comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
masiliensi cum commercio negoti¬
ationis suae rediret. adhuius scĩ se¬
pulchrum. in oratione prosternitur.
Dequa consurgens. aspicit confrac¬
tos compedes disruptasq maculas
catenarum. quae culpabilium uel ads¬
trinxerant colla. uelsuras ad triue¬
rant. et admiratus . ẽ: sed haec con¬
templatio non fuit miraculis uacua
Namredeens ad nos prb̵. ad serebat
cumsa cramento trescoramse ibi cae¬
cos fuisse lumine redditos. acdo¬
mui redisse saluatos. Nam et apud
genabensi galliarum urbemdũ enis¬
reliquiae cumhonore psallentu porta¬
rentur . Tantũ ibi dñs gratiam p̃stare
dignatus ẽ. ut suppliciter adorantes
Et cacciuisum. et claudireciperent
gressum. Nec dubitare poterat quis¬
piam p̃sentemeẽ. confessorem. cumui¬
debant talia infirmis remediorum mu¬
nera ministrari.
editio et enim in quodam loco ex¬
orta. cum uulgo saeuiente uolan¬
tibus saxis acfacibus furor. arma non
medio criter ministraret. Vnus ele¬

Expanded text:
Masiliensi eum commercio negotiMasiliensi eum commercio negotiationis suae rediret, ad huius sancti sepulchrum in oratione prosternitur; de qua consurgens, aspicit confractos conpedes disruptasque maculas catenarum, quae culpabilium vel adstrixerant colla vel suras adtriverant, et admiratus est; sed haec contemplatio non fuit miraculis vacua. Nam rediens ad nos presbiter, adserebat cum sacramento, tres coram se ibi caecos fuisse lumine redditos ac domui redisse salvatos. Nam et apud Genabensim Galliarum urbem, dum eireliquiae cum honore psallentii portarentur, tantam ibi Dominus gratiam praestare dignatus est, ut suppliciter adorantes et caeci visum et clodi reciperent gressum; nec dubitare poterat quispiam, praesentem esse confessorem, cum videbant talia infirmis remediorum munera ministrari. 7. Seditio etenim in quodam loco exorta, cum, vulgo saeviente, volantibus saxis ac facibus, furor arma non mediocriter ministraret, unus ele
Abbreviated transcription (Latin):
ris. non nullos disruptos ab oꝑturio
eius fimbrias capere et abire. feren¬
tes indisparibus causis unam gratiã
sanitatis. haec ille cernens. fide cone¬
puntus. lacrimans ait simarinorũ
memoles fluctuum salcare. Tonsis
actum mea cordotis deuotiofecit
ut lustrata orientalium martirũ
sepuldra aliquid deisdempignoris de¬
ferre deberem. Curnongalli cammei
confessoris pignora capiam. perqua
mihi meisq salus integra reparetur :
Et statim accedens quaedam deherbu¬
lis quas deuotio populisa croiecit intu¬
mulo manus linteo opertas. sacerdo¬
te porrigente suscepit: repositisq di¬
ligenter. domudetulit. sed statimfi¬
dem hominis miraculorum actio con¬
probauit. Nam discerptis de his folus
frigoriticis cum aquae potu por rectis.
protinus cum haustus alutẽ inuexit.
sed et multis de inceps.: Quando autẽ
nobis haec retulit. iam quat tuor ex¬
indesanos factos ab hac infirmitate
narrauit.
ohannis aut̃ prb̵ noster dum aburbe

Expanded text:
ris, nonnullos disruptas ab operturio ris, nonnullos disruptas ab operturio eius fimbrias capere et abire, ferentes in disparibus causis unam gratiam sanitatis. Haec ille cernens, fide conpunctus, lacrimans ait: 'Si marinorum me moles fluctuum sulcare tonsis actum mei sacerdotis devotio fecit, ut, lustrata orientalium martyrum sepulchra, aliquid de eisdem pignoris deferre deberem; cur non Gallicani mei confessoris pignora capiam, per qua mihi meisque salus integra reparetur?' Et statim accedens, quaedam de herbulis quae devotio populi sacro iecit in tumulo, manus lenteo opertas, sacerdote porregente, suscepit, repositisque, diligenter domui detulit; sed statim fidem hominis miraculorum actio conprobavit. Nam, discerptis de his foliis frigoriticis cum aquae potu porrectis, protinus cum haustu salutem invexit, sed et multis deinceps. Quando autem nobis haec retulit, iam quattuor exinde sanos factos ab hac infirmitate narravit. Iohannis autem presbiter noster, dum ab urbe
Abbreviated transcription (Latin):
inquit dicotibi quia et hanc cabsu¬
lam tergo utor. Et de cappaeius
parte prolixiore decisa tegumen
pedum aptabo. fecit ib comiser quae
pollicitus ẽ suscepturus protinus di¬
uini iudicii ultionem. Verum ubi deci¬
socucullo aptatis pedulibus. pedes ope¬
ruit. extemplo arreptus ad aemone
ruit in pauimento. Erat enimsolus in
domo. nec erat qui succurreret mise¬
ro. Cumq: spumas cruentas ore pro¬
iceret. extensis ad focum pedibus
pedescum pedulibus ignis pariter
giulfus quoq: diaconus noster
a roma ueniens beata nobis scor
pignora deferebat. hic causa oratio¬
mstantum locum quo sc̃s quiescit ad¬
iuit. Ingressusq aedem dumdiuer¬
sorum miraculorum opus inlustre
perpendit. uidit inmensum cater¬
uatim populum ad eius sepuldrum
acuelut felicium ex anima apium
ad consuetum alueare confluere
et alios prbo quiad erat ministran¬
te particulas cerae probenedictio¬
nesumere. alios parumper pulue¬

Expanded text:
inquid, 'dico tibi, quia et hanc casubinquid, 'dico tibi, quia et hanc casublam tergo utor et de cappa eius, parte prolixiore decisa, tegumen pedum aptabo'. Fecit ilico miser quae pollicitus est, suscepturus protinus divini iudicii ultionem. Verum ubi, deciso cucullo, aptatis pedulibus, pedes operuit, extemplo arreptus a daemone, ruit in pavimento. Erat enim solus in domo, nec erat qui succurreret misero. Cumque spumas cruentas ore proiceret, extensis ad focum pedibus, pedes cum pedulibus ignis pariter us. 6. Agiulfus quoque diaconus noster a Roma veniens, beata nobis sanctorum pignora deferebat. Hic causa orationis tantum locum quo sanctus quiescit adivit, ingressusque aedem, dum diversorum miraculorum opus inlustre perpendit, vidit inmensum catervatim populum ad eius sepulchrum ac velut felicium examina apium ad consuetum alveare confluere, et alios, presbitero qui aderat ministrante, particulas caerae pro benedictione sumere, alios parumper pulve
Abbreviated transcription (Latin):
saliuas oriscum labore possit maximode¬
gluttire. Vnde factum ẽ ut perdies
xl lectulo detubans. grauiter cruciare¬
tur sed in uocato confessoris nomine. sam¬
tati redditus. numquã ausus ẽ. ea uer¬
ba quae prius psumpserat garrulare
t quia nouimus priscum ep̃m huic
scõ semper fuisse aduersum. diaco¬
nocuidam huius ca subla tribuit. Erat
aut̃ ualida. eo quod et ipse uirdĩ
robusto fuisset corpore. Cappa aut̃
huius indumenti. itadilatata erat atq
consuta ut solent millis candidis fieri
quae perpaschalia festa sacer dotum
umeris inponuntur. Ibatq diaconus
cum boc uestmento discurrens acpar¬
uipendens decuius usibus remanseset
hoc habens in lectulo hocutens inforo
decuius fimbris sicredulitas certa
fuisset red dipotuit salus infirmis
Cui ait quidam. Odiacone siscires
uirtutem dĩ et quis fuit cuius uesti¬
mentum uteris. cautius tecum eo
uiuere oportebat. Cuulle. Uere

