comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iisq suos. uarũs q acirĩt rumoribꝰ iraᷤ.
Qum ipsa arrepͥts in su lacͥmabile hastis
Prefigt̃ capita ⁊ multo clamore secũt᷑
Curiali ⁊nisi.
Enead̾ cduri muroꝵ inparde sinstra
A pposuere aciẽ. nã dertͣ cingit᷑ amn̾i
ngentesq tenẽt fossas. ⁊ turribꝰ altis
tant mesti. simul ora uirũ p̃fica uid̾ bãt
N ota nimis miseris atͦq fluẽtia thabo
nrtea parndã uotitans pennata puirbẽ
Nuncia fama ruit. mat̾sq allabit᷑ auris
Euriau. at fubitꝰ misere calor ossa reliqͥt.
Et cussi manibꝰ racłii. reuolutaq pẽsa.
uolat ĩ felir. ⁊ fennueo ululatu
Scissa comã muroᷤᷤ am̃s atq agnĩ a. cur fi
Deloꝵ q memor: celũ d̾hĩc questib ĩplet
ħ ue te ẽgo eu̾riale aspicio. tune ille seneste
C era meȩ reqͥes: potiusti linquere solã
rudelis. nec sub cãta ꝑicula misfũ
stmi excremũ miserẽ dita cõpia mat̾
Hen tra ignota. canibꝰ data p̃cla latinis
Alitibꝰq iaces. nec te cua funera mat̃

Expanded text:
suas variisque acuunt rumoribus iras. Quin ipsa arrectis visu miserabile in hastis praefigunt capita et multo clamore sequuntur Euryali et Nisi. Aeneadae duri murorum in parte sinistra opposuere aciem, nam dextera cingitur amni, ingentisque tenent fossas et turribus altis stant maesti; simul ora virum praefixa movebant, nota nimis miseris atroque fluentia tabo. Interea pavidam volitans pennata per urbem nuntia Fama ruit matrisque adlabitur auris Euryali. At subitus miserae calor ossa reliquit, excussi manibus radii revolutaque pensa. Evolat infelix et femineo ululatu, scissa comam, muros amens atque agmina cursu telorumque memor; caelum dehinc questibus implet: Hunc ego te, Euryale, aspicio? Tune illa senectae sera meae requies, potuisti linquere solam, crudelis? Nec te, sub tanta pericula missum, adfari extremum miserae data copia matri? Heu, terra ignota canibus data praeda Latinis alitibusque iaces, nec te, tua funera mater
Abbreviated transcription (Latin):
Stat gͣuis entellꝰ. nisuq ĩmotꝰ eodem
Corꝑe telamͦ atq ocłis ui gilantibꝰ exit¬
ne uelud celsã oppugnat qui molibꝰ urbẽ
Aut montana sedet circũ castella sub armis.
Nũc hos nc̃ illos aditꝰ omẽmq ꝑerrat
Arte locũ tuarñs asfisttib irritꝰ urget
Ostendit dextrã insurgẽs enteliꝰ ⁊ atte
Eutellus iuires inuentũ effudit. ⁊ ultro
Ipse gͣuis gͣuit᷑q adt̾rã ponde uasto
Concidit ut quõdã caua ꝯcidit aut erimãto
Aut ida imagna racdicib erutapimis
Confurgt̃ studiis ceueri ttͥnaeria pubes

Expanded text:
 eodem, corpore tela modo atque oculis vigilantibe, velut celsam oppugnat qui molibus urbem, aut montana sedet circum castella sub armis, nunc hos, nunc illos aditus, omnemque pererrat arte locum, et variis adsultibus inritus urguet. Ostendit dextram insurgens Entellus, et alEntellus vires in ventum effudit, et ultro ipse gravis graviterque ad terram pondere vasto concidit, ut quondam cava concidit aut Erymantho, aut Ida in magna, radicibus eruta pinus. Consurgunt studiis Teucri et Trinacria pubes
Abbreviated transcription (Latin):
& magnos m̃broꝵ artꝰ. magnosq lacertos
Exuit. atq igens mectia ꝯsistit harena
T ũc satꝰ anchisa cestꝰ pat̾ exculit equos
& paribꝰ palias amboꝵ innexuit armis
Consticit ĩdigitos ext̃ĩ plo arrectꝰ uterq
Brachiaq ad suꝑas interritꝰ extulit auras
Ab ducere retro longe capita ardua asbictu
Ille pedũ melior motu. fretusqͣ iuuenta
Hic membris ⁊ mole ualens. s tarda t̾m̃ti
Senua labãt. uastos qͣtit eger nanelitꝰ artꝰ

Expanded text:
 magnos membrorum artus, magna ossa lacertosque exuit, atque ingens media consistit harena. Tum satus Anchisa caestus pater extulit aequos, et paribus palmas amborum innexuit armis. Constitit in digitos extemplo arrectus uterque, brachiaque ad superas interritus extulit auras. Abduxere retro longe capita ardua ab ictu, Ille pedum melior motu, fretusque iuventa; hic membris et mole valens, sed tarda trementi genua labant, vastos quatit aeger anhelitus art
Abbreviated transcription (Latin):
Connuigis attonitꝰ fitis. urbq ruma.
Camciẽ ĩ mũdo ꝑ fusã pituere t᷑ꝑans
Multaq se incusat ꝙ nõ acceprit ante
uterea extͤmo bellator ĩ equore turnꝰ
palantes sequit᷑ paucos ia segnoi. ꝗtq
Attulit huc illi cecis t̃roribꝰ aurã
cõmitũ clamorẽ. arrectasq ĩpistit aureᷤ
confuse sonus urb̃. ⁊ ĩeetabue murm᷑
e i mͥ qͥd tãto tͦbant᷑ ntena luctu.
Quis ue ruit tantꝰ diuersa elanior sbab
urbe
Sic ait. ad ctuc̾tisq amens fubsistit habe
Atq huic ĩ faciẽ soror ut cõuersa metisei
aurige. currũq ⁊ equos  lora regebat
alibꝰ occurrit dictis hac t᷑ne seqͥmur
rotugenas qͥ pͥma uiã uictoria pãdit
ngruit eneas ttalis ⁊ p̃lia miscet¬

Expanded text:
s attonitus fatis urbisque ruina, canitiem immundo perfusam pulvere turpans. Multaque se incusat, qui non acceperit ante Interea extremo bellator in aequore Turnus palantis sequitur paucos iam segnior atque attulit hunc illi caecis terroribus aura commixtum clamorem adrectasque impulit aures confusae sonus urbis et inlaetabile murmur. Ei mihi! Quid tanto turbantur moenia luctu? Quisve ruit tantus diversa clamor ab urbe? Sic ait adductisque amens subsistit habenis. Atque huic, in faciem soror ut conversa Metisci aurigae currumque et equos et lora regebat, talibus occurrit dictis: Hac, Turne, sequamur Troiugenas, qua prima viam victoria pandit; Ingruit Aene
Abbreviated transcription (Latin):
Extinctũ ⁊ subito m̃tẽ t᷑bata colore:
Se causam clamat. cͥmenq capudq maloꝵ¬
M ultaq ꝑ mestũ dem̃is est fata dolorẽ. ⁊u¬
Purpureos moritura manu diseĩdit ant̾ie
Et noctũ in fors leci trabenectit ab alta.
Quã ciad̾m misere postꝗͣ acceꝑe latine
F ilia pͥma mamii flauõs lau̾ima c̃ neᷤ
Et roseas lamata genas tũ cetã enrtũ
T urba frentit. resonãt late plan goribꝰ ed̾s.
Hinc totã infelix uulgat᷑ fama ꝑ u̾r bẽ¬

