comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cut nebula dissoluetur quae fugata est aradiis solis
et a caloreillius aggrauata : et nomen nos trum
obliuionem accipietpertempus. et ne momemori¬
am habebito perum nostrorum : : Vmbr& enim
transitus est tempus nostrum. et nonestreuersio¬
no finis nostriqnm̃ consignata est et nemore¬
uertetur: Veniteergo etfrua mur bonis quae
suntetutamur creaturatam quã in iuuentute
celeriter: uino precioso etunguentis nos imple¬
amus : et non prȩtereatnos flos temporis
coronemus nos rosis ante quamm arcescant:
nullum pratum sit quod nonpertranseat luxu¬
ria nostra : Nemo uestrum sit exsors luxdriae
nostrae . Vbi quere linquamus signalaecitiae :
qum̃ haec estpars nostra et haec estsors
pprimamus pauperem iustum et non par¬
camus uiduae: Necueterani nec reuereamur
ca nosmulti temporis : Sit autem fortitudo
nostra : lex iniustitiae: quod enim in firmũ
est : in utile inuenitur : Circumuenia mus

Expanded text:
cut nebula dissolvetur, quae fugata est a radiis solis, cut nebula dissolvetur, quae fugata est a radiis solis, et a calore illius aggravata; et nomen nostrum oblivionem accipiet per tempus, et nemo memoriam habebit operum nostrorum. Umbrae enim transitus est tempus nostrum, et non est reversio finis nostri, quoniam consignata est, et nemo revertitur. Venite ergo, et Truamur bonis quae sunt, et utamur creatura tanquam in juventute celeriter. Vino pretioso et unguentis nos impleamus; et non praetereat nos flos temporis. Coronemus nos rosis, antequam marcescant: nullum pratum sit, quod non pertranseat luxuria nostra. Nemo vestrum exors sit luxuriae nostrae: ubique relinquaquoniam haec est pars nostra et haec est sors opprimamus pauperem iustum et non parcamus viduae nec veterani revereamur canos multi temporis sit autem fortitudo nostra lex iniustitiae quod infirmum est enim inutile invenitur circumveniamus
Abbreviated transcription (Latin):
occditanimam. Nolite tela remortem in erro¬
reuita euestrae. nequetd quiratis perditionem in
operibus manuum uestrarum : qnm̃ ds̃ mortem
non fecit neclaetatur in perditione uiuorum
Creaui tenimutes sentomnia: et sanabiles fecit
nationes orbisterrarum : non estinillis medica¬
mentum exterminu : nec inferorum regnum
lam et aestimantes illam amicam defluxe¬
runt ets ponsionem posuerunt adillam :
qum̃ dignisunt qui suntex parte illius.
Dixeruntenim apud secogitantes pon recte :¬
exiguum etcum ta edio est tempus uita enostrae
et nones trefrigerium in finehominis et non est
qui agnitus sit reuersus ab inferis : quia exmhilo
natisumus et posthaecerimus tam quam si non
fuerimus : qnm̃ fumus afflatus .ẽ in naribus nos¬
tris et sermoscintillae ad commouendum cor
nostrum quia extintꝰ cinis eritcorpus nrm
et sp̃s diffundetur tam quam mollis aer: et tran¬
si et uita nostra tam quamuestigia nubis. etsi¬

Expanded text:
occidit animam nolite zelare mortem in errooccidit animam nolite zelare mortem in errore vitae vestrae neque adquiratis perditoperibus manuum vestrarum, quoniam Deus mortem non fecit, nec laetatur in perditione vivorum. Creavit enim ut essent omnia et sanabiles esse voluit nationes orbis terrarum. Non est in illis medicamentum exterminii, nec inferorum regnum lam, et aestimantes eam amicam, defluxerunt et sponsiones posuerunt ad illam, quoniam morte digni sunt ex parte illius. Dixerunt enim apud se cogitantes Exiguum et cum taedio est tempus vitae nostrae, et non est refrigerium in fine hominis, et non est qui agnitus sit reversus ab inferis: quia ex nihilo nati sumus, et post hoc erimus, tanquam si non fuerimus; quoniam fumus et flatus est in naribus nostris; et sermo scintillae ad commovendum cor nostrum: quia exstinctus cinis erit corpus nostrum, et spiritus diffundentur tanquam mollis aer, et transibit vita nostra tanquam vestigium nubis, et si
Abbreviated transcription (Latin):
ILICIT EIUSTITIAM QuiiodicatIS
terram: senti teded ño inbonitate etinsim¬
plicitate cordis qua eriteillum qnm̃inuenitur¬
tiones separantadõ : probata autem uirtus cor¬
ripitinsipientes : qnm̃ in maliuolã animã non intro¬
ibits apientia nec habitabit incorpore subdito
et auferetse a cogitationibus quae suntsine intellec¬
tu: etc orripietur a superueniente iniquitate :
Benignus ẽ enim spr̃ sapientiae et nonliberabit
maledictum a labus suis: qnm̃ renumillius testis
es tds etc ordis eius scrutatorestuerus edlinguȩ¬
rarum. et hocquod continet omnia scientiamha¬
betuocis : Propterhocquilo quitur iniqua non
potesdatere : Nec praeteriecillum corripiens
udicium In cogitationibus eniminpii interri¬
gatioerit: sermonem autemillius e auditio ad
dm̃ueniet ad correptionem iniquitatum
alius qnm̃ auris ⁊ eli audi tomna et tumultus
murmurationum non abs condecur: Custod¬
ter ergouos amurmuratione qua enihilpro dest
rus inuacuum nonibit: Os̃ autem quodmentitur

Expanded text:
iligite iustitiam qui iudicatis terram, sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite illum. Ittiones separant a deo, probata autem uirtus arguit insipientes: quoniam in maliuola anima non intrabit sapientia, nec habitabit in corpore subdito et auferet se a cogitationibus, quae sunt sine intellectu, et corripietur a superueniente iniquitate. benignus est enim spiritus sapientiae et non liberabit maledictum a labiis suis: quoniam renum illius testis est deus et cordis eius scrutator est uerus erarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet uocis. propter hoc qui loquitur iniqua, non potest latere, sed nec praeteriet illum corripiens iudicium. in cogitationibus enim inpii interrogatio erit; sermonum autem illius auditio a Dominum veniet ad correptionem iniquitatum illius quoniam auris zeli audit omnia et tumultus murmurationum non abscondetur custodite ergo vos a murmuratione quae nihil prodest  obscurum in vacuum non ibit os autem quod mentitur
Abbreviated transcription (Latin):
cinuum ex materia muisa Inmittereillis
multitiuidinemur sorum autaũ daces leonesaut
nouigenams iraplenas & ignotas bestias aut
noporem igneum spirantes Autodorem fu¬
miproferentes authorrendas ab oculis scn¬
tillas emittentes quarum non solum lesura pote¬
rat illos exterminare sed etis pectus ꝑtimoren
cecidereint et inehis unospũ occidi poterant

