comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et adam magnus ut in ihũ libro scriptum est. licet eũ
quidam conditum in loco caluarie suspitentur. Hec ẽ
autem eadem celibron olim metropolis philistinorũ
et habitaculum gigancium regnum qz postea dauid
intribu uida ciuĩtas sacerdotalis ⁊ fugitiuorum distat
dmeridianam plagam elie milibz circiter ui
duobus. et quercus abraham que et plex mare usqz
ad constancu regis imperium monstrabatur trũcus
leumeius. in presenciarum cernitur. Cumq anrĩs
ibidem ecclĩa tam extructa sit incircuitu acunctis
gentibz terebinthi locus supersticiose colitur eo ꝙ sb̃
ea abraham angelos quondam hospitio susceperit.
e ergo primum arbe postea acebro uno filiori
calep sortita uocabulum est. Lege uerba dierũ. Cebron
autem interpretatur coniugium siue incarnator¬
aut uisio sencpiterna.¬
¶ Adama est una de quinqz ciuitatibz sodomorum uersa
cum ceteris. Adama uero interpretatur humus siue
terra suie terrena.

Expanded text:
et Adam magnus, ut in Jesu libro scriptum est: licet eum et Adam magnus, ut in Jesu libro scriptum est: licet eum quidam conditum in loco Calvarie suspicentur. Haec est autem eadem Celibron olim metropolis Philistinorum, et habitaculum gigantium, regnumque postea David in tribu Juda civitas sacerdotalis et fugitivorum: distat a meridianam plagam Eliae millibus circiter viginti duobus, et quercus Abraham, quae et ilex, manere usque ad Constantii regis imperium monstrabatur truncus autem ejus in praesentiarum cernitur. Cumque a nostris ibidem ecclesia jam exstructa sit, in circuitu a cunctis gentibus terebinthi locus superstitiose colitur, eo quod sub ea Abraham angelos quondam hospitio susceperit. Haec ergo primum Arbe, postea a Cebro uno filiorum Calep sortita vocabulum est. Lege Verba dierum. Cebron autem interpretatur conjugium, sive visio sempiterna. Adama est una de quinque civitatibus Sodomorum versa cum caeteris. Adama vero interpretatur humus, sive terra, sive terrena.
Abbreviated transcription (Latin):
ra sunt hic in hoc opusculo nostro ponere censemus.
Achaht est urbs nẽbrobt regni in babilone. Porro
ebrei hanc esse dicũt mesopotaniam ciuitatem que
hodie uocatur insibi a lucullo quodam consule obsese¬
sam captanqz ⁊ ante paucos annos aiouimano mipe¬
ratore persis traditam. Achath quippe interpretatur
umbraculum.
CAggtui ad occidentalem plagam uertit bethelis nõ mul¬
tum ab ea dictans. Sita est autem bethel euntibus eliã
de neapolim in leua parte uie xii. circit miliario ab be¬
lia et usqz hodie pariuis licet uicus ostenditur. ded et
ecclĩa edificata est ubi dormiuit iacob pergens meso¬
potameam. Unde ⁊ ip̃i loco bethel id ẽ domus dei nomẽ
imposuit. Aggai enim interpretatur questio uel fes¬
tiuitas.¬
¶ Arbohe corrupte in nostris codibus arboc scribitur
cum in hebrers legatur arhe id est quatuor ex eo ꝙ ibi
tres patriarche abraham isaac ⁊ iacos sepulti sunt

Expanded text:
ra sunt, hic in hoc opusculo nostro ponere censemus. ra sunt, hic in hoc opusculo nostro ponere censemus. Achath est urbs Nembroht regni in Babylone. Porro Hebraei hanc esse dicunt Mesopotamiae civitatem, quae hodie vocatur Nisibi, a Lucullo quodam consule obsessam captamque, et ante paucos annos a Joviniano imperatore Persis traditam. Achath quippe interpretatur, umbraculum. Aggai ad occidentalem plagam vertit Bethelis, non multum ab ea distans. Sita est autem Bethel euntibus Eliam de Neapoli in laeva parte viae XII circiter milliario ab Elia, et usque hodie, parvus licet, vicus ostenditur. Sed et ecclesia aedificata est, ubi dormivit Jacob pergens Mesopotamiam. Unde et ipsi loco Bethel, id est domus Dei, nomen imposuit. Aggai enim interpretatur quaestio vel festivitas. Arbohc corrupte in nostris codicibus arboc scribitur, cum in Hebraeis legatur arbe, id est quatuor, ex eo quod ibi tres patriarchae, Abraham, Isaac et Jacob sepulti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ermes nec contra beluas presidia habebant nec recep¬
tacula frigoris et caloris nec ip̃i inter se hommes ab
hominibus satis erant tuti. tandem naturali sollera¬
a speluncis siluestribusqz tegumentis tuguria sibi
et casas iurgultis arundinibusqz contererunt quo es¬
set uita tucior ne his qui nocere possent aditus esset
hec et origo opidorum que eo ꝙ opem darent u circo
opida nominata dixerunt. Oppidum autem magni¬
tudine ⁊ membus discrepare auico ⁊ castello et paga.
Ciuitates autem aut colonie aut muniapia aut ui¬
ci aut castella aut pagi appellantur. Ciuitas pro¬
prie dicitur quam non aduene sed eodem innati soli
condiderunt ideoqz urbes aproprus ciuibus condite
ciuitates non collome nuncupantur. Colonia uero
est que defectu indignarum nouibus cultoribus ad¬
impletur. Unde ⁊ colonia acultu agri est dicta. Sunt
ergo propria nomma ciuitatum atq opꝑidorum
nec non et uillarum. sed ex eis quedam q̃ insignio¬

Expanded text:
ermes, nec contra belluas praesidia habebant, nec recepermes, nec contra belluas praesidia habebant, nec receptacula frigoris hominibus satis erant tuti. Tandem naturali sollertia speluncis silvestribusque tegumentis tuguria sibi et casas virgultis arundinibusque contexerunt, quo esset vita tutior, ne his, qui nocere pHaec est origo oppidorum, quae, eo quod opem darent, idcirco oppida nominata dixerunt. Oppidum autem magnitudine et moenibus discrepat a vico et castello et pago. Civitates autem aut coloniae aut municipia aut vici aut castella aut pagi appellantur. Civitas proprie dicitur, quam non advenae, sed eodem innati solo condiderunt: ideoque urbes a propriis civibus conditae, civitates, non coloniae, nuncupantur. Colonia vero est, quae defectu indigenarum novis cultoribus adimpletur. Unde et colonia a cultu agri est dicta. Sunt ergo propria nomina civitatum atque oppidorum, nec non et villarum: sed ex eis quaedam, quae insignio
Abbreviated transcription (Latin):
suĩtas est hominum multitudo societatis uĩ-¬
culo adunata. dicta a ciuibus id ẽ ab ip̃is
nicolis urbis. Nam urbs ipa mema sunt cuu¬
tas autem non sara sed habitatores uocãtur.
Tres autem sunt societates familiarum genciũ urbium.
urb̃s uocata ab orbe ꝙ antiq̃ ciuitates in orbem fiebant.
uel. ab urbo per te aratri quo muri signantur. unde est
batur id̃ est aratro. Lato qui urbem inquit nouã condet
tauro et uacca et ubi arauerit murũ faciet ubi portam
uultẽe aratrum subtollat ⁊ portet et portam uocet. Ideo
autem urbs aratro crcumdabatur dispari genere iumẽ¬
corum propter comixtionem familiarum et imaginem
serentis fructumq reddentis. urbs autẽ aratro condit
aratro euertitur. unde oracius. Inprimeretqz muris hos¬
tile aratrum.
¶Oppidum quidam ab opposicione murorum dixerunt
alu ab opibus recondendis eo ꝙ sit munitum. quod sit
conuentus meo habitancium. et opem et mutuã cõtra
hostem. Nam primum hommes tanquam midi ⁊ in¬

