comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nichil sum. Prophetauit & saul. sed oꝑabatur iniquitatẽ.
Quis autem oꝑatur iniquitatem. nisi qui ñ habuerit ca-¬
ritatẽ : Plenitudo enim legis caritas. In omnib scriptu¬
ris suꝑeminentissimã uiam suꝑeminentissimũ locũ caritas
optinet. Non ad cam aspirant nisi boni. H anc nobis¬
cũ ñ cõmunicant mali. Possunt cõmunicare baptismũ.
Possunt communicare cetera sacram̃ta. P ossunt com¬
municare orationẽ. possunt cõmunicare istos parietes
mo alienus cõmunicet tibi. Qui sunt alieni: Omnes
qui audiunt ñ noui uos. Si em̃ sui agnoscuntur. utiq
aliem sunt quib dr̃t ñ noui uos. Suꝑeminens gͦ uia ca¬
ritatis tenet eos. qui ꝓprie ꝑtinent ad regnũ celoꝵ. Ex ł¬
ita diligit ut rebus quas diligit subiciatur. ꝓpterea
cum cõmemoraretur sp̃c dei in quo sc̃a eius beniuolentia
dilectioq intelligitur suꝑferri dictus ẽ. ne facienda oꝑa

Expanded text:
nihil sum» . Prophetavit et Saül, sed operabatur iniquitatem. nihil sum» . Prophetavit et Saül, sed operabatur iniquitatem. Quis autem operatur iniquitatem, nisi qui non habuerit charitatem? Plenitudo enim Legis charitas . Ergo «protris supereminentissimam viam, supereminentissimum locum charitas obtinet; non ad eam aspirant nisi boni, hanc nobiscum non communicant mali: possunt communicare Baptismum, possunt communicare caetera Sacramenta, possunt communicare orationem, possunt communicare istos parietes,mo alienus communicet tibi.» Qui sunt alieni? Omnes qui audiunt, «Non novi vos.» Si enim non cognoscuntur, utique alieni sunt, quibus dicitur, «Non novi vos.» Supereminens ergo via charitatis tenet eos qui proprie pertinent ad regnum coelorum. ita diligit ut rebus quas diligit subiciatur. Propterea cum commemoraretur spiritus dei in quo sancta eius beneuolentia dilectioque intelligitur, superferri dictus est, ne facienda opera
Abbreviated transcription (Latin):
ante apłos ñ fuisse ꝓpħas. nesciens eos ꝓpħas illic comme
qui uult nosse. actus apłoꝵ legat: & illud qd ait ad cho¬
rinthios. Propħȩ autem duo uel tres loquantur. Si
dauid scdm carnẽ: Emulamini autem carismata ma¬
iora. Et adhuc excellentiorem uiã uobis demonstro.
espice ad munera ipsius eccłe¬
munus sacram̃toꝵ in baptismo. in eucharistia. in
ceteris scĩs sacram̃tis. quale munus ẽs Hoc munus adep¬
tus ẽ & simon magus. P rophetia quale munus ͤ Pro¬
phetauit & saul malus rex. Et tunc ꝓphetauit. cũ dauid
scm̃ ꝑsequeretur. Non se gͦ iactent qui forte si ne carita¬
te habuerunt hoc munus dei scm̃ sicut scm̃ baptismum.
Sed uideant qualẽ rationem habituri sunt cum deo qui
scĩs ñ sc̃e utuntur. Ex hiis erunt qui dicturi sunt. In
nomine tua ꝓphetaui mus. Non illis dr̃ m̃timini. sed
dr̃ ñ noui uos. recedite a me qui oꝑamini iniquitatem.
Quia si habeam omnẽ ꝓphetiã caritatem autem ñ habeã.

Expanded text:
ante Apostolos non fuisse Prophetas, nesciens eos Prophetas illic commemnt. Quos qui vult nosse, Actus Apostolorum legat, et illud quod ait ad Corinthios, Prophetae autem duo aut tres loquantur . Si ad secundum carnem. Aemulamini autem charismata meliora, et adhuc excellentiorem viam vobis demonstro. Respice ad munera ipsius Eccmunus sacramentorum in baptismo, in eucharistia, in caeteris sanctis sacramentis, quale munus est? hoc munus adeptus est et Simon magus. Prophetia quale munus est? prophetavit et Saul malus rex, et tunc prophetavit cum David Non ergo se jactent qui forte sine charitate habuerint hoc munus Dei sanctum, sicut sanctum baptismum; sed videant qualem rationem habituri sunt cum Deo, qui sanctis non sancte utuntur. Ex his erunt qui dicturi sunt: «In nomine tuo prophetavimus.» Non illis dicetur, Mentimini; sed dicetur, «Non novi vos; recedite a me, qui operamini iniquitatem» . Quia «si habeam omnem prophetiam, charitatem autem non habeam,
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ tribulatio quib ꝓbatio spes dilectio sp̃c q cõmu¬
nis ẽ. Om̃s autem nos dñs consolatur. qui & hec tem¬
poralia mala p̃dixit. & post hec bona eterna ꝓmisit.
Nec debet cum p̃liatur infringi. qui uult post p̃lium co-¬
ronari uires illo subministrante certantibus qui p̃parat
ineffabilia dona uictoribus. Et quosciã quidẽ posuit

Expanded text:
tamen tribulatio, quibus probatio, spes, dilectio spiritusque commutamen tribulatio, quibus probatio, spes, dilectio spiritusque communis est. omnes autem nos dominus consolatur, qui et haec temporalia mala praedixit et post haec bona aeterna promisit. nec debet, cum proeliatur, infringi, qui uult post proelium coronari, uiret illo subministrante certantibus, qui praeparat ineffabilia dona uictoribus. Rescripta illa nost
Abbreviated transcription (Latin):
lus sane qua dici potest miratus sum qđ nec tanta
epła tua quicqũa nobis de tantis tribulationib ur̃is
insinuauerit. que utiq ꝑ uiscera caritatis nr̃e st̃. Nisi
forte faciendum ñ ꝑ utasti qł nichil ꝓdesse duxisti.
aut nos tuis litteris mestificari nolusti. Prodest aliqͥd
quantũ ego arbitror etiam ista cognoscere. Primo. qͥa
iniustũ ẽ gaudere uelle cũ gaudentib flere ñ uelle cum
fientib. Heinde quia tribulatio patientiã oꝑatur. pa-¬
tientia ꝓbationẽ. ꝓbatio spem. spes autẽ ñ confundit. qͥa
caritas dei diffusa ẽ in cordib nr̃is ꝑ sꝑm scm qui datus
ẽ nobis. Absit itaq ut recusemus audire etiam que
amara & tristia sunt erga carissimos nr̃os. Nescio quo
enim mͦ minus fit qđ patitur unũ m̃brũ si compatiunt᷑
alia m̃bra. Nec ipsa mali releuatio fit ꝑ cõmunionem
cladis. sed ꝑ solatium caritatis. ut quãuis alii ferendo pa-¬
tiantur. alii cognoscendo compatiantur. communis sit