Expanded text:
terrarum ex materia invisa inmittere illis terrarum ex materia invisa inmittere illis multitudinem ursorum aut audaces leones aut novi generis ira plenas et ignotas bestias aut vaporem igneum spirantes aut odorem fumi proferentes aut horrendas ab oculis scintillas emittentes quarum non solum laesura poterat illos exterminare sed et aspectus per timorem occidere sed et sine his uno spiritu occidi poterant
Abbreviated transcription (Latin):
tares ettiduersarios illorum nec cares : cum
em̃tem ptatisunt et quidem cummis eri cordia
disciplinam acceperunt : scerunt quem a dmo¬
dumcumiraiudicati impiltormenta pateren¬
tum Tnos quidemtamquam pater monens pro¬
tasti ios auie tam quã durus rex interrogans
condemnasti: Absente senim et praesentes simi¬
liter torquebantur: Duplexenim illos acce¬
ptrat tredium et gemitus cum memori a p̃te¬
ritorum Cum̃ enim audirent persuator¬
menta benesecumagi cõmemorati s unt dnm̃¬
positione praua pronȩctũ deriserunt in finen
euentus mirati sunt : ñ similiter iustis faciens:
pro cogitationibus autem in sensatis ani quita te sillorũ¬
CIII Quo dquida merrantes colebant mutos serpen¬
tes eibestias superuacuas : Itmisistiillis multi¬
tudinem mutorum animaium in uindieta mea
ut suitmn t quia perqua epeccatqus perhaec
etorquetur : Nonenim in possibilis errbe
ommi potensmanustua qua eceretiui terbem

Expanded text:
tares et adversarios illorum necares cum tares et adversarios illorum necares cum enim temptati sunt et quidem cum misericordia disciplinam accipientes scierunt quemadmodum cum ira iudicati impii tormenta paterentur hos quidem tamquam pater monens probasti illos autem tamquam durus rex interrogans condemnasti absentes enim et praesentes similiter torquebantur duplex enim illos acceperat taedium et gemitus cum memoria praeteritorum cum enim audirent per sua tormenta bene secum agi commemorati sunt Dpositione prava proiectum deriserunt in finem eventus mirati sunt non similiter iustis faciens pro cogitationibus autem insensatis iniquitates illorum quod quidam errantes colebant mutos serpentes et bestias supervacuas inmisisti illis multitudinem mutorum animalium in vindictam ut scirent quia per quae peccat quis per haec et torquetur non enim inpossibilis erat omnipotens manus tua quae creavit orbem
Abbreviated transcription (Latin):
mire tab altitu dine inferorum eduxitillos :¬
Ideoustitulerunt spolia impiorum etdecantaue¬
runt dñẽ nomen scm̃tuum. etuictricem manum
tuam laudciuerunt pariter : qum̃ scpientia a pe¬
ruitos mutorum edinguas in fantium fecitdiser¬
tus : Direxitopera illorum inmanibus prophetae
sci Iter fecerunt perdeseriti qua e non in habita¬
bantur : et inlocis desertis fixeruntiasas : Stece¬
runt contrahostes: et deinimicis seuindica uerunt
Sierunt etinuo caueruntte : etdata estillis aqua
depetra altissima: etrequies siti delapide duro
perqua eenim paenas passisunt in imicuillorum
adefatione potus sui. etcum abundarenfilii
isrł lacttiti sunt : Perhaeccum illis deessent
benecumillis actum est: Nampro fonte quidẽ
sempiterni fluminis : humanums anguinem
dedistimiustis : Quicum minuerentur intra duc¬
tione in fantium occisorum : dedistiilles abun¬
dantem a quamins perate. Ostendens persi
tim quaetunc fuit quemadmodum tuo sexal¬

Expanded text:
mare et ab altitudine inferorum eduxit illos mare et ab altitudine inferorum eduxit illos ideo iusti tulerunt spolia impiorum et decantaverunt Domine nomen sanctum tuum et victricem manum tuam laudaverunt pariter quoniam sapientia aperuit os mutorum et linguas infantium fecit dissertas direxit opera illorum in manibus prophetae sancti iter fecerunt per deserta quae non inhabitabantur et in locis secretis fixerunt casas steterunt contra hostes et de inimicis se vindicaverunt sitierunt et invocaverunt te et data est illis de petra altissima aqua et requies sitis de lapide duro Per quae enim poenas passi sunt inimici illorum, a defectione potus sui, et in eis cum abundarent filii Israel, laetati sunt. Per haec cum illis deessent bene cum illis actum est. Nam pro fonte quidem sempiterni fluminis, humanum sanguinem dedisti injustis. Qui cum minuerentur in traductione infantium occisorum, dedisti illis abundantem aquam insperate, ostetim quae tunc fuit quemadmodum tuos exal
Abbreviated transcription (Latin):
mentium illum ad fuitilli : ethonestum illum
fecit : Custo diuitillum ab inimicis. et tĩ seduc¬
toribus tutauiteum : etceritimen fortededit
illiutuincereditsciret. qnm̃ omnium potenti¬
or estsapientia. Haecuenditum iustum non
dereliquit : sed a peccatoribus libera uit eum
Descenditq: cum illom fouecm et inuinculis
non dereliquitillum: Donecafferretillis cep¬
trum regni. et potentiam aduersus eos quieũ
de primebant: et mendacesostendit quima¬
cula ueruntillum : et deditilli claritatema et̃¬
Iaecpopulum iustũ et semensine quere¬
la liberauit anationibus : qua eillum compri¬
mebant. Intrauitinanimam serui dni : etste¬
tit contrareges horrendos in portentis et signis
etred didit iustis mercedem laborum suorum
Et deduxitillos inuia mirabili: et fuitillis in uelamen¬
todici ẽtinluce stellairum pernoctem eitrainstulit
illos permarerubrum : et trans uexit peraquã
niiam In imicos autem illorum demersitin