Expanded text:
itas est hominum multitudo, societatis vinculo adunata: dicta a civibus, id est, ab ipsis incolis urbis. Nam urbs ipsa moenia sunt; civitas autem non saxa, sed habitatores vocantur. Tres autem sunt societates: familiarum, gentium, urbium. Urbs vocata ab orbe, quod antiquae civitates in orbem fiebant; vel ab urbo parte aratri, quo muri signantur, unde est batur, id est, aratro. Cato: « Qui urbem, inquit, novam condet, tauro et vacca aret, et ubi araverit, murum faciet: ubi portam vult esse, aratrum subtollat et portet, et portam vocet. » Ideo autem urbs aratro circumdabatur dispari genere jumentorum propter commistionem familiarum, et imaginem serentis, fructumque reddentis. Urbs autem aratro conditur, aratro evertitur. Unde Horatius: Imprimeretque muris hostile aratrum. Oppidum quidam ab oppositione murorum dixerunt: alii ab opibus recondendis, eo quod sit munitum: quod sit conventus in eo habitantium, et opem ferat mutuam contra hostem. Nam primum homines, tanquam nudi et in
Abbreviated transcription (Latin):
uis loci uocabulo designatur. Duplicem autẽ ẽẽ gehe¬
nam ignis et frigoris legitur. Inferus appellatur eo
ꝙ infra sit. Sicut autem secundum corpus si ponde¬
tis sui ordinem teneat inferiora sunt omma grauiora.
ita secundum spuritum inferiora sunt omiia tristiora.
Unde et greca lingua origo nominis quo appellatur
in ferus. ex eo ꝙ nichil suaue habeat resonare perhi-¬
betur. Sicut autem cor ammalis in medio est. ita et
infernus in medio terre ẽẽ perhibetur. unde et in euan-¬
gelio legnius. In corde terre philosophi autem dicũt
ꝙ inferi pro eo dicuntur ꝙ amme hinie illune in fe¬
rantur.
De edificus publics. ca .i.

Expanded text:
jus loci vocabulo designatur. Duplicem autem esse gehejus loci vocabulo designatur. Duplicem autem esse gehennam ignis et frigoris legitur. Inferus appellatur, eo quod infra sit. Sicut autem secundum corpus, si ponderis sui ordinem teneat, inferiora sunt omnia graviora, ita secundum spiritum inferiora sunt omnia tristiora. Unde et in Graeca lingua origo nominis, quo appellatur inferus ex eo quod nihil suave habeat, resonare perhibetur. Sicut autem cor animalis in medio est, ita et infernus in medio terrae esse perhibetur. Unde et in Evangelio legimus: In corde terrae . Philosophi autem dicunt, quod inferi pro eo dicuntur, quod animae hinc illuc inferantur. De aedificiis publi
Abbreviated transcription (Latin):
post se enim omnem hominem trahit. quia intribr
annis et dimidio om̃s quos in studus uite carnalis
muenerit iugo sue dommnacionis astrinecit. Ante se
autem innumerabiles traxit. quia ser milia ad huc
amplius annorum curricula ꝙͣius carnales oñs
trahere non potuit multo tñ plures sunt quos uitã
longo tempe raprendos inuenert. Tartarus uel qͥa
ce soleqz caree quasi neqz illic uapores sint qui ex solis
luce gignuntur. neqz flatus qui eiusdem montib inci¬
tetur sed perpetuus stupor. Tartarizin enm horrere ⁊ tre-¬
mere apud grecos legitur. Illic enm fletus est et stridor
dencium. Gehenna est locus ignis ⁊ sulphuris quem
appellari putant a ualle idolis consecrata que est uix-¬
ta murum iherusalem repleta. olim cadaueribz mor-¬
tuorum. Ibi enim hebrer filios suos immolabant de¬
mombus et appellabatur locus ip̃e gehennũ. futuri
ergo supplicu locus uhi peccatores cruciandi sunt hu¬

Expanded text:
post se enim omnem hominem trahit, quia in tribus post se enim omnem hominem trahit, quia in tribus annis et dimidio omnes, quos in studiis vitae carnalis invenerit, jugo suae damnationis astringit. Ante se autem innumerabiles traxit: quia sex millia adhuc amplius annorum curricula quamvis carnales omnes trahere non potuit, multo tamen plures sunt, quos in tam longo tempore rapiendos invenerit. Tartarus, vel quia ce soleque earet: nam neque illic vapores sunt, qui ex solis luce gignuntur; neque flatus, qui ejusdem motibus incitantur: sed perpetuus stupor. Tartarizein enim horrere et tremere apud Graecos legitur. Illic enim fletus est et stridor dentium . Gehenna est locus ignis et sulphuris, quem appellari putant a valle idolis consecrata, quae est juxta murum Jerusalem, repleta olim cadaveribus mortuorum. Ibi enim Hebraei filios suos immolabant daemonibus, et appellabatur locus ipse gehennon. Futuri ergo supplicii locus, ubi peccatores cruciandi sunt, hu
Abbreviated transcription (Latin):
mancium utiqz qui uriliter agere remuint. Glare¬
as uero lapillos fluminum appellare consueuinus
quos aqua defluens trahit. qui lapilli eos designãt.
qui suis uoluptatibus dediti quasi semper afluĩe
na trahuntur quasi sus quotidie lapsibu
ad luctum tendunt ut meternum postea lugeant.
Dulas autem glareis fuit. quia ad quanta uiciorũ
genera quoslibet antiquus hostis per trahit quasi
tot sue dulcedinis potus eis propinat. Bene ergo
dicitur dulas fuit glareis cocti. qui amarus est.
electis ⁊ suauis est reprobis. Et post se omnem hoĩez
trahie et ante se innumerabiles. Quia autem plus
est omnem hominemqz innumerabiles trahere cur
prius diatur. quia omnem hominem trahit et post
in augmento inniumerabiles subiunguntur. racõ
namq expetit ut prius quod minus est et postea
in augnento quod plus est diceretur. uẽd sciendũ
quia hoc plus fuit innumerabiles dirisse ꝙͣz omnes.

