comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Data .ẽ. enĩ lex scã. iusta. bona. uidȩis:
sed reos eos potuit facere. Nondata ẽ.
lex quȩ poss& uiuificare : sed quȩ osten¬
der& peccata peccatori Feccator enim
oblitꝰ erat se. nec uidebat se. data . ẽ. illi
lex ut uider& se. Fecit reum lex: libe¬
rauit latarlegis. Lator enĩ legis impe¬
rator ẽ: lex data ẽ. quȩ t̃reat & constrin¬
gat in reatũ. & ñ soluit lex apeccatis:
sed ostendit peccata. & forte sub ipsa
lege positꝰ. Animaduertit iste in ꝓfun¬
do quanta fecerit cont᷑ legẽ. & sic excla¬
mauit dicens: Si iniqͥtates obseruaue¬
ris dñe : dñe qͥs sustinebit. Est ergolex
miscđiȩ dĩ : lex ꝓpicitionis di illa ti¬
moris fuit. Est alia lex caritatis. Tex
caritatis dat ueniã peccatis: del& p̃terita.
ammon& de futuris. Inuiã ñ deserit co¬
mitẽ : comes fit ei quẽ ducit inuia: Sed
concordandũ .ẽ. cũ aduersario : dũ es cũ
illo in uia. Est enĩ sermodĩ aduersarius

Expanded text:
Data est enim lex sancta, justa, bona Judaeis ; Data est enim lex sancta, justa, bona Judaeis ; sed reos eos potuit facere. Non data est lex quae posset vivificare , sed quae ostenderet peccata peccatori. Peccator enim oblitus erat se, nec videbat se; data est illi lex, ut videret se. Fecit reum lex; liberavit Lator legis: Lator enim legis Imperator est. Lex data est quae terreat et constringat in reatum; et non solvit lex a peccatis, sed ostendit peccata. Et forte sub ipsa lege positus, animadvertit iste in profundo quanta fecerit contra legem, et sic exclamavit dicens, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Est ergo lex misericordiae Dei, lex propitiationis Dei. Illa timoris fuit, est alia lex charitatis. Lex charitatis dat veniam peccatis, delet praeterita, admonet de futuris; in via non deserit comitem, comes fit ei quem ducit in via. Sed concordandum est cum adversario, dum es cum eo in via . Est enim sermo Dei adversarius
Abbreviated transcription (Latin):
dñe dñe qͥs sustinebit : non dix̃ ego non
sustinebo sed qͥs sustinebit. Uidit enim
ꝓpe totã uitã humanã circũ latraripeo¬
catis suis. Accusari om̃s conscientias suas¬
cogitationib suis: ñ in ueniri cor castũ.
p̃sumens de iustitia sua. Si ergo cor cas¬
tũ ñ potest inueniri qđ p̃sumat de ius
titia sua: p̃samat om̃iũ corde miscđia¬
spes ẽ : Qm aetid te& pitiatio est.
& que ẽ ista ꝓpiciatio nisi sacrificium:
& qđ ẽ. sacrificiũ nisi qđ ꝓ nob oblatũ ẽ
sanguis in nocens fusus : deleuit om̃ia pec¬
cata nocentium. Precium tantũ datũ re¬
demit om̃s captiuos de manu captiuan.¬
tis inimici. Ergo .ẽ. apud te ꝓpiciatio
Nã si ñ.eẽt. apud te ꝓpiciatio: s̃ uidex
solũ . eẽ. uelles & misericors. eẽ nolles
obseruares om̃s in iqͥtates nr̃as & que¬
reres eis. Quis sustiner& : qͥs ante te sta¬
r& & dicer& in nocens sũ: quis star& in

Expanded text:
ne, quis sustinebit?» Non dixit, Ego non ne, quis sustinebit?» Non dixit, Ego non sustinebo; sed, «quis sustinebit?» Vidit enim prope totam vitam humanam circumlatrari peccatis suis, accusari omnes conscientias cogitationibus suis, non inveniri cor castum praesumens de sua justitia. Si ergo cor castum non potest inveniri, quod praesumat de sua justitia; praesumat omnium cor de misespes est? «Quoniam apud te propitiatio est.» Et quae est ista propitiatio, nisi sacrificium? Et quod est sacrificium, nisi quod pro nobis oblatum est? Sanguis innocens fusus delevit omnia peccata nocentium: pretium tantum datum redemit omnes captivos de manu captivantis inimici. Ergo «est apud te propitiatio.» Nam si non esset apud te propitiatio, si judex solum esse velles et misericors esse nolles, observares omnes iniquitates nostras, et quaereres eas; quis sustineret? quis ante te staret, et diceret, Innocens sum? quis staret in
Abbreviated transcription (Latin):
tauit hominẽ ut clamar& de ꝓfundo
sub molib peccatoꝵ. & ꝑuenir& uox
peccatoris ad dm̃. Vnde clamantis
nisi de ꝓfundo maloꝵ: & udete quia
uox peccatoꝵ : clamat de ꝓfundo
De ꝓfundis clamaui ad tednẽ : dñe ex¬
audi uocẽ meã . FianT aures tuae
i tendentos iH uocẽ deprecatiotus
Meae: Unde clamat: de ꝓfundo
Quis ergo clamat : peccator. & qua spe
clamat : quia qͥ uenit soluere peccata:
dedit spem etiã in ꝓfundo posito peccatori
sustinebit : Ecce aperuit : de qͦ ꝓfundo
clamar& Clamat enĩ sub molib & fluc¬
tib iniqͥtatũ suarũ. Circũspex̃ se. circũ¬
spex̃ uitã suã : uidit illã undiq flagiciis
& facinorib cooꝑtã. Iuacũq respex nihil
in sebonũ inueruit: nihil illi iustitiȩ se-¬
renũ potuit occurrere & cũ tanta &
tã multa peccata undiq. & cat̾ua scelerũ
suoꝵ uider&. tãquã ex pauescens excla¬
mauit dicens : Si iniqͥtates obseruaueris

Expanded text:
tavit hominem, ut clamaret de profundo tavit hominem, ut clamaret de profundo sub molibus peccatorum, et perveniret vox peccatoris ad Deum: unde clamantis, nisi de profundo malorum? 2. Et videte quia vox peccatoris clamat de profundo: «De profundis clamavi ad te, Domine meam. Fiant aures tuae intendentes in vocem deprecationis meae.» Unde clamat? De profundo. Quis est ergo qui clamat? Peccator. Et qua spe clamat? Quia qui venit solvere peccata, dedit spem etiam in profundo posito peccatori.ne, quis sustinebit?» Ecce aperuit de quo profundo clamaret. Clamat enim sub molibus et fluctibus iniquitatum suarum. Circumspexit se, circumspexit vitam suam; vidit illam undique flagitiis et facinoribus coopertam: quacumque respexit, nihil in se bonum invenit, nihil illi justitiae serenum potuit occurrere. Et cum tanta et tam multa peccata undique et catervas scelerum suorum videret, tanquam expavescens exclamavit, «Si iniquitates observave
Abbreviated transcription (Latin):
busdã iniqͥtatũ p̃mi: si dictũ illi fuerit
ut dm̃ rog& in rid&. Quib. modis : pri.¬
modicit si dõ displicerent facinora ego
uiuerẽ Si curar& ds̃ res humanas.
ad tanta scelera quȩ feci ñ solũ uiuerẽ.
sed & bene mͥ. eẽt Sol& enĩ hoc illis
euenire qͥ multũ in ꝓfundo s̃ : & ꝓspe¬
rant᷑ in iniqͥtatib: suis & tanto magis
in ꝓfundo mergunt᷑ qͣnto magis uiden¬
tꝰ. cẽ selices ł allax enĩ felicitas. ipsa
.ẽ. maior infelicitas. Deinde & hoc so.¬
lent homines dicere. Iam qm̃ multa
feci & damnatio immin&: hoc ꝑdo
seci & qđ ñ facio quicqͥd possũ. Iuomͦ
solent desꝑati latrones dicere. Si me oc¬
cisur .ẽ. iudex ꝓ decẽ homicidiis. quomͦ
quic qͥd mͥ oc currerit facio. Hoc ẽ pecca¬
tor cũ uenerit in ꝓfundõ maloꝵ: con¬
nr̃a contẽpsit. qͥ usq ad istã uitã urc¬
uenire dignatꝰ. ẽ. ꝓmittens remissionẽ
om̃iũ peccatoꝵ: etiã de ꝓfundo exci¬