Expanded text:
salivas oris cum labore possit maximo desalivas oris cum labore possit maximo degluttire. Unde factum est, ut per dies 40 lectulo decubans graviter cruciaretur; sed invocato confessoris nomine, sanitati redditus, numquam ausus est ea verba quae prius praesumpserat garrulare. Et quia novimus, Priscum episcopum huic sancto semper fuisse adversum, diacono cuidam huius casublam tribuit. Erat autem valida, eo quod et ipse vir Dei robusto fuisset corpore. Cappa autem huius indumenti ita dilatata erat atque consuta, ut solent in illis candidis fieri, quae per paschalia festa sacerdotum umeris inponuntur. Ibatque diaconus cum hoc vestimento discurrens, ac parvi pendens, de cuius usibus remansisset; hoc habens in lectulo, hoc utens in foro, de cuius fimbriis, si credulitas certa fuisset, reddi potuit salus infirmis. Cui ait quidam: 'O diacone, si scires virtutem Dei, et quis fuit, cuius vestimentum uteris, cautius te cum eo vivere oportebat'. Cui ille: 'Vere',
Abbreviated transcription (Latin):
choris angelicis suscipiebat in astris
ost diesaut̃ quos lexromana sane¬
ciuit ut de functi cuiuspiam uolun¬
tas publice relegatur huius antisatis
testamentum inforo delatum turbis
circumstantibus aiudice reseratum
recitatumq ẽ. Prb quoq basi licae
tumens felle quod nihilhoc illi inquo
sepultus fuerat reliquisset ait Aie¬
bant semper pleriq stolidum fuisse
nicetium nunc adliquidum uerũ eẽ
patet. cum nihilbasilicae inquatumu¬
latus .ẽ delegauit: sequenti autem
nocte apparuit prbo cum duobus
ep̃is. id ẽ iusto atq: eucherio inueste
quia nibil facultatis scripserim tem¬
plohuic quo requiesco. Et nescit quia
quicquid p̃tiosius babuiibidem dere¬
liqui. Id c̃. glebam corporis mei. At
pugnis palmisq guttur eius inlisit dicens
peccator conterende desine stulte loqui.
Expge factus aut̃ prb̵. tume factis fauei¬
bus. itadoloribus coartatur ut ipsas quoq

Expanded text:
choris angelicis suscipiebat in astris. choris angelicis suscipiebat in astris. Post dies autem, quos lex Romana sanccivit, ut defuncti cuiuspiam voluntas publice relegatur, huius antestitis testamentum in foro delatam, turbis circumstantibus, a iudice reseratum recitatumque est. Presbiter quoque basilicae tumens felle, quod nihil loco ille in quo sepultus fuerat reliquisset, ait: 'Agebant semper plerique, stolidum fuisse Nicetium; nunc ad liquidum verum esse patet, cum nihil basilicae in qua tumulatus est delegavit'. Sequenti autem nocte apparuit presbitero cum duobus episcopis, id est Iusto atque Eucherio, in veste quia nihil facultatis scripserim templo huic quo requiesco; et nescit, quia quidquid pretiosius habui ibidem dereliqui, id est glebam corporis mei'. Atpugnis palmisque guttur eius inlisit, dicens: ' Peccator conterendae, desine stulte loqui!' Expergefactus antem presbiter, tumefactis faucibus, ita doloribus coartatur, ut ipsas quoque
Abbreviated transcription (Latin):
cari ad sesc̃s et ait. Nonne praeceperã
tibi nein grederis ec desiadĩ : et cur
ausu temerario ingredere praesump¬
sisti: aut curuocem incanticis domini¬
us es ausus emittere: stupentibus aut̃
bominibus quiaderant et nibilm alide
diacono nouerant. exclamauit daemo¬
nium in eo et se torquaeri a s cõ inmen¬
sis cruciatibus confitetur. Ipse enim
praesumpserat in ecclesia canere cuius
uocem ignorantibus populis. sc̃s agno¬
uit et ipsum uerbis acerrimis non di¬
a conus ex secrauit tunc inpositis sc̃s
dia cono mambus : eiecto dae mone ꝑsonã
restituit inte graementi.
isetaliis signis dedarans inpopulis
uigesimosecundo episcopatus sui an¬
no aetate sexagenaru. migrauit ad xp̃m
Quidum ferretur ad sepeliendum. cae¬
cus quidã sesubferetro flagitauit adduci
statimq: ingressus uultus diulumine uidu¬
atus reseratis oculis adornatur. Nec dis¬
tulit diuina pietas beatus artus glorifi¬
caresignis. cuius beatam animam cum

Expanded text:
cari ad se sanctus et ait: 'Nonne praeceperam cari ad se sanctus et ait: 'Nonne praeceperam tibi, ne ingredereris eclesiam Dei? Et cur ausu temerario ingredere praesumpsisti? Aut cur vocem in canticis dominicis es ausus emittere?' Stupentibus autem omnibus qui aderant et nihil mali de diacono noverant, exclamavit daemonium in eo, et se torqueri a sancto inmensis cruciatibus, confitetur. Ipse enim praesumpserat in eclesia canere, cuius vocem, ignorantibus populis, sanctus agnovit et ipsum verbis acerrimis non diac. exsecravit. Tunc inpositis sanctus diacono manibus, eiecto daemone, personam restituit integrae menti. 5. His et aliis signis declarans in populis, vigesimo secundo episcopatus sui anno, aetate sexagenaria migravit ad Christum. Qui dum ferretur ad sepeliendum, caecos quidam se sub feretro flagitavit adduci, statimque ingressus, vultus diu lumine viduatus reseratis oculis adornatur. Nec distulit divina pietas beatos artus glorificare signis, cuius beatam animam cum
Abbreviated transcription (Latin):
hominum procacia uerba suscipiant.
Hoc tantum uos studere oportet. ut illi
qui contraecclesiae utilitates quaedam
machina recupiunt. uestris proposta¬
ombus confundantur. In rationabilia em̃
non solum ad mrare sed nec audire de¬
sidero. Obeatum uirum. quiomni inten¬
tone uitare cupiebat scandalum. Au¬
diant aut̃ haecilli. quisi offensi fuerint
igoscere nolunt sed totam insu aultio¬
ne conuocantes urbem etiam testes ad
hibere non metuunt. qui uocibus nefa¬
ris dicant haec et haec audiuimus de
tt hunc loquentem. et ita fiet ut pau¬
peres xp̃i. talibus accusationibus miseri¬
cordia post posita obprimantur.
uodam aut̃ mane cumsurrexisset
ad matutinas sc̃s nicetius. spectatis
duab: antiphonis ingressus ẽ in sacrariũ
Vbidumsederet diaconus responsuriũ
psalmum canere coepit. Et ille commo¬
tus ait sileat sileat nec praesumat
canere iustitiae inimicus. Et dicto ci¬
tius obpilato ore siluit. Iussitq eumuo¬

