comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uerbũ dei: Ar mauitꝰ nos talibus
armis. qualib auditis laudabilibus
& inuictis. in superabilib & splendi¬
dis. sp̃italib sane atq: minsibilib quib
& hostes in in sibiles expugnamus:
Siuides hostẽ tuũ : uideant᷑ armatua.
Armamur earũ rerũ fide quas non
uidemꝰ : & ster nimꝰhostes quos nonui
tetis sic eẽ. ut quasi qđ scutũ ẽ. sẽ ꝑ scu¬
tũ sit : aut qđ galea ẽ sẽ ꝑ galea sit.
aut quȩ lor ica ẽ. sẽ ꝑ lorica sit Inis¬
tis enĩcorporalib armis ita ẽ : quã quã
& deferroquȩ fiunt mutari possint.
ut exgladio fiat securis: Tam̃ ipsũ
apłm uidemꝰ dixisse quodã locolo¬
ricã fidei. & alioloco dixisse scutũ fi¬
dei: Ergo ipsa fides. & lorica potest
eẽ. & scutũ Scutũ ergo ẽ: quia tela
mimicorũ excipit & repellit: Lori¬
caẽ : quia interioratua trans figiñ.
quodã in loco Erue ab impiis animã
meã : frameã tuã ab inmicis manus
tuȩ: Qd superius dix̃ abimpiis: hoc se

Expanded text:
 verbum Dei . Armavit nos talibus armis, qualibus audistis, laudabilibus et invictis, insuperabilibus et splendidis; spiritualibus sane atque invisibilibus, quia et hostes invisibiles expugnamus. Si vides hostem tuum, videantur arma tua. Armamur earum rerum fide quas non videmus, et sternimus hostes quos non vitetis sic esse, ut quasi quod scutum est, semper scutum sit; aut quod galea est, semper galea sit; aut quod lorica est, semper lorica sit. In istis enim armis corporalibus ita est, quanquam et de ferro quae fiunt mutari possint, ut ex gladio fiat securis: tamen ipsum Apostolum videmus dixisse quodam loco, loricam fidei , et alio loco dixisse scutum fidei. Ergo ipsa fides, et lorica potest esse et scutum: scutum est, quia tela inimicorum excipit et repellit; lorica est, quia interiora tua transfigi non ? Legimus quodam in loco: Erue ab impiis animam meam, frameam tuam ab inimicis manus tuae . Quod superius dixit, ab impiis; hoc seq
Abbreviated transcription (Latin):
mea &cȩtr : Iã ista om̃ia ante
oculos horũfiebant : & nemoeorũ
erat quire quireret animã eius
Inuocemꝰ ergo fr̃s. ut dicat᷑ animȩ
nrãe salus tua egosũ : & aperia tau¬
res eiꝰ ut audiat dicentẽ . salus tua
egosum Dicit enĩ. sed quidã obsur¬
descunt. unde audiunt potius ꝑse¬
quentes inimicos intribulatione cons¬
tituti sialiquid de ẽ. sunangusto est
anima. in inopia tẽ poraliũ quȩrit
auxiliũ plerũq: adȩmonib: ał rep¬
ticios dȩ monũ uult consulere. sor¬
tilogos quęrit. ꝑsecutores illi hostes
in uisibiles adierunt. intrauer̃ ex¬
pugnauer̃. captiuauer̃. uicer̃ dicen¬
do non ẽ salus illi indõ eius Obsur¬
duit contra uocẽ dicentẽ salus tua
ego sum : Dic animȩ meȩ salus tua
ego sũ: Vt confundant᷑ & reuere¬
antur quȩ rentes animã meam: Eui
dicistu salus tua ego sum: Audiam
dicentẽ michi salus tuaegosum Ali¬
ã salutẽ non requirã p̃ter dñm dm̃
tuũ: Decreatura michisalus suggeri¬

Expanded text:
ista ante oculos eorum fiebant, et nemo erat qui requireret animam ejus. Invocemus ergo, fratres, ut dicat animae nostrae: Salus tua ego sum; et aperiat aures ejus, ut audiat dicentem: Salus tua ego sum. Dicit enim, sed quidam obsurdescunt: unde audiunt potius persequentes inimicos in tribulatione constituti. Si aliquid deest, si in angusto est anima, in inopia temporalium, quaerit auxilium plerumque a daemonibus, arreptitios daemonum vult consulere, sortilegos quaerit: persecutores illam hostes invisibiles adierunt, intraverunt, expugnaverunt, captivaverunt, vicerunt dicendo: Non est salus illi in Deo ejus. Obsurduit contra vocem dicentem: Salus tua ego sum. Dic animae meae: Salus tua ego sum, ut confundantur et revereantur requirentes animam meam, cui dicis tu: Salus tua ego sum. Audiam dicentem mihi: Salus tua ego sum. Aliam salutem non requiram, praeter Dominum Deum meum. De creatura mihi salus suggeri
Abbreviated transcription (Latin):
& anima ipsius contristabat᷑. & ille
quiscie bat & dicebat quaretristis
es animamea. & quare conturbas
me: pacẽ adhuc non secũ habebat:
rite pacẽ fr̃s : dñs dix̃. haec loquor
uobis ut in me pacẽ habeatis: Pacem

Expanded text:
isto, et anima ipsius contristabatur. Et ille isto, et anima ipsius contristabatur. Et ille qui sciebat et dicebat, Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me; pacem adhuc secum non habebat: rite pacem, fratres. Dominus dixit: Haec loquor vobis, ut in me habeatis pacem
Abbreviated transcription (Latin):
Sub duc panẽ : & uide quale bellũ ẽ
intrauiscera tua : Ipsiusti quomo¬
do gemunt hic fr̃s. ut sciatis quia quȩ¬
remꝰ hic pacẽ. conseque mꝰ infine
Sed ex parte hic habeamꝰ : ut ex toto
illichabere meream᷑ Quidẽ ex par¬
te concordessimꝰ  hic diligamꝰ ꝓxi¬
mũ quomodonos: Sic dilige frem:
quomodote ipsũ Habecũ illo pacẽ:
sed non pos sunt nisi existere aliqua
quomodo int̃ fr̃s. & int̾ scõs Extite¬
r̃ int̃barnaban & paulũ : sed non
quȩ occiderent concor diã. non quȩ
interimerent caritatẽ Nã & tibi
ipsiresistis aliquando : & tam̃non te
odisti Om̃is quẽ pęnitet aliquid
rixat᷑ secũ : Peccauit redit. irasci¬
t᷑ sibimet. hoc fecisseme illud cõmi¬
sisse sĩnondicit᷑. Rixã ergo secũ hab&
sed ista ad concor diã tendit Uide
quomodorixetur: & dicat quidam
suȩ quare conturbas me : turbabat
illũ Clolebat forte ipse patiꝓ xp̃o:

