comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
distite ame. docete u̾bo.⁊
exemplo. ut sitis humiles. m̃¬
tib nitres morib humiles.
ut neminẽ ꝯtẽpnãt. nutes.
ut uullũ ledant corde. ut
in spetie columbe .

Expanded text:
Discite a me. Docente verbo et exemplo, ut sitis humiles mentibus, mites moribus. Humiles, ut neminem contemnant; mites, ut nullum laedant. Corde, ut in specie columbae.
Abbreviated transcription (Latin):
homo sepe fallit᷑.
qui pensat cor exo¬
pus ⁊ uerda. eo
torde. quod no¬
iut iudicat. Illi
gͦ exhabitndan¬
ria cordisos loqͥt᷑
qui scit exqua
indencione erit.

Expanded text:
Homo saepe fallitur, qui pensat cor ex opus et verba ex corde quod novit judicat. Illi ergo ex abundantia cordis os loquitur qui scit ex qua intentione exit.
Abbreviated transcription (Latin):
non intuit᷑ archa¬
na eordis eiꝰ. dili¬
gere diceretur
iħe. diligit it eos.
qui mandata legis.
eustodiunt. s qd̾
ibi mtinus est his
ꝑfectus.¬

Expanded text:
 intuitus arcana cordis ejus, eum diligere diceretur Jesus. Diligit enim eos qui mandata legis custodiunt, sed quod ibi minus est, his rfectus
Abbreviated transcription (Latin):
tum deputabãt
õs qui amartedi¬
uitias. ⁊si ñ ha¬
beant. Alit̃ it
cum sit maior
turba pauꝑm.
ñdicerent qras
poterit saluusẽẽ.¬

Expanded text:
tum deputabant omnes qui amant divitias, etsi non habeant. Aliter enim cum sit major turba pauperum, non dicerent: Quis poterit salvus e
Abbreviated transcription (Latin):
extusare se satagunti
quasi dĩ fallere pos¬
sint qui hoĩes fallo¬
bant s non hñt extu¬
sationem. qui conuer¬
ti amalis iagere ele¬
mosiuas. noluerunt.
Unde subdit Quãdui
non feeistes unl.¬

Expanded text:
Excusare se satagunt quasi Deum fallere possint qui homines fallebant. Sed non habent excusationem qui converti a malis et agere eleemosynas noluerunt; unde subdit: Quandiu non fecistis un
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ discretione iudieii.
ad passionem omma
faciendo. ⁊ p̃dicando
conpleuerat. post
sermonem. qud seuen¬
turum. inclaritate
p̃dicit. passurũ se os¬
tendit. ut saciam̃tũ
cruers ad mixtum eẽ
głie et̃uitates admo¬
neat.

Expanded text:
 discretione judicii: ad passionem omnia faciendo et praedicando compleverat. Post sermonem quo se venturum in claritate praedixit, passurum se ostendit, ut sacramentum crucis admistum esse gloriae aeternitatis admoneat.
Abbreviated transcription (Latin):
Id̾eo post cenã corpꝰ siuam
dedit. qr netẽe erat pas¬
cha typicũ. prĩ ꝯsumari.
⁊ sic ueri pasche sacituñta pꝰt
substitui. nos uõ preu̾enta
tanti sacram̃ti. priꝰ restcm
dñite passioms saccam̃tis.
quã corꝑ alid escis.

Expanded text:
Ideo post coenam corpus suum dedit, quia necesse erat pascha typicum prius consummari, et sic veteri paschae sacramenta post substitui. Nos vero pro reverentia tanti sacramenti prius reficimur Dominicae passionis sacramentis, quam corporalibus escis.
Abbreviated transcription (Latin):
Maria magdalene soror lazari.
ce. fideslat᷑. Mꝯstice hec deuotio
tuarie fidem significat eccłie.
que dum deitatẽ xp̃i p̃dicat. ca¬
put ungit. dũ humilitatẽ pedes.

Expanded text:
Maria Magdalena soror Lazari mce, fides Latine. Mystice. Haec devotio Mariae fidem significat Ecclesiae, quae dum deitatem Christi praedicat, caput ungit: dum humanitatem, pedes.
Abbreviated transcription (Latin):
id quendam. enndẽ
significat quem mar¬
cħus ⁊ lucas dicunt
patrem familias. qd̾
ergo ait ad quen¬
dãta. tamquam ex
ꝑsona sua. ⁊non do¬
mun. studio breuica¬
tis. illum compendio
insinuauit.

Expanded text:
d quemdam. Eumdem significat, quem Marcus et Lucas dicunt patremfamilias. Qui ergo ait ad quemdam, tanquam ex persona sua et non Domini studio brevitatis illum compendio insinuavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Deiiiiiii. addistinctio¬
nẽ falsoꝵ deoꝵ. quos
gentes uł demortius
Hoĩb uł de iisensibi¬
l mat̾ia sibi instituert̃.
Bar iona. Bñ filiusco¬
lumbe. quiapia sim
reuelat. qr una est
oꝑatio patris ⁊ filii.¬
inquam nustiũ fidei.
quod caro ⁊ sangiis
ñ reuelare potuit. ⁊
ni.de quib supa. alii

Expanded text:
Dei vivi. Ad distinctionem falsorum deorum, quos gentes vel de mortuis hominibus, vel de sensibili materia sibi instituerunt. Barjona. Bene filius columbae, quia Domrevelat, quia una est operatio Patris et Filiiinquam, mysterium fidei, quia caro et sanguis non revelare potuit, idni; de quibus supra: Alii
Abbreviated transcription (Latin):
ilgredi. hunc locũquidam ũ intelligenteꝰ. a¬
cũ apud diñ ñ sentencia sacdotũ. s reor urta
querat᷑. Uñ in leuitico ostendere se sacer¬
Dotibus iubentur leprosi. quos illi non
faciunt leprosos s discernunt. qui mun¬
di ⁊ inmundi sunt. ita ⁊ hic.
Porte inferi sune pes¬
cata. mine blandem̃¬
ta. hereses. quib in¬
firmi ruunt inor¬
tem. quind̃ uere supͣ
petram. s suꝑ harenã.
domumꝰ ꝓfessionis sue
credendi sunt edifi

Expanded text:
etc. Hunc locum quidam non intelligentes acum apud Deum non sententia sacerdotum, sed reorum vita que ad unde in Levitico ostendere se sacerdotibus jubentur leprosi, quos illi non faciunt leprosos, sed discernunt qui mundi vel immundi sunt, ita et hic. Portae inferi sunt peccata, minae, blandimenta, haereses, quibus infirmi ruunt in mortem, qui non vere supra petram, sed super arenam domum professionis suae credendi sunt aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
.s. talia locutũ fuisse. Ip̃uis
aut̃ diũ narratio. ꝑabola
fuit de qua inimquam
unctus a iacob. ⁊ lapis
reꝓtiatꝰ. ab edificãtib
qui factꝰ ẽ in cap̃ angu¬

Expanded text:
 talia locutum fuisse; ipsius autem domini narratio parabola fuit, de qua numquam unctus a Iacob et lapis reprobatus ab aedificantibus, qui factus est in caput angu
Abbreviated transcription (Latin):
Quare ista co¬
gitatio ñncus¬
uit tibitanorẽ.
ut sciresme mea
diligenti qsi-¬
turum. quod
dixit ꝓ excusa¬
cione u̾tit᷑ in
culpam.

Expanded text:
Quare ista cogitatio non incussit tibi timorem ut scires me mea diligentius quaesiturum? Quod dixit pro excusatione vertitur in culpam.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt apłi. sic sy¬
moni a se nom̃
petridedit.
constaret. quia
absq ea confes¬
lus regnum celoꝵ ꝯei¬
posset intrare.

