comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reciprocũ : Quispũ concepti aeris inuo¬
ce & sonũ exprimitur. cum uerba dige¬
rimus : nec potest aliquid uocis sonare
ab ore nr̃o. nisi qđ pulmo exp̃ssus emis¬
serit: sed nonhinc agitur : hoc totũ ad
aures hominũ: habet aures ds̃: habet
sonũ cor: interiora sua. Ad loqt homo
ut benedicat dñm. & dicit eis: omĩa inte¬
rioramea. nom̃ scm̃ eiꝰ benedicite:
Q ueris quȩ sunt interiora tua : ipsa amima
tua : Quodergo ait benedic animamea dñm.
hoc ait om̃ia interiora mea nom scm̃ eius :
subauditur enĩ benedicite : Clamauoce.
si est homo qͥaudiat: sile uoce. quando
non est qͥaudiat. Intecriora tua: nũ quã
deiẽ. qͥ audiat : Itaq sonabat iamdudum
benedictio deore nr̃o : & hȩc ipsa uerba
tẽpori: cantauimꝰ & siluimꝰ : Nũ qd interiora
nr̃a silere debent. ab enedictione dñi:
alternet ꝓtẽpore sonosuo: cũ ꝑpetua sit
uox interiorum : Cũ conuenis ad eccłam

Expanded text:
reciprocum, qui spiritus concepti aeris in voreciprocum, qui spiritus concepti aeris in vocem et sonum exprimitur, cum verba digerimus; nec potest aliquid vocis sonare ab ore nostro, nisi quod pulmo expressus emiserit: sed non hinc agitur; hoc totum ad aures hominum. Habet aures Deus, habet et sonum cor. Interiora sua alloquitur homo, ut benedicant Dominum, et dicit eis: Omnia interiora mea nomen sanctum ejus benedicite. Quaeris quae sunt interiora tua? Ipsa anima tua. Quod ergo ait, «Benedic, anima mea, Dominum;» hoc ait, «omnia interiora mea, nomen sanctum ejus:» subauditur enim, Benedicite. Clama voce, si est homo qui audiat: sile voce, quando non est qui audiat; interiora tua nunquam deest qui audiat. Itaque sonabat jamdudum benedictio de ore nostro, et haec ipsa verba tempori cantavimus, et siluimus: numquid interiora nostra silere debent a benedictione Domini? Alternet pro tempore sonus vocum, perpetua sit vox interiorum. Cum convenis ad ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
animã suã & dicat ei : benedic anima mea
dnm. Obaudit: obtẽꝑat : facit hoc ꝑsuad et᷑ ei :¬
& non exdonis nr̃is sed ex illius quẽ benedi¬
cit anima nrã. Suscepit enĩ psalmꝰ iste
ostendere nobis: quare benedicat anima
nr̃a dñm: Quasi ei respondisset animasua:
quare mihi dicis benedic dnm̃: Audiamꝰ
ergo : audiat ipsa anima nr̃a : consideret
om̃ia quib excitẽtur. nepigra sit in be¬
nedictione dñi: & uideat aniustũ sit qđ
ei dicitur. benedic anima mea dñm. Uideat
sidebet aliud benedicere: p̃ter dnm̃. Bene¬
dic inquit animamea dñm : Repeꝗt hoc
& expressius dicit : qͣ dixerit benedic anima
mea dñm : ET OMIA INTORIORA MEA
nomen scr̃a Gius : Puto. quia non ad
interiora corporis loqͥt᷑: puto eũ non hoc
dicere. ut pulmo nr̃ &iecur. & si quasĩ
in testina carnis. erũpant in uoce bene¬
dictionis dñi Est qͥdã pulmo pectoris
nr̃i . quasi follis qͥdam anhelantis sp̃m̃

Expanded text:
animam suam, et dicat ei: «Benedic, anima mea, Dominum.» Obaudit, obtemperat, facit hoc, persuadetur ei, non ex donis nostris, sed ex illius quem benedicit anima nostra. Suscepit enim psalmus iste ostendere nobis quare benedicat anima nostra Dominum, quasi ei respondisset anima sua: Quare mihi dicis, Benedic Dominum? Audiamus ergo, audiat ipsa anima nostra, consideret omnia quibus excitetur, ne pigra sit in benedictione Domini; et videat an justum sit quod ei dicitur, «Benedic, anima mea, Dominum:» videat si debet aliud benedicere praeter Dominum. «Benedic,» inquit, «anima mea, Dominum.» 2. Repetit hoc, et expressius dicit quod dixerat, «Benedic, anima mea, Dominum: et omnia interiora mea, nomen sanctum ejus.» Puto quia non ad interiora corporis loquitur; puto eum non hoc dicere, ut pulmo noster et jecur, et si qua sunt intestina carnis, erumpant in vocem benedictionis Domini. Est quidem pulmo pectoris nostri quasi follis quidam anhelans spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
sum inqt: manducare panẽ meũ: Creuit
uettas osclausit : teratur in petra. Sicergo
&in hoc psalmo unde agimꝰ. cũ p̃misset
qͥsatiat in bonis desideriũ tuũ : qua si respon¬
derit anima. non satiabor demortalibus.
Non satiabor detẽporalibus: aliqͥd ȩter¬
nũ donet. aliqͥd ȩt̃nũ concedat: Sapientiã
suã mihidet. uerbũ suũ mihidet. dm̃ a pđ
in uoco : Detmihi tres panes : euangłiũ recor¬
damini : Ecce qd sit nosse dĩ litteras : qui
legerunt : moti sunt : Nãrecor damini
quendã in opẽ uenisse ad domũ amici sui:
& petisse trespanes : & ille in qt dormiens:
res pondebat ei & dicebat : Iam reqͥesco
& puerimei intus mecũ dormiunt : Ille
ꝑ seuerans inpetendo: extorsit tedio qđ
non possit merito : D̾ sautẽ dare uult:
sed nondat. nisi petenti. nedet. noncapienti:
N attdio tuo uult excitari: Nonenĩ cũoras: tã quã
dormienti molestus es : At nondor miet neq
dormitauit: qͥcustodit isył:. Semel xp̃s dor¬

Expanded text:
sum,» inquit, «manducare panem meum.» Crevit vetustas, os clausit, atteratur in petra. 10. Sic ergo et in hoc psalmo unde agimus, cum praemisisset, «Qui satiat in bonis desiderium tuum;» quasi responderet anima, Non satiabor de mortalibus, non satiabor de temporalibus; aliquid aeternum donet, aliquid aeternum concedat: Sapientiam suam mihi det, Verbum suum mihi det, Deum apud invoco, det mihi tres panes. Evangelium recordamini: ecce quid sit nosse Dei Litteras; qui legerunt moti sunt. Nam recordamini quemdam inopem venisse ad domum amici sui, et petisse tres panes. Et ille, inquit, dormiens respondebat ei, et dicebat: «Jam requiesco, et pueri mei intus mecum dormiunt.» Ille perseverans in petendo, extorsit taedio quod non posset merito . Deus autem dare vult; sed non dat nisi petenti, ne det non capienti. Non taedio tuo vult excitari. Non enim cum oras tanquam dormienti molestus es: «Non dormiet, neque dormitabit, qui custodit Israel» . Semel Christus dor
Abbreviated transcription (Latin):
Quilo qͥt᷑ ueritatẽ. dedõ loqͥt᷑. Quid ẽ. autẽ
accipere calicẽ salutaris. nisi passiones dñi
imitari : hoc martires fecer̃: Hoc suꝑbien¬
tib dix̃. & sedes sublimes ĩa quȩrentibus.
& conuallẽ plorationis deuitantib quole¬
bant sedere unꝰ addexteram. alius ad sini¬
stram: Quidergo ait: potestis bibere calicẽ
quẽ ego bibiturus sum : iã ergo martir para¬
tus aduictimã scãm : dicit. calicẽ saluta¬
ris accipiam: Accipiã calicẽ xp̃i : bibam
passionẽ dñi: Caue. nedeficias : sed nomen
dñi inuocabo: Quiergo defecer̃. dñm non
inuocauer̃ : desua fortitudine p̃sũpseruã :
Tusic redde: ut te accepisse qđ reddis me¬
mineris : Sicergobenedicat anima tua
dnm̃ : ut ñ obliuiscatur om̃s retributio

