comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
estina adme uenire cito. Demasenĩ łc .U.¬
me dereliquit diligens hoc scłm. & ab it
thessalonicã. crescens in galatiam. titus in
dalmatiam. lucas mecum est solus. Marcum assu¬
me. & adduc tecum: ẽst enĩ michi utilis in mini¬
sterium. litum autẽ. misi ephesum. Penulam
quã reliqui trode apud carpum. ueniens affer
tecum. & libros maxime aut̃ menbranas. Alex¬
ander ęrarius multa mala michi ostendit. red¬
det illi dñs scdm opera eius. Quem & tu deuita:
ualde enĩ restitit uerbis nr̃is. Lc. ui.¬
n prima mea defensione nemo michi ad fuit.
prȩdicatio impleat᷑. & audiant om̃s gentes: qͥa
liberatus sum de ore leonis. Liberabit me dñs¬

Expanded text:
estina ad me venire cito. Demas enim me reliquit, diligens hoc saeculum, et abiit Thessalonicam: Crescens in Galatiam, Titus in Dalmatiam. Lucas est mecum solus. Marcum assume, et adduc tecum: est enim mihi utilis in ministerium. Tychicum autem misi Ephesum. Penulam, quam reliqui Troade apud Carpum, veniens affer tecum, et libros, maxime autem membranas. Alexander aerarius multa mala mihi ostendit reddat ei Dominus secundum opera eius quem et tu devita valde enim restitit verbis nostris in prima mea defensione nemo mihi adfuit sepraedicatio impleatur et audiant omnes gentes et liberatus sum de ore leonis liberabit me D
Abbreviated transcription (Latin):
liantur głai. dignitate priuantur. Facti funt
qđ non erant. dum amittunt qđ fuerant.
tat malitiȩ effectus in hominis deceptionem
implesse. & infelix nescit uulneratũ semet
dum uulnerat. trucidatũ dum trucidat. dum
hominẽ perunit se ipsum esse peremptum.
salutem. głam contempsisse quã mortẽ Sed
tamen plus malitia serpentis. quã hominis
contemptũ commotus est. p̾lus fallaciã dia¬
boli. quã hominis perfidiam denotauit.¬

Expanded text:
liantur gloria, dignitate privantur, facti sunt liantur gloria, dignitate privantur, facti sunt quod non erant, dum amittunt quod fuerant. tat malitiae effectus hominis deceptionem implesse. Et nescit infelix vulneratum semet, dum vulnerat; trucidatum dum trucidat, dum hominem perimit, seipsum esse peremptum. salutem, gloriam contempsisse quam mortem, sed tamen plus malitia serpentis quam hominis contemptu commotus est, plus fallaciam diaboli quam hominis perfidiam denotavit
Abbreviated transcription (Latin):
onsentiens mulier talis circa uirum extitit.
qualem circa se malitiã serpentis inuenit.
Adeo persuasa est & persuasit. & infesta est &¬
infecit. decepta est & decepit. Quȩ quidem
mulier feritur sententia dupplici. altera pro¬
pria. communi altera. Propria qua filios pare¬
re in dolore prȩcepta est:communi. qua cum
uiro moiti addicta est. Altera qua serpenti
assensit. altera qua marito persuasit. De con¬
sensu enĩ mortis sententiã incidit. de persu¬
asu in dolore filios parere meruit. łc.U.¬
anc igitur sententiã & qui non touit ilumꝰ
patitur discit. & qui nescit dum expungitur
sentit. & qui ignorat dum expetitur agnoscit.
Probnefas. prȩceptũ dĩ contempnit᷑. & persuasio
serpentis auditur. Despicitur ds prouidens.
& serpens auditur decipiens. Sic spernunt᷑
salutaria monita. & recipiciunt᷑ uenenata
colloquia. Unde addicitur homo ex contẽp¬
tu morti. qui maluit obȩdire serpenti. Spo¬

Expanded text:
onsentiens mulier talis circa virum exstitit, onsentiens mulier talis circa virum exstitit, qualem circa se malitiam serpentis invenit. Adeo persuasa est et persuasit, infecta est et infecit, decepta est et decepit. Quae quidem mulier feritur sententia duplici, altera propria, altera communi: propria, qua filios parere in dolore praecepta est; communi, qua cum viro morti addicta est. Altera qua serpenti assensit, altera qua marito persuasit. De consensu enim in mortis sententiam incidit, de persuasu in dolore filios parere meruit. Hanc igitur sententiam, et qui non novit, dum patitur discit; et qui nescit, dum expungitur sentit; et qui ignorat, dum experitur agnoscit. Proh nefas! praeceptum Domini contemnitur, et persuasio serpentis auditur. Despicitur Deus providens, et serpens auditur decipiens. Spernuntur salutaria monita, et recipiuntur venenata colloquia. Unde addicitur homo ex contemptu morti, qui maluit obedire serpenti. Spo
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ quã ignorabat accepit. Stabat adam
inter uxorẽ & diabolũ. inter euam & hostem
inter mulierẽ & serpentẽ. Piabolus per suadet
ut noceat. eua consentit ut pereat: Diabolus
mulierẽ astutia fallendi circumuenit. mulier
incauta serpentinũ. uirus excepit . lc .iii.¬
iabolus qđ per se non potuit. per uxorẽ adã
prothoplastũ circumuenit. adam uero per
uxorẽ inuenit interitum. quã adõ acceperat
in aucilium. Prohdolor. prospera in contrariũ
cedunt. utilia pernitiem operant᷑. Deniq plus
adam domesticis quã inimici iaculis lȩditur.
plus proprio quã hostili ense perimit᷑: plus mu¬
lieris quã externo gladio uulnerat᷑. Accessit
enĩ serpens subtilis ut falleret: & accessit non
ut uiro sed mulieri serpentiũ uirus infligeret.
Accessit in quã ut unius consensu utrisq no¬
cere potiisset. Soli persuadet qđ ambobus¬
obesset. utriq obfuit qđ unius animũ malitia

