comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
asiã missurꝰ instrux̃ T res duceᷤ. hoc
ẽ parmenionẽ. amintã. ⁊ atalũ. p̃mit
tendoᷤ in ꝑsas legit: & dũ supracͥptȩ
copiȩ de grecia cong̾gant᷑. alexandri
qͥ erat olyꝰpiadiᷤᷤ uxoriᷤᷤ suȩ fr̃. ⁊ post
a sabiniᷤ in lucanͥa ꝓstratꝰ ẽ. quẽ epy¬
ri regẽ ob mercedẽ stupͥ in eũ ꝑpetrati c̃sti¬
tuerat. nuptiaᷤ. in copulando ei filiã
suã deopatrã celebrare decreuit: Qͥ
cũ pͥdie quã occidet᷑. int̾rogatꝰ fuissae
qͥs finiꝰ homini mag̃ eẽt optandꝰ. re¬
spondisse fert᷑ eũ eẽ optimũ. qͥ uiro
forti post uirtutũ suaꝵ głam in pa¬
ce regnanti. sine c̃flictatione corporiᷤᷤ
⁊ dedecore aĩmi. subitꝰ ⁊ celer mopi¬
Inato e¬
ferro potuisset accidẽ. Qđ ipsi mox
ẽtigit: Nec ab iratiᷤᷤ diis qͦs parui sẽꝑ
penderat. qͦꝵq aras. tẽ pla. simula¬
chra subu̾terat. qͥn electissimã ut i.¬

Expanded text:
Asiam missurus instruxit. Tres duces, hoc Asiam missurus instruxit. Tres duces, hoc est, Parmenionem, Amint dum suprascriptae copiae de Graecia congregantur, Alexandri — qui erat Olympiadis uxoris suae frater et post a Sabinis in Lucania prostratus est —, quem Epiri regem ob mercedem stupri in eum perpetrati constituerat, nuptias in copulando ei filiam suam Cleopatram celebrare decreuit. qui cum pridie quam cocideretur interrogatus fuisset, quis finis homini magis esset optandus, respondissforti, post virtutum suarum gloriam in pace regnanti, sine conflictatione corporis et dedecore animi, subitus et celer, inopinato ferro potuisset accidere, quod ipsi mox obtigit. Nec ab iratis diis, quos parvi semper penderat quorumque aras templa et simulacra subuerterat, quin electissimam ut i
Abbreviated transcription (Latin):
xere. qͥsdã uͦ ad philippũ belli metuᷤ¬
traxit: Prelio cõmisso. cũ athenien
macedonũ uirtute uincunt᷑. Quã
pugnã longe om̃ĩb belliᷤᷤ anteriori
b atrociorẽ fuisse. ipse reꝵ exitꝰ do¬
cuit Nã hic dies apud uniu̾sã gre¬
stissimȩ lib̾tatis statũ finiuit: Postea
philippꝰ cruentissimã uictoriã inthe¬
banos ⁊ lacedemonioᷤ ȩxercuit: Siqͥdẽ
pͥncipes cuitatũ. alioᷤᷤ securi ꝑcussit:
alioᷤ in exibũ egit. Om̃s bonis pͥua¬
uit: Pulsos dudũ a eiuib. in pata
restituit. Ex qͥb. cce. exules. iudi¬
ces rectoresq p̃fec̃ Qͥ ut antiquũ
dolorẽ noua potestate curarent.
pssos infelicit̾ ppłos in sp̃e lib̾tatis
respirare ñ sinerent: Pret̾ea magno
delectu militũ in subsicdhũ regiȩ diᷤᷤ¬
positioniᷤᷤ ex tota grecia habito. ccͦ.
exercitu macedonũ.⁊ infinita gen¬
tiũ barbaria ꝑsicȩ expededitioniᷤᷤ in

Expanded text:
xere, qxere, qtraxit. Praelio commisso, cum AtheniensMacedonum virtute vincuntur. Quam pugnam longe omnibus ante prioribus bellis atrociorem fuisse ipse rerum exitus docuit. Nam hic dies apud universam Graestissimae libertatis statum finivit. Postea Philippus cruentissimam victoriam in Thebanos et Lacedaemonios exercuit. Siquidem principes civitatum alios securi percussit, alios in exsilium egit, omnibus bonis privavit. Pulsos dudum a civibus in patriam restituit. Ex quibus trecentos exsules judices rectoresque praefecit: qui ut antiquum dolorem nova potestate curarent, pressos infeliciter populos in spem libertatis respirare non sinebant. Praeterea magno delectu militum in subsidium regiae dispositionis ex tota Graecia habito, ducentum absque exercitu Macedonum, et infinita gentium barbararum Persica expeditione in
Abbreviated transcription (Latin):
urib aggredit᷑: Cõmissoq p̃lio.
cũ scithȩ ⁊ numero ⁊ uirtute ỹsta¬
rent. philippi fraude uincunt᷑: In ea
pugna.xx. milia pueroꝵ ac femina¬
rũ scithicȩ gentiᷤᷤ capta. pecoꝵ mag¬
na copia abducta. auri atq argenti
nicħ reꝑtũ. Nã ⁊ ea res. pͥmo fidem
inopiȩ scithicȩ dedit: Uiginti mi¬
lia nobiliũ eqͦꝵ. sufficiendo generi
macecdoniã missa: S reu̾tenti philip¬
po. tribelli bello obuiant: In qͦ ita
philippꝰ in femore uulneratꝰ ẽ. ut ꝑ
corpꝰ eiꝰ equus int̾ficeret᷑. Cũq om̃s
occisũ putarent. in fugã u̾si. p̃dã a¬
miser̃. Aliqͥntula deinde mora. dỹ
c̃ualescit a uulnere: in pace qͥeuit:
Statĩ uͦ ut c̃ualuit. atheniensib belbꝰ
intulit. Qͥ in tanto dicrimine posi¬
ti. lacedemonioᷤ qͦndã hostes. te socioᷤᷤ
ad sciscũt: totiusq greciȩ ciuitates
legationt̾b fatigant. ut cõmunẽ ho¬
liqͣntȩ urbeᷤᷤ atheniensib sese conzun:¬

Expanded text:
adgreditur commissoque proelio cum Scythae et numero et uirtute praestarent, Philippi fraude uincuntur. in ea pugna xx milia puerorum ac feminarum Scythicae gentis capta, pecorum magna copia abducta, auri atque argenti nihil repertum: nam et ea res primo fidem inopiae Scythicae dedit. uiginti milia nobilium equarum sufficiendo generi in Macedoniam missa. Sed reuertenti Philippo Triballi bello obuiant: in quo ita Philippus in femore uulneratus est, ut per corpus eius equus interficeretur. cum omnes occisum putarent, in fugam uersi praedam amiserunt. aliquantula deinde mora dum conualescit a uulnere in pace conquieuit; statim uero ut conualuit Atheniensibus bellum intulit: qui in tanto discrimine positi Lacedaemonios quondam hostes tunc socios adsciscunt totiusque Graeciae ciuitates legationibus fatigant, ut communem holiquantae urbes Atheniensibus se coniun
Abbreviated transcription (Latin):
cõmota funditꝰ t̾ra tremeret. desuꝑ
fusa cȩlitꝰ flãma pendẽt. donec orati
hũ. ⁊ punitor ẽ maloꝵ:. S hȩc ut cõ¬
memorata sint magiᷤᷤ quã explicata.
uerecundiȩ c̃cesserĩ.ut ⁊ qͥ scit reco.¬
lat. ⁊ qͥ nescit inqͥrat:¬

