comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
udex iniquus qͥ dm̃ ñ time¬
bat . assidue tam̃ dep̃cantẽ
uiduã excaudiuit : similitudo
ẽ : qua demonstrat᷑ quantã
spem habere debet qui dm̃
in desinent̾ exposcit: cũ etiã
Tid aures iniqui iudicis ua¬
luerit frequens instantia
uiduȩ dep̃cantis: Ipsa aut̃
ꝑscuerantia sua petentẽ ultionẽ
de inunieo suo. diabolo ut heretico¬

Expanded text:
udex iniquus, qui Dominum non timebat, assidue tamen deprecantem viduam exaudivit , similitudo est qua demonstratur quantam spem habere debeat qui Dominum indesinenter exposcit, cum etiam apud aures iniqui judicis valuerit frequens instantia viduae deprecantis. Ipsa autem Ecclesiam, perseverantia sua petentem ultionem de inimicis suis, diabolo, vel haeretic
Abbreviated transcription (Latin):
& dignũ tm̃ ꝓpri excessu̾ stipendiũ. ñ euadunt. Hoc enĩ illis uertit᷑ inꝑnitiẽ.
qͦd dignis ꝓuisũ ẽ ad salutẽ. Atq inde illi inȩt̾ne mortis periculũ corruunt.
unde alii ad capescenda uitȩ p̃mia iugetiiꝰ cõualescũt. Certe qui illã sacrȩ scrip¬
turȩ paginã quȩ de p̃fato balaã loquit̾. oculo uigilante ꝑcuirit. nullatenꝰ du-
bitat hũc infelicẽ uirũ ut reuera ꝑ omĩa sy moniacũ. excepto qͦd sy mõ necdũ
fuerat. ex qͦ derestabile illud mutuaret̾᷑ agnom̃. & ꝓphetiȩ suȩ grãm uenalẽ
habuisse. & tam̃ ꝑ hũc manifestissime sp̃m scm̃ fuisse locutũ. Atq qͦd ñ minꝰ stu-¬
pendũ ẽ. cũ ĩar cor eiu̾ cõcupiscennȩ ignib ureret̾. ds̃ sͥ nichilominꝰ ꝑ diẽ atq

Expanded text:
et dignum tamen proprii excessus stipendium non evadunt. Hoc enim illis vertitur in perniciem, et dignum tamen proprii excessus stipendium non evadunt. Hoc enim illis vertitur in perniciem, quod dignis provisum est ad salutem. Atque inde illi in aeternae mortis periculum corruunt, unde alii ad capescenda vitae premia vigetius convalescunt. Certe qui illam sacrae scripturae paginam, quae de prefato Bitat hunc infelicem virum, ut revera per omnia Simoniacum, excepto quod Simon necdum fuerat, ex quo detestabile illud mutuaretur agnomen, et prophetiae suae gratiam venalem habuisse, et tamen per hunc manifestissime Spiritum sanctum fuisse locutum: atque, quod non minus stupendum est, cum jam cor ejus concupiscentiae ignibus ur
Abbreviated transcription (Latin):
effluere ñ ualebat. Und qm̃ sic̃ potebat᷑. iaculari in ppłm dĩ maledicta nõ
potuit. ad decẽptionis se argum̃ta cõuertit. ac madianitarũ corã eis offendicu¬
lũ posuit. Sigͦ ille etiã ꝗ maledicere cõcupiuit. neqͣquã tañ ut maledic̃e pos&
optinuit. ꝗd nͥ hoc ipsũ de sy moniacis ualeat. ubi certe mẽs cũ linguȩ bene¬
dictione cõ cordat᷑. S ꝗd ꝓpħicȩ dignitatis officio in reuerent̃ abusũ ẽ. quo¬
tandẽ collate gr̃ȩ p̃rogatiuȩ fine cõcdusit. Nã pot̾ digestã isrłitici ppłi scrip¬
tã uictoriã. mox intulit di cen̾. Balaã qͦq filiũ beor. int̾fecere gladio. Sic
nimirũ siue sy moniaci seu ꝗlib& criminosi suscipiendis se ȩccłasticis minis¬
teriis applicant. & donũ ꝗdẽ suꝑnȩ gr̃e exbenignitate largitoris accipiunt.

Expanded text:
effluere non valebat. Unde quoniam sicut petebatur, jaculari in populum Dei maledicta non effluere non valebat. Unde quoniam sicut petebatur, jaculari in populum Dei maledicta non potuit, ad deceptionis se argumenta convertit, ac Madianitidum coram eis offendiculum posuit. Si ergo ille, qui etiam maledicere concupit, nequaquam tamen ut maledicere posset, obtinuit; quid nisi hoc ipsum sentire de Simoniacis valeat, ubi certe mens cum linguae benedictione concordat? Sed qui propheticae dignitatis officio irreverenter abusus edem collatae gratiae prerogativam fine conclusit? Nam post digestam Israhelitici populi scriptura victoriam mox intulit, dicens: Balaam quoque, filium Beor, interfecerunt gladio. Sic nimirum sive symoniaci seu quilibet criminosi suscipiendis se aecclesiasticis ministeriis applicant, et donum quidem supernae gratiae ex benignitate largitoris accipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
acũ donũ sp̃s scĩ ñ dat̾ nuꝗd ñ inbalaã isto symoniaca heresis iã tuc̃ uiguisse
ariolatꝰ sui deꝓmebat oraculũ: Sic enũ scriptura testat᷑. ꝗa seniores moab roga-¬
bant eũ. habentes p̃tiũ diuinationis in manib Et rurs ꝑalios nuntio̾ misit ad
eũ inꝗt balac filius sephor dicẽs. Necunteris uenire adme. paratũ habeo hono
te cõtrarius. utq dĩ ppło extitisse ꝓbat᷑ infestus. donũq diuinȩ grȩ alt̃ emere.
alt̃ uenditare nichilominꝰ gestiebat. At tm̃ ꝓpħicȩ reuelationis archanũ iste
extra & meritũ ꝓtulit. & ille utiq indignꝰ audiuit. Atq ut magis largitatẽ
Diuini muneris amirem᷑. maledicere nitebat᷑ balaã. & tm inuitꝰ ecõtrario be¬
nedicebat. Ad benedicendũ inꝗt ad duct sũ. benedictionẽ ꝓhib̾e ñ ualeo.
hamu qͥppe diuinȩ uirtutis ori eiꝰ erat innexuᷤ. nec poterat aliorsũ impetũ
linguȩ dirigere. nͥ quo sp̃s scs p̃sidens intorsisset. Cũ uoluntate siꝗdẽ lingua

