comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
añs erat cũ eo. et nͣcȩcidit ex omib uerbis eius
int̾ram. & cognouit uniuersus isrł a dan. usq
bersabex: qdđ fidelis samuhel ꝓpħa esset
disi. & addicit añs ut apparet insilo: qm̃ reue¬
latꝰ fuerat añs samu̾li insylo. uirta uerbum
dm̃. Et euenit sermo samuelis: uiuerso isra

Expanded text:
 et non cecidit ex omnibus verbis eius in terram et cognovit universus Israhel a Dan usque Bersabee quod fidelis Samuhel propheta esset Domini et addidit Dominus ut appareret in Silo quoniam revelatus fuerat Dominus Samuheli in Silo iuxta verbum Domini et evenit sermo Samuhelis universo Isra
Abbreviated transcription (Latin):
test anͣs. Si autẽ in dño peccauerit uir. qͥsora¬
bit ꝓ eo: Et ñ audiert᷑ uocẽ patris sũi: qͥa uo¬
luit dñs occidere eos. Puer autẽ samuhel profi¬
ciebat atq grescebat: et placebat tamdeo quã
ad eũ. Hec dicit añs. ⁊ gumqͥd ñ aꝑtȩ reuela¬
tus sum domui patris tui. cũ essent inegypto
indomo pharaonis. et elegi eum exom̃ĩb cri¬
bub isr ł mͥ insacerdotẽ. ut ascender et ad¬
altare meu̾. et adolorot mͥ incensũ. et porta¬
tet ephod. corã me: Et dedi domui patris
tui: omĩa de sacrificiis filioꝵ isrł. Quare cal¬
ce abicitis uictimã meã. et munera mea quȩ
p̃cepi ut offeͬrent᷑ intẽplo: St magis honora¬
sti filios tuos quł me. ut comederetis pͥmicias
ant dñs dͥs ifrahel. Loquens locutꝰ fum. ut do¬
mus tua et domus patris tui minstraret uicon¬
spectu meo: usꝙ insem ꝑct̃uũ. Nunc autt᷑ dic̃
me glorficabo eum. qͥ autẽ contepnit neouere

Expanded text:
autem in Dominum peccaverit vir, quis orabit pro eo? Et non audierunt vocem patris sui: quia voluit Dominus occidere eos. Puer autem Samuel proficiebat, atque crescebat, et placebat tam Domino qad eum: Haec dicit Dominus: Numquid non aperte revelatus sum domui patris tui, cum essent in Aegypto in domo Pharaonis? Et elegi eum ex omnibus tribubus Israhel mihi in sacerdotem ut ascenderet altare meum et adoleret mihi incensum et portaret ephod coram me et dedi domui patris tui omnia de sacrificiis filiorum Israhel quare calce abicitis victimam meam et munera mea quae praecepi ut offerrentur in templo et magis honorasti filios tuos qait Dominus Deus Israel, loquens locutus sum, ut domus tua et domus patris tui ministraret in conspectu meo usque ad sempiternum. Nunc autem dicit me, glorificabo eum; qui autem contemnunt me, erunt
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat sermo dm̃. Et adiecit dñs. et uocauis
adluc sa mueb tercio. Qui consurgens abuit id
heli et ait. Ecce ego: qͥa uocasti me. Intellexit
iattͦ lieli. qͥa dns uocaret ꝓuerũ: et ait adsi¬
muhel. Uade et dormi. Et si de inceps uoq¬
aerit ataices. Loquere dñe: quia audit ser¬
uis tuus. Abiit ergo samuel: & dormiuit in
loco suo. Et uenit dñs et stetit et uocauit
sicit uouerat sedo. Samuhel samuhel. Et
ait samuhel. Loquere dñe: qͥa audit seru¬
us tuũs. Et dixit dñs ad samuhel. Ecce ego
facio lierbũ inifrł. quodqͥcũq audierit :ti nient
ambe aures eiꝰ. In aie illo suscitabo aduersũ

Expanded text:
fuerat ei sermo Domini et adiecit Dominus et vocavit adhuc Samuhel tertio qui consurgens abiit ad Heli et ait ecce ego quia vocasti me intellexit igitur Heli quia Dominus vocaret puerum et ait ad Samuhel vade et dormi et si deinceps vocaverit te dices loquere Domine quia audit servus tuus abiit ergo Samuhel et dormivit in loco suo et venit Dominus et stetit et vocavit sicut vocaverat secundo Samuhel Samuhel et ait Samuhel loquere quia audit servus tuus et dixit Dominus ad Samuhel ecce ego facio verbum in Israhel quod quicumque audierit tinnient ambae aures eius in die illo suscitabo adver
Abbreviated transcription (Latin):
eos. Hoirco iuraui domui heli: qdđ ñ expietur
iniqͥtas domus eiꝰ uictimis et munerib. usq
inȩt̾mĩ. Dormiuit autẽ samuhel usq mane:
aperuitq hostia domꝰ dm̃i. Et samuhel tume.¬
bat indicare uisionẽ hȩli. Uocauit er goheli
samubele̾. et dixit. Samuhel fili mi. Qui res¬
pondens ait. Presto sum. Et int̾rogauit eum.
Quis est sermo quẽ locutus. ẽ dñs adte: Oro¬

Expanded text:
eos. Idcirco juravi domui Heli, quod non expietur iniquitas domus ejus victimis et muneribus usque in aeternum. Dormivit autem Samuel usque mane, aperuitque ostia domus Domini. Et Samuel timebat indicare visionem Heli. Vocavit ergo Heli Samuelem, et dixit: Samuel, fili mi. Qui respondens, ait: Praesto sum. Et interrogavit eum: Quis est sermo, quem locutus est ad te
Abbreviated transcription (Latin):
aurib dni. Dix it autẽ dñs ad samuelem.
Audi uocẽ ooꝵ: et constitue suꝑ eos rege̾.¬
Et ait samuel ad uiros isrł. Uadat unꝰ qͥsq
inciuitatẽ suam. Et erat uir de bemamin
nomine eis. filius abihel. filiĩ seor. filiĩ becho¬
fortis robore. Et erat ei filiꝰ uocabulo saul.

Expanded text:
auribus Domini. Dixit autem Dominus ad Samuelem: auribus Domini. Dixit autem Dominus ad Samuelem: Audi vocem eorum, et constitue super eos regeet ait Samuhel ad viros Israhel vadat unusquisque in civitatem suam et erat vir de Beniamin nomine Cis filius Abihel filii Seror filii Bechofortis robore et erat ei filius vocabulo Saul
Abbreviated transcription (Latin):
gis. qui imperaturus est uobis. plios ur̃os¬
tollet et ponet incurrib suis: facietq sibi
eqͥtes et pͣcursores quadrigarũ suarũ. Eo
constituet sibi tribunos et centur iones. et
aratores agrorũ suorũ. et messores segetũ.
et fabros armorũ. et curruũ suorũ. Filias
quoq ur̃as faciet sibi unguentarias. et fo¬
carias: et panificas. Agros quoq ur̃os. et
uineas. et oliueta optima tollet: et dabit
seruis suis. Sed et seget̾es ur̃as. et iunea¬
rũ redditus ad decimabit: ut det eunuchis
et famulis suis. Seruos ȩtiã uros. et ancillas
et iuuenes optimos. et asinos auferet : &¬
ponet inopere suo. Qreges quoꝙ ur̃os ad¬
decunabit: uosq eritis ei serui. Et clama¬
bitis indie illa a facie regis ur̃i quẽ elegis¬
tis uobis: et ñ exaudiet uos dñs in die illa.
Noluit autẽ popłs audire uocẽ samuelis:
sed dixert̃. Ne quaquã. Rex enĩ erit suꝑ
nos: et erimus nos quoq sic̃ os gentes. et n¬
dic ebit nos rex nr̃. Et egrediet᷑ ante nos.