Expanded text:
ientium illum adfuit et honestum illum ientium illum adfuit et honestum illum fecit custodivit illum ab inimicis et a seductoribus tutavit eum et certamen forte dedit illi ut vinceret ut sciret quoniam omnium potentior est sapientia haec venditum iustudereliquit: sed a peccatoribus liberavit illum. Descendit cum illo in foveam: et in vinculis non dereliquit illum: donec afferret illi sceptrum regni et potentiam adversus eos qui eum deprimebant et mendaces ostendit qui maculaverunt ipsum et dedit illi claritatem aeteaec populum iustum et semen sine querella liberavit a nationibus quae illum conprimebant intravit in animam servi Domini et stetit contra reges horrendos in portentis et signis et reddidit iustis mercedem laborum suorum et deduxit illos in via mirabili et fuit illis in velamento diei et in luce stellarum nocte transtulit illnimiam inimicos autem illorum demersit in
Abbreviated transcription (Latin):
Percontẽp tibilelignum iustum gubernans:
haec et in consensu nequitiae cums enationes con¬
tulis sent sciuitius tum. et conseruauitsine quae¬
reladõ : et infiliis misericordiam fortem custodi¬
uit. Ha eciustum a per euntibus impiis liberauit
fugientẽ . Descendente igne in peniti polĩ quib: in
testimoniũ nequitiae fumigtibunda constatter¬
ra. ȩt incerto tempore fructus habentes arbores
et incredibilis animae memoria stans figmen¬
tum scilis : sapientia menim praetereuntes non
ttntum in hoclapsis untutignorarentbona sed
et insipientiae suae reliquerunt hominibus me¬
moriam. ut in his que peccauerunt nec latere
potuis sent: Sapientia autem hos quis eobser¬
uant adoloribus liberabit : H aec autem pro¬
fugum irae fratris iustum deduxitperuia srec¬
tas ecostenditilli regnumdĩ : et deditilli scien¬
tiã scõrum: Hones teruitillum in laboribus Et
conpleuitd abores illius. Infraude circum ue¬

Expanded text:
per contemptibile lignum iustum gubernans per contemptibile lignum iustum gubernans haec et in consensu nequitiae cum se nationes contulissent scivit iustum et servavit sine querella Deo et in filii misericordia fortem custodivit haec iustum a pereuntibus impiis liberavit fugientem descendentem ignem in Pentapoli cuius in testimonium nequitiae fumigabunda constat deserta terra et incerto tempore fructus habentes arbores et incredibilis animae memoria stans figmentum salis sapientiam enim praetereuntes non tantum in hoc lapsi sunt ut ignorarent bona sed et insipientiae suae reliquerunt hominibus memoriam ut in his quae peccaverunt nec latere potuissent sapientia autem hos qui se observant a doloribus liberavit haec profugum irae fratris iustum deduxit per vias rectas et ostendit illi regnum Dei et dedit illi scientiam sanctorum honestavit illum in laboribus et conplevit labores illius in fraude circumven
Abbreviated transcription (Latin):
consibum dĩ . Aut quis poteritcogrtire quidue ln
ds̃ ÷ Cogitationes enim moritiium timidaesit
incertae prouidentia enostrae : corpus enim
quod corrumpitur adgrauatanimam et dẽ¬
primit terrena in habitatio sensum multet
cogiitintem : et difficile aestimabimus quae
in terra sunt : et quae in pros pectdꝰ sunt inueni¬
emus cum labore : quaeincaelis sunt qui sinues¬
tigtibit  Sensum autemtuum quis scibit nisi
tũ dederis scpientiam: et miseris spm̃scm̃tu¬
um detitifsimis etsi correte sunt semita e eorũ
qui in terris sunt et qua e tibi placentdidicerint
homines : Nampers apientiam sanati sunt :
qui primus formatus ẽ ad õpater orbis terrarũ
cum solus es setreatus. custodiuiteteduxitillũ
adelicto suo : Et deditilli uir tutem continendiom
nia Ab hacutreces sitiniustus ira sua : perirã ho¬
micidii freuternitas deperiit: propter quẽ cum
a qua deler& terram : iterum sanauit sapientia

Expanded text:
consilium Dei aut quis poterit cogitare quid velit consilium Dei aut quis poterit cogitare quid velit Dominus cogitationes enim mortalium timidae et incertae providentiae nostrae corpus enim quod corrumpitur adgravat animam et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem et din terra sunt, et quae in prospectu sunt invenimus cum labore: quae in coelis autem sunt, quis investigabit? Sensum autem tuum quis scit, nisi tu dederis ei sapientiam, et miseris Spiritum sanctum de altissimis? Et si correctae sunt semitae eorum qui in terra sunt, et quae tibi placent didicerint homines, et per sapienqui primus factus est a Deo pater orbis terrarum, cum solus esset creatus, custodivit et eduxit illum a delicto suo; et dedit illi virtutem connia ab hac ut recessit iniustus in ira sua per iram homicidii fraternitatis deperiit propter quem cum aqua deleret terram iterum sanavit sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
ris etminor ad intellectum iudicii etdegum
et si quis erit consumiatus interfilios homi¬
num : Si abfuerit ab illos apientiatua in nihilũ
compuitibitur : Tuautem mee legistiregem
populotuo. etiudicem filiorum tuorum et filia
rum. Et dixisti aedificare templum in monte
scõtuo. et inciuittite habitationistuae altare
similitudinem tabernaculi scitui quod praepa¬
rasti abintio. et tecum sapientia qua enouit
operatua : quae et affuit tunc cumorbemter¬
rarum sticeres. et scebatquid placitũ ess&
oculistius. e quid directum in prteceptistuis:
Mitte illam deca elis scistuis. eta sede magni¬
tudinistuae : ut mecum sit et mecum laboret.
e sciam quil acceptum sit apudte : Scitenim
illt omnia etintellegit. et deducetme in ope¬
ribus meis sobrie : Etcustodietme in sua po¬
tentia : et erunttaccepta operamea. et dispo
nam populumtuum iuste : Etero dignus sedi¬
ũpatris mei : quis enim hominum poterit sCre

