comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at quini mulcum refert ucrũ ne scortis p̃p̃ libidinẽ largiare an mi¬
seris pp̃ huauicate ucrũ peoñam cuã ꝑdictores aleacores lenones¬
q diripiant an illam pietati ac deo p̃stes utrũ ne illam nentri ac
gule iugeras / an inchesauro iusticie reponas ut ergo uiaũ est effunde¬
re in malam ptẽ sic in bonã uirtus Si uutus est nõ ꝑarc̾e oꝑib que
mĩte ac sociale aĩał orbant suo nomĩe qui eiuilsis offectibꝰ quib
om̃is constat hñanitas adimnobilem scuporẽ mentis ꝑduc̾e̾ uolunt
dum saddent ammũ ꝓ turbacõbus lib̾are ⁊ ut ip̃i diciuit quietũ crm¬
quillum q redde / Quod fieri nõ tantũ nõ pt̃ quia ius ⁊ racio eius inmo¬
tu est / s ne oportet quidem qr sicut aqua semꝑ iacens ⁊ quieta insa¬
lubris ⁊ magis curbida est sic aimimꝰ in mocꝰ ac corꝑeus in ucilibẽ
eciam sib̃i uẽc uitam ip̃am tueri pocerit᷑ quia uec faciet quitꝙͣ nec

Expanded text:
Atqui multum refert utrumne scortis propter libidinem largiare, an miseris propter humanitatem: utrum pecuniam tuam perductores, aleatores, lenonesque diripiant; an illam pietati ac Deo praestes: utrumne illam ventri ac gulae ingeras, an in thesauro justitiae reponas. Ut ergo vitium est, effundere in malam partem: sic in bonam, virtus. Si virtus est, non parcere opibus, quae mite ac sociale animal, orbant suo nomine, qui euulsis adfectibus quibus omnis constat humanitas, ad immobilem stuporem mentis perducere uolunt, dum student animum perturbationibus liberare et, ut ipsi dicunt, quietum tranquillumque reddere. quod fieri non tantum non potest, quia uis et ratio eius in motu est, sed ne oportet quidem, quia sicut aqua semper iacens et quieta insalubris et magis turbida est, sic animus inmotus ac torpens inutilis est etiam sibi, nec uitam ipsam tueri poterit, quia nec faciet quicquam nec
Abbreviated transcription (Latin):
neꝙͣ pucet eum qui scenicas arces dom habeat: At quii auchiłr̾¬
fert/ ucrũ ne luxuriam solus domi au cũ ppło exerceas inthea¬
tro Si iam despectaculis dictũ Est rescat unũ quod nobis est ey¬
pugnandũ ne capiam᷑ hus que a sensimi incegrũ penecrant. Nalii
illa om̃ia que uerbis carent idest aeris ac nernoꝵ suanes som
possunt facile cõtempm quia nõ adherent nec scribi posult/
carmẽ aũc coposicũ ⁊ oracio cũ suauitace decipiens cap᷑men¬
tes et quo uolueit impellit. Inde honues lict̾ati cũ adreligio¬
nem dei accesserut abaliguo imꝑico doctore fundati mũns
credunt dssueti em̃ dultib ⁊ policis sue oronib sine cacimbi

Expanded text:
nequam putet eum, qui scenicas artes domi habeat? Atqui nihil renequam putet eum, qui scenicas artes domi habeat? Atqui nihil refert, utrumne luxuriam solus domi, an cum populo exerceas in theatro. Sed jam de spectaculis dictum est. Restat unum, quod est nobis expugnandum, ne capiamur iis quae ad sensum intimum penetrant. nam illa omnia quae uerbis carent, id est aeris ac neruorum suaues soni possunt facile contemni, quia non adhaerent nec scribi possunt. carmen autem compositum et oratio cum suauitate decurrens capit mentes et quo uoluerit inpellit. inde homines litterati cum ad religionem dei accesserint ab aliquo inperito doctore fundati, minus credunt. adsueti enim dulcibus et politis sine orationibus siue carmi
Abbreviated transcription (Latin):
insidat que se daca ⁊ pacifica eẽ debent si ne auꝰ nos uoluptatis
cõsuecudo deliuiat ⁊ adeo acq abonis oꝑibus aũtat/ tra ludor
celebratõnes deoꝵ festa sunt siquidem obnatales coro nł tẽpoꝵ
nouoꝑ dedicaciones sunc cõsticuti. Et p̃micus quidem uenatio¬
nes que uocant᷑ nun̾a sacuruo sunt ꝯcc̾bute ludi aut scenici li¬
bero circenses nero nepcis Paulatim cam̃ ⁊ cetĩs dñs qd̾em
honos cribiu cepit singuliq ludi nomibus coꝵ cõsecrati sunt si¬
cuc sumius capico in libris spectaculoꝵ docet ⁊Si quis gͣ spectaaił
int̾est ad que relugionis gra couenit᷑ discessit adei culcũ ⁊ addeos
se cõtulit quoꝵ natales ⁊ festa celebrauit/ Aurm̃ boluptas exb̃o¬
cmi ⁊ cantuũ suauitate popitur que salicet tam biciosa est quã
oblectaco illa de qua diximꝰ ocułoꝵ Quis eñi nõ luxuriosimi ac

Expanded text:
nos uoluptatis nos uoluptatis consuetudo deleniat et a deo atque a bonis operibus auertat. nam ludorum celebrationes deorum festa sunt, siquidem ob natales eorum uel templorum nouorum dedicationes sunt constituti. et primitus quidem uenationes, quae uocantur munera, Saturno sunt attributae, ludi autem scaenici Libero, circenses uero Neptuno. paulatim tamen et ceteris diis idem honos tribui coepit singulique ludi nominibus eorum consecrati sunt, sicut Sinnius Capito in libris spectaculorum docet. si quis igitur spectaculis interest ad quae religionis gratia conuenitur, discessit a dei cultu et ad deos se contulit, quorum natales et festa celebrauit. Aurium uoluptas ex uocum et cantuum suauitate percipitur, quae scilicet tam uitiosa est quam oblectatio il
Abbreviated transcription (Latin):
honestre grestibus menouus Quit de mims soqͣnai ͦ Bernatĩ¬
lar p̃ferentib discipliuã qm docent adulceria dñm fuigunt ꝭ ẽ
fumilaris erudmut ad uera sim̃ muenes aut ongnes caces
cũ hoc ⁊ fieri sine pudore ⁊ spectari libent᷑ ab om̃ubus ccrituneue
monentar uriq quĩᵈ fac̾e̾ possuit ⁊ inplammaniu libidie qui id¬
pectiu maxr̃e concitatir ac requisq ꝑsexit in isłis ymagmb̃us
p̃rigurat ꝓbanto illa dum rident ⁊ adherentibus uicus corim¬
ciores ad cuuirila ren̾cuntur nec pueri m ͦ quos p̃ma turis uicũs
mibui nõ oportet s eciã senes quos ꝑeccare iam nõ decet᷑ ⁊ Cirx¬
censium quoq ludoꝵ racio quid aliuo habet ñ lenitatẽ uanicarẽ
insauiani dauco nãq impecu concitant᷑ animi infurorẽ quãto
illie impeoi curricur ut iam plus speccatuli exhibeant qui spet¬
candi grã ueniunt c̃ exclamaie ⁊ fferri ⁊ exilire cepuit  ui¬
canda gͦ spectacula om̃ie nõ solim ne quid uicioꝵ pectoribus¬

