comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
opis parte tractatũ. ẽ: qđ ante ad¬
uentũ dñi. ad inferni receptacula
etiã iusti descenderent. quãuis ñ
in suppliciis sed in requie seruarent᷑
Qđ nunc testimoni is edocere neglegimꝰ
qͥa in ea iã sufficient̃ ꝓbatũ p̃utamꝰ
Hoc gͦ qđ dicit᷑ scio qͥa mortime
trades. ubi constituta. ẽ. domꝰ omĩ
uiuenti: recte beato iob eciã iuxta
hystoriã congruit. dũ nimirũ con¬
stat. qͥa ante redẽptoris grãm. ad in¬
ferm claustra etiã iusti ducerent᷑.
psa qͥppe inferni receptio: domꝰ om¬
mũ uiuentiũ dicit᷑: qͥa nullus huc
uenit. qͥ ante mediatoris aduentũ.
ñ illuc ipsa corruptionis suȩ conditio¬
ne ꝑtransiit. Nullus huc uenit: qui
ad carnis mortẽ. eiꝰdẽ corruptionis
suȩ gressib ñ tetendit. De qua uideli¬
ipso qͥppe ore ueritatis dr̃. Helias
quidẽ uenturus. ẽ: & restituet om̃ĩa.
Ueniet enĩ restituturus omĩa. qͥa ad
hoc nimirũ huic mundo restituit᷑.
ut & p̃dicationis munera impleat.¬

Expanded text:
operis parte tractatum est quod ante adventum Domini ad inferni receptacula etiam justi descenderent, quamvis non in suppliciis, sed in requie servarentur. Quod nunc testimoniis edocere negligimus, quia in ea jam sufficienter probatum putamus. Hoc ergo quod dicitur: Scio quia morti trades me, ubi constituta domus est omni viventi, recte beato Job etiam juxta historiam congruit, dum nimirum constat quia ante Redemptoris gratiam ad inferni claustra etiam justi ducerentur. Ipsa quippe inferni receptio domus omnium viventium dicitur, quia nullus huc venit qui ante Mediatoris adventum non 669 illuc ipsa corruptionis suae conditione pertransiit, nullus huc venit qui ad carnis mortem ejusdem corruptionis suae gressibus non tetendit. De qua videliipso quippe ore veritatis dicitur: Elias quidem venturus est, et restituet omnia . Veniet enim restituturus omnia, quia ad hoc nimirum huic mundo restituitur, ut et praedicationis munera impleat, et
Abbreviated transcription (Latin):
ad disciplinȩ magisterium serui prę¬
sunt. t̾rent. p̃mũnt. & feriunt: &
tam̃ esse serui nullo mͦ desistunt. qͥa
ad hoc ipsũ ordinati st̃. ut ꝓficientib
dnis etiã feriendo famulent᷑. Quia
gͥ mala reꝓboꝵ. bonos dũ cruciant
purgant: utilitati iustoꝵ militat
etiã potestas iniqͦrũ. Sed plerunq
iusti tribulatione dep̾hensi. tardã
manũ subuenientis estimant. cũ se
ꝑsequentiũ immanitas paulo longiꝰ
angustat. Et concita quidẽ st̃ erep̾to¬
ris remedia: sed hoc qđ ab ereptore
citius agit᷑. dolenti tardũ uidet᷑.
Cũq adesse postulationi auxiliũ quȩrit᷑:
si uocẽ ñ statĩ sequit᷑. qͥa desit estimat᷑
Unde ñc dicit᷑. Et ñ fuit qͥ ferret auxi¬
liũ. Qua uidelicet in uoce: ipsa uis
passionis exprimit᷑: qͥa suꝑnũ auxili¬
ꝓcectoris. deesse tam̃ credit᷑. quantũ
ad concita uota patientis. Seqr̃.¬

Expanded text:
ad disciplinae magisterium servi praead disciplinae magisterium servi praesunt, terrent, premunt, feriunt; et tamen esse servi nullo modo desistunt, quia ad hoc ipsum ordinati sunt, ut proficientibus dominis etiam feriendo famulentur. Quia igitur mala reproborum bonos, dum cruciant, purgant, utilitati justorum militat etiam potestas iniquorum. Sed plerumque justi tribulatione deprehensi, tardam manum subvenientis aestimant, cum se persequentium immanitas paulo longius angustat. Et concita quidem sunt ereptoris remedia, sed hoc quod ab ereptore citius agitur, dolenti tardum videtur. Cumque adesse postulationi auxilium quaeritur, si vocem non statim sequitur, quia desit aestimatur. Unde nunc dicitur: Et non fuit qui ferret auxilium. Qua videlicet in voce ipsa vis passionis exprimitur, quia supernum auxiliiam 662 protectoris, deesse tamen creditur quantum ad concita vota patientis. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
quippe dñs aduersos bonis esse pmit¬
teret: nisi eciã quantũ ꝓdessent̃ ui¬
deret. Na dũ iniusti seuiunt: iusti
purgant᷑. Et utilitati innocentiũ
militat uita prauoꝵ. dũ hanc & p̃men¬
do humiliat. & humiliando sẽꝑ ad me¬
lius format. Unde recte qͦq ꝑsalomo¬
nẽ dicit᷑. Qui stultꝰ. ẽ. seruiet sapienti
Et tam̃ sepe conspicimꝰ sapientes subesse
stultos uero arcẽ dominii tenere. sa¬
pientes seruilit̾ obsequi. stultos ty¬
rannica elatione dominari. Quomꝰ
gͥ definitione diuinȩ sapientiȩ sapi¬
enti stultꝰ seruit. dũ plerunq hunc
iure tẽporalis dominii cõprimit:
Sed sciendũ. ẽ. qͥa contra sapientis uitã
dũ stultꝰ p̾minens t̾rorẽ potestatis
ȩxercet. dũ hunc laborib fatigat.
contumeliis lacerat: ꝓfecto hũnc ab
omĩ uitiorũ rubigine urendo purgat
Stultꝰ gͦ sapienti etiã dominando ser¬
uit. quẽ ad meliorẽ statũ p̃mendo ꝓ¬
uehit. Sic ñnunquã pupillis dñis.

Expanded text:
quippe Dominus adversos bonis esse permitteret, nisi etiam quantum prodessent videret. Nam dum injusti saeviunt, justi purgantur, et utilitati innocentium militat vita pravorum, dum hanc et premendo humiliat, et humiliando semper ad melius format. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Qui stultus est, serviet sapienti . Et tamen saepe conspicimus sapientes subesse, stultos vero arcem dominii tenere; sapientes serviliter obsequi, stultos tyrannica elatione dominari. Quomodo igitur definitione divinae sententiae sapienti stultus servit, dum plerumque hunc jure temporalis dominii comprimit? Sed sciendum est quia contra sapientis vitam, dum stultus praeeminens terrorem potestatis exercet, dum hunc laboribus fatigat, contumomni vitiorum rubigine urendo purgat. Stultus ergo sapienti etiam dominando servit, quem ad meliorem statum premendo provehit; sic nonnunquam pupillis dominis
Abbreviated transcription (Latin):
affluentias. miro sẽꝑ uirtutis pondere
p̃mebat. Sed iuxta hoc qđ uideri ex¬
terius potuit. qui in suis humilis. in
alienis oculis eleuatꝰ fuit. Et quasi
suꝑuentũ positꝰ. elisus. ẽ. ualide:
qͥa reb exteriorib fultꝰ. unde esti¬
mabat᷑ surgere. uidebat᷑ inde ceci
m̃te ñ ꝑtulit: qͥa nulla aduersitas
deicit. quẽ ꝓsꝑitas nulla corrũpit
Qui enĩ ueritati ĩnhęret: uanitati nul¬
lo mͦ succũbit. Quia dũ forti pede
cogitationis : intꝰ intentionẽ fixerit:
om̃e qđ foris mutabilit̾ agit᷑. ad ar¬
cẽ m̃tis minime ꝑtingit. Seqr̃.