Expanded text:
sunt, apostoli, sic Simoni a se nomen Petri dedit.constaret, quia absque fide et confeslus regnum coeposset intrare.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ieiuratis¬
quã docut qͦ¬
modo orandũ
sit. docet de
ieiunio. quid
iterum ꝑ totret
ad numdiciam
cordis. ne non
sit stinplex ad
deum. dum
ad exteriora
rapitur.

Expanded text:
Cum jejunatisquam docuit quomodo orandum sit, docet de jejunio quod iterum pertinet ad munditiam cordis, ne non sit simplex ad Deum, dum ad exteriora rapitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Non passim iubet petcanti di¬
mict̾e. s penitñti. ita peceat.
qui uidens frẽm peccare tacet.
ficut qui penitenti ñ udulget.
Nã qui dixit si penitet dunit¬
de. p̃misit. si peccau̾it increpa.
nec difficilis sit uenia. nec re

Expanded text:
Non passim jubet peccanti dimittere; sed poenitenti. Ita peccat qui videns fratrem peccare tacet: sicut qui poenitenti non indulget. Nam quod dixit: si poenitet dimitte, praemisit, si peccaverit increpa. Nec difficilis sit venia nec re
Abbreviated transcription (Latin):
tenciam agente. quã supͣ no¬
naginita nouẽ iustis qui nõ¬
indigent penitencia. qr ut cot¬
tidie exꝑimur. qui illicita nõ¬
cõmiserunt. inreb licitis. sepe
sibi p̃bent usum. ad celestia
anxie ñ anhelant ⁊ qr securist̃
ad bona agenda pigrema¬
de eo quã destante iusto uti
clux in p̃lio. Plus it militem
diligit. qui post fugã reu̾sus
hostẽ fortit p̃mit. quã eũ qui
nũquã fugit nec uniquã fortit̃
tm̃ ẽgaudiũ. ut eis nullus pe¬
uuitens. p̃poni possit qui tłi
respuunt. in oĩb se humiliãt.

Expanded text:
 supra nonaginta novem justos, qui noindigent poenitentia , quia, ut quotidie experimur, qui illicita commiserunt, in rebus licitis saepe sibi usum praebent, et ad coelestia anxie non anhelant, et quia securi sunt, ad bona agenda pigri remade eo, quam de stante justo, uti dux in praelio plus eum militem diligit, qui post fugam reversus hostem fortiter premit, quam eum qui nunquam fugit, nec unquam fortiter tantum gaudium est, ut eis nullus poenitens praeponi possit, qui, etsi despiciunt, et in omnibus se humili
Abbreviated transcription (Latin):
Admixtus choris
angłorũ. sic intus
lecare demunetez
ut iam ñ sit. qd ex¬
terius doleas de
corruptione

Expanded text:
Admistus choris angelorum: sic intus laetare de munere, ut jam non sit quod exterius doleas de corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ditando. ⁊ debonis
morib informando.
talenta.
Cepit singuloꝵ actꝰ
discutere accusan¬
uł excusantez¬

Expanded text:
praedicando, et de bonis moribus informando gtalenta.  Coepit singulorum actus discutere accusanvel excusante
Abbreviated transcription (Latin):
Item. Quomͦ uigũ xp̃i suaue. cũ
supia dicit᷑. Arta est ua q̃ ducit
aduitani. S angusta. qr ñ insi
¶ Onus leue. qr illud mom̃taneũ
urẽ tribulationis et̃uũ pondꝰ
głie oꝑatur in celis.

Expanded text:
Item quomodo jugum Christi suave, cum supra dicitur: Arcta via est quae ducit ad vitam. Sed angusta, quia non nisi . Onus meum. Quia illud momentaneum nostrae tribulationis aeternum pondus gloriae operatur in coelis .
Abbreviated transcription (Latin):
p̃conẽ. datorẽq in di¬
iret. Similit̾ar õs bap̃o renati .uii. uͥtutib
incolũba sigͥeatis debent repleci. Eolũba a malicia
fellis ẽ aliena. in que ꝓhibem᷑ ab ila. Nulbũ
ore ur unguib ledit. in quo notat᷑ in nocen¬
cia. uec minimas auiculas inuadit. qͥ b abie
aues. se ⁊pullos suos nuͥtunt. inqͦ ꝓhibem᷑ ara¬
pina. puro uescit᷑ grano. in quo uotat᷑ abstaien¬
cia. alienos tãquã pullos suos fouet. ecce cari-¬
tas gemitũ ꝓcantu. ecce cõpunctio. super
aquas feder. ut ancipitrẽ p̃iusa inaquis ut¬

Expanded text:
conem datoremque indicaret. Similiter omnes baptismo renati septem virtutibus in columba significatis debent repleri. Columba a malitia fellis est aliena, in quo prohibemur ab ira. Nullum ore vel unguibus laedit, in quo notatur innocentia. Nec minimas aviculas invadit, in quibus aliae aves se et pullos suos nutriunt: in quo prohibemur a rapina. Puro pascitur grano: in quo notatur abstinentia, alienos tanquam pullos suos fovet, ecce charitas. Gemitum dat pro cantu, ecce compunctio. Super aquas sedet ut accipitrem praevisa in aquis u
Abbreviated transcription (Latin):
non posset. sic̃ columba. ñ qͥn
Ita de hac figura sentitur. sicut
de aliis. in quib deus apparu.¬
it. que expleto officlo resol¬
uebantur.

Expanded text:
non posset sicut columba, non quia en ipse corpus. Ita de hac figura sentitur sicut de aliis in quibus Deus apparuit: quae expleto officio resolvebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
fibi cõpet̾et acciꝑe uxorẽ nollet.
ille ei calciam̃ti solueret. qͥ
ad hane sponsus iuire ꝓpinqͥta¬
tis acoed̾et. Io ħs gͦ qui ñ sponsus.
men sponsi michiñ usurpo.
diuersa. Lalee ergo sunt qui fi-
sacram̃tis inbuunt᷑. s solidi

Expanded text:
 nollet, ille ei calceamentum solveret qui ad hanc sponsus jure propinquitatis accederet. Joannes ergo, qui non sponsus, men sponsi non mihi usurpo. diversa. Paleae ergo sunt qui fidei sacramentis imbuuntur, sed solidi
Abbreviated transcription (Latin):
ba. dinũ inspexisse multitu¬
dinem. ⁊ dixisse philippo. qdꝰ
iorat. uolens hoc in telligi. ex
ore cecerorum. philippum
respondisse.

Expanded text:
ba Dominum inspexisse multitudinem, et dixisse Philippo, quodmorat, volens intelligi hoc et ore caeterorum Philippum respondisse.
Abbreviated transcription (Latin):
lius est gentilem ppłm gibbo peccõtũ¬
deformem ꝑ anguste uite iuam ingre.¬
di. quam udeum de meritis suis glo¬
riantem. ⁊ ad subeundum leue oniꝰ¬
xp̃i. se huinilare nolentem.

