comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
talem repperisti consilium. ut descen¬
deres ad dnm nr̃m hoc autem sc̃ias
qnm cum steteris in conspectu eius be¬
ne tibi faciet : & eris gratissima in cor¬
de cus Duxeruntq illã ad taberna¬
culum olofernis: nuntiantes eã cũq
intrasset ante faciem cius: statim captus
est insns oculis olofernis. Dixeruntq ad
sitellites eius. Quis contemnet po¬
pulum hebraceorum quitam decoras mu¬
lieres babent ut non prohis merito pu
erat expurpura & auro & smaraegdo & la¬
pidibus preciosis intextum: & cum in faci¬
em euis intendisset ad orauit eum proster¬
nens se super terrã. Et leuauerunt illam
serui olo fernis : uibente domino suo. Tunc
olofernis dixit ei. Aequo animo esto: &
noli pauere incorde tuo. Qnm egonun¬
quam nocui uirum : qui uoluit serure
nabuchodonosorregi Populus autẽtiuis
sĩ non contempsis set me : non alleuassem
lanceam meam super illum. Nunc autẽ
dic michi qua ex causa recessisti ab illis:

Expanded text:
tale repperisti consilium ut descentale repperisti consilium ut descenderes ad dominum nostrum hoc autem scias quoniam cum steteris in conspectu eius bene tibi faciet et eris gratissima in corde eius duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis et nuntiantes eam cumque intrasset ante faciem eius statim captus est in suis oculis Holofernis dixeruntque ad eum satellites eius quis contemnat populum Hebraeorum qui tam decoras mulieres habent ut non pro his merito pugerat ex purpura et auro et zmaragdo et lapidibus pretiosis intextum et cum in faciem eius intendisset adoravit eum prosternens se super terram et levaverunt illam servi Holofernis iubente domino suo tunc Holofernis dixit ei aequo animo esto et noli pavere in corde tuo quoniam ego numquam nocui virum qui voluit servire Nabuchodonosor regi populus autem tuus si non contempsisset me non adlevassem lanceam meam super illum nunc autem dic mihi qua ex causa recessisti ab illis
Abbreviated transcription (Latin):
ro scorum & uistorum. Et dixerunt
hu qui illic erant om̃s una uoce biat
fiat iudith uero orans dñm transi¬
uit portas ipsa & abne cius łactum
est autẽ cum descenderet mon tem cir¬
ca ortum diei: occurrerunt ei explo¬
nctores assyriorum & tenuer̃ eam di¬
centes. Vnde uenis aut quo uadis :¬
quae Respondit Pilia sum hebraeo¬
rum: Ideo ego fugi a facie eorum Im̃
futurũ agnoui quod dentur uobis in de¬
predationem : pro eo quod contemnen¬
tes uos noluerunt ultro tradere se i¬
psos ut inuenirent misericordiam in
conspectu ur̃o hac de causa cogitaui
mecum dicens. Uadam ad faciem prin¬
cipis olofernis : ut indicem illi secreta
illorum. Et ostendam illi quo aditu
possit optinere eos: ita ut non cadat¬
nec unus quidem uir de exercitu eius
Et cum audissent uiri illi uerba eius: con¬
siderabant faciem eius. Et erat in oculis
eorum stupor : qñmmiraebantur pul¬
chritudinẽ eius nimis. Et dixerunt ad
eam Conseruasti animã tuam: eo qđ

Expanded text:
ro sanctorum et iustorum et dixerunt ro sanctorum et iustorum et dixerunt hii qui illic erant omnes una voce fiat fiat Iudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt ei exploratores Assyriorum et tenuerunt illam dicentes unde venis aut quo vadis quae respondit filia sum Hebraeorum ideo ego fugi a facie eorum quoniam futurum agnovi quod dentur vobis in depraedationem pro eo quod contemnentes vos noluerunt ultro tradere se ipsos ut invenirent misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens vadam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor quoniam mirabantur pulchritudinem eius nimis et dixerunt ad eam conservasti animam tuam eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
nauit crinem capitis sui: &imposuit
mitram super caput suum. Et induit
se uestimentis iocunditatis suae: in¬
duitq sandalia pedibus suis Assum¬
psitq dextreliola & lilia & in aures
& anulos & om̃ibus ornamentis suis
ornauit se. Cui etiã dñs contulit splen¬
dorem : qr̃m om̃is ista compositio non
ex libi dine sed ex uirtute pendebat
Etideo d̃s hanc in illa puldntudinẽ
ampliauit : ut in comparabili decore om̃i¬
um oculis appareret . Imposuit itaq abrȩ
suae ascopam uini. &uas olei & polenta
& lapates & panes & cascum: & profecta
est Cumq uenisset ad portã cuitatis:
inuenerunt ex pectantem oriam & pres¬
biteros ciuitatis. qui cum uidissent eam:
stupentes mirati sunt nimis puldritu¬
dinem eius Nichiltamen in terrogan¬
tes eam : dimiserunt transire dicentes
Ds̃ patrum nrõrum det tibi gratiam:
& om̃e consilium tui cordis sũa uirtu¬
te corroboret. Vt glorietur sũper te
hierus alem : & sit nomen tuũ innume¬

Expanded text:
navit crinem capitis sui et inposuit navit crinem capitis sui et inposuit mitram super caput suum et induit se vestimentis iucunditatis suae induitque sandalia pedibus suis adsumpsitque dextraliola et lilia et inaures et anulos et omnibus ornamentis suis ornavit se cui etiam Dominus contulit splendorem quoniam omnis ista conpositio non ex libidine sed ex virtute pendebat et ideo Dominus hanc in illam pulchritudinem ampliavit ut inconparabili decore omnium oculis appareret inposuit itaque abrae suae ascopam vini et vas olei et pulenta et palatas et panes et caseum et profecta est cumque venisset ad portas civitatis invenerunt expectantem Oziam et presbyteros civitatis qui cum vidissent eam stupentes mirati sunt nimis pulchritudinem eius nihil tamen interrogantes eam dimiserunt transire dicentes Deus patrum nostrorum det tibi gratiam et omne consilium tui cordis sua virtute corroboret ut glorietur super te Hierusalem et sit nomen tuum in nume
Abbreviated transcription (Latin):
stantiam ut contemnam illum : & uirtu¬
tem ut euertã illum. Erit enim memori¬
ale nominis tui: cum manus feminae
deiecerit eum. Non enim inmultitudine
est uirtus tua dñe. neque in equorum
uiribus uoluntas tua. Nec sũ perbi ab ini¬
tio placuerunt tibi: sed humilium &
man suetorum tibi semper placuit de¬
precatio Os caelorum creator aqua¬
rum & dñs totius creaturxe. exaudime
miserem de precantẽ : & de tua misẽri¬
cordia prece sumentẽ. Mlemento dñe
testamenti tui. &da uerbum in oremeo
& incorde meo consilium corrobora ut
domus tua in tua scĩficatione perma¬
neat. Et om̃s gentes agnoscant qnm
tu es ds : & non est alius practerteTa¬
ctum est autem cum cessasset clamare
addñm : surrexit de loco quo iacuerat
prostrata dño. Uocauitq abram suã
Et descendens indomum suã. abstulit
ase cilicium : & exuit se uestimentis
uiduitatis suae. Et lauit corpus suum:
& unxit se myrro optimo. Et discrimi¬

