comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oculo attendis: abundantiã filiorum
et nepotũ. et fertilitatẽ fecunditatẽ¬
q coniugis: ñ sunt bona illiꝰ ierłm.
quia bona ista int̾ra morientiũ s̃. illa
tra uiuentium ẽ. Noli ualde ꝓmag¬
no hr̃e. sihabes filios morituros: et si
ñ ante te certe pꝰte. Uis hr̃e filios ñ
morit᷑os. et tecum semꝑ uicturos:
Esto in illius corpore: deqͦ dictũ ẽ. Uoᷤ
aut̃ estis corpꝰ xp̃i: et m̃bra. Namut
hoc oftendet et ipse psalmꝰ : quia sic
ẽ obscurꝰ ut admoneat pulsari. sic
oꝑuit ut uelit excuti: aplurib cep̃it.
ħ eatiomis qui timent dñm: qui ambu¬
lant inuiis eiꝰ. Multis loquit᷑. S quia
timent dnm: qui ambulant inuiis
eiꝰ. oͦ quare labores fructuum tuoꝵ
manducabis. et ñ manducabitis: et qͣ¬
re labores fructuum tuoꝵ et ñ labo¬
res fructuum ur̃oꝵ : Tam inꝑiximo
oblitus ẽ. quia plurib loquebat᷑: s
si iam excussisti. quid tͥ respondet:
Cum plures. xͥanos appello: in uno xͦ

Expanded text:
 abundantiam filiorum et nepotum, et fertilitatem fecunditatemque conjugis, non sunt bona illius Jerusalem; quia bona ista in terra morientium sunt, illa terra viventium est. Noli valde pro magno habere, si habes filios morituros, etsi non ante te, certe post te. Vis habere filios nunquam morituros, et cum semper victuros? Esto in illius corpore, de quo dictum est, «Vos autem estis corpus Christi et membra.» 4. Nam ut hoc ostenderet et ipse Psalmus, quia sic est obscurus ut admoneat pulsari, sic opertus ut velit excuti, a pluribus coepit: «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» Multis loquitur; sed quitiment Dominum, qui ambulant in viis ejus:» modo quare, «Labores fructuum tuorum manducabis;» et non, manducabitis? et quare, «Labores fructuum tuorum;» et non, Labores fructuum vestrorum? Tam in proximo oblitus est quia pluribus loquebatur? Sed si jam excussisti, quid tibi respondit? Cum plures Christianos appello, in uno Christo
Abbreviated transcription (Latin):
res sumꝰ om̃ib hominb. ꝓpt̾ quid dã¬
nati s̃ ad bestias mr̃es: Quod ÷ illud bo¬
num: Dicipot̾: Unde: Aut quȩ lingua
dicat: aut quȩ aures audiant: Eqͥdẽ
illud nec auris audiuit: nec in cor hoĩs
ascendit. Amemꝰ tam̃ : ꝓ ficiamꝰ tantũ.
Uidetis enim quia pugne ñ des: &
pugnamꝰ cũ concupiscentiis nr̃is. Pug¬
namꝰ foris: cum infidelib ⁊ inobedien¬
tib hõib: pugnemꝰ intͦ cum suggesti¬
onb cum ꝑturbationib carnalib.¬

Expanded text:
res sumus omnibus hominibus» . Propter quid damnati sunt ad bestias martyres? quod est illud bonum, dici potest? unde, aut quae lingua dicat? aut quae aures audiant? Et quidem illud «nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . Amemus tantum, proficiamus tantum: videtis enim quia pugnae non desunt, et pugnamus cum concupiscentiis nostris. Pugnamus foris cum infidelibus et inobedientibus hominibus; pugnamus intus cum suggestionibus, cum perturbationibus carnalib
Abbreviated transcription (Latin):
dicat quid facis: nemo noli fac̾e quod¬
uelis: nemo quare fecisti: ab undent
ł ista oĩa t̾rena quȩ concupisti. et uiue
in ilł ñ usq ad tempꝰ s semꝑ. faciẽ tan¬
tum meã nunqͣm uideb̾: frẽs m̃i unde
ingemuistis.: nisi quia iã natꝰ ẽ timor
castus. ꝑmanens inscłm scłi: Quare ꝑ¬
cussũ ẽ. cor ur̃m: Sidic̾e̾t d̾s faciẽ meã
ñꝗͣ uidebis: ecce omni ista t̾rena feli¬
citate. om̃ib reb abundab̾: circ̾fluent
te bona temꝑalia: ñ illa amittis. non il¬
la deseris: quid uis ampluis: Fleret qͥd̾
et gem̾et timor castus: et dic̾e̾t. Imo
tollant᷑ omĩa: & faciem tuã uideam.
Timor castus exclamaret de psalmo:
& dicẽt. D̾s uirtutum conu̾te nos: et
ostende faciem tuã et salui erimꝰ. Ti¬
mor castꝰ exclamaret de psalmo: et
dic̾et. Unam petui a dño. Uide q̃m̾ ar¬
deat timor iste castus: timor uerꝰ: amor
sincerꝰ. Unam petii a dño: hanc reqͥrã

Expanded text:
dicat, Quid facis? nemo, Noli facedicat, Quid facis? nemo, Noli facere; nemo, Quare fecisti? Abundent tibi omnia ista terrena quae concupisti, et vive in illis, non usque ad tempus, sed semper: faciem tantum meam nunquam videbis. Fratres mei, unde ingemuistis, nisi quia jam natus est timor castus, permanens in saeculum saeculi? Quare percussum est cor vestrum? Si diceret Deus: Faciem meam nunquam videbis: ecce omni ista terrena felicitate, omnibus rebus abundabis, circumfluent te bona temporalia; non illa amittis, non illa deseris; quid vis amplius? Fleret quidem et gemeret timor castus, et diceret: Imo tollantur omnia, et faciem tuam videam. Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret; «Deus virtutum, converte nos; et ostende faciem tuam, et salvi erimus» . Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret: «Unam petii a Domino.» Vide quomodo ardeat timor iste castus, amor verus, amor sincerus . «Unam petii a Domino, hanc requiram.»
Abbreviated transcription (Latin):
antẽ nc̃ timet᷑ ne tardet: sic cum
uen̾it timebit᷑ ne discedat. E rit aũ
securꝰ. Ñ enĩ deserem̃ abeo cuminue¬
quesiuit nos anteꝗͣ nossemꝰ eum. Ca¬
stus gͦ timor frẽs mei hoc h̃t: uenie
de amore. Illȩ autem timor ñdũ castꝰ:
p̾sentiam et penas timet. Timore facit:
quicqͥd boni facit. Ntimore amuittendi
illud bonum: s timore patiendi illud
malũ. Non timet ne ꝑdat amplexꝰ pul¬
cherrimi sponsi: s timet ne mittatur
ingehennã. Bonꝰ ẽ et iste timor: utił ẽ
N quidem ꝑ manebit in scłm scłi: sed
ñdum ẽ ille castus. ꝑmanens inscłm¬
scłi. Inqͦ ẽ castꝰ: lam it̾m int̾rogo ali¬
quid: quod uosmet ipsos int̾rogetis.
ceret homini: peccare uis pecca. fac qͥc¬
qͥd te delectat: quicqͥd amau̾is interra
tuum fiat: cui fuis iratꝰ int̾eat: quẽ
raꝑe uolueris rapiat᷑ : quẽ ced̾e cedat᷑:
quẽ dampnare dãpnet᷑. qͦm possidere
possicdeas ͥ nemo tͥ resistat÷ nemo tibi

