comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne ł particione. effiet᷑ isti deq loqͥmꝰ definitio Sic petiã ipia diuisione eadẽq particone cũ enumeratis ł om̃ib
si paueȩ s. ł multissi infinitȩ. Aut specieb. Aut partib: ad cognitionẽrei deqͣ q̃rit᷑ notionẽq qeducimur: Scia mus ũt
diuisionẽ Agenere eẽ cũ species enumerant᷑ partitionẽ cũ partes Iua ꝓpt̃ animal sidefinians. huiccũ sint
speties nũro infinitȩ ut homo bos equus leo piscis. Itẽ ceta paucis enumeratis spetieb posiumꝰ ꝗd sit
Animal declirar : At sullasspetios tetigero quȩ differentiae magis s. q̃ ipse tres cȩ possunt. humidũ
terrenũ . cȩleste. Enumerat one harũ rerũ om̃iũ. animal definitũ fit . Hoc idẽ a in partiũ enumerta¬

Expanded text:
ne vel partitione efficietur ista de qua loquimur definitio: sic enim etiam ipsa divisione eademque partitione, cum enumeratis — vel omnibus ne vel partitione efficietur ista de qua loquimur definitio: sic enim etiam ipsa divisione eademque partitione, cum enumeratis — vel omnibus si paucae sunt, vel multis si infinitae — aut speciebus aut partibus ad cognitionem rei de qua quaeritur notionemque deducimur. Sciamus autem definitionem a genere esse, cum species enumerantur; partitionem, cum partes. Quapropter animal si definiamus: huic cum sint species numero infinitae, ut homo bos equus leo piscis item cetera, paucis enumeratis speciebus possumus quid sit animal declarare; at si illas species tetigero quae differentiae magis sunt — quae ipsae tres esse possunt: humidum terrenum coeleste —: enumeratione harum rerum omnium animal definitum sit. Hoc idem et in partium enumerati
Abbreviated transcription (Latin):
indicans affertur oratio Sane adiciendũ arbitror ñ eẽ quandã nec essitatẽ in ista partium
enumeratione . ubi ẽ quodã mꝰ definitia. Si in finitȩ partes fuerint. ł plurimae species.
quarũ parttio ficunde numgatio ÷ . Non inquã Arbior. in ifti enumoration. un iuorsa que infinita sun
Nos debere c̃ cludere. Sufficit ł plurimarũ effici enumoatio  cũ in infinitis ñ st aliꝗd p̃torire utiosum. Hoccicoro
intopics collociuit. Posse nos ius ciuilo enumeratione de finire : Qđ in legib more iqͥtatis. non totũ iusenumeri¬
tũ est Quippe cũ sit & insenatiis c̃sultis. ⁊ plebis scitis editis. a pͥncipũ iusus Sed fortasse ad huc& ie aliis etu
enumeritis exinfiniais aliqb partib: notiodata fuerit iuris. ꝗd ius ciuile sit insimilib: estimabimus: Ergo ł aiue io¬

Expanded text:
indicans affertur oratio. Sane adiciendum arbitror non esse quandam necessitatem in ista partium indicans affertur oratio. Sane adiciendum arbitror non esse quandam necessitatem in ista partium enumeratione ubi est quodammodo definitio, si infinitae partes fuerint vel plurimae species, quarum partitione facienda enumeratio est; non, inquam, arbitror in ista enumeratione universa, quae infinita sunt, nos debere concludere; sufficit enim vel plurimorum effici enumeratio, cum in infinitis non sit aliquid praeterire vitiosum. Hoc Cicero in Topicis collocavit posse nos ius civile enumeratione definire: ‘quod in legibus more aequitate sit’. Non totum ius enumeratum est, quippe cum sit et in senatus consultis enumeratis — ex infinitis — aliquibus partibus notio data fuerit iuris, quid ius civile sit in similibus aestimabimus. Ergo vel divisio
Abbreviated transcription (Latin):
ut modo totũ ab om̃ib partib colligat᷑. ut sup̃ ostendimꝰ. modo ita partes enumerant᷑ definitione.
ut in singulis totũ sit: Sio illud inetro uersus : auxiliũ ferre : decernere. Mittendo ꝓfiessci. uenire
etiã siñ pugnaueris. hostes nedimicent terrere. Sic tulliꝰ multis in locis & ipsa ꝓcornelio ubiqueritur:
ꝗd sit maiestatẽ minuere tractit᷑. qđ malã legẽ tulit. qđ legendo codicẽ inteessionẽ substulit. quod
seditionẽ fecit : Inqͥb om̃ib definit᷑ lȩsa maiestas . S ita singula s̃. ut in ipsis singulis totũ .i. losa ma¬
manifestũ : Notionẽ quandã in ista definitione ñ rẽ plenissimã contineri. & longe illã p̃stare
definitionẽ quã supͣ posuimus. Cũ gñre collocato ad declarationẽ rei q̃ definit᷑ substantiam eiꝰ

Expanded text:
ut modo totum ab omnibus partibus colligatur, ut supra ostendimus, modo ita partes enumerentur in definitione, ut modo totum ab omnibus partibus colligatur, ut supra ostendimus, modo ita partes enumerentur in definitione, ut in singulis totum sit, sicut illud in controversiis est, auxilium ferre est decernere, mittendo proficisci, venire etiam si non pugnaveris, hostes ne dimicent terrere. Sic M. Tullius multis in locis, et ipse pro Cornelio, ubi quaeritur quid sit majestatem minuere, tractat, quod malam legem tulit: quod legendo codicem intercessionem sustulit, quod seditionem fecit. In quibus omnibus diffinitur laesa majestas. Sed ita singula sunt, ut in ipsis singulis totum, id est laesa mamanifestum est: notionem quandam in ista definitione, non rem plenissimam contineri, et longe illam praestare definitionem quam supra posuimus, cum, genere collocato, ad declarationem rei quae definitur, substantiam eius
Abbreviated transcription (Latin):
ł qͥuȩ s incorpore si eͣo accipiunt᷑ ut aut ꝑse eẽ aut in aliq̃ ec̃ uideint᷑. in uno gnr̃e numeranda
diis eñ uet ista om̃a eẽ intelligant᷑. qͥb em̃ib. sua potest eẽ sustantia. siue illȩ corporales. siue ut cer¬
tissimũ ⁊ recto nõe appellari possunt qͣ litates. Uerũ p̃t̃ hax accipienda definitio :. eũ aliql qđ
libtas sit dicimꝰ. qͥd n sit libtas caidẽ partitione monstrabimus. Fi& gͥ &iã a partib. definitio. ut sidicã
partes sepe abipso deqꝰ qͥritꝰ. toto accipi ad eiꝰ definitionẽ. sepe ñ abeodẽ ipso sed ab ea qđ ipsi accidit᷑
ut accidentis enumeratio partiũ possit definire. qđ: totũ. Nãq. cũ totũ sit hõ deqͥ querit᷑ ꝗd sit.
non eiꝰ partes s̃ seruus ⁊ liber s accidentia hõi. Quoꝵ enumeratio cũ fuere ẽstituta homo ꝗd sit¬
ostenditur. Sane etiã illud ad monendũ hic arbitror. cũ a partibsit diffiniti oposse contingere.

