comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq feruenter. ut ad uitorio dexterȩ excelsi & ab undan¬
tia misericordissunȩ gr̃ae dñi. & ꝑ seuerets in eo quod estis.
& proficiatis ad id quod eritis. Deinde obsecro uos per illũ
a quo & hoc donũ accepistis. & huius doni prȩmia speratis.
ut me quoq orationib ur̃is memineritis in serere. cum tota
matri ur̃ae iam grandeuȩ de oratione epistolam scriberem
ad ipsam quappe maxime ꝑtinet orando concertare pro
uobis. quȩ de se minus sollicita est quam de uobis & ut
ad te potius quam ad illam hoc de continentia uiduali
opusculum facerem. quia tibi superare ad huc restat
quod iam ętas illius superauit. Uirgo autẽ scã prole
ur̃a si aliquid de sua professione desiderat ex laboribus
nostris: habet grandem librum de scã uirginitate
quem legat
De quo legendo etiam cõmonueram: qm̃ multa conanet utriq
necessaria castitati. hoc est uirginali atq ueduali : quȩ hic

Expanded text:
atque feruenter, ut adiutorio dexterae excelsi et abundanatque feruenter, ut adiutorio dexterae excelsi et abundantia misericordissimae gratiae domini et perseueretis in eo quod estis et proficiatis ad id quod eritis. Deinde obsecro uos per illum, a quo hoc donum accepistis et huius doni praemia speratis, ut me quoque orationibus uestris memineritis inserere cum tota dmatri uestrae iam grandaeuae de oratione epistulam scriberem — ad ipsam quippe maxime pertinet orando concertare pro uobis, quae de se minus sollicita est quam de uobis — et ut ad te potius quam ad illam hoc de continentia uiduali opusculum facerem, quia tibi superare adhuc restat, quod iam aetas illius superauit. uirgo autem sancta proles uestra, si aliquid de sua » professione desiderat ex laboribus nostris, habet grandem librum de sancta uirginitate, quem legat. de quo legendo etiam te commonueram, quoniam multa continet utrique necessaria castitati, hoc est uirginali atque uiduali, quae hic
Abbreviated transcription (Latin):
paucȩ. Neq eñĩ om̃s capiunt uerbum hoc: sed qm̃ scriptum
est qui potest capere capiat. tunc capiunt quȩ possunt : si
nec illis quȩ non capiunt taceatur. De inde nec timere debemꝰ
ne forte om̃s capiant: & aliquid de minorib bonis id .ẽ. coniu¬
galis uita xp̃i de sit in corpore. Si enĩ om̃s audierut & om̃s
ceperint: in telligere debemus hoc ipsum fiusse predestinatũ.
ut conugalia bona in illorũ numero menbrorum iam suffici¬
ant quȩ tã multa ex hac uita transierunt. Neq enim nunc si
om̃s fuerint continentes: honorẽ continentium daturi sunt eis
qui tricenarium fructũ si in conuigali bono ipse intelligitur
iam dominicis horreis intulerunt. Habebunt ergo illic com¬
nunia ista bona suum locum: etiam si deinceps nulla uelit
nubere. uel nemo ducere uxorem. Securȩ itaq instate
quib potestis ut fiant quod uos estis: & orate uigilanter

Expanded text:
paucae; neque enim omnes capiunt uerbum hoc. sed quoniam scriptum paucae; neque enim omnes capiunt uerbum hoc. sed quoniam scriptum est: qui potest capere. capiat, tunc capiunt quae possunt, si nec illis quae non capiunt taceatur. deinde nec timere debemus, ne forte omnes capiant et aliquid de minoribus bonis, id est coniugalis uitae, Christi desit in corpore. si enim omnes audierint et omnes ceperint, intellegere debemus hoc ipsum fuisse praedestinatum, ut coniugalia bona in illorum membrorum numero etiam sufficiant, quae tam multa ex hac uita transierunt. neque enim nunc, si omnes fuerint continentes, honorem continentium daturi sunt eis, qui tricenarium fructum. si in coniugali bono ipse intellegitur, iam dominicis horreis intulerunt. habebunt ergo illic omnia ista bona suum locum, etiamsi deinceps nulla uelit nubere uel nemo ducere uxorem. secure itaque instate quibus potestis, ut fiant quod uos estis; et\' orate uigilanter
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiȩ non solũ dextra uerũ & sinistra ꝑgłam scilicet &
ignobilitatẽ ꝑ in fanuã & bonã famam Agite itaq cursum
urm: & ꝑ seuerant̃ currite ut comp̃hendatis: & exemplo uitȩ
ex hortationisq sermone rapite in eundẽ cursum urm quas¬
cunq potuertas. Nõs uos ab hoc studio quo multas ad imitandũ
excitatis frangat querela uanorũ: qui dicunt. Quomodo sub¬
sistit genus humanũ. si om̃s fuerint contiuentes: Quasi ꝓpt̃
aliud retardetur hoc scłm. tusi ut impleatur predestinatus
numorus ille scorum. Quo citus impleco: ꝓfecto nec terminꝰ
scłi differetur. Nec alud uos retardet abstudio ꝑ suadendi
aliis bonũ urm si dicatur uobis Cũ & nuptiȩ bonȩ sint quo¬
ma& erunt om̃ia bona in xp̃i corpore & maiora scilicet &¬
minora. si om̃s continentiȩ laude atq amore mutentur
Primo quia conando ut om̃s sint continentes: tunc erunt uel

Expanded text:
iustitiae non solum dextra, uerum et sinistra, per gloriam scilicet et iustitiae non solum dextra, uerum et sinistra, per gloriam scilicet et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam. Agite itaque cursum uestrum et perseueranter currite, ut conprehendatis; et exemplo uitae exhortationisque sermone rapite in eundem cursum uestrum quascumque potueritis. non uos ab hoc studio, quo multas ad imitandum excitatis, frangat querella uanorum, qui dicunt: quomodo subsistit genus humanum, si omnes fuerint continentes? quasi propter aliud retardetur hoc saeculum, nisi ut inpleatur praedestinatus numerus ille sanctorum, quo citius inpleto profecto nec terminus saeculi differetur. nec illud uos retardet ab studio persuadendi aliis bonum uestrum, si dicatur uobis: cum et nuptiae bonae sint, quomodo erunt omnia bona in Christi corpore, et maiora scilicet et minora, si omnes continentiae laude atque amore mutentur? primo, quia conando, ut omnes sint continentes, tunc erunt uel
Abbreviated transcription (Latin):
bat apłs alio loco dicens. Michi aũt minimũ ẽ : ut auobis ui¬
dicer dut abhumano die. & alibi. Si hominib placerem:
xp̃i seruus non essem. & iterũ. Nã gła nr̃a hȩc ẽ: testimoniũ
conscientiȩ nr̃ae. Sed illoꝵ duoꝵ. id . ẽ. bonȩ uitȩ & boni
famȩ uł qđ breuius dicit᷑ uircutis & laudis unũ ꝓpter
se ipsũ sapientissime reinebat : alterũ ꝓpt̃ alios misericor¬
dissime ꝓudebat. Sed qm̃ quantalib& humanas cusitela
suspiciones male uolentissimas non potest om̃i ex parte uitare.
ubi ꝓ existimatione nr̃a quicquid recte possumus fecerinus
si aliqui de nobis uł male fingendo uł male credendo famã
urãm de colorare conantur : assit conscientiȩ solatium planaq
etiã gaudium qđ merces nr̃a magna ẽ. incȩlis eciã cũ dicunt
homines mala multa de nobis pie tamen uisteq uiuentibus
llla tamen merces tanquã stipendiũ . ẽ militantium ꝑ arma