Expanded text:
mantium utique, qui viriliter agere renuunt. Glaremantium utique, qui viriliter agere renuunt. Glareas vero lapillos fluminum appellare consuevimus, quos aqua defluens trahit? qui lapilli eos designant, qui suis voluptatibus semper dediti, quasi a flumine ad ima trahuntur, quasi suis quotidie lapsibus ad luctum tendunt, ut in aeternum postea lugeant. Dulcis autem glareis fuit: quia ad quanta vitiorum genera quoslibet antiquus hostis pertrahit, quasi tot suae dulcedinis potus eis propinat. Bene ergo dicitur: dulcis fuit glareis Cocyti, quia amarus est electis, et suavis est reprobis. Et post se omnem hominem trahit, et ante se innumerabiles. Quia autem plus est omnem hominem, quam innumerabiles trahere, cur prius dicitur: quia omnem hominem trahit, et post in augmento innumerabiles subjungitur. Ratio namque expetit, ut prius quod minus est, et postea in augmento quod plus est, diceretur. Sed sciendum quia hoc plus fuit, innumerabiles dixisse, quam omnes:
Abbreviated transcription (Latin):
ficat in illo psal. ubi dicitur. De profundis clamaui
ad ce domine. De isto profundo gloriosas fudit lacrimas
petrus. De isto publicanus pectora culpanda tondebat
qui sit in altum uenerat peccatorum ut nec oculos
leuaret ad celum. De isto demqz loco ionas tacitus uoci¬
ferabat ad dominum qui in uentre ceti positus infer-¬
num uiuus intrauerat. Cetus enim prophete oratori¬
um fuit. Designat autem profundum uoracitatem
peccatorum uel persecucionum ubi diaitur. Libera me
exodientib me et de profundo aquarum. Anferni autẽ
claustra significant ubi dicitur. Neꝙ ab sorbeat me
profundum neqz urgeat super me puteus os suum.
altitudinis nomen est et dictum est. Baratium
loquitur. Dulcis fuit glareis coati et post se omem
iem trahet ante se innumerabiles. dapiente
huius seculi cociti fluuium ẽẽ apud inferos putaue¬
runt. sed nos cognoscanius uocem beati uiri coci¬
ton grece dictum in firmancium luctum dici. in fir¬

Expanded text:
ficat in illo psalmo ubi dicitur: De profundis clamavi ficat in illo psalmo ubi dicitur: De profundis clamavi ad te, Domine . De isto profundo gloriosas fudit lacrymas Petrus. De isto Publicanus pectora culpanda tundebat, qui sic in altum venerat peccatorum, ut nec oculos levaret ad coelum. De isto denique loco Jonas tacitus vociferabat ad Dominum, qui in ventre ceti positus infernum vivus intraverat. Cetus enim prophetae oratorium fuit. Designat autem profundum voracitatem peccatorum vel persecutionum, ubi dicitur: Libera me ex odientibus me et de profundo aquarum . Inferni autem claustra significat, ubi dicitur: Neque absorbeat me profundum, neque urgeat super me patens os suum . altitudinis nomen est, et dictum est Barathrum, oquitur: Dulcis fuit glareis Cocyti, et post se omnem hominem trahet, et ante se innumerabiles . Sapientes hujus saeculi Cocyti fluvium esse apud inferos putaverunt: sed nos cognoscamus vocem beati viri, Cocyton Graece infirmantium luctum dici: infir
Abbreviated transcription (Latin):
bus discipulis loqueretur dicens. Iam uobis in mare
non appareo. quia uobiscum in perturbacionis flucti
Pecus est fossa sub terra que perspia potest. Spe¬
lea grece spelunca latine. Spelunce designant
corda peccatorum tenebrosa ut in propheta. Et tenebre
super ipeluncas usq meternum. Spiracula appella¬
ta omnia loca pestiferi spiatus quem greci paroma
appellant uel aceronica. Eciam uarro spiraculum dicͭ¬
huuiscemõdi locum et spiricula ex eo dicuntur quia t̾ra
prie autem hiatus est homimis oris apercio trans¬
rofundum proprie quasi cuius porro sit fundus.
Abusiue autem profundum uel sursum uel deor
aliqñ significat secretum sapiencie aliquando intimã
compũctionem cordis. aliquando uoracitatẽ peccator.
Aliquando inferm claustra. Profunditas ergo dicitur
sapiencia diuina ad cuius fundum hoc est finẽ nemo
pertingere ualet. Compunctionem uelud cordis signi-¬

Expanded text:
uis discipulis loqueretur, dicens: Jam vobis in mari uis discipulis loqueretur, dicens: Jam vobis in mari non appareo, quia vobiscum in perturbationis fluctibSpecus est fossa sub terra, quae perspici potest. Spelaion Graece, spelunca Latine. Speluncae designant corda peccatorum tenebrosa, ut in Propheta: Et tenebrae super speluncas usque in aeternum . Spiracula appellata omnia loca pestiferi spiritus, quae Graeci charoneia appellant vel Acherontea. Etiam Varro spiraculum dichujuscemodi locum: et spiracula ex eo dicuntur loca qua terra prie autem hiatus est hominis oris apertio, transl Profundum proprie, quasi cujus porro sit fundus. Abusive autem profundum vel sursum vel deorsaliquando significat secretum sapientiae: aliquando intimam compunctionem cordis: aliquando voracitatem peccatorum: aliquando inferni claustra. Profunditas ergo dicitur sapientia divina, ad cujus fundum, hoc est, finem nemo pertingere valet. Compunctionem velut cordis signi
Abbreviated transcription (Latin):
et dictus litus quia fluctu eliditur uelꝙ aqua
alluitur. Cicero intopias. Litus est aqua qͥ per¬
fluctus eluditur. Litus enim fims seculi ut est illud̃
euangelicum ubi diatur. Sagenam domnupisces tra¬
here ad litus ubi bom pisces colliguntur in uasa. mali
legitur domnius in euangelio sedisse mlitore et disci¬
puli discribuntur nauigio la borare. Post resurrectõe
domnius inlictore stetit qui ante resurrectionem suã
coram discipulis sus in fluctibus maris ambulauit.
Cuius rei racio festine cognoscitur si ip̃a que tũc in¬
erat causa pensetur. Quid enm mare inisi pñs sclm̃
significat quod se causarum tumultibz et undis uite
corruptibilis illidit. quid per soliditatem litoris insi
illa perpetuitas quietis eterne figuratur. quia igit
discipuli ad huc fluctibus mortalis uite merant in
mari laborabant. quia uero redemptor noster iam cor¬
ruptionem carnis excesserat post resurrectionem suam
in litore stabat. ac si ip̃m resurrectionis misteriũ re-¬

