comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utum abbas inaliono deliouisse et Duceus in pnria oinin
tulpã snam pro stoato torpors eon fitetur porriget
mauũ et negligentie signa daturus pngillim apperm
micas ostensinus sed poctulit mar quaritas Qnas p̃r
abbas ad nratem aurer sextu Iussit affigi ne tante
nonitaꝵ memorie casu aliquo dolere tur Intueus orno
aiobas in uico det uiotutum toriã habununtiã gxdia
Digum enm altiori gradu prouõtians decotiu officro

Expanded text:
rtit Abbas eum in aliquo deliquisse, & ductus in præsentia omnium culpam suam prostrato corpore confitetur. Porrigit manum, & negligentiæ signa daturus pugillum aperuit, micas ostensurus, sed protulit margaritas. Quas pater Abbas ad miraculum aureo textui iussit affigi, ne tantæ nouitatis memoria casu aliquo deleretur. Intuens Berno Abbas in viro Dei virtutum copiam, abundantiam gratiarum, dignum eum altiori gradu pronuncians, decreuit officio
Abbreviated transcription (Latin):
Cum hyno illo sollẽni Eeo op̃e martim decs Scory¬
eciã uitam beati geraddi que apud nos est tst
gentiss muis oddo cum cognonisset ubitus sui diem
disposint de monasteoys sibi cõmissis Et cum mchi
diceret de moua stcoro clumaceñ Monarhi Loci em se
clum urantes ut eis de pastore poourdtret Respoudre
deatus p̃r oddo el mnatũ sue dispor᷑tiomi resconauit dtus
nec nr̃e ordinanomr hac in re sudditur ille Lotus dont

Expanded text:
illo solemni, Rex Christe Martini decus. Scripsit & vitam beati Geraldi, quæ apud nos est. Iste beatissimus Oddo cum cognouisset obitus sui diem, disposuit de Monasteriis sibi commissis. Et cum nihil diceret de Monasterio Cluniacensi, Monachi loci eiusdem Cluniaci orantes, vt eis de Pastore prouideret, respondit beatus pater Oddo, Cluniacum suæ dispositioni reseruauit Deus, nec nostræ ordina
Abbreviated transcription (Latin):
non quormuliber carrtulas suxx his prosu suns exoroatas attendr
uideram et andierant ualidins at testatus gxntanta nta pit Ep̃is
uero ⁊ t cardinalib paritto assentintib ad laudem os gram̃ di
nr̃i thũ xxĩ natate tanti confessorio ut et fanto unotutil
Dit antem epiphanto dñ protissit paya solimutro toronatũs¬
Romana p̃n mlitia moge suo fainula baturo. hur ỹ
musti unogundix nobiles seqni batur huunt tite beorio a ꝑparatu
nuuit ⁊ adem aõmuni suorum assen su assi scontim
Liogitus est felix papa Calixtus semndus climatõ enes
fungatuo officio enodmali. Maunq propria ipẽ t papr
anulo uestunt ut sit magu festum appareat tuntis qr
etam et tira clnui solius paye Romane proprit progria
in futuro dissessit papa Intra scum incraus capħia tln

Expanded text:
non quorumlibet chartulas super his profusius exaratas attenditviderant & audierant validius attestatas, gratanter accepit. Episcopis vero & Cardinalibus parristi natalem tanti Confessoris tot & tantis virtutibus  autem Epiphaniæ Domini processit Papa solemniter coronatusRomana præsens militia more suo famulabatur. Hunc quam multi Burgundiæ nobiles sequebantur. Hunc celeberrimo apparatu munit. Eadem die communi suorum assensu assidentium largitus est felix Papa Calixtus Cluniacensi Ecclesiæ spfungatur officio Cardinalis, manuque propria ipse te Papa annulo vestiuit: vt sic manifestum appareat cunctis, quia tecum & tua Cluniacus solius Papæ Romani proprie propria in futuro. Discessurus Papa in crastinum, intrans Cluniacen
Abbreviated transcription (Latin):
et more capiꝵo toti humauo ecclo corporr ꝓcoindentiam
exibtus qnãlem simo et debilitate confertus offitio meo
Rosponsũ operis elibere non possum pooessi in dies
multos dc̃ĩa queindemis et seuey tonus uirtũtis in ne de feci
sentio naturalem facilis ytuosus annoꝵ me ignorant
depitdatus ost uires meas Caligam otul Cunm acios
tota rerundituo et seusimm uerias nminita sentit dercta
sue Inmoiã Racet sit ainiuus xsentrans es spns uictor¬

Expanded text:
iam exhibens generalem, senio et debilitate confectus, officio meo responsum operis exhibere non possum. Processi in dies multos, etiam grandaevus et senex, totius virtutis in me defectum sentio naturalem: facilis excursus annorum me ignorante depraedatus est vires meas. Caligant oculi, luminum acies tota retunditur, et sensuum veritas imminuta sentit directionis suae injuriam. Licet sit a
Abbreviated transcription (Latin):
menas tou San pruli qiuod izo lio ui ueuortbãs
beatur dddo mobsconantia reg̾leron ye formauerar C bellm
qnan de uita denti martun ⁊o strmuanꝰ et gallus ẽdidrea
aibbay pittib coriexi obstuoie q lota losis apposit
deduxit in luctui Eitem ad beati martim itiuoriã
amnpliandã tin toat deuoti ss mus sollemnes ictus anlifanas
in crausitu i pĩs beati martim dicendas ip̃e composin

Expanded text:
s beatus Oddo in obseruantia regulari reformauerat, libellum quem de vita beati Martini Postumanus & Gallus ediderant, Abbatis precibus correxit, obscuraque loca, glosis appositis, deduxit in lucem. Et item ad beati Martini memoriam ampliandam, cui erat deuotissimus, solennes illas Antiphonas in transitu ipsius be
Abbreviated transcription (Latin):
conneo satus e st Qm a ppropinquante hora uocatinis
sure Iafrronitate corre ptus in domũ infrrmorũ scdm
morem delatus est Brant ibi et alui fods mrobis si¬
et iõi dinerẜ ⁊aborantes Qnorum quidem coteris
morti pro pumoros ultinũ pere s pm̃ natura
subrũbente trauebant Interea frateo iã dicties
ualitudane ingranescente et ir̃e ad extrema pedductus
mter uite morte qz di scrumã acorzabat ad hne tñ

Expanded text:
conversatus est. Qui appropinquante hora vocationis suae, infirmitate correptus, in domum infirmorum secundum morem delatus est. Erant ibi et alii fratres, morbis et ipsi diversis laborantes. Quorum quidam caeteris morti proximiores, ultimum pene spiritum natura succumbente trahebant. Interea frater jam dictus, valetudine ingravescente et ipse ad extrema perductus, inter vitae mortisque discrimina
Abbreviated transcription (Latin):
oria pontificum Iacos hie presut Raynalom
magnus it in exigno conditus hospinro uizeliacen
pons abbas pose patriarcha Cugdiuy fulsi factus
honoris hourr predia chesumoi fastigia tel sa
Loquatus Quo scudro prrmo pre fit Ille Lot¬

