comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
desertum. ꝓpter hoc quod subditur:
assumpsit eum diabolus in scãm
cuutatem. & rursus. assumpsit eũ
in montem excelsum. Sed uere q
absq ulla questione conuenienter
accipitur. ut a sp̃u scõ in desertum
ductus credatur: ut illic eum suus
sp̃s ducerit. ubi hunc ad temptan¬
coce cuurdicitur ds̃ homo uel in ex¬
celsum montẽ uel in scãm ciuite tẽ
addiabolo assumptus. mens refu¬
git credere: humanȩ hoc audur
aures expauescunt. Qui tamen
incredibilia ista ñ esse cognoscimꝰ:
si in illo & alia facta pensamꝰ. Certe
iniquorũ om̃iũ diabolus caput ẽ:
& huiꝰ capitis rrembra sunt om̃s ini¬
qui. Annondiaboli membrũ fuit¬
pilatus: An non cliaboli membra
uidei ꝑsequentes: & milites crucisi¬
gences fuerunt: Qͥa ergo mirũ. si
se ab illo ꝑmisit in montem duci: qͥ
se ꝑtulit etiam a membris eius cru¬
cifigi: Non est gͦ indignum redẽp¬
tori nr̃o qd̾ temptari uoluit: qui
uenerat occidi. Iustum qͥppe erac
ut sic temptat ones nr̃as suis temp¬

Expanded text:
ter hoc quod subditur: « Assumpsit eum diabolus in sanctam civitatem. » Et rursum: « Assumpsit eum in montem excelsum. » Sed vere et absque ulla quaestione convenienter accipitur, ut a sancto Spiritu in desertum ductus credatur, ut illic eum suus Spiritus duceret, ubi hunc ad tentanecce cum dicitur: Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit humana, hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista agnoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium diabolus est caput, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum Pilatus? an non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes fuerunt? Quid ergo mirum, si se ab illo permisit in montem duci, qui se pertulit etiam a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro, quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat, ut sic tentationes nostras suis ten
Abbreviated transcription (Latin):
ñ transibit suꝑ caput euis: usq
ad completũ diem quo dño conse¬
cratur. Sẽs erit. crescente cesarie
capitis eius. Omni temꝑe consecra¬
tionis suȩ suꝑ mortuũ non ingre¬
dietur. nec suꝑ patris quidem &
matris. & fratris sororisq funere
contaminabitur: quia consecratio
dei sui super caput eius est. Om̃s dies
separationis suȩ: sc̃serit dña. Te .nͦ.

Expanded text:
nsibit super caput eius usque ad conpletum diem quo Domino consecratur sanctus erit crescente caesarie capitis eius omni tempore consecrationis suae super mortuum non ingredietur nec super patris quidem et matris et fratris sororisque funere contaminabitur quia consecratio Dei sui super caput eius est omnes dies separationis suae sanctus erit Domino
Abbreviated transcription (Latin):
nes fiant. Peruanam głam temp¬
tat: cum dicit. si filius dei es mitte
t dcorsum. ꝑ sublimitatis auari¬
tiam temptat: cũ regna om̃ia mun¬
di ostendit dicens. Hȩc om̃ia dabo
abi: si cadens adoraueris me. Sed
hudem modis a scło homine uin¬
citur. quib pͥmũ hominem se uicis¬
se głatur: ut a nr̃is cordib ipso ad¬
itu captiis exeat. quo nos aditu in¬
tromissos tenebat. Sed est aliud
dñica considerare debeamꝰ: quia
tempcatus a diabolo dñs. sacri elo¬
quii precepta respondit. E qui
eo uerbo qͦd erat. temptatorẽ suũ
mergere in abyssum pocerat: uir¬
tucem suȩ pocentiȩ ñ ostendit.
Sola diuinȩ scripturȩ precepta
preberet exemplum: ut qͦtiens a
prauis hominib aliquid patutir.

Expanded text:
nes fiant'. Per vanam gloriam temptat, cum dicit: 'Si filius Dei es, mitte te deorsum'. Per sublimitatis avaritiam temptat, cum regna mdi ostendit, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sed eisdem modis a secundo homine vincitur, quibus primum hominem se vicisse gloriatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat, quo nos aditu intromissos tenebat. Sed est aliud,Dominica considerare debeamus. Quia tentatus a diabolo Dominus, sacri eloquii praecepta respondit. Et qui eo verbo quod erat, tentatorem suum mergere in abyssum poterat, virtutem suae potentiae non ostendit. Sola divinae Scripturae praecepta praeberet exemplum. Ut quoties a p
Abbreviated transcription (Latin):
ac domos cognationũ suarũ. ꝑ
nomina singulorũ auicesimo an¬
no & supra. om̃s qui pocerant ad
bella ꝓcelere: recensiti sunt sepui¬
aginta. iͦii. milia. sexcenti. De fi¬
liis isachar. ꝑ gen̾ationes & fami¬
lias ac domos cognationũ suaru.
ꝑ nomina singulorũ a uicesimo
anno & supra: om̃s qui ad bell

Expanded text:
os cognationum suarum per nomina singulorum a vicesimo anno et supra omnes qui poterant ad bella procedere recensiti sunt septuaginta quattuor milia sescenti de filiis Isachar per generationes et familias ac domos cognationum suarum per nomina singulorum a vicesimo anno et supra
Abbreviated transcription (Latin):
mdifessus ⁊ ꝑuigi si quas ceꝑiat
cues a sacris gregil negligentuis
itaq iras. nutrit odia. acuit cu¬
yiditates. irridet continentiam:
incitat gulam. Quem enim temp¬
tare non audeat: qui nec ab ipso
dis abstiniat: Nam sicut euangłi¬
ca patefecit hẏstoria. cum saluator
ieunium. infirmitatis nr̃e in se re¬
cepisset esuriem: gauisus diabolus
signũ se in eo passibilis atq morta¬
lis inuenisse naturȩ. ut expleraret
potentiam quam timebat. si filiꝰ
inquit dei es. dic ut lapides isti pa¬

Expanded text:
indefessus et pervigil, si quas reperiat indefessus et pervigil, si quas reperiat oves a sacris gregibus negligentius itaque iras, nutrit odia, acuit cupiditates, irridet continentiam, incitat gulam. CAP. III. Quem enim tentare non audeat, qui nec ab ipso dis abstinuit? Nam, sicut 150 evangelica patefecit historia, cum Salvator jejunium, infirmitatis nostrae in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut exploraret potentiam, quam timebat: Si Filius Dei, inquit, es, dic ut lapides isti pa
Abbreviated transcription (Latin):
tio apłica in sonuit dicens. Ecce
nunc tempus acceptũ: ecce nunc
cdies salutis. Quid enim acceptius
hoc temꝑe. quid salubrulshis di
tur: Semꝑ quidem tͥ o anima
xp̃iana uigilandũ. contra salutiᷤ
tuȩ aduersarium fuit. ut nullus
pateret locus temptatoris insidiis:
sed mͦ tibi maior cautio. & sollici¬
tior est assumenda prudentia.
quando idem hostis cuus acriore
seuit inuidia. Nunc enĩ in toto
mundo potestas ei antiquȩ dñati¬
onis aufertur: & innumera illi cap¬
tiuitatis uasa rapiunt᷑. Tc .ui.
Ienunciatur atrocissimo pre¬
Adomi. a popłis om̃iũ nationũ
ꝯm̃iũ ꝙ lingnarũ. & nullũ iam ge¬
nus hominũ reperitur. qͦd ñ iam¬
yrannicis legibus reluctetur: dũ
nam̃s fines terrarũ: generancta in
xp̃o multorũ hominũ milia prepa¬
antur. & appropinquanit nouer
tirature ortu sp̃ualis acquitia.
abhis quos possidebat extrutitur.
fronit gͦ expoliati hostis impius
suror: a nonum querit lucrum.
quia ius ꝑdit antiqnũ. ¶aptat

