comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obtinuit. qđ dõ irascente concupiũ.
Uñ e ꝑ psalmistã dr̃ cũ escas carnis
male popłs desiderare ꝑhibet᷑. Ad huc
esce eoꝵ erant in ore ipsoꝵ. & ira dĩ
eoꝵ. Solent namq tardius apparere
diuina uidicia. cũ p̃pediunt᷑ ne ii¬
pleri debeant mala uota. Nã qͣntũ
citiꝰ malũ uotũ impleri ꝑmittit᷑. ple¬
rũq tantũ celeriꝰ punit᷑. Uñ gͦ hẏpo¬
crita festine multiplicat᷑ ut potens
sit: iñ agit᷑ cũ celeritate ne sit: quia
& arbusta quȩ tardius crescunt. an¬
nosa ꝑdurant: & que in tẽporis breui¬
tate ꝓficiunt. celeriꝰ arescunt: & qͣsi
cũ festinant eẽ. tenddunt ad ñ eẽ. Se¬
suo nichil remanet: quia cũ ipse ad
et̾na supplicia ducit᷑. a cunctis bonis
que hic possederat alienat᷑. Unde &
habuerat tolleret. Sed qui om̃ia am¬
biens timere iudicẽ noluit. ex hac
luce subtractus. ad udicẽ nudus ua¬
dit. Cui tam̃ iniquo ad retributio¬

Expanded text:
obtinuit quod Deo irascente concupivit. obtinuit quod Deo irascente concupivit. Unde et per Psalmistam dicitur, cum escam carnis male populus desiderasse perhibetur: Adhuc esca eorum erat in ore ipsorum, et ira Dei vit. Solent namque tardius apparere divina iudicia, cum prępediuntur, ne impleri debeant mala vota. Nam quanto citius malum votum impleri permittitur, plerumque tanto celerius punitur. Unde crita festine multiplicatur ut potens sit, inde agitur cum celeritate ne sit, quia et arbusta quae tardius crescunt annosa perdurant; et quae in temporis brevitate proficiunt celerius arescunt, et quasi cum festinant esse tendunt ad non esse. Sesuo nil remanet, quia cum ipse ad aeterna supplicia ducitur, a cunctis bonis quae hic possederat alienatur. Unde ehabuerat tolleret. Sed quia omnia ambiens timere judicem noluit, ex hac vita subtractus, ad judicem nudus vadit. Cui tamen iniquo ad retributio
Abbreviated transcription (Latin):
Discedite a me maledicti in ignẽ et̾̃nũ.
qui paratus ẽ diabolo & angłis eiꝰ.
Si gͥ tanta pęna multat᷑. qui ñ de¬
disse conuincit᷑. qua pena feriendꝰ
ẽ. qui redarguit᷑ abstulisse: Rapu¬
it gͦ. & ñ ȩdificauit eam. qr ñ solũ
de suo nil tribuit. sed etiã qđ erat
alienũ tulit. Bene aut̃ subdit᷑. Nec¬
ẽ saciatus uent᷑ eiꝰ. Uent̃ quippe mi¬
qui auaricia ẽ: quia in ipsa colligi¬
t᷑. quicquid ꝑũso desiderio gluttit᷑.
Liquet uͦ quia auaricia desideratiᷤ
reb nͣ extinguit᷑: sed auget᷑. Nam
more ignis. cũ ligna quȩ consumat
acceꝑit excrescit. & unde uidet᷑ ad
mom̃tũ flãma cõprimi: inde paulo
post cernit᷑ dilatari. Et sepe omp̃s ds̃
cũ auare m̃ti uehem̃t᷑ irascit᷑. priꝰ ei
ꝑmittit ad uotũ cuncta suppetere:
& post hanc ꝑ ultionẽ subtraliit. ut ꝓ
eis debeat supplicia sempit̾na colera
tribuit᷑ qđ male desiderat᷑. atq inde
repentina ultio sequit᷑: quia hoc qͦ

Expanded text:
me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius! Si igitur tanta poena multatur, qui non dedisse convincitur, qua poena feriendus est, qui redarguitur abstulisse? Rapuit ergo et non ędificavit eam, quia non solum de suo nihil tribuit, sed etiam, quod erat alienuest satiatus venter ejus. Venter quippe iniqui avaritia est, quia in ipsa colligitur quidquid perverso desiderio glutitur. Liquet vero quia avaritia desideratis rebus non exstinguitur, sed augetur. Nam more ignis cum ligna quae consumat acceperit, accrescit; et unde videtur ad momentum flamma comprimi, inde paulo post cernitur dilatari. Et saepe omnipotens Deus cum avarae menti vehementer irascitur, prius ei permittit ad votum cuncta suppetere, et post hanc per ultionem subtrahit, ut pro eis debeat supplicia aeterna tolerartribuitur quod male desideratur, atque inde repentina ultio sequitur, quia hoc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. quia solis uisibilib intendit.
Scriptũ ẽ. Qd̃ enĩ uidet quis. quid
sꝑat: Riuulos gͦ fluminis uidisset.
ret: eosq ad cęlestis patriȩ amorẽ
aꝑiret. Et notandũ. qđ ñ riuus. s
riuulus dr̃. Accipi enĩ riui flumi¬
nis possunt. ea dona spualia que
in amantis m̃tẽ ita de cȩlestib sub¬
tilit̾ currunt: ut ꝑ os carnis exple¬
ri ñ possint. Sepe namq amantis
aninꝰ canto contẽplationis munere
replet᷑. ut uidere de dõ ualeat. qđ
loqui ñ ualeat. Fluuiꝰ aut̃ is torreis
tͥ & butrro replet. Mel enĩ desuꝑ ca¬
dit. butrrũ uͦ ex animaliũ lacte col¬
ligit᷑. Mel itaq ex aere. butyrũ ex
e carne ẽ. Dũmi aut̃ patris unigenit᷑
cũ sit ds̃ suꝑ om̃ia. homo ẽ factus int̾
om̃ia. Qui cũ nos dulcedine diuinita

Expanded text:
 quia solis visibilibus intendit. Et scriptum est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Rivulos ergo fluminis vidisset, ret, eosque ad coelestis patriae amorem aperiret. Et notandum quod non rivos, sed rivulos dicit. Accipi enim rivuli fluminis possunt ea dona spiritualia, quae in amantis mentem ita de coelestibus subtiliter currunt, ut per os carnis expleri non possint. Saepe namque amantis animus tanto contemplationis munere repletur, ut videre valeat, quod loqui non valet. Fluvius autem torrens ter et butyro replet. Mel enim desuper cadit, butyrum vero ex animalium lacte colligitur. Mel itaque ex aere, butyrum vero ex carne est. Summi autem Patris Unigenitus, cum sit Deus super omnia, homo est factus inter omnia. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tentionẽ leuat: qr dũ illã suꝑ nos
oꝑationis nr̃ȩ simpla ẽ. & longani¬
mitas spei in duplũ tendit᷑: qm̃ ꝓ
ueritate attestante que ait. Siquiᷤ
reliquerit domos. aut agros. & cet̾a.
centuplũ in hoc scło recipiet. & in
futuro uitã et̾nam possidebit. Cen¬
tenariꝰ qͥppe numerꝰ decẽplicato de¬
nario fit ꝑfectus. Hic itaq centuplũ
recipit: qui & si nichil habuerit. ip¬
sa tam̃ ꝑfectione m̃tis in hoc iã scło
habere nil quęrit. Quia gͦ iã per
hanc duplũ nobis ꝓ simplo reddit᷑. re¬
cte hoc uolum̃ ꝑ uigniti cubitos in
longũ tendit᷑: qr ꝑ decẽ dilatat᷑. S
qr A hȩc ipsa sacra eloquia ad et̃nã¬
dãpnationẽ st̃ eis. qui illa
uel scire nolunt. uel certe
sciendo c̃tẽpnunt: recte de
hoc uolumine dr̃. Hec ẽ maledi¬
ctio que egredit᷑ suꝑ faciẽ uniũse
t̾re. & cur maledictio dicat᷑ adiũgit.

