comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
optare. cum possis ate impetrare : Non sunt ad clum
eleuande manus. nec exorandus edititus : ut nos ad
aurem simulaeri quasi magis exaudiri possimus ad¬
intitat. Prope est ate ds̃. tecum est. intus est Ita di¬
co lucili. sacer intra nos sp̃s sedet: malorum bonorũq
nr̃orum obseruator & custos. hic ꝓut a nob̾ tractatꝰ
est: ita nos ipse tractat. Bonus uͦ uir: sine do nemo est.
An potest aliquis supra fortunam. nisi ab illo adittus exir¬
gere.: Ille dat consilia. magnifica et erecta. In uno qͦq
uirorum bonorum quis ds̃ incertum est habitat. Egi
tibi occurrit uetustis arborib & solitam altitudi¬
nem egressis freguens lucus. & conspectum cęli ramo¬
ritas silue: et secretum loei. & adiniratio umbre.
in aꝑto tam dense atq continuȩ: fidem tibi nu¬
minis facit. Et fiquis sꝑecus saxis penitus ex esis mon¬
tem fuspenderte non manufactum. s naturalib cau¬

Expanded text:
optare, cum possis a te impetrare. Non sunt ad caelum optare, cum possis a te impetrare. Non sunt ad caelum elevandae manus nec exorandus aedituus, ut nos ad aurem simulacri, quasi magis exaudiri possimus, admittat; prope est a te deus, tecum est, intus est. ' Ita dico, Lucili: sacer intra nos spiritus sedet, malorum honorumque nostrorum observator et custos. Hic prout a nobis tractatus est, ita nos ipse tractat. Bonus vero vir sine deo nemo est; an potest aliquis supra fortunam nisi ab illo adiutus exurgere? Ille dat consilia magnifica et erecta. In unoquoque virorum bonorum Quis deus incertum est, habitat deus. Si tibi occurrerit vetustis arboribus et solitam altitudinem egressis frequens lucus et conspectum caeli ramoritas silvae et secretum loci et admiratio umbrae in aperto tam densae atque continuae fidem tibi numinis faciet. Si quis specus saxis penitus exesis montem suspenderit, non manu factus, sed naturalibus cau
Abbreviated transcription (Latin):
magis quam concitate. ut posses dicere facilitatem
eẽ. illam: non celeritatem. hanc ego in uiro sapien¬
te recipio. non ȩxigo : ut oratio erus sine impedim̃to
exeat. ꝓferatur tamen malo: quam ꝓfluat. Eo aut̃
magis te deterreo abisto morbo: quod non potest tibi
ista res contingere aliter. quam si te pudere desierit.
Perfrices frontem oportet. & te ipse non audias. Mul¬
ta enim in obseruatus ille cursus feret. quȩ repre¬
hendere uelis. Non potest unquam contingere tibi¬
res tsta: salua uerecundia. Preterea exercitatione opꝰ
est cotidiana: & areb studium tranfferendum est
aduerba: hec autem etiam si aderunt. & poterunt si¬
ne ullo tuo labore decurrere: tamen temꝑanda st̃.
Nam quemad modum sapienti uiro in cessus modestior
conuenit: ita oratio pressa. non audax. Sũma gͦ sum¬
acis rem optimam & tibi salutarem. si ut scribis:
ꝑ seueras tre ad bonam mentem. Et quam stultũ :

Expanded text:
magis quam concitate, ut posses dicere facilitatem magis quam concitate, ut posses dicere facilitatem esse illam, non celeritatem. Hanc ego in viro sapiente recipio, non exigo; ut oratio eius sine impedimento exeat, proferatur tamen malo quam profluat. Eo autem magis te deterreo ab isto morbo, quod non potest tibi ista res contingere aliter quam si te pudere desierit; perfrices frontem oportet et te ipse non audias. Multa enim inobservatus ille cursus feret, quae reprehendere velis. Non potest, inquam, tibi contingere res ista salva verecundia. Praeterea exercitatione opus est cotidiana et a rebus studium transferendum est ad verba. Haec autem etiam si aderunt et poterunt sine ullo tuo labore decurrere, tamen temperanda sunt. Nam quemadmodum sapienti viro incessus modestior convenit, ita oratio pressa, non audax. Summa ergo suma Lucilio suo salutem Facis rem optimam et tibi salutarem, si, ut scribis, perseveras ire ad bonam mentem, quam stultum est
Abbreviated transcription (Latin):
quereretur. quomodo p. uinituis diceret: a sellius
ait. Tractim. Nam gemunus uarius ait. Quo mͦ
istum disertum dicatis: nescio. Tria uerba non po¬
test iungere. Quidni malis tu sic dicere. quomodo
uinicius. Aliquis tam insulsus interuenerit. quã
qui illi singula uerba uellenti tanqiram dictaret.
non diceret: att. Dic: uel nunquam dicas. Nanꝙ
hereri cursum suis temporib oratoris celeberrimi. & longe
abesse abhomine sano uolo. Nunguam dubitauit. nunꝙͦ
int̾misit. semel incipiebat. semel desinebat. Queda tam̃
& nationib puto magis aut minus conuenire. Ingre¬
cis hanc licentiam tuleris. Nos etiam cum scribinrus.
int̾pungere assueuimus. Cicero quoq nr̃. a quo roma¬
na eloguentia exilute: gradarius fuit. Romanus ser¬
mo: magis se circunspicit & estimat. prebetq estiman¬
dum. Fabianus uir egregius & uita & scientia. & qd̾
post tsta est eloquentia quoq: disputabat expedite

Expanded text:
quaereretur, quomodo P. Vinicius diceret, Asellius quaereretur, quomodo P. Vinicius diceret, Asellius ait: "Tractim." Nam Geminus Varius ait: " Quomodo istum disertum dicatis nescio; tria verba non potest iungere." Quidni malis tu sic dicere, quomodo Vinicius ? Aliquis tam insulsus intervenerit quam qui illi singula verba vellenti, tamquam dictaret, non diceret, ait: " Dic, numquid dicas." Nam Q. Hateri cursum, suis temporibus oratoris celeberrimi, longe abesse ab homine sano volo; numquam dubitavit, numquam intermisit; semel incipiebat, semel desinebat. Quaedam tamen et nationibus puto magis aut minus convenire; in Graecis hanc licentiam tuleris; nos etiam cum scribimus, interpungere adsuevimus. Cicero quoque noster, a quo Romana eloquentia exiluit, gradarius fuit. Romanus sermo magis se circumspicit et aestimat praebetque aestimandum. Fabianus, vir egregius et vita et scientia et, quod post ista est, eloquentia quoque, disputabat expedite
Abbreviated transcription (Latin):
repͥmi. Quem ad modũ ꝑ diue currentium. non u¬
bi uisum est gradus sistitur  incitato corporespon¬
dere serꝑit. ac longius guam uoluit effertur: sic ista di¬
cendi celeritas. nec in sua potestate est. nec satis deco¬
ra philosophiȩ. quȩ ponere debet uerba non ꝓicere.
& pedetẽptim ꝓcedere. Quid gͦ. non aliquando.
& insurget: Quid niSed salua dignitate morum
quam uiolenta ista & nimia uis exuit. Habeat ui¬
res magnas. moderatas tamen. Pennis sit unda:
non torrens. Uix oratori ꝑmiserim talem dicendi
uel ocitatem. irreuocabilẽ. ac sine lege uadentem
Quemadmodum enĩ uidex subsequi poterit. aliqñ
etiam imꝑitus & rudis. tũ quoq eum illum aut
ostentatio abstulerit. aut effectus impetus sui tan¬
tum festinet atq ingerat. quantum aures pat̾i pos¬
sunt. Recte gͦ facies. si non uidis istos gui quantum
dicant. non que madmodum quęrunt: & iꝑse mralu¬
eris sinecesse est p. uinitium discere. Qui itaq cũ