Expanded text:
inhonestis gestibus mentiuntur. Quid de mimis loquar corruptelarum praeferentibus disciplinam? qui docent adulteria, dum fingunt, et simulatis erudiunt ad vera? Quid juvenes aut virgines faciant, cum haec et fieri sine pudore, et spectari libenter ab omnibus cernunt? Admonentur utique quid facere possint, et inflammantur libidine, quae aspectu maxime concitatur; ac se quisque pro sexu in illis imaginibus praefigurat, probantque illa, dum rident, et adhaerentibus vitiis, corruptiores ad cubicula revertuntur; nec pueri modo, quos praematuris vitiis imbui non oportet: sed etiam senes, quos peccare jam non decet. Circensium quoque ludorum ratio quid aliud habet, nisi levitatem, vanitatem, insaniam? tanto namque impetu concitantur animi in furorem, quanto illic impetu curritur, ut iam plus spectaculi exhibeant qui spectandi gratia ueniunt, cum exclamare et efferri et exsilire coeperint. uitanda ergo spectacula omnia, non sol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcirorem Qriis nõ incelligit quis ignorat Quot uł uiuꝰ oedipo¬
dis declarat exemplum duplici scelere cõsusum damg̃ ufacuẽ
net se plribus libens educandis suffic̾e̾ posse pcendũt Quasi uero
aut facultates inpocestaces iptãte suit possidentũt aut nͦ gocti¬
die Bens ꝯo dicibus paupes ⁊ expauꝑioꝰ diuices faciat / Gbiaoe

Expanded text:
errorem, quis non intellegit, quis ignorat? quod uel unius Oedipoerrorem, quis non intellegit, quis ignorat? quod uel unius Oedipodis declarat exemplum duplici scelere confusum. tam igitur nec se pluribus liberis educandis sufficere posse praetendunt: quasi uero aut facultates in potestate sint possiden-. tium aut non cottidie deus et ex diuitibus pauperes et ex pauperibus diuites faci
Abbreviated transcription (Latin):
uetat Eactinari nos tantu ꝓsib̾et. ꝙͦ ne ꝑ leges quidem publicas licet
^ ea quoq ne fiaus monet que aꝑũd honñes ꝑlicitis habent᷑ Ita
neq mifitare iusto licebit / onꝰ milicia est ipa insticia/ neq nͦ actusa̾e
que ꝙͣ crcm̃ie capitali quia uichil discat utrũ ne ferid an uerbs po¬
cnsꝰ occidas qm occisio ip̃a ꝓhibet᷑ Itaq inhoc dei pcepto nullam
euistimet ut recens nacos liceat obledere que uł maxĩa est impi¬
etas aduicam eñi deus inspirat aĩas nõ ad morcẽ / uerũ homĩes ne
quod sic facmus quo manus suas nõ polluant. indibꝰ adhut ⁊ simpli¬
cibus aĩalibus ab negant lucẽ nõ ase daca Expeccet uers aliquis ut
ałiens sancguũ pcant qui nõ parcunt suo S hn sine ulla cõtrou̾sia
steferat ⁊ in mĩti Quĩo illi quos falsa pietas cogit expon̾e: ⁊ ton
possunt in nocentes existimari qui uistera sua cambus obiaũt et
atꝰ ad lupanar/ Que aũt possunt uel soleant acaide iubtroq sexut

Expanded text:
uetat, latrocinari nos tantum prohibet, quod ne per leges quidem publicas licet, sed ea quoque ne fiant monet quae aput homines pro licitis habentur. ita neque militare iusto licebit, cuius militia est ipsa iustitia, neque uero accusare quemquam crimine capitali, quia nihil distat utrumne ferro an uerbo potius occidas, quoniam occisio ipsa prohibetur. itaque in hoc dei praecepto nullam enstimet, ut recens natos liceat oblidere, quae uel maxima. est inpietas: ad uitam enim deus inspirat animas, non ad mortem. uerum homines, ne quod sit facinus quo manus suas non polluant, rudibus adhuc et simplicibus animis abnegant lucem non a se datam. expectet uero aliquis ut alieno sanguini parcant qui non parcunt suo? sed hi sine ulla controuersia scelerati et iniusti: quid illi quos falsa pietas cogit exponere? num possunt innocentes existimari qui uiscera sua in praedam canibusuel ad lupanar. quae autem possint uel soleant accidere in utroque sexu per
Abbreviated transcription (Latin):
ħus et delectant᷑ ⁊ libent᷑ inc sunt Que qui maxĩa sunt irricamena
uicior ⁊ adcorrumpendos aĩos potentissime ualent collenda sunt nob
quia ño modo d̃d beata uitã nchil cõferũt sedeciã nocent plurimũ ⁊lã¬
Nan qui honiuem quaĩus obinita dampnacĩ an ceue hu sio ponuoadi ꝑ
Uolupcate coputat cõstieucia suã pollutos t licdo docsue maciedup¬

Expanded text:
iis et delectantur et libenter intersunt: quae quoniam maxima sunt inritamenta uitiorum et ad corrumpendos animos potentissime ualent, tollenda sunt nobis, quia non modo ad beatam uitam nihil conferunt, sed etiam nocent plurimumnam qui hominem quamuis ob merita damnatum in conspectu suo iugulari pro uoluptate computat, co
Abbreviated transcription (Latin):
nos quoꝵ causam susteꝑant insequũcur ⁊ gradus ꝑ quos aste¬
beris ampucant ne quis islos contͣ ip̃os possit nutariꝰ be¬
ruptarie pncemꝰ qoo officiũ nõ insi bomi erre ut bouos destu¬

Expanded text:
nos quorum causam susceperant insequuntur et gradus per quos ascenos quorum causam susceperant insequuntur et gradus per quos ascenderunt amputant, ne quis illos contra ipsos possit imitari. uerum tamen putemus hoc officium non nisi boni esse, ut bonos de
Abbreviated transcription (Latin):
rem fariliarẽ dicet aliquis fortasse / Quid cũ /negas ne hanc esse
uirrutẽ Nõ cquid̃em nego cotͣria cñi bidear ꝓbãe si negẽ s uerã
neigo quia nõ fit illa celestis s cota t̾rena qñ quidẽ uchił efficit u̾
quod remaneat int̾ra siud sit ant recte opib uti et qui sit exdiui¬
ens fructus pecendus declarabo aꝑcius cuni depietatis officio loqui
ceposiam cet̾a que secunt᷑ nullo mͦ bera sunt. Nam impb̃is nmici¬
cias indic̾e auc uonoꝵ defersionem susciꝑe pt̃ eũ malis ẽẽ cõmure
Qudam eĩ ꝓbicate ficta uiam sib ad põcenciam iuniunt faciut¬
ꝙͣ mulcã que bomi solent / eo quidem ꝓmpaus quod fallend er̃s¬
bouitatẽ. S hni cũ ẽẽ ceꝑint ꝓpositi ac noti sui compoces ⁊ sum¬
nũ potientie gradum ceꝑint tñ uͦ simulacõne deposita mors
suos decegnut᷑ rapunit omia ⁊ molant ⁊ uexant eos q ip̃os bo¬