Expanded text:
lius est gentilem populum gibbo peccatdeformem per angustam vitae viam ingredi, quam Judaeum de meritis gliantem, et ad subeundum leve oni se humiliare nolentem.
Abbreviated transcription (Latin):
Secessit. ñ fugit tiniore. s lecessit¬
ꝑ arcens enimicis. te honuerduun
homicidio uingerent. dans exem¬
plũ utande temeritatis. uł seces¬
sit ut probaret fidem tredentũ.
pũ ⁊ cũ audissent turbe. ⁊ c̃.
Caruales ⁊ de futꝰo miraculo refec¬
tionis ignar. quib dictũ erat in
mam gentiũ ne abieritis. Mistice
fastidiunt iudei gentes recipi.E

Expanded text:
essit. Non fugit timore, sed secessitcens inimicis ne homicidium homicidio jungerent, dans exemplum vitandae temeritatis. Vel secessit, ut probaret fidem credentium; unde: Et cum audissent turbae, etc.Carnales, et de futuro miraculo refectionis ignari, quibus dictum erat: In viam gentium ne abieritis . Mystice. Fastidiunt Judaei gentes recipi e
Abbreviated transcription (Latin):
ieuni. qui sibi uelud uxorẽ
gentilis ppłi de eodẽ paren¬
de ꝓgenit. sociauit infi¬
tainquã lexelausa tenet᷑. ⁊
uocem dare ñ ꝑmittitur.
Ad ultonũ in natali hero¬
dis .i. inexplecione na¬
turalis uoluptatis. sal¬
tat filia .li. exultat pua¬
uoluptas. ex in fidelitate
horca. ⁊postulataddi ad
deliciai suas caput ioh̃is.¬

Expanded text:
em gentilis populi de eodem parente progeniti sociavit infitanquam lex, clausa tenetur, et vocem dare non permittitur. Ad ultimum in natalis Herodis, id est in expletione naturalis voluptatis, saltat filia, id est exsultat voluptas prava infidelitate orta, et postulat addi ad delicias suas caput Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
ut illis se ñ hr̃e testantib nocior sit magnitudo signi¬
ei. Non habemus hic. nisi quin¬
q panes ⁊ duos ⁊ duospisces.
Qui ait eis. afferte mcmi illos
huc. ec cũiussiss turbã discum¬
bere suꝑ fenũ. aceptis .u. pa¬
nib ⁊ duob piscib

Expanded text:
e non habere testantibus notior sit magnitudo signiei: Non habemus hic nisi quinque panes, et duos pisces. Qui ait eis: Afferte mihi illos huc. Et cum jussisset turbam discumbere super fenum, acceptis quinque panibus, et duobus piscib
Abbreviated transcription (Latin):
uadie indeser¬
tum turhe se
cuittur quib ob-¬
uiat. ⁊curat. hoc¬
non mane tiel
meridie. s uesꝑe
qñ sol iusticie
occubuit. ⁊ fi

Expanded text:
vadit in desertum, turbae ntur, quibus obviat et curat. Hocnon mane vel meridie, sed  sol justitiae occubuit et fi
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tã eccħastica.
olabile. nec debet
abaliqͦ corrũpi. Gar¬
garita q̃ in abscon¬
dito latet. ⁊ defigu¬
it᷑. Gẽma ẽ p̃ciosa.

Expanded text:
sacramenta ecclesiastica. olabile, nec debet ab aliquo corrumpi. Margarita, quae in abscondito latet: et de figuitur, gemma est pretiosa
Abbreviated transcription (Latin):
Purgato oculo. posst̃
dispensatores etcsie
alios castigare. s ñ
siẽ ꝑitulosũ ẽ abscon¬
dere. ita ꝓdigũ est

Expanded text:
Purgato oculo, possunt dispensatores Ecclesiae alios castigare, sed non sicut periculosum est abscondere, ita prodigum est
Abbreviated transcription (Latin):
liis ñ facile ocert nͥ inlat᷑ue
qͥ ⁊̃ in illo loco nobilis fuit.
famositas aitt̃ illuminati. mag¬
nã famã mitaculo cõꝑauit.¬

Expanded text:
liis non facile occurrit, nisi in Jairo, qui et in illo loco nobilis fuit. Famositas autem illuminati, magnam famam miraculo compa
Abbreviated transcription (Latin):
Hotestis. ⁊ hoc sciebat.
qd̃ etꝰ passionẽ pote¬
rant unitarus hoc
dicit. ut eo in terro¬
gante. ⁊ illis re¬
spondentib oitis
audiamus. quia
nemo potest cũ
duõ regnare: nisi
passionem eius sit
imitatus.

Expanded text:
otestis. Et hoc sciebat, quod ejus passionem poterant imitari; sed hoc dicit, ut eo interrogante, et illis respondentibus, omnes audiamus: quia nemo potest cum Christo regnare, nisi passionem ejus sit imitatus.
Abbreviated transcription (Latin):
hii. sunt oꝑarii qui mitten.¬
dierant. ⁊ quadrati orbis
partes. ad fidem trinitatis
uocatur quorum p̃dicatio
ut pondus haberet auctor¬
tatis. datur eis potestas tu¬
randi omnes infirmitates.

Expanded text:
Hi sunt operarii qui mittendi erant, et quadrati orbis partes ad fidem Trinitatis vocaturi. Quorum praedicatio ut pondus haberet auctoritatis, datur eis potestas curandae omnis infirmitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Subꝑsona mulieris.
mira fides eccłie. ⁊¬
pacientia Ihumili¬
tasꝰ p̃dicat᷑ fides qr
credidit posse sana¬
re filiam pacia.qr¬
tociens despecta. in
litas. q s ñ canb¬
s catulis cõparat̾.

Expanded text:
sona mulieris, mira fides Ecclesipatientia, et humitas praedicatur. Fides, credit posse sanari filiam. Patietoties despecta in litas, quia se non canibud catellis comparat.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ exeĩ semine iłi ds
oftendit᷑ sic inquam
erat. ut p̃scripta ẽ
⁊ mox dicet᷑. sic p̾ea
signis ⁊ ꝓdigiĩs ma¬
nifestat᷑ ut totus li¬

Expanded text:
n ex ejus semine, ut Deus ostenditur. Sic, inquam, erat ut praescripta est et mox dicetur, sicut postea signis et prodigiis manifestatur, ut totus li
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo hoc factũ
ceptio sit celebiata hic¬
pretermissum. a luta¬
Inuenit ioseph inutero¬
habere. sed non desp̃u sc̃o¬
sciebat ẽẽ cum postea ut
repet suspitio lector
Quod iustus erat. hoc est testimoni¬
um castitatis marie ut qui seruat in¬
nocentẽ iustus dicat᷑. s ⁊ pras dum nol¬
let ꝓpalare. ex ꝯscĩa sastitatis anstus. ti
elegit u̾iam effugiendi. ut neq uino¬
centẽ ꝓ derec neq rei in cognite ꝯsencien¬
do se reũ sate̾t corã deo.

Expanded text:
Quomodo hoc factum ceptio sit celebrata,praetermissum a LucaInvenit Joseph in uterhabere, sed non de Spirisciebat esse: cum postea ut reperet suspicio lectorQuod justus erat, hoc est testimonium castitatis Mariae, ut qui servat innocentem, justus dicatur: sed et pius dum nollet propalare, ex conscientia castitatis justus, ex elegit viam effugiendi, ut neque innocentem proderet, neque rei incognitae consentiendo se reum faceret coram Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
bebit spiu scõ p̃senserat
dei. qd̾ ñ ẽ hic nom̃ inte¬
gritatis s etatis puel¬
Sensũ ysaie sequit᷑ nõ
ilba. ꝓ concipiet ponit
inuterd habebit. ⁊ uo¬
cabt̃ ꝓ uocabis uel uo¬
cabitur:¬

Expanded text:
sens erat Judaei quod non est hoc nomen integritatis, sed aetatis puelSensum Isaiae sequitur, non verba. Pro concipiet, ponit: In utero habebit: et vocabunt, pro vocabis, vel vocabitur
Abbreviated transcription (Latin):
o÷ dentis thesseredetadis. ⁊ alter̃
in pͥncipio sequentis. ut cum di¬
cit iosias genuit iechoniã. ioa¬
chim intelligamꝰ. ẜum nõ diẽ
iechonias gemut salathiel. io¬
ẽ aquo facta ẽ quedã ĩnexte¬
rasgentes deflexio. qñ inba¬
bylomã transinigͣtũ ẽ. ubi aut̃
orrdo arectitudine deflectit᷑.