Expanded text:
lus sane, quam dici potest, miratus sum, quod nec tanta epistula tua quicquam nobis de tantis tribulationibus uestris insinuauerit, quae utique per uiscera caritatis et nostrae sunt, nisi forte faciendum non putasti, quod nihil prodesse duxisti aut nos tuis litteris maestificari noluisti. prodest aliquid, quantum ego arbitror, etiam ista cognoscere, primo quia iniustum est gaudere uelle cum gaudentibus et flere non uelle cum flentibus, deinde quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit, quia caritasobis. Absit itaque, ut recusemus audire, etiam quae amara et tristia sunt erga carissimos nostros. nescio quo enim modo minus fit, quod patitur unum membrum, si compatiuntur alia membra. nec ipsa mali releuatio fit per communionem cladis sed per solatium caritatis, ut, quamuis alii ferendo patiuntur, alii cognoscendo compatiuntur, communis sit
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu iam regnum dei cepit annuntiari. quia & lex
salutẽ. ꝓpħe E ꝓmitterent saluatorem. C eterum ꝓpħas
alios extitisse iam in eccła post ascensionẽ xꝑi quis nesciat:
De quib paulus dicit. Et quosdam constituit in eccła
primũ apłos. deinde ꝓpħas. tertio doctores. & cetera.
Non itaq de illis dictum ẽ. lex s ꝓpħȩ usq ad ioħm. sed
de hus qui primum xꝑi aduentum ꝓpħauerunt. Tui¬

Expanded text:
aduentu iam regnum dei coepit adnuntiari, quia et lexsalutem, prophetae, ut promitterent saluatorem. ceterum prophetas alios extitisse iam in ecclesia post ascensionem Christi quis nesciat ? de quibus Paulus dicit: et quosdam constituit in ecclesia, primum apostolos. deinde prophetas. tertio doctores et cetera. non itaque de illis dictum est: lex et prophetae usque ad Iohannem. sed de iis. qui primum Christi aduentum prophetauerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ filiũ sublimatã. ita ut qͥ suscepit & qđ suscepit una eẽt in
trinitate ꝑsona. Neq enĩ homine assũpto qͣternitas facta ẽ. sed
trinitas mansit. assũptione illa in effabilit̾ faciente ꝑsonȩ uniꝰ in
nichei. nec hominẽ tm̃ sic̃ heretici fotiniani: nec ita hominẽ. ut
aliqͥd minꝰ habeat qͦd ad humanã certũ ẽ ꝑtinere naturã siue
animã. siue in ipsa anima m̃tẽ rationalẽ. siue carnẽ ñ de fe¬
mina sũptã. s factã de uerbo in carne conuerso atq mutato.
Quȩ om̃a tria falsa & uana hereticoꝵ apollinaristarũ tres par¬

Expanded text:
m, ut qui suscepit, et quod suscepit, una esset in m, ut qui suscepit, et quod suscepit, una esset in trinitate persona. Neque enim homine assumpto quaternitas facta est. Sed trinitas mansit, assumptione illa ineffabiliter faciente personae unius in nichaei; nec hominem tantum, sicut haeretici Photiniani; nec ita homine, ut aliquid minus habeat, quod ad humanam naturam pertinere certum est, sive animam, sive in ipsa anima mentem rationalem, sive carnem non de femina sumptam, sed factam de Verbo in carnem converso atque mutato, quae omnia tria falsa et vana haereticorum Apollinaristarum tres par
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m unicũ dĩ filiũ unũ dñm. Qͥsqͥs in capite nr̃o p̃cedentia
merita singłaris illiꝰ generationis inuenerit. ipse in nob̾ m̃briᷤᷤ
eiꝰ p̃cedentia merita multiplicatȩ regenerationis inquirat.
sleq enĩ retributa ẽ. xp̃o illa generatio s tributa. ut alienꝰ
ab om̃i obligatione peccati de spũ & uirgine nasceret᷑. Sic
& nob̃ ut ex aqua & spũ renascerem̃. ñ retributũ ẽ ꝓ aliquo
merito: s gratis tributũ. &̾ si nos ad lauacrũ regenerationiᷤ
fides dux̃. ñ ideo putare debemꝰ pͥores nos dedisse aliqͥd ut retri¬
bueret᷑ nob̾ regeneratio salutaris. Ille qͥppe nos fecit credere
in xp̃m: qͥ nob̾ fecit in quẽ credimꝰ xp̃m. Ille facit in hominibꝰ
pͥncipiũ fidei. s ꝑfectionẽ in ihũ: qͥ fecit hominẽ pͥncipem
ullũ ẽ illustrius p̃destinationis exẽplũ. quã ipse mediator. Uiqͥs
fidelis uult eã bene intelligere. attendat ipsũ atq inillo inueniat

Expanded text:
rum, unicum Dei Filium, unum Dominum. Quisquis in capite nostro praecedentia merita singularis illius generationis invenerit, ipse in nobis membris ejus praecedentia merita multiplicatae regenerationis inquirat. Neque enim retributa est Christo illa generatio, sed tributa, ut alienus ab omni obligatione peccati, de Spiritu et Virgine nasceretur. Sic et nobis ut ex aqua et Spiritu renasceremur, non retributum est pro aliquo merito, sed gratis tributum: et si nos ad lavacrum regenerationis fides duxit, non ideo putare debemus, priores nos dedisse aliquid, ut retribueretur nobis regeneratio salutaris; ille quippe nos fecit credere in Christum, qui nobis fecit in quem credimus Christum; ille facit in hominibus principium fidei et perfectionem in Jesum, qui fecit hominem principem uam illustrius praedestinationis exemplum quam ipse Mediator, quisquis fidelis vult eam bene intelligere, attendat ipsum atque in illo inveniet
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ: & scd̾m hominẽ uerissime dix̃. pat̃ maior me ẽ. Qͥ gͦ huncfec̃
ex semine dauid hominẽ iustũ qͥ nunꝗͣ eẽt iniustus. sine ullo me¬
rito p̃cedentis uoluntatis eiꝰ: ipse ex iniustis fac̃ iustos. sine ullo
illũ hominẽ sine ullis eiꝰ p̃cedentib meritis nullũ qͦd ei dimute¬
ret᷑ uel originale tͣhere uł uoluntate ꝑpet᷑re peccatũ. ipse nullis eoꝵ
p̃cedentib meritis fac̃ credentes in eũ qͥb dimittat om̃e peccatum
Q fec̃ illũ talẽ ut nusꝗͣ habuerit habiturꝰq sit uoluntatẽ malã¬

Expanded text:
em verissime dixit, Pater major me est . Qui ergo hunc fecit ex semine David hominem justum, qui nunquam esset injustus sine ullo merito praecedentis voluntatis ejus; ipse ex injustis facit justos, sine ullo illum hominem, sine ullis ejus praecedentibus meritis, nullum quod ei dimitteretur, vel origine trahere, vel voluntate perpetrare peccatum; ipse nullis eorum praecedentibus meritis facit credentes in eum, quibus dimittat omne peccatum: qui fecit illum talem, ut nu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cessura merita nr̃a s oꝑa sua futura p̃sciuit. filio dicente. & nẽ
clarifica me tu pat̃ apud temetipsũ claritate ꝙͣ habui pͥusquam
mundꝰ eẽt apud te. Intelligamꝰ p̃destinationẽ claritatis humanȩ
q̃ in ilo ẽ nat̾ꝵ. ex mortali immortalis apua patrẽ fit̃ȩ. Et hoc iam
p̃destinando fac̃tũ fuisse anteꝗͣ mund̾ ẽẽt. qͦd in mundo etiam
pat̃ caput nr̃m głificauit. qͣndo nos in ipso ut m̃bra eiꝰ ẽẽmꝰ
elegit: Sic enĩ nos electi. qͦmͦ ipse clarificatꝰ. qͥa p̾ͥusꝙ mundꝰ
ẽẽt nec nos eram̃ nec ipse mediator d̾i &. hominũ homo xp̃c

