comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
guratur. Rursum ꝑ montẽ testam̃tũ dĩ exprimit᷑. sic̾ ab acuc
ait. Peus a libano ueniet. ⁊ sc̃s de monte umbroso ⁊ condenso. Qui
enim uenturum se ꝑ testam̃ti sui paginas spopondit. quasi
inde uenit unde uelud suh ꝓmissiõne se tenuit. Q uod
nis allegoriarum obscuritatib oppacatur. Rursus ꝑmon¬
temi angłs apostata designatur. sicͥut sub babilonis negis
specie. de antiquo hostẽ predicatorib dr̃. Suꝑ montem ca¬
m̃ontẽ signũ leuant: quando contͣ sachane suꝑbĩam.qͥ¬
spe simulationis absconditur. uirtutẽ eruc s exaltant.
ursum ꝑ montẽ hereticꝰ quilibet exprimit᷑. sic̃ ex uoce
eccłie psalmista ait. In dnõ confido. Quomͦ dic̾itis am¬
me mee tͥnsmigra in montẽ sic̃ passer. Cũ enĩ fideli
anime unitate relicta in tumenti doctrina heretici
tumor exprite de quib psalmista ait. Montes sicut
cera fluxert᷑. a facie dnĩ. Quia multi qui prius alta
rigiditate tumebant. dõ in carne apparente. magno

Expanded text:
montem testamentum Dei exprimitur, sicut Habacuc ait: Deus a Libano veniet, et sanctus de monte umbroso et condenso . Qui enim venturum se per testamenti sui paginas spopondit, quasi inde venit, unde velut sub promissione se tenuit. Quod vssis allegoriarum obscuritatibus opacatur. Rursum per montem angelus apostata designatur, sicut sub Babylonis regis specie de antiquo hoste praedicatoribus dicitur: Super montem camontem signum elevant, quando contra Satanae superbiam simulationis absconditur, virtutem crucis exaltant. Rursum per montem haereticus quilibet exprimitur, sicut ex voce Ecclesiae Psalmista ait: In Domino confido, quomodo dicitis animae meae, Transmigra in montem sicut passer ? Cum enim fideli animae unitate relicta, in tumenti doctrina confideretumor exprimitur, de quibus Psalmista ait: Montes sicut cera fluxerunt a facie Domini , quia multi qui prius alta rigiditate tumuerant. Deo in carne apparente, magno
Abbreviated transcription (Latin):
nitur uł mentis refrigeriũ a feruore carnalium cogita¬
tionũ. unde ⁊ appelatione umbre. ex suꝑna ꝓtectionẽ.¬
hoc ipsũ refrigeriũ cordis insinu̾ari solet. aliqͣndo ũbra
recedente caritate torpor frigide m̃tis accipitur. Nã qd̾ dnĩ¬
ca incarnatio ꝯbumbrationis signetur appellatione: angłicꝰ

Expanded text:
nitur, vel mentis refrigerium a fervore carnalium cogitationum: unde et appellatione umbrae ex superna hoc ipsum refrigerium cordis insinuari solet. Aliquando vero umbra, recedente charitate, torpor frigidae mentis accipitur. Nam quod dominica incarnatio ser
Abbreviated transcription (Latin):
non loħs harundat uento agitata ñ erat. qͥa ẽius
mentẽ scõ spũ soliclam ꝑ diũsas partes nullus linguarũ
fiatꝰ inclinabat. Rursus ꝑ calamũ ł harundinem ni¬
ilgebunt iusti ⁊ tanqͣm scintille in arundineto discurrent
arundinetũ uitã scłartũ appellat. qui more arunginũ
ꝑ temporalẽ głam foris qͣsi ad alta ꝓficiunt. s intꝰ a
soliditate ueritatis in anescunt. Unde ⁊ iudeoꝵ regnũ
calamo comꝑatur. cum ꝑpropham apparente in uerita¬
temus uacuum. Et quia in eodem popło genꝰ regale iam¬
defecerat : & regnũ eius alienigena possidebat. idem regnũ
ritͥas ardorem ꝑ didit : qͥsi iã amisso igne fider ñ ardens seb
fumigans fuit. In carnatus dñs calamum quassatũ non con¬
fregit . &e linum fumigans non extinrte⁊ quia uidelꝰ. reg

Expanded text:
 arundo vento agitata non erat, quia ejus mentem Spiritu sancto solidam per diversas partes nullus linguarum flatus inclinabat. Rursum per calamum vel arundinem niFulgebunt justi, et tanquam scintillae in aramque vitam saecularium appellat, qui more arundinum per temporalem gloriam foris, quasi ad alta proficiunt, sed intus a soliditate veritatis inanescunt. Unde et Judaeorum regnum calamo comparatur, cum per prophetam apparente in veritased interius vacuum? Et quia in eodem populo genus jam regale defecerat, et regnum ejus alienigena possidebat, apte hoc idem regnum ritatis ardorem perdidit, quasi amisso jam igne fidei non ardens sed fumigans fuit. Incarnatus ergo Dominus calamum quassatum non confregit et linum fumigans non exstinxit, quia Judaeae reg
Abbreviated transcription (Latin):
suspendit᷑ fideliũ uita. Que & in ardius niau ponere dieitur:
uia desideria terrena despiciens. spe. iam de celestib nutritur.
In arduis nidũ ponit: qͥa habitatione m̃tis sue. in abiecta ĩa¬
& in fima conuersatione ñ construit. hino ÷ quod eineo balaam
posueris nidũ tuum. Uuseus possessor int̾p̃tatur. Et qui suit
qui p̃sentia possident. nisi hii qui ingenio sapientie scłaris cal
humilitatem apud semet ipses facti in xp̃i sullimitate nutri¬
antur. Si semet ipsos infirmos sentiant. & in escelsa eo humi¬
utate cogniti redemptoris fouendam m̃tis fiduciam
ponant¬
n scriptura sacra cedri nomine aliquando alta excellentia głe

Expanded text:
ita. Quae et in arduis nidum ponere dicitur, quia desideria terrena despiciens, spe jam de coelestibus nutritur. In arduis nidum ponit, quia habitationem mentis suae in abjecta et infima conversatione non construit. Hinc est quod Cinaeo Balaamculum tuum, etc.--Cinaeus, possessor interpretatur. Et qui sunt qui praesentia possident, nisi hi qui ingenio sapientiae saecularis humilitatem parvuli apud semetipsos facti, in Christi sublimitate nutriantur; si semetipsos infirmos sentiant, et in excelsa humilitate cogniti Redemptoris fovendam mentis fiduciam ponantn Scriptura sacra cedri nomine aliquando alta excellentia glor
Abbreviated transcription (Latin):
iugilat : infrigidis aut̃ mentib securꝰ iaceq¬
niscriptura sacra calami uł harundinis appellatione mabi¬
aliqnoo ũbum manens. aliꝗͣndo doctorũ ꝑitia. aliqͣndo mobi
uiet̾nitas designatur. cum uoce patris ꝑ ꝑsalmistam dẽ.
Lingua mea calamus scribe uelocit̾ scribentis. Quia enĩ
qd loquim̃ transit : qđ scribimꝰ ꝑmanet. lingua ꝑatris scribe
calamus dr̃ quia ab eo est uerbum illius cõeternum. ao
sine insitu generatũ. Rursũ ꝑ calamũ scriptoꝵ doctri¬

