comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mãcdata: nõ sũ oblitꝰ. erat oiris inuenta. s ad huc exalia parte q̃rit᷑i et ꝑfusũ sã¬
guinẽ pastoris iudaicis ueprib lac̾ati: in om̃ib gentib inuent᷑. gͦrue u̾opꝰ p̃
dictoꝵ gͣdus: uet̾is recolit colluuionis ut de sua ꝑfectiõe nõ sr̃biat: s hum iłr
bñ fec̾imꝰ. dicamꝰ. serui in utiles sumꝰ.ꝙ. debuimꝰ fac̾e fecimꝰ. hac humilitatis
frons in nouata uirtute humilitatis in signiat᷑. Iñ ẽ: ꝙ paruulo pꝰ oĩa dicenti bñdi¬
camꝰ dño: seniores alia uoce iclẽ respõdent: deo gͣcias. ut qͣmto ꝑfectiores: tãto hu¬
miliores: ad dñ oĩa referãt: se uelud paruulos estimantes. ⁊ puerili simplicita.¬
te:deo post om̃ia gr̃as agentes. Iõ post om̃ia ponit᷑ tau:¬

Expanded text:
mandata tua non sum oblitus. Erat ovis inventa, sed adhuc ex alia parte quaeritur, et per fusum sanguinem pastoris judaicis vepribus lacerati in omnibus gentibus invenituitorum gradus, veteres recolit colluviones, ut de sua perfectione non superbiat; sed humilis camus: Servi inutiles sumus; quae debuimus facere fecimus Hac humilitatis frons vitae innovata virtute humilitatis insigniatur. Inde est quod parvulo post omnia dicenti: Benedicamus Domino, seniores alia voce idem respondent: Deo gratias, ut quanto perfectiores, tanto humiliores ad Deum omnia referant, se velut parvulos aestimantes, et puerili simplicitate, Deo post omnia gratias agentes. Ideo post omnia ponitur Thau
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ã. facta incõspectu tuo. gͣcdatĩ ascẽdit. Priꝰ enĩ cdix̾at aꝑpinquet. h dicit intret ꝙ
plus ẽ. ecce uirtus or̃onis ostendit᷑. Nota ̃. qd̾ dep̃catio hic ẽ: de adhibendis bonis
enĩ tãcdiu luctari hic. ł eloqͥũ: dic̃ legẽ dĩ.⁊ ẽ eripeme a labe carnis .s. xeloquiũ¬
Nͥ: ꝑ id eloqͥũ ut a concupiscentie labe purget᷑: petit. Utrũq enĩfacit: eloqͥũ dĩ.
et bñ ħ duopetit. damͥ intellectũ. eripe me. accipiendo qͥppe intellectũ ercpit᷑. qͥ ꝑ se

Expanded text:
et; hic dicit, intret, quod plus est. Ecce orationis virtus. Nota etiam quod deprecatio hic est de adhibendis bonis,enim tandiu luctari hic. Vel eloquium dicit legem Dei. Et est, eripe me, a labe carnis scilihic per idem eloquium ut a concupiscentiae labe purgetur petit. Utrumque enim facit eloquium Dei, et bene haec duo petit: Da mihi intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiã ⁊ u̾itatẽ. Iusticiã: qr oĩa eq̃ decernũt. ⁊ u̾itatẽ: qi ꝓmissa retͥbuũt. addit ni¬
mis. adutrũq refert᷑ ninis .i. ad iusticiã ⁊ uitatẽ. ut sit sensus. Iusticiã dico: ni¬
mis. in eis testimoniis inculcatã nob̾. ⁊ u̾itatẽ dico: nimis ineid̾ ĩnculcatã nob̾.ni¬
mis inculcare nobis u̾itatẽ: caut ela ẽ .l. ad hoc hec duo nob̾ inculcant᷑: ut distric¬
te iudicãtẽ metuentes: districte uiuamꝰ ⁊ bñigne ꝓmittentis. caute ꝓmissa expec¬

Expanded text:
justitiam et veritatem; justitiam, quia omnia aeque decernunt; et veritatem, quia promissa retribuunt. Nimis, ad utrumque refertur. Nimis, id est ad justitiam et veritatem, ut sit sensus: Justitiam dico, nimis, in eis testimoniis inculcatam nobis; et veritatem dico, nimis in eisdem inculcatam nobis. Nimis inculcare nobis justitiam, te judicantem metuentes, districte vivamus, et benigne promittentis caute promissa exspec
Abbreviated transcription (Latin):
nens qͥd sit in toto corde clamare: addit. ad te. hoc ẽ toto corde clamare. Nõ enĩ to¬
to corde clamat: qͥ ad eũ suã peticiõem nõ dirig̃. Quid aũ petat: adiũgit saluũ me
nime: efficit ut facienda fiãt. ⁊ hoc usq ad mortẽ. si opus ẽ c̾tetur. uͥ nõ ÷ salusista
succũbit infirmitas. Iñeo qd̾ ait. clamaui: nota ꝓmptũ affectũ. In eo u̾o qd̾ ait. cus¬
todiam mandata tua. nõta sedulitas obsequĩ. Seat᷑ Preuem intẽpesta nocte
ł sic̃ ples codices hñt: in mat᷑itate. Idem tñ sensus ẽ. Uix inuenit᷑ in aliquolibro ĩ
p̃ueni intẽpesta nocte. Nex ẽ totũ iđd̃m. in qͦ clamamꝰ. p̃uenientes diẽ: qͦ m̾ces da¬
bitur. uñ. preniamꝰ faciem eiꝰ incõfessi õe. ⁊ ẽ. Preueni ĩtẽpesta nocte. ⁊ cla .l. toto¬

Expanded text:
nens quid sit in toto corde clamare, addit, ad te, hoc est toto corde clamare. Non enim toto corde clamat, qui ad eum suam petitionem non dirigit, quid autem petat, adjungit: Salvum me nimae, efficit ut facienda fiant, et usque ad mortem, si opus est, certetur; ubi non est salus ista, succumbit infirmitas. In eo quod ait, clamavi, nota promptum affectum. In eo vero quod ait, custodiam mandata tua, nota sedulitatis obsequium. VERS. 3 147.-- « Praeix invenitur in aliquo libro, in Praeveni intempesta nocte. Nox est totum saeculum in quo clamamus praevenientes diem, in quo merces dabitur. Unde: Praeveniamus faciem ejus in confessione . Et est, praeveni intempesta nocte, et cla
Abbreviated transcription (Latin):
debes. qr clamaui in corde. clamor cordis:⁊ silente corpis uoce: a deo sẽꝑ auditur
clamor aũ cordis ẽ : magna intentio cogit̾onis. Iste clamor fit: cogit̾onũ sublimis¬
tuas requirã. ad hoc ꝓfuit clamor. hoc clamaiiat. hoc addit. qr nõ satis clamare ad
am̃ s iusticias eiꝰ exquirere oportet. ⁊ nota qd̾ ait requirã. qͣmi longe ẽ adhuc a faciẽ¬
te: qui requirit. qr nõ cõseqr̃: ut qͥ q̃rit inueniat. ⁊ qui inuenit: faciat. s tnͣ ałt̾
nõ uenit᷑ ad fac̾e: nͥ exqͥratur. Doni aũ si q̃rũt ut in euangłio ꝓmittitur. inueni

