comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inueniet. Sane nullatenꝰ p̃tereundũ arbitror miraculũ
sanitatis. qͦd ad ipsũ cimiteriũ deo dicatȩ congregationis factũ
idẽ libellus refert. Erat qͥppe in ꝓximo comes qͥdam. cui uxor
ingruente ocłis caligine subito. tantũ ꝑdies eadẽ molestia
crescente grauata. ẽ: ut ne minimã qͥdẽ lucis alicuiꝰ posset
particulam uidere. Cui cũ aliqͣndiu cecitatis huiꝰ nocte dau¬
sa maneret: repente uenit inmentẽ. qͥa si ad monasteriũ¬

Expanded text:
inveniet. Sane nullatenus praetereundum arbitror miraculum inveniet. Sane nullatenus praetereundum arbitror miraculum sanitatis, quod ad ipsum cymiterium Deo dicatae congregationis factum idem libellus refert. Erat quippe in proximo comes quidam, cujus uxor ingruente oculis caligine subita, tantum per dies eadem molestia crebrescente gravata est, ut ne minimam quidem lucis alicujus posset particulam videre. Cui dum aliquandiu caecitatis hujus nocte clausa maneret, repente venit in mentem, quia si ad monasteriu
Abbreviated transcription (Latin):
omnimodis ita definitũ. ẽ: neq hanc sententiã licet immu¬
tari. obsecro ne amplius quã hȩc solũmͦ ꝓxima nox intersit.
Quib dictis: in t̾rogata acircũ sedentib cũ qͦ loqueret᷑. cũ ħ m̃a¬
inqͥt mea matre ȩdilburga. Ex qͦ intellexere: qͦd ipsa ei tẽpus
bat tͥnsacta una die & nocte: soluta carnis simul & infirmita¬
tis uinculis. ad ȩt̾na gaudia salutis intrauit .. Syccessit aut̃¬
ȩdilburgȩ in officiũ abbatissȩ deuota deo famula noie hildilid:
nuissimȩ & in obseruantia disciplinȩ regularis. & in earũ quȩ
ad cõmunes usus ꝑtinent rerũ ꝓuidentia pręfuit. Cui cũ ꝓpt᷑
angustiã loci in quo monasteriũ constructũ. ẽ. placuisset. ut
ossa famulorũ famularũq xp̃i quȩ ibidẽ fuerant tumulata
qͥnta sepe fragrantia mirandi apparuerit odoris: quȩ alia
sint signa ostensa in ipso libro de quo hȩc excerpsimꝰ qͥsq legerit

Expanded text:
omnimodis ita definitum est, neque hanc sententiam licet immuomnimodis ita definitum est, neque hanc sententiam licet immutari, obsecro ne amplius quam haec solummodo proxima nox intersit. » Quibus dictis, interrogata a circumsedentibus, cum quo loqueretur: inquit, mea matre Aedilberge. » Ex quo intellexere quod ipsa ei tempus bat, transacta una die ac nocte, soluta carnis simul et infirmitatis vinculis, ad aeternae gaudia salutis intravit. CAPUT X. UtAedilburgi in officio abbatissae devota Deo famula, nomine Hildilid, nuissime, in observantia disciplinae regularis, et in earum quae ad communes usus pertinent rerum providentia praefuit. Cui cum propter angustiam loci in quo monasterium constructum est, placuisset ut ossa famulorum famularumque Christi quae ibidem fuerant tumulata,quanta saepe fragrantia mirandi apparuerit odoris, quae alia sint signa ostensa, in ipso libro de quo haec excerpsimus, quisque legerit,
Abbreviated transcription (Latin):
nerabilis in ȩccłam delatũ donec sepulturȩ daret᷑ cognouit: po¬
stulauit se illo afferri. & in modũ orantiũ ad illud acclinari.
Qđ cũ fieret: qͣsi uiuentẽ allocuta rogauit. ut apud miscđiam
pii conditoris impetraret se atantis tãq duitinis eruciatib
absolui. Nec multo tardius exaudita. ẽ. Nã post dies duodecĩ
annos post obitũ dñe inhac uita teneret᷑: intantũ ea qua prę-¬
diximꝰ infirmitate decocta. ẽ: ut uix ossib hereret. Adulti¬
mũ cũ tempꝰ iã resolutionis eiꝰ instaret: ñ solũ cęterorũ m̃e¬
brorũ s & linguȩ motu caruit. Qd dũ trib dieb ac totidẽ
noctib ageretur : subito uisione spuali recreata. os & oculos
pit loqui. Gratus m÷ multũ aduentꝰ tuus: & bene uenisti. Q
hoc dicto parũꝑ reticuit: qͥsi responsũ eiꝰ quẽ uidebat & cui
tenꝰ hodie fieri potest: obsecro ne sit longinquũ spaciũ in me

Expanded text:
nerabilis in ecclesiam delatum, donec sepulturae daretur, cognovit, ponerabilis in ecclesiam delatum, donec sepulturae daretur, cognovit, postulavit se illo afferri, et in modum orantium ad illud adclinari. Quod dum fieret, quasi viventem adlocuta, rogavit, ut apud misericordiam pii conditoris impetraret se a tantis tamque diutinis cruciatibus absolvi. Nec multo tardius exaudita est: nam post dies duodecim,annos post obitum dominae in hac vita teneretur, in tantum ea quam praediximus infirmitate decocta est, ut vix ossibmum, cum tempus jam resolutionis ejus instaret, non solum membrorum caeterorum, sed et linguae motu caruit. Quod dum tribus diebus et totidem noctibus ageretur, subito visione spiritali recreata, os et oculos pit loqui: « Gratus mihi est multum adventus tuus, et bene venisti. » Et hoc dicto, parumper reticuit, quasi responsum ejus quem videbat, et cui tenus hodie fieri potest, obsecro ne sit longum spatium in medio
Abbreviated transcription (Latin):
donec cȩlis patentib introducta ampliꝰ abilla uideri ñ potuit.
Iec dubiũ remansit cogitanti de tanta uisione. qͥn aliqͥs de illa
congregatione citiꝰ. eẽt̾. moriturꝰ: cuiꝰ anima ꝑbona quȩ fecisset
oꝑa. quasi ꝑ funes aureos leuanda. ẽẽt. ad cȩlos. Quod reuera ita
contigit. Nã ñ multis int̾positis dieb deo dilecta mat̾ congrę¬
gationis ipsius ergastulo carnis educta.ẽ. qͥnto idꝰ octobris. Cuiꝰ¬
talẽ fuisse uitã constat. ut nemo qͥ eã nouerit dubitare queat:
qͥn ei exeunti de hac uita cęlestis patriȩ patuerit ingressus.
Neodẽ qͦq monasterio quȩdã erat femina scimonialis & ad scłi
huiꝰ dignitatẽ nobilis: & in amore futuri scłi nobilior. Quȩ
ita multis ĩa annis om̃i officio corporis fuerat destituta. ut ne
unũ qͥdẽ ualeret mẽbrũ ipsa mouere. Hȩc ubi corpꝰ abbatisse ue¬