Expanded text:
dentis tessarescedecadis, et alterum in principio sequentis, ut cum dicit Josias genuit Jechoniam, Joachim intelligamus. Cum vero dicit Jechonias genuit Salathiel, Joquo facta est quaedam in extraneas gentes deflexio, quando in Babyloniam transmigratum est. Ubi autem ordo a rectitudine deflectitur,
Abbreviated transcription (Latin):
deducta ad ioseph. cũ
xp̃ẽ ñ ex semine ioseph¬
Snon ẽ ꝯsuetudo sercptu¬
r̾arũ. ut ordo mulietũ¬
in generationib texa¬
rosep h indũcitͣ. cũ de
una ioseph muaria tri¬
pinquã coglbat acciꝑe¬

Expanded text:
ad Joseph, cum tus non ex semine Josephnon est consuetudo Scriptrarum, ut ordo muliein generationibus texaJoseph inducitur, cum de una Joseph et Maria triopinquam cogebatur accipe
Abbreviated transcription (Latin):
que fixa in dm̃ spe ũ ꝑma¬
net intemptationib nõ
ualet subsistere. ⁊tafito
amplius agit qͣnto plus
unhis q̃ inundi sunt asuꝑi¬
oribũ disruntur et uere
om̃s mali uel ficte boni.
ingruente qualibet
temptacione peiores
fiunt.

Expanded text:
quae fixa in Deum spe non permanet, in tentationibus non valet subsistere; et tanto amplius agitur, quanto plus in his quae mundi sunt a superioribus disjungitur: et vere omnes mali vel ficte boni, ingruente qualibet tentatione pejores fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Uerisumileẽ qd̃ cum hero¬
di nicħ renunciatũ eẽt ama¬
gis credidit illos fallaci
que intemplo facta dicꝰ¬
se amagis sensit illusum
te xp̃i herodem in pue¬
ros deseuisse quod forsitan
ideo distulit. quia rotnã
ꝓfectus est uel ibi accu¬
satus. uel ut romanos
consuleret. stiꝑ his que
de xp̃o dicebant᷑.
Ideo forsicantã dui abinqͥ¬
sitione pui seꝯtinuit. ut sol

Expanded text:
erisimile est, quod cum Herodi nihil renuntiatum esset a Magis, credidit illos fallaci quae in templo facta dice a Magis sensit illusum,te Christi Herodem in pueros desaevisse: quod forsitan ideo distulit, quia Romam profectus est, vel ibi accusatus, vel ut Romanos consuleret super his quae de Christo dicebantur. Ideo forsitan tandiu ab inquisitione pueri se continuit, ut sol
Abbreviated transcription (Latin):
Fuge megyp. Sic̃ natꝰ ẽ. ut tor¬
ruptã reꝑaret. natiliã. sic fu¬
git. ut fugaces reuocaret. Qd
fugit saciͦ m̃iti fuit. ñ timor̾
ut exemplũ fugiendidaret
sius. si fugit mortẽ. qͥ mori
uen̾atnet ursidias expauit.
qui uenerat aꝑire uersuci¬
as diaboli dehac fuga p̃dix̃
ysaias. ecce dñs ascendeo
petcõ. ingredietq egyptũ. ⁊

Expanded text:
 Aegyptum sicut natus est, ut corruptam reparet naturam. Sic fugit, ut fugaces revocaret. Quod fugit, sacramenti fuit non timoris, ut exemplum fugiendi daret suis. Non fugit mortem qui mori venerat: nec insidias expavit qui venerat aperire versutias diaboli. De hac fuga praedixit Isaias: Ecce Dominus ascendet peccato: ingredieturque Aegyptum .
Abbreviated transcription (Latin):
Ie forte tradat te. Sic
temꝑauit ut penitentie
locum non auferres. pu¬
taretur enim. quod si o¬
bisset aduersaran. ne pos¬
set ei in uia eẽ beminolis.
necessario iudici traderet᷑.
s i locum peiutentie re.
Or lisiquit. ⁊ inpenitentẽ iudici

Expanded text:
e forte tradat. Sic temperavit, ut poenitentiae locum non afferret: putaretur enim, quod si obiisset adversarius et non posset ei in via esse benevolus, necessario judici traderetur. Sed et locum poenitentiae reliquit, et impoenit
Abbreviated transcription (Latin):
ua peccã. qr pͥma pars mundi
uduissima tia. gͦ donec reddas
norissimũ qͣdrantẽ i. donec lu
soluere legẽ. s ad implere. add̾
qͣntũ debeat hũndare. iusticia¬

Expanded text:
pars mundi novissima terra. Ergo donec reddas novissimum quadrantem, id est, donec luasolvere legem, sed adimplere . Addit: quantum debeat abundare, etc
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uosticia ẽ mo¬
lesta uiuenti incar¬
ne. laboriusticie ñ
suscipit. nͥ merces
oꝑiiexpectet᷑. ideo
tudiuem. ut excitet
ad boĩ oꝑis pacĩam.¬

Expanded text:
Quia justitia est molestia viventi in carne, labor justitiae non suscipitur, nisi merces operis exspectetur. Ideo tudinem, ut excitet ad boni operis pati
Abbreviated transcription (Latin):
miseret᷑. Iniciĩ ẽ sui miseri.
finis ẽ ꝓalio mori. Ordo
it miserendi. ut unꝰ qͥ sop
incipiat a se. finẽ xpẽ in¬
sinuat ꝓ peccõrib mor¬
tiuis exmia.¬

Expanded text:
miseretur. Initium est sui misereri, finis est pro alio mori. Ordo enim est miserendi ut unusquisque incipiat a se. Finem Christus insinuat, pro peccatoribus mortuus ex mi
Abbreviated transcription (Latin):
denderet. quã ea¬
dem doctrina usq
ad finem seculi. ple¬
nuis erudiret. apłos
eminentius adducit.
ut amonte prius
suscipiant mondes

Expanded text:
enderet quam eadem doctrina usque ad finem saeculi plenius erudiret. Apostolos praeeminentius abducit, ut a monte prius suscipiant montes
Abbreviated transcription (Latin):
tri non enun om¬
nes omnid possunt.
quod uerius puta¬
turz quagnis idẽ
utrisq / possit ui¬
deri factus.

Expanded text:
 non enim omnes omnia possunt: quod verius putatur quamvis idem utriusque simul possit videri factus.
Abbreviated transcription (Latin):
subdit᷑. Beatiqui lugent. ꝓstus
hie accendit accrꝰ etuoꝵ amato¬
res. Qui aut̃ p̾ectat̾a deposint.
mores mansuecadine correx̃.
fleuit ⁊̃ iam pot̃ efurire ⁊sitire
iusticiam. qd̾ pͥus ñpot̾at. hec
uutus sñ sp̃u fortitudtnis ñ imple

Expanded text:
S. 5.-- Beati qui lugent. Pro suis hic accendit acrius aeternorum amatores. Qui autem peccata deposuit, mores mansuetudine correxit, flevit etiam, jam potest esurire et sitire justitiam, quod prius non poterat. Haec virtus sine spiritu fortitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
iurate languorẽ. ⁊ infirmitatẽ ñ fuit
magnũ. cũ postea mout. S iõfactiẽut
sic erigerent᷑ ad regnũ. moralĩt instru¬
ens p̃dicatores. ⁊ t̾rena subsidia subdi¬
tis miustrare: ⁊ sic adregnũ tͣhece.