Expanded text:
stantiam ut contemnam illum et virtustantiam ut contemnam illum et virtutem ut evertam illum erit enim memoriale nominis tui cum manus feminea deiecerit eum non enim in multitudine est virtus tua Domine neque in equorum viribus voluntas tua nec superbi ab initio placuerunt tibi sed humilium et mansuetorum tibi semper placuit deprecatio Deus caelorum creator aquarum et dominus totius creaturae exaudi me miseram deprecantem et de tua misericordia praesumentem memento Domine testamenti tui et da verbum in ore meo et in corde meo consilium corrobora ut domus tua in tua sanctificatione permaneat et omnes gentes agnoscant quoniam tu es Deus et non est alius praeter te factum est autem cum cessasset clamare ad Dominum surrexit de loco quo iacuerat prostrata Domino vocavitque abram suam et descendens in domum suam abstulit a se cilicium et exuit se vestimentis viduitatis suae et lavit corpus suum et unxit se myrro optimo et discrimi
Abbreviated transcription (Latin):
nunc: sicut tunc castra uidere aegyptio¬
rum dignatus es: Iuando post seruos tuos
armati currebant : confidentes in qua dri¬
gis & in equitatu fuo. & inmultitudine bel¬
latorum Sed aspexisti super castroc eo¬
rum : & tenebrae Rtigauerunt eos. Tenu¬
it pedes eorum abrssus: & aquae operu¬
erunt eos. Sic fiant &isti dñe qui con
fidunt in multitudine sũa & incurribus
suis & in contis & insagittis suis & in lan¬
ceis gloriantur : & nesciunt quiatũ i¬
pse es ds̃ noster qui conteris bella ab ini¬
tio & dñs nomen est tibi. Erige brachiũ
tuum sicut abinitio. & allide uirtutẽ eorũ
in uirtute tua : cadat uirtus eorum in ira¬
cundia tua. Iui promittunt se uiolare scã
tua. & polluere tabernaculum honoris
tui : & deicere gladio suo cornu altaris tui
Fac dñe ut gladio proprio eus superbia
amputetur: Capiatur laqueo oculorum
suorum in me : & percuties eum ex labiis
caritatis meae. Da michi inanimo con¬

Expanded text:
nunc, sicut tunc castra Aegyptionunc, sicut tunc castra Aegyptiorum videre dignatus es, quando post servos tuos armati currebant, confidentes in quadrigis, et in equitatu suo, et in multitudine bellatorum. Sed aspexisti super castra eorum, et tenebrae fatigaverunt eos. Tenuit pedes eorum abyssus, et aquae operuerfidunt in multitudine sua et in corribus suis et in contis et in sagittis suis et in lanceis gloriantur et nesciunt quia tu ipse es Deus noster qui conteris bella ab initio et Dominus nomen est tibi erige brachium tuum sicut ab initio et adlide virtutem eorum in virtute tua cadat virtus eorum in iracundiam tuam qui promittunt se violare sancta tua et polluere tabernaculum honoris tui et deicere gladio suo cornu altaris tui fac Domine ut gladio proprio eius superbia amputetur capiatur laqueo oculorum suorum in me et percuties eum ex labiis caritatis meae da mihi in animo con
Abbreviated transcription (Latin):
xistis in diebus quinque respiciat dñs po¬
pulum suum issochel. Uos autem nolo
ut scrutemini actum meum. Et usque¬
dum renuntiem uobis: nichil aliud fut
imicorum nrõrum. Et reuertentes abi
gressa est oratorium suum. Et induens
sẽ cilicio: posuit cinerem super caput su¬
um. Et prosternens se dño : clamauit
ad dñm dicens. Dñe ds̃ patris mei sime¬
on. qui dedisti illi gladium in defensio¬
nem alienigenarum qui uiolatores exti¬
terunt in coinquinatione sua & denũdaue¬
runt femur uirginis in confusionem. & de¬
disti mulieres illorum in praedam & fili¬
as eorum in captiuitatem. & omnem prae¬
dam in diuisionem seruis tus qui relaue¬
runt relum tuum : subueni quaesote dñe
ds̃ m̃s michi uiduae. Tu enim fecistipriora.
& illa post illa cogitasti: & hoc factum est
quod ipse uoluisti. Om̃s enim uiae tuae pa¬
ratae sũnt: & tua uidicia in prouidentia¬
tua posuisti. Respice castra assrriorum

Expanded text:
xistis, in diebus quinque respiciat Dominus poxistis, in diebus quinque respiciat Dominus populum suum Israel. Vos autem nolo ut scrutemini actum meum, et usquedum renuntiem vobis, nihil aliud fiat, imicorum nostrorum. Et revertentes abiegressa est oratorium suum: et induens se cilicio, posuit cinerem super caput suum: et prosternens se Domino, clamabat ad Dominum, dicens: Domine Deus patris mei Simeon, qui dedisti illi gladium in defensionem alienigenarum, qui violatores exstiterunt in coinquinatione sua, et denudaverunt femur virginis in confusionem: et dedisti mulieres illorum in praedam, et filias illorum in captivitatem; et omnem praedam in divisionem servis tuis, qui zelaverunt zelum tuum: subveni, quaeso te, Domine Deus meus, mihi viduae. Tu enim fecisti priora, et illa post illa cogitasti: et hoc factum est quod ipse voluisti. Omnes enim viae tuae paratae sunt, et tua judicia in tua providentia posuisti. Respice castra Assyriorum
Abbreviated transcription (Latin):
cob sic morses. Et om̃s qui placuerunt
dõ permultas tribulationes transier̃
fideles. Illi autem qui temptationes ñ
sus ceperunt cum timore dñi. & patientia
sua & improperium murmurationis su¬
ae contra dñm protulerunt : ex termina¬
ti sunt ab exterminatore & a serpentib:
perierunt. Et nos ergo non ulcis camur
nos prohis quae patimur sed reputan¬
tes peccatis nr̃is haec ipsa minora esse
corripimur ad emendationẽ non ad per¬
ditionem nram euenisse credamus. Et
dixerunt illi orias & presbiteri. Om̃ia
quae locuta es uera sunt : & non est in
sermonibus tuis ulla reprebensio Nunc ergo
ora pronobis : qñm mulier sc̃a es & timens
dñm. Et dixit illis uidith. Sicut quod loqui
potui dĩ esse cognoscitis: ita quod facere
disposui probate si ex dõ est. & orate ut
firmum faciat consilium meum ds̃. Sta¬
bitis uos ad portam nocte ista: &ego exe¬
am cum abra mea. Et orate : ut sicut di¬

