comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gebat. Nam sepe in ipso orationis sa¬
crificio importunȩ se cogitationes in¬
gerunt: quo hoc raꝑe uel macula¬
re cialeant. qđ in nobis dõ flentes
imnolamus. Unde abraham cum ad
Soccasum solis sacrificium offerret.
Ainsistentes aues ꝑculit: quas studiose
ne oblatum sacrificium raꝑent abe¬
git. Sic nos cum in ara cordis holo¬
caustum dõ offerimus: ab immun¬
dis hoc uoluerib custodimus. ne
rapiant: qđ mens nr̃a offerre se dõ¬
nr̃o utiliter parat. Sequitur. Ab¬
om̃ipotente non sunt abscondita
tempora. qui autẽ nouerunt eum.
ignorant dies illius. Quid dĩ dies
nisi ipsa eternitas appellatur. quȩ
nonnumquam unius diei ꝓnuntia¬
tione exprimitur. sicut scriptũ est:
melior ẽ dies una in atriis cuis suꝑ
milia: Nonnũquã uͦ ꝓ sua longitu¬
dine. dierum multoꝵ appellatione
signatur: de quib scriptum ẽ. in scłm
scłi annitui. Nos itaq intra tempo¬
ra uoluimur: ꝑ hoc qđ creatura su¬

Expanded text:
gebat. Nam saepe in ipso orationis sagebat. Nam saepe in ipso orationis sacrificio importunae se cogitationes ingerunt, quae hoc rapere vel maculare valeant, quod in nobis Deo flentes immolamus. Unde Abraham cum ad occasum solis sacrificium offerret, insistentes aves pertulit, quas studiose, ne oblatum sacrificium raperent, abegit . Sic nos cum in ara cordis holocaustum Deo offerimus, ab immundis hoc volucribus custodiamus, ne rapiant quod mens nostra offerre se Domino utiliter sperat. Sequitur: Omnipotente non sunt abscondita tempora. Qui autem noverunt eum, ignorant dies illius. - Quid dies nisi ipsa ejus aeternitas appellatur? quae nonnunquam unius diei pronuntiatione exprimitur, sicut scriptum est: Melior est dies una in atriis tuis super millia . Nonnunquam vero pro sua longitudine dierum multorum appellatione signatur, de quibus scriptum est: In saeculum saeculi anni tui . Nos itaque intra tempora volvimur, per hoc quod creatura su
Abbreviated transcription (Latin):
perit. qui iccirco ꝓ transactis ꝑcuti¬
tur: ut a futuris supplicis abscon¬
datur. Flagella quippe bonoꝵ. aut
uicia ꝑpetrata purgant: aut ea que
poterant ꝑpetrari futura deuitant.
Beatus autẽ iob quia in flagello po¬
situs. nec a peccatis p̃cedentib pur¬
gat᷑ur. nec ab imminentib tegebat᷑.
sed eius tantummꝰ uircus in flagel
lo augebatur: fiducialiter dicit.
Non enim perii ꝓpter imminentes
tenebras. nec faciem meam opuit
caligo. Qui enim semꝑ diuiue formi¬
diuis pondus asperit: eius cordis faci¬
ciem caligo peccati non oꝑuit. Et is
quem supplicia nulla sequebantur.
salutem corporis ꝓpter imminentes
ait. faciem meam non tetigit: sed ñ
oꝑuit caligo. Sepe enim etiam corda
iustoꝵ suborte cogitationes polluunt.
terrenarũ rerum delectationes tan¬
gunt: sed dum citius manu scȩ di¬
strictionis abiguntur. festine agit᷑
ne cordis faciem caligo oꝑiat: quȩ
banc iam ex illicita cogitatione tan¬

Expanded text:
perit, qui idcirco pro transactis percutiperit, qui idcirco pro transactis percutitur, ut a futuris suppliciis abscondatur. Flagella quippe bonorum aut vitia perpetrata purgant, aut quae poterant perpetrari futura devitant. Beatus autem Job, quia in flagello positus, nec a peccatis praecedentibus purgabatur, nec ab imminentibus tergebatur, sed ejus tantummodo in flagello virtus augebatur, fiducialiter dicit: Non enim perii propter imminentes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. Qui enim semper divinae formidinis pondus aspexit, ejus cordis faciem caligo peccati non operuit, et is quem supplicia nulla sequebantsalutem corporis propter imminentes ait: Faciem meam non tetigit; sed: Non operuit caligo. Saepe enim etiam corda justorum 521 subortae cogitationes polluunt, terrenarum rerum delectationibus tangunt, sed dum citius manu sanctae discretionis abiguntur, festine agitur ne cordis faciem caligo operiat, quae hanc jam ex illicita delectatione tan
Abbreviated transcription (Latin):
Ex diuino munere cor iusti molliri
dr̃ quia suꝑni iudicii timore pene¬
tratur. Molle ẽ enim qđ penetrari
potest: durum qđ penetrari non
potest. Unde ꝑ salomonem dr̃. Bea¬
tus homo qui semꝑ ẽ pauidus. qui uͦ
mentis ẽ dure. corruet in malum. Uir¬
tutem gͦ sue formidinis non sibi sed
auctori tribuit. qui ait: molliuit cor
meum. & omp̃s conturbauit me. Non
autem secura sed ꝑturbata sunt cor¬
da bonoꝵ: quia dum futuri exami¬
nis pondus considerant. quietem hic
habere non appetunt: securitatem
suam districtionis intime considera¬
tione ꝑturbauit. Qui tamen inter
ipsa timoris supplicia sepe animum
reuocant ad dona: & ut semet ipsos
consolatione refoueant. inter hoc qđ
metuunt. reducunt oculum ad do¬
na que acceꝑunt: ut spes subleuet.
quem timor p̃mit. Unde & sequitur.¬
Non enim perii ꝓpter umminentes te¬
nebras. nec faciem meam oꝑuit cali¬
go. Ille enim in flagello positus a salu¬
te corporis ꝓpter imminentes tenebraᷤᷤ

Expanded text:
Ex divino munere cor justi moliri dicitur, quia superni judicii timore penetratur. Molle est enim quod penetrari potest, durum quod penetrari non potest. Unde per Salomonem dicitur: Beatus homo qui semper est pavidus, qui vero mentis est durae corruet in malum . Virtutem ergo suae formidinis non sibi, sed auctori tribuit, qui ait: Deus mollivit cor meum, et Omnipotens conturbavit me. Non autem secura, sed perturbata sunt corda bonorum, quia dum futuri examinis pondus considerant, quietem hic habere non appetunt, securitatem suam districtionis intimae consideratione perturbant. Qui tamen inter ipsa timoris supplicia saepe animum revocant ad dona, et ut semetipsos consolatione refoveant, inter hoc quod metuunt reducunt oculum ad dona quae acceperunt, ut spes sublevet quem timor premit. Unde et sequiturNon enim perii propter imminentes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. - Ille enim in flagello positus a salute corporis propter imminentes tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑsequimur. quid nobis de eis
udex in suo examine dicere possit
inuenumũ. Unde adhuc apte sub¬
respondeat: & intelligam quid lo¬
quat᷑ mͥ. Tunc enĩ culpas plangi¬
mus. cum pensare ceꝑimus. Sed
tunc subtilius pensamus. cum sol¬
licitius planginus. Atq ex lam̃tis
in corde nr̃o plenius nascitur: quid
ẽ qđ peccantib diuina districtio
minatur: que erunt illa repborum
imꝓꝑia. qui terror: que implacabi¬
lis maiestatis animaduersio. Ganta
enim tunc dñs reꝓbis iratus dicit.
tuunt. euadunt. Ded quis in illo
examine inueniri iustus ualeat. si
scdm sue fortitudinis maiestatem.