Expanded text:
donec coelis patentibus introducta, amplius ab illa videri non potuit. donec coelis patentibus introducta, amplius ab illa videri non potuit. Nec dubium remansit cogitanti de visione, quin aliquis de illa congregatione citius esset moriturus, cujus anima per bona quae fecisset opera, quasi per funes aureos levanda esset ad caelos: quod revera ita contigit. Nam non multis interpositis diebus, Deo dilecta mater congregationis ipsius, ergastulo carnis educta est; cujus talem fuisse constat vitam, ut nemo qui eam noverit, dubitare debeat quin ei exeunti de hac vita caelestis patriae patuerit ingressus. In eodem quoque monasterio quaedam erat femina sanctimonialis, et ad saeculi hujus dignitatem nobilis et in amore futuri saeculi nobilior: quae ita multis jam annis omni corporis fuerat officio destituta, ut ne unum quidem movere ipsa membrum valeret. Haec ubi corpus abbatissae ve
Abbreviated transcription (Latin):
toregyd apparuit. quȩ iã multis annis in eodẽ monasterio
cõmorata. & ipsa semꝑ inom̃i humilitate ac sinceritate dõ seruire
satagebat. & adiutrix disciplinȩ regularis eidẽ matri ex istere
minores docendo uł castigando curabat. Cuiꝰ ut uirtꝰ uxta apłm
in infirmitate ꝑficeret᷑: tacta ÷ repente grauissimo corporis nur
bo. & ꝑ annos nouẽ pia redẽptoris nr̃i ꝓuisione multũ fatiga¬
ta: uidelicet ut quicqͥd in ea uitii sordidantis int̾ uirtutes ꝑ
ignorantiã uł incuriã resedisset. totũ hoc caminꝰ diutinȩ tribula:¬
gressa decubiculo qͦ iacebat: uidit manifeste qͣsi corp hominis
qͦd. ẽẽt sole clarius sindone in uolutũ insublime ferri. elatũ uide¬
licet de domo inꝗͣ sorores pausare solebant. Cũq diligentiꝰ intue¬
ret᷑ ꝗ trahente leuaret᷑. sursũ hȩc quã contẽplabat᷑ species cor¬
poris głiosi: uidit qͣsi funib auro clariorib insuꝑna tolleret᷑

Expanded text:
Torctgyd, quae multis jam annis in eodem monasterio commorata, et ipsa semper in omni humilitate ac sinceritate Deo servire satagebat, et adjutrix disciplinae regularis eidem matri existere, minores docendo vel castigando curabat. Cujus ut virtus juxta Apostolum in infirmitate perficeretur, tacta est repente gravissim per annos novem pia Redemptoris nostri provisione multum fatigata: videlicet ut quicquid in ea vitii sordidantis inter virtutes per ignorantiam vel incuriam resedisset, totum hoc caminus diutinae tribulagressa de cubiculo quo manebat, vidit manifeste quasi corpus hominis, quod esset sole clarius, sindone involutum in sublime ferri, elatum videlicet de domo in qua sorores pausare solebant. Cumque diligentius intueretur quo trahente levaretur sursum haec quam contemplabatur species corporis gloriosi, vidit quod quasi funibus auro clarioribus in superna tolleretur,
Abbreviated transcription (Latin):
lucem recipere posset. Nec distulit: qͥn continuo qͦd mente
genib oraret: nichil tardius meruit exaudiri. Nã exurgens
pit. & quȩ famularũ manib adducta fuerat. ipsa libero pe¬
dũ incessu domũ reuęrsa ÷ lȩta : quasi ad hoc solũmͦ lucẽ amit¬
teret tẽporalẽ. ut qͥnta scõs xp̃i lux incȩlis: quȩ gr̃a uirtu¬
tis possideret sua sanatione demonstraret.UI. Eo tẽpore
XIE.

Expanded text:
l., accipere lucem. Nec distulit quin continuo, quod mente genibus oraret, nihilo tardius meruit exaudiri. Nam exsurgens epit: et quae famularum manibus adducta fuerat, ipsa libero pedum incessu domum laeta reversa est; quasi ad hoc solummodo lucem amitteret temporalem, ut quanta sanctos Christi lux in caelis, quae gratia virtutis possideret, sua sanatione demonstraret. CAPUT XI.
Abbreviated transcription (Latin):
fata tacta morbo atq ad extrema. ẽẽt. ꝑducta cȩpit subito
circa mediã noctẽ clamare his quȩ sibi ministrabant. petens
ut lucernã quȩ inibi accensa erat ex tinguerent. Qd cũ fre
intulit. Scio qd me hȩc insana m̃te loqͥ arbitramini. s ia nc̃ ñ
ita esse cognoscite. Nã uere dico uob̃. qͦd domũ hanc tanta luce
impletã esse ꝑspicio: ut ur̃a illa lucerna mͥ om̃imodis. ẽẽ uide¬
at᷑ obscura. & cũ ne adhuc qͥdẽ talia loquenti qͥsquã responderet.
uł assensũ preberet: iterũ dix̃. Accendite gͦ lucernã illam quã¬
diu uultis : at tam̃ scitote qͥa ñ÷ mea. Nã mea lux: incipiente
qͥdã uir dei qͥ eodẽ anno de functꝰ fuerat: dicens qd ad uenien¬
te diluculo ꝑ ennẽ. eẽt. exitura adlucẽ. Cuiꝰ ueritas uisionis.
cita circa exortũ chei puellȩ morte ꝓbata. ẽ. UiIII. Qũ autẽ¬

Expanded text:
fato tacta morbo, atque ad extrema esset perducta, coepit subito fato tacta morbo, atque ad extrema esset perducta, coepit subito circa mediam noctem clamare his quae  Al., qui sibi ministrabant, petens ut lucernam quae inibi accensa erat, exstinguerent: quod cum frintulit: « Scio quod me haec insana mente loqui arbitramini; sed jam nunc non ita esse cognoscite: nam vere dico vobis, quod domum hanc tanta luce impletam esse perspicio, ut vestra illa lucerna mihi omnimodis esse videatur obscura. » Et cum ne adhuc quidem talia loquenti quisquam responderet, vel adsensum praeberet, iterum dixit: « Accendite ergo lucernam illam, quamdiu vultis; attamen scitote quia non est mea: nam mea lux  Al., me Al. om. Dei qui eodem anno fuerat defunctus, dicens quod adveniente diluculo perennem esset exitura ad lucem. Cujus veritas visionis cita  Al., ita circa exortum diei puellae morte probata est. CAPUT IX. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
torii secessit: ibiq aliqͣndiu demoratꝰ & ea loca oꝑiens. sic ui¬
incȩlis: etiã corporib earũ locũ in quo requietura. diemq re¬
surrectionis essent expectatura monstraret. Cuiꝰ radius lucis
cũ alio iuniore positꝰ fuerat. referret mane qͦd ingressi ꝑ
minis uiderent᷑ suꝑare fulgorem . UIII. Erxi in eodẽ
mine. qͥ ꝓpt̃ infantilẽ adhuc ȩtat̾ẽ in uirginũ deo dedica¬
tarũ cella solebat nutriri: ibiq meditari. Hic p̃fata pesti¬
lentia tactꝰ. ubi ad extrema ꝑuenit: tercio clamauit unã¬
alloquens dix̃. E adgyd eadgyd. eadgyd. & sic t̃minans tẽpo¬
ralẽ uita: intrauit et̾nã. At uirgo illa quã moriens uoca¬
bat. mox in loco quo erat eadẽ attacta infirmitate: ipso quo
uocitata .ẽ. die de hac luce subtracta. & illũ qͥ se uocauit add
regnũ cȩleste secuta. ẽ. Item quȩdã ex eisdẽ ancillis dei cũ prȩ¬

