comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non transire depͣhendi. Ipse est gͦ
qui transit: ipse qui stat. Transit
eñi: quia teneri cognitus ñ ualet.
Stat autẽ: quia in quantũ cognos¬
citur: in cõmutabilis apparet. Quia
gͦ raptim is qui semꝑ idem est cer¬
cernitur. simul asͣ & transiens. &
stans uidetur. Uel certe stare eiꝰ est.
nulla mutatione uariari: sicut
ad moysen dr̃. Ego sũ qui sum.
Et sicut hunc iacob insinuat dicens.
Apud quẽ non est transmutatio:
nec uicissitudinis obumbratio.
Quia uͦ quisquis iam aliqͥd de con¬
templatione ȩtͣnitatis apprehendit.
hanc ꝑ coęt̾nam eiꝰ speciẽ conspicit.
Srecte subiungitur. Imago coram¬

Expanded text:
non transire deprehendi. Ipse est ergo non transire deprehendi. Ipse est ergo qui transit, ipse qui stat. Transit enim, quia teneri cognitus non valet; stat autem, quia in quantum cognoscitur, incommutabilis apparet. Quia ergo raptim is qui semper idem est cernitur, simul Deus est transiens et stans videtur. Vel certe stare ejus est nulla mutatione variari, sicut ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum . Et sicut hunc Jacobus insinuat, dicens: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Quia vero quisquis jam aliquid de contemplatione aeternitatis apprehendit, hanc per coaeternam ejus speciem conspicit, recte subjungitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
nis suȩ ministerio uniuersitatis
speciem impleat. transcundo tar¬
datur. Nam & si cęlũ ac terra post
in etͣnũ ꝑmanent. ex semetipsis
tamen non ad nichilũ ꝓperant:
sed ꝓ eoꝵ usu quib seruiunt in
melius mutata ꝑseuerant. Stare
gͦ solius creatoris est: ꝑ quẽ cuncta
ñ transcuntẽ transeunt. & in quo
aliqua ne transeant retinentur:
Unde & redep̾tor nrͣ quia diuini¬
tatis eiꝰ status capi abhumana mͣte
ñ potuit: hunc nobis ad nos in
carne ueniens. creatus. natus. mor¬
tuus. sepultus. refurgens. atq ad
cȩlestia rediens. quasi transeundo
monstrauit. Quod bene ꝑ euangłm
illuminato eȩco innuit: cui transi¬
ens auditũ pͣbuit. sed stans oculos
reparauit.Per humanitatis dispen¬
sationẽ transire habuit: ꝑ diuinita¬
tis uͦ potentiã. qua ubiq presens est
stare. Uoces gͥ cecitatis nr̃e dñs au¬
dire transiens drͣ: quia humane¬
miseriȩ factus homo miseretur.
retur. Eum quẽ ꝑtransitũ sensi.

Expanded text:
nis suae ministerio universitatis nis suae ministerio universitatis speciem impleat, transeundo tardatur. Nam etsi coelum ac terra post in aeternum permanent ex semetipsis tamen nunc ad nihilum properant, sed pro eorum usu quibus serviunt in melius mutanda perseverant. Stare ergo, solius creatoris est, per quem cuncta non transeuntem transeunt, et in qaliqua ne transeant retinentur. Unde et Redemptor noster, quia divinitatis ejus status capi ab humana mente non potuit, hinc se nobis ad nos in carne veniens creatus, natus, mortuus, sepultus, resurgens et ad coelestia rediens quasi trmonstravit. Quod bene per Evangelium illuminato caeco innuit, cui transiens auditum praebuit, sed stans oculos reparavit . Per humanitatis quippe dispensationem transire habuit; per divinitatis vero potentiam, quia ubique praesens est, stare. Voces igitur caecitatis nostrae Dominus audire transiens dicitur, quia hummiseriae factus homo miseretur. retur: Eum quem per transitum sensi,
Abbreviated transcription (Latin):
tota. ubiq in cõprehensibilis. ꝑ in¬
hiantẽ mentẽ sine aspectu cernit᷑.
sine dubio auditur. sine motu sus¬
cipitur. sine corpore tangitur.
sine loco retinetur. Hanc nimirũ
substantiã cũ animus cogitat: as¬
suetus reb corporalib. diuersa¬
rum imaginũ fantasma sustinet.
Que dũ ab intentionis suȩ oculis abi¬
git. discretionis manu post ponens
ei omia. iam hanc aliquatenus
conspicit. quã si necdũ quid sit
apprehendit. agnouit certe qđ ñ
sit. Quia gͦ ad in sueta mens rapit᷑.
cũ diumitatis essentiam rimatur:
recte nunc drͣ. Stetit quidã: cutus
non agnoseebã uultũ. Bene autẽ¬
dictũ est. stecit. Om̃is quippe erea¬
tura quia ex nichilo facta est: & ꝑ
semetipsam ad nichilũ tendit: non
stare habet. sed defluere. Rationalis
creatura uͦ. eo ipso qđ̃ ad imaginẽ
auctoris est condita. ne ad nichilum
transeat figitur. Irrationalis autẽ
nequaquã figitur: sed donec uisio¬

Expanded text:
tota, ubique incomprehensibilis per intota, ubique incomprehensibilis per inhiantem mentem sine aspectu 167 cernitur, sine dubio auditur, sine motu suscipitur, sine corpore tangitur, sine loco retinetur. Hanc nimirum substantiam cum animus cogitat assuetus rebus corporalibus, diversarum imaginum phantasmata sustinet. Quae dum ab intentionis suae oculis abigit manu discretionis, postponens ei omnia, jam hanc aliquatenus conspicit. Quam si necdum quid sit apprehendit, agnovit certe quid non sit. Quia ergo ad insueta mens rapitur, cum divinitatis essentiam rimatur, recte nunc dicitur: Stetit quidam, cujus non agnoscebam vultum. 63. Stdictum est stetit. Omnis quippe creatura, quia ex nihilo facta est, et per semetipsam ad nihilum tendit, non stare habet, sed defluere. Rationalis vero creatura eo ipso, quo ad imaginem auctoris est condita, ne ad nihilum transeat, figitur; irrationalis autem nequaquam figitur, sed donec visio
Abbreviated transcription (Latin):
sũma se ñ ualet. in bis infirma li¬
benter iacet. Cũ uͦ miris conatib
ab his exurgere nititur: magnũ
ualde est si ad cognitionẽ suam
repressa corporali specie anima
ꝑducatur: ut semet ipsam sine
corporea imagine cogitet: & co¬
gitando se uiam sibi usq ad consi¬
derandã etͣnitatis substantiam
scalam sibi exhibet semetipsam: ꝑ
quã ab exteriorib ascendendo in
se transeat. & a se in auctorẽ tendat.
Cũ eñi corporeas imagines deserit:
in semetipsam mens ueniens non
modicũ ascendit. Sed quãuis in¬
corporea sit anima quia tamen
corpori inheret: ex ipsa sui qua¬
litate agnoscitur. quȩ carnis loco
retmetur. Que dum obliuiscitur
seita. cognoseit in cognita: memi¬
nit obliuione mandata. Hilarescit
post tristia. addicitur post leta. ipsa
sui diuersitate indicat: quantũ
a substantia ȩt̃nȩ in cõmutabilita¬
tis distat. Quȩ semꝑ ut est idem ẽ.
ubiq p̾sens. ubiq inuisibilis. ubiq

