comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur iterare. declamationis ꝑtem coegisset. Nec est mendatio locus saluis qui ĩ¬
terfuerunt. Siquis tamen una maxunamq artem memorie querat. exertitatio
est ⁊ labor multa ediscere multa cogitare ⁊ si fieri põt quotidie potentissimum
est nichil eque uel augetur cura uel negligentia ĩtercidit. quare ⁊ puri statimut
precipi ꝙ̃ plurima discant ⁊ quecunq etas oꝑam iuuande studio memorie dabit
deuoret initio tediu illud ⁊ scripta ⁊ lecta sepius reuoluendi et qͣi ei eunde cibũ
remandendi quod ip̃m hoc fieri potest leuius si pauca pͥmu et que tediu nõ affe¬
rat exꝑimus adiscere tamen quotidie adiscere singulos uersus quoꝵ accessio
labori sensu ĩcrementi non afferat ĩfirma ac infinitu usq pueniat ⁊ poetica
priue cu oratoru nouissime etia solutiora nũ ⁊ magis ab usu dicendi remo¬

Expanded text:
tur, iterare declamationis partem coegisset. nec est mendacio locus, salvis qui intur, iterare declamationis partem coegisset. nec est mendacio locus, salvis qui interfuerunt. si quis tamen unam maximamque a me artem memoriae quaerat, exercitatio est et labor; multa ediscere, multa cogitare, et si fieri potest cotidie, potentissimum est. nihil aeque vel augetur cura vel negligentia intercidit. quare et pueri statim, ut praecepi, quam plurima ediscant, et, quaecunque aetas operam iuvandae studio memoriae dabit, devoret initio taedium illud et scripta et lecta saepius revolvendi et quasi eundem cibum remandendi. quod ipsum hoc fieri potest levius, si pauca primum et quae odium non adferant coeperimus ediscere, tum cotidie adiicere singulos versus, quorum accessio labori sensum incrementi non adferat, in summam ad infinitum usque perveniat, et poetica prius, tum oratorum, novissime etiam solutiora numeris et magis ab usu dicendi remo
Abbreviated transcription (Latin):
citatione diuisio ⁊ cõpositio. Nam qui recte diuiserit nnꝙͣ pottrit ĩ reꝵ ordi¬
nichil neq subtrabi sine manifesto intellectu neq inseri possit. An noͣ sceuola
ĩ lusu duodecim scriptoꝵ cu prior calculũ ꝓmonisset essetq uictus oñdit re¬
petitio totius certaminis ordine quo dato errasset recordatus rediit ad eũ quo¬
cu luserat. Is itaq factu esse cõfessu est. Ainus idem ordo ualebit ĩ or̃one
preferti totus nr̃o arbitrio cõstructus cũ tantũ ille ualcat alternis etia que
bene cõposita crunt memoriam serie sua ducent. Nam sic̃ facilius uersus edis¬
cimus ꝙͣ prosaicam or̃one ita ꝓ se iuncta ꝙͣ dissoluta. Sic qͣ ut etia que ex tp̃ie
iudebantur effusa ad uerbu repetita redolantur. quod mee quoq mediocri¬
tatem memorie sequebatut si qñ interuentus aliquoꝵ qui hunc honorem mẽren¬

Expanded text:
citatione divisio et compositio. nam qui recte diviserit, nunquam poterit in rerum ordicitatione divisio et compositio. nam qui recte diviserit, nunquam poterit in rerum ordinihil neque subtrahi sine manifesto intellectu neque inseri possit. An vero Scaevola in lusu duodecim scriptorum, cum prior calculum promovisset essetque victus, dum rus tendit, repetito totius certaminis ordine, quo dato errasset recordatus, rediit ad eum, quocum luserat, isque ita factum esse confessus est? minus idem ordo valebit in oratione, praesertim totus nostro arbitrio constitutus, cum tantum ille valeat alternus? etiam quae bene composita erunt, memoriam serie sua ducent. nam sicut facilius versus ediscimus quam prosam orationem, ita prosae vincta quam dissoluta. sic contingit, ut etiam quae ex tempore videbantur effusa, ad verbum repetita reddantur. quod meae quoque memoriae mediocritatem sequebatur, si quando interventus aliquorum, qui hunc honorem mereren
Abbreviated transcription (Latin):
peditior et potentior edisce̾ tacite. Nam id quoq ẽ quod si cũ erat optimũ non
subireat. uelut ociosu aĩu plerunque alie cogitationes. ꝓp quas excitandus est uo¬
ce ut duplici motu iuuetur memoria dicendi et audiendi. S hec uox sit modica ⁊
erit cõtinuo illi memoriam suam expiri licet ⁊ cu legente contendẽ. Nlam et
alioquin id maxime faciendu est ut nos subinde tentemus quia contimia lectio
et que magis ⁊ que minus heret ac qualiter transit ĩ expiendo teneas. ne ⁊ ma¬
ior intentio est ⁊ nichil supuacui temporie. perit Quo etiam que tenemus re
mune est utriq. plurimu conferre bonam ualitudinem digestu cibu aĩu cogi¬
tationibus aliis libeꝵ. Ueru ⁊ ĩ his que scripsimus complectendio multu ualet
et ĩ iis que cogitamus. continendis prope sola excepta que potentissima est et ex̾¬

Expanded text:
peditior et potentior. ediscere tacite nam id quoque est quaesitum erat optimum, si non peditior et potentior. ediscere tacite nam id quoque est quaesitum erat optimum, si non subirent velut otiosum animum plerumque aliae cogitationes; propter quas excitandus est voce, ut duplici motu iuvetur memoria dicendi et audiendi. sed haec vox sit modica et erit, continuo illi memoriam suam experiri licet et cum legente contendere. nam et alioqui id maxime faciendum est, ut nos subinde temptemus, quia continua lectio et quae magis et quae minus haerent aequaliter transit. in experiendo teneasne, et maior intentio est et nihil supervacui temporis perit, quo etiam quae tenemus repmune est, utrique plurimum conferre bonam valetudinem, digestum cibum, animum cogitationibus alis liberum. verum et in iis quae scripsimus complectendis multum valent, et in iis quae cogitamus continendis prope solae excepta, quae potentissima est, exer
Abbreviated transcription (Latin):
runt ad id quod continendu est ut ĩ õibus si forte fabius sit tenendus. refe¬
ramus ad illu cuntatoremq excidere nõ potest. ut ad aliquem amicu qui ide
uocctur Quod est facilius ĩ apris ⁊ ĩ ursis ⁊ nasone aut crispo. ut id memo¬
rie affigatur. Unde sunt noĩa origo quoq aliq̃n declinatoru tenendi magis cã
est. ut ĩ eicerone Uerrio aurelio. Sed debet misceri illud nemine nõ uiuabit ⁊¬
isdem quibus scripserit ceteris ediscere. Sequuntur eĩ uestigiis quibusda
memoriam et uelut oculis intuentur nõ paginis michi s uersus. ꝓpe ip̃os. quẽ tũ
dicit singulis legenti. Iam uõ si littore: ut adiectio aliqua atq mutata ĩterueniat
Signa sunt quedam que intuentee errare nõ possumue.. Est ratio ut est illi d̾ qua
primu locutus sum arti non dissimilis. Ita siquid me expimenta docutrũt: et ex¬