Expanded text:
urare languorem et infirmitatem non fuit magnum, cum postea morituri. Sed ideo factum, ut sic erigerentur ad regnum. Moraliter instruens praedicatores etiam terrena subsidia subditis ministrare, et sic ad regnum trahere.
Abbreviated transcription (Latin):
peticionib indubitan¬
ter adnõ tribui. quod
petit. si ultme ꝯdicio¬
nis pactu seruare nõ
negligintꝰ. Uñ subdit.
Si dimiseritis ⁊ẽ.¬
formã traposint qͣlit̃ ue¬
limꝰ rudicari. uñ indulgen¬
tib corã deo fiducia re¬
spondet umpetͣndi. exi¬
gentes uõ pena remor
Nulla excusatio relm.¬
quitur. qr unusquisq scd̾
hane sententiã infut᷑o
iuidicabit᷑. ex hoc padet. qr

Expanded text:
petitionibus indubitanter a Domino tribui quod petitur, si ultimae conditionis pactum servare non negligimus. Unde subdit: Si dimiseritis, eFormam imposuit qualiter velimus judicari. Unde indulgentibus coram Deo fiducia respondet impetrandi: exigentes vero, poena remordNulla excusatio relinquitur, quia unusquisque secundum hanc sententiam in futuro judicabitur. Ex hoc patet, quod
Abbreviated transcription (Latin):
huĩ. SSi fortitudo est
qua beati sant qui esu¬
riunt ⁊ sicunt xusticiã.
ut det᷑ nobis panis eot.¬
tidianus. quo fulti ad

Expanded text:
enim fortitudo est, qua beati fiunt qui esuriunt et sitiunt justitiam; ut detur nobis iste panis quotidianus, quo confertati ad
Abbreviated transcription (Latin):
cilla prodit cum ittri mogĩ
poterant cognoscere tusi
ut iste sexus. ostendat᷑ inne¬
ce dñi pectasse ⁊ ꝑ paslonem
redemptus. ⁊ iõ mulier prima.
resurrectioius misteriũ acte¬
pit. ⁊ mandata custodit utue¬
terẽ p̃uaricationis abołet errteẽ.

Expanded text:
cilla prodit, cum viri magis poterant cognoscere? Nisi ut iste sexus ostendatur in nece Domini peccasse, per passionem redempturus. Et ideo mulier prima resurrectionis mysterium accepit, et mandata custodit, ut veterem praevaricationis errorem
Abbreviated transcription (Latin):
T u. panes ⁊ duos pisces totã
qui cib est uum̃toꝵ. rudib ib
la suauissi sensus. ꝑ duos pis¬
ces ꝓpħe ⁊ psalmi. Uñ ⁊ post re¬
surrectionem ait que scripta
sunt in lege ⁊ ꝓpheti ⁊ ꝑsal

Expanded text:
ue panes et duos pisces, totumqui cibus est jumentorum, rudibus enim la suavissimi sensus. Per duos pisces, prophetae et psalmi: unde et post resurrectionem ait: Quae scripta sunt in le
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Secreciora q̃ arudib
capi neq̃unt. ñ st̃ tie¬
gligent̃ hũda. s adu¬
odecim apłis. qui per
ribus. diligenter in¬
quirenda. cophuus
seruiba oꝑa gerunt᷑.
⁊deus infirma mun¬
forcia.¬

Expanded text:
 Secretiora quae a rudibus capi nequeunt, non sunt negligenter habenda, sed a duodecim apostolis qui per ribus diligenter inquirenda. Cophinis servilia opera geruntur. Et infirma munfortia
Abbreviated transcription (Latin):
Naiis in mecdio mari. so¬
eccłia ñ mnodo afflicta. s ⁊ feda¬
ta. ut ꝓrsus iudeat᷑ detelicta
Uñ marchusait uidit eos
laborantes in remigando.
⁊coroborat.

Expanded text:
Navis in medio mari, soEcclesia non modo afflicta, sed et foedata ut prorsus videatur derelicta Unde Marcus ait: Vidit eos laborantes remigando . et corroborat.
Abbreviated transcription (Latin):
ue̾na. ꝓseqͥt᷑ munditiã cordis.
Siẽ oculus m̃bra ad oꝑandum
dingit. sic intencio ⁊ lux fider.
sic caritas infide. cõfides cessa¬
bit sola caritas lax erit
De ext̾iori docet officiũ int̾ioris
uͥtutes ulustͣnt᷑ ut reddãt lucidũ
corpꝰ.¬

Expanded text:
erna. Prosequitur munditiam cordis. Sicut oculus membra ad operandum dirigit, sic intentio et lux fidei sic charitas in fide. Cum fides cessabit, sola charitas lux erit. De exteriori, docet officium interioris virtutes illustrantur, ut reddant lucidum corp
Abbreviated transcription (Latin):
exitus uẽ reyincertus ẽ. ut cum
quud alicui do ułago. nescio an
cedat ei bone anmalo. ⁊õ tene¬
bras uocãt. dicit gͦ. Si intencio qͣ
facis que tibinota ẽ. appetitu
temꝑaliũ sordidat᷑ quan toma¬
ges ipium factum cuiꝰ dubius est
exitus. qr isi bñ cedatalii. qd̾ nõ
bgna uidencione facis. nicħ tibi
ꝓdesit qr quomodo feceris tibi mi

Expanded text:
exitus vero rei incertus est, ut cum quid alicui do vel ago nescio utrum cedat ei bono an malo: et ideo tenebras vocat. Dicit ergo: Si intentio qua facis quae tibi nota est appetitu temporalium sordidatur: quanto magis ipsum factum cujus dubius est exitus? quia etsi bene cedat alii, quod non bona intentione facis, nihil tibi proderit: quia quomodo feceris tibi imp
Abbreviated transcription (Latin):
demones eieit uel i
principe demonioꝵ Si
iniurtute frusttacalũp¬
tuant᷑. si in principe deuio¬
nioꝵ regnũ es diisũ est
nec stabit. ⁊ iõ aregno eiꝰ
recedant. qd̾ innuit eos
sibi elegisse dũ ĩ se ñ c̾dũt.

Expanded text:
l in principe daemoniorum. Si virtute Dei, frustra calumniantur. Si in principe daemoniorum, regnum ejus divisum est, nec stabit: et ideo a regno ejus recedant: quod innuit eos sibi elegisse, dum in se non credunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lm respondisse R ed dite que suilit ce¬
saris cesari. quasi aꝑtũ m̃daciũ
itiuidorum negligit. uñ mar¬
chus. et ñ erant conuenientia
tus nichil abud crimnurintei.¬
logat nisiansit rex iudeoꝵ.
argunt unpietatis indes.
qui nec falso maenire potu¬
ert̃ quod obicerẽt filuatori.

Expanded text:
m respondisse: Reddite quae sunt Caesaris Caesari : quasi apertum mendacium invidorum negligit. Unde Marcus: Et non erant convenientia tus nihil aliud criminis interrogat, nisi an sit rex Judaeorum: arguuntur impietatis Judaei, qui nec falso invenire potuerunt quod objicerent Salvatori.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tatur ortus princinum. Per̾
tẏpum ergo apostolrum. ⁊ na¬
ius incelligendũ est ectbefiam de
persecutiomlrrs liberatam.
adomino duci ad litus ⁊ qui¬
etem. ubi paradisi restitue¬
tur hereditas. ⁊ primesto¬
le iotunditas.

Expanded text:
pretatur hortus principum. Per typum ergo apostolorum et navis, intelligendum est Ecclesiam de persecutionibus liberatam a Domino duci ad littus, id est quietem, ubi paradisi restituetur haereditas et primae stolae jucunditas.
Abbreviated transcription (Latin):
Nota diabolũ in hisumci.
in quibus adam uicit. qrĩe
deuana głla cum dicit. eritis
sicut dii. de auarieia cum
ait. scientes bonum ⁊
malum.