Expanded text:
debes, quia clamavi in toto corde. Clamor cordis, silente corporis voce, a Deo semper auditur, clamor autem cordis, est magna intentio cogitationis. Iste clamor fit cogitationum sublimituas requiram. Ad hoc profuit clamor, hoc clamaverat, hoc addit, quia non est satis clamare ad Deum; sed et justitias ejus exquirere oportet. Et nota quod ait, requiram, quoniam longe est adhuc a faciente qui requirit, quia non consequitur, ut qui quaerat inveniat, et qui invenit, faciat. Sed tamen aliter non venitur ad facere, nisi exquirantur; boni autem si quaerunt, ut in Evangelio promittitur, inven
Abbreviated transcription (Latin):
mandata tua ⁊ testimonia tua. Mandata iniubentlo. testimonia: in ꝓhiben¬
do accipiunt᷑. ł mãcdata: p̃cepta. testimonia. martiria E t̾ nota qd̾ sitpͣ dix̾at
mãclata cdilexi. ⁊ pꝰ: testimonia custodiui ⁊ cdilexi. ñc simł ut raq ponit. ut utͣq¬
simł custodita scires. cũ ait. Seruaui mãtites .t. qͥ enĩ dilig̃ ip̃a: u̾acit̃ ⁊ libẽ¬
ter seruat. s qr iñ nimici s̃ mali: cõtra qͦs fortit᷑ sũt custodienda testimonia:
res fugat. ad̾ si faciem au̾tiss: fierẽ contur batus: nec ea custodirẽ. iõ aiti om̃s

Expanded text:
monia tua. Alcuin., Aug. Mandata in jubendo, testimonia in prohibendo accipe. Vel mandata, praecepta, testimonia, martyria. Et nota quod supradixerat mandata dilexi, et post, testimonia custodivi, et dilexi; nunc simul utraque ponitenim diligit ipsa veraciter et libenter servat, sed, quia modo inimici sunt mali, contra quos fortiter sunt custodienda testimonia, res fugat. Quod si faciem avertisset, fierem turbatus, nec ea custodirem Ambr.. Ideo a
Abbreviated transcription (Latin):
pectus: nõ tñ sũ oblitꝰ iustificͥones tuas. ut illi maiores .s.animici mĩ Iũstificat dm̃. qͥ
se accusat. ꝙ fit: ꝑ humilitatẽ. que humiutas: mirabilior ẽ in iuuene. hoc aũ ad litte¬
ram: multis sc̃orũ pot̃ cõuenire. ⁊ sp̃uałr popło gr̃e. Mũlti enĩ sc̃orũ a pͥma adolescẽtia
laborib ex̾citati sũt. cõtẽptiq a siuis. ut ioseph: int̾ frẽs. ⁊ dauid. int̾ suos. sic nouus
popłs grẽ. qui etate seqr̃ popłm legis. s fide: p̃cedit. Ist̾e ẽ cõtẽptus. ⁊ iõ: maior.qi cõ
tẽptibilia elegit ds̃. reꝓpbat aũ illos: qui iusticiã suã uolũt constituere. Ist̃is̃ duo
popłĩ. qͥ mutͥo rebecce: luctabantur. de quib dr̃. maior serniet minori. Iste minor
nõ ẽ oblitꝰ iustificͥones dĩ. cũ inimici maiores: sĩt obliti. qd̾ m̾ito. qr nesciẽtes iusti¬

Expanded text:
cat Deum qui se accusat, quod fit per humilitatem, quae humilitas mirabilior est in juvene. Hoc autem ad litteram multis sanctorum potest convenire, et specialiter populo gratiae. Multi enim sanctorum a prima adolescentia laboribus exercitati sunt, contempti a suis, ut Joseph inter fratres , et David inter filios . Sic novus populus geus . Aug. Reprobat autem illos qui justitiam suam volunt constituere . Isti sunt duo populi, qui in utero Rebeccae luctabantur, de quibus dicitur: Major serviet minori . Iste minor non est oblitus justificationes Dei, cum inimici majores sint obliti: quod merito, quia nescientes justi
Abbreviated transcription (Latin):
sus: debet cirtũspic̾e se: ⁊ cãm ꝑicłi: nõ dissimulare. Cõcludit᷑ qͥs: qͣmdo tumescentib
uiscerib int̾ concluso sp̃s cõmeatu: spirãdi ac respirãdi cõm̾cia coartantur. Ita etiã
urget. sensũ m̃tis: int̃cip̃ angͦtia. dr̾onis gͦ q̃rẽda ẽ mediciua. clama gͦ admedicũ qͥ de
celo descendens: egr̃otos sanat: ne differas. qr nõ ẽ ap̃ eũ: ulla cõꝑendinatio sanita¬
tis. neq timeas. qr u̾bo nõ fe̾ro: cõsueuit curare. Uñ hic ait. ¶ lamaui uitoto cor¬

Expanded text:
sus debet circumspicere se, et causam periculi non dissimulare. Concluditur quis, quando tumescentibus visceribus, intercluso spiritus commeatu spirandi ac respirandi commercia coarctantur; ita etiam urget sensum mentis, intercipit angustia. Orationis ergo quaerenda est medicina. Clama ergo ad medicum, qui de coelo descendens aegrotos sanat. Ne differas, quia non est apud eum ulla comperendinatio sanitatis. Neque timeas, quia verbo, non ferro consuevit sanare. Unde hic ait, VERS. 1
Abbreviated transcription (Latin):
et aliꝰdiscipulus: dicebãt. Nõne cornr̃m ardens erat innobis: hic ignis: sr̃ apłos die
pentecostes: celitꝰ descenilit. qr hoc igne exard̾e debent. qͥ eloqͥa clĩ. ãnũtiãt. Hñ ÷ͥ:
qd̾ fila rubea dependent exduab lingulis mitre pontificał. Sic̃ enĩ ꝑduas lingas
sig̾catur. qd̾ noua et uet̾a de thesãro cordis sui ꝓferredebent: ita in rubeo colore fi¬
lorũ: figͣat᷑ igͥs caritatis. quẽ inse hr̃e: ⁊ maliis accend̾e debent. Uñ post trinam
pa rubea induitur. qr totꝰ igne caritatis ard̾e debet. ⁊ oĩa excaritate fac̾e. aĩo qͦ mar¬