Expanded text:
runt ad id quod continendum est: ut in nominibus, si Fabius forte sit tenendus, referunt ad id quod continendum est: ut in nominibus, si Fabius forte sit tenendus, referamus ad illum Cunctatorem, qui excidere non potest, aut ad aliquem amicum, qui idem vocetur. quod est facilius in Apris et in Ursis et Nasone aut Crispo, ut id memoriae adfigatur unde sunt nomina. origo quoque aliquando declinatorum tenendi magis causa est, ut in Cicerone, Verrio, Aurelio. sed hoc miserim. illud neminem non iuvabit, iisdem quibus scripserit ceris ediscere. sequitur enim vestigiis quibusdam memoriam, et velut oculis intuetur non paginas modo, sed versus prope ipsos, estque cum dicit similis legenti. iam vero si litura aut adiectio aliqua atque mutatio interveniat, signa sunt quaedam, quae intuentes deerrare non possumus. haec ratio, ut est illi, de qua primum locutus sum, arti non dissimilis, ita, si quid me experimenta docuerunt, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
tam numerosue. ut ip̃e quoq diuidi debeat. Dandi sunt certi quidam termini: ut
contextu uerborum qui est difficillimus continuet crebra meditatio partis.
deinceps ip̃a repetitus ordo coniungat. Non est ĩutilis ꝙ difficilius hereant ali¬
quas apponẽ notas. quaꝵ recordatio cõmoueat ⁊ quasi excitet memoriam. Ne¬
mo em fere tam ĩfelix ut qd cuiq loco signu destinauerit nesciat ut sierit tra¬
dendus ad hoc eo quoq adhuc remediu utitur ut ipse note. Hinc est ex illa
arte non ĩutile attentus ad eos qui excidunt sensus ancoram ut sue propositiom
side naue dicendu ess spiculu. si de prelio Multu eĩ signa faciunt. ⁊ ex alia me¬
moria uenit alia Ut cũ translatus annulus uel alligatus cõmoueat nos cũ his
fecerimus hec magis adhuc astringunt qui memoriam ab aliquo simili trasfe¬

Expanded text:
tam numerosus, ut ipse quoque dividi debeat. dandi sunt certi quidam termini, ut tam numerosus, ut ipse quoque dividi debeat. dandi sunt certi quidam termini, ut contextum verborum, qui est difficillimus, continua et crebra meditatio, partes deinceps ipsas repetitus ordo coniungat. non est inutile, iis quae difficillimus haereant aliquas apponere notas, quarum recordatio commoneat et quasi excitet memoriam; nemo etiam fere tam infelix, ut, quod cuique loco signum destinaverit, nesciat. at , si tardus ad hoc, eo quoque adhuc remedio utetur ut ipsae notae hoc enim est ex illa arte non inutile aptentur ad eos qui excidunt sensus: ancora ut supra pro posui, si de nave dicendum est, spiculum, si de proelio. multum enim signa faciunt, et ex alia memoria venit alia: ut cum translatus anulus vel alligatus commoneat nos, cur id fecerimus. haec magis adhuc adstringunt, qui memoriam ab aliquo simili transfe
Abbreviated transcription (Latin):
habitu uerboru contextus cadem arte quo m̃o cõprehendetur. Mitto ꝙ queda
ꝑ quem uerba quod sunt ĩ quinq contra Uerrem secunde actionis libris explicẽ¬
tur ne meminerimus etiam oĩu quasi depositoꝵ nõne impediri ꝙ que dicit:¬
decursum necesse duplici memorie cura. Nam quo m̃o poterunt copulata flucre
sipꝑ singula uerba ad singulas formas respiciendu erit. Quare et Carneades
et Sceptius de quo modo dixi Metrodorus quos Cicero dicit usos hec crercita¬
tiones ibi habeant suas: nos simpliciora tradamus. Si longior complectendi me¬
moria fuerit or̃o proderit ꝑ partes ad discere. Laborat eni maximo onere. ⁊ he
ꝑtes non sunt pexigue. Alioquin rursus mutuerunt ⁊ eu distinguent atq conci¬
dent Nec utiq certu imperaueri m̃o s maxime ut quisq finietur locus. ni forte

Expanded text:
habiti. at verborum contextus eadem arte quomodo comprehendetur? mitto quod quaedam habiti. at verborum contextus eadem arte quomodo comprehendetur? mitto quod quaedam per quae verba, quot sunt in quinque contra Verrem secundae actionis libris, explicentur, meminerimus etiam omnium quasi depositorum: nonne impediri quoque dicendi cursum necesse est duplici memoriae cura? nam quomodo poterunt copulata fluere, si propter singula verba ad singulas formas respiciendum erit? quare et Charmadas et Scepsius, de quo modo dixi, Metrodorus, quos Cicero dicit usos hac exercitatione, sibi habeant sua; nos simpliciora tradamus. si longior complectenda memoria fuerit oratio, proderit per partes ediscere; laborat enim maxime onere; et hae partes non sint perexiguae, alioqui rursus multae erunt et eam distinguent atque concident. nec utique certum imperaverim modum, sed maxime ut quisque finietur locus, ni forte
Abbreviated transcription (Latin):
celeriterq ꝑcuͣrere aũi possint Quo magis miror quo modo Metrodorus ĩ duod̾ci
siguis ꝑ que sol meat tricenos ⁊ sexagenos ĩuenerit locos. Uanitas nimiru fuit
atq iactatio circa memoria suam potius arte ꝙͣ nã gloriantis. E quidem hec ad
quedam probasse nõ negaueri aut si reꝵ noĩa multa ꝑ ordinem audita reddenda sit
Nam ĩ his que didicerunt locis ponunt res illas mensam. ut hoc utar ĩ uestibulo ⁊
populu ĩ atrio.⁊ si esset deinde relegantes ĩueniunt ubi posuerint. ⁊ forsitan hac
sunt adiuti qui auctione dimissa quid cuiq uendidisset testibus argentarioꝵ tabu¬
lis reddiderunt Quod prestitisse hortensiu dicũt alinus idem ꝓderit ĩ ediscendiᷤ
que or̃onis ꝑpetue erunt. Nam ⁊ sensus non eandem imagine quam res habent
cu alteru fingendu sit. Et hoꝵ tamen utrunq cõmonet. si cu sermonie. alicuiꝰ

