comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣ. Crueem sustintut. ut fios a peccatis
purgaret. & ipse qui ita humiliatus ẽ:
sedet .i. quiescit & regnat. sublimatus.
loco: & dignitate. In greelsis autem di¬
cens. non in loco concludit dm̃. s osten¬
eminentiorem. sicut & ꝑ dexteram. ñ
dm̃i de formauit : s similitudinem hotio¬
ris de monstrauit. Confessus enĩ. incħ¬
aliud demonstrat: nisi honoris equali¬
tatem. Contemplare sapientiam pauli.
rare gr̃am. Non enim suã intelligenti
fudit. Attende ergo. ꝑ quales apłica sa¬
pientia: eos subleuat gradus. & quali¬
ter eos ad ipsum apicem pietatis adlu¬
cit. ubi antequã deficerent: & eos obs¬
euritas oceuparet. uidt quomͦ cos ad
inferiora reuocauit. Qñq enĩ. q̃ sunt
humilitatis eloquit᷑. qñq uero: altiora
insonat. nec semꝑ in humilib remanet.
nec in excelsis ꝑdurat. s ueluci quib¬
dam gradib nlmnc ad alta fastigia suble¬
uatur. nunc ad inferiora decłinatur
Siẽut enĩ qui infantulũ quẽpiã adex¬

Expanded text:
: Crucem sustinuit, ut nos a peccatis purgaret, et ipse qui ita humiliatus est, sedet, id est quiescit et regnat sublimatus aloco et dignitate. In excelsis enim dicens, non in loco concludit Deum, sed osteneminentiorem, sicut et per dexteram non Dominum deformavit, sed similitudinem honoris demonstravit. Confessus enim nihil demonstrat aliud, nisi honoris aequalitatem. Contemplare sapientiam Pauli, rare gratiam. Non enim suam intelligentiafudit. Attende ergo per quales apostolica sapientia eos sublevat gradus, et qualiter eos ad ipsum apicem pietatis adducit, ubi item antequam deficerent et eos obscuritas occuparet, vide quomodo eos ad inferiora revocavit. Quandoque enim quae sunt humilitatis eloquitur, quandoque vero altiora insonat, nec semper in humilibus remanet, nec in excelsis perdurat, sed veluti quibusdam gradibus nunc ad altiora fastigia sublevatur, nunc ad inferiora declinatur. Sicut enim qui infantulum quempiam ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
Ataende qualit̾ hic duas rectas uias ingͥdit᷑.
Iuna quidẽ reuocat nos a nefando errore sa¬
bellii. alia uͦ ab arriane ĩpietatis errort. ne
putet᷑ pat̾ ł unicũ ñ hr̃e: uel filtꝰ extͣneus a
patrt subsist̾e. St̾ tnĩ qͥdã. qui cũ extraneũ

Expanded text:
Attende qualiter hic duas rectas vias ingreditur, una quidem revocans nos a nefando errore Sabellii, alia ab arianicae impietatis errore, ne putetur Pater vel unicum non habere, vel extraneus a Patre subs
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ds̃. siue filiꝰ. qđ reuera dignsꝰ ẽ illo
nom̃. ꝓpͥetatem ostendit. ñ adoptionem.
qr nis cẽt ꝓpri filiꝰ: ñposset ex hoc
apłs amplitudinẽ honoris asserere
priꝰ aut̃ filiꝰ t̃ide ipso patre genitus.
Si aut̃ adoptionis grã esset filius: ñ solũ
patre. s etiam angłis minor eẽt. Cui¬

Expanded text:
s, sive Filius, quod revera dignius est illo nomen proprietatem ostendit, non adoptionem, quia nisi esset proprius Filius, non posset ex hoc Apostolus amplitudinem honoris asserere. Proprius autem Filius est de ipso Patre genitus. Si autem adoptionis gratia esset Filius, non solum Patre, sed etiam angelis minor esset.
Abbreviated transcription (Latin):
liua quiddã nobis insinuat .s. qm̃ in medium tꝑe ꝑ
currente. qñ iã ꝑximi eramꝰ ad penã : qñ oĩa carismna¬
tã qͥeu̾ant: tõ ampliores extitimꝰ ⁊ digniores. qđ pru¬
denter astruit dicens. nouissime lo. E ds̃ nob̃ filiis il¬
loꝵ patrũ. ne aluid putet᷑ nobis locutꝰ ꝗͣ ilł. ꝗđ ꝑo

Expanded text:
in medium tempore currente, quando jam proximi eramus ad poenam, quando omnia charismata quieverant, tunc ampliores exstitimus et digniores, 232 quod prudenter astruit, dicens: Novissime locutus Deus nobis filiis illorum patrum, ne aliud putetur nobis locutus quam illis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ostendit eiꝰ trcellentiã qua cuncta crea¬
uit & gub̾nat : humilitatis eiꝰ benigni¬
tatẽ cõmendat hic. Cõmonet it nos c̾rucis.
mox: ⁊ resurrõnis. & ascensionis. ubi ait.
dicit. iam ad nos ꝑtinet. qͦs a peccõ purgat.

Expanded text:
quam ostendit ejus excellentiam qua cuncta creavit et gubernat, humilitatis ejus benignitatem hic commendat. Commonet enim nos crucis, mox et resurrectionis et ascensionis, ubi ait: dicit jam ad nos pertinet quos a peccato purgat.
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ c̃: qr ꝑ ip̃m fec̾it dĩ oĩa. hie eĩ nẽ
sũmã aueforitatis attribuit. ex eo qđ
eũ auctoritate euncta gnb̾nat. ⁊ ꝯti¬
net. Sieut enĩ ab eo creata st̃ oĩa: ita
ꝑ eũ immutabilem ꝯseruant᷑. Crrato
Quȩ uirtus. łi. ab eis q̃ condidit regendis ali¬
qñ cessaret. simul omniũ rerũ spẽs inͦ doi¬

Expanded text:
dictum est, quia per ipsum fecit omnia. Hic ei nunc summam auctoritatis attribuit, ex eo quod cum auctoritate cuncta gubernat et continet. Sicut enim ab eo creata sunt omnia, ita per eum immutabilem conservantur. Creatoris quae virtus si ab eis quae condidit regendis aliquando cessaret, simul omnium rerum species
Abbreviated transcription (Latin):
minor stut angłis ꝑassione: & maior ac
melior: etiã gre plenitudine. de qua. ñ
ipsi angłi: ad m̃surã accipiunt. Ideo att
ctus : quanto differentiꝰ nom̃ .i. difse¬
rentiorem honorificentiã quã añ .s. he
⁊ ascendit. & qr boc posset hr̃e & ñ pre
illis: addit. p̃ iłł. Nam dũ mortalis sti¬
it: differens nomen hũit: qr angłi mi¬
nistrabant ei. postquã mmortalis:
magis differens ẽ: qr honor abilior atq
p̾cłarior illis ꝑ oĩa ertitit. Iõ q addit.
pre illis. Uel hereditauit .i. hũit .no. dif.¬

Expanded text:
minor fuit angelis passione, et major ac melior etiam gratiae plenitudine, de qua etiam ipsi angeli ad mensuram accipiunt. Ideo ait ctus, quanto differentius nomen, id est differentiorem honorificentiam quam anteet ascendit, et quia hoc posset habere, et non prae illis. Addit prae illis. Nam dum mortalis fuit differens nomen habuit, quia angeli ministrabant ei, postquam immortalis magis differens, quia honorabilior atque praeclarior illis per omnia exstitit. Ideoque addit, prae illis, vel, haereditavit, id est habui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑͥ ꝓpħas tꝑc ꝓmissioniᷤᷤ. Tp̃s tñi ostituit dñi ꝓmissis
ouis : & t̃ꝑs eis q̃ ꝓmisit implendis. ꝓmissionũ tp̃a. ha¬
buert̃ ꝓpħas afflatos & impletos uerbo diuisq ad io¬
ħem. ab illo aut̃ usq infinem: tp̃s ẽ implendi q̃ ꝓmis¬
sa ft̃. Unicus di fili uentus erat ad homines. assũptu¬
rus hoĩem. ⁊ ꝑ idfut̾us hõ. morit᷑us. resurrectus. as¬
censuriis. seseurꝰ ad dext̾am ꝑatͥs. implet᷑us in genci¬
nuntiandũ fuit ełm uenturũ. ut ñ subito ueniens hor

