comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uultis mihi dare et ego uobis eum tradam atilli constituer ei Nox argenttos usq ad illud u
ait et fecerunt discipuli sicut constituit illis iħs & pariuer̃ pascha. ihilinhoc capitula con¬
trarium putari potefimaroo & luę qui hocidem similit̾ narrant. Quidemm dicit mit¬
theus. ite inciuitatẽ ad quendã et diciteei. Magister dic tempusmeum propeest apud facio
pascha cum discipulis meis. cum significat quem. Marc̃ educas dicunt patrem familias
uel dnm domus inquaeis cenaculum demonstratuẽ ubi pararent pascha. quod ergo int̃¬
posuit mattheus ad quendĩ tamqua exꝑsona suastudio breuitatis illum compendio uolu¬
i insinuare: sienĩ diceret dixis sedñm. iteiciutatẽ & diciteci. Magister dicit tempͥ meũ
propeẽ apud facio pascha. tamquam ciutati dicendũ ess& acciperetur. Ae ꝑ hoc non ex

Expanded text:
uultis mihi dare et ego uobis eum tradam? at illi constituerunt ei triginta argenteos, usque ad illud ubi uultis mihi dare et ego uobis eum tradam? at illi constituerunt ei triginta argenteos, usque ad illud ubi ait: et fecerunt discipuli sicut constituit illis Iesus et parauerunt pascha. nihil in hoc capitulo contrarium putari potest Marco et Lucae, qui hoc idem similiter narrant. quod enim dicit Mattheus: ite in ciuitatem ad quendam et dicite ei: magister dicit: tempus meum prope est, aput te facio pascha cum discipulis meis, eum significat quem Marcus et Lucas dicunt patrem familias uel dominum domus, in qua eis cenaculum demonstratum est, ubi pararent pascha.. quod ergo interposuit Mattheus ad quendam tamquam ex persona sua studio breuitatis illum conpendio uoluit insinuare. si enim diceret dixisse dominum ite in ciuitatem et dicite ei: magister dicit: tempus meum prope est, aput te facio pascha\', tamquam ciuitati dicendum esset, acciperetur. ac per hoc non ex
Abbreviated transcription (Latin):
amintegro remaneret. unde enam caput ꝑfunderetur. ubi fractura illa totum effunderet. Aca
nuras sed eunguenti effusione preciosi. lohannes aut uidam comemorat: etideo quia fuerat mam¬
eiera fact huius nullã mihi uidentur habere quaestionẽ: quodenim aliud dicunt discipulos mur
cipuli autsenserim hocaut dexerint. aut eis uida dicente ꝑsuasum sit. atq omniũ uoluntatem
ranb insinuauimus plurali numero prosingulari usur pato: potest etam intellegi qd etalu dis
matheus & marcusetiam uerbis expraesserint. seduidas propterea dixerit. ꝗa furerat. ceteri
uero propter pauperũ curam. io hannẽ uit̃ desolo illo id commemoras se uoluisse cui ex hac occa¬
sione furandi consuctudinẽ credidit intimandam. Sequit᷑ mattheus.
Tuncabiit unis deduocim quidicitur uidas scarioth ad principes sacerdotum etait illis: quid

Expanded text:
integro remaneret, unde etiam caput perfunderetur, ubi fractura illa totum , effunderet. a caintegro remaneret, unde etiam caput perfunderetur, ubi fractura illa totum , effunderet. a caurasse de unguenti effusione pretiosi. fohannes autem ludam commemorat et ideo, quia fur erat, maetera facti huius nullam mihi uidentur habere quaestionem. quod enim alii dicunt discipulos murmcipuli aut senserint hoc, aut dixerint, aut eis Juda dicente persuasum sit, atque omnium voluntatemanibus insinuauimus, plurali numero pro singulari usurpato. potest etiam intellegi, quod et alii disMattheus et Marcus etiam uerbis expresserint, sed ludas propterea dixerit, quia fur erat, ceteri uero propter pauperum curam, Iohannem autem de solo illo id commemorare uoluisse, cuius ex hac occasione furandi consuetudinem credidit intimandam. Sequitur Mattheus: tunc abiit unus de duodecim, qui dicitur ludas Scarioth, ad principes sacerdotum et ait illis: quid
Abbreviated transcription (Latin):
quagenos: et tãdebuit inueniri utrũq factũee: qđ exemplo informari nos oportuit sic illie
ad monui ubietiam singali euangelistarȩ commemorant. utrũq factũ intellegere proinde & he
non solum caput. sed pedes dm̃iaccipiam ꝑ fudisse mulierẽ . nisi forte quo mareus fracto a laba
ꝑ fusum caput commemorat: tam quisq absurd et calumosus utaliquid inuase fractoneget
remanere potiusse: Vnderuam pedes ꝑfuderet: sed cuiste contenderit. siccẽ fractũ ut nhil
nitens proueritate euangdii: ille autem calum mator sitim ꝑ tinaener caecuse itciangelistarũ
oncordiam deal abastro fracto frangere conetur prius accipiat ꝑ fusos pedes antaqua illud fractum cẽt¬
pit quippe nobis ordinate consuli agnoscimus. sed ordinate etiam nos apedib: ad caput ascendim̃¬

Expanded text:
quagenos. et tamen debuit inueniri utrumque factum esse. quo exemplo informari nos oportuit, sicut illic quagenos. et tamen debuit inueniri utrumque factum esse. quo exemplo informari nos oportuit, sicut illic admonui, etiam ubi singuli euangelistae commemorant, utrumque factum intellegere. proinde et hic non solum caput sed et pedes domini accipiamus perfudisse mulierem. nisi forte, quoniam Marcus fracto alabastro perfusum caput commemorat, tam quisque absurdus et calumniosus est, ut aliquid in uase fracto neget remanere potuisse, unde etiam pedes perfunderet. sed cum iste contenderit sic fuisse fractum, ut nihil nitens pro ueritate euangelii? ille autem calumniator si tam pertinaciter caecus est, ut euangelistarum concordiam de alabastro fracto frangere conetur, prius accipiat perfusos pedes, antequam illud fractum epite quippe nobis ordinate consuli agnoscimus, sed ordinate etiam nos a pedibus ad caput ascendim
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. iamitaq hoc maria fecerat. quod autem in bethinia rursus fecit. aliud est quod ad
lucȩ narrationẽ non ꝑtinet sed pariter narratur atribus io hannes scilic& mattheo et marco
inter istos igitur tresmattheum. marcũ etio hannẽ quem ad modũ hocamueniat adtendamus.
dequibus nonest dubiũ quod exndẽ rem narrent gestam in bethania ubienam discipuli quodom̃s tres¬
commemorant. murmurauer aduersus mulierem tã quã deꝑditione p̃ciosis simi unguenti. Quo
er go mattheus et marcus caput dñi unguento illũ ꝑ fusum dicunt. Iohannes aute pedes. regula
illa ostenditur neẽ contrariũ quã demonstrauimꝰ. cũ dequinq panib pasceret turbas. ibienim
qui añ defuit ꝗ& quinquagenos etcentenos discubisse cõmemoret. cũ alius quinquagenos
dixera. ñ potuit uideri contrariũ. potuss& autem salius cemtenos tantũ poiuis s& etsic̃ alius qun¬

