comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dixi: ꝓpt̃ uersũ istũ Frs. mortui gͦ erant. qͥ pro¬
pterea dm̃ colebant: ut eis scđm carnẽ bene esset
dm̃ colunt : id est qa ipse bonus ẽiñ quia dit aliabona
que datte bonis Eccunã uus adõ habee seabenta¬

Expanded text:
hoc dixi? Propter versum istum, fratres. Mortui ergo erant, qui prohoc dixi? Propter versum istum, fratres. Mortui ergo erant, qui propterea Deum colebant ut eis secundum carnem bene esset:n Deum gratis colunt, id est, quia ipse bonus est, non quia dat talia bona quae dat et non bonis. Pecuniam vis a Deo? Habet et
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ introin&. & sic om̃is isrł saluus fier&. De monfoia
facie tua suꝑ uirũ dexterȩ tuȩ quẽ confirma stitibi:
ñ discedimꝰ atẽ quã diunos increpas. quã diu accusas :
hoc fac: & ñ discedimꝰ atẽ. Uiuificabis nos: & nom̃ tuũ
in uocabimꝰ Tu nob̵ dulcis eris: uiuific ab nos Nã prius
amauimꝰ t̾rã ñ te : sed mortificastim̃bra nr̃a quȩ sunt
suꝑ t̾rã. Illud enĩ uetus testam̃tũ habens ꝓmissa ter¬
rena. hoc uidet᷑ suadere ne gratis colat᷑ ds̃ sed qͥa dat
aliqͥd in t̾ra ideo diligat᷑ quid amas ut dm̃ ñ ames
dic mͥ. Ama si potes aliqͥd: qđ ille ñ fecit: Circũ spice
uniuersã creaturã : uide utrũ alicubi cupiditatis
uiscotenearis. & adiligendo creatore impediaris. nisi
ea re qua creauit om̃ia ipse quẽ negligis. quare aũ
miraris ama quẽ ñ uides int̃roga creaturã si a se¬
ipsa ẽ: remane in illa. Si aut̃ ab illo ẽ. ñ ob aliud
ꝑnitiosa ẽ amatori: nisi qͥa p̃ponit᷑ creatori qua

Expanded text:
um introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Demonstrata facie tua super virum dexterae tuae quem confirmasti tibi, non discedimus a te: quamdiu nos increpas? quamdiu accusas? Hoc fac, et non discedimus a te: Vivificabis nos, et nomen tuum invocabimus. Tu nobis dulcis eris; vivificabis nos. Nam prius amabamus terram, non te; sed mortificasti membra nostra quae sunt super terram . Illud enim Vetus Testamentum habens promissa terrena, hoc videtur suadere, ne gratis colatur Deus; sed quia aliquid dat in terra, ideo diligatur. Quid amas, ut Deum non ames? dic mihi. Ama, si potes, aliquid quod ille non fecit. Circumspice universam creaturam; vide utrum alicubi cupiditatis visco tenearis, et a diligendo Creatore impediaris, nisi ea re quam creavit ipse quem negligis. Quare autem miraris, ama quem non vides. Interroga creaturam; si a seipsa est, remane in illa: si autem ab illo est, non ob aliud perniciosa est amatori, nisi quia praeponitur Creatori. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝑuisti montes umbra eiꝰ. & arbusta eiꝰ cȩdros di. Ex¬
Ntendit palmites eiꝰ usq ad mare : & usq ad flum̃ ꝓ.¬
pagines eiꝰ hoc desiderat officiũ expositoris : ñ suf¬
ficit lectoris & laudatoris. Adiuuate me intenden¬
do. Solet enĩ uineȩ huiꝰ cõmemoratio in hoc psalmo ca¬
liginẽ facere minꝰ intentis & enĩ magnitudo uineae
huiꝰ iã a nob̃ explicata ẽ: & unde facta ẽ. & unde fa

Expanded text:
arbusta ejus cedros Dei. Extendisti palmites ejus usque ad mare, et usque ad flumen propagines ejus. Hoc desiderat officium expositoris, non sufficit lectoris et laudatoris: adjuvate me intendendo; solet enim vineae hujus commemoratio in hoc psalmo caliginem facere minus intentis. Etenim magnitudo vineae hujus jam a nobis explicata est; et unde facta est, et un
Abbreviated transcription (Latin):
In finẽ quid sit nostis Finis enĩ legis xp̃ẽ. ad iusti¬
tiã om̃i credenti Idithum: int̃p̃tat᷑ transiliens eos
Asaph intp̃tat᷑ congregatio. Loqͥt᷑ hic gͦ congrega¬
mꝰ ubi iã qđ transiliamꝰ ñ habebimꝰ: psalmi textus
ipse demonstrat: Etenĩ tandiu transilire debemꝰ quic¬
qđ nob umnpedit. quicqͥd irretit. qͥeqͥd uisco quodã il¬
ligat & honere aggrauat uolatũ nr̃m: donec ꝑuenia¬
mus ad i q đ sufficit ultra qđ nichil ẽ infra quõ suã
om̃ia & ex quos om̃ia: Patrẽ qͥppe ipsũ uolebat phi¬
lppus intueri: & dicebat dño ihũ xp̃o. Ostende¬

Expanded text:
finem quid sit, nostis: Finis enim Legis Christus ad justitiam omni credenti . Idithun interpretatur Transiliens eos; Asaph interpretatur Congregatio. Loquitur hic ergo congregamus, ubi jam quod transiliamus non habebimus, Psalmi textus ipse demonstrat. Etenim tamdiu transilire debemus quidquid nos impedit, quidquid irretit, quidquid visco quodam illigat, et onere aggravat volatum nostrum, donec perveniamus ad id quod sufficit, ultra quod nihil est, infra quod sunt omnia, et ex quo sunt omnia. Patrem quippe ipsum volebat Philippus intueri, et dicebat Domino Je
Abbreviated transcription (Latin):
haber&. hoc ẽ enĩ sufficit. Uerũ ille qͥ uerissime
dixerat ego & pat̃ unũ sumꝰ : ammonuit philippũ.
docuitq omem hominẽ qͥ xp̃m intelliger&. etiã in eo
habere finẽ. qͥa ipse & pat̾ unũ sunt Tanto inquit
tẽpore uob̾cũ sũ & ñ cognouistis me : philippe: qui
me uid& : uid& & patrẽ. Qui squis gͦ psalmi huius
animũ¬
mũ anĩ ad sentire. umitari tenere u ult: om̃ia desideria
carnalia transiliat. scłiq huiꝰ pompã & illecebrã
calcet. nichilq sibi aliud ꝓponat ubi consistat. nisi
exquos om̃ĩa In quib om̃ib etiã ipse laborat: do¬
nec ad finẽ ꝑueniat. Quid nob̾ ergo indicat etiam¬