Expanded text:
oria pontificum jacet hic praesul Rainaldus, Magnus in exiguo conditus hospitio. Vizeliacensis prius abbas, post patriarcha Lugduni fulsit, factus honoris honor. Praedia, thesauri, fastigia celsa loquuntur, Quo studio primo praefuit ille lo
Abbreviated transcription (Latin):
iigonis isᵒ apud uosetum in boya in sacrifitio altaris
unũ uisibiliteo mutatum est in sangumoet
panis in carnẽ/ Sirca eciã illa tempora in
ea sine cilo et potu longo temgore uixn
dono er dem uidelicos ll 9so imauitate foomtar

Expanded text:
Hugonis XVIII, apud Rosetum in Bria in sacrificio altaris vinum visibiliter mutatum est in sanguinem, & panis in carnem. Circa etiam illa tempora in  sine cibo & potu longo tempore vixit. Anno eodem, videlicet 1198. iniquitate for
Abbreviated transcription (Latin):
marchas et multo ampliuis Ciberaint a pondere
debitorum et hͦ infra quinqz anuos
.E duos
menses tam sux sorte q̃ sux usmrar
mus tiglie
uoragnie ⁊ amq in bono statu et optimo

Expanded text:
marchas, & multo amplius liberauit a pondere debitorum. Et hoc infra quinque annos & duos menses, tam super sorte, quam super vsurarum multiplici voragine, eamque in bono statu, & optimo
Abbreviated transcription (Latin):
ut scrus dñ bnndutus al recis qnos uiderair abbar
⁊ glerio sis spiritib accitus obiie boatã q amid
is tradaus dd aegna cobestia ut diguñ est toedea¬
au fcedus uio nobilis fuis dñe castor qnod
sme murũ uocatuo postoy ꝑ multum exs mag̃mi fre
in scio connersatus e st tactirs dimõ spri mundi
Remĩtians a toz tum filio et toib filiabus a pĩd
tlmuacĩ habitum Religionis moit uri sancte at
sine querela diu conuersatus merito Rbligionis t
poudenitre marcunacorisr/ sororum prior effoctus
dest Etnaꝵ tura dun pto aliquos annos huimlũ
et uengne ddmiistoa sset more mortalium molo sua
coo poris Iactus De functus cese
Ipsins potoĩ uenerabilis tempore fuit ueners das m̃c
E prthaphn di ip̃o bernado tale quod sequituro est
E greguis seuror tui ul tauemile tohesit
Bernardirs prior hac pausat humaies hum
hic post militĩa / celestia castra subincr̃ans
Consemue certats hoc in agone dur
Iste sibi pro te muoy clnuace pepertis

Expanded text:
ut servus Domini Benedictus ab illis quos viderat albatis et gloriosis spiritibus ascitus obiret, beatamque animam eis tradens, ad regna coelestia, ut dignum est crededus vir nobilis fuit dominus castri, quod Sinemurum vocatur. Postquam multum tempus magnifice in saeculo conversatus est, tractus divino spiritu mundo renuntiavit, atque cum filio et tribus filiabus apud Cluniacum habitum religionis induit: ubi sancte ac sine querela diu conversatus, merito religionis atque prudentiae Marcigniacensium sororum prior effectus est. Quarum curam dum per aliquot annos humiliter et benigne administrasset, more mortalium molestia corporis tractus, defunctus est. Ipsius Petri Venerabilis tempore fuit Bernardus monacepitaphium de ipso Bernardo tale quod sequitur descripsit. Egregius senior cui nil juvenile cohaesit, Bernardus prior hac pausat humatus humo Hic post militiam coelestia castra subintrans, Consenuit, certans hoc in agone diu. Iste sibi pro te nunquam, Cluniace, pepercit,
Abbreviated transcription (Latin):
Demmnas huins uille tenu et mures emsdem tr
Stephanus de bosco buogensis el nnni in uita Ro¬
eetitit. Multaq bona nobis focit ot plurma
Bene ficia in auro et in argento uel eciã uonamõe
obtulit nobis fecit enĩ ceronã de cauratã cn
apidib que est sux altare et cuppã aurcã qn¬
Lapidibus quem in uadnnomũ erat pruitus solui
ande la bra bene operata a nro et argons far¬
et calicem de altrri et matutinali cum am puas
argonters. postiuodum uero Relito secua up̃s
et dininis habitum apud nos Roligiomis suscipn
elgo marchas argenti ad facienus eius a nneisat
dedit

Expanded text:
decimas huius villæ, & muros eiusdem incœpit. Stephanus burgensis Cluniacensis in tota vextitit, multaque bona nobis fecit, & plurima beneficia auro & argento, vel etiam ornamentis obtulit nobis. Fecit enim coronam deauratam cum lapidibus, quæ est super altare, & cupam auream lapidibus, quæ in vadimonium erat, penitus soluit. Candelabra bene operata auro & argento fecit, & calicem de altari matutinali cum ampullis argenteis. Postmodum vero relictis seculi pompis & diuitiis habitum apud nos Religionis suscepit, & 80. marchas argenti ad faciendum eius anniuersarium dedit
Abbreviated transcription (Latin):
septembris daunno dñ iro ⁊ Iacot a pud chrs
sus pontro piefa abbe prefato ⁊ste hugo dum esse
abbas Radingensis ter uestunt tõtũ refectorm̃ de
preno sis ma ppis anglie et tresorns et eciã
manutgne ad mandatũ dedit et cliuisum sanca
Lazari plantari fecit et tam eui propons exrens
mamicenut quonsq conuentus fructum plenarie
recepit Et alia multa benr ficia nbis contuli
oueratam iunemt q̃nam usq ad toia milia et
quigentas marchas ex honerauit In suy omos
Cibros suos per optimos In quib fere antinetur
glosa nour et ueteris sestament conuenti dedu

Expanded text:
Septembris anno 1207. Iacet apud Cluniacum sub Pontio Abbate præfato. Iste Hugo dum esset Abbas Radingensis, ter vestiuit totum Refectorium de preciosis mappis Angliæ, & tersoriis, & etiam manuterga ad mandatum dedit, & clausum sancti Lazari plantari fecit, & tamdiu propriis expensis manu tenuit, quousque Conuentus fructum plenarie recepit. Et alia multa beneficia nobis contulioneratam inuenit, vsque ad tria millia, & quingentas marchas exonerauit. Insuper omnes libros suos peroptimos, in quibus fere continetur glosa noui, & veteris Testamenti, Conuentui dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
ugo pͫ de claromonte abbas sancti encat
uelnacens abbas uero nẽ a.ot Incio pit
Regere anno din I.l. so Rexit annis ⁊a Obue
clin inter altare sancti andreo et sancti uinteri
med muns uotas eritaphĩ In hunt qui scrũ¬
Quid sit homo quid honor aiid opes etud cetera amũ
Eque cucta mentes mors metuenda moue t
De clairomrnte clarouu tulinẽ el mna cy
C larmt hugo pateo el areat aute demu
Nobilitas probitas pretas pondencia forma
marces in hoc cõdit de ficit aret obrt
ur a prilis enm substraxit sexta beatus
umat in octana qui legꝭ ad de prorss

