comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs. Qm̃ hoc ẽ testamentũ qͦd
constituã domui iacob. pꝰ dies illos dicit
dñs. dabo leges meas in mentib. & in cor
modo uult iste legẽ sibi poni a dño. ñ
sicut iniustis & ñ subditis. ad uetus te¬
stamentũ ꝑtinentib posita ẽ in tabu¬
lis lapideis. s sicut scĩs filiis liberȩ. fi
scõ tanꝗͣ digito d̃i inmente dat᷑. & in
cordib scribit᷑. ñ quã memoria tene¬
ant & uita negligant. s quã sciant
intelligendo. faciant diligendo in
latitudine amoris. ñ in timoris angu¬
stiis. Nã qui timore penȩ ñ amore iu-¬

Expanded text:
icit Dominus. Quoniam hoc est testamentum quod constituam domui Israel: Post dies illos, dicit Dominus, dabo leges meas in mentibus eorum, etmodo vult iste legem sibi poni a Domino; non sicut injustis et non subditis, ad vetus testamentum pertinentibus posita est, in tabulis lapiritu tanquam digito Dei in mente datur, et in cordibus scribitur: non quam memoria teneant, et vita negligant; sed quam sciant intelligendo, faciant diligendo, in latitudine amoris, non in timoris angustiis. Nam qui timore poenae, non amore ju
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ut om̃s facti unũ in xp̃o. facti unꝰ
grex sub pastore uno. & corpꝰ illiꝰ capi-¬
tis tanꝗͣ unus homo dicamꝰ. De tribu¬
latione in uocaui dñm: & exaudiuit
me in latitudine. dñs. Angustia nr̃a et
tribulatio nra finit᷑. de qua cotidie ad

Expanded text:
mus omnes facti unum in Christo, facti unus grex sub pastore uno, et corpus illius capitis tanquam unus homo dicamus, «In tribulatione invocavi Dominum, et exaudivit me in latitudine.» Angustia nostrae tribulati
Abbreviated transcription (Latin):
ipso quod homo ẽ suũ intelligere debet
auctorẽ. cuiꝰ uoluntati tantomagis ser-¬
uiat. qͣnto se quia de se ipso nichil sit
pensat. Ecce autẽ conditi dm̃ considera¬
re negleximꝰ. Adhibita sunt p̃cepta. ad¬
obtemꝑare noluimꝰ. adiunctũ ẽ exem
nis nr̃ȩ ordinẽ seruare noluimꝰ. p̃cep¬
tis admonerem᷑. Et quia p̃ceptis obȩ-¬
dire contẽpsimꝰ: exemplo excitaremur.¬

Expanded text:
ipso quo homo est, suum intelligere debet auctorem; cujus voluntati tanto magis serviat, quanto se quia de se ipso nihil sit pensat; ecce autem conditi Deum considerare negleximus. Adhibita sunt praecepta, obtemperare noluimus. Adjunguntur exemnis nostrae ordinem servare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contempsimus, exemplis confunderemur
Abbreviated transcription (Latin):
ant gͦ reliquiȩ gentiũ quȩ nondũ in-¬
uocauert̃ nom̃ dni. audiant & que¬
rant ut inueniant tribulationẽ & do¬
sorẽ. & inuocent nom̃ dñi ꝙ saluȩ fi¬
ant. Non hoc eis dicimꝰ ut querant mi¬
seriã quã nondũ habent̾ s ut inueni¬
ant eã quã nescientes habent. Neq hoc
eis optamꝰ ut t̾rena necessaria desint qͥ
hoc plangant quod amissa societate
ruert̃. Agnoscant & lugeant istã mise¬
riã. Faciet eos beatos lugentes. qui eos
semꝑ miseros eẽ noluit. Nã misericors
seret᷑ quia recipit. Flagellat enĩ omnẽ
filiũ quẽ recipit. Nec tam amarũ no¬
bis debet ẽẽ quod flagellat. quã dulce
quod recipit. Quomodo enĩ ñ flagel-¬
lat. custodiens paruulos dñs. qͦs gran¬
des querit heredes: Quis enĩ ẽ filius.
cui ñ det disciplinã pater: Humilia.¬

Expanded text:
ant reliquiae gentium quae nondum invocant nomen Domini; audiant et quaerant, ut inveniant tribulationem et dolorem, et invocent nomen Domini, et salvae fiant. Non hoc eis dicimus, ut quaerant miseriam quam non habent, sed ut inveniant eam quam nescientes habent: neque hoc eis optamus, ut terrena necessaria desint eishoc plangant, quod amissa satietate ruerunt. Agnoscant et lugeant istam miseriam; faciet eos beatos lugentes, qui eos esse semper miseros noluit. 5. «Misericorsia recipit: flagellat enim omnem filium quem recipit, nec tam mihi amarum debet esse quod flagellat, quam dulce quod recipit. Quomodo enim non flagellet, «Custodiens parvulos Dominus,» quos grandes quaerit haeredes? quis enim est filius cui non det disciplinam pater ejus ? «Humilia
Abbreviated transcription (Latin):
diabolũ alibi dicit pͥncipẽ potesta¬
tis aeris huiꝰ. Audi gͦ quod sequitur.
Dñs mͥ adiutor: & ego despiciã ini¬
micos meos. Ex quolibet genere ini¬
mici insurgant. siue ex numero ma-¬
lors hominũ. seu ex numero maloꝵ
angłors. in dñi ad iutorio despician¬
sic mͥ tanꝗͣ bonus homo se amicus ap¬
ponat. ut in se spẽ meã iubeat colloca¬
ri. Bonũ ẽ enĩ confidere in dño: quã
confidere in homine. N ec quisqͥs scd̃m
quendã modũ dici pot̾ angłs bonus.
sic a me cogitet᷑ ut in eo confidere de¬
beã. Nemo enĩ bonus nisi solus ds. &
cũ uident᷑ ad iuuare homo uł angłs.
cũ hoc uera dilectione faciunt. ille ꝑ

Expanded text:
dicit principem potestatis aeris hujus . Audi ergo quod sequitur: «Dominus mihi adjutor, et ego despiciam inimicos meos.» Ex quolibet genere inimici exsurgant, sive ex numero malorum hominum, sive ex numero malorum angelorum; in Domini adjutorio despiciensic mihi tanquam bonus homo se amicus opponat, ut ipse in se spem meam jubeat collocari: «Bonum est» enim «confidere in Domino, quam confidere in homine.» Nec quisquis secundum quemdam modum dici potest angelus bonus, sic a me cogitetur, ut in eo confidere debeam: nemo enim bonus, nisi solus Deus; et cum videntur adjuvare homo vel angelus, cum hoc vera dilec
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitate animȩ ñ desid̾ari. & ratio¬
ne mentis ubi uidet᷑ quã sint utiles
atq salubres post earũ desid̾ium concu¬
pisci. Sepe enĩ quid agendũ sit uidemus
nec agimꝰ. quia ñ delectat ut agamꝰ. & cu¬
pimus ut delectet. Preuolat intellectus.
quȩ bona eẽ cernebat. cupiens eoꝵ habe¬
re delectationẽ. quors potuit uidere
rationẽ. Non autẽ ait concupiscit. s
concupiuit. fortasse quia talis erat qͥ

