comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trarius non existat. Sed dilectionis iũ
occulte & ueraciter aut ꝓuectus inimi¬
ci. aut castis interrogat. Hac uenim de
re ad plenũ semet ipsam mens homiis
nescit: nisi eum que sibi aduersariũ
credit. in defectu uel ꝓfectu mutasse
modũ sui status iuenerit. Si en̾i de
ꝓsꝑitate addicit᷑. & de calamitate se
odientis letat᷑. constat quia ñ amat
quẽ ñ uult esse meliorem se. Cumꝙ
etiam stantẽ uoto ꝑsequit᷑. quẽ ceci¬
disse gratulat᷑. Sed inter heo sciendũ
ẽ. quia euenire plerũꝙ solet. ut ñ
amissa caritate & inimici nos runa
lȩtificet. & rursum eius gła sine in¬
uidiȩ culpa contristet: cũ & ruente
co. quosdam bene erigi credimus.
& ꝓficiente illo plerosꝙ iniuiste oppͥ¬
mi formidamus. Qua in re mentem
nrãm nec eius iam defectus erigit.
nec eus ꝓfectus addicit: si recta nr̃a
cogitatio non quid in ipso. sed quia
de ipso circa alios agatur attendit.

Expanded text:
trarius non existat. Sed dilectionis vim trarius non existat. Sed dilectionis vim occulte et veraciter aut profectus inimici, aut casus interrogat. Hac etenim de re ad plenum semetipsam mens hominis nescit, nisi eum quem sibi adversarium credit in defectu vel profectu mutasse modum sui status invenerit. Si enim de prosperitate addicitur, et de calodientis laetatur, constat quia non amat quem non vult esse meliorem se, eumque etiam stantem voto persequitur quem recidisse gratulatur. Sed inter haec sciendum est quia evenire plerumque solet ut non amissa charitate, et inimici nos ruina laetificet, et rursum ejus gloria sine invidiae culpa contristet, cum et ruente eo quosdam erigi bene credimus, et proficiente illo plerosque injuste opprimi formidamus. Qua in re mentem nostram, nec ejus jam defectus erigit, nec ejus profectus addicit, si recta nostra cogitatio non quid in ipso, sed quid de ipso circa alios agatur attendit.
Abbreviated transcription (Latin):
nequaqua ꝑdit. quia a suꝑno uidice
ueniam requirit. P resumptio autẽ uir¬
tutis ꝓpriȩ. tanto grauius in desꝑa¬
tione est: quanto longius ab humilita
te. Cũꝙ uires sibi tribuit oꝑis. ad ad¬
uitorium non recurrit actoris. fttti
ut eo grauius peccator pereat: quo
&e ipsum hoc quia e̾ peccator ignorat.
nos esse discipłos. sola custodia cari¬
tatis ꝓbat. Hinc est enĩ qđ ꝑ semet ip¬
sam ueritas dicit. In hoc cognoscent
om̃s quia mei discipłi estis: si dilecti¬
onẽ babueritis ad inuicem. Que n¬
mirũ dilectio si cor nr̃m ueraciter replet.
duob modis ostendi solet: scilicet si &
amnicos in do. & inimicos diligimꝰ ꝓpt̃¬
A dm̃. Sed sciendum ẽ: quia inimici di¬
lectio tunc ueraciter custodit᷑. cũ nec
de ꝓuectu addicim᷑. nec de ruina illiꝰ
letam᷑. Nam sepe in dilectionis inagi¬
ne erga inimicũ animus fallit᷑: secp
hunc diligere ęstimat. si eius uite con¬

Expanded text:
nequaquam perdit, quia a superno Judice nequaquam perdit, quia a superno Judice veniam requirit. Praesumptio autem virtutis propriae tanto gravius in desperatione est quanto te. Cumque vires sibi tribuit operis, ad adjutorium non recurrit auctoris; fitque ut eo gravius peccator pereat, quo et ipsum hoc, quia est peccator, ignorat. nos esse discipulos, sola custodia charitatis probat. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: In hoc cognoscent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . Quae nimirum dilectio si cor nostrum veraciter replet, duobus modis ostendi solet, scilicet si et amicos in Deo, et inimicos diligimus propter Deum. Sed sciendum est quia inimici dilectio tunc veraciter custoditur, cum nec de profectu addicimur, nec de ruina illius laetamur. Nam saepe in dilectionis imagine erga inimicum animus fallitur, seque hunc diligere aestimat, si ejus vitae con
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ posse qđ uolunt. Unde bene
ꝑ ioħem dicit᷑. Adorauerunt uiuen¬
tẽ in secula scłoꝵ: mittentes coro¬
nas suas ante thronũ di. Coronas
namꝙ suas ante thronũ dñi mitte¬
ro ẽ: certaminũ suoꝵ uiotorias ñ
sibi tribuere sed auctori: ut ad illum
referant głam laudis. a quo se sciunt
uires accepisse certaminis. Deatus gͦ iob
qui sic bona quȩ oꝑatus ẽ narrat. ut
tamen hȩc sue oꝑatiom non tribuat. sod
ad auctoris laudẽ recurrat: manum
suã ore suo osculatũ fuisse se denegat.
Acsi patenter dicat. Ego mea oꝑa tan¬
quã mea non ꝓsero. quia auctoris sui
gram negare conuincit᷑. quisquis sibi
tribuit qđ oꝑat᷑. Unde & ꝓtinus subdit.¬
Que ẽ iniquitas maxima. & negatio cõ¬
tra dm̃ altissimum. Liquet enĩ quia
illũ negat. cuius despecta grã sibi ui¬
res boni oꝑis arrogat. Qdđ recte qͦꝙ
&e iniquitas maxina uocat᷑: qmͣ om̃e
peccatũ qđ ex infirmitate est spem

Expanded text:
bonum posse quod volunt. Unde bene bonum posse quod volunt. Unde bene per Joannem dicitur: Adoraverunt viventem in saecula saeculorum, mittentes coronas suas ante thronum Domini . Coronas namque suas ante thronum Domini mittere est certaminum suorum victorias non sibi tribuere, sed auctori, ut ad illum referant gloriam laudis, a quo se sciunt vires accepisse certaminis. Beatus ergo Job, quia sic bona quae operatus est narrat, ut tamen haec suae operationi non tribuat, sed ad auctoris laudem recurrat, manum suam ore suo osculatum fuisse se denegat. Ac si patenter dicat: Ego mea opera tanquam mea non profero, quia auctoris sui gratiam negare convincitur, quisquis sibi tribuit quod operatur. Unde etQuae est iniquitas maxima, et negatio contra Deum altissimum. Liquet enim quia illum negat, cujus despecta gratia sibi vires boni operis arrogat. Quod recte quoque et iniquitas maxima vocatur, quia omne peccatum quod ex infirmitate est, spem
Abbreviated transcription (Latin):
um porrigat eam. Pigro labor est ma¬
nũ suam porrigere ad os: quia de¬
sidiosus quisq p̃dicator. nec hoc uult
oꝑari qđ dicit. Manũ quippe ad os
porrigere ẽ: uoci suȩ oꝑe concorda
re. Manum gͦ suam osculat᷑ ore suo.
qua laudat qđ facit: & testimonio ꝓ¬
priȩ locutionis. sibi uirtutẽ tribuit
oꝑis. Qua in re quis despicit᷑. nisi
is qui ipsa oꝑandi munera largit᷑:
Unde bene ꝑ egregium p̾dicatorẽ dr̃
Quid aut̃ habes. qđ non accepisti: Si
autẽ accepisti. quid gloriaris quasi
non acceꝑis: Seĩ autẽ iuiri sciunt
post primi parentis lapsum de cor¬
ruptibili stirpe se editos. & non ꝓpͥa¬
ad meliora se uota uel oꝑa cõmuta¬
tos: & quicquid sibi mali messe cog-¬
noscunt. de mortali ꝓpagine senti¬
unt meritum. Quicquic uͦ in se
boti inspiciunt. immortalis gre
cognoscunt donũ: eiꝙ de accepto¬
munere debitores fiunt. qui s p̾ue¬
mendo dedit eis bonũ uelle qđ no¬
luerant: & subsequendo concessit