Expanded text:
hominum procacia verba suscipiant. hominum procacia verba suscipiant. Hoc tantum vos studere oportet, ut illi qui contra Ecclesiae utilitatem quaedam machinare cupiunt, vestris propositionibus confundantur; irrationabilia enim non solum non admirari, sed nec audire desidero. O beatum virum qui omni intentione vitare cupiebat scandalum! Audiant autem haec illi, qui si offensi fuerint, ignoscere nolunt, sed totam in sua ultione convocantes urbem, etiam testes adhibere non metuunt, qui vocibus nefariis dicant: 'Haec et haec audivimus de te hunc loquentem'; et ita fiet, ut pauperes Christi talibus accusationibus, misericordia postposita, obpremantur. 4. Quodam autem mane, cum surrexisset ad matutinas sanctus Nicetius, spectatis duabus antephonis, ingressus est in sacrarium, ubi dum resederet, diaconus responsurium psalmum canere coepit. Et ille commotus, ait: 'Sileat, sileat, nec praesumat canere iustitiae inimicus'. Et dicto citius, obpilato ore, siluit; iussitque eum vo
Abbreviated transcription (Latin):
census respondit prbo uade et dicei
quia multae sunt causae in eius conspec¬
tupositae quae alterius iudicio finien¬
dae erunt pegressus prb. quae audiuit
simpliciter ex posuit. scs uero nicetius cõ¬
motus contra eum ait. Vere inquam
quia euglogias demanu mea non accipi¬
es. proeo quod uerba quae furor exe¬
git meis auribus intulisti. Erat autem
conuiuio recumbens. ad cuius et egole¬
uam cum adhuc diaconatus fungeret
officium. propinquus accubueram
Dicitq mihi secretius. loquaere prbis
ut dep̃centur proco. Cumq locutus fu¬
issem non intellegentes uoluntatem scĩ
silebant. Quodille cernens. tuinquit
surge et dep̃care proeo. At ego cum
trepidatione consurgens. osculauiscã
eius genua oranspro prbo. Quo indul¬
gente atq: euglogias porrigente ait
Nego dilectissimi fr̃s ut uerba inutilia
quae ignaue musitantur. aures meas
non uerberent quia non .ẽ. dignum
ut homines rationabiles inrationabiliũ

Expanded text:
census, respondit presbitero: 'Vade et dic ei, census, respondit presbitero: 'Vade et dic ei, quia multae sunt causae in eius conspectu positae, quae alterius iudicio finiendae erunt'. Regressus presbiter, quae audivit simpliciter exposuit. Sanctus vero Nicetius commotus contra eum, ait: 'Vere inquam, quia euglogias de mann mea non accipies, pro eo quod verba quae furor exegit meis auribus intulisti'. Erat autem convivio recumbens, ad cuius et ego levam, cum adhuc diaconatus fungerer officium, propinquus accubueram. Dixitque mihi secretius: 'Loquere presbiteris, ut deprecentur pro eo'. Cumque locutus fuissem, non intellegentes voluntatem sancti, silebant. Quod ille cernens: 'Tu', inquid, 'surge et deprecare pro eo'. At ego cum trepidatione consurgens, osculavi sancta eius genua, orans pro prgente, atque eulogias porrigente, ait: Rogo, dilectissimi fratres, ut verba inutilia quae ignave mussitantur, aures meas non verberent, quia non est dignum ut homines rationabiles irrationabilium
Abbreviated transcription (Latin):
xisti deuote impleuerim. nunc p̃cor ut
quia tempus resolutionis meae ad ẽ. ne
dimittasme ab hocmundo cumdolore
discedere sed unam petitionem quam
supplico libenter indulge Et ille
Dete inquid quoduolueris obtinebis ro¬
goait ut nicetius prbnepus meus ecdesiae
lugdunensi subfatuatur ep̃s. E enim ut
mei testimoni uerba proferunt amator
castimoniae dilectorq: ecclesiarum et in
edrmosinis ualde deuotus et quaecũq dĩ
seruis decent et operibus gerit et morib:
amator Etsi laesus fuis set ab aliquo
statim aut remittebat propriae. aut per
alium insinuabat ueniam de praecari
am uidiego quodam tempore basiliũ
prbmmissum abeo adermentarium co¬
mitem qui lugdunensim urbem his di¬
ebus potestate iudiciaria guberna¬
bat dixitq ad eum pontifex noster
causaehuic quaedenuo inpetitur. dato
iudicio terminum fecit. Ideoq commo¬
net necãiterare p̃sumas. Qui furore suc¬

Expanded text:
xisti devote impleverim; nunc precor, ut, xisti devote impleverim; nunc precor, ut, quia tempus resolutionis meae adest, ne dimittas me ab hoc mundo cum dolore discedere, sed unam petitionem quam supplico libenter indulge'. Et ille: 'Pete', inquid, 'quod volueris obtenebis'. 'Rogo', ait, 'ut Nicetius presbiter, nepus meus, eclesiae Lugdunensi substituatur episcopus. Est enim, ut mei testimonii verba proferunt, amator castimoniae dilectorque eclesiarum et in elymosinis valde devotus, et quaecumque Dei servis dicent et operibus gerit et moribus'. amator; et si laesus fuisset ab aliquo, statim aut remittebat propriae, aut per alium insinuabat veniam deprecari. Nam vidi ego quodam tempore Basilium presbiterum missum ab eo ad Armentarium comitem, qui Lugdunensim urbem his diebus potestate iudiciaria gubernabat; dixitque ad eum: 'Pontifex noster causae huic, quae denuo inpetitur, dato iudicio, terminum fecit, ideoque commonet, ne eam iterare praesumas'. Qui furore suc
Abbreviated transcription (Latin):
ita se colobio condudebat. ut num quã
artus meibeata eius membra continge¬
rent. Intuemini quaeso et aduertite
cautelam uiridĩ. quodsi ab infantuli
artubus inquonulli adhuc eẽ pote¬
rant stimuli concupiscentiae. nulla
incitamenta luxoriae. ita sene ab eius
artubus tangeretur abstinuit. qua¬
uter deloco ubi suspicio luxoria e
eẽ potuit. illerefugit. Erat enim
ut diximus casto corpore mundus
corde non inscurilitate uerba pro¬
ferens sed semꝑ quaedĩ sunt loquens
et licet omnes homines in illo cae¬
lestis caritatis uinculo diligeret
matri tamen itaerat subditus ut quasi
unus exfamulis obaudiret
Seniq aegrotante sacerdote lugdo¬
nensi antestite. in urbe parisiaca
cum abchildo bertho seniore magno amo¬
re diligeretur. uoluit rex usq adeius
lectulum proficisci acuisitare in firmũ
Quoueniente ait ep̃s. optime nostioro
pussime quod tibi in omnibus necessitatib
tuis fideliter seruierim. acquecũq: iniun¬