Expanded text:
infirmitate animae non desiderari; et ratione mentis, ubi videtur quam sint utiles atque salubres, potest earum desiderium concupisci. Saepe enim quid agendum sit videmus, nec agimus; quia non delectat ut agamus, et cupimus et delectet. Praevolat intellectus; quae bona esse cernebat, cupiens eorum habere delectationem quorum potuit videre rationem. 5. Non autem ait, concupiscit; sed, «Concupi
Abbreviated transcription (Latin):
redidi ꝓpter quod locutus sũ.
id. ẽ. ꝑfecte credidi. Non enĩ
ꝑfecte credunt. qui quod credunt loqͥ
nolunt. Ad ipsã enĩ fidẽ ꝑtinet illud
credere. quod dictũ ẽ. Qui me confessus
fuerit corã hominib. confitebor & ego¬
eũ corã patre meo. Ex hoc enĩ appellatꝰ¬
ẽ fidelis ille seruus. ñ tantũ quia acce¬
pit.s quia impendit atq lucratus ẽ.
Ita & hoc loco ñ ait credidi & locutus
sũ. s ꝓpter hoc dixit se locutũ ẽẽ quia
Passus ẽ enĩ multas tribulationes ꝓpter
uerbũ quod fidelit̾ tenebat. fidelit̾ im¬

Expanded text:
redidi, propter quod locutus sum, id est perfecte credidi. Non enim rfecte credunt qui, quod credunt, loqui nolunt. Ad ipsam enim fidem pertinet etiam illud credere quod dictum est: « Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor eum coram Angelis Dei» . Ex hoc enim est appellatus fidelis ille servus, non tantum quia accepit, sed quia impendit atque lucratus est. Ita et hoc loco non ait, Credidi, et locutus sum; sed propter hoc dicit se locutum esse, quia Passus est enim multas tribulationes, propter verbum quod fideliter tenebat, fideliter im
Abbreviated transcription (Latin):
animo simplici & puro. ex fide sincera
quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑatur. Terrenis qͥp¬
pe cupiditatib consulentes. regnũ cȩlo¬
rũ annuntiabant. habentes in pecto¬
re falsitatẽ. in lingua ueritatẽ. De his
iterũ dicit. Neq enĩ isti xp̃o seruiunt
s suo uentri. quos tam̃ xp̃m annuntia¬

Expanded text:
animo simplici et puro, et fide sincera quae per dilectionem operatur : terrenis quippe cupiditatibus consulentes, regnum coelorum annuntiabant, habentes in pectore falsitatem, in lingua veritatem. iterum dicit, «Neque enim isti Deo serviunt, sed suo ventri» . Quos tamen Christum annuntia
Abbreviated transcription (Latin):
sos cogitamꝰ. ñ cessent oculi a lacrimis
Tunc autẽ eripient oculos nr̃os a lacri¬
mis. qͣndo & pedes a lapsu. quia tunc
nullus erit lapsus ambulantiũ pedũ
quando infirmȩ carnis nullũ erit lu¬
tineat hoc quod canit᷑ uelut iam sit
effectũ. Eripuit inquit ocłos meos
a lacrimis. pedes meos a lapsu. Et tam̃
enĩ in carne sunt. deo placere ñ posst̃
linde & quod sequit᷑ dicit idem apłs.
Uos autẽ ñ estis in carne. Quod scđm

Expanded text:
os cogitamus, non cessant a lacrymis oculi: tunc autem eximet oculos nostros a lacrymis, quando et pedes a lapsu. Quia tunc nullus erit lapsus ambulantium pedum, quando infirmae carnis nullum erit luertineat quod ita canitur velut jam sit effectum, «Exemit,» inquit, «oculos meos a lacrymis, pedes meos a lapsu:» et tamen enim «in carne sunt, Deo placere non possunt.» Unde quod sequitur, et dicit idem apostolus, «Vos autem non estis i
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵs contexitur. Nã & ipsũ dñm caput
ȩccłiȩ recte accipimꝰ circundatũ a peccato¬
rib. sicut circũdant apes fauũ. Quid
enĩ ab ignorantib gestũ sit. mistica sub¬
tilitate sp̃c sc̃s loquit᷑. Mel quippe aper
oꝑant᷑ in fauis. nescientes autẽ ꝑsecu¬
tores dñi fecert̃ eũ nobis ipsa passione
dulciorẽ. ut gustemꝰ & uideamꝰ quã
suauis ẽ dñs qui mortuus ẽ ꝓpt̾ deli¬
cta nrã. & resurrexit ꝓpt̾ iustificationẽ¬

Expanded text:
ordo contexitur. Nam ipsum Dominum caput ordo contexitur. Nam ipsum Dominum caput Ecclesiae recte accipimus circumdatum a persecutoribus, sicut circumdant apes favum. Quid enim ab ignorantibus gestum sit, mystica subtilitate Spiritus sanctus loquitur. Mel quippe apes operantur in favis: nescientes autem persecutores Domini, fecerunt eum nobis ipsa passione dulciorem; ut gustemus et videamus quam suavis est Dominus , qui mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit p
Abbreviated transcription (Latin):
labores significat atq uictoriã. S quasi
causa quereret᷑ unde tanta mala suꝑare
potuerit. respectũ ẽ ad exemplũ. & dixit
quid pͥmo passa sit in capite suo adden¬
do qͦd sequit᷑. Circũdantes circundedert̃¬
Et bene ibi ñ repetitũ ẽ om̃s gentes. qͦd
a iudeis solis factũ ẽ. & in noĩe dñi ultus
sũ in eos. quia illic ipse pius ppłs qui ẽ cor¬
pus xp̃i ꝑsecutores senserit. de quors gen¬
exteriorẽ carnẽ uirtute ĩmortali morta¬
fauũ. & exarsert̃ sicut ignis in spinis.
Apes enĩ in ore mel habent. & in aculco
caudȩ uulnus. Et om̃s qui linguablan¬
diunt᷑. s latent̾ ex malitia feriunt apes
sunt. Quia loquendo dulcedinẽ mellis
ꝓponunt. s occulte feriendo uulnꝰ infert̃.
Ista uͦ facientes exardescunt sic̃ ignis in
spinis. quia ꝑ fla̾mas detrahentiũ ñ iu¬
stors uita cõburit᷑ s si quȩ in eis in eẽ
Et in noĩe dñi quia ultus sũ in cos. Hic
iã ex ordine gestarũ rerũ etiã ordo uer

Expanded text:
labores atque victoriam; sed quasi causa quaereretur unde tanta mala superare potuerit, respectum est ad exemplum, et dixit quid primo passa sit in capite suo, addendo quod sequitur, «Circumdantes circumdederet bene ibi non repetitum est, «omnes gentes;» quod a Judaeis solis factum est. «Et in nomine Domini ultus sum eos:» quia illic ipse pius populus, quod est corpus Christi, persecutores sensit, de quorum genexteriorem carnem virtute immortali morta, et exarserunt sicut ignis in spinis . Apes enim in ore mel habent, in aculeo caudae vulnus. Et omnes qui lingua blandiuntur, sed latenter ex malitia feriunt, apes sunt, quia loquendo dulcedinem mellis proponunt, sed occulte feriendo vulnus inferunt. Ista vero facientes exardescunt sicut ignis in spinis, quia per flammas detrahentium non justorum vita comburitur, sed si quae in eis esse et in nomine Domini ultus sum eos.» Hic jam ex ordine gestarum rerum, etiam verborum
Abbreviated transcription (Latin):
poralia quib malis oblectabar ꝙ tẽ
lugerẽ. s attendi in eandẽ ipsã mise¬
riam meã qua talib oblectabar. quȩ
& amittere formidarẽ. & tenere ñ pos¬
adu̾sitatib huiꝰ scłi s etiã obligari ꝓ¬
sꝑitatib uidi. atq ita tribulationẽ