Expanded text:
et dictum littus, quia fluctu eliditur, vel quod aqua alluitur. Cicero in Topicis: Littus est qua fluctus elidit. Littus enim finis saeculi, ut est illud Evangelicum, ubi dicitur sagena Domini pisces trahere ad littus, ubi boni pisces colliguntur in vasa, mali legitur Dominus in Evangelio sedisse in littore, et discipuli describuntur navigio laborare. Post resurrectionem suam Dominus in littore stetit, qui ante resurrectionem suam coram discipulis suis in fluctibus maris ambulavit? Cujus rei ratio festine cognoscitur, si ipsa quae tunc inerat causa pensetur. Quid enim mare, nisi praesens saeculum significorruptibilis illidit? quid per soliditatem littoris, nisi illa perpetuitas quietis aeternae, figuratur? Quia igitur discipuli adhuc fluctibus mortalis vitae inerant, in mari laborabant: quia vero Redemptor noster jam corruptionem carnis excesserat, post resurrectionem suam in littore stabat: ac si ipsum resurrectionis mysterium s
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sennaar campus. babilomis nequo turus est. Unde
egressus asur edificauit minuen. Bennaar ergomi¬
terpretatur. excussio dencium ues fetor eorui. Iodoma
ciuitas improrum diuns igne consumpta iuxtã mmia

Expanded text:
. Sennaar campus Babylonis, in quo turris est, unde . Sennaar campus Babylonis, in quo turris est, unde egressus Assur aedificavit Niniven. Sennaar ergo interpretatur excussio dentium, vel fetor eorum. Sodoma civitas impiorum divino igne consumpta juxt
Abbreviated transcription (Latin):
deciniam generationom non intrabunt ecebr̃ans domini
Et sophomias de hoc digͥ. uiuo ego dicit domnus quia
moaib ⁊ sodonca erit et silu amnon quasi gomorta. Itẽ
in bouam partem intelliguntur ut ẽ. illũd esaie. filũ
moarb obedientes eruntħtm maa aue¬
¶ Aabocħ ciuitas assiriorum quans edificauit assut re¬
grediens de terra sennaar Roboth emm interpretteta
intelinacio uel platee r
didon urbs fenicis in signis oliny terimiiur chananeor
ad aquilonem respicientes ⁊ postea regionis iudeo
Cecidit autem in sortem tribus aser sed ñon eam posse¬
dit quia hostes nequaquam ualuit expellere. Hanq
quoqz urbem femces arubro mare profecto condiderũt
quam afiscium copra sidon appellauerunt. Nam pi¬
scem fenices sidon uocant. Ip̃i eaam tirum insirra ip̃t
uticam in africa iponẽ iebtim aliasq uebes moris
maritimis condiderunt. Sidon. quõqz interpretatur¬
uenacio mortis¬

Expanded text:
decimam generationem non intrabunt Ecclesiam Domini decimam generationem non intrabunt Ecclesiam Domini Et Sophonias de hoc dicit: Vivo ego dicit Dominus, quia Moab et Sodoma erit et filii Ammon quasi Gomorrha . Item in bonam partem intelliguntur, ut est illud Isaiae: Filii Moab obedientes erunt . Roboch civitas Assyriorum, quam aedificavit Assur regrediens de terra Sennaar. Roboth enim interpretatur inclinatio, vel plateae. Sidon urbs Phaenicis insignis, olim terminus Chananaeorum ad aquilonem respiciens, et postea regionis Judaeae. Cecidit autem in sortem tribus Aser: sed non eam possedit, quia hostes nequaquam valuit expellere. Hanc quoque urbem Phaenices a Rubro mari profecti condiderunt, quam a piscium copia Sidon appellaverunt. Nam piscem Phaenices Sidon vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria, ipsi Uticam in Africa, Iponem, Jebtin, aliasque urbes in oris maritimis condiderunt. Sidon quoque interpretaturvenatio mortis
Abbreviated transcription (Latin):
esaras dicit. Gonsurge consurge nduere fortitudine tui
fron. t micheas de hoc scribit. Surge et tritura filia
sion quia cornur tuum ponam ferreum et ungulas
tuas ponam ferreas. Secundum anagogen autem ce¬
lestem patrram designat. Unde diat apłs. Accessistis
ad montem sion et cuitatem dei uiuentis iherusalem.
filia sion est ecclr̃a siure scã anima. Unde legitur in so¬
super regem suum. Et iohel dicit. Põs filu et filie sion
exultate domino deo ur̃o qui dedit uobis doctorẽ iusticie.
Nioab ab uno filiorum loth qui uocabatur moab urbs
arabie que nunt areopolis diatur. Appellatur autem
moab ex nomme urbis ⁊ regione propter hoc ip̃a ciui¬
tas quasi proprium uocabulum possidet rabbatha
moab id est grandis moab. Moab interpretatur ex par¬
te id. est ex diabolo¬
¶ Ammon filius generis mei suue popuelus turpidies
ronomio legitur. Ammonite et moabite eciam post

Expanded text:
Isaias dicit: Consurge, consurge, induere fortitudine tua, Isaias dicit: Consurge, consurge, induere fortitudine tua, Sion . Et Micheas de hoc scribit: Surge et tritura, filia Sion, quia cornu tuum ponam ferreum, et ungulas tuas ponam ferreas . Secundum anagogen autem coelestem patriam designat. Unde dicit Apostolus: Accessistis ad montem Sion, et civitatem Dei viventis Jerusalem . Filia Sion est Ecclesia, sive sancta anima. Unde legitur in Sosuper regem suum . Et Joel dicit: Vos filii et filiae Sion exsultate Domino Deo vestro, qui dedit vobis doctorem justitiae . Moab ab uno filiorum Loth, qui vocabatur Moab, urbs Arabiae, quae nunc Areopolis dicitur. Appellatur autem Moab ex nomine urbis et regione: propter hoc ipsa civitas quasi proprium vocabulum possidet, Rabbatha Moab, id est, grandis Moab. Moab interpretatur, ex parte, id est, ex diabolo. Ammon filius generis mei, sive populus turbidus, ronomio legitur: Ammonitae et Moabitae etiam post
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta tropologiam inquo ala fidelis designatur. et
iuxtã anagogẽ inquo celestis patria prefiguratur
sicut supra ostendimus
dion eadem ciuitas propter montem in ea situm in
iuistrali parte ipius ciuitatis nominatur et s
misticum habet. Nam sion specula siue contemplacõ
in terpretatur ⁊ significat ecclĩam suie amniã fidele
suie celestem patuam. tion uixta historiam plebs
et uideorum uel ip̃a cuctas nmonte. sion que ⁊ ihrlm̃
diatui. unde legitur in amos prophete dominus in
sion rugaet et de iherusalem dabit uocem suam quia
ex eadem plebe dominius secundum carnem genitus est.
Et de. ha esaias dicit. De sion embit lex et uerbũ de
iherusalem. Et in michea de hoc scriptum est. Sion qiͣ
ager arabitir ⁊ ihalm̃ quasi aceruus lapidum erit. Se¬
tunduns aslegoriam dõ sanctam eccliam desiguat. ut
estullud in ꝓfalmo. lauda doninum tuum sion. Uude

