comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus insanguine. & hierłm ininiquitate: qui uidi¬
camus inmunerib. qui in mercedib respondemꝰ.:¬
qui inpecunia diumamꝰ. & suꝑ hoc fictam nobis
scĩmoniam uindicantes dicimꝰ. non uenient suꝑ
nos mala. audiamus sententram dñi quȩ sequat᷑
& uisio pacis. & templum xp̃i in consumiatione
& infine. quando refrixerit caritas & rara fides
fuerit. quasi ager arabit᷑. & diriget᷑ intumulos.
& ubi amplȩ quondam domus erant. & absq nume¬
ro acerui frugum. ibit uix paraia sit casula seruans¬
speciem cyborum. refectionem animȩ ñ habentiũ.
ETERIT INNOUISSIMO DIERUM MORIS DoMꝰ
dñi p̃paratꝰ inũtice montium. & sublimis suꝑ col¬
les. &. fluent adeum popłi & prophabunt gentes

Expanded text:
mus in sanguine, et Jerusalem in iniquitate, qui judimus in sanguine, et Jerusalem in iniquitate, qui judicamus in muneribqui in pecunia divinamus, et super hoc fictam nobis sanctimoniam vindicantes dicimus: Non venient super nos mala. » Audiamus sententiam Domini quae sequatet visio pacis, et templum Christi, in consummatione et in fine, quando refrixerit charitas, et rara fides fuerit, quasi ager arabitur, et redigetur in tumulos,  ubi amplae quondam domus erant, et absque numero acerspeciem ciborum refectionem anime non habentium.Et erit in nouissimo dierum mons domus Domini pręparatus in uertice montium, et sublimis super colles; et fluent ad eum populi, et properabunt gentes
Abbreviated transcription (Latin):
dese: sed de discipulis. quoq suis hoc ipsum adserit.
busclam epistolis. & mittentium munera beniuo¬
lentiani dĩ appellat. nontam sibi congregat quã
pauꝑib scõrum. qui erant in hierłm. Sc̃i autem
pauꝑes hierant in hierłm. qui pͥmum in xp̃o cre¬
diderant deiudeis. & proiecti aparentib & a cog¬
natis atq affinib sius. tam possessionesquam uni¬
ũsam suppellectilem sac̃dotib templi. ac ppło
uastante ꝑdiderant. Sitales pauꝑes sunt: accipi¬
ant. Siautem suboccasione pauꝑum paucȩ ditan¬
tur domus: & in uitro ac uase fictili aurum come¬
dimus: aut cum thesauris mutemus & uestes. aut
pauꝑ habitꝰ non quęrat diuitias senatorũ. quid
prodest circa collum ad abstgendos sudores linteo
& p̃ferre habitu pauꝑtatem. cum marsuppium
nr̃m nr̃m uniũsa pauꝑum turba suspiraet᷑: ꝓpt̃
hoc causa nr̃i qui tales sumus. qui syon aedifica¬

Expanded text:
de se, sed de discipulis quoque suis hoc ipsum asserit: de se, sed de discipulis quoque suis hoc ipsum asserit: busdam Epistolis, et mittentium munera benevolentiam Dei appellat, non tam sibi congregat quam pauperibus sanctorum, qui erant in Jerusalem. Sancti autem pauperes, hi erant in Jerusalem, qui primum in Christo crediderant de Judaeis, et projecti a parentibus et cognatis, atque affinibus suis, tam possessiones, quam universam supellectilem sacerdotibus templi, ac populo vastantes, perdiderant. Si tales pauperes sunt, accipiant. Si autem sub occasione pauperum paucae ditantur domus, et in vitro ac vase fictili aurum comedimus, aut cum thesauris mutemus et vestes, aut pauper habitus non quaerat divitias senatorum. 473 Quid prodest circa collum ad abstergendos sudores linteol praeferre habitu paupertatem, cum marsupium nostrum universa pauperum turba suspiret? Propter hoc, causa nostri, qui tales sumus, qui Sion aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ propha nonscribit᷑ accepisse: quippe cũ
& corripuerit eam. & uenturum luctũ p̃dixerit.
licet potuerint hiqui adariolos ire consuerant.
quia multi diuini & arioli erant inisrł. mala
consuetudine aestimasse. Idipsum etiam depro¬
pħis. & uoluisse sc̃is iuris offerre. quod diuinis
offerre consueuerant. & tantum modo scriptura
narrasse quod illi uoluerint nec tam̃ intulisse
quod ipsi aut offerre ausi fuerint. aut prophȩ
acceꝑint. Apostolus paulus qui altari inquit ser¬
uiunt. de altari participant᷑ & uiuunt ł mitat᷑
tibi osac̃dos ut uiuas de altari. non ut luxuries.
Boui trituranti os non cludit᷑. Scimus ista. & tam̃
licentia hac apłs non abunt᷑. & habens uictum¬
& uestim̃tum quo contentꝰ ẽ: nocte & die laborat
manib suis negrauis sit. & iurat in epistolis se scãe
etsine auaritia inxp̃i euangelio conũsatũ Et ñ solũ

Expanded text:
et tamen propheta non scribitur accepisse: quippe cum et tamen propheta non scribitur accepisse: quippe cum et corripuerit eam, et venturum luctum praedixerit: licet potuerint hi qui ad hariolos ire consueverant quia multi divini et harioli erant in Israel mala consuetudine aestimasse idipsum etiam de prophetis, et voluisse sanctis viris offerre, quod divinis offerre consueverant, et tantummodo Scripturam narrasse quid illi voluerint, nec tamen intulisse quod ipsi aut offerre ausi fuerint, aut prophetae acceperint. Apostolus Paulus: Qui altari, inquit, serviunt, et de altari participant, et vivunt . Permittitur tibi, o sacerdos, ut vivas de altari, non ut luxurieris. Bovi trituranti os non clauditur . Scimus ista, et tamen licentia hac Apostolus non abutitur: et habens victum vestimentumque, contentus est: nocte et die laborat manibus suis, ne cui gravis sit. Et jurat in Epistolis, se sancte, et sine avaritia in Christi Evangelio conversatum, et non solum
Abbreviated transcription (Latin):
moueat illud. quod in pͥmo regnorum libro legi¬
mus. saul uolentem ire ad samuhelem: dixisse
puero suo adeum se ire non posse. quia pretium¬
quod offerret prouaticinio non haberet. & puerum
respondisse. ecce inuenta ẽ. in manu mea quarta
pars sioli pecuniȩ & dabo uiro dĩ. & adnuntiabit
nobis uiam nr̃am. Non eni scriptum ẽ. quod sa¬
muhel acceperit. aut quod illi optulerint. quin
potius apropħa pascunt᷑. & inuitant᷑ ad prandiũ
Sedfac eum accepisse. stipes magis estimandȩ st̃
tab naculi. quam munera prophetiȩ. Siclus enim
xa. obolos habet & quarta pars sicli qͥnque sun
oboli Et nr̃i igit᷑ sac̃dotes siuolunt uendere pro¬
phetiam. & columbas inncathedris suis ꝓponere.
quas dñs flagello subũtit. qui utinan non p̃cium¬
sonat & int̾tio regnorum libro: quod uxor hie¬
roboam infirmitate filii ꝑgit ad achab hominẽ
dĩ . & defert ei panes & uuas passas & uasculum
mellis. Dicit᷑ enim quid secum illa portauerat.

