comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
claresceret : quanto inqͥsita clariꝰ
fulsisset Frecipiendo autẽ dura
nos int̾rogat. sic̃ abrahã terrã suã
iubet᷑ egredi & ꝑgere quonesciebat:
inmontẽ unicũ filiũ ducere : & quẽ
ad consolationẽ senex acceꝑat. im¬
nẽ obȩdienti . dicit᷑: Nunc cognoui.
eiꝰ .ẽ: nrãm obȩdientiã nosse nosfa¬
cere: &aperiendo nobis quȩdam
atq claudendo. nos in terrogat ds̃:
sic̃ ꝓpsalmistã dicit᷑. Falpebrȩ eiꝰ int̾ro¬
gant filios hominũ Falpebris qͥppe
aptis cernimꝰ clausis. nihil uidem: Quid
ergo ꝑpalpebras dei. nisi eiꝰ iuditia acci¬
piemꝰ. quȩ uxta aliqͥd clauduntur
hominib & iuxta aliqͥd reserantur.
ut homines qͥse nescunt. sibimet ipsis
innotescant : Quatinꝰ dũ quȩdã intel¬
ligendo cõp̃hendunt. quȩdã uero
cognoscere om̃ino ñ possunt: eoꝵ
corda sese latenter inqͥrant. sullos
diuina iuditia. uł clausa ñstimulad̃.

Expanded text:
claresceret, quanto inquisita durius claresceret, quanto inquisita durius fuisset. Praecipiendo nonnunquam dura nos interrogat Deus: sicut Abraham terram suam jubetur egredi et pergere quo nesciebat; in montem unicum filium ducere, et quem ad consolationem senex acceperat imnem obedienti, dicitur: Nunc cognovi, ejus, nostram obedientiam nosse nos facere. Aperiendo nobis quaedam atque claudendo nos interrogat Deus, per Psalmistam dicitur: Palpebrae ejus interrogant filios hominum . Palpebris quippe apertis cernimus, clausis nihil videmus. Quid ergo palpebras Dei, nisi ejus judicia accipimus? Quae juxta aliquid clauduntur hominibus, et juxta aliquid reserantur, ut homines qui se nesciunt sibimetipsis innotescant, quatenus dum quaedam intelligendo comprehendunt, quaedam vero cognoscere omnino non possunt, eorum corda sese latenter inquirant, si illos divina judicia vel clausa non stimulant,
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit᷑ ergo ei Accinge sic̃ uir lũbos
tuos: ut qͥprius luxuriã corruptio.¬
nis uicerat. nunc luxuriã restringat
elationis. nedepacientia uł decastitate
suꝑbiens. tanto peius intꝰ ante oculos¬
dei luxurio sus existeret. qͣnto magis
ante oculos hominũ & patiens & castꝰ
appareret: Vnde bene ꝑmoysen dici¬
tur Circũcidite p̃putia cordis ur̃i :
id ẽ post quã luxuriã a carne extin¬
guitis. etiã suꝑfluã cogitationem
respondem : Trib modis noscondi
tor interrogare consueuit: Cũ aut
flagelli districtione nos ꝑcutit:
ostendit: Aut quȩdã quȩ nolumꝰ
p̃cipit. & nr̃am nobis obȩdientiã
uł inobȩdientiã pate facit: aut
aliquanobis occulta aperit. & aliqͣ
gat: cũm̃tẽ bene sibi ꝑ tranqͥllitatẽ
subditã afflictionib pulsat: Sic̃
idẽ iob & laudat᷑ attestatione iu-¬
dicis & tam̃ ictib concidit᷑ ꝑcusso.¬
ris : ut eiꝰ pacientia tanto uerius

Expanded text:
Dicitur ergo ei: Accinge sicut vir lumbos Dicitur ergo ei: Accinge sicut vir lumbos tuos, ut qui 898 prius luxuriam corruptionis vicerat, nunc luxuriam restringat elationis, ne de patientia vel castitate superbiens, tanto pejus intus ante Dei oculos luxuriosus existeret, quanto magis ante oculos hominum et patiens et castus appareret. Unde bene per Moysen dicitur: Circumcidite praeputia cordis vestri , id est, postquam luxuriam a carne exstinguitis, etiam superflua cogitationum endo.---Tribus modis nos conditor noster interrogare consuevit, cum aut flagelli districtione nos percutitostendit: aut quaedam quae nolumus praecipit, et nostram nobis obedientiam vel inobedientiam patefacit; aut aliqua nobis occulta aperit, et aliqugat cum mentem bene sibi per tranquillitatem subditam afflictionibus pulsat, sicut idem Job dicis , et tamen ictibus conceditur percussoris, ut ejus patientia tanto verius
Abbreviated transcription (Latin):
Remissas manꝰ & dissoluta genua erigitȩ:
Vnde sapientia in ꝓuerbis dicit Oun¬
ri. aduos clamito. Acsi apte diceret
Ego ñ feminis. sed uiris loquor: quiahi
qͥfluxa m̃te sunt. mea uerba ꝑcipere
nequaquã possunt : Lũbos uero accin-¬
gere. ẽ : uł in ope luxuriã uł in cogita¬
tione refrenare : Delectationãq car¬
nis : in lũbis. ẽ: Vnde & sc̃is p̃dicatorib
dicit᷑: Sint lũbiur̃ĩ p̃cincti : & lucer¬
nȩ ardentes: Ferlũbos enĩ luxuria :
plucernas autẽ. bonoꝵ operum
claritas designatur: lubent᷑ ergo
lũbos accingere & lucernas tenere :
Acsi apte audi ant frius in uobis¬
met ip̃sis luxuriã restringite: & tunc
deuobis. aliis bonoꝵ operũ exẽplũ
monstrate : Sed cũbeatũ iob tanta
p̃ditũ castitate nouerimꝰ cur ei post
tot flagella dicit̾. accinge sic̃ uir
lũbos tuos. id .ẽ. sic̃ fortis restringe
qua castitatẽ corrũpimꝰ. alia uero
luxuria cordis. ẽ. qua de castitate głam̃:

Expanded text:
Remissas manus et dissoluta genua erigite . Unde et Sapientia in Proverbiis dicit: O viri, ad vos clamito . Ac si aperte diceret: Ego non feminis, sed viris loquor, quia hi qui fluxa mente sunt mea verba percipere nequaquam possunt. CAP. gere, est vel in opere luxuriam, vel in cogitatione refrenare. Delectatio namque carnis in lumbis est. Unde et sanctis praedicatoribus dicitur: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Per lumbos enim luxuria, per lucernas autem bonorum operum claritas designatur. Jubentur ergo lumbos accingere, et lucernas tenere. Ac si aperte audiant: Prius in vobismetipsis luxuriam restringite, et tunc de vobis aliis bonorum operum exempla monstrate. Sede cum beatum Job tanta praeditum castitate noverimus, cur ei post tot flagella dicitur: Accinge sicut vir lumbos tuos, id est, sicut fortis restringe qua castitatem corrumpimus, alia vero luxuria cordis est qua de castitate gloriamur?
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatores sc̃i : qͥd ꝑuectem. nisi incar¬
natꝰ d̃s designatur : quihec uideli¬
cet ostia contra sȩuientis maris imꝑe.¬
tũ. tanto ualentiora opposuit: quan¬
to ea. sua obseruatione roborauit
Quia eñĩ ista sc̃ẽ ecłȩ ostia. uectis huiꝰ
oppositione solidata sunt. potuerunt
qͥdẽ tundi fluctib sed efrangi nequi¬
uer̃ : ut ea exterius unda psecutionis
illuderet. sed nequaquã cordiseorũ
interna penetraret : & quia doctores
scĩ p̃dicationẽ qͥdẽ sequentib aꝑtis.¬

