comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditus suauior. Unhis quoq subdi¬
tur. Et qͣi furtiue suscepit auris m̃a.
uenas susurrii eiꝰ. Furtiue susurrii
uenas ꝑcipiunt. qͥ socialis sciencie
gr̃am deserentes. ad hanc nequa¬
quã ꝑ ostium ingrediunt᷑. dño at-¬
testante qͥait. Qui ñ intrat ꝑ ostiũ
in ouile ouiũ. s ascendit aliunde:
ille fur ẽ :⁊ latro. uenas itaq diui¬
ni susurtii furtiue suscipit᷑: qͥ ad
ꝑcipiendã uͥtutis eiꝰ noticiã. deser¬
to publice p̾dicatioĩs ostio. pͣue in¬
telligentie rumas q̃rit. Qͥa uͦ fur er
latro qͥ intrat aliunde. tenebras
diligit. et claritatẽ luminis ꝑhor¬
no quoꝙ calcatis carnis desidiis.
qͥes uitȩ fig᷑atur: sic̃ sponse uoce. in
canticoꝵ cantico dr̃. Ego dormio:⁊
cor meũ uigilat. Quia uidelicet
scã mens. quo se astrepitu tpr̃alis
concupiscencie compͥmit. eo u̾ius
int̾na cognoscit: Itanto a lacͥus ad
intima uigilat: qͣnto se abext̾iori inqͥ¬
etudine occultat. Quod bene iacob in

Expanded text:
bditur: Et quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Furtive susurrii venas percipiunt, quia socialis scientiae gratiam deserentes, ad hanc nequaquam per ostium ingrediuntur, Domino attestante, qui ait: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendet latro . Venas itaque divini susurrii furtive suscipit, qui ad percipiendam virtutis ejus notitiam, deserto publicae praedicationis ostio, pravae intelligentiae rimas quaerit. Quia vero fur et latro, qui intrat aliunde, et tenebras diligit, et claritatem luminis perno quoque calcatis carnis desideriis quies vitae figuratur, sicut sponsae voce in canticorum Cantico dicitur: Ego dormio, et cor meum vigilat ; quia videlicet sancta mens quo se ab strepitu temporalis concupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine occultat. Quod bene per Jacob in
Abbreviated transcription (Latin):
deserentes suꝑant. robusto conflictu
cotidie cũ semet ipsis pugnant: ne
mens ꝑ negligentiã torpeat: ne sub ac¬
ta ocio ad desidia immunda friges¬
cat ⁊ ne imp̃is bonis desidiis plus iusto
inferueat: ne sub discretionis specie
sibimet parcendo a ꝑfectione langue¬
scat. Agit hȩc. ⁊ ab huiꝰ mundi inqͥeta
concupiscentia se penitus subtrahit:
ac t̾renarũ actionũ strepitũ deserit:
⁊ꝑ qͥetis studiũ uͥtutib intenta uigi¬
lans dormit. Neq enĩ ad contẽplan¬
da int̾na ꝑducitur: nͥ ab his quȩ ext̾i¬
us implicant. studiose subtrahatur.
Hinc enĩ ẽ. quod ꝑ semet ipsã u̾itas
dic̃. Nemo potest duob dũis seruire.
hinc paulus ait. Nemo militans d̾o.
implicat se negociis scłarib: ut ei pla¬
ceat cuise ꝓbauit. Hinc ꝑ ꝓpħam dñs¬

Expanded text:
deserentes superant, robusto conflictu deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio ad desideria immunda frigescat, ne in ipsis bonis desideriis plus justo inferveat, ne sub 164 discretionis specie sibimet parcendo, a perfectione languescat. Agit haec, et ab hujus mundi inquieta concupiscentia se penitus subtrahit, ac terrenarum actionum strepitum deserit, et per quietis studium virtutibus intenta, vigilans dormit. Neque enim ad contemplanda interna perducitur, nisi ab his quae exterius implicant studiose subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit . Hinc per
Abbreviated transcription (Latin):
nes fugiunt. s nullis uircutib exer¬
cent᷑. Hi nimirũ torpore ñ studio
dormiunt: ⁊ iccirco int̾na ñ cons¬
piciunt: qͥa cap̃t ñ in lapide. s in
t̃ra posuer̃t. Quib plerũq contin¬
git. ut qͣnto securiꝰ ab ext̾nis acti¬
onib cessant: tanto latiꝰ iminunde
in sẽ cogitationis strepitũ ꝑ ociũ
congerant. Unde sub iudeȩ sp̃e.
cum dr̃. Uider̃t eã hostes: et derise¬
runt sabbata eiꝰ. Precepto et enĩ
legis:. ab ext̾ioꝵ oꝑe. in sabb̃o cessat᷑.
hostes gͦ sabbata uidentes irrideñ.
cũ maligni sp̃c. ip̃a uacationis ocia
ad cogitationes illicitas ꝑtrahuns.
ut unaqueq anima quo remota
ab ext̾nis actionib deo seriure cre¬
dit᷑: eo magis eoꝵ tyrannidi illici¬
ta cogitando famulet᷑. Sc̃i aũ uiri
qͥ amundi oꝑib ñ torpore s uͥtute sopi¬
unt᷑. laboriosiꝰ dormiunt. qͣm uigilare
potuer̃t : qͥa in eo qͦd actiones huiꝰ scłi

Expanded text:
nes fugiunt, sed nullis virtutibus exernes fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore, non studio, dormiunt; et idcirco interna non conspiterra posuerunt. Quibus plerumque contingit ut quanto securius ab externis actionibus cessant, tanto latius in se immundae cogitationis strepitum per otium congerant. Unde sub Judaeae specicum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Praecepto etenim legis ab exteriori opere in sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vacationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt; ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus servire Deo creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri, qui a mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt, quia in eo quod actiones hujus saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. Tulit quoq de fructu illiꝰ ⁊ co¬
medit: ⁊ dedit uiro suo. Qui come¬
dit: ⁊ aꝑti sunt ocłi amboꝵ. Culpa
quippe ocłos concupiscentiȩ a ꝑuit.
qͦs innocentia clausos tenebat. An¬
głos uͦ ascendentes ⁊ descendentes
cern̾e ẽ: cues suꝑnȩ patͥe contem¬
plari. uł qͣnto amore auctori suo¬
suꝑ semet ipsos inhereãt: uel qͣnta
compassione caritatis. nr̃is infirmi¬
tatib condescendant. Et notandũ
ualde ẽ. quod ille dormiens angłoᷤ
conspicit. qͥ in lapide caput ponit:
qͥa nimirũ ip̃e ab ext̾iorib oꝑib ces¬
sans. int̾na penetrat: qͥ intenta m̃te
quȩ pͥncipale ẽ. hoĩs. imitationẽ sui
redẽptoris obseruat. Cap̃t quippe
in lapide pon̾e ẽ: m̃te xp̃o inhere¬
re. Qͥ enĩ ap̃sentis uitȩ actione re¬
moti sunt. s ad suꝑua nullo amo¬
re rapiunt᷑: dormire possunt. s
uide angłos neq̃unt: qͥa cap̃t in la¬
pide tenere contẽpnunt. Sunt nã¬
q: ñ nulli qui mundi qͥdem accio¬