Expanded text:
bata dolore, se causam clamat crimenque caputque malorum, multaque per maestum demens effata furorem purpureos moritura manu discindit amictus et nodum informis leti trabe nectit ab alta. Quam cladem miserae postquam accepere Latinae, filia prima manu flavos Lavinia crinis et roseas laniata genas, tum cetera circum turba furit: resonant late plangoribus aedes. Hinc totam infelix volgatur fama
Abbreviated transcription (Latin):
Dant cuneũ cdẽsaq ad murs mole ferũt᷑
Seale in ꝑuiso fubitꝰq apparuit ignis
Discurrũt alii adpottas primo̾q t̃rucidãt.
Perrũ alii torqũẽt. & obũbrat etheratelis.
Ipse int̾ pͥmos dextͣm admenia tẽcdit ł fubinenu¬
E ueas. in agnaq incusat uoce latinũ.
T estat᷑q deos iterũ se ad p̃lia cogi
Bis iã ithalos hostes. hec alt̃a fẽdã rũpi
Exortrur trepidos int discordia enies
Urbẽ alii reserare tubẽt. ⁊ pãd̾re portas
Dardamis ipsñq trahut̃ in menia regẽ
Arma fer̃ alii. ꝑ gunt d̾ fẽdere muros̾.
Seluti ut cũ latẽbrosom punrice pastor
Nestigat apes. fumoq impleuit amaro
I ne u̾ntꝰ trepid rerũ ꝑcerea castra
Discurrẽ. magnisq acinut̃ stridoribꝰ iraᷤ.
Uotuit᷑ at odor tectis tẽ murr ceco
Intꝰ saxa sonat̃. uacuas it fumꝰ ad auraᷤ
Reginaut cec̾tis uenientẽ ꝓspiẽ hostẽ.
Incẽdi muros. ignes ad tecta uolare.

Expanded text:
dant cuneum densaque ad muros mole feruntur. dant cuneum densaque ad muros mole feruntur. Scalae improviso subitusque apparuit ignis. Discurrunt alii ad portas primosque trucidant, ferrum alii torquent et obumbrant aethera telis. Ipse inter primos dextram sub moenia tendit Aeneas magnaque incusat voce Latinum testaturque deos, iterum se ad proelia cogi, bis iam Italos hostis, haec altera foedera rumpi. Exoritur trepidos inter discordia civis: urbem alii reserare iubent et pandere portas Dardanidis ipsumque trahunt in moenia regem, arma ferunt alii et pergunt defendere muros. Inclusas ut cum latebroso in pumice pastor vestigavit apes fumoque implevit amaro: illae intus trepidae rerum per cerea castra discurrunt magnisque acuunt stridoribus iras; volvitur ater odor tectis, tum murmure caeco intus saxa sonant, vacuas it fumus ad aurasRegina ut tectis venientem prospicit hostem, incessi muros, ignis ad tecta volare,
Abbreviated transcription (Latin):
P ret ut a diinos urbiq euert̾e a gm̃
Ocius ⁊ fubita t᷑baret clad̾ latmos
Ille ut uestigans dn̾sa ꝑ agmĩa tͣnũ bẽ.
Huc atq illuc̃ acies circumtutit. aspiẽire
In meniem cãti belli. atq ĩ pune quierã
Contimuo pugne aocẽdit inaioris imago
M uestea sergestũ uocat foitẽq serestũ
Ductores. tuꝰmulũq capit. qͣ cet̾a teucrũ
Concurrit legio. nec seuta aut spicła dẽfi
Depomĩt celso mediꝰ stans aggere fat᷑.
Nequa meis esto dictis mora iũpit᷑ astat
Neu quis obĩceptũ subitũ mͥ segior hortor
Urbemꝰ odie. caus a belli regna ipsa. latim
Ni fremĩ acciꝑe. ⁊ licto inctiparere fatẽt᷑
Eruã. ⁊ equa solo fumãtia culimĩã ponã
Seilicet expec̾tẽ libeat dũ p̃lia turno
Nr̃a pati. rursusq uelit occurrere inꝙꝰ
Hoc capud õ ciues. hec belli fũma nefãdi¬
P erte faces ꝓpere. fedꝰq reposcite flamis.
S rerat. Itq̃ animis parit̃ certãtibꝰ om̃i

Expanded text:
 agmen ocius et subita turbaret clade Latinos. Ille ut vestigans diversa per agmina Turnum huc atque huc acies circumtulit, aspicit urbem immunem tanti belli atque impune quietam. Continuo pugnae adcendit maioris imago: Mnesthea Sergestumque vocat fortemque Serestum ductores tumulumque capit, quo cetera Teucrum concurrit legio nec scuta aut spicula densi deponunt. Celso medius stans aggere fatur: Nequa meis esto dictis mora; Iuppiter hac stat, neu quis ob inceptum subitum mihi segnior ito. Urbem hodie, causam belli, regna ipsa Latini, ni frenum accipere et victi parere fatentur, eruam et aequa solo fumantia culmina ponam. Scilicet exspectem, libeat dum proelia Turno nostra pati rursusque velit concurrere victus? Hoc caput, O cives, haec belli summa nefandi: ferte faces propere foedusque reposcite flammis. Dixerat, atque animis pariter certantibus omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Multa uirũ uolitãs dat fortia corꝑaleto
S emineces uoluit multoᷤᷤ aut agim̃a ẽ ru
Pterit. aut raptas fugiẽtibꝰ ingẽrit hastaᷤ
Qual̾ apud gelidi ẽ flumina concitꝰ bebͥ
S anguineus mauors clipeo ĩ crepat. atq fure¬
T ellã mouẽs ĩmittit equos. ille eqͦre aꝑco
I nte uothos ⁊ ephrũq uolat gemit ittima

Expanded text:
Multa virum volitans dat fortia corpora Leto, Multa virum volitans dat fortia corpora Leto, semineces volvit multos aut agmina curru proterit aut raptas fugientibus ingerit hastas. Qualis apud gelidi cum flumina concitus Hebri sanguineus Mavors clipeo increpat atque furentis bella movens immittit equos; illi aequore aperto ante Notos Zephyrumque volant; g
Abbreviated transcription (Latin):
Aduersi frotẽ mecdiã m̃tũq rectucta:
Diffiscit. ⁊ sparso late rigat arma cruore
Olli dura quies ocłos ⁊ ferreꝰ urget
Somnꝰ merernã elaudũt᷑ lumina noctẽ
At pnis eneas dertͣm tendebat ĩ hermẽ
Nudato capite atq suos damore uocabeat.
Q uo ruitis que ue ista repẽs discordia futq̃
Ocolribete iras. ictũ ia frdꝰ. ⁊ om̃
Composite leges. mͥ uis concurrere soli.
M e sunte. atq auferte metꝰ ego feda faro
F irma maii tͣnum debẽt ħ iã mͥsacra
Has int̾ uoces mectia ĩt talia uerba
Ecce uiro stridẽs alis a lapsa saguta ÷
In certũ qua pulsa manu qͦ t᷑bine ad acta
Quã tantã rutuł laudẽ cafus ne ds̃ ne
Attulerit. p̃ssa ÷ insignis gła facti
Nec sese enee iactauit uulnere qͥsꝗͣ
Turmis ut eneã cecdentẽ exagimẽ uidit
S urbatosq duces. fubita spe feridꝰ ado
Poseit equos arma simuil saltuq fupbꝰ q̃
Emicat incurrũ. ⁊ manibus molit᷑ habe

