comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.i. eoꝵ qͥ pͥma captiuitate tenent᷑ que est in hoc
hic generał iustꝰ apͥncipio mundi usq ad finẽ.
totam spem indeo ponens. ⁊ gr̃am dei que grati
datur. sũma intentione cõmendans. ne falso
in nob̾ p̾sumamꝰ que est intentio psalmi. Modꝰ.
Triꝑtitus est psalmꝰ. ꝑrimo petit ab omnib
mał lib̾ari. ⁊ laude repleri. Scdo: agit de gr̃a.
qui simił. Generał itaq iustꝰ. excaptiuitate inqͣ
natus. ẽ. exacdam: clamat adñm dicens. Odñe¬
inrundanis. que caduca st̃. confundor. ideo non
confundar inet̾num. ⁊ si hic depeccato confun¬
dor: non habens frustum in his inquib cru¬
besco. ñ tamen confundar inęt̾nũ .i. infut᷑o. Uel¬

Expanded text:
 eorum qui prima captivitate tenentur, quae est in hoc hic generalis justus a principio mundi, usque ad finem, totam spem in Deo ponens, et gratiam Dei quae gratis datur, summa intentione commendans, ne falso in nobis praesumamus, quae est intentio psalmi. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo petit ab omnibus malis liberari, et laude repleri. Secundo agit de gratia quis similis? Generalis itaque justus, ex captivitate in qua natus ein mundanis, quae caduca sunt, confundor. Ideo non confundar in aeternum, etsi hic de peccato confundor non habens fructum in his in quibus erubesco. Non tamen confundar in aeternum, id e
Abbreviated transcription (Latin):
saba dona adducent. Tharsis int̾p̾tatur con¬
templatio. in qua fici st̃ fideles. qui offerunt
munera. dũ de uoto animo seruiunt. & est sensuᷤ.
Reges tharsis .i. fideles incontẽplatione fixi. qͥ di
uicia mundi circum fluentia a se excludurnt: mu¬
nera offereͣnt .i. se ipso ᷤ dum deuote seruiunt.
diu̾sis odorib nares mulcent. ⁊ significat eos qͥ
t̾rena delectatione se tractant molliter. s iam st̃
reges arabum ⁊ saba. qͥa ħ blandimenta subicuit:
tyres. & est. Reges arabum ⁊ saba .i. ꝑsequentes:
nescientes ad ducent dona. dum immolando
martyres: adduxerunt eoᷤ. Uel uixta int̾p̾tatio¬
nes nomrnũ. totũ potest accipi. Tharsis enim
int̾p̾tat᷑ exploratio gaudii. Arabia: humilis uł
campestris. Saba: incensio uł conu̾sio. & est.
Reges tharsis .i. illi qui explorant uerũ gaudi
.i. se: alios. Uel hystorialiter potest accipi. deregi¬
b qui utnerunt adorare. xp̃m. cum munerib qͥ
fuert de his ꝓuinciis. cũ qͥb uener̃t insule .i. ex

Expanded text:
 Gl. int. Tharsis interpretatur contemplatio in qua fixi sunt fideles, qui offerunt numera, dum devoto animo serviunt. Et est sensus: Reges Tharsis, id est fideles in contemplatione fixi, qui die, id est, qui vitia mundi circumfluentia a se excludunt, munera offerent, id est seipsos, dum devote serviunt, diversis odoribus nares mulcent, et significant eos qui terrena delectatione se tractant molliter. Sed jam sunt reges Arabum et Saba, quia haec blandimenta subjiciunt tyres. Et est, reges Arabum et Saba, id est persequentes nescientes, adducunt dona, dum immolando martyres adduxerunt eos. Vel juxta interpretationes nominum totum accipi potest. Tharsis enim interpretatur exploratio gaudii, Arabia, humilis, vel campestris; Saba, incensio vel conversio. Et est: Reges Tharsis, id est illi qui explorant verum gaudiuid est se et alios. Vel historialiter potest accipi de regibus, qui venerunt adorare Christum cum muneribus qui fuerunt de his provinciis, cum quibus venerunt insulae, id
Abbreviated transcription (Latin):
Nuinqm enĩ sine miscłia fuisti. nec peccãti
homini miseratio tua defuit quẽ non uaiita.
qͦd abiuicio scł̃i inceptum est.I
elicta uiuentut᷑ mee: ⁊ ignoranciaᷤᷤ meas neme.

Expanded text:
Nunquam enim sine misericordia fuisti, nec peccanti homini miseratio tua defuit: qui etiam peccanquod ab initio saeculi incoeptum est. elicta juventutis meae, et ignorantias meas ne me
Abbreviated transcription (Latin):
tione reuertens: pͥstinã accipiet stabilitatẽ. Et
ẽ. sendꝰ. Redemisti uirgã hereditatis tue .i. refor¬
masti pͥstinam stabilitatẽ in homine. ut sit tua
hereditas. S quia ⁊ hoc degentib credentib erit.
que muldo plures st̃ iudeis. de quib hic dicat: ex

Expanded text:
tione revertens, pristinam accipiet stabilitatem. Et tione revertens, pristinam accipiet stabilitatem. Et est sensus: Redemisti virgam haereditatis tuae, id est reformasti pristinam stabilitatem in homine, ut sit tua haereditas. Sed quia et hoc de gentibus credentibus erit, quae multo plures sunt Judaeis, de quibus hoc di
Abbreviated transcription (Latin):
intesligit᷑ xp̃c. ꝑserpentem mors. qͥa suasu ser¬
.ẽ. inligno. quẽ qͥ intuebat᷑. a serpentib lib̾abat᷑.
Ex pauit moyses ⁊ fugit. sic apłi moriente. xp̃o.
retenta cauda .i. post̾iorib serpens fit uirga.
quia pͥmo occisus: post ea surrexit. qͦd. ẽ. mmita¬
ri serpentẽ in uirgã. Tenuit moyses caudam
hereditatis trit .i. redemisti hereditatem tuam.
ꝑte p̾cium. ꝑ te urgã. Dehac uirga: ait iere¬
mias. Uirgam uigiliarum ego uideo. Uel ꝑ
uirgã moysi. humani geu̾is stabilitaᷤ de signat᷑.
qͣm habuit ante peccatũ. Uirga cadens int̾rã
mutata. ẽ. inserpentem. qui corporis sui moue¬
tur anfractib quia ꝑ lapsum peccati. hõ destabi¬
litate uitȩ mutatus. ẽ. in huiꝰ mortalitatis ꝓgreᷤᷤ¬
sus. Retenta cauda: sit serpens uirga. Cauda
ẽ finis scł̃i. in quo redimꝰ ad manũ dei.⁊ efficim᷑
stabilitum regnũ dei. qui ꝑmortem. qͣsi ꝑserpen¬
tẽ fluximꝰ. Tunc enĩ hõ admanum dei resurrec¬

Expanded text:
istus; per serpentem mors, quia suasu serest in ligno: quem qui intuebatur a serpentibus sanabatur, Expavit Moses et fugit. Sic apostoli, moriente Christo, retenta cauda, id est posterioribus, serpens fit virga, quia primo occisus, postea surrexit, quod est mutari serpentem in virgam. Tenuit Moses caudam haereditatis tuae, id est redemisti haereditatem tuam, per te pretium, per te virgam. De hac virga ait Jeremias: Virgam vigiliarum ego video . Vel per virgam Mosi, humani generis stabilitas designatur, quam habuit ante peccatum. Virga cadens in terram mutata est in serpentem, qui corporis sui movetur anfractibus, quia per lapsum peccati, homo de stabilitate vitae mutatus est in hujus mortalitatis progressus. Retenta cauda fit serpens virga. Cauda est finis saeculi, in quo redimus ad manum Dei, et efficimur stabilitum regnum Dei, qui per mortem quasi per serpentem fluximus. Tunc enim homo ad manum Dei in resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
re .i. ꝓpt̾ qͣm rem: habitasti in eo. uł uacat in eo.
Leua manꝰ tuas insuꝑbias eoꝵ. hoc ñ inutatur.
Quanta. Breuit̾ cõmemorat eu̾sionis hẏstoriam.
quasi dic̾et. id eoleua manꝰ. quia inimicꝰ ydolatra
incct̾is sacram̃tis. qͦd ꝑmisit ds̃ fieri. quia iam nicħ
p̾signabant: cũ res. e̾e̾t .i. xp̃c. ⁊ qͣnta malignae