Expanded text:
busdam iniquitatum premi, si dictum illi fuerit busdam iniquitatum premi, si dictum illi fuerit ut Deum roget, irridet. Quibus modis? Primo dicit: Si Deo displicerent facinora, ego viverem? Si curaret Deus res humanas, ad tanta scelera quae feci, non solum viverem, sed et bene mihi esset? Solet enim hoc illis evenire, qui multum in profundo sunt, et prosperantur in iniquitatibus suis: et tanto magis in profundo merguntur, quanto magis videntur esse felices; fallax enim felicitas, ipsa major est infelicitas. Deinde et hoc solent homines dicere: Jam quoniam multa feci et damnatio immincur non facio quidquid possum? Quomodo solent desperati latrones dicere: Sic me occisurus est judex pro decem homicidiis, quomodo quidquid mihi occurrerit facio? Hoc est, «Peccator, cum nostra contempsit, qui usque ad istam vitam venire dignatus est, promittens remissionem omnium peccatorum; etiam de profundo exci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfundũ enĩ nobis ẽ uita istamortalis
Iuisqͥs se in ꝓfundo intellexerit cda¬
mat. gemit suspirat. & donec de
ꝓfundo eruat᷑ & ueniat ad eũ qͥ super
om̃s abłssos sed& suꝑ cherubin. suꝑ om̃ia
quȩ creauit. ñ solũ corporalia sed etiã
spiritalia : donec ad eũ ueniat anima.
donec ab illo liberet᷑ imago ipsius qđ .ẽ.
homo quȩ in hoc ꝓfundo tã quã assidius
fluctib exagitata. decrita fiat & nisi
renouet᷑ & reparet᷑ adõ qͥ illã in p̃ssit
quando formauit hominẽ: idoneus eẽ¬
potuit homo ad casũ suũ. ñ .ẽ. idoneus
ad resurrectionẽ suã Semꝑ in ꝓfundo
ꝓfundo : & ipse clamor ñ eũ ꝑmittit mul¬
tũ in imo. eẽ. Valde enĩ in ꝓfundo sunt.
qͥ nec clamant de ꝓfundo: Dicit scrip.¬
tura: Feccator cũ uenerit in ꝓfundd̃
maloꝵ: contempnit. Iam uidete sr̃s.
quale ꝓfundũ sit ubi contẽpnit᷑ ds̃
Cũ quisq uiderit se cotidianis peccatis
obrutũ aceruis quibusdã & molib qui¬

Expanded text:
fundum enim est nobis vita ista mortalis. Quisquis se in profundo intellexerit, clamat, gemit, suspirat, donec de profundo eruatur, et veniat ad eum qui super omnes abyssos sedet, super Cherubim, super omnia quae creavit, non solum corpspiritualia; donec ad eum veniat anima, donec ab illo liberetur imago ipsius, quod est homo, quae in hoc profundo tanquam assiduis fluctibus exagitata, detrita est: et nisi renovetur et reparetur a Deo, qui illam impressit quando formavit hominem Idoneus potuit esse homo ad casum suum; non est idoneus ad resurrectionem suam, semper in profundo profundo, et ipse clamor non eum permittit multum in imo esse. Valde enim in profundo sunt, qui nec clamant de profundo. Dicit Scriptura: «Peccator, cum venerit in profundum malorum, contemnit» . Jam videte, fratres, quale profundum sit, ubi contemnitur Deus. Cum quisque viderit se quotidianis peccatis obrutum, acervis quibusdam et molibus qui
Abbreviated transcription (Latin):
psalterio & crthara ꝓpter sonum
in ipsis chordis quȩrere ammonuit
quia & ipsȩ caro sunt. sed iã acor¬
ruptione liberatȩ. quib ideo for¬
tasse addit organum. non ut sin
in organo. habebunt enim etiam
tunc scĩ differentias suas conso¬
nantes non dissonantes idem consen
exdiuersis quidem sed non inter se
aduersis sonis: Stella erum ab stella
differt ingła : sic & resur¬
rectio mortuorum

Expanded text:
psalterio et cithara propter sonum psalterio et cithara propter sonum in ipsis chordis quaerere admonuit: quia ipsae caro sunt, sed jam corruptione liberata. Quibus ideo fortasse adin organo. Habebunt enim etiam tunc sancti Dei differentias suas consonantes, non dissonantes, id est, conex diversis quidem, sed non inter se adversis sonis. «Stella enim a stella differt in claritate; sic et resurrectio mortorum
Abbreviated transcription (Latin):
LAuDATE EUM INTIMPHANO & ChORO
Tymphanũ laudat dm̃: cũ iã in carne
mutata nulla ẽ. terrenȩ corruptionis
infirmitas. De corio quippe fit trm¬
panũ : & siccato atq. firmato. chorus
laudat dm̃ : quando eũ laudat pacata
societas. HAudate eum in chordis
& oRRano Chordas hab& & psalte¬
rium & erthara: quae superius com¬
memorata sunt. Organũ autẽ genie¬
rale nom̃ .ẽ. uasorum om̃ium musi¬
corum : quamuis iam obtinuerit
consuetudo ut organa ꝓprie
dicantur ea quȩ inflantur follib
quod genus siguificatũ hic esse
non arbitror. Nam cũ organum
uocabulum grecum sit ut dixi
generalȩ om̃ib musicis instru¬
mentis: hoc cui folles adhibentur
alio greci nomine appellant. ut
autem organũ dicatur: magis la¬
tina & ea uulgaris .ẽ. consuetudo
Quod ergo ait inchordis & organo:
uidetur mihi aliquod organum
qđ chordas habeat significare uolu¬
isse. Non enim sola psalteria & er
thara chordas hab&: sed quia iu