Expanded text:
 Tulit de fructu illius, et comedit; deditque viro suo, qui comedit, et aperti sunt oculi amborum. Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes et descendentes cernere, est cives supernae patriae contemplari, vel qsuper semetipsos inhaereant, vel quanta compassione charitatis nostris infirmitatibus condescendant. Notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit qui in lapide caput ponit: quia nimirum ipse ab exterioribus operibus cessans, interna penetrat qui intenta mente, quae principale est hominis, imitationem sui Redemptoris observat. Capin lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur, dormire possunt, sed videre angelos nequeunt, quia caput in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli qui mundi quidem actio
Abbreviated transcription (Latin):
tantes int̾ficit: qͥa nimirũ apostata
angłs int̾ram de cęlis ꝓiectus. iustoꝵ
m̃tes quȩ bonoꝵ sͥ oꝑum refectionẽ
p̃parant. in ip̃o actionis itinere obsi¬
det. Cũꝙ has ꝑinsidias suꝑat: qͣi for¬
micas frum̃ta gestantes i ꝓuisus ne¬
cat. Recte aut̃ mirmicoleon: id est
leo ⁊ formica dr̃: formicis enĩ ut di¬
ximꝰ leo ẽ. uolatilib formica: qͥa ni¬
mirũ antiquus hostis sic̃ contͣ con¬
sentientes fortis ẽ. ita cont᷑ resistente ᷤᷤ
debilis. Si enĩ eiꝰ suggestionib assen¬
sus p̃bet᷑. qͣi leo tolerari nequaquã
potest. Si aũ resistit᷑. qͣi formica atte¬
rit᷑. Aliisgͦ leo ẽ. aliis formica: qͥa cru¬
delitatẽ illiꝰ carnalesm̾tes uix tolerãt:
sp̃uales uͦ infirmitatẽ illiꝰ. pede uͥtu¬

Expanded text:
a nimirum apostata angelus in terram de coelis projectus, justorum mentes, quae bonorum sibi operum refectionem praeparant, in ipso actionis itinere obsidet; cumque eas per insidias superat, quasi formicas frumenta gestantes improvisus necat. Recte autem myrmicoleon, id est, leo et formica dicitur, Formicis enim, ut diximus, leo est, volatilibus formica, quia nimirum antiquus hostis sicut contra consentientes fortis est, ita contra resistentes debilis. Si enim ejus suggestionibus assensus praebetur, quasi leo tolerari nequaquam potest; si autem resistitur, qritur. Aliis ergo leo est, aliis formica; quia crudelitatem illius carnales mentes vix tolerant, spirituales vero infirmitatem ejus pede virtu
Abbreviated transcription (Latin):
sopor occupare hoĩes. Quia nimirũ
mens nr̃a nullomͦ ad uim intime cõ¬
templatioĩs rapit᷑: nͥ studiose pͥus a
t̾renoꝵ desidi̾oꝵ tumultu sopiat᷑.
S humanꝰ animꝰ qͣdam suȩ contem¬
platiõĩs machina subleuatꝰ. qͥ suꝑ se
altiora conspicit: eo insemet ipso t̾ribiliꝰ
contremiscit. Unde ⁊ apte subditur.

Expanded text:
mirum mens nostra nullo modo ad vim intimae contemplationis rapitur, nisi studiose prius a terrenorum desideriorum tumultu sopiatur. Sed humanus animus quadam suae contemplationis machina sublevatus, quo super se altiora conspicit, eo in semetipso terribilius contremiscit. Unde et apte subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
di ciuitas. id ẽ babilonia expͥmit᷑.
que contͣ uitã innocentiũ ĩmanitate
crudelitatis efferat᷑. Quȩ antiquo hoᷤ¬
ti qͣi seuissimo leoni sociata. ꝑu̾se ꝑsu¬
asionis eiꝰ semina concipit: et reꝑbos
ex se filios ad similitudinẽ illi qͣicru
repbi. ad iniquã uitã malignoꝵ sp̃u¬
um errore gn̾ati: qui et simul om̃s uni¬
uersã mundi ciuitatẽ quã p̃diximus
babiloniã faciunt. ⁊ tñ ii idẽ singłi ba¬
uocant᷑. Sic̃ enĩ syon tota simul ȩccłia

Expanded text:
di civitas, id est, Babylonia, designatur, quae contra vitam innocentium immanitate crudelitatis efferatur, quae antiquo hosti, quasi saevissimo leoni, sociata, perversae persuasionis ejus semina concipit, et reprobos ex se filios ad similitudinem illius, quasreprobi ad iniquam vitam malignorum spirituum errore generati, qui et simul omnes universam mundi civitatem, quam praediximus, Babyloniam faciunt, et tamen hi iidem singuli Bavocantur. S
Abbreviated transcription (Latin):
uita st̃. semet ip̃os sollicita circonspecti¬
one custodiunt: ne leo circuiensinsi¬
diando subripiat. idẽ. antiquus ho¬
stis sub aliqua imagine uͥtutis occi¬
dat: ne leȩne uox aurib obstrepat
idẽ ne babiloniȩ gła. sensũ ab amo¬
re patͥȩ celestis au̾tat: ne catulorum
dentes mordeant. id ẽ ne reꝓboꝵ ꝑsu¬
asio incorde conualescat. At contra
heretici iã qͣi de scĩtate securi st̃: qͥa
uitȩ sue m̾itis cuncta se suꝑasse sus¬
picant᷑. Unde ⁊ ñc dr. Rugitꝰ leonis
⁊ uox leene. ⁊ dentes catuloꝵ leonũ
contͥti sunt. Ac si aꝑte diceret᷑. Nos
ideo nullis flagellis att̾imur: qͥa ⁊

Expanded text:
vita sunt, semetipsos sollicita circumspectione custodiunt, ne leo circuiens insidiando subripiat, id est, antiquus hostis sub aliqua imagine virtutis occidat; ne leaenae vox auribus obstrepat, id est, ne Babyloniae gloria sensum ab amore patriae coelestis avertat; ne catulorum leonum dentes mordeant, id est, ne reproborum persuasio in corde convalescat. At contra haeretici jam quasi de sanctitate securi sunt, quia vitae suae meritis cuncta se superasse suspicantur. Unde et nunc dicitur: Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum contriti sunt. Ac si aperte diceretur: Nos ideo nullis flagellis atterimur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
consiliũ concipit: ⁊ ab int̾no consi¬
lio. extrorsus sententiã emittit. Qiͣ
flante deo abext̾iorib aliquid in¬
trorsus trahitur: qñ foris mala nr̃a
conspicit. ⁊intus iudiciũ disponit.
Et rursum qͣi flante dõ. ab int̾iorib
sp̃c extrorsus emittit᷑. qñ ab int̾no
conceptu consilii. ext̾ius uidiciũ dãp¬
nationis infertur. Bene itaq dr̃ qͦd qͥ
dolores seminant flante do ꝑeunt:
qͥa unde foris ꝑu̾sa faciunt ⁊ inde
ip̃a eiꝰ aĩadu̾sio designari. Nos qͥppe
cũ irascim᷑. flatu furoris inflãmam᷑
ut gͦ uindictã cogitans dñs demon¬
stretur. flare irascendo dr̃ ÷ ñ qͦd ipse
innat᷑a sua mutabilitatis ucissicu¬
dinẽ recipit: s qd̾ pꝰt longam patiens¬
tiã. qñ uindictã peccatoris exeqͥtur:
is qui insemet ip̃o tranqͥllus ẽ. ꝑeun¬
tib turbulentus uidetur. Mens
qͥppe reꝓba. qͥa adu̾sum suis actib¬
iudicẽ conspicit. qͣi commotꝰ ei osten¬

