comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etiam m̃bra nr̃a sedes sunt capitis nr̃i. Uidece
qͦmadmodũ cet̾a omnia m̃bra nr̃a caput por¬
hominis: sedes sit capitis. Sedes gͦ eiꝰ: omnes
in quib regnat ds̃. Sicerunt inquit omnes
in conspectu meo sic̃ sol: quia iusti fulgebunt
in regno patris mei sic̃ sol. Sid sol spũalit̾. non
corporalit̾ : sic̃ lucet iste de celo. qͦm facit oriri
tos. Deniq iste sol inconspectu ẽ. ñ solũ ho¬
minum. uerũ etiam peçcoꝵ. imnittissima.¬
muscarum. Qđ enim quoꝵ libet uilissimoꝵ am¬
malium. ñ iudet solem istũ : At uͦ de illo sole
quid ait ꝓpͥe: Sicut sol inconspectu meo. ñ
in conspectu hominum. ñ in conspectu carnis.
ñ inconspectu mortalium animaliũ: s incons¬
pectu meo. & sicut luna. S qͦ luna᷑ ꝑfecta.
inȩt̾num. & enĩ si ꝑficit᷑ luna ista qͣm nouimꝰ.¬
in alio die incipit minui. postea qͣm ꝑfecta fu-¬
erit. Sicut luna inquit ꝑfecta inet̾nũ. Sic

Expanded text:
etiam membra nostra sedes sunt capitis nostri. Videte etiam membra nostra sedes sunt capitis nostri. Videte quemadmodum caetera omnia membra nostra caput porotum corpus hominis sedes sit capitis. Sedes ergo ejus, omnes in quibus regnat Deus, sic erunt, inquit, in conspectu meo sicut sol: quia justi fulgebunt in regno Patris mei sicut sol . Sed sol spiritualiter; non corporaliter, sicut lucet iste de coelo, quem facit oriri . Denique iste sol in conspectu est non solam hominum, verum etiam pecorum minutissimamuscarum: quod enim quorumlibet vilissimorum animalium non videt solem istum? At vero de illo sole quid ait proprie? «Sicut sol in conspectu meo.» Non in conspectu hominum, non in conspectu carnis, non in conspectu mortalium animalium, sed «in conspectu meo. Et sicut luna:» sed quae luna? «Perfecta in aeternum.» Etenim, etsi perficitur luna ista quam novimus, alio die incipit minui, posteaquam perfecta fuerit. «Sicut luna,» inquit, «perfecta in aeternum:» sic
Abbreviated transcription (Latin):
in uascula. Nouit dñs qui sunt eiꝰ. Securus
enĩ ꝓmisit: qͥ nos anteqͣm ẽe̾mus p̃destinauit.¬
cauit illos & iustificauit. qͦs aut̾ iustificauit.
illos & glorificauit. Peccent quantũ uolunt
Manet immobile testamentũ eiꝰ: quia ipseͥ
onem tuam. audi iam securitatẽ tuã: si te in
m̃bris xp̃i eẽ. cognoscis. Semel uiraui in sco mao
si dauid mentiar. Expectas ut iterũ iuret ds̃:
Quotiens uiraturꝰ ẽ. si semel nirando mentitur:
Unam iurationẽ ꝓ uita nr̃a habuit: qͥ ꝓnob̾ ad
mortẽ unicum misit. Semel iuraui inscõ ineo
si dauid mentiar. Semen eiꝰ inet̾nũ manet
Inȩt̾num manet semen eiꝰ: quia nouit d ñs qͥ
sunt eius. Ꝙ sedes eiꝰ sic̃ sol inconspectu meo.
& sicut luna ꝑfecta inęt̾num. & testis in cęlo
fidelis. Sedes eius quib dominat᷑. in qͥb sedet.
in quib regnat. Si sedes eiꝰ & membra eiꝰ: qͥa

Expanded text:
in vascula . Novit Dominus qui sunt ejus . Securus in vascula . Novit Dominus qui sunt ejus . Securus enim promisit, qui nos antequam essemus praedestinacavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, illos et glorificavit.» Peccent quantum volent Manet immobile testamentum ejus, quia ipse onem tuam, audi ad securitatem tuam, si te in membris Christi esse cognoscis. «Semel juravi in sancto meo, si David mentiar.» Exspectas ut iterum juret Deus? Quoties juraturus est, si semel jurando mentitur? Unam jurationem pro vita nostra habuit, qui pro nobis ad mortem Unicum suum misit. «Semel juravi in sancto meo, si David mentiar: semen ejus in aeternum manebit.» In aeternum manet semen ejus; quia novit Dominus qui sunt ejus. «Et sedes ejus sicut sol in conspectu meo, et sicut luna perfecta in aeternum; et testis in coelo fidelis.» Sedes ejus, quibus dominatur, in quibus sedet, in quibus regnat. Si sedes ejus, et membra ejus; quia
Abbreviated transcription (Latin):
at ueritas uindicantis. Neq ꝓfanabo testa¬
mentũ meũ. & qͤ ꝓcedunt de labiis ñ reꝓba¬
bo. Ñ qͥa filii eius peccant. ido ego mendax
inueniar. ꝓmisi: facio. Pone qͥa uolunt illi
etiã cũ desꝑatione peccare. & sic ire omnino
in peccata ut offendant ocłos patris. & ex hȩ¬
redari mereant᷑. Nonne ipse ds̃ est. deqͦ dictũ
ẽ. de lapidib istis suscitabit ds̃ filios abrahȩ:
Itaq dico uob̃ fr̃s. multi xp̃iani colerabiliter
peccant. multi flagello a peccato corrigunt᷑
& emendant᷑ & sanant᷑. Multi omnino auersi
dura cerince obnitentes aduersus disciplinam
patris. & ipsã omnino di hȩreditatẽ recusantes
habentes cam̃ signũ xp̃i : eunt in cales iuqͥ¬
taces. ut ñ possit nͥ recitari cont᷑ eos. qm̃ qͥ ca¬
lia agunt: regnũ dĩ non possidebunt. Non cam̃
ꝓpt̾ hos remanebit xp̃c sine hȩreditate. Ñ ꝑpc̃
paleam etiã frumenta inceribunt. Non ꝓpter
pisces malos: nichil ex illa sagena mictetur

Expanded text:
s vindicantis. 4. «Neque profanabo testamentum meum; et quae procedunt de labiis meis non reprobabo.» Non quia filii ejus peccant, ideo ego mendax inveniar: promisi, facio. Pone quia volunt illi etiam cum desperatione peccare, et sic ire omnino in peccata, ut offendant oculos Patris, et exhaeredari mereantur; nonne ipse est Deus de quo dictum est: «De lapidibus istis suscitabit filios Abrahae» ? Itaque dico vobis, fratres: multi christiani tolerabiliter peccant, multi flagello a peccato corriguntur, et emendantur, et sanantur; multi omnino aversi, dura cervice obnitentes adversus disciplinam Patris, et ipsam omnino Dei paternitatem recusantes, habentes tamen signum Christi, eunt in tales iniquitates, ut non possit nisi recitari contra eos, «Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt» . Non tamen propter hos remanebit Christus sine haereditate: non propter paleam etiam frumenta interibunt ; non propter pisces malos nihil ex illa sagena mittetur
Abbreviated transcription (Latin):
neam. & nichil ult̾ius iam reqͥrã. & numei
dies isti de qͥb & illic consequent̾ dic̃. ertu
teres posusti dies meos: ñ sunt. qͥa ñ stiti nt
manent. celerrima mutabilitate tͣnlunt̃.
nec una hora ineis inuenit᷑. in qͣ ita simisat
ñ alia pars eiꝰ tͣnsierit. alia uentura sit. nili
stet ut sit. Illi ant̃ anni & dies ñ deficiunt n
qͥb nec nos deficiemus. s sine defectu refia¬
mur. E xestuet anima nr̃a. illoꝵ dierũ di¬
siderio. sitiat ardent̾ atq uehement̾: it be
repleamur ibi satiemur. ibi dicamus qdͥ de
p̃dicimus. satiati sumꝰ mane miscdia cuba¬