Expanded text:
autem nunc timetur ne tardet, sic cum autem nunc timetur ne tardet, sic cum venerit, timebitur ne discedat. Erit autemsecurus. Non enim deseremur ab eo, cum inveesivit nos antequam quaereremus eum. Castus ergo timor, fratres mei, hoc habet; venit de amore. Ille autem timor nondum castus, praesentiam et poenas timet. Timore facit quidquid boni facit; non timore amittendi bonum illud, sed timore patiendi illud malum. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor, utilis est; non quidem permanebit in saeculum saeculi: sed nondum est ille castus permanens in. In quo est castus? Jam iterum interrogo aliquid, quod vosmetipsos interrogetis. ceret homini: Peccare vis, pecca; fac quidquid te delectat; quidquid amaveris in terra, tuum fiat; cui fueris iratus, intereat; quem rapere volueris, rapiatur; quem caedere, caedatur; quem damnare, damnetur; quem possidere, possideas: nemo tibi resistat, nemo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
filiis hominum. Om̃s homines suꝑat
illus pulchritudo. Quare amamꝰ. qñ¬
mus: Menbra crucifixa. latꝰ ꝑfora
uit nos: ut reclamaremus eum. Et ut¬
eum reclamare possimꝰ: uiuificauit nos
in fp̃u scõ. Pulcher ẽ illȩ: et absens est.
Interroget se sponsa: si casta ẽ. In men¬
bris sumꝰ om̃s frẽs mei: in menbris ip̃iꝰ
sumus: ideo unus homo sumꝰ. Uideat
unus quisq qualẽ timorẽ habeat: an
eum quem excludit caritas. ancastũ
dico: et ꝓbabis. Absens ẽ. sponsus nr̃.
Int̾roga conscientiam tuam. Uis ut
ueniat: an adhuc uis ut tardet: Ui¬
dete frẽs. Ego pulsaui adostia pec¬
toꝵ ur̃oꝵ: uocem intꝰ habitantium
ille audiuit. Quid singuloꝵ quorũꝙ
mͦ conscientiȩ dix̾int: ad aures meas
quia hõ sum ꝑuenire ñ potuit. Iilȩ.
multi si dicatur illis. ecce iam xp̃c.
cras dies uidicii: ñ dicunt. utina ue¬
niat. Qui enĩ dicunt: multũ amant.
Et si dicat᷑ ilł tardabit: timent ne
tardet: quia timor castusẽ. Quomͦ

Expanded text:
s homines superat illius pulchritudo. Quam rem sto? Membra crucifixa, latus perforatvit nos, ut redamaremus eum; et ut redamare possemus, visitavit nos Spiritu suo. Pulcher est ille, et absens est. Interroget se sponsa, si casta est. In membris sumus omnes, fratres mei; in membris ipsius sumus, ideo unus homo sumus. Videat unusquisque qualem timorem habeat, an eum quem excludit charitas, an castum dico, et probabit. Absens est sponsus noster; interroga conscientiam tuam: vis ut veniat, an adhuc vis ut tardet? Videte, fratres: ego pulsavi ad ostia pectorum vestrorum; vocem inhabitantium ille audivit. Quid singulorum quorumque modo conscientiae dixerint, ad aures meas, quia homo sum, pervenire non potuit: ille quos. Quam multi, si dicatur illis, Ecce jam Christus, cras dies judicii; non dicunt, Utinam veniat! Qui enim dicunt, multum amant: et si dicatur illis, Tardabit; timent ne tardet, quia timor castus est. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ctus pꝰea erit. Sed quia et ipsi laboreᷤᷤ
ñ s sine gaudio. ꝓpt̃ spẽ deqͣ pauloante
diximꝰ. spe gaudentes. intͥbulatione
patientes: mͦ nos ipsi labores nr̃i iocũ¬
dant: et letos nos faciunt de spe.Si
gͦ labor nr᷑ potuit letificare &e potuit
iocundare: manducat᷑ ÷ fructus ip̃i
laboris. Quat erit manducans labores
suos: Qui euntes ibant et flebant: mit¬
tentes semina sua. Qnͣto iocundius mã¬
ducabunt fructus laboꝵ: qui uenienteᷤ
uenient c̃ exultatione portantes mani¬
płos suos. Et ut nou̾itis frẽs qi man¬
aducatur labor iste: insuꝑiore psalmo
audistis dic̾tum suꝑbis qui ante lucẽ

Expanded text:
ctus postea erit. Sed quia et ipsi labores ctus postea erit. Sed quia et ipsi labores non sunt sine gaudio, propter spem, de qua paulo ante diximus, «Spe gaudentes, in tribulatione patientes;» modo nos ipsi labores nostri jucundant, et laetos nos faciunt de spe. Si ergo labor noster potuit manducari, et potuit jucundare; manducatus fructus ipsius laboris qualis erit? Manducabant labores suos, qui «euntes ibant et flebant, mittentes semina sua:» quanto jucundius manducabunt fructus laborum, qui «venientes venient cum exsultatione, portantes manipulos suos» ? Et ut noveritis, fratres, quia manducatur labor iste, in superiore psalmo audistis dictum superbis, qui ante lucem
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ ẽẽ templũ eiꝰ: et ꝓtegi ab eo. Hanc
unã petiit a dño. Hanc unã si petieritis
ad hanc unam si cor ur̃m erex̾itis. et hoc
solum amitt̾e timueritis: nec inuide¬
bitis felicitatib terrenis: et illã felici¬
tatẽ uerã sꝑabitis: et eritis in eiꝰ corꝑe
cui cantatur. Beati om̃s qui timent
dñm: qui ambulant in uiis eiꝰ. Laboreᷤ
fructuũ tuoꝵ manducab̾. Ouos. o tu
uos multi qͥ unꝰ estis: labores fructuũ
tuoꝵ manducab̾. Quasi ꝑu̾se uidet᷑
dic̾e ñ intelligentib Debuit enĩ dicẽ.
Fructuum laboꝵ tuorũ manducabis.
Multi enĩ manducant fructũ laborũ
suoꝵ. Laborant inuinea: ipsũ laborẽ
ñ manducant: s: qͦd de labore ipsorum
nascit᷑ manducant. Laborant cura ar¬
bores pomiferas. Quis manducet labo¬
res: S qͦd illȩ arbores attulerint fruc¬
tꝰ ẽ. laboris: et ipse iocundat agͥcolã.
Quids uult labores fructuum tuoꝵ
manducabis: Mͦ labores habemꝰ: fru¬

Expanded text:
 esse templum ejus, et protegi ab eo, hanc unam petii a Domino. Hanc unam si petieritis, ad hanc unam si cor vestrum exercueritis, et hoc solum amittere timueritis, nec invidebitis felicitatibus terrenis, et illam felicitatem veram sperabitis, et eritis in ejus corpore cui cantatur, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» 10. «Labores fructuum tuorum mandacabis.» O vos, o tu, vos mulse videtur dicere non intelligentibus: debuit enim dicere, Fructum laborum tuorum manducabis. Multi enim manducant fructum laborum suorum. Laborant in vinea, ipsum laborem non manducant; sed quod de labore ipsorum nascitur, manducant. Laborant circa arbores pomiferas; quis manducet labores? Sed quod illae arbores attulerint, fructus laboris, ipse jucundat agricolam. Quid sibi vult, «Labores fructuum tuorum manducabis?» Modo labores habemus, fru
Abbreviated transcription (Latin):
gemis. Et quia in ipsius defid̾io ploraẽ.
dulces s̃ et ipse lacͥmȩ ÷ et ꝓcibo tͥ erũt:
get lacͥmas: et ipse ꝓpane lacͥmarum
succedet. & te in et̾nũ saginabit: quia
erit nob̾cum u̾bum dei qͦ pascunt᷑ an¬
głi. Int̾im mͦ labores fructuum: postea
fructus laboꝵ. Labores fructuũ tuoꝵ
manducabis: beatꝰ es ⁊ bene tͥ erit. Bea¬
tus es dep̾senti ẽ: bene tͥ erit de fut᷑o ẽ.
Cũ manducas labores fructuum tuoꝵ:
beatus es. Cum ꝑuen̾is ad fructum labo¬
rũ tuoꝵ: bene tͥ erit. Quid dixit: Nã
si bene tͥ erit: utiq beatꝰ eris. Et sib eatꝰ
spem et rem. Si spes tam dulcis: ꝗͣto
nea eiꝰ fertilis. S inquib uinea fertilsꝰ
Uidemꝰ enim parietes istos intͣntes mł¬
tos ft̾iles. Uidemus qi istos parietes in¬
t̾nt multi ebriosi: fen̾atores : mango¬
nes: querentes sortilogos: euntes ad p̾¬
cantatores et p̃cantatͥces qñ illis capud
dolet. Ista: fertilitas uineȩ : ista est