Expanded text:
sollicitus vigilat, in frigidis autem mentibus securus jacen sacro eloquio calami vel arundinis appellatione aliquando verbum manens, aliquando doctorum peritia, aliquando mobiaeternitas designatur, cum voce Patris per Psalmistam dicitur: Lingua mea calamus scribae velociter scribentis . Quia enim quod loquimur transit, quod scribimus permanet, lingua Patris scribae calamus dicitur, quia ab eo est Verbum illi coaeternum, ac sine transitu generatum. Rursum per calamum scriptorum doctri
Abbreviated transcription (Latin):
Nꝰ scriptyRa sacra pharetre
prauoꝵ machinatio designatur.ꝑ pharetr̃a iustũ diͦ occultũq consili¬
tt ÷ ꝯ affurit me. Io ÷ occultum suũ consiliũ deterit : ꝙ publica
ne peussione uulnerauit. Sicut in pharetra sagittę. sic in occulto
dei consilio latent sententię. Et quasi ex pharetra sagicta ebucit᷑:
qndo ex occulto consilio aꝑtam ds̃ iaculatur. Pharetre nonune
Iniqui eum dolos quos bonis ex cogitant. secretis machination¬
bus occultant. quasi in pharetra sagntas parant. Et in hac
p̾sentis uitȩ caligine. uelua in obscuro rectos corde feruint. qͥa mi¬
liciosa edꝵ iacula. ⁊ sentiri ꝑ uulnꝰ possunt. & tamen uenientia

Expanded text:
n Scriptura sacra pharetraepravorum machinatio designatur. Per pharetram justum Dei occultumque consili est, occultum suum consilium detexit, et publica me percussione vulneravit. Sicut enim in pharetra sagittae, sic in occulto Dei consilio latent sententiae; et quasi ex pharetra sagitta educitur, quando ex occulto consilio apertam Deus sententiam jaculatur. Pharetrae quoqueum dolos quos bonis excogitant secretis machinationibus occultant, quasi in pharetra sagittas parant, et in hac praesentis vitae caligine, velut in obscuro, rectos corde feriunt, quia malitiosa eorum jacula et sentiri per vulnus possunt, et tamen venientia
Abbreviated transcription (Latin):
dignant᷑. Terciam gͥ partẽ stellarũ celi cauda draconis traxisse uisa ÷: qͥa antiap̃s
multos ex his qͥ ab hominib electi putabant᷑. & qͥ in eccła uelut stelle in celo scientia
& intellectu refulgent decipiet: atq in ꝑditionis foueã demerget.
NI scpiptura sacra uocabulo narium aliquando fatuutas aliquando
ticorũ ui sensibus mtis stite. cui ex eloquio aurũ penoet. sed
tamꝰ er t̾rene intentionis pond̾e. more suis ad suꝑiora ñ res¬
picit. Qđ secutꝰ ex posuit dicens Mulier pulchra & fatua. Id ÷
doctrina hereticoꝵ pulchra ꝑ uerbub fatua ꝑ intellectum. Nari

Expanded text:
designatur. Tertiam igitur partem stellarum coeli cauda draconis traxisse visa est; quia Antichristus multos ex iis, qui ab hominibus electi putabantur, et qui in Ecclesia velut stellae in coelo, scientia et intellectu refulgent, decipiet, atque in perditionis foveam demerget.n Scriptura vero sacra vocabulo narium aliquando fatuitas, aliquandoin sensibus mentis stultae, cui ex eloquio aurum pendet, sed tamen ex terrenae intentionis pondere, more suis, ad superiora non respicit. Quod secutus exposuit, dicens: Mulier pulchra et fatua; id est, doctrina haeretica: pulchra per verbum, fatua per intellectum. I
Abbreviated transcription (Latin):
uno. xp̃o multitudo scõꝵ. Qͥ cunq gͦ leuacris sp̃ualib id ÷ bonis oꝑib aĩas suas
abluere ñ cessunt. potestatẽ hahebunt. en ligno uite. qͥa eiꝰ m̾bra effecti ꝑili
magna poter̃. Nã sic̃ ex uno stipite atboris oiͦs uirtꝰ ramorũ ꝓcedit: itat᷑ en
di. hec ÷ porta qͦ uistis aꝑiet᷑ & inuistis claudet᷑. qͥa iustos intͣ aulã paradisi
misedia diuina recipiet. a qͦ miscdia impii alieni eristent.

Expanded text:
uno Christo multitudo sanctorum. Quicumque ergo lavacris spiritalibus, id est, bonis operibus animas suas abluere non cessant, potestatem habebunt in ligno vitae; quia ejus membra effecti per illum magna poterunt: nam sicut ex uno stipite arboris omnis virtus ramorum procedit; ita et ex i. Haec est porta, quae justis aperietur, et injustis claudetur; quia justos intra aulam paradisi misericordia divina recipiet: a qua misericordia impii alieni existent.
Abbreviated transcription (Latin):
diui. Misticis uͦ ut ÷ Beati ql̃ a uant stolas suas. ut sit potestas eͥoꝵ in lignis uete
O ꝑ portas intrent in ciuitatẽ. Ybi possumꝰ ꝑ stolas in hoc loco aĩãs nr̃as intelli¬
gert. Et qa assidue peccamꝰ. necesse ÷ ut stolaĩ id÷ aĩas nr̃as. orando uigilando.
ieuinando. elemosinas largiendo assidue lauemꝰ. ꝑ lignũ uite possumꝰ sapi¬
entiã intelligere.: dicente salomone: Lignũ uite ÷ his qͥ app̃henderint eã.
& qͥ tenuerint eã beati. Potestatẽ in ligno uite id÷ in sapientia habent̾ sc̃i. qͥa qͥcina
sapientiã possidet : potens ł ad oĩa uitia extirpanda. ad tẽpticrones demonũ orir¬
cendas: ꝙ ad oĩa oꝑa bona ꝑ agenda. sic dic̃ salomon. Melior ÷ patiens iaro fort. e ꝯ
dñat᷑ aĩo sita expugnatore urbiũ. Iales gͦ ꝑ portas intrant in ciuitatẽ. ꝑ ilã uddo¬

Expanded text:
ant stolas suas, ut sit potestas illis in ligno vitae, et per portas intrent in civitatem. Possumus per stolas in hoc loco animas nostras intelligere, et quia assidue peccamus, necesse est ut stolas, id est, animas nostras, orando, vigilando, jejunando, eleemosynas largiendo assidue lavemus. Per lignum vitae possumus sapientiam intelligere, dicente Salomone: Lignum vitae est iis, qui apprehenderint eam; et qui tenuerit eam, beatus . Potestatem in ligno vitae, id est, in sapientia habent sancti; quia quicumque sapientiam possidet, potens est ad omnia vitia exstirpanda, ad tentationes daemonum devincendas, et ad omnia bona opera peragenda, sicut dicit Salomon: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium . Tales ergo per portas intrant in civitatem, per illam vid
Abbreviated transcription (Latin):
minptura sacra auiquando ꝑ gladium sc̃ã p̃dicatio.
aũquando eterna dapnatio. aliquando tribulatio tem¬
porał. aliqͣndo antiqui hostis ira: ł persuasio designat.
dampnatio designãtur ÷ sicut de p̾dicatione sidut de¬
p̃dicante heretico scriptil ÷. Si multiplicati fuerint
filii eius : in gladio erunt. Quia quantalib& ie mu¬
merositate germinent: ȩt̾na aãpnatione consumun
dius. Rursũ per gladium. ira ł persuasio maligna hol¬
tis. exprimitur : sicut ꝓsalmista ait. Qui uberasti
cutitur ÷ ut a uita rectitudinis extinguatur. hine ũ¬