Expanded text:
do persequimur, quid nobis de eis do persequimur, quid nobis de eis judex in suo examine dicere possit invenimus. Unde adhuc apte subrespondeat, et intelligam quid loquatur mihi. - Tunc enim culpas plangimus, cum pensare coeperimus; sed tunc subtilius pensamus, cum sollicitius plangimus, atque ex lamentis in corde nostro plenius nascitur quid est quod peccantibus divina districtio minatur, quae erunt illa reproborum improperia qui terrores, quae implacabilis majestatis aversio. Tanta enim tunc Dominus reprobis iratus dicet, tuunt, evadunt. Sed quis in illo examine inveniri justus valeat, si secundum suae fortitudinis Majestatem
Abbreviated transcription (Latin):
tionibus. Coram do iudicium po¬
nere ẽ: intra secretum mentis ꝑ
fidei contemplationẽ ad tremen¬
dum examen maiestatis illius o¬
culos nr̃e considerationis aꝑire: qͥd
peccator homo mereatur attende.
& occultus nunc & tacitus iudex
quam terribilis post appareat cõ¬
siderare. Ex qua re agitur. ut ad
cognitionem sui anima subtilius
reuocetur: & quo occultũ iudicẽ
magis terribilem uidet. eo de su¬
is actib formidolosius angustet᷑.¬
culpas suas lamentis insequit᷑.
penitendo increpat. qualẽ fuisse
se memeͥnit. Unde nunc quoꝙ post¬
quã dictum ẽ ponam coram eo
iudicium: recte subiungit᷑. os me¬
um replebo increpationib. Qui
enĩ sibi in conspectu dñi iudiciũ
ponit. os suum increpationib re¬
plet: quia dum subtile examen
tremendi contra se uidicis conte̾¬
plat᷑. amare se penitentie inuecti¬
one ꝑsequitur. Sepe autẽ dum
culpas nr̃as pensare negligimus.
que eas rep̾hensio in iudicio seqt᷑
ignoramus. Dum uͦ eas peniten¬

Expanded text:
ti. --Coram Deo judicium ponere est intra secretum mentis per fidei contemplationem ad tremendum examen majestatis illius oculos nostrae considerationis aperire, quid peccator homo mereatur attendere, et occultus nunc et tacitus judex quam terribilis post appareat considerare. Ex qua re agitur ut ad cognitionem sui anima subtilius revocetur, et quo occultum judicem suum magis terribilem videt, eo de suis actibus formidolosius angustetculpas suas lamentis insequitur, poenitendo increpat, qualem fuisse se meminit. Unde nunc quoque postquam dictum est: Ponam coram eo judicium, recte subjungitur: Os meum replebo increpationibus. Qui enim sibi in conspectu Dei judicium ponit, os suum increpationibus replet, quia dum subtile examen tremendi contra se judicis contemplatur, amarae se poenitentiae invectione persequitur. Saepe autem dum culpas nostras pensare negligimus, quae earum reprehensio in judicio sequatur ignoramus; dum vero eas poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
pore quisquam mori potuit. ni¬
si ipso quo moritur. Nam si eze¬
chiȩ anni additi ad uitam quin¬
decim memorantur: tempus qui¬
de uite creuit ab illo termino. quo
mori ipse merebatur. Nam diui¬
na dispositio eius tempus tuuc
p̃sciuit: quo huuc postmodum ex
p̃senti uita subtraxit. Cum gͦ ita
sublati sunt ante tempus suum:
nisi qđ om̃s qui p̾sentẽ uitam di¬
ligunt. longiora sibi euide uite
spacia ꝓmittiuit: Sed cum eos
mors suꝑueniens a p̾senti uita
abstrabit. eoꝵ uite spacia que sibi
longiora quasi in cogitatione ten¬
dere consueuerant intercidit. De qui

Expanded text:
pore quisquam mori potuit, nipore quisquam mori potuit, nisi ipso quo moritur. Nam si Ezechiae anni additi ad vitam quindecim memorantur, tempus quidem vitae crevit ab illo termino quo mori ipse merebatur. Nam divina dispositio ejus tempus tunc praesciit, quod hunc postmodum ex praesenti vita subtraxit. Cum ergo itsublati sunt ante tempus suum? » Nisi quod omnes qui praesentem vitam diligunt, longiora sibi ejusdem vitae spatia promittunt. Sed cum eos mors superveniens a praesenti vita subtrahit, eorum vitae spatia, quae sibi longiora quasi in cogitatione tendere consueverant, intercidit. Item i
Abbreviated transcription (Latin):
bio pͣfixum. querendũ ualde est.
qua ratione nunc dicit. qđ uuqͥ
ex p̾senti scło aute tempus ꝓpͥum
quo ex diuina potentia ante tẽ¬
pora p̾scit᷑. Sed sciendum ẽ. qͥa
creans & ordinans nos om̃ps ds̾
iuxta singuloꝵ merita disponit¬
& terminum: ut uel malus ille
breuiter uiuat. ne multis bene
agentib noceat: uel bonus iste
diutius in hac uita subsistat. ut
multis boni oꝑis adutor ex istat:
uel rursum malus longuis differa¬
tur in uita. ut praua adhuc oꝑa
augeat. ex quoꝵ temptatione pur¬
gati uerius uiuant iusti: uel bonꝰ
citius subtrahatur. ne si hic diu
uixerit. eius innocentiam malicia
corrumpat. Sciendum tam̃ ẽ. quia
benignitas dĩ & peccatorib spaci¬
um ad penitentiam largitur. sead
quia accepta tempora non ad
fructum penitentiȩ. ad usum uͦ
iniquitatis uertunt. qđ a diuina
miscdia mereri poterant amittunt:
quãuis omp̃s ds illud tempus u¬
musciuusq ad mortẽ p̾sciat. quo
eius uita fuiatur: nec alio in tẽ¬

Expanded text:
bio praefixum, quaerendum valde est qua ratione nunc dicit quod iniqui ex praesenti saeculo ante tempus proprium quo ex divina potentia ante tempora praescitur. Sed sciendum quia creans et ordinans nos omnipotens Deus, juxta singulorum merita disponit et terminum: ut vel malus ille breviter vivat, ne multis bene agentibus noceat, vel bonus iste diutius in hac vita subsistat, ut multis boni operis adjutor existat; vel rursum malus longius differatur in vita, ut prava adhuc opera augeat, ex quorum tentatione purgati justi verius vivant, vel bonus citius subtrahatur, ne, si hic diu vixerit, ejus innocentiam malitia corrumpat. Sciendum tamen quia benignitas Dei est peccatoribus spatium poenitentiae largiri; sed quia accepta tempora non ad fructum poenitentiae, ad usum vero iniquitatis vertunt, quod a divina misericordia mereri poterant, amittunt. Quamvis omnipotens Deus illud tempus uniuscujusque ad mortem praesciat quo ejus vita terminatur, nec alio in tem
Abbreviated transcription (Latin):
cet isdem beatus uir nuͣqu̾a re¬
cessit: adhuc pollicendo subiun¬
ri minime merent᷑: qui uiben¬
tis dm̃ p̾cepta contempnunt.
Unde scriptum ẽ. Qui declinat
aurem suã ne audiat legem. o¬
ratio eius erit execrabilis. Qua¬
diu uͦ eliphar beatũ iob non ex

