comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Irca in undis diluuii quae
huius a eccłue typum gessit &
amplu in inferiorib & angusta
insuperiorib: fuit qu&̧ insumi¬
tate &ium sua ad unius m̃ surã
cubiti excreuit: Inferius quip¬
pe. qua drupedia atq: reptilia
habuisse credenda ẽ : Ibiluta
extitit. ubibestias habuit: Ibi
angusta ubi homines seruauit :
Quia nimirum scã a eccłu in car¬
nalib ampla .ẽ inspiritalib: an¬
gusta. Uibi enĩ bestiales homi
num mores tolerat illic lati¬
us sinum luxut. Vbiaut̃ eos ha¬
b& quispiritaliratione sufful¬
tisunt: Illic quidem ad sũ mum
ducit᷑ sed tam̃ quia pauci sunt
angustat᷑ : Lata quippe uia ẽ
quae ducit ad ꝑditionẽ & mul¬
ti sunt qui uadunt ꝑ eã: & an¬
gusta posta ẽ. quae ducit ad¬

Expanded text:
quia arca in undis diluvii, quae hujus Ecclesiae typum gessit, et ampla in inferioribus, et angusta in superioribus fuit, quae in summitate etiam sua ad unius mensuram cubiti excrevit. Inferius quippe quadrupedia atque reptiliahabuisse credenda est, ibi lata exstitit, ubi bestias habuit; ibi angusta, ubi homines servavit, quia nimirum sancta Ecclesia in carnalibus ampla est, in spiritualibus angusta. Ubi enim num mores tolerat, illic latius sinum laxat. Ubi autem eos habet qui spirituali ratione suffulti sunt, illic quidem ad summum ducitur, sed tamen, quia pauci sunt, angustatur. Lata quippe via est quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui vadunt per eam: et angusta porta e
Abbreviated transcription (Latin):
nũ strepitũ deserit & ꝑ qui&is
studiũius tutibus intent auigi¬
lans dormit: Neq enĩ ad con¬
templanda interna ꝑducitur
nisi ab his quae &cterius in plicatꝰ
studiose subtrahatur. Hinc ẽ.
enĩ quod ꝑsem&ipsĩ ueritas di¬
cit. Nemo potest duobus domi¬
nis seruire Hinc paulus ait
Nemomilitans dõinplicat se
negotus secularib ut ei place¬
at cuiseꝓbauit. Hinc ꝑprophe¬
tam hñs ammon& dicens¬

Expanded text:
num strepitum deserit, et per quietis num strepitum deserit, et per quietis studium virtutibus intenta, vigilans dormit. Neque enim ad contemplanda interna perducitur, nisi ab his quae exterius implicant studiose subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dixit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit . Hinc per prophetam Dominus admon
Abbreviated transcription (Latin):
torpente otio anima de fla᷑
cumdicitur : Vider̃ eam hostes
& deriser sabbatu eius. praecep¬
to enĩ legis ab & teriori opere
msabbato cessatur: Hosteser¬
gos abbatauidentes inrident
Cum maligni sps ipsauucatio¬
nis otia ad cogitationes in lici¬
tas ꝑtrahunt. Vt una quaeq ani¬
maquoremota ab &ternis ac¬
tionib dõseriuire credit᷑ Eoma¬
gis eoꝵ trrannidi inlicita co¬
gitando fumul&ur: Sc̃ĩaũ
uiri quia mundi operib non
torpore seduis tute sopiunt᷑:
Laboriosius dormiunt quũ
uigilare potuer̃. Quia in eo qđ
actiones huiꝰ seculi deserentes
superant robusto conflictuco¬
tidie contrasem &uipsospugnant
Nemens ꝑneglegentiũ torpeat
nesub actu otia desideriumn me¬
du frigescant Neipsis bonis de¬
sideriis plus iusto inferue ant̃ ne
sub discr&ionis sp&ie. &̃par¬
cendo ꝑfectione languescadT
Agit haec & abhuiꝰ mundi inqui¬
&u concupiscentia sepaenitus
subtrahit. Ac terrenurũ actio¬

Expanded text:
torpente otio anima defletur, torpente otio anima defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus . Praecepto enim legis ab exteriore opere in Sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vocationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt, ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus Deo servire creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri, qui a mundi operibus non torpore sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt quam vigilare potuerunt, quia in eo quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio per desideria immunda refrigescat, ne ipsis bonis desideriis plus justo inferveat, ne sub discretionis specie cendo a perfectione languescant. Agit haec, et ab hujus mundi inquieta concupiscentia se penitus subtrahit, ac terrenarum actio
Abbreviated transcription (Latin):
toamore auctorisuo suꝑsem&ip¬
sosinhereant uł quanta con¬
passione caritatis nr̃is in fir¬
mitatib: condistendant & no¬
tandũ ualde ẽ quod illedor mi¬
ens angelos conspicit quuinlu¬
pide caput ponit. Quia nimux
ipse ab & teriorib: operib cessans
interna pen&rat. Qui intenta¬
ris obseruat. Caput quippe
inlapide ponere ẽ mente xp̃o
inherere. Quienĩ a praesentis ui¬
tae actione remotisunt. Sed
ad suꝑna nullo amorerapiunt᷑
Dormire possunt sed iudere
angelos nequeunt. Qui acaput
in lapide tenere contemnunt:
Sunt namq non nulliquimur¬
diquidem actiones fugiunt sed
nullis uirtutib & ercentur
Hinimirũ torpore non studi
dormunt. &id circo intena
non conspicunt. Quia caput
non in lapide sed in terra posuer̃
Quib plerumq contingit ut
quanto securius ab & ternis ac¬
tionib cessant tanto latius in¬
munde insecogitationes stre¬
pitũ per otiũ congerant. Vn¬
de subiudue spetiae ꝑ proph&ã

Expanded text:
to amore auctori suo super semetipto amore auctori suo super semetipsos inhaereant, vel quanta compassione charitatis nostris infirmitatibus condescendant. Notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit qui in lapide caput ponit: quia nimirum ipse ab exterioribus operibus cessans, interna penris observat. Caput quippe in lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione rad superna nullo amore rapiuntur, dormire possunt, sed videre angelos nequeunt, quia caput in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli qui mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore, non studio, dormiunt; et idcirco interna non conspiciunt, quia caput non in lapide, sed in terra posuerunt. Quibus plerumque contingit, ut quanto securius ab externis actionibus cessant, tanto latius immundae in se cogitationis strepitum populorum congregant. Unde sub Judaeae specie per prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
adiunctum ẽ. Igit᷑ egressus
iacob debersabae ꝑ gebat aran
Cumq: ueniss& ad quendam
locũ & uelit in eo requies cere
post solis occubitum tulit de
lapidibus quiiacebant & sub¬
ponens capiti suo dormiuit in eo¬
dem loco. Viditq: in somnissca¬
lam stantẽ suꝑ terrã & cacu¬
men illius tangens caelum
Angelos quoq: ascendentes &
descendentes ꝑ eam & bĩmin
ẽ in hoc praesentis uitae transi
turerũ temporalium amore
quiestere Initinere dormire
ẽ indierũ labentiũ cursu ab
app&itu uisibiliũ mentis ocu¬
los claudere quos primis homi¬
nib seductor aperuit quidixit
Scit enĩ ds̃ quod inqua cumq
die comederitis & eo aperient᷑
oculiur̃. Vnde & paulo postsub¬
ditur Tulit defructu illius &co¬
medit Deditq uiro suo qui come¬
dit & aꝑtis oculi amborum Cul¬
pa quippe oculos concupiscenti¬
ae aperuit. Quos in nocentua
clausosti bat angelosue¬
ro ascendentes & descenden¬
tes cernere ẽ. Ciues suꝑnae
patriae contemplari uł quan