Expanded text:
ita se colobio concludebat, ut nunquam ita se colobio concludebat, ut nunquam artus mei beata ejus membra contingerent. Intuemini, quaeso, et advertite cautelam viri Dei! Quod si ab infantuli artubus, in quo nulli adhuc esse poterant stimuli concupiscentiae, nulla incitamenta luxuriae, ita se, ne ab ejus artubus tangeretur, abstinuit; qualiter de loco, ubi suspicio luxuriae esse potuit, ille refugit? Erat enim, ut diximus, castus corpore, mundus corde, non in scurrilitate verba proferens, sed semper quae Dei sunt loquens. Et licet omnes homines in illo coelestis charitatis vinculo diligeret, matri tamen ita erat subditus, ut quasi unus ex famulis obaudiret. III. Denique aegrotante Sacerdote Lugdunensi antistite in urbe Parisiaca, cum a Childeberto seniore magno amore diligeretur, voluit rex usque ad ejus lectulum proficisci, ac visitare infirmum. Quo veniente ait episcopus: Optime nosti, o piissime, quod tibi in omnibus necessitatibus tuis fideliter servierim ac quaecumque iniun
Abbreviated transcription (Latin):
naria praes biterii honore p̃ditus
nequaquã se a labore operis quod
onus gessit abstinebat. sed semper
manibus proprus operabatur cũ fa¬
mulis. ut a postoli p̃cepta compleret
dicentis. laborate manibus ut habea¬
tis unde tribuere nec essitatẽ patien¬
dbus. Illud omnino studebat. ut om¬
nes pueros qui indomo eius nasceban¬
cur ut primum uagitum infantiae
relinquentes loqui coepissent statĩ
liaeris doceret acpsalmis imbueret
Scilicet ingressustale iungeretur
psallentium ut tã ante phonis. quam
meditationibus diuersis. ut deuotio fla¬
gitabat animi possit implere. Castita¬
giter p̃dicabat. Et apollu totactu
et uerbis obscenis. ut desisterent edo¬
cebat
amrecolo in ad oliscentia mea
cum primũ litterarum elemen¬
ta coepissemagnoscere et essem qua¬
si octaui anniaeuo. Et ille indignum
melectulo locaruuberet ac paternae
dilectionis dulcedine ulna susciperet
ora indumentisui articulis arripiens.

Expanded text:
naria presbyterii honore praeditus naria presbyterii honore praeditus , nequaquam se a labore operis quod prius gessit abstinebat, sed semper manibus propriis operabatur cum famulis, ut Apostoli praecepta compleret, dicentis: Laborate manibus, ut habeatis unde tribuere possitis necessitatem patientibus . Illud omnino studebat, ut omnes pueros qui in domo ejus nascebantur, ut primum vagitum infantiae relinquentes loqui coepissent, statim litteras doceret ac psalmis imbueret: scilicet ut ingressui tale jungeretur psallentium, ut tam antiphonis quam meditationibus 1185 diversis, ut devotio flagitabat animi, posset implere. Castitagiter praedicabat, et a polluto tactu et verbis obscenis ut desisterent edocebat. Nam recolo in adolescentia mea cum primum litterarum elementa coepissem agnoscere, et essem quasi octavi anni aevo, et ille indignum me lectulo locari juberet, ac paternae dilectionis dulcedine ulna susciperet, oram indumenti sui articulis arripiens,
Abbreviated transcription (Latin):
pusula toala infacie. Quod uirus inua¬
liscens ac ex quoquens fecit puerũ
desperatum. sed mater eius iugiter in¬
ter multa scõrũ nomina. beatimar¬
tini nomen pro eius salute peculiarius
inuocabat. Cumq ꝑbiduum puer
iacuisset in lectulo clausis oculis et nul¬
lum uerbum consolationis matrilamen¬
tanti proferret. sed potius ipsa gene¬
trix inter spem metũq: titubans iux¬
aaritum exsequiarum necessaria fu¬
neris p̃parat: secunda die. aduesperũ
iperiens oculos ait quoiuit mater
nea : Quae statim adueniens ait
ecce adsum. Quiduis fili : Et ille
netimeas inquit mat̃. Beatus enim
martinus suꝑme crucem xp̃i faciens
surgere me iussit incolomem : Haec
effatus statim sur rexit alecculo
geminauitq uirtus diuina miraculi
hius gratiã ut et martini panderet᷑
meritum. Et hic quia futurus erat
pontifex a contagios aluaretur. Tes¬
ts enim fuit huius causae uisa cicatrix
eus infacie. Aetate quoq: iamtrice¬

Expanded text:
pusula mala in facie: quod virus invapusula mala in facie: quod virus invalescens ac excoquens, fecit puerum desperatum. Sed mater ejus jugiter inter multa sanctorum nomina, beati Martini nomen pro ejus salute peculiarius invocabat. Cumque per biduum puer jacuisset in lectulo clausis oculis, et nullum verbum consolationis matri lamentanti proferret; sed potius ipsa genitrix inter spem metumque titubans, juxta ritum exsequiarum necessaria funeris praepararet, secunda die ad vesperum aperiens oculos, ait: Quo ivit mater mea? quae statim adveniens ait: Ecce adsum, quid vis, fili? Et ille: Ne timeas, inquit, mater, beatus enim Martinus super me crucem Christi faciens, surgere me jussit incolumem. Haec effatus statim surrexit a lectulo, geminavitque virtus divina miraculi hujus gratiam, ut et Martini panderetur meritum, et hic, quia futurus erat pontifex, a contagio salvaretur. Testis enim fuit hujus causae visa cicatrix ejus in facie. II. Aetate quoque jam trice
Abbreviated transcription (Latin):
copatum ianubensis urbis expetebat᷑
Etre iam obtenta cum principe ad do¬
mum reuertitur. Coniugiq quae
egerat nuntians. Quod illa audiens
respondit uiro. Desine quaeso dul¬
cissime coniux ab hac causa. Et ne
quaesieris episcopatum urbis. quia ego
ex concepto ate sumpto epm̃ gero
in utero : requieuit uir sapiens audita
uxore rememorans illud quod uox
trae abrahae beato p̃ceperat. Omma
quaecũq: dixerit tibisarra. audiuo¬
cemeuis. Deniq impletis pariendi di¬
ebus. mulier enixa .ẽ. puerum ÷ quem
quasi uictorem futurum mundi .ni¬
cetium inbaptismo uocitauit. Eodemq
summa nutritum diligentia. litteris
ecclesiasticis mandauit institui. De¬
functo aut̃ patre. hc cum genetrice
iã clericus indomo paterna resedens
cum reliquis famulis manu propria
laborabat. Intellegens cõmotiones
corporeas. Non alit̃ nsi laboribus et
erumnis obprimi posse.
uodã uero tempore cũ ad hoc in
domo ipsa degeret. orta . ẽ. ei