Expanded text:
atur? Numquid non in Balaam isto symoniaca heresis iam tunc viguisse ariolatus sui depromebat oraculum? Sic enim scriptura testatur, quia seniores Moab rogabant eum, habentes precium divinationis in manibus. Et rursus per alios nuntios misit ad eum: inquit Balach, filte contrarius, uterque Dei populo exstitisse probatur infestus, donumque divinae gratiae alter emere, alter venditare nihilominus gestiebat: attamen propheticae revelationis arcanum, et iste extra meritum protulit, et ille utique indignus audivit: atque, ut magis largitatem divini muneris admiremur, maledicere nitebatur Balaam, et tamen invitus e contrario benedicebat: « Ad benedicendum, inquit, adductus sum, benedictionem prohibere non valeo . » Chamus quippe divinae virtutis ori ejus erat innixus, nec poterat aliorsum impetum linguae dirigere, nisi quo Spiritus sanctus praesidens intorsisset. Cum voluntate siquidem lingua
Abbreviated transcription (Latin):
t ariolus g̃ appellat̾ & ꝓpħa ẽ. qͥa quẽ ad ꝓpħicã dignitatẽ gr̃a suꝑna ꝓuexerat.
obsceno ariolatus nõe ꝓpria p̾auitas de turpabat. Ułbi cõsidandũ ẽ quã ꝓsundũ
dĩ sit atq subtile iuditiũ. immo quã terribilis sit d̃s in cõsiliis suꝑ filios homi
nũ. Cũ uidelic& miserabilis ille uir neq ꝓpt̃ reatus sui neꝗtiã. grãm quã
semel ad quisierat ꝑdidit. ꝙ tam̃ ppt̃ ipsã grãm quã usurpabat. indignꝰ diuine
ultionis sententiã declinare ñ potuit. Qͥd mirũ si omp̃s ds̃ ꝗ sẽꝑ ẽ qͥd ẽ &¬
mutari ñ nouit. niehilominꝰ ad huc antiqua examinis sui iura custodiat. &
eandẽ assuete discretionis regulã teneat: ut qͦd inbalaã fecerat. hodie in suis
similib ñ dissimilit᷑ oꝑetur: Quatinꝰ & plargitate clem̃tiȩ dona sua indign
ex hibeat. & ꝓcensura iusticiȩ digne eos ultionis anĩaduersione ꝓcellat.
uod reprobũ saulẽ cũ suis satellitib ꝓpłucus sp̃s occupauit.

Expanded text:
t propheta est, quia, quem ad propheticam dignitatem gratia superna provexerat, obsceno ariolatus nomine propria pravitas deturpabat. Ubi considerandum est, quam profundum Dei sit atque subtile iudicium, immo quam terribilis sit Deus in conum ; cum videlicet miserabilis ille vir neque propter reatus sui nequitiam, gratiam, quam semel acquisierat, perdidit: et tamen propter ipsam gratiam, quam usurpabat, indignus, divinae ultionis sententiam declinare non potuit. Quid ergo mirum si omnipotens Demutari non novit, nihilominus adhuc antiqua examinis sui iura custodiat et eandem assuetae discretionis regulam teneat, ut, quod in Balaam fecit, hodieque in suis similibus non dissimiliter operetur, quatinus et pro largitate clementiae dona sua indignis exhibeat et pro censura iusticiae dignae eos ultionis animadversione percellat? VIII. Quod reprobum Saulem cum suis satellitibus prophet
Abbreviated transcription (Latin):
buit. dispensationis suit ratio. ñ defectio potestatis Erat enĩ is qͥ optabat indienꝰ
Hã ei a quo sꝑabat᷑ ñ deerat potestatis effect: Porro & incruce suspeositabot andig¬
dũ resurrectio mortuorũ. cuncta hȩc liquido testant᷑ qͥd inferioris pote neilapi
fuerit it̾ supplicia positũ quã nc̃ uidelic& indext̃a pat̾nȩ głe sublimat Eodẽ¬

Expanded text:
buit, dispensationis fuit ratio, non defectio potestatis, Erat enim is, qui optabat indignus, buit, dispensationis fuit ratio, non defectio potestatis, Erat enim is, qui optabat indignus, nam ei, a quo sperabatur, non deerat potestatis effectus. Porro et in cruce suspensus, postqdum, resurrectio mortuorum; cuncta haec liquido testantur, quod non inferioris potentiae fuerit inter supplicia positus, quam nunc videlicet in dextera paternae gloriae sublimatus. Eode
Abbreviated transcription (Latin):
oderti Aut̃ tẽporis symoniaci qͥa miraculis se clarescere posse nõ fpe
ne succensi ad culm tantũ mͦ dignitatis anhelant. Iraq qͣntũ ad fidẽ inte
nectunt᷑: Huiꝰ aut̃ heresis. duo legunt᷑ auctores. Alt sub ꝓpħica. alt̃ sub
apłica pestilent̃ emersisse. doctrina. Giezi nimirũ ꝗ magister ẽe uenden¬
tiũ. Simon quoq ꝗ auctor uidet᷑ eẽ emptorũ. Horũ gͥ sectatores sic̃ nõ st̃
in errore diuersi. ita nec in dãpnatione discret. Quib tam̃ si catholica
fiat ordinatio. saere dignitatis officiũ ad quod ñ merentes accedunt: per¬
ꝓprie potestatis ꝑdit effectũ. Plane & saluator nr cũ uenditꝰ eẽt & pesti¬
lentissim talent sũma. ꝓdioris iã crumena turger&: int̾ ipsã ꝑsecutorũ
manꝰ p̃cisã seruo malchio aurieulã reddidit. Itaq quãtȩ suꝑ eoꝰ uirtutis eẽt quoꝵ
manib subuacebat. aꝑte monstrauit. Soaut̃ flagitanti herodi miraeua exlu¬

Expanded text:
oderni autem temporis symoniaci, quia miraculis se clarescere posse non sperne succensi, ad culmen tantummodo dignitatis anhelant. Itaque quantum ad fidem intnectuntur. Huius autem heresis duo leguntur auctores, alter sub prophetica, alter sub apostolica pestilenter emersisse doctrina, Giezi nimirum, qui magister esse vendentium, Symon quoque, qui auctor videtur esse emptorum. Horum igitur sectatores, sicut noin errore diversi, ita nec in damnatione discreti: quibus tamen si catholica fiat ordinatio, sacrae dignitatis officium, ad quod non merentes accedunt, perdit effectum. Plane et Salvator noster, cum venditus esset et pestilentissimi talenti summa proditoris iam crumena turgeret, inter ipsas persecutorum manus precisam servo Malcho auriculam reddidit. Itaque quantae super eos virtutis esset, quorum manibus subiacebat, aperte monstravit. Quod autem flagitanti Herodi miracula non exhi
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ dñi ẽ qͦd indignꝰ accip̃. ꝑspicuũ ẽ qͥa res bona malo utipi inꝑnitie quad
bono utiq ꝓuisa ẽ ad salutẽ. Hȩc tam̃ res mala dicenda ẽ. ꝗa nocet. nec ĩdeo
eẽ sacram̃tũ desiit. q execrandũ accep̃. S. potui asserendũ ẽ qͥa indigno
ead ẽ res facta ẽ occasio mortis. quȩ bonis ꝓcurata ẽ ad remediũ salutis. Indu¬
bitant̃ gͥ credendũ ẽ. qͦd si cõsecratio cuiꝰlib& eccłastici ordinis intra eatholicã
fiat eccłam inunitate uidelic&s ortodoxe fidi. & in utroq nimirũ recta sit side.¬

Expanded text:
a res bona malo vertitur in perniciem, quae bono utique provisa est ad salutem: nec tamen res mala est dicenda, quia nocet; nec ideo esse sacramentum desiit, quia exsecrandus accepit: sed potius asserendum est quia indigno eadem res facta est occasio mortis, quae bonis procurata est ad remedium salutis. Indubitanter igitur credendum est quod si consecratio cujuslibet ecclesiastici ordinis intra catholicam fiat Ecclesiam, in unitate videlicet orthodoxae fidei, ut in utroque nimirum recta sit fide
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ sũme uiii. multiplica ꝑ xi. fiunt laxa uiii. adde unũ regularẽ & partire
nũ ut in reli quis sed duos adicere regulares. & limã kalendarũ ianuariarũ
sine errore repperies:¬

Expanded text:
Item sume octo, multiplica per XI; fiunt LXXXVIII, adde unum regularem, et partire unum ut in reliquis, sed duos addere regulares, et lunam Kalend. Januarii sine errore reperies
Abbreviated transcription (Latin):
temperent᷑. De quibꝰ singulis ꝓut dñs dederit exposituri. pͥmo lectorẽ ad monemꝰ
trimoda ratione cõpotũ tpr̃is ẽẽ discretũ. Aut enĩ natura aut c̃ suetudine. aut
certe auctoritate decurrit. ⁊ ipsa quidẽ auctoritate bifarię diuisa humana

