comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum. T unc enim accendunt᷑
luminaria. ⁊ deportant᷑ ab eis:
non ad effuganclas aerias tene¬
bras cũ sol eo tẽꝑe rutilet. s ad
signũ leticie demonstrandũ.

Expanded text:
dum. Tunc enim accenduntur luminaria et deportantur ab eis non ad effugandas aeris tenebras, cum sol eo tempore rutilet, sed ad signum leticie demonstrandum,
Abbreviated transcription (Latin):
mus: ipsa dm̃ diligimꝰ. S quia
aliud ẽ ds̃. aliud ẽ ꝓximꝰ. etsi u¬
na caritate diliguntur. iõ forte¬
duo precepta dieincair. ⁊ alterũ
manus. & alterum iinꝰ: uel ꝓpt̃
duos motus qui in mente gerũ¬
tur duim ds̃ diligitur & ꝓximꝰ.
Mouetur enim mens ad diligen¬
dum dm̃. mouetur et ad diligẽ¬
dum ꝓximum: & multo mag̃
erga dm̃ quam erga ꝓximum.¬
on seq̃n. De modo diligendi.

Expanded text:
mus, ipsa Deum diligimus. Sed quia mus, ipsa Deum diligimus. Sed quia aliud est Deus, aliud proximus, etsi una charitate diliguntur, duo praecepta dicuntur, et alterum majus, et alterum minus, vel propter duos motus qui in mente geruntur, dum Deus diligitur et proximus, movetur enim mens ad diligendum Deum, movetur et ad diligendum proximum; et multo magis erga Deum, quam erga proximum. 4. De modo diligendi.
Abbreviated transcription (Latin):
diligit. S si cum quem uidet hu¬
mano uisu sp̃uali caritate dili¬
geret. uidet dm̃ qui ẽ ipsa cari¬
tas uisu interiori quo uideri
non diligit. dm̃ qui ẽ dilectio
qua caret qui frẽm non diliga
quomodo potest diligere: Ex
una enum eademq caritate
dm̃ ꝓximum q diligunus: sed
dñi. Siuͦ una eademq caritas ẽ
dei & ꝓximi. quare dicitur geni¬
na: ꝓpt̃ duo dilecta. id ẽ dm̃ et
ꝓxinum: et si enim una sit cari¬
tas. duo tam̃ diuersa ea diliguis.
scilicet ds̃ et homo. uel angłs. ꝓ
quo etiam : duo sunt mandata.
quia cum eadem caritas utroq
commnenqetur. diuersa tamen
diligi p̃cipnintur. Unde augu¬
stimis. Arbitror ideo spm̃ bis da¬
tum. semel in terra. et iterũ de
celo. ut commendarentur no¬
bis duo p̃cepta caritatis. scilicet
dei et ꝓxiii. Una ẽ caritas. ⁊ du.¬
o precepta: unus sp̃s & duo da¬
ta. quia alia caritas ñ diligit ꝓ¬
xrimum. nͥ illa que diligit᷑ dm̃i.
Quagͦ caritate ꝓximum diligi¬

Expanded text:
potest. sed si eum quem uidet humano uisu spiritali caritate diligeret, uideret deum, qui est ipsa caritas, uisu interiore, quem uideri non diligit, Deum, qui est dilectio, qua caret qui fratrem non diligit, quomodo potest diligere? Ex una enim eademque charitate Deum proximumque diligimus; sed Deum. Si vero una eademque charitas est Dei et proximi, quare dicitur gemina? Propter duo dilecta, id est, Deum et proximum. Etsi enim una sit charitas, duo tamen diversa ea diliguntur, scilicet Deus et homo vel angelus. Pro quo etiam duo sunt mandata, quia cum eadem charitas utroque commendetur, diversa tamen diligi praecipiuntur. Unde Aug.: Arbitror ideo Spiritum sanctum bis datum, semel in terra, et iterum de coelo, ut commendarentur nobis duo praecepta charitatis, scilicet Dei et proximi. Una est charitas, et duo praecepta; unus spta: quia non alia charitas proximum diligit, nisi illa quae diligit Deum. Qua ergo charitate proximum diligi
Abbreviated transcription (Latin):
ie quertt᷑ si ea ipsa dilecti .xiiiͦ.¬
one diligitur ds̃ qua diligitur
ꝓximus: an alia sit dilectio dei.
et alia ꝓximi. Eadem sane dilec¬
tio est qua diligitur ds̃ & ꝓxi¬
mus: que sp̃s sc̃s est ut supra
dictum ẽ. quia ds̃ est caritas.

Expanded text:
ic quaeritur si ex ea ipsa dilectione diligitur Deus, qua diligitur proximus; an alia sit dilectio Dei, et alia proximi. Eadem sane dilectio est qua diligitur Deus et proximus, quae Spiritus sanctus est, ut supra dictum est, quia Deus charitas
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd addendum ẽ. de mͦ
illius consensꝰ qui it̃ mariam
& ioseph int̃cessit. Sane potest
credi non solũ mariam s etiã
iosepl apud se disposuisse uirgi
iugalẽ societatẽ. ut ut̃q de
luntatem u̾b̾ non exp̃sserant:
pꝰea uͦ expresserunt. ⁊ in uirgi¬
nitate ꝑmanserunt. Consensit
gͦ maria in maritalẽ societa¬
sensit copulã. qr uirginitatem
seruare uolebat. ⁊ inde ñ aliter
consensisset in ꝯuigalt̃ societa¬
tem. nͥ familiare dei consilum
habuisset. De qua augꝰ ait fic.
turã uotũ uirginitatis ĩcorde.
expressit in ore. Subiecit se ddi¬
tunt dispositiomi. ꝓposuit se
ꝑseueraturã uirginẽ. nͥ ds̃ alit̃
ei reuelaret. Committens gͦ su¬
am uirginitatẽ diuine dispo¬
sitioni: consensit in carnalem
copulam. non illã appetendo.

Expanded text:
aliquid addendum est de modo illius consensus qui inter Mariam et Joseph intercessit. Sane credi potest non solum Mariam, sed etiam Joseph apud se disposuisse virginjugalem societatem, ut uterque de luntatem verbis non expresserant, postea vero expresserunt, et in virginitate permanserunt . Consensit ergo Maria in maritalem societasensit copulam, quia virginitatem servare volebat; et ideo non aliter consensisset in conjugalem societatem, nisi familiare Dei consilium habuisset, de qua Augustinus sicturam votum virginitatis in corde, expressit in ore. Subjecit se divinae dispositioni; proposuit se perseveraturam virginem, nisi Deus aliter ei revelaret. Committens ergo virginitatem suam divinae dispositioni, consensit in carnalem copulam, non illam appetendo
Abbreviated transcription (Latin):
tentia. Hoc aũ solus as̃ fac̃. qui
solus suscitat aĩam ⁊ illuminat:
qd̃ sacerdotes neq̃unt. qui tñ sini
mediei suscitabt̃ ⁊ ꝯfitebuntur tͥ:
Qd̃ exponens augꝰ ait. Bomi docto¬
res recte medici dicunt᷑. qui ui¬
uentes curare ministerio possur.
s ñ mortuos fuscitare. Sola enĩ