Expanded text:
gemis; et quia in ipsius desiderio ploras, gemis; et quia in ipsius desiderio ploras, dulces sunt et ipsae lacrymae, et pro cibo tibi erunt, get lacrymas , et ipse pro pane lacrymarum succedet, et te in aeternum saginabit; quia erit nobiscum verbum Dei, quo pascuntur Angeli. Interim modo labores fructuum, postea fructus laboris. «Labores fructuum tuorum manducabis; beatus es, et bene tibi erit. Beatus es,» de praesenti est; «bene tibi erit,» de futuro est: cum manducas labores fructuum tuorum, «beatus es;» cum perveneris ad fructum laborum tuorum, «bene tibi erit.» Quid dixit? Nam si bene tibi erit, utique beatus eris; et si beatus spem et rem. Si spes tam dulcis, quanto nea fertilis.» Sed in quibus vinea fertilis? Videmus enim parietes istos intrantes multos steriles; videmus quia istos parietes intrant multi ebriosi, feneratores, mangones, quaerentes sortilegos, euntes ad praecantores et praecantatrices, quando illis caput dolet. Ista est fertilitas vineae? ista est
Abbreviated transcription (Latin):
ilł. Surgite pꝰea ꝗͣ sectistis: id÷ humi¬
liamim. ⁊ inde surgite: quia et ille
humiliari uenit qui exaltat᷑ : ꝓpt̾ uo ᷤ.
Et quid dic̾tum est: Qui manduca¬
tis panem doloris. lste ẽ. labor fructu¬
um: panis doloris. Nisi enim mandu¬
caretur: ñ dice̾t᷑ panis. Nisi enĩ hr̃et
aliqͣsu auitatem panis iste: nemo illũ
manducaret c̃ tanta suauitate: Plorat
ingemitu: qͥ orat. Dulciores s̃ lacͥmȩ
orantium: ꝗ gaudia theatroꝵ. Et
audi flammã desid̾ii qui manducat᷑
ipse panis: deqͦ hic dicit. qui mandu¬
catispanem doloris. Alio loco dicit.
amansiste: cuiꝰ uocem pler̃q in psal¬
me meȩ panis: die ac nocte. Unde
mus eum qui nos dilexit: qui nobis
pignis dedit: cui desponsati sumus:
colunt. Eece ego ostendã illi dm̃
meũ : &e ipse ostendat mͥ dm̃ suum.
Cum tͥ hoc dicit paganꝰ. ñ inuenis
qͥd illi ostendas: quia ñ ẽ cui ostendaᷤ.
Redis gͦ et plangis ad dm̃: quia illi
suspiras anteꝗͣ uideas: et desicd̃io ip̃iꝰ

Expanded text:
 humiliamini, et inde surgite; quia et ille humiliari venit, qui exaltatus est propter vos. Et quid dictum est? «Qui manducatis panem doloris.» Iste est labor fructuum, panis doloris. Nisi enim manducaretur, non diceretur panis: nisi autem haberet aliquam suavitatem panis iste, nemo illum manducaret. Cum quanta suavitate plorat in gemitu, qui orat? Dulciores sunt lacrymae orantium, quam gaudia theatrorum. Et audi flammam desiderii, qua manducatur ipse panis, de quo hic dicit, «Qui manducatis panem doloris.» Alio loco dicit amans iste, cujus vocem in Psalmae meae panis die ac nocte.» Unde mus eum qui nos dilexit, qui nobis pignus dedit, cui desponsati sumus, colunt. Ecce ego ostendo illis Deum meum, et ipsi ostendant mihi Deum suum. Cum tibi hoc dicit paganus, non invenis quod illi ostendas; quia non est cui ostendas. Redis ergo, et plangis ad Deum; quia illi suspiras, antequam videas, et desiderio ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
care fortassis: nͥ ꝓposita aliqͣ similitudi¬
ne. Pone aliqͣm feminã castam: timet
uirum. Aliam pone ad ult̾am: & ipsa
tunet uirum. Casta timet ne discedat:
adult᷑a ne ueniat. Quod si ambo absen¬
tes sunt: illa ne ueniat. illa ne tardet.
Absens ẽ qͦdãmꝰ cui desponsati sumꝰ. Ab¬
sens ẽ. qͥ nob arram dedit spm̃ sc̃m. Ab¬
sensẽ qui nos redemit sanguine suo: sp̃o¬
susillȩ quo nicħ ẽ pulchrus ÷ qͥ quasi fe¬
dus apparuit int̾ manus ꝑsequentiũ:
deqͦ paulo ante dicebat isaẏas. Et uidimꝰ
quesierunt: Ergo ꝑseqñtib fedus ap¬
paruit. Et nͥ eũ fedum putarent: nõ
insilirent : ñ flagellis cędent: ñ spins
coronarent: ñ sputis in honestarent. S¬
Sed quia fedus sł apparebat: fec̾unt
illi ista. Non enim habebant isti ocdos:
to tempore uobcum sum. & ñ me uidi¬
stis: Isti ocłi mundandi s̃: ut possint
uide illam lucem. Et leuit̾ tam̃ ꝑstri¬

Expanded text:
care fortassis, nisi proposita aliqua similitudicare fortassis, nisi proposita aliqua similitudine. Pone aliquam feminam castam, timentem virum suum: aliam pone adulteram; et ipsa timet virum suum. Casta timet ne discedat vir; adultera, ne veniat. Quid si ambo absentes sunt? Illa timet ne veniat; illa, ne tardet. Absens est quodam modo cui desponsati sumus, absens est qui nobis arrham dedit Spiritum sanctum, absens est qui nos redemit sanguine suo; sponsus ille quo nihil est pulchrius, qui quasi foedus apparuit inter manus persequentium, de quo paulo ante dicebat Isaias, «Et vidimusquaesierunt? Ergo persequentibus foedus apparuit; et nisi eum foedum putarent, non insilirent, non flagellis caederent, non spinis coronarent, non sputis inhonestarent: sed quia foedus illis apparebat, fecerunt illi ista; non enim habebant oculos unde to tempore vobiscum sum, et non me vidistis» ? Isti oculi mundandi sunt, ut possint videre illam lucem; et leviter tamen perstri
Abbreviated transcription (Latin):
s gehennas timet. unde t̾ruit et dñ
audistis cum euuangłm leg̾et᷑: ubi
u̾mis eoꝵ nmoriet᷑. et ignis eoꝵ ñ ex¬
tinguet᷑. Audiunt ħ hoĩes: et quia
uͤ futura sunt impiis timent. et con¬
tinent se apeccato. Hñt timorẽ: & ꝑ
timorẽ continent se a peccato. Liment
quidẽ: s ñ amant iusticiã. Cum aut̃
ꝑtimorẽ se continent a pecc̃o: fit et¬
consuetudo iusticie. ⁊ incipit qͦd du¬
rum erat amari. et dulcescit ds: et
iam incipit homo ꝓpt̾ea iuste uiu̾e.
nͨquia timet penas: s quia amat
ȩt̾nitatẽ. Exclusus ẽ. gͦ timor a cari¬
tate: si successit timor castus. Qs est
iste timor castus: Secundum quẽ debemꝰ
frẽs mei intellig̾e quod dictum ẽ. Beati
om̃s quitiment dñm: qui ambulant in
uiis eiꝰ. Si potuero digne dic̾e de isto timo¬
re casto adiuuante dño nr̃o iħu xͦ: mul¬
tifortasse hoc timore casto inflãmabũ¬
tur in amorẽ castũ. Nec possumꝰ ex pli¬

