comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus solidare: Dei quippe altissima uirtus asꝑos ei quosq
secuni dabat ubiq casus. que trib pueris medium fornacis
fecerat tanquam spu roris flantem: quo nec ꝓcellis allidebat᷑.
neq ui uentorum impingebatur. xpristi enim erat fundatus
amore. Et ut cum apło̾ dicam. quis eum separaret a carita¬
te xp̃ri. tribulatio. an ꝑsecutio. an fames. an nuditas. an ꝑi¬
culum. an gladius: Uere ut euidentius loquar. neq mors.
neq uita. neq instantia. ne futura. s neq creaturra ulla po¬
erant pedes eius supra petram. ⁊ ideo non pot̾at cõmoueri.
dia deg̾e primum uidebatur. ceꝑunt magno amore inardesc̾e
⁊ nimium uen̾ari: non ob regie quidem ꝓpinquitatis hono¬
rem. s ꝓ uenustate morum ⁊ sapientie documento. necnõ
⁊ ꝓ sublimitate uirtutum in tanto eum honore p̾ferentes.
ut etiam eiusdem loci pat̾ ⁊ omne illud collegium scm pa¬

Expanded text:
mius solidare. Dei quippe altissima virtus asperos ei quosque mius solidare. Dei quippe altissima virtus asperos ei quosque secundabat ubique casus, quae tribus pueris medium fornacis fecerat tanquam spiritum roris flantem. Unde nec procellis allidebatur, neque vi ventorum impingebatur. Christi enim erat fundatus amore, et, ut cum Apostolo dicam , quis eum separaret a charitate Christi? tribulatio, an persecutio, an famens, an nuditas, an gladius? vere, ut evidentius loquar, neque mors, neque vita, neque instantia, neque futura, sed neque ulla creatura poerant pedes ejus supra petram, et ideo non poterat commoveri. dia degere primum videbatur, coeperunt magno ejus amore inardescere, et nimium venerari, non ob regiae quidem propinquitatis honorem, sed pro venustate morum et sapientiae documentis, necnon et pro sublimitate virtutum in tanto eum honore praeferentes, ut etiam ejusdem loci Pater et omne illud collegium sanctum Pa
Abbreviated transcription (Latin):
suefactus consortio fontib lacrimarum ablueret. Qd̃ factum
ꝓculdubio creditur. ut septem annis qui ⁊ ad hoc sacratus
ẽ numerus sc̃o ibidem sp̃u ageretur. si quomodo septiformẽ
eiusdem sp̃c grãm ex integro acciꝑe meruisset. Alioquin nõ
talis ac tanta fuisset conlata uirtutum fama. must qui a di¬
uino arbitrio conuentum ẽ: ut qui pene omnium europe
partib iam clacus merat. etiam aquitanie solum in extre¬
mis finib illustraret. ut qui sibi pollebat ubiq scĩtatis no-¬
mine: illuc usq canstis dartuĩs redderetur: ac deinde ubi ꝙ
rei testes ydonei sunt assertores sc̃i frẽs. int̾ quos idem beatꝰ
ut ipsi fatentur. uitam angłicam ꝑ septennium uisus ẽ ha¬
buisse. Quos frẽs idem ad omnia que dei sunt sc̃e deuotio¬
nis flamma mouebat. qm̃ tanta caritatis uirtus in eo erat.
ut omnib seposset influere: ⁊ suo eos amore in dei causa fir¬

Expanded text:
suefactus consortio fontibus lacrymarum ablueret. Quod factum suefactus consortio fontibus lacrymarum ablueret. Quod factum procul dubio creditur, ut septem annis, qui ad hoc sacratus est numerus, sancto ibidem spiritu ageretur, si quomodo septiformem ejusdem spiritus gratiam ex integro accipere meruisset: alioquin non talis ac tanta fuisset collata virtutum fama, nisi quia divino arbitrio conventum est, ut qui pene omnibus Europae partibus jam clarus inerat, etiam Aquitaniae solum extremis finibus illustraret: ut qui sibi pollebat ubique sanctitatis nomine, illuc usque cunctis clarior redderetur, ac deinde ubique rei testes idonei sunt assertores sancti fratres, inter quos idem beatus, ut ipsi fatentur, vita angelica per septennium visus est habitasse. Quos fratres idem ad omnia quae Dei sunt, sancta devotionis flamma movebat; quoniam tanta charitatis virtus in eo erat, ut omnibus se posset influere, et suo eos amore in Dei causa fir
Abbreviated transcription (Latin):
de nob̾: Ecce aiuti tollitur prauitatis int̾dictoꝵ. ⁊ quis ultra
iusticie locus erit Quȩ confilii sanitas presertim cũ om̃s
sua querant: Nemagitur rei publice: s pessime sibi consulit.
Consilium ꝓ mun̾ib uenditur. secuntur recributiones: ꝓpria
cogebantur. Ignorantes ergo qd̃ dei occulto iudicio factum
sit: ut senex nr̃ mala cum fierent ne uideret. ⁊ pena peccati
ei hoc solum deesset. quod primum concupiuerat dño dispen¬
sante ab humano pallitur orbe. Et credimus qd̃ celestib pastͦꝰ
sit sacramentis. ut cui uetitum erat solum t̾rarum cernere
iohannis exemplo. celestis patrie inquisitor fieret. Quid pu-¬
luntatem decreti talt eum ab officio recardarat S nunc
fortassis ideo ei uotum diu desideratum conceditur. quasi ut
quem prius d̾̃s labore huiusce honoris leserat: tandem poste¬
rius concessu oꝑis deliniret. Quem uel si tenui pulu̾is ma¬

Expanded text:
de nobis? Ecce, aiunt, tollitur pravitatis interdictor; et quis ultra de nobis? Ecce, aiunt, tollitur pravitatis interdictor; et quis ultra justitiae locus erit? quae consilii sanitas? praesertim cum omnes sua quaerant. Nemo igitur reipublicae, sed pessime sibi quisque consulit, consilium pro muneribus venditur, sequuntur retributiones, propria cogebantur. Ignorabant ergo quod Dei occulto judicio factum sit, ut senex noster mala cum fierent ne videret, et poena peccatei hoc solum deesset quod primum concupiverat, Domino dispensante ab humano pellitur orbe. Et credimus quod coelestibus pastus sit sacramentis, ut cui vetitum erat solum terrarum cernere, Joannis exemplo coelestis patriae inquisitor fieret. Quid puvoluntatem tali eum ab officio retardarat? Sed nunc fortassis ideo ei votum diu desideratum conceditur, quasi ut quem prius Deus labore hujusce honoris laeserat, tandem posterius concessu operis delineret! quem si vel tenuis
Abbreviated transcription (Latin):
uocem si dñs incitat eum adu̾sum nos: precor supplicit̾ exorare.
tentes iñ omnub. ita tam̃ ut eius fiat uoluntas. Ecce quanta
⁊ quam inmobilis patientia illi inheserat. quanta doctrina. qͣn¬
taq uiscera pietatis. Igitur int̾ omnia hec ⁊ int̾ omniũ uoces
gementium ⁊ lacrimarum alloquia meduis de se consolator
⁊ int̾ omnium queruoniarum iura causiditus irrogantium
Dic rogo quis tunc sapeum pectus habens nõ fleret: Quis p̾¬
cisus de silice non doleret: Aut quis ferreis continere se pot̾at
oculis ne lug̾et. maxime hora cum omnes una uoce plangẽ¬
do clamarent. pessima cecitas malumq consilium. ut fons cõ¬
corum ei similis ⁊ tantus caritatis ac u̾itatis inueniet᷑ asserto.
Porro fatemur pessima fraus. ⁊ callidus ueneni dolus: ecce
quam miquissimum instat tempus. dum iusti ⁊ boni exhono¬
rantur uiri. ⁊ nemo ẽ qui int̾dicat. Quid igitur putas erit