Expanded text:
Laudate eum in tympano et choro: Laudate eum in tympano et choro: tympanum laudat Dominum, cum jam in carne mutata nulla est terrenae corruptionis infirmitas: de corio quippe fit tympanum exsiccato atque firmato. Chorus laudat Dominum, quando eum laudat pacata societas. Laudate eum in chordis et organo: chordas habet et psalterium, et cithara, quae superius commemorata sunt. Organum autem generale nomen est vasorum omnium musicorum. Quamvis jam obtinuerit consuetudo, ut organa proprie dicantur ea quae inflantur follibus. Quod genus significatum hic esse non arbitror. Nam cum organum vocabulum Graecum sit, ut dixi, generale omnibus musicis instrumentis, hoc cui folles adhibentur, alio Graeci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis Latina et ea vulgaris est consuetudo. Quod ergo ait, in chordis et organo, videtur mihi aliquod organum quod chordas habeat significare voluisse. Non enim psalteria sola et citharae chordas habent, sed quia in
Abbreviated transcription (Latin):
tuiꝰ quã regnare inȩt̃nũ. suppedib positis
om̃ib: inimicis: Curnon ipsi sunt etiam
multitudo magnitadinis eiꝰ. ñqua ipse
magnus . ẽ sed quia magnos eos fecit tam
multos hoc ẽ milia miliũ : sic̃ alit̃ intel¬
ligit᷑ iustitia qua ẽ. ipse iustus aliter
quã in nobis facit ut nos simus iustitia
eius Idem ipsi scĩ sunt inom̃ib musicis¬
& organis de inceps significati ad laudan
dñm in sc̃is eius : Hoc sequitur uarie sig¬
nificans eosdem ipsos scõs eius : Laudate
eũ insono tubȩ Propter laudis excel¬
sissimam claritatẽ ÷ Laudate eũ inpsal¬
terio & cythara : Palteriũ .ẽ desupio¬
ribus laudans dnm̃ : Cythara de inse
rioribus laudans dm̃ tanquã decȩlestib
& terrestrib tanquã eũ quifecit cȩlũ
& terram : Iã quippe in alio psalmo ex-¬
posuimꝰ. psalteriũ desuꝑ habere sonorũ
illud lignũ : cuiner uorũ eius series
ut meliorem sonũ reddat incumbit:
uod lignũ cychara inferius habet:

Expanded text:
s omnibus inimicis? Cur non ipsi sint etiam multitudo magnitudinis ejus? Non qua ipse magnus est, sed qua magnos eos fecit, tam multos, hoc est, millia millium. Sicut aliter intelligitur justitia qua est ipse justus; anter quam in nobis facit, ut nos simus justitia ejus. 5. Iidem ipsi sancti sunt in omnibus musicis organis deinceps significati, ad laudaDominum in sanctis ejus. Hoc exsequitur varie, significans eosdem ipsos sanctos ejus: Laudate eum in sono tubae, propter laudis excellentissimam claritatem. Laudate eum in psalterio et cithara: psalterium est de superioribus laudans Deum: cithara de inrioribus laudans Deum, tanquam de coelestibus et terrestribus, tanquam eum qui fecit coelum et terram. Jam quippe in alio psalmo exposuimus psalterium desuper habere sonorum illud lignum, cui nervorum series, ut meliorem sonum reddat, incumbit, quod lignum cithara inferius habet.
Abbreviated transcription (Latin):
restat ut dicã : tu cognouisti semitas
meas . Quomꝰ illi sciunt qđ nec uos sci¬
tis : quomꝰ illisciunt qđ uix ego scio :
neq enĩ ego me ipsũ udico: Qui enĩ uidi.¬
cat me dñs ẽ Nescio quid de se petrus
nesciens p̃sumpsit: & aliud uidebat
inuirib medicus eius. Ergopie pureq
clamct᷑ addm̃ . quia uere clamat᷑. tu
cognouisti semitas meas: sed uis ut
ducatte ꝑ ipsas semitas estomitis. esto
mansuctus. noli ferox. noli suꝑb noli ex¬
cussa & erecta ceruice sicut equus &¬
mulus quib non .ẽ. intellectus. Cum enĩ
fueris mitis cũ fueris mansuetus : insid&
dñs & duc& te ꝑuias suas Dirig& enim
mites in iudicio : docebit mansuetos uias
suas : Tu ergo cognouisti semitas meas.
Inuia hac quã inErediebar. Abscon¬
dertiNt̃ mihi mus crytilam. Uia hac qua
ingrediebat᷑. xp̃c .ẽ. Ibi illi absconder̃
quid in me telant : quid in me ꝑ seqͣuntur

Expanded text:
Restat ut dicam, «Tu cognovisti semitas Restat ut dicam, «Tu cognovisti semitas meas.» Quomodo illi sciunt quod nec vos scitis? Quomodo illi sciunt quod vix ego scio? Neque enim ego meipsum dijudico: qui enim dijudicat me, Dominus est . Nescio quid de se Petrus nesciens praesumpsit, et aliud videbat medicus in viribus ejus. Ergo pie pureque clametur ad Dominum, quia vere clamatur, «Tu cognovisti semitas meas.» Sed vis ut ducat te per ipsas semitas? Esto mitis, esto mansuetus; noli esse ferox, noli superbus, noli excussa et erecta cervice, sicut equus mulus, quibus non est intellectus . Cum enim fueris mitis, cum fueris mansuetus, insidet Dominus, et ducet te per vias suas: diriget enim mites in judicio, docebit mansuetos vias suas . «Tu» ergo «cognovisti semitas meas.» 9. «In via hac qua ingrediebar, absconderunt mihi muscipulam.» Via haec qua ingQuid in me zelant? quid in me persequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Certe quia suꝑ eminentior ẽ: excellen¬
tior .ẽ. hoc enim suꝑemin& : qđ excelsum
ẽ: nihil excelsius : uia caritatis: & non
in illã ambulant : nisi humiles. has ergo
semitas dicit p̃cepta caritatis. in me¬
om̃is Tu inquit cognouisti semitas meas
tunosti. quia qđ ꝓte patior amore
patior: Tunosti: quia caritas in me om̃ĩa
tolerat : tunosti : quia & si trado corpus
meũ ut ardeam. habeo illã sine qua il¬
lud non ꝓd .ẽ. homini quis autẽ nouit
uias istas hominis fr̃s mei. nisi uere ille
cui dictũ ẽ tu cognouisti semitas meas:
om̃ia enĩ facta humana ante oculos ho¬
minũ : incertũ ẽ. quo corde fiant &
quã multum pii metientes sem& ipsos
ex sem& ipsq̃s dicunt de nob qđ ista in
eccła quȩrimꝰ. honores. laudes. utilitates
temporales : quã multi dicunt ꝓpter¬
eam eloqui uobis. ut acclametis & lau.¬
detis me . & hunc habere me finem. &
hanc intentionẽ cũ loquor : & quomodo
cis ostendo non ea intentione me loqui:

Expanded text:
certe, quia supereminentior est, et excellentior est; hoc enim supereminet, quod excelsum est. Nihil excelsius via charitatis, et non in illa ambulant nisi humiles. Has ergo semitas, dicit praecepta charitatis. «Tu,» inquit, «cognovisti semitas meas:» tu nosti quia quod pro te patior, amore patior; tu nosti quia charitas in me omnia tolerat; tu nosti quia et si trado corpus meum ut ardeam, habeo illam, sine qua illud non prodest homini. 8. Quis autem novit vias istas hominis, fratres mei, nisi vere ille cui dictum est, «Tu cognovisti semitas meas?» Omnia enim facta humana ante oculos hominum; incertum est quo corde fiant. Et quam multi impii metientes semetipsos, ex semetipsis dicunt de nobis quod ista in Ecclesia quaerimus, honores, laudes, utilitates temporales? Quam multi dicunt me propterea loqui vobis, ut acclametis et laudetis me, et hunc me habere finem et hanc intentionem, cum loquor? Et quomodo eis ostendo non ea intentione me loqui?
Abbreviated transcription (Latin):
quid .ẽ. ante cum : in conspectu tius¬
ubi uid& : ubi autẽ ñ uid& : ita enim
dicimꝰ ubi uid& : quasi alicubi ñ uid&
sed in isto cetu rerũ corporalium uident
õ & homines:uident & aniu¬
malia . Ille autẽ uid&:
& ubi homo non uidet
ĩ autẽ uid&. Ibi ergo effande p̃cemꝰ
tuam : ubi solus uid& ille qui remu¬
nerat Nam in absconditote dñs ihs¬