Expanded text:
 gladium sancta praedicatio, aliquando aeterna damnatio, aliquando tribulatio temporalis, aliquando antiqui hostis ira vel persuasio designaturdamnatio designatur, sicut de praedicante haeretico scriptum est: Si multiplicati fuerint filii ejus, in gaudio erunt , quia quantalibet hic numerositate germinent, aeterna damnatione consumuntdius . Rursum per gladium ira vel persuasio maligni hostis exprimitur, sicut Psalmista ait: Qui liberasti cutitur ut a vita rectitudinis exstinguatur. An
Abbreviated transcription (Latin):
herbas sicut salices germinant : quia inter arescentem
uitam carnaliũ hominũ. ⁊ multiplici numerositate e
ꝑpetua mtis uiriditate ꝑdurant. Qui ixta p̃ter fluen¬
ad fructũ ꝑcipit. ex doctrina sacri eloquii que tempora¬
psalmista dicit. Insalieib in medio eiꝰ. suspendimmꝰ organa
nr̃a. Babilonis medio in esse salices describunt᷑ : qͥa in frue
b cordis. in hac scłi confusione radicantur. Unde & p̃dica-¬
tores scĩ in istis salicib non exercent organa s suspendunt
quia cũ in fruetuosas ac reꝓbas intẽs asꝑiciunt᷑. iũ pre¬
dicationis sue ñ eribent. s pocius lugentes silent. hinic per¬
e qͦ ꝑ ꝓpħam dicit᷑. De torrente in uia bibit. ꝑpterea exalta¬
bit capuo. Quia uideł redemptor nr̃ mortał uite penam
cubuit. ñ in hesit. Unde die t̃tia hoc qđ moriendo posuerat.

Expanded text:
ii inter herbas sicut salices germinant, dum inter arescentem vitam carnalium hominum, et multiplici numerositate, et perpetua mentis viriditate perdurant. Qui bene juxta praeterfluenad fructum percipit ex doctrina sacri eloquii, quae temporaPsalmista dixisset: In salicibus in medio ejus suspendimus organa nostra . Babylonis bus cordis in hac saeculi confusione radicantur. Unde et praedicatores sancti in istis salicibus non exercent organa, sed suspendunt, quia, cum infructuosas ac reprobas mentes aspiciunt, vim praedicationis suae non exhibent. Sed potius lugentes silent. Item im dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput , quia videlicet Redemptor noster mortalis vitae poenam ponte succubuit non inhaesit. Unde die tertia hoc quod moriendo posuerat
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sĩ plicit᷑ ÷ necesse : sine om̃i condicione. absq una det̾minatione. Condicionalis
aut᷑ ut duꝰ aliquẽ scio legere. eũ legẽ necesseͥ. Necesse dico. ñ ꝓ natura legentis. sed
ꝓ adiectione condicioũs. Ed enĩ te certũ ÷ scire : ñ potest alit̾ . eẽ. & te tõalitꝰ scire.
egentẽ qͥppe uoluntarie. nulla necessitas facit lege̾. quẽ tñ dũ scio lege̾. ꝓlege con¬
ditiois legere ⁊ necesse. Sic & diuina ꝓuidentia dũ p̾sens aliqͥd considerat᷑. illud ita
tt̃. eẽ. necessario constat: tã ꝙ si in re uisa nulla nature sit te cessitas. Rationał sane
creatura ꝓ sue lib̾tatis natura constat absoluta. quã si ad diuinũ contuitũ referas.
fit necessaria ꝓ certissima diuine notionis constantia. Res eqͥdẽ lic& ut ꝓuise st̃
existendo fiant. & legẽ ꝓuidentie nullatenꝰ declinare audeant. tam̃ sue ꝓpͥetatẽ

Expanded text:
enim simpliciter est necesse, sine omni conditione, absque ulla determinatione. Conditionalis enim simpliciter est necesse, sine omni conditione, absque ulla determinatione. Conditionalis autem, ut, dum aliquem scio legere, eum legere est necesse. Necesse dico, non pro natura legentis, sed pro adjectione conditionis. Quod enim te certum est scire, non potest aliter esse, et te tunc aliter scire. Legentem quippe voluntarie nulla necessitas facit legere; quem tamen dum scio legere, pro lege conditionis necesse est legere. Sic et divina providentia, dum praesens aliquid considerat, illud ita tunc esse necessario constat, tametsi in re visa nulla naturae sit necessitas. Rationalis sane creatura pro suae libertatis natura constat absoluta: quam si ad divinum contuitum referas, fit necessaria pro certissima divinae visionis constantia. Res equidem, licet ut provisae sunt existendo fiant, et legem Providentiae nullatenus declinare valeant, tamen suae proprietatem
Abbreviated transcription (Latin):
sic eã angło & homini dedit. Qua ꝓpt̃ tã ho quã angłs ꝓfacultate lib̾i arbitrii a do̾ sibi¬
dati int̃ oĩa qͣ facta st̃ currit absolut᷑ quã diu ipsa sui lib̾tate urbitrii. bene sub dõ utitꝰ.
Seruata gͥ ista sibi ã dõ sibi p̃stita lib̾cate ñ cogit᷑ necessitate. qͥa si neglegendo declinat
a bono. culpa sua exunt᷑ lib̾tate: & seruus remanet sub uinculo culpe. Int̾. Quomͦ
dicis angłm ꝙ hominẽ ꝓ lib̾tate arbitrii absq necessitate currentẽ. cũ sed̾m ĩmuta¬
bilitate̾ diuine ꝓuidentie. simuloiã st̃ sub necessitate: Non enĩ potest alit̾ fieri. ꝙͣ
qͦs diuina ꝓuidentia inconcusse decernit. R. Puob modis solet necessitas de¬
signari. Drꝰ enĩ sim pler ima. condicionał altera. Simpler. ut oe̾ corpꝰ ⁊ palpabile. hoc