Expanded text:
 sunt sine corpore, si in eo accipiuntur ut aut per se esse aut in aliquo esse videantur, in uno genere numeranda ducimus: ut ista omnia esse intellegantur quibus omnibus sua potest esse substantia, sive illae corporales sive, ut certissimum est et recto nomine appellari possunt, qualitates. Verum praeter haec accipienda definitio est, cum aliquidlibertas sit dicimus, quid non sit libertas eadem partitione monstrabimus. Fiet igitur etiam a partibus definitio, ut si dicam partes saepe ab ipso de quo quaeritur toto accipi ad eius definitionem; saepe non ab eodem ipso, sed ab eo quod ipsi accidit, ut accidentis enumeratio partium possit definire quod totum est. Namque cum totum sit ‘homo’ de quo quaeritur quid sit, non eius partes sunt ‘servus’ ac ‘liber’, ostenditur. Sane etiam illud admonendum hic arbitror, cum a partibus fit diffinitio, posse contingere
Abbreviated transcription (Latin):
osi ꝗ ambitosi quã calũ natoris ꝗ alicuiꝰ hõis in ꝓbi uĩ describit. Hanc definitionẽ diximꝰ habund antia
ẽẽ uitiosã. Aliud uitiũ ad ingit ita. aut falsũ ꝗddã dic̃ ħ pacto. Sapientia : pecuniȩ querendȩ intelligen¬
ait ut aliqđ ñ graue nec magnũ c̃tinens sit. Stultitia : in m̃se głae cupiditas. Hec ideo peccat qł minus
c̃p̃hendit ꝙ sic ex pͥmit tulli. Ẽstli qͥdẽ stultitia. s exparte q̃dã ñ exom̃i gñre definita Precerhidẽ¬

Expanded text:
osi quam ambitiosi, quam calumniatoris, quam alicuius hominis improbi vim describit’ —: hanc definitionem diximus abundantia osi quam ambitiosi, quam calumniatoris, quam alicuius hominis improbi vim describit’ —: hanc definitionem diximus abundantia esse vitiosam. Aliud vitium adiungit ita: ‘aut falsum quiddam dicit, hoc pacto: “sapientia est pecuniae quaerendae intellegenait: ‘aut aliquid non grave nec magnum continens, sic “stultitia est immensa gloriae cupiditas”. Hoc ideo peccat quia minus comprehendit; quod sic exprimit Tullius: ‘Est haec quidem stultitia, sed ex parte quadam, non ex omni genere
Abbreviated transcription (Latin):
nominis postulabat. hate enĩ cupiditas: nec sola a uaritia s : Ergo uitiosa definitio minus complaa
quã q̃ rebat᷑. Ac sidicer& . cupiditas: ut auaria quasi exẽplũ dederat ⁊ auditorẽ trans miserat in totũ
ꝙ cupiditas: si militudinis ꝓpositione eẽtq illa definiendi species quã decimã colloca uimus¬
UTiNoc. Nc ñ ad totũ trans misit ꝑ exẽplũ s quasi totũ c̃tinens multa a toto p̃tere undo peecaũ
V ñ ñ poterat fieriadnom̃ &xdefintione c̃uersio hȩcduo uitia siutent̃ : integra definitio ÷ neqh̃ sola
que substantialis : s etiã reliquȩ speties. Nc̃i deuitis. Cicero uͦ in rethorias. tria eẽ uitia docuit. Mala inqͥt¬
definitio fit cũ aut cõmunia describitli modo seditiosus : is qͥ malus : Atq inutilis ciuis ẽ. Haħ ñ magis sedto¬

Expanded text:
nominis postulabat — late enim cupiditas patet nec sola avaritia est —; ergo vitiosa est definitio minus complexa nominis postulabat — late enim cupiditas patet nec sola avaritia est —; ergo vitiosa est definitio minus complexa quam quaerebatur. At si ita diceret ‘cupiditas est ut avaritia’, quasi exemplum dederat et auditorem transmiserat in totum quod cupiditas est, similitudinis propositione ‘ut aὡς τύπος. Nunc non ad totum transmisit exemplum, sed quasi totum continens multa a toto praetereundo peccavit, unde non poterat fieri ad nomen ex diffinitione conversio. Haec duo vitia si vitentur, integra diffinitio est, neque haec sola quae substantialis tilis civis” — nam hoc non magis sediti
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ut oratio definitiua ita cõponat᷑. ad nom̃ ciui rẽ definit ut parẽ potentiã ex pͥmendȩ reiatq ipsũ
uocabulũ p̃sta. conuersiq nꝰ om̃ ⁊ desinitio se in uicẽ collata declarant : Vt si q̃ ras ꝗd homo ÷ recte res¬
pondeat᷑ animal trenũ rationale mortale bipes risus capax ħ rursus sic uertas salua : declaratio
uerenti Niti ꝗd. animal. terrenũ racionale mortale bipes Risus capax fi& recta responsio hõ
ẽ. At si ita definias hõe substantia animata sensibilis. est qͥdẽ declaratꝰ homo. Nã ħ om̃a homo est
llerũ sic̃uertas rei salus integra ñ ualebit. nẽnĩ substintia animatu. atq sensibilis. homo tm est
Peccat gͥ definitio ꝑ habundantiã qx amplꝰ c̃uertit᷑ quã q̃ rebat᷑ & om̃ino peccat definitio quȩ geiꝰ ponit

Expanded text:
enim ut oratio definitiva ita componatur ad nomen cuius rem definit, ut parem potentiam exprimendae rei atque ipsum enim ut oratio definitiva ita componatur ad nomen cuius rem definit, ut parem potentiam exprimendae rei atque ipsum vocabulum praestet conversimque nomen et definitio se invice rursus si convertas, salva est declaratio: quaerenti enim ‘quid est animal terrenum rationale mortale bipes risus capax?’ fiet recta responsio ‘homo est’. At si ita definias ‘homo est substantia animata sensibilis’, est quidem declaratus homo — nam haec omnia homo est —; verum si convertas, rei salus integra non valebit: non enim substantia animata sensibilis homo tantum est; peccat igitur definitio per abundantiam, quia amplius complectitur quam quaerebatur. Et omnino peccat definitio quae genus ponit
Abbreviated transcription (Latin):
Causi . ẽ. aut sup̃ t̾rasol. aut subterris. Suda aliȩ fortasse species definitionis uerũ siqͥs inuenerit
adiciat᷑ nr̃m. Modo illud diligent̃ ad tendait. ne forte harũ alicui specierũ illud qđ in ueneri
possit adiungi. nec nos rursus frustra aliqͥs existim& tot species sepa rasse. ꝙ pasr̃ sibi aliquȩ
c̃uenire . Consideratione ꝑpleniꝰ cõmodaitu oñĩs int̃ se magno cerna discrimine separitas teneit
modo ꝙ supͣ sepe p̃cepi. Solã uere illã appellari definitionẽ q̃ agñre ex ordi ũ sũmens ad ꝓpͥũ rer
quȩ definit᷑ separando ꝑ differentias qͣ cõmunia poterant cẽ descendit. Nc̃ iã deuituis definitionis ut
ꝓmissũ: explicem. definitio substantialis quã pͥmã docuimꝰ. quã solã diximꝰ definitionẽ. duo uitia recipit
pͥncipalia Sica q̃ oratio qͣ definit. Aut ampls cõplexa fuerit. Aut minꝰ quã resplena sit declararit . Oporte

Expanded text:
causa est aut supra terras sol aut sub terris. Sunt et aliae fortasse species definitionis; verum si quis invenerit, adiciat numerum, modo illud diligenter attendat, ne forte harum alicui specierum illud quod invenerit possit adiungi. Nec nos rursus frustra aliquis existimet tot species separasse, quod possunt sibi aliquae convenire; consideratione enim plenius commodata omnes inter se magno cernet discrimine separatas, teneat modo quod supra praecepi: solam vere illam appellari definitionem quae a genere exordium sumens ad proprium rei quae definitur, separando per differentias quae communia pquam primam docuimus, quam solam diximus definitionem — duo vitia recipit principalia: si ea oratio quae definit aut amplius complexa fuerit, aut minus quam res plena sit declararit. Oportet
Abbreviated transcription (Latin):
et turpẽ et in utilẽ. ac de inc̃cedens. magis suã ẽfirm& definitionẽ dicit potiorẽ. falsã definitionẽ
magis ẽtrariũ habeat. si c̃ seqñs suũ ñteneat. Si aliter dicta sit atq inuulgi ÷ opioͥne. Hicgͦ qͣm̃¬