Expanded text:
subduc panem, et vide quale bellum erit subduc panem, et vide quale bellum erit intra viscera tua. Ipsi justi quomodo gemunt hic, fratres? ut sciatis quia quaerimus hic pacem, consequemur autem in fine. Sed ex parte hic habeamus, ut ex toto illic habere mereamur. Quid est, ex parte? Concordes simus hic, diligamus proximum quomodo nos. Sic dilige fratrem quomodo teipsum, habe cum illo pacem. Sed non possunt nisi existere rixae aliquae, quomodo inter fratres et inter sanctos exstiterunt, inter Barnabam et Paulum : sed non quae occiderent concordiam, non quae interimerent charitatem. Nam et tibi ipsi resistis aliquando, et tamen non te odisti. Omnis enim quem poenitet aliquid, rixatur secum. Peccavit, redit, irascitur sibimetipsi hoc fecisse, illud commisisse. Rixam ergo secum habet, sed ista rixa ad concordiam tendit. Vide quomodo secum rixetur, et dicat quidam suae, Quare conturbas me; utique turbabat illum. Volebat forte ipse pati pro Chr
Abbreviated transcription (Latin):
Contine linguã tuã amalo. & labia
tua neloquant᷑ dolũ: Idẽ. nulli frau¬
naamalo : parũ ẽ. nulli noceas.
nullũ occidas: Nonfureris. non ad¬
ulteres non fraudẽ facias. non fal¬
sũ testimoniũ dicas Declina amalo
Cũ declinaueris : dicis securussũ:
Per feciomĩa. habebo uitã. indebo
dies bonos: Non solũ declina amalo
& facbonũ . parũ ẽ ut non ex polies
uestinudũ: Si non ex polia ueris:
declinastiamalo: Sed non facies bo¬
nũ : nisicũ peregrinũ susceper is
indomũ tuã.: Ergo sic declina ama¬
lo : ut facias bonũ Quȩre pacẽ :¬
& sequere eã : Nontibi dix̃ habebis
hic pacẽ : quȩ re illã & sequere :
Quo eã sequor : quo p̃cessit : Dñs
enĩ ẽ pax nr̃a : resurrex̃ & ascen¬
dit incaelũ Quȩre pacẽ & seque¬
re illã : quia tucũ resurrexeris
hoc mortale mutabit᷑ & ã plecte¬
rispacẽ. ubi tibi nemo molestus
esuries Nãhic tibi pacẽ facit
spanid:

Expanded text:
Contine linguam tuam a malo, et labia Contine linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum: id est, nulli frauna a malo? Parum est nulli noceas, nullum occidas, non fureris, non adulteres, non fraudem facias, non falsum testimonium dicas. Declina a malo: cum declinaveris, dicis: Securus sum, perfeci omnia, habebo vitam, videbo dies bonos. Non solum declina a malo; sed, et fac bonum. Parum est ut non exspolies: vesti nudum. Si non exspoliaveris, declinasti a malo: sed non facies bonum, nisi cum peregrinum susceperis in domum tuam. Ergo sic declina a malo, ut facias bonum. Quaere pacem, et sequere eam. Non tibi dixit, habebis hic pacem: quaere illam, et sequere eam. Quo illam sequor? Quo praecessit. Dominus enim est pax nostra, resurrexit et ascendit in coelum. Quaere pacem, et sequere illam: quia et tu cum surrexeris, hoc mortale mutabitur, et amplecteris pacem, ubi tibi nemo molestus esuries. Nam hic tibi pacem facit panis:
Abbreviated transcription (Latin):
dñi docebouos Quiduis : uitã & dies
bonos Audi& fac Contine linguã
tuã amalo: Pacite illud Nolodicit
homomiser. & linguã meã nolo conti¬
nere amalo. & uitã uolo & dies bonos
Sio parius tuus tibi diceret. & uasto
istã uineã & exigo ate mercedẽ. ad¬
duxis time aduineã. ut facitẽ illã & pu¬
tẽ : Concido om̃ia ligna tilia. p̃cidam
iiosa robora uitiũ. ut non hic habeas qđ
colligas & cũ fecero ista : redditu¬
rus es michi laborẽ meũ: Nonne
insanũ illũ diceres: nonne illũ de
domotua repelleres ante quam
sunt homines qui& facere uoluns
mala. & iurare m̃datiũ. & blasphe¬
mare contradm. & mur murare.
& fraudẽ facere & mebriare
& litigare & adulterare & liga¬
turas adhibere. & ire ad sortilogos
& diesbonos uidere. Dicit᷑ illi
Non potest male faciens quȩrere
bonã mercedẽ: Situmiustus es : &¬
ds̃ iniustꝰ erit : Ergo quid faciam
Quiduis.  uitã uolo dies bonos uolo

Expanded text:
Domini docebo vos. Quid vis? Vitam et dies Domini docebo vos. Quid vis? Vitam et dies bonos. Audi, et fac: Contine linguam tuam a malo. Fac illud. Nolo, dicit homo miser: et linguam meam nolo continere a malo, et vitam volo, et dies bonos. Si operarius tuus tibi diceret: Et vasto istam vineam, et exigo a te mercedem: adduxisti me ad vineam ut falcitem illam et putem, concido omnia ligna utilia, praecidam ipsa robora vitium, ut non hic habeas quod colligas, et cum fecero ista, redditurus es mihi laborem meum. Nonne insanum illum diceres? nonne illum de domo tua repelleres, antequam sunt homines, qui et facere volunt mala, et jurare mendacium, et blasphemare contra Deum, et murmurare, et fraudem facere, et inebriari, et litigare, et adulterari, et ligaturas adhibere, et ire ad sortilegos, et dies bonos videre. Dicitur illi: Non potes male faciens quaerere bonam mercedem. Si tu injustus es, injustus erit et Deus? Ergo quid faciam? Quid vis? Vitam volo, dies bonos volo.
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres statuer̃ int̃se ut occiderent
filios suos & manducarent Occidit una
filiũ suũ : & manducauer̃ eũ ambȩ : Alia
noluit occidere filiũ suũ : & ex surgebat
illa quȩ porior occiderat filiũ suũ & ta¬
lis rixa uenit ante regẽ: Adduxer̃
se ad regẽ. contendentes de int̃ fecti¬
one filiorũ  Detalib cibis auertat ea
ds̃ quȩ legimꝰ : Sẽ ꝑ dies mali inscło : sed
sẽ ꝑ dies bonim dõ. Habuit dies bonos
abrahã : sed intꝰ incorde : H abuit malos
dies : quando a fame mutauit regionẽ
& quȩ rebat cybũ sic om̃s quȩ sieruNt:
Paulꝰ habuit dies bonos quidicit. Infa¬
me & siti. infrigore & nuditate: Sed
non iras cant᷑ serui. ipse dñs non habuit
dies bonos in hoc scło: contumelias. in¬
iurias . crucẽ & tanta mala patiebat᷑¬
Nonergo xp̃ianꝰ mur muret : uideat
cuius uestigia sequit ur: Sed sidies bo¬
nos amat : audiat docentẽ & dicen¬
tẽ Uenite filii audite me . timorem