Expanded text:
torii secessit, ibique aliquandiu remoratus et ea loca operiens, sic vitorii secessit, ibique aliquandiu remoratus et ea loca operiens, sic viin caelis, etiam corporibus earum locum in quo requietura, et diem resurrectionis essent exspectatura, monstraret. Cujus radius lucis cum alio juniore positus fuerat, referret mane, quod  Al., quminis viderentur superare fulgorem. CAPUT VIII. Ut in eodem mine, qui propter infantilem adhuc aetatem in virginum Deo dedicatarum solebat cella nutriri, ibique medicari. Hic praefata pestilentia tactus, ubi ad extrema pervenit, clamavit alloquens, Eadgyd, Eadgyd, Eadgyd; et sic terminans temporalem vitam, intravit aeternam. At virgo illa quam moriens vocabat, mox in loco quo erat, eadem adtacta infirmitate, ipso quo vocata  Al., vocitata est die de hac luce subtracta, et illum qui se vocavit ad regnum caeleste secuta est. Item quaedam ex eisdem ancillis Dei cum prae
Abbreviated transcription (Latin):
inuasisset. & passim cotidie raꝑent᷑ ad dñm: sollicita mat̾ con¬
gregationis qua hora etiã eã monasterii partẽ. qua ancillarũ
dei caterua auirorũ erat secreta contub̃nio eadẽ plaga tan¬
sterii corpora sua poni & cimiteriũ fieri uellent: cũ eas eodẽ
qͦ cȩteros ex t̾minio raptari e mundo contingeret. Cũq nil cer¬
ti responsi tã & si sepus inqͥrens asororib accepisset: accepit
nocte quadã ex pletis matutinȩ laudis ꝑsalmodiis. egressȩ de
oratorio famulȩ xp̃i ad sepulcra fr̃m qͥ eas ex hac luce p̾cesse¬
rant: solitas laudes dño decantarent. ecce subito lux emissa
cęlitus ueluti linteũ magnũ uenit suꝑ om̃s: tantoq eas stu¬
pore ꝑculit. ut etiã canticũ qͦd canebant tremefacte int̾mit¬
sol meridianꝰ uideri posset obscurus. ñ multo post illo eleuatꝰ
de loco. inmeridianã monasterii partẽ. hoc ÷ ad occident̾ẽ ora¬

Expanded text:
invasisset, et passim quotidie raperentur ad Dominum; sollicita mater coninvasisset, et passim quotidie raperentur ad Dominum; sollicita mater congregationis, qua hora etiam eam monasterii partem, qua ancillarum Dei caterva a virorum erat secreta contubernio, eadem plaga tanAl., loco in monasterio corpora sua poni et cimiterium fieri vellent, cum eas eodem quo caeteros exterminio raptari e mundo contingeret. Cumque nihil certi responsi, tametsi saepius inquirens, a sororibus accepisset, accepit nocte quadam expletis matutinae laudis psalmodiis, egressae de oratorio famulae Christi, ad sepulcra fratrum, qui eas ex hac luce praecesserant, solitas Domino laudes decantarent, ecce subito lux emissa caelitus veluti linteum magnum venit super omnes, tantoque eas stupore perculit, ut etiam canticum quod canebant tremefactae intermitsol meridianus videri posset obscurus, non multo post illo elevatus de loco, in meridianam monasterii partem, hoc est, ad occidentem ora
Abbreviated transcription (Latin):
hodie feretrũ eiꝰ caballariũ qͦ infirmꝰ uehi solebat seruatũ adis¬
cipłis eiꝰ: multos febricitantes uł alio quolibet in cõmodo fessos
sanare nͨ desistit. Non solũ aut̾e suppositi eidẽ feretro uł appo¬
siti curant᷑ egroti: sed & hastulȩ de illo abscise atq ad infirmos
allatȩ. citã illis solent afferre medelã Hic sane priꝰquã ep̃s
factꝰ esset. duo p̾clara monasteria unũ sibi & alterũ sorori suȩ
edil burge construxerat: qͦd utrunq regularib disciplinis
narũ. Quȩ suscepto monasterii regimine: condignã se in om̃ib
sulendo prebuit: ut etiã cȩlestia indicio fuere miracula. UIi¬
ad memoriã & edificationẽ sequentiũ abhis qͥ nouere de scrip¬
ta habent᷑ amultis. e qͥb & nos aliqua hẏstoriȩ nr̃e ecclasticȩ
inserere curauimꝰ. Cũ tẽpestas sepe dictȩ cladis late cuncta de¬
populans etiã partẽ monasterii huiꝰ illam qua uiri tenebantur

Expanded text:
hodie feretrum ejus caballarium, quo infirmus vehi solebat, servatum a discipulis ejus, multos febricitantes vel alio quolibet incommodo fessos sanare non desistit. Non solum autem subpositi eidem feretro vel adpositi curantur aegroti, sed et astulae de illo abscissae atque ad infirmos adlatae, citam illis solent adferre medelam. Hic sane priusquam episcopus factus esset, duo praeclara monasteria, unum sibi, alterum sorori suae Aedilbergae construxerat, quod utrumque regularibus disciplinis narum. Quae suscepto monasterii regimine, condignam se in omnibussulendo praebuit; ut etiam caelestia indicio fuere miracula. CAPad memoriam aedificationemque sequentium, ab his qui novere, descripta habentur a multis: e quibus et nos aliqua Historiae nostrae ecclesiasticae inserere curavimus. Cum tempestas saepe dictae cladis late cuncta depopulans, etiam partem monasterii hujus illam qua viri tenebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tes custodiat in columes. Faeta ÷ autẽ hȩc sinodus anno abincar-¬
natione dnĩ sexcentesimo septuagesimo tercio. Quo anno rex cantu¬
ariorũ egberet m̃se iulio obierat: succedente in regnũ frẽ lothere.
Qdipse annos undecĩ & menses sept̾ẽ tenuit. Bisi aute ep̃s orientaliũ
anglorũ qͥ in pͣfata si nodo fuisse ꝑhibet᷑: ipse erat successor bonifa¬
cii tuiꝰ supra meminimꝰ. uir multȩ scĩtatis & religionis. Nã boni¬
doro ordinante factꝰ. ẽ. Quo adhuc suꝑstite s grauissima infirmi¬
tate ab administrando ep̃atu ꝓhibito: duo sunt ꝓ illo ȩcci & baldu¬
in electi & consecrati ep̃i. Ex qͦusq hodie ꝓ uincia illa duos habere
frido merciorũ ep̃o ꝑmeritũ cuiꝰdã in obȩdientiȩ T heodorꝰ archi¬
ep̃s. deposuit eũ de epãtu post annos accepti ep̃atꝰ ñ multos: & iN
loco eꝰiꝰ ordinauit ep̃m sexuulfũ. qͥ erat constructor & abbas mo