Expanded text:
tionis insonuit, dicens: 149 Ecce nunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Quid enim acceptius hoc tempore, quid salubrius his ditur? Semper quidem tibi, o anima Christiana, vigilandum contra salutis tuae adversarium fuit, ne ullus pateret locus tentatoris insidiis; sed modo tibi major cautio et sollicitior est adhibenda prudentia, quando idem hostis tuus acriori saevit invidia. Nunc enim in toto mundo potestas ei antiquae dominationis aufertur, et innumera illi captivitatis vasa rapiuntur. Renuntiatur atrocissimo praedoni a populis omnium nationum, omniumque linguarum, et nullum jam genus hominum reperitur, quod non tyrannicis legibus reluctetur, dum per omnes fines terrarum regeneranda in Christo multorum millium millia praeparantur; et appropinquante novae creaturae ortu, spiritalis nequitia ab iis quos possidebat extruditur. Fremit ergo exspoliati hostis impius furor, et novum quaerit lucrum, quia jus perdidit antiquum. Captat
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph de effraim. elisama filius
amaua. De manasse. gamaliel filiꝰ
phadassur. De beniamin. abidan
filius gedeonis. Dedan. abiezer filiꝰ
amissadai. De aser. feziel filiꝰ ochran.
De gad. e uasaph filius duel. De nep
tali. ahira filius enan. Le .ii.¬
i nobilissimi pͥncipes mulcitu¬
dinis ꝑ tribus & cognationes
suas. & capita exercitus isrł. quos
tulerunt moyses & aaron cũ omni
uulgi multitudine: & congregaue¬
runt primo dic mensis scđi. recen

Expanded text:
raim, Elisama, filius Ammiud. De Manasse, Gamaliel filius Phadassur. De Benjamin, Abidan filius Gedeonis. De Dan, Abjezer filius Amisaddai. De Aser, Phesiel filius Ochran. De Gad, Eliasaph filius Duhel. De Neptali, Ahira filius Henan. Hi nobilissimi principes multitudinis per tribus et cognationes suas, et capita exercitus Israel: quos tulerunt Moses et Aaron cum omni vulgi multitudine, et congregaverunt primo die mens
Abbreviated transcription (Latin):
tiq sunt in deserto sỹmai. Beruben
primogenud asrłisiꝑ generationes
& familias ac clomossuas. & nomu¬
na capitum singulorũ ompeqͦa
sexus est masculini arudesimo ani-¬
no q supra. proxedentiũ ad bellum:
quadrãginta sex milia quingenti.
De filiis syncon ꝑgenerationes ꝙ¬

Expanded text:
 sunt in deserto Sinai. De Ruben primogenito Israelis per generationes et familias ac domos suas, et nomina capitum singulorum, omne quod sexus est masculini a vigesimo anno et supra, procedentium ad bellum, quadraginta sex millia quingenti. De filiis Simeon per generationes
Abbreviated transcription (Latin):
¶dũr. Coram cano capite consurge.
& honora ꝑsonã senis: & tune deũ
tuum ego dñs. Si habitauerit ad¬
uena in terra ur̃a. & moratus fue¬
rit inter uos. ne exprobetis ei. s sit
incernos quasi indigena: & dilige¬
tis eum quasi uosmet ipsos.¬

Expanded text:
r. coram canocapite consurge, et honora personam senis, et time deum tuum. ego dominus. si habitauerit aduena in terra uestra et moratus fuerit inter uos, ne exprobretis ei, sed sit inter uos quasi indigena, et diligetis eum quasi uosmet ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. nec ecletis ex eis. A ilantol
anno om̃is fructus eorũ sactiseł¬
bitur laudabili dño. Augita
tem anno comedetis fructus cod
nec obseruabitis somnia. neqala
rocuncdum attondebitis comau
iec radecis barbam. W suꝑr
filiam tuã & contaminet᷑ terra: &
impleatur ꝑiaculo. Sabbata mei
custodite. & scũarium meũ metu¬
it: ego dñs. Ne declinetis ad ma¬
gs. nec ab ariolis aliquid sciscite

Expanded text:
obis nec edetis ex eis quarto anno omnis fructus eorum sanctificabitur laudabilis Domino quinto autem anno comedetis fructus congnec observabitis somnia neque in rotundum adtondebitis comam nec radatis barbam et superfiliam tuam et contaminetur terra et impleatur piaculo sabbata mea custodite et sanctuarium meum metuite ego Dominus ne declinetis ad magos nec ab ariolis aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
E lctere signatȩ ipsius anulo missȩ
sunt ꝑ cursores regis ad uniũsas ꝓuin¬
cias. ut occiderent atq delerent om̃s
uideos a puerousq ad senem. pariu¬
los & mulieres uno die: hoc est tercio
lecimo mensis duodecimi. qui uocat᷑
adar: & bona eorum diriꝑent. Sĩma
autẽ epłarũ hȩc fuit: ut om̃s ꝓuinciȩ
scirent & pararent se ad p̃dictam diem.
Festinabant cursores qui nussierant:¬

Expanded text:
et litterae signatae ipsius annulo, missae et litterae signatae ipsius annulo, missae sunt per cursores regis ad universas provincias, ut occiderent atque delerent omnes Judaeos, a puero usque ad senem, parvulos et mulieres, uno die, hoc est, tertio decimo mensis duodecimi qui vocatur ADAR, et bona eorum diriperent. Summa autem epistolarum haec fuit, ut omnes provinciae scirent, et pararent se ad praedictam diem. Festinabant cursores, qui missi erant,
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulum est nisan. anno
duodecuno regni assueri. missa est
sors in urnam. quod hebraice dicit᷑
phur. coram aman: quo die & quo
mense gens iudeorum deberet inter¬
fici. Se exuut mensis ͥ uodecumnus.
ciii uocatur adar: dixitq aman regi
alueu. Est popłs ꝑ om̃s prouintias
regni tui disꝑsus. & a se mutuo sepa¬
ratus. nouis utens legibus o: cerimo¬
iiis: insuꝑ & regis scita contempnens.
E optime nosti qͦd ñ expediat regno
tuo: ut insol scat ꝑ licentiam. Si tibi
placet decerne ut ꝑeat: & decem milia
talentorũ appendam archaruis garȩ
tuȩ. Tulit gͦ rex anulum quo ucebat᷑
de manu su: & dedit eum aman filio
a madathi. de progenie agag hosti
ludeoi mn. Dixit q ad eum. Argentũ
qd poll eris tuũ sit: de popło age qͦd
MUadecina die eiusdem mensis: et
scriptũ est ut usserat aman ad om̃s
sarrapas regis. & iudices ꝓuinciarũ.
duersarũ q gentium: ut quȩq gens
legere poterat & aucͥire pro uarietate
linguarũ. ex nomin: regis assueri.

