comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& accedentes adrobabel. & adpͥncipes patrũ:
dixet᷑ eis. Edificemus uobis. qͥa ita ut uos quȩ¬
rimis am̃ ur in. Nece nos immolauinus uictinas ex
dieb asoradaan regis assur. qͥ aduxit nos huc sl
dit eis t̃ robabel & iosue. & reliqͥ pͥncipes patrũ
isrł. Hon est nos & uobis. ut eaificem̃ domũ dõ nr̃o:¬
sed nos ꝓpsi soli edificabimus dño dõ nr̃o. sic̃ prece¬
pit nob̾ cyrius rex ꝑsarũ ẜactũ est gͥ ut popłs t̾rȩ
impediret manus popłi uidȩ: & turbaret eos in
cores. ut destruerent consiliũ eorũ omnibꝰ die¬
bus mri regis ꝑsarũ. & usq ad regnũ dariĩ regis

Expanded text:
robabel et ad principes patrum, dixerunt eis: Aedificemus vobiscum quia ita ut vos, quaerimus Deum vestrum: ecce nos immolamus victimas a diebus Asor-Addan regis Assur, qui adduxit nos huc. Et dixit eis Zorobabel. et Josue, et reliqui principes patrum Israel: Non est vobis et nobis ut aedificemi aedificabimus Domino Deo nostro sicut praecepit nobis Cyrus rex Persarum. Factum est igitur ut populus terrae impediret manus populi Judae, et turbaret eos in tores, ut destruerent consilium eorum omnibus diebus Cyri regis Persarum, et usque ad regnum Darii
Abbreviated transcription (Latin):
tur lignũ de domo ipsius & erigat᷑: & confringat᷑
ineo domus aut᷑ eiꝰ publicet᷑. Ds aut̃ qͥ habitare fecit
nomen suti ibi. dissipet oim̃a regna & popłm qui
extenderit manũ suã. ut repugnet & dissipet do¬

Expanded text:
tur lignum de domo ipsius, et erigatur et configatur tur lignum de domo ipsius, et erigatur et configatur in eo, domus autem eius publicetur. Deus autem, qui habitare fecit nomen suum ibi, dissipet omnia regna et populum, qui extenderit manum suam, ut repugnet et dissipet do
Abbreviated transcription (Latin):
in locũ suũ. quȩ a posita sunt intẽ plo dĩ. Ilunc
gͦ tathaminai dux reis quȩ est tranfflunien. & star¬
bux annai. & consiliarii ur̃i. aphasachei qui estis
transflumen. ꝓcul recedite ab illis: & dimittite fie¬
ri tẽplũ dĩ illud. Ac cduce uideoꝵ. & seniorib eoꝵ¬
domũ dĩ edificent in loco suo. S & ãme preceptũ
est. qͥd oporteat fieri: a presbiteris udeoꝵ illis.
ut edificet᷑ domus dĩ.Scilicet ut de archa re¬
gis i ut de tributis quȩ dant̾ de regione tran¬
sflumen stuctiose sup̃tus dent᷑ uiris illis ne im¬
pediatur opus. Qd si necess̃e fuerit. & uitulos.
&agnos. & ȩdos inholo caustũ dõ celi: frumen¬
tłi.sal. & uinũ. & oleũ. scm ritũ sacerdotũ qui
sunt iniberłm: dent᷑ eis ꝑdies singulos ne sit in
aliquo quer imonia & offerant oblationes sõ celi: ore¬
nte ꝓuita regis & filioꝵ eiꝰ. Ame gͦ positũ est decre¬
tũ ut omĩs homo qͥ banc mnutauer it iussionẽ. tolla¬

Expanded text:
Dei. Nunc ergo Tatannai dux regionis, quae est trans flumen, Starbuzannai, et consiliarii vestri Apharsachei, qui estis trans flumen, procul recedite ab illis et dimittite fieri templum Dei illud a duce Iudeorum et senioribus eodomum Dei aedificent in loco suo. Sed et a me preceptum est, quid oporteat fieri a presbiteris Iudeorum illis, ut aedificetur domus Dei, scilicet ut de archa Dei, id est de tributis, quae dantur de regione trans flumen, studiose sumptus dentur viris illis, ne impediatur opus Dei. Quod si necesse fuerit, et vitulos et agnos et hedos in holocaustum Deo coeli , frumentum, sal, vinum et oleum secundum ritum sacerdotum, qui sunt in Ierusalem, detur eis per dies singulos, ne sit in aliquo querimonia. Et offerant oblationes Deo coeli orentque pro vita regis et filiorum eius. A me ergo positum est decretum, ut omnis homo, qui hanc mutaverit iussionem, tolla
Abbreviated transcription (Latin):
& annuos reditus ñ dabunt: & usq ad regis hȩc
nora ꝑueniet. Hhos gͦ memores salis qͦd inpalatio
comedimꝰ. & qi lesiones regis uidere nefas duci¬
mus. idcirco misimus & mintiauimꝰ regi: ut re¬
censeas inlibris istorurũ. patrũ tuoꝵ. & inuemes
scriptũ incomentariss: & scies qmͣ urbs illa. ur¬
cas ipsa. destructa est. Nuntiamus nos regi am̃
si ciuitas illa edificata fuerit. & muri ipsuis insta¬
uratui possessionẽ tranffluuiũ non habebis. Uerbũ
usit rex adreum beel theem. & samsam scri.¬
ba & adreliquos qͥ erant inconsilio eorũ habita¬
tores samariȩ. & cȩteris transfluuiũ. salutẽ di¬
cens & pacẽ. Accusatio quã misistis ad nos. mani¬
foste lecta est corã me: & aie preceptũ est. & re¬

Expanded text:
eges haec noxa perveniet. Nos autem memores salis, quod in palatio comedimus, et quia laesiones regis videre nefas ducimus, idcirco misimus et nuntiavimus regi, ut recenseas in libris historiarum patrum tuorum, et invenies scriptum in commentariis: et scies quoniam urbs illa, uras ipsa destructa est. Nuntiamus nos regi, quoniam si civitas illa aedificata fuerit, et muri ipsius instaurati, possessionem trans fluvium non habebis. Verbum misit rex ad Reum Beelteem, et Samsai scribam, et ad reliquos qui erant in consilio eorum habitatores Samariae, et caeteris trans fluvium, salutem dicens et pacem. Accusatio, quam misistis ad nos, manifeste lecta est coram me. Et a me praeceptum est: et re
Abbreviated transcription (Latin):
est. Tributũ quoq & ue̾tigal. & redditꝰ accipieba¬
nt. Hunc g̃ auaite sententia. ut ꝓhibeatis uris
illos: & urbs illa ñ ȩdificetur. donec si forte ame
iussũ fuerit. Uidede. ne negligent᷑ hoc impleatis
& paulati crescat malũ contra reges. Itaq exen¬
plũ edicti artarxersis regis. lectũ est corã reũ.
beel theem. & samsai scriba: & consiliariis eoꝵ:
inbrachio & robore. Tunc intermissũ est opusdo.

