restituas nobis, et hic poscit retributionem ? illa uidetur uox peccatoris esse, haec bene sibi conscii, qui praemia boni operis exposcat. unde possumus etiam hoc intellegere, quod eius persona psalmus iste formetur, qui natus ex uirgine pro totius mundi redemptione ad dexteram patris sedere praesumat, sicut ipse ait: amodo uidebitis filium hominis sedentem ad dexteram uirtutis. Non est tamen alienum nec adrogans, si Dauid remunerationem a domino deo suo pro egregiis laboribus postulet: praerogatiua est fidei atque iustitiae de domini fauore mercedem usurpare. denique reprehenditur Petrus, quia super fluctus ambulans humano magis dubitauit affectu quam apostolica auctoritate praesumpsit. in euangelio quoque docemur habere fidem et non haesitare de his quae supra hominem sunt gerendis. merito ergo Dauid in superioribus, quasi adhuc inperfectus, secundum peccata sibi reddi refu
Abbreviated transcription (Latin):
naason bene intelligitur. xp̃c: qi
uirga aaron conuersa in serpen¬
tem illos serpentes egyptios decio¬
rauit. Has ergo diuitias habeamꝰ
his delectemur: ut currant nobis
equi rationabiles & cõmoiemur
inp̃ceptis eoium. Et ideo ait. In
mandatis tuis exercebor: & confide¬
rabo uias tuas. Qui enim exercet᷑
in uerbis aplõrum. ih̃u dñi man¬
data cognoscit: & considerat uras
eiꝰ quibus finis est xp̃c quiait. ego
sum uia. Et in tuis iusticiis medi¬
tabor: non obliuiscar uerborum
tuorum. Admonet hic locus. me¬
mores scͥpturarum nos esse debere:
& iusticias eiꝰ non solum sermone
sed etiam oꝑis imitatione medita¬
ri. Non enim qui disputant legem
& non faciunt quȩ legis sunt: sed qͥ
factores legis sunt iustificantur.
hebreos gunel: quȩ latine re¬
tributio dicitur. Deniq pͥmo sta¬
tim uersu hoc ostenditur. Retri¬
bue inquit seruo tuo. Quomodo
supra ipse dauid ait. non scđm
peccata nr̃a reddas nobis. neq se¬

Expanded text:
Naason bene intellegitur Christus, quia Naason bene intellegitur Christus, quia uirga Aaron conuersa in serpentem illos serpentes Aegyptios deuorauit. has ergo diuitias habeamus, his delectemur, ut currant nobis equi rationabiles et commoremur in praeceptis eorum. Et ideo ait: in mandatis tuis exercebor et considerabo uias tuas. qui enim exercetur in uerbis apostolorum, Iesu domini mandata cognoscit et considerat uias eius. quibus finis est Christus, qui ait: ego sum uia. Et in tuis iustitiis meditabor, non obliuiscar uerborum tuorum. admonet hic locus memores scripturarum nos esse debere et iustitias eius non solum sermone, sed etiam operis imitatione meditari. non enim qui disputant legem et non faciunt quae legis sunt, sed qui factores legis sunt iustificantur. Hebraeos Gimel, quae Latine retributio dicitur. denique primo statim uersu hoc ostenditur. Retribue, inquit, seruo tuo. quomodo supra ipse Dauid ait: non secundum peccata nostra reddas nobis neque se
Abbreviated transcription (Latin):
ne popłorum esse sublimis. & to¬
to curunferri orbe: tanquã cur¬
rus equis uelocibus stipra mun-¬
tum rapta ascendit ad sponsum.
Deniq & in poster iorbus canticoꝵ
partibus dicit. Posui te currus a cm¬
minadab. Multos currus habet
in se eccła: quos omines spiritalibꝰ
abenis dñs regit. Et una anima
multas cogitationes habet. quas
dm̃i habena restringit. & reuocat
ne quo in p̃ruptu nr hic currus
feratur. Aminadab autẽ: inter¬
p̃tatione significatur pater bene¬
placiti. Ctius filitis legitur in nu-¬
meris naason pͥnceps popłĩ: qui
sit intellige interp̃tatione ser-¬
pentinus. Et istud agnoscis si re-¬
petas: quia sicut serpens. pepen-¬
dit in ligno qui redemit. Ergo
amima carrus est dei: ut ira eiꝰ
& libido. & tumor. & omnes secu¬
lares concupiscentiȩ refrenentur.
Eccłã quoq curriis est dei. quȩ re-¬
genda est gubernaculis xp̃i: ne di¬
uersorum poplõium motus eam
dissensionesq ꝑturbent. Ille qͦ