Expanded text:
haberet: hoc est enim, Sufficit. Verum ille qui verissime dixerat, Ego et Pater unum sumus , admonuit Philippum, docuitque omnem hominem qui Christum intelligeret, etiam in eo habere finem, quia ipse et Pater unum sunt: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non vidistis me? Philippe, qui me videt, videt et Patrem . Quisquis ergo psalmi hujus animum sentire, imitari, tenere vult, omnia desideria carnalia transiliat, saeculique hujus pompam et illecebram calcet, nihilque sibi aliud proponat ubi consistat, nisi ex quo sunt omnia: in quibus omnibus etiam ipse laborat donec ad finem perveniat. Quid nobis ergo indicat
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. multiplic& benedicendo. Attendat caritas
suscipientes ymbrẽ diuinũ deder̃ in confessione
tantũ fructũ ut om̃ia sua in cõmune conferrent.
distribuentes pauꝑib: ut nemo dicer& aliqͥd ꝓ.¬
priũ. sed ẽent illis om̃ia cõmunia & animã ha¬
berent unã & cor unũ in dm̃. Donatꝰ enĩ illis erat
sanguis dñi quẽ fuderant : donatꝰ erat ignoscente
dt̃o. ut iã qđ fuderant. etiã bibere dis cerent
Magnꝰ ibi fructꝰ Terra dedit fructũ suũ : & magnũ
fructũ & optimũ fructũ Nunqͥd t̾ra illa sola de¬
buit dare fructũ suũ : Benedicat nos ds̃ ds̃ nr̃: be¬
nedicat nos dr̃. Adhuc benedicat. Benedictio enĩ: in
multiplicatione sol& maxime & ꝓprie intelligi Po¬
bemꝰ hoc in genesi: uide oꝑa dĩ fecit ds̃ lucẽ : & diui-¬

Expanded text:
dicat, multiplicet benedicendo. Attendat Charitasdicat, multiplicet benedicendo. Attendat Charitassuscipientes imbrem divinum, dederunt in confessione tantum fructum, ut omnia sua in commune conferrent, distribuentes pauperibus; ut nemo diceret aliquid proprium, sed essent illis omnia communia, et haberent animam unam et cor unum in Deum . Donatus enim illis erat sanguis Domini quem fuderant; donatus erat ignoscente Domino, ut jam quod fuderant etiam bibere discerent. Magnus ibi fructus: terra dedit fructum suum, et magnum fructum, et optimum fructum. Numquid terra illa sola debuit dare fructum suum? Benedicat nos Deus, Deus noster; benedicat nos Deus. Adhuc benedicat; benedictio enim in multiplicatione solet maxime et proprie intelligi. Probemus hoc in Genesi: vide opera D
Abbreviated transcription (Latin):
dederit t̾ra fructũ suũ. Audi cõpluentẽ dñm Agite
pęnitentiã: apꝓpinquabit enĩ regnũ cȩloꝵ Pluit.
& ipsa pluuia tonitruus ẽ t̃n& Time tonantẽ:
excipe pluentẽ : Eccepost illã uocẽ tonantis & plu¬
entis dĩ: post illã uocẽ. aliqd de ipso euangelio
uideamꝰ. Ecce illa meretrix malã famã habens
inciuitate. irrupit in alienã domũ: qͦ ñ erat inuita¬
ta ab hospite sed ab inuitato uocata. Uocata ñ lin-¬
gua: sed grã. Nouerat egra habere ibi se locũ : ubi
medicũ suũ discũbere sciebat. Ingressa ẽ quȩ erat
petcatrix: ñ audet accedere nisi ad pedes: flet
ad pedes irrigat lacrimis t̃git crinib ungͥit un¬
guento qͥd miraris : t̾ra dedit fructũ suũ Ergo
hoc fac tũ ẽ ibi: pluente dño ꝑ os suũ tactas quȩ
legimꝰ in euangłio qđ pluente ꝑ nubes suas missis
qͥd inde dicat᷑ Benedicat nos ds̃ ds̃ nr̃: benedicat
nos ds̃. Benedicat sic̃ iã dixi : etiã atq etiã bene-¬

Expanded text:
tem Dominum: Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum . Pluit, et ipsa pluvia tonitrus est; terret: time tonantem, et excipe pluentem. Ecce post illam vocem tonantis et pluentis Dei; post illam vocem aliquid de ipso Evangelio videamus. Ecce illa meretrix, malam famam habens in civitate, irrupit in alienam domum quo non erat invitata ab hospite, sed ab invitato vocata; non lingua, sed gratia. Noverat aegra habere ibi se locum, ubi medicum suum discumbere sciebat. Ingressa est quae erat peccatrix; non audet accedere nisi ad pedes: flet ad pedes, irrigat lacrymis, tergit crinibus, unguit unguento . Quid miraris? Terra didit fructum suum. Ergo hoc factum est, ibi pluente Domino per os suum; facta sunt quae legimus in Evangelio: quo pluente per nubes suas, missis deinde dicatur: Benedicat nos Deus, Deus noster; benedicat nos Deus. Benedicat, sicut jam dixi; etiam atque etiam bene
Abbreviated transcription (Latin):
casus irruit. aliqͣ calamitas de transuerso : undecũq plenꝰ
ẽ mundus exempla ñ cessant . loquor tͥ: in estate grana
quȩ colligas ñ des̃. Attende ad formicã opiger collige
dũ potes: hyemps te colligere ñ sin& sed manducare qđ
colligeris quã multi enĩ tribulationẽ ita patiunt᷑ ut ñ eis
uac& nec legere aliqͥd nec audire aliqͥd: nec forte ãmit¬
tunt᷑ ad eos qui eos consolentur Remansit formica in
cauerna : uideat si collegit aliqͥd ȩstate qͦ se a uoc&
hyeme. Sed mͦ qͥa benedic& nos qua benedictione¬

Expanded text:
casus irruet, aliqua calamitas de transverso, undecumque plenus casus irruet, aliqua calamitas de transverso, undecumque plenus est mundus, exempla non cessant: loquor tibi in aestate, grana quae colligas non desunt: attende ad formicam, o piger ; colligeigere te non sinet, sed manducare quod collegeris. Quam multi enim tribulationem ita patiuntur, ut non eis vacet, nec legere aliquid, nec audire aliquid; nec forte admittuntur ad eos qui eos consolentur. Remansit formica in caverna; videat si collegit aliquid aestate, quo se avocet hieme. 4. Sed modo quia benedicet nos Deus, quare benedic
Abbreviated transcription (Latin):
lit᷑ qͥa m̃surã qͣ se metit᷑. uult afferre ad eũ quẽ ñ no-¬
uit. Vid& illũ passũ damnũ . aut humiliatũ : aut orbi¬
tate ꝑcussũ qͥd credis: iste aliqͥd mali fecit : ut hoc illi
contingen&. Tale cor habeant. talẽ animũ : inimici mei
qđ iste collegit. Modo intꝰ formica comedit labores ȩ¬
statis: sed eã colligentẽ uidere poteras. manducantem
uidere ñ potes Ista fr̃s qͣͥntũ dñs dedit. qͣntũ suggerere
& imbuere dignatꝰ ẽ infirmitatẽ & humilitatẽ nrãm.
qͣͥntũ capimꝰ ꝓ modulo nr̃o diximꝰ : quare det ds̃ om̃ia ifta
ꝑmixta & bonis & malis. & quare auferat & bonis &
malis. Dedit tͥ ñ extollaris: abstulit tͥ ñ frangaris Ti¬
mes ne auferat : potest auferre & malo Melius gͦ bonꝰ qđ
dĩ ẽ amittis. sed dm̃ tenens times : sic gͦ & illemn cilus : ipũ
hortam᷑ passurꝰ esdamnũ qͥs ñ passurꝰ ẽ orbitatẽ : aliqͥs