Expanded text:
summa se non valet, in his infirma lisumma se non valet, in his infirma libenter jacet. Cum vero miris conatibus ab his exsurgere nititur, magnum valde est, si ad cognitionem suam, repressa corporali specie, anima perducatur; ut semetipsam sine corporea imagine cogitet, et cogitando se, viam sibi usque ad considerandam aeternitatis substantiam scalam sibi exhibet semetipsam, per quam ab exterioribus ascendendo in se transeat, et a se in auctorem tendat. Cum enim corporeas imagines deserit, in semetipsam mens veniens, non modicum ascendit. Sed quamvis incorporea sit anima, quia tamen corpori inhaeret, ex ipsa sui qualitate agnoscitur, quae carnis loco retinetur. Quae dum obliviscitur scita, cognoscit incognita, meminit oblivioni mandata, hilarescit post tristia, addicitur post laeta: ipsa sui diversitate indicat quantum a substantia aeternae incommutabilitatis distat, quae semper, ut est, idem est: ubique praesens, ubique invisisibilis, ubique
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã namq ñ dicimus: nisi de eo
utiq quẽ exprimere aut nolumꝰ.
aut ñ ualemus. Sed qua mente hoc
loco dicatur quidã. tudelicet expo¬
nitur. cũ ꝓtinus stibinfertur. Cuiꝰ
ñ agnoscebam uultr᷑. Humana
quippe anima primoꝵ hominũ
uicio a paradysi gaudus expulsa.
lucẽ inuisibiliũ ꝑdidit: & totam se
in amorẽ uisibiliũ fudit: tantoq
ab int̾̃na speculatione cȩcata est:
quanto foras ae formiter sparsa.
Unde fit ut nulla nouerit: nisi ea
que corporeis oculis. & ut ita dixe¬
rim palpando cognosett. Homo enͣi
qui si pͣceptũ seruare uoluisset. etiã
carne sp̃ualis futurus fuierat. peccan¬
do factus est etiã mente cartialis: ut
sola cogitet quȩ ad animũ ꝑ imagi¬
nes corpoꝵ trabit. Corpus quippe
est cȩli terrȩ. aquarũ. animaliũ :
cunctarũq rerũ uisibiliũ. quas
indesinenter intuetur: in quibus
dũ totam se delectata mens ꝓieit:
ab int̾nȩ intelligentiȩ subtilitate
grossescit: & quia iam erigere ad

Expanded text:
Quidam namque non dicimus, nisi de eo utique, quem exprimere aut nolumus, aut non valemus. Sed qua mente hoc loco dicitur quidam, videlicet exponitur, cum protinus subinfertur: Cujus non agnoscebam vultum. Humana quippe anima, primorum hominum vitio a paradisi gaudiis expulsa, lucem invisibilium perdidit, et totam se in amorem visibilium fudit; tantoque ab interna speculatione caecata est, quanto foras deformiter sparsa; unde fit ut nulla noverit nisi ea quae corporeis oculis, ut ita dixerim, palpando cognoscit. Homo enim, qui si praeceptum servare voluisset, etiam carne spiritalis futurus erat, peccando factus est etiam mente carnalis ut sola cogitet, quae ad animum per imagines corporum trahit. Corpus quippe est coeli, terrae, aquarum, animalium, cunctarumque rerum visibilium, quas indesinenter intuetur, in quibus dum totam se delectata mens projicit, ab internae intelligentiae subtilitate grossescit; et quia jam erigere ad
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ oculis antefertur: quia cum
uere in patrẽ intendimus. hunc
quantũ accepimus ꝑ sua̾ imagine̾.
id est ꝑ f̾iliũ uidemus: & ꝑ eam
speciẽ quȩ de ipso sine initio nata
est eũ aliquomͦ cernere. qui nec
cepit nec desinit conamur. Unde
: me. Bene autẽ subditur. Et uoce̾¬
scĩ designatur: qui de patre ꝓcedens.
⁊ de eo qđ est filii accipiens. nr̃ȩ
tenuiter notitiȩ infirmitatis in¬
funditur: Qui tamen suꝑ apłos
ueniens. ꝑ exteriorẽ sonũ tam quã
ꝑ uehementẽ spm demonstratur.
cum dr̃. E actus est repente de cęlo

Expanded text:
nostrae oculis antefertur; quia cum vere in Patrem intendimus, hunc quantum accipimus, per suam imaginem, id est, per Filium videmus; et per eam speciem, quae de ipso sine initio nata est, eum aliquo modo cernere, qui nec coepit, nec desinit conamur. Unde er me . Bene autem subditur: CAPUsancti designatur, qui de Patre procedens, et de eo quod est Filii accipiens, nostrae tenuiter notitiae infirmitatis infunditur? Qui tamen super apostolos veniens, per exteriorem sonum tanquam per vehementem spiritum demonstratur, cum dicitur: Factus es
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s ferro sollicitudinis recidat.
Sed hȩc in nobis tunc subtilius
conspicimus: cũ speculationis alta
&eñi mens in contemplationis ar¬
ce subleuata. tanto semetipsam
durius desuꝑflus cruciat: qͣnto
nimis subtile conspicit c̃ẽ qđ amat.
Et cũ pulchrũ intcietur hoc qđ suꝑ
se appetit: districte iudicat quicqͥd
in se infirmũ prius tranquille to¬
lerabat. Transeunte gͦ spũ pili ꝑti¬
mescunt: quia ante cõpunctionis
uim cogitationes suꝑflue fugi¬
unt. ut nil fluxũ. nichil iam re¬
missũ libeat: quia afflatam m̃tẽ
etiam contra semetipsam uisita¬
tionis intimȩ seueritas inflãmat.
Cũq boc qđ in corde illicituͣ nascit᷑.
continua districtione resecatur:
fit plerũq ut uegetata mens paulo
latius radio suȩ speculationis in he¬
reat: & pene figat sp̃m qui transi¬
bat. Nec tamen hec ipsa contem¬
plationis mora diuinitatis uim
plene aꝑit: quia eiꝰ immensitas hu¬
manas uires auctas subleuatasq

Expanded text:
spiritus ferro sollicitudinis recidat. spiritus ferro sollicitudinis recidat. Sed hec in nobis tunc subtilius conspicimus, cum speculationis alta etenim mens in contemplationis arce sublevata, tanto semetipsam durius de superfluis cruciat, quanto nimis subtile conspicit esse quod amat; et cum pulchrum intuetur hoc quod super se appetit, districte judicat quidquid in se infirmum prius tranquille tolerabat. Transeunte ergo spiritu pili pertimescunt, quia ante compunctionis vim cogitationes superfluae fugiunt, ut nihil fluxum, nihil jam remissum libeat, quia afflatam mentem etiam contra semetipsam visitationis intimae severitas inflammat. Cumque hoc, quod in corde illicitum nascitur, continua districtione resecatur, fit plerumque ut vegetata mens paulo latius radio suae speculationis inhaereat, et pene figat spiritum qui transibat. Nec tamen haec ipsa contemplationis mora Divinitatis vim plene aperit, quia ejus immensitas humanas vires auctas sublevatasque
Abbreviated transcription (Latin):
carnis sunt: quȩlibet suꝑstua hu¬
mane corruptionis. Pili carnis st̃.
uite ueteris cogitationes: quas fic
a mente incidamtis. ut de amissione
eart᷑ nullo dolore fatigemur.
radant om̃s pilos carnis sue. Le¬
uita quippe: assup̃tus uocatur:
Oportet gͦ leuitas om̃s pilos carnis
radere : quia is qui in obseqtuis di¬
umis assumittir: debet ante dĩ ocui¬
los a cunctis carnis cogitationib
mundus apparere. ne illicitas co¬
gitationes mens ꝓferat. & pulchrã
animȩ speciẽ quasi pilis frrictifi¬
cantib deformẽ reddat. Sed qͣnta¬
libet ut diximus quẽpiam uirtus
scẽ conuersationis euexerit: ad hue
tamen ei de uetustate uitȩ nascit᷑
qđ toleretur. Unde & ipsi leuitarũ
pili. radi precepti sunt. ñ euelli. Ra¬
sis eteñi pilis in carne radices re¬
manent. & crescunt iteru̾ ut reci¬
dantur: quia magno quidẽ studio
suꝑfluę cogitationes amputande
sunt. sed tamen amputari funditꝰ
nequaquã possunt. Semꝑ enim
caro suꝑflua generat: que semꝑ