Expanded text:
praedicatores sancti, quid per vectem nisi incarnatus Dominus designatur? Qui haec videlicet ostia contra saevientis maris impetum tanto valentiora opposuit, quanto ea sua observatione roboravit. Quia enim ista sanctae Ecclesiae ostia vectis hujus oppositione solidata sunt, potuerunt quidem tundi fluctibus, sed effringi nequiverunt, ut ea exterius unda persecutionis illideret, sed nequaquam cordis eorum interna penetraret. Et quia doctores sancti praedicatione quidem sequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ritũ describit᷑ : qr qͥcqͥd foras futurũ ẽ
inopere. intꝰ iã factũ.ẽ. in p̃destinatio
ne : Dicit᷑ itaq eiꝰ Ubieras quando
ponebã fundam̃ta t̾re : Acsi aꝑte dice¬
ret᷑ : Virtutẽ fortiũ considera. meq
eoꝵ ante scła auctorẽ pensa: Et cũeos
qͦs in tẽpore condidi. mirabiles suspi-¬
cis: ꝓpende quantũ mihi subdi debeas
quẽ auctorẽ mirabiliũ sine tẽpore. eẽ.

Expanded text:
ritum describitur, quia quidquid foras futurum est ritum describitur, quia quidquid foras futurum est in opere, intus jam factum est in praedestinatio Dicitur itaque ei: Ubi eras quando ponebam fundamenta terrae? Ac si aperte diceretur: Virtutem fortium considera, meque eorum ante saecula auctorem pensa; et cum eos quos in tempore condidi mirabiles suspicis, perpende quantum mihi subdi debeas, quem auctorem mirabilium sine tempore esse
Abbreviated transcription (Latin):
lapides subcapite in prima sucorpo¬
& ꝓprima ostensione ornam̃ti. lapides
sunt inpectore : & ꝓprima soliditate
ȩcdificii in solo fundam̃ta Vnde dđ.
ꝓpħta. cũ scãm eccłam in sublimib apłoꝵ¬
m̃tib poni. ȩdificariq conspiceret :
dixit Fundam̃ta eiꝰ inmontib sc̃is.
Cũuͦ in sacro eloquio ñfundam̃ta. sed sin¬
gulari numero fundam̃tũ dicit᷑: nullus
alius nisi ipe dñs designat᷑: ꝑcuiꝰ diui-¬
nitatis potentiã. nutantia infirmitatis
nrae corda solidant᷑ : Dequo & paulus
quippe fundam̃tũ fundam̃toꝵ ẽ : qui
& origo est inchoantiũ. & constantia
robustoꝵ: Quia igit᷑ fundam̃ta nr̃a sunt.
hi qͥ iniquitatũ nr̃arũ pondera portauer:
Nebeatus iobinsuꝑbia. deuirtutũ suarũ
potentia subleuetur.in ipsa dm̃ci prima
admirabiles uenire conspiceret. tanto
in eoꝵ cõparatione dese uilius ȩstima.¬
ret : Quodid circo adño ĩaquasi p̃te

Expanded text:
lapides sub capite in prima sui corpolapides sub capite in prima sui corpostoli et pro prima ostensione ornamenti lapides sunt in pectore, et pro prima soliditate aedificii in solo fundamenta. Unde David propheta cum sanctam Ecclesiam in sublimibus apotibus poni aedificarique cons iceret, dixit: Fundamenta ejus in montibus sanctis . Cum vero in sacro eloquio non fundamenta, sed singulari numero fundamentum dicitur, nullus alius nisi ipse Dominus designatur, per cujus divinitatis potentiam, nutantia infirmitatis nostrae corda solidantur. De quo et Paulus quippe fundamentum fundamentorum est, quia et origo est inchoantium, et constantia 900 robustorum. Quia igitur fundamenta nostra sunt hi qui iniquitatum nostrarum pondera portaverunt, ne beatus Job in superbiam de virtutum suarum potentia sublevetur, in ipsa dominici prima admirabiles venire conspiceret, tanto in eorum comparatione de se vilius aestimaret. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
conditione uideat᷑ Nãdicit᷑: Autqͥs
dimisit lapidẽ angularẽ eiꝰ: Perhoc
enĩ qđ non inmundi origine factũ. ẽ.
& illud superius ostendit᷑. qr de mundi
origine dictũnon est Idcireo nãq
reb planis acpatentib obscura quȩ¬
dã acdissona ꝑmiscent᷑. ut ꝑ hoc
qđ ab intellectu littere discrepat. &
illud inqͥrat᷑ mistice qđ dictũ iuxta lit¬
terã sonat Nãq si c̃ ab aliis aꝑtis reb
alia clausa cognoscimꝰ : ita aliisclausis
cõpellim̾ & illa altiore intellectu pul¬
sare. quȩ d perta credebamꝰ: Dicatergo:
Ubieras. quando ponebã fundam̃ta trȩ
quã p̃dicatores accipimꝰ : qͦͥsdũ primos
dñs in scã eccła posuit : tota in eissequen.¬
tis fabricȩ structura surrex̃: Unde
& sacerdos cũ tabernaculũ ingredit᷑ xi
lapides portare inpectore iubet᷑: qr
uidelicet semet ipsũ ꝓnobis sacrificiũ
offerens pontifex nr̃. dũ fortes in ipso
exordio p̃dicatores exhibuit : duodecĩ

Expanded text:
conditione videatur. Nam dicitur: Aut quis dimisit lapidem angularem ejus? Per hoc enim quod non in mundi origine factum est, et illud superius ostenditur, quia de mundi origine dictum non est. Idcirco namque rebus planis ac patentibus obscura quaedam ac dissona permiscentur, ut per hoc quod ab intellectu litterae discrepat et illud inquiratur mystice quod dictum juxta litteram sonat. Namque sicut aliis apertis rebus alia clausa cognoscimus, ita aliis clausis compellimur et illa altiori intellectu pulsare quae aperta credebamus. Dicat ergo: Ubi eras quando ponebam fundamenta terrquam praedicatores accipimus? Quos dum primos Dominus in sancta Ecclesia posuit, tota in eis sequentis fabricae structura surrexit. Unde et sacerdos cum tabernaculum ingreditur duodecim lapides portare in pectore jubetur, quia videlicet semetipsum pro nobis sacrificium offerens pontifex noster, dum fortes in ipso exordio praedicatores exhibuit, duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
Mensurarũ lineȩ. in terrarũ partitione
tendunt᷑ : ut dem̃sionis etͥtas. exipsa
linearũ tensione teneat᷑: In carne
autẽ dñs ad eccłam ueniens. m̃suras
terrȩ lineis m̃sus. ẽ: qr fines eccłȩ oc-

