comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
‸ contra unius cuiusq limen. stra¬
tumq ligno ꝑ girum in circui¬
tu. Terrã autẽ usq ad fenestras.
et fenestrȩ clausȩ: suꝑ ostia. et usq¬
⁊ ad domũ interiorem et formse¬
cus ꝑ omnẽ parietem in circui¬
tu intrinsecus. et formsectis ad
mensurã. Et fabrefacta cherubim.
et palmȩ : et palma int̾ cherub
et cherub. Duasq facies habebat
‸cherub E aciem hominis uxta¬
‸ palmã ex hac parte : et faciem le¬
onis uixta palmã ex alia parte ex-¬
pressam ꝑ omnẽ domũ in cireui¬
tu. De tr̃a usq ad suꝑiora porte :¬
‸cherubim et palme celatȩ erant.
in pariete templi. Limeri qua¬
drangulum. Et facies scũarii: aspe¬
ctus contra aspectum altaris lig¬
nei. Trium cubitoꝵ altitudo eius:¬
et longitudo eius duoꝵ cubitorũ.
& anguli eius. et longitudo eius.
et parietes cius: lignẽi.lxx. Et
m̃sus ẽ contra dom̃ũ longitudinẽ
cubitoꝵ centum. et reliqua. et se¬

Expanded text:
, contra uniuscujusque limen, stra, contra uniuscujusque limen, stratumque ligno per gyrum in circuitu: terra autem usque ad fenestras, et fenestrae clausae super ostia. Et usque ad domum interiorem, et forinsecus per omnem parietem in circuitu intrinsecus, et forinsecus, ad mensuram. Et fabrefacta cherubim et palmae: et palma inter cherub et cherub. duasque facies habebat cherub. Faciem hominis juxta palmam ex hac parte, et faciem leonis juxta palmam ex alia parte, expressam per omnem domum in circuitu. De terra usque ad superiora portae cherubim et palmae caelatae erant in pariete templi. Limen quadrangulum, et facies Sanctuarii, aspectus contra aspectum altaris lignei trium cubitorum altitudo et longitudo eius duo cubitorum et anguli eius et longitudo eius et parietes eimensus est ÷ contra  domum longitudinem cubitorum centum: et reliqua et se
Abbreviated transcription (Latin):
mũ septem decadarum sabbatum
consequamur: ut sit nobis ȩt̃na
requies. et ꝑ quinq cubitoꝵ lati¬
tudinẽ. ueniamꝰ ad longitudinem
nonaginta cubitoꝵ. In qua ętate de
repromissione filium fara genera¬
uit: quȩ nonagnita annorũ id no¬
uem decadarum peperit isaac: iun¬
cta abraham centenario. id ÷ decẽ
decadarum haberiti misteriũ. Qui
numerus quid significet : sequens
scriptura monstrabit. Et men¬
sus ẽ. domꝰ longitudinẽ centum eu¬
bitoꝵ: et quod separatum erat ȩdi¬
ficium. et parietes eius. longitudi¬
nis centũ cubitoꝵ. Latitudo autẽ
ante faciem domꝰ et eius qđ erat
separatum contra orientem : cen¬
‸tum cubitoꝵ. Et m̃sus ẽ. longitu¬
⁊ dinẽ edificii contra faciem eius.
quod erat separatum ad dorsum.
hȩctheta id ÷ eminentia. sex utraq
‸parte : centum cubitorũ. Q tem¬
‸plum interius et uestibula atrii.
limina et fenestras obliquas: hȩe¬
thetas in cireuitu ꝑ tres partes¬

Expanded text:
mum septem decadarum sabbatum mum septem decadarum sabbatum consequamur, ut sit nobis aeterna requies: et per quinque cubitorum latitudinem veniamus ad longitudinem nonaginta cubitorum, in qua aetate de repromissione filium Sara generavit, quae nonaginta annorum, id est novem decadarum, peperit Isaac, juncta Abraham centenario, id est, decem decadarum habenti mysterium . Qui numerus quid significet, sequens Scriptura monstrabit. « Et mensus est domus longitudinem centum cubitorum, et quod separatum erat aedificium et parietes ejus longitudinis centum cubitorum. Latitudo autem ante faciem domus et ejus quod erat separatum contra orientem centum cubitorum. Et mensus est longitudinem aedificii contra faciem ejus, quod erat separatum ad dorsum, hecthecas id est eminentia ex utraque parte centum cubitorum, et templum interius et vestibula atrii, limina, et fenestras obliquas, hethetas in circuitu per tres partes
Abbreviated transcription (Latin):
uel p̃sentia mala uitare cupientes.
uel agentes grãs. pro p̃teritis. Quã¬
diu eñim in tab̾naculo corporis
huius sumus : ingemiscimꝰ. dicimꝰq
Miser ego homõ: quis me libera¬
bit de corpore mortis huius : Et
ad uiam australem erat ostium
et ipsum uixta hebraicum habens
ti ꝑ circuitum. Post frigus enim
aquilonis. ad australem transimꝰ
calorem : et tam̃ rursum orationis
quęrimus locum in aquilonis os¬
tio. ut cuadamꝰ pericula in austra¬
li: ut agamꝰ grãs pro p̃teritis : et
sit nobĩs uictorie secura possessio.
Quinq aut̃ cubiti. et in hoc loco
diuinos indicant sensus : ꝑ quos de
t̃renis ad altiora conscendimꝰ. Et
ȩdificium inquit quod erat separa-¬
tum. uersumq ad uram respicien-¬
tem ad mare. latitudinis septua¬
ginta cubitoꝵ: ut post labores et
pericula. et scłi istius fluctus atq
naufragia. et annos septuaginta
de quib ieremias scribit. et dani¬
el et zacharias. uerum et legiti-¬

Expanded text:
vel praesentia mala vitare cupientes, vel praesentia mala vitare cupientes, vel agentes gratias pro praeteritis. Quamdiu enim in tabernaculo corporis hujus sumus, ingemiscimus, dicimusque: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Sed et ad viam Australem erat ostium, et ipsum juxta Hebraicum habens  cubitis per circuitum. Post frigus enim Aquilonis ad Australem transimus calorem, et tamen rursum orationis quaerimus locum, in Aquilonis ostio, ut evadamus pericula: in Australi, ut agamus gratias pro praeteritis, et sit nobis victoriae secura possessio. Quinque autem cubiti, et in hoc loco divinos indicant sensus, per quos de terrenis ad altiora conscendimus. Et aedificium, inquit, quod erat separatum versumque ad viam respicientem ad mare, latitudinis septuaginta cubitorum: ut postpericula, et saeculi istius fluctus atque naufragia, et annos septuaginta, de quibus Jeremias scribit, et Daniel, et Zacharias , verum et legiti
Abbreviated transcription (Latin):
et int̃ gazofilacia quȩ symina¬
chus ȩxedras uocat. latitudinem cu¬
bitoꝵ iugnti. ꝑ circuitum domus.
Quib numeris ostenditur. qđ de
mundo hoc et de t̾renis sensib. et
de duali duarum decadarum nume¬
ro qui refertur ad uiginti. ñ solum
in scã scõꝵ. sed et in cęnacula eorum
meream᷑ ascendere: et semꝑ hab̾e
in memoria. qđ ꝑ sex dies conditi¬
onis nr̃e. et ꝑ quinq sensus. et ꝑ
uiginti cubita latitudinis. ascenderi¬
mus ad cęnacłm templi: et t̾renã
humilitatẽ sensumq litterȩ relm¬
quentes. transierimꝰ ad sũmitatẽ
eccłiȩ: sp̃cq scĩ consortio gaudeamꝰ.
& ostium inquit lateris ad oratio¬
nem. contra uiam aquilonis: a quo
exardescunt mala suꝑ omnẽ ter¬
ram : et quem dñs abacturum se
a nob̾ pollicetur. dicens. Et eũ qui
ab aquilone ẽ: abigam a uob. Pul¬
chreq in ostio contra aquilonem. lo
mus sine cessatione. et dicamus cum
ieremia : ñ sileat pupilla ocłi mei :