Expanded text:
tes, custodiat incolumes. » Facta est autem haec synodus anno ab incartes, custodiat incolumes. » Facta est autem haec synodus anno ab incarnatione Domini sexcentesimo septuagesimo tertio, quo anno rex Cantuariorum Ecgberct mense Julio obierat, succedente in regnum fratre Hlothere, quod ipse annos undecim et menses septem tenuit. Bisi autem episcopus Orientalium Anglorum, qui in praefato synodo fuisse perhibetur, ipse erat successor Bonifacii, cujus supra meminimus, vir multae sanctitatis et religionis. Nam Bonidoro ordinante, factus est. Quo adhuc superstite, sed gravissima infirmitate ab administrando episcopatu prohibito, duo sunt pro illo, Aecci, et Baduvini, electi et consecrati episcopi: ex quo usque hodie provincia illa duos habere frido Merciorum episcopo per meritum cujusdam inobedientiae Theodorus archiepiscopus, deposuit eum de episcopatu post annos accepti episcopatus non multos; et in loco ejus ordinavit episcopum Sexuulfum, qui erat constructor et abbas
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpꝰ & ordinẽ consecrationis suȩ. Nonũ capitulũ in comune trac¬
tatũ ẽ: ut plures ep̃i crescente numero fideliũ augerent᷑.
nulli liceat nͥ legitimũ habere conubiũ. nullus in cestũ faciat.
sa relinquat. Ed si qͥsquã ꝓpͥa expulerit coniugẽ legitimo sibi
matrimonio coniunctã : si recte xp̃ianꝰ. ẽẽ. uoluerit. nulli alte¬
ni copulet᷑: s ita ꝑmaneat. ut ꝓpͥe reconciliet᷑ coniugi. His
itaq capitulis in cõmune tractatis ac definitis: ut nullũ de
inceps abaliquo nr̃m oriat᷑ contentionis scandalũ. aut alia ꝓ
aliis diuulgarent᷑ placuit ut queq definita sunt: unꝰqͥsq no¬
strũ manꝰ ꝓpͥȩ subscriptione confirmaret : Quã sententiã de fi¬
etiã consensione ac subscriptione manꝰ nr̃ȩ confirmatã qͦ qͦ mͦ uenire
eãq infringere tẽptauerit: nouerit se abom̃i officio sacerdotali &
nr̃a societate separatũ. Diuina nos gr̃a inunitate suȩ sc̃ę eccłȩ uiuen¬

Expanded text:
e  Al., consecrationis. Nonum capitulum in commune tractatum est. Ut plures episcopi, crescente numero fidelium, augerentur; nulli liceat nisi legitimum habere connubium. Nullus incestum faciat, sa, relinquat. Quod si quisquam propriam expulerit conjugem legitimo sibi matrimonio conjunctam, si Christianus esse recte voluerit, nulli alteri copuletur; sed ita permaneat, aut propriae reconcilietur conjugi. « His itaque capitulis in commune tractatis ac definitis, ut nullum deinceps ab aliquo nostrum oriatur contentionis scandalum, aut alia prae aliis divulgarentur, placuit ut quaeque diffinita sunt, unusquisque nostrum manus propriae subscriptione confirmaret. Quam sententiam diffietiam consensione ac subscriptione manus nostrae confirmatam quoquo modo venire eamque infringere tentaverit, noverit se ab omni officio sacerdotali et nostra societate separatum. Divina nos gratia in unitate sanctae suae Ecclesiae viven
Abbreviated transcription (Latin):
passim qͦlibet discurrat. neq alicubi ueniens absq cõmendati¬
ciis litteris p̾sulis sui suscipiat᷑. Qd̾si semel susceptꝰ noluerit in¬
uitatꝰ redire: & susceptor & is qͥ susceptꝰ. ẽ. ex cõmunicationi sub¬
iaceat. Sextũ: ut ep̃i atq clerici peregrini contenti sint hospi¬
talitatis munere oblato. nulliq eorũ liceat ullũ officiũ sacer:¬
dotale absq ꝑmissu ep̃i in cuiꝰ parrochia. ẽẽ. cognoscit᷑ agere.
Septimũ: ut bis in anno sinodꝰ congreget᷑. Sed qͥa diuerse cause
impediunt: placuit om̃ib in cõmune. ut halendis augusti in

Expanded text:
passim quolibet discurrat, neque alicubi veniens absque commendatitiis litteris sui praesulis suscipiatur. Quod si semel susceptus itatus redire, et susceptor et is qui susceptus est excommunicationi subjacebit. Sextum. Ut episcopi atque clerici peregrini contenti sint hospitalitatis munere oblato; nullique eorum liceat ullum officium sacerdotale absque permissu episcopi in cujus parochia esse cognoscitur, agere. Septimum. Ut bis in anno synodus congregetur; sed quia diversae causae impediunt, placuit omnibus in commune, ut Kalendis Augustis in
Abbreviated transcription (Latin):
insula scottis. Qd uidelicet monasteriũ: usq hodie ab anglis
tenet᷑ in colis. Ipsũ nanq. ẽ. qđ nc̃ gͣnde de modico factũ in ui
cia anglorũ ibidẽ collecti. adexemplũ uenerabiliũ patrũ
sub regula & abbate canonico in magna continentia & since¬

Expanded text:
insula Scottis. Quod videlicet monasterium usque hodie ab Anglis insula Scottis. Quod videlicet monasterium usque hodie ab Anglis tenetur incolis. Ipsum namque est quod nunc grande de modico effectum, Muicia Anglorum ibidem collecti ad exemplum venerabilium Patrum sub regula et abbate canonico, in magna continentia et since
Abbreviated transcription (Latin):
candũ uerbũ anglorũ genti destinatꝰ erat. Deinde secessit ad
insulã qͣndã parua: quȩ adoccidentalẽ plagã abhibnia ꝓcul
secreta. sermone scottico inis bofinde id÷ insula uitulȩ albe
nuncupat᷑. In hanc gͦ ꝑueniens. construxit monasteriũ: &
monachos inibi qͦs de utraq natione collectos adduxerat col¬
locauit. Quicũ inuicẽ concordare ñ possent. eo qͦd scotti te¬
pore estatis qͦ fruges erant colligende. relicto monasterio
ꝑ nota sibi loca disꝑsi uagarent᷑: at uͦ hie me succedente. redi
ꝓpe uł longe: inuenit locũ inhibnia insula aptũ monaste¬
rio construendo. qͥ lingua scottorũ mageo noĩatur: emitq
partẽ eiꝰ ñ gͣndẽ ad construendũ ibi monasteriũ a comite ad
cuiꝰ possessionẽ ꝑtinebat. ea conditione addicta: ut ꝓ ipso
etiã qͥ eis locũ accõmodaret. consistentes ibi monachi dño p̃ces
offerrent. & constructo statim monasterio. uiuante etiã comi¬

Expanded text:
add. Dei Anglorum genti destinatus. Deinde secessit ad insulam quandam parvam, quae ad occidentalem plagam ab Hibernia procul secreta, sermone Scottico Inisboufinde, id est, insula vitulae albae, nuncupatur. In hanc ergo perveniens, construxit monasterium, et monachos inibi, quos de utraque natione collectos adduxerat, collocavit. Qui cum invicem concordare non possent, eo quod Scotti tempore aestatis quo fruges erant colligendae, relicto monasterio per nota sibi loca dispersi vagarentur; at vero hieme succedente redireprope vel longe, invenit locum in Hibernia insula, aptum monasterio construendo, qui lingua Scottorum Mageo nominatur; emitque partem ejus non grandem, ad construendum ibi monasterium, a comite ad cujus possessionem pertinebat: ea conditione addita, ut pro ipso etiam qui eis locum commodaret, consistentes ibi monachi Domino preces offerrent. Et constructo statim monasterio, juvante etiam comi
Abbreviated transcription (Latin):
hi qͥ causa deuotionis illo adueniunt. manũ suã immittere.
ac partẽ pulueris inde assumere. Quã cũ in aqͣs miserint.
atq has infirmantib ium̃tis siue hominib gustandas de-
rũ & medit̾raneorũ anglorũ & lindis farorũ ep̃atꝰ officio prȩ¬
esset. Inqͥb cunctis Uulfere qͥ adhuc suꝑerat sceptrũ regni
tenebat. Erat autẽ uuinfridꝰ de clero eiꝰ cui ipse successerat
antistitis : & diaconatꝰ officio subeo ñ pauco tp̃e fungebat᷑. Ilil.
uerat scottos. s & de gente anglorũ uiros circit̃ triginta: qͥ u¬
triq monachicȩ conuersationis erant studiis imbuti. & relictis