Expanded text:
rauit — iam itaque hoc Maria fecerat —, quod autem in Bethania rursus fecit, aliud est, quod ad rauit — iam itaque hoc Maria fecerat —, quod autem in Bethania rursus fecit, aliud est, quod ad Lucae narrationem non pertinet, sed pariter narratur a tribus, Iohanne scilicet, Mattheo et Marco. Inter istos igitur tres, Mattheum, Marcum et Iohannem, quemadmodum hoc conueniat adtendamus, de quibus non est dubium, quod eandem rem narrent gestam in Bethania, ubi etiam discipuli, quod omcommemorant, murmurauerunt aduersus mulierem tamquam de perditione pretiosissimi ungenti. quod ergo Matthaeus et Marcus caput domini ungento perfusum dicunt, Iohannes autem pedes, regula illa ostenditur non esse contrarium, quam demonstrauimus, cum de quinque panibus pasceret turbas. ibi enim, quia non defuit qui et quinquagenos et centenos discubuisse commemoraret, cum alius quinquagenos dixerit, non potuit uideri contrarium; potuisset autem, si alius centenos tantum posuisset, sicut alius quin
Abbreviated transcription (Latin):
ctosculata ẽ et lauid lacrimis er tersit capillis. etunxit unguento. cuidñs adhibita similitudi¬
ne deduob debitorib ait. dimissa eẽ peccata multa qm̃ dilexit multũ: sed eandẽ mariam
bis hoc fecisse. semel scilic& quod licas narrauit cum pͥmo accedens cũilla humilitates lacti¬
mis meruit peccatoꝵ remissionẽ: nam hoc etiohannes quamuis non sic̃ lucas quẽ ad modum
factũ e& narrauerit. tamen ipsã mariã cõmendans cõmemorauit. cũiã delataroresuscitan¬
do caepiss& loqui ante quãueniret in bethaniã quoditaibi narrat. Crat aut̃ quidã inquit
languens lazarus abethania decastello marie et marthesororis ei. Maria aut̃ erat quae
unxit dnm unguento. et extersit pedesei capillissuis. Cuuis fraterlazarus infirmabat᷑.
hoc docens iohannes ad tesatur lucae qui hoc indomo pharisaei cuuisdã simonis factũ c̃ẽnar¬

Expanded text:
et osculata est et lauit lacrimis et tersit capillis et unxit ungento — cuius dominus adhibita similitudiet osculata est et lauit lacrimis et tersit capillis et unxit ungento — cuius dominus adhibita similitudine de duobus debitoribus ait dimissa esse peccata multa, quoniam dilexit multum — sed eandem Mariam bis hoc fecisse, semel scilicet, quod Lucas narrauit, cum primo accedens cum illa humilitate et lacrimis meruit peccatorum remissionem. nam hoc et Iohannes, quamuis non sicut Lucas quemadmodum factum esset narrauerit, tamen ipsam Mariam commendans commemorauit, cum iam de Lazaro resuscitando coepisset loqui, antequam ueniret in Bethaniam. quod ita ibi narrat: erat autem quidam, inquit, languens Lazarus a Bethania de castello Mariae et Marthae, sororis eius; Maria autem erat, quae unxit dominum ungento et extersit pedes eius capillis suis, cuius frater Lazarus infirmabatur. hoc dicens Iohannes adtestatur Lucae, qui hoc in domo Pharisaei cuiusdam Simonis factum esse nar
Abbreviated transcription (Latin):
accessit adcum mulier habens alalustrum unguenti preciosi. et effunit suꝑ capudipsuis recũ¬
bentis. etectera. usq adillud ubiait. uicctur. et quod haeefecit inmemoria eius nuniam demu¬
liere. atq unguento precioso quod in bethama gestume consideremus. Lucasenim qua¬
uis simile factum cõmemoret. Nomen que conueniat eius apud quam conuiuiatur dñs. nã
etipsum simone dicit. tamen quianon ẽ contranaturam uel contra morẽ hominũ. utsipotest
homounis habere nominaduo. multa magis possint etunũ nomen habere homines duo. Potus
credibileest alium finsse illũ. simonẽ nonleprosũ incuius domo hoc inbethania gerebat᷑. xam
neclucas in bethama rem gestam dicit quãnarrat et quauis non cõmemoret ciuitatẽ aut castellũ
ubi factumsit. tamen non uidetur in codẽ locouersari eius narratio. Nihilitaq aliud in telle¬
gendum arbitor. nisi non quidẽ aliam fuisse mulierẽ que peo catrix tuncaccessit ad pedes ihi

Expanded text:
rum ungenti pretiosi et fudit super caput ipsius recumbentis et cetera usque ad illud, ubi ait: dicetur et quod haec fecit in memoriam eius. nunc iam de muliere atque ungento pretioso quod in Bethania gestum est consideremus. Lucas enim, quamuis simile factum commemoret nomenque conueniat eius apud quem conuiuatur dominus — nam et ipsum Simonem dicit — tamen, quia non est contra naturam uel contra morem hominum, ut, si potest unus homo habere nomina duo, multo magis possint et unum nomen habere homines duo, potius credibile est alium fuisse illum Simonem, non leprosum, in cuius domo hoc in Bethania gerebatur. nam nec Lucas in Bethania rem gestam dicit, quam narrat; et quamuis non commemoret ciuitatem aut castellum, ubi factum sit, tamen non uidetur in eodem loco uersari eius narratio. nihil itaque aliud intellegendum arbitror nisi non quidem aliam fuisse mulierem, quae peccatrix tunc accessit ad pedes Iesu
Abbreviated transcription (Latin):
gite egoenim non inuenio causamineo responderut eiuidaei dicentes auosle¬
gem habemus. & scđm legem deb& mori. quia filiũ di sofecit. hoc potest congrns¬
re ei quod lucas commemorat inaccusatione iudaeorum dictum : huncunuenis
sub uertentem gentem nram ut adiungatur quia filium. di sefecat s Sequitur it̃as
iohannes & dicit cum ergo pilatus audisset huac sermo nẽ magis umuitysum