Expanded text:
mulieres statuerunt inter se ut occiderent mulieres statuerunt inter se ut occiderent filios suos, et manducarent; occidit una filium suum, et manducaverunt eum ambae; alia nolebat occidere filium suum, et exigebat illa quae prior occiderat filium suum; et talis rixa venit ante regem, adduxerunt se ante regem, contendentes de interfectione filiorum . De talibus cibis avertat Deus ea quae legimus. Semper dies mali in saeculo, sed semper dies boni in Deo. Habuit dies bonos Abraham, sed intus in corde: habuit dies malos, quando a fame mutavit regionem, et quaerebat cibum . Sic omnes quaesierunt. Paulus habuit dies bonos, qui dicit: In fame et siti, in frigore et nuditate ? Sed non irascantur servi: ipse Dominus non habuit dies bonos in hoc saeculo; contumelias, injurias, crucem, et tanta mala patiebatNon ergo christianus murmuret, videat cujus vestigia sequatur. Sed si dies bonos amat, audiat docentem et dicentem: Venite, filii, audite me, timorem
Abbreviated transcription (Latin):
łuer̃ beati parentes nr̃i. nos mise¬
risumꝰ: Malos dies habemꝰ domi¬
natꝰ ẽ. ill iputabamꝰ quia illo mortuo
posset aliquid refrigeriũ dari
deteriora uener̃. Ods ostende no¬
bis diesbonos Quis ẽ. homo qui uult
uitã. & diligit uidere dies bonos
non hic quȩ rat dies bonos: Bonam
rẽ quȩrit sed non in regione eius
illã quȩrit  Quomo dosialiquẽ nistũ
quȩreres in ea patria ubi non habi¬
tar& : dicere turtibi : Bonũ uirũ
quȩris magnũ uirũ quȩ ris. quȩ re
illũ. sed nolihic Suꝑ flue hic eum
quȩris nũ quã muenturus es eum
Dies bonos quȩris simuleos quȩ ra¬
mꝰ. nolite hic Sed habuer illos patres
nr̃i. fallimini : Om̃s hic laborauer̃ : legi¬
te scripturas : Idõ uoluit ds̃ ut scriberen¬
tur : ut nos consolarem̃ Tẽporib: heliȩ
fuit fames passisunt eã patres nr̃i. Ca¬
pita ium̃torũ mortuorũ aurouendeban¬
t᷑ occider̃ suos & comeder̃ eos & duȩ

Expanded text:
Puerunt beati patres nostri, nos misePuerunt beati patres nostri, nos miseri sumus, malos dies habemus: dominatus est ille, putabamus quia illo mortuo posset aliquod refrigerium dari; deteriora venerunt. O Deus, ostende nobis dies bonos! Quis est homo, qui vult vitam, et diligit videre dies bonos? Non hic quaerat dies bonos. Bonam rem quaerit, sed non in regione ejus illam quaerit. Quomodo si aliquem justum quaereres in ea patria, ubi non habitaret, diceretur tibi: Bonum virum quaeris, magnum virum quaeris, quaere illum, sed noli hic, superfluo hic eum quaeris, nunquam eum inventurus es. Dies bonos quaeris, simul eos quaeramus, nolite hic. Sed habuerunt illos patres ri. Fallimini: omnes hic laboraverunt. Legite Scripturas: ideo voluit Deus ut scriberentur, ut nos consolaremur. Temporibus Eliae fuit fames, passi sunt eam patres nostri. Capita jumentorum mortuorum auro vendebantur, occiderunt suos, et comederunt eos: et duae
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ. Uenite filii audite me:
timorẽ dñidocebouos Putate fr̃s.
quia ego dico: Putate quia da uid
dicit. putate quia apłs dixit. im¬
amus simul illũ : audite illũ ꝑ nos:
Docere uult enĩ illehumilis. ille
tymphanitans. ille affectans doce¬
renos uult & quid dicit Renite
filii audite me : timorẽ dñi docebo
uos: Doceat ergo Prebeamꝰ aurẽ :
p̃beamꝰcor: Non aꝑiamꝰ aures carnis.
& cordis claudamꝰ : sed sicut ipse di¬
cit in euangłio quihabet aures au¬
diendiaudiat Quis nouit audire
homo qui uult uitã & diligit uide
re dies bonos: int̃ roga: Nonne
om̃is in uobis Respondit ergo
Anquis quã ẽ in uobis qui nondili¬
git uitã id ẽ. qui nonuult uitã &
non diligit uidere dies bonos:
Nonne cotidie hoc murmuratis. &
hoc dicitis : quã diu ista patimur
cotidie peiora & peiora: Apud pa¬
rentes nr̃os fuer̃ dies letiores.
fuer̃ dies meliores: O sunt̃ roga¬
res ipsos parentes tuos: similiter
tibi deparentib: murmura rent:

Expanded text:
 Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Putatis, fratres, quia ego dico: putate quia David dicit, putate quia Apostolus dicit: iamus illum simul, audite illum per nos: docere enim vult ille humilis, ille tympanizans, ille affectans, docere nos vult. Et quid dicit? Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Doceat ergo, praebeamus aurem, praebeamus cor. Non aperiamus aures carnis, et cordis claudamus; sed sicut ipse dixit in Evangelio, Qui habet aures audiendi, audiat . Quis nolit audire homo qui vult vitam, et diligit dies videre bonos? Interrogat. Nonne omnis in vobis respondet, Ego? An quisquam est in vobis qui non diligit vitam, id est, qui non vult vitam, et non diligit dies videre bonos? Nonne quotidie hoc murmuratis, et hoc dicitis: Quamdiu ista patimur? Quotidie pejora et pejora: apud parentes nostros fuerunt dies laetiores, fuerunt dies meliores. O si interrogares ipsos parentes tuos, similiter tibi de diebus suis murmurarent.
Abbreviated transcription (Latin):
aet̃ nã. quã ꝓmittendo desiderabilis
nainpugnantes me : Sids̃ ꝓ nobis quis
contranos: Runde hoc nobis
prestat ds̃ App̃hende in quit
arma & scutũ & ex surge in adiuto¬
riũ michi: eagnũ spectaculũ est ui¬
dere dm̃ armatũ ꝓte Et quod eius
scutũ : quȩ arma : Dnẽ in quit alio
locohomoiste quiet hic loquitur. ut
scutobonȩ uoluntatis tuȩ coronasti
nos: Arma aut̃ eiꝰ quib: nonsolũ nos mu¬
niat. sedetiã ꝑcutiat inimicos sibene
ꝓfecerimꝰ & nos erimus Sicut enim
nos ut armemur ab illohabemus : sic
ille ar matur de nob̵ Sed ipse de his
armat᷑ quos fecit nos de his armamꝰ
quȩ ab ipso accepimꝰ quinos fecit Dicit

Expanded text:
aeternam, quam promittendo desiderabilis aeternam, quam promittendo desiderabilis na impugnantes me. Si Deus pro nobis, quis contra nos ? Et unde hoc nobis praestat Deus? Apprehende, inquit, arma et scutum, et exsurge in adjutorium mihi. Magnum spectaculum est, videre Deum armatum pro te. Et quod ejus scutum? quae arma? Domine, inquit alio loco homo iste qui et hic loquitur, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos . Arma autem ejus, quibus non solum nos muniat, sed etiam percutiat inimicos, si bene profecerimus, et nos erimus. Sicut enim nos, ut armemur, ab illo habemus, sic ipse armatur de nobis. Sed ipse de his armatur quos fecit, nos de his armamur quae ab ipso accepimus qui nos fecit. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
desiderabilis : quia uitã ae t̃nã ꝓmisit:
Quid enĩ fortius manuhac quȩ tetigit
loculũ & mortuus resur rexit &
Quid fortius manuhac quȩ mundum
uicit nonferro armata. sedligno
trans fixa : quid autẽ desiderabilius
eo quẽ non uidentes martires mori
uoluer̃. ut ad illũ ꝑuenire mere¬
rentur Ergo psalmꝰ ille. illicor
tam̃ ipse dignabitur donare qđ can¬
tet Nemo illi cant& digna: nisiqui
ab illo acceperit quod cantare pos¬
sit Denique hoc quomodo cantabi
iniuriã facimꝰ quia dicimꝰ nos & ipsũ:
qm̃ cũ eẽt incaelo sic clamauit. sau¬
le saule quid me ꝑsequeris : cum
eũne motangeret. & nos int̃ra
laboraremur: Ergo uocẽ eius au¬
sdiamꝰ.
nunc corporis : nunc capitis: Est enĩ
psalmus iste inuocans dm̃ contrami¬
micos intribulationib huius scłi. & utiq
ipse ẽ. xpc̃ Tribulatotunc capite.¬
& tribulato nunc corpore. tam̃ ꝑtri¬
bulationes omib m̃bris suis dans uitã