Expanded text:
tentia. Hoc autem solus Deus facit, qui tentia. Hoc autem solus Deus facit, qui solus suscitat animam et illuminat; quod sacerdotes nequeunt, qui tamen medici suscitabunt, et confitebuntur tibi? quod exponens Aug. ait: Boni doctores recte medici dicuntur, qui viventes curare ministerio possunt, sed non mortuos suscitare. Sola eni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ macula pecc̃i a qua aĩa lauatur:
Ecce cnĩ quis uoluit fac̾e̾ homici¬
diũ. ⁊ patͣuit. qͦ patrato. desinit
tã uelle quã facere. Nondũ tam̃
uere ⁊ humilit̃ penitet: nec con¬
fiteri ꝓponit. Que gͥ remansit
in aĩa illiꝰ macła: Mala uolun¬
tas quidẽ macła fuit illiꝰ anime:
s illa tͣnsit. Macła ẽ &̃ si penitere
contẽpnit: s hocẽ pecc̃m aliud
a p̃cecdenti. Que gͥ macła reman¬
sit. a qua in penitentia purgat᷑.
Polluta quidẽ ẽ aĩa quousq pe¬
nitet: sicut erat dũ in ea praua
erat uoluntas. Sicut enĩ qͥ tan¬
git morticinium uł aliud in¬
mundũ ita pollutus ẽ pꝰ actum
quo usq lauat᷑ sic̃ fuit dũ tan¬
ta remanet aĩa siẽ fuit in ipso
actu peccĩ. qr ita longe ẽ a deo ꝑ
dissimilitudinẽ qui ẽ iuta et
mundicia m̃tis. sicut fuit dum
peccatũ ageret. Ipsa uͦ dissimili¬
tudo que mẽ aĩe ex peccõ. ⁊ est a
deo elongatio. aĩe macła intelli¬
gitur: a qua purgatur inpeni¬

Expanded text:
 macula peccati, a qua animam lavat? Ecce enim quis voluit facere homicidium, et patravit; quo patrato desinit tam velle, quam facere; nondum tamen vere et humiliter poenitet, nec confiteri proponit. Quae ergo remansit in anima illius macula? Mala voluntas quidem fuit macula illius animae; sed illa transiit. Macula etiam est, si poenitere contemnit; sed hoc est peccatum aliud a praecedenti. Quae ergo macula remansit, a qua ipse in Poenitentia purgatur? Polluta quidem est anima, quousque poeniteat, sicut erat, dum in ea prava erat voluntas. Sicut enim qui tangit morticinium vel aliud immundum, ita pollutus est post tactum quousque lavatur, sicut fuit dum tanta remanet anima, sicut fuit in ipso actu peccati, quia ita est longe a Deo per dissimilitudinem, qui est vita et munditia mentis, sicut fuit dum peccatum ageret. Ipsa ergo dissimilitudo quae inest animae ex peccato, et est a Deo elongatio, animae macula intelligitur, a qua purgatur in Poeni
Abbreviated transcription (Latin):
ic querit᷑ que sit illa ma¬
cula. ⁊ que sint ille tenebre
interiores a quib ds̃ interiꝰ. aĩã
purgat. cũ uerã penitentiã ĩmit¬
tit. De tenebris ⁊ interiori caligi¬
ne satis facile ẽ intellig̾e ⁊ respon¬
dere. Cum enĩ qͥs mortalit̃ delin¬
quit gr̃a uirtutis pͥuat᷑ siqͣ p̃cessit:
& naturaliũ bonoꝵ elisionẽ pati¬
tur. ũn intellectꝰ obtundit᷑. ⁊ totꝰ
hõ interior obtundit᷑ obtenebrat᷑.
& ita quasi caligine qͣdã mens
obuoluit᷑. que caligo peccĩ pena
ẽ. Hanc uͦ ds̃ pellit cũ penitentiã
tituit. ⁊ uiciata reparat. Uñ ꝓpħa.

Expanded text:
ic quaeritur quae sit illa macula et quae sint illae tenebrae interiores a quibus Deus interius animam purgat, cum veram poenitentiam immittit. De tenebris et interiori caligine satis facile est et intelligere, et respondere. Cum enim quis mortaliter delinquit, et gratia virtutis privatur, si qua praecessit, et naturalium bonorum elisionem patitur. Unde et intellectus obtunditur, et totus homo interior obtenebratur; et ita quasi caligine quadam mens obvolvitur, quae caligo peccati poena est. Hanc vero Deus pellit, cum poenitentiam tituit, et vitiata rep
Abbreviated transcription (Latin):
e repbis aũ queri solet: an
cũ deformitatib hic habi¬
tis resurgant. Hoc aũ augꝰ non
asserit. s ad dubium relinquit: ita
quidẽ &̃ ipsi unusqͥsq cũ sua car¬
ne. s ut cũ diabolo eius ꝙ angłis
puniantur. Utrũ uͦ ipsicũ uicis
et deformitatib suoꝵ corpoꝵ re¬
surgant quec̃q in eis gestauer̃t.
inquirendo laborare quid opꝰẽ:
Non enĩ fatigare nos debet incer¬
tacoꝵ habitudo uł pulcͥtudo:
quoꝵ erit certa & sempit̃na dam¬
natio. Eoce non diffinit antunc
habeant deformitates quas hio
habuer̃t reꝓboꝵ corpora. Qd̃ non

Expanded text:
e reprobis autem quaeri solet an cum deformitatibus hic habitis resurgant. Hoc autem August. non asserit, sed dubium relinquit, ita quidem etiam ipsi, unusquisque cum sua carne, sed ut cum diabolo ejusque angelis puniantur. Utrum vero ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecumque in eis gestarunt, inquirendo laborare quid opus est? Non enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Ecce non definit, an tunc habeant deformitates quas hic habuerunt reproborum corpora. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ad remediũ s ad officiũ. Refert
sopore. atꝙ una de costis eiꝰ affũpta.
⁊ exinde mulicre formata:. uirũ
in sp̃u intelligentẽ ad quẽ usũ
mulier facta eẽt. pꝰ extasĩ ꝓpħice
ctixisse. Hoc nc̃ os exossib meis:
& caro de carne mea. Propt̃ hoc
relinquet homo patrẽ ꝙ matrẽ
et adherebit uxori sue: ⁊ erunt
duo in carne una. De duplici

Expanded text:
ntum ad remedium sed ad officium. Refert sopore, atque una de costis ejus sumpta, et exinde muliere formata, virum in spiritu intelligentem ad quem usum mulier facta esset, post extasim prophetice dixisse: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea; propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. 2. De duplici
Abbreviated transcription (Latin):
mitti. Si uͦ de pena pecc̃ĩ ilid̃
intelligi uoluissent auctorita¬
tes. cur magis cõmemorassẽt
restet: De genali ꝯfessione

Expanded text:
mitti. Si vero de poena peccati illud intelligi voluissent auctores, cur magis commemorassent restet? 5. De generali confessione
Abbreviated transcription (Latin):
debere dici nata de uirgine. cũ
non sit nata de patre. Que enĩ
res non est de patre genita. non
uidetur de matre nata: ne res
aliqua filiationis nomen habe¬
at in humanitate. que illud ñ
teneat in diumnitate. Uidetur
tamen posse ꝓbari quod sit na¬
ta de uirgine: quia si hoc est dm̃¬
sit hominem assumpsisse. uidef᷑
debere dici nata. De hoc autem¬
augustinus in libro de fide ad
petrum sic ait. Natura diuina
atq eterna non posset tempora¬
liter concipi et nasci ex natura
humana: nisi scđm susceptionẽ
ueritatis humane ueram tem¬
poraliter conceptionem et nati¬
uitatem ineffabilem in se diui¬
nitas accepisset. Sic est ds̃ et̃nus
ueraciter sedm tempus & con¬
ceptus & natus ex uirgine. Ista
auc toritate uidetur insinua¬
ri. quod natura diuina sit nata
et concepta de uirgine. Sed si di¬
ligenter notentur uerba. potiꝰ
de ꝑsona agi intelligitur. que si

