comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hebreo ita habet᷑: Et dixit dauid indie illa. Qui peussenu iebuseũ
ie brugurit fistulã & claucdos & cȩcos odientes animã lauid. subau¬
Qiterit pͥnces &e dux. sicut liber paralippomenon declarat hoc mͦr
dicens Om̃is qui ꝑcusserit iebuseũ. inprimis erit pͥnceps & diix
sigrrit fistula.: ita intelligendũ ẽ. Qui tantę fuerat aucdatie &u
fortitudinis ut admurũ ciuitatis usq ueniat. & hasta sua fistubã
quȩ iimuro .ẽ. tangat: ipse erit pͥnceps. Et reliquerunt ibi sculpti¬
uasua. quȩ tulit dauid & uiri eiꝰ. Tulit ea dauid & igne uissit ęxu
r÷ sicut liber parali ꝓpomenon declarat ita dicens. Dereliquert᷑q
ibi deos suos qͦsdauid iussit exuri. Consuluit autẽ daiuid dnm̃.
Qin respondit. Non ascendas. sed gyra postergũ illoꝵ. & ueniȩs
adeos exaduerso pirorũ. Inhebreo ñ pirorũ: sed flentiũ legit᷑.
Ex aduerso itaq flentiũ cũ uenire uibet. hoc. ẽ. exaduerso idolor

Expanded text:
 Jebusaeum, et tetigerit fistulam, et claudos et caecos odientes animam David: subauditur, erit princeps et dux, sicut liber Paralipomenon declarat, hoc modo dicens, Omnis qui percusserit Jebusaeum in primis, erit princeps et dux. tigerit fistulam, ita intelligendum est: Qui tantae fuerit audaciae et fortitudinis, ut ad murum civitatis usque veniat, et hasta sua fistulam quae in muro est, tangat, ipse princeps erit. Et reliquerunt ibi sculptilia sua quae tulit Davidri, sicut liber Paralipomenon declarat, ita dicens: « Dereliqueruntque ibi deos suos, quos David jussit exuri . » « Consuluit autem David Dominum. Qui respondit: Non ascendas, sed gyra post tergum illorum, et venies ad eos ex adverso pirorum. » In Hebraeo non pirorum, sed flentium legitur. Ex adverso itaque flentium eum venire jubet, hoc est, ex adverso idolorum
Abbreviated transcription (Latin):
theus ideo uocat᷑. eo qd pat̾ eiꝰ ingeth habitauerit. Q benedixit dñs
obededom. & omẽm domũ eiꝰ. Benedixisse domũ eiꝰ dnm̃ hebrei di¬
cunt. eo qđ om̃s uxores eiꝰ & concubinȩ & nuꝵꝰ & ancillȩ. masculos
pepererint filios. nec non & feminȩ quadriipedes. geminos ei
ediderur fod . Ne quo ita in libro paralippomenon scribit᷑. Manst e¬
dorlia diũ mdomo ebededom trib mensib &e benedixit donuit̃
comui eiꝰ & om̃ib que habebat.  alibi meodẽ libro pa rib oppone¬

Expanded text:
eo quod in Geth pater ejus habitaverit. Et benedixit Dominus Obed-Edom, et omnem domum ejus. Benedixisse domum ejus Dominum, Hebraei dicunt, eo quod omnes uxores ejus et concubinae, et nurus, et ancillae, masculos pepererint filios, necnon et feminae quadrupedes geminos ei ediderint foetus. De quo ita in libro Paralipomenon scribitur: Mansit ergo arca Dei in domo Obed-Edom tribus mensibus, et benedixit Dominus domui ejus et omnibus quae habebat . Et alibi in eodem libro Paralipome
Abbreviated transcription (Latin):
de astris phy listinor nomirie goliat. Spuriꝰ dicit᷑ quia patre gigante.
matre uͦ gethea natus erat. Dauid autẽ erat filius uiri ephratei de becdi¬
lem nidaꝰ cui nom erat isai. quihabebat octo filios Querit᷑ cur hic octo tili
des habere dicat᷑ tum inparalippomenon ñ ampliꝰ quã septẽ legant᷑. Qđ ita
soluit᷑. Nathan itaq ꝓ pħam filium semmaa filii sui quẽ in loco filii
educauerat & nutrierat. inter filios nuimerat. Nam & corã samuele
septem filii eiꝰ legunt᷑ adducti fuisse. & octauus fuisse in pascuis. inter
quos nathan adductũ fuisse manifestũ ẽ: qui & ionathan uocat᷑.
De quo inextrema parte samuelis dicit᷑. Percussit autẽ eũ ionadar¬

Expanded text:
de castris Philistinorum nomine Goliath. Spurius dicitur, quia a patre gigante, de castris Philistinorum nomine Goliath. Spurius dicitur, quia a patre gigante, matre vero Gethaea natus erat. David autem erat filius viri Ephrataei de Bethlehem Juda, cui nomen erat Isai, qui habebat oos habere dicatur, cum in Paralipomenon non amplius quam septem leguntur? Quod ita solvitur: Nathan itaque prophetam, filium Samaa filii sui, quem in loco filii educaverat et nutrierat, inter filios numseptem ejus filii leguntur adducti fuisse, et octavus esse in pascuis, inter quos Nathan adductum fuisse manifestum est, qui et Jonathan vocatur. De quo in extrema parte Samuelis dicitur: « Percussit autem eum Jona
Abbreviated transcription (Latin):
non filestet᷑. Neq em̃ homo ẽ ut agat poenitentiã. In hebreo legit᷑. por¬
no triumphatormisrł ñmentiet᷑. T riuimphator iste. diestu bs or ien¬
citur qua ea que ꝓmitat sibi famulantib largit᷑. Poenitudine ni flesn¬
cutr: quia ĩi poenitet eũ de bonis quȩ largitꝰ ẽ. Sed nunc honora mȩ coram
sinib us ł popli mei. ce coram isrł. Honora me sicut rege. ut ego p̃cedam
siuit rer & tume sequaris ut adorem dñm dm̃ tuũ Senes autẽ popłi
suirsuam tribii. & coram isr ł cȩteras trib isrł dicit. Et responders unꝰ de
puetis su is ait. E ece uidi filium isai bethleemitẽ. & cȩtera. Puer iste
doci idumeus fuisse ꝑhibet᷑ mimicus dauid & om̃ia quȩ de dauid inlaudẽ
dorisse iuidet᷑ ino diũ dixisse dicit᷑. quia uolebat inimicitiȩ causaut ad
sui dñ di tit eo qđ dunc psalmos canere coeꝑit. & egressus uir spuriꝰ

Expanded text:
non flectetur: neque enim homo est, ut agat poenitentiam. In Hebraeo legitur, pornon flectetur: neque enim homo est, ut agat poenitentiam. In Hebraeo legitur, porro triumphator Israel non mentietur. Triumphator iste Deus est. Non mentietur, quia ea quae promittit sibi famulantibus, largitur. Poenitudine non flectetur, quia non poenitet eum de bonis quae largitus est. Sed nunc honora me coram senioribus populi mei, et coram Israel. Honora me sicut regem, ut ego praecedam sicut rex, et tu subsequaris, ut adorem Dominum Deum tuum. Senes autem populi sui, suam tribum: et coram Israel, caeteras tribus Israel dicit. Et respondens unus de pueris, ait: Ecce vidi filium Isai Bethlehemitem, et caetera. Puer iste Doech Idumaeus fuisse perhibetur, inimicus David: et omnia quae de David in lauddixisse videtur, in odium ejus dixisse dicitur, quia volebat inimicitiae causa et ind tunc Psalmos canere coeperit. Et egressus est vir spurius
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ. ne forte inuoluam te cum eo. Tu eni fecisti miscdiam cũ om̃ib
filiis isrł cum ascenderent de ȩgypto. Cheni ipse ẽ ietro cog¬
natus moy. si. de cuius genere erant cinei qui descenderant
adamalech & habitabant cum eo. qui utiq eoꝵ consanguine
us erat. & hȩreditatem in eius t̾ra habebant. Miscdiam uͦ
aeni cum filiis isrł fecisse dicit᷑. siue quia morsen fouit int̾ra madian
sur quia consilium dedit moysi qualit̃ multitudinem popłi gubernare
unciatum. ẽ. autẽ samueli eo qł uenisset saul incarmelũ. & erexisset sibi
lor nice triumphalẽ. Q uando uictoria potiebant᷑ faciebant arcũ de inxr
a mpalimis & oluinis ob signũ uictoriȩ. Tulit autẽ popłs oues&s boues.
er inicias eor quȩ cȩsa sunt Primicis hic ea quȩ potiora & meliorit
orant intelligenda sunt. Porro triũ phator misrł ñ pareet. & poenituoh