Expanded text:
celeriterque percutere animum possint. quo magis miror, quomodo Metrodorus in XII celeriterque percutere animum possint. quo magis miror, quomodo Metrodorus in XII signis, per quae sol meat, trecenos et sexagenos invenerit locos. vanitas nimirum fuit atque iactatio circa memoriam sua potius arte quam natura gloriantis. equidem haec ad quaedam prodesse non negaverim, ut si rerum nomina multa per ordinem audita reddenda sint. namque in iis quae didicerunt locis ponunt res illas: mensam, ut hoc utar, in vestibulo et pulpitum in atrio et sic cetera, deinde relegentes inveniunt, ubi posuerunt. et forsitan hoc sunt adiuti qui, auctione dimissa, quid cuique vendidissent testibus argentariorum tabulis reddiderunt; quod praestitisse Hortensium dicunt. minus idem proderit in ediscendis, quae orationis perpetuae erunt.  fingendum sit, et horum tamen utcunque commonet locus, sicut sermonis alicuius
Abbreviated transcription (Latin):
p ordine cõmittũt hoc facto cu est repetenda memoria ĩcipiunt ab initio loca t¬
hec recensere. ⁊ quod cuiq crediderũt reposcunt ⁊ eoꝵ imagine ad monentur. ut
ꝙ libet multa sint. quoꝵ meminisse oporteat sint singula cõnexa quodam corio one
rant cõuingente ⁊ prioribus seqͥntia solo ediscendi labore. Qd de domo diri ⁊ ĩ opi¬
bus publicis et ĩ itinere longo ut Urbiu ambitu ⁊ picturis fieri põt Etia fingẽ
sibi has imagines licet. Opue est ergo locis que uel finguntur uel sũmuntur ima¬
gimbue uel simulatris que utiq fingenda sunt imaginee uoces quibus ea q̃ ediscẽ¬
da sint. notamus. Ut quo m̃o cicero dicit locis procera. simulacris ꝓ lris utamur.
Illud qͦ ad uerbu ponẽ optimu fuerat. locis est utendu multis illustrib expli¬
catis modicis interuallis imigines aute agentibus acribus insignitisq occurrere

Expanded text:
per ordinem committunt. hoc facto, cum est repetenda memoria, incipiunt ab initio loca hper ordinem committunt. hoc facto, cum est repetenda memoria, incipiunt ab initio loca haec recensere, et quod cuique crediderunt reposcunt, ut eorum imagine admonentur. ita , quamlibet multa sint, quorum meminisse oporteat, fiunt singula conexa quodam choro, nec errant coniungentes prioribus consequentia solo ediscendi labore. quod de domo dixi, et in operibus publicis et in itinere longo et urbium ambitu et picturis fieri potest. etiam fingere sibi has imagines licet. opus est ergo locis, quae vel finguntur vel sumuntur, et imaginibus vel simulacris, quae utique fingenda sunt. imagines voces sunt, quibus ea quae ediscenda sunt notamus, ut, quomodo Cicero dicit, locis pro cera, simulacris pro litteris utamur. illud quoque ad verbum ponere optimum fuerit: locis est utendum multis, inlustribus, explicatis, modicis intervallis, imaginibus autem agentibus, acribus, insignitis, quae occurrere
Abbreviated transcription (Latin):
signata. Domui forte magna et ĩ multos deductam recessus. In ea quicquid nobile ẽ
animo diligenter affigitur. ut sine cuntatione ac mora partis eius oĩs cogitatio pos¬
sit ꝑcurrere. Et primus hic laborem non habẽ in occursu. plus. em ꝙͣ̃ firma d esse
memoria que aliam memoria adiuuet. Tamen que scripserunt uel cogitatione cõple¬
ctitur ⁊ aliquo signo quo moueantur notant. Quod esse uł ex re tota põt. ut de nauiga¬
tione militia uel ex uerbo aliquo. Nam etia ercidentes unius. ad monitione uerbi
ĩ memoria reponuntur. Sit aut magnu nauigationis aut ancora militie. ut aliꝗd
ex armie hec ita diligẽ primu sensu bello cu uestibulo quasi assignãt. Secundum
puta astrictu ĩ pluuia circũcunt nec cubilis aut hedris s statiis etia similibusqꝙ

Expanded text:
signata, domum forte magnam et in multos diductam recessus. in ea quidquid notabile est, signata, domum forte magnam et in multos diductam recessus. in ea quidquid notabile est, animo diligenter adfigunt, ut sine cunctatione ac mora partes eius omnes cogitatio possit percurrere. et primus hic labor est non haerere in occursu; plus enim quam firma debet esse memoria, quae aliam memoriam adiuvet. tum , quae scripserunt vel cogitatione complexi sunt, aliquo signo, quo moneantur, notant; quod esse vel ex re tota potest, ut de navigatione, militia, vel ex verbo aliquo; nam etiam excidentes unius admonitione verbi in memoriam reponuntur. Sit autem signum navigationis ut ancora, militiae ut aliquid ex armis. haec ita digerunt. primum sensum vestibulo quasi adsignant, secundum, puta, atrio, tum impluvia circumeunt, nec cubiculis modo aut exedris, sed statuis etiam similibusque
Abbreviated transcription (Latin):
sit id carmen et pharsali fuerit hec domus ut ip̃e quodam loco significare simonides
uidetur. Atq apollodorus et eratostenes et Euphonion et larissacus eurypylus tra¬
diderunt an eranonare ut apollas challimachus quẽ secutus cicero hanc famam la¬
tius fudit Scopam nobilem Thessalum pisse ĩ eo coniuuio constat. Adicitur sororis filius
putant. et ortos plerosq ab alio scopa qui maiore etate fuerit Ꝙ ꝙ̃ michi totum de Tyn¬
darus fabulosu uidetur. Neq oĩo huius rei meminerit uꝙͣ poeta ip̃e ꝓfecto nõ tacitus
de tanta sua gloria ex hoc Simonides facto notauit. UDE TRuiuari memoriam signa¬
reuersi sumut nõ ip̃a agnoscimus tantu s etiam ĩ his que fecerimus reminiscim
psone que subeunt nonnũꝙͣ tacite qͦ cogitationes in mentem reuertuntur. Nata est
igitur ut ĩ plerisq ars ab expimento loci. Discunt ꝙͣ maxime spaciosa multa uarietate

Expanded text:
sit id carmen; et Pharsali fuerit haec domus, ut ipse quodam loco significare Simonides sit id carmen; et Pharsali fuerit haec domus, ut ipse quodam loco significare Simonides videtur utque Apollodorus et Eratosthenes et Euphorion et Larissaeus Eurypylus tradiderunt, an Crannone, ut Apollas Callimachus, quam secutus Cicero hanc famam latius fudit. scopam nobilem Thessalum periisse in eo convivio constat; adiicitur sororis eius filius; putant et ortos plerosque ab alio Scopa, qui maior aetate fuerit. quanquam mihi totum de Tyndaridis fabulosum videtur, neque omnino huius rei meminit usquam poeta ipse, profecto non taciturus de tanta sua gloria. ex hoc Simonidis facto notatum videtur, iuvari memoriam signareversi sumus, non ipsa agnoscimus tantum, sed etiam, quae in his fecerimus, reminiscimur personaeque subeunt, nonnunquam tacitae quoque cogitationes in mentem revertuntur. nata est igitur, ut in plerisque, ars ab experimento. loca deligunt quam maxime spatiosa, multa varietate
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntissimo digressus ĩ laudes Castoris ac pollucis exierat quapp partembis petere
quoru facta celebrasset uiuabatur et ꝑsolueret ut traditu est. Nlam cu esset grande cõuiuiu
ĩ honorem eiusdem uictorie atq adhibitus. ei cene simonides nuncio ẽ excitus ꝙ eu duo
iuuenes equis aduecti desiderare ĩ domo maiorem dicrbantur ⁊ illos quide nõ ĩuenit
fiusse tamen gratos erga se si eos exitu cõpit. Nam uix eo limen egresso tricliniu illud
supra conuiua s corruit atq ita confudit non ora m̃o oppressoru s membra ẽt oĩa ut re¬
quirentes ad sepulturam propinqui nulla nota possent discernere. Tu Simoides di¬
citur memor ordimis quo quisq discubuerat corpora suis reddidisse. Est autem
magna inter autores dissensio clauco ne charistio an leocrati an agatarcho an scopae