Expanded text:
adversi frontem mediam mentumque reducta adversi frontem mediam mentumque reducta disicit et sparso late rigat arma cruore. Olli dura quies oculos et ferreus urget somnus, in aeternam conduntur lumina noctem. At pius Aeneas dextram tendebat inermem nudato capite atque suos clamore vocabat: Quo ruitis? Quaeve ista repens discordia surgit? O cohibete iras! Ictum iam foedus et omnes compositae leges; mihi ius concurrere soli; me sinite atque auferte metus; ego foedera faxo firma manu; Turnum debent haec iam mihi sacra. Has inter voces, media inter talia verba ecce viro stridens alis adlapsa sagitta est incertum qua pulsa manu, quo turbine adacta, Quis tantam Rutulis laudem, casusne deusne, adtulerit: pressa est insignis gloria facti. nec sese Aeneae iactavit vulnere quisquam. Turnus ut Aenean cedentem ex agmine vidit turbatosque duces, subita spe fervidus ardet: poscit equos atque arma simul saltuque superbus emicat in currum et manibus molitur habenas.
Abbreviated transcription (Latin):
I currt̃ laur̃ẽtũ. hic dẽsi rursus utundãt.
Proes agilliniq ⁊ pictis archads arinis
Sic om̃i a mor unus habet decern̾e ferro
Diripuere aras. it toto turbida celo
Tẽpestas deloꝵ ic ferreꝰ ĩ gruit imber
Crateras q focosq fert̃. fugit ipse latmꝰ
Pulsatos referẽs in fec̾to fede diuoe
Infrenãt aliĩ currꝰ aut corꝑa saltu
Subiciut᷑ meq̾s. ⁊ stͥctis ensibus adsũt.
Mesapꝰ regẽ regisq ĩsugne gerentem
& miser oppositis at̃go ĩuoluit᷑ aris
M e sapꝰ celo orantẽ multaq trabali
Sesuꝑ altꝰ eqͦ grauit̃ ferniꝰ. atq ita fat᷑ druis
Hoc habet. hecꝰmetior magnis datauctima
Corripit. ⁊ uementi ebeso plagãq ferẽti
Oecupat os flamis illi ingens barbarelirx̃
Hidoiem q ambusta dedit. suꝑ ipse secutꝰ.
Cesariẽ leua turbati corrip̃ hostis
In p̃sso bͥenu nitens t̾re amplicat ipsũ
Sicrigidolatꝰ ense ferit podariꝰ alsũ
Pastoiem pͥmaq acie ꝑ tela ruentem
Ense seques mido. sup eminet ille securi

Expanded text:
currunt Laurentum, hinc densi rursus inundant Troes Agyllinique et pictis Arcades armis: sic omnis amor unus habet decernere ferro. Diripuere aras, it toto turbida caelo tempestas telorum ac ferreus ingruit imber, craterasque focosque ferunt. Fugit ipse Latinus pulsatos referens infecto foedere divos. Infrenant alii currus aut corpora saltu subiciunt in equos et strictis ensibus adsunt. Messapus regem regisque insigne gerentem,et miser oppositis a tergo involvitur arise orantem multa trabali desuper altus equo graviter ferit atque ita fatur: Hoc habet, haec melior magnis data victimcorripit et venienti Ebuso plagamque ferenti occupat os flammis: olli ingens barba reluxit nidoremque ambusta dedit. Super ipse secutus caesariem laeva turbati corripit hostis inpressoque genu nitens terrae adplicat ipsum: sic rigido latus ense ferit. Podalirius Alsum pastorem primaque acie per tela ruentem, ense sequens nudo superimminet: ille securi
Abbreviated transcription (Latin):
Archeciũ inesteꝰ pulonem obtrucat achateᷤᷤ
Q fentẽq gias cactit ipse colũnꝰ augur
rimꝰ inaduersos cebũ qui corserat᷑ hosteᷤᷤ
Collit᷑ adcelũ clamor uersiq uicissim
Puluerulẽta fuga rutuli dãt tͣga ꝑ acroᷤ.
pse neq uduersoᷤᷤ dignat᷑ st̾nere mot̾ti
Hec ped̾ ꝯgressos. equõ uec tela ferẽtis
nsequitur solũ densa caligine turmĩ
Sestigat lustrãs. solũ incertãmna posẽ
Hic cõncussa metu m̃tẽ rut᷑na uirago
urigã turni media ĩter lora metiscũ
Excutit. longe lapfũ temotee teliqͥt
psa fubit. manibꝰq undãtes flectit habena
uncta gerẽs uocẽq corpꝰq & arma mecsci¬
R igra uelud magnas dñi cũ duictis ed̾s

Expanded text:
Archetium Mnestheus, Epulonem obtruncat Achates Archetium Mnestheus, Epulonem obtruncat Achates Ufentemque Gyas; cadit ipse Tolumnius augur, primus in adversos telum qui torserat hostis. Tollitur in caelum clamor, versique vicissim pulverulenta fuga Rutuli dant terga per agros. Ipse neque aversos dignatur sternere Morti nec pede congressos aequo nec tela ferentis insequitur: solum densa in caligine Turnum vestigat lustrans, solum in certamina poscit. Hoc concussa metu mentem Iuturna virago aurigam Turni media inter lora Metiscum excutit et longe lapsum temone relinquit: ipsa subit manibusque undantis flectit habenas, cuncta gerens, vocemque et corpus et arma Metisci. Nigra velut magnas domini cum divitis aedes
Abbreviated transcription (Latin):
Et pat̾ eneas ⁊ auuncłs exciret hector.
Hec ubi clicta decdit portis sese extulit ĩgẽs¬
D elũ in mane manu quatiẽs. simł agnñe dẽso
Antheꝰq mnesteꝰq ruut. omĩsq retictis
T urba flint castris tũe cecopulu̾e cãpꝰ
M iscet᷑ pułsuq pedũ tͤunt excita teltꝰ
Sicdit ab adu̾so uemẽtes aggere t᷑nus
Bidere ausoni. gelidꝰq ꝑima cucurrit
ssa tremor. pͥma aute dnĩs int̾nalatinoᷤ
udiit. ignouit q sonũ ⁊treme facta refug̃
Ille uolat cãpoq atrũ rap̃ agm̃ aꝑto
Quał ubi ad t̾ras ab rupto sidere nimbꝰ
It mare ꝑmediũ miseris heu p̃scialõ ge
Horresẽt corcla. agricolis dabit ille ruiã
Arborsbꝰ stragẽq satis. ruet omĩa late
Ance uolãt sonitũq fert̃ afllitora uẽti
T allis macluersos duc̾tor tetheuis hostis
gm̃ ag̃. densi cuneis se qͥsq eoac̾tis
d glom̃erãt ferit ense gͣuem chibreꝰ ofirĩ

Expanded text:
et pater Aeneas et avunculus excitet Hector. et pater Aeneas et avunculus excitet Hector. Haec ubi dicta dedit, portis sese extulit ingens, telum immane manu quatiens; simul agmine denso Antheusque Mnestheusque ruunt omnisque relictis turba fluit castris: tum caeco pulvere campus miscetur pulsuque pedum tremit excita tellus. Vidit ab adverso venientis aggere Turnus, videre Ausonii, gelidusque per ima cucurrit ossa tremor: prima ante omnis Iuturna Latinos audiit adgnovitque sonum et tremefacta refugit. Ille volat campoque atrum rapit agmen aperto. Qualis ubi ad terras abrupto sidere nimbus it mare per medium; miseris heu praescia longe horrescunt corda agricolis, dabit ille ruinas arboribus stragemque satis, ruet omnia late; ante volant sonitumque ferunt ad litora venti: talis in adversos ductor Rhoeteius hostis agmen agit, densi cuneis se quisque coactis adglomerant. Ferit ense gravem Thymbraeus Osirim,
Abbreviated transcription (Latin):
Fouit ea uulnꝰ limpha. longeirus y apre
Ignorans. subitoq omĩs decorꝑe fugit
Quippe dolor. omĩs stetit uno ĩ uuln̾e sãgũ
Iamq sagitta manũ nullo cogẽte secuta
Excidit. atq noue recdiere ĩcorꝑe uireᷤ
Armaciti ꝓperate uiri. qͥd statis iappr
Conclãmat᷑. pͥmꝰq ammos accẽdit ĩ hostẽ
N on hec humans opibꝰ nõ arte magist᷑
Pueniuĩt. neq te enea mea dertera seruat
M aior ait cls̃ atq oꝑa ad maiora remitat.
Ille auidꝰ pugne surras inctuserat auro
Hinc atq hnic. oditq moras. hastãq corcat.
Nostꝗͣ habilis i at̾i clipeꝰ loricaq t̃coꝰ ÷
Ascantum fusis circũ ꝯ plectitur armiᷤᷤ
S ũmaq ꝑ galeã delibans oscula fat᷑
Disce puer uirtutẽ ex me. uerũq laboxẽ.
F ortunã exaltis nc̃ te mea dextera bello
Defensũ dabit ÷ magna ĩter p̃mia ducet.
Tu facito mox cũ matura ad oleuerit etas
Sis memor ⁊ te ammo repetẽte erẽplatuoꝵ