Expanded text:
te, ne forte involvam te cum eo. Tu enim fecisti misericordiam cum omnibus te, ne forte involvam te cum eo. Tu enim fecisti misericordiam cum omnibus filiis Israel, cum ascenderent de Aegypto. Ceni ipse est Jethro cognatus Moysi, de cujus genere erant Cinaei qui descenderant ad Amalec, et habitabant cum eo, qui utique consanguineus eorum erat: et haereditatem in ejus terra habebat. Misericordiam vero Ceni cum filiis Israel fecisse dicitur, sive quia Moysen fovit in terra Madian, sive quia consilium dedit Moysi qualiter multitudinem populi gubernaret. Nuntiatum est autem Samueli eo quod venisset Saul in Carmelum, et erexisset ibi fornicem triumphalem. Quando victoria potiebantur, faciebant arcum de myrtetis et palmis et olivis, ob signum victoriae. Tulit autem populus oves et boves, primitias eorum quae caesa sunt. Primitiae hic ea quae potiora et meliora erant, intelligendae sunt. Porro triumphator in Israel non parcet, et poenitudine
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersa eiꝰ Non parcas ex. sed interfice auiro usq admulierẽ. & par¬
uulũ atq lactentẽ. bouẽ & ouẽ. camelũ & asinum & iumenta. Idõ
autem uimenta a malech dñs demoliri uibet. ut nec iniumentis
eius memoria fieret. Dñs enĩ dixerat se deleturũ memoriam a¬
malech de subcęlo iccirco pcipit᷑ sauli. ut eã penitus ab homine usq
adiumenta deleret. & quia eiꝰ memoria id ẽ. amalech penitus de¬
leta ñ fuit: saulis peccatũ & inoboedientia in causa extitit. De quo
amalech ita in libro deuteronomii dicit᷑. Memento quȩ fecerit
tibi amaleth inuia quando egrediebaris ȩxȩgypto: quo mͦ occur¬
rerit tͥ & extremos agminis tui qui lassi residebant ceciderit. Lassos
hic hebrei immundos scđm legem extra castra manentes intelli¬
gunt. Quos cęcidisse amalechĩtȩ dicuntur. quia sicut ipsi tradunt
eorũ circuncisionem amputauerunt. & insubsannationem dĩ in
celum ꝓiecerunt. Dixitq saul cineo. Abite. recedite atq discedi¬

Expanded text:
usque ad mulierem et parvulum atque lactantem, bovem et ovem, camelum et asi num. » Ideo autem jumenta Amalec Dominus jubet demoliri, ut nec in jumentis ejus memoria fieret Dominus enim dixerat se deleturum memoriam Amalec de sub coelo. Idcirco praecipitur Sauli ut eum penitus ab homine usque ad jumenta deleret. Et quia ejus memoria, id est Amalec, penitus deleta non fuit, Saulis peccatum et inobedientia exstitit in causa. De quo Amalec ita in libro Deuteronomii dicitur: « Memento quae fecerit tibi Amalec in via, quando egrediebaris de Aegypto, quomodo occurrerit tibi, et extremos agminis tui qui lassi residebant, ceciderit. Lassos hic Hebraei immundos secundum legem extra castra manentes intelligunt: quos cecidisse Amalecitae dicuntur: quia sicut ipsi tradunt, eorum circumcisionem amputaverunt et in subsannationem Dei, in coelum projecerunt. Dixitque Saul Cinaeo, abite, recedite atque discedi
Abbreviated transcription (Latin):
ba ciuitas quattuor. quȩ om̃ia interp̾tari possunt inpatriar¬
chis qui ibi sepulti sunt. Sobal pat̾ cariathiarim. uidebat᷑ di¬
midiũ requietionũ ꝓpt̃ uicimã sepulc̾ri patriarcharũ. cuiꝰ
filii fuerunt ieclirei: & afuthei. & semathei. & maserei. Ex
his egressi sunt seraitȩ. & estaolitȩ. qui nomina locorũ sortiti
sunt. id .ẽ. saraha &e estaol. ubi sepultꝰ. ẽ. sanson. R equietio
sepulchrũ intelligit᷑. Filii salma filiihur bechlẽ. ꝙ nethofathi
qui in regnorũ scribunt᷑. eleanan filiipatrui eiꝰde bechlẽ. ꝙ
eleb filiꝰ ba ana nechofathites. Qui iccirco scribunt᷑ coro¬
nȩ domos ioab ꝓpt̾ societatẽ qua mutuo in proeliis utebant᷑.

Expanded text:
be, civitas quatuor: quae omnia interpretari possunt in Patriarbe, civitas quatuor: quae omnia interpretari possunt in Patriarchis, qui ibi sepulti sunt. Sobal pater Cariathiarim videbat dimidium requietionum, propter viciniam sepulcri Patriarcharum: cujus filii fuerunt Jethrei, et Phutei, et Semethei, et Maserei. Ex his egressi sunt Seraitae et Estaolitae: qui nomina locorum sortiti sunt, id est, Saraa et Estaol, ubi sepultus est Samson. Requietio sepulcrum intelligitur. Filii Salma, filii Ur, Bethleem et Netophati, qui in Regnorum scribuntur: Eleanan filii patrui ejus de Bethleem, et Eleb filius Baana Netophatites. Qui idcirco scribuntur coronae domus Jacob, propter societatem, qua mutuo in praeliis utebant
Abbreviated transcription (Latin):
quia efron duxit filiam machir patris galaad uxorem.
esset auia eiꝰ filia machir filii manasie. Assuhur filiꝰ esron pat̾
thecue. Thecue: ciuitas de qua sumpsit ioab mulierẽ sapi¬
entem. O nam filiꝰ ieramehel filii esron accepit nom̃ onan filii
iuda qui mortuus. ẽ. & in eo differunt qđ filius iudȩ inhebreo
ꝑ nun. filiꝰuͦ ierameel. ꝑ. mem. scribunt᷑. Maresa patris hebron.
ebron locus.ẽ. ubi regnautd dauid septem anins. filii uhebron.
chore & thasphuha & rechem & samma. filii sunt meresa.
pat̾ machbena. locus .ẽ. Et fuerunt hi filii chaleb. Q patr̃e
gabaa id ẽ. lociunde fuit saul: filii hur. sobal pat᷑ cariathiar ĩ
& salma pat̾ bethleem. hare pat̾ belgader. Cariathiarim q
bethleem & bedgader nomina locorum sunt. Cariathiarim ipsa
.ẽ. cariatdibahal & cariatharba & hebron. quȩ cariathnarim
uocat᷑ id ẽ. ciuitas siluarũ. cariathbaal. ciuitas marai. cariachar¬