Expanded text:
ropter quam rem, habitasti in eo, vel vacat. In eo leva manus tuas in superbiam eorum, hoc non mutatur. Quanta breviter commemorat eversionis historiam.Quasi dicat: Ideo, leva manus, quia inimicus idololatra, in caeteris sacramentis: quod permisit Deus fieri, quia jam nihil praesignabant,
Abbreviated transcription (Latin):
demisti uirgam hereditatis tue. scił montẽ syon.
istũ inqͦ habitasti iaco. ꝑ legalia iustituta. quȩ xp̃m
ꝓmittẽbant. ante aduentũ. xp̃i. uł corporali p̾sen¬
.i. aregib gentium. ut suꝑbias eoꝵ uertaᷤᷤ ad hu¬
pellebas infinẽ qͦd iam c̾nimꝰ impletũ. qͥa tome
xp̃iana religio esfloruit. ⁊ benedicit. leua. quia
ex multũ suꝑsticiosa: fcã.ẽ. scĩssima. Uelita mors
syon qͣsi dic̾et. ꝗͦ hereditas. ẽ. mois ꝓpt̾ emientiã

Expanded text:
gam haereditatis tuae, scilicet montem Sion istum in quo habitasti, per legalia instituta, quae Christum promittebant ante adventum Christi, vel corporali praesenest a regibus gentium, ut superbiam eorum vertas ad hupellebas in finem, quod nos jam cernimus impletum, quia Romae Christiana religio effloruit. Et bene dicit leva, quia ex multum superstitiosa facta est sanctissima. Vel ita, mons Sion; quasi dicat: Quae haereditas est mons, propter emin
Abbreviated transcription (Latin):
rio. dicit eum malignatũ. ut ꝑcontẽptũ scĩ tem¬
pli. ubi deitas uidetur despici in p̾sumptores con-¬
uictoria sua. Ecce. qͦd non bono ⁊c̃lo fecerunt.¬
Głati enim st̃. cum scelus soleat sequi pęnitudo.
hii adglam u̾tunt. qui oderunt te serui. scił de
monum. qͣsi. qui nullatenꝰ tolerandi st̃. & hoc:
runt. dñm. Congregati enim seuiert. congregati
extremo loco. s in medio atͥo tuo. alia lit̾a. sacͥlegia
cõmiserunt.

Expanded text:
rio, dicit eum malignatum, ut per contemptum sancti templi, ubi Deitas videtur despici, in praesumptores conmnitatis turio, dicit eum malignatum, ut per contemptum sancti temGloriati enim sunt. cum scelus soleat sequi poenitudo, hi ad gloriam vertunt, qui oderunt te, servi scilicet daemonum qui nullatenus tolerandi sunt. Et hoc irunt Dominum. Congregati enim saevierunt, congregati extremo loco; sed in medio atrio tuo, alia littera, sacrilegia commiserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quod saluator douauit. & hoc in memoria
tenentes: grãs lib̾atori agamꝰ. qͦd . ẽ. solẽpnia
celebrare. Oulo uͦ sitt̾e non pendet asuꝑiori ut
ꝓpͥetas diapsalmatis seruet᷑ s adinferiora re
⁊ teliquie cogitationũ .i. reliquie cogitationtᷤ.
post pͥmam. scit qͦd semꝑdebet hõ recorda.¬
ri mala pt̾ita. ut lugeat.⁊ bona p̾stita. ut spe¬
ret diem festum agent tibi. gr̃as agendo.
Qm̃ sentit se hõ apeccatis liberũ. sic̃ post
emendationem tudeis in lege offerre p̾ci¬
piebat᷑ festiuũ munꝰ deo. & qͣm solus drĩs

Expanded text:
quod Salvator donavit. Et haec in memoria quod Salvator donavit. Et haec in memoria tenentes, gratias liberatori agamus, quod est solemnia celebrare. Ordo vero litterae non pendet a superiori, ut proprietas diapsalmatis servetur, sed ad inferiora reset reliquiae cogitationis, id est reliquae cogitationes, post prima, scilicet quod semper debet homo recordari mala praeterita, ut lugeat, et bona praestita ut speret, diem festum agent tibi, gratias agendo. Quoniam sentit se homo a peccatis liberum, sicut post emundationem jubetur Judaeis in lege offerre festivum munus Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
fulem inbaptismo. & abrenuntiare diabło.
& pompis eiꝰ. non occidere. ñ suꝑbire. ⁊ huiꝰmo¬
di. que etiam si ñ ꝓmittimꝰ: soluere debemus.
Et de his p̾cipitur omnib. Uouete & reddite.
Aliast᷑ uota ꝓpͥa singłoꝵ ut castitas. uirgi¬
nitas. & huiusmodi. Ad hec gͦ uouend̃a: noᷤᷤ
inuitat. non p̾cipit ut uoueamꝰ. s ut uota
gitur. Ideo non ait fimplicit̾. uouete tł
nolite uouere. s uouete & reddite .i. si uoue¬
tis reddite. Alioqͥn de uoto rei teuent᷑. ⁊ damp¬
nationem habent. quia pͥmam fidem irritã
fecert̃. ut ait apłs. Uel pͥma cogitatio dr̃: qua
incipimꝰ bona. scił penit̾e depeccato.⁊ confi¬
teri deo. que facit reliqͥs cogitationeᷤ quȩ fe¬
stum agunt. Priꝰenun dampnare. ⁊ displi¬
cere quod eramus. quod post ea mmemoriam
tenere debemꝰ. scił quod eramꝰ.⁊ qͥd accepimuᷤᷤ.
& hee̾ st̃ reliquie cogitationũ. ne amemoria ex¬
cidat uuluꝰ quod habuimꝰ. ⁊ munꝰ sanationiᷤᷤ

Expanded text:
are diabolo et pompis ejus, nec occidere, non superbire, et hujusmodi. Quae, etiam si non promittimus, solvere debemus, et de his praecipitur omnibus. Vovete, et reddite. Alia sunt vota propria singulorum, ut castitas, virginitas, et hujusmodi. Ad haec ergo vovenda nos invitat, non gitur. Ideo non ait simpliciter vovete, et nolite vovere, sed vovete, et reddite, id est si vovetis, reddite. Alioquin de voto rei tenentur et damnationem habent, quia primam fidem irritam fecerunt, ut ait Apostolus . Vel prima cogitatio dicitur, qua incipimus bona, scilicet poenitere de peccato, et confiteri Deo, quae facit reliquas cogitationes, quae festum agunt. Prius est damnare et displicere quod eramus; quod postea in memoriam tenere debemus, scilicet quid eramus, et quid accepimus. Et haec sunt reliquiae cogitationis, ne a memoria excidat vulnus quod habuimus, et munus sanationis
Abbreviated transcription (Latin):
existentes ꝑfidem. affertis munera .i. tios
ipsos. Uel munera: que altarib offecunt᷑. Hii
tales monent᷑ uouere. ñ heretici. uł pagan.
Uel scđm aliam lit̾am. que ẽ. om̃s qui in circui¬
tu eiꝰ st̃ offerent. uł afferent munera. quasidi¬
c̾et. ideo uos moneo. quia om̃s qui incircuitu
eiꝰ st̃. ut famuli offerent uł afferent mun̾a
humilicatis .i. om̃s humiles confitent᷑ ei. &
adorant eum. Incircuitu nãq eiꝰ. quasi. inedũ
st̃: qui intelligunt cõmunẽ. eẽ. omnib ueri¬
tatem. ⁊ non faciunt suꝑbiendo suam. Hii of¬
ferunt munera: quia habent humilitatem.
Qui autẽ qͣsi suũ faciunt. quod omnib cõmu¬
ne. ẽ: tanqͣm in medio positũ. ad partẽ du¬
cere conantur. & hii non offerent munera.
Ecce dixit cui debeant offerre. scił dnõ: ⁊ qui
scił qui st̃ incircurtu. Deinde subiungit. qrͣdicers.¬