Expanded text:
copatum Ianubensis urbis expetebatur, copatum Ianubensis urbis expetebatur, et re iam obtenta cum principe, ad domum revertitur, coniugique quae egerat nuntians. Quod illa audiens, respondit viro: 'Desine, quaeso, dulcissime coniux, ab hac causa, et ne quaesieris episcopatum urbis, quia ego ex concepto a te sumpto epin utero. Requievit Vir sapiens audita uxore, rememorans illud quod vox trae Abrahae beato praeceperat: Omnia quaecunque dixerit tibi Sara, audi vocem 1184 ejus . Denique impletis pariendi diebus mulier enixa est puerum, quem quasi victorem futurum mundi, Nicetium in baptismo vocitavit, eumdemque summa nutritum diligentia litteris ecclesiasticis mandavit institui. Defuncto autem patre, hic cum genitrice jam clericus in domo paterna residens, cum reliquis famulis manu propria laborabat, intelligens commotiones corporeas non aliter nisi laboribus et aerumnis opprimi posse. Quodam vero tempore, cum adhuc in domo ipsa degeret, orta est ei
Abbreviated transcription (Latin):
mes simaginis filuisui. Nam et deisa¬
ac. iohannẽq qualiter nascerentur:
uel quid a gerent et nomen et opus
p̃dixit et meritum. sic nunc et debea¬
tonicetio ipsa illa prisca miseratio pi¬
etatis quae in merita ditat. nonna¬
ta scĩ ficat. et omnia priusquam gig¬
nantur. et disponit et ordinat qua¬
libus sacerdotalis gratiae infulis flo¬
reat intertis. prius genetrici uoluit re¬
uelare. Decuius uita retinetur qui¬
dem exinde libellus nobiscum nescio
quo compositus quimultas quidem uir¬
tutes eius pandit. non tamen uel ex¬
ordiũ natiuitatis conuersionisq: eius
uelseriem uirtutũ dedarat adliqui¬
dum. Et licet nec nos omnes eius uir¬
tutes inuestigauimus quas per eum
dñs uel occulte operari . ẽ. dignatus
uel publice tamen quae adpriorẽ
auctorem non per uenerunt. et si
rusticioristilo pandere procurauimꝰ
Igitur florentinus quidam exsena¬
toribus. accepta artemia coniuge
cum duos iam haberet liberos ad epis¬

Expanded text:
mes fieri imaginis Filii sui. Nam et de Isames fieri imaginis Filii sui. Nam et de Isaac Iohanneque, qualiter nascerentur vel quid agerent, et nomen et opus praedixit et meritam. Sic nunc et de beato Nicetio ipsa illa prisca miseratio pietatis, quae inmerita ditat, non nata sanctificat et omnia priusquam gignantur et disponit et ordinat, qualibus sacerdotalis gratiae infulis floreat in terris, prius genetrici eius voluit revelare. De cuius vita retenetur quidem exinde libellus nobiscum, nescio quo conpositus, qui multas quidem virtutes eius pandit, non tamen vel exordium nativitatis conversionisque eine vel seriem virtutum declarat ad liquidum. Et licet nec nos omnes eius virtutes investigavimus, quas per eum Dominus vel occulte operari est dignatus vel publicae, tamen quae ad priorem auctorem non pervenerunt etsi rusticiori stilo pandere procuravimus. 1. Igitur Florentinus quidam ex senatoribus, accepta Artemia coniuge, cum duos iam haberet liberos, ad epis
Abbreviated transcription (Latin):
gula cui supra memimmus quã manu
gerebat ꝑparietes itaeos ad fixos. ut
puta res illos ualidis atq acutissimis
sudibus reteneri. Multa quidem et
alia deeodem gesta cognorimus. sed ne
fastidium incitarent. depluribus pau¬
ca perstrinximus. Obut aut̃ tricesi¬
motertio epis copatus sui anno aetate
nonagenaria. qui se uirtutibus mani¬
festis saepius delarauit
plerumq: regnosuo prouideat.
quos adsciscat. Ipsae saepius sacrae
lectionis testantur oracula sicut ad hȩ¬
remiam eximium untem caelestisoris
miftica deferuntur eloquia dicentis
prius quam teformarem inutero no¬
uite et antequam exires deuulua scĩ¬
ficauite. Et ipsed ñs utriusq: conditor
testamenti cumillos quos largitio
hilaris agneo decoratos uellere sius
locat ad extris quidait uenite be¬
nedicti percipite p̃paratum uobis reg¬
nũ a constitutione mundi. sed et illẽ
uaselectionis beatus a postolus quos
inquit p̃sciuit et p̃destinauit. confor¬

Expanded text:
gula, cui supra meminimus, quam manu gula, cui supra meminimus, quam manu gerebat, per parietes ita eos adfixos, ut putares illos validis atque acutissimis sudibus reteneri. 6. Malta quidem et alia de eodem gesta cognovimus, sed, ne fastidium incitarent, de pluribus pauca perstrinximus. Obiit autem trigesimo tertio episcopatus sui anno aetate nonagenaria, qui se virtutibus manifestis saepius declaravitplerumque regno suo provideat quos adsciscat, ipsa saepius sacrae lectionis testantur oracula, sicut ad Hieremiam eximium vatem caelestis oris mistica deferuntur eloquia, dicentis: Priusquam te formarem in utero, novi te, et antequam exires de vulva, sanctificavi te. Et ipse Dominus utriusque conditor Testamenti, cum illos quos largitio hilaris agneo decoratos vellere suis locat a dextris, quid ait? Venite, benedicti, percipite praeparatum vobis regnum a constitutione mundi. Sed et ille vas electionis beatus apostolus: Quos, inquid, praescivit et praedestinavit confor
Abbreviated transcription (Latin):
uestimento quod cum eo positum fuit
aliquid ostensum .ẽ diminutum. Vnđ
post transitum . cuius caro non fuit cor¬
rupta ludibrio. Magna ẽ. enim cor¬
poris et cordis integritas. quae et in p̃¬
senti scło p̃stat gratiã. et infuturo uitã
largitur aeternã. Dequa paulus
a postolus ait. pacem sequimim et
scificationem. sine qua nemo uidebit
Quella quaedã diedominico caput
suum conponeret. pectine ad p̃hen¬
so. Credo obiniuriam dieiscĩ. inmani¬
bus eius ad haesit . ita ut ad fixidentes
tãindigitis quã in palmis magnumei
dolorem inferrent. Quaecũ basilicas
scorũ flens atq: obsecrans circuiret. ad
sepulchrum beati gregorii antefutis in
eius uirtute confisa prosternitur. Cũq
diutis sime beati confessoris p̃sidium flagi¬
tas set direita mamus eius. adopus pristi¬
num pectine decidente reducitur. sed
inergumini eum confitentes. ad eius se¬
pulchrum sȩpe purgantur. Nample¬
rumq uidimus post eius transitum uir¬