Expanded text:
litur; quia mensuram qua se metitur, vult afferre ad eum quem non nolitur; quia mensuram qua se metitur, vult afferre ad eum quem non novit. Vides illum passum damnum, aut humiliatum, aut orbitate percussum: quid credis? Iste aliquid mali fecit, ut hoc illi contingeret. Tale cor habeant, talem animum inimici mei. quod iste collegit. Modo intus formica comedit labores aestatis: sed eam colligentem videre poteras; manducantem videre non potes. Ista, fratres, quantum Dominus dedit, quantum suggerere et imbuere dignatus est infirmitatem et humilitatem nostram, quantum capimus pro modulo nostro, diximus, quare det Deus omnia ista permixta et bonis et malis, et quare auferat et bonis et malis. Dedit tibi; non extollaris: abstulit tibi; non frangaris. Times ne auferat; bono potest auferre et malo: melius ergo bonus quod Dei est amittis, sed Deum tenes. Sic ergo et ille malus; ipsum hortamur: Passurus es damnum; quis non passurus est orbitatem? aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
tosuo ubi nemo uid& estiuis laborib recreat᷑. Iuan¬
do sibi ista colligebat ȩstate : uidebant om̃s Cũ his
pascit᷑ hyeme nullus uid& qͥd ÷ hoc : uide formicã
di Surgit qͦttidie currit ad ȩccłam dĩ. orat. Audit
lectionẽ. ymnũ cantat. ruminat qđ audiuit apud
se cogitat : recondit intꝰ grana collecta de area. hȩc i¬
psa que mͦ dicunt᷑ qͥ prudent̃ Audiunt hoc agunt : &
om̃ib uident᷑ ꝓcedere ad ȩccłam. redire de ȩccła. audire
sermonẽ. Audire lectionẽ. inuenire librũ. aꝑire & legere
om̃ia ista uident᷑ cũ fiunt. Formica illa ẽ: conterens
iter portans & recondens in conspectu cernentiũ. Ue¬
nit hyemps aliqͣndo Cui enĩ ñ uenit : accidit damnũ:
accidit orbitas. Cȩteri misereant᷑ forte ut miserũ qͥ ñ
norunt qͥd intꝰ habeat formica qđ comedebat: & dicuã
confectꝰ ẽ : metit᷑ ex se. cõpatit᷑ ex uirib suis: & ideo fal¬

Expanded text:
to suo, ubi nemo videt, aestivis laboribus recreatur. Quanto suo, ubi nemo videt, aestivis laboribus recreatur. Quando sibi ista colligebat aestate, videbant omnes: cum his pascitur hieme, nullus videt. Quid est hoc? Vide formicam Dei: surgit quotidie, currit ad ecclesium Dei, orat, audit lectionem, hymnum cantat, ruminat quod audivit, apud se cogitat, recondit intus grana collecta de area. Haec ipsa quae modo dicuntur qui prudenter audiunt, hoc agunt, et ab omnibus videntur procedere ad ecclesiam, redire de ecclesia, audire sermonem, audire lectionem, invenire librum, aperire et legere: omnia ista videntur, cum fiunt. Formica illa est conterens iter, portans et recondens in conspectu cernentium. Venit hiems aliquando; cui enim non venit? Accidit damnum, accidit orbitas: caeteri miserantur forte ut miserum, qui non norunt quid intus habeat formica quod comedat, et dicunt, confectus est! Metitur ex se, compatitur ex viribus suis, et ideo fal
Abbreviated transcription (Latin):
in anior ẽ conscientia : quis qs malus ista ꝑdiderit
ñ hab& foris qđ teneat : ñ hab& intꝰ ubi reqͥescat
Fugit hec ubi damnũ passus ẽ ubi se ab oculis homi¬
nũ de diuitiarũ ostentatione iactabat . iã se in oculis
hominũ iactare ñ potest ad se intro ñ redit qͥa ni¬
chil hab& Ñ ẽ imitatꝰ formicã : ñ sibi collegit
grana. cũ ȩstas eẽt. quid dixi cũ ȩstas ẽẽt cũ
eẽt uitȩ tranqͥllitas cũ eẽt scłi huiꝰ erga illũ ꝓspe¬
ritas: quando eiuacabat. quando felix uocabat᷑
ab hominib: ȩstas ipsius erat. Imitaret᷑ formicam
audip& uerbũ dĩ: colliger& grana. intus recondere
Uenerat tẽptatio tribulationis suꝑuenerat hiemps
tẽpestas timoris frigus tristitiȩ : siue damnũ eẽt
siue aliqͥd salutis periculũ. siue aliqͣ orbitas suoꝵ
siue aliqua ex honoratio & humiliatio hyemps erat
Redit formica ad id qđ ȩstate collegit: & intꝰ in secre¬

Expanded text:
inanior conscientia est. Quisquis malus ista perdiderit, inanior conscientia est. Quisquis malus ista perdiderit, non habet foris quod teneat, non habet intus ubi requiescat. Fugit hic ubi damnum passus est, ubi se ad oculos hominum de divitiarum ostentatione jactabat; jam se in oculis hominum jactare non potest: ad se intro non redit, quia nihil habet. Non est imitatus formicam; non sibi collegit grana, cum aestas esset . Quid dixi, cum aestas esset? Cum esset vitae tranquillitos, eum esset saeculi hujus erga illum prosperitas, quando ei vacabat, quando felix vocabatur ab omnibus, aestas ipsius erat. Imitaretur formicam, si audiret verbum Dei; colligeret grana, et intus reconderet. Venerat tentatio tribulationis, supervenerat hiems torporis, tempestas timoris, frigus tristitiae, sive damnum esset, sive aliquod salutis periculum, sive aliqua orbitas suorum, sive aliqua exhonoratio et humiliatio; hiems erat: redit formica ad id quod aestate collegit; et intus in secre
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ dñi benedictũ dedit & abstulit Man& qͥ dedit
& abstulit qđ dedit: sit nom̃ dñi benedictũ. Ad
hoc gͦ ista auferunt᷑ bonis. Sed ne qͥs forte infir¬
mus dicen&. qͣndo gͦ eẽ possũ tantȩ uirtutis quantȩ
scs̃ iob : roburmiraris arboris : qͥamͦ nata es hec
magna qͣm miraris sub cuiꝰ ramis & umbra refrigeras:
uirga fuit. Sed times netͥ auferant᷑ hȩc cũ talis
fueris : attende qͥa auferunt᷑ & malis qͥd gͦ tẽ differs
a conuersione : qđ bonus times amittere : fortemalus
admissurꝰ es Si bonꝰ ea ꝑdideris : ad ẽ consolator qͥ
abstulit. Arta ex inanita ẽ auro cor plenũ ẽ fide
foris pauꝑ es : sed intꝰ diues es Diuitias tecũ portas:
quas ñ amitteres etiã si de naufragio nudus exires
qđ gͦ forte ꝑditurꝰ es malus cur ñ bonũ te inuenit
damnũ qͣndo qͥdem uides & malos patidamnũ
sed incuore illi damno feriunt᷑. In anis ẽ domus