Expanded text:
sed gehennas timet, unde terruit et Dominus. sed gehennas timet, unde terruit et Dominus. Audistis cum Evangelium legeretur: «Ubi vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur» . Audiunt haec homines; et quia vere futura sunt impiis, timent, et continent se a peccato. Habent timorem, et per timorem continent se a peccato. Timent quidem, sed non amant justitiam. Cum autem per timorem continent se a peccato, fit consuetudo justitiae, et incipit quod durum erat amari, et dulcescit Deus: et jam incipit homo propterea juste vivere, non quia timet poenas, sed quia amat aeternitatem. Exclusus est ergo timor a charitate; sed successit timor castus. 8. Quis est iste timor castus? Secundum quem debemus, fratres mei, intelligere quod dictum est, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» Si potuero digne dicere de isto timore casto, adjuvante Domino Deo nostro, multi fortasse hoc timore casto inflammabuntur in amorem castum. Nec possum expli
Abbreviated transcription (Latin):
inuen̾unt. ꝑdidunt seuiciã suã. la¬
cebat exanimis. sine sensu illis ne tor¬
queret᷑: cum sensu ap̃ dm̃ ut corona¬
ret᷑. Unde et iste felix frẽs. ñ tantũ
tellexit. Ergo sic audiamꝰ iftũ psal¬
herentes corpori xp̃i. et effecti menbͣ
xp̃i. ambulemꝰ uias dñi: et timeamꝰ
dñm timore casto: timore ꝑmanente
inscłm scłi. Est enim alius timor. qͣm
caritas excludit: dicente ioħe. Limor
ñ ẽ in caritate: s ꝑfecta caritas foraᷤ
mittit timorem. Non de omni timo¬
re dicit: quia mittitur foraᷤᷤ a carita¬
te. Habes enim psalmum dicentẽ.
qui excluditur: Dignamini aduer¬
tere. Aliqui ꝓpt̾ea tantum timent. ne
aliqͥd mali interra patiantur: ne ilł
egͥtudo accidat: ne dampnum : ne
obitas: ne alicuiꝰ amissio cari: ne exi¬
liũ:: ne dap̃natio carc̾is: ne aliqͣtͥbu¬
latio. ꝓͥpt̾ea timent: & tremunt.
Adhuc iste timor non ẽ castus. Ad huc
audi. Alius ñ inhac t̾ra pati timet :

Expanded text:
invenerunt, perdiderunt saevitiam suam. Jainvenerunt, perdiderunt saevitiam suam. Jacebat exanimis, sine sensu illis, ne torqueretur; cum sensu apud Deum, ut coronaretur. Unde et iste felix, fratres, non tantum dilexit? 7. Ergo sic audiamus istum psalhaerentes corpori Christi et effecti membra Christi, ambulemus vias Domini; et timeamus Dominum timore casto, timore permanente in saeculum saeculi. Est enim alius timor quem charitas excludit, dicente Joanne, «Timor non est in charitate; sed perfecta charitas foras mittit timorem» . Non de omni timore dicit quia mittitur foras a charitate; habes enim psalmum dicentem, qui excluditur? Dignamini advertere. Aliqui propterea tantum timent, ne aliquid mali in terra patiantur, ne illis aegritudo accidat, ne damnum, ne orbitas, ne alicujus amissio chari, ne exsilium, ne damnatio, ne carcer, ne aliqua tribulatio; propterea timent et tremunt: adhuc iste timor non est castus. Adhuc audi. Alius non in hac terra pati timet,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ñ uidebant ꝑ patientiã expectabãt.
Illi qui eos occidebant: q̃ uidebant
amabant. Illi qui occidebant᷑ ad ea
q̃ ñ uidebant suspirabant: et ea q̃ ñ
uidebant app̃hendere festinabant.
Et qͦd tardius occidebant᷑: moras s
fieri arbitrabant᷑. Ergo frẽs felix
martyr. & uera felix. et nomine
et corona. cuiꝰ hodie dies ẽ: contẽpsit
mundũ. Anforte quia timebat do¬
minũ. inde erat felix. inde erat bea-¬
tꝰ: quia uxor eiꝰ tanꝗͣ uinea fertilis
erat int̾ra. et filii eiꝰ circumdederãt
m̾sam eiꝰ: Omĩa ista ꝑfecte ht̃: sed
incorꝑe eiꝰ illiꝰ qͥ hic describit᷑. Et qr
sic illa intellexit: contẽpsit p̾sentia
ut acciꝑet futura. Nou̾itis aut̃ frẽs ñ. Qeg̃
eum passum mortẽ: qͣm alii martyreᷤ
passi sunt. Confessus est enĩ: dilatꝰ :
ad torm̃ta: alio die inuentum ẽ cor¬
pꝰ eiꝰ exanime. Clauserant enĩ illi car-¬
cerẽ: s corpori ñ spũi. Quẽ illi para¬
bant torquere carnifices: absentẽ

Expanded text:
quod non videbant, per patientiam exspectabant. Illi qui eos occidebant, quae videbant amabant: illi qui occidebantur, ad ea quae non videbant suspirabant, et ea quae non videbant, apprehendere festinabant; et quod tardius occidebantur, moras sibi fieri arbitrabantur. 6. Ergo, fratres, Felix martyr et vere felix et nomine et corona, cujus hodie dies est, contempsit mundum. An forte quia timebat Dominum, inde erat felix, inde erat beatus, quia uxor ejus tanquam vinea fertilis erat in terra, et filii ejus circumdederant mensam ejus? Omnia ista perfecte habet, sed in corpore illius qui hic describitur: et quia sic ille intellexit, contempsit praesentia, ut acciperet futura. Noveritis autem, fratres, non eum passum mortem, quam alii martyres passi sunt. Confessus est enim, dilatus est ad tormenta; alio die inventum est corpus ejus exanime. Clauserant enim illi carcerem, sed corpori, non spiritui. Quem illic parabant torquere carnifices, absentem
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim qi diabolꝰ ꝑ reges ñ seuit: idõ
xͥani ñ patiunt᷑ ꝑsecittionem. Si mortuuis
ẽ diabol: mortue sunt ꝑsecutiones. Si
autem ille adu̾sarius nr̃ uiuit: unde ñ
tẽptationes sugg̾it: Unde ñ seuit: un
den̾minas aut scandala ꝓcurat : O si
incipias pie uiu̾e: uideb̃ quia omĩs qui

Expanded text:
o, quia diabolus per reges non saevit, ideo Christiani non patiuntur persecutionem. Si mortuus est diabolus, mortuae sunt persecutiones; si autem ille adversarius noster vivit, unde non tentationes suggerit? unde non saevit? unde non minas aut scandala procurat? O si incipias pie vivere, videbis quia omnis qui
Abbreviated transcription (Latin):
bundare impiis: et si nob̃ ñ audent.
in corde suo tñ dicunt. Quare illȩ qͥ
ñtimet dm̃ plenã domũ ht̃ filiis :
Et forte aliꝰ dicit illi. Ad huc nescis:
qͥd illi possit c̃ting̾e. Qͥd si efferet illo ᷤ.
nati s̃ ut maiorẽ dolorẽ de illoꝵ mor¬
te patiat᷑ : S si talia dix̾is: resp̃debit
tͥ ⁊ illȩ. Ego noui hominẽ impiumt᷑
paganũ: sacͥlegũ : ad oratorẽ idoloꝵ:
et forte nouit et uer̃ dic̃ͥ nec unũ
nouit. nec duos uel tres: ꝗ̃ deduxer̃
ad fossam senem decrepitũ mortuũ in le¬
cto suo. turbe filioꝵ et nepotum. Ecce
ñ timuit dnm: et ꝓles fecundissima do¬
mus eius. clausit oculos eius. Quid ad
hoc dicturi sumus: Nichil illi potest
euenire mali. ut efferat filios suos ui¬
uos: qͣndo iam mortuus a filiis adsepul¬
chrũ głosum deductus ẽ. Excutiamꝰ
gͦ: excutiamꝰ si uolumꝰ ẽẽ filii excusso¬
rum. Exeat huc aliquid. Est enĩ qͥdam

