comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
species descributur. Non scđm essentiam s scdm sum¬
litudinẽ species dicuntur ad dm̃. Neq ꝓ substanciȩ
ꝓpͥetate: s ꝓ efficientiis causarum. Unde et creditur
ꝑ assumptam creaturarum specieni. falluntur quidã
stultoꝵ dum legunt ad imaginem dei factum esse
hominem: arbitiantes deũ ẽẽ corporeũ dum non
caro qđ est corpꝰ: s anima quod ẽ sp̃c dĩ imaginem
habeat. Non eẽ corporis formam in dm̃ qui hominẽ
ad similitudinem suam creauit. Cogita igitur qͣle
corpus habeat ueritas : et dum non in ueneris hoc

Expanded text:
sentiam, sed secundum similitudinem species ducuntur ad Deum; neque pro substantiae proprietate sed efficientiis causarum. Unde et creditur per assumptam creaturarum speciem. Falluntur quidam stulti, qui, dum legunt ad imaginem Dei fhominem , arbitrantes Deum esse corporeum, dum non caro, 125 quod est corpus, sed anima, quod est spiritus, Dei imaginem habeat. Non ergo esse corporis formam in Deo credamus, quad similitudinem suam creavit. Cogita igitur quale corpus habeat veritas, et dum non inveneris, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
descendit nobis. consurgeremus ei. Multis modis ds̃ ad
significandum se hominibus de inferiorib rebus spe¬
cies ad se trahit: quẽ re uera iuxta ꝓpͥam substantiã.
inuisibilẽ eẽ et incorporeum constat. Plerumq de
corporib ad dm̃ sumunt᷑ qualitatũ species: quȩ tũ in
dõ non sunt. Quia in ꝓpͥa natura incorporeus et incir

Expanded text:
descendit nobis, consurgeremus ei. 4. Multis modis Deus ad descendit nobis, consurgeremus ei. 4. Multis modis Deus ad significandum se hominibus de inferioribus rebus species ad se trahit; quem re vera juxta propriam substantiam invisibilem esse et incorporeum constat. Plerumque de corporibus ad Deum sumuntur qualitatum species, quae tamen in Deo non sunt, quia in propria natura in
Abbreviated transcription (Latin):
ostro usu: deus zelare dicitur uel dolere.
horum enim mot̾um apud dm̃ ꝑturbatio
nulla est: a pud quem tranquillitas sũma est. Non¬
ita est precipitanda mentis seutentia: ut credamus
posse dm̃i furoris uł mutationis accide ꝑturbationẽ.
S ip̃sam equitatẽ iusticie qua reos punit: iracuudiã
sacra lectio nominauit. Qm̃ quod iudicantis ȩquum
ẽ furor ẽ et indignatio patientis. Ita qͦ et intelligere
opus ẽ et alias passiones quas de affectione humana duc̃
scriptura ad dm̃: ut et nixta se incõmutabił sit creden¬
dus. et tam̃ ꝓ causarum effectibꝰ ut facilius intelligat᷑
nr̃e locutionis et nutabilitatis genere appelletur. Tã
clementer ds̃ humanȩ consulit infirmitati: ut quia
eum sic̃ ẽ non possumus aguoscere. nr̃ȩ locutionis more
se ipsum insinuet. unde et membroꝵ nr̃oꝵ qualitatẽ
hab̾e scribitur. et passionum indigna dici de se uoluit:
quatenus ad suam ꝑnr̃am nos traheret: et dum con¬

Expanded text:
ostro usu Deus zelare dicitur vel dolere; horum quippe motuum apud Deum turbatio nulla est, apud quem tranquillitas ita est praecipitanda mentis sententia, ut credamus posse Deo furoris vel mutationis accidere perturbationem; sed ipsam aequitatem justitiae, qua reos punit, iram sacra lectio nominavit, quoniam quod judicantis aequum est, furor est, et indignatio patientis. 2. Ita ergo intelligere opus est et alias passiones, quas de affectione humana ducit Scriptura ad Deum, ut et juxta se incommutabilis sit credendus, et tamen pro causarum effectibus, ut facilius intelligatur, nostrae locutionis et mutabilitatis genere appelletur. 3. Tam clementer Deus humanae consulit infirmitati? Ut quia eum sicut est non possumus agnoscere, nostrae locutionis more se ipsum nobis insinuet. Unde et membrorum nostrorum qualitatem habere describitur, et passionum indigna dici de se voluit, 123 quatenus ad sua, per nostra nos traheret, et dum con
Abbreviated transcription (Latin):
qui uitra eccłiam positi contra fidem et disciplinam
ȩccłiȩ agunt: rigore pͥncipum conteruntur. ipsãq
disciplinam qm̃ eccłiȩ utilitas exercere non p̃ualet:
ceruicibꝰ suꝑboꝵ potestas pͥncipalis imponit. et ut
uenerationem mereatur uirtute potestatis imꝑtit.
Cognoscant pͥncipes scłi deo debere se rationẽ reddẽ:
ꝓpter eccłiam quam axp̃o tuendam suscipiunt. Flani
siue augeatur pax et disciplina eccłiȩ ꝑ fideles pͥnci¬
pes siue saluetur: ille ab eis rationẽ exigit. qui eoꝵ
potestati suam ȩccłiam credidit

Expanded text:
qui intra ecclesiam positi contra fidem et disciplinamqui intra ecclesiam positi contra fidem et disciplinamEcclesiae agunt, rigore principum conterantur; ipsamque disciplinam, quam Ecclesiae humilitas exercere non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis imponat; et ut venerationem mereatur, virtute potestatis impertiat. 6. Cognoscant principes saeculi Deo debere se rationem reddere propter Ecclesiam, quam a Christo tuendam suscipiunt. Nam sive augeatur pax et disciplina Ecclesiae per fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exiget, qui eorum potestati suam Ecclesiam credidit
Abbreviated transcription (Latin):
uetum ẽ pͥncipem legibꝰ obtemꝑare suis. Tunc enim
iura sua ab omnib custodienda existimet: quan¬
do et ipse illis reuerentiam prebet. Principes legib
teneri suis: nec in se posse dampnare uira quȩ in sub¬
iectis constituunt. Iusta est enim uocis eorum auctori¬
tas. si quod popłis ꝓhibent. sibi licere non paciantur.
Sub religionis disciplina. scłi potestates fubiectȩ sunt.
Et quanuis culmine regni fint prediti. uinculo tam̃
fidei tenentur adstricti. ut et fidem xp̃i sub hs legib
predicent: et ipsam fidei p̃dicationẽ morib bonis con¬
seruent. Principes scłi nonnunqͣm intra eccłiam po¬
testates adepti culmina tenent: ut ꝑ eandem potesta¬
tem disciplinam eccllasticam muniant. Cȩcerum
intra eccłiam potestates necessariȩ non ẽẽnt: nisi
ut quod non preualet sacerdos efficere ꝑ doctͥuȩ ser¬
monem. potestat hoc imꝑet discipline terrorem.
Sepe ꝑ reguum t̾renum: celeste regnum ꝓficit. Et