Expanded text:
men Domini benedictum. Dedit, et abstulit; manet qui dedit, men Domini benedictum. Dedit, et abstulit; manet qui dedit, et abstulit quod dedit: sit ejus nomen benedictum. Ad hoc ergo ista auferuntur bonis. Sed ne quis forte infirmus diceret: Quando ego esse possum tantae virtutis, quantae sanctus Job? Robur miraris arboris, quia modo nata es: haec magna quam miraris, sub cujus ramis et umbra refrigeraris, virga fuit. Sed times ne tibi auferantur haec, cum talis fueris? Attende quia auferuntur et malis. Quid te ergo differs a conversione? Quod bonus times amittere, forte malus amissurus es. Si bonus ea perdideris, adest consolator qui abstulit: arca exinanita est auro, cor plenum est fide; foris pauper es, sed intus dives es: divitias tecum portas quas non amitteres, etiamsi de naufragio nudus exires. Quod ergo forte perditurus es malus, cur non bonum te invenit damnum, quandoquidem vides et malos pati damnum? Sed majore illi damno feriuntur: inanis est domus,
Abbreviated transcription (Latin):
flectunt᷑ qđ gͦ dat ea bonis consolat᷑ itinerantes :
qđ dit ea & malis. ammon& bonos ut alia de side¬
rent quȩ ñ habent cũ malis cõmunia : Rursus
bonis aufert ea quando uult. ut int̾rogent se de
uirib suis & inueniant se qͥ forte latebant se utrũ
iã possint dicere dñs dedit dñs abstulit. sic̃ dño
placuit ita factũ ẽ : sit nom̃ dñi bene dictũ: Bene¬
dix̃ enĩ & illa anima dñm & reddidit fructus
cõpluta sagina benedictionis : dñs dedit dñs abstu¬
lit Subtrax̃ data : sed ñ subtrax̃ datorẽ. Anima
benedicta. om̃is simplex. ñ herens reb t̾renis nec
uisco implicatis pennis iacens. sed exerto nitore
uirtutũ ingeminis alis geminȩ dilectionis. exul-¬
tat in auras liberas: & uid & sibi subtractũ eẽ qđ
calcabat: ñ ubi incũbebat. & dicit secura. Dñs de¬
dit dñs abstulit: sic̃ dño placuit ita factũ ẽ : sit no¬

Expanded text:
plectuntur. Quod ergo dat ea bonis, consolatur itinerantes: plectuntur. Quod ergo dat ea bonis, consolatur itinerantes: quod dat ea et malis, admonet bonos ut alia desiderent, quae non habent cum malis communia. Rursus bonis aufert ea quando vult, ut interrogent se de suis viribus; et inveniant se, qui forte latebant se, utrum jam possint dicere: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Benedixit enim et illa anima Dominum, et reddidit fructus compluta sagina benedictionis. Dominus dedit, Dominus abstulit: subtraxit data; sed non subtraxit datorem. Anima benedicta omnis simplex, non haerens rebus terrenis, nec visco implicatis pennis jacens, sed exserto nitore virtutum, in geminis alis geminae dilectionis exsultat in auras liberas; et videt sibi subtractum esse quod calcabat, non ubi incumbebat; et dicit secura: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit no
Abbreviated transcription (Latin):
bonis ea dare. putarent & mali ꝓpt̃ hȩc colendũ dm̃
Rursus si ea solis malis da&. timerent boni infir¬
mi conuerti: ne ista illis forte de eẽnt. Est enĩ ad¬
huc anima infirma : minꝰ capax regni dĩ Nutrire
illã deb& ds̃ agricola nr̃ Nã & quȩ arboriã tẽpes¬
tates robore sustin& : cũ de t̾ra nasceret᷑ herbaerat:
Nouit gͦ ille agricola ñ solũ robustas arbores putare
atq purgare : sed etiã teneras in recenti ortu sȩpire
Propt̃ ea dilectissimi ut dicere cȩperã si solis bonis
darent᷑ ista : om̃s ꝓpt̃ hȩc accipienda uellent conuer¬
ti addm̃. Rursus si solis inalis darent᷑: timerent
infirmi ne cũ conuerterent᷑ amitterent qđ soli
mali haberent ꝑmixte dita s̃ & bonis & malis
Rursus si solis bonis auferrent᷑ idemille timor essee
infirmoꝵ. ne conuerterent᷑ ad dm̃ Rursus si solis
malis auferrent᷑ : ipsa sola putaret᷑ pena quamali

Expanded text:
solis ea daret, putarent et mali propter haec colendum Deum; solis ea daret, putarent et mali propter haec colendum Deum; rursus si ea solis malis daret, timerent boni infirmi converti, ne ista illis forte deessent. Est enim adhuc anima infirma minus capax regni Dei; nutrire illam debet Deus agricola noster. Nam et quae arbor jam tempestates robore sustinet, cum de terra nasceretur, herba erat. Novit ergo ille agricola non solum robustas arbores putare atque purgare; sed etiam teneras in recenti ortu sepire. Propterea, dilectissimi, ut dicere coeperam, si solis bonis darentur ista, omnes propter haec accipienda vellent converti ad Deum: rursus si solis malis darentur, timerent infirmi, ne cum converterentur. amitterent quod soli mali haberent. Permixte data sunt et bonis et malis. Rursus si solis bonis auferrentur, idem ille timor esset infirmorum, ne converterentur ad Deum: rursus si solis malis auferrentur, ipsa sola poena putaretur qua mali
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ & putant se ab aliis puniri nescientes. ab illo puni-¬
unt᷑ sic & cũ uegetant᷑ implent᷑ saluant᷑ liberant᷑¬
& si hoc nescientes uł hominib: uł dȩ monib: uł angłis
tribuunt. ñ habent nisi ab illo. penes quẽ potestas ẽ
fons om̃iũ bonoꝵ & creator & recreator uniuersorũ
¶ Sed alia s̃ dona quȩ dat ds̃ & in imicis suis. alia quȩ ñ
seruat nisi amicissuis Quȩ s̃ dona quȩ donat ini¬
Emicis suis : ea quȩ numeraui Ñ enĩ soliboni plenas
habent domos reb necessariis. aut soli boni uł salui
s̃. uł ab ȩgritudine conualescunt : Aut soliboni filios
habent soli boni pecuniã. soli boni cȩtera apta huic
uitȩ tẽporalia atq transeunti. habent hȩc & mali :¬
& aliqͣndo des bonis Sed des̃ & malis: & plerũq
illis magis qͣm illis aliqͣndo illis qͣm istis potiꝰ ab un¬
dant ꝑmixta ista tẽporalia ds̃ uoluit : qͥasi solis

Expanded text:
untur, et putant se ab aliis puniri, nescientes ab illo puniuntur, et putant se ab aliis puniri, nescientes ab illo puniuntur: sic et cum vegetantur, implentur, salvantur, liberantur; etsi hoc nescientes, vel hominibus, vel daemonibus, vel Angelis tribuunt, non habent nisi ab illo, penes quem potestas est fons omnium bonorum, et creator et recreator universorum. 3. Sed alia sunt dona quae dat Deus et inimicis suis, alia quae non servat nisi amicis suis. Quae sunt dona quae dat inimicis suis? Ea quae numeravi. Non enim soli boni plenas habent domos rebus necessariis; aut soli boni, vel salvi sunt, vel ab aegritudine convalescunt; aut soli boni filios habent, soli boni pecuniam, soli boni caetera apta huic vitae temporali atque transeunti. Habent haec et mali, et aliquando desunt bonis: sed desunt et malis, et plerumque istis magis quam illis; aliquando illis quam istis potius abundant. Permixta ista temporalia Deus esse voluit; quia si bonis
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa uota hominũ se adño dõ benedici cupien¬
tiũ: qͥs aut̃ nrm dicturꝰ ẽ ñ et̃ illã dĩ benedictionẽ¬
si uł agri caltura ei fructũ ferat. uł domꝰ cuiusq ab¬
und& copia rerũ tẽporaliũ. uł ipsa corporis salus
aut teneat᷑ ne amittat᷑ aut amissa reparet᷑ : fȩcun¬
ditas etiã sȩ mninarũ & casta uota filios desideranti¬
um adquẽ ꝑtinent nisi ad dñm dm̃ : qͥ enĩ creauit
qͥndo ñ erat: ipse ꝓlis successu facit ꝑ manere quos
condidit. Facit hec ds̃ donat hȩc ds̃ Parũ ẽ nob̵ dice¬
re facit hȩc ds̃ donat hȩc ds̃ sed solus facit solusdo¬
nat quidsi enĩ facit hȩc ds̃ sed facit hȩc & aliqͥs ñ ds̃:
facit hȩc & solus facit. Et sine causa ista petunt᷑ uł
ab hominib: uł ademonib: : & quȩq bona accipiunt
inimici dĩ ab illo accipiunt. & cũ ab aliis petunt cũ
accipiunt nescientes. ab illo accipiunt. quomͦ cũ puni¬