Expanded text:
cet idem vir beatus nunquam recet idem vir beatus nunquam recessit, adhuc pollicendo subjunri minime merentur, qui jubentis Domini praecepta contemnunt. Unde scriptum est: Qui declinat aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Quandiu ergo Eli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ interiorem imaginem đo noti
atq conspicabiles sumus. Cum uͦ¬
reatu culpe deprimimur. ad dm̃¬
leuare cordis nr̃i faciem uerem᷑.
Dum enĩ nulla bonoꝵ oꝑum con¬
fidentia fulcit᷑. intueri summa
mens trepidat: quia ipsa se con¬
scientia accusat. Cum uͦ iam pe¬
nitentię lamentis culpa diluit᷑.
& sic ꝑpetrata plangunt᷑. ut
plangenda minime ꝑpetrent᷑:
magna in mente fiducia nas¬
citur. & ad conspicienda suꝑnȩ
retri butionis gaudia cor¬
dis nr̃i facies leuat᷑. Sed
hec eliphar recte diceret. si in¬
firmũ moneret. Cum uͦ iꝰtũ
uirum ꝓpter flagella despicit.
quid aliud quã uerba scientie
nesciens fundit: Que minirũ
dicta si ad hereticoꝵ typum du¬
cimus: ipsi falsis ꝓmissionib
ad dm̃ nos faciem leuare pollicent᷑.
Acsi fideli popło patenter dicant.¬
Quãdiu p̾dicationẽ nr̃am non seqͣ¬
ris. cor in infimis prȩmis. Quia
uͦ eliphar beatum iob ad dm̃ re¬
uerti amionuit. a quo uideli¬

Expanded text:
per interiorem hominem Deo noti per interiorem hominem Deo noti atque conspicabiles sumus. Cum vero culpae reatu deprimimur, ad Dlevare cordis nostri faciem veremur. Dum enim nulla bonorum operum confidentia fulcitur, intueri summa mens trepidat, quia ipsa se conscientia accusat. Cum vero jam poenitentiae lamentis culpa diluitur, et sic perpetrata planguntur ut plangenda minime perpetrentur, magna in mente fiducia nascitur et ad conspicienda supernae retributionis gaudia cordis nostri facies levatur. Sed haec Eliphaz recte diceret si infirmum moneret. Cum vero justum virum propter flagella despicit, quid aliud quam verba scientiae nesciens fundit? Quae nimirum dicta si ad haereticorum typum ducimus, ipsi falsis promissionibus ad Deum nos faciem levare pollicentur. AcQuandiu praedicationem nostram non sequeris, cor in infivero Eliphaz beatum Job ad Deum reverti admonuit, a quo videli
Abbreviated transcription (Latin):
dam eius claritatem deficiendo
suspirat. Et quasi lassescendo con¬
uͤalescit. quia dum sordida onera
portare iam non ualet: ad illum
ꝑ quietem ꝓperat. quẽ intꝰ amat.
de deserto. deliciis affluens: a
minirum scã eccła nisi uerboꝵ
cdĩ deliciis afflueret: de deserto ui¬
te p̾sentis ascendere ad suꝑiora
non posset. Deliciis gͦ
sticis intelligentiis pascitur: ad
suꝑna cotidie contemplanda sub¬
leuatur. Hinc etiam psalmista
ait. Et nox illuminatio mea in
deliciis meis: quia dum ꝑ intel¬
lectum mysticum studiosa mens
reficitur: iam in ea uite p̃sentis
obscuritas fulgore diei subsequen¬
tis illuminatur: ut etiam in huiꝰ
corruptionis caligine in intellectũ
illius uis futuri luminis erũpat.
& uerboꝵ delicus pasta p̾gustando
discat. quid de pabulo ueritatis
esuriat. Sequitur. Et eleuabis ad¬
dñm faciem tuam. Ad dnm faci¬
em leuare ẽ: cor ad sublunia in¬
uestiganda attollere. Nam sic̃
ꝑ corporis faciem hominib: ita

Expanded text:
dam ejus claritatem deficiendo dam ejus claritatem deficiendo suspirat, et quasi lassescendo convalescit, quia dum sordida onera portare jam non valet, ad illum per quietem properat, quem intus amat. de deserto deliciis affluens ? Quia nimirum sancta Ecclesia nisi verborum Dei deliciis afflueret, de deserto vitae praesentis ascendere ad superiora non posset. Deliciis ergsticis intelligentiis pascitur, ad superna quotidie contemplanda sublevatur. Hinc etiam Psalmista ait: Et nox illuminatio mea in deliciis meis , quia dum per intellectum mysticum studiosa mens reficitur, jam in ea vitae praesentis obscuritas fulgore diei subsequentis illuminatur, ut etiam in hujus corruptionis caligine in intellectum illius vis futuri luminis erumpat, et verborum deliciis pasta praegustando discat quid de pabulo veritatis esuriat. Sequitur: CAPUT Deum faciem tuam. - Ad Deum faciem elevare est cor ad sublimia investiganda attollere, nam sicut per corporis faciem homini, ita
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ eritq omp̃s contra hostes
tuos. & argentum coaceruabi¬
tur tibi. Acsĩ aꝑte diceret᷑. Dum
malignos sp̃s dñs sua a te uirtu¬
te reppulerit. diuini intus eloqͥi
talentũ lucidum excrescit. Seqͥt᷑.
afflues. Suꝑ omĩpotentẽ delicus
affluere ẽ: in amore illius scrip¬
ture sacre epulis saciari. In cuiꝰ
nimirum uerbis tot delicias in¬
uenimus. quot ad ꝓfectum nr̃m
intelligentiȩ diuersitates accipi
mus: ut modo nuda nos pascat
hystoria. modo sub textu littere
uelata medullitus. nos reficiat
moralis allegoria: modo ad altiora
suspendat contemplatio. in p̃sen¬
tis uite tenebris iam de lumine
eternitatis intermicans. &̃ scien¬
dum qđ quisquis deliciis affluit.
in quadam sui parte resoluitur.
atq a laboris studio quasi ex las¬
situdine relaxatur: quia nimirũ
anima cum internis delicus ha¬
bundare ceꝑit. terrenis iam oꝑib
incubare minime consentit. Sed
amore conditoris capta. ⁊ sua cap¬
tiuitate iam libera. ad contemplan¬

Expanded text:
r: Eritque Omnipotens contra hostes tuos, et argentum coacervabitur tibi. Ac si aperte diceretur: Dum malignos spiritus Dominus a te sua virtute repulerit, divini eloquii talentum lucidum excrescit. Sequiturafflues. - Super Omnipotentem deliciis affluere est, in amore illius Scripturae sacrae epulis satiari, in cujus nimirum verbis tot delicias invenimus, quot ad provectum nostrum intelligentiae diversitates accmus. Ut modo nuda nos pascat historia, modo sub textu litterae velata medullitus nos reficiat moralis allegoria, modo ad altiora suspendat contemplatio, in praesentis vitae tenebris jam de lumine aeternitatis intermicans. Et sciendum quod quisquis deliciis affluit, in quadam sui parte resolvitur, atque a laboris studio quasi ex lassitudine relaxatur, quia nimirum anima, cum interius deliciis abundare coeperit, terrenis jam operibus incubare minime consentit. Sed amore Conditoris capta est, et sua captivitate jam libera, ad contemplan
Abbreviated transcription (Latin):
stulto iudicio solos se sapientes eẽ¬
putant. Ex quoꝵ adhuc typo dr̃¬
Numquid semitam scłoꝵ custodire
cupis. quã calcauerunt uiri ii¬
qui: Sicut semita nr̃i redempto
ris humilitas. ita semita seculoꝵ
suꝑbia. Seculoꝵ itaq semitam
uiri iniqui calcant. quia ꝑ huiuᷤ
uite desideria in elatione ꝑambu¬
Pdit᷑. Qui sublati sunt aute tẽpus
suum. & fluuius subuertit fun