Expanded text:
poralia quibus male oblectabar, et tunc lugerem: sed attendi in eamdem ipsam miseriam meam qua talibus oblectabar, quae et amittere formidarem, et tenere non posadversitatibus hujus saeculi, sed etiam obligari prosperitatibus vidi; atque ita «tribulationem
Abbreviated transcription (Latin):
dicere miseriȩ meȩ. dies mortalitatis
meȩ. dies scdm adam plenos laboris &
sudoris. dies scdm uetustatẽ putredinis.
Dies meos dico quos ipse mͥ feci priuata
& compedes mortalitatis accepi. & ideo¬

Expanded text:
dicere dies miseriae meae, dies mortalitatis meae, dies secundum Adam, plenos laboris et sudoris, dies secundum vetustatem putredinis. Dies meos dico, quos ipse mihi feci privata et compedes mortalitatis accepi. «I
Abbreviated transcription (Latin):
scriptus ẽ. S tã clementer humanȩ
consulit infirmitati. ut quia eum si¬
cut ẽ ñ possumꝰ agnoscere. nr̃e locu¬
tionis more seipsũ nobis insinuet.
Lnde & m̃broꝵ nr̃oꝵs qualitatẽ habe-¬
re describit᷑. & passionũ indigna dici
de se dici uoluit. quatinꝰ ad sua ꝑ nr̃a
nos traheret. & dũ condescenderet nobis

Expanded text:
tur. 3. Tam clementer Deus humanae consulit infirmitati? Ut quia eum sicut est non possumus agnoscere, nostrae locutionis more se ipsum nobis insinuet. Unde et membrorum nostrorum qualitatem habere describitur, et passionum indigna dici de se voluit, 123 quatenus ad sua, per nostra nos traheret, et dum condescendit nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ne quis gͦ ad sola humanoꝵs m̃bror oꝑa
referrit quȩ dicta sunt. & diis gentum
solos homines anteponeret: pꝰ omĩa sub¬
dit dicens. Non clamabunt ingutture
suo Q uod rursũ hominib pecoribꝰq
cõmune ẽ. Nã si dixisset pͥmũ cũ ab ore¬
cepit m̃bra ꝑcurrere. os hñt & non lo¬
quent᷑ cuncta etiã sic ad naturã homi¬
nis referrent᷑. ut ñ facile ibi quicquam
de cõmunione ferarũ sensus audientis
auerteret. Cũ uͦ illud de ore dixit quod
hominis ꝓpriũ ẽ & pꝰ enumerationem
inguiture suo. lectorẽ uel auditorẽ facit
intentũ. ut dũ querit cur additũ sit.
ãmoneri se inueniat simulachris genti¬
um. ñ tantũ homines s etiã beluas se de¬
bere p̃ponere. Ut si pudet ad orare besti¬
am quã fecit ds̃ uidentẽ. audientẽ. odo¬
rantẽ. contrectantẽ. ambulantẽ. claman¬
tẽ in guiture suo. uiderent quã puden

Expanded text:
Ne quis autem ad sola humanorum membrorum opera referret quae dicta sunt, et diis Gentium solos homines anteponeret; post omnia subdidit, dicens, «Non clamabunt in faucibus suis:» quod rursum hominibus pecoribusque commune est. coepit membra percurrere, Os habent, et non clamabunt; cuncta etiam sic ad naturam hominis referrentur, nec facile ibi quidquam de communione ferarum sensus audientis adverteret. Cum vero illud de ore dixit, quod hominis proprium est, et post enumerationem in faucibus suis;» lectorem vel auditorem fecit intentum, ut dum quaerit cur additum sit, admoneri se inveniat simulacris Gentium non tantum homines, sed etiam belluas se debere praeponere: ut si pudet adorare bestiam, quam fecit Deus videntem, audientem, odorantem, contrectantem, ambulantem, clamantem in faucibus s
Abbreviated transcription (Latin):
rissimo dño debet uerissimũ famula¬
tũ. Quẽ cũ exhibet libera ẽ: hanc acci¬
piens a dño grãm. ut ei ñ necessitate s
uoluntate deseruiat. Ergo iste filius ẽ
iusticiȩ. Cuiꝰ filiis adhuc ꝑegrinantib
dicit᷑. Uos in libertatẽ uocati estis. ꝙ rur¬
sus eos seruos fecit dicens. S in caritate
seruite in inuicẽ. Quib iterũ dicit᷑
Cũ seruiebatis peccato. liberi eratis iu¬

Expanded text:
rissimo Domino verissimum debet famulatum: quem cum exhibet, libera est, hanc accipiens a Domino gratiam, ut ei non necessitate, sed voluntate deserviat. Ergo iste filius estjustitiae: cujus filiis adhuc peregrinantibus dicitur, «Vos in libertatem vocati estis;» et rursus eos servos facit, dicens, «Sed in charitate servite invicem» : quibus item dicitur, «Cum serviebatis peccato
Abbreviated transcription (Latin):
confregit. & pondere nominis sui infirmos
reddidit: ut ñ possent efficere quod uole-¬
bant. Conati enĩ sunt delere nomen xp̃ia¬
nũ de terra. & ñ potuert̃. quia qui offende¬
rit in lapidẽ illũ conquassabit᷑. I. apis enĩ

Expanded text:
, et pondere nominis sui infirmos reddidit reges, ut non possent efficere quod volebant. Conati enim sunt multum delere nomen christianum de terra, et non potuerunt; quia «qui offenderit in lapidem illum, conq
Abbreviated transcription (Latin):
& habebis thesaurũ in celo. Non gͦ eris
ingłius ignoscendo. quia de ira uicta lau-¬
dabiliꝰ triumphat᷑. Non eris egens tribu¬
endo. quia thesaurus cȩlestis certiꝰ posside¬
tur. Hunc uersũ parturiebat ille suꝑi-¬
itaq facit. disponit sermones suos in iu¬
dicio. Facta ipsa sermones sunt. quib in
iudicio defendet᷑. Non erit enĩ sine miscd̃ia
quia ipse fecit miscdiam. Quia in ȩternũ

Expanded text:
Habebis thesaurum in coelo» . Non ergo eris inglorius ignoscendo; quia de ira victa laudabilius triumphatur: non egenus tribuendo; quia thesaurus coelestis certius possidetur. Hunc versum parturiebat ille superitaque facit, «Disponet sermones suos in judicio.» Facta ipsa sermones sunt quibus in judicio defendetur; quod ei non erit sine misericordia, quia et ipse fecit misericordiam. «Quoniam in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
Quod autẽ ñ semel dñe. s repetens ait
men tuũ: grãm cõmendauit. Nullis
ra. ut totũ sibi uerbũ & caro . id. ẽ. ds̃ &
homo unigenitꝰ dei filiꝰ diceret᷑. H oc
autẽ factũ ẽ. ut ab illo qui creauerat
ꝑ id qͦd ñ ꝑierat. id quod ꝑierat quere¬
ret᷑. Unde & hic sequit᷑. quia suauis ẽ¬
miscd̃ia tua. Libera me quia egenusꝙ
pauꝑ ego sũ. Egestas & pauꝑtas: infir¬
mitas ẽ ex qua crucifixus ẽ. Et cor me¬
um conturbatũ ẽ intra me. Hoc ad il¬
lud refert᷑ quod ait appropinquante
passione. Tristis ẽ anima mea usq ad
mortẽ. Sic̃ umbra cũ declinat ablatꝰ
enĩ ex umbra declinante fit nox. sic
ex mortali carne fit mors. Et excussus