Expanded text:
debere dici nata de Virgine cum debere dici nata de Virgine cum non sit nata de Patre. Quae enim res non est de Patre genita, non videtur de matre nata; ne res aliqua filiationis nomen habeat in humanitate, quae illud non teneat in divinitate. Videtur tamen posse probari quod sit nata de Virgine, quia si hoc est nas hominem assumpsisse, videtur debere dici nata. De hoc August., in lib. de Fide ad Petrum sic ait: Natura aeterna atque divina non posset temporaliter concipi et nasci ex natura humana, nisi secundum conceptionem veritatis humanae, veram temporaliter conceptionem et nativitatem ineffabilis in se divinitas accepisset. Sic est Deus aeternus veraciter secundum tempus et conceptus et natus ex Virgine. Ista auctoritate videtur insinuari quod natura divina sit nata et concepta de Virgine. Sed si diligenter notentur verba, potius de persona agi intelligitur, quae si
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ꝑsona filii in duab et ex du¬
abus existere naturis: scđm adhe¬
rentiam et inentiam. Altera enĩ
inheret ei: altera inest. Quod pre¬
genter iuxta diuersor sen
ne et preiidicio tractaui questi¬
onem. Ueruntamen nolo in tan¬
tare. tam ꝙ ad agnoscendũ diffi¬
cili. putare lectorem istam sibi
nr̃am debere sufficere disputationẽ:
sed legat et alia melius forte con¬
siderata atq tractata. ⁊ ea que hic
mouere possunt. uigilantiore at¬
q intelligentiore si potest mente
discutiat: hoc firmiter tenens.
quod ds̃ hominem assumpsit.
homo in dm̃ transiuit. non nat᷑e
uersibilitate. sed dei dignatione.
ut nec ds̃ mutaretur in huma¬
nam substantiam assumendo
hominem. nec homo in diuinã
głificatus in dm̃. quia mutatio
uel uersibilitas nature dimmi¬
nutionem et abolitionẽ substã¬
ost predicta inquiri debet.
cedendum sit quod de uirgine
sit nata. sicut dieitur in uirgine
incarnata. Et uidetur utiq noz

Expanded text:
dicitur persona Filii in duabus et ex dudicitur persona Filii in duabus et ex duabus existere naturis, secundum adhaerentiam vel inhaerentiam. Altera enim inhaeret ei, altera inest. 13. Quod praegenter juxta diversorum sene et praejudicio tractavimus quaestionem. Verumtamen nolo in tanta re, tamque ad cognoscendum difficili, putare lectorem istam sibi nostram debere sufficere disputationem: sed legat et alia forte melius considerata atque tractata, et ea quae hic movere possunt, vigilantiore atque intelligentiore, si potest, mente discutiat; hoc firmiter tenens, quod Deus hominem assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sed Dei dignatut nec Deus mutaretur in humanam substantiam, assumendo hominem: nec homo in divinam, glorificatus in Deum: quia mutatio vel versibilitas naturae et diminutionem et abolitionem substanost praedicta inquiri debet cedendum sit quod de Virgine sit nata, sicut dicitur in Virgine incarnata. Et videtur utique non
Abbreviated transcription (Latin):
et in tempore collocatum ei per
gr̃am.ũ ipse ens homo sit filuis
dei. Hoc enim non semꝑ habuit:
sed in tempore ꝑ grãm accepit.
Quod udetur augustinus notas¬
se in libro ad ꝓsꝑum & hylarem
dicens. Predestinatus ẽ iħs. ut qui.
futurus erat scđm carnem filiꝰ
clauid. ẽẽt in uirtute filius dei.
Hi etiam cum dicitur. xp̃c minor
patre scđm quod homo. scdm ha¬
bitum hoc intelligunt dictum:
idest in quantum habent sibi¬
hominem unitum. Unde augꝰ¬
Deus filius deo patri natura est
equalis: habitu minor. In forma
eium serui minor est patre: in
forma dei equalis est patri. Et qͥa
scdni habitum accipienda ẽ in¬
carnationis ratio: ideo dm̃ hu¬
manatum non hominem deifi¬
catum dici tradunt. Unde ioħs
congrue dicitur homo dñicus.
dicatur homo dominicus qui ẽ
mediator dei et hominum iħs
xp̃c: cum sit utiq dñs. Et hoc qui¬
dem ut dicerem. apud quosdã
cunq hoc dixi. dixisse me nollem.
Postea quippe uidi non ẽẽ dicen

Expanded text:
et in tempore collatum est ei per gratiam, ut ipse eus homo sit Filius Dei; hoc enim non semper habuit, sed in tempore per gratiam accepit. Quod videtur August. notasse in lib. ad Prosperum et Hilar. dicens: Praedestinatus est Jesus, ut qui futurus erat secundum carnem filius David, esset in virtute Filius Dei. Hi etiam cum dicitur Christus minor Patre secundum quod homo, secundum habitum hoc intelligunt dictum, id est, in quantum habet hominem sibi unitum. Unde Augu7: Deus Filius Deo Patri natura est aequalis, habitu minor. In forma enim servi minor est Patre; in forma Dei aequalis est Patri; et quia secundum habitum accipienda est Incarnationis ratio, ideo Deum humanatum, non hominem deificatum dici tradunt. Unde Joan.congrue dicitur homo dominicus. dicatur homo dominicus, qui est mediator Dei et hominum Christus Jesus, cum sit utique Dominus; et hoc quidem ut dicerem, apud quosdam icumque hoc dixi, dixisse me nollem. Postea quippe vidi non esse dicend
Abbreviated transcription (Latin):
uiscit᷑ misereri ds̃. Scda ꝑ puniti¬
onẽ: uͥ ⁊ si fides desit. pena satisfa¬
cit & releuat Ratione qͦ utunt᷑
dicentes. Si is qui unũ peccatũ
conficet᷑ altero tacito satisfacti¬
onẽ a sacerdote iniunctã exple¬

Expanded text:
ereri Deus; secunda, per punitionem, ubi etsi fides desit, poena satisfacit et relevat. Ratione quoque utuntur dicentes: Si is qui unum peccatum confitetur, altero tacito, satisfactionem a sacerdote injunctam exple
Abbreviated transcription (Latin):
auferri potestatõ ⁊ magnũ pecc̃m
magnis auit᷑nis ꝙ lui cruciatib.
Siquis uͦ punitꝰ sit ut ille qͥ isrłite
maledixerat. & qͥ in sabbato ligna
collegerat. tales postea ñ puniri:
qr culpa leuis p̃senti supplicio com¬
infuto pumenda et̃nalit̃ de qͥb
penitentia ñ agit᷑ int̃ flagella: le¬
una uͦ que hic puniunt᷑ leui pena
cõpensationẽ reciꝑe. qd̾ ibonis
fieri ssambigimꝰ. ⁊ in mał forte

Expanded text:
eccatum magnis diuersisque lui cruciatibus. Si quis uero punitus sit, ut ille qui Israelitae maledixerat et qui in sabbato ligna collegerat, tales postea non puniri, quia culpa leuis praesenti supplicio comin futuro punienda aeternaliter, de quibus poenitentia non agitur inter flagella; levia vero quae hic puniuntur, levi poena compensationem recipere, quod in bonis fieri non ambigimus, et in malis forte
Abbreviated transcription (Latin):
flagella penitentiã egert̃ creden¬
tes in dm̃ hebreoꝵ: quã etsi breuẽ
aũ quiꝑ tẽporale flagellũ ñ corri¬
gunt᷑ pꝰ et̃nalit̃ puniant᷑: ibidẽ os¬
tendit. agens de fideli dep̃henso in
adultio qui decollat᷑. nͥ ostendit le¬
uia pecc̃a breui & tẽporali supplicio
purgari. magna uͦ dtut᷑nis et̃nis¬
ꝙ supplicũs reseruari: ita inqͥens.
Querat hic aliqͥs. si fideł dep̃hensꝰ
inadulterio decolletur quid de¬