Expanded text:
tentionem, quia dum illam super nos operationis nostrae simpla est, et longanimitas spei in duplum tenditur, quoniVeritate attestante, quae ait: Si quis reliquerit domum, aut agros, et caetera, centuplum in hoc saeculo recipiet, et in futuro vitam aeternam possidebit . Centenarius quippe numerus decemplicato denario fit perfectus. Hic itaque centuplum recipit, qui etsi nihil habuerit, ipsa tamen perfectione mentis jam in hoc saeculo habere nihil quaerit. Quia ergo per hanc duplum nobis pro simplo redditur, recte hoc volumen per viginti cubitos in longum tenditur, quod per decem dilatatur. Sed quia haec ipsa sacra eloquia ad aetdamnationem sunt eis qui illa vel scire nolunt, vel certe sciendo contemnunt, recte de hoc volumine dicitur: Haec est maledictio, quae egredietur super faciem universae terrae . Et cur maledictio dic
Abbreviated transcription (Latin):
oseulto consilio ueniunt. Nam
euncta ds̃ secutura p̾sciens ante
scła: decreuit qualit̾ ꝑ scła dis¬
ponant᷑. Statutum quippe iam
homini ẽ: uel quantum hunc
mundi ꝓsꝑitas sequatur. uel qͣn¬
tum aduersitas feriat: ne electos
eius aut immoderata ꝓsꝑitas ele¬
uet. aut nimia aduerfitas gͣuet.
Statutum quoq ẽ: quantũ in ipsa
uita mortali temporalit̾ uiuat᷑.
N am & si annos. quindecim e⁊ echie
regi aduitam addidit omp̃s ds̃:
cum eũ mori ꝑmisit. tunc eum
p̾sciuit ẽẽ moriturum. Qua in
re questio oritur. quomͦ ei ꝑ ꝓpħam¬

Expanded text:
occulto veniunt. Nam cuncta Deus secutura praesciens, ante saecula decrevit qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est vel quantum hunc mundi prosperitas sequatur, vel quantum adversitas feriat, ne electos ejus aut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivatur. Nam etsi annos quindecim Ezechiae regi ad vitam addidit omnipotens Deus , cum eum mori permisit, tunc eum praescivit esse moriturum. Qua in re quaestio oritur, quomodo ei p
Abbreviated transcription (Latin):
ta uelocitate transcurrit. Quia uͦ¬
apud om̃ipotentem dm̃ etiã laben¬
tia stant: apud eum ẽẽ numerũ
in dieb breuitas temporis. in men¬
sib uͦ quasi multiplicati dierũ
spacia designantur. Nobis gͦ bre¬
ues dies sunt: sed quia uita nr̃a
post tenditur. apud dm̃ numerꝰ
ꝑ salomonẽ dicit᷑. Longitudo di¬
erum in dextera eius. Sequitur.

Expanded text:
ta velocitate transcurrit. Quia vero omnipotenti Deo etiam labentia instant, apud eum esse numerum in diebus brevitas temporis, in mens vero quasi multiplicata dierum spatia designantur. Nobis ergo breves dies sunt. Sed quia vita nostra post tenditur, apud Deum numerus per Salomonem dicitur: Longitudo dierum in dextera ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
cum quanto turbine terroris ad¬
ueniat. Si enim pensare pondus
tremendi examinis nosset. ire di¬
em utiq timendo p̾caueret. Eaci¬
em quoꝙ gladii fugere ẽ: ani¬
maduersionis districte sententiã
priusquam appareat placare.
itari namq terror uidicis. non
nisi ante iudicium potest. Mo¬
do non cernitur. sed p̃cib placa¬
tur. Cum uͦ in illo tremendo
examine sederit: & uideri potest.
&e placari iam non potest: quia
facta prauoꝵ que diu sustinu¬
It tacitus. simul om̃ia reddit
iratus. Unde necesse ẽ nunc ti¬
mere uidicem. cum necdum
iudicium exercet: cum diu su
stinet. cum adhuc mala tole¬
rat que uidet: ne cum semel
manum in retributionẽ ulti¬
onis excusserit: tanto in uidi¬
cio districtius feriat. quãto ante
iudicium duitius expectauit.¬

Expanded text:
cum quanto turbine terroris adcum quanto turbine terroris adveniat. Si enim pensare pondus tremendi examinis nosset, irae diem utique timendo praecaveret. Faciem quoque gladii fugere est animadversionis districtae sententiam prius quam appareat placare. Vitari namque terror judicis non nisi ante judicium potest. Modo non cernitur, sed precibus placatur. Cum vero in illo tremendo examine sederit, et videri potest, et placari jam non potest, quia facta pravorum, quae diu sustinuit tacitus, simul omnia reddet iratus. Unde necesse est nunc timere judicem, cum necdum judicistinet, cum adhuc mala tolerat quae videt; ne cum semel manum in retributionem ultionis excusserit, tanto in judicio districtius feriat, quanto ante judicium diutius exspectavit
Abbreviated transcription (Latin):
quippe sententia. iniquoꝵ facta
reprehendit. sequenti autem ex
diuino iudicio penas innotuit.
Ait enim. Quare gͦ nunc dicitis
ꝑsequamur eum. & radicem uer¬
bi inueniamus contra eum:
Peruersi quilibet quia a malo
studio bene plata audiunt. & in
lingua iusti accusationis aditũ
inuenire appetunt: quid aliud
quam contra eum uerbi radicẽ
quęrunt. ex qua uidelicet loqͦn¬
di originem sumant: & ramos
praue loquacitatis in accusati¬
onem dilatent: Sed uir sc̃s cũ
a prauis talia sustinet. non con¬
tra sed magis ꝓ ipsis dolet: et
male cogitata redarguit. ac ma¬
la eis que fugiant ostendit di¬
cens. Fugite gͦ a facie gladii. qr
ultor iniquitatum gladius est:
& scitote eẽ iudicium. Om̃is qui
ꝑuerse agit. eo ipso quo hoc des
hoc timendo sciret: que in illo
sunt punienda non ageret. Nã
sunt pleriꝙ qui extremum esse
iudicium uerbotenus sciunt: s
ꝑuerse agendo testant᷑ quia nes¬
ciunt. Qui enim hoc non formi¬
dat ut debet: necdum cognouit

