comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obsoquio curuatus ab ar¬
bore i amus ¶franges si ui¬
res expiare tuas Lob sequio
possis ¶ flumia si ꝯtra qua
rapit unda nates Cob seꝗ¬
um tygres q domat tumdos¬
moris li .i. du furor ĩcursu
est curirti cede furori¶ dif¬
ficiles adicus impetus oĩs
hab E Stultꝰ ab obliquo ꝙ
cũ distedere possit ¶ pugnat
i aduersas ur natator aqͥs¬

Expanded text:
obsequio curvatus ab arbore ramus: Frangis, si vires experiere tuas. Obsequio possis Flumina, si contra, quam rapit unda, nates. Obsequium tigresque domat Numidasre suas: Dum furor in cursu est, currenti cede furori; Difficiles aditus impetus omnis habet. Stultus, ab obliquo qui cum descendere possit, Pugnat in adversas ire natator aq
Abbreviated transcription (Latin):
at prii amicũ ad curia
ducerent. Affixiq ualius
expectabãt donet irdutẽdi¬
ecia officio fugerentur qua
quide uolũtaria stacõne et
corporea et nĩos ad publica
officia impigre sustinẽda
roborabat. breuiq ꝓcessu
moraꝵ. luce uirtutũ suaꝵ
uerẽtunda laboris medicatoe¬
ip̃ẽ ip̃i doctores erant li .℥.s.

Expanded text:
aternum amicum, ad curiam deducebant, affixique valvis exspectabant, donec reducendi officio fungerentur. Qua quidem voluntaria statione, et corpora et animos ad publica officia impigre sustinenda roborabant. Brevique processu in lucem virtutum suarum verecunda laboris meditatione ipsi do
Abbreviated transcription (Latin):
q famosis et notatis et
quos stelus aut uite curpi¬
tudo in quinat et quos ĩ fa¬
mia ab honestoꝵ cetu segie¬
gat dignitatis porte p̃tebũt¬

Expanded text:
que famosis, et notatis, et quos scelus, aut vitae turpitudo inquinat, et quos infamia ab honestorum coetu segregat, dignitatis portae patebu
Abbreviated transcription (Latin):
Sreth̃oͬH.⁊.c.io. Gloria est fre¬
quens de aliquo fama tũ lasu¬
de ¶dignitas est alicius hars¬
ta et tultu et honore et uen¬
cũdie digna auctõitas ¶Idez¬

Expanded text:
tudo, amicitia. gloria est frequens de aliquo fama cum laude; dignitas est alicuius honesta et cultu et honore et verecundia digna auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
demu michi uiuẽ atq fiui
aĩa uidetur qui aliquo negoso
intus p̃clari facinoris aut artis
bone famani querit lis io. tra
sua cuiq dies breue et ire¬
ꝑabile tempus ¶oibus est uite
s famam extendere factis hoc

Expanded text:
demum mihi vivere atque frui anima videtur, qui aliquo negotio intentus praeclari facinoris aut artis bonae famam quaerit. Sed in masua cuique dies, breue et irreparabile tempus omnibus est uitae; sed famam extendere factis, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
obedite ut fides nr̃a que ia
prioribus mõstiritur exem¬
plis sub sequẽtib quoq deda¬
irtur. iudiciis ¶ Gi rĩaus est
ob sequiu/ quod deuorione ꝑ.¬
petius custoditur. sdliloq¬

Expanded text:
obedite, ut fides vestra, quae jam prioribus monstratur exemplis, subsequentibus quoque declaretur indiciis: quia gratius est obsequium quod devotione perpeti custoditur. No
Abbreviated transcription (Latin):
stã ¶Bocrates expedita et to¬
pendiaria uia cos ad głiaz
ꝑ ueĩte dicebat qui id age̾¬
rent ut quales uderi uellẽt
tales eti ã essent ¶ li .s. ti¬

Expanded text:
 Socrates expedita et compendiaria via eos ad gloriam pervenire dicebat qui id agerent ut quales videri vellent, tales etiam essent.
Abbreviated transcription (Latin):
mitti᷑ et instinut᷑ ꝑ incosa no¬
cendi qteçio et ĩ iuite leges
ia succedat p̃metur quidem
ĩ noxia ĩfirmitas et paucoꝵ
dino sub iecta plures triste ẜui¬

Expanded text:
mittimur, et instituitur perniciosa nocendi contentio, et in vicem legis ira succedit, premetur quidem obnoxia infirmitas, et paucorum dominio subiecta plebes triste servi
Abbreviated transcription (Latin):
modei̾t te iudice dirige si¬
bram ¶Iudicii nec flectat a¬
moneat stabilem ꝑsone accep¬
tõ mentem ¶ Muneris argui¬
u accepti tensor ĩ iquus ¶ai¬
lus ei anorma recti distorquet
acumen ¶Iudicis et tetra ĩ uol¬
uit caligine inentem¶ Cũ semł
obtinuit uicõꝵ mat̾ ĩ aula
¶pestis auaricie que sola i

Expanded text:
inciderit, te judice, dirige libram Judicii, nec flectat amoveat stabilem personae acceptio mentem. Muneris arguitur accepti censor iniquus; Munus enim a norma recti distorquet acumen Judicis, et tetra involvit caligine mentem. Cum semel obtinuit vitiorum mater in aula Pestis avaritiae, quae sola i
Abbreviated transcription (Latin):
culpas timet reus quas hr̃e
actus nullus dap̃nat ĩ alcẽo
qr natu̾a est huani amimi ut
nouit admisisse ¶ li s.ci4. c̃a¬
les decet esse aulicos uiros nt
possint agnosti demo ribusdũ
uident᷑ Tacens eiz plerqͣ de¬
spicabilis est et si rũ ligua

Expanded text:
culpas timet reus, quas habeactus nullus damnat in altero, quia natura est humani animi ut noverit admisisse. O nim decet esse aulicos viros, utpossint agnosci de moribus, cum videntur. Tacens enim plerumque despicabilis est, si eum tantum lingua
Abbreviated transcription (Latin):
nues iudicat odio aut amq¬
de aut cupiditare aut it amndia
aut dolore aut letitia matsti
aue tnore aut euore autati¬
qua ꝓmocõne mentis ꝙͣ ueri¬

Expanded text:
mines iudicant odio aut amore aut cupiditate aut iracundia aut dolore aut laetitia aut spe aut timore aut errore aut aliqua permotione mentis quam veri
Abbreviated transcription (Latin):
uariũ postit ixme diu dalisa
qualitas p assionũ sit qui pplis
p̃ esse cognostitur nõ uno con¬
silio ꝑdicturꝰ ĩ uẽit᷑ ¶ferõces
distc̃toe p̃mendi sũt mausue¬
ti culr admonendi dolosi cau¬
re simplices sub leuitate trãt¬
.C. pietas si quidem pña pun
rotũ custodit imꝑiu et dũ ał¬
ĩ cissitudo redigna reddit᷑ sco¬
liuã rei publice mẽbra ẜua¬

Expanded text:
arium poscit remedium diversa qualitas passionum. Si quis populis preesse cognoscitur, non uno consilio preditus invenitur; feroces districtione puniendi sunt, mansueti civiliter ammonendi, dolosi caute, simplices sub lenitate tract Pietas siquidem est principum, totum custodit imperium et dum hiis vicissitudo digna redditur, incolumia rei publice membra
Abbreviated transcription (French):
dio amor li .i. Terra salutife¬
ras herbas eademq nocentes mi¬
nit. et un tuce proxiã sepero¬
sa est ¶ utile ꝓpofitũ est seuas
extiuguẽ flamas Nec ẜuu ui
ciis pectus habe̾ tuũ EEtina¬