Expanded text:
affluentias miro semper virtutis pondere affluentias miro semper virtutis pondere premebat; sed juxta hoc quod videri exterius potuit, qui in suis humilis, in alienis oculis elevatus fuit, et quasi super ventum positus, elisus est valide, quia rebus exterioribus fultus, unde aestimabatur surgere, vidmente non pertulit, quia nulla adversitas dejicit, quem prosperitas nulla corrumpit. Qui enim veritati inhaeret, vanitati nullo modo succumbit, quia dum forti pede cogitationis intus intentionem fixerit, omne quod foras mutabiliter agitur, ad arcem mentis minime pertingit
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑. qui tam̃ ꝑsecantis manꝰ duri¬
ciã aduersat᷑ uulneri. s concordat
Quia p̃sentis uitȩ gła quasi in alto cer¬
nit᷑. sed nulla stãbilitate solidat᷑.
uelut eleuatꝰ supuentũ ponit᷑. qui
ꝓspitate transitoria lȩtat᷑. Qm̃ ad
hoc solũ hunc fugitiuȩ felicitatis
aura subleuat: ut repente deterius
in infimis sternat. Quia enĩ scã ȩc¬
cła cunctis in honore. ẽ: infirmi
quiq in ea qͥ transitoriis successionib
lȩtant᷑. quo nͥ suꝑ uentũ positi uident᷑
eleuati: Quia subsequenti ꝑsecutionis
tpr̃e. dũ ꝓspitatis aura ꝑtransit: eoꝵ
ꝓtinꝰ eleuatio corruit. U repente ca¬
dentes discunt. qͥ a eleuati pͥus in uen¬
to seder̃. Quȩ uidelicet uerba. etiã
sci uiri ꝑsonȩ specialit̾ congruunt. ñ
ad id qͦd erat. sed ad id qͦd esse uide¬
bat᷑. Neq enĩ m̃tẽ illius ꝓsꝑitas fu¬
gitiua leuauerat: quã int̾ tot rerũ

Expanded text:
vocatur: qui tamen per secantis manus durivocatur: qui tamen per secantis manus duritiam adversatur vulneri, sed concordat Quia praesentis vitae gloria, quasi in alto cernitur, sed nulla stabilitate solidatur, velut elevatur et super ventum ponitur, qui prosperitate transitoria laetatur. Quoniam ad hoc solum hunc fugitivae felicitatis aura sublevat, ut repente deterius in infimis sternat. Quia enim sancta Ecclesia cunctis in honore est, infirmi quique in ea, qui transitoriis successibus laetantur, quo nisi super ventum positi videntur elevati? quia subsequente persecutionis tempore, dum prosperitatis aura pertransit, eorum protinus elevatio corruit, et repente cadentes discunt, quia elevati prius in ventum sederunt. Quae videlicet verba etiam sancti viri personae specialiter congruuad id quod esse videbatur. Neque enim mentem illius prosperitas fugitiva levaverat, quam inter tot rerum
Abbreviated transcription (Latin):
lur solis. cũ nequaquã . ẽ. sibi met ipsi
dissimilis: infirmis asꝑa. sanis autẽ
oculis lȩnis uidet᷑ eor̃s uidelicet im¬
mutatione: ñ sua. Unde ut p̃diximꝰ
dicens mutatꝰ es: adiunxit. michi: ut
ipsa hȩc crudelitas atq immutatio ñ
sit inqualitate iudicis. sed inm̃te pa¬
tientis. Qd uerbis qͦq aliis recexit
dicens. Et induricia manꝰ tuȩ aduer¬
sarism. Manꝰ & enĩ di dura credit᷑.
cũ uoluntati nr̃ȩ contraria. hoc qđ
ei in nob̾ displicet feriendo ꝑsequit᷑
& flagella ingeminat. cũ dolentis
anima clem̃tiã expectat. Quȩ tam̃
iuxta allegoriȩ mysteriũ. hene scẽ
ȩccłȩ uerħis congruunt ex uoce in¬
firmorũ. Qui płerunq sẽ plus feri¬
ri estimant. quã mereri putant. Et
quasi crudelitatẽ arbitrant᷑ iudi¬
cis. districtionẽ ȩquissimã sectionis.
Quia & cũ uulnꝰ egri: medicinali
ferram̃to abscidit᷑ medicꝰ crudelis¬

Expanded text:
lux solis cum nequaquam est sibimetipsi lux solis cum nequaquam est sibimetipsi dissimilis, infirmis aspera, sanis autem oculis lenis videtur, eorum videlicet immutatione, non sua. Unde, ut praediximus, dicens: Mutatus es, adjunxit, Mihi, ut ipsa haec crudelitas atque immutatio non sit in qualitate judicis, sed in mente patientis. Quod verbis quoque aliis retexit, dicens: Et in duritia 668 manus tuae adversaris mihi. Manus etenim Dei dura creditur cum, voluntati nostrae contraria, hoc quod ei in nobis displicet feriendo persequitur et flagella ingeminat cum dolentis anima clementiam exspectat. Quae tamen juxta allegoriae mysterium bene sanctae Ecclesiae verbis congruunt ex vocibus infirmorum, qui plerumque se plus feriri aestimant quam mereri putant, et quasi crudelitatem arbitrantur judicis districtionem aequissimam sectionis, quia et cum vulnus aegri medicinali ferram
Abbreviated transcription (Latin):
pȩ ñ parcens. Unde isaias qͦq cũ ui¬
deret ultimi iudicii diem ñ iã cũ
uenia sed cũ districtione. ẽẽ uentu¬
dignatione plenꝰ. & irȩ furorisq. ad
ponendã t̾rã in solitudinẽ. & pec¬
catores eiꝰ conterendos de ea. Sc̃s gͥ
uir ut hanc eandẽ crudelitatẽ. sibi
potius assereret congruere posse quã
dõ: ait. Mutatꝰ es mͥ incrudelem
Acsi aꝑte dicat. Qui inte ipso crude¬
litatis nichil habes: mͥ quẽ respirare
a ꝑcussione ñ sinis. crudelis uideris.
ta enĩ ds̃. eẽ. crudelis ñ potest: sicut
nec mutari ullatenꝰ potest. Sed qm̃¬
indõ unquã. nec crudelitas. nec mu
tabilẽ sentiat: ostendit. Nã dum
circa nos quȩdã ꝓsꝑa & aduersa ua¬
riant᷑: in eo qđ nos mutam᷑. quasi eiꝰ
circa nos mutatũ animũ suspicam᷑.
Ipse uͦ in se in cõmutabilis ꝑmanens.
alit̾ atq alit in cogitatione sentit᷑
hominũ. ꝓ qualitatẽ meritoꝵ. Nã &