Expanded text:
Et inter gazophylacia quae SymmaEt inter gazophylacia quae Symmachus exedras vocat latitudinem viginti cubitorum per circuitum domus. » Quibus numeris ostenditur, quod de mundo hoc et de terrenis sensibus, et de duali duarum decadarum numero, qui refertur ad viginti non solum in Sancta sanctorum, sed et in coenacula eorum mereamur ascendere, et semper habere in memoria, quod per sex dies conditionis nostrae, et per quinque sensus, et per viginti cubita latitudinis ascenderimus ad coenaculum templi, et terrenam humilitatem, sensumque litterae relinquentes, transierimus ade Sancti consortio gaudeamus. Et ostium, inquit, lateris ad orationem contra viam Aquilonis , a quo exardescunt mala super omnem terram, et quem Dominus abacturum se a nobis pollicetur, dicens: Et eum qui ab Aquilone est, abigam a vobis . Pulchreque in ostio contra Aquilonem locumus sine cessatione, et dicamus cum Jeremia: Non sileat pupilla oculi mei ,
Abbreviated transcription (Latin):
conscenderat. Apłs aut̃ petrus.
suꝑ quem dñs ȩccłiȩ fundameri¬
ta solidauit. transcerdit cȩnacłm:
et uenit ad tectum quod significan¬
tius grece doma dicitur. id ÷ tecti
solarium: et meognita prius scło.
ȩccłiȩ sacram̃ta cognouit. S alua¬
tor quoq generis humani. pascha
fecit in cenaculo: et magno latoq
cȩnaculo atq omĩ sorde purgato
stratoq et ad sp̃uale conuiuium
p̃parato: ubi mysterium corporis et
sanguiis sui tradidit discipłis : et
ȩtnam nobis agni ĩmaculati. reli¬
quit festutatem. Quodq addidit.
et de mediis ad tristega id ÷ tercia
cȩnacula. et trahel: uidet᷑ michi
obelo p̃notandum. Quid enim ne¬
cesse ẽ. dubia et ñ scripta dissere¬
re: cum in ea quę hebreoꝵ tenen¬
tur libris. debeamꝰ incumbere: Se¬
quitur. Et uidi in domo altitudi¬
nem ꝑ circuitum. fundata latera
ad mensurã calami. sex cubitorũ
spacio: et latitudinem ꝑ parietem
lateris formsccus. quinq cubitoꝵ

Expanded text:
enderat . Apostolus autem Petrus, super quem Dominus Ecclesiae fundamenta solidavit, transcendit coenaculum, et venit ad tectum, quod significantius Graece δῶμα dicitur, id est, tecti solarium: et incognita prius saeculo Ecclesiae sacramenta cognovit. Salvator quoque generis humani pascha fecit in coenaculo, et magno latoque coenaculo, atque omni sorde purgato stratoque, et ad spirituale convivium praeparato, ubi mysterium corporis et sanguinis suis tradidit discipulis, et aeternam nobis agni immaculati reliquit festivitatem. Quodque addidit: Et de mediis ad tristega, id est, tertia coenacula et Thrael, videtur mihi obelo praenotandum. Quid enim necesse est dubia, et non scripta disserere: cum in ea quae Hebraeorum tenentur libris debeamus incumbere? Sequitur: « Et vidi in domo altitudinem per circuitum fundata 499 latera ad mensuram calami, sex cubitorum splateris forinsecus quinque cubitorum.
Abbreviated transcription (Latin):
introitu uirtutũ positus. tres et tres
thalamos fuerit ingressus. frontemq
et uestibulum. ac mensurã portȩ pri¬
oris agnouerit: ad ea ꝑueniat. illaq
conspiciat: quȩ et in porta orientali
plenissime suscepturus ẽ. Porro qđ
sequitur. et septem graduum erat

Expanded text:
introitu virtutum positus, tres et tres introitu virtutum positus, tres et tres thalamos fuerit ingressus, frontemque et vestibulum mensurae portae prioris agnoverit, ad ea parveniat, illaque 482 conspiciat, quae et in porta Orientali plenissime suscepturus est. Porro quod sequ
Abbreviated transcription (Latin):
et uestibulum scđm m̃suram portȩ
prioris: orientalem portam signi¬
ficat: quȩ prior ñ ordine. sed meri¬
to nuncupatur. Et habebat inquit
quinquaginta cubitos in longitu¬
die. et uiginti quinq in latitudi¬
ne: ut in quinquaginta post sep¬
tem ebdomadas. ȩterna requies de¬
monstretur. tendens ꝑ diem resur-¬
rectionis ad regna cęlorũ. in quib
uera requies ẽ: in uiginti quinq
aut̃ de quo numero ante ram dixi-¬
mus: quinq sensus ꝑ quinq ordi¬
nes. quadranguli mensura seruet᷑.
Quoꝵ alterum longitudini. alterũ
latitudini coaptatur: ut in longi¬
tudine. requies et delectatio sacra¬
tioris scientię: in latitudine p̃sen¬
tium quȩ ad sensus ꝑtinet ratio de¬
monstretur. Quodq infertur. et fe¬
nestrȩ eitis et uestibula et sculptu¬
rȩ. siue ut septuaginta ad didere.
palmȩ erant uixta m̃suram portę
quȩ respiciebat ad orientem: hoc
subtilit̃ indicatur. qđ quicũq in

Expanded text:
et vestibulum secundum mensuram portae et vestibulum secundum mensuram portae prioris, Orientalem portam significat, quae prior non ordine, sed merito nuncupatur. Et habebat, inquit, quinquaginta cubitos in longitudine, et viginti quinque in latitudine; ut in quinquaginta post septem hebdomadas aeterna requies demonstretur: tendens per diem resurrectionis ad regna coelorum, in quibus vera requies est. In viginti quinque autem, de quo numero ante jam diximus, quinque sensuum per quinque ordines quadranguli mensura servetur, quorum alterum longitudini, alterum latitudini coaptatur; ut in longitudine requies, et delectatio sacratioris scientiae: in latitudine praesentium quae ad sensus pertinet, ratio demonstretur. Quodque infertur: Et fenestrae ejus, et vestibula, et sculpturae, sive ut Septuaginta addidere, palmae erant juxta mensuram portae quae respiciebat ad Orientem, hoc subtiliter indicatur, quod quicumque in
Abbreviated transcription (Latin):
sũmitatẽ centenarii ꝑ uenire: de.¬
inde introduci ad australem plagã.
et aquilonis frigus expellere: tunc
ad ꝑfectam uenire uirtutẽ. id ÷ ad
portam orientalem: in qua oritur
sol iusticiȩ. et ꝑ quam solus ingre.¬
ditur pontifex. & hoc obseruandũ:
quod cum quattuor plagȩ sint. de
occidentali porta taceatur. de qua
in principio sexagesimi septimi
psalmi scriptum ẽ. iter facite ei
men eius: ut postqͣm nob̾ p̃paran¬
tib iter dño. et illud implentib
qđ iohes baptista clamat in here¬
mo. parate uram dño. rectas facite
semitas eius: possimus audire quod
in extrema parte eiꝰdem psalmi dici¬
tur : cantate deo psallite dño. qui
ascendit suꝑ cȩlum cęli ad orientẽ.
Quod aut̃ dicuntur thalami. tres
hinc et tres inde: hoc docet. quod
tam littera qͣm sp̃c et utraq intel¬
ligentia et hiftoriȩ et tropologiȩ.
ad trmitatis sacram̃ta ꝑtineat. Ii¬
ludq quod additur. et frontẽ eius