Expanded text:
bat Apostolus alio loco dicens: Michi autem pro minimo est, ut a vobis dibat Apostolus alio loco dicens: Michi autem pro minimo est, ut a vobis diiudicer aut ab humano die. Et alibi: Si hominibus placerem, Christi seruus non essem, et iterum: nam gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae. sed illorum duorum, id est bonae uitae et bonae famae uel, quod breuius dicitur, uirtutis et laudis, unum propter se ipsum sapientissime retinebat, alterum propter alios misericordissime prouidebat. sed quoniam quantalibet humana cautela suspiciones maleuolentissimas non potest omni ex parte uitare, ubi pro existimatione nostra quidquid recte possumus fecerimus, si aliqui de nobis uel mala fingendo uel malnostram decolorare conantur, adsit conscientiae solatium, planeque etiam gaudium, quod merces nostra magna est in coelis, etiam cum dicunt homines mala multa de nobis, pie tamen justeque viventibus . Illa enim merces tanquam stipendium est militantium, per arma
Abbreviated transcription (Latin):
fligitiop d aq facinont unitã sua custodit sibi bene faca qiuscqi
aut etiõ fama frunaliis misericors ẽ. Nobis eñi necessar ia ise uõa
nm̃ aliis fama ura. &e utiq etiã qđ ali es ministramꝰ ausericor¬
dit ad saluite ad nr̃am quoq redundat utilitatẽ. Unde ũ foustro
nuibus itẽ educiti ꝓlacete om̃ib ꝑ om̃a : sicut arego om̃ibi ꝑ oũua¬
places non querens qđ m utile ẽ. sed qđ multis ut salui funt
inquadã etiã exhortatione dicit. de cȩtero fr̃s. que curqi sunt¬
castissima. quȩcunq bonȩ famȩ siqua uirtus. siqua laus hȩc
cogitate : quȩ & didicistis .o accepistis. & dudistis & iudistis
inme Cernis que ad modũ int̃ multa abo exhortando cõmo¬
nuit non neglexerit ponere. quecunq bonẽ fune duobusq
uerbis. cuncta concluserit ubi ait Si qua iurtus siqͥua laus
Ad uirtutẽ nãq ꝑtinent quȩ antea memorauit bona. fama
uero ad laudẽ. Puto qđ non laudẽ hominũ ꝓmagno sume¬

Expanded text:
sibi bene facit; quisquis autem etiam famam, et in alios misericors est. nobis enim necessaria est uita nostra, aliis fama uestra. et utique etiam quod aliis ministramus misericorditer ad salutem, ad nostram quoque redundat utilitatem. unde non frustranibus; item dicit: placete omnibus per omnia, sicut et ego omplaceo non querens, quod michi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant! In quadam eciam exhortacione dicit: De cetero, fratres, quecumque sancarissima, quecumque fame bone, si qua virtus, si qua laus, hec cogitate, que didicistis et accepistis et audistis et vidistis in me! Cernis, quemadmodum inter multa, que exhortando commonuit, non neglexerit ponere: quecumque bone fame, duobus verbis cuncta concluserit, ubi ait: Si qua virtus, si qua laus. Ad virtutem namque pertinent, que antea memoravi bona,fama vero ad laudem. Puto, quod non laudem hominum pro magno sume
Abbreviated transcription (Latin):
negotiantiũ. ludo aliqͦ se oblectantium. Int̃ ẽ. gͦ quid ametur
Nã idõ qđ amat᷑ : aut non laborat᷑. aut & labor amatur. Et uide
quã pudendũ & dolendũ sit. Du delectat labor ut fera capiatur.
& cupa & sacculus impleat᷑. ut pila iaciatur. & ñ delectat ut ds̃ ad¬
quiratur. In om̃ib sane sp̃ualib deliciis quib fruunt᷑ innuptȩ.
scã earũ conuersatio cauta etiã debet. eẽ: ne forte cũ mala uita
non sit ꝑ lascuuã. mala sit fama ꝑ negligentiã. Aec audiendi sunt

Expanded text:
negotiantium, ludo aliquo sese oblectantium. interest ergo quid ametur. negotiantium, ludo aliquo sese oblectantium. interest ergo quid ametur. nam in eo, quod amatur, aut non laboratur aut et labor amatur. et uide, quam pudendum et dolendum sit, si delectat labor, ut fera capiatur. ut cupa et sacculus inpleatur, ut pila iaciatur, et non delectat. ut deus adquiratur. In omnibus sane spiritalibus deliciis, quibus fruuntur innuptae, sancta earum conuersatio cauta etiam debet esse, ne forte, cum mala uita non sit per lasciuiam, mala sit fama per neglegentiam. nec audiendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
netur implere qđ negat᷑ in altero : ita etiã sepe carnalis cupiditas
a concũbendi uoluptate cohibita maiorib urib in peccuniȩ se por¬
rigit appetitu: & illinc auersa huc impetu ardentiore conuertit
Inuob aut̃ amor diuitiarũ siniul frigescat cũ amore nuptiarum:
xpius usus rerũ quas possidetis ad sp̃uales delitias conferatur
ut libalitas ur̃a magis ferueat ad uiuandis egenis quã ditandis
auaris . Inthesaurũ quippe caelestẽ non mittunt᷑ dona cupidoꝵ:
sed elemosine pauꝑm. quȩ in imimensũ modũ orationes ad uiuant
uiduarum. Ieuinia quoq ac uigłiȩ inqͣntũ ualitudines ñ per¬
turbant si orando psallendo legendo & inlege dĩ meditando
sumant᷑ : indelicias sp̃uales etiã ipsa quȩ uidentur laboriosa uer¬
tuntur. Nullom eni sunt onerosi labores amantiũ. sed etiã ipsi de¬
lectant : sicut uenantiũ. accupantium. piscantiũ. uindemiantum.

Expanded text:
netur inplere, quod negatur in altero — ita etiam saepe carnalis cupiditas netur inplere, quod negatur in altero — ita etiam saepe carnalis cupiditas a concumbendi uoluptate cohibita maioribus uiribus in pecuniae se porrigit adpetitum et illinc auersa huc se inpetu ardentiore conuertit. in uobis autem amor diuitiarum simul frigescat cum amore nuptiarum, et pius usus rerum, quas possidetis, ad spiritales delicias conferatur, et liberalitas uestra magis ferueat adiuuandis egenis quam ditandis auaris. in thesaurum quippe caelestem non mittuntur dona cupidorum, sed elemosynae pauperum, quae in inmensum modum orationes adiuuant uiduarum. ieiunia quoque ac uigiliae, in quantum ualetudinem non perturbant, si orando, psallendo, legendo et in lege dei meditando insumantur, in delicias spiritales etiam ipsa quae uidentur laboriosa uertuntur. nullo enim modo sunt onerosi labores amantium, sed etiam ipsi delectant, sicut uenantium, aucupantium, piscantium, uindemiantium,
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃arũ actio patri luminũ aqͦ sine ulla dubitatione om̃e datum
ꝓdeliciis nuptarũ quas in carne uiroꝵ habent aliarũ carnalium
deliciarũ tanquã insolatium usus assumit᷑. qͥd ego dicã quȩ
sequant᷑ mala. cũ breuit̃ apłs dixerit uiuentẽ mortuã. eẽ.
uidiã que in deliciis uuuit.: Absit aũt a uob ut diuitiarũ cupiditate
capiamini ꝓcupiditate nuptiarũ : & in cordib ur̃is nũmus ulrta¬
more suecedat : Intuentes eñi hominũ conuersationẽ sepe ex pti suniꝰ
inquibusdã lascuua cõpressa creiuisse a uaritiã Nã sieut inipsi
sensib corporis acucius audiunt qͥ ñ uident . & tangencdo multa dis¬
certiunt. nec tanta uiuacitate tangunt qͥ oculis utunt. ubi intelli¬
gitur. ex uno ad itu id .ẽ. luminũ repressa intentione sentiendi eam
in alio sensu ꝓmtiore dinoscendi acumine exerceri tanꝗ ex altero co¬