Expanded text:
pae non parcens. Unde Isaias quoque cum vipae non parcens. Unde Isaias quoque cum videret ultimi judicii diem non jam cum venia, sed cum districtione esse ventudignationis plenus, et irae furorisque ejus, ad ponendam terram in solitudine, et peccatores ejus conterendos de ea . Sanctus igitur vir ut hanc eamdem crudelitatem sibi potius assereret congruere posse, quam Deo, ait: Mutatus es mihi in crudelem. Ac si aperte dicat: Qui in teipso crudelitatis nihil habes, mihi quem respirare a percussione non sinis, crudelis videris. Ita enim Deus crudelis esse non potest, sicut nec mutari ullatenus potest. Sed quoniam in Deo nec crudelitas, nec muttabilem sentiat ostendit. Nam dumcirca nos quaedam prospera et adversa variantur, in eo quod nos mutantur, quasi ejus circa nos mutatum animum suspicamur. Ipse vero in se incommutabilis permanens aliter atque aliter in cogitatione sentitur hominum, pro qualitate meritorum. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
tate eiꝰ ideo uidentur qͥa st̃. sed
ideo st̃ qͥa uident᷑. Dũ gͦ ad uerba
mutabilitatis nr̃ȩ descendit᷑: ex
cis quib dã gradib factis. ascendat qͥ
potest ad in cõmutabilitatẽ dĩ. ut ui¬
deat sine zelozelantẽ. sine ira irascen¬
tẽ. sine dolore & poenitentia poeni¬
tentẽ. sine misero corde miseri cordẽ.
sine ꝓuisionib p̃scientẽ. In illo enĩ
nec prȩterita nec futura reperiri
queunt: sed cuncta mutabilia immu¬
tabilit̃ durant. Et quȩ in semet ipsis
simul existere ñ posst̃: illi simul
om̃ia assistunt. Nichilq in illũ prȩ¬
terie qđ transit : qͥa in ȩt̾nitatẽ eiꝰ.
modo qͦdã in cõp̃hensibili. cuncta
uolumina scłoꝵ transeuntia maneñ.
zelo zelantẽ. sine irã irascentẽ: ita
a scõ uiro etiã sine crudelitate dici
potuit crudelis. Crudelis qͥppe dr̃
qͥ districte feriendo ñ parcit. Ut uide¬
licet hoc loco crudelis districte feri¬
ens possit intelligi. & ulciscende cul¬

Expanded text:
tate ejus ideo videntur quia sunt, sed ideo sunt, quia videntur. Dum ergo ad verba mutabilitatis nostrae descenditur, ex eis quibusdam gradibus factis ascendat qui potest ad incommutabilitatem Dei, ut videat sine zelo zelantem, sine ira irascentem, sine dolore et poenitentia poenitentem, sine misero corde misericordem, sine praevisionibus praescientem. In illo enim nec praeterita, nec futura reperiri queunt, sed cuncta mutabilia immutabiliter durant, et quae in scipsis simul existere non possunt, illi simul omnia assistunt, nihilque in illo praeterit quod transit, quia in aeternitate ejus modo quodam incomprehensibili, cuncta volumina saeculorum transeuntia manent, zelo zelantem, sine ira irascentem, ita a sancto viro etiam sine crudelitate dici potuit crudelis. Crudelis quippe dicitur qui districte feriendo non parcit, ut videlicet hoc loco crudelis districte feriens possit intelligi, et ulciscendae cul
Abbreviated transcription (Latin):
illic ꝓtinꝰ sub infert᷑ Et ñ ad insipi¬
entiã mͥ. Ad multiplicandã qͥppe
scõꝵ sapientiã ꝓficit. qđ postulata
tarde ꝑcipiunt: ut ex dilatione
crescat desideriũ. & ex desiderio in¬
tellectꝰ augeat᷑. Intellectꝰ uͦ cũ ten¬
dit᷑: ei in dm̃ ardentior affectꝰ apitꝰ
Affectꝰ aut̃. ad ꝓmerend a cȩlestĩa
tanto fit capax: quanto fuerit longa
& cũ dilati ꝓficiunt. mẽtuunt ne de¬
ficientib uirib despecti reꝓbent᷑:¬
ge abhac sententia uetꝰ translatio
dissonat. qͥa qđ in hac de dõ dr̃ hoc
in illa de aduersariis ac ꝑsecutorib
memorat᷑. Sed tam̃ qͥa hȩc noua
translatio. ex hebreo nob̾ arabicoq
eloqͥo cuncta uerius trans fudisse ꝑhi¬
betur: credendũ. ẽ. qͥcqͥd in ea dicit᷑
& oportee ut uerba illiꝰ nr̃a exposi¬
tio subtilit̾ rimet᷑ Ait gͦ. Mutat¬

Expanded text:
tinus subinfertur: Et non ad insipientiam mihi . Ad multiplicandam quippe sanctorum sapientiam proficit quod postulata tarde percipiunt, ut ex dilatione crescat desiderium, ex desiderio intellectus augeatur. Intellectus vero cum intenditur, ejus in Deum ardentior affectus aperitur. Affectus autem ad promerenda coelestia tanto fit capax, quanto fuerit exspecet cum dilati proficiunt, metuunt ne deficientibus viribus despecti reprobentge ab hac sententia vetus translatio dissonat, quia quod in hac de Deo dicitur, hoc in illa de adversariis ac persecutoribus memoratur. Sed tamen quia haec nova translatio ex Hebraeo nobis Arabicoque eloquio cuncta verius transfudisse perhibetur, credendum est quidquid in ea dicitur; et oportet ut verba illius nostra expositio subtiliter rimetur Eam
Abbreviated transcription (Latin):
de dõ dignũ dicat᷑. Pone qͥppe om̃e
qđ potuit dici. Nã cuiꝰ laudi ñ suffic̃
obstupescens conscientia. qͣndo suffici¬
loquens lingua: Sc̃s aut̃ sp̃s. hoc ipsũ
hominib intelligentib insinuans. quã
sint in effabilia sũma diuina: iis etiã
uerbis ñ nunquã utit᷑ de dõ. quȩ apud
homines habent᷑ in uitio. Ut exiis quȩ

Expanded text:
uid dignum dicatur. Pene omne quippe quo potuit dici. Nam cujus laudi non sufficit obstupescens conscientia, quando sufficiloquens lingua? Sanctus autem Spiritus hoc ipsum hominibus intelligentibus insinuans, quam sint ineffabilia summa et divina, his etiam verbis nonnunquam de Deo utitur quae apud homines habentur in vitio, ut ex his q
Abbreviated transcription (Latin):
biliũ. Sciendũ nob̾ est qđ alii
intra sc̃ãm ȩccłam uocant᷑ stulti.
sed tam̃ nobiles: alii uͦ st̃ stulti
& ignobiles. Stulti nanq dicunt᷑.
sed esse ignobiles nequeunt: qͥ car¬
nis prudentiã contẽnentes: ꝓfu¬
tura sibi stulticiã appetunt. & ad
nobilitatẽ intimȩ ꝓlis: uirtutis no¬
uitate subleuant᷑. Qui stultã sapien¬
tiã mundi despiciunt. & sapientẽ dĩ
stulticiã concupiscunt. Scriptũ qͥppe
.ẽ. Qđ stultũ ẽ. dĩ. sapientius . ẽ. ho¬
minib. Hanc nos stulticiã paulus
cõprehendere admonet dicens. Siqͥs
uidet᷑ int̾ uos sapiens. eẽ. in hoc scło:
stultꝰ fiat ut sit sapiens. Hanc stulti¬
ciã qui ꝑfecte secuti st̃: uoce sapientiȩ
audire meruer̃. Uos qͥ secutiestis me:
in regeneratione cũ sederit filius ho-

Expanded text:
iter: Sciendum nobis est quod alii intra sanctam Ecclesiam vocantur stulti, sed tamen nobiles, alii vero sunt stulti et ignobiles. Stulti namque dicuntur, sed esse ignobiles nequeunt, qui carnis prudentiam contemnentes, profuturam sibi stultitiam appetunt, et ad nobilitatem internae prolis virtute novitate sublevantur. Qui stultam sapientiam mundi despiciunt, et sapientiam Dei stultitiam concupiscunt. Scriptum quippe est: « Quod stultum est Dei, sapientius est hominibus . » Hanc nos stultitiam Paulus comprehendere admonet dicens: « Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens . » Hanc stultitiam qui perfecte secuti sunt, voce sapientiae audire meruerunt: « Vos qui secuti estis me, in regenerat
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃s ds cũ scĩ eiꝰ aduersariorũ ꝑ secu¬
tionib cõprimunt᷑. cũq assiduis ut
liberent᷑ int̾pellationib clamant :
differre solet uoces petentiũ ut meri¬
ta patientiũ crescant. quatinꝰ eo magis
exaudiant᷑ ad meritũ. qͦ citius non
exaudiunt᷑ ad uotũ. Unde alias scri¬
ptũ.ẽ. Ds̃ ms. clamabo ꝑdiem nec ex¬
audies. & nocte. Atq ip̃sa utilitas de