Expanded text:
credentes in Deum Hebraeorum, quam etsi brevem autem qui per temporale flagellum non corriguntur, post aeternaliter puniantur, ibidem ostendit, agens de fideli deprehenso in adulterio, qui decollatur. Ubi ostendit levia peccata brevi et temporali supplicio purgari, magna vero diuturnis aeternisque suppliciis reservari, ita inquiens: Quaerat hic aliquis, si fidelis deprehensus in
Abbreviated transcription (Latin):
passionem. unum opus illo¬
rum dicunt. Attendentes in¬
tentiones & actus. factas diu̾sa
discernunt. Unde augustinus.
facta est inquit traditio apa¬
tri. facta est traditio a filio. fac¬
ta est traditio a iuda. una res
facta est. Quid gͦ discreuit int̃
cos: Quia hoc fecit pater & filius
in caritate. uidas uͦ in ꝓditiõe.
uidetis quia non quid faciat
hoino. sed qua uoluntate con¬
siderandum est. In eodem facto
inuenimus dm̃ quo uidam.
dm̃ benedicimus. nidam detes¬
tamur: quia ds̃ cogitauit salu¬
tem nr̃am. iudas cogitauit pre¬
cium quo uendidit dñm. filiꝰ
uersa g intentio diuersa facta
facit: cum tamen sit unares
ex diuersis. Ecce unam rem diẽ
ibi fuisse. & diuersa facta. quia
una fuit ibi passio. sed diuersi
actus: & actus quidem iude ac
iudeorum mali quib oꝑati ft̃¬

Expanded text:
passionem, unum opus illopassionem, unum opus illorum dicunt; attendentes intentiones et actus, facta diversa discernunt. Unde August.: Facta est, inquit, traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est traditio a Juda; una res facta est. Quid ergo discernit inter eos? Quia hoc fecit Pater et Filius in charitate, Judas vero in proditione. Videtis quia non quid faciat homo, sed qua voluntate, considerandum est. In eodem facto invenimus Deum, quo Judam; Deum benedicimus, Judam detestamur, quia Deus cogitavit salutem nostram. Judas cogitavit pretium quo vendidit Dominum, Filius, versa ergo intentio diversa facit, cum tamen sit una res ex diversis. Ecce unam rem dicit ibi fuisse, et diversa facta, quia una ibi fuit passio, sed diversi actus. Et actus quidem Judae ac Judaeorum mali, quibus operati
Abbreviated transcription (Latin):
idem q hostia ꝙ precium
nr̃e reconciliationis. qui se in
ara crueis non diabolo sed deo¬
trinitati obtulit ꝓ omnib qͣn¬
tum ad precu sufficientiam. s
ꝓ electis tantum quantum ad
efficientiam. quia predestina¬
tis tantum salutem efficit: de qͦ
et legitur quod sit traditus a pa¬
tre. et quod se ipsum tradidit.
& quod iudas eum tradidit. et
iudei. Ipse se tradidit. quia spon¬
te ad passionem accessit. & pat̃
eum tradidit. quia uoluntate
patris. imino totius trinitatis
passus est. Iudas tradidit pro¬
dendo. & iudei instigando: &
futt actus uide & iudeoꝵ malꝰ.
& actus xp̃i uel patris bonus.
Opus xp̃i & patris bonum: qͥa
bona patris & filii uoluntas.
Malum fuit opus iude & iu¬
deorum. quia mala fuit inten¬
tio. Diuersa fuerunt ibi facta
siue oꝑa. idest diuersi actus. et
una res siue factum. scilicet pas¬
sio ipsa. Ideo doctores aliquando
uniunt in facto illo patrem filiũ.
nidam: iudeum aliquando distĩ¬
gunt. Respicientes enun ad

Expanded text:
que et hostia pretium nostrae reconciliationis; qui se in ara crucis non diabolo, sed Trinitati obtulit pro omnibus, quantum ad pretii sufficientiam; sed pro electis tantum quantum ad efficaciam, quia praedestinatis tantum salutem effecit. De quo et legitur quod sit traditus a Patre, et quod seipsum tradidit, et quod Judas eum tradidit, et Judaei. Ipse se tradidit, quia sponte ad passionem accessit; et Pater eum tradidit, quia voluntate Patris, imo totius Trinitatis passus est; Judas tradidit prodendo, et Judaei instigando, et fuit actus Judae et Judaeorum malus, et actus Christi vel Patris bonus, opus Christi et Patris bonum, quia bona Patris et Filii voluntas; malum fuit opus Judae et Judaeorum, quia mala fuit intentio. Diversa fuerunt ibi facta sive opera. id est, diversi actus, et una res, sive factum, scilicet, passio ipsa. Ideoque doctores aliquando uniunt in facto illo Patrem, Filium, Judam, Judaeum, aliquando disjungunt. Respicientes enim ad
Abbreviated transcription (Latin):
abolus et homo quid aduersũ
dm̃ dicerent non haberent. Di¬
abolus enum de inuiria dei
conunceretur: quia seruũ eins
scilicet hominem & fraudulen¬
ter abduxit. & molenter tenu¬
it. Homo etiam inuirius con
quia illum et prius fallaci ꝓ̾ip¬
missione decepit. & post mala
inferendo lesit. Iniuste gͥ diabo¬
lus quantum ad se tenebat ho¬
minem. sed homo iuste teneba¬
tur: quia diabolus nunquã
meruit potestatem habere suꝑ
hominem. sed homo meruit¬
preerat potentia hominem
liberare uellet. sola ussionis
iurtute hominem poterat rec¬
tissime libare: sed ob causam p̃¬
missam iusticia humilitatis
itti uoluit. Quidum in carne
mortali crucifixus est. iustifica¬
ti sumus. id est ꝑ remissionem
peccatorum erepti de potes¬
tate diaboli: & ita a xp̃o

Expanded text:
lus et homo quid adversus Deum dicerent non haberent. Diabolus enim de injuria Dei convinceretur, quia servum ejus, scilicet hominem, et fraudulenter abduxit, it. Homo etiam injuriam feciquia illum et prius promittendo bona decepit, et post mala inferendo, nocuit. Injuste igitur diabolus quantum ad se tenebat hominem, sed homo juste tenebatur, quia diabolus nunquam meruit potestatem habere super hominem, sed homo meruitpraeerat, potentia hominem liberare vellet, sola jussionis virtute hominem potuit rectissime liberare; sed ob causam praemissam justitiae humilitatis uti voluit. Qui dum in carne mortali crucifixus est, justificati sumus, id est, per remissionem peccatorum eruti de potestate diaboli; et ita a
Abbreviated transcription (Latin):
nio aufert animami xp̃i ab eo:
quia potestatem habet ponen
di et sumendi. Eccc habes aucho¬
rem oꝑis. Pouet aniniam. E cce
habes opus auctoris. Et ut gene¬
raliter concludam: quotiens in
carne aliquid patitur. rꝑc opuꝰ
auctoris est. Quia enim sua uo
luntate non alio cogente ꝑpe¬
titur: ipse est auctor oꝑis. sum
autem passio. xp̃i opiis dei sit.
et idco bonum. eamq oꝑati siñ
iuidas & iudei: queritur an con¬
cedendum sit cos oꝑatos eẽ bonũ.
Hic distinguendum est. Potest enĩ