Expanded text:
redditus accipiebant. Nunc ergo audite sententiam: ut prohibeatis viros illos, et urbs illa non aedificetur, donec si forte a me jussum fuerit. Videte ne negligenter hoc impleatis, et paulatim crescat malum contra reges. Itaque exemplum edicti Artaxerxis regis lectum est coram Reum, et Samsai scriba, et consiin brachio et robore. Tunc intermissum est opus dom
Abbreviated transcription (Latin):
desacer dotio. Adixit atbersatha eis. ut non
comederent de scĩs scorũ. donet surgeret sa¬
cerdos doctus atq ꝑfectus. Omĩs multitudo.¬
ta: exceptis seruis eorũ & ancillis qui erant sep¬
tẽ milia. trecenti triginta septẽ. & impsis can¬
tores atq. cant᷑rices ducentȩ. Elqui eoꝵ: sexcen¬
ti triginta sex. Muli eoꝵ: ducenti. q̃ draginta qͥn¬
q. Cameli eoꝵo: q̃ar ingenti triginta qͥnq. Asmi

Expanded text:
sequitur: Dixit Athersatha eis, ut non comederent de sanctis sanctorum, donec surgeret sacerdos Dei doctus atque perfectus. In ta, exceptis servis eorum et ancillis, qui erant septem millia trecenti triginta septem: et in ipsis cantores atque cantatrices ducenti. Equi eorum septingenti triginta sex; muli eorum, ducenti quadraginta quinque; cameli eorum, quadringenti triginta quinque; asi
Abbreviated transcription (Latin):
plar epistolȩ quã misit tathannai aux regionui
transfiumen. & starbur annai ae consiliatres el.
aphasacei. qͥ erant transflumen ad dariũ: e ge ll.
s̃ ermo quł miserant ei scriptus erat. Dario regi.
pax omĩs. Notũ sit regi isse nos ad iudea ꝓuin¬
tiã. ad doms̃ dĩ magni quȩ edificat᷑ lapide inpo

Expanded text:
misit Thathannai dux regionis trans flumen, et Stharbuzanai, et consiliatores ejus Arphasachaei, qui erant trans flumen, ad Darium regem. Sermo quem miserant ei, sic scriptus erat. DARIO REGI PAX OMNIS. Notum sit regi, isse nos ad Judaeam provinciam, ad domum Dei magni, quae aedificatur l
Abbreviated transcription (Latin):
curiose legunt: & ꝑorigenis laborẽ exemplo his ec¬
clesĩs dedicar̃. quando magis latim grati esse debe¬
rent. qͦd exultantt cerne rent gretiã a se aliquid
mutuari : Primũ enĩ magnorũ sũptuũ est. & infi¬
nite difficultatis: exemplaria posse habere omnia
Deinde etiã qui habuerint. & hebrei sermonis ignari
sunt: magis errabunt ignorantes qͥs emultis ueri¬
us dixerit. Quod etiã sapientissimo cuidã nuꝑ apͣ
grecos accidit: ut int̾dũ scripture sensũ relinqͣns.

Expanded text:
curiose legunt, et per Origenis laborem in Ἐξαπλοῖς, Eccuriose legunt, et per Origenis laborem in Ἐξαπλοῖς, Ecclesiis dedicarunt. Quanto magis Latini grati esse deberent, quod exsultantem cernerent Graeciam a se aliquid mutuari? Primum enim magnorum sumptuum est et infinitae difficultatis, exemplaria posse habere omnia: deinde etiam qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam nuper apud Graecos accidit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
to. quȩ apud septuaginta interp̃tes ñ habent᷑. uelut
illud qm̃ nazareus uocabit᷑. & ex egẏpto uocaui fili¬
latiori oꝑi reseruamꝰ. & quęrite ab eo ubi scripta
sint. Cũq ꝓferre si potuerit. uos legite de his exẽ¬
plarib qͣ nuꝑ a nob̃ edita maledicorũ cotidie lin.¬
guis confodiunt᷑. S ut ad cõpendiũ ueniã. certe q̃
illaturus sũ eqͥssimũ est. Edidi aliqͥd qđ non babetur
ingreco. uel alitͣ habet᷑ quã a me uersũ est: Ruid
interprete̾ leniat: Inter rogent hebreos. & ipsis au¬
ctorib translationi mee uel arrogent uel derogint
fidẽ. Porro ałud est si clausis qđ dicit᷑ oculis mͥ uolunt
maledicere. & ñ imitant᷑ grecorũ studisi & beniuolen¬
tiã. qͥ post septuaginta translatores iã xp̃i euangelio
coruscante uideos & ebionitas legis ueteris inter pre¬
tes. aquilã uidelicet. & symmacũ. & theodotionẽ. &

Expanded text:
nto, quae apud Septuaginta Interpretes non habentur, velut nto, quae apud Septuaginta Interpretes non habentur, velut illud, Quoniam Nazaraeus vocabitur: et, Ex Aegypto vocavi fililatiori operi reservamus: et quaerite ab eo ubi scripta sint. Cumque proferre non potuerit, vos legite de his exemplaribus quae nuper a nobis edita, maledicorum quotidie linguis confodiuntur. Sed ut ad compendium veniam, certe quod illaturus sum, aequissimum est. Edidi aliquid quod non habetur in Graeco, vel aliter habetur quam a me versum est? Quid interpretem laniant? interrogent Hebraeos: et ipsis auctoribus, translationi meae vel arrogent vel derogent fidem. Porro aliud est, si clausis, quod dicitur, oculis mihi volunt maledicere, et non imitantur Graecorum studium ac benevolentiam, qui post Septuaginta Translatores, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeos et Ebionitas Legis veteris interpretes, Aquilam videlicet, et Symmachum, et Theodotionem, et
Abbreviated transcription (Latin):
tisq eorũ suꝑciliũ qui uidicare tantũ de aliis. &
ipsi facere nichil nouerͣ. Siqui aut̃ fratrũ sunt
quib nr̃a ñ displicent. his tribuatis exemplar.
ad monentes ut hebrea nomina quoꝵ grandis
inhoc uolumine copia est. distincte & ꝑ inter¬
ualla transcribant. Nichil enĩ ꝓderit emendasse
librũ: nͥ emendatio librariorũ diligentia conser¬
uet᷑. Nlec quequã moueat quod unus a nobis edi¬
tus liber eit. nec apocriforũ tertis & quarti libri¬
sõniis delectet᷑. quia & apud hebrtos ex re neemiȩꝙ
sermones. inunũ uolumen caartant᷑: & quȩ ñ habe¬
nt᷑ ap̃ud illos nec de iuginti quattuor semoribus
sunt. procũs abicienda sint. Siquis aut̃ septuagin¬
ta uobis opposuerit interpretes. quoꝵ exẽplaria
uarietas ipsa lacerata & euersa de monstrat. nec po¬
test utiq uerũ asseri qđ aiuersũ est: mittite eũ ad
euangelia. inqͥb multa ponunt᷑ de ueteri testam᷑¬