Expanded text:
gratiarum actio Patri luminum, a quo sine ulla dubitatione omne datum gratiarum actio Patri luminum, a quo sine ulla dubitatione omne datum 17. Nam quando pro deliciis nuptarum quas in carne virorum habent, aliarum carnalium deliciarum tanquam in solatium usus assumitur, quid ego dicam quae sequantur mala, cum breuiter apostolus dixerit uiuentem mortuam esse uiduam, quae in deliciis uiuit? absit autem a uobis, ut diuitiarum cupiditate capiamini pro cupiditate nuptiarum et in cordibus uestris nummus uiri amori succedat. intuentes enim hominum conuersationem saepe experti sumus in quibusdam lasciuia compressa creuisse auaritiam. nam sicut in ipsis sensibus corporis acutius audiunt qui non uident et tangendo multa discernunt nec tanta uiuacitate tangunt, qui oculis utuntur — ubi intellegitur ex uno aditu, id est luminum repressa intentione sentiendi eam se in alios sensus promptiorem dinoscendi acumine exerere, tamquam ex altero co
Abbreviated transcription (Latin):
dost orautes diũ spernuit aut differant̃. repente senuer or
at eas muibe ũ puderet amplius qua liberet Multe aũt uuuit ⁊ee¬
cercais sina sua eonuiistione in longinqua ꝓstets uris suis nedlitũ
net remeantes saltẽ senessuos anus suscipe meruerunt eSeest ueli
sonentib ut ti fa ntib: sponsis uł peregrinantib maritis carmalit
coneupisrentia potuit contineri. ne stuprũ aut ad ulteriũ cõmuit¬
tere tiprs cent contineri non potest ne sacrilegiũ cõmittati Suire¬
pressa ẽ. cũ ferueret dilata cur non opprimit᷑ cũ friguerit ãputata
fomes amoris est. Unde facilius concupiscentia refrenat᷑: quȩ nulla
expectatione succenditur. Contra quã tam̃ nusi oret it supet᷑ ⁊psa
illicita exoptatur ardentius Deliciȩ igit᷑ sp̃uales delicus carnalib
inscã castitate succedant: lectio oratio psalmus bona cogitatio
bonoꝵ oꝑm frequentatio spes futuri scłi & cor sursũ: atq de his om̃ib:

Expanded text:
optantes, dum spernuntur aut differuntur, repente senuerunt, ut eas iam nubere puderet amplius quam liberet. multae autem nuptae recentissima sua coniunctione in longinqua profectis uiris suis reditum nec remeantes saltem senes suos anus suscipere meruerunt. si ergo uel spernentibus uel tardantibus sponsis . uel peregrinantibus maritis carnalis concupiscentia potuit contineri, ne stuprum aut adulterium committeretur, cur contineri non potest, ne sacrilegium committatur? si repressa est, cum ferueret dilata, cur non opprimitur, cum friguerit amputata?fomes amoris est. unde facilius concupiscentia refrenatur, quae nulla expectatione succenditur: contra quam nisi oretur, ut superetur, ipsa inlicita exoptatur ardentius. Deliciae igitur spiritales deliciis carnalibus in sancta castitate succedant: lectio, oratio, psalmus, bona cogbonorum operum frequentatio, spes futuri saeculi, et cor sursum: atque de his omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
tationũ & oꝑm fȩtib cũ filia possis. ẽẽ. foecunda. Non itaq i me¬
rito magis ꝓilla sollicita .ẽ auia ꝓqua & tu mat̃. quia & mauis .ẽ.
qđ uouit & totũ ei restat qđ modo cepit. Exaudiat dñs p̃ces euis.
ut scȩ obseqͣmini meritis eiꝰ: quȩ carnẽ uiri tui inuenta peperit:.
cor filie tuȩ insenecta parturit. Om̃s itaq: parit̃ atq concor¬
dit̃ uni uiro uniꝰ conuigis in cuiꝰ corpore uno sp̃u uiuitis. placete
moribus : uistante orationibus. Preteritus dies : non reuertit᷑
in futurũ & post hestertũ ꝑgit hodiernus. Et post hodier¬
nũ ꝑ recturus .ẽ. in crastinus. Et ecce om̃ia tẽpora & tẽporalia
transeunt : ut ueniat mansura ꝓmissio. Et qui ꝑseuera uerit
usq in finẽ : inc saluus erit. Simundus iã periit nupta
cu parit: Aut corde paricura & arne am arseara et ⁊ aubson

Expanded text:
tationum et operum fetibus cum filia possis esse fecunda? non itaque inmetationum et operum fetibus cum filia possis esse fecunda? non itaque inmerito magis pro illa sollicita est auia, pro qua et tu mater, quia et maius est quod uouit et totum ei restat quod modo coepit. exaudiat dominus preces eius, et sancte obsequamini meritis eius, quae carnem uiri tui in iuuenta peperit, cor filiae tuae in senecta parturiit. omnes itaque pariter atque concorditer uniuiro unius coniugis, in cuius corpore uno spiritu uiuitis, placete moribus, instate orationibus. Praeteritus dies non reuertitur in futurum, et post hesternum pergit hodiernus, et post hodiernum perrecturus est crastinus: et ecce omnia tempora et temporalia transeunt, ut ueniat mansura promissio, et qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. si mundus iam perit, nupta cui parit? aut corde paritura et carne non paritura cur nubit?
Abbreviated transcription (Latin):
habetis uob̃cũ anũ scãm & in domo & in xp̃o. quã de ꝑseuerantia consu¬
latis: quomͦ cũ illa bellica tẽptatione pugnandũ sit. qͥd agendũ ut faclȩ
suꝑetar : qđ munim̃tũ sum̃dũ ne facile rursus insidiet᷑ & siqͥd huꝰ mod
est. Docet uos dut᷑iitate iã certa. amore beniuola. pietate sollicita: ȩat
canticũ cantat: qđ in apocalypsi nͥ uirgines cantare ñ possunt. Pro am¬
bab tam̃ uob̵ sollicitius orat: qua ꝓse ipsa. Sed magis ꝓneptȩ sollicita ẽ
cui uincendarũ tẽptationũ spaciũ plus restat annorũ. Te aũt uidet
euo suo uiciniorẽ : & eiꝰ filiȩ matrẽ qua si nuptã qđ iã non licet atq
absit uidissef. puto qđ parere cũ illa erubuisses. Quantulũ ẽ gͦ qđ
iã tibi periculosȩ restat ȩtatis: quȩ idõ ñ diceris auia. ut scãrũ cogi¬