Expanded text:
reprimi ? Quemadmodum per proclive currentium non ubi visum est, gradus sistitur, sed inritato corporis pondere se rapit ac longius quam voluit effertur; sic ista dicendi celeritas nec in sua potestate est nec satis decora philosophiae, quae ponere debet verba, non proicere, et pedetemptim procedere. " Quid ergo ? Non aliquando et insurget ?" Quidni ? Sed salva dignitate morum, quam violenta ista et nimia vis exuit. Habeat vires magnas, moderatas tamen; perennis sit unda, non torrens. Vix oratori permiserim talem dicendi velocitatem inrevocabilem ac sine lege vadentem. Quemadmodum enim iudex subsequi poterit aliquando etiam inperitus et rudis ? Tum quoque, cum illum aut ostentatio abstulerit aut affectus inpotens sui, tantum festinet atque ingerat, quantum aures pati possunt. Recte ergo facies, si non videris istos, qui quantum dicant, non quemadmodum quaerunt, et ipse malueris, si necesse est, ut P. Vinicius dicere, qui titubat. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
quattuor pedes statim enim abuno uestietur. nec mag¬
na pars quem ad modum in oliuetis ueterib. arida et
retorrida erit Alter ponendi modus hic fuit. Ramos
fortes nec corticis ditri. quales eẽ. nouellarum arborum
solent: eodem gnẽ deposute. hi paulo tardius furgũt
S cum tanquam a planta ꝓcesserint: nichil inse habẽt

Expanded text:
quattuor pedes. Statim enim ab imo vestietur nec magquattuor pedes. Statim enim ab imo vestietur nec magna pars quemadmodum in olivetis veteribus arida et retorrida erit. Alter ponendi modus hic fuit: ramos fortes nec corticis duri, quales esse novellarum arborum solent, eodem genere deposuit. Hi paulo tardius surgunt, sed cum tamquam a planta processerint, nihil habent
Abbreviated transcription (Latin):
estimes licet. Unus mensis ÷ quo tͥ scribo. iam ꝓcliuis in
iulium. Eodem die uidi fabam metentes. milium seren¬
tes. Ad oliuetum reuertar. quod uidi duob modis dispo¬
situm. Magnarum arborum truncos. cireuncisis ramis
& adunum redactis ꝑ edem. cum rapo suo transtulit:
amputatis radicib. relicto tantum capite ipso ex quo
illȩ pependerant. hoc fimo tinctum. inscrobem demisit.
Deinde terram non aggessit tantum: s calcauit & pres-¬
sit. Negat quicquam eẽ. hac ut ait satione efficatius.
ui delicet frigus excludit & uentum. minus p̾terea mo¬
uetur. & obhoc nascentes radices ꝓdire patitur. ac so¬
lum apprehende quam necesse ÷. Cętãs ad huc ⁊ p̃cario
herentes: leuis quoq reuelat agitatio. partim autem
arboris antequam obritae radix. Ex om̃i materia que
nudata ÷. ut ait. radices exeunt noue. Non plures
autem suꝑ t̾ram eminere debet truncus: quam tres aut

Expanded text:
aestimes licet: Iunius mensis est, quo tibi scribo, iam proclivis in aestimes licet: Iunius mensis est, quo tibi scribo, iam proclivis in Iulium; eodem die vidi fabam metentes, milium serentes. Ad olivetum revertar, quod vidi duobus modis depositum : magnarum arborum truncos circumcisis ramis et ad unum redactis pedem cum rapo suo transtulit amputatis radicibus, relicto tantum capite ipso, ex quo illae pependerant. Hoc fimo tinctum in scrobem demisit, deinde terram non adgessit tantum, sed calcavit et pressit. Negat quicquam esse hac, ut ait, pisatione efficacius; videlicet frigus excludit et ventum. Minus praeterea movetur et ob hoc nascentes radices prodire patitur ac solum adprendere, quas necesse est cereas adhuc et precario haerentes levis quoque revellat agitatio. Rapum autem arboris, antequam obruat, radit. Ex omni enim materia, quae nudata est, ut ait, radices exeunt novae. Non plures autem super terram eminere debet truncus quam tres aut
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt. quem idem oratrus. buccillo oppofuit. Parum est
sumere unguentum. nisibis die t̃q renouetur hei fitibiꝰ¬
tristia nimium uidebuntur: uille imputabis. ubi didici
abegialo diligentissimo patre fanilie. Is enim huiꝰ agri¬
huius agri possessor ÷. quamuis uetus arbustum tranfferri.
Hoc nobis senib discere necessarium est: quorũ nemo non
oliuetum altius ponit. quod uidi illud arborum trimum
& quadrimum. fastidienti fructus autumno deponere.
Te quoq ꝓteget illa quȩ tarda uenit. seris factura nepo¬
tib umbram. ut ait uirgilius nr̃. qͥ ñ qͥd uerissime.s
quid decentissime diceretur aspęxit : nec agricolas docere
uoluit. s legentes delectare. Nam ut alia omnia transeam:
hoc quod michi hodie necesse fuit deprehende: ascribam.
Uere. fabis satio est. Nunc iam quoq medica putres accipi¬
unt sulei. & milio uenit annua cura. Annuo tempore
ista ꝑ onenda sant: & an utrtusq uerna satio sit. hĩc

Expanded text:
esset, quem idem Horatius Buccillo opposuit. Parum est sumere unguentum, nisi bis die terque renovatur, ne tristia videbuntur, villae imputabis, in qua didici ab Aegialo diligentissimo patrefamilias is enim nunc hujus agri possessor est quamvis vetus arbustum posse transferri. Haec nobis senibus dolivetum alteri ponit. Quod vidi illud arborum trimum et quadrimum fastidiendi fructus aut deponere. Te quoque proteget illa, quae Tarda venit seris factura nepotibus umbram, ut ait Vergilius noster, qui non quid verissime, sed quid decentissime diceretur aspexit nec agricolas docere voluit, sed legentes delectare. Nam, ut alia omnia transeam, hoc quod mihi hodie necesse fuit deprehendere, adscribam: Vere fabis satio est: tunc te quoque, medica, putres Accipiunt sulci, et milio venit annua cura. An uno tempore ista ponenda sint et an utriusque verna sit satio, hinc
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc liqueat nichil eẽ. nisi honestum. & oia in commoda
suo ure bona uocantur: que modo uirtus honestauerit.