Expanded text:
diversa vota hominum se a Domino Deo benedici cupiendiversa vota hominum se a Domino Deo benedici cupientium? Quis autem nostrum dicturus est non esse illam Dei benedictiosi vel agricultura ei fructum ferat, vel domus cujusque abundet copia rerum temporalium, vel ipsa corporis salus, aut teneatur ne amittatur, aut amissa reparetur? Fecunditas etiam feminarum, et casta vota filios desiderantium, ad quem pertinent nisi ad Dominum Deum? Qui enim creavit quando non erat, ipse prolis successu facit permanere quod condidit. Facit haec Deus, donat haec Deus. Parum est nobis dicere, Facit haec Deus, donat haec Deus; sed solus facit, solus donat. Quid si enim facit haec Deus, sed facit haec et aliquis non Deus? Facit haec, et solus facit. Et sine causa ista petuntur vel ab hominibus, vel a daemonibus: et quaeque bona accipiunt inimici Dei, ab illo accipiunt; et cum ab aliis petunt, cum accipiunt, nescientes ab illo accipiunt. Quomodo cum puni
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest: formare fructꝰ ñ potest modificare semi¬
na ñ potest. tẽpora gignendi tẽꝑare ñ potest. os̃ aũ
qͥ om̃ia potest agricola nr̃ ẽ: securi sumꝰ forte ait
aliqͥs Tu dicis a gricolã nr̃m cẽ dm̃: immo ego apłos
agricolas dico qͥ dixer̃ ego plantaui apollo rigauit
tis suȩ : qm̃ scriptũ ẽ. anima mea sic̃ t̾ra sine aqua
tibi Dicat gͦ t̾ra nr̃a . nos ipsi. pluuiã dĩ desiderans:
ds̃ misereat᷑ nr̃i & benedicat nos Illumin & uultũ
suũ suꝑ nos: & miscreat᷑ nr̃i. Quȩsiturꝰ eras fortasse¬
qͥd ÷ benedicat nos. Multis modis: se uolunt homi¬
nes benedici adõ Alius benedici se uult plenã do
ut optineat salutẽ corporis sine labe. Alꝰ benedici
se uult si forte ȩgrotat ut repan& sanitatẽ : aliꝰ desi¬
derans filios & forte contristatꝰ qđ ñ nascant᷑ bene¬
dici se uult ut habeat posteritatẽ. Et qͥs enumer&

Expanded text:
non potest, formare fructus non potest, modificare seminon potest, formare fructus non potest, modificare semina non potest, tempora gignendi temperare non potest. Deus autem qui omnia potest, agricola noster est: securi sumus. Forte ait aliquis, Tu dicis agricolam nostrum esse Deum: imo ego Apostolos agricolas dico, qui dixerunt, Ego plantavi. Apollo rigavit. tis suae; quoniam scriptum est: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . Dicat ergo terra nostra, nos ipsi, pluviam Dei desiderans: Deus misereatur nostri, et benedicat nos. 2. Illuminet vultum suum super nos. quid est, benedicat nos. Multis modis se volunt homines benedici a Deo: alius benedici se vult, ut habeatut obtineat salutem corporis sine labe; alius benedici se vult, si forte aegrotat, ut reparet sanitatem; alius desiderans filios, et forte contristatus quod non nascantur, benedici se vult ut habeat posteritatem. Et quis enumeret
Abbreviated transcription (Latin):
plantaui. apollo rigauit : sed ds̃ increm̃tũ dedit Ergo
neq qͥ plantat ẽ aliqd neq qͥrigat: sed qͥ increm̃tũ dat
ds̃ Ille gͦ increm̃tũ dat Nũ qd forte istis agricolȩ : agri
Ñ ego aut̃ seđ gra dĩ mecũ. Ergo qͦcũq te uerteris siue
ꝑ angłos dm̃ inuenies agricolã tuũ siue ꝑ ꝓphetas
ipse ẽ agricola tuus siue ꝑ apłos eundẽ ipsũ cognos¬
ce agricolã tuũ qͥd gͦ nos : fortasse oꝑarii sumꝰ agri-¬
colȩ illiꝰ & hoc ipsũ ab hoc ipso imꝑtitis uirib & ab
ipso donata gr̃a . Ipse gͦ & colit: & increm̃tũ dat agri¬
cola aut̃ homo uineã colit: Actenꝰ ut an&. putet. ad¬
hibeat cȩtera quȩ ꝑtinent ad agricolarũ diligentiã
Pluere uineȩ suȩ ñ potest qđ si forte irngare potest.
de cuiꝰ potest : ipse qͥdem ducit in riuũ: sed ds̃ impl&
fontẽ. Postremo in uinea sua in crem̃tũ dare sarm̃tis

Expanded text:
plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Ergo plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Ergo neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Ille ergo incrementum dat. Numquid forte isti sunt agricolae? Agricn ego autem; sed gratia Dei mecum . Ergo quocumque te verteris; sive per Angelos, Deum invenies agricolam tuum; sive per Prophetas, ipse est agricola tuus; sive per Apostolos, eumdem ipsum agnosce agricolam tuum. Quid ergo nos? Fortasse operarii sumus agricolae illius, et hoc ipsum ab ipso impartitis viribus, et ab ipso donata gratia. Ipse ergo et colit, et incrementum dat. Agricola autem homo vineam colit hactenus, ut aret, putet, adhibeat caetera quae pertinent ad agricolarum diligentiam: pluere vineae suae non potest. Quod si forte irrigare potest, de cujus potest? Ipse quidem ducit in rivum, sed Deus implet fontem. Postremo in vinea sua incrementum dare sarmentis
Abbreviated transcription (Latin):
Seminuit caritas ur̃e in duobus psalmis
quiiã tractatis exortatos nos fuisse ani.¬
mam nram ut benediceret dñm: & pio cantu di¬
xisse bene dic anima mea dnm. Sigͦ ortatisumꝰ
in illis psalmis animã nr̃am ut benedicer& dñm:
dic anima nr̃a dñm: & ds̃ benedicat nos
cũ benedicit nos ds̃ nos crescimꝰ : & cũ benedicimꝰ
dñm nos crescimꝰ utrũq nob ꝓdest Ñ auget᷑ illã be¬
nedictione nr̃a : nec minuit᷑ maledictione nr̃a
qui maledicit dño ipse minuit᷑ : qui benedicit dño
ille auget᷑. Prior ẽ in nob̵ benedictio dñi & conse¬
quens ut & nos benedicamꝰ dnm. Illa pluuia: iste
dõ compluenti nos & colenti. Cantemus ista deuoti¬
one ñ sterili ñ in anio e sed uero corde. Aꝑtissime
tis ñ ẽ ȩdificiũ: & edificiũ ñ ẽ uinea Nos autẽ dñi ui¬
nea sumꝰ qͥa colit nos ad fructũ Aedificiũ dĩ sumꝰ qͥa
qͥ colit nos habitat in nob̵ & qͥd ait idem apłs : Ego