Expanded text:
em putet. Sed pigro labor est, manum ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator, nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere, est voci opere core. Manum ergo suam osculatur ore suo, qui laudat quod facit, et testimonio propriae locutionis sibi virtutem tribuit operis. Qua in re quis despicitur, nisi is qui ipsa operandi munera largitur? Unde bene per egregium praedicatorem dicitur: Quid autem habes, quod non accepisti? Si autem 708 accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? Sancti autem viri sciunt post primi parentis lapsum de corruptibili stirpe se editos, et non ad meliora se vota vel opera commutatos: et quidquid sibi mali inesse cognoscunt, de mortali propagine sentiunt meritum; quidquid vero in se boni inspiciunt, immortalis gratiae cognoscunt donum, eimunere debitores fiunt qui et praeveniendo dedit eis bonum velle quod noluerant, et subsequendo concessit
Abbreviated transcription (Latin):
qui  requisitus a pilato tacuit: att
inter ꝑsecutoꝵ manus & corpus pas¬
sioni obtulit. qđ ꝓ electis assumpserat:
&e rosistentib noluit demonstrare qđ
despiceret᷑. quia homo uidebat᷑: egres¬
sus esset. si occultã maiestatẽ suã osten¬
tare uoluisset. Sed quia infirmitatẽ
ꝓdidit. potentiam abscondit: in eo
qđ ꝑsecutorib suis incognit᷑ mansit.
ad eos minue exiuit. Qui tamen
ad electos exiit. quia diuinitatis su¬
ȩ suauitatẽ quęrentib aꝑuit. Unde
ei ꝑ ꝓpb̃am dicit᷑. Eacisti ur salutem

Expanded text:
qui et requisitus a Pilato tacuit , atque qui et requisitus a Pilato tacuit , atque inter persecutorum manus, et corpus passioni obtulit quod pro electis assumpserat, et resistentibus demonstravit quod despiceretur quia homo videbatur, egressus esset si occultam majestatem suam ostentare voluisset. Sed quia infirmitatem prodidit, potentiam abscondit, in eo quod persecutoribus suis incognitus mansit, ad eos minime exivit. Qui tamen ad electos exit, qui divinitatis suae suavitatem quaerentibus aperit. Unde ei per prophetam dicitur: Exiisti in salu
Abbreviated transcription (Latin):
nim uita qui nulla ꝓsꝑa appetit.
nulla ꝓculdubio aduersa ꝑtunes¬
lectũ mysticũ trahimus: in eis citi¬
us oꝑationẽ nr̃i redemptoris inue¬
nimus. Ipse quippe ad multitudinẽ
nuiam non expauit: qui ꝑsecuto¬
res suos cum gladus & fustib ue¬
nentes. una tantũ responsione
ꝑculit dicens. Ego sum. Ipsum despe¬
ctio ꝓpinquoꝵ non terruit: qui nos
ab ȩternis supplicuis liberans. palmas
in facie ȩquanimiter accepit. Ipse ca¬
cuit & ostium egressus non ẽ. qui sub
ipsa iam hora possionis cũ humani¬
tatis infirma pateretur. diuinitatis
potentiam exercere noluit. Media¬
tor quippe dĩ & hominũ quasi egres¬
sus ostium fuisset: si cũ teneret᷑ no
mo. maiestatis suȩ potentiam uolu¬
isset ostendere. & ꝑ diuinitatis mag¬
nitudinẽ suscepte carnis infirma
transire. Ut eium aꝑtus homo mori
posset. ds mansit occultus: quia si
cognouissent. nũquã dnm głe cru¬
cifixissent. Non ẽ gͦ egressus ostium.

Expanded text:
nim vita, qui nulla prospera appetit, nim vita, qui nulla prospera appetit, nulla procul dubio adversa pertimeslectum mysticum pertrahimus, in eis citius operationem nostri Redemptoris invenimus. Ipse quippe ad multitudinem nimiam non expavit, qui persecutores suos cum gladiis et fustibus venientes una tantum responsione perculit, dicens: Ego sum . Ipsum despectio propinquorum non terruit, qui nos ab aeternis suppliciis liberans, palmas in facie aequanimiter accepit. Ipse tacuit, et ostium egressus non est, qui sub ipsa jam hora passionis cum humanitatis infirma pateretur, divinitatis suae potentiam exercere noluit. Mediatori quippe Dei et hominum quasi egredi ostium fuisset, si cum teneretur ut homo majestatis suae potentiam voluisset ostendere, et per divinitatis magnitudinem susceptae carnis infirma transire. Ut enim apertus homo mori posset, Deus mansit occultus, « quia si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . » Non est ergo egressus ostium,
Abbreviated transcription (Latin):
sed non coram do: quia eum quẽ
cordi suo non ꝓponit dũ p̃dicat.
quasi absentẽ putat. Sed seĩ uiri c
ex do loquunt᷑. & coram dõ: quia & ab
eo se seiunt habere qđ dicunt. & ipsũ
suis sermonib adesse iudicẽ adiutorẽo
considerant. Unde fit. ut cũ se a ꝓximis
despici cognoscunt. suaq dicta uite
audientiũ non ꝓdesse. abscondant
quante uirtutis sint. ne si secrettu
cordis inutiliter sermo ꝓlatus aꝑiat.
ad inanẽ głam ꝓrumpat. Beatus itaq¬
iob inter obstinatas mentes ñ appe¬
tens ex uirtutis sue patefactione cla¬
rescere. ait. Si despectio ꝓpinquoꝵ
terruit me: & non magis tacui. neo
egressus sum ostium. Qui enun ꝑ
humilitatẽ solidus nequaquã despi¬
ci timuit. hunc ut foras lingua ei¬
ceret. impatientia non eiucit. Ybi
bene p̾mittit᷑. si expaui ad multitu¬
dinẽ nimiam. ut cuius constantię
fuerit agnoscatur: quia uidelicet
nequaquã terret exterius nume¬
rus hominũ. quẽ non deuastat
interius turba uicioꝵ. In hac ce¬