Expanded text:
i Filio dicente: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum claritate quam habui priusquam mundus esset apud te, intelligamus praedestinationem claritatis humanae quae in illo est naturae, ex mortali immortalis apud Patrem futurae; et hoc jam praedestinando factum fuisse antequam mundus esset, quod in mundo etiam, Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, elegit? Sic enim nos electi, quomodo ipse clarificatus, quia priusquam mundus esset, nec nos eramus, nec ipse Mediator Dei et hominum, homo C
Abbreviated transcription (Latin):
natũ dicere formidabimꝰ: qͥa de nob̾ tm̃ ut efficiam̃ confor¬
gare hominẽ ñ pot̃. Recte qͥppe dr̃ ñ p̃destinatꝰ scdđm id qͦd
ẽ uerbũ dĩ d̾s apud iłm. Utqͥd enĩ p̃destinaret᷑ eũ iã eẽt qd erat.¬
sine inicio. sine t̾mino sẽpiternꝰ: Illud aut̃ p̃destinandũ erat
negat: hunc eundẽ filiũ hominis negat. S ꝓpt̾ contentiones
etiã hinc audiam̃ apłm in suarũ exordio litterarũ. Nlã ꝙ pͥma¬

Expanded text:
natum dicere formidabimus, quia de nobis tantum ut efficiamur conforgare hominem non potest. Recte quippe dicitur non praedestinatus secundum id quod est Verbum Dei, Deus apud Deum. Utquid enim praesine initio, sine termino sempiternus? Illud autem praedestinandum erat tum negat, hunc eumdem Filium hetiam hinc audiamus Apostolum in suarum exordio Litterarum. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
sa & sũma subuec̾tio. ut qͦ attolleret᷑ altiꝰ ñ haberet. sic̃ ꝓ nob̾
ipsa diuinitas qͦusq se deponeret humiliꝰ ñ habuit. quã suscep¬
ta nat᷑a hominis cũ infirmitate carnis usq ad mortẽ crucis.
Sic̃ gͦ p̃destinatꝰ ẽ ille unꝰ ut caput nr̃m eẽt: ita multi p̃desti¬
nati sumꝰ ut m̃bra eiꝰ eẽmꝰ. Humana hic merita conticescant

Expanded text:
sa et summa subvectio, ut quo attolleretur altius, non haberet: sicut pro nobis ipsa divinitas quo usque se deponeret humilius, non habuit, quam suscepta natura hominis cum infirmitate carnis usque ad mortem crucis. Sicut ergo praedestinatus est ille unus, ut caput nostrum esset: ita multi praedestinati sum
Abbreviated transcription (Latin):
Est etiã p̃clarissimũ lum̃ p̃destinationis & gr̃ȩ ipse salua¬
tor. ipse mediator d̾i & hominũ homo xp̃c ihc̃. Ille enĩ homo
ut a uerbo patri coȩt̾no in unitatẽ ꝑsonȩ assũptꝰ. filiꝰ dĩ uni¬
genitꝰ eẽt: unde hoc meruit: Qa eiꝰ bonũ qͣlecunq p̃cessit:
ut ad hanc inesfabilẽ excellentiã ꝑueniret: faciente ac susci¬
piente uerbo ipse homo ex qͦ eẽ cepit. filiꝰ di unicꝰ eẽ cepit.
filiũ dĩ unicũ femina illa grã plena concepit. De spũ scõ s uir¬
gine marua cłĩ filiꝰ unicꝰ natꝰ ẽ: ñ carnis cupidine. s solo dei
munere. Libera in illo uoluntas erat. Ac tantomagis erat: qͣn¬
to magis seruire peccato ñ poterat. Appareat itaq nob̾ in nr̃o
capite ipse fons gr̃ȩ. unde scdm unĩcũq m̃surã. se ꝑ cuncta eiꝰ
natꝰ. de qͦ ẽ ille natꝰ. Codẽ spũ fit in nob̾ remissio peceatoꝵ qͦ

Expanded text:
Est etiam praeclarissimum lumen praedestinationis et gratiae ipse salvator, ipse mediator Dei et hominum homo Christus Jesus. Ille enim homo, ut a Verbo Patri coaeterno in unitatem personae assumptus Filius Dei unigenitus esset; unde hoc meruit? quod ejus bonum qualecunque praecessit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret? Faciente ac suscipiente Verbo, ipse homo, ex quo esse coepit, Filius Dei unicus esse coepit. Filium Dei unicum femina illa gratia concepit. De Spiritu sancto et virgine Maria Dei Filius unicus natus est; non carnis cupidine, sed solo Dei munere. Libera in illo voluntas erat, ac tanto magis erat, quanto magis servire peccato non poterat. Apparet itaque nobis in nostro capite ipse fons gratiae, unde secundum uniuscujusque mensuram se per cuncta ejus natus, de quo est ille natus, eodem Spiritu fit in nobis re
Abbreviated transcription (Latin):
ũ xp̃o. Deinde ad romanos
prior ipsa questio sola uersat᷑ tã pugnacit̾. tã multi¬
plicit̃. ut fatiget qͥdem legentis intentionẽ. sed tam̃
fatigatione utili ac salubri hominis magis exerceat
m̃bra quã frangat. ¶em̃to de sinagoga fuisse ari¬
etes. qͦͫ filii sumꝰ. Unide dr̃ in psalmo. Afferte dño filios ari¬
etũ. Qui arietes: Petrꝰ. ioħs. iacobꝰ. andreas. bartholomeꝰ.
& ceteri apłi. Hinc & ipse pͥmo sauł. postea panł. id ÷ pͥmo
suꝑbꝰ. postea humilis. Saul enĩ dictꝰ ẽ. Nom̃ saul nostis. qͥa
rex suꝑbꝰ & effrens fuit. Non qͥsi iac̾tantia aliq̃ nom̃ sibi

Expanded text:
o; deinde ad Romanos paene ipsa quaestio sola uersatur tam pugnaciter, tam multipliciter, ut fatiget quidem legentis intentionem, sed tamen fatigatione utili ac salubri, ut interioris hominis magis exerceat membra quam frangat. Inde setes, quorum filii sumus. Unde dicitur in psalmo: Afferte Domino filios arietum . Qui inde arietes? Petrus, Joannes, Jacobus, Andreas, Bartholomaeus, et caeteri Apostoli. Hinc et ipse primo Saulus, postea Paulus: id est, primo superbus, postea humilis. Saül enim, unde dictum est nomen Sauli, nostis quia rex superbus et infrenis fuit. Non quasi jactantia aliqua nomen sibi
Abbreviated transcription (Latin):
s aut originalit̃ tͣcta ẽ ab adã aut creuit ꝑapriã uoluntatẽ. qͥd
ut ipsa corda eẽnt ex malis bona. Mercedẽ mutuã ꝙͣ. oportuit er¬
roris sui in semet ipsis recipientes. Oportuisse qͥppe ñ ẽ ueritus di¬
cedẽ ñ inuiti hȩc patiendo. s libent̃ faciendo reciꝑent. iudicio
scilicet ñ alicuiꝰ hominis immundissimi quẽ talia delectarent: s
iustissimi di. qͥ t̾didit eos in passiones ignominiȩ. ut crimina crimi¬
nib uindicent᷑. & supplicia peccantiũ ñ sint torm̃ta. s increm̃ta ui¬
cioꝵ. Sapiens aut̃ eũ hȩc audit. ipsã magis in hac uita irã dĩ timet.¬