Expanded text:
stulto judicio solos se esse sapientes stulto judicio solos se esse sapientes putant. Ex quorum adhuc typo Nunquid semitam saeculorum custodire cupis, quam calcaverunt viri iniqui? - Sicut semita Redemptoris nostri humilitas, ita semita saeculorum superbia. Saeculorum itaque semitam viri iniqui calcant, quia per hujus vitae desideria in elatione perambuQui sublati sunt ante tempus suum, et fluvius sub
Abbreviated transcription (Latin):
tes deserit. eisdem tam̃ ipsis ad est
ꝑ iudiciũ: quib deesse cernitur
ꝑ adium̃tũ. Sic itaq exteriora
circũdat. ut interiora impleat:
sic interiora implet. ut exteriora
circumdet: sic sũma regit. ut
uma non deserat: sic unis p̾sens
ẽ. ut a suꝑiorib non recedat. Sic
latet in sua specie. ut tam̃ cognos¬
cat᷑ in oꝑatione: sic cognoscit᷑ in
suo oꝑe. ut tamͣ comphendi non
ualeat. cognoscentis estimatione.
Sic ad est ut uideri nequeat. sic
uideri non ualet. ut tam̃ eus
p̾sentiam ipsa sua iudicia cestent᷑.
Sic se nobis intelligendum p̃bet.
ut tam̃ ipsum nobis radium sui
intellectus obnubilet. & rursũ
sic caligine nos ignorantie re¬
primit. ut tam̃ mͣti nrͣe radiis
suȩ claritatis intermicet: qua¬
tinus & subleuata quippiam
uideat. & reuerberata contremis¬
cat: & quia eum sicuti ẽ uidere
non potest. aliquatenus uidendo
cognoscat. Sed hec heretici scãm
eccłam scire non estimant. quia

Expanded text:
tes deserit, eisdem tamen ipsis adest tes deserit, eisdem tamen ipsis adest per judicium, quibus deesse cernitur per adjumentum. Sic itaque exteriora circumdat, ut intersic interiora implet ut exteriora circumdet; sic summa regit, ut ima non deserat; sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat; sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione; sic cognoscitur in suo opere, ut tamen comprehendi non valeat a cognoscentis aestimatione; sic adest, ut videri nequeat; sic videri non valet, ut tamen ejus praesentiam ipsa sua judicia testentur; sic se nobis intelligendum praebet, ut tamen ipsum nobis radium sui intellectus obnubilet; et rursum sic caligine nos ignorantiae reprimit, ut tamen menti nostrae radiis suae claritatis intermicet: quatenus et sublevata quidpiam videat, et reverberata contremiscat; et quia eum, sicuti est, videre non potest, aliquatenus vivendo cognoscat. Sed haec haeretici sanctam Ecclesiam scire non aestimant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
& dicis: quid enĩ nouit ds. & quasi
ꝑ caliginẽ iudicat: Nubes latibu¬
lũ eius. nec nr̃a considerat: & circa
cardines cęli ꝑambulat. Sunt ple¬
riq ita hebetes. ut formidare nesci¬
ant. nisi qd corporaliter uident.
Unde fit ut dm̃ non metuant. quẽ
uidere non possunt. Heretici autẽ
quia esse se sapientes arbitrantur.
uerba contra catholicos irrisionis
ꝓferunt: atq ab eis illũ non timere
suspicant᷑. quẽ uidere corporaliter
nequeunt: ut quasi ꝑ torporẽ sen¬
sus auctorẽ suum existiment. qͥa
excelsior celo eͣ: & suꝑ stellarũ uer¬
tices sublinatus. ex longinquo ui¬
dere non posse. & quia inter nos &e
çȩlestem sedem partes aeree int̾st᷑:
quasi in nube latens ꝑ caliginem
iudicet. & suꝑiorib intentus mi¬
nus una ꝑpendat: & dũ cęli car¬
dines ambiendo constringit. inte¬
riora non uidet. Sed quis de dõ
ita uel desipiens suspicat᷑: Qui
ẽ singulis. ut sunul om̃ib nũquã
desit. Nam & si quosdam pecean¬

Expanded text:
s, et quasi per caliginem judicat nubes, latibulum ejus nec nostra considerat, et circa cardines coeli perambulat? » Sunt plerique ita hebetes ut formidare nesciant, nisi quod corporaliter vident: unde fit ut Deum non metuant, quem videre non possunt. Haeretici autem quia esse se sapientes arbitrantur, verba contra catholicos irrisiones proferunt, atque ab eis illum non timere suspicantur, quem videre corporaliter nequeunt: et quasi per torporem sensus auctorem suum existiment, quia excelsior coelo est, et super stellarum vertices sublimatus, ex longinquo videre non posse; et quia inter nos et coelestem sedem partes aeris intersunt, quasi in nube latens per caliginem judicet, et superioribus intentus minus ima perpendat; et dum coeli cardines ambiendo constringit, interiora non videat. Sed quis de Deo ista vel desipiens suspicetur, quiest singulis, ut simul omnibus nunquam desit. Nam etsi quosdam peccan
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscit᷑: tabes desiderat᷑. Bene
gͦ de luxuriosi mente dicit᷑. dul¬
cedo illius uermis: quia is qui
in desiderio carnalis corruptio¬
nis exestuat: ad fetorẽ putredi¬
nis anhelat. Hec sicut in bitius
partis terciȩ micio pmisisse me me¬
mim sub breuitate transcurri: ut

Expanded text:
concupiscitur, tabes desideratur. Bene concupiscitur, tabes desideratur. Bene ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius vermis; quia is qui in desiderio carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub brevitate transcurri: ut
Abbreviated transcription (Latin):
mis est: quia inde delectabiliter
pascitur. unde ꝑ inquietudinem
incessanter agitatur. Potest quoꝙ
aꝑtius uermis nomine cart signa¬
ri. Unde & suꝑius dicit᷑. Homo pu¬
tredo. & filius hominis uermis.
Luxuriosi gͥ cuiuslibet atq car¬
nis uoluptatib dediti. quanta sit
cȩcitas demonstrat᷑. cum dicit᷑: dul¬
cedo illius uermis. Quid namq
caro. nsi putredo ac uermis est:
Et quisquis carnalib desideriis an¬
helat. quid aliud quam uermis ẽ:
Quȩ enim sit carnis substantia.
testant᷑ sepulchra. Quis parentũ.
quis amicoꝵ fidelium. quãlibet
dilecti sui tangere carnem scatu¬
rientẽ uermib potest. Caro itaq
cum concupiscitur. periset᷑ quid
sit exanimis: & intelligit᷑ quid a¬
matur. Nil quippe sic ad edoman¬
dum desiderioꝵ carnaliũ appeti¬
tum ualet: quam ut unusquisq
hoc qđ uiuũ diligit. quale sit mor¬
tuum penset. Considerata uenim
corruptione carnali cituis cog.¬
noscitur. quia cum illicite caro