Expanded text:
 promissionis. Tempus enim constituit Dominus promissis suis, et tempus eis quae promisit implendis, promissionum tempora habuerunt prophetas afflatos et impletos Verbo Dei usque ad Joannem. Ab illo autem usque in finem, tempus est implendi quae promissa sunt. Unicus Dei Filius venturus erat ad homines, assumpturus hominem, et per id futurus homo, moriturus, resurrecturus, ascensurus, sessurus ad dexteram Patnuntiandum fuit eum venturum, ut non subito veniens horr
Abbreviated transcription (Latin):
tinendi uoluit designare. ꝑ methaphorã il¬
loꝵ: qui sñ ullo labore. u̾bo.ł digito: moucit
aliqͥ. ⁊ efficiunt. ita xꝑc. molem creat᷑e ma¬
gnitudint̃ q sine labore otinet & gub̾nat.
Item attende. qͣ cũ hic dicat apłs. xꝑm oĩa
ubi ait. ꝑ qũe stcit ⁊ scła. tamꝗͣ. fac̾e ipse
ñ posset. si ei ñ porrcrisset pat̃ dext̾am. uł

Expanded text:
nare, per metaphoram illorum qui sine ullo labore verbo vel digito movent aliquid vel efficiunt, ita Christus molem creaturae magnitudinemque sine labore continet et gubernat. Item, attende quod cum hic dicat Apostolus Chrisubi ait, per quem fecit, tanquam facere ipse non posset. Si enim porrexisset Pater dexteram, vel
Abbreviated transcription (Latin):
bos tñ ce cepisse dm̃s. & si poterimꝰ in erea¬
t᷑is inuenire aliqua coena: ñ tñ gn̾ans &
gn̾atũ. sicut intrinitate. gn̾anti. coet̾nũ u¬
nigenitũ. In ereat᷑is enĩ ñ exeo tp̃t incipit
gen̾atũ.: ex quo gn̾ans. In creatore u̾ ñ p̃cesfit
genitor genitũ. Non posst̾ gͥ cõꝑari tp̃ali
a ct̃nis integra colłone. s tñ possunt exali¬
qua tenui & parua similitudine: coeua co¬
tt̾nis cõꝑari. Inueniamꝰ itaq cocua. Nam
de seript᷑is ad monem̃ ad has similitudi

Expanded text:
bos tamen esse coepisse dicimus. Et si poterimus in creaturis invenire aliqua coaeva, non tamen generans et generatum, sicut in Trinitate generanti coaeternum Unigenitum. In creaturis enim non ex eo tempore incipit generatum, ex quo generans; in Creatore vero non praecessit genitor genitum. Non possunt ergo comparari temporalia aeternis integra collatione, sed tamen possunt ex aliqua tenui et parva similitudine coaeva coaeternis comparari. Inveniamus itaque coaeva, nam de Scripturis monem
Abbreviated transcription (Latin):
rat dimiserĩ. tt ꝑ has causas sit a. in .i. in inten
se ñ leuiter s ex osilio frcisse. nͨ m̃titum eẽ. qr ñe¬
rat in intentiõe sua eũ illd̾ dixit alit̾ face̾. Non
ẽ enĩ iudicandꝰ m̃dax ꝗ dicit falsũ qđ putat ue¬
rũ. qr quantũ in se: nͥ fallit s fallitur. E contra¬

Expanded text:
rat, dimiserim, ut per has causas sit apud me, id est in intentse non leviter, sed ex consilio fecisse, nec mentitum esse, quia non erat in intentione sua cum illud dixit aliter facere. Non est enim judicandus mendax qui dixit falsum quod putat verum, quantum in se est, non fallit
Abbreviated transcription (Latin):
missio dñi dm̃i dicentis. pͥmũ querue renũ di. & bec
oĩa adicient᷑ uob̃: Uidet᷑ enĩ ꝓmissio dñi titubasse cũ
sionẽ uite p̃sentis ⁊ fut᷑e habemꝰ. hȩc sicut adiutoria
qñ apponat & qñ detrahat. sicut nobis expedire uidi¬
cat ad nos dsolandos & exercendos in bac uita.¶ Pre
or. & aliis modis angit me in aĩo instantia mea cotidi¬
ꝗna. q̃ nic una hora remittit᷑. Que ÷ illa. ł cilie⁊ sollicitudo
õ̾ium eccłaꝵ ͥ q̃ nͨ una ex caritate ꝓuenit. Quanto gͣ ma
ior caritas ẽ. tanto st̃ maiores plagt de peccatis alienis.
Uñ. Qͥ apponit sci̾am apponit dolorẽ. Si gͦ abundet
in te caritas. magis dolebis peccant̃e. Et uide qͣlis est
sollicitudo apłi. ꝗͣ paterna. ꝗͣ mat̾na. q̃ tanta ut dicat.
Qͥs de õib fidelib infirmatur ł infide ł inaliqͣ uir¬

Expanded text:
missio Dei dicentis: Primum quaerite regnum Dei, et haec omnia adjicientur vobis? Videtur enim promissio Domini titubasse, cumsionem vitae praesentis ac futurae habemus, haec adjutoria quando apponat et quando detrahat, sicut nobis expedire judicat ad nos consolandos et exercendos in hac vita. VEor et aliis modis, angit me in animo instantia mea quotidiana, quae nec una hora remittitur. Quae est illa? scilicet sollicitudo omnium Ecclesiarum, quae ex charitate provenit. Quanto ergo mamajores plagae de peccatis alienis. Unde: Qui apponit scientiam, apponit dolorem . Si ergo abundat vitae charitas, magis dolebis peccantem. Et vide qualis est sollicitudo Apostoli, quam paterna, quam materna: quae tanta est ut dicat: Quis de omnibus fidelibus infirmatur, ve
Abbreviated transcription (Latin):
leo. Q quis scandalizat᷑ aliqͣ molestia tͥbułonũ. & ego
p̃ uroꝵ .s. igne caritatis quati cõpatior: Om̃s enum
ꝗ scandalum patiunt᷑ sr ixoriũ st̾ habentiũ caritatẽ .i.
carnales. Uñ. & ossa mea sicut infrixorio ⁊frixa ft̃.
E nota qͣ ait uror.. Urunt qͥdem om̃s tͥbułones. s bo¬
no fẽ. ñ ad osumptioñt imino ad purgationẽ. Tribu
Maxime aut̃ iste affectus qͥ hoc u̾bo uror expͥmit᷑.
purgat. qr de caritate uenit. & cũ hȩo sintr Siopor.