Expanded text:
mo aufert animam ejus ab eo, quia potestatem habet ponendi, et potestatem sumendi. Ecce habes auctorem operis, ponet animam suam; ecce habes opus auctoritatis, et ut generaliter concludam, quoties in carne Christus aliquid patitur, opus auctoris est, qluntate, non alio cogente perpatitur, ipse auctor est operis. Cum autem passio Christi opus Dei sit, et ideo bonum, eamque operati sint Judas et Judaei, quaeritur an concedendum sit eos operatos ibi esse bonum. Hic distinguendum est. Potest eni
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ licet acciꝑe eim in ꝯuigio: et
si inuentũ fucrit factũ. scparen¬
tͣ oĩo. Itẽ iulius papa. Si quis
desponsauerit uxorẽ uł subar¬
rauerit. ⁊ uł p̃uemente die. mor¬
tis. uł irrucutib quibdã causis
eam ñ cognouerit: nec fr̃ cuis.
nec ullus de ꝯsanguineitate eiꝰ
ceꝑit in coniugiũ. anathema
sit ipse ⁊ om̃s ꝯsentientes er: qr¬
scđm legẽ dci mori accernitur.
Et in deuteronomio. Si qͥs alteriꝰ
sponsam in agro uł quolibet lo¬
co oppresserit uł adduxerit in
domum suam. moriat᷑: quia
uxorẽ ꝓximi sui uolau̾it. non
que iam uxor erat. s q̃ a paren¬
tib ficri debebat. Ex his colligi¬
tur. qd sponse quedam ꝯiuges
sunt añ cõmixtionẽ sexuum.
S forte illud mouet qd̃ in fine
capituli dr̃. non que iã uxor
erat. s que uxor fieri debebat.
Qd̃ non debet ita intelligi qͣsi
uxor ue̾re ñ fuerit ex quo pactio
traducta fuerat. nec resuxoria

Expanded text:
ejus licet accipere eam in conjugio, et si inventum fuerit factum, separetur omnino. » Item Julius papa: « Si quis desponsaverit uxorem vel subarrhaverit, vel praeveniente die mortis, vel irruentibus quibusdam causis eam non cognoverit; nec frater ejus, nec ullus de consanguinitate ejus acceperit in conjugium, anathema sit ipse et omnes consentientes secundum legem Dei mori decernitur. Et in Deut.: Si quis alterius sponsam in agro vel quolibet loco oppresserit, vel adduxerit in domum suam, moriatur; quia uxorem proximi sui violavit; non quae jam uxor erat, sed quae a parentibus uxor fieri debebat. Ex his colligitur quod sponsae quaedam conjuges sunt ante commixtionem sexuum. Sed forte illud movet quod in fine capituli dicitur: Non quae jam uxor erat, sed quae uxor fieri debebat. Quod non ita intelligi debet, quasi uxor vere non fuerit, ex quo pacto traducta fuerat, nec res uxoria
Abbreviated transcription (Latin):
asserunt uerũ coniugiũ
non contrahi añ traductionẽ
& carnalẽ copulã. nec ue̾ ꝯuges
ẽẽ aliqͦs añ quã int̃cedat com¬
mixtiosexꝰ: s a pͥma fide despõ¬
sationis uir sponsus ⁊ mulier
sponsa ẽ ñ ꝯtunx. Sponsos¬
autem et sponsas conuiges
freq̃nt̃ appellari dicunt᷑. non
quia sit. s qr futuri sunt. cuiꝰ
rei sponsionẽ inuicẽ fecer̃t: et
scdm hoc u̾ba p̃missarũ auc

Expanded text:
asserunt verum conjugium non contrahi ante traductionem et carnalem copulam: nec vere conjuges esse aliquos antequam intercedat commixtio sexus; sed a prima fide desponsationis vir sponsus, et mulier sponsa est, non conjux. Sponsosautem et sponsas conjuges frequenter appellari dicunt, non quia sint, sed quia futuri sunt; cujus rei sponsionem invicem fecerunt. Et secundum hoc verba praemissarum auc
Abbreviated transcription (Latin):
dici potest dm̃ ⁊ si iuste id possit
non oĩo tm̃ punire malos in fu¬
turo qͣntũ meruert̃: s aliquid¬
eis qͣntũcunq mali sint de pe¬
na relaxare. Bet̾minat p̃missas

Expanded text:
dici potest Deum, etsi juste id possit, non omnino tantum punire malos in futurum quantum meruerunt; sed eis aliquid, quantumcumque mali sint, de poena relaxare. 2. Determinat praemissas
Abbreviated transcription (Latin):
fecunditas uentris. Est õ con¬
iugiũ signũ sp̃ual ꝯiuncti¬
onis s dilectionis aĩoꝵ: qua
int̾ se coniuges uniri debẽt.

Expanded text:
cunditas ventris. Est etiam conjugium signum spiritualis conjunctionis et dilectionis animorum, qua inter se conjuges uniri debent.
Abbreviated transcription (Latin):
on dubiũ ẽ illã mulierem
non ꝑtinere ad matͥmoniũ:
cum qua docet᷑ ñ fuisse cõmix¬
tio sexus. Itẽ leo papa. Cũ socie
stituta. ut p̃ter cõmixtionẽ sexu¬
um non ht̃ in se xp̃i ⁊ eccłie sa¬
cramentum: non dubium ẽ illã
mulierẽ non ꝑtin̾e ad matͥmo¬
ne sexiũ. Hec si scd̾m suꝑficiem
u̾boꝵ quis acceꝑit: indducitur
in errorẽ tantũ. ut dicã sine
carnali copula ñ posse ꝯtrahi
matͥmoniũ. ⁊ int̾ mariã ⁊ ioseph
sentire. Tanto enĩ sanctiꝰ fuit
atq ꝑfectiꝰ: qͣnto a carnali oꝑe
immumiꝰ. S superiꝰ posita ea ra¬
tione dicta intelligendũ ẽ. non
qͥn ꝑtineat mulier illa ad ma¬
tͥmoniũ. cũ qͣ non ẽ ꝑmixtio
sexuũ: s ñ ꝑtinet ad mat̾moni¬
um. qd̾ exp̃ssam & plenã teneat
figurat em̃ illã unionẽ xp̃i et

Expanded text:
on dubium est illam mulierem non pertinere ad matrimonium, cum qua docetur non fuisse commixtio sexus. Item Leo papa, ibidem, castituta, ut praeter commixtionem sexuum non habeat in se Christi et Ecclesiae sacramentum, non dubium est illam mulierem non pertinere ad matrimone sexuum. Hoc si secundum superficiem verborum acceperit, inducitur in errorem tantum, ut dicat sine carnali copula non posse contrahi matrimonium; et inter Mariam et Joseph sentire. Tanto enim sanctius fuit atque perfectius, quanto a carnali opere immunius. Sed superius posita, ea ratione dicta intelligendum est, non quin pertineat mulier illa ad matrimonium, cum qua non est permixtio sexuum; sed non pertinet ad matrimonium quod expressam et plenam tenet Fig
Abbreviated transcription (Latin):
fins de oĩ crimine: ñ tñ dedit
baptizatis peccandi ⁊ ꝑseueran¬
di auctoritatẽ. De his qui hic pe

Expanded text:
fine de omni crimine, non tamen dedit baptizatis peccandi et perseverandi auctoritatem. 2. De his qui hic p
Abbreviated transcription (Latin):
& euacuatum ẽ qd̃ ex parte est.
uenit enim cognitio: & euacu¬
ata est fides. uenit species: & de
et sꝑauit resurrectionẽ tercio
die futuram. ꝓ qua & patrem
rogauit. nec tam̃ fidem uirtu.¬
tem uel spem habuit. quia ñ
enigmaticam et specularem.
s clarissimam de ea cognitio¬
nem habuit. quia non ꝑfectiꝰ
cam cognouit preteritam quã
intellexit futuram. Sꝑatut tñ
uel spem uircutem habuit.
quia ꝑ speciem uidebat ea que
credebat. De antiquis uͦ patrib
qui apud inferos usq ad passi¬
onem tenebantur non incon