Expanded text:
qui loquitur veritatem, de Dei loquitur. Quid est autem qui loquitur veritatem, de Dei loquitur. Quid est autem accipere calicem salutaris, nisi passiones Domini imitari? Hoc martyres fecerunt. Hoc superbientibus dixit, et sedes sublimes jam quaerentibus, et convallem plorationis devitantibus, qui volebant sedere, unus ad dexteram, alius ad sinistram. Quid ergo ait? «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? Jam ergo martyr paratus ad victimam sanctam dicit. «Calicem salutaris accipiam:» accipiam calicem Christi bibam passionem Domini. Cave ne deficias. Sed «nomen Domini invocabo.» Quid ergo defecerunt, Dominum non invocaverunt; de sua fortitudine praesumpserunt. Tu sic redde, ut te accepisse quod reddis memineris. Sic ergo benedicat anima tua Dominum, ut non obliviscatur omnes retributio
Abbreviated transcription (Latin):
augeat: sed qđ te adillũ ꝑducat: Prop¬
terea quȩ rebant martrres : deficiebant
qͦdã modo non inueniendo. & dicebant:
Quid retribuã dño ꝓ om̃ib: quȩ retribuit
mihi ÷ & non inuener̃ qͥd retribuerent :
nisicalicẽ salutaris accipiã. & nom̃ dñi in¬
uocabo: Quid retribuas dño. cogitabas:
eni & non inuemebas: Calicẽ salutaris
accipiam: Quid c̃alicẽ salutarẽ Nonne
ipsedñs dedit: detuo aliqͥd retribue si po¬
tes: Non dixerim nefeceris : noli detuo
retribuerẽ : Hon uult đs detuo sibi retri¬
bui: sidetuo re tribuis : peccatũ retribuis:
Om̃ia enĩquȩ habes. abillo habes: tuum
peccatũ solum habes: Nonuult sibi retri¬
bui detuo : desuo uult : quomodo agricola
deterra quã feminauit : Sisegetẽ ad tu¬
leris : de agricolȩ retribuisti sispinas:
detuo obtulisti. VUeritatẽ retribue :
inueritate dm̃ lauda: sidetuo uolueris:
m̃tieris : Quilo qͥt᷑ m̃datiũ. desuo loqͥtur :¬

Expanded text:
augeat, sed quod te ad illum perducat. Propaugeat, sed quod te ad illum perducat. Propterea quaerebant martyres, deficiebant quodammodo non inveniendo, et dicebant, «Quid retribuam Domino, pro omnibus quae retribuit mihi?» Et non invenerunt quid retribuerent, nisi, «Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo» . Quid retribues Domino? Cogitabas enim, et non inveniebas: «Calicem salutaris accipiam.» Quid? «calicem salutaris» nonne ipse Dominus dedit? De tuo aliquid retribue, si potes. Non, dixerim; ne feceris, noli de tuo retribuere; non vult Deus de tuo sibi retribui. Si de tuo retribuis, peccatum retribuis. Omnia enim quae habes, ab illo habes: tuum peccatum solum habes. Non vult sibi retribui de tuo, de suo vult. Quomodo agricolae, de terra quam seminavit, si segetem attuleris, de agricolae fructu retribuisti; si spinas, de tuo obtulisti. Veritatem retribue, in veritate Dominum lauda: si de tuo volueris, mentieris. Qui loquitur mendacium, de suo loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhumilitate. ꝓ obsequio ꝓcultu religioso.
id. ẽ. ꝓhis om̃ib: bonis quȩ debebas dotuo.
ꝓbonis quȩ accepisti quȩ dixi : retribuisti
blas phemias : Quidergo ille : confitere :
ignosco : Retribuo &ego : sed non qꝗđ p
malis ture tribuisti: Ture tribuisti mala
ꝓbonis : ego retribuo bona ꝓmalis. Cogita
ergo anima om̃s retributiones dĩ: cogitan¬
do om̃ia mala facta tua. Quã multa enĩ
mala facta tua : tã multȩ retributione seiꝰ:
& qͥd illi offeres. forte exeniorũ : Quid
munerũ : qd sacrificiorũ : qm̃ non obliuis¬
ceris retributiones eiꝰ : Hoc sacrificiode¬
lectat᷑: Benedic anima mea dñm: sacrifi¬
ciũ laudis glorificauit me : Immo ladõ
sacrificiũ laudis: & redde altissimouota
tua: Laudarise uult ds: & hoc uttupro¬
ficias. nonut ille sublimetur : Nonest
om̃ino : qđ illi retribueres: & qđ exigit.
non sibi sed tibi exigit: Tibi ꝓderit: tibi
seruiatur : Non hoc ate amat. qđ illum

Expanded text:
pro humilitate, pro obsequio, pro cultu religioso, pro humilitate, pro obsequio, pro cultu religioso, id est, pro his omnibus bonis quae debebas Deo tuo, pro bonis quae accepisti, quae dixi, retribuisti blasphemias. Quid ergo ille? Confitere, ignosco. Retribuo et ego, sed non quod tu retribuisti: tu retribuisti mala pro bonis; ego retribuo bona pro malis. 4. Cogita ergo, anima, omnes retributiones Dei, cogitando omnia mala facta tua: quam multa enim mala facta tua, tam multae bonae retributiones ejus. Et quid illi offeres forte xeniorum? quid munerum? quid sacrificiorum? Quoniam non oblivisceris retributiones ejus, hoc sacrificio delectatur: «Benedic, anima, Dominum. Sacrificium laudis glorificabit me: immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua» . Laudari se vult Deus; et hoc, ut tu proficias, non ut ille sublimetur. Non est omnino quod illi retribuere: et quod exigit, non sibi, sed tibi exigit; tibi proderit, tibi servatur. Non hoc a te amat, quod illum
Abbreviated transcription (Latin):
homines ministeriũ suũ usq ad mortem
dõ retribuer̃: Quids qđ ille ñ donauerat :
Quid deder̃: qđ non acceꝑant : Retribuit
ergo mchi ille uere solus. qui solus donat :
sed non retribuit peccatis nr̃is: Nã retri¬
butiones nobis aliȩ debebantur : & aliȩ
redditȩ sunt : Nolunqͥt obliuisciom̃s re¬
tributiones eiꝰ : Non tributiones sed retri¬
butiones: Aliud enĩ debebatur : & red di¬
tũ. ẽ qđ non debebatur : Vnde &ille :
quȩ retribuit mihi : Retribuisti tum ala
ꝓbonis: & retribuit ipse bona ꝓmalis : Quo¬
modo retribuisti tu o homodõ mala ꝓbonis :
qͥprius fur blasphemꝰ & ꝑ secutor & in iuri¬
osus. Re tribuistiblasphemias : Proqͥbus
bonis : primo quia es: sed est lapis : De inde
qr uiuis : sed uiuit & pecus: Quid retribues
latilia fecitte adimaginẽ & similitudiñe
suã : Noli quȩrere qd ei retribuas : similitu¬
dinẽ ipsius illi retribue: Nonplus quȩrit :
nũmũ suũ exigit: Tuautẽ ꝓgratiꝰ is agendis.