Expanded text:
mquam illud quod in primo Regnorum libro legimus, Saul volentem ire ad Samuelem dixisse puero suo, ad eum se ire noquod offerret pro vaticinio, non haberet, et puerum respondisse: Ecce inventa est in manu mea quarta pars sicli pecuniae, et dabo viro Dei, et annuntiabit nobis viam nostram : non enim scriptum est, quod Samuel acceperit, aut quod illi obtulerint: quin potius a propheta pascuntur, et invitantur ad prandium. Sed fac eum accepisse, stipes magis aestimandae sunt tabernaculi, quam munera prophetiae. Siclus enim viginti obolos habet, et quarta pars sicli quinque 472 oboli sunt. Et nostri igitur sacerdotes, si volunt vendere prophetiam, et columbas in cathedris suis proponere, quas Dominus flagello subvertit , quinque obolos accisonat et in tertio Regnorum libro, quod uxor Jeroboam, infirmante filio, pergit ad Achiam hominem Dei, defert ei panes et uvas passas, et vasculum mellis . Dicitur enim quid secum illa portaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
latronum. sed facit domum patris domum negotia¬
Oheretice qui te putabas calicem eẽ. aureum quod ine-¬
briant᷑ om̃s gentes ut uiderent speluncas & secreta
tua. pro gła magnitudine replere saturitate igno¬
iminanu dm̃ uni meriplenus mixto & inclinauit
exhoc millud uerumtam̃ fexeius non est exinanita.
Etapriori sententia commorere. & noli putare fir¬
maeẽ. & stabilia inquib pͥmum stare cupiebas. qr
circuindedit tẽ calix dexterȩ dñi. Porro quia propi¬
nasti proximo tuo subũsione turbida congrega
pͥmum te habere credebas. Istud quȩ patieris. qr
impietas liban oꝑiet tẽ scdm̃ illud quod dicit᷑.
etoratio eius fiat inpeccatum. Libanus enĩmons
uixta grecum sermonem. oΩNYooc est Tertiꝰ

Expanded text:
latronum, sed facit domum Patris domum negotialatronum, sed facit domum Patris domum negotiao haeretice, qui te putabas calicem esse aureum, quo inebriantur omnes gentes, ut viderent speluncas et secreta tua, pro gloriae magnitudine replere saturitate ignoin manu Domini, vini meri plenus mixto, et inclinavit ex hoc in illud: verumtamen faex ejus non est exinanita . Et a priori sententia commovere, et noli putare firma esse et stabilia, in quibus primum stare cupiebas: quia circumdedit te calix dexterae Domini. Porro quia propinasti proximo tuo subversione turbida, congregabprimum te habere credebas: istudque patieris, quia impietas Libani operiet te, secundum illud quod dicitur: Et oratio ejus fiat in peccatum . Libanus enim mons juxta Graecum sermonem ὁμώνυμος est thuri
Abbreviated transcription (Latin):
sunt Hȩc ȩdificata ẽ. in iniquitatib inqua uixta
eundem propħam iusticia dormiuit. Nec est ȩdi¬
ficatio eius adño sabaoth. Unde & defecert̃ multi
inigne. & gentes multȩ lassatȩ sunt: eo tempore
quo uespasim & tr circundata ẽ exereitibus
Et addiem sollempnẽ paschȩ uenientes urbe quas
carcere sunt redusi & fame & penuria defecertꝰ
Euisq adexgemas rumas hadriani eos ꝓdux̃ obsidnõ¬
& inforamina tr̃ax. Non ingrediam̃ gͦspeluncas here¬
ticorum: nec abscondamur ibi. Ubi impius saulster¬
cora doctrinarum suarum & genere consueuit
Sed magis ascendamus adspeluncam excelsam mon¬
tis sẏona: ubi & helias uidit dñm & moyses postĩo¬
raeiusante conspexit &esaias dedño clamans. hic ha¬
bitabit ait. inspelunca excelsa. Siquis autẽ nou ha¬
błtabit poculum turbidum & doctrinam hiereti¬
cam. & magister accłẽ est. & omina facit turpis
lucri gr̃a. & uendit columbas intemplo. Hoc est doctri
Iste non facit quidem domnum orationis speluncam

Expanded text:
icata est in iniquitatibus: in qua juxta eumdem prophetam justitia dormivit. Nec est aedificatio ejus a Domino sabaoth. Unde defecerunt populi multi in igne: et gentes multae lassatae sunt eo tempore quo Vespasiani et Titi circumdata est exercitibus, et ad diem solemnem Paschae venientes, urbe quasi carcere sunt reclusi: 622 et fame et penuria defecerunt, et usque ad extremas ruinas Hadriani eos perduxit obsidio foramina terrae . Non ingrediamur ergo in speluncas haereticorum, nec abscondamur ibi, ubi impius Saul stercora doctrinarum suarum egerere consuevit : sed magis ascendamus ad speluncam excelsam montis Sina, ubi et Elias vidit Dominum , et Moyses posteriora ejus ante conspexit . Et Isaias de Domino clamitans: Hic habitabit, ait, in spelunca excelsa . Si quis autem non habet poculum turbidum et doctrinam haereticam, et magister Ecclesiae est, et omnia facit turpis lucri gratia, et vendit columbas in templo, hoc est dona saiste non facit quidem domum orationis speluncam
Abbreviated transcription (Latin):
possent: euangłista interp̃tatꝰ est dicens. Dixerat
autẽ eis dedoctrina phariseoꝵ. Recte igit᷑ doctri¬
nahereticorum deligno loquet᷑. Alit̃ enim ꝑsuadẽ
non possunt. nisi głam ligni suȩ ꝑũsitati p̃ferant.
quidam e nr̃is uermen in ligno loquentẽ illũ eẽ.
aiunt. quidicit inpsalmo. Ego autẽ sum uermis &
non homo. Et auem uocalẽ ad eius ꝑsonam referunt
quiait Factus sum quasi passer solitariꝰ intecto &
cetera hissimilia. Ut QUI Edificat ciuitateou
insanguinib & p̃patat urbẽ in iniquitate. Nũ quid ñ

Expanded text:
possent, Evangelista interpretatus est, dicens: Dixerat possent, Evangelista interpretatus est, dicens: Dixerat autem eis de doctrina Pharisaeorum. Recte igitur doctrina haereticorum de ligno loquitur: aliter enim persuadere non possunt, nisi gloriam ligni suae perversitati praeferant. quidam e nostris vermem in ligno loquentem illum esse aiunt, qui dicit in psalmo: Ego autem sum vermis et non homo ; et avem vocalem ad ejusdem personam referunt, qui ait: Factus sum quasi passer solitarius in tecto , et caetera his similia. Vae qui aedificat civitatem in sanguinibus, et praeparat urbem in ini
Abbreviated transcription (Latin):
deuterosis uideoꝵ stercora dicat᷑ ab apło.Scioquendã
defr̃ib lapidẽ qui de pariete clamauerit intellexisse
dñm saluatorem. & scarabium deligno loquentem.
latronem qui dñm blasphemauerat:. Quod licet pie
possit intellegi. tam̃ quomͦ eum uniu̾so prophetie
contextu possit aptari non inuenio. Sunt ñnulli
qui putent cantarũ deligno loquentẽ. & ad salua¬
toris ꝑsonã referri posse quod impiũ ẽẽ exordine
ipso sermonis apparet Cantarꝰ enim deligno lo¬
quetur ea non intellegit᷑ inbonam sed in malam par¬
tem. idest loquet̾ auaritiam pessimam: Multipli¬
cantis adũsum domum suam & confusionẽ diaboli.
& cetera qu& deiniquitate eius & scelere p̃cessert̃
Quod autem ait aquila. & massa deligno responde¬
bit. massam sẽferenus adillum sensum quẽ dñs
posuit in euangło. Cauete uob̃ aferm̃to phariseoꝵ
Cumq dubitarent apłi. & quidnam eẽt scire non