Expanded text:
aioth igitur egressus Iacob de Bersabee pergebat Haran cumque venisset ad quendam locum et vellet in eo requiescere post solis occubitum tulit de lapidibus qui iacebant et subponens capiti suo dormivit in eodem loco viditque in somnis scalam stantem super terram et cacumen illius tangens caelum angelos quoque Dei ascendentes et descendentes per eam et Dominum est in hoc praesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere, quos primis hominibus seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus quia in quacunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri . Unde et paulo post subditur: Tulit de fructu illius et comedit, deditque viro suo, qui comedit, et aperti sunt oculi amborum . Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes et descendentes cernere, est cives supernae patriae contemplari vel qua
Abbreviated transcription (Latin):
pdit ꝑ oculum corporis ꝑtulit
pre amcordis : Vn de nob ad custo¬
diendã cordismunditiã exterio¬
rum quoq: sensuum disciplina ser¬
natio a .ẽ. Nam quanta lib& uistute
ens polleat. quant a lib& grauitate
bnisi interioris grauitatis pon¬
dere & quasi iuuenali quodam
uigore frenent᷑ ad flux aquaeq:
& leuia mentem eneruem tra¬
hunt

Expanded text:
perdidit, per oculum corporis pertulit perdidit, per oculum corporis pertulit praedam cordis. Unde nobis ad custodiendam cordis munditiam, externorum quoque sensuum disciplina servanda est. Nam quantalibet virtute mens polleat, quantalibet gravitate , et nisi interioris gravitatis pondere, et quasi juvenili quodam vigore refrenentur, ad fluxa quaeque et levia mentem enervem trahunt
Abbreviated transcription (Latin):
in cogitatione uersemus ꝓuiden¬
dum nobis ẽ. quia intueri non de¬
ba : quod non li& concupiscis
Vt enĩ munda mens incogitatione
Mntiquus hostis
contra primum hominẽ parentem
uit. Sed temptando superauit. qui
a sibi eũ perconsensum sub didic
Ex gula quipƿe temptaui : cũcibu
ligni u&itum ostendit :atq: ad come¬
dendum suasit. Ex uuna aut̃ gła
temptauit: cudicer & eritissic̃ di :
& ex ꝓfectua uuritiue temptauit
cumdicerescientes bonũ & ma¬
lum: Auaritia enim non solũ pe¬
cuniae ẽ sed &uum altitudinis
Recte enĩ auuritia dicit᷑: cũ supra
Eac de primendi sunt oculi quasi qui¬
dam raptores adculpam: Neque
onim eua lignum u&itũ contigis¬
& nisi hoc prius incaute respicer&
iisergo pensandũ ẽ quanto debe
noderamine erga inlicita uisũ
scupiscens bona interiora ꝑdi¬
it ꝓph&adicit: Oculus meus
ipredatus ẽ anima meã : Concu¬
piscgns enĩ uisibilia inuisibiles uir¬
lubes amisit: Quae ergo interio¬
nufructũ ꝑ exteriorem uisum

Expanded text:
in cogitatione versemus, providendum nobis est; quia intueri non decet quod non licet concupisci. Ut enim munda mens in cogitatione Antiquus hostis contra primum hominem parentem  temptavit, sed temptando superavia sibi eum per consensum subdidit. Ex gula quippe tentavit cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad comedendum suasit. Ex vana autem gloria tentavit cum diceret: Eritis sicut dii . Et ex provectu avaritiae tentavit cum diceret: Scientes bonum et malum. Avaritia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur cum suprae, deprimendi sunt oculi, quasi quidam raptores, a culpa. Neque enim Heva lignum vetitum contigisset, nisi hoc prius incaute respiceret. Hinc ergo pensandum, moderamine erga illicita visum concupiscens, bona interiora  dicit: « Oculus meus depraedatus est animam meam; » concupiscendo enim visibilia, invisibiles virtutes amisit. Quae ergo interiorem fructum per exteriorem visum
Abbreviated transcription (Latin):
cumtimorem dium. sententi
amouere conatur quid aliud
loquitur. quamid quod primisho¬
minib: dix̃  quur prȩcepit uob
ds̃ ut non comeder &is deomnilig¬
noparadisi  Sed quia diui no mu¬
nere redemptus homo iustitium
recipit quam dudũ conditus ami¬
sit: Robustior seiam contrablan¬
dim̃ta callidȩ ꝑsuasionis exerc&
quia experimento didicit . quantũ
oboediens eẽ debeat praecepto
& quentunc culpaduxit ad poe¬
nã nunc poena sua restringit
aculpa ut tanto mugir delinqse¬
re m&uat : quanto cogente sup¬
plicio. & ipseiam quod ꝑp&rauit
accusat
modum sublimitas ambitur: Sienĩ
non ad auuritiam honoris rapina
ꝑtiner& : Nequaquã paulus deura¬
nito filio dicer& Non rapinã arb¬
tratus ẽ essese aequalẽ dõ Inba¬

Expanded text:
cum timorem divinae sententiae amovere conatur, quid aliud loquitur, quam id quod primis hominibus dixit: Cur praecepit vobis Deus, ut non comederetis de omni ligno paradisi? Sed quia divino munere redemptus homo justitiam recepit, quam dudum conditus amisit, robustior se jam contra blandimenta callidae persuasionis exercet, quia experimento didicit, quantum obediens esse debeat praecepto. Et quem tunc culpa duxit ad poenam, nunc poena sua restringitur a culpa; ut tanto magis delinquere metuat, quanto cogente supplicio, et ipse jam quod perpetravit, accusatmodum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Dei Filio diceret: Non rapinam arbitratus est se esse aqualem Deo
Abbreviated transcription (Latin):
mitete deorsum. ꝑsublimitat
omnia mundi ostendit dicesle
omniatibi dabo. siꝓcidensa uer¬
risme. Sed eisdem modis a secune
homine uictus ẽ quib primur
homine uicisse gloriatur. ut an
cordib ipso aditu captus gxcan
quonos aditu intromissorcono¬