Expanded text:
Mensurarum lineae in terrarum partitione tenduntur, ut dimensionis aequitas ex ipsa linearum tensione teneatur. In carne autem Dominus ad Ecclesiam veniens mensuras terrae lineis mensus est, quia fine
Abbreviated transcription (Latin):
credunt. diuino iudicio deimpe¬
ritia redargunt᷑: Quia sic̃ ait apłs.¬
siqͥsse existimat scire aliqͥd ñdũ
cognouit quẽ ad modũ oporteat
eũ scire : Quia enĩ prima stultitia
angłi. elacio cordis fuit: uera sapi¬
entia efficit᷑ hominis humilitas
suȩ estimationis: Quã qͥsqͥs uł mag¬
na sapiendo deserit : eo ipso uehem̃¬
ter desipit. qͦ semet ipsũ nescit: Unde¬
heliu & sententias ꝓtulit. & inperi¬
tis sermonib: in uolutas : qr & dedõ
rectũ qđ diceret nouerat & cam̃
desemet ipso dicta. illius elatio
stulta faciebat: Hoc itaq despec.¬
to: aderudiendũ iob uerba uertun¬

Expanded text:
credunt, divino judicio de imperitia redarguuntur, quia sicut AposSi quis existimat scire aliquid, nondum cognovit quemadmodum oporteat eum scire . Quia enim prima stultitia angeli elatio cordis fuit, vera sapientia efficitur hominis humilitas suae aestimationis: quam quisquis vel magna sapiendo deserit, eo ipso vehementer desipit quod semetipsum nescit. entias protulit et imperitis sermonibus involutas, quia et de Deo rectum quod diceret noverat, et tamen de semetipso dicta illius elatio stulta infatuabat. Hoc itaque despecto, ad erudiendum Job verba vertun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriis hȩc usib ñ aptantur : & sua
officia deser̃. & extranea ñ assur¬
gunt: Bene itaq dł. intra accep¬
tas exdiuina largitate m̃suras pe¬
dẽ cordis p̾sserat : cũ dicebat:
Neq abulami ĩ magnis: neq ĩmira.¬

Expanded text:
propriis haec usibus non aptantur, et sua propriis haec usibus non aptantur, et sua officia deserunt, et ad extranea non assurgunt. Bene itaque David intra acceptas ex divina largitate mensuras, pedem cordis presserat, cum dicebat: Neque ambulari in magnis, neq
Abbreviated transcription (Latin):
silio auctor acdispositor nr̃. huic
illa largit᷑. quȩ alii denegat. alii hȩc
denegat. quȩ isti largit᷑: m̃ surassibi
positas egredinitit᷑: quisqͥs posse
plusquã acceperit conatur : Vt for¬
tassis cuitantũ modo datũ. ẽ. p̃cep¬
toꝵ occulta disserere. tẽptet etiã
miraculis choruscare : Aut is quẽ su-¬
ꝑnȩ uirtutis donũ ad solamiracula
roborat. etiã diuinȩ legis pandere
occulta contendat Inp̾cipiti enĩ¬
pedẽ porrigit : qͥm̃surarũ suarum
limitem ñ attendit: Plerũq amittit
& qđ poterat : qͥ audaciter ea adquȩ
ꝑtingere nonualet. arripere festi¬
ministeris utimur: cũ sua eis officia
distincte seruamꝰ: Lucẽ qͥppe oculis
cernimꝰ : uocẽ uero aurib audimꝰ:
Siqͥs autẽ mutato ordine. uociocu¬
los: luci aures accõmodet: huic
utraq in cassũ patent : Siqͥsodores
uelit ore discernere sapores nare
gustare : utriusq sensus sibiministe.¬
riũ qr ꝓuertit interimit Dũ enĩ

Expanded text:
silio Auctor et Dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat; alii illa denegat quae isti largitur, mensuras sibi positas egredi nititur, quisquis posse plusquam acceperit conatur: ut fortasse is cui tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere, tentet etiam miraculis coruscare; aut is quem supernae virtutis donum roborat, etiam divinae legis pandere occulta contendat: in praecipiti pedem porrigit, qui mensurarum suarum limitem non attendit. Et plerumque amittit quod poterat, quia audacter ea ad quae pertingere non valet arripere festiministeriis utimur, cum distinete servamus. Lucem quippe oculis cernimus, vocem vero auribus audimus. Si quis autem, mutato ordine, voci oculos, luci aures accommodet, huic utraque incassum patent. Si quis odores velit ore discernere, sapores nare gustare, utriusque sensus ibi ministerium, quia pervertit, interimit. Dum enim
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã corpulentiã suã quasi obicem
sustinens. in terna ñpenetrat: & gra¬
ue exterius iacet. qr eleuantẽ manũ
interiꝰ ñhabet: Vndefit sicut dictũ
ẽ. ut ꝓphetarũ sensib ipsa ut.ẽ. subtili.¬
tas anglicȩ uirtutis appareat . eoꝵq
mens quo subtili spu tangit᷑. leuet᷑:
& nonia pigra torpensq inima iaceat:
sed repleta intimis affatib ad suꝑna
conscendat: atq inde quasi decͦdã
rerũ uertice . quȩ infrase uenturas
sitextũ scripture sacre considerat.
qđ sentit uelociter em̃dat: quȩnũ.¬
angłm uocat Unde & in eiꝰdẽ tacha.¬
rię uerbis aꝑte ostendit᷑. qđ in illo
uere angłs. id ẽ. creatura loqueret᷑.
cũ dicitur: &ecce angłs qͥloquebat᷑
in me. egrediebat᷑:. Statĩq sub iungit᷑
& alius angłs egrediebat᷑ inoccursũ eiꝰ. &¬

Expanded text:
ipsam corpulentiam suam quasi obicem ipsam corpulentiam suam quasi obicem sustinens, interna non penetrat, et grave exterius jacet, quia levantem manum interius non habet. Unde fit, sicut dictum est, ut prophetarum sensibus ipsa ut est subtilitas angelicae virtutis appareat, eorumque mens quo subtili spiritu tangitur, levetur; et non jam pigra torpensque in imis jaceat, sed repleta intimis afflatibus, ad superna conscendat, atque inde quasi de quodam rerum vertice, quae infra se ventura sunt si textum Scripturae sacrae considerat, quod sentit velociter emendat, quae nunangelum vocat. Unde in ejusdem Zachariae verbis aperte ostenditur quod in illo vere angelus, id est creatura loqueretur, cum dicitur: Ecce Angelus qui loquebatur in me, egrediebatur. Statimque subjungitur: Et alius Angelus egrediebatur in occursum e
Abbreviated transcription (Latin):
ret. & tam̃ peccati spinã nequã quã
uitaret uel qđ exillo popło exiret.
qͥ inigne deitatis. carnis nr̃ȩ peccata.
quasi rubi spinas acciperet. & in con¬
sũptã humanitatis nr̃ȩ substantiã.
etiã inipsa diuinitatis flãmã serua¬¬
ret : Nonnũquã uero: humaniscor.
dib etiã ꝑ angłos ds̃ secreta eorũ.
p̃sentia uirtutis suȩ ad spirationis
infundit: Vnde tacharias ait:
Dũ adse qͥdẽ sed tam̃ inse loqui
angłm dicit: liquido ostendit. qđ is
qui adipsũ uerba faceret. ꝑcorporeã
speciem extra nonesset: Unde & paulo.
post subdidit &ecce angłs qͥlo queba¬
tur inme : egrediebat᷑: Sepe enĩ ñex.¬
terius apparent. sed sicut sunt angeli¬
ci sp̃s uoluntatẽ dĩ ꝓphetarũ sensib
in notescunt. atq: ita eos ad sublimia
subleuant: & quȩq: in reb futura suns
in causis originalib p̃sentia demon¬
strant: Humanũ naq cor ipso carnis
corruptibilis pondere grauatũ. hanc