Expanded text:
commota funditus terra tremeret et\' desuper commota funditus terra tremeret et\' desuper fusa caelitus flamma penderet, donec oratiolium et punitorem malorum. sed haec ut commemorata sint magis quam explicita uerecundiae concesserim ut et qui scit recolat et qui nescit inquirat
Abbreviated transcription (Latin):
se: Florentissima illa ⁊ tociꝰ t̃c ĩꝑꝯuo
orientiᷤᷤ affectanᷤᷤ lacedemonioꝵ quitas.
uix .c. hab̾e potuit seneᷤᷤ ita incessabili¬
b circũuenta maliᷤᷤ inmaturaᷤ misere
expendebat ȩtateᷤᷤ. ⁊ q̃runt᷑ nc̃ homi¬
nes. qͦꝵ refertȩ pueriᷤᷤ ⁊ senib cuita¬
tes. secura uiuenũ ꝑegͥnatione ditant᷑.
pacificisq exxercitiis stipendia dome¬
sticȩ uoluptatiᷤᷤ ad qͥrũt: nͥ forte ut
assolent humanȩ mutabilitati oĩa sor¬
dere p̃sentia. nouitate reꝵ actu audi¬
tuq prurientib. ip̃sa etiã uita fasti
simo t̃rȩmotu achaia uniu̾sa c̃cussa ẽ
& duȩ tẽ ciuitateᷤ. id ẽ hebera ⁊ helice
abruptiᷤᷤ locoꝵ hiatib deuoratȩ s̃ At
ego nc̃ e ẽtrario poterã similia in di¬
eb nr̃is apd̃ c̃stantinopolĩ ȩquȩ mͦ pͥn¬
cipẽ gentiũ p̾dicta ⁊ facta. s ñ ꝑfe-¬
cta narrare. cũ pꝰ t̾ribilẽ denuntiatio¬
nẽ conscientiã q mali sui p̃scia subt̃

Expanded text:
se. Florentissima illa, et totius tunc imperium Orientis affectans, Lacedaemoniorum civitas, vix centum habere potuit senes: ita incessabilibus circumventa malis, immaturas misere expendebat aetates: et queruntur nunc homines, quorum refertae pueris et senibus civitates, secura juvenum peregrinatione ditantur, pacificisque exercitiis stipendia domesticae voluptatis acquirunt? nisi forte ut assolent humanae mutabilitati omnia sordere praesentia novitates rerum actu audituque prurientibus, ipsa etiam vita fastie motu Achaia uniuersa concussa est et duae tunc ciuitates, id est Ebora et Helice, abruptis locorum hiatibus deuoratae. At ego nunc e contrario poteram similia in diebus nostris apud Constantinopolim, aeque modo principem gentium, praedicta et facta sed non perfecta narrare, cum post terribilem denuntiationem conscientiamque mali sui praesciam subter
Abbreviated transcription (Latin):
bellis int̃polatã. aut ext̃nos ꝓuẽ¬
tꝰ morbis interiorib aggrauatos.
tantũ ut oĩmodis ingenteᷤ aĩmi
undecũq p̃merent᷑. hanc cruentã
tristẽq uictoriã pestilentia ciui¬
tatis onerauit. ⁊ triũphales pom.¬
pas obiuiȩ mortuoꝵ exsequi&
polluer̃: Nec erat cui de trium¬
pho gaudiũ suaderet᷑. cũ tota
ciuitas aut ȩgris susꝑiraret aut

Expanded text:
bellis interpellatam aut externos prouenbellis interpellatam aut externos prouentus morbis interioribus adgrauatos, tantum ut omnimodis ingentes animi undecumque premerentur — hanc cruentam tristemque uictoriam pestilentia ciuitatis onerauit et triumphales pompas obuiae mortuorum exsequiae polluerunt. nec erat cui de triumpho gaudium suaderetur, cum tota ciuitas aut aegris suspiraret aut
Abbreviated transcription (Latin):
rentissimiq italiȩ ppłi. in unũ
bri. sãnites.⁊ galli. uno agmine
conspirantes. romanos delere co¬
nati s̃. Tremefacti boc bello
romanoꝵ aĩmi. ⁊ labefactata fi.¬
ducia ẽ. nec ausi s̃ totũ sꝑare
de uirib: Dolo diuisere hostes.
care. quã grauib: Itaq cũ qͥb¬
dã ex suis ad ppłandos hostiles
re ad tuitionẽ suoꝵ coegissent.
cũ sãnitib ⁊ gallis bellũ inire
ꝓperarunt: In qͦ bello cũ galloꝵ
impetu romani pmerent᷑. deciꝰ
c̃sul occisus ẽ Fabiꝰ tam̃ post ma¬
gnã detianȩ partis stragẽ tan¬
nitũ sue galloꝵ cȩsa. romanoꝵ
parte qͥ occisꝰ ẽ extincta referi
Fuisse aũt absq etrusciᷤᷤ ⁊ ubris
qͦs astuti romani a bello auoca.¬
uerant. galloꝵ ⁊ sãnitũ. pedi¬
fert: ⁊ carpentarioᷤᷤ mille in ar¬
mis contͣ aciẽ stetisse romanam:
S ut sepe dictũ ẽ. sẽꝑ romanoꝵ
aut domesticã qͥ etẽ ex traneis

Expanded text:
rentissimique Italiae populi in unum rentissimique Italiae populi in unum bri, Samnites et Galli, uno agmine conspirantes, Romanos delere conati sunt. Tremefacti hoc bello Romanorum animi et labefactata fiducia est; nec ausi totum sperare de viribus, dolo divisere hostes: care quam gravibus. Ita cum, quibusdam suis ad populandos hostiles re ad tuitionem suorum coegissent, cum Samnitibus et Gallis bellum inire properarunt. In quo bello cum Gallorum impetu Romani premerentur, Decius consul occisus est. Fabius tamen post magnam Decianae partis stragem tannitium siue Gallorum caesa, Romanorum parte qui occisus est exstincta referuntur. fuisse autem absque Etruscis et Vmbris, quos astu Romani bello auocauerunt, Gallorum et Samnitium pedifert, et carpentarios mille in armis contra aciem stetisse Romanam. Sed — ut saepe dictum est semper Romanorum aut domesticam quietem extraneis
Abbreviated transcription (Latin):
dicant᷑. inuenient᷑ ⁊ mͦ płimi qui
hȩc laudanda censeant. qr mul¬
ta uicer̃. ⁊ miserias alioꝵ felicita.¬
tẽ suã reputant. S dicat qͥsquã
Isti bostes romani st̃. Respondebi¬
tͣ.& hoc ⁊ tẽ toti orienti de alexã.¬
dro uidebat᷑ ⁊alesq ⁊ romani
aliis uidebant᷑. dũ bellis qͥ etos
ignotosq petiuer̃. S illi adqͥ¬
rere regna. isti eu̾tere student:
Separata s̃ hostis excidia. ⁊ uidi¬
cia uictoris: Si qͥdẽ ⁊ illi pͥus
eᷤᷤ bello afflixer̃. qͦs postea suiᷤ le¬
domita obtinerent. ritu suo c̃o¬
ponere molirent᷑. dicendi poste.¬
ris magni reges. qͥnc nob̾ seuis¬
simi hostes achudicant᷑. Quolib&
e siue dicant᷑ miseriȩ siue uirtu¬
dri atq ꝑsaꝵ Si uͥtus nc̃ uocan¬
da ẽ. minor ẽ hostiũ: si miseria.
minor ẽ romanoꝵ:
Nno ab urbe condita qͥdrin.
maximo ⁊ quinto decio mure¬
qͣt̃ consulib . iiiͬi. fortissimi flo¬