Expanded text:
habetis uobiscum anum sanctam et in domo et in Christo, quam de perseuerantia consuhabetis uobiscum anum sanctam et in domo et in Christo, quam de perseuerantia consulatis, quomodo cum illa uel illa temptatione pugnandum sit, quid agendum ut facile superetur, quod munimentum sumendum, ne facile rursus insidietur; et si quid huius modi est, docet uos diuturnitate iam certa, amore beniuola, pietate sollicita, aetate canticum cantat, quod in Apocalypsi nisi uirgines cantare non possunt. pro ambabus tamen uobis sollicitius orat quam pro se ipsa; sed magis pro nepte sollicita est, cui uincendarum temptationum spatium plus restat annorum: te autem uidet aeuo suo uiciniorem et eius filiae matrem, quam si nuptam, quod iam non licet atque absit, uidisses, puto quod parere cum illa erubuisses. quantum est ergo quod iam tibi periculosae restat aetatis, quae ideo non diceris auia, ut sanctarum cogi
Abbreviated transcription (Latin):
seđis pulchritudine castitatis simul placere debeatis Certe si mariti
ceñs. quib placendũ. eẽt : iã te fortasse cũ filia pudent orrii
Nunc n pudeat agere quib simul ornemini: quia non ẽierint¬
nosiẽ sed potiꝰ głosũ ut ab illo uno simul amemini Simulacũ aũt
caudorẽ ac ruborẽ a pigm̃tis illitũ ñ adhibereas etiã siuros
hab̾etis ñ putantes dignos quos falleretis nec uos quȩ fallere deberetis.
Nunc gͦ illi regi qͥ unicȩ sponsȩ cuiꝰ mẽbra estis speciẽ concupiuit. ueraciter
simul placete : simul in herete . Illa in tegritate uirginali. tu continentia
uiduali: ambe pulchritudine sp̃uali. in qͣ pulchritudine etiã illa socrus
tua quȩ iã certe senuit: est pulchra uobcũ. Uigorẽ qͥppe huiꝰ pulchritu¬
dius dũ extendit in anteriora caritas. rugã ui ea ñ facit annositas

Expanded text:
secundis, pulchritudine castitatis simul placere debeatis. certe si mariti secundis, pulchritudine castitatis simul placere debeatis. certe si mariti essent, quibus placendum esset, iam te fortasse cum filia puderet ornari; nunc non pudeat agere quibus simul ornemini, quia non est criminosum, sed potius gloriosum, ut ab illo uno simul amemini. simulatum autem candorem ac ruborem et pigmentis inlitum non adhiberetis, etiamsi uiros haberetis, non putantes dignos, quos falleretis, nec uos, quae fallere deberetis. nunc ergo illi regi, qui unicae sponsae, cuius membra estis, speciem concupiuit, ueraciter simul placete. simul inhaerete, illa integritate uirginali, tu continentia uiduali, ambae pulchritudine spiritali. in qua pulchritudine etiam illius auia, socrus tua, quae iam certe senuit, est pulchra uobiscum. uigorem quippe huius pulchritudinis dum extendit in anteriora caritas, rugam in ea non facit annositas.
Abbreviated transcription (Latin):
forma p̃filis hominũ uider̃ homines ut eruce passionus : & ñ habiut
spetiẽ ueq decore sea facies ciꝰ subiecta. & deformis positioeꝰ Pxhiac
tam dofor ltaote redẽptoris nr̃i manauit p̃ciũ decoris ur̃i. Sed de¬
coris interioris. Om̃isgͦ pulchritudo filie regis intrisecus: hac
pulchritudine illi placete: hanc pulchritudinẽ. studiosa cura
& sollicta cogitatione cõponte. Non amat ille fallaciarũ fucos
Ueris ueritas delectat᷑. Et ille si qđ legisti agnoscis ueritas uocatur
Ego sũ in qͥt uia & ueritas & uita. Currite ad illũ ꝑ illũ. placete illi
ex illo uuite in illũ cũ illo de illo. Affectib ueris & scasima castitate
Auiro tali amate amari. Audiat hȩc iurginis etiã scẽ ꝓlis tuȩ ausis
interia. Uideo qͣntũ te pcedat in regno regis illius Alia questio ẽ
In uenistis tam̃ mat̾ & filia. cui contẽptis nuptus illa om̃ib tu

Expanded text:
forma prae filiis hominum viderunt homines in cruce passionis; et non habuit forma prae filiis hominum viderunt homines in cruce passionis; et non habuit speciem neque decorem, sed facies eius abiecta et deformis positio eius. ex hac tamen deformitate redemptoris uestri manauit pretium decoris uestri, sed decoris interioris; omnis enim pulchritudo filiae regis intrinsecus. hac pulchritudine illi placete; hanc pulchritudinem studiosa cura et sollicita cogitatione conponite. non amat ille fallaciarum fucos, ueris ueritas delectatur; et ille, si quod legisti agnoscis, ueritas uocatur; ego sum, inquit, uia et ueritas et uita. currite ad illum per illum; placete illi ex illo; uiuite in illo cum illo, de illo. adfectibus ueris et sanctissima castitate a uiro tali amate amari. Audiat haec uirginis etiam sanctae prolis tuae auris interior. uidero, quantum te praecedat in regno regis illius: alia quaestio est. inuenistis tamen, mater et filia, cui contemptis nuptiis, illa omnibus, tu
Abbreviated transcription (Latin):
placeat uiro. Nonait sollicita ẽ. ea quȩ sunt munidi ut sc̃a non sit.
Sed conte minor .ẽ. diuna scitas. exea parte curarũ qͥ inunda runeo¬
git et uoluptas. Quieqͥ d itaq intentionis auimi etiã uihis reb umpen¬
deret᷑ quib placendũ ẽẽt uiro: colligere quodãm̃ &e redigere debaa¬
unupta ap̃iana in eã in tentionẽ qͣ placendũ ẽ. dño. & uidle ir cie
plurrit:. que dũo placet. Et utiq tanto ẽ beatior q̃nto pluse placet
Quanto aũt magis cogitat ea quȩ sc̃ mundi tantomunꝰ placet. Placete
itaq tota intencione specio forma p̃filiis homuũ. Eiuis etũ gr̃a
illi placetis: quȩ diffusa ẽ. in labiis eiꝰ ꝑlaceteilli ea quoq parte cogi¬
tadionis: quȩ occu paret᷑ mundo ut placeret̃ uiro. Ilacete illi qͥ displi¬
cuit mundo : ut placentes ei libarent̃ ex mundo. hunc eñ speciosum