Expanded text:
mis est, quia inde delectabiliter mis est, quia inde delectabiliter pascitur, unde per inquietudinem incessanter agitatur. Potest quoque apertius vermis nomine caro designari. Unde et superius dicitur: Homo putredo, et filius hominis vermis . Luxuriosi igitur cujuslibet atque carnis voluptatibus dediti quanta sit caecitas demonstratur cum dicitur: Dulcedo illius vermis. Quid namque caro nisi putredo ac vermis est? Et quisquis carnalibus desideriis anhelat, quid aliud quam vermem amat? Quae enim sit carnis substantia, testantur sepulcra. Quis parentum, quis amicorum fidelium, quamlibet dilecti sui tangere carnem scaturientem vermibus potest? Caro itaque cum concupiscitur, pensetur quid sit exanimis, 534 et intelligitur quid amatur. Nil quippe sic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sit mortuum penset. Considerata etenim corruptione carnali, citius cognoscitur quia cum illicite caro
Abbreviated transcription (Latin):
huic subdit᷑. Obliuiscat᷑ eius miscdia.
Om̃ipotentis dĩ miscłia obliuisci eiꝰ
dr̃ qui om̃ipotentis dĩ iusticiȩ fue¬
rit oblitus: quia quisquis eũ nõ
iustum non timet. post muenire
non ualet misericordem. Que ni¬
mirum sententia non solum ei in¬
tendit᷑. qui uere fidei p̃dicamenta¬
non deserit. sed etiam qui in fide
recta positus carnaliter uiuit: qr
ultio eterne animaduersionis ñ
an in oꝑe peccetur. Nam & si dãp¬
nationis dispar ẽ qualitas: culpȩ
tam̃ quȩ nequaquam ꝑ peniten¬
tiam cergit᷑. nulla absolutionis
suppetit facultas. Sequit᷑. Dulce¬
appetit mundo ꝓsꝑari. cȩteros ex¬
cedere. reb & honorib tumere:
huic nimirum cura sȩcularis in
delectatione ẽ: quies in labore.
Ualde enim fatigatur. si desit cura
sȩculi qua fatigetur. Quia autẽ
nature ẽ uerinium. momentis sin¬
gulis incessanter moueri: non un¬
merito signatur nomine uermi¬
um. inquietudo cogitationum.
Peruersȩ itaq mentis dulcedo uer¬

Expanded text:
liviscatur ejus misericordia. Omnipotentis Dei misericordia oblivisci ejus dicitur qui omnipotentis Dei justitiae fuerit oblitus, quia quisquis eum nunc justum non timet, postea invenire non valet misericordem. Quae nimirum sententia non solum ei intenditur qui verae fidei praedicamenta deserit, sed etiam ei qui in fide recta positus carnaliter vivit, quia ultio aeternae animadversionis non an in opere peccetur. Nam etsi damnationis dispar est qualitas, culpae tamen quae nequaquam per poenitentiam tergitur nulla absolutionis suppetit facultas. Sequitur. CAPappetit mundo prosperari, caeteros excedere, rebus et honoribus tumere, huic nimirum cura saecularis in delectatione est, et quies in labore. Valde etenim fatigatur, si desit cura saeculi qua fatigetur. Quia autem naturae est vermium momentis singulis incessanter moveri, non immerito signatur nomine vermium inquietudo cogitationum. Perversae itaque mentis 533 dulcedo ver
Abbreviated transcription (Latin):
onib congruunt. Qui cum fi¬
deles quosq in p̾senti uita affli¬
ctos inueniunt. eos ex culpa ꝑ¬
fidie ꝑcussos arbitrant᷑: eisq si
sua dogmata sequant᷑ salutem
innocentie ꝑ bonoꝵ oꝑum mũ¬
diciam ꝓmittunt. Sed mens
fidelium tanto eos altius despi¬
cit: quanto illos innocentiã non
habere uidet quam pollicentur.
Unde bene ꝑ salomonẽ dr̃ Frustra
iacitur rete. ante oculos penna
toꝵ. Pennati quippe sunt bonoꝵ
sp̃s. qui dum ad altio ra ꝑ spem
ueritatis euolant: apposita pra¬
uoꝵ hominum deceptionis retina¬
cula declinant. Sequit᷑. Respon
‸ in a maritudine ẽ sermo meus. &
manus plage mee aggrauata ẽ¬
‸ suꝑ gemitum meũ. Mores suos¬
beatus iob planiorib uerbis in¬
choat. sed dicta sua alta myste¬
rii ꝑsecutione consuminat. Me¬
deri quippe dolor afflicti ex ami¬
coꝵ consolatione debuerat. sed qr
consolatio ad blandimenta falla¬
cie erupit: afflicti dolor inhorru¬

Expanded text:
onibus congruunt, qui cum fionibus congruunt, qui cum fideles quosque in praesenti vita afflictos inveniunt, eos ex culpa perfidiae percussos arbitrantur, eisque si sua dogmata sequantur, salutem innocentiae per bonorum operum munditiam promittunt. Sed mens fidelium tanto eos altius despicit, quanto illos innocentiam non videt habere quam pollicentur. Unde bene per Salomonem dicitur: Frustra jactatur rete ante ocul. Pennati quippe sunt bonorum spiritus, qui dum ad altiora per spem veritatis evolant, apposita pravorum hominum deceptionis retiacula declinant. Sequitur: CAPUT ue in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. 31. Inobeatus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorru
Abbreviated transcription (Latin):
uenit: paulus ait. Gr̃a autẽ dĩ
sum: id qđ sum. Q quia eandẽ
grãm nrm liberum arbitrium
sequitur: adiungit. Et grã eius
in me uacua non fuit. sed habun¬
dantius illis om̃ib laboraui. Qͥ
dum se de se nichil esse conspice¬
ret. ait. Non autẽ ego. Et tamͣ
quia se esse aliquid cum gr̃a in¬
uenit: adiunxit. sed grã d̃i me¬
cum. Non em̃ diceret mecum.
si cum pͣueniente grã subsequeis
liberum arbitrium non hab̾et.
Ut gͦ se sine grã nichil eẽ osten¬
deret: ait. Non ego. Ut uͦ secum
grãm oꝑatam esse ꝑ liberũ ar¬
bitrium demonstraret. adiun¬
git: sed grã dĩ mecum. Mun¬
dicia itaq manuum suarum
innocens saluabit᷑: quia qui hic
p̃uenit᷑ dono ut innocens fiat.
cum ad iudicium ducitur. ex me¬
rito remuneratur. Que cuncta
eliphar sicut p̾dictum ẽ & si re¬
cta ꝓtulit. cui tamen ꝓferret ig¬
norauit: quia docere meliorem
non debuit audere. Que tamen
om̃ia ꝑ typum hereticoꝵ ꝓmissi¬