Expanded text:
carnis sunt quaelibet superflua humanae corruptionis. Pili carnis sunt vitae veteris cogitationes quas sic a mente abscindimus, ut de amearum nullo dolore fatigemur. radant omnes pilos carnis suae . Levita quippe assumptus vocatur. Oportet ergo Levitas omnes pilos carnis radere, quia is qui in obsequiis divinis assumitur, debet ante Dei oculos a cunctis carnis cogitationibus mundus apparere, ne illicitas cogitationes mens proferat, et pulchram animae speciem quasi pilis fruticantibus deformem reddat. Sed quantalibet, ut diximus, quempiam virtus sanctę conversationis evexerit, adhuc tamen ei de vetustate nascitur vitę, quod toleretur. Unde et ipsi Levitarum pilii radi precepti sunt, non evelli. Rasis enim pilis, in carne radices remanent, et crescunt iterum ut recidantur, quia magno quidem studio superfluę cogitationes amputandę sunt, sed tamen amputari funditus nequaquam possunt. Semper enim caro superflua generat, quę semper
Abbreviated transcription (Latin):
suscepisset. Quid est autẽ qđ̃ ad
uisionẽ angłi uir fit timidus. &
mulier audax: nisi qđ nobis quo¬
tiens celestia demonstrantur. sp̃s
quidẽ pauore se concutit. sed tam̃
spes pͣsumit: In de namq spes ad
maiora audienda se erigit: unde
turbatur sp̃s: quia ea quȩ suꝑna
secretoꝵ celesttũ subleuata mens
conspieit. cuncta humanarũ utiri¬
um soliditas contremiscit: recte
nunc dr̃. Pauor tenuit me e tre¬
mor: e om̃ia ossa mea ꝑterrita st̃.
Acsi aꝑte diceretur. Subtilitatis
intimȩ mee archana ꝑcipiens. unde
me apud me fortẽ credidi: ante
conspectũ iudicis inde tituibaui.
Districtionẽ quippe diuinȩ iustitie
contemplantes. etiam de ipsis oꝑib
tuste ꝑtimescimus: que nos fortia
egisse putabamus. Ducta namq. ad
int̾nam regulam nrͣa rectitudo. si
districtũ iudiciũ inuenit: multis
tortituãmũ suarũ sinb in intimã
rectitudinẽ impingit. Unde bene
paulus. cũ  uirtutũ ossa habere

Expanded text:
suscepisset . Quid est autem quod ad suscepisset . Quid est autem quod ad visionem angeli vir fit timidus, et mulier audax, nisi quod nobis quoties coelestia demonstrantur, spiritus quidem pavore se concutit, sed tamen spes praesumit? Inde namque spes ad majora audenda sese erigit, unde turbatur spiritus, quia ea quae superna secretorum coelestium sublevata mens conspicit, cuncta humanarum virium soliditas contremiscit, recte nunc dicitur: Pavor tenuit me, et tremor, et omnia ossa mea perterrita sunt. Ac si aperte diceretur: Subtilitatis intimae arcana percipiens, unde me apud me fortem credidi, ante conspectum judicis inde titubavi. Districtionem quippe divinae justitiae contemplantes, etiam de ipsis operibus jure pertimescimus, quae nos fortia egisse putabamus. Ducta namque ad internam regulam nostra rectitudo, si 165 districtum judicium invenit, multis tortitudinum suarum sinibus in intimam rectitudinem impingit. Unde bene Paulus cum et virtutum ossa habere
Abbreviated transcription (Latin):
dit om̃ia ossa eoꝵ. Et sepe ea quę
agunt homines. ẽẽ alieitius mom̃ti
estimant: quia districtionis intimȩ
quã sit subtile iudiciũ ignorant.
Sed cũ ꝑ contemplationẽ rapti suꝑ¬
na conspiciunt. ab ipsa aliquomͦ
pͣsuptionis suȩ securitate liquefi¬
unt: & tantomagis in diumo con¬
spectu trepidant: quanto nec bona
sua digna eiꝰ examini. quẽ conspi¬
ciunt pensant. Hinc est enĩ qđ is
qui fortia oꝑando ꝓfecerat: ꝑ sp̃m
subleuatus clamabat. Om̃ia ossa
mea dicent: dñe quis amilis tibi:
Acsi diceret. Carnes mee uerbũ nͣ
habent: quia insirma mea apud te
funditus silent. Ossa autẽ mea tuę
magnitudinis laudẽ dicunt: quia
ipsa quoq que eẽ in me fortia cre¬
didi. tua consideratione contremis¬
cunt. Hinc est qđ manue uisio an¬
gelo ꝑtimescens dicit. Morte mo¬
rienur: quia uidimus dñm. Quẽ
uxor ꝓtinus consolatur dicens. Si
añs nos uellet occidere: de manb
nt̾is holocaustũ & libam̃ta non

Expanded text:
dit omnia ossa eorum . Et saepe ea quae agunt homines, esse alicujus momenti aestimant, quia districtionis intimae quam sit subtile judicium ignorant. Sed cum per contemplationem rapti superna conspiciunt, ab ipsa aliquo modo praesumptionis suae securitate liquefiunt; et tanto magis in divino conspectu trepidant, quanto nec bona sua digna ejus examine, quem conspiciunt, pensant. Hinc est etenim quod is qui fortia operando profecerat, per spiritum sublevatus clamabat: Omnia ossa mea dicent: Domine, quis similis tibi ? Ac si diceret: Carnes meae verba non habent, quia infirma mea apud te funditus silent; ossa autem mea tuae magnitudinis laudem dicunt, quia ipsa quoque, quae esse in me fortia credidi, tua consideratione contremiscunt. Hinc est quod Manue, viso angelo pertimescens, dicit: Morte moriemur, quia vidimus Dominum . Quem uxor protinus consolatur, dicens: Si Dominus nos vellet occidere, de manibus nostris holocaustum et libamenta non
Abbreviated transcription (Latin):
factoris ammiramur: & ꝑ ea quȩ
sunt in publico. illud ad nos ema¬
nat: qã latet in occulto. Quasi em̃
ꝑ quendam ad nos sonitũ erũpit.
dũͣ consideranda nobis sua oꝑa osten¬
dit: quando semetipsũ ut cũq indi¬
cat. dũ quãsit incõprehensibilis ma¬
nifestat. Quia gͥ considerare eum
digne ñ possumus. non eiꝰ uocem.
sed uix sustirriũ audimus: plene
emͣ ꝑpendere neq ipsa que sunt
creata sufficimus. recte dr᷑. Quasi
furaiue suscepit auris mea. uenas
susurrii eiꝰ. Proiecti quippe a para¬
dẏsi gaudis. & cecitatis pena mul¬
tati. uix susurru uenas apprehen¬
dimus. quia ipsa quoq mira eiꝰ oꝑa.
raptim tenuiterq pensamus. Sei¬
endũ uero est: quia quanto uirtu¬
tem illus mens subleuata conside¬
rat. tanto eiꝰ fortitudinẽ repressa
formidat. Unde & recte fubditur.¬