Expanded text:
rem familiarem. dicet aliquis fortasse: \'quid tu? negasne hanc esse rem familiarem. dicet aliquis fortasse: \'quid tu? negasne hanc esse uirtutem?\' non equidem nego, contraria enim uidear probare, si negem, sed ueram nego, quia non sit illa caelestquod remaneat in terra. Quid sit autem recte opibus uti, et qui sit ex divitiis fructus petendus, declarabo apertius, cum de pietatis officio loqui coepero. Jam caetera, quae sequuntur, nullo modo vera sunt. Nam improbis inimicitias indicere, aut bonorum defensionem suscipere potest cum malis esse commune. quidam enim probitate ficta uiam sibi ad potentiam muniunt faciuntque multa quae boni solent, eo quidem pbonitatem. Sed ii, cum esse coeperint propositi ac voti sui compotes, et summum potentiae gradum ceperint, tum uero simulatione deposita mores suos detegunt, rapiunt omnia et uiolant et uexant eosque ipsos bo
Abbreviated transcription (Latin):
neq retencio neq posressio in nr̃a pcate est Itaq ⁊ questu ⁊ opcentu
facliores sunt malis / qũa bonis Non potest gͦ uirtus esse in hus re¬
ũns querendis in quaꝵ cõcemptu uis ac raciõ uircat apparet nec ad
ea ip̃a tnͣssugiet / que magno ⁊ excelso amio calcare ac ꝓcege̾ gestit
Neque fas est am̃ĩam celescibus intentam bonis / ut hec̃ fragiłia si¬
bi comparet ab inmortalib suis oꝑib auocari s pocissimũ in hus re¬
bus comꝑaudis untutis racio consiscit quas nobis nec homo ullus
nec mors ip̃a possit auferre Cũ hec ita se heant illũo quod sequicut
uer est uircus diuiciis p̃cium ꝑ solu̾e porre  Qui uersus idem fere sig
ip̃m uel quale uł quot sit Id em̃ poeca ⁊ illi oñis quos secutus est
pucauerunt recte opibus uti hoc est frugi esse nõ instru̾e cominii
suiptuose nõ larggiri ceni̾e nõ effunde̾ in r̃es suꝑnacuas aut curpes

Expanded text:
neque inuentio neque possessio in nostra potestate est. itaque et quaesitu et obtentu neque inuentio neque possessio in nostra potestate est. itaque et quaesitu et obtentu faciliores sunt malis quam bonis. non potest ergo uirtus esse in iis rebus quaerendis in quarum contemptu uis ac ratio uirtutis apparet, nec ad ea ipsa transfugiet quae magno et excelso animo calcare ac proterere gestit, neque fas est animam caelestibus intentam bonis, ut haec fragilia sibi conparet, ab inmortalibus suis opibus auocari, sed potissimum in iis rebus conparandis uirtutis ratio consistit quas nobis nec homo ullus nec mors ipsa possit auferre. cum haec ita se habeant, illut quod sequitur uerum est: uirtus, diuitiis pretium persoluere posse. qui uersus idem fere signscire potuit pretium ipsum uel quale uel quod sit. id enim poeta et illi omnes quos secutus est putauerunt recte opibus uti, hoc est frugi esse, non instruere conuiuia sumptuose, non largiri temere, non effundere in res superuacuas aut turpes
Abbreviated transcription (Latin):
nam inẽficient᷑ fempiẽnam quod est sumĩ malũ Nõ gͥ dubiũ est
quin ilłi sñis quid eẽt bonũ ⁊ malũ ignorau̾ĩnt qui nec deũ uec ad¬
ñsariũ dei scierunit Icaq sine bonoꝵ adcorpus ⁊ hanc uicã brenem
reculerunt quod salicet solui ⁊ ocade̾ necesse est Nõ sunt ꝓ gressi
elãus s omia eoꝵ p̃cepta ⁊ omĩa que inducunt bona terrẽ in herent¬
⁊ humi iacent qñi simul cũ corꝑe ꝙ est t̾ra moriunt᷑. Pertmẽt eñi
nõ ad uicam hominũ cõꝑandam s adquerandas coagendas / opes honores
gliam pocentia que sunt umũsa mortałia cam scilicet quã ilłe / qui
it ea sib̃i cõcingerent laborauit . huic est illud uirtus querende
sue iti sare modum q / Preopiũt em̃ quib moĩs ⁊ quib orcib res fa¬
miliaris querenda sit quia uident male queri solere S huiꝰ modi
uitus nõ est pposica sapienti/ Nec em̃ uircus est opes querẽ / quaꝵ

Expanded text:
empiternam, quod est summum malum. num igitur dubium est quin illi omnes quid esset bonum et malum ignoraueriut, qui nec deum nec aduersarium dei scierunt? itaque finem bonorum ad corpus et ad hanc uitam breuem retulerunt, quam scilicet solui et occidere necesse est, non sunt progressi ulterius, sed omnia eorum praecepta et omnia quae inducunt bona, terrae inhaerent et humi iacent, quoniam simul cum corpore, quod est terra, moriuntur. pertinent enim non ad uitam homini conparandam, sed ad quaerendas uel augendas opes honores gloriam potentiam: quae sunt uniuersa mortalia, tam scilicet quam ille qui ut ea sibi contingerent laborauit. hinc est illud: uirtus, quaerendae finem rei scire modumque. praecipiunt enim quibus modis et quibus artibus res familiaris quaerenda sit, quia uident male quaeri solere. sed huiusmodi uirtus non est proposita sapienti: nec enim uirtus est opes quaerere, quarum
Abbreviated transcription (Latin):
cesdeum faccie non posiust suc paciens quc forcie br dicism brenit᷑
Esrat ut contra qmiuq sensimar boluptates dicam bremĩt ĩ
et ip̃ia fibri mensura iam motum flacetat⁊ que oues qut̃ b
cost ac moroifere sunt uirtute sꝑoriats ppriomi Sebentus
quos pano ance dicebam de affectibus adragionẽ sua reu

Expanded text:
tes deum facere non possunt, hic patiens, hic fortis, hic iustus est. Restat ut contra quinque sensuum uoluptates dicam breuiter: nam et ipsius libri mensura iam modum flagitat. quae omnes quoniam uitiosae ac mortiferae sunt, uirtute superari atque opprimi debent uel, quod pa
Abbreviated transcription (Latin):
enadet Itaq ut ira uc̃i adu̾sum minores ⁊ insc̃ est ⁊ nccessariũ sic adi̾sis
ꝑes et puiciosum est et impũ Impiũ quod molitur hũanotas pꝑniciosu
dixi esse racionẽ oir hoĩ sic ire affectus dacuis exipiꝰ deĩ p̃ceptis ha¬
ligi potest qui ibet uti maledicis et ledentibus nõ irastamĩ manus
cũt nr̃as supͣ mĩores semꝑ habeauiꝰ hoc est peccantes eos assidius uer¬
ueribus corrigamus ne amore in utili et indulgenciã iiia educent᷑
qͣmi siut hoĩ ad usus bonos dati exc̃iauerũt ⁊ lacius qũa racio pͥost¬
lac enagantur inde inuste acq impie uimoꝵ ucuntur ira contra
pes ħuic discidia huic expulsiones huic bella contra iustitia nacu
fuut ucuntur cpiditate adcõgerendis opes hiit fraudes huic latro¬
ana huic omĩa steleꝵ gen̾a exorca sunt ucunt᷑ libides : adcapiẽdos

Expanded text:
euadet. itaque ut ira uti aduersus minores et iustum est et necessarium, sic aduersus pares et perniciosum est et impium: impium, quod uiolatur humanitas, perniciosum, tem quam dixi esse rationem cur homini sit irae adfectus datus, ex ipsius dei praeceptis intellegi potest, qui iubet uti maledicis et laedentibus non irascamur, manus autem nostras supra minores semper habeamus, hoc est ut peccantes eos adsiduis uerberibus corrigamus, ne amore inutili et indulgentia nimia educenturqui sunt homini ad usus bonos dati exterminauerunt et latius quam ratio postulat euagantur. inde iniuste atque impie uiuitur. utuntur ira. contra pares: hinc discidia, hinc expulsiones, hinc bella contra iustitiam nata sunt. utuntur cupiditate ad congerendas opes: hinc fraudes, hinc latrocinia, hinc omnia scele
Abbreviated transcription (Latin):
sensi ⁊ cogicatone discordet/ Peciuuã siꝙͣ crediderit / nõ accipi¬
at ũsura iut ⁊ benesicut incolime sit quod̾ succuerit necessitati et
absomẽat se ꝑrsus alieuo / inhoc enui cen̾e efficu debet suo eẽ con¬
centus qcta aporteat alias ne ꝑpo quidem pac̾t̾ sut bonũ faciat ⁊̃
paus aut acoꝑe quã dederit ili iut̃ est Quod si facit insidiat
quodam mͦ ut exalcariꝰ nccitace p̃det᷑ ad iustus ñꝙͣ pc̾uictet quo¬