Expanded text:
ret, et tamen peccati spinam nequaquam ret, et tamen peccati spinam nequaquam vitaret? Vel quod ex illo populo exiret, qui in igne deitatis, carnis nostrae dolores quasi rubi spinas acciperet, et inconsumptam humanitatis nostrae substantiam, etiam in ipsa divinitatis flamma servaret? dibus etiam per angelos, secreta eorum praesentia, virtutem suae aspirationis infundit, unde Zacharias ait: Dum ad se quidem, sed tamen in se loqui angelum dicit, liquido ostendit quod is qui ad ipsum verba faceret per corpoream speciem extra non esset. Unde et paulo post subdidit: Et ecce angelus qui loquebatur in me egrediebatur . Saepe enim non exterius apparent, sed sicut sunt angelici spiritus voluntatem Dei prophetarum sensibus innotescunt, atque eos ad sublimia sublevant, et quaeque in rebus futura sunt in causis originalibus praesentia demonstrant. Humanum namque cor ipso carnis corruptibilis pondere gravatum hanc
Abbreviated transcription (Latin):
tiantes ad tẽpus exaere corpora su-¬
merent. ex teriorib ꝓfecto nr̃is obtu.¬
tib ñ apparerent: Neccibos cũ abra¬
hã caperent: hisi ꝓpt̃nos solidum
aliquid excȩlesti ȩlem̃to gestarent:
Nec mirũ qđ illic ipsi qͥsuscepti sunt.
modo angłi. modo dñs uocat᷑ : qe an¬
głoꝵ uocabulo exprinͣt. qͥexterius
ministrabant: & appellatione dñi osten.¬
dit᷑. qͥ eis interius prȩerat: ut ꝑhoc p̃si¬
dentis imperiũ. & pillud claresceret
lestib substantiis ꝑ angłos loqͥtur
głos loqͥt᷑ ds̃: sic̃ cũbalaã corripuit.
inore asinȩ humana uerba formauit:
Aliquando simul terrenis & cȩlestib
substantiis ꝑ angłos loqͥt᷑ ds: sicut
superius. atq aliud inferius iunxit :
Quodtam̃ tunc solũ agit᷑. cũ exipsa
aliquid coniunctione signatur:
Nã ꝑsuccensã rubũ moysen alloquens.
qͥd aliud ostendit. nisi qđ eiꝰ popłi
doctor fuerit. qͥ & legis flãmã ꝑcipe.¬

Expanded text:
tiantes, ad tempus ex aere corpus assutiantes, ad tempus ex aere corpus assumerent, exterioribus profecto nostris obtutibus non apparerent, nec cibos cum Abraham sumerent, nisi propter nos solidum aliquid ex coelesti elemento gestarent. Nec mirum quod illi ipsi qui suscepti sunt, modo angeli, modo Dominus vocatur, quia angelorum vocabulo exprimuntur, qui exterius ministrabant, et appellatione Domini ostenditur, qui eis interius praeerat, ut per hoc praesidentis imperium, et per illud claresceret lestibus substantiis per angelos loquitur angelos loquitur Deus, sicut cum Balaam corripuit, in ore asinae humana verba formavit . Aliquando simul et terrenis et coelestibus substantiis per angelos loquitur Dsuperius, aliud inferius junxit. Quod tamen tunc solum agitur, cum ex ipsa aliquid conjunctione signatur. Nam per succensum rubum quid aliud ostendit, nisi quod ejus populo ductor fuerit, qui et legis flammam percipe
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ sermonib sed etiã reb aperi¬
rec : Quatinꝰ peccator homo. & ꝑ
uerba qđ fecerat audiret: & ꝑdeam¬
bulationẽ amisso ȩt̃nitatis statu.mu.¬
tabilitatis suȩ inconstantiã cerner&:
& ꝑaurẽ fer uore caritatis expulso.
torporẽ suũ anim ad uerteret: & ꝑ
declinationẽ solis cognosceret. qđ ad
loquit᷑. ds̃: sic̃ iacob subnixã cęlosca.¬
lã dormiens uidit: Sicut petrus lin-¬
teũ reptilib ac quadrupedib plenũ
in extasi raptꝰ aspexit : qͥnisi incorpo.¬
reis hȩc oculis cerneret in extasi ñ fu¬
isset: Sic̃ paulo inuisione noctis uir
macedo apparuit: qͥ transire eum
inmacedoniã rogauit: Aliquando
imaginib . & ante corporeos oculos
ad cẽpꝰ exaere ad sũptis. ꝑ angłos lo.¬
qͥt᷑ ds̃ : sic̃ abrahã ñ solũ tresuiros uide.¬
re potuit. sed etiã habitaculo terre.¬
no suscipere : Nonsolũ suscipere.
sed eoꝵ usib etiã cibos adhibere
Nisi enĩ angłi quȩdã nobis int̾rã nun-¬

Expanded text:
n solum sermonibus, sed etiam rebus aperiret, quatenus peccator homo et per verba quod fecerat audiret, et per deambulationem amisso aeternitatis statu, mutabilitatis suae inconstantiam cerneret, et per auram fervore charitatis expulso torporem suum animadverteret, et per declinationem solis cognosceret quod ad loquitur Deus, sicut Jacob subnixam coelo scalam dormiens vidit, sicut Petrus linteum reptilibus et quadrupedibus plenum in exstasi raptus aspexit, qui nisi corporeis haec oculis cerneret, in exstasi non fuisset; sicut Paulo in visione noctis vir Macedo apparuit qui transire cum in Macedoniam rogavit. Aliquandoculos ad tempus ex aere assumptis per angelos loquitur Deus, sicut Abraham non solum tres viros videre potuit, sed etiam habitaculo terreno suscipere: et non solum suscipere, sed eorum usibus etiam cibos adhibere. Nisi enim angeli quaedam nobis in terra nun
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ nob̵ ex diuina atq: humana nãtura
cõposuit & humanã pditatẽ clariorẽ¬
reddidit & diuinã ꝑ humanitatẽ nris
aspectib tẽperauit Iđenĩ uirtute
diuinitatis eiꝰ tot miraculis humanitas
fulsit ex auro creuit argentũ : & qđ
pcarnẽ ds̃ cognosci potuit. qđq per
carnẽ tot aduersa tolerauit: quasi
exargento tẽperatũ est aurũ: Qđ
betie & in medio ignisostendit᷑ : quia
in carnationis eiꝰ mysteriũ subsequentis
iudicii famꝰa comittat᷑ Scriptũ qͥppe ÷¬