Expanded text:
alizatur aliqua molestia tribulationum, et ego non uror? igne charitatis qua ei compatior. Omnes enim, quia scandalum patiuntur, frixorium sunt habentium charitatem, id est carnales. Unde: Et ossa mea sicut in frixorio confrixa sunt . Et nota quod ait, uror. Urunt quidem homines tribulationes, sed bonos non ad consumptionem, imo ad purgationem. Augusmaxime autem iste affectus quia hoc verbo uror exprimitur purgat, quia de charitate venit. Et cum haec sunt, si opor
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ostendit se o actũ in laude suã ꝓrupisse. Nã qui
sponte ea refert q̃ ad laude eiꝰ ꝓficiant. impru¬
dintẽ se ñ dicit. Deinde ostendit qͦmͦ sit minister xͥ
ueri apl laboraui. hoc ido dicit. qr illi pseudo a¬
liqͦs habuert̾ labores ut uid̾ent᷑ apłi. s iste magis

Expanded text:
hoc ostendit se coactum in laudem suam prorupisse. Nam qui sponte ea refert quae ad laudem ejus proficiant, imprudentem se non dicit. Deinde ostendit quomodo sit minister veri apostoli laboravi. Hoc ideo dicit, quia et illi pseudo aliquos habuerunt labores, ut viderentur apostoli; sed iste magis
Abbreviated transcription (Latin):
insi. aut̃ dico illos audere. qr insipientia ẽ in qͦ glo¬
tiant᷑. qr ut magni uideant᷑ de carne se iactant. a.¬
płs aut̃ siqͥd de se dicit ñ ꝓsuri iacłantia faẽ. s ut e¬
os humilict. Hebrei. & c̃. Dico qđ in qͦ ꝗs audit & ego.
ita ut in his apparit. heb. st̾ natione i lingua. & ego¬

Expanded text:
dere, quia insipientia in quo gloriantur, quia ut magni videantur de carne se jactant. Apostolus autem si quid de se dicit, non pro sua jactantia facit, sed ut eos humiliet. Hebraei, etc. Dico quod in quo quis audet et ego, ita ut in his apparet. Hebraei sunt lingua e
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑo sae̾des. nedum pontifex. ñ cẽt sac̾dos dico. eũ eent
dit. qui deseruiunt exẽplari ⁊ ubre celestiũ .i. ꝑlene gĩa imn¬
plent sicut dictũ ẽ morsi. ⁊ ita frustra hoc sacdotiũ siu̾et
iñe: qͦd carnale offerret aliꝗ. Ergo ccleste ẽ qͣ offert. Qid enĩ
tam ogruent̃ ꝑ hõib offe̾rctr ꝗ hũa caro: & qͥ tã aptũ ĩmo
talũi. ꝗͣ sñ ulla dtagioe c̾arnał ꝯeupiseentie earo nata inu¬
t̾o. & ex uto uirginali: & ꝗͥ tam grate offerri ⁊ suscipi posset.

Expanded text:
 sacerdos, nedum pontifex. Non esset sacerdos, dico, cum essent dit: Qui deserviunt exemplari et umbrae coelestium, id est plene omnia implent, sicut dictum est Moysi, et ita frustra hoc sacerdotium assumeret Jesus quo carnale aliquid offerret. Ergo coeleste est quod offert. Quid enim tam congruenter talium, quam sine ulla contagione carnalis concupiscentie caro nata in utero et ex utero uirginali? Et quid tam grate offerri et suscipi posset,
Abbreviated transcription (Latin):
hostiis .l. qͥ stia hostia fuit dignior & efficaeior oĩb aliis. qr¬
illȩ hostie seꝑe it̾atȩ ft̃ fine ꝯsũmatione. ħ sernel oblata. ad patͥ¬
hri iꝑ .i. sepepatiat᷑ sneruce. qr suffileit oĩb semel oblatꝰ. et ñ
ẽ opꝰ ꝑ singłas gn̾ationes it̾ari. Quod si his ñ suffic̾et. nec
antiqs qͥ similiter erant redim̃di qͥ subseq̃nt̾ ostendit. quẽ¬

Expanded text:
st, quod ejus hostia fuit dignior et efficacior omnibus aliis: quia illae saepe iteratae sine consummatione, haec semel oblata ad patr id est saepe patiatur in cruce, quia sufficit omnibus semel oblatus, et non est opus per singulas generationes iterari. Quod si his non sufficeret, neque antiquis qui similiter erant redimendi quod subsequenter ostendit: Que
Abbreviated transcription (Latin):
rem quã umbra.i. ñ ipsã u̾itatẽ. ut inpictura usq quo po¬
nat qͥs eolores u̾bra q̃dam c̃. Substratio enĩ ẽ umbra q̃dam.
ñ imago. Cũ uͦ flores ipsos coloꝵ qͥs imposuerit. tc̃ imago es
rent ⁊ semꝑ fac̾ent. Alioquin .i. si ꝑfẽi ficrent. cessassent il¬
le hostie offerri. iõ utiq qđ cultores semel .i. ꝑfecte una
indigent alia. qr sufficit ad oĩa. & omnẽ ⁊ seĩam a pcccõ lauat.
crit fortẽ ⁊ salutis efficax. ⁊ ualens cunctã ualitudiñe repelle¬
re semel ĩpositũ totũ oꝑat᷑. si u totũ semꝑ apponit᷑. manife¬
stũ indiciũ ẽ ñ ꝯtulisse salutẽ. sic qr exillis sacrificiis nemo eu¬
rabat᷑ freq̃nt̾ offerebant᷑. Qͥa enĩ prima hostia nil ualebat. iõ
ĩ scda offerebat᷑. q̃ qr nicħ ꝓsiciebat. offerebat᷑ & alia. Erat ibi
hostiaꝵ freq̃ntatio. ñ eulpa ⁊sumptio. s potiꝰ in ip̃is hostiĩs ꝑ
singłos annos oblatis fit cõmemorõ ꝑce. nͣ ab soło. intirmitatis ac¬

Expanded text:
rem quam umbra, id est non ipsam veritatem, ut in pictura usquequo ponat quis colores, umbra quaedam est, subtractio enim umbra quaedam non imago, cum vero flores ipsos colorum quis imposuerit, tunc imago efrrent et semper facerent. Alioquin id est si perfecti fierent, cessassent illae hostiae offerri. Ideo utique quod cultores semel, id est perfecte una indigent alia, quia sufficit ad omnia et omnem conscientiam a peccato lavat: erit forte, et salutis efficax, et valens cunctam valetudinem repellere, semel impositum, totum operatur; si vero semper imponitur, manifestum indicium est non contulisse salutem; ideoque quia illis sacrificiis nemo curabatur, frequenter offerebantur. VERS. etiam secundo offerebatur quae quia nil proficiebat offerebatur et alia. Erat enim hostiarum frequentatio non culparum consumptio. Sed potius in ipsis hostiis per sing
Abbreviated transcription (Latin):
qui assistit uultui di semꝑad int̃pellandum ꝓ nobis. Ibi sepe offe¬
rebat. hic semeli Ibi insangͥtie asieno. hie in ꝓprio. Idem ẽ gͦ sa¬
ẽdos ⁊ hostia. Alioquin. Qi. Non seꝑe offert se dieo. Alioqͦuin
.I. si oporterit eũ seꝑe se offirre. oportebat .e. fre. pati. inelpien¬
mel oblatꝰ ñ suffie̾et õiũ in se credentiũ ꝑecc̃a exhaurire. oportu¬
isset eũ pati sepiꝰ ab ori. m̃di. Qdut ñ fieret. semel passꝰ ẽ incon¬

Expanded text:
ui Dei semper vivus ad interpellandum pro nobis. Ibi saepe offerebat, hic semel, ibi in sanguine alieno, hic in proprio. Idem ergo est sacerdos et hostia. Alioquin. Quasi dicat: Non saepe offert dico, alioquin, id est si oporteret eum saepe se offerre, oportebat eum frequenter pati incipienmel oblatus non sufficeret omnium in se credentium peccata exhaurire, oportuisset eum pati saepius ab origine mundi; quod, ne fieret, semel passus est in con
Abbreviated transcription (Latin):
cedat alteri. Dissensioi̾s
aut̃ ds̃ ẽẽt. siqͦs replet
simul loqͥ cõpelleret. q ñ
facit. potiꝰ facit ut alter
alteri cedat. Aliter dis¬
sensionis ee̾t & ñ pacis.
Hec aut̃ de ordinabili u¬