Expanded text:
summitatem centenarii pervenire. Desummitatem centenarii pervenire. Deinde introduci ad australem plagam, et aquilonis frigus expellere. Tunc ad perfectam venire virtutem, id est, ad portam orientalem, in qua oritur sol justitiae, et per quam solus ingreditur pontifex. Et hoc observandum quod cum quatuor plagae sint, de occidentali porta taceatur: de qua in principio sexagesimi septimi psalmi scriptum est: « Iter facite ei men ejus ; ut postquam nobis praeparantibus iter Domino, et illud implentibus quod Joannes Baptista clamat in eremo: Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus , possimus audire quod in extrema parte ejusdem psalmi dicitur: Cantate Deo, psallite Domino, qui ascendit super coelum coeli ad Orientem . Quod autem dicuntur thalami tres hinc, et tres inde, hoc docet, quod tam littera quam spiritus, et utraque intelligentia, et historiae et tropologiae, ad Trinitatis sacramenta pertineant. Illudque quod dicitur: Et frontem ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ uir cuiuis funiculus in manu
erat. portam quoq aquilonis atrii
exterioris: siue introduxit propħam
ꝑ portam aquilonis. ad atrium exte¬
rius. In quo considerandũ. quod pri¬
mũ introducatur ꝑ portã aquilonis.
scđo ꝑ portam atrii: tercio ꝑ portã
orientalem. Ab aquilone enim exar¬
descunt mala: suꝑ habitatores t̾rȩ.
Pulchreq qui habitator trȩ ẽ. et ñ
aduena atq peregrinus. patet racu¬
lis eius qui uenit ab aquilone. cuius
ignita sunt iacula : quȩ uixta apłm
scuto fidei restringunt᷑. & ad aqui-¬
lonem exteriꝰ atrium nominatur:
ad meridiem uero hoc ẽ ad austrũ.
ñ exterius sed interius. Dicit enim
scriptura. Et introduxit me ad atri-¬
um interiꝰ. ad portam australem:
quod et in orientali atrio. scriptum
similit̃ inuenit᷑. Primus enim ad
uirtutẽ ingressus ẽ. aquilonẽ cal-¬
care pedib. et ꝑ quinqua genariũ
et inginti et quinq numerũ. ad

Expanded text:
autem vir cujus funiculus in manu autem vir cujus funiculus in manu erat, portam quoque Aquilonis atrii exterioris, sive introduxit prophetam per portam Aquilonis ad atrium exterius. In quo considerandum, quod primum introducatur per portam Aquilonis; secundo, per portam Austri; tertio, per portam orientalem. Ab aquilone enim exardescunt mala super habitatores terrae. Pulchreque qui habitator terrae est, et non advena et peregrinus, patet jaculis ejus qui venit ab aquilone, cujus ignita sunt jacula, quae juxta Apostolum scuto fidei restinguuntur, et ad aquilonem exterius atrium nominatur: ad meridiem vero, hoc est ad austrum, non exterius sed interius. Dicit enim Scriptura: « Et introduxit me ad atrium interius, ad portam australem; » quod et in orientali atrio scriptum similiter invenitur. Primus enim ad virtutem ingressus est, aquilonem calcare pedibus, et per quinquagenarium et vigesimum quintum numerum ad
Abbreviated transcription (Latin):
Lxx. Et introduxit me ad aquilo.¬
nem. et ecce porta respiciens atrium
exterius: et mensus ẽ eam in longi¬
tudine et in latitudine. & thee eiꝰ.
tres hinc et tres inde. Et elau et
ȩlamoth. et quod in hebraico ñ ha-¬
betur: et palmas eius: et factum ẽ.
scđm m̃suram porte quȩ respicit
orientem. quin quagnita cubitoꝵ:
longitudo et latitudo eius. uiginti
quinq cubitoꝵ. & fenestrȩ eius. et
ęlãmoth. et palmȩ eiusꝰ sicut in
porta quȩ respiciebat orientem:
et in gradib septem ascendebant¬
: ad eam. Et elãmoth intrinsecus et
porta atrii in terioris: respiciens ad
portam aquilonis. & quod in he¬
braico ñ habetur: sicut porta quȩ
respicit ad orientem. Et mensus ẽ
atrium. de porta usq ad portam:
centum cubitorũ. Quid signifi-¬
cent uerba hebraiea. thee. et elau.
et ȩlamoth: supra plenius diximꝰ.
Sed et in p̃sentiarum: collatione sui.
docebit nr̃a trans latio. Mensus ẽ.

Expanded text:
LXX: Et introduxit me ad AquiloLXX: Et introduxit me ad Aquilonem, et ecce porta respiciens atrium exterius. Et mensus est eam in longitudine, et in latitudine, et thee ejus tres hinc, et tres inde, et elau, et elamoth quod in Hebraico non habetur, et palma ejus: et factum est secundum mensuram portae, quOrientem: quinquaginta cubitorum longitudo ejus, et latitudo ejus viginti quinque cubitorum. Et fenestrae ejus, et elamoth et palmae ejus sicut in porta quae respiciebat Orientem; et in gradibus septem ascendebatur ad eam, et elamoth intrinsecus, et porta atrii interioris respiciens ad portam Aquilonis et quod in Hebraico non habetur, sicut porta quae respicit ad Orientem. Et mensus est atrium a porta usque ad portam centum cubitorum: » Quid significent verba Hebraica thee , et elau et elamoth , supra plenius diximus: sed et in praesentiarum collatione sui docebit nostra translatio. Mensus est
Abbreviated transcription (Latin):
erat in t̾ra. quod multas fruges fa-¬
ceret: et famẽ iudaici populi audi¬
endi sermonis dei. saturaret eo pa-¬
ne. qui de cȩlo descendit. Quomodo
aut̃ centum cubiti ñ solum ad por¬
tam orientalem fuerint: sed et ad
portam aquilonis : sequens testi¬
monium demonstrabit. Portã
quoq quȩ respiciebat uiam aquilo¬
Inis a trii exterioris. mensus ẽ. tam¬
I in longitudine quam in latitu.¬
I dine. et thalamos eius tres hinc
et tres inde. et frontem eiꝰ. et uesti¬
bulum eius : scđ̾m m̃sitram portȩ
prioris. quinquaginta cubitoꝵ
longitudinem eius: et latitudinem
uiginti quinq cubitoꝵ. F enestrȩ
aut̃ eius. et uestibulum et sculptu¬
rȩ : scđm m̃suram portȩ. quȩ respi¬
ciebat ad orientem. Et septem gra-¬
duum erat ascensus eius: et uestibu¬
Ilum ante eam. & porta atrii inte¬
Irioris: contra portam aquilonis et
orientalem. Et mensus ẽ. a porta
usq ad portam: centum cubitos.