Expanded text:
quippe sententia iniquorum facta reprehendit, sequenti autem ex divino judicio poenas innotuit. Ait enim: Quare ergo nunc dicitis: Persequamur eum, et radicem verbi inveniamus contra eum? Perversi quilibet quia malo studio bene prolata audiunt, et in lingua justi accusationis aditum invenire appetunt, quid aliud quam contra eum verbi radicem quaerunt, ex qua videlicet loquendi originem sumant, et ramos pravae loquacitatis in accusatione dilatent? Sed vir sanctus cum a pravis talia sustinet, non contra eos, sed magis pro ipsis dolet, et male cogitata redarguit, ac mala eis quae fugiant ostendit, dicens: Fugite ergo a facie gladii, quia ultor iniquitatum gladius est, et scitote esse judicium. Omnis qui perversa agit, eo ipso quo hoc timehoc timendum sciret, quae in illo sunt punienda non ageret. Nam sunt plerique qui extremum esse judicium verbo tenus sciunt, sed perverse agendo testantur quia nesciunt. Quia enim hoc non formidat ut debet, necdum cognovit
Abbreviated transcription (Latin):
Dicat gͦ de sacerdotib sedula cura ser¬
uientib. dicat de leuitis ad interio¬
ra domus dĩ obsequentibus. inqui¬
lini domus mee & ancille. sicut ali¬
enum habuerunt me: quia incarna¬
tum dñm quem dudum ꝑ legis uer¬
ba p̾dixerant: cognoscere ac uenera¬
ri noluerunt. Qđ adhuc aꝑtius qđ
ab eoꝵ ꝑuersa uoluntate non sit cog¬
nitus: manifestat cum subdit. Et¬
Redemptor & enim nr̃ dum a synago¬
ga cognitus non ẽ: in domo sua qͣsi
futuris es in terra. & quasi uiator
declipans ad manendum: Quia
enim dñs auditus non ẽ: ñ possessor
agri sed colonus creditus. Qui qͣsi
uiator ad manendum tantummͦ
declinauit: quia paucos ex iudea
abstulit. & ad uocationem gentiũ
ꝑgens. iter ceptum ꝑegit. Peregri¬
nus gͦ in eoꝵ oculis fuit: quia dũ
sola quȩ uideri poterant cogita¬
bant. non ualuerunt intelligere
in dño. que uidere pon poterant.
Dum enim despiciunt carne uisibi¬
lem: non ꝑuenerunt ꝗd iuisibi¬

Expanded text:
Dicat ergo de sacerdotibus sedula cura serDicat ergo de sacerdotibus sedula cura servientibus, dicat de Levitis ad interiora domus Dei obsequentibus: Inquilini domus meae et ancillae sicut alienum habuerunt me, quia incarnatum Dominum, quem dudum per legis verba praedixerant, cognoscere ac venerari noluerunt. 455 Qui adhuc apertius quod ab eorum perversa voluntate non sit cognitus manifestat cum subdit: Redemptor noster dum a Synagoga cognitus non fuit, in domo sua quasi futurus es in terra, et quasi viator declinans ad manendum ? Quia enim ut Dominus auditus non est, non possessor agri, sed colonus est creditus. Qui quasi viator ad manendum tantummodo declinavit, quia paucos ex Judaea abstulit, et ad vocationem gentium pergens, iter coeptum peregit. Peregrinus ergo in eorum oculis fuit, quia dum sola quae videre poterant cogitabant, non valuerunt intelligere in Domino quod videre non poterant. Dum enim despiciunt carnem visibilem, non pervenerunt ad invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
qualiter redemptoris nr̃i uocibus
congruant demonstremus. Sequit᷑.
Iti mei quasi aliem recesserunt a me.
Dereliquerunt me ꝓpinqui mei: &
qui me nouerunt obliti sunt mei.
Hoc melius ostendimus. si ioħis ad
medium testimonium ꝓferamus:
qui ait. In ꝓpria uenit: & sui eum
non repceperunt. A dõ quippe
fr̃s longe facti sunt. & noti recesse¬
runt: quia eum tenentes legem ꝓ¬
phetare hebrei nouerant. & p̾sen¬
tem minime recognoscebant. Unde
pinqui mei. & qui me nouerant
obliti sunt mei. Iudei ce enim ꝓ¬
pinqui ꝑ carnem. noti ꝑ legis in¬
structionem: quasi obliti sunt
quem ꝓphetauerant. dum eum
& incarnandum uerbis legis ca-¬
nerent: & incarnatum uerbis ꝑ¬
Inquilini domus dĩ fuerunt sa
cerdotes: quoꝵ origo in dĩ serui¬
tio deputata. iam ꝑ officium in
conditione tenebatur. Ancille
autem non immerito intelligun¬
tur leuitarum anime: ad secre¬
ca tabernaculi quasi ad interio¬
ra cubiculi familiarius seruientes.

Expanded text:
qualiter Redemptoris nostri vocibus qualiter Redemptoris nostri vocibus congruat demonstremus. Sequitur:ti mei quasi alieni recesserunt a me. Dereliquerunt me propinqui mei, et qui me Hoc melius ostendimus, si Joannis ad medium testimonium proferamus, qui ait: « In propria venit, et sui eum non receperunt . » Adeo quippe fratres longe facti sunt, et noti recesserunt, quia tenentes legem prophetare Hebraei noverant, et praesentem minime recognoscebant. Unde pinqui mei, et qui me noverant obliti sunt mei. - Judaei etenim propinqui per carnem, noti per legis instructionem, quasi obliti sunt quem prophetaverunt, dum eum et incarnandum verbis legis canerent, et incarnatum verbis p- Inquicerdotes, quorum origo in Dei servitio deputata jam per officium in conditione tenebatur. Ancillae autem non immerito intelliguntur Levitarum animae, ad secreta tabernaculi, quasi ad interiora cubiculi, familiarius servientes.
Abbreviated transcription (Latin):
attriuerunt. Sed mirum ualde ẽ.
cum latrones diceret. cur addidit
eius: ut uidelicet cosdem latrones
dĩ ẽẽ monstraret. Qua in re si uo¬
luntas ac potestas malignoꝵ sp̃uũ
discernatur: cur dñi latrones di
cant᷑ aꝑitur. Maligni quippe spͣs
ad nocendum nos incessabiliter an¬
helant. sed cum prauã uoluntatẽ
ex semet ipsis babeant. potestatem
tamen nocendi non habent: nisi
eos uoluntas summa ꝑmittat. Et
cum ipsi quidem iniuste nos ledere
appetunt: quemlibet tamen lede¬
re non nisi iuste a dño ꝑmittunt᷑.
Quia gͦ in eis ce uoluntas iniusta ẽ.
& potestas iusta: & latrones dicun¬
t᷑ & dĩ. ut ex ipsis sit qđ inferre¬
mala iniuste desiderant. & ex dõ
qd & desiderata iuste consummant.
Sed quia ut sepe iam diximus sc̃s
uir positus in dolore penarum.
mͦ suis. mͦ eccłȩ. mͦ redemptoris
nr̃i uocib utitur: & plerumq
sic sua narrat. ut tamen ꝑ typũ
cura hystorie in bis que subiungit.