Expanded text:
ante eum?» In conspectu ejusUbi videt, Ubi autem non videt? Ita enim dicimus, Ubi videt, quasi alicubi non videat. Sed in isto coetu rerum corporalium vident et homines, vident et animalia: ille autem videt et ubi homo non videt.us autem videt. Ibi ergo effunde precem tuam, ubi solus ille videt qui remunerat. Nam in abscondito te Domi
Abbreviated transcription (Latin):
leratorũ. nonne exeunt de corpore.
& eunt in peiores pȩnas quã hic ꝑtu.¬
lerunt : quid ergo magnũ petit᷑ educ
de carcere animã meam cũ siue sero.
siue cito necesse sit exire hinc: forte
iustus dix̃ iã moriar: educ de cartere
isto corporis animã meam : si festinat¬
nimis : non hab& caritatem. Desi derare
quidem hoc deb& & concupiscere sicut

Expanded text:
leratorum nonne exeunt de corpore, leratorum nonne exeunt de corpore, et eunt in pejores poenas quam hic pertulerunt. Quid ergo magnum petitur, «Educ de carcere animam meam;» cum sive sero, sive cito, necesse sit exire? Forte justus dicit: Jam moriar; educ de carcere isto corporis animam meam. Si nimis festinat, non habet charitatem. Desiderare quidem hoc debet et concupiscere, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
futuri simus forte ideo de isto loco clama¬
mus: educ de carcere animã meã. Ani¬
paulo ante dixi. uita ur̃a abscondita. ẽ.
cũ xp̃o indõ corpus autẽ nr̃m in isto car¬
cere. in isto mundo: si dicen& educ de car¬
cere corpus meũ : securi acciperemus
carcerẽ mundũ: fortasse tam̃ ꝓpter
aliqua quȩ nos tenent desideria t̃rena
contra quȩ luctamur & dimicamus:
quia uideo aliam legẽ in m̃bris meis re:¬
pugnantẽ legi m̃tis meȩ : & recte dicimꝰ
educ animã meã de hoc mundo: id est
de laborib & pressuris huius scłi
non enĩ caro quã tu fecisti : sed corrup¬
tela carnis & pressurȩ & temptatio¬
nes carcer mihi sunt: Aliqui autẽ dixe-¬
runt. carcerẽ istum & speluncã corpus
hoc. et̃ ut hoc sit. educ decarcere ani.¬
mam meã: sed & iste intellectus uacil.¬
lat aliquantũ quid enĩmagnũ. educ
de carcere animã meã: educ de corpo¬
re animã meã. Latronũ animȩ & sce¬

Expanded text:
futuri simus; forte ideo de loco isto clamafuturi simus; forte ideo de loco isto clamamus, «Educ de carcere animam meam.» Anipaulo ante dixi: «Vita vestra abscondita est cum Christo in Deo.» Corpus autem nostrum in isto carcere, in isto mundo. Si diceret, Educ de carcere corpus meum; securi acciperemus carcerem mundum. Fortasse tamen propter aliqua quae nos tenent desideria terrena, contra quae luctamur et dimicamus, quia, «Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae» ; recte dicimus, Educ animam meam de hoc mundo, id est, de laboribus et pressuris hujus saeculi. Non enim caro quam tu fecisti, sed corruptela carnis, et pressurae, et tentationes carcer mihi sunt. 18. Aliqui autem dixerunt carcerem istum et speluncam corpus hoc esse, ut hoc sit, «Educ de carcere animam meam.» Sed et iste intellectus vacillat aliquantum. Quid enim magnum, «Educ de carcere animam meam,» Educ de corpore animam meam? latronum animae et sce
Abbreviated transcription (Latin):
cene animã meã. ut confiteatur po¬
miuitto. Carcer iste apriorib uarie
intellectus. ẽ. & fortasse ipse .ẽ. carcer
qͥ scribit᷑ & intitulo spelunca: Titulus
enĩ psalmihuius: ita se hab& Intellectus
ipsi dauid cum eẽt inspelunca oratio
quȩ spelunca : ipse carcer : Duo quȩdam
intelligenda ꝓposuimꝰ: sed unũ cũ intel¬
lexerimꝰ. utrumq enit Merita: carcerẽ
faciunt nam in uno quodã habitaculo
alteri domus. ẽ: alteri carcer .ẽ. Illi qui
custodiunt homines inclusos & si indomo
sua custodiant: illi qui artius custodiunt᷑
in cartere sunt. Numquid & illi incarcere
dicendi sunt : unũ habitaculũ ẽ: & illi &
illi Alteri facit domũ libertas: alteri
carcerem seruitus: Quibusdã ergo uisum .ẽ.
id ẽ de hoc mundo de subsole ubi om̃ia
uanitas. dicit᷑ enĩ om̃ia uanitas. & pre¬
sumptio sp̃s. in om̃i oꝑe hominis: qđ ipse
laborat sub sole. Ergo extra mundũ istũ
innescio qua requie pollicet᷑ nobis dr̃ qđ

Expanded text:
cere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Carcer iste a prioribus varie intellectus est. Et forte ipse est carcer qui scribitur in titulo, «spelunca.» Titulus enim psalmi hujus ita se habet: «Intellectus ipsi David, cum esset in spelunca, oratio.» Quae spelunca, ipse et carcer. Duo quaedam intelligenda proposuimus; sed unum cum intellexerimus, utrumque erit. Merita carcerem faciunt. Nam in uno quodam habitaculo, alteri domus est, alteri carcer est. Illi qui custodiunt homines inclusos; etsi in domo sua custodiant, illi qui arctius custodiuntur, in carcere sunt: numquid et illi in carcere esse dicendi sunt? Unum habitaculum est et illi et illi; alteri facit domum libertas, alteri carcerem servitus. Quibusdam ergo visum est qid est, de hoc mundo, de sub sole, ubi omnia vanitas. Dicitur enim, «Omnia vanitas, et praesumptio spiritus in omni opere hominis, quo ipse laborat sub sole» . Ergo extra istum mundum in nescio qua requie pollicetur nobis Deus quod
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ militamꝰ Conuersatio enĩ nr̃a in
cȩlis ẽ : habitat hiciustus carne: sed cor¬
de cũdõ. ẽ & ipse appellet᷑ mundus.
si sine causa audit sursum cor: si autẽ
.ẽ. causa quare audit: sursũ habitet¬
& mortui enĩ estis dicit: & uita ur̃a abs¬
condita ẽ. cũ xp̃o indõ . Quoꝵ autẽ uita
hic .ẽ. id.ẽ. quoꝵ desiderium & amor
hic ͭ er&. hic conteret᷑. hic implicatur.
benedicunt᷑ habitatores mundi. & bene
dicunt᷑ mundus. illi qͥ habitant mundũ.
sic benedicunt᷑ domꝰ illi qͥ habitant domũ
Mundus ergo & mundus. mundus ꝑ eum
factus ẽ: & mundus eũ ñ cognouit:
Ecce mundus factꝰ ꝑ dñm : ec ce munđ
qui ñ cognouit dñm. Tauda tu fabricã.
& ama fabricatorẽ. & noli amare ha¬
bitare in fabrica: sed habitare in fabri¬
catore. Erue me a ꝑsequentib me
qm̃ cORROBORATIsunt Superme
quid dix̃ corroborati s̃ suꝑ me: corpus