Expanded text:
gis, qui imperaturus est vobis. Filios vestollet et ponet in curribus suis, facietque sibi equites et praecursores quadrigarum suarum, et constituet sibi tribunos, et centuriones, et aratores agrorum suorum, et messores segetum, et fabros armorum et curruum suorum. Filias quoque vestras faciet sibi unguentarias, et focarias, et panificas. Agros quoque vestros, et vineas, et oliveta optima tollet, et dabit servis suis. Sed et segetes vestras, et vinearum redditus addecimabit, ut det eunuchis et famulis suis. Servos etiam vestros, et ancillas, et juvenes optimos, et asinos auferet, et ponet in opere suo. Greges vestros addecimabit, vosque eritis ei servi. Et clamabitis in die illa a facie regis vestri, quem elegistis vobis: et non exaudiet vos Dominus in die illa. Noluit autem populus audire vocem Samuelis, sed dixerunt: Nequaquam: rex enim erit super nos, et erimus nos quoque sicut omnes gentes: et judicabit nos rex noster, et egredietur ante nos,
Abbreviated transcription (Latin):
heli: or sermo añi erat preciosus in dieb illis.ͥ
erat uisio mainfesta. Factũ est autẽ in die qua
heli iacebat in loco suo: et oculi eiꝰ caligauert
nec poterat udere lucernã dei. antequł eros¬
gua. ubi Semubiel autẽ dor miebat intemplo
Amͣ. ubi erat archa dĩ.
Et uocauit dñs samuhel Qui respondens
ꝑt.Ecce ego. Et cucurrit adheli: et aixit u
Ecce ego : uocasti eñ ine. Qui dixit. ⁊ on uoe¬
ui. Reuercere et dormi & abiit et dormi

Expanded text:
erat pretiosus in diebus illis non erat visio manifesta factum est ergo in die quadam Heli iacebat in loco suo et oculi eius caligaverant nec poterat videre lucerna Dei antequam extingueretur Samuhel autem dormiebat in templo Domini ubi erat arca Dei et vocavit Dominus Samuhel qui respondens ait ecce ego et cucurEcce ego: vocasti enim me. Qui dixit: Non vocavi; revertere et dormi. Et abiit et dormi
Abbreviated transcription (Latin):
uersis ꝓsperis isrł. et ñ erit senex in domo auu
om̃ib diebus. Ueruntan ñ aufer&̃ uȩnit iuru
exte ab altari meo sed ut deficiant oculi tui er
rabbescat. anima tua. et pars magta domꝰ tue m¬
rietꝰ cũ ad uirilem ȩtatẽ uenerit Hoc autem
erit dͥ signũ qđ uenturũ x̃ duob filis tuis os¬

Expanded text:
speris Israel, et non erit senex in domo tua omnibus diebus. Verumtamen non auferam penitus virum ex te ab altari meo, sed ut deficiant oculi tui, et tabescat anima tua; et pars magna domus tuae morietur, cum ad virilem aetatem venerit. Hoc autem erit tibi signum quod venturum est duob
Abbreviated transcription (Latin):
post auariciã. Recepertͣq munera: et per.¬
uertert᷑ iudiciũ. Congregati gͦ uniuersi
maiores natu israhel: uenert᷑ ad sainuelem
in ramatha: dixert̃q ei. Ecce tu senuisti: et
filiĩ tuiai ambulant inuiĩs tuis. Constitue no¬
bis regem. ut iudicet nos: sicꝰ et uniuerse
habent natiosꝰ es. Displicuitq sermo mocłis
samuhelis. eo qđ dixissent da nobis regem
ut udicet nos. Et oraurt samuel ad dñm.
Dix̃ autͣ dñs ad samuelem. Nudi uocẽ po¬

Expanded text:
post avaritiam acceperuntque munera et perpost avaritiam acceperuntque munera et perverterunt iudicium congregati ergo universi maiores natu Israhel venerunt ad Samuhel in Ramatha dixeruntque ei ecce tu senuisti et filii tui non ambulant in viis tuis constitue nobis regem ut iudicet nos sicut universae habent nationes displicuitque sermo in oculis Samuhelis eo quod dixissent da nobis regem ut iudicet nos et oravit Samuhel Dominum dixit autem Dominus ad Samuhel
Abbreviated transcription (Latin):
et uocauit nomen eiꝰ lapis ad uutorii. Dixitq Huc¬
usq auxiliatꝰ est añs nobis. Et humiliati sunit
philistuim: nec apposuert᷑ ultra ut uenirent in
tͣminos isrł. Facta est itaq manus dñi suꝑ phi¬
listeos cunctis diebus samuelis: et redaite st̃
ur bes quas tulerant plulistiim ab isrł israheli.
ab accaron usq geth. et tͣminos suos. libera¬
uitq isrł de ianu philistinoꝵ. Eratq pax
int̾ isrł: et amorreũ. Iudicabat quoq samuel
isrł cunctis dieb uitȩ suȩ: et ibat ꝑsingulos
annos circ uiens bethel. et galgal. et masfath
et iudicabat israhelem insupradictis locis. Re¬
uertebaturq in ramatha: ibi enĩ erat domꝰ eiꝰ.
et ibi iudicabat israbelem. Edificauit etiã
ibi altꝰ re dño. Factũ est autͣ cũ senuisset
samuhel: posuit filios suos iudices israł. fuit¬
q nomen filii primogeniti iohel. et nomen
sccłi abiã: iudicũ inbersabee. Et ñ ambula.¬
uertͣ filuĩ illius inuiis es: sed declinauert

Expanded text:
 loci, lapis Adjutorii. Dixitque: Hucusque auxiliatus est nobis Dominus. Et humiliati sunt Philisthim, nec apposuerunt ultra, ut venirent in terminos Israel. Facta est itaque manus Domini super Philisthaeos, cunctis diebus Samuelis. Et redditae sunt urbes, quas tulerant Philisthim ab Israel, Israeli, ab Accaron usque Geth, et terminos suos: liberavit Israel de manu Philistinorum, eratque pax inter Israel et AmorIsrael cunctis diebus vitae suae. Et ibat per singulos annos circuiens Bethel, et Galgala et Masphat, et judicavit Israelem in supradictis locis, domus eius et ibi iudicabat Israhelem aedificavit etiam ibi altare Domino factum est autem cum senuisset Samuhel posuit filios suos iudices Israhel fuitque nomen filii eius primogeniti Iohel et nomen secundi Abia iudicum in Bersabee et non ambulaverunt filii illius in viis eius sed declinaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
locustȩ locustarũ. quȩ considunt insepibus in
die frigoris. Sol ortꝰ est & auolauer᷑. & nͣ est
congnitꝰ locꝰ earũ: ubi fuerint. Dormitaner᷑
pastores tui rex assur. sepelient᷑ principes tui:
Latitauit popłs tuus in montib. & ñ est qui
congreget. Non est obscura contritio tua.
pessimi eiꝰ plaga tua. Om̃s qͥ audier̃ auditio.¬
nẽ tuã. cõpresserunt manũ suꝑtẽ. quia suꝑ
que̾ non transiit malicia tua semper