Expanded text:
cedat alteri. Dissensionis autem Deus esset, si quos replet simul loqui compelleret, quod non facit: potius facit ut alter alteri cedat; aliter dissensionis esset, et non pacis. Haec autem de ordinabili u
Abbreviated transcription (Latin):
thafrigaz & nouatiano¬
quas buceis sonantib ñ sapientib tertulliauꝰ infla¬
uit. dũ scđas nuptias tãquã illicitas maledico den¬
te concidit. quas oĩo licitas apłs sobria m̃te dce¬
dit. De terciis aut̃ &̃ quartis & de ultra płib nup¬
tiis. solent homines monere qͥonẽ. S qͥs aucdleat di¬
diffinit apłs. Uñ ut breuit᷑ respondeã ne illas nup¬
tias dibto dãnare. nec eis uerec undiã mimerositatis

Expanded text:
taphrygarum ac Nouatianoquas buccis sonantibus, non sapientibus etiam Tertullianus inflauit, dum secundas nuptias tamquam inlicitas maledico dente concidit, quas odit. De tertiis autem et quartis, et de ultra pluribus nuptiis, solent homines movere quaestionem. Sed quis audeat dedefinit Apostolus. Unde, ut breviter respondeam, nec illas nuptias debeo
Abbreviated transcription (Latin):
ne sierit & nos: Utiq. Nã huiꝰ moĩ. & c̾. uł ita.
Ut in qͦ głant᷑ .i. in accipiendo itiue.si. ⁊ ti .i. simi
les nobis. Gła cm̃ eoꝵ ẽ in extorquenda pecuni¬
a. s me ũ accipiente ñ accipient. &e uere ñ. Nã
huiꝰ mõi. &c̃. Nł ita. Ido ñ accipio ut in qͦ glo.

Expanded text:
e renuit, ne illis esset forma et occasio accipiendi. Sciebat enim quod si non acciperent, non diu praedicarent. Unde subdit: Ut enim eorum est in extorquenda pecunia, sed me non accipiente non accipient. Et vere non. Nam hujusmodi, etc. Vel ita: Ideo non accipio, ut in quo gloria,
Abbreviated transcription (Latin):
ex causis sũptus debitos ñ Accepit. & qͣi aliqͥs quereret. ũ gͦ uiuebas.
Cũ enĩ dicit expoliaui. multa accepta & data significat. Expoliaui
fui one. aliq Accipiendo. Non fui onerosus ⁊ si egerẽ. & potui abstine re
onere qr ñ seruaui me degetierẽ ꝯtra uos. ñ aliꝗͥ huiꝰ modi feci. Ede co¬
tero seruabo. maxime abstinendo astipendiode bito. & u̾e seruabo.ꝙ ue¬

Expanded text:
ex causis sumptus debitos non accepit. Et quasi aliquis quaereret unde ergo vivebas? Cum enim dicit, exspoliavi, multa accepta et data significat. Exspoliavifui onerosus, aliquid accipiendo. Non fui onerosus, et si egerem et potui abstinere. onere, quia non jactavi me de genere contra vos nec aliquid hujusmodi feci; et de caetero servabo, maxime abstinendo a stipendio debito. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
hane sedam epłam itẽ seribit a roma decar.¬
cere timotħo infirmitatib & adu̾sis ĩa fati¬
gato. ut ostant̃ laboret indi gr̃a s credita.cx.¬
hortans cũ ad mr̃iũ multis modis. & ut ꝑscue¬
rit in offõ recte p̃dic̃onis & scã oꝑatiõe. & p̃di¬
timotħm ad officii sui diligentẽ exccutionẽ. ⁊ ad palmã mar¬
tiriĩ. & q̃dam adhuc adde de ep̃ali offõ. Modꝰ talis. Primo sa
lutat. deiñ grãs agit de bono qđ ht̃. ubi suũ uidendi eũ de¬
sid̾iũ ostendit. pꝰ ea monet ad p̃dicandũ. ⁊ ad patientiã mr̃ii suo
exemplo & aliis modis. Iñ dicit qͣles fut᷑i sint in nouissimis die¬
b. tandẽ de tp̾e resołonis sue instanti. Premittit aut̃ salut̾onẽ¬
gratis missus es.⁊ iõ p̃dicande gr̃e mag̃ es obnexiꝰ. Apłs sũ di¬

Expanded text:
hanc secundam epistolam scribit a Roma de carcere, Timotheo infirmitatibus et adversitatibus fatigato, ut constanter laboret in Dei gratia sibi credita, exhortans eum ad martyrium multis modis, et ut perseveret in officio rectae praedicationisTimotheum ad sui officii diligentem exsecutionem, et ad palmam martyrii, et quaedam adhuc addere de episcopali officio. Modus talis: Primo slutat, deinde gratias agit de bono quod habet, ubi suum videndi eum desiderium ostendit. Postea monet ad praedicandum, et ad patientiam martyrii, suo exemplo et aliis modis. Inde dicit quales futuri sunt in novissimis diebus: tandem de tempore resolutionis sagit de bono quod habet, ubi suum videndi eum degratis missus es, et ideo praedicandae gratiae magis es obnoxius. Apostolus sum, di
Abbreviated transcription (Latin):
tumcumq bonꝰ sit disc̾nit te ab eo qͥ bapti ⁊atꝰ
mͦ dise̾neris ab eo qͥbaptizatꝰ ÷ a paulo: Nichil
utiq ht̃ ille a baptista. nichil tu. Quid aũ.
Hic redarguit illos cosde qui głabantur de ma
uidetur loqui. s ad partem plebis loquit᷑. Si
me: Hoc dicit ꝯtra illos qͥ eadem q̃ ab apło acce¬
ꝑant audientes de magisterio pseudo apłoꝵ gła

Expanded text:
tumcunque bonus sit, discernit te ab eo qui baptizatusomodo discernis ab eo qui baptizatus est a Paulo? Nihil utique illi habet a baptista, nihil tu. Quid autem hic redarguit illos eosdem qui gloriabantur de mag? Ad unum videtur loqui, sed ad partem plebis loquitur. Sime? Hoc dicit contra illos qui eadem quae ab Apostolo acceperant, audientes de magisterio pseudoapostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
apłis. & uti. uere reg. Nere regnare ẽ. de spe &
ꝓmissis di securũ esse. & in aduersis gaudere. No¬
ta qr ut piꝰ pater etiã his ingͣtis filiis bñ optat.
biseũ ut nos sequam᷑ uos. si ñ nultis seqͥnos. quosqͥ¬
dem seqͥ debetis. qr nos reuera regnamꝰ. s timeo
ne sine uobis. Luto n.

Expanded text:
is. Et utinam vere regnetis! Vere regnare, est de spe et promissis Dei securum esse, et in adversis gaudere. Nota quia ut pius pater etiam his ingratis filiis bene optat. biscum, ut nos sequamur vos, si non vultis sequi nos quos quidem sequi deberetis, quia nos revera regnamus. Sed timeo ne sine vob
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ & głam dicens. Uir qͥdem imago dĩ &
gła t̃. Transformam̃ aut̃ dixit .i. de forma in for.¬
mã mutam. & tͣnsimꝰ de obscura forma in luci¬
dã formã. qr & ipsa obscura imago di ẽ. hȩc est
uago in q̃ homines creati st̃ q̃ eet̾is aĩalib p̃sunt.
q̃ creat᷑a in reb creatis excellentissima. eñ a suo cre¬
atore ab impietate uistificat᷑. ab informi forma tn
formosã mutat᷑ formã. Erat cnĩ t̃ inter uitia nat᷑a
dens a gr̃a di nob̾ oferri tam̃ optabilis trnsforma
o. ad quã ꝯsequendã nos erudit magister bonꝰ di¬
etns. Nos uͦ õs reuelata facie sꝑecłantes .i. ꝑ specłm¬