Expanded text:
Hoc liqueat, nihil esse bonum nisi honestum, et omnia incommoda suo iure bona vocabuntur, quae modo virtus honestaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
ait senitos ad pausum: inquib cum ẽẽt uerortꝰ ma disteio
ra sin temporis pot entissimus optare se dieit etus eisde ioci
apui ssos eudiis It paulus apud xp̃ianos. hie aitce bienniũ
quam petries de ꝑ dulus martyrio coronarentur: a nerone
interfectus est.⁊¬

Expanded text:
et Senece ad Paulum; in quibus, cum esset Neronis magister et illius temporis potentissimus, optare se dicit eius esse loci apud socios, cuius sit Paulus apud christianos. Hic ante biennium quam Petrus et Paulus martirio coronarentur, a Nerone interfectus est
Abbreviated transcription (Latin):
locanda. Illi quoq ad quos fortuna pͥmos.R.ꝑ. ꝓubli¬
cas opes transtulit .c. marius. & .6.ii. pompeius &
cesar : extruxerunt quidem uillas in regione baian
s illas imposuerunt summis uigis montium. Side¬
batur hoc magis militare. ex edito speculari longela¬
teq subiecta. Aspice. quam positionem elegerint.
quib ȩdificia exeitauerunt  &  qualta. scies non ẽ

Expanded text:
locanda. Illi quoque, ad quos primos fortuna populi Romani publilocanda. Illi quoque, ad quos primos fortuna populi Romani publicas opes transtulit, C. Marius et Cn. Pompeius et Caesar extruxerunt quidem villas in regione Baiana, sed illas inposuerunt summis iugis montium. Videbatur hoc magis militare, ex edito speculari late longeque subiecta. Aspice, quam positionem elegerint, quibus aedificia excitaverunt locis et qualia; scies non
Abbreviated transcription (Latin):
immo discerꝑar. Lib̾tas ꝓposita est. ad hoc p̃mium
laboratur. Quȩ sit lib̾tas gueris. Nulli rei serui¬
re. nulli necessitati. nullis casib fortunam ir
equum diducere. Quo die illam intellexero plus
posse: nil ꝑoterit. Ego illam feram. cũ in manu
mors sit. his cogitationib intentum : loca seria.
scãq eligere oportet. Effeminat animos amȩnitas
nimia. nec dubie aliguid ad corrunpendũ uigorẽ.
potest regio. Quamilibet uiam uimenta patiunt᷑.¬
quorum durata in asꝑo ungula est. In molli palustriq pas¬
cuo saginata : cito fubteruntur. Et fortior miles ex con¬
fragoso uenit: segnas est urbanus & uerna. Nullum
laborem recusant manus. quȩ ad arma ab aratro trans¬
feruntur. In pͥmo defecte puluere. ille unctus et niti¬
dus. Seuerior loci disciplina firmat ingentum: aptiq
magnis conatib reddit. Literni honesttus scipio. quĩ
bais exulabat. Ruina eius non est tam molliter eol¬

Expanded text:
immo discerpar. Libertas proposita est; ad hoc praemium immo discerpar. Libertas proposita est; ad hoc praemium laboratur. Quae sit libertas, quaeris ? Nulli rei servire, nulli necessitati, nullis casibus, fortunam in aequum deducere. Quo die illa me intellexero plus posse, nil poterit. Ego illam feram, cum in manu mors sit ? His cogitationibus intentum loca seria sanctaque eligere oportet. Effeminat animos amoenitas nimia nec dubie aliquid ad corrumpendum vigorem potest regio. Quamlibet viam iumenta patiuntquorum durata in aspero ungula est; in molli palustrique pascuo saginata cito subteruntur. Et fortior miles ex confragoso venit; segnis est urbanus et verna. Nullum laborem recusant manus, quae ad arma ab aratro transferuntur; in primo deficit pulvere ille unctus et nitidus. Severior loci disciplina firmat ingenium aptumque magnis conatibus reddit. Literni honestius Scipio quam Bais exulabat; ruina eius non est tam molliter con
Abbreviated transcription (Latin):
uides. seua quoq ingenia rapuerunt. Siguis sibi ꝓposu¬
erit quantum oꝑis aggressus sit: sciet nichil delicate.
nichil mollit̾ ẽẽ. faciendum. Quid mͥ cum istis calen¬
tib stagnis. quid cum sudatoriis. in quȩ siceus ua¬
por corpora exhausurus includitur : Omnis sudor ꝑ
laborem exeat. Si faceremus quod fecit hannibal. ut
int̾rupto cursu rerum omissoq bello. fouendis corpo¬
tib oꝑam daremus: nemo non intempestiuam de¬
sidiam. uictori quoq necdũ uincenti ꝑieulosam
merito rep̃henderat. Minus nobis quam iͥpsis punica
signa sequentib licet. plus ꝑiculi restat cedentib
plus etiam oꝑis perseuerantib. fortuna mecum bellũ
gerit. Nonsum imꝑata facturus. ⁊ugum non reci¬
pio. inmo quod maiore uirtute faciendum est : exr¬
cutio. Non est emolliendus animus. Si uoluptati ces¬
sero : cedendum est dolori. cedendum est labon. ce¬
dendum est pauꝑtati. Idem sibi in me uins eẽ. uo¬
let & ambitio. & ira. Int̾ tot affectus distrahar.

Expanded text:
ides, saeva quoque ad se ingenia rapuerunt. Si quis sibi proposuerim quantum operis adgressus sit, sciet nihil delicate, nihil molliter esse faciendum. Quid mihi cum istis calentibus stagnis ? Quid cum sudatoriis, in quae siccus vapor corpora exhausurus includitur ? Omnis sudor per laborem exeat. Si faceremus, quod fecit Hannibal, ut interrupto cursu rerum omissoque bello fovendis corporibus operam daremus, nemo non intempestivam desidiam victori quoque, nedum vincenti, periculosam merito reprehenderet; minus nobis quam illis Punica signa sequentibus licet, plus periculi restat cedentibus, plus operis etiam perseverantibus. Fortuna mecum bellum gerit; non sum imperata facturus. Iugum non recipio, immo, quod maiore virtute faciendum est, excutio. Non est emolliendus animus; si voluptati cessero, cedendum est dolori, cedendum est labori, cedendum est paupertati; idem sibi in me iuris esse volet et ambitio et ira; inter tot adfectus distrahar,
Abbreviated transcription (Latin):
hilarẽ insanam longi temporis tedio pensat. sicite
plansis &x adclamationis sełe fauor: quimagna sol¬
licitudine. & partus est. & expiandus hoc g cogi¬
ta. hunc eẽ sapientie effectum: gatidii qualrci¬
tem. Ialis est sapientis animus. qualis muneua
suꝑ lunam. Semꝑ illic serenum est habes ⁊.e
uelis sapiens eẽ. quia nunquam sine gaudio est
G audium hoc non nascitur: nisi exiui tatĩ cons¬
cientia. Non potest gaudere nisi fortis. mitiiu¬
stus nͥ temperans. Quid gͦ inquis. stultracma¬
lionẽgaudent: Non in agis quam preda naeti
leonẽs. Cum fatigauerunt se uino ac libiat¬
mib: cum nox illos int̾ uicia defecit: eum uosup¬
tates angusto corpori ultia quam capieba in¬
gest. suppurare coepunt: tunc exclamant mi¬
seri iugilianum illum uersum Nanꝙ ut
supremã falsa int̃ gaudia mentẽ egeruus.
Losti ominẽ luxuriari noctẽ int̃ falsa gaudia¬