Expanded text:
erat in terra, quod multas fruges faerat in terra, quod multas fruges faceret , et famem Judaici populi audiendi sermonis Dei, saturaret eo pane qui de coelo descendit . Quomodo autem centum cubiti non solum ad portam Orientalem fuerint, sed et ad portam Aquilonis, sequens testimonium demonstrabit. « Portam quoque, quae respiciebat viam Aquilonis atrii exterioris mensus est tam in longitudine quam in latitudine et thalamos eius tres hinc et tres inde et frontem eius et vestibulum eius secundum mensuram portae prioris quinquaginta cubitorum longitudinem eius et latitudinem viginti quinque cubitorum fenestrae autem eius et vestibulum et scalpturae secundum mensuram portae quae respiciebat ad orientem et septem graduum erat ascensus eius et vestibulum ante eam et porta atrii interioris contra portam aquilonis et orientalem et mensus est a porta usque ad portam cent
Abbreviated transcription (Latin):
apłs scribit : dextras dedert̃ michi
et barnabe. petrus et ioħes qui
uidebantur columnȩ cẽ. Et in alio
loco: columna et firmam̃tum ueri¬
tatis. & in ioħis apocalipsi legimus:
qui uicerit. facram eum columnã in
templo dei mei: et fortis ñ egredietur
amplius. Paum̃tum ergo quod erat
in fronte portarum de quo iam dyxi¬
mus. siue porticus post tergum por¬
tarum. quȩ habitatores thalamorum
ab imbrib defendebat: erat inferiꝰ.
Semꝑ enim quȩ inferiora sunt. in
altiorib collocantur : ut ad mistica
atq secreta et plena diuitiis sp̃ura¬
lib. ascensu et gradib ꝑuenire pos¬
simus. Plenusq numerus atq ꝑfe¬
ctuis in decem decadarum numero
ẽ : qui et sem̃tem isaac. centena fru¬
ge multiplicat. S ed qura m t̾ra erat.
et adhuc dicere poterat. aduena sũ
ego et peregrinꝰ. sicut omnes patres
mei: hordeum seuisse. et centesimã
frugem messuisse narratur. Necdũ
enim granum tritici mortuum fu¬

Expanded text:
apostolus scribit: Dexteras dederunt mihi apostolus scribit: Dexteras dederunt mihi et Barnabae, Petrus et Joannes qui videbantur columnae esse . Et in alio loco: Columna et firmamentum veritatis . Et in Joannis Apocalypsi legimus: Qui vicerit, faciam eum columnam in templo Dei mei, et foras non egredietur amplius . Pavimentum ergo quod erat in fronte portarum, de quo jam diximus, sive porticus post tergum portarum, quae habitatores thalamorum ab imbribus defendebant, erat inferius. Semper enim quae inferiora sunt in altioribus collocantur, ut ad mystica atque secreta, et plena divitiis spiritualibus, ascensu et gradibus pervenire possimus. Plenusque numerus atque perfectus in decem decadarum numero est, qui et sementem Isaac centena fruge multiplicat . Sed quia in terra erat, et adhuc dicere poterat: Advena ego sum, et peregrinus sicut omnes patres mei , hordeum sevisse, et centesimam frugem messuisse narratur. Necdum enim granum tritici mortuum fu
Abbreviated transcription (Latin):
rius nos ꝑducat numerus: qui fini¬
to septem ebdomadarũ sabbato. in
diem resurrectionis erumpit. Glato¬
filatia aut̃ appellantur. quȩ plena st̃
sp̃ñalib diuitiis : de quib scriptũ
ẽ Redemptio animȩ uiri: propriȩ
diuitiȩ. Suꝑ quib et paulus apłs
gratulatur discipłis suis: quod ple-¬
ni sint omĩ uerbo. et omĩ scientia.
Gaze aut̃. lingua ꝑsarum diuitiȩ
nuncupantur: uel certe thalami.
qui grece dicuntur pastoforia. osten¬
dunt sponsi aduentui cubicula p̃pa-¬
rata: quȩ fuere triginta numero.
ut ꝑfectam ctatem habitantiũ de¬
monstrarent. & pauim̃tum stratũ
erat lapide. ne luto et t̾ra et pulue¬
re peccatorũ. habitantiũ pollueren-¬
tur uestigra: sed ut suꝑ uiuos ince¬
derent lãpides. quib ȩdificat᷑ tem¬
plum dei: siue int̾ columnia erant
ante thalamoꝵ fores. qui impositũ
desuꝑ ȩdificium sustentarent. Iste
sunt columnȩ. de quib et paulus

Expanded text:
rius nos perducat numerus, qui finirius nos perducat numerus, qui finito septem hebdomadarum sabbato in diem resurrectionis erumpit. Gazophylacia autem appellantur, quae plena sunt spiritualibus divitiis, de quibus scriptum est: Redemptio animae viri, propriae divitiae . Super quibus et Paulus apostolus gratulatur 479 discipulis suis, quod pleni sint omni verbo et omni scientia . Gaza autem lingua Persarum divitiae nuncupantur. Vel certe thalami, qui Graece dicuntur παστοφόρια, ostendunt sponsi adventui cubicula praeparata, quae fuere triginta numero, ut perfectam aetatem habitantium demonstrarent. Et pavimentum stratum erat lapide: ne luto, et terra, et pulvere peccatorum habitantium polluerentur vestigia; sed ut super vivos incederent lapides, quibus aedificatur templum Dei: Sive intercolumnia erant ante thalamorum fores, quae impositum desuper aedificium sustentarent. Istae sunt columnae, de quibus et Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
porticus sustinentes. P auim̃tum au¬
tẽ quod stratum erat lapidib et an¬
te porticus atrii tendebaturꝰ: inferi¬
us erat ascensione porticuum : et
eandem habebat longitudinẽ. quã
thalamoꝵ edificatiõ possidebat.
Mensus ẽ idem uir in cuiꝰ manu
erat funiculus et calamꝰ a facie por-¬
tȩ inferioris. siue ut septuaginta
uolunt exterioris. usq ad frontẽ
atrii uel portȩ interioris. centum
cubitos ad orientẽ: et ut in hebrai¬
co dicitur. et ad aquilonẽ. Ex quib
intelligimus. illud cuangelicũ qđ
a saluãtore narratur. misse iN
agrum sem̃tis in t̾ram bonam: quae
multiplicet fruges pro uarietate uir¬
tutum. in tricenarium. et in sexage¬
narium. et centenarium numerum:
huius loci itatiemio conuenire. Et
hic enim triginta. et sexaginta. et cen-¬
tum numerus ponitur: ut his qua¬
si gradib. ad ꝑfectam scientiam ꝑue¬
nire ualeamus: ita dum taxat: ut
ad interiorem ȩdem quinquagena¬