Expanded text:
us de Claromonte, Abbas S. Luciani Beluacensis, Abbas vero noster XVI. incœpit regere anno 1180. Rexit annis XIX. Obiit Cluniacum inter altare S. Andreæ & S. Vincentij, cuius extat Epitaphium in hunc, qui sequiQuid sit homo, quid honor, quid opes, quid cætera mundi, Æque cuncta metens mors metuenda monet. De Claromonte clarum culmen Cluniaci Claruit Hugo Pater, clareat ante Deum. Nobilitas, probitas, pietas, prudentia, forma, Marcet in hoc, sedit, deficit, aret, obit. Lux Aprilis eum subtraxit sexta, beatus Viuat in octaua: qui legis, adde preces
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ⁊nnu tres conces una auream tum capidib
pretro sis et dnas argenteas et tande labrnin an te
mains altare tum quinqz panus. fecit eciam fieri
noue dachiles argonteas et albas de auratas
plurmias ⁊l carpas alia qz multa dona tandem
A re fectionum fomã in die obitus smi¬
uno huna storhaia seyto tres soles nunis scorus
uisi sunt in parte otadentasi Sz dnobns pausaz
defirinitib sol diei qn medins erat Reman sin
ad occa sum E t duobus anis uite tros Sun
ansux uiusdem s tephaui s̃ beatus Romas cantirere¬
tantiarĩm mar tirio coronatuo Eodem tempore mẽ

Expanded text:
apidibus preciosis, & duas argenteas, & candelabrū ante maius altare cum quinque ramis. Fecit etiam fieri nouem bachiles argenteas, & albas deauratas plurimas, & cappas, aliaque multa bona. Tandemad refectionem fratrum in die sui obitus. Anno huius Stephani sexto, tres soles Nonis Septembris visi sunt in parte Occidentali, sed duobus paulatim deficientibus, sol diei, qui medius erat, remansit vsque ad occasum. Et duobus annis vitæ tres lunæ insuper eiusdem Stephani viij. beatus Thomas Cantuariensis martyrio coronatur. Eodem tempore magister
Abbreviated transcription (Latin):
pricipis sancte conneo sacirois menastite hare ans
foncium apud clum habitum sim psit nunatgadd
eurdabili finalitro con fessiome de mumi sora de sat
nce sub tractus est
et tñ a libi reperituo ꝙ solun toibus annus Repeor

Expanded text:
pompis, sanctæ conuersationis Monasticæ anhelans fructum, apud Cluniacum habitum sumpsit Monachalem, & laudabili finaliter confessione communi sorte de hac luce subtractus est. nque, & tamen alibi reperitur quod solum tribus annis rexit.
Abbreviated transcription (Latin):
abbar clm Epita phim
smpore beonardi tl artnallis feorie olun
Alnernus patoia pe tous uenerabilis abbas
hit clmnacensis In structor catholicorum
Contraq scismatitos Iudeos et mahumetos
⁊ pactatus scribens necuion uolinua multa
Sermonos uarios dictannã prosa metroq
Nobilis Ille fuis sõd morib acror altior om̃ꝰ
Regnans pcrpetuo miᵗ sedibus omi potẽntis
Suplicet assidue pro cunctis Religiosis
Preri ꝑne nobis tennacen sibus Impetooe alta
Oandia celorun de cuoso tempore nr̃o
hir petens uixit qui celo cmmna fren

Expanded text:
Abbatis Epitaphium. Tempore Bernardi Clareualis floruit olim Aluernus patria Petrus venerabilis Abbas, Hic Cluniacensis, instructor Catholicorum, Contraque schismaticos, Iudæos, & Mahumetos Tractatus scribens, necnon volumina multa, Sermones varios, dictamina prosa metroque. Nobilis ille fuit, sed moribus altior omni. Regnans perpetuo, nunc sedibus Omnipotentis Supplicet assidue pro cunctis Religiosis, Præcipue nobis Cluniacensibus impetret alta Gaudia cœlorum, decurso tempore nostro. Hic Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
etama as ep̃o ut funt orationib de feotuo sc̃i prie
torpus ad Rocum uhi mortuorum torpora lauãbar¬
St̃ Rei uestunete nndatus glorifitati hoĩs grã tut
uidentib is stupentib appare bat Erat enim corpus
ipsus mertuũ uitro puruis Nure candidins et
nuirabli inadam puscritudine teleste corpus in scortius
ad hnc ixistens E ts toe deres illam sauctam caonen
tilicio alĩqu fuisse tectam Ienins affectant affliclomn¬
meditationib es contem placio nib sacnctis actenuatam Iigili
maceratam Epat profecto Iam quasi in quod future
glie tran sformaciõe spendidissinã sine matula et Ruga
Donorum celestumm presaguim ferens Esculabantiro
discipli/ caput magri suggebant aqua qua laua batuo
es unusquisqs quid poterat Rapiebat Sepultus est itur
beatus p̃r petous ueneratõlis uit abbas clum in ca pite
maurris el noue ba silice tum magno hourre et grandi
dolore suorum filiorum ab Illustoi et Reuerendi ssino
uiro heurico uientimnañ epõ Rexit itaq glorio sus uir

Expanded text:
 orationibus defertur sancti Patris corpus ad locum, vbi corpora mortuorum lauabantur: & ibi vestimentis nudatus glorificati hominis gratia cunctis videntibus & stupentibus apparebat. Erat enim corpus ipsius mortuum vitro purius, niue candidius, & mirabili quadam pulchritudine cœleste corpus in terrenis adhuc existens. Quis crederet illam sanctam carnem cilicio aliqumeditationibus et contemplationibus sanctis attenuatam, vigiliis maceratam? Erat profecto jam quasi in quadam futurae gloriae transformatione splendidissimum sine macula et ruga dotium coelestium praesagium ferens. Osculabantur discipuli caput magistri, suggebant aquam qua lavabatur, et unusquisque quod poterat rapiebat. Sepultus est itaque beatus Petrus Venerabilis abbas Cluniacensis in capite majoris et novae basilicae, cum magno honore et grandi dolore suorum filiorum, ab illustri et reverentissimo viro Wintoniensi episcopo. Rexit itaque gloriosus vir
Abbreviated transcription (Latin):
dñq capus cubritã sustoliore mtitur a gns
Rũ pitur es mories atra uenena uoni
Interire ingri prestigia seua colubri
Nec patitur monstouin uiere Roma diu
Sy moy cumpiti gladio fera cobla tonti dans
Seffendit petoum petous ab hoste simi
Non poterunt ultra sus unĩ uelleris umbra
horrida magnanin menbra Latere Cupi
nña quo fuerant habitu pretatis operta
Sacrilege mentis Impia fuota patem¬

Expanded text:
 lubricum sustollere nititur anguis, Rumpitur, et moriens atra venena vomit. Interiere nigri praestigia saeva colubri, Nec patitur monstrum vivere Roma diu: Sed mox ancipiti gladio fera colla trucidans Defendit Petrum Petrus ab hoste suum. Non poterunt ultra sub ovini velleris umbra Horrida magnanimi membra latere lupi. Omnia quae fuerant habitu pietatis aperta, Sacrilegae mentis impia furta pate
Abbreviated transcription (Latin):
cum tpĩs fuatuib Eorum em habitatula scamitoꝵ patiũ
monacherum in profatꝭ silius erant in capeclio denoto sum
in capella sante Radegundis St̃i Romam supoa bolaniauus
Cappe cla fantti uitalis prope ce mñ tappecra sautti
polamine de bosto / Et eccla de costa in amoz Lotis mi
magna denocione eristo militabant