Expanded text:
desiderabilis, quia vitam aeternam promisit. desiderabilis, quia vitam aeternam promisit. Quid enim fortius manu hac, quae tetigit loculum, et mortuus resurrexit ? quid fortius manu hac, quae mundum vicit, non ferro armata, sed ligno transfixa? quid autem desiderabilius eo, quem non videntes martyres, mori voluerunt, ut ad illum pervenire mererentur? Ergo Psalmus illi: illi cor tamen ipse dignabitur donare quod cantet. Nemo illi cantat digna, nisi qui ab illo acceperit quod cantare possit. Denique hoc quod modo cantaminjuriam facimus, quia dicimus nos et ipsum: quoniam cum esset in coelo, sic clamavit, Quid me persequeris ? cum eum nemo tangeret, et nos in terra laboraremus. Ergo vocem ejus audiamus, nunc corporis, nunc capitis. Est enim psalmus iste invocans Deum contra inimicos in tribulationibus hujus saeculi: et utique ipse est Christus, tribulato tunc capite, tribulato nunc corpore: tamen per tribulationes omnibus membris suis dans vitam
Abbreviated transcription (Latin):
q uiergo hunc oderant: mortẽ haben¬
pessimã. quia inpeccatis suis moriu
Redimet dñs animas seruorũ suorum
Scđm animã enĩ intelligenda ẽ. mors
pessima. aut obtima : non scđm corpo¬
ra aut contumelias. aut bonores. quos
homines uident Et non delinquent
om̃s quisꝑant meũ Iste ẽ. modus hu¬
manȩ iustitiȩ. ut uita mortalis quan¬
tũ libet ꝓfitiat. quia sine de lictonon
potestꝰ. in hoc ñ delinquat dũsꝑat
in eũ in quo ẽ. remissio peccatorum
moxxiiii. irsidaand.
Salmꝰ iste nobis audien tibus
fr̃ib & coepis copis meis in¬
positus ẽ ad tractandum:
uoluer̃ ut hinc om̃s aliquid audiamus:
Ab illo enĩ om̃s audiummꝰ a quo pariter
didicimus. & incinus scola condiscipuli
sumꝰ : Titulus ipsius morã nobis facit.
breuis ẽ. enĩad intelligendũ. maxi¬
derabilis. quinrãm mortalitatẽ uicit.
qui nobis uitã ꝓmisit : In hoc enĩ manu
fortis : quia mortẽ nr̃ãm uicit : In hoc

Expanded text:
Qui ergo hunc oderunt, mortem pessimam habent; quia in peccatis suis moriunRedimet enim Dominus animas servorum suorum. Secundum animam enim intelligenda est mors aut pessima, aut optima; non secundum corporum aut contumelias, aut honores quos homines vident. Et non delinquent omnes qui sperant in eum. Iste est modus humanae justitiae, ut vita mortalis quantumlibet proficiens, quia sine delicto esse non potest, in hoc non delinquat, dum sperat in eum, in quo est remissio delictorum, MOsalmum istum nobis a jubentibus fratribus et coepiscopis meis impositum esse ad tractandum, Voluerunt ut hinc omnes aliquid audiamus. Ab illo enim omnes audimus, a quo pariter discimus, et in cujus schola condiscipuli sumus. Titulus ipsius moram nobis non facit; brevis est enim, et ad intelligendum, maxiderabili, qui nostram mortem vicit, qui nobis vitam promisit: in hoc enim manu fortis, quia mortem nostram vicit; in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
prauũ. conlusũ ẽ. aduersus eum
Quia quidloquat᷑ aduersus scõs: non
potest iuenire : Et unde erit iustꝰ.
aut quid dicunt inimici quinos ꝓse¬
quunt᷑ in insibiles illi quidicintur
inimici Istinichil: maxime sugge¬
rit᷑ bumanocordi. ab inuisibilibus
expugnantib: inimicis. nisi qui ads̃
non ẽ. nob̵ ad iutor. ut requirentes
alia ad iutor ia. mueniam᷑ inualidi.
& ab mimicis ipsis capiamur: Hocer¬
go suggerit contra istasuoces. quid¬
hic dicitur : Dic animȩ meȩ salus
tuaegosum Eũ dixeris animȩ meę̧
salus tuaego sum : iuste uiuet. ut ne¬
minẽ in adiutoriũ p̃ter tequȩ ret:¬

Expanded text:
sus eum, quia quod loquatur adversus sanctos, non potest invenire. 5. Et unde erunt justi? Aut quid dicunt inimici qui nos persequuntur? invisibiles illi quid dicunt inimici? isti nihil? Maxime suggeritur humano cordi ab invisibiliter expugnantibus inimicis, quia Deus nobis non est adjutor: ut requirentes alia adjutoria, inveniamur invalidi, et ab inimicis ipsis capiamur. Hoc ergo suggeritur. Contra istas voces hic dicitur? Dic animae meae, Salus tua ego sum. Cum dixeris animae meae, Salus tua ego sum, juste vivet, ut neminem in adjutorium praeter te quae
Abbreviated transcription (Latin):
iudicame & non insultant in me
inimicimei. nec dicant in cor dib suis.
potuimus occidimꝰ abstulimꝰ. ñ dicant
ostende quia nichil fecer̃ Nondi¬
cant ab sorbuimꝰ eum Vnde illi
martires dicunt: Nisiquia dñs erat
in nobis: fortas seuiuos ab sorbuissen
nos Quid ẽ. ab sorbuissent nos: in
corpꝰsuum traiecissent nos Hoc enĩ
absorbes qđ incorpꝰ tuum traicis
Uultte mundꝰ absorbere : tuabsor¬
be mundũ & traice illũ in cor pus
tuũ. macta & manduca: Qđ p&ro
dictũ ẽ. macta& manduca: oc cide
in eis qđ sunt. fac eos qđ tues Illiaut̃
contrasi tibi ꝑsuaserint impietatẽ
ab sorberis ab eis Nonquando ꝑse¬
do tibi ꝑsequunt᷑ qđ sunt Nec dicant
absorbuimꝰ eum: Vuabsorbe corpꝰ
paganorũ : Quare corpꝰ paganorũ
uultte absorbere : fac illiqđ uult
facere : Idõ forsitanuitulus ille cõmi¬
nutus maquã missus ẽ : & potũ datus
ut absorberetur ab isrł corpus im¬
piorũ : Grubes cant & reuereantur