Expanded text:
consilium concipit, et ab interno consiconsilium concipit, et ab interno consilio extrorsus sententiam emittit. Quasi flante Deo, ab exterioribus aliquid introrsus trahitur, quando foras mala nostra conspicit, et intus judicium disponit. Et rursum, quasi flante Deo, ab interioribus spiritus extrorsus emittitur, quando ab interno conceptu consilii, exterius judicium damnationis infertur. Bene itaque dicitur quod qui dolores seminant, flante Deo pereunt; quia unde foris perversa faciunt, inde ipsa ejus animadversio designari. Nos quippe cum irascimur, flatu furoris inflammamur. Ut ergo vindictam cogitans Dominus demonstretur, flare irascendo dicitur; non quo ipse in natura sua mutabilitatis vicissitudinem recipiat, sed quo post longam patientiam, quando vindictam peccatoris exsequitur, is qui in semetipso tranquillus est, pereuntibus turbulentus videtur. Mens quippe reproba, quia adjudicem conspicit, quasi commotus ei osten
Abbreviated transcription (Latin):
scłi de cunctis gen̾aliter dĩ: ex mag¬
na parte ꝓculdubio u̾itatis uͥtute
uacuatur. S tunc uera erit: cũ iã
iniqͥtatis dilatio ñ erit. Que hoc for¬
tasse mͦ intelligi rectiꝰ potest: qm̃ nec¬
innocens innocens perit nec rectꝰ dele¬
tur: qͥa ⁊ si carne hic atterit᷑. in cons¬
pectu et̾m iudicis u̾a salute reꝑa¬
tur. Et qͥseminant dolores ⁊ metinł.
flante do ꝑeunt: quia qͣnto hic al¬
tius ꝑu̾se agendo ꝑficiunt ⁊ tanto du¬
riꝰ subseq̃nti dãpnatione feriunt᷑.
S cũ eidẽ sententiȩ p̾mititur. recor¬
dare: udelicet patet. qͥa tͣnsacta res
ad mentẽ reducit᷑: ñ aut̃ fut᷑a ñciatur.
Tunc gͦ elipha ueriꝰ dic̾et: si hec de
miqͥs gen̾aliter fieri. extrema ani
flare d̾s dr̃: urget ut subtiliꝰ discer¬
nat᷑. Nosqͥppe cũ flamꝰ. aerẽ ab ext̾i¬
orib introrsus trahimꝰ. ⁊ introrsus
tractũ. hunc ext̾ius reddimꝰ. Flare
ab ext̾iorib causis introrsus iudicii

Expanded text:
eraliter dicitur, ex magna parte procul dubio veritatis virtute evacuatur. Sed tunc vera erit, cum jam iniquitatis dilatio non erit. Quae hoc fortasse modo intelligi rectius potest, quoniam nec innocens perit, nec rectus deletur; quia etsi carne hic atteritur, in conspectu aeterni judicis vera salute reparatur. Et qui seminant dolores et metunt, flante Deo pereunt; quia quanto hic altius perverse agendo proficiunt, tanto durius subsequenti damnatione feriuntur. Sed cum eidem sententiae praemittitur, Recordare, videlicet patet quia transacta res ad mentem reducitur, non autem futura nuntiatur. Tunc ergo Eliphaz verius diceret, si haec de iniquis generaliter fieriflare Deus dicitur, urget ut subtilius discernatur. Nos quippe cum flamus, aerem ab exterioribus introrsus trahimus, et introrsus tractum hunc exterius reddimus. Flare ab exterioribus causis introrsus judicii
Abbreviated transcription (Latin):
Uita qͥppe amaricatis datur: cũ huiꝰ
mundi gła tͥstib gem̃tib q tͥbuit᷑
Inqua nimirũ uita. pena se ualidis¬
simi timoris afficiunt: qͥa ⁊ si ip̃i mũ¬
dum ñ tenent. ad huc tñ tales se e̾̃e̾
metuunt qͥ a mundo teneant᷑: qͥa nͥ
ei qͣntulũcumq uiu̾ent: hos ad usũ
suũ ꝓculdubio ñ amaret. Mare enĩ
uiua corpora insemet ip̃o retinet:
nã mortua. extra se ꝓtuiꝰ expellit.

Expanded text:
Vita quippe amaricatis datur, cum hujus Vita quippe amaricatis datur, cum hujus mundi gloria tristibus gementibusque tribuitur. In qua nimirum vita poena se validissimi timoris afficiunt, quia etsi ipsi mundum non tenent, adhuc tamen tales esse se metuunt, qui a mundo teneantur; quia nisi ei quantulumcunque viverent, hos ad usum suum procul dubio non amaret. Mare enim viva corpora in semetipso retinet; nam mortua extra se protinus expellit.
Abbreviated transcription (Latin):
suo iam mortuũ ñ amabat. S et se
ipsũ mundo crucifix̾at: qͥa talẽ se ei
exhib̾e studuit. ut ab eo qͣi mortuu ᷤ
concupisci ñ posset. Si enĩ uno in lo¬
co sint mortuus ⁊ uiens: ⁊ si mortuꝰ
Si uͦ utͥq sint mortur: alt̾. alt̾um ne¬
quaꝗͣ uidet. Ita qͥ iã mundũ nos
amat. s tñ ab illo uel ñ uolensama¬
tur: ⁊ si ip̃e uelut mortuꝰ mundũ
ñ uidet: hunc tñ mundus adhiic
ñ mortuꝰ uidet. Si uͦ nec ip̃e in amo¬
re mundũ retinet. nec rursũ amũ¬
di amore retinet᷑: uicissim sͥ utͥq ex¬
tincti sunt: qͥa dũ alt̾ alt̾um ñ ap¬
petit : qͣi mortuũ mortuꝰ ñ attendit.
bat. nec a mundi gła ipse q̃rebatur:
⁊se mundo. ⁊ mundum s crucifixũ
ẽẽ głatur. Qd̃ qͥa multi appetunt
s tñusq ad culm̃ extinctionis om̃i
mode ñ assurgunt: recte gem̃tes
dicunt. Qre data ẽ misero lux. et u¬
ta his qͥ in amaritudine aĩe sunt:

Expanded text:
suo jam mortuum non amabat. Sed et se suo jam mortuum non amabat. Sed et se ipsum mundo crucifixerat, quia talem se ei exhibere studuit, ut ab eo quasi mortuus concupisci non posset. Si enim uno in loco sint mortuus et vivens; etsi mortuus si vero utrique sint mortui, alter alterum nequaquam videt. Ita qui jam mundum non amat, sed tamen ab illo vel non volens amatur, etsi ipse velut mortuus mundum non videt, hunc tamen mundus adhuc non mortuus videt. Si vero nec ipse in amore mundum retinet, nec rursum a mundi amore retinetur, vicissim sibi utrique exstincti sunt; quia dum alter alterum non appetit, quasi mortuum mortuus non attendit. bat, nec a mundi gloria ipse quaerebatur, et se mundo, et mundum sibi crucifixum esse gloriatur. Quod quia multi appetunt, sed tamen usque ad culmen exstinctionis 141 omni modo non assurgunt, recte gementes dicunt: Quare data est misero lux, et vita his qui in amaritudine animae sunt?
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit:⁊ quã sint tͣnqͥlla quȩ ꝑdi-¬
dit. quã confusa in qͥb cecidit. sentit.
S hoc amaricatũ cor ad gaudium
suũ q̃nꝙ reducit᷑. atꝙ: in eiꝰ gaudio
extraneꝰ ñ miscet᷑: qͥa isqͥnc̃ ab hoc
merore cordis. foras se ꝑdesidia eicit:
tate remanebit. Hi itaq qͥ in ama
ritudine aĩȩ sunt. mori mundo fũ¬
ditus concupiscunt: ut sic̃ in scło
ip̃i nicħ̾ appetunt ⁊ ita iã a scło nul¬
la obligatione teneant᷑. Et plerũꝙ
contĩgit. ut iam hõ mundũ mente
ñ teneat: s tñ mundus hominẽ oc¬
cupationib astͥngat. Et ip̃e qͥdem
mundo iã mortuus ẽ: s ip̃i mundus
ad huc mortuus ñ ẽ. Quasi enĩ uiuꝰ¬
ad hiic mundꝰ eũ conspicit: dũ alio
uideret. quẽ iam hoc scłm concu-¬
pisc̾e om̃ino ñ posset: ruptis huiꝰ
uitȩ uincłis lib̾ dic̃. Michi mundus
crucifixꝰ ẽ: ⁊ ego mundo. Mundꝰ qͥp
pe crucifixꝰ fuerat: qͥa hunc cordi