Expanded text:
bundare impiis, etsi nobis non audent, bundare impiis, etsi nobis non audent, in corde suo dicunt, Quare ille qui non timet Deum, plenam domum habet filiis? Et forte alius dicit illi: Adhuc nescis quid illi possit contingere; quid si efferet illos, nati sunt, ut majorem dolorem de illorum morte patiatur? Sed si talia dixeris, respondebit tibi ille: Ego novi hominem impium, paganum, sacrilegum, adoratorem idolorum et forte novit et verum dicit, nec unum tantum novit, nec duos vel tres, quem deduxerunt ad fossam, senem, decrepitum, mortuum in lecto suo, turbae filiorum et nepotum. Ecce non timuit Dominum, et proles fecundissima domus ejus clausit oculos ejus. Quid ad hoc dicturi sumus? Nihil illi potest evenire mali, ut efferat filios suos vivus, quando jam mortuus a filiis ad sepulcrum gloriosum deductus est. 3. Excutiamus ergo, excutiamus, si volumus esse filii excussorum: exeat huc aliquid. Est enim quidam
Abbreviated transcription (Latin):
dũ istũ ꝓpt̾ sempit̾nam felicitatẽ: et acci¬
piamus qͦd hic scͥptũ ẽ ꝓp̾senti felicita¬
te: ut cuicũq forte homini dei fideli.
ciui illiꝰ ierłm. contingat &ẽ ducta uxo¬
re filios ñ hr̃e dicamꝰ. Non tunet homo
iste dñm. Nam si tim̾et dñm: uxor eiꝰ
tanqͣm uinea fertilis ẽẽt in domo eius:
ñsterił ut nullũ gn̾aret. & si tim̾et
dnm hõ iste : filii ip̃iꝰ cirẽdarent men¬
sã ipsiꝰ. tanqͣm arbores oliuar̃. Si enĩ
talia dix̾imꝰ : animales sumꝰ. ñ ꝑcipiẽ¬
tes ea quȩ s̃ sp̃c dei. Incipiamꝰ et nos
excut̾e: ut simꝰ et nos filii excussoꝵ.
Si enim erimꝰ filii excussoꝵ: erimꝰ in
manu potentis tanꝗͣ sagitȩ. et iacu¬
labit᷑ nos de p̾cepto suo in corde hõiũ
te dñm. ut habeatis filios et nepotes:
ut gaudeat domꝰ ur̃a: ñ sagitamus
ut amet᷑ illa ȩt̾na ierłm. Remanebt̃
inamore t̾renoꝵ: et uidentes ista a-¬

Expanded text:
dum istum propter sempiternam felicitatem, et accidum istum propter sempiternam felicitatem, et accipiamus quod hic scriptum est pro praesenti felicitate, ut cuicumque forte homini Dei fideli, civi illius Jerusalem, contingat etiam ducta uxore filios non habere, dicamus: Non timet homo iste Dominum; nam si timeret Dominum, uxor ejus tanquam vinea fertilis esset in domo ejus, non sterilis, ut nullum generaret; et si timeret Dominum homo iste, filii ipsius circumdarent mensam ipsius, tanquam arbores olivarum. Si enim talia dixerimus, animales sumus, non percipientes quae sunt Spiritus Dei. Incipiamus et nos excutere, ut simus et nos filii excussorum. Si enim erimus filii excussorum, erimus in manu potentis tanquam sagittae, et jaculabitur nos de praecepto suo in corda hominum te Dominum, ut habeatis filios et nepotes, ut gaudeat domus vestra; non sagittamus ut ametur illa aeterna Jerusalem: remanebunt in amore terrenorum, et videntes ista a
Abbreviated transcription (Latin):
myst̾iorum in uolucris. cooꝑuer̃ in¬
tellectum. Qui intellectus ꝓdire nõ
potuit ad homines: nͥ in uolucͣ illa
excut̾ent᷑. Unde dicti s̃ illi filii excus¬
sorũ: qͥ deꝓpħis excussi ꝓfec̾unt. Er¬
go et nos excitiamus istum: ne ꝑ in¬
uolucͣ fallam᷑  & tangentes qͦd intus
ẽ. et ñ uidentes. dicamꝰ forte lignun
ꝓ auro: aut testã ꝓargento. Excutia. Eteñ¬
mus: si uidet᷑ caritatiur̃ȩ. Aderit do¬
minꝰ: ut ꝓcedat qͦd intꝰ ẽ. Maxime
frẽs mei: quia martyrũ natalicia
cȩlebͣmꝰ. Qnͣta mala passi s̃ martyre ᷤᷤ:
qͣnta exitia: qͣnta torm̃ta: sqlores car-¬
cerũ: stricturã catenarũ: seuiciam
ferar᷑: ardorẽ flaminar̾: aculeos con-¬
tumeliar̃. Ista omĩa passi eẽnt: nisi
nescio qͥd uident. qͦ se tendent. qͦd ad
bꝰ scłi felicitatẽ ñ ꝑtin̾et: Turpe ẽ
autem ut natalicia mr̃m cȩlebremꝰ. hoꝵ
uidelicet seruorũ dei. contẽpnentiũ mũ¬

Expanded text:
mysteriorum involucris cooperuerunt inmysteriorum involucris cooperuerunt intellectum; qui intellectus prodire non potuit ad homines, nisi involucra illa excuterentur: unde dicti sunt illi «filii excussorum,» qui de Prophetis excussis profecerunt. Ergo et nos excutiamus istum, ne per involucra fallamur, et tangentes quod intus est et non videntes, dicamus forte lignum pro auro, aut testam pro argento. Excutiamus, si videtur Charitati vestrae: aderit Dominus, ut procedat quod intus est; maxime, fratres mei, quia martyrum natalitia celebramus. Quanta mala passi sunt martyres, quanta exitia, quanta tormenta, squalores carcerum, stricturam catenarum, saevitiam ferarum, ardorem flammarum, aculeos contumeliarum! Ista omnia passi essent, nisi nescio quid viderent quo se tenderent, quod ad hujus saeculi felicitatem non pertinet? Turpe est autem ut natalitia martyrum celebremus, horum videlicet servorum Dei contemnentium mun
Abbreviated transcription (Latin):
Ut sit uxor eiꝰ tanꝗͣ uinea fertilis in la¬
t̾ib domꝰ eiꝰ: et filii eiꝰ circ̃dent m̃sãeiꝰ.
tanꝗͣ oliuar̃ nouellatio. Ergo ꝑdider
Alit̾ me ds benedicet. Immo uͦ aut sic te
benedicet: aut ñ te benedicit. Aꝑte di¬
cta sententia ẽ. Ecce sic benedicet᷑ homo:
qui timet dñm. Quid gͦ sibi hoc uult
fres: ne desidando temporalẽ et ter-¬
renam felicitatẽ ꝑdamꝰ cȩlestẽ: ꝓpħa
tanꝗͣ in uolucrum nob̃ c̃stituit. In uo¬
lucrum hoc: nescio qͥd ht̃ intꝰ. Memi¬
nit aut̾ caritas ur̃a: cum suꝑiorẽ psal¬
mum uob̃ tractarem. qui ẽ ante istũ.
incurrisse nos in quendã u̾sum obscu¬
rum: uͥ dictũ ẽ. Sicut sagute in ma¬
nu potentis: sic filii excussoꝵ. Et cũ
quereremꝰ qͥ sint filii excussoꝵ: insũ
ẽẽ nob̾ suggerente qͣntũ credimꝰ dño
filios excussoꝵ apłos eẽ. dictos. filios
ꝓpħar̃. Quare: Quia ꝓpħȩ in enigma¬
tib locuti sunt: et figuris rer̃. tanꝗͣ