Expanded text:
sensu et cogitatione discordet. Pecuniam si quam crediderit, non accipisensu et cogitatione discordet. Pecuniam si quam crediderit, non accipiet usuram, ut et beneficium sit incolume, quod succurrit necessitati, et abstineat se prorsus alieno. In hoc enim genere officii debet suo esse contentus, quem oporteat alias ne proprio quidem parcere, ut bonum faciat; plus autem accipere, quam dederit, injustum est. Quod qui facit, insidiatur quodammodo, ut ex alterius necessitate praedetur. At justus nunqu
Abbreviated transcription (Latin):
uice mcuis adiinentis ꝓferamꝰ/ Nec cam si quid bomi
opis sece̾n̾uꝰ gliãm captemꝰ exco monẽt eĩ deus oꝑacorẽ inse¬
oꝑis s. oporte esse iacente ne non tam mandotis celestibꝰ obse¬
qrendi quã studio placendi hnanĩtatis officis sictus cẽ sideat᷑
qrat q iam p̃oñ głie quod̾ captauit nec ẜnũ celesas illi s ac
dinue mercdis accipiat /Ceça q̃ obẜuare cltor dei debet / ẜaci¬
arsunt ill̃is uiroitibus cõphensis nõ menciat᷑ muꝙͣ deopiendi
aut notenti causa est nefas eũ qui uĩtati soldeas in aliqͣ ne ẽẽ
falacen atq ab̃ ipa quã sequit᷑ Geritate disced̾e /mlac iustitis¬
birsicũq ommũ uia nullus mendacio locus est Itaq uiacor ille
uerus ab inrcus / non dicet illud lncilianũ hoĩm amico ac familia¬
psuõ est menciri in eum s ecia nnimico acq igoto existimabit
nõ esre menciri siĩ /uec aliqũ cõmuitet nt lugna int̾pres aĩ a

Expanded text:
d boni operis fecerimus, gloriam captemus ei eo. monet enim deus operatorem iustitiae non oportere esse iactantem, ne non tam mandatis caelestibus obsequendi quam studio placendi humanitatis officio functus esse uideatur habeatque iam pretium gloriae, quod captauit, nec praemium caelestis illius ac diuinae mercedis accipiat. cetera quae obseruare cultor dei debet facilia sunt illis uirtutibus conprehensis. non mentiatur umquam decipiendi aut nocendi causa. est enim nefas eum qui ueritati studeat in aliqua re esse fallacem atque ab ipsa quam sequitvirtutumque omnium via, nullus mendacio locus est. Itaque viator ille verus ac justus non dicet illus Lucilianum: Homini amico ac familiari non est mentiri meum, sed etiam inimico atque ignoto existimabit non esse mentiri suum; nec aliquando committet, ut lingua, interpres animi, a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferunt / aut qui nõ ꝓspioiũt ea que saunt aut qui qñ se pucant
se que nestiñt iepte arrogant̃q desipunit
os ergo ut ad ppositũ renercamur quib solis ader uer̃cid
reuełata ⁊ dellts nurra sapiencia ẽ fadanꝰ que aub

Expanded text:
praeferunt aut qui non per-. spiciunt etiam quae sciunt aut qui quoniam se putant praeferunt aut qui non per-. spiciunt etiam quae sciunt aut qui quoniam se putant scire quae nesciunt, inepte adroganterque desipiunt. nos ergo, ut ad propositum reuertamur, quibus solis a deo ueritas reuelata et caelitus missa sapientia est, faciamus quae iub
Abbreviated transcription (Latin):
insuꝑabili mẽte dolorẽ moite q calcamꝰ hec est uirtus hec uera
cõstancia / in hoc cuenda ⁊ cõẜnanda sola/ ut nullus nos t̾ror nulla
ns adco possit auert̾e uera gͥ cico̾nis illa suĩa est Nomo inquit
iustus pt ce qui morce qui dolore qui exilii qui egestatẽ tuet
Icem senecs iulibus moralis pħie dicentis hĩc est ille homo
esonestls non aspite purputane nõ lictoꝵ in sigius iniuisterio
 uulla re minoꝵ / qui omi mortẽ iubicima uidet nõ sic ꝑturbatur
am̃ꝙͣ rem nouam uiderit qui siue coco corpe coruentã pacienda
suit siue flãmia ore rapienda est sine excendende ꝑ ꝑacibulum
manus nõ querit quio paciat᷑ s quã bene ¶ut sũt deũ cofit᷑
hec pacit᷑ nec ciet ergo iustus est / hus rebas efficit᷑ nt noq uir¬
oices / neq uirtucũ exactissimos luuices nosse aug ten̾e possit oĩ¬
no quisq̃s est/ areligione dei siungularis aliemis s omictamꝰ phi¬
losophos qui aut nichil om̃iuo saunit idest ip̃m ꝑsua sciencia

Expanded text:
ec est uirtus, haec uera constantia, in hoc tuenda et conseruanda solo, ut nullus nos terror, nulla uis a deo possit auertere. uera igitur Ciceronis illa sententia est: nemo inquit iustus potest esse qui mortem, qui dolorem, qui exsilium, qui egestatem timet; item Senecae m libus moralis philosophiae dicentis: hic est ille homo honestus, non apice purpuraue, non lictorum insignis ministerio, sed nulla re minor, qui cum mortem in uicinia uidit, non sic perturbatur tamquam rem nonam uiderit, qui siue toto corpore tormenta patienda sunt siue flamma ore rapienda est siue extendendae per patibulum manus, non quaerit quid patiatur, sed quam bene. qui autem deum colit, haec patitur nec timet: ergo iustus est. his rebus efficitur ut neque uirtutes neque uirtutum exactissimos limites nosse ant tenere possit omnino quisquis est a religione dei singularis alienus. Sed omittamus philosophos, qui aut nihil omnino sciunt idque ipsum pro summa scientia
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ aminũ snũ adrecaus ẜmendũ Cum illud ip̃m max̃ie cauet ne
rursus in eosdem saqueos inducat᷑ demq muta quoq anmalia omi
frande capunit᷑ si alĩquo se mͦ in fugam extricaueruit fuĩt post modli
canciora uitantq semꝑ ea omia in quibus dolos insidiasq seuserunt
Sic hoĩem penicencia cantũ ac diligente facit ad euitanda pccã ĩ
que semel fraude deciderit ⁊ lemo eĩ pocest esse tam prudens tam
c̃cumppectus ut nõ aliqũ lab̾at᷑ ec cd̃ccs deus mibecillitate nr̃am so¬
eus ꝓ sua pietate aꝑuit hoi portũ salutis ut huic necessitati si t¬