Expanded text:
mitte te deorsum. Per sublimitatis omnia mundi ostendit, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sed eisdem modis a secundo homine vincitur, quibus primum hominem se vicisse gloriabatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat, quo nos aditu intromiss
Abbreviated transcription (Latin):
r& illud: Pensandũ mugnoper
ẽ quiabona prodee neque un
si maluquae subripiunt ñ cauen
perit omne quodagit᷑ si non sollici¬
te in humilitate custodit᷑. Vnde bene
quoq: deipso primo parente dicit¬
quod precipit᷑ sed quod operatus fue
non custodit: cuihoc subripit
lod phib&ur Vnde magnopere
idre: Nesimentẽ eleuant:
nsunt. quae non auctori

Expanded text:
 etc.--Pensandum magnopere est, quia bona prodesse nequeunt, si mala quae subrepunt, non caventur. Perit omne quod agitur, si non sollicite in humilitate custoditur. Unde bene quoqquod praecipitur. Sed quod operatus fuerit non custodit, cui hoc subripitur, quod prohibetur. Unde magnopere ire; ne si mentem elevant bona non sint, quae non auctori
Abbreviated transcription (Latin):
que penitendo deflere. Rero
uero quo nonuid&᷑ cadere ẽ
E hac uita repente decedere
adquae supliciu ducat᷑ igno¬
rare & quia iudea erroris su
repente melectorum uoce ton¬
uersus ẽ dicens Salut ar&uũ
&c p&ctabo dñe id ẽ non sicut
infidelis antixp̃m sed eum
qui in redemptionẽ nrũ muen¬
turus ẽ uerũ credo fidelit̃ xp̃m:¬

Expanded text:
que poenitendo deflere. Retro que poenitendo deflere. Retro vero quod non videtur cadere, est ex hac vita repente decedere, et ad quae supplicia ducatur ignorare. Et quia Judaea, erroris sui repente in electorum voce conversus est dicens: Salutare tuum exspectabo, Domine, id est, non sicut infideles Antichristum, sed eum qui in redemptionem nostram venturus est, verum credo fidelit
Abbreviated transcription (Latin):
tudine eos ambulige puo¬
cat. Quib: quasi pascendoblan¬
ditur sed inui mordo quiueos
quibus libestatẽ tribuit. Er¬
roris sui ueneno consumit
fit cerustes insemita quia
quos fideles repperit Ꝙie
se ad praecepti caelestis angus¬
tastinen constringentes
solum nequitia cullidȩ ꝑsi¬
sionis inp&it. Sed &iũ terro¬
rẽ potestatis praemit: Ainꝑ
secutionis angore post benest¬
ciu ficte dulcedinis.& erc& cor¬
nua potestatis. Quo in loco equus¬
&iã hunc mundũ insinuat. Quiꝑ
elationẽ suũ in cursu labentiũ
temporũ spumat. Qquia anti¬
xp̃s &trema mundi ad praehen¬
derenititur. Cerastes iste equi
ungulus mordere ꝓhib&ur
Vngulas quipƿe equim orde¬
re. ẽ& trema scłi feriendo con¬
tingere. Vt cudat ascensor eiꝰ
r&ro. Ascensor equi ẽ quisquis
x tollit᷑ indignitatib mundi
quir& rocadere dicit᷑ & non in
faciem sicut saulus cecidisse
memoratur. Infuciem enĩ cu¬
dere. ẽ inhac uita suus unum¬
quemq: culpus agnoscere eas¬

Expanded text:
tudine eos ambulare protudine eos ambulare provocat, quibus quasi parcendo blanditur; sed in via mordet, quia eos quibus libertatem tribuit, erroris sui veneno consumit. Fit cerastes quos fideles reperit, et sese ad coelestis praecepti angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impedit, sed etiam terrore potestatis premit, et in persecutionis angore, post beneficia fictae dulcedinis, exercet cornua potestatis. Quo in loco equus hunc mundum insinuat, qui per elationem suam in cursu labentium temporum spumat. Et quia Antichristus extrema mundi apprehendere nititur, cerastes iste equi ungulas mordere perhibetur. Ungulas quippe equi mordere est extrema saeculi feriendo contingere. Ut cadat ascensor ejus retro. Ascensor equi est quisquis extollitur in dignitatibus mundi. Qui retro cadere dicitur, et non in faciem, sicut Saulus cecidisse memoratur. In facie enim cadere, est in hac vita suas unumquemque culpas cognoscere, eas
Abbreviated transcription (Latin):
r&ro. Quid hoc loco equino¬
mine nisi pra esens seculũ de¬
signatur ÷ quo in testimonio
quid aequus signific& Cuiꝰ un¬
gulas colubermor d& meli¬
ui ostendimus si& ea quue cir¬
cum stant paulo subtilius & po¬
namus: Nonnullienim detri¬
budan uenure antixp̃m ferutt
peo quod hocloco dan& coluber
asseritur & mordens: Vnde&
non in merito dumissaheliti¬
cus populus terrus incastroꝵ
partitione susceperit primus
in monte testamenti in late¬
ribus aquilonis a scendũ suꝑal
titudinem nubiũ similisero
altissimo De quo & ꝑ prophe¬
tam dicitur Adan auditus ẽ
fremitus aequorum eius Qui
non solũ coluber sed &iũ ceras¬
tes uocat᷑ Ceraa enĩ grececor¬
nuadicuntur Serpens que¬
lic cornuutus es seꝑ hib&ur
Perquem digne antichristi
aduentus aserit᷑: quia contra
uitum fideliũ cummorsupes¬
tifeo praedicutionis armatus
&ium cornibus potestutis
Quis aut̃ nescut semitum an¬
gustiorẽ eẽ quamuium a
fiat ergo dan coluber inuiu
quia in praesentis uitae lati¬

Expanded text:
id hoc loco, equi nomine, nisi praesens saeculum designatur? Quo in testimonio, quid equus significet, cujus ungulas coluber mordet , melius ostendemus, si et ea quae circumstant paulo subtilius exponamus: nonnulli enim de tribu Dan venire Antichristum ferunt, pro eo quod hoc loco Dan et coluber asseritur et mordens. Unde non immerito dum Israeliticus populus terras in castrorum portione susciperet, prius te testamenti in lateribus aquilonis, ascendam super altitudAltissimo . De quo et per prophetam dicitur: A Dan auditus est fremitus equorum ejus . Qui non solum coluber, sed etiam cerastes vocatur: cerata enim graece cornua dicuntur. Serpens hic cornutus esse perhibetur, per quem digne Antichristi adventus asseritur; quia contra vitam fidelium cum morsu pestiferae praedicationis armatur etiam cornibus potestatis. Quis autem nesciat semitam angustiorem esse quam viam? Fit ergo Dan coluber in via, quia in praesentis vitae lati
Abbreviated transcription (Latin):
Beniamin lupus rapax mane
comed& praedã Que spere
a postolus designatur. Deben¬
iaminstirpe ꝓgenitus a Qui
mane praedam comedit¬
Quic in primor dussuis fido¬
les quos potuit rapienscru¬
delitati ꝓpriae satis fecit. Ves¬
pere spolia diuidit quia fidelis
post modum fuctus suera elo¬
quia &xponendo distribuit