Expanded text:
quia Esrom duxit filiam Machir patris Galaad uxorem. quia Esrom duxit filiam Machir patris Galaad uxorem. esset avia ejus filia Machir, filii Manasse. Assuhur filius Esrom pater Thecue. Thecue est civitas, de qua sumpsit Joab mulierem sapientem. Onam filius Jerameel filii Esrom, accepit nomen Onam filii Juda, qui mortuus est. Et in eo differunt, quod filius Judae in Hebraeo per nun, filius vero Jerameel per mem scribuntur. Maresa patris Ebron. Ebron locus est, ubi David regnavit septem annis. Filii vero Ebron, Chore: et Thaphihu, et Recem, et Samma, filii sunt Maresa. r Machbena. Machbena locus est; et fuerunt hi filii Caleb. Et patrem Gabaa, id est, locus unde fuit Saul. Filii Hur, Sobal pater Cariathiarim, et Salma pater Bethleem. Hariph pater Bethgader. Cariathiarim et Bethleem, et Bethgader nomina locorum sunt. Cariathiarim, ipsa est Cariatharbe et Cariathbaal et Ebron, quae Cariathiarim vocatur, id est, civitas silvarum. Cariathbaal, civitas mariti: Cariathar
Abbreviated transcription (Latin):
abidem. simmaa gxaudibilis in paralr ppomenon ab isai filsꝰ sani
uiitẽ. pater sacrificii. inregũ abisai. pat̃ m̃s sacrificiũ Abigail¬
ther modicum residuũ fũꝰ ismaelitis uocat᷑ ꝓpt̾ meritopũ qua¬
litatẽ Ahalai filiꝰ sesan ipse . ẽ. helimelech pat̾ maalon & chelion
esan ido dr̃ filios ñ habinsse. quia isti absq filiis mortursunt
Icamia genuit helisama. Inieremia ismabel filiꝰ nathaniȩ filiꝰ¬
helisama de genere regali. Qđ uͦ dicit illum de semine regio.
moloch uult intelligi idolum moab qui inhebreo Rex interp̃tat᷑.
tip nom̃ loci est. a quo fuerunt ziphei qui uenerunt
adsaul. Gaxex id est tonsor filius haran filii chaleb.
ipse . ẽ. nabal carmelus. Ephrat quia de ephraim fuit ab eius
nomine bethleem ephrata uocat᷑. Iair uidex qui inudicũ seri¬
bit᷑ filius segag filii esron. iccirco iniudicũ galaadites putat᷑.

Expanded text:
ibidem: Simmaa, exaudibilis. In Paralipomenon: Abisai, filius Sarviae, ibidem: Simmaa, exaudibilis. In Paralipomenon: Abisai, filius Sarviae, id est, pater sacrificii. In Regum, Abisa, pater meus, sacrificium. In Parther, modicum residuum. Filius Ismaelites vocatur, propter meritorum qualitatem. Aalai, filius Sesan, ipse est Elimelech pater Maalon et Chelion. Sesam ideo dicitur filios non habuisse: quia isti absque filiis mortui sunt. Ichamia genuit Elisama. In Jeremia: Ismael, filius Nathaniae, filElisama de genere regali. Quod vero dicit illum de semine regio, Moloch vult intelligi idolum Moab: quod in Hebraeo rex interpretatur. Ziph nomen loci est, a quo fuerunt Ziphaei: qui venerunt ad Saul. Gazez, id est, tonsor: filius Haran, filii Caleb, ipse est Nabal carmelus. Ephrath: quia de Ephraim fuit: ab ejus nomine Bethleem Ephrata vocatur. Jair, judex, qui in Judicum scribitur, filius Segab, filii Esrom. Idcirco in Judicum Galaadites putatur,
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ diicũ quasdã matres id ẽ. uxores esau hic nominat: ut .ẽ. ooli¬
fama uxor esau & thamna concubina eliphaꝵ¶Achan filiꝰ charmi
iniosue achan id . ẽ. coluber insidians. inparaly ppomenon achar.
um autem mortuus esron: ingressus. ẽ. chaleb adephrata. Iccirco uo¬
cat᷑ chaleb ephrata. quia chaleb fuit uir ephratȩ. lccirco dr̃ esron se¬
raginta annos habuisse quando accepit uxorem filiam machir ut
monstret᷑ ꝑ annorũ numerũ & de ȩgypto illum egressũ fuisse.
& int̾ram reꝓmissionis uenisse. quĩa auiginti annis & supra
ad procliandũ describebant᷑ usq ad annum sexagesimũ abanno
seragesimo & leuitȩ ministrare. & milites pugnare desiebant. Uor¬
e & romani eos emeritos uocant. qui iam militare desierunt allason
inregum uͦ gissai id ẽ. sacrificium. Filiꝰ isai abinadab. filius. xam
aminaclab. In paraly ppomenon simmaa in regũ samma. dama

Expanded text:
quorum ducum quasdam matres, id est, uxores Esau hic nominat, ut est Ooliquorum ducum quasdam matres, id est, uxores Esau hic nominat, ut est Oolibama uxor Esau, et Thamna concubina Eliphaz. Achan filius Charmi, in Josue, Achan, id est, coluber insidians; in Paralipomenon, Achar, Cum autem mortuus esset Esrom, ingressus est Caleb ad Ephrata. Idcirco vocatur Caleb Ephrata: quia Caleb fuit vir Ephratae. Idcirco dicitur Esrom sexaginta annos habuisse, quando accepit uxorem filiam Machir, ut monstretur per annorum numerum, et de Aegypto illum egressum fuisse, et in terram repromissionis venisse, quia a viginti annis et supra ad praeliandum describebantur usque ad annum sexagesimum. Ab anno sexagesimo, et levitae ministrare, et milites pugnare desinebant. Unde et Romani eos emeritos vocant, qui jam militare desierunt. Nason In Regum vero Jesse, id est, sacrificium: filius Isai, Abinadab: filius Ram, Aminadab. In Paralipomenon. Simmaa. In Regum, Samma. Samma,
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ amalech fuit. de genere orreorũ qͥ ante idumeos habitauer̃t int̾ra
serr. Sed & inparalyppomenon int̾ eliphaz filios cõputat᷑. Quȩ quanq
eiꝰ fuerit concubina & exea susceperit amalech. ut filiã tam̃ eã educa¬
uit. heman filiꝰ lothan ingenesi. id ẽ. ꝑturbans. qͥ inparalyꝓpomenon
scribit᷑ ahoiman. id ẽ. ꝑ turbatꝰ. filiꝰ sobal alian de genere orreoꝵ inge¬
st quã abeo triumphati patriã amisert̃. Hamaran filiꝰ dison filii ana.
in paraly ppomenon amaran. id .ẽ. rubicatꝰ sordib uł temulentꝰ. inge¬
ctantes. in paralyppomenon fau id ẽ. eructans. cuiꝰ uxor uocat᷑ in etabel
filia aurificis quȩ duos patres habere describit᷑ ad significandũ myste¬
riũ subuna interp̃tatione nominũ: ut aurifex gen erit dispensa¬
anerit de edom postea duces. cũ priꝰ duces fuerint & postea reges