Expanded text:
lucustae lucustarum quae considunt in sepibus in die frigoris sol ortus est et avolaverunt et non est cognitus locus earum ubi fuerint dormitaverunt pastores tui rex Assur sepelientur principes tui latitavit populus tuus in montibus et non est qui congreget non est obscura contritio tua pessima est plaga tua omnes qui audierunt auditionem tuam conpresserunt manum super te quia super que
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti fuerint & ita plures. sic qͦq attondent᷑ et
ꝑtransibit. Affuxi tẽ. & n affligã te ultra. Q uc̃
conterã uirga̾ eiꝰ de dorso duo. & uincula tua dis¬
rũpã. Et p̃cipiet suꝑ ce dñs. ñ seminabit᷑ ex nom¬
ne tuo ampliꝰ. De domo lĩ cin int̾ficiã sculptile.
& conflatile ponã sepulchrũ tuũ. qͥa inhonoratꝰ
is. Ecce suꝑ montes pedes euangelit antes. &
annuntiantes pacẽ. Celebra uida festiuitates tu¬
as & redde tiota tua: qͥa ñ adiciet ultra. ut ꝑ¬
transeat intẽ belial. uniuersus interiit. As¬
cendit qͥ disꝑgat corã tẽ. qui custodit obsidio¬
nẽ. Contẽplare iuã. conforta lubos. robora uir¬

Expanded text:
ntur et pertransibit adflixi te et non adfligam te ultra et nunc conteram virgam eius de dorso tuo et vincula tua disrumpam et praecipiet super te Dominus non seminabitur ex nomine tuo amplius de domo Dei tui interficiam sculptile et conflatile ponam sepulchrum tuum quia inhonoratus es ec festivitates tuas et redde vota tua, quia non adjiciet ultra, ut pertranseat in te, Belial: universus interiit . Ascendit qui dispergat coram te, qui custodit obsidionem. Contemplare viam, conforta lumbos, robora
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiȩ mare. aquȩ
muri eiꝰ: ȩthiopia for¬
titudo eiꝰ & egyptꝰ &
ñ est finis. Africa & libi.¬
es. fuerͣ in auxilio tuo:
Piruuli es elisi sunt incapite omiũ uiarũ. & suꝑ
inditos eiꝰ miserꝰ sortẽ. & om̃s optimates eiꝰ confri
sunt in cõpetibs. Et tu gͦ inebri ab̾is. eris despecta.

Expanded text:
divitiae mare aquae muri eius Aethiopia fortitudo et Aegyptus et non est finis Africa et Lybies fuerunt in auxilio tuo sparvuli eius elisi sunt in capite omnium viarum et super inclitos eius miserunt sortem et omnes optimates eius confixi sunt in conpe
Abbreviated transcription (Latin):
congregat auariciã malã domui suȩ. ut sit
in excelso nidus eiꝰ. & liberari sẽ putat de
manu mali. Cogitasti confusionẽ domui tuȩ
concidisti popłos multos. & peccauit anima
tua. Quia lapis de pariete clamabit. & lingr¬
nũ quod int̾ iuncturas edificioꝵ. est respon¬
debit. Ue qͥ edificat ciuitatẽ in sanguiuibus.
& pͣparat urbẽ in mniquitate. Hũ quid non
hȩc ã dño sunt exercituũ Laborabt̃ enim
popłi in multo igne. & gentes inuacuũ. et
deficient. quia replebit᷑ t̾ra ut congnoscat
gła dñi. quasi aquȩ oꝑentes mare. Uȩ qui

Expanded text:
domui sue, ut sit in excelso nidus eius, et liberari se putat de manu mali. Cogitasti confusionem domui tue, concidisti populos multos, et peccavit anima tua, quia lapis de pariete clamabit, et lignum quod inter iuncturas edificiorum est respondebit. Ve qui edificat civitatem in sanguinibus: et preparat urbem in iniquitate. Numquid non hec a Domino sunt exercituum? laborabunt enim populi in multo igni: et gentes in vacuum et 184 deficient. Quia replebitur terra ut cognoscant gloriam Domini: quasi aque operientis mare. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
miĩ. Si sequaris iusticiã apprehendes illã & indues
quasi poderẽ honoris. & inbabitabis eũ ea:. & ꝓte¬
get te insempiternũ & indie agnitionis muemes
firmanientũ. Uolatilii ad sibi similia comeniunt:¬
& ueritas ad eos qͥoperant᷑ illã reuerte t̾. Leo ue¬
nationi insidiat᷑ semꝑ: sic peccata operautib inqͥ¬
tates. Homo sc̃ĩ insapientia insapientia manet sic̃
sol: nã stultus sicut luna iminutat᷑. In medio uisen¬
saterũ serua uerbii cempoti: inmedio aut̃ cogitan¬
tiũ assiduus esto. Harratio peccantiũ otiosa: & risus
illoꝵ indelictis peccati. Loquela multũ uirans. ob¬
ripilationẽ capiti statuet:. & irreuerentia ipsius ob¬
turatio aurũ Efficsio sanguims inrixa suꝑborũ:
& maledictio illoꝵ auditus grauis
Oui denũdat
Iarchana amici ꝑdet fidem: & nanueniet ami¬
cũ ad animũ suũ. Dilige ꝓrimũ & coniungere
fide cũ illo: quod si denudaueris absconsa illius.

Expanded text:
minum. si sequaris iustitiam, adprehendes illam et indues minum. si sequaris iustitiam, adprehendes illam et indues quasi poderem honoris: et habitabis cum ea, et proteget te in sempiternum, et in die agnitionis inuenies firmamentuet veritas ad eos qui operantur illam revertetur. Leo venationi insidiatur semper, sic peccata operantibus iniquitatem. Homo sanctus in sapientia manet sicut sol: nam stultus sicut luna immutatur. In medio insensatorum serva verbum tempori: in medio autem cogitantium adsiduus esto. narratio peccantium odiosa, et risus eorum in delictis peccati. loquella multum iurans horripilationem capiti statuit, et inreuerentia ipsius obturatio aurium. effusio sanguinis in rixa superborum, et maledictio illorum auditus grauis. qui denudat arcana amici, perdet fidem et non inueniet amicum ad animam suam. dilige proximum et coniungere fide cum i
Abbreviated transcription (Latin):
corde mulieris scẽ In duob contristatũ et cor me¬
łi & intercio iracundia michi aduenit. Uir bellator
deficiens ꝑmopiã. & iur sensatus contẽptus. & qui
trans gredit a iusticia ad peceitũ. ds parauit eũ adrũ¬
feam. Duȩ species difficiles & periculose: mn apparue¬
runt. Difficile exurit᷑ negõtians anegligentia: &
ĩi. iustificibit᷑ caupo a peccatis labioꝵ.
nopter inopiã
multi deliquertͣ: & quiquerit locupletiri.
auertit oculũ suũ. Si inmedio cõpaguiis lapidũ
palus figat᷑: sic & int̾ mediũ uenditionis & emptio¬
delictũ: si ñ antimore ani tenueris te instanter eito
subuertet᷑ domus tua. Simpertusura cribri rema¬
nebit puluis: fic aporia hominis incogitatu illius:
Uasa figuli ꝓbat fornar: & homines iustos temptatio tri¬
bulationis. Sicut rusticatio de ligno ostendit fruc¬
tũ illiꝰ. sic uerbũ ex cogitatu cordis hominis. Ante
sermonẽ non collaudes uirsi: hec em̃ tẽptatio est ho¬