Expanded text:
rapax, mane comedet praedam, vespere apostolus designatur, de Benjamin stirpe progenitus, qui mane praedam comeditquia in primordiis suis fideles quos potuit rapiens crudelitati propriae satisfecit. Vespere spolia divisit, quia fidelis postmodum factus sacra eloquia exponendo distribuit
Abbreviated transcription (Latin):
Quo dae grptii io sephguber¬
nante prius quũ ꝑhura oniꝑ
inopium iure seruit ii subde¬
rentur. inaesum frumenta ꝑ¬
ceperunt postmodum uero se¬
m&ipsos urguente fume in fu¬
mulos uendiderunt. Tunc fru¬
menta ad semen acceperunt.¬
Aegrpti seruitio publico io¬
seph dispensante subiecticum
iure regis sem &ipsos traden¬
tes humiliant frumenta &iũ
ad semen repostant. frugem
quippe ad aesum &iã liberi
accipimꝰ cum & saro eloquio
pascimur. & tamenad quȩ dũ
quae in hoc mundo app&mus
innris uoluptatib: uaganur
Sed serui facti & ad sem̃ frioñ
ta ꝑcipimus. Quia dum plene
dõ subdimur &im uerbo prae¬
dicationis replemur¬
uiditrequiem quod es s& bona
Nterra quod optima & sub¬
Interminos accubare ẽ praes¬
toluto mundifine requiesce¬
re nihilq de hisquaenunc in
medio uersantur Qucerere:
sedultima desiderase & for¬
uitae patriã tendit. Quae & ad
postandum humerũ ao ponit
quia conspecta suꝑnarequie
Praeceptis &iũ grauib: inope¬

Expanded text:
Quod Aegyptii, Joseph gubernante, priusquam Pharaoni inopia jure servitii subderentur, ad esum frumenta perceperunt; postquam vero semetipsos urgente fame in famulos vendiderunt, tunc frumenta ad semen acceperuntAegypti, servitio publico, Joseph dispensante, subjecti ; cum juri regis semetipsos tradentes humiliant, frumenta etiam ad semen reportant. Frugem quippe ad esum etiam liberi accipimus, cum et sacro eloquio pascimur, et tamen ad quaedam, quae in hoc mundo appetimus in nostris voluptatibus vagamur. Sed servi facti, et ad semta percipimus, quia dum plene Deo subdimur, etiam verbo praedicationis replemurvidiet terram, quod optima. namque accubare, est praestolato mundi fine requiescere, nihilque dmedio versantur quaerere, sed ultima desiderare. Et forvitae patriam tendit. Qui et ad portandum humerum supponit, quia conspecta superna requie praeceptis etiam gravibus in ope
Abbreviated transcription (Latin):
nũ strepitũ deserit & ꝑ qui&is
studiũius tutibus intent auigi¬
lans dormit: Neq enĩ ad con¬
templanda interna ꝑducitur
nisi ab his quae &cterius in plicatꝰ
studiose subtrahatur. Hinc ẽ.
enĩ quod ꝑsem&ipsĩ ueritas di¬
cit. Nemo potest duobus domi¬
nis seruire Hinc paulus ait
Nemomilitans dõinplicat se
negotus secularib ut ei place¬
at cuiseꝓbauit. Hinc ꝑprophe¬
tam hñs ammon& dicens¬
ret qui pperecti non solũ sursũ
deor sum quoq: ad membrx illi¬
us miserando descendunt. quod¬
naculum intrat & eit. & quuntus
in contemplutionerapit᷑. foris
infirmantiũ negotiis urguitur
Intus dĩ archuna considerat. fo¬
risonera curnaliũ postat. Qui
dereb: quoq dubiis semꝑ adtab¬
naculũ recurrit. Corã testam̃¬
tarcha dñm consulit. Exemplũ
ꝓcul dubio rectorib praebens
Vt dumforis ambigunt. Quid
disponant admentẽ semꝑquu¬
si adtabernaculũ redeant. & ue¬
lut corã testam̃ti arcu dĩm

Expanded text:
num strepitum deserit, et per quietis num strepitum deserit, et per quietis studium virtutibus intenta, vigilans dormit. Neque enim ad contemplanda interna perducitur, nisi ab his quae exterius implicant studiose subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dixit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit . Hinc per prophetam Dominus admonres recti non solum sursum deorsum quoque ad membra illius miserando descendunt. naculum intrat et exit; et qui intus in contemplationem rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit: exemplum proculdubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum redeant; et velut coram testamenti arca Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
modũ color efectus ẽ uarius
posuitq: etis incunalib: inquib
effunde batur aqua ut cũ ue¬
nissent treges adbibendum
Ante oculos haberent uirgas
& inaspectu earũ concipered
factumq e ut ipso calore coitus
oues intuerent᷑ uirgas& pure¬
rent maculos a& uatria & di¬
uersõ colore resꝑsa¬
Intellectus sacrieloquii inter
textũ & misteriũ tanta ẽ. libra¬
tione pensandus utriusq partes
lance moderata. ut neq: in imae
discussionis pondus deprimat
Neq rursũ torpor incuriue ua¬
cuũ relinquat Multae qui ppe¬
eius sententiae tanta allegor¬
arũ conceptione sunt graiudae
ut quisquis ets ad solũ tenero his¬
toriãnititur. Earũ notitia ꝑ
suam incuriã priu& N nullȩ ue¬
ro ita & teriorib: praeceptis in¬
seruiunt. ut siquis eas subtilius
pen& raredesiderat intus quidẽ
nibilinueniat. Sed hoc sibi&ũ
quod foras loquunt᷑ abscondit¬

Expanded text:
r effectus est varius. Posuitque eas in canalibus, in quibus effundebatur aqua, ut cum venissent greges ad bibendum, ante oculos haberent virgas, et in aspectu earum conciperent. Factumque est ut ipso calore coitus, oves intuerentur virgas, et parerent maculosa et varia, et diverso colore resIntellectus sacri eloquii inter textum et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursum torpor incuriae vacuum relinquat. Multae sacri eloquii sententiae tanta allegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnullae vero ita exterioribus praeceptis inserviunt, ut si quis eas subtilius penetrare desiderat, intus quidem nihil inveniat, sed hoc sibi etiam quod foras loquuntur abscondat
Abbreviated transcription (Latin):
manu eius pallio fugit. &egres¬
sus ẽ forus. Num mulier adul¬
tera iosephmaleut iuoluis s&
relicto pallio fugit foras. Quia
dumsina gogu dm̃ purũ homi¬
nemcredens quasi adulterino
conplexu constringereuoluit
Ipse cegmen lit terae eiꝰ oculis¬
reliquid Ꝙad cognoscendum
suae diuinitatis potentium cons¬
picuũ segentibus praebuit. un¬
de& paulus dicit usq hodiedũ
legit᷑ morses uelumen ẽ suꝑ
coreoꝵ Quȩ uidelic& adulte¬
ramulier apud sem &ipsum
palliũ r&inuit & quem male