Expanded text:
ris et minor ad intellectum iudicii et legum ris et minor ad intellectum iudicii et legum et si quis erit consummatus inter filios hominum si afuerit ab illo sapientia tua in nihilum conputabitur tu me elegisti regem populo tuo et iudicem filiorum tuorum et frum; et dixisti me aedificare templum in monte sancto tuo, et in civitate habitationis tuae altare, similitudinem tabernaculi sancti tui, quod praeparasti ab initio; et tecum sapientia tua, quae novit opera tua, quae et affuit tunc cum orbem terrarum faceres, et sciebat quid esset oculis tuis, et quid directum in praeceptis tuis. Mitte illam de coelis sanctis tuis, et a sede magnitudinis tuae, ut mecum sit, et mecum laboret,  sciam quid acceptum sit coram te. Scit enim illa omnia, et intelligit, et deducet me in operibus meis sobrie, et custodiet me in sua potentia, et eruntnam populum tuum iuste et ero dignus sedium patris mei quis enim hominum poterit scire
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim habet amaritudinem conuersatio il¬
lius  Nec taedium conuictus ipsius sed laetitiam
et gaudium: Haec cogitans apudme et cõmemo¬
rans incordemeo qnm̃ in mortalis ẽ in cogi¬
tatione s apientia. eti namicitia illius delectati
tia. Et praeclarittas in cõmunicatione sermo¬
nũ ipsius Tircũ ibam quaerens ut mihullã assu¬
merem : puer autemerã ingemosus et sorti
sciui qnm̃ aliter non pos sum es se continens nisi
ds̃ det. Et hocipsumerats cipientia scirecuius
essethocdonum : A dii dnm̃ et depraecatus sũ
illum et dixi ex totis praecordiis meis
Os patrum meorum et dnẽ misericordiae
qui fecis tiomnia uerbotuo. etsapientiatua cons¬
tituisti hominem ut dominaretur creciturae
tuae quae apefticta est ut dispona torbemter¬
rarum inaequitte etiustitia. Et in directione
cordisiudicium iudicet ÷ Damihi sedium tuarũ
adsistricem sapientiam et nolimere probare
ap̃ueristuis qnm̃egoseruus tuus sum et filius
ancillae tuaẽ . Homo in firmus et exigui tem po¬

Expanded text:
non enim habet amaritudinem conversatio illius nec taedium convictus ipsius sed laetitiam et gaudium haec cogitans apud me et commemorans in corde meo quoniam inmortalitas est in cogitatione sapientiae et in amicitia illius delectatiotia et praeclaritas in communicatione sermonum ipsius circuibam quaerens ut mihi illam adsumerem puer autem eram ingeniosus et sortitscivi quoniam aliter non possum esse continens nisi Deus det et hoc ipsum erat sapientiae scire cuius esset hoc donum adii Dominum et deprecatus sum illum et dixi ex totis praecordiis meis Deus parentum et Domine misericordiae tuae qui fecisti omnia verbo tuo et sapientia tua constituisti hominem ut dominetur creaturae quae a te facta est ut disponat orbem terrarum in aequitate et iustitia et in directione cordis iudicium iudicet da mihi sedium tuarum adsistricem sapientiam et noli me reprobare a pueris tuis quoniam ego servus tuus et filius ancillae tuae sum homo infirmus et exigui tempo
Abbreviated transcription (Latin):
inuitahomtibus: et simlatudinemscientiare
den derantiui s +Scitpracterita et lefutris
desderat s cit uersuticis sermonum e dispo¬
sitiones argumentorum : Signa et monstr
scit ante quamfiant: eteuentus tem poriu
ets ⁊eculorum : pro posui ergo hancad ducero
enssiadcon uiuendum: sciens qnm̃ communie¬
bit mecum debonis : eteritallo quutio cogi¬
titionis & tȩdiimei: habebo propterbano
daritatem adturbas : ethonorem apud se¬
mores Iuuenis etticutus inueniar inuditio
etinconspectu potentium amabilisero etfa¬
cies prmcipum mirabunturme. Le centent
ine pistre buntuedo quentem merespicieme
pese nporopterea habebo perbans imoui pes¬

Expanded text:
in vita hominibus et si multitudinem scientiae in vita hominibus et si multitudinem scientiae desiderat quis scit praeterita et de futuris aestimat scit versutias sermonum et dissolutiones argumentorum signa et monstra scit antequam fiant et eventus temporum et saeculorum proposui ergo hanc adducere mihi ad convivendum sciens quoniam communicabit mecum de bonis et erit adlocutio cogitationis et taedii mei habebo propter hanc claritatem ad turbas et honorem apud seniores iuvenis acutus inveniar in iudicio et in conspectu potentium admirabilis ero et facies principum mirabuntur me tacentem me sustinebunt et loquentem me respicient nent propterea habebo per hanc inmo
Abbreviated transcription (Latin):
ibique propter stam munditiam : Na poresten
ubitutis di otem ancitio quaedam est darutiatis
omnitote eis du sincerao etideonihil inquinatũ
mllai in currit: candor este nimlucis aeternae
bontatis illius : Et cumsituncł omnia poter ete na¬
bensins comnia in nouat : et ꝑnationes in anima sicas
nens insfert Amicosdi etprophetas consticubt
omnem stellarum dispositionem : Iucicompa¬
mitoinuenitur prior: Illienim succeditnox
sapientiam autem non uincitmalitia
et disponitomnia succuiter Hançama uietex qui¬
siuictin auiuentutemea : et qua esiuis ponsam
mihieama sumere ettima torfactus sum formȩ
illius : Csẽmnerosiuti temillits glorificat Conta¬
bernium habens di : sede tomnium dñs dilexitillã
Toaenixestenim disciplina edi : eteletrix operum
ulis secsidiuitiae appetuntur in uita: quidsa¬
pientia tocupletius qua eomma operaturesu
autem sesus operatur. quis horum quaesunt
muen quamillaest artifex etsuustrentu
quis diligitr labores huiusimagnas habentur