Expanded text:
aevenit, Paulus ait: Gratia autem Dei aevenit, Paulus ait: Gratia autem Dei sum id quod sum . Et quia eamdem gratiam nostrum liberum arbitrium sequitur, adjungit: Et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus laboravi . Qui dum se de se nihil esse conspiceret, ait, Non autem ego. Et tamen quia se esse aliquid cum gratia invenit, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Non enim diceret mecum, si cum praeveniente gratia, subsequens liberum arbitrium non haberet. Ut ergo se sine gratia nihil esse ostenderet, ait: Non ego; ut vero se cum gratia operatum esse per liberum arbitrium demonstraret, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Munditia itaque manuum suarum innocens salvabitur; quia qui hic praevenitur dono ut innocens fiat, cum ad judicium ducitur, ex merito remuneratur. Quae cuncta Eliphaz, sicut praedictum est, etsi recte protulit, cui tamen proferret ignoravit, quia docere meliorem non debuit, sed audire. Quae tamen omnia per typum haereticorum promissi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis altitudinẽ ascendit. Seqͥt᷑¬
Saluabitur innocens. saluabit᷑
autẽ mundicia manuũ suarũ.
Que scilicet sententia si de cȩlestis
regni recributione ꝓmutit᷑. ueri¬
tate fulcitur: quia cũ dõ scrip¬
tũ sit. qui reddet unicuiq sod̾m
oꝑa eius: illum in extremo exa¬
mine iusticia eterni iudicis sal¬
uat. quẽ hic eius pietas ab im¬
mundis oꝑib liberat. Sin uͦ ad
hoc saluari quisq hic mundicia
manuum suarum credit᷑. ut sius
uirib innocens fiat. ꝓculdubio
errat: quia si suꝑna grã innocen¬
tem non pͣuenit. numquã ꝓfecto
inuenit: quẽ remuneret innocen¬
tem. Unde ueridica moysi uoce
dr̃. Nullusq apud te ꝑ se innocas
ẽ. Suꝑna gͦ pietas prius agit
in nobis aliquid sine nobis. ut
sequente quoq nr̃o libero arbi¬
trio. bonum qđ iam appetimus.
ret in nobis. acsi solis ꝓcessisset
ex nobis. Quia enĩ diuina nos
bonitas. ut inuocentes faciat pͣ¬

Expanded text:
tatis altitudinem ascendit. Seqtatis altitudinem ascendit. SeqSalvabitur innocens; salvabitur autem munditia manuum suarum. Quae scilicet sententia, si de coelestis regni retributione promittitur, veritate fulcitur. Quia cum de Deo scriptum sit: Qui reddet unicuique secundum opera ejus , illum in extremo examine justitia aeterni Judicis salvat, quem hic ejus pietas ab immundis operibus liberat. Sin vero ad hoc salvari quisque sic munditia manuum suarum creditur, ut suis viribus innocens fiat, procul dubio erratur: quia si superna gratia nocentem non praevenit, nunquam profecto inveniet quem remuneret innocentem. Unde veridici Mosis voce dicitur: Nullusque apud te per se innocens est . Superna ergo pietas prius agit in nobis aliquid sine nobis, ut subsequente quoque nostro libero arbitrio, bonum quod jam appetimus rat in nobis, ac si solis processisset ex nobis. Quia enim divina nos bonitas, ut innocentes faciat, pr
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia oꝑis apud internũ iu¬
dicem nulla ẽ si hanc eleuat
tumor mentis. Unde & subdit᷑.
non discrepat dicentis. Om̃is qui
se exaltat humiliabit᷑. & qui se
humiliat exaltabit᷑. Unde & ꝑ sa¬
lomonem drͣ Antequã conterat᷑
exaltatur cor hominis. & anteꝙͣ
glorietur humiliat᷑. Recte autẽ
dr̃. qui inclinauerit oculos suos
ipse saluabitur : quia quantum
ꝑ membraꝵ ministerium dep̾lien¬
di potest. prima suꝑbiȩ ostensio
esse in oculis solet. Hinc enĩ scrip¬
tum ẽ. Et oculos suꝑboꝵ humili¬
abis. Hinc de ipso suꝑbientiũ ca¬
pite dr̃. Om̃e sublime uidet. Hinc
de illa gente que ei ꝑ infidelita¬
cuius excelsi sunt oculi. & pal¬
pebre eius in alta subrecte. Ocłos¬
gͦ inclinare ẽ. nullũ respiciendo
despicere. sed se minorem atq
imparem cunctis quos aspicit
estimare. Saluabitur itaq qui
oculos inclinat. quia qui falsũ
suꝑbiȩ certicem deserit: ueri¬

Expanded text:
justitia operis, apud internum jujustitia operis, apud internum judicem nulla est, si nanc elevat tumor mentis. Unde et subditurnon discrepat dicentis: Omnis qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur . Unde et per Salomonem dicitur: Antequam conteratur, exaltatur cor hominis; et antequam glorietur, humiliatur . Recte autem dicitur: Qui inclinaverit oculos suos, ipse salvabitur, quia, quantum per membrorum ministerium deprehendi potest, prima superbiae ostensio esse in oculis solet. Hinc enim scriptum est: Et oculos superborum humiliabis . Hinc de ipso superbientium capite dicitur: Omne sublime videt . Hinc de illa quae ei per infidelitacuius excelsi sunt oculi et palpebrae eius in alta subrectae ergo inclinare est nullum respiciendo despicere, sed se minorem atque imparem cunctis quos aspicit aestimare. Salvabitur itaque qui oculos inclinat, quia qui falsum superbiae verticem deserit, veri
Abbreviated transcription (Latin):
tua reddes. Qui uota uouit.
sed hȩc ꝓ infirmitate soluere ñ
ualet: ei ex peccati pena agitur.
ut uolenti posse bonuͣ subtraba¬
tur. Cum uͦ in conspectu inti¬
mi iudicis ea que obsistit cul¬
pa detegitur: fit ꝓtinus ut uo
esse ꝓprium infirmantiũ solet.¬
am existiment iustum: quanto
bunc adipisci conspiciunt om̃e
qd appetit. cum uidelicet noue¬
rimus nonnũquã bona terrena
iustis subtrahi. que largo mune
re tribuunt᷑ iniustis: quia & desꝑa¬
tis egris medici quicquid popos¬
cerint dari p̾cipiunt. & eos quos
Sed si dicta hec eliphar de donis¬
res decernit᷑ & uenit. cum uircus
que ex desiderio appetit᷑. largien¬
te do etiam effectu ꝓsꝑat᷑. Unde
splendebit lumen. In uiis quippe
iustoꝵ lumen splendere ẽ: ꝑ mira
oꝑa uirtutum signa sue clarita¬
tis asꝑgere. ut quaqua ꝑ intenti¬
onẽ ꝑgunt. ab intuentiũ cordib
peccati noctem excutiant: ⁊ exem¬
plo sui oꝑis in eis iusticie lum̃
fundant. Sed quantalibet sit