Expanded text:
mortem quam ignorabat accepit. Stabat Adam mortem quam ignorabat accepit. Stabat Adam inter uxorem et diabolum, inter Evam et hostem, inter mulierem et serpentem. Diabolus persuadet ut noceat, Eva consentit ut pereat. Diabolus mulierem astutia fallendi circumvenit, mulier incauta serpentium virus accepit. Diabolus quod per se non potuit, per uxorem Adam protoplastum circumvenit. Adam vero per uxorem invenit interitum, quam a Deo acceperat in auxilium. Proh dolor! prospera in contrarium cedunt, utilia perniciem operantur. Denique plus Adam domesticis quam inimici jaculis laeditur, plus proprio quam hostili ense perimitur, plus mulieris quam externo gladio vulneratur. Accessit enim serpens subtilis ut falleret, et accessit, non ut viro, sed ut mulieri serpentinum virus infligeret. Accessit, inquam, ut unius consensu utrique nocere potuisset. Sed soli persuadet, quod ambobusobesset: utrisque obfuit quod unius animum malitia
Abbreviated transcription (Latin):
ergo nos abono opere cessantes in excusatio¬
ne nr̃a dicturi sumus. qui pene a matris
utero ad fidem uenimus. qui uerba uitȩ ab
ipsis cimabulis audiuimus. qui ab uberibus
scȩ̃ ȩccłȩ potum suꝑnȩ prȩdicationis sump¬
Sermo beati lohis. de lapsu primi hominis
sic adõ plasmatum. ut instrueret᷑ pru¬
dentia: consilio formaret᷑. rationis capax
diuina prouidentia redderet᷑. Instrueretur
inquã prudentia qua hostis calliditatem
uitaret: consilio quo salutaria ac resta
perquireret. ratione. qua dõ genitori pa¬
rendum esse cognosceret. Et enĩ dñs ds ui
cum diabolo fuerat pugnaturus. uelut
quibusdã armis hoc est prudentia. consilio. rati¬
one fuerat instruendus. Le .ii.¬
ddit preterea legem qua dĩ uoluntatẽ cogno¬
sceret. & qđ contempnenti euenire posset ad¬
disceret. Qui quidem homo in cautus dum
magis diabolo persuadenti quã dño iubenti
consensit. sic & uitã quã habuit perdidit. &

Expanded text:
ergo nos a bono opere cessantes, in excusatioergo nos a bono opere cessantes, in excusatione nostra dicturi sumus, qui pene a matris utero ad fidem venimus, qui verba vitae ab ipsis cunabulis audivimus, qui ab uberibus sanctae Ecclesiae, potum supernae praedicationis sumpEM DOMINICA. De lapsu primi hominis.pio hominem sic a Deo plasmatum ut instrueretur prudentia, consilio formaretur, rationis capax, divina providentia redderetur. Instrueretur, inquam, prudentia qua hostis calliditatem vitaret; consilio, quo salutaria ac recta perquireret; ratione, qua Deo genitori parendum esse cognosceret. Etenim Dominus Deuscum diabolo fuerat pugnaturus, velut quibusdam armis, hoc est prudentia, consilio, ratione, fuerat instruendus. Addidit praeterea legem qua Dei voluntatem agnosceret, et quid contemnenti evenire posset, addisceret. Qui quidem homo incautus, dum plus diabolo persuadenti quam Deo jubenti consensit, et sic vitam quam habuit perdidit, et
Abbreviated transcription (Latin):
stitit operarios mittere. quia & prius per
patres. & postiodũ per legis doctores & pro
suȩ mores excoluit quasi per operarios in
uineȩ cultura magnõpere laborauit. Quã¬
uis in quo libet modulo uel mensura quisqͥs
cum fide recta bonȩ actionis extitit. huius
uineȩ operarius fuit. Operator. ergo mane
hora tercia sexta & nona antiquus ille he
braycus popłs designatur. qui in electis suis
ab ipso mundi exordio dum recta fide di
studuit colere. quasi non destitit in uineȩ
cultura laborare. Lc. ix¬
Id undecimã uͦ gentiles uocantur. quib &
dicitur. Quid hic statis tota die otiosi
Qui enĩ transacto tam longo mundi tem¬
pore pro uita sua laborare neglexerant. qͥsi
tota die otiosistabant. Pensate fr̃s. quid in¬
quisiti respondeant. Dicunt enĩ. quia ne¬
mo nos conduxit. Nullus quippe ad eos pa¬
triarcha. nullus propħa uenerat. Et quid est
dicere ad laborem nemo nos conduxit. nisi

Expanded text:
stitit operarios mittere, quia et prius per stitit operarios mittere, quia et prius per patres, et postmodum per legis doctores et prosuvineae culturae opera laboravit, quamvis in quolibet modulo, vel mensura, quisquis cum fide recta bonae actionis exstitit, hujus vineae operarius fuit. Operator ergo mane hora tertia, sexta et nona, antiquus ille et Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mundi exordio, dum recte Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura laborare. Ad undecimam vero gentiles vocantur, quibus et dicitur: Quid hic statis tota die otiosi, qui enim transacto tam longo mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi stabant. Pensate, fratres, quid inquisiti respondeant. Dicunt enim, quia nemo nos conduxit, nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere ad laborem nemo nos conduxit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
net. quã conditor nr̃ qui regit quos condi¬
dit. & electos suos sic in mundo hoc possidet.
quasi subiectos dñs in domo: Qui habet
uineã uniuersam scilicet ȩccłam. quȩ ab
abel iusto usq ad ultimum electum qui
in fine mundi uenturus est. quot scõs pro¬
tulit. quasi tot palmites misit. Hic itaq
pater familias ad colendam uineã suã mane.
hora tercia. sexta & nona & undecima  on
ducit. quia a mundi huius initio usq in
finam. ad grudiendã plebem fideliũ prȩdi¬
catores congregare non destitit. Mane & enĩ
mundi fuit. ab adam usq ad noe. Hora uͦ tercia.
a noe usq ab abraham. Sexta quoq ab abrahã
usq ad moysen. Nona aut̃. a moyse usq ad
aduentũ dñi. Undecima uͦ ab aduentu dni.
usq ad finem mundi. In qua prȩdicatores
scĩ apłi missi sunt: qui mercedẽ plenã. & tar¬
de uenientes acceperunt. L.c. UIII.¬
derudiendam ergo dñs plebem suã quasi ad
excolendam uineam suã nullo tempore de¬

Expanded text:
ditor noster, qui regit quos condidit, et electos suos sic in hoc mundo possidet, quasi subjectos dominus in domo? Qui habet vineam, universam scilicet Ecclesiam, quae ab Abel justo usque ad ultimum electum qui in fine mundi nasciturus est, quot sanctos protulit, quasi tot palmites misit. Hic itaque Paterfamilias ad excolendam vineam suam, mane, hora tertia, sexta, nona, et undecima, ducit, quia a mundi hujus initio usque in finem ad erudiendam plebem fidelium praedicatores congregare non destitit. Mane etenim mundi fuit ab Adam usque ad Noe, hora vero tertia a Noe usque ad Abraham, sexta quoque ab Abraham usque ad Moysen, nona autem a Moyse usque ad adventum Domini, undecima vero ab adventu Domini usque ad finem mundi. In qua praedicatores sancti apostoli missi sunt, qui mercedem plenam et tarde venientes acceperunt. Ad erudiendam ergo Dominus plebem suam, quasi ad excolendam vineam suam, nullo tempore de
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ergo emundauerit se ab istis. erit uas
in honore sc̃ificatũ. & utile dño ad omẽ opus
bonum paratum. Iuuenilia aut̃ desideria fuge.
Sectare uͦ iusticiam. fidem. karitatem. pacem.
cum his qui inuocant dñm de corde puro
Stultas aut̃ & sine disciplina questiones deuita.
sciens qđ generant lites lc .ii.¬
eruum drũ non oportet litigare. sed mansu¬
etum esse ad om̃s. Docibilem. patientem. cũ
modestia corripientẽ eos qui resistunt uęri¬
tati: ne quando det illis ds̃ pęnitentiã ad cog¬
noscendam ueritatem. & resipiscant a diabo¬
li laqueis. a quo capti tenentur᷑ ad ipsñis uo