Expanded text:
on insultent in me: inimici mei. Non dicant in corde suo: potuimus, occidimus, abstulimus. Non dicant: Ostende quia nihil fecerunt. Non dicant: Absorbuimus eum. Unde illi martyres dicunt: Nisi quia Dominus erat in nobis, fortasse vivos absorbuissent nos . Quid est, absorbuissent nos? In corpus suum trajecissent nos. Hoc enim absorbes, quod in corpus tuum trajicis. Vult te mundus absorbere: tu absorbe mundum, trajice illum in corpus tuum, macta et manduca. Quod Petro dictum est, Macta et manduca : occide in eis quod sunt, fac eos quod tu es. Illi autem contra si tibi persuaserint impietatem, absorberis ab eis. Non quando persedo tibi persuadent quod sunt. Nec dicant: absorbuimus eum. Tu absorbe corpus Paganorum. Quare corpus Paganorum? Vult te absorbere, fac illi quod vult tibi facere. Ideo fortasse vitulus ille comminutus in aquam missus, et potum datus est, ut absorberetur ab Israel corpus impiorum . Erubescant et revereantur
Abbreviated transcription (Latin):
quunt᷑ forte uicinꝰ tuus aut ille quẽ
lesisti aut cui fecisti miuriã. aut qͥ
uult auferre restuas. aut contraquẽ
p̃dicas ueritatẽ. aut cuius peccatũ
obnirgas. aut quẽ male uiuentem
bene uiuendo ledis : sunt quidẽ &
istimimicinr̃ i. & ꝑ sequuntur nos :
sed alios docem᷑ mimicos nos se. con¬
tra quos in usibilit̃ dimicamꝰ : de quib
nos ammonet apłs dicens Non est
nob̵ conluctatio aduersus carnem
quos uidetis : sed aduersus eos quosñ
uidetis.: Aduersus principes & po¬
tes tates . & rectores mundi tenebra¬
rũharũ. Cũ diceret enĩrectores
mundi : dicebat quippe dediabolo
& angłis eiꝰ Eauendũ erat : ne ma¬
le intelligerent homines. & puta¬
rent adiabolo demonibq eiꝰ mundũ

Expanded text:
quuntur? Forte vicinus tuus, aut ille quem laesisti, aut cui fecisti injuriam, aut qui vult auferre res tuas, aut contra quem praedicas veritatem, aut cujus peccatum objurgas, aut quem male viventem bene vivendo laedis. Sunt quidem et isti inimici nostri, et persequuntur nos: sed alios docemur inimicos nosse, contra quos invisibiliter dimicamus, de quibus nos admonet Apostolus dicens: Non est nobis colluctatio adversquos videtis, sed adversus eos quos non videtis; adversus principes et potestates et rectores mundi tenebrarum harum . Cum diceret enim rectores mundi dicebat quippe de diabolo et angelis ejus, cavendum erat ne male intelligerent homines, et putarent a diabolo et daemonibus ejus mundum
Abbreviated transcription (Latin):
pientiȩ Ergo quic quid uult facit
de anima nr̃a cũ in manu eiꝰest : ut ad¬
tereat quẽ ad modũ uult Ex sur¬
gat ergo sic enĩ inuocatus ẽ: App̃¬
hende arma: & ex surge in adiuto¬
riũ michi Unde exsurgat: alio loco
etiã dr̃ illi ipsa uoce Exsurge quare
obdor mis dñe: & quando ille dicit᷑
dor mire : nos dor mimꝰ: Et quando
illidicit᷑ exsurge : nos excita mur:
Nã & dñs dormiebat in naui: & ideo
fluctuabat nauis quia dor miebat
iħc. Nãsi illic ingilaret ihc: non fluc¬
tuaret nauis Hauis tua. cor tuũ. iħc
mnaui. fides incor de Si meminis ti
fideituȩ : non fluctuat cortuũ: Siobli¬
tus es fidẽ tuã : dormit xp̃c. obser¬
ua nau fragiũ : Vlerũtamen qđ res¬
tat fac : ut sidor mierat excitetur:
Dicas illi Dnẽ ex surge perimꝰ. lt
increpet uentos. & fiat tranquilli¬
tas incor de meo Recedent enĩomĩs
tẽptationes. aut certe nichil uale¬
bunt. quando x p̃c hoc ẽ fides tua ui¬

Expanded text:
tiae . Ergo quidquid vult, facit de anima nostra. Cum in manu ejus est, utatur ea quemadmodum vult. 3. Exsurgat ergo sic enim invocatus est, apprehendat arma, exsurgat in adjutorium nobis. Unde exsurgat, alio loco etiam dicitur illi ipsa voce: Exsurge, quare obdormis, Domine ? Et quando ille dicitur dormire, nos dormimus: et quando ille dicitur exsurgere, nos excitamur. Nam et Dominus dormiebat in navi; et ideo fluctuabat navis, quia dormiebat Jesus. Nam si illic vigilaret Jesus, non fluctuaret navis. Navis tua, cor tuum: Jesus in navi, fides in corde. Si meministi fidei tuae, non fluctuat cor tuum: si oblitus es fidem tuam, dormit Christus: observa naufragium. Verumtamen quod restat fac, ut si dormierit excitetur; dicas illi: Domine, exsurge, perimus: ut increpet ventos, et fiat tranquillitas in corde tuo . Recedent enim omnes tentationes, aut certe nihil valebunt, quando Christus, hoc est fides tua, vi
Abbreviated transcription (Latin):
nes: Siiusti multas habent Sed
nẽ sẽ pit̃nã. unde nũ quã eruan¬
t᷑ Isti autẽ post multas tribulati¬
ones : ueniunt ad pacẽ sẽpiter¬
nã. ubi nũquã aliquid malipati
ne nr̃a ossafaciunt firmam̃tum :
sic incor de xp̃iano fides facit fir¬
mamentũ : Patientia ergo que est
infide: ossas interius. ipsa sunt
quȩ frangi nonpossunt: Cus todit
dñs om̃ia ossaeorũ : unũ exhis non

Expanded text:
nes; si justi sunt, multas habent. Sed nes; si justi sunt, multas habent. Sed nem sempiternam, unde nunquam eruantur. Isti autem post multas tribulationes venient ad pacem sempiternam, ubi nunquam aliquid mali patine nostra ossa faciunt firmamentum, sic in corde christiano fides facit firmamentum. Patientia ergo quae est in fide, ossa sunt interius. Ipsa sunt quae frangi non possunt. Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non
Abbreviated transcription (Latin):
illi Surge. & exi. & subito solutas
uincula . & secutus ẽ. angłm. & eru¬
it eũ: Nũ quid petrus ꝑdiderat ius¬
titiã quando non illũ eruit decru¬
ce noner uit nunc. & eruit tunc
Anidõ diuind̃ ut inustꝰ fieret.
quã prius Quando illũ uero de
om̃ib: pressuris eruit. nã qm̃ pri¬
mũ illũ eruit quanta ille ꝑtulit
postea Illuc enĩ missus. postea
nichil mali pati potuis set Iusta ẽ¬
dñs eis quo obtriuer̃ cor: & humi¬
les spũ saluos faciet eos Altus ẽ
ds̃. humilis ẽ. xp̃ianus Siuult ut
altꝰ ds̃ uicinetur : illi humilis sit:
Magna misteria fr̃s ds̃ suꝑ omĩa
ẽ erigiste & non illũ tangis b u¬
miliaste. & ipse adte descendit:
Multȩ tribulationes iustor ũ Nũ¬
quid dicis idõ sint xpĩani iusti.
idõ audiant uerbũ meũ. ut nichil
tribulationis patiant᷑ Non hoc
promittit sed dicit multȩ tribu¬
lationes iustorũ. Magis simiusti
s : pauciores habent tribulatio¬