Expanded text:
sic eam et angelo et homini dedit. Quapropter tam homo quam angelus pro facultate liberi arbitrii inter omnisic eam et angelo et homini dedit. Quapropter tam homo quam angelus pro facultate liberi arbitrii inter omnia quae facta sunt currit absolutus quandiu facultate liberi arbitrii bene sub Deo utitur. Servata igitur ista sibi ab eo praestita libertate, non cogitur necessitate: qui si negligendo declinat a bono, culpa sua exuitur libertate, et servus remanet sub vinculo culpae. XI. INTERR. Quomodo dicis angelum et hominem pro libertate arbitrii absque necessitate currentem, cum secundum immutabilitatem divinae providentiae simul omnia sunt sub necessitate? Non enim potest aliter fieri quam quod divina providentia inconcusse decernit. RESP. Duobus modis solet necessitas assignari. Dicitur enim simplex una, conditionalis vero altera. Simplex, ut omne corpus est palpabile. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dentiã facta ÷ angłi & hominis rationał natura. & utriq data lib̾i arbitus
facultas Qre sic̃ ds p̃uidit utrunq p̾ditũ libert arbitrii lib̾tate condioni
ꝗ̃ libertate angłs & hõ bene uti debuit & poruit. Ed si tanto abusus munot
neglerit. uire culpandus est: qͥ bene potuit. sed male uoluit. Habens itaꝙ a do possebo¬
nii. ñ debuit apponere uelle malũ. qͦd qͥa tͣnsgressor apposuit. iusto diꝰ iudicio miser ac
pdidit possebonũ. sibia dño prestitũ. & miser tenuit ñ posse qͦd uelit. qͥ uelle malũ ꝑu̾se
concepit. Nonitaq necessario cecidit. nec enĩ eũ ds̃ oĩũ p̾sciꝰ casurũ necessitate. sed̾ ꝓpͥa uo¬
luntate p̾uidit. M inime gͦ dĩ ꝓuidentia cadere eũ fac̃. quẽ ꝓpͥo casurũ iucio p̃uidit. Pre¬
qͥn: falleret᷑ ꝓuidentia. Int̾ oĩa ꝓuisa. parit t & lib̾i arbitrii facultas quã sic̾ ds p̾iudit.

Expanded text:
a liberi arbitrii facultas. Quare sicut Deus praevidit, utrumque praeditum arbitrii libertate condidit, qua libertate angelus et homo bene uti debuit et potuit. Quod si tanto abusus munere neglexit, jure culpandus est qui bene potuit, sed male voluit. Habens itaque a Deo posse bonon debuit apponere velle malum: quod quia transgressor apposuit, justo Dei judicio miser accperdidit posse bonum sibi a Domino praestitum; et miser tenuit non posse quod velit, qui velle malum perverse concepit. Non itaque necessario cecidit. Nec enim eum Deus omnium praescius casurum necessitate, sed propria voluntate praevidit. Minime ergo Dei providentia cadere eum facit, quem proprio casurum vitio praevidit. Praenia autem provisa pariter est liberi arbitrii facultas: quam sicut Deus praevidit,
Abbreviated transcription (Latin):
uno corde habitare ñ possunt. queadmodũ idem occłi
çelũ pariter & t̾rã nequaqua aspiciunt. Sed queren¬
aum est si uere in mundo aliqͥa sit qđ amari deber
at. qͥs sit uie mundus que diligi diuina elo quia uetant.
comitari nequennt. ꝑximi uero uelut mansuri reg¬
ni coheredes senae ipsos licent̃ in ineẽ diligunt.
đ ergo semꝑ inmundo ñ man&e. cũ mudo pariter defi-¬
ciet. & ipse mundus ñ amari imꝑatur. ꝓximꝰ autem
qͥ est pars regni celestis in t̾ra uiterĩ regnũ celoꝵ ap¬
peccantib ñ in congrue amatur. dũ in sũma illa ꝑa-¬
tria in et̾nũ coheres habebitur. Propt̾ea uero mundus
p̃sens idcirco ñ ailigi imꝑatur. ne a dei ailectione
qđ ñ licet amari. Igitur xp̃ianꝰ qͥ nominis xp̃i simi¬

Expanded text:
habitare non possunt, quemadmodum oculi caelum pariter et terram nequaquam conspiciunt. sed requirendum est, si uere in mundo aliquid sit quod amari debeat et quis sit ille mundus quem diligi diuina eloquia uetant. comitari nequeunt. proximi uero uelut mansuri regis coheredes semet ipsos licenter inuicem diligunt. quod ergo semper in mundo non manet et cum mundo pariter deficiet et ipse mundus non amari imperatur: proximus autem qui est pars regni caelestis in terra interim a regni caelorum appetitoribus non incongrue amatur, dum in summa illa patria in aeternum coheres habebitur. propterea uero mundus praesens non diligi imperatur, ne a Dei dilectione non licet amari. igitur Christianus qui nominis Christi simi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui pest. hoc pͥmitus animi tota intentione ꝓcur¬
et ut ꝑ omnia de dei aduitorio. non aupter sp¬
minũ conteptui habe poterit eiꝰ añari. ñ est enã po-¬
testas nͥ a deo. Ipse eleuat de stercore egenũ. & sedere
facit cũ principib popłi sui. Potentes deponit de sede
&̾ exultat humiles ut subaitꝰ fiat oĩs mundus deo. &
egent gła dei

Expanded text:
ergo qui praeest, hoc primitus animi tota intentione procurergo qui praeest, hoc primitus animi tota intentione procuret, ut per omnia de Dei adjutorio omnino minum contemptui habere poterit eius dominatum. non est enim potestas nisi a Deo. ipse eleuat de stercore egenum et sedere facit cum principibus populi sui, deponit potentes de sede et exaltat humiles, ut subditus fiat omnia mundus Deo et egeat gloria Dei
Abbreviated transcription (Latin):
a rigore sue firmitatis cũ honerib ad terrã dilabit᷑
icce pͥnceps nisi suo conditori tẽnaeit̾ adheserit. & ipse
di officiũ solidiꝰ deo apppinquant. qͥdam impositõ sibi
dignitatis honore deteriores fiunt. Moyses enĩ accep
to ducatu familiariꝰ dĩ locutionib utebatur. Saul uero
filiꝰ cis postqũa sceptrũ regni suscepit. ꝑ inobedientie su¬
uelut ad numerosi popłi gub̾nationẽ sapientie mu¬
nere donauit. E cont̾rio uero ieroboã seruis salomonis
exempla eiuaent᷑ ostenditur quosdã in sullimiori statu
ad maiorẽ ꝑfectionẽ crescere quosdã uero ꝑ suꝑciliũ
posse id facere & eos qͥ ad det̾iora deuertuiit ꝑ m̃tis
imbecillitatẽ pariter & neglegentiã errare. Unde añs
uo nuuatenꝰ habet. Qui & enĩ multa tuetur si ñ ha¬
be fortituainem ñ ualet id agere qm̃ magni mag̾¬
nis infestationib & adu̾sitatibus solent laborare. Om̃is

Expanded text:
a rigore suae firmitatis, cum oneribus ad terram delabitur. a rigore suae firmitatis, cum oneribus ad terram delabitur. Sic et princeps nisi suo Conditori pertinaciter adhaeserit, et ipse, di officium plus Deo appropinquant, quidam imposito sibi dignitatis honore deterito ducatu familiarius Dei locutionibus utebatur: Saul uero filius Cis postquam sceptra regni suscepit, per inoboedientiae suvelut ad innumerosi populi gubernationem sapientiae munere ditavit. E contrario vero Hieroboam, servus Salomonis,exempla evidenter ostenditur, quosdam in sublimiori statu ad majorem perfectionem crescere, quosdam vero per supercilium posse id facere, et eos qui ad deteriora devertuntur, per mentis imbecillitatem pariter et negligentiam errare. Unde et dolio nullatenus habet. Qui etenim multa tuetur, si non habet fortitudinem animi, non valet id agere, quoniam magna magnis infestationibus, vel adversitatibus solent laborare. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ria .ẽ. indiget. quã animi fortitudine que ꝑ bonos mo
res exercert aeb& Sepe enim dominatidi mrtus ꝑ ani¬
mi negligentiã peditur sicut in heli sacerdote factũ fuis¬
se ẽꝓbatur. Qui dũ ꝑseueritatẽ iudicii peccantes filies
ñ cõhereuit. eoꝵ undicta dñs ueluit consentienti ñ ƿeꝑ¬
cit. Tria ergo necessaria eos qͥ dnãnt᷑ habere oportet.
errorẽ scił. & orainationẽ. & amorẽ. Nisi enĩ ametur
ꝓrimus & metuat᷑. ordinatio illiꝰ constare. minime
poterit. ꝑ benifaciã ergo &̾ affabilitatẽ ꝓeuret ut diliga¬
tur. ꝙ ꝑ iustas iundictas ñ propͥe iniurie s legis dei stu¬
deat ut metuat᷑. I propt̾ea ergo quoq dũ multi pen-¬
derct in eo. ipse dõ adherere deb&. qui illũ indicatũ cons¬
tituit. qͥ ad portanda multoꝵ honera ipsũ ueluti forti¬
orẽ solidauit. Paxillus enĩ nisi benefianiis parieti firmit̃