Expanded text:
manu ejus pallio, fugit et egressus est foras. Dum mulier adultera Joseph male uti voluisset, relicto pallio fugit foras: quia, dum synagoga Dominum, purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere voluit, ipse reliquit, et ad cognoscendam suae divinitatis potentiam, conspicuum se gentibus praebuit. Unde et Paulus dicit: Usque hodie cum legitur Moyses, velamen est super cor eorum , quia videlicet adultera mulier apud semetipsam pallium retinuit, et quem male
Abbreviated transcription (Latin):
& prosperitate nascitur
eiusdem ꝓsperitatis ẽ. conside¬
ratione ferienda. Quatenꝰ
hostis nost̃ ande crit᷑ in demo¬
riatur. Considerandũ quip¬
pe ẽ neacceptũ munus uer¬
tamus inuitium. Ne ꝑfauoremuitae
nos absorbeat uoragonequitiae
Iramnamq contranos suꝑniiudi¬
cui in e tin guibiliter accendinus
Si contrabenignitatem illius &iũ
& ipsa sua largitate pugnamus

Expanded text:
x prosperitate nascitur, x prosperitate nascitur, ejusdem prosperitatis est consideratione ferienda, quatenus hostis noster unde oritur, inde moriatur. Considerandum quippe est, ne acceptum munus vertamus in vitium, ne per favorem vitae nos absorbeat vorago nequitiae. Iramque contra nos superni judicis inexstinguibiliter accendimus, si contra benignitatem illius, etiam ex ipsa sua largitate pugnemus
Abbreviated transcription (Latin):
suc cessib eleuatus. lenocinan¬
te cordis l&it ia temptari se
luxuriae stimolis sentit. Ioseph
factum ad memoriã reuoc&
&inarce secustitatis seru&
quidum sibi ad omina conspice¬
r& pudititiae damna suaderi
Ait enĩ. Ecce dominus meusom
nib: mihi traditis ignorat quid
habeat indomo sũa Nec quio¬
quum ẽ quod non in mea sit po¬
testate uł non tradiderit mihi
pra&erte qua euxor eius es
Quomodo ergo possum malum
hoc fucere & pec cureindm meũa
quibusuerbis ostendit᷑ quiabo¬
nu quae a secutus fueratre¬
pente memoriae intulit. &
malum quod sepulsabat euicit
& quia ꝑceptuenrãe meminit
uimculpȩ imminentis frerit
Cum enim uoluptus lubricu
temptat in ꝓsperis. haec ipsas
ꝓspera aculeo temptationis op¬
ponendu ut eo eru bescumus
prauu cominittere. Quonos
adõ meminimus gratuitabo
naꝑcepisse. &inlatam gram̃¬
munerũ exteriorũ uertamus
inarma uirtutum: Vt sint
ante oculos quae ꝑcepimus
& qua que nos inliciunt subiga¬
mus Quia enĩ uoluptus ipsu¬

Expanded text:
successibus elevatus, lenocinante cordis laetitia, tentari se luxuriae stimulis sentit, Joseph factum ad memoriam revocet, et in arce se castitatis servet. Qui dum sibi a domina conspiceret pudicitiae damna suaderi, ait: Ecce Donibus mihi traditis ignorat quid habeat in domo sua nec quicquam est quod non in mea sit potestate vel non tradiderit mihi praeter te quae uxor eius es quomodo ehoc facere, et peccare in dominum meum? Quibus verbis ostenditur, quia bona quae assecutus fuerat repente memoria revolvit; et malum quod se pulsabat ejicit; et quia perceptae gratiae meminit, vim culpae imminentis fregit, cum enim voluptas lubrica tentat in prosperis, haec ipsa sunt prospera aculeo adversitatis premenda: ut eo erubescamus prava committere quo nos a Deo meminimus gratuita bona percepisse; et illatam gratiam exteriorum vertamus in arma virtutum: ut sint ante oculos quae percepimus, et quaecumque nos illiciunt subigamus, quia enim voluptas e
Abbreviated transcription (Latin):
Qua n cumuidiss& sic hemfilius
emor euhei princeps terraeillius
Adamauit & rapuit. &dormiuit
cum illa. Vi opprimens uirginem
& conglutinata .ẽ anima eiꝰ cũ eci
tristemq blanditus deliniuit :¬
alienae regionis e greditur. Quan¬
do unu quueq mens sua studiane¬
glegens actiones alienascurans
&trahabitũ atq & traordinem
ꝓprium uuçatur : Quum sichem
princepsterrae opprimit. Quia ui¬
delic& inuentũ incuris & terio¬
ribus diabolus corrumpit: & con¬
glutinata ẽ anima eiꝰ cum ect:
Ouia unitam sibi piniquitatem res¬
picit : & quiu cummens aculpares¬
piscit additur. Atq admis sant
flere conatur Corruptor autem
spes ad securitates uaciues ante
oculos uorat. Quatenus ut ilitatẽ
tristitiue subtrahat: Recte illic
adiungitur. tristemq: blandi¬
tus deliniuit. Modo enĩ alioꝵ
fucta grauiora. Modonil ene
quod ꝑ p&ratum ẽ Modo ñs cor¬
dem dm̃ loquitur. Modo ad¬
huc tempus subsequens ad paeni¬
tentiam pollic&ur. Vt dion

Expanded text:
Quam cum vidisset Sichem, filius Quam cum vidisset Sichem, filius Hemor, princeps terrae illius, adamavit, et rapuit, dormivitque cum illa, vi opprimens virginem, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivitaneae regionis, egreditur, quando unaquaeque mens sua studia negligens, actiones alienas curans, extra habitum atque extra ordinem proprium vagatur. Quam Sichem princeps terrae opprimit, quia videlicet inventiam in curis exterioribus diabolus corrumpit. Et conglutinata est anima ejus cum ea ; quia unitam sibi per iniquitatem respicit. Et quia cum mens a culpa resipiscit, addicitur, atque admissum flere conatur: corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic adjungitur: Tristemque blanditiis delinivit . Modo enim aliorum facta graviora, modo nil esse quod perpetratum est, modo misericordem Deum loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad poenitentiam pollicetur; ut dum per
Abbreviated transcription (Latin):
conspicer& nequa quũ eiũ conspi¬
cere senon posse sentir& Adni¬
susergo animidũ in illa intendit᷑
inmensitatis eiꝰ coruscunte circũ¬
stantic reuerberatur Ipsa quip¬
pecuncta impl&. Cuncta circũ¬
stat. Qidcircomens nr̃a nequa¬
quamsead conpraebendendũ
incircum scriptam circũstantia
dilatat. Quic eum in opi suic
circum scriptionis angustut
Vinde &ad sem & ipsẽm citius lu¬
bitur & ꝓspectis quasi quib: dum
ueritatis uestigiis adsuamimagi
nem reuocatur. Haec ipsa tamen
ꝑ contemplationem factanonso¬
lida & ꝑmanens uisio. Sed ut itudi¬
xerim qua siquȩ dã uisionis imitatio
dĩ fucies dicitur. Quia enĩ ꝑfuciem
quem lib& agnos cimus non in me¬
rito cognitionem dĩ uocamus. hinc
ciem Acsidicer&. Cognouihñ quia
mecognoscere ipsedignatus est:
Quamꝰ cognitionem ꝓlenissime fi¬
eri paulus infine testat᷑ dicens
tunc cognoscũ sicut & cognitus sum
ut uider& muli eres regionis illius