Expanded text:
quentissimo digressus in laudes Castoris ac Pollucis exierat. quapropter partem ab iis petere, quentissimo digressus in laudes Castoris ac Pollucis exierat. quapropter partem ab iis petere, quorum facta celebrasset, iubebatur. et persolverunt, ut traditum est. nam cum esset grande convivium in honorem eiusdem victoriae atque adhibitus ei cenae Simonides, nuntio est excitus, quod eum duo iuvenes equis advecti desiderare maiorem in modum dicebantur. et illos quidem non invenit, fuisse tamen gratos erga se deos exitu comperit. nam vix eo ultra limen egresso, triclinium illud supra convivas corruit atque ita confudit, ut non ora modo oppressorum, sed membra etiam omnia requirentes ad sepulturam propinqui nulla nota possent discernere. tum Simonides dicitur memor ordinis, quo quisque discubuerat, corpora suis reddidisse. est autem magna inter auctores dissensio, Glaucone Carystio an Leocrati an Agatharcho an Scopae scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
actionibus prius audiendi patĩa ꝙͣ̃ memorie fides deficit. Quod ⁊ ip̃m argum̃etũ
est subesse artem aliqũa iuuariq rone natura cu idem docti facere illud ĩdocti ĩ¬
exercitati nõ possumu. ꝙͣ ꝙͣ iuentio apud platone obstare memorie usu lr̃aꝵ uide¬
licet qñ illa que scriptie. reposuimu uelut custodire desinmus ⁊ ip̃a securitate di¬
mittimu⁊ nͨ dubiu quin płimu ĩ hac ꝑte ualeat mentis intentio ⁊ uelut acies luminũ
a promptu rex quas intuetur nõ aduersa Unde accidit ut que ꝑ plures dies. scribimu ᷤ
ediscendi suit cogitationee ip̃a contineat. Artem aute memorie primu. oñdisse dr
Simonidee. cuiꝰ uulgata fabula est Eu pugili coronato carmen quale componi uictõi¬
bue solet mercede pacta scripsisse. abnegatam ei pecume ꝑtem quo de more poetis fre¬

Expanded text:
actionibus prius audiendi patientia quam memoriae fides deficit. quod et ipsum argumentum actionibus prius audiendi patientia quam memoriae fides deficit. quod et ipsum argumentum est subesse artem aliquam iuvarique ratione naturae, cum idem docti facere illud, indocti inexercitatique non possimus. quanquam invenio apud Platonem obstare memoriae usum litterarum, videlicet quoniam illa, quae scriptis reposuimus, velut custodire desinimus et ipsa securitate dimittimus. nec dubium est quin plurimum in hac parte valeat mentis intentio et velut acies luminum a prospectu rerum, quas intuetur, non aversa. unde accidit, ut quae per plures dies scribimus ediscendi causa, cogitatione ipsa contineamus. artem autem memoriae primus ostendisse dicitur Simonides. cuius vulgata fabula est: cum pugili coronato carmen, quale componi victoribus solet, mercede pacta scripsisset, abnegatam ei pecuniae partem, quod more poetis fre
Abbreviated transcription (Latin):
Neq ero tam credulus. ut ꝙͣ habitu tardiorem firmioremq memoriã
stas tanto ex interuallo repetitas reddere se ⁊ offerre.nec tantu reꝗ¬
rentibus s etia sponte nec uigilantibus si tectu qui compositi magis
eo ꝙ illa quoq animalia que carere intellectu uidentur meminerũt ⁊ cogno¬
scunt. et ꝙ̃libet longo itinere deducta ad assuctas sibi sedes reuertuntur.
Quid non hec ueritas mira est excidere proxima uetera inherere he¬
sternoru ĩmemores acta puricie recordari. Quid ꝙ quedam requisita
se occultant ⁊ eadem forte succurrunt. nec manet semꝑ memoria. s ali¬
quando etiam redit. Nesciretur tamen ꝙͣta uis esset eius ꝙ̃ta diuini-
taes. insi i hoc lumen orandi extulisset. Non eni reru m̃o s etiam u̾boꝵ¬
ordinem prestat nec ea pauca contexit. s durat prope ĩ ifintu ⁊ ĩ longissimis

Expanded text:
neque ero tam credulus, ut, qui habitu tardiorem firmioremque memoriamneque ero tam credulus, ut, qui habitu tardiorem firmioremque memoriamstas tanto ex intervallo repetitas reddere se et offerre, nec tantum requirentibus sed etiam sponte interim, nec vigilantibus sed etiam quiete compositis: eo magis, quod illa quoque animalia, quae carere intellectu videntur, meminerunt et agnoscunt et quamlibet longo itinere deducta ad adsuetas sibi sedes revertuntur. quid ? non haec varietas mira est, excidere proxima, vetera inhaerere? hesternorum immemores acta pueritiae recordari? quid quod quaedam requisita se occultant et eadem forte succurrunt? nec manet semper memoria, sed aliquando etiam redit? nesciretur tamen, quanta vis esset eius, quanta divinitas illa, nisi in hoc lumen vim orandi extulisset. non enim rerum modo sed etiam verboordinem praestat, nec ea pauca contexit, sed durat prope in infinitum, et in longissimis
Abbreviated transcription (Latin):
dictoꝵ bñq factoꝵ. que uelut quasdam copias quibus abundare quasq
rus hic eloquentie dicitur s non firme tentus continere ueru etia cito
ꝑcipe multa acturoeo oportet. ne que scripseris mo iterata lectione com¬
pletis ⁊ ĩconcitatis. qͦ reru ac uerboru contextu sequi et que sint ab ad¬
uersa parte dicta meminisse. nec utiq ea quo dicta sunt ordine res futu¬
re s oportunis locis pouere. Quid extemporalis or̃o. nec alia michi
iudetur mentis iugore constare. Nam du alia dicimus que dicturi sumꝰ
intuenda sunt. Ita cu semꝑ cogitatio ultra id quod est lorguis querit quic¬
quid autem repit quodam̃o apud memoria deponit. quo illa quasi mediãt
quedam manis. Acceptu ab intentione tradite locutiom. Non arbitror ⁊¬
autem michi in hoc ĩmorandu quid qd̾ inemoria faciat ꝙͣꝙͣ płiq ĩ pͥm¬