Expanded text:
Quod autem non semel «Domine,» sed repetens ait,men tuum;» gratiam commendavit. Nullis ra, ut totum simul Verbum et caro, hoc est Deus et homo, unigenitus Filius Dei diceretur. Hoc autem factum est, ut ab illo qui creaverat, per id quod non perierat, id quod perierat quaereretur: unde et hic sequitur, «Quia suavis e«vers. 22. Libera me, quia egenus ei pauper ego sum.» Egestas et paupertas, infirmitas est, ex qua crucifixus est. «Et cor meum conturbatum est intra me.» Hoc ad illud refertur, quod ait propinquante passione, «Tristis est anima mea usque ad Sicut umbra cum declinat ablatus enim ex umbra declinante fit nox, sic ex mortali carne fit mors. Et excussus
Abbreviated transcription (Latin):
dare suꝑbi. sit senectus nr̃a puerilis. & pui¬
ericia senilis. id.ẽ. ut nec sapientia nr̃a
sit cũ suꝑbia. nec humilitas sine sapien¬
tia: ut laudemꝰ dñm ex hoc nc̃ & usq i
scłm. Quacũq autẽ in paruulis scĩs

Expanded text:
dare non norunt: sit senectus vestra puerilis, et pueritia senilis; id est: ut nec sapientia vestra sit cum superbia, nec humilitas sine sapientia, ut laudetis Dominum «ex hoc et usque in saeculum.» Quacumque autem in parvulis sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
Et iterũ. Qui parce seminat. parte &
rerũ suarũ. s & uidua duob minittis
& tantũ dẽ ibi uterq possideat. Quid
potentiꝰ quã ut idem regnũ thesauro
diuiti. & calice aquȩ frigidȩ pauperi
ualeat: Sunt autẽ qui ista faciant dũ
terrena conquirt̃. aut hic mercedẽ spe¬
rantes a dño aut hominib placere
cupientes. S generatio rectoꝵ benedicet᷑.
recto sunt corde. Non enĩ eors sunt qui
b cõmouent᷑ pedes. & effundunt᷑ gres¬
sus atq labunt᷑. sicut in alio psalmo
canit᷑. dũ zelant in peccatorib pacẽ
peccators uidentes. & putant perire
oꝑa sua. quia ñ eis merces reddit᷑ peri¬
tura. At iste uir qui timet dnm̃. & in
templũ sc̃m dei conu̾satione recti cor¬
dis aptat᷑. nec głam hominũ querit.
nec terrenas diuitias concupiscit. Et
tam̃ gła & diuitiȩ in domo eiꝰ. Dom
atisq tectis cũ timore mortis ȩternȩ.
Huiꝰ enĩ iusticia manet in scłm scłi:¬

Expanded text:
it, qui parce seminat, parce et rerum suarum , sed et vidua duobus minutis , et tantumdem ibi uterque possideat? quid potentius, quam ut idem regnum et thesauris diviti, et calice aquae frigidae pauperi valeat? Sunt autem qui ista faciant dum terrena conquirunt, aut hic mercedem sperantes a Domino, aut hominibus placere cupientes: sed, Generatio rectorum benedicetur; recbus commoventur pedes, et effunduntur gressus atque labuntur, sicut in alio psalmo canitur, dum zelant in peccatoribus pacem peccatorum videntes, et putant perire opera sua, quia non eis merces redditur peritura . At iste vir qui timet Dominum, et in templum sanctum Dei conversione recti cordis aptatur, nec gloriam hominum quaerit, nec terrenas divitias concupiscit; et tamen, Gloria et divitiae in domo ejus. Domatisque tectis cum timore mortis aeternae. Hujus enim justitia manet in saeculum saeculi:
Abbreviated transcription (Latin):
surȩ. Exortũ ẽ in tenebris lum̃ rectis.
Merito dirigunt cor in dm̃ suũ. & ambu¬
lant recti cum deo suo. p̃ponentes eiꝰ uo¬
luntatẽ sibi. neq de sua quicꝗͣ suꝑbe
p̃sumentes. Meminert̃ enĩ se aliquando

Expanded text:
 Exortum est in tenebris lumen rectis corde.» Merito dirigunt cor in Deum suum, merito ambulant recti cum Deo suo, praeponentes ejus voluntatem sibi; neque de sua quidquam superbe praesumentes. Meminerunt enim fuisse se aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
Illic sabbati ociũ & requies celebrat᷑.
hic sabbati ipsa requies in xp̃o habet᷑¬
hic in corpore xp̃i. id.ẽ. in scĩs suis ñ
amitit᷑. quicqͥd ꝑ illa ĩmunda ani¬
malia in morib hominũ significat᷑.
Illic pecorib ĩmolatis carnis & san¬
lia figurat᷑. Illic ex carne agni pascha
Ilic neomeniȩ. id. ẽ. nouȩ lunȩ pͥnci¬
pia celebrant᷑. hic noua creatura in
xp̃o accipit᷑ ut paulus ait. Si qua in
xp̃o noua creatura. uetera transiert̃.
ecce facta sunt omĩa noua. Quid
plura: In lege quippe res gestȩ ꝑ fi.¬
gurã in significationẽ futuroꝵ an¬
nuntiabant᷑. in grã uͦ euangłicȩ ue¬
ritatis quȩ illic annuntiata fuert̃

Expanded text:
Illic sabbati otium et requies celebratur, Illic sabbati otium et requies celebratur, hic ipsa sabbati requies in Christo habethic in corpore Christi, id est in sanctis suis, non admittitur quicquid per illa inmunda animalia in mores hominum significatur. Illic, pecoríbus immolatis, carnis et sanlia figurabatur. Illic ex carne Agni Pascha Illic Neomeniae, id est nouae lunae principia colebantur, hic noua creatura in Christo accipitur, ut Paulus ait: Si qua in Christo noua creatura, uetera transierunt, ecce facta sunt noua. Quid plura? In lege quippe res gestae gura in significationem futurorum annuntiabantur, in gratia vero evangelicae veritatis, quae annuntiata fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ redimunt᷑ nisi a captiuitate ꝑegͥ¬
nationis huiꝰ: Non gͦ requies nisi in cȩ-¬
lesti patria requirat᷑. Dedit quid̃e ds̃
isrłitis carnalib terrã iheru . salem
quȩ seruit cũ filiis suis. qp S hoc
uetus ẽ testam̃tũ. ad ueterẽ ho¬
minẽ ꝑtinens. Qui  autẽ ibi figu-¬
testam̃tũ suũ. S quod nisi nouũ: Huiꝰ
heres quisquis eẽ uolueris. nolo te fal¬
las. nec terrã trahentẽ lac ꝙ mel carna¬
liter cogites. ñ amena p̃dia. ñ ortos
fructiferos & opacos. ñ tale aliqͥd medite¬
ris adipisci. quale solet hic ocłs auariciȩ
littera ẽ in ȩuangłio grã. Illa habuit
umbrã. ista imaginẽ. Illa data ẽ ꝓpter
transgressionẽ. ista ꝓpt̾ iustificationẽ.
Illa ignoranti demonstrat peccatũ ista
agnitũ adiuuat ut uitet᷑. Illa flagitiis
deditos increpat. ista peccantes bonita¬
te ꝓpria liberat. Illa aliis honorẽ red¬
dendũ decreuit. ista etiã ꝓ inimicis
la carnis. hic lauachrũ in ablutione