Expanded text:
DeuterDeuterde fratribus, lapidem, qui de pariete clamaverit, intellexisse Dominum Salvatorem, et scarabaeum de ligno loquentem, latronem qui Dominum blasphemaverit: quod licet pie possit intelligi: tamen quomodo cum universo prophetiae contextu possit aptari, non invenio. Sunt nonnulli qui putent cantharum de ligno loquentem, et ad Salvatoris personam referri posse, quod impium esse ex ordine ipso sermonis apparet. Cantharus enim de ligno loquetur ea, non intelligitur in bonam, sed in malam partem, id est, loquetur avaritiam pessimam multiplicantis adversus domum suam, et confusionem diaboli, et caetera quae de iniquitate ejus et scelere praecesserunt. Quod autem ait Aquila, et massa de ligno respondebit, Massam referimus ad illum sensum, quem Dominus posuit in Evangelio: Cavete vobis a fermento Pharisaeorum . Cumque dubitarent apostoli, et quidnam esset, scire non
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinis hereticoꝵ possumꝰ intelligere. & ascarabiũ
eorum uent̃ est: & om̃ia ciboꝵ causa ficiunt qͥ redi¬
gunt᷑ instcus. Unde & st̾coris quoq & ad hoc tantũ
ad sumunt crucẽ ut auaritiã & suꝑbiã magistrisui
diaboli doceant ore upereo. Siquando uideris here p¬
ticoꝵ quempiã. quasi recondita & occulta misteria
contra ȩccłam loqui .&. domũ diaboli domui p̃fer¬
re xp̃i digito Lapis de pariete clamat . & cantarꝰ
deligno loquit᷑. Legi incuiusdam uolummne. ꝓp¬
terea cantarũ suꝑ hereticis intellegi quia dogmata
habeant stercori comꝑanda. Unde &. apłs doctrinȩ
ueteris errorem dicit se reputasse in scybala. idest
inst̾cora Nonquo lex uetꝰ ut manichei arbitrant᷑
ad comꝑationẽ euangeliĩ scybal computet᷑. quod in¬¬
pium est dicere. cum unius dĩutrumq sit testam̃tũ
Sed quo doctrinȩ phariseoꝵ & p̃cepta hominũ. sed

Expanded text:
doctrinis haereticorum possumus intelligere, et scarabaeum doctrinis haereticorum possumus intelligere, et scarabaeum eorum venter est, et omnia ciborum causa faciunt, qui rediguntur in stercus quia scassumunt crucem, ut avaritiam et superbiam magistri sui diaboli doceant ore vipereo. Si quando videris haereticorum quempiam, quasi recondita et occulta mysteria contra Ecclesiam loqui, et domum diaboli domui praeferre Christi, dicito: Lapis de pariete clamat, et cantharus de ligno loquitur. Legi in cujusdam volumine, propterea cantharum super haereticis intelligi, quia dogmata habeant stercori comparanda. Unde et Apostolus, doctrinae veteris errorem dicit se reputasse in scybala, id est, in stercora . Non quod Lex vetus, ut Manichaei arbitrantur, ad comparationem Evangelii scybala computetur quod impium est dicere, cum unius Dei utrumque sit Testamentum, sed quod doctrinae Pharisaeorum, et praecepta hominum, et
Abbreviated transcription (Latin):
tradet᷑ inpęnam. ł hi qui abeo tenti fuerant agentes.
postea pęnitentiã & ad xp̃i uexilla conũsi morlebt̃
eum uixta illud quod alibi dr̃. uiri pacifici tui posuer̃
consopieras quos in ebriaueras illorũ insidiis subiacebis
uastantiũ regnũ tiũ. & eos qui captiui fuerant in xꝑi
turinas redigentiũ. Tuenim dep̃datꝰ es gentes inul¬
tas & iudaicũ popłm ornatu & uestibus. qͥs eid ederã¬
& antichr istus & heretici eos qui suũ dogma suscipiunt
fore incȩlestib possessuros regnaçȩloꝵ. gehenne incen¬
dia non sessuros ł tcum hȩc reꝓmiserint. consiliũ
ipsorum ad ꝑfectum uenire non poterit. sederit
salutis. Iste ut diximꝰ ꝑu̾sitatis doctor consumpsit
popłos multos. & quantos plures habuit incomitatu
suo : tanto magis delinqͥt contra animã suã. Deniq ȩc¬
clesiȩ eius lapides. & Rcone poc. id est ascarabiꝰ deligno
clamabunt. Auaritiam suꝑbi eoquod om̃s gentes sua
ꝑsuasione deceꝑit lapides stollida corda credentium

Expanded text:
ntes postea poenitentiam: et ad Christi vexilla conversi, mordebunt eum, juxta illud quod alibi dicitur: Viri pacifici tui posuerunconsopieras, quos inebriaveras, illorum insidiis subjacebis, vastantium regnum tuum, et eos qui captivi fuerunt in Christi turmas redigentium. Tu enim depraedatus es gentes multas, et Judaicum populum 615 ornatu et vestibus, quas ei dedera Antichristus et haeretici, eos qui suum dogma suscipiant, fore in coelestibus possessuros regna coelorum, et gehennae incendia non sensuros. Et cum haec repromiserint, consilium ipsorum ad perfectum venire non poterit: sed erit salutis. Iste, ut diximus, perversitatis doctor consumpsit populos multos, et quanto plures habuit in comitatu suo, tanto magis deliquit contra animam suam. Denique Ecclesiae ejus lapides, et κάνθαρος, id est, scarabaeus de ligno, clamabunt contra avaritiam superbi, eo quod omnes gentes sua persuasione deceperit. Lapides, stolida corda credentium
Abbreviated transcription (Latin):
sonus eorum. sicut aquȩ oꝑientes mare : id est ut om̃e
salsuginẽ & a maritudinẽ scłi quam t̾rabiberat.
pluente desuꝑ diabolo. aquȩ dñi oꝑiant. & efficiant
marilocum & amaritudinis pͥstine non parere un¬
de & inpsalmo dicit᷑. Beati quoꝵ remissȩ sunt iniqͥ¬
tates &quorum tecta sunt peccata Potest autẽ quã¬
quam non conueniat ordini lectionis. nec ad p̃sentẽ
morat. Quod redundauerit inea sẽorum sanguis a
porta usq ad portam: & quȩ ducit indm̃ passionem
sanguis eius suꝑ nos: & suꝑ filios nr̃os. & ad quã ds̃¬