Expanded text:
et turpem et inutilem, ac dein concedens magis suam confirmet definitionem dicatque potiorem. Falsam definitionem et turpem et inutilem, ac dein concedens magis suam confirmet definitionem dicatque potiorem. Falsam definitionem magis contrarium habeat, si consequens suum non teneat, si aliter dicta sit atque in vulgi est opinione. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
tullius in seđo rethoricoꝵ adicit duo uitia. si aut turpissit. Aut in utilis definitio. Id aut̃ ut ipse ait
c̃tineat ł in utilia c̃phendat. inphilipicis tulli oritione pͥma docebat abantonio cȩsaris acta subuerti. &
ciceo & defini& : ⁊ apꝓbat. ⁊ deduc& adspeciẽ & destru& definitionẽ ad uersȩ partis . Definitio ẽ hȩc
& qd t̃ ꝙtã ꝓpͥe dicipossit actũ eiꝰ qͥ togatus in re .p. cũ potestate in ꝑioq uersitus sit quã lex: Deinde
sub iungit᷑ ei definitionis appbatio Quc̃ re acta grachi. legẽs sẽꝓniȩ ꝓferent᷑. Auere syllȩ corneliae
se & p̃claras tulisse. Seqr̃ rephensio definitionis aduersȩ partis : eaq fit biꝑtito. Aut enĩ ex illis om̃ib:
uitus aliꝗd inea rep̃hensione c̃cludit᷑. Aut concesso ꝙ ad ũsarii dicunt ꝑ cõparationẽ magis hoc est
q nos dm̃s apꝓbamꝰ. hncutrũq tulli focit nã & deuitiis illa ponit. ut & falsi definitione doceat

Expanded text:
Tullius in secundo Rhetoricorum adiecit duo vitia: si aut turpis sit aut inutilis definitio; ‘id autem’ ut ipse ait ontineat vel inutilia comprehendat. In Philippicis Tullius, oratione prima, docebat ab Antonio Caesaris acta subverti, et Cicero et diffinit, et approbat, et deducit ad speciem, et destruit diffinitionem adversae partiquod tam proprie dici possit actum eius qui togatus in re publica cum potestate imperioque versatus sit quam lex?’ Deinde subiungitur eius definitionis approbatio: ‘Quaere acta Gracchi: leges Semproniae proferentur. Quaere Syllae: Corneliae. se et praeclaras tulisse’. Sequitur reprehensio definitionis adversae partis, eaque fit bipartito: aut enim ex illis omnibus vitiis aliquid in ea reprehensione concluditur aut, concesso eo quod adversarii dicunt, per comparationem magis hoc esse quod nos dicimus approbamus. Hic utrumque Tullius facit: nam et de vitiis illa ponit ut et falsam definitionem doceat
Abbreviated transcription (Latin):
uerbd̃ positũ. uno ũbo alio declarat. ut c̃ticessere : tacere. Itẽ lat̾ haurit aꝑtũ haurit. ꝑcutit ltẽ cum
Alio declaramꝰ. ħ erit quinta deqͣ loqͥmꝰ diffinitio Tulli hac us: intopicis cũ locũ argum̃ti definiens
dix̃ eẽ sedẽ. ita locũ nomine uno cuiꝰ rẽ q̃ rebat. Alia appellatione ad uerbũ posita. ꝑdefinitionem

Expanded text:
uno verbo positum, uno verbo alio declarat, ut ‘conticescere’ est ‘tacere’, item latus apertum ‘haurit’ ‘percutit’, item cum uno verbo positum, uno verbo alio declarat, ut ‘conticescere’ est ‘tacere’, item latus apertum ‘haurit’ ‘percutit’, item cum alio declaramus, haec erit quinta de qua loquimur diffinitio. M. Tullius hac usus est in Topicis, cum, locum argumenti diffiniens, dixit esse sedem, ita locum nomine uno cujus rem quaerebat alia appellatione ad verbum posita per diffinitionem
Abbreviated transcription (Latin):
ytur eadila. c̃stituit : S nos omissa numerostate qđ ynan ꝑagiltN. sit q̃ atullio descriptio nominatur.
sit. descriptione dedarat Descripta ista dr̃ eẽ desinitio utcũ q̃rit᷑ qͥd auarus sit. ꝗd crud elis ꝗd luxuriosus
ut luxurios ñ uict ñ necessarii s sũptiosi ⁊ honerosi appetas. indelicias affluens. in libinẽ ꝓmptꝰ: h aec &li
definiunt luxuriosũ :⁊ descriptione definiunt. ħ desinitio apta sꝗꝑ oratori :. huic enĩ laus dicendi ꝑ
circuitũ tribuit᷑. ꝓpt̃ honestatẽ. ñ ille aptior ⁊ det̾minat᷑ sermo qͥ ueluti familiaris: definitioni. quã
sup̃ substantialẽ cẽ p̃cepimꝰ. id circo multis in locis tulliꝰ cũ definiendũ aliꝗd dic̃. ñ substantialiter
p̃cepit definiendũ eẽ s potiꝰ describendũ ⁊ hoc nomine utit᷑. ut c̃q̃rit᷑ inqt ꝗd sit fur ⁊ qͥd sit sacrilagꝰ¬
sua descriptione monstrandũ :. Iuinta speties definitionis : ꝗ icata atititez in diximꝰ lat̃ ad uerbum

Expanded text:
tam constituit; sed nos, omissa numerositate, quid ὑπογραφική sit, quae a Tullio descriptio nominatur, sit descriptione declarat. Descriptiva ista dicitur esse definitio, ut cum quaeritur ‘quid avarus sit, quid crudelis, quid luxuriosus’ ut ‘luxuriosus est victus non necessarii, sed sumptuosi et onerosi appetens, in delicias afluens, in libidinem pronus’: haec talia definiunt luxuriosum, et descriptione definiunt. Haec definitio apta semper est oratori: huic enim laus dicendi per circuitum tribuitur propter honestatem, non ille aptior et determinatus sermo, qui veluti familiaris est definitioni quam supra substantialem esse praecepimus. Idcirco multis in locis Tullius, cum definiendum aliquid dicit, non substantialiter praecipit esse definiendum, sed potius describendum, sua descriptione monstrandum est. Quinta species diffinitionis est quam κατ' ἀντιλέξιν dixim
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sub stantiał &xplicitio declarat᷑. Uorũ h q̃ scđa ÷ l inͦ seꝑ efficit᷑ cũ ꝓposito eo ꝙ definiendũ: neq dicto eiꝰ gñre
ũbis inirei sensũ ducentib audientẽ. ꝗd illudsit deqͦq̃rit᷑ explicat᷑: Est q̃ hiuic poene familiare resꝓpositas
ipsũ sedixi s dicendo ꝗd agat qsi qͥdã signo in notitiã deuocaui. Alia s̃ ap̃tulliũ in rethorieis multa. t
hon estũ causȩ genꝰ÷ cui ftatĩ sine oratione nr̃a fau& auditoris animꝰ. &idẽ a mirabile aqͥ alienatꝰ ÷ animꝰ
eoꝵ qͥ auditdr s̃ : Sic reliqua cũ inscđo libro ad hib& definitiones in uirtutib declarandis. pͥmũ cũdic̃