Expanded text:
ria est, indiget quaria est, indiget quares exercere debet. saepe enim dominandi uirtus per animi neglegentiam perditur, sicut in Heli sacerdote factum fuisse comprobatur. qui dum per seueritatem iudicii peccantes filios non coercuit, eorum uindictae Dominus uelut consentienti non pepercit. tria ergo necessaria eos qui dominantur habere oportet, terrorem scilicet et ordinationem et amorem. nisi enim ametur dominus et metuatpotest. Per beneficia ergo et affabilitatem procuret ut diligatur, et per justas vindictas, non propriae injuriae, sed legis Dei, studeat ut metuatur. Propterea quoque, dum multi pendent in eo, ipse Deo adhaerere debet, qui illum in ducatum constituit; qui ad portanda multorum onera, ipsum veluti fortiorem solidavit. Paxillus enim nisi bene fortiter firmetur, et a
Abbreviated transcription (Latin):
semet ipso nil considere. dei semꝑ aurilio res om̃s cõ¬
nuttere. ante dĩ occłos se ipsum constituere. herę ᷤ¬
tica prauitate sensum ñ maeulare. Catholieis ꝑ oĩa
resentes tribulationes animi fortitudine parui¬
pendere. in t̾ra pret̾ ꝓrimos nil amare. Curcti amo¬
ris in celo thesaurũ constituere. Et ꝓ om̃i bono actu
mercedem in celestib a dõ sꝑare. Puditicia ornam̃tũ
nobulum est. Exaltatio humiliũ. Nobilitas ignobiliũ
puleritudo uiliũ. ꝓsperitas laborantiũ. solam̃ meren¬
tiũ. Augm̃tũ omnib puleritudinibus. decus religio¬
nis defensio eriminũ. Multiplicatio meritoꝵ. Crẽato¬
ris om̃iũ amicitia
ertus abusionis gradus ẽ. dñs sine uirtute. qͥa
nichil ꝓficit anañdi habere potestatẽ. si dñs ipse ñ
sabeat & uirtutis rigorẽ. Sed hic uirtutis uigor ñ tã
exereitus fortitudine que &̾ ipsa secularib dñĩs necessa¬

Expanded text:
semet ipso nihil confidere, Dei semper auxilio res omnes comsemet ipso nihil confidere, Dei semper auxilio res omnes committere, ante Dei oculos semet ipsum constituere, haeretica prauitate sensum non maculare, catholicis per omnum termino finire, praesentes tribulationes animi fortidudine paruipendere, in terra praeter proximos nihil amare, cuncti amoris.in caelo thesaurum constituere et pro omni bono actu mercedem in caelestibus a Deo sperare. pudicitia ornamentum nobilium est, exaltatio humilium, nobilitas ignobilium, pulcritudo uilium, prosperitas laborantium, solamen maerentium, augmentum omnis pulcritudinis, decus religionis, defensio criminum, multiplicatio meritorum, creatoris omnium Dei amicitiaextus abusionis gradus est dominus sine uirtute, quia nihil proficit dominandi habere potestatem, si dominus ipse non habeat et uirtutis rigorem. sed hic uirtutis rigor non tam exercitus fortitudine, quae et ipsa saecularibus dominis necessa
Abbreviated transcription (Latin):
uirta apłm coram hominib exeinpla per interiorem
corã deo ꝓiudemꝰ opera bona. Pudicicia nãq est coporis
alienas res non appetere. ante horam congruã non
ñ ercitare. u̾ba uaua & falsa ñ loqui. habitũ per
om̃ia ordinatum ꝓpositoꝙ conuenientem. tã capillo¬
rum qua uestiũ scut dec& hab̾e. Cũ indignos con¬
tub̾nia ñ habere. suꝑ eilioso in tuitu neminẽ aspice¬
re. Nagari occłos ũ ꝑmittere. põpatico ꝙ illecebro¬
so gressu ñ incede. Nullo inferior in incepto bono
opere apparere. Nulli contumeliã aut ruborẽ incu¬
ñ cont᷑uersari de his que ignoras ñ titare. etiam
qͣ seis ñ oĩa ꝓferre. hec cũ ꝓrimis amabilẽ hominẽ
reddunt. & deo acceptabilẽ faciunt. Pudicitia uͦ am¬
me est plusquã ꝓpter dĩ occłos quã hominis om̃ia bo¬
na facere. appetiones tͣpiũ cogitationũ compescere.
m̃s meliores esse. se estilare: nemini in uiadere. Ue

Expanded text:
apostolum coram hominibus exempla, per interiorem modum apostolum coram hominibus exempla, per interiorem modum coram Deo prouidemus opera bona. pudicitia namque est corporis alienas res non appetere, erba uana et falsa non loqui, habitum per omnia ordinatum propositoque conuenientem tam capillorum quam uestium sicut decet habere, cum indignis contubernia non inire, supercilioso intuitu neminem aspicere, uagari oculos non permittere, pompatico et inlecebroso gressu non incedere., nullo inferior in incepto bono opere apparere, nulli contumeliam aut ruborem incunon controuersari, de his quae ignoras non tractare, etiam quae scis non omnia proferre. haec cum proximis amabilem hominem reddunt, et Deo acceptabilem faciunt. pudicitia uero animae est, plus propter Dei oculos quam hominis omnia bona facere, appetitiones turpium cogitationum compescere, omnes meliores esse se aestimare, nemini inuidere, de
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia. sic in feminis cͥunctos honestos actus nutri
auaricam refrenat. lites deuitat. iras mitigat. libidinẽ
occupat. cuꝑiditatẽ⁊ laseuuam castigat. ebrietatem cauce
u̾ba ũ multiplicat. gule concupiscentias ppurgat. fur-
tũ dãnat. Quid plura: Om̃ia uitia restring̾it. & om̃
uirtutes & qcquid corã deo & hominib laud̃abile est
nutrit. Impudica uita nec laudem ab hominib inp̃sen¬
ti scło. nec remunerationem a deo erpectat in fu¬
turo. P udica uero uita famã bonam urcer homines
possidet. & de spe future beatitudinis gauoet. Y resen¬
tibus semet ipsam mutabilem facit. Põsteris amabilem
memoriam reliquit. bonis semꝑ morib delectatur & cõ¬
sentit. & assiduis seripturarũ meditationib &̾ elquiis.
aniniã uegetat. & bonoꝵ p̾cedentiũ erẽpla eustodit. &
insepar abilia ꝑfectis contubnia nectit. Duob ergo mod̾
constat uere pudiciciȩ exercitacio. Ia est corporis habitu
& suꝑficie. & animi affectu uit̾no ꝑ. exteriorẽ modum