Expanded text:
dia amoris Terra salutifera herbas eademque nocentes Nutrit et urtice proxima sepe rosa est. Utile propositum est sevas extinguere flammas: Nec servum vitiis pectus habere tuu
Abbreviated transcription (Latin):
nopagus ubi quid quisq elthenie¬
siu agẽt aut quo nam questu
sustencaretiur diligentissime in qui¬
here solebat ut hoies houestaten
uite raconem meniores irdditu¬

Expanded text:
pagus quid quisque Atheniensium ageret aut quonam quaestu sustentaretur diligentissime inquirere solebat, ut homines honestatem, uitae rationem memores redden
Abbreviated transcription (Latin):
toꝰ nõ hospes ab hospice tutus
rara est Iuminet exicio uir
cõiugis ip̃ã mariti ldator¬
ribiles mistent a conita nouer¬
ce. filius añ die patrios in¬
quirit in annos/ uicta iacet
pietas ⁊ uiigo cede madences

Expanded text:
tu; non hospes ab hospite tutus, rara est. Inminet exitio vir coniugis, illa mariti; Lurida terribiles miscent aconita noverce; Filius ante diem patrios inquirit in annos. Victa iacet pietas, et virgo cede madentes
Abbreviated transcription (Latin):
uit uc quemtrasformatum
uiciis pideas ħoĩe existimare
nõ possis Auaricia feruet
alienaꝵ oꝑimi uiolencus crep¬
tor lupo siles dixeit sei exat¬
q inquienus ligua litigiis
exͣcet caui conꝑ abis Insidiã¬
tor ocultꝰ subi ipuisse fiaudi¬
bus gandet iolpeculis exeque¬
ns ami ͫ gestare credatur pa¬
iudus atꝙ fugax nõ metuen¬
da formidat ceriuis siilis ha¬
betur. Segnis ac stupidus ter¬
pet a suũ uiuit leuis atq
in constans stidia ꝑ mutat
nichil ab auibus differt fedis
ii mũdisq libidinib ĩ mer¬
git᷑ sordide suis ualup tanb
deciuenu Ita fit ut qui ꝓbita¬
teteserca hõ esse de sient

Expanded text:
ur, ut quem transformatum uitiis uideas hominem aestimare non possis. Auaritia feruet alienarum opum uiolentus ereptor? Lupi similem dixeris. Ferox atque inquies lingnam litigiis exercet? Cani comparabis. Insidiator occultus subripuisse fraudibus gaudet? Vulpeculis exaequenis animum gestare credatur. Pauidus ac fugax non metuenda formidat? Cernis similis habeatur. Segnis ac stupidus torpit? Asinum uiuit. Leuis atque inihil ab avibus differt. Foedis immundisque libidinibus immergitur, sordide suis voluptatibus detinetur. Ita fit ut qui probitate deserta homo esse desierit,
Abbreviated transcription (Latin):
quid expediat p̾us est qua
sit honestũ Et tũ fortua stat¬
ꝙ caditq fides ¶Hlec facile in¬
uenies multis in milibus ynũ
uirtucẽ p̃cii qni putet esse sui
spe detor i ti facti si p̃ima de¬
suint no mouet et gratis peni¬
tet esse probũ Nul m̃si quid pro¬
dest carũ est heu detiahe mẽti
Spem fiuctꝰ auidi nemo petẽ¬
dus erit elt reddicus quisq suos
amat et quid sibi ꝙ sit unle

Expanded text:
quid expediat, prius est, quam quid sit honestum, et cum fortuna statque caditque fides. nec facile invenias multis in milibus unum, virtutem pretium qui putet esse sui. ipse decor, recte facti si praemia desint, non movet, et gratis paenitet esse probum. nil nisi quod prodest carum est: sed detrahe menti spem fructus avidae, nemo petendus erit. at reditus iam quisque suos amat, et si
Abbreviated transcription (Latin):
tat ea ꝙr de cã diuicias dig¬
e̾tates regna gloria uolup¬
tates q desiderant hoĩes
qd̾ ꝑ ħ ec sibi sufficiã ieue¬
renciã q potẽtia celebrita¬
re acticia ti redũt esse uen¬

Expanded text:
t, eaque de causa divitias, dignitates, regna, gloriam voluptatesque desiderant, quod per haec sibi sufficientiam, reverentiam, potentiam, celebritatem, laetitiamque credunt esse ven
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudis mos est ut ba¬
uis in usu habeantur. ex¬
tinuatõne roꝵ magnũ mẽ¬
tis constat esse fascioui. dul¬
tedo mellis si asndur suat
horrestit ¶Seirna ipa ꝙuis
magnope desi derent᷑ iugiter
ad epta sordestut no i inori¬
boliquia cũ sit homo ꝯmuta¬
bilis nõc sue desiderat qua

Expanded text:
consuetudinis mos est ut vavis in usum habeantur extinuatione rerum magnum mentibus constat esse fastidium. dulcedo mellis, si assidue sumatur, horrescit: serena ipsa, quamvis magnopere desiderentur, iugiter adepta sordescunt: non immerito, quia dum sit homo commutabilis, naturae suae desiderat ha
Abbreviated transcription (Latin):
popeiꝰ baleo egressus an
pedes suos prostratu hyspeñ
ambitus reuz et nobilem
uiꝵ et sibi amicu iacẽtem
relĩquid cõtumeliosa. uoce
ꝑcultatu nichil eaã iliuo

Expanded text:
i balineo egressus ante pedes suos prostratum Hypsaeum ambitus reum, et nobilem uirum et sibi amicum, iacentem reliquit contumeliosa uoce proculcatum: nihil enim eum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓstp̾toꝵ penates uulgi
maĩbus dirripiendos obie¬
aissent ⁊̃ ueniri nemo po¬
tuit qui eiuili luctu p̃da
hiis ꝑinde ac si a sacris edi¬
bus abstinuit. q̃ quide taz
miẜitors ꝯtine ͣ plebis taci¬

Expanded text:
proscriptorum penates uulgi manibus diripiendos obiecissent, inueniri nemo potuit, qui ciuili luctu praedam his perinde ac si a sacris aedibus abstinuit. quae quidem tam misericors continentia plebis taci
Abbreviated transcription (Latin):
audiendũ quidem facinꝰ facmo¬
inpiũtate ad efficiendũ nõ p̃miis
ĩ citari. Insontes aũt nõ modo se¬
curicate uer ipã etia defensione
p̾uatos itaq libet ooclamare

Expanded text:
audendum quidem facinus impunitate, ad efficiendum vero praemiis incitari, insontes autem non modo securitate, verum ipsa etiam defensione privatos. Itaque libet exclamare
Abbreviated transcription (Latin):
An piui du dephendi metu¬
nt semꝑ inprobas defensiõnes
querut semꝑ paidis suspiõ¬
nibus agitãt uichil aur est
ad defendendu puritate tutis
nichit ad dicendũ ueritate feliciꝰ¬

Expanded text:
a sua deprehendi metuunt, semper improbas defensiones quaerunt, semper pavidis suspicionibus agitantur. Nihil quippe est ad defendendum puritate tutius, nihil ad dicendum veritate faci
Abbreviated transcription (Latin):
pibus ac puis esse simus
diuiciis cenẜi possit que cante
fuerut ut pater eius xersis
ex̾citui ꝯoemplu dare ex faci¬
li potĩit quo magis uatus no
studiis lr̃aꝵ esset oꝑatus par¬
ua admodũ suma recẽta prĩ¬
mouiuz suũ patrie conauit