Expanded text:
isterium suum usque ad mortem Deo retribuerunt. Quid, quod ille non donaverit? Quid dederunt, quod non acceperint? Retribuit ergo ille vere, qui solus donat: sed non retribuit peccatis nostris; nam retributiones nobis aliae debebantur, et aliae redditae sunt. «Noli,» inquit, «oblivisci omnes retributiones ejus:» non tributiones, sed «retributiones.» Aliud enim debebatur, et redditum est quod non debebatur. Unde et ille: ««quae retribuit mihi.» Retribuisti tu mala pro bonis; retribuit ipse bona pro malis. Quomodo retribuisti tu, o homo, Deo mala pro bonis? Qui prius fuisti blasphemus, et persecutor, et injuriosus , retribuisti blasphemias. Pro quibus bonis? Primo, quia es: sed est et lapis. Deinde, quia vivis: sed vivit et pecus. Quid retribues latilia fecit te ad imaginem et similitudinem suam ? Noli quaerere quid ei retribuas: similitudinem ipsius retribue illi, non plus quaerit; nummum suum exigit . Tu autem pro gratiis agendis,
Abbreviated transcription (Latin):
dixeris: nisi tuũ nom̃ dixceris: hoc expeo¬
tabat᷑ dedõ. Hoc eni erat quȩ sitũ: qd uoca¬
ris: A qͥ memissũ. eẽ. respondebo quȩren
Hoc est totũ qđ uocaris non eẽ tibi nom̃ ipsũ
esse: nisi qͥcqͥd ẽ. aliud tibi cõparatũ inue¬
niretur non es se uere : hociãẽ. nom̃ tuum
Exprime hocidem melius : Vade inquit:
& dic filiis isrł : Qui est : misitme aduos :
egosũ qͥsũ: qͥ est misitme aduos: Magnũ
ecce .ẽ magnũ est : Adhoc homo Quidest:
adillud tãmagnũ. homo quidest.
Quic quid est : quis app̃hendat illud. eẽ :
qͥs eius particeps fiat. qͥsanelet: qͥs aspi¬
ret : qui sibi. ẽe. posse prȩsumat : Noli
desperare humana fragilitas : Egosum
inqt ds̃ abra ham. & ds isaac. & ds̃ iacob:
Aud isti qͥd sim apđme : audi& quid sim. & ꝓpt̃
te: Hec igitur ȩt̃nitas uocauit nos: & erupit
exȩternitate uerbum : Iam ȩt̃nitas. iam

Expanded text:
diceres, nisi nomen tuum diceres? Hoc exspecdiceres, nisi nomen tuum diceres? Hoc exspectabatur de Deo. Hoc enim erat quaesitum. Quid vocaris? A hoc est totum quod vocaris? Esset tibi nomen ipsum esse, nisi quidquid est aliud, tibi comparatum, inveniretur non esse vere? Hoc est nomen tuum: exprime hoc idem melius. «Vade,» inquit, «et dic filiis Israel: Qui est, misit me ad vos. Ego sum qui sum: qui est, misit me ad vos.» Magnum ecce «Est,» magnum «Est!» Ad hoc homo quid est? Ad illud tam magnum «Est,» homo quid est, quidquid est? Quis apprehendat illud esse? quis ejus particeps fiat? quis anhelet? quis aspiret? quis ibi se esse posse praesumat? Noli desperare, humana fragilitas. «Ego sum,» inquit, «Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob» . Audisti quid sim apud me, audi et quid sim propter te. Haec igitur aeternitas vocavit nos, et erupit ex aeternita
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis erunt : Quomodo in nobiserunt:
qͥ modo ipse ds̃ in nobiserit unde dictum ẽ
ut sit ds̃ om̃ia in om̃ib: Non enĩ aliud anni
dĩ & aliud ipse : sed annidĩ ȩternitas est dĩ:
Aeternitas iꝑsadĩ substantia ẽ. quȩ nihil
nihil est futurũ quasi nondũ sit: sed nonaẽ.
ibinisi est: non est ibi fuit &erit.:ͣ Quia & qđ
fuit iam nonest & qđ erit nondũ ẽ sed qͥqd
ibi ẽ. nonnisi est Merito sicmisit ds̃ famu¬
lũ suũ moysen Quȩ sunt enĩ nom̃ mitten¬
tisse : quȩ siuit & audiuit : hec desertũ ẽ. de¬
sideriũ concupiscentiȩ bonȩ : Quȩ siuit autẽ
non quasi curiositate p̃sumdi : sed nec essita¬
te ministrandi: Quid inquã dicã filus isrł
sidixerꝰ mihi. qͥste misit ad nos: & ille
indicans secreaturȩ creatorẽ. dm̃ homini
in mortalẽ mortali. ȩt̃nũ tẽporali : ego
inqͥt sum qui sum : Iudiceres ego sum : quis:
Gaus  alius lucius : alius marcus: aliud ne

Expanded text:
in nobis erunt. Quomodo in nobis erunt? in nobis erunt. Quomodo in nobis erunt? Quomodo ipse Deus in nobis erit: unde dictum est, «Ut sit Deus omnia in omnibus» . Non enim aliud anni Dei, et aliud ipse: sed anni Dei, aeternitas Dei est: aeternitas, ipsa Dei substantia est, quae nihil nihil est futurum, quasi nondum sit. Non est ibi nisi, Est; non est ibi, Fuit et erit; quia et quod fuit, jam non est; et quod erit, nondum est: sed quidquid ibi est, nonnisi est. Merito sic misit Deus famulum suum Moysen. Quaesivit enim nomen mittentis se; quaesivit, et audivit, nec desertum est desiderium concupiscentiae bonae. Quaesivit autem, non quasi curiositate praesumendi, sed necessitate ministrandi. «Quid,» inquit, «dicam filiis Israel, si dixerint mihi: Quis te misit ad nos?» Et ille indicans se creaturae Creatorem, Deum homini, immortalem mortali, aeternum temporali: «Ego,» inquit, «sum qui sum.» Tu diceres, Ego sum. Quis? Gaius; alius, Lucius; alius, Marcus. Aliudne
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑfice mihi dies exiguos. ut dones mihi post¬
ea diesȩternos : Quare ergo de exiguitate
dierũ reqͥsisti: quare. uisaudire: INCENE¬
RATIONẼ ET GENIERATIONE ANMI TUI
Ideo e go dediebus exiguis quesiui: qr licet
usq in finẽ scłi durent mecũ istidies. exigui
sunt incõparatione dierũ tuorũ:. Annienĩ
tui. ingeneratione generationũ: Quare ñ ait
neratione generationũ annitui  sed qui
annitui: quinisi qͥ nonueniunt & transcunt᷑.
qͥnisi qͥnon ideo ueniunt ut non sint : om̃s
enĩ dies in hoc tẽpore : ideo ueniunt ut non
sint : Om̃is hora. om̃is m̃sis. om̃is annꝰ.nihil
horũ stat : Ante quã ueniat erit : cũ uenerit
ñerit : Illiergo annitui ȩternianni tui
qͥ non mutantur : in generatione generatio¬
nũ erunt: Est quȩdã generatio generationũ :
in illa erunt annitui : Quȩ ista. ẽ: est quȩdã :¬
& sibene agnoscamꝰ in illa erimꝰ : & annidĩ