Expanded text:
udicantur: inuenientur et modo plurimi, qui udicantur: inuenientur et modo plurimi, qui haec laudanda censeant, quia multa uicerunt et miserias aliorum felicitatem suam reputent. sed dicat quisquam: isti hostes Romaniae sunt. respondebitur: hoc et tunc toto Orienti de Alexandro uidebatur, talesque et Romani aliis nisi sunt, dum bellis ignotos quietosque petiuerunt. sed illi adquirere regna, isti euertere student. separata sunt hostis excidia et iudicia uictoris. siquidem et illi prius eos bellis adfiixerunt, quos postea suis ledomita obtinerent, ritu suo conponere molirentur, dicendi posteris magni reges, qui nunc nobis saeuissimi hostes adiudicantur. quolibet est siue dicantur miseriae siue uirtudri atque Persarum: si uirtus nunc uocanda est, minor est hostium; si miseria, minor est Romanorum. Anno ab Vrbe condita.Maximo, Q. Decio Mure consulibus, quatuor fortissimi flo
Abbreviated transcription (Latin):
dentes. reyentina nebula circũ¬
fusus euas erĩ. cunctos audien.¬
tes me in lacͥmas cõmoueri uelĩ.
⁊ tacitꝰ de ñ dolentib doleã. re.¬
putans duriciȩ eoꝵ. qͥ qđ ñ susti.¬
nyere ñ credunt: hispanꝰ ⁊ mori¬
nus ad supplicandũ alexandro
babyloniã adiit. cruentũq ultͦ
dñiũ ne hostẽ exciꝑet ꝑ asiam
indiãq quesiuit. t̾raꝵ metas
lustrans. ⁊ utͥq infelicĩt notꝰ oce¬
ano. ⁊ tam̃ tã uiolentȩ necessita¬
tis memoria. uł obhuione defec̃.
uł uetustate: & nos ꝑpetuȩ recor¬
dationi hesurũ putamꝰ. qd płima
orb̾ parte secura. unũ anguluos
fugax latro uiolauit. qͣsi uͦ go¬
thoꝵ ⁊ sueuoꝵ pacẽ. ut ñ dicã
u̾sa uice indꝰ uł assyriꝰ. s etiã uł
ipse qͥ hostẽ patit᷑ hispanꝰ oraue¬
rit. At uͦ si illa alexandri tp̃ra
laudanda potiꝰ ꝓpt̾ uirtutẽ qua
totꝰ orb̾ obtent᷑. quã detestantla
ꝓpt̃ ruinã qͥ totus orb̃ eu̾sus ẽ i¬

Expanded text:
dentes repentina nebula circumdentes repentina nebula circumfusus euaserim, cunctos audientes me in lacrimas commoueri uelim et tacitus de non dolentibus doleam, reputans duritiae eorum, qui quod non sustinuere non credunt. Hispanos et Morinus ad supplicandum Alexandro Babylonam adiit cruentumque ultro dominum, ne hostem exciperet, per Assyriam Indiamque quaesiuit, terrarum metas lustrans et utrique infeliciter notus Oceano: et tamen tam uiolentae necessitatis memoria uel obliuione defecit uel uiluit uetustate. et nos perpetuae recordationi haesurum putamus, quod plurima Orbis parte secura unum angulum fugax latro uiolauit? quasi uero Gotthorum et Sueborum pacem ut non dicam uersa uice Indus uel Assyrius, sed etiam uel ipse, qui hostem patitur, Hispanus orauerit. at uero si illa Alexandri tempora laudanda potius propter uirtutem qua totus orbis obtentus, quam detestanda propter ruinam qua totus orbis euersus est i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ płimȩ partis italiȩ. Tantus
timor in sũmo oriente constituti
ducis. ppłos ultimi occidentis inua¬
serat. ut inde ꝑegrinã cerneres to
to mundo legationẽ. qͦ uix crede¬
res ꝑuenisse rumorẽ Alexander
uͦ apud babyloniã cũ adhuc san¬
gͥnẽ sitiret. male castigata auidi.¬
tate. ministri insidũs cũ uenenũ
potasset. interiit:
dyra mens hominũ. ⁊ cor sẽꝑ in
tate ꝑcenseo. in relatu tanti mali
qͦ uł morte ipsa uł formidine mor¬
tis accepta totꝰ mundꝰ intremuit.
nũqͥd illacͥmaui oculiˢ : Nũqͥd
corde c̃dolui: hũqͥd reuoluens
hȩc. ꝓp̃t cõmunẽ uiuendi statũ
maioꝵ miserias meas feciꝰ Cũ ta¬
m̃ siqͥndo de me ipso refero ut i.¬
gnotos pͥmo barbaros uiderĩ. ut
infestos declinauerĩ. ut dñanti¬
b eblanditꝰ sĩ. ut infideles p̃ca¬
uerĩ. ut insidiantes subt̃ fuge¬
rĩ. postremo ut ꝑsequentes in
mari ac saxis spiculisq appeten.¬
tes. manib etiã pene iã app̃hen¬

Expanded text:
ea partis Italiae. tantus timor in summo Oriente constituti ducis populos ultimi Occidentis inuaserat, ut inde peregrinam toto mundo cerneres legationem, quo uix crederes peruenisse rumorem. Alexander uero apud Babylonam, cum adhuc sanguinem sitiens male castigata auiditate ministri insidiis uenenum potasset, interiit. O dura mens hominum et cor semper itate percenseo, in relatu tanti mali, quo uel morte ipsa uel formidine mortis accepta totus mundus intremuit, numquid inlacrimaui oculis? numquid corde condolui? numquid reuoluens haec propter communem uiuendi statum maiorum miserias meas feci? cum tamen, si quando de me ipso refero, ut ignotos primum barbaros uiderim, ut infestos declinauerim, ut domi-nantibus blanditus sim, ut infideles praecauerim, ut insidiantes subterfugerim, postremo ut persequentes in mari ac saxis spiculisque adpetentes, manibus etiam paene iam adprehen
Abbreviated transcription (Latin):
lio. p̃danda intentione ꝑtͣnsuit: Scĩ¬
this. tc̃ atheas regnabat. Qͥ cũ hy¬
strianoꝵ bello p̃meret᷑. auxihũ a phi¬
lippo ꝑ apollonienses petiit: S c̃ti¬
nuo hẏstrianoꝵ rege mortuo. ⁊ bel¬
li metu ⁊ auxilioꝵ necessitate li¬
b̾atꝰ. pactionẽ fȩderiᷤᷤ cũ philippo ha

Expanded text:
lio praedandi intentione pertransit. Scylio praedandi intentione pertransit. Scythis tunc Atheas regnabat: qui cum Histrianorum bello premeretur, auxilium a Philippo per Apollonienses petiit, sed continuo Histrianorum rege mortuo et belli metu et auxiliorum necessitate liberatus pactionem foed
Abbreviated transcription (Latin):
cuisset. ⁊ tam̃ om̃s metu p̃meret.
conicienꝰ ex p̃da paucaꝵ opes om̃ix̃.
ad ꝑficiendã ȩqualẽ in uniu̾siᷤᷤ ua¬
stationẽ. utili emolum̃to necessariã
maritimã urbẽ ratꝰ. bizantiũ no.¬
bilẽ quitatẽ aptissimã iudicauit.
ut receptaculũ s̃ t̾rd mariq fier&.
eãq obsistentẽ obsidione ilico curde:
Hȩc aut̃ bitantiũ qͦndã a pausania
rege sparthanoꝵ condita. post aũt
a constantino xͥano pͥncipe in maiꝰ¬
saucta. ⁊ constantinopoliᷤᷤ uocata. gło¬
sissimi nc̃ imꝑrĩ sedesꝰ. ut pecuniã¬
repararet. pyraticã aggressꝰ ẽ: Cap¬
tas itaq .c. laxx. naues mercib con¬
fertaᷤᷤ distrax̃. ⁊ anhelanti inopiȩ
parua recreatione subuenit. Inde
chuisit exercitũ. Ipse aũt cũ fortiᷤ¬
simiᷤᷤ ꝓfectꝰ. multas cheronessi urbes
cȩpit. ꝓfligatisq ppłis opes abstu¬
lit: Ad scithiã qͦq cũ alexandro fi.¬