Expanded text:
conspiceret, nequaquam eam conspiconspiceret, nequaquam eam conspicere se non posse sentiret. Adnisus ergo animi dum in illam intenditur, immensitatis ejus coruscante circumstantia reverberatur. Ipsa quippe cuncta implens, cuncta circumstat, et idcirco mens nostra nequaquam se ad comprehendendam incircumscriptam substantiam dilatat, quia eam inopia suae circumscriptionis angustat. Unde et ad semetipsam citius labitur, et prospectis quasi quibusdam veritatis venem revocatur. Haec ipsa tamen per contemplationem facta, non solida et permanens visio, sed, ut dixerim, quasi quaedam visionis imitatio, Dei facies dicitur. Quia enim per faciem quemlibet agnoscimus, non immerito cognitionem Dei faciem vocamus. Hinc ciem, ac si diceret: Cognovi Deum, quia me cognoscere ipse dignatus est. Quam cognitionem plenissime fieri Paulus in fine testatur dicens: Tunc cognoscam sicut et cognitus sum ut videret mulieres regionis illius.
Abbreviated transcription (Latin):
facta ẽ animamea:¬
Dumipsa ꝑse ueritas dicit Ne¬
moui dit faciem meũumquã
quomodo iacob testat᷑ dicens
uididnm̃ fucie ad faciem
Humanȩ & enĩmentis oculo in¬
teriorie purgato. Dũ uit ioꝵ
omniũ tribulationis igneeru¬
go fuerit concrematumun¬
datisoculis cordis illa la&itu
tius contem plemur ꝑ gauda
quod quaeramus : prius amen¬
tis acie x urente tristitamt̃¬
positamalorum caligo de tergit᷑
tunc resplendente raptim
coruscatione incircũ scriptilumi¬
nis inlustratur : Quo ut cumq: cons¬
pectu ingaudio cuiꝰdum securita¬
tis ab sorb&ur & quasi post defec¬
tũ uitae praesentis ultra serapta
aliquo modo inquadam nouita¬
tere creatur: Ibimens & in men¬
sofonte in fusione suꝑniroris aspar¬
gitur Ibi nonse sufficere adid quod
rapta ẽ contem platur & ueri¬
tate sentiendo uid& quiaquun¬
ta .ẽ. ipsa ueritas non uid&. Cui
ueritati tanto magis selenge
xistimat. Quanto magis ad ꝓpin¬
quat. Quia nisi illum ut cumq

Expanded text:
tendit inferiorem invenit. Desigdum ipsa per se Veritas dicit: Nemo vidit faciem meam unquam, quomodo Jacob testatur dicens: Vidi Dominum facie ad faciem? Humanae etenim mentis oculo interiore purgato, dum vitiorum omnium tribulationis igne erugo fuerit concremata, tunc, mundatis oculis cordis, illa laetittius contemplemur per gaudia quod quaeramus. Prius enim a mentis acie, exurente tristitia, interposita malorum caligo detegitur, et tunc resplendente raptim coruscatione, incircumscripti luminis illustratur, quo utcunque conspectu in gaudio cujusdam securitatis absorbetur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra se rapta, aliquomodo in quadam novitate recreatur. Ibi mens ex immenso fonte infusionis superni roris aspergitur; ibi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur; et veritatem sentiendo videt, quia quanta est ipsa veritas, non videt. Cui veritati tanexistimat, quanto magis appropinquat, quia nisi illam utcunque
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. D& aluri tunicuio¬
seph: Ioseph quuinter fratres
undecim usq ad finem iustus
ꝑ seueras se discribitur. Solus
talurem tunicam habuisse
ꝑdib&t. Quid ẽ ergo taliris
tunicanisi actio consumata
Quasi enĩ ꝓpensa ⁊ uinicata¬
lum corporis. Cumbonaae¬
tio ante đi oculos usq aduitae nos
teraninũ tegit Vnde a& ꝑmnor
rdercaudom uostiao in alturiosfer¬
re praecipimus ut uidelic& om¬

Expanded text:
tum est: De talari tunica Joseph. --Joseph qui inter fratres undecim usque ad finem justus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibetur. Quid est ergo talaris tunica, nisi actio consummata? quasi enim protensa tunica talum corporis operit, cum bona actio ante Dei oculos usque ad vitae nos terminum tegit. Unde et per Moysem caudam bestiae in altari offerri praecipitur , u
Abbreviated transcription (Latin):
& ouis dicit᷑ a eccła figuratur
Sedere aut̃ . ẽ humilitatẽ pae¬
nitentiue app&ere: sic ut scrip¬
tum .ẽ surgite post quã sede¬
ritis. Rachelergo idoluse¬
dendo operuit. Quia scũ aec¬
clesi xpͥm sequens terrenae
concupiscentiae uitia peniten¬
dotexit. De hac coopertione
uitiorũ ꝑ proph& am dicitur
Beatiquorũ remis sȩsiniquita¬
tes & quoꝵ tecta sun peccata
Nosigit᷑ rachel illa signauit.
qui idola sedendo praemimus
Siculpas auaritiae paeniten¬
do dam nam us. Quaeutiq
auaritia illis non sol& eueni¬
re. Qui inuia dni uirilit̃ cur¬
runt quibus dicitur. Virilit̃
agite & confort& corurum:
Sedhis maxime qui quasi ef¬
feminato gressa gradientes
ꝑblandimenta seculire soluunt᷑
Vnde &illic eius dẽ rachelis haec
uerba sunt iuxta consu&udinem
feminarũ nunc accidit mihi
Apudia cob ergo idola non reppe¬
rit. Quia & actor cullidus. Quid
in redemptorenr̃o repraehende¬
r& non inuenit:¬