Expanded text:
eminit Charitas Vestra, in duobus psalmis qui jam tractati sunt, exhortatos nos fuisse animam nostram ut benediceret Dominum, et pio cantu dixisse: Benedic anima mea Dominum . Si ergo hortati sumus in illis psalmis animam nostram ut benediceret Dominum; anima nostra Dominum, et Deus benedicat nos. Cum benedicit nos Deus, nos crescimus; et cum benedicimus nos Dominum, nos crescimus: utrumque nobis prodest. Non augetur ille benedictione nostra, nec minuitur maledictione nostra. Qui maledicit Domino, ipse minuitur; qui benedicit Dominum, ipse augetur. Prior est in nobis benedictio Domini, et consequens est ut et nos benedicamus Dominum. Illa pluvia, iste o, compluenti nos et colenti. Cantemus ista devotione non sterili, non inani voce, sed vero corde. Apertissime tis non est aedificium, et aedificium non est vinea: nos autem vinea Domini sumus, quia colit nos ad fructum; aedificium Dei sumus, quia qui colit nos habitat in nobis. Et quid ait idem Apostolus? Ego
Abbreviated transcription (Latin):
timere potuer̃ ne male iudicent᷑: dent se corrigen¬
dos. dent se dirigendos. ei qͥ uid& iudicandos hic
corrigant᷑ & ñ timeant cũ iudicabunt᷑. Uide qͥd di-¬
cat in alio psalmo. Ds̃ in nomine tuo saluũ me fac.

Expanded text:
timere poterunt ne male judicentur: dent se corrigentimere poterunt ne male judicentur: dent se corrigendos, dent se dirigendos ei qui videt judicandos. Hic corrigantur, et non timeant cum judicabuntur. Vide quid dicat in alio psalmo: Deus, in nomine tuo salvum me fac,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ: confitere. exeat in confessionẽ & defluat om̃is
sanies lã exulta iã lȩtare : qđ reliquũ ẽ facile sa¬
nabit᷑ Confiteant᷑ tibi popłids̃ : confiteant᷑ tͥ popłi
om̃s & qͥa confitent᷑ : letent᷑ & exultent gentes
qm̃ uidicas popłos in ȩqͥtate : Nemote fallat : gau¬
deat iudicandus qͥ timuit iudicaturũ p̃uidit enĩ &
p̃uenit faciem eiꝰ in confessione : Ille aut᷑ cũ uenerit:
popłos in ȩqͥtate iudicabit. Quid ibi ualebit callidi-¬
tas accusatoris ubi ẽ tescis conscientia. ubi tueris &
causa tua. ubi udex ñ quęrit testẽ : ad uocatũ misit
tibi: ꝓpt̾ illũ & ꝑ illũ confitere: Age causã tuã:
defensor ẽ pęnitentis. petitor ueniȩ confitentis . ui¬
dex innocentis. Uere timere ñ poteris causã tuã:
ubi ad uocatus tuus erit udex tuus : Lȩtent᷑ gͦ &
exultent gentes: qm̃ uidicas popłos in eqͥtate. Sed

Expanded text:
num; confitere, exeat in confessione et defluat omnis num; confitere, exeat in confessione et defluat omnis sanies: jam exsulta, jam laetare; quod reliquum est facile sanabitur. Confiteantur tibi populi, Deus; confiteantur tibi populi omnes. Et quia confitentur, laetentur et exsultent gentes; quoniam judicas populos in aequitate. Nemo te fallit: gaudeat judicandus, qui timuit judicaturum. Praeridit enim, et praevenit faciem ejus in confessione : ille autem cum venerit, populos in aequitate judicabit. Quid ibi valebit calliditas accusatoris, ubi est testis conscientia, ubi tu eris et causa tua, ubi judex non quaerit testem? Advocatum misit tibi: propter illum, et per illum confitere; age causam tuam, et defensor est poenitentis, et petitor veniae confitentis, et judex innocentis. Vere timere poteris causam tuam, ubi advocatus tuus erit judex tuus? Laetentur ergo, et exsultent gentes; quoniam judicas populos in aequitate. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
exigit a latrone confessionẽ tortor & timor :im¬
mõ aliqͣndo confessionẽ p̃mit timor exigit dolor
& ille qͥ plangit in torm̃tis tim& aut̃ occidi con¬
fessus. portat torm̃ta quantũ potest: & si uictꝰ
dolore fuerit. ꝓfert ad mortẽ uocẽ suã Nus quã
gͦ lȩtus nusquã exultans. Ante qͣm confiteat᷑
ex arat ungula: cũ confessus fuerit damnatũ
carnifex ducit. miser ubiq Sed lȩtent᷑ & exul¬
tent gentes. Vnde: ꝑ ipsã confessionẽ quare : qͥa
bonꝰ ẽ cui confitent᷑. Ad hoc exigit confessionẽ :
ut liber humilẽ. Ad hoc damnat ñ confitentẽ :
ut puniat suꝑbũ. Ergo tristis esto ante qͣm confitea¬
ris confessus exulta iã sanaberis. Conscientia tua
saniem collegerat: a postoma tumuerat. Cruciabat
te: reqͥescere ñ sinebat. Ad hib& medicꝰ fom̃ta uer¬
boꝵ & aliqͣndo secat. adhib& medicinale ferrũ in
correptione tribulationis. Tu agnosce medici ma¬

Expanded text:
exigit a latrone confessionem tortor et timor; iexigit a latrone confessionem tortor et timor; imo aliquando confessionem premit timor, exigit dolor: et ille qui plangit in tormentis, timet autem occidi confessus, portat tormenta quantum potest; et si victus dolore fuerit, profert ad mortem vocem suam. Nusquam ergo laetus, nusquam exsultans: antequam confiteatur, exarat ungula; cum confessus fuerit, damnatum carnifex ducit: miser ubique. Sed laetentur et exsultent gentes. Unde? Per ipsam confessionem. Quare? Quia bonus est cui confitentur: ad hoc exigit confessionem, ut liberet humilem; ad hoc damnat non confitentem, ut puniat superbum. Ergo tristis esto antequam confitearis; confessus exsulta, jam sanaberis. Conscientia tua saniem collegerat, apostema tumuerat, cruciabat te, requiescere non sinebat: adhibet medicus fomenta verborum, et aliquando secat; adhibet medicinale ferrum in correptione tribulationis: tu agnosce medici ma
Abbreviated transcription (Latin):
Et seqͥt᷑. cantate dño om̃is t̾ra. Confiteant᷑ tibi po-¬
płi dĩ: Inuener̃ uiã tuã : confiteant᷑ Ipsa cantatio
confessio ẽ. confessio peccatoꝵ tuoꝵ & uirtus dĩ
Tuã iniqͥtatẽ confitere: grãmdĩ confitere. Te accusa:
illũ głifica Te rep̃hende : illũ lauda Ut & ipse ueni-¬
ens inueniat te punitorẽ tuũ : ut exhibeat se tibi
saluatorẽ tuũ. qͥd enĩ timetis confiteri. o qͥ inuenistis
hanc uiã in om̃ib gentib : qͥd timetis confiteri. &
in confessione ur̃a cantare canticũ nouũ cũ om̃it̃ra:
in om̃i t̾ra : in pace catholica. Confiteri timetis
dño: ne confessũ damn&. Si ñ confessus lates. con¬
fessus damnaberis : times confiteri : qͥ ñ confiten¬
do eẽ ñ potes occultus Damnaberis tacitꝰ: qͥ posses
oliciũ ducit seqͥt᷑ x dic̃ Lȩtent᷑ & exultent gentes
Siplangunt ante hominẽ confessi latrones : lȩ¬
tent᷑ ante dm̃ confessi fideles. Si homo iudic&