Expanded text:
cuisset et tamen omnes metu premeret, cuisset et tamen omnes metu premeret, coniciens ex praeda paucorum opes omnium, ad perficiendam aequalem in uniuersis uastationem utili emolumento necessariam maritimam urbem ratus, Byzantium, nobilem ciuitatem, aptissimam iudicauit, ut receptaculum sibi terra marique fieret, eamque obsistentem ilico obsidione cinxit. haec autem Byzantium quondam a Pausania rege Spartanorum condita, post autem a Constantino Christiano principe in maius aucta et Constantinopolis dicta, gloriosissimi nunc imperii sedes et totirepararet, piraticam adgressus est. captas itaque CLXX naues mercibus confertas distraxit et anhelanti inopiae parua recreatione subuenit. inde obsidionem diuisit exercitum. ipse autem cum fortissimis profectus multas Cherronesi urbes cepit profligatisque populis opes abstulit. ad Scythiam quoque cum Alexandro fi
Abbreviated transcription (Latin):
bes ut illi replenda uł relinquenda
queq loca uidebant᷑. ad libidinem suã
trasfert Miseranda uͥq facieᷤᷤ. ⁊ atro.¬
cissimũ miseriaꝵ genꝰ obseruabat᷑.
Perpeti excidiũ sine irruptione. sine
bello captiuitatẽ. sine cͥmine exiliũ.
sine uictore dñatũ Premit mise¬
ros int̾ iuriaꝵ stimuloᷤᷤ suꝑfusus
pauor. ipsaq dissimulatione dolor
crescit. hoc altiꝰ demissꝰ qͦ minꝰ ꝓfi¬
teri licet tim̃tiã. ne ipsȩ qͦq lacͥmȩ
ꝓ ẽtumatia accipiant᷑. A lio̾ ppłos
auulsoᷤᷤa sedib suiᷤ. finib hostiũ op
ponit. alio̾ in extremis regni t̃mi¬
niᷤᷤ statuit. qͥdã ȩmulatione uiriũ
ne possit qđ posse credunt᷑. in sup¬
plem̃ta exhaustaꝵ urbiũ chuidit:
Ita głosissimũ illd̃ qͦndã florentis
greciȩ corpꝰ. in multaᷤᷤ laceratũ par¬
ticłas. ex tuicta pͥmũ lib̾tate c̃cidit.
S hȩc cũ aliqͣntaᷤᷤ greciȩ quitateᷤ exer¬

Expanded text:
bes, ut illi replenda uel relinquenda bes, ut illi replenda uel relinquenda quaeque loca uidebantur, ad libidinem suam transfert. miseranda ubique facies et atrocissimum miseriarum genus obuersabatur, perpeti cidium sine inruptione, sine bello captiuitatem, sine crimine exilium, sine uictore dominatum. premit miseros inter iniuriarum stimulos superfusus pauor ipsaque dissimulatione dolor crescit hoc altius demissus quo minus profiteri licet timentium, ne ipsae quoque lacrimae pro contumacia accipiantur. alios populos, anulsos a sedibus suis, finibus hoponit, alios in extremis regni terminis statuit: quosdam aemulatione virium, ne possint quod posse creduntur, in supplementa exhaustarum urbium dividit. Ita gloriosissimum illud quondam florentis Graeciae corpus in multas laceratasque partiSed haec cum per aliquantas Graeciae ciuitates exer
Abbreviated transcription (Latin):
focenses adhibitis secũ atheniẽ sib ⁊
lacedemoniis. uł differri bellũ uł
auferri. ⁊ p̃cio ⁊ p̃cib laborarent:
Philippꝰ tacite utͥsq diu̾sa ꝓmisit:
Focensib pacẽ ⁊ ueniã se daturũ sa¬
cͣm̃to c̃ firmat. thessaliᷤᷤ uͦ affuturũ
se max cũ exercitu spondet: Bellỹ
tam̃ ab utͥsq parari uetat Igͥ ꝓbi¬
lippꝰ instructꝰ copiis. angustiaᷤ t̃mo¬
pͥilaꝵ securꝰ ingredit᷑. easq occupataᷤᷤ
dispositiᷤᷤ psidiis emunzuit: Lunc
pͥmũ se ñ focense ᷤᷤ soli. s om̃is grecia
captã ẽẽ ꝑsensit Siqͥdẽ pͥmos focen¬
ses philippꝰ rupta fide calcatoq sacra¬
m̃to. infandȩ dilacerationi dedit.
Inde om̃iũ urbes finesq ppłatꝰ. cry¬
enta p̃sentia effecit. ut etĩa abseis
timeret᷑. U uͦ in regnũ rediit. more
pastoꝵ qͥ pecora sua nc̃ ꝑ estiuos nc̃
ꝑ hib̾nos saltꝰ circũducut᷑. ppłos ⁊ ur¬

Expanded text:
Phocenses adhibitis secum Atheniensibus et Phocenses adhibitis secum Atheniensibus et Lacedaemoniis uel differri bellum uel auferri et pretio et precibus laborarent. Philippus tacite utrisque diuersa promisit, Phocensibus pacem et ueniam se daturum sacramento confirmans, Thessalis uero adfuturum se mox cum exercitu spondet, bellum tamen ab utrisque parari uetat. igitur Philippus instructis copiis angustias Thermopylarum securus ingreditur easque occupatas dispositis praesidiis emunit. tunc primum se non Phooenses soli, sed omnis Graecia captam-esse persensit: siquidem primos Phocenses Philippus rupta fide calcatoque sacramento infandae dilacerationi dedit, inde omnium urbes finesque populatus cruenta praesentia effecit, ut etiam absens timeretur. ubi uero in regnum redit, more pastorum, qui pecora sua nunc per aestiuos nunc per hibernos saltus circumducunt, populos et ur
Abbreviated transcription (Latin):
in thessalia. ⁊ argenti metalla in
tracia inuasit. ac neqđ ius uł fas in¬
uiolatũ p̃t̾mitteret. p̃occupato mari
⁊ classe disꝑsa. pyraticã qͦq exerce¬
re instituit. Pretẽa cũ eũ fr̃s duo
traciȩ reges de regni t̾minis ambi¬
genteᷤᷤ iudicẽ ex c̃sensu p̃optauis¬
sent. philippꝰ more ingenii sui ad iu¬
diciũ tãquã ad bellũ cũ instructo
exercitu ingressꝰ. socioᷤ iuueneᷤ ui.¬
ta regnoq pͥuauit. A theuienses
uͦqͥ pͥus philippi ingressũ t̃mopͥilaꝵ
munitione reppulerant. ultro pa¬
cẽ eiꝰ ex petentes. frau dulentissimũ
hostẽ de neglecta intͦitꝰ custodia cõ¬
moͣuer̃. Cęt̾e etiã greciȩ quitates ut
intentiꝰ culib bellis uacarent. sub
specie pacis ⁊ fȩderiᷤᷤ sponte se ext̃ne
dũationi subiecer̃. maxime cũ theᷤᷤ¬
sali boetiiq poscerent philippũ. ut
ꝓfessũ se adu̾sũ focenses ducẽ exhi¬
beret. susceptũq bellũ gereret. contͣ

Expanded text:
in Thessalia et argenti metalla in in Thessalia et argenti metalla in Thracia inuasit ac, ne quod ius uel fas inuiolatum praetermitteret, praeoccupato mari et classe dispersa piraticam. quoque exercere instituit. praeterea, cum eum fratres duo Thraciae reges de regni terminis ambigentes iudicem ex consensu praeoptauissent, Philippus more ingenii sui ad indicium tamquam ad bellum cum instructo exercitu ingressus inscios iuuenes uita regnoque priuauit Athenienses uero, qui prius Philippi ingressum Thermopylarum munitione reppulerant, ultro paoem eius expetentes fraudulentissimum hostem de neglecta introitus custodia commonuerunt. ceterae etiam Graeciae ciuitates ut intentius ciuilibus bellis uacarent, sub specie pacis et foederis sponte se externae dominationi subiecerunt, maxime cum Thessali Boeotiique poscerent Philippum, ut professum se aduersum Phocenses ducem exhiberet susceptumque bellum gereret, contra
Abbreviated transcription (Latin):
penitꝰ abolita. coniuges lib̾osq õũ
sub corona uendidit. tẽpla qͦq sub
xxͣ. ⁊ .u. annoᷤᷤ qͥsi iratiᷤᷤ diis uictuᷤᷤ ẽ.
Post hȩc in capadociã transiit. ibiq
bellũ pari ꝑfidia gessit: Captoᷤ ꝑdo
lũ finitimoᷤᷤ reges int̾fec̃. totãq ca¬
padociã ĩꝑio macedonie subdidit.
Inde post cȩdes. incendia. dep̾datio¬
nesq in sociis urbib gestaᷤ. parrici¬
dia in frẽs conu̾tit. qͦs patͥ ex nouer¬
ca genitos. cũ choheredes regni ue¬
reret᷑. int̾ficere aggressꝰ ẽ: Cum¬
aut̃ unũ ex his occidisset. duo mo
lintũ c̃fuger. Quã mox philippꝰ
hostilit aggressus. urbẽ antiquis¬
siniã ac florentissimã cȩdib ac san¬
gͥne repletã. opib hominibq uac̾a¬
uuit: Abstractoᷤᷤ etiã fr̃s. supplicio ⁊ ne¬
ci dedit. Dehinc cũ excidio socioꝵ
⁊ parricidio frm elatꝰ. licere sͥ om̃a
q̃ cogitauisset putaret. auraria loca