Expanded text:
placeat uiro. non ait: sollicita est ea quae sunt mundi, ut sancta non sit. placeat uiro. non ait: sollicita est ea quae sunt mundi, ut sancta non sit. sed certe minor est diuina sanctitas ex ea parte curarum, qua mundana cogitatur uoluptas. quidquid itaque intentionis animi etiam his rebus inpenderetinnupta christiana in eam intentionem qua placendum est Domino. Et vide cui placeat, quae Domino placet: et utique tanto est beatior, quanto plus placet ei; quanto autem magis cogitat ea quae sunt mundi, tanto minus placet. Placete itaque tota intentione specioso forma prae filiis hominum. Ejus enim gratia illi placetis, quae diffusa est in labiis ejus. Placete illi ea quoque parte cogitationis, quae occuparetur mundo, ut placeretur viro. Placete illi qui displicuit mundo, ut placentes ei liberarentur ex mundo. Hunc enim speciosum
Abbreviated transcription (Latin):
rigat. sed qui increm̃tũ dat ds̃. Prustra qͥppe oꝑaruis om̃ia
moliretur ex trisecus : iusi creator in trinsecus latent̃ oꝑa¬
retur. Sꝑo gͦ has litteras meas merito excellentię urãe cito
inmanus etiã talũ. eẽ uenturas Idõ non nulla hine dicen¬
da arbitratus sum. De inde ut tu ipsa & quȩcunq alie uiduȩ
ista legerint uł cũ legunt᷑ audierint noueritis uos ad di
sunt sicut scriptũ.ẽ. & nos & sermones nr̃i. Sigͦ non dũ dõ uouis¬
ses continentiã uidualẽ: exhortarem᷑ ꝓfecto ut uoueres.
Quia uero iã uoiusti: ex hortam̃ ut ꝑseueres. Talia mͥ tam̃ udeo
ẽẽ. dicenda : quib etiã diligant & arripiant & quȩ ad huc
nubere cogitabant. Aurẽ g inclinemꝰ apło. Quȩ uinupta. E.
inquit sollicita. ẽ ea quȩ st̃ dñi : ut sit scã & corpore & spũ
Quȩ aũt nupta .ẽ. sollicita . ẽ. ea quȩ sunt mundi: quomodo

Expanded text:
rigat, sed qui incrementum dat deus. frustra quippe operarius omnia rigat, sed qui incrementum dat deus. frustra quippe operarius omnia moliretur extrinsecus, nisi creator intrinsecus latenter operaretur. spero ergo has litteras meas merito uestrae excellentiae cito in manus etiam talium esse uenturas. ideo nonnulla hinc dicenda arbitratus sum; deinde ut tu ipsa et quaecumque aliae uiduae ista legerint uel cum leguntur audierint, noueritis uos ad dilsunt, sicut scriptum est, et nos et sermones nostri. Si ergo nondum deo uouisses continentiam uidualem, exhortaremur profecto, ut uoueres; quia uero iam uouisti, exhortamur ut perseueres. talia mihi tamen uideo esse dicenda, quibus eam diligant et arripiant et quae adhuc nubere cogitabant. aurem igitur inclinemus apostolo. quae -innupta est, inquit, sollicita est ea quae sunt domini, ut sit sancta et corpore et spiritu; quae autem nupta est, sollicita est quae sunt mundi, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis exerta: quasi possit. ẽẽ. ad ꝑficiendũ opus
bonũ
uoluntas lib̾a. nisi di munere libata.
Nec attendunt id ipsũ etiã se ipsos donodĩ habe. qđ ea facultate
ex hortant᷑ ut ad capesseudã uitã bonã hominũ uoluntates pi¬
gras excitent. accendant frigidas. corrigant puas. auersas con¬
uertant: repugnantes pacificent. Sic eñi possunt ꝑ suade qđ sua¬
dent. Aut si hȩc in uoluntatib hominũ non agant. Quid agunt:
Ut quid locunt᷑ : Dimitant eas potius arbitrio suo. Si autẽ in
eis hoc agunt: itane tandẽ homo in hominis uoluntate tanta
agit loquendo. & ds̃ illic non agit aliqͥd ad uiuando: Immo
uero qͣntalibet homo sermonis facultate p̾polleat. ut sollertia
disputandi & suauitate dicendi in hominis uoluntate in¬
serat ueritatẽ. nutriat caritatẽ. docendo tollat errorem
ex hortando torporẽ : neq: qui plantadiẽ. aliqͥd neq qui

Expanded text:
uoluntatis exerta — quasi possit esse ad perficiendum opus uoluntatis exerta — quasi possit esse ad perficiendum opus bonum uoluntas libera nisi dei munere liberata — nec adtendunt id ipsum etiam se ipsos dono dei habere, quod ea facultate exhortantur, ut ad capessendam uitam bonam hominum uoluntates pigras excitent, accendant frigidas, corrigant prauas, auersas conuertant, repugnantes pacificent. sic enim possunt persuadere quod suadent. aut si haec in uoluntatibus hominum non agant, quid agunt? ut quid loquuntur? dimittant eas potius arbitrio suo. si autem in eis haec agunt, itane tandem homo in hominis uoluntate tanta agit loquendo et deus illic non agit aliquid adiuuando? immo uero quantalibet homo sermonis facultate praepolleat. ut sollertia disputandi et suauitate dicendi in hominis uoluntate inserat ueritatem, nutriat caritatem, docendo tollat errorem, exhortando toi-porem, neque qui plantat est aliquid neque qui
Abbreviated transcription (Latin):
onibus: ipse dedit sc̃ĩs uirginib & uidius ut contineant
ab om̃i concubitu. In qua uirtute iã ꝓpͥȩ uł integritas
ł continentia nominetur. An forte ab illo ab illo quidẽ
accepimꝰ continentiã. sed a nob̵ habemꝰ sapientiã. Quid .ẽ.
postulet adõ qui dat om̃ib affluent̃ & noñ imꝓperat.
& dabitur ei: Sed de hac questione & in alus iam opusculis
nr̃is quantũ adiuute dñs multa diximus: & alias qͥntũ
ꝑ ipsũ potuerimꝰ data oportunitate dicemꝰ. Nunc in de
aliquid idõ dicere uolui. ꝓpt̃ quosdã fr̃s nr̃os amicissi
mos & dilectissimos nob̵ nec maliciose quidẽ errori huic
implicatos. sed implicatos tamen: qui putant cũ aliquor
ad iustitiã pietatemq ex hortantur uires non habi¬
turã ex hortationẽ suam nisi totũ illud qđ ut agat
homo agnoscit oñ homine in hominis constituant potes¬
tate nan aduita dĩ munere sed solo arbitrio libe

Expanded text:
ationibus, ipse dedit sanctis uirginibus et uiduis, ut contineant ationibus, ipse dedit sanctis uirginibus et uiduis, ut contineant ab omni concubitu: in qua uirtute iam proprie uel integritas uel continentia nominatur. an forte ab illo quidem accepimus continentiam, sed a nobis habemus sapientiam? quid ergo postulet a deo, qui dat omnibus affluenter et non inproperat; et dabitur illi? sed de hac quaestione et in aliis iam opusculis nostris, quantum adiuuit dominus, multa diximus et alias, quantum per ipsum potuerimus, data oportunitate dicemus. Nunc inde aliquid ideo dicere uolui propter quosdam fratres nostros amicissimos nobis et dilectissimos nec malitiose quidem errori huic inplicatos, sed inplicatos tamen, qui putant, cum aliquos ad iustitiam pietatemque exhortantur. uires non habituram exhortationem suam, nisi totum illud, quod ut agat homo agunt cum homine, in hominis constituant potestate non adiuta dei munere, sed solo arbitrio liberae
Abbreviated transcription (Latin):
dona de ipsa potius loquar de qͣ ad te loqͦr. quis inquã ha¬
beret continentiã nisi uolens quia nemo acciꝑet nisi uolens.
Sed aquo detur ut nr̃a uoluntate accipi & haberi possit
si queris attende scripturã. Immo quia nosti: recole qđ
legisti. Cũ scirẽ inquit quia nemo. eẽ. potest continens
nisi ds̃ det. & hoc ipsũ erat sapientiȩ. scire cuiꝰ. eẽt. hoc
donũ. Magna ista sunt duo munera: sapientia & conti¬
tnentia. Sapientia scilicet qua uidĩ cognitione formam̃
ut & sa pientes & continentes simꝰ sine quib bonis usti ꝑ¬
fectiq esse ñ possumꝰ. Sed oremꝰ ut det qđ iubet aduiuan¬
doce inspirando : qui cõmunuit qͥd uelle debeamꝰ pcipiendo
& uocando Quicqͥd hic dedit ut conseruet oremꝰ: qđ aut̃
ñdũ dedit ut expleat oremus : Tam̃ oremꝰ ce gras a gam
de acceptis & qđ non dũ accepimꝰ : eo ipso qđ de acceptis