Expanded text:
or ejus tanquam vinea fertilis in lateribus domus ejus, et filii ejus circumdent mensam ejus, tanquam olivarum novellatio. Ergo perdideAliter me benedicet Deus. Imo vero, aut sic te benedicet, aut non te benedicet: aperte dicta sententia est, «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» 2. Quid ergo sibi hoc vult, fratres? Ne desiderando temporalem et terrenam felicitatem, perdamus coelestem, Propheta tanquam involucrum nobis constituit. Involucrum hoc nescio quid habet intus. Meminit autem Charitas vestra, cum superiorem psalmum vobis tractarem, qui est ante istum, incurrisse nos in quemdam versum obscurum, ubi dictum est, «Sicut sagittae in manu potentis, sic filii excussorum» ; et cum quaereremus qui sint «filii excussorum,» visum esse nobis, suggerente quantum credimus Domino, filios excussorum Apostolos dictos esse, filios Prophetarum: quia Prophetae in aenigmatis locuti sunt, et figuris rerum tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
ritualib sp̾ualia cõparamus.
ne homines animales nͣ ꝑ¬
cipientes quȩ s̃ sp̃c dei. scandalizentur
legens. Et uidete quia si talia qͥsq cõ¬
cupierit ꝓ magno adeo. qualia c̃tinet
iste psalmꝰ: et forte ñ quia desertꝰ est
abillo. sed quia magis diligit᷑ ñ acceꝑ.¬
it. ud̃itq illa quȩ hic audiuit ẽẽ pre¬
mia timentium dm̃. ab undare illis
qͥ n timent dm̃: nutent gressꝰ illiꝰ: et
effundant᷑ lapsu uestigia eiꝰ: et dicat
incorde suo sine causa se dm̃ timuisse:
qñ illa dona ñm̾uit. q̃ promisit tim̃¬
tib se. Insuꝑ et illi acceꝑunt: qͥ eum ñ
solum ñtimuer̃. s etiam blasphema¬
uer̃. Uidete enim quid dicat.
eati om̃s qui timent dñm: qui

Expanded text:
ritualibus spiritualia comparamus; ne homines animales non percipientes quae sunt Spiritus Dei, scandalizentur legens. Et videte quia si talia quisque concupierit pro magno a Deo, qualia continet iste psalmus; et forte non quia desertus est ab illo, sed quia magis diligitur, non acceperit; videritque illa quae hic sic audivit esse praemia timentium Deum, abundare illis qui non timent Deum: nutent gressus illius, et effundantur lapsu vestigia ejus, et dicat in corde suo, sine causa se Deum timuisse, quando illa dona non meruit, quae promisit timentibus se; insuper et illi acceperunt, qui eum non solum non timuerunt, sed etiam blasphemaverunt. Videte enim quid dicat: «Beati omnes qui ti
Abbreviated transcription (Latin):
de. Ecce sic benedicet᷑ homo: qͥ timet
dnm. lam forte ocłi tui ibant ꝑ illos
qui ñ timent dnm: et uidebant ibi
uxores fecundas: filios abundantes cir¬
cumire mensãpatris sui. Nescio qua
Noli querere illas benedictiones: quȩ
ñ exf on. Et ñ benedix̃ dñis tales fr̃e
mei: Benedictio ista dñi ẽ. Aut sin̾ ẽ a
Aut quis posset eẽ diues si nollet dñs¬
illa. S non uides quia et peccorib dedite

Expanded text:
e, «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum:» jam forte oculi tui ibant per illos qui non timent Dominum, et videbant ibi uxores fecundas, filios abundantes circuire mensam patris sui; nescio qua Noli quaerere illas benedictiones quae non sunt ex Sion. Non benedixit Dominus tales, fratres mei? Benedictio ista Domini est: aut si non est a aut quis posset esse dives, si nolit D non vides quia
Abbreviated transcription (Latin):
tres ñ hũer̾ interra: Et tam̃ qͥd eiꝰ dic̃:
Nolite uobis dic̾e̾ patrẽ suꝑ terrã: unꝰ
ẽ enim pat̾ ur̃ qui incelis ẽ. Quod gͦ
impatre docebat discipłos: hoc ĩ ma¬
tre ipse demonstrauit. Uult enĩ dñs:
ut consanguinitatib t̾renis p̃ponamꝰ
dm̃. Defer patͥ. quia pat̾ ẽ: defer dõ
quia deus ẽ. Gen̾auit te pat̾ a commo¬
dando carnẽ suam: creauit te d̾s ad¬
hibendo potentiã suã. Ne irascat᷑ pat̃
cũ ds̃ illi p̾ponitur: ĩmo gaudeat sͥ
tantum deferri. ut ille inuentꝰ ẽẽt qͥ
ei debet p̾pom. Ergo quid dicam:
Dñs quid ait: Quȩ mͥ mat̾. aut qui
frẽs: Extendit manꝰ suꝑ discipłos
suos: &e ait. Ecce mat̾ mea ce frẽs
mei. Frẽs erant. Mat̾ qͦmͦ erant: Ao¬
didit. Et qͥ fec̾it uoluntatem patris
mei: ipse mͥ fr̃ et soror et mat̾ ẽ. Pu¬

Expanded text:
d eis dicit? «Nolite vobis dicere patrem super terram; unus est enim Pater vester qui in coelis est» . Quod ergo in patre docebat discipulos, hoc in matre ipse demonstravit. Vult enim Dominus ut consanguinitatibus terrenis praeponamus Deum. Defer patri, quia pater est; defer Deo, quia Deus est. Generavit te pater accommodando carnem suam; creavit te Deus adhibendo potentiam suam. Ne irascatur pater cum Deus illi praeponitur; imo gaudeat sibi tantum deferri, ut ille inventus esset qui ei deberet praeponi. Ergo quid dicam? Dominus quid ait? «Quae mihi mater, aut qui fratres? Et extendit manus in discipulos suos, et ait: Ecce mater mea et fratres mei.» Fratres erant; mater quomodo erant? Addidit, «Et qui fecerit voluntatem Patris mei, ipse mihi frater, et soror, et mater
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ c̃ gaudio metemꝰ. In illa enĩ resur¬
rectione mortuorũ. recipiet quisq
mampłos suos: id÷ fructum seminis
coronã gaudiorũ et exultationis. Tc̃
erit triumphꝰ letantium: et ip̃i mor¬
ti insultantium. inqͣ gemebat᷑. Tunc
dicent morti. Uͥ: mors contentio tua :
U̾÷ mors aculeus tuus: S quare iam
gaudent: Ꝙ portant manipulos suoᷤ:
qͥ euntes ibant et flebant mutentes
semina sua. Quare mittentes semina
sua: Eꝑ qͥ seminant in lacͥmis: ingau¬
dio metent. Isto psalmo exhortati uos
fit̾imꝰ maxime ad faciendã mĩã: quia
hinc ascendit᷑. Et uidetis ꝙ illȩ cantat
canticũ gͣduum: qͥ ascendit. Memen-¬
tote ÷ et nolite amare descende. & nõ
ascende. sed de ascensione cogitate:
quia qui descendebat ab ierłm in iericho.
incidit ĩ latͦnes. Si nõ descendẽt: nõ in cideret in
latͦnes. Iam gͦ adam descẽdit: ĩcidit ĩ latͦne. Os̃ enĩ

