comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ dep̃hendi metuũt: semꝑ imꝑbas deffensio¬
nes q̃runt. semꝑ pauidis suspitõnib agitantur
Nichil aũ ẽ ad deffen᷑dum: puritate tuciꝰ. Nich
ad dited̾. ilitate faciliꝰ. NNam dum fadaciã suã
tueri cognatur duro cor labore fatigatur.
Hinc nãq scͥptum est. Labor labioꝵ suoꝵ oꝑiet
eos. Qͥ eñi nũc implet tũc oꝑiet. qr cꝰ nũc ani¬
mũ ꝑ blandam inquietudiẽm exegerit. tũc ꝑ
asꝑam retͥbutõem p̾met. Hinc ꝑ ihemã dr᷑¬
Docuerũt lingmͣ suã loqͥ m̃datiũ. ut iniꝙ̃ ag̾¬
ent laborau̾unt. ac si aꝑte drẽt᷑. Qͥ amici esse
u̾itatis sine labore poterant ut p̾cent labo¬
rant. Cũq uiu̾e simplĩ reniiũt. laboribus
exgunt ut moriant᷑. Nlam plerͣq in culpa
rep̃hensi dũ qͣles sint cognosci resugiunt se se
sub fallacie uelamnĩe abscondunt. ⁊ ħ ꝙ pͤcant
qd̾q ĩa aꝑte c̾nitur exc̾are moliũtur ita ut

Expanded text:
enim deprehendi metuunt, semper improbas defensioenim deprehendi metuunt, semper improbas defensiones quaerunt, semper pavidis suspicionibus agitantur. Nil autem est ad defendendum puritate tutius, nil ad dicendum veritate facilius. Nam dum fallaciam suam tueri cogitur, duro cor labore fatigatur. Hinc namque scriptum est: Labor labiorum ipsorum operiet eos . Qui enim nunc implet, tunc operit, quia cujus nunc animum per blandam inquietudinem exerit, tunc per asperam retributionem premit. Hinc persuam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt ; ac si aperte diceretur: Qui amici esse veritatis sine labore poterant, ut peccent laborant: cumque vivere simpliciter renuunt, laboribus exigunt ut moriantur: nam plerumque in culpa deprehensi, dum quales sint cognosci refugiunt, sese sub fallaci velamine abscondunt: et hoc quodque jam aperte cernitur, excusare moliuntur; ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset ad extinguẽdã uitam. Unde scͥptum est. Et
respexͣ dñs ad abel ⁊ ad mun̾a eiꝰ. Ad cayn uͦ ⁊ ad
mun̾a eiꝰ nõ respex̃. Iratꝰq ẽ cayn ueheem̃ter ⁊¬
nariũ fuit. Nam qñe meliorẽ se ẽe doluit: ne ut¬
tũq ẽẽt amputauit. Nicẽdũ nãq ÷ Inuidis qr dũ
se ista intrinsetꝰ peste ꝯsumũtꝰ. ⁊̃ qͥtqͥd in se aliud
boni hr̃e uident᷑ int̾imũt. Uñ scͥptũ ÷. Uita carni¬
um sanitas cord̾. putdo ossĩ iinudia. Qd enim ꝑ¬

Expanded text:
ervenisset ad exstinguendam vitam. Unde scriptum est: Et respexit Dominus ad Abel et ad munera ejus; ad Cain vero et ad munera ejus non respexit. Iratusque est Cain vehementernarium fuit. Nam quem meliorem se esse doluit, ne utcunque esset, amputavit. Dicendum est invidis, quia dum se ista intrinsecus peste consumunt, etiam quidquid in se aliud boni habere videntur interimunt. Unde scriptum est: Vita carnium sanitas cordis: putredo ossium invidia . Per
Abbreviated transcription (Latin):
maliciose mẽtis duplicitas sese intͣ se colligẽs
abscondit in tenebris deffensionis. Audiant
impuri. qd̾ scͥptum. Qͥ ambulat simpłr am¬
bulat ꝯfidenter. Fiducia qͥppe magne sequu¬
ritatis est simplicitas actõnis. Audiant ꝙ

Expanded text:
malitiosae mentis duplicitas sese intra se colligens malitiosae mentis duplicitas sese intra se colligens abscondit in tenebris defensionis. Audiant impuri quod scriptum est: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter . Fiducia quippe magnae securitatis est simplicitas actionis. Audiant quod
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ capd̾ c̾nit᷑. ⁊ pedes uidẽtur. ⁊ corꝰ om̃e cõspicit᷑
S mox ut app̃hensus fu̾it semet ip̃m in sꝑam col¬
ligit. pedes introrsus subtͣhit: capud abscõdit et
intͣ tenẽtis manꝰ totum simul amittit᷑ ꝙ totũ
simul añ uidebat᷑. Sic nimir impure mẽtes sunt
cũ in suis excessib ꝯp̃hendũtur. Caput eñi heritii
cernit᷑. qr qͦ initio ad culpã pet̃or accesserit: uide¬
tur pedes heritii conspiciũt᷑ qr qͥb uestigiis ne¬
qͥtia sit ꝑpetrata cognoscit᷑. ⁊ tñ adductis repen¬
re excusatõib. in pura m̃es intͦrsus pedes colli¬
git qr cũcta iniqͥtatis sue uestigia abscodit. Caput
subtrahit: qr miris defensionib nͨ inchoasse se ma¬
lum aliqd̃ ostendit. ⁊ qͣi sꝑa in manu tenẽtis re¬
man. qr is qͥ corripit cuncta q̃ iã cognou̾at su¬
bito amittens. inuolutum intͣ ꝯscĩam pc̃corẽ¬
tenet. Et qͥ totum iam rep̾hendendo ind̾at
t̾giũsatõe pͣue deffensionis illusus totũ ꝑre̾

Expanded text:
put cernitur, et pedes videntur, et corpus omne conspicitur: sed mox cum apprehensus fuerit semetipsum in sphaeram colligit, pedes introrsus subtrahit, caput abscondit, et intra tenentis manus totum simul amittitur, quod totum simul antea videbatur. Sic nimirum sic impurae mentes sunt cum in suis excessibus comprehenduntur: caput enim ericii cernitur, quia quo initio ad culpam peccator accesserit, videtur. Pedes ericii conspiciuntur, quia quibus vestigiis nequitia sit perpetrata cognoscitur; et tamen adductis repente excusationibus impura mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se malum aliquod ostendit, et quasi sphaera in manu tenentis remanet; quia is qui corripit cuncta quae jam cognoverat subito amittens, involutum intra cotenet; et qui totum jam deprehendendo viderat, tergiversatione pravae defensionis illusus totum pariter
Abbreviated transcription (Latin):
itaq turpe est nõ imitari ꝙ simmꝰ. Nostra st̾
nimirũ que ⁊ si imitari nõ possumꝰꝰ amamus
ĩ aliis. ⁊ am̃ãtiũ siunt q̃q am̃atur in nobis.
Hint gͦ pensent inundi. Caritas qnͣte uͥtutis
est q̃ alieni laboris oꝑa. nr̃a sine labore facit.
Dicẽdum itaq ÷ inuidis qr dum se a liuore mi¬
nime custodinnt in antiqm u̾sicti hostis neqͥ¬
tiã dem̃gunt᷑. De illo nãq scͥptum ÷. In uidia aũ
diabolii mors intuit in orbem t̾rarũ. qr enim