Expanded text:
neam, et nihil ulterius jam requiram, «et numerum dies isti, de quibus et illic consequenter dicit, «Ecce veteres posuisti dies meos» , non sunt, quia non stant, non manent, celerrima mutabilitate transcurrunt; nec una hora in eis invenitur in qua ita simus, ut non alia pars ejus transierit, alia ventura sit, nulla stet ut sit. Illi autem anni et dies non deficiunt, in quibus nec nos deficiemus, sed sine defectu reficiemur. Exaestuet anima nostra illorum dierum desiderio, sitiat ardenter atque vehementer; ut illic repleamur, ibi satiemur, ibi dicamus quod hic praedicimus: «Satiati sumus mane miseric
Abbreviated transcription (Latin):
iħu ꝓpõ. qͣndo illum cẽptauit. S qͥa diligeiiꝰ
consideranda sunt: ne uos fagemus disferamꝰ
in crastinum. quia & crastino debet᷑ uebis
sermo. ut ab isto loco psalmi rursus incipi
res obscuras p̃cipicemus. & non ꝑueniant
ad intelligentiam uram Explicit serio

Expanded text:
isto, quando illum tentavit. Sed quia diligentius consideranda sunt, ne vos fatigemus, differamus in crastinum quia et crastino debetur vobis sermo, ut ab isto loco Psalmi rursus incipiares obscuras, praecipitemus, et non perveniant ad intelligentiam vestram. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
dum. ac mortalitatis erũnam uidet᷑ qͦdã modo
recitare cumdicit. Quȩ ꝓnichilo habent᷑. ann-
eoꝵ erunt. Mane sic̃ herba tͣnseat. mane flo-¬
reat & p̃cereat. uespe decidat. durescat ae ans

Expanded text:
dum ac mortalitatis aerumnam, videtur quodam modo dum ac mortalitatis aerumnam, videtur quodam modo recitare, cum dicit, «Quae pro nihilo habentur, anni erunt eorum. Mane sicut herba transeat, mane floreat, et praetereat; ves
Abbreviated transcription (Latin):
& sicut uigilia in nocte. cum uigilia spatiũ ñ
habeat amplius qͣm cres horas. & tam̃ ausi ft̃
homines p̃sumere scientiam tempoꝵ. qđ scire
cupientib discipłis dñs ait. ñ ẽ. urm̃ scire tẽꝑa.
quȩ pat̾ posuit insua pocestate. & definerunt
hoc scłm sex annoꝵ milib. tanqͣm sex diebus
posse finiri. nec attenderunt qđ dictũ ẽ. tanqͣm
dies unus qui p̃teriit. Non enĩ quando dictũ
ẽ. soli mille anni p̃terierant. & qđ eos maxime
debuit ad monere. ne tempoꝵ luderent᷑ incer¬
to. qđ ẽ. sicut uigilia in nocte. Neq enĩ sicut
de sex dieb aliquid ueri simile uident᷑ opinari.
sic etiam sex uigilias. id ẽ. horas decem & octo
possunt illi opinationi coaptare. Deinde iste ho¬
mo dĩ uel potius ꝓpbeticus sp̃s uelut dĩ legem
in secreta eius sapientia conscriptam. ubi uitȩ
moitalium peccatrici constituit ꝓcurrendi mo¬

Expanded text:
«Et sicut vigilia in nocte;» cum vigiliae spatium non «Et sicut vigilia in nocte;» cum vigiliae spatium non habeat amplius quam tres horas. Et tamen ausi sunt homines praesumere scientiam temporum; quod scire cupientibus discipulis Dominus ait, «Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate» : et definierunt hoc saeculum sex annorum millibus, tanquam sex diebus posse finiri. Nec attenderunt quod dictum est, «tanquam dies unus, qui praeteriit:» non enim, quando dictum est, soli mille anni praeterierant. Et eos maxime debuit admonere, ne temporum luderentur incerto, quod est, «sicut vigilia in nocte:» neque enim, sicut de sex diebus aliquid verisimile videntur opinati, sic etiam sex vigilias; id est horas decem et octo, possunt illi opinationi coaptare. 6. «vers.» 5, 6. Deinde iste homo Dei, vel potius propheticus spiritus, velut Dei legem in secreta ejus sapientia conscriptam, ubi vitae mortalium peccatrici constituit procurrendi mo
Abbreviated transcription (Latin):
głetim: sine cuiꝰ adiutorio ꝑ arbitrium uolunta¬
tis cemptationes huiꝰ uitȩ suꝑare non possumus.
Ne auertas inquit hominẽ in humilitatẽ. etenĩ
tu dixisti. conuertimini filii hominum: s da qđ
iussisti p̃cem petentis exaudiendo. & adiuuando
ad refugium tuum. ubi sine ulla mutabilitate
tu es. ab his p̃tereuntib labentibq conuerti.
qm̃ qͣntumlibet huic uitȩ longum cempꝰ optet᷑.
mille anni ante ocłos tuos. tanqͣm dies hest̾miᷤᷤ
ẽ. qͥ p̃teriit. ñ saltem tanqͣm dies crastinus. qui
uenturus ẽ. Ita omnia quȩ temporis fine clau-¬
duntur ꝓ tͣnsactis habenda sunt. Unde & ea sͥ
apłi post posuit intentio. quȩ retro sunt obliuis¬
centis. ubi temporalia cuncta oporret intelligi.
&. in ea quȩ ante sunt extenti. quȩ appeticio ẽ.
et̾noꝵ. Ne putarent aut̃ aliqui mille annos
sic computari apud dm̃ ꝓ uno die. qͣsi tam lon¬
gos dies ds̃ habeat. cũ hoc ad contempnendam
temporis longitudinẽ dictũ sit: idõ addidit.

Expanded text:
etur ; sine cujus adjutorio, per arbitrium voluntatis tentationes hujus vitae superare non possumus. «Ne avertas,» inquit, «hominem in humilitatem:» et tamen tu «dixisti, Convertimini, filii hominum.» Sed da quod jussisti, precem petentis exaudiendo, et adjuvando ad refugium tuum, ubi sine ulla mutabilitate tu es, ab liis praetereuntibus labentibusque converti; quoniam quantumlibet huic vitae longum tempus optetur, «mille anni ante oculos tuos, tanquam dies hesternus est, qui praeteriit;» non saltem tanquam dies crastinus, qui venturus est: ita omnia quae temporis fine clauduntur, pro transactis habenda sunt. Unde et ea sibi Apostoli postposuit intentio, quae retro sunt obliviscentis, ubi temporalia cuncta oportet intelligi; et in ea quae ante sunt extenti , quae appetitio est aeternorum. Ne putarent autem aliqui mille annos sic computari apud Deum pro uno die, quasi tam longos dies Deus habeat, cum hoc ad contemnendam temporis longitudinem dictum sit: ideo addidit,
Abbreviated transcription (Latin):
cat & arescat. Decidat utiq inmortẽ. durescat
in cadauere. arescat inpuluere. Quȩ nisi caro ubi
ẽ. concupiscentia dãnata carnalium: Omnis
se ñ cacens: continuo subiecit. Qm̃ defecimus
inira tua. & mn indignatione tua conturbati
sumus. Defecimus infirmitate. conturbati su¬
mus mortis timore. Infirmi enĩ facti sumus.
& infirmitatẽ finire trepidamus. Alt̾ te inqͥt
cinget. & feret quo tu ñ uis: qͣmuis matyrio ñ
puniendo. s coronando. & ipsius dñi anima¬
ces nr̃as in conspectu tuo. Id ẽ. ab eis dissimu¬
lasti. Scłm nrm̃ in illuminatione uultus tui.
Dub auditur posusti. In illuminatione aut uultꝰ
tui dixit: qđ suꝑius in conspectu tuo. et scłm¬
nr̃i defecerunt. & mnira tua defecimus. Satis
in his uerbis ostendit᷑ pęnalis ẽẽ. ista moitali¬
tas. Defecisse dies dic̃. siue qđ in eis deficiant
homines amando quȩ tͣnseunt. siue qđ ad pau¬
citatem redacti sunt. qđ uidet᷑ in consequentib