Expanded text:
penitus abolita coniuges liberosque omnium penitus abolita coniuges liberosque omnium sub corona uendidit, templa quoque unper xxv annos quasi iratis dis uictus est. post haec in Cappadociam transiit ibique bellum pari perfidia gessit, captos per dolum finitimos reges interfecit totamque Cappadociam imperio Macedoniae subdidit. inde post caedes incendia depraedationesque in sociis urbibus gestas parricidia in fratres conuertit, quos patri ex nouerca genitos cum coheredes regni uereretur, intautem unum ex his occidisset, duo in Olynthum confugerunt: quam mox Philippus hostiliter aggressus, urbem antiquissimam et florentissimam, caedibus ac sanguine repletam, opibus hominibusque vacuauit, abstractos etiam fratres supplicio et neci dedit. dein cum, excidio socieram et parricidio fratrum elatus, licere sibi omnia quae cogitauisset putaret, auraria loca
Abbreviated transcription (Latin):
duce ⁊ auxiliis lacedemonioꝵ athe¬
niensũq fulti. cõmissa pugna. fu.¬
gatisq hostib. thebanoꝵ castra cȩ¬
per̃: Sequenti p̾lio. it ĩm̃sas utriꝰ.¬
q ppłi strage̾ philomelꝰ occisꝰ ẽ In¬
cuiꝰ locũ focenses enõmaũ ducẽ cre¬
auer̃: Porro aũt thebani ⁊ thessa¬
li. omisso delectu ciuzũ. philippũ
macedonũ regẽ. quẽ hostẽ pͥus re¬
pellere. laborabant. ultros ducẽ ex
ad philippũ concessit: S athenien¬
ses audito belli euentu. ne philippꝰ
transiret in greciã. angustias t¬
mopilaꝵ pari ratione sic̃ ad uentan¬
tib antea ꝑsis occupauere: Igitur
philippꝰ uͭ exclusũ se ab ingressu
greciȩ pstructiꝰ ter mopͥiliᷤᷤ udet.
paratũ in hostes bellũ. u̾tit in socioᷤ.¬
Nã ciuitates quaꝵ paulo ante dux
fuerat. ad gͣtulandũ ac suscipiendr̃
patentes. hostilit̾ inuadit. crudelit
diripit. om̃ĩq societatiᷤᷤ conscientia

Expanded text:
duce et auxiliis Lacedaemoniorum Atheduce et auxiliis Lacedaemoniorum Atheniensiumque fulti commissa pugna fugatisque hostibus Thebanorum castra oeperunt. sequenti proelio inter inmensas utriusque populi strages Philomelcujus locum Phocenses Onomarchum ducem creaverunt. Porro autem Thebani et Thessali, omisso delectu civium, Philippum Macedoniae regem, quem hostem prius repellere laborabant, ultro sibi ducemad Philippum concessit. Sed Athenienses, audito belli eventu, ne Philippus transiret in Graeciam, angustias Thermopylarum pari ratione sicut adventantibus antea Persis, occupavere. Igitur Philippus ubi exclusum se ab ingressu Graeciae, praestructis Thermopylis videt, paratum in hostes bellum, nam ciuitates, quarum paulo ante dux fuerat, ad gratu-  landum ac suscipiendum patentes hostiliter inuadit, crudeliter diripit, omnique societatis conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
urbẽ philippꝰ oppugnaret. ictu sagi¬
itȩ oculũ ꝑdidit. Ipsã uͦ urbẽ. mox
expugnauit ⁊ cȩpit: E xhinc gre¬
ciã ꝓpe totã consilis p̃uentã. uirib
domuit: Quippe. greciȩ ciuitate ᷤ dr̃
ĩꝑare singłȩ cupiunt. imꝑiũ om̃s ꝑ¬
dider. & dũ in mutuũ exitũ sine
amttet. oppsse demũ seriuentesq
senser̃: Quaꝵ dũ insanã conu̾satio.¬
nes pbilippꝰ ueluti de specła obser¬
auxihũq sẽꝑ inferiorib p̃bet. su¬
ggerendo contentiones. belloꝵ ꝙ
fomites callidꝰ doli artifex fouet.
uictos sͥ parĩt uictoresq subiecit.
Biuic aut̃ ad obtinendã totiꝰ greciȩ
dnãtionẽ. ĩmodata thebanoꝵ dña¬
tio. facultatẽ dedit. Qui uictos la¬
cedemonioᷤ ac focenseᷤᷤ. cȩdib etiã ra¬
piniꝰq confectoᷤ. cũ insuꝑ in cõmuni
greciȩ c̃cilio tanta pecuniȩ multa
onerauissent. qͣͥntã illi soluere nul
lomͦ possent. ad arma confugere co¬
ȩgerunt: Itaq focenses filomelo¬

Expanded text:
urbem oppugnaret, ictu sagittae oculum perdidit. ipsam uero urbem mox expugnauit et cepit., Exim Graeoiam prope totam consiliis praeuentam uiribus domuit. quippe Graeciae ciuitates dum imperare singulae cupiunt, imperium omnes perdiderunt et dum in mutuum. exitium sine amitterent oppredum insanas conuersationes Philippus ueluti e specula obserauxiliumque semper inferioribus suggerendo contentiones, bellorum fomites, callidus doli artifex fouet, uictos sibi pariter uictoresque subiecit. huic autem ad obtinendam totius Graeciae dominationem immoderata. Thebanotio facultatem dedit, qui victos Lacedaemonios ac Phocenses, caedibus etiam rapinisque confectos, cum insuper in communi Graeciae concilio tanta pecuniae mulcta oneravissent, quantam illi solvere nullo modo possent, ad arma confugere coegerunt. Itaque Phocenses
Abbreviated transcription (Latin):
Ita tessali ex inꝓuiso occupatiᷤ. atꝙ in
potestatẽ redactiᷤᷤ. ungendo eqͥtũ pe¬
ditũq fortissimaᷤᷤ t᷑mas ⁊ copiaᷤ. inui¬
ctissimũ fec̃ exercitũ: Igit᷑ uictis a¬
theniensib subiectiꝰq thessalis. olym¬
piadẽ arubȩ regis malossoꝵ sororẽ
dux̃ uxorẽ: Qͥ aruba cũ ꝑhoc qđ so¬
cietatẽ macedonũ affinitate regiꝰ pa.¬

Expanded text:
ita Thessalis ex inprouiso praeoccupatis atque in ita Thessalis ex inprouiso praeoccupatis atque in potestatem redactis, iungendo equitum peditumque fortissimas turmas et copias inuictissimum fecit exercitum. igitur uictis Atheniensibus subiectisque Thessalis Olympiadem, Arabae regis Molossorum sororem duxit uxorem. qui Aruba cum per hoc, quod societatem Macedonum a
Abbreviated transcription (Latin):
xͣx .u. anniᷤ tenuit. qͥb hos om̃s acerbi¬
tatũ aceruoᷤ cunctãq maloꝵ mole̾ in¬
struxit: hic pͥmũ ab alexandro frẽ
strenuissimũ imꝑatorẽ ⁊ sũmũ phi¬
aũt alexandro scelere erudicuis ma¬
tris occiso quãuis etiã cõmisso adult̾io.
⁊ alt̾o pͥmũ filio int̾fecto. filiaq uidy¬
ata. generi nuptiaᷤᷤ mariti morte pe¬
pigisset. cõpuls a ppło. regnũ qđ par¬
uo occisi fr̃is filio tuebat᷑ suscepit:
Q cũ foris coneursu exurgentiũ undiq
hostiũ. domi aut̃ dep̃hensaꝵ sepe in¬
sidiaꝵ metu fatigaret᷑. pͥmũ bellũ¬
cũ atheniensib gessit Qͥ b uictiᷤ ar¬
ma ad illiricos transtulit. multisq
milib hostiũ trucidatiᷤ. larisã urbẽ
nobilissimã cȩpit: Inde thessaliã non
magis amore uictoriȩ. quã ãbitione
habendoꝵ eqͥtũ thessaloꝵ. quoꝵ ro.
bur exer cituͥ suo admisc̾et inuasit.

