comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
annor morietur. & peccator centũ annoꝵ
fiet ibi ultra immaturus & senex. qui
non impleat tempus suũ. Erit enim.
nfans centum annoꝵ. & qui morit᷑ pecca-¬
tor centenariꝰ: maledictus erit. Neq enĩ
congruũ erit in ciuitate ierłm &e popło
dĩ qͥexultationis &e gaudii ęt̾nã suscipiet
creaturã. ut audiat᷑ ultra uox fletꝰ & cla¬
moris. quando abierit dolor. meror ce
gemitus. Contraria quippe simul esse non
possunt. & ubi exultatio est & gaudium.
qui fructꝰ est sp̃s scĩ: ibi fletus &e planctꝰ
non potest commorari. qui aptꝰ ÷ lamen¬¬
tan tib atq lugentib. & precipue clamor.
quem de eccłia credentium popłs expellet.
infans & senea. paruus & magnus qui non
impleat dies suos. sed quasi filii resurrectio¬
nis om̃s ꝑuenient iniuirũ ꝑfectũ. in men-¬
surã ȩtatis plenitudinis ut nec desint ali¬
eui annor spacta nec suꝑsint. &e alio necdũ
solidas habente uires alius desinat esse
quod fuerit. & decrepita ȩtate marcescat.

Expanded text:
peccator centum annorus: neque fiet ibi ultra immaturus et senex, qui non impleat tempus suum. Erit Al. Est enim infans centum annorum, et qui moritur peccator centenarius, maledictus erit. Neque enim congruum erit, ut in civitate Jerusalem et populo Dei, qui exsultationis et gaudii aeternam suscipiet creaturam, audiatur ultra vox fletus et clamoris; quando abierint dolor, moeror et gemitus. Contraria quippe simul esse non possunt. Et ubi exsultatio est, et gaudium, qui fructus est Spiritus sancti, ibi fletus et planctus non potest commorari, qui aptus est lamentantibus atque lugentibus, et praecipue clamor, quem de Ecclesia credentium Paulus expellit, infans et senex, parvus et magnus, qui non impleat dies suos; sed quasi filii resurrectionis, omnes pervenient in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi, ut nec desint alicui annorum spatia, nec supersint, et alio necdum solidas habente vires, alius desinat esse quod fuerit, et decrepita aetate marcescat;
Abbreviated transcription (Latin):
Qui offert oblationẽ & sacrificiũ. quasi
qͥ sanguinẽ suillũ offerat. qđ & ipsum
lege ꝓhibet᷑. Tales sunt cerimoniȩ uiles
Qui thus tribuit quasi blasphemus immo
quasi benedicens idolo. Potest aut̃ hic sen¬
sus esse. Post filiũ meum qui uenit mai¬
suetus & pauꝑ. sedens suꝑ pullũ asins.
nolo carnales uictimas. detestor sacri¬
ficia udeor. umbras legis reꝑbo. qua
gelii uetus religio cesset in nouo. quid
respondebunt qui credentes ex uideis
arbitrant᷑ absq noxa sui posse carnuit
offerre sacrificiũ: Hȩc omĩa eleguiꝰ
inuiis suis. & inabominationib anima
Seor delectata est. Unde & ego eligam

Expanded text:
Qui offert oblationem et sacrificium, quasi Qui offert oblationem et sacrificium, quasi qui sanguinem suillum offerat. Quod et ipsum Lege prohibetur, tales sunt caeremoniae Judaeorum . Qui thus tribuit quasi blasphemus, immo quasi benedicens idolo. Potest autem et hic esse sensus: Post Filium meum qui venit mansuetus et pauper, sedens super pullum asinae, nolo carnes, victimas detestor, sacrificia Judaeorum, umbras Legis reprobo, qur Evangelii, vetus religio cesset in nube: quid respondebunt, qui credentes ex Judaeis arbitrantur absque noxa sui posse carnaliter offerre sacrificia? Haec omnia elegerunt in viis suis, et in abominationibus suis anima eorum delectata e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ qđ unã me euangeli tare pauꝑib
misit me. Qđq sequitur in editione
uulgata. iniquus aut̃: in hebraico ñ ha¬
betur. sed simpliciter ungit & dict
Qui unmolat bouem. quasi qui intficiat
hominẽ. Quo &e in alio loco scriptũ est
Miscđiam uolo &e non sacrificiũ. scientiam
magis dĩ quam holocaustũ. Et pmalu¬
chiam. Omĩa quȩ oderam faciebatisop¬
entes lacrimis altare meum. Hunquia
dignum est ut respiciã ad sacrificium
urm. & suspͣiam placabile qͥd dde mauub
sacrificiũ. sed offerentiũ animũ. Et na
mactat inquit pecus. quasi qui eacu¬
brat canem. Unde ꝑmoisen scriptũ est.
Non offeres mercedẽ mȩretricis neq pcius
canis in domo dĩ tui. Pulchre canis &
meretrix copulantur. quia utrunq an¬
mal ꝓnũ est ad libidinẽ. Simulq consi¬
deremꝰ qđ non dixerit qui immolat an¬
tẽ quasi qui immolat canẽ. sed occidat
inquit canẽ. Qd uerbũ non ponit᷑ insa¬
crificus. sed iniis qui trucidant᷑ illicite

Expanded text:
pter quod unxit me, evangelizare pauperibus misit me . Quodque sequitur in editione Vulgata: Iniquus autem, in Hebraico non habetur, sed simpliciter jungit et dicit: Qui immolat bovem, quasi qui interficiat hominem. Quod et in alio scriptum iam volo, et non sacrificium: scientiam magis Dei, quam holocaustum . Et per Malachiam: Omnia quae oderam, faciebatis: operientes lacrymis altare meum: numquid dignum est ut respiciam ad sacrificium vestrum, et suscipiam placabile quid de manibus sacrificia, sed offerentium animum. Et qui mactat, inquit, pecus, quasi qui excerebret canem. Unde et per Moysen scriptum est: Non offeres mercedem meretricis: neque pretium canis in domo Dei tui. . Pulchreque canis et meretrix copulantur, quia utrumque animal pronum est ad libidinem. Simulque consideremus quod non dixerit: Qui immolat arietem, quasi qui immolat canem; sed occidat, inquit, canem. Quod verbum non ponitur in sacrificiis, sed in his quae trucidantur illicite.
Abbreviated transcription (Latin):
ardeat peccatorib. & usq ad inferos ꝓse¬
quat᷑. qualis erat &e diues in euangelo
purpurat᷑. qui requiescente lataro insinui
abrahȩ et̃nis torquebat᷑ ardorib Teri
quoq idest carnẽ nr̃am. & genimina ei¬
idest carnis desideria eadẽ flamina cõ¬
buret. & fundam̃ta montiũ quȩ sẽ eleuut
contra scientiã dĩ. ipsosꝙ montes dĩ iacula
disꝑdent. ut humiliati in poenis. montes
esse desistant. Ecce inquit scriptũ÷ corã
me. Omĩa enĩ nr̃a peccata dĩ patent ocłis.
ce in his scripta sunt libris. de quib indanus
scđm qđ oꝑatꝰ ÷ in sinu eiꝰ hoc est incordis ar¬
chana. ut eos ꝓpͥa torqueat conscientia .Dt
qua &e osee ꝓpħa uaticinatur. Cadent inqul¬
dio principes eoꝵ ꝓpt̃ indisciplinatione liu¬
guȩ eor Hȩc est detractio eor insinu ipsor.
quȩ de uniuscuiꝰq corde ꝓcedit. Sunile quid
& in ꝓuerbis scribit᷑. In sinu reddunt᷑ suo in¬