Expanded text:
itaque turpe est non imitari quod sumus. Nostra sunt itaque turpe est non imitari quod sumus. Nostra sunt nimirum, quae etsi imitari non possumus, amamus in aliis; et amantium fiunt quaeque amantur in nobis. Hinc ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni laboris opera, nostra sine labore facit. Dicendum itaque est invidis, quia dum se a livore minime custodiunt, in antiquam versuti hostis nequitiam demerguntur. De illo namque scriptum est: Invidia autem diaboli mors intrarit in orbem terrarum .
Abbreviated transcription (Latin):
tione feriẽbi sunt qͥb placuit qd̾ imitari no¬
luerunt. N ad monẽdi sunt inuidi. Ut ꝑpendãt
qͣnͣte cecitatis sunt qͥ alieno ꝓfectu deficiunt.
aliena exultatõe ꝯtabestunt. Qͣte infelicitatis
sunt qͥ melioratione ꝓxiii det̾iores fiunt. dũ¬
q augm̃ta aliene ꝓsꝑitatis aspiciũt: apͥsemet¬
ip̃os anxie afflicti cordis sui peste moriũt᷑. Qͥs
istis infeliciꝰ. qͦs dum cõspͣta felicitas afficit. pe¬
na neqͥores reddit. Alioꝵ uͦ bona q̃ hr̃e nõ posbĩt
si diligͥent. sua fecissent: Sic qͥppe sunt. uniu̾¬
si ꝯsistentes in fide. Si cut multa mẽbra uno
ꝯtiñẽtur ĩ corpore. q̃ ꝑ officiũ qͥd̾ diu̾sa sunt
s ed quo sͥ uicissim ꝯgruũt unũ fiunt. Uñ
fit ut pes ꝑ ocłm̃ uideat. ⁊ ꝑ pedes ocłi gͣdian¬
tur. Ori auditꝰ auriũ seruiat. ⁊ ad usum suũ
aurib oris lingͣ ꝯcurrat. Suffraget᷑ m̃aib nẽ
tione accipimus. qd̾ ĩ actione seruemus. Nimis

Expanded text:
ari noluerunt. Admonendi sunt invidi, ut perpendant quantae caecitatis sunt, qui alieno provectu deficiunt, aliena exsultatione contabescunt. Quantae infelicitatis sunt, qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona quae habere non possunt, si diligerent, sua facerent. Sic quippe sunt universi consistentes in continentur in corpore: quae per officium quidem diversa sunt, sed quo sibi vicissim congruunt, unum fiunt. Unde fit ut pes per oculum videat, et per pedes oculi gradiantur, ori auditus aurium serviaauribus oris lingua concurrat; suffragetur venter mantione accipimus, quod in actione servemus. Nimis
Abbreviated transcription (Latin):
culpam odii uirtꝰ ostensa uertat᷑. Unde paulus
cũ dr̃ẽt. Caritas patĩes ÷ illito adiuxt benigia
est. uidel ostendens. qr quos ex pat̾ia tołat a¬
mare ⁊̃ ex benignitate nõ cessat unde idem dic¬
tor egͤgnis cũ patĩam discipulis suaderet dicens
Om̃is amaritudo ⁊ ira ⁊ indignatio ⁊ clamor ⁊
blasphemia tollatur a uob̾. qͣi cũctis ext̾ius ũ
bene ꝯpositis ad int̾iora ꝯũtitur dũ subiũgit
cũ oi malitia. qr nimir̃ frustra indignatio da¬
mor ⁊ blasphemia ab ext̾ierib tollit᷑. si in int̾i¬
ozib uncioꝵ mat̾ malicia dñatur. ⁊ incassum
foris nequitia ex ronis inciditur si surrepta
multipliciꝰ int̾ꝰ in radice seruit᷑. Unde ⁊ per
semet ip̃am u̾itas dicit. Diligite ĩimitos ur̃os.
bñfatite his qui uos od̾unt. Orate ꝓ ꝑsequẽ

Expanded text:
vertatur. Unde Paulus cum diceret: Charitas patiens est, illico adjunxit: Benigna est ; videlicet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam ex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregius cum patientiam discipulis suaderet, dicens: Omnis amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis , quasi cunctis exterius jam bene compositis ad interiora convertitur, dum subjungit: Cum omni malitia ; quia nimirum frustra indignatio, clamor et blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interioribus vitiorum mater malitia dominatur; et incassum foras nequitia ex ramis inciditur, si surrectura multiplicius intus in radice servatur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑp̾etuũ ꝓmerende despiciant. Scͥpt̾ naq ÷. Ecce¬
plac̾e d̾o si cũ possiuit noluerint. cũ uoluerĩt
qͦs prĩ diutiꝰ renuentes nocauit dicens. Uoca¬
III ⁊ renuistis extendi manũ meã ⁊ nõ fuit
qui aspiceret. Despexistis õm̃e ꝯsiliss meũ ⁊

Expanded text:
perpetuum promerendae despiciant. Scriptum namque eperpetuum promerendae despiciant. Scriptum namque eplacere Deo si cum possunt noluerint, cum voluerint quos prius diutius renuentes vocavit, dicens: Vocavi, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui as
Abbreviated transcription (Latin):
ne cͥcũdate q̃ qͦtiens eaꝵ culpa. corripit᷑. ueritatid e̾¬
ad se iacula ñ admittunt᷑. Et qͥd ꝑ excelsos an¬
gulos. Duplex qͥppe serꝑ est iin angulis ꝑies nisi
impura toida signantur. q̃ dũ u̾itatis simpsto
fuguint. ad semet ip̃a qͦdãm᷑ duplicitatis ꝑuer¬
sitate replitant᷑ ⁊ qd ÷ det̾iꝰ ap̃ cogitatões suas.
in fastu prudentie ex ip̃a se cpai impurita¬
corda ⁊ deffensionibi ꝯͣ u̾itatẽ clausa: destruit
⁊ duplic̾i inuoluta dissoluit. Tunt enĩ munite
tiuitates cadenti: qr m̃tes d̾o ĩpenetͣte dãpna¬
buntur. Tunt excelsi anguli corruũt. Qaua
coda q̃ se ꝑ impuritatis pͣdẽtiã erĩgũt ꝑ iusticie¬
alr̃ egͥ. Adm̾o sunt incolumes. ut salutẽ cors
exc̾ceant: ad salt mẽtis ne si aecepte incolumitatis
grãm ad usum neqͥtie inclinat. dono det̾iores fi¬
ant. ⁊ eo post mod̾ supplicia gͣuiora m̾eant᷑ quo
nũt largiorib bonis dei male uti nõ metuũt Ad¬
mo sunt incolumes ne oportunita salutis in