Expanded text:
intelligit; et quam sint tranquilla quae perdiintelligit; et quam sint tranquilla quae perdidit, quam confusa in quibus cecidit, sentit. Sed hoc amaricatum cor ad gaudium suum quandoque reducitur, atque in ejus gaudio extraneus non miscetur; quia is qui nunc ab hoc moerore cordis foras se per desideria ejicit, tate reritudine animae sunt, mori mundo funditus concupiscunt, ut sicut in saeculo ipsi nihil appetunt, ita jam a saeculo nulla obligatione teneantur. Et plerumque contingit ut jam homo mundum mente non teneat, sed tamen mundus hominem occupationibus astringat: et ipse quidem mundo jam mortuus est, sed ipsi mundus adhuc mortuus non est. Quasi enim adhuc vivus mundus eum conspicit, dum alio videret, quem jam hoc saeculum concupiscere omnino non posset, ruptis hujus vitae vinculis liber dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Mundus quippe ei crucifixus fuerat, quia hunc cordi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sint quȩ inuifimistenent. ⁊ quȩ
sint quȩ de sublunib ñ uident: q̃ sint
quȩ se in t̾ra fulciunt. quȩ aũ de ce
mordent᷑. qͥa ⁊ si uident. nequaꝗͣ. sẽ
ab ea funditꝰ oppͥmi: pensant tñ sol¬
licite cogitationẽ suã in amorẽ dñi.
⁊ meiꝰ dispensationẽ partiri. Uñ bñ sa
cũ dic̃. qͣre data ẽ misero lux ꝓtinꝰ
sunt om̃s electi: qͥa uł punire flendo
ñ desinunt quȩ deliq̃runt : uł gͣui
se merore afficiunt. qͥa longe huc
a facie conditoris ꝓiecti. ad hiic in e¬
t̾nȩ patͥe gaudiis ñ sunt. De quorũ
o illiꝰ ñ miscebit᷑ extraneus. In ama-¬
ritudine nãq sunt ⁊corda reꝓboꝵ:
qͥa ipsis etiã pͣius desidĩis suis affu¬
gunt᷑. S eaudẽ amaritudinẽ nesciuis:
qͥa pensare qͦd tolerant. sponte sua
excecati. ñ possiuit. At contͣ cor bono¬
rũ. amaritudinẽ suã nouit: quia
erũnam exilii in qua ꝓiectũ lac̾atur

Expanded text:
quae sint quae in infimis tenent, et quae quae sint quae in infimis tenent, et quae sint quae de sublimibus non vident; quae sint quae in terra fulciunt, quae autem de cmordentur; quia etsi vident nequaquam se ab ea funditus opprimi, pensant tamen sollicite cogitationem suam in amore Domini et in ejus dispensatione partiri. Unde bene cum dicit: Quare data est misero lux? protinus sunt omnes electi, quia vel punire flendo non desinunt quae deliquerunt, vel gravi se moerore afficiunt, quia longe huc a facie conditoris projecti, adhuc in aeternae patriae gaudiis non sunt. De quorum o illius non miscebitur extraneus . In amaritudine namque sunt et corda reproborum, quia ipsis etiam pravis suis desideriis affliguntur; sed eamdem amaritudinem nesciunt, quia pensare quod tolerant, sponte sua excaecati non possunt. At contra cor bonorum amaritudinem suam novit, quia aerumnam exsilii, in qua projectum laceratur,
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sitas designat᷑. Unde ⁊ ꝑ psalmi¬
stã dr̃. Sic̃ tenebre eiꝰ. ita ⁊ lum̃ eius.
Qͥa enĩ scĩ uri ita ꝓsꝑitatẽ scłi despi-¬
cientes calcant. sic̃ adu̾sitatẽ eiꝰ cal¬
cantes tolerant: ꝑmagnã m̃tis cel¬
subst̾nentes. dicunt. Sic̃ tenebͤ eiꝰ ita
⁊ lum̃ eiꝰ. Ac si aꝑtius dicant. Sic̃ in¬
t̃ñtionis nr̃e fortitudinẽ eiꝰ tͥsticia ñ
p̃munt: ita hanc nec blanda corrũ¬
tẽ etiã cũ ñ subleuant ꝑturbant: scĩ
uiri qͥ se in huiꝰ exilii erumna miseroᷤ
agnoscunt: c larescere in eiꝰ ꝓspitate
refugiunt. Unde bñ nc̃ dr̃. Quare data
ẽ misero lux: lux enĩ miseris dat᷑. qñ
hi qͥ sublunia contẽplantes. ẽẽ se in hac
ꝑegͥnatione miseros agnoscunt: clari¬
tatẽ tͣnsitoriȩ ꝓsꝑitatis accipiunt. Et
cũ ualde defleant qͥa tarde ad patͥam
redeunt: tolerare insuꝑ honoris on̾a
cõpelluntur. amor eos et̾noꝵ cont̾ĩt.
⁊ gła de tpr̃alib arridet. Qͥdũ cogitãt

Expanded text:
Psalmistam dicitur: Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus. Quia enim sancti viri ita prosperitatem saeculi despicientes calcant, sicut adversitatem ejus calcantes tolerant, per magnam mentis celsubsternentes dicunt: Sicut tenebrae ejus, ila et lumen ejus. Ac si apertius dicant: Sicut intentionis nostrae fortitudinem ejus tristia non premunt, ita hanc nec blanda corrumtem etiam cum non sublevant, perturbant, sancti viri, qui se in hujus exsilii aerumna miseros cognoscunt, clarescere in ejus prosperitate refugiunt. Unde bene nunc dicitur: Quare data est misero lux? Lux enim miseris datur, quando ii qui sublimia contemplantes, esse se in hac peregrinatione miseros agnoscunt, claritatem transitoriae prosperitatis accipiunt. Et cum valde defleant quia tarde ad patriam redeunt, tolerare insuper honoris onera compelluntur. Amor eos aeternorum conterit, et gloria de temporalibus arridet. Qui dum cogitant 140
Abbreviated transcription (Latin):
da quȩ intꝰ sunt lib̾ior relaxat᷑. ꝑ illã
uͦ animꝰ dũ multis parere cogit᷑. a de¬
sidii sui cursu retinet᷑. Unde fit: ut
sc̃ĩ uiri magis in hoc mundo ꝓsꝑa qͣ
adu̾sa formident. Sciunt nãq qͥamens
dũ blanda occupatione p̾mitur: ali¬
q̃n libens ad ext̾iora deriuat᷑. Sciunt
qͥa sepe sic hanc clandestina cogita-¬
tio decipit: ut quomͦ ꝑmutet᷑ igno¬
ret. Pensant aut̃ quȩ sint int̾na quȩ
cupiunt : ⁊ cognoscunt qͣm nicħ sit
om̃e qd̾ blandũ tpr̃aliter arridet:
cunctaq huiꝰ mundi ꝓsꝑa mens eoꝵ
eo egre tolerat. qͦ suꝑnȩ felicitatiᷤꝰ est
amore sauciata ⁊ tantoq magis in p̃¬
sentis dulcedimᷤ asꝑnatiõe erigit᷑. qͣn¬
głiȩ despectu blanditur. Uñ beatus
iob cũ suꝑnã reqͥem contẽplatus dice¬
ret. paruus ⁊ magnꝰ ibi sunt. ⁊ seruuᷤ
liber a dño suo: illico ad iungit.¬