Expanded text:
ficitur, cum, proposito eo quod definiendum est neque dicto eius genere, verbis in rei sensum ducentibus audientem quid illud sit de quo quaeritur explicatur. Estque huic paene familiare res positas oricis multa, ut ‘honestum causae genus est cui statim sine oratione nostra favet auditoris animus’, et item ‘admirabile a quo alienatus est animus eorum qui audituri sunt’; sic reliqua, cum in secundo libro adhibet definitiones in virtutibus declarandis. Primum cum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
sih c̃tingit cũ maioris rei nõe res definit᷑ interior. Et l ad dit᷑ ꝗd sit inferior g̃ei sic definiunt. anteo¬

Expanded text:
Sed hoc contingit, cum maioris rei nomine res definitur inferior et hoc additur quid sit inferior. Graeci sic definiunt: ἄνθρωSed hoc contingit, cum maioris rei nomine res definitur inferior et hoc additur quid sit inferior. Graeci sic definiunt: ἄνθρω
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo diuersomͦ tulliꝰ ꝓtulit ꝙ a nob cũsũ oratione sua formã definitionis accepit. & ls longe
sic uideri potest atullio desinitũ. scruitꝰ ÷ postremũ malorũ om̃iũ ñ modobello. s morte &ĩ repel¬
lendũ. Quanquã enĩ tasit exois pax: tranquilla libtas S int̾ pacẽ i seruitiũ ꝓlurimũ int̃: ut per¬
differentiã definitio eẽ uidet᷑. tñ ꝗ ñ articulũ illũ breuit̃ qͦ distar& c̃tendit s unã quãq rẽ suo
gnre definiũ. collationẽ magis quã distarent ostendit. ñ gnr̃e definitionis. Crit gͥ pͥor pacis definiti
INNa uatlei a c̃seq̃ntib eiꝰ rei ꝗdefiniebat. Pax o tranꝗlla libtas. Haec scđa magis uituꝑationem
maloꝵ om̃iũ dic̃ eẽ postremũ Nec accipiat᷑ rursus malũ q̃si genꝰ eẽ ad seruitutem. Nã malũ qualitas :
factadr seruitutis supͣ posita definitio: Tertia decima : species definitionis. Rataana Aoria .i. iusta¬

Expanded text:
 protulit quod, a nobis conversum, oratione sua formam definitionis accepit. Et hoc longe sic videri potest a Tullio diffinitum: Servitus est postremum malorum, non modo bello, sed morte etiam repellendum. Quanquam enim ita sit exorsus, pax est tranquilla libertas, sed inter pacem et servitulum illum breviter quo distaret contendit, sed unamquamque rem suo genere definivit, collatione magis quam distarent ostendit, non genere definitionis. Erit igitur prior pacis definitio ἐννοηματική, a consequentibus eius rei quam definiebat ‘pax est tranquilla libertas’; haec secunda magis per vituperationemmalorum omnium dicit esse postremum. Nec accipitur rursus malum quasi genus ad servitutem, nam malum qualitas est, facta dicitur servitutis supraposita diffinitio. Tertia decima species diffinitionis est κατὰ
Abbreviated transcription (Latin):
negatione ł seq̃ntis positione : nullus om̃inosyllogis mefficit᷑. Om̃iũ gͥ taliũ ꝓpositionũ
pͥmũ numerꝰ explicetur ut ꝗfiant ex his syllogismis facilis ad ꝗrit᷑ agnitio sunt aũt

Expanded text:
negatione, vel sequentis positione, nullus omnino syllogismus efficitur. Omnium igitur talium propositionum negatione, vel sequentis positione, nullus omnino syllogismus efficitur. Omnium igitur talium propositionum primum numerus explicetur, ut qui fiant ex his syllogismi facilis acquiratur agnitio. Sunt aut
Abbreviated transcription (Latin):
ndigeat fagͥ syllogismꝰ ꝓbatione in eo ꝙsyllogismꝰ ÷ indigebit s ꝓpositio si fide ꝓͥafuerit
destituta Idẽ et iãde assũptione dicipot:. Quare manifestũ ÷ e̾oꝵ eẽ sententiã p̃ponendã
ꝗsyllogismũ  prȩ terea si qua ꝓpositio ꝓbationis indigeat. ut eã uerifides seqͣtur a qͦ¬
demonstrabit᷑ syllogismo Quocirca ꝗ fieripot: ut recte sy llogismꝰ pars siplicis
syllogismi eẽ dicat᷑: Ipã enĩ ꝓbationẽ ꝓpositionis syllogismũ ł ex syllogismo ee
necesse ÷ trib: tm̃partib: iungunt. his itaq det̃minatis dehnisꝓtinꝰ syllogis mis quoꝵ
ꝓpositiones inconexione positȩ duob t̃minis c̃stant explicandũ uidet᷑. Noꝵ autẽ
duplex forma÷. Quattuor enĩ fiunt᷑ p̃cedentis positionẽ ꝗ s̃ pͥmi hy potheticiatq ꝑfect
Quattuor uͦ ꝑ seqñtis negationẽ. qui cũ de monstratione egeant ñuident᷑ eẽ ꝑfecti Prioris

Expanded text:
indigeat. Non igitur syllogismus probatione, in eo quod syllogismus est, indigebit, sed propositio, si fide propria fuerit destituta. Idem etiam de assumptione dici potest. Quare manifestum est eorum esse sententiam praeponendam, qui syllogismum pdemonstrabitur syllogismo. Quocirca qui fieri potest ut recte syllogismus pars syllogismi simplicis esse dicatur? Ipsam enim probationem propositionis syllogismum vel ex syllogismo esse necesse est. His itaque determinatis, de his protinus syllogismis quorum propositiones in conexione positae duobus terminis constant, explicandum videtur. Horum autem duplex forma est: quatuor enim fiunt per praecedentis positionem qui sunt primi hypothetici atque perfecti, quatuor vero per sequentis negationem, qui cum demonstratione egeant, non videntur esse perfecti. Prioris vero
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ntiȩꝰ ratio exc̃ditione suscipit᷑ Rursus p̃dicatiua siplex ÷ ꝓpositio Conditionali
uͦ eẽ ñ poterit nͥ ex p̃dicatiuis ꝓpositionib: c̃iungat᷑. ut cũ dicimꝰ sidies ÷ lux est
dies ẽ. atq lux ẽ : duȩ s̃ p̃dicatiuȩ i siplices ꝓpositiones. Adh̃ illud ÷ qđ maxime
declarat᷑ utrarũq ꝓpͥetas : qđ p̾dicatiua ꝗdẽ ꝓpositio ht̃ unũ t̃minum subiectũ
alterũ pdicatũ etꝰ idꝙ in p̃dicatiua ꝓpositione subicit᷑ : illius susciꝑe uidet᷑ nomen