Expanded text:
Fovit ea volnus lympha longaevus Iapyx Fovit ea volnus lympha longaevus Iapyx ignorans, subitoque omnis de corpore fugit quippe dolor, omnis stetit imo volnere sanguis; iamque secuta manum nullo cogente sagitta excidit, atque novae rediere in pristina vires. Arma citi properate viro! Quid statis? Iapyx conclamat primusque animos adcendit in hostem. Non haec humanis opibus, non arte magistra proveniunt neque te, Aenea, mea dextera servat: maior agit deus atque opera ad maiora remittit. Ille avidus pugnae suras incluserat auro hinc atque hinc oditque moras hastamque coruscat. Postquam habilis lateri clipeus loricaque tergo est, Ascanium fusis circum complectitur armis summaque per galeam delibans oscula fatur: Disce, puer, virtutem ex me verumque laborem, fortunam ex aliis. Nunc te mea dextera bello defensum dabit et magna inter praemia ducet. Tu facito, mox cum matura adoleverit aetas, sis memor, et te animo repetentem exempla tuorum
Abbreviated transcription (Latin):
cursu: lacrimis in mobił. Ile retorto
P eontũ in morẽ semor fuccinctꝰ amictu
D ulta manu medica phebiq potñtibꝰ ħbis
N equicꝗͣ trepidat nequicꝗͣ spicła dextra
Sollicitat p̃sfitq tenaci p̾horcipe ferrũ
Nulla uiam fortuna reg̃. nicħ auctor apollo
Subuenit. ⁊ seuus cãpu mag̃ ac mag̃ horror
rebrescit ꝓptusq malũ ÷. iã pulu̾e ce̾tũ
Etare udẽt. subeut̃ equites ⁊ spicła castri
Densa caclũt mectus. et tristis adetheradq
Bellantũ tiruenũ. ⁊ duro sub marte cadẽtũ.
Hic uenꝰ incligno nati ꝯ cussa dolore
D itannũ genitͥr cretea carpit abicla
Puberib cailẽ folis. ⁊ flore comantẽ
Purpureo. nõ illa feris incognita capͥs:
G ramina. cũ t̃go uolucres hesere sagite
Hoc uenꝰ obscuro faciem circũdata nimbo
Detulit. hoc fusũ labris stillantibꝰ amnẽ.
nficit. occulto mecticãs. sparg̃q salubͥs
I mbrosie succos. ⁊ odoriferam pamceã

Expanded text:
concursu, lacrimis immobilis. Ille retorto concursu, lacrimis immobilis. Ille retorto Paeonium in morem senior succinctus amictu multa manu medica Phoebique potentibus herbis nequiquam trepidat, nequiquam spicula dextra sollicitat prensatque tenaci forcipe ferrum. Nulla viam Fortuna regit, nihil auctor Apollo subvenit; et saevus campis magis ac magis horror crebrescit propiusque malum est. Iam pulvere caelum stare videntdensa cadunt mediis. It tristis ad aethera clamor bellantum iuvenum et duro sub Marte cadentum. Hic Venus, indigno nati concussa dolore, dictamnum genetrix Cretaea carpit ab Ida, puberibus caulem foliis et flore comantem purpureo; non illa feris incognita capris gramina, cum tergo volucres haesere sagittae: hoc Venus, obscuro faciem circumdata nimbo, detulit; hoc fusum labris splendentibus amnem inficit occulte medicans spargitque salubris ambrosiae sucos et odoriferam panaceam.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ rota p̃cipitẽ ⁊ ꝓ cursũ ꝯcitꝰ aris
Impulit. effucditq sotũ tnꝰ q secutꝰ
I mã int̾ galeã sumimi thoracis ⁊⁊ horas.
Abstulit ense capud. truncũq reliqͥt hare
Atq eactũ campis uictor dat funera t᷑nꝰ
Alt̃nos longa intentẽ cuspid̾ gressue⁊.
S euit ⁊ in fracta buctatur harudine telũ
Eriꝑe. aurilioq uiã que ꝑtima poscit
Ense secẽt lato uulnꝰ telĩq latẽbras
Rescincdãt penitꝰ. seseq inbella remittãt
I amq aderat aphebo ante alios dilectꝰ iapix
Ia fid̾s. acri quõdã ein captꝰ amore
pse suas artes fua munera letꝰ apollo
Augurtũ chitharãq dabat. celerisq sagiitaᷤ.
I lle ut depositi ꝓferret fata parẽtis
S cire potestates herbarũ usũq medẽde
Maluit̾. ⁊ multas agitare ĩ glorrus a. teᷤ.
S tabat a cerba fremens ingẽtẽ nrus ĩ bastã
Eneas magno uruenũ ⁊ merẽtis uili

Expanded text:
cum rota praecipitem et procursu concitus axis cum rota praecipitem et procursu concitus axis impulit effunditque solo, Turnusque secutus imam inter galeam summi thoracis et oras abstulit ense caput truncumque reliquit harenae. Atque ea dum campis victor dat funera Turnualternos longa nitentem cuspide gressus. Saevit et infracta luctatur arundine telum eripere auxilioque viam, quae proxima, poscit ense secent lato vulnus telique latebram rescindant penitus seseque in bella remittant. Iamque aderat Phoebo ante alios dilectus Iapyx Iasides, acri quondam cui captus amore ipse suas artes, sua munera, laetus Apollo augurium citharamque dabat celerisque sagittas. Ille ut depositi proferret fata parentis, scire potestates herbarum usumque medendi maluit et mutas agitare inglorius artes. Stabat acerba fremens, ingentem nixus in hastam Aeneas magno iuvenum et maerentis Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
In presso. dertre mucrone extorquos natto
Fulgẽtẽ tinxit ingulo. atq n ĩ suꝑ adbit
En ãgros ⁊ quã beuo croraue petisti
Ferro ansi cemptare ferant. si memaꝯdãt.
Huic comitẽ bnten ꝯiecta cuspid̃ mitcit
Cholorẽq sabarmiq daretaq t̃ siloc̃q
̾st̃nacis equi lapfũ ceruice thimetẽ
A c uelud eomi boree cũ sp̃ẽ alto
Insonat egeo seqͥtur q adlittora Etuetꝰ
Q ua uenti ĩcubuere fugã dãt mibilacelo
S ic turno quac̃q uiã secat agnima ceat̃
Conuerseq ruut̃ acies fert impetꝰ ipfũ
Et cristã acdu̾so curru qͣtit aura uoletẽ
Hon tulit ĩ stantẽ phegeꝰ animisq frem̃tẽ
O biecit sese adcurrũ ⁊ spumãtia frems
Ora citatoꝵ dextͣ detorsit equoꝵ¬
Dum cralit᷑ pendetq nugis hũc latare
Lancea consegt᷑. rũpitq infrra bilicẽ
L oricã ⁊ fũmũ degustat uuln̾e corpꝰ
I lle tam̃ clipeo obiecto ꝯuerfus in hostẽ
Ibat. ⁊ auxiliom ducto iuerone petebat

