comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natos ꝯtinentie ugore formaᷤs¬
ti: atq inde tibi soli m̃tem sb̾¬
humane adimitandum indi¬
gentem renouasti ad imaginẽ
⁊ similitudinem tuam: p̾stã¬
tiq in tellectui rationabilem
agnitionem tanqm uiro femi¬
nam subdidisti: omnibq tuiᷤ
minist̾iis ad ꝑficieridos fideleᷤ
in hac uita necessaru̾s abeisdẽ
fidelib ad usus temꝑales fruc¬
tuosa infuturrim oꝑa p̾beri
uoluisti. Hec oĩa uidemus ⁊ bo¬
na sunt ualde: qm̃ tu ea uides
in nobis qui sp̃m quo ea uide¬
mus ⁊ ineis te amaremꝰ dedis¬
ti nobis. Dñe d̾s pacem da nobis
oĩa enim prestitisti nobis pacẽ
quietis. pacem salbati. pacem
sine uesꝑa. Omnis quippe iste
ordo pulcherrimus rersi ual¬
de bonarum. modis suis ꝑac¬
tis transiturus est ⁊ mane
quippe ineis fr̃m ẽ ⁊ uesꝑa.
Dies aũ septimꝰ. sine uesꝑa
ẽ. net habet occasum: quia sc̃ĩ¬
ficasti eum ad ꝑmãsionem
sempit̾nam ut id qd̃ tu post o¬

Expanded text:
natos continentiae uigore formasnatos continentiae uigore formasti atque inde tibi soli mentem suhumanae ad imitandum indigentem renouasti ad imaginem et similitudinem tuam praestantique intellectui rationabilem actionem tamquam uiro feminam subdidisti omnibusque tuis ministeriis ad per- Sciendos fideles in hac uita necessariis ab eisdem fidelibus ad usus temporales fructuosa in futurum opera praeberi uoluisti. haec omnia uidemus et bona sunt ualde, quoniam tu ea uides in nobis, qui spiritum, quo ea uideremus et in eis te amaremus, dedisti nobis. Domine deus, pacem da nobis — omnia enim praestitisti nobis — pacem quietis, pacem sabbati, pacem sine uespera. omnis quippe iste ordo pulcherrimus rerum ualde bonarum modis suis peractis transiturus est: et mane quippe in eis factum est et uespera. Dies autem septimus sine uespera est nec habet occasum, quia sanctificasti eum ad permansionem sempiternam, ut id, quod tu post o
Abbreviated transcription (Latin):
tinatione ante oĩa tempora.
sine mane ⁊ uespera. ybi aũ
cepisti p̾destinata temporalit̾
ꝓfundum tenebrosum abiera¬
mus abste.⁊ sp̃c tuus bonus
suꝑferebatur ad subueniẽdũ
nobis intempore oportuno: ⁊ ius¬
tificasti impios ⁊ distinxisti eoᷤ
ab iniquis. ⁊ solidasti auctori¬
tatẽ libri tui int̾ suꝑiores qui
tibi dociles eẽnt ⁊ infcriores qui
eis subderentur: ⁊ ꝯg̾gasti socie¬
tatem infidelium inunã ꝯspi¬
rationem. ut apparerent studi¬
a fidelium.⁊ tibi oꝑa misccł̃ie
pararent: distribuentes etiam
pauꝑib t̾renas facultates ad
ad quirenda celestia. ⁊ inde ac¬
cendisti q̃dam luminaria ĩ fir¬
mam̃to. u̾bum uite habẽtes
lata sublimi auctoritate ful¬
gentes ⁊ inde ad imbuendas
infideles gentes sacram̃ta et
miracula aisibilia uocesq u̾
i quib etiam fideles benedic̾ent᷑¬
rentur. ex mat̾ia corporali pro¬
duxisti. ⁊ deinde fidelium ani¬
mam uiuam ꝑ affectus ordi¬

Expanded text:
tinatione ante omnia tempora tinatione ante omnia tempora sine mane et uespera. ubi autem coepisti praedestinata temporaliter profundum tenebrosum abieramus abs te, et spiritus tuus bonus superferebatur ad subueniendum nobis in tempore opportuno – et iustificasti inpios et distinxisti eos ab iniquis et solidasti auctoritatem libri tui inter superiores, qui tibi dociles essent, et inferiores, qui eis subderentur, et congregasti societatem infidelium in unam conspirationem, ut apparerent studia fidelium, ut tibi opera misericordiae parerent, distribuentes etiam pauperibus terrenas facultates ad adquirenda caelestia. et inde accendisti quaedam luminaria in firmamento, uerbum uitae habentes lata sublimi auctoritate fulgentes; et inde ad imbuendas infideles gentes sacramenta et miracula uisibilia uocesque uei, quibus etiam fideles benedicerentur, ex materia corporali produxisti; et deinde fidelium animam uiuam per affectus ordi
Abbreviated transcription (Latin):
amemus te ⁊amamus te. et
laudant te oꝑa tua habent ini¬
tium ⁊ finem ex tempore: ort̃
⁊ occasum ꝓfectũ ⁊ defectum:
speciem ⁊ priuationem. habẽt
ergo ꝯsequentia mane ⁊ uesꝑ¬
am: partim latenter partune¬
uident᷑. De nichilo enim a te ñ
dete fr̃a sunt. ñ de aliqua non
tua. uel q̃ antea fu̾it: s de ꝯcre¬
ta idẽ simul a te creata mat̾ia:
quia eius in formitatẽ sine ul¬
la temporis int̾positione for¬
masti. Nam cum aliud sit celi
⁊ t̾re mat̾ies aliud celi ⁊ t̾re
species. mat̾iem quidem de oĩo
nichilo. mundi aũ speciem de
in formm materia. simul tam̃
utrumq fecisti. ut mat̾ia ĩ for¬
ma nulla more int̾capedine
seq̃ retur:. In sperimꝰ etiam ꝓpt̾
quoꝵ figurationem ista uel
tali ordinatione fieri. uł tali or¬
dinatione scribi uoluisti: ⁊ ui¬
dimus quia bona sunt singła
⁊ omnia bona ualde. ĩ u̾bo tuo
inunico tuo: celum ⁊ t̾ram.
saput ⁊ corpus eccłie. in p̾des¬

Expanded text:
amemus te, et amamus te, ut amemus te, et amamus te, ut laudent te opera tua. habent initium et finem ex tempore, ortum et occasum, profectum et defectum, speciem et priuationem. habent ergo consequentia mane et uespera partim latenter partim euidenter. de nihilo enim a te, non de te facta sunt, non de aliqua non tua uel quae antea fuerit, sed de concreata, id est simul a te creata materia, quia eius informitatem sine ulla temporis interpositione formasti. nam cum aliud sit caeli et terrae materies, aliud caeli et terrae species, materiem quidem de omnino nihilo, mundi autem speciem de informi materia, simul tamen utrumque fecisti, ut materiam forma nulla morae intercapedine sequeretur. Inspeximus etiam, propter quorum figurationem ista uel tali ordine fieri uel tali ordine scribi uoluisti, et uidimus, quia bona sunt singula et omnia bona ualde, in uerbo tuo, in unico tuo caelum et terram, caput et corpus ecclesiae, in praedes
Abbreviated transcription (Latin):
solari noctem. atq hiis õĩb
notari ⁊ significari tempora:
iudemus humidam usq̃qua¬
q naturam piscib ⁊ beluis
⁊ alitib focundatam. qd̾ aeuis
corpulentiaq uolatus auiũ
portat aquaꝵ exalatione ꝯ¬
crescit: uidemus t̾renis aĩali¬
b faciem t̾re decorari. hoĩem¬
q ad imaginem ⁊ similitu¬
dinem tuam cunctis in rati¬
onabilib aĩantib ip̃a tua
ymagine ac similitudinez
hoc ẽ rationis ⁊ intelligentie.
uirtute p̾poni. ⁊ quẽadmoclũ ĩ
eius anima aliud ẽ qd̃ ꝯsulen¬
do clñatur. aliud qd̃ subdit᷑.
ut obtemꝑet. sic uiro fc̃am eẽ
etiam corꝑalit̾ feminã q̃ hab̾et
quidem in m̃te rationalis in¬
telligentie parẽ naturã sexu
tam̃ corporis ita masculino
sexui subiceretur. quẽad mod̾
subicitur appetitus actionis
ad ꝯcipiendam de ratione m̃tis
recte agendi sollertiam. uidemꝰ
het ⁊ singla. bona. ⁊ oĩa bona
ualde. Laudant te oꝑa tua ut