Expanded text:
ardeat peccatoribus, et eos usque ad inferos perseardeat peccatoribus, et eos usque ad inferos persequatur. Qualis erat et dives ille in Evangelio purpuratus, qui, requiescente Lazaro in sinu Abraham, aeternis torquebatur ardoribus. Terram quoque, id est, carnem nostram, et genimina ea comburet, et fundamenta montium quae se elevant contra scientiam Dei. Ipsos quoque montes Dei jacula disperdent, ut humiliati in poenis, montes esse desistant. Ecce, inquit, scriptum est coram me. Omnia enim nostra peccata Dei patent oculis, et in his scripta sunt libris, de quibus in Daniquod operatus est in sinu ejus, hoc est in cordis arcano, ut eos propria torqueat conscientia. De qua et Osee propheta vaticinatur: Cadent in gladio principes eorum propter indisciplinationem linguae eorum . Haec est detractio ipsorum in sinu eorum, quae de uniuscujusque corde procedit. Simile quid et in Proverbiis scribitur; In sinu redduntur suo in
Abbreviated transcription (Latin):
credibilẽ m̃tis arrogantiã. ut immundi
mundos putaretis immundos: eritis fumꝰ
Furorẽ aut̃. irã. obliuionẽ. poenitudinẽ.
ita in dõ debemꝰ acciꝑe: qͦmͣ pedes. man̾
ocłos. aures. &e cȩt̾a membra quȩ habere
dr̃ in corporalis &e inuisibilis ds. ñ qͦ his
pateat ꝑturbationib qui cas dono gr̃ȩ
ira quȩ t ultionis libido ita diffaitꝰ en do
ut in hominib quȩ materia habt manis
uitus non in dñi uoluntate. qui ches autin
nobirã indic ire & reuelationis ustiri den¬
dĩ. ut tribulos nr̃os &e spinas. ce ttania
que ꝓsemine dĩ attulimꝰ ligna quoq foeni
ce stipulã quȩ suꝑ fundam̃tũ pauli edifc¬
uimꝰ: sapiens flamma consumat. De hi
igne ꝑpetuo. & inmoisi canticolegimus
Ignis accensus est infurore meo. e ardehit
usq ad infernũ deorsũ. Deuorabit tira &
genimina eiꝰ. cõburet fundam̃ta montũ
oe sagitȩ meȩ comburent eos. Cuiꝰ testin¬
nu sensus . ẽ. qđ ignis dĩ atq uin difte sep

Expanded text:
credibilem mentis arrogantiam, ut immundi, mundos putaretis immundos, eritis fumusFurorem autem, oblivionem, iram, poenitudinem, ita in Deo debemus accipere, quomodo pedes, manus, ocr incorporalis et invisibilis Deus. Non quo his pateat perturbationibus, qui eas dono gratiae ira, quae est ultionis libido, ita definitur in Deo, ut in hominibus, quae materiam habet in nostris vitiis, non in Domini voluntate: qui thesaurizamus nobis iram in die irae, eania, quae pro semine Dei attulimus, ligna quoque, fenum et stipulam, quae super fundamentum Pauli aedificavimus , sapiens flamma consumat. De hoc igne perpetuo et in Moysi cantico legimus: Ignis accensus est de furore meo, et ardebit usque ad infernum deorsum. Devorabit terram et genimina ejus: comburet sagittae meae consument eos . Cujus testimonii sensus est, quod ignis Dei atque vindicta semper
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ habitabunt in ea. Quȩ om̃ia accipi¬
unt udei carnalit̃. ut ierłm urbesq
udeȩ restituant᷑ in pristinũ gradum.
Qd si eis dederimꝰ: audiant ñ solum hoc
ierłm sed & sodomȩ reꝓmitti. dicente
ez echiele. Restituetur sodoma in anti.¬
quum. Ergo domus in qͥb habitaturi st̃
eas edificauerit. quales sibi edificasse
& obstͣrices dicuntur in exodo quia ti¬
mebant dm̃. licet scriptũ sit inhebraico
a dõ eis edificatas domaos quia timuer̃
cũ. & ia cob quia simplex erat. siue
fiestus. ne calis quales in petri epla conde¬
monib de uobis negotiantur feio
habitabat in domo quã esau qui tris

Expanded text:
ea. Quae omnia Judaei accipiunt carnaliter, ut Jerusalem urbesque Judaeae restituantur in pristinum statum. Quod si eis dederimus, audiant non solum hoc Jerusalem, sed et Sodomae repromitti, dicente Ezechiele: Restituetur Sodoma in antiquum . Ergo domus, in quibus habitaturi sunt eas aedificaverit. Quales sibi aedificasse et obstetrices dicuntur in Exodo, quae timebant Deum: licet scriptum sit in Hebraico, a Deo eis aedificatas domos, quia timuerunt eum . Et Jacob quia simplex erat, sive fictus; nec talis quales in Petri Epistola condemonibus de vobis negotiantur ; idcirco habitabant in
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. & lȩtabor suꝑ popłm meum.
Gaudere inquit & exultare debetis lȩticia
uobis recordationis antiquȩ oriatur tri.¬
sticia. quia nonsolum cęlos nouos & terrã
nouam. sed ierłm quoq creabo in exulta¬
cione. & popłm eius urgaudio. haud du¬
bium quin uniuersȩ terrȩ. ut quȩ uetus
uni genti gaudiũ erat. noua cunctis na¬
tionib lȩticia sit. in tantum aut̃ exulta.¬
tio erit omĩum atq lȩticia suꝑurbe a
fuerit appellatus. Et non audietur¬

Expanded text:
em, et laetabor super populo meo. Gaudere, inquit, et exsultare debetis laetitia vobis recordationis antiquae oriatur tristitia: quia non solum coelos novos et terram novam, sed Jerusalem quoque creabo in exsultatione, et populum ejus in gaudio. Haud dubium quin universae terrae, ut quae vetus uni genti gaudium erat, nova cunctis nationibus laetitiae sit. In tantum autem exsultatio erit omnium, atque laetitia super urbe et fuerit appellatus. Et non audiet
Abbreviated transcription (Latin):
Uos aut̃ inquit int̃ficiet dñs. ut nequaqͣm
appellemini circuncisio sed concisio. ut
uita careatis et̃na. ut ñ habeatis illũ qui
dic̃. ego sũ uita. Seruos aut suos uocabit
nomine suo siue nouo. qđ in toto orbe ce¬¬
lebrabit᷑. & erit benedictũ. in tantũ ut
qui illo nomine fuerit appellatꝰ benedi¬
catur in dũo. & signum uerũ circunci.¬
sionis accipiat amen: quosepe in appro¬
batione eor quȩ dicta sunt dñs utitur
in euangelio. Am̃ am̃ dicouob̾. Nom̃ aut̃
nouum suie aliud nullũ. ẽ. nͥ qđ ex nomi