Expanded text:
ustum est principem legibus obtemperare suis. Tunc enim jura sua ab omnibus custodienda existimet, quando et ipse illis reverentiam praebet. 2. Principes legibus teneri suis, neque in se posse damnare jura quae in subjectis constituunt. Justa est enim vocis eorum auctoritas, si, quod populis prohibent, sibi licere non patiantur. 3. Sub religionis disciplina saeculi potestates subjectae sunt; et quamvis culmine regni sunt praediti, vinculo tamen fidei tenentur 344 astricti, ut et fidem Christi suis legibus praedicent, et ipsam fidei praedicationem moribus bonis conservent. 4. Principes saeculi nonnunquam intra Ecclesiam potestatis adepttem disciplinam ecclesiasticam muniant. Caeterum intra Ecclesiam potestates necessariae non essent, nisi ut, quod non praevalet sacerdos efficere per doctrinae sermonem, potestas hoc imperet per disciplinae terrorem.Sepe per regnum terrenum celeste regnum proficit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
accus iniquitatis ec iniusticiȩ oꝑa oriuntur. Pec¬
cata autẽ alia uenialia. alia criminalia dicunt᷑.
uenialia funt: quȩ nec facile uitari possunt
ut auquando non fiant. neq multã tur pitu¬
dinẽ uł lesionẽ magnam habent fiant. Crimi¬
nalia dicuntur. quia uł lesionẽ magnam in¬
ducunt. uł tur pitudinẽ ingerunt: in quib
uł deus uł ꝓximus multum offenditur. uł
ipse qui facit maculatur. Talia sunt. homi¬
cidia. adulteria. ꝑiuria. furta. et que his simi¬
lia adiunguntur. uł continent᷑ in istis. sicut
rapinȩ sacrilegia. et incestus et oetera talia. Uem¬
alia sunt sicut ira leuis et trausitoria. risus et
eiusmodi. quȩ sine delib̾atione agentium con-¬
tingunt. siue ex negligentia incaute. siue
ex infirmitate precipitantur.

Expanded text:
st iniquitatis actus et injustitiae opera oriuntur. Pecst iniquitatis actus et injustitiae opera oriuntur. Peccata autem alia venialia, alia criminalia dicuntur. Venialia sunt, quae nec facile vitari possunt, ut aliquando non fiant, neque multam turpitudinem, vel laesionem magnam habent, si fiant. Criminalia dicuntur quae vel laesionem magnam inducunt, vel tupitudinem ingerunt, in quibus vel Deus, vel proximus multum offenditur, vel ipse qui fecit maculatur. Talia sunt homicidia, adulteria, perjuria, furta, et quae his similia adjunguntur, vel continentur in istis, sicut rapinae, sacrilegia, et incestus, et caetera talia. Venialia sunt, sicut ira levis et transitoria, risus et ejusmodi quae sine deliberatione agentium contingunt, sive ex negligentia incaute, sive ex infirmitate praecipitantur.
Abbreviated transcription (Latin):
titur. Auaricia ẽ immoderatꝰ appetit̾ haben¬
di. Gula ẽ immodatus appetitꝰ edendi. Luycu¬
ria est concupiscentia exꝑiendȩ uoluptatis nimi¬
a. uł concubit᷑ desiderium supra modum ut
contra rationẽ efferuens. Suꝑbiȩ duo sunt ge¬
nera. unũ uitus. aliud foris. Intus ẽ suꝑbia foris
iactancia. Suꝑbia in elatione cordis. iactantia
in osteutatione oꝑis. Suꝑbia in eo quod sibi pla¬
cet. alienum testimoniũ despicit: iactantia
autẽ ut magis sibi placeat alienum testimoni¬
uii querit. ꝓpterea iactantia ꝑ lenitatẽ blan¬
dam se simulat. suꝑbia uͦ intumore crudelem
demonsirat. Suꝑbia enim timeri uuit. iactan¬
da amari. et utraq in eo quod appetit sibi pla¬
ceus ꝑu̾se. diu̾so licet modo mnordinate. con¬
uineitur głari. Si quis qͥ suꝑbiã et iactantiã
sub uno computau̾it membro: septe iueni¬
et uicia capitalia. de quib peccata omnia id ẽ¬

Expanded text:
rtitur. Avaritia est immoderatus appetitus habenrtitur. Avaritia est immoderatus appetitus habendi. Gula est immoderatus appetitus edendi. Luxuria est concupiscentia explendae voluptatis nimia, vel concubitus desiderium supra modum, vel contra rationem effervens. Superbiae duo sunt genera. Unum intus, alterum foris. Intus superbia est, foris jactantia. Superbia in elatione cordis; jactantia in ostentatione operis. Superbia in eo quod sibi placet, alienum testimonium despicit. Jactantia autem ut magis sibi placeat, alienum testimonium requirit. Propterea jactantia per levitatem blandem se simulat, superbia vera in tumore crudelem demonstrat. Superbia enim timeri vult, jactantia amari; et utraque tamen in eo quod appetit sibi placens perverse, diverso licet modo inordinate convincitur gloriari. Si quis igitur superbiam et jactantiam sub uno computaet vitia capitalia, de quibus peccata omnia, id e
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia. Scd̃a inuidia. Tercia ira. Quarta acci¬
dia. Quinta auaricia. Sexta gula. Septima lu¬
xuria. Ex his tria hominẽ spoliant. quartum
spoliatũ flagellat. quintũ flagellatum eicit.
sextũ eiectũ seducit. septimũ seruititti subieit.
Suꝑbia aufert homini dm̃. Inuidia ꝓximum.
ricia flagellatum eicit. Gula eiectum seducit.
Luxuria seduccũ seruituti subicit. Anima
rationalis in sanitate sua uas ẽ solidũ et ĩtegtũ.
nullam habens corruptionẽ. quã uicia uenien¬
tia in eam hoc tuͦ uiciant et corrumpunt. ꝑ su¬
ꝑuixuriã conculcat᷑ et in lutũ redigitur. Suꝑ¬
bia ẽ amor ꝓpͥe excellentiȩ. Inuidia odium st̃¬
licitatis alienȩ. Ira ẽ irrationabilis ꝓbatio m̃tis
Accidia ẽ ex confusione mentis nata tristicia.
siue tedium et amaritudo animi im modata.
qua iocunditas sp̃ualis extinguitur. et quodã
desꝑationis pͥncipio mens in semet ipsa subu̾¬