Expanded text:
e mucronem extorquet et alto fulgentem tinguit iugulo atque haec insuper addit: En agros et quam bello, Troiane, petisti, ferro ausi temptare ferunt, sic moenia condunt. Huic comitem Asbyten coniecta cuspide mittit. Chloreaque Sybarimque Daretaque Thersilochumque et sternacis equi lapsum cervice Thymoeten. Ac velut Edoni Boreae cum spiritus alto insonat Aegaeo sequiturque ad litora fluctus, qua venti incubuere, fugam dant nubila caelo: sic Turno, quacumque viam secat, agmina cedunt conversaeque ruunt acies; fert impetus ipsum, et cristam adverso curru quatit aura volantem. Non tulit instantem Phegeus animisque frementem: obiecit sese ad currum et spumantia frenis ora citatorum dextra detorsit equoDum trahitur pendetque iugis, hunc lata retectum lancea consequitur rumpitque infixa bilicem loricam et summum degustat volnere corpus. Ille tamen clipeo obiecto conversus in hostem ibat et auxilium ducto mucrone petebat:
Abbreviated transcription (Latin):
Ercutit effunditq soło. hẽ lora ⁊ niga fubst̃.
Iuoluere rote. crebro suꝑ ungula picfu
nctta nec dñi memoꝵ ꝓ culcat equoꝵ
lle ruenti hẏlo animisq ĩ mane frem̃tti
Occurrit celũ q aurata ad tẏꝑa torquet.
Olli ꝑ galeã firo stetit hasta cerebro¬
R ectera nec tua te gͣuẽ fortissume cretheu
Eripint tno. nec dii texere cupetũ.
Enea uemete sui dedit obitia ferro
ectora. nec misero clipei mora ꝓfuit eri.
eqͦ laurẽtis uider̃ eole cãpi
Ipetere. ⁊ late c̾rã ꝯsternere t̃ga
Occictis argne quẽ potuere phalageᷤ¬

Expanded text:
unditque solo: hunc lora et iuga subter provolvere rotae, crebro super ungula pulsu incita nec domini memorum proculcat equorum. Ille ruenti Hyllo animisque immane frementi occurrit telumque aurata ad tempora torquet: olli per galeam fixo stetit hasta cerebro. Dextera nec tua te, Graium fortissime Cretheu eripuit Turno. Nec di texere Cupencum Aenea veniente sui: dedit obvia ferro pectora, nec misero clipei mora profuit aerei. Te quoque Laurentes viderunt, Aeole, campi oppetere et late terram consternere tergo Occidis, Argivae q
Abbreviated transcription (Latin):
T̾ũc̃ socios. mestiq metũ solat᷑ iuli.
F ata docens regiq ubet resp̃osalatino
Certa referre uiros ⁊ pacis dicere legeᷤ.
ost̃a uix sũmo spargebat lumĩe mõteᷤᷤ
orta cties. ẽ pͥmũ abalto se gͣgide collt̃
campũ ad certam̃ magne sub menibꝰ urb
dimensi rutuliq uiri. deueͥq ꝑ ab ãt.
In medioq fo cos. ⁊ lis ꝯmunib aras
Gramineas. alii fontẽq ignẽ ferebãt.
Uelatilio ⁊ uerbena timꝑã uincti
procedit legio ausomidũ. pilataq pleniᷤᷤ
Aginina sẽ fũdt̃ portis. hĩc trouisoĩs
Tirrenꝰq ruit uariis exercitꝰ armis
haud secus ĩstructi ferro qͦsi aꝑa martiꝰ
Pagna uocet nec ñ medus ĩ mĩlibꝰ ipsi
Ductores auro uolitãt ostioq decori
Wgenꝰ a saraci antheus ⁊ fortis asilas
Tũc ftutio effuse matres & uulgꝰ ĩ herme
Inualidiq senes tͤres ⁊ tecti domoꝵ
Obsicde. alii portis sublimib astant.

Expanded text:
tum socios maestique metum solatur Iuli, tum socios maestique metum solatur Iuli, fata docens, regique iubet responsa Latino certa referre viros et pacis dicere leges. Postera vix summos spargebat lumine montis orta dies, cum primum alto se gurgite tollunt tamen magnae sub moenibus urbis dimensi Rutulique viri Teucrique parabant in medioque focos et dis communibus aras gramineas. Alii fontemque ignemque ferebant, velati limo et verbena tempora vincti. Procedit legio Ausonidum, pilataque plenis agmina se fundunt portis. Hinc Troïus omnis Tyrrhenusque ruit variis exercitus armis, haud secus instructi ferro, quam si aspera Martis pugna vocet; nec non mediis in milibus ipsi ductores auro volitant ostroque decori, et genus Assaraci Mnestheus et fortis Asilas Tum studio effusae matres et volgus inermum invalidique senes turris ac tecta domorum obsedere, alii portis sublimibus adstant.
Abbreviated transcription (Latin):
Ensemq clipeũq ⁊ rubre cormua criste
Ensẽ quẽ dauno iggmpot᷑̃ s ds ipse parẽti
F ecerat. ⁊ stigia candetẽ tuicerat unda.
Ex in que mẽdiis ingeti ad nira colũpna¬
E dibus ad stabat ualidã ui corripit hastã.
Actoris arrunci sꝑolũ quassatq crem̃te.
Uociferans nẽ õ nuĩꝗͣ frustrata uocatꝰ
hasta m̃s. nẽ tẽpꝰ ad est. te marimꝰ actor
T̾e turm nũc dextͣ gerit. da fͣuere coꝵꝰ
Loricãq mami ualida lacerare reuulsã
Semiuiri plirigis. ⁊ feclare ĩ pulu̾e cͥ neᷤᷤ
Uibratos calido ferio mirraq madẽtes
His agit᷑ furiis totoq ardẽtis abore
Scintille ab sistut̃t. ocłis micat acͥbꝰ igniᷤ.
Mugitus ueluti c̃ pͥma ĩ prelia taurus
Derrificos ciet. atq irasci ĩcormia tẽptat
Arbous obuirus trunco uentoᷤq lacessit
I c̾tibꝰ. aut sparsa ad pugnã ꝓludit barͥeͣ
Nec minꝰ uiterea mat̾nis seuinsꝰ in armis
& neas acuit martẽ. ⁊ se suscitat ira
Oblato gaudens cõpomi federe bellum.

Expanded text:
rubrae cornua cristae. ensem, quem Dauno ignipotens deus ipse parenti fecerat et Stygia candentem tinxerat unda. Exin quae mediis ingenti adnixa columnae aedibus adstabat, validam vi corripit hastam, Actoris Aurunci spolium, quassatque trementem vociferans: Nunc, O numquam frustrata vocatus hasta meos, nunc tempus adest: te maximus Actor te Turni nunc dextra gerit. Da sternere corpus loricamque manu valida lacerare revulsam semiviri Phrygis et foedare in pulvere crinis vibratos calido ferro murraque madentis. His agitur furiis; totoque ardentis ab ore scintillae absistunt, oculis micat acribus ignis: mugitus veluti cum prima in proelia taurus terrificos ciet atque irasci in cornua temptat, arboris obnixus trunco, ventosque lacessit ictibus aut sparsa ad pugnam proludit harena. Nec minus interea maternis saevos in armis Aeneas acuit Martem et se suscitat ira, oblato gaudens componi foedere bellum,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑiũ sollẽpne socer. mͥ menia deueri
Constituent. urbiq labit lauuma nom̃
Sic pͥor eneas. sequit᷑ tũ dind̃ latinus
Suspiciẽs celũ tencditq ad sid̾ra dertͣm
Hec ea clẽ enea. t̾rã mare sicła turo
Latone q genꝰ duplex. iam̃q bifrõtẽ.
Uinq dm̃ in fernã ⁊ cduri sactariaditis
Aucdiat ħ gentcor qͥ federa fulmine sancit
Tango aras mectios ignis. ⁊numina testor
Nulla chies pacẽ hãc italis nec feda rũpet
Q uo res cũq caclẽt. nec me uis ulla uolẽtẽ
Quertet. nõ si tellurẽ effunclat ĩ undas
Piluio miscens celũ urchatara soluat
Et sceptrũ hoc dertͣ sceptrũ nã fortegerebat.
Nũꝗͣ fronde leui fũdet uirgulta nec u̾bras
um semel ĩ siluis uno ditirpe recisũ
Matre caret posutq comas ⁊ braclna ferro
Olm arbor nc̃ artificis manꝰ ere decoro
Inclusit. patͥbꝰq dedit gestare latims¬