Expanded text:
et perfice mihi dies exiguos, ut dones mihi postet perfice mihi dies exiguos, ut dones mihi postea dies aeternos, Quare ergo de exiguitate dierum requisisti? Quare? Vis audire? «In generatione generationum anni tui.» Ideo ego de diebus exiguis quaesivi, quia licet usque in finem saeculi durent mecum isti dies, exigui sunt in comparatione dierum tuorum: «Anni» enim «tui in generatione generationum.» Quare non ait, neratione generationum anni tui?» sed qui «anni tui?» Qui, nisi qui non veniunt et transeunt? qui, nisi qui non ideo veniunt, ut non sint? Omnis enim dies in hoc tempore ideo venit, ut non sit; omnis hora, omnis mensis, omnis annus: nihil horum stat; antequam veniat, erit; cum venerit, non erit. Illi ergo anni tui aeterni, anni tui qui non mutantur, «in generatione generationum» erunt. Est quaedam generatio generationum; in illa erunt anni tui. Quae est ista? Est quaedam, et si bene agnoscamus, in illa erimus, et anni Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ri qđ dñs dixit. exiguitatẽ dierũ meorum
annuntians eccłȩ. ut p̃dicetur hoc euangłm
in om̃ib gentib. & tunc ueniet finisqͥd ẽ.
qđ dicis. iam perisse eccłam de om̃ib gentib
quando adhoc p̃dicatur euangłm ut possit
eẽ. in om̃ib gentib ergo usq infinẽ scłi.
eccła in om̃i b gentib & ipsa ẽ. exiguitas
dierũ : quia exiguum. ẽ. om̃e qđ finitur . ut
iã in ȩternitatẽ abista exiguitate transea¬
tur: Pereant heretici: pereant qđ sunt:
& inueniantur ut sint ut sint qđ non sunt:
Exiguitas dierũ. usq in finẽ scłierit Exiguitas
ideo : qr totũ hoc tẽpus. non dico ab hoc hodierno
die usq in finẽ scłi. sed abadã usq infinẽ scłi.
blandiant᷑ sibi contrame heretici: quia dixi
exiguitatẽ dierũ meorũ : quasi non ꝑmansurã
usq infinẽ scłi Quidenĩ addidit: NERE¬
UOCESME INDIMIDIŨ DICRŨ MEORTIO

Expanded text:
ri quod Dominus dixit, exiguitatem dierum meorum ri quod Dominus dixit, exiguitatem dierum meorum annuntians Ecclesiae, ut praedicetur hoc Evangelium in omnibus gentibus, et tunc veniat finis; quid est quod dicis quando ad hoc predicatur euangelium ut possit esse in omnibus gentibus? Ergo usque in finem seculi Ecclesia in omnibus gentibus; et ipsa est exiguitas dierum, quia exiguum est omne quod finitur; ut jam in aeternitatem ab ista exiguitate transeatur. Pereant haeretici, pereant quod sunt, et inveniantur ut sint quod non sunt. Exiguitas dierum usque in finem saeculi erit: exiguitas ideo, quia totum hoc tempus, non dico ab hodierno die usque in finem saeculi, sed ab Adam usque in finem saeculi, blandiantur sibi contra me haeretici, quia dixi, «Exiguitatem dierum meorum,» quasi non permansuram usque in finem saeculi. Quid enim addidit? «Ne revoces me in dimidium dierum meorum.»
Abbreviated transcription (Latin):
ideo & abom̃ib concul camini: Audiqͥddicat:
Quȩ eccła : quȩ congregauit popłosinunum:
Quȩ eccła : quȩ congregauit regna ut seruiant
ur̃is. quȩrit adõ ut exiguitatẽ dierũ suorũ
annuntiet sibi: & inuenit dñm dixisse. Ecce
ego uobiscũsum. usq in consũmationẽ scłi.
Hic uos dicetis : Denobis dix̃: nossumꝰ noserimꝰ.
usq: in consummationẽ scłi: Int̃roget᷑ ipse
xp̃s: cuidictũ ẽ. exiguitatẽ dierũ meorũ annun
tiamihi: Et p̃dicabit᷑ inqͥt hoc euangłiũ in uni¬
uerso orbe in testimoniũ om̃ib gentib: & tunc
ueniet finis Quid. ẽ. qđ dicebas hoccerte fuit
& periit. dñm audi annuntiantẽ exiguitatẽ
dierũ meorũ : Prȩdicabitur inqt hoc euangłm
U bi: in toto orbe terrarũ. Quib: intesti monium
om̃ib gentib:. Quid post ea : & tunc ueni& finis:
Non uides adhucieẽ. gentes in qͥbus nondum ẽ.
p̃dicatũ euangłm : cũ ergo necesse sit imple¬

Expanded text:
ideo et ab hominibus conculcamini . Audite quid dicat: ideo et ab hominibus conculcamini . Audite quid dicat: quae Ecclesia? Quae congregavit «populos in unum.» Quae Ecclesia? Quae congregavit «regna, ut serviant vestris, quaerit a Deo ut exiguitatem dierum suorum annuntiet sibi, et invenit Dominum dixisse: «Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi.» Hic vos dicitis: De nobis dixit; nos sumus, nos erimus usque in consummationem saeculi. Interrogetur ipse Christus, cui dictum est, «Exiguitatem dhoc Evangelium in universo orbe, in testimonium omnibus gentibus; et tunc veniet finis» . Quid est quod dicebas: Hoc certe fuit et periit? Dominum audi annuntiantem exiguitatem dierum meorum. «Praedicabitur,» inquit, «hoc Evangelium.» Ubi? «In toto orbe terrarum.» Quibus? «In testimonium omnibus gentibus.» Quid postea? «Et tunc veniet finis.» Non vides adhuc esse gentes in quibus nondum est praedicatum Evangelium? Cum ergo necesse sit imple
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. etiã non. ẽ : ꝓpt̃ illos qͥdicunt. impletȩs̃
scripturȩ Credider̃ om̃sgentes : sed a postata¬
uit & perut eccła deom̃ib gentib: Quid ẽ.
hoc exiguitatẽ dierũ meorũ annuntia mihi :
& annuntiauit : nec uacauit ista uox Quis
annuntiauit nisiipsa uia: qͦ modo annunti¬
auit: Ecce ego uobiscũ sum usq in consum¬
Nũ qͥd ipsa ẽ. quȩ dixit. exiguitatẽ dierũ
meorũ annuntia mihi. ac non illa potius
quȩ superius loquȩbatur. in conueniendo
popłos inunũ. & regna ut seruiant dño :
Vnde nobis cordolet: quia & imꝑatores
contra hereticos leges ꝓponunt : Ibiimple¬
tũ. ẽ: & regna ut seruiant dño: Non enim
uos filii estis illorũ mortificatorũ. quorũ
uox cõpeditorũ exaudita. ẽ. ad nõ: absit:
N on hoc indicant facta urã : Non hoc indicat
suꝑbia ur̃a : Non hoc indicat uanitas urã :
non sapitis: & foris estis : Sal in fatua tũestis :

Expanded text:
Fuit, et jam non est: propter illos qui dicunt, Impletae sunt Fuit, et jam non est: propter illos qui dicunt, Impletae sunt Scripturae, crediderunt omnes gentes, sed apostatavit et periit Ecclesia de omnibus gentibus. Quid est hoc, «Exiguitatem dierum meorum annuntia mihi?» Et annuntiavit, nec vacavit ista vox. Quis annuntiavit mihi, nisi ipsa via? Quomodo annuntiavit? «Ecce ego vobiscum sum usque in consumNumquid ipsa est quae dixit, «Exiguitatem dierum meorum annuntia mihi;» ac non illa potius quae superius loquebatur, «In conveniendo populos in unum, et regna, ut serviant Domino?» Unde vobis cor dolet? Quia et imperatores contra haereticos leges proponunt: ibi impletum est, «Et regna, ut serviant Domino.» Non enim vos filii estis illorum mortificatorum, quorum vox compeditorum exaudita est a Domino. Absit: non hoc indicant facta vestra, non hoc indicat superbia vestra, non hoc indicat vanitas vestra: non sapitis, et foris estis; sal infatuatum estis,
Abbreviated transcription (Latin):
uanã. temerariã. p̃cipitẽ. ꝑniciosam. p̃uidit
sp̃s dĩ: & tã quã contra illos c̃uannuntiaret
unitatẽ. in conueniendo popłos inunum.
& regna ut seruiant dño:Cũq subdidisset.
respondit ei. utiq laus eiꝰ. utiq hierłm
mater nr̃a. Deperegrinatione reuocanda
fȩtosa cũ multis filiis. magis quã ea quȩ
habebat uirũ : qm̃ qͥdam dicturierant
contra. fuit & non est. EXICUITATEM
INQUIT DICRU MEORU NUNTIAMICHI
Quid ẽ. qđ nescio qđ recedentes ame. mur¬
murant contrame.Quid ẽ. qđ ꝑ ditime perisse
contendunt : certe eñĩ hocdicunt : quia fui
& nonsum: Annuntia mihi exiguitatẽ dierũ
meorũ: Non ate quȩro illos dies ȩternosi illi
sine fine sunt ubiero Non ipsos quȩro :
tẽporales dies mihi annuntia: exiguitatem
dierũ meorũ annuntiamihi. Quã diuero
inisto scło: annuntia mihi ꝓpt̃ illos qͥdicunt