Expanded text:
usam. responderunt ei Iudaei: nos legem habemus et secundum legem debet mori, quia filium dei se fecit. hoc potest congruere ei quod Lucas commemorat in accusatione ludaeorum dictum: hunc inuenimus subuertentem gentem nostram, ut adiungatur: quia filium dei se fecit. sequitur itaque Iohannes et dicit: cum ergo audisset Pilatus hunc sermonem, magi
Abbreviated transcription (Latin):
nu dimittam uobis in pascha uultis ergo ut dimittam uobis regem uidacorũ
clamaueruat rursum om̃s dicentes. non hunc sedbarabban. erat autem bara¬
bus latro tuocergo ad prehendit pilatus iħm & flagellauit. & milites plecten¬
tes coronam despinis in posuer̃ capiticius. & ueste purpurea circũdederuot eua
& ueniebant ad eum & dicebant. hauerex iudacoꝵ. & dabant ci alapas. exut ergo¬

Expanded text:
obis in pascha vultis ergo dimittam vobis regem Iudaeorum clamaverunt rursum omnes dicentes non hunc sed Barabban erat autem Barabbas latro tunc ergo adprehendit Pilatus Iesum et flagellavit et milites plectentes coronam de spinis inposuerunt capiti eius et veste purpurea circumdederunt eum et veniebant ad eum et dicebant have rex Iudaeo
Abbreviated transcription (Latin):
non tradereruidacis nuac autem regnũ meum non est hino dixa engo e pila¬
tus ergo estu respondit iħs tudicis qͦui arexsum ego. ec̃ quando uentum est
ad id quod alii euangeliste com memoraueruat. sequitur. ergo item dicente
ad huc dõo quod c&eri tacuerunot. ego in hoc natus sum &adhoe uemi in muna
ut testimonium ꝑhibeam ueritati. omis qui est exueritate audit meã uocem

Expanded text:
non traderer Iudaeis; nunc autem meum regnum non esthinc. dixit itaque ei Pilanon traderer Iudaeis; nunc autem meum regnum non esthinc. dixit itaque ei Pilatus: ergo rex es tu? respondit Iesus: tu dicis, quia rex sum ego. ecce quando uentum est ad id quod alii euangelistae commemorauerunt. sequitur ergo item dicente adhuc domino quod ceteri tacuerunt: ego in hoc natus sum et ad hoc ueni in mundum, ut testimonium perhibeam ueritati. omnis qui est ex ueritate audit mea
Abbreviated transcription (Latin):
buni utoqu sequitur ⁊ dixit ergo cis pilatus: accipite cum uos  a scđm legem ur̃a
uidieat eiui dixeruot ergoci uidaci nobis non lic& inter ficere quem quam
ut sermo iħu in plerctur quem dixit. significans quaesset morte moriturus.
Introut ergo in practorium pilatus & uocauit iħm & dixit ei tuesrexiudaeoꝵ
respondit iħs atem&ipso hoc dicis analii tibi dixerunt deme: & hoc deretur
non conuenire illi quod ab aliis commemoratum est respondit iħs tudicis ni¬
si in consequentibus ostender& & illud dictum esse unde ostendit eaquae nuoe
dicit aceteris cuangelistais tacita quam adõo dicta nonesse. adtende ergo
cetera respondit inquit pilatus. xumquid egosum iudaeus. genstua & ponti¬
ficens tradiderunt temihi quid fecisti. respondit iħs regnũ meua non est
de hoc mundo siex hoc mundo ess& regnua meum ministrimei decertarent ut

Expanded text:
bimus. itaque sequitur: dixit ergo eis Pilatus: accipite eum uos et secundum legem uestram bimus. itaque sequitur: dixit ergo eis Pilatus: accipite eum uos et secundum legem uestram iudicate eum. dixerunt ergo ei Iudaei: nobis non licet interficere quemquam, ut sermo Iesu impleretur, quem dixit significans, qua esset morte moriturus. introiit ergo iterum in praetorium Pilatus et uocauit Iesum et dixit ei: tu es rex ludaeorum? respondit Iesus: a temet ipso hoc dicis, an alii tibi dixerunt de me? et hoc uideretur non conuenire illi quod ab aliis commemoratum est: respondit Iesus: tu dicis, nisi in consequentibus ostenderet et illud dictum esse. unde ostendit ea quae nunc dicit a ceteris potius euangelistis tacita quam a domino dicta non esse. adtende ergo cetera. respondit, inquit, Pilatus: numquid ego Iudaeus sum? gens tua et pontifices tradiderunt te mihi: quid fecisti? respondit Iesus: regnum meum non est de mundo hoc; si ex hoc mundo esset regnum meum, ministri mei decertarent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt eoeperuat autem inquit accusare illum dicentes. hunc inuenimus sul¬
uertentem gentem nostrã & prohibentem tributa dari cacsari & dicentem sc
xpin regem esse quod uero nunc scđm iohannem commemorari uidentur
uidii noluisse dicere crimina cum disset cis pilatus: quã accusationẽ adfertis
aduersus hominem huic responderunt ei. sinon e&̃ hic male factor non tibi
tradi dissem eum. uidelicet ut corum auctoritatem secutus qui dei obiceretur
desincr& quaerere.: sed ob hoc tantũ nocentem creder& quodsibi abcis tradi
monossit ergo intellegere debemus & hoc dictum esse a hoc quod lucas com¬
memorauit multaenimꝰ dicta & multa responsa sunt unde unicuiq corum
quontu nisuest decerpsit & in narrationea sua posuit quod satis esse uidicauit
uam otiam ipse ioharines dicit quaedam quac obiecta sint quacsuis locis uide¬

Expanded text:
ta sint: coeperunt autem, inquit, accusare illum dicentes: hunc inuenimus subta sint: coeperunt autem, inquit, accusare illum dicentes: hunc inuenimus subuertentem gentem nostram et prohibentem tributa dari Caesari et dicentem se Christum regem esse. quod uero nunc secundum Iohannem commemoraui, uidentur. Iudaei noluisse dicere crimina, cum dixisset eis Pilatus: quam accusationem adfertis aduersus hominem hunc? responderunt enim: si non etradidissemus eum: videlicet ut eorum auctoritatem secutus, quid ei objiceretur desineret quaerere; sed ob hoc tantum nocentem crederet, quod sibi ab eis tradi meruisset. ergo intellegere debemus et hoc dictum esse et illud quod Lucas commemorauit. multa enim dicta et multa responsa sunt, unde cuique eorum quantum uisum est decerpsit et in narratione sua posuit quod satis esse iudicauit. nam etiam ipse Iohannes dicit quaedam quae obiecta sunt, quae suis locis uide
Abbreviated transcription (Latin):
co. Corripiam ergo illum & dimittam atilli instabant uocibus magnis postu¬
lantes ut crucifigeretur. & inualescebant uoces eorum. Mattheus huic conatui
pilati quoscpius cumcis egit uolens ut dimitteretur iħs paucissimis uerbis
satis ad testatus est ubiaitꝰ uidensautem pilatus quia nihil proficera sed
magis tumultus ficret. quod non dicer& nisi multum ille nisus esset quam¬
uis tacuerit quociens hoc efficert tem tauerit ut crueret iħm furori corum &
licas ntaconeludit quodactumest apud in praesidem & pilatus inquit adiudicaui
ficri p&icionem corum. dimisit autem illis cum qui propter homicidium et
sedicionem missus fuerat in carcerem quem petebant iħm uero tradidit uo¬
lintati corum non cadem sccundua iohannem consideremus id est quac per
pilatum factasunt & ipsi inquit non introierunt in pretoriũ. ut non conta¬
minarentur sed manduca pascha exut ergo pilatus ad cos foras & dixit : quã¬
contrasit ei quod lucas dicit. certa in euxa dicta esse crimina & dicit quaedic¬