Expanded text:
sed non coram Deo, quia eum quem cordi suo non proponit dum praedicat quasi absentem putat. Sed sancti viri et ex Deo loquuntur, et coram Deo, quia ab eo se sciunt habere quod dicunt, et ipsum suis sermonibus adesse judicem adjutoremque considdespici agnoscunt, suaque vita dicta audientium vitae non prodesse, abscondunt quantae virtutis sunt, ne si secretum cordis inutiliter sermo probatus aperiat, ad inanem gloriam prorumpat. Ab hJob inter obstinatas mentes non appetens ex virtutis suae patefactione clarescere, ait: Si despectio propinquorum terruit me, et non magis tacui, nec egressus sum ostium. Qui enim per humilitatem solidus nequaquam despici timuit, hunc ut foras lingua ejiceret impatientia non evicit. Ubi bene praemittitur: Si expavi ad multitudinem nimiam, ut cujus constantiae fuerit agnoscatur, quia videlicet nequaquam terret exterius numerus hominum, quem non devastat interius turba vitiorum. In hac ete
Abbreviated transcription (Latin):
tacentes clamamꝰ.: Hinc ẽ qđ in here¬
mo popłs uocib ꝑstrepit: & moy ses
a strepitu uerboꝵ cacet. & camen silens¬
aure diuinȩ pietatis audit᷑. oui dicit᷑.
Quia clamas ad me: Intus ẽ gͦ in de¬
siderio clamor secretus. qui ad hu
manas aures non ꝑuenit: & tamen
auditũ conditoris replet. Hino ẽ qđ
anna ad templũ ꝑgens ore quidem¬
tacuit. & tamen tot su desiderii uo¬
ces emisit. Hinc in euangłio añs di¬
cit. Intra in cubiculũ tuũ. & clauso
‸pater tuus qui uidet in abscondito.¬
reddet tibi. Clauso quippe ostio pe¬
tit in cubiculo. qui cacenti ore in
conspectu suꝑnę pietatis. fundit
affectũ mentis. Et uox audit̃ in
abscondito. cũ ꝑ soã desideria si¬
lenter clamat᷑. Unde recte quoq¬
ꝑ psalmistam dicit᷑. Desideriũ pau¬

Expanded text:
tacentes clamamus. Hinc est, quod in eretacentes clamamus. Hinc est, quod in eremo populus vocibus perstrepit, et Moyses a strepitu verborum tacet; aure divinae pietatis auditur. Cui dicitur: Quid clamas ad me ? Intus est ergo in desiderio clamor secretumanas aures non pervenit, et tamen auditum replet Conditoris. Hinc est quod Anna ad templum tacuit, et tamen tot sui desiderii voces emisit . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Intra in cubiculum tuum, et clauso Pater tuus, qui videt in absconditoreddet tibi. Clauso quippe ostio, petit in cubiculo, qui tacente ore in conspectum supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desideria silenter clamatur. Unde recte per Psalmistam quoque dicitur: Desiderium pau
Abbreviated transcription (Latin):
iħis qui mortuus ẽ ꝓ nobis. iimo qͥ
e resurrexit: qui ẽ in dextera dei.
qui etiam interpollat ꝓ nobis. Uni¬
genito enim filio ꝓ homine interpel¬
lare ẽ: apud coȩternũ patrẽ se ipsũ
hominẽ demonstrare. Ciꝙ ꝓ huma¬
na natura rogasse ẽ: eandem natu¬
rã in diuinitatis suȩ celsitudine sus¬
cepisse. Interpellat gͥ ꝓ nobis dñs. ñ
uoce. sed miseratione: quia qđ damp¬
nari in electis noluit. suscipiendo
liberauit. Aduitor gͦ querit᷑. ut de¬
sideriũ exaudiat᷑: quia nisi ꝓ no¬
bis interpellatio mediatoris inter¬
cederet: ab aure dĩ ꝓculdubio nr̃a¬
rũ p̃cum uoces silerent. Notan
diat. Uera quippe postulatio. non
in oris est uocibus: sed in cogitati¬
onib cordis. Ualentiores namq uo¬
ces apud sccretissimas aures di ñ
faciunt uerba nr̃a. sed desideria.
Eternam &enim uitã si ore petimus.
nec tamen corde desideramus: ela¬
mantes cacemus. Si uͦ desideramꝰ
ex corde. etiam cũ ore conticescimus.

Expanded text:
 qui mortuus est pro nobis, imo qui et resurrexit, qui est in dextera Dei, qui etiam interpellat pro nobis . Unigenito enim Filio pro homine interpellare est apud coaeternum Patrem seipsum hominem demonstrare, eique pro humana natura rogasse est eamdem naturam in divinitatis suae celsitudine suscepisse. Interpellat igitur pro nobis Dominus, non voce, sed miseratione, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo liberavit. Adjutor ergo quaeritur ut desiderium exaudiatur, quia nisi pro nobis interpellatio Mediatoris intercederet, ab aure Dei procul dubio nostrarum precum voces silerent. 43. Nodiat. Vera quippe postulatio non in oris est vocibus, sed in cogitationibus cordis. Valentiores namque voces apud secretissimas aures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etenim vitam si ore petimus, nec tamen corde desideramus, clamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus,
Abbreviated transcription (Latin):
do ut homo delinqueret. delictũ su¬
um hominib nollet innotesci. & leues
eẽ crederet. si quid in minimis pecca¬
ret: culpamq suã mallet silentio te¬
gere. quã uoce confessionis aꝑire :
Sepe namq contingit. ut elatus itir¬
tutib animus. dũ multa bona in
estimatione ꝓximoꝵ de se spargi cog¬
nouerit. agnosci non uelit. si quid
ẽ qđ rep̾hensibiliter facit. Quas ui¬
delicet erroris tenebras iccirco mens
tolerat. quia cordis oculũ tumor gͣ¬
uat. Unde beatus iob inter tot eximi¬
a facta uirtutũ qui tam summus
extitit in oꝑatione. ut demonstret
quã humilis fuerit in mente: ꝓti¬

Expanded text:
do ut homo delinqueret, delictum sudo ut homo delinqueret, delictum suum hominibus nollet innotesci; et leve esse crederet, si quid in minimis 712 peccaret; culpamque suam mallet silentio tegere quam voce confessionis aperire? Saepe namque contingit ut elatus virtutibus animus, dum multa bona in aestimatione proximorum de se spargi cognoverit, agnosci non velit si quid est quod reprehensibiliter facit. Quas videlicet erroris tenebras idcirco mens tolerat, quia cordis oculum tumor gravat. Unde beatus Job inter tot eximia facta virtutum, qui tam summus exstitit in operatione, ut demonstraret quam humilis fuerit in mente, proti
Abbreviated transcription (Latin):
non respexit ad cam. ac deinde sub¬
didit. nec ad munera eus. Ex dan
tis quippe corde id qđ dat̃ accipit̃.
iccirco non abel ex munerib. sed ex
abel munera oblata placuerunt.
Prius namq ad cum legitur dñs
respexisse qui dabat: quã ad illa
quȩ dabat. Unde bene beatus iob
dicturus nobis in hospitalitatis grã
largitatẽ suam prius circa aduer¬
sarios ꝓtulit patientiam & benig¬
nitatẽ siram. qđ ad runam non
exultauit inimiei. qđ uerbis male¬
dicis ꝑsecutores suos non impetiit.
qd seuientes intrinsecus equanimi¬
ter tolerauit. & tuno demũ hospi¬
talitatis sue munificentiam ꝓtulit:
ut audito scilicet narrationis eius
ordine. discamus quia exteriora
munera ex interna cordis mundi¬
tia condiunt᷑: ut uirtutũ eiꝰ con¬
texio lectorẽ doceat. qualis apud
se esse debeat: cum exteriora bo¬
inter tanta uirtutũ culmina scm̃
esse non crederet. quis non utcumq
ipsis tot meritis temptaret᷑. ut siqͣn¬