Expanded text:
otens Deus, cum sancti ejus adversariorum persecuotens Deus, cum sancti ejus adversariorum persecutionibus comprimuntur, eumque assiduis ut liberentur interpellationibus clamant, differre solet voces petentium, ut merita patientium crescant, quatenus eo magis exaudiantur ad meritum, quo citius non exaudiuntur ad votum. Unde alias scriptum est: Deus meus, clamabo per diem, nec exaudies, et nocte . Atque ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Sed electi quiq ꝑsecutionis suȩ t̾p̃re
paratiores st̃ mori quã tacere. Qui
a stultis quibq & acarnalib despe¬
cti ac uiles estimant᷑. Quia cũ uide¬
re reꝑbi nequeunt. quȩ electi bona
spũ alit̾ teneant. qͦs carnalit̾ extin¬
gui conspiciunt. infelices arbitrant᷑
assimilatꝰ sũ fauillȩ & cineri. In re¬
luto cõparat᷑. qͥa tẽporalit̾ concul¬
cata despicit᷑. Fauillȩ assimilat᷑ &¬
cineri: quia dũ bona eiꝰ interiora ñ¬
uident. ad sola hanc mala ꝑuenisse
estimant. quȩ in ea exhiberĩ corpora¬
lit̾ uident. Fidelis aut̃ electoꝵ po¬
płs. cũ multos ex se cadere conspicit:
optat si obtinere ualeat. aduersita¬
tis sue tẽpora mutari. Huiꝰ qͥa oratio
differt᷑ gemitꝰ auget᷑. Vnde ad huc
sto & ñ respicis me. Scã qͥppe ȩccła.
psecutionis suȩ tẽpore fide stat. desi¬
deriis clamat. Sed dolet se quasi ñ
respici: dũ sua uidet in tribulationib

Expanded text:
Sed electi quique persecutionis suae tempore Sed electi quique persecutionis suae tempore paratiores sunt mori quam tacere. Qui a stultis quibusque et carnalibus despecti ac viles aestimantur, quia cum videre reprobi nequeunt quae electi bona spiritaliter teneant, quos carnaliter exstingui conspiciunt, infelices arbitrantur. assimilatus sum favillae et cineri. - In reluto comparatur, quia temporaliter conculcata despicitur: favillae assimilatur et cineri, quia dum bona ejus interiora nvident, ad sola hanc mala pervenisse aestimant, quae in ea exhiberi corporaliter vident. Fidelis autem electorum populus, cum multos ex se cadere conspicit, optat, si obtinere valeat, adversitatis suae tempora mutari. Hujus quia oratio differtur, gemitus augetur, Unde adhuc sto, et non respicis me. - Sancta quippe Ecclesia persecutionis suae tempore, fide stat, desideriis clamat, sed dolet se quasi non respici, dum sua videt in tribulationibus
Abbreviated transcription (Latin):
amore separant᷑ qͥ ei sedule inhȩre¬
re uidebant᷑. Dicat gͦ. Inmultitu¬
dine eoꝵ consumit᷑ uestim̃tũ meũ.
Quia dũ multi st̃ qͥ cruciant: destru¬
untur plurimi qui ei connȩxione
Et quasi capitio tunicȩ succinxer̃ me.
Tunicȩ qͥppe capitiũ. collũ circun¬
dat induentis. Collũ uͦ si stringit᷑.
uocis usus. & uitalis flatꝰ necatur
Scãm gͦ eccłam. rȩꝓbi quasi capitio
tunicȩ constringunt: quia in ea ꝑse¬
cutionib suis. ũitã fidei & p̃dicatio¬
nis uocẽ extinguere conantur. Hoc
solent: ut ab eã ante omĩa uerbũ p̃¬
dicationis tollant. Unde &ii qui scȩ̃
fidei pͥmordiis resistebant. cesis apłis
denunciabant dicentes. Precipiendo
p̃cepimꝰ uob̃. ne doceretis in nomine
isto: & ecce replestis ierłm doctrina
urã. Corpus gͦ scȩ̃ eccłȩ. quasi capi¬
tio tunicȩ cm̃xerant: qͥ constrictis
p̾dicatorib uelut eiꝰ collũ p̾mentes.
in ea claudere iter uocis uolebant

Expanded text:
inhaerere videbantur. Dicat ergo: In multitudine eorum consumitur vestimentum meum, quia dum multi sunt qui cruciant, destruuntur plurimi qui ei connexione Et quasi capitio tunicae succinxerunt me. Tunicae quippe capitium collum circumdat induentis. Collum vero si stringitur, vocis usus et vitalis flatus necatur. Sanctam ergo Ecclesiam reprobi quasi capitio tunicae constringunt, quia in ea persecutionibus suis vitam fidei, et praedicationis vocem exstinguere conantur. Hoc solent, ut ab ea ante omnia verbum praedicationis tollant. Unde et hi qui sanctae fidei primordiis resistebant, caesis Apostolis denuntiabant, dicentes: Praecipiendo praecepimus vobis ne doceretis in nomine isto, vestra . Corpus ergo sanctae Ecclesiae quasi capitio tunicae cinxerant, qui constrictis praedicatoribus, velut ejus collum prementes, in ea claudere iter vocis volebant.
Abbreviated transcription (Latin):
ne recedit. Tunc aut̃ ad uerȩ leti¬
contẽplationis subleuata gr̃am.
etiã semet ipsã transit. SED hȩc
quȩ allegorica indagatione trans¬
currimus: oportet ũt pom̃a etiã
iuxta hystoriã teneamꝰ. Quȩ tam̃
iccirco nunc pͣtereo: qͥa hȩc aꝑta
esse legentib ñ ignoro. Dieb aut̃
ꝑsecutionis ultimȩ. qͥa multi qͥ pere¬
unt. & pauci st̃ qui saluant᷑: iccirco
uir scs passionis suȩ tẽpore. & pauca

Expanded text:
se recedit. Tunc vero ad verae laetise recedit. Tunc vero ad verae laeticontemplationis gratiam sublevata etiam semetipsam transit. Sed haec quae allegorica indagatione transcurrimus, oportet ut per omnia etiam juxta historiam teneamus. Quae tamen nunc idcirco praetereo, quia haec aperta esse legentibus non ignoro. Diebus autem persecutionis ultimae, quia multi sunt qui pereunt, et pauci qui salvantur; idcirco vir sanctus passi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝓtinꝰ subinfert᷑ Nunc aut̃ in¬
memet ipso marcescit anima mea. &
possident me dies afflictionis. Ele¬
ctorũ qͥppe anima nc̃ marcescit:
qͥa in illa postmodũ ȩt̃na ȩxultati¬
one. uiridescit. Modo eos dies affli¬
ctionis possident: qͥa dies lȩticiȩ
post sequunt᷑. Scriptũ qͥppe est
Tim̃ti dñm bene erit in extremis. Et
rursũ de ęccła dr̃. Ridebit in die
ctionis. ut sequat᷑ eos exultatio
qͣndoq sine tẽpore. Hinc ab eis alias
dr̃. Humiliasti nos in loco afflictio¬
nis Locꝰ nanq afflictionis ẽ. eccła
p̾sens. Iusti gͦ hic id ẽ. in loco affli¬
ctionis humiliati st̃: qͥa in ȩt̾na
uita. id .ẽ. in loco gaudi i sullimant᷑.
Cũ uͦ marcescere animã diceret. re¬
cte etiã p̾misit. in memet ipso: qͥa
in nobismee quidẽ ipsis afficit᷑ sed
indõ mens nr̃a refouet᷑ Iantoq
a uiriditate gaudii longe fit: qͣn¬
to ad huc ab auctoris repulsa lumi