Expanded text:
ne circumdatae, quae quoties earum culpa corripitur, veritatis ad se jacula non admittunt? Et quid per excelsos angulos duplex quippe semper est in angulis paries nisi impura corda signantur? quae dum veritatis simplicitatem fugiunt, ad semetipsa quodammodo duplicitatis perversitate rin fastu prudentiae ex ipsa se culpa impuritacorda et defensionibus contra veritatem clausa destruit, et duplicitatibus involuta dissolvit. Tunc enim munitae civitates cadunt, quia mentes Deo impenetratae damnabuntur. 49 Tunc excelsi anguli corruunt, quia corda quae se per impuritatis prudentiam erigunt, per justitiAdmonendi sunt incolumes, ut salutem corporis exerceant ad salutem mentis; ne si acceptae incolumitatis gratiam ad usum nequitiae inclinent, dono deteriores fiant; et eo postmodum supplicia graviora mereantur, quo nunc largioribus bonis Dei male uti non metuunt. Admonendi sunt incolumes, ne opportunitatem salutis in
Abbreviated transcription (Latin):
plus reserpentem timeant. ne hostis callidus
eo in deceptione postmodũ inaiori exultatt̃e
gaudeat quo illa dudum ꝯͣ se rigida tolla uictoꝵ¬
uoli. Atq alr̃ inuidi. Admoͣ naq sunt beni¬
uoli ut sic alienis bonis congaudeant. qͣtinꝰ et¬
hr̃e ⁊ ꝓpͥa ꝯcupistant. sic ꝓximoꝵ fc̃a diligẽdo lau¬
dent. ut ea ⁊̾ imitãdo multiplitẽtur. ne si in
hoc p̃sentis uite stadio ad c̾tam̃ẽ alienũ deuoti
fanctores. S pigͥ spͨtatores assistant: eo pꝰ c̾tam̃
sine bͣuio reianeãt qͦ nũt in c̾tamĩe nõ laborãt
⁊ tũc eoꝵ palmas afflicti respiciant in qͦꝵ nũc
laborib otiosi ꝑdurant. Ualde quippe p̾camꝰ. si
aliena lñ gesta nõ diligiiis. ⁊ in qͣntum pos¬
simiꝰ nõ imitam᷑. Dicen᷑ itaq ÷ beniuolis qr si
imitari bona minime festinãt q̃ laudantes ap¬
ꝓbant. Sic eis uͥtutũ sc̃itas. sicut stultis spͣtato¬

Expanded text:
plus reserpentem timeant, ne hostis callidus plus reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla victovoli, atque aliter invidi. Admonendi namque sunt benevoli, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil sumus non imitamur. Dicendum itaque est benevolis, quia si imitari bona minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas sicut stultis spectato
Abbreviated transcription (Latin):
cens. ⁊ secͤta suggestiene cogitatõnẽ lascessiens apt̾
deceptõis tp̃s inqͥrit. Quia eñi publito bello ꝑdi¬
dit. ad exdertendas occulte insidias exardescit. Qui¬
etis nãq iam tꝑe ad uictoris aĩmũ reddit reduc¬
⁊ uel rr̃ dãpna uel iniuriaꝵ iacula ad memorĩ
reducit. cũctaq q̃ sibi illata sunt ueheem̃t᷑ exas¬
ꝯturbat. Ut płmq uir patiens illa se eqͣnimite
tolerasse pꝰ uictoriam captiis erubescat. seq no
reddidisse ꝯtumelias doleat ⁊ det̾iora rependi
si octasio p̃beatur q̃rat. Quib gͦ isti sunt simlis
m hiis qͥ ꝑ fortitudinẽ in cãpo uictores sunt. Set
ꝑ negligentiã post mod̾ int urb̾ claustra capũt
Quibs sunt similes nͥ huis qͦs irruens gͣuis languor
a uita nõ subtrahit. s leniter rediens rediuiua fi¬
bͥs occidit. Admonẽdi st̾ gͥ patientes. ut cor post
uictoriã muniant. ut hostẽ publico bello suꝑatũ
uisidiari meniis mẽtis intendant. Ut lauguor̃

Expanded text:
ne cogitationem lacescens, aptum deceptionis tempus inquirit. Quia enim publico bello perdidit, ad exercendas occulte insidias exardescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit, et vel rerum damna, aut injuriarum jacula ad memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vehementer exagnturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse etiam post victoriam captivus erubescat; seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Qunisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus sunt similes, nisi iis quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Qd añ uides festucã ĩ ocło fr̃is tui ⁊ trabẽ
⁊ ocło tuo nõ uides. Nturbatio qͥppe ĩpatĩe fes¬
tnca est : malicia uͦ in corde trabes in oculo Iͥl¬
lam nãq aura tẽptationis agitat. Hanc autẽ
ꝯsũmata neqͥtia pene immobilit̾ portat. Recte
s ini  subiũgit᷑. hipecͥta eicem pͥmũ tͣbem de
ocło tuo ⁊ tñc udebis eitere festutã de ocło
ti. ⁊ scãm se ext̾iꝰ ꝑ patiãm demostrãti: Priꝰ
a te mollem malicie excute. ⁊ tunc alios de im¬
patĩe leuitate rephende. ne dum nõ studes simulatõ¬
nem int̾e peiꝰ tͥ sit aliena pͣua tołare. Euenire
ris imflãmanti argum̃ta ultionis inqͥrunt ⁊
mãsuetudinẽ qmͣ tołantes hũerunt retractã¬
tes in malitiam uertunt. Quib titiꝰ a p̃dicã
inferat alterũ ꝓuocans. ut ꝯtumelias lesus
reddat. S płmq dum hꝰ iam uictor est qui aniuris
ꝑsuasus irrogat : ab ilo iũcitur: qͥ illatam s eqͣnmut̾

Expanded text:
 oculo fratris tui, et trabem in oculo tuo non vides ? Pertubatio quippe impatientiae festuca est; malitia vero in corde, trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummata nequitia pene immobiliter portat. Recte vero illic subjungitur: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere feti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare. Evenire ris inflammant, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, retractantes in malitiam vertunt. Quibus citius a praediinferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi aequanimiter
Abbreviated transcription (Latin):
piscentia suꝑant. atꝙ alit̾ qͥ in culpa ex
ꝯsilio ligantur¬
tñ illicita faciunt. atq alit̾ qͥ se a pͥuis
custodiunt. s aliqñ in gͣnib dem̃gũt᷑.¬
ant. atq alit̾ inthoata mĩme ꝯsũmãt¬
gunit. ⁊ bona publice. atq alr̃ qͥ bo¬
na q̃ faciunt abscondunt. ⁊ eñ qͥb¬
dam fc̃is publice mala de se opinari ꝑ¬

Expanded text:
piscentia superantur, aliter qui in culpa ex consilio liganturtamen illicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntant, aliter qui inchoata minime consummantgunt, et bona publice, aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publice mala de se opinari
Abbreviated transcription (Latin):
iminũdꝰ erit. In mñte qͥppe audientiũ semẽ sequute
sermo concipit᷑ cogitatõ in corde gnͣat᷑. Unde ⁊ ab
hꝰ mũdi sapientib p̾dicator egͤgius seminiuerbius
est uocat᷑. Qͥ gͦ fluxui sem̃is sustinet ĩmũdꝰ asseritͦs
qr młtiloquio subditꝰ ex eo se inqͥnat. ꝙ si ord̾iate ꝓm̾et:
prolem recte cogitatõis ed̾e in audiẽtiũ corde po¬
tuisset. Dumq incantꝰ ꝑ loqͣtitasem defluit. ño ad
Usum generis. s ad imundiciã semẽ effundit. Unde
paulus qͦ condiscipłm de instantia p̃dicatõnis admo¬