Expanded text:
juxta tropologiam, in qua anima fidelis designatur: et juxta tropologiam, in qua anima fidelis designatur: et juxta anagogen, in qua coelestis patria praefiguratur, sicut supra ostendimus. Sion, eadem civitas, propter montem in ea situm in australi parte ipsius civitatis nominatur, et sensum mysticum habet. Nam Sion, specula, sive contemplatio interpretatur, et significat Ecclesiam sive animam fidelem sive coelestem patriam. Sion juxta historiam plebs est Judaeorum, vel ipsa civitas in monte Sion, quae et Jerusalem dicitur. Unde legitur in Amos propheta: Dominus in Sion rugiet, et de Jerusalem dabit vocem suam ; quia ex eadem plebe Dominus secundum carnem genitus est. Et de hoc Isaias dicit: De Sion exibit lex, et verbum de Jerusalem . Et in Michea de hoc scriptum est: Sion quasi ager arabitur, et Jerusalem quasi acervus lapidum erit . Secundum allegoriam vero sanctam Ecclesiam designat, ut est illud in psalmo: Lauda Dominum tuum, Sion . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
eo tempore quo iherusalem oppugnabatut aron a¬
nis propter perfidiam auium captreratii. desstbret a
pro qua terciar edificata est auitas que hodieq permauet.
et ostendim̃turi doeriusqz urbis uestigia usqz in presentem
diem. i Ioricho quoqz interpretatur odor eius. uel lun a
et significat defectum mortalis uite.
Aberusalem in qua reguauit adembez ethi et post ea te¬
nuere rebuser equibus et sortitai uocabulum est quibus
multo post tempore dauid̃ exterminatis tocius eam iu-¬
dee prouincie me tropolim fubricatus est eo ꝙ ibi locum
templi emeret et mmpensis scructure. salemoni filio de¬
reliquerit. Hanc eẽ iosephus refert q̃ ingenesi scribit᷑
salem sub rege melchi sedech fuit antem in tribu benia¬
mm. Iebus uero. quatuor modis significacõem habere
in scripturis reperitur. Ipã est que et ihrlm̃. iherusalẽ
hoe est iuxta. historiam inqua scã eccliã ip̃a terrena
auetate notatur et uieta allegoriam exprimitur. et

Expanded text:
haec eo tempore, quo Jerusalem oppugnabatur a Romahaec eo tempore, quo Jerusalem oppugnabatur a Romanis, propter perfidiam civium capta atque destructa, pro qua tertia aedificata est civitas, quae hodieque permanet: et ostenduntur utriusque urbis vestigia usque in praesentem diem. Jericho quoque interpretatur odor ejus, vel luna, et significat defectum mortalis vitae. Jerusalem, in qua regnavit Adonibezeth, et postea tenuere Jebusaei, e quibus et sortita vocabulum est, quibus multo post tempore David exterminatis totius eam Judaeae provinciae metropolim fabricatus est, eo quod ibi locum templi emeret, et impensas structurae Salomoni filio dereliquerit. Hanc esse Josephus refert, quae in Genesi scribitur Salem sub rege Melchisedech : fuit autem in tribu Benjamin. Jebus vero quatuor modis significationem habere in Scripturis reperitur. Ipsa est, quae et Jerusalem. Jerusalem, hoc est, juxta historiam, in qua sancta Ecclesia ipsa terrena civitate notatur et juxta allegoriam exprimitur: et
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Baza ciuitas ereborum ingna habitautre eaoppadooẽs
pristins cultoribus interfectis. Apud ueteres eraticõ
mmius chananeorum uixtarẽgiptum ceciditqz in sortẽ
tribus iuide sed eam tenere non potuil. quia enachim
id̃ est gigantes allophilorum fortessime restiterunt
et est usqz hodie insignis ciuctas ipalestine doocata au¬
tem gaza eo qz ibe canbĩses ren per sacum thesauros
suos posuit cum bellum egipcus notulisses. Persarũ
enim liugua thesaurus ngriz a reominaotur. Gaza quip¬
¶ Babaath in tribu benramin urba fineea filiu eleagar
ubi sepulcus estieleazarus. est autoin qrobatha, uilla
induodecimo lapide. eleu tero poleos. Nam gabaathina¬
terpretatur eolis patruelis lericho iurbs a iebuseoncõ¬
dita traditur a quibus trarisse nomon perhibeturs
quam iordane transgressos subuertit. hiesus rege il¬
lius interfecto pro quã construxotiroliam ozam de be¬
thel ex tribu effrai quam dominuls atq̃s saluatos
sua presencia illustrare dignatus est. uedie

Expanded text:
 Gaza civitas Enehorum in qua habitavere Cappadoces, pristinis cultoribus interfectis. Apud veteres erat cominus  sic  Chananaeorum juxta Aegyptum, ceciditque in sortem tribus Judae: sed eam tenere non potuit, quia Enachim, id est, gigantes Allophylorum fortissime restiterunt: et est usque hodie insignis civitas Palestinae, vocata autem Gaza, eo quod ibi Cambyses rex Persarum thesauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset. Persarum enim lingua thesaurus gaza nominatur. Gaza quipGabaath in tribu Benjamin urbs Phinees filii Eleazar, ubi sepultus est Eleazarus: est autem Gabatha villa in duodecimo lapide Eleutheropoleos. Nam Gabaath interpretatur, colis patruelis. Jericho urbs a Jebusaeis condita traditur, a quibus traxisse nomen perhibetur, quam Jordanem trangressus subvertit Jesus, rege illius interfecto: pro qua construxit aliam Ozam de Bethel ex tribu Effraim, quam Dominus atque Salvator sua praesentia illustrare dignatus est. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
sumentes scutum fidei in quo possitis omnia tela nequis¬
sun ignea extinguere. Aut adiutoriũ diuinum ut ẽ ullud
pfalmiste. Apprehende arma ⁊ saatum et exurge in adiuto¬
rium michi. Item scutum obduratio cordis uel peccati
defensio. ut illud iheremie dabis eis domine scutum cor¬
dis laborem tuum. Arma ab arcendo dicta sunt ꝙ per ea
hostes uiolentissimos arceamus. et ideo hoc humana
consuetudine dicitur que armat manũ ut opprimat
mimicum. Ceterum arma ⁊ scutum sola uoluntas est
domini qͣ protegit ꝑielitantem ⁊ expugnat aduersum:
scutum enim dictum est. qͣi sculptũ ꝙ in ip̃o antiqui sua
facta signabant. nam ꝙ dicit apprehende. nunquid ab
eo sumitur ad tempus peregrina defensio semper ille pa-¬
ratum ẽ ad exitus rerum qui probatur ommpotens. nec
quasi de quiete exurgere creditur qui umꝙͣz iacuisse de¬
claratur. Arma igitur pertinent ad indumenta ferrea