Expanded text:
t arescat. Decidat,» utique in morte; «durescat,» in cadavere; «arescat» in pulvere. Quae, nisi caro, ubi est concupiscentia damnata carnalium? Omnis se non tacens, continuo subjecit: «Quoniam defecimus in ira tua, et in indignatione tua conturbati sumus. Defecimus,» in infirmitate; «conturbati sumus,» mortis timore. Infirmi enim facti sumus, et infirmitatem finire trepidamus. «Alter te,» inquit, «cinget, et feret quo tu non vis» ; quamvis martyrio non puniendum, sed coronandum: et ipsius Domites nostras in conspectu tuo:» id est, non ab eis dissimulasti. «Saeculum nostrum in illuminatione vultus tui:» subauditur, «posuisti. In illuminatione» autem «vultus tui» dixit, quod superius, «in conspectu tuo,» et nostri defecerunt, et in ira tua defecimus.» Satis in his verbis ostenditur poenalis esse ista mortalitas. Defecisse dies dicit, sive quod in eis deficiant homines amando quae transeunt, sive quod ad paucitatem redacti sint; quod videtur in consequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
curam: S nimirũ uniuersa ereatura rationabi¬
lis. hac differentia fortasse distincta ẽ: ut monti¬
um nomine significent᷑ celsitudines angłoꝵ.
& t̾rȩ nomine humilitas hominũ. & idõ qͣmuiᷤ
omnia quȩ creata sunt. ñ incongrue uel facta
uel formata dicant᷑ : cam̃ si uerboꝵ istoꝵ est
ulla ꝓpͥetas facti sunt angłi. qͥ cũ in eiꝰ celestib
enumerarent᷑ oꝑib. ita enumeratio ipsa conclu¬
sa ẽ. Ipse dix̃ & facta sunt. ipse mandauit et
cirata sunt. Unde aut̃ homo scđ̾m corpꝰ fier&:
t̾ra formata ẽ. Nam hoc uerbo. scriptura utit᷑
ubi legimus. Uel finxit ds̃ uł formauit deus
hominem de limo t̾rȩ. Ergo pͥusqͣm fierent eaqͤ
increatura tua sũma atq magna sunt. qͥd enĩ
maiꝰ rationabili celestiq creatura. & pͥusqͣm
fingeret᷑ t̾ra ut eẽt. qui te agnosceret & lau¬

Expanded text:
uram? Sed nimirum universa creatura rationalis hac differentia fortasse distincta est, ut montium nomine significentur celsitudines Angelorum, et terrae nomine humilitas hominum. Et ideo quamvis omnia quae creata sunt, non incongrue vel facta vel formata dicantur; tamen si verborum istorum est ulla proprietas, facti sunt Angeli, qui cum in ejus coelestibus enumerarentur operibus, ita enumeratio ipsa conclusa est, «Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt» : unde autem homo secundum corpus fieret, terra formata est. Nam hoc verbo Scriptura utitur, ubi legimus, vel, «Finxit Deus;» vel, «Formavit Deus hominem de limo terrae» . Ergo priusquam fierent ea quae in creatura tua summa atque magna sunt; quid enim majus rationali coelesti creatura? et priusquam fingeretur terra, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
no inȩt̾num. Non enĩ a scło ds̃ qͥ ẽ. ante scła
aut usq inscłm cuius ẽ. finis: cũ sit ille sine
fine. S ex ambiguo uerbo greco fit plerũq
scło ponat. latinus int̾pres. Optime aut̃ ñ ait
a scło cu fuisti. aut usq inscłm tueris: s p̃sen¬
cis significationis uerbum posuit. insinuans di
substantiam omni mͦ in cõmutabilem. ubi ñ e.
fuit & erit. s tantum ẽ. Unde dictum ẽ. Ego
sum qui sum. &. Qui ẽ. misit me ad uos. Et.
Mutabis ea & mutabunt᷑. cu aut̃ idem ipse es
& anni tui non deficient. Ecce quȩ ȩt̾nitas fac¬
ta ẽ. nob̾ refugium. ut in ea mansuri ad eam
de bac cemporis mutabilitate fugiamꝰ. S qm̃
uiuimus. quib ne auertamur ab isto refugio
metuendum ẽ: intueamur. quid consequenter
oratio poseat hominis dĩ. Ne auertas hominẽ
in humilitatem. Id est. ne a cuis ȩternis atq
sullimib homo auersus. temporalia concupis¬
cat. sapiatq t̾rena. & hoc adõ petit. qđ dͥs

Expanded text:
rno in aeternum: non enim a saeculo Deus, qui est ante saecula; aut usque in saeculum, cujus est finis, cum sit ille sine fine. Sed ex ambiguo verbo graeco fit plerumqueaeternum pro saeculo ponat latinus interpres. Optime autem non ait, A saeculo tu fuisti, et usque in saeculum tu eris: sed praesentis significationis verbum posuit, insinuans Dei substantiam omni modo incommutabilem, ubi non est, Fuit, et Erit; sed tantum, Est. Unde dictum est; «Ego sum qui sum;» et, «Qui est, misit me ad vos» ; et, «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Ecce quae aeternitas facta est nobis refugium, ut in ea mansuri, ad eam de hac temporis mutabilitate fugiamus. 4. «vvivimus, quibus ne avertamur ab isto refugio metuendum est; intueamur quid consequenter oratio poscat hominis Dei. «Ne avertas hominem in humilitatem:» id est, ne a tuis aeternis atque sublimibus homo aversus, temporalia concupiscat, sapiatque terrena. Et hoc a Deo petit quod Deus
Abbreviated transcription (Latin):
culum tu es. Tu gͦ qui semꝑ es antequã
ẽemus. & anteqͣm mundus eẽt: refugiũ
ex quo ad te conuersi sumus: factꝰ es nobi.
Non mͥ aut̃ uidetur utq cunq intelligenũ
qđ ait. priusqͣm montes fierent & format
t̾ra. uel sic̃ alii codices habent. qđ de un
uerbo greco exp̃ssum ẽ. fingeret᷑ terra
quib libet aliis eius partib dr̃. cũ s ł¬

Expanded text:
culum tu es.» Tu ergo qui semper es, et antequam essemus, et antequam mundus esset, refugium ex quo ad te conversi sumus factus es nobis. Non mihi autem videtur utcumque intelligendum quod ait, «Priusquam montes fierent, et formaretur terra;» vel, sicut alii codices habent, quod de uno verbo graeco expressum est, «fingeretur terra.» quibuslibet aliis ejus partibus
Abbreviated transcription (Latin):
de illa generatione sortitus ẽ. ait ipse iħe. Si
crederetis moysi: crederetis & mͥ. de me enĩ
ille scripsit. Non enĩ credendum ẽ. ab ipso om̃i¬
no moẏse istum psalmũ fuisse conscriptum
qui ullis eiꝰ litc̃is inditus ẽ. in quib eiꝰ cantica
scripta sunt. S alicuius significationis grã
tam magni meriti serui di nom̃ adhibitũ
ex quo dirigeret᷑ legentis uel audientis mo
in generatione & generatione. Quale ait̃¬