Expanded text:
temperentur. De quibus singulis, prout Dominus dederit, exposituri, primo Lectorem admonemus trimoda ratione computum temporis esse discretum. Aut enim natura, aut consuetudine, aut certe auctorit
Abbreviated transcription (Latin):
elue oñis. auom̃ia quȩ mouent᷑ inaquis maruius ẽgragabuniten.¬
coluuabntos. nesciei is homines quid cantent: uł qͥo cagitnt. sed
tirti sei dis̃. cui om̃ia uiuunt officio gerendi: Signũ quierdie¬
mordine suo. Cedem uolucres inuicẽ colloquentes o plorantes
oerant n gustantes co ñ bibentes aduentũ uidicis timentes:

Expanded text:
luae omnes, et omnia quae moventur in aquis marinis, congregabuntt rugientes; nescientque homines quid cantent, vel quid cogitent, sed tantum scit Deus, cui omnia vivunt, officio gerendi. Haec quordine suo; eaedem volucres invicem colloquentes et plorantes erunt, non gustantes, neque bibentes, adventum judicis timentes.
Abbreviated transcription (Latin):
Imbres exnubiũ c̃ereti guttulis dũ in maiores stillas coeunt aeris am¬
plus ñ ferente natura nẽ uento inpellente. nc̃ sole dissoluente pluui alit̃
adtras dilabunt᷑. s pluuas uocamꝰ lentas ⁊ iuges. nĩbos aũt repentinos
& precipites¬

Expanded text:
Imbres ex nubium concreti guttulis, dum in majores stillas coeunt, aeris amplius non ferente natura, nunc vento impellente, nunc sole dissolvente pluraliter ad terras dilabuntur. Sed pluvias vocamus lentas et juges: nimbos autem repentinos et praecipites
Abbreviated transcription (Latin):
onti sus quȩ ab eruditis expositorib expedita ꝓbant᷑ õmissis. id qͦo tractan-¬
dũ suscepim. ut enucleatius incdarescat. ad huc b̾uit᷑ replicemꝰ. Lectorib
nãq ñ nullis. uitiũ airogantiȩ familiare ẽ Presertĩ sicui lepor eloquentiȩ
subpetit. dũ patentes scripturȩ cãpo̾ effrenis lingua ꝑcurrit popłari fauori
cor deditũ. sp̃s elationis inuadit. Et dũ aliõ ꝑrecti itineris tramitẽ dirigit.
ppse du̾iticulũ erroneȩ cõfusionis incinit. Hine ẽ enã qͦd m̃se lectorib
ex moie dr̃ A uferat ate ds̃ sp̃m elationis. Ut gͦ iminenti forsitan arrogan¬
ere u in ipso lectionis exordio humilitas opponat᷑ recte tantȩ subiectionis
arte benedictio petit᷑: ut lecturo ñ sac̃doᷤ. s cui ipse iusserit benedicat. Sa¬
cerdotalis aut᷑ salutatio idcirco sit in excła. ut sac̃dos pacẽ hab̾e cũ tota ple¬
pe sicdeliu doceat. Pcipit enĩ in ȩugłio dñs diẽ. Cũ stabitis adorandũ. di¬

Expanded text:
is, quae ab eruditis expositoribus expedita probantur, omissis, id quod tractandum suscepimus, ut enucleatius inclarescat, adhuc breviter replicemus. Lectoribus namque 236 nonnullis vitium arrogantiae familiare est, praesertim si cui lepor eloquentiae suppetit, dum patentes Scripturae campos effraenis lingua percurrit, populari favori cor deditum spiritus elationis invadit: et dum alios per recti itineris tramitem dirigit, ipse diverticulum erroneae confusionis incurrit. Hinc est etiam, quod mensae lectoribus ex more dicitur: Auferat a te Deus spiritum elationis. Ut ergo imminenti forsitan arrogantiae jam in ipso lectionis exordio humilitas apponatur, recte tanta subjectionis arte benedictio petitur, ut lecturo non Sacerdos, sed cui ipse jusserit, benedicat. Sacerdotalis autem salutatio idcirco fit in Ecclesia, ut se sacerdos pacem habere cum tota plebe fidelium doceat. Praecipit enim in Evangelio D
Abbreviated transcription (Latin):
ostencdat. anteꝗͣ dõ fundendȩ orationis offerat sacrificiũ. ꝑ mutuȩ salutatio¬
nis inditiũ. ostendit se in fr̃na haritate una nimit̾ sȩderatũ. Qua ꝓpt̾ siue
psto suit siue desint: ipse sp̃alit̃ oc ulis p̃sentes aitendit: ꝓquib orare dispo¬
nit Nec abẽe sibi ꝑ spale cõtubniũ credit: qͦs moratione secũ parit̾ cõp̃liendit.
Dututus itaq sidĩ salutationis uerba eis intendit ꝙ accipit. qͦo ad eẽ cõmuiꝰ ꝑ
uerba ꝓferre nõ timeat. Quẽ uidelic&. a cõ uenni fideliũ & si locale spatiũ diuidit.
cũ om̃ib tam̃ unitas fidĩ inharitate cõiungit: Id lic& absint ꝑ moles corporũ. p̃sto¬

Expanded text:
ostendat, antequam Deo fundendae orationis offerat sacrificium, per mutuae salutationis indicium ostendit se in fraterna charitate unanimiter foederatum. Quapropter sive praesto sint, sive desint, ipse spiritualibus oculis praesentes attendat, pro quibus orare disponit; nec abesse sibi per spirituale contubernium credit, quos in oratione secum pariter comprehendit. Obtutus itaque fidei sverba proferre non timeat, quem videlicet a conventu fidelium, et si locale spatium dividit, cum omnibus tamen unitas fidei in charitate conjungit: qui licet absint per moles corporum, p
Abbreviated transcription (Latin):
iat si. er oblocutonos nr̃i ex auctoritate canonica nob̃ freqnt obitiant. necessaris
duximnꝰ opponendũ. Ut dũ qđ illi conitiunt euidenti claruerit ratione. cassati mne¬
inspitiamꝰ opponũt: Et nos etiã adientũ ẽ ueniamꝰ ita tam̃ ut cũ ad uerba ꝑuentũ
suerit ab intellectu sobris ñ recedamꝰ. A ge gͥ. Idẽ plane q ia memorat ẽ in nocen¬
fuesr papa unt pura decreti sui capitula. & hoc inserit dices entũ  quata atoer¬

Expanded text:
id oblocutores nostri ex auctoritate canonica nobis frequenter obiciant, necessario duximus apponendum, ut, dum quod illi coniciunt, evidenti claruerit ratione cassatum, meinspiciamus, opponunt. Et nos etiam ad Ventum est veniamus, ita tamen, ut, cum ad verba perventum fuerit, ab intellectu sobrio non recedamus. Age igitur, idem plane, qui iam memoratus est, Innocentius papa inter plura decreti sui capitula et hoc inserit dicens: Ventum est,
Abbreviated transcription (Latin):
nib aserebant ab hereticis ordinatos. racionabilit̾ acatholicis sac̃dotib denuo
ꝓmouendos. S hȩc innocentius omĩno. phibuit. atq recõsȩcrari eos nullatenꝰ licere
decreuit. Qͦd nimirũ facile ꝑuidet᷑. si cõtinuata eiusdẽ decreti series diligent̾ at¬
tendit᷑ Amonent᷑ gͥ oblocutores ur̃i uigilantuiᷤ ista ꝑlegere ac manifeste ꝑpen¬
dant: ñ ad sy moniacoᷤ. s ad impiarũ sectarũ hereticos ꝑtinere.