Expanded text:
sed aut originaliter tracta est ab Adam aut creuit per propriam uoluntatem: quid sed aut originaliter tracta est ab Adam aut creuit per propriam uoluntatem: quid is, etc., usque ad malis bona? Mercedem mutuam quam oportuit erroris sui in semetipsis recipientes. Oportuisse quippe non, etc., ucedem, non inviti haec turpia patiendo, sed libenter faciendo, reciperent: judicio scilicet, non alicujus hominis immundissimi, quem talia delectarent, sed justissimi Dei, qui tradidit eos in passiones ignominiae; ut crimina criminibus vindicentur, et supplicia peccantium non sint tormenta, sed incrementa vitiorum. Sapiens aute
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: satis qͣntũ existimo manifestat᷑ oꝑari in cordib hominũ ad in-¬
clinandas eoꝵ uoluntates qͦeũq uoluerit. siue ad bona ꝓsua mise¬
ricordia: siue ad mala ꝓmeritis eoꝵ. ludicio utiq suo aliq̃ndo aꝑto.
aliq̃ndo occulto. sẽꝑ̃ aut̃ iusto. Fixũ enĩ debet ẽẽ s immobile cor¬
dẽ nr̃o. qͥa ñ ẽ iniqͥtas apua am̃. Ac ꝑ hoc qͣndo legitis in litteris
ueritatis. a dõ seduci homines aut optundi. uł obdurari corda
eoꝵ nolite dubitare p̃cessisse mala merita eoꝵ. ut uste ista pate¬
rent᷑. ne incurratis in illud ꝓuerbiũ salomonis. Insipientia uiri
uolat uias eiꝰ. dm̃ aut̃ causat᷑ in corde suo. Grã uͭ ñ scm merita¬
dat᷑. Alioqͥn grã iã ñ ẽ grã. qͥa idõ grã uocat᷑. q̃a gratis dat᷑. Si
aut̃ potens ẽ siue ꝑ angłos uel bonos uł malos. siue qͦcunq alio
mͦ oꝑari etiã in cordib maloꝵ ꝓ meritis eoꝵ qͦͣ maliciã ñ ipse fecit.

Expanded text:
est, satis, quantum existimo, manifestatur operari deum in cordibus hominum ad inclinandas eorum uoluntates quocumque uoluerit, siue ad bona pro sua misericordia siue ad mala pro meritis eorum, iudicio utique suo aliquando aperto, aliquando occulto, semper autem, iusto. fixum enim debet esse et immobile in corde uestro, quia non est iniquitas apud deum. ac per hoc, quando legitis in litteris ueritatis a deo seduci homines aut obtundi uel indurari corda eorum, nolite dubitare praecessisse mala merita eorum, ut iuste ista paterentur, ne incurratis in illud prouerbium Salomonis: insipientia uiri uiolat uiam eius, deum autem causatur in corde suo. gratia. ueriam non est gratia, quia ideo gratia uocatur, quia gratis datur. si autem potens est siue per angelos bonos siue per malos siue quocumque alio modo operari etiam in cordibus malorum pro meritis eorum quorum malitiam non ipse fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
S unde contigit: Dicentes se eẽ sapientes. stulti facti st̃. Riase ha-¬
bere dicebant. qđ ad̾o accepant. Aut si cognouer̃ a qͦ acceꝑant ñ eũ
głificauer. a qͦ se accepisse cognouerant. Parua ista pena ẽ.: ut de ista
sola loq̃mur. obscuratio cordis. execcatio m̃tis. parua ẽ pęnaꝰ. Si qͥs
furtũ faciens statĩ ocłm ꝑdidisset. om̃s dicerent dm̃ p̃sentẽ uindi¬
morũ q̃ his corporalib plagis significata ẽẽ diximꝰ ꝓpt̃ qđ p̃dictũ
diuina eqͥtate subdunt᷑ conuenientissime credit᷑. Neq enĩ cũ sit
q̃ ñ conueniunt: ñ illi mali angłi tanꝗͣ. in materia sui oꝑis uer¬
sant᷑ & gaudent. Eͥb iustissime subdita ẽ uiciositas humana. p̃t̾
minẽ nͥ grã di. de qͣ dic̃ apłs. Q eruit nos de potestate tenebraꝵ.
ꝙ tͣnstulit in regnũ filii caritatis suȩ. Cuiꝰ rei ppłs iste figurã ge¬
rebat. cũ eẽt ereptꝰ de potestate egiptioꝵ: & tͣnslatꝰ in regnũ t̾re

Expanded text:
Sed unde contigit? Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Quia a se habere dicebant quod a Deo acceperant; aut si cognoverunt a quo acceperunt, non eum glorificaverunt a quo se accepisse cognoverunt; hoc est, Dicentes sola loquamur, obscuratio cordis, excaecatio mentis parva est poena? Si quis furtum faciens, statim oculum perdidisset, omnes dicerent Deum praesentem vindimorum, quae his corporalibus plagis significata esse diximus, propter quod prdivina aequitate subduntur, convenientissime creditur. Neque enim cum fit quae non conveniunt , non illic mali angeli tanquam in materia sui operis versantur et gaudent; quibus justissime subdita est vitiositas humana, praeter  Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae : cujus rei populus iste figuram gerebat, cum esset erutus de potestate Aegyptiorum, et translatus in regnum terrae
Abbreviated transcription (Latin):
cõm̃dare sp̃s dĩ. Audite pęnã impioꝵ Sic̃ cera inqͥt lique facta
auferent᷑. Diri ꝑ concupiscentias suas hoc eis fieri. Concupiscentia
mala qͣsi arddor ẽ ignis. Ignis consumit uestẽ. libido adulterii ñ
consumit animã : De cogitato adulterio cũ loq̃ret᷑ seript᷑a ait
Alligabit qͥs ignẽ in sinũ. ꝙ uestim̃ta sua ñ cõburet: Gestas in
sinu prunas. ꝑforat᷑ tunica. Gestas in cogitatione adulteriũ s in¬
tegra ẽ anima: S istas penas pauci uident. P ropt̾ea eas maxime
cõm̃dat sp̃s dĩ. Audi apłm dicentẽ. Tradidit illos ds in coneu¬
piscentias cordis eoꝵ. Ecce ignis. a cuiꝰ facit tanꝙͣ cera liq̃seunt.
Soluunt᷑ enĩ aqͣdã constantia castitatis. Propt̾ea  ipsi euntes
in libidines suas. soluti s. fluxi dicunt᷑. Unale fluxi. ꝯunde
soluti : Ab igne concupiscentiarũ. Tradidit illos ds in concupis¬
centias cordis eoꝵ. ut faciant q̃ ñ conueniunt. Repletos omni

Expanded text:
quefacta auferentur. Dixi per concupiscentias suas hoc eis fieri. Concupiscentia mala, quasi ardor est et ignis. Ignis consumit vestem, libido adulterii non consumit animam? De cogitato adulterio cum loqueretur Scriptura ait: Alligabit quis ignem in sinu suo, et vestimenta sua non comburet? Gestas in sinu prunas, perforatur tunica: gestas in cogitatione adulterium, et integra est anima ? 18. Sed istas poenas pauci vident: propterea eas maxime commendat Spiritus Dei. Audi Apostolum dicentem: Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum. Ecce ignis, a cujus facie tanquam cera liquescunt: solvuntur enim a quadam constantia castitatis; propterea et ipsi euntes in libidines suas, soluti et fluxi dicuntur. Unde fluxi? unde soluti? Ab igne concupiscentiarum. Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, ut faciant quae non conveniunt, reple
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ enumerauit in penis eẽ. Nã tͣlidit illos as dix̃ in concupicenti¬
as cordis eoꝵ. ut hȩc faciant q̃ ñ conueniunt. Ut adult̾ sit: iã pena ẽ.
Vt m̃dax. ut auarus ut fraudulentꝰ. ut homicida. iã pene st̃. Cuiꝰ
peccati pȩnȩ: Prioris apostasiȩ illiꝰ suꝑbiȩ. Iniciũ peccati hominis
apostatare adõ. Et iniciũ om̃is peccati suꝑbia. P ropt̃ea ipsũ pecea