Expanded text:
cob sic Moses et omnes qui placuerunt cob sic Moses et omnes qui placuerunt Deo per multas tribulationes transierunt fideles illi autem qui temptationes non susceperunt cum timore Domini et patientia sua inproperium murmurationis suae contra Dominum protulerunt exterminati sunt ab exterminatore et a serpentibus perierunt et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur sed reputantes peccatis nostris haec ipsripimur, ad emendationem, et non ad perditionem nostram evenisse credamus. Et dixerunt illi Ozias, et presbyteri: Omnia quae locuta es, vera sunt, et non est in sermonibus tuis ulla reprehensio. Nunc ergo ora pro nobis, quoniam mulier sancta es, et timens Deum. Et dixit illis Judith. Sicut quod potui loqui, Dei esse cognoscitis: ita quod facere disposui, probate si ex Deo est et orate, ut firmum faciat Deus consilium meum. Stabitis vos ad portam nocte ista, et ego exeam cum abra mea: et orate, ut sicut di
Abbreviated transcription (Latin):
cordiam suã. Vt sicut conturbatum est
cor nr̃m insũperbia eorum : ita etiã de
nr̃a humilitate gloriemur. qnm non
sumus secuti peccata patrum nr̃orum
qui dereliquerunt dñ suum & adoroe¬
uerunt deos alienos : proquo scelere da¬
ti sunt in gladium & in racpinam. & in
confusionem inimicis suis. Nos autem:
alte rum dm̃ ne scimus praeter ipsum
Expectemus humiles consolationem
eius : & exquiret sanguinem nr̃m de
afflictionib inimicorum nr̃orũ Et hu¬
miliabit om̃s gentes quaccunque in sur¬
gunt contrãnos: & faciet illas sine
bonore dñs ds̃ noster. Et nunc fratres
qñm uos qui estis presbiteri inpopulo
dĩ & ex uobis pendet anima illorum
ad eloquium ur̃m corda eorum erigi¬
te : ut memores sint quia temptatiꝰ
sunt patres nr̃i ut probarentur si uere
colerent dm̃ sũum. Memores esse debent
quo modo pater nr̃ abrabam temptatꝰ
est : & permultas tribulationes proba¬
tus dĩ amicus effectus est: Sic isaac. sicia¬

Expanded text:
cordiam suam: ut sicut conturbatum est cordiam suam: ut sicut conturbatum est cor nostrum in superbia eorum, ita etiam de nostra humilitate gloriemur: quoniam non sumus secuti peccata patrum nostrorum, qui dereliquerunt Deum suum, et adoraverunt deos alienos, pro quo scelere dati sunt in gladium, et in rapinam, et in confusionem inimicis suis: nos autem alterum Deum nescimus praeter ipsum: exspectemus humiles consolationem ejus, et exquiret sanguinem nostrum de adflictionibus inimicorum nostrorum et humiliabit omnes gentes quaecumque insurgunt contra nos et faciet illas sine honore Dominus Deus noster et nunc fratres quoniam vos qui estis presbyteri in populo Dei ex vobis pendet anima illorum adloquio vestro corda eorum erigite ut memores sint quia temptati sunt patres nostri ut probarentur si vere colerent Deum suum memores esse debent quomodo pater noster Abraham temptatus est et per multas tribulationes probatus Dei amicus effectus est sic Isaac sic Ia
Abbreviated transcription (Latin):
nec erat qui loqueretur de illa uerbum
malum. Haec itaq cum audisset qñm
orias promisisset quod transacto quin¬
to die tracderet cuuitatem : misit ad pre¬
biteros chabri & charmin. & uenerunt
ad illam. Et dixit illis quod est hoc uer¬
bum in quo consensit orias. ut tacdat ci¬
uitatem assyriis si intrac quinque dies
non uenerit uobis aduitorium : Et qui es¬
tis uos qui temtatis dñm : Non est iste
sermo qui misericordiam prouocet : sed
potius qui iraom excitet & furorẽ accendat
Posustis uos tempus miserationis dñi &
m arbi trium urm diem constituistis ei
Sed quia patiens est dñs in hoc ipso poe¬
niteamur : & indulgentiã eius lacrimis
postulemus: Noñ enim quasi homo
ds̃ sic comminabitur: neque sicut filius ho¬
minis ad inxcundiam in flammabitur
Et ideo humiliemus illi animas nr̃as: & in
spiritu constitutibumiliato seruientes il¬
li dicamus flentes dño. ut secundum uo¬
luntatẽ suam sic faciat nobiscum miseri¬

Expanded text:
nec erat qui loqueretur de illa verbum nec erat qui loqueretur de illa verbum malum. Haec itaque cum audisset, quoniam Ozias promisisset quod transacto quinto die traderet civitatem: misit ad presbyteros Chabri et Charmi. Et venerunt ad illam, et dixit illis: quod est hoc verbum, in quo censentit Ozias, ut tradat civitatem Assyriis, si intra quinque dies non venerit vobis adjutorium? Et qui estis vos, qui tentatis Dominum? Non est iste sermo, qui misericordiam provocet, sed potius qui iram excitet, et furorem accendat. Posuistis vos tempus miserationis Domini, et in arbitrium vestrum, diem constituistis ei. Sed quia patiens Dominus est, in hoc ipso poeniteamus, et indulgentiam ejus fusis lacrymis postulemus: non enim quasi homo, sic Deus comminabitur, neque sicut filius hominis ad iracundiam inflammabitur. Et ideo humiliemus illi animas nostras, et in spiritu constituti humiliato, servientes illi, dicamus flentes Domino, ut secundum voluntatem suam sic faciat nobiscum miseri
Abbreviated transcription (Latin):
filii oriae filii elai filii iamnor filii ge¬
deon filu rpham filii achitob filui
melchiae filu enam filii nathaniae
filii salathiel filii simeon filii ruben:
Eet uir eius fuit manasses qui mortuus ẽ
in diebus messis ordeariae instabat enĩ
super alligantes manipulos incampo:
& uenit aestus super caput eius. Et mor¬
tuus est inbehulia ciuitate sua & sepul¬
tus est illic cum patribus suis. Erat autẽ
uidih relicta eius uidua : iam annis tri¬
bus & mensibus sex. Et in superioribus
domus suac fecit sibi secretum cubiculũ.
in quo cum pueris suis clausa moraeba¬
tur. Et habens super lumbos suos cilici¬
um ieunabat om̃ibus diebus uitae
suae practer sabbata & neomoenia.
& festa domus is rabel. Crat autẽ elegan¬
ti aspectunimis: Cui uir suus reliqueroet
diuitias multas & familiam copiosam
ac possessiones: armentis boum & gre¬
gibus ouium plenas. Et erat haec in eo
famo sissima qñmtimebat dm̃ ualde