Expanded text:
porticus sustinentes. Pavimentum auporticus sustinentes. Pavimentum autem quod stratum erat lapidibus, et ante porticus atrii tendebatur, inferius erat in ascensione porticuum, et eamdem habebat longitudinem quam thalamorum aedificatio possidebat. Mensusque est idem vir, in cujus manu erat funiculus et calamus, a facie portae inferioris, sive ut Septuagintvolunt, exterioris usque ad frontem atrii vel portae interioris, centum cubitos ad orientem, et ut in Hebraico dicitur, et ad aquilonem. Ex quibus intelligimus illud evangelicum quod a Salvatore narratur, missae in agrum sementis in terram bonam quae multiplicet fruges pro varietate virtutum in tricenarium, et in sexagenarium et centenarium numerum, hujus loci vaticinio convenire: et hic enim trigesimus et sexagesimus et centesimus numerus ponitur, ut his quasi gradibus ad perfectam scientiam pervenire valeamus, ita duntaxat ut ad interiorem aedem quinquagena
Abbreviated transcription (Latin):
introduxit ad atrium interiꝰ. Satisq
miror uxta litteram et septuagin¬
ta: quomodo post exteriora atrii.
sexagnita et quinquaginta cubitos
tenentia. in terius sit atrium. quod
in latitudine centum cubitoꝵ tenda¬
tur spatiis: nisi forte uixta misticos
intellectus et profectus ingredien-¬
tium. quȩ in teriora in doctrĩnis fue¬
rint. latiora st̃. Introductus aut̃ in
atrium interius. siue ductus ad ex¬
terius atrium. ut in hebraico conti¬
netur : statim intuitus ẽ trigita
thalamos uel gatofilatia. et ut sim¬
machus int̃pretatus ẽ. exedras. quȩ
habitationi leuitarũ atq sacerdotũ
fuerant p̃paratȩ : et pauim̃tum. ui¬
uel exterius. hab̾e ante fores ordinẽ
columnarũ: et pauim̃tum in fronte
portarum: siue porticus post tergũ
portarũ. In quib porticib puto co¬
lumnas ordine fuisse dispositas:
ut ante gatofilatia eẽnt porticus:
et in frontib porticuum columnę.

Expanded text:
introduxit ad atrium interius. Satisque introduxit ad atrium interius. Satisque miror juxta litteram et Septuaginta, quomodo post exteriora atrii, sexaginta et quinquaginta cubitos tenentia, interius sit atrium, quod in latitudine centum cubitorum tendatur spatiis: nisi forte juxta mysticos intellectus, et profectus ingredientium, quae interiora in doctrinis fuerint, latiora sint. Introductus autem in atrium interius, sive ductus ad exterius atrium, ut in Hebraico continetur, statim intuitus est triginta thalamos vel gazophylacia, sive ut Symmachus interpretatus est, exedras, quae habitationi Levitarum atque sacerdotum fuerant praeparatae, et pavimentum viur interius atrium vel exterius habere ante fores ordinem columnarum, et pavimentum in fronte portarum, sive porticus post tergum portarum. In quibus porticibus puto columnas ordine fuisse dispositas, ut ante gazophylacia essent porticus, et in frontibus porticuum columnae
Abbreviated transcription (Latin):
Iiferius. & mensus ẽ. latitudinem
atrii. ab eo loco qui erat sub diuo por¬
te exterioris : usq ad interus sub
diuo portȩ interioris. quȩ respicie.¬
bat exteriora. cubitos centum : et
uergebat ad orientem. Pro thalamiᷤᷤ
triginta quod uertere septuaginta.
siuẽ gazofilaciis atq cellariis ut mn¬
t̃pretatus ẽ. aquila : simmachus po¬
suit exedras. Et pro centum cubitis
exterioris spatii. qui tendebant usq
ad portam orientalem : in hebraico
idem cubitoꝵ numerus. et ad aqui-¬
lonem tendere dicitur: in septira-¬
ginta uero. nom̃ aquilonis ablatũ
ẽ. Uir ergo ille qui habebat funicu¬
lum cementarioꝵ in manu et cala-¬
mũ mensurȩ: et stabat in porta: int̃
cetera quȩ propħȩ monstrabat as¬
pectui. post atrium sȩxaginta cubi-¬
toꝵ. et aliud uestibulum porte in te¬
rioris. quod tenebat quinq cubitos:
eduxit propħam ad atrium exteriꝰ:
siue ut in septuaginta continetur.

Expanded text:
inferius. Et mensus est latitudinem inferius. Et mensus est latitudinem atrii ab eo loco qui erat sub divo portae exterioris usque ad interius: sub divo portae interioris quae respiciebat exteriora, cubitos centum, et vergebat ad Orientem. » Pro thalamis triginta, quos vertere Septuaginta, sive gazophylaciis atque cellariis, ut interpretatus est Aquila, Symmachus posuit ἐξέδρας. Et pro centum cubitis exterioris spatii, qui tendebant usque ad portam Orientalem, in Hebraico idem cubitorum numerus, et ad Aquilonem tendere dicitur: in Septuaginta vero nomen Aquilonis ablatum est. Vir ergo ille qui habebat funiculum caementariorum in manu, et calamum mensurae, et stabat in porta, inter caetera quae prophetae monstrabat aspectui, post atrium sexaginta cubitorum, et aliud vestibulum portae interioris quod tenebat quinquaginta cubitos, eduxit 478 prophetam ad atrium exterius, sive ut in Septuaginta continetur,
Abbreviated transcription (Latin):
trare: et ad clarissimi luminis quod
uersatur in templo plenitudinem
ꝑuenire. Deniq post sexaginta et
quinquaginta cubitos. et thala¬
mos. et porticus. et frontes porticu¬
um. et fenestras plurimas ꝑ ciren¬
itum. palmarũ nobis celatura uel
pictura monstratur: ut de mun¬
do uictoriã possidentes. digni effi
ciamur palmas uidere uirtutum.
Et eduxit me ad atrium exteriꝰ.
Q ecce gazofilacia. et pauim̃tum
stratum᷑ lapide in atrio ꝑ circui¬
tum. Triginta gatofilatra in cir¬
Icuitu pauim̃ti : et pauim̃tum in
fronte portarũ. scđm longitudinẽ
portarũ erat inferius. Et m̃sus ẽ
latitudinem a facie portȩ inferioris. usq
Iad frontem atrii interioris extrinse-¬
Icus : centum cubitos ad orientem.
et ad aquilonem .Lxx. Et introdux̃
me in atrium in terius. et ecce tha¬
Ilami. et int̾ columnas atrii ꝑ circu¬
itum. triginta thalami ꝑ columnas
et porticus: post ianuas. in longitu¬
dinem ianuarum: ante columnas

Expanded text:
trare, et ad clarissimi luminis, quod trare, et ad clarissimi luminis, quod versatur in templo, plenitudinem pervenire. Denique post septuaginta et quinquaginta cubitos et thalamos, et porticus, et frontes porticuum, et fenestras plurimas, per circuitum palmarum, nobis caelatura vel pictura monstratur, ut de mundo victoriam possidentes digni efciamur palmas videre virtutum. « Et eduxit me ad atrium exterius, et ecce gazophylacia, et pavimentum stratum lapide in atrio per circuitum: triginta gazophylacia in circuitu pavimenti. Et pavimentum in fronte portarum secundum longitudinem portarum elatitudinem a facie portae inferioris usque ad frontem atrii interioris extrinsecus, centum cubitos ad orientem, et ad ame in atrium interius, et ecce thalami, et intercolumnia atrii per circuitum, triginta thalami per columnas, et porticus post januas in longitudinem januarum ante columnas
Abbreviated transcription (Latin):
et in sex dieb factus ẽ ut ꝑ singu¬
los dies decade singulȩ supputent᷑:
quem ꝑfectum numerũ sup᷑ dyci¬
mus. P ost hȩc ingredientib nob̃
atrium interius. occurrt̃ ante ip¬
sum uestibulum portȩ interioris
thalami. cum obliquis fenestris.
quinquaginta cubitoꝵ tenentes
spacium: qui et ipse sacratus ẽ nu¬
merus. Et post septem ebdomadas
plenas festiuitatis et gaudii. oedoa¬
dis prima incipit diẽs. quȩ ẽ. resur¬
rectionis : et introducit nos ad ui¬
ciniam templi. Cum enim omĩa fe-¬
cerimus. agentes prioris erroris
pęnitentiam : tunc uicini et proxi¬
mi efficimur deo. ut ex interiori atrio
noticiam creatoris creaturarũ ordo
nos doceat. atq constantia: et in in¬
Notandum quoq quod interiꝰ atri¬
um plures fenestras habeat: ñ di¬
rectas et ȩquales. sed obliquas et
angustas exterius. et se intrinse¬
cus dilatantes: ut ꝑ parua quȩdã
foramina. possimꝰ ad interiora peni¬