Expanded text:
us diuitiis censeri posset, quae tantae fuerunt, ut pater eius Xerxis exercitui epulum dare ex facili potuerit, quo magis uacuo animo studiis litterarum esset operatus, parua admodum summa retenta patrimonium suum patriae donauit
Abbreviated transcription (Latin):
hois etate moti canos eio
mannos assur gendi officio
uenerati sut sede q ei incer
pas hõrantissimo loco dedert
qd̃ ubi fieri fieri ppłus as¬
pexit maxio plansu aliene
fertur tũt unũ ex lacedemo¬
uis dixisse. Ego athemẽse
quede sit rectu stuit s id

Expanded text:
inis aetate moti canos eius et annos adsurgendi officio uenerati sunt sedemque ei inter ipsos honoratissimo loco dederunt. quod ubi fieri populus aspexit, maximo plausu alienae ferunt tunc unum e Lacedaemoniis dixisse 'ergo Athenienses qu
Abbreviated transcription (Latin):
let abisso castigncois genere
mi licaris distiplina indiget qr
uires armis ꝯͥstant que obra
retto tenore destinerint oppsura
sũt msi opp̾mant undiq sus

Expanded text:
et absciso castigationis genere militaris disciplina indiget, quia uires armis constant, quae ubi a recto tenore desciuerint, oppressura sunt, nisi opprimantur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
dandianꝯ li .i. Conpoit̾ orbis
regis ad exemplũ nec siti¬
flectere sensus/ huãnos edit¬
ra. malent ꝙͣ uita regentis¬
¶ Mobile mutatur semꝑ nĩ pñci¬

Expanded text:
arere sibi. componitur orbis regis ad exemplum, nec sic inflectere sensus humanos edicta valent quam vita regentis: mobile mutatur semper cum princi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ces suas ire cuis oproneret
nõ factuꝵ se qd̾ petiss uiraue
duc ancoinens peto ĩ quid ut
lasancũ diiruas hec nelocitas
sagacitatis opidũ uetusta nobi¬
litate inditũ exicio cui destina

Expanded text:
us opponeret, non facturum se quod petisset iurauit. tunc Anaximenes 'peto' inquit 'ut Lampsacum diruas'. haec uelocitas sagacitatis oppidum uetusta nobilitate inclytum exitio, cui destina
Abbreviated transcription (Latin):
prauus hoĩes accendit ad uam¬
¶Auicia turbat urrgia magna
mouer¶Mor es quippe bonos pͣ¬
mo corpit i iquus ¶ Saluit ad¬
accensas arma cuenta parat
distordare fiit ꝯtordes stadala gi¬
¶ Sermo magis prauus ꝙ̃ gũit

Expanded text:
pravus homines accendit ad titiam turbat, iurgia magna movet; Mores quippe bonos sermo corrumpit iniquus, Solvit amicitias, arma cruenta parat, Discordare facit concordes, scandala gignit; Sermo magis pravus quam
Abbreviated transcription (Latin):
ex ii.s. de inde ¶ Qũtus
missus legatus cũ essent
due ceserx posite. una pacis
altã belli. arbit̾o sibi dato.
utrã uellet ieferiet ioma
ctrãq subsculit et ait car¬
taginẽses petẽ debẽ utrã

Expanded text:
et. deinde Quintus missus legatus, cum essent duae tesserae positae una pacis altera belli, arbitrio sibi dato, utram uellet referret Romam, utramque sustulit et ait Carthaginienses petere debere, utram
Abbreviated transcription (Latin):
de m̃a c. s. Corpor alibus sensi¬
bus quietis ꝓ fidius aliquid fui¬
mius q ti actamꝰ. hĩc est ꝙ etate
maturi melius sapere iudicãt
qr senescentibꝰ membris et corpo
amplius occupat᷑ robustior u̾tutis
adunatõe efficit᷑ sed iteꝵ dissipiũt
cũ nimia debilitate deponũtur
qm̃ datũ est aĩał ad tẽpus suoꝵ
sequi corpoꝵ necessitates nechio¬

Expanded text:
mur, et corporalibus sensibus quietis profundius aliquid firmiusque tractamus. Hinc est quod aetate maturi melius sapere judicantur: quia senescentibus membris et corporamplius occupatur, robustior virtute adunationis efficitur. Sed iterum desipiunt, cum nimia debilitate deponuntur: quoniam datum est animabus ad tempus suorum sequi corporum necessitates
Abbreviated transcription (Latin):
trnuatõne roꝵ magnũ mẽ¬
tis constat esse fascioiui. dul¬
tedo mellis si asndue suat
magnope desiderent᷑ iugiter
ad epta sordestut no ĩ mer¬
boliquia cũ fit homo ꝯmuta¬
bilis nõc sue desiderat qua

Expanded text:
tinuatione rerum magnum mentibus constat esse fastidium. Dulcedo mellis, si assidue sumatur, magnopere desiderentur, jugiter adepta sordescunt; non immerito, quia cum sit homo commutabilis, naturae suae desiderat ha
Abbreviated transcription (Latin):
mosa ẜuatur. nich̃ tucu est in
quo cocius ppłi nota suspirant
alius forma. alius ĩgenis. aliq
faz eciis alius liberalitate soli¬
sitat aliquo mõ epugnatiu q

Expanded text:
mosa servatur. Nihil tutum est, in quod totius populi vota suspirant. Alius forma, alius ingenio, alius facetiis, alius liberalitate sollicitat. Aliquo modo, vel aliq
Abbreviated transcription (Latin):
liberos amant᷑ uxores et se¬
queciu mat̾ioioꝵ nõ aliũde
I de dampno pietatis effectꝰ
est Genus ĩ formi ssue se¬
uectutis est seuex maricus et
uxore caritatis ardorẽ fia¬
grancius si igidis ꝯupimus

Expanded text:
 contra liberos amantur uxores, et sequentium matrimoniorum non aliunde quam de damno pietatis affectus est. genus infirmissimae servitutis est senex maritus, et uxoriae caritatis ardorem flagrantius frigidis concipimus
Abbreviated transcription (Latin):
tiis colite un tutes adrectas spes
anni subleuace huiles p̃ces ĩ ex¬
telsa porrigite Magua uobis
est si dissuuulare nõ uoltꝭ ucitas
idicta ꝓbicat cu aute oculos a¬
gitis iudicꝭ cucta cernet a.c.9.¬

Expanded text:
tia, colite uirtutes, ad rectas spes animum subleuate, humiles preces in excelsa porrigite. Magna uobis est, si dissimulare non uultis, necessitas indicta probitatis cum ante oculos agitis iudicis cuncta cernentis.
Abbreviated transcription (Latin):
se lomarus medicus inor¬
nfitare solet¶ Hatura mor bi
qui nõ regno scit eunden. ¶ Quo¬
mõ turabit est sua cura mala
Elgnari medici demit medinã
solutem ¶du ꝓdesse putat sꝑ

Expanded text:
 Ignarus medicus mortificare solet. Naturam morbi qui non agnoscit, eundem Quomodo curabit? Est sua cura mala. Ignari medici demit medicina salutem; Dum prodesse putat, semper
Abbreviated transcription (Latin):
prolabi ¶ Si prudens eẽ cupis
¶ Nichil tibi subitũ sit s totum
ante ꝓspicias na qui prudes
est non dicit nõ putaui hocfiẽi
na. futũa ꝓuide preĩta recordaẽ
na qui nichil depteito cogitat
ꝑdit uitam qui nichil defutiõ
p̃medicatur ĩ oiã ĩ cautus ĩten¬
dit ¶ Ip̃one ĩ aĩo tuo et mala fu¬