Expanded text:
existentes, per fidem affertis munera, id est vos ipsos munera, quae altaribus offeruntur. Hi tales monentur vovere, non haeretici, vel pagani. Vel secundum aliam litteram, quae est, omnes qui in circuitu ejus sunt affercat: Ideo vos moneo, quia omnes qui in circuitu ejus sunt, ut famuli, offerent, vel afferent munera, humilitatis, id est, omnes humiles confitentur ei, et adorant eum. In circuitu namque ejus, quasi medii sunt, qui intelligunt communem esse omnibus veritatem, et non faciunt superbiendo suam, hi offerunt munera, quia habent humilitatem. Qui autem quasi suum faciunt quod omnibus commune est, tanquam in medio positum ad partem ducere conantur, et hi non offerent munera. Ecce dixit cui debeant offerre, scilicet Domino, et qui sunt in circuitu deinde subjungit, quare dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ret. qui inillis pugnat. Yiciis enim ⁊ peccatiᷤ
piat dico. aninam meam. De corpore non
ponit cum ait libera: ⁊ rapiat. diũ. ẽ. libera¬
re. leonis raꝑe. Attende etiã congruũ ordi¬
nẽ. dum pͥus ponit ꝑsequentes. deinde leo

Expanded text:
ret , qui in illis pugnat. Vitiis enim et peccatis ret , qui in illis pugnat. Vitiis enim et peccatis piat dico, animam meam. De corpore non ponit cum ait, libera et rapiat. Domini enim est liberare, leonis rapere. Attende etiam congruum ordinem, dum prius ponit persequentes, deinde leo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmanifestatione alti silentii. qͦ xp̃c dimi
sionis. Cusi dico. filii gemini. id .ẽ. dextre.
quia silenciũ illud ds̃. dext̃. id .ẽ. fauens.
saluti dauid necessaria ⁊ pia ꝓdictione.
Et iste.ẽ. psalmꝰ pͥmus eoꝵ inquib ꝑ actꝰ
dauid futura mistia dñi significant᷑. late¬
scił ⁊ aꝑte. Int̾cio psalmo similit̾ ꝑ actus da¬
monet ad grarũ actionẽ. ꝓ manifestatione
silencũ. Modus .u. st̃ particiones. Primo pe.
gressi ibi. Dñs uidicat popłos. Quarto me.¬
tu futuri iudicũ. t̾ret. spem reuersis ꝓmit.¬
tens ibi. Ds̃ iudex. Qunto leta conclusio
pouit᷑ de confessione ĩbi laud̃. Confitebor.
Fulelis gͦ iste non dese p̾sumens. orat a dño
liberari. p̃tendens meritũ hoc modo. odñe
otiniũ ꝑpotentiam cui debetur dulia qui
riauiciis. ⁊ adiabolo dicens. Saluum mefac
nequicũs. scił uiciĩs ⁊ peccatis. ⁊ libera me. Nle
qnͣdo id.ẽ. aliqͣndo. rapiat ut leo. scił diaboluˢ.
qui ut leo rugiens circuit querens quẽ deuo¬

Expanded text:
manifestatione alti silentii, quo Christus um passionis. Chusi dico, Filii Gemini, id est dextrae, quia illud silentium Deus dexter, id est favens saluti David necessaria proditione. Et est iste psalmus primus eorum in quibus per actus David futura mysteria DIn tertio enim psalmo similiter per actus DaMonet ad gratiarum actionem, pro manifestatione silentii. Modus. Quinque sunt partitiones. Primo, petgressi, ibi, Dominus judicat populos; quarto, metu futuri judicii terret, spem reversis promittens, ibi, Dominus judex; quinto, laeta conclusio ponitur de concessione laudis, ibi, Confitebor. Fidelis ergo iste non de se praesumens, orat a Domino liberari, praetendens meritum hoc modo, o. VEomnium per potentiam, cui debetur dulia, quiri a vitiis et a diabolo, dicens: Salvum me fac nequitiis, scilicet vitiis et peccatis. quando, id est aliquando rapiat ut leo, scilicet diabolus, qui ut leo rugiens circuit, quaerens quem devo
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Uade ⁊ fr̃ib meis dic. Et aplc dicit eũ
pͥmogenitũ in multis fr̃ib. Et sic̃ dauid di¬
mcauts cont̃ achitopbel ab salon pconsiuu
creto. quo cecitas inisrł fc̃ã. ẽ. ut plenitudo
gentium intraret. ⁊ sic omnis isrł saluus
ponens exclamat. Oaltitudo diuitiarũ sa-¬
pientie ⁊ scientie dei. hoc silencio dñs occul.¬
tans uide ⁊ uideis passionis sacramentum.
ds̃ ei ꝯꝑͣatus est. Nonenun erat abscondendũ
eis ꝓquib gestum.ẽ. Mysterium gͦ in carna¬
tionis ⁊ passionis silentium fuit iudeis. s re¬
uelatio fuit fidelib quib xp̃c. nota fecit om¬
nia quȩ apr̃ẽ audiuit Et sicut ꝑachitophel
significatur uidas. ita ꝑabsalon significant᷑
iudei. It enim dauid afilio iniqͦ patitur. ita
xp̃c apopło qͣm enutͥerat sustinuit multa.
sicut ꝑ ysaiam ait. Filios nuͥtui. ⁊ exaltaui.
ipsi autẽ spreuerut me. Et est sensꝰ tituli

Expanded text:
dicit cum primogenitum in multis fratribus . Et sicut David dimicavit contra Achitophel et Absalon per consilium creto, quo caecitas in Israel facta est, ut plenitudo gentium subintraret, et sic omnis Israel salvus udo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, etc. Hoc silentio Dominus occultans Judae et Judaeis passionis sacramentum, favens operatus est. Non enim erat abscondendum eis, pro quibus gestum est. Mysterium ergo incarnationis et passionis, silentium fuit Judaeis, sed revelatio fuit fidelibus, quibus Christus nota fecit omnia quae a Patre audivit ; et sicut per Achitophel significat Judas, ita per Absalon significantur Judaei. Ut enim a filio iniquo patitur, ita Christus a populo quem nutrierat sustinuit, sicut per Isaiam ait: Filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spreverunt me . Rem. Et est sensus titu
Abbreviated transcription (Latin):
Hystoriam unde occasio¬
nẽ ꝓpħa sumpsit. inscło libro regum. facile
.ẽ. cognosctre. ubi legit᷑. qͦd dauid fugiens absa.¬
lon filiũ suũ. deciuitate nudis plantis exiuit.
Cuiꝰ consilio: cusi amicꝰ eiꝰ secessit in partẽ ab.¬
salon adexploranda consilia ⁊ renuncianda. qͦ
adu̾sus patrẽ ille moliebat᷑. auctore achito¬
phel. qui defecerat abamicicia dlaiid. ⁊ filiũ
adũsꝰ pr̃em consiliis quib pot̾at instruebat.
cui int̾ alia hoc consilium dedit: ut absalon
impetum ꝑmit̾tet fieri inpatrẽ suũ. eumq
occidi. qͦd mutatũ. c̃. prudñcia cusi. qͥ consu¬
luit dauid ⁊ secreto mandauit. ut decampe¬
phel. dolore cõm cõmotꝰ: sese suspendit.
huic hystorie alludit titulus. de qua tñ
non agit psalmus. s dehystoria ꝓpħa escdrã
uelamen sumpsit mist̾ioꝵ. q̃ uixta nominũ
int̾pretationes declarantur. Qusi enim in¬
t̃p̃tat᷑ silentiũ. Gemini. dext̾. Achitophel:

Expanded text:
Historiam unde occasionem propheta sumpsit, in secundo libro Regum facile est cognoscere, ubi legitur, quod David, fugiens Absalon filium suum de civitate nudis plantis exivit, cujus consilio Chusi amicus ejus cessit in partem Absalon, ad exploranda consilia et renuntianda quae adversus patrem ille moliebatur, auctore Achitophel, qui defecerat ab amicitia David, et filium adversus patrem consiliis quibus poterat instruebatur cui inter omnia hoc consilium dedit, ut Absalon impetum permitteret fieri in patrem suum, eumque occidi; quod mutatum erat prudentia Chusi, qui consuluit David, et secreto mandavit ut de campephel dolore commotus laqueo se suspendit. Huic historiae alludit titulus, de qua tamen non agit psalmus, sed de historia propheta velamen sumpsit mysteriorum, quae juxta nominum interpretationes declarantur. Chusi enim interpretatur silentium, Gemini, dexter, Achitophel,
Abbreviated transcription (Latin):
unum. Iste. ẽ. locꝰ sc̃s̃ dei. non om̃s qui st indo¬
mo. inqͣ st̃ etiã uasa contumelie. ipse gͦ sibi locũ
edificat. in quo maneat. Qui ñ requiescit nisi
suꝑ humilẽ ⁊ quietũ. Hunc autẽ locũ gr̃a edifi¬
cat non meritis. Uñ subdit. Qui ecducie iun¬
ui educie iunc¬
tos infortitudine: similit̾ eos qui eras¬
pant qui habitant insepulchris.

Expanded text:
e est locus sanctus Dei non omnes qui sunt in domo, in qua sunt etiam vasa contumeliae . Ipse ergo sibi locum aedificat in quo maneat, qui non requiescit nisi super humilem et quietum . Hunc autem locum gratia aedificat, non meritis. Unde subdit: VERS. 7.-- « Qui educit vinctos in fortitudine, similiter eos qui exasperant, qui habita
Abbreviated transcription (Latin):
ostñdit. hec autẽ que capiti incruce hic referuntur.
hic fcã ȩccłȩ corpori ubiq fitut. hec autt̃ in oratiõe
ĩe qͣndo respicies restitue animã
meam. amalignitate eoꝵ: aleonib unicã meã.

Expanded text:
Haec autem quae capti in cruce referuntur facta hic, corpori ubique fiunt. Haec autem in oratione  respicies? restitue animam meam a ma
Abbreviated transcription (Latin):
contra dm̃. ut facit ille qui contra dm̃ blasphema
coge tatione remurmurat. Deinde exponit in
re qͦd dixat. Nolite loqui corde.⁊ siñ lingua loqua¬
mini adu̾sus dm̃ iniquitatẽ. quasi. ds̃ uesciat hec.
uł noncuret. ut ille qui dicit se iniuste pati. cum
nequiores ꝓsꝑi sint. qͦd.ẽ inuistum fac̾e dm̃. Uel
nolite loqui adu̾sus dm̃ iniquitatẽ. ut faciunt
illi qui non sua culpa s necessitate stellarum.
dicunt se peccasse. ut deo non sibi imputetur.
peccata sua. s impunitatẽ sibi ꝓmittunt.

Expanded text:
contra Deum, ut facit ille qui contra Deum blasphema cogitatione remurmurat. Deinde exponit in re, quod dixerat, nolite loqui corde, etsi non lingua loquamini, adversus Deum iniquitatem. Quasi dicat: Deus nesciat haec, vel non curet, ut ille qui dicit se injuste pati, cum nequiores prosperi sint; quod est injustum facere Deum. Vel, nolite loqui adversus Deum iniquitatem, ut faciunt illi, qui non sua culpa, sed necessitate stellarum dicunt se peccasse, ut Deo, non sibi imputetur; peccata sua, sed impunitatem sibi promittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
de quod apte apponit iusto iniquitatẽ locuntur¬
nãq qͦd debeneficiis solent. ẽẽ. homines grati fece¬
rt̃. cum᷑ qui ꝓpt̾ eos uenit crucifixert̃. uł scđm ali.¬
am lit̾am. que. ẽ. locunt᷑ iniquitatẽ insuꝑbia ⁊ con¬
hominẽ crucifixum. cũ ipsi floreant inmundo.
contͣ quos ꝓph̃a exclamat dicens. Quam mag

Expanded text:
ur. Apte opponit justo iniquitatem. In supernamque quo de beneficiis solent homines esse grati, fecerunt, cum eum qui propter eos venit crucifixerunt. Vel, secundum aliam litteram, loquuntur iniquitatem in superbia et conhominem crucifixum, cum ipsi floreant in mundo, contra quos ex Propheta clamabat dicens: Quam mag
Abbreviated transcription (Latin):
siue inmedia etate. siue infine uite inuo¬
cauero te. ñ aliud querens qͣm te. ecce cogno
ui qm̃ d̃s̃ m̃s es. Ecce magne diuitie. qͣntũ¬
libet auarꝰ sis sufficit tͥ ds̃. Et enim auari¬
cia t̾ram querebat possidert totam. Adde
te exaudies me. In qͦ mira dei clemencia ad¬
u̾titur. qui quod libet tẽpꝰ nr̃e conu̾sioniᷤᷤ ex¬
nota qͦd ait. ds̃ m̃s es. qͣsi dic̾et. & si omnium

Expanded text:
sive in media aetate, sive in fine vitae invocavero te, non aliud quaerens quam te, ecce cognovi quoniam Deus meus es. Ecce magnae divitiae. Quantumlibet avarus sis, sufficit tibi Deus; etenim avaritia terram quaerebat possidere totam. Adde que invocavero te, audies me. In quo mira Dei clementia advertitur, quae quodlibet tempus nostrae conversionis exnota quod ait: Deus meus es. Quasi dicat: Et si omnium
Abbreviated transcription (Latin):
numerata beuesicia. pium uidicẽ ꝓuocat. ut
indulgeat. qͣsi dic̾et.⁊ quia ħ p̾dicta fecisti: Me¬
mor esto biriꝰ. non dicit cuiꝰ. s intelligi debet
huiꝰ. scił oꝑis tui. Unde alii tͣnstulerunt huiꝰ
creature tue. cuiꝰ creature: Ecce. inrmicus. scił
iudeus imppꝑauit uerb̃ dño .i. gens sua imꝓꝑa¬
sit. Nos moysen nouimꝰ. cui loquutꝰ. ẽ. ds̃. Iste
ẽ. samaritauꝰ. mauet tam̃ radix gentis. Ecce
orat. qͦd scit futurum. Erãt enĩ int̾ iudeoᷤ tia¬
sa miscdie. Sequit᷑. :⁊ popłs insipiens. Tunc sine
intellec̾tu erat asaph incitauit ftĩs .i. exac̾bauit

Expanded text:
numerata beneficia, pium judicem provocat ut indulgeat. Quasi dicat: Et quia haec praedicta fecisti, memor esto hujus, non dicit cujus, sed intelligi debet, hujus scilicet operis tui. Unde alii transtulerunt, hujus creaturae tuae. Cujus creaturae? ecce inimicus, scilicet Judaeus, improperavit verbis Dosit. Nos Mosen novimus, cui locutus est Deus . Iste est Samaritanus , manet tamen radix gentis . Ecce orat quod sit futurum. Erant enim inter Judaeos vasa misericordiae; et populus insipiens tunc sine intellectu erat Asaph. Incitavit factis, id est exacerbavit,
Abbreviated transcription (Latin):
ucendenti. In cendit enim amor ut̾q ⁊ suf¬
fossa .i. peccata que ueniunt extimore male
humilianti. Humiliat enim timor ut̃q: ꝑi
est facies quȩ peccata delet. Quid enim in ere.¬
pauit. xp̃c nisi peccata: Uel ita. Incensa ddi¬
cuntur mala. quȩ igne cupiditatis fiunt. qͦd
conuenit cum p̾dicta sententia. suffossa ͤ occul¬
ta mala. dum alii parat᷑ insidiose fouea. Hex
autẽ ꝑibunt infuturo: dum ꝓeis dampnabun¬
tur mali. quib dicetur. Ite maledicti in ignem