Expanded text:
mater Amalec, fuit de genere Chorraeorum, qui ante Idumaeos habitaverunt in terra mater Amalec, fuit de genere Chorraeorum, qui ante Idumaeos habitaverunt in terra Seir. Sed in Paralipomenon inter Eliphaz filios computatur, quae quamquam ejus fuerit concubina, et ex ea susceperit Amalec: ut filiam tamen eam educavit. Heman filius Lothan: in Genesi, id est, perturbans: qui in Paralipomenon scribitur Homam, id est, perturbatus. Filius Sobal Alian de genere Chorraeorum: in Gestquam ab eo triumphati patriam amiserunt. Hamaran filius Dison, filii Ana. In Paralipomenon, Hamaran, id est, rubricatus, sordidus, vel temulentus: in Gectantes: in Paralipomenon, Phou, eructans: cujus uxor vocabatur Meetabel, filia aurificis, quae duos patres habere describitur, ad significandum mysterium sub una interpretatione nominum: ut aurifex genuerit dispensauod primum reges dixerit de Edom, postea duces, cum prius duces fuerint, et postea reges:
Abbreviated transcription (Latin):
E mit gͦ dauidaream & boues argenti siclis qͥnquaginta. Qđ & inpara¬
lẏppomenon ita legit᷑. Dedit gͦ dauid ornan ꝓloco siclos auri iustis¬
simi ponderis sescentos. Intelligendũ nanq ẽ. boues argenti si¬
clis quinquaginta. aream uꝰ sescentis aureis emisse.
Ndieb eiꝰ diuisa ẽ. t̾ra. Quia indieb eiꝰ facta ẽ. turris ubi confusio lin-¬
guarũ facta . ẽ. N embroth cepit e̾ẽ int̾ra idẽ potens. Cethura ipsa . ẽ.
elitarũ. moab& aggareni. ismaelitas uocans filios ismael qͥutiq agar
filius fuit & agarenos madianitas. & cęteras trib qͣł de cechura ꝓ¬
creatas scã scriptura cõmemorat. Seffi filiꝰ eliphar qui ingenesi sef
foͬ spiculator interp̃tat᷑. in parals ꝓpomenon seffi id . ẽ speculatꝰ.
cribit᷑ enĩ utrunq ꝑsade litterã. Seffi filiꝰ sobał inparals ꝓpomenon umpes
seffo ingenesi bipes. utrunq tam̃ ꝑ sin litterã. Tamna concubina eliphar

Expanded text:
quod in Paralipomenon ita legitur: « Dedit ergo David Ornam pro loco siclos auri justissimi ponderis sexcentos . » Intelligendum namque est, boves argenti siclis quinquaginta, aream vero sexcentis aureis emisse. diebus ejus divisa est terra. Quia in diebus ejus facta est turris, ubi confusio linguarum facta est. Nembrod coepit esse in terra, id est, potens. Cethura, ipsa est elitarum Moab et Agareni . Ismaelitas vocans filios Ismael, qui utique Agar filius fuit: et Agarenos, Madianitas, et caeteras tribus, quas de Cethura procreatas, sacra Scriptura commemorat. Zephi filius Eliphaz, qui inst, speculator nominatur: in Paralipomenon Zephi, id est, speculatus. Scribitur enim utrumque per Sadelitteram. Sephi filius Sobal: in Paralipomenon, unipes. Sepho, in Genesi, bipes: utrumque tamen per Sin litteram. Thamna, concubina Eliphaz ,
Abbreviated transcription (Latin):
uiueret titulum qui . ẽ inualle regis. Dixerat enĩ. Non habeo filiũ
& hocerit monimentũ nominis mei. Uocauitq titulũ nomine suo
& appellat᷑ manus absalon usq indiem hunc. Locus hic suꝑiori loco

Expanded text:
viveret, titulum qui est in valle regis: dixerat enim: Non habeo filium, viveret, titulum qui est in valle regis: dixerat enim: Non habeo filium, et hoc erit monimentum nominis mei. Vocavitque titulum nomine suo, et appellatur Manus Absalom, usque in diem hanc. Ahi
Abbreviated transcription (Latin):
ste sobi filius fuit naas regis. cũ quo pugnauit saul. Iste etiã naas
fecit miscłiam cũ dauid quando fugiebat a facie saul. Quo mortuo
dixit dauid. faciã miscłiã cũ anon sicut fecit pat̾ eiꝰ naas mecũ. Int̾¬
empto uͦ adauid anon qui ei indecaluandis seruis suis iniuriã fe¬
cerat: constitus . ẽ. ab eodem dauid in loco fr̃is iste sobi qui addaut
legit᷑ cum cȩteris uenisse. & stratoria & tapetia & uasa fictilia &
cetera quȩ sequunt᷑ ei obtulisse. Fuit autẽ ibi proelium disꝑsũ suꝑ
faciem om̃is t̾rȩ & multo plures erant qͦs saltus consũpserat
de popło. qua ii quos uorauerat gladius in bello. Saltus hic qui
plures consumpsisse quã gladius uorasse legit᷑. bestias ferocis¬
simas quȩ insaltii erant hebrei autumant. a qͥb plures consũpt
quã a gladio uorati fuerunt. Porro absalon erȩxerat sibi cũ adhuc¬

Expanded text:
ste Sobi filius fuit Naas regis, cum quo pugnavit Saul. Ipse etiam Naas ste Sobi filius fuit Naas regis, cum quo pugnavit Saul. Ipse etiam Naas fecit misericordiam cum David, quando fugit a facie Saul: quo mortuo dixit David: Faciam misericordiam cum Anon, sicut fecit pater ejus Naas mecum. Interempto vero a David Anon, qui ei in decalvandis servis suis injuriam fecerat, constitutus est ab eodem David in loco fratris iste Sobi, qui ad David legitur cum caeteris venisse, et stratoria, et tapetia, et vasa fictilia et caetera quae sequuntur ei obtulisse. Fuit autem ibi praelium dispersum super faciem omnis terrae. Et multo plures erant quos saltus consumpserat de populo, quam hi quos voraverat gladius in bello. Saltus hic qui plures consumpsisse, quam gladius vorasse, legitur, bestias ferocissimas quae in saltu erant, Hebraei autumant, a quibus plures consumpti quam a gladio vorati fuerint. Porro Absalom ere
Abbreviated transcription (Latin):
genuit amasa cuiꝰ pat̃ fuit iether ismahelites. Ismahelites enĩ idem
iether uocat᷑ quia filius eiꝰ amasa opera ismahelis imitatꝰ dauid fu¬
gientem nequaquam . ẽ. comitatꝰ cui dixerat. tui sumꝰ odauid. &
tecum fili isai. Inlibro uͦ samuelis iccirco iethra isrłites uocat᷑. qͥa
peccatum amasȩ filii eiꝰ qđ indauid ꝑpetrauerat. ioab eũ id. ẽ. amasã
ꝑcutiente deletum . ẽ. Qui ingressus ẽ. ad abigail filiam naas soro¬
rem saruiȩ. Haas interp̃tatꝰ coluber. Iccirco coluber quia nullũ
ad misisse mortiferũ ꝑhibet᷑ peccatum. nisi qd originalit̾ de serpente
antiquo contraxit. E st enim naas qui & isai pat̾ dauid sicut in pa¬
rals ꝑpomenon demonstrat᷑. ubi enumeratis filiis isai legit᷑. Quorũ
sorores fuerunt saruia & abigail: Cumq uenisset dauid in castra
id ẽ. inmanaim: sobi filius naas de rabbath filiorũ ammon. & reliqua¬