Expanded text:
itacula sanctorum Patrum Monachorum in præfatis syluis erāt Cappell. deuot. sicut in Capella sanctæ Radegundis, sancti Romani super Boutauanum, Capella S. Vitalis prope Cluniacum, Capella sancti Ioannis de Bosco, & Ecclesia de Costa, in quibus locis cum magna deuotione Christo militabant.
Abbreviated transcription (Latin):
antem Este quillerus ii hralendas octobris anno
ir22ͦ Iatot apud guiam huiꝰ quidli temeore
dnro i2o 6ᵒ Exceptio capit beati tlementꝭ
pape et martrors In climato a nobilisz uiris
Dño dalmatio dño de scociato et poncro de buxcoia
militio de uobe constantinopoli tran slati sum
continetur tn historior Rez geste que apũd noc ẽ
quam ẽdidit magͣi Rostanguus clumᶜ monargiis

Expanded text:
em iste Guillelmus XI. Cal. Octobris anno 1222. Iacet apud Gayam. Huius Guillelmi tēpore anno 1207. exceptio capitis beati Clementis Papæ, & martyris in Cluniaco a nobilibus viris Domino Dalmatio, Domino de Sersiaco, & Pontio de Buxeria militibus, de vrbe Constantinopoli translati, sicut continetur in Historia rei gestæ, quæ apud nos est, quam edidit Rostangnus Clun
Abbreviated transcription (Latin):
adbo Runnũdis spiritib enm̃eata celescis uisimis c̃a
angnentatus ut btis apd̃is sanca angłi cniũgñdi
habetur autem in domo me dia locus unuus torporis cue
de hoc aptatus ut fodo ibidem in tinbre et tilino cones
etoemum deo inde sp̃m reddans hunc Locum hr̃ hiniꝰ
uisirmns conspector guedam incon siderato tanore ita
ab horre bat ut millateuu ei se appropin quare patera
dum ergo ea que dt̃a sunt aontemplarotur. Respepit uidii¬
q angelum dm̃i manũ in sublume porrigõtem siguo sã
tontis ⁊ocimm eundem signasse Quo facto ui sio ab oms
eins subtracta ẽ ⁊am omi acorde enus stulto tunari
sublato post paulutũ se in loco codem repom fecit sre
nuuũ suam sanctis qui apparuerat clatoue cca didi

Expanded text:
undis spiritibus emundata, coelestis visionis gloria augmentatur, et beatis apostolis sancti angeli conjunguntur. Habetur autem in domo media locus, unius corporis capax, ad hoc aptatus ut fratres ibidem in cinere et cilicio compositi, extremum Deo inde spiritum reddant. Hunc locum frater hujus visionis conspector, quodam inconsiderato timore ita abhorrebat, ut nullatenus ei se appropinquare pateretur. Dum ergo ea quae dicta sunt contemplaretur, respexit viditque angelum Domini manum in sublime porrigentem, signo sanctæ Crucis locum eundem signasse. Quo facto, visio ab oculis eius subtracta est. Iam omni a corde eius stulto timore sublato, post paululum se in loco eodem reponi fecit, sicque animam suam sanctis qui apparuerant, alacriter tradidi
Abbreviated transcription (Latin):
aute tappellam fecit ad lnurs ⁊iuidem capeere
P soluds acquisuit actare sancti pesor poope maiꝰ
austoum nuri fite ornamt  abnca capsula albis
duabus / mn ssali et calice pulritrũ capituli foru
enm serulturis gela su pape stephamq abbare
dormtroĩ sancti marcelli cabilonen fecit tum
capło/ E unuentum rateouo affertu dilexit et in
magna tenunt pace pro quo precipis abbas therbal dus
Ut in dir annuer sarn eins bonũ unũ aonẽ tus habeisi
mus otgern erigrãmã uptat ut infoa sequitno
Si tensus uel opes possos iotendere uitam
Umeres in congos mortiuis iste dies
S qm morti muudana potentra subest
Tuctubuit mortꝭ Regibus etgerius iste¬

Expanded text:
re eiusdem Capellæ decem solidos acquisiuit. Altare S. Petri prope maius claustrum mirifice ornauit, tabula, capsula, albis duabus, missali & calice. Pulpitum Capituli fecit, cum sepulturis Gelasij Papæ Stephanique Abbatis. Dormitorium Sācti Marcelli Cabilonensis fecit cum Capitulo. Conuentum paterno affectu dilexit, & in magna tenuit pace. Pro quo præcepit Abbas Theobaldus vt in die Anniuersarij eius Conuentus bonum vinum haberet. Cuius Otgerij Epigramma extat, vt infra sequitur. Si census vel opes possent extendere vitam, Viueret in longos mortuus iste dies. Sed quoniam morti mundana potentia seruit, Succubuit mortis legibus Otgerius
Abbreviated transcription (Latin):
in 2ͦ. lialendas octõbris tatos apud sancta mrã
de chairitate suꝑ lagronn Croca tempora huꝰ lodis
florunt humbartus et etꝭ uecossir E in doci
huibiotus fiuit camerarius clinm̃ et uio optum testio
in offinro tamere facẽli et pordenteo ⁊aboranre¬
et cm affeuencia et solertia singlari fratoibz mi strauit
Is de canus et sacrista fuit et opus monasteru tenue
Magnas et plures teoras eurca hant uillum ennt Grangĩa
de uacheria et de sancto de siderio fecit in hat uilla

Expanded text:
n II. Kalen. Octobris. Iacet apud sanctam Mariam de Charitate super Ligerim. Circa tempora huius Rodulphi floruit Humbertus & etiam decessit. Qui Humbertus fuit Camerarius Cluniacensis, & vir optimi testimonij in officio Cameræ fideliter & prudenter laborcum affluentia & solertia singulari fratribus administrauit. Is Decanus & Sacrista fuit, & opus Monasterij tenuit. Magnas & plures terras circa hanc villam emit. Grangiam de Vacheria, & de sancto Desid
Abbreviated transcription (Latin):
abbas uxtitit Et item ip̃i elm̃ monachi tum monachis
et fratoib habitantib in saucto monte tgabor ubor dñs
egnod cuntot dĩ equod ẽ in suburbio constantinopolis
cinitatꝭ
traxerunt in suam con fra teritãto et sociotatem dcclas
tollegia et monayteria usqz ad munẽoũ fere zi

Expanded text:
is monachi cum monachis, et fratribus habitantibus in sancto monte Thabor, ubi Deus onasterium, quod Cuntot dicitur, quod est in suburbio Constantinopolis civitatis nses traxerunt in suam confraternitatem et societatem, ecclesias, collegia, et monasteria usque ad numerum fere CCCXIV.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ita bachantes hut Ieauit q uerterentuo etce
a postoli de celestib adnementos preterrosos fods m
tumerent blande hortãti sunt et mox gloriosa sui
aiduentus prestenͣ Latrũtulos illos effuganto m
ucoba uero c oquinriũ sanctoꝵ ab astantib andie ban