Expanded text:
ne popne popto circumferri orbe, tamquam currus equis uelocibus supra mundum rapta ascendit ad sponsum. Denique et in posterioribus Canticorum partibus dicit: posui te currus Aminadab. multos currus habet in se ecclesia, quos omnes spiritalibus habenis dominus regit, et una anima multas cogitationes habet, quas domini habena restringit et reuocat, ne quod m praeruptum noster hic currus feratur. Aminadab. autem interpretatione significatur \'pater beneplaciti, cuius filius legitur in Numeris Naason princeps populi: qui sit, intellege interpretatione \'serpentinus\', et istud agnoscis, si repetas, quia sicut serpens pependit in ligno qui te redemit. Ergo anima currus est dei, ut ira eius et libido et timor et omnes saeculares concupiscentiae refrenentur. ecclesia quoque currus est dei, quae regenda est gubernaculis Christi, ne diuersorum populorum motus eam dissensionesque perturbent. illo quoque
Abbreviated transcription (Latin):
curribus pharaonis assimilaui te
ꝓxima mea. In ꝗtio dum uelocitim
equorum cursui similitudo eccłiȩ
comparari. uidetur: estimatur di¬
ues enus gratia. Nongͥ unam eqtiã
diuitis regis accipias: sed absolute
ꝓ equitatu. ut sepe dicimus. qualis
ouis illius est ꝓ grege outum. Phxi¬
rao gͥ ut potentissuntis rex & pre¬
dities: habebat equos potentes. llñ
& scͥptura dicit. Currus pharaons
quasi potentissimum gentis ad bel¬
lorum usum: & stibsidium ꝑtelian.¬
di. Deniq his curribus pharao fu¬
gientes hebreos facile comprehen¬
dit. Sĩc ergo equi uincti concordit̾
trahunt currum. & patienter sus.¬
cipiunt iugum. & portant con-¬
grua gratia. & iugi illitis suscep¬
tione mansuescant: fic & congre¬
gatio nationum gentilibus indomi¬
ta morbus se ante iactabat. ubi uͦ
suscepit iugum dicentis. tollite iu¬
gum metm quia leue est. & onus
meum. quia suaue. & cepit spon¬
sa xp̃i concordia & mansuetudi¬

Expanded text:
curribus Pharaonis adsimulaui te, curribus Pharaonis adsimulaui te, proxima mea. in quo dum uelocium equorum cursui similitudo ecclesiae conparari uidetur, aestimatur diues eius gratia. non igitur unam equam diuitis regis accipias, sed absolute pro equitatu, ut saepe dicimus: \'qualis ouis illius est?- pro "grege ouium". Pharao igitur, ut potentissimus rex et praediues, habebat equos potentes, unde et scriptura dicit \'currus Pharao\' quasi potentissimum genus ad bellorum usum et subsidium proeliandi: deniqgientes Hebraeos facile comprehendit. Sicut ergo equi juncti concorditer trahunt currum, et patienter suscipiunt jugum, et portant congrua cum gratia, et jugi illius susceptione mansuescunt: sic et congregatio nationum gentilibus indomita moribus se ante jactabat; ubi vero suscepit jugum dicentis: tollite jugum meum . . . . quia leve est: et onus meum, quia suave est ; et coepit Sponsa Christi concordia et mansuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
scientia. In tantum doctrina apłi
corinthii ꝓfecerunt: ut qui ante
ñ poterant nͥ sic̃ paruuli lac solum
bibere. postea in omnibus diuitiis
abundarent cognitionis & uerbi.
Delectabatur ergo dauid in omm¬
bus diuitiis cognitionis scientie sa¬
pientiȩ : in omni actu bonorum
oꝑtim. Et siquis nunc intentus di¬
uinis. criplicem illam sapientiȩ
pulchrior erit ȩxequende rationalis
moralisq doctrine gratiam tenens
Qui ꝓphetica enigmata dei sp̃u
reuelante cognouerit. euangłis alꝗ.¬
tudinem in operibrs & confiliis
comprehenderit. apłici sermonis
moralitatẽ aduerterit: is tanquã
in omnbus diues uberem capiet
uoluptatem. Et quia suranis est
corporalis uoluptas. ideo non quasi
pro gratiȩ qualitate cum spiritalibꝰ
comꝑatur: sed quasi ad testimoniũ
suauitatis arcessitur. Siquidem &
apls docet inuisibilia & sempiter.¬
na dei: a nobis ꝑ ea intellecta esse
que facta funt. In canticis quoq
habemus scͥptum. Et que meẽ in