Expanded text:
tua reddes. - Qui vota vovit, sed haec per infirmitatem solvere non valet, ei ex peccati poena agitur, ut volenti bonum, posse subtrahatur. Cum vero in conspectu intimi judicis ea quae obsistit culpa detergitur, fit protinus ut votesse proprium infirmantium solet,am existiment justum, quanto hunc adipisci conspiciunt omne quod appetit, cum videlicet noverimus nonnunquam bona terrena justis subtrahi, qure tribuuntur injustis, quia et desperatis aegris medici quidquid poposcerint dari praecipiunt, et eis quos Sed si dicta haec Eliphaz de donisres decernitur et venit cum virtus quae ex desiderio appetitur, largienDeo, etiam effectu prosperatur. Undesplendor. --In viis quippe justorum lumen splendere est per mira opera virtutum signa suae claritatis aspergere, ut quocunque per intentionem pergunt, ab intuentium cordibus peccati noctem excutiant, et exemplo sui operis in eis justitiae lumen fundant. Sed quantalibet sit
Abbreviated transcription (Latin):
Iam ꝑpendo quȩ patior. sed adhuc
formido que pati possum. Explet
enim in me uoluntatem suam: qͥa
multis me ꝑcussionib affligit. S
multa similia presto sunt ei: quia
si ferire cogitat. adhuc inuenitur
ubi plaga crescat. Hinc itaꝙ pen¬
sandum ẽ. quam pauidus ante
flagellum fuit: qui etiam ꝑcussus
adhuc metuit ne feriatur. Incom¬
p̃hensibilem quippe uim cuis et̃
considerans. & potestatis e exami¬
nis: esse uir iustus noluit nec de
flagello securus. Unde adhuc me¬

Expanded text:
Jam perpendo quae patior, sed adhuc formido quae pati possum. Explet enim in me voluntatem suam, quia multis me percussionibus affligit. Sed multa similia praesto sunt ei, quia si ferire cogitat, adhuc invenit ubi plaga crescat. Hinc itaque pensandum est quam pavidus ante flagellum fuit, qui etiam percussus adhuc metuit ne feriatur. Incomprehensibilem quippe vim ei inesse considerans et potestatis et examinis, esse vir justus noluit nec de flagello securus. Unde adhuc me
Abbreviated transcription (Latin):
elaͥa t agnoscunt. Unde fit: ut
eius uerba non ꝑ eoꝵ aures suꝑua¬
cue transeant. sed hȩc in suis cordi¬
b figant. Unde hic subditur. Et in
sinu meo abscondi uerba oris eius.
In sinu xenim cordis uerba oris eiꝰ
abscondimus. quando mandata il¬
lius non transitorie. sed implenda
oꝑe audimus. Hinc ẽ enm qđ de ip¬
sa matre uirgine scriptum ẽ. Maria
autẽ conseruabat omĩa uerba. hec:
conferens in corde suo. Ouȩ ni¬
mirum uerba & cum ad oꝑationẽ
ꝓdeunt. in sinu cordis absconsa la¬
tent: si ꝑ hoc qđ foras agitur. intus
agentis animus non eleuatur. Nam
cum conceptus sermo ad opus duci¬
tur: si ꝑ hoc humana laus querit᷑.
sermo di insinu mentis ꝓculdubio
non occultat᷑. Sed nosse uelim beate
uir. cur te tanta intentione exami¬
nas. cur tanta sollicitudine asstrin¬

Expanded text:
eloquio agnoscunt. Unde fit ut eloquio agnoscunt. Unde fit ut ejus verba non per eorum aures supervacue transeant, sed haec in suis cordibus figant. Unde hic subditsinu meo abscondi verba oris ejus. - In sinu etenim cordis verba oris ejus abscondimus, quando mandata ejus non transitorie, sed implenda opere audimus. Hinc est enim quod de ipsa matre Virgine scriptum est: « Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo . Quae nimirum verba, et cum ad operationem prodeunt, in sinu cordis absconsa latent, si per hoc quod foris agitur intus agentis animus non elevatur. Nam cum conceptus sermo ad opus ducitur, si per hoc humana laus quaeritur, sermo Dei in sinu mentis procul dubio non occultatur. Sed nosse velim, beate vir, cur te tanta intentione examines, cur te tanta sollicitudine astrin
Abbreviated transcription (Latin):
relinquens exemplum. ut sequa¬
subdit᷑. Uiam enis custodiui. & non
declinaui ex ea. Custodit enim &
non declinat. qui hoc ubi intendit
oꝑatur. Custodire quippe ꝑ intenti¬
onem ẽ: non declinare ꝑ oꝑationem.
Hec namq ẽ sollicitudo iustoꝵ. ut
actus suos cotidie iuxta uias ueri¬
tatis examinent: & eas sibi in regulã
ꝓponentes. a rectitudinis tramite ñ
declinent. Suꝑ semet ipsos quippe
cotidie ire contendunt. & qđ in uir¬
cutum uertice ꝓuehunt᷑. cauta re¬
p̃hensione dnudicant. quicquid de
eis ex semetipsis remanet infra semet¬
ipsos: & totos se illo festinant trahere.
ubi se inueniunt ex parte p̾uenisse.
recessi. Sicut bene obsequentes famu¬
ut ea que p̃ceꝑint festine audiant.
& implere contendant: sic iustoꝵ m̃tes
ꝑ intentionem suam omĩpotenti dño
assistunt. atq in scriptura eius qua¬
si os ens intuent᷑: & quia ꝑ eam ds
loquit᷑ om̃e qđ uult. tanto a uolun¬
tate dius nou discrepent. quanto
eandmalliglantatem illius in eius

Expanded text:
uens exemplum ut sequaSequitur: Viam ejus custodivi, et non declinavi ex ea. - Custodit enim et non declinat, qui hoc ubi intendit, operatur; et custodire quippe per intentionem est, non declinare per operationem. Haec namque est sollicitudo justorum, ut actus suos quotidie juxta vias veritatis examinent, et eas sibi in regulam ponentes, a rectudinis earum tramite non declinent. Super semetipsos quippe quotidie ire contendunt, et quo in virtutum verticem provehuntur, cauta reprehensione dijudicant, quidquid de eis ex semetipsis remanet infra semetipsos, et totos se illo festinant trahere, ubi se inveniunt ex parte pervenisse. Sicut bene obsequentes famuut ea quae praeceperint, festine audiant et implere contendant, sic justorum mentes per intentionem suam omnipotenti Domino assistunt, atque in scriptura ejus quasi os ejus intuentur, ut quia per eam Deus loquitur omne quod vult, tanto a voluntate ejus non discrepent, quanto eamdem voluntatem illius in ejus
Abbreviated transcription (Latin):
actib nec donoꝵ largitate cõpes¬
cit: ꝓsꝑari quidem conspicitur.
sed reatu tamen ꝑpetue maledi¬
ctionis ligatur. Unde recte nunc
dicit᷑. maledicta sit pars eius in
terra. Qui & si ad tempus bene¬
dicitur: in reatu tamen maledi¬
ctionis tenetur. De quo apte sub¬
ditur. nec ambulet ꝑuiam uine¬
arum. Nia namq uiuearum ẽ.
rectitudo eccłarum. Qua in re
siue hercticum. seu carnalẽ quẽ¬
piam nil obstat intelligi: quia
uia uinearum. ia est rectitudo
eccłarum amittitur. dum uel fi¬
des recta. uel rectitudo iusticie
non tenetur: Ille namq ꝑ uiam
uinearum ambulat: qui sc̃ẽ uni¬
uersalis eccłȩ p̃dicationem pen¬
sans. neꝙ afidei neq a bonoꝵ ac¬
tuum rectitudine declinat. In
uia quippe uinearum ambulare ẽ:
scẽ eccłe patres uelut dependentes
botros aspicere. quoꝵ uerbis dum
intendit in labore itineris. amore
debriatur ȩternitatis. Sequitur.¬