Expanded text:
carnem militamus» ; «conversatio enim nostra in carnem militamus» ; «conversatio enim nostra in coelis est» . Habitat hic justus carne, sed corde cum Deo est. Et ipse appellatur mundus, si sine causa audit, Sursum cor: si autem est causa quare audit, sursum habitet. «Mortui enim estis,» dicit, «et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo» . Quorum autem vita hic est, id est, quorum desiderium et amor hic haeret, hic conteritur, hic implicatur, bene dicuntur habitatores mundi: et bene dicuntur mundus, illi qui habitant mundum; sicut bene dicuntur domus, illi qui habitant domum. Mundus ergo et mundus: «Mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit.» Ecce mundus factus per Dominum, ecce mundus qui non cognovit Dominum. Lauda tu fabricam, et ama fabricatorem; et noli amare habitare in fabrica, sed habita in fabricatore. 16. «Erue me a persequentibus me; quoniam corroborati sunt super me.» Quis dixit, «corrob
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc mundo erat: dictum . ẽ. de quo
dictum .ẽ. in hoc mundo erat. nisi de sapi¬
qđ paulo ante commemoraui. ꝑtendit
a fine usq ad finẽ fortit̃. & disponit
om̃ia suauit̃ : Attingit enĩ ubiq. ꝓpter
suã munditiã . & nihil inquinatũ in illã
incurrit Ergo in hoc mundo erat. &
mundus ꝑ eũ factus ẽ : & mundus eum
non cognouit. Audisti duos mundos.
Mundus ꝑ eũ factus ẽ : mundus eũ non
iħm id .ẽ. dilectores mundi peccatores
plerumq: bona fabrica & bona domus
quia boni conuersantur in ea : & caue
domũ istam : quia mala . ẽ. Duob. modis
ruinã ne aliquid cadat & te premat.
domũ istam malam. ne incurras in la¬
queum uenantium: ne pauꝑ opprimaris
a diuite. nefraudẽ aliquã patiaris
quomꝰ ergo domꝰ & domꝰ : sic munđ & mun¬
dus . quare autẽ iusti cũ sint & ipsi in
mundo ñdicunt᷑ mundus : quia dicit
apłs. In carne aut̃ ambulantes ñ scđm

Expanded text:
«In hoc mundo erat,» dictum est. De quo «In hoc mundo erat,» dictum est. De quo dictum est, «In hoc mundo erat,» nisi de Sapiquod paulo ante commemoravi, «Pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter» ? «Attingit enim ubique propter suam munditiam, et nihil inquinatum in illam incurrit» . Ergo, «In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit.» Audisti duos mundos: «Mundus per eum factus est, et mundus eum non Jesum, id est, dilectores mundi, peccatores,plerumque bona fabrica; et bona domus, quia boni conversantur in ea. Et, Cave domum istam, quia mala est, duobus modis ruinam, ne aliquid cadat et te premat: domum istam malam, ne incurras in laqueum venantium, ne pauper opprimaris a divite, ne fraudem aliquam patiaris. Quomodo ergo domus et domus, sic mundus et mundus. Quare autem et justi, cum sint et ipsi in mundo, non dicuntur mundus? Quia dicit Apostolus: «In carne autem ambulantes, non secundum
Abbreviated transcription (Latin):
fabrica dĩ ẽ Cȩlũ & t̃ra mundus dr̃
& homines mali mundus. quare & isti
mundus : quia diligunt mundum.
& ideo tenebrȩ: quia impii. Id eoq iã ex
ipso numero credentib multis quid dicit
apłs : fustis aliquando tenebrȩ : nunc
autẽ lux in dño. Ante quã essetis ergo
lux. cũ tenebrȩ essetis. attendite quẽ
rectorem habuistis. Quẽ rectorem habeñt
iniqͥ. nisi diabolũ : quomͦ pi & fideles
rectorẽ habent xpm : ergo diabolũ & an¬
głos eiꝰ rectores mundi appellauit. id ẽ
rectores dilectores mundi. rectores pec
dñm ut eruam᷑. Audi mundũ & mundũ
aꝑte uno loco inscriptura scã in euangłio:
mundũ quẽ fecit ds̃ mundũ quẽ regit
diabolus id ẽ. dilectores mundi. Homines
enĩ ipsos fecit dr̃ : dilectores mundi non
eos fecit. Mundũ enĩ diligere : peccatũ
.ẽ. Peccatũ autẽ: ñ fecit ds̃ : Audi ergo
ut dicere cȩperã : mundũ & mundum

Expanded text:
fabrica Dei est. Coelum et terra mundus dicitur, fabrica Dei est. Coelum et terra mundus dicitur, et homines mali mundus. Quare et isti mundus? Quia diligunt mundum: et ideo tenebrae, quia impii. Ideoque jam ex ipso numero credentibus multis, quid dicit Apostolus? «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Antequam essetis ergo lux, cum tenebrae essetis, attendite quem rectorem habuistis. Quem rectorem habent iniqui, nisi diabolum, quomodo pii et fideles rectorem habent Christum? Ergo diabolum et angelos ejus «rectores mundi» appellavit, id est, rectores dilectorum mundi, rectores peccDominum ut eruamur. 15. Audi mundum et mundum aperte uno loco in Scriptura sancta, in Evangelio: mundum quem fecit Deus; mundum quem regit diabolus, id est, dilectores mundi. Homines enim ipsos fecit Deus; dilectores mundi non eos fecit. Mundum enim diligere peccatum est; peccatum autem non fecit Deus. Audi ergo, ut dicere coeperam, mundum et mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
quib dep̃cari dm̃ debemꝰ ut eruat nos.
ne seducant nos uł fractos molestus
scł arib uł inductos in lecebris. qui sunt
isti hostes uideamꝰ: si aꝑte ab aliquo
seruo dominico describunt᷑. ab aliquo
milite ꝑfecste. qui cũ illis congressus. ẽ
Audi apłm dicentẽ . Non .ẽ. uobis conluc¬
tatio aduersus carnẽ & sanguinẽ. Nolite
quasi odia ur̃a conuertere in homines.
& eos uob hostes existimare : & eoꝵ ini¬
micitiis uos conteri putare. Isti homines
quos timetis: caro & sanguis sunt. Non
ẽ. uob conluctatio aduersus carnẽ & san¬
guinẽ : sic uolutt dicere. contemnens
hominũ mor talitatẽ & aduersus quos :¬
aduersus principes inqͥt & potestates.
& rectores huius mundi tenebrarũ harũ
Expaueras cũ audires rectores mundi:
si rectores huius mundi. nũquid preter
mundũ iturus es ubi illos ñ patiaris :
pret̃ mundũ iturus es. ubi ab eis eruaris:

Expanded text:
quibus deprecari debemus Deum ut eruat nos, quibus deprecari debemus Deum ut eruat nos, ne seducant nos, vel fractos molestiis saecularibus, vel inductos illecebris. Qui sunt isti hostes? Videamus si ab aliquo servo Dominico aperte describuntur, ab aliquo milite perfecto qui cum illis congressus est. Audi Apostolum dicentem: «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem.» Nolite quasi odia vestra convertere in homines, et eos vobis hostes existimare, et eorum inimicitiis vos conteri putare: isti homines quos timetis, caro et sanguis sunt; «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem.» Sic voluit dicere, contemnens hominum mortalitatem. Et adversus quos? «Adversus principes,» inquit, «et potestates, et rectores hujus mundi, tenebrarum harum» . Expaveras, cum audires, «rectores mundi.» Si rectores mundi istius, numquid praeter mundum iturus es, ubi illos non patiaris? praeter mundum iturus es, ubi ab eis eruaris?
Abbreviated transcription (Latin):
res sȩuire potuer instaurat᷑: nolite
timere eos qͥ corpus occidunt : animã
autẽ ñ possant occidere: & quid perit
qđ occidunt: uel hoc eis ꝑmittetur. ut qđ
occiderint pereat: non peri& : Audupsius
dñi ꝓmissionẽ. Am̃ dico uobis: capillus ca¬
pitis ur̃i non peri&. Quid ergo de ceteris
m̃bris sollicitus es. ubi damnũ capilli ñ erit:
Eruc me a persequentis: me. Aquib
putatis qđ or& ut eruat᷑ꝰ ab hominib qui
ꝑsequebat᷑. Ita uero ipsi homines sunt hos¬
tes nr̃i. habemꝰ alios hostes inuisibiles:
qui alit̃ ꝑsecunt᷑ homo ꝑsequit᷑ ut occidat
corpus ꝑsequit᷑ alius ut illa queet ani¬
mã & ideo ꝑu&sa sua: quia de illo dictum
.ẽ. oꝑat᷑ infiliis diffidentiȩ. Perua sa
sua id .ẽ. homines in quib oꝑat᷑ agit
ꝑsecutionẽ corporis: ut in tus fiat ruina
cordis. namsi cadente corpore stat ani¬
ma : muscipula cõminuta .ẽ. & nos lihe¬
rati sumꝰ. Ergo sunt & alii hostes nr̃i: a

Expanded text:
ire potuerunt, instaurabitur . «Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere» . Et quid perit? quid occidunt? Vel hoc eis permittitur, ut quod occiderint pereat? Non periet. Audi ipsius Domini promissionem: «Amen dico vobis, capillus capitis vestri non periet» . Quid ergo de caeteris membris sollicitus es, ubi damnum capilli non erit? Erue me a persequentibus me.» A quibus putatis quod oret ut eruatur? Ab hominibus qui persequebantur? Ita vero ipsi homines sunt hostes nostri? Habemus alios hostes invisibiles, qui aliter persequuntur. Homo persequitur, ut occidat corpus; persequitur alius, ut illaqueet animam. Et ideo per vasa sua, quia de illo dictum est, «Operatur in filiis diffidentiae» : per vasa sua, id est, homines in quibus operatur, agit persecutionem corporis, ut intus fiat ruina cordis. Nam si cadente corpore stat anima, muscipula comminuta est, et nos liberati sumus . Ergo sunt et alii hostes nostri, a
Abbreviated transcription (Latin):
mihi qͣuantũ ad eoꝵ cupiditatẽ ꝑtin&.
quantũ ad eoꝵ conatũ. quantũ ad eorũ
uotũ: in ipsa uia me uoluer̃ habere mus¬
cipulã qua caperer sed nouit dñs uias
iustoꝵ. & tu cognoiusti semitas meas.
tis inte ponere scandalũ. quia tues uia
mea. Nam & heretici in nomine. xp̃i nob
uolunt abscondere scandalũ : & ipsi
fallunt᷑ qđ se in hac uia putant ponere :
extrauiã ponunt. Quia & ipsi extra uiã
sunt : muscipulam ponere ñ possunt
ubi ñ sunt sed dictũ ẽ. hoc scđm cupidi¬
tatẽ ipsoꝵ : scđm uotũ & opinionẽ ipsorũ¬

Expanded text:
 ad eorum cupiditatem pertinet, quantum ad eorum conatum, quantum ad eorum votum, in ipsa via me voluerunt habere muscipulam qua caperer. Sed «novit Dominus viam justorum; et tu cognovisti semitas meas.»tis in te ponere scandalum, quia tu es via mea. Nam et haeretici in nomine Christi nobis volunt abscondere scandalum, et ipsi falluntur. Quod se in via putant ponere, extra viam ponunt, quia et ipsi extra viam sunt: muscipulam ponere non possunt ubi ipsi non sunt. Sed dictum est hoc secundum cupiditatem ipsorum, secundum votum et opinionem eoru
Abbreviated transcription (Latin):
cognouisti sẽmitas meas ꝑseqͣlitor non
eas cognouit. Nam ñ in eis mͥ in uidert&.
sed in eis metũ ambulane. quȩ s̃istac
semitȩ . nisi uiȩ illȩ de qͥb. alio loco dr̃¬
nouit dñs uiã iustoꝵ. & uia impiorum
peribit : qđ ñ dix̃ uiã impioꝵ ñ nouit.
nouit iustoꝵ: impioꝵ autẽ pcribit
qđ enĩ non nouit: perit multis locis
scripture inuenimꝰ : quia dĩ agnoscere
seruare . ẽ. dei agnoscere : custodire ẽ
non agnoscere : damnare. ẽ Vnde enim
qui nouit om̃ia dicturus .ẽ. infine non
nouiuos. Non inde gaudeant & dicant:
ñ punimur : quia non nos nouit iudex
Iam puniti sunt: si eos non nouit iudex
quȩ ergo dictȩ sunt uiȩ quas nouit dñs
ipsȩ hic dictȩ s̃ semitȩ qđ ait tucogno¬
iusti semitas meas: om̃is enĩ semita uia
ẽ non om̃is uia semita. ẽ quare ergo uiȩ
ille semitȩ dictȩ s̃. nisi quia angustȩ sunt
uia lata impiorum. uia angusta iustoꝵ

Expanded text:
«cognovisti semitas meas;» persecutor non «cognovisti semitas meas;» persecutor non eas cognovit: nam non in eis mihi invideret, sed in eis mecum ambularet. Quae sunt istae semitae, nisi viae illae de quibus alio loco dpiorum peribit» ? Non dixit, Viam impiorum non novit: «Novit justorum, impiorum autem peribit». Quod enim non novit, perit. Multis locis Scripturae invenimus quia Dei agnoscere, servare est; Dei agnoscere, custodire est; non agnoscere, damnare est. Unde enim qui novit omnia, dicturus est in fine, «Non novi vos» ? Non inde gaudeant et dicant, Non puniemur, quia non novit nos judex. Jam puniti sunt, si eos non novit judex. Quae ergo dictae sunt viae quas novit Dominus, ipsae hic dictae sunt semitae, cum ait. «Tu cognovisti semitas meas.» Omnis enim semita, via est; non omnis via, semita est. Quare ergo viae illae semitae sunt dictae, nisi quia angustae sunt? Via lata impiorum, via angusta justoru
Abbreviated transcription (Latin):
homo qui spm suũ sequit᷑ suꝑb est
subde sp̃mtuũ : & capiat spm̃ dĩ Ibat in
culmen: residat in uallem. si erat in culm̃:
denatat ab illo aqua :si in ualle resederit
implebit᷑ ea. & fit ille uent̃ de qͦ dictum
.ẽ. flumina aquȩ uiuȩ fluent de uen¬
tre eius . Ergo dũ deficit ame spsms̃
in conspecta tuo annuntiaui tribulati.¬
onẽ meã. humilis factꝰ confitens tibi de¬
ficiente spũ meo: cũ sum plenꝰ spũtuo &¬
m̃s in me : & desperauer̃ deme & dixer̃
cȩpimꝰ eũ. oppressimꝰ eũ. Et tucouo¬
uisti semitas meas: Illi me deiectum
putabant: tume stantẽ cernebas Illi
qͥ me ꝑsequebant᷑ & conp̃henderant :
implicatos putabant pedesmeos sed
do. Qui enĩ ꝑseuerauerit usq infinem:
hic saluus erit . Illi me oppressum pu
tabant: sed ego ambulabam ⁊ibi am¬
bulabam : in semitis quas illi ñ uidebaũ
qͥ me captũ putabant : In semitis iustitiȩ
tuȩ : in semitis p̃ceptoꝵ tuorũ: Tuenim