Expanded text:
genuit Amasa, cujus pater fuit Jether Ismaelites. Ismaelites enim idem genuit Amasa, cujus pater fuit Jether Ismaelites. Ismaelites enim idem Jether vocatur, quia filius ejus Amasa opera Ismaelis imitatus, David fugientem nequaquam est comitatus, cui dixerat: Tui sumus, o David, et tecum filii Isai. In libro vero Samuelis idcirco Jethra Jezraelites vocatur, quia peccatum Amasae filii ejus, quod in David perpetraverat Joab, eum, id est, Amasam percutiente deletum est. Qui ingressus est ad Abigail filiam Naas sororem Sarviae. Naas interpretatur coluber. Idcirco coluber, quia nullum admisisse mortiferum perhibetur peccatum, nisi in quod originaliter de serpente antiquo contraxit. Est etiam Naas qui et Isai pater David, sicut in Paralipomenon demonstratur: ubi enumeratis filiis Isai, legitur, quorum sorores fuerunt, Sarvia, et Abigail. Cumque venisset David in castra, id est, in Manaim: Sobi filius Naas de Rabbath filiorum Ammon, etc. I
Abbreviated transcription (Latin):
Et fortissimꝰ ipse cuiꝰ cor .ẽ. quasileonis. pauore soluet᷑. Qđ ñ affirmand
sed negando ꝓnuntiandũ. ẽ. fortissimus iste dauid intelligendꝰ. ẽ.
Qd & sequentia de cdarant. Scit eñ omis isrł fortem. ẽe. patrẽ tuũ.
& robustos om̃s qui cũ eosint. Abiit ancilla & nunciauit eis.
& illi ꝓfecti sunt. hȩc ancilla quasilauandi grã cum pannis ad
fontem rogel ierat ut penitꝰ res ñ deprehenderet᷑. Puer autẽ
qui rem indicauit absalon filius eiusdem ancillȩ paruulus dr̃ fuisse
urgite & transite cito fluuium. Hebrei in hoc loco ñ fluuiũ sed aquã
habent: quȩ iordanis fluuius intelligit᷑. Dauid autem uenit incastra
quȩ manaim hebraice legunt᷑. inquo loco obuii fuerunt angłi dĩ iacob.
sicut ingenesi legit᷑. & uocauit iacob nomen locimanaim. idẽ. castra¬
masa autem erat filius uiri qui uocabat᷑ ietra de iezreli. Inhebreo legit᷑
ietra ismahelites. Unde & inparalyppomenon ita legit᷑. Abigail autẽ

Expanded text:
ipse, cujus cor est quasi leonis, pavore solvetur? Quod non affirmando, sed negando pronuntiandum est. Fortissimus iste David intelligendus est: quod et sequentia declarant. Scit enim omnis Israel fortem esse patrem tuum, et robustos omnes qui cum eo sunt. Abiit ancilla, et nuntiavit eis. Et illi profecti sunt. Haec ancilla quasi lavandi gratia cum pannis ad fontem Rogel ierat, ut penitus res non deprehenderetur. Puer autem, qui rem indicavit Absalom, filius ejusdem ancillae parvulus dicitur fuisse. Surgite, et transite cito fluvium. Hebraei in hoc loco non fluvium, sed aquam habent, quae Jordanis fluvius intelligitur. David autem venit in castra, quae Manaim Hebraice leguntur: in quo loco obvii fuerunt Angeli Dei Jacob, sicut in Genesi legitur: Et vocavit Jacob nomen loci Manaim, id est, castra . Amasa autem erat filius viri, qui vocabatur Jethra de Jezraele. In Hebraeo legitur: Jethra Ismaelites. Unde et in Paralipomenon ita legitur: Abigail autem
Abbreviated transcription (Latin):
facta fuerat. Iccirco hic ultimꝰ ponit᷑. ut ultio mortis eiꝰ quȩ inpopło¬
fortium qui educerent gladiũ. & de uda quingenta milia
pugnatorum. In hebreo uirorum legit᷑. In paralyppomenon uͦ legit᷑
mille milia centũ milia de isrł. & de udaquad ragenta septuaginta
milia. Quos quidem intelligendũ. ẽ. aioab numeratos e̾ẽ. sed sũmã
eorum noluisse ostendere dauid nisitantũ qͥntũ insamuelis libro
legit᷑. Iminisitq dñs pestilentiam in isrł de mane usq ad tempꝰ constitutũi.

Expanded text:
facta fuerat. Idcirco hic ultimus ponitur, ut ultio mortis ejus in pofacta fuerat. Idcirco hic ultimus ponitur, ut ultio mortis ejus in pofortium, qui educerent gladium: et de Juda quingenta millia pugnatorum. In Hebraeo, Virorum legitur: In Paralipomenon vero legitur, Mille millia, centum millia de Israel, et de Juda quadrigenta septuaginta millia . Quos quidem intelligendum est, a Joab numeratos esse: sed summam eorum noluisse ostendere David, nisi tantum quantum in Samuelis Libro scribitur. Immisitque Dominus pestilentiam in Israel de mane usque ad tempus consti
Abbreviated transcription (Latin):
muaet᷑ inter tres robustos qui erant inter triginta nobiliores. In
& sobachai & ionathan. quippe qui uirib eis ȩquiperari posset
Hietia tres erant suꝑ triginta. & nequẽ moueat. qđ insumma ñ
triginta. sed triginta septem legunt᷑. Triginta enĩ &e septẽ st̃ hoc mͦ
Septem uidelicet Fortiores hi sunt. Dauid qui appellat᷑ adeo datꝰ
abisai soͬbachai ionathan. eleazar. semmaa filiꝰ agge de arari. &
banaias. Ecce septem. Triginta autem hi sunt. Asahel. el eanã. semia¬
de aradim. E lida eles. hira. abiezer. mobumnai. selimon. marai.
Elep itai. banai. aueufratonites. eddai. abialbon. az mauet. eliaba.
semma de arari. aion. elifeleth. elram. esrai. farai. gigaal. banise¬
lech. narai. ira. iareth urias etheus. Idõ gͦ urias etheus ultimꝰ
ponit᷑. ꝓpt̃ id qđ sequit᷑. Q addidit furor dñi irasci contra isrł.
noluit resistere dauid inpereundo uria etheo. nec dum diuina ultio

Expanded text:
minatur inter tres robustos, qui erant inter triginta nobiliores, veret Sibachai et Jonathan, quippe qui viribus eis aequiparari posset. Hi etiam tres erant super triginta. Et ne quem moveat, quod in summa non triginta, sed triginta septem legantur; triginta enim et septem sunt hoc modo. Septem videlicet fortiores hi sunt: David, qui appellatur Adeodatus, Abisai, Sibachai, Jonathan, Eleazar, Semma filius Age de Arari, et Banaias. Ecce septem. Triginta autem hi sunt: Asael Eleanam, Semma, Sarath, Elichaeles, Ira, Abiezer, Mobonnai, Selmon, Maarai, Eled, Itai, Banaian, Eufronites, Abdas, Abialbon, Azmavet, Eliaba, Semma de Arari, Aiam, Elipheleth, Eliam, Esrai, Farai, Giga, Albani, Seleth, Naarai, Ira, Iareb, Uria Ethaeus. Ideo ergo Uria Ethaeus ultimus ponitur propter id quod sequitur. Et addidit furor Domini irasci contra Israel. noluit resistere David in perimendo Uria Ethaeo, necdum ultio divina
Abbreviated transcription (Latin):
quptii adm̃ blas phemantis quẽ moy ses uibente dño int̾feeit anbe¬
rono imita tꝰ fuit. Iule enĩ blasphemauit dm̃ & iste maledreli
interfice ret ħabentẽ in mamu hastã id ẽ legem dĩ Quã simeditatꝰ
fuisset ꝑmanendo inierłm: ñ perimeret᷑. Quia gͦ prȩceptũ regis¬
tritũ fecitt. exeundo foras ierłm: iccirco meũ abanaia inuirga