Expanded text:
scientia . In tantum doctrina Apostoli scientia . In tantum doctrina Apostoli Corinthii profecerunt, ut qui ante non poterant nisi sicut parvuli lac solum bibere, postea in omnibus diabundarent cognitionis et uerbi. delectabatur ergo Dauid in omnibus diuitiis cognitionis scientiae sapientiae, in omni actu bonorum operum. et si quis nunc intentus diuinis triplicem illam sapientiae nis pulchrior erit, exequendae rationalis moralisque doctrinae gratiam tenens. qui prophetica aenigmata dei spiritu reuelante cognouerit, euangelii altitudinem in operibus et consiliis conprehenderit, apostolici sermonis moralitatem aduerterit, is tamquam in omnibus diues uberem capiet uoluptatem. Et quia suauis est corporalis uoluptas, ideo non quasi pro gratiae qualitate cum spiritalibus conparatur, sed quasi ad testimonium suauitatis arcessitur, siquidem et apostolus docet inuisibilia et sempiterna dei a nobis per ea intellecta esse quae facta sunt. in Cantic-is quoque habemus scriptum: equae meae in
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ os ꝓphetarum locutus ẽ. Os
enu dei ꝓpbeta intelligitur: cui
dicitur. Clama. Et ille ait. Qa
clamabo: Et inspiratum est: ut
diceret. Omnis caro fenum. Qd
utiq locutus. oris dei functus offi¬
tio est: quia locutꝰ est iudicium dĩ.
Ergo ꝓpħica oracula iam ñ abys¬
sus sed etiam ipsa ficut abysfus:
quia nemo potuit in celo uel in t̾ra
nunc ad sextum uersum. In uia
inquit testimoniorum tuorum
delectatus sum: sicut in omnibus
duntiis. Alii in auro. alii in ar-¬
gento. alii in uestimentis. alii in
possessiombus. uinets oleis. segeti¬
bus. aliĩ in oꝑibus picture. mar.¬
morum. in diuersis deniq singłi
delectationes habent: spiritalis
in uia testimoniorum celestium
delectatur tanquã omne possi¬
dens patrimonium inominibus
diues. ficut apłs dicit. Gratras ago
deo meo semꝑ ꝓ uobis. in gratia dĩ
nr̃i quȩ data est uobis in xp̃o iłiu:.
quia in omnib diuites facti estis
in ipso. in omni uerbo & in omni

Expanded text:
per os prophetarum locutus est. os per os prophetarum locutus est. os enim dei propheta intellegitur, cui dicitur: clama, et ille ait: quid clamabo? et inspiratum est, ut diceret: omnis caro faenum. quod utique locutus oris dei functus officio est, quia locutus est iudicium dei. ergo prophetica oracula iam non abyssus, sed etiam ipsa sicut abyssus, quia nemo potuit in caelo uel in terra nunc ad sextum uersum. Inuia, inquit, testimoniorum tuorum delectatus sum sicut in omnibus diuitiis. alii in auro, alii in argento, alii in uestibus, alii in possessionibus uinetis oleis segetibus, alii in operibus picturae, marmorum, in diuersis denique singuli delectationes habent: spiritalis in uia testimoniorum caelestium delectatur tamquam omne possidens patrimonium, in omnibus diues, sicut apostolus dicit: gratias ago deo meo semperpro uobis in gratia dei nostri quae data est quia in omnibus divites facti estis in ipso, in omni verbo, et in omni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa: iusticias quinto uersu dicit.
In labiis meis: ꝓnuntiatui omnia
iudicia oris tui. Et quomͦ alibi dĩc.
indicia tua sicut abyssus multa.
quomͦ apłs ait. o altitudo sapien-¬
tiȩ & scientiȩ dei. quam inscruta¬
bilia sunt udicia eiꝰ. & muestigabileᷤᷤ
uie eiꝰ. quis enim cognouit sensum
dñi s Si inscrutabilia funt iudicia.¬
dicia oris tui: S fortasse non eadẽ
sunt udicia dei: que iudicia oris
eiꝰ. Si alia sunt benedicit᷑. Cogita¬
tionibus tuis quis sunilis erit:
Et ideo inscrutabilia sunt iudica
eiꝰ: quia ex parte cognoscimꝰ. & ex
parte ꝓpħamus. Si autẽ nullus
nisi xp̃c hoc dicit. quis potest di-¬
cere ego & pater unum fumts:
Distinguamus tñ. nec uereamur
ne impugnet se uelut contrariis
scͥptura uenerabilis. Considere¬
mus enim quia ũ dixit iudicia
oris eius. sicut abyssus multa. sed
iudicia dei estimare que occtilta
nobis non patefecerit: iudicia au¬
tẽ oris eius que annuntiauerit.

Expanded text:
propheta iustitias quinto uersu dicit: propheta iustitias quinto uersu dicit: in labiis meis pronuntiaui omnia iudicia oris tui. et quomodo alibi dicit: iudicia tua sicut abyssus multa? quomodo apostolus ait:s o altitudo sapientiae et scientiae dei! quam inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! quis enim. cognouit sensum domini? si inscrutabilia sunt idicia oris t u i? sed fortasse non eadem sunt iudicia dei quae iudicia oris eius. si alia sunt, bene dicitur: cogitationibus tuis quis similis erit?, et ideo inscrutabilia sunt iudicia eius, quia ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus. si autem nullus nisi Christus hoc dicit, qui potest dicere: ego et pater unum sumus? Distinguamus tamen nec uereamur, ne inpugnet se uelut contrariis scriptura uenerabilis. consideremus enim, quia non dixit: \'iudicia oris eius sicut abyssus multa., sed iudicia dei aestimare quae occulta nobis non patefecerit, iudicia autem oris eius quae adnuntiauerit et
Abbreviated transcription (Latin):
& dignus habitus cui comitterent᷑
archana sapientie absconderit ea
in coide suo. ne peccaret deo: quasi
habens eloquia dei gratias agit di-¬
cens. Benedicttis es dñe. Et deside¬
rat ipsum decorem habere. cupienᷤ
cognoscere secreta legis. quã interp̃
hebreum. & seruierit tibi annis
sex & reliqua. quibus p̃mifsum est
has iusticias. quas ꝓpones in conspec-¬
tu filiorum ifrł. Hec a dño querit
discere. que homines docere ñ pote¬
rant: nisi deus ante docuisset. Quȩ
postea quã a xp̃o didicerunt apłi
eccłã dicit. Introduxit me rex inen
cubiculum suum. hoc est in illud
secretum suum in quo funt thesau¬
ri scientiȩ & cognitionis sue: ideoq
tibi dicitur cum oras. intra in cuibi¬
culum titum. quod fignificat men¬
tis animeq secretum. In hoc cubi¬
calum iusticiarum. sponsa se popos¬
cit induci: cum post odorem unguẽ.¬
ti excurrerit. quod semꝑ flitit. oo
numquã deficit. Ideo quasi edoctꝰ