Expanded text:
imaginem et gloriam dicens: Vir quidem imago Dei et gloria est. Transformamur autem, dixit, id est de forma in formam mutamur, et transimus de obscura forma in lucidam formam, quia et ipsa obscura imago Dei est. Haec est imago in qua homines creati sunt, qua caeteris animalibus praesunt, quae creatura in rebus creatis excellentissima cum a suo Creatore ab impietate justificatur, a deformi forma in formosam mutatur formam. Erat enim etiam inter vitia natura dens a gratia Dei nobis conferri, tam optabilis transformao, ad quam consequendam nos erudit magister bonus, dicens: Nos omnes revelata facie speculantes, id e
Abbreviated transcription (Latin):
lerat. si facła carnis mortificaueritis. sortificare aut̃ facta carnis nemo pot᷑.
Unde erit uita sine molestia. eui neccisaria ÷ͥ ꝑatientia. Patim̃ dico hac intencione¬
patimur

Expanded text:
erat, si facta carnis mortificaveritis. Mortificare autem facta carnis, nemo potest, unde erit vita sine molestia, cui necessaria est patientia. Patimur dico hac intentionep
Abbreviated transcription (Latin):
cordib ꝑ sꝑm.¶Haritas aut̃ dĩ dicta ẽ diffandi in cordib nr̃is. ñ qua nos
ipse diligit. s qua nos facit dilectares suos. sicut iusticia di dicit᷑ qua nos iusti
credat᷑. ñ tñ in dñi. &si bonũ fiat ñ tñ bene. Nemo enĩ inuitus bñfacit ei.¬
amsi bonũ ⁊ qđ facit. hi aut̾ duo timores ficiunt duo gen̾a seruo. Gstserũ¬
qͥ tfiliꝰ qͥ timet dñm & honorꝗt patrt̃. Uñ ꝑmalachiã dñsait. Si dñt sũ tibi
est tinor ins̃ Si patti: ubi ÷ amdr᷑ itĩs : &e ⁊ seruus qui timet penã. s ñ di ligͣ
iusticiam. & qr de timorib sit mentio. sciendũ ÷ preter nͣlem timorẽ qui

Expanded text:
ritum. Charitas autem Dei dicta est diffundi in cordibus nostris, non qua nos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos, sicut justitia dicitur Dei, qua nos justi credatur, non tamen in Deum: etsi bonum fiat, tamen non bene. Nemo enim invitus bene facit, etiam si bonum est quod facit. Hi autem duo timores faciunt duo genera servoru per Malachiam Dominus ait: Si Dominus sum, ubi est timor meus? Si pater, ubi est amor meus? Et est servus qui timet poenam, sed non diligit justitiam. Et quia de timoribus fit mentio, sciendum est praeter naturalem timorem qui
Abbreviated transcription (Latin):
tates. et si necessaria ei ministrart debeamꝰ. qr caro non ÷ malum. creat᷑a enĩ
di ẽ. & ab eo condita a quo aĩa. nec illa t̾ pars dĩ nec illa. Tota enĩ tͥnitas ẽ u¬
nus ds̃. sũme bonꝰ. aĩa uͦ magnũ bonũ ÷. ñ tñ sũmũ. Item caro nec sũmũ boñ
nec magnũ ÷ s paruũ. Anima gͦ uiuens inter sũmũ & paruũ bonũ.i. inter
dm̃ & carnẽ. inftrior dõ & carne suꝑior: debitrix ⁊ do̾ ut ẜ dm̃ uiuat ñ carni:¬

Expanded text:
tatem, etsi necessaria ei ministrare debeamus, quia caro non est malum. Creatura enim Dei est, et ab eo condita, a quo anima, nec illa est pars Dei, nec illa. Tota enim Trinitas est unus Deus, summe bonus. Anima vero magnum bonum est, non tamen summum. Item caro nec summum bonum, nec magnum est, sed parvum. Anima ergo vivens inter summum et parvum bonum, id est inter Deum et carnem, inferior Deo, et carne superior debitrix est Deo, ut secun
Abbreviated transcription (Latin):
fuo. ñ lege minante. p̃eipienie: ꝓmittente non adiuuante. hi sunt si. di .i. ex
dilectione seruientes. Uł agunt᷑ dicit ñ regunt᷑. ut magnũ grẽ eatctũ ost¬
endat. Plus ẽ enĩ agi ꝗ̃ regi. Agi enĩ dm̃s aliquẽ qiͣ uix aliꝗd agentẽ. regi
dm̃s qͣi iam agentem. Qi enĩ agit᷑ agere ahꝗd uix intelligit᷑. qui aut̃ regi¬
tur aliꝗd agit. & iõ regit᷑ ut recle agat. Ut gͥ multũ prestitule gra salua¬
toris intelligat᷑. dixit agunt᷑. ñ tt nichil agatitꝰ. s q impetu gr̃e aguntur.
ui x tñ ut agant. Nam tantomagis efficitur ꝗs filiꝰ bonus. quanto largius
Q uando ergo ñ agit. uł non om̃ino faciendo ł t̾x caritate faciendo. oret ut qͣ

Expanded text:
on lege minante, praecipiente, promittente, non adjuvante, hi sunt filii Dei, id est ex dilectione servientes. Vel aguntur dicit, non reguntur, ut magnum gratiae effectum ostendagitur, aliquid agit, et ideo agitur ut recte agat. Ut ergo multum praestitisse gratia Salvatoris intelligatur, dixit, aguntur, non ut nil agant, sed quia impetu gratiae aguntur, vix tamen ut agant. Nam tanto magis efficitur quis filius bonus quanto largius Quando ergo non agit, vel non omnino faciendo, vel non ex charitate faciendo, oret ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
in ea re iussionis necessitate teneat᷑. s ꝯsilii uolunta¬
te lib̾e facrat. Hoc gͥ michi uisũ ÷ apłm mone udo
dixisse. Comunx enĩ fidelis licite pot̾ relinquere
infidelem. Idolat᷑a enĩ & quelibet noxia suꝑstitio
rem dimicti s ñ fussit. & sic dedit apło locũ monen¬
di. ut qͥ uoluerit ñ dimittat infidelẽ. que forsan
fut fidesis. & qui uoluerit licite dimittere possit.
Qa cnim fidelis infidelem relinquere licite pot̾.
io̾ hoc dñs ñ ꝓhibet. Qđ enĩ dñs ꝓhibet fieri oĩo
ñlicit. hoc Aut̃ fieri licetꝰ. slam si fornc̾o carnis
detestanda t̃ in ꝯiuge. qͣnto magis formoo̾ m̃tis .i. in
fidelitas: s qr ita licitũ ẽ ut ñ expediat. ne ꝓpt̾
ditigũ separationes ipsã doctrinã salutis homines
offensi exhorreant. intereedic apłs. & monet ñ fi¬
eri. Sic gͥ ab infidelib nec iubent᷑ a dño nͥ ꝓ hibe¬
nt᷑ fideles recede. Nã si dimitt̾e tales iub̾entur a

Expanded text:
emissionis necessitate teneatur, sed consilii voluntate libere faciat. Hoc ergo mihi visum est Apostolum monendo dixisse. Conjux enim fidelis licite potest relinquere infidelem. Idololatria enim et quaelibet noxia superstitirem dimitti, sed non jussit: et sic dedit Apostolo locum monendi, ut qui voluerit, non dimittat infidelem quae forsan fiet fidelis: et qui voluerit, licite dimittere possit. Quia enim fidelis infidelem relinquere licite potest, ideo Dominus non prohibet. Quod enim Dominus prohibet, fieri omnino non licet: hoc autem fieri licet. Nam si fornicatio carnis detestanda est in conjuge, quanto magis fornicatio menfidelitas. Sed quia ita licitum est, ut non expediat, ne propter conjugum separationes ipsam doctrinam salutis homines offensi exhorreant, intendit Apostolus et monet non fieri. Si ergo ab infidelibus nec jubentur a Domino, nec prohibentur fideles recedere. Nam si dimittere tales juberentur a
Abbreviated transcription (Latin):
nas. ꝑ quas ibant ad dos alicnos. ñ ille ꝑ maritos
acqͥrebantur deo. Recte utiq ħ p̃cepit. qr ñdũ tan¬
ta gr̃a saluatoris illuxerat. & ꝑ moysen dñs ius¬
serat neqͥs ixorem alirnigenã duc̾et. Merito gͦ
quas duxerant dño ꝓhibente. dño iubente di
extra decretum dei factum ÷. s cũ cognoscit᷑ em̃¬
ctandũ. Cum uero cepisset gentib euangłium p̾di¬
cari. iã ꝯiunctos gentiles gentilib cõꝑit ꝯiuges.
ex quib si ñ ambo crecłent s unꝰ ł una. & int̾id¬
lis cũ fideli ꝯftutirit habitare. nec ꝓhiberi ado¬
mino debuit fidelis infidelem dimittere nec iube¬
ri. Ido ñ phiberi. qr iusticta ꝑmiitit a fornican¬
tt discedere. & infidelis hoĩs fornuic̾o tͥ maior incor