Expanded text:
Nota diabolum in his vinci in quibus Adam vicit. Quem dDe vana gloria, cum dixit : Eritis sicut dii. De avaritia, cum ait: Scientes bonum et malum.
Abbreviated transcription (Latin):
de ftiuet. quos crudeles sustinet.
Uñ salomoti. Rex iniustuis.
omnes muinistros impios ht̃.
et ꝯgregans õs princi¬
pes sacerdotumn:⁊¬

Expanded text:
e favet, quos crudeles sustinent. Unde Salomon: Rex injustus omnes ministros impios habet . Et congregans omnes principes sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
humilis herba. ⁊purgans
nificat. Spongiam ysopo eir¬
cumponunt q hiutulicatem
xp̃icirentidederunt. ⁊ se cir¬
cumuenisse pucauerunt. ha¬
rundo significat scripturã.
que hoc facto inplebat᷑.
Imponunt spongiã hartin¬
dini .i. euentum rei. p̃misse¬

Expanded text:
humilis herba, sed pectus nificat. Spongiam vero hyssopo circumponunt, quia humilitatem Christi circumdederunt, et se circumvenisse putaverunt. Arundo significat Scripturam quae hoc facto implebatur. Imponunt ergo spongiam arundini, id est eventum rei prae
Abbreviated transcription (Latin):
rã coꝵdẽ plorat nu¬
seriã. in qͦ esttdit qͣn¬
tũ ip̃i flere debent.
qui peceãt. ne mi¬
rers u̾boꝵ humilita¬
relicti cũ formã ser¬
ui sciens. scandalũ
crucisꝰ indeas

Expanded text:
ram, eorumdem plorat miseriam. In quo ostendit quantum ipsi flere debent qui peccant. Ne mireris verborum humilitarelicti, cum formam servi sciens scandalum crucis videas
Abbreviated transcription (Latin):
acetũ sit ei datũ. ioh̃s ostendit
dieens. Sciens iħe quia om̃ia¬
alia ꝯsumata sunt ut ⁊ hoc
impleret᷑. ⁊ insici mea po¬
tauut̃ me aceto. Dicit sicdo.

Expanded text:
acetum sit ei datum, Joannes ostendit dicens: Sciens Jesus quia jam omnia consummata sunt, ut hoc impleretur: In siti mea potaverunt me aceto , dixit: Sitio .
Abbreviated transcription (Latin):
Statin eitm senserrat iuir.¬
fractas: ⁊ hoc agt̃ ut decruce¬
descendat. s sciens hoc dr̃isꝑ¬
nanet. t diabolũ destruat.
Asexta aut̃ hora. Nota. sole acentro mundi
recesstiro. trucisigit᷑ cdr̃s. quia ꝓpt̃ peccã morit᷑.¬
⁊ adam post meridiẽ cum peccass. uotem
dnĩ audunt ⁊ ordo ẽ racionis. ut quo tꝑ̃e p̃¬
uaricanti ade clausit. eꝯ temꝑe pemtenti la¬
tromi. ianuã reseraret ꝑadisi. qd̾ inaichꝰ ait

Expanded text:
im senserunt virtt hoc agunt ut de crucedescendat. Sed sciens hoc Domimanet ut diabolum destruat.A sexta autem hora. Nota, sole a centro mundi recessuro crucifigitur Dominus, quia propter peccata moritur, et Adam post meridiem cum peccasset vocem Domini audivit. Et ordo est rationis, ut quo tempore praevaricanti Adae clausit, eo tempore poenitenti latroni januam reseret paradisi. Quod Marcus ait
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoies descendit. lucas as¬
cendendo referens formaqti
cipiens usq ad dm̃ asten¬
dit ostendens baptizatoᷤᷤ
ascend̾e ad hocitt̾ filii dei.

Expanded text:
ad homines descendit. Lucas ascendendo referens formam incipiens usque ad Deum ascendit, ostendens baptizatos ascendere ad hoc, ut sint filii Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
fili qr unus pumꝰ inter
pattiar thas alt̃ int reges
ad quos facta ẽ de xp̃o. pre¬
missiꝰ. ut uideis xp̃m exle¬
ge uenturũ aꝑiet in qͦ ui¬
deret uaticini̾a impletl.

Expanded text:
ia unus primus inter patriarchas, alter inter reges ad quos facta est de Christo promissio, ut Judaeis Christum ex lege venturum aperiret, in quo viderent vaticinia impleri.
Abbreviated transcription (Latin):
Notte tollit me
gptũ. qr noctem
ignorantie his aqͥ¬
b ipẽ recessit. reli¬
quit incredulis.
qñ redit noctis ñ
nandi iudei fidẽ
egypto reuerten.¬
tem suscipientes
illuminabunt᷑¬

Expanded text:
Nocte tulit in Aegyptum, quia nocte ignorantiae his a quibus ipse recessit reliquit incredulis. Quando redit, noctis non mundi, Judaei fidem Aegypto revertentem suscipientes illuminabunt
Abbreviated transcription (Latin):
herodes itte ⁊ philippus frẽs
fuertnt filii herodis. sub qͦ
herodias fila arey¬
ipse pat᷑ tula ꝑhilapo. undolorem eits. deditheto.¬
di inniuco.is herodiadem iyxoxm¬
Magua cecitas. quẽ u̾bisꝰ ⁊ fac¬
tis. xp̃iu coguoscunt. obge
fabricatoris oĩũ. s hiuiꝰ sacra¬
t̃ti. uidei ignari. diuine
uirtutis oꝑa. car nalis ꝓsa¬

Expanded text:
Herodes iste et Philippus fratres fuerunt filii Herodis, sub quoHerodias filia Aretipse pater tulit Philippo, et in dolorem ejus dedit Herodi iniMagna caecitas, quem verbis et factis Christum cognoscunt, ob genfabricatoris omnium. Sed hujus sacramenti Judaei ignari divinae virtutis opera carnalis prosa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tesbuli sunt heciei. aquibus
raillus sapientiũ scitatẽ uł ueri¬
tatem poterce intierure. s con¬
sciidant ⁊ cruentant ad prox¬
uantes. Ułspine ⁊ trbuli. cie
funt scli. punctionesq inicioꝵ.
Una ficis dulcedo none ꝯuer¬
sationis. quã xp̃e innobis efu¬
riit. ⁊ festior diectionit qui letifi¬
cat cor hoĩs. Non gͦ defpius itri¬

Expanded text:
uli sunt haeretici a quibus nullus sapientum sanctitatem vel veritatem poterit invenire: sed conscindunt et cruentant approximantes. Vel spinae et tribuli, curae sunt saeculi, punctionesque vitiorum. Uva et ficus, dulcedo novae conversationis quam Christus in nobis esuriit, et fervor dilectionis, qui laetificat cor hominis. Non
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Noci ait. ñ pot̃ mala. arbor
bona fieri. uł boua miala. qr
parilus de ꝑsecutore factus:
apłs ⁊ anima manente uite¬
gra natura. affectu uolun¬
t̾atis corrumpit. ueli meliꝰ
mutatur.
hac sententia. hypoeritas
⁊ pseudo prop hetas dãp¬
nat. ⁊ quod supra dotuit
de cordis mundieia. hoc ex¬
emplo confirmat. quod
nemode mala intentio¬
ne fructum bonũ ꝑcipit.
nec de bona ntsi bonum
metit.