Expanded text:
si quis ergo emundaverit se ab istis erit vas si quis ergo emundaverit se ab istis erit vas in honorem sanctificatum et utile Domino ad omne opus bonum paratum iuvenilia autem desideria fuge sectare vero iustitiam fidem caritatem pacem cum his qui invocant Dominum de corde puro stultas autem et sine disciplina quaestiones devita sciens qautem Domini non oportet litigare, sed mansuetum esse ad omnes, docibilem, patientem, cum modestia corripientem eos qui resistunt veritati: ne quando det illis Deus poenitentiam, ad cognoscendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tene
Abbreviated transcription (Latin):
excitaret. Mortuis resurrexit. mirati funt ho¬
mines. tot cotidie nascuntur. & nemo mirat᷑.
i consideremus prudentius maioris łc. ix¬
miraculi est esse qui non erat. quã reuiuisce¬
Qui creauit priora miracula. fecit per uerbũ
suum tłm apud se posteriora miracula. fecit
per ipsum uerbũ suũ incarnatũ & propt᷑ nos
hominẽ factum. Sicut miramur quȩ facta st̃
per hominẽ iħm . miremur quȩ facta sunt per
dñm iħm. Per dñm iħm facta sunt cęlum &
terra. mare & omĩs ornatus celi. opulentia ter¬
reͥ secunditas maris. Omĩa hȩe quȩ oculis ad¬
lacent. per iħm dm̃ facta sunt. & uidemꝰ hȩc
Et siest in nobis sp̃s eius. sic nobis placent ut
artisex laudetur. non ut ad opera conuersi
ab ar afĩce auertamur. & faciem quodammͦ
ponendes ad ca quȩ fecit. dorsum ponamus
N magna domo non solum sunt uasa argentea¬
& aurea. sed & lignea & fictilia. st quȩdam qͥdem
in honorem. quedan aut̃ in contumeliam.

Expanded text:
excitaret. Mortuus resurrexit, mirati sunt hoexcitaret. Mortuus resurrexit, mirati sunt homines: tot quotidie nascuntur, et nemo miratur. Si consideremus prudentius, majoris miraculi est esse qui non erat, quam reviviscequi creavit. Priora miracula fecit per Verbum suum Deum apud se: posteriora miracula fecit per ipsum Verbum suum, incarnatum, et propter nos hominem factum. Sicut miramur quae facta sunt per hominem. Jesum, miremur quae facta sunt per Deum Jesum. Per Deum Jesum facta sunt coelum et terra, mare, et omnis ornatus coeli, opulentia terrae, fecunditas maris; omnia haec quae oculis adjacent, per Jesum Deum facta sunt. Et videmus haec, et si est in nobis Spiritus ipsius, sic nobis placent ut artifex laudetur: non ut ad opera conversi ab artifice avertamur, et faciem quodammodo ponentes ad ea quae fecit, dorsum ponamus gentea sed et lignea et fictilia et quaedam quidem in honorem quaedam autem in contumeliam
Abbreviated transcription (Latin):
num fecit. non est mirum eis qui nouerunt.
quia d̃s fecit. Ipse enĩ fecit uno illo die ͥ nup¬
tiis in sex illis hẏdri is quas impleri aqua
prȩcepit. qui om̃ĩ anno facit hoc in uitib.
Sicut enĩ quod miserunt ministri in hydri¬
as in uinum conuersum est opere diũ. sic &
quod nubes fundunt. in uinũ conuertit᷑
eiusdẽ opere dnũ. Illud aut̃ non miramur.
quia omĩ anno fit. Assiduitate amisit ad¬
mirationẽ. Nam considerationẽ maiorem
inuenit. quam id qđ factũ ẽ in hydris aquȩ
Uis est emĩ qui considerat opera łc.uIII.¬
dĩ quib regitur & administrat᷑ totus hic
mundus. & non obstupescit obruiturq
miraculis: Si consideret uim unius grani
cuuis libet seminis magna quȩdam res est.
horror est consideranti: Sed quia homines
in aliud intenti. perdiderunt considerationẽ
operum dĩ in qua darent laudem cotidie
creatori: tanquã seruauit sibi ds in usitata
quȩdam quȩ faceret. ut tanquã dormien¬
tes homines adse colendum mirabilibiis¬

Expanded text:
num fecit, non est mirum eis qui noverunt quia Deus fecit. Ipse enim fecit vinum illo die in nuptiis in sex illis hydriis, quas impleri aqua praecepit , qui omni anno facit hoc in vitibus. Sicut enim quod miserunt ministri in hydrias, in vinum conversum est opere Domini; sic et quod nubes fundunt, in vinum convertitur ejusdem opere Domini. Illud autem non miramur, quia omni anno fit: assiduitate amisit admirationem. Nam et considerationem majorem invenit, quam id quod factum est in hydriis aquae. Quis est enim qui considerat opera Dei, quibus regitur et administratur totus hic mundus, et non obstupescit obruiturque miraculis? Si consideret vim unius grani, cujuslibet seminis, magna quaedam res est, horror est consideranti. Sed quia homines in aliud intenti perdiderunt considerationem operum Dei, in qua darent laudem quotidie Creatori; tanquam servavit sibi Deus inusitata quaedam quae faceret, ut tanquam dormientes homines, ad se colendum mirabilius
Abbreviated transcription (Latin):
ut & ipsi salutẽ consequant᷑. quȩ est in xp̃o
iħu cum gła cȩlestr fidelis sermo. Nam si mor¬
tui sumus. & conuiuemus. Si sustinemus. &
conregnabimus. Si negauerimꝰ. & ille negabit
nos. Si non credimus. ille fidelis permanet.
negare se ipsũ non potest. Hȩc comione.
testificans coram deo. Lc. UI.¬
oli uerbis contendere ad nichili utile. nisi
Cad subuersionẽ audientiũ. Sollicite cura te¬
ipsum probabilẽ exhibere dõ. operarium in¬
confusibilem. recte tractantẽ uerbũ ueritatis.
Prophana aut̃ & in aniloquia de uita. Multũ¬
ut cancer serpit. Ex quibus est hymeneus
& phyletus. qui ã uęritate exciderunt. di¬
centes resurrectionẽ iam factam. & subuer¬
tunt quorumdã fidem. Sed firmũ funda¬
mentũ dei stat: hoc signaculũ habens. Cog¬
nouit dñs qui sunt eius. & discedat ab ini¬
quitate omĩs qui inuocat nomen dni.