Expanded text:
solari noctem atque his omnibus solari noctem atque his omnibus notari et significari tempora. uidemus umidam usquequaque naturam piscibus et beluis et alitibus fecundatam, quod aeris corpulentia, quae uolatus auium portat, aquarum exhalatione concrescit. uidemus terrenis animalibus faciem terrae decorari hominemque ad imaginem et similitudinem tuam cunctis inrationabilibus animantibus ipsa tua imagine ac similitudine, hoc est rationis et intellegentiae uirtute, praeponi, et quemadmodum in eius anima aliud est, quod consulendo dominatur, aliud, quod subditur ut obtemperet, sic uiro factam esse etiam corporaliter feminam, quae haberet quidem in mente rationabilis intellegentiae parem naturam, sexu tamen corporis ita masculino sexui subiceretur, quemadmodum subicitur appetitus actionis ad concipiendam de ratione mentis recte agendi sollertiam. uidemus haec et singula bona et omnia bona ualde. Laudant te opera tua, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quitquid aliquomͦ ẽ. ab il¬
lo enimẽ. qui ñ aliquo modo
celum ⁊ t̾ram siue corporalem
partem suꝑiorẽ atꝙ inferiorẽ
siue sp̃ualem corꝑalemq na¬
turã ł creaturã atq inornat̃
harum partium quib ꝯstat
uel unuiersa mundi moles.
uel uniu̾sa omnino treatura.
uidemus lucem fc̃am cliuisã q
atenebris. uidemus firmam̃¬
tum celi siue int̾ sp̃uales aq̃s
suꝑiores ⁊ corꝑales in feriores
primariũ corpus mundi: siue
hoc spatium eris: quia ⁊ hoc
uocatur celum ꝑ qd̃ uagãtur
uolatilia celi. int̾ aquas q̃ ua¬
poraliter eis suꝑferuntur. ⁊ se¬
renis etiam noctib rorant. et
has q̃ int̾ris graues fluitant.
uidemus ꝯg̾gatarum aqu&ꝵ
spetiem ꝑ campos maris. ⁊ ari¬
dam t̾ram uel nudatã uł for¬
matam ut c̃ẽt uisibilis ⁊ ꝯpo¬
sita: herbarum quoc atq ar¬
boꝵ mater uidemus lumina¬
ria fulgere desuꝑ. solẽ suffi¬
cere dici. lunam. ⁊ stellas cõ¬

Expanded text:
est, quidquid aliquo modo est: ab ilest, quidquid aliquo modo est: ab illo enim est, qui non aliquo modo caelum et terram, siue corporalem partem superiorem atque inferiorem siue spiritalem corporalemque creaturam, atque in ornatu harum partium, quibus constat uel uniuersa mundi moles uel uniuersa omnino creatura, uidemus lucem factam diuisamque a tenebris. uidemus firmamentum caeli, siue inter spiritales aquas superiores et corporales inferiores, primarium corpus mundi, siue hoc spatium aeris, quia et hoc uocatur caelum, per quod uagantur uolatilia caeli inter aquas, quae uaporaliter eis superferuntur et serenis etiam noctibus rorant, et has, quae in terris graues fluitant. uidemus congregatarum aquarum speciem per campos maris et aridam terram uel nudatam uel formatam, ut esset uisibilis et conposita herbarumque atque arborum mater. uidemus luminaria fulgere desuper, solem sufficere diei, lunam et stellas con
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m scimus. etiam sic nemo
scit nisi sp̃t dei. Sicut enĩ ret̾te
dc̃m ẽ non enim uos estis qui
loquimini eis qui indei sp̃u
loq̃rentur: sic recte clicitur ñ
uos estis quiscitis eis qui ĩ dei
sp̃usciũt. Nichominus gͥ rec¬
te dicitur ñ uos estis qui uide¬
tis: eis qui in sp̃u dei uident:
ta quicquid in sp̃u dei uident
quia bonum ẽ: ñ ipsi s deus
uidet quia bonũ ẽ. Aliud ergo
ẽ ut putet quisq malum ẽẽ
qd̃ bonum c̃ quales supra dc̃i
sunt: aliud ut qd̾ bonumẽ
uideat homo quia bonum ẽ.
situt multis tua creatura pla¬
ceat quia bona ẽ: quib tam̃
ñ tu places inea. unde frui ma¬
gis ip̃a qm te uolunt. aliud
aũ. ut cum aliquid uidet ho¬
mo quia bonum ẽ d̾s millo
uideat quia bonuim ẽ: ut sci¬
licet ille ametur ineo qd̃ fe¬
tit quia ñ amaretur uisi ꝑ
sp̃m quem dedit: qm̃ caritaᷤ
dei cliffusa c̃ incordib nr̃is
ꝑ sp̃m sc̃m̃ qui datus ẽ nobis.
ꝑ quem uidemꝰ quia bonum

Expanded text:
m scimus etiam sic nemo scit nisi spiritus dei. sicut enim recte dictum est: non enim uos estis, qui loquimini, eis, qui in dei spiritu loquerentur, sic recte dicitur: "non uos estis, qui scitis" eis, qui in dei spiritu sciunt. nihilo minus igitur recte dicitur: "non uos estis, qui uidetis" eis, qui in spiritu dei uident: ita quidquid in spiritu dei uident quia bonum est, non ipsi, sed deus uidet, quia. bonum est. aliud ergo est, ut putet quisque malum esse quod bonum est, quales supra dicti sunt; aliud, ut quod bonum est uideat homo, quia bonum est, sicut multis tua creatura placet, quia bona est, quibus tamen non tu places in ea; unde frui magis ipsa quam te uolunt: aliud autem, ut, cum aliquid uidet homo quia bonum est, deus in illo uideat, quia bonum est, ut scilicet ille ametur in eo quod fecit, qui non amaretur nisi per spiritum, quem dedit, quoniam caritas dei diffusa est in cordibus nos sanctum, qui datus est nobis, per quem uidemus, quia bonum
Abbreviated transcription (Latin):
tellexi qm sunt quidam qͥb diˢ¬
plicent oꝑa tua ⁊ multa eoꝵ
dicunt te fecisse necessitate
ꝯpulsum. sicut fabritas ce¬
loꝵ ⁊ ꝯpositiones syderum:
⁊ hoc ñ de tuo. s iam fuisse a¬
libi creata. ⁊ aliunde q̃ tu ꝯ¬
traheres ⁊ ꝯpaginares atq
ꝯtexeres: cũ de hostib uictis mũ¬
dana moenia molireris ut ea
ꝯstructione deuicti adu̾sus
te it̾um rebellare ñ possent.
Alia u̾o nec fecisse te. nec oĩno
ꝯpegisse: sicut om̃s carnes ⁊ mi¬
nutissima queq aĩantia. ⁊ qͥc¬
quid radicib terram tenet: s
hostilem m̃tem naturãq aliã
ñ abste ꝯditam tͥq ꝯtrariam
inferiorib mundi locis ista
gignere atq formare. In sani
cunt incis. Qui aũ per sp̃m
tuum uident ea tu uides ĩcis.
Ergo cũ uident quia bona st̃.
tu uides quia bona sunt.⁊ q̃¬
cumq ꝓpter te placent. tu in
placent nobis. tibi placent ĩ
nobis. Quis enim scit homiñ