Expanded text:
 conditionalis vero esse non poterit, nisi ex praedicativis propositionibus coniungatur, ut cum dicimus: «si dies est, lux est», «dies est», atque «lux est», duae sunt praedicativae, id est simplices propositiones. Ad hoc illud est, quo maxime declaratur utrarumque proprietas, quod praedicativa quidem propositio habet unum terminum subiectum, alterum praedicatum; et id quod in praedicativa propositione subicitur, illius suscipere nomen
Abbreviated transcription (Latin):
sitis enuntiatibnib: fiunt uidet᷑ in reb: deꝗb: ꝓponiposst̃ seruare necessitatẽ . Cũ in cõple¬
se q̃nte ꝓpositionis parte nihil ex necessitate c̃ficit᷑. Ac de his ꝗdẽ syllogismis ꝗduob t̃minis¬
c̃ iungunt᷑ qrũ q pͥma pars ꝓpositionis ponendo assumit᷑ quantũ adinstitutionis ꝑtinet mo
sufficient̃ ex p̃ssimus Nunc ũ dehis dicendũ ÷ quoꝵ c̃seq̃ns ꝓpositionis pars ita assumit᷑ ult
ꝑimat᷑ exhis qq̃ .iiIͦ. fiunt modi Cũ pͥor ꝓpositionis pars in assũptione ñ possit int̃mini
in assũptione ÷ int̃ẽptꝰ ut .a. t̃minus ꝗ ꝓpositionis pͥma pars fuerat int̃imeret᷑ eaque
necessitas taliratione ꝓbabit᷑. Positumnãq: ẽ sia sit .ꝓ . eẽ Et assũptio facta ÷ ut c̃seq̃ns
pars ꝓpositionis int̃i meret᷑ iđñ eẽ .p. dico quia c̃seꝗt᷑ ñ eẽ .a. Nã si potest eẽ .a ut ñsi .

Expanded text:
proponi potest servare necessitatem, cum in completa sequente ponendae propositionis parte, nihil ex necessitate conficitur. Ac de his quidem syllogismis, qui duobus terminis junguntur, quorum prima pars propositsufficienter expressimus. Nunc vero de his dicendum est, quorum consequens propositionis pars ita assumitur, ut perimatur. Ex his quoque quatuor fiunt modi, cum prior propositionis pars in assumptione non possit interimi, in assumptione est interemptus, ut a terminus qui propositionis prima pars fuerat interimetur, eaque necessitas tali ratione probabitur, propositum namque est, si a sit, b esse; et assumptio facta est ut consequens pars propositionis int
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ammal et si ÷ animalñ ÷ lapis. At ñ ÷ lapis ñ necesse erit .a eẽ a ñ ẽe animal¬

Expanded text:
est animal, et si est animal, et si
Abbreviated transcription (Latin):
a. etiã .c. eẽ necesse sit. In ꝑfectũ uͦ hunc dicimꝰ syllogismũ qr testimonio ꝓbationis ind
guit. Probatiouͦꝰ ea fuit ꝑsyllogismũ emonstratio Itanãq firmauimꝰ talis c̃seqntiȩ
natura et ꝓpͥetate ꝑspicuũ addita ͤ ꝓbatio ꝑsyllogismũ ħmodo Si ÷ .a. ẽ .s. atsi:¬
ẽ .C. Sigͥ ł .a. necesse ÷ ut sit .C. Et in reliꝗs ꝗdẽ eandẽ rationẽ ex pectarioportere
assumit atq c̃stituit: Qđ si id ponendo ꝗs qđ sequȩbat᷑ assumat nulla ÷ syllogisini
firmabit ex ẽplũ:si ÷ hõ animal ÷ et si ÷ animal erit corpus animatũ. Atꝗ ẽ corpus
uiꝰ de monstratiotalis ÷ nã si ÷ .a. ẽ .s. Id enĩ pͥma c̃ditio monstrabat q̃ ÷ sisit a
ẽe .ẜ. cũ uͦsit .B. necesse ÷ ñ eẽ .c. Idenĩ c̃seq̃ntia p̃ferebat Inq̃ pronuntiabat᷑ si eẽt .S.
tuit ponat assũptio Idẽ ñ eẽ .c. nullus ÷ syllogismꝰ Nã side aliꝗ̃re ita ꝓponat᷑ si hõsit

Expanded text:
a, etiam. c esse necesse sit; imperfectum vero hunc dicimus syllogiguit. Probatio vero ea fuit per syllogismum demonstratio, ita namque firmamus talis consequentiae natura et proprietate perspicuum, addita est probatio per syllogismum hoc modo: si est a, est b; at si est a, necesse est ut sit c». Et in reliquis quidem eandem rationem exspectari oportere assumit atque constituit; quod si id ponendo quis quod sequebatur assumat, nulla est firmabit exemplum, si est homo, animal est, et si est animal, erit corpus animatum; atqui est corpus us demonstratio talis est. Nam «si est a, est b», id enim prima conditio monstrabat, quae est, si sit a esse b; cum vero sit b, necesse est non esse c: id enim consequentia praeferebat in qua pronunttuit ponat assumptio, id est non esse c, nullus est syllogismus. Nam si de aliqua re ita proponatur, si homo sit,
Abbreviated transcription (Latin):
Sicũ sit .a. inuitale ñ ÷̃ .s. in animal ñ ÷ .c. hõ: c dehis ꝗdẽ syllogisiis ꝗ et maliꝗb ꝓpo¬
tionib: conectunt᷑. ꝗ̃ ex hypothetica p̃dicatiuaq c̃sistunt : sufficient̃ ÷ dictũ Nuncꝰ de his
dicendũ ÷ syllogismis quoꝵ ꝓpositiones ita trib: t̃minis c̃tinent᷑ ut mediȩ sint earũ q̃ ex
hypothetica cathegoricaq texunt᷑ et earũ q̃ ex duab: hypotheticis conectuntur
similia facilior tnsitꝰ fiet. Harũũ fuint multiplices syllogismi quoꝵ nullus poterit ẽẽ
ꝑfect᷑. cũ nec ꝑse ꝑspicui sint et ut his fides debeat accomodari adium̃tũ extrinse cꝰposit
ꝓbationis indigeat. Est aũt ꝓbatio taliũ syllogismoꝵ alios constitutos ordinesyllogismos

Expanded text:
o. Ac de his quidem syllogismis qui talibus propositionibus conectuntur, quae ex hypothetica praedicativaque consistunt, sufficienter est dictum. Nunc de his dicendum est syllogismis, quorum propositiones ita tribus terminis continentur, ut mediae sint earum quae ex hypothetica categoricaque texuntur, et earum quae ex duabus hypotheticis conectuntur, similia facilior transitus fiet. Harum vero fiunt multiplices syllogismi, quorum nullus poterit esse perfectus, cum nec per se perspicui sint, et ut his fides debeat accomodari adiumento extrinsecus positae probationis indigeant; est autem probatio talium syllogismorum alio constitutus ordine syllogismus.
Abbreviated transcription (Latin):
.C. uitale. Sensibile gͥeẽ ñ pot ÷ nͥ fuerit animatũ Idẽ tñ sensibile siñsit : et ñ eẽ uitale
pot÷ ut lapides e eeuitale ut arbores. Tc̃ tñ necesse ÷ uitale ñ eẽ siñ sit sensibile
cũ id circosensibile ñ ÷ͥ : qr prius animatũ eẽ negatũ est :¬
x his gͥ c̃stat .c. termind qͦ qͦmꝰ fuerit .s. in c̃ditionalib ꝓpositionib quȩ intota
enuntiatione post p̃dicatiuas locant᷑ posse tã loco affirmationis ꝗ negationis
is sumi ex ꝗb: assũptionib: fiunt cõplexiones uariae syllogismoꝵ. Hisgita
ex peditis de om̃ib: in cõmune p̃cipiendũ uidetur. Nã cũ sint octo ꝓpositiones
quȩ ex p̃dicatiua hi pothetica conectunt᷑ quȩ suꝑ asseriptȩ st̃ earũ .iiIͦI. ita