Expanded text:
salutem consequantur, quae est in Christo lesu cum gloria caelesti fidelis sermo: nam si commortui sumus, et conuiuemus: si sustinebimus, et conregnabimus: si negabimus, et ille negabit nos: si non credimus, ille fidelis permanet, negare se ipsum non potest. haec commone testificans coram deo. noli uerbis contendere, in nihad subversionem audientium. Sollicite cura teipsum probabilem exhibere Deo operarium, inconfusibilem, recte tractantem verbum veritatis. Profana autem et inaniloqua devita, et vut cancer serpit. Ex quibus est Hymaeneus et Philetus qui a veritate ceciderunt, dicentes resurrectionem jam factam, et subvertunt quorumdam fidem. Sed firmum fundamentum Dei stetit, habens signaculum hoc. Cognovit Dominus qui sunt ejus, et discedit ab iniq
Abbreviated transcription (Latin):
audistis. ex positione non indiget : sed admo¬
nitione. Quam enĩ per semet ipsam ueritas
exposuit. hanc discutere humana fragilitas
non presumit. Sed est qđ sollicite in hac
ipsa ex positione dnĩca pensare debeatis.
quia si nos uobis semen uerbũ agrũ mum¬
dum. uolucres dȩmonia spinas diuitias

Expanded text:
audistis expositione non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, s
Abbreviated transcription (Latin):
pareat dnĩ potestas. non minor ens decla¬
rat᷑ humilitas. Lęprosum enĩ quẽ lex extra
castra eiciebat. quem scribȩ & pharisei uix
r̃espicere dignabant᷑. ille tangere non recusa
eius tactus. salus est credentibus. Queritur
piat eũ non tangere. Primum ut humilita¬
tis & compassionis exemplum nobis ostende¬
ret. nec despiciendos proximos pro aliqua
dñm legis se esse ostenderet. qui cum scdđ̾m
legem ambularet᷑. etiã supra legem quoscũq¬
d singula ergo uerba lȩprosi. singula dñs res¬
pondit. Lȩprosus enĩ dixerat dñe si uis potes¬
me mundare. dris respondit. mundare. impera¬
peccati incurrit. quando prȩceptũ dnĩ in pa¬
dente idest in carne apparente leprosus ei occur¬
rit. quia intellexit genus humanũ tam ex
iudȩis quã ex gentibus iniquitatilȩꝓra pollu¬
tum. aliter mundationem animȩ non posse
accipere. nisi per eius fidem qui peccatũ non
fecit. nec inuentus est dolus in ore eius. Doaĩc¬

Expanded text:
pareat Domini potestas, non minor ejus declaratur humilitas. Leprosum enim, quem lex extra castra ejiciebat, quem scribae et Pharisaei vix respicere dignabantur, ille tangere non recusavndens quia ejus tactus salus est credentibus. Quaerituraecipiat eum non tangere? Primum, ut humilitatis et compassionis exemplum nobis ostenderet, nec despiciendos proximos propter debDominum legis se esse ostenderet, qui cum secundum legem ambularet, etiam supra legem quoscunqud singula ergo verba leprosi singula Dominus respondit. Leprosus enim dixerat: « Do mundare. » Dominus respondit, « Mundare, » imperapeccati incurrit, quando praeceptum Domini in padente, id est in carne apparente, leprosus ei occurrit: quia intellexit genus humanum tam ex Judaeis quam ex gentibus iniquitatis lepra pollutum, aliter mundationem animae se non posse accipere, nisi per ejus fidem qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
escendente de monte dño multȩ eũ curbȩ¬
sequutȩ sunt: qua ante suã incarnationẽ. notus
tinus per fidem multȩ turbȩ eum sequutȩ
dare. Siquis in hoc loco solam litterã ad ten¬
dit. non paruam fidem habiusse leprosus
iste cognoscitur. Deum enĩ non dubitauit.
quẽ fupplex adorauit. nec de eius dubitauit
potestate. cuius solam requirit uoluntatem.

Expanded text:
scendente de monte, multae turbasecutae sunt eum: quia ante suam incarnationem notus tinus per fidem multae turbae eum secutae dare. » Si quis in hoc loco solam litteram attendat, non parvam fidem habuisse leprosus iste cognoscitur. Deum enim non dubitavit, quem supplex adoravit. Nec de ejus dubitavit potestate, cum solam requisivit vol
Abbreviated transcription (Latin):
cñs qui uolunt pie uiuere in xp̃o iħu:
persequutionẽ patiuntur. Mali aut̃ homi¬
nes & seductores proficient in peius. erran¬
tes & in errorem mittentes. lu uero permane
in his quȩ didicisti & credita sunt tibi: sciens
a quo didiceris. Et quia ab infantia sacras
litteras nosti. quȩ te possunt instruere ad
salutem per fidem quȩ in xp̃o iłi. Omĩs

Expanded text:
ui uolunt pie uiuere in Christo Iesu persecutiones patiuntur. mali autem homines et seductores proficient in peius, errantes et in errorem mittentes. tu uero permane in his quae didicisti et credita sunt tibi, sciens a quo didiceris. et quoniam . ab infantia sacras litteras nosti, quae te possunt instruere ad salutem per fidem, quae est in Chris
Abbreviated transcription (Latin):
uideret. qui erat ex tribi eius. fub cirographo
dedit illi memoratũ pondus argenti. Post multũ
uͦ temporis mortuo salmanassar rege. cum reg¬
exosos haberet in conspestu suo. tobias pergebat
per om̃em cognationẽ suã & consolabatur eos.
diuidebatq unicuiq pro ut poterat de faculta¬
tibus suis. Esurientes alebat. nudis uestimentũ
prebebat. & mortuis atq occisis sepulturã solli¬
citus exhibebat. LecTIO aGat a.