Expanded text:
et alius discipulus, dicebant: Nonne cor nostrum erat ardens in nobis? Hic ignis super apostolos die et alius discipulus, dicebant: Nonne cor nostrum erat ardens in nobis? Hic ignis super apostolos die Pentecostes coelitus descendit : Quia hoc igne exardere debent qui eloquia Dei annuntiant. Inde est quod fila rubea dependent ex duabus linguis mitrae pontificalis. Sicut enim per duas linguas significantur, quod nova et vetera de thesauro cordis sui proferre debent ; ita in rubeo colore filiorum figuratur ignis charitatis quem in se habere, et in aliis accendere debent. Unde Petro post trinam pa rubea induitur, quia totus igne charitatis ardere debet, et omnia ex charitate facere, animo quoque mar
Abbreviated transcription (Latin):
tus ꝓdomo dĩ.ꝙͣ nõ patiebat᷑: aꝑfidis lac̾ari. hoc telo: exarsit phinees: filiꝰ eleatari. qͣn
methantes int̾dicta sibi cõsuetudine copulatos: interfecit. Quo facto: õs apena re-¬
demit: et indignat᷑onẽ clm̃ mitigauit. Meliꝰ enĩ ẽ: ut paucorũ clãpnatiõe płimi libͥẽ¬
tur: qͣm eorũ absolutione płes ꝑiclitentur. dẽm̃ qiͣ qͥs q̃reret. cͣ ita tabescis: subdit. ꝙ
aiͣ̃ iõ zelus iste ẽ mͥ. qr eloqͥũ tuũ ẽ ignitũ sp̃u sc̃o. purgat enĩ corda ut fornaraurũ
accendit ad amorẽ dĩ.⁊ ccͣ impios. Illu minaͣnte etiã audientes. hũc ignẽ uenit dñs
mut̾e in t̾ram. hoc igne calefactꝰ ie remias: dicit. erat ignis. flãmig̾ans in ossi¬
b meis. hoc igne urebatur rub qule uidit moyses.⁊ nõ exitebatur. Urit enĩ sermo
diuinus: ut corrigat consc̃iã pecc̃oris. nõ exurit ut ꝑdat. hoc igne uaporati. cleophaᷤ.

Expanded text:
tus pro domo Dei, quam non patiebatur a perfidis lacerari. Hoc zelo arsit Phinees filius Eleazari, quando moechantes, interdicta sibi consuetudine, copulatos interfecit; quo facto omnes a poena redemit et indignationem Domini mitigavit . Melius enim est, ut paucorum damnatione plurimi liberentur, quam eorum absolutione plures periclitentur. Deinde quasi quis quaereret: Cur ita tabescis? subdit, quia Ideo zelus iste est mihi, quia eloquium tuum, est ignitum Spiritu sancto. Purgat enim corda ut fornax aurum, accendit ad amorem Dei; et contra impios, illuminat etiam audientes . Hunc ignem venit Dominus mittere in terram. Hoc igne calefactus Jeremias dicit: Erat ignis flammigerans in ossibus meis . Hoc igne urebatur rubus quem vidit Moses, et non exurebatur . Urit enim sermo divinus ut corrigat; conscientiam peccatoris non exurit ut perdat. Hoc igne vaporati Cleopbas
Abbreviated transcription (Latin):
dñi dupplicia. Tercia est: ꝑ satiffaciõem. cũ lacrimis crim̃ abluitur. Uñ c̾tisumꝰ
i supplicio delicta soluens: nõ tedio uincitur. nõ labore lassat᷑. Inexordio sermonis:
se ip̃m accusans. Qi aũ delicta sua nõ respicit: miuste se putat grauari.s bonꝰse
accusat.⁊ digna inferrisͥ a uisto: dicit. inqͦ ⁊ sꝑat. Sic̃ enĩ iustus punit. sic ⁊ susti¬
nentẽ remun̾at. Uñ subdit. ⁊ rectũ iudiciũ tuũ. qͥ iubes pecc̃orẽ se afflig̾e. ałr ue¬
niam sͥ arrogaret pecc̃or. ⁊ bñ ait rectũ. quicqͥd enĩ ab eo fit: recto udicio fit. ⁊
hec ẽ cõsoło ustorũ. hac cõfessiõe: daniel feras. ⁊ tres pueri flãmas uicer̃. hac ea¬
d. ionas inclusus: in ut̾o bestiali: hanelãdi uix hñs ꝯmeatũ: m̃ m̾uit lib̾ari. Sc̃s
qͦq iob. extinctis lib̾is patͥmonioq midatꝰ amisso. ⁊ sanitate: hac ead̾ cõfessiõe.

Expanded text:
Domini duplicia . Tertia est per satisfactionem, cum lacrymis crimen abluitur. Unde certi sui supplicio delicta persolvens, non taedio vincitur, non labore lassatur. In exordio sermonis seipsum accusans; qui vero delicta sua non respicit, injuste se putat gravari: sed bonus se accusat, et digna inferri sibi a justo dicit, in quo et sperat. Sicut enim justus punit, sic et sustinentem remunerat. Et rectum judicium tuum, qui jubes peccatorem se affligere. A bene ait, rectum. Quidquid enim ab eo sic, recto judicio fit, et haec est consolatio justorum. Hac confessione Daniel feras , et tres pueri flammas vicerunt . Hac eadem, Jonas inclusus in utero bestiali anhelandi vix habens commeatum, inde meruit liberari . Sanctus quoque Job, exstinctis liberis, patrimonioque nudatus amisso , hac eadem confessione
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ⁊ iuruã.eo.lantellectu: suꝑat seniores. m ota. qr qͥ supͣ iunior dicebat᷑. nẽ matior
ca sit ħ uita. ⁊ sit pius erranti. sciat: ꝯmunia bona scłi. Sciat miserias: ut portum
querat. ꝑfecta uirtꝰ ẽ intellectus. siqͥs qd̾ sensu capit: factis exequitur:¬
scire: testimonia dĩ inet̾nũ fundata ẽẽ.⁊ qr qͣntoquis bonis uult insist̾e: tãto
mag̃ diabolus conatur seduc̾e. ⁊ in mał ne respiret ꝯclud̾e. ꝯtͣ qd̾: opꝰ ẽ addm̃ clamare. iõ¬

Expanded text:
t intellectum superat seniores. Et nota quia qui supra junior dicebatur, nunc maturior ca sit haec vita, et sit pius erranti sciat communia bona saeculi, sciat miserias, ut portum quaerat. Perfecta virtus est intellectus, si quis quod sensu capit, factis exsequiturscire testimonia Dei in aeternum fundata esse. Et quia quanto quis bonis vult insistere, tanto magis diabolus conatur seducere, et in malis ne respiret concludere; contra quod opus est ad Deum clamare.
Abbreviated transcription (Latin):
mũdano: p̃ced cã ꝑicłi. ł angustie. s intimore dĩ leticia p̃cedit. Utͣq miscẽda s̃. ut
subspe timeamꝰ. ⁊ fubtimore letemur. Tim̃or enĩ est inocũditate nc̃ infutirro ioc̃¬
recede nõ sinit. Utͣꝙ: gͦs̃ habenda. hee s̃ due mole. int̃ quas molitur dͥ anꝰ: ut fiat
ꝑiorem ⁊ inferiorẽ molam. Sirꝑior molat spes ẽ. Inferior uo mola: timor ẽ . Nõ ẽ hec
sine illa accipiẽda. Qui enĩ sꝑat ⁊ nõ timet: negligens est. Qͥ aũ timet ⁊ nõsperat:
de m̃õ. Ille toto cor de cõsitetur: qͥ totã spem ponit in dño. Seqr̃. ⁊ głificabo cũ sc̃is