Expanded text:
hi qui causa devotionis illo adveniunt, manum suam immittere, hi qui causa devotionis illo adveniunt, manum suam immittere, ac partem pulveris inde adsumere: quam cum in aquas miserint atque has infirmantibus jumentis sive hominibus gustandas dederum et Mediterraneorum Anglorum et Lindisfarorum episcopatus officio praeesset: in quibus cunctis Uulfheri, qui adhuc supererat, sceptrum regni tenebat. Erat autem Uynfrid de clero ejus cui ipse successerat, antistitis, et diaconatus officio sub eo non pauco tempore fungebatur. verat Scottos: sed et de gente Anglorum viros circiter triginta, qui utrique monachicae conversationis erant studiis
Abbreviated transcription (Latin):
anima eiꝰ adcelestia regna redire. Qͦd utrũ de se an de alio aliqͦ
diceret: nob̾ manet incertũ. dũ tam̃ hoc qͦd tantꝰ uir dix: qͥa
uerũ sit. ẽẽ. ñ possit incertũ. Obiit autẽ ceadda sexto die nona¬
rũ marciarũ. & sepultꝰ. ẽ. pͥmo qͥdẽ iuxta eccłam sc̃ȩ mariȩ.
s post modũ constructa ibidẽ ȩccła beatissimi apłorũ pͥncipis
sex̾i. in eadẽ st̃ eiꝰ ossa tͣnͣslata. In qͦ utroq loco ad indiciũ uir-¬
tutis illius solent crebra sanitatũ miracula operari. Deniq
nuꝑ freneticꝰ qͥdã dũ ꝑcuncta errando discurreret: deuenit
ibi uesꝑe nescientib siue ñ curantib loci custodib. & ibi to¬
ta nocte requiescens. mane sanato sensu egressus: mirantib
& gaudentib cunctis. qͥd ibi sanitatis dño largiente conseque¬
ret᷑ ostendit. Est autẽ locꝰ idẽ sepulchri tũba lignea in mo¬

Expanded text:
anima ejus, ad caelestia regna redire. » Quod utrum de se an de alio aliquo anima ejus, ad caelestia regna redire. » Quod utrum de se an de alio aliquo diceret, nobis manet incertum, dum tamen hoc quod tantus vir dixit quia verum sit esse non possit incertum. Obiit autem Ceadda sexto die Nonarum Martiarum, et sepultus est primo quidem juxta ecclesiam sanctae Mariae; sed postmodum constructa ibidem ecclesia beatissimi apostolorum principis Petri, in eandem sunt ejus ossa translata. In quo utroque loco, ad indicium virtutis illius, solent crebra sanitatum miracula operari. Denique nuper phreneticus quidam, dum per cuncta errando discurreret, devenit ibi vespere, nescientibus, sive non curantibus loci custodibus, et ibi tota nocte requiescens, mane sanato sensu egressus, mirantibus et gaudentibus cunctis, quid ibi sanitatis  Al., quretur, ostendit. Est autem locus idem sepulcri tumba lignea in mo
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝑcuti meream᷑ agamꝰ. Conuenit autẽ reuelationi & re¬
lationi p̃fati fr̃is de obitu huiꝰ antistitis. etiã sermo reueren:¬
tissimi patris ecbercti de qͦ supͣ diximꝰ: qͥdudũ cũ eodẽ ceadla ad¬
olescente & ipse adolescens in hibnia monachicã in orationib &
continentia & meditatione diuinarũ scripturarũ uitã sedulus
agebat. Sed illo postmodũ patriã reuerso: ipse peregrmꝰ ꝓ dño
usq ad finẽ uitȩ ꝑ mansit. Cũ gͦ ueniret adeũ longo post tẽprẽ
gr̃a uisitationis de britannia uir scĩssimꝰ & continentissimꝰ uo¬
cabulo hy gbald. qͥ erat abbas in ꝓuincia lindissi: & ut scõs de-¬
cebat de uita pͥorũ patrũ sermonẽ facerent. & hanc emulari gau
echeret dix̃. Scio hominẽ inhac insula adhuc incarne manen'¬
tẽ. qͥ cũ uir ille de mundo tͣnsiret: uidit anim̾a frĩs ipsius

Expanded text:
quam percuti mereamur, agamus. » Convenit autem revelationi et requam percuti mereamur, agamus. » Convenit autem revelationi et relationi praefat fratris de obitu hujus antistitis etiam sermo reverentissimi Patris Ecgbercti, de quo supra diximus, quidudum cum eodem Ceadda adolescente, et ipse adulescens in Hibernia monachicam in orationibus et continentia, et meditatione divinarum Scripturarum vitam sedulus agebat. Sed illo postmodum patriam reverso, ipse peregrinus pro Domino usque ad finem vitae permansit. Cum ergo veniret ad eum longo post tempore, gratia visitationis, de Brittania vir sanctissimus et continentissimus, vocabulo Hygbald, qui erat abbas in provincia Lindissi, et ut sanctos decebat, de vita priorum Patrum sermonem facerent, atque hanc aemulari gaudEcgbert: « Scio hominem in hac insula adhuc in carne manentem, qui cum vir ille de mundo transiret, vidit animam Ceddi fratris
Abbreviated transcription (Latin):
orationi incũbet. At si ꝓcella fortior aut nimb ꝑurgueret.
uł etiã chorusci ac tonitrua t̃ras & aera t̾rerent. tunc ueniens
adeccłiã sollicitius orationib ac psalmis. donec serenitas deris
rediret. fixa m̃te uacaret. Cũq int̾rogaret᷑ asuis quare hoc
faceret: respondebat. Non legistis inqͥt qͥa intonuit de celo dñs
genas ad timendũ se suscitet. ut corda eorũ in memoriã futuri
iudicii reuocet: ut suꝑbiã eorũ dissipet & conturbet audaciã
reducto ad memoriã trem̃do illo tẽpore. qͥndo ipse cȩlis ac tris ar:¬
dentib uenturꝰ : innubib inpotestate magna & maiestate adiu¬
dicandos uiuos & mortuos. ꝓpt̃ qͦd inqͥt oportet nos ad moniti:¬
oni eiꝰ celesti debito cũ timore & amore respondere: ut qͦtiens ae¬
re cõmoto manũ qͣsi adferiendũ minreans exerit. nec adhuc
cordis nr̃i: atq expurgatis uitiorũ ruderib solliciti ne un¬