Expanded text:
homo qui spiritum suum sequitur, superbus est. Subdat spiritum suum, ut capiat Spiritum Dei. Ibat in culmen, residat in valle. Si ierit in culmen, denatat ab illo aqua: si in valle resederit, implebitur ea, et fit ille venter de quo dictum est, «Flumina aquae vivae fluent de ventre ejus» . Ergo «dum defecit a me spiritus meus, in conspectu tuo annuntiavi tribulationem meam,» humilis factus, confitens tibi deficiente spiritu meo, cum sum plenus Spiritu meus, et desperaverunt de me, et dixerunt, Cepimus eum, oppressimus eum: «Et tu cognovisti semitas meas,» Illi me dejectum putabant, tu me stantem cernebas. Illi qui persequebantur et comprehenderant, implicatos putabant pedes meos: sed do: «Qui» enim «perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» . Illi oppressum me putabant, sed ego ambulabam. Ubi ambulabam? In semitis quas illi non videbant, qui me captum putabant; in semitis justitiae tuae, in semitis praeceptorum tuorum. «Tu» enim
Abbreviated transcription (Latin):
quia non erit quid ibi agamꝰ: nondico
die & nocte. ubi non nox. ẽ sed toto die
cũ unus dies: ẽ Non erit qͥdibi agamus
nisi laudemꝰ quẽ diligimus. quia tunc
& uidebimus modo non uisum deside¬
ramꝰ & laudamꝰ tunc uisum qđ amamꝰ
quomꝰ laudabimꝰ : sine fine erit laus
quia sine fine amor. quia ergo hoc ibi
agemus: id eo educ de carcere animã
meã ut confiteatur nomini tuo.
Beatienim qui inhabitant in domo tua:
in scła scłorum laudabunt te Modo
impedit carcer : quia corpus qđ cor¬
rumpitur aggrauat animã. Non cor¬
pus ad grauat animã : nam & tunc
habebimus corpus. sed corpus qđ cor¬
rumpitur . Ergo carcerẽ facit : non
corpus sed corruptio . Educde carcere
animam meã ut conficeat᷑ nomini tuo
Iam uox quȩ sequit᷑ ex capite sonat
hesterna ultima. Esterna enĩ ultima
si meministis haec fuit singularis ego
sum donec transeam & hic quae est
ultima: Me sustiuesuut iusti.

Expanded text:
quoniam non erit quid ibi agamus. Non dico quoniam non erit quid ibi agamus. Non dico die ac nocte, ubi nox non est; sed toto die, cum unus dies est, non erit quid ibi agamus, nisi laudemus quem diligimus, quia tunc et videbimus. Modo non visum desideramus, et laudamus; tunc visum quod amamus, quomodo laudabimus? Sine fine erit laus, quia sine fine amor. Quia ergo hoc ibi agemus, ideo «educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Beati enim qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te . Modo impedit carcer, quia «corpus quod corrumpitur, aggravat animam» . Non corpus aggravat animam nam et tunc habebimus corpus; sed «corpus quod corrumpitur». Ergo carcerem facit non corpus, sed corruptio. «Educ de» «carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Jam vox quae sequitur, ex capite sonat,hesterna ultima. Hesterna enim ultima, si meministis, haec fuit: «Singularis ego sum, donec transeam» . Et hic quae est ultima? «Me sustinebunt justi,
Abbreviated transcription (Latin):
Iam educta de corruptione. qͥd hab&
confiteri : peccata ibi non s̃. sed laudes
sunt. duob modis autẽ: confessio in¬
telligit᷑ & in peccatis nr̃is & in laude
dĩ. In peccatis nr̃is nota .ẽ. confesso.
& ita nota om̃i popło. ut quando audi¬
tũ fuerit nom̃ confessionis in lectione
pectus. Notũ ẽ ergo nom̃ confessionis
de peccato: confes sionẽ in laude quȩ¬
ramus Vbi inuenimus: habes inscrip¬
turis. & hȩc dicitis in confessione. oꝑa
dñi uniuersa qm̃ bona ualde Ergohic
confessio laudis ẽ Alio loco ipse dñs
dicit Confiteor tibi pat̃ dñe cęli o&
terrȩ : quid confitebat᷑ : num quid pec¬
cata: Xp̃i ergo con fiteri: erat laudare
& audi laudem patris. Qui abscondis¬
& reuelasti ea paruulis: quia ergo
post istas corruptiones angustas ha¬
bitauimꝰ in domo dĩ: totauita non erit
nisi laus dĩ. Iam sȩpe uobis expositũ
.ẽ: quia recedente neces sitate om̃ia
negotia necessitatis intereunt.

Expanded text:
Jam educta de corruptione, quid habet Jam educta de corruptione, quid habet confiteri? Peccata ibi non sunt, sed laudes sunt: duobus autem modis confessio intelligitur, et in peccatis nostris, et in laude Dei. In peccatis nostris nota est confessio, et ita nota omni populo, ut quando auditum fuerit nomen confessionis in lectione, pectus. Notum est ergo nomen confessionis de peccato: confessionem in laude quaeramus. Ubi invenimus? Habes in Scripturis: «Et haec dicetis in confessione, Opera Domini universa quoniam bona valde» . Ergo hic confessio laudis est. Alio loco ipse Dominus dicit: «Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae.» Quid confitebatur? numquid peccata? Christi ergo confiteri, erat laudare. Et audi laudem Patris: «Quia abscondiset revelasti ea parvulis» . Quia ergo post istas corruptionis angustias habitabimus in domo Dei, tota vita nostra non erit nisi laus Dei. Jam saepe vobis expositum est quia recedente necessitate omnia negotia necessitatis intercidunt;
Abbreviated transcription (Latin):
Illud habes de beneficio: illud habes
de supplicio. Hoc ergo forte dix̃. educ
de carcere animã meã: educ de corrup¬
tione animã meã. si sic intelligamus non
ẽ.blasphemia: intellectus constat.
Ad extremũ fr̃s : sic̃ arbitror hoc dixit
denti enĩ homini. & carcer latus. ẽ.
& tristi pratũ angustum ẽ. Ergo orat
se educi ab angustia. quãuis enĩ inspe
latitudinẽ habeat: inre tam̃ p̃senti
angustat᷑. Attende angustias apłi:
non habui reqͥem spũi meo dix̃ : quia
non inueni titũ frem meum. Alio loco.
quis infirmat᷑ & ego non infirmor:
quis scandalitatur & ego non uror
qui ergo & infirmabatur & urebatur.
nonne in penis & carcere erat : sed istȩ
penȩ ex cantate coronam parturiunt᷑
unde iterũ dicit. Suꝑ .ẽ. mihi corona ius¬
titiȩ : quã redd& mͥ dñs in illa die iustus
uidex. Ad hoc ual&. educ de carcere
animã meã : ut confiteat᷑ nominituo