Expanded text:
Vos autem, inquit, interficiet Dominus, ut nequaquam Vos autem, inquit, interficiet Dominus, ut nequaquam appellemini circumcisio, sed concis habeatis eum qui dicit: Ego sum vita . Servos autem, ait, suos vocabit nomine alio, sive novo, quod in toto orbe celebrabitur. Et erit benedictum: in tantum, ut qui illo nomine fuerit appellatus, benedicatur in Domino, et signum verae Circumcisionis accipiat, amen: quo saepe in approbationem eorum quae dicta sunt, Dominus utitur in Evangelio: Amen, amen dico vobis . Nomen autem novum sive aliud
Abbreviated transcription (Latin):
Siue nom̃ ur̃m erit in satietatẽ. qđ in his
dici solet quor odiosa est recordatio &
memoria. & qui usq ad saturitatẽ ce¬
nausiã uener̃. Uel certe hoc dicendũ. qͦd
nom̃ suũ derelinquant electis dnĩ ut
ꝓillis gentiũ turba succedat. & ipsi
appellentur filii abraham & isrł: de qͥb
paulus loquit᷑. Pax suꝑ eos. & suꝑ isrł dĩ.
Neq enĩ qui ex israelitis sunt isrł. nec qui
sem abraliã om̃s filui. Ad quos dr̃. Si filii
essetis abraham: oꝑa abrahę faceretis.
Et quia sem̃ sunt abraham &e ñ filii. de quoꝵ.
differentia supra diximꝰ: ꝓpt̾ea increpat¬
eos baptista ioħes dicens. Et ne uelitis di¬
cere.patrẽ habemꝰ abraham. Potens est
enim ds de lapidib istis suscitare filios
abraham. Quomͦ huiꝰ possunt esse filii qͥ dixert̃
ligno & lapidi. tũ me genusti. cũ e contrario
qui ex fide sunt hi appellent᷑ filii abrahȩ:

Expanded text:
Sive nomen vestrum erit in satietatem: quod in his Sive nomen vestrum erit in satietatem: quod in his dici solet, quorum odiosa est recordatio et memoria. et qui usque ad saturitatem nauseamque venerunt. Vel certe hoc dicendum, quod nomen suum derelinquant electis Domini, ut pro illis gentium turba succedat; et ipsi appellentur filii Abraham et Israel. De quibus Paulus loquitur: Pax super eos, et super Israel Dei . Neque enim qui ex Israelitis sunt Israel; nec qui semen Abraham omnes filii , ad quos dicitur: Si filii essetis Abraham, opera Abraham faceretis . Et quia semen sunt Abraham, et non filii, de quorum differentia supra diximus: propterea eos increpat Baptista Joannes, dicens: Et ne velitis dicere, patrem habemus Abraham: potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Quomodo enim possunt hujus esse filii, qui dixerunt ligno et lapidi, tu genuisti me: cum e contrario, qui ex fide sunt, hi appellentur filii Abrahae?
Abbreviated transcription (Latin):
Ctis meis: & int̾ficiet te dñs ds̃. Et seruos
suos uocabit nomine alio. in quo qͥ benedi¬
Ctus est sũꝑ t̾rã: benedicet᷑ in dño. amen.
tatẽ electis meis. uosaut̃ int̾ficiet dñs.
Seruientib aut̃ mͥ uocabitur nom̃ nouũ.
cui benedicet᷑ suꝑ t̾rã. Benedicent enĩ
dm̃ uerũ. & qui urant suꝑt̾rã. uirabunt
dm̃uerũ. Pro saturitate quȩ hebraice dr̃
sab̾aa cęt̃i uiram̃tũ int̾p̃tati sunt: quod
uerbũ multas habet intelligentias. & ꝓ¬
& saturitas. & satietas. & plures. & sep̃tem.
de quo in libro geneseos diximꝰ. & in hoc
uolumine. ubi septẽ mulieres app̃hendent
uirũ unũ. Rursũ ꝓ eo qđ septuaginta tran-¬
stuler̃ uerũ. & in hebraico dr̃ am̃: aquila
aut̃ dic̃ hoc est. Aliis inur̃m succedentib
locũ: nom̃ ur̃m erit iniuram̃tũ electis
meis. ut ꝓmalor exemplis uos habeant.¬
& detestent᷑ talia sustinere. & iurent sic.
Non hȩc patiar. quae passus est popłs uideoꝵ.

Expanded text:
nus Deus, et servos suos vocabit nomine alio, in quo qui benedictus est super terram, benedicetur in Deo amen: etatem electis meis. Vos autem interficiet Dominus: servientibus autem mihi vocabitur nomcui benedicetur super terram: benedicent enim Deum verum, et qui jurant super terram: jurabunt Deum verum. Pro saturitate, quae Hebraice dicitur SABAA , caeteri juramentum interpretati sunt; quod verbum multas habet intelligentias,  saturitas, et satietas, et plures, et septem. De quo in libro Geneseos diximus, et in hoc volumine , ubi septem mulieres apprehenderunt unum virum. Rursum pro eo quod Septuaginta transtulerunt, verum, et in Hebraico dicitur, AMEN , Aquila autem dicit, hoc est: aliis in vestrum succedentibus locum, nomen vestrum erit juramentum electis meis, ut pro malorum exemplo vos habeant et detestentur talia sustinere, et jurent sic; non haec patiar quae passus est populus Judaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
plurimos. quia dni ista sententia est.
ȩtamini cum ierłm. & exultate in ea
om̃s qui diligitis eã. Gaudete cũ ea gau
dio uniuersi qui lugetis suꝑ eã. ut sugatis
&e repleamini ab ubere consolationis eiꝰ ut¬

Expanded text:
plurimos, quia Domini ista sententia est. plurimos, quia Domini ista sententia est. Laetamini cum Jerusalem, et exultate in ea omnes qui diligitis eam. Gaudete cum edio, universi qui lugebatis super eam, ut sugatis et repleamini ab ubere consolationis eju
Abbreviated transcription (Latin):
aurẽ ñ audiet qui finx̃ oculũ. nonne con¬
siderat: Qđ scilicet qͥ om̃s homines crea¬
uit: nichilominꝰ possit de uniuersis gen-¬
tib unã parit̃ in se credentiũ ȩccłiam facere.
Deniq inuicesimo octauo psalmo ubi nos
legimꝰ. uoa diĩ concutientis desertũ: in
hebreo scriptum est. uoa dñi parere faciat
desertũ. ut deserta prius ȩccłia generet.
&e ꝑficiant᷑ cerui aꝑtis saltib atq contritis.
Porro iuata septuaginta hic sensus est
qđ uno tẽpore ad pͣdicationẽ euangelioꝵ
una gens totius orbis oriat᷑. Per multos
ꝓpħas sepe ꝓmisi. & non meministi ꝓmis¬
sionis mee o urbs quȩ clamoris esplena.
o templũ qđ a dño derelictũ est. o popłe
cui reddidi uicissitudinẽ suã. Nonne ego in¬
quit feci parientẽ & sterilẽ : Quȩ prius
de qua inpsalmo scribitur. qui habitare
facit sterilẽ indomo. matrẽ filior lȩtantẽ.
Uel certe ordo rerũ conuersus est. Pariens
facta est sterilis. & quondã sterilis peꝑit