Expanded text:
tisque eorum supercilium, qui judicare tantum de aliis, et tisque eorum supercilium, qui judicare tantum de aliis, et ipsi facere nihil noverunt. Si qui autem fratrum sunt, quibus nostra non displicent, his tribuatis exemplar, admonentes ut Hebraea nomina, quorum grandis in hoc volumine copia est, distincte et per intervalla transcribant. Nihil enim proderit emendasse librum, nisi emendatio librariorum diligentia conservetur. Nec quemquam moveat quod unus a nobis editus liber est: nec apocryphorum tertii et quarti somniis delectetur: quia et apud Hebraeos Ezrae Neemiaeque sermones in unum volumen coarctantur: et quae non habentur apud illos, nec de viginti quatuor senibus sunt, procul abjicienda. Si quis autem Septuaginta vobis opposuerit Interpretes, quorum exemplaria varietas ipsa, lacerata et eversa demonstrat nec potest utique verum asseri quod diversum est, mittite eum ad Evangelia: in quibus multa ponuntur quasi de Veteri Testame
Abbreviated transcription (Latin):
re. nec dũ statui. Ilam
neq uobis aliqͥd impera¬
ntib ab nuere sententiȩ
est. & magnitudo one¬
tis unpositi. ita cerui¬
ces premit. ut ante sub
fasce ruendũ sit quã
leuandũ. Acccedunt ad hoc inudorũ stuctia. qui
omne qͦd scribimus reprehendendũ putant Et
interolũ contra se conscientia repugnante. publi¬
ce lacerant: que occulte legunt. intantũ ut cla¬
mare cõpellar & dicere. Dñe libera animã meã
l labiis miqͥs: & a lingua dolosa. Tertius annus
est qͦd semꝑ seribitis. atq rescribitis. ut ex re libr¬
ũ uobis de hebreo tranfferã. quasi ñ habeatis gre¬
ca & latina uolumina. aut qͥcqͥd illud est qđ ãno¬
bis uertit᷑. non statĩ ab omĩb conspuendũ sit. Eru¬
stra aut̃ ut ait quidã niti. neq aliud fatigando nͥ
aciũ querere. extremȩ de mentiȩ est. Itaos obse.¬
cro uos mi domion. & rogatiane carissum. ut
priuata lectione contenti: librs̃ non effera¬
tis ipublicũ. nec fastidiosis ingeratis cibos. uite¬

Expanded text:
re, necdum statui. Nam neque vobis aliquid imperantibus abnuere, sententiae est: et magnitudo oneris impositi ita cervices premit, ut ante sub fasce ruendum sit, quam levandum. Accedunt ad hoc invidorum studia, qui omne quod scribimus, reprehendendum putant: et interdum contra se conscientia repugnante, publice lacerant quae occulte legunt; in tantum ut clamare compellar, et dicere: Domine, libera animam meam a labiis iniquis et a lingua dolosa . Tertius annus est quod semper scribitis atque rescribitis, ut Ezrae librum vobis de Hebraeo transferam: quasi non habeatis Graeca et Latina volumina: aut quidquid illud est quod a nobis vertitur, non statim ab omnibu neque aliud fatigando nisi odium quaerere, extremae dementiae est. Itaque obsecro vos, mi Domnion et Rogatiane charissimi, ut privata lectione contenti, librum non efferatis in publicum, nec fastidiosis ingeratis cibos, vite
Abbreviated transcription (Latin):
obtuler̃ indomũ dĩ adextruendã eã in loco suo.
Sam uires fuas deder᷑ minpensas oꝑis. auri soli¬
dos quadraginta milia. & mille: argenti mi¬
nas qͥnq milia. & uestes sacercdotales centłi. Ha¬
tores. &łͣ nitores. & nathinnei in urbib sius.¬

Expanded text:
endam eam in loco suo. Secundum vires suas dederunt impensas operis, auri solidos sexaginta millia et mille, argenti minas quinque millia, et vestes sacerdotales centum. Hatores, et janitores, et Nathinaei, in urbibus
Abbreviated transcription (Latin):
herłm. Mindieb artarxersis. scripsit besellam
mitridatis. & tabehel. & reliqͥ qui erant inconsi¬
lio eorũ. adartarxersen regẽ ꝑsarłĩ. Epistola
aut᷑ accusationis scxipta era t syriace. & legeba¬
tur sermone syro. Reum beeltheem. & samsai scri¬
ba. scripser̃ epistolã unã: de iberłm artarxersi
regi huicemodi. Reũ. beel theem. & samsaiscri¬
ba & reliqͥ consiliatores eoꝵ. dinec. &. phursathei.
terphalai. apharsei. erchuei. babilonũ. susanne.¬
chananei. deaei. elamite. & ceteri degentibus
quas transtulit. asenaphar magnus & gloriosus.
& habitare eas fecit inciuitatib samarie a reliqͥs
regionib transtlumen in pace. Hoc est exemplar
epistole quã miser̃ ad eũ. Artarxer si regi. serui tui
uiri qui sunt tranffluuiũ. salutẽ dicunt. Notum
sit reci. quia udei qͥ ascen ace. ad nos uenert᷑ in
iherłm cuntatẽ rebellẽ & pessimã. quã edificant

Expanded text:
Et in diebus Artaxerxis scripsit Beselam Mithridates, et Thabeel, et reliqui qui erant in consilio eorum, ad Artaxerxem regem Persarum: epistola autem accusationis scripta erat Syriace, et legebatur sermone Syro. Reum Beelteem, et Samsai scriba scripserunt epistolam unam de Jerusalem Artaxerxi regi, hujuscemodi: Reum Beelteem, et Samsai scriba, et reliqui consiliatores eorum, Dinaei, et Apharsathchaei, Terphalaei, Apharsaei, Erchuaei, Babylonii, Susanechaei, Deaei, Elamitae, et caeteri de gentibus quas transtulit Asenaphar magnus et gloriosus: et habitare eas fecit in civitatibus Samariae, et in reliquis regionibus trans flumen in pace. Hoc est exemplar epistolae quam miserunt ad eum: ARTAXERXI REGI, SERVI TUI, VIRI QUI SUNT TRANS FLUVIUM, SALUTEM DICUNT. Notum sit regi, quia Judaei, qui ascenderunt a te ad nos, venerunt in Jerusalem civitatem rebellem et pessimam, quam aed
Abbreviated transcription (Latin):
aunis & supra. ut urgerent opus añi. Stititq
iuda quasi unus. ut instarent suꝑ eos qͥ facieba¬
templo dñi. steter̃ sacerdotos mordine suocũ
tubis. & leuite filĩ a sapl incymbalis. ut lauclar.¬
ent dñͣm ꝑ manus dauid regis isrł. Et concine¬
bant inhymnis & confe̾sione dño. qm̃ bonus. qmͣ¬

Expanded text:
urgerent opus Domini. Stetitque Juda, quasi vir unus, ut instarent super eos qui faciebatemplo Domini, steterunt sacerdotes in ornatu suo cum tubis, et Levitae filii Asaph in cymbalis, ut laudarent Deum per manus David regis Israel. Et concinnebant in hymnis et confessione Domino: Q
Abbreviated transcription (Latin):
manus corũ. in uasis argenteis & auris: insubsta¬
ntia & iumentas. in suppellectili. exceptis ins quę
sponte attulerant. Rex quoq eyrus protulit ua¬
si templi dñi. quȩ tulerat nabugodonosor de ilre¬
rłm: & posueraet ea intemploał sui frotulit aut̃
eyrus rex ꝑsarũ ꝑmanũ mittidatis filii. gauiabir.¬

Expanded text:
in vasis argenteis et aureis, in substantia, in jumentis, in supellectili, exceptis his quae sponte obtulerant. Rex quoque Cyrus protulit vasa templi Domini, quae tulerat Nabuchodonosor de Jerusalem, et posuerat ea in templo Dei sui. Protulit autem ea Cyrus rex Persarum per manum Mit
Abbreviated transcription (Latin):
sollenuitatẽ cabernaculoꝵ sicut scriptũ est. & ho¬
locaustũ dieb singulis ꝑordinẽ: scđm preceptũ
opus diei indie suo. Ꝙ post hec holocaustũ iuge.
tam inkalendis quã iminiuersis sollennitatib
dñi. quȩ erant consecratȩ : & iomnib inqͥbus
ultro offerebatur munus año. Apͥmo che mensis
septimi. cȩper̃ offerre holocaustũ año. forro tem¬
plũ dei. fundatũ nec dũ erat. Deder̃ aut̃ pecuni.¬
as lathomis. & cementariis cibũ quoq & potũ.
& oleũ. sydomis tirisq. ut de ferrent ligna ce¬
drina de libano ad mare iopes. iuxta qđ pre¬