Expanded text:
superbia; secunda, invidia; tertia ira; quarta, acisuperbia; secunda, invidia; tertia ira; quarta, acidia; quinta, avaritia; sexta, gula; septima, luxuria. Ex iis tria hominem exspoliant, quartum flagellat spoliatum; quintum flagellatum ejicit, sextum ejectum seducit, septimum seductum servituti subjicit. Superbia aufert homini Deum, invidia proximum, ritia flagellatum ejicit; gula ejectum seducit, luxuria seductum servituti subjicit. Anima rationalis in sanitate sua, vas est solidum et integrum nullam habens corruptionem; quam vitia venientia in eam hoc modo vitiant et corrumpunt: per super luxuriam concuicatur, et in lutum redigitur. Superbia est amor propriae excellentiae. Invidia odium felicitatis alienae. Ira irrationabilis perturbatio mentis. Acidia est ex confusione mentis nata tristitia, sive taedium et amaritudo animi immoderata; qua jucunditas spiritualis exstinguitur; et quodam desperationis principio mens in semetipsa subve
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Uicrũ ẽ gͦ in corruptione : peccatum au¬
ten in actione. Actus uͦ peccati solo consen¬
sir ꝑficitur. etiam si foris opus non fuerit.
quia quod iniquitas ẽ ꝑ consensum prauũ
insola uolitate completur. etiam tunc cũ
ab eo quod uult ꝑficiendo foris in uita re¬
stringitur. facit enim quod suum ẽ totui
et quod amplius non facit suum ñ est: n¬
nec ab ipsa est quod amplius non facit. s contra
Ita in solo consensu iudicatur. cui quidem id quod
foris est opus tantun in malicia adicit. quantiun
ipsum qui int̾ oꝑatur. motum uoluntats ad ma¬
liciam attendit. Sic gͦ uicia origo peccatorũ sunt.
ex quib nascuntur oꝑa iniquitatis . quȩ quidẽ
sicut dictun ẽ absq consensu penam habent qͥa
corruptio sunt. cũ consensu autẽ culpã. quia uo¬
luntaria sunt. In quantum enim originalia st̃
pena in ipsis exercetur: in quantũ uoluntaria¬
sunt pena in ipsis debetur. St̃ autẽ hȩc. Prima

Expanded text:
est. Vitium ergo est in corruptione, peccatum auest. Vitium ergo est in corruptione, peccatum autem in actione. Actus vero peccati solo consensu perficitur, etiamsi foris opus non fuerit, quia quod iniquitatis est per consensum pravum in sola voluntate completur, etiam tunc cum ab eo quod vult perficiendo foris invita restringitur. Facit enim quod suum est totum et quod amplius non facit suum non est; nec ab ipsa est quod amplius non facit sed contra ipsam. Ita in solo consensu opus judicatur; cui quidem id quod foris est opus tantum in malitia adjicit quantun ipsum qui intus operatur, motum voluntatis ad malitiam accendit. Sic ergo vitia origo peccatorum sunt, ex quibus nascuntur opera iniquitatis. Quae quidem, sicut dictum est, absque consensu poenam habent, quia corruptio sunt, cum consensu autem culpam, quia voluntaria sunt. In quantum enim originalia sunt, poena in ipsis exercetur. In quantum voluntaria, poena ipsis debetur. Sunt autem haec: prima,
Abbreviated transcription (Latin):
eptẽ capitalia uicia. siue pͥncipalia.
siue originalia. scriptura cõmemorat.
quȩ ioõ capitalia uł pͥncipalia uł origi¬
nalia dicuntur: quia reliquorũ omniũ cap̃
funt et principiũ et origo. Omnia quippe
alia: ab istis septẽ uiciis oriuntur. Hoc autẽ
int̃ eẽ uidetur int̾ peccata et uicia: quod ui¬
cia sunt corruptiones animȩ. ex quibꝰ si ratio¬
ne non refrenent᷑: peccata id ẽ actus iniusticiȩ
oriuntur. Quando autẽ temptanti uicio con¬
sensus adhibetur: actus iniusticiȩ ẽ quod pes¬
catum dr̃. Itaq uicium ẽ infirmitas spiria¬
lis corruptionis. Peccatum autẽ ex corruptio¬
ne oriens ꝑ consensum actus iniquitatis. Itaꝙ
uicium absq consensu infirmitas ẽ: eui in
quantũ insirmitas ẽ: miscdĩa debetur. pre¬
miũ autẽ et corona. in quantũ ab actu ini¬
quitatis cohibetur. Cũ consensu uͦ uicium
cuipa fuit. ubi in quantũ uiciũ ẽ. malum
est. et in quantũ uoluntariũ ẽ. pęna digau

Expanded text:
ia sive principalia, sive originalia, sacra Scriptura commemorat, quae ideo capitalia vel principalia vel originalia dicuntur, quia reliquorum omnium caput sunt et principium et origo. Omnia quippe alia ab istis septem vitiis oriuntur. Hoc autem interesse videtur inter peccata et vitia, quod vitia sunt corruptiones animae, ex quibus, si ratione non refrenentur peccata, modo actus injustitiae oriuntur. Ante autem tentanti vitio consensus adhibetur, actus injustitiae est: quod peccatum dicitur. Itaque vitium est infirmitas spiritalis corruptionis. Peccatum autem, ex corruptione oriens per consensum est actus iniquitatis. Itaque vitium absque consensu est infirmitas. Cui, in quantum infirmitas est, misericordia debetur; praemium autem et corona, in quantum ab actu iniquitatis cohibetur. Cum consensu vero vitium culpa fit, ut in quantum vitium est, malum est; in quantum voluntaria e
Abbreviated transcription (Latin):
tua erit. Icoini tuuncationib passionum xp̃i
si caritas non erit: Nonne inuemiuntur tor¬
ti latrones intanta fortituttine corpoꝵ: ut qͥdã
eoꝵ non solum conscios prodere noluerint.
s nec omiia sua confiteri dignati sunt: In¬
t̃ cruciatus. int̾ tormenta. effossis laterib
et pene ꝑditis menbris. manserit animus in
obstinatione nequissima Uide ergo quid ama¬
bant facere. tamen ista sine magno amore ñ
poterant. s non sic amator dei. Ds̃ ñ amatur:
nisi de dõ Amauit ille nescio quid aliud de car¬
ne. sicut homo qd libet amauit. socios suos
amauerit. conscientiam scelerum amauerit.
gloriam infacinorib amauerit. q libet ama¬
uerit. multum amauit. qui torqueri potuit.
deficere non potuit. Si ergo ille ñ potuit. qͥ

Expanded text:
tem erit in communicationibus passionum Christi, si charitas non erit? Nonne inveniuntur torti latrones in tanta fortitudine corporum, ut quidam eorum non solum conscios prodere noluerint, sed nec nomina sua confiteri dignati sint; inter cruciatus, inter tormenta, effossis lateribus, et pene perditis membris, manserit animus in obstinatione nequissima? Vide ergo quid amabant. Facere tamen ista sine magno amore non poterant. Sed non sic amator Dei. Deus non amatur, nisi de Deo. Amavit ille nescio quid aliud de carne, sicut homo. Quodlibet amaverit, socios suos amaverit, conscientiam scelerum amaverit, gloriam in facinoribus amaverit; quodlibet amaverit, multum amavit, qui torqueri potuit, deficere non potuit. Si ergo i
Abbreviated transcription (Latin):
ut inueniar in illo non habens meam iusti¬
ciam que ex lege est. s iusticiam que est ex
fide xp̃i. que eit exdõ: Dic̃ modo. Si quomo¬
do occurram. in rexurrecͭ ͦ mortuoꝵ. Quare
dixisti si quomodo occurram : non quia iam
acceperim. aut iam ꝑfectus sim: sequor autẽ
si quoniodo app̃hendam inquo et app̃hensꝰ
sum axcp̃o domino: Preuenit me iusticia ip¬
sius: sequatur illum mea. Tunc autẽ seqͣtur
mea: si non sit mea: Si quomodo occurram
non quia iam acceperim: aut tam ꝑfectus
sim. Ceper̃ mirari qui hoc audiebant apłm¬