Expanded text:
non respexit ad Cain, ac deinde subnon respexit ad Cain, ac deinde subdidit, nec ad munera etis quippe corde id quod datur accipitur. Idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Prius namque ad eum legitur Dominus respexisse qui dabat, quam ad illa quae dabat. Unde bene beatus Job dicturus nobis in hospitalitatis gratia largitatem suam, prius circa adversarios protulit patientiam et benignitatem suam: quod de ruina non exsultavit inimici, quod verbis maledicis persecutores suos non impetiit, quod saevientes intrinsecus aequanimiter toleravit, et tunc demum hospitalitatis suae munificentiam protulit; ut audito scilicet narrationis ejus ordine, discamus quia exteriora munera ex interna cordis munditia condiuntur, ut virtutum ejus contextio lectorem doceat qualis apud se esse debeat, cum exteriora bointer tanta virtutum culmina sanctum esse non crederet? Quis non utcunque ipsis tot meritis tentaretur, ut si quan
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m ad res ꝑtinet. quas exterius ha¬
bem. Dimittere autẽ ad relaxandum
dolorẽ: que interius ex aliena culpa¬
Ñ contraximꝰ. Sed sciendũ ẽ. quia qui
S dimittit & non dat: & si nͣ plene oꝑa¬
tus ẽ. meliorẽ tamen partẽ miscdiȩ¬
A tenuit. Qui autẽ dat & minime di¬
mittit. om̃ino miscdiam nullã facit:
quia ab om̃ipotente do munus ex
manu non accipit᷑. qđ corde obliga¬
to in malitia ꝓfertur. Mundari &¬
ex dantis mente pensat᷑. Cuncta i¬
taq malitię macula ab interiore
nr̃o homine contagionis immuta¬
tione tergenda ẽ: quia iram u¬
dicis placare nescit oblatio: insi ex
munditia placeat offerentis. Unde
scriptũ est. Respexit ds ad abel ꝙ
ad munera eius. ad cam autẽ & ad
munera eius non respexit. Neq enĩ
sacrũ eloquiũ dicit. respexit ad mu¬
nera abel. & cam munera non res¬
perit. sed prius ait quia respexit
ad abel. ac deinde subiunxit. & ad
munera eius: & rursum dicit. quia

Expanded text:
nostrum ad res pertinet quas exterius hanostrum ad res pertinet quas exterius habemus, dimittere autem ad relaxandum dolorem quem interius ex aliena culpa contrahimus. Sed sciendum est quia qui  dimittit, et non dat, etsi non plene operatus est, meliorem tamen partem misericordiae tenuit. Qui autem dat, et minime dimittit, omnino misericordiam nullam facit, quia ab omnipotente Deo munus ex manu non accipitur, quod corde obligato in malitia ex dantis mente pensatur. Cuncta itaque malitiae macula ab interiori nostro homine cogitationis immutatione tergenda est, quia iram judicis placare nescit oblatio, nisi ex munditia placeat offerentis. Unde scriptum est: Rexpexit Deus ad Abel, et ad munera ejus; ad Cain autem et ad munera illius non respexit. Neque etenim sacrum eloquium dicit, respexit ad munera Abel, et ad Cain munera non respexit, sed prius ait: Quia respexit ad Abel, ac deinde subjunxit, et ad munera ejus. Et rursum dicit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
S tuum: ne forte audias seruũ tuum
maledicentẽ tibi. Scit enĩ tua con.¬
scientia. quia & tu crebro maledixi¬
sti. aliis. Dũ enĩ pensamus quales er¬
ga alios fuimus. esse circa nos tales
alios minus dolemus: quia aliena
iniusticia in nobis uindicat. qđ in se
iuste nr̃a conscientia accusat. Seqͥtꝰ.
ũ iuatori patuit. Quia teste paulo
caritas patiens & benigna describit᷑.
ꝑ patientiam aliena mala ȩquanimit᷑
tolerat. ꝑ benignitatẽ quoq bona mi¬
sericorditer impendit suã Unde beatꝰ
iob & patienter domesticos maledicen¬
tes ꝑtulit. & uiatores & ꝑegrinos apud
se benigne suscepit: illis morũ exem
pla tribuens. istis exteriorũ ope con¬
currens. Illis ꝑ mansuetudinẽ non con¬
citus ad irascendũ. istis ꝑ miscdiam
ad subueniendum paratus. Uir & enĩ
sc̃s redemptorẽ generis humani ꝑ ꝓ
illius in oꝑe seruabat: quib nos am¬
÷ monet dicens. Dimittite & dimitetur
uobis. Date. & dabit᷑ uobis. Bare namq

Expanded text:
m maledicentem tibi. Scit enim tua conscientia, quia et tu crebro maledixisti aliis . Dum enim pensamus quales erga alios fuimus, esse circa nos tales alios minus dolemus, quia aliena injustitia in nobis vindicat quod in se juste nostra conscientia accusat. Sequitur:um viatori patuit. - Quia, teste Paulo, charitas patiens et benigna describitur , per patientiam aliena mala aequanimiter tolerat, per benignitatem quoque bona misericorditer impendit sua. Unde beatus Job et patienter domesticos maledicentes pertulit, et viatores atque peregrinos apud se benigne suscepit: illis morum pla tribuens, istis exteriorum ope concurrens; illis per mansuetudinem non concitus ad irascendum, istis per misericordiam ad subveniendum paratus. Vir enim sanctus Redemptorem generis humani per  nos admonet, et dicit: Dimittite, et dimittetur vobis: date, et dabitur vobis. Dare namque
Abbreviated transcription (Latin):
iuuere negligunt. Et doctus esse
ad bella non ualet. qui sp̃ualem
quẽ habet gladium minime exer¬
cet. Nam resistere temptationib
om̃icio non sufficit. qui huno uer¬
bi di tenere gladium male uiuen¬
do postponit. Scã itaꝙ ęccła quȩ
subsequenti ꝑsecutione deprimi¬
tur: maloꝵ habundantiam. & bo¬
noꝵ inopiam pensans beati iob
uocib dampna sua p̾nuntiatdi¬
cens. Dicebamq in nidulo meo mo¬

Expanded text:
vivere negligit. Et doctus esse vivere negligit. Et doctus esse ad bella jam non valet, qui spiritalem quem habet gladium minime exercet. Nam resistere tentationibus omnino non sufficit, qui hunc verbi Dei tenere gladium male vivendo postponit. Sancta itaque Ecclesia, quae subsequenti persecutione deprimitur, malorum abundantiam et bonorum inopiam pensans, beati Job vocibus damna sua praenuntiet, dicens: Dicebamq
Abbreviated transcription (Latin):
si corda gͦ trabit᷑. ⁊ cornua curuan¬
tur: quia dum in testamento no¬
uo icarniatio meatoris agnoscitur.
ad spũalem intelligentiam rigor te¬
stamenti ueteris inclinat᷑. Ait gͥ sc̃s
uir. Dicebam. gła mea semꝑ intoua¬
bit᷑: & arcus m̃s in manu mea instau¬
rabit᷑. Arcus in manu ẽ: scriptura
Nsacra in oꝑatione. In manu cenim
arcum tenet. qui diuina eloquia
quȩ intellectu cognoscit. oꝑatione
ꝓficit. Instaurat᷑ gͦ arcus in manu.
dum quidquid in sacro eloquio stu¬
dendo cognoscit᷑: uiuendo cõpletur.
hinc etiam salomon dum states sp̃u¬
alis pugnȩ describeret bellatores:
ait. Om̃s tenentes gladios. & ad bella
doctissimi. Quid namq in duina
scriptura ꝑ gladium figuret᷑. pau¬
lus aꝑuit dicens. Et gladium sp̃s
tenentes: quia uidelicet uerbũ dĩ
non ẽ mirabile solumm scire. sed fa¬
cere. Habent quippe sed non tenent
gladium. qui diuinum quidem e¬
loquium norunt: sed scđm illud