Expanded text:
incendenti: incendit enim amor uterque. Et sufincendenti: incendit enim amor uterque. Et suffossa, id est peccata quae veniunt ex timore male humilianti: humiliat enim timor uterque. Peribest facies quae peccata delet. Quid enim increpabat Christus nisi peccata? Vel ita, incensa dicuntur mala, quae igne cupiditatis fiunt, quod convenit cum praedicta sententia. Suffossa sunt occulta mala, dum alii paratur insidiose fovea. Haec autem peribunt in futuro, dum pro eis damnabuntur mali, quibus dicetur: Ite, maledicti, in ignem
Abbreviated transcription (Latin):
ab increpatione uultꝰ tui ꝑibunt. Incensa &
suffossa peccata dicit. s intensa st̃ peccata illa.
que facit ardens cupiditas. suffossa uͦ. qͣsi timor
male iacens. ⁊ ħ st̃ omnia peccata. quia omnia
non capud cupiditaᷤ uincit timor. ꝑserutami.¬
ni conscientias. int̾rogate corda urã. utrum
possint. t̾ẽ. peccata nisi aut timendo. aut cu¬
piendo. Omnia gͦ peccata. due res faciunt in
homine. scił cupiditas ⁊ timor. Sic econtͣ: amor
aici⁊ timor eiꝰ. ducunt adomne bonum. Amas
enim ut bene sit tͥ. T imes: ne male sit tibi.
Hoc age indeo non inscło. Uterq amor incen¬
dit. ut̾q timor humiliat. s alit̾. ⁊ alit. Debono
timore colonus int̾cedens ꝓarbore quȩ fruc.¬
tum non dabat. ne subuert̾etur: ait. Fodiã
circa illam. ⁊ mittam st̾cora. Fossa: significat
piam humilitatẽ timentis. st̾cora sordes uti¬
les penitentis. Deigne autẽ boni amoris dr.
Ignem ueni mut̾e int̾ram. Ait gͦ. In censa
igni .i. peccata quȩ ueniunt examore male

Expanded text:
ab increpatione vultus tui peribunt. Incensa et suffossa peccata dicit. Sed incensa sunt peccata illa quae facit ardens cupiditas; suffossa ver omnia peccata fiunt, non capit cupiditas; vincit timor. Perscrutamini conscientias, interrogate corda vestra utrum possint esse peccata, nisi aut timendo, aut cupiendo. Omnia ergo peccata, duae res faciunt in homine, scilicet cupiditas et timor: sic econtra amor Dei et timor ejus ducunt ad omne bonum. Amas enim ut bene sit tibi; times ne male sit tibi. Hoc age in Deo, non in saeculo. Uterque amor incendit, uterque timor humiliat; sed aliter, et aliter de bono timore colonus intercedens pro arbore quae fructum non dabat, ne subverteretur ait: Fodiam circa illam et mittam stercora . Fossa significat piam humilitatem timentis; stercora, sordes utiles poenitentis. De igne autem boni amoris dicitur: Ignem veni mittere in terram . Ait ergo, incensa igni, id est peccata quae veniunt ex amore male
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ in .uiͦ. psalmo dictum .ẽ. accipit᷑ dies uidi¬
cii. quia post hoc tempꝰ. qͦd .uii. dieb agit᷑ uen¬
turus est dñs ad iudicium. Supͣ pecc̃or culpe
consciꝰ: timebat octauam ne ibi puniret᷑. Hic
strui. ut adueritatẽ fut᷑e ꝓmissionis ꝑueni¬
at. Et. ẽ. sensꝰ. Psalmꝰ iste dirigens nos infinẽ.

Expanded text:
sicut in sexto psalmo dictum est, accipitur dies judicii, quia post hoc tempus quod septem diebus agitur, venturus est Dominus ad judicium. Supra peccator culpae conscius timebat octavam ne ibi puniretur. Hicstrui, ut ad veritatem futurae promissionis perveniat. Et est sensus: Psalmus iste dirigens nos, in finem,
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq p̾sens. ẽ. qͣntũ ad homines defecit. quia
uix abhomine cognoscit᷑. Defecit gͦ qͣntũ ad
eos: qui meũ non creditut.: ⁊ uere defecit. sc̃s: qͥa
defecit u̾itas. ⁊ hoc.ẽ. qm̃ diminude st̃ uerita¬
tes afiliis hominũ. Pluralit̾ ueritates dicit.¬

Expanded text:
uin. quantum ad homines, defecit, quia vix ab homine agnoscitur. Defecit ergo, quantum ad eos, qui in eum non credunt. Aug. Et vere defecit sanctus, quia defecit veritas. Et hoc est, quoniam diminutae sunt veritates a filiis hominum. Pluraliter
Abbreviated transcription (Latin):
in euangłio ioħis. dñs geminat ꝓ maiori confir¬
matione amen. amen. & inpsalmis: siat fiat ge¬
minat᷑. Et ioseph de sõpno phataomis. qͥ tudit
uII. spicas plenas. & totidem st̾iles. & .uii. bo

Expanded text:
in Evangelio Joan. Dominus geminat pro majori confirin Evangelio Joan. Dominus geminat pro majori confirmatione: Amen, amen Et in Psalmis: Fiat, fiat, geminatur . Et Joseph de somnio Pharaonis, qui vidit ptem spicas pl
Abbreviated transcription (Latin):
corrumpas uł disꝑdas .i. ne uioles spẽ que habet᷑
iiꝓmissione dei. s sit tͥ certa eiꝰ ꝓmissio. & ut hoc
facias: respice infinẽ .i. uide finẽ ubi tu beatus
eris. miseriuͦ: qui hic rident. & ideo qutcũq mͦ
hic occurrunt ꝓsꝑa. uł adu̾sa: despice. ⁊ insola
ꝓmissione dei gaude. Intentione monet iste ps.
ne quis suꝑb de se p̾sumat. nec humilis dedeo
desꝑet. quẽ & si ipse afflgitur: certa consolatur
ꝓmissio. Modus. Biꝑtitus. ẽ. psalmꝰ. Primoꝓpo.¬
nitur humił. qui & alios inuitat. Sccło t̾retur suꝑ¬
b iudicio: qͦd effugi non potest. ibi. Cu acceꝑo tẽpꝰ.
Asaph gͦ certus deꝓmissis: sic incipit. ods Con¬
fitebimur: peccata iã humiles fci. ñ alii deo. s. tͥ
non crudeli ultori: s pio indultori. ħ confessio:
ẽ euacuatio amał. Omnia et̃ in confessione la¬
uant᷑. Deinde repetit: confitebimur. Repeticio
confirmatio. ẽ. ne te peniteat. ẽẽ. confessum. Uñ