Expanded text:
ratur. Si prudens esse cupis,. Nihil tibi subitum sit, sed per otium ante conspicies. Nam qui prudens est, non dicit: Non putavi quidem na, futura prouide et praeterita recordare. Nam qui nihil de praeterito cogitat, perdit uitam. Qui nihil de futuro praemeditatur per omnia incautus incedit. Pone ante animum tuum mala fu
Abbreviated transcription (Latin):
tus qui suũ officiũ fuct dũ
in resitũ iri credit tatisꝑ calut
Si sperat fore clam rursuz
ad ingeniu redit ¶lle q̃uem
bufico aduigas ex m̃o facit
Srudet par referir ꝑsenei
Absensuq idez ent ¶hõc paꝵ
est pocuis ꝯsule facẽ filiũ¬
¶ Suã sponce recte facere. quã

Expanded text:
tus qui suum officium facit Dum id rescitum iri credit tantisper cavet: Si sperat fore clam rursum ad ingenium redit. Ille quem beneficio adiungas ex animo facit; Studet par referre: praesens absensque idem erit. Hoc patrium est, potius consuefacere filium Sua sponte recte facere quam
Abbreviated transcription (Latin):
exultare secũdis. nũt capudĩ¬
curuare malis. nũc tollere sor¬
Sucius est nõ ascende̾ ꝙͣ post
¶Astensu regiedi meliq nõ
ciestere ꝙͣ post ¶Augmẽtum
minui grauiꝰ torquẽtur aua¬
ii ¶Amĩssi memores ꝙͣ delettẽ¬

Expanded text:
exsultare secundis, Nunc caput incurvare malis, nunc tollere, sorsatius est non ascendere, quam post Ascensum regredi, melius non crescere, quam post Augmentum minui, gravius torquentur avari Amissi memores, quam delecten
Abbreviated transcription (Latin):
põpeius crucidaco ab ex̾citu
medilani senatu ne tu muliũ
mouct si solos enuocass no¬
rentes in istis eis qui ex̃ de¬
lictũ erant ueĩre iussit ita
et noxii miore auimi metu
pe uidebant᷑ accersiri qꝑauer̃t
et illi qbus ĩtegra erat q̃stiã¬

Expanded text:
Pompeius, trucidato ab exercitu Mediolani senatu, ne tumultum moveret, si solos evocasset nocentes, mixtos eis qui extra delictum erant, venire iussit. Ita et noxii minore cum metu, pae videbantur arcessiri, paruerunt et illi, quibus i
Abbreviated transcription (Latin):
hendi metiuit semꝑ iup¬
uãs defensioes querũt semper
pamdis suspicoibus agirtut᷑
nichil autẽ est ad defendẽdũ
puricate tucius. nichil ad dicen¬
du. ueritate facilius.. sabuł¬

Expanded text:
hendi metuunt, semper improbas defensiones quaerunt, semper pavidis suspicionibus agitantur. Nihil quippe est ad defendendum puritate tutius, nihil ad dicendum veritate facilius. Na
Abbreviated transcription (Latin):
factura Canulus nõ solu spre¬
uit ꝑ fidia s etꝭ restrictis ꝑqͣ
rerga manibus magrm u̾gis
agendũ adpnces nadidit puer
ad eptꝰ busiciis anctoriã quã
nõ concupierat na falisti ab
hac nisticia sponte ei se de de¬
age̾ uictoĩa sua nõ arbif᷑tus
iegi medicũ detexit itaq ati
cũ fide meruit ut ad p̾etenda
anicicia romanoꝵ conpesit¬

Expanded text:
facturam. Camillus non solum sprevit perfidiam, sed et restrictis post terga manibus magistrum virgis agendum ad parentes tradidit pueris, adeptus beneficio victoriam, quam fraude non concupierat, nam Falisci ob hanc iustitiam sponte ei se dedideegere victoriam suam non arbitratus regi medicum detexit atque ea fide meruit, ut ad petendam amicitiam Romanorum compe
Abbreviated transcription (Latin):
Quã grais hic labor et
qua magna industria. mentis
¶Sepe bonos mendax m̃titur
mneo uolucris plumestit a¬
mictu ¶nõ est si si mulet ne¬
ia colubatame ¶Sẽpe subang¬
iuna lacet hunis pelte li cron¬
¶ Snbqz cacone pio ꝑ fidus ille

Expanded text:
Quam gravis hic labor et quam magna industria mentis Sepe bonos mendax mentitur niveo volucris plumescit amictu, non est, si simulet, vera columba tamen. Sepe sub agnina latet hirtus pelle Lycaon, subque Catone p
Abbreviated transcription (Latin):
te ex itinẽ recctũ ageba hiis
cũ dicẽt se indicatuꝵ de cõ iu¬
ca data sibi esset. Iussus acon
nere hostiũ senatũ dacet pre¬
rerea se missuz amarcho crasso
qui tacheliẽ mĩnaret ne eu len¬
tulus et ceregus aliiq ex con¬
uircõne de prehensi reripret
eoq magis.ꝓparet adurbem
accedere quo et teteroꝵ mõs
reficeret et illi facilius exp̃i¬
culo erriꝑentui Sed ubi fr¬
quinꝰ crassu noiauit hole
nobilez maxĩs diuiciis sũmã
potencia. Alii rem meredilem

Expanded text:
tem ex itinere retractum aiebant. Is cum se diceret indicaturum de coniuca data esset, iussus a connere hostium senatum docet; praeterea se missum a M. Crasso, qui Catilinae nuntiaret, ne eum Lentulus et Cethegus aliique ex coniuratione deprehensi terrerent eoque magis properaret ad urbem accedere, quo et ceterorum animos reficeret et illi facilius e periculo eriperentur. Sed ubi Tarquinius Crassum nominavit, hominem nobilem, maxumis divitiis, summa po
Abbreviated transcription (Latin):
est cũ eũ cebris iebellatoĩbus
metuissent ut eoꝵ rribe fum¬
dicus. komani euertere uellẽt
atq ad id exequendu furiꝯ̃ ca¬
millꝰ maxiꝰ dux ualidissiõ in
ingnissime p̃stiterũt. armatũ
ena ĩ trare menia passi sũt
net uultu ut hĩtu nutato q̃
constancia cũsquillicatis nõ so¬
lũ ad amicicie romanoꝵ uis s

Expanded text:
est: cum enim crebris rebellationibus meruissent ut eorum urbem funditus Romani euertere uellent, atque ad id exequendum Furius Camillus maximus dux ualidissimo insnignissime praestiterunt. armatum etiam intrare moenia passi sunt nec uultu nec habitu mutato. qua constantia tranquillitatis non solum ad amicitiae nostrae ius,
Abbreviated transcription (Latin):
dolegatis pirhũ monuit ut ad¬
uersus huiꝰ modi gñis in sidias
caucius segereret urbe asilio
matris ꝯdicã armis hella non
uenenis goiẽ debẽ ẽ imocratris
cuic nome supp̃ssit otͦq modi
equitatem amplexus qr nõt
hostem inalo exemplo toue
neq eũ qui liene meren bi¬
tus fuerat prodere noluit

Expanded text:
 monuit ut aduersus huius generis insidias cautius se gereret, memor urbem a filio Martis conditam armis bella, non uenenis gerere debere. Timocharis autem nomen suppressit, utroque modo aequitatem amplexus, quia nec hostem malo exemplo tollere neque eum, qui bene mereri paratus fuerat, prodere uoluit
Abbreviated transcription (Latin):
tacius ut armacos sabing̾ ĩ arte
secũ ⁊ eciꝑet corppit meradis s¬
m̃e pactaq in sinistris mnãĩbo
gerebant erãt aut̃ hiis armile
et amiti magno ex pande̾ auri
loco potitu agru sabinoꝵ pu¬
ella pmin flagitante arims
obruca necauit ꝑ nide quasiꝑ
missu qd̾ ea quoq leuis gesta