Expanded text:
nibus asserebant ab hereticis ordinatos rationabiliter a catholicis sacerdotibus denuo nibus asserebant ab hereticis ordinatos rationabiliter a catholicis sacerdotibus denuo promovendos. Sed haec Innocentius omnino prohibuit, atque reconsecrari eos nullatenus licere decrevit. Quod nimirum facile pervidetur, si continuata eiusdem decreti series diligenter adtenditur. Ammoneantur igitur oblocutores nostri vigilantius ista perlegere ac manifeste perpendant, non ad symoniacos, sed ad impiarum sectarum hereticos pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃lato gn̾ali hereticorũ nõe. cũ adspeciale descendit ñ symoniacoꝵ meminit. sed
Consuluer̃ nẽpe macedones utrũ abhis redeuntes hereticis. a qͥb ꝓmoti in suis
ñ possent gradib ꝑmanere. liceret denuo cõsecrari. Atq interĩ qͥb dã argu-¬
m̃torũ cõsecutionib disputabant id uire fieri posse. qͥa hereticorũ ordinatio
delic& nichil in dante erat qd ille posiit acciꝑe. atq idõ tales qͦdãmͦ noui uenire
Ad ordinẽ uident᷑. Pretea ut allegationes eorũ ualidiuĩ adhuc argum̃tationis
robur astrueret. hoc etiã ad debant. qđ uera ac iuxta legitimi sac̃dotis bene¬
dictio salubrit̾ exauriret. qͥcqͥd uitii ꝑhereticũ dãpnabilit̃ influxisset. ut qͦdã¬
mͦͥ sacra manꝰ ablueret: qͥcqͥd sordiũ sacrilega cõperisset. His itaq disputatio¬

Expanded text:
prelato generali hereticorum nomine, cum ad speciale descendit, non symoniacorum meminit, sed prelato generali hereticorum nomine, cum ad speciale descendit, non symoniacorum meminit, sed Consuluerunt nempe Macedones, utrum ab his redeuntes hereticis, a quibus promoti in suis non possent gradibus permanere, liceret denuo consecrari. Atque interim quibusdam argumentorum consecutionibus disputabant id iure fieri posse, quia hereticorum ordinatio, nihil videlicet in dante erat, quod ille posset accipere, atque ideo tales quodammodo novi venire ad ordinem viderentur. Preterea, ut allegationes eorum validius adhuc argumentationis robur asstrueret, hoc etiam addebant, quod vera ac iusta legitimi sacerdotis benedictio salubriter exhauriret, quicquid vicii per hereticum dampnabiliter influxisset, ut quodammodo sacra manus ablueret, quicquid sordium sacrilega conspersisset. His itaque disputatio
Abbreviated transcription (Latin):
antellis inscismart ut hereticos hc diei symonideos asserant. atq abeis ordina
nationis honor ultra locu hiabe n possit. Qui ni mirũ eorũ inteleetus. dcuo¬
uationisi ernor ibosundit qa tocius decrei texnuĩ ꝑ ordinẽ ñ serurantoel illa
rert luc desimoniusis seriptoris uersat᷑ intentio. s eorũ potius hereticorũ se sia
uatianos sic ase inuicẽ. ꝓsectarũ uarietate diseretos. ut anouatanis qde as ea¬
tholicã reuertentes in suis liceat ordinib recipi. apaulianistis aut̃ necessar iũ
sit etiã cienuio bapti. ari. lbiq colugant. Quare hoc: qͥa uidelics a paulia nistis
in nõe see trinitatis minime baptizat᷑. apus nouatiaino aut̃ de eidẽ scẽ trini¬
tits fide quia plena ẽ etia q̃stio ñ mouet᷑. ꝓ pendant etiã illic habi. qͥa rite bap¬
tzatos ab eugłista phulippo. petrũ ȩ iołs sola manꝰ ĩpositione cõsũmãt. Ilos
sent. cũ se faterent᷑ ne nom̃ quidẽ illud audisse iussit eos baptizari. Quia gͥ

Expanded text:
intelligi somniant, ut hereticos hic dici symoniacos asserant, atque ab eis ordinnationis honor ultra locum habere non possit. Qui nimirum eorum intellectus idci textum per ordinem non scrutantur. Nulla certe hic de symoniacis scriptoris versatur intentio, sed eorum potius hereticorum secta pvatianos sic a se invicem pro sectarum varietate discretos, ut a Novatianis quidem ad catholicam revertentes in suis liceat ordinibus recipi, a Paulianistis autem necessarium sit etiam denuo baptizari; ibique colligant, quare hoc, quia videlicet a Paulianistis in nomine sanctae Trinitatis minime baptizatur, apud Novatianos autem de eiusdem sanctae Trinitatis fide, quia plena est, etiam questio non movetur. Perpendant etiam illic haberi, quia rite baptizatos ab euangelista Philippo Petrus et Iohannes sola manus impositione consummant. Illos ntur ne nomen quidem audisse illud, iussit eos baptizari. Quia igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ã & septenario sepe numero uniuersitatẽ designare scriptura ẽ sueuit
quã qd alibi ait: Sẽꝑ laus eiꝰ inore meo. & specialit̾ totã catholicę
ecełe ꝑfectionẽ eo figurari. Ioħs testat᷑. Qui ad uii asię scribens egłãs

Expanded text:
Nam et septenario saepe numero universitatem designare Scriptura consuevit.Nam et septenario saepe numero universitatem designare Scriptura consuevit.quam quod alibi ait: Semper laus ejus in ore meo . Et specialiter totam catholicam Ecclesiae profectionem eo figurari Joannes testatur, qui ad septem Asiae scribens eccles
Abbreviated transcription (Latin):
crescit ad oculos. paulatĩ a sole recedit. Cũ uͦ ad celos paribꝰ ad eũ spa¬
ciis redit. hoc ẽ enĩ qd̃ ipse dix̃ Exiui apatre &ueni in mundũ. iterũ
relinqͦ mundũ. & uado ad patre. Ꝙ. qđ deipso psalmꝰ. a sũmo cęlo egressio
eiꝰ. & occurs eiꝰ usq ad sũmũ eiꝰ. Iuiagͦ luna ed suę lucis increm̃to qd̃ exi¬
ens asole. ad nros euoluit obtutus Dñi saluatoris in carne usq adtpr̃a
passionis doctrinã uirtutesq significat. eo aũt qd̃ asole rediens pau¬
latĩ ad inuisibilẽ nob̾ cęli faciẽ recolligit. resur rectionis illius ac
heredes noui testam̃ti & iã diem dominicã quã scripta. Unã sib pͥmã
sabbati cognominat ad nectimꝰ. nec in merito. quę & c̃ditione pͥmi tiuȩ
ȩccłȩ quę ꝑ totũ mundũ paschalibꝰ ẽ redempta misteriis aꝑte denuntiant