Expanded text:
attriverunt. Sed mirum valde est, attriverunt. Sed mirum valde est, cum latrones diceret, cur addidit ejus, ut videlicet eosdem latrones Dei esse monstraret. Qua in re si voluntas ac potestas malignorum spirituum discernatur, cur latrones Dei dicantur, aperitur. Maligni quippe spiritus ad nocendum nos incessabiliter anhelant; sed cum pravam voluntatem ex semetipsis habeant, potestatem tamen nocendi non habent, nisi eos voluntas summa permittat. Et cum ipsi quidem injuste nos laedere appetunt, quemlibet tamen laedere, non nisi injuste a Deo permittuntur. Quia ergo in eis voluntas injusta est, et potestas justa, et latrones dicuntur, et Dei, ut ex ipsis sit, mala injuste desiderant, et ex Deo, quod desiderata juste consummant. Sed quia, ut saepe jam diximus, sanctus vir positus in dolore poenarum, modo suis, modo Ecclesiae, modo Redemptoris nostri vocibus utitur, et plerumque sic sua narrat, ut tamen per typucura historiae, in his quae subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
maligni sunt sp̃s: qui exquirendis
hominum morib occupant᷑. qui
uiam sibi in afflictoꝵ cordib faci¬
unt: quando inter aduersa que
exterius tolerant᷑. cogitationes qͦꝙ
prauas immittere non desistunt.
De quib adhuo dicitur. Et obseder̃t
in gyro tabernaculum meum. In
gyro enim tabernaculũ obsident.
quando ex om̃i latere suis tempta¬
tionib mentem cingunt. Quam
mͦ lugere de temporalibus. modo
desperare de ȩternis. mͦ in impati¬
entiam ruere: atq in dm̃ blasphe¬
miȩ uerba iaculari. pessima sug¬
gestione ꝑsuadent. Que tamen
uerba ut iam p̃diximus. beato
iob etiam uixta hẏstoriam con¬
gruunt: qui dum mala que ꝑ.¬
tulit ante oculos congressit. non
quasi corrigendo filium. sed qua¬
si hostem ꝑcussum se eẽ iudicauit.
Per quem sibi etiam latrones eiꝰ uiam
fecerunt: quia maligni contra eũ
sp̃s licentiam ꝑcussionis acceꝑunt.
Cuius in gyro tabernaculum obse.¬
derunt quia sublatis reb & filiis.
etiam corpus enus om̃e. uulnerib

Expanded text:
maligni sunt spiritus, qui exquirendis hominum mortibus occupantur. Quia viam sibi in afflictorum cordibus faciunt, quando inter adversa quae exterius tolerantur cogitationes quoque pravas immittere non desistunt. De quibus adhuc dicitur: Et obsederunt in gyro tabernaculum meum. In gyro enim tabernaculum obsident quando 454 ex omni latere suis tentationibus mentem cingunt. Quam modo lugere de tempodesperare de aeternis, modo in impatientiam ruere, atque in Deum blasphemiae verba jaculari, pessima suggestione persuadent. Quae tamen verba, ut jam praediximus, beato Job etiam juxta historiam congruunt: qui dum mala quae pertulit ante oculos congessit, non quasi corrigendum filium, sed quasi hostem, percussum se esse indicavit. Per quem sibi etiam latrones ejus viam fecerunt, quia maligni contra eum spiritus licentiam percussionis acceperunt. Cujus in gyro tabernaculum obsederunt, quia, sublatis rebus et filiis, etiam corpus ejus omne vulneribus
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsi &enim ꝑcussum iustum uiden¬
tes. ad sua intima redire debuert̃.
& nequaquam beatum iob uerbis
increpationis premere. sed se defle-¬
re: quia si sic ꝑcussus fuerat qui
ita seruiebat. qua ultione feriri
merebantur. qui non ita seruierant:
Quib bene dicitur. at uos contra
me erigimin. Acsi aꝑtius dicatur.
qui erigi contra uosmet ipsos ex me
a ꝑcussione debuistis. Ordo quippe
erectionis in bono iste ẽ: ut pͥmum
contra nos & postmodum contra
malos erigamur. Nam qui contͣ
bonos erigitur. ꝑ suꝑbiam inflatur.
Contra nos met ipsos enim erigim᷑.
quando mala ꝓpria recognoscentes.
districta nosmet ipsos penitentię ul¬
tione ferimus. quando nequa quã
nobis in peccatis parcimus: & nul¬
lis erga cogitationum illecebras¬
blandimentis inclinamur: qui si di¬
stricte prius nr̃a in nobis mala inse¬
quimur. iustum quoq ẽ ut etiam
contra aliena mala utilit̾ erigam᷑:
& ea que in nobis punimus. etiam

Expanded text:
Ipsi etenim percussum justum videnIpsi etenim percussum justum videntes, ad sua intima redire debuerunt, et nequaquam beatum Job verbis increpationis premere, sed se deflere, quia si sic percussus fuerat qui ita serviebat, qua ultione feriri merebantur qui non ita servierant? Quibus bene dicitur: At vos contra me erigimini. Ac si eis apertius dicatur: Qui erigi contra vosmetipsos ex mea percussione debuistis  Vet. XV . Ordo quippe erectionis in bono iste est, ut primum contra nos et postmodum contra malos erigamur. Nam qui contra bonos erigitur per superbiam inflatur. Contra nosmetipsos enim erigimur quando, mala propria recognoscentes, districta nosmetipsos poenitentiae ultione ferimus, quando nequaquam nobis in peccatis parcimus, et nullis erga nos cogitationum blandimentis inclinamur. Qui si districte prius nostra in nobis mala insequimur, justum quoque est ut etiam contra aliena mala utiliter erigamur; et ea quae in nobis punimus, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quam bumanitatis cognitio ꝑmit¬
tit: ipsa hunc eius gła opprimit.
quia ueluti immoderate mel sũꝑ¬
tum. ꝑscrutantis sensum dum ñ
carpitur rumpit. Nobiscum uͦ eẽ
dicitur. qđ ꝓ nobis ẽ: & rursum ñ
nobiscum eẽ dicitur. qđ contra nos
est. Quia gͦ scientia sua heretici
cor inflat. fidelis autem cognitio
ignorantiȩ suȩ humiliat: dicat
beatus iob uoce sua. dicat etiam
confessione uniuersalis eccłȩ. Nem¬
pe &e si ignoraui: mecum erit igno¬
rantia mea. Acsi aꝑte hereticis di¬
catur. Om̃is ur̃a scientia uobiscum
non ẽ. quia contra uos ẽ: dũ stulta
elatione uos erigit. Mea uͦ igno¬
non audeam: ueritatem humiliter
seruo. & quia hȩc ipsa heretici quȩ
scire querunt. ad usum solius ela¬
tionis arripiunt. ut contra fideles
& humiles docti uideant᷑: recte
Sgimini. Sed hec fortasse melius
uerba ꝑpendimus: si ipsis specia¬
liter amicis beati iob quemadmo¬
dum congruant de monstremus.