Expanded text:
 et in sex diebus factus est, ut per singu et in sex diebus factus est, ut per singulos dies decadae singulae supputentur, quem perfectum numerum supra diximus. Post haec ingredientibus nobis atrium interius occurrunt ante ipsum vestibulum portae interioris thalami cum obliquis fenestris. Quinquaginta cubitorum tenent spatium, qui et ipse sacratus est numerus. Et post septem hebdomadas plenas festivitatis et gaudii, ocdoadis prima incipit dies, quae est resurrectionis: et introducit nos ad viciniam templi. Cum enim omnia fecerimus, agentes prioris erroris poenitentiam, tunc vicini et proximi efficimur Deo, ut in exteriori atrio notitiam Creatoris creaturarum ordo nos doceat atque constantia, et in inNotandum quoque quod interius atrium plures fenestras habeat, non directas et aequales, sed obliquas et angustas exterius, et se intrinsecus dilatantes, ut per parva quaedam foramina possimus ad interiora pene
Abbreviated transcription (Latin):
portam exteriorẽ: quin quaginta
cubitis obtinuisse locum. In quib
fenestrȩ erant obliquȩ: quas sep¬
tiraginta absconditas. siminachus
toxicas uocat. & hȩ fenestrȩ erant
m thalamis. hoc ẽ in cubiculis sin¬
gulis et porticib quȩ ante cubieu¬
la tendebant᷑: optinentes cubitos
quinquaginta. Quȩ fenestrȩ obli¬
quȩ siue toxicȩ. iccirco a sagitis
uocabulũ accepert̃: quod instar sa-¬
gittarũ. angustum in ȩdes limen
ĩmitant: et intrinsecus dilatent᷑.
Omĩaq ꝑ circuitũ: plena erant
huiꝰcemodi fenestris. Et ante fron¬
tes in quit porticuum : pictura si¬
ue celatura palmarũ. Per quȩ
ostenditur in introitu portę. sta¬
timq ingredientib murũ. sȩxa
ginta occurrere cubita cum uari¬
is ornam̃tis. quȩ referunt᷑ ad con¬
ditionẽ mundi: ut ex creaturis
creator intelligatur: et omĩa ordi¬
ne et ratione currentia. ostendant
mundi uarietatẽ. qui apud grecos.

Expanded text:
portam exteriorem, quinquaginta portam exteriorem, quinquaginta cubitos obtinuisse locum, in quibus fenestrae erant obliquae, quas Septuaginta absconditas, Symmachus τοξικὰς vocat. Et hac fenestrae erant in thalamis, hoc est, in cubiculis singulis, et porticibus quae ante cubicula tendebantur, obtinentes cubitos quinquaginta. Quae fenestrae obliquae sive τοξικαὶ, idcirco a sagittis vocabulum perceperunt, quod instar sagittarum angustum in aedes lumen immittant, et intrinsecus dilatentur: omniaque per circuitum plena erant hujuscemodi fenestris. Et ante frontes, inquit, porticuum, pictura sive caelatura palmarum: per quae ostenditur in introitu portae, statimque ingredientibus murum, seginta occurrere cubita, cum variis ornamentis quae referuntur ad conditionem mundi: ut ex creaturis Creator intelligatur. Et omnia ordine et ratione currentia ostendant mundi varietatem, qui apud Graecos
Abbreviated transcription (Latin):
mis quoq in hebraico scriptum
ẽ. thamarim. numero plurali: qͥa
singulari numero palmã. thamar
uocant. Hȩc fastidioso lectori scio
molesta fore: sed uolui breuiter
ostendere. quantũ temporis lon¬
gitudine immo scriptoꝵ uitio. et
ut aꝑtius loquar imꝑitia. ab ebra¬
ica ueritate discrepet antiqua t᷑ͣn¬
slatio: p̃cipueq in hebraicis no¬
minib. quȩ nos de alioꝵ editio¬
nib in latinum sermonẽ exp̃ssĩ¬
mus. ñ tam explanationẽ dicto¬
rũ. quã suspitionẽ nr̃am simpli-¬
cit̃ indicantes. Puto autẽ in t̃ mu¬
rum templi extrinsecus ꝑ circui¬
tum. et ipsam edem in atrio hoc ẽ
mn medio. quȩdã fuisse propt̃ or¬
natũ posita : quȩ simmachus int̾¬
p̃tatur circũ stantias. id ÷ stantra
quȩdam. et de t̾rȩ solo erecta in
sublime: et hȩc. sexaginta cubi¬
torũ obtinere spacium: rursumq
egredientib de porta in teriori ad
faciciem uestibuli. quod respiciebat

Expanded text:
mis quoque in Hebraico scriptum mis quoque in Hebraico scriptum est THAMARIM , numero plurali: quia singularis numerus, palmam, THAMAR vocat. 476 Haec fastidioso lectori scio molesta fore: sed volui breviter ostendere, quantum temporis longitudine, immo scriptorum vitio, et ut apertius loquar, imperitia ab Hebraica veritate discrepet antiqua translatio: praecipueque in Hebraicis nominibus, quae nos de aliorum editionibus in Latinum sermonem expressimus, non tam explanationem dictionum, quam suspicionem nostram simpliciter indicantes. Puto autem inter murum templi extrinsecus per circuitum, et ipsam aedem in atrio, hoc est, in medio, quaedam fuisse propter ornatum posita, quae Symmachus interpretatur circumstantias, id est, stantia quaedam, et de terrae solo erecta in sublime, et haec sexaginta cubitorum obtinere spatium. Rursumque egredientibus de porta interiori ad faciem vestibuli, quod respiciebat
Abbreviated transcription (Latin):
locum ita int̃pretatus ẽ. Et fecit nę¬
tias possumꝰ dicere. Pro quib iN
hebraico habet ulim: quȩ aquila
int̃pretatꝰ ẽ leponia. et nos in fron¬
tes uertimꝰ. Rursum ubi septua¬
ginta postiere theim atrii: in he¬
braico habet thein numero singła¬
ri. Quod simmachus propt̃ atriũ:
aquila tpuna. id÷ frontẽ atrii
transtulert̃. Sub diuo quoq clam
portȩ. aquila ante faciem postiũ
portȩ: simmachus contra faciem
uestibuli portȩ. int̾pretati st̃. F ene¬
stras absconditas quȩ hebraice ap-¬
pellantur a themoth: simmachus
odrileac transtulit. Et ubi dixer̃t̃
septuraginta suꝑ theim et suꝑ ęlam.
idem simmachus postes posuit et
circũstantias: aquila thalamos et
frontes eoꝵ pro quib in hebrai¬
co scriptum ẽ. theim et elem. Porro
elamoth quod septuaginta et theo¬
dotio similit̾ transtulert̃: simina¬
chus circũstantias. aquila frontes.
uel porticus appellatur. Pro pal¬