Expanded text:
non habens meam justitiam, quae ex Lege est, sed justitiam quae est ex fide Christi, quae est ex Deo; dicit modo, Si quo modo occurram in resurrectionem mortuorum. Quare dixisti, Si quo modo occurram? Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim: sequor autem, si quo modo apprehendam, in quo et apprehensus sum a Christo Jesu. Praevenit me justitia ipsius, sequatur illum mea. Tunc autem sequetur mea, si non sit mea. Si quo modo occurram. Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim. Coeperunt mirari, qui hoc audiebant
Abbreviated transcription (Latin):
dempus. ubi nemo esuriet. nemo sitiet. ne¬
mo dormiet.Ergo cura tua auferetur ate:
Maria meliorem partem elegit: que non
auferetur abea. Non auferetur. Contempla¬
ri elegit. uerbo uiuere elegit. qualis erit uita
de uerbo. sine uerbo: modo ista uiuebat de
uerbo : s sonante uerbo.Erit uita de uerbo:
nullo sonante uerbo. Ipsum uerbum uita ẽ.
Similes ei erimus: qm̃ uidebimus eum sicuti
est: Ipsa erat una. ut contemplaretur delec¬
tationem dommi. Hoc in seculi hicius nocte ñ
possumus. Mane astabo tibi ⁊ contemplabor:¬

Expanded text:
tempus ubi nemo esuriat, nemo sitiat, netempus ubi nemo esuriat, nemo sitiat, nemo dormiat. Ergo cura tua auferetur a te. Maria meliorem elegit partem, quae non auferetur ab ea. Non auferetur: contemplari elegit, verbo vivere elegit. Qualis erit vita de Verbo sine verbo? Modo ista vivebat de Verbo, sed sonante verbo. Erit vita de Verbo, nullo sonante verbo. Ipsum Verbum vita est. Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Ipsa erat una, ut contemplaretur delectationem Domini. Hoc in saeculi hujus nocte non possumus. Mane astabo tibi, et contemplabor
Abbreviated transcription (Latin):
ta erat circa curam. H ȩc quipe dominũ
hospicio receperat. et discipłos eus: satagebat
onini cura religiosissima. ne scĩ apud eum ul¬
lam paterentur inuiriam. Cum ergo esset oc¬
cupata circa multum ministerium maria so¬
ror eius sedebat ad pedes domini. et uerbum
eius audiebat. Illa in labore stomachabunda
ꝗ illam uideret sedentem et de suis laborib
nichil curantem. int̾pellauit dominum.
Placet inquit tibi dñe ꝙ soror mea deseruit
me. et ecce tantum inministerio laboro: et
dominus: Marcha marcha circa multum es
occupata: porro unum ẽ. necessarium: Maria
meliorem partem elegit: que ñ auferetur ab
ea. Tubonã. s ista meliorem. Tu bonam: bo¬
num ẽ. conuersari in obsequio scõꝵ: s ista
meliorem. Demq qͥ tu elegisti: transit. Mi¬
iistras esurientib. ministras sicientib. mini¬
stras lectulos dormituris. p̃bes domũ habi¬
tare uolentib omnia ista transeunt. Erit

Expanded text:
ta erat circa curam domus; quippe Dominum ta erat circa curam domus; quippe Dominum hospitio receperat et discipulos ejus. Satagebat omni cura religiosissima, ne sancti apud eam ullam paterentur injuriam. Cum ergo esset occupata circa multum ministerium, Maria soror ejus sedebat ad pedes Domini, et verbum ejus audiebat. Illa in labore stomachabunda, quod illam videret sedentem, et de suis laboribus nihil curantem, interpellavit Dominum: Placet, inquit, tibi, Domine, quod soror mea deseruit me, et ecce tantum in ministerio laboro? Et Dominus: Martha, Martha, circa multum es occupata. Porro unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea . Tu bonam, sed ista meliorem. Tu bonam bonum est enim conversari in obsequio sanctorum, sed ista meliorem. Denique quod tu elegisti, transit. Ministras esurientibus, ministras sitientibus, ministras lectulos dormituris, praebes domum habitare volentibus: omnia ista transeunt. Erit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit ÷ fidem habebat. uirtutẽ habebat. spẽ
habebat. caritate flagrabat. uirtutes oꝑ aba¬
tur. inuicrissime p̃dicabat. omnes ꝑsecutio¬
nes tolerabat. in omnib paciens. amans ec¬
clesiam. sollicitudinem omnium ecclesiaꝵ
corde gestans. Q nondum acceꝑat: non qr
iam acceperim: aut iam ꝑ fectus sim: Quid
est. q dicis : dicis. et miramur. Dicis et stu
non arbitror apprehendisse: Nolite inquit
in me falli. plus me ipse noui ꝗͣ uos. Si nescio
quid michi desit: nescio quid adsit Ego me ipsũ
non arbitror apprehendisse Unum autẽ non
arbitror me hoc appiehendisse. multa habeo
et nondum unum app̃hendi. Unam petii
a domino hanc requiram. Quid petisti : quid
requiris: ut in habitem in domo domini ꝑ os̃
dies uite mee. Ut quid: ut contempler delec¬
tationem domini. Ipsum est unum quod
dicebat nondum apprehendisse apłs. Et qͣnͣ¬
onis: ubi due sorores dominum susceꝑunt
martha & mraria. Certe recolitis martha in
multo ministerio conuersabatur: et occupa¬