Expanded text:
usa periculi, vel angustiae; sed in timore Dei, laetitia praecedit, utraque miscenda sunt ut sub spe timeamus, et sub timore laetemur. Timor enim est in jucunditate, nunc in futuro jucunrecedere non sinit. Utraque ergo sunt habenda. Hae sunt duae molae, inter quas molitur Christianus, ut fiat periorem vel inferiorem molam . Superior mola, spes est; inferior mola, timor est. Non ergo haec sine illa accipienda. Qui enim sperat et non timet, negligens est. Qui autem timet et non sperat, de meo. Ille in toto corde confitetur, qui tota spem ponit in Domino. Et glorificabo cum sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
erat si oros iu tuusor in alio q̃rerẽtur. Uñ ⁊ ql alomon fili daud. qui factꝰ
est tãte sap̃ie: tãteq prudẽtie: ut ꝓmissio deide semine dauid: in illo putaret᷑ impleta:
cecidit. neputaretur eẽ sem̃ dauid in qͦ impleret᷑ ꝓmissio. Sic̃ ⁊̃ cũ dictũ fuit re¬
becce: maior seruiet imori: iacob adorauit maiorẽ esau. ut ħ ꝓmissio ialiis
expectetur. Itagͦ.⁊ hũc dd̾ in qͦ frabãt ignari ꝓmissa dei cõpleri: repulisti et d̾s

Expanded text:
r in alio. Unde etiam et Salomon filius David qui factus est tantae sapientiae, tantaeque prudentiae, ut promissio Dei de semine David in illo putaretur impletum, cecidit , ne putaretur esse semen David, in quo impleretur promissio. Sic etiam et cum dictum fuit Rebeccae: Major serviet minori . Jacob adorabit majorem Esau , ut haec promissio in aliis exspectetur. Ita ergo hunc David in quo sperabant ignari promissa Dei impleri, repulisti et des
Abbreviated transcription (Latin):
firmet᷑ cõtra frbos: ut humilient᷑. ⁊ exaltet᷑ dext̾a tua .i. nu̾s̾ eorũ qui indext̾a col
locãdis̃: clarificet᷑. ⁊ augeatur. Inftine aũ: erit iusticia ⁊ iudiciũ .i. manifestatio iꝰ¬
ticie tue. ⁊ iuidicii tui cũ seꝑabũtur oues ab eilis. q̃ nc̃ occulta s̃. ⁊ tc̃: erit p̃ꝑatio sedis
tue. itiq hoc erit indie iuidicii. dedes aũ dei ẽ et̃na. s miudicio: apparebit ꝑata: c̃
peccata.⁊ u̾itas qͣ imples ꝓmissa: ut nõ timeantur fut᷑a tudicia. quegaudia.
cũ nõ sufficiãt expomͣi beatꝰ est ꝓopłs qui icit iubilationẽ .i. qͥ scit de illo gaudẽ

Expanded text:
firmetur contra superbos, ut humilientur, et exaltetur dextera tua, id est numerus eorum qui in dextera locandi sunt, clarificetur et augeatur. In fine autem erunt justitia et judicium, id est manifestatio justitiae tuae, et judicii tui. Cum separabuntur oves ab haedis , qui nunc occulta sunt. Et tunc erit praeparatio sedis tuae. Utique hoc erit in diepeccata, et veritas, qua imples promissa, ut non timeantur futura judicia. Quae gaudia cum non sufficiant exponi, ait: Beatus est populus qui scit jubilationem, id est
Abbreviated transcription (Latin):
habit̾o angłorũ. nͥ est uita ineffabiliũ gaudiorũ. uͥ immortalitas. ⁊ incorruptio
suꝑna ẽ. Terrena uõhabito: uͥẽ caro ⁊ sangiris. de cessio. ⁊ successio mutabilitas
⁊ mortalitas: infernus est. ab hac t̃rena habit̾one .i. ab hoc inferno: itur miti¬
fernũ inferiorẽ. Uñ eruit dñs aĩas misso filio. Et enĩꝓpt̃ ista duo inferna: missꝰe
filiꝰ dĩ: undiq lib̾ans. ad hc̃ inferuũ missus ẽ nascẽdo. ad illũmoriẽdo. ł fortas¬
sis initernoͤ aliqͣparsimpiorũ inferior.Uñ diues qui torquebatrir mninferno:
leuat ocłos ad abrahã. qui cũ aliis iustis erat: qiͣ in ora ⁊ limbo inferni. uͥuisus
est a diuite. qui erat r̃iferiori parte inferni. ad qͣm descẽduĩt: qͥ płimũ pecca¬

Expanded text:
effabilium gaudiorum. Ubi immortalitas et incorruptio superna est. Terrena vero habitatio, ubi est caro et sanguis, decessio et successio, mutabilitas et mortalitas. Infernus est ab hac terrena habitatione, id est ab inferno itur in infernum inferius, unde eruit Dominus animas misso Filio. Etenim propter ista duo inferna missus est Filius Dei, undique liberans: ad hoc infernum missus est nascendo, ad illud moriendo. Vel fortassis, in ipso et aliqua pars impiorum inferior, unde dives qui torquebatur in inferno, levat oculos ad Abraham, qui cum aliis justis erat, quasi in ora et in limbo inferni, ubi visus est a divite qui erat in inferiori parte inferni , ad quam descendunt qui plurimum pecca
Abbreviated transcription (Latin):
uerat ut ds: s quib notus est. uł notos dicit bonos. qd̾ ꝓbat. longe ame loco ł mente.
⁊ posuer me ab hominationẽ sibi. uł ip̃i noti qui hoc genus mortis horrebant. ł ma¬
sem in interiorib meis latebam. nõ ꝓpalabar non manifestabar. Uñ ⁊ ocłi m̃i lã¬
nus. cõtinuatio bonorũ oꝑũ: a quib nũquã cessauit: intelligitur. Incruce enĩ nͦ
una totadie fuit illa extensio. nec totũ ꝓ parte pot̾ accipi: qr addit tota. s q hec