Expanded text:
imperium sollemne socer; mihi moenia Teucri imperium sollemne socer; mihi moenia Teucri constituent, urbique dabit Lavinia nomen. Sic prior Aeneas; sequitur sic deinde Latinus suspiciens caelum tenditque ad sidera dextram: Haec eadem, Aenea, terram mare sidera iuro Latonaeque genus duplex Ianumque bifrontem vimque deum infernam et duri sacraria Ditis; audiat haec genitor, qui foedera fulmine sancit. Tango aras, medios ignis et numina testor: nulla dies pacem hanc Italis nec foedera rumpet, quo res cumque cadent; nec me vis ulla volentem avertet, non, si tellurem effundat in undas diluvio miscens caelumque in Tartara solvat; ut sceptrum hoc dextra sceptrum nam forte gerebat numquam fronde levi fundet virgulta nec umbras, cum semel in silvis imo de stirpe recisum matre caret posuitque comas et brachia ferro, olim arbos, nunc artificis manus aere decoro inclusit patribusque dedit gestare Lati
Abbreviated transcription (Latin):
I i tiulit atłmoint q pecꝰ. flagrãtibꝰ ars
Dant fruges manibꝰ. salsas. ⁊tẽꝑa ferro
Summna notãt. pecuctũ pat̾isq attaria libãt.
Uũe pius eneas stricto sic ense precat᷑
E sto nẽ sol testis. ⁊ hec mͥ t̾ra uocanti
Qua ꝓpter tantos potui ꝑferre labores
Et pat̃ omp̃s. ⁊ tu saturna uino¬
Iam melior. iã diua precor tuq ĩcdite ma
uncta tuo qͥ bella pat̾ sub nimine torqͦs
ontesq fluinosq uoco qͦq etheris alti
K elligio. ⁊ que ceruleo sũt numina ponto.
esserit ausomo si fors uictoria turno
Conuenit euandri uictos discecłe adurbẽ.
Cedet uilus agris. nec post arma ulia rebelleᷤ
Enea de ferẽt. ferro ue bec regna lacessẽt.
Sm nr̃m annrierit nob̾ uictõua martẽ
S t potiꝰ reor ⁊ potiꝰ di numine firmẽt
Non ego nec teueris italo parere iubebo
Nec michi regna paro. paribꝰ se legibꝰ ambe
nuicte gẽtes et̃na ĩ feclera mittant
Sac᷑ deos q clabo. socer arma latinꝰ habeco.

Expanded text:
m adtulit admovitque pecus flagrantibus aris. dant fruges manibus salsas et tempora ferro summa notant pecudum paterisque altaria libant. Tum pius Aeneas stricto sic ense precatur: Esto nunc Sol testis et haec mihi Terra vocanti, quam propter tantos potui perferre labores, et pater omnipotens et tu Saturnia coniiam melior, iam, diva, precor, tuque inclute Mavors, cuncta tuo qui bella, pater, sub numine torques; fontisque fluviosque voco, quaeque aetheris alti religio et quae caeruleo sunt numina ponto: cesserit Ausonio si fors victoria Turno, convenit Evandri victos discedere ad urbem, cedet Iulus agris, nec post arma ulla rebelles Aeneadae referent ferrove haec regna lacessent, sin nostrum adnuerit nobis Victoria Martem ut potius reor et potius di numine firment, non ego nec Teucris Italos parere iubebo nec mihi regna peto: paribus se legibus ambae invictae gentes aeterna in foedera mittant. Sacra deosque dabo; socer arma Latinus habeto,
Abbreviated transcription (Latin):
E. xcipit inlatꝰ. ⁊ qͣ fata celerrima cructũ
Transadigit costas. ⁊crites pectaris ense
Turnus equo deiectũ amicũ fratrẽq diorẽ
Congressus. pedes hũc ueniẽtẽ eꝰ spid̾ lõga.
Hunc muerone ferit. curruq abscisaduoꝵ
S uspẽdit capita. ⁊ rorãtia sangiuẽ portat
lle talon talamiq neci fortẽq cethegũ
res uno congressũ. ⁊ mestũ mttit honitẽ
Nom̃ echioniũ. matͥsq genꝰ ꝑidiane

Expanded text:
excipit in latus et, qua fata celerrima, crudum excipit in latus et, qua fata celerrima, crudum transadigit costas et cratis pectoris ensem. Turnus equo deiectum Amycum fratremque Dioren, congressus pedes, hunc venientem cuspide longa, hunc mucrone ferit curruque abscisa duorum suspendit capita et rorantia sanguine portat. Ille Talon Tanaimque neci fortemque Cethegum, tris uno congressu, et maestum mittit Oniten, nomen Echionium matrisque g
Abbreviated transcription (Latin):
Heu quid agat uario neqͥeꝗͣ fluc̾tuat estu
Diuerseq uocãt aminũ inc̾ont᷑ria cure
Huic mesapꝰ utileua duo forte gerebat
Lenta leuis cursu p̃fira hastibia ferro
Unũ hoꝵ cerco ꝯtorquẽs dirigit ic̾tu
Substitit eneas. ⁊ se collegit ĩ arma
Poplite subsid̾ns. apicẽ tam̃ ĩ citasũntũ
Hasta tulit. sũmasq ex cussit u̾tice ẽstaᷤ¬
Q ũc uero asfurgt tr̾e. ĩ sidiisq sub actis
Diuersos uͥ sensit eqͥs currũq referri
Multa iouẽ. ⁊lesi testatꝰ federis aras
I am tandẽ ĩuadit medios. ⁊ marte scdo
T erribił. seuã nullo discrimĩue cedem
Suscitit. trarũq om̃is effudit labenas.
Quis mͥ nẽ: tot acerba ds qͥs carmine ceð
Diuersas. obit̃uq ducũ: quos eqͦretoto
I nq uicẽ nc̃ t᷑nꝰ agit. nc̃ tronis eros
Expediet. tanto placinit ꝯcurrere motu
Iu pit̃. et̃na gẽtes pace fittura¬
Eneas rutulum fueronẽ ea pͥma ruenteᷤ
Pugna loco statuit teueros. haud młta mot̃

Expanded text:
u quid agat? Vario nequiquam fluctuat aestu, diversaeque vocant animum in contraria curae. Huic Messapus, uti laeva duo forte gerebat lenta levis cursu praefixa hastilia ferro, horum unum certo contorquens dirigit ictu. Substitit Aeneas et se collegit in arma, poplite subsidens; apicem tamen incita summum hasta tulit summasque excussit vertice cristas. Tum vero adsurgunt irae; insidiisque subactus, diversos ubi sensit equos currumque referri, multa Iovem et laesi testatus foederis aras iam tandem invadit medios et Marte secundo terribilis saevam nullo discrimine caedem suscitat irarumque omnis effundit habenas. Quis mihi nunc tot acerba deus, quis carmine caedes diversas obitumque ducum, quos aequore toto inque vicem nunc Turnus agit, nunc Troius heros, expediat? Tanton placuit concurrere motu. Iuppiter, aeterna gentis in pace futuras? Aeneas Rutulum Sucronem, ea prima ruentis pugna loco statuit Teucros, haud multa morantem
Abbreviated transcription (Latin):
S ucce det fama iinusq ꝑora feretur
Nos patͥa amissa cdnĩis parere supbie
Cogemtur. qui nẽ lenti ꝯsedimꝰ ar᷑uis.
Palibꝰ incensa ÷ urueniĩ sentẽtia enictis.
I am magis atq magis serpit ꝑ agimĩa mm̃
Ipsi laurentes mutati. ipsiq latim
Qui sibi iã reqinem pugne rebꝰq salutẽ
S perabat. nc̃ arma uołut̃ fedꝰ q p̃cant᷑
Infectũ. ⁊ curm sortẽ miserãtur iniqua
His ilud manis inturna ad iũg̃ & alto
Dit sigirũ celo. qͦ nõ prestantins talũ
Turbauit m̃tes ithalas. mõstraq fefellit
Namq uolans fuliuus iouis ales ĩ ethere rusꝰ¬
Littoreas agitabat aues. t̾bã q sonãtem
Agminis aligeri subito collapsus adũd ã
Cignũ excellentẽ pedisꝰ rap̃ ĩ phꝰ uncis.
I rrerere ammos ithali cũcte̾ q uolue̾s¬