Expanded text:
tellexi, quoniam sunt quidam, quibus distellexi, quoniam sunt quidam, quibus displicent opera tua, et multa eorum dicunt te fecisse necessitate conpulsum, sicut fabricas caelorum et conpositiones siderum, et hoc non de tuo, sed iam fuisse alibi creata et aliunde, quae tu contraheres et conpaginares atque contexeres, cum de hostibus uictis mundana moenia molireris, ut ea constructione deuincti aduersus te iterum rebellare non possent; alia uero nec fecisse te nec omnino conpegisse, sicut omnes carnes et minutissima quaeque animantia et quidquid radicibus terram tenet, sed hostilem mentem naturamque aliam non abs te conditam tibique contrariam in inferioribus mundi locis ista gignere atque formare. insani cunt in eis. Qui autem per spiritum tuum uident ea, tu uides in eis. ergo cum uident, quia bona sunt, tu uides, quia bona sunt, et quaecumque propter te placent, tu in placent nobis, tibi placent in nobis. quis enim scit hominum
Abbreviated transcription (Latin):
cuerunt: ⁊ in tua uisione ñ
in ueni temꝑa ꝑ q̃ intelligerẽ
qd̃ totiens uideris q̃ fecisti. et
dixi. O dñe ñne ista scriptura
tua uera ẽ. qm̃ tu uerax ⁊ i̾u¬
tas dedisti eam: Cur gͦ tu mͥ
dicis ñ esse intria uisione tẽ¬
Scriptura tua mͥ dicit ꝑsin¬
gulos dies ea q̃ fecisti te uidis¬
se: quia bona sunt Et cũ ea
numerarem. inueni quotiẽs
ad hec tu ddicis mͥ. qm̃ tu es ds
meus: ⁊ dicis uoce forti in aure
int̾iori seruo tuo ꝑ rumpens
meam surditatem: ⁊ clamãs.
Ohomo nempe qd̃ scriptura
mea dicit: ego dico ⁊ tamen
illa temporalit̾ dicit. uerbo
aũ meo tempꝰ ñ accidit. qͥa
equalimetum et̾nitate ꝯsistit:
tis ego uideo: sicut ea q̃ uos
co atq ita cum uos temꝑalit̾
ea uideatis. ñ ego temporalit᷑
uideo: quemadmodum cum
uos temꝑaliter ea dicatis. nõ
ego temporalit̾ dico: ⁊ audiui
dñe d̾s meus: ⁊ elixistillam
dulcedinis ex tua u̾itate: ⁊ĩ¬

Expanded text:
cuerunt, et in tua uisione non cuerunt, et in tua uisione non inueni tempora, per quae intellegerem, quod totiens uideris quae fecisti, et dixi: o domine, nonne ista scriptura tua uera est, quoniam tu uerax et ueritas edidisti eam? cur ergo tu mihi dicis non esse in tua uisione temscriptura tua mihi dicit per singulos dies ea quae fecisti te uidisse, quia bona sunt, et cum ea numerarem, inueni quotiens? ad haec tu dicis mihi, quoniam tu es deus meus et dicis uoce forti in aure interiore seruo tuo perrumpens meam surditatem et clamans: "O homo, nempe quod scriptura mea dicit, ego dico. et tamen illa temporaliter dicit, uerbo autem meo tempus non accedit, quia aequali mecum aeternitate consistit. tis, ego uideo, sicut ea, quae uco. atque ita cum uos temporaliter ea uideatis, non ego temporaliter uideo, quemadmodum, cum uos temporaliter ea dicatis, non ego temporaliter dico." Et andiui, domine deus meus, et elinxi stillam dulcedinis ex tua ueritate et in
Abbreviated transcription (Latin):
nisi iam t̾ra ab amaritudine
marinoꝵ flucturim diftincta
atq discreta. Et uidisti d̾s m̃s
omnia q̃ fecisti. ⁊ ecce bona st̃¬
ualde: quia ⁊ nos uidemꝰ ea. ⁊
ecte omnia bona ualde. Insin¬
gulis generib oꝑum tuorũ
cum dixisses ut fierent ⁊ fr̃ã
ẽẽnt: illud atq illud. iudisti
quia bonũ ẽ. Septies enume¬
raui scriptum ẽẽ te uidisse
quia bonum ẽ qd̃ fecisti. ⁊ hoc
octauum ẽ quia uidisti om̃ĩa
q̃ fetisti. ⁊ ecce ñ solum bona.
s etiã ualde bona. tanqm̃ simł
omnia: nam singła tantũ bo¬
na erañt: simul aũ oĩa. ⁊ bo¬
na ⁊ ualde. Hoc dicunt etiam
q̃q pulchra corpora: quia lõge
multo pulchrus ẽ corpꝰ qd̃ ex
m̃bris pulchris omnib ꝯstat.
qm ip̃a m̃bra singła quorum
orclinatissimo ꝯuentu ꝯplet᷑
uniu̾sum qmuis ⁊ illa etiam
singulatim pulchia sint ⁊ at¬
tendi ut inuenirem utrum
septies uel octies uideris quia
bona sunt oꝑa tua cũ tibi pla¬

Expanded text:
nisi iam terra ab amaritudine nisi iam terra ab amaritudine marinorum fluctuum distincta atque discreta. Et uidisti, deus, omnia quae fecisti, et ecce bona ualde, quia et nos uidemus ea, et ecce omnia bona ualde. in singulis generibus operum tuorum, cum dixisses, ut fierent, et facta essent, illud atque illud uidisti quia bonum est. septiens numeraui scriptum esse te uidisse, quia bonum est quod fecisti; et hoc octauum est, quia uidisti omnia quae fecisti, et ecce non solum bona sed etiam ualde bona tamquam simul omnia. nam singula tantum bona erant, simul autem omnia et bona et ualde. hoc dicunt etiam quaeque pulchra corpora, quia longe multo pulchrius est corpus, quod ex membris pulchris omnibus constat, quam ipsa membra singula, quorum ordinatissimo conuentu conpletur uniuersum, quamuis et illa etiam singillatim pulchra sint. Et attendi, ut inuenirem, utrum septiehs uel octiens uideris, quia bona sunt opera tua, cum tibi pla
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe iusti. innoĩe discipłi hoc
facere: fructu pascitur helias a
uidua sciente qd̾̃ hoĩem dei paᷤ¬
ceret. ⁊ ꝓpt̾ hoc pasc̾et: ꝑ coruũ
aũt dato pascebatur: nec int̾i¬
or helias s ext̾ior pascebat᷑. qui
poss etiam talis cỹbi egestate
corrumpi. Ideoq dicã qd̾ uerũ
ẽ coram te dñe: cum homines
idiote atq in fideles quib ñ¬
ciandis atq lucrandis neces¬
saria sunt sacram̃ta initiorũ
⁊ magnalia miraculoꝵ q̃ noĩe
piscium ⁊ cetoꝵ significari cre¬
didimus: suscipiunt corꝑalit̾
reficiendos aut in aliqũo u¬
su p̾sentis uite adiuuandos
pueros tuos:cũ id quare facien¬
dũ sit ⁊ quo ꝑtineat ignorẽt.
nec illi istos pascant. nec isti ab
illis pascantur: quia nec illi h̾
sc̃a ⁊ recta uoluntate oꝑantur:
nec isti eoꝵ datis ubi fructum
ñdum uident letantur: inde
quippe animus pascitur. unde
letatur ⁊ ideo pisces ⁊ ceti non
uescuntur escis qͣs ñ germinat