Expanded text:
lemnitatem Tabernaculorum, sicut scriptum est, et holocaustum diebus singulis per ordinem secundum praeceptum opus diei in die suo. Et post haec holocaustum juge, tam in kalendis quam in universis solemnitatibus Domini, quae erant consecratae, et in omnibus in quibus ultro offerebatur munus Domino. A primo die mensis septimi coeperunt offerre holocaustum Domino; porro templum Dei fundatum necdum erat. Dederunt autem pecunias latomis et caementariis: cibum quoque, et potum, et oleum, Sydoniis Tyriisque, ut deferrent ligna cedrina de Libano ad mare Joppe,
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ ancendia iactet. nłiquã mecłi uuante xp̃o si¬
lebit eloqͥũ: etiã precisa lingua balbuciet. Lega¬
nt qͥ uolunt. qͥ nolunt abiciant: euẽtilent apices.
luteras calumnient᷑. magis uestra caritate pro¬
uocabor ad studium. quã illorũ detractione &
odio de terrebor

Expanded text:
Sinon incendia jactet : numquam meum, juvante Christo, silebit eloquium: etiam praecisa lingua balbutiet. Legant qui volunt: qui nolunt abjiciant. Eventilent apices, litteras calumnientur: magis vestra charitate provocabor ad studium, quam illorum detractione et odio deterrebor
Abbreviated transcription (Latin):
milia sexcenti triginta. Sacer dotes filĩ idari m
dmo iesue: nungenti septuaginta tres. Eilsen
mer: mille quadraginta duo Filiĩ phesut: mlle
ducenti. qͥaraginta septẽ. Filñ iarim: mille atet
& septem. Leuite filii iosue. & cetbimel. filiorã
odeme: septuagiita qͥitror. Cantor es fili asapb.

Expanded text:
nta. Sacerdotes: filii Idaia in domo Jesuae, nongenti septuaginta tres; filii Emmer, mille quinquaginta duo; filii Pheshur, mille ducenti quadraginta septem; filii Arim, mille decem et septem. Levitae: filii Jesuae, et Cedmiel filiorum Odevia, septuaginta quatuor. Cantores: fil
Abbreviated transcription (Latin):
circũdabit te calix dexterȩ dñi. & uonnitꝰ ingno¬
miniȩ suꝑ głam itiã. Quia iniquitas libani ope.
sanguinib hominũ. & iniqͥtate terrȩ. & ciuita¬
tis & omiũ habitantiũ mea Quid ꝓdest sculpti¬
li. quia sculpsit illud fector suus. conflatile. &
imaginẽ falsã. quia sperauit infigmento fictor
eiꝰ. ut faceret simulaera muta. Ue qͥdiẽ lingno
ex ꝑgiscere. surge. lapide tacenti. Nũ qͥd ipse do¬
cere poterit: Ecce iste cooꝑtꝰ est auro & ar¬
gento. & omĩs sp̃s ñ est inuicerib eiꝰ. Dñs autͣ
intẽplo scõ suo. sileat ã facie eiꝰ omnis terra

Expanded text:
Circumdabit te calix dexterae Domini, et vomitus ignominiae super gloriam tuam. Quia iniquitas Libani operisanguinibus hominum, et iniquitate terrae, et civitat post aliquantum: Quid prodest sculptile, quia sculpsit illud fictor suus, conflatile et imaginem falsam, quia sperauit in figmento fictor eius, ut faceret simulacra muta? uae qui dicit ligno: expergiscere: surge, lapidi tacenti: numquid ipse docere poterit? ecce iste coopertus est auro et argento, et omnis spiritus non est in uisceribus eius. dominus autem in templo sancto suo: si
Abbreviated transcription (Latin):
tor. audit clamorẽ ã porta pisciũ. & eiulatũ a
scda. & contritionẽ ã collibꝰ. indicit quoq ulula¬
tũ habitatorib pilȩ quia conticuit omĩs popłs
chanaam. disperier̃ uniuersi qui inuoluti erant

Expanded text:
tor, audit clamorem a porta piscium et eiulatum a secunda et contritionem a collibus. indicit quoque ululatum habitatoribus Pilae, quia conticuit omnis populus Chanaan, disperierunt uniuersi, qui inuoluti erant
Abbreviated transcription (Latin):
ti & dilectio. Iudiciũ patris audite filii dilecti:
& sic facite ut salui sitis. Ds enĩ honorauit patrẽ
infiliss: & iudiciũ matris exquirens infilios. Qui
ailtgit diligit dm̃ exorabit ꝓpeccatis: & contine¬
bit se abillis. In oratione dierłi exaudiet᷑. &e sic̃
qui thesaurix at. ita & qui honorificat matrem
i honorat patrẽ. iocundabit᷑

Expanded text:
te filii dilecti: et sic facite ut salvi sitis. Deus autem honoravit patrem in filiis: et judicium matris exquirens in filios. Qui diligit Deum: exorabit pro peccatis: et continebit se ab illis. In oratione dierum exaudietur: et sicut qui thesaurizat: ita et qui honorificat matrem Qui honorat patrem: jocundabitur
Abbreviated transcription (Latin):
cui rouelata est. & astitias illiꝰ quis agnouit. Dis¬
ciplina sapientię cui reuelata est & manifestata.
a multiplicationẽ ingressus illiꝰ quis intellexit:
Unus est altissimꝰ. creator omĩpotens. rex potens &
metuendus nimis. sedens suꝑ thronũ illiꝰ. & domi¬
nans ds̃. Ipse creauit illã inspũ sc̃o: & iudit &di¬

Expanded text:
isciplina sapientiae cui revelata est, et manifestata? et multiplicationem ingressus illius quis intellexit? Unus est Altissimus creator omnipotens, rex potens et metuendus nimis, sedens super thronum illius et dominans Deus. Ipse creavit illam in S
Abbreviated transcription (Latin):
more: & prepara animã tuã ad tempn¬
nem. De prime cor tuũ & sustine. inclina apt
tuã & excipe uerba intellectus: & nefestinen
tempus obductionis. Sustine sustentationes
& indolore sustine. & ^ bummlitate tua pacies¬

Expanded text:
more, et praepara animam tuam ad temptationem. deprime cor tuum et sustine: declina aurem tuam et excipe uerba intellectus, et ne festines in tempus obductionis. sustine sustentationem et in dolore sustine et in humilitate tua habe
Abbreviated transcription (Latin):
intua uirtute. Elemofina enĩ pat̾ris ñ erit mobluti¬
onẽ: na. ꝓbono facto mattis restituet᷑ tibi bonum.
& imusticia ȩdificabit᷑ tibi. Indie tribulationis com¬
inemorabit᷑ tui: sic̃ insereno gla cies soluentur
tua peccata. Im malȩ fame est qui relinquid pa

Expanded text:
atris non erit in oblivione nam pro peccato matris restituetur tibi bonum et iniustitia aedificabitur tibi in die tribulationis commemorabitur tui sicut in sereno glacies solventur tua peccata quam malae famae est qui relinquit pa
Abbreviated transcription (Latin):
se geuerauerunt. In opere & sermone & omm
pacientia honora patrẽ tuuͣ. ut suꝑnemꝰ ⁊ tibi
benedictio a dõ: & benedictio illiꝰ mnouissimo
manet. Benedictio patris firmat domos filioꝵ:
maledictio aut̃ matris eradicat fundamenta.
eglorieris incontumelia patris tui: non est enĩ
ł gła .s. confusio. Gła em̃ hominis ex honore pa¬
tril sui: & dedecus fili pat᷑ sine honore. Fũi sus