Expanded text:
verant ut Deus; sed quibus notus est. Vel, notos, dicit bonos, quos probat. Longe a me loco et mente, verant ut Deus; sed quibus notus est. Vel, notos, dicit bonos, quos probat. Longe a me loco et mente, et posuerunt me abominationem sibi, vel ipsi noti, quia hoc genus mortis horrebant, vel masem; in interioribus meis latebam, non manifestabar, non propalabar. Unde, oculi mei lannus continuatio bonorum operum, a quibus nunquam cessavit, intelligitur; in cruce enim nec una tota die fuit illa extensio, nec totum pro parte potest accipi, quia addit tota; sed quia haec
Abbreviated transcription (Latin):
licet nõ memin̾it ad huc ut resurgãt. de his tñ lictũ est. Iustorũ aĩe in manucleis.¬
mortis ⁊mbra mortis est: locus malorũ. quo puniuntur. ł posuer̃ me sua opinione:
in lacu inferiori uitiorũ . s. intenebrosis ⁊ mumbra mortis . s. inmorte impietatis
Uł posur̃ me inreꝰ ueritate inlacu inferiori .i. inlacu inferni .s. in tenebrosis ⁊ mũ
ut illi rati s̃: cũ mori uiderent eum turpimorte. Pittabãt enĩ qd̾ ira d ĩ ꝑisset. et
ad̾ d̾s om̃s incligͣtones sr̃ eum inluxisset: qnͣ ꝑtulit eum crucifigi. ⁊ om̃s fluctus
tuos ł iuspepsiõ es tuas a.passiones in cluxisti sr̃ me. in alio p̃sodiciti tͣnsier̃ suꝑ
cisti. Rcd̾a pars. uͥ dicit: quid amici in passiõe eiꝰ fecerĩt. Qi.d. incluxisti hec st̃ me. et cc̃:
fecisti notos meos quib ⁊ ego notus eram. Nõ dicit notos: qͦs añ nõ nouit. qr tc̃ om̃s no¬

Expanded text:
licet non meminerit adhuc ut resurgant, de his tamen dictum est: Justorum animae in manu Deilicet non meminerit adhuc ut resurgant, de his tamen dictum est: Justorum animae in manu Deimortis. Umbra mortis est locus malorum, quo puniuntur. Vel, posuerunt me, sua opinione, in lacu inferiori, vitiorum scilicet in tenebrosis, et in umbra mortis, id est in morte impietatis, vel posuerunt me in rei veritate, in lacu inferiori, id est in lacu inferni, scilicet in tenebrosis et in ut illi irati sunt cum viderent eum turpi morte mori. Putabant enim quod ira Dei perisset et quod Deus omnes indignationes super eum induxisset, quando pertulit eum crucifigi. Et omnes fluctus tuos, vel suspensiones tuas, id est passiones induxisti super me. In alio psalmo dicit, Transierunt super uid amici ejus in passione fecerint. Quasi dicat: Induxisti haec super me, et tunc fecisti nomen tuum quibus ego notus eram, non dicit notos quos novit, Aug. quia tunc omnes no
Abbreviated transcription (Latin):
fert: ꝑ hoc qd̾ seqr̃. qͦrũ nõ meministi ad huc alia litt̾a .i. qͦrũ tẽpus refurgẽdi nõ.¬
dũ uenit. In quo xp̃c a cet̾is mortuis discernitur. qͥ ⁊ uuln̾atus. ⁊ mortuus: inse¬
pulcro positus est. s die t̃cia euigilauit. s qͥ nesciebãt qd̾ faciebãt: putauer̃ illũ
fimilem aliis uulu̾e occisis. ⁊ dormientib insepulcro. qͦrũ ds̃ ad huc nõ memi¬
nit. Et nota. qd scͥptura cõsueuit mortuos dr̃e dormientes. qr eiugilat᷑os .i. re
surrecturos: uult intelligi. qr euigilabũt iuresurrone. ł estimatꝰ tũ.sic̃ uii
n̾ati. i alagiciosi. gormientes mi epulcril.i. incarnali uoluptate sopitiã fupͥs.
ex obscenitatib sepulti. de quib deus nõ excitat eos. Unde seqr̃. Quorũ nõ eᷤ memor am¬
tua. li de adiutorio tuo priuatisũt: qui me sine adiutorio putauer̃. Nlõ enĩ hocretert᷑
addormientes insepulero. quorũ nõ meminit cdeus adhuc. inquib sũt iusti. quorũ

Expanded text:
fert per hoc quod sequitur, quorum non meministi adhuc, alia littera, id est quorum tempus resurgendi nondum venit, in quo Christus a caeteris mortuis discernitur, qui et vulneratus et mortuus, in sepulcro positus est, sed die tertia evigilavit. Sed qui nesciebant quid faciebant, putaverunt illum similem aliis vulnere occisis, et dormientibus in sepulcro, quorum adhuc Deus non meminit. Et nota quod Scriptura consuevit mortuos dicere dormientes , quia evigilaturos, id est resurrecturos vult intelligit flagitiosi. Dormientes in sepulcris, id est carnali voluptate sopiti, in stupris et obscenitatibus sepulti, de quibus Deus non excitat eos Hier. et Aug., quorum non est memor tua, id est adjutorio tuo privati sunt, qui me sine Dei adjutorio putaverunt. Non enim hoc refertur ad dormientes in sepulcro, quorum non meminit Deus adhuc, in quibus sunt justi: quorum
Abbreviated transcription (Latin):
nõmanet iracłĩ insicsta. s tͣnsit. qr nõ defideli. s de infideli dictũ est. Ira dĩ manet
sr᷑ eũ. flagellat enĩ filios. quos recipit. s ad correctionem. nõ ad pemptionẽ. Uñ ego
et terrores tuicõturbauer̃ me. om̃e qd̾ pot̾ accid̾e: ⁊ sinonaccidat: prudent̃ time¬
rores. ip̃i ita cõturbant aĩam cõgitantis circũpendentib malis: ut sic̃ aqͣ cir¬
cũfbuere uideantur: ⁊ simulundiq circũdare. Uñ anner ⁊ notitimore deser̃t.
defũt mala eccłe. donec finiatur scłm ayñ subdit. Carcũ deder̃ mesimul.s hec om̃a

Expanded text:
Dei manet super eum. Flagellat enim filios quos recipit , sed ad correctionem, non ad peremptionem. Unde: Ego Et terrores tui conturbaverunt me, omne quod potest accidere etsi non accidat, prudenter timecircumpendentibus malis, ut sicut circumfluere videantur, et simul undique circumdare. Unde amici et noti timore deserunt. desunt mala Ecclesiae, donec finiatur saeculum. Unde subdit: Circumdederunt me simul. Sed haec om
Abbreviated transcription (Latin):
rabilia: ai. non. Nõ eis dicit fieri quib ⁊ si fiant nõ ꝓsũt. Iõ nõ eis fũt. qi amedi¬
eis nõ suscitabĩtur hoĩes. ut cõfiteantur año.⁊ hoc est qd̾ seqr. aut medici uł
gigantes suscitabũt hoĩes: suscitati õfitebĩtur tibis nõ. amortuo emĩ cõde. pe¬
rit cõfesio. Nisi enĩ suiscitet᷑: confitͥi nõ ualet. s medici ł tigãtel nõ fuscitabũt
hoĩes. at cõfiteantur dño. No̾tãdũ qd̾ in hebreo. nõ meori h gigantei reppitur.¬