Expanded text:
vocem, si Dominus incitat eum adversum nos, precor, suppliciter exorate vocem, si Dominus incitat eum adversum nos, precor, suppliciter exorate tentes in omnibus: ita tamen ut ejus fiat voluntas. Ecce quanta et quam immobilis patientia illi inhaeserat! quanta doctrina, quantaque viscera pietatis! Igitur inter omnia haec et inter omnium voces gementium et lacrymarum alloquia, medius de se consolator et inter omnium querimoniarum jura causidicus irrogantium. Dic, rogo, quis tunc vel saxeum pectus habens non fleret? quis praecisus vel de silice non doleret? aut quis vel ferreis continere se poterat oculis ne lugeret? maxime ea hora, cum omnes una voce plangendo clamarent: Pessima caecitas malumque consilium ut fons conrancorum quisquam ei similis tantusque charitatis ac veritatis invenietur assertor. Plane, fatemur, pessima fraus et callidus veneni dolus! Ecce quam iniquissimum instat tempus, dum justi et boni exhonorantur viri, et nemo est qui interdicat. Quid igitur, putas, erit
Abbreviated transcription (Latin):
audiens imꝑator pudore subfusus. doluit sefccisse qd̃ iam
quasi ꝓ crimine imputantib aiebat. dicens. Nolite q̃so frẽs
mei. nolite attendere.: quasi qd̃ de nob̃ agitur in hominis sit
potestate. Fateoꝵ enim etiam si idem aliud deleg̾it quam qđ̵
a deo semel ꝓlatum est ñ posse penitus retractari. nisi primũ
hoc oꝑe compleatur: neq possunt compleri disposita. si non
idem annuerit. Idcirco moneo uos km̃ attendite deum in
am. quia scd̃m iob cum ista expleu̾it. talia ei paesto ⁊ ꝙͣ plura
sunt multa. Alioqum cum expletum fuerit qd̃ prefixum ẽ nõ
qd̾ in istius erit uoluntate s ꝓut suo clement̾ annuerit nutu
quandoq reuocabimur. Interim u̾o queso parcite a deo uobis¬
collato principi. qd non sua quodam modo s dñi dei nr̃i cui
peccauimus int̾dum utitur uoluntate. Cet̾um iuxta bĩ dauid

Expanded text:
audiens imperator, pudore suffusus, doluit se fecisse quod jam audiens imperator, pudore suffusus, doluit se fecisse quod jam quasi pro crimine imputantibus aiebat, dicens: Nolite, quaeso, fratres mei, nolite attendere, quasi quod de nobis agitur, in hominis sit potestate. Fateor enim etiam si idem aliud delegerit, quam quod a Deo semel prolatum est, non posse penitus retractari, nisi primum hoc opere compleatur: neque possunt compleri disposita, si non idem annuerit. Idcirco moneo vos, charissimi, attendite Deum in re; quia, secundum Job, cum ista expleverit, talia ei praesto et quam plura sunt multa . Alioquin, cum expletum fuerit quod praefixum est, non quod in istius erit voluntate, sed prout suo clementer annuerit nutu, quandoque revocabimur. Interim vero, quaeso, parcite a Deo collato nobis principi, quod non sua quodammodo, sed Domini nostri cui peccavimus, interdum utitur voluntate. Caeterum juxta beati David
Abbreviated transcription (Latin):
lo delunens lacrimantem. nunc sororem blandiciis ⁊ scõrum
afficiens hortamentis: amitis ꝑsuadens mentis fortitudinem.
procerib uero palatis exhibens uirtutum exempla: porro in
omnib mirabilem mentis sue constantiam demonstrabat.
ita ut quidam archiep̃orum duo flentes ab eo regressi. ut fer¬
tur augusto imꝑatori int̾roganti dicerent. Quid putas o in¬
quiunt imꝑator. numquid uindicare te cupis hunc uirum
ex honorando. ⁊ iñ qualibet t̾rarum parte eum exiliando: Fa¬
temur plane qd̃ ñquam ei gaudium huic simile fac̾e potuisses.
quo nunc ei ꝓbata patientia celitus condonatur. presertim
cum hodie sibi nimium gratulat᷑ pristinam in xpr̃o recipere
libertatem. Unde scias qd̃ ñquam letior. ñquam iocundior a
nob̾ iusus ẽ aliquando. Itaq nullum ferientis spe scã suibnixuᷤᷤ
panet occursum. neq eum ullus hinc penetrat dolor. Quod

Expanded text:
lo deliniens lacrymantem, nunc sororem blanditiis et sanctorum lo deliniens lacrymantem, nunc sororem blanditiis et sanctorum afficiens hortamentis, amicis persuadens mentis fortitudinem, proceribus vero palatii exhibens virtutum exempla, porro in omnibus mirabilem mentis suae constantiam demonstrabat: ita ut quidam archiepiscoporum duo flentes ab eo regressi, ut fertur, imperatori Augusto interroganti dicerent: Quid putas, o, inquiunt, imperator? nunquid vindicare te cupis hunc virum exhonorando, et qualibet terrarum parte eum exsiliando? Fatemur plane quod nunquam ei gaudium huic simile facere potuisses, quo nunc ei probata patientia coelitus condonatur, praesertim cum hodie sibi nimium gratulatur, pristinam in Christo recipere libertatem. Unde scias, quod nunquam laetior, nunquam jucundior a nobis visus est aliquando, itaque nullum ferientis spe sancta subnixus pavet occursum, neque eum ullus hinc penetrat dolor. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
li lucis confilio. flagellas enim ad tempus filios. quos coro¬
nare disponis. Inde igitur est mi pat̾ omp̃s qd̃ bernarius
ñr lirino remittitur. uuala u̾o tuus corbeia ut dixi tyro
recipitur. Qui deponens militie cingulum. ut te totum
ueste scĩtatis indueret arripuit primum tyrocinia paradysi
ut consummaret in se mensuram xpr̃i. Theodrada namq
quasi iñnocens. sub scã ꝓfessione suessionis relinquit᷑. Porro
prefata gundrada ad scãm radegundem quondam reginam
mittitur: idcirco ut cui cõmunicau̾at ex parte florens int̾
palatii discrimina. imitaretur uirtutum eius insignia. Et
cum ea die noctuq deum exorans de se suisq int̾dum con¬
rati se cedunt a palatio. ꝓcedit senex nr̃ quasi ad epulas
muitatus int̾ eos ut aiunt fortis fide. mente alacer. con¬
scius puritate. Agebat namq gr̃as. quod dignus inuentꝰ
fuerat ꝓ u̾itate contumeliam pait. Deinde nunc fratrem ostu¬