Expanded text:
da quae intus sunt, liberius relaxatur. Per illam da quae intus sunt, liberius relaxatur. Per illam vero animus, dum multis parere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namque quia mens dum blanda occupatione premitur, aliquando libens ad exteriora derivatur. Sciunt quia saepe sic hanc clandestina cogitatio decipit, ut quomodo permutetur ignoret. Pensant autem quae sint aeterna bona quae cupiunt, et cognoscunt quam nihil sit omne quod blandum temporaliter arridet; cunctaque hujus mundi prospera mens eorum eo aegre tolerat, quo supernae felicitatis est amore sauciata, tantoque magis in praesentis dulcedinis aspernatione erigitur, quaneternae gloriae despectu blanditur. Unde beatus Job cum supernam requiem contemplatus diceret: Parvus et magnus ibi sunt, et servus liber a domino suo, illico adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
gehennȩ torm̃ta ꝑducat. Quia gͦ in¬
ter diuina iudicia gͣui inc̾titudimi
suȩ caligine humana mensp̃mitur:
scĩ uiri cũ sibi suppet̾e ꝓsꝑa huius
mundi conspiciunt. pauida suspi-¬
cione turbant᷑. Timent enĩne hic
laborũ suoꝵ fructus recipiant: ci¬
ment ne qͦd duina iusticia. latens
in eis uulnꝰ aspiciat: ⁊ ext̾orib eos
mun̾ib cumulans ab intimis repel¬
lat. Cũ uͦ taciti cogitant. qd̾ nec bona
agant nͥ ut soli deo placeant. nec in
ip̃a affluentia suȩ ꝓsꝑitatis exultas:.
minꝰ qͥdẽ de ꝓsꝑis occulta contra
egre ferunt: ⁊moleste p̃sentis uite
blanduñta tolerant: qͥa ꝑ hȩc se ut¬
cũq tardari in int̾no desid̃io ñ igno¬
rant. Plus enĩ in hoc mundo honor.
qͣm despectio occupat: ⁊ magis ꝓsꝑi¬
tatis sublunitas. qͣm necessitatis adu̾¬
sitas gͣuat. Phanc nãꝙ ñ nunꝗͣ cum
homo ext̾ius p̾mitur. ad concupiscen¬

Expanded text:
gehennae 139 tormenta perducat. Quia ergo ingehennae 139 tormenta perducat. Quia ergo inter divina judicia gravi incertitudinis suae caligine humana mens premitur, sancti viri cum sibi suppetere prospera hujus mundi conspiciunt, pavida suspicione turbantur. Timent enim ne hic laborum suorum fructus recipiant; timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimis repellat. Cum vero taciti cogitant quod nec bona agunt, nisi ut soli Domino placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra aegre ferunt; et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque tardari in interno desiderio non ignorant. Plus enim in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat. Per hanc namque nonnunquam cum homo exterius premitur, ad concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
d:MALDE
occulta sint di¬
uina udicia.
ñ nunqͣm bo¬
nis male sit.
malis bene: tunc occultiora sunt.
cum ⁊ bonis hic bene ẽ. ⁊ malis ma¬
le. Nam cũ bonisinale ẽ. imalis be¬
ne: hoc fortasse dep̾hendit᷑. qͥa et
boni si qua deliq̃runt hic recipiunt.
ut ab ȩt̾̃na pleniꝰ dampnatione libe¬
rent᷑: ⁊ mali bona quȩ ꝓ hac uita fa-¬
cuit hic inueniunt: ut ad sola in
post̾um torm̃ta ꝑtrahant᷑. Uñ ⁊ ar¬
denti minferno diuiti dr̃. Mem̃to
fili qͥa recepisti bona in uita tua: et
lazarus similit mala. Ac cũ bonis
hic bene ẽ. ⁊ malis male: inc̾tum ual¬
de fit. utrũ boni iccirco bona recipi¬
ant. ut ꝓuocati ad aliqͥd meliꝰ cres¬
cant: aut iusto latentiq iudicio
hic suorũ oꝑum retͥbutionẽ ꝑcipiañ.
ut ap̃miis uitȩ seq̃ntis in anescant:
utrũ malos iccireo adu̾sa feriant.
ut ab et̾nis suppliciis corrigñtia de¬
fendant: an hic eoꝵ pena incipiat.
ut q̃ñq complenda eos adultima

Expanded text:
valde occulta sint divina judicia, nonnunquam bonis male sit, malis bene, tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male . Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur, quia et boni si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur, et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde fit utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant; an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant; et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigentia defendant; an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos ad ultima
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. Qͥd enĩ rugitũ leonis appel¬
lat ÷ nͥ ut paulo añ p̾misimꝰ seu̾itatẽ
uiri: Quid uocẽ leȩnȩ ⁊ nͥloqͣ citatẽ
conuigis: Qd dentes catuloꝵ leonũ:
nͥedacitatẽ ꝓlis: Qa enĩ filii conui¬
uantes extincti sunt: dentiũ exp̃s¬
sione signant᷑. Que cuncta dũ con¬
tͥta elipha rigidus exultat: qͣi iure
dãpnata deñtiat. Cuiꝰ ad huc duri

Expanded text:
ppellat, nisi, ut paulo ante praemisimus, severitatem viri? quid vocem leaenae, nisi loquacitatem conjugis? quid dentes catulorum leonum, nisi edacitatem prolis? Quia enim filii convivantes exstincti sunt, dentium expressione signantur. Quae cuncta dum contrita Eliphaz rigidus exsultat, quasi jure damnata denuntia
Abbreviated transcription (Latin):
dñs paciens redditor ẽ: sepe dui colerat.
qͦs in ꝑpetuũ dãp uat. Nonnunqͣm uͦ
concite ꝑcutit: qͥa pusillanimitati
innocentiũ consulendo concurrit.
patitur: ut iustoꝵ mundiꝰ uita pur¬
get᷑. Aliqñ uͦ iniꝰtos scelerit trucidat ⁊ eoꝵ¬
q int̾itu innocenciũ corda confirmat.
Si enĩ nunc om̃s male agentes ꝑcute¬
ret⁊ extremũ iã iudiciũ quib exhibe¬
ret: Si aut̃ nullũ om̃ino ꝑcut̾et: qui ˢ
dm̃ res humanas curare credidisset:
Nonnunqͣm gͦ iniqͦs ferit: ut osten¬
dat. qͥa in ulta mala ñ deserit. Non¬
ñquam iniquos duitolerat: ut consi¬
dantib insinuet. ad qͦd eosiudiciũ