Expanded text:
sonus eorum, sicut aquae operientes mare , id est, ut omnem salsuginem, et amaritudinem saeculi, quam terra biberat, pluente desuper diabolo, aquae Domini operiant; et efficiant maris locum et amaritudinis pristinae non apparere. Unde et in psalmo dicitur, Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Potest autem quamquam non conveniat ordini lectionis, nec ad praesentemorat , quod redundaverit in ea sanctorum sanguis a porta usque ad portam. Et quae dicit in Domini passione: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Et ad quam D
Abbreviated transcription (Latin):
igne deficientib quod sentitur aut diaboli pͥnci¬
pessui igne consumptis. aut certe succensis igne
dñi dequo ait. Ignen ueni mntere suꝑ t̾ram. &
quam uolo ut ardeat: &. depͥori cussu retractis &
agentib pęnitentiã. & ceptum it̃ deserentib quod

Expanded text:
igne deficientibus quod sentitur, aut diaboli princiigne deficientibus quod sentitur, aut diaboli principis sui igne consumptis, aut certe succensis igne Domini, de quo ait: Ignem veni mittere super terram, et quam volo ut ardeat , et de priore cursu retractis, et agentibus poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
chaldaicae. quia replebit᷑ terraut cognoscat głam
dñi. id est cũ babylon fuerit euersa. manifesta
fiꝙ om̃ib potentia uirtutis dĩ. quasi aquae oꝑi¬
entes mare. sic gła dñi t̾ra uniũsa cõplebitur.
Sicut aquilȩ alueum & fundum contegunt maris.
Hac ut diximꝰ iuxta litteram cet̾um ꝑspicuum est
quod & diabolus & antichristꝰ & hereticorum ꝑũsa¬
cłam suam in eorum quos deceꝑunt int̾itu. & p̃¬
ditur: quia exsemet ipsis ȩdificent ciuitatẽ in sang¬
uinibus & p̃parent eam ininiquitatib Seqͥt᷑ enĩ.
Non sunt haec adño om̃i potente. id est talis aedifi¬
catio: non est adño sabaoth quom minc lex int̃¬
p̃tati sunt om̃ip̾tin. Deficient enim multippłi.
& quamiuis infinite gentes ineorũ ducant᷑ errorẽ.
tam̃ uellassabunt᷑ quod magis significat. eu aĩsoqyx Hcaꝵ.
uel certe coartabunt᷑ in angustum et ȩcłȩ multitu¬
dine non poterunt comparari. illis quippe iN

Expanded text:
Chaldaicae. Quia replebitur terra ut cognoscat gloriam Chaldaicae. Quia replebitur terra ut cognoscat gloriam Domini, id est, cum Babylon fuerit eversa, manifesta fiet omnibus potentia virtutis Dei, quasi aquae operientes mare: sic gloria Domini terra universa complebitur, sicut aquae alveum et fundum contegunt maris. Haec ut diximus, juxta litteram. Caeterum perspicuum est, quod et diabolus, et Antichristus, et haereticorum lesiam suam in eorum quos deceperunt, interitu, et praeditur, quia ex semetipsis aedificent civitatem in sanguinibus, et praeparent eam in iniquitatibus. Sequitur enim: Non sunt haec a Domino omnipotente? id est, talis 621 aedificatio non est a Domino sabaoth, quem nunc LXX interpretati sunt, omnipotentem. Deficient enim multi populi, et quamvis infinitae gentes in eorum ducantur errorem, tamen vel lassabuntur, quod magis significat ὀλιγοψύχησαν: vel certe coarctabuntur in angustum, et Ecclesiae multitudini non poterunt comparari. Illis quippe in
Abbreviated transcription (Latin):
multo igni . & gentes inuacuum: & deficiant quia
replebit᷑ traut cognoscat gła dñi quasi aquȩ oꝑien¬
tes mare lxxx
Ue qui ȩdificat ciuitatẽ insanguinibus & p̃paret urbem
mniniquitatib Nonne haec sunt adño omnipotente.
& defecerunt popłi multi inigne & gentes multae
coangustatȩ sunt quia replebit᷑ t̾ra ut eognoscat głam
dñi. quasi aqua adoꝑiendum maria. Nulli dubium ẽ.
quin uxta litteram adhuc contra nabugo donosor
loquat᷑ sermo propħicꝰ & plangat eum quod ȩdi¬
ficet babylonẽ insanguinib. & plurimoꝵ ruinis ac
mortib illius moenia construat. Quiqr hoc fecorit
urbi quam sanguinib construxerat. postea qua a
dño inferat᷑ auscultat. Sequit᷑ enim. Numquid ñ
haec adño sunt exercituum. idest quȩ dicuntur.
laborabunt popłi inmulto igne. & gentes inuacuũ:
id est incensa babylone. Frustra popłi laborabt̃.
& nitent᷑ innihilũ. & defitient popłi gentis

Expanded text:
multo igne, et gentes in vacuum, et deficient: quia replebitur terra, ut cognoscant gloriam Domini quasi aquae operientes mare. LXX: Vae qui aedificat civitatem in sanguinibus, et praeparat urbem in iniquitatibus: nonne haec sunt a Domino omnipotente? et defecerunt populi multi in igne, et gentes multae coangustatae sunt: quia replebitur terra ut cognoscat gloriam Domini, quasi aquam ad operiendum maria. Nulli dubium est quin juxta litteram adhuc contra Nabuchodonosor loquatur sermo propheticus; et plangat eum quod aedificet Babylonem in sanguinibus, et plurimorum ruinis ac mortibus illius moenia construat. Qui quia hoc fecerit urbi, quam in sanguinibus construxerat, postea quae a Domino inferantur, auscultat. Sequitur enim: Numquid non haec a Domino sunt exercituum? id est, quae dicuntur. Laborabunt populi in multo igne, et gentes in vacuum, id est, incensa Babylone, frustra populi laborabunt, et nitentur in nihilum, et deficient populi gentis
Abbreviated transcription (Latin):
& mortis non saturat᷑ occisis: & omniũ gentũ deceptio¬
ne lȩtat᷑: & ad se popłos congregat. qui cum eo uiderint
missum in abyssum & tartaro traditum. ea quȩ ꝓpis
parabolicȩ. et a yteoaico a coc legerant uidentes ẽẽ
completa. &. int̾pretantes suꝑ eum consona uoce me¬
rebunt. Ue diabolo qui multiplicabit quȩ n peꝑit.
usquequo uł increpantiũ ẽ. uoxista . ł iudicii diem
demonstrantiũ & ad grauans torquẽ suam in finito
pondere. & pulchrȩ quia ad rogans & suꝑbus ẽ. Suꝑbꝰ