Expanded text:
e non potest nisi fuerit animatum; idem tamen sensibile si non sit, et non esse vitale potest, ut lapides, et esse vitale, ut arbores; tunc tamen necesse est vitale non esse, si non sit sensibile, cum idcirco sensibile non est quia prius animatum esse negatum est. Ex his igitur constat c terminum, quoquo modo fuerit b, in conditionalibus propositionibus, quae in tota enuntiatione post praedicativas locantur, posse tam loco affirmationis quam negationis assumi, ex quibus assumptionibus fiunt complexiones variae syllogismorum. His igitur ita expeditis, de omnibus in commune praecipiendum videtur. Nam cum sint octo propositiones quae ex praedicativa hypothetica
Abbreviated transcription (Latin):
ut siñsit .a. t̃minus .p. atq.c. et eẽ et ñ eẽ possint S tc̃ necesse sit ẽẽ .c. t̃minũ si
negationẽ .a. t̃mini : .B. t̃mininegatio subsequat᷑ Vt sisit .a. animal.o animatũ

Expanded text:
ut si non sit a, termini b atque c et esse et non esse possint; sed tunc necesse sit esse c terminum, si ut si non sit a, termini b atque c et esse et non esse possint; sed tunc necesse sit esse c terminum, si negationem a termini, b termini negatio subsequatur, ut si sit a animal, b animatum, c
Abbreviated transcription (Latin):
lã ꝙ animatũ ÷ ł animal ł non animal. ł insibile ł non in sensibile eẽpotest s tc̃
necesse ÷ id ꝙ animatũ ÷ eẽ in sensibile .s animato posito animal abnuatur
iartȩ ꝓpositionis hi t̃minis ut .a. ꝗdẽ cũ .B. atq .c. eẽ et ñ eẽ possit Tunc uͦ abeo
modis omiub: separet᷑ si posito .a. t̃mino .B. t̃minꝰ abnuat᷑. ut si sit .a. ꝗdẽ ammatũ .u.
Tunc tñ necesse ÷ ut cũsit animałum ñ sit hõ. cũ posito eẽ animato animal denegat᷑
ut sisit .a. ꝗdẽ inuitale .⁊. hõ .c. animal. Nã sin sit inuitale : tũ posst̃ hõ atq animal ẽẽ
ł ñ eẽ. At necesse ÷ ẽẽ animal negatio inuitali sicũ inintale negabit᷑. ẽẽ hominẽ subse¬
B. t̃mim affirmatio comitabit᷑. Vt sisit a. inuitale .s. hõ .c. equus Nã m̃ ⁊ in uitale
inuitalis hõis positio subsequatur. Septimȩ ꝓpositionis hos eẽ t̃minosopor tebi

Expanded text:
l animal, vel non animal, vel insensibile, vel non insensibile esse potest, sed tunc necesse est id quod animatum est esse insensibile, si animato posito animal abnuatur. Quartae propositionis hi termini sunt, ut a quidem cum b et cum c esse et non esse possit, tunc vero ab eo c modis tunc tamen necesse est ut, cum sit animatum, non sit homo, cum posito esse animato animal denegaturut si sit a quidem invitale, b homo, c animal. Nam si non sit invitale, tunc possunt homo atque animal esse vel non esse; at necesse est esse animal, negato invitali, si, cum invitale negabitur, esse hominem subseb termini affirmatio comitabitur, ut si sit a invitale, b homo, c equus. Nam quod non einvitalis hominis positio subsequatur. Septimae propositionis hos esse terminos oportebit,
Abbreviated transcription (Latin):
atq in ꝓpositione : positꝰ assumat᷑ .IiIͦI. uͦ ex .II. et .uiIͦI. modis utrobiq facientibus
c̃dusionẽ. Reliꝗs uͦ cõplexionib: nulla ÷ c̃seqntia necessitatis : Ut aũt planior fieret
intellectus: ipias ꝓpositiones cũ suis t̃minis positas annotaui. ut scđm prȩdictos
assũptionũ modos ñ ratione solũ de monstratiofieret uerũ etiã ꝑ exẽplũcurrenib:
doctrina clarior eluceret .I. Si. ẽ .a. hõ cũ sit .s. animatũ: est .c. animal .II. Si. ẽ
hõ cũ sit .R. animatũ: ñ÷ .c. in sensibile .III. Si ÷ .a. hõ. cũ ñsit .R. inanmatũ est .c.

Expanded text:
trobique facientibus conclusionem. Reliquis vero complexionibus nulla est consequentia necessitatis. Vt autem plenior fieret intellectus ipsas propositiones cum suis terminis positas annotavi, ut secundum praedictos assumptionum modo non ratione solum demonstratio fieret, verum etiam per exempla currentibus doctrina clarior elucesceret. Si est a homo, cum sit b animatum, est c animal. Si est a homo, cum sit b anima
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ fuerit animatũ. Sigͥ ñ sit animatũ : ñerit sensibile. Siuͦ ñ sit sensibile : pot ÷ eẽ
inuitale uelut in lapidib: Idẽ pot ÷ ñ eẽ ueluti in arborib: Tunc tñsensibilidene¬
gato: inuitale necesse ÷ Cũ id circo ñ ÷ sensibile qr pͥus animatũ ñ ẽe ꝓpositũ est.¬

Expanded text:
nisi fuerit animatum. Si igitur non sit animatum, non erit sensibile, si vero non sit sensibile, potest esse nisi fuerit animatum. Si igitur non sit animatum, non erit sensibile, si vero non sit sensibile, potest esse invitale, velut in lapidibus; idem potest non esse, velut in arboribus; tunc tamen sensibili denegato invitale necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
a. t̃minus eẽ negatus ÷ utsisit .a. ꝗdẽ animatũ .R. uͦ insensibile c inuitale
Igit᷑ siñsit animatũ statĩ c̃seꝗt᷑ ut sit insensibile . Inuitale aũt pot ÷ eẽ sisit in sensi¬
sibili : conseꝗt᷑ ut inuitale eẽ necessesit cũ idcirco ÷ in sensibile qr ñ ÷ animatum
id circo ÷ .B. qr .a. t̃minus ñ ẽẽ ꝓpositus ÷. Ueluti sisit .a. animatũ .B. insensibile
C. uiuere. Nã necessȩ ÷ eẽ insensibile siñ fuerit animatũ. Cũ uͦsit in sensibile. fieri¬
ꝗdẽ pot ÷ ut ñuiuat ueluti arbor tc̃ tñ necesse ÷ ñ uiuere cũsit insensibile qnͣdo
id circo ÷ in sensibile qr animatũ ñ eẽ ꝓpositũ ÷ Septimꝰ modus talib: t̃minis debet
ẽẽ c̃textus. ut .B. ꝗdẽ sine .a. eẽ ñ possit .C. aut̃ siñsit .B: et eẽ et ñ eẽ possit Tunc
tñ necessesit .c. t̃minũ eẽ siñ sit .B. cũ id circo .B. ñ eẽ ꝓpositũ ÷ qm̃ .a fuerit ante