Expanded text:
em habebat, virtutem habebat, spem habebat, charitate flagrabat, virtutes operabatur, invictissime praedicabat, omnes persecutiones tolerabat, in omnibus patiens, amans Ecclesiam, sollicitudinem omnium Ecclesiarum corde gestans: quid nondum acceperat? Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim. Quid est quod dicis? Dicis, et miramur; dicis, et stupnon arbitror apprehendisse. Nolite, inquit, in me falli: plus me ipse novi quam vos. Si nescio quid mihi desit; nescio quid adsit. Ego me ipsum non arbitror apprehendisse. Unum autem: hoc non me arbitror apprehendisse. Multa habeo, et unum nondum apprehendi. Unam petii a Domino, hanc requiram. Quid petisti, aut quid requiris? Ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae. Utquid? Ut contempler delectationem Domini . Ipsum est unum, quod se dicebat nondum apprehendisse Apostolus: et quanonis, ubi duae sorores Dominum susceperunt, Martha et Maria. Certe recolitis: Martha in multo ministerio conversabatur et occupa
Abbreviated transcription (Latin):
am. et non me exclusisti s angustiam meã.
Cum enim dicit caritas dei disfusa est: ipsa
duffusa  est latitudinem significat. Non ergo
timeas angustias. recipe hospitem istum: et
non sit hospes quasi de tnͣseuntib Non enĩ
dare debet discedendo: leniens habitet inte.
et debet ipsius esto non te deseret. non unde
inigret. Tene illum omnmo. et dic illi. Dñe
iquit iusticiam. que ex dõ est: ad cognoscen¬
dum eum et uirtutem resurrectionis eius et
comiunicationem passionun eius conforta¬
ti morti ipsius: Consepulti enim sumus cũ
admodum apc surrexit amortuis. sic et nos
innouitate uite ambulemus: Morere ut ui¬
uas: sepllirł ut resurgas. Cum enim sepultus
fueris et resurrexeris: tunc uerum erit sur¬
sum cor. Sapuit quod dixit. Numquid iste
firmati inquit morti ipsius. sic quomodo oc¬
curram in resurrectione mortuooꝵ: De iusti¬
cia loquebatur. Iusticia que est exfide ihesu

Expanded text:
am, et non me exclusisti, sed angustiam meam. am, et non me exclusisti, sed angustiam meam. Cum enim dicit, Charitas Dei diffusa est, ipsa diffusio latitudinem significat. Non ergo timeas angustias, renon sit hospes quasi de transeuntibus. Non enim debet dare discendendo; veniens habitet in te, et dabit. Ipsius esto, non deserat te, non inde migret. Tene illum omnino, et dic ei: Domine us justitiam, quae ex Deo est, ad cognoscendum eum, et virtutem resurrectionis ejus, et communicationem passionum ejus, conformati morti ipsius. Consepulti enim, inquit, sadmodum Christus surrexit a mortuis, sic et nos in novitate vitae ambulemus . Morere, ut vivas: sepelire, ut resurgas. Cum enim sepultus fueris, et resurrexeris; tunc verum erit, Sursum cor. Sapuit quod dixi. Numquid iste formatus, inquit, morti ipsius, si quo modo occurram in resurrectionem mortuorum. De justitia
Abbreviated transcription (Latin):
amore. S quero quo amare: Non sit cupi¬
ditas. s sit caritas. Si enim inquit tradido
corpus meum ut ardeam et caritatem non
habeam. nichil michi prodest. Ut prosit tibi
llnde tibi caritas dei : uis ostendo tibi. unde sit
tibi : ipsum interroga horreareum dominicũ:
Si enim inite fuerit᷑ caritas dei: communicab̾
coronatur: ipse erit uerus martir: Vnde gͦ
tibi: Habemus thesaurum istum inuasis fic¬
tilib ait ipse apłs: ut eminentia sit uirtutis
dei et non in nobis. Ergo ude tibi caritas
non inde excludet spm̃ tuum. Noli tim̾e.
Si dnitem aliquen ospicio suscipias. angi¬
stias patĩs. ubi maneas tu non inuenis. ubi
illi sectus paretur. Albi conur. ubi filu. uibi
familia. Quid ago inquis: quo eos quo migͣ¬
bortuscipe diuitem dei spm̃. Dilatabis non̾
angustiab̾is. Dilatasti gressus mess subtus
me :. Dudicis. hospiti tuo dicturus es. Dila¬
tasti gressus meos subtus me quando ñ h
eras: angustias paciebar. Implesti cellam me¬

Expanded text:
cto. Sed quaero quo amore. Non sit cupiditas, sed sit charitas. Si enim, inquit, tradidero corpus meum ut ardeam, et charitatem non habeam; nihil mihi prodest . Ut prosit tibi unde tibi charitas Dei? Vis ostendo tibi unde sit tibi? Ipsum interroga horrearium dominicum. Si enim in te fuerit charitas Dei, communicabiscoronatur, ipse erit verus martyr. Unde ergo tibi? Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus, ait ipse Apostolus, ut eminentia virtutis sit Dei, et non ex nobis . Ergo unde tibi charitas, non inde excludet spiritum tuum: noli timere. Si divitem aliquem hospitio suscipias, pateris angustias; ubi maneas tu non invenis, ubi illi lectus paretur, ubi conjux, ubi filii, ubi familia. Quid ago, inquis? Quo eo? quo migrabo? Suscipe divitem Spiritum Dei: dilataberis, non angustaberis. Dilatasti gressus tuos subter me : dicis. Hospiti tuo dicturus es, Dilatasti gressus meos subter me. Quando non hic eras, angustias patiebar: implesti cellam me
Abbreviated transcription (Latin):
ctas tranffert᷑. Deteriores sunt qui siue doctͥnis
siue exemplis uitam moresq bonoꝵ corrumpunt.
hiꝰ qui substantias alioꝵ prediaq dixipiunt. hi e
corruptores uero moꝵ ꝓprie nos ipsos decipiunt.
quoniam diuiciȩ hominũ mores eorum funt. Mul¬
tum gͦ distant dampna morum a dampins tempora¬
lium rerum : dum ista extra nos suto. mores uero
in nob̃.¬

Expanded text:
ctas transfertur. 5. Deteriores sunt qui sive doctrina, ctas transfertur. 5. Deteriores sunt qui sive doctrina, sive exemplis, vitam moresque bonorum corrumpunt, his qui substantias aliorum praediaque diripiunt. Hi encorruptores vero morum proprie nos ipsos decipiunt, quoniam divitiae hominum mores eorum sunt. Multum ergo distant damna morum a damnis temporalium rerum, dum ista extra nos sunt, mores vero in nob
Abbreviated transcription (Latin):
epe ꝑ quos iusticia docetur ꝑ ipsos peccati
in orbus inrepit: et mors ad plebes ꝑtransit.
Scilicet aut dum male docent: uł dum fa-¬
ciunt praua. Pleriq sacerdotes et elerici praue ui¬
uentes forma ceteris in malum existunt: qui in bo¬
nis exemplum eẽ debuerunt. Hi enim quoscumq
exemplo malȩ conuersationis suȩ ꝑdunt. de illis ra¬
tionẽ sine dubio redituri sunt. Ex carnalium p̃posi¬
toꝵ exemplo: plerumq sit uita deterior subditorũ.
Et plebis merito funt tales sacerdotes: qui exemplo
deteriori popłm destruant ñ edificent. Ex merito
enim plebis nonunqͣm ep̃i deprauantur: quatinꝰ
ꝓcliuiꝰ corruant qui sequunt᷑. Capite langueute:
cetera corꝑis membra inficiunt᷑. Unde scriptum ẽ.
Omne caput languidũ. et omne cormerens: a plan¬
ta pedis usq ad uerticem non ẽ in eo sanitas. Caput
enim languidum: doctor ẽ agens peccatum. Cuiꝰ
malum ad eorp ꝑuenit᷑: dum eo uł peccante uł
praue docente pestifer languor. ad plebes subie¬