Expanded text:
vanam, temerariam, praecipitem, perniciosam, praevidit vanam, temerariam, praecipitem, perniciosam, praevidit Spiritus Dei, et tanquam contra illos cum annuntiaret unitatem: «In conveniendo populos in unum, et regna, ut serviant Domino.» Cumque subdidisset, «Respondit ei,» utique laus ejus, utique Jerusalem mater nostra de peregrinatione revocanda, fetosa cum multis filiis, magis quam ea quae habebat virum; quoniam quidam dicturi erant contra, Fuit, et non est: «Exiguitatem,» inquit, «dierum meorum annuntia mihi.» Quid est, quod nescio qui recedentes a me, murmurant contra me? quid est, quod perditi me perisse contendunt? Certe enim hoc dicunt, quia fui, et non sum: «Annuntia mihi exiguitatem dierum meorum.» Non a te quaero illos dies aeternos: illi sine fine sunt, ubi ero; non ipsos quaero: temporales quaero, temporales dies mihi annuntia: «Exiguitatem dierum meorum, «annuntia mihi.» Quamdiu ero in isto saeculo, annuntia mihi. propter illos qui dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatis eiꝰ : Quomͦ ei responderit:
iam supra audistis : In conueniendo popłos
inunũ & regna. ut seruiant dño : In hoc ergo
ei respondit:. inunitate : Quiautẽ non . ẽ.
inunitate : non ei respondit Ille enĩ unꝰ ẽ :
eccła unitas Non respondet uni: nisi uni¬
tas: sed existunt quidicant: Ia hoc factũ est :
Respondit ei in om̃ib gentib eccła pariens
filios plures. quã illa quȩ habet uirum :¬
Respondit inuia fortitudinis suȩTredidit
enĩ xp̃m resurrexisse : credider̃ in eũ oms
gentes: sed illa eccła quȩ fuit om̃iũ gentiũ
ĩa non .ẽ. perut : Hoc dicunt : qui in illa non
sunt : O inpudentẽ uocẽ ͥlla non . ẽ : quia
tuin illa non es : uide. netuideo nonsis:
Nã illa erit : & si tunonsis : Hanc uocẽ abhomi¬
nabilem. detestabilem. p̃sũptionis & fal¬
sitatis plenã. nulla ueritate suffultã nul¬
la sapientia illuminatã. nullo sale conditã.

Expanded text:
infirmitatis ejus. 8. Quomodo ei respinfirmitatis ejus. 8. Quomodo ei respjam supra audistis: «In conveniendo populos in unum, et regna, ut serviant Domino.» In hoc ei ergo respondit, in unitate: qui autem non est in unitate, non ei respondet. Ille enim unus est, Ecclesia unitas: non respondet uni, nisi unitas. Sed existunt qui dicant. Jam hoc factum est; respondit ei in omnibus gentibus Ecclesia, pariens filios plures quam illa quae habebat virum, «respondit in via fortitudinis ejus;» credidit enim Christum resurrexisse, crediderunt in eum omnes gentes: sed illa Ecclesia quae fuit omnium gentium, jam non est; periit. Hoc dicunt qui in illa non sunt. O impudentem vocem! Illa non est, quia tu in illa non est? Vide ne tu ideo non sis; nam illa erit, etsi tu non sis. Hanc vocem abominabilem, detestabilem, praesumptionis et falsitatis plenam, nulla veritate suffultam, nulla sapientia illuminatam, nullo sale conditam,
Abbreviated transcription (Latin):
credunt mortuũ xp̃m: sedquia credunt
resurrexisse xp̃m:. Nã mortuũ & pa¬
ganꝰ credit : & hoctibi ꝓcrimine obicit:
quia in mortuũ credidisti : Quȩ igitur
fidei: Sienĩ credideris in corde tuo quia
dñs. ẽ. iħs. & confessus fueris ore tuo. quia
eũ ds̃ suscitauit amortuis: saluuseris:
Non ait si confessus fueris qr eũ ds̃ tradidit
occidendũ : sed quia eũ ds suscita uit amor¬
tuis. si confessus fueris : tunc saluuseris
Corde enĩ creditur adiustitiã: ore autem
confessio fit ad salutẽ : Quare autẽ credi¬
mꝰ & mortuũ : quia credere eũ resurre¬
xisse non possumꝰ : nisi prius mortuũ fuis.¬
se credamꝰ : Quis enĩ resurgit. nisimor¬
tuus fuerit : qͥs exꝑgiscitur. nisi prius
In hac ergo fide qua congregata. ẽ. eccła.
multi illi filii desertȩ magis quã eiꝰ quȩ ha¬
bet uirũ : Respondit ei : Dix̃ eilaudẽ scđm
eiꝰ p̃cepta: inuia fortitudinis eiꝰ : non inuia

Expanded text:
credunt mortuum Christum; sed quia credunt credunt mortuum Christum; sed quia credunt resurrexisse Christum. Nam mortuum et paganus credit; et hoc tibi pro crimine objicit, quia in mortuum credidisti. Quae igitur fidei. «Si enim credideris in corde tuo quia Dominus est Jesus, et confessus fueris ore tuo quia eum Deus suscitavit a mortuis, salvus eris.» Non ait, Si confessus fueris quia Deus eum tradidit occidendum; sed, «quia eum Deus suscitavit a mortuis si confessus fueris,» tunc «salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam; ore autem confessio fit ad salutem» . Quare autem credimus et mortuum? Quia credere eum resurrexisse non possumus, nisi prius mortuum fuisse credamus. Quis enim resurgit, nisi mortuus fuerit? quis expergiscitur, nisi prius In hac ergo fide, qua congregata est Ecclesia, «multi» illi «filii desertae, magis quam ejus quae habet virum; respondit ei,» dixit ei laudem secundum ejus praecepta; «in via fortitudinis ejus,» non in via
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ magis quã eiꝰ quȩ habet uirũ : res¬
pondit ei  Quid .ẽ. respondit ei: Noni
contẽpsit uocantẽ : Quid. ẽ. respondit
ei : ille pluit: illa fructũ dedit: Res¬
pondit ei sedubi: Inuia fortitudinissuȩ :
Nũ qͥd inse : Nã qͥd ẽẽt in se. aut quã uoce
haberet inse dese. nisisolã uocẽ peccati.
uocẽ iniqͥtatis: excute uoce ipsius: qd in¬
uenis nisi tumultũ : Ego dixidñe mise¬
reremei: sana ammã meã qr peccaui
tibi: Porro siustificata.ẽ : respondit
ei. non exmeritis suis sed exmanib ip¬
sius: Vbi: inuia fortitudinis suȩ : Xp̃s ẽ.
ipse. ẽ: Ego sum inqͥt uia ueritas &
uita : Sed ante resurrectionẽ non agnos¬
cebatur apopło suo: & maxime cruci¬
fixus ex infirmitate latuit quisesset :
donec fortis resurgendo appareret:
Nonergo ei respondit eccła inuia in fin¬
uocauit eccłam. de toto orbe terrarũ
Iamnon infirmꝰ incruce. sed fortis incęlo
Nonenĩ laus fidei x p̃ianorum ẽ. quia