Expanded text:
n audiet, et qui finxit oculum, non considerat ; quod scilicet qui omnes homines creavit ex nihilo, possit de universis gentibus unam partem in se credentium Ecclesiam facere. Denique in vicesimo octavo psalmo, ubi nos legimus: Vox Domini concutientis desertum , in Hebraeo scriptum est: Vox Domini parere faciens desertum , ut deserta prius Ecclesia generet, et perficiantur cervi apertis saltibus atque contritis. Porro juxta LXX hic sensus est, quod uno tempore ad praedicationem Evangeliorum, una gens totius orbis oriatur. Per multos prophetas saepe promisi, et non meministi promissionis meae, o urbs quae clamoribus es plena: o Templum quod a Domino derelictum est: o popule, cui reddidi vicissitudinem suam. Nonne ego, inquit, feci parturientem et sterilem; quae prius De qua in psalmo scribitur: Qui habitare faciat sterilem in domo, matrem filiorum laetantem . Vel certe rerum ordo conversus est: Pariens facta est sterilis, et quondam sterilis peperit
Abbreviated transcription (Latin):
qui esuriunt & situnt iusticiã. Et mas¬
dnĩ plena sp̃u sc̃o ꝓphetabat. Esurientes
impleuit bonis. qui prius cibũ dnĩ non
habebant. & diuites dimisit in anes.
quidati sunt pro sepultura eiꝰ &
egebunt õmĩ bono. Cũq seruientes xp̃o
& credentes ei lȩtati fuerint. & laudauerint
dm̃ prȩ exultatione cordis & gaudio: t unc
illi confundent᷑ uidentes in siuũ locũ alios
successisse. & clamabunt p̃dolore cordis.
umnplentes illud quod scriptũ est. ibierit
fletus & stridor dentium. quando steterint
agni gentium atq iustoꝵ. ad deateram.
&e hedi uideoꝵ. atq impioꝵ a sinistris.
corm̃ta. Contritio aut̃ sp̃s prȩ dolore cor.¬
dis intelligenda in conscientia peccatoꝵ.
uixta illud qđ scriptũ ÷. Cognoscent pec¬
cantes sp̃u intelligentiã. Et. cor contritũ

Expanded text:
qui esuriunt et sitiunt justitiam . Et maqui esuriunt et sitiunt justitiam . Et maDomini plena Spiritu sancto prophetabat: Esurientes implevit bonis, qui prius cibum Domini non habebant, et divites dimisit inanes , qui dati sunt pro sepultura ejus, egebunt omni bono. Cumque servientes Christo, et credentes ei laetati fuerint et laudaverint Dominum prae exsultatione cordis et gaudio, tunc illi confundentur videntes in suum locum alios successisse; et clamabunt prae dolore cordis, implentes illud quod scriptum est: Ibi erit fletus et stridor dentium : quando steterint agni gentium atque justorum ad dexteram, et haedi Judaeorum atque impiorum a sinistris: terna. Contritio autem spiritus prae dolore cordis intelligenda in conscientia peccatorum, juxta illud quod scriptum est Cognoscent errantes spiritu intelligentiam , et cor cont
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ. otadie miseret᷑ &e foentrat. en
semei in benedictione erit. De istopane
&e conuiuio sp̃uali. discipłos instraebate
Uos qui ꝑseuerastis intẽptationib ieis
edetis imensa patris mei in regno celor
Qͦa si de simꝑlicitate panis accipia ns on
illu dex planare poterimꝰ ñ int̾ficit
scit dñs uias immaculatoꝵ & hereaius
eoꝵ erit in ȩt̾nũ. Non confundent᷑ u
tepore pessimo. & in dieb famis satura¬
bunt᷑. Quanti enĩ sc̃ĩ in ꝑsecutione mori¬
untur fame &e egestate confecti qͣnti
uisti esuriunt. &e impiis cruciatib disten¬
dunt᷑ : Potus aut̃ ille accipiendus qu
haurit᷑ de fontib isrł: quẽ quibiberit
habebit in se fontẽ aquȩ salientis inuita
ȩt̾nã. Quem &e saluator in regno patris
se bibiturũ cũ apłis pollicet᷑. qui letificat
cor hominis. ita ut bibentes possint dicer
dedisti lȩticiã in corde meo. De hoccibo
& potu. int̾ octo beatitudines dr̃. Beati

Expanded text:
panem. Tota die miseretur et fenerat, et semen ejus in benedictionem erit . De isto pane et convivio spirituali, discipulos instruebat: Vos qui perseverastis mecum in tentationibus meis, edetis in mensa Patris mei in regno coelorum . Quod si de simplici pane accipiamus, quomodo illud explanare poterimus: Non interficiet scit Dominus vias immaculatorum, et haereditas eorum erit in sempiternum. Non confundentur in tempore pessimo, et in diebus famis saturabuntur . Quanti enim sancti in persecutione moriuntur fame et egestate confecti; quanti justi esuriunt, et impii cruditatibus distenduntur! Potus autem ille accipiendus est, qui hauritur de fontibus Israel; quem qui biberit, habebit in se fontem aquae salientis in vitam aeternam . Quem et Salvator in regno Patris se bibiturum cum Apostolis pollicetur: qui laetificat cor hominis , ita ut bibentes possint dicere: Dedisti laetitiam in corde meo . De hoc cibo et potu inter octo beatitudines dicitur: Beati
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc suffecit impietas. ut me p̾sentẽ contẽ¬
neretis. & muissum ad uos occideretis hęre¬
dem: sed fecistis malũ in conspectu meo.
& quȩ nolebam elegistis. & blasphemastis
filiũ dĩ. ut peteretis baraban latronẽ uob̾
homicidii & seditionis auctorẽ. & adhuc
audetis dicere. quare noserrare fecisti
a uia tua: Si enĩ qui me nesciebant in¬
uener̃ me. & qui me ñ in uocabant susce.¬
ꝑunt me: quib uos digni estis cruciatib
qui missũ aduos atq dicentẽ. nisi ñ ueni
adoues ꝑditas domus isrł susciꝑe noliustis.
sed insuꝑ affixistis cruci: Considerandũ
quid significet quod ait. & quȩ nolebam
elegistis. aut quȩ sit uoluntas filii dĩ qui
loquit᷑ in euangelio. ñ omĩs qui dic̃ m

Expanded text:
haec sufficiebat impietas, ut me praesentem contemhaec sufficiebat impietas, ut me praesentem contemneretis, et missum ad vos occideretis haeredem; sed fecistis malum in conspectu meo, et quae nolebam elegistis, et blasphemastis Filium Dei, ut peteretis vobis Barabbam latronem, homicidii et seditionis auctorem; et adhuc audetis dicere: Quare nos errare fecisti a via tua ? Si enim qui me nesciebant invenerunt me, et qui me non invocabant, susceperunt me, quibus vos digni estis cruciatibus, qui missum ad vos atque dicentem: Non veni nisi ad oves perditas domus Israel , suscipere noluistis, sed insuper affixistis cruci? Considerandum quid significet quod ait: Et quae nolebam elegistis; aut quae sit voluntas Filii Dei, qui loquitur in Evangelio: Non omnis qui dicit m
Abbreviated transcription (Latin):
niensȩ dnĩ participari. & mensȩ demonioꝵ.
on potestis calicem dnĩ bibere. & calicẽ de.¬
monior Quiȩt̾nis tradent᷑ suppliciis. ita ut
nullus eoꝵ. cȩdem & ruinã possit euadere
gistis. Lax. Quia uocaui uos & ñ audistis.
locutus sũ &e contẽpsistis. & fecistis malum
in conspectu meo. & quȩ nolebã elegistis.
Gladio ait estis traditi. quia ñ solũ reliquistis
me &e obliti estis mei. & fortunȩ poculũ mi¬
scuistis : sed cũ essem emmanuel idest nobis¬
cũ ds̃. de quo & ioħes scribit. uerbũ caro fa¬
ctũ est & habitauit in nobis. p̾sens uos uo
caui. reuertumini ad me fili i reuertentes.
&. uenite ad me om̃s qui laboratis & one-¬
rati estis. & respondere noliustis. locutꝰ sum
inparabolis. & omĩa feci quȩ facere debui.
& non audistis me. imino & contẽpsistis. Ego enĩ
sũ qui &e supra dixi. ueni & non erat homo.
uocaui. & non erat qui oboediret. Nec uobis