Expanded text:
t in poenis esse: nam tradidit illos Deus, dixit, in concupiscentias cordis eorum, ut faciant quae non conveniunt. Ut adulter sit, jam poena est; ut mendax, ut avarus, ut fraudulentus, ut homicida, jam poenae sunt. Cujus peccati poenae? Prioris apostasiae, illius superbiae: Initium peccati hominis apostatare a Deo; et initium omnis peccati superbia . Propt
Abbreviated transcription (Latin):
pena ẽ alioꝵ p̃cedentiũ. Mala uoluntas iã sola peccatũ fa¬
ẽ. etiã si desit effectꝰ: id ÷ si ñ habeat potestatẽ. Porro eũ
uoluntas mala potestatẽ accipit implere qͦd intendit. ex iudi¬
cio dĩ uenit. apud quẽ ñ ẽ inqͥtas. Puuit etiã isto mͦ. nec idõ in¬
iuste qͥa occulte. Ceterũ iniquus puniri se ignorat. nͥ cũ manife¬
sto supplicio senserit nolens. quantũ mali sit qđ ꝑpetrauit uoless.
Hoc ẽ qđ de qͥbusdã apłs ait. Tradidit illos ds̃ in concupiscentias
cordis eoꝵ ut faciant q̃ ñ conueniunt. Hinc & dñs pilato. Non

Expanded text:
ab illo, quoniam mala uoluntas iam sola peccatum est, etiam si desit effectus, id est si non habeat potestatem. porro cum uoluntas mala potestatem accipit inplere quo intenditur, ex iudicio dei uenit, apud quem non est iniquitas. punit enim etiam isto modo nec ideo iniuste, quia occulte. ceterum iniquus puniri se ignorat. nisi cum manifesto supplicio senserit nolens, quantum mali sit quod perpetrauit uolens. hoc est quod de quibusdam apostolus ait: tradidit illos deus in concupiscentias cordis illorum, ut faciant quae non conueniunt. hinc et dominus Pilato: non
Abbreviated transcription (Latin):
ignis inferñ. lã enĩ dãpnatoꝵ int̃ illud pͥmũ peccatũ & hanc
ultimã penã media q̃ st̃. & peccata st̃. & penȩ. lã multa enĩdix̃
apłs fieri ab eis q̃ peccata st̃ detestabilia. & tñ penas eas dicit.
Propt̃ hoc inqͥt d̾s tͣdidit illos in concupiscentias cordis eorũ in
immundiciã. ut faciant q̃ ñ conueniunt. & ne putaret qͥsquã
ipsis pęnis tantũ se affligi qͥb m delectat᷑. s. ñ timeret qđ uen¬

Expanded text:
lud primum peccatum et hanc ultimam poenam, media quae sunt, et peccata sunt et poenae. Tam multa enim dicit Apostolus fieri ab eis, quae peccata sunt detestabilia; et tamen poenas eas dicit. Propter hoc, inquit, Deus tradidit eos in concupiscentias cordis eorum, in immunditiam, ut faciant quae non conveniunt. Et ne putaret quisquam ipsis p
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ gentes legẽ acceꝑunt. & p̃uaricatores facti st̃: Recte reue¬
lat᷑ ira dĩ suꝑ iudeos qͥb idata ẽ lex. & eã obseruare noluerunt.
Gentib aut ñ ẽ data. Intuemini fis s intelligite qͣmͦ om̃s reos
ostendit & om̃s salutis indigere acmisediȩ dĩ. Reuelat᷑ enĩ ira
di de ceło suꝑ omnẽ impietatẽ. & iniusticiã hominũ. eoꝵ qͥ ueri¬
tatẽ in iniqͥtate detinent. Uidete quẽadmodũ ñ dix̃. ñ habent

Expanded text:
Recte revelatur ira Dei super Judaeos, quibus data est Lex, et eam observare noluerunt: Gentibus autem non est data. Intuemini, fratres, et intelligite quomodo omnes reos ostendit, et omnes salutis indigere ac misericordiae Dei. Revelatur enim ira Dei de coelo super omnem impietatem et injustitiam hominum eorum qui veritat
Abbreviated transcription (Latin):
misccia Fortasse respondeat dđm ad ista ñ cogere. s dignos
deseri tm̃ deserere. Si hoc dic̃. uerissime dic. Deserti qipe ut
aixi luce iusticiȩ s ꝑ hoc contenebrati qͥd pariant aliud q̃ hec
om̃a q cõmemorau oꝑa tenebrarũ. donec dicat᷑ eis si dicto ob¬
audiant: surge qͥ dormis e&s exurge a mortiuis. & illuminabit te

Expanded text:
 Fortasse respondeat deum ad ista non cogere, sed dignos deseri tantum deserere. si hoc dicit, uerissime dicit; deserti quippe, ut dixi, luce iustitiae et per hoc contenebrati quid pariant aliud quam haec omnia quae commemoraui opera tenebrarum. donec dicatur eis, si dicto obaudiant: surge qui dormis et exsurge a mortuis, et inluminabit te
Abbreviated transcription (Latin):
mulacra sẽ & ista qͥdẽ om̃iũ grecoꝵ aliarũq gentiũ. q̃ simi¬
litudinẽ hominũ habent. Q aũ ñ ẽ maior & suꝑsticiosior
idolatria quã egiptioꝵ. Nã egiptꝰ ꝑfudit mundũ figmentis
talib qͣlia deinceps dic̃ apłs. Cũ enĩ dixisset in similitudinẽ
imaginis corruptibilis hominis addidit: & uoluerum. et
quadrupedũ & serpentiũ. Nũqͥa enĩ fr̃s in aluis tẽplis uidistis
simulacrũ capite canino uł taurino. ceteroꝵq animaliũ irratio¬
nabiliũ figm̃ta: Hȩc enĩ idola egiptioꝵ st̃. Utrũqi enĩ genꝰ cõplexꝰ

Expanded text:
dem omnium Graecorum aliarumque gentium, quae simidem omnium Graecorum aliarumque gentium, quae similitudinem hominum habent. Quia vero non est major et superstitiosior idololatria quam Aegyptiorum: nam Aegyptus perfudit mundum figmentis talibus, qualia deinceps dicit Apostolus: cum dixisset, In similitudinem imaginis corruptibilis hominis; addidit, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium. Numquid enim, fratres, in aliis templis vidistis simulacrum capite canino vel taurino, caeterorumque animalium irrationabilium figmenta? Haec enim idola Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
sibi arrogare qđ ille donauerat. nec se iactare ex eo qd ñ ase.
ipsis s ab illo habebant. Qđ illi utiq reddendũ fuit. ut ad
hoc tenendũ qđ uidere poterant ab illo sanarent᷑ qͥ dederat
ut uiderent. Si enĩ hoc facerent. humilitatẽ seruarent.
Et possent purgari. atq illi beatissimȩ contẽplationi cohe¬
rerent. ͥa uͭ suꝑbia erat in eis. int̾posuit se falsus & fallax
& suꝑbus qͥ eis ꝓmitteret qd ꝑ artes nescio qͣs suꝑbiȩ purga.¬
rent᷑ animȩ illoꝵ & fecer̃ cultores demonioꝵ. Inde sacra om-¬
nia quȩ celebrant᷑ a paganis. q̃ ualere dicunt ad purgatio¬
nẽ animarũ suarũ. & audi apłm consequent̃ hȩc dicentẽ.
Qa ꝓ mercede suꝑbiȩ ista receper̃. qͥa ñ sic honorificauert̃
am̃ ut honorificand̾ ẽ ds. Et mutauer̃ głam incorruptibi¬
lis di in similitudinẽ imaginis corruptibilis hominus. Lã si