Expanded text:
et evacuatum est quod ex parte est. et evacuatum est quod ex parte est. Venit enim cognitio, et evacuata est fides. Venit species, et deet speravit resurrectionem tertia die futuram, pro qua et Patrem oravit, nec tamen fidem virtutem et spem habuit, quia non aenigmaticam et specularem, sed clarissimam de ea cognitionem habuit, quia non perfectius eam cognovit praeteritam, quam intellexit futuram. Speravit tavel spem virtutem habuit, quia per speciem videbat ea quae credebat. De antiquis vero patribus qui apud inferos usque ad passionem tenebantur, non incon
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigare utrũ fides⁊ spe
in xp̃o fuerint: unde tractatus
iste sumpsit exordium. Quibꝰdã
non indocte uidetur fidem uri¬
tutem et spem in eo non fuisse.
sicut in sc̃is iam beatificatis uł
in angłis non sunt: & tam̃ sc̃i
crediuit et sꝑant resurrectionẽ
futuram. et angłi eandẽ creduns.
nec tam̃ in eis fides uel spes uirt
est. quia et deo ꝑ spetiem contem¬
plando fruutur. et indei u̾bo
resurrectionem futirram siue
iudicium non ꝑ speculum in
enigiate. s p̃clarissue inspici¬
unt. Si enim quia credunt in¬
resurrectionem fituram ideo
uerum est eos fidem habere: gͦ
ea consuminata post iudicium
similiter et fidem habere diceNͭ.
quia credent eam preteritam:
s sicut tunc credent. nec tam̃
fidem que fideles facit habebẽ.
quia non credent absq scientia.
que non erit enigmatica. s per
sp̃em: ita et mͦ credunt & sꝑant
resurrectionem. nec tam̃ fidem
hũit. quia credendo cognoseũt.
uenit enm eis qd̾ ꝑfectum est.

Expanded text:
nvestigare utrum fides et spes in Christo fuerint; unde tractatus iste sumpsit exordium. Quibusdam non indocte videtur fidem virtutem et spem in eo non fuisse, sicut in sanctis jam beatificatis, vel in angelis non sunt, et tamen sancti credunt et sperant resurrectionem futuram, et angeli eamdem credunt; nec tamen in eis fides vel spes virtus est, quia et Deo per speciem contemplando fruuntur, et in Dei Verbo resurrectionem futuram sive judicium, non per speculum in aenigmate, sed praeclarissime inspiciunt. Si enim quia credunt resurrectionem futuram, ideo verum est eos fidem habere; ergo ea consummata post judicium similiter et fidem habere dicentur, qui credent eam praeternam. Sed sicut tunc credent, nec tamen fidem quae fideles facit, habebunt; quia non credent absque scientia, quae non erit aenigmatica, sed per speciem; ita et modo credunt et sperant resurrectionem; nec tamen fidem habent, quia credendo cognoscunt. Venit enim eis quod perfectum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet. qd̃ absq ꝯsensu alteriꝰ
neut̃ ꝯtinentiã ꝓfiteri potͣ.
eos dũ uiuunt uinculũ con¬
iugale ꝑmanet. ut alii se co¬
pulare ñ liceat.⁊ ut inuicẽ
alt̃ alteri exhibeat qd̾ qͥsꝙsͥ.
Hac aũ descͥptione: legitimo¬
rum et fideliũ tm̃ matrimo¬
nium inctudit᷑. De consensu qui
causa matͥmonii ẽ consensꝰ.

Expanded text:
tinet, quod absque consensu alterius neuter continentiam profiteri potest eos dum vivunt, vinculum conjugale permanet, ut alii se copulare non liceat; et ut invicem alter alteri exhibeat quod quisque sibi. Hac autem descriptione legitimorum et fidelium tantum matrimonium includitur. 3. De consensu qui causa Matrimonii e
Abbreviated transcription (Latin):
adiunctione. An homo ille semꝑ
mo ille ceꝑit ẽẽ uel semꝑ fuerit.
sicut simpliciter enuntiamus
.xp̃m uel dei filium semꝑ fuisse noc
cepisse. De hoc augustinus inquit
ita suꝑ ioħm. Habuit aliquando
dei filius quod nondum habutt
idem ipse homo. filius. quia nondũ
recens: xp̃e tamen est eternus ds.
Alibi uͦ legitur: quod puer ille
creauit stellas. Et xp̃c dicit se esse
principium: & eẽ ante abraham.
tantes. dicimus hominem illum
inquantum homo est cepisse. in
quantum uerbum est semꝑ fu¬
isse. Hic enim absq distinctione
non est referencda responsio. Nam
et ipse augustinus hunismodi u¬
titur distinctione in pluribus
locis dicens ꝑ xp̃m omnia eẽ facta.
ctum et głificatum. Si gͥ ad ꝑsonã
respieias. confidenter dic hominẽ
illum semꝑ fuisse: si uͦ ad naturã
hominis. concede eum cepisse. Si
ds̃ alium hominem assumere po

Expanded text:
INCTIO XII. AN HOMO ILLE SEMPEmo ille coeperit esse vel semper fuerit; sicut simpliciter enuntiamus Christum vel Dei Filium semper fuisse, nec coepisse. De hoc August. ita inquit super Joan.: Habuit aliquando Dei Filius quod non habuit idem ipse homo Dei Filius, quia nondum recens est, tamen aeternus Deus est. Alibi autem legicreavit stellas. Et Christus dicit se esse principium, et esse ante Abraham. tantes, dicimus hominem illum in quantum homo est, coepisse; in quantum Verbum est, semper fuisse. Hic enim absque distinctione non est referenda responsio. Nam et ipse Aug. hujusmodi utitur distinctione in pluribus locis, dicens per Christum omnia esse facta ictum et glorificatum. Si ergo ad personam respicias, confidenter dic hominem illum semper fuisse; si vero ad naturam hominis, concede eum coepisse. 2. Si Deus alium hominem assumere po
Abbreviated transcription (Latin):
causa sacrantũ hoc institutũ:
scił ad peccõꝵ remissionẽ. ⁊ ad
corꝑał infirmitatis allemiatio.¬
nẽ. Uñ ꝯstat eũ qui hanc unc¬
tionem fidelit̃ deuoteq ꝑcipit
⁊ in corꝑe ⁊ in aĩa alleuiari: si
tñ expedit ut in utroq alleui¬
etur. Qd̃ si forte corꝑis ualitudi¬
nem illi hab̾e non expediti illã
que ẽ aĩe sanitatẽ in hoc saera¬
m̃to acqͥrit. Et sicut in aliis
sacram̃tis: ita ⁊ in isto aliud
c̃ sacram̃tũ. aliud res sacm̃ti.
Sacram̃tũ ẽ ipsa unctio ext̾i¬
or: res sacram̃ti unctio int̾ior.
que pecc̃oꝵ remissione ⁊ uirtu¬
tum ampliatione ꝑficit᷑. Et si
ex contẽptu uł negligentia