Expanded text:
dictorum denique factorumque velut quasdam copias, quibus abundare quasquedictorum denique factorumque velut quasdam copias, quibus abundare quasquerus hic eloquentiae dicitur. sed non firme tantum continere, verum etiam cito percipere multa acturos oportet, nec quae scripseris modo iterata lectione complecti, sed in cogitatis quoque rerum ac verborum contextum sequi, et quae sint ab adversa parte dicta meminisse, nec utique ea, quo dicta sunt ordine, refutare, sed opportunis locis ponere. quid ? extemporalis oratio non alio mihi videtur mentis vigore constare. nam dum alia dicimus, quae dicturi sumus intuenda sunt. ita , cum semper cogitatio ultra eat, id quod est longius quaerit, quidquid autem repperit quodam modo apud memoriam deponit; quod illa quasi media quaedam manus acceptum ab inventione tradit elocutioni. non arbitror autem mihi in hoc immorandum, quid sit quod memoriam faciat, quan
Abbreviated transcription (Latin):
nõ facile credideris cõsequi imitatione nõ possis. Alio u̾õ nõ id egisse ita ut
dicẽt qu̾o se quilibet posse cõsideret. S quo m̃o nemo quod põt pugnare in¬
ter se uidetur se uidere. Ueꝵ utrunq ac merito laudatur. Cu cĩ m̃o distat. qr
simplicitas illa ⁊ uelut securitas ĩ affectate or̃onis mire tenuis causas decet
Mlaioribus illud admirabile dicendi genus magis uenit. In utroq eminet et
Cicero. Ex quibus alteru impiti se posse cõsequi credent. Neutru qui intel¬
ligunt.
EMORIAM quida nature nĩo esse munus eristimauerũt. Estq in
ea non dubie plurimu. s ip̃a excolendo sicut alia oĩa. augrtur. et totꝰ
de quo diximue. adhuc manis labor. nisi cetere ꝑtes ħ uelut sp̃u¬
ꝯ continentur. Nam. ⁊ oĩs disciplina memoria constat. frustraq do¬
cemur si quicquid audimus preterfluat. Et exemploꝵ legem responsorum

Expanded text:
cum te facile credideris consequi imitatione, non possis. alio vero, non id egisse, ut ita cum te facile credideris consequi imitatione, non possis. alio vero, non id egisse, ut ita diceret, quomodo se quilibet posse confideret, sed quomodo nemo. quod potest pugnare inter se videri. verum utrumque ac merito laudatur; causarum enim modo distat, quia simplicitas illa et velut securitas inadfectatae orationis mire tenues causas decet, maioribus illud admirabile dicendi genus magis convenit. in utroque eminet Cicero; ex quibus alterum imperiti se posse consequi credent, neutrum, qui intelligunt. memoriam quidam naturae modo esse munus existimaverunt, estque in ea non dubie plurimum, sed ipsa excolendo sicut alia omnia augetur; et totus, de quo diximus adhuc, inanis est labor, nisi ceterae partes hoc velut spiritu continentur. nam et omnis disciplina memoria constat, frustraque docemur, si quidquid audimus praeterfluat; et exemplorum, legum, responsorum,
Abbreviated transcription (Latin):
fitetur. Sardos cõtenmnit. Allobrogas ut hostis insectatus. Quoꝵ inhil tũc
cu dicẽtur paru aptu aut remotu cura decorie fuit. Uerboꝵ etiam mo¬
deratio detrahit solet si qua est rei inuidia. sic asꝑ dicam nimiu seueru en¬
nistu psuasione labi ꝑtinacem ultra modun tenacem esse ꝓpositi plerunq ue¬
lut ip̃os coneris ratione uincere. quod est mollissim. i indecoꝵ est sup hoc o¬
mne nimium. Ideoq etiam ꝙ n̾a rei satie aptu est insi m̃o quoq tẽpatus gr̃a
ꝑdit Cuius rei obseruatio Iudicio magie quodam sentiri ĩ p̃ceptis. tradipõt
ĩ cibis his alia aliis magie cõplent. Adiciendu etiam brcuiter udetur qd̾
fiat dicendi uirtutes diuersissime non solu suos amatore. habeant. s ab e¬
iscdem sepe laudentur. Nam cicero quodam loco scribit id esse optimu qd̾

Expanded text:
fitetur, Sardos contemnit, Allobrogas ut hostes insectatur; quorum nihil tunc, fitetur, Sardos contemnit, Allobrogas ut hostes insectatur; quorum nihil tunc, cum diceretur, parum aptum aut remotum cura decoris fuit. verborum etiam moderatione detrahi solet, si qua est rei invidia: si asperum dicas nimium severum, iniustum persuasione labi, pertinacem ultra modum tenacem esse propositi; plerumque velut ipsos coneris ratione vincere, quod est mollissimum. indecorum est super haec omne nimium, ideoque etiam quod natura rei satis aptum est, nisi modo quoque temperatur, gratiam perdit. cuius rei observatio iudicio magis quodam sentiri quam praeceptis tradi potesia ut in cibis alia aliis magis complent. adiiciendum etiam breviter videtur, quod fit ut dicendi virtutes diversissimae non solum suos amatores habeant, sed ab eisdem saepe laudentur. nam Cicero quodam loco scribit, id esse optimum, quod,
Abbreviated transcription (Latin):
confitetur. Sedit a legibus Sylle coerte̾ statu ciuitatis affirmant. ut hin solu¬
tis stare ip̃a nõ possit. Secutus itaq est ut aliquid eoꝵ quoq causa uideretur fa¬
cere contra quoe dicẽ illud etiam ĩ locis monui ꝙ̃ turpie ess fortune ĩsectatio¬
fidelis. patrocimi cogit quedam de uniuerso gn̾e aliquoꝵ hõiu dice libertinor
uel militu uel publicanoꝵ. uel similiter alioꝵ ĩ quibues oĩbuss comune remedi
um. ut ea que ledunt nõ libenter tractare indearis. nec ĩ oĩa ĩpiu facias s
petulantes ⁊ hoc fieri ꝙ bellis magis ꝙͣ paci assucuerit. Libertinti trabenda
est autoritas. licet his testimoniu reddere ĩdustrie ꝑ qua exierint de sete¬
uitute. quod ad nationes exteras ꝑtinet. Cicero uarie detracturus. greciste¬
stibus fidem doctrina his cõcedit. ⁊ lr̃as seq eiuis gentis amatore faisse ꝓ¬

Expanded text:
confitetur, sed ita legibus Sullae cohaerere statum civitatis adfirmat, ut iis soluconfitetur, sed ita legibus Sullae cohaerere statum civitatis adfirmat, ut iis solutis stare ipsa non possit. adsecutus itaque est, ut aliquid eorum quoque causa videretur facere contra quos dicefides patrocinii cogit quaedam de universo genere aliquorum hominum dicere, libertinorum vel militum vel publicanorum vel similiter aliorum. in quibus omnibus commune remedium est, ut ea, quae laedunt, non libenter tractare videaris nec in omnia impetum facias, sed petulantes, sed hoc fieri, quod bellis magis quam paci consuerint. libertinis detrahenda est auctoritas; licet iis testimonium reddere industriae, per quam exierint de servitute. quod ad nationes exteras pertinet, Cicero varie: detracturus Graecis testibus fidem, doctrinam iis concedit ac litteras, seque eius gentis amatorem esse pro
Abbreviated transcription (Latin):
domus pudorem ⁊ exprobraret patri nuptias matri prioris. uite necessitatem.
ne deniq legem quanda suis quoq sine liberie daret. ⁊ credibilis erit propria
quedam ĩ illa meretrice turpitudo quam nũc hic pater ferre nõ possit alia pͥt̾ea.
Neq eni minc declamamus s ondimus nõ nũꝙͣ posse clientem ip̃is ĩ comodis bñ
uti. Illic maior est uieo ubi quis pudenda queritur. ut stupru ĩ mambus aut os
prophanatu. Non dico si loquatur ip̃e Nam quid ei ꝙ̃ gemitus aut fletus erecratio
uite cõueniat: ut uidex intelligat potus dolorem illu ꝙͣ audiat. S patrono q
ansis mollienda est in plerisq alio loco re aspitas or̃onis ut sicero d̾ ꝓscrptoꝵ
liberis fecit. Quid cĩ crudelius ꝙͣ homines honestie. parentib as maioribrise
natos a repu. sũmoueri: Itaq diui id esse sũmus ille tractandoꝵ aĩoꝵ attiber