Expanded text:
rrumpas vel disperdas, id est ne violes spem, quae habetur in promissione Dei; sed sit tibi certa ejus promissio, et ut hoc facias, respice in finem, id est vide finem, ubi tu beatus eris; miseri vero qui hic rident. Et ideo quaecunque modo hic occurrunt prospera vel adversa despice, in sola promissione Dei gaude. Intentio: Monet hic psalmus, ne quis superbus de se praesumat, nec humilis de Deo desperet; quem et si affligitur, certa consolatur promissio. Modus: Bipartitus est psalmus. Primo proponitur humilis, qui et alios invitat. Secundo terretur superbus judicio, quod effugi non potest, ibi, cum accepero tempus. Asaph ergo certus de promissis, sic incipit: O, fitebimur peccata, Aug. jam humiles facti, non alii Deo, sed tibi non crudeli ultori, sed pio indultori. Haec confessio est evacuatio a malis. Omnia enim in confessione lavantur. Deinde repetit confitebimur. Repetitio confirmatio est, ne te poeniteat esse confessum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̾.i. quib ds̃ pecc̃a añ fidẽ remitcit. non enim
ꝑse beati st̃. ⁊ in quib peccata tegit. postfidem.
ne inuidicio reuelent᷑. ⁊ sic ñ imputabit᷑ eis pec.¬
catũ aliquod adpenam. Unde subdit. Beatꝰ¬
uir cui ñ imputauit dñs pec̃em Aliis enm
qui graura habent ds̃ imputat. aliis ꝑ miscłiã
non impuitat. ⁊ si habent aliqua his. scił qui
non iustos se p̾dicant. cum sinit mali. s se agno¬
Lsccutes
satisfaciunt. Uñ ⁊ ait. nec est in sp̃u eiꝰ dolus. Hic
st accusat. cum sit peccator corde tener qͦd ore
fatetur. dolus enim. ẽ. ut cum peccator sit: iustũ
quis p̾dicet. Qui uͦ se accusat dolo caret. Tał trat
nathanael dequo dñs dixit. Scct utre israelita
in quo dolus non est.⁊ publicanꝰ ille humił qui
dicebat. ꝓpitiꝰ esto ds̃ peccatori. Sequitur.

Expanded text:
 est quibus Deus peccata ante fidem remittit. Non enim per se beati sunt, in quibus tegit peccata post fidem, ne in judicio revelentur. Et sic non imputabitur eis peccatum aliquod ad poenam. vir cui non imputavit Dominus peccatum, aliis enim qui gravia habent Deus imputat, aliis per misericordiam non imputat et si habent aliqua, his scilicet qui non justos se praedicant cum sint mali, sed se agnoscentes satisfaciunt. Unde ait, nec est in spiritu ejus dolus, se accusat cum sit peccator, corde tenet quod ore fatetur. Dolus est, ut cum sit peccator, justum qui se praedicet. Qui vero se accusat, dolo caret: talis erat Nathanael, de quo Dominus dixit: Ecce verus Israelita, in quo dolus non est ; et publicanus ille humilis, qui dicebat: Propitius est
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit. quia iuiuficat omnia. ⁊ quia benedictus
est ds̃ mĩs. quia omuia benedicit. ⁊ ideo: exaltae¬
t᷑ ds̃ salutis meẽ .i. toto orbe credat᷑. Uelita. Ui¬
uit dñs. quia p̾sens. ẽ. incorde meo firma fi
enĩ t̾reno more dedeo salutis mee sentenciã s
nec ipsam salutẽ t̾renã. s in excelso deillo deo¬
sꝑabo. Deinde cont̾iso sermone ad dm̃ ait.¬

Expanded text:
a et benedictus est Deus meus quia omnia benedicit. Et ideo exaltetur Deus salutis meae, id est toto orbe credatur. Vel ita: Vivit Dominus, quia praesens est in corde meo firma fidralem. Non enim terreno more de Deo salutis meae sentiam, nec ipsam salutem terrena, sed in excelso de illo sperabo. Deinde converso sermone ad Deum, ait
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. qui tam sceleri tẽpore cito gs̃ ad fidem
conuertit. Uel ita. Conuertant᷑ uelocit̾ ama¬
lis. ⁊ post conu̾sionẽ erubescant ualde. exre¬
cordatione peccatoꝵ tale qͦd. ẽ custodia uir¬
tutis. Uel ꝓpb̃ia. ẽ. hic non optatio. ubi p̃di.¬
cit quid futurũ sit inmicis. qui hic peccatoꝵ¬
suoꝵ penit̾entiȩ nolunt. Quasi diceret. me
exaudiuit dñs. s om̃s inimici mei. erubes¬
bent᷑. uehement̾ infut᷑o. hoc utiq ñ.c̃. hic. uͥ
potiꝰ iniqui irridũt eos. qui omnia relinq̃t.
⁊ siuis irrisionib infirmos de xp̃i nomine
erubescere faciunt. s iniudicio hoc erit. uͥ
erubescentes dicunt de bonis. sic̃ scͥptũ est.
hĩi sunt quos habuimꝰ aliqͣndo inderisum
⁊ insimilitudinẽ inꝓperii. nos insensati. uitã

Expanded text:
cito gentes ad fidem convertit. Vel ita, convertantur velociter a malis. Et post conversionem, erubescant valde, ex recordatione peccatorum, quod est custodia virtutum. Vel prophetia est hic non optatio, ubi praedicit quid futurum sit inimicis qui hic suorum peccatorum poenitere nolunt, quasi dicat me exaudivit Dominus, sed omnes inimici mei, eabuntur vehementer in futuro. Hoc utique non est hic, ubi potius iniqui irrident eos qui omnia relinquunt, et suis irrisionibus infirmos de Christi nomine erubescere faciunt. Sed in judicio hoc erit, ubi erubescentes dicent de bonis sicut scriptum est: Hi sunt quos aliquando habuimus in derisum et in similitudinem improperii. Nos insensat
Abbreviated transcription (Latin):
re de iudlicio cepmt.⁊ aicerrint. par scuritas¬
est. tunc repentinꝰ suꝑueniet int̾itus. qui cũ
uenerit sentitur: ñ . ẽ. longa omnis uita. quia
sicut desiderantib dies ille tarde. ita desꝑan¬
tib cito uenire uidebit᷑. Psalmus hic inexe.¬
quiis mortuoꝵ cantatur. quia ꝑhuiꝰmodi
gemitũ. atq penitñciale lamentũ. Post hanc
uitã afidelib optinet᷑. qͦd in hac uita dui ac
uehement̾ desiderauerunt. ⁊ amał sentitur.

Expanded text:
 de judicio, et dixerint: Pax et securitasest, tunc repentinus superveniet interitus , qui cum venerit, sentietur non esse longa omnis vita; quia sicut desiderantibus tarde, ita desperantibus cito venire videbitur. Psalmus hic in exsequiis mortuorum cantatur, quia per hujusmodi gemitum atque poenitentiale lamentum post hanc vitam a fidelibus obtinetur quod in hac vita diu ac vehementer desideraverunt et a malis sent
Abbreviated transcription (Latin):
Quarta pars. ubi iam liber
apeccatis: inconclusione exultans ꝓmimicis
ut conuertantur orat. ut sic̃ ipse habet. ita¬
dñs me penitentẽ exaudiuit. gͦ iam meo exem¬
mali sunt. ⁊ conturbent᷑. iudiciĩ timore ad pe¬
nitentiã. ⁊ hoc uehement᷑. id.ẽ. uehemem ti
gemitu. ꝑfectus uir: orat hic. ut mali erii.