Expanded text:
 chorda trahitur, et cornua curvan chorda trahitur, et cornua curvantur, quia dum in Testamento Novo incarnatio mediatoris agnoscitur, ad spiritalem intelligentiam rigor Testamenti Veteris inclinatur. Ait igitur sanctus vir: Dicebam: Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabsacra in operatione. In manu etenim arcum tenet qui divina eloquia quae intellectu cognoscit operatione perficit. Instauratur ergo arcus in manu, dum quidquid de sacro eloquio studendo cognoscitur, vivendo completur. Hinc etiam Salomon dum fortes spiritalis pugnae describeret bellatores, ait: Omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi . Quid namque in divina Scriptura per gladium figuretur, Paulus aperuit, dicens: Et gladium spiritenentes, quia videlicet verbum Dei non est mirabile solummodo scire, sed facere. Habet quippe, sed non tenet gladium, qui divinum quidem eloquium novit, sed secundum illud
Abbreviated transcription (Latin):
corrigi negligunt. reꝓbos dampnat.
In quo etiam sagitas suas ardentib
efficit. quia ad eos quos ꝑ terrorem
corrigit. accensas uerboꝵ sententias
emitit. De hoc p̃dicatorum arcu.
ꝑ ysaiam dicit᷑. Cum sagittis & arcu.
ingrediant᷑ illuc: quia inmirum scĩ
apłi ad feriendam gentilis uitȩ du¬
ritiam. cum districtis uerboꝵ spi¬
culis uenerunt. Quid gͥ hoc in lo¬
eo arcus nomine. nisi sacrum eloqͥ¬
um debet intelligi: In corda & enum
testamentum nouũ: in cornu uͦ testa¬
mentum uetus accipit᷑. In arcu au¬
tẽ dum corda trahitur. cornu cur¬
uat᷑. sicut in hoc eodem saero eloqui¬
Odum testamentum nouũ legitur.
duritia testamenti ueteris emollit᷑.
quia tistamentum nouum dum
quasi quodam bonȩ oꝑationis bra¬
chio trahit᷑. in testamento ueteri se¬
ueritatis uira flectunt᷑. Nec inde¬
center dicimus cordam testam̃to
nouo congruere. qđ de incarna¬
tione dm̃ca certum ẽ extitisse. Qa¬

Expanded text:
corrigi negligunt reprobos damnat. corrigi negligunt reprobos damnat. In quo etiam sagittas suas ardentibus effecit, quia in eos quos per terrorem corrigit, accensas verborum sententias emittit. De hoc praedicatorum arcu per Isaiam dicitur: Cum sagittis et arcu ingrediuntur illuc , quia nimirum sancti apostoli ad feriendam gentilis vitae duritiam cum districtis verborum spiculis venerunt. Quid igitur hoc in loco arcus nomine nisi sacrum eloquium debet intelligi? In chorda etenim Testamentum Novum, in cornu vero Testamentum Vetus accipittem dum chorda trahitur, cornu curvatur: sicut in hoc eodem sacro eloquio, dum Testamentum Novum legitur, duritia Testamenti Veteris emollitur.quia Testamentum Novum, dum quasi quodam bonae operationis brachio trahitur, in Testamento Veteri severitatis jura flectuntur. Non indecenter dicimus chordam Testamento Novo congruere, quod de incarnatione dominica certum est exstitisse. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
dura. flagella uidelicet seculi: quę
secuturum grauius iudicii diem
p̃currunt. ł otasti nos utno cõpun¬
ctionis: ut terrena gaudia in la¬
crimis uerterent᷑. Dedisti metuenti¬
b te significationẽ. ut. fugiant a
facie arcus. Acsi diceret. Hoc tem¬
pus misełie est: illud tempus ni¬
dicii erit. Per ista gͦ huius tempo¬
ris flagella significas. quomͦ tẽ
ꝑcussurus is. quando non parcens
iudicas: qui sic districte mͦ ꝑcutis.
signatur. Ipsa quippe. arcus ẽ eccłe.
ipsa arcus ẽ dm̃: de quo ad corda
hominum sicut ferientes sagitȩ.
sic terrentes sententię uemiunt.
Unde recte quoꝙ ꝑ psaliistam dr̃
Arcum situm cetendit a parauit il¬
lum: & in eo parauit uasa mortis.
sagutas suas ardentib effecit. Ar
cum namꝙ suum dñs cetendit. q
cunctis peccatorib ꝑ scripturã sacrã
minas exbibuit. In quo arcu scilicet
uasa mortis p̾parat. quia scdm elo¬
quii sui sententiam eos qui nunc

Expanded text:
dura, flagella videlicet saeculi, quae dura, flagella videlicet saeculi, quae secuturum gravius judicii diem praecurrunt. Potasti nos vino compunctionis, ut terrena gaudia in lacrymas verterentur. Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus. Ac si aperte diceret: Hoc tempus misericordiae est, illud tempus judicii erit. Per ista ergo hujus temporis flagella significas quomodo tunc percussurus es quando non parcens judicas, qui sic districte modo percutis signatur. Ipsa quippe arcus est Ecclesiae, ipsa arcus est Domini, de qua ad corda hominum sicut ferientes sagittae, sic terrentes sententiae veniunt. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Arcum suum tetendit et paravit illum, et in ipso paravit vasa mortis, sagcum namque suum Dominus tetendit, qui cunctis peccatoribus per Scripturam sanctam minas exhibuit. In quo arcu scilicet vasa mortis praeparavit: quia secundum eloquii sui sent
Abbreviated transcription (Latin):
mea semꝑ innouabit᷑: quia eos qͦs
in se noue uite militarȩ credidit.
uetustis desideriis seruire cognoscit.
Arcus autẽ nomine in sacro eloquio
aliquando maloꝵ insidiȩ. aliquando
dies iudicii. aliquando uͦ ipsa eadem
sacra eloquia designant᷑. Per arcũ
quippe. insidiȩ figurant᷑: sicut per
psalmistam dicit᷑. Intenderunt arcũ
rem amaram. Per arcum quoꝙ di¬
es extremi iudicii. designat᷑. sicut
ꝑ eund̾e rursum psalmistam dicit᷑.
Ostendisti popło cuo dura. potasti nos
Iumo compunctionis: dedisti metu¬
entib te significationẽ. ut fugiant
a facie arcus. In arcu enim quanto
longe trabit᷑ corda. tanto de ea distri¬
ctior exit sagita. Sic nimirum sic
extremi iudicii dies: quanto longe
differt᷑ ut ueniat. tanto cũ uenerit
de illo districtior sententia ꝓcedit.
ccireo autẽ diuersis nunc cladib
ꝑcutim. ut bis correcti. paratiores
tunc inueniri ualeamus. Unde illic
p̃missum est. Ostendisti popło cuo