Expanded text:
crescit ad oculos, paulatim a sole recedit; cum vero ad coelos, paribus ad eum spacrescit ad oculos, paulatim a sole recedit; cum vero ad coelos, paribus ad eum spaciis redit. Hoc enim est quod ipse dixit: Exivi a Patre, et veni in mundum; iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem. Et quod de ipso psalmus: A summo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus. Quia ergo luna eo suae lucis incremento, quod exiens a sole ad nostros revolvit obtutus, Domini salvatoris in carne, usque ad tempora passionis doctrinam virtutesque significat, eo autem quod ad solem rediens paulatim ad invisibilem nobis coeli faciem recolligit, resurrectionihaeredes Novi Testamenti etiam diem Dominicam, quam Scriptura unam sive primam sabbati cognominat, annectimus nec immerito: quae et conditione primitivae Ecclesiae, quae per totum mundum paschalibus est redempta mysteriis, aperte denuntiat.
Abbreviated transcription (Latin):
suspendere c̃tẽplando docem᷑. ł si utrãq eiꝰ c̃uersionẽ inboni delectat
int̾p̃tari. possumꝰ intelligere qđ erescens ad oculos humanos lum̃ lunę
uirniitũ. grãm quibꝰ apparens in carne dñs mundo illux̾ insinu& Deqͥb
cens uͦ ad celos resurrectionis ascensionis illius głam design& Quȩ in se
quidem ipsa mox ꝑfecta ꝓuenit. s in animo fideliũ quibꝰda lucis sue ꝓ¬
fectibꝰ usq adfinẽ scłi crescere ñdesinit. resurgens enĩ dñs amortuis
primo singulis ac bmnis. ac deinde pluribꝰ. modo ui. mͦ xi . mͦ xui. mͦ plus¬
quã quingentis fr̃ibꝰ simul ad ultimũ discpłis om̃ibꝰ apparuit. Quibꝰ ui¬
dentibꝰ ascensurꝰ in cęlũ p̃cepit eos suȩ dispensationis ẽẽ testes iherłm. &.
momĩ uidea & samaria. &usq ad ultimũ t̃rȩ: Ꝙ. bene luna eũ nr̃os

Expanded text:
suspendere contemplando docemur. Vel si utramque ejus conversionem in bonum delectat suspendere contemplando docemur. Vel si utramque ejus conversionem in bonum delectat interpretari, possumus intelligere quod crescens ad oculos humanos lumen lunae virtutum gratiam, quibus apparens in carne Dominus mundo illuxit, insinuet, de cens vero ad coelos resurrectionis ascensionisque illius gloriam designet, quae in se quidem ipsa mox perfecta provenit, sed in animo fidelium, quibusdam lucis suae profectibus usque ad finem saeculi crescere non desinit. Resurgens enim Dominus a mortuis, primo singulis ac binis, ac deinde pluribus, modo septem, modo undecim, et plusquam quingentis fratribus simul, ad ultimum discipulis omnibus apparuit , quibus videntibus ascensurus in coelum , praecepit eos suae dispensationis esse testes in Jerusalem, mni Judaea, et Samaria, et usque ad ultimum terrae. Et bene luna cum nostros
Abbreviated transcription (Latin):
habitat S & ioħs in apocalipsi sua. & diã qͥsedebat inthrono. ecce fatio
omĩa noua: Deinde etiã tciã m̃sis eiꝰdẽ septimanã in pascha obseruamꝰ
qd̾ resurrectionis dominicȩ gaudiis aptissime c̃gruit. qe & eadẽ sacro¬
apparuit. Prima nãq scłi tẽpora lege naturali ꝑ patres. media lege lite¬
rali ꝑ propħas. extrema barismate spĩtali ꝑse ipsũ ueniens illustrare dig¬
natꝰ c̃. S & ipsa tẽ lunȩ c̃uersio pulcherrimũ nob sacram̃ti celestis specta¬
culũ p̃b&. nãq luna quę rotundi facta scematis asole lum̃ ut supͣ diximꝰ ac¬
cipit. Idoq semꝑ ex dimidio orbe quẽ ad solẽ hab&. lucida ẽ. ex altero aũt
renis auersũ paulatĩ ad cęlestia reuertit᷑ Quę nimirũ eiꝰ c̃uersio rec¬
bilibꝰ auertere deliciis. caducisq fauoribꝰ atq adsolã cȩ̨lestis gr̃e lucẽ

Expanded text:
habitat . Sed et Joannes in Apocalypsi sua: Et dixit, qui sedebat in throno: Ecce facio habitat . Sed et Joannes in Apocalypsi sua: Et dixit, qui sedebat in throno: Ecce facio omnia nova . Deinde etiam tertiam mensis ejusdem septimanam in pascha observamus, quod resurrectionis Dominicae gaudiis aptissime congruit: quia et eodem sacroapparuit. Prima namque saeculi tempora lege naturali per Patres, media lege litterali per Prophetas, extrema charismate spiritali per se ipsum veniens illustrare dignatus est. Sed et ipsa tunc lunae conversio pulcherrimum nobis sacramenti coelestis spectaculum praebet. Namque luna, quae rotundi facta stemmatis, a sole lumen ut supra diximus accipit, ideoque semper ex dimidio orbe, quem ad solem habet, lucida est: ex altero autem renis aversum paulatim ad coelestia revertit. Quae nimirum ejus conversio reciam a visibilibus avertere deliciis caducisque favoribus, atque ad solam coelestis gratiae lucem
Abbreviated transcription (Latin):
ita & iã tempꝰ quo agi p̃cepta ẽ totũ misterio saero redol&. In primis nãq
equi noctiũ transgredi indĩci pasche cȩlebratione uiata legis decreta cu¬
ramꝰ ut uidelic& sollẽpnitas inꝗͣ mediator di & hominũ destructa potes¬
tate tenebrarũ. mundo lucis iter aperuit. & iã tpr̃is ordine foras qͥd intꝰ
habeat ostendat. ⁊ quȩ nob̾ ȩternę beatitudinis lum̃ ꝓmittit. Tẽ maxime
celebret᷑ cũ solis lum̃ annuo ꝓfitiens increm̃to primã sumit de noctis ũbra
uictoriã: Deinde mensẽ pͥmũ anni qui & nouoꝵ uocat᷑ in quo pascha cęle¬
bremꝰ ad tendimꝰ. Ipse aũt ẽ m̃sis in qͦ mundus iste formatꝰ. ⁊ homo natꝰ ẽ¬
pͥmꝰ in paradysi sede locatꝰ Quia ꝑhuiꝰ misteria sollẽpnitatis pͥma nos sto¬
lã recepturos. pͥmũi suꝑnȩ̨ beaitudinis regnũ aqͦ inlonginquã regionẽ
discessimꝰ. nos repperituros ẽẽ sparamꝰ. Decuiꝰ gła beatꝰ apłs petrus. cȩlo

Expanded text:
ita etiam tempus quo agi praeceptum est totum, mysteria sacra redolet. In primis namque aequinoctium transgredi in Dominicae paschae celebratione juxta legis decreta curamus, ut videlicet solemnitas in qua mediator Dei et hominum, destructa potestate tenebrarum, mundo lucis iter aperuit, etiam temporis ordine foras, quid intus habeat, ostendat. Et quae nobis aeternae beatitudinis lumen promittit, tunc maxime celebratur, cum solis lumen annuo proficiens incremento, primam sumit de noctis umbra victoriam. Deinde mensem primum anni, qui et novorum vocatur, in quo Pascha celebremus attendimus. Ipse autem est mensis in quo mundus iste formatus, et homo est primus in paradisi sede locatus. Quia per hujus mysteria solennitatis primam nos stolam recepturos, primum supernae beatitudinis regnum, a quo in longinquam regionem discessimus nos repetituros esse speramus. De cujus gloria regni beatus
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc ꝓuideniia delegabat᷑. ut nouȩ lunę primũ obseruar& aspectũ.
uisũq regi sacrificulo nunciar&. Itaq sacrifitio arege ⁊ minore pon¬
Etifice celebrato. idem pontifex balata id: uocata in capitoliũ
plebe. iuxta curiã balabrã. quę casȩ romuli ꝓxi ma ẽ. qͦt nimero dbes
abealendis ad nonas suꝑ cent numciabat. .&. quintanas dicto qͥse quin quies¬
uerbo Ralo septenas repetito septies p̃dicabat. erbũ saruit lalo uocanẽ id ÷¬