Expanded text:
et mortis, non saturatur occisis, et omnium gentium deceptioet mortis, non saturatur occisis, et omnium gentium deceptione laetatur, et ad se populos congregat. Qui cum eum viderint missum in Abyssum, et tartaro traditum, ea quae in prophetis parabolice, et αἰνιγματωδῶς legerant, videntes esse completa, et interpretantes super eo, consona voce memorabunt: Vae diabolo, qui multiplicavit sibi non sua.Usquequo? vel increpantium est vox ista, vel judicii diem demonstrantium. Et aggravans torquem suam infinito pondere. Et pulchre, quia arrogans et superbus est superbia
Abbreviated transcription (Latin):
rapinis. nec desinit spoliare : iam nudos. et ad hoc tantyͣ
seuit & defurit. ut iniquitatis & p̾dare̾ honere quasi
grauissima torque se depͥmat. Simulq considera quã
elegant᷑ multiplicatas diuitias densũ appellauerit lutr̃.
Nitinquidnon repente consurgent medi atq ꝑse. qui
babyloniorum imꝑium destruentes. mordeant eum
pͥmum. & postea lacerent. Sitq eis nabugodonosor inra¬
pinam. & uastator totius orbis spoliet᷑ areliqͥs popłis. qui
manum illius & cre̾dditatem euadere potuert̃. Hoc aut̃
ei fiet propt̾ sanguinẽ hominis. idest uidȩ & iniqͥtatẽ
tre uidelicet isrł ciuitatis. haut dubiũ qͥn hierłm &
ominiũ habitantiũ in ea generalit̃ popłm signifieans.
sor diximus referri possum admundum istũ & addia¬
bolum.: qui uere adrogans & suꝑb & aliquid ẽẽ. se cre¬
dens nichil ꝑducet ad finẽ. Si quidem conatꝰ eiꝰ & om̃is¬
labor fabot habebit int̾itum. qui insimilitudinẽ inferm

Expanded text:
rapinis, nec desinit exspoliare jam nudos, et ad hoc tantum saevit, ut devoret, et iniquitatis et praedarum onere quasi gravissima torque se deprimat. Simulque considera quam eleganter multiplicatas divitias densum appellaverit lutum. Numquid 614 non repente consurgent Medi atque Persae, qui Babyloniorum imperium destruentes, mordeant eum primum, et postea lacerent: fiatque eis Nabuchodonosor in rapinam, et vastator totius orbis exspolietur a reliquis populis, qui manum et crudelitatem illius evadere potuerunt? Hoc autem ei fiet propter sanguinem hominis, id est, Judae, et iniquitatem terrae, videlicet Israel, et civitatis, haud dubium quin Jerusalem et omnium habitantium in ea generaliter populum significans. sor diximus, referri possunt ad mundum istum, et ad diabolum, qui vere arrogans et superbus, et aliquid esse se credens, nihil perducet  Al. labor habebit interitum: qui in similitudinem inferni,
Abbreviated transcription (Latin):
in sudib & obsepiam uias eius. & semitã suã
non inueniet & ꝑsequet᷑ amatores suos. & ñ
adp̃hendet eos & queret eos. & non inueniet
eos Et dicit. uadam &reũtar aduirum meũ
pͥorem. quia bene mͥ erat. Animadũte opus¬
admaritum reũtat᷑ priorem. & confiteat᷑ & di¬
cet: melius sibi indomo uiri ẽẽ. pͥoris. quam qͦn¬

Expanded text:
 semitas suas non inveniet, et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos: quaeret et non inveniet eos, et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc magis quad maritum revertitur priorem, et confitetur, melius sibi in domo viri esse prioris, quam quon
Abbreviated transcription (Latin):
sterilis pariet. ut reor illud. dequo esaias lo¬
quit᷑. Tempr accepto exaudiui te. & indie sa¬
lutis auxiliatꝰ sum tur. Quod & paulus intelligers
dexp̃i tempr̃ p̃dicatum ait. Ecce nunc tempus
acceptabile. ecce nunc dies salitis. Hoc ipsũ puto
& illum mystice demonstrare. quod in ȩcclesiastico
scriptum est. Tempus pariendi. tempꝰ moriendi:
quod eo tempore quo exsterili natꝰ ẽ. gentilium
popłs. filios amiserit synagoga Potest autẽ intel¬
qui uenerat suꝑ t̾ram nr̃am. & calcare cupiebat
tͥminos isrł. Quod autem syminachus ait & pascent
t̃ram assur ingladio. & regionem membrod int᷑
portas euis: hoc sentiendum ẽ. quod in domo sua
alliget᷑ fortis. & uulneret᷑ adusarius: & iuxta aqͥlĩ
& quintam edicionem sicis & lanttis septẽ pastoꝵ
ce octo xp̾orum hominum confodiant᷑ Et tac̃t
R ELiayie iacos inmedio popłoium multoꝵ¬

Expanded text:
sterilis pariet? Ut reor, illud de quo Isaias losterilis pariet? Ut reor, illud de quo Isaias loquitur: Tempore acceptabili exaudivi te, et in die salutis auxiliatus sum tibi . Quod et Paulus intelligens de Christi tempore praedicatum, ait: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Hoc ipsum puto et illud mystice demonstrari, quod in Ecclesiaste scriptum est: Tempus pariendi, et tempus moriendi , quod eo tempore quo ex sterili natus est gentilium populus, filios amiserit synagoga. Potest autem equi venerat super terram nostram, et calcare cupiebat terminos Israel. Quod autem Symmachus ait: Et pascent terram Assur in gladio, et regionem Nemrod intra portas ejus, hoc sentiendum est, quod in domo sua alligetur fortis, et vulneretur adversarius. Et juxta Aquilam et quintam editionem, sicis et lanceis septem pastorum, et octo christorum hominum confodiatur. Et erunt reliquiae Jacob in medio pop
Abbreviated transcription (Latin):
rio quod & domꝰ panis. ET PRoPt̃ hoc dabit
eos usq ad tempꝰ. inquo parturiens pariet. &
reliquiȩ fr̃m eius conũtent᷑ ad filios isrł. Lxx.
Propterea dabit eos usq ad tempꝰ parientis pariet.¬
& reliquiȩ fr̃m reũtent᷑ ad filios isrł Quia de bech¬
uisus in carne ẽ : sed abuntio aet̃nitatis suie ab initio
eosq regnare ꝑmittit usq ad tempꝰ parientis.
quando complet᷑ illud. Lȩtare sterilisquȩ ñ paris. &¬
qm̃ multi filii desertȩ. magisquam eius quȩ habet
uirum:. Cum enim sterilis pepererit septẽ. &
quȩ multos habuerat filios fuerit infirmata &
delicto popłi uidaici plenitudo gentiũ sub intra¬
uerit . tunc om̃is ispł saluus fiet & reliquiȩ fr̾m
eius ad filios isrł conũtent᷑: Et adueniens helias¬
trum adfilios. & corfiliorum ad patres suos: &
nouissimꝰ popłs uinget̾ antiquo. ut uere filii abra¬
ham appellent᷑: cum in eum cediđint quẽ uidit
abraham & lȩcatꝰ ẽ. Quod .ẽ. autẽ tempꝰ in quo