Expanded text:
cli. XXVI: In duobus contristatum est cor meum, et in tertio iracundia michi advenit: vir bellator deficiens per inopiam, et vir sensatus contemptus, et qui transgreditur a iustitia ad peccatum, Deus paravit eum ad rúmm: Duae species difficiles et periculosae mihi apparuerunt. Difficile exuitur negotians a neglegentia, et non iustificabitur caupo a peccatis labiorum. Propter inopiam multi deliquerunt, et qui quaerit locupletari, avertit oculum suum; sicut in medio conpaginis lapidum palus figatur, sic et inter medium venditionis et emptiodelictum. si non in timore domini tenueris te instanter, cito subuertetur domus tua. si in pertusura cribri remanebit stercus, sic aporia hominis in cogitatu illius. uasa figuli probat fornax, et homines iustos temptatio tribulationis. sicut rusticatio de ligno ostendit fructum illius, sic uerbum ex cogitatu hominis cordis. ante sermonem non conlaudes uirum: haec enim temptatio est ho
Abbreviated transcription (Latin):
forte extimescas faciem potentis. & ponas sca¬
ndalũ in agilitate tua. Non pecces imultitu¬
dine ciuitatis. nec te immitas inpopulũ:
neq alliges duplicia peccata. nec enĩ inuno e¬
ris immunis. Noli esse pusillanimis in anima
tua: exorare & facere elemosinã ñ despicias Ile
dicas. inmultitudine munerũ meoꝵ respiciet
ds. & offerente me dõ altissimo suscipiet mi⁊¬
nera mea. Non irrideas hominẽ mamaritum
cũspector dsi¬
soli amare mendatiũ ad uersus fratrẽ tu¬
mentiri omne mendacuł: assiduitas enĩ illiꝰ¬
ñ est bona. Noli uerbosus esse inmultitudine
presuiteroꝵ : & ñ iteres uerbũ intua oratio¬
ne. Non oderis laboriosa oꝑac & rusticationẽ
ab altissimo creatã. Non te reputes inmulti¬
tudine indisciplinatoꝵ : memento ire qm̃ ñ.
dicta carnis impii. ignis & uermes. Noli prȩ-¬
uaricari inamicũ pecunia differenti: neq fra¬
trẽ carissimũ auro sppeueris. Noli discedere a
muliete sensata & bona: quã sortitus es inti

Expanded text:
rte extimescas faciem potentis, et ponas scandalum in agilitate tua. Non pecces in multitudine civitatis, nec te immittas in populum, neque alliges duplicia peccata, nec enim in uno eris immunis. Noli esse pusillanimis in anima tua, exorare et facere eleemosynam non despicias. Ne dicas: In multitudine munerum meorum respiciet Deus, et offerente me, Altissimus suscipiet munera mea. Non irrideas hominem in amaritucumspector Dnoli amare mendacium adversus fratrem tumentiri omne mendacium adsiduitas enim illius non bona noli verbosus esse in multitudine presbyterorum et non iteres verbum in tua oratione non oderis laboriosa opera et rusticationem ab Altissimo creatam non te reputes in multitudine indisciplinatdicta carnis impii ignis et vermes noli praevaricari in amicum pecunia differenti neque fratrem carissimum auro spreveris noli discedere a muliere sensata et bona quam sortitus es in
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ qͣttuor ñ conuertã eũ: eoqͦd disiecuerit pre¬
ngnantes gala ad. ad dilatandũ t̾minũ siuũ:
Et succendã gne̾ inmuro rabbath. & deuora¬
bit edes eiꝰ: inululatu. in die belli. & intͣbine.¬
& indie cõmotionis. & ibit melchom in capti¬
uitatẽ. ipse & pͥncipes eiꝰ simil dic̃ dñs. Hȩc dic̃¬
añs. Suꝑ trib scelerib moab. & suꝑ qͣttuor
ñ conuortã eũ. eo qͦd incenderit ossa regis. idu-¬
meȩ usq adcinerẽ. & mittã igne̾ in moab.
& deuorabit ȩdes carioth. Et moriet᷑ moab
disꝑdã iudicẽ de medio eiꝰ. & om̃s pͥncipes eiꝰ¬
int̾ficiã cũ eo dic̃ dñs. Hȩc dic̃ dic̃ dñs. Suꝑ
trib scelerib uidã. & suꝑ qͣttuor n conuor¬
tã eũ. eoqͦd abiecerint legẽ dñi. & mandata
es non custodierint. Deceperunt eni eos idola sua.
postquȩ abierant patres eoꝵ. Et mittã igne̾
Suꝑ trib scelerib isrł. & suꝑ qͥtuor ñ couertã eũ.

Expanded text:
nvertam eum, eo quod dissecuerit praegnantes Galaad, ad dilatandum terminum suum. Et succendam ignem in muro Rabba, et devorabit aedes ejus in ululatu in die belli, et in turbine in die commotionis. Et ibit Melchom in captivitatem, ipse et principes ejus simul, dicit Dominus. Nec inus: Super tribus sceleribus Moab, et super quatuor non convertam eum: eo quod incenderit ossa regis Idumaeae usque ad cinerem. Et mittam ignem in Moab, et devorabit aedes Carioth, et morietur disperdam judicem de medio ejus, et omnes principes e eo dicit Dominus haec dicit Dominus super tribus sceleribus Iuda et super quattuor non convertam eum eo quod abiecerint legem Domini et mandata eius non custodierint deceperunt enim eos idola sua post quae abierant patres eorum et mittam ignem super tribus sceleribus Isr
Abbreviated transcription (Latin):
Pactũ est aut̃ post obitũ inatris suȩ. tobias abs es.¬
sit ex nneue cũ uxore sua & filiis. & filiorũ
filiis. & reuersus est ad soceros suos muenitq eos inse
clausit oculos eoꝵ. & omnẽ hereditatẽ domus ra¬
guel ipse recepit. uditq qͥntã generationẽ. filios
filioꝵ suoꝵ. Et cõpletis annis nonaginta & nouẽ¬

Expanded text:
obitum matris suae, Tobias abscessit ex Ninive cum uxore sua, et filiis, et filiorum filiis, et reversus est ad soceros suos. Invenitque eos inclausit oculos eorum: et omnem haereditatem domus Raguelis ipse percepit: viditque quintam generationem, filios filiorum suorum. Et completis annis nonaginta nove
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis ñ deseruit. ita ut omma
quȩ habere poterat. cotidie cũ cap¬
tiuis fratrib qͥ erant ex eiꝰ genere
imꝑtiret. Cũq esset iunior. om¬
nib intribu ne łi. mchil
tamen puerile gessit inopere. Deniq cũirent
om̃s adiutulos aureos. qͦs ieroboa fecerat rex