Expanded text:
ius ut armatos Sabinos in arcem secum reciperet corrupit, mercedis nomine pactam quae in sinistris manibus gerebant: erant autem in his armillae et anuli magno ex pondere auri. loco potitum agmen Sabinorum puellam praemium flagitantem armis obrutam necauit, perinde quasi promissum, quod ea quoque l
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ siuiz ¶ zc. ars mos fi angit
et firmas diruit urbes ¶Artẽ
adut̃ turies arte leuaturonꝯ¬
¶ Et pistis liquidis dephendit᷑
arte sub undis ¶ et pedibus suc¬
cis ꝑ mare currt homo ¶ Rebi¬

Expanded text:
rs dictandi. Ars animos frangit, ars firmas construit urbes, Arte cadunt turres, arte leuatur onus; Et piscis liquidis deprehenditur arte sub undis Et pedibus siccis per mare currit homo.
Abbreviated transcription (Latin):
petimꝰ utilitatẽ ad ea q̃ rapi¬
mur. nec facere alit̾ ullo mõ
possimꝰ. na quis est qui utilia
figiat aut quis est qui non
eaz studiosissie ꝓsequat ¶dẽ¬

Expanded text:
petimus utilitatem ad eamque rapimur nec facere aliter ullo modo possumus. Nam quis est, qui utilia fugiat? aut quis potius, qui ea non studiosissime persequat
Abbreviated transcription (Latin):
genus est ¶ Audi quãtũ mali
faciat nimia subtilitas etꝙ̃
i festa. uii tuti sit pytagoras
ait de aĩ re in aitiãq ꝑtẽ dis¬
putari posse ex equo et dehac
ip̃a an oĩs res in uriãq ꝑte
dispucabilis fit .Mausiphanes
uident᷑ inchil esse ĩ uniuer¬

Expanded text:
ere. Audi, quantum mali faciat nimia subtilitas et quam infesta veritati sit. Protagoras ait de omni re in utramque partem disputari posse ex aequo et de hac ipsa, an omnis res in utramque partem disputabilis sit. Nausiphanes videntur, nihil esse uno e
Abbreviated transcription (Latin):
ta ples Cato ita doctne cupidi¬
tate flagrauit ut ne i cria
quidẽ dũ senatus coit rẽparet
sibi quo minus grecos libros
lectitaret qua quide in dust̾a
ostendit aliis temꝑa de esse a¬
hos suꝑ esse temꝑoibus¶Sõ

Expanded text:
trae Cato ita doctrinae cupiditate flagrauit, ut ne in curia quidem, dum senatus cogitur, temperaret sibi quo minus Graecos libros lectitaret. qua quidem industria ostendit aliis tempora deesse, alios superesse temporibus.
Abbreviated transcription (Latin):
longa iubigie les¬
¶ torpet et est miłto ꝙͣ fur
¶Tempe qui longo stetit males
currit et int̾ ¶ Car teribus mĩs¬
sus cltimus ibi equus ¶uei¬
titur intenera caue runis

Expanded text:
longa rubigine laesum torpet et est multo, quam fuit tempore qui longo steterit, male curret et inter carceribus missos ultimus ibit equus, vertitur in teneram cariem ri
Abbreviated transcription (Latin):
bus opes nulle fut bons
i uident malos eotollũt. uete¬
ra odere noua exceptant. o¬
dio suaꝵ reꝵ mucari aia sti¬
Ra ciues ciues querẽda pe¬
cuiã. p̾mũ est uirtus post

Expanded text:
bus opes nullae sunt, bonis invident, malos extollunt, vetera odere, nova exoptant, odio suarum rerum mutari omnia stu ciues, ciues quærenda pecunia primum est, Virtus post
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ amat caute timeat ma¬
ledicere pauꝑ ¶ Mułtaq diui¬
nibus no pacienda ferat ¶ dũ
cebit ¶ Aurea st̃. uere nũt secu¬
la plurimo cuiro .. uenit honos
auro cociliator amor¶ Ipe lis
uenias musis comitatus ho¬
mere¶Si nich il attu leris ibis
li i. horea formice tendut ad
ĩ ania nũꝙͣ.¶ Nullus ad amis¬
sas ibit amicus opes ¶ utq̃¬
comes radios ꝑsolis entibus
umbra est. Cũ lacet hit pres¬
sus nubibus illa fugit Mobile
nuc est dat census honores
¶C eñsus aamiticia pauper ubi¬

Expanded text:
Pauper amet caute: timeat maledicere pauper, Multaque divitibus non patienda ferat. Me cet. Aurea sunt vere nunc saecula: plurimus auro Venit honos: auro conciliatur amor. Ipse licet venias Musis comitatus, Homere, Si nihil attuleris, ibis, is. Horrea formice tendunt ad inania nunquam: Nullus ad amissas ibit amicus opes. comes radios per solis euntibus umbra est, cum latet hic pressus nubibus, illa fugit, mobile nunc est: dat census honores, census amicitias: pauper ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ti optia io est et ad uictori¬
aui plurimũ cõfert ut lactis¬
tibus hribunisq uacantibus
hũt dux post aciez pp̃aratos
alios circa cornua et alios
ciita muediũ ut sicubi hosas
ochemẽter ĩ sistit. ne rũpa¬
nir acies ꝓuolent subito
et suppleaut loca addicaq
gat᷑ hoc p̃mi latroues iñ¬
uenerũt. imitati sũt cartagi¬
nẽses. romani postea ubiq
ẜuauersit. hac disposicõne
nulla melior ĩ uenitur si¬
de loco suo ordinatũ nulite
babis. Si globus hostium
separatus aut alã tuaz. aut
ꝑte aliquã urgẽ ceꝑit nes
suꝑ fluos has quos cõtraglo¬
cioslus denuidabis. Si bella¬
toꝵ tibi copia nõ habũdat
Melius est aciem hr̃e breui¬
orem dũmodo ĩ subsidiis
collores pluriõs. naz cirͣ me¬
dias ꝑtes campi expeditib
hñ armatis deb es hr̃ẽ lettis¬
siõs dequib cuneũ facias
cont̾ cormia. decõtatis lorial¬

Expanded text:
tima ratio est et ad victoriam plurimum confert ut lectistibus tribunisque vacantibus habeat dux post aciem praeparatos, alios circa cornua alios circa medium, ut sicubi hostis vehementer insistit, ne rumpatur acies, provolent subito et suppleant loca additaque gant. Hoc primi Lacones invenerunt, imitati sunt Carthaginienses, Romani postea ubique servarunt. Hac dispositione nulla melior inveniturde loco suo ordinatum militem babis. Si globus hostium separatus aut alam tuam aut partem aliquam urgere coeperit, nisi superfluos habeas quos contra gloculosius denudabis. Quod si bellatorum tibi copia non abundat, melius est aciem habere breviorem, dummodo in subsidiis colloces plurimos; nam circa medias partes campi, ex peditibus bene armatis debes habere lectissimos, de quibus cuneum facias Contra cornua autem de contatis lor
Abbreviated transcription (Latin):
be ꝑualida absidẽt suadenti¬
bus quida ut cirta menia
eius ferros murices spargẽt
oiaq nada plubatis tabulis
tes ĩ psidia nr̃a ĩ petũ facẽ
possent Rudit nõ esse eugde
et cape aliquos. uelle et timẽ¬