Expanded text:
filii Oziae, filii Elai, filii Jamnor, filii Gefilii Oziae, filii Elai, filii Jamnor, filii Gedeon, filii Raphaim, filii Achitob, filii Melchiae, filii Enan, filii Nathaniae, filii Salathiel, filii Simeon, filii Ruben: et vir ejus Manasses, qui mortuus est in diebus messis hordeaceae: instabat enim super alligantes manipulos in campo, et venit aestus super caput ejus, et mortuus est in Bethulia civitate sua, et sepultus est illic cum patribus suis. Erat autem Judith relicta ejus vidua jam annis tribus, et mensibus sex. Et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum, in quo cum puellis suis clausa morabatur, et habens super lumbos suos cilicium, jejunabat omnibus diebus vitae suae, praeter sabbata, et neomenias et festa domus Israel. Erat autem eleganti aspectu nimis, cui vir suus reliquerat divitias multas, et familiam copiosam, ac possessiones armenti boum et gregibus ovium plenas. Et erat haec in omnibus famosissima, quoniam timebat Dominum valde,
Abbreviated transcription (Latin):
ae olofernis. Et sit finis nr̃ breuis in ore
gladii : qui longior efficitur in ariditate
sitis. Et cum haec dixissent factus ẽ. fle¬
tus & ululatus magnus in aecclesia om̃i¬
bus : & permultas boraes una uoce clama¬
uerunt ad dm̃ dicentes. Peccauimus cum
patribus nr̃is inuiste egimus iniquitatẽ
fecimus : Tũ quia pius es miserere nostri:
aut intuo flagello uindica iniquitates
nr̃as. Et noli tradere confitentes tepo¬
pulo qui ignorat te : ut non dicant gen
tes ubi est ds̃ eorum. Et cum fatigati his
clamoribus & his fletibus lassati silius¬
sent: exurgens otias infusus lacrimis
dixit: Aequo animo estote fraoctres : &
hos quinque dies expectemus ad nomi
sericordiam Porsitan enĩ indignatio¬
nẽ suã abscidet : & dabit gloriãm nomi¬
ni suo. Si autẽ tipensactis quinque diebus
non uenerit aduitoriũ faciemus haec
uerba quae locuti estis Et factum est
roct filia merari filii idox filii ioseph

Expanded text:
ae Holofernis, et sit finis noster brevis in ore ae Holofernis, et sit finis noster brevis in ore gladii, qui longior efficitur in ariditate sitis. Et cum haec dixissent, factus est fletus et ululatus magnus in ecclesia ab omnibus, et per multas horas una voce clamaverunt ad Deum, dicentes: Peccavimus cum patribus nostris, injuste egimus, iniquitatem fecimus. Tu, quia pius es, miserere nostri, aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras, et noli tradere confitentes te, populo qui ignorat te, ut non dicant inter gentes: Ubi est Deus eorum? Et cum fatigati his clamoribus, et his fletibus lassati siluissent, exsurgens Ozias infusus lacrymis, dixit: Aequo animo estote, fratres, et hos quinque dies exspectemus a Domino misericordiam. Forsitan enim indignationem suam abscindet, et dabit gloriam nomini suo. Si autem transactis quinque diebus non venerit adjutorium, faciemus haec verba, quae locuti estis.  Cap. VIII.rat filia Merari, filii Idox, filii Joseph,
Abbreviated transcription (Latin):
tes : Cumq istacustodia perdies uiginti
fuisset expleta: defecerunt cisternae &
collectiones aquarum om̃ibus in babitan¬
qrm ad mensũram dabatur populis a¬
qua quottidie Tunc ad oriam congre¬
gati om̃s uiri feminaeq uiuenes senesq¬
ludicet ds̃ internos &te. qñm fecisti
innos mala. nolentes loqui pacifice cũ
assyrus : & propter hoc uendidit nos ds̃
in manibus eorum. Et ideo non est qui
adiuuet : cum prosternamur ante ocu¬
los corum insiti & perditione magna
Et nunc congregate uniuersos qui inci¬
uitate sunt ut sponte nos trac damus
om̃s popul oloferni Mlelius est enĩ
ut captiui benedicamus dm̃ uiuentes :
quã moriamur & simus opprobriũ o¬
mni carni Cumuideamus uxores no¬
stras & infantes nr̃os mori: ante oculos
nr̃os. Contestamur hodie caelũ & ter¬
roem & dm̃ patrum nr̃orum qui ulcis¬
citur nos secundum peccata nr̃a: ut
iam tracdatis ciuitatem in manu militi¬

Expanded text:
tes. Cumque ista custodia per dies viginti tes. Cumque ista custodia per dies viginti fuisset expleta, defecerunt cisternae, et collectiones aquarum, omnibus habitanquoniam ad mensuram dabatur populis aqua quotidie. Tunc ad Oziam congregati omnes viri, feminaeque, juvenes eJudicet Deus inter nos et te, quoniam fecisti in nos mala, nolens loqui pacifice cum Assyriis, et propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum. Et ideo non est qui adjuvet, cum prosternamur ante oculos eorum in siti et perditione magna. Et nunc congregate universos qui in civitate sunt, ut sponte tradamus nos omnes populo Holofernis. Melius est enim ut captivi benedicamus Dominum, viventes, quam moriamur, et simus opprobrium omni carni, cum viderimus uxores nostras, et infantes nostros, mori ante oculos nostros. Contestamur hodie coelum et terram, et Deum patrum nostrorum, qui ulciscitur nos secundum peccata nostra, ut jam tradatis civitatem in manu militi
Abbreviated transcription (Latin):
populum sũum: Et assumentes arma
sua bellica sed erunt per loca quae an¬
gusti itineris tramitem dirigunt inter
montuosa : & eraent custodientes ea
tota die & nocte Porro olofernis dum
circumiret pergirum. repperit quod
fons qui in fluebat in aquae ductum
illorum a parte austrocli extra ciuitatẽ
dirigeret : incidi praecepit aquae ductũ
corum. Eraent tamen non longe amuris
fontes ex quibus furtim uidebantur
haurire aquã : ad refocilandum potius
quam ad potandum Sed filii ammon
& moab accesserunt ad olofernem di¬
centes. Pilii is rabel non in lancea nec
in sagitta confidunt: sed montes defen¬
duntꝰ illos. & muniunt illos colles in
praccipitio constituti. Ut ergo sine con¬
gressione pugnae possis superare eos
pone custodes fontium ut non hauriant
exeis : & sine gladio interficies cos
sitam superari non posse Et placuer̃
uerba haec conam oloferne : &coram
om̃ibus satellitib eius Et constituit
pergirum centenarios : per singulos fon