Expanded text:
locum ita interpretatus est: Et fecit locum ita interpretatus est: Et fecit tias possumus dicere: pro quibus in Hebraico habet ELIM  , quae Aquila interpretatus est, κρίωμα, et nos in frontes vertimus. Rursum ubi Septuaginta posuere theim atrii, in Hebraico habet EL   numero singulari, quod Symmachus prope atrium, Aquila κρίωμα, id est frontem atrii, transtulerunt. Sub divo quoque aelam portae, Aquila, ante faciem postium portae: Symmachus, contra faciem vestibuli portae, interpretati sunt. Fenestras absconditus quae Hebraice appellantur ATEMOTH , Symmachus, τοξικὰς transtulit. Et ubi dixere Septuaginta, super theim, et super aelam, idem Symmachus postes posuit, et circumstantias; Aquila, thalamos, et frontes eorum: pro quibus in Hebraico scriptum est THEIM et ELE . Porro ELAMOTH, quod Septuaginta et Theodotio similiter transtulerunt; Symmachus circumstantias, Aquila frontes, . UL, ostium vel porticus appellatur. Pro pal
Abbreviated transcription (Latin):
studiosoꝵ amputare desideriũ.
Sicut enim a ꝑfecta scientia procul
sumꝰ: leuioris culpȩ arbitramur.
saltim parum qͣm nichil dicere Et
fecit frontes ꝑ sexaginta cubitos:.
et ad frontem atriũ portȩ undiq
ꝑ circuitum. Et ante faciem portȩ.
quȩ ꝑtingebat usq ad faciem ue¬
stibuli portȩ interioris: quinqua¬
gita cubitos. & fenestras obliqͦs
m thalamis: et in frontib eorum
quȩ erant intra portam undiq ꝑ
circuitum. Similit̃ aut̃ erant et in
uestibtilis fenestre ꝑ girum intrin¬
secus: et ante frontes pictura pal¬
marũ celata. Lax. Et sub diuo ęlam
portȩ. sexaginta cubitis : et theim
atrii portę ꝑ circuitũ. & sub diuo
atrii extrinsecus. elam portȩ interi¬
oris quinquaginta cubitis: et fe¬
nestrȩ abscondite suꝑ theim. et suꝑ
ęlam. intra portam atrii ꝑ circuitũ:
et similit̃ elamobt. et fenestra iti
circuitu intrinsecus: et suꝑ ęlam.
palme hic et inde. Simmachus hc̃

Expanded text:
studiosorum amputare desiderium. studiosorum amputare desiderium. Sicut enim a perfecta scientia procul sumus, levioris culpae arbitramur saltem parum, quam omnino nihil dicere. « Et fecit frontes per sexaginta cubitos, et ad frontem atrium portae undique per circuitum. Et ante faciem portae, quae pertingebat usque ad faciem vestibuli portae interioris, quinquaginta cubitos, et fenestras obliquas in thalamis, et in frontibus eorum quae erant intra portam undique per circuitum. Similiter autem erant et in vestibulis fenestrae per gyrum intrinsecus: et ante frontes pictura palmarum. LXX: Et sub divo aelam portae sexaginta cubitis, et theim atrii portae per circuitum. Et sub divo atrii extrinsecus aelam portae interioris quinquaginta cubitis: et fenestrae absconditae super theim, et super aelam intra portam atrii per circuitum. Et similiter elamoth, et fenestrae in circuitu intrinsecus, et super aelam palmae hinc et inde. » Symmachus hunc
Abbreviated transcription (Latin):
uoluer̃t ebraica nomina:. sex cubi¬
toꝵ erant ex utraq parte : quod
dicitur hinc et inde. & nequaqͣm
habebant palmũ. nec rationem de
suꝑ additam: quȩ p̃sentem conuer¬
sationem ad futuram beatitudi¬
nẽ ꝓuocaret : sed tantũ sex cubi¬
ta. Unde sequitur. Et mensus ẽ
portam a tecto thalami. usq ad
tectũ siue parietem eiꝰ: et muenit
latitudinẽ. uiginti et quinq cu¬
bita : qui et ip̃se numerus licet
quadrus. tamen refertur ad sen¬
sus. Si enim quinos cubitos con¬
tra se quinquies ordinaueris. ui¬
cesimũ quintũ numerũ efficies:
qui ẽ int̃ tectum thalamorũ. et¬
tectũ. Et tamen utrũq e regio¬
ne sui positum: a sũmis partib
habet ostium contra ostium. Hȩc
ñ friuola uideant᷑ cẽ lectori: li¬
cet et michi ipsi qui ea dicto dis¬
pliceant sentiens me clausam
pulsare ianuam: sed legenda cũ
uenia st̃. Alioquin. potiuĩ simplicẽ
ignorantiã confiteri: et omne

Expanded text:
voluerunt Hebraica nomina, sex cubivoluerunt Hebraica nomina, sex cubitorum erant ex utraque parte, quod dicitur, hinc et inde, et nequaquam hsuper additam, quae praesentem conversationem ad futuram beatitudinem provocaret, sed tantum sex cubita. Unde sequitur: « Et mensus est portam a tecto thalami usque ad tectum sive parietem ejus. » Et invenit latitudinis viginti et quinque cubita qui et ipse numerus, licet quadrus sit, tamen refertur ad sensus. Si enim quinos cubitos contra se quinquies ordinaberis, vicesimum quintum numerum efficies, qui est inttectum; et tamen utrumque e regione sui positum, 475 a summis partibus habet ostium contra ostium. Haec non frivola videantur esse lectori, licet et mihi ipsi qui dico displiceant, sentiens me clausam pulsare januam; sed legenda cum venia sunt: alioquin potui simpliciter ignorantiam confiteri, et omne
Abbreviated transcription (Latin):
rursum latitudinẽ decem. uel tre¬
decim cubitoꝵ: scriptura dixisset.
Potest aut̃ porta liminis. in quo sa¬
cratus ẽ numerus ueteris et noui
instrum̃ti. uel ipse dñs intelligi qͥ
dicit: ego sum ostium: uel certe
quebatur. Os meũ patet ad uos o
chorinthii: dilatamini et uos. Tre¬
decim aut̃ cubiti post octonariũ
ntimerũ. libroꝵ moysi continent
sacram̃tum : qui et in quinq mon¬
strant᷑ panibꝰ. et in samaritana euã¬
gelii. quȩ arguitur quod quinq
habuerit uiros: et sextũ quem pu¬
tabat hab̾e. ñ habebat. Et tam̃ et
octo narius et quinarius nu
cimo consũmatur: quia in xp̃o reca.¬
pitulantur omĩa. Unde dicitur. et
cubitꝰ unus finis utrinq: dum et
uetus et nouũ testam̃tum. una xp̃i
m̃sura complectitur: et altitudi¬
nem trignita cubitoꝵ arcȩ noe.
unus cũbitus includit. Tbalami
aut̃ inquit. siue ut septuaginta
posuere thaii uel thee. uertentes
atq mutantes ꝑ singula loca ut