Expanded text:
Sumentes scutum fidei, in quo possitis omnia tela nequisSumentes scutum fidei, in quo possitis omnia tela nequissimi ignea exstinguere ; aut adjutorium divinum, ut est illud Psalmistae: Apprehende arma et scutum, et exsurge in adjutorium mihi . Item scutum obduratio cordis, vel peccati defensio, ut illud Jeremiae: Dabis eis, Domine, scutum cordis laborem tuum . Arma ab arcendo dicta sunt, quod per ea hostes violentissimos arceamus: et ideo hoc humana consuetudine dicitur, quae armat manum, ut opprimat inimicum. Caeterum arma et scutum sola voluntas est Domini, qui protegit periclitantem et expugnat adversum; scutum enim dictum est, quasi sculptum, quod in ipso antiqui sua facta signabant; nam quod dicit apprehende, nunquid ab eo sumitur ad tempus peregrina defensio? semper ille paratus est ad exitus rerum, qui probatur omnipotens: nec quasi de quiete exsurgere creditur, qui nunquam jacuisse declaratur. Arma igitur pertinent ad indumenta ferrea,
Abbreviated transcription (Latin):
sidiis sperantes in se cunctisqz defendit aduersis. Item in
cantico canticorum scriptum ẽ. mille clipei pendent ex eo.
omns armatura fortium. quod significat testimonia sc̃p
quod sit ab omni parte ueluti ancisum hoc est rotundum.
Piuidius. idqz ancile uocant ꝙ ab omni fit parte recisum.
qͣqz notus oculis angulus omnis ab ẽ. Peltum scutũ bre-¬
uissimum in modum lune medie. de quibus meminit liber
regum. Fecit rex salomon ducenta sauita de auro puro ⁊ tre¬
centas peltas ex auro probato. Cetra scutũ loreum fine
ligno quo utuntur affri ⁊ mauri. de quo poeta. leuas cet᷑
et testudo scutorum nam in modum testudinis fit. Cupeus
et testudo est scutorum conerio curuata in testudinis modũ
Namq in armorũ generibus milites etiam ab animalib
na sumunt ut aries. Et salustus in modum inqui
iricii militaris. scutum aut fidem significat ut ẽ illũ apłi

Expanded text:
sidiis sperantes in se cunctisque defendit adversis. Item in sidiis sperantes in se cunctisque defendit adversis. Item in Cantico canticorum scriptum est: Mille clypei pendent ex eo, omnis armatura fortium ; quod significat testimonia Scripquod sit ab omni parte veluti ancisum, hoc est, rotundum. Ovidius: Idque ancile vocant, quod ab omni parte recisum. Quaque notes oculis, angulus omnis abest. Pelta, scutum brevissimum in modum lunae mediae: cujus meminit liber Regum: Fecit rex Salomon ducenta scuta de auro puro, et trecentas peltas ex auro probato . Cetra scutum loreum sine ligno, quo utuntur Afri et Mauri, de quo poeta: Laevas cetra et testudo scutum; nam in modum testudinis fit clypeus. Et testudo est scutorum connexio curvata in testudinis modum. Namque in armorum generibus milites etiam ab animalibus nomina sumunt, ut aries. Et Sallustius: « In modum, inquit, hericii militaris. » Scutum aut fidem significat, ut est illud Apostoli:
Abbreviated transcription (Latin):
sinu ictus arietis illisus mollitur. duriora enim molliori¬
bus facilius cedunt. Plutei sunt crates corio crudo intexte.
que in opere faciendo hosti obiciuntur. Arictes sũt temip¬
tacionum stimuli uel impetus persecutionis. ut ẽ illud. et
pones arietes in giro.
Oppositus enĩ sua defensione ab hastis ⁊ iaculis cor
nunit. Clipeus autem peditum ẽ. scutum equitũ. scutũ
appellatum eoꝙ a se excuciat telorum ictum. ut enĩ telis re¬
sistatur clipeus antefertur. De clipeo in prouerbus scriptũ
est. ommnis sermo dei clipeus ignitus ẽ sperantibz in se. Hec
tota xp̃i ecclĩa nouit. et illi maxime senciunt qui deo secũ
morante terrene fastum sapientie contennũt. Qui minirũ
omnis sermo diuine auctoritatis corda electorum et igne ca¬
ritatis accendit. et sciencia ueritatis illustrat. et uiciorũ
sordes si quos in eis inuenerit consumit. et ab hostium in¬

Expanded text:
sinu ictus arietis illisus mollitur: duriora enim molliorisinu ictus arietis illisus mollitur: duriora enim mollioribus facilius cedunt. Plutei sunt crates corio crudo intectae, quae in opere faciendo hosti objiciuntur. Arietes sunt tentationum stimuli, vel impetus persecutionis, ut est illud: Et pones arietes in gyro .Oppositus enim sua defensione ab hastis et jaculis corpus munit. Clypeus autem peditum est, scutum equitum. Scutum appellatum eo quod a se excutiat telorum ictum: ut enim telis resistatur, clypeus antefertur. De clypeo in Proverbiis scriptum est: Omnis sermo Dei clypeus ignitus est sperantibus in se . Haec tota Christi Ecclesia novit, et illi maxime sentiunt, qui, Deo secum morante, terrenae fastum sapientiae contemnunt. Quia nimirum omnis sermo divinae auctoritatis corda electorum et igne charitatis accendit, et scientia veritatis illustrat, et vitiorum sordes si quos in eis invenerit consumit, et ab hostium in
Abbreviated transcription (Latin):
pro antirp̃o dicitur in stipulam uersi sunt ei omnes lapi¬
des funde ⁊ in zacharia. subicient in lapidibus funde.
De funda autem in libro regum ita scriptum legniius
elegit dauid sibi quĩqz limpidissimos lapides de torrente
et misit eos in petã pastoralem quam habebat secum et
fundam manu tulit ⁊ processit aduersus philisteũ. quod
significat xp̃m per quinqz libros legis in unitate carita¬
tis diabolum funda predicacoĩs sũperasse atq proprio
cum impetu inpingit murum in modum arietum
pugnantium. Ualide enim ac nodose arboris ca¬
put ferro uestitur ea que suspensa funibz multorũ manu
ad murum impellitur. deinde retrorsum ducta maiori ĩpetu
destinatur. sicqz crebris ictibus concussum muri latus ce¬
det. cauatumqz irrumpit ac fenestram facit. Contra in¬
pulsum auetis remedium est saccus paleis plenus ⁊ ĩ eũ
locum dimissus quo aries percutit. Laro enim saccorum