Expanded text:
populum suum et adsumentes arma populum suum et adsumentes arma sua bellica sederunt per loca quae angusti itineris tramitem dirigunt inter montuosa et erant custodientes ea tota die et nocte porro Holofernis dum circuit per gyrum repperit quod fons qui influebat aquaeductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret incidi praecepit aquaeductum eorum erant tamen non longe a muris fontes ex quibus furtim videbantur haurire aquam ad refocilandum potius quam ad potandum sed filii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem dicentes filii Israhel non in lancea nec in sagitta confidunt sed montes defendunt illos et muniunt illos colles in praecipitio constituti ut ergo sine congressione pugnae possis superare eos pone custodes fontium ut non hauriant ex eis et sine gladio interficies eos sitam superari non posse et placuerunt verba haec coram Holoferne et coram omnibus satellitibus eius et constituit per gyrum centenarios per s
Abbreviated transcription (Latin):
cepit eũ in domum suã : & fecit caenã
magnã Et uocatis om̃ibus praes biteris
simul expleto ieunio refecerunt. Post¬
ea uero conuocatus om̃is populus per
totam noctẽ introc aecclesiam ora uer̃
petentes auxilium adõ israbel Olofernis
autẽ altera die praecepit exercitibus suis:
ut ascenderent contrabeduliam: Erant
autem pedites bellatorum centum uigin¬
timilia. & equites uiginti duo milia:
praeter praeparactiones uirorum illorũ
quos occupauerat captiuitas & adduca
fuerant de prouinciis & urbibus uniuer¬
sae uiuentutis Om̃s pariter parauer̃
se ad pugnam: contrax filios israbel
Et uenerunt per crepidinem montis
usque ad apicem qui respicit dothai
aloco qui dicitur belma usque ad cel¬
mon qui est contrae hes dyelon Pilui
autem isrocbel ut uiderunt multitudi¬
nem illorum prostracuerunt sẽ super
terram mittentes cinerem sũper capi¬
ta sua unanimes oraentes: ut dĩ isrochel
miseri cordiam suã ostenderet sũper

Expanded text:
cepit eum in domum suam, et fecit ei coenam cepit eum in domum suam, et fecit ei coenam magnam. Et vocatis omnibus presbyteris, simul expleto jejunio refecerunt. Postea vero convocatus est omnis populus, et per totam noctem intra ecclesiam oraverunt petentes auxilium a Deo Israhel Holofernis autem altera die praecepit exercitibus suis ut ascenderent contra Bethuliam erant autem pedites bellatorum centum viginti milia et equites viginti duo milia praeter praeparationes virorum illorum quos occupaverat captivitas et adducti fuerant de provinciis et urbibus universae iuventutis omnes pariter paraverunt se ad pugnam contra filios Israhel et venerunt per crepidinem montis usque ad apicem qui respicit super Dothain a loco qui dicitur Belma usque Chelmo qui est contra Hesdraelon filii autem Israhel ut viderunt multitudinem illorum prostraverunt se super terram mittentes cinerem super capita sua unianimes orantes ut Deus Israhel misericordiam suam ostenderet super
Abbreviated transcription (Latin):
is rahel. tunc etiam ipsum achior diuersis
iubeat suppliciis interire. propter hoc qđ
dixisset ds̃ caeli defensor corum est
Cumq uniuersa achior exposuisset om̃is
populus cecidit infaciem ad orantes
dñm : & communi lamentatione & fle¬
tu unanimes preces suas dño effuder̃
dicentes Dñe ds̃ caeli & terrae intuere
superbiam illorũ & respice ad nr̃am
humilitatẽ & faciem tuorum scõrum
attende : & ostende quia non derelinqͦis
praesumentes dete & praesumentes
de se & de suauirtute gloriantes humi
lias. Pinito itaq fletu & pertotũ diẽ
ti sunt achior dicentes Os patrum nr̃o¬
rum cuius tũ uirtutẽ pracedicasti ipse
tibi banc dabit uicissi tudinem : ut eorum
magis tũ interitũ uideas. Cum uero dñs
ds̃ noster dederit hanc libertatẽ seruis
suis: sit & tecum ds̃ inmedio nr̃i sicut pla¬
cuerit tibi: ita ut cum tuis om̃ibus con¬
uerseris. Tunc otias finito concilio sus¬

Expanded text:
Israhel tunc etiam ipsum Achior diversis Israhel tunc etiam ipsum Achior diversis iubeat suppliciis interire propter hoc quod dixisset Deus caeli defensor eorum est cumque universa Achior exposuisset omnis populus cecidit in faciem adorantes Dominum et communi lamentatione et fletu unianimes preces suas Deo effuderunt dicentes Domine Deus caeli et terrae intuere superbiam illorum et respice ad nostram humilitatem et faciem tuorum sanctorum adtende et ostende quia non derelinquis praesumentes de te et praesumentes de se et de sua virlias. Finito itaque fletu, et per totam diem ti sunt Achior, dicentes: Deus patrum nostrorum, cujus tu virtutem praedicasti, ipse tibi hanc dabit vicissitudinem, ut eorum magis tu interitum videas. Cum vero Dominus Deus noster dederit hanc libertatem servis suis, sit et tecum Deus in medio nostri: ut sicut placuerit tibi, ita cum tuis omnibus converseris nobiscum. Tunc Ozias, finito consilio, sus
Abbreviated transcription (Latin):
Et accipientes eum serui olofernis. profe¬
cti sunt per campestria. Sed cum appro¬
pinquassent ad montana. exierunt
conta eos fundibalarii. Illi autẽ diuer¬
tentes alatere montis. ligauerunt achi¬
or ad arborem manibus & pedibus:
& sic uinctũ de restibus dimiserunt eũ. Et
reuersi sunt ad dominũ suum Porro filiiis¬
rahel descendentes debetbulia uenerunt
ad eum. Quem soluentes duxerunt ad be
thuliam : atq: inmedio populi illum statu¬
entes percontati sunt quid rerum esset
quod illum uinctum assrrii reliquissent.
Indiebus illis erant illic principes orias
filius micha de tribu simeon: & charmi
qui & gothoniel in medio itaque seniorũ
& inconspectu om̃ium achior dixit om̃a
quae locutus ipse fuerat ab oloferne in¬
terrogatus & qualiter populus olofer¬
nis uoluis set propter hoc uerbum in ter¬
ficere eum. Et quemad modum ipsẽ olo¬
fernis iractus iuisserit eum ifrabelitis hac
decausa traedi: ut dum uinceret filios