Expanded text:
munditiam; vapor est 61 autem virtutis Dei, et manatio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera. Et ideo nihil inquinamenti in illam incurrit, candor est enim lucis aeternaemnia potest et permanens in se omnia innovat et per nationes in animas sanctas se transfert amicos Dei et prophetas constituit omnem stellarum dispositionem luci conparata invenitur prior illi enim succedit nox sapientiam autem non vincit malitiaet disponit omnia suaviter hanc amavi et exquisivi a iuventute mea et quaesivi sponsam mihi adsumere et amator factus sum formae illius generositatem glorificat contubernium habens Dei sed et omnium Dominus dilexit illam doctrix est enim disciplinae Dei et electrix operum illius et si divitiae appetuntur in vita quid sapientiae locupletius quae omnia operatur si autem sensus operatur quis horum quae sunt magis quam illa est artifex et si iustitiam quis diligit labores huius magnas habent vi
Abbreviated transcription (Latin):
exiuuentutemea uusq nunc pronuntialomirabibia
Et isq isenectã et seniũ dĩ pederelinquasmo. Vone ad¬
nunt icin brachiuin tuu. generationi omni quaeuentura est
Porentiã tua etiusttiãtuã ds̃usq i altissima quae fecistimag¬
nalio ds̃ quis similis̃tibi. Quanta ostendis timibi cribulaia¬
sniulta set in alas. et conuersus uiuifica snn e et de abisi
terrae itero reduxistime Multiplica stim agnificentiatã
criiuersus consolaru ses ine Namet ego conficebor tibi mnu
sosal iiueritarẽtus̃ ds̃ psallã tibi inerdiara scsisrłx¬

Expanded text:
a juventute mea: et usque nunc pronuntiabo mirabilia tua. Et usque in senectam et senium: Deus ne derelinquas me. Donec annuntiem brachium tuum generationi omni, quae ventura est. Potentiam tuam et justitiam tuam Deus usque in altissima, quae fecisti, magnalia: Deus quis similis tibi? Quantas ostendisti mihi tribulationes multas et malas? et conversus vivificasti me: et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Multiplicasti magnificentiam tuam: et conversus consolatus es me. Nam et ego confitebor tibi in vasis psalmi veritatem tuam Deus: psallam tibi in cithara s
Abbreviated transcription (Latin):
miserationũ tuarũ respiceinme. Ctnea uertas faciemtua a puero
tuo qñmtribulor uelociter exaudime : Intende animae meae et
liberaca propt inimicos ineos eripeme Tuscis in properiũ men
et confus onẽmea etreuerentia mea. In conspectutuo sunt omnes
tribulantes me in properiũ expectauit cormeu et niserii. Et
susti nui quisi mulcontris caretoret non fuit: et qui consola recur
etñinueni Et dederunt inescamea fel: etinsitimea potauerunt me
accto F iat mensa corũ corã ipsis in laqueũ et in retributiones et
in scandalõ Obscurertur oculieorũ nouideant: ot dorsũ eorũ sen
incurua. Effunde soꝑ eosirã tua et furor iraotuae canoben¬
dateos fiachabitatio corude serta t et intaberna culis coru
sit qui in habitet. Qumquen cupercussisti persocuti sunt. et suꝑ
lore uulnerũ eorũ ad diderunt. Ad poneini quitatẽ suꝑ imquita tr̃
corũ et non intrentiniustitiatua. Deleantur delibro uiuenti

Expanded text:
rationum tuarum respice in me. Ne avertas faciem tuam a puero tuo  quoniam tribulor velociter exaudi me. Intende animae meae, et libera eam  propter inimicos meos eripe me. Tu enim scis inproperium meum, et confusionem, et verecundiam meam  in conspectu tuo omnes tribulantes me. Inproperium expectavit cor meum, et miseriam: et sustinui, qui simul mecum contristaretur, et non fuit  et consolantem me, et non inveni. Et dederunt in esca mea fel  et in siti mea potaberunt me aceto. Fiat mensa corum coram ipsis in laqueum  et in captionem, et in scandalum obscurentur oculi eorum ne videant et dorsum eorum semper incurva effunde super eos iram tuam et furor irae tuae conprehendat eos fiat habitatio eorum deserta et in tabernaculis eorum non sit qui inhabitet quoniam quem tu percussisti persecuti sunt et super dolorem vulnerum meorum addiderunt adpone iniquitatem super iniquitatem eorum et non intrent in iustitia tua deleantur de libro viventium
Abbreviated transcription (Latin):
trauerunta quae usq ad animã mea
infixus sũ inlimo pro fundi et none substan¬
tia Veniin altitudinẽmaris et tempestas
dimersitme. Laborauidamans raucȩ
factae sunt fauces meae defecerunt oco¬
limei dumspero indm̃meũ. Multiplica¬
ti sunt suꝑ capillos capitis mer quioderunt inegratis. Confor

Expanded text:
troierunt aquae usque ad animam meam. Infixus sum in limo profundi  et non est substantia. Deveni in altitudinem maris  et tempestas dimersit me. Laborabi clamans, raucae factae sunt fauces meae  defecerunt oculi mei, dum spero in Deum meum. Multiplicati sunt super capillos capitis mei  qui oderunt me
Abbreviated transcription (Latin):
mecumaduersusoperantes iniquitatem: Nisi
quia dñsadiuuitme paulominus habitabit in infe¬
no anima in ea: Sidicebã motus ẽ pes meus
miseri cordia tua dñe adiuuabatme
Selar dumhi nult tudin eido lortimmeorũ in cordemco
consolationes tuae lactifica uerunt animanineam
lorem in pcepto Captabunt in animamiusti et sangu¬
nem in nocentem condem pnabunt: Et factus ẽ dñs mihi
in refugium et ds meus in adiutorium speimeae. Et
red detillis iniquita temipsorum: etmalitia eorum disper
det eos disperdet illos dñs ds̃ noster.
LAUS CANTICIDAUIO

Expanded text:
iquitatem nisi quia Dominus adiuvit me paulo minus habitavit in inferno anima mea si dicebam motus est pes meus misericordia tua Domine adiuvabat me secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo consolationes tuae laetificaverunt animam meam lorem in praecepto? Captabunt animam iusti  et sanguinem innocentem condemnabunt. Et factus est mihi Dominus in refugium  et Deus meus in auxilium spei meae. Et reddet illis iniquitates ipsorum  et in malitia eorum dispedet eos disperdet illos Dominus Deus noster laus cantici Davi
Abbreviated transcription (Latin):
onum libere egit Ex alta requiudicas
terram redderetributionem superbis
Vsque quo peccatores dñe : usque quo pec¬
catores gloriabuntur Effabuntur et lo¬
quentur iniquitatem loquentur omnes quio perantur
iniustitiam. Populum tuum dñe humiliauerunt et
hereditatem tuamuex auerunt : Viduam et aduenã
interfecerunt ec pupillos occiderunt. Et dixerunt
non uidebit dñs nec intellegit ds̃ ia cob. Intellegite
insipientes in populo et stulti aliquando sapite
Quiplantauit aurem non audiet: aut qui finxit
oculum non considerat. Qui corripit gentes non ar