Expanded text:
d deos alienos ; non illae per maritos acquirebantur Deo. Recte itaque hoc praecepit, quia nondum tanta gratia Salvatoris illuxerat. Et per Moysen Dominus jusserat, ne quis uxorem alienigenam duceret . Merito ergo quas duxerant Domino prohibente, Domino jubente dimimonium quod extra decretum Dei factum est, sed cum cognoscitur emendandum est. Cum vero coepisset gentibus Evangelium praedicari, jam conjunctos gentiles gentilibus comperit conjuges, ex quibus si non ambo crederent, sed unus vel una, et infidelis cum fideli consentit habitare, nec prohiberi a Domino debuit fidelis infidelem dimittere, nec juberi, ideo nec prohiberi, quia justitia permittit a fornicante disceder
Abbreviated transcription (Latin):
buerit. sine spũ scõ erit. & sicut corpꝰ sint aĩa
mortuũ ÷. sic anima sñ caritate mortua ddepu¬
tabit᷑. hȩc est uestis nuptialis. qua induti duiuȩ
secure discũbunt. hac ueste pellit᷑ frigꝰ. q̃ frige¬
bat petrus calefaciens se ad prtinas caipbȩ. hec
sola est q̃ diuidit int̾ filios regni & filios ꝑdit̾ioĩs.

Expanded text:
buerit, sine Spiritu sancto erit. Et sicut corpus sine anima mortuum est, sic anima sine charitate mortua deputabitur. Haec est enim vestis nuptialis qua induti convivae securi discumbunt. Hac veste pellitur frigus, quo frigebat Petrus calefaciens se ad prunas Caiphae. Haec sola est quae dividit inter filios regni et filios perditionis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfitens. & illa t̃ u̾a circu̾cisio q̃ ÷¬
circũcisie .i. intindatio cordis. Ip¬
ttra legis infigͣa docebat. suiꝰ Quidg ampliꝰ t¬
circũcisionis laus .i. q̃ cireũcifi¬
o ũe latidabilis ñ ex ho. ẽ. s ex

Expanded text:
fitens. Et illa est vera circumcisio, circumcisio, id est mundatio cordis, iptera legis in figura docebat. 14 Cujus circumcisionis laus, id est quae circumcisio vere laudabilis, non ex hominibus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ inhonoras .i. causa es qͣ¬
tr alii rhonorent:  ueto.
filio suo ñ recipitis. in quo
patri detrahitur. qr intꝑo
patir blasphemat᷑. sieut tp̾t
ut Qui mt rccipit. ñ meso

Expanded text:
Deum inhonoras, id est causa es qe alii inhonorent. Et vere. Filio suo non recipitis in quo Patri detrahitur, quia Pater blasphematur, sicut ipse ait: Qui me recipit, non me so
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ta legis intelligenti. qi obediendo d̃ facit ii signũ
uiritatis ut pie gaudeat. & sꝑirali suanitate uiritatẽ con¬
tempłans it xꝑm etedat. brodest etiã rudi ppło littrram
legis sectanti. dum scib timore cͥustodit᷑.¶ Querit᷑ autem
qͥmodo hic dicat cireũeisiont̃ ꝓiesse. eũ in sequentib dicat.
tpualis legis obsituantia. unde hic ait. Tempore aut̃ gr̃ȩ¬

Expanded text:
sacramenta legis intelligenti, quia obediendo Deo facit ei signum veritatis ut pie gaudeat, et spirituali suavitate veritatem contemplans in Christum credat. Prodest etiam rudi populo litteram legis sectanti, dum sub timore Dei custoditur. Quaeritur autem quomodo hic dicat circumcisionem prodesse, cum in sequenti dicat: spiritualis legis observantia. Unde hic ait: Tempore autem gr
Abbreviated transcription (Latin):
legoriam. Attende qđ
addidit in enig. qđ utiq
multis incognitũ : qͥ cas
litt̾as nesciunt in ꝗb est¬
doctrina de locutionum
modis. qͦs g̾ei tropos uo¬
utimͣ ꝓ latino. Ut enĩ scemata usitatiꝰ dm̃s ꝗͣ fig̾as. i¬

Expanded text:
legoriam. Attende quod addidit, in aenigmate, multis incognitum est, quia eas litteras nesciunt, in doctrina de locutimodis, quos Graeci tropos voutimur pro latino. Sicut enim schemata usitatius dicimus quam figuras, i
Abbreviated transcription (Latin):
mine specłi imaginẽ significauit. ita noĩe enig¬
matis sim ilitudinẽ ꝗͣuis obseurã & ad ꝑspicie ndũ
difficilem. Utroq igit᷑ noĩe similitudines significa¬
te st̃. q̃ ualent ad intelligendũ dm̃ licet obseure.
uisio fut᷑. Ista ẽ ꝑ fidt.
illa erit ꝑspẽm. s nẽ¬

Expanded text:
mine speciali imaginem significavit, ita nomine aenigmatis similitudinem, quamvis obscuram, et ad perspiciendum difficilem. Utroque igitur nomine similitudines significatae sunt, quae valent ad intelligendum Deum, licet obscure. visio futuri. Ista est per fidem, illa erit per spe
Abbreviated transcription (Latin):
nobis hiũmꝰ ł accepimꝰ responsũ.i. certitudinẽ mortis. & hoc in nob̾ipsis.
qr nra nat᷑a nil nͥ mortẽ ꝓmittebat ł defectũ. Tantã insolentiã iniꝗtatis sig¬
nificat insurrexisse ꝯtra fidi p̃dicatores. ut mortẽ ante ocłos habeat. Sic e¬
nos affligi. ut ñ simꝰ fidentes in nobis. maledictꝰ qui ofidit in hoĩe: s in dõ
tm̃. in quo secure ꝯfidere possumꝰ. qr ip̃e ẽ ꝗͥ suscitat mortuos. cui miracło
simile ⁊ qđ me de illis p̃dictis lib̾auit. Uñ subdit. Qͥ de tantis ꝑicłis nos e¬
ripuit .i. ad salutẽ reduxit. & cotidie nos eruit. qr ds p̾sidia sua ñ negat.