Expanded text:
us 25 annis tenuit: quibus hos omnes acerbius 25 annis tenuit: quibus hos omnes acerbitatum acervos cunctosque malorum moles struxit. Hic primum ab Alexandro fratrstrenuissimum imperatorem, et summum phiautem Alexandro scelere Eurydicis matris occiso, quamvis etiam commisso adulterio, et altero primum filio interfecto, filiaque viduata, generi nuptias mariti morte pepigisset, compulsus a populo regnum, quod parvo occisi fratris filio tuebatur, suscepit, qui cum foris concursu exsurgentium undique hostium, domi autem deprehensarum saepe insidiacum Atheniensibus gessit. quibus uictis arma ad Illyrios transtulit multisque milibus hostium trucidatis Larissam urbem nobilissimam cepit. inde Thessaliam non magis amore uictoriae quam ambitione habendorum equitum Thessalorum, quorum robur ut exercitui suo admisceret, inuasit.
Abbreviated transcription (Latin):
ancilla indice ⁊ c̃uincente. pͥmũ mul¬
tȩ matronȩ ut biberent quȩ coxe¬
rant uenena cõpulsȩ. deinde tit si¬
mul hausere. consũptȩ s̃. Tanta
aut̃ multitudo fuit matronaꝵ in
ferantuR.
Nno ab urbe condita qͥ dringen¬
tesimo .xx . ii. alexander rex epyro¬
taꝵ. alexandri illiꝰ magni auuncu¬
lus. traiectis i italiã copuis. cum
bellũ adu̾sũ romano̾ pararet. ⁊ cir¬
ca finiti maᷤ romȩ urbeᷤ firmaret
uire ᷤᷤ exercitus su. auxiliaq uł sͥ
adqͥrere. uł hostib subtrahere stu-¬
dens. bellĩ exerceret᷑. asãnitib qͥ luca¬
nae genti suffragabant᷑. maximo bel¬
comonitꝰ. de philippo macedonũ rege
qͥ olypiadẽ huiꝰ alexandri epyrotȩ
sororẽ uxorẽ habuit. ex qͣ alex andrũ
magnũ genuit. paucissimiᷤᷤ annis re-¬
tro repetitis. magna parusᷤ in qͣntũ
potero colligao:
lexandri pat̃. regnũ macedonũ adeptͦ.¬

Expanded text:
ancilla indice et conuincente, primum mulancilla indice et conuincente, primum multae matronae ut biberent quae coxerant uenena compulsae, deinde, simul atque hausere, consumptae sunt. tanta autem multitudo fuit matronarum in ferantur. Anno ab Vrbe condita CCCCXXII Alexander rex Epirotarum, Alexandri illius Magni auunculus, traiectis in Italiam copiis cum bellum aduersus Romanos pararet et circa. finitimas Romae urbes firmare uires exercitus sui auxiliaque uel sibi adquirere uel hostibus subtrahere studens bellis exerceretur, a Samnitibus, qui Lucanae genti suffragabantur, maximo belcommonitus, de Philippo Macedonum rege, qui Olympiadem huius Alexandri Epirotae sororem uxorem Magnum genuit, paucissimis annis retro repetitis, magna parvis, in quantum potero, colligam lexandri pater, regnum Macedonum adept
Abbreviated transcription (Latin):
cantis atq insultantiᷤᷤ hostis: occi¬
dit: A uꝰ uͦ consul cũ iterato c̃flictu
illud cormi cus p̃erat cȩdi ⁊ affligi ui¬
deret. in confertissimo bostes sponte ꝓ¬
lapsus occubuit: Manliꝰ quãuis uictor.
occursũ tam̃ nobihũ iuuenũ roma¬
noꝵ qͥ legitume exhiberi solet triũ¬
phis. parricida ñ merugt:
rno aut̃ post hc̃ subsequente. mi¬
nutia uirgo uestaliᷤ ob admissũ ince¬
stũ dãnata ẽ. uiuaq obruta. in cã¬
poqͥ nc̃ sceleratꝰ uocat᷑ At uͦ paruo
ex hinc tp̃r uĩtiecto. horresco refer¬
re qđ gestũ ẽ. Nã claudio marcel¬
lo ⁊ ualerio flacco consulib. incredi¬
bili rabie ⁊ amore scelerũ romanȩ
matronȩ exarser̃: Erat utiq fȩtꝰ il.¬
le ac pestilens annꝰ. infectȩq iã undi¬
q cãtuatĩ strage ᷤᷤ egerebant᷑. ⁊ adhuc e¬
tam̃ peneᷤ om̃s de corrupto aere sĩ¬
plex credulitas erat. cũ existente qͥdã

Expanded text:
cantis atque insultantis hostis, occicantis atque insultantis hostis, occidit. alius uero consul oum iterato conflictu illud cornu, cui praeerat, caedi atque adfligi uideret, in confertissimos hostes sponte prolapsus occubuit. Manlius quamuis uictor occursum tamen nobilium iuuenum Romanorum, qui legitime exhiberi solet, triumphans parricida non meruit. Anno autem post hunc subsequente Minucia uirgo Vestalis ob admissum incestum damnata est uiuaque obruta in campo, qui nunc sceleratus uocatur. At uero paruo eiim tempore interiecto horresoo referre quod gestum est. nam Claudio Marcello et Valerio Flacco consulibus incredibili rabie et amore scelerum Romanae matronae exarserunt. erat utique foedus ille ac pestilens annus infictaeque iam undique cateruatim strages egerebantur et adhuc tamen penes omnes de corrupto aere simplex credulitas erat, cum, exsistente quadam
Abbreviated transcription (Latin):
tuisset. qdđ si etiã cũ ĩꝑante cȩsare ista
ꝓuenerit᷑. in ipso ĩperio cȩsaris illuxiᷤᷤ.
inuiti licet illi qͦs in blasphemiã ur¬
get inuidia. cognosc̾e fat̾iq cogunt᷑.
pacẽ istã totiꝰ mundi ⁊ tranqͥllissimã
serenitatẽ. ñ magnitudine cęsariᷤᷤ s
potestate filii dĩ qͥ in dieb cȩsaris ap¬
paruit extitisse. nec uniꝰ urbiᷤᷤ ĩꝑato¬
ri. s creatori orbiᷤ uniu̾si orbẽ ipsũ ge¬
nerali cognitione paruisse. qͥ sic̃ sol
oriens diẽ luce ꝑfundit. ita uenieis
miscdit᷑ extenta mundũ pace ue.¬
stierit: Qd pleuiꝰ cũ ad id ipsũ ꝑfici¬
ente dño uentũ fuerit ꝓferetur
bellantib intuler̃. manlio torqͣ to
⁊ decio mure c̃sulib: In qͦ bello unꝰ
consul int̾fectꝰ ẽ. alt̾ extitit parrici¬
da: Manliꝰ enĩ tor qͥtꝰ filiũ suũ iuue¬
nẽ uictorẽ int̾fec torẽq moetu tus.¬
culani nobiliᷤᷤ eqͥtiᷤᷤ. ⁊ tẽ p̃cipue ꝓuo¬