Expanded text:
et dignus habitus, cui committerentur et dignus habitus, cui committerentur arcana sapientiae, absconderit ea in corde suo, ne peccaret deo, quasi habens eloquia dei gratias agit dicens: benedictus es , domine, et desiderat ipsum doctorem habere, cupiens cognoscere secreta legis, et quemadmoduHebraeum et seruierit tibi annis sex et reliqua, quibus praemissum est: has iustitias quas propones in conspectu filiorum Israel, haec a domino quaerit discere, quae homines docere non poterant, nisi deus ante docuisset. quae posteaquam a Christo didicerunt apostoli, ecclesia dicit: introduxit me rex in cubiculum suum, hoc est in illud secretum suum, in quo sunt thesauri scientiae et cognitionis suae. ideoque tibi dicitur: cum oras, intra in cubiculum tuum, quod significat mentis animique secretum. in hoc cubiculum iustitiarum sponsa se poposcit induci, cum post odorem unguenti excurrerit, quod semper fluit et numquam deficit. Ideo quasi edoctus
Abbreviated transcription (Latin):
is qui ꝑdiderit diuina misterra:
posteritatem anime sue seminari.¬
umq meritorum habere non pos.¬
sit. Caue gͦ: ne diuitras tuas ꝑtidi
ꝓdas. Et si amicitiam simulent.
non illis aꝑias interiora domus tis
ñ reseres thesauros regios. quos ba¬
bylonii scire non debent: ne ueni¬
ant & capiant posteros tuos. & se.¬
minariũ uirtutis abscidant. Hoc
est quod etiam in euangelio dicit
dñs. Nolite mittere margaritas
uras porcis. Ideo bene facit qͥ absco¬
dit eloquia dm̃i in corde suo. sicut
abscondebat ꝓpheta dauid: sicut
dei cordis nr̃i greno debemus oꝑ¬
re. debemts abscondere: Quarti
uersu dicitur. Benedictus es dñt
doce me iustificationes tuas. Non
enim quictunq dixerit dñe dñe
ipse intrabit in regnum celortumn:
sed qui uoluntatẽ dei fecerit. Ideo
iste qui correxit tuam suã a iutien¬
tute sua. custodierit uerba dei in
toto corde. quesierit dñm deum
suum. nec repulstis sit a mandatis di.

Expanded text:
is, qui prodiderit diuina mysteria, is, qui prodiderit diuina mysteria, posteritatem ani- , mae suae seminariumque meritorum habere non possit. Caue ergo, ne diuitias tuas perfidis prodas et, si amicitiam simulent, non illis aperias interiora domus tuae: non reseres the -; sauros regios, quos Babylonii scire non debent, ne ueniant et capiant posteros tuos et seminarium uirtutis abscidant. hoc est, quod etiam in euangelio dicit dominus: nolite mittere margaritas uestras porcis. ideo bene facit, qui ahscondit eloquia domini in corde suo, sicut abscondebat propheta Dauid, sicut dei cordis nostri gremio debemus operire, debemus abscondere! Quarto uersu dicit: benedictus es, domine, doce me iustificationes tuas; non enim quicumque dixerit: domine domine, ipse intrabit in regnum caelorum, sed qui uoluntatem dei fecerit. ideo iste, qui correxerit uiam suam a iuuentute sua, custodierit uerba dei, in toto corde quaesierit dominum deum suum nec-repulsus sit a mandatis dei
Abbreviated transcription (Latin):
at. Vnde & corinthiis dicit. Lac uob̃
potum dedi: non escam. Nondum
enim poteratis: sed nec adhuc potes¬
tis. Ideo hos intranfita uidet: ma-¬
net autẽ apud ephesios. quod osti¬
um sibi magnum aꝑtum esset. no-¬
tum facere gentibus misterium
xp̃i. Ideo & salomon temptis esse
loqtiendi docet. Pre ceteris autem
dñs ihc in euangłio declarat fuo:
dicens. simile esse regnum celorum
thesauro. abscondito in agro. Utiq
non aurũ non argentum. ñ pecu¬
sed eloquia dm̃ eloquia casta argen¬
tum igne examinatum quibus iꝑ¬
sum regnum acquirit᷑. Hunc ergo
thesaurum sapientie & cognitionis.
absconditum in agro quo plantata
sunt uerba scͥpturarum celestium
cum inuenerit homo. abscondit il¬
lum in corde stio. nec diutilgat eum.
sciens quia si ditiuilgauerit babylo¬
niis thesaurum dei. magnam os¬
fensam contrahit: ut dicatur ei se¬
mone ꝓpħico. de semine tuo acci¬
pient. & facient spadones in domi
regis. Per que significatur. quia