Expanded text:
 est. In mente quippe audientium semen secuturae sermo concipitur, cogitatio in mente generatur. Unde et ab hujus mundi sapientibus praedicator egregius seminiverbius est vocatus. Qui ergo fluxum seminis patitur, immundus asseritur, quia multiloquio subditus ex eo se inquinat; quod si ordinate promeret, prolem rectae cogitationis edere in audientium corda potuisset, dumque incautus per loquacitatem defluit, non ad usum generis, sed ad immunditiam semen effundit. Unde Paulus quoque quum discipulum de instantia praedicationis admo
Abbreviated transcription (Latin):
itaq illiꝰ tintinnabła inħ̾ent. ut uite uiã cũ lingue soniti
ip̃a qͦ oꝑa sac̾dotis clamẽt. Set cũ rector se ad loquẽdum p̃¬
at. sub qnto cautele studio loqͣt᷑ attendat. ne si iuordia
ad loquẽdum rapit᷑. exroris uulnere audiẽtiũ corda feria¬
t᷑. Et cum fortasse sapiens uid̾i desid̾at unitatis ꝯpagem
insipient̾ abscidat. Hinc ñã u̾itas dͭ. Habete sal in uob̾
Et pacem habete int̾ uos. Per sal quippe u̾bum sap̃ie delg¬

Expanded text:
lius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoque sacerdotis opera clament. Sed cum rector se ad loquendum praeparat, sub quanto cautelae studio loquatur attendat, ne si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur, et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscidat. Hinc namque Veritas dicit: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Per sal quippe, verbi sapientia desig
Abbreviated transcription (Latin):
tatem cet̾oꝵ tuansf̾at. et ꝑ specłãtõnis altitudiñe em¬
ip̃m qͦ inuisibilia appetendo tͣustẽdat. ne aut alta ꝑ¬
tens ꝓxinioꝵ ĩ firma despiciat: aut ĩfirmis ꝓximoꝵ ꝯ
gnuens.  appet̾e alta derelinqͣt. Hinc ÷ nãq ꝙ pan¬
lus in ꝑadisum ducit᷑. celi q t̾cii secͤca rimat᷑. ⁊ tañ
illam᷑ inuisibiliũ ꝯtẽplatõe suspẽsam ad cubile caris¬
lium m̃tis aciẽ reuocat. atq in occłtis siuis qͣlit̾ des¬
ant ꝯu̾sari dispẽsat dicẽs. Ne opt̾ fornicatõnẽ aũ uiꝰ

Expanded text:
tatem caeterorum transferat, et per speculationis altitudinem semetipsum quoque invisibilia appetendo transcendat, ne aut alta petens, proximorum infirma despiciat, aut infirmis proximorum congruens, appetere alta derelinquat . Hinc est namque quod Paulus in paradisum ducitur, coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium aciem mentis revocat, atque in occultis suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Propt
Abbreviated transcription (Latin):
cipulis clamat. Habete sal in nob̾. ⁊ pac̃e hẽte int̾ uoꝵ.
ac si figͤate ꝑ hĩtum sacdotis dicat. mala punica tin¬
tinnabulis uĩgite. ut ꝑ om̃e ꝙ dicitis unitatem
sid̾i cauta obseruatõne teneatis Pe ouidẽdũ qͦ ẽ sol¬
licita intẽtõe rͦtorib. ut ab eis nõ solũ pͣua nullo iͦ.

Expanded text:
cipulis clamat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Ac si figurate per habitum sacerdotis dicat: Mala punica tintinnabulis jungite, ut per omne quod dicitis, unitatem fidei cauta observatione teneatis. Providendum quoque est sollicita intentione rectoribus ut ab eis non solum prava null
Abbreviated transcription (Latin):
gͣrum sp̃e sp̃c sanctꝰ incedit. qr nimir̃ qͦs repleuit de se ꝓtinus
locũetes facit. Hinc moysi p̾cipit᷑ ut tab̾naculum sacͥdos in¬
grediens tintinnabulis ambiat᷑. Ut uidelicet uoces p̾dica¬
tõis hẽat ne suꝑni spͤtatoris iudiciũ ex silentio offendat
Scͥptum qͥppe ẽ. Audiat᷑ sonitꝰ qñ ingredit᷑ ⁊ egͤdit᷑ scu ari

Expanded text:
nguarum specie Spiritus sanctus insedit, quia nimirum, quos repleverit, de se protinus loquentes facit. Hinc Moysi praecipitur , ut tabernaculum sacerdos ingrediens tintinnabulis ambiatur, ut videlicet voces praedicationis habeat, ne superni inspectoris judicium ex silentio offendat. Scriptum q
Abbreviated transcription (Latin):
delinquẽti ppło dr᷑. Pxopħe tui uid̾unt tͥ falsa ⁊ stulta :
nec aꝑiebant iniqͥtatẽ łuã. ut te ad pñiam ꝓ uocarent.
Prophete quippe in sacͦ eloquio nõnũqmͣ doctores uo¬
cant᷑. qui dum fugitiua ẽẽ p̃sentia indicant. q̃ sunt uẽ¬
tura m̃aifestant. Quos diuinꝰ sermo falsa uid̾e redar¬
guit. quia dum corriꝑe culpas metuũt: iucassum de¬
linqũetib ꝓmissa secͣitate blandũt᷑. Qͥ iniqͥtatẽ pͤcan
custodiunt scĩam. ⁊ legem reqͥrunt ex ore eius. qr ange¬
lus dñi exc̾cituũ ẽ. Hinc ꝑ ysaẏam dñs admonet ditẽs.¬
Clama ne cesses. qͣi tuba exalta uocẽ tuã. Preconis qͥppe¬
offm̃ suscipit. qͥsquis ad sac̾dotium accedit. ut ante ad¬
uentum iudicis qui t̾ribili̾ seqͣ ip̃e .s. clamande gͣdi¬
at᷑. Sacdos gͦ si p̃dicatõnis est nescius. qmͣ clamoris

Expanded text:
itur: Prophetae tui viderunt tibi falsa et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam, ut te ad poenitentiam provocarent. Prophetae quippe in sacro eloquio nonnunquam doctores vocantur, qui dum fugitiva esse praesentia indicant quae sunt ventura manifestant; quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia, dum culpas corripere metuunt, incassum delinquentibus promissa securitate blandiuntur, qui iniquitatem peccantcustodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus DClama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam. Praeconis officium suscipit, quisquis ad sacerdotium accedit, ut ante adventum Judicis qui terribiliter sequitur, ipse clamando gradiatur. Sacerdos ergo si praedicationis est nescius, quam clamoris
Abbreviated transcription (Latin):
ut. s tñ eis ncͣtia p̃sentis uite nõ tͥbuũt. neqͣsi
libent᷑ audiuit᷑. Egentis ⁊ enim mẽtem doctͥne se¬
dientis pectore pietas p̾dicantis rigat. Unde rector̃
nc̃te ÷ ut int̾iora possit infund̾e̾: cogitatione uiox¬
⁊̃ ext̾iora ꝓuide. Sic itaq pastores erga int̾iora sid
enda p̃dicatõe. gregis a̾iꝰ frangit᷑. si cura ext̾ioris sib¬