Expanded text:
oc institutum, scilicet, ad peccatorum remissionem, et ad corporalis infirmitatis alleviationem. Unde constat eum qui hanc Unctionem fideliter devoteque percipit, et in corpore et in anima alleviari, si tamen expetit ut in utroque allevietur. Quod si forte corporis valetudinem illi habere non expedit, illam quae est animae sanitatem in hoc sacramento acquirit. Et sicut in aliis sacramentis, ita et in isto, aliud est sacramentum, aliud res sacramenti. Sacramentum est ipsa Unctio exterior; res sacramenti, unctio interior, quae peccatorum remissione et virtutum ampliatione perficitur. Et si ex contemptu vel negligentia
Abbreviated transcription (Latin):
tare. Quidã tnĩ quedã um celañ
que alii manifestanda ꝯseruant:
qd̃ ẽ se laudare ꝙ ad ipocrism ten¬
dere.⁊ sẽꝑ uenia carere. ad ꝗͣ ꝑ fru¬
ne priꝰ ad dñicũ corpꝰ accedat quã
ꝯfortet bona ꝯscientia: ⁊ doleat qd̾
nondũ audeat sum̾e̾ quẽ mul¬
tũ desidat cibũ salutarẽ Cohibe
at ã se a ludis. a spectacłis scłi: qͥ
ꝑfectã uult ꝯseqͥ remissioĩs gr̾̃am.
Isti sunt digni fructus penitũtie:
aĩam captiuã elaq̃antes.⁊ in li¬
b̾tate seruantes. Et infra. Que¬
dignos penitentie. Sunt enim
digni fructꝰ uirtutũ: qͥ ñ suffi¬
ciunt penitentib. Penitentia enĩ
gͣuiores postulat: ut dosore & ge¬
mitib mortuus impetret uetitã.:
Ex bis ostendit᷑ qui sint digni
fructus penitentie quib uera sa¬
tisfactio explit᷑: & qd̾ non om̃s
digni fructꝰ sunt digni fructus
penitentie. qđ de illa penitentia
intesligit᷑ que maioꝵ ẽ criminũ.

Expanded text:
tare. Quidam tare. Quidam quae alii manifestanda reservant, quod est se laudare, et ad hypocrisim tendere, et semper venia carere, ad quam per frune prius ad dominicum corpus accedat, quam confortetur bona conscientia, et doleat quod nondum audeat sumere quem multum desiderat cibum salutarem. Cohibeat etiam se a ludis, a spectaculis seculi, qui perfectam vult consequi remissionis gratiam. Isti sunt digni fructus poenitentiae, animam captivam elaqueantes et in libertate servantes. Et infra: Quaedignos poenitentiae. Sunt enim digni fructus virtutum, qui non sufficiunt poenitentibus. Poenitentia enim graviores postulat, ut dolore et gemitibus mortuo impetret vitam. Ex his ostenditur qui fructus poenitentiae, quibus vera satisfactio expletur; et quod non omnes digni fructus sunt fructus digni poenitentiae: quod de illa poenitentia intelligitur, quae major est criminum.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ omniũ reus. Ingratus enĩ exticit.
qui plenꝰ uirtutib dm̃ oĩo ñ ti¬
muit. In hoc enĩ qͥsq peccator fit
culpabilior: quo est deo accepti
or. Ideo cnĩ ailã plus peccauit: qr
omni bono abundauit. Alio cẽ¬
oĩo in iudicio & potestate sacer¬
dotis. nicħ sui reseruans sibi. ut
oĩa eo iubente paratus sit fac̾e
ꝓrecipienda uita aĩe. que face̾t
ꝓ euitancla corꝑis morte. ⁊ hoc
cũ desidio. qr uitã recuꝑat infi¬
nitã. Cum gaudio enĩ fac̾e de¬
bit immortał futurus: q̃ fac̾e̾t
ꝓ differenda morte moriturus.
Semꝑ dep̃cetur dm̃. ut offerat
deo mentẽ & cordis ꝯtritionẽ: de¬
inde & qd potest de possessiont.
Tunc qd offcint securus offerat.
nera. In idicio gͥ cordis: confe¬
renda c̃ elemosina tͥbuentis. Nec
affectione dat qd pot̃. Quigͥ sua
perorta redimere uult tẽporaliũ
oblatione: priꝰ offerat m̃tẽ. Caue¬
at ne ductus utrecundia diu¬
dat apud se ꝯfessionẽ: ut atu̾sa
diu̾sis uelit sac̾dotib manifes¬

Expanded text:
em reus. Ingratus enim exstitit qui plenus virtutibus Deum omnino non timuit. In hoc enim quisque peccator fit culpabilior, quo est Deo aor. Ideo enim Adam plus peccavit, quia omni bono abundavit. Alio etomnino in judicio et potestate sacerdotis, nihil sui reservans sibi, ut omnia eo jubente paratus sit facere pro recipienda vita animae, quae faceret pro vitanda corporis morte; et hoc cum desiderio, quia vitam recu. Cum gaudio enim facere debet immortalis futurus, quae faceret pro differenda morte moriturus; semper deprecetur Deum, offerat Deo mentem et cordis contritionem, deinde et quod potest det de possessione, et tunc si quid offerat, securus offerat. nera ejus. In judicio ergo cordis, conferenda est eleemosyna tribuentis. Nec affectione dat quod potest. Qui igitur sua peccata redimere vult temporalium oblatione, prius offerat mentem. Caveat ne ductus verecundia dividat apud se confessionem, ut diversa diversis velit sacerdotibus manifes
Abbreviated transcription (Latin):
defensionis dipto armat᷑. qn iase¬
pulchro iã putcus. ħsunt tria
gen̾a mortuoꝵ: q̃ dñs legit᷑ susci¬
tasse. Huic gͥ tͥplici mora tripli¬
ci remedio occurrit᷑ ꝯtritione.
ꝯfessione. satisfactione. Cõpunctio
nob̾ comm̃datur ibi. Scindite

Expanded text:
defensionis clypeo armatur, quasi in sepulcro jam foetens. Haec sunt tria genera mortuorum, quae Deus legitur suscitasse. Huic ergo triplici morti, triplici remedio occurritur: contritione, confessione, satisfactione. Compunctio nobis commendatur ibi, Joel. 2: Scindite
Abbreviated transcription (Latin):
tũ &e surdũ & a demonio lib̾asse.
ꝑ hoc docens nos nunꝗͣ nͥ de oĩb
sanari. Sig̾ͥ enĩ uellet peccã ex
parit resemarr habeit̃ septem
dimonia ꝑficere potuit six expul¬
sis. Expulit aũseptĩ: ut oĩa cͥmma
simul citienda doceret. Legionẽ
ui demonũ ab alio eiciens. nullũ
riliqͥt de oĩb qͥlib̾atũ possideret.
ostendens qd si c̃ ꝑecata sint mal¬
le. oportet de omnib penitere. Nun¬
quã aliquẽ sanauit dñs: quẽ ñ oĩo
penitentẽ oportere simul dolere de
ommi cͥmine. Scio enĩ dñm inimicũ
omni cͥminoso. Quomͦ gͦ qui crim̃
reseruat de alio reciꝑet ueniams
Sine dei amore ꝯseq̃ret᷑ ueniã. sine
quo nemo unꝗͣ iuenit gr̃am.
Hostis enĩ dei ẽ. dũ offendit ꝑseus¬
rant᷑. Quedã enĩ ĩpietas infidelita¬
tis ẽ: ab illo qui iustꝰ uł iusticia ẽ
dimidiã sꝑare ueniã. Iam enl̃ sine
uera penitentia inueniret gr̃am.
saltẽ
mis m̃tis. S satis durus ẽ: cuius