Expanded text:
autem redimuntur, nisi a captivitate peregrinationis hujus? Non ergo requies nisi in coelesti patria requiratur. 8. Dedit quidem Deus Israelitis carnalibus terrenam Jerusalem, «quae servit cum filiis suis:» sed hoc Vetus Testamentum est, ad veterem hominem pertinens. Qui autem ibi figuTestamentum suum.» Sed quod, nisi Novum? Cujus haeres quisquis esse volueris, nolo te fallas, nec terram trahentem lac et mel carnaliter cogites, non amoena praedia, non hortos fructiferos et opacos, non tale aliquid mediteris adipisci, quale solet hic oculus avaritiae littera, in euangelio gratia. Illa habuit umbram, ista imaginem. Illa data est propter transgressionem, ista propter iustificationem. Illa ignoranti demonstrat peccatum, ista agnitum adiuuat, ut uitetur. Illa flagitiis deditos increpat, ista peccantes bonitate propria liberat. Illa talionem reddendam decreuit, ista etiam pro inimicis la carnis, hic lauacrum in ablutione
Abbreviated transcription (Latin):
Dimittite & dimittet᷑ uobis. date et
dabit᷑ uobis. In eo qͦd dimittis. ut dimit¬
tat᷑ tibi misereris. In eo quod das. ut de¬
& tuors gratis cõparas ueniã peccatorũ.
Hȩc duo benignitatis officia ignoscendoꝵ
peccators. & beneficioꝵ erogandoꝵ. sicut
in ȩuangłio cõmemorant᷑. dimittite &
dimittet᷑ uobis. date & dabit᷑ uobis. sic̃

Expanded text:
it, «et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis» . In eo quod dimittis, ut dimittatur tibi, misereris; in eo quod das, ut deet tuorum gratis comparas veniam peccatorum. Haec duo benignitatis officia, ignoscendorum peccatorum et beneficiorum erogandorum, sicut in Evangelio quod commemoravimus, «Dimittite, et dimittetur vobis
Abbreviated transcription (Latin):
mundi ruinosa labe se conu̾terit. intel¬
ligit titulũ psalmi. intelligit conu̾sio¬
nẽ aggei ꝙ ⁊achariȩ. Cantet gͦ quȩ se¬
cunt᷑. ñ tam linguȩ uoce quã uitȩ. Erit
cuiꝰ iniciũ ẽ timor dñi. Inde incipit
quẽ coedificat ista conuersio.

Expanded text:
mundi ruinosa labe convertit; intelligit titulum Psalmi, intelligit conversionem Aggaei et Zachariae. Cantet ergo quae sequuntur, non tam linguae voce, quam vitae. Erit cujus initium est timor Domini : inde ergo incipiat, quem coaedificat ista conversio.
Abbreviated transcription (Latin):
& cȩt̾a. Ergo ut fiat quisq lapis uiuus
ad talẽ fabricã idoneus. sp̃alit̾ intelli¬
gat templi renouationẽ ex riuna ue¬
tere quȩ in adã facta ẽ: reparationem
popłi noui scđ̾m nouũ hominẽ atq¬

Expanded text:
 . Ergo ut fiat quisque lapis vivus ad talem fabricam idoneus, spiritualiter intelligat templi renovationem ex ruina vetere quae in Adam facta est, reparationem novi populi secundum novum hominem atq
Abbreviated transcription (Latin):
uersio aggei & eachariȩ. Nondum
erant hii ꝓpħȩ. quando ista cantata
sunt. Nãq inter tempꝰ dd̾. ꝙ tͣnsiigratio¬
nẽ ppłi isrł in baby loniã. quatuordecim
generationes numerant᷑. ficut euangłi

Expanded text:
uit, «Aggaei et Zachariae.» Nondum erant hi prophetae, cum ista cantata sunt. Namque inter tempus David, et transmigrationem populi Israel in Babyloniam, quatuordecim generationes numerantur, sicut di
Abbreviated transcription (Latin):
Profluxio mortalitatis humanȩ. Sicut
enĩ torrens pluuialib aquis colligitur.
redundat. ꝑstrepit. currit. & currendo
talitatis. Nascunt᷑ homines. uiuunt
moriunt᷑. ꝙ aliis morientib alii nascun
te collectus de pluuia. de guitis ymbriũ.
it in mare. nec apparet. quia nec appa¬
rebat ante quã de pluuia colligeretur
sic hoc genus humanũ de occultis col¬
ligit᷑ & ꝓfluit in mortẽ: q rursus in
occultũ ꝑgit. Mediũ hoc sanat & tͣnsit.

Expanded text:
Profluxio mortalitatis humanae. Sicut enim torrens pluvialibus aquis colligitur, redundat, perstrepit, currit, et currendotalitatis. Nascuntur homines; vivunt, moriuntur; et, aliis morientibus, alii nascuntte collectus de pluvia, de guttis imbrium, it in mare, nec apparet; nec apparebat, antequam de pluvia colligeretur: sic hoc genus humanum de occultis colligitur, et profluit; morte rursum in occultum pergit; medium hoc sonat, et transit.
Abbreviated transcription (Latin):
ctu dñi ñ abole atͦ eo in ȩternũ uindi¬
perit eors memoria quia cũ eẽnt rami
naturales. ꝓpter infidelitatẽ fracti sunt.
Pro eo quod ñ ẽ recordatꝰ facere miscdiã.
uł ille iudas uł ille ppls. S melius de
ppło accipit᷑. Nã si xp̃m occidit. saltim

Expanded text:
ctu Domini non auferatur, Deo in aeternum vindiperit memoria eorum, quia cum essent rami naturales, propter incredulitatem fracti sunt . Pro eo quod non est recordatus facere misericordiam. Sive Judas, sive ille populus. Sed melius 412 de populo accipit
Abbreviated transcription (Latin):
quã & ego tribulationẽ meã & dolorẽ
inueni. nom̃ dñi inuocaui. Latebat
enĩ me tribulatio. & dolor uitalis.
Tribulatio de qua dat auxiliũ cui
dicit᷑. Da nobis auxiliũ de tribulati¬
one: quia uana salus hominis. Ego au¬
tẽ de uana salute hominis gaudendũ¬

Expanded text:
quam et ego «tribulationem et dolorem inveni, nomen Domini invocavi.» Latebat enim me tribulatio et dolor utilis; tribulatio de qua dat auxilium, cui dictum est, «Da nobis auxilium de tribulatione, et vana sulus hominis» . Ego enim de vana salute hominis gaudendu
Abbreviated transcription (Latin):
dũ his diuinis u̾bis conquassabit & conte¬
ret. offendet in eũ: & ueniet suꝑ eum.
Distributa sunt duo tẽpora humilitatis
iudicii. E ũ ñ conteret ueniens. quẽ ñ
conquassat iacens. Lacens dico tanqͣ con¬
tẽptibilis apparens. Nã ille a dextris dei
gebat. nisi ita in celo ad dexterã dei patris
sederet. ut & in terra quasi in nobis iace-¬

Expanded text:
dum his binis verbis, conquassabit et conteret, offendit in eum et veniet super eum, distributa sunt duo tempora, humilitatis futuri. Eum non conteret veniens, quem non conquassat jacens. Jacens dico, tanquam contemptibilis apparens. Nam ille a dextris Dei gebat, nisi ita in coelo ad dexteram Patris sederet, ut et in terra in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Isti sunt tres patriarchȩ quoꝵ spe¬
cialit̾ se dicit dm̃. quos & dñs nomi¬
nat in testam̃to nouo ubi ait. Multi
ab oriente & occidente uenient. &
recũbent cũ abrahã. & ysaac. & lacob.
in regno cȩlors. Ista ẽ hereditas ȩterna.
Nã & hic ubi ait statuit illud iacob
in p̃ceptũ. manifestat p̃ceptũ eẽ fidei.
Non enĩ ꝓmissũ appellaret preceptũ.
hocẽ opus dĩ. dñs ait. ut credatis in
eũ quẽ misit ille. Hoc ẽ gͦ uerbũ quod
mandauit memor in ȩcernũ testam̃¬
ti sui. Hocẽ uerbũ fidei quod p̃dicamꝰ.¬