Expanded text:
mea semper innovabitur. Quia eos quos mea semper innovabitur. Quia eos quos in se novae vitae militare credidit, vetustis desideriis servire cognoscArcus autem nomine in sacro eloquio aliquando malorum insidiae, aliquando dies judicii, aliquando sacra eloquia designantur. Per arcum quippe insidiae figurantur, sicut per Psalmistam dicitur: Intenderunt arcum suum, rem amaram . Per arcum quoque dies extremi judicii designatur, sicut per eumdem rursum Psalmistam dicitur: Ostendisti populo tuo dura, potasti nos vino compunctionis; dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus . In arcu enim quanto longe trahitur chorda, tanto de eo districtior exit sagitta. Sic nimirum sic extremi judicii dies quanto longe differtur ut veniat, tanto cum venerit de illo districtior sententia procedit. Idcirco autem diversis nunc cladibus percutimur, ut his correcti paratiores tunc inveniri valeamus. Unde illic praemissum est: Ostendisti populo tuo
Abbreviated transcription (Latin):
mani generis. loquens. int̾ malig¬
nos sp̃s dep̾hensus dicit. Inueteraui
ititer om̃s inimicos meos. A feruore
ceenim mentis uel inter spuales ini¬
micos. uel inter carnales quosq ꝓei-¬
mos. ipso aliquando uiuendi usu ue¬
terascimts: & assumptȩ nouitatis
specie fuscamur. A qua tamen ue
tustate cotidie si studia circuinspecti¬
onis inuigilent. orando. legendo. be¬
ne uiuendo renouamur: quia uita
nr̃a dum lacrimis lauat᷑. bonis oꝑi¬
b exercet᷑. scĩs meditationib tendit᷑:
ad nouitatẽ suam sine cessatione re¬
ut nr̃a significet: quia scã eccła cũ
fideles suos conspicit ad uite uete¬
ris culpas redire. eos quos nouita¬
tẽ mentis intuetur ꝑdere: cogitur
plorare. Predicator quippe egregius
discipłis dicit. Que ẽ enim nr̃a spes
aut gaudium. aut corona głe: Non¬
ne uos ante dnĩn: Scã gͦ eccła qua¬
si amissam głam deplorat. cum fi¬
deles suos ad uitam ueterẽ redire
considerat. Ait enim. Dicebam. gła

Expanded text:
mani generis loquens, inter malignos spiritus deprehensus: Inveteravi, inquit, inter omnes inimicos meos . A fervore etenim mentis inter spirituales inimicos, mos, ipso aliquo modo vivendi usu veterescimus, et assumptae novitatis specie fuscamur. A qua tamen vetustate cotidie, si studia circumspectionis invigilent, orando, legendo, bene vivendo renovamur, quia vita nostra, dum lacrimis lavatur, bonis operibus exercetur, sanctis meditationibus tenditur, ad novitatem suam sine cessatione reut nostra significet, quia sancta Ecclesia cum fideles suos conspicit ad vitae veteris 633 culpas redire, eos quos novitatem mentis intuetur perdere, cogitur plorare. Praedicator quippe egregius discipulis suis dicit: Quae est enim nostra spes, aut gaudium, aut corona gloriae? nonne vos ante Dominsi amissam gloriam deplorat, cum fideles suos ad vitam veterem redire considerat, ait enim: Dicebamque: Gloria
Abbreviated transcription (Latin):
cet atq gentilem: recte etiã po¬
test cȩco gentilis. claudo autẽ iu¬
daicus popłs designari. Gentilis
quasi quippe. oculos non habuit:
quia non accepta lege. non uidit
quo ire debuisset. At contra iuida¬
icus popłs habens oculos claud̃
fuit. quia legem quidem sciendo
tenuit. sed in ea gressum recti oꝑis
non tetendit. Si enim gentilis popłs¬

Expanded text:
cet atque gentilem, recte etiam pocet atque gentilem, recte etiam potest caeco gentilis, claudo autem Judaicus populus designari. Gentilis quippe quasi oculos non habuit, quia non accepta lege non vidit quo ire debuisset. At contra Judaicus habens oculos, claudus fuit, quia legem quidem sciendo tenuit, sed in ea gressum recti operis non tetendit. Si enim gentilis pop
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ adiutorium continet. Cȩcos
enim p̃dicando illuminat. clau¬
dos uͦ opitulando sustentat. Cȩ¬
cus quippe est: qui adhuc quo
ꝑgat non uidet. Claudus autẽ
est. qui non potest ire quo uidet.¬
I Crebro namq peccatum aut igno¬
rantia aut infirmitate ꝑpetratur.
ut uel nesciat homo quid uelle de¬
beat. uel non om̃e qđ uoluerit
possit. Quo contra recte ꝑ psalmi
norantiam illuminatio. & contra
infirmitatẽ salus ciocat᷑. Hinc eti¬
am de iniquis dicit᷑. Fiant uie eox
tenebrȩ & lubricum. ut scilicet ꝑ
tenebras quo ire debeant non
uideant. Qui & si recta uiderint.
in eis tamen stare ꝑ lubricum ñ
possint. Iste itaq ꝑ lubricum intͥ
bona claudicat. ille ꝑ tenebras. qͦ
bona sequatur ignorat. Scã itaq
eccła extremis tribulationib depͣ¬
hensa. antiquoꝵ reminiscit᷑ tem¬
porum: quando & docendo illu¬
minare consueuerat. & adiuuando
firmare: & precedentis membri sui
ore loquit dicens. Oculus fui ce¬

Expanded text:
per adjutorium continet. Caecos per adjutorium continet. Caecos enim praedicando illuminat, claudos vero opitulando sustentat. Caecus quippe est qui adhuc quo pergat non videt; claudus autem est, qui non potest ire quo videt. Crebro namque peccatum aut ignorantia aut infirmitate perpetratur, ut vel nesciat homo quid velle debeat, vel non omne quod voluerit possit. Quo contra recte per Psalmnorantiam illuminatio, et contra infirmitatem salus vocatur. Hinc etiam de iniquis dicitur: Fiant viae illorum tenebrae, et lubricum , ut scilicet per tenebras quo ire debent non videant, qui etsi recta viderent, in eis tamen per lubricum stare non possent. Isti itaque per lubricum inter bona claudicant, illi per tenebras quae bona sequantur ignorant. Sancta itaque Ecclesia extremis tribulationibus deprehensa, antiquorum reminiscitur temporum, quando et docendo illuminare consueverat, et adjuvando firmare, et praecedentis membri sui ore loquitur, dicens: Oculus fui cae
Abbreviated transcription (Latin):
tiam p̾bet. sed uitam suam a neqͥ¬
tia non custodit: rem suam deo
tribuit. & se peccato. Hoc qđ munꝰ
ẽ obtulit auctori. & hoc qđ ma
uis seruauit iniquitati. Dene itaq
ꝑ beatũ iob prius dicit᷑. iusticia
indutus sum. & uestiuit me sic̃
uestimento. & sicut diademate
iudicio meo: ac deinde subiungi¬
tur. oculus fui cęco & pes claudo:
quia tunc est apud dmͣ oblatio ue¬
ra rectitudinis. cũ de radice iusti¬
ciȩ ꝓdeunt rami pietatis. Sed
let apud internũ iudice̾ animꝰ
pensari quam factum: notandũ
qđ cȩci oculum fuisse se asserit.
pedem claudi. Hȩc eenim dicens.
ꝓfecto indicat: quia & illi ꝑ semet¬
ipsum manum p̾buerat. & huuc
portando sustinuerat. Ex qua re
colligit᷑. suꝑ egenos ac debiles qͣn¬
tum miscdiȩ illius uiscera fun¬
debant᷑. Unde & subditur. P ater
uerba si ad uocem scẽ eccłȩ ty¬
pica interpͣtatione referamus.
ipsa est oculus cȩro. quia ꝑ uer¬
bum lucet: ipsa pes claudo. qr