Expanded text:
li lucis consilio! Flagellas enim ad tempus filios, quos coroli lucis consilio! Flagellas enim ad tempus filios, quos coronare disponis. Inde igitur est, mi Pater omnipotens, quod Bernarius noster Lirinum remittitur: Wala vero tuus Corbeia, ut dixi, tiro recipitur. Qui deponens militiae cingulum, ut te totum velle sanctitatis indueret, arripuit primum tirocinia paradisi, ut consummaret in se mensuram Christi. Theodrada namque quasi innocens sub sancta professione Suessionis relinquitur: porro praefata Gundrada ad sanctam Radegundem quondam reginam mittitur, idcirco ut cui communicaverat ex parte florens inter palatii discrimina, imitaretur virtutum ejus insignia: et cum ea die noctuque Deum exorans, de se suisque interdum conrati secedunt a palatio, procedit senex noster quasi ad epulas invitatus inter eos, ut aiunt, fortis fide, mente alacer, conscius puritate. Agebat namque gratias quod dignus inventus fuerit pro veritate contumeliam pati . Deinde nunc fratrem oscu
Abbreviated transcription (Latin):
singulos int̾ patriarchas quinq indutos stolis: s a ihu
nr̃o ueste simplicit̾ nuptiali postinodum gloriosius decora¬
ri. Contueq aut̃ quinq talenta credita. s hiis omnib u¬
rebat torius regni decus: ut ⁊ ipsi ꝓbati manifesti fterent.
⁊ ad quos deuenirent eqrum uirtutib fulcirentur. At uero
corbeia tunc multorum ore iam diu laudata merens ac flenꝰ
cum de tanto uiduata patrono lugeret. in consolationem sui
dño dispensante meruit susciꝑe uualam clarissimum uirũ
int̾ reliquos quos habebat nobiles uelut tyronem xp̃ri. quẽ
postea post successimi fratris uice xp̃ri gaudens sibi exultat
parrem habere. O prouidentia dei ⁊ parati ocłi discurrere in
onmem t̾ram. attingens a fine usq ad finem fortiter dispo¬
nensq omnia suauit̾. quam incomprehensibilia sunt oꝑa et
iudicia tua uniu̾sa: Qui cecitate humana ut̾is in estimabi¬

Expanded text:
singulos inter patriarchas quinque indutos stolis; sed a Jesu singulos inter patriarchas quinque indutos stolis; sed a Jesu nostro veste simpliciter nuptiali postmodum gloriosius decorari: contueor autem quoque talenta credita, sed his omnibus urebat totius regni decus: ut et ipsi probati manifesti fierent, et ad quos devenirent, eorum virtutibus fulcirentur. At vero Corbeia tunc, multorum quoque ore jam diu laudata, moerens ac flens cum quoque tanto viduata patrono lugeret; in consolationem sui, Domino dispensante, meruit suscipere Walam, clarissimum virum, inter reliquos quos habebat nobiles, velut tironem Christi, quem postea post decessum fratris vice Christi gaudens sibi exsulat patrem habere. O providentia Dei et parati oculi discurrere in omnem terram attingens a fine usque ad finem fortiter, disponensque omnia suaviter! quam incomprehensibilia sunt opera et judicia tua universa, qui caecitate humana uteris inaestimabi
Abbreviated transcription (Latin):
pline formam reddunt. S̾ quod oꝑatur unus id ẽ adalarduᷤᷤ
senex nr̃ int̾ quatuor ut bene concinant. hoc u̾o is idem suꝑ¬
eminens ut in modum ignis quadrati celestis patrie amore
ardeant inuitat. Alioquin si respicias eos in negotio rei pu-¬
blice prelatos. erunt rursus tres publicis uelut martha man¬
cipati officiis. ⁊ duo ad pedes ihu intenti tantunt ut audiant
u̾bum. Atq ita medius ẽ pat̾ ñr faex. qui int̾ utrasq uitas
actuiam scilicet ⁊ contemplatiuam interdum medie temꝑatus
incedit. Deniq si eos rursus diligent̾ attendis. tres eorum sũt
siquidem qui continentie triumphum sortiuntur. ⁊ duo qui
primum castum meditantur conubium. Ad postremum u̾o
utriq par uigum monastice discipline trahunt᷑. In omnib
igitur uestiti dupplicib. in omnibz consont ⁊ concordes atq
conceleres prredicantur. Conspitio quidem eos cum beniamin

Expanded text:
plinae formam reddunt. Sed quod operatur unus, id est Adalhardus plinae formam reddunt. Sed quod operatur unus, id est Adalhardus senex, inter quatuor, ut bene concinant; hoc vero isdem supereminens, ut in modum ignis quadrati coelestis patriae amore ardeant, invitat. Alioquin si respicias eos in negotio reipublicae praelatos, erunt rursus tres publicis, velut Martha, mancipati officiis, et duo ad pedes Jesu intenti, tantum ut audiant verbum. Atque ita medius est pater noster senex, qui inter utrasque vitas, activam scilicet et contemplativam, interdum medie temperatus incedit. Denique si eos rursus diligenter attendis, tres eorum si quidem sunt qui continentiae triumphum sortiuntur, et duo qui primum castum meditantur connubium; ad postremum vero utrique par jugum monasticae disciplinae trahunt. In omnibus igitur vestiti duplicibus, in omnibus consoni et concordes atque conceleres Boll., concolores praedicantur. Conspicio quidem eos cum Benjamin
Abbreviated transcription (Latin):
na delegit expetere campum certaminis. ⁊ meruit triumphũ¬
uictrix obtinere pudoris. Reliqui u̾o duo uidelicet bernarius
ñr ⁊ theodrada soror eius deo deuota que iam reddito fructn
nuptiarimi scd̃m castimonie gradum arripuerat. ad pedes ihu
cum maria domi sedebant. Illa quidem suessionis sc̃ĩmonialiũ
regens uitam. iste u̾o xpñi discipulatus nobiscum habens for¬
mam : utriq tamen ad ununt brauium suꝑne uocatiõnis
mero dulci sonum utrisq partib reuolutum ꝑsonare mus¬
cum. ⁊ ad aliquod armonie horumt quantitates concinere:
Porro si primum inspitias uiros ⁊ scdõ duas sorores. erit
dyapente grecum ⁊ ꝓportio s qualt̾e quantitatis. Tres enin
duppluni medietate sui ad aliquid uincunt. ⁊ concinit unus
uidelicet beatus senex nr int̾ duos ⁊ duas. atq ita mellifluã
musice symphoniam artis. ⁊ pyramidem geometrite disci-¬