Expanded text:
et sequitur, Cantate Domino, omnis terra . Confiteantur tibi populi, Deus. Invenerunt viam tuam; confiteantur. Ipsa cantatio confessio est; confessio peccatorum tuorum, et virtutis Dei. Tuam iniquitatem confitere, gratiam Dei confitere; te accusa, illum glorifica; te reprehende, illum lauda: ut et ipse veniens inveniat te punitorem tuum, et exhibeat se tibi salvatorem tuum. Quid enim timetis confiteri, qui invenistis hanc viam in omnibus gentibus? quid timetis confiteri, et in confessione vestra cantare canticum novum cum omni terra, in omni terra, in pace catholica? Confiteri times Deo, ne confessum damnet? Si non confessus lates, confessus damnaberis. Times confiteri, qui non confitendo esse non potes occultus: damnaberis tacitus, qui posses plicium ducit, sequitur, et dicit: Laetentur et exsultent gentes. Si plangunt ante hominem confessi latrones, laetentur ante Deum confessi fideles. Si homo judicet,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ dent se : ipse gentes in t̾ra dirig&. Dirigit aut̃ gen-¬
tes ambulantes in fide: exultantes in illo facien¬
intrat aqͣ ꝑminutissimas cauernas ꝑ rimulas ad
sentinã. ex auriendo eã ꝑ oꝑabona : neplus intran-¬
do cumulũ faciat & nauẽ de pͥmat. Ex auriendo
qͦttidie ieiunando. orando elemosinas faciendo:
dicendo puro corde dimitte nob̵ debita nrã. sic̃ & nos
dimittimꝰ debitoribi nr̃is dicendo ista ambulas se¬
curꝰ. & exulta inuia canta in uia Noli timere iudi¬
cẽ : ante qͣm esses fidelis in uenisti salua torẽ Impiũ
te quȩsiuit ut redimer&. redẽptũ deser& ut ꝑdat:
& gentes in t̾ra diriges . Exultat gaudet hortat᷑

Expanded text:
ejus dent se; ipse gentes in terra dirigit. Directae autem genejus dent se; ipse gentes in terra dirigit. Directae autem gentes, ambulantes in fide, exsultantes in illo, facienintrat aqua per minutissimas cavernas, per rimulas ad sentinam, exhauriendo eam per opera bona, ne plus intrando cumulum faciat, et navem deprimat; exhauriendo quotidie, jejunando, orando, eleemosynas faciendo, dicendo puro corde, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris : dicendo ista, ambula securus, et exsulta in via, canta in via. Noli timere judicem; antequam esses fidelis, invenisti salvatorem. Impium te quaesivit ut redimeret; redemptum deseret ut perdat? Et gentes in ter
Abbreviated transcription (Latin):
debeotimere cũ me iudi cab̵ in uirtute tua. Si aut̃ me prius
confiteant᷑ tibi popłi om̃s. Et ne putetis aliqͥd ti
quare lȩtent᷑ & exultent : qͥa uidicas popłos in ȩqͥtate
Nemo contra nos p̾miũ dat: nemote corrũpit nemo
te fallit. Ergo securussis Sed qͥd: de causa tua
Nemo corrũpit dm̃ : manifestũ ẽ : ne forte ideo
magis tim̃dũ ẽ qͥa corrũpi nullomͦ potest quo¬
mͦ gͦ securꝰ es: scđm illud qđ iã dictũ ẽ ds̃ in
uidicame. Sic & hic lȩtent᷑ & exultent gentes:
qm̃ iudicas popłos in ȩqͥtate Et netime ant
iniqͥ: subiecit. Et gentes in t̾ra dirigis. Prauȩ
erant gentes. & tortuosȩ erant gentes. ꝑuersȩ
erant gentes: merito prauitatis & distortionis &
ꝑuersitatis suȩ . iudicẽ uenientẽ timebant. Uenit
manꝰ ipsius extenta ẽ miscđit̃ in popłos : dirigunt᷑
ut ambulent rectã uiã. qͥd timeant uenturũ¬
rectorẽ iudicẽ qͥ pͥmo agnouer̃ correctorẽ : manib

Expanded text:
debeo timere cum me judicabis in virtute tua: si autem me priusConfiteantur tibi populi omnes. Et ne putetis aliquid tiQuare, laetentur et exsultent? Quoniam judicas populos in aequitate. Nemo contra nos praemium dat, nemo te corrumpit, nemo te fallit. Ergo securus sis. Sed quid de causa tua? Nemo corrumpit Deum; manifestum est: ne forte ideo magis timendus sit, quia corrumpi nullo modo potest. Quomodo ergo securus es? Secundum illud quod jam dictum est: Deus, in judica me. Sic et hic: Laetentur et exsultent gentes, quoniam judicas populos in aequitate. Et ne timeant iniqui, subjecit: Et gentes in terra dirigis. Pravae erant gentes, et tortuosae erant gentes, perversae erant gentes; merito pravitatis et distorsionis et perversitatis suae judicem venientem timebant: venit manus ipsius, extenta est misericorditer in populos; diriguntur ut ambulent rectam viam: quid timeant venturum judicem, qui primo agnoverunt correctorem? Manibus
Abbreviated transcription (Latin):
noua Cantacũ nouũ cantate in uia : quã cognouistis¬
in t̾ra. in qͣ t̾ra : in om̃ib gentib ꝓpt̃ ea & canticũ no-¬
uũ : ñ ꝑtin& ad partẽ : qui in parte cantat. uetꝰ cantat:
qđ lib& cantet uetꝰ cantat. uetꝰ homo cantat. diuisus
ẽ. carnalis ẽ. Certe in qͥntũ carnalis : in tantũ uetus
& in qͣntũ spiritalis: in tantũ nouus. Uide qͥd dicat
apłs Ñ potui uob̵ loqͥ qͣsi spiritalib : sed qͣsi carnalib
Vnde illos ꝓbat carnales: cũ enĩ unꝰ dic̃ egosũ pauli :
alt̃ uͦ ego apollo. nonne in qͥt carnales estis: ergo in
spũ canticũ nouũ : cantat inuia secura Sic uiatores
cantant : & plerũq nocte cantant. formidolosa circũ¬
strepunt om̃ia. uł potiꝰ ñ circũ strepunt. sed circũsi.¬
lent : & quanto magis silentia tanto magis formido¬
losa Cantat tam̃ : & qͥ latrones ti& quanto securi

Expanded text:
nova . Canticum novunova . Canticum novuin terra. In qua terra? In omnibus gentibus. Propterea et canticum novum non pertinet ad partem. Qui in parte cantat, vetus cantat: quodlibet cantet, vetus cantat, vetus homo cantat; divisus est, carnalis est. Certe in quantum carnalis est, in tantum vetus, et in quantum spiritualis, in tantum novus. Vide quid dicat Apostolus: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Unde illos probat carnales? Cum enim unus dicit, Ego sum Pauli; alter vero, Ego Apollo: nonne, inquit, carnales estis ? Ergo in spiritu canticum novum canta in via secura. Sicut viatores cantant, et plerumque nocte cantant. Formidolosa circumstrepunt omnia, vel potius non circumstrepunt, sed circumsilent; et quanto magis silentia, tanto magis formidolosa; cantant tamen et qui latrones timent. Quanto securius
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib: saluta redĩ : Confiteant᷑ tͥ popłi ds̃: confi¬
teant᷑ tͥ inqͥt popłi om̃s. E xiscit hereticꝰ : & dicit¬
& ego in affrica popłos habeo & aliꝰ ex alia
parte. ⁊ ego in galatia popłos habeo Tu in a fri¬
ca ille in galatia łgo illũ quero : qͥ ubiq hab&
Certe ad istam uocẽ exultare ausi estis: qm̃ audistis
confiteant᷑ tͥ popłi ds̃. Audite sequentẽ uersũ : qͥa ñ
de parte loqͥt᷑ confiteant᷑ tͥ popłi om̃s. Ambulate
inuia cũ om̃ib gentib: ambulate inuia cũ om̃ib po¬
pulis Ofilii pacis. filii unice catholicȩ. ambulate in
uia : cantate ambulantes: faciunt hoc uiatores: ad so.¬
lam̃ laboris Cantate in hac uia obsecro uos ꝑ ipsam
uiã. cantate in hac uia canticũ nouũ: cantate. nemo
ibi uetera cantet. Cantate amatoria patriȩ ur̃ȩ:
nemo uetera: Uia noua : uiator nouus. canticũ nouũ
Audi apłm: hortantẽ tẽ ad canticũ nouũ: Si qua igit᷑
in xp̃o noua creatura : uetera transier̃. ecce facta s̃