Expanded text:
mat animum suum ad rectius uiuendum: tum illud ipsum maxime canet, ne mat animum suum ad rectius uiuendum: tum illud ipsum maxime canet, ne rursus in eosdem laqueos induatur. denique muta quoque animalia cum fraude capiuntur, si aliquo se modo in fugam extricauerint, fiunt postmodum cautiora uitantque semper ea omnia in quibus dolos insidiasque senserunt. sic hominem paenitentia cautum ac diligentem facit ad euitanda peccata in quae semel fraude deciderit. nemo enim potest esse tam prudens, tam circumspectus, ut non aliquando labatur. et idcirco deus inbecillitatem nostram sciens pro sua pietate aperuit homini portum salutis
Abbreviated transcription (Latin):
stentos corri̾e eirore penicendo facilior ẽẽt emend̾atio cemeritat
licet plane: Nam si liberos nr̃os cũ delictoꝵ suoꝵ cermuꝰ penc̾e
correctos esse arbicramur ⁊ abdicatos abiectosq iuesus tam suti¬
pimꝰ uł sustentamus fonemꝰ amplectuu cur desꝑemus clemẽtiã dei
pats penicendo posse placari gͦ idem dñs ac ꝑeris indulgentissimꝰ ie¬
qui iusticia denno cepit opari Sicut em̃ nchil ꝓdest male uiuena
añ acte uite ꝓbitas quia supnemens nequicia i̾stcie oꝑa deleuit
Ita unchil offĩciunt pccã uecera correcto qr suꝑueniens iusticia labẽ
dice p̃oris aboleuit Que eñĩ factĩ sui penicet errorẽ suũ p̃stinũ in¬
cellugit Ideoq cora melius ⁊ significantiꝰ mẽtanoean dicunt quam¬
nos latiẽ possumꝰ resipiscencia dic̾e resipistit eiũ ac mentẽ suã qiͣ
abiusama iccipit que errati piget casagat Ie ip̃m dementie ⁊ cõfir¬

Expanded text:
secutis corrigere errorem paenitendo, facilior esset emendatio temeritatis. secutis corrigere errorem paenitendo, facilior esset emendatio temeritatis. licet plane. nam si liberos nostros, cum delictorum suorum cernimus paenitere, correctos esse arbitramur et abdicatos abiectosque rursus tamen suscipimus fouemus amplectimur, cur desperemus clementiam ueri patns paemtendo posse placarit\' ergo idem dominus ac parens indulgentissimus requi iustitiam denuo coeperit operari. sicut enim nihil prodest male uiuenti ante actae uitae: probitas, quia superueniens nequitia iustitiae opera deleuit, ita nihil officiunt peccata uetera correcto, quia superueniens iustitia labem uitae prioris aboleuit. quem enim facti sui paenitet, errorem suum pristinum intellegit, ideoque Graeci melius et significantinos latine possimus resipiscentiam dicere. Resipiscit enim, ac mentem suam quasi ab insania recipit, quem errati piget; castigatque seipsum dementiae, et confir
Abbreviated transcription (Latin):
pit cãꝙͣ ascringat quia genelari hõm̃es oportet s cãꝙ siuaẜ ͤ  ̃ pͣ
eñ quͣtam hus affectibus imposuerit necessitate Siquis h̃ot᷑ inquit
fac̾e ponierit habebit eximuam incõꝑabilemq mcedem quod cõrieee
genq quasi fastigiu est om̃ium cõsumacioq birtutũ ad quãt si quiẽ ciu
dem difficilia uident᷑ ħ de eo loquiu ou calcatis omibus t̾renis ittã q
celum paratur: Nam quia uirtus in dei agnicione cosiitit obita g¬
ania sunt dimi que ignores uͥ cognoneris facilia ꝑ ipas difficultat
nobis exenudum est qui ad sumũ bonũ tendimus Nrẽc aam̃ deficiat᷑ qbi¬
qͥuis aut dese desperet si aut de cupiditate uictus aut fibidie impuss
aut᷑ errõe deceptus aut ui coac̾tus a inrrcie ẜia lapsus est pocest alt
reduci ałibari si eũ peniceat actoꝵ ⁊ admeliora conũsus satis deota¬
cat᷑: Snod fieri posse cic̾o ñ pucauit auꝰ hec machadenico ec̃io beiba

Expanded text:
pit tamquam adstringat, quia generari homines oportet, sed tamquam sinat. scit enim quantam his adfectibus inposuerit necessitatem. si quis hoc inquit facere potuerit, habebit eximiam inconparabilemque mercedem. quod continentiae genus quasi fastigium est omnium consummatioque uirtutum. ad quam si quis eniti quidem difficilia uidentur, sed de eo loquimur cui calcatis omnibus terrenis iter in caelum paratur. nam quia uirtus in dei agnitione consistit, omnia grauia sunt, dum ignores, ubi cognoris, facilia: per ipsas difficultates nobis exeundum est, qui ad summum bonum tendimus. Nec tamen deficiat aliquis aut de se ipse desperet, si aut cupiditate uictus aut libidine inpulsus aut errore deceptus aut ui coactus ad iniustitiae uiam lapsus est. potest enim reduci ac liberari, si eum paeniteat actorum et ad meliora conuersus satis deo faciat. quod fieri posse Cicero non putauit, cuius haec in Academico tertio uerba
Abbreviated transcription (Latin):
lant si cemꝑent siquidem nomia cũ mͦ inimucant res ip̃e manent cot
iꝑrudentes reboluit᷑ quo pari pacetiti racione puenũt ut bicia aiͣ
tosli no possunt medie cemꝑanda sunt / Errant engoꝰ qr ñ efficiunt qudẽ
uoluut ⁊ longo asꝑoq cirantu in eaudem uiam redemit᷑ At̃ ego ne pari¬
pacͥecitos quidem accessisse ad ueritate pnco quia uicia esse concedilt
 ea medioc̾t̾ cemꝑant / Carendũ est eñi bicus/ ecia mediotrib Qum pe¬
aus efficiendũ funit p̾mũ ue uicia eent /2lec eñ quitꝙͣ uiciosun nat̾i pe¬
s sicia fierisi male ncam̃ affectib uirtuces si uene deude moutrale
no ipos affectus si coꝵ causas ẽẽ moderandas /nõ et inqͣnut nusca lo¬
titia gestiendum s modice ac cemꝑate hoc ucro cale est quale sidicese
no esse currendũ contate s graduendũ moderate/ at potestꝰ ⁊ qisi dirent
errale ⁊currit rectam uiam cen̾e sruid si ostendo eẽ alui p o udit¬

Expanded text:
res ipsae manent. eo igitur inprudentes reuoluuntur quo Peripatetici ratione perueniunt, ut uitia quoniam tolli non possunt, medie temperanda sint. errant ergo, quia non efficiunt quod uolunt, et longo asperoque circuitu in eandem uiam redeunt. At ego ne Peripateticos quidem accessisse ad ueritatem puto, qui uitia esse concedunt, sed ea mediocriter temperant. carendum est enim uitiis etiam mediocribus. quin potius efficiendum fuit primum, ne uitia essent: nec enim quia fieri, si male utamur adfectibus, uirtutes, si bene; deinde monstrandum, non ipsos adrectus, sed eorum causas esse moderandas. \'non est\' inquiunt \'nimia laetitia gestiendum, sed modice ac temperate.\' hoc uero tale est, quale si dicerent non esse currendum concitate, sed gradiendum quiete. at potest et qui graditur errare et qui currit rectam uiam tenere. quid? si ostendo esse aliquid ubi
Abbreviated transcription (Latin):
aeuo tupuaria quoꝙ constiaut ⁊ pudorem infeliciłe iiaero pu¬
ulicauit nt ludibrro haberet tam ebs qui faciuut᷑ quae qͣnas par
te deulersit pudorẽ exciuxit pudicicia flagicauit Ndem enaurt
mares mariblis admisont ⁊ nefandos cbicus contͣ nadura conr¬
ꝙ insoconũ dei machiacus est Sic nibuit homes ⁊ armauit᷑ a