Expanded text:
ita bacchantes huc illucque verterentur, ecce beati apostoli de coelestibus advenientes, perterritos fratres ne timerent blande hortati sunt, et mox gloriosa sui adventus praesentia, latrunculos illos effugaverunt. Verba vero loquentium sanctorum ab astantibus audieban
Abbreviated transcription (Latin):
Ex hibobat margeus omĩbs cõnuoz lan codde
ueodis dilectionis affectũ et miytum salua propõr e
qranitate poterat Iotuudimi se et hillare quibu scuma
alloquentib offerobas ad omnes sundom iuxta yoi
angui stin ucoba congom̃ earitato habelas affertum ad
Nos utro quos poteras eisdem charitaꝵ effectum fecerar

Expanded text:
Exhibebat Matthæus omnibus communē tam corde Exhibebat Matthæus omnibus communē tam corde quam verbis dilectionis affectum. Et inquantum salua propositi grauitate poterat, iocundum se & hilarem quibuscumque alloquentib. offerebat. Ad omnes quidem, iuxta Patris Augustini verba, congruum charitatis habebat affectum. Ad eos vero quo
Abbreviated transcription (Latin):
negligenciarum peritãdine mundi contem pt̾ii plemissum
ac perie singlari inter multa milia monacho rnmi in dẽ
de nocionis affecti morabatur assidur in claustro tum
pratrib et post plurunos mundi discrosus pene uelur
ua tui ad herebat elaustor columa sacre Lectioms
intentus scudio ⁊̃mobilis ꝑdurabat uix poterat enm
cõmissi erioratus tnra saltamn did horem a fom
collegio segregare uel as Incentiont semel in deun
d fixa guolibet mundus occupacionis sue unto retrahes
Emnq sudducata eius fere toetonti fratres tam
ꝙ̃ ex tra monasterm dño / militaros eisq cor porcã
snb̃ sidia prom deri uel peo se uel peo alios yx offitn
debito cogeretuo marthe quidem tmporennas ux ac̃tu¬
s toto e ffugere non ualibat ẜ eñ toto anuni desie
marie ocio Inhiabat
solum quantum addo deun ẜ etia quãtum ad se namũ
opus erat infirmorum pauperum hospitum Iuiỹtum ⁊¬
pororatus o fficium patiobatiro ꝓ so ip̃m potiortm tur̃a
gerere

Expanded text:
negligentiarum poenitudine, mundi contemptu plenissimo, ac pene singulari inter multa millia monachorum in Deum devotionis affectu. Morabatur assidue in claustro cum fratribus, et post plurimos mundi discursus, pene velut ea, cui adhærebat claustri columna, sacræ lectionis intentus studio inuiolabiliter perdurabat. Vix poterat eum commissi Prioratus cura saltem ad horam a fratrum Collegio segregare, vel ab intentione semel in Deum defixa quolibet mundus occupationis suæ vino retrahere. Cumq. sub ducatu eius fere trecenti fratres, tā intra quā extra Monasterium Domino militarēt, eisq. corporalia subsidia prouidere, vel per se, vel per alios ex officij debito cogeretur: Marthæ quidem importunas exactex toto effugere non valebat, sed tamen toto animæ desiderio Mariæ otio inhiabat. solu erat infirmorum, pauperum, hospitum, inquātum Prioratus officium patiebatur, per seipsum potiorem curam gerere.
Abbreviated transcription (Latin):
hugo sinsi factus et horos disci puli ꝓfertront attrmey¬
⁊ auodum tratitalat tollera bilio rem fui sse indubi tentes
disciynlus el ad ep̃atum xantomiu promotus esuo altuis ens
Discipulus cuius gosta quis uoleus icire eius uitam apud
nos descriptam begat Solemutas uero ip̃ms tele bra tuo
capło ut pote monargiis ad ue tñ Romane occle
snodicitonus tardinalis bento uiro hugoni assidrode
conersus dm̃ thur̃ illi con sadcre uidu es qua se in
Mox Ille cardimalis beatus much s tupentib rem si quiden
n quo pooyedẽ possumus qua puritate et equita re calpas
Discucubas qm Indicem scdopum accossoo habtor
meroba tiro. ⁊ste gregorins fuir uio sauctus et mustas

Expanded text:
Hugo stupefactus & hærens, discipuli perfectione attonitus Laurentij craticulam tolerabiliorem fuisse indubitanter piscopatum Xantonicum promotus, quo altius consdiscipulus, cuius gesta quis volens scire, eius vitam apud nos descriptam legat. Solemnitas vero ipsius celebratur  vtpote Monachus adhuc, tamen Romanæ Ecclesiæ subdiaconus Cardinalis beato viro Hugoni assideret, conuersus Dominum Iesum illi consedere vidit, & quasi in hilaris apparebat. Mox ille Cardinalis beatus, cunctis stupentibus rem siquidem In quo perpendere possumus qua puritate & æquitate culpas discutiebat, qui iudicem sæculorum assessorem habere merebatur. Iste Gregorius fui
Abbreviated transcription (Latin):
s siderabas difftror uideres rediit atoz clmu habitum
⁊ oligionis indint Qnnquo et at̃z tra ab oñ̃
nimdauo affectu mutanit ut nec cõmurã boua net
prinata dincosarum excercitationũ ⁊ntoa spnaco
cordis eius ardori satiffactre cibo aut sonro eo¬

Expanded text:
al. deferri videret, rediit, atque Cluniaco habitum religionis induit. Cum quo et animum ita ab omni mundano affectu mutavit, ut nec communia bona, nec privata diversarum exercitationum lucra spirituali cordis ejus ardori satisfacere possent. No
Abbreviated transcription (Latin):
deelo Ioto Ioceraunnro rcosso hngoni de hrogiato hngone
de staltiato et aliis buo gundre nobi lib non panas
connueuerant apud mati stonen in ecc̃ła sancti unictam
qui toatterrut ibi tirta spatiũ tenum dierum d
negoriis et poecipire de pate eccło elmũ re frrmandi

Expanded text:
de Bellojoco, Joceranno Grosso, Hugone de Berziaco, Hugone de Scalciaco, et aliis Burgundiae nobilibus non paucis, convenerunt apud Matisconem in Ecclesia Sancti Vincentii. Qui tractarunt ibi circiter spatium trium dierum de negotiis, et praecip
Abbreviated transcription (Latin):
Incom paroisilũ tormende uisions horror cocrdcos
nare et occe clanare terribiliter cepit sitq
ꝓseneranter ut onmes fraties de Roctis suis sur gre
ces add se undiqz concurrẽ cogeret Qm ets doñ¬
uetitatus sõmũ qũnd uiderat mapiens conam¬
qũu dormitns uederat integoe uigiceaus supoa iom̃
eundem ursum conspeon tautum in atre sublenaa ca¬

Expanded text:
incomparabiliter tremendae visionis horror excederet. Quare et ecce clamare terribiliter coepit, sicque perseveranter, ut omnes fratres de lectis suis surgere, et ad se undique concurrere cogeret. Qui etiam doatus somnium quod viderat incipiens conquem dormiens viderat, integre vigilans supra ipsum eumdem ursum conspexit, tantum in aere subleva
Abbreviated transcription (Latin):
discipulum habius nomine armaus hic itaq dum cõt
nobilis et dines nules in seculo / tactus dinmo spũ
ac mundo remiciare dispoiciones poiꝰ egnos et
Uestes ml̃ti premi magunq pondus argenti et uĩa
pane sua el nuyacũ direxit et sit paupto atq