Expanded text:
rabilia? quasi dicat: Non. Non eis dicit fieri, quibus et si fiant non prosunt, ideo non eis fiunt, quia a medicis non suscitabuntur homines ut confiteantur Domino. Et hoc est quod sequitur: Aut medici, vel gigantes suscitabunt homines, et suscitati confitebuntur tibi? non. A mortuo enim corde perit confessio; nisi enim suscitetur, confiteri non valet. Sed medici, vel gigantes non suscitabunt homines, ut confiteantur D
Abbreviated transcription (Latin):
leuans aãm iõ at̃ tuch̃e suauis ⁊ mitis: es tuis ⁊ ita potui aĩam seuare. et qͥr suauiꝰ
es iõ iocũda me affectũ tecio mũdane amaritudinis. ⁊ mntis. his qͦs expectat. portãs
hoiẽm. donec ꝑficiat eũ. qui auolaret a se. nͥ a dño portaretur. Multa enĩ agũtur
incorde humano: qͥb male mouetur. quẽ adiͦĩ ip̃e orones impediũtur uanis cogi
mͦ cor hõis fugit a se. nec inuenit cancellos quib semeludat. aut obices qͥb retine¬
at auolatͥones suas. ⁊ uagos motus. Cõtra qd̵: dicit dauid. Inueni cormeũ: ut orarẽ:
ad te qdͥ solũ audit ads. Inmmenisse se dixit cor sitũ. qi sołet ab eo fugere. ⁊ ille seqͥ. Qĩ fu

Expanded text:
niam, tu Domine, suavis es tuis, et ita potui animam levare. Et quia suavis es, ideo jucunda me affectum taedio mundanae amaritudinis, et mitis. His quos exspectat portans hominem, donec perficiat eum, quia ariolaret a se, nisi a Domino portaretur. Multa enim aguntur in corde humano, quibus male movetur. Quemadmodum implorationes impediuntur vanis cogitmodo cor hominis fugit a se, nec invenit cancellos, quibus se includat, aut obices quibus retineat avolationes suas et vagos motus. Contra quod David dicit: Inveni cor meum ut orarem ad te . Quod solum audit Deus. Invenisse se dicit
Abbreviated transcription (Latin):
bit. siͣ dixisti. qd mĩa edificabitur. ⁊uc̃ dixisti: itafiet: qr celi exte dicẽte: et
uirante. certi cõfitebũtur.i. laudabũt nõ m̾ita sua. s mirabilia tua dñe .s. qd̾ re.¬
qͥd laudamꝰ nͥ intrabilia cłĩ. Laudas: qi surrexr̃ mortui. plus lauta: qr redẽptis
ꝑditi. Uides enĩ hoĩem heri uoraginẽ hebrietatis: hodie opͣnẽtũ sobrictatis.
Uicdes enĩ hoĩem hericenũ luxurie. hodie decus tẽꝑantie. heriblas phamatorẽ
dĩ: hocdie laudatorẽ dĩ.deiꝰ hõiem heri seruũ creature:. hodie cultorẽ c̾atoris.

Expanded text:
i quod misericordia aedificabitur; et sicut dixisti, ita fiet, quia coeli ex te dicente et jurante certi, confitebuntur, id est laudabunt, non merita sua, sed mirabilia tua, quid laudamus nisi mirabilia Dei? Laudas, quia surrexerunt mortui; plus lauda, quia redempti sunt perditi. Vides enim hominem heri voraginem ebrietatis, hodie ornamentum sobrietatis. Vides hominem heri coenum luxuriae, hodie decus temperantiae; heri blasphematorem Dei, hodie laudatorem Dei. Vides hominem heri servum creaturae, hodie cultorem Creatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ uituꝑatũ qi sordidũ: p̃est plũbo insua puritate laudato: sic ⁊ malus
hõ: optimo equo. Niõ gͦ: dat᷑ aĩe cõsiliũ a carne. qͣmuis domita ualde. ⁊paccata.

Expanded text:
aurum vituperatum quia sordidum est praeest plumbo in puritate laudato; sic et malus aurum vituperatum quia sordidum est praeest plumbo in puritate laudato; sic et malus homo optimo equo. Non ergo datur animae consilium a carne, quamvis domita valde et pacata
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ad huc cõ. illi. hac gͥ spe erecta aĩa: cdm̃ laudat hic. Itentiõe: monet ad laudẽ.
Mocdꝰ. Triꝑtitus est p̃s. Rimo: ꝓpħa sibi qͣiͣ om̃ib ꝯsulit  laudare: ne inuanis oci¬
etur.⁊ qi acqͥescens cõsilio: as̃serit se lauclaturũ ibi. uͥ pot̾it plene. Scd̾o alios mo¬
net nõ sꝑare inhoĩe. ibi. Nolite cõfi. d erciodocet omẽm spem: ⁊ n om̃ĩpotẽti ponẽ¬
dã. ibi. ħeatꝰ. yiritaq iustus aiãm suã ad laudẽ exͥoͥrtans: ait. Lauda aĩa mea
d. eͣ auid de aliis sattagis: sta mecũ in laude clĩ. d qͣrit᷑ a qͦ hoc consulatur.⁊ cui.
Si cr̃ earo consułe aĩe: nõ uiddetur hoc ẽẽ uerũ. cũ ã meliori ⁊digniori soleat ĩte¬
riori dariconũliũ. saro aũ interior ẽ aĩa. aĩa enĩ licet uituꝑabilis. qi peccatrixr:
mouet. regit. seuiticat. ⁊ cap̃ ip̃a sp̃ualis natura infinita. uicina ẽ sub̾e dĩ. Sic