Expanded text:
vocabulum est NISAN anno duodecimo regni Assueri, missa est sors in urnam, quae Hebraice dicitur PHUR, coram Aman, quo die et quo mense gens Judaeorum deberet interfici: et exivit mensis duodecimus, qui vocatur ADAR. Dixitque Aman regi Assuero: Est populus per omnes provincias regni tui dispersus, et a se mutuo separatus novis utens legibus et caerimoniis insuper et regis scita contemnens et optime nosti quod non expediat regno tuo ut insolescat per licentiam si tibi placet decerne ut pereat et decem milia talentorum adpendam arcariis gazae tuae tulit ergo rex anulum quo utebatur de manu sua et dedit eum Aman filio Amadathi de progenie Agag hosti Iudaeorum dixitque ad eum argentum quod polliceris tuum sit de populo age quod tertia decima die ejusdem mensis, et scriptum est, ut jusserat Aman, ad omnes satrapas regis, et judices provinciarum, diversarumque gentium, ut quaeque gens legere poterat, et audire pro varietate linguarum, ex nomine regis Assueri:
Abbreviated transcription (Latin):
ȩ soli: quia cũ ceciderit ñ ha¬
bet subleuantem. Ex. si dor¬
mierint duo: fouebunt᷑ mutuo.
Unus. quomͦ calefiet: Ꝙ si qͥspiam
preualuerit contra inũ: duo resi¬
stent ei. Funiculus triplex: diffici¬
le rumpitur. Melior est ꝓuer pauꝑ
& sapiens. rege sene & stulto: qui
nescit prouidere in posterũ. quod
& de carcere catenisq interdũ quis
egreditur ad regnũ. & alius natus
in regno. inopia consumat᷑. Uuidi
cunctos iuuentes qui ambulant
sub sole. cum adolescente scdo: qui
consurget ꝓ eo. Infinitꝰ numerus ẽ
populi. om̃iũ qui fuerunt ance eũ.
& qui postea fucuri sunt: ñ letabun¬

Expanded text:
e soli quia cum ruerit non habet sublevantem et si dormierint duo fovebuntur mutuo unus quomodo calefiet et si quispiam praevaluerit contra unum duo resistent ei funiculus triplex difficile rumpitur melior est puer pauper et sapiens rege sene et stulto qui nescit providere in posterum quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum et alius natus in regno inopia consumatur vidi cunctos viventes qui ambulant sub sole cum adulescente secundo qui consurgit pro eo infinitus numerus est populi omnium qui fuerunt ante eum et qui postea futuri sunt n
Abbreviated transcription (Latin):
idete uosmetipsos. ne ꝑlatisquȩ
oꝑati estis: sed ut mercedem ple¬
nam accipiatis. Om̃is qui credit ꝙ ñ
ꝑmanet in doctrina. ap̃i: deum ñ ha-¬
bet. Qui ꝑmanet in doctrina: hic fili

Expanded text:
idete vosmet ipsos ne perdatis quae operati estis sed ut mercedem plenam accipiatis omnis qui praecedit et non manet in doctrina Christi Deum non habet qui permanet
Abbreviated transcription (Latin):
uod pia prouisione nr̃i condi-¬
coris constat actitari. ut uide¬
licet desideria nĩe deuotionis dila¬
tione erescant: & cremenco cor ilia¬
nomagis magisq prouecta iandem
fectius capiant gaudia. quȩ itqͥti
ter quȩ notandum quia tũ ꝓpecs¬
abtamus. g li cotũ saluationẽ
impetrare nequimꝰ. nequaquã tamen
fructu precis nr̃ȩ priuamur: quia & si
illi digninon sunt saluari. nos tamen
amoris quem illis impendimꝰ merce¬
de donabimur. Sic q in taliquoq
petitione. implebitur in nobis illa dñi
ꝓmissio qua ait: siquid petieritis pa¬
trem in nomine meo dabit uobis. In¬
tuendum enim quia ñ ait simplicit᷑
dabit. sed dabit inquit uob̃: quia ꝙ¬
si si eis ꝓ quib petimus dabit. nobis
tamen cum ꝓ aliorum erratib miscdi¬
ter interuenimꝰ premium nr̃e benig¬
nicatis restituet. Sequit᷑. Usq mͦ
ñ petiiis qͥcquã in nomine meo. Non
petierunt eatenus in nomine salua¬
toris: quia dum ipsũ saluatorem ui¬

Expanded text:
uia pia provisione nostri conditoris constat actitari, ut videlicet desideria nostrae devotionis dilatione crescant, et cremento quotidiano magis magisque provecta tandem perfectius capiant gaudia, quae requirunt. Inter quae notandum, quia cum pamus, et si eorum salvationem impetrare nequimus, nequaquam tamen fructu precis nostrae privamur, quia, etsi illi non sunt digni salvari, nos tamen amoris quem illis impendimus mercede donabimur. Sicque in tali quoque petitione implebitur nobis illa Domini promissio, qua ait: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Intuendum enim quia non ait simpliciter dabit, sed dabit, inquit, vobis, quia etsi non eis pro quibus petimus dabit, nobis tamen, cum pro aliorum erratibus misericorditer intervenimus, praemium nostrae benignitatis restituet. Sequitur: Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Non petierunt eatenus in nomine Salvatoris, quia dum ipsum Salvatorem vi
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. Cum uenissent autẽ ministri.
& aꝑto cartere ñ inuenissent illos. iꝑ¬
uersi nuntiauerunt dicentes. Car¬
cerem quidẽ inuenimꝰ clausũ cum
om̃i diligentia. & custodes stances ad
ianuas: aperientes autẽ neminem
t autẽ audierunt hos sermones
magistratus templi. & pͥncipeᷤᷤ
sacerdotum: ambigebant de illis qͥd¬
nam fieret. Adueniens qͥdam nun¬
tiauit eis: quia ecce uiri quos posu¬
istis i carcerem sunt in templo stan¬
ces & docences popłm. Tunc abiit
magistratus cũ ministris. & addu¬
xit illos sine ii. timebant enimpo