Expanded text:
ente Domino interfecit in eremo, imitatus fuit . Ille enim blasphemavit Deum, et iste maledixit interficeretur. Habentem in manu hastam, id est, legem Dei: quam si meditatus fuisset, permanendo inirritum fecit, exeundo foras Jerusalem, idcirco in eum a Banaia in virga,
Abbreviated transcription (Latin):
tos int̾fecit impetii uno. Ecce fortitudo. Adhas tres uirtutes
nemo fortium dauid ꝑuenit. Iccirco autem eleazar inter tres
fortes quierant cũ dauid fuisse dr̃. quia ineo proelio inquo da-¬
eleaz ar ꝓcussit phylisteos donec deficeret manꝰ eiꝰ. & obrigesceret
cũ gladio. Et banaras filius ioiadȩ uiri fortissimi magnor oꝑm
de capseel. Notandũ qđ in hebreo ñ habeat᷑ magnorũ operũ. sed
magist᷑ operũ. Capseel enĩ interp̃tatuus congregatio dĩ Magistꝰ
duos fortissimos uiros moab. Quando enĩ dauid eoscdemo maabi¬
cau sello aggressus e. & fecit tres funiculos duos ad mortificas¬
dis &e unu ad uiuificandũ isti potentes moabitas tuebant᷑: S ipse
dis cendit a ꝑcuisit lconc̃ immedia cisterna dieb niuis Leo iste ioab
fust imedia cisterna id ẽ. indomo dñi ubi cornua altaris tene
ita etiã nichil ominꝰ hȩc cisterna id ẽ. scũariũ dnĩ peccatad ex prabat

Expanded text:
tos interfecit impetu uno: Ecce fortitudo. Ad has tres virtutes tos interfecit impetu uno: Ecce fortitudo. Ad has tres virtutes nemo fortium David pervenit. Idcirco autem Eleazar inter tres fortes, qui erant cum David fuisse dicitur: quia in eo praelio, in quo DavEleazar percussit Philistaeos, donec deficeret manus ejus, et obrigesceret cum gladio. Et Banaias filius Joiade, filii viri fortissimi magnorum operum de Cabseel. Notandum quod in Hebraeo non habetur, magnorum operum, sed, magister operum. duos fortissimos viros Moab. Quando enim David eosdem Moabitas bello aggressus est, et fecit tres funiculos, duos ad mortificandum, et unum ad vivificandum: isti potentes, Moabitas tuebantur. Et ipse descendit et percussit leonem in media cisterna, in diebus nivis. Leo iste, Joab fuit. In media cisterita etiam nihilominus haec cisterna, id est sanctuarium Domini, peccata expiabat.
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit dauid filius nsai dixit uir cui constituta .ẽ. scala xp̃o dĩ ac ob
& descenderunt tres qui erant pͥncipes inter triginta. & uenerunt
tempore messis ad dauid inspeluncã odollã: Tres isti fuerunt abisai
filiꝰ saruie. & sobachai usathites. & ionathan filiꝰ semmaa fr̃is dauid
ietiã tres irruperunt castra phylistinor. & hauserimat aqua de
cisterna bechleem. Et de trib istis abisai primꝰ erat. Qd insequen¬
tib decarat᷑. A bisai qͦq fr̃ ioab filiꝰ saruȩ pͥnceps erat de trib istis
nominatus in illis tribꝰ. & int̃ tres nobilior. eratq corũ pͥnceps.
sed usq adtres ñ ꝑuenerat: id ẽ ad tres uirtutes dauid sapien¬
tiam uidelicet. humilitatẽ. & fortitudinẽ. sicut inp̃cedentib
dr̃. Sederis incathedra sapientissimꝰ. Ecce sapientia. Ipse . ẽ. quasi
tenerrimꝰ ligni uermiculus. Ecce humilitas. Quroctingen:¬

Expanded text:
Dixit David filius Isai. Dixit vir, cui constituta est scala christo Dei Jacob. Dixit David filius Isai. Dixit vir, cui constituta est scala christo Dei Jacob. Et descenderunt tres qui erant principes inter triginta, et venerunt in tempore messis ad David in speluncam Odollam. Tres isti fuerunt, Abisai filius Sarviae, et Sibbachai Usathites, et Jonathan filius Semmaa fratris David. Hi etiam tres irruperunt castra Philistinorum, et hauserunt aquam de cisterna Bethleem. Et de tribus istis Abisai primus erat, quod in sequentibus declaratur. Abisai quoque frater Joab, filius Sarviae, princeps erat de tribus istis, nominatus in illis tribus: et inter tres nobilior eratque eorum princeps: sed usque ad tres non pervenerat, id est, ad tres virtutes David: sapientiam videlicet et humilitatem et fortituddicitur: Sedens in cathedra sapientissimus: Ecce sapientia. Ipse est quasi tenerrimus ligni vermiculus: Ecce humilitas. Qui octingen
Abbreviated transcription (Latin):
inter pͥtat᷑ laeꝰ Ieirco lacꝰ quia sicut inlacũ łeonũ quis mitcit᷑
ita semet ipsum contra goliath dauid misit. Ad eodatꝰ ipse .. ẽ.
dauid. Iccirco dicit᷑ adeodatꝰ. quia adeo ẽ. elestꝰ in regnũ tils salc.
quia de saltu ubi oues pascebat. est eductꝰ. P olimitariꝰ. quia de
genere beseleel mater eiꝰ fuit. Bethleemites. quia noemi & ruth
tempore ubertatis reuersȩ sunt in bechleem. & quia panis causa
ruth booꝵ nota ẽ. ꝓpterea idem locꝰ domꝰ panis interp̃ta t᷑. Qꝙ
eñ ad eodatꝰ ipse .ẽ. dauid. sequentia dedarant ubi ait . Hi .iiiͦi. nati fc̃
de arepha ingeh. & ceciderunt inmanꝰ dauid & seruorũ eꝰ. Dixit¬
uir cui constitutũ. ẽ. de xp̃o dei iacob. Inhebreo. cui constituta ẽ
dño inuria etheo & poenitentiam agens ꝑhanc scalã conscenderit
addm̃ Hec sunt uerba dauid nouissima. Nouissima sunt. quia
post psalteriũ & cȩtera metra. hoc composuisse metrũ dr̃. in qͦ ait.

Expanded text:
interpretatur, lacus. Idcirco lacus, quia sicut in lacum leonum quis mittitur, ita semetipsum contra Goliath David misit. Adeodatus ipse est David: idcirco dicitur Adeodatus, quia a Deo electus est in regnum. Filius saltus, qua de saltu, ubi oves pascebat, est eductus Polimitarius: quia de genere Beseled mater ejus fuit. Bethleemites, quia Noemi et Ruth tempore ubertatis reversae sunt in Bethleem, et quia panis causa Ruth Booz nota est, propterea idem locus domus panis vocatus est. Quod vero Adeodatus ipse sit David, sequentia declarant, ubi ait: Hi nati sunt de Arepha in Geth, et ceciderunt in manus David et servorum evir, cui constitutum est de christo Dei Jacob. In Hebraeo: Cui constituta est Domino in Uria Ethaeo, et poenitentiam agens per hanc scalam conscenderit ad Deum. Haec sunt verba David novissima. Novissima sunt, quia post psalterium, et caetera metra, hoc composuisse metrum dicitur, in quo ait:
Abbreviated transcription (Latin):
Ans uset sau de domũ sanguinum. quia occidre saba ouuas. Soimus
sanguinum sunt filii saul qui cũ doech idumeo dũ adinic ꝓuend
ang ua ur dotes & gabaonitas in nobe occiderunt Hisunt. Eremoni
emiplubolote quo. peperit e respha tilia aia  quitq db mola
choi Elie fat curs tilui michol dicant᷑ cũ ñ michol sed eiꝰ soror merab
uros fumit uaricli fulio berz ealai. Qd ita soluitꝰ Eeraboͥcłe
brs nacuralit genuit & michol uxor dauid quȩ & egla dr̃e eos in
locofiliorum nutriuit. sibiq infilios ad optauit iccirco eiꝰ filu
dicint᷑ tiui quippe isrł urauerant eis. & uoluit eos saud ꝓgal