Expanded text:
ut omnia quae habere poterat cotidie concaptivis fratribus qui erant ex genere inpertiret cumque esset iunior omnibus in tribu Nepthalim nihil tamen puerile gessit in opere denique cum irent omnes ad vitulos aureos quos Hieroboam fecerat rex
Abbreviated transcription (Latin):
tus est uixit annos qͣdraginta & duos. & ui¬
dit filios ne potũ suoꝵ. Completis itaq annis
centũ duodecĩ. sepultꝰ est honorifice innini¬
uen. Qunqͦ ginta nãq & sex annoꝵ. oculoꝵ
lumen amisit: sexage narus uͦ recepit. Reli¬
quũ uͦ uitȩ suȩ ingaudio fuit. & cũ bono ꝓfectu
timoris dñi ꝑ rexit in pace. Inhora aut̃ mortis
suȩ uocauit ad se tobiã filiũ suũ. & septẽ uiue¬
nes filios eiꝰ nepotes suos: dixͣq eis. Prope erit
interitꝰ nineue. Non enĩ excidit uerbũ dĩ. &
fr̃s nr̃i qui disꝑsi sunt a terra isrł reuertent᷑ ad
eã. Om̃is aut deserta terra eiꝰ replebit᷑. & domus
aĩ quȩ in ea incensa est iterũ re edificabitur. ibi¬
q reuertent᷑ om̃s timentes dm̃. & relinquent
gentes ydola sua: & uenient iniherłm & ha¬
bitabunt inea. & gaudebunt inea om̃s adera¬
ntes regẽ isrł. Audite gͦ filiĩ mei: patrẽ ur̃m:
Teruite dño inueritate. & inqͥrite ut faciatis

Expanded text:
aginta duobus et vidit filios nepotum suorum conpletis itaque annis centum duobus sepultus est honorifice in Nineven quinquaginta namque et sex annorum oculorum lumen amisit sexagenarius vero recepit reliquum vero vitae suae in gaudio fuit et cum bono profectu timoris Dei perrexsuae vocavit ad se Tobiam filium suum et septem iuvenes filios eius nepotes suos dixitque eis prope erit interitus Nineven non enim excidit verbum Dei et fratres nostri qui dispersi sunt a terra Israhel revertentur ad eam omnis autem deserta terra eius replebitur et domus Dei quae in ea incensa est iterum reaedificabitur ibique revertentur omnes timentes Deum et relinquent gentes idola sua et venient in Hierusalem et inhabitabunt in ea et gaudebunt in ea omnes adorantes regem Israhel audite ergo filii mei patrem vestrum servite Domino in veritate et inquirite ut faciatis
Abbreviated transcription (Latin):
pod hepreos
liber iudith int̾ agyographa
legit᷑. Cuiꝰ auctoritas ad roboran¬
da illa quȩ incondentionẽ ueni¬
unt. minus idonea iudicatur:
Caldeo tamen sermone conseri.¬
ptis inter istorias cõputat᷑:
Sed quia hunc librũ synodus cena innumero
scãrũ scripturarũ legit᷑ cõputasse. ad quie ui
postulatiom ur̃ȩ immo exactioni & sepositis oc
cupationib qͥbus uebement᷑ artabar. huic unã
lucubratiunculã dedi. magis sensũ e senfu. quã
ex uerbo uerbũ tranfferens. Multorũ codicũ
uarietatẽ uiciosissimã amputaui. sola ea quȩ
intelligentia integra inuerbis chaldeis in ue¬
nire potui. latinis ex pressi. Accipite iudith
uicluã. castitatis exemplũ. & triu̾phali laude
ꝑpetuis eã preconiis declarate. Hanc enĩ nͣ.
solũ feminis. s & uiris imitabilẽ dedit. qͥ casti¬
tatis eiꝰ remurator uirtutẽ talẽ tribuit. ut

Expanded text:
eos liber Judith inter apocrypha legitur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immoementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate. Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitabilem dedit, qui castitatis ejus remunerator, virt
Abbreviated transcription (Latin):
tur: quȩ hebreo¬
u magna expa¬
rte confinis est.
ga d ipsi iugin¬
ab luo el ementa
o piuersis caracteribus. Samarirani ẽ
anti ot apicibus discrepantes. Certũq est
ibam legisꝙ doctorẽ post captã iherosolis n  aAu¬
uuationẽ templi sub zorobabel. alias qpder
paepise quib nunc utimur.: cũ ad illud sgta¬

Expanded text:
Hebraeae magna ex parte confinis est: nam et ipsi viginti duo elementa sed diversis characteribus. Samaritani etiiguris tantum et apicibus discrepantes. Certumque estibam, legisque doctorem, post captam Jerosolymam, et instaurationem templi sub Zorobabel, alias litteras reperisse, quibus nunc utimur: cum ad illud
Abbreviated transcription (Latin):
in masplii. Consurgens aut̃ omĩs popłs ã paruo
usq ad magnũ. & pͥncipes militũ: uenert᷑ ine¬
gyptũ cuens chaldeos. Factũ est uͦ anno tri¬
gesimo & septimo transmigrationis ioachim re¬
gis iudȩ. mense duodecinio. uicesima et sꝑoĩ¬
ma die mensis: subleuauit euilmerodach rex
babylonis. anno quo reguare ceperat caput ioa¬
chim regis uide de carcere. & locus est ei benig.¬
ne. & posuit thronũ eiꝰ suꝑ tronũ regũ qui erant
cũ eo inbabylone & mutauit uestes eiꝰ quas habue¬
rat in carcere. et comedebat panẽ semꝑ inconspe¬
ctu eiꝰ. cũ ͤtis dieb uite sue. Annonã quoq consti¬
tuit ei absq intermissione: quȩ dabat᷑ ei a rege
ꝑ singulos dies om̃ib dieb uite sue.¬

Expanded text:
 consurgens autem omnis populus a parvo usque ad magnum et principes militum venerunt in Aegyptum timentes Chaldeos factum est vero anno tricesimo septimo transmigrationis Ioiachin regis Iudae mense duodecimo vicesima septima die mensis sublevavit Evilmerodach rex Babylonis anno quo regnare coeperat caput Ioiachin regis Iuda de carcere et locutus est ei benigna et posuit thronum eius super thronum regum qui erant cum eo in Babylone et mutavit vestes eius quas habuerat in carcere et comedebat panem semper in conspectu eius cunctis diebus vitae suae annonam quoque constituit ei absque intermissione quae et dabatur ei a rege per singulos dies omnibus diebus vitae su
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. syrassirim. qd in nr̃am linguã uertitur
canticũ canticorũ fert̾ et paneretos ił filii si¬
rach liber & aliꝰ seudographus. qͥ sapientia sa¬
lomonis inscribit᷑. Quoꝵ pͥorẽ e hebraicuni
repperi: non ecclesiasticũ ut apud latinos. sed
parabolas pręnotatũ. Cii iuncti erant ecclesias¬
tes. & canticũ canticoꝵ. ut similitudinẽ salomo.¬
nis: non solũ libroꝵ numero.s & materiȩ gene

Expanded text:
dicere: SIR ASSIRIM  , quod in nostra lingua vertitur Canticum Canticorum. Fertur et πανάρετος Jesu filii Sirach liber, et alius ψευδεπίγραφος qui Sapientia Salomonis inscribitur. Quorum priorem, Hebraicum reperi, non Ecclesiasticum, ut apud Latinos; sed Parabolas praenotatum, cui juncti erant Ecclesiastes et Canticum Canticorum, ut similitudinem Salomonis non solum librorum numero, sed etiam mate
Abbreviated transcription (Latin):
hec duo uolumina legit. ad ȩdificationẽ plebis.
ñ ad auctoritatẽ ecclesiasticoꝵ dogmatũ con¬
firmandã. Sicui sane septuaginta int᷑ pretũ
magis ecditio placet: babet eã a nobis olim emen¬
data. Neq enĩ sic noua cudimꝰ: ut uetera des¬
truamꝰ. Et tamen cũ diligentissime legerit. sci¬
at magis nr̃a intelligi. quȩ ñ int̾ciũ uas trans