Expanded text:
prudentia, sic in feminis cunctos honestos actus nutritauaritiam refrenat, lites deuitat, iras mitigat, libidinem occupat, cupiditatem temperat, lasciuiam castigat, ebrietatem canet, uerba non multiplicat, gulae concupiscentias propurgat, furtum omnino damnat. quid plura ? omnia uitia restringit et omnes uirtutes et quicquid coram Deo et hominibus bonis laudabile est nutrit. inpudica uita nec laudem ab hominibus in praesenti saeculo nec remunerationem a Deo expectat in futuro: pudica uero uita famam bonam inter homines possidet, de ope futurae beatitudinis gaudet. praesentibus semet ipsam imitabilem facit , posteris memoriam amabilem relinquit. bonis semper moribus delectatur et consentit et adsiduis scripturarum meditationibus et eloquiis animam uegetat. bonorum praecedentium exempla custodit et inseparabilia perfectis contubernia nectit. duobus ergo modis constat uerae pudicitiae exercitatio, id est corporis habitu et superficie et animi affectu interno. per exteriorem iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
cio a peerissimo iudice non eupantur maledicti
quia qui preteribant e&ꝵ habitacula non dicebant
benedictio dnĩ super uos. benediximꝰ uob̾ in nomineu
anĩ Infelices ergo sunt auari diuites qui ꝓpter res tu¬
sitorias in et̾nã damꝑnationẽ dilabiutur. Et e contra¬
rio beati misericordes qmͣ̃ ipsi miscđiam consequentur.¬

Expanded text:
cio a rectissimo iudice nuncupantur maledicti, cio a rectissimo iudice nuncupantur maledicti, quia qui praeteribant eorum habitacula non dicebant: benedictio Domini super uos, benediximus uobis in nomine Domini. infelices ergo sunt auari diuites qui propter res transitorias in aeternam damnationem dilabuntur, et e contrario beati sunt misericordes, q
Abbreviated transcription (Latin):
diuitem thesauri & agri om̃ia que habet ostendunt.
qͥa toto cordis intuitu illa diligat que nunq. Ailigunti
Si enĩ aurũ & argentũ agros &e uestim̃ta cibos ꝙ me¬
talla & bruta anĩmalia quis dilererit. hec om̃ia ui¬
cem sibi amoris. rependere ũ posse ipsa rerũ natura
ostendit. Quid a ratione longuis ÷ quã diligere qđ te
reclamare ñ uaiet. & negligẽre ulũ qui tue dicioni
cũ dilectione om̃ia p̃bo ⁊ ꝓpter hoc ñ diligi mundus
& diligi ꝓximius a deo p̃oipitur. quia ꝓrimus uicem
sui am̃oris potest rependere. qđ mundiis minime non
dubitatur. Ueet onim inimeum esse diligendum do¬
minꝰ imperat. ut illa dilectio amicũ illum ex iuumi¬
co efficiat. Quisq ergo diues cupidus si uult et̾nas
hab̾e aiuitias distribuendo egenis perdat urcerim non
mansuras. Si enĩ qđ diligit non uendiderit. nemo
emere poterit qdꝰ cupit : auari namq ideo in uidi¬

Expanded text:
diuitem thesauri sui et agri et omnia quae habet ostendant, diuitem thesauri sui et agri et omnia quae habet ostendant, qui toto cordis intuitu illa diligit quae se numquam diligunt. si enim aurum et argentum agros et uestimenta cibos et metalla et bruta animalia quis dilexerit, haec omnia uicem sibi amoris rependere non posse ipsa rerum natura ostendit. quid a ratione longius est quam diligere quod te redamare non ualet, et neglegere illum qui tuae dictioni cum dilectionesed diligi proximus a Deo praecipitur, quia proximus uicem sui amoris potest rependere, quod mundus minime posse non dubitatur. sic etenim inimicum esse diligendum Dominus imperat, ut illa dilectio amicum illum ex inimico efficiat. quisque ergo dines cupidus si uult aeternas habere diuitias, distribuendo egenis perdat interim non mansuras. si enim quod diligit non uendit, nemo emere poterit quod cupit. auari namque ideo in iudi
Abbreviated transcription (Latin):
Qui suꝑflua quẽq eustodiendo in posterũ recon.¬
detis. indigentib & nichil habentib ñ distribuit.
Per qđ efficitur. ut dũ in t̃ra quesita diligenti eura
custodit. celestis patrie ꝑ hennem thesaurl̃ amittat
de penfectione interoqauerat. ita respondens imu.¬
tauit. Si uis perfectus esse. uade & uende oĩa que
homiũ habere potest. nͥ qui pauꝑib solatia prestat.
aut persemae ipsũ paper ÷. Noni ergo doriuat inth¬
que congregauerit. his frui solus nequa ꝙ poteriti
& uestimentũ totam regni celestis perhenise iocundi¬
ditatem perdere. & ęt̾nos inferni ernciatus absq ul¬
la consolationis p̃stolatiane subire: Qđ ergo aliquando
ꝑ neçesitatem admittendũ est ꝓ et̾na remuneratione
sponte distribuenaum ⁊ om̃ia enĩ que uidentur tẽp¬
oralia sunt. que aũt. ñ uidentur ęt̃na. Quã dui
nãq temporales sumꝰ. temporalib temporalia deser¬
habebimꝰ. Yresertisi cum experte rationis audrũ

Expanded text:
us sui, quae custodienda in posterum recondit, indigentibus et nihil habentibus non distribuit: per quod efficitur, ut dum in terra quaesita diligenti cura custodit, coelestis patriae perennem thesaurum amittat.de perfectione interrogaverat, ita respondens invitavit: Si vis perfectus esse, vade, et vende omnia quae hominum habere potest, nisi qui pauperibus solacia praestat aut per semet ipsum pauper est. non ergo dormiat in thquae congregauerit, his frui solus nequaquam poteritet uestitum totam regni caelestis perennem iocunditatem perdere et aeternos inferni cruciatus absque consolationis praestolatione subire ? quod ergo aliquando per necessitatem amittendum est pro aeterna buendum est. omnia enim quae uidentur temporalia sunt: quae autem non uidentur aeterna. quamdiu namque temporales sumus temporalibus temporalia deserhabebimus, praesertim cum expertem rationis auarum
Abbreviated transcription (Latin):
nde si naturał superstes ñ fuerit. aut indignꝰ. fuerit.
admonenti tam̃ aut seniori adosentis obedientia p̃ben¬
da erit. Quomͦ enĩ honoratus in senectute opparebit.
qͥ discipline laborem in adolescentio ñ sustinuerit a
Qudcũq enĩ homo seminauerit : hoc & mecet. Om̃is nãq
disciplina in p̃senti ñ uidetur gaudii.ẽẽ. s meroris
postea aut̃ fru̾ctũ paccatissimũ exercitatis. ꝑ eã redãet
iusticid. Sicut ergo fructus non inuenitur in arbore
inqua papiiꝰ aut̃ flos priꝰ ñ apparuerit. sic in senec¬
tute honorem legitiũ consequi non poterit. qui in
adolescentie disciplina alieuꝰ exercitationib ñ labora¬
uerit. Disciplina igitur absq obedientia. quauter fieri
matꝰ estͣ magna erereitatione indiget. Et enĩ sui
norniã studii a xp̃o dño suscepit. qͥ obediens usq ad