Expanded text:
ec provincia delegabatur, ut novae lunae primum observaret aspectum visamque regi sacrificulo nuntiaret. Itaque sacrificio a rege et minore pontifice celebrato idem pontifex calata, id est vocata, in Capitolium plebe iuxta curiam Calabram, quae casae Romuli proxima est, quot numero dies a Kalendis ad Nonas superessent pronuntiabat, et quintanas quidem dicto quinquieverbo calo, septimanas repetito septies praedicabat. Verbum autem calo Graecum
Abbreviated transcription (Latin):
si minime credetur. tc̃ dñs ñ sine sacerdotio suscepisse baptismũ. ita & saẽdotiũ
ex parte humanitatis ꝓ nr̃a salute suscepit. euiꝰ uidelic& utriuꝰq sacram̃ti in eo
qͦd ẽ dĩ auctor & cõsecrator existit. dequo apłs dic̃. Ubi p̃cursor ꝓ nob̾ introiuit
scđm ordinẽ melchisedech pontifex factis inęt̾nũ. Nã & ipsi scĩ apłi ñ repperi¬
unt᷑ alibi fuisse adnõ cõsecrati. nͥ in ꝑceptione baptismi. Qͦd tam̃ ñ aquȩ baptis¬
matis manifeste legunt̾ in mersi. s iniunctã potiuᷤ execi st̃ obedientiã bap¬
tizandi. Quia nimirũ uissi st̃ baptizare credentes in nõe patris & filis. & sp̃s
scĩ. Preterea cũ illis ad nõ dictũ sit. Ioħs quidẽ baptizauit aqua. uõ aut̃ bapti-¬

Expanded text:
si minime crederetur tunc Dominus non sine sacerdotio suscepisse baptismum? Sicut enim baptissi minime crederetur tunc Dominus non sine sacerdotio suscepisse baptismum? Sicut enim baptismum, ita et sacerdotium ex parte humanitatis pro nostra salute suscepit, cuius videlicet utriusque sacramenti in eo, quod Deus est, auctor et consecrsecundum ordinem Melchisedech pontifex factus in aeternum. Nam et ipsi sancti apostoli non reperiuntur alibi fuisse a Domino consecrati, nisi in perceptione baptismi. Qui tamen non aquae baptismatis manifeste leguntur inmersi, sed iniunctam potius exsecuti sunt obędientiam baptizandi, quia nimirum iussi sunt baptizare credentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Preterea cum illis a Domino dictum sit: Iohannes quidem baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cõsortib tuis ł bat᷑ aut̃ redẽptor nr̃ cũ baptismo simul & sac̃dotii suscepis¬
se misteriũ. qr baptzatꝰ mox p̃dicare. discipłos elgere: nouisq cȩp̃ mi¬
raculis coruscare. Qͦd eatenꝰ ꝓfecto fecisse nõ legit᷑ si diligent᷑ euglici textiᷤ
series recensetur. Hinc ẽ qđ sc̃a ȩccła abipso suo capite huiꝰ normã institu¬
tionis arripuit. & fidelit̾ seruat. ut instar ipsuiꝰ dñi infra tricenniũ ad sac¬
dotiũ quelib& ñ admittat. Nisi enĩ certa sides haberet cũ baptismo dn m̃
simul & sac̃dotiũ suscepisse. ut ꝗd tantoꝑe canonica auctoritas. pliberet
Ante illiuꝰ etatis tẽpꝰ quo ipse baptizatꝰ ẽ. quẽ piã ad sac̃dotaleᷤ infulaᷤᷤ aspirare.
mino cur ad accipiendũ sacerdotale fastigiũ dnĩcȩ ȩtatis ad hiberet᷑ exemplũ.

Expanded text:
pre consortibus tuis. Probatur autem Redemptor noster cum baptismo simul et sacerdotii suscepispre consortibus tuis. Probatur autem Redemptor noster cum baptismo simul et sacerdotii suscepisse mysterium, quia baptizatus mox predicare, discipulos eligere novisque coepit miraculis coruscare. Quod eatenus profecto fecisse non legitur, si diligenter euangelici textus series recensetur. Hinc est, quod sancta aecclesia ab ipso suo capite huius normam institutionis arripuit et fideliter servat, ut instar ipsius Domini infra tricennium ad sacerdotium quemlibet non admittat. Nisi enim certa fides haberet cum baptismo Dominum simul et sacerdotium suscepisse, ut quid tantopere canonica prohiberet auctoritas ante illius aetatis tempus, quo ipse baptizatus est, quempiam ad sacerdotales infulas aspirare? Immo cur ad accipiendum sacerdotale fastigium dominicae aetatis adhiberetur exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝙ nichilominꝰ sac̃dotalis cõsecratio. nulla sordentiũ ministrorũ labe
polluit᷑ nullo alieni reat crimine uiolat᷑. S qͣntũ uis facinorosũ qͣntis lib&
sit eriminib inuolutꝰ ille ꝗ cõsecrat. his qͥ cõsecrat᷑ nullo ꝓpt̾ hoc sacri mu¬
neris detrim̃to p̃cellit᷑: nec aliqua cȩlestis grȩ diminutione fraudatur.
Non enĩ ex merito sac̃dotis. s ex offitio qͦ fungit. cõsecrationis misteriũ in alterũ
ꝓpagatur: N ec expedit incõsecratore cõsiderare qualit uixit. s ministeriũ
tantũ mͦ aitendendũ ẽ qđ accep̃. Sic̃ enĩ multi st̃ qͥbaptizandi fungunt᷑ of
specialit̾ cõsecrat. In illa nẽpe colũba quȩ suꝑ dñm pot̾ baptisma descendit.
ipse cũ sacram̃to baptismatis & ueri sac̃dotii uira suscep̃. Fuso suꝑ eũ uidelic&¬
oleo exultationis. deqͦ psalmigͣsus canit. Unac̃ te inꝗt dĩds̃ tuus oleo lȩticiȩ

Expanded text:
ita et nihilominus sacerdotalis consecratio nulla sordentium ministrorum labe polluitur, nullo alieni reatus crimine violatur. Sed quantumvis facinorosus, quantislibet sit criminibus involutus ille qui consecrat, is qui consecratur nullo propter hoc sacri muneris detrimento percellitur nec aliqua caelestis gratiae diminutione fraudatur. Non enim ex merito sacerdotis, sconsiderare, qualiter vixit, sed ministerium tantummodo adtendendum est, quod accepit. Sicut enim multi sunt, qui baptizandi funguntur ofroprie. ac specialiter consecrat. In illa nempe columba, quae super Dominum post baptisma descendit, ipse cum sacramento baptismatis et veri sacerdotii iura suscepit, fuso videlic Deus tuus oleo laeticiae
Abbreviated transcription (Latin):
genus. uł adño. ł ab apłis simul uideat᷑ acceptũ dare baptiᷤmũ. sic eẽ cõsecratio¬
nis ȩccłasticȩ fundamtũ. atq pͥncipiũ. ut ꝗ baptismi pͥncipatũ tenere cognoᷤ¬
citur. ipse nichilominꝰ cõsecrationis auctor. absq ulla ꝓrsu ambignitate
Qͦd inulla sit causa cũ rebaptizari qͥsq ñ audeat. curoebeat