Expanded text:
hilarem insaniam longi temporis taedio pensat, sicut hilarem insaniam longi temporis taedio pensat, sicut plausus et adclamationis secundae favor, qui magna sollicitudine et partus est et expiandus. Hoc ergo cogita, hunc esse sapientiae effectum, gaudii aequalitatem. Talis est sapientis animus, qualis mundus super lunam; semper illic serenum est. Habes ergo et quare velis sapiens esse, si numquam sine gaudio est. Gaudium hoc non nascitur nisi ex virtutum conscientia. Non potest gaudere, nisi fortis, nisi iustus, nisi temperans. " Quid ergo ? " inquis, "Stulti ac mali non gaudent?" Non magis quam praedam nancti leones. Cum fatigaverunt se vino ac libidinibus, cum illos nox inter vitia defecit, cum voluptates angusto corpori ultra quam capiebat ingestae suppurare coeperunt, tunc exclamant miseri Vergilianum illum versum: Namque ut supremam falsa inter gaudia noctem Egerimus, nosti. Om
Abbreviated transcription (Latin):
expari itiuit. Nunc ipsẽ te consule. Si nunquã me¬
st us es: nulla spes aninum tuum fut̾i expectatio¬
ne sollicitet. si ꝑ dies noctesq. par & equalis animi
tenor erecti & placentis sibi est: ꝑuenisti adhumi¬
ni boni summam. S si appetis uoluptates. & in¬
diq & om̃s : scita tantum tͥ ex sapientia. quanti
ex gaudio deeẽ. Ad hoc cupis ꝑuenire: s erras.
qui int̾ diuitias illuc teͣ uenturũ speras. int̾
honores. id ÷ gaudium inter sollicitudines
queris. Ista que sic petis. tanquã datura letici¬
am ac uoluptatem : cause dolorum sunt. Om̃s
inquam illi tendunt ad gaudiũ : s unde sta¬
bile magnũq consequantur ignorant. Ille ex
conuiuiis & luxuria. ille ex ambitione & circũ¬
fusa clientium turba. ille examica. alius exstu¬
diorum lib̾alium uana ostentatione. & nichil
sanantib lictĩs. Oĩ istos. oblectamenta fallacu
& breuia decipiunt. Sicut ebrietas quȩ unus horȩ

Expanded text:
ex pari vivit. Nunc ipse te consule; si numquam maeex pari vivit. Nunc ipse te consule; si numquam maestus es, nulla spes animum tuum futuri exspectatione sollicitat, si per dies noctesque par et aequalis animi tenor erecti et placentis sibi est, pervenisti ad humani boni summam. Sed si adpetis voluptates et undique et omnes, scito tantum tibi ex sapientia, quantum ex gaudio deesse. Ad hoc cupis pervenire, sed erras, qui inter divitias illuc venturum esse te speras, inter honores, id est, gaudium inter sollicitudines quaeris. Ista, quae sic petis tamquam datura laetitiam ac voluptatem, causae dolorum sunt. Omnes, inquam, illi tendunt ad gaudium, sed unde stabile magnumque consequantur, ignorant. Ille ex conviviis et luxuria, ille ex ambitione et circumfusa clientium turba, ille ex amica, alius ex studiorum liberalium vana ostentatione et nihil sanantibus litteris; omnes istos oblectamenta fallacia et brevia decipiunt, sicut ebrietas, quae unius horae
Abbreviated transcription (Latin):
itaq. ut ido mutari nolimus: quia nos optimos
ẽẽ. credimus. Alexander cum iam inindia uaga¬
retur. & gentes ne finitimis quidem satis notas.
bello uastaret: in obsidione cuiꝰdam urbis circuit
muros. Et cũ imbecillissima moenium quęrit:
sagitta ictus. diuꝑ sedere. & incepta agere ꝑse¬
uerauit. Deinde cum represso sanguine sicci
uulneris dolor cresceret. & crus suspentum equo pau¬
latim optorpuisset: coactus assistere. om̃s inquit iu¬
rant ẽe. me iouis filiũ. s uulnus hoc: hominem
me ẽẽ clamat. Idem nos faciamus. Pro sua quẽq
portione: adulatio infatuat. Dicamus. uos quidẽ
dicitis me eẽ. prudentẽ. ego autẽ uideo qua mul¬
ta inutilia concupiscam. nocitura oꝑtem. Ne hoc
quidem intelligo. quod animalib sacietas i onlat
quis cibo debeat ẽẽ. quis potioni modus. quantum
capiam acthaic nescio. Iam docebo quemadmodum
intelligas te non eẽ. sapientem. Sapiens ille: plenꝰ
est gaudio. hilaris & placidus. in concussus. cumas

Expanded text:
itaque, ut ideo mutari nolimus, quia nos optimos esse credimus. Alexander cum iam in India vagaretur et gentes ne finitimis quidem satis notas bello vastaret, in obsidione cuiusdam urbis, dum circumit muros et inbecillissima moenium quaerit, sagitta ictus diu persedere et incepta agere perseveravit. Deinde cum represso sanguine sicci ulneris dolor cresceret et crus suspensum equo paulatim optorpuisset, coactus apsistereabsistere " Omnes," inquit, " iurant esse me Iovis filium, sed vulnus hoc hominem esse me clamat." Idem nos faciamus. Pro sua quemque portione adulatio infatuat. Dicamus: " Vos quidem dicitis me prudentem esse, ego autem video, quam multa inutilia concupiscam, nocitura optem. Ne hoc quidem intellego, quod animalibus satietas monstrat, quis cibo debeat esse, quis potioni modus. Quantum capiam adhuc nescio." Iam docebo, quemadmodum intellegas te non esse sapientem. Sapiens ille plenus est gaudio, hilaris et placidus, inconcussus; cum dis
Abbreviated transcription (Latin):
abhorridum aut triste. Illud etiam nunc uidi. utcẽ
ex arbusto suo annosam transferri. Huius capillamenta
quoq si fieri potest colligenda sunt. deinde lib̾alitis
sternenda uitis. ut etiam ex coꝵpe radicescat. Et uidi
non tantum mense februario positas: s iam martio exacto
tenent & complexe sunt non suas ulmos. Om̃s autem istas ar-¬
bores quȩ ut ita dicam grandis copie sunt. att aqua a diu¬
uandas cisterne. quȩ si ꝓdest. habemus pluuiam in ur̃a
potestate. Plura te docere non cogito. ne quemadmodum
egialꝰ me sibi aduersarium parauit: sic ego patẽ te mͥ. Uale:¬

Expanded text:
abhorridum aut triste. Illud etiamnunc vidi, vitem ex arbusto suo annosam transferri; huius capillamenta quoque, si fieri potest, colligenda sunt, deinde liberalius sternenda vitis, ut etiam ex corpore radicescat. Et vidi non tantum mense Februario positas, sed etiam Martio exacto; tenent et conplexae sunt non suas ulmos. Omnes autem istas arbores, quae, ut ita dicam, grandiscapiae sunt, ait aqua adiuvandas cisternina, quae si prodest, habemus pluviam in nostra potestate. Plura te docere non cogito, ne quemadmodum Aegialus me sibi adversarium paravit, sic ego parem te mihi. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
susurrant. Siquis admouerit aurem: contͤiscent.
& quod scire hominem nolunt: do narrant. Uide
ergo. ne hoc precipi salubriter posite. Sic uiue
cum hominib. tanquam dĩ uideat. Sic loquere
cum deo : tanquam homines audiant. Ua LE :
bone indolis. Inquo quantum eẽt. animi. quan¬
tum ingenii. quantum iam etram ꝓfectus: ser¬
mo pͥmus ostendit. Dedit nobis gustum. ad quẽ
res pendebit. Non enim expreꝑato locutus est:
s subito deprehensus. Ibi se colligebat uerecundia.
Bonum in adolescente signum. Uix potuit excutere.