Expanded text:
iudicas terram redde retributionem superbis usquequo peccatores Domine usquequo peccatores gloriabuntur effabuntur et loquentur iniquitatem loquentur omnes qui operantur iniustitiam populum tuum Domine humiliaverunt et hereditatem tuam vexaverunt viduam et advenam interfecerunt et pupillos occiderunt et dixerunt non videbit Dominus nec intelleget Deus Iacob intellegite qui insipientes estis in populo et stulti aliquando sapite qui plantavit aurem non audiet aut qui finxit oculum non considerat qui corrip
Abbreviated transcription (Latin):
tetua  quam speciosum caniciei iudicium. et
pncesbrteris cognoscere consilium: Quam spe¬
ciosa ueteneni scpientia & gloriosus intelleçtis
& consilium : Corona senum multa peritia : et
gloric illorumtimor dĩ : Nouem insuspicabiliai
cordis magnificaui : et decimum dicam in lingua
hominib: :Homo qui iocundatur infiliis : uiuens
et uidens sub uersionem inimicorũ : Becctus quiha¬
bitat cum muliere sensata: et qui linguasua ñ
ẽ lapsus et qui non seruiuit in dignisse: Beci¬
tus qui inuenit amicum uerum : et qui en arrait
iustitiam auri cudienti : quam magnus qui
inuenit scipientiam et scientiam : sed non .ẽ su¬
pertimentem dñm : timor dĩ suꝑ omnia super¬
posuit : Beatus cuidonatũ ẽ habere timorẽ dĩ :¬
qui tenet illum cuias similabitur. timor dilni¬
tium dilectionis eiꝰ: Fidei cutem initium ad glut¬

Expanded text:
te tua quam speciosum canitiae iudicium et te tua quam speciosum canitiae iudicium et presbyteris cognoscere consilium quam speciosa veteranis sapientia et gloriosis intellectus et consilium corona senum multa peritia et gloria illorum timor Dei novem insuspicabilia cordis magnificavi et decimum dicam in lingua hominibus homo qui iucundatur in filiis vivens et videns subversionem inimicorum beatus qui inhabitat cum muliere sensata et qui in lingua sua non est lapsus et qui non servivit indignis se beatus qui invenit amicum verum et qui enarrat iustitiam auri audienti quam magnus qui invenit sapientiam et scientiam sed non est super timentem Deum timor Dei super omnia superposuit beatus cui donatum est habere timorem Dei qui tenet illum cui adsimilabitur timor Dei initium dilectionis eius fidei autem initium adglu
Abbreviated transcription (Latin):
plantationum : et in ebriabo pastus mei fructũ:
et ecce stictus ẽ mihi trames abundans. et flu
uius meus propinquauit ad mare : qñm doctrinã
quasi ante lucanum il lumino omnib: et enarra¬
bo illam usque in longinquu Penȩ trarbo inferi¬
ores partes terrae et in spicium omnes dormi¬
entes : et in luminabo omines sperantes in dño:
Adhuc doctrinam quasi prophetiam effundam:
et relinquam illam quaerentib: sapientiam : et
non desincm progenies illorum usq: in aeuũ sc̃m:
Vid ete qnm̃ non solimihi labontui sed omnibus
ex quirentib ueritatem: Intribus placitũ. ẽ. sp̃u
meo quae sunt probata conemdõ et hominibis:
concordia fratrum et amor proximorum etuir
et mulier sibi consentientes : tres species odiuit
anima mecretad grauor ualde anima eillorũ
Pauperem superbum et diuitem mendacem : et
senem fatuum & in sensatum : In iuuentute tua
non congregasti et quomodo inuenies in senegtu¬

Expanded text:
plantationum, et inebriabo partus mei fructum, plantationum, et inebriabo partus mei fructum, et ecce factus est mihi trames abundans, et fluvius meus propinquavit ad mare quoniam doctrinam quasi antelucanum inlumino omnibus et enarrabo illam usque in longinquo penetrabo inferiores partes terrae et inspiciam omnes dormientes et inluminabo sperantes in Deo adhuc doctrinam quasi prophetiam effundam et relinquam illam quaerentibus sapientiam et non desinam in progenies illorum usque in aevum sanctum videte quoniam non soli mihi laboravi sed omnibus exquirentibus veritatem in tribus placitum est spiritui meo quae sunt probata coram Deo et hominibus concordia fratrum et amor proximorum et vir et mulier sibi consentientes tres species odivit anima mea et adgravor valde animae illorum pauperem superbum et divitem mendacem et senem fatuum et insensatum in iuventute tua non congregasti et quomodo invenies eam in senectu
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc sitient : Quiaudit menon confundetur &
qui operantur in me non peccabunt: q uielucidat
meuitam aeternam habebunt: haec omnia liber
uitae & testamentum altissimr et agnitio uerita¬
tis : Legem mandauit morses in p̃ceptis iustitia¬
rũ et hereditatem domui ia cob. et i srł promis¬
sionis : Posuit dauid ꝓuero suo excitare regem
exipso fortissimun inthrono hõnoris sedentem
in sempiternum : quiimpl& quasi phison sapien¬
tiam : et sicut tigris in dieb nouorum : Qui ad
impl& quasi eu phrates sensum : quimultiplicat
quasi iordanis intempore messis : quimittit
disciplinam sicut lucem : et assistens quasi ge¬
on indie uindemice Qui ꝑficit primus scire
ipsam et infirmior non in uesti gabit eam : Ama¬
ienim abundabit cogitatio eius: et consilium
illius in abrssomagna Ego scipientia effudi flu
mina : ego quasi trames aquae in mensae deflu¬
uio: ego quasi fluuius dorix : et sicut aquae duc¬
tus exiui depant drso : Dixirigabomeum hostũ