Expanded text:
utem venissent ministri, et aperto carcere, non invenissent illos, reversi nuntiaverunt, dicentes: Carcerem quidem invenimus clausum cum omni diligentia, et custodes stantes ante januas: aperientes autem neminem t autem audierunt hos sermones magistratus templi, et principes sacerdotum, ambigebant de illis quidnam fieret. Adveniens autem quidam nuntiavit eis: Quia ecce viri quos posuistis in carcerem, sunt in templo stantes, et docentes populum. Tunc abiit magistratus cum ministris, et adduxit illos sine vi: ti
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem in ore gladii ad conspectũ
barach: in tantũ ut sisara decurru
desiliens pedib fugeret. & barach
ꝑseq ieret᷑ fugientes currus. & exer¬
cirum usq ad arosech gentiũ. & om̃us
hostiũ multitudo usq ad internici¬
onem caderet. Sisara autẽ fugiens
ꝑuenit ad tentoriũ iahel uxoris aber
cuei. Erat enim pax inter iabim re¬
gem asor: & domũ aber cinei. Egres¬
sa qͥ iahe in occursum sisare: dixit
acd eum. Iutra ad me dñe mi: intra
ne timeas. Qui ingressus tab̃nacu¬
lum eius. & opertꝰ ab ea pallio: dixt
adeam. Da mͥ obsecro paululũ aqus
quia ualde sitio. Quȩ aꝑuit utrem
lactis. ꝙ dedit eibibere: & operuit
illum. Dixicq sisara adeam. Sta
ance ostium cab̾naculi. & cũ uencrit
aliquis interrogans te & dicens. nu¬
quid hic est aliquis: respondebis.
Nullus est. Tulit itaq iabel uxorabet
clauum cabernaculi. assumens pari¬
ter & malleum: & ingressa absconci¬
te. & cum silentio posuit supra tim¬

Expanded text:
tudinem in ore gladii ad conspectum tudinem in ore gladii ad conspectum Barac in tantum ut Sisara de curru desiliens pedibus fugeret et Barac persequeretur fugientes currus et exercitum usque ad Aroseth gentium et omnis hostium multitudo usque ad internicionem caderet Sisara autem fugiens pervenit ad tentorium Iahel uxoris Aber Cinei erat enim pax inter Iabin regem Asor et domum Aber Cinei egressa igitur Iahel in occursum Sisarae dixit ad eum intra ad me domine mi intra ne timeas qui ingressus tabernaculum eius et opertus ab ea pallio dixit ad eam da mihi obsecro paululum aquae quia valactis, et dedit ei bibere, et operuit illum. Dixitque Sisara ad eam: Sta ante ostium tabernaculi, et cum venerit aliquis interrogans te, et dicens: Numquid hic est aliquis? Respondebis: Nullus est. Tulit itaque, Jahel uxor Aber, clavum tabernaculi, assumens pariter et malleum: et ingressa abscondite et cum silentio, posuit supra tem
Abbreviated transcription (Latin):
Si nolueris uenire: ñ ꝑgam. Quȩ
dixit ad cum. Ibo qͥdem tecũ. s in
hac uice tibi uictoria ñ reputabit᷑:
quia in manu mulieris tradetur
sisara. Surrexit itaq debbora. c
perrexit cum barach in cades. Qui
ascitis ⁊abulon & neptalun: ascen¬
dic cũ decem milib pugnatorũ.
habens debboram in comitatu suo.
Aber autẽ cineus recesserat quondã
a ceteris cineis fr̃ib suis. filiis obab
cognati moysi: & tetenderat tab̃na¬
cula usq ad uallem quȩ uocabat᷑
sennim. & erat iuxta cedes. Nuncia¬
tumq est sisare qͦd ascendisset ba¬
rach filius abinoem in moncẽ cha¬
bor. & congregauit nongentos falca¬
tos currus: omnẽ q exercitũ de aro¬
sech gentiũ ad correntem cison.
Dixitq debbora ad barach. Surge
hȩc est enundies in qua tradidit dñs
sisaram in manus tuas. En ipse est¬
ductor tuus. Descendit itaq barach
dle monte thabor: & decem milia
erterruitq dñs sisaram & om̃s
currus eius. uniu̾samq multi¬

Expanded text:
s venire non pergam quae dixit ad eum ibo quidem tecum sed in hac vice tibi victoria non reputabitur quia in manu mulieris tradetur Sisara surrexit itaque Debbora et perrexit cum Barac in Cedes qui accitis Zabulon et Nepthalim ascendit cum decem milibus pugnatorum habens Debboram in comitatu suo Aber autem Cineus recesserat quondam a ceteris Cineis fratribus suis filiis Obab cognati Mosi et tetenderat tabernacula usque ad vallem quae vocatur Sennim et erat iuxta Cedes nuntiatumque est Sisarae quod ascendisset Barac filius Abinoem in montem Thabor et congregavit nongentos falcatos currus omnemque exercitum de Aroseth gentium ad torrentem Cison dixitque Debbora ad Barac surge haec est enim dies in qua tradidit Dominus Sisaram in manus tuas en ipse ductor est tuus descendit itaque Barac de monte Thabor et decem milia erterruitque Dominus Sisaram et omnes currus eius universamque multi
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus dies. in quo salutis
nr̃e actor apparuit. & quẽ magiu
fantem uenerati sunt in cunabulis
nos om̃ipocencem adoremꝰ in celis:
et sicut illi de thesauris suis. nysti¬
cas año munerũ species obtuler̃t
ita & nos de cordib nr̃is quȩ digi
sunt deo promamꝰ. Quãuis eniu
om̃iũ bonorũ sit ipse largicor: n¬
dustriȩ. Honenim dormientib
prouenit regnum celorũ. sed in
mandatis dei laborantib atq ui¬
gilantib: ut si dona ipsius ñ irru
fecerimꝰ. ꝑ ea quȩ dedit mereamit
acciꝑe quȩ promisit. Unde cohor¬
tamur dilectionem ur̃am: ut absti¬
neatis uos ab om̃i oꝑe malo. quꝑł
casta & iusta sectemini. Filii eniui
lucis: abicere debent oꝑa tenebu¬
rum. Itaq odia declinate. mends¬
cia abicite. suꝑbiam humilitat
destruite: auaritiam proicite. lx¬
gitatem diligite. Decet enim ut
capitisuo membra conueniant.
ut promissarũ beatitudinũ mere¬
amur ẽẽ consortes. ꝑ dñm nr̃m

Expanded text:
tissimus dies, in quo salutis tissimus dies, in quo salutis nostrae auctor apparuit; et quem magi infantem venerati sunt in cunabulis, nos omnipotentem adoremus in coelis. Ac sicut illi de thesauris suis mysticas Domino munerum species obtulerunt, ita et nos de cordibus nostris, quae Deo sunt digna promamus. Quamvis enim omnium bonorum sit ipse largitor, dustriae: non enim dormientibus provenit regnum coelorum, sed in mandatis Dei laborantibus atque vigilantibus; ut si dona ipsius non irrita fecerimus, per ea quae dedit mereamur accipere quod promisit. Unde cohortamur dilectionem vestram ut abstinentes vos ab omni opere malo, quae sunt casta et justa sectemini . Filii enim lucis abjicere debent opera tenebrarum. Itaque odia declinate, mendacia abjicite, superbiam humilitate destruite, avaritiam projicite, largitatem diligite: decet enim ut capiti suo membra conveniant, ut promissarum beatitudinum mereamur esse consortes: per Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
quam ur̃a scientia quos in sua per¬
ditione consuluit. Uos noluistis
eiuis regnũ reciꝑe: cuiꝰ oppidum
potuistis ostendere. Illi potuerunt
pro eo mori: quem nondum pote¬
rant confiteri. Ita xp̃c ne ullum
ei tempus eẽt absq miraculd. ante
usum linguȩ pocestatem uerbi ta¬
citus exerebat. et quasi iam diceret.
sinite pueros uenire ad me. talium
est enim regnum celorũ. noua gła
coronabat infantes. & de mnitiis
suis paruulorũ pͥmordia consecra¬
bat: ut disceretur neminem homi¬
num duuni incapacem ẽe sacram̃ti.
quando etiam illa etas. głe apta
xp̃i. uocationis nĩe fideiꝙ pͥmitias:
& exultantib animis beatȩ spei ini¬
tia celebremus. Exinde enim in
eternam hereditatem cepimꝰ intro¬
ire. exinde nob̾. xp̃m loquentia scͥp¬
turarũ archana patuerunt: & ue¬
ritas quã iudeorũ obcecatio ñ rece¬
pit. om̃ib nationib suum lumen
inuexit.¬
on oretur itaq a nobis sacra¬