Expanded text:
factoris admiramur; et per ea quae factoris admiramur; et per ea quae sunt in publico, illud ad nos emanat, quod latet in occulto. Quasi enim per quemdam ad nos sonitum erumpit, dum consideranda nobis sua opera ostendit, in quo semetipsum utcunque indicat, dum quam sit incomprehensibilis manifestat. Quia igitur considerare eum digne non possumus, non ejus vocem, sed vix susurrium audimus. Plene enim quia perpendere neque ipsa quae sunt creata sufficimus, recte dicitur: Quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Projecti quippe a paradisi gaudiis, et caecitatis poena multati, vix susurrii venas apprehendimus, quia ipse quoque mira ejus opera raptim tenuiterque pensamus. endum vero est, quia quanto virtutem illius mens sublevata considerat, tanto ejus rectitudinem repressa formidat. Unde et recte subju
Abbreviated transcription (Latin):
mas contemplationis indicat. ne¬
quaquã nobis loquittir sed susur¬
rat: quia & si se plene ñ intimat.
quiddã tamen de se humane m̃ti
manifestat. Tunc autẽ nequaquam
iam fusurrat. sed loquitur: cũ eius
nobis species certa reuelatur. Hinc
est em̃ qd in euangło ueritas dicit.
Palam de patre annuntiabo uobis.
hinc est qd iohes ait. Uidebimus eũ
sicuti est. Hinc patilus dicit. Tunc
cognoscam: sicut & cognitus sum.
Nunc autẽ diuinũ fustirriũ tot ad
nos uenas babet: quot creatis ope¬
rib ipsa diuinitas p̃sidet. Dũ em̃
quȩ sunt euncta creata cernimꝰ:
in creatoris ammiratione subleua¬
mur. Nam sicut aqua leniter flu¬
ens rimata ꝑ uenas queritur ut
augeatur. tantoq se uastius fundit.
quanto uenas aꝑtiores inuenerit:
ita nos dũ studiose diuinitatis
notitiam ex creature eiꝰ considera¬
tione colligimtis. quasi susurrii
eiꝰ ad nos uenas aꝑimus: quia ꝑ
hoc qđ factũ cernimus. uirtutẽ

Expanded text:
mas contemplationis indicat, nemas contemplationis indicat, nequaquam nobis loquitur, sed susurrat, quia etsi se plene non intimat, quiddam tamen de se humanae menti manifestat. Tunc autem nequaquam jam susurrat, sed loquitur, cum ejus nobis species certa revelatur. Hinc est enim quod in Evangelio Veritas dicit: Palam de Patre annuntiabo vobis . Hinc Joannes ait: Videbimus eum sicuti est . Hinc Paulus dicit: Tunc cognoscam, sicut et cognitus sum . Nunc autem divinum susurrium tot ad nos venas habet, quot creatis operibus ipsa divinitas praesidet. Dum enim quae sunt cuncta creata cernimus, in creatoris admiratione sublevamur. Nam sicut aqua leniter fluens, rimata per venas quaeritur, ut augeatur, tantoque se vastius fundit, quanto venas apertiores invenerit; ita nos dum studiose divinitatis 162 notitiam ex creaturae ejus consideratione colligimus, quasi susurrii illius ad nos venas aperimus; quia per hoc quod factum cernimus, virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
ligentie atrẽ uenit. Aliquando
eni nos amore: aliquando terrore
conpungit. Aliquando p̾sentia ꝗͣ
nulla sint ostenit: & ad etͣna dili¬
genda desideriũ erigit. Aliqtiando
prius eterna indicat: ut post tem¬
poralia uilescant. Aliquando nr̃a
nobis mala aꝑit: & ad hoc nos usq.¬
ut de alienis etiã malis doleamus
extendit. Abiquando aliena mala
nr̃is obtutibus obicit: & cõpun¬
ctos intrabiliter. a nr̃a prauitate
nos corrigit. Uenas itaq diuini
iusurru furtim audire est: occultos
diuine aspirationis modos tenuit᷑
& latenter agnoscere: quãuis adhuc¬
nel susurrtũ. uel uenas susurrii in¬
telligere aliter ualemus. Qui entm
sussirrat occulte loquitur: & uocem
non exprimit seã imnitatur. Nos gͥ
quousq carnis corruptione p̃mim.
nullomͦ claritatẽ diuinȩ potentiȩ
sicut in se in cõmutabilis manet
udemus: quia acies inftrmitatis
nr̃e non sustinet hoc. qđ de eiꝰ et̾ni¬
tatis radio suꝑ nos intolerabiliter

Expanded text:
ligentiae aurem venit. Aliquando ligentiae aurem venit. Aliquando enim nos amore, aliquando terrore compungit; aliquando praesentia quam nulla sint ostendit, et ad aeterna diligenda desiderium erigit; aliquando prius aeterna indicat, ut post temporalia vilescant. Aliquando nostra nobis mala aperit, et ad hoc nos usque, ut alienis etiam malis doleamus, extendit. Aliquando mala aliena nostris obtutibus objicit, et compunctos mirabiliter a nostra pravitate nos corrigit. Venas itaque divini susurrii furtive audire, est occultos divinae aspirationis modos tenuiter et latenter agnoscere. 52. Suvel susurrium, vel venas susurrii intelligere aliter valemus. Qui enim susurrat, occulte loquitur, et vocem non exprimit, sed imitatur. Nos igitur quousque carnis corruptione premimur, nullo modo claritatem divinae potentiae, sicut in se incommutabilis manet, videmus: quia acies infirmitatis nostrae non sustinet hoc quod de ejus aeternitatis radio super nos intolerabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Cũ igitur diuina aspiratio
sine strepitu mentẽ subleuat. uerbũ
absconditũ auditur: quia sermo
sciͣ sp̃s in aure corans filenter¬
⁊ sonat. Unde &e fubaitur. Et quasi¬
auris cordis furtiue suscipit: quia
subtilitate᷑ locutionis intime afflata
mens & raptim. & occulte cognos
eit. Nisi eñi se ab exteriorib desi¬
deriis abscondat: int̾na ñ penetrat.
Occultatur autẽ ut audiat. & audit
ut occultetur: quia & subtracta a
uisibilib. inuisibilia conspicit. &¬
repleta in uesibilib uisibilia ꝑfee¬
te contẽpͣnit. Notandũ uͦ qđ ñ ait.
quasi furtiue suscepit auris mea
fusurriũ eiꝰ. sed uenas susurrii eiꝰ.
Sufurrtũ quippe occulti uerbi est:
hec ipsa locutio aspirationis int̾nȩ.
Uene autẽ susurrii dicuntur causarũ
origmes: qitib hec ipsa asptratio
ad mentẽ ducit᷑. Quasi eñi uenas
susurru si aꝑit: cũ nobis as latent᷑
insinuat. quib modis ad nr̃e intel¬