Expanded text:
na delegit expetere campum certaminis, et meruit triumphna delegit expetere campum certaminis, et meruit triumphum obtinere pudoris. Reliqui vero duo, videlicet Bernarius noster, et Theodrada soror ejus Deo devota, quae jam reddito fructu nuptiarum secundum castimoniae gradum arripuerat, ad pedes Jesu cum Maria domi sedebant: illa quidem Suessionis sanctimonialium regens vitam; iste vero Christi discipulatus nobiscum habens formam: utrique tamen ad unum bravium supernae vocationis mero dulci, sonum utrisque partibus revolutum personare musicum, et ad aliquid harmoniae horum quantitates concinere. Porro si primum inspicias viros, et secundo duas sorores, erit diapente Graecum et proportio sesqualterae quantitatis, tres enim duplum medietate sui ad aliquid vincunt: et concinit unus, videlicet beatus senex noster, inter duos et duas: atque ita mellifluam musicae symphoniam artis et pyramydem geometricae disci
Abbreviated transcription (Latin):
assiduitate p̾sens. siquidem uirgo familiarior regi. nobilium
nobilissima. que int̾ ueu̾eos palatii ardores ⁊ inuenum ue¬
nustates etiam int̾ mulcentia delitiarum. ⁊ int̾ omnia libi¬
dinis blandimenta sola meruit ut credimus reportare pu¬
dicitie palmam. ⁊ potuit ut dicitur carnis spurcitias inleso
calle transire. Pudicitie inquam sceptra secum tenuit. qͥa
prorsus sibi locupletius fore credidit integritatem carnis.
quam roseos castitatum flores uiolare. Est autem pudicitia
uirtus. qua felicit᷑ ut ꝓbatur coronari meruit uelut tertul¬
lianus facundissimus ait dicens. Flos morum honor corpo¬
ris. decor sexus. integritas sanguinis. fides gen̾is. fundamen¬
tum sanitatis. p̾ itidicium omnib bone mentis. Ac deinde
quamquam rara inquit nec facile ꝑfecta. uix que perpetua.
Huiusce igitur xp̃ri famula int̾ omnia castitatis discrimi¬

Expanded text:
assiduitate praesens. Si quidem virgo familiarior regi, nobilium assiduitate praesens. Si quidem virgo familiarior regi, nobilium nobilissima, quae inter venereos palatii ardores et juvenum venustates, etiam inter mulcentia deliciarum et inter omnia libidinis blandimenta, sola meruit, ut credimus, reportare pudicitiae palmam, et potuit, ut dicitur, carnis spurcitias illaeso calle transire. Pudicitiae, inquam, sceptra secum tenuit: quia prorsus sibi locupletius fore credidit integritatem servasse carnis, quam roseos castitatum flores violare. Est autem pudicitia virtus, qua feliciter ut probatur coronari meruit, velut Tertullianus facundissimus ait ita dicens : « Flos morum, honor corporis, decor sexus, integritas sanguinis, fides generis, fundamentum sanitatis, praejudicium omnibus bonae mentis. » Ac deinde: « Quanquam rara, inquit, nec facile perfecta vixque perpetua. » Hujusce igitur Christi famula inter omnia castitatis discrimi
Abbreviated transcription (Latin):
bantur equi currere. sola uoluntate concordes. postremũ
u̾o ut beatus iheronimus ait in hoc idem oꝑe unum auri¬
ge iugum trahunt oqua ceruice ⁊ ꝓposito pares. nõ expectan¬
tes flagelli u̾bera. s ad uocis ortamenta xp̃i ita feruentes.
ut magistri ac duces exercitu fierent scĩtatis. Erat autẽ
maior natu senex nr̃ scĩssimus. etate ac gr̃a iam. dño cõ¬
secratus. maturio consilio. eximiq omnib sp̃ĩtate: Deinde
uuala uirorim cdarissimus. qui et successin ꝑpsteannona¬
chorum pat̾ eximius: tiic temporis prinus iphipamia
cdario cunctis. in milicia u̾o puudenti animo fortios ui¬
u̾sis. Quem tanta laus sequebatur in omni uite negotiõ.
ut plurimum censeretur amore posse. quam omnium fa.¬
stus etiam ⁊ tyramnidis reliquorum. Erat enim iustic̃ie
custos ⁊ decus honestatis. oppressorum quoꝙ istua op¬
nomine dispar. s uirtutib ꝓcułotibia. corat franib

Expanded text:
bantur equi currere, sola voluntate concordes; postremum bantur equi currere, sola voluntate concordes; postremum vero, ut beatus Hieronymus ait, iidem in hoc opere unum aurigae jugum trahunt aequa cervice et proposito pares, non exspectantes flagelli verbera, sed ad vocis Christi hortamenta ita ferventes, ut magistri ac duces exercitui fierent sanctitatis. Erat autem major natu senex noster sanctissimus, aetate ac gratia jam Domino consecratus; maturior consilio, eximior omnibus sanctitate. Deinde Wala virorum clarissimus, qui ei successit postea monachorum Pater exclarior cunctis, in militia vero prudenti animo fortior universis. Quem tanta laus sequebatur in omni vitae negotio, ut longe plus censeretur amore posse, quam omnium fastus etiam et tyrannis reliquorum. Erat enim justitiae custos et decus honestatis, oppressorum quoque justus opnomine dispar, sed virtutibus procul dubio compar, fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
entia mittitur quasi unus ex ignobilib adherio insulã.
Missus u̾o illuc omni humano prinatus honore: s celesti
int̾dum undiq uallo fulcitur. Dissoluitur aut̃ ad tempꝰ
quam felix quadriga g̾manitatis in modum illius eze¬
chielis conuncta. suꝑ quos iħc lorica uirtutum succinctꝰ
decentissime p̾sidebat. Erant igitur quinq unius uiri se¬
mine ꝓpagati. quorum trium imꝑator augustus familia¬
ri usus consilio una secum fundabili quadiatura fran¬
corum imꝑium satis ad modum dispositum regebat rei pu¬
blice augmentatum. De his namq equis abacuc ũ incori¬
grue domino cecinerat dicens. Qui ascendes suꝑ equos tu¬
os. ⁊ equitatio tua salus. Quorum quidem impar cursus.
s par animus ad palmani in primordio ferebatur. Porro
iam deinceps presidente cos sp̃u scõ. a equo uoto in huᷤ tmũ ꝓpo¬
situm consummatur. Qui primo quidem discolores uide¬

Expanded text:
 mittitur quasi unus ex ignobilibus ad Heri insulam.  mittitur quasi unus ex ignobilibus ad Heri insulam. Missus vero illuc omni humano privatus honore, sed coelesti interim undique vallo fulcitur. Dissolvitur autem ad tempus quam felix quadriga germanitate in modum illius Ezechielis conjuncta: super quos Jesus lorica virtutum succinctus decentissime praesidebat. Erant igitur quinque unius viri semine propagati: quorum trium imperator Augustus familiari usus consilio, una secum fundabili quadratura Francorum imperium satis admodum dispositum regebat reipublicae augmentatum. De his namque equis Habacuc non incongrue Domino cecinerat dicens: Qui ascendis super equos tuos, et equitatio tua salus . Quorum quidem impar cursus, sed par animus ad palmam in primordio ferebatur. Porro jam deinceps praesidente eis Spiritu sancto aequo voto in his unum propositum consummatur: qui primo quidem discolores vide
Abbreviated transcription (Latin):
dei clamantes. uindica dñe sanguinem nr̃m : Forte cogi¬
tas quod in isto sanguinẽ non fuderis. ideo te excusatum
iri. Fateor plane. quia menitta ẽ iniquitas sibi. Audis ne
dicentem dũm. michi iundictam. ⁊ ego retribuam: S
qd̃ tu excogitau̾as improuise ut senem nr̃m t̾raꝵ sedib
exulares. dñs eius hoc usus ẽ ad coronani. Igitur moze
solito tuum cecitatis malum. conu̾tit in alterius bonũ.
Ecce rursus ponitur aurum in fornace. ecce temptatio¬
nis igne probatur. Tonditur ac limatur igitur. ut spe¬
ciosum uas in honore formatum possit clarius renitere.
S dum presens quisq talium contemplatur rerum euen¬
tum. fortassis censet iuxta illud uirgilii. nec dñi curare mor¬
talia quenquam. Iustus enim aliquando in fua perit ui¬
sticia. calussipniantium fraude ꝑimitur. ⁊ prauus sibi qͥsq.
uindicat fapientie laudem. Uerumptamen utrarumq