Expanded text:
susurrant; si quis admoverit aurem, conticescent. Et quod scire hominem nolunt, deo narrant. Vide ergo, ne hoc praecipi salubriter possit: sic vive eum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiant. VALE. Sebonae indolis, in quo quantum esset animi, quantum ingenii, quantum iam etiam profectus, sermo primus ostendit. Dedit nobis gustum, ad quem respondebit. Non enim ex praeparato locutus est, sed subito deprehensus. Ubi se colligebat, verecundiam, bonum in adulescente signum, vix potuit excutere
Abbreviated transcription (Latin):
um futuri: exp̃t̾ito uenit. hodiernus dies soli¬
dus ÷. Nemo exillo quicquam mͥ eripuit. tocus in¬
t̃ stratum dilectionemq diuisus est inunum ex¬
ercitationi corporis dacum. & hoc nomine ago
grãs seneccuti. Non magno mͥ constat. Cũ me
moui: lassus sum. hic autem est exercitationis e¬
tiam forcissimus finis. Pro giminasiaᷤ. Meos que¬
ris. unus mͥ sufficit. Farius puer. ut scis amabilis :

Expanded text:
um futuri ex praeterito venit. Hodiernus dies solium futuri ex praeterito venit. Hodiernus dies solidas est; nemo ex illo quicquam mihi eripuit. Totus inter stratum lectionemque divisus est. Minimum exercitationi corporis datum, et hoc nomine ago gratias senectuti: non magno mihi constat; cum me movi, lassus sum. Hic autem est exercitationis etiam fortissimis finis. Progymnastas meos quaeris ? Unus mihi sufficit Pharius puer, ut scis, amabilis
Abbreviated transcription (Latin):
ferrum. & quicquid torserant manus humanę rei¬
ceret. molarib demum fracta saxis est. & ad uerfus
mortem totam. minuta iacularis. Subula. leonẽ
excipis. Accusata sunt ista quȩ dicis. Nichil est acu¬
tius arista. Quedam inutilia & in efficatia: ipsa
cari iubes. Bene de me uidicas. sinichil ẽẽ in
illis putas: quod abscondam. Sic certe tiuen-¬
dum est: tanquam in conspeccu uiuamus. sic co¬
gitandum : tanquam aliquis inspectus. intimũ
ꝓspicere possit. & potest. Quid enim ꝓdest abhomi-¬
ne aliquid ẽẽ. secretum. Nichil d̾o clusum ẽ. Int̃¬
est animis nr̃is & cogitationib mediis int̾tienit.¬
sicint̾uente etico. tanquam aliquando discedat.
Faciam gͦ qd̾ iubes. & quid agam. & quo ordine: li¬
benter tibi scribam. Ob seruabo me ꝓtinus. & qd̾
est ucilissimum : diem meum recognoscam.
Hoc nos pessimos facit: quod nemo uitam suam res¬
picit. quid facturi sumꝰ cogitamꝰ. Atqui consili¬

Expanded text:
ferrum et quicquid humanae torserant manus reiferrum et quicquid humanae torserant manus reiceret. Molaribus demum fracta saxis est. Et adversus mortem tu tam minuta iacularis? Subula leonem excipis ? Acuta sunt ista, quae dicis: nihil est acutius arista. Quaedam inutilia et inefficacia ipsa scari iubes; bene de me iudicas, si nihil esse in illis putas, quod abscondam. Sic certe vivendum est, tamquam in conspectu vivamus; sic cogitandum, tamquam aliquis in pectus intimum introspicere possit; et potest. Quid enim prodest ab homine aliquid esse secretum ? Nihil deo clusum est. Interest animis nostris et cogitationibus mediis intervenit—sic intervenit, dico, tamquam aliquando discedat. Faciam ergo, quod iubes, et quid agam et quo ordine, libenter tibi scribam. Observabo me protinus et, quod est utilissimum, diem meum recognoscam. Hoc nos pessimos facit, quod nemo vitam suam respicit. Quid facturi simus cogitamus. Atqui consili
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ mortaliũ circuns criptiones tire fortiorem face¬
re. quem erectiorem possune: Frangunt animũ
qui nunquam minus contͣhendus est. & in minu¬
ta ac spinosa cogendus. quam cum aliquid gran¬
de componitur. Nontrecentis: s omitib morta¬
lib morcis timor detrahi debet. Quo modo illos
do ces malum ñ ẽẽ. quomͦ oꝑ iniones totius eui qͥb
ꝓtinus infantia imbuitur euices quod auxili¬
um inuenies. quid dices imbecillitati humane.
quid dices. qd̾ inflamiati in metra ꝑ ieula irru¬
ant. qua oratione hunc timendi consensum.
quib trgenii uirib obnixam contrace ꝑsuasi¬
onem humani gm̃s auertis. Uerba mͥ captio¬
sa cõponis ⁊ int̾rogatiundas nectis. Magnis telis
magna portenta ferͥuntur. Serpentem illum
in a frica seuum. & romanis legionib bello tꝑ¬
so terribiliorem: frustra sagictis fundisq petie
runt. Ne pͥichio quidem uulnerabilis erat. cum
ingens magintudo ꝓuastitã corporis solida.

Expanded text:
quem mortalium circumscriptiones vestrae fortiorem facere, quem erectiorem possunt ? Frangunt animum, qui numquam minus contrahendus est et in minuta ac spinosa cogendus, quam cum aliquid grande componitur. Non trecentis, sed omnibus mortalibus mortis timor detrahi debet. Quomodo illos doces malum non esse ? Quomodo opiniones totius aevi, quibus protinus infantia inbuitur, evincis ? Quod auxilium invenis inbecillitati humanae ? Quid dicis, quo inflammati in media pericula inruant ? Qua oratione hunc timendi consensum, quibus ingeni viribus obnixam contra te persuasionem humani generis avertis ? Verba mihi captiosa conponis et interrogatiunculas nectis ? Magnis telis magna portenta feriuntur. SIN AFRICA SEVAM ET ROMANIS LEGIONIBUS BELLO IPSO TERRIBILIOREM SAGITTIS FUNDISQUE Prunt; ne Pythio quidem venerabilis erat, cum ingens magnitudo pro vastitate corporis solida
Abbreviated transcription (Latin):
manus egit. & generosum illum contẽptoremq
omnis potentie sp̃m non emisit: s eiecte. Non in
hoc exempla hinc congero. ut ingenium exerceã.
s ut te aduersus id quod maxime terribile uidetur.
exhorter. Facilius autem exhortabor. si ostendero
non fortes tateum uiros hoc momentũ efflandȩ
anime contẽpsisse: s quosdam ad alia ignauos. in
hac re equasse aninum fortissimorum. Sicut
socerum scipi¬
onem. qui contrario in africam uento resatus.
eum teneri nauem siram uidet abhostib: ferro
se transuerbauit. & querentib ubi imꝑator eẽt.
imꝑator inquit se bene habet. Uox hec illum
parem morib fecte: & fatalem scipionib in afri¬
ca głam: non est interrumpi passa. Multum
fuit carchaginem uincere. s amplius mortem.
Imꝑator inguit se bene babet. An aliter debebat
imꝑator. & quidem catonis mori. Non reuoco
adhystorias. nec ex omnib scłis contẽptores mortis