Expanded text:
eno, lupanaria quoque constituit et pudorem infelicium mulierum publicauit, ut ludibrio haberet tam eos qui faciunt quam quas pati nte demersit, pudorem extinxit, pudicitiam flagitauit. idem etiam mares maribus adplicuit et nefandos coitus contra naturam contraque institutum dei machinatus est. sic imbuit homines et armauit ad
Abbreviated transcription (Latin):
erore tunoris incorde facilius est int̾fic̾e aĩał ipm quã excorpe aliquit̃
uessere quod est amnantis nacura uelle mutãe ẜ hõies prudentes no incel¬
uiot cũ incia exhõnne colłunt eciam uirtute se tollere / cui soli locĩt
annt Nam si uirtus est in medio ire impetu se ip̃m cohibe̾ ac r̃p̃me̾
ue corpbus cõuenire / Tirtuce careat necesse qt qui libidine ꝙͣ tem¬
oco nẽ saset Si uirtus est cupiditatẽ ab alien appencione freunare n¬
parau ete uirute potest has̾e qui caret eo ad quot colribendũ sirm¬
ne uistede olcĩ uopossit lfectus gͥͣ quasi obertas est naciralis am¬
eẽ msaia uni sict᷑ isentes ager qui est natura seanid̾us exuberat fit
meoꝰ intutus Sicis sua sponte inbalestentibꝰ uelut spmne or¬

Expanded text:
iecore, timoris in corde, facilius est interficere animal ipsum quam ex corpore aliquid iecore, timoris in corde, facilius est interficere animal ipsum quam ex corpore aliquid euellere: quod est animantis naturam uelle mutare. ligunt, cum vitia ex homine tollunt, etiam se virtutem tollere, cui soli locum faciunt. Nam si virtus est, in medio irae impetu seipsum cohibere ac reprimebidinem corporis continere; virtute careat necesse est, qui libidinem quam temperet, non habet. Si virtus est, cupiditatem ab alieni appetitione fraenare; nullam certe virtutem potest habere, qui caret eo ad quod cohibendum virtesse in hac vita non possit. Affectus igitur, quasi ubertas est naturalis animorum. Nam sicut in sentes ager, qui est natura foecundus, exuberat: sic animus incultus, vitiis sua sponte invalescentibus, velut spinis o
Abbreviated transcription (Latin):
no dolmcaia ec uinentiu racio demonstrat qua hisdem om̃ibus
qͥmacit᷑ affectibus: Peri patetti eiggo rectius quihet om̃ia detͥhi m¬
neglut porre quia nobistũ simul nata suit et conant᷑ ostendere quã ꝓuident᷑
er qua necessario deus sine natura sc̃ em̃i dicunt hus nos armarit affectib
quos tñ quia inciosi pleꝵq fuint si niiii suit posse ab hoĩe ad hibico mͦ salu¬
grit temꝑari ut cantũ hoĩ ꝙͣtũ nature satis est relinquat᷑ ⁊ lõ insipens
disputatio si ut dixi nõ ad hanc uicami om̃ia referentur Stoiti go furio
sam ea nõ tempant s abscidunt rebus q natura insitis castrae̾ hoiem
quodam mͦ uoluut Quos cale est quale si ueluit aut mec̃ũ detͣhere cer¬
ns ant uenenũ angnibus aut iram feris auc placiditatẽ pecudibus
camq singula mutis aĩalibus data sunt ea uero uinũsa hõi simul / ucd¬
snt medici affirmant / lericie affectus insplenest / ire infelle libcdins in

Expanded text:
 omnium uiuentium ratio demonstrat, quae isdem omnibus quatitur adfectibus. Peripatetici ergo rectius, qui haec omnia detrahi negant posse, quia nobiscum simul nata sint, et conantur ostendere quam prouidenter et quam necessario deus siue natura — sic enim dicunt — his nos armarit adfectibus: quos tamen, quia uitiosi plerumque fiunt, si nimii sint, posse ab homine adhibito modo salubriter temperari, ut tantum homini quantum naturae satis est relinquatur. non insipiens disputatio, si, ut dixi, non ad hanc uitam omnia referrentur. Stoici ergo furiosi, qui ea non temperant, sed abscidunt rebusque natura insitis castrare hominem quodammodo uolunt. quod tale est, quale si uelint aut metum detrahere ceruis aut uenenum anguibus aut iram feris aut placiditatem pecudibus. nam quae singula mutis animalibus data sunt, ea uero uniuersa homini simul. quodsi, ut medici adfirmant, laetitiae adfectus in splene est, irae in felle, libidinis in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s coslocati hoc est oculo ⁊ aures ⁊ lugna łã ꝓfecto is bidet᷑ q̃
uericãte in qua ẽ deus / uł deũ in quo ueritas est oculis cordis as¬
pexerit Is audit qui dimas uoces / ac precepta intalia pectori si¬
e afigit Is łoquic ᷑ qui celestia disserelis uitutẽ ac marertacẽil¬

Expanded text:
omnes collocati, hoc est oculi, aures, et lingua. Nam profecto is videt, qui omnes collocati, hoc est oculi, aures, et lingua. Nam profecto is videt, qui veritatem in qua Deus est, vel Deum in quo veritas est, oculis cordis aspexerit: is audit, qui divinas voces ac praecepta vitalia pectori suo affigit: is loquitur, qui coelestia disserens, virtutem ac majestate
Abbreviated transcription (Latin):
mam tm̃ mͦ membroꝵ habent usum ñ habent tam stilicet / qũã caput
sine corpe / om sumlis est qui cũ deũ nõ ignoret unnt iniuste Iᵈ eñi
eget caq ut sit uinũ ac̃ sensibile corpus ⁊ agnicio dei necessai̾a
est quasi capus ⁊ uutuces oñis quasi corpus ĩta fiet homo ꝑfestus
om̃ib sine quibusdam uĩ potest et erit quidam aił uiciosinii ac
debiles s cam uiuit / sicut is qui ⁊ deun nonis ⁊ in aliqua re peccat
dat em̃ ueniam pcõis deus / itaq sine membus aliquio uini pocest
sine capite mułs mꝰ ħec res efficit ut pħi ecia si uacura suit boni
cãm nnchil sciant / nchil sapiant omis doct̾na ⁊ uirtus eoꝵ sius
capite est / quia deũ uesciunt qui ẽ doct̾ne ac uiroitis caput /quẽ q̃
ñ agnostit licer uideat cecus est / licet audiat surdus licet loquat᷑
elignis / ert / Eũ uero condicorẽ reꝵ ꝑentem q cognon̾ĩt cñc ⁊ ui¬
debit ⁊ audiet ⁊ loquet᷑ hab̾e em̃ caput cepit in quo sunt sensꝙ¬

Expanded text:
mam tantummodo membrorum habent, usum non habent, tam scilicet, quam caput sine corpore. Cui similis est, qui cum Deum non ignoret, vivit injuste. Id enim eget. itaque ut sit uiuum ac sensibile corpus, et agnitio dei necessaria est quasi caput et uirtutes omnes quasi corpus. ita fiet homo perfectuomnibus, sine quibusdam tamen potest. et erit quidem animal uitiosum ac debile, sed tamen uiuet, sicut is qui et deum nouit et in aliqua re peccat; dat enim ueniam peccatis deus. itaque sine membris aliquibus uiui potest, sine capite nullo modo. haec res efficit ut philosophi etiamsi natura sint boni, tamen nihil sciant, nihil sapiant. omnis doctrina et uirtus eorum sine capite est, quia deum nesciunt, qui est uirtutis ac doctrinae caput. quem qui non adgnoscit, licet uideat, caecus est, licet audiat, surdus, licet loquatur, elinguis est. cum uero conditorem rerum parentemque cognouerit, tunc et uidebit et audiet et loquet
Abbreviated transcription (Latin):
s uerbñ cmꝰ indigentia eũ cocũ affectũ qui est uł maxinus contͤ ͥͥi
natura patẽtur anfferre uoluerunt / 2lam illas noniinũ d̃mucasqu
poceram coargũe plurib ⁊ ostendere aut ẜmonis ornand angene e
pie gra/ mulca noma aisdem reb imposita / aut certe no mũttũ npͥo
illa distare ⁊am ⁊ cupidicas a uoluitate incipit ⁊ caucio ametu ontse
⁊ lecicia nichil alud est quã ꝓfusumm gaudiũ S putenius ut ip̃r uo