Expanded text:
Quarta pars ubi jam liber a peccatis in conclusione exsultans pro inimicis ut convertantur orat, ut sicut ipse, habeaDominus me poenitentem exaudivit, ergo jam meo exemmali sunt; et conturbentur judicii timore, ad poenitentiam. Et hoc, vehementer, id est vehementi gemitu. Aug. Perfectus vir orat hic, ut mali de
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ euge euge. Auertant᷑ etiam statim erube
ulatorie. Duo enun st̃ genera ꝑsequentium. ui¬
tuꝑantrum ⁊ adulantiũ. Sicut enim igne aurũ
ꝓbatur. ita uir lingua adulantium. Plus enim
nocet lingua adulatoris. qͣm manꝰ ꝑsecutoris.
Utrũq enim scił uituꝑatio. ⁊ adulatio ignis est.
Intrat hunc ignẽ: qui tẽptat᷑ uituꝑio. uł lati¬
de. exit integer. qui neutro capit᷑. Sic̃ paulꝰ. qui
repulit diccntes. ego sum pauli.¬

Expanded text:
 Euge, euge. » Avertantur etiam statim erubesulatorie. Duo enim sunt genera persequentium, vituperantium et adulantium. Sicut enim igne aurum probatur, ita vir lingua adulantium . Plus enim nocet lingua adulatoris, quam manus persecutoris. utrumque vituperatio et adulatio ignis est. Intrat hunc ignem, qui tentatur vituperio vel laude; exit integer, qui neutro capitur. Sicut Paulus, qui repulit dicentes: Ego sum Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
Iudei exlegis iusticia sꝑabant sibi bona tẽpora¬
lia. ⁊ resurrectionẽ habere beate utte. licet inea
non intellig̾ent in.eẽ. alia bona qͣm hic. Unde
non poterant respondere questioni saduceoꝵ.
rectionis nocatoꝵ. ut quo p̾cessit celsitudo ca¬
pitis sequat᷑ humilitas gregis. Unde bene inty¬
cultapponit᷑ canticũ. Et est sensꝰ. Canticum
hoc dirigens nos infinem .i. iuxp̃m. uł incon¬
sumationẽ fut᷑e beatitudiniᷤ ⁊ resurrectionis.
quia hȩc. t̃ exultatio de resurrectiõtcapitiᷤ quȩ
p̾cessit. ⁊ corporiᷤᷤ que fatura. ẽ. ⁊ est ħ canticum
psalmi quia ꝓresurtectione monet bene oꝑari.
Intentione monet adiubilũ ⁊ psalmum ꝓ
spe resurcectioni. Modus. Quatuor st̃ par¬
ticiones. Primo monet om̃s de xp̃i resurret
incipientes muitat ad oꝑa dei consideranda. ũ¬

Expanded text:
udaei ex legis justitia sperabant sibi bona temporalia, et resurrectionem beatae vitae, licet in ea non intelligerent esse alia bona, quam hic. Unde non poterant respondere quaestioni Saducaeorurectionis vocatorum, ut quo praecessit celsitudo capitis, sequatur humilitas gregis. Unde bene in titulo apponitur canticum. Et est sensus: Canticum istud, dirigens nos in finem, id summationem futurae beatitudinis, est resurrectionis, quia hic est exsultatio de resurrectione capitis quae praecessit, et corporis quae futura est. Et est hoc canticum psalmi, quia pro resurrectione monet bene operari. Intentio: Monet ad jubilum et psalmum pro spe resurrectionis. Modus: Quatuor sunt partitiones. Pincipientes ad opera Dei consideranda
Abbreviated transcription (Latin):
ait ad psalmum. O omt̃s t̾ra. non solum u¬
dea. iubilate d̃eo. ineffabili affectu ꝓgaudio
resurrectionis. Est enim iubilus gaudium
meffabile. quod nec taceri nec expͥmi pocest.
ħ deo sit. qui illud ꝑcipit. ⁊ psalmumꝰ. qͣua¬
si ipso oꝑe. tra quod homines audiant .i. ꝑ
cipiant effectu. ⁊ ħ effabili affectu. Fit enim
psalmꝰ oꝑe. ⁊ hoc hominib fit qui noseunt.
& hoc nomini eiꝰ. ñ ur̃o. ut non queratiᷤ głam
urãm. & date głam laudi eiꝰ. non industrie
ur̃e quia infirma. ⁊ ea que non st̃ elegit ds̃.
ne quis in se głetur. s induo. Nongͦ faciatis

Expanded text:
i ejus. » Omnis terra, Aug. non solum Judaea, jubilate Deo ineffabili affectu pro gaudio resurrectionis. Est enim jubilus gaudium ineffabile, quod nec taceri nec exprimi potest. Hoc Deo fit, qui illud percipit. Et psalmum dicite ipso opere, ita quod homines audiant, id est percipiant. Et hoc effabili affectu. Fit enim psalmus opere, et hoc hominibus fit qui noscunt. Et hoc nomini ejus non vestro, ut quaeratis gloriam vestram. Et date gloriam laudi ejus, non industriae vestrae, quia infirma, et ea quae non sunt elegit Deus, ne quis in in se glorietur sed in Domino .
Abbreviated transcription (Latin):
ego intendens suꝑ
Quid ineis relaui:
Ecce.
ego dico pacẽ tẽporalem
fluxam. caducam. peccatoꝵ qͣm solebam adeo pet̾e.
ꝓqua ⁊ ante seruiebam. uidens .i. non un delligens.
quia ħ par iuidet᷑. s non intelligit᷑ oclos eludit.
Est enim fluxa atq caduca. Quia ñ est r

Expanded text:
ego intendens supeQuid in eis zelavi? Ecce ego dico pacem temporalem, fluxam, caducam peccatorum, quam solebam adeo petere pro qua et serviebam, videns, non intelligens, quia haec pax videtur, sed non intelligitur, oculos eludit; est enim fluxa atque caduca. VERS. 4.-- «
Abbreviated transcription (Latin):
& mores hominum dñõ hictͥbuit. ꝓpt̾ res ex¬
planandas . i. ut meliꝰ ex planet. quod dicturꝰ
& dñs qui priꝰ erat tanqͣm dormiens. ⁊ tanqͣm
crapulatꝰ auino. hoc dr̃ exꝑsona dementium
qui ita putant: qͣndo ꝑiclitantib cito non
subuenit. Uisus est enim dormire: qͣndo po¬
płm suum dedit in manꝰ eoꝵ. quos odit. Ynde
eis dr̃. Tbi est ds̃ tuus: Putant etiam quasi ui¬
no. eẽ. crapulatum. Sic enim uidet᷑ impiis
insultantib qͦd uelud ebrius dormut. cum
putantib: dormit. & est alienꝰ ⁊ negligentib.
⁊ infidelib. qui nulla uoce laudis. uł oꝑis.
eum excitant. dñs inqͣm: excitatꝰ est ad uin¬
dictam. ⁊ tanqͣm potens. Eixcitat᷑ autem
ds ad uindictam malis ac̾tib: sic̃ hic excita¬
tur peccatis eoꝵ. qui archam int̾ simulacra
posiurunt. Excitatꝰ autẽ dr̃. sic̃ solet exti¬
tari aliquis planctu familie. ita ⁊ dñs. tuim
peccatis hostium. tum planctu suoꝵ. ẽ. exci¬

Expanded text:
et mores hominum Domino hic tribuit, propter res explanandas, id est ut melius explanet, quod dicturusEt Deus qui prius erat tanquam dormiens, et tanquam crapulatus a vino. Hoc dicitur ex persona dementium, qui ita putant quando periclitantibus non subvenit. Visus est enim dormire, quando populum suum dedit in manus eorum quos odit, ubi eis dicitur: Ubi est Deus tuus? Putant etiam quasi vino esse crapulatum. Sic enim videtur impiis exsultantibus, quod velut ebrius dormiat, cum putantibus dormit, et est alienus, et negligentibus et infidelibus, qui nulla voce laudis vel operis eum excitant. Dominus, inquam, excitatus est ad vindictam. Et tanquam potens. Excitatur autem Deus ad vindictam malis actibus, sicut hic excitatur peccatis eorum, qui arcam inter simulacra posuerunt. Excitatus autem dicitur, sicut solet excitari aliquis planctu familiae, ita et Dominus cum peccatis hostium tum planctu suorum est exci
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt᷑ peccata. ꝑspinas: punctio et̾ne damp¬
nationis. Ramnꝰ enim. ẽ. genus herbe pͥus mol¬
lis. s que post u̾titur inspinas. sic ⁊ peccata mͦ
delec̾tant. s post pungunt. ⁊ ħ est qͦd dicit. suꝑ¬
cecidit ignis uicioꝵ. ⁊ ille ignis absorbet eos.i.
deuorat eos sic̃ uruentes .i. dum adhuc uiuit.
nec simplicit̾ dicit uiuentes. s addit. sic̃ quia
non u̾a. s falsa.ẽ. impioꝵ uita. Uident᷑ iuuere
⁊ non uiuunt. addit. sic̃ inira. non simpliciter
dicit inira. quia ds̃ tnsquillus udicat. Uel qͥa
ñ est mͦ ira cõꝑatione future. absorbet dico.
pͥusqͣm ꝓducat spinas ur̃as ramnꝰ. conu̾tit
sermonẽ ad eos .i. pͥusqͣm uoluptatũ torm̃ta
ꝓcedant dũ adhuc uiuunt ignis uitioꝵ qui
suꝑ cecidit inira dei deuorat eos. ⁊ occultat eiᷤ¬
ramnũ.i. ramni spinas .i. peccati punctionẽ