Expanded text:
discipulum habuit nomine Armanum. Hic itaque dum esset nobilis, & miles diues in sæculo, tractus diuino spiritu, ac mundo renunciare disponens, prius equos & vestes multi pretij, magnumque pondus argenti, & omnia pene sua Cluniacum direxit
Abbreviated transcription (Latin):
piedicto frator ore quidem iam ni diore ẜ a parse qradi
at hut ona si salma de fluente apparu diens se
Ss conquerri qr nõ dum penitus purgatum et Relud quo
ed hut modicum teominibat sordidum in to proyi sile
Rescabat Itaq uisa ittrumn bto pator hugoni intimã
et fractura silentni altera heb domada solidata Tcotio de
edom e p̃ss durannus frator sine ulla de formitate
mam fe stauit se her Raymasdus in uita gloorosi pois

Expanded text:
prædicto fratri ore quidem iam mundiore, sed aperte quadam adhuc quasi saliua defluente apparuit, dicens se sed conqueri quia nundum penitus purgatum: & illud quod adhuc modicum imminebat sordidum in eo, propter sirestabat. Itaque visa iterum beato Patri Hugoni intimantur, & fractura silentij altera hebdomada solidata. Tertio demum idem Episcopus Durannus fratri sine vlla deformitate se manifestauit. Hæc Renaldus in vita
Abbreviated transcription (Latin):
ccollatio ant ad ixõs in conuentu de dinums puse
sermo enm l oqui urgebant Quare ⁊ pm̃ pesi
uener ablis sollicite ccomendaus tale de idõ scorpsi
allorum socrates plato mariꝰ hesperiaio noste
melior stadiorum cognitus orb princeps Ingrmno uaires¬
subtilis et aceo. Cr̃a ui superans racionis et artes

Expanded text:
collatio, aut ad ipsos in conventu de divinis publicus sermo eum loqui urgebat. Quare ipsum Petrus Venerabilis sollicite commendans, tale de ipso scripsit Gallorum Socrates, Plato maximus Hesperiarum, emelior; studiorum cognitus orbi Princeps, ingenio varisubtilis et acer, Omnia vi superans rationis, et arte
Abbreviated transcription (Latin):
Ure grauis el sapitis actu ueobo q Iohmnnes
Euin pomus uo monacho pro multa s to mutate
archilenta foret es cance cearius uobis
presule pascali merito ad sidera uapto
Roomerur tandem sacrã concendere sed
Dignns post prunũ gelasins esse semndus
S quia Rege fuie non pretipiente Etuatus
horrendum fremuis pruneps ut filia dulcis
Inore suo profugum suscerit galia prem
Si limuisset ei pro ttoto crede sub ip̃
uirtus et pretas et houestas cresceres omr̃s
Et pax ecclo toto floreret in orbe
Nam Rapus moos atra uioir cumponti ficatus
uis q̃ ageret primũ pastor uenerabilis ⁊ꝯni
Bna dies Iant restabat cum clmmacensi
dormirt in proprio Roniani Iuris a silto
it igitur positus dilertos intr a m̃os
Cum patrib seculis requestit et optat ut orbis
Conditor et tudoy utinat qnq̃ potone
Et mueres Ca psos in prestma intubra re formes
felix Ielo minis sempeo elnmate mauebis

Expanded text:
r gravis et sapiens actu, verboque Joannes, Cum prius ex monacho pro multa strenuitate Archilevita foret, et cancellarius urbis, Praesule Paschali meritis ad sidera rapto, Praemeruit tandem sacram conscendere sedem, Dignus post primum Gelasius esse secundus. Sed quia rege fuit non praecipiente levatus, Horrendum fremuit princeps, et filia dulcis More suo profugum suscepit Gallia Patrem. Si licuisset ei pro certo crede, sub ipso Virtus, et pietas, et honestas cresceret omnis; Et pax Ecclesiae toto floreret in orbe. Nam rapuit mors atra virum, cum pontificatus Vix ageret primum pastor venerabilis annum. Bina dies jam restabat, cum Cluniacensi Dormiit in proprio Romani juris asylo. Hic igitur positus dilectos inter alumnos, Cum Patribus sanctis requiescit; et optat ut orbis Conditor, et judex veniat quandoque potenter, Et cineres lapsos in pristina membra reformet. Felix inde nimis
Abbreviated transcription (Latin):
Paumoritam gentem proxima regna Loquas
Iaim tna barbaritos pene boau gloria fues
Laindat et Iudomitus uella peracta gotpos
Quẽ q prnis modito ceotauus igne pooba tum¬
I ars sibi terrarum fecerat una ducem
Duine ope celesti diminitus hoste fugato
t osa toumphante taora uidore eu pit¬

Expanded text:
Pannonicam gentem proxima regna loquar? Pannonicam gentem proxima regna loquar? Jam tua barbaricos penetravit gloria fines, Laudat et indomitus bella peracta Gethes. Quemque prius modico certaminis igne probatum, Pars sibi terrarum fecerat una ducem: Nunc ope coelesti divinitus hoste fugato, Tota triumphantem terra videre cupit
Abbreviated transcription (Latin):
noluit hoc xp̃s es tibi posse tulit
Cu merito soli gratos et munerer faudis
Solumus ob nr̃i nira trophea dncis
Quid de tam ualidis ere ptum cladibus Illum
Reddimus et sumo debita uota deo
Sit probat ipe suos peo multa permca scrnos
Sie mmicus eo precipiente furit
Sic uedit ẽs malio honus uuctor in ordine Rerũ
Ut pareat peprobus proficit unde puis
ut ueterni patonu pagina satra dotet
e sa quidem modnun les publita nõa biditue
Multa sed hec nobis Sosio Entra Re fere
nuiro nanq modo pes coutigit unde nocere
De putat im pretas huic bona mulra facit¬
ur Nulla tisi de ea erar innenis peofettio sancte
Iam poteras poes / equi parare tuos
Conscia uiotutum gallia sola fun
Dum q sibi soli tantum genu sse patonũ¬
ꝑ lauderos egre gio gromure facta potens
Est noua cã nom dnnutus urta tomm phi
⁊no tibi Romann Iam facies inpeom
t otius ad mundi frena pegen da uocar
⁊ud latias uobes quid ohem lutera quid ue