Expanded text:
sibi arrogare quod ille donaverat, nec se jactare ex eo quod non a se sibi arrogare quod ille donaverat, nec se jactare ex eo quod non a se ipsis, sed ab illo habebant. Quod illi utique reddendum fuit, ut ad hoc tenendum quod videre poterant, ab illo sanarentur qui dederat ut viderent. Si enim hoc facerent, humilitatem servarent, et possent purgari, atque illi beatissimae contemplationi cohaererent. Quia vero superbia erat in eis, interposuit se falsus et fallax et superbus, qui eis promitteret quod per partes nescio quas superbiae purgarentur animae illorum, et fecit cultores daemoniorum. Inde sacra omnia quae celebrantur a Paganis, quae valere dicunt ad purgationem animarum suarum. Et audi Apostolum consequenter haec dicentem, quia pro mercede superbiae ista receperunt; quia non sic honorificaverunt Deum, ut honorificandus est Deus. Et mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imagi
Abbreviated transcription (Latin):
na q̃q uirt̾ eiꝰ & diuinitas. utiq subaudiamꝰ. intellecta conspi¬
citur. Cur enĩ attendat oꝑa. & ñ querat artificẽ.: Attendis c̾iã
fructificantẽ. attendis mare plenũ animalib suis. attendis
aerẽ plenũ uolatilib. attendis celũ fulgere stellis. & cetera.
& ñ queris tanti oꝑis artisicẽ: S dicis mͥ. lsta uideo. illũ ñ ui¬
deo. Adista uidenda corporis ocłos dedit. ad se uidendũ mñtẽ
dedit. Nleq enĩ & animã hominis uides. Sic̃ enĩ ex motib ꝙ ad¬
ministratione corporis animã ꝗ̃ ñ uides intelligis. sic ex admi-
nistratione totiꝰ mundi & ex regimine ipsarsi animarũ intel.¬
qͥa ait apłs. Ea cognoscentes am̃. ñ ut dm̃ magnificauer̃ aut
grãs egert̃. s euanuer̃ in cogitationib suis. & obscuratũ ẽ in¬
piens cor eoꝵ. Quo merito nͥ suꝑbiȩ: Nã uide seq̃ntia. Bicen¬
tes enĩ inqͥt se ẽẽ sapientes stulti facti ft̃. Non enĩ debebant

Expanded text:
 ejus virtus et divinitas. Utique subaudimus, intellecta conspicitur. Cur enim attendat opera, et non quaerat artificem? Attendis terram fructificantem, attendis mare plenum animalibus suis, attendis aerem plenum volatilibus, attendis coelum fulgere stellis, et caetera, et non quaeris tanti operis artificem? Sed dicis mihi: Ista video, illum non video. Ad ista videnda corporis oculos dedit, ad se videndum mentem dedit. Neque enim et animam hominis vides. Sicut ergo ex motibus et administrationnistratione totius mundi et ex regimine ipsarum animarum intelagnificaverunt, aut gratias egerunt; sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Quo merito, nisi superbiae? Nam vide sequentia: Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Non enim debebant
Abbreviated transcription (Latin):
as ñ m̃broꝵ positionẽ. s iudiciariã significat potestatẽ. q̃ illa
maiestas nunꝙ̃ caret: sẽꝑ dignis digna tribuendo. q̃ uis extre¬
mo iudicio multo manifestiꝰ int̾ homines unigeniti filii dei
uidicis uiuoꝵ atq mortuoꝵ claritas indubitata fulsura sit.
edit illos ãs in concupiscentias cordis eoꝵ. facere q̃ ñ conue. Exct̃¬
niunt. Intendat caritas ur̃a. Magna res ẽ. magnares agit᷑. Qd :
hoc᷑ Ergo si as illos dedit in concupiscentias cordis eoꝵ facere q̃
ñ conueniunt. idõ illi mala tanta. Si ds hoc facit ut faciant¬
q̃ ñ conuenunt. qͥd ipsi fecert̃: Occultũ ẽ qdđ audisti. Dedit
illos as in coneupicentias cordis eoꝵ. Ergo fuit concupiscentia
ꝗͣ uincere noluer̃. cui tͣderent᷑ iudicio dĩ: s ut digni hab̾ent᷑
qͥ traderent᷑. uide qͥd de illis suꝑiꝰ dix̃. Cũ cognouissent dm̃
ñ ut dm̃ głificauer̃ aut grãs egert̃: s euanuer̃ in cogitatio¬

Expanded text:
 membrorum positionem, sed iudiciariam significat potestatem, qua illa maiestas numquam caret, semper dignis digna tribuendo, quamuis in extremo iudicio multo manifestius inter homines unigeniti filii dei iudicis uiuorum atque mortuorum claritas indubitata fulsura sit.Dedit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, facere quae non conveniunt. Intendat Charitas Vestra. Magna res est, magna res agitur. Quid est hoc? Dedit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, facere quae non conveniunt. Ergo quae non conveniunt, quid ipsi fecerunt? Occultum est quod audisti: Dedit illos Deus in concupiscentias cordis eorum. Ergo fuit concupiscentia, quam vincere noluerunt, cui traderentur judicio Dei. Sed ut digni haberentur qui traderentur. vide quid de illis superius dixit: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt: sed evanuerunt in cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s in reꝓbũ sensũ. Nã ea ẽ cecitas m̃tis. In eã qͥsqͥs datus fuerit.
ab interiore dĩ luce secludit᷑. S ñdũ penitꝰ cũ in hac uita ẽ. Sunt
enĩ tenebrȩ exteriores. q̃ magis ad diẽ iudicii ꝑtinere intelli¬
gunt᷑. ut penitꝰ extͣ dm sit qͥsqͥs dũ tẽp̃ ẽ corrigi noluit. Penitꝰ
cet in accessibilẽ. qͦ ingrediunt᷑ qͥb dr̃. Intra in gaudiũ dñitui.¬

Expanded text:
Deus in reprobum sensum ? Nam ea est caecitas mentis. In eam quisquis datus fuerit, ab interiori Dei luce secluditur: sed nondum penitus cum in hac vita est. Sunt enim tenebrae exteriores , quae magis ad diem judicii pertinere intelliguntur: ut penitus extra Deum sit, quisquis, dum tempus est, corrigi noluit: penitus cem inaccessibile
Abbreviated transcription (Latin):
luerunt ꝙ seruier creaturȩ potiꝰ ꝙͣ ereatori Intelligit prudent᷑.
aut sumnulaerĩ enĩ colunt. aut ereaturã. Qui si mulaerũ colit con¬
uertit ueritatẽ qi in m̃daciũ. Nã mare ueritas ẽ. Neptunꝰ autẽ
aut̃ simulacrũ neptuni. Sic ds fecit solẽ. homo aut̃ simulaerũ solis
faciendo. conuertit ueritatẽ dĩ in nĩdaciũ. S ne dicant ñ eolo simu¬
lacrũ s solẽ eolo. ideo dix̃ C oluert̃ poti ereaturã qͣ creatorẽ. Sed ue
⁊ si amaueris condita & deserueris conditorẽ P ule̾ra tͥ st̃. s qͣnto est¬
ille pulchrior qͥ ista formauit: Intendat caritas ur̃a. ne surrepat uo.¬
bis satanas dicens qđ solet dicere. Bene nob̾ sit in ereaturadi. Ere
illã fec̃ as. ñ ut bene nob̾ sit: ẜ inebriant᷑ & ꝑeunt. & obliuscunt᷑¬