Expanded text:
Dei clamantes: Vindica, Domine, sanguinem nostrum! Forte cogiDei clamantes: Vindica, Domine, sanguinem nostrum! Forte cogitas quod in isto sanguinem non fuderis, ideo te excusatum iri? fateor plane quia mentita est iniquitas sibi. Audisne dicentem Dominum: Mihi vindicta, et ego retribuam? Sed quod tu excogitaveras improvise, ut senem nostrum terrarum sedibus exsulares, Dominus ejus hoc usus est ad coronam. Igitur more solito tuum caecitatis malum convertit in alterius bonum. Ecce rursus ponitur aurum in fornace: ecce tentationis igne probatur: tunditur ac limatur: igitur, ut speciosum vas in honore formatum possit clarius renitere. Sed dum praesens quisque talium contemplatur rerum eventum, fortassis censet juxta illud Virgilii, Nec curare Deum mortalia quemquam. Justus enim aliquando ecce in sua perit justitia, calumniantium fraude perimitur, et pravus sibi quisque vindicat sapientiae laudem. Verumtamen utrarumque
Abbreviated transcription (Latin):
b gaudiis raperis: Quid ext̾na bona ⁊ mom̃taneum
luxum pro et̾ns uite deliciis amplexaris: Noueris qd̃
ñquam tua facies esse: que a te natura rerum feit alie¬
na. Quod si nature satis facere queris. scito quia parum
ẽ qd̃ requirit. Qd̃ si cupiditatis luxui. nil satis ẽe pot̾it.
O misera mortalis presumptio. ⁊ temeraria uirtutum
imitatrix cupido. ut quid tantis in merg̾is fluctibus:
Quid mortis a et̾ne preoccuparis casib :. Ut quid ultͣ
te inconsulte transcendis. cum inde siquid ẽẽ potuisses
totum amittis: Ecce cum iusticia ⁊ u̾itate bellum te
semꝑ habuisse nouimus. Et inde ẽ igitur qd̵ adhuc li¬
uore torqueris: Tu primo mundum in abel fratricidio
cruentasti. deuide ꝑ omne tempus scõrum milia mi¬
quitatis gladio trucidasti. Et quod celestius est. dñm
cupiditatis precio uendidisti. Porro adhuc uincends
uiceris. que iamt scõrum pedib conculcaris. Quare ñ

Expanded text:
bus gaudiis raperis? quid externa bona et momentaneum bus gaudiis raperis? quid externa bona et momentaneum luxum pro aeternis vitae deliciis amplexaris? noveris quod nunquam tua facias esse, quae a te natura rerum fecit aliena. Quod si naturae satisfacere quaeris, scito quia parum est quod requirit. Quod si cupiditatis luxui nil satis esse poterit, o misera mortalium praesumptio et temeraria virtutum imitatrix cupido, ut quid tantis immergeris fluctibus? quid mortis aeternae praeoccuparis casibus? ut quid ultra te inconsulte transcendis, cum inde si quid esse potuisses, totum amittas? Ecce cum justitia et veritate bellum te semper habuisse novimus: et inde est igitur quod adhuc livore torqueris. Tu primo mundum in Abel fratricidio cruentasti; deinde per omne tempus sanctorum millia iniquitatis gladio trucidasti: et, quod scelestius est, Dominum cupiditatis pretio vendidisti. Porro adhuc vincendo vinceris, quae jam sanctorum pedibus conculcaris. Quare non
Abbreviated transcription (Latin):
post deum p̾ciosius. ⁊ ideo qui semetipsum bene oꝑ ando
uacare suo honore: ac facultatum precio quo nichil ditiu
b nichil grauius acquiritur. nil suanius amando ꝑcipit᷑
nl felitius possidetur. Hunc thesaurum sibi senex ñr la¬
borando quesierat: querendo felicius adinuenerat. inuen-¬
tum aut̃ quocumq iret secum possidendo ferebat. Atq tta
quanto ex occupatus reb mundi fuerat. tauto sue possessio¬
ni intentus. hinc nide locupletius ⁊ se celo restituebat.
Noueras iam impudens concupiscentie questus. quia mi¬
les xpri nontius tenebatur uinculis. neq tua obfusca¬
batur caligine. s celsa p̾sidens claritatis arce. mundum
quasi sub pedib suo liberalitatis dominio subiugarat. Id¬
circo nõ quocumq inuidentium zelus s quo dei agebat᷑
sp̃u quasi ad epulas muitatus satis ad modum ultrone¬
us ibat. Dic queso misera mundi cupiditas. quid inani¬

Expanded text:
Deum seipso pretiosius. Ideo qui semetipsum bene operando Deum seipso pretiosius. Ideo qui semetipsum bene operando am enim suo se vacuare honore ac facultatum pretio, quo nihil ditius ibus nihil gravius acquiritur, nihil suavius amando percipitur, nihil felicius possidetur. Hunc thesaurum sibi senex noster laborando quaesierat, quaerendo felicius adinvenerat, inventum autem quocunque iret secum possidendo ferebat: atque ita quanto exoccupatus rebus mundi fuerat, tanto suae possessioni intentus hinc inde locupletius et se coelo restituebat. Noveras jam impudens concupiscentiae quaestus, quia miles Christi non tuis tenebatur vinculis, neque tua offuscabatur caligine: sed celsa praesidens charitatis arce, mundum quasi sub pedibus suo liberalitatis dominio subjugarat. Idcirco non quocunque invidentium zelus, sed quo Dei agebatur spiritu, quasi ad epulas invitatus satis admodum ultroneus ibat. Dic, quaeso, misera mundi cupiditas, quid inani
Abbreviated transcription (Latin):
aranearum telas quam cautius uenandi rechia texuisset.
noluit ante faciem apparere. neforte pͣuitatis tͣpͣtudo iusticia re-¬
lucente fedius monstraretur. Quo factum ẽ ut sine accu¬
satore. sine congressu. nec nõ sine audientia atq sine iudi¬
cio. iusticia plecteretur in eo. Qui pulsus p̾sentib bonis.
dignitate exutus. uulgi existimatione fedatus ob bñficium
rei publice exilium tulit. S quam ceca ⁊ stulta ꝑu̾soꝵ
calliditas fuit: Cogitabat enim inficere bonorum semꝑ
⁊ cõmaculare uirtutis famam. ob dignitatis ambitionẽ:
presertim cum eo magis alt̾ius torqueantur gła. quo no¬
lunt eam adsequi qui clari nominis honore digni haben¬
tur. S si d̃s ꝓ nob̾. quis contra nos: Ergo mentiti sũt
se posse polluere decus ac felicitatem eorum. qui sua in ce¬
lo facultatum tulerunt presidia. Illo enim neq fures ef¬
fodiunt. nec furantur. Nemo enim aliquid habet seipso