Expanded text:
Noluit hoc Christus, & tibi posse tulit. Noluit hoc Christus, & tibi posse tulit. Cui merito soli grates & munera laudis Soluimus ob nostri mira trophęa ducisQui de tam validis ereptum cladibus illum,Reddimus et summo debita vota Deo. Sic probat ipse suos per multa pericula servos: Sic inimicus eo praecipitante furit. Sic dedit esse malis bonus auctor in ordine rerum, Ut pereat reprobus proficit unde pius. Ut veterum Patrum pagina sacra docet. Laesa quidem modicum respublica nostra videtur: Multa sed haec nobis laesio lucra refert. Miro namque modo res contigit, unde nocere Se putat impietas, hinc bona multa facit Nulla tibi deerat juvenis perfectio, sancte, Jam poteras Patres aequiparare tuos. Conscia virtutum Gallia sola fuit. Dumque sibi soli tantum genuisse patronum, Plauderet egregio germine facta potens, Est nova causa novi divinitus orta triumphi. Quo tibi Romanum jam favet imperium. Totius ad mundi frena regenda vocat. Quid Latias urbes, qui Rheni littora, quidve
Abbreviated transcription (Latin):
Iam tibi potre noui tole brantur ubiq trmum phi¬
L am tili sus pedibus ꝑrs inunta racet
Raim pi egregie quia uittor as uobe redistr
ontronitarũ perfida Linga silet
Ora proterna cruu Rabidos posuere ⁊atralbis
Senstib amiscis torda maligna stupent
Non ita satrilegr aontingtoe posse putabant
uin uomitrant rigidas ope tumens imas
Cum sibi plandentes smmilem Reuocars ing̃rm
Iuditꝭ eterni uertioe ion silium
Dalut magnoxun fortissime uictor agrnu
Saluo tui coistis ensis et hasta fun
uicsti dilecte dto fonstoaq prophumus
Eperint uires In tua danna furor
etto uoelit nolit gens imnpia tnoba Rebeltis
lnmatus totus ad tua iussa toemr
Etce uelit nolis Regalia scoptoa tenebis
tqz tonmphator imperrosus cris
E ind Coqueris ceote me probilere potes¬
Cums puia sato tua sentis crma ciardo
Cmnez non fugito plobs scelerata manns
Quo regnante nichit poterit pegnare su perbum
Quo duce t̾minib Iam uia nuela pertes¬
Iste lancet licet doleas fies hoc nulla tenus optes

Expanded text:
IAM tibi, Petre, noui celebrantur vbique triumphi: Iam tibi sub pedibus gens inimica iacet. Iam Pater egregie, quia victor ab vrbe redisti, Pontionitarum perfida lingua silet. Ora proterua canum rabidos posuere latratus: Sensibus amissis corda maligna stupent, Non ita sacrilegi contingere posse putabant, Cum vomerent rigidas ore tumente minas. Cum sibi plaudentes similem reuocasse magistIudicis æternum vertere consilium. Salue magnorum fortissime Salve, cui Christus ensis et hasta fuit, Vicisti, dilecte Deo, frustraque profanus Exeruit vires in tua damna furor. Ecce, velit nolit, gens impia, turba rebellis, Cluniacus totus ad tua jussa tremit. Ecce, velit nolit, regalia sceptra tenebis, Atque triumphator imperiosus eris. Quid loqueris? certe nil prohibere potesCujus dura satis tua sentiet arma libido, Cujus non fugies plebs scelerata manus. Quo regnante nihil poterat regnare superbum, Quo duce criminibus jam via nulla pateIste, licet doleas, licet hoc nullatenus optes,
Abbreviated transcription (Latin):
Perrins uir Relu stois et doctissimus qui plures dd
petenii tenuacin / ep̃łas scoipsit et multa alia que¬
origine pntaritnsis qui magnus historia gra ohia
usqr ddo tempora frederiti¬
page huģo ta tula nobilis mices so pormittras manas
Euturum in signĩ tuuus sibr a pr̃o a bbase eemũ tom̃¬

Expanded text:
ruit, vir illustrissimus et doctissimus, qui plures ad Petrum Cluniacensem epistolas scripsit, et multa alia quorigine Pictauensis, qui magnus Historiographus vsque ad tempora Frederici. Hugo Catula nobilis miles se promittens Monachum facturum, in signum cuius sibi a Petro Abbate Clu
Abbreviated transcription (Latin):
pro lent Ritentis apud se ligu dinci roliqmiis quas potus
in Loto tolebrr et sancto a serns der dignis umbns e
psalmo dus contentib q honorari oporteres deus sĩor
offensus esset el idcroco ip̃a pauperie tam gouu
potmeretur Num pauperios ix̃a cregerat ixem de ixc
sarro at nirifiro opere horrd lapides pretrosorts abstraxisst
multoqz distrapisse pretio uernẽn iitqz cenuta a sacordoꝵ
suam aꝑauit fuarnt offensam et agens tum eo multo
Lemorr poctio pignus illud sanctitaꝵ cos contrãdidir¬
ꝙ heeto tunq̃ aut familioror sui si suꝑ hor setum egissem
forudabat nunirũ ut pote mulieo imꝑatoris uniii apui
se pe munero cenrtauerat indesinẽcer q molubatiro sub
qualibet sp̃e uecti sacro situ istud pignus sins apponẽ
potentia est sponsam suam clmuerensam utiq ecclam
tali tantoq momli dedmiere predostianerat Quo
sunt optauerat impetoato semor gauisus est uadde
et maturius petens ab tueatori cõmentũ un e

Expanded text:
pro retentis apud se ligni Dominici reliquiis, quas potius in loco celebri & sancto a seruis Dei dignis excubiis & psalmodiis cōcentibusque honorari oporteret, Deus sibi offensus esset, & idcirco ipsa pauperie tam graui premeretur. Nam pauperies ipsa coegerat eam de ipso sacro ac mirifico opere lapides pretiosiores abstraxisse, multoque distraxisse pretio. Verumtamen sic conuenta a sacerdote suam expauit offensam, & agens cum eo, multo leuiori pretio pignus illud sanctitatis ei contradidi Græco cuiquam aut familiari suo, si super hoc secum egissent. Formidabat nimirum, vtpote mulier, Imperatoris vim, qui sæpenumero attentauerat, indesinenterque moliebatur, sub qualibet specie recti sacrosanctum illud pignus suis apponere potentia est, sponsam suam Cluniacensem vtique Ecclesiam tali tantoque monili redimire prædestinauerat. Quo, sicut optauerat, impetrato, senior gauisus est valde. Et maturius petens ab Imperatore commeatum, vnum de
Abbreviated transcription (Latin):
disfuto et penitus absorto donns margens s ddioe
tum socus ad propora festinebat S qui nescunlem uon
deus redditum impedun el quia suꝑ panta fidebs
fuerat e nui suꝑ multa ut ex partum di spen saterẽ
poomoris Iunigit ei tum homore papa ho normo ⁊¬

Expanded text:
penitus absorpto domnus Matthæus redire cum sociis ad propria festinabat. Sed qui nescientem vocauerat Deus, reditum impediuit, & quia super pauca fidelis fuerat, eum super multa vt expertum dispensatorem promouit. Iniungit ei cum honore Papa Honor
Abbreviated transcription (Latin):
dnnio goaidum et suꝑ eccło candela brum ao inreadim
umib qmi in donro dei cerant magn fice maltatus
nichil de monacho qnorundam more Sunisi h situ
do magno martino egitur eadem in corde eurs hui
eadem in uestitu ems uilitas mansit Acchit de
offimo nichil de cantib nichit de poolixa clnñr
ꝑsalinodia quarũlibet tararũ pretextu Relipu
Dernabat in palanio instituta tlaustor et nudo expotus
fremo et longo usu uelut Iunato Relignonis propdiso
a scedotum uanitatib se quasi septo firmissimo soeenes¬
secernebas possent quidem ad huc plura de nõ