Expanded text:
ipsum nobis ex divina atque humana natura ipsum nobis ex divina atque humana natura composuitreddidit, et divinam per humanitatem nostris aspectibus temperavit. Quia enim virtute divinitatis ejus tot miraculis humanitas fulsit, ex auro crevit argentum; et quod per carnem Deus cognosci potuit, quodque per carnem tot adversa toleravit, quasi ex argento temperatum est aurum. Quod bene et in medio ignis ostenditur, quia incarnationis ejus mysterium subsequentis judicii flamma comitatur. Scriptum quippe e
Abbreviated transcription (Latin):
Pat̃ clarifica filiũ tuũ. ut & filiustuus.
clarificette. ꝓtinꝰ respondeturꝰ.
Xlarificaui: &iterũ clarificabo: Neq
enĩ ds̃ qͥsine tẽpore ui inpulsionis
in timȩ clamat. intẽpora ꝑsuã sub¬
stantiã illã uocẽ edidit. quã circũ¬
scriptã tẽpore ꝑhumana uerba
distinxit: sednimirũ decȩlestib
loquens. uerba sua quȩ audiri ab ho
minib uoluit. rationabili creatura
administrante formauit: Aliquan.¬
do reb ꝑangłos loqͥt᷑ ds̃. cũnil uerbo
dicit᷑. sedea quȩ futura sunt ad sũpta
deelem̃tis imagine nunciant᷑: sicut
hiȩtechiel nil uerboꝵ audiens electri
spectem in medio ignis uidit: ut uidelic&
dũ solã speciem aspiceret. quȩ essent
innouissimis uentura sentiret. Flectrũ
quippe exauri argentiq metallo mis¬
cetur. inqua ꝑmixtione argentũ qͥdẽ
clariꝰ reddit᷑ sed tam̃ fulgorauri tẽperat᷑
Quid ergo mnelectro. nisi mediator dei
& hominũ demonstrat᷑: Qui dũ semet¬

Expanded text:
 clarifica filium tuum, ut et filius tuus clarificet te, protinus respondetur: Clarificavi, et iterum clarificabo . Neque enim Deus, qui sine tempore vi impulsionis intimae clamat, in tempore per suam substantiam illam vocem edidit, quam circumscriptam tempore per humana verba distinxit, sed nimirum, de coelestibus loquens, verba sua quae ab hominibus audiri voluit rationali creatura administrante formavit. 5. Aliquando rebus per angelos loquitur Deus, cum nil verbo dicitur, sed ea quae futura sunt, assumpta de elementis imagine, nuntiantur; sicut Ezechiel, nil verborum audiens, electri speciem in medio ignis vidit; ut videlicet dum solam speciem aspiceret, quae essent in novissimis ventura sentiret . Electrum quippe ex auri argentique metallo miscetur, in qua permistione argentum quidem clarius redditur, sed tamen fulgor auri temperatur. Quid ergo in electro nisi mediator Dei et hominum demonstratur? Qui dum semet
Abbreviated transcription (Latin):
cioꝵ linee tendebant᷑. ut & hune in t̾
in cõp̃hensibiles m̃sure constringerent.
&ille foras ñ iniuste remaneret : Sedcũ
Nullus nesciat. qr ds̃ has occultoꝵ ui-
dicioꝵ lineas tendat: cur ad iob dici-¬
t᷑ indica mihi sihabes intelligentiam.
qͥsposuit m̃suras eiꝰ sinosti. uł qͥsteten¬
dit suꝑ eã lineã : An id circo reqͥrit᷑.
ut qđ nosse. sedtam̃ p̃t̃ mittere pote¬
rat memoret᷑ : quatinꝰ pondus secre¬
toꝵ dĩ sollicitius penset. dispositionẽ
uidelicet hominis. ñ inhumanis uirib
sed inmanu consistere conditoris:
utdũ considerat inuisibilit̾ ista qͥsagat.
suȩ uirtuti nil tribuat. nec iã dese
formidat: Sed ppendens de supm̃
suras. & lineas in c̃op̃hensiliter tensas. sit¬
tanto magis in humilitate formidinis:
quanto pendere uidet om̃ia in potes¬

Expanded text:
ciorum lineae tendebantur, ut et hunc intus incomprehensibiles mensurae constringerent, et ille foris non injuste remaneret? Sed cum nullus nesciat quia Deus has occultorum judiciorum lineas tendat, cur ad Job dicitur: Indica mihi, si habes intelligentiam, quis posuit mensuras ejus, si nosti, vel quis tetendit super eam lineam? An idcirco requiritur, ut quod nosse, sed tamen praetermittere poterat, memoretur, quatenus pondus secretorum Dei sollicitius penset, dispositionem videlicet hominis non in humanis viribus, sed in manu consistere conditoris, ut dum considerat invisibiliter ista quis agat, suae virtuti nihil tribuat, nec jam de se formidat; sed perpendens desuper mensuras et lineas incomprehensibiliter tensas, tanto magis in humilitate formidinis quanto pendere videt omnia in potes
Abbreviated transcription (Latin):
uerba psillabas ꝑcipit : Vlisus autẽ nr̃¬
in eo qđ se dirigit. totũ subito & simul
app̃hendit : Dei locutio ad nos
intrinsecus facta uidet᷑ potius quã
audit᷑: iqr dũ semet ipsam sine mora
sermonis insinuat. repentina luce
nr̃e ignorantiȩ tenebras in lustrat:
Unde &baruc neriȩ filius cũ reqͥsitꝰ
exponeret. quẽ ad modũ uerba hiere¬
miȩ ꝓphetantis audisset: ait : Exore
suo loquebat᷑ quasi legens: & egoscri¬
beba  Quilegens loqͥt᷑. alio intendit.
tius incorde. quã audiunt: quasile.¬
aliquando imaginib cordis oculis
ante corporeos oculos ad tẽpus exaere

Expanded text:
verba per syllabas percipitverba per syllabas percipitin eo, quo se dirigit, totum subito et simul apprehendit; Dei locutio ad nos intrinsecus facta videtur potius quam auditur; quia dum semetipsam ssermonis insinuat, repentina luce nostrae ignorantiae tenebras illustrat. Unde et Baruch, Neriae filius, cum requisitus exponeret quemadmodum verba Jeremiae prophetantis audisset, ait: Ex ore suo loquebatur quasi legens, et ego scribebam . Qui enim legens loquitur, alio intendit, tius in corde quam audiunt, quasi lerebus, imaginibus cordis oculis ante corporeos oculos ad tempus ex aere
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝑsemet ipsũ locutionẽ interus fe¬
cit &neq ignisds̃. neq ille sonitꝰ fuit:
sedꝑ hoc quod exterius exhibuit. ex¬
p̃ssit hoc qđ in terius gessit: Quia enĩ
ditos intꝰ reddidit: foras linguas igneas
ostendit insignificatione igit᷑ admo.¬
ta sunt elem̃ta. ut ignẽ. & sonitũ sen-¬
tirent corpora. ĩgne uero inuisibili.
&uoce sine sonitu. docerent᷑ corda:
Foras ergo fuit ignis qͥ apparuit: sed
intꝰ qͥscientiã dedit  & cũ regine can.¬
dacis eunuchus currui p̃sidens iter
rũ phiłippo sp̃s dixerat. ad iungete
adcurrum: & cũ ad uocandũ petrũ.
tim̃tes dm̃milites cornelius direxis¬
set : inmentẽ ꝓculdubio absp̃u petrus
audiuit: Ecce tresuiri quęr̃te: sura¬
mare : &cor hominis ignarũ ñ habito
strepitu. & tarditate sermonis. peri¬
tũ repente de absconditis reddere:
Nãquia auditꝰ eaquȩ ad se fiunt.
ñ simul om̃a dicta cõp̃hendit: tͥppe
qͥ& causas ꝑ uerba. & particulatim