Expanded text:
tiam praebet, sed vitam suam a nequitiam praebet, sed vitam suam a nequitia non custodit, rem suam Deo tribuit, et se peccato. Hoc quod minus est obtulit auctori, et hoc quod majus est servavit iniquitati. 625 Bene itaque per beatum Job prius dicitur: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento; et sicut diademate, judicio meo. Ac deinde subjungitur: Oculus fui caeco, et pes claudo. Quia tunc est apud Deum oblatio verae rectitudinis, cum de radice justitiae prodeunt rami pietatis. Sed let apud internum judicem animus pensari quam factum, notandum quod caeco oculum fuisse se asserit, pedem claudo. Haec etenim dicens, profecto indicat quia et illi per semetipsum manum praebuerat, et hunc portando sustinebat. Ex qua re colligitur, super egenos ac debiles quantum misericordiae illius viscera fundebantur. Unde et subditur: Pater verba si ad vocem sanctae Ecclesiae typica interpretatione referamus, ipsa est oculus caeco, quia per verbum lucet, ipsa pes claudo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
seruare que iusta sunt. ut collatꝰ
in ꝓximis riuus miscđĩe. de iusticie
fonte ducatur. Nam multi ꝓximis¬
quasi oꝑa miscdĩe impendunt: s
iniusticię facta non deserunt. Qi
si ueraciter ꝓximis miscđiam face¬
re studerent: sibi ipsis prius debu¬
erant iuste uiuendo misereri. Un¬
de scriptum ẽ. Miserere anune
tuȩ. uir placens do. Qui gͦ mise¬
reri uult pcuno: a se trabat ne¬
cesse est originem miserendi. Scrip¬
tum namq est. Diliges ꝓximum¬
 tuum. sicut te ipsum. Quomodo
gͦ alteri miserendo pius ẽ: qui
adhuc iniuste uiuendo fit impi¬
us sibimet ipsi : Unde ꝑ quendã
sapientẽ dicit᷑. Qui sibi nequam
ẽ. cui bonus erit: Ad exhibendã
quippe misodiam ut indigentib
plene exterius ualeat impendi.
duo sibi necessaria congruunt: id
cͣ homo qui p̾beat. & res quȩ p̾̃be¬
atͦ. Sed longe incomparabilit᷑.
melior ẽ homo quam res. Qui itaq
indigenti ꝓximo exteriorẽ substan¬

Expanded text:
servare quae justa, ut collatus servare quae justa, ut collatus in proximos rivus misericordiae de justitiae fonte ducatur. Vet. quasi opera misericordiae impendunt, sed injustitiae facta non deserunt. Qui si veraciter proximis misericordiam facere student, sibi ipsis prius debuerant juste vivendo misereri. Unde scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo . Qui ergo misereri vult proximo, a se trahat necesse est originem miserendi. Scriptum namque est: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Quomodo ergo alteri miserendo pius est, qui adhuc injuste vivendo fit impius sibimetipsi? Unde per quemdam sapientem dicitur: Qui sibi nequam est, cui bonus erit ? Ad exhibendam quippe misericordiam ut indigentibus plene exterius valeat impendi, duo sibi necessaria congruunt, id est homo qui praebeat, et res quae praebeatur. Sed longe incomparabiliter melior est homo quam res. Qui itaque indigenti proximo exteriorem substan
Abbreviated transcription (Latin):
limitatis. Innotescit contra aduer¬
sarios quid haberet ex munere. in¬
notescit discipulis. qualis apud se
cum cogunt᷑ bona narrare que faci¬
unt. non elationi seruiunt. sed uti¬
litatĩ. Unde beatus iob amicis suis
se iniuste increpantib. atq iccirco
nescientib bona sua loquendo aꝑit.
ut nimirum discerent. non contra
eius uitam increpantes erigi. sed hanc
tacentes imitari: quãuis ut supra
diximus hunc ad memoriam facta
sua reducere. inuecta ab increpan¬
tib desꝑatio compellebat. Nam in¬
ter tot dolores uulneris & uerba
desꝑationis. cum bona quȩ fecit nar¬
rat: quasi collapsum uerbis & uer¬
berib ad spem animum refarmat.
Dicat gͦ bona que fecit. ut non coga¬
tur inter tot mala de se desꝑare
.quȩ audit. Oculus fui cȩco. & pes
samus. intuendum nobis prius est
quam rectus narrandi ordo serue¬
cur: ut ante iusticiȩ & post miscdie
oꝑa describant᷑. Ille quippe bene
agit quȩ pia sunt: qui scit prius

Expanded text:
limitatis. Innotescit contra adverlimitatis. Innotescit contra adversarios quid habent ex munere, innotescit discipulis qualis apud se cum coguntur bona narrare quae faciunt, non elationi serviunt, sed utilitati. Unde beatus Job amicis suis se injuste increpantibus, atque idcirco nescientibus bona sua, loquendo aperit, ut nimirum discerent non contra ejus vitam increpantes erigi, sed hanc tacentes imitari, quamvis, ut supra jam diximus, hunc ad memoriam facta sua reducere, invecta ab increpantibus desperatio compellebat. Nam inter tot dolores vulneris et verba desperationis, cum bona quae fecit narrat, quasi collapsum verbis et verberibus ad spem animum reformat. Dicat ergo bona quae fecit, ut non cogatur inter tot mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes samus, intuendum nobis prius est, quam rectus narrandi ordo servetur, ut ante justitiae, et post misericordiae opera describantur. Ille quippe bene agit quae pia sunt, qui scit prius
Abbreviated transcription (Latin):
uiare. eis se summoꝑe quantum
esset uenerandus: ostendit dicenis.
In quo quis audet: In insipienti¬
am dico. audeo & ego. Hebrei sunt.
& ego. Hismhelite sunt. & ego. Se
men abraliȩ sunt. & ego. Muustri
xp̃i sunt. & ego. Ut minus sapi¬
ens dico. plus ego. Quib etiam
subiungit. qđ ei quoꝙ tercu cȩli
secreta patuerint. qđ raptus etia
paradysi archana penetrauit. Ecce
honorem fugiens. seruũ se disci¬
płaꝵ pͣdicat. Eece honorem ꝓ uti¬
litate audientium querens. falsis
apłis uite suȩ merita suꝑponit.
Igit quippe doctor egregius. ut
dum ipse qualis esset agnoscitur:
&e uita  lingua male p̃dicantium. eiꝰ
comparatione uilesceret. Illos uidelicet
cõmendaret. si se absconderet. Cumq
se non ostenderet. errori locũ dedissec.
Miro gͥ modo &e humilitatis exhibet
grãm. & utilitatis querit incremͣta:
ut & seruum se discipłis p̾dicet. et
aduersariis potiorẽ demonstret. Osten¬
dit discipłis quid humilitatis acce¬
ꝑit. ostendit aduersarus quid sub¬