Expanded text:
s pater superstes non fuerit, aut indignus fuerit; admonenti tamen aut seniori adolescentis obedientia praebenda erit. Quomodo ergo honoratus in senectute apparebit, qui disciplinae laborem in adolescentia non sustinuerit? Quodcumque etenim homo laboraverit, hoc et metet. Omnis namque disciplina in ppostea autem fructum pacatissimum exercitatis per eam reddet justitiae . Sicut ergo fructus non invenitur in arbore, in qua pampinus aut flos prius non apparuerit; sic et in senectute honorem legitimum assequi non poterit, qui in adolescentia disciplinae alicujus exercitatione non laboraverit. Disciplina igitur absque obedientia, qualiter fieri mater est, magna exercitatione indiget, quae sui normam studii a Christo Domino sumpsit, qui obedien
Abbreviated transcription (Latin):
nare senserit. Caileat ergo senilis etas ne iste iuue¬
nescentes paracule totã sibi armoniam aecipiant. &
per res mneptas tolique partes corpori grauitati illu¬
dant. Unicuiq nanq considerandũ est qđ etate &¬
eminentia dignũ est ut hoc agat qđ nec uitam.
nec etatẽ nec ministeriũ iule reddat.

Expanded text:
nari senserit. caueat ergo senilis aetas, ne istae iuuenari senserit. caueat ergo senilis aetas, ne istae iuuenescentes particulae totam sibi harmoniam decipiant et per res ineptas reliqui corporis grauitatem inludant. unicuique namque considerandum est quid aetate eminenti iam dignum est, ut hoc agat quod nec uitam nec aetatem nec ministerium uile reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
festinare ñ contendat. quando tocꝰ corporis habitus se¬
nectute confectus. ad uititũ ꝓperat s Cũ occłi caligant
aures grauiter audiunt. capilli fluunt facies in pa¬
rem mutatur dentes lassi numero defiuunt cittłs
arescit. flatus ñ suauiter olet. Pectus suffocatur. tus¬
sis cachinnat. genua trepidant. talos ac pedes tumor
infiat. homo interior qͥ non senescit. his omib ag
uite defectus aꝑpiat. nichil aliud cogitare. quã quom
future uite aditus ꝓsꝑere cõprehendatur. quisq seuer
appetat e Iuuenib autem incertus huiꝰ uite termi¬
nus instat. S enib uero cunctis maturus ex hac luce
breuiter ẽ cordat. Cauende sunt ergo bomini due par¬
ticule que in illiꝰ carne ñ ueterescuñt. & totum ho¬
minem aa peccatũ ꝑtrahunt. Coruidelicꝙr & lingula
Quia cor nouas semper cogitationes machinare non
aesunt. lingua impie lõquitur qđcunq cor machi¬

Expanded text:
festinare non contendat, quando totius corporis habitus sefestinare non contendat, quando totius corporis habitus senectute confectus ad interitum properat? dum oculi caliginant, auris grauiter audit, capilli fluunt, facies in palore mutatur, dentes lassi numero minuuntur, cutis arescit, flatus non suauiter olet, pectus suffocatur, tussis cachinnat, genua trepidant, talos et pedes tumor inflat : homo interior qui non senescit his omnibus aduitae defectus adpropiat, nihil aliud cogitare quam quomodo futurae aditus prospere conprehendatur quisque senex appetat ? iuuenibus enim incertus huius uitae terminus instat, senibus uero cunctis maturior ex hac luce recessus breuiter concordat. cauendae sunt ergo homini duae particulae, quae in illius carne non ueterescunt et totum hominem ad peccandum pertrahunt, cor uidelicet et lingua: quia cor nonas semper cogitationes machinari non desinit, lingua inpigre loquitur quodcumque cor machi
Abbreviated transcription (Latin):
etransgressionẽ incurrit. tociꝰ isrłitice plebis regni disper¬
sionem solius sui merito prestitit᷑. Quib ergo cõminit dui¬
tur multa maiora perdunt. dũ ñ recte aspensauerint
rectoris sui munera que ꝑceꝑunt. Cui enimpłcõmit titur
plus ab eo exigitur. Et seruus qui dnĩ sui uoluntatem
inueniatur. Cui cũ mbra exterioris hominis ueteres¬
cunt: uͥres animi i. uit̾ioris hominis m̃bra increm̃ta ro-¬
boris ñ capiunt. Plus enĩ om̃ib religioni operã dare senib
cõpetit. quos p̃sentis scłi florida ętas transacta deserit. Naq
ui lignis ipsa reꝓba arbor comparatur. qͣ post flores fructus
optimos cultori suo ñ exibet. Sic & in hominib ipse repbus
÷.quẽ flos iuuentutis deserit. & tam̃ in sui corporis sener¬
tute bonorũ operũ maturo fructus ꝓferre pariupenait.
Liua enĩ stolidius fieri potest. si tunc̾ mens ad ꝑfectionem

Expanded text:
ae transgressionem incurrit, totius Israeliticae plebis regni disperae transgressionem incurrit, totius Israeliticae plebis regni dispersionem solo suo merito praestitit. quibus ergo committuntur multa, maiora perdunt, si non recte dispensauerint rectoris sui munera, quae perceperunt. cui enim plus committitur, plus ab eo exigitur. et seruus qui domini sui uoluntatem inueniatur, cui cum membra exterioris hominis ueterescunt, uires animi id est interioris hominis membra incrementa roboris non capiunt. plus enim omnibus religioni operam dare senibus conuenit quos praesentis saeculi florida aetas transacta deserit. sicut namque in lignis ipsa reproba arbor\'conparet quae post flores fructus optimos cultori suo non exhibet, sic et in hominibus ipse reprobus est quem flos iuuentutis deserit et tamen in sui corporis senectute bonorum operum maturos fructus proferre paruipendit. quid enim stolidius fieri potest, si mens ad perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
erint decipitur. & ad tartari tenebras nullo im¬
pediente iusticiȩ suffragio.ꝑ iustum dei iudicium rotat᷑.
negͣit. Auditores enĩ doctrine dicta contempnunt. eũ
p̃dicatoris oꝑa a p̃dicationis uerb discreꝑare conspici¬
unt. Nunꝙ enim fit efficaa p̃dicantis auctoritas. nͥ¬
eam effectus oꝑis cordi afiarerte audientis. p̃sertim cũ
& ipse doctor si inuicioꝵ amore di lapsus fuerit. alterꝰ
doctoris medicañttũ sius uulnerib adibere pariupen¬
dat᷑. i nae ꝙr ipse dñs in euangłio de doctrina pariter
& bonio opere discipłos instruere uolens qualem in his
cautelam haberent admoniuit dicens Si sal euanuert
in quo sallietur hoc ÷ si doctor errau̾erit a quo iterus
siuerit quis a manu ł pede uł reliquo corpore illud i¬
isteriũ exiget  Quia ꝓpter doctores cogitent ne ãplio¬
ri uindicte subiaceant. si plurimoꝵ perditionis occasionem
habundantiꝰ prestant. Nam & salomon dũ multe sapienti¬