Expanded text:
nomine iusti, in nomine discipuli hoc nomine iusti, in nomine discipuli hoc facere. fructu pascitur Helias a uidua sciente, quod hominem dei pasceret et propter hoc pasceret; per cornum autem dato pascebatur. nec interior Helias, sed pascebatur, qui posset etiam talis cibi egestate corrumpi. Ideoque dicam, quod uerum est coram te, domine, cum homines idiotae atque infideles, quibus initiandis atque lucrandis necessaria sunt sacramenta initiorum et magnalia miraculorum, quae nomine piscium et coetorum significari credimus, suscipiunt corporaliter reficiendos aut in aliquo usu praesentis uitae adiuuandos pueros tuos, cum id quare faciendum sit et quo pertineat ignorent, nec illi istos pascunt nec isti ab illis pascuntur, quia nec illi haec sancta et recta uoluntate operantur nec isti eorum datis, ubi fructum nondum uident, laetantur. inde quippe animus pascitur, unde laetatur. et ideo pisces et coeti non uescuntur escis, quas non germinat
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝓpt̾ea gaudet: Non ꝓpt̾e¬
a. Et hoc unde scimꝰ: Qm̃ ip̃e
sequitur dicens. Non quia q̃¬
ro datũ: s requiro frustum.
Didici ate d̾s meus: int̾ datũ
⁊ fructum discernere. Datum
ẽ res ip̃a quã dat qui inꝑtitꝰ
hec netessaria ueluti ẽ nummꝰ.
cib. potus. uestim̃tum. destũ.
ad uitorium: frustus aũ bona
⁊ recta uoluntas datoris ẽ. Nõ
enim ait magister bonus. qͥ
susceꝑit ꝓpham tantũ. s ad¬
didit in nomine ꝓpl̾e: neq a¬
it tantũ qui susceꝑit iustũ.
s addidit in noĩe iusti. Ita qͥp¬
pe ille mertedem ꝓpheiste mer¬
cedem iusti accipiet. Net solum
ait qui calicem aq̃ frigide po¬
tum dederit uni ex minimis
meis. s ad didit tantũ in noĩe
discipuli: ⁊ sic adiunxit: Am̃
dico uob: ñ ꝑdet mercedẽ suã.
Datumẽ suscipere ꝓpħam sus¬
cipere iustum: porrigere cali¬
cem aq̃ frigide discipulo. fru¬
ctus aũt in nomine ꝓpłx. in

Expanded text:
quid propterea gaudet? non propterequid propterea gaudet? non propterea. et hoc unde scimus? quoniam ipse sequitur dicens: non quia quaero datum, sed requiro fructum. didici a te, deus meus, inter datum et fructum discernere. datum est res ipsa, quam dat, qui inpertitur haec necessaria, ueluti est nummus, cibus, potus, uestimentum, tectum, adiutorium. fructus autem bona et recta uoluntas datoris est. non enim ait magister bonus: qui susceperit prophetam tantum, sed addidit: in nomine prophetae; neque ait tantum: qui susceperit iustum, sed addidit: in nomine iusti; ita quippe ille mercedem prophetae, iste mercedem iusti accipiet. nec solum ait: qui calicem aquae frigidae potum dederit uni ex minimis meis, sed addidit: tantum in nomine discipuli, et sic adiunxit: amen dico uobis, non perdet mercedem suam. datum est suscipere prophetam, suscipere iustum, porrigere calicem aquae frigidae discipulo; fructus autem in nomine prophetae, in
Abbreviated transcription (Latin):
magnitione dei sccł̃m ymagi¬
nem eius qui creauit te: Et ĩ¬
anima uiua tante ꝯtinẽtie:
⁊ lingua uolatilis loquens
mist̾ia. Talib quippe aĩantib.
ista esca debetur. quid ẽ qd̃ tẽ
pascit: Leticia. Qd̃ sequitur
audiamus. Uerũptam̃ inquit
benefecistis: ꝯmunicantes tͥbu¬
lationi mee. Hinc gaudet. et¬
hinc pascitur: quia illi bene
fecer̃t. ñ quia eius angustia re-¬
bulatione dilatasti m̃ͥ: quia
⁊ habundare ⁊ penuriam pati
nouit inte: qui ꝯfortas eum.
Scitis enim inquit etiã uos
philippenses: qm̃ in principio
euangelii cũ ex macedonia sũ
ꝓfect̾us. nulla mͥ ecclłia ꝯmuni¬
cauit in ratione dati ⁊ accep¬
ti. nisi uos soli: quia ⁊ thessa¬
lonicam ⁊ semel ⁊ it̾um usi¬
b meis misistiᷤ. Ad hec bona o¬
ꝑa eos redisse nunc gaudet.¬
⁊ repullulasse letatur: tanꝙͣ
reuirescente fertilitate agri.
Nunquid ꝓpt̾ usus suos qͥa
dixit usib meis misistis: Nũ¬

Expanded text:
in agnitionem dei secundum imagiin agnitionem dei secundum imaginem eius, qui creauit te, et anima uiua tanta continentia et lingua uolatilis loquens mysteria? talibus quippe animantibus ista esca debetur. quid est, quod te pascit? laetitia. quod sequitur audiam: uerum tamen, inquit, bene fecistis communicantes tribulationi meae. hinc gaudet, hinc pascitufecerunt, non quia ejus angustia rebulatione dilatasti mihi, quia et abundare et penuriam pati nouit in te, qui confortas eum. scitis enim, inquit, etiam uos, Filippenses, quoniam in principio euangelii, cum ex Macedonia sum profectus, nulla mihi ecclesia conmunicauit in ratione dati et accepti nisi uos soli, quia et Thessalonicam et semel et iterum usibus meis misistis. ad haec bona opera eos redisse nunc gaudet et repullulasse laetatur tamquam reuiuescente fertilitate agri. Numquid propter usus suos, quia dixit: usibus meis misistis, num
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ ⁊ in illis qui p̾bẽt ista.
ea q̃ dant fructꝰ est: s quo aĩo
dant. Itaq ille qui deo seruie¬
bat ñ suo uentri. uideo plane
unde gaudeat. uidco ⁊ ꝯgratu¬
lor ei ualde. Acceꝑat enim a
philippensib q̃ ꝑ epafroditũ
miserant: s tam̃ unde gaude¬
at uideo. Unde aũ gaudet in¬
de pascitur: quia inu̾itate lo¬
quens. gauisus sũ inqͥt mag¬
nifice indño: quia tandem
aliqnͣdo reppullulastis saꝑe
ꝓme. in quo sapiebatis. tedi¬
ũ aũ habuistis. Isti gͦ diut᷑¬
ra tedio martuerant. ⁊ qͦsi
exaruerant ab isto fructu bo¬
ni oꝑis: ⁊ gaudet eis. quia re¬
pullulart. ñ sibi quia eius ĩ¬
digentie subuenerũt ideo secu¬
tus ait. Non qd̃ desit aliquid
dico: ego enim didici inquib
sũ sufficiens eẽ. Scio ⁊ minus
habere: scio ⁊ habundate.i oĩb¬
⁊esurire.⁊ habundare ⁊penu
riam pati: oĩa possũ inco qui
me ꝯfortat.unde gͦ gaudes o
paule magne: unde gaudes:
Unde pasceris homo renoua te