Expanded text:
actibus nec donorum largitate compesactibus nec donorum largitate compescit, prosperari quidem conspicitur, sed reatu perpetuae maledictionis ligatur. Unde recte nunc dicitur: Maledicta sit pars ejus in terra. Quia etsi ad tempus benedicitur, in reatu tamen maledictionis tenetur. De quo et apte subditur: Nec ambulet per viam vinearum. Via namque vinearum est rectitudo Ecclesiarum. Qua in re sive haereticum, sive carnalem quempiam nil obstat intelligi, quia via vinearum, id est rectitudo Ecclesiarum amittitur, dum vel fides recta, vel rectitudo justitiae non tenetur. Ille namque per viam vinearum ambulat, qui, sanctae universalis Ecclesiae praedicationem pensans, neque a fidei, neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debriatur aeternitatis. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
a que suꝑficiem cernimus: Nunc
aura luxurie. nunc aura inuidiȩ:
nunc fallaciȩ ꝑtrahit. Suꝑficies
gͦ aquȩ leuis ẽ is: quem cum¬
quilibet erroris uentus uenerit
impellit. Unde bene quoq ꝑ psal
tur iniqui: quia incircuitu la¬
boris missi. dum ea quȩ ante st̃
negligunt. & ea quȩ deserenda
sunt sequunt᷑: ex posteriorib e¬
leuant᷑. & in anteriorib cadunt.
Qui recte quoꝙ stipule ante faci¬
em uenti comparant᷑. quia irru¬
ente aura temptationis. dũ nul¬
la subnixi sunt ratione graui¬
tatis eleuantur ut corruant: & se¬
pe eo se alicuuis meriti existere
estimant. quo cos in alta flatus
erroris portat. Sequitur. Maledi
cta sit pars eius in terra. nec am¬
bulet ꝑ uiam uinearum. Quisqͥs
in uita p̾senti recta agit. & aduer¬
sa sustinet: laborare quidem ad¬
uersitate cernitur. sed ad beuedi¬
ctionem hereditatis ꝑpetue consũ¬
matur. Quisquis uͦ ꝑuersa agit.
& tamen ꝓsꝑa recipit. seꝙ amalis

Expanded text:
aquae superficiem cernimus? Nunc aquae superficiem cernimus? Nunc aura luxuriae, nunc aura invidiae, nunc aura fallaciae pertrahit. Super faciem ergo aquae levis est is quem quilibet erroris ventus cum venerit impellit. Unde bene quoque per Pstur iniqui, quia, in circuitu laboris missi, dum ea quae ante sunt negligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevantur, et in anterioribus cadunt. Qui recte quoque stipulae ante faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in alta flatus erroris portat. Seqcta sit pars ejus in terra, nec ambulet per viam vinearum. - Quisquis in vita praesenti recta agit, et adversa sustinet, laborare quidem adversitate cernitur, sed ad benedictionem haereditatis perpetuae consummatur. Quisquis vero perversa agit, et tamen prospera recipit, seque a malis
Abbreviated transcription (Latin):
patria ȩterna ẽ: in qua dum uul¬
tus aspicimus. corda in nobis nr̃a
uicissim uidemus. Iniqui autẽ quia
hec exilii tempora complectuntur.
acsi iam in patria regnent. recte
ar̃. sic in tenebris quasi in luce am¬
bulant: quia sic in p̾senti cecitate
lȩti sunt. acsi iam ȩterne patriȩ
luce ꝑfruantur. Sequitur. Leuis¬
mero ad singularem redit. quia
plerumq unus mala inchoat. &¬
imitando multi subsequuntur:.
Sed eius principaliter culpa ẽ: qui
ꝑuersis sequentib exempla p̃buit
iniquitatus̃. Unde ad illum redit
crebro sententia. qui auetor exti¬
tit in culpa. Aquȩ autẽ suꝑficies
huc illucq aura impellitur. & nul¬
la stabilitate solidata passim mo¬
uetur. Iniqui gͥ mens plusquã aquę
suꝑficies leuis ẽ: quia cum queli¬
bet hanc aura temptationis atti¬
gerit: sine tarditate aliqua retra¬
ctationis trahit. Si eñ cor fluxũ
ciuuslibet ꝑuersi cogitamus. qͥd
aliud quam inuento positam

Expanded text:
patria aeterna est, in qua dum vulpatria aeterna est, in qua dum vultus aspicimus, corda in nobis nostra vicissim videmus; iniqui autem quia haec exsilii tempora complectuntur ac si jam in patria regnent; recte dicitur: Sic in tenebris quasi in luce ambulant, quia sic in praesenti caecitate laeti sunt, ac si jam aeternae patriae luce perfruantur. Sequitur: mero ad singularem redit, quia plerumque unus mala inchoat, et imitando multi subsequuntur. Sed ejus principaliter culpa est qui perversis sequentibus exempla praebuit iniquitatis. Unde ad illum redit crebro sententia qui auctor exstitit in culpa. Aquae autem superficies huc illucque aura impellitur, et nulla stabilitate solidata passim movetur. Iniqui igitur mens plusquam aquae superficies levis est, quia quaelibet hanc aura tentationis attigerit, sine tarditate aliqua retractationis trahit. Si enim cor fluxum cujuslibet perversi cogitamus, quid aliud quam in vento positam
Abbreviated transcription (Latin):
ista quȩ ꝓgreditur. quasi auro¬
ra consurgens: Quo gͥ iustus qͥs¬
ꝙ iusticiȩ luce irradians. in p̾sen¬
ti uita honorib sublimatur: co
bre fuint. quia qui ꝑuerse se
egisse meminerunt. corrigi ꝑtimes¬
cunt. Semꝑ namq desiderant ra
suis prauitatib se relaxari: incor¬
recti uiuere. & de culpa gaudiũ
habere. Quoꝵ ipsa lȩtalis leticia
conuenienter exprimit᷑. cum ꝓti¬
oenim mente gaudent in fauorib.
ꝓ culpa sua cotidie ad suppliciũ
trahuntur. & securi sunt. Unde
ꝑ salomonem dicit᷑. Sunt impii
qui ita securi sunt: quasi iustoꝵ
facta habeant. De quib rursum
seriptum est. Qui letant᷑ cũ male
fecerint. & exultant in reb pessimis.
Sic itaq in tenebris quasi in luce am¬
bulant. quia ita gaudent in nocte
peccati. acsi eos lux iusticie circũ¬
cludat. Uel certe quia tenebre ui¬
tam p̾sentem non inconuenienter
exprimunt: in qua aliene consci¬
entiȩ non uidentur. Lux uͦ nr̃a.

Expanded text:
ista quae progreditur quasi auroista quae progreditur quasi aurora consurgens ? Quo igitur justus quisque justitiae luce irradians in praesenti vita honoribus sublimatur, eo mortis fiunt, quia qui perversa se egisse meminerunt corrigi pertimescunt. Semper namque desiderant in suis pravitatibus relaxari, incorrecti vivere, et de culpa gaudium habere. Quorum ipsa lethalis laetitia convenienter exprimitur, cum protietenim mente gaudent in facinoribus, per culpam suam quotidie ad supplicium trahuntur, et securi sunt. Unde et per Salomonem dicitur: Sunt impii qui ita securi sunt, quasi justorum facta habeant . De quibus rursum scriptum est: Qui laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Sic itaque in tenebris quasi in luce ambulant, quia ita gaudent in nocte peccati, ac si eos lux justitiae circumfundat. Vel certe, quia tenebrae vitam praesentem non inconvenienter exprimunt, in qua alienae conscientiae non videntur; lux vero nostra