Expanded text:
ibu eius sub chirografo dedit illi memoratum pondus argenti post multum vero temporis mortuo Salmanassar rege cum regexosos haberet in conspectu suo Tobias pergebat per omnem cognationem suam et consolabatur eos dividebatque unicuique prout poterat de facultatibus suis esurientes alebat nudis vestimenta praebebat et mortuis atque occisis sepulturam sollicitus exhibebat
Abbreviated transcription (Latin):
tura ueniens domũ suã iactasset se uixta pari¬
etem & obdormiret. ex nido hyrundinũ dor¬
mienti illi calida stercora insiderent suꝑ ocu¬
los eius. fieretqp cȩcus. Hanc aut̃ temptationẽ
idõ permisit dñis euenire illi. ut posteris daret᷑
exemplũ patientiȩ eius. sicut & scĩ iob Lect᷑¬

Expanded text:
ns domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem idexemplum patientiae ejus, sicut et sancti Job
Abbreviated transcription (Latin):
eprosi non ab furde intelligi posfunt. de pribi.
qui scientiã uerȩ fidei non habentes. uarias do¬
ctrinas profitent᷑ erroris. Non enĩ uel abscon
dunt imperitiã suã. sed pro summa peritia
proferunt in lucẽ. & iactantiã sermonis osten¬
dunt. Nulla porro falsa doctrina est: quȩ non
aliqua uera intermisceat. Uera ergo falsis in¬
ordinate per mixta in una disputatione uel
narratione hominis. tamquã in unius corpo¬
riscolore apparentia significant leprã. tamqͣ

Expanded text:
eprosi non absurde intelliguntur haeretici, qui, unitatem verae fidei non habentes, varias doctrinas profitedunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostendunt. Nulla porro falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permista, in una disputatione vel narratione hominis tanquam in unius corporis colore ap
Abbreviated transcription (Latin):
iusti sedes sapientiȩ. paulus etiã dicit. xp̃m dĩ uir¬
tutem & dĩ sapientiã. liquido colligere debemus.
quia si ds sapientia. anima aut̃ iusti sedes sapien¬
tiȩ. dum cęlũ dicit᷑ sedes dĩ. cȩlum ergo est anima
iusti. Hinc ꝑ psalmistã de scis prȩdicatorib dicit᷑.
Cȩli enarrant głam idĩ. Regnum ergo cęloꝵ est ȩccła
iustoꝵ. quia dum eoꝵ corda in terra nil ambiunt
per hoc qđ ad superna suspirant. iam in eis dñs¬
quasi in cęlestibus regnat. Lc. UIII.¬
icatur ergo. Simile est regnũ cȩlorũ homini
regi. qui fecit nuptias filio suo. lam intelligit¬
karitas ur̃a. quis est rex regis filii pater. Ille ni¬
mirũ cui psalmista ait. Ds iudiciũ tuũ regi da:
& iusticiã tuã filio regis. Qui fecit nuptias filio
suo. Iunc enĩ ds̃ pater dõ filio nuptias fecit. qͣndo¬
hunc in utero uirginis humanȩ naturȩ conunxit.
quando dm̃ ante scła fieri uoluit hominem in
fine seculorum. LE C IIO. UIIII.

Expanded text:
ti sedes est sapientiae ; Paulus etiam dicit: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam ; liquido colligere debemus quia si Deus sapientia, anima autem justi sedes sapientiae, dum coelum dicitur sedes Dei, coelum ergo est anima justi. Hinc per Psalmistam de sanctis praedicatoribus dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Regnum ergo coelorum est Ecclesia justorum, quia dum eorum corda in terra nil ambiunt, per hoc qquasi in coelestibus regnat. Dicatur ergo: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. Quis est rex, regis filii pater? ille nimirum cui per Psalmistam ait: Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis, qui fecit nuptias filio suo . In hoc Pater regi Filio nuptias fecit, qhunc in utero Virginis humanae naturae conjunxit, quando Deum ante saecula fieri voluit hominem in fine saeculorum. Sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
uelabat corpus suũ. & alterũ similit̾ uelabat᷑.
t audiebam sonum alarum quasi RC . ui.¬
sonũ aquarũ multarũ. quasi sonũ sublimis dei.
Cum ambularent quasi sonus erat inultitudinis.
ut sonus castroꝵ. Cumq starent. dimittebant᷑
pennȩ eoꝵ. Nam cum fieret uox supra firma¬
mentũ qđ erat suꝑ caput eoꝵ. stabant & subnit¬
tebant alas suas. Et suꝑ firmamentũ qđ erat
imminens capiti eoꝵ. quasi lapidis saphyri. si

Expanded text:
elabat corpus suum, et alterum similiter velabatur. Et audiebam sonum alarum, quasi sonum aquarum multarum, quasi sonum sublimis Dei. Cum ambularent, quasi sonus erat multitudinis, ut sonus castrorum, cumque starent, demittebantur pennae eorum. Nam cum fieret vox supra firmamentum quod erat super caput eorum, stabant et submittebant alas suas. Et super firmamentum quod erat immi
Abbreviated transcription (Latin):
onsidera mulieris philosophiã. inspice animã
generosam. Non perrexit ad diuinos. non uo¬
cauit magos. Non alligaturas quęsiuit. non
impostrices mulieres adduxit. illas quȩ solent
nus augere. Reliquit illa omĩa. dimisit dia¬
boli falsitates. omĩa purgamenta contempsit.
& uenit ad salutarẽ animarũ nr̃arũ portum.
Qui non respondit ei uerbum. Onoua rerum
materies. Rogat mulier. obsecrat. deprecat᷑.
deflet casum suũ. auget tragediã. enarrat
passionem. & amator hominũ ñ respondet.
prouocabat. & animi per seuerantiã exercebat.
& discipłoꝵ miserationes exercitabat. Dicunt
quippe ad eũ discipłi eius. Dimitte eam. quia
clamat post nos. Sos inquit deforis clama¬
re auditis. ego aut̃ intrinsecus uideo. Gran¬
dis quidem uax ex ore procedit. sed maior¬
est mentis. Dimitte inquiunt eã. Iheatrum
nobis clamorib excitauit. omẽ conuocauit
uulgus. Et illi quidem quasi homines ad clamo¬
rem illius erubescebant. sed dñs temperamen¬

Expanded text:
onsidera mulieris philosophiam, inspice animam generosam. Non perrexit ad divinos, non vocavit magos, non alligaturas quaesivit, non impostrices mulieres adduxit, illas quae solent nus augere. Reliquit illa omnia, dimisit diaboli falsitates, omnia purgamenta contempsit, et venit ad salutarem animarum nostrarum portum.Qui non respondit ei sermonem. O nova rerum materies! Rogat mulier, obsecrat, deprecatur, deflet casum suum, auget tragoediam, enarrat passionem, et amator hominum non respondit. provocabat, et animum perseverantia exercebat, et discipulorum miserationes exercitabat. Dicunt quippe ad eum discipuli ejus: Dimitte eam, quoniam clamat post nos. Vos, inquit, de foris clamare auditis, ego autem intrinsecus video. Grandis quidem vox ex ore procedit, sed majorest mentinobis clamoribus excitabit, omne convocabit vulgus. Et illi quidem quasi homines ad clamorem illius erubescebant, sed Dominus temperamen
Abbreviated transcription (Latin):
tatio agitur : suggestione. delectatione. con¬
sensu. Et nos cum tempeamꝰ. plerumq in de¬
lestatione. aut etiã in consensu labimur. qͥa
de carnis peccato propagati. in nobis ipsis ge
rimꝰ.unde certamina toleramus. Ds uȩ¬
ro qui in utero uirginis incarnatus in mun¬
dum sine peccato uenerat. nichil contra dicti¬
onis in semetipso tolerabat: lemptari ergo ꝑ
suggestionẽ potuit. sed eius mente peccati
delectatio non momordit. atq omĩs illa di¬
abolica temptatio foris non intus fuit. doc̃ax .ii.