Expanded text:
vestimento quod cum eo positum fuit vestimento quod cum eo positum fuit aliquid ostensum est diminutum Bal.post transitum, cujus caro non fuit corrupta ludibrio. Magna est enim corporis et cordis integritas, quae et in praesenti saeculo praestat gratiam, et in futuro vitam largitur aeternam, de qua Paulus apostolus ait: Pacem sequimini et sanctificationem, sine qua nemo videbit Puella quaedam die dominico dum capud suum conponeret, pectine adprehenso, credo ob iniuriam diei sancti, in manibus eius adhaesit, ita ut adfixi dentes tam in digitis quam in palmis magnum ei dolorem inferrent. Quae cum basilicas sanctorum flens atque obsecrans circuiret, ad sepulchrum beati Gregorii antestitis in eius virtute confisa prosternitur. Cumque diutissime beati confessoris praesidium flagitasset, directa manus eius ad opus prestinum, pectine decidente, reducitur. Sed et inergumini eum confitentes ad eius sepulchrum saepe purgantur. Nam plerumque vidimus post eius transitum vir
Abbreviated transcription (Latin):
postulabat sc̃s tetricus filius et suo¬
eessor eus haeccernens et uirtutes
ibidem assidue operari prospiciens
ante altare basilicae funda menta
iacetErectãq absidam miro
opere construet. et trans uoluit
Qua transuoluta. disruptoq pariete
arcum a edificat. Quod opus ꝑfectũ
atq: ex ornatum ut in medio absidae
loculum fodit ubi corpus beatipa¬
tris transferre uolens. Conuocat
prbos et abbates ad istud officiũ
qui uigilantes. orabant ut sebea¬
tus confessor adhanc p̃paratam
habitationẽ trans ferri permitteret
Mane aut̃ facto cum choris psallen¬
tium adp̃hensum sarco fagum. ante al¬
tare in absidã quã beatus ep̃s aedifica¬
uerat transtulerunt. Quod sepul¬
chrũ dum diligenter componunt. su¬
bito et ut credam ad ĩius suoꝑtorium
sarco fagi. motum .ẽ inuna parte. Et
ecce apparuit beata facies eiusita inte¬
gra et in laesa ut putares eum non mor¬
tuũ eẽ. sed dormientem. sed nec deipso

Expanded text:
postulabat, sanctus Tetricus filius et sucpostulabat, sanctus Tetricus filius et successor ejus haec cernens, et virtutes ibidem assidue operari prospiciens, ante altare basilicae fundamenta jecit, erectaque absida, miro opere construxit et transvolvit: qua transvoluta, disruptoque pariete, arcum aedificavit. Quod opus perfectum atque exornatum, in medio absidae loculum fodit: quo corpus beati patris transferre volens, convocat presbyteros et abbates ad illud officium, qui vigilantes orabant, ut se beatus Confessor ad hanc praeparatam habitationem transferri permitteret. Mane autem facto, cum choris psallentium, apprehensum sarcophagum ante altare in absidam quam beatus episcopus aedificaverat, 1182 transtulerunt. Quod sepulcrum dum diligenter componunt, subito, et, ut credo, ad Dei jussum, opertorium sarcophagi motum est in una parte: et ecce apparuit beata facies ejus ita integra et illaesa, ut putares eum non mortuum esse, sed dormientem; sed nec de ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Vinctus quidam peruiamillam
quabeatum corpus alingonas ẽ
oxhibitum ad ante dictum castrũ
ad ducebatur. Cumq milites cũ equi¬
tibus p̃cedentes cum post terga trahe¬
rent uinctum. ad locum ubi beaticon¬
fessoris artus quieuerant peruener
Quod p̃tereuntis uinctus in uocato
nomine beati antestitis. petut ut cũ
sua misericordia liberaret : Quooran¬
te. laxatisunt laque demanibus eius
et sentiens se solutum quietum red
didit. Coopertisq manibus putaba¬
tur adhuc eẽ ligatus. Ingressi autẽ
portam castri cum ante atrium ec cle¬
siae peruenis sent hic exiliens et cor¬
rigiam ligaminis trabentium in manu
tenens cum auxilio omnipotentis dmñ
et obtentu beati pontificis liberatus ẽ
dmirabile ẽ enim et illud miracu¬
lum. qualit̃ beatum corpuseius
cum post multa tempora trans ferret
apparuit gloriosum. Cumbeatus pon¬
tifex in angulo basilicae fuis set sepul¬
puis e paruus erat locus ille necibipo¬
puli sicpossent accedere ut deuotio

Expanded text:
Vinctus quidam per viam illam Vinctus quidam per viam illam qua beatum corpus a Lingonas est exhibitum ad antedictum castrum adducebatur. Cumque milites cum aequitibus praecedentes, cum poet terga traherent vinctum, ad locum ubi beati confessoris artus quieverant pervenerunt. Quod praetereuntes, vinctus, invocato nomine beati antestitis, petiit, ut eum sua misericordia liberaret Quo orante, laxati sunt laquei de manibus eius, et sentiens se solutum, quietum rdidit; coopertisque manibus, putabatur adhuc esse ligatus. Ingressi autem portam castri, cum ante atrium ecclesiae pervenissent, hic exsiliens, et corrigiam ligaminis trahentium in manu tenens, cum auxilio omnipotentis Dei et obtentu beati Pontificis liberatus est. Admirabile autem est et illud miraculum, qualiter beatum corpus ejus cum post multa tempora transferretur, apparuit gloriosum. Cum beatus Pontifex in angulo basilicae fuisset sepultus, et parvus esset locus ille, nec ibi populi sic possent accedere ut devotio
Abbreviated transcription (Latin):
Et ecceuineti carceris ad beatumcor¬
pus clamare coeperunt dicentes :
Hiserere nrĩ piissime domne ut
quos uiuens in scło non absoluisti uel
defunctus caelestae regnum possidens
digneris absoluere. Vlisita nos quae su¬
mus et miserere nr̃i. haec et alia illis
clamantibus ad grauatum ẽ corpus
ita ut eumpenitus sustinere nom pos¬
sent. Tunc ponentes feretrum sup
terram uirtutem beati antestitisp̃s¬
colabant. His ergo expectantibus su¬
bito reseratis carceris ostuis trabisilla
qua iunctorum pedes coartabantur
repulss obicibus scinditur media con¬
fractisq catenis. omnes pariter dis¬
soluuntur. et adbeatum corpus ne¬
mine retinente perueniunt. De¬
hinc eleuantes feretrum gestatores
hunter reliquos obsequuntur Qui
edam iudice postea sinedamno ali¬
quo sunt dimissi
ost haec beatus confessormul
caelos seapertos indie eius se¬
pulturae uidisse. Nec enimambi¬
gtur quod post actus angelicos
sidereis sit coetibus adgregatus