Expanded text:
manus egit et generosum illum contemptoremque manus egit et generosum illum contemptoremque omnis potentiae spiritum non emisit, sed eiecit. Non in hoc exempla nunc congero, ut ingenium exerceam, sed ut te adversus id, quod maxime terribile videtur, exhorter. Facilius autem exhortabor, si ostendero non fortes tantum viros hoc momentum efflandae animae contempsisse, sed quosdam ad alia ignavos in hac re aequasse animum fortissimorum, sicut socerum Scipionem, qui contrario in Africam vento relatus cum teneri navem suam vidisset ab hostibus, ferro se transverberavit et quaerentibus, ubi imperator esset, " Imperator," inquit, "se bene habet." Vox haec illum parem maioribus fecit et fatalem Scipionibus in Africa gloriam non est interrumpi passa. Multum fuit Carthaginem vincere, sed amplius mortem. " Imperator," inquit, " se bene habet." An aliter debebat imperator, et quidem Catenis, mori ? Non revoco te ad historias nec ex omnibus saeculis contemptores mortis,
Abbreviated transcription (Latin):
cilius porsenna ignoute. quod uoluerat occidere:
quam sibi mutius qͦd non occiđit. Decantatȩ inqͥs.¬
tẽpnandam mortem uentum fuerit. catonẽ narrabs
Quid ni ego narrẽ ultima illa nocte platonis librũ
legentem. postto ad caput gladio. Duo hȩc instru
let mori. alterum ut posset. Compositis gͦ reb
ut cunq componi fracte atq ultimę poterant:
id agendum existimauit. necui catonem aut
occidere liceret. aut seruare contingeret. Et strie¬
to gladtio. quem usq in illum diem ab om̃i cede
purum seruauerat: nichil inquie egisti forcuna.
omnib conatib meis obstando. Non ꝓmea ad¬
huc s ꝓpatrie lib̾tate pugnaui. nec agebam tan¬
ta ꝑtinacia ut liber: s ut int̾ liberos uiuerem.
Nunc qm̃ deplorate sunt res generis huntani: cato
deducatur in tutum. Impressit deinde mortiferum
corpori uulnus. Quo obligato a medicis. cum minus
sanguinis haberet. minus uirium. animtidem. iã
non tantum cęsari. s sibi iratus: nudas in uulnus

Expanded text:
cilius Porsena Mutio ignovit quod voluerat occidere, quam sibi Mutius, quod non occiderit. Stemnendam mortem ventum fuerit, Catonem narrabis." Quidni ego narrem ultima illa nocte Platonis librum legentem posito ad caput gladio ? Duo haec in reblet mori, alterum, ut posset. Compositis ergo rebus, utcumque componi fractae atque ultimae poterant, id agendum existimavit, ne cui Catonem aut occidere liceret aut servare contingeret. Et stricto gladio, quem usque in illum diem ab omni caede purum servaverat: " Nihil," inquit, " egisti, fortuna, omnibus conatibus meis obstando. Non pro mea adhuc sed pro patriae libertate pugnavi, nec agebam tanta pertinacia, ut liber, sed ut inter liberos viverem. Nunc quoniam deploratae sunt res generis humani, Cato deducatur in tutum." Inpressit deinde mortiferum corpori vulnus. Quo obligato a medicis cum minus sanguinis haberet, minus virium, animi idem, iam non tantum Caesari sed sibi iratus nudas in vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
nem suam rutilius fic tulit. tanquam illi nichil mo¬
lestum eẽt : quam quod male uidicaretur. Exilium me
tellus foreiter tulit. rutilius etiam libent̃. Alter ut
rediret publicȩ rei presticit : alter reditum suum syi¬
lȩ negauit. cui nichil tunc negabatur. In carcerem
socrates disputauit. & exire cum essent qui ꝓmitte¬
rent fugam nolute. remansitq. ut duarum rerũ
grauissimarum hominib metum demeret. mortis¬
& carceris. Mucius: ignib manum imꝑosutt. Acerbũ
est uri. Quanto acerbius. si id te faciente patiaris.
Uides hominem. non eruditum. nec ullis preceptis con¬
tra mortem aut dolorem subornatum. militari tan¬
tum robore instructum. penas a se irriti conatus
exigentem. Spectator distillantas in hostili foculo
dexcerȩ stetit. nec ante remouit nudis ossib flu¬
entem manum: quam ignis illi abhoste subdue¬
tus est. Facere aliquid in illis castris felicius potuit:

Expanded text:
nem suam Rutilius sic tulit, tamquam nihil illi monem suam Rutilius sic tulit, tamquam nihil illi molestum aliud esset quam quod male iudicaretur. Extellus fortiter tulit, Rutilius etiam libenter. Alter ut rediret Reipublicae praestitit, alter reditum suum Sullae negavit, cui nihil tunc negabatur. In carcere Socrates disputavit, et exire cum essent qui rent fugam, noluit remansitque, ut duarum rerum gravissimarum hominibus metum demeret, mortist carceris. Mucius ignibus manum inposuit. Acerbum est uri; quanto acerbius, si id te faciente patiaris ! Vides hominem non eruditum nec ullis praeceptis contra mortem aut dolorem subornatum, militari tantum robore instructum, poenas a se inriti conatus exigentem; spectator destillantis in hostili foculo dexterae stetit nec ante removit nudis ossibus fluentem manum, quam ignis illi ab hoste subductus est. Facere aliquid in illis castris felicius potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
tis scito. patienda cum uenerint prȩsumere. ac pre¬
sens tempus futuri metu non ꝑdere. Est sine dubio
stultum. quia quandoq sis futurus miser : eẽ. iam
miserum. Sed ego te alia ad securitatem uia ducam.
Siuis omnem sollicitudinem yeuere : quicquid uere¬
ris ne eueniat. euenturum utiq ꝓpone. et qͦd cũq
est illuo malum tecum iꝑse metire. ac timorem tu¬
um taxa. Intelliges ꝓfecto. aut non magnum: aut
non longum eẽ. quod metuis. Nec diu exempla qͥb
confirmeris: colligenda sunt. Om̃is illa ętas tulit
in quamcunq partem rerum uel cruilium uel ext̾¬
narum memoriam miseris. Occurrent tibi ingenia.
aut ꝓfectus. aut impetus magni. Nunquid accidẽ¬
potest tibi si damnaris durius. quam ut mittaris
inexilium. ut ducaris in carcerem: Nunquid ultra
quicquam illi timendum est. quam ut uratur. quã
ut ꝑeat: Singula ista constreue. & contẽptores eor
etta. qui non querendi: s eligendi sunt. Damnatio¬