Expanded text:
o illum et dimittam. at illi instabant uocibus magnis postulantes, ut crucifigeretur, et inualescebant uoces eorum. Mattheus huic conatui Pilati, quo saepius cum eis egit uolens, ut dimitteretur Iesus, paucissimis uerbis satis adtestatus est, ubi ait: uidens autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, quod non diceret, nisi multum ille nisus esset, quamuis tacuerit, quotiens hoc efficere temtauerit, ut erueret legum furori eorum. et Lucas itaque ita concludit, quod actum est aput praesidem: et Pilatus, inquit, adiudicauit fieri petitionem eorum. dimisit autem illis eum qui propter homicidium et seditionem missus fuerat in carcerem, quem petebant, Iesum uero tradidit uoluntati eorum. Nunc eadem secundum Iohannem consideremus, id est quae per Pilatum facta sunt. et ipsi, inquit, non introierunt in praetorium, ut non contaminarentur, sed manducarent pascha. exiit ergo Pilatus ad eos foras contra sit ei quod Lucas dicit certa in eum dicta esse crimina et dicit quae dic
Abbreviated transcription (Latin):
tur. consepelientur xp̃o ꝑbaptismii. uam & illam emtionẽ agri hoc significare ait
hieremias dicit dx̃s quiaerit ꝑmansio captiuitate liberatorum in illa terra: hacc tam¬
quã delini anda arbitratussum cum admorem quid in his proph&icis testimonus
inunũ redactis & euangelicae narrationi conlatis diligentius adtentiusq requitur
haec inter posuit mattheus deuida traditore. dcinde sequitur &dicit. iħsautem ste¬
tit ante praesidem. & interro gauit eum praeses dicens. tues rex iudeorum. dicit
ei iħs tudixisti & cũ accusaretur a principibus sacerdotum &seniorib populi¬
ꝑdiem autem sollempnem consueuerat praeses dimittere populo unũ uinctũ
quem uoluissent. habebant autem tunc uinctum insignem qui dicebatur baral¬
bas congregatis ergo illis. dixit pilatus. quem uultis dimittam uobis barab

Expanded text:
tur, consepelientur Christo per baptismum. Nam et illam emptionem agri hoc significare, ait tur, consepelientur Christo per baptismum. Nam et illam emptionem agri hoc significare, ait Jeremias: Dicit Dominus: Quia erit permansio captivitati liberatorum in illa terra. Sequitquam delinianda arbitratus sum, cum admonerem, quid in his propheticis testimoniis in unum redactis et euangelicae narrationi conlatis diligentius adtentiusque requiratur. haec interposuit Mattheus de Iuda traditore. VIII. Deinde sequitur et dicit: nIesus autem stetit ante praesidem et interrogauit eum praeses dicens: tu es rex Iudaeorum? dicit ei Iesus: tu dicis. et cum accusaretur a principibus sacerdotum et senioribper diem autem sollemnem consueuerat praeses dimittere populo unum uinctum, quem uoluissent. habebat autem tunc uinctum insignem, qui dicebatur Barabbas. congregatis ergo illis dixit Pilatus: quem uultis dimittam uobis, B
Abbreviated transcription (Latin):
utlecto euangelio atq inuento nomine hieremiae. lecto aut̃ hieremia & non in¬
to testimonio de xxx argenteis. inuento tamen agro empto ad moucatur lector
utrumq conferre. & inde sensum enueleare prophecie. quomodo pertencat adh
quod indño impletum est. nam illud quod subiecit huic testimonio mittheus cumar
quem ad pracciauerunt filiusrł. &dederunt eos in agrum figuli sicut conftitui
mihi dñs. xec apud zachariam nec apud hieremiam repperitur: unde magis
ex ꝑsona ipsius euangeliste accipiendum est deganter & mistice insertum. quia
& hoc ex dñi reuelatione cognou̾s:. Ad hanc rem quede xp̃i preuo dñi facta est
huius modi ꝑunere proph&iam: liber quippe empti agri apud hieremiã iube¬
tur mitti inuas fictile &emitur hic depraccio dñi ager figuli & hoc adsepulturon
ꝑ egrinorum tam quã ad ꝑmansionem quietis eorum cum in hoc scło pereginan¬

Expanded text:
ut lecto euangelio adque inuento nomine Hieremiae, lecto autem Hieremia et non inut lecto euangelio adque inuento nomine Hieremiae, lecto autem Hieremia et non inuento testimonio de triginta argenteis, inuento tamen agro emto, admoneatur lector utrumque conferre et inde sensum enucleare prophetiae, quomodo pertineat ad hoc quod in domino impletum est. nam illud quod subiecit huic testimonio Mattheus, cum ait: quem adpretiauerunt filii Israhel et dederunt eos in agrum figuli, sicut constituimihi Dominus, nec apud Zachariam, nec apud Jeremiam reperitur. Unde magis ex persona ipsius evangelistae accipiendum est eleganter et mystice insertum, quia et hoc ex Domini revelatione cognoverit ad hanc rem, quae de Christi pretio facta est, hujusmodi pertinere prophetiam. Liber quippe empti agri apud Jeremiam jubetur mitti in vas fictile, et emitur hic de pretio Domini ager figuli, et hoc ad sepulturam peregrinorum, tanquam ad permansionem quietis eorum cum in hoc saeculo peregrinan
Abbreviated transcription (Latin):
dissonanciam scoꝵ cuangelistarum hoc potius debent ad sumere fideles & docti
adostendam unitatem scoꝵ etiam pro ph&arum est alia causa quae mihi uidetur
alio tempore diligentius ꝑtractanda neamplius sermonẽ protendamus quã huĩ
opris terminandi necessitas flagitat. quur hoc nomen hieremiae intestimonio
apud hieremiam quod emerit agrum afiliis fratrissui &dederit eis argentum
nonquidem sub hoc nomine praccii quopositumest apud zachariam xox argente¬
is uerũ tamen a griemptio non est apud zachariam. quod aut proph&iam de
xxx argenteis ad hoc interpraetatus sit euangelista. quod modo dedxo conple¬
tume ut hoc e& cius precium manifestũ est. sed ad hoc ꝑtinere &iam illud de
graempto quod hieremias dicit: hinc potuit mystice significari ut non he zacha¬
ric nomen poneret᷑ quidixit xxx argenteis. sed hicremiae qui dix̃ deagro empto