Expanded text:
c in nobis ipsis, quia nostra natura nil nisi mortem promittebat, vel defectum. Tantam insolentiam iniquitatis significat insurrexisse contra fidei praedicatores, ut mortem ante oculos haberent. Sic eit tamen nos affligi, ut non simus fidentes in nobis. Maledictus enim qui confidit in homine; sed in Deo tantum, in quo secure confidere possumus, quia ipse est qui suscitat mortuos, cui miraculo simile est, quod me de illis praedictis liberavit. Unde subdit: Qui de tantis periculis nos eripuit, id est ad salutem reduxit, et quotidie nos eruit, quia Deus praesidia sua non negat
Abbreviated transcription (Latin):
Sꝑualis recessio hic intelligenda ẽ. Similit̾ & de ta¬
ctu cordis ñ corp̾is intelligendũ c̃. Displicere eñi ma¬
lũ ñ tang̾e ẽ. Non enĩ ꝓpħe qͥ hȩc dicebant popłm suũ
dimisert᷑.s. inter eos habitabant qͦs increpabant.
unũ templũ cũ eis uitrabant. eadem sacram̃ta ce¬
lebrabant. Hoc ÷ gͥ exire ore ñ parc̾e s redarguere.
corriꝑe. monere. Hoc ẽ separari. otͣ eos start. hoc ẽ
ũmundũ ñ tang̾e. uoluntate ñ ꝯsentire. Hȩc oĩa ꝓ¬

Expanded text:
Spiritualis recessio hic intelligenda est, similiter et de tactu cordis non corporis intelligendum est. Displicere enim malum non tangere est. Non enim prophetae qui haec dicebant populum suum dimiserunt, sed inter eos habitabant, quos increpabant, unum templum cum eis intrabant, eadem sacramenta celebrabant. Hoc est ergo exire, ore non parcere, sed redarguere, corripere, monere; hoc est separari, contra eos ire; hoc est immundum non tangere, voluntate non consentire. Haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ertat᷑e : nt ab hac uita discedentes a scda morit exciꝑent᷑: & incultaes umꝰ di qͥ pat̾no pecco ex ai sencentia apuã
inferos tenebant᷑: grã abundauit. in descensu salnataeis omĩb dans indulgtatiã cũ ttcũ pho sublatis qa apciã
delicto ꝑunũ regnauit mars .s. diaboł ł ꝑcecm̃. sẜ attende q̃ air. mors regnanit ñ regnat. ⁊ coraans sriori scastu ui
dixit mout̃ rggnasse usq ad moysen. qr qui ꝑ legt̃ noto cdĩ iudicio timore eiꝰ hiłert̃. mublati sẽ de mostus ĩp io. ast̃i ͥ
dũ sñ leg tunoi dĩ in t̾ris ũ erat. mors in sumles ade p̃nalu̾it. Eẜ si ibi regnauit mois. pnult mag̃ hoĩes acci piet¬
Ds abidantũ gr̃t & denatiois e iusticit. in uita regnabt᷑ ꝓ unũ iñn ren. mulom agisgiantuort᷑ acette tn¬

Expanded text:
creaturae, ne ab hac vita decedentes a secunda morte exciperentur, et in cultores unius Dei qui paterno peccato ex Dei sententia apud inferos tenebantur, gratia abundavit in descensu Salvatoris, omnibus dans indulgentiam cum triumpho, sublatis eis  regnat, concordans superiori sensui, ubi dixit mortem regnasse usque ad Mosen, quia qui per legem noto Dei judicio timorem ejus habuerunt, sublati sunt de mortis imperio. Ante vero dum sine lege timor Dei in terris non erat, mors in similes Adae praevaluit; et si ibi regnavit mors, multo magis homines accipientes abundantiam gratiae et donationis, et justitiae in vita regnab
Abbreviated transcription (Latin):
xit in oĩb illos esse dicatos. supponit partes a liquas .s. diuites fa¬
cti estis in omi u̾bo.i. in omĩ gn̾e linguarũ. ł in o̾i modo p̃dican¬
intellectu. & in his ita ditati estis. qđ ita tenetis. sicut testimoni
nẽ xꝑi. que pꝰ mortẽ prãtur euiq fide li. Uł reuelationẽ ͥ di¬
cit que crit in die uidicii quã impii timent. Qui & confir ma
fir mabit dico usq in fint̃ .s. usq in

Expanded text:
xit in omnibus illos esse ditatos, supponit partes aliquas, scilicet divites facti estis, in omni verbo, id est in omni genere linguarum vel, in omnintellectu. Et in his ditati ita estis, quod ita tenetis, sicut testimoniunem quae post mortem praestatur cuique fideli. Vel revelationem dicit, quae erit in die judicii quam impii timent. Qui et confirmabfirmabit, dico. Usque in finem, id est in
Abbreviated transcription (Latin):
apłs iesu xͥ. Hic aliter incipit ꝗͣ ad romanos.
qr alia causa ÷ hic ꝗͣ ibi. Hic enĩ ñ uocat se
seruũ sicut ibi. quia potiꝰ erat hic opꝰ auci¬
ritate & cõmendatione otra suꝑbiã corinthio¬
rum apud quos uiluerat. Apłs dico. & hoc
ñ ꝑiram s per uoluntatẽ dĩ. qđ ñ illi ur̃i
pseudo. qui nec missi sunt ado. nec uerũ ÷
qđ dicunt. & sostenes fr̃. Hic dr̃ apło ñunti¬
adiungit. ꝑ hoc indicans qđ ꝓ illis ualde sol¬
licitus erat. Ecce ꝑ cum qui unter cos du̾sa¬
bat᷑. culpas eoꝵ. se scire innuit. Ido autem
fr̃ dicit. qr ꝑ hoc remouet suspicionẽ simi¬
stram ab illo. ostendens qđ ñ malo aĩo ei
nuntiauit. s ex caritate & desicłio correctio¬
arbitrante stministerioꝵ dispensatores eise
gr̃aꝵ actores. Ita enĩ eẽt eccła hominũ ñ
đi. Quos aut̾ cecłam dĩ dicit aꝑit subdetis.¬
.s. scĩficatis in bapt̾o. & hoc in xp̃o iñu.¬
uocati sunt ꝑ p̾dieatores. & deinde sc̃ĩ sunt.

Expanded text:
Jesu. Hic aliter incipit quam ad Romanos, quia alia causa est hic quam ibi. Hic enim non vocat se servum sicut ibi, quia opus erat hic potius auctoritate, et commendatione contra superbiam Corinthiorum apud quos viluerat. Apostolus dico, et hoc non per iram, sed per voluntatem Dei, quod non illi vestri pseudo qui nec missi sunt a Deo, nec verum est quod dicunt. Et Sosthenes frater. Hic dicitur Apostadjungit, per hoc indicans quod pro illis valde sollicitus erat. Ecce per eum qui inter eos conversabatur, culpas eorum se scire innuit. Ideo autem frater dicit, quia per hoc removet suspicionem sinistram ab illo, ostendens quod non malo animo de eis nuntiavit, sed ex charitate, et desiderio correctioarbitrantes ministeriorum dispensatores esse gratiarum auctores. Ita enim esset Ecclesia hominum, non Dei. Quos autem Ecclesiam Dei dicat, aperit subdens, scivocatis per praedicatores, et deinde sancti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
it. fuistis aliq̃n tenebre. nc̃ aut̃ lux in dño. Ille
hoc stcit qͥeũ tenebre essent suꝑ abyssũ dixit.
tiat lix. de facta t̃ liix. Hec lux significat lucẽ
gi qͣ tinebre sempit̾ne fuerint sicut qͥdã legis
calumniatores imponunt tsdt legis seriptori
sensisse. qͥ potiꝰ ostendit eas cepisse cũ dix̃. In pͥti¬

Expanded text:
 lux in Domino . Ille hoc fecit, qui cum tenebrae essent super abyssum, dixit: Fiat lux: et facta est lux . Haec lux significat lucem,gi quod tenebrae sempiternae fuerint, sicut quidam legis calumniatores imponunt ejusdem legis scriptori sensisse: qui potius ostendit eam coepisse, cum dixit: In prin
Abbreviated transcription (Latin):
tigare cũ discedente qͥo
dio di discedit. Undee.
Sũpra hortatus ⁊ ne fid¬
lis deserat infidelẽ ꝑ ea
hortat᷑. reddens rõnem