Expanded text:
ne et omni patientia honora patrem tuum ut superveniat tibi benedictio a Deo et benedictio illius in novissimo manet benedictio patris firmat domos filiorum maledictio autem matris eradicat fundamenta ne glorieris in contumelia patris tui non est enim tibi gloria sed confusio gloria enim hominis ex honore patris sui et dede
Abbreviated transcription (Latin):
nec aꝑiet os. Hospitabit᷑ a pascet & portabit¬
ingratos: & ad hȩc amara audiet. Eransi hos¬
pes & orna mensam: & quȩ imanu habes ci¬
lu cȩteros. Exi a facie honoris amicoꝵ meoꝵ.
necessitudinẽ domus meȩ: hospicio mͥ. factus
es frater. Grauia hȩc homini habenti sensir̃: cor¬
reptio domiis. & inpioperiũ feneratoris.¬

Expanded text:
nec aperiet os hospitabit et pascet nec aperiet os hospitabit et pascet ingratos et ad haec amara audiet transi hospes et orna mensam et quae in manu habes ciba ceteros exi a facie honoris amicorum meorum necessitudine domus meae hospitio mihi factus est frater gravia haec homini habenti sensum correptio domus et inproperium feneratoris
Abbreviated transcription (Latin):
ris: dedit enĩ ꝓtẽ animã siã. Rȩꝓmissorẽ fuga
peccator & immundus: uerba bona tȩptiisors
sibi ascribit peccator. & gratus sonsu derelinquet
liberautẽ se. Uir reꝓmitrit de ꝓtimo suo: & cum
ꝑdiderit reuerentiã. relinquet᷑ abeo. Repro¬
missio nequissima multos ꝑdidit. delinquen¬
tes: & cõmouit illos quasi fluctus maris. Uiros
potentes gyrans migrare fecit. & uagati funt
ingentib alienis. Peccator trans grediens man¬
data dñĩ. incidet in promissionẽ nequã: & qui
conat᷑ multa agere incidet iniudiciũ. Recũ¬
pera ꝓrimũ scđm uirtutẽ cuã: & attende tͥ ne
incidas:
tũ: & domus ꝓtegens turpitudinẽ. Melior.ẽ.
uicꝰtus pauꝑis sub tegimne asseruͭ. quã ẽpule sp.¬
lendidȩ inperegre sine clomicilio. Suꝑ minim¬
ũ & magnũ placeat tͥ. & inpperiũ peregrinatio.¬
nis non audies. Uita nequã hospitandi de dombͥ
indomũ. & ubi hospitabit᷑ non ficlucialit᷑ ageas

Expanded text:
missorem fugit peccator et inmundus bona repromissoris sibi adscribit peccator et ingratus sensu derelinquet liberantem se vir repromittit de proximo suo et cum perdiderit reverentiam relinquetur ab eo repromissio nequissima multos perdidit dirigentes et commovit illos quasi fluctus maris viros potentes gyrans migrare fecit et vagati sunt in gentibus alienis peccator transgrediens mandata Domini incidet in promissionem nequa et qui conatur multa agere incidet in iudicium recupera proximum secundum virtutem tuam et adtende tibi ne incidas ntum et domus protegens turpitudinem melior victus pauperis sub tegimen asserum quam epulae splendidae in peregre sine domicilio super minimum et magnum placeat tibi et inproperium peregrinationis non audies vita nequa hospitandi de domo in domum et ubi hospitabitur non fiducialiter aget
Abbreviated transcription (Latin):
innouissimo obstupescent dentes tni. Non des illi
potestatẽ inuiuentute: & ne despicias cogitatus
illiꝰ. Curua ceruicẽ eiꝰ inuuentute. & tonde late
tͥ & erit tibi dolur ammȩ tuȩ. Doce filiũ tuũ &¬
operare in illũ: ne inturpitudiuẽ illiꝰ offendas:¬
Nelior est pauꝑ
sanus & fortis uirib: quã diues inbetillis &
flagellatꝰ malitia. Salus amimȩ insci̾tate iusticie:¬
& meliei om̃i auro & argento. & corpus ualidum
quã census inmensus. Non est census suꝑ censũ
salutis corporis: & ñ est oblectatio suꝑ cordis gau¬
dio. Melior est mors quã uita amara: & reques
ȩtͣna quã languor ꝑseuerans. Boua abscondi¬
ta inore dauso: quasi appositiones ȩpularũ cir
cũ posite sepulchro. Iuid ꝓderit libatio idolo:
Nec enĩ manducat. nec odoratur. Sic qͥeffugat᷑
a dño. & portans merce des miquitatis: uidens
oculis inge miscens. sicut cõplectens uirginẽ & sus¬

Expanded text:
des illi potestatem in iuventute et ne despicias cogitatus illius curva cervicem eius in iuventute et tunde latert tibi et erit tibi dolor animae doce filium tuum operare in illo, ne in turpitudinem illius offendaselior est pauper sanus et fortis viribus, quam dives imbecillus et flagellatus malitia. Salus animae in sanctitate justitiae melior est omni auro et argento; et corpus validum, quam census immensus. Non est census super censum salutis corporis; et non est oblectatio super cordis gaudium. Melior est mors quam vita amara, et requies aeterna quam languor perseverans. Bona abscondita in ore clauso, quasi appositicumpositae sepulchro quid proderit libatio idolo nec enim manducat nec odorabitur sic qui effugatur a Domino et portans mercedes iniquitatis videns oculis et ingemescens sicut
Abbreviated transcription (Latin):
inzelia mittit inimicũ: & in medio ainicoꝵ
głabit᷑ in illo. Mortuus est pat᷑ illiꝰ. & quasi
ñ est mortuuis: similẽ enĩ reliquit sibi post se
In uita sua uidit & lȩtatus est in ipso: & inobi¬
tu illiꝰ ñ est contristatus. nec confusis est coraͣ
imunicis. Reliquid enĩ defensorẽ domus contra un¬
imicos: & amicis reddentẽ grͣam. Eto animabus

Expanded text:
in medio amicorum gloriabitur in illo mortuus est pater illius et quasi non est mortuus similem enim reliquit sibi post se in vita ipsius vidit et laetatus est in illo in obitu illius non est contristatus nec confusus est coram inimicis reliquit enim defensorem domus et ami
Abbreviated transcription (Latin):
nculũ illiꝰ. iuncullĩ ereũ est. Mors illsꝰ mors
ne. quissima: & utilis potius inferus quã illa
Per seuerantia illꝰ non ꝑmanebit: s obtinbit
uias iniustoꝵ. & infla̾ma sua ñ cõburet iustos
Iui relinquunt dm̃ incident in illã: & ex arde¬
bit in illis & n extinguet᷑. Et imictet᷑ in illos
quasi leo: & quasi pardus ledet illos. Sepi au¬
res tuas spinis. & noli audire lingua̾ nequđ. &
ori cuo facito ostia. &. seras aurib tuis. Au