Expanded text:
quam humanitatis cognitio permitquam humanitatis cognitio permittit, ipsa hunc ejus gloria opprimit, quia velut immoderate mel sumptum, perscrutantis sensum, dum non capitur, rumpit. Nobiscum vero esse dicitur, quod pro nobis est; et rursum non nobiscum esse dicitur quod contra nos est . Quia ergo scientia sua haeretici cor inflat, fideles autem cognitio ignorantiae suae humiliat, dicat beatus Job voce sua, dicat etiam confessione universalis Ecclesiae: Nempe et si ignoravi, mecum erit ignorantia mea. Ac si aperte haereticis dicatur: Omnis vestra scientia vobiscum non est, quia contra vos est, dum stulta elatione vos erigit. Mea vero ignonon audeo, in veritate me humiliter servo. Et quia haec ipsa haeretici quae scire quaerunt ad usum solius elationis arripiunt, ut contra fideles et humiles docti videantur, recte mali. --Sed haec fortasse melius verba perpendimus, si ipsis specialiter amicis beati Job quemadmodum congruant demonstremus.
Abbreviated transcription (Latin):
erubescitis opprimentes me: quia
& prauum fuit mala uoluisse. peiꝰ
ẽ mala appetita non erubescere.
erit ignorantia mea. Habent hoc
heretici ꝓprium. ut de inani scien¬
tiȩ suȩ arrogantia inflentur: ut
recte credentium simplicitatẽ sȩpe
derideant. & nullius eẽ meriti hu¬
milium uitam ducant. At contra
scã eccła in om̃e qđ ueraciter sapit.
sensum humiliter deprimit: ne scien
tia infletur. ne in requisitione occul¬
toꝵ tumeat: & ꝑscrutari aliqua que
ultra uires sunt illius presumat.
Utilius & enim studet nescire. quȩ ꝑ¬
scrutari non ualet: quam audacter
diffinire quȩ nescit. Scriptũ quip¬
pe ẽ. Sicut qui mel multum come¬
dit. non ẽ ei bonum: sic qui scruta¬
tor ẽ maiestatis. opprimitur a gła.
Dulcedo etenim mellis. si plus quam
necesse ẽ sumitur: unde os delectat᷑.
inde uita comedentis necatur. Dul¬
cis quoq ẽ requisitio maiestatis.
Sed qui plus hanc scrutari appetit.

Expanded text:
erubescitis opprimentes me, quia erubescitis opprimentes me, quia etsi pravum fuit mala voluisse, pejus est male appetita non erubescere. erit ignorantia mea. - Habent hoc haeretici proprium, ut de inani scientiae suae arrogantia inflentur, et recte credentium simplicitatem saepe derideant, et nullius esse meriti vitam humilium ducant. At contra, sancta Ecclesia in omni quod veraciter sapit, sensum suum humiliter deprimit, ne scietia infletur, ne in requisitione occultorum tumeat, et perscrutari aliqua quae ultra vires sunt illius praesumat. Utilius etenim studet nescire quae perscrutari non valet quam audacter definire quae nescit. Scriptum quippe est: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum; sic qui scrutator est majestatis opprimetur a gloria . Dulcedo etenim mellis, si plus quam necesse est sumitur, unde delectatur os, inde vita comedentis necatur. Dulcis quoque est requisitio majestatis; sed qui plus hanc scrutari appetit
Abbreviated transcription (Latin):
unt. & contra se internum iudiciũ
sumunt: quia si ꝓpter hominem
mala facere metuunt: quantoma¬
gis ꝓpter dm̃ qui cuncta inspicit. nec
appetere mala debuerunt: In qui¬
b fit ut mala maiora corrigant per
bona minima. scilicet ꝑ exteriorem
uerecundiam. interiorem culpam.
Et funt nonnulli qui postquã dm̃
in mente contempserint. multoma¬
gis humana iudicia sꝑnunt: atꝙ
om̃e malum qđ appetunt. audact᷑
ꝑagere non erubescunt. Quos ad ꝑ-¬
petrandum malum occulta iniqui.¬
tas inuitat. & nulla aꝑta uerecun¬
dia retardat: sicut & de quodam
iniquo iudice dicit᷑. Dm̃ non time¬
bat. & hominem non reuerebatur.
Hinc ẽ etiam qđ de quibdam impu¬
denti fronte peccantib dictum est.
Et peccatum suum quasi sodoma
predicauerunt. Plerumq gͦ tales
sunt aduersarii scẽ eccłȩ: qui a ꝑpe¬
trandis malis nec timore dñi. nec
hominum pudore refrenantur. Qui¬
b bene ꝑ beatum iob dicitur. Et ñ

Expanded text:
unt, et contra se internum judicium unt, et contra se internum judicium sumunt, quia si propter hominem mala facere metuunt, quanto magis propter Deum, qui cuncta inspicit, nec appetere mala debuerunt? In quibus fit ut mala majora corrigant per bona minima, scilicet per exteriorem verecundiam interiorem culpam. Et sunt quidam qui postquam Deum in mente contempserint, multo magis humana judicia spernunt, atque omne malum quod appetunt, audacter peragere non erubescunt. Quos ad perpetrandum malum occulta iniquitas invitat, et nulla aperta verecundia retardat; sicut et de quodam iniquo judice dicitur: Deum non timebat, et hominem non verebatur . Hinc est etiam quod de quibusdam impudenti fronte peccantibus dictum est: Et peccatum supraedicaverunt . » Plerumque enim tales sunt adversarii sanctae Ecclesiae, qui a perpetrandis malis, nec timore Dhominum pudore refrenantur. Quibus bene per beatum Job dicitur: Et non
Abbreviated transcription (Latin):
uiter laborauit. qđ frustra incre¬
patus ẽ: & in eo confusionẽ ꝑtulit.
qđ uerba doctrinȩ non audienti¬
b dixit. Itaꝙ cum audiens taceret.
e cum loquens non audiret᷑. ipse
laborem ꝑtulit: quia & tacendo
patienter. & eis loquendo inutilit᷑.
cordis dolorem sent̾it. Unde & su¬
ꝑius dicit. Quid agam: Si locu¬
tus fuero. non quiescit dolor m̃s.
& si tacuero. non recedit a me.
Smn uero ad typum scẽ ȩccłȩ hȩc ũ¬
ba referimus: liquet qđ magnũ
eius ẽ gaudium seruare decalogi
p̃cepta. Sed hanc ꝑuersi decies
confundunt: quia ꝑ om̃e qđ pec¬
cant. prauis suis morib decalogi
precepta derelinquunt. Et cociens
bonis confusionem faciunt: quotiens
in suis actibus diuinis uocib obsi¬
opprimentes me. Sunt non nulli
quos ad ꝑpetrandam nequitiam
oborta subito malicia inuitat: sed
tamen humana uerecundia reuo¬
cat. Et plerumq ꝑ hoc qđ exteruis
erubescunt. ad interiora sua rede-