Expanded text:
Et accipientes eum servi Holofernis, profeEt accipientes eum servi Holofernis, profecti sunt per campestria: sed cum appropinquassent ad montana, exierunt contra eos fundibularii. Illi autem divertentes a latere montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, et sic vinctum restibus dimiserunt eum, et reversi sunt ad dominum suum. Porro filii Israel descendentes de Bethulia, venerunt ad eum: quem solventes duxerunt ad thuliam atque in medio populi illum statuentes percontati sunt quid rerum esset quod illum vinctum Assyrii reliquissent in diebus illis erant illic principes Ozias filius Micha de tribu Symeon et Carmi qui et Gothonihel in medio itaque seniorum et in conspectu omnium Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus et qualiter populus Holofernis voluisset propter hoc verbum interficere eum quemadmodum ipse Holofernis iratus iusserit eum Israhelitis hac de causa tradi ut dum vinceret filios
Abbreviated transcription (Latin):
cens quod gens is rabel defendatur adõ
suo ut ostendam tibi quia non est ds̃
nisi nabuchodo nosor : cum percusserimꝰ
eos om̃s sicut hominem unum. tunc &
ipse cum illis assrriorum gladio inte¬
ribis: & om̃is is rochel tecum perditio¬
ne disperiet. & probabis qnm nabu¬
chodonosor dominus sit uniuersae ter¬
rce. Tuncq gladius militiae meae tran¬
siet per latenx tua & confixus cades
inter uulneratos is rabel : & non respira¬
bis ultrae donec extermineris cum illis
Porro autem sĩ prophetiam tuam ueram
existimas non concidat uultus tuus. &
ate : si uerba mea haec putas impleri ñ
posse Ut autem noueris quia simulcũ
illis haec experieris : ecce ex hac hora il¬
lorum populo sotiaberis: Ut dum di¬
gnas mei gladii poenas exceperint : ipse
simulultioni subiaceas. Tunc olofernis
praecepit seruis suis ut comprehenderent
achior &ducerent eum in bethuliam: &
trocderent eum in manu filiorum isrł.

Expanded text:
cens, quod genus Israel defendatur a Deo cens, quod genus Israel defendatur a Deo suo, ut ostendam tibi quoniam non est Deus, nisi Nabuchodonosor: cum percusserimus eos omnes, sicut hominem unum, tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis, et omnis Israel tecum perditione disperiet: et probabis quoniam Nabuchodonosor dominus sit universae terrae: tuncque gladius militiae meae transiet per latera tua, et confixus cades inter vulneratos Israel, et non respirabis ultra, donec extermineris cum illis. Porro autem si prophetiam tuam veram existimas, non concidat vultus tuus, et a te, si verba mea haec putas impleri non posse. Ut autem noveris quia simul cum illis haec experieris, ecce ex hac hora illorum populo sociaberis, ut, dum dignas mei gladii poenas exceperint, ipse simul ultioni subjaceas. Tunc Holofernes praecepit servis suis ut comprehenderent Achior, et perducerent eum in Bethuliam, et traderent eum in manus filiorum Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
&iterum possident hierus alem ubi sunt
scã eorum. Nunc ergo m̃s domine per¬
quire sĩ est aliqua iniquitas eorum in con¬
spectu dĩ corum: ascendamus ad illos qm
trocdens tradet illos ds̃ eorum tibi. & sub¬
uigati erunt sũbiugo potentiae tuae: Si
autẽ non est offensio populi huius corõe
dõ suo non poterimus resistere illis : qm̃
ds̃ corum defendet illos. & erimus in op¬
probrium uniuersae terrae. Et factum
est cum cessasset loqui achior uerba haec
irati sunt omnes magnates olofernis . &co¬
gitabant interficere eum dicentes ad
alterutrum. Quis iste est qui filios isychel
posse dicat resistere reginabuchodonosor
& exercitibus euis : Homines inermes &
sine uirtute & sine peritia artis pugnae:
Vt ergo agnoscat achior qñm fallit nos:
ascendemus inmontana. Et cum capti
fuerint potentes eorum: tunc cum eis dẽ
gladio traens uerberabitur. Vt sciat o
indignatus olofernis uehementer dix̃
ad achior qnm prophetasti nobis di¬

Expanded text:
et iterum possident Jerusalem, ubi sunt et iterum possident Jerusalem, ubi sunt sancta eorum. Nunc ergo, mi domine, perquire si est aliqua iniquitas eorum in conspectu Dei eorum: ascendamus ad illos, quoniam tradens tradet illos Deus eorum tibi, et subjugati erunt sub jugo potentiae tuae. Si vero non est offensio populi hujus coram Deo suo, non poterimus resistere illis: quoniam Deus eorum defendet illos: et erimus in opprobrium universae terrae. Et factum est, cum cessasset loqui Achior verba haec, irati sunt omnes magnates Holofernis, et cogitabant interficere eum, dicentes ad alterutrum: Quis est iste, qui filios Israel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor, et exercitibus ejus, homines inermes, et sine virtute, et sine peritia artis pugnae? Ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos, ascendamus in montana: et cum capti fuerint potentes eorum, cum eisdem gladio transverberabitur: ut sciat omindignatus Holofernes vehementer, dixit ad Achior: Quoniam prophetasti nobis di
Abbreviated transcription (Latin):
insultaretꝰ populo isti : nisi quando reces¬
sit acultura dñi dĩ sui. Quotienscunque
autẽ praeter ipsum dm̃ suũ alterũ co¬
luerunt : dati sunt in praedam & ingla¬
dium. & in opprobruim. Quotienscunq
autẽ poenituerunt se recessisse aculturr
dĩ sui: dedit eis ds̃ caeli uirtutẽ resis¬
tendi. Denique chanana eum regem.
& hiebus a eum. & pheretaeum. & hec¬
thaeum. & euaeum. & amorra eum.
& om̃s potenites in esebon prostracue¬
runt : & terras eorum & ciuitates eorũ
ipsĩ possederunt. Et usque dum non
peccarent in conspectu dĩ sui: erant
cum illis bona Os enim illorũ : odit
iniquitatẽ Nam & ante hos annos cum
recessissent auia quam dederet illis ds̃ ut
ambularent in ea. ex terminati sunt prae¬
liis amultis nationibus : & plurimi eorum
captiui ad ducti sunt interram non suam
Nuper autem reuersi ad dñm dm̃ suũ ex
dispersione qua dispersi fuerant adunati
sunt : & ascenderunt montana haec om̃a.