Expanded text:
dabit eos usque ad tempus in quo parturiens pariet, et reliquiae fratrum ejus convertentur ad filios Israel. LXX: Propterea dabit eos usque ad tempus parientis: pariet reliquiae fratrum revertentur ad filios Israel. Quia de Bethvisus in carne est, sed ab initio aeternitatis, sive ab initio eosque regnare permittet usque ad tempus parientis, quando completur illud: Laetare, sterilis, quae non paris, m multi filii desertae magis quam ejus quae habet virum . Cum enim sterilis pepererit septem, et quae multos habuerat filios, fuerit infirmata, et delicto populi Judaici plenitudo gentium subintraverit, tunc omnis Israel salvus fiet, et reliquiae fratrum ejus ad filios Israel contrum ad filios, et cor filiorum ad patres suos , et novissimus populus jungetur antiquo, ut vere filii Abraham appellentur, cum in eum crediderint quem vidit Abraham, et laetatus est . Quod est autem tempus in quo
Abbreviated transcription (Latin):
ocy NIRTE supplicium sustinere. om̃s qui au¬
dierint nuncium tuum. edsono crepitu &
uocali ut ita dieam oꝑum sono concentuq in¬
sultabunt tͥatq gaudebunt. Nullus enimẽ.
aut certe rarus. inquem non irruerit. siue
suꝑ uenerit malitia tua semꝑ. Sienim cyna¬
URTOE urbis mniue pastores habet & fortes. &
om̃is falsa doctrina & m̃dax opinatio scientiae.
ac y Rt oĩ uenit. tim̃dum ẽ. neforte nullus sit.
suꝑ quem non malitia cĨNIRT̃ I uenerit. Et
diligent̃ obserua. quia non dixerit inquẽ ñ int᷑¬
uit malitia tua CINNIRTE. sed inquẽ non suꝑ¬
uenerit. Sepe enim nobis falsorum dogmatum
iacula suꝑ ueniunt. & quasi in arcanum animȩ
intrare desiderant Sed cludentibus nobis por¬
inse est inruit. Semꝑ hoc facit. sed auxiliante
xp̃o dño. & om̃i custodia seruante cor nr̃m: in ru-¬
it quidem. sed ingredi non potest Ex pł.

Expanded text:
 supplicia sustinere, omnes qui audierint nuntium, consono crepitu et vocali, et ut ita dicam operum sono atque concentu, insultabunt tibi, atque gaudebunt. Nullus enim est aut certe rarus, in quem non irruerit, sive supervenerit malitia tua semper. Si enim συμμίκτους urbs Ninive pastores habet et fortes, et omnis falsa doctrina et mendax opinatio scientiae a symmicto venit, timendum est ne forte nullus sit super quem non malitia συμμίκτου venerit. Et diligenter observa, quia non dixerit: In quem non intravit malitia tua, σύμμικτε, sed in quem non supervenerit. Saepe enim nobis falsorum dogmatum jacula superveniunt, et quasi in arcanum animae intrare desiderant: sed claudentibus nobis porin se est, irruit, et semper hoc facit: sed auxiliante Christo Domino, et omni custodia servante , cor nostrum , irruit quidem, sed ingredi non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
id est uisi masculina declinatio consummat᷑. Lxx autẽ
eum quia uemens ueniet & non tardabit. Si subtraxe¬
rit se non placebit animȩ meȩ. in eo pͥmũ int̾pretati st̃
uisionẽ genere femmimo quȩ apud hebreos ut diximus¬
generis masculim est. Dende scđm hebraicum genus
ubi declinat᷑ masculim. sustine eũ & non placebit animȩ
meȩ in eo. Ipsi quoq masculino genere declinauerunt.
cum utiq debuerint uixta id quod pͥmũ inͣpͣtati st̃
uisionẽ. etiam inreliquis femininũ genus ponere uisionᷤ.
ut dicerent expecta tam quia uemens ueniet. Quodsi
sesubtraxerit: non placebit animȩ meȩ inea idest iniusione
Hoc propterea ne quod sciebamus uiderem᷑ tacere cet̾um
nonignoro scdm̃ int̾pͥtationem eorum posse. et rea accipi.

Expanded text:
id est, visus, masculina declinatio conservatur. Septuaginid est, visus, masculina declinatio conservatur. Septuagineum: quia veniens veniet, et non tardabit: si subtraxerit se, non placebit animae meae in eo, primum interpretati sunt visionem genere feminino, quae apud Hebraeos, ut diximus, masculini est. Deinde secundum Hebraicum genus, ubi declinatur masculine, sustine eum, et non placebit animae meae in eo, ipsi quoque masculino genere declinaverunt. Cum utique 612 debuerint juxta id quod primum interpretati sunt visionem, etiam in reliquis femininum genus ponere visionis, ut dicerent, exspecta eam: quia veniens veniet: quod si se subtraxerit, non placebit animae meae in ea, id est, in visione. Hoc propterea, ne quod sciebamus, videremur tacere. Caeterum non ignoro secundum interpretationem eorum posse et ita accipi:
Abbreviated transcription (Latin):
& non tardabit. Siautẽ dubitauerit fides tua. & puta¬
ueris nonuenire quod spondeo. habebis pro grandi pȩ¬
na quod meȩ ammȩ displicebit᷑. Iustus aut̃ qui credit
ũbis meis. & dehis non ambigit quae polliceor. habebit
pͥmu nomine uitam sempit̾nam. Nec statim debes
acceptio ꝑsonarũ sit : quia ipse uiuificationis suȩ causa
est exfide sua uiuens. sicut & tu exeo quod te subtra¬
xisti &credere noluisti displicustianimȩ meȩ Mani¬
feste autẽ in his deaduentu xp̃i prophetia ẽ.
Unde & proposita questio soluit᷑. quod donec ille ueniat
iniquitas dominet᷑ inmundo.: & udicium non ꝑueniat
adfinem. Etuerus nabugodonosor capiat rete suo & sa¬
tisumꝰ qua adhuc uisus procul. & si morã fecerit expec¬
ta illum id est uisũ. Non putet aliquis errore deceptos ꝓ
usitatum est in latino. Siquidẽ. hazon. quod aquila int̃¬
p̾tat. opaco at iccioꝵ̃. apud hebreos genere masculi¬
no uisiꝰ dicit᷑: & usq ad finẽ subeodem genere uisioni.

Expanded text:
 non tardabit. Si autem dubitaverit fides tua, et putaveris non evenire quod spondeo, habebis pro grandi poena quod meae animae displicebis. Justus autem qui credit verbis meis, et de his non ambigit quae polliceor, habebit praemium vitam sempiternam. Nec statim debes acceptio personarum sit, quia ipse vivificationis suae causa est, qui ex fide sua vivit: sicut tu ex eo quod te subtraxisti, et credere noluisti, displicuisti animae meae. Manifeste autem in his de adventu Christi prophetia est. Unde et proposita quaestio solvitur, quod donec ille veniat, iniquitas dominetur in mundo, et judicium non perveniat ad finem: et verus Nabuchodonosor capiat rete suo et sati sumus, quia adhuc visus procul: et si moram fecerit, exspecta illum, id est, visum: non putet aliquis errore deceptus pro usitatum est in Latino. Siquidem HAZON  , quod Aquila interpretatur ὁραματισμὸν, apud Hebraeos genere masculino visus dicitur, et usque ad finem sub eodem genere visionis,
Abbreviated transcription (Latin):
& arborib & bestiis uniũsis propͥos incustodiam
angłos adsignatos. TOTUM IN HAO SΥBLEUabit
traxit illud insagena sua: & congregauit inrete suũ
Suꝑ hoc lȩtabit᷑ & exultabit. propterea immolabit
sagenȩ suȩ : & sicrificabit recisuo q̃m in ipsis incras¬
sata ẽ. pars eius. & cibus eius electus: proptꝰ hoc gͦ
expandit sagenam suam.& semꝑ int̾ficere gen¬