Expanded text:
neque enim et in illis, qui praebent ista, ea, quae dant, fructus est, sed quo animo dant. itaque ille, qui deo seruiebat, non suo uentri, uideo plane, unde gaudeat, uideo et congratulor ei ualde. acceperat enim a Filippensibus quae per Epafroditum miserant; sed tamen unde gaudeat, uideo. unde autem gaudet, inde pascitur, quia in ueritate loquens: gauisus sum, inquit, magnifice in domino, quia tandem aliquando repullulastis sapere pro me, in quo sapiebatis; taedium autem habuistis. isti ergo diuturno taedio marcuerant et quasi exaruerant ab isto frnctu boni operis, et gaudet eis, quia repullularunt, non sibi, quia eius indigentiae subuenerunt. ideo secutus ait: non quod desit aliquid dico; ego enim didici, in quibus sum, sufficiens esse. scio et minus habere, scio et abundare; iesurire et abundare et pe- ■ nuriam pati: omnia possum in eo, qui me confortat. Vnde ergo gaudes, 0 Paule magne? unde gaudes, unde pasceris, homo renouate
Abbreviated transcription (Latin):
distimisccłiam: qui frequent̃
paulũ tuum refrigerauit. et
catenam eiꝰ ñ erubuit. Hoc fece¬
runt ⁊ fr̃es. ⁊ tali fruge fructi¬
ficauer̃t: qui qd̃ ei deerat sup¬
pleuer̃t exmacedonia. Quom
aũ dolet q̃dam ligna q̃ fructũ
ei debitum ñ dederunt. ubi aitz
in prima mea defensione ne¬
mo mͥ affuit: s om̃s me dere¬
liq̃runt: ñ illis ĩputetur. Ista
enim debentur eis qui minis
trant doctrinam rationalẽ ꝑ ĩ¬
telligentias diuinoꝵ mist̾ioꝵ.
⁊ ita eis debent᷑ tanqmͣ homĩb.
Debentur eis aũ sicut aĩe uiue:
p̾bentib se ad mutandũ inõi

Expanded text:
disti misericordiam, quia frequenter disti misericordiam, quia frequenter Paulum tuum refrigeravit, et catenam ejus non erubuit . Hoc fecerunt et fratres, et tali fruge fructificaverunt, qui quod ei deerat, suppleverunt ex Macedonia . Quomodo autem dolet quaedam ligna, quae fructum ei debitum non dederunt, ubi ait: In prima mea defensione nemo mihi adfuit, sed omnes me dereliquerunt: non illis imputetur? Ista enim debentur eis qui mintrant doctrinam rationalem per intellegentias diuinorum mysteriorum, et ita eis debentur tamquam hominibus. debentur autem eis sicut animae uiuae praebentibus se ad imit
Abbreviated transcription (Latin):
tenuerimus: ⁊ multismodis
intelligere qd̃ obscure uno mͦ
enuntiatum legerimꝰ. Sic im¬
plentur aq̃maris q̃ ñ mouen¬
tur nisi uariis significatoni¬
b. sic ⁊ foctib humanis ĩplet᷑
⁊ t̾ra cuiꝰ ariditas apparet in
studio ⁊ dñatur ei ratio. Uolo
sequens tua scriptura ꝯmonet.¬
⁊ dicam nec uerebor. uera enĩ
dicam te mͥ inspirante: qd̃ ex
eis u̾bis uoliusti ut dicerem.
Neq enim alio pret̾ te inspi¬
rante credo me uerũ dicere. cũ
tu sis u̾itas omnis aũt homo
m̃dax: ⁊ ideo qui loquitur m̃da¬
tium de suo loquitur. Ergo ut
uerum loquar: de tuo loquor.
Ecce declisti nobis inescam om̃e
fenum satiuũ seminãs semẽ
qd̾ est suꝑ omnẽ t̾ram: ⁊ om̃e
lignum qd̃ habet inse fructũ
seminis satiui nec ideo nob
solis s ⁊ omnib auib celi ⁊ bes¬
tiis t̾re atq repentib: piscib
aũt ⁊ cetis magnis ñ delisti.¬
Dicebamus enim ex hiis terre
pius one siphorus. cuiꝰ domui de¬

Expanded text:
tenuerimus, et multis modis tenuerimus, et multis modis intellegere, quod obscure uno modo enuntiatum legerimus. sic implentur aquae maris, quae non monentur nisi uariis significatibus, sic et fetibus humanis impletur et terra, cuius ariditas apparet in studio, et dominatur ei ratio. Yolo uod me consequens tua scriptura conmonet7 et dicam nec uerebor. uera enim dicam te mihi inspirante, quod ex eis uerbis noluisti ut dicerem. neque enim alio praeter te inspirante credo me uerum dicere, cum tu sis ueritas, omnis autem homo mendax. et ideo qui loquitur mendacium, de suo loquitur. ergo ut uerum loquar, de tuo loquor. ecce dedisti nobis in escam omne faenum satiuum seminans semen, quod est super omnem terram, et omne lignum, quod habet in se fructum seminis satiui. nec nobis solis sed et omnibus auibus caeli et bestiis terrae atque serpentibus; piscibus auDicebamus enim eis fructibus terrae pius Onesiphorus, cujus domui de
Abbreviated transcription (Latin):
uitam tanqͣm in herbis semi¬
nalib ⁊ lignis fructiferis
⁊ in sp̃ualib donis manifes¬
tatis ad utilitatem:. sicut in
luminarib celi ⁊ in affecti¬
onib formatis ad temꝑan¬
tiam. tanqm inaĩa uĩua
In hiis omnib nãciscimur.
multitudines ⁊ ubertates.⁊ ĩ¬
crem̃ta. s qd̃ ita crescat ⁊ młti¬
plicetur ut una res multismo¬
⁊ una enunciatio multismo¬
dis intelligatur. Non inueni¬
mus nisi insignis corꝑalit̾ edi¬
tis ⁊ reb intelligibiliter exco¬
gitatis: signa corporalit̾ edi¬
ta. generationes aquarum
ꝓpt̾ necessarias causas carnal
ꝓfunditatis. res aut̃ intelli¬
gibilit̾ excogitatas generatio¬
nem humanã ꝓpt̾ rationis
fecunditatẽ intelleximus ⁊
ideo credidimꝰ utriq eoꝵ gene¬
ri dc̃m esse a te dñe: crescite ꝙ
multiplicamini. Inhac enim
benedictione ꝯcessam nobis
a te potestatẽ ac facultatem
accipio ⁊ multismodis enun¬
ciare qd̃ uno mͦ in tellectum

Expanded text:
uitam tamquam in herbis semiuitam tamquam in herbis seminalibus et lignis fructiferis et in spiritalibus donis manifestatis ad utilitatem sicut in luminaribus caeli et in affectibus formatis ad temperantiam tamquam in anima uiua: in his omnibus nanciscimur multitudines et ubertates et incrementa; sed quod ita crescat et multiplicetur, ut una res multis moa enuntiatio multis modis intellegatur, non inuenimus nisi in signis corporaliter editis et rebus intellegibiliter excogitatis. signa corporaliter edita generationes aquarum propter necessarias causas carnalis profunditatis, res autem intellegibiliter excogitatas generationes humanas propter rationis fecunditatem intelleximus. et ideo credidimus utrique horum generi dictum esse abs te, domine: crescite -et multiplicamini. in hac enim benedictione concessam nobis a te facultatem ac potestatem accipio et multis modis enuntiare, quod uno modo intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uox ꝑsonat. in principio fẽt
d̾s celum ⁊ t̾ram. Nõ ne multi¬
plicit̾ intelligitur. Nõ erroꝵ
fallacia: s uerarum in telli¬
gentiarum generib ita cres¬
cunt ⁊ multiplicantur foctꝰ
hominũ. Itaq si naturas ĩp̃aiᷤ
rerum ñ allegorice s ꝓprie co¬
gitemus ad omnia q̃ desemĩb
gignuntur ꝯuenit u̾bum.
crescite ⁊ multiplicamini. Si
aũt figurate posita is n ta tra¬
ctamus. qd̃ potius arbitror in
tendisse scripturam: q̃ utiq ñ
suꝑuacue solis aquatilium
⁊ hominũ foetib istam bene¬
dictionẽ attribuit. in uenimꝰ
quidem multitudines ⁊ incre¬
aturis sp̃ualib atq corꝑalib
tanqm incelo ⁊ t̾ra. ⁊ in animiᷤ
iustis ⁊ iniquis: tanqm ĩ luce
⁊ tenebris ⁊ in scĩs auctorib
ꝑ quos lex ministrata ẽ tan¬
qm infirmam̃to qd̃ solidatũ
amaricantiũ ppłoꝵ tanqmͣ ĩ
mari ⁊ instudio aĩarum pi¬
b misccł̃ie sccl̃m presentem