Expanded text:
 gradum, et super Ecclesiae candelabrum ad lucendum omnibus qui in domo Dei erant, magnifice exaltatus, nihil de monacho quorumdam more dimisit. Sed sicut de magno Martino legitur, eadem in corde ejus humilitas, eadem in vestitu ejus vilitas mansit. Nihil de officiis, nihil de cantibus, nihil de prolixa Cluniacensi psalmodia quarumlibet curarum praetextu reliquit. Servabat in palatio instituta claustri, et mundo expositus firmo et longo usu, velut innato religionis proposito, a saecularium vanitatibus se quasi septo firmo secernebat. Possent quidem adhuc plura de ipso
Abbreviated transcription (Latin):
in futurro et de pñti qua minũ granabãtuo in frrmi
titins biberari ad nrõ eras eñ uro beatus Congo pou̾s
morbo nnsere confectus Iuimo ita tabe fctus ut cum dolre
umeret uix q a cecto exroe ualeres h quanto amplus
corporali Infiruit piemebatur tanto magꝭ illam
petrs sum exigentib anuttere uerebaꝰ exitus eogo
ẜ non absqz Iumenso herrore uotiferans q for titto
elericos t̾cuiaceus nuũ extor ixteronit suꝑ hes que
audie bat graniter obstu pescens et ne uir sanctus
exloa si fieret ad mod mi tũens ip̃e uero demñ
sibi Redditus ⁊am non poterat dubitare de dñ

Expanded text:
nti qua nimirum grauabatur infirmitate citius liberari a Domino. Erat enim vir beatus lōgo podagrę morbo misere confectus, immo ita tabefactus, vt cum dolore viueret, vixque a lecto exire valeret. Sed quāto amplius corporali infirmitate premebatur, tanto magis illam peccatis suis exigentibus amittere verebatur. Excitus ergo, sed non absque immenso horrore, vociferansq. fortiter, clericos circumiacentes nimium exterruit, super his quæ audiebant grauiter obstupescentes: & ne vir sanctus extra se fieret, admodum metuentes. Ipse vero demum sibi redditus, iam nō poterat dubitare de Domi
Abbreviated transcription (Latin):
monastica aspirans uitam eccla cos hono ros dunisi
et propter cole br̃a Religionis fama clinatũ ẽligeus
apud sanctum martimui de campis monache habitum
suscerit et congrue Srat em̃ i dom sancti martim
monasternm suo clam mona sterio in ordiuis roligienis
ac fernoris propõto poo modo suo ita consimile et
incantu arn forme ut uelus simularoi tere Iui pressum
multis aliis ad clmnatit ꝑtinentib monasterus ori gi ᷝ ⁱ ˢ
segilli ymagure familiarus Ropũtis et exte ptis cocor

Expanded text:
cos honores dimisit. Et propter celebrem relationis famam, Cluniacum eligens, apud S. Martinum de Campis monachi habitum suscepit, et congrue. Erat enim idem S. Martini monasterium sub Cluniacensi monasterio, in ordinis, religionis, ac fervoris proposito, pio mundo suo ita consimile, et in tantum conforme, ut velut simulacrum cerae impressum, multis aliis ad Cluniacum pertinentibus monasteriis, originalis sigilli imaginem familiarius repraesentet; et exceptis locor
Abbreviated transcription (Latin):
factum Quod opus fertus magnus ille es sanctus
uãsiluuss tesaros capadocie oliui archreps mulia diligenͣ
sumo q studio composine dt qurad mxit in magna
Iabint reuerencia. Posta enus sincossores archiepi
uns pose un pari ledutrtania eet obsconatien habutum¬

Expanded text:
 fertur, magnus ille & sanctus Basili9, Cæsareæ Cappadociæ olim Archiepiscopus, multa diligētia summoque studio composuit, & quoad vixit in magna habuit reuerentia. Post quem eius successores Archiepiscopi vnus post vnum pari reuerentia & obseruatione habu
Abbreviated transcription (Latin):
cadlapis quo tempore homo Sei domis et uendarbiais
hugo abbas agnẽ istud gregis sor pascobar
sint tam plur unincoso or bi noti sy mn / est im yeta
pacto occupanco nus syriaur palostinã capadociam ipam̃¬
q opullentiss mĩa cmitatem autiochram at Romanian
pene totam ꝓpianum populum absq remodio affagẽ
Absq nimero pormrd̃ᵒ euertẽs eccłas dor sacraria
oncult̃as quicquid de pignorib sauctorum qucquid de
sacris uasis uel ornament᷑s ecclẽ in eorum manus
uimre poterat absq cuctatione penitus disperdentes
ẜ pautis an diebus ꝙ̃ ꝯeus hec ferotissima te sariam
capadonie illo suo impetu occupasset archer pũs
Sei quieurs in pace acochidiacomus ille autem plnss
quem occee de sobatẽ tura remansit uit poomdus
et home stus me sopotanuꝰ noneͣ nepos ep̃r
Ie funiti fuerat Is barbarorũ taorore ꝓculsus cũ
millã contra tos de fen sionem sperare posser aurqz
charirra ac sancciora in thesauris reperit Eccle

Expanded text:
Alexius, quo tempore homo Dei domnus & venerabilis Hugo Abbas agmen istud gregis Dei pascebat,sicut iam pene vniuerso orbi notissimum est, impetu facto, occupauerunt Syriam, Palæstinam, Capadociam, ipsamque opimatissimam ciuitatem Antiochiam, ac Romaniam pene totam, Christianum populum absque remedio affligentes, absque numero perimentes, euertentes Ecclesias, Dei sacraria conculcantes, quicquid de pignoribus sanctorū, quicquid de sacris vasis vel ornamentis Ecclesię in eorū manus venire poterat, absq. cunctatione penitus disperdentes. Sed paucis ante dieb9, qua gēs hæc ferocissima Cæsareā Capadociæ illo suo impetu occupasset, Archiepiscop9 Dei quieuit in pace. Archidiaconus autem ille, penes quem Ecclesiæ desolatæ cura remansit, vir prouidus & honestus, Mesopotamius, nomine, nepos Episcopi defuncti fuerat. Is barbarorum terrore perculsus cum nullam contra eos defensionem sperare posset, quæque cariora ac sanctiora in thesauris reperit Ecclesiæ
Abbreviated transcription (Latin):
uiło Ro do archreỹo consocratus et in sede sua
cum magna totui populi ixultatoo e se locatus
incepit regere anno dm̃ no 9ͦ QCemporo hms
pontii anno dm̃i uat iͦ/ halendas cangusti tabula
sancto ba sili opi cera tesariien sis fua de lata

Expanded text:
uerendo Archiepiscopo consecratus, & in sede sua cum magna totius populi exultatione locatus est: & incepit regere anno Domini 1109. Tempore huius Pontij, anno Domini 1112. VII. Kal. Augusti tabula S. Basilij Epi
Abbreviated transcription (Latin):
grntorns dei Resuorectionis quiq et a scencionis ad
dirteram pr̃is et spãliteo saucti ssime assimptionis
qqua Rp̃a intmerata et g̃lo sa urogo exaltata sue goro
uõi tontemrlatur filium qñe gremnt in nr̃ca human¬
in ueneratam sancei ga bore lis ar changel qui eam¬

Expanded text:
ensionis ad dexterā Patris: Et specialiter sanctissimæ Assumptionis, qua ipsa intemerata & gloriosa Virgo exaltata super choros vbi contēplatur filium quē genuit in nostra humanin venerat