Expanded text:
insultaret populo isti, nisi quando recesinsultaret populo isti, nisi quando recessit a cultu Domini Dei sui. Quotiescumque autem praeter ipsum Deum suum, alterum coluerunt, dati sunt in praedam, et in gladium, et in opprobrium. Quotiescumque autem poenituerunt se recessisse a cultura Dei sui, dedit eis Deus coeli virtutem resistendi. Denique Chananaeum regem, et Jebusaeum, et Pherezaeum, et Hettaeum, et Hevaeum, et Amorrhaeum, et omnes potentes in Esebon prostraverunt, et terras eorum, et civitates eorum ipsi possederunt: et usquedum non peccarent in conspectu Dei sui, erant cum illis bona: Deus enim illorum odit iniquitatem. Nam et ante hos annos, cum recessissent a via, quam dederat illis Deus, ut ambularent in ea, exterminati sunt praeliis a multis nationibus, et plurimi eorum captivi abducti sunt in terram non suam. Nuper autem reversi ad Dominum Deum suum, ex dispersione, qua dispersi fuerant, adunati sunt, et ascenderunt montana haec omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
urbium suarum in luto & latere subui¬
gasset eos: clamauerunt ad dm̃ sũum
& percussit totam terrã aegr̃pti plagis
uariis. Cumq eiecissent eos a se aegr̃ptiu
& cessasset plaga ab eis. & iterum uellent¬
eos capere & ad suum seruitium reuoca¬
re fugientibus bis ds̃ caelimare ape¬
ruit ita ut hinc inde aquae quasi mu¬
rus solidarentur. & isti pede ficco fun¬
dum maris perambulando transirent
in quo loco dum innumerabilis exerci¬
tus acgrptiorum cospersẽqueretur :i ta
aquis coopertus est ut non remaneret uel
unus qui factũ posteris nuntiaret. Egressus¬
etiã de mari rubro : deserta sr̃na montis
occupauerunt. in quibus nunquã homo
habitare potuit: uel filius hominis requi¬
euit Illic fontes amari obdulcati sunt
cis adbibendum : & per annos quadra¬
ginta annonam de caelo consecuti sunt
Ubi cunque ingressi sunt sine arcu & sa¬
gitta & absque scuto & gladio : ds̃ eorũ
pro eis pugnauit & uicit᷑. Et non fuit qui

Expanded text:
urbium suarum in luto et latere subjuurbium suarum in luto et latere subjugasset eos, clamaverunt ad Dominum suum, et percussit totam terram Aegypti plagis variis. Cumque ejecissent eos Aegyptii a se, et cessasset plaga ab eis, et iterum eos vellent capere, et ad suum servitium revocare, fugientibus his Deus coeli mare aperuit, ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur, et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent. In quo loco dum innumerabilis exercitus Aegyptiorum eos persequeretur, ita aquis coopertus est, ut non remaneret vel unus, qui factum posteris nuntiaret. Egressi vero mare Rubrum, deserta Sina montis occupaverunt, in quibus numquam homo habitare potuit, vel filius hominis requievit. Illic fontes amari obdulcati sunt eis ad bibendum, et per annos quadraginta annonam de coelo consecuti sunt. Ubicumque ingressi sunt sine arcu et sagitta, et absque scuto et gladio, Deus eorum pugnavit pro eis et vicit. Et non fuit qui
Abbreviated transcription (Latin):
militiae illorum. Quare̾ prae om̃ibus
qui habitant in oriente isti contempser̃
& non exierunt in obuiam nobis ut susci¬
perent nos cum pace. Tunc achior dux
om̃ium filiorum ammon respondens
ait. Si digneris audire domine m̃s dicã
ueritatem in conspectu tuo de populo
isto qui in montanis habitat: & non egre¬
dietur uerbum falsum ex ore meo. Popu¬
lus iste: ex progenie chaldaeorum est
hic primum in mesopotamia habi tauit:
qñm noluerunt sequi deos patrũ suorũ
qui erant in terra chaldaeorum. Dese¬
rentes itaq caerimonias patrum sũorũ
quae in multitudine deorũ eraent : unũ
dm̃ caeli coluerunt. Qui & prececepit eis
ut exirent inde : & habitarent in char¬
ran. Cumq cooperuis sec omnẽ terrã
fames : descenderunt in aegyptũ Illicq
per qua dringentos annos sic multipli¬
cati sunt : ut dinumerari eorm non
posset exercitus. Cumq grauaret eos
rex aegrpti atque in aedificationibus

Expanded text:
militiae illorum: et quare prae omnibus, militiae illorum: et quare prae omnibus, qui habitant in oriente, isti contempserunt nos, et non exierunt obviam nobis, ut susciperent nos cum pace. Tunc Achior dux omnium filiorum Ammon respondens, ait: Si digneris audire, domine mi, dicam veritatem in conspectu tuo, de populo isto qui in montanis habitat, et non egredietur verbum falsum ex ore meo. Populus iste ex progenie Chaldaeorum est: hic primum in Mesopotamia habitavit, quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum, qui erant in terra Chaldaeorum. Deserentes itaque caeremonias patrum suorum, quae in multitudine deorum erant, unum Deum coeli coluerunt, qui et praecepit eis, ut exirent inde, et habitarent in Charan. Cumque operuisset omnem terram fames, descenderunt in Aegyptum, illicque per quadringentos annos sic multiplicati sunt, ut dinumerari eorum non posset exercitus. Cumque gravaret eos rex Aegypti, atque in aedificationibus
Abbreviated transcription (Latin):
& inclipeis suis. & in curribus suis. & in
equitib suis non ferro pugnando sed pre¬
cibus scis orando deiecit: Sic erunt uni¬
uersi bostes is rahel: sĩ perseuera ueritis
in hoc opere quod coepistis : Ad hanci¬
gitur exhortationẽ eius : de precantes
dñm permanebant in conspectu d̃i
lta ut etiã hi qui olochausta dño offe¬
rebant praecincti ciliciis offerrent sa¬
crificia dño & erat cinis super capita
eorũ. Et ex toto corde suo om̃s orabant
dm̃ : ut uisitaret populum suũ israhel¬
U Nuntiatumq est oloferni principi militiae
asseriorum : quod filii is rachel praepararent
se ad resistendum. ac montium itinena con¬
clusissent. Et furore nimio ex arsit in iracun¬
dia magna : uocauitq om̃s principes moab
& duces ammon. & dixit eis Dicite michi
quis sit populus iste qui montana obsidet
aut quae & quales & quantae sint cuita¬
tes eorum. Quae etiam sit uirtus eorum.
aut quae sit multitudo eorũ: uelquis rex