Expanded text:
etc. docetur, per ipsos peccati morbus irrepit, et mors ad plebes pertransit: scilicet vel dum mala docent, vel dum faciunt prava. Plerique sacerdotes et clerici prave viventes, forma caeteris in malum existunt, qui in bonis exemplum esse debuerunt. Hi enim quoscunque exemplo malae conversationis suae perdunt, de illis rationem sine dubio reddituri sunt. Ex carnalium praepositorum exemplo, plerumque fit vita deterior subditorum; et plebis merito fiunt tales sacerdotes, qui exemplo deteriore populum destruant, non aedificent. Ex merito enim plebis nonnunquam episcopi depravantur, quatenus proclivius corruant qui sequuntur. Capite languescente, caetera corporis membra inficiuntur. Unde et scriptum est: Omne caput languidum, et omne cor moerens, a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas . Caput enim languidum doctor est agens peccatum, cujus malum ad corpus pervenit, dum eo vel peccante, vel prave docente, pestifer languor ad plebes subje
Abbreviated transcription (Latin):
optimum. uocatio tranquilla cõmendat: tit ex eo
intelligantur scõrum habere consortium angłorũ.
ex quo ab hoc corꝑe sine uexatione dura tolluntur.
Prauos autem homines apostatȩ angłi exciprunt
morientes ut eos sint ipsi tortores in penis: qui fue¬
runt suasores in uiciis. Et si pietas ꝓ defunctis fideli¬
b flere iubeat: fides tamen ꝓ eis lugere uetat. Ili
enim deplorandi sunt in morte: quos miseros infertꝰ
ex hac uita recipit. non quos cęlestis aula letifican¬
dos includit.

Expanded text:
optimum vocatio tranquilla commendat, ut ex eo optimum vocatio tranquilla commendat, ut ex eo intelligantur sanctorum habere consortium angelorum, ex quo ab hoc corpore sine vexatione dura tolluntur. 11. Pravos autem homines apostatae angeli excipiunt morientes, ut eis sint ipsi tortores in poenis, qui fuerunt suasores in vitiis. 362 12. Etsi pietas pro defunctis fidelibus flere jubeat, fides tamen pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita recipit, non quos coelestis aula laetificandos includit.
Abbreviated transcription (Latin):
uatiol aculpa teuorit etrtore torunenti. Qã ecam
psalmista testatur dicens. Lȩtabitur iustus cum uide¬
rit uindictam impiorum: manus suas lauabit insangͥ¬
ne peccatorum. In peccatorum enim morientium san¬
guine: iusti lauant manus. quia dum eorum pena cons¬
picitur. conspicientis uita mundattir. Cuius enim tã
crudeł exit̾ ceruit᷑: non solum qui uiderit refugit. s
alios etiam abunitatione. quanta ualuerit exoitatio¬
ne compescit. In exitu uite animȩ electorum nimio
terrentur metu: incerti utrum ad premiun an ad
supplicium transeant. Quidam electi in fine suo pur¬
gantur a leuibꝰ quibusdam peocatis. Quidam uero
in ipso suo fine hylarescunt ȩternorum comͣplatione
bonorum. Quanuis enim quisq in hac uita sit iustus
tam̃ dum erorpore isto egreditur ꝑtunescit nedignꝰ
supplicio sit. Nullus est enim homo absq peccato. uec
quisquã potest de dei securus ẽẽ iudicio. cum etiam
et de ociosis uerbis reddenda sit ratio. finem uistorũ

Expanded text:
evocat terrore tormenti. Quod etiam Psalmista testatur dicens: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum, manus suas lavabit in sanguine peccatorum . In peccatorum enim morientium sanguine justi lavant manus, quia dum eorum poena conspicitur, conspicientis vita mundatur. Cujus enim talis crudelis exitus cernitur, non solum qui viderit, refugit, sed alios etiam ab imitatione illius, quanta valuerit exhortatione, compescit. 7. In exitu vitae animae electorum nimio terrentur metu, incerti, utrum ad praemium an ad supplicium transeant. 8. Quidam autem electi in fine suo purgantur a levibus quibusdam peccatis; quidam vero in ipso suo fine hilarescunt aeternorum contemplatione bonorum. 9. Quamvis enim quis in hac vita sit justus, tamen dum ex corpore isto egreditur, pertimescit ne dignus supplicio sit. Nullus enim homo absque peccato; nec aliquis potest de Dei esse securus judicio, cum etiam et de otiosis verbis reddenda sit ratio. 10. Finem justorum
Abbreviated transcription (Latin):
non existimat tollitur. Unde unusquisq festinet. ne
uanquitatib suis rapiatur. simulq finiatur uita
cum euspa.Nam mcentor diabolus eos quos uiuentes
accendit ad uicia: subito morientes ꝑtrahere nicttur
id tormenta. Sepe diuntes se in hac fallaci uita dum
de potentiȩ gła ut rerum habundantia gestiurte¬
ab ins repente hora qua neseuint. impiuso exitu iapi¬
uitui. atcq ab sorbente ꝓfundo etuciauel ete riiade¬
hennȩ incendis deputantur. De quibꝰ bene ꝑprham

Expanded text:
non existimat, tollitur. Unde unusquisque festinet ne non existimat, tollitur. Unde unusquisque festinet ne in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. 5. Saepe divites in hac fallaci vita, dum de potentiae gloria vel rerum abundantia gestiunt, repente hora qua nesciunt improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis d
Abbreviated transcription (Latin):
siones ȩtatum ad mortis tenditur decͥmentum: Qui
rudiendum te descendit uita eterna id ẽ xp̃e. uerbum
est. Mori enim oportet in carne mundo: ne moriatur in
anima xp̃o. Nam tunc quisque uiuere creditur: si scđm
scłm moriens. in solo deo uiuere delectetur. De mora
uite istius teditim patitur iustus: eo quod ad desidera¬
tam patriam tarde ꝑueniat. et uitȩ presentis erum
cupiant. cito uolentes exire de corꝑe: dei tam̃
dispositione plerumꝙ dii in hac uita uer sant̃.
ut ꝑ longum tolerantiȩ exꝑimentum. solidius eoruim
pacientia roboretur. Multi uitam odio habent: et ta¬
men mori timent. quod plerisq in angustia continge¬
re solet. Sicq e contrario affectii. et uiuendi habent
tedium et moriendi metum. Sollictte debet unusqͥs¬
que uiuere. et semꝑ terminum uitȩ suȩ considerare.
rare nouuissima tua: et mȩtnum nou peceabis. Ueritu¬
ri exitus ignorantia incerta est: et dum mori quisq:

Expanded text:
siones aetatum ad mortis tendit detrimentum? 5. Qui siones aetatum ad mortis tendit detrimentum? 5. Qui erudiendum te descendit vita aeterna, id est, Christus Verbum est. Mori oportet hominem in carne mundo, ne moriatur in anima Christo. Tunc quisque vivere creditur, si secundum saeculum moriens, in solo Deo vivere delectetur. De mora vitae istius taedium patitur justus, eo quod ad desideratam patriam tarde perveniat, et vitae praesentis aerumncupiant, cito volentes exire de corpore, Dei tamen dispositione plerumque diu in hac vita versantur, ut per longa tolerantiae experimenta solidius eorum patientia roboretur. 2. Multi odio vitam habent, et tamen mori timent; quod plerisque in angustia contingere solet, sicque contrario affectu et vivendi habent taedium, et moriendi metum. 3. Sollicite debet unusquisque vivere et semper terminum vitae suae considerare, rare novissima tua, et in aeternum non peccabis . 361 4. Venturi exitus ignorantia incerta est, et dum mori quis
Abbreviated transcription (Latin):
ãntum enim in hac uita est licitum: oꝑari
bonum. Illuc namq non iam oꝑatio expecta¬
tur: s retributio merrtorum. hec uita mi¬
piis longa et grata est: in oculis autẽ iustorum a¬
mara et breuis. Et licet uita ista breuis sit: moras
tamen sibi fieri ceditur quia quantum libet breue
sit temporis spacum. tamen et funuenti parum est a¬
manti ꝓculdubio longum ẽ. Qui uttȩ presentis longi¬
tudinem non de suo spacio s de eius siue considerat:
qm sit misera et breuis satis utiliter pensat. uita enini
presens: quia in ipsis suis incrementis deficit breuis ẽ.
Suo enim augnento perit: dum id quod uidetur in
futuro ꝓficere. in preterito deficit. Item ex ipso breuis
uita presens ostenditur: ex quo non ꝑmanet s finitur.
Tela enim consummat᷑ filis: et uita honuiis expletur
dieb singulis. Quod diu in hac uita uiuitur: querit᷑
utrum augmentum an rectins decrimentum dicatur.
Sed quomͦ recte possit ãiei augnientum. quod ꝑdimen¬

Expanded text:
antum enim in hac vita est licitum operari bonum; illic namque non jam operatio exspectatur, sed retributio meritorum. 2. Haec vita impiis longa et grata est, in oculis autem justorum amara et brevis est. Et licet vita ista brevis sit, moras tamen sibi fieri creditur, quia, quantumlibet breve sit temporis spatium, tametsi viventi parum est, amanti procul dubio longum est. 3. Qui vitae praesentis longitudinem non de suo spatio, sed de ejus fine considerat quam sit brevis et misera, satis utiliter pensat. Vita enim praesens, quia ipsis suis incrementis deficit, brevis est; suo enim augmento perit, dum id quod videtur in futuro proficere in praeterito deficit. Item ex ipso esse brevis 360 vita praesens ostenditur, ex eo quod non permanet, sed finitur. Tela enim consummatur filis, et vita hominis expletur diebus singulis. 4. Quod diu in hac vita vivitur, quaeritur utrum augmentum an rectius detrimentum dicatur. Sed quomodo possit recte dici augmentum, quod per dimen
Abbreviated transcription (Latin):
cetera uicia. Cum enim ille uariis temptamerttis
inlectos homines conetur ꝑuertere. magis autem¬
ꝑ hanc necandi desiderium suggerit: quia utrũq
entes pulchritudinẽ auimȩ ẽẽ castitatem. et ꝑ hanc
hominem angłicis meritis e quibꝰ illi lapsi sunt co¬
equari. liuore ꝑculsi inuidiȩ iniciunt ꝑ sensus
corporis opus desiderium libidinis quatenus a cȩ¬
lestib deorsum deiectam auinam ꝑtrahant. seu
quod uicerint głantes. ad tartara ducant. Quando
impulsu demonum meus ad delectationem forni¬
cationis impellitur. diuni iudicii metus et ȩter¬
ui tormenta incendii ante oculos ꝓponãtur: qͥa
nimirum omnis pęna grauioris supplicii formidi¬
ne suꝑatur. Sicut enim clauus clauum expellit:
ita sepe recordatio ardoris gehenuȩ. ardorem ex¬
cludit luxuriȩ. Quidam iniuuentute luxurio¬
se uiuentes in seneccute continentes fieri delectan¬
tur: et tunc eligunt seruire castitati. quando eos

Expanded text:
caetera vitia. Cum enim ille variis tentamentis caetera vitia. Cum enim ille variis tentamentis illectos homines conetur pervertere, magis tamen moechandi desiderium suggerit, quia utrumque entes pulchritudinem esse animae castitatem, et per hanc hominem angelicis meritis, e quibus illi lapsi sunt, coaequari, livore perculsi invidiae, injiciunt per sensus corporis opus desideriumque libidinis, quatenus a coelestibus deorsum dejectam animam pertrahant, secumque quos vicerint gloriantes ad tartara ducant. 23. Quando impulsu daemonum mens ad delectationem fornicationis impellitur, divini judicii metus et aeterni tormenta incendii ante oculos proponantur, quia nimirum omnis poena gravioris supplicii formidine superatur. Sicut enim clavus clavum expellit, ita saepe recordatio ardoris gehennae ardorem removet luxuriae. 24. Quidam in juventute luxuriose viventes, in senectute continentes fieri delectantur, et tunc eligunt servire castitati, quando eos
Abbreviated transcription (Latin):
delectatio fornicationis qͣm amor castitatis: adhuc
in homine peccatum regnat. Certe si amplius dele¬
ctat pulchritudo intimȩ castitatis. iam non regnant
peccata. s regnat iusticia. Ilam non solum de cõmissa
fornicatione peccatum regnat in homine: s si adhuc
delectatur atq animum suum teneat. ꝓculdubio
regnat. Fornicatio caruis: adulterium ẽ. Formcatio
animȩ: seruitus idolorum ẽ. Est autem et spiritał
fornicatio: sedm quod dñs ait. Qui uiderit mulie¬
rem ad concupiscendum eam: iam mechatꝰ ẽ in cor¬
de suo. Omnis immunda pollucio: forncatio dici¬
tur quanuis quisq diuersa turpitudinis uolup¬
tate ꝓstituatur. Ex delectatione enim fornican¬
di uaria gignuntur flagicia: quib regnum dei
clauditur. ut homo adõ separetur. Iuter cetera
septem uicia fornicatio maxima ẽ sceleris: quia ꝑ car¬
ns immundiciam templum dĩ iuolat. et tollens
riam humanun genus subditur diabolo quam ꝑ