Expanded text:
 Non ait: Non potest mala arbor bona fieri, vel bona mala; quia Paulus de persecutore factus apostolus, et anima manente integra natura, affectu voluntatis corrumpitur, vel in melius mutatuHac sententia hypocritas et pseudoprophetas damnat, et quod supra docuit de cordis munditia, hoc exemplo confirmat, quod nemo de mala intentione fructum bonum percipit, nec de bona nisi bonum metit.
Abbreviated transcription (Latin):
trme sunt. tur pit̃ unuit̃.
sermone. ⁊ sermo oꝑibe
cõꝓbet. qui dicit dñe dñe.
iter regni dei ẽ. obedientia.
ñ noĩ snuncupat᷑. ñ est hoc
illud uere ⁊ ꝓprie dr̃e.
ubi ꝑlatio discordat auo¬
luntade. de quo apło ait. Ne¬

Expanded text:
t, turpiter vivunt. sermone et sermo operibus comprobetur. Qui dicit: Domine, Domine. Iter regni Dei est obedientia, non nominis nuncupatio. Non est hoc illud vere et proprie dicere ubi prolatio discordat a voluntate. De quo Apostolus ait: Ne
Abbreviated transcription (Latin):
S cidit uestim̃ta. furor. qui fecit deso¬
lio surgere. fecir luestem scindere
magno misterio cum uestis domim.
neca mulitib sciudi potuit. Siguifi¬
cat eium sacerdotium eorum po
sceleribus pontificum. eẽ perltus
soluendum. s soliditas eccłe que
uestis dei dicitur. usq nifinẽ secul
indirupta manebit.

Expanded text:
Scidit vestimenta. Furor qui fecit de solio surgere, facit et vestem scindere. Magno mysterio: cum vestis Domini nec a militibus scindi potuit. Significat enim sacerdotium eorum pro sceleribus pontificatum esse penitus solvendum: sed soliditas Ecclesiae quae vestis Dei dicitur usque in finem saeculi indirupta manebit.
Abbreviated transcription (Latin):
Tune discipuli re¬
licto eo õs fugerunt. Si¬
cut petrus. qui negaci
ita eeceri. qui fugert̃
cautelã fugiendi do¬
cent eos. qui mitiꝰ
idonei sunt. feren¬
dis aduersis quib
tucirs est latere
quam se discrii¬
ni cõmictere. ita ⁊
ad olescens. qui se¬
cundũ marchũ relie¬
ta sindone nudus ꝓ¬
fugit illoꝵ opus ⁊ am¬
niu designat. qui ut
securiores sunt oĩa q̃
inmundo hũt abiei¬
unt. ⁊ deo pocius fa

Expanded text:
Tunc discipuli relicto eo fugerunt. Sicut Petrus, qui negatioita caeteri qui fugerunt, cautelam fugiendi docent eos, qui minus idonei sunt in ferendis adversis, quibus tutius est latere, quam se discrimini committere. Ita etiam adolescens, qui secundum Marcum, relicta sindone, nudus profugit, illorum opus et animam designat qui, ut securiores sint, omnia quae in mundo habent, abjiciunt; et Deo potius nudi
Abbreviated transcription (Latin):
Merito alonge. qͥ inꝓx¬
inio fuerat negaturus.
siguifieat etelẽsiã unita¬
turã passionẽ xp̃i. lon¬
ge different̃. qr eccłia ꝓ¬

Expanded text:
Merito a longe, qui in proximo fuerat negaturus, significat Ecclesiam imitaturam passionem Christi longe differenter, quia
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatis habent tes¬
trinonium: ꝑ quatuor
mundi parͬces. fidem
iuintiant trmmitatis. et
sunt quasi quaguor ro¬
te inquadriga domni
que uehit eum ꝑp̃dia¬
tionẽ eugłii. et gentis
humanum quadrifida
morte. ꝑ emptum. eoꝵ¬
eo erat p̃dicatione ni
aliorum euangelia de¬
eiderunt necretepta
lebat p̃finitũ numerũ
cassari. propt̃ uirtutẽ
sacramenti designant᷑
etiam eugłiste. quatuor
figuris: que ñ sunt. decep¬
torie. s iocundi inisterii
sibi ꝯscientie. Matheus
in homine intelligit᷑. qr
circa humanitat̃e. xp̃i
principalit̃ iunorat᷑ Mar¬
chus inleone. qr agit de
resurrectione. lucas. in
iuitulo. agens desacerdo¬
cid. Ioħs mnaquila scribẽs
sacramenta diuinitatis.
bunt. holno fuit de uir¬
gine natus. uitulus in
immolatione. leo inre¬
surrectione. aquila ui
ascensione. uel in ho¬
nune. hrimanitas. In
uitulo sacerdotium
In leone regnum.
Inaquila exp̾rimitur
diuinitatis sacram̃¬
tum.
fili dauid. fdii abrahã. hos
ge xp̃m uenturũ apparẽt

Expanded text:
auctoritatis testimonium: quia per quatuor mundi partes fidem nuntiant Trinitatis, et sunt quasi quatuor rotae in quadriga Domini, quae vehit eum per praedicationem Evangelii, et genus humanum quadrifida morte peremptum eorum erat praedicatione vialiorum evangelia deciderunt, nec recepta lebant praefinitum numerum cessari propter virtutem sacramenti. Designantur etiam evangelistae quatuor figuris, quae non sunt deceptoriae, sed jucundi mysterii sibi consciae. Matthaeus in homine intelligitur: quia circa humanitatem Christi principaliter immoratur. Marcus in leone, quia agit de resurrectione. Lucas in vitulo, agens de sacerdotio. Joannes in aquila, scribens sacramenta Divinitatis. bunt, homo fuit de virgine natus: vitulus in immolatione, leo in resurrectione, aquila in ascensione. Vel in homine humanitas, in vitulo sacerdotium, in leone regnum, in aquila exprimitur Divinitatis sacramentum. Filii David filii Abraham. Hos ge Christum venturum, appareret
Abbreviated transcription (Latin):
cum rem acceptã debitor
ꝑ soluit. s uere illȩ qui hoc
⁊̃ iubet. retribuit dicit gͦ.
ne au̾taris .i. ne alietes uo¬
tor uerbi duuimfentis. au¬
ditorib debet accõmodare
mercedẽ sꝑare.

Expanded text:
cum rem acceptam debitor persolvit. Sed vere ille qui etiam hoc jubet, retribuit. Dicit ergo: Ne avertaris, id est, nec alienes votor verbi divini foenus auditoribus debet accommodare,mercedem sperare.
Abbreviated transcription (Latin):
deuuusibilib locisca¬
pct. uł quia fluctib
huius muidi ñ frangi¬
tur. In erigłio luce se-¬
quit᷑ cõꝑatio oui. ⁊ scor¬
pionis. In ouo spes
accipitur. qr ingonõ¬
uendo sꝑat᷑. In scorpis¬
ne cuuis aculeus ret
tim̃dus est. accipitur
at. in anc̾iora extñd̾e.¬

Expanded text:
sibilibus locis capitur, vel quia fluctibus hujus mundi non frangitur. In Evangelio Lucae sequitur comparatio ovi et scorpionis. In ovo et spes accipitur, quia in eo nonvendo speratur. In scorpione, cujus aculeus retro timendus est, accipitur at in anteriora extende
Abbreviated transcription (Latin):
t intras frequent̃ in¬
grestus ẽ curi-¬
ñ cũ his laudi¬
bus. ñ rex uo¬
fugerat isi
modo cũ ascen¬
dit passurus.
qd̾ iõ factũ est.
ut ãpliꝰ illorũ
adu̾sũ e xcitaret

Expanded text:
 intrasset. Frequenter ingressus est civinon cum his laudibus: non rex vofugerat, nisi modo cum ascendit passurus. Quod ideo factum est, ut amplius illorum adversum se excitaret
Abbreviated transcription (Latin):
piunt. hinc est qd̾
hetesis symoma¬
littera art absur¬
dũ ẽ drẽ insti¬
tores columbax
moatbedras sedere