Expanded text:
aesentis vitae non tribuunt, neque libenter audiuntur. Egentis etenim mentem doctrinae seat, quando in audientis pectore pietas predicantis rigat. necesse est ut interiora possit infundere, innoxia cogitatione etiam exteriora providere. Sic itaque pastores erga interiora subienda praedicatione gregis animus frangitur, si exterioris cura sub
Abbreviated transcription (Latin):
renis desid̾iis nũqmͣ leuant᷑. Aĩalia qͦ st̃ intͣ ꝑietem qñ
⁊ si qua iam iusta si qua honesta cogitant᷑ appetendis
tam̃e lucͥs tꝑalib honorib q deseruiunt. ⁊ ꝑ sem ip̃a qͥ¬
dem iã qͣi a t̾ra suspensa sunt. s adhͨ ꝑ ambitum qͣi per
gule desid̾iũ sese ad ima subuttũt. Unde ⁊ bene subdͤ
Eo uniu̾sa ydela demꝰ isłr depicta erant in ꝑiete Scͥp¬
tum qͥppe est. ⁊ auͣri. q̃ ÷ pdoloꝵ seruitꝰ. Recte gͦ post¬
aĩalia ydola descͥbunt᷑. qr ⁊ si honesta actione nõnulli¬
¶ a terra se erigunti ambitõe tñ inhonesta semet¬
ip̃os ad t̾ram deponũt. b̾ene aũ dr᷑. Depicta erant. qr
dum extͥiarum rr̃ intͥnsecꝰ sp̃es attrahunt᷑ qͣi in

Expanded text:
renis desideriis nunquam levantur. Animarenis desideriis nunquam levantur. Anima si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt; et per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete. Scriptum quippe est: animalia, idola deseribuntur, quia etsi honesta actione nonnulli jam quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur, Depicta erant; quia dum exteriorum rerum intrinsecus species attrah
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑire. Om̃e cũ ꝑfodisset apparuit hostium q cun
tord̾ duricia uł studiosis ꝑtunctionib uł mat̾is
correptionib scindit᷑. q. q̃dam i anua ostendit᷑. ex qͣ om̃i¬
a in eo qui corripitur cogitationũ int̾iora uideantur
Unde ⁊ bene illic seqͣ. Ingred̾e ⁊ uide abhoĩatõnes pessimas
quas isti faciunt hic. Quasi ingredit᷑ ut ab hõĩatões aspici¬
at. qͥ distussis qͥbdam signis ext̾iꝰ apparẽtib. Ita corda subdi¬
toꝵ penecͣt. Ut cuncta ei q̃ illicite cogitant᷑ ĩnotescant. Uñ
⁊ subdit. Et ingͤnꝰ uidi. et ecce om̃is similitudo reptiliũ ⁊ aĩa¬
liũ abhõiatõ. In reptilib cogitatões oĩo t̾rene sigñat᷑. In aĩalib
nͦ iam quidẽ aliqũatulum a t̾ra suspẽse. s adhͨ t̾rene m̾cedis
p̃mia reqͥrentes. Nam reptilia toto ex corpore t̾re in
Appetitu tñ gule ad t̾ram semꝑ inclinant᷑. Reptilia
itaq st̾ intͣ ꝑietem. qñ cogitatões uoluũt᷑ in mẽte. q̃ a ter¬

Expanded text:
ostium; quia cum cordis duritia vel studiosis percunctationibus, vel maturis correptionibus scinditur, quasi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur cogitationum interiora videantur. Unde et bene illic sequitur: Ingredere et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic . Quasi ingreditur ut abominationes aspiciat, qui, discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illicite cogitantur innotescant. Unde et subdidit: Et ingressus vidi; et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio . In reptilibus cogitationes omnino terrenae signantur, in animalibus vero, jam quidem aliquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae 815 appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur. Reptilia itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in mente quae a ter
Abbreviated transcription (Latin):
randa. aliqñ uͦ subtilit̾. ⁊ occulta ꝑscrutando. Aliqñdo
lenitͥ arguenda. Aliqñ aũ ueheemẽter increpanda ¶Tõ-¬
nulla quippe ut diximꝰ prudent̾ dissimulanda sunt. set
qr dissimulant᷑ iudicanda sunt. ut cum delinqũes ⁊ de¬
p̃hendi se cognoscit et ꝑpeti has qnas in se tacite toła¬
ri consid̾at aug̾e culpas erubestat. se q se uidite pu¬
niat qũe sibi aput se rectoris patientia clemẽter
extusat. Qua scilicet dissimulatõe bñ uideam dñs cor¬
ripit: cum ꝑ ꝓpħãm dicit. Mlentita es ⁊ nõ es recor¬
data es mei. n cogitasti in corde tuo. qr ego tatens
⁊ .q. ñ iudens. Et dissimulauit gͦ culpas ⁊ innotuit. qui
⁊ qͣ p̾cantem tacuit. ⁊ ħ ip̃m tamen qr tacuerit dixt¬
Nonnulla aut aꝑte cognita mature tolleranda sunt
cũ uidel rr̃ ninime oportunitas ꝯgͥit: ut aꝑte coru¬
ꝙ medẽdi offm̃ autt̃at. S cũ tẽpꝰ subditis ad corres¬

Expanded text:
randa, aliquando vero subtiliter et occulta perscrutanda; aliquando randa, aliquando vero subtiliter et occulta perscrutanda; aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehementer increpanda. Nonnulla quippe, ut diximus, prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; ut cum delinquens et deprehendi se cognoscit et perpeti, has quas in se tacite tolerari considerat, augere culpas erubescat, seque se judice puniat, quem sibi apud se rectoris patientia clementer excusat. Qua scilicet dissimulatione bene Judaeam Dominus corripit, cum per prophetam dicit: Mentita es, et mei non es recordata, neque cogitasti in corde tuo, quia ego tacenset quasi non videns. Et dissimulavit ergo culpas et innotuit, quia et contra peccantem tacuit, et hoc ipsum tamen quia tacuerit, dixl aperte cognita, mature toleranda sunt, cum videlicet rerum minime opportunitas congruit, ut aperte corriquod medendi officium amittant. Sed cum tempus subditis ad correp
Abbreviated transcription (Latin):
cire enim roctor debet: ꝙ płmq uitia uͥtutes se oẽ
mẽtunt᷑. Nam sepe sub ꝑsimonie forma uel nomii
se tenatia palliat. contͣ que se effusio sub appellatione lo¬
gitatis occultat. Sope mordinata remissio pietas cͤdit᷑:
et effrenata ira spiritalis zeli uͥtꝰ estimat᷑. Sepe p̾cipita¬
ta actio uelocitatis efficatia. atq agendi tarditas. gͣ¬
uitatis ꝯsilium putatur Unde nc̃ce est. ut rector
aĩaꝵ uirtutes ac uitia uigilanti cura disc̾nat. ne
aut tor tenatia occupet. ⁊ parcum se uideri in dis¬
pensatõib exultet. aut cum effuse quid ꝑdituir lar
re debuit ad etͥna supplicia subditos ꝑtͣhat. aut in¬
anit̾ feriendo qd̃ delinquitui: ip̃e gͣuiꝰ delmqͣt. Aut ħ
ꝙ agi recte ac grauiter potuit immature p̾uemẽs
leiuget. aut bone actionis meritum diffendo ad det̾¬
ciendum quoq est ꝙ aliqñ subiectoꝵ uitia
prudent̾ dissimulanda sunt. s qr dissimulant᷑
indicanda aliqñ. ⁊ aꝑte cognita mature sunt tole¬