Expanded text:
cum protinus subinfertur: CAPUT cum protinus subinfertur: CAPUT memetipso marcescit anima mea, et possident me dies afflictionis. - Electorum quippe anima nunc marcescit, quia in illa postmodum aeterna exsultatione viridescit. Modo eos dies afflictionis possident, quia dies laetitiae post sequuntur. Scriptum quippe est: Timenti Deum bene erit in extremis . Et rursum de Ecclesia dicitur: Ridebit in die is est bonis, ut sequatur eos exsultatio quandoque sine tempore. Hinc ab eis alias dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis . Locus namque afflictionis est vita praesens. Justi ergo hic, id est in loco afflictionis, humiliati sunt, quia in aeterna vita, id est in loco gaudii sublimantur. Cum vero marcescere animam diceret, recte etiam praemisit, In memetipso, quia in nobismetipsis quidem afficitur, sed in Deo mens nostra refovetur; tantoque a viriditate gaudii longe fit, quanto adhuc ab auctoris repulsa lumine ad
Abbreviated transcription (Latin):
sũ innichilũ. Apud estimationem
qͥppe malorũ. innichilũ redigim᷑:
quando ea quȩ ipsi quasi sũm̃a dili¬
gunt. bona tẽporalia ñ tenemꝰ.
Despectis nanq suꝑnis ꝓmissionib.
t̾rena desiderant. Et si qͣndo in eors
m̃te aliqͥd de appetitu et̾nitatis
orit᷑: suborta citius transitoria de
lectatione. dissipat᷑ Unde & statĩ
meũ: Fidelis qͥppe popłs se pati de¬
nunciat. qđ eos qͦs diligit pati dolet.
Uentꝰ gͦ desideriũ tollit: cũ resquȩlibet
transitoria. et̾nitatis appetitũ destru¬
it. Ubi adhuc congrue subinfert᷑.
& uelut nubes ꝑtrans̃it salus mea. Nu¬
bes qͥppe in alto eminet: sed hanc ad
cursũ flatꝰ impellit. Sic nimirũ. sic
sunt tẽporalia iniquorũ bona. Uelut
in alto quidẽ ꝑ honoris celsitudinẽ
degere uident᷑: sed ad cursũ uitȩ
cotidianȩ. quasi quib dã mortalita¬
tis suȩ flatib impellunt᷑. Salus gͦ
desi deriis actibq infirmantiũ.
ad electoꝵ uocẽ sermo conuertit᷑.

Expanded text:
 innituntur.---Apud aestimationem quippe malorum in nihilum redigimur, quando ea quae ipsi quasi summa diligunt bona temporalia non tenemus. Despectis namque supernis promissionibus, terrena desiderant; et si quando in eorum mente aliquid de appetitu aeternitatis oritur, suborta citius transitoria 663 delectatione dissipatur. Unde et statim meum. - Fidelis quippe populus se pati denuntiat, quod eos quos diligit pati dolet. Ventus ergo desiderium tollit, cum res quaelibet transitoria aeternitatis appetitum destruit, ubi adhuc congrue subinfertur: Ea velut nubes pertransiit salus mea. - Nubes quippe in alto eminet, sed hanc ad cursum flatus impellit. Sic nimirum, sic sunt temporalia iniquorum bona. Velut in alto quidem per honoris celsitudinem degere videntur; sed ad cursum vitae quotidie, quasi quibusdam mortalitatis suae flatibus impelluntur. Salus ergo desideriis actibusque infirmantium, ad electorum vocem sermo convertitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ne. munitio disciplinȩ. Salomone at.¬
testante qͥ ait. Pagrũ pigri hominis
transiui. & ꝑuinea uiri stulti. & ecce
totũ repleuerant urticȩ. O ꝑuerant
suꝑficiẽ eiꝰ spinȩ: & maceria lapidũ
destructa erat. Pagrũ enĩ hominis
est: cuiꝰ libet uitã neglegentis inspi¬
cere. atq eiꝰ oꝑa considerare. Quã ur¬
ticȩ uł spinę replent: qͥa incorde ne¬
glegentiũ. prurientia t̾rena deside¬
ria. & punctiones pullulant uitioꝵ.¬
quippe: qͥa scriptũ . ẽ Indesideri is
ẽ. om̃is otiosus. Maceria lapidũ destru¬
cta erat: id .ẽ. disciplina patrũ ab eiꝰ
corde dissoluta. Nã quia destructa
maceria lapidũ. dissolutã esse disci¬
cũ uidissem: posui in corde meo. &
exẽplo didici disciplinã. Quasi gͦ ru
siõne callida. discipline munimin̾ a
in corde dissipant᷑. Sed cũ eiusdẽ
disciplinȩ uigor. incorde reꝓboꝵ sol¬
uit᷑: ante eoꝵ oculos cuncta bonoꝵ

Expanded text:
ne munitio disciplinae, Salomone atne munitio disciplinae, Salomone attestante, qui ait: Per agrum hominisiri stulti; et ecce totum repleverant urticae: operuerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat . Per agrum hominis est cujuslibet vitam negligentis inspicere, ejusque opera considerare . Quam urticae vel spinae replent, quia in corde negligentium prurientia terrena desideria et punctiones pullulant vitioquippe quia scriptum est: In desideriis est omnis otiosus . Maceria lapidum destructa erat, id est, disciplina patrum ab ejus corde dissoluta. Nam quia destructa maceria lapidum, dissolutam esse discicum vidissem, posui in corde meo, et exemplo didici disciplinani . Quasi rupto m persuasione callida, disciplinae munimina in corde dissipantur. Sed cum ejusdem disciplinae vigor in corde reproborum solvitur, ante eorum oculos cuncta honorum
Abbreviated transcription (Latin):
pham dicit᷑ ponet᷑ in ea murus. & an¬
te murale: Ipse enĩ nob̾ murus. ẽ: qͥ
ad corda nr̃a ꝑtingere malignoꝵ spu¬
um cursũ uetat: Qui nr̃ȩ qͦq fidei
etiã ante murale posuit: qͥa pͥus quã
se ꝑcarnẽ ostenderet. pͣdicatores sui
mysterii ꝓpħas misit. Recte qͥppe
ante muralis nomine uocant᷑. qͥ dũ
sub sequentẽ p̃dicauer̃ dñm. quasi an¬
te murũ steter̃. Sed quasi murus rũ¬
pitur: cũ prauorũ ꝑsuasionib fides
quȩ in redẽptore eͥ. in qͦrundã corde
dissipat᷑. Cũq ꝑuersis in hac uita po¬
testas tribuitur. qͥd aliud. quã ianua¬
ro. & aꝑtã ianua. suꝑ bonos mali irru¬
unt: cũ accepta tẽporalit̾ potestate.
ꝑuersi ipsa qͦq in quorundã corde
destruere munimina fidei conant᷑.
De quib apte subdit᷑. Et ad meas mi¬
serias deuoluti st̃. Quia uidelicet
pͥus ad suas. Nisi enĩ ꝑuerse uiuendo.
ad suas ante miserias s deuoluunt᷑:
hunt. Potest qͦq intelligi muri nomi¬