Expanded text:
et uox personat: in principio deus et uox personat: in principio deus fecit caelum et terram, nonne multipliciter intellegitur, non errorum fallacia, sed uerarum intellegentiarum generibus? ita crescunt et multiplicantur fetus hominum. Itaque si naturas ipsas rerum non allegorice, sed proprie cogitemus, ad omnia, quae de seminibus gignuntur, conuenit uerbum: crescite et multiplicamini; si autem figurate posita ista tractemus — quod potius arbtendisse Scripturam, quae utique non supervacue solis aquatilium et hominum fetibus istam benedictionem attribuit; invenimus quidem multitudines et in creaturis spiritualibus atque corporalibus, tanquam in coelo et in terra; et in animis justis et iniquis, tanquam in luce et tenebris; et in sanctis auctoribus, per quos lex ministrata est, tanquam in firmamento quod solidatum amaricantium populorum, tanquam in mari; et in studio animarum piicordiae secundum praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
uus u̾bi tui. Et si ego ñ indel¬
ligo quid hoc eloquiũ signifi¬
cet: utantur eo melius meli¬
ores. id ẽ intelligentiores qmͣ
ego sum: unicuiq quantũ
sapere dedisti d̃s meus. Place¬
at aut̃ ⁊ ꝯfessio mea coram
oculis tuis: quia tibi ꝯfiteor
credere me lñe ñ incassum te
ita locutum: neq silebo cum
mͥ lectionis huiꝰ occasio sug¬
gerit. uerum ẽ enim nec uideo
quid impediat ita me sentire
dc̃a figurata libroꝵ tuoꝵ: no¬
ui enim multiplicit̾ signifi¬
cari ꝑ corpꝰ qd̃ uno modo m̃te
intelligitur ⁊ multiplicit̾ mẽ¬
te intelligi qd̃ uno modo ꝑ cor¬
pus significatur. Ecce simplex
dilectio dei ⁊ ꝓximi qm̃ multi¬
plicib sa cramentis ⁊ inmue¬
rabilib linguis: ⁊ in una qͣ¬
q lingua innumerabilib lo¬
cutionũ modis corꝑalit̾ enun¬
ciatur: ita crescunt ⁊ multi¬
plicantur fetus aquarũ. At¬
tende it̾um quisquis hec legis.
Ecce qd̃ uno mͦ scriptura effert.

Expanded text:
uus uerbi tui. et si ego non inteluus uerbi tui. et si ego non intellego, quid hoc eloquio significes, utantur eo melius meliores, id est intellegentiores quam ego sum, unicuique quantum sapere dedisti. placeat autem et confessio mea coram oculis tuis, qua tibi confiteor credere me, domine, non incassum te ita locutum, neque silebo, quod mihi lectionis huius occasio suggerit. uerum est enim nec uideo, quid inpediat ita me sentire dicta figurata librorum tuorum. noui enim multipliciter significari per corpus, quod uno modo mente intellegitur, et multipliciter mente intellegi, quod uno modo per corpus significatur. ecce simplex dilectio dei et proximi, quam multiplicibus sacramentis et innumerabilibus linguis et in unaquaque lingua innumerabilibus locutionum modis corporaliter enuntiatur! ita crescunt et multiplicantur fetus aquarum. adtende iterum quisquis haec legis: ecce quod uno modo scriptura offert
Abbreviated transcription (Latin):
pleant t̾ram. Nichil ne nobis
ex hoc innuis ut intelligamus
aliquid. cur ñ ita benedixeris
lucem qmͣ uocasti diem: nec
firmam̃tum celi nec lumina¬
ria. nec sydera. nec t̾ram nec ma¬
cerem te hoc donũ benediftõmᷤ
homini ꝓprie uoluisse largi¬
ri: nisi hoc modo benedixisses
⁊pisces ⁊cetos.ut crescerent et
multiplicarentur. ⁊ implerẽt
aquas maris ⁊ uolatilia ml¬
tiplicarentur suꝑ t̾ram. item
dicerem ad ca rerum genera
ꝑtinere benedictionẽ hanc q̃
gignendo ex semet ip̃is ꝓpagã¬
tur: si eam reꝑirem in arbus¬
tis ⁊ fructectis. ⁊ inpeccorib t̾¬
re. Nunc aũ nec herbis ⁊ lig¬
nis dc̃m ẽ. nec bestiis ⁊ serpenti¬
b crescite ⁊ multiplicamini: c̃
hec quoq oĩa sicut pisces ⁊ aues
⁊ homines gignendo augean¬
tur: genꝰq custodiant. Quid
igitur dicam lum̃ neum u̾i¬
tas: quia uacat hoc: Quia in¬
anit̾ ita dc̃m ẽ : Nequaqmn pr̃
pietatis absit ut hoc dicat ser¬

Expanded text:
pleant terram. nihilne nobis pleant terram. nihilne nobis ex hoc innuis, ut intellegamus aliquid, cur non ita benedixeris lucem, quam uocasti diem, nec firmamentum caeli nec luminaria nec sidera nec terram nec macerem te hoc donum benedictionis homini proprie uoluisse largiri, nisi hoc modo benedixisses pisces et coetos, ut crescerent et multiplicarentur et implerent aquas maris, et uolatilia multiplicarentur super terram. item dicerem ad ea rerum genera pertinere benedictionem hanc, quae gignendo ei semet ipsis propagantur. si eam reperirem in arbustis et frutectis et in pecoribus terrae. nunc autem nec herbis et lignis dictum est nec bestiis et serpentibus: crescite et multiplicamini, cum haec quoque omnia sicut pisces et aues et homines gignendo augeantur genusque custodiant. Quid igitur dicam, lumen meum, ueritas? quia uacat hoc, quia inaniter ita dictum est? nequaquam, pater pietatis, absit, ut hoc dicat ser
Abbreviated transcription (Latin):
leuatum de ꝓfundo t̾ra pia qͥs¬
medit. siue in u̾boꝵ signis u¬
cibq subiectis auctoritate
bri tui tanqm sub firmam̃to
uolitantib int̾pretando. exp¬
nẽdo disserendo. disputando.
benedicendo. atq in uorandos
ore erumpentib atq sonãtis
signis: ut respondeat ppłs ai
tͥas carnis: q̃ cogitata ñ possiũ
uideri ut opus sit instrepeii
aurib. Ita qmuis multiplico
uolatilia suꝑ t̾ram: ex aquis
tam̃ originem ducunt. Iude¬
cat etiam sp̃ualis approbando
ram inuenerit in oꝑib morl¬
q fidelium. ⁊ emosinis tane
tͥra fructifera. ⁊ de aĩa uiua mã¬
sue itifactis affectionib: ĩ cas¬
titate in ieiuniis. incogitatio¬
nib piis dehiis q̃ ꝑ sensum cor-¬
poris ꝑcipiuntur. Dehiis enim
iudicare nunc dicitur. inqͥb
⁊ potestatẽ corrigendi habet. S
quid ẽ hoc ⁊ qͣle mift̾ium ẽ: Ec̃¬
ce benedicis homines dñe ut
crescant ⁊ multiplicentur: ⁊ ĩ¬