Expanded text:
ors nequissima et utilis potius inferus quam illa perseverantia illius non permanebit sed obtinebit vias iniustorum et in flamma sua non conburet iustos qui derelinquunt Deum incident in illam et exardebit in illis et non extinguetur et inmittetur in illos quasi leo et quasi pardus laedebit illos sepi aures tuas spinis et noli audire linguam nequam et ori tuo
Abbreviated transcription (Latin):
facies mea metuit. Delatuns ciuitatis. & collectio.¬
nẽ popłi. & calu̾mã mendace̾: suꝑ mortẽ om̃ia gia¬
cõnunicans. Sicut boũ uugũ qrod fouet᷑: ita & mu¬
ler est nequa. Eili tenet illa: quasi qui appre¬
hendit scorpionẽ. Etulier ebriosa. ira magna:

Expanded text:
civitatis et collectio populi et calumniam mendacem super mortem omnia grae omnibus communicans sicut boum iugum quod movetur ita et mulierem nequam qui tenet illam quasi qui adprehendat scorpionem
Abbreviated transcription (Latin):
dimidiũ : & cõputabit illuꝰ quasi inuentionẽ:
Sin aut̃ fraudabit illũ pecunia sua: & possidebu
det illi contumelia. Multi. nͥ causa ne quitie. ũͥ
fęnerati sunt: sed fraudari gratis timuerunt:
Uerũtamen suꝑ humilẽ animo fortior esto: & inde¬
mosina ñ ꝓtrahas illũ.
Ir opt᷑ mandatũ assume pauꝑẽ: & ꝓpt᷑ inqpi¬

Expanded text:
conputabit illud quasi inventionem sin autem fraudavit illum pecunia sua et possidebit det illi contumeliam multi non causa nequitiae non feneraverunt sed fraudari gratis timuerunt verumtamen super humilem animo fortior esto et pro elemosyna non trahas illum propter mandatum adsume pauperem et propter inopi
Abbreviated transcription (Latin):
bris illiꝰ agnoscit᷑. In filia ñ. auerdente se firma
custodiã: ne inuenta occasione abutat᷑ se. Ab
omni ir reuerentia oculoꝵ cauer & nemireris si
te neglexerit. Sicut uator siciens. ad fontẽ os
aperiet : & ab omni aqua ꝓxima bibet: & contra
oñmẽ palũ sedebit. & contra omne̾ sagutã aperiet
plaretrã.donec deficiat. Grĩ mulieris sedule delec̃¬
fabit uirũ suũ: & ossa illiꝰ inpinguabit. Disciplina
illiꝰ datũ dĩ. Mulier sensata & tacita: non est inmu¬
tatio erulite animȩ. Er suꝑ gratiã: mulier sel &
pudorata. Onũs aut̃ ponderatio: non est digna con
tinentis auimȩ. Sicut sol oriens mundo in altissimis
dĩ: sici mulieris bonȩ species. in oruamentũ domꝰ
eiꝰ. Lucerna splendens suꝑ candelabrũ sc̃m̃: & speci¬
es faciei suꝑ etatẽ stabilẽ. Colũnȩ aureȩ suꝑ bases ar¬
genteas: & pedes firmi suꝑ plantas stabilis mulieris.

Expanded text:
gnoscetur in filia non avertente se firma custodiam ne inventa occasione utatur se ab omni inreverentia oculis cave et ne mireris si te neglexerit sicut viator sitiens ad fontem os aperiet et ab omni aqua proxima bibet et contra omnem palum sedebit et contra omnem sagittam aperiet faretram donec deficiat gratia mulieris sedulae delectabit virum suum et ossa illius inpinguabit disciplina illius datus Dei mulier sensata et tacita non est inmutatio eruditae animae gratia super gratiam mulier sancta et pudorata omnis autem ponderatio non etinentis animae. Sicut Sol oriens in mundo altissimi Dei, sic mulieris bonae species in ornamento domus est: lucerna splendens super candelabrum sanctum, species faciei super aetatem stabilem. Columnae aureae super bases argenteas, et pedes firmi super plantas stabilis muli
Abbreviated transcription (Latin):
ui uindicari
uult a dõ iueniet uindictã: & peccata illiꝰ
seruans seruabit. Relinque. primo tuo nocenti
te: & tunc deprecanti tibi pecca. soluent᷑. Homo
homini reseruat irã: & adõ quętit medelam:
In hominẽ simiłẽ sibi non habet miscdiã: & de pec¬
catis suis deprȩcat᷑: Ipse dũ caro sit reseruat

Expanded text:
qui vinqui vinvult, a Deo inveniet vindictam, et peccata illius servans servabit. Relinque proximo tuo nocenti te, et tunc deprecanti tibi peccata solventur. Homo homini reservat iram, et a Deo quaerit medelam! In hominem similem sibi non habet misericordiam, et de peccatis sui
Abbreviated transcription (Latin):
anina eiꝰ: ultra eũ non poteris colligare: & male¬
dicti est concordatio. Denudare aut̃ amici nỹste¬
ria: desperatio est aninȩ infelicis. Annuens ocło
fabricat imqua: & nemo eũ abiciet. Inconspectu
oculoꝵ tuoꝵ condulcabit os suu̾. & suꝑ sermones
tuos admirabitꝰ: nouissimȩ aut̃ ꝑuertet os suũ. &
inuerbis tuis dabit scandalũ. Multa audiui: et
lapidẽ suꝑ caput eiꝰ cadet: & plaga dolosa dolosi
diuidet uulnera. Et qui foueã fodit in illã deci
det: & qͥ statuit lapidẽ . primo. offeudet in eo. Et qͥ
laque uͭ al ii ponit: peribit in illo. Facienti ne quissi¬
inłĩ consiliũ suꝑ illũ deuoluet᷑. & non agnoscet un¬
de adueniet illi. Alusio & inpperiũ suꝑborũ & uin¬
dicta : sicut leo nsidiabit᷑ illi. Laqueo peribunt
qui oblectant᷑ casu iustoꝵ. dolor aut̃ consumet il¬
los antequã moriant᷑. Ira & furor utraq. execrabi¬
lia: & uit peccator continens erit illoꝵ.

Expanded text:
anima ejus; et ultra eum non poteris colligare. Et maleanima ejus; et ultra eum non poteris colligare. Et maledicti est concordatio: denudare autem amici mysteria, desperatio est animae infelicis. Annuens oculis fabricat iniqua, et nemo eum abjiciet. In conspectu oculorum tuorum condulcabit os suum, et super sermones tuos admirabitur: novissime autem pervertet os suum, et in verbis tuis dabit scandalum. Multa odivi, et lapidem, super caput ejus cadet: et plaga dolosa, dolosi dividet vulnera. Et qui foveam fodit, incidet in eam: et qui statuit lapidem proximo suo, offendet in eo: et, qui laqueum alii ponit, peribit in illo. Facienti nequissimum consilium, super ipsum devolvetur, et non agnoscet unde adveniat illi inlusio et inproperium superborum et vindicta sicut leo insidiabitur illi laqueo peribunt qui oblectantur casu iustorum dolor autem consumet illos antequam moriantur ira et furor utraque execrabilia et vir peccator continens erit illorum
Abbreviated transcription (Latin):
em ei: & obsecauit uultũ suũ tanquã ursus. & qua¬
si saccũ ostendit in medio ꝓrimoꝵ eiꝰ. & audiens
suspirabit modicũ. Breuis omĩs malitia. suꝑ ma¬
liciã mulieris: sors peccatorũ cadet suꝑ illã. Asce¬
nsus harenosus in pedib ue terani: sic mulier lin¬
guata homini dͥeto. Ne respicias inmulier isspe¬
ciẽ: & ñ concupiscas mubierẽ inspecie. Mulieris
ira: irreuerentia & confusio magna. Bulier
siprimatũ habeat: contraria est uiro suo Cor
humile & facies tristis. & plaga mortis: mulier
nequã. ¶anꝰ debilis. & genua dissoluta: muli
er quȩ ñbeatificat uirũ suũ. Amuliere mni¬
ciũ factũ est peccatii& ꝑ illã om̃s morimur:
on des aquȩ tuȩ exitũ nec modicũ: nec mulieri
ne quã. uenã ꝓdeundi. Si nͣ. ambulauerit ad ma¬
nũ tuã: confundet te in conspetu inimicoꝵ. Acar¬
mb tuis abscide illã. ne semꝑ tẽ abutat᷑.
Plieris bonȩ beatus uit. .xxui.¬