Expanded text:
qui est vel maximus, contra quam natura pateretur, auferre voluerunt. Nam illas nominum commutationes poteram coarguere pluribus, et ostendere, aut sermonis ornandi, augendaeque copiae gratia, multa nomina iisdem rebus imposita, aut certe non multum inter se illa distare. Nam et cupiditas a voluntate incipit; et cautio a metu oritur; et laetitia nihil aliud est, quam professum ga
Abbreviated transcription (Latin):
nis existimet quia uo heãt peccata que deleat mimo u tum macas
institiam deuet opari cun stĩs est iustus ut quot añ in medelamit
muluerũ fecãt post moda faciat in gll̃am laud̾emq uirtutis Eo ac¬
cedit ꝙ nemo eẽ sine delicto potess qña dui indimiento carius oñat
et umꝰ infirmitas criplici uͦ subiacet diño pcci factis dictis cogita¬
combus/ Per hos gradus ad simiui culiuẽ iusticia ꝑced̾it pͥmꝰ eit
uirttis gradus malis oꝑib abscin̾e Sedo ecĩa malis uerbis/ c̃aꝰ
cc̃a cogicatõe reꝵ malaꝵ oim p̾mũ gradũ ascendit sacis iustus est¬
sm seantõũ iam ꝑfecte uircutis siquidem neq factis neq ẜmone
desuquat Qui ẽtiuiis n ͦ similicudinẽ dei asfecuitꝰ bidetur Eit ẽ
iunt ab onui oꝑe in iusto nõ nũꝙͣ tam ip̃a Ragilitate unicũt᷑ ut uł
nira maliu dicant nł aspectũ rerum deleccabiliũ cogicacione

Expanded text:
is existimet, quia non habeat peccata, quae deleat. Imo vero tum magis justitiam debet operari, cum factus est justus, ut quod ante in medelam vulnerum fecerat, postmodum faciat in laudem gloriamque virtutis. Eo accedit, quod nemo esse sine delicto potest, quandiu indumento carnis oneratus est. Cujus infirmitas triplici modo subjacet dominio peccati, factis, dictis, cogitationibus. Per hos gradus ad summum culmen justitia procedit. Primus est virtutis gradus malis operibus abstinere; secundus, etiam malis verbis; tertius, etiam cogitatione rerum malarum. Qui primum gradum ascendits neque sermone delinquat, qui tertium, is uero similitudinem dei adsecutus uidetur. est enim sunt ab omni opere iniusto, nonnumquam tamen ipsa fragilitate uincuntur, ut uel in ira malum dicant uel in aspectu rerum delectabilium cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
catita cõmpistant Quod si mortalis condicio nõ patit᷑ ⁊ ssre hõiem ab̃ om̃
macula puti debent ergo largicione ꝑpecua petã carius aboleri umĩ est
em sapitntis et usti ⁊̃ uitcatis uiri op̃us diuicias suas in sola insacia
cosocte qua ufecto qui eget licet ille troesum aut crassum diuicus supet
guc paupane ndus hic mend̾iais putandiis est danda s̾ oꝑa ut idi¬
mento uisacie pietatis ꝙ delemu q nos exnat nemo ꝙ nobis sempit

Expanded text:
cita concupiscant. quodsi mortalis condicio non patitur esse hominem ab omni macula purum, debent ergo largitione perpetua peccata carnis aboleri. unum est enim sapientis et iusti et uitalis uiri opus diuitias suas in sola iustitia conlocare: qua profecto qui eget, licet ille Croesum aut Crassum diuitiis superet, hic pauper, hic nudus, hic mendicus putandus est. danda igitur opera ut indumento iustitiae pietatisque uelemur, quo nos exuat nemo, quod nobis se
Abbreviated transcription (Latin):
exignit lecari ⁊ nihoc par setar sit marinũ crien eadem de cecila
fectibus sicet dic̾e S uc dixi nõ inhus moderandis sapie uacioͭis i¬
sacur s in cansis eoꝵ qm̃ excruisecus comonent᷑ nec iis potissltiũ der¬
nos imipomi opporont qm̃ ⁊ exigni possunit eẽ in maxiõ c̾mes ̃aispi
posunt eẽ sile d̾ime ẜ assignandi fuerut ẽtisꝰ cepib ͦ ⁊ rebus ⁊ locis
ne uicia suit quibus sci recte licet Sioit cñs recte ambulae boũ
lum Nam libido si excra legiccimũ choꝵ nõ enagetm licetͥ t. õcnie¬
mens tamẽ culya tat sui no̾ appecit alienũ ficet sic mediotrib̾ͤ de

Expanded text:
exiguum laetari et in hoc parum laetari sit maximum crimen. eadem de ceteris adfectibus licet dicere. sed, ut dixi, non in his moderandis sapientiae ratio uersatur, sed in causis eorum, quoniam extrinsecus commouentur, nec ipsis potissimum frenos inponi oppossunt esse sine crimine. Sed assignandi fuerunt certis temporibus, et rebus, et locis; ne vitia sint, quibus uti recte licet. Sicut enim recte ambulare bonum ravum, malum. Nam libido, si extra legitimum torum non evagetur, licet sit vehemens, tamen culpa caret. Sin vero appetit alienum, lice
Abbreviated transcription (Latin):
nõ meret ⁊lon muꝰ magriũ insticie opus est Ipupillos et induas den¬
tucos ⁊ auxilio indigences tueri acq defendere quod adeo uiu̾sis
dumia lex illa p̃ dbit qñ quidem bom quiq iudices ad officiũ suũ ur
cepimꝰ Nam illi senount nacura esse instĩt tueri eos qui tucella ca
tõcto induas pupillos q defendi ac cueri iubet̾ nequis apectu ac i¬
seracõe pignoꝵ suoro retardet᷑ / quo minꝰ morc̃e ꝑuisticia fideq sus¬
cipiat s in cuuctant᷑ ac forat su beat cu sciat Ie cards suos deo re¬
Anqu̾e̾/ nec qus umꝙͣ psidut desucurũ Eods quoq quibꝰ d̾efueruit qui
assistaut curaudos fouendos q sustiꝑe/ sumine huauitatis ⁊ magne opa¬
cionis est / Quod qui feait hic uniam hostiam deo acquiret / ⁊ quod alti
ded̾it ad cempus ipe adeo acopiet mec̾uit¬