Expanded text:
luerunt, et servierunt creaturae potius quam Creatori . Intelligite prudenter. Aut simulacrum enim colunt, aut creaturam. Qui simulacrum colit, convertit veritaautem simulacrum Neptuni; sic Deus fecit et solem, homo autem simulacrum solis faciendo convertit veritatem Dei in mendacium. Sed ne dicant, non colo simulacrum, sed solem colo, ideo dixit: Coluerunt potius creaturam quam Creatorem. Sed vae si amaveris condita, ille pulchrior qui ista formavit. Intendat charitas vestra. Ne surrepat vobis Satanas, dicens, quae solet dicere. Bene nobis sit in creatura Dei. Quare illam fecit Deus, nisi ut bene nobis sit? et inebriantur, et pereunt, et obliviscunt
Abbreviated transcription (Latin):
nificat dignitates. Sed ubi ds̃ erit omnia in omnib fiec eciã
in dispari claritate par gaudium. ut qd babebunt singuli cõ¬
mune sit omnib. Qm̃ ꝑ conexionẽ dilectionis agła capits
nulla erit aliena pars corporis. Non mir̃u ẽ dicere apłm etiã¬
in futuro scło patri filiũ subiectum futurĩ. ubi att T unc
& ipse subiectus erit illi qui ei subiecit omnia. Quandoqͥ¬
dem filio forma humana mansura ẽ. qua semꝑ maior est pat̃.¬
Quãuis ñ defuerint qui illam tc̃ filii subiectionẽ ipsius hu¬
manȩ formȩ in diuinã substantiam cõmutationẽ intelligen-¬
dam putauerint. tanqũã hoc cuiq rei subiciatur. qd in
ea uertitur & mutatur. Sed intelligi potest ideo magis
dixisse apłm etiam tc patri filium subiectũ futurũ neqͥs
in eo putaret sꝑm & corpus humanũ conuersione aliqͥ
consum̃dũ. ut sit ds̃ omnia ñ tantum in illa forma hominis

Expanded text:
nificant dignitates. Sed ut Deus omnia in omnibus erit, fiet etiam nificant dignitates. Sed ut Deus omnia in omnibus erit, fiet etiam in dispari claritate par gaudium, 601 ut quod habent singuli, commune sit omnibus. Quoniam per connexionem dilectionis, a gloria capitis nulla erit aliena pars corporis . CCCLXV  Aliain futuro saeculo Patri Filium subjectum futurum, ubi ait: Tunc et ipse subjectus erit illi, qui ei subjecit omnia, quando Filio forma humana mansura est, qua semper major est PatQuamvis non defuerint, qui illam tunc Filii subjectionem ipsius humanae formae in divinam substantiam commutationem intelligendam putarunt, tamquam hoc cuique rei subjiciatur, quod in eam vertitur et mutatur. Sed intelligi potest, ideo magis dixisse Apostolum, etiam tunc Patri Filium subjectum futurum, ne quis in eo putaret spiritum et corpus humanum conversione aliqua consumendum: ut sit Deus omnia, non tantum in illius forma hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ne sibi sapiens&s sibi consulens exacerbet dñm consilio suo.
S ed sꝑans quod ñ uidet ñ festinet fieri de hus que uiden-
tur beatus. Atq illud et̃num qd̾ ñ uidetur patient̃ expe¬
ctans eius in ꝓmissionibus sequatur consilium. cuius intẽp¬
tationibus p̃catur auxilium. Tta erte & humilis in confes¬
sionibus suis nefiat istoy similis de quibus dr̃& humiliati
sunt mniniquitatibus suis. R ł sententiarũ ꝓspi.
ustoꝵ desiderioꝵ sacietati tunc nichil deerit. quando cds om̃i¬
a in illis omnibus erit. Ad quam beatitudinẽ hu ꝑueniunt
qui huic scło ante separationem animȩ a carne moriuntur.
Nec in eis inuenientur cu piditatibus. quas sola suꝑat dilectio
dei. ut & ul patiatur iniquitas qd elegit ꝙ eo bono fruatur
stantia eẽ. Ipsa autem eternitas absq diuersitate mensure ẽ.¬
Et multe quippe mansiones in una uita uarias meritoꝵ sig-¬

Expanded text:
ne sibi sapiens et sibi consulens, exacerbet Deum consilio suo; ne sibi sapiens et sibi consulens, exacerbet Deum consilio suo; sed sperans quod non videt, non festinet de his quae videntur fieri beatus, atque illud aeternum quod non videtur patienter exspectans, ejus in promissionibus sequatur consilium, cujus in tentationibus precatur auxilium. Ita erit et humilis in confessionibus suis, ne fiat istorum similis, de quibus dicitur: «Et humiliati sunt in iniquitatibus suis.» 35. «vers.ustorum desideriorum satietati tunc nihil deerit, quando Deus omnia in illis omnibus erit . Ad quam beatitudinem hi perveniunt, qui huic saeculo ante separationem animae a carne moriuntur, nec in eis inveniuntur cupiditatibus, quas sola superat dilectio Dei: ut et id patiatur iniquitas, quod elegit; et eo bono fruatur distantia, ipsa autem aeternitas absque diversitate mensurae est. Multae quippe mansiones, in una vita varias meritorum sig
Abbreviated transcription (Latin):
omnia bona. Sic enim & illud recte intelligitur qd̵ att
apłs. ut sit ds̃ omnia in omnibus. Apse finis erit deside¬
rion nr̃oꝵ. Qui sinc fine uidebitur sine fastidio ama¬
bitur sine fatigatione laucdabitur. H oc munus. hic af¬
fectus. bio actus. ꝓfecto erit omnib sic ipsa uita ec̃na cõmunis
ho minis ipsi homui. quo ea querit que sua sunt. ñ que dei.
In cuuis hereditate qd̾ ipse nobisẽ cum ad fruendum se pre-¬
bere dignatur nullas patiemur eum sc̃is societatis angustias.
dilectione rei nr̃e quasi priuate. O Eosissima quippe illa ci¬
uitas adepta promissam hereditatẽ in qua nullus morietur:
orietur. ñ habebit ciues qui singuli gaudent siuis rebus. quia
ds̃ erit omnia in omnibus. Cuius societatẽ quisquis in hac
ꝑegrinatione fideliter & flagranter desiderauit. assuesctt pri-¬
uatis p̃ferre communia. Non sua querendo. sed que iħuxꝑi.

Expanded text:
omnia bona\'? Sic enim et illud recte intellegitur, quod ait omnia bona\'? Sic enim et illud recte intellegitur, quod ait apostolus: Ut sit Deus omnia in omnibus. Ipse finis erit desideriorum nostrorum, qui sine fine uidebitur, sine fastidio amabitur, sine fatigatione laudabitur. Hoc munus, hic adfectus, hic actus profecto erit omnibus, sicut ipsa uita aeterna, communishominis ipsi homini, quo ea quaerit quae sua sunt, non quae Dei sunt . In cujus haereditate, quod ipse nobis est, cum ad fruendum se praebere dignatur, nullas patiemur cum sanctis societatis angustias, dilectione rei nostrae quasi privatae. Gloriosissima quippe illa civitas adepta promissam haereditatem, in qua nullus morietur, nullus orietur, non habebit cives qui singuli gaudeant suis rebus, quia Deus erit omnia in omnibus . Cujus societatem quisquis in hac peregrinatione fideliter et flagranter desideraverit, assuescit privatis praeferre communia, non sua quaerendo, sed quae Jesu Christi:
Abbreviated transcription (Latin):
subiecta fuerint. & capiti & corpori erunt sine dubitatione sub¬
iecła ⁊ am sec̃m id qd̾ sine tempore ds̃ natusẽ. nichil unqũi
ec quisquã ita egistinet de patre intelligendũ qd̃ sub-¬
Siecit omnia filio ut ipsum filium sibi ominia subiecisse ñ
putet I n separabilis enim ẽ oꝑatio patris ꝯfilii. Alioquin
nec iose pater sibi subirit omnia sed filuis ei subieti. qui
ei regnũ tradidit & euacuat omñe principatũ ꝙ omñe po¬
testatẽ s uirtutẽ. De silio qiuippe ista dicta sunt Qum
tradiderit inquit regnũ deo & patri. eum euacuauerit
omñe principatũ & omnẽ potestatẽ s uirtutẽ. Ipse enum
subitit qui euacuat. Et sit ds̃ omnia in omnib. Ex lib̾ de
remium uirtutis erit ipse qui urtitẽ eiutt̃ dei .xxii.¬
decdit. & qui se ipsum quo melius ꝙ mauis nichil
possit es̃ ꝓmisit. Quid est enim aliud qd̃ ꝑ ꝓpħã aiat.
Ego ero quecunq ab hominibus honeste desiderantu. Et
uita. & salusi& uictus. & copia. & gloruꝙ honor s pay ꝙ