Expanded text:
quam vestra scientia, quam in sua perquam vestra scientia, quam in sua perturbatione consuluit. Vos noluistis regnum ejus recipere, cujus oppidum potuistis ostendere. Illi potuerunt pro eo mori, quem nondum poterant confiteri. Ita Christus, ne ullum ei tempus esset absque miraculo, ante usum linguae potestatem Verbi tacitus exerebat; et quasi jam diceret: Sinite parvulos venire ad me, talium est enim regnum coelorum : nova gloria coronabat infantes, et de initiis suis parvulorum primordia consecrabat: 117 ut disceretur neminem hominum divini incapacem esse sacramenti, quando etiam illa aetas gloriae eChristi, vocationis nostrae fideique primitias, et exsultantibus animis beatae spei initia celebremus. Exinde enim in aeternam haereditatem coepimus introire; exinde nobis Christum loquentia Scripturarum arcana patuerunt; et veritas, quam Judaeorum obcaecatio non recipit, omnibus nationibus lumen invexit.onoretur itaque a nobis sacra
Abbreviated transcription (Latin):
in uirtutũ sublimitate fulgentem.
imperita in uobis scientia est.¬
& tam indocta doctrina: Interro¬
gati ubi. xp̃c nasceretur. ueraciter
& memoriter clicitis qͦd legistis: in
bethleem iuidȩ. Sic enim dictum ẽ
ꝑ propħam. Ee tu bethleem terra.
qui regat popłm meum isrł. Hunc
pͥncipem natum: & pastorib angłi.
& uobis nuntiauere pastores. Hune
principem natum. longuquȩ ori¬
entalium gentium nationes. insoli¬
to noui syaeris splendore didicait:¬
& ne de loco editi regis ambigerent.
ur̃a erudicio prodidit. qͦd stella non
docuit. Cur uobis uiam quã aliis
aperitis obstriitis: Cur in ur̃a in¬
fidelitate resedit dubium: qͦd ex
ur̃a fit responsione manifestum:
Locum natiuitatis de scripturarũ
testimonio demonstratis. presen¬
tiam temꝑis de cęli & terrȩ actesta¬
tione cognoscitis: et tamen ubi
ad ꝑsequendum animus herodis
exarsit. ibi ad ñ credendum u̾r
sensus obduruit. Le.uͦ.¬
elicior ergo ignorantia infan¬
tium. quos ꝑsecutor occidit:

Expanded text:
in virtutum sublimitate fulgentem. imperita in vobis scientia est, et tam indocta doctrina? Interrogati ubi Christus nasceretur , veraciter et memoriter dicitis quod legistis: In Bethleem Judae . Sic enim scriptum est per prophetam: Et tu, Bethleem terra qui regat populum meum Israel . Hunc principem natum, et pastoribus angeli , et vobis nuntiavere pastores . Hunc principem natum longinquae Orientalium gentium nationes insolito novi sideris splendore didicerunt. Et ne de loco editi regis ambigerent, vestra eruditio prodidit quod stella non docuit. Cur vobis viam quam aliis aperitis obstruitis? Cur in vestra infidelitate residet dubium quod ex vestra fit responsione manifestum? Locum nativitatis de Scripturarum testimonio demonstratis, praesentiam temporis de coeli et terrae attestatione cognoscitis; et tamen ubi ad persequendum animus Herodis exarsit, ibi ad non credendum vester sensus obduruit. Felicior ergo ignorantia infantium quos persecutor occidit ,
Abbreviated transcription (Latin):
ohannes bapti sta & precursor
dñi saluatoris. quen dui uentu¬
rum popłis uerbo predicauerat.
ipsum iam uenientẽ ad se. sicut
monstrauit dicens: ecce agnus dei.
ecce qui tollit peccata mundi.
Ecce agnus dei. ecce innocens. et
abom̃i peccato immunis: ut pote
qui os quidem de ossib acdam. &
carnem de carne aclam. s nullã
de carne peccatrice traxit macu¬
lam culpȩ. Ecce qui tollit pecca¬
ta mundi. ecce qui iustas inter
peccatores. mitis inter impios: hoc
est quasi agnus inter lupos appa¬
rens. etiã peccatores & impios u¬
stisicandi habet potestatem. Quo¬
mͦ autẽ peccata mundi tollat. qͦ
ordine iustificet impios: apłs pe¬
trus ostendit qui ait. Non cor¬
ruptibili auro uel argento redẽpti
estis de uana ur̃a conuersatione.
paternȩ traditionis: sed precioso

Expanded text:
oannes Baptista, et praecursor Domini Salvatoris, quem diu venturum populis verbo praedicaverat, ipsum jam venientem ad se, sicut monstravit, dicens: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Ecce agnus Dei, ecce innocens, et ab omni peccato immunis utpote qui os quidem de ossibus Adam, et carnem de carne Adam, sed nullam peccatrice de carne traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccatum mundi, ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens etiam peccatores et impios justificandi habet potestatem. XXI. Quomodo autem peccatum mundi tollat, quo ordine justificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
poralium negotiorũ orbem. atq
circiutũ. Quas tamen in uno mo¬
lentes dixit: in quantũ de ipsis reb
& negotiis suis prebent usib eccłię.
Cerciam eorũ qui oꝑant᷑ in eccłiȩ
in singulis: & pio robore uiriũ sua¬
rum discernunt᷑. Cum enĩ om̃s ad
ȩccłȩ membra ꝑtinere uideant᷑: ad
tatione. & ex illis qui sunt in otio.
& ex illis qui sunt in negotiis scłi. &
ex illis qui deo ministrant in ȩccła.
aliqui ꝑmanent. aliqui cactunt.
Qui ꝑmauent assument᷑ ⁊ qͥcagunt
relinquentur. Ergo unus assulet᷑
ce unus relinquet᷑: non quasi de du¬
ob hominib dictũ. s de duob ge¬
nerib affectiorũ in singulis genib
trium ꝓfessionũ. In illa nocte ergo
dixit in illa tribulatione. Ad ipsa
tria genera quȩ assumunt᷑ ꝑtinere
arbitror. etiam tria illa nomina
iurorũ sc̃orum. quossolos liberan
dos ezechiel propħa denunttat:
noe. danihel. & iob. le