Expanded text:
viter laboravit quod frustra increviter laboravit quod frustra increpatus est, et in eo confusionem pertulit quod verba doctrinae non audientibus dixit. Itaque et cum audiens taceret, et cum loquens non audiretur, ipse laborem pertulit, qui et tacendo patienter, et eis loquendo inutiliter, cordis dolorem sensit. Unde et superius dicit: Quid agam? Si locutus fuero, non quiescet dolor meus; et si tacuero, non recedet a me . Sin vero ad typum sanctae Ecclesiae haec verba referimus, liquet quod magnum ejus est gaudium servare Decalogi praecepta. Sed hanc perversi decies confundunt, quia per omne quod peccant pravis suis moribus Decalogi praecepta relinquunt, et toties bonis confusionem faciunt, quoties in suis actibus divinis vocibus obsiopprimentes me? - Sunt nonnulli quos ad perpetrandam nequitiam oborta subito malitia invitat, sed tamen humana verecundia revocat, et plerumque per hoc quod exterius erubescunt, ad int
Abbreviated transcription (Latin):
Smeam. & atteritis me sermonibus:
Scĩ uiri eloquia ut sepe iam diximꝰ.
aliquando ex ꝑsona propria. aliqͣn¬
do uero ex uoce capitis: aliquando
autem ex typo sunt uniuersalis ec¬
clesiȩ sentienda. Ualde uͦ affligitur
anima iustoꝵ. cum illi contra bo¬
nos districtas sententias intorquent.
qui bene uiuere ignorant: & ex uo¬
ce sibi iusticiam uendicant. quam
morib impugnant. Unde amicis
beati iob ut sepe iam diximus here¬
ticoꝵ typum tenentibus: recte ab
eodem respondetur. Ustyquo affli¬
Sgitis animam meam. & atteritis¬
⁊ me sermonibus: Atterunt᷑ enim
boni sermonib miquoꝵ. quando
contra eos illi in uerbis tument.
qui aut in ꝑuersa fide. aut in
En decies confunditis me. Nume
ratis uicib locutionum amicoꝵ
iob: adhuc quinquies locutos eẽ
cognoscimus. Sed ꝓpter hoc qđ
ab eis quinquies increpationes
audierat. quoꝵ increpationib quin¬
quies ipse respondit. decies se ꝑhi
bet ẽẽ confusum: quia & in eo gra¬

Expanded text:
meam, et atteritis me sermonibus? meam, et atteritis me sermonibus? - Sancti viri eloquia, ut saepe jam diximus, aliquando ex persona propria, aliquando vero ex voce capitis, aliquando autem ex typo universalis Ecclesiae sentienda. Valde ergo affligitur anima justorum, quando illi contra bonos districtas sentqui bene vivere ignorant; et ex voce sibi justitiam vindicant, quam moribus impugnant. Unde amicis beati Job, ut saepe jam diximus, haereticorum typum tenentibus, recte ab eodem respondetur: Usquequo affligitis animam meam, et atteritis me sermonibus? Atteruntur enim boni sermonibus iniquorum, quando contra eos illi in verbis tument, qui aut in perversa fide, aut in En decies confundiratis vicibus locutionum amicorum Job, adhuc quinquies locutos eos esse cognoscimus. Sed propter hoc quod ab eis quinquies increpationes audierat, quorum increpationibus quinquies ipse resbet esse confusum, quia et in eo gra
Abbreviated transcription (Latin):
falsa gauderet luce iusticiȩ. locũ
tenebat alienum. Peruersi enim in
om̃e qđ ꝑ simulationem faciunt.
nomen głe iustoꝵ quasi locum
occupare alienum nituntur. Sed
ad locum suum tunc ꝑueniunt.
cum iniquitatis suȩ merito. ꝑpe¬
tuo igne oruciantur. Hic namq
ꝑ om̃e qđ agunt ꝑcipiende laudis
desiderio seruiunt: & ꝑ imaginẽ
bonoꝵ oꝑum. sinum mentis ad a¬
uaritiam extendunt. Eat gͥ nunc
iniquus & multis apparatib cu¬
midus. sua hic babitacula con¬
struat. nomen głȩ extendat. rura
multiplicet. seq habundantibus
opib dilatet: cum uͦ ad supplicia
ȩterna ꝑuenerit. ꝓfecto cognos¬
cit: quia hec sunt tabernacula
iniqui. ce iste locus enis qui igno¬
rat dm̃. Recte uero hȩc baldach
dixerat: sed cui diceret ignorabat.
Uehementer autem iustum cor affli¬
gitur. quando contra illud senten¬
tiȩ ex inusta estimatione ꝓferunt᷑.
Unde & beatus iob ꝓtinus respondit
dicens. Usqrquo affligitis animam

Expanded text:
falsa gauderet luce justitiae, locum falsa gauderet luce justitiae, locum tenebat alienum. Perversi enim in omne quod per simulationem faciunt nomen gloriae justorum quasi locum occupare alienum nituntur. Sed ad locum suum tunc perveniunt, cum iniquitatis suae merito perpetuo igne cruciantur. Hic namque per omne quod agunt percipiendae laudis desiderio serviunt, et per imaginem bonorum operum sinum mentis ad avaritiam extendunt. Eat igitur nunc iniquus, et, multis apparatibus tumidus, sua hic habitacula construat, nomen gloriae extendat, rura multiplicet, seque abundantibus opibus delectet; cum vero ad supplicia aeterna pervenerit, profecto cognoscet quia haec sunt tabernacula iniqui, et iste locus ejus qui ignorat Deum. Recte vero haec Baldad dixerat, sed cui diceret ignorabat. Vehementer autem justi cor affligitur, quando contra illum sententiae ex injusta aestimatione proferuntur. Unde beatus Job protinus respdixit: Usquequo affligitis animam
Abbreviated transcription (Latin):
ut torm̃tis uinci nequeant. ꝑ hoc
tamen qđ homines sunt. & ipsa
metuunt tormenta quȩ uincunt.
Dicatur ergo. In dieb eus stupebt̃
nouissimi. & primos inuadet hor¬
ror: quia uidelicet tanta tunc sig¬
na monstraturus & crudelia ac
dura facturus ẽ. ut ad stuporim
ꝑducat. quos in fine mundi inue¬
lis mortis dolore transfigat. Igit᷑
quia de iniquis om̃ib uel de ip¬
so mi quoꝵ eapite multa narra¬
uit: generali mox diffinitione
subiuuxit. Hec sunt gͦ tabernacula
iniqui. & iste locus qui ignorat dm̃.
Suꝑius enim dixerat. expellat eum
de luce ad tenebras. & de orbe tranᷤ¬
ferat eum: cuius cum mala sub¬
ungeret. adiungit. Hec sunt ergo¬
tabernacula iniqui. & iste locus
eus qui ignorat dm̃: uidelicet in¬
dicans. quia is qui nunc dm̃ igno¬
rando extollitur. tunc ad propria
tabernacula ꝑuenit: quando eũ
sua iniquitas in supplicia subm̾¬
git. Et locum suum quandoq
inuenit tenebras : qui dum bic de

Expanded text:
t, tormentis vinci nequeunt, per hoc t, tormentis vinci nequeunt, per hoc tamen quod homines sunt, et ipsi metuunt tormenta quae vincunt. Dicatur ergo: In diebus ejus stupebunt novissimi, et primos invadet horror: quia videlicet tanta signa monstraturus, et crudelia ac dura facturus est, ut ad stuporem perducat, quos in fine mundi invelis mortis dolore transfigat. Igitur, quia de iniquis omnibus, ac de ipso iniquorum capite multa Baldad narravit, generali mox definitione subjunxit: Haec sunt ergo tabernacula iniqui, et iste locus ejus, qui ignorat Deum. Superius enim dixerat: Expellet eum de luce ad tenebras, et de orbe transferat eum. Cujus cum mala subjungeret, adjunxit: Haec sunt tabernacula iniqui, et iste locus ejus qui ignorat Deum, videlicet indicans quia is qui nunc Deum ignorando extollitur, tunc ad propria tabernacula pervenit, quando eum sua iniquitas in supplicia demergit; et locum suum quandoque invenit tenebras, qui dum hic de
Abbreviated transcription (Latin):
primos inuadet horror. Tanta enĩ
tunc contra iustos iniquitate effre¬
nabit᷑: ut etiam electoꝵ corda non
paruo pauore feriantur. Unde scrip
uidelicet dicit᷑. non quia electi ca¬
suri sunt: sed magis terrorib tre¬
pidaturi. Tunc uero contra eum
certamen iusticiȩ & nouissimi habe¬
re narrant᷑ & primi: quia scili¬
cet hii qui in fine mundi electi
repperiunt᷑. in morte carnis ꝓsternen¬
di sunt: & illi etiam qui a priorib
mundi partib ꝓcesserunt. enoch sei¬
licet & helias ad medium reuocant᷑:
oe crudelitatis eius seuitiam in sua
adbuc mortali carne passuri sunt.
Huuis uires in tanta potestate laxa¬
tas nouissimi obstupescunt. & pri¬
iuxta hoc tamen qđ ipsi adhuc in¬
carne mortali sunt. in qua crucia¬
ri temporaliter possunt. ipsa quȩ
fortiter tolerant. supplicia ꝑhorres¬
cunt: ita ut in eis uno eodemq tem¬
pore & constantia ex uirtute sit. &
pauor ex carne: quia & si electi st̃¬