Expanded text:
er Saul et domum sanguinum; quia occidit Gabaonitas. Domus sanguinum sunt filii Saul: qui cum Doech Idumaeo, dum adhuc pueri essent, sacerdotes et Gabaonitas in Nobe occiderunt. Hi sunt Armon et Miphiboseth, quos peperit ei Respha filia Aia, et quinque filii thi. Quaeritur, cur filii Michol dicantur, cum non Michol, sed ejus soror Merab uxor fuerit Adrieli filio Berzellai? Quod ita solvitur: Merab quippe eos naturaliter genuit, et Michol uxor David, quae et Aegla dicitur, eos in loco filiorum nutrivit: et sibi in filios adoptavit; idcirco ejus filii dicuntur. « Filii quippe Israel juraverant eis, et vol
Abbreviated transcription (Latin):
tritici quasi causa primitiarũ tulerunt. ut honorẽ regi de ferri
uiderent᷑. & eorũ dolus nequaquã de prehenderet᷑. Filius triginta
annorũ erat dauid cũ regnare cepisset. & ul. annis regnauit.

Expanded text:
tritici quasi causa primitiarum tulerunt, ut honorem regi deferre tritici quasi causa primitiarum tulerunt, ut honorem regi deferre viderentur, et eorum dolus nequaquam deprehenderetur. Filius triginta annorum erat David cum regnare coepisset: et quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
uni baana & nom̃ alteri rechab. filii remmon berothitȩ de filiis
beniamin. Duo uiriisti principes. principes erant suꝑ expechitiones
isbosech. Mortuo uͦ abner. ut hebrei tradunt consiliati sunt cũ mi¬
phibosech ut una interficerent isbosech. & eundem mniphibosech
constituerent regẽ. & eiusdem consilii delatorẽ eundẽ iniphibosech
extitisse. & iccirco hic idem miphiboseth sub introducit᷑ hoc mͦ.
Erat autẽ ionathȩ filio saul filius debilis pedib. Quinquennis
eñi fuit quando uenit nuncius de saul & ionathan exiezrael.
& cȩtera sequentia. Hidentes uͦ baana & rechab amiphiboseth suũ
ꝓditum. ẽẽ. consilium. timore ꝑterriti fuga lapsi sunt ingechaim.
fueruntq ibi aduenȩ usq ad tempꝰ illud. Tempus illud intelligen¬
dum. ẽ. quando inde reuersi domũ isbosech feruente die in gressi
sunt assumentes spicas tritici. & ꝑcutientes eũ ininguine. Spicas

Expanded text:
uni Baana, et nomen alteri Rechab, filii Remnion Berothitae, de filiis uni Baana, et nomen alteri Rechab, filii Remnion Berothitae, de filiis Benjamin. Duo viri isti principes erant super expeditiones Isboseth. Mortuo vero Abner, ut Hebraei tradunt, conciliati sunt cum Mifiboseth, ut una interficerent Isboseth, et eumdem Mifiboseth constituerunt regem: et ejusdem consilii delatorem Mifiboseth exstitisse. Et idcirco hic idem Mifiboseth subintroducitur hoc modo. Erat autem Jonathae filio Saul filius debilis pedibus: quinquennis enim fuit quando venit nuntius de Saul, et Jonathan ex Jezrael, et caetera sequentia. Videntes vero Baana et Rechab a Mifiboseth suum proditum esse consilium, timore perterriti, fuga lapsi sunt in Gethaim: fueruntque ibi advenae usque ad tempus illud. Tempus illud intelligendum est, quando inde reversi domum Isboseth fervente die ingressi sunt, assumentes spicas tritici, et percutientes cum in inguine. Spicas
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ ñ posse facere ut ei michol reduceret. eo qđ fr̃ eiꝰ Rex eã haberet
inpotestate. Et responso excusationis ratione pleno abeo dauid
accepto. misisse ꝓ ea ad eiꝰ frẽm isbosech legit᷑. sicut sequentia de¬
clarant. Misit autẽ dauid nuncios adisbosech filiũ saul dicens.
R edde uxorẽ meã michol. quã despondi michi centũ pręputiis
phylistinorꝰ. Plangensq rex abner ait. Nequaquã ut mori solent
ignaui mortuus es abner. Hoc ẽ. ñ peristi intua stulticra sicut igna¬
ui perire solent. quia fraude deceptꝰ es. Manus tuȩ ñ sunt ligatȩ.
& pedes tui ñ ft̃ compedib aggrauati. Hones iure helli captꝰ. &
manꝰ tuȩ ñ sunt ligatȩ & pedes compedib ñ aggrauati. sicut eor manꝰ so¬
lent ligari & pedes uinciri qui in proelio capi solent. Dolo gͥ ñ uirib ꝑ
emptus es. Duo autem uiri principes latronũ erant filio saul. nomen

Expanded text:
nitus non posse facere, ut ei Michol reduceret, eo quod frater ejus rex eam haberet nitus non posse facere, ut ei Michol reduceret, eo quod frater ejus rex eam haberet in potestate: et responso excusationis ratione pleno ab eo David accepto, misisse pro ea ad ejus fratrem Isboseth legitur, sicut sequentia declarant. Misit autem David nuntios ad Isboseth filium Saul, dicens: Redde uxorem meam Michol, quam despondi mihi centum praeputiis Philistiim. Plangensque rex Abner, ait: Nequaquam ut mori solent ignavi, mortuus es, Abner: hoc est, non peristi in stultitia tua, sicut ignavi perire solent: quia fraude deceptus es. Manus tuae non sunt ligatae, et pedes tui non sunt compedibus aggravati. Non es jure belli captus, manus tuae non sunt ligatae, et pedes compedibus aggravati, sicut eorum manus solent ligari, et pedes vinciri, qui in praelio capi solent. Dolo igitur, non viribus, peremptus es. Duo autem viri, principes latronum erant filio Saul: nomen
Abbreviated transcription (Latin):
qđ amarus erit finis. Q est sensus. Hunquid ignoras qđ amaritudo tͥ
gla uxore dauid. Querit᷑ cur aliȩ uxores dauid supra notatȩ sint &
s dicant᷑ uxores dauid. cur hic sola egla uxor dicat᷑ dauid. Egla enĩ.
ipsa ẽ. michol. Quȩ ideo uxor eiꝰ hic sola uocat᷑. eo qđ inadolescentia
primũ ipsã sortitꝰ fuerit᷑ inuxorem. quae etiã partu occubuisse dicit᷑.
Egla itaq interp̃tat᷑ uitula. Nunquid caput canis egosum aduersũ
esse contra iudã. eo qđ ñ reduco domũ isrł addauid. quẽ scio unctũ¬
dicit esse id ẽ. uilẽ. eo qđ adomo iuda sic haberet᷑. sicut latratꝰ canis.
eo qł princeps esset canũ id ẽ. stultorũ hominũ. Sed unã rẽ peto
ate dicens. Non uidebis faciem meã ante quã adduxeris michol
filiã saul: & sic uenies & uidebis me. Est enĩ hic defectꝰ & necessa¬
ria subauditio qua respondisse fert᷑ abner addauid se hanc rẽ pe¬