Expanded text:
tis cito patienda cum venerint, praesumere ac praesens tempus futuri metu perdere ? Est sine dubio stultum, quia quandoque sis futurus miser, esse iam miserum. Sed ego alia te ad securitatem via ducam: si vis omnem sollicitudinem exuere, quicquid vereris ne eveniat, eventurum utique propone, et quodcumque est illud malum, tecum ipse metire ac timorem tuum taxa; intelleges profecto aut non magnum aut non longum esse, quod metuis. Nec diu exempla, quibus confirmeris, colligenda sunt; omnis illa aetas tulit. In quamcumque partem rerum vel civilium vel externarum memoriam miseris, occurrent tibi ingenia aut profectus aut inpetus magni. Numquid accidere tibi, si damnaris, potest durius quam ut mittaris in exilium, ut ducaris in carcerem ? Numquid ultra quicquam ulli timendum est quam ut uratur, quam ut pereat ? Singula ista constitue et contemptores eorum cita, qui non quaerendi, sed eligendi sunt. Damnatio
Abbreviated transcription (Latin):
enim non modo est si recorderis: Modo apud so¬
cionem phylosophum puer seti. mͦ causas agere ꝙ¬
pi. modo desi uelle agere. modo desii posse. In¬
fintea est uelocitas temporis: quȩ magis appart
respicientib. Nam ad presentia intentos fallit.
ad eo precipitis fuge transitus lenis est. Causã
huius rei gueris: Quicqͥd temporis transit: eodẽ
loco est. Pariter aspicitur. una iacet. om̃ia inde
in ꝓfundum cadunt. Et alioquin non possunt
longa int̃ualla ẽẽ. in ea re. quȩ tota breuis est.
Punctum est qd̾ uiuimus. & adbuc prncto minus.
S hoc mtininrum spetie quadam longioris spatis
natura derisit. Aliud ex hoc infantiam fecte. ali¬
ud puericiam. aliud ad olescentiam. aliud indi¬
nationem quantam ab a dolescentia ad seneccutẽ.

Expanded text:
enim non " modo " est, si recorderis ? Modo apud Soenim non " modo " est, si recorderis ? Modo apud Sotionem philosophum puer sedi, modo causas agere coepi, modo desii velle agere, modo desii posse. Infinita est velocitas temporis, quae magis apparet respicientibus. Nam ad praesentia intentos fallit; adeo praecipitis fugae transitus lenis est. Causam huius rei quaeris ? Quicquid temporis transit, eodem loco est; pariter aspicitur, una iacet. Omnia in idem profundum cadunt. Et alioqui non possunt longa intervalla esse in ea re, quae tota brevis est. Punctum est quod vivimus et adhuc puncto minus. Sed et hoc minimum specie quadam longioris spatii natura derisit; aliud ex hoc infantiam fecit, aliud pueritiam, aliud adulescentiam, aliud inclinationem quandam ab adulescentia ad senectute
Abbreviated transcription (Latin):
presta: quantum potes. Ergo mi lucili. reduc te
abistis exceptionib & prescriptionib philosopho¬
rum. Aperta decent. & simplicia bonitatem. Etiã
si multum suꝑ eẽt etacis. parce dispens andu erat.
ut sufficeret necessariis. Nunc quȩ dementia est.
suꝑuacua discere. in tanta temporis egestate : Uale.
qͥ in amici memoriam ab aliqua regione ad¬
monitus reducitur. Tamen repositum in animo nĩp
desiderium loca interdum familiaria euocant.
nec extinctam memoriam reddunt. s quiescentẽ
irritant: sicut dolorem lugentium etiam si intri¬
gatus est tempore. aut seruuli familiaris amissia
aut uestis. aut domus renouat. Ecce campania
& maxime neapolis. ad pompeiorum tuorum con¬
spectum. in credibile est quam recens desiderium
tui fecerint. totus mͥ in oculis es: Cum maxime ate
discedo. uideo lacrimas conbibentem. & affectibus
tuis inter ipsam coercicionem exe untib nobis sa¬
tis resistentem: modo amisisse te uideor. Quid

Expanded text:
praesta. Quantum potes ergo, mi Lucili, reduc te praesta. Quantum potes ergo, mi Lucili, reduc te ab istis exceptionibus et praescriptionibus philosophorum. Aperta decent et simplicia bonitatem. Etiam si multum superesset aetatis, parce dispensandum erat, ut sufficeret necessariis; nunc quae dementia est supervacua discere in tanta temporis egestate ? VALE. qui in amici memoriam ab aliqua regione admonitus inducitur; tamen repositum in animo nostro desiderium loca interdum familiaria evocant nec extinctum memoriam reddunt, sed quiescentem inritant, sicut dolorem lugentium, etiam si mitigatus est tempore, aut servulus familiaris amisso aut vestis aut domus renovat. Ecce Campania et maxime Neapolis ac Pompeiorum tuorum conspectus incredibile est quam recens desiderium tui fecerint; totus mihi in oculis es. Cum maxime a te discedo. Video lacrimas conbibentem et adfectibus tuis inter ipsam coercitionem exeuntibus non satis resistentem. Modo amisisse te videor. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
istorum cupiditates demit. quid temꝑat. Utinam
tantum ꝑdeẽnt. quantum nocent. hoc tibi cum uo-¬
les manifestissimum faciam: cõminui & debilita¬
ri generosam indolem. in istas argutias coniectã.
Pudet dicere. contra fortunam militaturis: quę
porrigant tela. quemad modum illos subornent.
Hac ad summum bonum itur. ꝑtstud philosophie.
sedentib exceptiones. Quid enĩ aliud agitis. cũ
eũ quem in t̾rogatis scientes in fraudem ducitis.
quã ut formula cecidisse uideatur: S quemad¬
modum illos prȩtor: sic hos phylosophia in inte¬
grum restituit. Quid hiscentes ab ingentib ꝓmis¬
sis. & grandia locuti effecturos uos. ut ñ magis au¬
ri fulgor quam gladii ꝑstringat oculos meos. ut
ingenti constantia. & quod om̃s oꝑtant. & quod õs
timent calcem. ad grãmaticorum elementa des¬
cenditis. Quid dicitis. sic itur adastra :: hoc
enĩ est. quod mͥ philosophia ꝓmtecte. ut parem do
faciat. Ad hoc inuitatus sum: adhoc ueni. Fidem