Expanded text:
piunt. Hinc est, quod haeresis Simolitteram autem absurdum est dicere institores columbarum in cathedris sedere
Abbreviated transcription (Latin):
qui resurrectionẽ corꝑm nõ
credunt: ⁊ atumam putãt
interire tum corꝑibus tar¬
pitudinem fabule fingt
que deliramentis argu¬
it eos. qui resurrectionẽ
asserunt. Fotest aitt̃ fieri ut
ingente eorum. hod aliqñ

Expanded text:
Qui resurrectionem corporum non credunt, et animas putant interire cum corporibus, turpitudinem fabulae fingunt, quae deliramenti arguit eos qui resurrectionem asserunt. Potest autem fieri, ut in gente eorum hoc aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutias. s si uult alteram fe¬
rire pacient̃ ferdes. hoc dein¬
iuria corꝑis. De riecessariis
aut̃ si ꝑdidens unĩ sine
dolli ⁊ reliquũ. Quid gͦ desuꝑ¬

Expanded text:
percutias, sed si vult alteram ferire, patienter feras: hoc de injuria corporis. De necessariis autem si perdideris unum, sine tolli et reliquum. Quid ergo de su
Abbreviated transcription (Latin):
quã inbap̃mo
ꝯ fitemͣ. creden¬
do inrefurree¬
tione laudabimꝰ.
qui modo suri-¬
plici corde fidẽ
feruat tunc aꝑ¬
ta uisione quod
contemplab̾itu
⁊ ca gr̃a qua il¬
lustrabit̃ ꝓtege̾t᷑¬

Expanded text:
quam in baptismo confitemur credendo, in resurrectione laudabimus qui modo simplici corde fidem servat, tunc aperta visione quod contemplabitur, et ea gratia qua illustrabitur, proteget
Abbreviated transcription (Latin):
eiuplum doctriue.
cũ qui oĩa uouerat.
ñ dubitabat pditorẽ .x.
indiscipulũ ebgere.
atq apłm ordinare.
gere ꝓditorem.

Expanded text:
emplum doctrinae, cum qui omnia noverat non dubitaret proditorem in discipulum eligere, atque apostolum ordinare. gere proditorem.
Abbreviated transcription (Latin):
ind parricida. usq adultimũ ꝑdicionis filiũ cõputat. qua
reiestis san¬
guis. ⁊ me¬
tociens mis
aduos cong¬
quotqͦt con

Expanded text:
imo parricida usque ad ultimum perditionis filium computatur: quasRei estis sanguinis, et metoties misi ad vos congQuot
Abbreviated transcription (Latin):
nremorãt. Plures qͥ
unt appanciones. qd innuit
pauilus ditens. uisus est iacobo. uisus est
plus quã quingentis fr̃ibus simul. s de¬
teni legimus it eugłiif. quinquies in ip¬

Expanded text:
memorat. Plures quidem fuerunt apparitiones, quod innuit Paulus dicens: Visus est Jacobo, deinde visus est plusquam quingentis fratribus simul . Sed decem legimus i
Abbreviated transcription (Latin):
Itlsyadone munda.
Mistice syndone
mnundã iłm inuol¬
uit. quipura m̃te
eũ. fuscipit hine
sacͥferã altaris. ñ
serico ñ pasmo tine¬
to. s puro lineo
celebratur.¬

Expanded text:
In syndone munda. Mystice. Sindone munda Jesum involvit, qui pura mente eum suscipit. Hinc sacrificium altaris non serico, non panno tincto, sed puro lineo celebretur.
Abbreviated transcription (Latin):
multo maiore
numero demo¬
num possident᷑
blasphemantes iħm. quã
inegy̾pto possessi fuerũt
contia sept̃e sp̃e uirtutũ. est
intiare. quia spualĩt eius¬

Expanded text:
multo majore numero dnum possidentur blasphemantes Jesum quam in Aegypto possessi fuerunt. Contra septem spiritus virtutum est intrare, quia spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ añ primũ tantũ. quãuis¬
u̾bis añ pͥmũ cepta. Añ sedͥm
ꝑacta sit. Tantꝰ it tunor m̃tẽ
eius inuaserat. qui ter nega
ubi manducauit pascha. lucas
S facile incelligtitꝰ illos re¬
capitulasse. uł istos p̃ occupas¬
se nisi mag̃ in ou̾et qd̾ tã
motus petrus. illã p̃sãptio.¬
gu cogant intelligi. ter illũ
exp̃ssisse p̃sũptionẽ suam.
duiersis locis ad sermones

Expanded text:
ante primum cantum, quae verbis ante primum coepta, ante secundum peracta est. Tantus enim timor mentem illius invaserat, qui ter negarubi manducavit Pascha; Joannes Sed facile intelligimus, vel illos recapitulasse, vel istos praeoccupasse, nisi magis moneret quod tam motus Petrus, illam praesumptiogis cogant intelligi vel ter eum expressisse praesumptionem suam diversis locis ad sermones
Abbreviated transcription (Latin):
aiõ dñatur uerum ꝓ passio est. unde ait le-¬
pit contristari. Concristatur aut̃ non timo¬
re paciendi. qui ad hoc uenerat. s propter
itifelicem uidam. ⁊standalum apsorum.
sereiectionem udeorum. ⁊ euersionẽ

Expanded text:
animo dominatur: verum propassio est, unde ait: Coepit contristari. Contristatur autem non timore patiendi, qui ad hoc venerat, sed propter infelicem Judam et scandalum apostolorum et ejectionem Judaeorum et eversionem
Abbreviated transcription (Latin):
cans. ostendit se ñuerba s sensũ de scripturis
sũpsisse. Nazareus scs̃ int̃p̃tat᷑. Scm̃ aut̃ dñm
futurũ : om̃is scriptura cõmemorat. Possumus
& alit̃ dicere : qđ etiã eisdẽ uerbis iuxta he¬
braicã ueritatẽ inisaia scrip̾tũsit. Exi& uirga¬

Expanded text:
cans, ostendit se non verba, sed sensum de Scripturis sumpsisse. Nazaraeus sanctus interpretatur. Sanctum autem Dominum futurum omnis Scriptura commemorat. Possumus et aliter dicere, quod etiam eisdem verbis juxta Hebraicam veritatem in Isaia scriptum est: Exi
Abbreviated transcription (Latin):
centũ: p̃figurat passionẽ om̃iũ martirũ api.
qͥ paruuli & in noc̃tes s. id ⁊ humiles. ⁊ om̃i dolo
malitiȩ alieni. Et qͥñ solũ inbechleẽ hoc ÷ in
iudȩa unde ȩcdiȩ cȩpit origo: s & in om̃ib.¬
eiꝰdẽ ȩcłiȩ finib. ꝑ totũ oibẽ t̾rarũ ꝑsecutionẽ
passis ab impis ⁊ neqͥssimis ꝑsetutorib quorũ
herodes truculentissimꝰ trpũ tenuit. Hi ergo
bimi occisis: hoc ÷ doctrina ⁊ oꝑationẽ ꝑfecti.

Expanded text:
efigurat passionem omnium martyrum Christi, qui parvuli et innocentes sunt, id est humiles, et ab omni dolo malitiae alieni, et qui non solum in Bethlehem, id est in Judaea, unde Ecclesiae coepit origo, sed et in omnibe ejusdem finibus per totum orbem terrarum persecutionem passi sunt, ab impiis et nequissimis persecutoribus, quorum Herodes truculentissimus typum tenuit. Hi ergo bimi occisi sunt, id est doctrina et operatione perfecti.