Expanded text:
illud habes de beneficio, illud habes illud habes de beneficio, illud habes de supplicio. Hoc ergo forte dixit, «Educ de carcere animam meam,» Educ de corruptione animam meam. Si sic intelligamus, non est blasphemia; intellectus constat. 19. Ad extremum, fratres, sicut arbitror, hoc dixit,denti enim homini et carcer latus est, et tristi pratum angustum est. Ergo orat se educi ab angustia. Quamvis enim in spe latitudinem habeat, in re tamen praesenti angustatur. Attende angustias Apostoli: «Non habui requiem spiritu meo,» dixit; «quia non inveni Titum fratrem meum» . Alio loco: «Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror» ? Qui ergo et infirmabatur et urebatur, nonne in poenis et carcere erat? Sed istae poenae ex charitate coronam parturiunt. Unde iterum dicit: «Superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex» . Ad hoc valet, «Educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.»
Abbreviated transcription (Latin):
in carne necessarium ꝓpt̃ uos: si de
corpore educat ergo dr̃ quando uolu¬
erit poss& dici & cospus nr̃m carcer
non quia carcer ẽ. qđ ds̃ fecit : sed quia
pęnale & mortale. Duo enĩ consideran.¬
da sunt in nr̃o corpore : figmentũ dĩ &
pȩna meriti. Tota ista forma status
incessus. m̃bra ordinata. sensuum dispo¬
sitionis. uidere. audire. olfacere. gustar
contingere : om̃is hȩc cõpago & fabricȩ
distinetio ñ potuit fierinisĩ adõ: qui om̃ia
oꝑatus .ẽ. cȩlestia & t̃restria summa &
ima uisibilia & inuisibilia: Quid ergo
ibi pȩnale nr̃m: qđ corruptibilis caro.
qđ fragilis qđ mortalis. qđ indigens:
hoc ñ erit in p̃mio. non enĩ corpus non
erit cũ corpus resurgat: sed quid ibi
non erit : corruptio. Corruptibile enim
hoc indu& incorruptionẽ. Ergo si caro
carcer tibi . ẽ: non corpus . ẽ. carcer tuu
sed corruptio corporis tui. Corpus enĩ
tuũ fecit ds̃ bonũ quia bonꝰ ẽ: corrup¬
tionẽ intulit iustus. quia uidex est.

Expanded text:
n carne necessarium propter vos.» De corpore ergo educat Deus, quando voluerit. Posset dici et corpus nostrum carcer, non quia carcer est quod fecit Deus, sed quia poenale et mortale. Duo enim consideranda sunt in nostro corpore; figmentum Dei, et poena meriti. Tota ista forma, status, incessus, membra ordinata, sensuum dispositiones, videre, audire, olfacere, gustare, contingere; omnis haec compago et fabricae distinctio, non potuit fieri nisi a Deo, qui omnia operatus est, coelestia, terrestria, summa et ima, visibilia et invisibilia. Quid ergo ibi poenale nostrum? Quod corruptibilis caro, quod fragilis, quod mortalis, quod indigens: hoc non erit in praemio. Non enim corpus non erit, cum corpus resurgat. Sed quid ibi non erit? Corruptio: corruptibile enim hoc induet incorruptionem . Ergo si caro tibi carcer est, non corpus est carcer tuus, sed corruptio corporis tui. Corpus enim tuum fecit Deus bonum, quia bonus est; corruptionem intulit justus, quia judex est:
Abbreviated transcription (Latin):
Consitebitur illos ad dexterã positos.
uideamꝰ si & timoris ualuam xp̃o aperu¬
er̃ quã diabolo clauser̃ uno eodemq
loco dñs mon& hoc: ut & diabolo clau-¬
dat᷑ & sibi aꝑiatur Nolite inquit time¬
re eos qͥ corpus occidunt : animã autẽ
ñ possunt occidere : monuit ut timoris
ualua in faciem di abolo elideretur.
ergo nihil ẽ. tim̃dũ ÷ non ergo aperit᷑
aditus timoris xp̃o: qͥ clausus ẽ. diabolo:
statim subiecit tanquã dicens: exclu¬
sisti illã : aperimihi : sed eũ timete in qͥt :¬
qui hab& potestatẽ & animã & corpus
occidere in gehennã ignis: Iam ergosi
credidisti & aperiusti xp̃o: claude
contra diabolũ : In tus ẽ xp̃s ibi habit&
effunde ante eũ p̃cẽ tuã: noli quęrere
ut de longinqͦ te exaudiat. Non enĩ
longe .ẽ. sapientia dĩ quȩ ꝑtendit a
fine usq ad finẽ fortit̃. & disponit
om̃ia suauit̃. Ergo intus apud te : an¬
te eũ effunde p̃cem tuã Ibi sunt au¬

Expanded text:
Confitebitur illos ad dexteram positos. Confitebitur illos ad dexteram positos. Videamus si et timoris valvam Christo aperuerunt, quam diabolo clauserunt. Uno eodemque loco Dominus monet hoc, ut et diabolo claudatur, et sibi aperiatur. «Nolite,» inquit, «timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere:» monuit ut timoris valva in faciem diabolo elideretur. Ergo nihil est timendum? Non ergo aperitur aditus timoris Christo, qui clausus est diabolo? Statim subjecit, tanquam dicens, Exclusisti illum, aperi mihi: «Sed eum timete,» inquit, «qui habet potestatem et animam et corpus occidere in gehenna ignis» . Jam ergo si credidisti, et aperuisti Christo, claude contra diabolum. Intus est Christus, ibi habitat: effunde ante eum precem tuam, noli quaerere ut de longe te exaudiat. Non enim longe est Sapientia Dei, quae «pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter» . Ergo intus apud te, ante eum effunde precem tuam: ibi sunt au
Abbreviated transcription (Latin):
trenũ & hac intrat: aut times aliquid
t̃renũ & hac intrat. Timoris ergo & cu¬
piditatis ianuã claude contradiabolũ:
aperi ad xp̃m . quomꝰ ipsas ualuas ape¬¬
ris ad xp̃m: cupiendo regnũ cȩlorum
tim̃do ignẽ gehennarũ per cupiditatẽ
scłi diabolus intrat : ꝑ deñderium ȩt̃nȩ
ralium diabolus intrat ꝑ timorem ig¬
nis ec̃ni xpc intrat : Ecce martyres
clauser̃ ianuã contra diabolũ ⁊ xp̃o ape¬
ruer̃. Promisit eis multa mundus iste:
riser̃ clauser̃ ualuam cupiditatis contra
diabolum: minatus . ẽ. mundus iste bes:¬
tias ignes cruces ñ timuer̃. Clauser̃
timoris ualuam contra diabolũ Videa.¬
mus si a peruer̃ eas xp̃o. Qui confessus
inquit me fuerit coram hominib: confi¬
tebor illũ & ego corã patre meo qͥ in cęlis¬
ẽ. Amauer̃ ergo regnũ cęloꝵ: ubi eos
ẽ uenite benedicti patris mei ꝑcipite
regnũ : qđ uob paratũ .ẽ. ab initio mundi

Expanded text:
terrenum, et hac intrat; aut times aliquid terrenum, et hac intrat; aut times aliquid terrenum, et hac intrat. Timoris ergo et cupiditatis januam claude contra diabolum, aperi ad Christum. Quomodo ipsas valvas aperis ad Christum? Cupiendo regnum coelorum, timendo ignem gehennarum. Per cupiditatem saeculi diabolus intrat, per desiderium vitae ralium diabolus intrat, per timorem ignis aeterni Christus intrat. Ecce martyres clauserunt januam contra diabolum, Christo aperuerunt. Promisit eis multa mundus iste: riserunt, clauserunt valvam cupiditatis adversus diabolum. Minatus est mundus iste bestias, ignes, cruces: non timuerunt, clauserunt timoris valvam contra diabolum. Videamus si aperuerunt eas Christo: «Qui confessus me,» inquit, «fuerit coram hominibus, confitebor illum et ego coram Patre meo, qui est in coelis.» Amaverunt ergo regnum coelorum, ubi eos est? «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» .