Expanded text:
t, ut si sit a quidem animatum, b vero insensibile, c invitale. Igitur si non sit animatum, statim consequitur ut sit insensibile, invitale autem potest esse, si sit insensisibili, consequitur ut invitale esse necesse sit, cum idcirco est insensibile, quia non est animatum. idcirco est b, quia a terminus non esse propositus est, veluti si sit a animatum, b insensibile, c vitale. Nam necesse est esse insensibile, si non fuerit animatum, cum non vivere, cum sit insensibile, quando idcirco est insensibile, quia animatum non esse propositum est. Septimus modus talibus terminis debet esse contextus, ut b quidem sine a esse non possit, c autem si non sit, b esse et non esse possit; tunc tamen necesse sit c terminum esse, si non sit b, cum idci
Abbreviated transcription (Latin):
possibileleg librũ necesse ÷ etiã ide cẽ posibile ut adusũ tertiũ ꝑueniat᷑:
Op ponunit᷑ aut̃ hypotheticis ꝓpositionib: illȩ solae q̃eoꝵ substantiã ꝑimunt substantia¬
uͦꝓpositionũ hypotheticarũ in eo ÷ ut earũ c̃seqntiȩ necessitas ualeat ꝑmanere
Sed siposito ꝗdẽ .a. ostendit ñstatĩ c̃sequi eẽ .s. s posse eẽ .a. etiã sib t̃minꝰñsit. Uel
sinegatiua sit c̃ditionalis eodẽ destruet᷑ mͦ. ut cũ dicimꝰ si .a. ẽ .. ñ est Nostendendũ¬
alie ꝗd ẽ affirmatiuȩ aliȩ negatiuȩ S de his nunc loquor q̃ in c̃seqntia posicene
ut an affirmatiua ł negatiua sit ꝓpositio iudicetur Ide de cõpositis syllogismis
editionalib intellegi opor tebit : Nehis aut̃ ꝓpositionib: quȩ in disiunctione
sunt positȩ  cũ de earũ syllogismis tractauero : comodius atq uberius dicam :¬

Expanded text:
possibile est legi librum necesse est etiam id esse possibile, ut ad versum tertium perveniatur. Opponuntur autem hypotheticis propositionibus illae solae quae earum substantiam eticarum in eo est, ut earum consequentiae necessitas valeat permanere. sed si posito quidem a, ostendit non statim consequi esse b, sed posse esse a, etiamsi b terminus non sit. Vel si negativa sit conditionalis, eodem destruetur modo: ut cum dicimus: «si a est, b non est», non ostendenaliae quidem affirmativae, aliae negativae; sed de his nunc loquor quae in consequentia positae ut an affirmativa vel negativa sit propositio iudicetur; idem de compositis syllogismis conditionalibus intellegi oportebit. De his autem propositionibus quae in disiunctione sunt positae, cum de earum syllogismis tractavero, commodius atque uberius dicam
Abbreviated transcription (Latin):
qus mee significant  om̃s uꝰ necessariã tenere ese qͣntiã uolunt. Etq̃ mẽẽ signficañ
et qͥb necessitas addit᷑ et quib: p̃dicatio possibilitatis aptat᷑ hȩc enĩ t̃minis applica t̃
lecessitas uͦ hypotheticȩ ꝓpositionis etratio earũ ꝓpositionũ exꝗb: iungit᷑ inter
se conexiones et c̃seꝗͥntiã q̃rit Vt cũ dico socrates sed et et uiuit Neq sedere
cũmeq uiuere necesse ÷ Sedsi sedet : uiuere necesse est Itẽ cũ dicimꝰ sisol moue

Expanded text:
se significant. Omnes vero necessariam tenere consequentiam volunt, et quae inesse significant, et quibus necessitas additur, et quibus praedicatio possibilitatis aptatur; haec enim terminis applicatur. Necessitas vero hypotheticae propositionis, et ratio earum propositionum ex quibus iunguntur inter se conexiones, consequentiam quaerit, ut cum dico: «si Socrates sedet, et vivit», neque sedere eum, neque vivere necesse es
Abbreviated transcription (Latin):
Etsi affirmatiua ꝗnq modis łinee significans ł necesfario in eẽ duplicit̃. Eetingent̃ inesse
duplicit̃. Itẽq totidẽ negabit᷑ modis simulñ ãplius quã decies ꝓponent᷑ Quofit ut t̃tia¬
ipositio cũ duab suꝑiorib centũ int̃se modis copulatis atq coplexis iuncta atq comissa
mille om̃s faciat cõplexiones Centũ nãq duarũ cõplexionũ modi ꝓpositionũ cũ decẽ modu
tiae ꝓpositionis cõplicati. ille ꝑficiunt. Decie senĩ deatũ mille funt Rursus qm̃ereduab
hypotheticis iuncta c̃diionalis .iiiͦiͬ. cathegoricis copulat᷑. et duȩ int̃se pͥmȩ cathegorice

Expanded text:
et si affirmativa quinque modis, vel inesse significans, vel necessario inesse dupliciter, vel contingenter inesse dupliciter. Itepropositio cum duabus superioribus, centum inter se modis copulatis atque complexis, iuncta atque commissa, mille omnes faciat complexiones. Centum namque duarum propositionum modi, cum decem modis tertiae propositionis complicati, mille perficiunt; decies enim centum mille sunt. Rursus quoniam ex duabus hypotheticis iuncta conditionalis quatuor categoricis copu
Abbreviated transcription (Latin):
de neget. Funiũsale denegant si particularit̃ affirmet᷑ et q̃ singularis s̃ sulla ꝗdẽ in affir¬
matione sit posita illauͦꝰ innegatione q̃cũita sint si h eadẽ ratio ad etingentis et necesprias
riferat᷑ idẽ innecessaris et c̃tingentib: inuenit᷑ ut si ꝗs dicat omnẽ .a. t̃minũ ee necese ÷
aliusq neget dicens ñ necesse ÷ omnẽ .a. tminũ eẽ fecit opposita negationẽ. Et sidicat aliꝗs¬
pt mati onane iut tininũ eẽ Itaq aliꝗs neget ñ c̃tingit omnẽ .a. tminũ eẽ fecerit opposti
negaitionẽ Inutrisq enĩ neganio et modũ remouet et significationẽ uniũ salitatis extingͣ¬

Expanded text:
denegetur, vel universale denegant, si particulariter affirmetur, et quae singulares sunt, si illa quidem in affirdenegetur, vel universale denegant, si particulariter affirmetur, et quae singulares sunt, si illa quidem in affirmatione sit posita, illa vero in negatione. Quae cum ita sint, si haec eadem ratio ad contingentes et necessarias referatur, idem in necessariis et contingentibus invenitur, ut si quis dicat: «omnem a terminum esse necesse est», aliusque neget dicens: «non necesse est omnem a terminum esse», fecit oppositam negationem. Et si dicat alit omnem a terminum esse», itaque aliquis neget: «non contingit omnem a terminum esse», fecerit oppositam negationem; in utrisque enim negatio et modum removet, et significationem universalitatis exsting
Abbreviated transcription (Latin):
tingere . Quȩcũ ita sint cũq in eẽ significantis ꝓpositionis p̃t̃ ullũ dñr modũ: hi sodre iincto
adũ bionegatiuo negatio plena ꝑficit᷑. Quȩ uͦ cũ modo ꝓponunt᷑ si necesseriae sint et ad eẽ
negatio c̃ iungat᷑ ut ea q̃dicit necesse ÷ neẽ fit necessaria negatio siipsi necessario p̃¬
ponat᷑ fit negatio necessarii uehem̃t̃ affirmationi opposita: uit ea q̃ dicit ñ necesse ÷ esse
ẽt ingentinegatio iungat᷑ : fit c̃tingentis negatio c̃tingenti affirmationi uehement̃ opposita
singularis ꝓponit᷑ uniuersalis hmͦ om̃is hõ legit Particularis sic quidã hõlegit Inde finta
sic hõ legit᷑ singularissic socrates legit necesse ÷ ut sic̃ incathericoꝵ sillogis moꝵ inftitatati
monstratũ ÷ illȩ sibimaximȩ iudeant᷑ oppositȩ q̃ cũq ł uniũ salit̃ affirmant si particulariter