Expanded text:
tatio agitur, suggestione, delectatione et contatio agitur, suggestione, delectatione et consensu. Et nos cum tentamur, plerumque in delectationem, aut etiam in consensum labimur, quia de carnis peccato propagati, in nobisipsis etiam gerimus unde certamina toleremus. Deus vero qui, in utero Virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat. Tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio foris non intus fuit. 1493 2.
Abbreviated transcription (Latin):
ualde. Sed uere & absq ulla questione
conuenient᷑ accipit᷑. ut a sco sp̃u indesertũ
ductus credat᷑: ut illuc eũ suus fp̃s duce¬
inueniret. Sed ecce cum dicit᷑ ds homo uel
in excelsum montẽ. uel in scãm ciuitatẽ a dy¬
abolo assumptus: mens refugit. humanȩ hoc
audire aures expauescunt. Cui tamen non
esse incredibilia ista cognoscimus. si in eo &
alia facta pensamus. Lc. Siii¬
erte iniquoꝵ omĩum dẏabolus caput est.
& huius capitis menbra sunt: om̃s iniqui.¬
An non chyaboli menbrũ pilatus. An non
dyaboli menbra udȩi per sequentes. & miltes
crucifigentes fuerunt. Quid ergo mirũ si se ab
illo permisit in montẽ duci. qui se pertulit
&iam a menbris illius crucifigi: Non est er¬
go indignũ redemptori nr̃o qđ temptari uo¬
luit. qui uenerat occidi. Iustum quippe erat:
ut sic trmptationes nr̃as suis temptationibus
uinceret. sicut mortẽ quoq nr̃am uenerat
sua morte superare. Lc. S IIII.¬
ciendum nobis est. quia tribus modis temp¬

Expanded text:
ulla quaestione convenienter accipitur, ut a sancto Spiritu in desertum ductus credatur, ut illic eum suus Spiritus duceus inveniret, sed ecce cum dicitur: Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit humana, hoc audire aures expavescunt: cui tamen non esse incredibilia ista cognoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium diabolus caput est, et hujus capitis membra sunt omAn non diaboli membrum Pilatus? an non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes fuerunt? Quid ergo mirum, si se ab illo permisit in montem duci, qui se pertulit etiam a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro, quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est quia tribus modis ten
Abbreviated transcription (Latin):
in die ieiunii ur̃i inuenit᷑ uoluntas ur̃a . &
qui debitorẽ suũ hoc qđ dedit repetit aliquid
iniuste facit. sed dignum est ut quisqͥs se in
pęnitaentia macerat. etiã qđ sibi iuste conpe¬

Expanded text:
in die jejunii vestri invenitur voluntas vestra: in die jejunii vestri invenitur voluntas vestra: qui a debitore suo hoc quod dedit repetit, aliquid injustum facit: sed dignum est ut quisquis se in poenitentia maceret, et hoc sibi quod juste compe
Abbreviated transcription (Latin):
domum tuã: cum uideris operi eũ. & carnẽ tuã
qđ cum proximi dilectione agitur. qđ ex pie¬
tate conditur. Hoc ergo qđ tibi subtrahis. al¬
teri largire. ut unde tua caro atteritur. in¬
de egentis proximi caro reparetur. Hinc &¬
enĩ ꝑ propħam dñs dicit. Cumieiunaretis
& plangeritis. numqͥd ieiuniũ ieuinasti mi¬
chi. Et cum comeditis & bibitis. numqͥd non
uobis comeditis. & uobismet ipsis bibitis:Sibi
enĩ comedit & bibit. qui alimenta corporis
quȩ sunt communia dona redemptoris. fine
indigentibus percipit. łc.ui.¬
ibi quisq ienunat. si ea quȩ sibi ad tempus
subtrahit. non pauperib tribuit. sed uentri
post modũ offerenda custodit. Hinc per
iohel dicit᷑. Scĩficate ieumium. leiunium
quippe scificare est: adiunctis bonis ali is
dignam dõ abstinentiã carnis offerre. Ces¬
set ira. sopiãtur iurgia. In cassum enĩ caro
atterit᷑. si a siuis prauis uoluptatib animus
non frenat᷑. cum ꝑ propħam dñs dicat. Ecce

Expanded text:
domum tuam: cum videris nudum, operi eum, et carnem tuam quod cum proximi dilectione agitur, quod ex pietate conditur. Hoc ergo quod tibi subtrahis, alteri largire; et unde tua caro affligitur, inde egentis proximi caro reparetur. Hinc enim per prophetam Dominus dicit: Cum jejunaretis et plangeretis, nunquid jejunium jejunastis mihi? Et cum comedistis et bibistis, nunquid non vobis comedistis, et vobismetipsis bibistis ? Sibi enim comedit et bibit, qui alimenta corporis, quae sunt communia dona Conditoris, sine indigentibus percipit. Et sibi quisque jejunat, si ea quae sibi ad tempus subtrahit, non 471 pauperibus tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Hinc per Joelem dicitur: Sanctificate jejunium . Jejunium quippe sanctificare est adjunctis bonis aliis dignam Deo abstinentiam carnis ostendere. Cesset ira, sopiantur jurgia. Incassum enim caro atteritur, si a pravis suis voluptatibus animus non refrenatur, cum per prophetam Dominus dicat: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
iratur euangelista. Ecce mulier uetus arma
diaboli quȩ hominẽ de paradyso expulit.
mater peccati. initium iniquitatis prȩua¬
ricationis materia ipsa illa mulier uenit.
ipsa natura. Noua res & admiranda. Iudȩi
fugiunt. & mulier sequit᷑. Cugłista fit muler.¬
deitatẽ dñi & dispensationẽ adnuntians. Confi¬
tetur eñ & dñationẽ & incarnationẽ eius di¬

Expanded text:
iratur evangelista. Ecce mulier vetusta armatura diaboli, quae hominem de paradiso expulit, mater peccati initium iniquitatis, praevaricationis materia: ipsa illa mulier venit, ipsa natura. Nova res et admiranda: Judaei fugiunt, et mulier sequitudeitatem ejus et dispensationem annuntians. Confitetur enim et dominationem et incarnationem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
est michi. Prior me erat. quia in principio
erat uerbum. & uerbum erat apud dm̃: &
ds erat uerbum. Lc. UIIIi.
Si profuit aliquid & modo maneret. baptira¬
rentur homines baptismo lohannis. & fic
uenirent ad baptismũ xp̃i. Sed quid ait
Ut manifestaret᷑ ifraheli. idest ipsi ifrł. popło
isr ł ut manifestaret᷑ xp̃c. Uenit baptizare in
aqua. accepit mysterũ baptismi lohannes in
aqua. pęnitentiȩ parare dño uiam: non exi¬
stens dñs. At ubi cognitus est dñs. suꝑfluo
ei uia parabat᷑. quia cognoscentib se. ipse fac¬
tus est uia. Et quid profuit. quia suscepit bap
tismum serui: Ut tu non dedignareris susci¬
pere baptismum domini. Ponĩc posi octabas¬