Expanded text:
lla generatione sortitus est, ait ipse Jesus: «Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille Scripsit» . Non enim credendum est ab ipso omnino Moyse istum psalmum fuisse conscriptum, qui ullis ejus litteris inditus non est, in quibus ejus cantica scripta sunt: sed alicujus significationis gratia tam magni meriti servi Dei nomen adhibitum est, ex quo dirigeretur legentis vel audientis intin generatione et generatione.»
Abbreviated transcription (Latin):
popło suo. qͦm ꝑ eundem hominẽ suũ de dom
seruitutis lib̃ans. qͣdraginta annos ꝑ heremũ
duxit. fuit gͦ moy ses minist̾ testamenti ueti¬
ris. & ꝓpħa cestamenti noui. Omnia quippe
illa in figura contingebant illis sic̃ ait apłs.
Scripta sunt aut̃ ad coireptionẽ nr̃am. inqͥͦs¬

Expanded text:
uo, quem per eumdem hominem suum de domo servitutis liberans, quadraginta annos per eremum duxit. Fuit ergo Moyses minister Testamenti Veteris, et propheta Testamenti Novi. «Omnia» quippe «illa in figura contingebant in illis,» sicut ait Apostolus: «scripta sunt autem ad correptionem nostram, in
Abbreviated transcription (Latin):
tuus ẽ xpe : Ille ñ ꝑimebatur. s cõmutabaturr.
commutationẽ xp̃i tui. Mutatus ẽ. ille atem¬
ꝑali uita ad ęt̾nam. mutatus a iudtis ad gen¬
tes. mutatus etiam a t̾ra incelũ. Tant nunc
uani inimici cui. & adhuc exꝓbrent commuta¬
tionẽ xp̃i tui. Utinam & ipsi inutent᷑. cõmu¬
tationẽ xp̃i ñ exꝓbrabunt. S displicet xp̃imu¬

Expanded text:
tus? Ille non perimebatur, sed commutabatur. «commutationem Christi tui.» Mutatus est ille a temporali vita ad aeternam, mutatus est a Judaeis ad Gentes, mutatus est etiam a terra in coelum. Eant nunc vani inimici tui, et adhuc exprobrent «commutationem Christi tui.» Utinam et ipsi mutentur; commutationem Christi non exprobrabunt. Sed displicet Chris
Abbreviated transcription (Latin):
am agnouimus xp̃m̃ mundatorem. iã cenemuᷤ
in qͦ comples ꝓmissa. Exhibe in illo qđ ꝓmisisti.
Ipse ẽ. qͥ inuet᷑ & non uidebit mortẽ. ipse ẽ. qui
eruit animã suam de manib inferni. & nos ta.¬
men adhiic laborannis. Dixerunt ista marty¬
res. quoꝵ natalitia ce lebramus. Ipse uiuet & ñ
uidebit mortem. ipse eruet animã suã de mandꝰ
inferni. & nos ꝓpt̾ te mortificamͣ tota die. depu

Expanded text:
am agnovimus Christum mundatorem, jam tenemus in quo comples promissa; exhibe in illo quod promisisti. Ipse est qui vivet et non videbit mortem, ipse est qui eruit animam suam de manibus inferni: et nos tamen adhuc laboramus. Dixerunt ista martyres, quorum natalitia celebramus. Ipse vivet et non videbit mortem, ipse eruit animam suam de manibus infer
Abbreviated transcription (Latin):
udebunt morcem: ñ tam̃ animã suã ipsi truos
de manib inferni. Iile qui eruit animã suãl
manib inferni: ipse eruit animas fideliã sũ
ipsi se eruere ñ possunt. ꝓba. quia ipse amed
suam eruit. Pocestatẽ habeo ponendi aninia
& potestatẽ habeo iterum sumendi eam. so ᷤ
lit eam ame. qͥa ego dormiui. s ipse eã pr la¬

Expanded text:
debunt mortem; non tamen animam suam ipsi eruent de manibus inferni. Ille qui eruit animam suam de manibus inferni, ipse eruit animas fidelium suorum; ipsi se eruere non possunt. Proba quia ipse animam suam eruit. «Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollit eam a me;» quia «ego dormivi» : sed «ipse eam p
Abbreviated transcription (Latin):
& resurrectionis in ȩt̾num. Ꝙ amplis
eoꝵ labor & dolor. Id ẽ. quisquis had
dem tͣnsgreditur. & amplius aliqͥd qusł
labores inuenit & dolores. Pocest ił
intelligi. Quia licet innouo testa
constituti simus. qđ oc togenariis sgb
numerus: amplius habet hȩc uita nr̃a laborẽ
& dolorem. dum in nob̾met ipsis ingemiscimꝰ.
adoptionẽ expectantes redemptionẽ corporis
nr̃i. Spe enĩ salui facti sumus. & qđ ñ dum

Expanded text:
amplius eorum labor et dolor;» id est, quisquis hanc fidem transgreditur, et amplius aliquid quaerit, labores invenit et dolores. Potest et sic intelligi: Quia licet in Novo Testamento constituti simus, quod octogenarius significat numerus, amplius habet haec vita nostra laborem et dolorem, dum in nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes redemptionem corporis nostri: spe enim salvi facti
Abbreviated transcription (Latin):
Illo iam uiuente. iam incelis ad dext̾am patͥs
sedente: opprobria obiecta sunt xp̃ianis. Crimĩ
teram atq sinistram: ignominię uiduitatissix
iam ñ ẽ. memor. Memento dñe apud qͦm ẽ. ha¬
bundantia suauitatis memoriȩ tuę. Mem̃to.
noli obliuisci. Quid memento: Memento op¬
ꝓbii seruoꝵ cuoꝵ. qđ continui insimi meo
multarũ gentium. Iham inquit p̃dicare. &
opꝓbria audiebam. & insimi meo continebã.
quia implebam. Blasphemam̃. rogamus. qͣsi
purgamenta facti sumiis. omniũ peripsema.
Diu continuerunt xp̃iam oppbria insinu
suo. incoide suo. nec audebant resistere con¬
uitiantib ante. cum crimen uidẽtur respon¬
dere pagano. Nunc iam crimen ẽ. remanere
reges t̾rȩ. Iam mͦ nemo insultat xp̃ianis. aut
si insultat. ñ publice insultat. Sic loqͥt᷑ mala
ut plus timeat audiri: qͣm uelit credi. Qđ con¬
tinui in sinu meo multarũ gentium. qͦd exp¬

Expanded text:
illo vivente, jam in coelo ad dexteram Patris sedente, opprobria objecta sunt Christianis: crimteram atque sinistram, ignominiae viduitatis suae jam non est memor. «Memento, Domine,» apud quem est abundantia suavitatis memoriae tuae; «Memento,» noli oblivisci. Quid, «Memento? Memento opprobrii servorum tuorum, quod continui in sinu meo multarum gentium.» Ibam, inquit, praedicare, et opprobria audiebam, et in sinu meo continebam; quia implebam, «Blasphemamur, rogamus; quasi purgamenta mundi facti sumus, omnium peripsema» . Diu continuerunt Christiani opprobria in sinu suo, in corde suo; nec audebant resistere conviciantibus: antea cum crimen videretur respondere pagano, nunc jam crimen est remanere reges terrae. Jam modo nemo insultat Christianis, aut si insultat, non publice insultat: sic loquitur, ut plus timeat audiri, quam velit credi. «Quod continui in sinu meo multarum gentium.»
Abbreviated transcription (Latin):
filios hominũ. Gͦ seruasti aliquid rinde munda¬
rent᷑. Qͥsẽ. iste qm seruasti : Quis ẽ. homo qͥ uuua
&e ñ uidebit mortem: Ergo ille homo qui uiue
& ñ uidebit mortẽ : ipse mundat auanitati.si
enĩ inuanitate constituti sunt om̃s filii homi¬
nũ. aut potest illos contẽpnere qui fecit illos
ñ eos conuertere. & ñ mundare. Qͥ sẽ. homo ᷤ¬