Expanded text:
delectatio fornicationis quam amor castitatis, adhuc delectatio fornicationis quam amor castitatis, adhuc in homine peccatum regnat. Certe si amplius delectat pulchritudo intimae castitatis, jam non regnat peccatum, sed regnat justitia. Nam non solum de commissa fornicatione 245 peccatum regnat in homine; sed si adhuc delectatur, atque animum teneat, procul dubio regnat. 18. Fornicatio carnis adulterium est, fornicatio animae servitus idolorum est. Est autem et spiritualis fornicatio, secundum quod Dominus ait: Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam, jam moechatus est eam in corde suo . 19. Omnis immunda pollutio fornicatio dicitur, quamvis quisque diversa turpitudinis voluptate prostituatur. Ex delectatione enim fornicandi varia gignuntur flagitia, quibus regnum Dei clauditur, et homo a Deo separatur. 20. Inter caetera septem vitia fornicatio maximi est sceleris, quia per carnis immunditiam templum Dei violat, et tollens riam humanum genus subditur diabolo, quam per
Abbreviated transcription (Latin):
ubera ur̃a. Hoc ẽ in corde libidinem resecate: quȩ ad
lumbos ꝑtiuet. Nam cor suꝑ ubera est: non lubi.
Libidinis unmoderata licentia: nescit hab̾e modũ.
Nam dum se uiciosus anim̾ in explenda fornicatio¬
ne carne luxuriante laxauerit: nichilominus ad
alia nefanda soclera suadentib demonibꝰ transit.
Dumq iminoderate metas pudoris excesserit: erim̃
criminib adicit. paulatimq ad deteriota ꝓcedit.
Non ita fuauis ẽ amantium inimo ameutiu
incerta carnis libido sicut exꝑta. nec ita delectat
fornicatio dum pͥmum cõmittit᷑. slam repetita: ma¬
iorem delectationem ingerit. Iam uͦ si in usum ue¬
nerit. tanto ꝑditis dulcior sit ut suꝑare difficile sit
Unde et sepe ex consuetudine delinquendi quasi
captiui ad peccandum cum quadam uiolentia tra¬
hiiti sensusq nr̃os contia rectam uolutatem
in nob rebellare sentimus. Si plus oblectat mentem

Expanded text:
ubera vestra ; hoc est, in corde libidines resecate, quae ad ubera vestra ; hoc est, in corde libidines resecate, quae ad lumbos pertinent. Nam cor super ubera est, non in lumbis. 15. Libidinis immoderata licentia nescit habere modum. Nam dum se vitiosus animus in explenda fornicatione, carne luxuriante, laxaverit, nihilominus ad alia nefanda scelera suadentibus daemonibus transit; dumque immoderate metas pudoris excesserit, crimen criminibus adjicit, paulatimque ad deteriora procedit. 16. Non ita suavis est amantium, imo amentium, inexperta carnis libido, sicut experta; nec ita delectat fornicatio, dum primum committitur, nam repetita majorem delectationem ingerit. Jam vero si in usum venerit, tanto perditis dulcior fit, ut superare difficile sit. Unde et saepe ex consuetudine delinquendi quasi captivi ad peccandum cum quadam violentia trahimur, sensusque nostros contra rectam voluntatem in nobis rebellare sentimus. 17. Si plus oblectat mentem
Abbreviated transcription (Latin):
ex lege peccati erant quȩ in membris hominum de
necessitate libidinis habitant. Qmͣ reluctantem dũ
nise expugnat. perficitur: et de infirmitate libidi¬
nosȩ titillationis uircutem suscipit głosi certaminis.
Seruoꝵ dei multa certamina de sua carne mouent᷑.
Iam quantus in amore dei eorum sit inconeussa
intentio: mens tamen de carne quam exterius
gestat interna certamna tolerat. Deus autem qui
hec ad ꝓbationem ꝑmittit: gr̃a ꝓtegente fuos non
deserit. Ideo nonũqͣm electi in lapsum carnalẽ corru¬
unt ut auicio suꝑbiȩ quo de uirtutibus tument
sanentur. Et qui de iurtutum effectib existunt suꝑ¬
bi ut cadant: carnis uicio humiliantur ut surgant.
Anteqͣm ꝑficiatur adulterium moꝑe: iam adulte¬
rium extat in cogitatione. Ex corde enim pͥnrum for¬
nicationes auferendȩ: ut non ꝓrumpant in opere. hinc
ẽ quod ꝑ ꝓpħam dicitur. Aocingite lumbos iros suꝑ

Expanded text:
ex lege peccati erant, qui in membris hominum de ex lege peccati erant, qui in membris hominum de necessitate libidinis 244 habitant. Quam reluctantem, dum in se expugnat, perficitur, et de infirmitate libidinosae titillationis virtutem suscipit gloriosi certaminis. 12. Servis Dei multa certamina de sua carne moventur; nam quamvis in amore Dei eorum sit inconcussa intentio, mens tamen in carne, quam exterius gestat, interna praelia tolerat. Deus autem, qui haec ad probationem permittit, gratia protegente, suos non deserit. 13. Ideo nonnunquam electi lapsu carnali corruunt, ut a vitio superbiae, qua de virtutibus tument, sanentur; et qui de virtutum affectibus existunt superbi, ut cadant, carnis vitio humilientur, ut surgant. 14. Antequam perficiatur adulterium in opere, jam adulterium exstat in cogitatione. Ex corde enim primum fornicationes sunt auferendae, et non prorumpent in opere. Hinc est quod per prophetam dicitur: Accingite lumbos vestros super
Abbreviated transcription (Latin):
liare se debuerunt. Ad comꝑationem mali fit dete¬
rius : quando non solum flagicia cõmittuit᷑. sea
etiam de ipsis flagiciis uanitate laudis ꝑditi extol¬
luntur. Sicut scriptum ẽ. Laudatur peccator in
desideriis animȩ suȩ. Quid enĩ peius quam in flagi¬
ciis nuseros gaudere. quib iam debent copiosuis de¬
plorare : Libido tunc magis queritur. dum uidet᷑.
riam sicut quidam sapiens ait. Prima fornicationis
oculis: potest uerbis resistere. Sufficit natura ubi ad¬
huc liber affectus ẽ. Qui delectationem refrenat libi¬
dinosȩ suggestionis: non transit ad consensum libidi¬
nis. Cito enimi resistit oꝑi: qui titillanti non acc̃o¬
modat assensum delectationi. Durius impugnatur
qui usq ad consensionem. et si non usq ad ꝑpetra¬
tionem demptatur: qͣm is qui sola suggestione car¬
nis ꝓ conditione temptamentis sollicitatur. Stimu¬
li carnis qui in paulo excitate satane angło inerant.

Expanded text:
liari debuerant. 7. Ad comparationem mali fit deteliari debuerant. 7. Ad comparationem mali fit deterius, quando non solum flagitia committuntur, sed etiam de ipsis flagitiis vanitate laudis perditi extolluntur, sicut scriptum est: Laudatur peccator in desideriis animae suae . Quid enim pejus quam in flagitiis miseros gaudere, de quibus jam debent copiosius plorare? 8. Libido tunc magis quaeritur, dum videtur. Nam sicut quidam sapiens ait: Prima fornicationis oculis, potest verbis resistere. Sufficit natura, ubi adhuc liber affectus est. 9. Qui delectationem libidinosae refrenat suggestionis, non transit ad consensum libidinis. Cito enim resistit operi, qui titillanti se non accommodat delectationi. 10. Durius impugnatur qui usque ad consensionem, etsi non usque ad perpetrationem tentatur, quam is qui sola suggestione pro conditione carnis tentamentis sollicitatur. 11. Stimuli carnis, qui in Paulo, excitante Satanae angelo, inerant ,