Expanded text:
ent qui audit me non confundetur et qui operantur in me non peccabunt qui elucidant me vitam aeternam habebunt haec omnia liber vitae testamentum Altissimi et agnitio veritatis legem mandavit Moses in praeceptis iustitiarum et hereditatem domui Iacob et Israhel promissionis posuit David puero suo excitare regem ex ipso fortissimum in throno honoris sedentem in sempiternum qui implet quasi Phison sapientiaimplet quasi Euphrates sensum; qui multiplicat quasi Jordanis in tempore messis. Qui mittit disciplinam sicut lucem: et assistens quasi Gehon in diebus vindemiae. Qui perfecit primum scire ipsam, et infirmior non investigavit eam. A mari enim abundavit cogitatio ejus, et consilium ipsius in abysso magna. Ego sapientia effudi flmina, ego quasi trames aquae immensae de fluvio. Ego quasi fluvius Dorix, et sicut aquaeductus exivi de paradiso. Dixi: Irrigabo meum hortum
Abbreviated transcription (Latin):
detentiomec : quasi cedrus exaltata sum in liba¬
no : et quasi cipressus in montesion: et quasi pal¬
ma exaltatu sum in cades : et quasi plantatio
rosue in hiericho: quasi oliua speciosa in cam¬
pis : et quasi platanus exaltata sum iuxta a quã
in plateis : Sicut cinnamomum et balsamuni
aromuctitanssodorem dedi: quasimyrruelec¬
ta dedi suauitatem odoris: et quasi storax &
galbanus et ungula et gutta et quasi libanus
uoninci sus uaponcui habitationem meam : et
quasi balsamum non myxtum odormeus : ego
quasi terebintus extendi ramos meos: et raemimei
honoris et gratiue : ego quasiuitis fructificaui
suauitatem odoris : et flores mei fructus honoris
et honestatis : egomater pulchrae dilectionis.
et timoris et ugnitionis: et sc̃c̃iȩ spei: In megra¬
tia omni suitae et ueritatis: In me omnis spesui¬
tae etuistutis : Tnensite ad meomnes qui concupis

Expanded text:
detentio mea quasi cedrus exaltata sum in Libadetentio mea quasi cedrus exaltata sum in Libano et quasi cypressus in monte Sion et quasi palma exaltata sum in Cades et quasi plantatio rosae in Hiericho quasi oliva speciosa in campis et quasi platanus exaltata sum iuxta aquam in plateis sicut cinnamomum et aspaltum aromatizans odorem dedi quasi murra electa dedi suavitatem odoris et quasi storax et galbanus et ungula et gutta et quasi libanus non incisus vaporavi habitationem meam et quasi balsamum non mixtum odor meus ego quasi terebinthus extendi ramos meos et rami mei honoris et gratiae ego quasi vitis fructificavi suavitatem odoentia dicens: Ego mater pulchrae dilectionis, et timoris, et agnitionis, et sanctae spei. In me gratia omnis viae et veritatis, in me omnis spes vitae et virtutis. Transite ad me, omnes qui concupi
Abbreviated transcription (Latin):
tunm ego feci incaclis ut oriretur lumen in¬
deficiens : et sicut nebulatexi omnem terram
ego in altis habitaui : et thronus meus in co¬
lumna nubis: Grrum caeli circuiui sola & ꝓ
fundum abrssi penetraui et in fluctib: maris
ambulaui et in omni terra steti: et in omni po¬
pulo & in omni gente primatum habui: et om¬
nium excęllentium et humilium cordauis tute
calcaui : et in his omnib requiem quaesiui. et
inhereditate eius mortibor : Tunc p̃cepit & dix̃
mihi creator omnium et qui creauit mere qui¬
euit intabernaculomeo et dixit mihi Inia cob
in habita et in isrł hereditare: et in electis meis
mitte radices : Ab initio ante scłm creata sum
et usq ad futurum scłm non desinam : et in ha¬
bitatione sc̃ã conemipsominis traui ⁊ et sic in
sion firmata sum. et inciuitate scĩficata Si¬
militer requicui: & in hierusalem potestas mea :¬
er cidicaui inpopulo honorificato et inpaste
dĩ mei hereditas illius : et in plenitudine scorũ

Expanded text:
ba: Ego feci in caelis ut oriretur lumen indeficiens, et sicut nebulego in altis habitavi et thronus meus in columna nubis gyrum caeli circuivi sola et in profundum abyssi penetravi et in fluctibus maris ambulavi et in omni terra steti et in omni populo et in omni gente primatum habui et omnium excellentium et humilium corda virtute calcavi et in his omnibus requiem quaesivi et in hereditate eius morabor tunc praecepit et dixit mihi creator omnium et qui creavit me requievit in tabernaculo meo et dixit mihi in Iacob inhabita et in Israhel hereditare et in electis meis ede radices ab initio ante saeculum creata sum et usque ad futurum saeculum non desinam et in habitatione sancta coram ipso ministravi et sic in Sion firmata sum et in civitate sanctificata similiter requievi et in Hierusalem potestas mea et radicavi iin plenitudine sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
cpientia lud abit animam suam et in
dõ hononebitur: et in medio populi suiglo¬
ricibitur: et in ecclesis altissimi aperiet õs
suum. et in conspectu uirtutis illius glori¬
abitur: et in medio populi exaltabitur. et

Expanded text:
pientia laudabit animam suam, et in Domino honorabitur, in medio populi sui gloriabitur, in ecclesiis Altissimi aperiet os suum, et in conspectu virtutis illius honorabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quisq qua enorihabentur maliis edider̃: singulis euangeliis ab
uno incipiensusq ad finẽ librorum dis parnumerus increscit:
hicnigro colore perscriptus subsebabetalium exminionum eru
discolorẽ : qui ad deceniusq ꝓgrediens indicatpriornumerus in
quo sit canonerequirendus : cũigitur a ꝑtocodice uerbi gratia illud
si ue illud capitulum screuolueriscuius canonis sit statim ex subiet¬
tonumero doceberis ẽtrecurrens ad principia in quib: ẽca nonũ
dis tincta congeries. eodeq statim ca noncexutuilo frontis inuen¬
to illũ quẽ qua erebas numerueius dẽtuangelistae. quictipse ex
inscriptione signatur inuenies. aq euicino ceterorũ tramitib
inspetts quos numero seregionehab eant ad notabis : etc ũscieris.
recurres aduolumina singulorũ et sinemora reppertis nume¬