Expanded text:
accipiuntur peccata, per spinas punctio aeternae damnationis. Rhamnus est enim herba prius mollis, sed quae post vertitur in spinas: sic et peccata modo delectant, sed post pungunt. Et hoc est quod dicit, supercecidit ignis, vitiorum. Et ille ignis absorbet eos, id est devorat eos sicut viventes, id est dum adhuc vivunt. Nec simpliciter dicit, viventes, sed addit: sicut, quia non vera, sed falsa est impiorum vita. Videntur vivere, et non vivunt. Addit sicut in ira. Non simpliciter dicit, in ira, Deus tranquillus judicat. Vel quia modo non est ira comparatione futurae vitae. Absorbet dico, Priusquam producat spinas vestras rhamnus, convertit sermonem ad eos, id est, priusquam voluptatum tormenta procedant. Dum enim adhuc vivunt, ignis vitiorum qui supercecidit in ira Dei, devorat eos et occultat rhamnum, id est rhamni spinam, id est peccati punctionem
Abbreviated transcription (Latin):
te quod sacͥficiũ non quod scelerati canunt. s sacͥ¬
ficiũ laudis. non aminaliũ honorificab̾ me. Ne¬
mo enim mͥoffert hoc sacͥficiũ ⁊ malus est quia
nemo laudat nisi bonꝰ. quia si laudat: ⁊ bene ini¬
uit. Non enum laudat: si bene dicre ⁊ male ui¬
uit. Nec qͥ bene uiruit si sibi dat. uł si suꝑ aliũ
se extollit. ctu potiꝰ erogare debet quod habet.
Quiescat gͦ amalis qui offert sacͥficiũ laudis. &
illic .i. insacͥficio laudis.⁊ illic est iter qͥa hoc sacͥ¬
ficium laudis. ẽ. uia ad dm̃. Et ħ est scala ia¬
cob qua angłi ascendunt ⁊ descendunt .i. fide¬
les ascendunt ad laudem diuinitatis. ⁊ descen¬
dunt ad laudem humanitatis inxxp̃o. quo iti¬
nere. ostũdam tam̃ illi .i. laudanti salutare dei

Expanded text:
 Aug., Alcuin. Non quod scelerati canunt, sed sacrificium laudis, non animalium, honorificabit me. Nemo offert hoc sacrificium et malus est, quia nemo laudat nisi bonus, quia si laudat, et bene vivit. Nemo enim laudat, si bene dicit et male vivit; nec qui bene vivit, si sibi dat, vel si super alium se extollit, cui potius irrogare deberet quod habet. Quiescat ergo a malis, et offerat sacrificium laudis, et illic, id est in sacrificio laudis. Est iter, quia hoc sacrificium est via ad Deum. Haec est scala Jacob, qua angeli descendunt et ascendunt, id est fideles ascendunt ad laudem divinitatis, et descendunt ad laudem humanitatis, in Christo, quo itinere ostendam illi, id est laudanti salutare Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
quilinꝰ ero. Alia lit̾a .i. mansionariꝰ adhorã
intabnacło tuo. quieqͥd agat inimicꝰ debene¬
ficiis dei confidit iste. ut contͣ ꝑicula mun¬
di intab̾naculo dei tutus ꝑseuieret.⁊ hoc¬
in scła.i. usq dum ꝑagantur scła. uͭ sem¬
ꝑ natos suos colligat eccła. Nota. quia ñ
est unus hõ usq inscła. s una.ẽ. eccła. que
usq adfinẽ mundi accolit int̾ra. ⁊ nũqͣm
eradicat᷑ padu̾sa. qui afinib t̾re clamat
cui ȩccłẽ dr̃. Que spes tibi est mt̾im inter
tot mala. Utiq certa. quia ⁊ si multi contͣ me
sint ꝓtegar contͣ estus scl̃i. inuelamento ala.¬
potentie tue qͦ aliis cõꝑant᷑ qͥa nec onerant. &
omnẽ auertunt lesionẽ. Uel ita iunge lit̾am.
ut reddas singła singulis. eodem sensu ma¬
nente. qͥa exaltasti me inpetͣ ⁊ deduxisti. ideo
in habitabo. uł inquilinꝰ ero. intab̾naculo tuo

Expanded text:
quilinus ero, alia littera, id est mansionarius ad horam, in tabernaculo tuo. Quidquid agat inimicus de beneficiis Dei confidit iste, ut contra pericula mundi, in tabernaculo Dei perseveret icet usque dum peragantur saecula, ut semper natos suos colligat Ecclesia. Nota quia non est unus homo usque in saecula, sed una est Ecclesia, quae usque ad finem mundi accolit in terra, et nunquam eradicatur per adversa, quae a finibus terrae clamat, cui dicitur: Quae spes tibi est inter tot mala? utique certa, quia, et si multi contra me sint, protegar contra aestus saeculi in velamento alapotentiae tuae, quae alis comparantur, quia nec onerant, et omnem avertunt laesionem. Vel ita junge litteram, ut reddas singula singulis eodem sensu manente, quia exaltasti in petra et deduxisti. Ideo inhabitabo, vel inquilinus ero in tabernaculo tuo
Abbreviated transcription (Latin):
Utiam ambulẽ ꝓfici¬
citer dat ds̃ nob̃ ꝓfut᷑a Primo educit demiseria
hr̃ scłi. que.ẽ. lacus ⁊ lutũ fecis. Deinde supͣ pe¬
tͣm statuit uͭ inp̾ceptis xp̃i ambulamus. p̾eccata
sicut lutũ laci fetent. ⁊ mergent. petra: contͣ illud
colerites. uł om̃s t̾rena amantes. ⁊ clirexit ne retro

Expanded text:
ut jam ambulem proficiciter dat Deus profutura. Primum educit de miseria saeculi, quae est lacus et lutum faecis. Deinde supra petram statuit, cum in praeceptis Christi ambulamus, peccata sicut lutum laci fetent, et mergunt, petra contra illud colentes, vel omnes terrena amantes, et direxit, ne retro
Abbreviated transcription (Latin):
.i. in ibu non inseruis. non dicit qͥd ponat.
tionẽ pauꝑum. ⁊ fiducialit̾ .i. potent̃ agam
in eo. quia nichil ei resistet. quiã docebre. non¬
qͣsi scribe ⁊ pharisei. s tanqͣm potestatẽ ha¬
bens. addens legi: ⁊ mutans quedam ꝓuo-
luntate sua ut auecor legis. ideo ait fiducia¬
lit̾ agam into. qͦd ñ inseruis feci.

Expanded text:
 in Jesu, non in servis. Non dicit quid ponat; tionem pauperum; et fiducialiter, id est potenter agam in eo, quia nihil ei resistet. Augustinquam si Scribae et Pharisaei, sed tanquam potestatem habens , addens legi, et mutans quaedam pro voluntate sua, ut auctor legis. Ideo ait: Fiducialiter agam in eo, quod non in servis. VERS.