Expanded text:
servasti aliquid unde mundarentur. Quis est iste quem servasti? «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Ergo ille homo qui vivet et non videbit mortem, ipse mundat a vanitate. Non enim in vanitate constituit omnes filios hominum, aut potest illos contemnere qui fecit illos, ut non eos converteret et non mundaret. 10. «Quis est homo
Abbreviated transcription (Latin):
ciis meis ñ ambulauerit. & mandata mea ñ
custodieruit. & testamentũ meũ ꝓ fanauerint:
manebit tam̃ ꝓmissio mea. implebitur uxitio
mea. semel uiraui inscõ meo. intꝰ insecreto qͦdam
in ipso fonte unde ꝓphete biberunt. qͥ nob̾ hȩc
ructauerunt. Semel inquit iuraui. si dauid
mentiar: Erbibe gͦ qđ iurasti. redde qđ ꝓmi¬
sisti. Sullacũ ẽ. de isto dauid. ne expectaretur
in isto dauid. Expecta gͦ qͦd ꝓmisi. nouit illud
& ipse dauid. Uide gͦ quid dicat. Tuuͦ reppu
Distulisti xp̃m cuum. Qͤmuis cristia quedã emu¬
meret. in hoc tam̃ uerbo reficit nos. Manet
listi. s distulisti. Huic gͦ daurd̃ in qͦ sꝑabant
ignari ꝓmissa sua qm̃ completurũ: uidete quid
accidit᷑: ut ꝓmissa dĩ firinius in alio sꝑata com¬
mentũ serui cui. Ubi ẽ. enim testamentũ uetus

Expanded text:
ciis meis non ambulaverint, et mandata mea non ciis meis non ambulaverint, et mandata mea non custodierint, et testamentumanebit tamen promissio mea, implebitur juratio mea? Semel juravi in sancto meo, intus in secreto quodam, in ipso fonte, unde prophetae biberunt, qui nobis haec ructaverunt. Semel, inquit, juravi, si David mentiar. Exhibe ergo quod jurasti, redde quod promisisti. Sublatum est de isto David, ne exspectaretur in isto David. Exspecta ergo quod promisi. Novit illud et ipse David. Vide enim quid dicat: Tu vero repDistulisti christum tuum. Quamvis tristia quaedam enumeret, in hoc tamen verbo reficit nos. Manet listi, sed distulisti. In hoc ergo David, in quo sperabant ignari promissa sua Deum completurum, videte quid accidit, ut promissa Dei firmius in alio sperata comum servi tui. Ubi est enim testamentum vetus
Abbreviated transcription (Latin):
cum uides ea in illo ñ impleta. quȩ necesse ẽ. im
pleri: quȩras alterum. in qͦ ostendant᷑ impleri qͥta
etiam de esaii & de iacob inuenimus maiorẽ ad¬
oratum aminore: cũ scriptũ sit maioi seruiet
mmnori. Ut cum in illis duob p̃cedentib uides
ñ impletũ: expectes duos popłos inqͥb impleat᷑.
qđ ñ mendax ds̃ pollicer dignat᷑. Ecce ex semi¬
ne tuo dix̃ daud: ponam suꝑ sedẽ cuam. ꝓmisit
ex semine eius inȩt̾num aliqͥd. & natꝰ ẽ. salomon.
ut ꝓmissio di de semine dauid in illo putaret᷑
qm sciebat casurum. ñ in eo poneret ꝓmissũ suũ.
s post casum eiꝰ respisceres tu dm̃. & flagitares
ꝓmissũ tuum. Gͣ dnẽ mentitus es: N imples qđ
ꝓmisssti. nec exhibes qđ iurasti: Forte hic diccu¬
ꝑseͥrͤaturũ : Utiq sciebas. Quare gͦ in ñ ꝑseue¬
raturo. mͥ qđ inȩt̾num ce̾t. ꝓmittebas: Nonne
tu dixisti. si dereliquerint legem meã. & inuidi¬

Expanded text:
ut cum vides ea in illut cum vides ea in illeras alterum, in quo ostenderentur impleri. Ita etiam in Esau et Jacob invenimus majorem adoratum a minore, cum scriptum sit, Major serviet minori : ut cum in illis duobus praecedentibus vides non impletum, exspectes duos populos in quibus impleatur, quia non mendax Deus polliceri dignatur. Ecce ex semine tuo, dixit ad David, ponam super sedem tuam . Promisit ex semine ejus in aeternum aliquid, et natus Salomon promissio Dei de semine David in illo putaretur quem sciebat casurum, non in eo poneret promissum suum, sed post casum ejus respiceres tu Deum, et flagitares promissum tuum. Ergo, Domine, mentitus es, non implens quod promisisti, non exhibens quod jurasti? Forte hic dictuperseveraturum? Utique sciebas. Quare ergo in non perseveraturo mihi quod aeternum esset promittebas? Nonne tu dixisti: «Si dereliquerint legem meam, et in judi
Abbreviated transcription (Latin):
datione. & sedem eiꝰ in t̾ra collisisti. Mino¬
rasti dies sedis eiꝰ. ꝑfudisti eũ confusior ie.
Quid ẽ. hoc: Illa omnia ꝓmisisti. cuuͦ ista
contͣria fecisti. Ubi sunt ꝓmissiones ad qͦs
paulo ante gaudebamus. qͥl: tam alacrit̾.
plaudebamus. de quib securi gͣtulabamir
Qͣsi alius ꝓmiserit. alius auerterit. Qđ mi
qui confirmabas. cu qͥ ꝓpt̾ dubitationẽ hu¬
manã etiam iurabas: illa ꝓmisisti. & istafi¬
cisti. Ubi tenebo iusiurandũ cuum᷑ Ubi
inueniam ꝓmissum tuũ : Qͥdẽ. hoc ͦ Icau̾
falsum ꝓmitt̾et ds̃. aut falsum iuraret:
Quare gͦ illa ꝓmisit. & ista fecit: Ego dico. qͥd ibb
fecit: ut ꝓmissa firmaret. S qͥs ego qͥ hoc dico
Uideamiis si hoc ueritas dicit. tunc ñ erit inia
qđ dico. Dauid positus erat. eui ꝑmitterentus
homines ea impleri indauid. Pinde ne quisqͥu
xp̃ianus cũ diceret de xp̃o dix̃. aliꝰ diceret. u
s de illo dauid dixit. & erraret cũ uideret
ta cẽ. omnia indauid: destruxit ea d uid