Expanded text:
iens redditor est , saepe diu tolerat quos in perpetuum damnat; nonnunquam vero concite percutit, qui pusillanimitati innocentium consolando concurrit. patitur, ut justorum mundius vita purgetur. Aliquando vero injustos celeriter trucidat, eorumque interitu innocentium corda confirmat. Si enim nunc omnes male agentes percuteret, extremum jam judicium quibus exhiberet? Si autem nullum omnino percuteret, quis Deum res humanas curare credidisset? Nonnunquam ergo 155 iniquos ferit, ut ostendat quia inulta mala non deserit. Nonnunquam vero iniquos diu tolerat, ut considerantibus insinuet, ad quod eos judicium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ se ipsũ uincendo dñatur. ⁊ qͦ se lau¬
dabilit̾ frangit. infractũ se fortiter
exerit: qͥa cũ insuisse uoluptatib
suꝑat. sese ad contͣria iuictũ parat.
S qͥa eliphat inuehendo corripuit:
nc̃ aliqua uelut exhortando sub
Quis unquã innocens ꝑiit ⁊ aut qũ
unt. tam rep̾hensibilit exortantur.
ait nãq. Quis unquã in nocenspe¬
riit: aut qñ recti deleti sunt: Sepe
quippe hic ⁊uinocentes ꝑeunt ⁊ rec¬
ti fũditus delent᷑. s tñ ad et̾nam
głam ꝑeundo seruant᷑. Si enĩ nullus
dendo ñ raperet nequaquã de iusto
sapientia dixisset. Raptus ẽ. ne ma¬
licia mutaret intellectũ eiꝰ. Siusto
animadu̾sio nulla ꝑcut̾et: petrus
minime ꝓñtiaret dicens. Tẽpus ẽ ut
idiciũ incipiat de domo dei. Illi
gͦ ueracit̾ recti st̃: qͥ amore suꝑnȩ
patͥe. ad cuncta p̾sentis uitȩ adu̾sa
p̃parant᷑. Nam qͥ pro ȩt̃nis bonis
mala hic ppeti metuunt: iudelicet

Expanded text:
et semetipsum vincendo dominatur. Et quo se lauet semetipsum vincendo dominatur. Et quo se laudabiliter frangit, infractum se fortiter exerit; quia cum in suis se voluptatibus superat, sese ad contraria invictum parat. Sed quia Eliphaz invehendo corripuit, nunc aliqua velut exhortando subjquis unquam innocens perit? aut quanunt, tam reprehensibiliter exhortantur. Ait namque: Quis unquam innocens periit, aut quando recti deleti sunt? Saepe quippe hic et innocentes pereunt, et recti funditus delentur; sed tamen ad aeternam gloriam pereundo servantur. Si enim nullus dendo non raperet, nequaquam de justo Sapientia dixisset: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus . Si justos animadversio nulla percuteret, Petrus minime praenuntiaret, dicens: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Illi ergo veraciter recti sunt, qui amore supernae patriae ad cuncta praesentis vitae adversa praeparantur. Nam qui pro aeternis bonis mala hic perpeti metuunt, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
testate quadã supͣ omĩa subleuat᷑.
fortitudo aut̃ ñ nisi in adu̾sitate
ostenditur. Unde ⁊ mor pt fortitu¬
dinẽ. pacientia subrogatur. Tanto
enĩ se qͥsq ad fortitudinẽ ꝓfecisse
ueriꝰ demonstrat: qͣnto aliena mala
robustiꝰ tolerat. Nã muꝰ in se conua¬
luit: quẽ aliena iniqͥtas st̾nit. Qui
in eo qd̾ ferre contͣrietatẽ ñualet:
pusillanimitatis suȩ gladio confoᷤ¬
sus iacet. Qͥa uͦ ꝑfectio de pacientia
nascit᷑: statim pꝰ pacientiã. uiarũ
ꝑfectio sub infertur. Ille enĩ uere ꝑ¬
fectus ẽ: qͥ erga imꝑfectionẽ ꝓxuni
impaciens ñ ẽ. Nãqͥ alienã imꝑfec¬
tionẽ ferre ñ ualens deserit: ipse sͥ
testis ẽ. qd̾ ꝑfecte nec dũ ꝓfecit. hinc
ineuugłio u̾itasdic̃. In pacientia
ur̃a possidebitis animas ur̃as. Quid
ẽ enĩ aninã possicłe. nͥ ꝑfecte in om̃i¬
bus uiu̾e: cunctis m̃cis motib ex uͥ¬
tenet. animã possidet: qͥa inde cõ¬
tra adu̾sa om̃ia fortis efficit᷑. undesͥ.

Expanded text:
 omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adversitate ostenditur, unde et mox post fortitudinem patientia subrogatur. Tanto enim se quisque ad fortitudinem profecisse verius demonstrat, quanto aliena mala robustius tolerat. Nam minus in se convaluit quem aliena iniquitas sternit. Qui in eo, quod ferre contrarietatem non valet, pusillanimitatis suae gladio confossus jacet. Quia vero perfectio de patientia nascitur, statim post patientiam, viarum perfectio subinfertur. Ille enim vere pfectus est, qui erga imperfectionem proximi impatiens non est. Nam qui alienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte necdum proficit. Hinc in Evangelio Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Quid est enim animas possidere, nisi perfecte in omnibus vivere, cunctis mentis motibus ex virtenet, animam possidet; quia inde contra adversa omnia fortis efficitur, unde sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ⁊ uͥtutũ ossa habere se cerneret:
⁊ tñ sub districto ex amine hȩc ea¬
dẽ eiꝰ ossa trepidarent. ait. Michi
ꝓminimo ẽ. ut a uob̾ iudicer. aut
ab humano die: s neq me ipsũ iu¬
dico. Nicħ enĩ mͥ consciꝰ sum. S qͥa
auditis uenis diuini susurrii. hȩc
eadẽ ossa eiꝰ tremuerant: illico ad¬
uix̃. S ñ in hoc iustificatꝰ sũ. Qui
aũ iudicat me: dñs est. Ac si dic̾et.¬
Et recta egisse me recolo: ⁊ t̾u de m̾itis
ñ p̾sumo: qͥa ad eiꝰ exam̃ uia nr̃a du¬
citur. sub quo. nr̃e fortitudinis et

Expanded text:
cum et virtutum ossa habere se cerneret, cum et virtutum ossa habere se cerneret, et tamen sub districto examine haec eadem ejus ossa trepidarent, ait: Mihi pro minimo est, ut a vobis judicer, aut ab humano die. Sed neque me ipsum judico; nihil enim mihi conscius sum . Sed quia auditis venis divini susurrii, haec eadem ejus ossa contremuerunt, illico adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum: qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: recta egisse me recolo, et tamen de meritis non praesumo, quia ad ejus examen vita nostra ducitur, sub quo nostrae fortitudinis et
Abbreviated transcription (Latin):
de manib nr̃is holocaustũ et li¬
bam̃ta ñ suscepisset. Quid ẽ aut̃
qͦd ad uisionẽ angłi uir fuit timi¬
dus. ⁊ mulier audax ⁊ nͥ quod nob̾
quociens cęlestia demonstrãt᷑. sp̃c
qͥdẽ pauore se concutit. s tñspes
p̃sumit: Inde nãꝙ spes ad maio¬
ra audenda se erigit. unde turba
leuata mens conspicit. cuncta huma¬
narũ uiriũ soliditas contremiscit:
recte n̾c̃ dr̃. Pauor cenuit me ⁊tre¬
mor. ⁊ om̃ia ossa mea ꝑt̾rita funt
ac si aꝑte dic̾etur. Subtilitatis in¬
time archana ꝑcipiens. unde me
ap̃d me fortẽ credidi: ante conspe¬
ctũ iudicis. inde titubaui. Distͥcti¬
onẽ quippe diuinȩ iusticie con¬
tẽplantes: etiã de ip̃is oꝑib iure
ꝑtimescimꝰ : quȩ nos fortia egisse
putabamꝰ. Ducta nãq ad int̾nam
regulã nr̃a rectitudo: si distͥctũ iu¬
dicium inuenit. multis tortitudi-¬
nũ suarũ sinib inintimã rectitu¬
dinẽ impĩgit. Unde bñ paulus