Expanded text:
mensae Domini participare, et mensae daemoniorum. mensae Domini participare, et mensae daemoniorum. Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum : quia aeternis tradentur suppliciis, ita ut nullus eorum caedem et ruinam possit evadere.gistis. LXX: Quia vocavi vos, et non audistis: locutus sum, et contempsistis, et fecistis malum in conspectu meo, et quae nolebam elegistis. Gladio, ait, estis traditi, quia non solum reliquistis me, et obliti estis mei, et fortunae poculum miscuistis, sed cum essem Emmanuel, id est, nobiscum Deus, de quo et Joannes scribit: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , praei revertentes . Et: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis , et respondere noluistis. Locutus sum in parabolis, et omnia feci quae facere debui, et non audistis me, immo et contempsistis. Ego enim sum qui et supra dixi: Veni et non erat homo: vocavi, et non erat qui obediret . Nec vobis
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ popłs isrł gladio traditꝰ ÷. quior ui¬
demꝰ quanta milia in toto orbe disꝑsa sunt:
sed poenis atq cruciatib. captiuitati & ul.¬
timȩ seruituti. iuiata illud qđ alibi dr̃. In
gladio morientur om̃s peccatores popłi mei.
Et in deutero nomii cantico. Inebriabo sagittas
meas sanguine. & gladius m̃s comedet
carnes uulneratoꝵ. Aut credibile esse potest
sagittas dñi in ebriari sanguine. & gladiũ illiꝰ
uulneratoꝵ. siturari carnib : De his sagit.
gebant: loquit᷑. Sagittȩ dnĩ incorpore meo
sunt : quarũ furor ebibit sp̃m meũ. Cum
enĩ coeꝑo loqui. stunulant me. luxta tro-¬
pologiã aut̃ dicendũ. ẽ. qđ om̃s qui ȩccłiã
deserunt & obliuiscuntur montẽ sc̃m dĩ. ce
se tradunt sp̃ib erroris. & doctrinis demo.¬
nioꝵ: isti parant fortunȩ mensã. nichil
ad dm̃ ꝑtinere credentes. sed uel stellarum
cursu uel uarietate fortunȩ omĩa guberna¬¬
ri. quos paulus increpat dicens. Noñ potestis

Expanded text:
nim omnis populus Israel gladio traditus est, quorum videmus quanta millia in toto orbe dispersa sint; sed poenis atque cruciatibus, captivitati et ultimae servituti, juxta illud quod alibi dicitur: In gladio morientur omnes peccatores populi mei: et in Deuteronomii Cantico: Inebriabo sagittas meas in sanguine, et gladius meus comedet carnes vulneratorum . Haud credibile esse potest, sagittas Domini inebriari sanguine, et gladium illius vulneratorum saturari carnibus. De his sagittigebant, loquitur. Sagittae Domini in corpore meo sunt: quarum furor ebibit spiritum meum; cum enim coepero loqui, stimulant me . Juxta tropologiam autem hoc dicendum est, quod omnes qui Ecclesiam deserunt et obliviscuntur montem sanctum Dei, et se tradunt spiritibus erroris, et doctrinis daemoniorum, isti parant fortunae mensam, nihil ad Deum pertinere credentes, sed vel stellarum cursu, vel varietate fortunae omnia gubernari: quos Paulus increpat, dicens: Non potestis
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩlũ ce t̾ra transibunt. Et pauli apostoli.
Quȩ enĩ uident᷑ temporalia sunt. quę
aut̃ ñ uident᷑ ęt̃na. Porro qui nouita¬
tẽ cõmutationẽ in meliꝰ. & ñ elem̃tor
arbitrant᷑ int̾itũ: illo utunt᷑ exẽplo.
Apͥncipio t̾rã tũ fundasti dñe. & oꝑa

Expanded text:
Coelum et terra transibunt . Et Pauli apostoli: Coelum et terra transibunt . Et Pauli apostoli: Quae enim videntur, temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna . Porro qui novitatem, commutationem in melius, et non elementorum arbitrantur interitum, illo utuntur exemplo: A principio
Abbreviated transcription (Latin):
Obliuiscet᷑ enĩ tribulationis pͥoris. & non
ascendet suꝑ cor eoꝵ. Erit enĩ cȩlũ norũ¬
& t̾ra noua. & non recordabitur pͥor. &
ñ ueniet suꝑ cor eoꝵ. sed gaudiũ & exul¬
tationẽ inuenient in ea. Causa lȩticie q
confessionis dĩueri est quia ȩt̾na angu¬
stiarũ pͥoꝵ succedit obliuio. ut nequa¬
quã idoloꝵ meminerint & erroris p̾stini
sed ad lucẽ de tenebris transeant. ac ȩt̃na
beatitudine ꝑfruant᷑. Obliuiscet᷑ enim
est. in die bona. obliuio malor. Et alibi.
fflictio horȩ obliuonẽ facit delitiarũ.
eo qđ in angustiis constituti nequaquã
uoluptatib pͥstinis iuxta errorẽ epieuri
animo ꝑfruantur. Licet possit &e hoc
conuersationis p̾stinȩ memoria deleat᷑.
ne hoc ipsũ pars maloꝵ. sit pͥoris an¬
gustiȩ recordatio. Cȩlũ aut̃ noũ ae t̾rã
nouam. qͥ putant omĩa int̾ire quȩ cerni¬
mꝰ: euangelii int̾̃p̃tant᷑ testimonio.

Expanded text:
Obliviscentur enim tribulationis prioris, et non Obliviscentur enim tribulationis prioris, et non ascendet super cor eorum. Erit enim coelum novu terra nova: et non recordabuntur priorum, et non veniet super cor eorum; sed gaudium et exsultationem invenient in ea. Causa laetitiae et confessionis Dei veri est, quia aeterna angustiarum priorum succedet oblivio, ut nequaquam idolorum meminerint et erroris pristini, sed ad lucem de tenebris transeant, ut aeterna beatitudine perfruantur. Obliviscentur enim scriptum est: In die bona oblivio malorum . Et alibi: Afflictio horae oblivionem facit deliciarum : eo quod in angustiis constituti, nequaquam voluptatibus pristinis, juxta errorem, Epicuri animo perfruantur. Licet possit et hoc conversationis pristinae memoria deleatur: ne hoc ipsum pars malorum sit, prioris angustiae recordari. Coelum autem novum et terram novam, qui putant omnia interire quae cernimus, Evangelii interpretantur testimonio:
Abbreviated transcription (Latin):
arrianor referimꝰ ad ꝑsonã dĩ tantum
patris. de quo scriptũ est. ut cognoscant
te solũ uerũ dm̃ & quẽ misisti iłum xp̃m:
sed & ad filiũ. qui & ipse dsuerus ÷ dicente
euangelista ioħe. Uenit filiꝰ dĩ. & dedit
nob̾ mentẽ ut cognoscamꝰ uerũ dm̃. &
simꝰ inuero filio eiꝰ iesu xp̃o. Iste est uerꝰ
ds̃. & uita ęt̃na. Si enĩ saluator de se
loquit᷑. ego sumueritas: consequenter
uerꝰ ds̃ aueritate nom̃ accepit. ut ne¬
quaquã scđm falsos deos appellet᷑ ds̃.
sed scđm uerũ dm̃ patrẽ. &e ipse sit uerꝰ ds̃.
Alioquin si nonuerus ds:erit idolor si¬
milis. qđ redundet in capita eoꝵ qͥ xp̃m
uerũ dm̃ negant. Hoc ÷ aut̃ nom̃ noiũi
quod ei in apocalipsi suꝑ calculo scribit᷑.
Scui in toto orbe benedicitur. Quia obli¬
uioni traditȩ sunt angustię pores & qͥa
Sabsconditȩ sunt ab oculis nr̃is. Ecce enim¬
cor. sed gaudebitis & exultabitis usq
insempit̾num iniis quȩ ego creo. Lxix.