Expanded text:
baptismum sic esse consecrationis aecclesiasticae fundamentum atque principium, ut, qui baptismi principatum tenere cognoscitur, ipse nihilominus consecrationis auctor absque ulla prorsus ambiguitate credatur. V. Quod nulla sit causa, cum rebaptizari quisque non audeat, cur debeat
Abbreviated transcription (Latin):
sinus sinasos dicera: Penitentiȩ ũ p̃ conẽ quȩ oportebat minui eune hoatd
minoratione lueis generari parit᷑ ⁊ concipi: uerũ qe siẽ inrarione pas cbali
tedacm nurime egyptioꝵ quos calculandi eẽ periissimos constar speci¬
Auter ad notat᷑. Ceteros quoq tres tẽpoꝵ artieulos putamꝰ abqudocto
pitues qua uulgaria scripta continent ẽẽ notandos Enit eñĩ de eqͥnodtio
prerno qđ caput ẽẽ memoratarũ quatuor mutationũ annaliũ mundi Origo
derm ineuit loquamur: Regula tenꝙ eccłastioe obseruationis. aniceno
do efirmatutomeilior ut pasche dies ab xi deł aprił usq en uni bel mãi

Expanded text:
simul et nasci deceret. Poenitentiae vero praeconem, quem oportebat minui, cum inchoata minoratione lucis generari pariter et concipi. Verum quia sicut in ratione paschali t maxime Aegyptiorum, quos calculandi esse peritissimos constat, specialiter adnotatur: caeteros quoque tres temporum articulos putamus aliquanto prius quam vulgaria scripta continent esse notandos. Ut enim de aequinoctio verno, quod caput esse memoratarum quatuor mutationum annalium mundi origo docet, breviter loquamur, regula tenet ecclesiasticae observationis, a Nicaeno confirmata concilio, ut Paschae dies ab XI Kalend. Aprilis usque in septi
Abbreviated transcription (Latin):
xxxi. Dedispari longitudine dierũ. & uario statũ umbrarum.
E
cquidẽ equi noctiał dies om̃i mundo equał & una ẽ. Uerũ solstitiał
& ceteri om̃s diuersȩ longitudinis ꝓratione climatũ disparͥũ s̃ & um
utrisq partibꝰ ⁊borerilibꝰ scilic& & meridians aduenere luce clarius pandunt:
Deniq beatꝰ ambrosius in libro uuͦ ex ameron detẽporibꝰ ⁊ discursu solis dis¬
putans: ait int̃ cetera Medio qͦq die minor umbra quã ł in pͥncipio ẽ dieiul
fine ꝙ hoc apud nos in parte occidentis Ceterũ s̃ qui ꝑ duos totius anni dies

Expanded text:
notanda. CAPUT XXXI. De dispari longitudine dierum et vario statu umbrarum. Et quidem aequinoctialis dies omni mundo aequalis et una est; verum solstitialis et caeteri omnes diversae longitudinis pro ratione climatum disparium sunt et utrisque partibus, et borealibus scilicet et meridianis advenere, luce clarius pandunt. Denique beatus Ambrosius, in libro quarto Hexameron, de temporibus et discursu solis disputans, ait inter caetera: « Medio quoque die minor umbra, quam vel in principio est diei, vel fine, et hoc apud nos in parte occidentis. Caeterum sunt qui per duos totius anni dies
Abbreviated transcription (Latin):
tesss eeide aut ante oqui noctiũ pascha cȩlebrari licitũ dicat:. Ipsũ qq pascha qd
dĩs pdi. quãpateret᷑ cũ discpłis fec̃ aut nono bełrũ apͥliũ die ñ fiusse. aut ante equi¬
noctiũ fuisse cfirm&. Non enĩ nr̃i tantũ tpr̃is. s etiã legalis & mosayca decer¬
nit institritio: Nonante transcensũ huiꝰ equinoctii diem festi paschalis ẽẽ cȩle¬
brandũ si c̃ at testante anatholio euident̃ doc&. filo & iosephus. sic̃ & eoꝵ
aintiquiores agathabolus. ⁊ ab eo eruditꝰ aristobolus & paneada qui unꝰ¬

Expanded text:
 ipsum quoque Pascha, quod Dominus pridie quam pateretur cum discipulis fecit, aut nono Kalendarum Aprilium die non fuisse, aut ante aequinoctium fuisse confirmet. Non enim nostri tantum temporis, sed etiam legalis, et Mosaica decernit institutio, non ante transcensum hujus aequinoctii diem festi Paschalis esse celebrandum; sicut attestante Anatolio evidenter docet Philo et Josephus, sicut eorum antiquiores Agathobolus, et ab eo eruditus Aristobulus ex Paneada, qui un
Abbreviated transcription (Latin):
Utore cibis calidis ꝙ acerrimis om̃ibꝰ & absine uenere. &minͦ lauabis
et nie supra scripto usq moccasũ uergiliarũ. h ẽ mnaiemsai uoꝰ februarus

Expanded text:
Utere cibis calidis et acerrimis omnibus, et abstine Venere, et manus lavabis. Utere cibis calidis et acerrimis omnibus, et abstine Venere, et manus lavabis. Ex die supra scripto usque in occasum Vergiliarum, hoc est, in diem s
Abbreviated transcription (Latin):
in becillitates se obseruare deber&. ita dic̃. Itaq exordiũ incipiamꝰ
a solstitio iđ ab uiii. beł ianuarias ex qͣ die humor corporibꝰ crescit usq
ad equi noctiũ uernũ qui s̃ dies xc: hoc tempꝰ agit hominibꝰ fleuma.
Et q frequent nascit̾ hominibꝰ catarrũ. & destullatio uuę. &. punctilaterũ
caligo oculoꝵ. & tinnitꝰ auruĩ. & odorare nibil possunt. Tali igitͥ ip̃r
utere calidis slasceratis & optimis cybis: piꝑ habentibꝰ. & sinapẽ . raro
dulcibꝰ uino indulge. ueneri parce. ieuinia minime ex sequere. Itẽ
bei ramittunt᷑. & colera nigra aderescunt. qd̾ ẽe constat usq adequi¬
noctiũ autũ ni idẽ usq ad tpra frigoris. utere cybiꝰ dulcibꝰ cunctis s
beneolentibꝰ & frigidioribꝰ. & qui uentrẽ molliunt ꝑdies re. ab equi¬
noctio aũt autũni qd̃ ẽ ex die uiii beł octubris usq indiẽ uurdtrũ
son dosinit nigri fellis amaritudo. & humoris crassitudo augetur

Expanded text:
imbecillitates se observare deberet, ita dicit: « Itaque exordium incipiamus a solstitio, id est, VIII Calendas Januarias, ex qua die humor corporibus crescit usque ad aequinoctium vernum, qui sunt dies XC. Hoc tempus auget hominis phlegma, ex quo frequenter nascitur hominibus catharrus, et distillatio uvae, et punctio laterum, caligo et tinnitus aurium, et odorari nihil possunt. Tali igitur tempore utere calidis et laseratis, et optimis cibis piper habentibus et sinapi, raro dulcibus, vino indulge, Veneri parce, jejunia minime exequere. Item inbei amittuntur, et cholera nigra adcrescit, quod esse constat usque ad aequinoctium autumni, id est, usque ad tempora frigoris. Utere cibis dulcibus cunctis, et bene olentibus, et frigidioribus, et qui ventrem molliant per dies XC. Ab aequinoc desinit nigri fellis amaritudo, et humoris crassitudo augetur.
Abbreviated transcription (Latin):
fiaũ statione plabituur Ueru longissimis inbruma noctibiusiteue
estate breuissimis quarũ alias xui. horarũ spaciũ longe transcendere.
alias neqͣquia ad hoc ꝑtingere posse constat: Qua ratione buriã.ten horas
lucere erectamꝰ inisi forte putamꝰ n equi nocttales. horas intelligendas
particulas quas horas uocitemꝰ equa distributione findendas axxiiu
Quanddo uel quar e suna uel ꝓna uel supina uel iudeaio epreta.