Expanded text:
domus pudorem et exprobraret patri nuptias, matri prioris vitae necessitatem, domus pudorem et exprobraret patri nuptias, matri prioris vitae necessitatem, ne denique legem quandam suis quoque rursum liberis daret. credibilis erit etiam propria quaedam in illa meretrice turpitudo, quam nunc hic pater ferre non possit. alia praetereo; neque enim nunc declamamus, sed ostendimus nonnunquam posse dicentem ipsis incommodis bene uti. illic maior aestus, ubi quis pudenda queritur, ut stuprum, praecipue in maribus, aut os profanatum. non dico, si loquatur ipse; nam quid aliud ei quam gemitus ac fletus et exsecratio vitae conveniat, ut iudex intelligat potius dolorem illum quam audiat? sed patrono quoque passis quam ausis. mollienda est in plerisque alio colore asperitas orationis, ut Cicero de proscriptorum liberis fecit. quid enim crudelius quam homines honestis parentibus ac maioribus natos a re publica summoveri? itaque durum id esse summus ille tractandorum animorum artifex
Abbreviated transcription (Latin):
partibus recessisse ligariu ⁊ ꝑscuerasse ⁊ non pro .C. non Ppompeio inter quem et
cesarem dignitatis fuerit contentio. cu saluam uterq rem publica uellet s ꝑ uua
atq afris inimicissimi p.R. stetisse. Ceteꝵ uł facillimu est ibi alienam culpam
ĩcusare ubi fateris tuam. Teru ut iam udicis est nõ actorie. Ꝙ si nulla cõtingit
ercusatio sola colorem ht̃ penitentia. Põt eĩ uideri satis emendati quin odiu eoꝵ
ĩ quibus. errauerat ip̃e cõmissu est. Sũt eni quidam qui hoc nã ip̃a rei nõ ĩdecenᷤ
ut honestiores ꝙͣ sint ip̃i liberos habeant. Nam et si filia nata meretrix eama ma¬
ter publicam esse uoluisset uel ꝙ humilior ip̃e fuerit. licet eĩ hoc dice̾ uel ꝙ nõ
habuerit p̃rem qui moneret quin eo minus id faciendu filio fuisse ne renouaret

Expanded text:
partibus recessisse; Ligarium et perseverasse et non pro Cn. Pompeio, inter quem et partibus recessisse; Ligarium et perseverasse et non pro Cn. Pompeio, inter quem et Caesarem dignitatis fuerit contentio, cum salvam uterque rem publicam vellet, sed pro iuba atque Afris inimicissimis populo Romano stetisse. ceterum vel facillimum est, ibi alienam culpam incusare, ubi fateris tuam. verum id iam indicis est, non actoris. quodsi nulla contingit excusatio, sola colorem habet paenitentia. potest enim videri satis emendatus, qui in odium eorum, in quibus erraverat, ipse conversus est. sunt enim casus quidam, qui hoc natura ipsa rei non indecens ut honestiores quam sint ipsi liberos habeant, nam et si filia nata, meretrix eam mater pudicam esse voluisset vel quod humilior ipse fuerit, licet enim huic ducere vel quod non habuerit patrem qui moneret; quin eo minus id faciendum filio fuisse, ne renovaret
Abbreviated transcription (Latin):
ignorata quedam aut defuisse testes. aut ꝙ tumidissime. Et si nichil aluid
plane fuerit dicendu est patronos nõ satisfecisse succurreret etiam si
apued alioe iudex augetur. ut ĩ secunda assertione aut ĩ centu iuralibus iu¬
diciis duplicibus ꝑte uicta decentius erit quotiens cõtigerit seruare iu¬
dicum pudorem. De qua re latius ꝓbationu loco dictu est. Põt euenire
ut ĩ aliis rep̃hendenda sint. que ip̃i fecerimus ut obicit Tubero ligario ꝙ
ĩ africa fuerit ⁊ ambitues quidam nati recupande dignitatis. gr̃a reos cins¬
dem criminis detulerunt ut ĩ scholis luxuriantem pr̃em luxuriosurs ip̃e iuuenis
accusat. Id qm docentur ficri possunt Equidem nõ muenio nisi aliquid reꝑitut quod
intersit psonactas. tp̃s. causa. locus. aminus. Tu uõ uuenem se pri hesisse illu
a senatu missum nõ ad bellu s ad frumentu coemendu. aut ut rimu licuerit a

Expanded text:
ignorata quaedam aut defuisse testes aut quod timidissime et, si nihil aliud ignorata quaedam aut defuisse testes aut quod timidissime et, si nihil aliud plane fuerit, dicendum est patronos non suffecisse succurret. etiam , si apud alios iudices agetur, ut in secunda adsertione aut in centumviralibus iudiciis duplicibus, parte victa decentius erit, quotiens contigerit, servare iudicum pudorem; de qua re latius probationum loco dictum est. potest evenire, ut in aliis reprehendenda sint, quae ipsi fecerimus, ut obiicit Tubero Ligario, quod in Africa fuerit. et ambitus quidam damnati recuperandae dignitatis gratia reos eiusdem criminis detulerunt, ut in scholis luxuriantem patrem luxuriosus ipse iuvenis accusat. id quomodo decenter fieri possit, equidem non invenio, nisi aliquid reperitur, quod intersit, persona, actas, tempus, causa, locus, animus. Tubero , iuvenem se patri haesisse, illum a senatu missum non ad bellum, sed ad frumentum coemendum ait, ut primum licuerit, a
Abbreviated transcription (Latin):
Iud. elegantissime: cu eoꝵ a quibus a se ꝑductus esset precibus tũ etiam adole¬
si eu esse quod temere nocentis. reos suscipe fateretur. Apud uidicẽ uõ ꝙ aut¬
cendi expeditissima. fiducia eĩ iusticie ⁊ non cause nichil nos timere si mulabimꝰ
ip̃e erat gloria infandus ut tanto clarior futura sit fidee ac religio ĩ ꝓnun¬
ciando ẽto minus uel offense uel utilitati sus indulscrit. hec ⁊ apud noe. ꝗͥbu ᷤᷤ
appellatu erit si forte ad eos remutentur adicienda rõ uel necessitae alicu¬
ius si id cã cedit uel errorie uel suspicionis. Tutissimu ergo penitentie cõ¬
fessio et satisfactio culpe. ꝑ ducendusq õim̃o iudex ad ire pudorem. accidit
cõmune apud aliu nos inlicem disputaturos ⁊ de illius snĩa nõ fuisse. Neq
eni emendari ab alio ꝙͣ ip̃o fas esse. Ceteru ex cansa aut queq ꝑmittet aut