Expanded text:
Arianorum referimus ad personam tantum Dei Patris, de quo scriptum est: Ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum : sed ad Filium, qui et ipse verus Deus est, dicente evangelista Joanne: Venit Filius Dei, et dedit nobis mentem, ut cognoscamus verum, et simus in vero Filio ejus Jesu Christo . Iste est verus Deus et vita aeterna. Si enim Salvator de se loquitur: Ego sum veritas , consequenter verus Deus a veritate nomen accepit, ut nequaquam secundum falsos deos appelletur Deus, sed secundum verum Deum Patrem, et ipse sit verus Alioquin si non est verus, erit idolo similis, quod redundat in capita eorumerum Deum negant. Hoc est autem nomen novum, quod ei in Apocalypsi super calculo scribitur , cui in toto orbe benedicitur. Quia oblivioni traditae sunt angustiae priores, et quia absconditae sunt ab oculis meis. Ecce enimcor: sed gaudebitis et exsultabitis usque in sempiternum in his quae ego creo. LXX:
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tes diximꝰ. quoꝵ editio uulgata¬
toto orbe est. ne in loco famosissimo
uderem ad hebreȩ linguȩ arcẽ confugere
Quod siue post resurrectionẽ intellexeris
in scđo saluatoris aduentu. siue post bã¬
ꝑtismum in pͥma resurrectione creden¬
tium: non abhorret abȩccłiȩ fide. Hebrei
hec ante resurrectionẽ in mille annor
regno suꝑ t̾rã futura contendunt. & tam
longa futurȩ uitȩ spacia reꝑmitt ut
centũ anni reputentur infantiȩ. peccato¬
rẽ aut̃ centesimo ȩtatis suȩ anno esse mo¬
riturũ. ne uidelicet paratis opib ꝑfruat᷑
sed ob peccatum maledic̾tũ esse se noue¬
rit. Quod si ita est: ubierit beatitudo
ꝑfecta quȩ peccato uiolatur atq corrũ.¬
pitur. & peccatum immatura morte
punitur.¶ Et edificabunt domos
&e habitabunt &e plantabunt iuineas.
ce comedent fructus earũ. Non edifica¬
bunt & alius habitabit. ñ plantabunt
&e alius comedet. Septuaginta similit̃.
De his domib & insexagesimo octauo

Expanded text:
interpretes diximus, quorum editio toto orbe vulgata est: ne in loco famosissimo videremur ad Hebraeae linguae arcem confugere. Quod sive post resurrectionem intellexeris in secundo Salvatoris advento, sive post baptismum in prima resurrectione credendum, non abhorret ab Ecclesiae fide. Hebraei haec ante resurrectionem in mille annorum regno super terram futura contendunt, et tam longa futurae vitae spatia repromitti, ut centum anni reputentur infantiae; peccatorem autem centesimo aetatis suae anno esse moriturum: ne videlicet paratis opibus perfruatur; sed ob peccatum, maledictum esse se noverit. Quod si ita est, ubi erit beatitudo perfecta, quae peccato violatur atque corrumpitur, et peccatum immatura morte punitur? Et aedificabunt domos, et habitabunt; et plantabunt vineas, et comedent fructus earum. Non aedificabunt, et alius habitabit: non plantabunt, et alius comedet. LXX similiter. De his domibus, et in sexagesimo octavo
Abbreviated transcription (Latin):
in locis gentilium er̃ caulȩ ouũ i dest
ȩccliȩ de toto orbe credentium. Uos aut̃
opopłi isrł qui dereliquistis dñm & ad
iracundiam ꝓuocastis sc̃m isrł. qui obli¬
ti estis montem scm̃ eiꝰ de quo crebro dixi

Expanded text:
in locis gentilium erunt caulae ovium, id est, in locis gentilium erunt caulae ovium, id est, Ecclesiae de toto orbe credentium. Vos autem, o populi Israel, qui dereliquistis Dominum, et ad iracundiam provocastis Sanctum Israel, qui obliti es
Abbreviated transcription (Latin):
acham qui furatus est de anathematse
de spoliis iericho. & cum om̃i domo sua
int̾fectus : Atq ecreo qđ turbauerit poplim
locus ipse in quo hoc accidit Achor. icest
turbationis ac tumultꝰ nom̃ accepit. UAlis
edisserens: N unquid de bob cura est dõ
Anutiq de nobis dic̃. quia debet qui arat arar
& qui terit aream terere eam inspe ut para¬
cipetur: De hac ualle & inosee mistice sen¬
ptum est. Loquar ad cor eiꝰ. haud dubiũ qͥni
achor. ut aꝑiat intelligentiã illuis. lccino
enĩ uallis achor in possessionẽ traditur
armentoꝵ. popłi dĩ. & saltus uertuntur
in caulas gregum: ut aꝑiat᷑ in telligans¬
dereliquistis dñm & obliti estis nomen
S&e libatis suꝑ eam: numerabo uos ingla¬
dio. & om̃s incede corruetis. Laa. Uos
aut̃ qui de reliquistiꝰ me & oblitiestis
montẽ scĩ mei. & paratis fortune mensã.
& impletis demoni potionẽ ego tradam
uos in gladio. & om̃s int̾fecti corruetis.
In locis quondã siluestrib atq turbarũ.