Expanded text:
et arboribus, et bestiis universis proprios in custodiam et arboribus, et bestiis universis proprios in custodiam angelos assignatos. Totum in hamo sublevavit, traxit illud in sagena sua, et congregavit in rete suum: super hoc laetabitur et exultabit propterea immolabit sagenae suae et sacrificabit reti suo quia in ipsis incrassata est pars eius et cibus eius electus propter hoc ergo expandit sagenam suam et semper interficere gen
Abbreviated transcription (Latin):
uideant faciem patris quiincȩlis est. & circũdet angłs
dñi incircuitu tim̃tium eum &eripiet eos. Sicut
igit᷑ in hominibꝰ etiam ꝑsingulos di currit ꝓuiden¬
tra. sic incȩt̾is animalibꝰ generalem quidem disposi¬
tionem & ordinẽ cursumq rerũ intelligere possumꝰ.
Uerbigr̃a. Quomͦ nascat᷑ piscium multitudo & uiuat
inaquis. Qquomͦ reptilia & quadrupedia oriant᷑ int̾ra.
& quib alant᷑ cibis. Cet̾um absurdum est ad hoc di
deducere maiestatem. ut sciat ꝑmom̃ta singula qd̾
licum & muscarum sit multitudo. Quanti pisces in
aqua natitent. & quȩ deminoribꝰ maiorũ p̾cedere
debeant. non simꝰ tam fatui adulatores di. ut dũ po¬
tentiã eius ad ima detrahimꝰ. in nos ipsos inuiriosi
Ex quo lib̵ ille apcryphus stultitie condempnandos
in quo scriptum ẽ: quendam angłm nomine tẏgri
p̃ec̃. reptilib & in hanc similitudinẽ piscib quoq

Expanded text:
videant faciem Patris qui in coelis est : et circumdet angelus videant faciem Patris qui in coelis est : et circumdet angelus Domini in circuitu timentium eum, et eripiat eos . Sicut igitur in hominibus etiam per singulos Dei currit providentia, sic in caeteris animalibus generalem quidem dispensationem et ordinem, cursumque rerum intelligere possumus. Verbi gratia, quomodo nascatur piscium multiin aquis; quomodo reptilia et quadrupedalia oriantur in terra, et quibus alantur cibis. Sed absurdum est ad hoc Dei deducere majestatem ut sciat per momenta singula quott muscarum sit multiaqua natent, et qui de minoribus majorum praedae cedere debeant. Non simus tam fatui adulatores Dei, ut dum potentiam ejus etiam ad ima detrahimus, in nos ipsos injuriosi Ex quo liber ille apocryphus stultitiae condemnandus est, in quo scriptum est, quemdam angelum nomine Tyri praeesse reptilibus: 605 et in hanc similitudinem piscibus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
sic sentiatut supra testatꝰ sum: sed quo ipse in pacientiã
humanam insua ꝑsona expͥmat. sic̃ frequenter ui¬
demꝰ apłm uarias hominum inse reciꝑc sententias.
etnunc dicere Uideo autẽ aliam legẽ inm̃bris meis
repugnantẽ legẽ m̃tis meae. & captiuantẽ me ip
lege peccati quar est inm̃bris meis. & quasi incipiens
sit. trͣs ego me non arbitror conp̾hendisse. & exparte
cognoscimꝰ & exparte propłiamꝰ Acrurs quasi ꝑfectꝰ
sit quotquot ego ꝑfecti hoc sapiamꝰ cum utiq non sit
unius atq euesdem dicere se ex parte cognoscere. ꝙ eẽ
pfectum. Anne forsitan putes non apostolicȩ consueni¬
dinis sed nr̃i hoc eẽ argum̃ti ipse loqͥt᷑ adcorinthios
Haec autẽ fr̃s transfiguraui in me & apollo proptꝰ
uos ut in uobis dicatis Alioquin quomͦ potest sic ha¬
bere ds homines quasi pisces maris. & uelut reptilia
non habentia pͥncipem. Cum angłi singulorũ totidie

Expanded text:
sic sentiat ut supra testatus sum; sed quod impatientiam sic sentiat ut supra testatus sum; sed quod impatientiam humanam in sua persona exprimat: sicut frequenter videmus Apostolum varias hominum in se recipere sententias, et nunc dicere: Video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, 604 et captivantem me in legeres ego non arbitror me comprehendisse: et ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus . Ac rursum quasi perfectus sit: Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus , cum utique non sit unius atque ejusdem, dicere se ex parte cognoscere, et esse perfectum. Ac ne forsitan putes non Apostolicae consuetudinis, sed nostri hoc esse argumenti quod ipse loquitur ad Corinthios: Haec autem, fratres, transfiguravi me et Apollo propter vos, ut in nobis discatis . Alioquin quomodo potest sic habere Deus homines quasi pisces maris, et velut reptilia quae non habent principem: cum angeli singulorum quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
non moriti & scio quia propterea posusti adu̾sarium ut
ipso quasi carnifice corriperes & non occiderespeccatores:
Noui quia nichil tibi placeat iniustum: & oculi tui ab om̃i
unquitate sint puri. nec uidere possis dolores eorũ qͥ
iniuste sunt subiecti : uerumtam̾ causam inuenire ñ
possum. Cur abel iustum cain occidit iniustꝰ & taceas
Cur sȩuiente ceto & omnia deuorante. non solum minores
pisiculi sed ipse quoq tuus deuoret᷑ ionas. Quare impiꝰ
uincit. & iustꝰ uincit᷑ Nec hoc dico quo nouerim quẽquã
adiabolo peccator quidem ẽ: sed oppͥm̃te se iustior est.
Q uaregͥ non ẽ. m̃sura nec pondus ut sisemel uistꝰ oppͥmit᷑
& subicit᷑ non impio sediustiori se subiciatur : Dicam
quicquam sine te fieri. et tenolente tantum posse im¬
pium. hoc sentire blasphemum ẽ. Cum itaq tusis
uniu̾sitafis rector & dñs. tu necec̃. ẽ. facias quod sine
te fieri non potest. & hiac dicmꝰ iñ quo ipsa propħa

Expanded text:
non morimur; et scio quia propterea posuisti adversarium, ut ipso quasi carnifice, corriperes et non occideres peccatores. Novi quia nihil tibi placeat injustum, et oculi tui ab omni iniquitate sint puri, nec videre possis dolores eorum, qui injustitiae sunt subjecti. Verumtamen causam invenire non possum, cur Abel justum Cain occidat injustus , et taceas? Cur saeviente ceto, et omnia devorante, non solum minores pisciculi, sed ipse quoque tuus devoretur Jonas ? Quare impius vincit, et justus vincitur? Nec hoc dico quod noverim quemquam a diabolo, peccator quidem est; sed opprimente se justior est. Quare igitur non est mensura, nec pondus, ut si semel justus opprimitur et subjicitur, non impio, sed justiori se subjiciatur? Dicam quidquam sine te fieri, et te nolente, tantum posse impium? hoc sentire blasphemum est. Cum itaque tu sis universitatis rector et Dominus, tu necesse est facias quod sine te fieri non potest. Et haec dicit non quod ipse propheta
Abbreviated transcription (Latin):
nunc loquit᷑ adhoc uixerit. ethucusq ꝑductus sit
ut iniquitatem hostium. & suum uideat laborẽ.
Cur iniuesticia p̃ualeat adũsum se. & hoc dicit p̾m̃
tis angustia nesciens aurum inigne conflari. &
tres pueros de camino pͥores exisse quam intraue¬
rant : sed & generalit̾ accipere possumꝰ quod ex ꝑ¬
sona humanȩ inpatientiȩ. Uidens proph̃a peccatores
abundantes et in scło possidere diuicias. filios eoꝵ
quasi nouellam plantationem in adolescentia sua
etfilras oriatas quisi similitudinem templi Cella¬
ria eorum plena eructanta ex hoc uillud. Oues
eoium fetosas et multiplicatas inuiis suis. & cȩtera
quȩ incentesimo & quadragesimo t̾tio psalmo ple¬
nius describunt᷑. inquerulam uocem et plenam
doloris erumpat. Quare respicis contemptores¬
et taces conculeante impio iustiorem se: & facies ho¬
minis quasi pisces maris. & quasi reptilia non habentia du