Expanded text:
succedet fama vivusque per ora feretur: succedet fama vivusque per ora feretur: nos patria amissa dominis parere superbis cogemur, qui nunc lenti consedimus arvis. Talibus incensa est iuvenum sententia dictis iam magis atque magis, serpitque per agmina murmur; ipsi Laurentes mutati ipsique Latini. Qui sibi iam requiem pugnae rebusque salutem sperabant, nunc arma volunt foedusque precantur infecurna adiungit et alto dat signum caelo, quo non praesentius ullum turbavit mentes Italas monstroque fefellit. Namque volans rubra fulvus Iovis ales in aethra litoreas agitabat aves turbamque sonantem agminis aligeri, subito cum lapsus ad undas cycnum excellentem pedibus rapit improbus uncis. Adrexere animos Itali, cu
Abbreviated transcription (Latin):
Inflã mã iugulat᷑ pecuds. iuiscera unuᷤᷤ
Cripiunt conrulat᷑ q honeratis lãcibꝰ aras
At ueroritul inpar ea pugna uideri
Iam ctudũ. ⁊ uario misceri pectora motu
uc̃ magis ut ꝓptus cermĩt nõ uiribꝰ eqͥs
A diuuat incessu tacito ꝓ gressus ad aram
Supplicit̾ uenerans demisso lumine t̾nꝰ
Pubentes q gene. ⁊ iuuenili ĩ corpe pallor
Qũẽ simul ut tut᷑na soror crebresc̃e uidit
S ermonẽ. ⁊ nulgiuariare labentia corda
In medi as acies formã assumlata camerti
Eni genꝰ a ꝓains ingẽs. clarũq pat̾ue
Nomen erãt uirtutis. ⁊ ipse acerrimꝰ armĩ
In medias dat sese acies. haud nescia rerũ
Rumuresq serit uarios. ac talia fatur
Non pudet õ rituli ꝓcunctis talibꝰ unã
O biectare animã. numerone an inribꝰ eqͥ
Nõ sumꝰ : en om̃s ⁊ troes ⁊ areh as s he fẽ.
Fatałq manꝰ infensa ⁊ miuria tur no¬
U ix hostẽ ait̾m si congretiaurur habemꝰ
Ille quidm adsuꝑos quoꝵ sed̾uouet aris

Expanded text:
flammam iugulant pecudes et viscera vivis eripiunt cumulantque oneratis lancibus aras. At vero Rutulis inpar ea pugna videri iamdudum et vario misceri pectora motu; tum magis, ut propius cernunt non viribus aequis. Adiuvat incessu tacito progressus et aram suppliciter venerans demisso lumine Turnus tabentesque genae et iuvenali in corpore pallor. Quem simul ac Iuturna soror crebrescere vidit sermonem et volgi variare labantia corda, in medias acies, formam adsimulata Camerti, cui genus a proavis ingens clarumque paternae nomen erat virtutis, et ipse acerrimus armis, in medias dat sese acies haud nescia rerum rumoresque serit varios ac talia fatur: Non pudet, O Rutuli, pro cunctis talibus unam obiectare animam? Numerone an viribus aequi non sumus? En omnes et Troes et Arcades hi sunt fatalesque manus, infensa Etruria Turno: vix hostem, alterni si congrediamur, habemus. Ille quidem ad superos, quorum se devovet aris,
Abbreviated transcription (Latin):
Pondere defecit. predãq exunguibꝰ ileᷤ
Piecit fluiuo. penitꝰq ĩ nuibila fugit
Tũc uero auguriũ rutuli clamore salutãt
Ex pectint̃q manꝰ pͥmꝰ q tolũpniꝰ augur
Hoc erat hoc uotis inquit qd sepe petnui
Eccipio agnoscoq deos. meme duce ferr̃
Corripite orutuli qͦs ĩ ꝑbꝰ aduena belio
Terrtat imialidas ut aues ttcor aur̾a
Si ppsat. pecet ille fugã penitꝰ q ꝓ fũdo
Cela cdlabit uosun animm dnsateꝰ calitas
Et regẽ uob̾cũ pugna desendite raptũ
Dixit. ꝯadu̾sos telũ cõtorsit ĩ hostes
Hcurrens sonttã dit strictula corꝰ ⁊auraᷤ
Certa secat. sumil ħ simul ĩ gẽs clamor ⁊ õs
urbati cunei calefatta coida tumiltu
Hasta uolans ut forte nouẽ pulcherrima fr̃m
Corꝑ a costererãt ꝯtͣ. quos fila crearet

Expanded text:
pondere defecit, praedamque ex unguibus ales proiecit fluvio penitusque in nubila fugit. Tum vero augurium Rutuli clamore salutant expediuntque manus; primusque Tolumnius augur Hoc erat, hoc, votis, inquit, quod saepe petivi. Adcipio adgnoscoque deos; me, me duce ferrum corripite, O miseri, quos improbus advena bello territat invalidas ut aves et litora vestra vi populat: petet ille fugam penitusque profundo vela dabit. Vos unanimi densete catervas et regem vobis pugna defendite raptum. Dixit et adversos telum contorsit in hostis procurrens: sonitum dat stridula cornus et auras certa secat. Simul hoc, simul ingens clamor et omnes turbati cunei calefactaque corda tumultu. Hasta volans, ut forte novem pulcherrima fratrum corpora constiterant contra, quos fida crearat
Abbreviated transcription (Latin):
Et rutuli. tir̃o derimamꝰ sanguiẽ bellũ.
Illo querat᷑ comur lauinia cam po
Hec uͥ dicta dedit. rapidꝰ q ĩ tecta recessit.
Poscit equos. gandetq tuens aũ ora frem̃teᷤᷤ
Pilmmno quos ĩpsa decus dedit ortama¬

Expanded text:
et Rutuli; nostro dirimamus sanguine bellum, illo quaeratur coniunx Lavinia campo. Haec ubi dicta dedit rapidusque in tecta recessit. poscit equos gaudetque tuens ante ora frementis, Pilumno quos ipsa decus dedit Orithyia
Abbreviated transcription (Latin):
Cedere res lacio. turnũ ⁊ tua mema teri.
Nũc uiuenẽ inparib uid̾o ꝯcurrere fatis.
Parcaꝵq dies ⁊uis immica ppinquãt¬
N ũc pugnã aspicere hãc ocłis ĩfeda possũ.
Tu ꝓ germano si qͥd presentius audes
ꝑ gẽ decet. fors animos meliora seqͣnt᷑. ferꝰ
Uix ea cũ lacrimis ab ocłis iut᷑na ꝓfud̃t
Terq quat᷑q mami pectꝰ ꝑ cussit honestũ¬

Expanded text:
texi: nunc iuvenem imparibus video concurrere fatis, Parcarumque dies et vis inimica propinquat. Non pugnam aspicere hanc oculis, non foedera possum. Tu pro germano siquid praesentius audes, perge: decet. Forsan miseros meliora sequentur. Vix ea, cum lacrimas oculis Iuturna profudit terque quaterque manu pectus percussit honestu
Abbreviated transcription (Latin):
Uerberat assurgẽs. spumãt uada marmorre  ͤ
Hũc uehit in ui aͦnis triton. ⁊ cerula concha
Exterret freta. cuilaterũ tenꝰ hispidauãti
Frons hominẽ p̃fert. ĩpistrĩ defunt aliuiˢ.
S pumea semifero sub pectore mͦmurat ũda.
Tot lecti ꝓ ceres t̾clenis nauibꝰ ibant
Sub sidio troie. ⁊ cãpos salis ere ruebãt.
Iamq cdies celo ꝯcesserat. almaq curru
Noctruago pbebe metũ piasabat olipũ¬
E neas neq enim m̃bris dat cura quietẽ.
pse seddes ddauũ ꝙ reg̃ uelis q ministt.