Expanded text:
leuatum de profundo terra pia coleuatum de profundo terra pia comedit, siue in uerborum signis uocibusque subiectis auctoritati libri tui tamquam sub firmamento uolitantibus, interpretando, exponendo, disserendo, disputando, benedicendo atque inuocando te, ore erumpentibus atque sonantibus signis, ut respondeat populus:aecitas carnis, qua cogitata non possunt uideri, ut opus sit instrepere in auribus. ita, quamuis multiplicentur uolatilia super terram, ex aquis tamen originem ducunt. indicat etiam spiritalis approbando, erperam inuenerit in operibus moribusque fidelium, elemosynis tamquam terra fructifera et de anima uiua mansuefactis affectionibus, in castitate, in ieiuniis, in cogitationibus piis de his, quae per sensum corporis percipiuntur. de his enim iudicare nunc dicitur, in quibus et potestatem corrigendi habet. Sed quid est hoc et quale mysterium est? ecce benedicis homines, o domine, ut crescant et multiplicentur et im
Abbreviated transcription (Latin):
ñr oculis noti sunt. ⁊ null̃ ad¬
huc nob̾ apparuerunt operib.
ut ex frustib coꝵ cognoscamꝰ
eos: s tu dñe iã scił eos ⁊ liui¬
sisti. ⁊ uocasti inocculto añqmͣ
fieret firmam̃tum: neq detur¬
bidis huiꝰ scl̃i ppłis qmqmͣ sp̃u¬
alis homo diuidicat. Quid enĩ
ei dehiis qui foris sunt iudica¬
re ignoranti quis inde uenturꝰ
sit indulcedinẽ gr̃e tue: ⁊ qͥs
in ꝑpetua impietatis amaritu¬
dine remansurus: Ideoq homo
quẽ fecisti adimaginem tuam
ñ accepit potestatẽ luminariũ
quarum quod est mare: sed
accepit potestatem pisciũ mariˢ
⁊ uolatilium celi ⁊ omnium
pecoꝵ.⁊ omnis t̾re. ⁊ omniũ re¬
pentium q̃ repunt suꝑ terram.
Iudicat enim. ⁊ approbat. qd̃
recte. imꝓbat aũ qd̃ ꝑperam
uenerit: siue inea sollempre¬
tate sacram̃toꝵ quib inin¬
tur quos ꝑuestigat in aque
multis miscl̃ia tua. siue iu
qua ille piscis excipitur que

Expanded text:
noster, oculis noti sunt et nullis adnoster, oculis noti sunt et nullis adhuc nobis apparuerunt operibus, ut ex fructibus eorum cognoscamus eos, spd tu, domine, iam scis eos et diuisisti et uocasti in occulto, antequam fieret firmamentum. neque de turbidis huius saeculi populis quamquam spiritalis homo iudicat. quid enim ei de his, qui foris sunt, indicare ignoranti, quis inde uenturus sit in dulcedinem gratiae tuae et quis in perpetua inpietatis amaritudine remansurus? Ideoque homo, quem fecisti ad imaginem tuam, non aecepit potestatem luminarium quarum, quod est mare, sed accepit potestatem piscium maris et uolatilium caeli et omnium pecorum et omnis terrae et omnium repentium, quae repunt super terram. iudicat enim et approbat, quod recte, improbat autem, quod perperam inuenerit, siue in ea sollemnitate sacramentorum, quibus initiantur quos peruestigat in aquis multis misericordia tua, siue in ea, qua ille piscis exhibetur, quem
Abbreviated transcription (Latin):
tuum sumꝰ figm̃tum creatiĩ
oꝑib bonis ñ solum qui sp̃u¬
alit̾ presunt s etiã hii qͥ sp̃ua¬
lit̾ subduntur eis qui p̾sunt.
masculũ enim ⁊ feminã fetis¬
ti hominẽ hoc mͦ ingr̃a tua sp̃u¬
ali ubi scłm sexum corꝑis ñ ẽ
masculus ⁊ femina: quia net
iudeus neq grecus. nec seruus
neq libers p̃uales ergo siue qͥ
presunt suie qui ob temperãt
sp̃ualit̾: iudicant ñ de cogni¬
tionib sp̃ualib q̃ lucent in
firmam̃to. Non enim oportet
de tam sublimi auctoritate
iudicare neq enim de ip̃o libͤ
tuo. etiam si quid ibi ñ lucet:
qm̃ sũmitimus ei nr̃m intel¬
lestum. certũq habemꝰ etiã qd̃
clausum ẽ aspectib nr̃is: recte
ueraciter q dc̃m eẽ. Sic enim
homo licet iam sp̃ualis ⁊ re¬
nouatus inagnitione dei scd̾m
imaginẽ eius qui creauit eũ:
ft̃or tam̃ legis debet eẽ ñ uidex.
neq de illa distinctione iudica¬
re sp̃ualium uidelicet atq car-¬
nalium hominũ qui tuis d̾s

Expanded text:
tuum sumus figmentum creati in operibus bonis, non solum qui spiritaliter praesunt sed etiam hi qui spiritaliter subduntur eis qui praesunt — masculum et feminam fecisti hominem hoc modo in gratia tua spiritali, ubi secundum sexum corporis non est masculus et femina, quia nec Iudaeus neque Graecus neque seruus neque liber — spiritales ergo, siue qui praesunt siue qui obtemperant, spiritaliter iudicant, non de cognitionibus spiritalibus, quae lucent in firmamento — non enim oportet de tam sublimi auctoritate iudicare — neque de ipso libro tuo, etiamsi quid ibi non lucet, quoniam summittimtfs ei nostrum intellectum certumque habemus etiam quod clausum est aspectibus nostris, recte ueraciterque dictum esse — sic enim homo, licet iam spiritalis et renouatus in agnitione dei secandam imaginem eius, qui creauit eum, factor tamen legis debet esse, non index - neque de illa distinctione iudicat spiritalium uidelicet atque carnalium hominum, qui tuis, deus
Abbreviated transcription (Latin):
spiciatur et̾nitas. seruiũt enĩ
rationi. hec aĩalia cũ a ꝓgressu
mortifero cohibita sint uiuũt.
⁊ bona sunt. Ecce enim dñe d̾s
nr̃ creator nr̃. cum cohibite
fu̾int affectiones ab amore
scl̃i quib moriebamur male
iuendo ⁊ceꝑit ẽẽ aĩa uiuens
lrne uiuendo. ꝯpletũq fu̾it
u̾bum tuum. qd̃ pa apłm tu¬
um dixisti nolite ꝯformari
huic scł̃o. ꝯsequitur ⁊ illd̃ qd̃ ad¬
iunxisti statim ⁊ dixisti.sed
imitantes p̾cedentem ꝓximum.
nec ex hominis melioris aucto¬
ritate uiuentes. Neq enĩ dixis¬
ti. fiat homo sccłm genus: sed
faciamus hominẽ adimaginẽ
⁊ similitudinẽ nr̃am: ut nos
ꝓbemus q̃ sit uoluntas tua.
Adhoc enim dispensator ille
tuus generans ꝑ euͣngłm fili¬
os. ne semꝑ paruulos hab̾et qͦs
lacte nutriret: ⁊ tanqmͣ nu¬
trix fou̾et reformamini inqͥt
⁊ ꝯspiciens intellectam u̾ita¬
tem tuam. homine demonstͣ¬
tore ñ indiget. ut suũ genꝰ