Expanded text:
tigare cum discedente, quia odio fidei discedit. Unde enim supra hortatus est ne fidelis deserat infidelem per ehortatur reddens rationem
Abbreviated transcription (Latin):
eñ ⁊ añ baptismũ ꝯiugem habuit q̃ obierit. ñ ei imputat᷑. eui ꝓrsus
nouo nec stupͣ nec alia que añ fuert̾ obsunt. sobriũ. Nã ⁊ ministri tẽplii
ꝓhibent᷑ uinũ ⁊ sicerã bib̾e. ne ebrietate grauent᷑ corda eoꝵ.⁊ ut sen¬
sus iugeat semꝑ ⁊ tenuis sit. ꝑrudentẽ in oĩb agendis. Hoc dicit otͣ eos
qr innocens absq sermone ꝯusatio quantũ exemplo ꝓdest tm̃ silentio
nocet. Nã latratu canũ ⁊ bacło lupi arcendi st̃. un. maledictꝰ eanis ñua¬
lens latrare. si uinolentũ. qui ħ frequent̾ agat. qr uent̃ estuans urino
eito dispumat in libidinẽ. Noe ebrietate nudauit femora sua. Lotħquẽ
sodoma ñ uicit uuicert̾ una. ñ ꝑcussorẽ .i. ita irascibilẽ iꝑtͣbati sensus
ut ꝑeutiat. qͥ debi ẽẽ patiens. ut eũ sequat᷑ qͥ posuit dorsum ad flagella
cere. Nicħ it impudentiꝰ ẽ arrogantia rusticoꝵ. qui garrulitatẽ au¬
ctoritatẽ putant. ⁊ ꝑati ad lites in subiectos tumide intonant. ñcupid

Expanded text:
enim et ante baptismum conjugem habuit quae obierit, non ei imputatur cui prorsus novo nec stupra, nec aliqua quae ante fuerunt obsunt. Sobrium. Nam et ministri templi prohibentur vinum et siceram bibere, ne ebrietate graventur corda eorum. Et ut sensus vigeat semper et tenuis sit. Prudentem in omnibus agendis. Hoc diciquia innocens absque sermone conversatio quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet; nam latratu canum et baculo, lupi arcendi sunt. Unde: Maledictus canis non valens latrare. Non vinolentum, qui hoc frequenter agat, quia venter aestuans mero cito despumat in libidinem. Noe ebrietate nudavit femora sua, Lot quem Sodoma non vicit, vina vicerunt. Non percussorem, id est ita irascibilem et perturbati sensus, ut percutiat qui debet esse patiens, ut eum sequatur qui posuit dorsum ad flagella,cere. Nihil enim impudentius est arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant, et parati ad lites in subjectos tumide intonant. Non cupid
Abbreviated transcription (Latin):
sermo ẽ iste quẽ dixi ⁊ quẽ dict᷑us sum̃. Siꝗͥs ep̃atũ. ⁊ c̾. Dixit q uir potest
tem. laborẽ ñ delicias. ñ cresc̾e fastigio s humilitate decresc̾e.ut fiat seruꝰ ⁊
cob intret ad liam ocłis lippã. ⁊ de monte cũ moy se descendat ad cã pos .i. de
tio utilitatẽ ñ cogitet ꝓximi. nec sic ac tuosts ut dtẽplationẽ di ñ reqͥrat in otio
Non uers uacatio delectare deb. s ł inqͥsitio ł inuentio u̾itatis. ut in ea qͥsqi
ꝓficiat. ⁊ qd inuen̾it alt̾i ñ inuideat. In actione uͦ ñ amandꝰ ẽ honor in hac ui¬
ta. siue potentia. qr oĩa uana st̾ sub sole. s opꝰ ip̃m qd ꝑ eunde honorẽ ł poten¬
tiã fit. si recte ⁊ utilit̾ fiat .s. ut ualeat ad salutẽ subditoꝵ. Iõ ait. Qͥ ep̃a

Expanded text:
sermo est iste quem dixi, et quem dicturus sum: Si quis, etc. Dixit quod vir potest tem; laborem, non delicias; non crescere fastigio, sed humilitate decrescere; ut fiat servus et cob intret ad Liam, oculis lippam, et de monte cum Moyse descendat ad campos, id est tio utilitatem non cogitet proximi, nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat Dei. In otio non iners uacatio delectare debet, sed aut inquisitio aut inuentio ueritatis, ut in ea quisque proficiat et quod inuenerit ne alteri inuideat. In actione uero non amandus est honor in hac uita siue potentia, quoniam omnia uana sub sole, sed opus ipsum, quod per eundem honorem uel potentiam fit, si recte adque utili
Abbreviated transcription (Latin):
seducta manducauit ei q dedit ut simul ederent. noluit
eã ꝯtͥstare quã credebat sine suo solatio ⁊tabescere. ⁊ a se
alienatã oĩo int̾ire. ñ ꝗdem carnali uictꝰ ⁊cupiscentia
quã ñdũ senserat. s amioali qͣdã beniuolentia. qua plerũ.¬
q fit ut offendat᷑ ds̃ ne offendat᷑ amicꝰ. qđ eũ facere non debu¬
isse diuine sñe iustꝰ eritus indicauit. Ergo alio quodã mͦ
ĩ ip̃e deceptꝰ ẽ. In exꝑtꝰ it diuine seu̾itatis in eo falli potu¬
it. ut ueniale crederet ẽt̃ cõmissũ. s dolo illo serpenti¬
no quo mulier seducta ẽ. nullo mͦ illũ arbitror potuis
os gñat dõ cotidie instruendo ut maneant in fide ⁊ di

Expanded text:
seducta manducavit, eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat sine suo solatio tabescere, et a se alienatam interire. Non quidem carnali junctus concupiscentia, quam nondum senserat; sed amiit ut offendatur Deus, ne offendatur amicus: quod eum facere non debuisse divinae sententiae justus exitus indicavit: Ergo alio quodammodo etiam ipse deceptus est. Inexpertus enim divinae severitatis in eo falli potuit, ut veniale crederet esse commissum; sed dolo illo serpentino quo mulier seducta est, nullo modo illum arbitror potuissos generat Deo quotidie instruendo, ut maneant in fide et di
Abbreviated transcription (Latin):
mulieri ñ ꝑmitto. Si it loquit᷑ magis irritat ad luxuriã ⁊ ir¬
ritat᷑. neqͣ ꝑmuto mulieri dñari aliqͣ p̃latione sp̃uali inui¬
rũ. ⁊ si in suo sexii. s ẽẽ in silentio. ut ñ ⁊fabulet᷑ cũ iucina.
Ecec ñ solũ habitũ humilem ⁊ honestũ fnulierẽ hab̾e docuit.
uerũ ⁊̃ docendi auctoritatẽ ei negauit. ⁊ subiciendã uiro
pcepit. ut tã habitu ꝗͣ. obsequiis sub potestate sit uiri. ex
quo trahit originẽ. Adam it. Cur mulier subiceła sit c̃am

Expanded text:
mulierem non permitto. Si enim loquitur magis irritat ad luxuriam, et irritatur. Neque permitto mulieri dominari aliqua praelatione spirituali in virum, etsi in suo sexu, sed esse silentio, ut non confabuletur cum vicina. Ecce non solum habitum humilem et honestum habere mulierem docuit, verum etiam docendi auctoritatem ei negavit, et subjiciendam viro praecepit ut tam habitu quam obsequiis sub potestate sit viri, ex quo trahit originem. Adam enim. Cur mulier subjecta sit causa
Abbreviated transcription (Latin):
cdit. Qui ds̃ oꝑ .o. necessaria moib. Non uni oũ
tͥbuit s in omib oĩa oꝑat᷑. ut qđ ñ habet qͥs in se
habeat in alio. & sic maneat caritas &s humilitas
Si enĩ humilis es & amas unitatẽ. t habet ꝗ sqͥs
in illa aliqͥd habet. Tolle inuidiã. & tuũ ÷ qđ
habeo. Liuor separit. sanitas iungit. Sicut in
humano corp̾e ocłs solus uidet si ñfibi soli. sic

Expanded text:
tur omnia necessaria in omnibus, non uni omnia tribuit, sed in omnibus omnia operatur, ut quod non habet quis in se, habeat in alio, et sic maneat charitas et humilitas. Si enim humilis es et amas unitatem, tibi habet quisquis in illa aliquid habet, tolle invidiam et tuum est quod habeo; livor separat, charitas jungit. Sicut in humano 102 corpore oculus solus videt, sed non sibi soli, sic