Expanded text:
tum.» Ipsi sunt tres patriarchae quorum specialiter se dicit Deum, quos et Dominus nominat in Testamento Novo, ubi dicit: «Multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob in regno coelorum» . Ista est haereditas aeterna. Nam et hic, ubi ait, «Statuit illud Jacob in praeceptum;» manifestat praeceptum esse fidei: non enim promissum appellaret praeceptum.«Hoc est opus Dei,» Dominus ait, «ut credatis in eum quem ille misit» . Hoc ergo verbum quod mandavit, «memor in aeternum testamenti sui,» hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nolite tam̃ seduci a uanitatib ur̃is. qͥa
uos ea quȩ colitis digito ostendere pote¬
stis. Multo quippe honestius ñ haberetis
quos possetis ostendere: quã ut in eo qͦd
istis ocłis a uobis ostendit᷑. urĩ cordis cȩci¬

Expanded text:
nolite tamen seduci vanitatibus vestris, quia vos ea quae colitis digito potestis ostendere. Multo quippe honestius non haberetis quod possetis ostendere, quam ut in eo quod istis oculis a vobis ostenditur, vestri cordis caeci
Abbreviated transcription (Latin):
innouandã humilit̾ uitã similitudi¬
ne puerilis ȩtatis accusat. Quaꝓpter¬
te pueri dnm. ñ arbitrem᷑ ad nos istã
ex hortationẽ ñ ꝑtinere. qui iã corpo¬
ris puericiã suꝑgressi uel uiuendi de¬
core suꝑuirescimꝰ. uel senili honore
canescimꝰ. Omĩb enĩ nobis dicit apłs.¬
telligenda ẽ. Ipsa enĩ de uana grandi¬
tate p̃̾sumens. ñ sinit hominẽ ambu¬
lare ꝑ artam uiam. & intrare ꝑ angu¬
stam portã. Puer autẽ facile intrat ꝑ
angustũ. Et ideo nemo nisi puer intrat

Expanded text:
innovandam humiliter vitam similitudine puerilis aetatis accusat. Quapropterte, pueri, Dominum,» ne arbitremini ad vos istam exhortationem non pertinere, quia jam corporis pueritiam supergressi, vel juvenili decore virescitis, vel senili honore canescitis: omnibus enim vobis dicit Aposisi superbiae? Ipsa enim de vana granditate praesumens, non sinit hominem ambulare per arctam viam et intrare per angustam portam; puer autem facile intrat per angustam. Et ideo nemo nisi ut puer, intrat
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitentia. Nã irascet̾. cui magis quã
sibi: Cũ dicet. Quid nobis ꝓfuit suꝑ¬
bia. & diuitiarũ iactantia contulit no¬
bis: Uidens cornu iusti exaltari in gła.
qui disꝑsit dedit pauꝑib dentib suis
fremet & tabescet. quia illic erit flecus &
stridor dentiũ. Non eiũ fremet & reuiuis¬
cet. sicut fieret si oportuno eũ tẽpore
pęniteret. s tc̃ penitebit cũ desiderium
peccatoꝵs ꝑibit. nullo succedente solatio.
Peribit desideriũ peccatoꝵ. cũ transient
omĩa tanꝗͣ umbra. cũ feno arescente
flos decidet. uerbũ autẽ dñi qͦd manet
in ȩcernũ sicut falsoꝵs beators uanitate
derisũ ẽ. sic eorsdem miseroꝵs ueroꝵs ꝑ¬
ditioni subridebit.¬

Expanded text:
poenitentia. Nam «irascetur» cui magis quam sibi, cum dicet: «Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactantia quid contulit nobis?» videns cornu ejus exaltari in gloria, qui sparsit et dedit pauperibus. «Dentibus suis frendet, et tabescet:» quia illic erit ploratus et stridor dentium. Non enim frondebit , et virescet, sicut fieret si opportuno eum tempore poeniteret; sed tunc poenitebit, cum «desiderium peccatorum peribit:» nullo succedente solatio. Peribit desiderium peccatorum, cum transient omnia tanquam umbra , cum feno arescente flos decidet. Verbum autem Domini quod manet in aeternum , sicut falsorum beatorum vanitate derisum est, sic eorumdem verorum miserorum perditioni superridebit.
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ tua hȩc: & tu dñe fecistieã. De his
dixit sciant. ꝓ quib seuientib & orauit.
quia in eis quib factus ẽ obꝓbriũ mo¬
uentib ad eiꝰ illusionẽ capita sua. erant
etiã hii qui in eũ pꝰea credidert̃. Discant
autẽ qui formã humani corporis deo
tribuunt: quomͦ habeat d̃s manũ. Si
enĩ quod fecit manu fecit. nũquid & ipsã

Expanded text:
manus tua haec, et tu, Domine, fecisti eam.» De his dixit, «sciant,» pro quibus saevientibus et oravit; quia in eis quibus factus est opprobrium moventibus in ejus illusionem capita sua, erant etiam hi qui in eum postea crediderunt. Discant autem qui formam humani corporis Deo tribuunt, quomodo habeat Deus manum. Si enim quod facit, manu facit, numquid et ipsam manum
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ suũ ꝙ ostenderet ꝙ p̃beret. Linicus
cturus. ascensurus in cęlũ. sessurus ad dex¬
terã patris. & impleturus in gentib quȩ
quod p̾rogauit exigat. discernat uasa
irȩ a uasis miscđiȩ. reddat impiis quod
minatus ẽ: iustis quod pollicitus ẽ. hoc to¬

Expanded text:
Filium suum ostenderet et probaret. Unigenitus cturus, in coelum ascensurus, sessurus ad dexteram Patris, et impleturus in gentibus quodquod praerogavit, exigat, discernat vasa irae a vasis misericordiae , reddat impiis quod minatus est, reddat justis quod pollicitus est. Hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
scđm carnẽ. Maledicent illi & tu bene¬
dices. Uiana ẽ gͦ & falsa maledictio filioꝵ
hominũ diligentiũ uanitatẽ. & queren¬
tiũ mendaciũ. Ds̃ autẽ cui benedicit.
benefacit quod dicit. Qui insurgunt
aliqͥd se aduersũ me ꝓficere arbitrant᷑.¬
S cũ exaltatus fuero a terra. suꝑ cȩlos.