Expanded text:
dona ipsam potius loquar, de qua ad te loquor, quis, inquam, hadona ipsam potius loquar, de qua ad te loquor, quis, inquam, haberet continentiam nisi uolens? quia et nemo acciperet nisi uolens. sed a quo detur, ut nostra uoluntate accipi et haberi possit, si quaeris, adtende scripturam; immo quia nosti, recole quod legisti. cum scirem, inquit, quia nemo potest esse continens nisi deus det, et hoc ipsum erat sapientiae, scire cuius esset hoc donum. magna ista sunt duo munera sapientia et continentia; sapientia scilicet, qua in dei cognitione formamurut et sapientes et continentes simus, sine quibus bonis iusti perfectique esse non possumus. sed oremus, ut det quod iubet adiuuando et inspirando, qui commonuit quae uelle debeamus praecipiendo et uocando. quidquid hinc dedit, ut conseruet oremus; quod autem nondum dedit, ut suppleat oremus: tamen oremus et gratias agamus de acceptis et quod nondum accepimus eo ipso, quod de acceptis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ id qđ potestis. & resistamꝰ ei dicentes. Ut qͥd peto adño qđ
inmea posuit potestate : Sed absit ut hoc sapiat : qͥ sanũ sapit.
Proinde petamꝰ ut det : qđ ut habeamꝰ iubet. Ad hoc enĩ quod
nondũ habemꝰ. iubet ut habeamꝰ ut ad moneat qͥd petamus :¬
& cũ nos qđ uisserit posse inuenirimꝰ. etiã hoc unde acceperimꝰ
intelligamꝰ : ne in flati & elati huiꝰ mundi sp̃u nesciamꝰ quȩ
adõ donata st̃ nobis. Proinde arbitriũ uoluntatis humanȩ
nequaꝗ destrumꝰ qͣndo dĩ grãm qua ipsũ ad uiuam arbitriũ
non suꝑbia negainꝰ in grata: sed grata potius pietate p̃dicamꝰ.
Nostrũ.ẽ. enĩ uelle: sed uoluntas ipsa & ad monet᷑ ut surgat.
& sanat᷑ ut ualeat. & dilatat᷑ ut capiat: & implet᷑ ut habeat
Nã sinos non uellemꝰ nec nos utiq acciperemꝰ ea quȩ dantur
nec nos hab̾emꝰ. Quis eni hab̾et continentiã. ut int̃ cȩtera dĩ

Expanded text:
super id quod potestis, et resistamus ei dicentes: ut quid peto a domino, quod super id quod potestis, et resistamus ei dicentes: ut quid peto a domino, quod in mea posuit potestate? sed absit, ut hoc sapiat, qui sanum sapit. proinde petamus, ut det, quod ut habeamus iubet. ad hoc enim quod nondum habemus iubet, ut habeamus, ut admoneat quid petamus et quod nos cum iusserit posse inuenerimus, etiam hoc unde acceperimus intellegamus, ne inflati et elati huius mundi spiritu nesciamus, quae a deo donata sunt nobis. proinde arbitrium uoluntatis humanae nequaquam destruimus, quando dei gratiam, qua ipsum adiuuatur arbitrium, non superbia negamus ingrata, sed grata potius pietate praedicamus. nostrum est enim uelle; sed uoluntas ipsa et admonetur, ut surgat, et sanatur, ut ualeat, et dilatatur, ut capiat, et inpletur, ut habeat. nam si nos non uellemus, nec nos utique acciperemus ea, quae dantur, nec nos haberemus. quis enim haberet continentiam, ut inter cetera dei
Abbreviated transcription (Latin):
glanti ueritas ꝑ apłin dicit. Quid eñi habes qđ non accepisti
Si aũt accepisti. quid głaris quasi non acceperis: hȩc me ad¬
monere cõpellunt cauendi atq deuitandi quorumdam
sermunculi . qui ꝑ aures ad animos multoꝵ serpere ceperunt.
ut nec oratio nob̵ ad dñm necessaria uideat᷑ ne intrem
in tẽptationẽ
Sic eñĩ conant᷑ de fendẽ hominus liberũ arbitriũ: ut eo solo etiã di
gr̃a ñ ad uiti ualeamꝰ qđ diuinitꝰ iubet᷑ implere. Acꝑ hoc sequitur
ut frustra dñs dixerit. iugilate & orate ne in tretis intẽptationẽ:
& frustra cotidie in ipsa dñica oratione dicamꝰ. ne nos inferas in
tẽptationẽ. Si enĩ nrãe tantũ modo potestatis. ẽ. ne tẽptatione
suꝑem̃. ut quid oramꝰ ne intremꝰ uł inferam̃ in eã : Paciamus
potiꝰ qđ nrĩ .ẽ. liberi arbitrii atq solutissime potestatis: & ir¬
rideamꝰ apłm dicentẽ. fidelis ds̃ qͥ non uos ꝑmitat tẽptari

Expanded text:
i ueritas per apostolum dicit: quid enim habes, quod non accepisti? si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Haec me admonere conpellunt cauendi atque deuitandi quorundam sermunculi, qui per aures ad animas multorum serpere coeperunut nec oratio nobis ad dominum necessaria uideatur, ne intremus in temptationem. sic enim conantur defendere hominis liberum arbitrium, ut eo solo etiam dei gratia non adiuti ualeamus, quod diuinitus iubetur, inplere. ac per hoc sequitur, ut frustra dominus dixerit: uigilate et orate, ne intretis in temptationem, et frustra cotidie in ipsa dominica oratione dicamus: ne nos inferas in temptationem. si enim nostrae tantummodo potestatis est, ne temptatione superemur, ut quid oramus, ne intremus uel inferamur in eam? faciamus potius, quod nostri est liberi arbitrii atque absolutissimae potestatis, et inrideamus apostolum dicentem: fidelis deus, qui non uos permittat temptari
Abbreviated transcription (Latin):
uia qđ maria hȩc dona di .eẽ. qͣntomagis nosti tantomagis es esde
donis beata. Immo alit non es: nͥ qđ habes noris a quo habeas at¬
tende eñi qͥd de hac re apłs dixit. Nosaut non sp̃m huiusinundi
accepimꝰ sed sp̃m qui ex dõ ẽ. ut sciamꝰ quȩ adõ donata sunt nobis
Multi quippe habent multa dona dĩ: & uesciendo a quo habent
impia uanitate iactantur Nemo ẽ. aũt donis dĩ beatus. qui do¬
nanti existit ingratus: quia & illud qđ int̃ sacra mysteria cor
habere sursũ ubem̃ ipso adiuuante id ualemꝰ. quo iubente ad¬
monemur. & idõ sequit᷑ ut de hoc tanto bono sursũ leuati cordis
non nob̵ głam quasi nr̃arũ uiriũ tribuamꝰ sed dño dõ nr̃o gr̃as
agamꝰ Noc eñĩ continuo cõmonemur: quĩ hoc dignũ . ẽ. hoc iustũ . ẽ
Recordaris hȩc uerba unde sint. Int̾q scĩ om̃s & quanta scĩtate
cõmendent᷑ agnoscis. Tene igit᷑ & habe qđ accepisti: & datori gr̃as