Expanded text:
dissonantiam sanctorum euangelistarum, hoc potius debent adsumere fideles et docti dissonantiam sanctorum euangelistarum, hoc potius debent adsumere fideles et docti ad ostendendam unitatem sanctorum etiam prophetarum. Est alia causa, quae mihi uidetur alio tempore diligentius pertractanda, ne amplius sermonem protendamus, quam huius operis terminandi necessitas flagitat, cur hoc nomen Hieremiae in testimonio aput Hieremiam, quod emerit agrum a filio fratris sui et dederit ei argentum, non quidem sub hoc nomine pretii, quod positum est aput Zachariam, triginta argenteis, uerum tamen agri emtio non est aput Zachariam; quod autem prophetiam de triginta argenteis ad hoc interpretatus sit euangelista, quod modo de domino conpletum est, ut hoc esset eius pretium, manifestum est; sed ad hoc pertinere etiam illud de agro emto quod Hieremias dicit hinc potuit mystice significari, ut non hic Zachariae nomen poneretur, qui dixit triginta argenteis, sed Hieremiae, qui dixit de agro emto,
Abbreviated transcription (Latin):
diet nomen alterius a quo dicta sint qui tamen sit amicissimus. & famaliarita¬
a conuincꝰtissimus illius cinus uerba dicere uoluit. et continuo recordatuis
alium ꝓalio sedixisse ita se colligat atq corrigat : uttamen dicat benedixi
quid aliud intut̃ns nsi tantam inter ambos esse concordiam: inter illum scili¬
e& cuius uerba dicere uoluit. etalium ciuus ei nomex ꝓillius nomine occurritur
ut talesit hoc istum dixisse quales ille dixisset: quanto magis hoc dȩꝓph&is
sc̃ intellegendum & maxime commendandiua fuit : ut omniun libros. tam¬
quam unius unum librũ acciperemus. in quo nullarerum discrepancia cre¬
acretur sicut nulla in ueniretur & inquo maior esset constancia ueritatis.
qua sioma illa unus homo qualibet doctissimus loqueret᷑: quo ergo hinc argu¬
mentũ sumere filef conantur ł infideles ł in periti homines. quasi ad osten dam

Expanded text:
dicat nomen alterius, a quo dicta sint, qui tamen sit amicissimus et familiaritadicat nomen alterius, a quo dicta sint, qui tamen sit amicissimus et familiaritate coniunctissimus illius, cuius uerba dicere uoluit, et continuo recordatus alium pro alio se dixisse ita se colligat adque corrigat, ut tamen dicat \'bene dixi, quid aliud intuens nisi tantam inter ambos esse concordiam, inter illum scilicet cuius uerba dicere uoluit et alium cuius ei nomen pro illius nomine occurrit, ut tale sit hoc istum dixisse, quale si ille dixisset, quanto magis hoc de prophetis sanctis intellegendum et maxime commendandum fuit, ut omnium libros tamquam unius unum librum acciperemus, in quo nulla rerum discrepantia crederetur, sicut nulla inueniretur, et in quo maior esset constantia ueritatis, quam si omnia illa unus homo quamlibet doctissimus loqueretur? quod ergo hinc argumentum sumere conantur uel infideles uel inperiti homines quasi ad ostendendam
Abbreviated transcription (Latin):
utilissima debet facillime cogitari. etiã sic esse insinuatum. ita om̃s scõs
pro ph&as unuspũ locutos mirabili in terse consensi one costare: ut hoc mul¬
to amplius sic quasi omniua omã proph&arum uno unius hominis ore
dicerentur: &ideo indubitanter accipi debere quaecũq ꝑ eos sp̃s sc̃s
dut singula essc ommua &om̃a singulorũ. cum igitur & quaedicta sunt
omqemiam tansint sacharic quã hicremie & quaedictastͥ ꝑ zachariam tam
ustoritatem sp̃s scĩ a quomentem suam regi plus nobis ille utiq senciebat. lta
scriptum reliq ret: sicut &iam admonendo constituerat cidñs: ad infor¬
mandos nostantam uerbo suoꝵ inter proph&as esse concordiam: ut non ab¬
surde in mocongruentissimc &iam hieremiae deputaremus: quod ꝑ zachariam
dctum repperiremus sienim hodicquis quam uolens alicuius uerba indicare

Expanded text:
utilissima debet facillime cogitari etiam sic esse insinuatum ita omnes sanctos utilissima debet facillime cogitari etiam sic esse insinuatum ita omnes sanctos prophetas uno spiritu locutos mirabili inter se consensione constare, ut hoc multo amplius sit. quam si omnium omnia prophetarum uno unius hominis ore dicerentur, et ideo indubi. tanter accipi debere quaecumque per eos sanctus spiritus dixit et singula esse omnium et omnia singulorum. cum igitur et quae dicta sunt per Hieremiam tam sint Zachariae quam Hieremiae et quae dicta sunt per Zachariam tam oritatem spiritus sancti, a quo mentem suam regi plus nobis ille utique sentiebat, ita hoc scriptum relinqueret, sicut eum admonendo constituerat ei dominus, ad informandos nos tantam uerborum suorum inter prophetas esse concordiam, ut non absurde, immo congruentissime etiam Hieremiae deputaremus quod per Zachariam dictum repperiremus? si enim hodie quisquam uolens alicuius uerba indicare
Abbreviated transcription (Latin):
oribus graecis itase ꝑhibent inuenisse. & nulla causa fut quur ad deretur hoc no¬
men ut mendo sitas fieret. quur autem denonnullis codicibus tolleretur fuit
itaq causa ut hoc audex in pericia faceret cum turbaretur quaestione. quod hoc
testimoniuaa apud hieremiam non inuenir&ur. quidergo intellegendum est nsi
hoc autega esse secretiore consilio prouidentiae dĩ quamentes cuangelistarum
sunt gubernatat. potuit enuim fieri ut animo matthei euangelium conscriben¬
tis progacharia hieremias occurreret. unde fieri solet quodtamex sine ullo
dubitatione emendaret. saltem ab aliis admonitus qui ipso ad huc in carne
inuente hoc legere potuerunt nisi cogitaret recordationisuae quaescõ spũ
regebatur non frustra occurrisse aliuð proalio nomen prophetȩ. uisiquia
dñs hoc scribi constituit. quur autem ita costituerit dñs prima illa causa