Expanded text:
quae habet virum» ; «respondit ei.» Quid est, «respondit ei?» Non contempsit vocantem. Quid est, «respondit ei?» Ille pluit, illa fructum dedit. 7. «Respondit ei,» sed ubi? «In via fortitudinis suae.» Numquid in se? Nam quid esset in se, aut quam vocem haberet in se, de se, nisi solam vocem peccati, vocem iniquitatis? Excute vocem ipsius, quid invenis nisi ut multum, «Ego dixi, Domine, miserere mei; sana animam meam, quia peccavi tibi» ? Porro, si justificata est, «respondit ei,» non ex meritis suis, sed ex manibus ipsius. Ubi? «In via fortitudinis suae.» Christus est, ipse est: «Ego sum,» inquit, «via, veritas, et vita» . Sed ante resurrectionem non agnoscebatur a populo suo; et maxime crucifixus ex infirmitate latuit quis esset, donec fortis resurgendo appareret. Non ei ergo respondit Ecclesia in via invocavit Ecclesiam de toto orbe terrarum, jam non infirmus in cruce, sed fortis in coelo. Non enim laus fidei Christianorum est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
pinamini: nolentes intelligere ut beneagatis
Nã & hoc scriptũ ẽ : noluit intelligere ut
bene ageret : Tollite om̃s suspitionesurãs
demedio : uinea dñi sabaoth domꝰ isrł. ẽ.
& homo uida. nouellũ dilectũ. Dilectũ
cũ plantatũ.ẽ : dãpnatũ cũspinas creauit
dictũ uidemꝰ : Videte quẽ ad modũ apłs

Expanded text:
pinamini, nolentes intelligere ut bene agatis. pinamini, nolentes intelligere ut bene agatis. Nam et hoc scriptum est: «Noluit intelligere ut bene ageret» . Tollite omnes suspiciones vestras de medio: «Vinea Domini Sabaoth, domus Israel est; et homo Juda, novellum dilectum» . Dilectum, cum plantatum est; damnatum, cum spinas creavit. dictum videmus. Videte quemadmodum Apos
Abbreviated transcription (Latin):
quipones nubes a scensum eiꝰ : ecce iã intel¬
lectũ ẽ. quantũ dñs donauit . p̃dicantib
nobis: Nonenĩ nubes de suomunere plu¬
unt: uos intelligendo ascendite: intellec¬
tu ipso fructificate. nesitis qualis illa uinea
dequa dicit᷑ apđ ꝓpħam: Manda bonubib
meis nepluant suꝑ eã : Accusabatur enĩ
quȩtdã uinea qđ ꝓuins spinas dederat :
non reddiderat dignã gr̃am dulci pluuiȩ:
Qinenĩ bona audit. & mala operatur :
dulci pluia cõpluitur. & spinas generat:
Non est ut suspicem fr̃s. de aliqua terrena.
& ista uisibili uinea. dñm locutũ Nãq
ibi ne sub obscuritate sermonis. lateret
excusatio iniqͥtatis: ipse dñs ꝑ ipsum
ꝓpħam exposuit cui uineȩ loqueret᷑.
& dequa uinea ista diceret : Uinea inqͥt
dñi sabaoth: domꝰ isrł est: Quid uagantur
oini qui corda ur̃a ꝑmontes & colles uini¬
torum: Noui inqͥt dequa uinea loquar:
noui ubi quȩ rebam uuam & inueni spinas:
Sine causa aliud atq aliud suspicamini &o.¬

Expanded text:
 nubes ascensum ejus;» ecce jam intellectum est, quantum Dominus donavit, praedicantibus nobis; non enim nubes de suo munere pluunt. Vos intelligendo ascendite, in intellectu ipso fructificate; ne sitis qualis illa vinea, de qua dicitur apud prophetam: «Mandabo nubibus meis ne pluant super eam.» Accusabatur enim quaedam vinea, quod pro uva spinas dederat, non reddiderat dignam gratiam dulci pluviae. Qui enim bona audit, et mala operatur, dulci pluvia compluitur, et spinas generat. Non est ut suspicemur, fratres, de aliqua terrena et ista visibili vinea Dominum locutum. Namque ibi ne sub obscuritate sermonis lateret excusatio iniquitatis, ipse Dominus per ipsum prophetam exposuit cui vineae loqueretur, et de qua vinea ista diceret: «Vinea,» inquit, «Domini Sabaoth, domus Israel est.» Quid vagantur, o iniqui, corda vestra per montes et colles vinitorum? Novi, inquit, de qua vinea loquar, novi ubi quaerebam uvam, et inveni spinas; sine causa aliud atque aliud suspicamini et o
Abbreviated transcription (Latin):
÷ Ergo fili seruorũ tuorum
in habitabunt: filii seruorũ: oꝑa seruorũ
sunt: Nemo ibi habitabit: nisi ꝑoꝑa sua:
Quidigitur est filii habitabunt: Ne mo
glorieturse habitaturũ : sidicit seseruũ
dĩ. & oꝑa non habet : Nonenĩ habi tabt̃ :¬
nisi filii: Quid ẽ. ergo filii seruorũ tuoꝵ
in habitabunt: serui poꝑa sua in habitabt̃ :
serui ꝑfilios suos in habitabt̃ : Noliergo
eẽ sterilis : siuis habitare : p̃mitte fȩttis
quos sequaris. p̃mittendo non efferendo.
filiitui teducant ad terrã ꝓmissionis :
terrã uiuentiũ ñ morientium: Cũhic uiuis
in hac peregrinatione.: illi antecedant.
&suscipianttes: ꝓp̃t̃ refectionẽ carnalem
uobis ȩscas : Prȩcedant ergo filuitui : p̃ce¬
dantte oꝑatua. Quales filios p̃miseris :
tales et sequȩris¬
consolatione. in om̃i correptione. ingratia
quã donare dignatus est. in indulgentia.
qua nobis non hoc reddidit qđ debebat:

Expanded text:
 Ergo, «Filii servorum tuorum inhabitabunt. Filii servorum,» opera servorum sunt; nemo ibi habitabit, nisi per opera sua. Quid igitur est, et filii habitabunt? Nemo glorietur se habitaturum, si dicit se servum Dei, et opera non habet; non enim habitabunt nisi filii. Quid est ergo, «Filii servorum tuorum inhabitabunt?» Servi per opera sua inhabitabunt, servi per filios suos inhabitabunt. Noli ergo esse sterilis, si vis habitare; praemitte fetus quos sequaris, praemittendo, non efferendo. Filii tui te deducant ad terram promissionis, terram viventium, non morientium: cum hic vivis in hac peregrinatione, illi antecedant, suscipiant te. Propter refectionem carnalem, i praeparare vobis escas» . Praecedant ergo filii tui, praecedant te opera tua: quales filios praemiseris, tales et sequerisconsolatione, in omni correptione, in gratia quam donare dignatus est, in indulgentia qua nobis non hoc reddidit quod debebat,
Abbreviated transcription (Latin):
seruitui. & filii eorũ seruitui. & istorum
filii ne potes illorũ. Nuid. nisi seruitui om̃se
Conpendio includeres sidiceres : seruitui in¬
habitabunt: Uideamꝰ qͥd nos uoluerit am¬
monere : & enĩ qͥddã gestũ ̃ priorib scłis: ꝑ¬
XL. annos filui i srł triti sunt in heremo hullus
eorũ intrauit in terrã reꝓmissionis: sed filu¬
ipsorũ in trauer̃ : sane quia ita recordamur.
nisi fallor duo : cȩteri non intrarunt: De tot
milib duo : Laboratũ ẽ cũ eis tantũ: sed ds̃
non laborat : Certe laborauer̃ serui ipsius:
Quanta ꝑtulit: quanta audiuit moyses ꝓho
minib non intraturis in t̃rã ꝓmissionis : intra¬
uer̃ noui homines: filii eorum Quid signifi¬
res : inde tam̃ intrar̃ duo: Tlnꝰ & unitas. tãquã