Expanded text:
orationi incumberet. At si procella fortior, aut nimbus perurgeret, orationi incumberet. At si procella fortior, aut nimbus perurgeret, vel etiam corusci ac tonitrua terras et aera terrerent; tunc veniens ad ecclesiam sollicitus orationibus ac psalmis, donec serenitas aeris rediret, fixa mente vacaret. Cumque interrogaretur a suis, quaere hoc faceret, respondebat: « Non legistis, quia intonuit de caelo Domigenas ad timendum se suscitet, ut corda eorum in memoriam futuri judicii revocet, ut superbiam eorum dissipet; et conturbet audaciam, reducto ad mentem tremendo illo tempore, quando  Al., cum  venturus est in nubibus potestate magna et majestate ad judicandos vivos et mortuos. Propter quod, inquit, oportet nos admonitioni ejus caelesti, debito cum timore et amore respondere; ut quoties aere commoto, manum quasi ad feriendum minitans exerit, nec adhuc cordis nostri, atque expurgatis vitiorum ruderibus, solliciti nun
Abbreviated transcription (Latin):
ante meũ obitũ dicas. Re uera autẽ angłorũ fuere sp̃s. qͥ me
ad celestia qͣ semꝑ amabã ac desid̾abã prȩmia uocare uenert̃. &
post dies septẽ se redituros ac me secũ ad ducturos. ẽẽ ꝓmisert̃.
re corporis tactꝰ. ẽ: & hoc ꝑdies ingͣuescente. septimo ut ꝓmis¬
sũ ei fuerat die: post quã obitũ suũ dñici corporis & sanguinis
ꝑceptione muniuit. soluta abergastulo corporis anima sc̃a du¬
centib ut credi fas. ẽ: angłis com̃itantib et̾na gaudia petiuit.
subditꝰ. intantũ nouissimorũ suorũ inom̃ib: oꝑib suis memor
referre solebat. si forte legente eo uł aliud qͥd agente repente
flatꝰ uenti maior assurgeret. continuo miscdiã dñi in uoca.¬
ret. & eũ generi humano ꝓpiciari rogaret.Si autẽ uiolentior
aura insisteret: iã clauso codice infaciẽ ꝓeideret. atq obni riꝰ

Expanded text:
ante meum obitum dicas. Revera autem angelorum fuere spiritus, qui me ante meum obitum dicas. Revera autem angelorum fuere spiritus, qui me ad caelestia quae semper amabam ac desiderabam, praemia vocare venerunt, et post dies septem se redituros, ac me secum adducturos esse promiserunt.re corporis tactus est, et hoc per dies ingravescente, septimo, ut promissum ei fuerat, die postquam obitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, soluta ab ergastulo corporis anima sancta, ducentibus, ut credi fas est, angelis comitibus aeterna gaudia petivit. subditus, in tantum novissimorum suorum in omnibus operibus suis memor,referre solebat, si forte legente eo vel aliud quid agente, repente flatus venti major adsurgeret, continuo misericordiam Domini invocaret, et eam generi humano propitiari rogaret. Si autem violentior aura insisteret, jam clauso codice procideret in faciem, atque obnixius
Abbreviated transcription (Latin):
pacis ad inuicẽ & ad om̃s fideles seruarent. instituta qͦq disci¬
plinȩ regularis quȩ uł abipso didicissent: & in ipso uidissent. uł
in patrũ p̾cedentiũ factis siue dictis inuenissent: indefessa in-¬
stantia sequerent᷑. Deinde subiunxit diẽ obitꝰ sui ĩa ꝓxime in¬
stare. Nanq hospes in qͥt ille amabilis qͥ fr̃s nrõs uisitare solebat.
nis oꝑib p̃uenire meminerint. Cũq hȩc & huiꝰmodi plura lo¬
queret᷑. atq illi ꝑcepta eiꝰ benedictione iã multũ tristes exissent:
ipse solus rediit. qͥ carm̃ cȩleste audierat. & ꝓsternens se int̾rã:
ille ait. Obsetro ut dicas qͦd erat carm̃ illud lȩtantiũ. qͦd audiui
uenientiũ decelis suꝑ oratoriũ hoc: & post tẽpus redeuntiũ ad
cȩlos. Respondit ille. Si uocẽ carminis audisti. & cęlestes suꝑ¬
uenire cȩtꝰ cognouisti: prȩcipio tͥ in noĩe dñi ne hoc cuigũa

Expanded text:
pacis, ad invicem et ad omnes fideles servarent: instituta quoque discipacis, ad invicem et ad omnes fideles servarent: instituta quoque disciplinae regularis, quae vel ab ipso didicisssent et in ipso vidissent, vel in Patrum praecedentium factis sive dictis invenissent, indefessa instantia sequerentur. Deinde subjunxit diem sui obitus jam proxime instare. « Namque hospes, inquit, ille amabilis, qui fratres nostros visitare solebat, nis operibus praevenire meminerint. » Cumque haec et hujusmodi plura loqueretur, atque illi percepta ejus benedictione, jam multum tristes exissent, rediit ipse solus qui carmen caeleste audierat, et prosternens se in terram: t dicas quod erat canticum illud laetantium quod audivi, venientium de caelis super oratorium hoc, et post tempus redeuntium ad caelos? Respondit ille: Si vocem carminis audisti, et caelestes supervenire coetus cognovisti, praecipio tibi in nomine Domini, ne hoc cuiquam
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ oꝑabat᷑. Qui cũ die quadã tale aliqͥd foris ageret: digres¬
ctioni uł orationi oꝑam daret. audiuit repente ut postea
referebat : uocẽ suauissimã cantantiũ atq lȩtantiũ. decȩlo
adt̾ras usq descendere. Quã uidelicet uocẽ abeuro austro. id:
abalto brumalis exortꝰ pͥmo se audisse dicebat. ac deinde pau¬
latim eã sibi ap ꝓpiare: donec ad tectũ usq oratorii in qͦ ep̃s
cũ dedit. At ille dũ sollicitꝰ in ea quȩ audiebat animũ irten¬
deret: audiuit denuo tͣnsacto qͣsi dimidiȩ horȩ spacio. ascen¬
dere de tecto eiꝰdẽ oratorii idẽ leticiȩ canticũ: & ipsa qua ue¬
nerat uia ad celos usq cũ in effabili dulcedine reuerti. Qui
p̾cepit. Introuit ille concitꝰ. Cui dix̃ antistes. Uade cito ad ex¬
dam. & hos septẽ fr̃s huc uenire facito: tu qͦq simul ad esto.
Qui cu uenissent. pͥmo admonuit eos: ut uirtutẽ dilectionis &

Expanded text:
bantur, operabatur. Qui cum die quadam tale aliquid foris ageret, digresbantur, operabatur. Qui cum die quadam tale aliquid foris ageret, digreslectioni vel orationi operam daret, audivit repente, ut postea referebat, vocem suavissimam cantantium atque laetantium, de coelo ad terras usque descendere: quam videlicet vocem ab euroaustro, id est, ab alto brumalis exortus  Al., exortam, primo se audisse dicebat, ac deinde paulatim eam sibi adpropiare, donec ad tectum usque oratorii in quo eratcumdedit. At ille dum sollicitus in ea quae audiebat, animum intenderet, audivit denuo, transacto quasi dimidiae horae spatio, ascendere de tecto ejusdem oratorii idem laetitiae canticum, et ipsa qua venerat via, ad caelos usque cum ineffabili dulcedine reverti. Qui praecepit. Introivit ille concitus, cui dixit antistes: « Vade cito ad ecclesiam, et hos septem fratres huc venire facito; tu quoque simul adesto. » Qui cum venissent, primo admonuit eos ut virtutem dilectionis et
Abbreviated transcription (Latin):
tionis mundũ derelinquens. dignꝰq ꝑ omĩa cui dñs specialit̃¬
archana sua reuelaret. dignꝰ cui fidẽ narranti audientes
accõmodarent. Uenerat enĩ cũ regina ȩdiltride de ꝓuincia
orientaliũ anglorũ: eratq pͥmꝰ ministrorũ & pͥnceps domꝰ eꝰ
Qui cũ crescente fidei feruore scł̃o abrenunciare disponeret: ñ
hoc segnit̃ fecit. s adeo se mundi reb exuit: ut relictis om̃ib
quȩ habebat. simplici tantũ habitu indutꝰ. & securim atq asciã
inmanu ferens. ueniret ad monasteriũ eiꝰdẽ reuerentissimi
borẽ se monasteriũ intrare signabat. Qd ipsũ etiã facto mon¬
strauit. Nã qͦ minꝰ sufficiebat meditatione scripturarũ: eo
amplius oꝑi manuũ studiũ impendebat. Deniq cũ ep̃o
in p̃fata mansione ꝓreuerentia deuotionis suȩ int̃ fr̃s habitꝰ:
cũ illi intꝰ lectioni uacabant. ipse foris quȩ opus. ẽẽ. ui de-¬