Expanded text:
id elegantissime cum eorum, a quibus ad se perductus esset, precibus, tum etiam adoleid elegantissime cum eorum, a quibus ad se perductus esset, precibus, tum etiam adolesi eum se esse, qui temere nocentes reos susciperet, fateretur. apud iudicem vero, qucendi expeditissima. fiducia enim iustitiae eius et nostrae causae nihil nos timere simulabimus. ipse erit gloria inflandus, ut tanto clarior eius futura sit fides ac religio in pronuntiando, quanto minus vel offensae vel utilitati suae indulsappellatum erit, si forte ad eosdem remittemur; adiicienda ratio vel necessitatis alicuius, si id causa concedit, vel erroris vel suspicionis. tutissimum ergo paenitentiae confessio et satisfactio culpae, perducendusque omni modo iudex ad irae pudorem. acciditcommune: apud alium nos iudicem disputaturos de illius sententia non fuisse, neque enim emendari ab alio quam ipso fas esse; ceterum ex causa, ut quaeque permittet, aut
Abbreviated transcription (Latin):
certissimu preceptoꝵ genus illius uiri obẜuatio ut cu aliquid detrahẽ salua
gr̃a uelis cõtendas. alia oĩa ĩ hoc solo uel minue ꝑitu ꝙͣ in ccterie adiecta si
potuerit fieri et a causa cui data sit uł paulo ꝑtinatiorem uł credulu uel iratũ
uel impulsu ab aliis hoc illis cõmune remediu est nisi tota actione equaliter ap¬
pareat non honor m̃o s etiam caritas.Preterea causa sit nobis iusta. sit dicẽ¬
da. Neq id moderate tm̃ faciamus s etiam necessario diuersu ab hoc s faci¬
lius. cu hõĩu aut alioquin turpin aut nobis ĩuisoꝵ. queda facta laudanda
sunt. Licet rĩ rem ip̃am probare ĩ qualicurq ꝑsona Dixit Cicero ꝓ Gabinio et
p. Uatimo inimicissitie. antea sic̃ hõibue ⁊ ĩ quos or̃ones etia scripserat. Uerũ et
entiano cu Scamandru nccesse heret. dice̾ nocente. cuius egerat causam Ueꝵ

Expanded text:
certissimum praeceptorum genus illius viri observatio, ut, cum aliquid detrahere salva certissimum praeceptorum genus illius viri observatio, ut, cum aliquid detrahere salva gratia velis, concedas alia omnia: in hoc solo vel minus peritum quam in ceteris, adiecta, si poterit fieri, etiam causa, cur id ita sit, vel paulo pertinaciorem vel credulum vel iratum vel impulsum ab aliis. hoc enim commune remedium est, si in tota actione aequaliter appareat non honor modo eius, sed etiam caritas. praeterea causa sit nobis iusta sic dicendi, neque id moderate tantum faciamus, sed etiam necessario. diversum ab hoc sed facilius, cum hominum aut alioqui turpium aut nobis invisorum quaedam facta laudanda sunt. decet enim rem ipsam probare in qualicunque persona. dixit Cicero pro Gabinio et P. Vatinio, inimicissimis antea sibi hominibus et in quos orationes etiam scripserat, uerum aitentiano fuit, cum Scamandrum necesse haberet dicere nocentem, cuius egerat causam. verum
Abbreviated transcription (Latin):
s̃andu. s in his quidem in quibus uel iudici uel etia assistentibus orationi⁊¬
nr̃e moderatiomes ꝓbari debet minor labor illic plus difficultatis ubi ip̃o ᷤ
contra quos dicimus ueremut offendere. due simul huiusmõi ꝑsone Ciceroni
pro alurena dicenti obstiterũt .M. Catonis. ẜuiiq sulpicii ꝙ̃ decenter tamen sul¬
picio cu om̃s concessisset uirtutes scĩam petendi consulatus ademit quid
eĩ aliud ess quo uictu se homo nobilis et uiris antistes magis ferreͭ ut uõ
ratione defensiom sue reddidit cu se studuisse petitioni sulpicii ꝙͣ honore mu¬
rene non idem debere accusationi contraq caput diceret. ꝙͣ molli autem arti¬
culo tractanit Catone cuiue ñam sũme admiratus nõ ip̃ius. uitio s stoyte secte
quibusdam ĩ rebus factam duriorem uideri uolebat ut inter eos nõ forẽse cõ¬
tentionem s studiosam disputationem credes incidisse. hec est ꝓfecto ratio et

Expanded text:
sandum. sed in his quidem, in quibus vel iudici vel etiam adsistentibus ratio nostrae moderationis probari debet, minor est labor; illic plus difficultatis, ubi ipsos, contra quos dicimus, veremur offendere. duae simul huiusmodi personae Ciceroni pro Murena dicenti obstiterunt, M. Catonis Serviique Sulpicii. quam decenter tamen Sulpicio, cum omnes concessisset virtutes, scientiam petendi consulatus ademit? quid enim aliud esset, quo se victum homo nobilis et iuris antistes magis ferret? ut vero rationem defensionis suae reddidit, cum se studuisse petitioni Sulpicii contra honorem Murenae, non idem debere accusationi contra caput diceret! quam molli autem articulo tractavit Catonem Cuius natura summe admiratus non ipsius vitio, sed Stoicae sectae quibusdam in rebus factam duriorem videri volebat; ut inter eos non forensem contentionem, sed studiosam disputationem crederes incidisse. haec est profecto ratio et
Abbreviated transcription (Latin):
aliud est quod et fit freqñtue ⁊ magi fallit st quedam latentie. ẜinois ꝑcussioneᷤᷤ
et quasi aliqui pedes ad quos plurim̃oꝵ gestus cadit ut sit unue morue. nouu eͥmen
te ⁊ quintue. Tubero detulit unde non id qͣ fluit uitiu ⁊ iuuenes cu scribunt gestu pre¬
modulati cogitanonẽ sic cõponãt qu̾o casura manue. est inde ⁊ illud uitiu ut gestus qui
ĩ fine derter esse debet ĩ sinistru freqũter desiat meluis. illud cũ sit ĩ sermone oĩa bre

Expanded text:
aliud est, quod et fit frequentius et magis fallit. sunt quaedam latentes sermonis percussiones aliud est, quod et fit frequentius et magis fallit. sunt quaedam latentes sermonis percussiones et quasi aliqui pedes, ad quos plurimorum gestus cadit, ut sit unus motus novum crimente, et Quintus Tubero, et detulit. unde id quoque fluit vitium, ut iuvenes, cum scribunt, gestum praemodulati cogitatione sic componant, quomodo casura manus est. inde et illud vitium, ut gestus, qui in fine dexter esse debet, in sinistrum frequenter desinat. me
Abbreviated transcription (Latin):
tra leuaq ⁊ sursu ⁊ dcorsu aliquid ondunt ĩ posteriora gestus ño dirigitur. iteri
tamen uelut reuci solent optime autẽ manue. a sinistra ĩcipit ꝑte ĩ dextra d̾põitut
s ut ponẽ non ut ferire uideatur ꝙͣꝙͣ ⁊ ĩ fine ⁊ interi cadit ut cito tamẽ redeat ⁊ nõ¬
nunꝙͣ resilit uel negantib nobie uel admirantib hic ueteres artifices illud recte ÷¬
adiccerunt ut manus cũ sensu ⁊ incipet ⁊ deponẽtur alioquin ẽĩ aut ante uocẽ erit
gestus aut post uocẽ quod est utrimq deforme ĩ illõ lapsi ninta subtilitate sunt ꝗd
iteruallu motus tria uerba esse uoluerũt quod neq obẜuatur neq fieri põt s illi ⁊¬
quasi mensuram tarditatis. celeritatieq aliquam esse uoluerunt nec ĩmerito ne aut
du ociosa esset manus aut quod multi faciunt actionem continuo motu cõciditur.