Expanded text:
onspiciatur aeternitas. seruiunt enim onspiciatur aeternitas. seruiunt enim rationi haec animalia, cum a progressu mortifero cohibita uiuunt et bona sunt. Ecce enim, domine deus noster, creator noster, cum cohibitae fuerint affectiones ab amore saeculi, quibuS\' moriebamur male uiuendo, et coeperit esse anima uiuens bene uiuendo completumque fuerit uerbum tuum, quo per apum dixisti, Nolite conformari huic saeculo; consequitur et illud quod adjunxisti statim et dixisti, Sedimitantes praecedentem proximum, nec ex hominis melioris auctoritate viventes. Neque enim dixisti, Fiat homo secundum genus; sed, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram ; ut nos probemus quae sit voluntas tua. Ad hoc enim dispensator ille tuus generans per Evangelium filios , ne semper parvulos haberet quos lacte nutriret, et tanquam nutrix foveret : Reformamini, inquiet conspiciens intellectam veritatem tuam, homine demonstratore non indiget, ut suum genus
Abbreviated transcription (Latin):
motu carcat. qm̃ discedendo a
fonte uite moritur: atq ita sus¬
cipitur apret̾eunte scło ⁊ ꝯfor¬
matur ei. Uerbũ aũ tuum d̾s
fons uite et̾ne ẽ. ⁊ ñ pretͥit. ideo¬
q in u̾bo tuo cohibetur ille dis¬
cessus. dum clicitur nobis. no¬
lite ꝯformari huic scło: ut pro¬
ducat t̾ra in fonte uite aĩam
uiuentem in u̾bo tuo ꝑ euan¬
gelistas tuos: aĩam ꝯtinentem
imitando imitatores xp̃i tui.
hoc ẽ enim scdm genus: qm̃
emulatio uiri abamico ẽ. Esto¬
te inquit sicut ego: quia ⁊ ggo
sicut uos. Ita erunt in aĩa uiua
bestie bone: inmansuetucdine ac¬
tionis. Mandasti enim dicens: ĩ
mansuetudine oꝑa tua ꝑfice
⁊ ab omni homine diligeris. Et
pecora bona neq si manducaue¬
rint habundantia neꝙ si non
manducauerint egentia. et
serpentes boni ñ ꝑnitiosi ad
nocendũ s astuti ad cauend̃
⁊ tantũ explorantes tẽporalẽ
naturam qnͣtum sufficit.
ut ꝑ ea q̃ fc̃a sunt intellecta ꝯ¬

Expanded text:
motu careat, quoniam discedendo a motu careat, quoniam discedendo a fonte uitae moritur atque ita suscipitur a praetereunte saeculo et conformatur ei. Verbum autem, deus, fons uitae aeternae est et non praeterit: ideoque in uerbo tuo cohibetur ille discessus, dum dicitur nobis: nolite conformari huic saeculo, ut producat terra in fonte uitae animam uiuentem, in uerbo tu.o per euangelistas tuos animam continentem imitando imitatores Christi tui. hoc est enim secundum genus, quoniam aemulatio uiri ab amico est: estote, inquit, sicut ego, quia et ego sicut uos. ita erunt in anima uiua bestiae bonae in mansuetudine actionis. mandasti enim dicens: in mansuetudine opera tua perfice et ab omni homine diligeris. et pecora bona neque si manducauerint, abundantia, neque si non manducauerint, egentia, et serpentes boni non perniciosi ad nocendum, sed astuti ad cauendum et tantum explorantes temporalem naturam, quantum sufficit, ut per ea, quae facta sunt, intellecta c
Abbreviated transcription (Latin):
cas: ubi attenta sit ignorãtia
mat̾ ad mirationis intimore
occultoꝵ signoꝵ. talis enim ẽ
in troitus ad fidẽ filiis adam ob
litis tui: dũ se abscondunt a
facie tua ⁊ fiunt abyssus. ẜ o¬
ꝑent᷑ etiam sicut in arida lis¬
creta agurgitib abyssi. ⁊ sĩt
forma fidelib uiuendo corã eis
⁊ excitando ad imitationẽ. Sice¬
nim ñ tantum ad audiendũ.
s etiam ad faciendum audiũt:
q̃rite dm̃ ⁊ uiuet aĩa ur̃a. ut
ꝓducat t̾ra aĩam uiuentem.
Nolite ꝯformari huic scło: ꝯtine¬
te uos abeo. ⁊ uitando uiuet
anima: q̃ appetendo morit᷑. Con¬
tinete uos abimmani feritate
suꝑbie. ab inerti uoluptate lu¬
xurie. ⁊ a fallaci nomine scien¬
tie: ut sint bestie mansuete. ⁊
pecora domita ⁊ innoxii serpẽtes.
Motus enim aĩe sunt isti in alle¬
goria.s fastus elationis ⁊ delet¬
tatio libidinis. ⁊ uenenũ curi¬
ositatis: motꝰ sunt anime mor¬
tue. quia ñ ita moritur ut oĩ

Expanded text:
cas, ubi intenta sit ignorantia cas, ubi intenta sit ignorantia mater admirationis in timore occultorum signorum; tatis enim est introitus ad fidem flitis tui, dum se abscondunt  a facie tua et fiunt abyssus — sed operentur etiam sicut in arida discreta a gurgitibus abyssi et sint forma fidelibus uiuendo coram eis et excitando ad imitationem. sic enim non tantum ad audiendum sed etiam ad faciendum audiunt: quaerite deum, et uiuet anima uestra, ut producat terra animam uiuentem. nolite conformari huic saeculo, continete uos ab eo. euitando uiuit anima, quae appetendo moritur. continete uos ab immani feritate superbiae, ab inerti uoluptate luxuriae et a fallaci nomine scientiae, ut sint bestiae mansuetae et pecora edomita et innoxii serpentes. motus enim animae sunt isti in allegoria: sed fastus elationis et delectatio libidinis et uenenum curiositatis motus sunt animae mortuae, quia non ita moritur, ut omni
Abbreviated transcription (Latin):
causa ẽ ut hec agant in ea:
sicut mare fuit causa ut a¬
gerent reptilia animarum
uiuaꝵ ⁊ uolatilia subfirma¬
m̃to celi: quib iam t̾ra non
incliget qmͣius piscem mã¬
ducent. leuatũ de ꝓfundo ĩ
ea m̃sa qmͣ parasti in ꝯspet¬
tu credentium. Ideo enim de
ꝓfundo leuatus ẽ: ut alat
aridam. ⁊ aues marina. pro¬
genies. s tam̃ suꝑ t̾ram mł¬
tiplicantur: Primatum enĩ
uocũ euangelizantiũ infi¬
delitas hominum causa ex¬
titit. s ⁊ fideles exhortantur
⁊ benedicunt eis multipli¬
citer dedie indiem. At uero
aĩa uiua de t̾ra sumit ex¬
ordium: quia ñ ꝓdest iam nisi
fidelib ꝯtinere se ab amore huiꝰ
scłi: ut anima eoꝵ tͥ uiuat. q̃
mortua erat in delicus uiuẽs:
delicus dñe mortiferis. Eu. Nam
puri cordis uitales delitie. Oꝑent᷑
ergo iam int̾ra ministri tui. ñ
sicut inaquis infidelitatis an¬
nuntiando ⁊ loquendo ꝑmira¬
cula ⁊ sacram̃ta. ⁊ uoces misti¬

Expanded text:
causa est, ut haec agant in ea, causa est, ut haec agant in ea, sicut mare fuit causa, ut agerent reptilia animarum uiuarum et uolatilia sub firmamento caeli, quibus iam terra non indiget, quamuis piscem manducet leuatum de profundo in ea mensa, quam parasti in conspectu credentium; ideo enim de profundo leuatus est, ut alat aridam. et aues marina progenies, sed tamen super terram multiplicantur. primarum enim uocum euangelizantium infidelitas hominum causa extitit; sed et fideles exhortantur et benedicuntur eis multipliciter de die in diem. at uero anima uiua de terra sumit exordium, quia non prodest nisi iam fidelibus continere se ab amore huius saeculi, ut anima eorum tibi uiuat, quae mortua erat in deliciis uiuens, deliciis, domine, mortiferis; nam tu puri cordis uitales deliciae. Operentur ergo iam in tersicut in aquis infidelitatis annuntiando et loquendo per miracula et sacramenta et voces mysti