Expanded text:
prophetam dicitur: Ponetur in ea murus et antemurale . Ipse enim nobis murus est, qui ad corda nostra pertingere malignorum spirituum cursum vetat. Qui nostrae quoque fidei etiam antemurale posuit, quia priusquam se per carnem ostenderet praedicatores sui mysterii prophetas misit. Recte quippe antemuralis nomine vocantur, quia dum subsequentem praedicaverunt Dominum, quasi ante murum steterunt. Sed quasi murus rumpitur cum pravorum persuasionibus fides quae in Redemptore nostro est in quorumdam corde dissipatur. Cumqtestas tribuitur, quid aliud quam muro et aperta janua super bonos mali irruunt, cum accepta temporaliter potestate perversi ipsa quoque in quorumdam corde destruere munimina fidei conantur. De quibus apte subditur: Et ad meas miserias devoluti sunt, quia videlicet prius ad suas. Nisi enim perverse vivendo ad suas ante miserias caderent, hunt. Potest quoque intelligi muri nomi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diceret. Ut exhiberet sibi głosam
eccłam. ñ habentẽ maculã aut rugã.
d .ẽ. nec ꝑpeccatũ habentẽ maculã.
nec ꝑ duplicitatẽ rugã. Quia & ꝑ
iusticiã munda. ẽ: & ꝑ simplicem
intentionẽ tensa. Quȩ gͦ abluta est
ne habeat maculã. tenĩa ẽ. ne habeat
guloꝵ animȩ. quȩ aberrore conuer¬

Expanded text:
non diceret: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam neque rugam ; id est, nec per peccatum habentem maculam, nec per duplicitatem rugam, quia et per justitiam munda est, et per simplicem intentionem tensa. Quae igitur abluta est ne habeat maculam, tensa est ne habeat gulorum animae, quae ab errore conver
Abbreviated transcription (Latin):
cor miserũ nunquã habet : Quomꝰ
est p̾scius. dũ nulla nisi quȩ futura
sint p̾sciantꝰ: & scimꝰ qͥa dõ futurũ
nichil. ẽ: cuiꝰ ante oculos pͣterita
nulla st̃. p̾sentia ñ transeunt. futura
ñ ueniunt. Quippe qͥa om̃e qđ nob̾
fuit & erit. in eiꝰ conspectu prȩsto. ẽ.
& om̃e qđ pͣsens. ẽ. scire potest potiꝰ
quã p̾scire. ꝙtam̃ dr̃ telans. dici¬
tur iratꝰ. dr̃ poenitens. dicit᷑ mise¬
ricors. dr̃ p̃scius. Ut qͥa castitatẽ
animȩ unius cuiꝰq custodit: huma¬
no mͦ zelans uocetur. quãuis m̃tis
cruciatu ñ tangit᷑. Et qͥa culpas p̃¬
cutit. dicit᷑ irãsci: quãuis nulla a¬
nimi pturbatione moueat᷑. Ꝙ qͥa
ipse immutabilis. id qđ uoluerit
mutat: poenitere dicit᷑. quãuis rẽ
mutet. consiliũ ñ mutet Et cũ
miserie nr̃ẽ subuenit miscricors
uocatur: quã uis miseris subuenit.¬
& cor miserũ neqͣquã habet. & qͥa
ea quȩ futura st̃ nob uidet. quȩ tam̃¬

Expanded text:
cor miserum non habet? Quomodo cor miserum non habet? Quomodo est praescius, dum nulla nisi quae futura praesciantur? Et scimus quia Deo futurum nihil est, ante cujus oculos praeterita nulla sunt, praesentia non transeunt, futura non veniunt, quippe quia omne quod nobis fuit et erit in ejus prospectu praesto est, et omne quod praesens est, scire potest potius quam praescire. Et tamen dicitur zelans, dicitur iratus, dicitur poenitens, 667 dicitur misericors, dicitur praescius, ut quia castitatem animae uniuscujusque custodit, humano modo zelans vocetur, quamvis mentis cruciatu non tangatur. Et quia culpas percutit, dicitur irasci, quamvis nulla animi perturbatione moveatur. Et quia ipse immutabilis id quod voluerit mutat, poenitere dicitur quamvis rem mutet, consilium non mutet. Et cum miseriae nostrae subvenit, misericors vocatur, quamvis miseris subveniat, et cor miserum nunquam habeat. Et quia ea quae nobis futura sunt videt, quae tam
Abbreviated transcription (Latin):
uicina. ad sũma eiꝰ ascendere qͣndoq
ualeamꝰ. Telarienĩ dr̃: qͥ cũ crucia¬
tu m̃tis. castitatẽ custodit uxoris.
rasci dr̃: qͥ feruore in anima contra
puniendũ uitiũ accendit᷑. Poenitere
dr̃. cui id qđ fecit displicet. & econtͣ
mutando aliqͥd aliud facit. Miseri¬
cors dr̃: qͥ pietate ad ꝓximũ ꝑmoue-¬
tur. Miscđia aut̃ a misero corde uo¬
cata. ẽ: eo qđ unꝰquisq intueatur
quẽpiã miserũ. atq cõpatiens ei dũ
dolore animi cangit᷑. ipse cor miserũ
facit. ut eũ a miseria liberet cui in¬
tendit. Prȩscire dr̃: qͥ unãquanq rẽ
ante quã ueniat uidet. & id qđ futu¬
rũ .ẽ. pͥusquã p̃sens fiat p̾uidet. Ds̃¬
gͦ quomͦ zelans. ẽ: qͥ in custodienda
castitate nr̃a. nullo m̃tis cruciatu
tangit᷑.  Quomꝰ irascit᷑. qͥ in ulciscen¬
dis uitiis nr̃is. nulla ꝑturbatione
animi cõmouet᷑: Quomͦ. ẽ poenitens.
qͥ id qđ semel fecerit. se fecisse neqͣꝗ
dolet: Quomͦ habet miscđiam. qui

Expanded text:
cimus ad summa ejus ascendere quandoque valeamus. Zelari enim dicitur qui cum cruciatu mentis castitatem custodit uxoris. Irasci dicitur qui fervore animi contra puniendum vitium accenditur. Poenitere dicitur cui id quod fecit displicet, et e contra mutando aliquid aliud facit. Misericors dicitur qui pietate ad proximum permovetur. Misericordia autem a misero corde vocata est, eo quod unusquisque intueatur quempiam miserum, atque ei compatiens, dum dolore animi tangitur, ipse cor miserum facit, ut eum a miseria liberet cui intendit. Praescire dicitur qui unamquamque rem antequam veniat videt, et id quod futurum est priusquam praego quomodo zelans est, qui in custodienda castitate nostra nullo mentis cruciatu tangitur? Quomodo irascitur, qui in ulciscendis vitiis nostris nulla perturbatione animi commovetur? Quomodo est poenitens, qui id quod semel fecerit, se fecisse nequaquam dolet? Quomodo habet misericordiam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt. cũ clamore currunt: qͥa
hoc abstrahere etiã iurgando moli¬
unt᷑. In conualle enĩ rẽꝑtis singu¬
lis. cũ clamore currere. ẽ: subortis
causarũ occasionib etiã ꝓ parua
stipe litigare Nerunq autꝰ quem
sc̃m bonã oꝑatio ostentat: oborta
t̾reni cõmodi occasio examinat. Uide¬
as nanq ñnullos iã sullimia agere
iã in abstinentiȩ. iã in doctrinẽ oꝑe.
patrũ p̃cedentiũ exempla sectari
Sed cũ repente p̾sentis uitȩ lucrũ.
quasi conuallis fructũ inuenerint.
adhoc cũ clamore curr̃. qͥa diru.¬
pta ad illud suꝑduste scĩtatis tran¬