Expanded text:
primos invadet horror. Tanta enim primos invadet horror. Tanta enim tunc contra justos iniquitate effrenabitur, ut etiam electorum corda non parvo pavore feriantur. Unde scriptvidelicet dicitur, non quia electi casuri sunt, sed magnis terroribus trepidabunt. Tunc vero contra eum certamen justitiae et novissimi electi habere narrantur, et primi; quia scilicet et hi qui in finem mundi electi reperientur, in morte carnis prosternendi sunt, et illi etiam qui a prioribus mundi partibus processerunt, Enoch scilicet et Elias ad medium revocabuntur, et crudelitatis ejus saevitiam in sua adhuc mortali carne passuri sunt. Hujus vires in tanta potestate laxatas nojuxta hoc tamen qcarne mortali sunt, in qua cruciari temporaliter possunt, ipsa, quae fortiter tolerant, supplicia perhorrescunt, ita ut in eis uno eodemque tempore, et constantia ex virtute sit, et pavor ex carne, quia etsi electi sun
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scriptum est. Hoc nunc os ex
ossib meis. & caro de carne mea.
Et Uerbum caro factum ẽ: & habi¬
tauit in nobis. Caro uͦ iuxta cul¬
pam. sicut scriptum est. Non ꝑma¬
nebit in hominib istis sp̃s m̃s. eo
qđ caro sunt. Et sicut psalmista ait.
Memoratus est quia caro sunt: sp̃s
uadens & non rediens. Unde & di¬
scipulis paulus dicebat. Uos aut̃
in carne non estis: sead in spũ. Nũ
quid in carne non erant. quib
epłas transmittebat: Sed quia

Expanded text:
sicut scriptum est: Hoc nunc os ex sicut scriptum est: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea ; et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Caro vero juxta culpam, sicut scriptum est: Non permanebit in hominibus istis spiritus meus, eo quod sunt caro . Et sicut Psalmista ait: Memoratus est quia caro sunt: spiritus vadens, et non rediens . Unde et discipulis Paulus dicebat: Vos autem in carne non estis, sed in spiritu . Neque enim in carne non erant, quibus epistolas transm
Abbreviated transcription (Latin):
reparati: Si enim hoc non habu¬
isse asstruitur. qđ ostendit: unde
fides discipuloꝵ cius confirmata
ẽ: inde nr̃a destruit᷑. Qui adiun¬
gebat itiam dicens. Corpus pal¬
pabile habuit qđ ostendit. sed post
confirmata corda palpantiũ. om̃e
illua in dño qđ palpari potuit:
in subtilitate ẽ aliqua redactum.
Ad hȩc ipse respondi dicens. Scrip¬
tum est. Ap̃s resurgens a mortuis
iam non moritur. mors illi ultra
non cdominabitur. Si quid gͦ in eiꝰ
corpore post resurrectionem potuit
iminutari: contra ueridicã pau¬
li sententiam post resurrectionẽ
dñs rediit in mortem. Qđ quis
dicere uel stultus presumat. nisi
qui ueram carnis eiꝰ resurrectio¬
nem denegat: Tunc mͥ obiecit
dicens. Cum scriptum sit. caro
& sanguis regnum dĩ possidere
non possunt. qua ratione creden¬
Cui inquam. In sacro eloquio aliter
caro dieitur iuxta naturam. atq
aliter iuxta culpam uel corrupti¬
onem. Caro quippe iuxta naturã.

Expanded text:
reparati? al., separati? Si enim hoc non habureparati? al., separati? Si enim hoc non habuisse astruitur quod ostendit, unde fides discipulis ejus confirmata est, inde nostra destruitur, qui adjungebat etiam dicens: Corpus palpabile habuit, quod ostendit: sed post confirmata corda palpantium, omne illud in Domino quod palpari potuit in subtilitatem est aliquam redactum. Ad haec ipse respondit dicens: Scriptum est: Christus surgens a mortuis jam non moritur, mors ei ultra non dominabitur ; si quid ergo in ejus corpore post resurrectionem potuit immutari, contra veridicam Pauli sententiam, post resurrectionem Domini rediit in mortem; quod quis dicere vel stultus praesumat, nisi qui veram carnis ejus resurrectionem denegat? tunc mihi objecit dicens: Cum scriptum sit: Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt , qua ratione credencui, inquam, in sacro ecaro dicitur juxta naturam, atque aliter juxta culpam, vel corruptionem. Caro quippe juxta naturam,
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur. Et rursum circumdabor
pelle mea. Dum aꝑte pellis dicit᷑.
om̃is dubitatio uere resurrectio¬
nis aufertur: quia non sicut
cuticius constantinopolitanȩ ur¬
bis ep̃s scripsit. corpus nr̃m in
illa resurrectionis gła erit inpal¬
pabile. uentis aeriq subtilius.
In illa enim resurrectionis gła.
erit corpus nr̃m subtile quidẽ
ꝑ effectum spũalis potentie. sed
palpabile ꝑ ueritatem nature.
Unde etiam redemptor nr̃ dubi¬
tantib de sua resurrectione disci¬
pulis ostendit manus & latus: pal¬
euticio in constantinopolitana ur¬
be positus hoc euangelicȩ uerita
Iccireo hoc dñs fecit. ut dubitati¬
onem resurrectionis suȩ de disci¬
puloꝵ cordib amoueret. Cui
inquam. Mira est res ualde quam
asstrius. ut inde nobis dubietas
surgat: unde discipuloꝵ corda a
dubietate sanata sunt. Quid e¬
nim deterus dici potest: quam
ut hoc nobis de eus uera carne
dubium fiat. ꝑ qđ discipuli eius
ad fidem ab om̃i sunt dubietate