Expanded text:
et ecce vincti carceris ad beatum coret ecce vincti carceris ad beatum corpus clamare coeperunt, dicentes: Miserere nostri, piissime domne, ut quos vivens in saeculo non absolvisti, vel defunctus coeleste regnum possidens digneris absolvere; visita nos quaesumus, et miserere nostri Haec et alia illis clamita, ut eum penitus sustenere non possent. Tunc ponentes feretrum super terram, virtutem beati antistitis praestolabant. His ergo expectantibus, subito reseratis carceris ostiis, trabis illa qua vinctorum pedes coartabantur, repulsis obicibus, scinditur media, confractisque catenis, omnes pariter dissolvuntur et ad beatum corpus, nemine retenente, perveniunt. Dehinc elevantes feretrum gestatores, hi inter reliquos obsequuntur, qui etiam iudice postea sine damno aliquo sunt dimissi. 4. Post haec beatus confessor secaelos se apertos in die eius sepulturae vidisse; nec enim ambigitur, quod poet actus angelicos sidereis sit coetibus adgregatus.
Abbreviated transcription (Latin):
fessorebeato saepius ut orationi
insisteret. hortaretur. quad ã die
lectum eius expetiit . Inqua posita
ita febris cuncta restincta . ẽ. ut nũ¬
quã hoc deinceps aegrota retur
faniorũ adciuitatẽ lingonas ambu¬
las sec. amodica febre pulsatus relic¬
toscło migrauit ad xp̃m. Cuius beata
facies itaerat glorificata post tran¬
situm ut rosis similis cerneretur. haec
enim apparebat rubea reliquum ue¬
ro corpus. tam quã candens lilium re¬
fulgebat. ut aestimares eum iamtunc
ad futurae resurretionis gloriam
p̃paratum. Quod deferentes ad cas¬
trum diuionensi ubi se iusserat tumu¬
lari incampania illa quae a parte
aquilonis habetur haud procul acas
tro ad grauat gestatores non sustinen¬
tes feretrum solo deposuerunt . ibiq
parumper resumentes uires. Et post
paululum eleuantes. ad intramura¬
neam eum ecclesiam detulerunt. Ad¬
uenientibus aut̃ quintadie ep̃is ab ec¬
cdesia adbasilicã beati iohannes deferbat̃

Expanded text:
fessore beato saepius, ut orationi fessore beato saepius, ut orationi insisteret, hortaretur, quadam die lectum eius expetiit, in qua posita, ita febris cuncta restincta est, ut numquam hoc deinceps aegrotaretur. faniorum ad civitatem Lingonas ambulasset, a modica febre pulsatus, relicto saeculo, migravit ad Christum. Cuius beata facies ita erat glorificata post transitum, ut rosis similis cerneretur. Haec enim apparebat rubea, reliquum vero corpus tamquam candens lilium refulgebat, ut aestimares, eum iam tunc ad futurae resurrectionis gloriam praeparatum. Quod deferentes ad castrum Divionensi, ubi se iusserat tumulari, in campania illa quae a parte atro aggravat, gestatores non sustinentes feretrum solo deposuerunt, ibique parumper resumentes vires, et post paululum elevantes, ad intramuraneam ecclesiam eum detulerunt. Advenientibus autem quinto die episcopis, ab ecclesia ad basilicam beati Joannis deferebatur;
Abbreviated transcription (Latin):
sasdi sicut reliqui. nouus ad officium
dominicũ consur gebat
episcopatus sui confiterentur eo¬
gabant cum prbiut eos benedicere ds¬
netur Quod ille uirilit neuanaia
incur reret glorũ refugeba udes an¬
mans indignũ se ad mani festandas uir¬
tutes dominicas eẽ ministrum Sed
tamen qui adiutius hoc dissimulare
non potuit. adducieos adse iubens si¬
ne ullo tactu facto tantum signocede¬
cis econtra uerbo daemonia discede¬
re imperabat. Quodilla protenus
audientes corpora quae nequitia
sua deuin xerant. ab soluebant. Pa
illo absente multi deuirga quã inma¬
nuferre solitus erat. suspensos atq
signatos in erguminos expellebat.
Sam et destratu eius siquis aegrotus
quidpiã abstulis set. erat p̃sens medicam̃¬
tum. Armentaria aut̃ neptis eius cum
grauiter quodã tempore in ado liscentia
sua a quartano fatigaretur in cõmodo ac
medicorum studio plerumq fota nullũ
possit senti releuiamen. et ab ipso con¬

Expanded text:
sanctos Dei, sicut reliqui, novus ad officium sanctos Dei, sicut reliqui, novus ad officium dominicum consurgebat. episcopatus sui confiterentur, rogabant eum presbiteri, ut eos benedicere dignaretur. Quod ille viriliter, ne vanam incurreret gloriam, refugebat, clamans, indignum se ad manifestandas virtutes dominicas esse ministrum, sed tamen, quia diutius hoc dissimulare non potuit, adduci eos ad se iubens, sine ullo tactu, facto tantum signo crucis econtra, verbo daemonia discedere imperabat. Quod illa protinus audientes, corpore quae nequitia sua devinxerant absolvebant. Nam et illo absente multi de virga quam in manu ferre solitus erat suspensos atque signatos inerguminos expellebant. Nam et de stratu eius si quis aegrotus quidpiam abstulisset, erat praesens medicamentum. Armentaria autem, neptis eius, cum graviter quodam tempore in adulescentia sua a quartano fatigaretur incommodo, ac medicorum studio plerumque fota, nullum possit sentire levamen et ab ipso con
Abbreviated transcription (Latin):
teste pergebat. Ostio diuinitus rese¬
rato ad tente psallebat in baptisterio
sed cum hoc multi temporis spatio a ge¬
ret. tandemabuno diacono. rescog¬
nita atq manifesta .ẽ. Idem cum coꝵ¬
nouis set haec agialonge. necumuir
beatus sentire possit prosequebat᷑
et quida geret. spectabat. Atebat
enim diaconus quodueniens sc̃sdĩao
ostium baptisteri. pulsans mamu pro¬
pria ostium. nemine conparente a pe¬
rebatur. Illoq: ingrediente diutis¬
sime silentiumerat᷑ Postea psallentis
amquã multarũ uocũ pertrium ho¬
carũ et fere amplius spatio audieba¬
tur. Credo ego quod cũ magnorũ
scõr in eodem loco haberentur reli¬
qui ae ipsise beato uiror euelantes
psallentiũ dño in cõmune reddebant
Nã impleto cursu. reuertens ad let¬
tulũ ita se caute super stratũ depo¬
nebat ut prorsus nemosentiret
Obseruatores uero ostium baptiste¬
ri obseratũ inuenientes. clauesuo
solite aperichant. Comotoq sigcoi