Expanded text:
veniunt, cum 652 clamore currunt, quia veniunt, cum 652 clamore currunt, quia hoc abstrahere etiam jurgando moliuntur. In convalle enim repertis singulis cum clamore currere, est subortis causarum occasionibus etiam pro parva stipe litigare. Plerumque autem quem sanctum bona actio ostentat, oborta terreni commodi occasio examinat. Videas namque nonnullos jam sublimia agere, jam in abstinentiae, jam in doctrinae opere patrum praecedentium exempla sectari; sed cum repente praesentis vitae lucrum quasi fructum convallis invenerint, ad hoc cum clamore currunt, quia dirupta ad illud superductae sanctitatis tran
Abbreviated transcription (Latin):
Quidũ ñ frugẽ diuini eloquii concu-¬
piscunt. seđ ad rerũ tẽporaliũ am¬
bitũ seruiunt: nequaquã panȩ triti.¬
ci. sed radice iunipi satiant᷑. Ipsa¬
qͥppe eos abimis atq infimis oborta
occupant: quȩ illos more iuniperi
post modũ. ex duricia retributionũ
uelut ex aspitate folioꝵ pungant.
Contẽnentes nanq dm̃. hic minime sen¬
tiunt quantũ sit mali qđ agunt. Ad¬
huc enĩ iunipi radicẽ cõmedunt. sed
huiꝰ radicis quã sint rami asꝑi ñ at¬
tendunt. Quia nimirũ praua actio
mͦ quasi ex radice delectat inculpa
sed postmodũ quasi ex ramis pungit
inpoena. Ubi & bene subiungitũr.
Qui de conuallib ista rapientẽs: cũ sin¬
gula reperissent. ad ea cũ clamore
currebant. In cõparatione uidelicet
Ii aut qͥ sullimia montiũ. id ẽ. for¬
tia acta sc̃oꝵ contẽplari nesciunt:
sẽp in oblectatione infima. quasi in
conuallib conuersant᷑. Et dũ quod¬
libet lucrũ. uł parui stipendii in¬

Expanded text:
im non frugem divini eloquii concupiscunt, sed ad rerum temporalium ambitum serviunt, nequaquam pane tritici, sed radice juniperi satiantur. quippe eos ab imis atque infimis oborta occupant, quae illos more juniperi postmodum ex duritia retributionum velut ex asperitate foliorum pungant. Contemnentes namque Deum hic, minime sentiunt quantum sit mali quod agunt. Adhuc enim juniperi radicem comedunt, sed hujus radicis quam sint rami asperi non attendunt, quia nimirum prava actio modo quasi ex radice delectat in culpa, sed postmodum quasi ex ramis pungit in poena. Ubi et bene subjungitur: Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, ad ea cum clamore currebant. 33. In praeHi autem quia sublimia montium, id est fortia acta sanctorum contemplari nesciunt, semper in oblectatione infima quasi in convallibus conversantur et dum quodlibet lucrum vel parvi stipendii in
Abbreviated transcription (Latin):
lium. Dicat hȩc beatꝰ iob de malignis
spiritib uidelicet hostib occultis.
dicat uniuersa eccła de prauis ꝑse¬
quentib. scilicet aduersariis aꝑͥtis
Ipsi qͥppe eiꝰ itinera dissipant. cũ in
quorundã infirmoꝵ m̃tib uerita¬
tis uias callida ꝑsuasione ꝑturbant
psi insidiantes p̾ualent: cũ eos quos
aꝑte ad malũ trahere nequeunt. bona
simulando puertunt. Sed mirũ ualde
qđ subicit. ñ fuit qͥ ferret auxiliũ:
cũ de diuino adiutorio psalmista cla¬
met. Adiutor in opportunitatib in

Expanded text:
lium. - Dicat haec beatus Job de malignis spiritibus, videlicet hostibus occultis. Dicat universa Ecclesia de pravis persequentibus, scilicet adversariis apertis. Ipsi quippe ejus itinera dissipant, cum in quorumdam infirmorum mentibus veritatis vias callida persuasione perturbant. Ipsi insidiantes praevalent, cum eos quos aperte ad malum trahere nequeunt, bona simulando pervertunt. Sed mirum valde quod subjicit: Non fuit qui ferret auxilium, cum de divino adjutorio Psalmista clamet: « Adjutor in opportunitatibus in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ porros ac cepas exprimit᷑. quȩ ple¬
runq qui comedunt lacrimas emit¬
tunt. nisi difficultas uitȩ p̾sentis.
quȩ a dilectorib suis & ñ sine lu¬
ctu agit᷑. & tam̃ cũ lacrimis amat᷑
Manna gͥ deserentes. cũ peponib ac
carnib porros cepasq quȩsier:
qͥa uidelicet ꝑuersȩ m̃tes dulcia
ꝑgrãm quietis dona despiciunt. &
ꝓcarnalib uoluptatib laboriosa
huiꝰ uitȩ itinera. etiã lacrimis ple.¬
na concupiscunt. Contẽnunt ha¬
bere ubi sp̃u alit gaudeant. & de¬
siderant̃ appetunt ubi & carnalit̃
gemant. Horũ itaq uecordiã ueri¬
dica iob uoce rep̃hendat. qͥa nimirũ
puerso iudicio. ꝑturbata tranqͥl¬
lis. dura lęnib. asꝑamitib. transi¬
toria ȩt̃nis. suspecͥta securis ante¬
ponunt. Horũ uecordiã sca ȩccła
recordet᷑. cũ seuis extrinsecus ad¬
uersitatib p̃mit᷑. qͦs intra se ue¬
lut fideles continuit. sed eoꝵ uitã

Expanded text:
per porros ac caepas exprimitur, quae pleper porros ac caepas exprimitur, quae plerumque, qui comedunt, lacrymas emittunt, nisi difficultas praesentis vitae, quae a dilectoribus suis et non sine luctu agitur, et tamen cum lacrymis amatur? Manna igitur deserentes, cum peponibus ac carnibus porros cepasque quaesierunt, quia videlicet perversae mentes dulcia per gratiam quietis dona despiciunt, et pro carnalibus voluptatibus laboriosa hujus vitae itinera, etiam lacrymis plena, concupiscunt; contemnunt habere ubi spiritualiter gaudeant, et desideranter appetunt, ubi et carnaliter gemant. Horum itaque vecordiam veridica voce Job reprehendat, quia nimirum perverso judicio, perturbata tranquillis, dura lenibus, aspera mitibus, transitoria aeternis, suspecta securis anteponunt. Horum vecordiae sancta Ecclesia recordetur, cum saevis extrinsecus adversitatibus premitur, quos intra se velut fideles continuit, sed eorum vitam
Abbreviated transcription (Latin):
tis ac mansuetũ dinis delectantur.
esse sub sentib delitias deputant.
Dura enĩ. ꝓ amore scłi quasi quȩdã
mollia ac delectabilia ferre par¬
ti st̃: dũ in hac uita rerũ culmini
app̃hendere conant᷑. Cessationẽ
dñs a mundi laborib imꝑat. scẽ
quietis dulcedinẽ ꝑsuadet. & tam̃
uesana iniquoꝵ mens plus se asseqͥ
asꝑa carnalit̃. quã tenere blanda
spu alit̃ gaudet. plus acerbitate fa¬
tigationis. quã quietis dulcedine
pascit᷑. Qđ aꝑte insemet ipso nobis
israheliticus popłs ostendit. qui dũ
refectionẽ mannȩ desuꝑ pciperet:
abȩgẏpto ollas carniũ. pepones.
porros. cepasq concupi uit. Quid
enĩ signat᷑ in manna. nisi esca grẽ
suauẽ sapiens. ad refectionẽ interi¬
oris uitȩ bene uacantib desuꝑ da¬
ta: Et qͥd ꝑollas carniũ. nͥ carna¬
lia
opa.uix tribulationũ laborib
qu̾asi ignib excoquenda: Quid ꝑ
peponẽs. nͥ t̾renȩ dulcedines: Quid