Expanded text:
potest. Cum igitur divina aspiratio potest. Cum igitur divina aspiratio sine strepitu mentem sublevat, verbum absconditum auditur, quia sermo Spiritus in aure cordis silenter sonat. Unde et subditur: CAauris cordis furtive suscipit, quia subtilitatem locutionis intimae afflata mens raptim et ocit. Nisi enim se ab exterioribus desideriis abscondat, interna non penetrat. Et occultatur ut audiat, et audit ut occultetur; quia et subtracta a visibilibus, invisibilia conspicit, et repleta invisibilibus, visibilia perfecte contemnit. Notandum vero quod non ait: Quasi furtive suscepit auris mea susurrium ejus; sed venas susurrii ejus. Susurrium quippe occulti verbi, est haec ipsa locutio aspirationis internae. Venae autem susurrii dicuntur causarum origines, quibus haec ipsa aspiratio ad mentem ducitur. Quasi enim venas susurrii sui aperit, cum nobis Deus latenter insinuat, quibus modis ad nostrae intel
Abbreviated transcription (Latin):
aliu̾ paracly tũ dabit uobis. ut
maneat uobiscũ in et̾num: spm̃¬
ueritatis quẽ mundus non potest
acctpere. Sicut emi isdem paracly¬
tus id est post mediatoris ascensũ
alius humani generis consola¬
tor in semetipso inuisibilis est:
ita omnẽ quẽ repleuerit ad
ag sideranda inuisibibia accen¬
dit. Et qmͣ mundana corda sola
uisibilia diligunt. hunc mundus
non accipit: quia ad diligenda
inuisibilia ñ assurgit. Seculares
eteni mentes quanto se foras ꝑ
desideria dilatant. tanto ad recep¬
tionẽ illius sinu̾ cordis angustant.
Et qmͣ ualde in humano genere
patici sunt. quia desiderioꝵ tẽpora¬
liũ sorde purgati. ad ꝑceptionem
scĩ sp̃s ipsa bac purgatione dilatan¬
tur: uerbũ hoc absconditũ dicit᷑.
quia illud a quibusdã ꝓculdubio
in corde concipitur. qđ a maxima
certe ipsa afflatio scĩ sp̃s. abscon¬
ditũ uerbũ est: quia sentiri potest.
sed strepitu locutionis exprimi nͣ

Expanded text:
alium paracletum dabit vobis, ut alium paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spveritatis, quem mundus non potest accipere . Sicut enim isdem Paraclitus post Mediatoris ascensum, alius humani generis consolator, in semetipso invisibilis est; ita omnem, quem repleverit, ad desideranda invisibilia accendit. Et quoniam mundana corda sola visibilia diligunt, hunc mundus non accipit, quia ad diligenda invisibilia non assurgit. Saeculares etenim mentes quanto se foras per desideria dilatant, tanto ad receptionem illius sinum cordis angustant. Et quoniam valde in 161 humano genere pauci sunt, qui a desideriorum temporalium sorde purgati, ad perceptionem sancti Spiritus ipsa hac purgatione dilatentur, verbum hoc absconditum dicitur, quia illud a quibusdam procul dubio in corde percipitur, quod a maxima te haec ipsa afflatio sancti Spiritus absconditum verbum est, quia sentiri potest, sed strepitu locutionis exprimi non
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ. Uerbũ quippe absconditum.
inuisibiis filius uocatur. De qͦ¬
i ohannes ait. In principio erat.
uerbũ. Quod ipse quoq ab scondi&¬
tum insinuat: dum subiungit.
Et uerbũ erat apua dm̃: & ds̃ erat
uerbũ. Sed hoc uerbũ abscondi
tum. tunc electoꝵ mentib dr̃
cũ potestas unigeniti filii creden
tibus manifestatur. Potest etiam¬
ꝑ uerbũ absconditũ. allocutio inti¬
me aspirationis intelligi. de qua
iohannes dicit. Unctio eiꝰ: docet
uos de om̃ibus. Que nimirũ aspi¬
ratio humanã mentẽ contingen¬
do subleuat. & temporales cogita¬
tiones deprimens. et̾nis hanc de¬
siderus inflãmat: ut nichil ei iam
nisi que suꝑna sunt libeat. & cun¬
cta que inferius de humana ꝑ¬
strepunt corruptione contep̾nat.
Absconditũ gͦ uerbũ audire est: lo¬
cutionẽ scĩ sp̃s corde concipere.
que ꝓfecto sciri non potest. nisi
aquo haberi potest. Unde & ueri¬
tatis uoce de hac abscondita locu¬
tione dr̃. Ego rogabo patrem &

Expanded text:
i. --Verbum quippe absconditum, invisibilis Filius vocatur, de quo Joannes ait: In principio erat Verbum. Quod ipse quoque absconditum insinuat, dum subjungit: Et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Sed hoc verbum abstum, tum electorum mentibus dicitur, cum potestas unigentibus manifestatur. Potest etiam absconditum allocutio intimae aspirationis intelligi, de qua Joannes ait: « Unctio ejus docet nos de omnibus . » Quae nimirum aspiratio humanam mentem tangendo sublevat, etiones deprimens, aeternis hanc desideriis inflammat; ut nihil ei jam nisi quae superna sunt libeat, et cuncta quae inferius de humana perstrepunt corruptione, contemnat. Absconditum ergo verbum audire, est locutionem sancti Spiritus corde concipere; quae profecto sciri non potest, nisi a quo haberi potest. Unde et Veritatis voce de hac abscondita locutione dicitur: Ego rogabo Patrem, et
Abbreviated transcription (Latin):
eius ossa tremuerant: ilico adiun¬
xit. Sed non in hoc iustificatus sũ.¬
. Qui autẽ iudicat me. dñs est. Ac si
diceret. Et recta egisse me recolo.
& tamen de meritis non p̾sumo.
quia ad eiꝰ examen uita nr̃a ducit᷑.
sub quo nr̃e fortitudinis & ossa tur¬
one suspenditur. cũ carnis angusti¬
as suꝑans ꝑ speculationis uim de
libertate aliquid intime securita¬
tis rimatur. stare diu suꝑ semet ip¬
sam non potest: quia & si hanc sp̃s
adfima euebit. caro tamen ipso
adhuc corruptionis sue pondere
deorsum pͣmit. Unde & fubditur.¬