Expanded text:
a sint, cumque inesse significantes propositiones praeter ullum dicuntur modum, his ad esse, juncto adverbio negativo, negatio plena perficitur. Quae vero cum modo proponuntur si necessariae sint et ad esse negatio jungatur, ut ea quae dicit, necesse est non esse, fit necessaria negatio. Si vero ipsi necessario aeponatur, fit negatio necessarii vehementer affirmationi opposita, ut ea quae dicit: «non necesse est esse». e». Si vero ipsi contingenti negatio iungatur, fit contingentis negatio contingenti affirmationi vehementer oppositasingularis proponitur — universalis hoc modo: «omnis homo legit», particularis sic: «quidam homo legit», indefinita sic: «homo legit» singularis sic: «Socrates legit» —, necesse est ut sicut in Categoricorum Syllogismorum Institutione monstratum est, illae sibi maxime videantur oppositae quaecumque vel universale affirmant, si particulariter
Abbreviated transcription (Latin):
cuialiꝗd et ingere posse ꝓponit᷑ ut possibile ÷ socratẽ legere quã diueni socrates : legere poti
Itẽ possibile ÷ ꝙ absolute om̃i tp̃re etingere potest ut aui uolare Ex hisgͥ apparuit alias
ꝓpositiones eẽ incẽ significantes alias necessarias alias ctigentes itq posibiles Quarum
necessariarũ et c̃tingentiũ cũ sit trina partitio singule ex hisdẽ partitionib: adeas q̃ in¬
eẽ significant referunt᷑. Restant gͥ duȩ necessariae et duȩ c̃tingentes Quȩ cũ ea qͥin esse
significat numeratȩ ꝗnq om̃s ꝓpositionũ faciunt differentias . Om̃iu uͦ harũ ꝓpositionũ aliȩ
saffiriatuȩ aliȩ negatiue. affirmatiua in eẽ significans ÷ q̃dicit ÷ socrates Negatiua quo̧¬

Expanded text:
 quandiu enim Socrates est, legere potest; item possibile est quod absolute omni tempore contingere potest, ut avem volare. Ex his igitur apparuit alias propositiones esse inesse significantes alias necessarias, alias contingentes atque possibiles, quarum necessariarum et contingentium cum sit trina partitio, singulae ex iisdem partitionibus ad eas quae inesse significant referuntur. Restant igitur duae necessariae et duae contingentes, quae cum ea, quae inesse significat numeratae, quinque omnes propositionum faciunt differentias. Omnium vero harum propositionum aliae sunt affirmativae, aliae negativae. Affirmativa inesse significans
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponunt᷑ quȩ uͦ cũ modo st̃ ita ꝓponunt᷑ socrates uere philosophus ÷. hoc enĩ uere
modus ÷ ꝓpositionis s maximas syllogismoꝵ faciunt differentias hȩ ꝓpositiones
cũmͦ enuntiatȩ quib: necessitatis aut possibilitatis nom̃ adiungit᷑ Nlecessitatis hmͦ
suꝑari troianos . ꝯuofit. ut om̃is ꝓpositio aut in eẽ significet᷑: aut necessariomee
trib: dr̃ modis uno ꝗdẽ quo ei c̃similis ÷ ꝓpositioni q̃ ineẽ significat ut cũ dicimus
necesse eẽ socratẽ sebere dũ sedet . Hȩc enĩ eandẽ uĩ optinet ei q̃ dicit socrates

Expanded text:
ero cum modo sunt, ita proponuntur: «Socrates vere philosophus est». Hoc enim «vere» modus est propositionis. Sed maximas syllogismorum faciunt differentias haec propositiones cum modo enuntiatae, quibus necessitatis aut possibilitatis nomen adiungitur. Necessitatis hosuperari Troianos». Quo fit ut omnis propositio aut inesse significet, aut necessario inestribus dicitur modis. Vno quidem quo ei consimilis est propositioni quae inesse significat, ut cum dicimus, «necesse esse Socratem sedere, dum sedet». Haec enim eandem vim optinet ei quae dicit: «Socrates
Abbreviated transcription (Latin):
substantiã hypothetica. Ex ipsa c̃se q̃ntia c̃ditionis ostendit᷑ aut ex pͥore hypo¬
thetica et siplici posteriore cõmittitur . Vt cũ dm̃s sicũsit a. est .o. erit et .c
ꝓponit sicũ sit hõ animal ÷ simplex posterior quȩ hanc hypotheticã ꝓpositi

Expanded text:
substantiam» hypothetica ex ipsa consequentia conditionis ostenditur; aut ex priore hyposubstantiam» hypothetica ex ipsa consequentia conditionis ostenditur; aut ex priore hypothetica et simplici posteriore committitur, ut cum dicimus: «si cum sit a, est b, erit et c»,proponit: «si cum sit homo, animal est»; simplex posterior quae hanc hypotheticam propositi
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ cũ om̃is hypothetica ꝓpositiosĩplex ñ sit : atq ex aliis ꝓpositionib: c̃iungatur
st̃ tñqͣdã hypopthetice q̃ si reliꝗs c̃ditionalib: cõparentur siplices existim̃t᷑
Om̃is enĩ c̃ditionalis ꝑpositio aut conexa ÷ aut disiuncta. Hȩ uͦ qm̃ ex p̃dicatiuis¬
copulant᷑: in conexis ꝓpositionib quattuor fierinecessȩ ÷ hui copulationis modos
Nãq hypothetica ꝓpositio aut ex duab siplicib c̃iuncta ÷ et uocat᷑ siplex
et᷑ dr̃ cõposita. ueluti cũ dm̃s si cũ .a.ẽ .s. est Cũ sit .c. est .d. ueluticũ tali pro¬
positione enuntiamꝰ: Sicũ hõ est animal ÷ cũ sit corpus erit substantia
Etenĩ sicũ hõ ẽ animal ÷ una ÷ hypothetica. Aliauꝰ cũ sit corpus substantia ÷
hypotetica cõparatur. uelut hȩc si .a. est cũ sit .B: est .c. ueluticũ dm̃s si hõ
ẽi cũ sit animal. ẽ. substantia. Nãq hõ ÷ simplex ÷ ꝓpositio cũ sit animal esse

Expanded text:
ex aliis propositionibus coniungatur, sunt tamen quaedam hypotheticae quae, si reliquis conditionalibus comparentur, simplices existimentur. Omnis enim conditionalis propositio aut conexa est aut disiuncta; haec vero quoniacopulantur, in connexis propositionibus quatuor fieri necesse est hujus copulationis modos. Namque hypothetica propositio aut ex duabus simplicibus conjuncta est, et vocatur simplex tur composita, veluti cum dicimus, si cum a est, b est, cum sit c, est d, veluti cum tali propositione enuntiamus, si cum homo est, animal est, cum sit corpus erit substantia. Etenim si cum homo est, animal est, una est hypothetica; alia vero, cum sit corpus substantia eshypothetica copulatur, velut haec: si a est cum sit b, est c, veluti cum dicimus, si homo est, cum sit animal, est substantia»; namque «homo est» simplex est propositio, «cum sit animal esse
Abbreviated transcription (Latin):
referas : quasi ex duab c̃ditionalib: iudent᷑ eẽ copositae quȩ mediecas idcirco
euenit qm̃ unꝰ inhis t̃minꝰ cõmunis utrisq c̃ditionalib inuenit᷑. Proponunt᷑ uͦ hȩ ł ꝑ¬

Expanded text:
referas, quasi ex duabus conditionalibus videntur esse compositae: quae medietas idcirco referas, quasi ex duabus conditionalibus videntur esse compositae: quae medietas idcirco evenit quoniam unus in his terminus communis utrisque conditionalibus invenitur. Proponuntur vero