Expanded text:
at. unde et Corinthiis dicit: lac uobis at. unde et Corinthiis dicit: lac uobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis. sed nec adhuc potestis. ideo hos in transitu uidet, manet autem apud Ephesios, quod ostium sibi magnum apertum esset, notum facere gentibus mysterium Christi. ideo et Salomon tempus esse loquendi docet. Prae ceteris autem dominus Iesus in euangelio declarat suo, dicens simile esse regnum caelorum thesauro abscondito in agro. utique non aurum, non argentum, non pecused eloquia domini, eloquia casta, argentum igne examinatum, quibus ipsum regnum adquiritur. hunc ergo thesaurum sapientiae et cognitionis absconditum in agro, in quo plantata sunt uerba scripturarum caelestium, cum inuenerit homo, abscondit;; illum in corde suo nec diuulgat eum, sciens quia, si diuulgauerit Babyloniis thesaurum dei. magnam offensionem contrahet, ut dicatur ei sermone prophetico: de semine tuo accipient et facient spadones in domo regis. per quae si-< gnificatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Incorde inquit meo abscondi elo-¬
quia tua. ut non peccem tibi. ꝓꝑ-¬
terea ergo: misteriũ regis bonũ
est abscondere. Peccat enim deo:
qui cõmissa sibi secreta misteria.
putauerit indignis esse uulganda.
Periculum itaq est dicere non so-¬
lum falsa. s etiam uera: siquis
ea insinuet quibus non oportet
Quod uitium quadriꝑtitũ ẽ uel
adulationis uel auaritie. uel rac¬
tantie. uel loquacitatis in caute:
quia dum adulari uult aliquis
ei cui loquit᷑ effundit misterium.
Nonnulli etiam studio luchri m̾ce¬
dem ꝓditionis secunt᷑. ut tegenda
filentio uendant loquendo: alii ut
plura nosse uideantur. & scientiã
siram iactent. aꝑiunt quod celare
deberent. Periq dum fine p̃iudi¬
cio locunt᷑: uerbum emiitunt. qd̃
reuocare non possunt. Ideo uir lati¬
datur serius. & non otiose. Erat
homo abscondens sermones suos. ut
apłs paulus. qui nouit quid loqͥt᷑
singłis: & quando quid loqui debe-¬

Expanded text:
In corde, inquit, meo abscondi eloIn corde, inquit, meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi. propterea ergo mysterium regis bonum est abscondere; peccat enim deo, qui commissa sibi secreta mysteria putauePericulum itaque est non solum falsa dicere, sed etiam vera, si quis ea insinuet quibus non oportet. Quod vitium quadripartitum est, vel adulationis, vel avaritiae, vel jactantiae, vel loquacitatis incautae; quia dum adulari vult aliquis ei cui loquitur, effundit mysterium. Nonnulli etiam studio lucri mercedem proditionis sequuntur; ut tegenda silentio vendant loquendo. Alii, ut plura nosse videantur, et scientiam suam jactitent, aperiunt quod celare deberent. Plerique dum sine judicio loquuntur, verbum emittunt, quod revocare non possunt. Ideo vir laudatur serius, et non otiose. Erat homo abscondens ser- mones suos, ut apostolus Paulus, qui nouit quid loquatur singulis et quando quid loqui debe
Abbreviated transcription (Latin):
calorem fidei non habet: tolerabi¬
lius illi fuerat fidem non accepis-¬
se. quam neglȩxisse. Est enunte-¬
pidus peior. frigido: ut iudeus
qui sibi uidetur fidem habere
quam non habet. Quanto tole¬
tabiliorem causam gentilis ht̃
qui potest dicere non cognoui
legem. non audiui ꝓpħas ideo ñ
credidi: quã ille qui legit omĩa
quibus uenturum iħũ crederet
& non credidit: Neuter quidem
excusatur. nec ille qͥ legit. nec il¬
le qͥ legere noluit: sed plus de¬
linquit qui negauit quod lege¬
rat. quã qui oꝑa non fecit. quȩ
facienda non cognouit. Quanta
autẽ fidei & iusticie grã ẽ ut in¬
ore dei sit qui fidem tenet et
opera exercet iusticie & quantũ
amittit quẽ uomuerit ex oie
eiecerit: Quã pius tam̃: qui &
iustos in ore suo tenet. & iniustos
non ante uomit. quam denuntiet
enomendos. ut uel huiꝰmodi admo¬
nitione contiersi. dignum aliqͥd
effitiant quod non uomant᷑. Nẽ
tercium uersiculum consideremꝰ.