Expanded text:
rector debet quod plerumque vitia virtutes se esse mentiuntur. Nam saepe sub parcimoniae nomine se tenacia palliat, contraque se effusio sub appellatione lgitatis occultat. Saepe inordinata remissio pietas creditur, et effrenata ira spiritalis zeli virtus aestimatur. Saepe praecipitata actio velocitatis efficacia, atque agendi tarditas 29 gravitatis consilium putatur. Unde necesse est ut rector animarum virtutes ac vitia vigilanti cura discernat, ne aut cor tenacia occupet, et parcum se videri in dispensationibus exsultet; aut cum effuse quid perditur, larre debuit, ad aeterna supplicia subditos pertrahat; aut immaniter feriendo quod delinquitur, ipse gravius delinquat; aut hoc quod agi recte ac graviter potuit, immature praeveniens leviget; aut bonae actionis meritum differendo, ad deteciendum quoque est quod aliquando subjectorum vitia prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte cognita, mature tole
Abbreviated transcription (Latin):
te se appetit diligi qmͣ contͣ se nõ uult deffendi.
Nemo quippe est qui ita uiuat ut aliqͣtenus non
delinqͣt. Ille gͦ seip̃o amplius u̾itatẽ desid̾at amari
qͥ sibi a nullo uult ꝯtra u̾itatẽ parti. Hinc ⁊ em̃ petͥs
incͤpatõnem pauli libent̾ accepit. Hinc dd correptionem
subditi humilit̾ audilit. qr rectores boni dũ pͥuato di¬
lig̾e amore se nesciunt: lib̾e puritatis u̾bũ a subditis ob
minis tante mod̾atõnis arte temꝑetur: qͣtinꝰ subditoꝵ
mens cum q̃dam recte sentire potuerit. sic in uocis lib̾ta¬
tem ꝓdeat: ut tam̃ẽ lib̾tas in suꝑbiam nõ erumpat. ni
dũ fortasse ĩmod̾atius lingue eis lib̾tas cõcedit᷑: uite ab

Expanded text:
veritate appetit diligi, quam contra se non vult defendi. veritate appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo seipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit. Hinc David increpationem subditi humiliter audivit. Quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam recte sentire potuerit, sic in vocis libertatem prodeat, ut tamen libertas in superbiam non erumpat, ne dum fortasse immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab
Abbreviated transcription (Latin):
ne refou̾e. Quasi .n. puluillo cubitꝰ uł t̾uicalibus ca¬
put iacentis extipitur. Cum correctionis duritia
pectanti subtrahitur ei q mollicies fauoris adhibet᷑.
Ut in errore mollit̾ iaceat: qũe nulla asꝑitas ꝯͣditõis
ꝓculdubio exhibent a quib se noceri posse in studio¬
głe temporalis timent. Nlam qͦs nil ꝯͣ se uale cõspiciũt
hos nimirum asꝑitate semꝑ rigide in ueclionis p̾munt
Numqmͣ clem̃t ad mon̾et. s pastoralis matisuetudinis
obliti : iure dominatõis terrent. Quos recte ꝑ ꝓpham
diuina uox incͣpat dicens. Uos aũ cũ aust̾itate ĩꝑaba¬
tis eis ⁊ cum potẽtia. plus enim se suo auctore dili¬
gentes iactantͥ erga subiectos se erigunt uec qͥd
ag̾e debeant. s quidꝰ ualeant attendunt. nil de sub¬
sequeti iuditio metuũt. inꝑbe de temporali indi pͭa¬
te głantur. Libet ut licenter ⁊ illicita facumt. et sub¬

Expanded text:
ne refovere: quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus cane refovere: quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput ponentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut iprocul dubio exhibent, a quibgloriae temporalis timent. Nam quos nihil contra se valere conspiciunt, hos nimirum asperitate semper rigidae invectionis premunt, nunquam clementer admonent, sed pastoralis mansuetudinis obliti jure dominationis terrent, quos recte per Prophetam divina vox increpat, dicens: « Vos autem cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia , » plus se suo auctore diligentes, jactanter erga subditos se erigunt, nec quid agere debeant, sed quid valeant attendunt, nihil de subsequenti judicio metuunt improbe de temporali potestate gloriantur, libet ut licenter illicita faciant, et sub
Abbreviated transcription (Latin):
se int̾iora penetͣt: cum ꝓuide ext̾iora subimnstrat
se magis a subditis diligi qmͣ u̾itatem q̃iat. ne cun
bonis actib fultꝰ.: a mũdo uidet᷑ alienus. Hunc aui¬
ri reddat exͣneũ amor siuis. Hostis nãq redẽptoris
est qͥ ꝑ recta oꝑa q̃ facit eius uite ab eccłia amari
ꝯcupiscit qr adult̾ine cogitatõnis reus est. si placi
puer sponse ocuł appetit. ꝑ qũe sponsus dona trans¬
misit. Qui nimirum amor ꝓpͥus cum rectoris ñł¬
tem coꝑit : aliqñ hanc iuordi̾ate ad molliciem. Aligĩ
toris in mollitiẽ u̾titur qr cũ p̾cantes subditos res¬
picit ne gͣ hũc eoꝵ dilectio torpeat corriꝑe non
p̾simit. Norinũqm u errata subditoꝵ q̃ incͦͤpare de¬
buerat adulatõnib demulcet. Unde bñ ꝑ ꝓpham
ad capiendas aĩas. Puluillos quippe sub om̃ cubita manꝰ
St pon̾e: cadentes a sua recditudine animas. atq in hꝰ¬
iumdi delectatione se reclinantes blanda adulatio¬