Expanded text:
is holocaustum et libamenta non suscepisset . Quid est autem quod ad visionem angeli vir fit timidus, et mulier audax, nisi quod nobis quoties coelestia demonstrantur, spiritus quidem pavore se concutit, sed tamen spes praesumit? Inde namque spes ad majora audenda sese erigit, unde turbatlevata mens conspicit, cuncta humanarum virium soliditas contremiscit, recte nunc dicitur: Pavor tenuit me, et tremor, et omnia ossa mea perterrita sunt. Ac si aperte diceretur: Subtilitatis intimae arcana percipiens, unde me apud me fortem credidi, ante conspectum judicis inde titubavi. Districtionem quippe divinae justitiae contemplantes, etiam de ipsis operibus jure pertimescimus, quae nos fortia egisse putabamus. Ducta namque ad internam regulam nostra rectitudo, si 165 districtum judicium invenit, multis tortitudinum suarum sinibus in intimam rectitudinem impingit. Unde bene Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
uiarũ tuar̃. Quȩ nimirũ cuncta ei
sententie subrogat: qͣm p̃misit diceis.
Nunc aut̃ uenit suꝑte plaga et de¬
fecistr. tecigit te ⁊ conturbatus es.
Omia gͦ simul int̾isse asserit: in eo qd̃
beatũ iob turbatũ flagello rep̾hen¬
dit. S intuendũ ualde ẽ. qͥa qͣmius
inconuenient increpet: congruent
tñ ordines uͥtutũ narrat. Quatuor
qͥppe gͣdib uitã beati iob uͥtutes e¬
num̾ando. distix̃: dũ ⁊ timori forti¬
tudinẽ ⁊ fortitudini pacientiã. ⁊ pa¬
cientiȩ ꝑfectionẽ iunx̃. In uia enĩ di
a timore incipit᷑: ut ad fortitudinẽ¬
ueniat᷑. Nã sic̃ in uia scłi. audatia
fortitudinẽ: ita in uia di. audatia
debilitatẽ parit. Et sic̃ inuia scłi.
timor debilitatẽ: ita inuiadi. timor
fortitudinẽ gignit: salomone atte¬
stante qͥ ait. Intimore dñi:. fidutia
fortitudinis. Timori qͥppe dñi in ẽẽ
fidutia fortudinis dr̃: qͥa minirũ
mens nr̃a tanto ualentiꝰ t̾rores rerũ

Expanded text:
uor gradus. --Quae nimirum cuncta ei sententiae subrogat, quam praemisit, dicens: Nunc autem venit super te plaga, et defecisti; tetigit te, et conturbatus es. Omnia ergo simul interisse asserit, in eo quod beatum Job turbatum flagello reprehendit. Sed intuendum valde est, quia quamvis inconvenienter increpat, congruenter tamen ordines virtutum narrat. Quatuor quippe gradibus vitam beati Job virtutes enumerando distinxit, dum et timori fortitudinem, et fortitudini patientiam, et patientiae perfectionem junxit. In via etenim Dei a timore incipitveniatur. Nam sicut in via saeculi audacia fortitudinem, ita in via Dei audacia debilitatem parit; et sicut in via saeculi timor debilitatem, ita in via Dei timor fortitudinem gignit, Salomone attestante, qui ait: In timore Domini fiducia fortitudinis . Timori quippe Domini inesse fiducia fortitudinis dicitur, quia nimirum mens nostra tanto valentius terrores rerum
Abbreviated transcription (Latin):
ni enĩuiri. freno consilii retinent p̾¬
cipitationẽ u̾bi. ⁊caute consicd̾ant.
ne relaxantes linguȩ lasciuiã. au-¬
ditorũ conscientiã incauta locutio¬
ne tͣnffigant. Uñbñ ꝑ salomonẽ dr̃
Qͥ dimittit aquã: cap̃t ẽ iurgiorũ.
Aqua qͥppe dimittitur: cũ linguȩ
fluxus effrenat᷑. S dimissor aquȩ.
iurgioꝵ cap̃t efficit᷑. qͥa ꝑ linguȩ
incontinentiã. discordie origo ꝓpina¬
tur. Praui gͥ sic̃ in sensu leues sunt.
ita in locutione p̾cipites: et reticere
ꝑtractando negligunt quȩ locunt᷑: s qd̾
leuis ꝯscientia ꝯcip̃. leuior ꝓtinꝰ lingua
ꝓdit. Uñ nc̃ eliphat ex suo exꝑuento
colligit: qd̃ ⁊ deꝑate de omĩb sentit
dicens. S conceptũ sermonẽ tenere

Expanded text:
ni enim viri freno consilii retinent prni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta locutione transfigant. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aqua quippe dimittitur, cum linguae fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae jurgiorum caput efficitur, quia per linguae incontinentiam, discordiae origo propinatur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua prodit. Unde nunc Eliphaz ex suo experimento colligit, quod desperate de omnibus sentit, dicens: Sed conceptum sermonem tenere
Abbreviated transcription (Latin):
do subinferunt. Uñ ⁊ ñc̃ amici iob a
reu̾entia mansuete locutionis inci¬
piunt: s usq ad iacła asꝑrimȩ inuec-¬
tionis erumpunt: qͥa ⁊ radices spinar̃
molles sunt. s tñ ex ipsa sua mollicie
ꝑferunt. unde pungunt. Seqͥtur.¬
datĩ ductis a se qͣlitatib dissidunt.
Sunt nãq: alii. qͥ ad loq̃ndũ pͣua con-¬
cipiunt:⁊ a locutiõe sua nulla silen¬
tii gͣuitate refrenant᷑. Et st̃ alii qui
cũ pͣua concipiunt: magno se silen¬
tii uigore restͥngunt. Et sunt ñ nul¬
li qͥuirtutũ usu roborati. usq ad
eã celsitudinẽ ꝓuehunt᷑: ut ad loq̃n¬
dũ ne incorde qͥdẽ ꝑu̾sa concipiant.
quȩ silendo compescant. Eliphat ita¬
ꝙ: ex qͦ sit ordine ostendit᷑: qui conce¬
ptũ sermonẽ tenere se ñ posse testa¬
tur. Qua in re ⁊ illud in notuit: qd̃
se loq̃ndo offensurũ nouit. Neq e¬
nĩ retin̾e u̾ba quȩ ñ potest uellet:
nͥ se ꝑbȩc uuln̾a inferre p̃nosc̾et. Bo¬

Expanded text:
nunc amici Job a reverentia mansuetae locutionis incipiunt, sed usque ad jacula asperrimae invectionis erumpunt; quia et radices spinarum molles sunt, sed tamen ex ipsa sua mollitie proferunt unde pungunt. Sequituradatim ductis a se qualitatibus dissident. Sunt namque alii qui et ad loquendum prava concipiunt, a locutione sua nulla silentii gravitate refrenantur. Et sunt alii qui cum prava concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quae silendo 152 compescant. Eliphaz itaque ex quo sit ordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in re et illud innotuit, quod se loquendo offensurum novit. Neque enim retinere verba quae non potest vellet, nisi per haec se vulnera inferre praenosceret. Bo
Abbreviated transcription (Latin):
dũ iustoꝵ uitã inde pt gͣuius uulne¬
rant. un hanc paulo ante specietenus
defendebant. Sepe aũ eoꝵ bona quȩ
pͥus habita despiciunt: hȩc pꝰmodũ
qͣi ꝑdita mirantur. Ũn ⁊ eliphat scĩ
uiri uͥtutesq amissas asserit: enume¬
randosubiung̃. dicens. T̃imortuꝰ.¬