Expanded text:
et ovis dicitur, Ecclesia figuratur. et ovis dicitur, Ecclesia figuratur. Sedere autem, est humilitatem poenitentiae appetere, sicut scriptum est: Surgite postquam sederitis . Rachel ergo idola sedendo operuit, quia sancta Ecclesia Christum sequens terrenae concupiscentiae vitia poenitendo texit. De hac coopertione vitiorum per Psalmistam dicitur: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Nos igitur Rachel illa 989 signavit, qui idola sedendo premimus, si culpas avaritiae poenitendo damnamus. Quae utique avaritia illis non solet evenire, qui in via Domini viriliter currunt, quibus dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum , sed his maxime qui quasi effeminato gressu gradientes per blandimenta saeculi resolvuntur. Unde et illic ejusdem Rachelis haec verba sunt: Juxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi . Apud Jacob ergo idola Laban non reperit, quia exactor callidus quid in Redemptore nostro reprehenderet, non invenit
Abbreviated transcription (Latin):
aput eũ idola requisiuit.
Iaban inter pra&at᷑ dealba¬
Quicum sit tenebrosus ex me¬
rito truns figurat seue lut
angelũ lucis. Huic seruiit
ia cobid ẽ &c parte reꝓboꝵ
iudaicus populus & cuiꝰ car¬
ne incarnatus dñsuenit.
potest &iã ꝑ laban mundus
hic & primi quicũ furore iacob
ꝑsequitur : Quia electos quos¬
q: qui redemptoris nr̃i mem¬
bra sunt ꝓsequendo opprime¬
reconatur. Huiꝰ filiam id ẽ.
seumundi si uediaboliiacob
abstulit. Cũ sibix p̃s aecclesiã
& gentilitate coniunexit
quũ & de domo patris abstra¬
hit quia & ꝑproph&ũ dicit
obliuis cere populũtuũ & do¬
mum patristu Quiduerom
idolis nin a uaritia designature
unde & ꝑpaulũ dicitur. Qaua¬
riti quae ẽ idolorum seruitus
Labanergo ueniens a pudia cob
idolũ non inuenit. Quia osten¬
sis mundi thesiuris Diabolus
in redemptore nr̃o uestigia
concupiscentiue terrenaenon
repperit. Sed quae iacobnon
habuit ea rachelsedendo coo¬
peruit. Perrachel quippeque

Expanded text:
apud Jacob idola requisivit . Laban quippe interpretatur dealba; qui cum sit tenebrosus ex merito, transfigurat se in angelum lucis . Huic servivit Jacob, id est ex parte reproborum Judaicus populus, cujus ex carne incarnatus Dominus venit. Potest etiam per Laban mundus hic exprimi, qui cum furore Jacob persequitur, quia electos quosque qui Redemptoris nostri membra sunt, persequendo opprimere conatur. Hujus filiam, id est sive mundi, sive diaboli, Jacob abstulit, cum sibi Christus Ecclesiam ex gentilitate conjunxit. Quam et de domo patris abstrahit, quia ei per Prophetam dicit: Obliviscere populum tuum, et domum patris tui . Quid vero in idolis, nisi avaritia designatur? Unde per Paulum dicitur: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Laban ergo veniens apud Jacob idola non invenit, quia ostensis mundi thesauris, diabolus in Redemptore nostro vestigia concupiscentiae terrenae non reperit. Sed quae Jacob non habuit, ea Rachel sedendo cooperuit. Per Rachel quippe, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tis oculis patefacit. Corpo
ralia abscondit. Vnde bene¬
a eccłae in canticis canticorũ
dicit ł godor mio & cormeum
uigilat᷑. Vigilanti& enĩcor¬
de dormit quiꝑ hoc quodinte¬
rius contemplando ꝓficit
a prauo foris opere quiescit
ICXAUI¬
Qiuuero sublimia respiciti am
Pinhuno mundũ duplicit̃ ince¬
dere desiderus nescit. Ebio
enim pedi innitit᷑ qui so lodiama¬
re roboratur: & nec esse ẽ ut
alius marceat quiu mentisuir¬
tute crescente. opos t& ꝓculdu¬
bio ut curnis fortitudo torpes¬
ł langui &e grotaiu ꝑ diespluri¬
mos quiacũ adiustutẽ mene
stringitur a fostitudine ꝓpria
tar&ur adiunctum ẽ : Vidi¬

Expanded text:
agna est in contemplativa vita ralia abscondit. Unde bene Ecclesia in Canticis Canticorum dicit, Ego dormio, et cor meum vigilat. Vigilanti enim corde dormit, qui per hoc quod interius contemplando proficit, ab inquieto foris opere quiescitreluctantes tenebras suae caecitae sublimia respicit, jam in hunc mundum duplicibus incedere desideriis nescit. Uno enim pede innititur, qui solo Dei amore roboratur; et necesse est ut alius marceat, quia, mentis virtute crescente, oportet procul dubio ut carnis fortitudo torpes: Elangui et aegrotavi per dies plurimos : quia cum ad virtutem mens adstringitur, a fortitudine propria se, aliquando eo cum quo con
Abbreviated transcription (Latin):
terioris intellegentiae uiren¬
tia exemꝓlamonstrantur quas
bene ia cob inaquae canalib posu¬
it. Quia & redemptor noster
in libriscas sacrae scientiae quib
nos intrinsecus in sundimur
fixit. has aspicientes ari&escũ
ouibus coeunt. Quia rationales
nrisps. Dum in etrum intenti¬
cne defixi sunt. Singulis quib¬
q actionibus ꝑmiscentur ut
t ales fo&us operũ ꝓcreaent
Quulia & empla praeceden¬
tiũ in uocib prȩceptorũ ui¬
dent & diuersum colorẽ pro¬
lis bonioperis habeat. Quia
& nonnum quam subtracta lit¬
terae cortice acutius interna
considerat. & reseruatonon¬
num quã historiae tegmine
bene se in & terioribus firmat

Expanded text:
xterioris intelligentiae virenxterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Quas bene Jacob in aquae canalibus posuit, quia et Redemptor noster in libris eas sacrae scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt, quia rationales nostri spiritus, dum in earum intentione defixi sunt, singulis quibusque actionibus permiscentur, ut tales fetus operum procreent, qualia exempla praecedentium in vocibus praeceptorum vident, et diversum colorem prolis boni operis habeat; quia et nonnunquam subtracta litterae cortice acutius interna considerat, et reservato nonnunquam historiae tegmine, bene se in exterioribus format
Abbreviated transcription (Latin):
tollens ia cobuirgas populeas
uirides & amigda linas & & pla¬
tanis & pastede costic auit ecs .e
reliqua Quid est uirgnsuinde
& amigdalinas atq: & platanis
intena culos gregum ponore
Nisi ꝑ scripturae seriem antiquo¬
rum patrũ uitas atq sententi¬
as in &emplũ populis praeberoo
qua enimirum quia iuxta ratio¬
nis &c amen rectȩs uirgue nomi¬
natȩ Quib & paste costicẽ subtra¬
hit. Vt in hisquae & poliantur
intimus candor appareat &
& parte corticem seruut. Vtsi¬
cut fuerant exterius in uiriditate
ꝓmaneant. Variusq: uirgarũ
colorefficitur. Dum cortax
& paste subtrahit᷑ & & paster&i¬
n&ur: Ante considerationis enĩ
nrãe oculos prae cedentium patr
sententiue quasi uir gue uuriae
onuntur : Inquib: dumplerũ¬
÷: intellectũ littere figimus
Iuasicosticẽ sub trahimus &dũ
plerumq intellectũ lit terȩ se
quimur qua sico sticem reser¬
uamus Dumq: ab ipsis cortix
lit terae subducitur. Allegoriaȩ
candor interior demonstrat᷑
&dum cortx relinquitur &¬