Expanded text:
per semetipsum locutionem interius fecit. Et neque ignis Deus, neque ille sonitus fuit; sed per hoc quod exterius exhibuit, expressit hoc quod interius gessit. Sanctus Spditos intus reddidit, foras linguas igneas ostendit. In significatione igitur admota sunt elementa, ut ignem et sonitum sentirent corpora, igne vero invisibili et voce sine sonitu docerentur corda: foraintus qui scientiam dedit. Et cum reginae Candacis eunuchus currui praesidens iter spiritus Philippo dixerat: Adjunge te ad currum . Et cum ad evocandum Petrum timentes Deum milites Cornelius direxisset, in mente procul dubio a spiritu Petrus audivit: Ecce tres viri quaerunt te, surmare, et cor hominis ignarum, non adhibito strepitu et tarditate sermonis, peritum repente de absconditis reddere. Nam quia auditus ea quae ad se fiunt non simul omnia dicta comprehendit, quippe qui et causas per verba, et particulatim
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ nãq dñs loqt᷑: aut ꝑcreaturã
angłicã eiꝰ adnos uerba formantur :
Sed cũ ꝑsemet ipsũ loqͥt᷑. sola nobis
ui internȩ inspirationis aperitur:
Cũpsemet ipsũ loqͥt᷑ de uerbo eiꝰ. sine
uerbis acsillabiscor docet᷑ : Qr uirtꝰ
eiꝰ inintima quadã subleuatione coe¬
noscitur: ad quã mens plena suspenꝰ¬
ditur. uacua grauatur: Fondus enĩ
riora repleat. & repleta exterius
circũ scribat: Sine strepitu sermo.ẽ.
qͥ & iuditũ aperit. & habere sonitũ
nescit Quod enĩ de aduentu scisps
scriptũ.ẽ. factꝰ. ẽ repente decelosonꝰ.
tanquã aduenientis sp̃s uehem̃tis

Expanded text:
ipsum Dominus loquitur, aut per creaturam angelicam ejus ad nos verba formantur; sed cum per semetipsum loquitur, sola nobis vis internae aspirationis aperitur. Cum per semetipsum loquitur, de verbo ejus sine verbis ac syllabis cor docetur, quia virtus ejus in intima quadam sublevatione cognoscitur, ad quem mens plena suspenditur, vacua gravatur; pondus enim riora repleat, et repleta exterius circumscribat; sine strepitu sermo est qui et auditum aperit et habere sonitum nescit. Quod enim de adventu sancti Spiritus scriptum est: Factus est repente de coelo sonus tanquam advenientis spiritus vehementi
Abbreviated transcription (Latin):
enda monstratur: In illa ꝑsuadetur
animȩ ut ꝓficiat : in ista reprimitur
quȩ ꝑficit : In illa discit qđ appetat:
inista qđ metuat: Ferillã dicit. lauda
& lȩtare filia sion. qr ecce egouenio.
& habitabo inmedio tui: ꝑistã dicit᷑.¬
dñs intẽpestate & in turbine uiȩ eius
blandus qͥppe.ẽ : qͥut in medio habi¬
tet uenit: Cũ uero se ꝑtẽpestatem
& turbinẽ insinuat. nimirũ quȩtan¬
git corda ꝑturbat : atq: ad edoman¬
dã elationẽ se exerit. quando po-¬
tens & terribilis in note scit : Scien

Expanded text:
enda monstratur. In illa persuadetur enda monstratur. In illa persuadetur animae ut proficiat, in ista reprimitur quae proficit. In illa discit quod appetat, in ista quod metuat. Per illam dicit: Gaude et laetare, filia Sion, quia ecce venio, et habitabo in medio tui Dominus in tempestate et in turbine viae ejus. Blandus quippe est, qui, ut in medio inhabitem, venit: cum vero se per tempestatem et turbinem insinuat, nimirum quae tangit corda, perturbat atque ad edomandam elationem se exerit, quando potens et terribilis innotescit. Hin
Abbreviated transcription (Latin):
ut cognoscat qr ista ñ potest : qua-¬
tinꝰuir qͥtã iminsis uirtutib creuit.
& nullius hominis exẽplo uincitur.
ne extolli debeat dĩ conparatione
superetur : Sed.oquã potenter
erigit᷑ : qͥtã sublimiter humiliatur:
riã exdei cõparatione ꝑdidisse:
Oquanto hominib maior.ẽ : qͥ testi¬
moniis conuincit᷑ dominorũ Multũ
qͥppe potens ẽ : qͥ tali int̾rogatione
ostendit᷑ qr potens non estꝰ : Sed
quia ad obscura nimis disserenda
ducimꝰ: ad eiusdẽ textꝰ ĩa uerba s.¬
qr si sano atq incolomi locutio
facta diceretur. nequaquã detur.¬
bine dñs locutꝰ fuisse scriberetur :
Sedquia flagellato loqt᷑ de turbi¬
ne locutꝰ fuisse describitur: Aliter
enĩ dñs seruis suis loqͥt᷑. cũ eos intrin¬
secꝰ ꝑ cõpunctionẽ ꝓuehit : aliter
cũꝑdistrictionẽ ne extollant᷑ prȩ¬
mit: Perblandẽ enĩ locutionẽ dni
amanda dulcedo eiꝰ ostenditur:
ꝑterribilẽ uero. potestas eiꝰ metu.¬

Expanded text:
gnoscat quia ista non potest, quatenus vir qui tam immensis virtutibus crevit, et nullius hominis exemplo vincitur, ne extolli debeat, Dei comparatione superetur. Sed o quam potenter erigitur qui tam sublimiter humiliatur! ria, ex Dei comparatione perdidisse! O quanto hominibus major est qui testimoniis convincitur Deo minor! Multum quippe potens est qui tali interrogatione ostenditur quia potens non est. Sed quia ad obscura nimis disserenda ducimur, ad ejusdem textus jam verba quia si sano atque incolumi locutio facta diceretur, nequaquam de turbine Dominus locutus fuisse scriberetur. Sed quia flagellato loquitur, de turbine locutus fuisse describitur. Aliter enim Dominus servis suis loquitur, cum eos intrinsecus per compunctionem provehit, aliter cum per districtionem ne extollantur premit. Per blandam enim locutionem Domini amanda dulcedo ejus ostenditur; per terribilem vero potestas ejus metu
Abbreviated transcription (Latin):
sicuir tutib stabat: Humilianduserat.
netã robustissimũ pectꝰ elationis
tela confoderent : qđ constabat certe.
qr & in lata uulnera ñ uicissent Re.¬
quirendus nimirũ fuit homo: cuius
debuis set conparatione superari:
seruũ meũ iob qđñsit. similis uir sup
terrã : Cuius ergo cõparacione po.¬
terat uinci. dequodeo accestante
dicitus. qr nullius hominis cõpara¬
tione possit ȩquari : quid itaq
agendũ .ẽ. nisiut exꝑsona sua ipse
dñs suas illi uirtu tes narret. & dicat
illi. nũqͥd ꝓducis luciferũ intẽpore
suo. & uesperũ suꝑfilios terrȩ consur.¬
gere facis: &iterũ : Nũ qͥd aꝑtȩ suN