Expanded text:
fixum statione perlabitur; verum longissimis in bruma noctibus, vel item aestate brevissimis, quarum alias duodecim horarum spatium longe transcendere, alias nequaquam ad hoc pertingere posse constat, qua ratione lunam duodecim horas lucere credamus, nisi forte putamus non aequinoctiales horas intelligendas, duodecim particulas, quas horas vocitemus, aequa distributione findendas. CAPUT XXV. Quando vel quare luna vel prona, vel supina, vel videatur erecta.
Abbreviated transcription (Latin):
Iud quoq obscurũ ñ ẽ. qͦd cũ saul direxisset lictores ad rapiendũ dđ atq
illi iuxta fide̾ historiȩ uidissent cuneũ ꝓpħarũ uaticinantiũ. & samuel
stantẽ suꝑ eos. factus ẽ etiã in illis sp̃s dñi & ꝓpħare ceper̃ Cũq saul sedo
Dgͦ nurũ siꝑuersi hões dona dĩ ꝗb indigni st̃ adcumulũ suę dapnationis
accipiant. cũ & sauli isti quẽ ds̃ abiecerat. quẽ iã demon agitare sepissime cõ-
tare. Iracundiȩ nẽpe selle cõmotꝰ ꝙ liuoris simul ꝙ odii erat ardore succens: atq
ut ñ duitiũ ĩmorer dõ uaciuĩ. malo spũi fuerat in reuo cabilit̃ mancipatꝰ Tam̃

Expanded text:
ud quoque obscurum non est, quod, cum Saul direxisset lictores ad rapiendum David, atque illi iuxta fidem hystoriae vidissent cuneum prophetarum vaticinantium et Samuhel stantem super eos, factus est etiam ingo mirum, si perversi homines dona Dei, quibus indigni sunt, ad cumulum suae dampnationis accipiant, cum et Sauli isti, quem Deus abiecerat, quem iam daemon agitare sepissime consutare? Iracundiae nempe felle commotus et livoris simul et odii erat ardore succensus atque, ut non diutius immorer, Deo vacuus, malo spiritui fuerat inrevocabiliter mancipatus; tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tes. digitꝰ dĩ ẽ. hic. fatentes sibi aduersũ eẽ sp̃m scm̃ ꝗ erat in moy se. Apte
nimirũ t̃cio loco ubi scinipliũ plaga ponitur sp̃s sc̃s qui t̃cia ẽ in scã tͥnitate
ꝑsona. inqͥetis hominib suisse cõtrarius ꝑhibet̾. Hanc inꝗetudinẽ exꝑtꝰ est
iheu. ꝗ diuino zelo ductꝰ. ad ulciscendoᷤᷤ ꝗdẽ dĩ inimicoᷤ & p̃cipue cultores baal
uehem̃t᷑ in canduit. ipse tam̃ eõ qͦs iheroboã coluerat deo aureoᷤᷤ ñ reliquit.
Quod doctores debaptismo & dñci corporis eucharistia sentiant.. &.

Expanded text:
tes: digitus dei est nimirum tercio loco, ubi sciniphum plaga ponitur, Spiritus sanctus, qui tercia epersona, inquietis hominibus fuisse contrarius perhibetur. Hanc inquietudinem expertus est Hieu, qui divino zelo ductus ad ulciscendos quidem Dei inimicos et precipue cultores Baal vehementer incanduit, ipse tamen eos, quos Ieroboam coluerat, deos aureos non reliquit. VIIII. Quid doctores de baptismo et dominici corporis eucharistia sentiant.
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑. Quid enĩ inꝗt: Dũ omi mͦ siue ꝑoccasionẽ siue ꝑ haritatẽ xp̃c annun¬
alio nequã & ꝑsido. S. neq ab onis melius. neq accipit̾ peru amalis. Ministri
siqͥdẽ st̃ diu̾si. s unũ ẽ utiq qđ p̃bet᷑. Bonꝰ plane ẽ Auctor munerũ. & qd dat
nulle cõtranit maculas. ex obsego ministrorũ. Iura fuit uena. & suꝑfluo lepsa
miraculis impleta fuisse: dinoscit̾: inquib certe maior uirtꝰ quã inhelȩ signis ꝙ
dupeax numerꝰ inuenit᷑. Eͦd ꝗ eorũ historias studiose cõsiderat. ñ ignorat. At ño in¬
officiorũ fit ista diuersita. N eq enĩ alius alio magis ẽ pb̃r. siue diaconꝰ. aut qđ ubꝙ
horũ. Illic plane fides atq deuotio postulantis attendit̾ hic solũ mͦ ȩccłasticȩ insti¬

Expanded text:
id enim, inquit, dum omni modo sive per occasionem, sive per veritatem Christus annunalios nequam et perfidos: sed neque a bonis melius, nec a malis accipitur pejus. Ministri siquidem sunt diversi, sed unum est utique quod praebetur. Bonus plane est auctor munerum, et quod dat, nullas contrahit maculas ex obsequio ministrorum. Pura fluit vena, et superfluo leprosa miraculis impleta fuisse dignoscitur, in quibus certe et maior virtus quam in Helyae signis et duplex numerus invenitur. Quod officiorum gradibus fit ista diversitas: neque enim alius alio magis est presbyter, sive diaconus, aut quodlibet horum. Illic plane fides atque devotio postulantis attenditur; hic solummodo ecclesiasticae insti
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa eorũ nolite fac̃e. Si gͦ sac̃dotis cuiꝰ lib& prauitas nõ p̃iudicat uerbo. qͦd ꝑillũ
Audientib dat᷑. quo pacto ob eẽ ualeat sacram̃to. qͦd ñ abhoĩe s adõ auctore tribuit᷑
t̃q nimirũ ꝙ his qui p̃dicat ⁊ ille ꝗ cõsecrat. ministrator ẽ ñ donator. Und fit plerũꝗ
ut una ꝗoẽ sit doctoris ling̾ua s ñ uno mͦ apud auditorũ m̃tes eiꝰ fructificent uer¬
ba. Dũ alterius cor uelud glatiali frigore torpeat. alt̾ius sp̃s audito uerbo mox
aures uniformit̃ feriunt: ñ uno mͦ ad cordiũ archana ꝑtingunt nͥ ꝗa alius ẽ qu
extrinsecꝰ ex officio linguȩ ministrat. alius qui ꝓpria uirtute uoces p̃dicantis ꝑ interiora
dispensat: Siue gͦ inerogandis doctrinȩ uerbis. siue in ecłastis ordinib cõferendis.
nequaꝗͣ sac̃do suis uirib utit᷑ s solũ exsequit᷑ in iunct ãministrationis officiũ quo

Expanded text:
 nolite facere. Si ergo sacerdotis cuiuslibet pravitas non preiudicat verbo, quod per illum audientibus datur, quo pacto obesse valeat sacramento, quod non homine, sed Deo auctore tribuitur? Uterque nimirum, et is qui predicat et ille qui consecrat, ministrator est, non donator. Unde fit plerumque, ut una quidem sit doctoris lingua, sed non uno modo apud auditorum mentes eius fructificent verba, dum alterius cor velut glaciali frigore torpeat, alterius spiritus audito verboaures uniformiter feriunt, non uno modo ad cordium archana pertingunt, nisi quia alius est, qui extrinsecus ex officio linguae ministrat, alius qui propria virtute voces predicantis per interiora dispensat? Sive ergo in erogandis doctrinae verbis sive in aecclesiasticis ordinibus conferendis, nequaquam sacerdos suis virtutibus utitur, sed solum exsequitur iniunctae amministrationis officium, quo