Expanded text:
rursum latitudinem decem, vel trerursum latitudinem decem, vel tredecim cubitorum Scriptura dixisset. Potest autem porta liminis, in quo sacratus est numerus veteris et novi Testamenti, vel ipse Dominus intelligi, qui dicit: Ego sum ostium ; vel certequebatur: Os meum patet ad vos, o Corinthii; et: Dilatamini et vos . Tredecim autem cubiti post octonarium numerum, librorum Moysi continent sacramentum, qui et in quinque monstrantur panibus , et in Samaritana Evangelii , quae arguitur quod quinque habuerit viros, et sextum quem se putabat habere, non habebat: et tamen octonarius, et quinarius numcimo consummatur: quia in Christo recapitulantur omnia. Unde dicitur: Et cubitus unus finis utrinque: dum et vetus et novum Testamentum una Christi mensura complectitur, et altitudinem triginta cubitorum arcae Noe unus cubitus includit. Thalami autem, inquit, sive ut Septuaginta posuere thau, vel thee, vertentes atque mutantes per singula loca, ut
Abbreviated transcription (Latin):
bicula quȩ erant ad uram portę
orientalis. pro quib septuaginta
elau scribunt: tres erant hinc et
tres in de. m̃surȩ unius id ÷ calamo
uno. qui sex cubita et unum pal¬
mũ habebat: de quib supradictũ
ẽ. Et ȩlãmon. uno calamo in lon¬
gum. et uno calamo in latum: et
int̃ thalamos. quinq cubitos. Ne
igitur putaremꝰ duos ꝑ tan¬
tum eẽ. thalamos. ternos ex ut᷑ q
parte posuit. ut senarium numerũ
demonstraret: qui et in idriis eiran-¬
gelii indicatur. in quib aquȩ in
uina mutate sunt: et cotidie uidai¬
ci latices uertunt᷑ in uinũ quod lȩ¬
tificat cor hominis: et xp̃i cruore
fit dulcius. Mensus ẽ quoq latitu
m̃to : qui ab tmo meipiens ita ad
quattuor ꝑuenit. ut denariũ im¬
pleat numerũ. Cuius longitudo
habebat tredecim cubitos: pro qua
in septuagnita rursum ponitur
latitudo : qđ michi uidetur seripto¬
rum negligentia deprauatũ. Neq
enim in uno loco latitudinem. et

Expanded text:
bicula quae erant ad viam portae bicula quae erant ad viam portae Orientalis, pro quibus Septuaginta Elau scribunt, tres erant hinc, et tres inde, mensurae unius, id est, calamo uno, qui sex cubita, et unum palmum habebat, de quibus supra dictum est: Et αἰλὰμ uno calamo in longum, et uno calamo in latum, et inter thalamos quinque cubitos. Ne igitur putaremus duos tantum esse thalamos, ternos ex utraque parte posuit: ut senarium numerum demonstraret, qui et in hydriis Evangelii indicatur , in quibus aquae in vina mutatae sunt, et quotidie Judaici latices vertuntur in vinum, quod laetificat cor hominis: et Christi cruore fit dulcius. Mensus est quoque latitmento. Qui ab uno incipiens, ita ad quatuor pervenit, ut denarium impleat numerum. Cujus longitudo habebat tredecim cubitos: pro qua in Septuaginta rursum ponitur latitudo, quod mihi videtur scriptorum negligentia depravatum. Neque enim in uno loco latitudinem, et
Abbreviated transcription (Latin):
ad sensus quinq omĩa referre do¬
ceant᷑. Lim̃ quoq alterius portȩ.
siue ut in septuaginta continet᷑.¬
scđi uestibuli et tercii: eiꝰdem uniꝰ
calami mensurȩ ẽ: post qđ uesti¬
bulum eiꝰ. hoc ẽ limen portȩ intro¬
itus. octo ponunt᷑ cubita: ut inte¬
riora uestibuli. nequaqͣm septena¬
rium numerũ et sex cubita. et pal¬
mũ unum. sed octonariũ teneait:
qui ad resurrectionis et dici dñi¬
cȩ ꝑtinent sacram̃tum. Et in fron¬
te inquit eiꝰdem uestibuli. duo erãt
cubita : quȩ uel ad utrumq perti-¬
nent instrum̃tum. uel ad litteram
et sp̃m: uel ad misterium forcipis.
qua in isara de altari carbo com¬
p̃henditur: et defertur ad prophȩ
labra purganda. & ut sciamꝰ qđ
sit hoc ueftibulũ. quod octo et duo¬
b cubitis t̃minatur : ponit mani¬
festius. U estibulum aut̃ portȩ erat
intrinsecus: ꝑ quod ꝑuenimꝰ ad
templũ dei. Thalamĩ quoq et cu-¬

Expanded text:
ad sensus quinque omnia referre doad sensus quinque omnia referre doceantur. Limen quoque alterius portae, sive ut in Septuaginta continetsecundi vestibuli et tertii ejusdem unius calami mensurae est. Post quod vestibulum ejus, hoc est limen portae introitum octo ponuntur cubita, ut interiora vestibuli nequaquam septenarium numerum, et sex cubita, et palmum unum, sed octonarium teneant, qui ad resurrectionis et diei Dominicae pertinent sacramentum. Et in fronte, inquit, ejusdem vestibuli duo erant cubita, quae vel ad utrumque pertinent Instrumentum, vel ad litteram, et spiritum, vel ad mysterium forcipis, qua in Isaia de altari carbo comprehenditur, et defertur ad prophetae labia purganda. Et ut sciamus, quod sit hoc vestibulum, quod octo et duobus cubitis terminatur, ponit manifestius: Vestibulum autem portae erat intrinsecus, per quod pervenimus ad templum Dei. Thalami quoque, et cu
Abbreviated transcription (Latin):
dine siletur ac longitudine. Ura enĩ
ẽ et introitus: et ꝑ eam ad interio¬
ra ꝑgendum ẽ. Licet in hoc loco sep¬
tuaginta suꝑ flue longitudinẽ uel
ut in plerisq codicib continetur
altitudinẽ dixerint: cubicula aut̃¬
aec. qui tam in longũ qm in latũ.
singulos habeant calamos. Sed int̃
thalamũ et thalamũ. qͥnq tantũ
sunt cubita: ut interiora cubiculo¬
rũ plenam habeant m̃suram cha-¬
lami. id ÷ sex cubitoꝵ et palmi uniꝰ:
dum oꝑa parit̃ ratioq consenti¬
unt. Ea uero quȩ extrinsecus sunt.
hoc ẽ. int̾ thalamũ et thalamum
quinq cubita: necdũ enim xp̃i se¬
creta penatrart̃. nec possunt dicere.
introduxit me rex in cubiculũ suũ:
et alibi. omĩs głia filiȩ regis intrin¬
secus: sed discipulis cũ xp̃o domi
cõmorantibꝰ. misterra eius audire
ñ posst̃. et foras ad se cupiunt dei
exire sermonẽ: et propt̃ea quinq
cubitoꝵ m̃sura in eis ponitur. ut

Expanded text:
dine siletur ac longitudine. Via enim dine siletur ac longitudine. Via enim est et introitus, et per eam ad interiora pergendum est licet in hoc loco Septuaginta superflue longitudinem, vel, ut in plerisque codicibus continetur, altitudinem dixerint; cubicula autραστάδες tam in longum, quam in latum singulos habeant calamos, sed inter thalamum et thalamum, quinque tantum sunt cubita, ut interiora cubiculorum plenam habeant mensuram calami, id est, sex cubitorum, et palmi unius, dum opera 473 pariter ratioque consentiunt. Ea vero quae extrinsecus sunt, hoc est, inter thalamum et thalamum, quinque cubita; necdum enim Christi secreta penetrarunt, nec possunt dicere: Introduxit me rex in cubiculum suum . Et alibi: Omnis gloria filiae regis intrinsecus . Sed discipulis cum Christo domi commorantibus, mysteria ejus audire non possunt, et foras ad se cupiunt Dei exire sermonem, et propterea quinque cubitorum mensura in eis ponitur, ut