Expanded text:
tuisset: quod si etiam, cum imperante Caesare ista provenerint, in ipso imperio Caesaris illuxisse tum est, inviti licet illi, quos in blasphemiam urgebat invidia, cognoscere faterique coguntur, pacem istam totius mundi et tranquilserenitatem non magnitudine Caesaris sed potestate filii Dei, qui in diebus Caesaris apparuit, exstitisse nec unius urbis imperatori sed creatori orbis uniuersi orbem ipsum generali cognitione paruisse, qui, sicut sol oriens diem luce perfundit, ita adueniens misericorditer extenta mundum pace uestierit. quod plenius, cum ad id ipso perficiente Domino uentum fuerit, proferetur. bellantibus intulerunt Manlio Torquato et Decio Mure consulibus. in quo bello unus consul interfectus est, alter exstitit parricida. Manlius enim Torquatus filium suum, iuuenem, uictorem, interfectoremque Metii Tusculani, nobilis equitis et tum praecipue prouo
Abbreviated transcription (Latin):
dieb galli se in p̾dã ꝑ maritima lo¬
ca subiectosq cãpoᷤᷤ ab albaniᷤᷤ mon¬
tib diffuder̃. Adu̾sũ qͦs nouo mility
de lectu habito. conscͥptisq legioni¬
b decẽ.Lx. milia romanoꝵ negatiᷤ sͥ
latinoꝵ auxiliis ꝓcesser̃. Confecit
hanc pugnã marcꝰ ualeriꝰ. auxiliante
coruo alite: Unde pꝰea corumnꝰ ẽ dictꝰ:
Dcciso enĩ ꝓuocatore gallo. hostes t̃riti
sparsĩq fugienteᷤᷤ gͣuit truci dati s̃:
N umerandũ etiã int̾ mala censeo.
pͥmũ illud ictũ cũ carthaginiensib fę¬
ꝰ. qd hisdẽ tpr̃ib fuit. p̃sertĩ eo qđ tã
gͣuia orta s̃ mala. ut exhinc cȩpisse ui

Expanded text:
diebus Galli se in praedam per maritima lodiebus Galli se in praedam per maritima loca subiectosque campos ab Albanis montibus diffuderunt; aduersum quos, nouo militum dilectu habito conscriptisque legionibus decem, LX milia Romanorum, negatis sibi Latinorum auxiliis, processerunt. confecit hanc pugnam M. Valerius, auxiliante coruo alite, unde postea Coruinus est dictus. occiso enim prouocatore Gallo, hostes territi sparsimque fugientes grauiter trucidati sunt. Numerandum etiam inter mala censeo primum illud ictum cum Carthaginiensibus foedus, quod isdem temporibus fuit; praesertim ex quo tam grauia ort
Abbreviated transcription (Latin):
uir armatꝰ. inzecitq crudeli t̃rȩ in¬
opinatã satietatẽ. cui parũ eẽt qđ
ex tanta pestilentia mortuos ꝑ sepul¬
chra susciꝑet. nͥ etiã uiuoᷤ scissa sorbe
Nno ab urbe conditaret:
tribił galloꝵ mundatio. iuxta ani¬
enẽ fliuiiũ ad qͥrtũ ab urbe lapidẽ
c̃sedit. facile sine dubio ponde mul¬
titudiniᷤᷤ ⁊ alacͥtate uirtutiᷤᷤ ꝑturba¬
tã occupatura quitatẽ. nͥ o cio ⁊ len¬
titudine torpuisset U̾ atrocissi¬
mã pugnã. manlus torquatꝰ singy¬
larit᷑ inchoauit: titꝰ qͥntiꝰ dictator
cruentissima c̃gressione confecit:
Fugatoͥ ex hoc p̾lio płimi galli. in¬
stauratiᷤᷤ iteꝵ copiis. in bellũ ruenteᷤᷤ.
agaio sulpicio dictatore suꝑati s̃:
Post paululũ qͦq. tuscoꝵ pugna sub
gaio marcio consecuta ẽ. Ubi conici dat᷑
qͥntũ hominũ cęsũ sit. quando octo mi¬
lia st̃ capta tuscoꝵ: Tercio aut̃ hidem

Expanded text:
 armatus, injecitque crudeli terrae in armatus, injecitque crudeli terrae inopinatam satietatem, cui parum esset, quod ex tanta pestilentia mortuos per sepulcra susciperet, nisi etiam vivos scissa sorbenno ab urbe condita rribilis Gallorum inundatio iuxta Anienem fluuium ad quartum ab Vrbe lapidem consedit, facile sine dubio pondere multitudinis et alacritate uirtutis perturbatam occupatura ciuitatem, nisi otio et lentitudine torpuisset. ubi atrocissimam pugnam Manlius Torquatus singulariter inchoauit, T. Quintius dictator cruentissima congressione confecit. fugati ex hoc proelio plurimi Galli, instauratis iterum copiis in bellum ruentes a C. Sulpicio dictatore superati sunt. post paululum quoque Tuscorum pugna sub C. Marcio consecuta est: ubi conici datur quantum. hominum caesum sit, quando octo milia sunt capta Tuscorum. Tertio antem in isdem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ut arbitror loco obtrectatores
tpr̃is xp̃iani. si forte silentio p̃t̾ie¬
rĩ. qͥb tc̃ cȩrimoniis romani placa.¬
uerint dõs. ⁊ sedauerint morboᷤ. Cũ
pestilentia in dieᷤ crudesceret. aucto¬
res suasere pontificeᷤᷤ ut ludi scenici.
diis expetentib etłent᷑ Ita ꝓ debel¬
landa tp̃rali peste corpoꝵ. accersitꝰ ẽ
iste doloris atq increpatiõis locꝰ est:
S in qͦ iã reuerentia tua studiũ sapien¬
tiȩ ⁊ u̾itatis exercuit. mͥ suꝑ eo audẽ
fas ñ ẽ Cõmo nuisse me satis sit.⁊
ex qͣlibet intentione lectorẽ ad illiꝰ
lectionis plenitudinẽ remisisse:
Ieiꝰ expiationẽ: ꝓximo anno satis tͥ¬
ste ꝓdigiũ: Repente siqͥdẽ mediour¬
bis t̾ra dissili it. uastoq p̃rupto hian¬
tia subito inferna patuer̃. Manebat
diu ad spec taculũ t̾rorẽq cunctoꝵ
patenti uoragine ĩpudensspecꝰ. ne
faucib p̃cipitio sui marcꝰ curciꝰ eques.¬

Expanded text:
hoc, ut arbitror, loco obtrectatores hoc, ut arbitror, loco obtrectatores temporis Christiani, si forte silentio praeterierim, quibus tunc caerimoniis Romani placauerint deos et sedauerint morbos. cum pestilentia in dies crudesceret, auctores suasere pontifices, ut ludi scaenici diis expetentibus ederentur. ita pro depellenda temporali peste corporum arcessitus est iste doloris atque increpationis locus est, sed, in quo iam reuerentia tua studium sapientiae et ueritatis exercuit, mihi super eo audere fas non est, commonuisse me satis sit et ex qualibet intentione lectorem ad illius lectionis plenitudinem remisisse. ejus expiationem proximo anno satis triste prodigium. Repente siquidem medio Urbis terra dissiluit, vastoque praeruptu hiantia subito inferna patuerunt. Manebat diu ad spectaculum terroremque cunctorum patenti voragine impudens specus, nfaucibus praecipitio sui Marcus Curtius, eques
Abbreviated transcription (Latin):
subacti ⁊ attriti assiduiᷤᷤ belliᷤᷤ confi¬
ciebant᷑. tandẽ in supͣscriptiᷤᷤ dieb camil¬
lo duce eadẽ cȩꝑe cuitateᷤ. ⁊ rechuiuo
finẽ decde certamins: Prenestinoᷤ etiã
eod tp̃r qͥ usq ad portã romȩ bellando
⁊ cȩdendo ꝑuen̾ant. ad flum̃ halĩ tito
qͥntio pugnante uicer̃:
uio c̃sulib. ingens uniu̾sã romã pesti¬
lentia corrupit: Non ut assolet plꝰ
muniꝰ ue solito tprũ turbata tẽperies.
hoc ẽ aut intẽpestua siccitaᷤ hienus.
aut repentinꝰ calor aeriᷤᷤ. aut inẽgru¬
us humor ȩstatiᷤᷤ. uł autũm chutis
indigesta illecebra. insuꝑetiã inspira¬
ta de calabricis saltib aura corrũpẽs.
repentinos acutaꝵ infirmitatũ affer-¬
re transcursus. s gͣuis cut᷑naq. in
nullo dispar sexi: ii nulla ȩtate dis¬
similis. gen̾ali cunctoᷤ ꝑ bienniũ iu¬
git᷑ tabe c̃fecit. ut etiã quos ñ egit
in mortẽ. turpi macie exinanitos
afflictosq dimiserit. Conquerent᷑