Expanded text:
illico adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum: qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: recta egisse me recolo, et tamen de meritis non praesumo, quia ad ejus examen vita nostra ducitur, sub quo nostrae fortitudinis et ossa turone suspenditur, cum carnis angustias superans, per speculationis vim de libertate aliquid intimae securitatis rimatur, stare diu super semetipsam non potest; quia etsi hanc spiritus ad summa evehit, caro tamen ipso adhuc corruptionis suae pondere deorsum premit. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib intenta uigilans doriit.
Neq eñi ad contemplanda int̾na
ꝑdueitur: nisi abhis quȩ extertus
implicant. studiose subtrahatur.
Hinc est emͣi: qđ ꝑ semetipsam ueri¬
tas dicit. Nemo potest duob dñis
serutre. Hinc paulus ait. Ne mo
militans dõ implicat se negoeus
secularib: ut ei placeat. eti se pro¬
dicens. Uacate & indete: qm ego sũ ds̃.
Q uia gͥ nequaquã notitia interna
concipitur: nisi ab etͣna implicatio¬
ne cessetur: recte nunc uerbi abs¬
conditi. & dtumi susuirrii tempus
exprimitur cũ dr̃. In horrore uisio¬
nis nocturnȩ: quando solet sopor
occupare homines. Quia nimirum
mens nr̃a nullomͦ ad utm intimȩ
contemplationis rapitur: nisi studi¬
ose prtus a terrenoꝵ desiderioꝵ tu¬
multu sopiatur. Sed humanus am¬
mus quadã sue contemplationis ma¬
china subleuatus: quo suꝑ se altiora
confpicit. eo in semetipso terribiluts¬
contremiscit. Unde & apte subditur.¬

Expanded text:
virtutibus intenta, vigilans dormit. virtutibus intenta, vigilans dormit. Neque enim ad contemplanda interna perducitur, nisi ab his quae exterius implicant studiose subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dixit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se prodicit: Vacate, et videte, quoniam ego sum Deus . Quia igitur nequaquam notitia interna conspicitur, nisi ab externa implicatione cessetur, recte nunc verbi absconditi et divini susurrii tempus exprimitur, cum dicitur: in horrore visionis nocturnae, quando solet sopor occupare homines, quia nimirum mens nostra nullo modo ad vim intimae contemplationis rapitur, nisi studiose prius a terrenorum desideriorum tumultu sopiatur. Sed humanus animus quadam suae contemplationis machina sublevatus, quo super se altiora conspicit, eo in semetipso terribiliuscit. Unde et apte subditur
Abbreviated transcription (Latin):
stib incerta contemplatione caligamꝰ.
Sed quãuis extremũ de illo aliquiã
mens conceperit. in consideratione
tamen eiꝰ magnitudinis inhorres¬
cit: & eo magis metuit. quia ipsis
contemplationis eiꝰ uestigus. se im¬
parẽ sentit: atq ad se relapsa eum
artius diligit. cuius mirã dulcedmẽ
ferre non ualens. uix hanc subincer¬
ta tusione gustauit. Sed quia ad
huius subleuationis culmen mini¬
me ꝑtingitur. nisi prius desideri¬
oꝵ carnaltũ importune ꝑstrepens
turba reprimatur: recte subiungit᷑.¬

Expanded text:
sub incerta contemplatione caligamus. sub incerta contemplatione caligamus. Sed quamvis extremum de illo aliquid mens conceperit, in consideratione tamen ejus magnitudinis inhorrescit, et magis metuit, quia ipsis contemplationis ejus vestigiis se imparem sentit, atque ad se relapsa, eum arctius diligit, cujus miram dulcedinem ferre non valens, vix hanc sub incerta visione gustavit. Sed quia ad hujus sublevationis culmen minime pertingitur, nisi prius desideriorum carnalium importune perstrepens turba reprimatur, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
Fror nocturne uisionis est: pauor
occultȩ contemplationis. Humana
et eñi mens quo altius eleuata que
sint etͣna considerat. eo de factis
temporalib grauius tremefacta
formidat: quia tanto se uerius¬
ream ceruit. quanto se ab illo lu¬
mine discrepasse. qđ suꝑ se inter¬
mieat conspicit. Sicq. fit: ut illu¬
minata plus metuat. quia magis
aspicit aueritatis regula quantũ
discordat: eamq graui formidi¬
ne suus ipse ꝓuectiis quatiat. que
prius quasi securius nil uidebat.
quãuis quantalibet uirtute ꝓfece¬
rit. non iam manifestũ aliquid de
etͣnitate comphendit: sed adhuc
conspicit. Unde & hec eadem noctur¬
na uisio dr̃. In nocte quippe sicut
& suꝑius diximus. dubie: in die
autẽ constanter uidemtis. Quia gͥ
ad contemplandũ int᷑mi solis radiuͣ
nubes sese nr̃ȩ corruptionis int᷑se¬
rit: nec ad infirmos mentis nr̃e ocu¬
los illud sicut est incõmutabile lum̃
erumpit: adhuc am̃ quasi in noctur¬
na uisione cernimus. cũ ꝓculdubio

Expanded text:
ror nocturnae visionis, est pavor occultae contemplationis. Humana etenim mens quo altius elevata, quae sint aeterna considerat, eo de factis temporalibus gravius tremefacta formidat; quia tanto se ream verius cernit, quanto se ab illo lumine discrepasse quod super se intermicat conspicit; sicque fit ut illuminata plus metuat, quia magis aspicit a veritatis regula per quanta discordat; eamque gravi formidine suus ipse profectus quatit, quae prius quasi securius nihil videbat. Quamvis quantalibet virtute profecerit, non jam manifestum aliquid de aeternitate comprehendit, sed adhuc conspicit. Unde et haec eadem, nocturna visio dicitur. In nocte quippe, sicut et superius diximus, dubie; in die autem constanter videmus. Quia igitur ad contemplandum interni solis radium, nubes sese nostrae corruptionis interserit, nec ad infirmos nostrae mentis oculos illud, sicut est, incommutabile lumen erumpit; adhuc Deum quasi in nocturna visione cernimus, cum procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑceptione ueritatis dicuntur. a
recte sentientib ꝓferri ueraciter
quedã & sublimia loquuntur: non
quo hec diuinitus ipsi ꝑcipiunt. s
qͦ ex scȩ eccłȩ contentione didicert᷑.
Neq hec ad ꝑfectũ conscientiȩ. sed ad
scientiȩ ostentationẽ trabunt. Unde
fit plerũq ut alta sciendo dicant.
sed uidendo que dicunt nesciant.
Siue igitur ex hereticoꝵ specie. uide¬
licet non uitam scientiȩ. sed uerba
tenentiũ. seu certe ex ꝑsona amicoꝵ
beati iob qui de cognitione ueritatis
potuerunt ꝓculdubio ꝑctpiendo
experiri. qđ studuerunt docendo
eloqui: hec eadem quȩ transcurri¬
mus subtilius dicta disseramus: ut
dũ sollicite eliphar sermo discutit᷑.
quantȩ scientiȩ fuerit demonstret᷑.
quãuis in eadem scientia hunrilita¬
tem ñ tenuit: qui cõmune bonũ
sibi specialiter arrogauit. Ait namq:¬