Expanded text:
e anathemate, et de spoliis Jericho, et cum omni domo sua interfectus, atque ex eo quod turbaverit populum, locus ipse in quo accidit, ACHOR , id est, turbationis ac tumultus nomen accepit . Vallis edisserens, ait: Numquid de bobus cura est Deo ? an utique de nobis dicit, quia debet in spe qui arat, arare, et qui terit aream, terere eam in spe, ut participetur. De hac valle et in Osee mystice scriptum est: Loquar ad cor ejus, haud dubium quin Achor, ut aperiat intelligentiam illius . Idcirco enim vallis Achor in possessionem traditur armentorum populi Dei, et saltus vertuntur in caulas gregum, ut aperiatur intelligendereliquistis Dominum, et obliti estis montem m, et libatis super eam. Numerabo vos in gladio, et omnes in caede corruetis. LXX: Vos autem qui dereliquistis me, et obliti estis montis sancti mei, et paratis fortunae mensam, et impletis daemoni potionem: ego tradam vos in gladium: omnes interfecti corruetis. In locis quondam silvestribus atque turbarum.
Abbreviated transcription (Latin):
mius m̃tis immundiciã leꝓsa carne
diaboli tenebris cõmorant᷑. & speluncas
diligunt. quas ieremias mistico sermone
condemnat. Facta est hereditas mͥ quasi
quod animal semꝑ cad auera ꝑsequitur.
& uiuit succo ac sanie corpor mortuoꝵ.
Aduersus hos qui habitant inspeluncis.
&e abacuc lamentabili uoce dicebat.
ẽ qui potum dat ꝓruno amico suo poti¬
onis turbidȩ. & in ebriat eum ut respiciat
ad speluncas suas. Dehis speluncis. &
dñs loquebatur. Scriptũ ÷. domus patris
mei domus orationis uocabitur. uos aut̃
fecistis eam speluncã latronũ. in qͥb ani

Expanded text:
mius, mentis immunditiam leprosa carne mius, mentis immunditiam leprosa carne diaboli tenebris commorantur, et speluncas diligunt, quas Jeremias mystico sermone condemnat: Facta est haereditas mea mihi quasi ant: quod animal semper cadavera persequitur, et vivit succo ac sanie corporum mortuorum. Adversum hos, qui habitant in speluncis, et Abacuc lamentabili voce dicebat: Vae qui potum dat proximo suo potionis turbidae: et inebriat eum, ut respiciat ad speluncas suas . De his speluncis et Dominus loquebatur: Scriptum est, domus patris mei, domus orationis vocabitur: vos autem fecistis eam speluncam latronum , in
Abbreviated transcription (Latin):
Sius hostiarũ. ꝓphana omĩa uasa eoꝵ. Qui¬
Idicunt. Abi longe a me. ne appropinques
mͥ. quoniã immundus sum. Nichil fuit
solũ inortis immolans & suꝑlateres thura
&e indelubris idoloꝵ dormiens. ubi stratis
futuracognoscerent. quod inphano escola.¬
pii usq hõdie error celebrat etlnicoꝵ. mul.¬
torq alioꝵ qui non sunt nͥ tumuli mor.¬
sed porcor quoq carnib uescebantur qđ
lege ꝓhibitũ erat. & ius hest̾nũ qđ greci
uocant eolon. auidis faucib deuorabant.
Unde tam ipsi quam uasa eoꝵ immunda
gmenta capiebant: ut quicunq ñ simili
nuꝑ sub magistro sceleroso in gallia pullu-¬
lar̾unt. qui basilicas martirũ declinantes
nos qui ibi orationes ex more celebramus.
quasi immundos fugunt. Hoc aut̃ ñ tam
illi faciunt quã habitantes in eis demones.
fortitudinẽ & flagella scĩ cineris ñferentes.
Quis aut̃ hereticoꝵ. ñ requiescit in memorus.
ñ dormit inspecub magistroꝵ. qualis
fuit marcion & ualentinꝰ. & nuꝑ euno¬

Expanded text:
us hostiarum, profana omnia vasa eorum: qui dicunt, abi longe a me, ne appropinques mihi, quoniam mundus sum. Nihil fuit solum in hortis immolans, et super lateres thura et in delubris idolorum dormiens, ubi stratis futura cognoscerent. Quod in fano Aesculapii usque hodie error celebrat ethnicorum multorumque aliorum, quae non sunt alicarnibus vescebantur, quod lege prohibitum erat, et jus hesternum, quod Graeci vocant ἕωλον avidis faucibus devorabant . Unde tam ipsi quam vasa eorum immunda gmenta capiebant, ut quicumque non simili nuper sub magistro cerebroso in Gallia pullularunt, qui basilicas Martyrum declinantes, nos qui ibi orationes ex more celebramus, quasi immundos fugiunt. Hoc autem non tam illi faciunt, quam habitantes in eis daemones, fortitudinem et flagella sancti cineris non ferentes. Quis autem haereticorum non requiescit in memoriis, non dormit in specubus magistrorum? Qualis fuit Marcion et Valentinus, et nuper Euno
Abbreviated transcription (Latin):
tantu lugdunensis ep̃i faciã mentionen
aduersũ quẽ eloquentissimꝰ dionisus aie¬
aundriȩ ȩccłiȩ pontifea elegantẽ scrbu
librũ. irridens mille annor fabula ũ
aurea atꝙ genimatã in terris ierłm. iusda¬
rationẽ templi. hostiarũ sanguine. &um
sabbati. circuncisionis in iuriam. nuptuis
partus. liberor educationẽ. epularũ aei¬
tias. & cunctarũ gentiũ seruitutẽ rur sins
belloꝵ exercitus ac triumphos. & supiti
neces. mortẽq centenarii peccatoris. C
duob uoluminib respondit appollindr
quẽ non solum suȩ sectȩ homines. sed &e nn
in hac parte dum taxat plurima seque
multitudo. ut p̃saga mente iam cernam
quantũ in numerabiles concidendȩ sun
Quib non inuideo si tantũ amant terri¬
ut &e in regno xp̃i t̃rena desiderent &
post ciboꝵ abundantiã gulȩq ac uentis
ingluuiẽ. ea quȩ subuentre sunt quint

Expanded text:
tionem, adversum quem vir eloquentissimus Dionysius, Alexandrinae ecclesiae pontifex, elegantem scribit librum; irridens mille annorum fabulam, et auream atque gemmatam in terris Jerusalem, instaurationem templi, hostiarum sanguinem, otium sabbati, circumcisionis injuriam, nuptias, partus, liberorum educationem, epularum delicias et cunctarum gentium servitutem; rursusque bella, exercitus ac triumphos, et superatorum neces, mortemque centenarii peccatoris. Cui duobus voluminibus respondit Apollinarius, quem non solum suae sectae homines, sed et nostrorum in hac parte dumtaxat plurima sequitur multitudo, ut praesaga mente jam cernam quantorum in me rabies concitanda sit. Quibus non invideo, si tantum amant terram, ut in regno Christi terrena desiderent: et post ciborum abundantiam, gulaeque ac ventris ing
Abbreviated transcription (Latin):
mons est. & scoꝵ om̃ium sc̃s. uel montẽ
sion ce ciuitatẽ dĩ uiuentis ierłm cęlestẽ.
Qui hȩc &e hȩc facitis: tradam uos gladio. ut
om̃s interfecti parit̃ corruatis. Qui sit gla¬
dius. dicemus postea. Ponitis inquit fortunȩ
paratis fortunȩ mensã. & impletis demoni
poculũ. aut cerasina qđ om̃s similiter
extremꝰ est ponant mensã refertã uarii
generis epulis. & poculũ mulso mixtum.
uel p̃teriti uel futuri anni fertilitatẽ au-¬
spicantes. Hoc aut̃ faciebant & israclicȩ
omĩũ simulachroꝵ portenta uenerantes
& nequaquã altari uictimas. sed huius:¬
cemodi mensȩ libamina fundebant.Qđq
septuaginta transtuler̃ demoni. in hebra¬
ico habet menni quod simmachꝰ in t̾p̃tatꝰ
est absq me. ut sit sensus. Qui paratis for¬
tunȩ mensam. & impletis potionẽ: ut do