Expanded text:
calorem fidei non habet, tolerabicalorem fidei non habet, tolerabilius illi fuerat fidem non accepisse quam neglexisse. est enim tepidus peior frigido, ut Iudaeus, qui sibi uidetur fidem habere quam non habet. quanto tolerabiliorem causam gentilis habet, qui potest dicere: \'non cognoui legem, non audiui prophetas, ideo non credidi, quam ille, qui legit omnia quibus uenturum Iesum crederet, et non credidit! neuter quidem excusatur, nec ille qui legit nec ille qui legere noluit; sed plus delinquit qui negauit quod legerat quam qui opera non fecit quae facienda non cognouit. quanta autem fide et iustitiae gratia est, ut more dei sit, qui fidem tenet et opera exercet iustitiae, et quantum amittit, quem uomuerit ex suo eiecerit! quam pius tamen, qui et iustos in ore suo tenet et iniustos non ante euomit quam denuntiet euomendos, ut uel huiusmodi admonitione conuersi dignum aliquid efficiant quo non uomantur! nunc tertium uersiculum consideremus.
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a. Abstulit illis sanctificationẽ
altare thumiamatis. & orationis sa¬
crarium. ꝓpitiatorium. altare sagi¬
fitiorum. sacerdotum & leuitarũ
ministeria. & tñ cum hec sublata
essent oinna que scłm legis man¬
pata habebant. ait apłs. Nunqͥd
reppulit deus hereditatem suã:
N inquid reppulit: sed conclitsit
omnia in incredulitate ut omni¬
um misereatur. Sunt ergo qui
ad tempus a mandatis ꝓpter mi¬
sericordiam repellunt᷑: sicut & il¬
lis consulitur. qui uomunt᷑. Nã
quemadmodum manens incor¬
pore quod uomendum est plus
acescit: ita qui debet excludi si
retineatur. nec se corrigat totũ
corpus exulcerat. Merito angłõ
laodicie eccłẽ dicit. testis fidelis:
&uerus. Scio oꝑa tua qura neq
frigidus es neq calidus. Utinam
frigidus esses aut calidus: sed qr
tepidus es incipiam te euomere
ex ore meo. Aꝑte negligentram
grauiore dampnat iudicio: quã
imprudentiam. frigidus est enĩ
qui fidem nescit: calidus qui scĩ
sp̃c feruore succensus est. Qui gͦ

Expanded text:
rta. abstulit illis sanctificationem, altare thymiamatis et orationis sacrarium, propitiatorium, altare sacrificiorum, sacerdotum et leuitarum ministeria, et tamen, cum haec sublata essent omnia, quae secundum legis mandata habebant, ait apostolus: numquid reppulit deus hereditatem suam? non, inquit, reppulit, sed: conclusit omnia in incredulitate, ut omnium misereatur. Sunt ergo, qui ad tempus a mandatis propter misericordiam repelluntur, sicut et illis consulitur qui uomuntur. nam quemadmodum manens in corpore, quod uomendum est, plus acescit, ita qui debet excludi, si retineatur nec se corrigat, totum corpus exulcerat. meritoque angelo Laodiciae dicit testis fidelis et uerus: scio opera tua, quia neque frigidus es neque calidus. utinam frigidus esses uel calidus! sed quia tepidus es, incipiam te euomere ex ore meo. aperte neglegentiam grauiore damnat iudicio quam inprudentiam; frigidus est enim qui fidem nescit, calidus qui sancti spiritus feruore succensus est. qui ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ enigiata hystoria docet. Moy¬
ses in montis syna suꝑcilio erat.¬
& erat solus popls̃ in ualle in imo
montis. presbiteri in parte mon¬
tis supͣ merita plebis: s plurimo
int̾uallo a moysi meritis seꝑati.
Non om̃s in uertice neq in ino
om̃s. s ꝑopłs: moyses solus in uer¬
tice sẏna montis. qͥ latina inter¬
p̃tatione dr̃ tẽptatio. Et tu si
supra tẽptationes ascenderis. &
contͥto corde detuleris p̃cem deo:
ꝑtimus eris. Si mundo corde fue¬
ris: & tudm uidebis. Beati enim
mundo corde: qr ipsi dm uidebut̃.
es dñe: & omĩa p̃cepta tura ueri-¬
tas. Iudeus hoc ñ potest dicere:
qui ñ recipit dñm iħm. Seꝑatiit
enĩ se: nec in ueritate s in umibra
credit. Quomͦ dicit p̃cepta tua
agnoscat. qͥ ueritate & plenitudi¬
ne circumcisionis sue totum mũ¬
dum redemit: Octatius uersus
⁊̃. Inttio cognoui de testimoniis