Expanded text:
olumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem Ecclesiasticorum dogmatum confirmandam. Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. Et tamen cum diligentissime legerit, sciat
Abbreviated transcription (Latin):
& lbrarios sustentatis. ut uobis potissimũ nr̃m
sudet ingeniũ. Et ecce ex latere frequenst᷑ba
diuersa poscentiũ. quasi auequũ sit me uobis
esurientib aliis laborare. aut in ratione dati
& accepti cuiquã pret̾ uos ob norius sim. Itaq

Expanded text:
 librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens turba, diversa poscentium: quasi aut aequum sit, me, vobis esurientibus, aliis laborare: aut in ratione dati et accepti, cuiquam, praeter vos, obnoxius sim. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
pem exercitꝰ qͥ probabat tyronos de popło terrȩ.¬
& sex uiros ẽ uulgo qui inuenti fuerant inciuita¬
te. quos collens nabuz ardan princeps militũ. dux̃
ad regẽ babylonis inreblata. Percussitq eos rex
babylonis. & int̾fecit in reblata int̾ra emath: &
trans lat est iuda de t̾ra fua. Fopło aut̃ qͥ relictus
erat in t̾ra iuda. quẽ dimiserat nabugodonosor
rex babylonis: prefecit goładia filiũ baicam filii
saphan. Quod cũ audissẽt om̃s duces militũ. ipsi
& uiri qͥ erant cũ eis: uidelicet quod constituit
rex babylomis godoliam: uenert᷑ ad godoliã in
maspha ismabel filius nathanię. & iohannanfi¬¬
Ni caree & saraia filius thenameth nethopha¬¬
tiches. et iexonias filiꝰ maachati. ipsi et sociĩ
eoꝵ Iurauitq eis godolias. & sociis eoꝵ dicens:
Foli timere seruire chaldeis. Manete interra
& seruite regi bab lonis: & bene erit uobis.s
f actũ est aut̃ ininense septimo. uenit ismahel filiꝰ
nathame filii helisama de semine regio. & decẽ

Expanded text:
 qui probabat tirones de populo terrae et sex viros e vulgo qui inventi fuerant in civitate quos tollens Nabuzardan princeps militum duxit ad regem Babylonis in Reblatha percussitque eos rex Babylonis et interfecit in Reblatha in terra Emath et translatus est Iuda de terra sua populo autem qui relictus erat in terra Iuda quem dimiserat Nabuchodonosor rex Babylonis pripsi et viri qui erant cum eis videlicet quod constituisset rex Babylonis Godoliam venerunt ad Godoliam in Maspha Ismahel filius Nathaniae et Iohanan filius Caree et Sareia filius Thenaameth Nethophathites et Iezonias filius Maachathi ipsi et socii eorum iuravitque eis Godolias et sociis eorum dicens nolite timere servire Chaldeis manete in terra et servite regi Babylonis et bene erit vobis factum est autem in mense septimo venit Ismahel filius Nathaniae filii Elisama de semine regio et decem
Abbreviated transcription (Latin):
eiter dupplices apud hebreos sunt: capl
mun he sade. Aliter enĩ phas seribunt
ia menuietatesꝙ uerboꝵ aliter fines. Un
auin aplerisq libri duplices estimantur.
. milachim. da breianim. ex ras. iheremi

Expanded text:
erae duplices apud Hebraeos sunt, CAPH, MEM, NUN, PHE, SADE: aliter enim per has scribunt principia medietatesque verborum, aliter fines. Unde et quinque a plerisque libri duplices aestimantur: Samuel, Malachim, Dabre-Jamim, Ezras, Jeremi
Abbreviated transcription (Latin):
ailige eũ qui de fecit: & ministros eiꝰ ñ relinqͥs
honora dm̃ ex tota anima tua. & honorifica sacer¬
dotesi & ꝑpurga te cũ brachiis. Da illi partem
sicut mandatũ est tͥ pͥmicurũ & purgationis:
& de negligentia purga tẽ cũ paucis. Datum
brachioꝵ tuoꝵ & sacrificiũ scificationis offe¬
res año initia sc̃oꝵ: & pauꝑi porrige manun
tuã ut ꝑfruat᷑ ꝓpitiatio & benedictio tua.¬

Expanded text:
stros eius non derelinquas honora Deum ex tota anima tua et honorifica sacerdotes et propurga te cum brachiis da illi partem sicut mandatum est tibi primitiarum et purgationis et de neglegentia purga te cum paucis datum brachiorum tuorum et sacrificium sanctificationis offers initia sanctorum et pauperi porrige manum tuam ut
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ requret᷑ a generatione ingeneratione. Sapienciã
enis narrabunt gentes. & laudem eiꝰ muntiabit eccła
Si ꝑmanserit nomen derelinquet mille & sire qͥene¬
rit ꝓderit illi. Adhuc confiliabor ut enarrẽ.: ut
furore eñ repletus sum. Inuoce dicit. obaudite me
diuini fructus: & quasi rosa plantata suꝑ riuñ aꝗͥ¬
rũ fructificate. Iuasi libanis odorẽ suauitatis ha¬

Expanded text:
eius requiretur a generatione in generationem sapientiam eius enarrabunt gentes et laudem eius nuntiabit ecclesia si inmanserit nomen derelinquet mille et si requieverit proderit illi adhuc consiliabor ut enarrem ut furore enim repletus sum in voce dicit obaudite me divini fructus et quasi rosa plantata super rivum aquarum fructificate quasi libanus odorem sua
Abbreviated transcription (Latin):
d cairige manus: & ab omni delicto munda cor
Ingua oblationẽ: &. da locũ medico. Et enĩ illum
cessaria. Est eñ tempus quando in manus illoꝵ m
curras: ipsi uero dñm deprecabunt᷑. ut dirigat
requie eot & sanitatẽ ꝓpt cõuersationẽ eoꝵ ii

Expanded text:
diri ge manus, et ab omni delicto munda cor ngua oblationem, et da locum medico; etenim illum Djus sunt necessaria. Est enim quando in manus illorum incurras: ipsi vero Dominum deprecabuntur, ut dirigat requiem eorum et san
Abbreviated transcription (Latin):
mento nouisimoꝵ. Noli obliuisci. neq enĩ est co¬
uersio: & huic nichil ꝓderis. & tẽ ipsũ pessima¬
uis. Semor esto udicii mei: sic enĩ erit & tuũ
i heri ꝙ tͥ bodie. In requiẽ mortui reqͥescere
fac memoria ei: & consolare illũ inexitu sp̃s
sui. Sapientiã scribe intempore uacuitatis: & qͥ
minorat᷑ acta sapientiã ꝑcipiet. q sapientia re¬
plebit᷑. Ena tenec aratrũ & ñ głabit᷑ in iaculo sti¬
mulo boues agitat: & conuersatur inoꝑibus cot
& narratio eiuis infiliis tauroꝵ. Cor suũ dabit ad
uersandos sulcos & uigilia eiꝰ insagina uaccarĩ:
ic om̃is faber &
ar chitectus. qui noctem tanquã diem traisi