Expanded text:
oribus Graecis ita se perhibent inuenisse. nulla fuit causa, cur adderetur hoc nooribus Graecis ita se perhibent inuenisse. nulla fuit causa, cur adderetur hoc nomen, ut mendositas fieret; cur autem de nonnullis codicibus tolleretur, fuit utique causa, ut hoc audax imperitia faceret, cum turbaretur quaestione, quod hoc testimonium aput Hieremiam non inueniretur. Quid ergo intellegendum est, nisi hoc actum esse secretiore consilio prouidentiae dei, qua mentes euangelistarum sunt gubernatae? potuit enim fieri, ut animo Matthei euangelium conscribentis pro Zacharia Hieremias occurreret, ut fieri solet, quod tamen sine ulla dubitatione emendaret saltem ab aliis admonitus, qui ipso adhuc in carne uiuente hoc legere potuerunt, nisi cogitaret recordationi suae, quae sancto spiritu regebatur, non frustra occurrisse aliud pro alio nomen prophetae, nisi quia ita dominus hoc scribi constituit. cur autem ita constituerit dominus, prima illa causa
Abbreviated transcription (Latin):
dicentem & acceperunt triginta argenteos praecium ad preciati que ad precia¬
uerunt filii isrł et dederuntꝰ eos in agrum figuli sicut constituit mihidãs. siqu
autem mouetur quod hoc testimonium nonĩnuenientur inscriptura hicremis
proph&e. et ideo putat fidei euan gelistȩ aliquid derogandum: primo nouerit
non om̃s codices ecuangeliorum habere quod ꝑ hieremiam dictum sit. sed tantum¬
modo ꝑ proph&am : possimus ergo dicere his potius codicibus esse credindu
qui hieremiae non habent. dictũ est enĩ hoc ꝑ pro ph&am sedzachariam
unde putatur codices esse mendosos. qui habext nomen hieremitte. quiauel
racharie habere debueruat. ł nullius. sicut quidam: sed tamen proph&am
dicentem qui unq intellegitur gatharias: sedutatur ista defensione ci plac&. mihi
autẽ cur non placeat haec causaest. quia & plures codices habext hieremiae nomen
& qui diligentius in graccis exemplaribus euangelium consideraueruaot. in antiqui¬

Expanded text:
 quem adpretiauerunt filii Israhel et dederunt eos in agrum figuli, sicut constituit mihi dominus. Si quis autem mouetur, quod hoc testimonium non inuenitur in scriptura Hieremiae prophetae, et ideo putat fidei euangelistae aliquid derogandum, primo nouerit non omnes codices euangeliorum habere, quod per Hieremiam dictum sit, sed tantummodo per prophetam. possemus ergo dicere his potius codicibus esse credendum, qui Hieremiae nomen non habent. dictum est enim hoc per prophetam, sed Zachariam, unde putatur codices esse mendosos, qui habent nomen Hieremiae, quia uel Zachariae habere debuerunt uel nullius, sicut quidam, sed tamen per prophetam dicentem, qui utique intellegitur Zacharias. sed utatur ista defensione cui placet; mihi autem cur non placeat. haec causa est, quia et plures codices habent Hieremiae nomen et qui diligentius in Graecis exemplaribus euangelium considerauerunt in antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
ruot cumtamen dicerent quod euaa accusabant: ergo iste &iam ipsa crimina
quae falso obiercrunt aperuit tacuit autem quð ei dixit. pilatus non respon¬
des quicquam uides in quantis teaccusant: sed plane sequitur ecdicit. quod&is
illi dixerunt. pilatus autem interrogauit eum dicens. tues rex iudaeorum: atil
respondens ait. tudicis. hoc autem mattheus & marcus commemorauerunt an¬
tequam dicerent conpellatum iħm qđ cis accusantibus non responder&. nihi
autrm interest ueritatis quo ordine lucas ista r&ulerit. quem admodum
nihil interest sialius aliquit tac& quod alius commemorat. que admodũ inõ¬
sequentibus dicit: ait autem pilatus ad principes sacerdotum & turbas. nihib
in uenio cause in hoc nomine: atilli in uales cebant dicentes: com mou&. pos¬
pulum docens ꝑ uniuersam uideam: & incipiens agalilea usq huc pilatus

Expanded text:
runt, cum tamen dicerent, quod eum accusabant. ergo iste etiam ipsa crimina, runt, cum tamen dicerent, quod eum accusabant. ergo iste etiam ipsa crimina, quae falsa obiecerunt, aperuit. tacuit autem quod ei dixit Pilatus: non respondes quicquam? uide, in quantis te accusant, sed plane sequitur et dicit quod etiam illi dixerunt: Pilatus autem interrogauit eum dicens: tu es rex Iudaeorum? at ille respondens ait: tu dicis. hoc autem Mattheus et Marcus commemorauerunt, antequam dicerent conpellatum legum, quod eis accusantibus non responderet. nihil autem interest ueritatis, quo ordine Lucas ista rettulerit, quemadmodum nihil interest, si alius aliquid tacet quod alius commemorat, quemadmodum in consequentibus dicit: ait autem Pilatus ad principes sacerdotum et turbas: nihil inuenio causae in hoc homine. at illi inualescebant dicentes: commouet populum docens per uniu
Abbreviated transcription (Latin):
sed quo dixit uidens autem pilatus quianihil ꝓficeret. sed magis tu multus fier&
dixit &iam cum lauisse manus coram populo ut in nocentem sea sanguine iusti sig¬
nificaret. quoditem & marcus &alii tacent: satis ostendit &iam mattheus egisse
pracsidem cũ populo ut dimitteretur. quod breuiter significauit marcus. in eo ꝗd
refert. pilatum dixisse. quid enĩmali fecit. deinde sic &iam concludit quae ꝑpila¬
tum cu dño gestasunt: pilatus aũt inquit uolens populo satis facere dimisit illis
hurabban & tradidit ihm̃ flagellis caesum ut crucifigeretur. haec apud p̃sidem
gesta narrauit marcus. lucas apud pilatum gesta sic narrat. coeperunt autem accu¬
sare illũ dicentes. hunc inuenimꝰ sub uertenten gentẽ nr̃am & prohibentem tri¬
buta dari caesari. & dicentem sexp̃m regem esseͦ hocilli duo euangeliste non dixe¬

Expanded text:
sed quoniam dixit: uidens autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, sed quoniam dixit: uidens autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, dixit etiam eum lauisse manus coram populo, ut innocentem se a sanguine iusti significaret, quod item et Marcus et alii tacent. satis ostendit etiam Mattheus egisse praesidem cum populo, ut dimitteretur. quod breuiter significauit Marcus in eo quod refert Pilatum dixisse: quid enim mali fecit? deinde sic etiam ipse concludit quae per Pilatum cum domino gesta sunt: Pilatus autem, inquit, uolens populo satisfacere, dimisit illis Barabban et tradidit Iesum flagellis caesum, ut crucifigeretur. haec aput praesidem gesta narrauit Marcus. Lucas aput Pilatum gesta sic narrat: 2 coeperunt autem accusare illum dicentes: hunc inuenimus subuertentem gentem nostram et prohibentem tributa dari Caesari et dicentem se Christum regem esse. hoc illi duo euangelistae non dixe
Abbreviated transcription (Latin):
cus debarabban hoc solũ uolens dicere quod ad dnm̃ ꝑtinebat quando quidem in
corũ responsione satis et ipse ostendit quẽ sibi dimitti uoluerint pontifices in quit
contitauerunt turbam ut magis barabban dimitteret eis. sequitur autem et dicit
pilatus autem iterũ respondens ait illis. quid ergo uultis faciam regi uidaeorum.
undesatis apparet quod id marcus uelit ostendere dicendo regem iudaeorum. quod
mattheus dicendo xp̃m: non enim dicebant᷑ xp̃i reges. uisi uideorum uaq in eo &iã
loco mattheus ait. dicit illis pilatus. quidigitur faciam deiħu quidicitur xp̃s.
ergo sequitur marcus. Ailli iterum clamauerunt crucifige cum. quodilleait. di¬
cunt omnes. crucifigatur. et sequitur marcus pilatus uero dicebat eis. quid enim
male fecit atilli magis clamabant. crucifige eum. hoc mattheus dicit non dixit.