Expanded text:
verberat adsurgens, spumant vada marmore verso. verberat adsurgens, spumant vada marmore verso. Hunc vehit immanis Triton et caerula concha exterrens freta, cui laterum tenus hispida nanti frons hominem praefert, in pristim desinit alvus: spumea semifero sub pectore murmurat unda. Tot lecti proceres ter denis navibus ibant subsidio Troiae et campos salis aera secabant. Iamque dies caelo concesserat almaque curru noctivago Phoebe medium pulsabat OlympuAeneas neque enim membris dat cura quietem ipse se
Abbreviated transcription (Latin):
Crim̃ amor ur̃m formeq ĩ signe pat᷑ne.
Nãq fer̃ luctu cignũ phetõtis amati.
Popłeas int̾frõdes u̾mbrãq sonoraqt itc¬
um caint ⁊ mestũ musa solat᷑ amorẽ
anẽtẽ molli pluma duxisse figurã. ł seneda¬
I inquẽtẽ t̾ras. ⁊ sida uoce sequẽntẽ
iliꝰ equalis comitatꝰ classe cateruas
ngẽtem remis centaurũ ꝓmouet illẽ
nstat aque. saxũq undis ĩmane minat᷑.
Ardiuuis ⁊ longa sulcat maria alta carina
Ille ⁊̃ patͥis ãgm̃ ciet ognꝰ ab horieS
Fatidice mantoᷤ ⁊ tusci filiꝰ amnis.
Q ui muros matͥsq dedit tͥ mãtua nom̃
Mantua ddiues auis. s ñ gen᷑ om̃ibꝰ unũ.
G ens illi criplex. ppłi sub gẽte quat̃ni.
I psa cap̃ ppłis. tusco desangiẽ uireᷤ.
Hinc qͦ quingẽtos ĩ se mezentiꝰ armat.
Quos patre hĩnaco uelatꝰ harũdiẽ glauca.
Mincius infesta ducebat ĩ eqͦra puni.
Et grauis aletes. cẽtenaq arbore fluctũ.

Expanded text:
crimen, Amor, vestrum formaeque insigne paternae. crimen, Amor, vestrum formaeque insigne paternae. Namque ferunt luctu Cycnum Phaethontis amati, populeas inter frondes umbramque sororum dum canit et maestum Musa solatur amorem, canentem molli pluma duxisse senectam, linquentem terras et sidera voce sequentem. Filius, aequalis comitatus classe catervas, ingentem remis Centaurum promovet: ille instat aquae saxumque undis immane minatur arduus et longa sulcat maria alta carina. Ille etiam patriis agmen ciet Ocnus ab oris, fatidicae Mantus et Tusci filius amnis, qui muros matrisque dedit tibi, Mantua, nomen, Mantua, dives avis; sed non genus omnibus unum: gens illi triplex, populi sub gente quaterni, ipsa caput populis, Tusco de sanguine vires. Hinc quoque quingentos in se Mezentius armat, quos patre Benaco velatus harundine glauca Mincius infesta ducebat in aequora pinu. It gravis Aulestes centenaque arbore fluctum
Abbreviated transcription (Latin):
uiq urbẽ liquere cosas. qͥs tela sagnte.
oriti q leues humeris. ⁊ letifer axcus.
na toruus abas. huic totũ ĩsignibꝰ armi
Agm̃ ⁊ aurato fulgebat apolline puppi.
S excẽtos illi dederat ppłonia mater
Exꝑtos belli utuene̾. ast uua tresc̃ẽtos
In fula in exhaustis calibũ generosa metalł.
Terciꝰ ille liomiũ diuũq interpreᷤᷤ asilas.
Cui pecudũ fibre celi cin sidera parẽt.
Et lingue uolucrũ ⁊ p̾sagi fulmint igne
Mille rãpit densos acie atq horrẽtibꝰ h asti
Hos parere iubẽt̃ alpheȩ ab origine pise.
Urbs etruscasolo. seꝗtur pulcherrimꝰ ast᷑.
Hastur eqͦ fidẽs. ⁊ uersis coloribꝰ armis
Ter cẽtũ adiciut̃. mens om̃bꝰ una seqñdi.
Q ui cerete domo. qͥ st̃ mimonis in arin.
Et pyrgi uet̾es. intẽpesteq grabisse.
Non ego ce ligurũ ductor. fortissime bello
T ransierĩ cinere. ⁊ paucis comitate cupauo.
Cuiꝰ olorme surgt̃ deuertice penne

Expanded text:
quique urbem liquere Cosas, quis tela sagittae quique urbem liquere Cosas, quis tela sagittae gorytique leves umeris et letifer arcus. Una torvus Abas: huic totum insignibus armis agmen et aurato fulgebat Apolline puppis. Sescentos illi dederat Populonia mater expertos belli iuvenes, ast Ilva trecentos insula inexhaustis Chalybum generosa metallis. Tertius ille hominum divomque interpres Asilas, cui pecudum fibrae, caeli cui sidera parent et linguae volucrum et praesagi fulminis ignes, mille rapit densos acie atque horrentibus hastis. Hos parere iubent Alpheae ab origine Pisae, urbs Etrusca solo. Sequitur pulcherrimus Astur, Astur equo fidens et versicoloribus armis. Tercentum adiciunt mens omnibus una sequendi qui Caerete domo, qui sunt Minionis in arvis, et Pyrgi veteres intempestaeque Graviscae. Non ego te, Ligurum ductor fortissime bello, transierim, Cinyre, et paucis comitate Cupavo, cuius olorinae surgunt de vertice pennae,
Abbreviated transcription (Latin):
Namq ut ab euãdro castͥs egressus etrusciᷤ
R ecẽ adit. ⁊ regi memorat nom̃q genꝰq
Cind ue petat. quid ue sꝑat. mezenciꝰ arma.
Que sibi cõciliet. uiolentaq pectora tͤni:
Edocet: humanis qͦsit fiducia rebꝰ¬
Admon. ĩ miscetq p̃ces. haud mora fit. tarchõ.
ungit opes. fedꝰ ferit. tc̃ libera fati
lassem concẽdit iͦsis gens licdia diuũ.
xt̾no ꝯmissa duci enea puppi
rima tenet. rostͦ phrigios iũcta leone̾.
inminet ida suꝑ. ꝑfugis qͣtissima deuc̾s.
ic magnꝰ sedet enẽas. secũ qͣͦ uolutat
uentꝰ belli uarios. pallasq sinistro
d fixiis lat̾i. iã querit sidera opace
Hoctis it̃ iã qͤ passus t̾raq mariq
Panqͥite nc̃ helicona dex cãtꝰ q mouete.
Que manꝰ interea tuscis comitet᷑ abhioris
neã. armetq rates. pelagoq ueatur.
Massicꝰ erata princeps secat eqͦratigri.
ub qͦ mille manꝰ iuuenũ. qͥ mema clausi

Expanded text:
Namque ut ab Euandro castris ingressus Etruscis Namque ut ab Euandro castris ingressus Etruscis regem adit et regi memorat nomenque genusque, quidve petat quidve ipse ferat, Mezentius arma quae sibi conciliet, violentaque pectora Turni edocet, humanis qadmonet, inmiscetque preces. haut fit mora, Tarchon / iungit opes foedusque ferit». classem conscendit iussis gens Lydia divom, externo commissa duci. Aeneia puppis prima tenet, rostro Phrygios subiuncta leones, imminet Ida super, profugis gratissima Teucris. Hic magnus sedet Aeneas secumque volutat eventus belli varios, Pallasque sinistro adfixus lateri iam quaerit sidera, opacae noctis iter, iam quae passus terraque marique. Pandite nunc Helicona, deae, cantusque movete, quae manus interea Tuscis comitetur ab oris Aenean armetque rates pelagoque vehatur. Massicus aerata princeps secat aequora tigri: sub quo mille manus iuvenum, qui moenia Clusi