Expanded text:
aranearum telas quam cautius venandi retia texisset, aranearum telas quam cautius venandi retia texisset, noluit ante faciem apparere, ne forte pravitatis turpitudo justitia reducente foedius monstraretur. Quo factum est, ut sine accusatore, sine congressu, necnon sine audientia atque sine judicio, justitia plecteretur in eo. Qui pulsus praesentibus bonis, dignitate exutus, vulgi existimatione foedatus, ob beneficium reipublicae exsilium tulit. Sed quam caeca et stulta perversorum calliditas fuit! cogitabant enim inficere bonorum semper et commaculare virtutis famam ob dignitatis ambitionem, praesertim cum eo magis alterius torqueantur gloria, quo nolunt assequi eam qua clari nominis honore digni habeatur. Sed si Deus pro nobis, quis contra nos? Ergo mentiti sunt se posse polluere decus ac felicitatem eorum, quia sua in coelum facultatum tulerunt praesidia. Illic enim neque fures effodiunt, nec furantur . Nemo enim aliquid habet post
Abbreviated transcription (Latin):
re laudes eccłiarum deuotius dño redderentur. S d̾s qui
suos ad altioza semꝑ iuitat: uoluit hunc uirum manife.¬
stius approbare. quantus que esset in adu̾sis ostend̾e: ut
qui tantus deo uictor in prosꝑis tryumphabat: in adu̾sis
etiam tryumpharet. ut quia iam gr̃a dei septem eiͣgłis
beatitudines uita ⁊ morib sibi acquisierat. octaua que suꝑ¬
erat oꝑib adimpleret. Heati inquit euͣngłium qui ꝑsecu¬
tionem patiuntur ꝓpt̾ iusticiam. qm̃ ipsorum ẽ regnum ce¬
lorum. Passus ẽ igitur idem malignozum suꝑcilio. ⁊ accu¬
satus fraude humanitatis. qui amore iusticie ac u̾itatis
ĩ promptu. nil sibi tutum seruau̾at. nisi se ꝓ ea usꝙ ad
mortem modis omnib tradidisset. Nonquam enim ti¬
more occuluerat u̾itatem. nonquam mendatio locum ha-
t̃ tegebat. quos p̾sectin auaritia  cradelis imꝑitarum
uerabat ignana. Unde cum cecitas iniquozum. dolosius

Expanded text:
re laudes Ecclesiarum devotius Domino redderentur. Sed Deus, qui re laudes Ecclesiarum devotius Domino redderentur. Sed Deus, qui suos ad altiora semper invitat, voluit hunc virum manifestius approbare, quantusque esset in adversis ostendere: ut qui tantus Deo victor in prosperis triumphabat, in adversis etiam triumpharet, ut quia jam gratia Dei septem Evangelii beatitudines vita et moribus sibi acquisierat, octavam quae supererat operibus adimpleret. Beati, inquit Evangelium, qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Passus est igitur idem malignorum supercilio et accusatus fraude humanitatis, qui amore justitiae ac veritatis in promptu nil sibi tutum servaverat, nisi se pro ea usque ad mortem modis omnibus tradidisset. Nunquam enim timore occuluerat veritatem, nunquam mendacium locum habter tegebat, quos praesertim avaritia et crudelis imperitorum vexabat ignavia. Unde cum caecitas iniquorum dolosius
Abbreviated transcription (Latin):
extremum. ⁊ ludouicus ꝓles eius augustus successisset in
regnum. ut dyaboli agente inuidia in eo u̾itas prauquim
rursus solito agitaretur insidiis. nec nouum aliquid quia
apud imꝓbos semꝑ inimica u̾itas fuisse comperitur. ⁊ ui¬
sticia stultorum criminib lacerata. Iam enim annosa ꝑu̾¬
sonim inꝑibitas uixta illuo platonis beatas ⁊ felices res¬
publicas esse ingemiscebat. si eas studiosi sapientie regerent. uel
si carum rectores studere sapientiam contigisset. Unde dolo
accensi atq inuidia. excogitau̾unt quomodo ac si danyelem
sorem statum amitteret: ⁊ iniquitas suis ꝑ empta fraudib
locum dominandi reciperet. Nou̾as enim omnium animaꝵ
deus inspectoꝵ qui hoc consilium illi corde inserueras. ut regiꝰ
⁊ eccłie cederet iussionib. qd̃ non nisi ob commune omniũ
bonorum studium hoc fecerat. ut libertas potentiorum ty¬
rannide reuelata ꝓpensius dño militaret. ⁊ uniu̾sarum ui¬

Expanded text:
extremum, et Ludovicus proles ejus Augustus successisset in extremum, et Ludovicus proles ejus Augustus successisset in regnum, ut diaboli agente invidia in eo veritas pravorum rursus solitis agitaretur insidiis. Nec novum aliquid, quia apud improbos semper inimica veritas fuisse comperitur, et justitia stultorum criminibus lacerata. Jam enim annosa perversorum improbitas, juxta illud Platonis, beatas et felices respublicas esse ingemiscebat, si eas studiosi sapientiae regerent, vel si earum rectores studere sapientiam contigisset. Unde dolo accensi atque invidia, excogitaverunt quomodo ac si Danielem sorem statum amitteret; et iniquitas suis perempta fraudibus locum dominandi reciperet. Noveras enim omnium animarum Deus inspector, qui hoc consilium illius cordi inseveras, ut regis et Ecclesiae cederet jussionibus, quod non nisi ob commune omnium bonorum studium hoc fecerat: videlicet ut libertas potentiorum tyrannide relevata propensius Domino militaret, et universarum ju
Abbreviated transcription (Latin):
qui cum hostili gladio se iuicem indesinent̾ ced̾ent. factũ
ẽ ut idem uir beatus illuc usq ob hoc ꝓgrediens deueniret.
⁊ beneuentunt intraret. Porro ibi cum esset int̾ eos tan¬
tam restituit pacemt. ut usq hodie conexi ⁊ confederati.
mutuo in pace xpr̃i cohereant. Unde non solum apud
eos. s etiam apud grecos ⁊ omnes maris insulas nimiã
ꝓmeruit amoris grãm atq famam uirtutis. ꝑpendebat
aut̃ in hoc discidio. quod utriq xpristiani ⁊ fr̃es essent. ne¬
q censuit eos ita deo plac̾e posse: ut tanta cruentare
cede. ⁊ suarum predas facultatum fac̾ent. quia om̃is inqͥt
apostolus qui odit frẽm suum homicida ẽ: ⁊ scimus quod
omnis homicida non habet uitam in se manentem. Uisde
se medium int̾ eos pius pat̾ iniecit. ⁊ quam dyabolus pacẽ
xpr̃i uiolau̾at. sane ad plenum restituit. Igitur huiusce ne-¬
gotio infatigabilis uidebatur. ⁊ ꝓ iusticia certatoꝵ eximius.