Expanded text:
tum et surdum a daemonio liberasse, per hoc docens nos nunquam nisi de omnibus sanari. Si enim vellet peccata ex parte reservari habenti septem daemonia, ei proficere potuit sex expulsis; expulsit autem septem, ut omnia crimina simul ejicienda doceret. Legionem vero daemonum ab alio ejiciens, nullum reliquit de omnibus, qui liberatum possideret; ostendens quod etsi peccata sint mille, oportet de omnibus poenitere. Nunquam aliquem sanavit Dominus, quepoenitentem oportere simul dolere de omni crimine. Scio enim Dominum inimicum omni criminoso. Quomodo ergo qui crimen reservat, de alio recipiet veniam? sine amore Dei consequeretur veniam, sine quo nemo unquam invenit gratiam. Hostis enim Dei est, dum offendit perseveranter. Quaedam enim impietas infidelitatis est, ab illo qui justus dimidiam sperare veniam. Jam enim sine vera poenitentia inveniret gratiam. saltem lacrymis mentis; sed satis durus est, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
penitentie tria obseruanda st̃.
scił compunctio cordis. confessio
oris. satisfactio corꝑis. Uñ ioħs os
aureũ. ꝑfecta penitentia cogit
peccatorẽ oĩa libent̃ ferre. In cor¬
de eiꝰ contͥcio. in ore confessio: in
oꝑe tota humilitas. ħ ẽ fructifera
penitentia: ut sicut trib modis
dm̃ offendimꝰ. scił corde. ore. ma
nu. ita trib modis satisfaciamꝰ.
.Sunt enĩ tres peccatiꝰ diffe¬

Expanded text:
enitentiae tria observanda sunt, scilicet compunctio cordis, confessio oris, satisfactio operis. Unde Joannes, os aureum: Perfecta Poenitentia cogit peccatorem omnia libenter ferre; in corde ejus contritio, in ore confessio, in opere tota humilitas. Haec est fructifera Poenitentia, ut sicut tribus modis Deum offendimus, scilicet, corde, ore, et opere, ita tribus modis satisfaciamus. Sunt enim tres peccati diffe
Abbreviated transcription (Latin):
Penitentes. si utre estis penitentes
s ñ estis irridentes: mutate uitã.
reconciliamin deo. Penitentiam
noli facert. Si adhuc fatis: ctrit fi
es penituis. Iiẽ innouentiꝰ .niͦ. Admo¬
nemꝰ frs nros ne falsis penitentiĩs
laicoꝵ aĩas dccipi. ⁊ in iserlum
ꝑtrahi patiantur. falsam autẽ
penitentiã ẽẽ constat. cũ spretis
plurib de unosolo penitentia
agitur. tił cũ sic agitur de unout
non discedatur ab alio. Repetit de¬
xpre uera penitentia ut ad

Expanded text:
enitentes, si vere estis poenitentes, et non estis irridentes, mutate vitam, reconciliamini Deo. Poenitentiam noli facere; si adhuc facis, certe non es poenitens. Item Innocentius II: Admonemus fratres nostros, ne falsis poenitentiis laicorum animas decipi, et in infernum pertrahi patiantur. Falsam autem poenitentiam esse constat, cum, spretis pluribus, de uno solo poenitentia agitur; vel cum sic agitur de uno, ut non discedatur ab alio. 7. Repetit de vera poenitentia, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
atis arbitror tacito.¬
illis ẽt responsum. qui
asserunt de uno cͥmine  pem¬
tentiam agi. & ueniã p̃stari. alio
in delectatione retento. uł ꝑ ꝯfessi¬
onẽ non exposito. Qui non mͦ pre¬
missis auctoritatib ꝯfutant᷑: s et

Expanded text:
atis arbitror illis esse responsum, qui asserunt de uno crimine poenitentiam agi, et veniam praestari, alio in dilectione retento, vel per confessionem non exposito; qui non modo praemissis auctoritatibus confutantur, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ciator uł alicui officio deditus
qd sine peccato exerceri ñ possit. si
culpis gͣtuorib irretitꝰ ad peniten¬
tiã uenerit. uł qͥ bona alteriꝰ int̾te
detinet. uł qui odiũ in corde gerit.

Expanded text:
tiator, vel alicui officio deditus, quod sine peccato exerceri non possit, si culpis gravioribus irretitus ad poenitentiam venerit, vel qui bona alterius injuste detinet, vel qui odium in co
Abbreviated transcription (Latin):
corrigit. Illa uͦ scelus corrigit: que
odiũ cõmissi cͥminis ⁊ cõmittendi
cũ desidio satiffaciendi affert. Iu¬
das enĩ penituisse legit᷑ sine asse¬
cutione uenie. qi tali penitentiañ
ꝓfuit egisse penitentiã. ꝑ quam
scelus coirigere ñ potuit᷑. Si q̃n
leat qđ̵ peccauit: potest ei dimit¬
ti. Sin aũ ꝑmanent oꝑa: frustra
uoce assumit᷑ penitentia. hocẽ¬
ut ñ solũ em̃dare neqͥnerit ꝓditi¬
onis nefas. s ꝓprii homicitiisce¬
lus adddiderit. Caue qualit᷑ intel¬
ligas illud: ut em̃dare ñ ualt¬
at qd̃ peccauit. ⁊ cet̾a. Non em̃
em̃atio hic intaligendaẽ rei
dempte recõpensatio: s delicti
exꝓbratio & abhominatio cũ
sausfactionis desicuo. Demit enĩ
miuste quis alicin qd̵ restituere
non ualit. ut ocłmaił uitã. et
huiꝰmodi: ⁊ tñ si penituerit pec¬
cati cũ amore conligne satissac¬
putet qui it̃ alicnã iniusit abs

Expanded text:
cit, quae scelus corrigit, quae odium commissi criminis et committendi cum desiderio satisfaciendi affert. Judas enim poenituisse legitur, sine assecutione veniae, quia tali poenitentia non ofuit egisse poenitentiam, per quam scelus corrigere non potuit. Si quanleat quod peccavit, potest ei dimitti: sin autem permanent opera, frustra voce assumitur poenitentia. Hocut non solum emendare nequiverit proditionis nefas, sed proprii homicidii scelus addiderit. Cave qualiter intelligas illud: Ut emendare valeat quod peccavit, etc. Non enim emendatio hic intelligenda est, rei demptae recompensatio, sed delicti exprobratio et abominatio, cum satisfactionis desiderio. Demit enim injuste quis alicui quod restituere non valet, ut oculum, vel vitam et hujusmodi; et tamen si poenituerit peccati, cum amore condignae satisfacputet, qui rem alienam injuste abs
Abbreviated transcription (Latin):
tres species. Una ad edificati¬
onem aĩe ꝑtinet. alt̾a ad corporis
fom̃tũ: alia ad utriꝰq subu̾sionem.
Cũ gͥ absq sacram̃tis qͥb ñ alliga¬
int potentiã stiã ds̃ hõĩ gr̃amdo¬
nare posset: p̃dictis de cansis sacra¬
menta instituit. Duo aut̃ st̃ inqͥb
Uerba: ut inuocatio trinitatis.
Res: ut aqͣ. oleũ. ⁊ huiꝰmodi. De dif¬
ferentia sacram̃toꝵ uet̾ũ ⁊ nouoꝵ.
am uide restat distantiã sacra

Expanded text:
tres species. Una ad aedificatitres species. Una ad aedificationem animae pertinet; alia ad corporis fomentum; alia ad utriusque subversionem. Cum igitur absque sacramentis quibus non alligavit potentiam suam Deus homini gratiam donare posset, praedictis de causis sacramenta instituit. Duo autem sunt in quibus verba, ut invocatio Trinitatis; res, ut aqua, oleum et hujusmodi. 5. De differentia sacramentorum veterum et novorum. Jam videre restat differentiam sacr