Expanded text:
sic virtutibus stabat. Humiliandus erat, sic virtutibus stabat. Humiliandus erat, ne tam robustissimum pectus elationis tela confoderent, quod constabat certe quia et illata vulnera non vicissent. Requirendus nimirum fuit homo cujus debuisset comparatione superari. eum Job, quod non sit ei similis vir super terram ? Cujus ergo comparatione poterat vinci, de quo Deo attestante dicitur quia nullius hominis comparatione possit aequari? Quid itaque agendum est, nisi ut ex persona sua 892 ipse Dominus suas illi virtutes narret, et dicat ei: Nunquid producis luciferum in tempore suo, et vesperum super filios terrae consurgere fa
Abbreviated transcription (Latin):
OST DAPMIA
RCRU POST
ra corporis. post uer¬
ba male blandientis uxoris.
post contume liosa dicta con.¬
sulentiũ. post suscepta fortit̃
iacula tot dolorũ : ꝓtanta uirtutũ
constantia laudandus aiudice beatꝰ
iob fuerat: sed siiam dep̃senti scło
diutius utat᷑. neꝑelationis gladium.
ipsa illũ sua uictoriasternat: deb&
omps ds increpare ꝑdistrictã iustitiã
quẽ seruat aduitã : uid eñĩ peius
plerũq animã quã constantiȩ uirtꝰ
interficit : quȩ illã dũ consideratione
sua inflat. aplenitudine ueritatis
euacuat: & dũse ad ꝑcipienda p̃mia
sufficere suggerit. eã ameliorationis
intentione distendit: Iustꝰ igit᷑ iob
ante flagella extitit. sed iustior
post flagella ꝑmansit : Et laudatus
antea deiuoce. post modũ creuit
ex uerbere : Frofecto uelut tuba
ductilis exꝑcussione ꝓducta. in lau¬
de di tanto eleuatꝰ. ẽ : quanto maiore¬
est castigatione ꝑcussus Sed humili¬
anduserat iste : qui ꝓstratꝰ ulcerib.

Expanded text:
ost damna rerum, post ra corporis, post verba male suadentis uxoris, post contumeliosa dicta consolantium, post suscepta fortiter jacula tot dolorum, de tanta virtute constantiae laudandus a judice beatus Job fuerat, si jam de praesenti saeculo diutius utatur, ne per elationis gladium ipsa illum sua victoria sternat, debet omnipotens Deus increpare per districtam justitiam quem servat ad vitam. Quid enim pejus plerumque animam quam conscia virtus interficit? Quae illam dum consideratione sua inflat, a plenitudine veritatis evacuat; et dum se ad percipienda praemia sufficere suggerit, eam a meliorationis intentione distendit. Justus igitur Job ante flagella exstitit, sed justior post flagella permansit; et laudatus antea Dei voce, postmodum crevit ex verbere. Profecto velut tuba ductilis ex percussione producta in laudem Dei tanto altius elevatus est, quanto majori castigatione percussus. Sed humiliandus erat iste qui, prostratus ulceribus,
Abbreviated transcription (Latin):
ba abangło que dicere debeat iubent᷑:
Sed quia in c̃spectu conditoris angłica
ministeria ordinata. graduũ positio.¬
ne distincta sunt. ut & cõmuni felici.¬
tate beatitudinis opificẽ suũ uiden.¬
tes gaudeant. & tam̃ ꝓdispositione
dignitatis. alii subministrent : ad ꝓ¬
pħtã angłm angłs mittit : Qque secũ
dedõ gaudere cõmunit̃ conspicit. & doc&
& dirigit : Ex eũ & psuperiorẽ scientiam
uirtute cognitionis. & prȩstantiorẽ grãm
culmine potestatis excedit. Haec igit᷑
nib monstraret᷑. Cũ uͦbeato iob respon¬
disse dñs de turbine dicit᷑: utrũ ꝑsemet¬
ipsũ anei pangłm sit locutꝰ ambigit᷑.
otuer qͥpp̃e pangłm cõmotiones aeris
fieri: & hȩc ei quae subiuncta sunt ꝑeũ
uerba mandari. Rursũq potuit et
exteriꝰ angłs in turbine aere excutere :¬
& tam̃ intẽriꝰ ꝑsemec ipsũ dñs uim suȩ
sententiae cordi eiꝰ sine uerbis in sonare:
ut credat᷑ qđ dicta dñica quae sequunt᷑.

Expanded text:
ba ab angelo quae dicere debeat, jubentur. Sed quia in conspectu Conditoris angelica ministeria ordinata graduum dispositione distincta sunt, ut et pro communi felicitate beatitudinis opificem suum simul videntes gaudeant, et tamen pro dispositione dignitatis aliis alii subministrent, ad prophetam angelum angelus mittit; et quem secum de Deo gaudere communiter conspicit, et docet et dirigit, quia eum et per superiorem scientiam virtute cognitionis, et per praestantiorem gratiam culmine potestatis excedit. 10. Quomodonibus demonstraretur. Cum vero beato Job respondisse Dominus de turbine dicitur, utrum per semetipsum, an ei per angelum sit locutus ambigitur. Potuerunt quippe per angelum commotiones aeris fieri, et haec ei quae subjuncta sunt per eum verba mandari. Rursumque potuit et exterius angelus in turbine aerem excutere, et tamen interius per semetipsum Dominus vim suae sententiae cordi ejus sine verbis insonare, ut credatur quod dicta dominica quae sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
cȩli eruditnos: ac sidiceret Infirmꝰ
pusillanimitate uictꝰ. ista non dix̃:
& idcirco eũ aduersitatis tẽptatio
ꝑculit: quia tranquillitatis tẽpore
hec cuncta transeuntia nulla ꝑfecti.¬
one suspirauit: Huius enĩ uite ad¬
uersa nonphorresceret: si ꝑfectionis
merito etiam scđa calcas set  Seqͥt᷑¬

Expanded text:
coeli erudit nos. Ac si diceret: Infirmus coeli erudit nos. Ac si diceret: Infirmus pusillanimitate victus ista non dixit, et idcirco eum adversitas tentationis perculit, quia tranquillitatis tempore haec cuncta transeuntia nulla perfectione superavit. Hujus enim vitae adversa non perhorresceret, si perfectionis merito etiam secunda calcasset. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
finis interitꝰ : quorũ ds̃uenter. & gła.¬
inconstisione ipsorũ quiterrena sa-¬
piunt: Nr̃a autẽ conuersatio. incȩ.¬
lisest : Etrursũ suꝑ uolucres celieru¬
ditũ se nouerat. cũdicebat: Nesci¬
tis quia angłos iudicabimꝰ : subse
ium̃ta cernebat: quia uidelicet int̃ra
adhuc positus calcabat mores homi¬
nũ. quiin infimis conuersantur.
Etrursũ uolatũ uolucrũ meritorũ
dignitate transcenderat: quia subt.¬
turus cȩlestia. iudicaturũ se angłos
nonignorabat : In illis inmundorũ
infima: inistis suꝑborũ sũma calca.¬
bat Mentes qͥppe scõrũ transito¬
ria cuncta despitiunt. & subse. labi
plantur: Et quasi in quodã rerum
uertice constitute. tanto sibi sub¬
esse om̃ia conspiciunt: quanto sem&¬
ipsas uerius auctori om̃iũ subdunt:
Atq inde cuncta transcendunt. unde
creatori cunctorũ uerase humilitate
substernunt: Dicat ergo Quidocet
nos suꝑ ium̃ta terre. & suꝑ uolucres