Expanded text:
em eius et obcaecabit vultum suum tamquam ursus et quasi saccum ostendit in medio proximorum eius et audiens suspirabit modicum brevis malitia super malitiam mulieris sors peccatorum cadat super illam ascensus harenosus in pedibus veterani sic mulier linguata homini quieto ne respicias in mulieris speciem et non concupiscas mulierem in specie mulieris ira et inreverentia et confusio magna mulier si primatum habeat contraria est viro suo cor humile et facies tristis et plaga mortis mulier nequa manere initium factum est peccati et per illam omnes morimur non des aquae tuae exitum nec modicum nec mulieri nequa veniam prodeundi si non ambulaverit ad manum tuam et confundet te in conspectu inimicorum a carnibus tuis abscide illam ne semper te abutatur mulieris bonae beatus vir nu
Abbreviated transcription (Latin):
& uerba illiꝰ cogitabunt incordib suis. Tanquã
domus exterminata sic fatuo sapientia: & scien¬¬
tia insensati menarrabilia uerba. Cõpedes inpe¬
dib stulto doctrina: & quasi iuncula manuũ
supra manũ dextraͣ:.¬
atuus in risu ex altat uocẽ suãł
uir aut̃ sapiens ux tacite ridebit. Oruam̃

Expanded text:
 verba illius cogitabunt in cordibus suis tamquam domus exterminata sic fatuo sapientia et scientia insensati inenarrabilia verba conpedes in pedibus stulto doctrina et quasi vincula manuum supra manum dexteram fatuus in risu inaltat vocem suam vir autem sapiens vix tacite ridebit orna
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Lege̾ mandanit moyses in preceptis iusti¬
ciarũ. & hereditatẽ domui iacob. & isrł. pinissi¬
onis. Posuit dauid puero suo. excitare regem
ex ipso fortissinũ inthrono honoris: sedentẽ in
sempit᷑nũ. Qui implet quasi phson sapientiam:
& sicut tigris indieb nouoꝵ. Qui adimplet
quasi eufrates sensũ: qui multiplicat qua si ior¬
danis intempore messis. Qui mutit disciplinã
sicut lucẽ: & assistens qͥsi geon indie uindemie:
Qui ꝑfecit primꝰ scire ipsa: & infirmior sĩ muesti

Expanded text:
ndavit Moses in praeceptis iustitiarum et hereditatem domui Iacob et Israhel promissionis posuit David puero suo excitare regem ex ipso fortissimum in throno honoris sedentem in sempiternum qui implet quasi Phison sapientiam et sicut Tigris in diebus novorum qui adimplet quasi Eufrates sensum qui multiplicat quasi Iordanis in tempore messis qui mittit disciplinam sicut lucem et adsistens quasi Geon in die vindemiae qui perficit pr
Abbreviated transcription (Latin):
ittens lapidem in uolatilia. deiciet illa: sic
& qui conuiciat᷑ amico. dissoluet amicitiam:
Ad aĩnicũ & si ꝓdux erit gladiũ non desperes: est
enĩ regressiis adamicũ. Si aperuerit os triste
ñ timeas: est enĩ concordatio excepto conuitio. &
imꝓperio: & suꝑbia. & mysteris reuelatione:
& plaga dolosa. Inhis ominib: esfugiet amnicus.

Expanded text:
Mittens lapidem in uolatilia. deiciet illa: sic et qui conuiciatur amico dissoluit amicitiam. ad amicum etsi produxeris gladium, non desperes: est enim regressus. ad amicum si aperuerit os triste, non timeas: est enim concordatio, excepto conuicio et inproperio et superbia et mysterii reuelatione et plaga dolosa: in his omnibus effugiet amicus.
Abbreviated transcription (Latin):
cuũ iurauerit ñ iustificabit᷑ replebit᷑ eium
rerributione pessima. domus illius. Est a alia
loquela contraria morti: non muemat᷑ inbere.¬
aitate iacob. Et enĩ amisericordibus omĩa liee
auferent᷑: & indelictis ñ aiolutabunt. Indisci¬
plinatȩ loquelȩ si assuescat os tuii: est enĩ i illa
uerbũ peceati. Memento patris & matris tuȩ.
in medio enĩ magnoꝵ consistes. ne forte obliuis¬
cat᷑ tẽ ais inconspectu illoꝵ. & assiduitate tua

Expanded text:
iuraverit non iustificabitur replebitur enim retributione domus illius est et alia loquella contraria morti non inveniatur in hereditate Iacob etenim a misericordibus omnia haec auferentur et in delictis non volutabunt indisciplinose non adsuescat os tuum est enim in illa verbum peccati memento patris et matris tuae in medio enim magnatorum consistis ne forte obliviscatur te in conspectu i
Abbreviated transcription (Latin):
QQui enumerat stulto. & infiue dicit qͥs est hi c ͤ
Suꝑ mortuũ plora. deficit enĩ lux eiꝰ: & suꝑ fictuũ
plora. deficit enĩ sensu. Godicũ plora suꝑ mortuũ
qm̃ requieuit: ne quissimi enĩ nequissima uit a
suꝑ mortẽ fatui. Lucꝰtus mortui septẽ dies. fatus
aut̃ & impii om̃s dies uitȩ illoꝵ. Cum stulto non
multũ colloquaris: & cũ insensato neabieris. Ser.¬
ua tẽ ab illo ut ñ molestiã habeas: & ñ. inquina¬
beris inpeccato illiꝰ. Deflecꝰte ab illo & inuenies
reqͥem: & naccidiaberis. instulticia illiꝰ. Suꝑ plũ¬
bũ grauabit᷑. & qł illi aliud nomen quã fatiuis:
Harenã & salẽ & massam ferri faciliꝰ est portare:
quã hominẽ imprudentẽ. & fatiũ & impiũ. L.¬
ramentũ ligneũ ecolligatũ fundaniento edifi.¬
ciĩ ñ dissoluet᷑. sic & cor confirmatũ in cogͣatione
ñ deprauabit᷑. Sicut palee in excelsũ. & cementa