Expanded text:
subacti et attriti, assiduis bellis conficiebantur, tandem in suprascriptis diebus, Camillo duce, easdem cepere civitates, et redivivo finem dedere certamini. Praenestinos etiam eodem tempore, qui usque ad portam Romae bellando et caedendo peruenerant, ad flumen Haliam T. Quintio pugnante uicerunt. uiilio consulibus ingens uniuersam Romam pestilentia corripuit: non ut adsolet plus minusue solito temporum turbata temperies, hoc est ant intempestina siccitas hiemis aut repentinus calor ueris aut incongruus umor aestatis uel autumni diuitis indigesta inlecebra, insuper etiam exspirata de Calabris saltibus aura corrumpens, repentinos acutarum infirmitatum adferre transcursus; sed grauis diuturnaque in nullo dispar sexu, in nulla aetate dissimilis generali cunctos per biennium iugiter tabe confecit, ut etiam quos non egit in mortem, turpi macie exinanitos adflictosque dimiserit. conquererentur
Abbreviated transcription (Latin):
si in dubitatissime constat sub augꝰ¬
to pͥmũ cȩsare pꝰ parthicã pacẽ uniũ¬
sũ t̾raꝵ orbẽ. positiᷤᷤ armis abolitisq
discordiis genali pace ⁊ noua qͥ ete
cõpositũ. romaniᷤᷤ paruisse legib. roma¬
na iura quã ꝓpͥa arma maliusse. sp̃tiᷤ¬
q ducib suis iudiceᷤᷤ elegisse romano̾.
postremo oĩb gentib cuncłi. ꝓuinciᷤ.
innumeriꝰ eiuitatib infinitis ppłis.

Expanded text:
si indubitatissime constat sub Augusi indubitatissime constat sub Augusto primum Caesare post Parthicam pacem uniuersum terrarum orbem positis armis abolitisque discordiis generali pace et noua quiete conpositum Romanis paruisse legibus, Romana iura quam propria arma maluisse spretisque ducibus suis iudices elegisse Romanos, postremo omnibus gentibus, cunctis prouinciis, innumeris ciuitatibus, infinitis populis,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sedeciniᷤᷤ bella suscepta s̃ Sãniticũ
bellũ ancipiti statu gestũ. pyrrꝰ uł ma¬
ximꝰ romani nominiᷤ hostiᷤ excepit:
Pyrri bellũ. max punicũ bellũ c̃secutũ
ẽ. & quãuis nũquã pꝰ mortẽ numȩ a
belloꝵ cladib fuisse cessatũ. patentes
sẽꝑ iani portȩ indicẽt. ex eo tam̃ uelu¬
ti ꝑ meridiẽ toto ĩpssus cȩlo maloꝵ fer¬
uor incanduit: Porro aũt inchoato se¬
mel bello punico. utrũ aliquan¬
do bella. cȩdes. ruinȩ. atq om̃a
infandaꝵ mortiũ gen̾a. nͥ cȩsare augr¬
sto imꝑante cessauerint. inqͥrat. in¬
ueniat. ꝓdat. qͥs qͥs infamanda tpr̃a
x ana putat. absq illo tam̃ int bella
punica uniꝰ anni ueluti auiᷤᷤ p̃t̾uolan¬
tis excursu: Romani ꝓpt̾ clausas ia¬
ni portaᷤ. int̾ febres morbosq rei pu¬
blicȩ. ad hoc breuissimo paciᷤ signo
uelut tenuissimo aquȩ gelidȩ haustu
illecti s̃. ut in peiꝰ recalescentes. mul¬

Expanded text:
et Sedicinis bella suscepta sunt; Samniticum. et Sedicinis bella suscepta sunt; Samniticum. bellum ancipiti statu gestum Pyrrhus uel maximus Romani nominis hostis excepit; Pyrrhi bellum mox Punicum consecutum est: et quamuis numquam post mortem Numae a bellorum cladibus fuisse cessatum patentes semper Iani portae indicent, ex eo tamen uefuti per meridiem toto inpressus caelo malorum feruor incanduit. porro autem, inchoato semel bello Punico utrum aliquando bella caedes ruinae atque omnia infandarum mortium genera nisi Caesare Augusto imperante cessauerint, inquirat inueniat prodat quisquis infamanda Christiana tempora putat. absque illo tamen inter bella Punica unius anni ueluti anis praeteruolantis excursu Romani propter clausas Iani portas inter febres morbosque reipublicae, ad hoc brenissimo pacis signo uelut tenuissimo aquae gelidae haustu inlecti sunt, ut in peins recalescentes mul
Abbreviated transcription (Latin):
mia:⁊ abominatio dieb qͥb ea ge¬
sta s̃ ꝓtestant᷑. Ic̃ etiã. nex usq
ad płimã diei partẽ tendi uisa ẽ. ⁊ sa¬
xea de nubib gͣndo desce ndens. ueriᷤᷤ
t̾rã lapidib ũberauit: Quib dieb etiã
alexander. magnꝰ uere ille gurges mi¬
seriaꝵ. atq atrocissimꝰ turbo totiꝰ ori¬
entiᷤᷤ ẽ nat᷑: Tc̃ etiã bochuᷤ qͥ ⁊ artaxer¬
ses post transactũ in egypto maxi¬
in transmi gͣtionẽ egit.atq in hirca¬
nia ad caspiũ mare habitare p̃cȩpit:
Quos ibi usq in hocdiernũ diẽ amplissi¬
mis gen̾is su increm̃tiᷤᷤ c̃sistere. atq
ex hinc qͣndoq erupturoᷤ. opinio est:
Cuiꝰ etiã belli tẽpestate transcurrens.
⁊ sydonẽ opulentissimã phenicis ꝓuĩ¬
ciȩ urbẽ deleuit.⁊ egyptũ quãuis¬
pus uictã. tc̃ tam̃ subactã. cõminutã¬
q ferro. ꝑsaꝵ subiecit imꝑio:
ao hinc stati a romaniᷤ ad u̾sũ sãnitas
gentẽ opib armisq ualidã ꝓc̃paniꝰ

Expanded text:
natio dierum, quibus ea gesta sunt, protestantur. Tanc etiam nox usque ad plurimam diei partem tendi uisa eat et saxea de nubibus grando descendens ueris terram lapidibus uerberauit. Quibus diebus etiam Alexander Magnus, uere ille gurges miseriarum atque atrocissimus turbo totius Orientis, est natus. Tunc etiam Ochus, qui et Artaxerxes, post transactum in Aegypto maxiin transmigrationem egit atque in Hyrcania ad Caspium mare habitare praecepit : quos ibi usque in hodiernum diem amplissimis generis sui inorementis consistere atque exim quandoque erupturos opinio est. cuius etiam belli tempestate transourrens et Sidonam opulentissimam Phoenicis prouinciae urbem deleuitc tamen subactam comminutamque ferro Persarum subiecit imperio. Iam hinc statim a Romanis aduersum Samnitas, gentem opibus armisque ualidam, pro Campanis
Abbreviated transcription (Latin):
grecia. asia. ꝑsȩ atq egyꝓtꝰ cũ lybia in.¬
suliꝰq maximiᷤ. nauales simul ƿedestreᷤ¬
q c̃flictuᷤ. indiscretiᷤᷤ egͤre concursib:
Referre cȩsa milia hominũ ñ possẽ. etiã
si bella numerarẽ: At nc̃ increpet hȩc
tp̃ra atq illa collaudet. qͥ cũq Nescit
ita nc̃ in soliᷤ ludiᷤᷤ ac theatriᷤ c̃ senesc̾e. si

Expanded text:
Graecia Asia Persis atque Aegyptos cum Libya inGraecia Asia Persis atque Aegyptos cum Libya insulisque, maximis nauales simul pedestresque conflictus indiscretis egere discursibus. referre caesa hominum milia non possem, etiasi bella numerarem. At nunc increpet haec tempora atque illa collaudet, quicumque nescit ita nunc in solis ludis ac theatris consen