Expanded text:
pro Antichristo dicitur: In stipulam versi sunt ei omnes lapipro Antichristo dicitur: In stipulam versi sunt ei omnes lapides fundae . Et in Zacharia: Subjicient in lapidibus fundae . De funda autem in libro Regum ita scriptum legimus: Elegit David sibi quinque limpidissimos lapides de torrente, et misit eos in peram pastoralem, quam habebat secum, et fundam manu tulit, et processit adversus Philisthaeum ; quod significat Christum per quinque libros legis in unitate charitatis diabolum funda praedicationis superasse, atque proprio cum impetu impingit murum in modum arietum pugnantium. Validae enim ac nodosae arboris caput ferro vestitur, eaque suspensa funibus multorum manu ad murum impellitur: deinde retrorsum ducta majori impetu destinatur: sicque crebris ictibus concussum muri latus cedit, cavatumque irrupturis ac fenestram facit. Contra impulsum arietis remedium est saccus paleis plenus, et in eum locum demissus, quem aries percutit. Laxo enim saccorum
Abbreviated transcription (Latin):
autem sequitur. et in ip̃o parauit uasa mortis sagittas
suas ardentibus effecit. Hic distribucio diuine maiesta
stenditur: quia per arcum id ẽ per uetus et nouu
testamentũ sicut iam dictum ẽ. et effectus mortis ueĩt
et sagictis ip̃ius uita prestatur. egresse sunt autem de
isto arcu tanq̃z sagitte .i. apostoli qui ardentibz. hoc est
desiderantibus aminis in modum sagictarum precepta sa¬
lutaria transmiserunt: unde et impii sauciarentur et fide¬
libus efficar cura proueniret.
Unda dicta eo ꝙ ex ea fundantur lapides id ẽ emit¬
tantur. Balista genus tormenti ad emittendo ia¬
cula dicta. Balmn enim grece mittere dicitur. Torq̃¬
tur emm uerbere neruorum et magna ui iacit aut hastis
aut sara. inde ⁊ fundibalus quasi fundens ⁊ emittens di-¬
atur. Contra balistam testudo ualet. series enĩ fit armor
umbonibus inter se colligatis. Funda ẽ ecclĩa sicuit in iob

Expanded text:
autem sequitur: Et in ipso paravit vasa mortis, sagittas autem sequitur: Et in ipso paravit vasa mortis, sagittas suas ardentibus effecit , hic distributio divinae majestatis ostenditur: quia per arcum, id est, per Vetus et Novum Testamentum, sicut jam dictum est, et effectus mortis venit, et sagittis ipsius vita praestatur. Egressae sunt autem de isto arcu tanquam sagittae, id est apostoli, qui ardentibus, hoc est, desiderantibus animis in modum sagittarum praecepta salutaria transmiserunt: unde et impii sauciarentur, et fidelibus efficax cura proveniret. CAPUT X. De fundis. Funda dicta eo, quod ex ea fundantur lapides, id est, emittantur. Ballista, genus tormenti, ab emittendo jacula dicta: ballein enim Graece mittere dicitur. Torquetur enim verbere nervorum, et magna vi jacit aut hastas aut saxa: inde et fundibalus, quasi fundens et emittens, dicitur. Contra ballistam testudo valet: series enim fit armorum umbonibus inter se colligatis. Funda est Ecclesia: sicut in Job
Abbreviated transcription (Latin):
umbras tremulas probatur ostendere. hoc constat in car¬
nacione xp̃i domini prouenisse quando perfidas tenebras.
fidelibus autem lumen sue deitatis ostendit. Arcus uo¬
catus eo ꝙ arceat aduersarium. unde et arces dicuntur
aquibus arcentur hostes. Item arcus dicitur ob speciẽ
sticum sensum euangelicus sermo ut in genesi. sedet
in forte arcus eius id est domini ⁊ in apocalipsi. datus ẽ
ei arcus. Arcus hereticorum dognia ut in psalterio.
quonam ecce peccatores tetenderunt arcum suum. itẽ
de arcu in psalmo ita scriptum est. Arcum suum tetẽ¬
dit ⁊ parauit illum. Arcum itaqz scripturam noui et
ueteris testamenti congruenter accipinius: qui duo¬
bus quodammodo curuatis flexibus deuotorũ collo cõ¬
tur. Hie fidelibus suaue iugum ostenditur con¬
tumacibz autem arma terribilia declarantur: tetendͭ
adiectum est ne eius patiencia remissa putaretur. erd̃

Expanded text:
umbras tremulas probatur ostendere: hoc constat in incarumbras tremulas probatur ostendere: hoc constat in incarnatione Christi Domini provenisse, quando perfidis tenebras, fidelibus autem lumen suae deitatis ostendit. Arcus vocatus eo, quod arceat adversarium: unde et arces dicuntur, a quibus arcentur hostes. Item arcus dicitur ob speciem, Arcus est juxta mysticum sensum evangelicus sermo, ut in Genesi: Sedet in forti arcus ejus , id est, Domini; et in Apocalypsi: Datus est ei arcus . Arcus, haereticorum dogma, ut in Psalterio: Quoniam ecce peccatores tetenderunt arcum suum . Item de arcu in psalmo ita scriptum est: Arcum suum tetendit, et paravit illum . Arcum itaque Scripturam Novi et Veteris Testamenti congruenter accipimus: quia duobus quodammodo curvatis flexibus devotorum colla complectitur: hic fidelibus suave jugum ostenditur; contumacibus autem arma terribilia declarantur: tetendit, adjectum est, ne ejus patientia remissa putaretur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
scondit id ẽ in humano corpore. ut habitaret in eo pler
tudo d̾uunitatis corporaliter rarumq eẽt credenciũ fides.
cui ⁊ supra dicitur tu es deus absconditus ⁊ nesciebamꝰ
erua sagitta ⁊ sponsa uulnus accipiens loquitur in cĩ¬
tico canticorum. uulnerata caritate ego sum. Paagnia
appellata eo ꝙ in ea mucro uel gladius bauisetur. tleci
ab eo ꝙ aliquid receptum tegat .c. littera pro .g. posita.
Alii greco nomine thecam uocari asserunt quod il
natur aliquid inde ⁊ bibliotheca librorum reposicio dicit᷑.
Uagnnia autem occultacõem consilii uel protelacõem iu¬
dicii significat. uñ in psalmo scriptum ẽ. nisi conuertimẽ
gladium suum uibrabit. Contumaces terret iuideos qui
domini lege contempta idolorum culturis nefandissimie
seriiebant ipĩs nisi conuertantur gladium suum uibra¬
bit .i. unicum filium suum sub lucente claritate missur
est. Uibrare enim illud dicimus quod modo lumen. modo