Expanded text:
bem praeualidam obsideret, suadentibus quibusdam ut circa moenia eius ferreos murices spargeret omniaque uada plumbatis tabulis tes in praesidia nostra impetum facere possent, respondit non esse eiusdem et capere aliquos uelle et time
Abbreviated transcription (Latin):
mãgis ꝓdesse costat ĩ pugna
ꝙ assiduo ꝯ ticio milites in
acie dispoitos ardies ẜuenc
nec ubi uisi cõtiri quẽ expe¬
diat conglobent agmen aut
laxent na et costipati spa¬
tia pugnandi ꝑ dũt et sibi
ĩ uicem ĩ pedimẽto sũt . et
rariores atq incerlucentes
aditũ prũpendi hostibꝰ p̃stãt
sa cõfundi si int̾cisa acie ad
dimitandũ ĩteger hostis uc¬
resẜit producedi tyrones st̃
semꝑ ad campuz et ẜm ma¬
tiitule ordie ĩ acie dirigẽ¬
di Ita ut ĩ ẜmo simplex et¬
ixtensa sit acies ne quol
ur equati legittimo ꝙ spatio
miles distet amilice tũ p̃ci¬
piendũ ut subito duplicent
acie Ita ut ĩ ip̃o ĩ petu esse
ad quẽ rudere solent ordo ẜ¬
uetur. Tertio p̃cipiendũ ut
quadrata acier repente cõ¬
stituant quo fc̃o ĩ nigonũ
quã cuneu uocant acies ip̃a
mutãda est que ordiãtio plu¬
riuũ esse cõsueuit ĩ bello
iubentur eciã ut instiuãt
urbez. quo genere su nis hos¬

Expanded text:
magis prodesse constat in pugna quam ut assiduo exercitio milites in acie dispositos ordines servent, necubi contra quam expedit aut conglobent agmen aut laxent. Nam ut constipati perdunt spatia pugnandi et sibi invicem impedimento sunt, ita rariores atque interlucentes aditum perrumpendi hostibus praestant; ersa confundi si intercisa acie ad dimicantium terga hostis accesserit. Producendi ergo tirones sunt semper ad campum et secundum matriculae ordinem in aciem dirigendi, ita ut primo simplex extensa sit acies, ne quos ut aequali legitimoque spatio miles distet a milite. Tunc praecipiendum ut subito duplicent aciem, ita ut in ipso impetu is ad quem respondere solent ordo servetur. Tertio praecipiendum ut quadratam aciem repente constituant, quo facto in trigonum, quem cuneum vocant, acies ipsa mutanda est; quae ordinatio plurimum prodesse consuevit in bello. Iubetur etiam ut instruant orbes, quo genere, cum vis hos
Abbreviated transcription (Latin):
Iu duuicacõne teloꝵ kellacor
cũ cursu saltu ueniens aduer¬
sarii ꝑstringit oculos mẽtẽ¬
q deterirt. priusq plugaz
ĩ figit ꝙͣ ille ad cauẽdũ uel
ad resistendũ terte so pp̃aret
solũ facile uincere sed derisere
romani cessura eiz quouis ĩ¬
petu. ueĩt. nõ siequẽt̾ int̾¬
ficit cũ ot armis uitatia de¬
fendant et ossibus at ꝯtra
puc̃curas duas uncias ad ac¬
ta mortalis est nc̃ce est eiz
intalia penetiet quidqd ĩ iuer¬
gitur deuide cũ cesura ĩ fertur
brachiũ axtrũ latusq iida¬
ĩfertur et aduersariũ sanci¬

Expanded text:
ac dimicatione telorum bellator cum cursu saltuque veniens adversarii praestringit oculos mentemque deterret priusque plagam infligit quam ille ad cavendum vel ad resistendum certe se praeparet. solum facile vicere sed etiam derisere Romani. Caesa enim, quovis impetu veniat, non frequenter interficit, cum et armis vitalia defendantur et ossibus; at contra puncta duas uncias adacta mortalis est; necesse est enim ut vitalia penetret quicquid immergitur. Deinde, dum caesa infertur, brachium dextrum latusque nudainfertur et adversarium sauci
Abbreviated transcription (Latin):
firictis satagarii et optimi
milites cũ spiculis uł lan¬
reis ordinant᷑ quos prius
hastatos uocabant Buigu¬
li aũt armati ⁊̃ directũ tri¬
nos pedes int̾se occupare cõ¬
lieuerũt hoc est ĩ mille pas¬
sibus mille soxtenti sexugĩta
sex pedites ordĩant᷑ ĩ locis ut
uec acies scluceat et spaciu
sit arma tractandi Incer ordi¬
nez aũt et ordiez atergo illa¬
tu sex pedes distare uolue¬
nances accedendi. atq iecede¬
di ueheniẽtius eiz cũ saltu¬
et cursu tela mittũtur. in or
dinibus hiis duobus et etate
matirri et usu cõsidences et
muniti grauioribus arinis col¬
locant᷑. hn aduisem numeri
net cedere nec se qui aliqñ
cogedi sũt. net ordiẽs turbẽt
Sed uenientes aduersarios.
nibus deboĩs iacula toribꝰ qͣs
añ ferendarios noĩabant ¶Qiͣ¬

Expanded text:
fractis sagittarii et optimi milites cum spiculis vel lanceis ordinentur, quos prius hastatos vocabant. Singuli autem armati in directum ternos pedes inter se occupare consuerunt, hoc est, in mille passibus mille sexcenti sexaginta sex pedites ordinantur in longum, ut nec acies interluceat et spatium sit arma tractandi. Inter ordinem autem et ordinem, a tergo in latum, sex pedes distare volvespatium accedendi, atque recedendi: vehementius enim cum saltu cursuque tela mittuntur. In his duobus ordinibus et etate maturi et usu confidentes et muniti etiam gravioribus armis collocantur. Hi enim ad vicem muri, nec cedere, nec sequi aliquando cogendi sunt, ne ordines turbent, sed venientes adversarios enibus et bonis iaculatoribus, quos antea ferentarios nominabant. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
dit ut confestiz pugnent ꝙ
longius seꝑaci. na si mimiu
suerit acies attenuata cito
ab aduersariis facta ĩ pressioe
dirũpitur. et nullũ pot postra

Expanded text:
dit ut conferti pugnent quam longius separati; nam si nimium fuerit acies tenuata, cito ab adversariis facta impressione perrumpitur et nullum postea potest
Abbreviated transcription (Latin):
ab hostibus pulsi fuerit rede
sustinet bellũ in quta acie po¬
nebatur incerdũ carcibalista
et manubalisterii fũdibula¬
tores sundicores. fudibulato¬
res sũt qui fudibulis lapides
iaciuit fustis est longus pe¬
funda decorio et utiriq ma¬
nu ĩ pulsus ad ĩscar onagri
diriigit saxa. fuditores sũc
qui fudis lino uel setis fr̃s¬
.has eiz debẽt de meliores¬
esse. cũ torto cirta cap̃ brachio
dirigũt saxa quibus stutade¬
erant. sine lapidibus manu
iactis siue missibilius ĩ ordi¬
ne diuucabant ¶Sextus or
do post hos a fu missis et
stutatis. et cũ genẽ armoꝵ mu¬
nitis bellatoribus teneliat᷑
quos antiqui triarios uel ti¬
requieti et iregri ut acrĩns
acies sede̾ cõsuenerũt si qd
eiz pͥmis ordinbus accidis¬
set de hoꝵ iuribus reparaçõ¬
uis spes toia pendebat ¶ĩ.