Expanded text:
tamen cum gaudio metemus. In illa enim resurtamen cum gaudio metemus. In illa enim resurrectione mortuorum recipiet quisque manipulos suos, id est fructum seminis, coronam gaudiorum et exsultationis. Tunc erit triumphus laetantium, et ipsi morti insultantium, in qua gemebatur: tunc dicent morti, «Ubi est, mors, contentio tua? Ubi est, mors, aculeus tuus» ? Sed quare jam gaudent? Quia «portant manipulos suos.» Quia «euntes ibant, et flebant, mittentes semina sua.» Quare, «mittentes semina sua?» Quia «qui seminant in lacrymis, in gaudio metent.» 15. Isto psalmo exhortati vos fuerimus maxime ad faciendam misericordiam, quia hinc ascenditur; et videtis quia ille cantat canticum graduum, qui ascendit. Mementote; nolite amare descendere et non ascendere, sed de ascensione cogitate: quia qui descendebat ab Jerusalem in Jericho, incidit in latrones. Non descenderet, et non incideret in latrones. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt ista: in ista uita nolite defi¬
cere. In lacͥmis seminatis: ingau¬
diometetis. Quid enim frẽs meis
Ipse agͥcola qñ ꝓcedit cũ aratꝰ et
portat sem̃: ñ ne aliqndo frigidꝰ
÷ uentꝰ. et ymb de terret: Atten¬
dit cęlum: uidet tͥstem diẽ : tre¬
mit frigore: et tam̃ ꝓcedit et se¬
minat: Timet enim ne cũ tͥstem
diem attendit et expectat letum. netẽ¬
pꝰ tͣnseat: et ñ inueniat qͦd metat. Nolite
differre fres mei. Ssminate in hieme:
seminate bona oꝑa et cum ploratis: qr
qui seminant in lacͥmis. in gaudio me¬
tent. Mittunt semina sua: bonã uolun
flebant: Quia int̾ miseros erant: et
miseri erant. Melius ẽ. frẽs mei. ut nul¬
lus sit miser: qͣm ut tu faciꝰs miscłiam.
Qui enĩ ut faciat mĩam optat eẽ. mise¬
egrotos: crudelis medicina ẽẽt. Meliꝰ:
ut om̃s sam sint: qͣm ut ex̾ceat᷑ arsme¬
dici. Melius ẽ gͦ ut om̃s beati regnent
mitt̾e semina. Et si cũ fletu seminamꝰ:

Expanded text:
fiunt ista in ista vita, nolite defifiunt ista in ista vita, nolite deficere. In lacrymis seminatis, in gaudio metetis. Quid enim, fratres mei? Ipse agricola quando procedit cum aratro, et portat semen, nonne aliquando frigidus est ventus, et imber deterret? Attendit coelum, videt triste, tremit frigore, et tamen procedit, et seminat. Timet enim ne cum tristem diem attendit et exspectat diem laetum, tempus transeat, et non inveniat quod metat. Nolite differre, fratres mei; seminate in hieme, seminate bona opera et cum ploratis; quia «qui seminant in lacrymis, in gaudio metent.» Mittunt semina sua, bonam voluntflebant? Quia inter miseros erant, et miseri erant. Melius est, fratres mei, ut nullus sit miser, quam ut tu facias misericordiam. Qui enim ut faciat misericordiam optat esse miseaegrotos, crudelis medicina esset. Melius est ut omnes sani sint; quam ut exerceatur ars medici. Melius est ergo ut omnes beati regnent mittere semina. Etsi cum fletu seminamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑes: qui ñ hñt peccuniã. In qͦ quisq
pauꝑ ẽ. ibi illum uide: quia forte
tu in eo diueses inquo ille pauꝑ:
et habes unde accomodes. forte m̃¬
bra tua accommodas: et plus ẽ ꝗͣ
si peccuniã accomodares. Consilio
indiget: tu plenꝰ es consilio. In cõ¬
silio ille pauꝑ: tu diues es. Ecce nec
laboras: nec aliqͥd ꝑdis. Das consi¬
lum: et p̾stitisti elemosinã. Mͦ fr̃s
mei dum loquim᷑: quasi pauꝑes ad
nos estis. Et quia nob̾ d̾s dignatus
ẽ dare: damꝰ inde uob: et om̃s ab
illo accipimꝰ. qui solus ẽ diues. Sic
se gͦ tenet corpus xͥ. menbra socia.
sic compingunt᷑. ⁊ ad unantur in
caritate et iunculo pacis: cum qͥsq
id qͦd ht̃ p̾stat ei qui ñ ht̃. In eo qͦd
ht̃ diues ẽ: in eo qͦd ille ñ ht̃ pauꝑ
ẽ. Sic uos diligite: sic uos amate.
Nolite aduos solos attende: s at¬
tendite indigentes circa uos. S
quia cum laborib et erumpnis

Expanded text:
peres, qui non habent pecuniam. In quo quisque peres, qui non habent pecuniam. In quo quisque pauper est, ibi illum vide; quia forte tu in eo dives es, in quo ille pauper est, et habes unde accommodes. Forte membra tua accommodas, et plus est quam si pecuniam accommodares. Consilio indiget, tu plenus es consilio; in consilio ille pauper, tu dives es. Ecce nec laboras, nec aliquid perdis; das consilium, et praesitisti eleemosynam. Modo, fratres mei, cum loquimur, quasi pauperes ad nos estis; et quia nobis Deus dignatus est dare, damus inde vobis; et omnes ab illo accipimus, qui solus est dives. Sic se ergo tenet corpus Christi, membra socia sic compinguntur et adunantur in charitate et in vinculo pacis, cum quisque id quod habet, praestat ei qui non habet: in eo quod habet, dives est; in eo quod ille non habet, pauper est. Sic vos diligite, sic vos amate. Nolite ad vos solos attendere; sed attendite indigentes circa vos. Sed quia cum laboribus et aerumnis
Abbreviated transcription (Latin):
Et si nichil habeat: totum illi cõpu¬
tat᷑. Quanta sibi p̾stant m̃dici. Intẽ¬
dat caritas ur̃a: qͦmͦ fiat elemosina.
Certe mendici st̃: in quos facis ele¬
mosinã. Mendici egent. Attenditis
erumpna: et ipsi hñt qͦd sibi prestent
inuicẽ. Non illos deseruit d̾s. Unde
ꝓbantur quia faciunt elemosinas:
Iste ñ pot̃ ambulare. Qui pot̾ am¬
bulare: pedes suos accomodat claudo.
Qui uidet: ocłos suos accomodat ce¬
co. Et qui iuuenis ẽ et sanꝰ: uires suaᷤᷤ
accomodat uł seni uel egͦto. Portat
illum. Ille indiget: ille diues ẽ. Ali¬
quando et diues inuenitur pauꝑ:
et apauꝑe p̾statur illi aliquid. Ue¬
nit nescio quis ad flum̃: tanto deli-¬
catior. qͣnto ditior. Transire ñ pot̾.
Si nudatis menbris tͣnsierit. friges¬
cet: egrotabit: morietur. Accedit
pauper. exercitatiore corpore: tͣicit
diuitem. Elemosinã: fec̃ in diuitẽ.
Ergo nolite eos tantum putare pan¬