Expanded text:
illi, Surge, et exi: et subito soluta sunt illi, Surge, et exi: et subito soluta sunt vincula, et secutus est angelum, et eruit illum . Numquid Petrus perdiderat justitiam, quando non illum eruit de cruce? Non eruit tunc? Et eruit tunc. An ideo diu vixit, ut injustus fieret? quam prius, quando illum vere de omnibus pressuris eruit. Nam quando primum illum eruit, quanta ille pertulit postea! Illuc enim misit postea, ubi nihil mali pati potuisset. 23.  cor, et humiles spiritu salvos faciet. Altus est Deus, humilis sit christianus. Si vult ut altus Deus vicinetur illi, ille humilis sit. Magna mysteria, fratres. Deus super omnia est: erigis te, et non illum tangis: humilias te, et ipse ad te descendit. Multae tribulationes justorum. Numquid dicit: Ideo sint Christiani justi, ideo audiant verbum meum, ut nihil tribulationis patiantur? Non hoc promittit; sed dicit: Multae tribulationes justorum. Magis si injusti sunt, pauciores habent tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
& laudib: eorũ ignes friguer̃: Ac¬
cedere & ledere flãma nõ potuit
laudantes dm̃ in nocentes & iustos
pueros & eruit eos de flã ma:
Dicit aliquis: Ecce uere iusti quiexau¬
ditis̃ : sicut scriptũ est : Cla maueruns
iusti. & dñs exaudiuit eos Ego autẽ
clamaui. & non meeruit. aut ego non
sũ ius tus. aut non facio quȩ michiiubet.
aut forte me non uidet Nolitimere
tantũ fac quȩ iubet : & si nonte eru¬
it corporalit̃. eruet sp̃italiter:
Ille enĩ quitulit de flã matres pueros.
nũquid tulit de flã machabeos non¬
ne illi in ignib hẏmnitabant. illi inig¬
nib: expirabant: Dstriũ puerorũ
nonne ipse ẽ. & machabeor ũ illos
eruit. & is tos noneruit : immo utros¬
que eruit : Sedtres pueros siceruit:
ut & carnales confunderent᷑: Ma¬
chabeos aut̃ nonsic eruit. ut illi qui
ꝑsequebant᷑ inpȩnas maiores ireN
Cũ putabant se oppressisse marty¬
res dei : eruit petrũ. quando uenit
ad illũ angłs cũ eẽt inuinculis. & ait

Expanded text:
 laudibus eorum ignes friguerunt. Accedere et laedere flamma non potuit laudantes Deum innocentes et justos pueros, et eruit eos de flamma . Dicit aliquis, Ecce vere justi qui exauditi sunt, sicut scriptum est, Clamaverunt justi, et Dominus exaudiclamavi, et non me eruit; aut ego non sum justus, aut non facio quae mihi jubet, aut forte me ille non videt. Noli timere, tantum fac quod jubet; et site non eruit corporaliter, eruet spiritualiter. Ille enim qui tulit de flamma tres pueros, numquid tulit de flamma Machabaeos? Nonne illi in ignibus hymnizabant, illi in ignibus exspirabant ? Deus trium puerorum, nonne ipse est et Machabaeorum? Illos eruit, et illos non eruit; imo utrosque eruit: sed tres pueros sic eruit, ut et carnales confunderentur; Machabaeos autem ideo non sic eruit, ut illi qui persequebantur in poenas majores irent, cum putabant se oppressisse martyres Dei. Eruit Petrum, quando venit ad illum angelus, cum esset in vinculis, et ait
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ aurũ ẽ. non enĩ argentũ est
Sienĩ aurũ eẽt uideres: quia fides
quareamas seruũ fidelẽ : Int̃ ro¬
gate ipsũ qualẽ seruũ diligis. for¬
te habes seruũ formosũ . statur osũ.
bene cõpositũ. furẽ ne quã fraudu¬
lentũ Habes aliũ forte paruum
statera de formẽ facie. colore
tetro. fidelẽ. parcũ sobriũ : ad ten¬
de rogote quẽ istorũ duor ũ diligis
Si oculos carnis interrogas.
uincit apud te pulcher iniustus:
Sioculos cordis iuncit de formis
fidelis : Wides ergo qđ uis ut ex hi¬
beat tibi altor fidẽ: ex hibe illia
tu Quare gaudes ad eũ qui fidẽ ex
hibet & laudas eũbis bonis: Ergͦ¬
quȩ non uidentur nisi oculo cordis

Expanded text:
enim aurum est, non enim argentum est. enim aurum est, non enim argentum est. Si aurum esset, videres: quia fides quare amas servum fidelem? Interroga teipsum, qualem servum diligis. Forte habes servum formosum, staturosum, bene compositum; sed furem, nequam, fraudulentum: habes autem alium forte parvum statura, deformem facie, colore tetro; sed fidelem, parcum, sobrium: attende, rogo te, quem istorum duorum diligis? Si oculos carnis interrogas, vincit apud te pulcher injustus; si oculos cordis, vincit deformis fidelis. Vides ergo, quod vis ut exhibeat tibi alter, id est fidem, exhibe illi et tu. Quare gaudes ad eum qui fidem tibi exhibet, et laudas eum de his bonis quae non videntur nisi oculo cordis?
Abbreviated transcription (Latin):
homo ecce senuit mortuus ẽ. in
lecto suo. deducunt illũ sii. pom¬
patanta funer iscelebrat᷑. agno¬
ui quȩ fecerit: Decipit me scrip¬
tura. & fefellit ubi audio & can¬
to diuites eguer̃ & esurier̃. Quan¬
do iste mopsꝰ fuit. quando esuri¬
uit Inquirentes aut̃ hr̃m non
minuent᷑ om̃ibono Eotidio adba¬
silicã surgo. cotidie genuflecto.
cotidie inquiro dñm & nichilboni
habeo Iste noninquisiuit dñm.
& intantabo nade functus ẽ: sico¬
gitantẽ suffocat laque us scanda¬
Vi. aescã enĩ mortalẽ quȩ rit int̃¬
ra & uerã mercedẽ non quȩ rit
in caelõ Etmittit caput inlaq ũ
diaboli constringunt᷑ ei fauces.
& tenet diabolus ad male facien¬
dũ: ut sic imitet᷑ illũ diuitẽ quẽ
uidet intanta copiade functum.
Noliergo sic intelligere & quo¬
modo intelligo in bonis spitalib
sed ubi non uident᷑ oculis. sed cor¬
de: Non uideo ipsabona : uidet ille
quia mat Iustitiã non uideo: non

Expanded text:
homo; ecce senuit, mortuus est in homo; ecce senuit, mortuus est in lecto suo, deducunt illum sui, pompa tanta funeris celebratur: ego novi quae fecerit; decepit me Scriptura, et fefellit, ubi audio et canto: Divites eguerunt et esurierunt. Quando iste inops fuit? quando esurivit? Inquirentes autem Dominum non minuentur omni bono . Quotidie ad basilicam surgo, quotidie genuflecto, quotidie inquiro Dominum, et nihil boni habeo: iste non inquisivit Dominum, et inter tanta bona defunctus est! Sic cogitantem suffocat laqueus scandali. Escam enim mortalem quaerit in terra, et veram mercedem non quaerit in coelo, et mittit caput in laqueum diaboli, constringuntur ei fauces, et tenet diabolus ad malefaciendum, ut sic imitetur illum divitem, quem videt in tanta copia defunctum. 15. Noli ergo sic intelligere. Et quomodo intelligam? In bonis spiritualibus. Sed ubi sunt? Non videntur oculis, sed corde. Non video ipsa bona. Videt illa qui amat. Justitiam non video. Non
Abbreviated transcription (Latin):
& unde me pasco non potest ars
sine in postura eẽ. non potest negoti
ũ sine fraude. sed fraudẽ punit ds:
Timete dñm. Sed sitimuero dm̃: ñ
habebo unde uiuã Timete dnm scĩ
nesi forte timuerit dñm desideran
illũ suꝑ flua Pascebat te dñs contẽp¬
nentẽ se. & deseret te tim̃tẽ se
Adtende & nolidicere ille diues ẽ.
& ego pauꝑsum. egotimeo dnm Ille
nontimendo quantũ ad quisiuit. ego
timendo nudus sum Glidete quid
sequitur: Diuites eguerunt & esu¬
rier̃ In quirentes aut̃ dñm non
minuent᷑ omibono Siadlit teram
accipias : uidet᷑ te fallere: Respi¬
cis enĩ multos diuites. iniquos mori
indelitiis suis : non factos fuis se
pauꝑes cũ uiuunt. uides illos senes¬
cere ꝑ duci adultimũ intȩ int̃ mag¬
crũdiuitẽ qui& expirauit in lec¬
tis eburneis. circũ flente familia
suorũ. & dicis in animotuo si forte
nosti aliqua peccata & scelera illiꝰ.
Ego noui quiatanta fecerit iste