Expanded text:
viare, eis se summopere, quantum esset venerandus ostendit, dicens: In quo quis audet, in insipientia dico, audeo et ego. Hebraei sunt, et ego. Israelimen Abrahae sunt, et ego. Ministri Christi sunt, et ego. Ut minus sapiens dico, plus ego . Quibus etiam subjungit quod ei quoque tertii coeli secreta patuerint, quod raptus etiam paradisi arcana penetrarit. Ecce honorem fugiens servum se discipulorum praedicat. Ecce honorem pro utilitate audientium quaerens falsis apostolis vitae suae merita superponit. Egit quippe doctor egregius ut dum ipse qualis esset agnoscitur, et vita et lingua male praedicantium, ejus comparatione vilesceret. Illos videlicet commendaret, si se absconderet; cumque se non ostenderet, errori locum dedisset. Miro igitur modo et humilitatis exhibet gratiam, et utilitatis quaerit incrementa, ut et servum se discipulorum praedicet, et adversariis potiorem demonstret. Ostendit discipulis quid humilitatis acceperit, ostendit adversariis quid sub
Abbreviated transcription (Latin):
tur: dum om̃s quę sua sunt que¬
dĩ ubiq reꝑta opponunt᷑ oculis. s
hȩc cognoscere homines dedignant᷑.
pene nullus querit. scire qđ cre¬
didit. Multitudo gͦ bonorum p̃¬
cedentium arcum suum destrui
doleat. quȩ sacrum eloquium re
staurari semꝑ ꝑ studium subsequen¬
tium credebat.

Expanded text:
tur, dum omnes quae sua sunt quaetur, dum omnes quae sua sunt quaeDei ubique reperta opponuntur oculis, sed haec cognoscere homines dedignantur, pene nullus quaerit scire quod credit. Multitudo ergo bonorum praecedentium arcum suum destrui doleat, quae sacrustaurari semper per studium subsequentium credebat.
Abbreviated transcription (Latin):
aquas: & ros morabitur in messi¬
one mea. Gła mea semꝑ innouabi¬
t᷑. & arcus m̃s in manu mea in¬
staurabitur. Que uidelicet cun¬
cta considerans: nequaquam spe
cassa fallebatur. Nam ꝑfecti qͥ ꝙ
multos nunc eius conspiciunt ad¬
iutores. sed pensant ꝓculdubio
qł emergente ꝑsecutionis articu¬
lo. ex his pleriq hostes illius fi¬
unt: qui eẽ pacis tempore eius
ciues uidentur. Non autẽ de om¬
nib ita desꝑant. sed tamen ple¬
rumq contingit. ut hii de quib
maiorem fidei fiduciam habuert᷑.
ipsi eiusdem fidei hostes atrocio¬
res fiant: ut eos tunc uideant
contra sacra eloquia agere. ex
quorum se oꝑatione crediderant
hec eadem sacra eloquia ad p̃di-¬
cationis gram restaurare. Que
tamen tempora iam nuno inobo¬
asse ingemiscimus. cum multos
intra eccłam positos cernimus.¬
qui aut nolunt oꝑari qđ intelli-¬
gunt. aut ipsum quoꝙ sacrum
edoquium intelligere ac nosse con¬
tempnunt. Aueritate enim auerten¬
tes auditum. ad fabulas conuertun¬

Expanded text:
bitur in messione mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Quae videlicet cuncta considerans, nequaquam spe cassa fallebatur. Nam perfecti quique multos nunc ejus conspiciunt adjutores, sed pensant procul dubio quod emergente persecutionis articulo, ex his plerique hostes illius fiunt, qui esse pacis tempore ejus cives videntur. Non autem de omnibus ita desperant, sed tamen plerumque contingit ut hi de quibus majorem fidei fiduciam habuerant, ipsi ejusdem fidei hostes atrociores fiant, ut eos tunc videant contra sacra eloquia agere, ex quorum se operatione crediderant haec eadem sacra eloquia ad praedicationis gratiam restaurare. Quae tamen tempora jam nunc inchoasse ingemiscimus, cum multos intra Eccquia nolunt operari quod intelligunt, aut hoc ipsum quoque sacrum eloquium intelligere ac nosse contemnunt. A veritate enim avertentes auditum, ad fabulas convertun
Abbreviated transcription (Latin):
men satane angło ad temptandũ
concedit᷑. Orat ut eximi debeat. &
non exauditur. Cuius cum ipsa
initia conuersionis aspicio: ꝑpen
do qđ ei suꝑna pietas cęlos aꝑit.
seseꝙ illi iħs de sublimi ostendit.
Qui lucem corporis ad tempus ꝑdidit.
lumen cordis in ꝑpetuum accepit.
Aa ananiam mutit᷑. uas electionis

Expanded text:
men Satanae angelo ad tentandum men Satanae angelo ad tentandum conceditur , orat ut eximi debeat, et non exauditur. Cujus cum ipsa initia conversiodo quod ei superna pietas coelos aperit, seseque illi Jesus de sublimi ostendit. Qui lumen corporis ad tempus perdidit, lumen cordis in perpetuum accepit: ad Ananiam mittitur, Vas el
Abbreviated transcription (Latin):
illas uirtutes sciat. unde sic infirmꝰ.
ut ita feminam ꝑtimescat: nisi quia
aquę appendunt᷑ in mensura. ut ipsi
scĩ dĩ homines. & multum ualeant
ꝑ potentiam dĩ. & rursum quadam
mensura moderati sint ꝑ infirmita¬
tem suam: In illis uirtutib helias¬
istis infirmitatib quid de se poterat
agnoscebat. Illa potentia uirtutis
fuit: ista infirmitas. custos uirtutas.
In illis uirtutib ostendebat quid ac¬
ceperat. in istis infirmitatib hoc qđ
acceperat custodiebat. Miraculis
monstrabat᷑ helias. in infirmitatib
seruabat᷑. Sic paulum uideo flumi¬
num & latronum. ciuitatis & solitu¬
dinis. maris ac falsoꝵ fr̃m ꝑicula
sustinentẽ. frenantem ieiumis ao
uigiliis corpus. sustinentẽ frigoris
& nuditatis erumpnam. eccłarum
custodiam uigilanter ac pastorali¬
ter exercentem. ad tercium celum
raptũ. rursumq eum in para dysũ
raptum. & audisse archana uerba
que non licet homini loqui: & ta¬

Expanded text:
illas virtutes faciat? unde sic infirmus, illas virtutes faciat? unde sic infirmus, ut ita feminam pertimescat, nisi quia aquae appenduntur mensura, ut ipsi sancti Dei homines et multum valeant per potentiam Dei, et rursum quadam mensura moderati sint per infirmitatem suam? In illis virtutibus Eliaistis infirmitatibus, quid de se poterat, agnoscebat. Illa potentia virtus fuit, ista infirmitas custos virtutis. In illis virtutibus ostendebat quid acceperat, in istis infirmitatibus hoc quod acceperat custodiebat. In miraculis monstrabatur Elias, in infirmitatibus s.---Sic Paulum video fluminum et latronum, civitatis et solitudinis, maris ac terrae pericula sustinentem , frenantem jejuniis ac vigiliis corpus, sustinentem frigoris et nuditatis aerumnam, ad ecclesiarum custodiam vigilanter se ac pastoraliter exercentem, ad tertium coelum raptum, rursumque eum in paradisum raptum , et audisse arcana verba quae non licet homini loqui; et ta