Expanded text:
st . Maledicent illi, et tu benedices. Vana est ergo maledictio filiorum hominum, diligentium vanitatem, et quaerentium mendacium . Deus autem cum benedicit, facit quod dicit. Qui insurgunt adversus me proficere arbitrantur, cum exalt
Abbreviated transcription (Latin):
neret. Quia gͦ ñ tenuit adoptionẽ in
familia dĩ. s iniquitatẽ uetusti generis
potiꝰ elegit. rediit iniquitas patrũ eiꝰ in
conspectu dñi. ut in ea ipse etiã puni¬
ret᷑: & peccatũ matris eiꝰ ñ ẽ in eo deletũ.
Fiant cont᷑ dñm semꝑ. Non ut dño¬

Expanded text:
neret. Quia autem non tenuit adoptionem in neret. Quia autem non tenuit adoptionem in familia Dei, sed iniquitatem potius vetusti generis elegerit, rediit iniquitas patrum ejus in conspectu Domini, ut in eo etiam ipse puniretur, et peccatum matris ejus non est in eo deletum. Fiant contra Dominum semper; et d
Abbreviated transcription (Latin):
re. & genus ꝓpagationis seruare. sequit᷑
ꝙ dicit. Eiant nati eiꝰ in interitũ: in ge¬
neratione una deleat᷑ nom̃ eiꝰ. id.ẽ. quod
memoriã redeat iniquitas patrũ eiꝰ
in conspectu dñi: & peccatũ matris eiꝰ
ñ deleat᷑: An intelligendũ ẽ ut reddan¬
tur ei peccata. etiã parentũ suors: Ei
quippe ñ reddunt᷑ qui fuerit mutatꝰ
imitatus mores eoꝵ. Quia & illud ue-¬
rissime scriptũ ẽ. reddã peccatũ paren¬
tũ in filios. & illud qͦd ꝑ ꝓpħam dicit᷑.
Anua quȩ peccauerit ipsa morietur.
hoc quippe dictũ ẽ de his qui conu̾tun¬
tur ad dñm. & ñ imitant᷑ mala paren
qui iusticiã faciendo dissimiles fuerint.
Ad illud autẽ quod dictũ ẽ reddã pecca¬
sic malors imitatio faciat. ut ñ solum
sua. s etiã eoꝵs quoꝵs imitatores st̃ me.¬
rita sortiant᷑. Sigͦ iudas teneret locũ
ad quẽ uocatꝰ ẽ. nullo modo ad eũ uel
sua p̃terita uł parentũ iniquitas ꝑti¬

Expanded text:
rvare; sequitur, et dicit, «Fiant nati ejus in interitum, in generatione una deleatur nomen ejus:» id est, quod memoriam redeat iniquitas patrum ejus in conspectu Domini, et peccatum matris ejus non deleatur.» An intelligendum est, ut reddantur ei peccata etiam parentum suorum? Ei quippe non redduntur, qui fuerit mutatusimitatus mores eorum: quia et illud verissime scriptum est, «Reddam peccata patrum in filios;» et illud quod per anima quae peccaverit, ipsa morietur.» Hoc quippe dictum est de his qui convertuntur ad Deum, et non imitantur mala parentqui justitiam faciendo dissimiles fuerint . Illud autem quod dictum est, «Reddam peccasic malorum imitatio faciat ut non solum sua, sed etiam eorum quos imitati sunt, merita sortiantur. Si ergo Judas teneret illud ad quod vocatus est, nusua praeterita, vel parentum iniquitas perti
Abbreviated transcription (Latin):
crismate uocat᷑. Crisma enĩ unctio dicitur.
Caro gͦ ꝓpter oleũ ñ in deceriꝰ. s in melius
mutata ẽ id.ẽ. a mortis contumelia in glam
ĩmortalitatis exurgens. Cũ itaq dixisset ge¬
nua mea infirmata sunt a ieiunio. ubi sig¬
nificatũ eẽ arbitror eos qui in m̃bris eiꝰ for¬
tes eẽ uidebant᷑. tanꝗͣ p̃sentia panis quo su¬
stentabant᷑ abstracta. in eiꝰ passione defecis¬
se usq ad negationẽ quȩ apparuit in petro.
tanꝗͣ ad eos confirmandos ne succũbendo
deficientes. mea resurrectione firmarẽ. &
misso sp̃u sc̃o ungerẽ. qui ñ ad eos uenis¬
set nisi ego abissem. Hoc enĩ dixit. Nisi ego

Expanded text:
 chrisma autem unctio est. Caro autem propter oleum non in deterius, sed in melius immutata est, hoc est, a mortis contumelia in gloriam immortalitatis exsurgens. Cum itaque dixisset, «Genua mea infirmata sunt a jejunio,» ubi significatum esse arbitror eos qui in membris ejus fortes videbantur, tanquam praesentia panis quo sustentabantur abstracta, in ejus passione defecisse usque ad negationem, quae apparuit in Petro; tanquam ad eos confirmandos, ne succumbendo deficientes, mea resurrectione firmarem, et misso Spiritu sancto unguerem, qui non ad eos venisset, nisi ego abiissem. Hoc enim dixerat, «No
Abbreviated transcription (Latin):
delectant. Fiat ei sicut uestim̃tũ quo
oꝑitur. Cũ suꝑius iã dixerat de ue¬
stim̃to. quid ẽ quod repetit: An quia
enĩ quisq tunica. oꝑitur pallio.
sint aptiores. ne uestis sinib p̾pedian¬
tur. Ergo maledictione se p̃cingit qui
malũ ñ repentinũ. s dispositũ aggre¬
dit᷑. & ita dicit male facere. ut semꝑ

Expanded text:
ers. 19. Fiat et sicut vestimentum quo operitur.» Cum superius jam dixerit de vestimento, quid est quod repetit? An quia enim quisque tunica, operitur pallio. sint aptiores, ne vestis sinibus praepediantur. Ergo maledictione se praecingit, qui malum non repentinum, sed dispositum aggreditur, et ita discit malefacere, ut semper
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ. cuiꝰ diximꝰ iudã in figura ges¬
sisse ꝑsonã. sicut ȩccłiȩ gessit apłs pe-
trus. Constitue suꝑ eũ peccatorẽ. & dia-¬
bolus stet a dextris eiꝰ. Quẽadmodũ in
iuda sic in isto ppło intelligendũ ẽ. qui

Expanded text:
uli diximus Judam in figura gessisse personam, sicut Ecclesiae gessit apostolus Petrus. «Constitue super eum peccatorem, et diabolus stet a dextris ejus.» Quemadmodum in Juda, sic in isto populo intelligendum est; qui
Abbreviated transcription (Latin):
dicauerit: dãpnabit ruinas ñ implebit.
Quid ẽ ruinas: Quisquis a nomine eiꝰ
timuerit cadet. Cũ cȩciderit euertet᷑ qͦd
erat: ut ȩdificet᷑ quod ñ erat. Quisquis gͦ
deicias. humilis reddaris sedentis ad dex¬
terã patris pedib reuoluaris. ut fiat in
te ruina construenda. Nã si ꝑmanes in
cabis eos. nisi quosdã ita destrueret ut
ȩdificaret. Quod fit om̃ĩ tẽpore. cũ xp̃c
in gentib ita itidicat ut runas impleat.
Conquassabit capita in terra multorũ.
militer ambulare: quã capite ere ᷤ to
in iudiciũ mortis ȩternȩ incidere. Mul¬

Expanded text:
dicaverit, damnabit ruinas. «Replebit ruinas:» quas ruinas? Quisquis a nomine ejus timuerit, cadet: cum ceciderit, evertetur quod erat, ut aedificetur quod non erat. «Judicabit in dejicias, humilis reddaris, sedentis ad dexteram Patris pedibus provolvaris, ut fiat in te ruina construenda. Nam si permanes in cabis eos;» nisi quosdam ita destrueret, ut aedificaret. Quod fit hoc tempore, cum Christus in gentibus ita judicat, ut repleat ruinas. «Conquassabit capita super terrammiliter ambulare, quam capite erecto in judicium aeternae mortis incidere. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
Et tu dñe dñe fac mecũ ꝓpt̾ nomen
sensus altior ñ ẽ p̃termittendus ita
dixisse filiũ patri. fac mecũ. quia
eadẽ oꝑa sunt patris & filii. ubi etiã¬
sic miscd̃iam intelligamꝰ. S equitur
enĩ. Quia suauis ẽ miscdia tua. Et
ipsã quia ñ dixit fac in me. uł fac
suꝑ me uł aliquid huiꝰ modi. s ait fac
mecũ: bene intelligimꝰ patrẽ & filiũ
simul facere miscdiam in uase miscd̃iȩ
Post hoc etiã sic intelligi ualet. Bac
mecũ. id. ẽ. adiuua me. Pat̾ quid̃e ad