Expanded text:
finis interitus, quorum deus venter finis interitus, quorum deus venter sione ipsorum, qui terrena sapiunt. Nostra autem conversatio in coelis est . Et rursum super volucres coeli eruditum se noverat, cum dicebat: Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Sub se jumenta cernebat, quia videlicet in terra adhuc positus calcabat mores hominum qui in infimis conversantur. Et rursum volatum volucrum meritorum dignitate transcenderat, quia subiturus coelestia judicaturum se angelos non ignorabat. In illis immundorum infima, in istis superborum summa 826 ca Mentes quippe sanctorum transitoria cuncta despiciunt, et sub se labi plantur; et quasi in quodam rerum vertice constitutae, tanto sibi omnia subesse conspiciunt, quanto semetipsas verius auctori omnium subdunt; atque inde cuncta transcendunt, unde creatori cunctorum vera se humilitate substernunt. Dicat ergo: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ carnis adhuc motib sub¬
ditoꝵ: Ita appellatione uolucrũ.
figuratur elatio spirituum suꝑboꝵ:
ut ꝑ ium̃ta qͥdẽ terreni homines.
ꝑuolucres uero dȩ monia designent᷑:
Vnde cũ semina dñs iuxtauiã diceret
signans aereas potestates : Sc̃i autẽ¬
pla appetunt. nec rursũ demonica
subtilitate falluntur : & suꝑ ium̃ ta
terrȩ & supcȩli uolucres. uirtute eru¬
ditionis excrescunt: Suꝑ ium̃ta enĩ
terrȩ edocti sunt: qr qͥc quid inimis
potest ambiri despiciunt: Super
uolucres qͦq cęli eruditi sunt: quia
om̃s inmundoꝵ spirituũ insidias con¬
p̃hendunt: Suꝑ ium̃ta terrȩ edocti
sunt: quia nihil in hac uita qđ p̃terit
quȩrunt : Sup uolucres cęli eruditis.
quia potestates aereas quas adhuc
ꝑcarnis infirmitatẽ tolerant. ĩa uitȩ
meritis calcant: Paulus iam supm̃ ta
terrȩ edoctus fuerat. dicens. Multi
enĩ ambulant: & paulo post Quoꝵ

Expanded text:
hominum carnis adhuc motibus subhominum carnis adhuc motibus subditorum, ita appellatione volucrum figuratur elatio spirituum superborum, ut per jumenta quidem terreni homines, per volucres vero daemonia designentur. Unde cum semina Dominus juxta viam diceret signans aereas potestates. 31. Sancpla appetunt, nec rursum daemoniaca subtilitate falluntur, et super jumenta terrae, et super coeli volucres virtute eruditionis excrescunt. Super jumenta enim terrae edocti sunt, quia quidquid in imis potest ambiri despiciunt. Super volucres quoque coeli eruditi sunt, quia omnes immundorum spirituum insidias comprehendunt. Super jumenta terrae edocti sunt, quia nihil in hac vita quod praeterit quaerunt. Super voluores coeli eruditi sunt, quia potestates aereas, quas adhuc per carnis infirmitatem tolerant, jam vitae meritis calcant. Paulus jam super jumenta terrae edoctus fuerat, dicens: Multi enim ambulant. Et paulo post: Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
bestiali. adluxuriȩ uoraginem de¬
uoluantur: sollicite cogitationes
m̃tis a supbie uolatu. custodiunt:
acne in infima desipiendo corruant.
om̃e qđ sublimiter sapiunt. humi¬
liter p̃mint: Recte itaq dicitur:
Quidocetnos suꝑ ium̃ta terrȩ. & suꝑ
uolucres cȩli eruditnos: Subaudis
& uolucrib ante cellit. eũnondicit
intribulatione memorari: acsidice¬
ret: Infirmꝰqͥsq id circo se nequa.
quã in ꝑturbatione corroborat:
quia & intranqͥllitate non tẽperat :
Et ideo nescit aduersa tolerare : quia
constitutus in prosperis. cogitatione
se non nouit auolatu uolucrũ pre.¬
mere. nec carnales motus a ium̃toꝵ
ingluuie subleuare: Sedhoc beato
iob tanto inconuenienter dicitur:
quanto uita eiꝰ inter alta & infima
mirabiliter tẽperatur: Quod qͥdẽ.
intelligietiã & aliter potest: Qui
docetnos suꝑ ium̃ta terre. & sup uo¬
lucres cęli erudit nos: Nam sicut
ium̃toꝵ uocabulo signatur uita

Expanded text:
bestiali ad luxuriae voraginem debestiali ad luxuriae voraginem devolvantur, sollicite cogitationes mentis a superbiae volatu custodiunt; ac ne in infima desipiendo corruant, omne quod sublimiter sapiunt, humiliter premunt. Recte itaque dicitur: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Subaudis, ac volucribus antecellit, eum non dicit in tribulatione memorari; ac si diceret: Infirmus quisque idcirco nequaquam se in perturbatione corroborat, quia et in tranquillitate non temperat; et ideo nescit adversa tolerare, quia constitutus in prosperis cogitatione se non novit a volatu volucrum premere, nec carnales motus a jumentorum ingluvie sublevare. Sed hoc beato Job tanto inconvenienter dicitur, quanto vita ejus inter alta et infima mirabiliter temperatur. Quod quidem intelligi et aliter potest: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Nam sicut jumentorum vocabulo signatur vita
Abbreviated transcription (Latin):
ergo quipostquã suꝑna appetere
cȩperit. sic arnis uoluptate ꝓsternit᷑.
tuncse uictũ iudicet. cũ apte supe¬
ratur: Sienĩ plerũq: uirus libidinis
deradice nascitur elationis: tunc
caro uicit. cũ sp̃s latenter intumuit:
rendo sẽ more uolucrũ. ultra quam
debuit euolauit: Hinc enĩ est qđ lon¬
ga continentia repente. soluitur.
hinc qđ plerũq &usq ad senium uir¬
ginitas seruata. uiciatur: Quia enĩ
neglegitur humilitas cordis: rectus
udex despicit etiã integritatem
corporis: Et quandoq ꝑ apertum
Dam qui diu seruatũ bonũ subito
ꝑdidit: apud semet ipsũ intus aliud
malũ tenuit. ex quo ad aliud subito
erupit: ꝓqđ ab om̃i potente deo etiã
tunc alienꝰ extitit. quando se ei ꝑmun¬
ditiã corporis in herere monstrauit:
Quia igitur m̃tis elatio adpollutionẽ
ptrahit carnis: rȩꝓborũ cor auola¬
tu uolucrũ. ad petulantiã mergitur
ium̃torũ: Sc̃ĩ autẽ uiri ne appetitu

Expanded text:
ergo postquam superna appetere ergo postquam superna appetere coeperit, si carnis voluptate prosternitur, tunc se victum judicet, cum aperte superatur. Si enim plerumque virus libidinis de radice nascitur elationis, tunc caro vicit, cum spiritus latenter intumuit: rendo se, more volucrum, ultra quam debuit evolavit. Hinc est enim quod longa continentia repente solvitur, hinc quod plerumque et usque ad senium virginitas servata vitiatur. Quia enim negligitur 825 humilitas cordis, rectus judex despicit etiam integritatem corporis; et quandoque per apertum Nam qui diu servatum bonum subito perdidit, apud semetipsum intus aliud malum tenuit, ex quo aliud subito erupit per quod ab omnipotente Deo etiam tunc alienus exstitit, quando se ei per munditiam corporis inhaerere monstravit. Quia igitur mentis elatio ad pollutionem pertrahit carnis, reproborum cor a volatu volucrum ad petulantiam mergitur jumentorum. Sancti autem viri ne appetitu