Expanded text:
teste, pergebat, ostio divinitus reseteste, pergebat, ostio divinitus reserato, adtente psallebat in baptisterio. Sed cum hoc multi temporis spatio ageret, tandem ab uno diacono res cognita atque manifestata est. Idem cum cognovisset haec agi, a longe, ne eum vir beatus sentire possit, prosequebatur et quid ageret expectabat. Agebat enim diaconus, quod veniens sanctus Dei ad ostium baptisterii, pulsans manu propria, ostium, nemine conparente, aperiebatur, illoque ingrediente, diutissime silentium erat. Postea psallentium tamquam multarum vocum per trium horarum et fere amplius spatio audiebatur. Credo ego, quod, cum magnorum sanctorum in eodem loco haberentur reliquiae, ipsi se beato viro revelantes, psallentium Domino in commune reddebant. Nam impleto cursu revertens ad lectulum, ita se caute super stratam deponebat, ut prorsus nemo sentiret; observatores vero ostium baptisterii obseratum invenientes, clave sua sollte aperiebant, commotoque signo,
Abbreviated transcription (Latin):
dño largiente suscepit. Aliã uero
mulierem ut iuuenilis ad solet fer¬
uor in ardescere. non contigit. post
mortem aut̃ uxoris. ad dñm con¬
uertitur. et electus apopulo. lin¬
gonicae urbi. ep̃sordinatur. Cui
magna abstenentia. sed neiactanti
putaretur. occulte subtriaceos
panes alios tenues ex hordeo subpo¬
nebat. triticum frangens. aliis cro¬
gabat. Ipse quoq: clamhor derim
nemine intellegente p̃sumens.
similit̃ et deuino faciens dũaquã
eipincerna por rigeret. ad dissu¬
mulandũ. aquã desuꝑ effundiiube¬
bat. Taleui trumeligens quiclari¬
tatem aquae obtegeret. Iaminieiu¬
nus elrmosinis orationibus atq: ui¬
giliis. tam efficax. Tamq deuotus
erat. ut in medio mundipositus. no¬
uus effulgeret heremita
Namcum apud diuionensim castrũ
mora retur assidue. et domꝰ eius
baptisterio ad haereret. in quo mul¬
torum. scorꝰ reliquiae tenebantur.
nocte destratu suo nullo sentiente
consurgens. ad orationem dõ tantum

Expanded text:
Domino largiente, suscepit. Aliam vero Domino largiente, suscepit. Aliam vero mulierem, ut iuvenilis adsolet fervor, inardescere non contigit. 2. Post mortem autem uxoris ad Dominum convertitur, et electus a populo, Lingonicae urbi episcopus ordinatur. Cui magna fuit abstenentia; sed ne iactantia putaretur, occultae sub triticeos panes alios tenues ex hordeo subponebat; triticum frangens aliis erogabat, ipse quoque clam hordeum, nemine intellegente, praesumens. Similiter et de vino faciens, dum aquam ei pincerna porregeret, ad dissimulandum aquam desuper effundi iubebat, tale vitrum elegens, qui claritatem aquae obtegeret. Iam in ieiuniis, elymosinis, orationibus atque vigiliis tam efficax tamque devotus erat, ut in medio mundi positus, novus effulgeret heremita. Nam cum apud Divionensim castrum moraretur assiduae, et domus eius baptisterio adhaereret, in quo multorum sanctorum reliquiae tenebantur, nocte de stratu suo, nullo sentiente, consurgens, ad orationem, Deo tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tores facti duminse sua ꝑimebant u.¬
tia taquã martires probat. per a¬
dominicia diutorui protegatur. uel
parma uelgalea. Et quodegerit ñ
sui. sed ad diuini nominis gloriã depu¬
tet. Iuxta illud a postoli. quigloriat᷑
in dño glorietur. In hoc enim etbe¬
atus gregorius omnẽ gloriã intulit.
quae de excelsa senatorii ordinis po¬
tentia. ad illã sehumilitatẽ subdidit
ut omnib sđicuris abiectis. solise dõ
dicaret opere. que minpectore re¬
tenebat.
gitur sc̃s gregorius. exsenatorib:
primis benelitteris institutus. agus¬
tidunensis ciuitatis. comitatũ ambi¬
uit. In comitatu aut̃ positus. regio¬
nẽ illã per xl: annos iustitia comi¬
tante correxit. Et tã seuerus atq
districtus fuit inmale factorib ut
uix eiullus reorum possit euadere.
Coniugem degenere senatorioha¬
bens. armentariã nomine quam ad
propagandã generationẽ tantũ di¬
citur cognouisse. Dequa et filios

Expanded text:
tores facti, dum in se sua peremebant vitores facti, dum in se sua peremebant vitia, tamquam martyres probati, peractdominici adiutorii protegatur vel parma vel galea; et quod egerit non sui, sed ad divini nominis gloriam deputet iuxta illud apostoli: Qui gloriatur, in Domino glorietur. In hoc enim et beatus Gregorius omnem gloriam contulit, qui de excelsa senatorii ordinis potentia ad illam se humilitatem subdidit, ut, omnibus saeculi curis abiectis, soli se Deo dicaret opere, quem in pectore retenebat. 1. Igitur sanctus Gregorios ex senatoribus primis, bene litteris institutos, Agustidunensis civitatis comitatum ambivit; in comitatu autem positus, regionem illam per 40 annos, iustitia comitante, correxit; et tam severus atque districtus fait in malefactoribus, ut vix ei ullus reorum possit evadere. Coniugem de genere senatorio habens Armentariam nomine, quam ad propagandam generationem tantum dicitur cognovisse, de qua et filios,
Abbreviated transcription (Latin):
alumni proprii quemamore unico
dilexisti. Et erueme abhac quade tener
febre haec effatus. herbolas qua cobho¬
norem sacer dotis tumulo respersae fu¬
erant. ad euotis c̃ollegit. et quia uiri¬
deserant. oriapplicat. dentibus decer¬
pit sucũq earum degluttit P̃teriit
enim dies illa nec abhoc ẽpulsatus in cõ¬
modo: Et deinceps ita sospitati . ẽ. resti¬
tutus ut nec illas quas uulgofractiones
uocant. ultra perferret: haec abipsius
prbiore ita gestum cognoui. Non enim
ambigitur per illius potentiã prode¬
reuirtutes. detumulis seruorũ suorum
e. terris editos euexit ad caelos. hisunt
quos aut non fictae caritatis uinculũ
ligat. aut elrmosinarum fructus ditat
aut flos castitatis ad ornat. Aut mar¬
trriia gonizatio certacoronat. In
quibus ad incho andum perfectae
iustitiae opus illud fuit studium. ut
inprimis corpus sinemacula p̃para
sic adreliquarũ uirtutum excelsa
contenderent. atq: ipsi sibi persecu¬

Expanded text:
alumni proprii quem amore unico alumni proprii quem amore unico dilexisti, et erue me ab hac qua detineor febre. Haec effatus, herbulas quae ad honorem Sacerdotis tumulo respersae fuerant a devotis colligit; et, quia virides erant, ori applicat, dentibus decerpit, succumque earum deglutit. Praeteriit enim dies illa, nec ab hoc est pulsatus incommodo, et deinceps ita sospitati est restitutus, ut nec illas quas vulgo fractiones vocant ultra perferret. Hoc ab ipsius presbyteri ore ita gestum cognovi. Non enim ambigitur per illius potentiam prodire virtutes de tumulis servorum suorum, e terris editos evixit ad caelos, hi sunt, quos aut non fictae caritatis vinculum ligat aut elymosinarum fructus ditat aut flos castitatis adornat aut martyrii agonizatio certa coronat; in quibus ad inchoandum perfectae iustitiae opus illud fuit studium, ut inprimis corpus sine macula praeparatsic ad reliquarum virtutum excelsa contenderent; atque ipsi sibi persecu