Expanded text:
tionis mundum derelinquens, dignusque per omnia, cui Dominus specialittionis mundum derelinquens, dignusque per omnia, cui Dominus specialiter sua revelaret arcana, dignus cui fidem narranti audientes accommodarent. Venerat enim cum regina Aedilthryde de provincia Orientalium Anglorum, eratque primus ministrorum, et princeps domus ejus. Qui cum crescente fidei fervore saeculo abrenunciare disponeret, non hoc segniter fecit; sed adeo se mundi rebus exuit, ut relictis omnibus quae habebat, simplici tantum habitu indutus, et securim atque asciam in manu ferens, veniret ad monasterium ejusdem reverentissimi borem se monasterium intrare signabat. Quod ipsum etiam facto monstravit: nam quo minus sufficiebat meditationi Scripturarum, eo amplius operi manuum studium impendebat. Denique cum episcopo in praefata mansione pro suae reverentia devotionis inter fratres habitus, cum illi intus lectioni vacabant, ipse foris quae opus esse vide
Abbreviated transcription (Latin):
rue id÷ ad nemꝰ dr̃ in ꝓuincia lindissi. inqͦusq hodie instituta
abipso regularis uite uestigia ꝑmanent. Habuit autẽ sedẽ ep̃a¬
orare ac legere solebat. Qui cũ in illa ꝓuincia duob annis ac di¬
midio eccłam głosissime rexisset: affuit suꝑno dispensante iu¬
dicio tẽpꝰ qeqͦ loquit᷑ excłastes: qͥa t̾epꝰ mittendi lapides & t̾ẽp¬
colligendi Suꝑuenit nanq clades diuinitꝰ missa. quȩ ꝑ mortẽ carnis
uiuos eccłȩ lapides de t̾renis sedib adedificiũ celeste tnsferret.
Cũq plurimis de ȩccła eiꝰdẽ reuerentissimi antistitis de carne¬
subtractis ueniret hora ipsius ut tnsiret ex hoc mundo ad dñm
contigit die quadã ut inp̾fata mansionẽ forte ipse cũ unotan:¬
tũ fr̃ȩ: cui uocabulũ erat ouine cõmoraret᷑.: cęti̾s eiꝰ sociis ꝓ
causa opportuna ad ecclam reuersis. Erat autẽ idẽ ouine
monachꝰ magni meriti . & pura intentione suꝑnę retribu¬

Expanded text:
est, Ad nemus, in provincia Lindissi, in quo usque hodie instituta ab ipso regutaris vitae vestigia permanent. Habuit autem sedem episcopaorare ac legere solebat. Qui cum in illa provincia duobus annis ac dimidio Ecclesiam gloriosissime rexisset, adfuit superno dispensante judicio, tempus, de quo loquitur Ecclesiastes: Quia tempus mittendi lapides, colligendi. Supervenit namque clades divinitus missa, quae per mortem carnis, vivos Ecclesiae lapides de terrenis sedibus ad aedificium caeleste transferret. Cumque plurimis de Ecclesia ejusdem reverentissimi antistitis de carnesubtractis, veniret hora ipsius ut transiret ex hoc mundo ad Dominum; contigit die quadam ut in praefata mansione forte ipse cum uno tantum fratre, cui vocabulum erat Ouini, commoraretur, caeteris ejus sociis pro causa opportuna ad ecclesiam reversis. Erat autem idem Ouini monachus magni meriti, et pura intentione supernae retribu
Abbreviated transcription (Latin):
cipłis beati papȩ Gregorii didicerat ꝑitũ. IIi. Eo tẽpore ꝓuinciȩ¬
epm s postulauit arege oduuio: ut illis ep̃s ceadda daret᷑: qͥ tͣe
in monasterio suo qͦd in lestingeu.ẽ. qͥetã uitã agebat. Gullfrido
administrante ep̃atũ eboracensis ȩccłȩ. nec ñ & oiũ nordanhymbrors
atq pictorũ. qͦusq Rex osuius imꝑiũ ꝓtendẽ potuerat. & qͥa moris
erat eidẽ reuerentissimo antistiti opꝰ eugłii magis ãbulando ꝑloca
quã eqͥtando ꝑficere iussit eũ Theodor ubicũq longiꝰ iter instaret
eqͥtare. multũq renitentẽ studio & amore pii laboris. ipse eũ ma¬
nu sua leuauit in equũ. Quia nimirũ scm̃ eẽ uirũ cõꝑit: atq equo
& lindisfaror ceadda iuxta exẽpla patrũ antiquorũ inmagnȩ uitȩ
ꝑfectione administrare curauit. Cui etiã rex uulfere donauit

Expanded text:
cipulis beati papae Gregorii didicerat, peritum. CAPUT III. Ut Cecipulis beati papae Gregorii didicerat, peritum. CAPUT III. Ut Ceepiscopum; sed postulavit a rege Osuio, ut illis episcopus Ceadda daretur, qui tunc in monasterio suo, quod est in Laestingaeu, quietam vitam agebat, Uilfrido administrante episcopatum Eboracensis Ecclesiae, necnon et omnium Nordanhymbrorum, sed et Pictorum, quousque rex Osuiu impetistiti, opus Evangelii magis ambulando per loca, quam equitando perficere; jussit eum Theodorus ubicumque longius iter instaret, equitare, multumque renitentem, studio et amore pii laboris, ipse eum manu sua levavit in equum; quia nimirum sanctum esse virum comperit, atque equo ., Lindisfarnorum Ceadda, juxta exempla Patrum antiquorum, in magna vitae perfectione administrare curavit: cui etia
Abbreviated transcription (Latin):
dignũ arbitrabar. s obȩdientiȩ causa iussus subire. hoc quã¬
uis indignꝰ consensi. At ille audiens humilitatẽ responsio¬
nis eiꝰ: dix̃ ñ eũ ep̃atũ dimittere. s ipse ordinationẽ eiꝰ denuo
hatholica ratione consũ mauit. Coautẽ t̾epore qͦ defuncto de
usdedit dorouernensi ȩccłiȩ ep̃s querebat᷑. ordinabat᷑. mitte¬
bat᷑. uuilfrid qͦq de britannia galliã ordinandꝰ. ẽ missus.
Ꝙ̾ qͣm ante theodorũ rediit: ipse etiã incantia prb̃os & diaconos
usq dũ archi ep̃s ad sedẽ suã ꝑueniret ordinabat. At ipse ueniens.
mor inciuitate rofiubi defuncto damiano ep̃atꝰ iã ducessauerat:
ordinauit uirũ magis eccłastis disciplinis institutũ & uitȩ sim¬
plicitate contentũ. quã inscłi rebꝰ strenuũ. cui nom̃ erat putta.
maxime autẽ modulandi in eccła iuxta morẽ Romanorũ. quẽ adis¬