Expanded text:
de perceptione veritatis dicuntur, a de perceptione veritatis dicuntur, a recte sentientibus proferri veraciter quaedam et sublimia loquuntur, non quod haec divinitus ipsi percipiunt, sed quod ex sanctae Ecclesiae contentione didicerunt; neque haec ad profectum conscientiae, sed ad scientiae ostentationem trahunt. Unde fit plerumque ut alta sciendo dicant, sed vivendo quae dicunt nesciant. Sive igitur ex haereticorum specie, videlicet non vitam scientiae, sed verba tenentium, seu certe ex persona amicorum beati Job, qui de cognitione veritatis potuerunt procul dubio percipiendo experiri, quod studuerunt docendo eloqui, haec eadem quae transcurrimus, subtilius dicta disseramus; ut dum sollicite Eliphaz sermo discutitur, quantae scientiae fuerit, demonstretur; quamvis in eadem scientia humilitatem non tenuit, qui commune bonum sibi specialiter arrogavit. Ait namq
Abbreviated transcription (Latin):
uultũ. Ut incõprehensibilia se cog¬
nouisse indicent: non stetisse sed
transisse coram se sp̃m narrant. &
uultlĩ se uidisse in cognitũ simulant.
ut esse se ei cognitos qui ab humana
mente cognosci non ualet. osten¬
dant. Ubi acdhuc subait᷑. Imago corã¬
audiui. Sepe heretici am̃ sibi ima¬
ginaliter singunt. quẽ intueri
spͣualiter nequeunt: etusq uocem
quasi aure lenis audire se phibent:
quia ad secreta illuis cognoscenda.
quasi eẽ se ceteris familiariores
gauaent. Non eñi ea docent quȩ as
publice loquitur: sed quȩ eoꝵ auri
quasi latenter aspirantur:. Hec gͥ
diximus: ut quid sub hereticoꝵ spẽ
in eliphar sermonib sentiendũ sit.
intimemts. Sed quia. amici beati
iob tanti uiri amici si cenͣt. nisi ma
C nifeste aliquiã ex teritate didieis¬
sent: qui quãuis in sententus cor¬
reptionis errant. in ueritatis tar᷑
cognitione non titubant: hȩc eadẽ
paulo suꝑius uerba replicemus: ut
stbtilitis discernamus quomͦ ea quȩ

Expanded text:
Ut incomprehensibilia se cognovisse indicent, non stetisse, sed transisse coram se spiritum narrant; et vultum se vidisse incognitum simulant, ut esse se ei cognitos qui ab humana mente cognosci non valet ostendant. Ubi adhuc subditur: CAmeis. - Saepe haeretici Deum sibi imaginaliter fingunt, quem intueri spiritaliter nequeunt, ejusque vocem quasi aurae levis audire se perhibent, qui ad secreta illius cognoscenda quasi esse se famigaudent. Non enim ea docent quae Deus publice loquitur, sed quae eorum auri quasi latenter aspirantur. Haec igitur diximus, ut quid sub haereticorum specie in Eliphaz sermonibus sentiendum sit intimenius. Sed qui amici beati Job tanti virnifeste aliquid ex veritate didicissent, quia quamvis in sententiis correptionis errant, in veritatis tamen cognitione non in toto titubant: haec eadem paulo superius verba replicemus, ut subtilius discernamus quomodo ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
ille ftir est & latro. Uenas itaq diui¬
ni susurrii furtiue suscipit: qui
ad ꝑcipiendam uirtutis ciꝰ notitiam
deserto publice p̃dicationis ostio.
praue intelligentiȩ rimas querit.
Q uia uͦ fur & latro qui intrat aliun¬
de: & tenebras diligit. & claritatem
luminis ꝑhorrescit: recte subiungit᷑.¬

Expanded text:
ille fur est et latro . Venas itaque diviille fur est et latro . Venas itaque divini susurrii furtive suscipit, qui ad percipiendam virtutis ejus notitiam, deserto publicae praedicationis ostio, pravae intelligentiae rimas quaerit. Quia vero fur et latro, qui intrat aliunde, et tenebras diligit, et claritatem luminis perhorrescit, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbũ absconditũ heretici audire
se simulant: ut auditoꝵ mentibus
quandam pͣ̃dicationis suę reueren¬
tiam obducant. Unde & latenter
p̃dicant: quatinus eoꝵ pͣdicatio
tanto scã. quanto & occulta uide¬
atur. Cõmunẽ autẽ scientiã hab̃e
refugiunt. ne cęteris equales esti¬
mentur: & quedã noua semꝑ exqui¬
runt: quȩ dum alii nesciunt. apud
imꝑitoꝵ mentes ipsi de scientie
simgularitate głantur. Quã ut
diximus occultam insinuant: quia
scilicet ut mirã ostendere ualeant:
hanc se latenter ꝑcepisse confirmant.
Unde apud salomonẽ hereticoꝵ speciẽ
mulier tenens dicit. Aquȩ furaitie
dulciores sunt: & panis absconditus
suauior. Unde hic quoq subditur.
Et quasi furtiue suscepit auris mea
uenas susurrii eiꝰ. Furaue susurrii
uenas ꝑcipiunt: quia socialis scientiȩ
gram deserentes. ad hanc nequaꝗͣ.
ꝑ ostium ingrediuntur. dño attestan¬
te qui ait. Qui non intrat ꝑ ostium
in ouile outũ. sed ascenait aliunde:

Expanded text:
erbum absconditum haeretici audire se simulant, ut auditorum mentibus quamdam praedicationis suae reverentiam obducant. Unde et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, quanto et occulta videatur. Communem autem scientiam habere refugiunt, ne caeteris aequales aestimentur; et quaedam nova semper exquirunt, quae dum alii nesciunt, apud imperitorum 159 mentes ipsi de scientiae singularitate gloriantur. Quam, ut diximus, occultam insinuant, quia scilicet ut miram ostendere valeant, hanc se latenter percepisse confirmant. Unde apud Salomonem haereticorum speciem mulier tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Unde hic quoque subditur: Et quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Furtive susurrii venas percipiunt, quia socialis scientiae gratiam deserentes, ad hanc nequaquam per ostium ingrediuntur, Domino attestante, qui ait: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde,
Abbreviated transcription (Latin):
te dõ ab exteriorib aliquid intror¬
sus trahetur: quando fõras mala
nr̃a conspicit. & intus iudictũ dis.¬
ponit. Et rursũ quasi flante dõ ab
interiorib spͣs extrorsus emittit᷑:
quando ab interno concepti con¬
silii. exterius iudiciũ dampnationiꝰ
infertur. Bene itaq drͣ. qđ qui dolo¬
res seminant. flante dõ ꝑeunt: qͥa
unde foris ꝑuersa faciunt. inde
ab intimis recte feriunt᷑. Uel certe
cũ flare as dr̃. quia & statim ira eiꝰ
sp̃s subinfertur. appellatione flatꝰ
allius potest ipsa eꝰ animaduersio
designari. Nos quippe cũ irascim᷑:
flatu furoris inflamur. Ut gͦ uin¬
dictam cogitans dñs demonstret᷑.
flare irascendo dr̃: ñ quo ipse in na¬
tura sua mutabilitatis uicissitudinẽ
recipit: sed quo post longam patien¬
tiam quandoq uindictam peccato¬
ris exequitur. is qui in semetipso
tranquillus est pereuntib turbu¬
lentus uidetur. Mens quippe re¬