Expanded text:
 Hac igitur spe erecta anima Deum laudat hic. Intentio: Monet ad laudem. Modus: Tripartitus est. Primo Propheta sibi quasi omnibus consulit laudare, ne in vanis otietur, et quasi acquiescens consilio, asserit se laudaturum ibi, ubi poterit plene. Secundo, alios monet non sperare in homine, ibi, nolite confiteri. Tertio docet omnem spem, in omnipotenti ponendam, ibi, beatus. Vir itaque justus animam suam  Quid de aliis satagis? Sta mecum in laude Dei. Sed quare, a quo, et cui hoc consulatur. Si caro dicitur consulere animae, non videtur esse verum, cum a meliori et digniori soleat inferiori dari consilium. Caro autem inferior est anima. Anima enim licet vituperabilis, quia peccatrix, movet, regit, sensificat, et caput ipsa spiritualis natura infinita vicina est substantiae Dei. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
abeis egredit᷑ cito ꝑitͣis : boues eorũ s̃ crase.ͥ s. ad lit̾am bouos eoꝵ nõ st̃
labore macri. s ꝯcio pingues. ut his qͥ afflirũt diuitiis. cũ ip̃i sint au̾itate ieumi.
Ut mistice. houes eorũ s̃: magistri. qͥ s̃ crasũ. qi trenis affluũt. Non ẽ ruinama
cerie neq tͣnsitus neq clamor in platheis eorũ. ad litt̾am macheria ẽ q̃ de solis ĩaxi
in ortis ł iuineis fit s nec iłsa ruit illis ad eo ꝓsꝑi s̃. nec tͣnsitꝰ nec clamor tͣbidus
interrũpit quietẽ eoꝵ ł mistice. Macherͣia ẽ philosophorũ. q̃ nõ pot̃ meis destrui
ut iusti facti tͣnseant ad xp̃m neq clamor dĩ qui ẽ iñ angꝰta uia q̃ ducit aduitã:
ẽ inplateis eoꝵ.i. in lata uia eorũ q̃ ducit admortẽ. hec p̃dicta s̃ eis :. Beatũ di
ꝙerũt popłmcui ħ p̃dicta s̃ filii alieni hoc dixer̃. s tͥu dd̾ quid dicise Qͥd dicis tu cor¬

Expanded text:
ab eis egreditur cito perituris. Et boves eorum sunt, crassae, ad litteram. Boves eorum non sunt labore macri, sed otio pingues, ut his qui affluunt divitiis, cum ipsi sint a veritate jejuni. Vel mystice: Boves eorum sunt magistri, qui amor in plateis eorum, ad litteram. Maceria est quae de solis saxis, in hortis, vel in vineis fit. Sed nec illa ruit illis, adeo prosperi sunt, nec transitus, nec clamor turbidus interrumpit quietem eorum. Vel mystice, maceria est ars philosophorum, quae non potest in eis destrui, Hier. ut justi facti transeant ad Christum. Neque clamor Dei, qui est in angusta via quae ducit ad vitam, est in plateis eorum, id estui haec, praedicta, sunt, filii alieni hoc dixerunt. Sed tu, David, quid dicis? quid dicis tu cor
Abbreviated transcription (Latin):
neq tͣnsitꝰ ⁊ exitus: neq elamoi inplatheis eoꝵ .i. nuillus tumisttus: s pax qͥeta
est inplatiacis. Ecce q̃ est eorũ dext̾a. de iñ ostendit. qͣm uanitatẽ locuntur: sub
deni. D eatũ dixer̃. qͣi niõ hec q̃ hñt: arguo. tãquã sint mala s iñ arguo eos: quia
beatũ ctirer᷑ popłm cui ħ s̃. illud qd̾ ẽ insinistra: ponẽtes intlext̾a. Felicitas aͣ. est
htͥe filios in columes: ifilias ornatas. ⁊ c̾. tẽꝑalia. nec p̃cipit᷑ uistis ea defug̾e s nõ¬

Expanded text:
neque transitus vel exitus, neque clamor in plateis eorum, id est nullus tumultus sed pax quieta est, in plateis eorum. Ecce quae est eorum dextera. Deinde ostendit quam vanitatem loquuntur, sub. Quasi dicat: Non haec quae habent, arguo tanquam sint mala; sed inde arguo eos, quia beatum dixerunt populum cui haec sunt. Illud quod est in sinistra, ponentes in dextera. Felicitas quidem est habere filios incolumes, et filias ornatas, et caetera temp
Abbreviated transcription (Latin):
qui añ nõ erãt. ł educit de inferno uĩctos: qͥ ibi tenebãtur ad celũ infortitudine
sua. qͣ fortem .a. cliabolũ ligauit. simiłr educit eos. qui exasrant .i. plasphemos ĩ dm̃
uł qui exaꝑãt ꝑ sequẽdo bonos. et resistẽdo iusticie. cũ sint om̃ino mortui inoꝑib
mortuis. Uñ seqr̃. qui habitãt insepulcris .i. incarnalib. ⁊ fetidis ⁊ mortuis oꝑib
sepulti s̃. ut nec uelĩt. nec posũt ambulare. uĩcti u̾o uolũt ambulare. s nõ possũt.

Expanded text:
nferno vinctos qui ibi tenebantur, ad coelum, in fortitudine sua, qua fortem, id est diabolum, alligavit. Similiter educit eos qui exasperant, scilicet blasphemos in Deum. Vel, qui exasperant, persequendo bonos, et resistendo justitiae, cum sint omnino mortui in operibus mortuis. Unde sequitur: Qui habitant in sepulcris, id est in carnalibus et fetidis, et mortuis operibus sepul
Abbreviated transcription (Latin):
mandatis tuis. docendis. ⁊ ãnũtiãdis in eccła. aqͥb negligens repellit᷑. ne tollat
locũ metiori. ⁊ ne sibi plus cõthͣaat offensiõis. Ip̃e est tepidꝰ. qui nec cal ad
feruore deĩ: nec frigidꝰ algore infidelitatis. qui nõ rapit᷑ demanu dm̃. s
eicit᷑ ut peior frigido .i. penitꝰ infideli. Uñ in apocalipsi angło laodotie
dr᷑. Mtinã trigidus eẽs aut calidus. s q tepidꝰ es: mñerꝑiã te euom̾e. de¬

Expanded text:
mandatis tuis, docendis et annuntiandis in Ecclesia, a quibus negligens repellitur, ne tollat mandatis tuis, docendis et annuntiandis in Ecclesia, a quibus negligens repellitur, ne tollat locum meliori. Et ne sibi plus contrahat offensionis ipse est tepidus, qui nec calidus est fervore fidei, nec frigidus algore infidelitatis, qui non rapitur de manu Domini, sed ejicitur ut pejor frigido, id est penitus infideli: unde in Apocalypsi angelo Laodiciae dicitur: Utinam frigidus esses aut calidus! sed
Abbreviated transcription (Latin):
ut daniel. alit̃ nõ pot̃ corrig̾e. qr frustra custodit memoria: si nõ custodit
⁊̃ uita .il.oꝑe. Iñꝑu̾sa enĩ uita: nõ ẽ correcta uia. Nlã quidã u̾ħã tenẽdo. ass
ne obłiuiscantur: nec agũt uiuendo: ut corrigant᷑. Seq̃r. I ntoto corde.¬
aiͣ.d. qr inhis est correctio: iõ exquisiui te. qd̾ ẽ ex dono dĩ: intoto corde nĩ. Eͥ
nõ toto eorde exqͥrit: negligens est. ⁊ repellit᷑. ⁊ iõ ne repellas nõ adiuuã¬
do me. qrndignũ: cũ tͥoto corde q̃ro. ne re pellas dico amandatistuis.i.
ab intelligentia legis. a qua repellit᷑: qͥ a deo nõ adiuuatur. Mandatis
qͥꝑpe eiꝰ rectis atq arduis: humana nõ cõtẽꝑatur infirmitas: nͥ p̃ueniẽs
eiꝰ aduiuet caritas. Qui gͦ nõ adiuuat᷑ ã deo: qi flãmeo gladio ꝓhibet᷑ abar.¬
bore uite: ai inlignus . ł de p̃latͥone ecctastica agit. qͣm qͥ negligent̃ ad¬
ministrat: a deo repellit᷑ qd̾ ne sibi fiat: iste p̃cat᷑ dicens. ne repellas me a