Expanded text:
tra laevaque et sursum et deorsum aliquid ostendunt; in posteriora gestus non dirigitur. interim tra laevaque et sursum et deorsum aliquid ostendunt; in posteriora gestus non dirigitur. interim tamen velut reici solet. optime autem manus a sinistra parte incipit, in dextra deponitur, sed ut ponere non ut ferire videatur; quanquam et in fine interim cadit, ut cito tamen redeat, et nonnunquam resilit vel negantibus nobis vel admirantibus. Hic veteres artifices illud recte adiecerunt, ut manus cum sensu et inciperet et deponeretur. alioqui enim aut ante vocem erit gestus aut post vocem, quod est utrumque deforme. in illo lapsi nimia subtilitate sunt, quod intervallum motus tria verba esse voluerunt; quod neque observatur neque fieri potest, sed illi quasi mensuram tarditatis celeritatisque aliquam esse voluerunt, neque immerito, ne aut diu otiosa esset manus aut, quod multi faciunt, actionem continue motu concideret.
Abbreviated transcription (Latin):
or̾onie. gestus uulgarie. magis ꝙͣ ex arte qui cõtrabit alterno celeriq motu et ex¬
plicat manu. est ⁊ illa caua ⁊ rata supra humeri alntudine clata quodam motu ue¬
luit hortatrix manue a pegrinie. scholis tͣnͣ prope recepta remula scenica est digi¬
tor cu sũmi coierunt ad os referetur quibus displicuerint nescio. Nam id et leiu¬
ter admirantes et interi subita indignatione uelur pauescentes ⁊ deprecantes fa¬
cimir qui cõpressam ẽt manu ĩ penitentia uł irã pectori admouemue. nbi uox uł
inter dentes exp̃ssa non dedecet quid nunc agam. ꝗd faciam aduerso police de mõ¬
strare aliquid receptu magis puto ꝙͣ oratori decorum. s cũ oĩs motur. ser ꝑtes ht̃
septumis. sit ille qui i se redit orbis uitiosa est una tircuuersio reliqui ante nos der¬

Expanded text:
orationem gestus vulgaris magis quam ex arte, qui contrahit alterno celerique motu et exorationem gestus vulgaris magis quam ex arte, qui contrahit alterno celerique motu et explicat manum. est et illa cava et rara et supra humeri altitudinem elata cum quodam motu velut hortatrix manus; a peregrinis scholis tamen prope recepta tremula scenica est. digitos , cum summi coierunt, ad os referre, cur quibusdam displicuerit, nescio. nam id et leviter admirantes et interim subita indignatione velut pavescentes et deprecantes facimus. quin compressam etiam manum in paenitentia vel ira pectori admouemus, ubi vox vel inter dentes expressa non dedecet: quid nunc agant? quid facias ? Averso pollice demonstrare aliquid, receptum magis puto quam oratori decorum. sed cum omnis motus sex partes habeat, septimus sit ille, qui in se redit, orbis. vitiosa est una circumversio: reliqui ante nos et dex
Abbreviated transcription (Latin):
guendr: que dicimue manu facimueo cũ supina ĩ sinistru latu e⁊ prona ĩ alterũ fiec¬
tur. Sunt ⁊ illi breues gestue. cu manue. leuiter pandata qualie fõuentim ẽ pus
ĩ terualli et sub astantibus humerie mouetur marime apta ꝑte et quasi timide lo¬
quentibue. est admirationi cõueniens ille gestus quo manus. modice supinata ac ꝑ
singulos. oĩo collecta digitos redeunte flexu simul explicatur atq cõueriitur. nec
uno m̃o ĩterrogantes gestu cõposuimue plerunq tamen uertentes manu uirunꝙ
cõposita est polici ꝓximue. digitus mediuq qua dexter est ungue policie sũmo
suo uingene. remissie. ceterie. est ⁊ approbantibus et narrantibus et distingũeti¬
bue dec̾orue. c̃ui nõ dissimilie. s cõpletis tribus digities quo nunc greci płimu
nus leuior ꝓmittit ⁊ assentatur citatior hortatut interi laudat. est ⁊ ille urgentis

Expanded text:
cum supina in sinistrum latus, prona in alterum fertur. sunt et illi breves gestus, cum manus leviter pandata, qualis voventium est, parvis intervallis et subadsentibus humeris movetur, maxime apta parce et quasi timide loquentibus. est admiration conveniens ille gestus, quo manus modice supinata ac per singulos a minimo collecta digitos redeunte flexu simul explicatur atque convertitur. nec uno modo interrogantes gestum componimus, plerumque tamen vertentes manum, utcunque composita est. pollici proximus digitus mediumque, qua dexter est, unguem pollicis summo suo iungens, remissis ceteris, est et adprobantibus et narrantibus et distinguentibus decorus. cui non dissimilis, sed complicitis tribus digitis, quo nunc Graeci plurinus lenior promittit et adsentatur, citatior hortatur, interim laudat. est et ille urgentis
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙͣ uitia redeant et quasi nichil fas sit rectũ esse quod pri.u est meliu ᷤᷤ
exĩtiment quicꝗd est aliud idq facient quotien lbru it mans resũpse¬
runt similes medicis et iam integra sectantibus. Accidit irq ut cicatri¬
cosa sint ⁊ exanguia et cura peiora. sit ergo aliqn quod ꝑlaceat aut dei te
quod sufficiat ut opus polliat lima nõ exterat.tem poris quoq d esse mo¬
dus. Narq cynne smirnainouem armis accepimme scripta ⁊ pano¬
geritu Socratis qui pa cissime decẽ annis dicunt elaboratu a orato

Expanded text:
tanquam vitiosa redeant et, quasi nihil fas sit rectum esse quod primum est, melius tanquam vitiosa redeant et, quasi nihil fas sit rectum esse quod primum est, melius existiment quidquid est aliud, idque faciant, quotiens librum in manus resumpserunt, similes medicis etiam integra secantibus. accidit itaque ut cicatricosa sint et exsanguis et cura peiora. sit ergo aliquando quod placeat aut certe quod sufficiat, ut opus poliat lima, non exterat. temporis quoque esse debet modus. nam quod Cinnae Zmyrnam novem annis accepimus scriptam, et panegyricum Isocratis, qui p