Expanded text:
per aenigmata historia docet. Moyper aenigmata historia docet. Moyses In montis Sina supercilio erat et erat solus. populus in ualle in imo montis, presbyteri in parte montis supra merita plebis. sed plurimo interuallo a Moysi meritis separati. non omnes in uertice neque in imo omnes, sed populus; Moyses solus in uertice Sina montis. qui Latina interpretatione dicitur \'temptatio\'. et tu, si supra temptationes ascenderis et contrito corde detuleris precem. deo proximus eris, si mundo corde fueris et tu deum uidebis; beati enim m u ndo corde, quia ipsi deum uidebunt.  omnia praecepta tua ueritas. Iudaeus hoc non potest dicere, qui non recipit dominum Iesum; separauit enim se nec in ueritate, sed in umbra credit. quomodo dicit: praecepta tua agnoscat, qui ueritate et plenitudine circumcisionis suae totum mundum redemit? Octauus uersus est: initio cognoui de testimon iis
Abbreviated transcription (Latin):
dignatur aꝑire: conclauia non
uult penetrare neqͥtiȩ. An uͦ cã
anime nr̃e uigor. putrem corporis
refugiat portionem. quo eius
gratiã corrupti artus sentire ñ
possint: deus corrupte animȩ
menbra quedã dignat᷑ habitare:
diffundit᷑. Siue manꝰ. siue pes.
siue digitꝰ: particeps sensus est.
Derpotest alicubi deesse sapientit
alicubi eiꝰ decem deesse maiestas
Sane fugientes ñ retinet. ñ cogi
inuitos: neq fastidit appropin.¬
quantes. Et illius quidem uittꝰ
illius uerbum ds̃. omnibus ꝓpe
est. in ipso enĩ constant omina.
& ipse ẽ caput corporis ȩccłiȩ. in
qͦ omnis inbabitat plenitudo:
s plerosq ab eo peccata secernũt
De quibus scͥptum ẽ. Ecce qui
elongant se a te ꝑibunt. Ulnde
sanctus ait. Michi autẽ adhere¬
re deo bonumẽ. Et apłs ait: Nõ
longe esse deum ab uno quoq
omnibus presto ẽ. bonitatis suȩ
mun̾e: sed ꝓpior ẽ illis qͥ contrito
sunt corde. Quod uetus quoq

Expanded text:
dignatur aperire, conclavia non dignatur aperire, conclavia non vult penetrare nequitiae. 41. An vero cum animae nostrae vigor putrem corporis refugiat portionem, quod ejus gratiam corrupti artus sentire non possint; Deus corruptae animae membra quaedam dignatur habitare? diffunditur, sive manus, sive pes, sive digitus particeps sensus est: Dei potest alicubi deesse sapientia, alicubi ejus deesse majestas? Sane fugientes non retinet, non cogit invitos: sed neque fastidit appropinquantes: et illius quidem virtus, illius Verbum Deus omnibus prope est: In ipso enim constant omnia, et ipse est caput corporis ecclesiae in quo omnis inhabitat plenitudo. sed plerosque ab eo peccata secernunt, de quibus dictum est: ecce qui elongant se a te peribunt. unde sanctus ait: mihi autem adhaerere deo bonumest, et apostolus ait non longe esse deum ab unoquoque omnibus praesto est bonitatis suae munere, sed propior est illis qui contrito sunt corde. Quod uetus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
uideas orientẽ tibi solem iusticie.
S caue. ne eos stipule festuca ꝑ¬
turbet. Siquid sordis in oculo mẽ¬
tis fuerit tue. ñ poteris intueri:
siquid egͥtudinis. plus grauabit.
Confusam oculoꝵ aciem lux ferte:
maioremq dolorem excitat. Sit gͦ
simplex ocultis tuus. ne incipiat¬
totũ corptis tuum esse tenebrosũ
& uacillet in lumine. fĩc sunt ce¬
corũ uestigia. Hunquid siquis ostia
domus suie claudat: solis est culꝑa
qd ñ illtminat domum eiꝰ : Ergo
siquis peccatorum suorũ repagulis
obserandã mentẽ ꝓpͥam indicaue¬
rit. & uerbi a se splendorẽ stultꝰ
auertat. ac sibi inferat. insipien¬
cie cecitatẽ: catisari poterit. qd̃
sol iusticie noluerit intͣre. aut
infirmitatẽ luminis celestis ar
intrabo. Siqͥs gͦ ñ aꝑuerit: nu¬
qͥd ñ ingredientis. & ñ magis non
aꝑientis ẽ culpa: Nichil quidẽ
deo ẽ obseratum. nichil clausum
et̾no lumini. s portas malitie de¬