Expanded text:
Et dicunt: Unde me pasco? Non potest ars Et dicunt: Unde me pasco? Non potest ars sine impostura esse, non potest negotium esse sine fraude. Sed fraudem punit Deus. Time Deum. Sed si timuero Deum, non habebo unde vivam. Timete Dominum, ne si forte timuerit Dominum deserant illum superflua. Pascebat te Dominus contemnentem se, et deseret te timentem se? Attende, et noli dicere: Ille dives est, et ego pauper sum: ego timeo Dominum, ille non timendo quantum acquisivit, et ego timendo nudus sum! Videte quid sequitur: Divites eguerunt et esurierunt, inquirentes autem Dominum non minuentur omni bono. Si ad litteram accipias, videtur te fallere. Respicis enim multos divites iniquos mori in divitiis suis, non factos fuisse pauperes, cum vivunt; vides illos senescere, perduci ad ultimum vitae inter magcrum divitem, qui et exspiravit in lectis eburneis, circumflente familia suorum; et dicis in animo tuo, si forte nosti aliqua et peccata et scelera ipsius: Ego novi quanta fecerit iste
Abbreviated transcription (Latin):
iste poterit nob̵dare carnẽ suam
manducare: Si ignoras gusta &
unde quãsuauis ẽ. dñs Siaut̃ non intel¬
hoc quidopꝰ ẽ. diuex pomi: Quis non
sꝑat indño : miser ẽ. Quis ẽ. quinon
sꝑat in dño qui inse sꝑat aliquan¬
do qđ peius ẽ. Fr̃s mei ad tendite ali¬
quando homines nolunt sꝑare inse :
sedinaliis hominib Saluasalute gaisei
nichil michi potes facere. & for¬
te loquit᷑ de homine iã mor tuo iista¬
ciuitate : Dicit salute illius & ille m
aliis locis forte mortuus ẽ & quã
cito dicunt homines hoc. & non dicunt
crede dõ quia nonte ꝑmit tit noce¬
rem Nondicunt crede dõ meoq
& site ꝑmiserit ad aliquid meũ. ad
animã meã nonte ꝑmit tet sed cũ
dicunt saluasalute illius. nec ipsi
uolunt habere salutẽ & illos gra¬
uant ꝑ quos putant habere salutẽ :
m̃tib eũ Multie nĩ ꝓpterea nolunt
timere dñm: ne famẽ patiantur:
Dicit᷑ illis Nolite fraudẽ facere.

Expanded text:
iste poterit nobis dare carnem suam iste poterit nobis dare carnem suam manducare ? Si ignoras, gusta, et vide quoniam suavis est Dominus: si autem non intelHoc quid opus est diu exponi? Quisquis non sperat in Domino, miser est. Quis est qui non sperat in Domino? Qui in se sperat. Aliquando quod pejus est, fratres mei, attendite, aliquando homines nolunt sperare in se, sed in aliis hominibus. Salva salute Gaii Seii, nihil mihi potes facere. Et forte loquitur de homine jam mortuo. In icivitate dicit, Salva salute illius, et ille in aliis locis forte mortuus est. Et quam cito dicunt homines hoc: et non dicunt, Credo Deo, quia non te permittit nocere mihi. Non dicunt, Credo Deo meo, quia etsi te permiserit ad aliquid meum, ad animam meam non te permittet. Sed cum dicunt, Salva salute illius, nec ipsi volunt habere salutem, et illos gravant per quos putant haberementibus eum. Multi enim propterea nolunt timere Dominum, ne famem patiantur. Dicitur illis: Nolite fraudem facere.
Abbreviated transcription (Latin):
& ex om̃ib: in quit tribulationib: eiꝰ
saluũ fecit eũ: Et quo modo saluos
scriptũ ẽ. fr̃s. non quo modo haben
m̃ dosi codices. in mittet angł in dñs
incircuitutimentiũ eũ : sed sic. inmit
tit angłs dñi incir cui tutimentium
angłs. magni consiliinuntius : sic il¬
lũ dixer̃ ꝓphetȩ : Ipse ergo magni
consili angłs id ẽ. nuntius inmittit
in eos quitiment d̃m: & eruet eos
Nolier gotimere nelateas: Ubicũq
dñmtimueris : nouit te ille angłs
uult dicere : qđ ferebat᷑ in manib:
suis Eustate & indete. quã suauis ẽ.
dñs Nonne aperit ipse psal mus
& ostendit tibi illã quasi insaniã & fu
scit quid ostendebat. quando illimise
ricorã rege achis dixer̃. Q uomo do ẽ
quando dicebat dñs. nisiquis manduca¬
uerit carnẽ meã & biberit sangui¬
nẽ meũ non habebit in se uitã Et
ille in quib: regnabat achis : idẽ er¬
ror & ignorantia quia dixer̃ Quomͦ

Expanded text:
Et ex omnibus, inquit, tribulationibus ejus Et ex omnibus, inquit, tribulationibus ejus salvum fecit eum. Et quomodo salvos scriptum est, fratres; non quomodo habent mendosi codices, Immittet Angelum Dominus in circuitu timentium eum, et eruettet in circuitu timentium Angelus, magni consilii nuntius: sic illum dixerunt Prophetae Ipse ergo magni consilii Angelus, id est nuntius, immittet in eos qui timent Dominum, et eruet sos. Noli ergo timere ne lateas: ubicumque Dominum timueris, novit te ille Angeluvult dicere, quo ferebatur in manibus suis. Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus. Nonne aperit se Psalmus, et ostendit tibi illam quasi insaniam et fuscio quid ostendebat, quando illi ex persona regis Achis dixerunt, Quomodo est? quando dicebat Dominus, Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit in se vitam? Et illi in quibus regnabat Achis, id est, error et ignorantia, quid dixerunt? Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑpęnitentiã: Sed erubesco ait pȩ¬
nitentiã agere: Accede ergo adeũ
& in luminaberis : & facies tua non
erubescet Sie nĩ timore erubescen¬
di reuocat te ad pęnitentiã: peniten¬
tia aut̃ facit te accedere ad dm̃.
Nonuides quia pȩnã gestas inuultu:
quia id eo erubuit uultꝰ tuus. qm̃ ñ
acces sit ad dñm Idõ non acces sit:
quia non uult agere pęnitentiam.
sicut ad testat̾ ꝓpheta Iste in ops
clamauit. & dñs exaudiuit eum
Doc& te quomodo exaudiaris. id ẽ.
non exaudir is. quia diues es. nefor¬
te clamares. & non ex audiebaris:
Audiquare iste inopsclamauit :¬
& dñs inquit exaudiunt eum: In ops
clamat. & exaudiuit dñs: & quo mo¬
do clamabo inops ut & sihabes ali¬
quid non inde p̃sumas de uirib: tuis.
ut intelligaste indigentẽ. ut intel¬
ligaste tamdiuesse pauperẽ quam¬
diu non habes illũ quifecit & diuitẽ
Quomodo aut̃ dñs exaudiuit eum:

Expanded text:
te per poenitentiam. Sed erubesco, ais, poete per poenitentiam. Sed erubesco, ais, poenitentiam agere. Accede ergo ad eum, et illuminaberis, et vultus tuus non erubescet. Si enim timor erubescendi revocat te a poenitentia, poenitentia autem facit te accedere ad Deum: non vides quia poenam gestas in vultu, quia ideo erubuit vultus tuus, quoniam non accessit ad Deum: ideo non accessit, quia non vult agere poenitentiam? Sicut attestatur propheta: Iste inops clamavit, Et Dominus exaudivit eum. Docet te quomodo exaudiaris. Ideo non exaudiris, quia dives es. Ne forte clamabas, et non exaudiebaris, audi quare: Iste inops clamavit, et Dominus exaudivit eum. Inops clama, et exaudit Dominus. Et quomodo clamabo inops? Ut etsi habes aliquid, non inde praesumas de viribus tuis: ut intelligas te indigentem, ut intelligas te tamdiu esse pauperem, quamdiu non habes illum qui facit te divitem. Quomodo autem Dominus exaudivit eum?
Abbreviated transcription (Latin):
aut aliquã afflictionẽ : erubes cet:
Sed nolitimere. accede ad eũ & non
erubesces Quic quid tibi fecerit ini
micꝰ : uidetur te superior eẽ apud
homines. sed tuapud dm̃ superior
illo es Ego cepi egoligaui ego int̃¬
feci: Quã suꝑiores sibi uidentur qui
spuebant infaciẽ eiꝰ & de canna ꝑcu¬
tiebant caput. quando spinis eũcoro¬
nabant. quando tunica ig nominio.¬
sa circũdabant Quã superior es
erant. & ille uidebat᷑ inferior
quia ꝓcidebat adostia portȩ. sed
ille noner ubescebat : Lum̃eñierat
uerũ qđ in luminat omẽm hominẽ
uenientẽ inhunc mundũ Sicut enĩ
lum̃ non potest confundi: sic & in lu¬
minatũ non sinit confundi Accedite
ergo ad eũ & in luminamini : & uultus
dicit aliquis : Q uomodo ad eũ accedo tan¬
tis malis tantis peccatis oneratꝰ sum.
tanta scelera clamant de conscientia
mea: Quomodo audeo accedere
ad eum quomodo : sibumiliaueris

Expanded text:
aut aliquam afflictionem, erubescit. aut aliquam afflictionem, erubescit. Sed noli timere, accede ad eum, et non erubesces. Quidquid fecerit tibi inimicus, videtur te superior esse apud homines: sed tu apud Deum superior illo es. Ego cepi, ego ligavi, ego interfeci. Quam superiores sibi videntur qui spuebant in faciem ejus, et de canna percutiebant caput, quando spinis coronabant, quando tunica ignominiosa circumdabant! Quam superiores erant! Et ille videbatur inferior, quia procidebat ad ostia portae: sed ille non erubescebat. Lumen enim erat verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Sicut ergo lumen non potest confundi, sic et illuminatum confundi non sinit. Accedite ergo ad eum, et illuminamini; et vultus dicit aliquis, Quomodo ad eum accedo? Tantis malis, tantis peccatis oneratus sum, tanta scelera clamant de conscientia mea, quomodo audeo accedere ad Deum? Quomodo? Si humiliaveris
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ caput exhortans cȩtera m̃bra.
quidicit: Accedite ad eũ & in lumina¬
mini. aut potius xp̃ianus aliquis spõi¬
damꝰ: Sed accedamꝰ ad eũ ut in lumine¬
iudȩi ut tenebrarent᷑: Accesser uis
enĩ adillũ ut erucifigerent : nos ad
eũ accedamꝰ ut corpꝰ & sanguinẽ eiꝰ
accipiamꝰ: Illide crucifixõtenebra¬
tis : nos manducando crucifixũ & bi¬
bendo mnluminamͦ: Accedite ad eum
& inluminimini: Eccegentib: dr̃:
Crucifixus ẽ .xp̃c. int̃ iudȩ os erat
sȩuientes & uidentes gentes ab sen¬
teserant: Ecce illi accesser̃ qui in
te nebris erant. & qui non uider uns
inluminatis: Ulnde accedunt gen¬
tes fide sectando. corde inhiando.
caritate currendo: Pedestui : cari¬
tas tua ẽ Duos pedes habeto : nolieẽ
re ad dm̃ Accedis ad illũ. quia ut
ad eũ & in luminamini : & uultꝰ urĩ
non erubescent: Noner ubescent
uultꝰ nisi suꝑbi. Quare : quiae latꝰ
uult eẽ & quando fuerit passus
contumeliã aut ignominiã casũscłi.¬

Expanded text:
carnem, caput exhortans membra caetera, quid dicit? Accedite ad eum, et illuminamini. Aut potius christianus aliquis spiridamus. Sed accedamus ad eum, et illumineJudaei, ut tenebrarentur. Accesserunt enim ad illum, ut crucifigerent: nos ad eum accedamus, ut corpus et sanguinem ejus accipiamus. Illi de crucifixo tenebrati sunt: nos manducando crucifixum et bibendo illuminamur. Accedite ad eum, et illuminamini, ecce Gentibus dicitur. Crucifixus Christus inter Judaeos erat saevientes et videntes, Gentes absentes erant: ecce illi accesserunt qui in tenebris erant, et qui non viderunt illuminati sunt. Unde accedunt Gentes? Fide sectando, corde inhiando, charitate currendo. Pedes tui, charitas tua est. Duos pedes habeto, noli essere ad Deum, accede ad illum: quia et ut ad eum, et illuminamini: et vultus vestri non erubescent. Non erubescet vultus nisi superbi. Quare? Quia elatus vult esse, et quando fuerit passus contumeliam, aut ignominiam, aut c
Abbreviated transcription (Latin):
b  de quib sequitur: Retribue¬
bant michi mala ꝓbonis. sterelita¬
tẽ animȩ meȩ Pꝰgo at tuli fȩ cun¬
ditatẽ: ipsi retribuebant ste rili¬
tatẽ Ego uitã : ipsi mortẽ E go
honorem : ipsi contumelias Ego
medicinã : ipsiuulnera Et mhis
om̃ib: quȩ retribuebunt : sterili¬
tas erat: Hancsterilitatẽ in arbo¬
re maledix̃ : ubi fructũ cũquȩ re¬
ret noninuenit: Folia erant : &¬
& facta nonerant: Wide in uerbis
numerositatẽ : & in factis sterili¬

Expanded text:
bus? De quibus sequitur, Retribuebus? De quibus sequitur, Retribuebant mihi mala pro bonis, et sterilitatem animae meae. Ego attuli fecunditatem, ipsi retribuebant sterilitatem; ego vitam, ipsi mortem; ego honorem, ipsi contumelias: ego medicinam, ipsi vulnera; et in his omnibus quae retribuebant, utique sterilitas erat. Hanc sterilitatem in arbore maledixit, ubi fructum cum quaereret non infacta non erant. Vide enim in verbis numerositatem, et in factis sterili