Expanded text:
Sequitur: Et rursum circumdabor Sequitur: Et rursum circumdabor pelle mea . Dum aperte pellis dicitur, omnis dubitatio verae resurrectionis aufertur, quia non sicut Euticius Constantinopolitanae urbis episcopus scripsit, corpus nostrum in alia resurrectionis gloria erit impalpabile, ventis, aereque subtilius; in illa enim resurrectionis gloria erit corpus nostrum subtile quidem per effectum spiritalis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae. Unde etiam Redemptor noster dubitantibus de sua resurrectione discipulis, Ostendit manus, et latus, paleidem in Constantinopolitana urbe positus hoc Evangelii al., EvaIdcirco hoc Dominus fecit, ut dubitationem resurrectionis suae de discipulorum cordibus amoveret. Cui, inquam, mira est res valde quam astruis, ut inde nobis dubietas surgat, unde discipulorum corda a dubietate sanata sunt. Quid enim deterius dici potest quam ut hoc nobis de ejus vera carne dubium fiat, per quod discipuli ejus ad fidem ab omni sunt dubietate
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis in se uirtutẽ fieri
posse desꝑat. uerba in gentilita¬
tem positi uiri fidelis erubeseat:¬
& penset quante penȩ sit ponde¬
re feriendus. si adhuc non credit
suam. qui iam resurrectionem
dnĩ cognouit factam: si & ille
suam credidit. qui adhuc dni
iħu sperabat esse faciendam. S
ctum tamen eiusdem resurrectionis
exquiro. Credo namq quia resur¬
recturus sum: sed uolo ut audiam
qualis. Sciendum quippe ẽ micbi.
utrum in quodam alio subtili
fortasse uel aereo. an in eo quo mo¬
rior corpore resurgam. Sed si in
aereo corpore surrexero: iam ego
non ero qui resurgo. Nam quomͦ
ẽ uera resurrectio. si uera non pote¬
rit esse caro: Aꝑta gͦ ratio sugge¬
rit. quia si uera caro non fuerit.
ꝓculdubio resurrectio uera ñ erit.
Hec enim resurrectio recte dici non
potest: ubi non resurgit qđ cecidit.¬
Sed has nobis beate iob dubietatis
nr̃e resurrectionis cepisti. aꝑte in¬
dica. si caro nr̃a ueraciter resurgat.

Expanded text:
resurrectionis in se virtutem fieri resurrectionis in se virtutem fieri posse desperat, verba in gentilitate positi viri fidelis erubescat, et penset quanto poenae sit pondere feriendus, si adhuc non credit suam, qui jam resurrectionem Domini cognovit factam, si et ille suam credidit, qui adhuc Domini Jesu sperabat esse faciendam.  Vctum tamen ejusdem resurrectionis exquiro. Credo namque quia resurrecturus sim, sed volo ut audiam qualis. Sciendum quippe mihi utrum in quodam alio subtili fortasse, vel aereo, an in eo quo morior corpore resurgam. Sed si in aereo corpore surrexero, jam ego non ero qui resurgo. Nam quomodo est vera resurrectio, si vera esse non poterit caro? Aperta ergo ratio suggerit quia si vera caro non fuerit, proculdubio resurrectio vera non erit. Haec enim recte resurrectio dici non potest ubi non resurgit qSed has nobis, beate Job, dubietatis nostrae resurrectionis coepisti, aperte judica, si caro nostra veraciter resurgat.
Abbreviated transcription (Latin):
cum in terra iaceret᷑. Et tamen
occulto rerum om̃ium opifice.
cuncta mirabiliter ordinante.
& in mollicie seminis latuit asꝑi¬
tas corticis. & in teneritudine il¬
lius absconsa est fortitudo robo¬
ris: & in siccitate eius ubertas
fructificationis. Quid gͦ mirũ
si tenuissimum puluerem uel
a nr̃is oculis in elementis reda¬
ctũ. cum uult in hominem re¬
format: qui ex tenuissimis se¬
minib immetisa arbusta redin¬
tegrat: Quia gͦ rationabiles
sumus conditi. spem resurrecti¬
onis nr̃e ex ipsa debemus rerum
specie & contemplatione colligere.
Sed quia in nobis sensus torpuit
rationis. accessit in exemplo grã
redemptoris. Uenit namq condi¬
tor nr̃. suscepit mortem. ostendit
resurrectionem: ut qui resurre-¬
ctionis spem ex ratione tenere no¬
luimus. hanc ex eius adiutorio
& exemplo teneremus. Dicat igit᷑¬
beatus iob. scio qđ redemptor m̃s
uiuit. & in nouissimo die de terra
rurrecturus sim: ut quisquis

Expanded text:
cum in terram jaceretur? Et tamen cum in terram jaceretur? Et tamen occulto rerum omnium opifice cuncta mirabiliter ordinante, et in mollitie seminis latuit asperitas corticis, et in teneritudine illius absconsa est fortitudo roboris, et in siccitate ejus ubertas fructificationis. Quid ergo mirum, si tenuissimum pulverem, vel a nostris oculis in elementis redactum, cum vult in hominem reformat, qui ex tenuissimis seminibus immensa arbusta redintegrat? Quia ergo rationabiles sumus conditi, spem resurrectionis nostrae ex ipsa debemus rerum specie et contemplatione colligere. Sed quia in nobis sensus torpuit rationis, accessit in exemplum gratia Redemptoris. Venit namque Conditor noster, suscepit mortem, ostendit resurrectionem; ut qui resurrectionis spem ex ratione tenere nolumus, hanc ex ejus adjutorio et exemplo teneremus. beatus Job: Scio quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum. Et quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
nebris. ea que aspiciebat᷑ subtrahit.
Et quasi cotidie resurgit. dum lux
ablata oculis suppressa iterũ nocte
reparatur. Per mom̃ta quoꝙ tempoꝵ
cernimus arbusta uiriditatem fo¬
lioꝵ amittere. a fructuum ꝓlatio¬
ne post largitionem cessare: &⁊ ecce
subito quasi ex arescenti ligno
uelut quadam resurrectione ue¬
mente. uidemus folia crumpere.
fructus grandescere: & totam ar-¬
borem rediuiuo decore uestiri.
Indesinenter cernimus parua ar¬
boꝵ semina terre humorib com¬
mendari. ex quib non longe post
conspicimus magna arbusta sur¬
gere: folia pomaꝙ ꝓferre. Con¬
sideremus gͦ paruum cuius libet
arboris semen. qđ in terra iacit᷑.
ut arbor ex illo ꝓducatur: ⁊ cõ¬
prehendamus si possumus ubi in
illa tanta paruitate seminis. tam
immensa arbor latuit. que ex illo
ꝓcessit: ubi lignum. ubi cortex.
ubi uiriditas folioꝵ. ubi ubtas
fructuum. Numquidnam in se¬
mine tale aliquid uidebatur.

Expanded text:
nebris, ea quae aspiciebatur subtrahitur, nebris, ea quae aspiciebatur subtrahitur, et quasi quotidie resurgit, dum lux ablata oculis, suppressa iterum nocte, reparatur. Per momenta quoque temporum cernimus arbusta viriditatem foliorum amittere, a fructuum prolatione post largitionem cessare; et ecce subito quasi ex arescenti ligno velut quadam resurrectione veniente videmus folia erumpere, fructus grandescere, et totam arborem redivivo decore vestiri. Indesinenter cernimus parva arborum semina terrae humoribus commendari, ex quibus non longe post conspicimus magna arbusta surgere, folia pomaque proferre. Consideremus ergo parvum cujuslibet arboris semen quod in terram jacitur ut arbor ex illo producatur, et comprehendamus, si possumus, ubi in illa tanta parvitate seminis tam immensa arbor latuit quae ex illo processit: ubi lignum, ubi cortex, ubi viriditas foliorum, ubi ubertas fructuum. Nunquidnam in semine tale aliquid videbatur,