Expanded text:
etsi nihil habeat, totum illi compuetsi nihil habeat, totum illi computatur. Quanta sibi praestant mendici? Intendat Charitas vestra quomodo fiat eleemosyna. Certe mendici sunt in quos facis eleemosynam, mendici egent. Attenditis aerumna et ipsi habent quod praestent sibi invicem. Non illos deseruit Deus, unde probentur, quia faciunt eleemosynas. Iste non potest ambulare; qui potest ambulare, pedes suos accommodat claudo; qui videt, oculos suos accommodat caeco; et qui juvenis est et sanus, vires suas accommodat vel seni vel aegroto, portat illum: ille indiget, ille dives est. 13. Aliquando et dives invenitur pauper, et a paupere praestatur illi aliquid. Venit nescio quis ad flumen, tanto delicatior quanto ditior; transire non potest: si nudatis membris transiret, frigesceret, aegrotaret, moreretur: accedit pauper exercitatior corpore, trajicit divitem; eleemosynam facit in divitem. Ergo nolite eos tantum putare pau
Abbreviated transcription (Latin):
mercedẽ. Calix aq̃ frigidȩ: ñ duob
nũmis. s gͣtis constat. Tam̃ aliqͣndo sic
gͣtis constat: ut habeat illũ aliꝰ ⁊ alius
ñ habeat. Si gͦ illȩ qui illũ ht̃ det illi
qui ñ ht: tantũ dedit si de plena ca¬
ritate dedit quod dedit: tantũ dedit
qͣntum illa in duob minutis: qͣntũ
tacheus indimidio rer̾ suar᷑. Non enim
sine causa addidit frigidȩ: ut pauꝑem
ostendet. Ideo dix̃ calicẽ aque frigide:
nequis. uł inde causaret᷑ qͦd lignum ñ
habuerit unde cale fac̾et aqͣm. Calicẽ
aque frigide. qui dedit uni ex minimiᷤᷤ.
ñ ꝑdet m̾cedẽ suã. Quod si nec hoc ha¬
beat: securꝰ sit. Et si nec hoc ht̃ : pax
int̾ra hominib bone uoluntatis. Tan¬
tum illud timeat: ne habeat et nõ
faciat. Si enim ht̃ et non facit: intus.
gelauit. Nondum soluta funt pecc̃ã
eiꝰ sicut torrentes in austro: quia uo-¬
luntas frigida ẽ. Quid ualent tanta
bona que possidemꝰ : Accedit uolun¬
tas feruens: iam soluto calore austͥ.

Expanded text:
m.» Calix aquae frigidae non duobus nummis, sed gratis constat; tamen aliquando sic gratis constat, ut habeat illum alius, et alius non habeat: si ergo ille qui illum habet, dederit illi qui non habet; tantum dedit, si de plena charitate dedit quod dedit, tantum dedit, quantum illa in duobus minutis, quantum acchaeus in dimidio rerum suarum. Non enim sine causa addidit, «frigidae,» ut pauperem ostenderet. Ideo dixit, «Calicem aquae frigidae,» ne quis vel inde causaretur quod lignum non habuerit unde calefaceret aquam. «Calicem aquae frigidae qui dederit uni ex minimis, non perdet mercedem suam» . Quid si nec hoc habeat? Securus sit, etsi nec hoc habet; «Pax in terra hominibus bonae voluntatis:» tantum illud timeat, ne habeat et non faciat. Si enim habet et non facit, intus gelavit; nondum soluta sunt peccata ejus sicut torrens in austro, quia voluntas frigida est. Quid valent tanta bona quae possidemus? Accedit voluntas fervens, jam soluta calore austri;
Abbreviated transcription (Latin):
cepit ire inistam uitam. S si de illis cap¬
tiuis ẽ. hic flet et gemit: s ueniet gau
lacrimis: ingaudio metent. In ista ui¬
ta que plena ẽ lacͥmis seminemꝰ. Quid
seminabimꝰ : Oꝑa bona. oꝑa miscđie:
semina nr̃a s̃. Dequib seminib ait apłs.
Bonu̾ autẽ facientes: ñ deficiamꝰ. Tem¬
cq̃. pore enim ꝓpͥo metemꝰ. Infatigabiles
itaq dum tempꝰ habemꝰ. oꝑem᷑ bonũ
ad om̃s : maxime ad domesticos fid̾i.
Loquens itaq deipsis ȩlemosinis quid
ait: Hoc autẽ dico. Qui parce semi¬
nat: parce et metet. Ergo qͥmultũ
seminat muit᷑ et mecet lͥ ꝓ arce lemit̾at: parce ⁊ mecet. Et qͥ
nich seru̾at: nicħ⁊ metet. Nr̃ gͦ õsid̃ati latoꝰ fũdoᷤ uͥͭ multa
semina seminetis: Latior uob̾ ñ ẽ uͥ semi-¬
netis: qͣm xp̃c qui inse uoluit semi¬
nari. Terra ur̃a eccłia ẽ: seminate qͣnt̃
potestis. S parum habes unde facias.
Habes uoluntatẽ: Quomͦ nichil eẽt

Expanded text:
coepit ire in istam vitam. Sed si de illis capcoepit ire in istam vitam. Sed si de illis captivis est, hic flet et gemit; sed veniet gaudlacrymis, in gaudio metent.» In ista vita, quae plena est lacrymis, seminemus. Quid seminabimus? Opera bona. Opera misericordiae semina nostra sunt: de«Bonum autem facientes non deficiamus; tempore enim proprio metemus infatigabiles. Itaque dum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei» . Loquens itaque de ipsis eleemosynis, quid ait? «Hoc autem dico, Qui parce seminat, parce et metet» . Ergo qui multum seminat, multum metet: «qui parce seminat, parce et metet;» et qui nihil seminat, nihil metet. Quare desideratis latos fundos, ubi multa semina seminetis? Latior vobis non est ubi seminetis, quam Christus, qui in se voluit seminari. Terra vestra Ecclesia est; seminate quantum potestis. Sed parum habes unde facias. Habes voluntatem? Quomodo nihil esset
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣm ne currat: et illigati frigore
pecc̃oꝵ gelauimꝰ. Auster autẽ calid
uentus ẽ. Quando flat auster: liqͥs¬
cunt glacies: ⁊implentur torrentes.
Torrentes autẽ dicuntur flumina hiȩ¬
malia. Magno enim impetu. repenti¬
nis aquis impleta currunt. Gelau̾amꝰ
gͦ incaptiuitate: constringebant nos
peccã nra. Fauit auster sp̃c sẽs: dimis¬
sa sunt nob pecc̃a: soluti sumꝰ afrigo¬
re iniquitatis. lanꝗͣ glacies insereno:
soluunt᷑ peccã nr̃a. Curramꝰ adpatͥa:
quasi torrentes inaustͦ. Dui eniꝰ labora¬
uimus. et laboramꝰ: etiã facientes be¬
ne. Namipsa uita humana quã ingres¬
si sumꝰ misera ẽ: laborib plena: dolo¬
rib ꝑiculis. erumpnis. tẽptacionib
Nolite sediici gaudio rer̃ humanar᷑:
flenda in reb humanis adu̾tite. Pote¬
rat ridere priꝰ puer qui nascit᷑. Quare
a fletu incipit uiu̾e : Ridere ñdũ nou̾.¬
uenit. quare plorare iam nouit: Quia

Expanded text:
aquam ne currat. Et illigati frigore aquam ne currat. Et illigati frigore peccatorum gelavimus. Auster autem calidus ventus est: quando fiat auster, liquescit glacies, et implentur torrentes. Torrentes autem dicuntur flumina hiemalia; magno enim impetu repentinis aquis impleta currunt. Gelaveramus ergo in captivitate; constringebant nos peccata nostra: flavit auster Spiritus sanctus; dimissa sunt nobis peccata, soluti sumus a frigore iniquitatis; tanquam glacies in sereno, solvuntur peccata nostra. Curramus ad patriam, quasi torrentes in austro. Diu enim laboravimus, et laboramus etiam facientes bene. Nam ipsa vita humana quam ingressi sumus, misera est, laboribus plena, doloribus, periculis, aerumnis, tentationibus. Nolite seduci gaudio rerum humanarum; flenda in rebus humanis advertite. Poterat ridere prius puer qui nascitur: quare a fletu incipit vivere? Ridere nondum novit; quare plorare jam novit? Quia