Expanded text:
nus magnum iustitiae opus est pupillos et uiduas destitutos et auxilio indigentes tueri atque defendere: quod adeo uniuersis diuina lex illa praescribit, quandoquidem boni quique iudices ad officium suum iudccepimus. nam illi sentiunt quidem natura esse iustum tueri eos qui tutela careidcirco uiduas pupillosque defendi ac foueri iubet, ne quis respectu ac miseratione pignorum suorum retardetur quominus mortecipiat: sed incunctanter ac fortiter subeat, cum sciat se caros suos Deo relinquere, nec his unquam praesidium defuturum. Aegros quoque, quibus defuerit qui assistat, curandos fovendosque suscipere, summae humanitatis et magnae operationis est: quod qui fecerit, vivam hostiam Deo acquiret; et quod alteri dederit ad tempus, ipse a Deo accipiet i
Abbreviated transcription (Latin):
baptace pecierit ñ ipam soluptate hic mortẽ meditat᷑ qr sicut ba¬
ta ppetia in uirtuce̾ est ita mors in Soluptate Qmi em cepalia¬
mallierit corebit ec̾nis Qm tirna p̃cilerit celestia nõ habebit
aGoluptates aut saporis ⁊ odoris qui duo sensus ad corpus pͥcinent
Alchil̃ est quod anobis disputet᷑ nsi forte quis exigit ut dicamus
ea utsis est ⁊ quẽ ne odor quidem uietutis actigerit forcarse quispi¬
in dioerit᷑  gu cigo illa stã sunt insi ut hus frnaui at eñt sepe

Expanded text:
luptate petierit nisi ipsam uoluptatem, hic mortem meditatur, quia sicut uiluptate petierit nisi ipsam uoluptatem, hic mortem meditatur, quia sicut uita pmaluerit, carebit aeternis, qui terrena praetulerit, caelestia non habebit. Ad uoluptates autem saporis et odoris, qui duo sensus ad solum corpus pertinent, nihil est quod a nobis disputetur, nisi forte quis exigit ut dicamus et nihili est et quem ne odor quidem uirtutis attigerit. fortasse quispiam dixerit \'cur ergo illa facta sunt, nisi ut iis fruamur?\' at enim saepe
Abbreviated transcription (Latin):
em querñt quod sensum de mulc at ꝑsuades quis quiꝰ suaue est
rais penitus dum deleccas insidit᷑ Ñ igit̃ deus ⁊ mentis ⁊ uocis
i fingne arcistx diserte loqui nõ pocest ym̃o uͦ sum̃a ꝑuidencia care¬
re sc̃o uoluit ea que diuina sunt ut om̃s incelligerent que ip̃e dĩ¬
bus loquebat᷑/ Ego qui ueritati saidet qui nõ nułt seĩpe deciꝑe ab¬
iaat umuntas ac noxias uolupcates que aĩam sibi buitiant / nc cor¬
pus cibi dulces p̃ferant᷑ bera falsis etna urenib utilia iocundis
alichi aspectu gratũ sit nͥ quod iuste quod pie fieri uideas uchil
auditu suane u quot alit aĩam meliorẽ q ce rebdit Maximeꝙ
qit sẽusus nõ est ad uiciũ decorquendus qui nobis ideo datus estꝭ
ut doctnã dei ꝑciꝑe possemꝰ Itaq si soluptas est audĩe cancus̾ ⁊
alma dei landes can̾e ⁊ audire iocundum sit hec ẽ boluptas be̾a
que comes est iocia uirtutis hec est nõ caduca ⁊ bienis ut ille quas

Expanded text:
m quaerunt quod sensum demulceat, persuadet autem quidquid suaue est et animo penitus, dum delectat, insidit. num igitur deus et mentis et uocis et linguae artifex diserte loqui non potest? immo uero summa prouidentia carere fuco uoluit ea quae diuina sunt, ut omnes intellegerent quae ipse omnibus loquebatur. ergo qui ueritati studet, qui non uult se ipse deicere, abiciat inimicas ac noxias uoluptates, quae animam uitiant ut corpus cibi dulces: praeferantur uera falsis, aeterna breuibus, utilia iucundis. nihil aspectu gratum sit nisi quod iuste, quod pie fieri uideas, nihil auditu suaue nisi quod alit animam melioremque te reddit, maximeque hic sensus non est ad uitium detorquendus, qui nobis ideo datus est, ut doctrinam dei percipere possemus. itaque si uoluptas est audire cantus et carmina, dei laudes canere et audire iucundum sit. haec est uoluptas uera quae comes est et socia uirtutis, haec non est caduca et breuis ut illae quas
Abbreviated transcription (Latin):
s p̾stant hus om̃ibus qui ꝑdere nullo ño poffunt at ille irecipient¬
bio issustribus nchil speccauit aludo ñ ucilitate nec dissinulauit hõ
pigemosus quid exeo cõmodi sꝑaret᷑ aut eni Eun fatiat potentẽ apud
uteros fucurit ꝑ gram pn̾cipumi quos sib hospiti ⁊ auuitiẽ iure cou¬
ioeriut E quami mulas arcñtis ac̾onis incõscantia si id age¬
poi coorgni posset nec tam nr̃is quã sius uerbis refelleretur Idem
ꝯmpe ait ut quisqͣs maxinie ad suũ comodũ referat qc̃q agit ita
quesiem ese siri bona. Idem ecia negat simmꝑlicis ⁊ aꝑti hois esre

Expanded text:
unt. at ille m recipiendis lnlustribus nihil spectauit aliut nisi utilitatem nec dissimulauit homo ingeniosus quid ex eo commodi speraret. ait enim, qui id faciat, potentem aput exteros futurum per gratiam principum, quos sibi hospitii et amicitiae iure constrinxerit. o quam multis argumentis Ciceronis inconstantia, si id agerem, coargui posset! nec tam nostris quam suis uerbis refelleretur. idem quippe ait, ut quisque maxime ad suum commodum referat quaecumque agit, ita minime esse uirum bonum. idem etiam negat simplici
Abbreviated transcription (Latin):
nortesaificatꝰ est / nõ ad ueram insticiã ꝙͣ nõ geneat ẜcepta se
doie st aduuibtan ymagnĩe q insticie Ignostendum est gͥ smibia¬
co s ꝓmaginario p̃ceptori nec abco ueritas engendert quitu
oes quos idem ip̃e culłius aꝑꝑbauit / atq hec beigintas inquit ea¬
ini rei puslite et utilis remedmu escruitute captos locupletare
conmores haut gͦ cosuetitome ueniguitatis largiciomi inuuerũ
opus est ałere panꝑes ac rediĩe captinos ãi aplid in iustos si qui
oer faciant graues ⁊ magui appellent᷑ lus ẽ mãrie laudio est
Uifate quos nemo s ꝑauit ẽẽ facturos Raam qui bonã fucit ał
et auenitate ibi go iusticia est / n ad beneftciendũ necessitatis um¬
agaom iimer debuit quod est cõꝑantis ⁊ duob boiuis a qd
rmequs ꝯfigentis illa eñ largicio hominũ pac̃monia sua iare
abiaentu manis et leius ⁊ abomi iusacia remotissima est Ita qie¬

Expanded text:
am non teneat, praecepta se dare; sed ad umbram imaginemque justitiae. Ignoscendum est igitur umbratico et imaginario praeceptori; nec ab eo veritas exigenda est, qui se est: quod idem ipse Tullius approbavit. « Atque haec benignitas, inquit, etiam rei publicae est utilis, redimi e seruitute captos, locupletari tenuiores. hanc ego consuetudinem benignitatis largitioni munerum opus est, alere pauperes, ac redimere captivos, cum apud injustos, si qui haec faciant, graves et magni appellentur. Iis enim maximae laudis est benefacere, quos nemo speravit esse facturos. Nam qui bonum facit vel est humanitate. Ibi ergo justitia est, ubi ad benefaciendum necessitatis m debuit: quod est conparantis et e duobus bonis id quod sit melius eligentis. illa enim largitio hominum patrimonia sua in munera abicientium inanis et leuis et ab omni iustitia remotissima est. ita