Expanded text:
erint, decipitur et ad tartari tenebras nullo impediente iustitiae suffragio per iustum Dei iudicium rotatur.neglegit. auditores enim dopredicatoris opera a predicacionis verbis discrepare conspiciunt. Numquam enim fit efficax peam effectu operis cordi adfixerit audientis, praesertim cum et ipse doctor, si in uitiorum amorem delapsus fuerit, alterius doctoris medicamentum suis uulneribus adhibere paruipendat. unde et ipse Dominus in euangelio de doctrina pariter et bono opere discipulos instruere uolens qualem in his cautelam haberent ammonebat dicens: si sal euanuerit, in quo salietur? hoc est, si doctor errauerit, a quo iterum siuerit, quis a manu aut pede uel reliquo corpore illud ministerium exiget? quapropter doctores cogitent ne ampliori uindictae subiaceant, si plurimorum perditionis occasionem abundantius praestent. nam et Salomon dum multae sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
ascendebat et̾rã. irrigans uniuersã faciẽ t̾re Suniuersã t̾rã rigabat gͦ ꝙ nontas
germin auerat omnẽ herbã uirentẽ & facientẽ. sem. aut quomodo habitabit
uit eos. dũ utiq nec una musca ne una rana fuit. Et in alibi in alio psalmodu
Et uenit locusta. ñ ait locuste s locusta. En hoĩes ponunt sigłare nuimerũ
ꝓ plurali scđm illud qd ait nobilissimꝰ qͥdã poetarũ. uterũq armato milite cĩpla
Porro aut̃ ꝓpt̾ ueritatẽ nature dictũ ẽ unꝰ. ut om̃s in telligamꝰ. qͥ st̃ int̾ra qͦda

Expanded text:
scendebat de terra, irrigans universam faciem terrae . Si universam terram irrigabat, ergo et montes germinaverat herbam virentem et facientem semen? aut quomodo habitabat avit eos : cum utique nec una musca, nec una rana fuerit. Et alibi in Psalmo dixit, Et venit locusta : non ait, locustae; sed, locusta. En habes singularem numerum pro plurali. Secundum id quod ait nobilissimus quidam poetarum, « Uterumque armato milite complent » . Porro autem propter unitatem naturae dictum est unus
Abbreviated transcription (Latin):
itaq qͥ aoĩa sũpta in his qͦ nominant. ł inesse qͦd sua pͥmitiua remouendo designant. pͥnci

Expanded text:
itaque quia omnia sumpta in his quae nominant, vel inesse quod sua primitiva ponendo signiitaque quia omnia sumpta in his quae nominant, vel inesse quod sua primitiva ponendo signi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ÷ qͦdc̃q fecit. cũ malũ eristat. ñ oĩa fecit. Ex his paucis debes conicere. qͥa simalica.
uar ista. & huiꝰ modi uocalia. te concedente significando ponant res aliqͥs infinata po
& nichil nominant. ut malicia. cecitas. nuditas. & his similia. si qͣndo supta facimꝰ. ut malus. cetus.
nudꝰ. ista qͥdẽ res aliqͦs nominant. sed pͥncipalit̃ eis qͦ nominant. ñ ea in ee̾. rep̾sentant. qͥ sua pͥ¬
mitiua remouendo designant. Ut malꝰ. cũ angłm ł hominẽ designat. pͥncipalit̾ n̾eis messe
bonitatẽ rep̾sentat. quã malicia. ñ nominando sed remouendo designat. Est enĩ cũ dico malica
acsi dicerẽ. n bonitas. sic̃ hõ. & ñ hõ. sic̾ iusticia & inusticia. Attende etiã qͥa cũ aliqͥs qrit
an malũ signific& aliqͥd. si de pͥmitiuo agte. qͣntũ ad hoc qͦd nicb nomunat. nicħ significat
ut cecitas. & cetera talia. Si aut̾ de sũpto qͣrit. uerũ ÷ qͥa & qͦd nominat illud significat. Scias

Expanded text:
onum quodcunque fecit cum malum existat, non omnia fecit. Ex his paucis debes conjicere quia si malitia vox ista et hujusmodi vocalia, te concedente, significando ponant res aliquas, poterunt iet nihil nominant, ut malitia, caecitas, nuditas, et his similia, si quando sumpta facimus, ut malus, caecus, nudus, ista quidem res aliquas nominant, sed principaliter eis quae nominant, non ea inesse repraesentant, quae sua primitiva removendo designant; ut malus, cum angelum vel hominem nominat, principaliter in eis non esse bonitatem repraesentat, quam malitia non nominando sed removendo designat. Est enim cum dico malitia, ac si dicerem non bonitas, sicut homo et non homo, sicut justitia et injustitia. Attende etiam quia cum aliquis quaerit an malum significet aliquid, si de primitivo agit, quantum ad hoc quod nihil nominat, nihil significat. Ut caecitas et caetera talia. Si autem de sumpto quaerit, verum est quia et quod nominat illud significat. Scias
Abbreviated transcription (Latin):
pipdens. fitura & mobilla. Uiaet qͥdiẽ ou contiutu suꝑ ercelso. ñ uisu tẽporane. sed fua
sii intuallo teporis. quã cito facta est. tã cito factorẽ indefessa carttate. dil qTec& ii
sabilitate ꝑheniter amat. Inde ÷ qͥd ab inttio eã culꝑa ñ teagit. nec ulla transgressiois
grediels. fuse sinuil aret contẽ plat᷑. eiq uoluntatẽ. tã prese quã p̃ oib ãpleratur. cuiꝰ
uisione ꝑpetua glat E cont angłi apostata. a sue condicionus micio conuersusadi

Expanded text:
temporis futura et mobilia. Videt quidem omnia contuitu superexcelso, non visu temporasine intervallo temporis quam cito facta est, tam cito factorem indefessa charitate dilexit, quaestabilitate perenniter amat. Inde est quod ab initio culpa non tetigit, nec ulla transgressionisgrediens, Dominum singulariter contemplatur, ejusque voluntatem tam pro se quam pro omnibus amplexatur, cujus visione perpetua gloriatur. E contra angelus apostata, a suae conditionis initio conversus ad
Abbreviated transcription (Latin):
fac: Angłm qͥdẽ & hominẽ fec̃. nec alit̃ quã p̾uidit. Cecidit autꝰ iurta ꝓuiden¬
tie ueritatẽ. quȩ p̾udit casurũ angłm & homine̾. ł uidentia gͥppe di uera melt
si aliqͥd alit̃ quã nouit fieret. Preuidit gͥ casurũ: ñ enĩ alit̾. ẽẽ. nouit. quã constat
fore ꝓuisũ. hęc sententia ab oĩb inconcussa susciꝑit᷑. qͥa dĩ ꝓtudentia in nullo

Expanded text:
facit? Angelum quidem et hominem fecit, nec aliter quam praevidit. Cecidit autem juxta providenfacit? Angelum quidem et hominem fecit, nec aliter quam praevidit. Cecidit autem juxta providentiae veritatem, quae providit casurum angelum et hominem. Providentia quippe Dei vera non esset, si aliquid aliter quam novit fieret. Praevidit igitur casurum. Non enim aliter esse potuit quam constat fore provisum. Haec sententia ab omnibus inconcussa suscipitur, quia Dei providentia in nullo