Expanded text:
one: sedem ejus in terram collisisti. Minuisti dies sedis ejus; perfudisti eum confusione.» Quid est hoc? Illa omnia promisisti; tu vero ista contraria fecisti. Ubi sunt promissiones ad quas paulo ante gaudebamus, de quibus tam alacriter plaudebamus, de quibus securi gratulabamur? Quasi alius promiserit, alius everterit. Quod mqui confirmabas, tu qui propter dubitationem humanam etiam jurabas, illa promisisti, et ista fecisti. Ubi tenebo jusjurandum tuum, ubi inveniam promissum tuum? Quid est hoc? ita vero falsum promitteret Deus, aut falsum juraret? Quare ergo illa promisit, et ista fecit? Ego dico quia ista fecit, ut promissa firmaret. Sed quis ego qui hoc dico? Videamus si hoc veritas dicit; tunc non erit inane quod dico. David positus erat cui promitterentur homines ea impleri in David. Proinde, ne quisquam christianus cum diceret, De Christo dixit; alius diceret, Non, sed de illo David dixit; et erraret, cum videret impleta omnia esse in David: destruxit ea in David,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ tantum miscdłia uocantis est: s & uerła¬
tis a flagellantis. Sit itaq manius pat̾ras
ce. & si filius bonus es. noli repelłe ddiscipla
Quis ẽ. enim filiꝰ. cui ñ det disciplinã pat̾ eͥ
Det disc iplinam. ñ auferat miscdiam. Cede
contumacẽ. dũ tam̃ reddat hereditat̃
si ꝓmissa patris bene agnouisti: ñ timcas
gellari. s exheredani. Qͤm enĩ diligit aiꝰ
corripit. flagellat aut̃ omnẽ filium qͥnte¬
pit. Peecator filius dedignat᷑ flagellari a
sine peccato uideat unicũ flagel latum᷑
comminat᷑. ⁊ iud uultis. in iuirga uenian
ad uos: Absit ut dicerent filii. Si cũ uig
uenturus es: noli uenire. Melius ẽ. eni ere¬
ri in uirga patris: qͣm inblandimento ꝑi
ñ disꝑgam ab eo. Aquo : Ab illo scilice i¬
uid. cui calia ꝓmisi. qͦm unxi inoleo sãn
dicat. Q ndõ quidem xpm̃ dicit. aqͦ se nis¬
cordiam suam ñ disꝑsurum ẽẽ. confirmã
quid gͦ peccator: Nunquid enĩ hoc dyet

Expanded text:
go tantum misericordia vocantis est, sed et verberantis et flagellantis. Sit itaque manus paterna super te, et si filius bonus es, noli repellere disciplinam: quis est enim filius, cui non dat disciplinam pater ejus? Det disciplinam, dum non auferat misericordiam; caedat contumacem, dum tamen reddat haereditatem. Tu si promissa patris bene agnovisti, non timeas flagellari, sed exhaeredari: quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . Peccator filius dedignatur flagellari, cum sine peccato videat Unicum flagellatum? comminatur: «Quid vultis? in virga veniam ad vos» ? Absit ut dicerent pii filii, Si cum virga venturus es, noli venire. Melius est enim erudiri in virga patris, quam in blandimento perire n dispergam ab eo.» A quo? Ab illo scilicet David cui talia promisi, quem unxi in oleo sancdicat, Quandoquidem Christum dicit, a quo se misericordiam suam non dispersurum esse confirmat, quid ergo p
Abbreviated transcription (Latin):
linques animã meam in inferno. nec dabis scm̃
cuum uidere corruptionẽ: assuunt hoc cestimo¬
niũ apłica disciplina. & ita in actib apłoꝵ cot̾
ruptionem. Non gͦ de illo dictum ẽ: nec dabis
scm̃ cuũ uidere corruptionẽ. Si gͦ ñ de illodicm̃

Expanded text:
in inferno, nec dabis Sanctum tuum videre corruptionem» , assumit hoc testimonium apostolica disciplina, et ita in Actibus Apostoloruruptionem;» non ergo de illo dictum est, «Nec dabis Sanctum tuum videre corruption
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ mortuus ẽ. Nullus omnino homo ẽ. qͥ iuiucre
ñ uidebit mortẽ : nͥ qui iam ꝑmortalib morcus
ẽ. Nam ut scias quia de illo dix̃: uide quia seri
Quis ẽ. homo qui uiuet & ñ uidebit mortẽ: ħo
nunqͣm fuit. in morte : fuit. Qͦmͦ gͦ uiuet & ñ
uidebit mortem: Eruet animã suam demarb
inferni. Ecce uere solus. omnino singularit̃ sl
uiuet & ñ uidebit moitẽ. & eruet animã suam
de manib inferni. Quia & si cet̾i fideles eiꝰ rbe

Expanded text:
 mortuus est? Nullus omnino homo est qui «vivet et non videbit mortem,» nisi qui jam pro mortalibus mortuus est. Nam ut scias quia de illo dixit, vide quid sequitur. «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Ergo nunquam fuit in morte? Fuit. Quomodo ergo «vivet et non videbit mortem? Eruet animam suam de manibus inferni.» Ecce vere solus, omnino singulariter solus «vivet et non videbit mortem; eruet animam suam de manibus inferni:» quia etsi caeteri fideles
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ ñ habemꝰ: nos ipsos seduciius. & uen¬
tas in nob̾ non ẽ. Gͤ uinusquisq ꝓpeccatis suis
necessario flagellat᷑. s ab eo si xp̃ianus est.
dĩ miscdia ñ disꝑget᷑. Planc si intantas ieris
iniquitates. ut repellas a ce. uirgã uerb̾antiᷤᷤ.
si repellas manũ flagellantis. & de discipli¬
na dĩ indigneris. ut fugias apatre cedente.
& nolis eum patrẽ pati quia ñ parcat pec¬
canti: tu te alien asti ab hȩreditate. ipse ñ
abiecit. Nam si maneres flagellatꝰ: ñ rema¬
neres exhȩredatꝰ. Miscđ̾iam incã uͦ inquit

Expanded text:
peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et verpeccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est» . Ergo unusquisque pro peccatis suis necessario flagellatur; sed ab eo, si christianus est, Dei misericordia non dispergitur. Plane si in tantas ieris iniquitates, ut repellas a te virgam verberantis, si repellas manum flagellantis, et de disciplina Dei indigneris, et fugias a Patre caedente, et nolis eum patrem pati, quia non parcit peccanti; tu te alienasti ab haereditate, ipse te non abjecit: nam si maneres flagellatus, non remaneres exhaeredatus. «Misericordiam vero,» inquit
Abbreviated transcription (Latin):
cum a membris eiꝰ. cũ a copore eiꝰ ñ disꝑgit
miscdĩam suam. In qͦ & ipse int̾ra ꝑsecu-¬
tiones patiebatiu. cum iam sederet incelo.
& de celo clamabat. Saule saule. ñ quid
ꝑsequeris seruos meos. nonqͥd ꝑsequeris scõs
meos. nonquid ꝑsequeris discipulos meos. s
quid me ꝑsequeris: Sic̃ gͦ cum eũ sedentem
meelo nemo ꝑ sequeret᷑. elamauit quid me
ꝑsequeris. cum caput m̃bra sua cognosceret.¬
& a compage corporis sui caput caritas ñ se¬
ꝑaret: sic cũ miscłiam suam ñ disꝑgit ab eo.
a nob̾ utiq ñ disgit. qui sumus membra eiꝰ:
& coipus eins. Nec ideo camen debemꝰ secu¬
ri peccare. & ꝑuerse nob̃ polliceri: qm̃ qͥcqͥd
fecerimus ñ ꝑimus. Sunt enim quȩdã pecca¬
ta. & quȩdam iniquitates. de quib quidem
disserere atq definire. aut impossibile nob̾ ẽ:
aut si iam ẽẽt. possibile certe tempori longũ
ẽet. Nemo enĩ se potest dicere eẽ. sine peccato.
quia si dixerit mentiet᷑. Si enĩ dixerimꝰ quia