Expanded text:
cus de Barabba hoc solum uolens dicere quod ad dominum pertinebat, quando quidem in cus de Barabba hoc solum uolens dicere quod ad dominum pertinebat, quando quidem in eorum responsione satis et ipse ostendit, quem sibi dimitti uoluerint: pontifices, inquit, concitauerunt turbam, ut magis Barabban dimitteret eis. sequitur autem et dicit: Pilatus autem iterum respondens ait illis: quid ergo uultis faciam regi Iudaeorum? unde iam satis apparet, quod id Marcus uelit ostendere dicendo: regem Iudaeorum, quod Mattheus dicendo: Christum. non enim dicebantur christi reges nisi Iudaeorum: namque in eo etiam loco Mattheus ait: dicit illis Pilatus: quid igitur faciam de Iesu, qui dicitur Christus? ergo sequitur Marcus: at illi iterum clamauerunt: crucifigeeum, quod ille ait: dicunt omnes: crucifigatur. et sequitur Marcus: Pilatus uero dicebat eis: quid enim mali fecit? at illi magis clamabant: crucifige eum. hoc Mattheus non dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
barabban iħm flatum tradidit eis ut crucifigeretur haec narrauit mattheus
ꝑ pilatum gesta dedño marcus quoq peneis demuerbis & rebus concinit uer¬
ba autem pilatuquibus respondit populo penitentium ut sollem niter unus iunc¬
tas di mitteret᷑ itarefert : pilatus autem respondit eis & dixit. uultis dimittam
uebis regem udeorum. Mattheus autem sic ait. congregatis ergo illis dixit pi¬
latus quem uultis dimittam uobis barabban. aniħm quidicitur xp̃s. nulla quaesti¬
o est quod tacet ipsos p&isse ut aliquis eis dimitteretur: sed quaeri potest.
quae uerba pilatus dixerit utrumq mattheo. anq a marco referuntur. aliud
enim uidetur esse. quem uultis dimittam uobis barabban aniħm quidicitur
xp̃s. aliud enim dimittam uobis regem iudeorum sed quia reges xp̃os dicebant &
quidixit illum. anillum manifestum est enim quaesisso annuellent dimittis ibi
regem udeorum idest xp̃m nihil inter est sententiac quod hic dictitauit. M¬

Expanded text:
agellatum tradidit eis, ut crucifigeretur. haec narrauit Mattheus per Pilatum gesta de domino. Marcus quoque paene isdem uerbis et rebus concinit. uerba autem Pilati, quibus respondit populo petenti, ut sollemniter unus uinctus dimitteretur, ita refert: Pilatus autem respondit eis et dixit: uultis dimittam uobis regem Iudaeorum ? Mattheus autem sic ait: congregatis ergo illis dixit Pilatus: quem uultis dimittam uobis, Barabban an Iesum, qui dicitur Christus? nulla quaestio est quod tacet ipsos petisse, ut aliquis eis dimitteretur. sed quaeri potest, quae uerba Pilatus dixerit, utrum quae a Mattheo an quae a Marco referuntur. aliud enim uidetur esse: quem uultis dimittam uobis, Barabban an Iesum, qui dicitur Christus? aliud: uultis dimittam uobis regem Iudaeorum? sed quia christos reges dicebant, et qui dixit illum an illum, manifestum est eum quaesisse, an uellent dimitti sibi regem Iudaeorum, id est Christum, nihil interest sententiae, quod hic tacuit Mar
Abbreviated transcription (Latin):
rat corpus ihũ dicut illi mulier quid ploras: dicit eis. qui atulerum
dim̃ incum & nescio ubi posueruxt cum. hinc intellegendisuat sur¬
rexisse angeli. ut &iam stantes indererentur sicut eos lucas ui sos
fuisse com memorat & dixisse secundum cundem lucam timentibus
mulieribus & uultum in terram declinantibus quid quaeritis iuuentẽ
cũ mortus non est hic sed surrexit. recordamini qualiter locutus
est uobis cum ad huc ingalilea ess& dicens. quia oport& filium ho¬
minis tradi inmanus hominũ peccatoꝵ & crucifigi. & dietercia
scicdat quia ihs est. dicit eihs. muliqr quid ploras quem quueris.
illa existimans quia ortulanus est dicit ei. dñe situ sustulisti eum die

Expanded text:
rat corpus lesu. dicurat corpus lesu. dicudominum meum et nescio, ubi posuerunt eum. hic intellegendi sunt surrexisse angeli, ut etiam stantes uiderentur, sicut eos Lucas uisos fuisse commemorat, et dixisse secundum eundem Lucam timentibus mulieribus et uultum in terram declinantibus: quid quaeritis uiuentem cum mortuis? non est. hic, sed surrexit. recordamini, qualiter locutus est uobis, cum adminis tradi in manus hominum peccatorum, et crucifigi, et die tertia sciebat quia Jesus est. Dicit ei Jesus: Mulier, quid ploras? quem quaeris? Illa exis
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis resurgere. Abicruat ergo iterum ad semet ipsos discipuli.
maria autem stabat ad monu mentũ foris plorans. idestante illud
saxei sepulchri locum: sed tamen intra illud spacium. quoiam ia¬
graesse fuerant. hortus quippeillid erat sicut idem iohannes com
memorat. tuacuideruat angłm sedentem ad extris sicut lapidea
reuolutũ amonumento de quo angelo narratt mattheus & marcus.
tuac eis dixit: wolitetmere uos. scio enim quodihm̃ qui crucifixus est
quaeritis xon̾hic surrexit enim sicut dixit. uenite uidete locum ubi
positus erat dñs & cito euntes dicite discipulis eius quia surrexit. & ec ce
precedit uos ingalilea ibieum uidebitis eccedixiuobis Quibus similia
marcus quoque xontacuit ad haec uerba maria dum fler& inclinauit
se & prospexit in monum̃tum &uidit duos angelos sicut dicit iohannes
malbis sedentes ad unum ad caput & unum ad pedes ubi positum fue¬