Expanded text:
qui cum hostili gladio se invicem indesinenter caederent, factum qui cum hostili gladio se invicem indesinenter caederent, factum est ut idem beatus illuc usque ob hoc progrediens deveniret, et Beneventum intraret. Porro ibi cum esset, inter eos tantum restituit pacem, ut usque hodie connexi et confoederati sibi mutuo in pace, Christi cohaereant. Unde non solum apud eos, sed etiam apud Graecos et omnes maris insulas, nimiam promeruit amoris gratiam, famam virtutis. Perpendebat autem in hoc dissidio, quod utrique Christiani et fratres essent: neque censuit eos ita Deo placere posse, ut tanta cruentarentur caede, et suarum praedas facultatum facerent: quia omnis, inquit Apostolus, qui odit fratrem suum, homicida est: et scimus quod omnis homicida non habet vitam aeternam in se manentem . Unde se medium inter eos pius Pater injecit, et quam diabolus pacem Christi violaverat, sane ad plenum restituit. Igitur hujuscemodi negotio infatigabilis videbatur, et pro justitia certator eximius.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓ eccł̃ie negotio occupatus ẽẽt: instituta tam̃ regule mi¬
nime deserebat. s ꝓ lectione uacabat fletib ⁊ ꝓ reliquis of¬
ficiis mentis iubilo dño famulabatur. Nouerãt igit᷑ om̃s
sui comites ⁊ itin̾is socii continuo ei se nolle appropinqͣri.
idcuro ꝓcul ab eo gradiebantur. quatinus ille soli deo uaca¬
ret. Uenerat illi iam tempus. ut neꝙ in monte neꝙ in ihe¬
rosolimis. ⁊ ut ita dicam neꝙ in aliquo loco. s ut in sp̃u
⁊ u̾itate adoraret pr̃em. Templum aut̃ eiusdem sp̃c suam
fecerat animam. u̾itatisq habitaculum: Idcirco ut mͥ uisũ
ẽ totus ubiq secum. totusq cum deo erat. ac sollicitus cũ
mitis ac letus m̃ueniebatur. iide qd̾ tam patiens. tam lon¬
ganimis. tamq benignus omnib habebatur. Erat enim fi¬
lius pacis. caritatisq cathena. ut frat̾na sibi uiscera. inui¬
cem cohererent. Nouit igitur hoc spoletum ⁊ beneuentum:

Expanded text:
pro Ecclesiae negotio occupatus esset, instituta tamen regulae mipro Ecclesiae negotio occupatus esset, instituta tamen regulae minime deserebat, sed pro lectione vacabat fletibus, et pro reliquis officiis mentis jubilo Domino famulabatur. Noverant igitur omnes sui comites et itineris socii continuo eum se nolle appropinquari: idcirco procul ab eo gradiebantur, quatenus ille soli Deo vacaret. Venerat enim illi jam tempus, ut neque in monte, neque in Jerosolymis, et, ut ita dicam, neque in aliquo loco, sed ut in spiritu et veritate adoraret Patrem. Templum autem ejusdem Spiritus suam fecerat animam veritatisque habitaculum; idcirco, ut mihi visum est, totus ubique secum totusque cum Deo erat, ac sollicitus cum mitis ac laetus inveniebatur: inde quod tam patiens, tam longanimis, tamque benignus in omnibus habebatur. Erat enim filius pacis charitatisque catena, ut fraterna sibi viscera invicem cohaererent. Novit hoc Spoletum et Beneventum:
Abbreviated transcription (Latin):
deuotiõ. Neuirebat quoq animus ilico. ⁊ omnis sensus cor¬
poris continuo mundo moriebatur. qd̃ si ad dei intrasset
officium. ut idem iocundo animo solitus erat dice. mox om̃s
cogitationes ⁊ causas rerum temꝑalum ante ostium repo¬
nebat. ⁊ secum totus ingrediebatur. ut totus deo ac sibi
a desset. Quem si conspexisses subito uideres eum introire
sue secretiora mentis. ⁊ nescio quid uerenti uultu respice.
Tingebat quippe calamum lingue fonte scĩ sp̃c. ut mun¬
dius deo laudes diceret. atq int̾ ipsas laudes nescio quid
musicum ꝑcipiens. aliquando habundantissime flebat. Et
quid mirum cum ut audiui quodam referente ep̃o inter
ipsas palatii ppłorumq frequentias dum rex ⁊ consiliarii
eius aliud quid intenderent. ⁊ turba more solito undiq ꝑ¬
streperet sepe eorum in medio positus lugebat. quasi ad a¬
gonem flendi huc uenisset. Itaq ibi residens. alibi celoꝵ regi

Expanded text:
devotio: revirebat quoque animus illico, et omnis sensus cordevotio: revirebat quoque animus illico, et omnis sensus corporis continuo mundo moriebatur. In officio divino quam pius. 27. Quod si ad Dei intrasset officium, ut idem jucundo animo solitus erat dicere, mox omnes cogitationes et causas rerum temporalium ante ostium reponebat, et secum totus ingrediebatur, ut totus Deo ac sibi adesset. Quem si conspexisses, subito videres eum introire suae secretiora mentis, et nescio quid verenti vultu respicere. Tingebat quippe calamum linguae fonte sancti Spiritus, ut mundus Deo laudes diceret: inter ipsas laudes nescio quid musicum percipiens, aliquando abundantissime flebat. Et quid mirum? cum ut audivi quodam referente episcopo, inter ipsas palatii populorum frequentias dum rex et consiliarii ejus aliud quid intenderent, et turba more solito undique perstreperet, saepe eorum in medio positus lugebat, quasi ad agonem flendi huc venisset. Itaque ibi residens aliubi coelorum regi
Abbreviated transcription (Latin):
Inde erat mi pat̾ quod in mortis articulo nõ recedebat ab
ore puis affectus. ac dicebas. Sitiuit anima mea ad deuni
uuium. quando ueniam ⁊ apparebo ante faciem dei: I am
cnim cupiebas ingredi tabernaculi locum admirabilis. iam
uox exultationis in aurib erat. ⁊ confessionis inore. Iam
sonus epulantis audiebatur. iam quodammodo int̾eras
hiis quorum habitatio ẽ sicut letantium omnium. Talia
quippe dum fleres tibi ante ocłos assistebant. ⁊ ideo amore
totus elangueras. ac dicebas. Adiuro uos filie iherłm si
iuen̾itis dilatum meum. ut annuntietis ei quia amore
langueo. Nou̾it pius lector. qd̃ si se a talib paululum ꝓ
quibussibet negotiis segregasset. quasi a scĩs exiens festina¬
bat otius ut rediret. S continuo totum se inueniens totꝰ
aderat. quasi si in die nichil aliud int̾ manus habuisset.
Mox etenim aderant lacrime: mox gemitus atq omnis