Expanded text:
subjecta fuerint, et capiti et corpori, erunt sine dubio subjecta. Nam secundum id quod sine tempore Deus natus est, nihil unquam ia, ita existimet de patre intellegendum, quod subiecerit omnia filio, ut ipsum filium sibi omnia subiecisse non putet; inseparabilis enim est operatio patris et filii. alioquin nec ipse pater sibi subiecit omnia, sed filius ei subiecit, qui ei regnum tradidit et euacuat omnem principatum et omnem potestatem et uirtutem. de filio quippe ista dicta sunt: cum tradiderit, inquit, regnum deo et patri, cum euacuauerit omnem principatum et omnem potestatem et uirtutem; ipse enim subiemium uirtutis erit ipse, qui uirtutem dedit eique se ipsum, quo melius et maius nihil possit esse, promisit. Quid est enim aliud quod per prophetamego ero quaecumque ab hominibus honeste desiderantur, et uita et salus et uictus et copia et gloria et honor et pax et
Abbreviated transcription (Latin):
eos inuenta ẽ qũa consitentur ẽẽ iurationẽ. ubi ait apłs. Eoti¬
In grecis em̃ codicib reꝑitur omnino hanc ẽẽ iurationẽ ne
quisquã in latina lingua hoc sic intelligat dictũ ꝑ ur̃a głam
in suis luteris iurauit apłs uir in ueritate firmissimus.
ludus nobis debet ẽt uratio. Multo em̃ tutius ut dixi quan¬
tum ad nos attinet ñquam iurimus. ut sit in ore nr̃d est. est.
ñ .ñ. sicut dñs monet. Non quia peccatũ ẽ uerum iurare. sed
quia grauissimũ peccatum ẽ falsum iurart. quo citius cadit qui
consueuit iuirare.

Expanded text:
eos inuenta est, quam confitetur esse iurationem, ubi ait apostolus: Cotieos inuenta est, quam confitetur esse iurationem, ubi ait apostolus: Cotiin Graecis enim codicibus reperitur omnino hanc esse iurationem, ne quisquam in Latina lingua hoc sic intellegat dictum \'per uestrain suis litteris iurauit apostolus, uir in ueritate firmissimus, ludus nobis debet esse iuratio. multo enim tutius, ut dixi, quantum ad nos adtinet, numquam iuramus, ut sit in ore nostro: Est, est; non, non, sicut dominus monet, non quia peccatum est uerum iurare, sed quia grauissimum peccatum est falsum iurare, quo citius cadit, qui consueuit iurare.
Abbreviated transcription (Latin):
Timet enim falsũ iurare ꝑ filium suũ. & ñ timet falsu iurare ꝑ
dm̃ suũ : Portasse hoc dicens in animo suo. Timeo ꝑ filium
meũ falsum iurare ne moriatur. B s̃ autem qui ñ moritur
& si falsũ ꝑ eum iuretur: quid mali contingtodeo: Heneqͥ¬
dẽ dicis. Nichil mali contingit deo. quando falsum uras ꝑ
dm̃. Sed eum contingit mali multũtibi qͥ fallis ꝓximũ. eui
testem adhibes dm̃ͤ¬
urationem autẽ caue quantũ potes. NTelius quippe nec
uerum uiratur. quã uirandi consuetudine & in ꝑiurium
sepe caditur:. ꝙ semꝑ ꝑiurio ꝓpinquatur. Sed illi quantũ
aliquos eoꝵ audiui quid sit iurare ꝓrsus ignorant. Putant
enim se ñ uirare quando in ore habent scit ds. & testis ẽ ds̃.
ꝙ testem dm̃ inuoco suꝑ amimã meam. quia ñ dr̃ ꝑ dm̃. & qr
talia reppiuntur in apło paulo. Sed etiam illa ibi contra

Expanded text:
Timet enim falsum jurare per filium suum, et non timet falsum jurare per Timet enim falsum jurare per filium suum, et non timet falsum jurare per Deum suum? Fortassis hoc dicens in animo suo, Timeo per filium meum falsum jurare, ne moriatur: Deo autem qui non moritur, etsi falsum per eum juretur, quid mali contingit? Bene quidem dicis, nihil mali contingit Deo, quando falsum juras per Deum: sed contingit mali multum tibi, qui fallis proximum, cui testem adhibes Durationem autem caue, quantum potes. melius quippe nec uerum iuratur, quam iurandi consuetudine et in periurium saepe caditur et semper periurio propinquatur. sed illi, quantum aliquos eorum audiui, quid sit iurare, prorsus ignorant; putant enim se non iurare, quando in ore habent: Scit deus et: Testis est deus et: Testem deum inuoco super animam meam, quia non diciturtalia reperiuntur in apostolo Paulo. sed etiam illa ibi contra
Abbreviated transcription (Latin):
aliud uolunt nisi inuocato deo teste m̃tiri. Itane uͦ quisquis
es praui cordis uel ꝑuersi cordis si dicas ꝑ dm̃ iuras. si dicas.¬
ẽ testis ẽ ds̃. nisi ꝑ dm̃s Quid est autem iurare. nisi ius deo red¬
dere. quando ꝑ am̃ uirase Tus saluti tuȩ reddere. quando ꝑ
salutẽ tuam iuras. Tus filiis tiuis reddere. quando ꝑ filios tuos
iuras. Qđ autem ius debemus saluti nr̃e filiis nr̃is deo nr̃o.
nisi caritatr ueritatis & ñ falsitatis Maxime autem ꝑ dm̃ cum
fit. ipsa ẽ uera iuratio. Qua & cum dicit quisquis ꝑ meam. salu¬
tẽ suam deo obligat. Quando dicit ꝑ filios meos. oppignerat¬
deo filios suos. Et hoc ueniat in caput eoꝵ qd̃ exit deore ipsi.
Si uerum uerum. si falsum falsum. Cum gͦ filios suos uel caput
suum uel salutẽ suam quisq in iuratione nominans quicquid
nominat obligat deo. quantomagis quando iurat ꝑ ipsũ deum :

Expanded text:
aliud volunt, nisi invocato Deo teste mentiri. Itane vero, quisquis aliud volunt, nisi invocato Deo teste mentiri. Itane vero, quisquis es pravi cordis, et perversi cordis, si dicas, Per est, testis est Deus, nisi per Deum? Quid autem est jurare, nisi jus Deo reddere, quando per Deum juras: jus saluti tuae reddere, quando per salutem tuam juras: jus filiis tuis reddere, quando per filios tuos juras? Quod autem jus debemus saluti nostrae, filiis nostris, Deo nostro, nisi charitatis, veritatis, et non falsitatis? Maxime autem cum per Deum fit, ipsa est vera juratio. Quia et cum dicit quisque Per meam salutem, suam Deo obligat: quando dicit Per filios meos, oppignerat filios suos Deo: ut hoc veniat in caput eorum, si verum, verum; si falsum, falsum. Cum ergo filios suos, vel caput suum, vel salutem suam quisque in juratione nominans, quidquid nominat obligat Deo; quanto magis quando pejerat per ipsum Deum?