Expanded text:
Tollens Jacob virgas populeas virides et amygdalinas, et ex platanis, ex parte decorticavit eas, et reliqua. Quid est virgas virides et amygdalinas, et ex platanis, ante oculos gregum ponere, nisi per Scripturarum seriem antiquorum Patrum vitas atque sententias in exemplum populis praebere, quae nimirum quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur intimus candor appareat, et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant, exterius in viriditate permaneant; variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur et ex parte retinetur; ante considerationis enim nostrae oculos, praecedentium Patrum sententiae quasi virgae variae ponuntur. In quibusdam plerumque intellectum litterae fugimus, et quasi corticem subtrahimus, et dum plerumque intellectuquimur, quasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur; et dum cortex relinquitur, e
Abbreviated transcription (Latin):
dentia non .ẽ consiliũ contra
dñm Restatergo ut in cunctis
quae agimus uim suꝑnae uolun¬
tatis inquiramus. Cuiuidelic&
cognitae deb& nr̃a actio deuo¬
tu ei famulari. Qqua si ducẽ
suiitmeris ꝑ sequi neei &iũ uolens
seruiat si hanc suꝑbiens decli¬
nat: Viturienĩ ius suꝑni consi¬
lu nequuquũ potest. sed magnã
qui se subeiꝰ nutib refrenat eius¬
q: sibi pondera leuigut. Qui haec
in subiecto cordis umero uolens
postat.

Expanded text:
dentia, non est consilium contra dentia, non est consilium contra Deum . Restat ergo in cunctis quae agimus, vim supernae voluntatis inquiramus. Cui videlicet cognitae debet nostra actio devote famulari, et quasi ducem sui itineris persequi, ne etiam ei et nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest, sed magna qui se sub ejus nutibus refrenat; ejusque sibi pondera levigat, qui haec ex subjecto cordis humero volens portat.
Abbreviated transcription (Latin):
re eiꝰ potentiũ mosteconatis
dicentes Epedit ut unꝰ homo
moriat᷑ & non tota genspereat
Sedredemptoris mors ad con¬
iunctionem sui corporis id e.¬
a eccłae ualuit non adrepura¬
tionẽ redigit Ergo & hoc ad
pi&atis suue obsequiũ quod
contra illũ humana crudeli¬
tus &ursit : Iustus nãq & mi¬
sericors mortaliũ acta dispo¬
nens. aliu concedit ꝓpitius.
aliu ꝑmittit iratus atq: eaque
ꝑmittit sic tolerat Vt haec in
sui consilii usum uertat: Vnde
mire modosit. ut & quodsine
uoluntatedĩ agitur uolun¬
tatidĩ comrariũ nonsit quiu
dum inbonũ usum mala fucta
uestuntur. eius consilio mili¬
tant. &iũ quae eiꝰ consilio re¬
pugnant : hinc ꝑpsalmistã di¬
cit᷑ Magnu opere dñi & qui¬
sita in om̃s uoluntates enus
Sic quippe eius operamagnas
saeƿeinde ꝑ ficitur underebelli
putabat᷑. Hincrur sum dicit
Om̃a quae cumq uoluithis fecit
incelo &interra. Hinc salo mon
ait Non . ẽ sapientia non .ẽ pru¬

Expanded text:
re ejus potentiam morte conati sunt, re ejus potentiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat ; sed Redemptoris mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae valuit, non ad separationem. Redegit ergo et hoc ad pietatis suae obsequium, quod contra illum humana crudelitas exarsit. Justus namque et misericors mortalium acta disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus, atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usum vertat. Unde miro modo fit, ut et quod sine voluntate Dei agitur, voluntati Dei contrarium non sit, quia dvertuntur, ejus consilio militant etiam quae ejus consilio repugnant. Hinc per Psalmistam dicitur: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus . Sic quippe ejus opera magna saepe inde perficitur, unde repelli putatur. Hinc rursum dicit: Omnia quaecunque voluit Dominus, fecit in coelo et in terra . Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est pru
Abbreviated transcription (Latin):
cusauit. Nauem p&iit fugere
tarsis elegit : sed ꝓtinus tem¬
pestas exorit᷑ sorsmittitur
ut uidelic& cognoscat urcuiꝰ¬
inculpam de praehenditur. in
ꝓfundum mergitur. Co&osor¬
bente deuoratur. atq illic ges¬
tante belua ꝑuenit. Quoire
tiuum dĩ tempestus inuenit
Sors ligutimare suscipit bel¬
uu includit. & quia auctoris
uaci oboedire renititur adlo¬
cum quomissus erat. suo reus
curcereportatur. Iubentedõ
ministrare homo proph&iã
noluit a spirant e dõ beluu ꝓ¬
ꝓh&ã uomit Intorqu& ergo
ds prudentium hominum ad
ministeriũ suron. Quundo &
hoc inusum suae uolutatisre¬
digit. ꝑ quõd sibi uoluntus hu¬
ma contradicit : ꝑscrutemus
ad huo he breoꝵ sapientiam
Vt iu deumus quid ꝓuidendo ꝓhi¬
buit. quid ꝓhibendo prouocauit
Cestecũ adredemptoris nr̃i mi¬
racula credentiũ turba conflu¬
er&. cũ sacer dotes populi inui¬
diȩ facib accensi mundu post
concursionis absciderent fini¬

Expanded text:
cusavit, navem petiit, fugere cusavit, navem petiit, fugere Tharsis elegit; sed protinus tempestas exoritur, sors mittitur, ut videlicet cognoscatur, cin culpa deprehenditur, in profundum mergitur, ceto sorbente devoratur, atque illuc gestante bellua pervenit, quo ire tivum Dei tempestas invenit, sors ligat, mare suscipit, bellua includit, et quia auctoris voci obedire renititur, ad locum quo missus fuerat, suo reus carcere portatur. Jubente Deo ministrare homo prophetiam noluit, aspirante Deo bellua prophetam vomuit. Intorquet ergo Deus prudentiam hominum ad ministerium suum, quando et hoc in usum suae voluntatis redigit, per quod sibi voluntas hua contradicit. 32. Perscrutemur adhuc Hebraeorum sapientiam, ut videamus quid providendo prohibuit, quid prohibendo provocavit. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentium turba conflueret, cum sacerdotes populi, invidiae facibus accensi, mundum post concursionis abscinderent, fini