Expanded text:
» Inde erat, mi Pater, quod in mortis articulo non recedebat ab » Inde erat, mi Pater, quod in mortis articulo non recedebat ab ore pius affectus, ac dicebas: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Jam enim cupiebas ingredi tabernaculi locum admirabilis, jam vox exsultationis in auribus erat et confessionis in ore; jam sonus epulantis audiebatur; jam quodammodo intereras his quorum habitatio est sicut laetantium omnium. Talia quippe dum fleres, tibi ante oculos assitebant: et ideo amore totus elangueras ac dicebas: Adjuro vos, filia Jerusalem, si inveneritis dilectum meum, ut nuntietis ei quia amore langueo . Noverit pius lector, quod si se a talibus paululum pro quibuslibet negotiis segregasset, quasi a sanctis exiens festinabat ocius ut rediret; sed continuo totum se inveniens, totus aderat quasi in die nihil aliud inter manus habuisset. Mox etenim aderant lacrymae, mox gemitus, atque omnis
Abbreviated transcription (Latin):
hec non qd̃ te talem scires. s ut me quem talem forte no¬
ueras ad plangendum saltim serius inuitares. ⁊ pectus
saxeum sic tuis fletib emollires. Alioquin tu sdeo flebas.
quod uelut intra sc̃a scõrum ingressus. ñdum cõtinuare
pot̾as quod cernebas. Spes namq que differtur affligit
animam. Ergo cernebas mentis oculo celestem illam pa¬
triam. quo hymiudici chori deo laudes concelebrant. et
stuebaris bm̃ illum ⁊ felicẽ celi concentũ. ubi inde fessa uoce
resultant pre gaudio iubilationis organa. Et qd̵ maius ẽ.
adhuc frceras tuam ipsius animam sc̃i sp̃c habitaculum. S
cum idem sp̃e paululum altius euolasset ut eum requireres.
itaq flebas amore miio. multumq flebas ita dicens. A
nima mea liquefacta ẽ ut locutus ẽ michi. Siquidem locu-¬
tus ẽ. ⁊ abiit. Abiit ut mens auida fruendi felicius inar¬
desceret. ⁊ flaminam cum inuenisset ĩ eo caritatis f. miꝰ retin̾et

Expanded text:
haec, non quod te talem scires, sed ut me, quem talem forte nohaec, non quod te talem scires, sed ut me, quem talem forte noveras, ad plangendum saltem serius invitares et pectus saxeum sic tuis fletibus emollires: alioquin tu ideo flebas, quod velut intra sancta sanctorum ingressus, nondum continuare poteras quod cernebas. Spes namque quae differtur affligit animam. Ergo cernebas mentis oculo coelestem illam patriam, quo hymnidici chori Deo laudes concelebrant: et fruebaris beatum illum et felicem coeli concentum, ubi indefessa voce resultant prae gaudio jubilationis organa; et quod majus est, adhuc feceras tuam ipsius animam sancti Spiritus habitaculum. Sed cum idem Spiritus paululum altius evolasset ut eum requireres, flebas prae amore nimio, multumque flebas ita dicens: « Anima mea liquefacta est ut locutus est mihi, si quidem locutus est et abiit: abiit ut mens avida fruendi felicius inardesceret, et flammam cum invenisset, in eo charitatis firmius retineret.
Abbreviated transcription (Latin):
me inuenisse uirum. cui fons lacrimarum tantus inesset.
tantusq gemitus. Putares enim intrinsecus omnia fle-¬
tib resoluta. ꝓfundis suspiriis pectus difrumꝑe. Uideban¬
tur in eo ac si tonitrua resonare: dum se crebris tunderet
ictib. ut lacrimarum ymbres uberius eliceret. Haut du¬
bium quin tonitrua fuisse dicimus. quia tu intus eras
bone ihu. ut fletib uirtutum rigares semina. ⁊ agri plem
quem benedixeras fructum fonte asꝑsionis ablueres. Qui
cum exiguus ego aliquando ab eo requirerem huiusce
lamenti genus ⁊ tanti fletus grãm intulit ita dicens.
Plango inquit fili me plango. nõ quasi humiliando flere
me conueniam. aut ut altiora celi sacramenta conspiciã.
s me inquam quid sim considerans. plangendo lugco. plã¬
go quidem non quia sic me uellem plang̾e: s quia me ita
plangendum noui ꝓculdubio plango. O ꝓfunda humi¬
litas uiri. ⁊ altissimuni mentis ingenium. Dicebas enim

Expanded text:
me invenisse virum, cui fons lacrymarum tantus inesset me invenisse virum, cui fons lacrymarum tantus inesset tantusque gemitus. Putares enim intrinsecus omnia fletibus resoluta profundis suspiriis pectus disrumpere. Videbantur in eo ac si tonitrua resonare, dum se crebris tunderet ictibus, ut lacrymarum imbres uberius eliceret. Haud dubium quin tonitrua fuisse recte dicamus, quia tu intus eras, bone Jesu, ut fletibus virtutum rigares semina, et agri pleni quem benedixeras, fructum fonte aspersionis ablueres. Quam ob causam. 26. Qui cum exiguus ego aliquando ab eo requirerem hujusce lamenti genus et tanti fletus gratiam intulit ita dicens: « Plango, inquit, fili mi, plango, non quasi humiliando flere me conveniam, aut ut altiora coeli sacramenta conspiciam? sed me, inquam, quid sim considerans, plangendo lugeo. Plango quidem, non quia sic me vellem plangere: sed quia me ita plangendum novi, procul dubio plango. » O profunda humilitas viri et altissimum mentis ingenium! dicebas enim
Abbreviated transcription (Latin):
uidete uscera pietatis. Eoce hic licet non posset largire om¬
tantus ac talis erat. ut de se quippe relatu u̾itatis potuisset
asserere. Uulnerate caritatis ego sum. Qui nisi uuln̾atus
esset a caritate. omnium casus continuis lamentis ut ꝓpri-¬
os non lugeret. Febat autem dieb singulis. si ñ amplius
semel in die aut scd̃o. mane uidelicet ⁊ uesꝑi. Ignis ergo e¬
rat iste in eo ꝑpetuus nõ deficiens exaltare animi. s iugit̾
tali ardebat uoto. Ibi enim fiebat suaue holocaustum do¬
mino. ibi uictime mactabantur precipue in noctis medio.
erat enim ꝑuigil in orationib. Omnem carnis adipem ⁊
concupiscentiarum inlecebras tunc cremabat flamimnarũ
incendio. ⁊ omnia intrinsecus uitalia. caputq cum pedib
id ẽ initium uite ac finem dñi in sacrificium adolebat.
Lauabat enim queque lacrimis primum. ut deinceps
oninia dño mundius cremarentur. Fateor plane. ñquam

Expanded text:
videte viscera pietatis. Ecce hic, licet non posset largiri omvidete viscera pietatis. Ecce hic, licet non posset largiri omtantus ac talis erat, ut de se quippe relatu veritatis potuisset asserere: Vulneratus charitate ego sum; qui nisi vulneratus esset a charitate, omnium casus continuis lamentis ut proprios non lugeret. Flebat autem diebus singulis, si non amplius, semel in die aut secundo, mane videlicet et vesperi. Ignis ergo erat iste in eo perpetuus non deficiens ex altari animi; sed jugiter tali ardebat voto. Ibi enim fiebat suave holocaustum Domino; ibi victimae mactabantur, praecipue in noctis medio; erat enim pervigil in orationibus. Omnem carnis adipem et concupiscentiarum illecebras tunc cremabat flammarum incendio; et omnia intrinsecus vitalia caputque cum pedibus, id est initium vitae ac finem Domini in sacrificium adolebat. Lavabat enim quaeque lacrymis primum, ut deinceps omnia Domino mundius cremarentur. Fateor plane nunquam