Expanded text:
 salutare Dei? Confiteantur tibi populi, Deus; confiteantur tibi, inquit, populi omnes. Existit haereticus, et dicit, Ego in Africa populos habeo: et alius ex alia parte, Et ego in Galatia populos habeo. Tu in Africa, ille in Galatia: ego illum quaero qui ubique habet. Certe ad istam vocem exsultare vos ausi estis, quoniam audistis, Confiteantur tibi populi, Deus. Audite sequentem versum, quia non de parte loquitur: Confitebantur tibi populi omnes. Ambulate in via cum omnibus gentibus, ambulate in via cum omnibus populis, o filii pacis, filii unicae Catholicae; ambulate in via, cantate ambulantes. Faciunt hoc viatores ad solamen laboris. Cantate vos in hac via; obsecro vos per ipsam viam, cantate in hac via: canticum novum cantate; nemo ibi vetera cantet: cantate amatoria patriae vestrae; nemo vetera. Via nova, viator novus, canticum novum. Audi Apostolum hortantem te ad canticum novum: Si qua igitur in Christo nova creatura, vetera transierunt; ecce facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
niti sui. Unicũ genuit : & unũ noluit. Unicũ genuit
tam̃ adoptando fecit ei coheredes. fecit eũ participẽ
priꝰ mortalitatis nr̃ȩ : ut crederemꝰ nos eẽ posse par¬
ticipes diuinitatis eiꝰ Attendamꝰ p̃tiũ nr̃m. Predicata
s̃ om̃ia ex hibent᷑ om̃ia : ut ait euangłiũ ꝑ orbẽ t̃rarũ¬

Expanded text:
niti sui. Unicum genuit, et unum esse noluit: unicum genuit,niti sui. Unicum genuit, et unum esse noluit: unicum genuit,tamen adoptando fecit ei cohaeredes. Fecit eum participem prius mortalitatis nostrae, ut crederemus nos esse posse participes divinitatis ejus. 10. Attendamus pretium nostrum. Praedicta sunt omnia, exhibentur omnia, it Evangeliu
Abbreviated transcription (Latin):
be diedixit cȩ̨lũ. Discreuit mare ab arida. & nomi¬
nauit utrũq aridã t̾rã : & congregationẽ a quarũ
mare Nec hic dictũ ẽ benedix̃ ds̃ . Uentũ ẽ ad ea
quȩ fȩcunditatis habitura erant semen & ex aqͥis
existentia. Ipsa enĩ maxime : multiplicationis ub̵¬
tatẽ habent. Et benedix̃ ea dñs dicens. Crescite &
multiplicamini & replete aquas maris: & uolatilia
multiplicent᷑ suꝑ t̾rã. Sic & cũ om̃ia subiecit ho-¬
mini quẽ fecit ad imaginẽ suã : scriptũ ẽ Et bene¬
dixit eos ds̃ dicens. Crescite & multiplicamini : &
implete faciem t̾rȩ. Ergo benedictio ꝓprie ad multi¬
plicationẽ ual&: & ad implendã faciem t̃rȩ Audi
& in hoc psalmũ. Benedicat nos ds̃ ds̃ nr̃ benedicat¬
nos ds̃ Et qͦ ual& istabenedictio : & metuant eũ
om̃s fines t̃rȩ. Ergo fr̃s mei sic abundant̃ in nomine
xp̃i benedixit nos ds̃: ut filuis suis impleat uniuersa
faciem t̃rȩ ad optatis in regnũ suũ coheredib unige¬

Expanded text:
xit coelum. Discrevit mare ab arida, et nominavit utrumque; aridam, terram, et congregationem aquarum, mare: nec hic dictum est, Benedixit Deus. Ventum est ad ea quae fecunditatis habitura erant semen, et ex aquis existentia. Ipsa enim maximam multiplicationis ubertatem habent; et benedixit ea Dominus dicens: Crescite, et multiplicamini, et replete aquas maris; et volatilia multiplicentur super terram. Sic et cum omnia subjecit homini, quem fecit ad imaginem suam, scriptum est: Et benedixit eos Deus dicens: Crescite et multiplicamini, et implete facient terrae . Ergo benedictio proprie ad multiplicationem valet, et ad implendam faciem terrae. Audi et in hoc psalmo: Benedicat nos Deus, Denos Deus. Et quo valet ista benedictio? Et metuant eum omnes fines terrae. Ergo, fratres mei, sic abundanter in nomine Christi benedixit nos Deus, ut filiis suis impleat universam faciem terrae, adoptatis in regnum suum cohaeredibus Unige
Abbreviated transcription (Latin):
ni& & si nolumꝰ. quomͦ uelimꝰ ut ueniat: bene uiuen.¬
do bene agendo : p̃terita ñ nos delectent. p̃sentia
ñ nos teneant. Ne claudamꝰ aurẽ tanqͣm de cauda.
ne p̾mamꝰ aurẽ in t̾ra : ne p̃teritis retardem᷑ ab au-¬
diendo ne p̃sentib implicem᷑ a futura meditando
Extendamꝰ nos in eaquȩ ante s̃ : obliuiscam᷑ p̃terita

Expanded text:
niet etsi nolumus. Quomodo velimus ut veniat? Bene vivendo, bene agendo. Praeterita non nos delectent, praesentia non nos teneant; ne claudamus aurem tanquam de cauda, ne premamus aurem in terra; ne praeteritis retardemur ab audiendo, ne praesentibus implicemur a futura meditando; extendamus nos in ea quae ante sunt, obliviscamur praeterita
Abbreviated transcription (Latin):
nisi cognoueris tem& ipsã. quid ÷ hoc : nisi cogno¬
ueris ad imaginẽ dĩ te factã o anima ȩccłȩ : p̃cio¬
so redempta sanguine agni immaculati. Attende
qͣnti ualeas: qđ ꝓtedatũ sit cogita Dica mͦ gͦ & o¬
ptemꝰ: illum in& uultũ suũ suꝑ nos. Gestamꝰ uul-¬
tũ eiꝰ: quomͦ dicunt᷑ uultꝰ imꝑatoꝵ. Uere qͥdã sa.¬

Expanded text:
Nisi cognoveris temetipsam. Quid est hoc? Nisi cognoNisi cognoveris temetipsam. Quid est hoc? Nisi cognoveris ad imaginem Dei te factam. O anima Ecclesiae pretiosa, redempta sanguine Agni immaculati, attende quanti valeas; quid pro te datum sit cogita. Dicamus ergo et optemus, Illuminet vultum suum super nos. Gestamus vultum ejus: quomodo dicuntur vultus imperato