Expanded text:
i oblivisci neque enim est conversio et huic nihil proderis et te ipsum pessimabis memor esto iudicii mei sic enim erit et tuum mihi heri et tibi hodie in requie mortui requiescere fac memoriam eius et consolare illum in exitu spiritus sui sapientiam scribe in tempore vacuitatis et qui minoratur actu sapientiam percipiet qua sapientia replebitur qui tenet aratrum et non gloriatur in iaculo stimulo boves agit et conversatur in operibus eorum et narratio eius in filiis taurorum cor suum dabit ad versandos sulcos et vigilia eius in sagina vaccarum sic omnis faber et architectus qui noctem tamquam diem transi
Abbreviated transcription (Latin):
omia sc̃ĩs inbona: sic & impiis & peccatoribus in
mala conuertent᷑. Sunt sp̃s qui adiundictã erea¬
ti st̃: & infurore suo confirmauerunt corm̃ita
sua. In tempore consũmationis effundent uirtu¬
tẽ: & furorẽ eiꝰ qui fecit illos placabunt. Ignis.
grando. fames. a mors: omia hec ad uindictam
creata sunt. Bestiatũ dentes. & scorpii. & serpen¬
tes: & rũphea uidicans inexterminiũ impios:
Inmandatis eiꝰ epulabuntꝰ: & suꝑ terrã inne cessi

Expanded text:
omnia sanctis in bona sic et impiis et peccatoribus in omnia sanctis in bona sic et impiis et peccatoribus in mala convertentur sunt spiritus qui ad vindictam creati sunt et in furore suo confirmaverunt tormenta sua in tempore consummationis effundent virtutem et furorem eius qui fgrando, fames, & mors, omnia haec ad vindictam creata sunt: v.36. Bestiarum dentes, & scorpii, & serpentes, & romphaea vindicans in exterminium impios. 37. In mandatis ejus epulabuntur, & super terram i
Abbreviated transcription (Latin):
ticis labioꝵ & citharis: & sic dicetis in confessione.
oꝑa dm̃ umuersa bona ualde. Inuerbo eꝰ stetit aqua
sicut congeries. & insermone oris eiꝰ sicut ex certo¬
ria aquarũ: qm̃ inprecepto ipsius placor fit. de
ñ. est minoratio uisalute illiꝰ. Oꝑa om̃is carm̃s co¬
rã illo: & ñ est quicquã absconditũ ab oculis eius.
A scło & usq in scłm respieit: & nichil est mirabile
nniconspectu . eiꝰ. Non est dicere. qͥd est lioe aut qͥd
est illud: Ontia enĩ intempore suo quęrentur
Benedictio illiꝰ quasi fluuius mundabit: & q uom
cata clysmus aridã inebriauit. sic ira ipsius gen¬
tes quȩ ñ exquisierunt eũ hereditabit. Quo mͥ
conuertit aquas. & siccata est terra & iue ilis
uiis illoꝵ directe st̃: sic peccatorib offensiones
inira eiꝰ. Bona bonis creata sunt ab mitio: sic
neqͥssimis bona & mala.
Niciũ necessarię rei uite hominũ:
aqua. ignis. & ferrũ. lac. & panis similagineus.
& mel. & botrus uue. & oleũ. & uestimentũ. Hec

Expanded text:
ticis labiorum et citharis: et sic dicetis in confessione: opera domini uniuersa bona ualde. in uerbo eius stetit aqua sicut congeries et in sermone oris eius sicut exceptoria aquarum. quoniam in praecepto ipsius placor fit et non est minoratio in salute illius. opera omnis carnis coram illo et non est quicquam absconditum ab oculis eius. a saeculo et usque in saeculum respiciet et nihil est mirabile in conspectu eius. non est dicere: quid est hoc? aut quid est illud omnia enim in tempore suo quaerentur benedictio illius quasi fluvius inundavit et quomodo cataclysmus aridam inebriavit sic ira ipsius gentes quae non exquisierunt eum hereditabit quomodo convertit aquas et siccata est terra et viae illius viis illorum directae sunt sic peccatoribus offensiones in ira eius bona bonis creata sunt ab initio sic nequissimis bona et mala initium necessariae rei vitae hominum aqua ignis et ferrum lac et panis similagineus et mel et botrus uvae et oleum et vestimentum haec
Abbreviated transcription (Latin):
parius sedens iuxta meudẽ: & considerans opus fer¬
ri. Uapor ignis urit carnes el: & incalore fornacis
concertat᷑ Uor mallei innouat aurẽ eiꝰ. & contra si¬
militudinẽ uasis oculus eiꝰ. Cor suũ dabit inconsũ¬
matione oꝑũ: & uugilia sua ornabit inꝑfectione
Sic figulus sedens ad opus suũ: conuertens pedibus
suis rotam. Qui insolitudine positus est semꝑ ꝓpt
opus suũ. & mnnumera est om̃is oꝑatio eiꝰ. In brachio
uo formabit lutũ: & ante pedes suos curuabit uirtu¬
tẽ suã. Cot suli dabit ut consũmet linitionẽ: ꝙ
uigilia sua mundabit fornacẽ. Om̃s hi inmanibus
suis sꝑauert᷑. & unusqͥsq marte sua sapiens est Si¬
ne hns omnib ñ edificabit᷑ ciuitas & ninhabitabt:
uec mambulabunit. & mnȩccłam ñ. transilient. Super
sellã iudicis ñ. sedebunt. & testamentũ nidicii non
intelligent: neq palã facient disciplinã & iudiciũ:
& inparabolis ñ inuement᷑. S ereatura eui confir

Expanded text:
rrarius sedens juxta incudem et considerans opus ferri, vapor ignis urit carnes ejus, et in calore fornacis concertatur. Vox mallei innovavit aurem ejus, et contra similitudinem vasis oculus ejus: cor suum dabit in consummationem operum et vigilia sua ornabit in consummatione sic figulus sedens ad opus suum convertens pedibus suis rotam qui in sollicitudine positus est semper propter opus suum et innumera est omnis operatio eius in brachio suo formabit lutum et ante pedes suos curvabit virtutem suam cor suum dabit ut consummet linitionem et vigilia sua mundabit fornacem omnes hi in manibus suis speraverunt et unusquisque in arte sua sapiens est sine his omnibus non aedificatur civitas et non inhabitabunt nec inambulabunt et in ecclesiam non transilient super sellam iudicis non sedebunt et testamentum iudicii non intellegent neque palam facient disciplinam et iudicium et in parabolis non invenientur sed creaturam aevi co
Abbreviated transcription (Latin):
est enĩ me dela:& Arege accipiet dationẽ. Disci¬
plina medici ex altabit capit illiꝰ: & in conspectu
magnoꝵ collaudabit᷑. Altisuimus creauit de t̾ra
ine dicinã: & uir prudens ñ ab borrebit illi. Non¬
ne aligno indulcata est amara aqua: Adagni¬
tionẽ hominĩ uirtis illoꝵ. & dedit hominibus
scientiã altissimus. honorari ininirabilib suis:

Expanded text:
est medella, et a rege accipiet donationem. disciplina medici exaltabit caput ipsius, et in conspectu magnorum conlaudabitur. altissimus creauit de terra medicinam, et uir prudens non abhorrebit illi. nonne a ligno indulcata est amara aqua? ad agnitionem hominum uirtus illius, et dedit homini scientiam altissimus, honorari in mirabilibus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
& contumelia & turpitudo el non teget᷑ for n¬
catio mulieris mextollentia oculoꝵ. & inpalpe.¬
bris illiꝰ agnoscit᷑. In filia ñ. auertente se firma
custoctiã: ne inuenta occasione abutat᷑ se. Ab
omni ir reuerentia oculoꝵ caue: & ne mireris si
te neglexerit. Sicut uiato siciens. ad fontẽ os
aperiet: & ab omni aqua ꝓrima bibet: & contra
omnẽ palũ sedebit. & contra omnẽ sagitã aperiet
pharetrã donec deficiat. Gr̃i mulieris sedulȩ delec¬
tibit urũ suũ: & ossa illẽ inꝑinguabit. Disciplina
titio erudite animȩ Erã suꝑ gratiã: mulier sea &
pudorata. Omĩs aut̃ ponderatio: non est digna con¬
tinentis aminȩ. Sicut sol criens mundo in atissimis
dr̃ fic niulieris bonȩ species. in ornamentũ domꝰ
eiꝰ. Lucerna splendens suꝑ candelabrũ sc̃m. & speci¬
esfaciei suꝑ etatẽ stabilẽ. Colũnȩ aureȩ suꝑ bases ar¬
genteas. & pedes firm suꝑ plantas stabilis mulieris

Expanded text:
ontegetur fornicatio mulieris in extollentia oculorum et in palpebris illius agnoscetur in filia non avertente se firma custodiam ne inventa occasione utatur se ab omni inreverentia oculis cave et ne mireris si te neglexerit sicut viator sitiens ad fontem os aperiet et ab omni aqua proxima bibet et contra omnem palum sedebit et contra omnem sagittam aperiet faretram donec deficiat gratia mulieris sedulae delectabit virum suum et ossa illius inpinguabit disciplina latio erudite anime. Gratia super gratiam mulier sancta et pudorata omnis autem ponderatio non est digna continentis anime. Sicut Sol oriens in mundo in altissimis Dei: sic mulier bona species in ornamento domus est. Lucerna splendens super candelabrum sanctum species faciei super etatem stabilem. Columne auree super bases argenteas: et pedes firmi super plantas stabilis mulier
Abbreviated transcription (Latin):
Uita uire in numero dierui. dies aut̃ innumerabiles
sunt. Sapiens inpopło herecitabit honorẽ: & nom
ili erit unuens in et̾nũ fili iuita tua tempta am¬
mã tuã: &. si fuerit nequã non des illi potestatem
ne genus placet. Noli auidus esse inomni epu¬
latione. & nde effundias suꝑ omnẽ escam. bn multis
eni seis erit infirmitas: & auiditas appropinqͥ¬
bit usq ad colera. Er̾opt̃ crapulã multi obierunt:
qui aut̃ abstinens est adiciet uitam¬

Expanded text:
vita viri in numero dierum dies autem Israhel innumerabiles vita viri in numero dierum dies autem Israhel innumerabiles sunt i. Item illic: Fili, in uita tua tempta animam tuam: et si fuerit nequa, non des -ei potestatem. ne genus placet. Item latione et non te effundas super omnem escam. In multis enim escis erit infirmitas et aviditas appropinquabit usque ad choleram. Propter crapulam multi perierunt; qui autem abstinens est adiciet vitam
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ cułꝰ amima est seãm animã tua Ruicũq cituba¬
cierit intenebris non conciolebit t: e cor bom con¬
sili statue teci non est enĩ tibi aliud plus illo:
nima uiri
serenunciat aliquando uera: quã septẽ
cireũ inspectores. sedentes ad spe culancdũ. Et in his
omnib deprecare atissimũ: ut dirigat inuerita¬
triis tuã. AAnte ꝯmĩa opera. uerbũ ueraꝵ prȩce
aat te & omnẽ añte actũ consiliũ stabile. Uerbũ
nequã immutabit cor. Erquo quattuor partes
oriunt᷑: bomi & malũ. uita & mors. & dñatrix
illoꝵ est assiaua lingua. Uir ꝑitus multos erudit:
& anine suȩ suauis est:
Ui sofistice loqͥtur ocdibilis est:
omi te de fraudabit᷑. Non est enĩ data ili a
Ano gra: om̃ni eñ sapientia defraudatꝰ est. Est
sapiens amime suȩ sapiens: & fructus sensus illius
ludabilis. Hir sapiens plebẽ suam erudit: & fru¬
ctus. sensus lli ficeles sunt. Uir sipiens implebi¬
tur bene dictombus : & udentes illli laudabunt:

Expanded text:
i cuius anima est secundum animam tuam quicumque titubaverit in tenebris non condolebit tibi et cor boni consilii statue non est enim tibi aliud pluris illo anima viri sancti enuntiat aliquando vera quam septem circumspectores sedentes ad speculandum et in his omnibus deprecare Altissimum ut dirigat in veritate viam tuam ante omnem operam dat te et ante omnem actum consilium stabile verbum nequa inmutabit cor quattuor partes oriuntur bonum et malum vita et mors et dominatrix illorum est adsidua lingua vir peritus multos erudivit et animae suae suavis est qui sofistice loquitur odibilis est omni re defraudabitur non est enim data illi a Domino gratia omni enim sapientia defraudatus est est sapiens animae suae sapiens et fructus sensus illius laudabilis vir sapiens plebem suam erudit et fructus sensus eius fideles sunt vir sapiens implebitur benedictione et videntes illum laudabunt
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ arguens eos: & ne incendaris flam¬
ma ignis peccatoꝵ.
De contra faciem stes contumeliosi:
ne sedeat quasi insidiator ori tua Noli fe¬
nerare bomini fortiori tẽ: quod si feneraueris
tanquã ꝑditũ habe. Non spondeas suꝑ uirtutẽ
tuã: qđ si spoponderis quasi restituens cogita
uet mala sua inte. Ipse enĩ scam uoluntatẽ suã
uadit: & simul cũ stulticia illiꝰ peries. Cũ ira¬
cundo ñ facias rixam. cũ audace non eas indeser
tũ. qm̃ quasi nichil est aute illũ sanguis & ubi
ñ est ad iutoriũ elidet te. Cũ fatuis ne consiluun
babeas: non enĩ poterunt diligere nisiquȩ ipsis
placent. Corã extraneo ne facias consiliui: nescis
eiũ quid pariet. Non omĩ homini cor tułi mani¬
festes: ne forte inferat tͥ gr̃am & conucietur
Ion ⁊ eles mulierẽ sinus cui: ne oftendat suꝑ
te maliciã doctrine nequã. Hon des muli¬
eri porestatẽ anmȩ tuȩ: ne ingrediat᷑ inuirtu¬

Expanded text:
peccatoris arguens eos ne incendaris flampeccatoris arguens eos ne incendaris flamma ignis peccatorum illorum ne contra faciem stes contumeliosi ne sedeat quasi insidiator ori tuo noli fenerare homini fortiori te quod si feneraveris tamquam perditum habe non spondeas super virtutem tuam quod si spoponderis quasi restituens cogita nte gravet mala sua in te ipse enim secundum voluntatem suam vadit et simul cum stultitia illius peries cum iracundo non facias rixam cum audace non eas in desertum quoniam quasi nihil est ante illum sanguis et ubi non est adiutorium elidet te cum fatuis ne consilium habeas non enim poterunt diligere nisi quae ipsis placent coram extraneo ne facias consilium nescis enim quid pariet non omni homini cor tuum manifestes ne forte inferat tibi gratiam et convicietur tibi non zeles mulierem sinus te maliciam doctrine nequam. Non des mulieri potestatem anime tue: ne ingrediatur in virtu