Expanded text:
est mihi: prior me erat, quia in principio est mihi: prior me erat, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. 12. « si profuit aliquid, et modo maneret, et baptizarentur homines baptismo Joannis; et sic venirent ad baptismum Christi. Sed quid ait? Ut manifestaretur Israeli: id est, ipsi Israel, populo Israel ut manifestaretur Christus, venit baptizare in aqua. Accepit ministerium baptismatis Joannes, in aqua poenitentiae parare viam Domino, non existens Dominus: at ubi cognitus est Dominus, superfluo ei via parabatur; quia cognoscentibus se ipse factus est via: tismum servi? Ut tu non dedignareris suscipere baptismum Domini. Intendat Cha
Abbreviated transcription (Latin):
Adtendite fr̃s. contra quos intendebat epi.¬
digitus iohanñd. Nondum erant nati he¬
retiei. & iam ostendebant᷑. Contra illos cla¬
mabat tunc a fluuio. contra quos modo
clamat ex euangłio. Uenit iħc & quid dicit
ille Ecce agnus dĩ. Si agnus in nocens. &
lohannes agnus. An non & ipse innocens
Sed quis in nocens
Quantum innocens: Om̃s ex illa traduce ueniunt.
mater mea in utero me aluit. Lc. UIII.¬
olus ergo ille agnus. qui non sic uenit. Non
enĩ in iniquitatib conceptus est: quia non de
mortalitate conceptus est. Nec e uͭ in pecca¬
tis mater eius in utero aluit. quẽ uirgo con¬
cepit. uirgo peperit: quia fide concepit & fide
suscepit. Ergo. ecce agnus dĩ. Non habet iste
traducẽ de adam. Carnem tantũ assumpsit
de adam. peccatũ non assumpsit. Qui non
assumpsit de nr̃a massa peccatũ. ipse est qui
Post me uenit uir qui ante me factus est: quia
prior me erat Post me uenit. quia posterius
natus est. Ante me factus est. quia prȩlatus

Expanded text:
tendite, contra quos superbos intendebat digitum Joannes. Nondum erant nati haeretici, et jam ostendebantur: contra illos clamabat tunc a fluvio, contra quos modo clamat ex Evangelio. Venit Jesus; et quid dicit ille? Ecce Agnus Dei. Si agnus innocens, et Joannes agnus. An non et ipse innocens? Sed quis innocens? quantum innocens? Omnes ex illa traduce veniunt emater mea in utero me aluit . Solus ergo ille Agnus, qui non sic venit. Non enim in iniquitate conceptus est; quia non de mortalitate conceptus est: nec eum in peccatis mater ejus in utero aluit, quem virgo concepit, virgo peperit; quia fide concepit, et fide suscepit. Ergo ecce Agnus Dei. Non habet iste traducem de Adam: carnem tantum sumpsit de Adam, peccatum non assumpsit. Qui non assumpsit de nostra massa peccatum, ipse est qui Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit, quia posterius natus est: ante me factus est, quia praelatus
Abbreviated transcription (Latin):
est qui cuncta fecerat. ut ille inueniretur
qui bene factus male perierat. Ascendit
quppe duodecimo anno in humanitate.
qui nullum tempus habet in diuinitate. ł.ix.¬
Sulchre ergo duodenarius dñs nr̃ iħc xp̃c ru¬
dimenta suȩ infantiȩ sacerdotes interrogans
uoluit demonstrare. ut hoc numero myste
Duodenarius: nmerus perfestus est. & in

Expanded text:
est qui cuncta fecerat, ut ille inveniretur, est qui cuncta fecerat, ut ille inveniretur, qui bene factus male perierat. Ascendit quippe duodecimo anno in humanitate, qui nullum tempus habet in divinitate. Pulchre ergo duodenarius Dominus, rudimenta suae infantiae sacerdotes interrogans voluit demonstrare, ut hoc numero mysterDuodenarius enim numerus perfectus est, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ts Inr̃ iħc xp̃c non solum legem uoluit obser¬
uare. quã non uenerat soluere sed adimple¬
re: sed etiã tales elegit parentes qui legis essent
obseruatores. Preceperat enĩ ipse in lege ut
ter in anno appareret omẽ masculinũ eoꝵ
coram dño. in hoc loco quem elegerat dñs.
Ubi apparet cum quanto studio maiora prȩcep¬
ta legis obseruabant. qui nec minora precer¬
mittebant. Consuetudo namq udeoꝵ erat.
ut per om̃s annos ascenderent in hierłm ut
diximus dñm adoraturi. & munera ei obla¬
turi: ob recordationẽ scilicet egressonis ȩgypti.¬
& immolationem agnr łc.UIIi.
Scendentibus ergo iuxta hanc consuetudinẽ
parentibus dnĩ ad orationẽ. cum factus esset
annoꝵ duodecĩ ascendentibus illis. Sed cum
audis factum. noli dubitare factorẽ. factus est
enĩ in forma serui. qui omĩa fecerat in forma
dĩ sicut scriptum est. Omĩa per ipsum facta
sunt. De quo ait apłs. factus est ei ex semine
dauid scd̃m carnem. Et ut ita dicam. factus

Expanded text:
» Sed Dominus non solum legem voluit observare, quam non venerat solvere, sed adimplere, sed etiam tales elegit parentes, qui legis essent observatores. Praeceperat enim ipse in lege ut ter in anno appareret omne masculinum eorum coram Domino, in loco quem elegerat Deus. Ubi apparet cum quanto studio majora praecepta legis observabant, qui nec minora praetermittebant. Consuetudo namque Judaeorum erat, ut per omnes annos ascenderent in Jerusalem ut diximus Dominum adoraturi, et munera ei oblaturi, ob recordationem scilicet egressionis de tet immolationem agni. Ascendentibus ergo juxta hanc consuetudinem parentibus Domini ad orationem, cum factus esset Jesus annorum duodecim, ascendit cum illis. Sed cum audis factum, noli dubitare factorem. Factus est enim in forma servi, qui omnia fecerat in forma Dei, sicut scriptum est: « Omnia per ipsum facta sunt . » De quo ait Apostolus: « Factus est ex semine David secundum carnem . » Et ut ita dicam factus
Abbreviated transcription (Latin):
tatione. Similiter aut̃ & mulieres in habitu
ornato cum uerecundia & sobrietate ornan¬
tes se non in tortis crinibus aut auro aut
margaritis. uel ueste prȩciosa. sed qđ decet
mulieres promittentes pietatem per opera
bona. Alulier in silentio discat cum omĩ sub¬
iectione. Docere aut̃ mulieri non permitto: neque
dominani. in uirũ. sed esse insilentio. Adam enĩ
primus formatus est: deinde eua. Et adam non ẽ
seductus. mulier aut̃ seducta in preuaricatione
fuit. Saluabitur aut̃ per filioꝵ generationem.
si permanserint in fide & dilestione & scĩficati¬
one cum sobrietate. LeCI I0. UI.
idelis sermo. Siquis episcopatũ desiderat: bonũ
opus desiderat. Oportet ergo ep̃m in reprehen¬
sibilem esse unius uxoris uirum. Sobrium.
prudentẽ. ornatum. pudicum. hospitalem.
doctorem. Non uiͬolentũ. non percussorem.
sed modestum. Non litigiosum. non cupidũ.
suȩ domui bene prepositum. filios habentẽ sub
cit. quomodo eccłȩ dĩ diligentiã habebit: Non