Expanded text:
quisque, quae non habentur in aliis, ediderunt. Singulis vero Evangeliis, ab quisque, quae non habentur in aliis, ediderunt. Singulis vero Evangeliis, ab uno incipiens usque ad finem librorum, dispar numerus increscit  Al. accrescit. Hic nigro colore praescriptus, sub se habet alium ex minio numerum discolorem, qui ad decem usque procedens, indicat prior numerus, in quo sit Canone requirendus. Cum igitur aperto codice, verbi gratia, illud sive illud capitulum scire volueris, cujus Canonis sit, statim ex subjecto numero doceberis, et recurrens ad principia, in quibus Canonum est distincta congeries, eodemque statim Canone ex titulo frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem Evangelistae, qui et ipse ex inscriptione signatur, invenies: atque e vicino caeterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habeant, annotabis. Et cum scieris, recurres ad volumina singulorum, et sine mora repertis nume
Abbreviated transcription (Latin):
der ueldum cundũ sensum alius aliter expraes sit Ille quiunum
equatuuor primũ legerat ad eius exemplũ ceteros quoq aestima¬
ueritemendandos: undeaccedit ut apud nos mixta sintomnia: etin
marco pluralucae atquemãthei. rursum in matheo iohannis et
marci etinceteris reliquorum quac aliis propria sunt inueniantur
cumitaq canones legeris qui subietti sunt c̃onfusionis errore sublaco.
et similia omniũ scies et singulis suaquaeq restitues: In canone
primo concordant quattuor mattheus marcus lucas iohannes:
In secundo tres mattheus marcus lucas: In ter¬
tiotres mattheas lucas iohannes : In quartotres mat¬
theus marcus iohannes. In quintoduomattheus lucas.
Ir sexto duo matthcus marcus. In septimoduo
mattheus iohannes in octa uoduomartus lucas. In
monoduo lucasiohannes. Incin ippriaunius¬

Expanded text:
derunt. Vel dum eumdem sensum alius aliter expressit, ille qui unum derunt. Vel dum eumdem sensum alius aliter expressit, ille qui unum e quatuor primum legerat, ad ejus exemplum caeteros quoque aestimaverit emendandos. Unde accidit, ut apud nos mixta sint omnia, et in Marco plura Lucae atque Matthaei: rursum in Matthaeo plura Joannis et Marci, et in caeteris reliquorum quae aliis propria sunt, inveniantur. Cum itaque Canones legeris, qui subjecti sunt, confusionis errore sublato, et similia omnium scies, et singulis sua quaeque restitues. In Canone primo concordant quatuor, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes. In secundo tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. In tertio tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. In quarto tres, Matthaeus, Marcus, Joannes. In quinto duo, Matthaeus, Lucas. In sexto duo, Matthaeus, Marcus. In septimo duo, Matthaeus, Joannes. In octavo duo, Lucas, Marcus. In nono duo, Lucas, Joannes. In decimo propria unus
Abbreviated transcription (Latin):
euen uas se cũmultarũ gentium linguis scriptura antetrans¬
lua coceat falsa eẽ qua eaddita sunt: Igitur hec p̃sens p̃fatiun¬
cula pollic acurquantuor euangelia quoruordo iste ẽ. Matthe¬
us mareui lucas iohannes : Codicum gretorũ emendata
conlatione seduete: quae nemulcum a lectionis lati¬
niaecon uetudine q̃ screparent: Itacalamotẽperauimis:
ut his aatum quae sensum uidebantur muare correctis.
reliqua mancre paterem arut fuerant: canones quoque
quos eu sebius caesariensis ep̃s. alex andrinum secutus am¬
monium indecem numeros ordinauit sicut ingrecoha¬
lentur ex praessimus : quosiquis decuriosis uoluerit nos¬
sequae in euangeliis uel eadem ueluicinauel sola sint. eo¬
rũ dis anction etognoscat: Magnus siquidem hic in nr̃is
codicilus error in oleuit: dum quod in eadem re
alius eua gelista plus dixio in alio quiaminus pua uerint addi¬

Expanded text:
emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante transemendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut fuerant. Canones quoque, quos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis voluerit nosse, quae in Evangeliis, vel eadem, vel vicina, vel sola sint, eorum distinctione cognoscat. Magnus siquidem hic in nostris codicibus error inolevit, dum quod in eadem re alius Evangelista plus dixit, in alio quia minus putaverint, addi
Abbreviated transcription (Latin):
untes. a quae uel auitiosis interp̃tib maleedita uel a p̃sumpto¬
rib imperitis emendata ꝑuersius uel alibrariis dormitantibus¬
aut addita sunt aut mutata corrgimus. Neq uero ego deueteri
disputo testamento : q̃uod a septuaginta seniorib ingretã lirguã
uersum tertio graduad nosusq peruenit : Nonquaero quid a qui¬
laquid srmmachus sapiant : quare dieo dotiointer nouos itueteres
nunc loquortestamento quod grecum eẽ niondubium ẽ excep¬
to a płomatheo qui primus iniudaea euangeliũ xp̃ihebracis sit te¬
ris edidit: hoccert in raro sermonedis cordat et diuersosriuulorũ
tramites ducitũn odefonte quaerendũ ẽ Praet̃ mitto eos codi¬
ces quo sa luciano ete sichionuncupatos paucorũ hominũ asse
e ꝓuersa contentio : quib utiq ne inueteriinstrumento post
septiaginta inter p̃tes emenda re quid licuit nec in nouo ꝑsuit

Expanded text:
tentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptotentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit
Abbreviated transcription (Latin):
BEXTO papas dacaso. his ponioous
Iouum opus facere mecogis exutere : ut post exempla¬
Vria scripturarum toto orbedis ꝑsa quasi quidã arbiter
s ed eam et quia interseuariant quaes int illa quactũ grata con¬
sentiant ueritate decernam : pius labor sed periculosa p̃sumo¬
tio iudica redeceteris ipsũ ab oninib udicandũ : senis muta relin¬
guã atanescentemiamnundd adinitia rerahere paruulorum:
qui senumn do ctis pariterue indoctus cumininanus uolu¬
meiadiũmpserit eta saliua quam scmel inbibit underit discre¬
pare qđ laatat noñ statimerum patinuocẽ mefalsariũ me
damitaus cẽsaca guu ͣ qui aude amaliquid in ueterib: libris
audere mutare corrigere aduersus quã inuidiã duplex causa
me consolatur : quode tuqui sum mus sacer dos es fieri iubes.
et uerum non cẽ quoduariat etiammaledicorum testimo¬
nio conpbatur: si enim latinis exemplarib: fides ẽ adhiben
uenitas ẽ qua erenda deplurib: quur ñ ad grecamoriginẽ reuer¬

Expanded text:
o papae Damaso Hieronymus. Novum opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibeveritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem rever