Expanded text:
dignum arbitrabar; sed obedientiae causa jussus subire hoc, quamdignum arbitrabar; sed obedientiae causa jussus subire hoc, quamvis indignus, consensi. At ille audiens humilitatem responsionis ejus, dixit, non eum episcopatum dimittere debere; sed ipse ordinationem ejus denuo catholica s quaerebatur, ordinabatur, mittebatur, Uilfridus quoque de Brittania Galliam ordinandus est missus: et quoniam ante Theodorum rediit, ipse etiam in Cantia presbyteros et diaconos, usquedum archiepiscopus ad sedem suam perveniret, ordinabat. At ipse veniens mox in civitate Hrofi, ubi defuncto Damiano episcopatus jam diu cessaverat, ordinavit virum magis ecclesiasticis disciplinis institutum et vitae simplicitate contentum, quam in saeculi rebus strenuum, cui nomen erat Putta; maxime autem modulandi in ecclesia more Romanorum, quem a dis
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis barbaris nationib ee̾nt. t̃rori: & om̃iũ uota ad nuꝑ au¬
nos cantandi in eccła qͦs eatenꝰ incantia tantũ nouerant. ab hoc
tẽpore ꝑ om̃s anglorũ ȩccłas discere cȩꝑunt. Primꝰq excepto ia¬
cobo de quo suꝑius diximꝰ cantandi magist᷑ nordanhymbrorũ
ȩccłiis eddi cognom̃to Stephanꝰ fuit. inuitatꝰ de cantia a reueren¬
tissimo uiro Uilfrido: qͥ pͥmꝰ int̃ epõs qͥ de anglorũ gente. eẽnt.
heatholicũ uiuendi morẽ ȩccłiis anglorũ tradere didicit. Itaq¬
⁊ heodorꝰ ꝑlustrans uniuersa. ordinauit opportunis locis ep̃os
& ea quę minꝰ ꝑfecta repperit. his qͦq uiuantib corrigebat
nqb & ceadda ep̃m cũ argueret ñ fuisse rite consecratũ: respon¬
dens ipse uoce humillima: si me inqͥt nosti ep̃atũ ñ rite sus¬
cepisse. libent̾ abofficio discedo: qͥppe qͥ neq me unquã hoc. ẽe.

Expanded text:
cunctis barbaris nationibus essent terrori, et omnium vota ad nuper aucunctis barbaris nationibus essent terrori, et omnium vota ad nuper aunos cantandi in ecclesia, quos eatenus in Cantia tantum noverant, ab hoc tempore per omnes Anglorum Ecclesias discere coeperunt: primusque, excepto Jacobo de quo supra diximus, cantandi magister Nordanhymbrorum Ecclesiis, Aeddi cognomento Stephanus fuit, invitatus de Cantia a reverentissimo viro Uilfrido, qui primus inter episcopos qui de Anglorum gente essent, catholicum vivendi morem ecclesiis Anglorum tradere didicit. Itaque Theodorus perlustrans universa, ordinabat locis opportunis episcopos, et ea quae minus perfecta reperit, his quoque juvantibus corrigebat Ceadda episcopum cum argueret non fuisse rite consecratum; respondens ipse voce humillima: « Si me, inquit, nosti episcopatum non rite suscepisse, libenter ab officio discedo: quippe qui neque me umquam hoc esse
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦ cũ suis apte degere potuis set. ꝑ uenit autẽ theodorꝰ ad¬
ȩccłam suã scđo postquã consecratꝰ. ẽ. anno. subdie sexto
ses tres. dies uiginti sex. ii Moxq ꝑagrata insula tota
qͣqua uersũ anglorũ gentes morabantur: nã & libentissime
abomib suscipiebat᷑ atq. audiebat᷑ rectũ uiuendi ordinẽ r itũ ce
lebrardi pascha canonicũ ꝑomia comitante ae coopante agrice¬
a imꝰ abundant̃ ambo erant instructi congregata discipłorũ
caterua. scientiȩ salutaris cotidiȩ flumina irrigandis eorũ &r¬
dib emanabant. ita ut etiã metricȩ artis. astronomiȩ & arith
ditorib contrad̾ent. Indicio ÷ qͦd usq hodie suꝑsunt de eorũ dis¬
cipłis: qͥ latinã grecãq linguã eq ut ꝓpͥã inqua nati st̃ nort̃.
Neq unquã ꝓrsus ex qͦ anglibritanniã expugnauert̃ feliciora
fuere tẽpora. dũ & fortissimos & p̃ianissi mosq reges habentes

Expanded text:
in quo cum suis apte degere potuisset. CAPUT II. Ut Theodoro in quo cum suis apte degere potuisset. CAPUT II. Ut Theodoro Ecclesiam suam secundo postquam consecratus est anno, sub die sextonses tres, dies viginti sex. Moxque peragrata insula tota, quaquaversum Anglorum gentes morabantur, nam et libentissime ad omnibus suscipiebatur atque audiebatur, rectum vivendi ordinem, ritum Paschae celebrandi cais abundanter ambo erant inscaterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant: ita ut etiam metricae artis, astronomiae  Al., aditoribus contraderent. Indicio est quod usque hodie supersunt de eorum discipulis, qui Latinam Graecamque linguam aeque ut propriam in qua nati sunt, norunt. Neque unquam prorsus ex quo Brittaniam petierunt Angli, feliciora fuere tempora; dum et fortissimos Christianosque habentes reges
Abbreviated transcription (Latin):
illiuꝰ scripta cõmendaticia uitaliani pontificis: retenti sc̃
abeo quousq ebromꝰ maior domꝰ regiȩ copiã ꝑgendi qͦqͦ uel¬
subeis diutius fuit. Coegerat enĩ eos ĩminens hyens: ut
ubicũq potuissent. qͥeti manerent. Qd cũ nuncii certi
aRomano antistite in regno francorũ: misit illo continuo
moratꝰ. ẽ: & cũ conualescere cȩpisset britanniã nauigaute.
Adrianũ autẽ ebroiñ retinuit. qm suspicabat᷑ eũ habere
aliquã legationẽ imꝑatoris adbritanniȩ reges aduersus
regnũ: cuiꝰ tunc ipse maximã curã gerebat. Sed cũ nichil
tale illũ habere uł habuisse ueracit̾̃ coꝑisset: absoluit
eũ & post theodorũ ire ꝑmisit. Qui statim ut ad illũ ꝑue¬
nit: dedit ei monasteriũ beatisetri apłi. ubi archiep̃i can¬
tiȩ sepeliri ut pręfatꝰ sũ solent. Preceꝑat enĩ theodoro abe-¬
unti dõnꝰ apłicꝰ ut indiocesi sua ꝓuideret & daret ei locũ:

Expanded text:
illius scripta commendatitia Vitaliani pontificis, retenti sunt ab eo, quousque Ebrinus major domus regiae copiam pergendi quoquo velbene sub  Al. cum eis diutius fuit: coegerat enim eos imminens hiems ut ubicumque potuissent quieti manerent. Quod cum nuncii certi a Romano antistite, in regno Francorum, misit illo continuo moratus est: et cum convalescere coepisset, navigavit Brittaniam. Hadrianum autem Ebrinus retinuit, quoniam suspicabatur eum habere aliquam legationem imperatoris ad Brittaniae reges adversus regnum, cujus tunc ipse maximam curam gerebat. Sed cum nihil tale illum habere vel habuisse veraciter comperisset, absolvit eum, et post Theodorum ire permisit. Qui statim ut ad illum venit, dedit monasterium beati Petri apostoli, ubi archiepiscopi Cantiae sepeliri, ut praefatus sum, solent. Praeceperat enim Theodoro abeunti Domnus apostolicus, ut in dioecesi sua provideret, et daret ei locum