Expanded text:
se interiora penetrat, cum provide exteriora subministrat, se interiora penetrat, cum provide exteriora subministrat, se magis a subdibonis actibus fultus, a mundo videtur alienus, hunc auctori reddat extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui per recta opera quae facit, ejus vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquantoris in mollitiem vertitur; quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnunquam vero errata subditorum quae increpare debuerat, adulationibus demulcet. Unde bene per a exponit: « Pulvillus quippe sub omni cubitu manus est ponere, cadentes a sua rectitudine animas, atque in hujusmodi se delectatione reclinantes blanda adulatio
Abbreviated transcription (Latin):
uite p̾sentis designant q̃ ex sensu negligenti qr im¬
Quia gͥ cuncti qui p̾sunt hr̃e quid̃ sollicitudines oxt̾¬
iores debent. nec tñ eis ueheemẽter in cumb̾e. Sa¬
terdotes recte. ⁊ caput ꝓhibentur radere. ⁊ comã
nutrire. ut cogitatões cordis carnis de uita subditoꝵ
nec a se fundit᷑ amputent. nec rursus ad crescendum.
nimis relaxent. U ⁊ bñ dr᷑. Condentes tondeant ca
pita sua. ut uidelicet cure pastoralis sollicitudines ⁊
qnͣtum ncc̃e est ꝓuideant. et tamen recindant᷑ ci¬
tius: ne immod̾atius excrescant. Dum gͥ ⁊ ꝑ admiui¬
stratum ext̾iorem ꝓuidentiã corporũ uita ꝓtegitur.
et rursus ꝑ mod̾atam cordis intentio nõ impedit᷑. Ca¬
pilli in capite sac̾dotis et seruant᷑ ut cutem cooꝑuãt
et resecant᷑ ne ocłos claudant
Nter ħ nc̃ce est ut rector sollerter inuigilet ne
hunc cupido placendi hõib pulset. ne cum studio¬

Expanded text:
vitae praesentis designant; quae ex sensu negligenti, quia imvitae praesentis designant; quae ex sensu negligenti, quia imcti qui praesunt habere quidem sollicitudines et exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere. Sacerdotes recte et caput prohibentur radere, et comam nutrire, ut cogitationes carnales de vita subditorum, nec a se funditus amputent, nec rursus ad crescendum nimis relaxent. Ubi et bene dicitur: Tondentes tondeant cpita sua , ut videlicet curae temporalis sollicitudines, et quantum necesse est provideant, et tamen recidantur citius, ne immoderatius excrescant; dum igitur et per administratam exteriorem providentiam corporum vita protegitur, et rursus per moderatam cordis intentionem non impeditur, capilli in capite sacerdotis et servantur, ut aurem cooperiant, et resecantur, ne oculos claudant . 7. Necesse est ut rector solerter invigilet, ne hunc cupido placendi hominibus pulset, ne cum studio
Abbreviated transcription (Latin):
O dm̃ neq turpis lucri gr̃a s uoluntarie. Oͥb ꝓfecto u̾¬
bis pastorib pie p̾caueturꝰ ne dum sb̾iectoꝵ inopiam
sentiunt se mucͦne ambitõnis occidant. sie cũ ꝑ eos cͣr¬
⁊ maxime domesticoꝵ curam uõ htt fidem negauit. et
⁊ ugilant̾ intuendum᷑ est ue dum cura ab eis ext̾ior
agitur ab int̾na iutentione u̾gant᷑. Plerumq enim
ut᷑ dixintꝰ corda rectoꝵ dum temporali sollicitudini ĩ¬
cante deseruiunt: ab intimo amore frigescunt. ⁊ foras
fusa obliuisci nõ metuunt: qr aĩaꝵ regimina susceꝑũt.
Sollicitudo gͦ q̃ subditis ext̾ius impendit᷑ sub c̾ta nc̃ce
 m̃esura teneatur. Unde bñ ad ezechielem dr᷑. Sacer¬
dotes cap̃t suũ ño radant. neq comã nutͥanti set tondẽ¬
tes tondeant capita sua. Sac̾dotes nãq iure uotati
sunt. qui ut sacrũ ducatum p̃beant. fidelib p̃sunt
Capilli uͦ in capite: ext̾iores sunt cogitatõnes ĩ mẽte.
Qui dum suꝑ cerebrum insensibiliter oriunt᷑ curas

Expanded text:
m; neque turpis lucri gratia, sed voluntarie . Quibus profecto verbis pastoribus praecavetur, ne dum subjectorum inopiam satiant, se mucrone ambitionis occidant: ne cum per eos caret maxime domesticorum, curam non habet, fidem negavit, et vigilanter intuendum, ne dum cura ab eis exterior agitur, ab interna intentione mergantur. Plerumque enim, ut praediximus, corda rectorum dum temporali sollicitudini incaute deserviunt, ab intimo amore frigescunt; et foras fusa oblivisci 27 non metuunt, quia animarum regimina susceperunt. Sollicitudo ergo quae subditis exterius impenditur, sub certa necesse est mensura teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondeant capita sua . Sacerdotes namque jure vocati sunt, qui ut sacrum ducatum praebeant, fidelibus praesunt. Capilli vero in capite, exteriores sunt cogitationes in mente: qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas
Abbreviated transcription (Latin):
Ex qͦꝵ pͥus officio scĩtatis gła stare uidebatur. Scłaria it
negotia aliqñ ex ꝯpassione tolłanda sunt. nũqmͣ uͦ en
amore requirenda. ne cũ mẽtem diligẽtis aggͣuant. hãc
suo uictam põd̾e ad yma de telestib m̾gant. At contra
nõnulli gͤgis quid̾e curam suscipiunt. s sic gͥmet uacare
ad sp̃nalia appetunt: ut reb ext̾iorib nullatenꝰ occi¬
pent᷑. qui cũ curare cor funditꝰ negligunt subiectoꝵ
nc̃citatib mimine cõcurrunt. Quoꝵ nimirũ p̾du¬

Expanded text:
ex quorum prius officio sanctitatis gloria stare videbatur. Saecularia itaque ex quorum prius officio sanctitatis gloria stare videbatur. Saecularia itaque negotia aliquando ex compassione toleranda sunt, nunquam vero ex amore requirenda; ne cum mentem diligentis aggravant, hanc suo victam pondere ad ima de coelestibus mergant. At contra, nonnulli gregis quidem curam suscipiunt, sed sic sibimet vacare ad spiritalia appetunt, ut rebus exterioribus nullatenus occupentur. Qui cum curare corporalia funditus negligunt, subditorum necessitatibus mi
Abbreviated transcription (Latin):
pollint᷑. Color optimꝰ cõmutat᷑ cũ quoꝵdam qͥ deg̾e
religiose cͤdebant᷑. estimatio añacta  minult᷑
am qͥlibet post sc̃ĩtatis hĩtum t̾renis se actib inse¬
rit. q. colore ꝑmutato añ humanos ocłos eius reu̾en¬
tia despecta palestit. Sanctuarii quoq lapides in pla
tunt. is qui ad ornam̃tũ eccł̃ie int̾nis mist̾iis .q. in se¬
norem redẽptoris sui ex m̾ito uite ño exigunt. sanc¬
tuarii lapides in ornam̃to pontificis nõ sunt. Qͥnimi¬
rim scũarii lapides disꝑsi ꝑ plateas iacent: Cum ꝑsone
sacroꝵ ordinũ uoluptatum suarum latitudini dedi¬
te: terrenis negotiis inh̾ent Et sloͦ ꝙ ñ hos disꝑ
ant ex noluptate delectationis. ⁊ tamẽ in platearum
sint capite exhonore sanctitatis. Nichil qͦ obstat si
stĩarii lapides eosdem ip̃os qͥbi constructum sc̃uariũ
existebat : accipimꝰ qͥ disꝑsi in capite platearum iacent. qti
sacͦrum ordinũ uiri t̾renis actib ex desid̾io inseriunt:

Expanded text:
pae. Color optimus commutatur, cum quorumdam qui degere religiose credebantur, existimatio anteacta minuitur; nam cum quilibet post sanctitatis habitum terrenis se actibus inserit, quasi colore permutato ante humanos oculos ejus reverentia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plattunt, hi qui ad ornamentum Ecclesiae internis mysteriis, quasi in senorem Redemptoris sui ex merito vitae non exigunt, sanctuarii 26 lapides in ornamento pontificis non sunt. Qui nimirum sanctuarii lapides dispersi per plateas jacent, cum personae sacrorum ordinum voluptatum suarum latitudini deditae, terrenis negotiis inhaerent. Et notandum quod non ant ex voluptate delectationis, et tamen in platearum sint capite ex honore sanctitatis. Nihil quoque obstat, si sanctuarii lapides eosdem ipsos, quibus constructum sanctuarium existebat, accipimus. Qui dispersi in capite platearum jacent, quando sacrorum ordinum viri terrenis actibus ex desiderio inser
Abbreviated transcription (Latin):
uiat. Cui ⁊ ꝯsiliũ mox p̃bet᷑. ut ꝓse alios ad iurgia
dirimẽda constituat. ⁊ ip̃e lib̾ius ad erudiendos ppłos
spiritalũ archana cognostat. Asubiectis gͦ inferlora
gerenda sunt. A rectorib sũma cogitanda. ut selices
ocłm qͥ ꝓnidẽdis gressib preminet cura pulu̾is non
obscuret. Caput nãq subiectoꝵ sut. cuncti qͥ p̾smt
Et ut recta pedes ualeant it̾inera caꝑe. ħ protaldi¬
bio caput deb ex alto ꝓuid̾e ne a ꝓuectꝰ sui itinoi
pedes torpeant. Cum curuata rectitudine corꝑis. cap̾
se se ad t̾ram declmnat. Qua aũ mẽte aĩaꝵ p̾sul hoñe
pastorali int̾ cet̾os utit᷑ si in t̾rena negotia sie rep̾
hend̾e in aliis debuit ⁊ ip̃e uersat᷑. Quod uid̾ ex iu¬

Expanded text:
rviat: cui et consilium mox praebetur, ut pro se alios ad jurgia rviat: cui et consilium mox praebetur, ut pro se alios ad jurgia dirimenda constituat, et ipse liberius ad erudiendos populos spiritalium arcana cognoscat. A subditis ergo inferiora gerenda sunt, a rectoribus summa cogitanda; ut scilicet oculum, qui praevidendis gressibus praeeminet, cura pulveris non obscuret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt; et ut recta pedes valeant itinera carpere, haec proculdubio caput debet ex alto providere, ne a provectus sui itinere pedes torpeant, cum curvata rectitudine corporis caput sese ad terram declinat. Qua autem mente animarum praesul honore paehendere in aliis debuit, ipse versatur: quod videli
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ⁊ qͣlitatẽ demĩtiat dicẽs. Canꝙqͣm laq̃us em̃i ueniet
suꝑ om̃s qͥhitant suꝑ faciem orbis t̾re. hinc eterum
dicit. Nemo pͭ duob dñis seruire. Hinc paulꝰ religi¬
osoꝵ mẽtes a mũdi cõsortio cõtestando ac potiꝰ ꝯperuẽ¬
do suspendit ditens. Nemo militans d̾o ĩplicat sergnego¬
tiis scłarib. ut ei placeat cui se ꝓbauit. Hinc ectħ̃e
rectorib. ⁊ uacandi studia p̾cipit.⁊ ꝯsulendi remedia
ofendit dicens. Scłaria gͥ inditia si hu̾itis ꝯtẽp̃  tibiles.
qui sunt in eccłia illos constituite ad uidicandum ut
ip̃i uidelicet dispẽsatõib t̾renis inseruiant: qͦs donahi¬
ritualia nõ exornant. Ac si aꝑtius dicat. ¶Qiia pene¬
trare intima neq̃unt. saltim ncͣcia foris oꝑent᷑. Hnc
Moyses qͥ cũ d̾o loquit᷑. iethro alienigene rep̃hensions
indicat᷑. qd̾ t̾renis ppłoꝵ negotiis stulto labore desꝙ¬

Expanded text:
etiam qualitatem denuntiat, dicens: Tanquam laqueus enim veniet etiam qualitatem denuntiat, dicens: Tanquam laqueus enim veniet super omnes qui sedent super faciem omnis terrae . Hinc iterum dicit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus religiosorum mentes a mundi consortio contestando, ac potius conveniendo suspendit, dicens: Nemo militans Deo implicat se 25 negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Hinc Ecclesiae rectoribudicens: Saecularia igitur judicia si habueritis, contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum ; ut ipsi videlicet dispensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritalia non exornant. Ac si apertius dicat: Quia penetrare intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Hinc Moyses, qui cum Deo loquitur , Jethro alienigenae reprehensione judicatur, quod terrenis populorum negotiis stulto labore dese
Abbreviated transcription (Latin):
rant. Sic q fit ut dum se urgeri mũdanis tumul¬
tib gaudent int̾na q̃ doc̾e alios debuerant ignorẽt
Unde subiectoꝵ quoq proculdubio uita torpescio qr
tum ꝓfic̾e spiritalit̾ appetit. in exẽplo eiꝰ qui sͥ p̃latus ÷¬
qͣi in obstacło itin̾is offendit. hangũete .n. capite. menbͣ
incassum uigent. ⁊ in exploratione hostiũ frust᷑ ext̾titꝰ
uelotit̾ sequit᷑. si ab ip̃o duce itin̾is errat᷑. Nulla subdito¬
rum mẽtes exhortatio subleuat: eoꝵ q culpas increpa¬
toris. Et subiecti lumen u̾itatis app̃hend̾e̾ neq̃unt
qr dum pastoꝵ sensus t̾rena studia occupant: uento
tẽptationis impulsus eccl̃ie ocłos puluis cetat. Quo
ꝯtra recte gñis humani redẽptor. cũ nos a uentͥs no¬
racitate ꝯpesc̾et dicens. Attẽdite aũ uobis ut nõ gra¬
uent᷑ corda ur̃a in trapula ⁊ ebͥetate. illico adiũxit. et
in turis hꝰ uite. Ubi pauorẽ quoq ꝓtinꝰ intẽte aditi

Expanded text:
rant. Sicque fit, ut dum se urgeri mundanis tumulrant. Sicque fit, ut dum se urgeri mundanis tumultibus gaudent, interna quae alios docere debuerant ignorent. Unde subjectorum quoque proculdubio vita torpescit, quia cum proficere spiritaliter appetit, in exemplo ejus qui sibi praelatus quasi in obstaculo itineris offendit. Languente enim capite membra incassum vigent, et in exploratione hostium frustra exercitus velociter sequitur, si ab ipso duce itineris erratur. Nulla subditorum mentes exhortatio sublevat, eorumque culpas increpatoris; et subjecti veritatis lumen apprehendere nequeunt, quia dum pastoris sensus terrena studia occupant, vento tentationis impulsus Ecclesiae oculos pulvis caecat. Quo contra recte humani generis Redemptor, cum nos a ventris voracitate compesceret, dicens: Attendite autem vobis, ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate , illico adjunxit: Aut in curis hujus vitae. Ubi pavorem quoque protinus intente adjicie