Expanded text:
dum justorum vitam inde post gravius vulnedum justorum vitam inde post gravius vulnerant, unde hanc paulo ante specie tenus defendebant. Saepe autem eorum bona quae prius habita despiciunt, haec postmodum quasi perdita mirantur. Unde et Eliphaz sancti viri virtutes, quia amissas asserit, enumerando subjungit, dicens: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
Pu̾si qͥppe duob modis bonoꝵ uitã
impetunt: qͥa aut pͣua eos dicere asse¬
runt : aut recta ñ seruare que dic̃t.
uñ et beatꝰ iob inferiꝰ ab amicis suis
de locutione rep̃hendit᷑: nunc aut̃
recta dixisse. s hȩc ñ seruasse lac̾atur.
Abiniquis gͦ. mͦ bonoꝵ locutio. mͦ
actio reꝓbatur: qͣtinꝰ aut rep̾hensa
lingua taceat ⁊ aut eiusdẽ lingue
suȩ adiudicata testimonio in cͥminȩ
uita. succumbat. Et notandũ qd̃
pͥus laudes lingue inferunt:⁊ post¬
modũ de uitȩ infirmitate conq̃runt᷑.
Iniqͥ ⁊ enĩ ne publice pͣui uideantur:
locunt᷑ aliqñbona de iustis. quȩ ẽẽ
iã cognita. ⁊ aliis nouer̃t. S sic̃ p̃dixi
mꝰ. hȩc ip̃a ꝓtinus ad cumulũ reatꝰ
ꝑtrahunt: ⁊credẽdum sͥ incontͣriis
ex eo qd̾ ⁊ ꝓsꝑa loq̃bant᷑. ostñdunt:
tantoꝙ mala qͣi ueriꝰ insinuant: qͣnto
⁊ bona qͣi deuote laudabant. Adu¬
sũ gͦ intorq̃nt cͥminis. uoces fauoris:

Expanded text:
uique duobus modis bonorum vitam impetunt, quia aut prava eos dicere asserunt, aut recta non servare quae dicunt. Unde et beatus Job inferius ab amicis suis de locutione reprehenditur; nunc autem recta dixisse, sed haec non servasse laceratur. Ab iniquis ergo modo bonorum locutio, modo actio reprobatur, quatenus aut reprehensa lingua taceat, aut ejusdem linguae suae adjudicata testimonio, in crimine vita succumbat. Et notandum quod prius laudes linguae inferunt, et postmodum de vitae infirmitate conqueruntur. Iniqui etenim, ne publice pravi videantur, loquuntur aliquando bona de justis, quae esse jam cognita protinus ad cumulum 153 reatus pertrahunt, et credendum sibi in contrariis, ex eo quod et prospera loquebantur, ostendunt; tantoque mala quasi verius insinuant, quanto et bona quasi devote laudabant. Ad usum ergo intorquent criminis voces favoris,
Abbreviated transcription (Latin):
beatũ iobꝓ lac̾atione uicioꝵ u̾ͥtutũ
p̃conia ꝓferunt᷑. Numqͣm qͥppe est
tã robustũ uite testimoniũ: qͣm cũ ille
laudanda loquit᷑. qͥ ingerere cͥmen
conatur. Pensemꝰ aut̃ cuiꝰ celsitu di¬
nis uir iste fuerit: qͥ in doctos docens.
lassos roborans. uacillantesq confir¬
mans. int̾ curas domꝰ. int̃ multiplici¬
ũ rerũ custodiã. int̾ affectus pigno¬
rũ. int̾ studia tot laboꝵ. erudiendis
se cet̾is impendit. Et illa qͥdẽ occu¬
patus exercuit: s tũliber magist̾ĩo
doctͥnȩ militauit. Tpr̃alia regendo
disposuit : et̾na p̃dicando ñciauit.
Uite rectitudinẽ ⁊ agendo uidenti¬
b ostñdit: ⁊ loq̃ndo audientib in

Expanded text:
atione vitiorum, virtutum praeconia proferuntur. Nunquam quippe est tam robustum vitae testimonium, quam cum ille laudanda loquitur, qui ingerere crimen conatur. Pensemus autem cujus celsitudinis iste vir fuerit, qui indoctos docens, lassos roborans, vacillantesque confirmans, inter curas domus, inter multiplicium rerum custodiam, inter affectus pignorum, inter studia tot laborum, erudiendis se caeteris impendit. Et illa quidem occupatus exercuit, sed tamen liber magisterio doctrinae militavit. Temporalia regendo disposuit; aeterna praedicando nuntiavit; vitae rectitudinem et agendo videntibus ostendit, et loquendo audien
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ consuetudinis qͥbdã: s consolan¬
tes. ⁊ tantomagis qͣnto uid̃itis appro¬
pinqͣntem diem: laborantẽ qͥppe
consolari ẽ. parit̃ in labore ꝑsistere:
qͥa subleuatio laboris est. uisio col¬
laborantis: sic̃ cũ mitin̾e comesiun

Expanded text:
est consuetudinis quibusdam, sed consolantes; et tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem. Laborantem quippe consolari est pariter in labore persistere, quia sublevatio laboris est visitatio collaborantis; sicut cum in itinere comes jun
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ tygͥs. s mirmicoleon ꝑiit: eo qd̾
ñ hab̾et p̃dam. Mirmicoleon qͥppe
paruũ ualde ẽ. aĩal. formicis adu̾fũ:
qͦd se sub pulu̾e abscondit. et
formicas frum̃ta gestantes int̾ficit:
int̾fectasq consumit. Mirmico¬
leon aũ latine dr̃. uł formicarũ
leo: uł c̾te exp̃ssius. formica parit̃
leo. Recte aũ leo ⁊ formica noĩa¬
tur ⁊ qͥa siue uolatilib seu qͥbus¬
libet aliis minutis aĩalib formica
ẽ: ipsis formicis aut̃ leo. Has enĩ
qͣi leo deuorat: s ab illis qͣi formi¬
ca deuorat᷑. Tũ gͥ elipha dic̃ mir¬
micoleon ꝑut: quid in beato iob
sub mirmicoleontis noĩe. nͥ pauo¬
rẽ ⁊ audatiã rep̃hendit: Ac si ei
aꝑte dicat. Non iniuste ꝑcussus
es: qͥa contra erectos timiduᷤ. contra sub¬
ditos audax fusti. Ac si aꝑte dicat.
Contra astucos te formido p̾ssit: contͣ
simplices tem̾itas inflauit. S p̃dam
iã mirmicoleon ñ habet: qͥa timida tua
elatio dũ u̾berib p̾mitur. ab aliena

Expanded text:
r, sed, Myrmicoleon periit, eo quod non haberet praedam. Myrmicoleon quippe parvum valde est animal, formicis adversum, quod se sub pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit, interfectasque consumit. Myrmicoleon autem Latine dicitur, vel formicarum leo, vel certe expressius formica pariter et leo. Recte autem formica et leo nominatur, quia sive volatilibus, seu quibuslibet aliis minutis animalibus formica est, ipsis autem formicis leo. Has enim quasi leo devorat, sed ab illis quasi formica devoratur. Cum igitur Eliphaz dicit: Myrmicoleon periit, quid in beato Job sub myrmicoleontis nomine, nisi pavorem et audaciam reprehendit? Ac si ei aperte dicat: Non injuste percussus es, quia contra erectos timidus, contra subditos audax fuisti. Ac si aperte dicat: Contra astutos te formido pressit, contra simplices temeritas inflavit. Sed praedam jam myrmicoleon non habet, quia timida tua elatio dum verberibus premitur, ab aliena