Expanded text:
servi tui, et filii eorum servi tui, et istorum servi tui, et filii eorum servi tui, et istorum filii nepotes illorum, quid, nisi servi tui? Omnes compendio includeres, si diceres: Servi tui inhabitabunt. Videamus quid nos voluerit admonere. Est enim quiddam gestum in prioribus  annos filii Israel attriti sunt in eremo: nullus eorum intravit in terram promissionis, sed filii eorum; intrarunt sane, quia ita recordamur, nisi fallor, duo, caeteri non . Intrarunt de tot millibus duo. Laboratum est cum eis tantum: sed Deus non laborat; certe laboraverunt servi ipsius. Quanta pertulit, quanta audivit Moyses pro hominibus non intraturis in terram promissionis? Intrarunt filii eorum, quid signifiarunt. Inde tamen intrarunt duo, unus et unitas, ta
Abbreviated transcription (Latin):
in mortalis moriuoluit : ꝓpt̃ hoc exẽplum
resurrectionis ostendit : Ergo speremus
uenturos nos adhos annos stantes. inqͥb: non
circuitu solis ꝑaguntur dies sed manet qđ ẽ.
utrũ aliquando ibi. eẽ. possimꝰ. dic : Audi &ui
de utrũ debeas desꝑare : Audi qđ seqͥtur:
FILI SERUORUMTUORUA IN HABITABUN¬
Ubun habitabunt nisi nanis non deficientib
filu seruoꝵ tuorũ in habitabunt. Et se¬
seruorũ tuorũ : Metuendũ nenos seruidĩ
simꝰ. & filunrĩ ibi futuri sint nonnos : Aut sinos
filii sumꝰ seruorũ. quia filii sumꝰ apłorũ : quid
dicturi sumꝰ : quȩnã tandẽ audacia. tã infe¬
lix filiorũ subnascentiũ. & recenti successio¬
ne gloriantiũ. quȩ audeat dicere. nosibieri¬
mꝰ. apłi ibi nonerunt: absit hoc apietate
filiorũ :absit afide paruulorũ : absit ab in¬
telligentia grandium : Ibi er̃ & apłi : Arietes
p̃cedunt : agni sequuntur : Quare ergo filii ser¬
uorũ tuorũ & non de cõpendio seruitui: & illi

Expanded text:
immortalis mori votuit, propter nos hoc exemplum resurrectionis ostendit. Ergo speremus venturos nos ad hos annos stantes, in quibus non circuitu solis peraguntur dies, sed manet quod est utrum aliquando ibi esse possimus dic. Audi, et vide utrum debeas desperare; audi quod sequitur: «Filii servorum tuorum in habitabunt.» Ubi nisi in annis non deficientibus? «Filii servorum tuorum inhabitabunt; et se«servorum tuorum:» metuendum ne nos servi Dei simus, et filii nostri ibi futuri sint, non nos? Aut si nos filii sumus servorum, quia filii sumus Apostolorum, quid dicturi sumus? Quaenam tandem audacia tam infelix filiorum subnascentium, et recenti successione gloriantium, quae audeat dicere: Nos ibi erimus; Apostoli ibi non erunt? Absit hoc a pietate filiorum, absit a fide parvulorum, absit ab intelligentia grandium. Ibi erunt et Apostoli: arietes praecedunt, agni sequuntur. Quare ergo, «Filii servorum tuorum;» et non de compendio, Servi tui? Et illi
Abbreviated transcription (Latin):
solus unꝰ peccator inuentus est : Acces sit nu¬
merus. superiori generationi: De inde detrib
filiis noe tãquã detrib m̃suris farinȩ : im¬
pletus ẽ orbis clectus : Abra hamisa ac&ia
cob sc̃iuiri patriarchȩ placuer̃ dõ: dedit
& illa generatio. sequentes etiã generantes
ferm̃tũ intres mensuras farinȩ. qͦusq
ferm̃tetur totũ T ẽporibus teri carnis
illius fuerunt apłi: fuer̃ scĩ .: post illos
alii sc̃ĩ : & nunc in nomine xp̃i qͥcũq sunt sc̃i.
& post nos qͥcũq erunt. & usq infinẽ scłi.
scãs ꝓles om̃iũ generationũ : & facies inde
una generationẽ : In ista generatione gene¬
rationũ annitui: id ẽ. ȩternitas illaꝗnilla
generatione erit. quȩ de om̃ib generationib:
colligitur. & in unã redigit᷑: ipsa particeps
erit ȩ ternitatis suȩ : Cȩterȩ generationes
implendis tẽporib generantur: ex qͥbus illa

Expanded text:
solus unus peccator inventus est. Accessit nusolus unus peccator inventus est. Accessit numerus superiori generationi. Deinde de tribus filiis Noe, tanquam de tribus mensuris farinae, impletus est orbis. Electus est Abraham, Isaac, et Jacob; sancti viri, patriarchae, placuerunt Deo . Dedit et illa generatio sequentes etiam generantes, fermentum in tres mensuras farinae, quousque fermentaretur totum . Temporibus in terra carnis illius fuerunt Apostoli, fuerunt sancti; post illos alii sancti: et nunc in nomine Christi quicumque sunt sancti, et post nos quicumque erunt, et usque in finem saeculi sanctas proles omnium generationum, et facies inde unam generationem: «In» ista «generatione generationum anni tui,» id est, aeternitas illa in illa generatione erit, quae de omnibus generationibus colligitur, et in unam redigitur; ipsa particeps erit aeternitatis tuae. Caeterae generationes implendis temporibus generantur, ex quibus illa
Abbreviated transcription (Latin):
& sine ipso factũ ẽ nihil: O uerbũ ante tẽpo¬
ra. ꝑ qđ facta sunt tẽpora: Natũ intẽpore
cũ sit uita ȩterna: uocans tẽporales. faciens
ȩternos : hȩ generatio generationũ : Genera¬
tio enĩ uadit: & generatiouenit : Et uidetis
generationes hominũ. eẽ . sic interra : tã quã
in arbore folia : sed in arbore oliuȩ uellauri.
uel cuiꝰq alterius quȩ toto tẽporẽ fronde
uestita est: sictã quã folia genꝰ humanũ terra
portat: plena ẽ. hominib: seddũ alus mori¬
entib alii nascendo succedunt. semꝑ enim
arbor illa ueste uiridior nata. ẽ.: sed sub ter
adtende. quã multa calcis arida folia: ergo
fuit generatio subadam: transiit : Nati suq
qͥdã inde futuri participes ȩternitatis: etiã
illo tẽpore : Inde enĩ abel: in de sech. inde
enoch: Transut illa generatio: uenit diluuiũ.
remansit una domꝰ: & illa generatio dedit
aliquos: ipsum noe &tres filios eiꝰ. &tres
nurus eiꝰ: In tota enĩ domo ista octonaria:

Expanded text:
 O Verbum ante tempora, per quod facta sunt tempora, natum et in tempore, cum sit vita aeterna, vocans temporales, faciens aeternos! Haec generatio generationum. Generatio enim vadit, et generatio venit . Et videtis generationes hominum sic esse in terra, tanquam in arbore folia; sed in arbore olivae, vel lauri, vel cujusque alterius quae toto tempore fronde vestita est. Sic tanquam folia genus humanum terra portat: plena est hominibus, sed dum aliis morientibus alii nascendo succedunt. Semper enim arbor illa veste viridi ornata est: sed subter attende quam multa calces arida folia. 11. Ergo fuit generatio sub Adam, transiit. Nati sunt inde quidam futuri participes aeternitatis Dei etiam illo tempore: inde enim Abel, inde Seth, inde Enoch. Transiit illa generatio, venit diluvium, remansit una domus. Et illa generatio dedit aliquos, ipsum Noe, et tres filios ejus, et tres nurus ejus: in tota enim domo ista octonaria
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlis & inde mitteret caritatẽ : Non enĩ
sic ds̃ ꝓtegit : ut quasi sustentet᷑ ab eo quẽ
ꝓtegit. Subleuat quẽ ꝓtegit. ñ onerat:
T taergo cȩlũ aqͥs ꝓtegitꝰ : ut magis illo
duimo spũ subleuetur : Qđ subleuat
sur suiẽ : qđ subleuatur infra est: Illud
suspendit: hoc pendit: Siergo illud
suspendit. hoc pendit: audi quia hoc cȩlũ
scripturarũ excaritate pendet Duo sunt
nepe illa notissima p̃cepta dilectionis :
adlitterã : dñs usibiliter ascendit incȩlũ:
Quomodo positȩ sunt nubes ascensus cęli :¬
hȩccũ dixis set : nubes suscepit eũ : habes
itẽ inresurrectione nr̃a p̃dictũ: & mortui

Expanded text:
coelis, et inde mitteret charitatem. Non enim sic Deus protegit, ut quasi sustentetur ab eo quem protegit: sublevat quem protegit, non onerat. Ita ergo coelum aquis protegit, ut magis illud divino Spiritu sublevetur. Quod sublevat, sursum est; quod sublevatur, infra est: illud suspendit, hoc pendet. Si ergo illud suspendit, hoc pendet; audi quia hoc coelum Scripturarum ex charitate pendet. Duo sunt nempe illa notissima praecepta dilectionis: «ad litteram. Dominus visibiliter ascendit in coelum. Quomodo positae sunt nubes ascensus coeli? «Haec cum dixisset, nubes suscepit eum» . Habes item de resurrectione nostra praedictum: «Et mortui
Abbreviated transcription (Latin):
erit ardens mundus iustis. intrinitate signa¬
tis: forte hic etiã cȩlos non in portune intel¬
ligimꝰ ipsos iustos scõsdĩ. inqͥb manens ds̃
in tonuit p̃ceptis : coruscauit miraculis. im¬
brificauit t̾rã sapientia ueritatis : Cȩlienĩ :¬
enarrauer̃ głam dĩ : sed nũ qͥd etiã ip̃si peribt̃:¬

Expanded text:
erit ardens mundus justis in Trinitate signaerit ardens mundus justis in Trinitate signatis. 14. Forte hic coelos etiam non importune intelligimus ipsos justos, sanctos Dei, in quibus manens Deus intonuit praeceptis, coruscavit miraculis, imbrificavit terram sapientia veritatis; coeli enim enarraverunt gloriam Dei . Sed numquid etiam ipsi perib
Abbreviated transcription (Latin):
& spatia aeris huius Excreuit eñĩ aqua.
& totã istã capacitatẽ ubi aues uolitant
occupauit  Acsic utiq cęli perier̃ ꝓpinqͥ
terris cȩli. scđm qͦs dicunt᷑ auescȩli: sunt autẽ
& cȩli cȩlorũ: superiores infirmam̃to: sedu¬
trũ & ipsi perituri sint igne. anhi solicęli
qͥetiã diluuio perier̃ : disceptatio est ali¬
quanto scrupulosior int̃doctos. nec facile
maxime in angustia tẽporis explicari potest
Dimittamꝰ ergo eã uel differamꝰ: nouerimꝰ
tam̃ perire ista : dm̃manere : Et si manent
quȩ dam cũdõ. quȩ facta sunt adõ: non ma¬
eẽnt : ipse dixit & facta sunt: ipse mandauit
& creata sunt: Dictũ ẽ enĩ hoc cũ opum eius
cõmemoratio fieret : inqb: & angłi nomina¬
tisunt : Ergo er̃ cũ illo angłi. etiã mundo igne
flagrante : & erit incendiũ mundi ñ incendens
scõ sdĩ. đ fuit caminꝰ regis trib pueris: hoc

Expanded text:
et spatia aeris hujus. Excrevit enim aqua, et spatia aeris hujus. Excrevit enim aqua, et totam istam capacitatem ubi aves volitant, occupavit; ac sic utique coeli perierunt propinqui terris: coeli, secundum quos dicuntur aves coeli. Sunt autem et coeli coelorum superiores in firmamento: sed utrum et ipsi perituri sint igne, an hi soli coeli qui etiam diluvio perierunt, disceptatio est aliquanto scrupulosior inter doctos, nec facile, maxime in angustia temporis, explicari potest. Dimittamus ergo eam vel differamus; noverimus tamen perire ista, Deum manere. Et si manent quaedam cum Deo, quae facta sunt a Deo, non maessent? «Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit et creata sunt» . Dictum est enim hoc, cum operum ejus commemoratio fieret, in quibus et Angeli nominati sunt. Erunt ergo cum illo Angeli, etiam mundo igne flagrante; et erit incendium mundi, non incendens sanctos Dei: quod fuit caminus regis tribus pueris , hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Et forte uerbũ eiꝰ: est manus eiꝰ : Certe manꝰ
eiꝰ: est uirtꝰ eiꝰ. Quia eñĩ dictũ ẽ. fiat firma¬
m̃tũ & factũ. ẽ firmam̃tũ. uerbo intelligi¬
tur fecisse : Quia uerbo dixit. faciamꝰ homi¬
nẽ adimaginẽ & similitudinẽ nr̃am: quasi
manu uidetur fecisse : Audiergo: Oꝑa
manuũ tuarũ sunt cęli : Ecce quod uerbo
fecit. utiq etiã manibus fecit: quia uir¬
tute sua. quia potestate sua fecit: Ad ten¬
de potius qd fecerit : & noliquȩrere qͣ mo¬
do fecerit. Multũ est ate cõp̃hendere
qͥ modo fecerit: cũte ipsumͣ fecerit ut priꝰ
sis seruus obȩdiens. & post ea fortasse
amicꝰ intelligens. Ergo oꝑa manuũ tuarũ
sunt cȩli . Ipsi peribunt : tuautẽ ꝑmanes:
Aꝑte dix̃ hoc apłs petrus : Cȩlierant¬
deperut. Terra autẽ & cȩli qͥnunc sunt :
eodem uerbo repositi sunt ignireser uandi
Iaergo dixit perisse cȩlos ꝑ diluuiũ
Perisse autẽ nouimꝰ cȩlos: scđm quantitatẽ

Expanded text:
manus ejus est virtus ejus. Quia enim dictum est, «Fiat firmamentum,» et factum est firmamentum; verbo intelligitur fecisse: quia vero dixit, «Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram» ; quasi manu videtur fecisse. Audi ergo: «Opera manuum tuarum sunt coeli.» Ecce quod verbo fecit, utique etiam manibus fecit; quia virtute sua, quia potestate sua fecit. Attende potius quid fecerit, et noli quaerere quomodo fecerit. Multum est ad te comprehendere quomodo fecerit, cum teipsum sic fecerit, ut prius sis servus obediens, et postea fortasse amicus intelligens. Ergo, «Opera manuum tuarum sunt coeli.» 13. «Ipsi peribunt; tu autem permanes.» Aperte dixit hoc apostolus Petrus: deperiit: terra autem et coeli qui nunc sunt, eodem verbo repositi sunt igni reservandi» . Jam ergo dixit perisse coelos per diluvium: perisse autem novimus coelos secundum quantitatem