Expanded text:
mortuis resurgere. abierunt ergo iterum ad semet ipsos dimortuis resurgere. abierunt ergo iterum ad semet ipsos diMaria autem stabat ad monumentum foris plorans, id est ante illum saxei sepulcri locum; sed tamen intra illud spatium quo jam ingressae fuerant. Hortus quippe ememorat . Tunc viderunt angelum sedentem a dextris super lapidem revolutum a monumento, de quo angelo narrant Matthaeus et Marcus. « Tunc eis dixit, Nolite timere, vos: scio enim quod Jesum qui crucifixus est quaeuntes dicite discipulis eius, quia surrexit; et ecce praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis. ecce praedixi uobis. quibus similia Marcus quoque non tacuit. ad haec uerba Maria dum fleret, inclinauit se et prospexit in monumentum et uidit duos angelos, sicut dicit Iohannes, in albis sedentes unum ad caput et unum ad pedes, ubi positum fue
Abbreviated transcription (Latin):
dalene sine dubio cum c&eris mulieribus quedño ministrauerant pluri¬
mũ dilectione feruencior ut mon in merito iohannes solam comme¬
morat tacitis cis quae cum illa fuerint sicut alii testantur. uenit er¬
go & ut uidit lapidem sublatum amonumento. antiquam aliquid di¬
ligentius inspicer& xondubitans ab latum indeesse corpus Ihũ cucu¬
rit sicut dicit idem iohannes & nunciauit p&ro atquae ipsi iohannes
ipse est enim discipulus quem amabat iħs. atille currere coeperunt ad
monumentũ. & preueniens iohannes inclinauit se & uidit posita linteani¬
ma Mec intrauit. p&rus autem consecutus intrauit inmonu mentum.
& uidit linteamina posita & sudariũ quod fuerat suꝑ caput cius xoncũ
linteaminibus positum sed separatim in uolutua deinde iohannes intrau
& uidit similiter & credidit quod io maria dixerat sub latum essedxm̃
demonum̃to. Mondum enim sciebant scripturas quia o portebat euma

Expanded text:
dalene sine dubio ceteris mulieribus, quae domino ministrauerant, pluridalene sine dubio ceteris mulieribus, quae domino ministrauerant, plurimum dilectione feruentior, ut non inmerito Iohannes solam commemoraret tacitis eis quae cum illa fuerunt, sicut alii testantur. uenit ergo et uidit lapidem sublatum a monumento, antequam aliquid diligentius inspiceret, non dubitans ablatum inde esse corpus Iesu cucurrit, sicut idem dicit Iohannes, et nuntiauit Petro adque ipsi Iohanni. ipse est enim discipulus, quem amabat Iesus. at illi currere coeperunt ad monumentum et praeueniens Iohannes inclinauit se et uidit posita linteamina nec intrauit: Petrus autem consecutus intrauit in monumentum et uidit linteamina posita et sudarium, quod fuerat super caput eius, non cum linteaminibus positum, sed separatim inuolutum. deinde et Iohannes intrauit et uidit similiter et credidit quod Maria dixerat sublatum esse dominum de monumento. nondum enim sciebat scripturam. quia oportebat eum a
Abbreviated transcription (Latin):
nit maria magdalenȩ adnuncians discipulis. quia uidi dĩm & hacc dixit m
in hac iohannis narratione dies uel tempus quouentũs est ad monumentua
cum c&eris conuenit. illud &iam quod duo angli uisi sunt concordat cũ
luca sed quodille stantes dicit angelos uisos iste autẽ sedentes & c&era quae
illi nondicunt quomodo hinc possint intellegi non discrepare a ccceris &
quo ordinc gestasint. nisi diligenter considerentur repugnancia possuaxt
uideri qua propter haec omã quae cirea tem pus resurrectionis facta sunt
secundum omniũ cuangelistarum testimonia inunã quadam narratio¬
nem quantum nos dñs aduiuerit quem ad modum geri potuerint ordi¬
nemus Prima sabbati diluculo sicut om̃s consenciunt uentum est ad
monu mentum iam factumerat quod solus mattheus commemorat det̃¬
rac motu & lapide reuoluto conterritis quae custodibus. itaut in parte
aliqua uelud mortui iaceñt. uenit autem sicut iohannes dicit maria m¬

Expanded text:
nit Maria Magdalene adnuntians discipulis: quia uidi dominum et haec dixit mihi. in hac Iohannis narratione dies uel tempus, quo uentum est ad monumentum, cum ceteris conuenit; illud etiam, quod duo angeli uisi sunt, concordat cum Luca; sed quod ille stantes dicit angelos uisos. iste autem sedentes. et cetera, quae illi non dicunt. quomodo hic possint intellegi non discrepare a ceteris et quo ordine gesta sint, nisi diligenter considerentur, repugnantia possunt uideri. Quapropter haec omnia, quae circa tempus resurrectionis domini facta sunt, secundum omnium euangelistarum testimonia in una quadam narratione, quantum nos dominus adiuuerit, quemadmodum geri potuerint, ordinemus. prima sabbati diluculo, sicut omnes consentiunt, uentum est ad monumentum. iam factum erat, quod solus Mattheus commemorat de terrae motu et lapide reuoluto conterritisque custodibus ita, ut in parte aliqua uelut mortui iacerent. uenit autem, sicut Iohannes dicit, Maria Mag
Abbreviated transcription (Latin):
adunum gregem solum pater. Ad huc ergo ipso loquente sicut dicit matiheus & marcus:
Ecce iudas unus exduo decim uenit. & cumeo turba multa cum gladiis & fustibus aprino¬
pibus sacerdotum & senioribus populi qui autem tradidit eum dedit illis signum di¬
cens quem cumq osculatus fuero ipseest tenete eum. & confestim accedens ad iħm
dixit haue rabbi & osculatus est eum. dixitq illi primo quod ait lucas. iuda osculo
filium hominis tradis. deinde quod mattheus ad quod uenisti amice: drinde dix̃
quod iohannes commemorat. quid queritis. responderunt ei. iħm nazarenũ. dicit
eis iħs. egosum. Stabat autena uidas quitradebat eum cum ipsis ut ergo dixit eis egosum

Expanded text:
ad unum gregem solum pater. V. Adhuc ergo ipso loquente, sicut dicit Mattheus et Marcus, ad unum gregem solum pater. V. Adhuc ergo ipso loquente, sicut dicit Mattheus et Marcus, ecce ludas unus de duodecim uenit et cum eo turba multa cum gladiis et fustibus a principibus sacerdotum et senioribus populi. qui autem tradidit eum dedit illis signum dicens: quemcumque osculatus fuero, ipse est, tenete eum. et confestim accedens ad legum dixit: haue, rabbi, et osculatus est eum. dixitque illi primo quod ait Lucas: Iuda, osculo filium hominis tradis? deinde quod Mattheus: ad quod uenisti. amice? deinde dixit quod Iohannes commemorat: quid quaeritis? responderunt ei: Iesum Nazorenum. dicit eis Ies