Expanded text:
quod amarus erit finis. Et est sensus: Numquid ignoras, quod ad amarituquod amarus erit finis. Et est sensus: Numquid ignoras, quod ad amaritugla uxore David. Quaeritur cur aliae uxores David supra notatae sint, et non dicantur uxores David: et hic sola Egla uxor dicatur David? Egla enim ipsa est Michol, quae ideo uxor ejus hic sola vocatur, eo quod in adolescentia primum ipsam sortitus fuerit in uxorem, quae etiam partu occubuisse dicitur. Egla itaque interpretatur vitula. Numquid caput canis ego sum adversusesse contra Judam, eo qdicit esse, id est vilem, eo quod a domo Juda sic haberetur, sicut latratus canis, et eo quod princeps esset canum, id est, stultorum hominum. Sed unam rem peto a te, dicens: Non videbit faciem meam antequam adduxeris Michol filiam Saul, et sic venies, et videbis me. Est enim hic defectus, et necessaria subauditio, qua respondisse fertur Abner ad David, se hanc rem pe
Abbreviated transcription (Latin):
in peccato tuo lonathan in excelsis tuis occisus ẽ. Inhebreo ñ habet᷑ est. Est
ensensits Osaul ionathan in excelsis tuis id ẽ: inpeccato inoboedientiȩ
eus occisus. subaudit᷑ ẽ. Et nunc retribuet quidẽ uobis dñs miscd̾iam &
ueritatẽ. Miscdiam in p̾senti scło. ueritatẽ infuturo. quia miscłia
que in prȩsenti scło tribuit᷑. ad comparationẽ ȩternȩ misedĩȩ menda¬
au ẽ. Abner autẽ filius ner princeps exercitꝰ saul tulit isbosech filiũ
saul & circunduxit eũ ꝑ castra. In hebreo habet᷑. transduxit eũ in ma¬
naumnꝰ. quȩ inter p̃tat᷑ castra. Transduxit eũ intelligendũ ẽ ultra ior¬
aane. & inmanaim regẽ eũ constituit suꝑ galaad & suꝑ iesuri. Hebre¬
us asuri id ẽ. suꝑ tribũ aser. Et exclamauit abner adioab & ait.
Iu usq ad internetionẽ tuus mucro de seuiet. Hebreus ñ habet
tuus. Anignoras qđ periculosa sit desꝑatioꝰ In hebreo ita habetꝰ. Anignoral

Expanded text:
uo. Jonathan in excelsis tuis occisus est. In Hebraeo non habetur, est. Est enim sensus: O Saul, Jonathan in excelsis tuis, id est, in peccato inobedientiae tuae occisus, subauditur est. Et nunc retribuet quidem vobis Dominus misericordiam et veritatem. Misericordiam, in praesenti saeculo, veritatem, in futuro; quia misericordia, quae in praesenti saeculo tribuitur, ad comparationem aeternae misericordiae mendacium est. Abner autem filius Ner princeps exercitus Saul, tulit Isboseth filium Saul, et circumduxit eum per castra. In Hebraeo habetur, transduxit eum in Manaim, quae interpretantur castra. Transduxit eum, intelligendum est ultra Jordanem, et in Manaim regem eum constituisse. Super Galaad et super Jessuri. Hebraeus, Assuri, id est, super tribum Aser. Et clamavit Abner ad Joab, et ait: Num usque ad internecionem tuus mucro desaeviet? Hebraeus non habet, tuus. An ignoras, quod periculosa sit desperatio? In Hebraeo ita habetur: An ignoras,
Abbreviated transcription (Latin):
dauid immemor fuit amiciciȩ & foederis. immo iuramenti qđ habuit
cum ionatha. & tam crudele dedit iudicium dicens. tu & siba diuidite
agrum: iccirco roboam & ieroboam diuiserunt eiꝰ regnũ. Miphiboseh
eni insamuelis librolegit᷑. & interp̃tatꝰ os uerecundiȩ. In paraly ppo
menon uͦ idem iniphibosech meribbaal legit᷑. & interp̃tat̾ litigans
reduxisset cũ pace. Ꝙ qđ ait idem iiphibosech regi etiã cuncta accipiat
cat᷑ gratulanti animo sed insultanti. & quasi contra dm̃ murmuranti.
eo qđ dauid dñs inpace reduxisset. Est autẽ seruus tuiis chanaã. In he¬
bres ecce seruus tuus chanaã ipse uadat tecũ dnẽ mirex. Chanaã autẽ¬
int̾ptat᷑ suspirans. Quã diucũ patre ꝑmansit. suspirans uocatꝰ. ẽ.
ostquã uͦ indoctrinã regis dauid transiit. ñ chanaã s chamaã qđ int̃p̃¬

Expanded text:
David immemor fuit amicitiae et foederis, immo juramenti, quod habuit David immemor fuit amicitiae et foederis, immo juramenti, quod habuit cum Jonathan: et tam crudele dedit judicium, dicens: Tu et Siba dividite agrum: idcirco Roboam et Jeroboam diviserunt ejus regnum. Miphiboseth enim in Samuelis libro legitur: et interpretatur, os verecundmenon vero idem Miphiboseth, Meribaal legitur, et interpretatur, litigans  reduxisset cum pace. Et quod ait idem Miphiboseth regi, etiam cuncta accipiat:catur gratulanti animo, sed insultanti, et quasi contra Deum murmuranti: eo quod David Dominus in pace reduxisset. Est autem servus tuus Chamaan. In Hebraeo: Ecce servus tuus Chamaam, ipse vadat tecum, Domine mi rex. Chamaam interpretatur suspirans, quandiu enim cum patre permansit, suspirans vocatus est. Postquam vero in doctrinam David transiit, non Chamaam, sed Chama, quod interpr
Abbreviated transcription (Latin):
uabis malia. Hodie nolo te nunciare filius enĩ regis mortius. ẽ
Acsi diceret. Nolo ut talis iuir qualis tues nuncium feras regi qđ
eius filius mortuus sit. Nec enĩ decet ut tale nuncium pordes
carto dixit chusi. Nade & nuncia regi quȩ uidisti. Notandum qđ
inbo loco chuisi ñ ꝓprium sed appellatuum sit nomen Ac si diceret
ues dignꝰ ut nuncium flebile portos ñ achimaas. Henitq uni¬
uersus popłs coram rege. isrł autem fugit intabernacula sus
manserant. Qd iͥ aitꝰ. isrł fugit in tabernacula sua. hi intelligen¬
di sunt qui cum absalon ꝑduelliones extiterant. Miphiboseth quoq
filus ionathan descendit inoccur sum regis illotis pedib. Inhebreo
lent facere cdaudi quẽ ad modũ & ille erat. Quid ultra loque¬
ris ÷ fixum .ẽ. qđ locutꝰ sũ. Iu & siba diuidite possessiones.
Inhebreo ita legit᷑. Dixi tu& siba diuidite agrum. Peo qđ in hoc loco

Expanded text:
tiabis in alia. Hodie nolo te nuntiare. Filius enim regis mortuus est: tiabis in alia. Hodie nolo te nuntiare. Filius enim regis mortuus est: ac si diceret: Nolo ut vir talis, qualis tu es, nuntium feras regi, quod filius ejus mortuus sit. Nec enim decet, ut tale nuntium portes. Idcirco dixit Chusi: Vade, et nuntia regi quae vidisti. Notandum quod in hoc loco Chusi, non proprium, sed appellativum sit nomen. Ac si diceret: Tu es dignus ut nuntium flebile non Achimaas portes. Venitque universus populus coram rege: Israel autem fugit in tabernacula suapermanserant. Quod vero ait: « Israel fugit in tabernacula sua, » hi intelligendi sunt qui cum Absalom perduellione rebelles exstiterant. « Miphiboseth quoque filius Jonathan descendit in occursum regis illotis pedibus. » Et notlent facere claudi, quemadmodum et ille erat. Quid ultra loqueris? Fixum est quod locutus sum. Tu et Siba dividite possessiones. In Hebraeo ita legitur, Dixi, tu et Siba dividite agrum. Pro eo quod in hoc loco