Expanded text:
Similiter et mulieres in habitu ornato, cum verecundia, et sobrietate ornantes se, et non in tortis crinibus, aut auro, aut margaritis, vel veste pretiosa: sed quod decet mulieres, promittentes pietatem per opera bona. Mulier in silentio discat cum omni subjectione. Docere autem mulieri non permitto, neque dominari in virum; sed esse in silentio. Adam enim primus formatus est, deinde Heva: et Adam non est seductus, mulier autem seducta in praevaricatione fuit. Salvabitur autem per filiorum generationem, si permanserit in fide, et dilectione, et sanctificatione cum sobrietate.  Cap. III. Fidelis sermo: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. Oportet ergo episcopum irreprehensibilem esse, unius uxoris virum, sobrium, prudentem, ornatum, pudicum, hospitalem, doctorem, non vinolentum, non percussorem, sed modestum; non litigiosum, non cupidum, suae domui bene prepositum, filios habentem subdcit, quomodo aeclesiae Del diligentiam habebit? Non
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut rogaui te ut remaneres ẽphesi cum irem
in macedoniã. ut denuntiares quibusdã ne
aliter docerent. neq intenderent fabulis &
genealogi is interminatis. quȩ questiones prȩ¬
stant: magis quã ȩdificationẽ dĩ quȩ est in fi¬
de. Finis aut̃ precepti est karitas de cordepu¬
ro &r conscientia bona. & fide non ficta: Aquib
quidam aberrantes. conuersi sunt inuanlo

Expanded text:
um irem in Macedoniam, ut denuntiares quibusdam ne aliter docerent, neque intenderent fabulis, et genealogiis interminatis: quae quaestiones praestant magis, quam aedificationem Dei, quae est in fide. Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta. A quibus quidam
Abbreviated transcription (Latin):
dit omẽ uerbũ dĩ uerbũ. qđ effulsit de cȩlo.
Lȩcetur omis anima. om̃ĩs concinat lingua. &
terra dño psallat uniuersa. Hodie enĩ grãm
lucis in diem lucis. filius lucis inradiat. Con¬
sentiant terrena cęlestibus. hymnũ dicant
cum summis potestatib cuncta quȩ uident᷑
in mundo. hodie enĩ effulsit uęritas. cum
rege cȩlesti. Xp̃i enĩ prȩsentia uęrȩ lucis
aduentus est: & tocius mundi plena lib̾tas
duerte ergo kmẽ dignam dõ ȩccłȩ łc.ii.
disciplinam. aduerte cęlestis desiderii in¬
extinguibilem flaminã. aduerte corporis
hanc naturam. angłoꝵ ministeri is coȩqͣri.
omines em̃ de terra & habitantes in terra.
quos etiã terra nutrit. suꝑnis potestatib
emulantur. Negant enĩ propt̾ karitatẽ᷑
xp̃i naturam corporis. & ministerlũ suscipi¬
unt angłoꝵ. Quid enĩ agunt angłi incȩlis.
nisi qd diuinis obtemperant nutibus Quȩ

Expanded text:
det omne verbum, Dei Verbum quod effulsit de coelo. det omne verbum, Dei Verbum quod effulsit de coelo. Laetetur omnis anima, omnis concinat lingua, et terra Domini psallat universa. Hodie enim gratiam lucis, in die lucis, filius lucis irradiat. Consentiant terrena coelestibus, hymnum dicant cum summis Potestatibus cuncta quae videntur in mundo. Hodie enim effulsit veritas cum rege coelesti. Christi enim praesentia verae lucis adventus est, et totius mundi plena libertas. Adverte ergo, charissime, dignam Deo Ecclesiae disciplinam, adverte coelestis desiderii inexstinguibilem flammam, adverte corporis hanc naturam Angelorum ministeriis coaequari. Homines enim de terra, et habitantes in terra, quos etiam terra nutrit, supernis Potestatibus aemulantur. Negant enim propter charitatem Christi naturam corporis, et ministerium suscipiunt Angelorum. Quid enim aliud agunt Angeli in coelis, nisi quod divinis obtemperant nutibus? Quae
Abbreviated transcription (Latin):
truerunt iumenta in stercore suo. lumenta uͦ¬
in stercore suo conputrescere est: carnales in fe
tore luxuriȩ uitã finire. Myrrã ergo dõ offe¬
rimus. quando hoc mortale corpus a lipxuriȩ
putredine per condimentũ continentiȩ cu¬
stodimus. Magnum uͦ nob aliqͥd magi innuuis
qđ in regionẽ suã per aliam uiã reuertuntur.
In eo namq qđ admoniti faciunt. nobis pro¬
fecto insinuant qͥd faciamus. Regio quippe
nr̃a paradysus est.: ad quã iħu cognito redire
per uiã qua uenimus prohibemut: Aregione
enĩ nr̃a suꝑbiendo. in obȩdiendo. uisibilia sequen¬
do. cybum uetitũ gustando discessimus. sed ad
eandem necesse est ut flendo. obȩdiendo. uisibi¬
lia contempnendo. atq appetitũ carnis refre¬
nando redeamus. Ergo per aliã uiam ad regio¬
nem nr̃am regredimur. qm̃ qui a paradysi gau¬
dio ꝑ delectamenta discessimꝰ. ad hoc ꝑ lamenta
ꝑcriatur hodie ome os dilectissimi. & conlau¬

Expanded text:
truerunt jumenta in stercore suo . Jumenta truerunt jumenta in stercore suo . Jumenta in sterfetore luxuriae vitam finire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando hoc mortale corpus a luxuriae putredine per condimentum continentiae custodimus. 7. Magnum vero nobis aliquid magi innuunt, quod in regionem suam per aliam viam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu cognito, redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudiis per delectamenta discessimus, ad haec per lamenta riatur hodie omne os, dilectissimi, et collau