Expanded text:
te Deo, ab exterioribus aliquid introrte Deo, ab exterioribus aliquid introrsus trahitur, quando foras mala nostra conspicit, et intus judicium disponit. Et rursum, quasi flante Deo, ab interioribus spiritus extrorsus emittitur, quando ab interno conceptu consilii, exterius judicium damnationis infertur. Bene itaque dicitur quod qui dolores seminant, flante Deo pereunt; quia unde foris perversa faciunt, inde ab intimis recte feriuntur. Vel certe cum flare Deus dicitur, quia et statim irae ejus spiritus subinfertur, appellatione flatus illius potest ipsa ejus animadversio designari. Nos quippe cum irascimur, flatu furoris inflammamur. Ut ergo vindictam cogitans Dominus demonstretur, flare irascendo dicitur; non quo ipse in natura sua mutabilitatis vicissitudinem recipiat, sed quo post longam patientiam, quando vindictam peccatoris exsequitur, is qui in semetipso tranquillus est, pereuntibus turbulentus videtur. Mens quippe re
Abbreviated transcription (Latin):
tio nͨ erit. Quȩ hoc fortasse modo
intelligi rectius potest: qmͣ nec
in nocens perit. nec rectus deletur:
quia & si carne hic atteritur. in
conspectui eterni uidicis uera salute
reparatur. Et qui seminant dolores
& metunt. flante aõ pereunt: quia
quanto hic altius ꝑuerse agendo ꝓ¬
ficiunt. tanto durius subsequenti
dapͣnatione feruint᷑. Sed cũ eidẽ
sententiȩ pͣmittitur recordare: ui¬
delicet patet. quia transacta res ad
memoriã reducitur. non autẽ futu¬
ra nuntiatur. Tunc gͦ eliphaz ueriꝰ
diceret: si hec de iniquis generalit᷑
fieri extrema animaduersione cre¬
urget quo subtilius discernatur.
Nos quippe cũ flamus. aerẽ ab exte¬
riorib introrsus trahimus: & in¬
trorsus tractũ. hunc exterius red¬
dimus. Flare gͦ ds in uindicte retri¬
butione dr̃: quia ab exterioribus
causis introrflis udicii consilium
concipit. & ab interno consilio ex¬
trorsus sententiã emittit. Quasi flan¬

Expanded text:
tio non erit. Quae hoc fortasse modo tio non erit. Quae hoc fortasse modo intelligi rectius potest, quoniam nec innocens perit, nec rectus deletur; quia etsi carne hic atteritur, in conspectu aeterni judicis vera salute reparatur. Et qui seminant dolores et metunt, flante Deo pereunt; quia quanto hic altius perverse agendo proficiunt, tanto durius subsequenti damnatione feriuntur. Sed cum eidem sententiae praemittitur, Recordare, videlicet patet quia transacta res ad mentem reducitur, non autem futura nuntiatur. Tunc ergo Eliphaz verius diceret, si haec de iniquis generaliter fieri extrema animadversione creurget ut subtilius discernatur. Nos quippe cum flamus, aerem ab exterioribus introrsus trahimus, et introrsus tractum hunc exterius reddimus. Flare ergo Deus in vindictae retributione dicitur, quia ab exterioribus causis introrsus judicii consilium concipit, et ab interno consilio extrorsus sententiam emittit. Quasi flan
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ hominib nͥ flagellabuntur.
hinc hieremias ait. Quarȩ uiȩ im¬
pioꝵ ꝓsꝑantur: Quia eñi sicut
scriptũ est. dñs patiens redditor est:
sepe diu tolerat. quos in ꝑpetuũ
dampnat. Nonnun quã uͦ concite
ꝑctitit: quia pusillanimitati in no¬
centiũ consolando concurrit. Ali
quos patitur: ut iustoꝵ mundius
uita purgetur. Aliquando uero
in iustos celeriter trucidat. eoꝵq.
interitu in nocentiũ corda confir¬
mat. Si enĩ nunc om̃s male agen¬
tes ꝑcuteret: extremũ iam iudiciũ
quib exhiberet : Si autẽ nullũ
omĩno ꝑcuteret: quis dm̃ res hu¬
manas curare credidisset : Non¬
nunquã gͦ iniquos ferit. ut osten¬
dat quia multa mala non deserit:
nonnunquã uͦ iniquos diu tolerat.
ut considerantib insinuet. ad qđ
fine p̾sentis scłi. de cunctis genera¬
liter dr̃ ex magna parte ꝓculdubio
ueritatis uirtute uacuatur. Sed
tunc uera erit: cũ iniquitatis dila¬

Expanded text:
et cum hominibus non flagellabuntur . et cum hominibus non flagellabuntur . Hinc Jeremias ait: Quare via impiorum prosperatur . Quia enim, sicut scriptum est, Dominus patiens redditor est , saepe diu tolerat quos in perpetuum damnat; nonnunquam vero concite percutit, qui pusillanimitati innocentium consolando concurrit. Aliqquos patitur, ut justorum mundius vita purgetur. Aliquando vero injustos celeriter trucidat, eorumque interitu innocentium corda confirmat. Si enim nunc omnes male agentes percuteret, extremum jam judicium quibus exhiberet? Si autem nullum omnino percuteret, quis Deum res humanas curare credidisset? Nonnunquam ergo 155 iniquos ferit, ut ostendat quia inulta mala non deserit. Nonnunquam vero iniquos diu tolerat, ut considerantibus insinuet, ad quofine praesentis saeculi de cunctis generaliter dicitur, ex magna parte procul dubio veritatis virtute evacuatur. Sed tunc vera erit, cum jam iniquitatis dila
Abbreviated transcription (Latin):
fraudulenta dicere. Dolores autẽ
metere est: dicendo pͣualere. Uel
certe dolores seminant: qui ꝑuersa
ꝑagunt. Dolores metunt : cũ de eadẽ
dõ ꝑeunt. & irȩ cius sp̃u consũmun.¬
tur: hoc loco doloris messio ñ iam
pena. sed adhuc ꝑfectio iniquitatis
ostenditur: quia ex diuinȩ irȩ spu
eiusdem messionis pena subrogat᷑.
Seminant gͦ hic dolores & metunt:
quia iniqua sunt quȩ faciunt. &¬
in ipsa iniquitate ꝓsꝑantur. sicut
de in iquo ꝑ psalmistam dr̃. Polluunt᷑
uiȩ eiꝰ in om̃i tempore: auferunt᷑
iudicia tua a facie eiꝰ: om̃iũ inimi¬
coꝵ suoꝵ dnabitur. De quo paulo
post subditur. Sub lingua eiꝰ labor
& dolor. Dolores itaq seminat: cũ
ꝑuersa agit. Dolores metit: cũ ex
eisdem ꝑuersitatib temporaliter
excrescit. Quom gͦ flante dõ pere¬
unt. qui plerũq du hic subsistere
& tustis felicius ꝑmituntur: Hinc
namq de illis iterũ ꝑ psalmistam
dr᷑. In laborib hominũ non sunt:

Expanded text:
fraudulenta dicere; dolores autem metere, est dicendo praevalere. Vel certe dolores seminant, qui perversa agunt; dolores metunt, cum de eadem Deo pereunt, et irae ejus spiritu consumuntur, hoc loco doloris messio, non jam poena, sed adhuc perfectio iniquitatis ostenditur, quia ex divinae irae spiritu, ejusdem messionis poena subrogatur. Seminant ergo hic dolores et metunt, quia iniqua sunt quae faciunt, et in ipsa iniquitate prosperantur; sicut de iniquo per Psalmistam dicitur: Polluuntur viae ejus in omni tempore; auferuntur judicia tua a facie ejus, omnium inimicorum suorum dominabitur . De quo paulo post subditur: Sub lingua ejus labor et dolor . Dolores itaque seminat, cum perversa agit; dolores metit, cum ex eisdem perversitatibus temporaliter excrescit. Quomodo ergo flante Deo pereunt, qui plerumque diu hic subsistere, et justis felicius, permittuntur? Hinc namque de illis iterum per Psalmistam dicitur: In laboribus hominum non sunt,