Expanded text:
nunc loquitur, adhuc vixerit, ut hucusque perductnunc loquitur, adhuc vixerit, ut hucusque perductut iniquitatem hostium et suum videat laborem? Cur injustitia praevaleat adversum se? Et hoc dicit prae mentis angustia, nesciens aurum in igne conflari, et tres pueros de camino puriores exisse, quam intraverunt . Sed et generaliter accipere possumus, quod ex persona humanae impatientiae videns propheta peccatores abundantes, et in saeculo possidere divitias, filios eorum quasi novellam plantationem in adolescentia sua, et filias ornatas quasi similitudinem templi, cellaria eorum plena eructantia ex hoc in illud, oves eorum fetosas et multiplicatas in viis suis, et caetera quae in centesimo quadragesimo tertio psalmo plenius scribuntur in querulam vocem et plenam doloris erumpat. Quare respicis contemptoreset taces, conculcante impio justiorem se: et facis homines quasi pisces maris, et quasi reptilia non habentia du
Abbreviated transcription (Latin):
decem tribus quȩ uocant᷑ isrł. Ita abacuc ꝓpħiam
pore fuisse abacuc quoiam duȩ trib quȩ uocabant᷑
iuda ductȩ erant incaptiuitate Daniliel docere te
potĩt adquem in lacum leonũ abacuc cũ prandio
mittit᷑ quamquam apud hebreos hȩc isse ñ legat᷑
historia lgitur siue quisrecipit scripturam illam
post factam rem. Liber ab acuc texit᷑. aut ñ recipit.
et quasi propħa seribit quȩ uentura cognoseit.
clamabo & n̾exaudies.
uociserabor adte uim faciens et nonsaluabis: quareos¬
bo etnon exaudies uociserabor adte ium patiens &
non salicabis: quate michi ostendisti labores & dolores
iudere miseruam etimpietitem Intĩm scd̾m lnterã
causat᷑ adũsus dm̃ propłia. Cur nabugodonosor tem¬
plum uastet et uidam: Curhierłm quondã urbs¬
dñi destruat᷑. Quart clamet popłs et non audiatur.
uociferet᷑ ad dñm oppͥssꝰ achaldeis et non saluetur
Quare eaam ipse propħa uel popłs excuius ꝑsona

Expanded text:
decem tribus, quae vocabantur Israel: ita Abacuc prophetiam decem tribus, quae vocabantur Israel: ita Abacuc prophetiam pore fuisse Abacuc, quo jam duae tribus quae vocabantur Judas, ductae erant in captivitatem, Daniel docere te poterit, ad quem in lacum leonum Abacuc cum prandio mittitur : quamquam apud Hebraeos haec ipsa non legatur historia. Igitur sive quis recipit Scripturam illam, post factam rem liber Abacuc texitur: aut non recipit, et quasi propheta scribit quae ventura cognoscit. clamabo, et non exaudies? vociferabor ad te vim patiens, et non salvabis? Quare osbo, et non exaudies? vociferabor ad te vim patiens, et non salvabis? Quare mihi ostendisti labores et dolores, videre miseriam et impietatem? Interim secundum litteram causatur adversum Deum propheta, cur Nabuchodonosor templum vastet, Domini destruatur, quare clamet populus et non audiatur, vociferetur ad Dominum oppressus a Chaldaeis, et non salvetur: quare etiam ipse propheta, vel populus, ex cujus persona
Abbreviated transcription (Latin):
sit. & quodanimꝰ blasphemantis creatorẽ suũ adiudi¬
cium prouocare & uas fragile adu̾sum figulũ. Cur
tale ł tale factum sit disputare Nec non & hoc animad¬
utendum quod ad sumptio uel pondus quȩ grauia ẽ.
iam diximus. propħȩ uisio est: & ad u̾sum montani
dogma ꝑu̾sum intelligit quod uidet. nec amens lo¬
quitur. neo more insanientiũ feminarũ dat sine m̃te
sonum. Unde & apłs iubet ut si propħantib aliis alii
legit᷑ cumquis uoluntate reticet. & alt̾i looũ ad lo¬
quendum posse etloqui. & tacere cum uelit. quia aut̃
in extasi. idest inuitꝰ loquit᷑. nec tacere nec loqui in
sua potestate. Illud quoq disce quia semel ame exigis
ut quasi gradus quosdam & scali̾s ad altiora nitenti
Historiam tibi interp̃t̃ propħiam eẽ contra babylo¬
nem. & nabugodonosor regem chaldeorũ. ut quomͦ
pͥor propħa naum quem abacuc sequit᷑. Uaticiniũ
habuit contra niniuen & assyrios qui uastauert̾

Expanded text:
 blasphemantis, sic Creatorem suum ad judicium provocare; et vas fragile adversum figulum , cur tale vel tale factum sit, disputare? Necnon et hoc animadvertendum, quod assumptio vel pondus, quae gravia esse jam diximus, prophetae visio est, et adversum Montani dogma perversum intelligit quod videt: nec ut amens loquitur, nec in morem insanientium feminarum dat sine mente sonum. Unde et apostolus jubet, ut si prophetantibus aliis, alii ligitur, cum quis voluntate reticet, et alteri locum dat ad loquendum, posse et loqui et tacere cum velit. Qui autem in ecstasi, id est invitus loquitur, nec tacere nec loqui in sua potestate habet. Illud quoque disce quia semel a me violenter exigis, ut quasi gradus quosdam, et scalas ad altiora nitenti, historiam tibi interpreter, prophetiam esse contra Babylonem, et Nabuchodonosor regem Chaldaeorum: ut quomodo prior propheta Naum, quem Abacuc sequitur, vaticinium habuit contra Niniven et Assyrios, qui vastaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
sebit propterea immolabit sagenȩ suȩ & incendet
petisuo: quia imipsis incrassauit parte suam. arescer
eius electae Propterea expandet rece suum & sep
antficere gentes non cessat Quia supra pisces nomi¬
mauerat dicens & facies hominis quasi pisces maris
ut quom pͥiseat mittit hamum etrete & sagenam.
ut quoa hamꝰ non potiut rete comp̃hendat. Qđ eua¬
seri fete : sagetis latioribꝰ circumdet᷑ lta & rexba

Expanded text:
 immolavit sagenae suae, et incendet reti suo, quia in ipsis incrassavit partem suam, et escae ejus electae: propterea expandit rete suum, et semper interficere gentes non cessat. Quia supra pisces nominaverat, dicens: Et facies homines quasi pisces maris, ut quomodo piscator mittit hamum, et rete et sagenam, ut quod hamus non potuit rete comprehendat, quod evaserit rete sagenis latioribus circumde