Expanded text:
scondit, id est, in humano corpore, ut habscondit, id est, in humano corpore, ut habitudo divinitatis corporaliter , rerumque esset sperandarum fides; cui et supra dicitur: Tu es Deus absconditus , et nesciebamus. Qua sagitta et sponsa vulnus accipiens loquitur in Cantico canticorum: Vulnerata charitate ego sum . Vagina appellata eo, quod in ea mucro vel gladius bajuletur. Theca ab eo quod aliquid receptum tegat, c littera pro g posita. Alii Graeco nomine thecam vocari asserunt, quod ibi reponatur aliquid: inde et bibliotheca, librorum repositio dicitur. Vagina autem occultationem consilii, vel protelationem judicii significat: unde in Psalmo scriptum est: Nisi convertimini, gladium suum vibrabit . Contumaces terret Judaeos, qui Domini lege contempta idolorum culturis nefandissimis serviebant: ipsis, nisi convertantur, gladium suum vibrabit, id est, unicum Filium suum sub lucente clariritate missurus est. Vibrare enim illud dicimus, quod modo lumen, modo
Abbreviated transcription (Latin):
haretra sagittarum teca a ferendo iacula dicta sic̾
et feretrum ubi funus defertur. que id circo ethimo¬
logiam communẽ habent quia pharetra mortem.
feretrum mortuum portat. Coriti proprie sunt arcuum
thece. siait sagittarum pharetre. Faretra enim s autem
scriptura est sacra unde sagitte sentenciarum diuinarũ
proferuntur. et prophete atqz apostoli predicacoĩs iacu¬
la mictunt: aut humanitatem saluatoris nostri qui ĩ
ysaia loquitur dicens. Posuit me sicut sagittã electam
et in pharetra sua abscondit. me quando dicit sagittam
electam ostendit habere deum sagittas plurimas. s nõ
electas. que sagitte prophete sunt ⁊ apostoli qui ĩ toto
orbe discurrunt. de quibus ⁊ in alio loco canitur. Sagitte
tue acute potentissime populi sub te cadent. et iterum
sagitte potentis acute cum carbonibus desolatoris Ap̃s
autem de muitis sagittis ⁊ filiis plurimis. una sagitta
electa ⁊ filius unigenitus ẽ quam in pharetra sua ab¬

Expanded text:
haretra, sagittarum theca, a ferendo jacula dicta, sicut et feretrum, ubi funus defertur: quae idcirco etymologiam communem habent: quia pharetra mortem, feretrum mortuum portat. Coriti proprie sunt arcuum thecae, sicut sagittarum pharetrae. Pharetra enim aut Scriptura est sacra, unde sagittae sententiarum divinarum proferuntur, et prophetae atque apostoli praedicationis jacula mittunt: aut humanitas Salvatoris nostri, qui in Isaia loquitur, dicens: Posuit me sicut sagittam electam, et in pharetra sua abscondit me . Quaelectam, ostendit habere Deum sagittas plurimas, sed non electas, quae sagittae Prophetae sunt et Apostoli, qui in toto orbe decurrunt, de quibus in alio loco canitur. Sagittae tuae acutae, potentissime, populi sub te cadent. Et iterum: Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis . Christus autem de multis sagittis et filiis plurimis una sagitta electa, et filius unigenitus est, quam in pharetra sua ab
Abbreviated transcription (Latin):
quantum uirtus uirtuti iungitur tantũ in censum bom
operis sincerius exhibetur. Aromata ergo in puluerẽ re-¬
digere: est uirtutes recogitando terere. et subtiliter erami¬
nare. Incensum odoriferum de pigmentis est suauis a¬
dustio. que carbonibz concremata carissimum fumum po¬
rigit ad superna. et odorantes se delectabili iocunditate ꝑ¬
mulcet. sie beatorum oratio igne caritatis incensa. diui̾s
conspectibz ingeritur. que magis humilitatis ⁊ compunc¬
bonis delectatur odoribz. nam orationem sanctam uelut
odorem suauissimum suscipere dñm. et in apocalipsi legit
ubi dictum est. Stetit angelus iuxta arã templi habens
churibulum aureum et ascendit fumus supplicacionum
de manu angeli in conspectu domini ut daret de ori
sanctorum quod est ante domniũ. Incipit liber xix
de leguminibus.

Expanded text:
quantum virtus virtuti jungitur, tantum incensum boni quantum virtus virtuti jungitur, tantum incensum boni operis sincerius exhibetur. Aromata ergo in pulverem redigere, est virtutes recogitando terere et subtiliter examinare. Incensum odoriferum de pigmentis est suavis adustio, quae carbonibus concremata charissimum fumum porrigit ad superna, et odorantes se delectabili jucunditate permulcet, sic beatorum oratio, igne charitatis incensa, divinis conspectibus ingeritur, quae magis humilitatis et compuncter tanquam bonis delectatur odoribus: nam orationem sanctam, velut odorem suavissimum, suscipere Dominum, et in Apocalypsi legitur, ubi dictum est: Stetit Angelus juxta aram templi, habens thuribulum aureum, et ascendit fumus supplicationum de manu angeli in conspectu Domini, ut daret de orationibus sanctorum, quod est ante Dominum . LIBER NONUS De
Abbreviated transcription (Latin):
non est resma in galaad hoc est in ecclĩa aut medicus nõ
est ibi. Item ibi propter amimam peccatorum langore
in firmam. ponite inquit. resmam ad dolorem eius si forte
sanetur. O dor uocatus ad ere. thimiania greca lingua uoca¬
ta quõd sit odorabile. na timo dicitur flos qui odorem refert
de quo uirgilius. redolentqz thimo. Incensum dictum quia
igne consumitur. dum offertur. significat enim incensiem
orationis puritatẽ. unde dicitur i psalmo: dirigatur or̃o
mea sicut in censum in conspectu tuo. Et in erõdo dominius
ad moysen ait. sume tibi aromata. stacten et onicha gal¬
banum boni odoris. et thus luaidissimum. equalis ponde¬
ris erunt omiia. faciesq timiania compositũ opere unguẽ¬
tarii mixtũ diligenter et purum. Timiana compositum
exaromatibus facimus cũ in altaro boni operis uirtutum
nultiplicitate redolemus: quod mixtũ ⁊ purũ fit g

Expanded text:
non est resina in Galaad, hoc est, in Ecclesia, aut medicus non non est resina in Galaad, hoc est, in Ecclesia, aut medicus non est ibi? Item ibi propter animam peccatorum languore infirmam: Ponite, inquit, resinam ad dolorem ejus, si forte sanetur . Odor vocatus ab aere: thymiama, Graeca lingua vocatum, quod sit odorabile: nam thymum dicitur flos qui odorem refert, de quo Virgilius: Redolentque thymo. Incensum dictum, quia igne consumitur, dum offertur: significat enim incensum orationis puritatem: unde dicitur in psalmo: Dirigatur oratio mea, sicut incensum, in conspectu tuo . Et in Exodo Dominus ad Moysen ait: Sume tibi aromata, stactem et onycha, galbanum boni odoris, et thus lucidissimum: aequalis ponderis erunt omnia: faciesque thymiama compositum opere unguentarii, mistum diligenter et purum . Thymiama compositum ex aromatibus facimus, cum in altari boni operis virtutum multiplicitate redolemus: quod mistum et purum fit: quia