Expanded text:
illa quod Maria. haec dona dei esse quanto magis nosti, tanto magis es eiusdem donis beata; immo aliter non es, nisi quod habes noris a quo habeas. attende enim, quid de hac re apostolus dixerit: nos autem non spiritum huius mundi accepimus, sed spiritum qui ex deo est, ut sciamus quae a deo donata sunt nobis. multi quippe habent multa dona dei et nesciendo a quo habent inpia uanitate iactantur. nemo est autem donis dei beatus, qui donanti existit ingratus, quia et illud, quod inter sacra mysteria cor habere sursum iubemur. ipso adiuuante id ualemus, quo iubente admonemur. et ideo sequitur, ut de hoc tanto bono sursum leuati cordis non nobis gloriam quasi nostrarum uirium tribuamus, sed domino deo nostro gratias agamus. hoc enim continuo commonemur, Recordaris haec verba unde sint, intus qua sanctione et quanta sanctitate commendentur agnoscis. Tene igitur et habe quod accepisti, et datori gratias
Abbreviated transcription (Latin):
lud moneo : ut qͣntã cumq tͥ in.eẽ. cernis pie continentia e
clilectionẽ beneficio di tribuas. eiq gr̃as agas. qui de sp̃u suo
tibi tantũ largitus. ẽ. ut eius in corde tuo caritate diffusa licite
rei licentiã tibi amor boni melioris auferret. Honauit eñĩ ne
liberet nubere cũ liceret: ut iã non liceret etiã si liberet.
& ex hoo firmius non liberet ne fieret qđ non liceret. qđ factũ
non.ẽ. etiã cũ liceret. Tantũq merereris: ut te existente uidua¬

Expanded text:
lud moneo, ut quantamcumque tibi inesse sentis piae continentiae dilectionem, beneficio Dei tribuas, eique gratias agas, qui de Spiritu suo tibi tantum largitus est, ut ejus in corde tuo charitate diffusa, licitrei licentiam tibi amor boni melioris auferret. donauit enim, ne liberet nubere, cum liceret et, ut iam non liceret, etiamsi liberet, et ex hoc firmius non liberet, ne fieret quod non liceret, quod factum non est etiam cum liceret, tantumque merereris uidua Christi, u
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ : cui quisquis eũ intelligit iunctus. est. Qđ enĩ indel¬
ligicur uerũ est : nec om̃e qđ creditur uerũ .ẽ. Quic quid
autẽ uerũ . ẽ. atq a sensib & amente seuinctũ est: crędi
tantũ non tam̃ sentiri. aut intelligi potest. Deo igit᷑
iunctũ est qđ intelligit dm̃. Intelligit autẽ ratu¬
lis anima dm̃. Nã intelligit qđ semꝑ eiꝰ modi. ẽ. neq
ullã patitur mutationẽ ut corpus ꝑ tempꝰ & locos. & ani¬
ma ipsa rationalis: quod aliquando stulta est aliquando¬
sapiens mutationẽ patitur. Qđ autẽ semꝑ eodem modo est :
anima : nͥ ds̃. Cũ igitur intelligit aliqͥd qđ sẽꝑ eodẽ mͦ est¬
ut sese habae : ipsũ sine dubio intelligit. haec aut̃
ipsa ueritas. Cui quia intelligendo rationalis anima¬
ungitur &e hoc bonũ animȩ . ẽ: recte accipitur id ẽẽ qđ

Expanded text:
dicimus; cui, quisquis eum intelligit, junctus est. Quod enim inteldicimus; cui, quisquis eum intelligit, junctus est. Quod enim intelligitur verum est, nec omne quod creditur verum est. Quidquid autem verum est, atque a sensibus et a mente sejunctum est, credi tantum, non tamen sentiri aut intelligi potest. Deo igitur junctum est quod intelligit Deum. Intelligit autem rationalis anima Deum. Nam intelligit quod semper ejusmodi est, neque ullam patitur mutationem. At et corpus per tempus et locos, et anima ipsa rationalis, quod aliquando sapiens, aliquando stulta est, mutationem patitur. Quod autem semper eodem modo est, manima, nisi Deus. Cum igitur intelligit aliquid quod semper eodem modo sese habet, ipsum sine dubio intelligit. Haec autem est ipsa veritas; cui quia intelligendo anima rationalis jungitur, et hoc bonum est animae, recte accipitur id esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
corpus ñ ẽ. & tam̃ aliqͥd ẽ : aut anima. ẽ. aut ea meliꝰ
aliquid. Deteriꝰ enĩ om̃i corpore nichil est. Quia & si
materiã quis dixerit unde ipsũ corpꝰ fit. recte qm̃
caret om̃i specie nichil dicitur. Rursus inter corpus &
animã qđ melius sit corpore deterius anima ñ inueni¬
tur. Si qͥd enĩ. e̾e̾t. mediũ aut uiuificaretur ab anima
aut uuificaret animã: aut neutrũ aut uiuificar
corpus aut uiuificaretur a corpore. aut neutrũ aut qͥc¬
qͥd uuificat᷑ ab anima corpꝰ ẽ. Si qͥd autẽ uiuificat ani¬
mã : melius ẽ ꝗ anima Rursũ quod uiuicat corpus.
anima ẽ. Qđ uiuificatur a corpore: nichil est. Ne
uͦ id est nullius uite indigens. nullãq uitã tribuens⁊
& corpore & anima melius. Sed utrũ quid tale sit in
rerũ natura: alia questio est. Nunc interĩ ratio cõꝑit
nichil int̃ corpus & animã. ẽẽ : quod sit corpore melius
anima deterius. Iđ autẽ ẽ. om̃i anima melius id dm̃

Expanded text:
aut anima est, aut ea melius aliquid. Deterius enim omni corpore nihil est: quia et si materiam quis dixerit, unde ipsum corpus fit; recte, quoniam caret omni specie, nihil dicitur. Rursus inter corpus et animam, quod melius sit corpore, deterius anima, non invenitur. Si quid enim esset medium, aut vivificaretur ab anima, aut vivificaret animam, aut neutrum: aut vivificaret corpus, aut vivificaretur a corpore, aut neutrum. At quidquid vivificatur ab anima, corpus est: si quid autem vivificat animam, melius est quam anima. Rursum quo vivificatur corpus, anima est: quod vivificatur a corpore, nihil est. Neutrum vero, id est, nullius vitae indigens nullamque vitam tribuens,  corpore et anima melius. Sed utrum quid tale sit in rerum natura, alia quaestio est. Nunc interim ratio comperit nihil inter corpus et animam esse, quod sit corpore melius, anima deterius. Quod autem est omni anima melius, id Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃ino anima sit. Aliud autẽ anima ẽ.
aliud ueritas : nã ueritas falsitatẽ ñquã patitur.
anima uͦ sepe fallit᷑. Non igitur cũ aueritate anima
est: a se ipsa est. Est autẽ ueritas ds̃. dm̃ igit᷑ habae
auctorẽ ut sit anima.
II.