Expanded text:
qui enumerat stulto et in fine dicit: quis est hic? qui enumerat stulto et in fine dicit: quis est hic? super mortuum plora, defecit enim lux eius: et super fatuum plora, defecsima vita super mortem fatui luctus mortui septem dies fatui autem et impii omnes dies vitae illorum cum stulto non multum loquaris et cum insensato ne abieris serva te ab illo ut non molestiam habeas et non coinquinaberis in inpactu illius deflecte ab illo et invenies requiem et non acediaberis in stultitiam illius super plumbum gravabitur et quod illi aliud nomen quam fatuus harenam et salem et massam ferri facilius est portare quam hominem inprudentem et fatuum et impium loramentum ligneum conligatum fundamento aedifici dicens: « Sicut paleae in excelsis et caementa
Abbreviated transcription (Latin):
iubraclno dextro. Pes fatu facilis indomũ ꝓrimi:
& honio peritꝰ confundet᷑ apersona potentis. Scul¬
tus a fenestra respiciet in domũ: uir autͣ eruditꝰ
foris stabit. Stulticia hominis audire ꝑhiostiũ:
& prudens grauabit᷑ contumelia. E abia imprudenci¬
ũ stulta narrabunt: uerba autͣ prudentisi statera
ponderabunt᷑. & more fatuoꝵ cor illoꝵ: & incorde
sipientiũ os illoꝵ. Dũ malechcit impius diabolum:
maledicit ipse animã stã. Susurr ⁊ comquinabit
sus erit. tacitus & sensatꝰ honorabit᷑:
lapidatꝰ est piger: & om̃s loquent᷑ suꝑ aspsionẽ
filio indiciplinato: filia aut̃ indeminoratione fiet
Filia prudens herrditas uiro suo: nã quȩ confundit. ii
contumelia fit genitoris. U̾trẽ & uirũ confundit au¬
rabit᷑. Musica inluctu. inportuna narratio: fla¬
gella & doctrina momini tempore sapientia:
Qui docet fatuũ: quasi qui conglutinet testans :¬
ui narrat uerbũ non uidenti:
quasi qui excitat dormientẽ de graui somno

Expanded text:
pes fatui facilis in domum proximi et homo peritus confundetur a persona potentis stultus a fenestra respiciet in domum vir autem eruditus foris stabit stultitia hominis audire per ostium et prudens gravabitur contumelia labia inprudentium stulta narrabunt verba autem prudeo versus: In ore fatuorum cor illorum, et in corde sapientium os illorum. Dum maledicit impius diabolum, maledicit ipse animam suam. Susurro coinquinabit sus erit: tacitus et sensatus honorabitur. lapidatus est piger, et omnes loquentur filio indisciplinato in filia autem in deminoratione fiet filia prudens hereditas viro suo nam quae confundit in contumeliam fit genitoris patrem et virum confundit aurabitur. musica in luctu inportuna narratio: flagella et doctrina in omni tempore sapientia. qui docet fatuum quasi qui conglutinat testam. qui narrat uerbum non adtendenti quasi qui excitat dormientem de graui somno,
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ festinato adueniet illi. ui odit cortes¬
tionẽ uestigiũ est peccatoris: & qui timet deum
conuertet᷑ ad cor suũ. Notus alonge potrus liu.¬
gua audaci: & sensatus seit labi sẽ ab ipboꝰ. ul
ȩdificat donũ suã impendiis alienis: quasi qͥ col¬
ligit lapides in hieme:
Etuppa collecta synagoga peccan

Expanded text:
iudicium festinato adveniet illi qui odit correptionem vestigium est peccatoris et qui timet Deum convertet ad cor suum notus a longe potens lingua audaci et sensatus scit labi se ab ipso qui aedificat domum inpendiis alienis quasi qui colligat lapides suos in hieme stuppa coll
Abbreviated transcription (Latin):
Ego feci incelis. ut oriretur lumen indeficiens:¬
& sicut nebula texi omnẽ t̾rã. Elgo inaltissi¬
nis habitaui: & thronus meus incolũna nubis. Gy¬
rũ celi circuiui sola. & inꝓfundũ abyssi penftra¬
III.&. influcꝰtib maris ambulaui: & in onni
terra steti. & in omĩ popło & in omĩ gente pͥ¬
matũ habui: & omniũ excellenciũ & sublum¬

Expanded text:
en indeficiens, et nebula texi omnem terram. Ego in altis habitavi, et thronus meus in columna nubis. Gyrum coeli circuivi, et in profundum abyssi penetravi, et in fluctibus maris ambulavi, et in omni terra steti, et in omni populo et in omni gente primatum habui, et omnium excellentium et humili
Abbreviated transcription (Latin):
assuetus utuerbis improperis: momnib dieb
suis ñ erudiet᷑. Duo genera lubuudant inpa¬
extis: & terciũ adducit irã & ꝑditionẽ. Ani¬
ma calida quasi ignis ardens. non ex tinguet᷑
donec aliquid gluittiat: & homo ne quã mnote
carnis suȩ. ñ desuiet donee incendat ignem
Homini forncario om̃is panis dulcis: non fati¬
nis homo qui
trans gredit᷑ lectũ suũ. contẽpuens
amniã suã: & dicens. qͥs me uidet. tenebrȩ cit¬
cũdant me. & parietes cooperient me: & ne¬
mo eircũspicit me. quẽ uereor Delictaꝵ
meqꝵ non memorabit᷑ altissimꝰ: & .ii. intellgt
rẽ dĩ hui̾ modi honinis timoꝵ: & oculi homiaᷤ
timeutes illũ. Et non cognouit qmͣ oculi adni

Expanded text:
 diebus suis non erudietur duo genera abundant in peccatis et tertium adducit iram et perditionem anima calida quasi ignis ardens non extinguetur donec aliquid gluttiat et homo nequam in ore carnis suae non desinet donec incendat ignem homini fornicario omnis panis dulcis non cessnis homo qui transgreditur lectum suum contemnens in animam suam et dicens quis me videt tenebrae circumdant me mo circumspicit me; quem verear? delictorum meorum non memorabitur Altissimus, et non intelliget, rem Dei hujusmodi hominis timor, et oculi hominum timentes illum. Et non c
Abbreviated transcription (Latin):
minib scõꝵ ñ admiscaris. qui uoneris immu¬
nis ab eiz:
icut enĩ seruiis interro. gatus assiclue
a liuore s̃iminitur: sic omĩs iurans &
nimans. in toto apeccato ĩ purgabit᷑. Nir
mults̃ urans implebit᷑ iniquitate: & non
discedet a domo illiꝰ plaga. Et si frustrane.

Expanded text:
minibus sanctorum non admiscearis; quoniam non eris immunis ab eis. Sicut enim servus interrogatus assidue, a livore non minuitur; sic omnis jurans et nominans in toto, a peccato non purgabitur. Vir multum jurans implebitur iniquitate, et non discedet a domo illius plaga. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tentior. Propt̾ hoc lacerata est lex. & ñ ꝑuent
nsq ad finẽ iudiciũ. quia unpiꝰ p᷑ualet ad uer¬
sus iustũ. Propterea egredit᷑ iudiciũ ꝑuersũ:
Aspicite ingentib & uidete. & admiramim &
obstupescite. qͥa opus factũ est in dieb ur̃is qͦa
nemo credet cũnarrabit᷑. Qa ecce ego suscita.¬
bo chaldeos gentẽ amarã. & uelocẽ. ambulan.¬
te᷑ suꝑlatitudinẽ tͣrȩ. ut possideat taberna¬
cula nͨ sua. horribilis & terribilis est. Ex semet.
ipsa tudiciũ & omis eiꝰ egrediet᷑. Leuiores pr.¬
dis eq̃ eiꝰ. & uelotiores lupis nesꝑtiuis. & difim¬

Expanded text:
 hoc lacerata est lex et non pervenit usque ad finem iudicium quia impius praevalet adversus iustum propterea egreditur iudicium perversum aspicite in gentibus et videte et admiramini et obstupescite quia opus factum est in diebus vestris quod nemo credet cum narrabitur quia ecce ego suscitabo Chaldeos gentem amaram et velocem ambulantem super latitudinem terrae ut possideat tabernacula non sua horribilis et terribilis est ex semet ipsa iudicium et onus eius egredietur leviores pardis equi eius et velociores lupis vespertinis