Expanded text:
 cum a corpore ejus non dispergit misericordiam suam, in quo et ipse in terra persecutiones patiebatur, cum jam sederet in coelo; et de coelo clamabat, «Saule, Saule,» non, Quid persequeris servos meos; non, Quid persequeris sanctos meos; non, Quid persequeris discipulos meos: sed, «Quid me persequeris» ? Sicut ergo, cum eum sedentem in coelo nemo persequeretur, clamavit, «Quid me persequeris?» cum caput membra sua cognosceret, et a compage corporis sui caput charitas non separaret: sic, cum misericordiam suam non dispergit ab eo, a nobis utique non dispergit, qui sumus membra ejus et corpus ejus. Nec ideo tamen debemus securi peccare, et perverse nobis polliceri quoniam quidquid fecerimus, non perimus. Sunt enim quaedam peccata et quaedam iniquitates de quibus quidem disserere atque definire aut impossibile nobis est, aut, si jam esset possibile, certe tempori longum esset. Nemo enim potest dicere esse se sine peccato; quia si dixerit, mentietur: «Si» enim «dixerimus quia
Abbreviated transcription (Latin):
dneliqua psalmi de quo inmla¬
tutino locuti sumus. animum
intendite & pium debitũ exigi¬
ciam u̾bis quȩ cͤetaturi sumꝰ
ipse anmintiatur. De illo enim int̾ cet̾a pau¬
lo suꝑius dictum erat. Ꝙ ego pͥmogenitũ po¬
nam illũ. excelsum apud reges t̾rȩ. In et̾nũ¬

Expanded text:
eliqua psalmi de quo in matutino locuti sumus, animum intendite, et pium debitum exigitiam verbis quae tractaturi sumus, ipse annuntiatur. De illo enim inter caetera paulo superius dictum erat: «Et ego primogenitum ponam eum, excelsum apud reges terrae. In
Abbreviated transcription (Latin):
men eccłam dĩ ñ relinquo. cacholicus sum. Te¬
nens matrem. offendisti patrem. Alius item di¬
cit. Absit ame. ñ consulo sortilogum. ñ q̃ro
arrepticium. ñ qͤro diuinationes sacrilgas.
ñ eo adoranda demonia. ñ seruio lapidib. sed
tamen in parte donati sum. Quid tͥ ꝓdest ñ
offensus pat̾. qui offensam uindicat᷑ matr̃e:
Quid ꝓdest. dm̃ confiteris. dm̃ honoras. ipsũ p̃di¬
cas. filium eiꝰ agnoscis. sedentẽ ad patris dexte¬
ram confiteris. & blasphemas ȩccłam eius: Non
te corrigunt exempla humani coniugii: Si
haberes aliquem patronũ cui cotidie obseqͤre¬
ris. cuiꝰ limina seruiendo contereres. qͥm coti¬
die ñ dico salutares. s adorares. cui impendes
fidelia obsequia. si unũ crimen de eiꝰ coniuge
diceris. nunquid domũ eius int̾res: Genete
gͦ carissimi. tenete omnes unanimit̾ dm̃ pa¬
trem & matrem ęccłam. natalitia scoꝵ cum

Expanded text:
Dei Ecclesiam non relinquo; catholicus sum. TeDei Ecclesiam non relinquo; catholicus sum. Tenens matrem, offendisti patrem. Alius item dicit, Absit a me; non consulo sortilegum, non quaero arreptitium, non quaero divinationes sacrilegas, non eo ad adoranda daemonia, non servio lapidibus: sed tamen in parte Donati sum. Quid tibi prodest non offensus Pater, qui offensam vindicat matrem? quid prodest si Dominum confiteris, Deum honoras, ipsum praedicas, Filium ejus agnoscis, sedentem ad Patris dexteram confiteris; et blasphemas Ecclesiam ejus? Non te corrigunt exempla humani conjugii? Si haberes aliquem patronum, cui quotidie obsequereris, cujus limina serviendo contereres, quem quotidie, non dico salutares, sed et adorares, cui impenderes fidelia obsequia; si unum crimen de ejus conjuge diceres, numquid domum ejus intrares? Tenete ergo, charissimi, tenete omnes unanimiter Deum patrem, et matrem Ecclesiam. Natalitia sanctorum cum
Abbreviated transcription (Latin):
ab alis eiꝰ. nec accipit̃ aeruis rapiat implumẽ
adhuc pullum. Non eni de se debet sperare
nutriatur. Isla enim ẽ. gallina colligens pullos su¬
os. de qua impꝑat᷑ illi ciuitati infideli ierłm.
Quotiens uolui colligere filios tuos tanqͣm galli¬
na pullos suos subalas suas. & noliusti. ecce re¬
linquet᷑ uob̾ domus ur̃a deserta. Hinc dictum ẽ.
posiusti munitiones eiꝰ formidinem. Qͥagͦ illi no¬
luerunt contegi sub alis galline huiꝰ. & tale ex¬
emplũ dederunt qđ timere debeamus a uola¬
ticis spĩb immundis quęrentib cotidie quid
rapiant: intra sub alas gallinę huiꝰ diuine sa
eccłiam eiꝰ. Illum sic̃ patrem. istam sic̃ matrem.
Illũ sic̃ dnm̃. hanc sic̃ ancillam eiꝰ. quia filii an¬
cillȩ eius sumus. s matrimoniũ hoc magna
caritate compaginat᷑. Nemo offendit unũ. &
ꝓ meretur alterum. Nemo dicat. ad idolaqͥdẽ
uado. arrepticios & soitilogos consulo. s ca

Expanded text:
ab alis ejus, ne accipiter aereus rapiat implumes ab alis ejus, ne accipiter aereus rapiat implumes adhuc pullos. Non enim de se debet sperare nutriatur. Illa est enim gallina colligens pullos suos, de qua improperatur illi civitati infideli Jerusalem: «Quoties volui colligere filios tuos tanquam gallina pullos suos sub alas suas, et noluisti? Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta» . Hinc dictum est, «Posuisti munitiones ejus formidinem.» Quia ergo illi noluerunt contegi sub alis gallinae hujus, et tale exemplum dederunt, quo timere debeamus a volaticis spiritibus immundis, quaerentibus quotidie quod rapiant; intremus sub alas gallinae hujus divinae SEcclesiam ejus: illum sicut patrem, istam sicut matrem; illum sicut dominum, hanc sicut ancillam ejus; quia filii ancillae ipsius sumus. Sed matrimonium hoc magna charitate compaginatur: nemo offendit unum, et promeretur alterum. Nemo dicat, Ad idola quidem vado, arreptitios et sortilegos consulo: sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius : Non enĩ grãs agimus. Non damꝰ nec rat¬
dimiis. ner referimus. nec rependunus grãs .s¬
tantũ uerbis agimus. retineinus. Ipse nos gͣtis
saluos fecit. ipse impietates nras attendit. ipse
nos. ñ nos eum quęrentes quę siuit. inuenit.
redemit. lib̾auit a dominatu diaboli. & po¬
cestate demomioꝵ. Alligauit nos fide mun¬
dandos. unde soluit illos inimcos qͥ ñ credt̃
& idõ mundari ñ possunt. Dicant qui re¬
manserunt cotidie quicqͥd uoltint. indies
singulos minus minꝰq remanebunt. Obi¬
ciant irrideant. exꝑbrent ñ int̾itum s com¬
mutationẽ xp̃i tui. Non uident quia cũ ista
dicunt. deficiunt. aut credendo. aut morien¬
do: Illoꝵ gͦ maledictio temporalis. benedic
scriptio ẽ. cautionis dei. Securi gͦ de ꝓmis¬
sionib dĩ. p̃terita credamus. p̃sentia agnosca¬
mus. futura speremus. Non nos auertat ini¬
micus ania. ut qui colligit nos tanqͣm pullas
suos sub alis suis. foueat nos ne aberremus