Expanded text:
liud autem anima est, aliud veritas. Nam veritas falsitatem nunquam patitur, anima vero saepe fallitur. Non igitur, cum a veritate anima est, a se ipsa est. Est autem veritas Deus: Deum igitur habet auctorem ut sit anima. II.
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ñ habent dũ continent̾ uiuunt : nͥ in laudib hominũ.
Non gͦ habent oleũ secũ. Nã ipsã leticiã : oleo significari arbi¬
tror. Proptea unxit te inqͥc ds̃ ds̃ tuus oleo exultationis
Qui autẽ ñ ꝑptea gaudet qͥa deo intrinsecus placet : ñ

Expanded text:
vivunt, nisi in laudibus hominum; vivunt, nisi in laudibus hominum; non ergo habent oleum secum. Nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: Proptera unxit te, inquit, Deus Deus tuus oleo laetitiae, qui autem non propterea gaudet, quia Deo intrinsecus placet, non
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitate in ea p̃tereunte immortali coniunctione fȩtatꝰ.
sponsaui inqͥt uos uni iuro uirginẽ castã exhibe ap̃o Uos
inquit uirginẽ a plurali ad singularẽ condudens : ideo ꝙ
uirgines dici possunt & uirgo. Cur autẽ quinq dictȩ sunt
ut mͥ uidetur expositũ est. Sed uidemꝰ nc̃ in enigmate.
tunc autẽ facie ad faciem. & nc̃ ex parte tunc autẽ ex toto. Ipsu
autẽ in enigmate & ex parte nc̃ inscripcuris aliqͥd cernẽ qđ
tam̃ sit scđm cacholicã fidẽ : ex illo pignore contingit qđ ac¬
cepit uirgo aeccła humili aduentu sponsi sui cui illo ulti¬
mo aduentu cũ ueniet inclaritate nuptura ẽ: cũ iã facie
ad faciẽ contuebit᷑. Dedit enĩ nob pignus spm̃ scm̃ sicut
dicit apłs. Et ideo ista expositio nichil certũ intuetur
nisi ut scđm fidẽ sit neq aliis p̃iudicat quȩ nidilominꝰ
scđm fidẽ. ẽẽ. potuerint.

Expanded text:
mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur autem quinque dictae sunt, ut mihi uidetur, expositum est. sed uidemus nunc in aenigmate, tunc autem facie ad faciem; et nunc ex parte, tunc autem ex toto. ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit, quod accepit uirgo ecclesia humili aduentu sponsi sui, quae illo ultimo aduentu, cum ueniet in claritate, nuptura est, cum iam facie ad faciem contuebitur. dedit enim nobis pignus spiritum, sicut dicit apnisi ut secundum fidem sit; neque aliis praejudicat, quae nihilominus secundum fidem esse potuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
nib uisi sunc aliqͥd scđm p̃cepta eiꝰ oꝑari. atq ita condudit. Ui¬
gilate ergo: quia nescitis diem neq horã. Non mͦ illiꝰ ultimi cẽꝑis
quo uenturus .ẽ. sponsus : sed suȩ quisq: dormitionis diẽ &e horã
nescit. Quisqͥs autẽ paratꝰ. ẽ. usq ad somnũ id .ẽ. usq ad
mortẽ quȩ om̃ib debetꝰ: paratus inuenietur etiã cũ illa uoa
media nocte sonuerit qua om̃s uigilaturi st̃. Qđ uͦ sponso dix̃
obuiã uenire uirgines: sic intelligendũ puto ut ex ipsis iurgi¬
nib constet ea quȩ dr̃ sponsa. tanꝗ si om̃ib xp̃ianis in ecđam
concurrentib: filii ad matrẽ concurrere dicantur cũ ipsis filiis
congregatis constet ea quȩ dr̃ mater. Nunc enĩ desponsata ẽ
eccła & uirgo .ẽ. ad nuptias ꝑducenda : id. est cũ se continet a
corruptione scłari. Illo autẽ tẽpore nub& quo unuĩsa

Expanded text:
inibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uiinibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debmedia nocte sonuerit, qua omnes evigilaturi sunt. Quod vero sponso dixit obviam venisse virgines, sic intelligendum puto, ut ex ipsis virginibus constet ea quae dicitur sponsa: tanquam si omnibus Christianis in Ecclesiam concurrentibus, filii ad matrem concurrere dicantur, eum ex ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. Nunc enim desponsata est Ecclesia, et virgo est ad nuptias perducenda, id est cum se ccorruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa
Abbreviated transcription (Latin):
nscientia ꝑ hibebat : in trauer̃ cũ eo ad nuptias. id .ẽ. ubi mund¬
anima sẽpiterno dei uerbo fetunda copulat᷑. Clausa ẽ. ianua: id.
est receptis illis qͥ st̃ in anglicã uitã immutati. Om̃s enĩ resurginꝰ
inqͥt sed ñ om̃s immutabim᷑: clausus . ẽ. aditus ad regnũ cęlorũ.
Ion enĩ post uidiciũ patet p̃cũ aut meritorũ locus. Norussi
Non dictu .ẽ. qđ emerint oleuĩ & idõ intelligende sunt nullo
iã remanente de alienis laudib gaudio : in angustiis & mag¬
nis afflictionib: redire adĩplorationẽ dei. Sed magna . ẽ. eiꝰ
seueritas post uidiciũ cui ante iudiciũ in effabilis miscđia
p̃rogata .ẽ. Itaq respondens ait. Am̃ dico uob qđ nescio uos.
ex illa scilica regula quia ñ habet ars dei hoc ẽ. sapientia dei
intrent ingaudiũ eiꝰ qui ñ corã deo sedut placerent hon¬

Expanded text:
conscientia perhibebatconscientia perhibebatanima sempiterno Dei verbo fecunda copuletur. Clausa est janua, id est, receptis illis, qui sunt in angelicam vitam mutati. Omnes enim resurgemus, inquit, sed non omnes immutabimur: clausus est aditus ad regnum coelorum. Non enim post judicium patet precum aut meritorum locus. Novissimnon dictum est quod emerint oleum, et ideo intelligendae sunt, nullo jam remanente de alienis laudibus gaudio, in angustiis et magnis afflictionibus redire ad implorationem Dei. Sed magna est ejus severitas post judicium cujus ante judicium praerogata est. itaque respondens ait: amendico uobis, quod nescio uos: ex illa scilicet regula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hom
Abbreviated transcription (Latin):
mor ñ solũ inchoat sed etiã ꝑficit sapiẽtiã iđ .ẽ. in illo
qͥ sũme diligit dm̃ ce ꝓximũ tãꝗ se ipsũ. Que aũ in
hoc itinere ꝑicula difficultatesq metuende sint & qͥb
remediis uti oporteat aliqua questio ẽ
xxxxiiii

Expanded text:
timor non solum inchoat, sed etiam perficit sapientem; est autem timor non solum inchoat, sed etiam perficit sapientem; est autem qui summe diligit deum et proximum tamquam se ipsum. quae autem in hoc iremediis uti oporteat, alia quaestio est. XXXVII