Expanded text:
ns est, et sanctorum omnium sanctus, vel montem Sion, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem, qui haec et haec facitis, tradam gladio, ut omnes interfecti pariter corrnatis. Qui sit gladius, dicemus postea: Ponitis, inquit, fortunaeParatis fortunae mensam, et impletis daemoni poculum, aut κέρασμα, quod omnes similiter extremus est, ponant mensam refertam varii generis epulis, et poculum mulso mixtum, vel praeteriti anni, vel futuri fertilitatem auspicantes. Hoc autem faciebant Israelitae, omnium simulacrorum portenta venerantes, et nequaquam altari victimas, sed hujuscemodi mensae liba fundebant. Quodque Septuaginta transtulerunt daemoni, in Hebraico habet MENNI , quod Symmachus interpretatus est, absque me: ut sit sensus: Qui paratis fortunae mensam, et impletis absque me po
Abbreviated transcription (Latin):
Fundam̃ta eiꝰ in montib sc̃ĩs. Possidebunt
aut̃ sion electi dñi & habitabunt in ea
serui cius. de quib in eodẽ uolumine
scribitur. Semen abraham serui eiꝰ. filii
ia cob electi eiꝰ: Quicunq gͦ ad huc semen
est nec formatꝰ in filium: iste seruus est
dñi. cui dicit in euangelio. Scio quia sem̃
abrahȩ estis. sed necdum fili i. Si enĩsem̃
Qui aut̃ filius: iste & electus est dñi. Unde
electus possidet ierłm: &e serui habitant
inea. Ꝙ de filioꝵ. ac seruor. differentia
dr̃. Non accepistis sp̃m seruitutis iterum
intimorem. sed sp̃m adoptionis. Et ert
inquit campestria siue saltus incaulas
gregũ. Pro campestrib in hebreo saron
ponitur. Omĩs regio circa lidiam. io¬
ulludl quol iysalmo canitur ler qui sꝰ

Expanded text:
Fundamenta ejus in montibus sanctis . Possidebunt Fundamenta ejus in montibus sanctis . Possidebunt autem Sion electi Domini, et inhabitabunt in ea servi ejus. De quibus in eodem volumine scribitur: Semen Abraham servi ejus, filii Jacob electi ejus . Quicumque ergo adhuc semen est, nec formatus in filium, iste servus est Domini, cui dicit in Evangelio: Scio quia semen Abrahae estis, sed necdum filii . Si enim semen Qui autem filius, iste et electus est Domini. Unde electus possidet Jerusalem, et servi habitant in ea, et de filiorum ac servorum differentia dicitur: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timorem, sed spiritum adoptionis . Et erunt, inquit, campestria, sive saltus, in caulas gregum. Pro campestribus in Hebraeo SARON ponitur. Omnis regio circa Lyddam, Joillud quod in psalmo canitur: Vox Domini
Abbreviated transcription (Latin):
habitabunt ibi. & erunt insaltu ouilia
eor. & uallis achor in requie arm̃toꝵ.
popło meo qui requisier̃t me. Quẽ supra
uocauit granũ botri siue acinum. uel ut
multi uolunt racẽmum: hunc nunc ap¬
pellat semen iacob &e uida. qui possideat
montes siue montẽ eiꝰ. Sem̃ iacob & uda
pleriq xp̃m intelligunt. de quo ingenesi
dr̃. luda te laudabunt fr̃s tui. & cęt̾era.
Nulli enim dubiũ. quin saluator de uide
stirpe generatꝰ sit. Alii aut̃ apłos intelli¬
gi uolũnt. de quib sepe diximus reliqͥe
saluȩ erunt. Et. Hisi dñs sabaoth reliqͥsset
nobis semen.quasi sodoma essemꝰ. & simi¬
les gomorrȩ fuissemꝰ. Isti possederunt mon¬
tẽ dnĩ. conscientia habitantis inse xp̃i lo¬
quentes. Accessimus ad sion montẽ. &e ciui¬
tatẽ dĩuiuentis ierłm cȩlestẽ. Siue montes
eiꝰ de quib in psalmis canitur. Montes in
circũitu eiꝰ &e dñs incircũitu popłi sui. ẜt.

Expanded text:
habitabunt ibi, et erunt in saltu ovilia habitabunt ibi, et erunt in saltu ovilia gregum, et vallis Achor in requie armentorum populo meo qui requiesierunt me. Quem supra vocavit granum botri, sive acinum, autmulti volunt racemum, hunc nunc appellat semen Jacob et Juda, qui possideat montes, sive montem ejus. Semen Jacob et Juda plerique Christum intelligunt, de quo in Genesi dicitur: Juda, te laudabunt fratres tui , et caetera. Nulli enim dubium quin Salvator de Judae stirpe generatus sit. Alii autem Apostolos intelligi volunt, de quibus saepe diximus: Reliquiae salvae erunt . Et: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrhae fuissemus . Isti possederunt montem Domini conscientia habitantis in se Christi, loquentes: Accessimus ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem . Sive montes ejus, de quibus in psalmis canitur: Montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui . Et:
Abbreviated transcription (Latin):
na dñi dicta consentiunt. Quasi calidũ in
deserto inquit inueniisrł: cũ occisis gladio.
Cum eniminquit omĩs mundus idolatriȩ gla-¬
diis iaceret uulneratꝰ exanimis: inueni isrł
in abraam habere calorẽ fidei. quasi medicꝰ
qui post prȩlium int̾ cadauera mortuoꝵ.
ubi siquẽ senserit pulsantib uenis aliquid
habere uitale: adhibet curã uulnerib ut
restituat sanitatẽ. Pro eo quod scriptũ est
osermon hoc est quasi calidum : latinꝰ interp̃s
uerbi ambiguitate deceptꝰ lupinum inter-¬
p̃tatꝰ ÷. in quo & grecor pleriq errant.
Et tam̃ sciendũ. inhebraico ꝓcalore scriptũ
esse tͥodda. quod int̃p̃tat᷑ grã. quod scilicet
grã dĩ &e ñ merito oꝑum sũor saluatꝰ sit
isrł. Et educam de iacob semen. & de
iuda possidentẽ montes meos. & hereditabt̃
eam electi mei. & seruimei in habitabt̃ ibi.
Et erunt campestria in caulas gregum. &e
ualis achor incubile armentor popło meo
qui requisier̃t me. Iaxx. Et educam de iacob

Expanded text:
na Domini dicentis consentiunt: Quasi calidum in deserto, inveni Israel cum occisis gladio . Cum enim, inquit, omnis mundus idololatriae gladiis vulneratus jaceret exanimis, inveni Israel in Abraham habere calorem fidei, quasi medicus, qui post praelium inter cadavera mortuorum, ubi quem senserit pulsantibus venis aliquid habere vitale, adhibet curam vulneribus, ut restituat sanitatem. Pro eo quod scriptum est, ὡς θερμὸν, hoc est, quasi calidum, Latinus interpres, verbi ambiguitate deceptus, lupinum interpretatus est, in quo et Graecorum plerique errant. Et tamen sciendum in Hebraico pro calore scriptum esse THODA , quod interpretatur gratia: quod scilicet gratia Dei, et non merito operum suorum salvatus sit IsIuda possidentem montes meos et hereditabunt eam electi mei et servi mei habitabunt ibi et erunt campestria in cauvallis Achor in cubile armentorum populo meo qui quaesierunt me. LXX: Et educam de Jacob