Expanded text:
videas orientem videas orientem sed caue ne eos ulla stipulae festuca perturbet. si quid sordis in oculo mentis fuerit tuae, non poteris intueri, si quid aegritudinis, plus grauabit; confusam oculorum aciem lux ferit maioremque dolorem excitat. sit ergo simplex ocultotum corpus tuum esse tenebrosum, et vacillet in lumine, sicut sunt caecorum vestigia. 40. Numquid si quis ostia domus suae claudat, solis est culpa quod non illuminet domum ejus? Ergo si quis peccatorum suorum repagulis obserandam mentem propriam judicaverit, et Verbi a se splendorem stultus avertat, ac sibi inferat insipientiae caecitatem; causari poterit quod sol justitiae noluerit intrare, aut infirmitatem luminis coelestis argintrabo . Si quis ergo non aperuerit, numquid non ingredientis, et non magis non aperientis est culpa? Nihil quidem Deo est obseratum, nihil clausum aeterno lumini: sed portas malitiae de
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dei. splendor etermis. qͥ
etiam occulta mentis illuminat:
que ñ potest sol iste penetrare:
llerbum enim dei gladitis sp̃ital
est: usq ad diisiones animȩ atq
artuum medullarumq ꝑtieniens.
De quo dicit iustꝰ symeon ad oya¬
Ram. Et tuã ipsius animam ꝑ¬
transibit gladius: ut reuelentur
maltorum cordium cogitationes.
Penecrat gͦ animam: & quasi cã¬
dor et̾ne lucis illtstrat. S quam¬
ins diffuse ꝑ omnes & in omnes
&o supra omnes potestates sit. qi
omnibus ex uirgine natus est
bonis & malis. sicut & solem fuũ.
oriri iubet suꝑ bonos & malos:
illum tamen fouet qui appropin
quat sibi. Sicut enim a se fulgo¬
rem solis excludit. qui fenestras
domus sue clauserit. locumq
tenebrosum in qͦ ditier setͣ elege¬
rit: ita qui se auerterit a sole
nusticiȩ. ñ potest splendorem eiꝰ
aspic̾e. In tenebris ambulat: &
in omnĩ luce ipse sibi causa ẽ
ut tota domus tua ueri fulgore
solis illuceat: aꝑi ocalos tuos ut

Expanded text:
ueroum dei, splendor aeternus, qui ueroum dei, splendor aeternus, qui etiam occulta mentis inluminat quae non potest sol iste penetrare? uerbum enim dei gladius spiritalis est, usque ad diuisiones animae atque artuum medullarumque perueniens. de quo dicit iustus ad Mariam: et tuam ipsius animam pertransibit gladius, ut reuelentur multorum cordium conetrat ergo animam et quasi candor aeternae lucis inlustrat. sed quamuis diffusae per omnes et in omnes et supra omnes potestatis sit. quia omnibus ortus ex uirgine est, et bonis et malis, sicut et solem suum oriri iubet super bonos et malos, illum tamen fouet qui adprquat sibi. Sicut enim a se fulgorem solis excludit, qui fenestras domus suae clauserit, locumque tenebrosum in quo diversetur, elegerit; ita qui se averterit a sole justitiae, non potest splendorem ejus adspicere: in tenebris ambulat, et in omnium luce ipse sibi causa estenestras; ut tota domus tua veri fulgore solis illuceat: aperi oculos tuos, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pressa est. Si quidem hec ꝑ os
ꝓphȩ locutus est dei filius. in ꝑso¬
na hominis locutus. qui ꝑ incar¬
nationem descendit m̃ t̾ras. ꝑ re¬
furrectionem ascendit in celum.
ꝑ corporis mortem penetrauit in¬
fernum: ut solueret alligatos. Aut
si ad ꝓpħam referas. aduertis ex¬
pressum qd̃ ubiq manꝰ & dexte¬
ra dei xp̃c assistat: ubi pater
ds̃. &. sanctus dei sp̃c. An cum
de sole dubitare nequeamus. qd
p̃cedente die toto orbe radios dif¬
fundat suos. & omnibus lumen
infundat. quẽ etiam illi qui ui¬
dere ñ possunt. sentiunt. tam̃ ae¬
ris ipsius fotu esse p̃sentem. ubi
enĩ deest calor illiꝰ. qͦ radii eitis
ñ ꝑueniunt. cum discussis noc¬
tis aut nubium tenebris illu¬
minat terras. in celo falget. in
mari rutilat. feruet in t̾ris: de
sole gͦ ñ dubitas qd̃ ubiq resplen¬
deat. de deo dubitas qd̾ ubiq ful¬
geat: Splendor gloriȩ ens & yma¬
go substantie eius qͥd ñ penetret

Expanded text:
pressa est. Siquidem haec per os pressa est. Siquidem haec per os Prophetae locutus est Dei Filius, in persona hominis locutus, qui per incarnationem descendit in terras, per resurrectionem ascendit in coelum, per corporis mortem penetravit infernum, ut solveret alligatos. Aut si ad Prophetam referas, advertis expressum quod ubique manus et dextera Dei Christus assistat, ubi Pater Deus, et sanctus Dei Spiritus. 38. An cum de sole dubitare nequeamus, quod procedente die toto orbe radios diffundat suos, infundat. quem etiam illi qui uidere non possunt sentiunt tamen aeris ipsius fotu esse praesentem — ubi enim deest calor illius ? quo radii eius non perueniunt, cum discussis noctis aut nubium tenebris inluminat terras ? in caelo fulget, in mari rutilat, feruet in terris —, de sole ergo non dubitas quod ubique resplendeat, dedeodubitas quod ubique fulgeat splendor gloriae eius et imago substantiae ? quid non penetret