Expanded text:
poralium negotiorum orbem atque poralium negotiorum orbem atque circuitum; quas tamen in unum molentes dixit, in quantum de ipsis rebus et negotiis suis praebent usibus Ecclesiae: tertium eorum qui operantur in Ecclesiae in singulis, et pro robore suarum virium discernuntur. Cum enim omnes ad Ecclesiae membra pertineret ex illis qui sunt in otio, et ex illis qui sunt in negotiis saeculi, et ex illis qui Deo ministrant, in Ecclesia aliqui permanent, aliqui cadunt. Qui permanent assumuntur, qui cadunt relinquuntur. Ergo unus assumetur, et unus relinquetur. Non quasi de duobus hominibus dictum, sed de duobus generibus affectionum in singulis generibus trium professionum. in illa nocte ergo dixit "in illa tribulatione". Ad ipsa tria genera, quae assumuntur, arbitror pertinere etiam tria illa nomina uirorum sanctorum, quos solos liberatum iri Hiezechihel propheta denuntiat, Noe, Danihel et Iob.
Abbreviated transcription (Latin):
get. fatiem euis. & disꝑget habi¬
tatores tius: & erit sicut popłs sic
sacerdos & sicut seruus sic dñs
eiis. Sicut̾ ancilla. sic dña eius:
sicut emens. sic ille qui uenit.
Sicut fenerator: sic is qui mutu¬
um accipit. Sicut qui repetit: sic
qui debet. Dissipatione dissipabi¬
tur terra: &e direptione predabit.
Dñs enin locutus ẽ uerbũ hoc.
Luxit & defluxit terra. &e infir¬
duo in lecto. & cluȩ molen¬
tes in unum. & duo in agror de qͥd
om̃ił biriis. singuli assiu antur.
e singuli relinquent᷑: Tria gene¬
a hominũ: hic uident᷑ significa¬
t unun eorũ qui otium & qui¬
tem diigunt: neq negoriis secu¬
arib. neq negotiis ȩccliasticis
occupati. Quȩ illorũ quies. lecti
iomine significata ẽ. Alterum
orum qui in plebib constitiur
eguit a doctorio. agenaes a quȩ
sunt huius scłi. quos & feminarũ
nomine significauit: quia consi¬
liis ut dixi pericorũ. regi eis expe¬
dit. & molentes dixit: ipter tem¬

Expanded text:
bitatores eius et erit sicut populus sic sacerdos et sicut servus sic dominus eius sicut ancilla sic domina eius sicut emens sic ille qui vendit sicut fenerator sic is qui mutuum accipit sicut qui repetit sic qui debet dissipatione dissipabitur terra et direptione praedabitur Dominus enim locutus est verbum hoc luxit et defluxit terra et infirduo in lecto, et duae molentes in unum, et duo in agro, de quibus omnibus binis singuli assumentur, et singuli relinquentur? Tria genera hominum hic videntur significari. Unum eorum qui otium et quietem diligunt, neque negotiis saecularibus, neque negotiis ecclesiasticis occupati, quae illorum quies lecti nomine significata est. Alterum eorum qui in plebibus constituti eguntur a doctioribus, agentes ea quae sunt hujus saeculi; quos et feminarum nomine significavit, quia consiliis, ut dixi, peritorum, regi eis expedit; et molentes dixit, propter tem
Abbreviated transcription (Latin):
miscuit in medio eiꝰ sp̃m uertiginis.
& errare fecerunt egyptũ in om̃i
oꝑe suo. sicut errat hebrius &e uo¬
mens: & ñ erit egypto opus qd̾ fa¬
ciat. caput & caudam incuruan¬
tem & refrenantem. In die illa
erit egyptus quasi mulieres. & stu¬
pebunt & timebunt a facie cõmo¬
tionis pnãnus dñi exercituũ: quã
ipse mouebit suꝑ eam. & erit t̾ra

Expanded text:
m vertiginis et errare fecerunt Aegyptum in omni opere suo sicut errat ebrius et vomens et non erit Aegypto opus quod faciat caput et caudam incurvantem et refrenantem in die illa erit Aegyptus quasi mulieres et stupebunt et timebunt a facie commotionis manus Domini exercituum quam ipse movebit s
Abbreviated transcription (Latin):
Quia nocte uastata est ar:
eddibon. ad excelsa in planctum:
suꝑ nabo. & suꝑ medaba. inoab ulu¬
labit. Incunctis capitib eiꝰ caluiti¬
um: om̃is barba radetur. In criuiis

Expanded text:
quia nocte vastata est Ar Met Dibon ad excelsa in planctum super Nabo et super Medaba Moab ululabit in cunctis capitibus eius calvitium omnis barba radetur i
Abbreviated transcription (Latin):
cogitaui suꝑ omnem terrã. & hȩc
est manus extenta suꝑ uniuersas
gentes. Dñs enim exercitiũ dẽcre¬
uit: & quis poterit infirmare: Et
manus eius extenta: & qͥs auertet
eam: In anno quo mortuus est rex
achar: factum ẽ omis istud. Ne lete
ris phylistea om̃is tu. qm̃ cõminuta
est uirga ꝑcussoris tui. De ractice¬
enum colubri egrediet᷑ regulus: et
semen enis absorbens uolucrem.¬

Expanded text:
cogitavi super omnem terram, et haec cogitavi super omnem terram, et haec est manus extenta super universas gentes. Dominus enim exercituum decrevit: et quis poterit infirmare? et manus ejus extenta: et quis avertet eam? In anno, quo mortuus est rex Ahaz, factum est onus istud: Ne ris, Phylistea omnis tu, quoniam comminuta est uirga percussoris tui. De radice colubri egredietur regulus et semen eius absorbens uolucrem
Abbreviated transcription (Latin):
tum. & urbes eius destruxit: iuineti̾
eius ñ aꝑuit carcerem: Dm̃s reges
gentiũ uniuersi dormierunt in gła.
uir in domo sua: tu autẽ ꝓiectus es
de sepuschro cũo quasi stirps inu¬
tilis. pollucus &e obuolutus. qͥ uiter¬
fecti sunt gladio. & descenderunt
ad fundamenta laci. quasi cadauer
putricdum. ñ habebis consortium.
neq cũ eis in sepultura. Tu enim
sti. Non uocabitur in ȩternũ sem̃
pessimorũ. Preparate filios eiꝰ ocçi¬
sioni: iniqͥtate patrum eorũ. Ie .iii.¬
t perdam babilonis nomen &
reliquias. & germen. & proge¬
niem. ait tñs. & ponam eã in pos¬
sessionem ericii. & in paludes aqua¬
rum. & scopabo eam in scopa terens:¬
dicit dñs exercituũ. Iurauit dñs
exercituũ dicens. Si non ut puta u
trit ita. & quomͦ mente tractaui
sic eueniet: ut conteram assirium
in t̾ra mea. & in montib meis con¬
culcem eun. & auferetur ab eis
iugum eius. & onus illius ab huine¬
ro eorũ tolletur. hoc consilium qd̃