Expanded text:
ipsius Nos enim gratias agimus; non damus, nec reddimus, nec referimus, nec rependimus: gratias verbis agimus, re tenemus. Ipse nos gratis salvos fecit, ipse impietates nostras non attendit; ipse nos non eum quaerentes quaesivit, invenit, redemit, liberavit a dominatu diaboli et potestate daemoniorum: alligavit nos fide mundandos, unde solvit illos inimicos qui non credunt, et ideo mundari non possunt. Dicant qui remanserunt quotidie quidquid volunt, in dies singulos minus minusque remanebunt: objiciant, irrideant, exprobrent, non interitum, sed «commutationem Christi tui.» Non vident quia cum ista dicunt, deficiunt aut credendo, aut moriendo? Illorum enim maledictio temporalis est; «benscriptio est cautionis Dei. Securi ergo de promissionibus ejus, praeterita credamus, praesentia cognoscamus, futura speremus. Non nos avertat inimicus a via, ut qui colligit nos tanquam pullos suos sub alis suis, foveat nos; ne aberremus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. substantia mea. Dauid iste dic̃ positꝰ incar¬
ne in uideis. positus in spe in xp̃o. Memento
quȩ ẽ. substantia mea. Non enĩ quia uidei de¬
fecerunt: defecit substantia mea. & enĩ de illo
popło. uirgo maria. de uirgine maria caro
xpĩ. & caro illa ñ peccatrix. s peccacoꝵ mun¬
datrix. Ibi ẽ. inquit substantia mea. mem̃to
quȩ ẽ. substantia mea. Non enĩ omnino ince¬
riit radix. ueniet semen cui ꝓmissũ ẽ. dis¬
positum ꝑ angłos in manu mediatoris. Me¬
mento ꝗͤ ẽ. substantia mea. Non enĩ uane
consticiusti omnes filios hominũ. Ecce omnes
filii hominum ierunt inuanitatẽ. tu camen
non uane illos constituisti. Cum gͦ ierunt õs
in uanitatẽ. qͦs cu ñ uane constitiusti: unde
eos mundares auanitate. nunquid nichil tͥ
seruasti: Illud qͦd tͥ seruasti. unde mundares

Expanded text:
est substantia mea.» David iste dicit positus in carest substantia mea.» David iste dicit positus in carne in Judaeis, positus in spe in Christo, «Memento quae est substantia mea.» Non enim quia Judaei defecerunt, defecit substantia mea. Etenim de illo populo virgo Maria, de virgine Maria caro Christi; et caro illa non peccatrix; sed peccaterum mundatrix: ibi est, inquit, substantia mea. «Memento quae est substantia mea.» Non enim omnino interiit radix; veniet semen cui promissum est, dispositum per Angelos in manu Mediatoris . «Memento quae est substantia mea: non enim vane constituisti omnes filios hominum.» Ecce omnes filii hominum ierunt in vanitatem; tu tamen non vane illos constituisti. Cum ergo ierunt omnes in vanitatem, quos tu non vane constituisti; unde eos mundares a vanitate, numquid nihil tibi servasti? Illud quod tibi servasti unde mundares
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntumlibet irascatur. quantũ libet uerberet.
flagellet. ligatum tam̃ flagellet qͦm mundet.
ñ dissoluat ab emundatione. Si enĩ dissoluit
ab emundatione:. iamñ habet mundantũ. s ꝓicien
dũ. Aqͣ gͦ emundatione dissoluit᷑ iudeus: A fide. Exfide
corqa eoꝵ. Ꝙ quia sola fides xp̃i mundat: non
eredentes in xpm̃ soliti sunt ab emundatione.
t̾ra collisisti. Merito fregisti. & minuistidies
sedis eiꝰ. Putabant se inet̾num regnaturos.¬
Hec omnia euenerunt iudeis. ñ tam̃ ablato
ꝓmissa sua. Post hȩc dura quȩ cominemorauit
euenisse illi popło. & illi regno. ne ibi putaret᷑
ds̃ impleuisse qd̾ ꝓmi. serat. & ñ daret alterũ rog¬
num in xpo. eiuus regni non erit finis: alloquit᷑
eum ꝓpha & dicit. Quousq dne auerteris in
finem: Foite enĩ ñ infinẽ & ab ipsis. qͥa cecitas
exparte isrł facta est. ut plenitudo gentium
intraret. & sic omnis isrł saluus fieret. Int̾ea

Expanded text:
quantumlibet irascatur, quantumlibet verberet, quantumlibet irascatur, quantumlibet verberet, flagellet; ligatum tamen flagellet, quem mundet, non dissolvat ab emundatione: si enim dissolvit ab emundatione; jamdum. A qua ergo emundatione dissolvitur Judaeus? A fide. Ex fidecorda eorum . Et quia sola fides Christi mundat, non credendo in Christum soluti sunt ab emundatione. terra collisisti: merito et fregisti. Minuisti dies sedis ejus: putabant se in aeternum regnaturos.Haec omnia venerunt Judaeis. Non tamen ablatopromissa sua. Post haec dura quae commemoravit evenisse illi populo et illi regno, ne ibi putaretur Deus implevisse quod promiserat, et non daret alterum regnum in Christo, cujus regni non erit finis; alloquitur eum Propheta, et dicit: «Quousque, Domine, averteris in finem?» Forte enim non in finem et ab ipsis; quia caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intrare
Abbreviated transcription (Latin):
miui & sõnum cȩpi. & exurrexi. qm̃ dñs suscepit
me: Qͣre additum ẽ. & ego & cũ magno ponde
ꝓnuntiandũ ẽ. ego. Ego doriniui. illi seuierunt.
illi ꝑsecuti sunit. S: si noluissem: ñ dormissem. Ego
dormiui. Gͣde quib dictũ erat partes uulpiũ
erunt: de his nunc dictum. diripuerunt cum
omnes tͣuseuntes uiam. factus ẽ. obprobrium ui¬
cinis suis. Exaltasti dext̾am inimicoꝵ eiꝰ. iocun¬
dasti omnes inimicos eiꝰ. Aduertite iudeos. &
uidete omnia impleta. qͦ p̃dicta sunt. Auertisti
adiutorium gladii eiꝰ. Quomͦ solebant pauci
dimicare. multos ꝓ sternere. Auertisti adiutori¬
um gladii eiꝰ. & ñ es opiculatus ei in bello. meri¬
to uictus. merito captus. merito a regno suo ali¬
enatꝰ. merito disꝑsus. Eam enim t̾ram ꝑdidit. ꝓ
& non esopitulatus ei in bello. Dissolusti eũ ab
emundatione. Quid ẽ. hoc : Int̾ omnia mala.
magnus hic t̾ror. Quantũcũq enĩ cedat deus.

Expanded text:
mivi, et somnum coepi: et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet mivi, et somnum coepi: et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me» ? quare additum est, «Ego?» Et cum magno pondere pronuntiandum est, «Ego; Ego dormivi.» Illi saevierunt, illi persecuti sunt, sed si noluissem, non dormissem. «Ego dormivi.» Ergo de quibus dictum erat, «Partes vulpium erunt;» de his nunc dictum est, «Diripuerunt eum omnes transeuntes viam; factus est opprobrium vicinis suis. Exaltasti dextdasti omnes inimicos ejus. Advertite Judaeos, et videte omnia impleta, quae praedicta sunt. Avertisti adjutorium gladii ejus. Quomodo solebant pauci dimicare, non multos prosternere. Avertisti adjutorium gladii ejus, et non es opitulatus ei in bello. Merito victus, merito captus, merito a regno suo alienatus, merito dispersus. Eam enim terram perdidit, pro et non es opitulatus ei in bello. Dissolvisti eum ab emundatione.» Quid est hoc? Inter omnia mala magnus hic terror. Quantumcumque enim caedat Deus,