Expanded text:
ab hostibus pulsi fuerint, redsustinet bellum. In quinta acie ponebantur interdum carobiliste et manubalistarii, fundibulatores et funditores. Fundibulatores sunt, qui fundibulis lapides iaciunt. Fustis est longus pefunda de corio et utraque manu impulsus prope ad instar onagri dirigit saxa. Funditores sunt, qui fundis lino vel setis factis—has enim dicunt esse meliores—contorto circa caput brachio dirigunt saxa. Quibus scuta deerant, sive lapidibus manu iactis sive missibilibus in hoc ordine dimicdo post omnes a firmissimis et scutatis et omni genere armorum munitis bellatoribus tenebatur, quos antiqui triarios requieti et integri acrius acies sedere consueverant. Si quid enim primis ordinibus accidisset, de horum viribus reparationis spes tota pendebat.
Abbreviated transcription (Latin):
uariũ postit ixme diu dalisa
qualitas p assionũ sit qui pplis
p̃ esse cognostitur nõ uno con¬
silio ꝑdicturꝰ ĩ uẽit᷑ ¶ferõces
distc̃toe p̃mendi sũt mausue¬
ti culr admonendi dolosi cau¬
re simplices sub leuitate trãt¬

Expanded text:
arium poscit remedium diversa qualitas passionum. sic qui populis praeesse cognoscitur, non uno consilio praeditus invenitur. feroces districtione premendi sunt, mansueti civiliter ammonendi: dolosi caute, simplices sub lenitate tract
Abbreviated transcription (Latin):
bũficia si quidem sut que reg¬
na sublimãt et libãlitatis dõ¬
nus iugit᷑ pot crestẽ si sibi
subiectos studeat ampliare in¬
fas est euirre na ꝙ̃ dissile sui
pũceps possit forniare iem pu¬

Expanded text:
ficia siquidem sunt, quae regna sublimant et libertatis dominus iugiter potest crescere, si sibi subiectos studeat ampliarfas est, errare naturam quam dissimilem sui princeps possit formare rem pu
Abbreviated transcription (Latin):
bellaturas fiducia . muroꝵ stp̃¬
sit̃ itaq sugillis ut diriũpe¬
rent numimẽta minatus bel¬
lũ nisi ꝯfesti obtẽpassent e¬
pulas q uniuersis ciuitacibi
eodem die ieddi iussit una¬
queq urbiũ sibi soli credit
potuit facere si aibus idem
de iutiari notu fuisset ¶ Car¬

Expanded text:
bellaturas fiducia murorum. Scripsit itaque singulis, ut diruerent munimenta, minatus bellum, nisi confestim obtemperassent, epistulasque universis civitatibus eodem die reddi iussit. Unaquaeque urbium sibi soli credidit potuit facere, si omnibus idem denuntiari notum fuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ net nõ etiam equins
ad gerendũ bellũ. iuẜtitudo
et darii et nut̾datis ceteroꝵ¬
q regũ qui ĩ numerabiles
armauerũt pplos e ẽplaria
relegũtur euidenter appa¬
ret nimiu copiosos g̾ositus
magis ꝓp̾e młtitudĩ qua
hostiũ uirtute dep̃ssos. na
pluribus caĩbus suliacet aui¬
plior iulticudo itineribus ꝓ
mole sua semꝑ est tardior i
am apaucis. suꝑ uentui a solet
pati .i locis aũt asꝑis ur flu¬
mibus cũsseudis pp ĩpedimẽ¬
toꝵ moras sepe decipitur ne¬
tẽs qui remedia difficultatũ
expimetisdidicerãt. nõ tam
iumõsos ꝙ̃ eruditos armis
ꝯõcitus hrẽ uoluerũt. Itaq ĩ
leuiorilꝰi bellis unã legionẽ.
et roco. equitũ crediderũt pos¬
se sufficere ꝙͣ mauũ p̃tor es
uelut imores duces ad expe
maior mittebat᷑ oꝵ si ĩ fimta
multitudo eogentibus fero¬
cissimis rebellasset tuc mimi¬
a ucressitate cogente duo dis¬
ces et duo mittebant᷑ ꝯocita

Expanded text:
liorum nec non etiam equitum ad gerendum bellum multitudo et Darii vel Mitridatis ceterorumque regum qui innumerabiles armaverant populos exempla releguntur, evidenter apparet nimium copiosos exercitus magis propria multitudine quam hostium virtute depressos. Nam pluribus casibus subiacet amplior multitudo. In itineribus pro mole sua semper est tardior; in am a paucis superventum adsolet pati; in locis autem asperis vel fluminibus transeundis propter impedimentorum moras saepe decipiturtem qui remedia difficultatum experimentis didicerant non tam numerosos quam eruditos armis exercitus habere voluerunt. Itaque in levioribus bellis unam legionem et duo milia equitum, crediderunt posse sufficere, quam manum praetores vel minores duces ad expedmaior mittebatur. Quod si infinita multitudo ex gentibus ferocissimis rebellasset, tunc nimia necessitate cogente duo duces et duo mittebantur exerci
Abbreviated transcription (Latin):
hostes ĩ numãbile młtitudie
eoq ip̃o ĩ habile usus hoc
eius ĩ comodo. nudu ordiã¬
ta hostiũ acie ĩ uasit atq
ita ꝓt̾inus discipauit ut ip̃i
quide reges abiectis ĩ signi¬

Expanded text:
tem innumerabilem multitudinem eoque ipso inhabilem, usus hoc eius incommodo nondum ordinatam hostium aciem invasit atque ita protinus dissipavit, ut ipsi quoque reges abiectis insigni
Abbreviated transcription (Latin):
Sio s am̃iticiam eus ꝑuene
qua is potitꝰ cofilia eius no¬
ra aiuibus suis faciebaꝵt ¶dẽ
cartagnieses imẜũt qui per
speni legatoꝵ longo tepe ro¬
pama qr ad hostiũ cõsiliaa

Expanded text:
dio in amicitiam eius pervenire. Qua is potitus consilia eius nota civibus suis faciebat. Idem Carthaginienses miserunt, qui per speciem legatorum longo tempore Ropania, quia ad host
Abbreviated transcription (Latin):
uinoꝵ iut̾ficiendos arbicratꝰ
q hoc nemini uolebat coĩs¬
su nichil nũcio. Rndit qui
ad eu afilio erat missus . inĩ
uirga enimiẽnia papaueꝵ ca¬
pita cũ forte ĩ orto abulaẽt
decussit uũcius sine respõsioẽ
reuersus renũtiauit adolestẽ
n rargmo quid agentem pa¬
tr uidisset ille intellexit
ude esse eminentibus faciẽ¬

Expanded text:
binorum interficiendos arbitratus, quia hoc nemini volebat commissum, nihil nuntio respondit, qui ad eum a filio erat missus; tantum virga eminentia papaverum capita, cum forte in horto ambularet, decussit. Nuntius sine responso reversus renuntiavit adulescenti Tarquinio, quid agentem patrem vidisset; ille intellexit idem esse eminentibus facien
Abbreviated transcription (Latin):
nit turribus nt̾ant᷑ qui
aduentũ hostiũ odore p̃sen¬
tiant lati atuq testent᷑ an¬
ẜes quoq nõ minore soler¬
cia nocturnos suꝑuentus cla¬
moribꝰ iudicant. na ĩgres¬
si cap itolio are galłi roma¬
nũ nomẽ euertissẽt uisicla¬
more anẜis excitacus malliꝯ
restirisset Mirri diligẽ ͥ sine
fortua uiros qui uniuersur
orbez erant missuri subiugũ
uetur ne qũ potus ⁊ opia
emiergat aut cibi. quibꝰ ma¬
lis nulla arre succurrit᷑ ¶deo¬
q nit̾ muros tanto plura