Expanded text:
tis ac mansuetudinis delectantur, tis ac mansuetudinis delectantur, esse sub sentibus delicias deputant. Dura enim prae amore saeculi quasi quaedam mollia ac delectabilia ferre paratae sunt, dum in hac vita rerum culmina apprehendere conantur. Cessationem Dominus a mundi laboribus imperat, sanctae quietis dulcedinem persuadet, et tamen vesana iniquorum mens plus se assequi aspera carnaliter quam tenere blanda spiritaliter gaudet; plus acerbitate fatigationis quam quietis dulcedine pascitur: quod aperte in semetipso nobis Israeliticus populus ostendit, qui dum refectionem mannae desuper acceperit, ab Aegypto ollas carnium, pepones, porros caepasque concupivit. Quid enim signatur in manna nisi esca gratiae, suave sapiens, ad refectionem interioris vitae bene vacantibus desuper data? Et quid per ollas carnium nisi carnalia opera, vix tribulationum laboribus quasi ignibus excoquenda? Quid per pepones, nisi terrenae dulcedines? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
xata plerunq ad eundẽ laboris
usũ ñ cõpulsa reuertit᷑. Ita pra¬
uorũ mens huiꝰ mundi seruiciis
dedita. & rerũ tẽporaliũ fatigatio¬
nib assueta. etiã si sibi libere ua¬
care liceat. sub esse tam̃ t̾renis la-¬
boribꝰ festinat. & usũ miserȩ con¬
uersationis triturã laboris quȩrit.
ut a iugo mundanȩ seruitutis cessa¬
iugũ. dñs a discipłoꝵ ceruice solue¬
bat᷑. qͥ cũ diceret. attendite uob̃. ne
ris huiꝰ uitȩ. & suꝑueniat in uos re¬
pentina dies illa. Et rursũ. Uenite ad
me om̃s qͥ laboratis & onerati estis. ꝙ
ego uos reficiã. Tollite iugũ meũ
suꝑ uos. & discite ame qͥa mitis sũ
& humilis corde. Quid. ẽ. enĩ dño
mitẽ se in magisterio atq humilẽ
dicere. nisi relictis exercendȩ ela¬
tionis difficultatib. plana quȩdã
bene uiuendi itinera demonstrare:
Sed qͥa prauoꝵ m̃tes plus ꝑ aspen
elationis. quã ꝑblanda hũmilita¬

Expanded text:
xata plerumque ad eumdem laboris xata plerumque ad eumdem laboris usum etiam non compulsa revertitur. Ita pravorum mens hujus mundi servitiis dedita, et rerum temporalium fatigationibus assueta, etiamsi sibi libere vacare liceat, subesse tamen terrenis laboribus festinat, et usum miserae conversationis trituram laboris quaerit, ut a jugo mundanae servitutis cessajugum Dominus a discipulorum cervice solvebat, cum diceret: Attendite vobis ne ris hujus vitae; et superveniat in vos repentina dies illa. Et rursum: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Quid est enim Domino mitem se in magisterio atque humilem dicere, nisi relictis exercendae elationis difficultatibus plana quaedam bene vivendi itinera demonstrare? Sed quia pravorum mentes plus per aspera elationis quam per blanda humilita
Abbreviated transcription (Latin):
ebrius qͥsq̃ qđ patit᷑ nescit: Qui uͦ
absinthio debriat᷑: & hoc qđ sum¬
psit amarũ. ẽ. & tam̃ ñ intelligit
eandẽ amaritudinẽ qua replet᷑.
Humanũ gͥ genꝰ: recto dĩ iudicio in
uoluptatĩb suis sibi dimissũ: atq
peasdẽ uoluntates spontaneis tri¬
bulationib traditũ. ab sinthio est
uitȩ amore tolerat. & tamen
eandẽ amaritudinẽ: cȩcitate cupi¬
ditatis quasi insensibilitate ebrie¬
tatis ignorat. Mundi enĩ głam si¬
tiens. dũ multas ꝓ ea tribulationes
repperit: amariĩ. ẽ. qđ bibit.
Sed quia hoc nimis inhiant̾ sũpsit:
eiusdẽ amaritudinis malũ discer¬
nere iã p̃ipsa ebrietate ñ sufficit
cunctisq ꝓ ea sudorib libent̾ serui¬
unt. & grauiũ laborũ iugo deuo¬
tissime colla sũmittunt. Qđ bene
subephraĩ specie. osee ꝓpħante
describit᷑. qͥ ait. Ephraim uitula.
docta diligere triturã. Uitula
enĩ triturę laborib assueta. rela-¬

Expanded text:
ebrius quisque quod patitur nescit. Qui vero ebrius quisque quod patitur nescit. Qui vero absynthio debriatur, et hoc quod sumpsit amarum est, et tamen non intelligit eamdem amaritudinem qua repletur. Humanum igitur genus recto Dei judicio in voluptatibus suis sibi dimissum, atque per easdem voluptates spontaneis tribulationibus traditum, absynthio est vitae amore tolerat, et tamen eamdem amaritudinem caecitate cupiditatis quasi insensibilitate ebrietatis ignorat. Mundi enim gloriam sitiens, dum multas pro ea tribulationes reperit, amarum est quod bibit. Sed quia hoc nimis inhianter sumpsit, ejusdem amaritudinis malum discernere jam prae ipsa ebrietate non sufficitcunctisque pro ea sudoribus libenter serviunt, et gravium laborum jugo devotissime colla submittunt. Quod bene sub Ephraïm specie Osee prophetante describitur, qui ait: Ephraim vitula docta diligere trituram . Vitula enim triturae laboribus assueta, rela
Abbreviated transcription (Latin):
prauitatis habeant formidolose cu¬
stodire. Hȩc ꝓfecto omia miseros
pungunt: sed easdẽ punctiones. ipso
rerũ tẽporaliũ uicti amore ñ sentiuñ.
Unde & recte nc̃ dr̃. Et esse subsentib
delitias cõputabant. Quia peccatoꝵ
delectationib pressi. ex affectu uite
p̃sentis. quã sint asꝑa quȩ patiunt᷑
ignorant. Lȩtantur itaq de sub¬
sentib : quia reb quidẽ tẽporalib
gaudent. sed tam̃ dũ dispensare sine
tribulatione eadẽ tẽporalia ñ ua¬
lent: ea cura pungunt᷑ miseri. qua
p̃munt᷑. Manent᷑ subsentib & hoc
ipsũ delitias estimant: qͥa & dura
quidẽ ex p̃sentis uitȩ amore tolerañ.
& tam̃ affectu nimiȩ cupiditatis
obligati: laborẽ eiꝰdẽ tolerantiȩ
uoluptatẽ putant. Unde recte iere¬
mias. totius in se humanȩ conuersa¬
tionis speciẽ tenen ꝑlam̃tũ quęrit᷑
dicens. Inebriauit me absinthio.
Ut enĩ insupiori iã parte p̃diximꝰ.:

Expanded text:
pravitatis habeant, formidolose cupravitatis habeant, formidolose custodire. Haec profecto omnia miseros pungunt, sed easdem punctiones ipso rerum temporalium victi amore non sentiunt. Unde et recte nunc dicitur: Et esse sub sentibus delicias computabant, quia peccatorum delectationibus pressi, ex affectu vitae praesentis quam sint aspera quae patiuntur ignorant. sentibus, quia rebus quidem temporalibus gaudent, sed tamen dum dispensare sine tribulatione eadem temporalia non valent, ea cura punguntur miseri, qua premuntur. Manent sub sentibus, et hoc ipsum delicias aestimant, qui et dura quidem ex praesentis vitae amore tolerant, et tamen affectu nimiae cupiditatis obligati, laborem ejusdem tolerantiae voluptatem putant. Unde recte Jeremias totius in se humanae conversationis speciem sumens, per lamentum queritur, dicens: Inebriavit me absynthio . Ut enim in superiori jam parte praediximus ,