Expanded text:
istorum cupiditates demit ? Quid temperat ? Utinam tantum non prodessent! Nocent. Hoc tibi, cum voles, manifestissimum faciam, comminui et debilitari generosam indolem in istas argutias coniectam. Pudet dicere, contra fortunam militaturis quae porrigant tela, quemadmodum illos subornent. Hac ad summum bonum itur ? Per istud philosophia "sedentibus exceptiones ? Quid enim aliud agitis, cum eum, quem interrogatis, scientes in fraudem inducitis, quam ut formula cecidisse videatur ? Sed quemadmodum illos praetor, sic hos philosophia in integrum restituit. Quid disceditis ab ingentibus promissis et grandia locuti, effecturos vos, ut non magis auri fulgor quam gladii praestringat oculos meos, ut ingenti constantia et quod omnes optant et quod omnes timent calcem, ad grammaticorum elementa descenditis ? Quid dicitis ? Sic itur ad astra ? Hoc enim est, quod mihi philosophia promittit, ut parem deo faciat. Ad hoc invitatus sum, ad hoc veni; fidem
Abbreviated transcription (Latin):
ut laudari uelimus. in id cui contraria tum
maxime facimus. Mitissimũ ille se intꝑsis suꝑ¬
pliciis audit. in raptnis lib̾alissimum. & ine¬
brietatib ac libinib temꝑantissimũ. Sequit᷑

Expanded text:
ut laudari velimus in id, cui contraria cum maxime facimus. Mitissimum ille se in ipsis suppliciis audit, in rapinis liberalissimum, in ebrietatibus ac libidinibus temperantissimum. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
intrauit. disposuitq: condecorat. Quicqͥd tractauit:
id amabile. conspicuum. mirabile facit. Itaq uis eius
& magnitudo ultra non potest surgere: quando incre¬
mentum maximo non ÷. Nichil inruenies rectius recto.
non magis quam uerius uͦ. quã temꝑato tẽꝑatius.
Om̃is in modo uirtus ÷ modo certa mensura est. Constan¬
tia non habet quo ꝓcedat : non magis quam fiducia.
aut ueritas. aut fides. Accede ꝑfecto potest nichil:
aut ꝑfectum non erat: cui accessit. Ergone uirtuti
quidem. Cui siquid a dici potest: defuit. Hon estum
quoq. nullam accessionẽ recipit. Honestum est eni:
ꝓpt̾ ista que retuli. Quid porro decorum & iustam.

Expanded text:
intravit disposuitque, condecorat. Quidquid tractavit, intravit disposuitque, condecorat. Quidquid tractavit, id amabile, conspicuum, mirabile facit. Itaque vis eius et magnitudo ultra non potest surgere, quando incrementum maximo non est. Nihil invenies rectius recto, non magis quam verius vero, quam temperato temperatius. Omnis sine modo est virtus; modo certa mensura est. Constantia non habet, quo procedat, non magis quam fiducia aut veritas aut fides. Quid accedere perfecto potest ? Nihil, aut perfectum non erat, cui accessit. Ergo ne virtuti quidem, cui si quid adici potest, defuit. Honestum quoque nullam accessionem recipit; honestum est enim propter ista, quae rettuli. Quid porro ? Decorum et iustum
Abbreviated transcription (Latin):
non exopinione. s ex natura precia reb imponens. toti se
inserens mundo. & in om̃s eius actus contemplationem
suam mittens: cogitationib actionibq intentus. exequo
magnus ac uehemens. asꝑis blandisq parit̃ inuictas. neutͥ
se fortune summittens. supra omĩa quȩ contingunt ac cid̾to
siccus. imꝑturbatus. intrepidus. qriẽ nulla uis frangat.
quẽ nec attollant fortuita nec depͥmant. Talis animus
uirtus est. hec eius est facies. si subunum ueniat aspectũ.
& semel totã se ostendat. Ceterum multe eius spẽs sũt.
ꝓuitȩ uarietate & ꝓ actionib explicantur. nec minor
fit. aut maior ipsa. Decrescere enmm fummum bonum ñ
potest. nec uirtuti ire retro licet. s in alias atq alias qua¬
litates conuertitur. adrerum quas accura ÷ habttum fi¬
gurata. Quicqͥd attigit : insimilitudin ẽ sui adducit. &
tingit. Actiones. amicicias. int̃dum domus totas quas

Expanded text:
non ex opinione, sed ex natura pretia rebus inponens, toti se non ex opinione, sed ex natura pretia rebus inponens, toti se inserens mundo et in omnes eius actus contemplationem suam mittens, cogitationibus actionibusque intentus, ex aequo magnus ac vehemens, asperis blandisque pariter invictus, neutri se fortunae summittens, supra omnia quae contingunt acciduntque siccus, inperturbatus, intrepidus, quem nulla vis frangat, quem nec adtollant fortuita nec deprimant; talis animus virtus est. Haec eius est facies, si sub unum veniat aspectum et semel tota se ostendat. Ceterum multae eius species sunt. Pro vitae varietate et pro actionibus explicantur; nec minor fit aut maior ipsa. Decrescere enim summum bonum non potest nec virtuti ire retro licet; sed in alias atque alias qualitates convertitur ad rerum, quas actura est, habitum figurata. Quidquid attigit, in similitudinem sui adducit et tinguit; actiones, amicitias, interdum domos totas, quas
Abbreviated transcription (Latin):
scire possemus. non deformitate corporis foedari animũ:
s pulcbritudine animi corpus ornari. Quamuis autẽ
paucissimos una fecerimus dies : tamen multi nob̾ sermo-¬
nes fuerunt. quos subuide egeram. & adte ꝑmittã. Hoc
pͥmo die questcum est : quomͦ possint tria bona ẽẽ. si tri-¬
plex eorum conditio ÷. Quedam ut nr̃is uidetur pͥma
bona sunt : tanquam gaudium .pax. salus patrie. Quȩ-¬
cdam scđa. in materia infelici expressa: tormentoꝵ tãꝗͣ
patientia. & in morbo graui temꝑantia. Illa bona direc¬
to optauimus nobis: hec si necesse erit. Sunt adhuc
tercia. tanquam modestus in cessus & cõpositus. ac ꝓ-¬
b uultus. & conueniens prudenti uiro gestus. Quomͦ
ista int̾ se tria eẽ. possunt. cum ałia optanda sint. a-¬
lia aduersanda. Si uolumus tsta distinguere: ad pri-¬
mũ bonũ reũtantur. & considemus id quale sit. Ani-¬
mus intuens uera. ꝑttus fugiendorum ac petendorũ¬

Expanded text:
scire possemus non deformitate corporis foedari animum, scire possemus non deformitate corporis foedari animum, sed pulchritudine animi corpus ornari. Quamvis autem paucissimos una fecerimus dies, tamen multi nobis sermones fuerunt, quos subinde egeram et ad te permittam. Hoc primo die quaesitum est: quomodo possint paria bona esse, si triplex eorum condicio est. Quaedam, ut nostris videtur, prima bona sunt, tamquam gaudium, pax, salus patriae; quaedam secunda, in materia infelici expressa, tamquam tormentorum patientia et in morbo gravi temperantia. Illa bona derecto optabimus nobis, haec, si necesse erit. Sunt adhuc tertia, tamquam modestus incessus et conpositus ac probus voltus et conveniens prudenti viro gestus. Quomodo ista inter se paria esse possunt, cum alia optanda sint, alia aversanda ? Si volumus ista distinguere, ad primum bonum revertamur et consideremus id quale sit: animus intuens vera, peritus fugiendorum ac petendoru