Expanded text:
nes in turribus nutriant qui adventum hostium odore praesentiant latratuque testentur. Anseres quoque non minore sollertia nocturnos superventus clamoribus indicant. Nam ingressi Capitolinam arcem Galli Romanum nomen eruerant nisi clamore anserum excitatus Mallius restitisset. Mira diligentia sive fortuna viros qui universum orbem erant missuri sub iugum veatur ne quando aut potus inopia emergat aut cibi, quibus malis nulla arte succurritur; ideoque intra muros tanto plura
Abbreviated transcription (Latin):
Scipio affricanus capta
accasione mittende ad sim¬
phacem legaconis cũ lelio
riones electissiõs ire iussit
quibus cure esset ꝓspicere
regias uires. hii tũ liberiꝯ
custroꝵ poĩtonez stiutaren¬
tur equũ de idustria di¬
missu tũꝙ̃ fugiẽtem ꝓ se¬
⁊̃ rendio cõfectũ est bellũ ¶

Expanded text:
Scipio Africanus, capta occasione mittendae ad Syphacem legationis, cum Laelio riones electissimos ire iussit, quibus curae esset perspicere regias vires. Hi, quo liberius castrorum positionem scrutarentur, equum de industria dimissum tamquam fugientem perseincendio confe
Abbreviated transcription (Latin):
re capud est ut adque lo¬
ca uel quibꝰ ycineribus sit
ꝓfecturus ꝙ̾citus ignoret᷑ tu¬
tissimu nag i expedicõib cre¬
ditur facienda nestire. secum¬

Expanded text:
e caput est ut ad quae loca vel quibus itineribus sit profecturus exercitus ignoretur; tutissimum namque in expeditionibus creditur facienda nesciri.
Abbreviated transcription (Latin):
atheni enẜ. cũ h̾ocituz me¬
gara ducẽt ꝑ etentibus ordi¬
nes Rndit ibi se dacuꝵ de¬
inde clam equites p̃misit
cosq hostiũ spẽ/ ĩ pratũ in¬
in socios retorque̾ iussit quo
aciem ut quo quis noluis¬
set cõsistẽt et sũ ĩher cissis
quisq retro se dedisset stie¬
uui aũt ĩ rrõte ꝓ siluissent
ut quẽtũq ĩuenerat stancẽ
Ita ad ordiẽs milites ꝓuexit¬
bitu ĩstrupit et ad eos qs
suspectos hẽbat ĩ uectus
nũ effuso studio oxtĩꝑetur
dephensa coꝵ ꝑfidia opidu¬

Expanded text:
Atheniensis, cum exercitum Megaram duceret, petentibus ordines respondit ibi se daturum. Deinde clam equites praemisit eosque hostium specie impetum in suos retorquere iussit. Quoaciem, ut quo quis voluisset loco consisteret; cum inertissimus quisque retro se dedisset, strenui autem in frontem prosiluissent, ut quemque invenerat stantem, ita ad ordines militiae provexibitu instruxit et ad eos quos suspectos habebat invectus, cum effuso studio exciperetur, deprehensa eorum perfidia op
Abbreviated transcription (Latin):
epłã ficeliter supplicans deo pro
necefficatib huius uite et mi¬
sericorditer auditui. ⁊ museri¬
corditer nõ auditur Qiud eiz
ĩ firmo utile sit mag nouit me¬
dicus quã egiotus Si aut̃ id

Expanded text:
 Fideliter supplicans Deo pro necessitatibus hujus vitae, et misericorditer auditur, et misericorditer non auditur. Quid enim infirmo sit utile, magis novit medicus quam aegrotus. Si au
Abbreviated transcription (Latin):
fulio ꝓconsule nauali p̃lio
uictũs timensq classis amis¬
se perras dari/ offensaz astuçi
a auertit. naz exilla ĩ felitt
pugna prius quã cladis nũ¬
cius domũ ꝑuerret. quedam
ex aĩtis ꝯpoĩtũ et ornatum
rartagine misit qui post ꝙ̃¬

Expanded text:
Duilio consule nauali proelio uictus timensque classis amissae poenas dare, offensam astutia mire auertit: nam ex illa infelici pugna prius quam cladis nuntius domum perueniret quendam ex amicis conpositum et formatum Karthaginem misit. qui, post
Abbreviated transcription (Latin):
tat ea ꝙ de cã diuicias dig̾¬
rtates regna gloria uolup¬
tates q desideraant hoĩes
qd̾ ꝑ ħ ec sibi sufficiã peue¬
irnciã q potẽtia celebrita¬
rẽ lcticia tirdũt esse uen¬

Expanded text:
t eaque de causa divitias, dignitates, regna, gloriam voluptatesque desiderant, quod per haec sibi sufficientiam, reverentiam, potentiam, celebritatem, laetitiam credunt esse ven
Abbreviated transcription (Latin):
rant aĩos faciĩt q calori¬
bus aptos ¶Cura fugit młto.
diluiturq mero ¶eut ueniũt
risus tũc pauꝑ cornua sumit¬
tis ꝙ abit ¶ Euc̃ aꝑit mẽtes
euorarissima nostid ¶ Siplici¬
tas artes extuciente deo cla¬

Expanded text:
rant animos faciuntque caloribus aptos: Cura fugit multo diluiturque mero. Tunc veniunt risus, tum pauper cornua sumitntis abit. Tunc aperit mentes aevo rarissima nostro Simplicitas, artes excutiente deo. Il
Abbreviated transcription (Latin):
noxiã iocudat tu midos fu̾¬
rores attenuat cruenta steui¬
tia efficit blandã excitant ig¬
naniaz soporãtez languore o
uigilantib reddat salubrinã
quiete uiciata turpi amore
ad honestũ studiũ reuocat cas¬
titate. Banat mẽtis tediu
boĩs cogitacoĩb semꝑ aduersũ
ꝑniciosa odia quertit ad aux¬
iliatrice gra ¶ Et qd̃ beatu
genus curatois est ꝑ dulcissi¬
mas. uoluptates expellit aĩ

Expanded text:
noxiam iucundat, tumidos furores attenuat, cruentam saevitiam efficit blandam, excitat ignaviam soporantem languore, vigilantibus reddit saluberrimam quietem, vitiatam turpi amore ad honestum studium revocat castitatem, sanat mentis taedium bonis cogitationibus semper adversum, perniciosa odia convertit ad auxiliatricem gratiam et quod beatum genus curationis est, per dulcissimas voluptates expellit animi
Abbreviated transcription (Latin):
est dubiũ qu cõtui bate men¬
tis iratũdia uel nimia cupi¬
ditate modestior modus pos
tilenã libencius aurilius at¬
q aĩo capit ad illud aĩo capͭ¬
etiã no sponte cõuertitur: ut
motũ quoq aliquẽ siłe au¬
dite cantilene corpus effici¬

Expanded text:
est dubium quod conturbate mentis iracundiam, vel nimiam cupiditatem, modestior modus posstilenam libentius auribus atque animo capit, ad illud etiam non sponte convertitur, ut motum quoque aliquem similem audite cantilene corpus effi
Abbreviated transcription (Latin):
cosul puio piũco liello: cum
elbiã opidu repisset ꝓ quo
fortissiẽ diuicans hõno aux
cartagnnẽsiũ occiderat corpy
eius ẽ tabernaculo suo ãplo
fimẽ extulit. nec dubicauit hos¬
tis exequiras ip̃e celebrare

Expanded text:
consul primo Punico bello, cum Olbiam oppidum cepisset, pro quo fortissime dimicans Hanno dux Karthaginiensium occiderat, corpus eius e tabernaculo suo amplo funere extulit nec dubitauit hostis exequias ipse celebrare