Expanded text:
e, Domine, fac mecum, propter nomen ensus altior non est praetermittendus, ita dixisse Filium Patri, «Fac mecum,» quia eadem sunt opera Patris et Filii. Ubi etiamsi misericordiam intelligamus sequitur enim, «Quia suavis est misericordia tua», et ipsam quia non dixit, Fac in me; vel Fac super me; vel aliquid hujusmodi; sed ait, «Fac mecum;» bene intelligimus et Patrem et Filium simul facere misericordiam in vasa misericordiae . Potest hoc etiam sic intelligi: «Fac mecum,» id est, adjuva me. Quod i
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ in aurã: & siluert̃ fluctus eiꝰ. Audi¬
te de hac re uocẽ cuiusdã gub̃nattris
ꝑiclitati. humiliati lib̾ati. Nolo in qͥt
uos ignorare fr̃s de p̾ssura nr̃a quȩ fa-¬
entes desereret: Aut ñ ꝓpt̾ea illi defece¬
ponsũ mortis habuimꝰ. ut ñ confiden-¬
tes in nob̾ simꝰ. s in deo qui suscitat

Expanded text:
ed «in auram. Et siluerunt fluctus ejus.» Audite de hac re vocem cujusdam gubernatoris periclitati, humiliati, liberati: «Nolo», inquit, «vos ignorare, fratres, de pressura nostra, quae faentes desereret? aut non propterea illi defeceponsum mortis habuimus, ut non fidentes in nobis simus, sed in Deo qui suscitat
Abbreviated transcription (Latin):
cellȩ sp̃c. Exaltati st̃ fluctus eiꝰ. Ascen¬
dunt usq ad cęlos audiendo: & descen¬
malis tabescebat. Turbati sunt sicut
dent ad gub̃nacula & qui fidelit̾ na¬
quando lo¬
cunt᷑. qͣndo legunt.
q̃n tractantꝰ.
sapientes appa¬
rent. Lie a
tẽpestate. Et
omĩs inquit
sapientia eors
deuorata est.
ciunt omĩa humania consilia. quacũ¬
q se quisq conu̾terit fluctus tremont
tẽpestas seuit: brachia deficiunt. Quo
ꝓra impinguat᷑. cui fluctui latus ñ detͦ.
qͦ nauis ĩpulsa dimittat᷑. a qͥb saxis ne
ꝑeat refrenet᷑. om̃ino a rectorib ñ uidet᷑.
Et qͥd restat nͥ qͦd sequit᷑: Et clamaue¬
rt̃ ad dñm cũ tͥbularent᷑: ꝙ de necessitatib

Expanded text:
cellae? «Et exaltati sunt fluctus ejus. Ascendunt usque ad coelos,» audiendo: «descenmalis tabescebat. Turbati sunt, dent ad gubernacula, et qui fideliter naquando loquuntur, quando legunt, quando tractant, sapientes apparent: vae a tempestate! «Et omnis,» inquit, «sapientia eorum absorpta est.» ciunt omnia humana consilia: quacumque se quisque converterit, fluctus fremunt, tempestas saevit, brachia deficiunt; quo prora impingatur, cui fluctui latus nudetur, quo navis impulsa dimittatur, a quibus saxis ne pereat refrenetur, omnino a rectoribus non videtur. Et quid restat, nisi quod sequitur? «Et exclamaverunt ad Dominum, cum tribularentur, et de necessitat
Abbreviated transcription (Latin):
stantiã qͣndo iã cũ aliis .xi. dñm seque¬
bat᷑. iã credat᷑ omĩa quȩ habebat ita
dimisisse filiis & uxori. ut ñ inde sin-¬
cerit̾ uł ꝑseuerant̾ uincula cupidita¬
tis abruꝑit. Qui etiã si ea uelut uen-¬
dere uideret᷑ distribuendo pauꝑibus:
ꝓfecto faceret qͦd ananias pꝰ dñi ascen¬
sionẽ. Neq enĩ metueret ne hoc dñs
diuinitate cognosceret quẽ falli puta¬
bat. qͣndo ea quȩ mittebant᷑ de locu¬

Expanded text:
nt, quando jam cum aliis undecim Dominum sequebatur; credat eum omnia quae habebat ita dimisisse filiis et uxori, ut non inde sinceriter vel perseveranter vinculum cupiditatis abruperit: qui etiamsi ea velut vendere videretur distribuenda pauperibus, profecto faceret quod Ananias post Domini ascensionem . Neque enim metueret ne hoc Dominus divinitate cognosceret, quem falli putabat, quando ea quae mittebantur, de locu
Abbreviated transcription (Latin):
dit uidua remansit. Nu tantes tͣnsferant᷑
filii eiꝰ & m̃dicent. Nutauert̃ ꝑiculis. ur
miseriã uiuere. sicut uiuunt sub earũ
gentiũ regib in quas tͦnslati sunt: Et¬
eiciant᷑ de habitationib suis. Ita factũ c̃.
Scrutet᷑ fenerat᷑ ominẽ substantiã eius.¬
ei nulla debita nulla peccata donentur.
Et diripiant alieni labores eiꝰ. Diabo¬
lus & angłi eiꝰ. Quia ñ thesauri ⁊ant
in cȩlo qui ñ habent xp̃m. Non sit illi

Expanded text:
 ipso regno. «Nutantes transferantur filii ejus, et mendicent.» Nutaverunt periculis, urgmisericordiam vivere, sicut vivunt sub earum gentium regibus, in quas translati sunt? «Ejiciantur de habitationibus suis.» Ita factum est. «Scrutetur fenerator omnem substantiam ejusei nulla debita, id est, nulla peccata donentur. «Et diripiant alieni labores ejus:» diabolus et angeli ejus; quia non thesaurizant in coelo qui non habent
Abbreviated transcription (Latin):
a dextris pauꝑis. ut diuitiȩ pauperis
nos uitȩ quandoq finiendȩ. neq ut eiꝰ
augeret pecuniã. aut eũ faceret corpo
autẽ consentit᷑ cũ assistit dñs a dextris
pauꝑis. ne ipsa pauꝑtate.id.ẽ. infirmi¬
tate succũbat. Hoc ad adiutorium pre¬
stitum est corpori xp̃i in temptatio

Expanded text:
a dextris pauperis,» ut divitiae pauperis nos vitae quandoque finiendae, neque ut ejus augeret pecuniam, aut eum faceret corporautem consentitur, cum assistit Dominus a dextris pauperis, ne ipsa paupertate, id est infirmitate, succumbat. Hoc adjutorium praestitum est corpori Christi in sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
Nunqͥd enĩ de his quȩ in suis pꝰ mor-¬
tẽ cuiꝰq contingunt ullus mortuos
tangit dolor. aut hȩc saltẽ scire pu¬
tandi sunt. quors sensus ẽ alibi ꝓ me
ritis. siue bene siue male: Cui res-¬
pondeo. Magnã quid̾e ẽẽ questionẽ
nec in sententia deserendã eo quod sit

Expanded text:
Numquid etiam de his quae in suis post mortem cujusque contingunt, ullus mortuos tangit dolor? aut haec saltem scire putandi sunt, quorum sensus alibi est pro meritis, seu bene, seu male? Cui respondeo magnam quidem esse quaestionem, nec in praesentia disserendam, quod sit