Expanded text:
et in clypeis suis et in curribus suis et in et in clypeis suis et in curribus suis et in equitibus suis non ferro pugnando sed precibus sanctis orando deiecit sic erunt universi hostes Israhel si perseveraveritis in hoc opere quo coepistis ad hanc igitur exhortationem eius deprecantes Dominum permanebant in conspectu Domini ita ut etiam hii qui holocausta Domino offerebant praecincti ciliciis offerrent sacrificia Domino et erat cinis super capita eorum et ex toto corde suo omnes orabant Deum ut visitaret populum suum Israhel nuntiatumque est Holoferni princAssyriorum, quod filii Israel praepararent se ad resistendum, ac montium itinera conclusissent, et furore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi, quis sit populus iste, qui montana obsidet: aut quae, et quales, et quantae sint civitates eorum: quae etiam sit virtus eorum, aut quae sit multitudo eorum: vel quis rex
Abbreviated transcription (Latin):
poterat ad hierusalem. Ut illic custodi¬
rent : ubi angustum iter esse poterat in t̃
montes Et fecerunt filii isrochel: secun¬
dum quod constituerat eis sacerdos dñi
heliachim. Et clamauit om̃is populus
ad dñm instantia magna : & humilia¬
uerunt animas suas in iciunis ipsĩ &
mulieres illorum. Et induerunt se sacer¬
dotes cilicus : & infantes prostroeuerunt
contrae faciem templi dñi. & altare dñi
operuerunt cilicio. Et clamauerunt ad
dm̃ is rahel un animiter : ne darentur in
praedam infantes corum. & uxores eorũ
indiuisionẽ. Et ciuitates eorum in exter¬
minium : & scã eorum inpollutionem:
Tunc heliachim sacerdos dñi magnus
circumiuit omnem is rocbel: allocutusq
est cosdicens. Scitote qñm exaudiet
dñs preces ur̃as: si manentes permanseri¬
tis inieuiniis & oractionib: in conspectu
dm̃ Memores estote morsi serui dñi :
qui amalech confidentem in uirtute
sua & in potentia sua & in exercitu suo

Expanded text:
poterat ad Hierusalem ut illic custodipoterat ad Hierusalem ut illic custodirent ubi angustum iter esse poterat inter montes et fecerunt filii Israhel secundum quod constituerat eis sacerdos Domini Heliachim et clamavit omnis populus ad Dominum instantia magna et humiliaverunt animas suas in ieiuniis ipsi et mulieres eorum et induerunt se sacerdotes ciliciis et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini et altare Domini operuerunt cilicio et clamaverunt ad Deum Israhel unianimiter ne darentur in praedam infantes eorum et uxores eorum in divisionem et civitates eorum in exterminium et sancta eorum in pollutionibus tunc Heliachim sacerdos Domini magnus circuivit omnem Israhel adlocutusque est eos dicens scitote quoniam exaudivit Dominus preces vestras si manentes permanseritis in ieiuniis et orationibus in conspectu Domini memores estote Mosi servi Domini qui Amalech confidentem in virtute sua et in potentia sua et in exercitu suo
Abbreviated transcription (Latin):
nis potentia subiugari Pertransiens au¬
tem syriam sobal& omnẽ a pamiam . o¬
mnemq mesõpotamiam : uenit adidu¬
meos interram gabaa. Accepitq ciuita¬
tes eorum: & sedit ibi pertriginta dies
in quibus diebus : adunare praecepit u¬
niuersum exercitũ uirtutis sũae. Tunc
audientes haec filii is rahel qui habita¬
bant terrã uida: timuerunt ualde afa¬
cie cius. Tremor etiã & horror inuasit
sensus eorũ : ne hoc faceret hierus alem
& templo dñi quod fecerat caeteris ciui¬
tatibus & templis earum Et miserunt
in omnẽ samariã per circuitum usque hieri¬
cho: & prae occupauerunt om̃s uertices
montium & muris circundederunt uicos
suos. Et congregauerunt frumenta : in
praeparatione pugnae. Sacerdos etiam
beliachim scripsit ad uniuersos qui erant
contra hesdrelon: quae est contra faciem
campi magni iuxta dothaim. & uniuer¬
sis perquos traensitus esse poterat : ut opti¬
nerent ascensus montiũ perquos uia esse

Expanded text:
nis potentia subiugari pertransiens aunis potentia subiugari pertransiens autem Syriam Subal et omnem Apamiam omnemque Mesopotamiam venit ad Idumeos in terra Gabaa accepitque civitates eorum et sedit ibi per triginta dies in quibus diebus adunari praecepit universum exercitum virtutis suae tunc audientes haec filii Israhel qui habitabant in terra Iudaeae timuerunt valde a facie eius tremor etiam et horror invasit sensus eorum ne hoc faceret Hierusalem et templo Domini quod fecerat ceteris civitatibus et templis earum et miserunt in omnem Samariam per circuitum usque Hiericho et praeoccupaverunt omnes vertices montium et muris circumdederunt vicos suos et congregaverunt frumenta in praeparatione pugnae sacerdos etiam Heliachim scripsit ad universos qui erant contra Hesdraelon quae est contra faciem campi magni iuxta Dothain et universis per quos transitus esse poterat ut obtinerent ascensus montium per quos via esse
Abbreviated transcription (Latin):
cultates nr̃ae atque familiae in conspe¬
ctu tuo sunt: sint om̃ia sũblegetua Nos
etiam & filii nr̃i : serui tui sũmus. Ueni
nobis pacificus dominus: &utere serui¬
tio nr̃o sicut placuerit tibi. Tunc descen¬
dit de montibus cum equitib: in uirtute
magna: & optinuit omnẽ ciuitatẽ & o¬
mnem in habitantẽ terram. De uniuer¬
sis autem urbibus assumpsit sibi auxili¬
arios : uiros fortes & electos adbellum
Tantusq metus prouincuis illis incubuit:
ut uniuersarum urbim habitatores
principes & honorati simul cũ populis
exirent in obuiam uenienti. Excipientes
eum cum coronis & lampadibus : ducen¬
tes choros intrbiis & trmpanis. Nec
ista tamen facientes: fero citatem eius
pectoris mitigare potuerunt: Nam &
ciuitates eorum destruxit : & lucos eorũ
excidit Pnxeceperat enim illi nabucho¬
donosor rex ut om̃s deos terrae ex termi¬
naret : uidelicet ut ipsẽ solus dicerettr ds̃
abhis nationibus quae potussent olofer¬

Expanded text:
cultates nostrae, atque familiae, in conspecultates nostrae, atque familiae, in conspectu tuo sunt: sint omnia nostra sub lege tua. Nos et filii nostri, servi tui sumus. Veni nobis pacificus dominus, et utere servitio nostro, sicut placuerit tibi. Tunc descendit de montibus cum equitibus in virtute magna, et obtinuit omnem civitatem, et omnem inhabitantem terram. De universis autem urbibus assumpsit sibi auxiliarios viros fortes, et electos ad bellum. Tantusque metus provinciis illis incubuit, ut universarum urbium habitatores principes et honorati simul cum populis exirent in obviam venienti excipientes eum cum coronis et lampadibus ducentes choros in tibiis et tympanis nec ista tamen facientes ferocitatem eius pectoris mitigare potuerunt nam et civitates eorum destruxit et lucos eorum excidit praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex ut omnes deos terrae exterminaret videlicet ut ipse solus diceretur deus ab his nationibus quae potuissent Holofer