Expanded text:
estruxit, vinctis ejus non aperuit carcerem? Omnes reges gentium universi dormierunt in gloria, vir in domo sua; Tu autem projectus es de sepulcro tuo, quasi stirps inutilis, pollutus et obvolutus cum his qui interfecti sunt gladio, et descenderunt ad fundamenta laci, quasi cadaver putridum. Non habebis consortium, neque cum eis in sepultura: Tu enim sti: non vocabitur in aeternum semen pessimorum. Praeparate filios ejus occisioni int perdam Babylonis nomen et reliquias et germen et progeniem ait Dominus et ponam eam in possessionem ericii et in paludes aquarum et scopabo eam in scopa terensdicit Dominus exercituum. Juravit Dominus exercituum, dicens: Si non, ut putavi, ita erit: et quomodo mente tractavi, sic eveniet Ut conteram Assyrium in terra mea, et in montibus meis conculcem eum: et auferetur ab eis jugum ejus, et onus illius ab humero eorum tolletur. Hoc consilium, quod
Abbreviated transcription (Latin):
quanto constat quia sine huiꝰ luce
fideles esse nequeunt. Quis etenĩ
sine lauachro regenerationis. remis¬
sionem peccatorũ consequi: ꝙ regnũ
ualet intrare celorũ: łe .ix.

Expanded text:
quanto constat quia sine hujus luce fideles esse nequeunt. Quis etenim sine lavacro regenerationis, remissionem peccatorum consequi, et regnum valet intrare coelorum? Sed Ni
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia quẽ magistrũ nolices
ueritatis stucdiost docendus
iit. merito ad agnitionem dum¬
tis eius. ꝑfecte doctus subit meti
cet & humanȩ. sed & passionis atq
ascensionis ipsius archana ꝑcepit:
necnon etiam modum scdȩ gen̾ati¬
onis. ingressum regni celestis. aliaq
ꝑplura doctrinȩ euangłice sacram̃ta.
año reuelance didicit. Respondit
enim iħc: & dixit ei. Amen amen
dico cibi: nisi quis natus fuerit de

Expanded text:
ed quia quem magistrum noverat veritatis, studiose docendus adiit, merito ad agnitionem divinitatis ejus perfecte doctus subiit, merito cet, et humanae, sed et Passionis atque ascensionis ipsius arcana percepit, nec non etiam modum secundae generationis, ingressum regni coelestis, aliaque complura doctrinae sacramenta Domino revelante didicit. Respondit Jesus, et dixit ei: Amen amen dico tib
Abbreviated transcription (Latin):
lia uirorũ. & consurgens ꝑ sequar da¬
uid hac nocte: & irruenssuꝑ eũ qͥppe
quia lassus est ce resolutis manibus
ꝑcutiam eum. Cumq fugerit om̃is
popłs qui cũ eo est ꝑcutiam regem
desolatum: & reducam uniuiersum
popłm. quomͦ amnis reuerti solet.
Unum enim urũ tuqueris: ⁊ om̃is
popłs erit in pace. Placuit ꝙ sermo
eius absalon: & cunctis maioribus
natu isrł. Ait autẽ absalon. Uoca¬
te & chusai arachitem: ꝙ audiamꝰ
quid etiã ipse dicat. Cumq uenissit
chusai ad absalon: ait absalon ad
eum. huiuscemodi sermonẽ loqui¬
tus ẽ achitosel. facere debemꝰ an non:
Tu qͥd das consilium: E dixit chu¬
sai acd absalon. Non bonũ consilũ
qͥ ad dedit achitosel hac uice. Fr̃a . ii.¬
It rursum intulit chusai lc.l.¬
tuum & iuros qui cũ eo sunt forcisi¬
mos & amaro animo: ueluti si url
raptis catulis in saltu seiuat. Sela
pater cuus iuir bellacor est: noc moru¬
bitur cum popło. F orsitan nunc la¬
titat in foueis: aut in uno quo uoli¬

Expanded text:
consurgens persequar David hac nocte et inruens super eum quippe qui lassus est et solutis manibus percutiam eum cumque fugerit omnis populus qui cum eo est percutiam regem desolatum et reducam universum populum quomodo omnis reverti solet unum enim virum tu quaeris et omnis populus erit in pace placuitque sermo eius Absalom et cunctis maioribus natu Israhel ait autem Absalom vocate et Husai Arachiten et audiamus quid etiam ipse dicat cumque venisset Husai ad Absalom ait Absalom ad eum huiuscemodi sermonem locutus est Ahitofel facerlium? Et dixit Chusi ad Absalom. Non est bonum consilium quod dedit Achitophel hac vice. Et rursum intulit Chusituum, et viros qui cum eo sunt, esse fortissimos et amaro animo, veluti si ursa raptis catulis in saltu saeviat: sed et pater tuus vir bellator est, nec morabitur cum populo. Forsitan nunc latitat in foveis, aut in uno, quo volu
Abbreviated transcription (Latin):
seruiturus sum: Nonne filio regis:
Sicut parui patri tuo: sic parebo & ł.
agere debeamus. E ait achitosel ad
absalon. Ingredere ad concubinas
patris tui quas dimisit ad custodien¬
dam domũ: ut cum audierit om̃is
isrł qͦd fecdaueris patrem tuũ. robo¬
rentur manꝰ eorũ tecũ. Tetenderunt
gͥ absalon tab̾naculũ in solario: in¬
gressusq ad concubinas patris sui¬
est. coram uniũso isit. Consiliũ aut̃
achicofel quod dabat in diebꝰ illis.
quasi si quis consuleret deum. sic erat
consilium omne achicofel: & cum
esset cum dauid & cũ eẽt cũ absalon.

Expanded text:
serviturus sum? nonne filio regis? sicut parui patri tuo, sic parebo et tiagere debeamus. Et ait Ahitophel ad Absalom: Ingredere ad concubinas patris tui, quas dimisit ad custodiendam domum: ut cum audierit omnis Israel quod foedaveris patrem tuum, roborentur manus eorum tecum. Tetenderunt igitur Absalom tabernaculum in solario, ingressusque est ad concubinas patris sui coram universo Israel. Consilium autem Ahitophel, quod dabat in diebus illis, quasi si quis consuleret Deum: sic erat omne consilium Ahitophel, et cum esset cum David, et cum esset cum Absalom.
Abbreviated transcription (Latin):
dentoratr simt f istitialiter a gente
gr̃ȩ suȩ. dance signa & prodigia fie¬
ri ꝑ manus eorum. Diuisa est autt̃
multitudo ciuitatis: & quidam qͥdem
erant cum iudeis. quiclam uero cũ
apłis. Cum autẽ factus esset impetꝰ
gentiliũ & iudeorũ cum pͥncipibus
suis. ut contumesiis afficerent & lapi¬
cdarent cos: incelligentes confuge¬
runt ad ciuitates licaoniȩ & sistam
& derben. & uniuersam in circuitu
regionem. & ibi euangłirantes ciant
lystris infirmis pedi bus se
debat claudus ex utero matris sue
qui nunquã ambulauerat. Hic au¬
diuit paulum loquentẽ. Qui uiti¬
Turbȩ autẽ cum uidissent qͦd feceait
paulus: leuauerunt uocem suam
lẏcaonice dicentes. Dii similes facdi
hominibꝰ: descenderunt ad nos. E
uocabant barnabam iouem. paulũ
uero mercurium: q̃m ipse erat dux
uerbi. Sacerdos quoq iouis quicrt
ance ciuitatem. tauros & coronas an¬
te ianuas afferens cum popłis: uoł¬
bat sacrificare. Quod ubi audicit
apłi barnabas a paulus: concilsti

Expanded text:
ialiter agentes gratiae suae, dante signa et prodigia fieri per manus eorum. Divisa est autem multitudo civitatis: et quidam quidem erant cum Judaeis, quidam vero cum Apostolis. Cum autem factus esset impetus Gentilium et Judaeorum cum principibus suis, ut contumeliis afficerent, et lapidarent eos intellegentes confugerunt ad civitates Lycaoniae Lystram et Derben et universam in circuitu regionem et ibi evangelizantes erant Lystris infidebat claudus ex utero matris sue: qui nunquam ambulaverat. Hic audivit Paulum loquentem: qui intuTurbe autem cum vidissent quod fecerat Paulus, levaverunt vocem suam, Lycaonice dicentes: Dii similes facti hominibus, descenderunt ad nos. Et vocabant Barnabam Jovem, Paulum vero Mercurium: quoniam ipse erat dux verbi. Sacerdos quoque Jovis, qui erat ante civitatem, tauros et coronas ante januas afferens, cum populis volebat sacrificare. Quod ubi audierunt apostoli, Barnabas et Paulus, conscissis
Abbreviated transcription (Latin):
equamur iter humanȩ con¬
uersationis eius. si deitatis
głam delectamur intueri: si opta¬
mus habitare in domo eius ȩterna.
in celis. om̃ib diebus uitȩ nr̃ȩ. si u¬
uat uidere uoluntatem dñi. & pro¬
tegi a templo scõ eius. Se ne ulla
in ȩternũ malorũ aura pulsemur:
meminerimꝰ presentis eccłȩ domũ
necessarie precum mundarũ freqͥn¬
tare munerib. Quod ipse duoden¬
nis in templo sedit in medio docto¬
rum. audiens & interrogans illos.
humanȩ est humilitatis indicium:
immo etiam eximium discendȩ
humilitatis exemplũ. Dei quippe
uirtus & dei sapientia: ȩterna ꝙ
diuinitas loquit᷑. Ego sapientia
habito in consilio: & eruditis in¬
tersum cogitationib. Meum es
consilium & equitas: mea prucien¬
tia. mea est fortitudo. Per me regeᷤᷤ
regnant: & conditores legũ iusta
decernunt. Beatus homo qͥ audit
me. qui uigilat ad fores meas coti¬
die: & obseruat ad postes ostii
mei. Ipsa homine induta. ad au¬
iendos homines aduenire digua¬

Expanded text:
ur iter humanae conversationis ejus, si divinitatis gloriam delectamur intueri, si optamus habitare in domo ejus aeterna, in coelis omnibus diebus vitae nostrae, si juvat videre voluptatem Domini, et protegi a templo sancto ejus . Et ne ulla in aeternum malorum aura pulsemur, meminerimus praesentis Ecclesiae domum necessariis precum mundarum frequentare muneribus. Quod ipse duodenis in templo sedit in medio doctorum audiens et interrogans illos, humanae est humilitatis indicium, imo etiam eximium discendae humilitatis exemplum. Dei quippe virtus, Dei sapientia aeterna quae divinitus loquitur: Ego sapielio, et eruditis intersum cogitationibus. Meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo, per me reges regnant, et conditores legum justa decernunt. Beatus homo qui audit me, et qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei . Ipsa homine induta ad audiendos homines advenire digna
Abbreviated transcription (Latin):
profusus: tu uero ab ingenito patre
unugenitꝰ aduenisti. Meuiri & st¬
nitiȩ naturalis copula ꝓcreauit:
re aint alcissimi obumbrante uir¬
tupe. ueneranda nobis uirginitas
acdit. Ego derrenum animal: tu
aguus esdci. Ego peccati legeinde¬
talis muautẽ aduerius peccata ue-¬
miens. nescis subiacerẽ peccato
De post om̃a. egosactus sita rea¬
menins a te: iuauiẽ natus ut id¬

Expanded text:
profusus; tu vero huc ab ingenito Patre profusus; tu vero huc ab ingenito Patre Unigenitus advenisti. Me viri et feminae naturalis copula procreavit; te autem Altissimi obumbrante virtute, veneranda nobis virginitas dedit. Ego terrenum animal, tu Agnus Dei; ego peccati lege mortalis, tu autem adversus peccata veniens nescis subjacere peccato. Et post omnia, ego factus sum redimendus a te, tu autem natus ut red
Abbreviated transcription (Latin):
diem conscerarunt. Hodie itaꝙ
ut diximꝰ magus ꝑstellam repperle
qͦͥd indeus credere noluit ꝑ piopo
hodiegentilitas edocta decelo it¬
demptorem mundi inquirit
gem. muneratur ut forcem
occultare possit. nec absconcͥs
ueritatem. Neq enim ullalim
ꝑ cos poterat locum habert ei aug¬
nȩ interprecationis obscitritas
celum ipsum uniuersorsi ꝯcis
ddereo lumine credenda fulgel
D quã hoc mirabe. qͦa exigia
stes ȩ radius. stupentia alien¬
icum popłm cuimare diuisĩ
prebitum manna de nubib. nec
ignea potuerit & ipsa de celo mi¬
cans columpna conuertere: Le .iiͥi.¬
ed iam ad xp̃i baptisma pro¬
peremus. Uenit inqͥr iħs
ad iordanem: ut baptiraret᷑ ab
iohanne. Cui ait iohannes. E go
ate deheo baptitari: &e cu uenis aqͥ
mes E go iltiꝙ̃ a te debeobaptita¬
ri quia mͥ est ex paterna preuari¬
catione corruptio. & tibi in pater¬
namlaiestate cõinunio. Ego in
huncinlindũ carnalisum parente

Expanded text:
ria consecrarunt. Hodie itaque, ria consecrarunt. Hodie itaque, ut diximus, magus per stellam reperit quod Judaeus credere noluit per prophetas. Hodie gentilitas edocta de coelo Redemptorem mundi inquirit ut regem, muneratur ut fortem, occultare possit, nec abscondere veritatem; neque ulla jam per eos poterat locum habere malignae interpretationis obscuritas, ubi coelum ipsum universorum oculis sidereo lumine credenda fulgebat. Et quam hoc mirabile, quod exiguus stellae radius stupentia alienaicum populum, cui mare divisum, cui praebitum manna de nubibus, nec ignea potuerit et ipsa de coelo micans columna convertere. Sed jam ad Christi baptismum properemus: Venit, inquit, Jesus ad Jordanem, ut baptizaretur a Joanne; cui ait Joannes: Ego a te debeo baptizari; et tu venis ad me ? Ego utique a te debeo baptizari, quia mihi est ex paterna praevaricatione corruptio, et tibi in paterna majestate communio. Ego in hunc mundum carnali sum parente