Expanded text:
ut Daniel, aliter non potest corrigere, quia frustra custodit memoria, si non custodit et vita. In perversa enim vita non est correcta via. Nam quut Daniel, aliter non potest corrigere, quia frustra custodit memoria, si non custodit et vita. In perversa enim vita non est correcta via. Nam quida est ex dono Dei in toto corde meo, qui non toto corde exquirit, negligens est et repellitur. Et ideo, ne repellas, non adjuvando me, quasi indignum, cum toto corde quaero. Ne repellas dico a mandatis tuis, id est ab intelligentia legis, a qua repellitur qui a Deo non adjuvatur. Mandatis quippe ejus rectis atque arduis humana non contemperatur infirmitas, nisi praeveniens ejus adjuvet charitas. Qui ergo non adjuvatur a Deo, quasi flammeo gladio prohibetur ab arbore vitae, quasi indignus. Vel de praelatione ecclesiastica agit, quam qui negligenter administrat, a Deo repellitur, quod ne sibi fiat iste precatur dicens: Ne repellas me a
Abbreviated transcription (Latin):
tñꝑa decipiendis infimis accõmoda. Dic̃ gͦ. ut sagitẽt rectos corde in obscura luna .i.
ui obscuritate eccłe. que trib modis obscuratur ut p̃dictũ ẽ. Uł obscũra dr̃ eccła: dum
filii eiꝰ peccãt.⁊ imꝑiti. ⁊ carnales multi in eahabũdãt. ⁊ tẽ occͥone obscure lune obꝓ¬
bria inger̃. iniqui h̾etici catholicis. eo qd̾ talibꝰ cohabitẽt. ⁊ atalib sacͣmẽta accipiant.
hoc nõmutatur. Uł ita abillo loco. Qm̃ ecce. ⁊ s̃ hi t̾rores. ⁊ u̾ba heticorũ cõminãti¬
ũ nob̃ depecẽoribꝰ: ut ad se qͣi ad iustos tͣnseamꝰ. Dñt enĩ debetis ad nos tͣnsire: q̃m ecce
uba incorde. ad qͥd: ut sagitẽt in obs. rec. cor.hoc nõ mutat᷑. asẽtẽt ia pͥme lectionis.

Expanded text:
is accommoda. Dicit ergo: Ut sagittent rectos corde in obscura luna, id est in obscuritate Ecclesiae, quae tribus modis obscuratur, ut supra dictum est. Vel obscura dicitur Ecclesia, dum filii ejus peccant, et imperiti et carnales multi in ea abundant, et tunc occasione obscurae lunae opprobria ingerunt iniqui haeretici Catholicis, eo quod talibus cohabitent et a talibus sacramenta accipiant. rores et verba haereticorum comminantium nobis de peccatoribus, nisi ad se quasi ad justos transeamus. Dicunt enim: Debetis ad nos transire, quoniam aretra, id est venenata verba in corde. Ad quid? Ut sagittent in obscuro rectos corde: hoc non mutatur a sententia primae lectionis.
Abbreviated transcription (Latin):
rectos corde iobscuro .i. insuis ambiguis. ⁊ obscuris sentẽtus. Larcũ hoc faciũt. nõ qd̾
script᷑a ad hoc ualeat .i. nõ ex uitio scͥpture. s qm̃ destruxer̃ male exponendo .i. ꝑuer
ter̃ ea q̃ ꝑfecisti.i.scͥpturas quas ꝑfecte edidisti. Uł ꝑfecisti implendo inte predicta in
scͥpt᷑is. Uł Sed̾ aliã lict̾am. Ut sagictẽt in obscura luna rectos corde. Liinaͭ cõgrue sig̾cat
eccłam. Due enĩ opiniones st̃ de luna. quar̃ que u̾a sit: ł nõ om̃ino: ł difficile pot̾
ẽẽ. Dũ aũ partẽ illã que lucet paulatĩ ad t̾rã mu̾tit ut uid̾i possit: corniculata
apparet.⁊ sic crescit dõnec cota illa pars uideat᷑.⁊ dũ it̾m cõuertitur obscura pars

Expanded text:
rectos corde in obscuro, id est in suis ambiguis et obscuris sententiis. Per arcum hoc faciunt, non quod Scriptura ad hoc valeat, id est non ex vitio Scriptti, id est Scripturas quas perfecte edidisti. Vel perfecisti, implendo in te, praedicta in Scripturis. Vel secundum aliam litteram: Ut sagittent in obscura luna rectos corde. Luna congrue significat Eesse. Dum autem partem illam, quae lucet, paulatim ad terram vertit, ut videri possit, corniculata apparet, et sic crescit, donec tota illa pars videatur. Et dum iterum convertitur, obscura pars
Abbreviated transcription (Latin):
nat. lũdicat uͦ pupillo: qͥ ꝓ illo ꝑfert sentẽtiã. Et notãdũ qd̾ hĩc cõuora¬
tur sed̾ aduẽtus ad iuditiũ. qui manifestꝰ erit. Cũ iste pͥs de occultis filii
agat: sic̃ titulus insinuat. Sed ⁊ ille aduẽtus nẽ int̾ occulta filii recte
ponr̃. qr de eo nemo scit. neq angeli neq uirtutes. neq filiꝰ hoĩs. Nõ
utiq ad cognoscẽdũ s adꝓdendũ. Seqr̃. ut nõ apponat. aiͣ. iõ desid̾ant

Expanded text:
t notandum quod hic memoratur secundus adventus ad judicium, qui manifestus erit, cum iste psalmus de occultis filii agat, sicut titulus insinuat. Sed et ille adventus nunc inter occulta filii recte ponitur, quia de eo nemo scit, neque angeli, neque virtutes, neque Filius hominis. Non utique ad cognoscendum, sed ad prodendum nobis ut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s. ẜimo cõtra pauorem: p̃mittitur spes.⁊ or̾o: cũ certitudine lib̾ationis et gau¬
dio. Sed̾o: enu̾at qͦt et quanta ꝑturbent. cõtra que: ẽ or̾o. ibi. Miser̾e m̃i. Terciodi¬
cit: q̃ sint bona dĩ cõtra mala. ibi. Quã magna. Et sciend̾ qd̾ u̾ba p̾si huiꝰ: q̃dã ca
agentes. de sua lib̾atione. ibi. Redemisti. Iñ ip̃i idẽ diu deperturbatone sua agen¬
tes ibi. Miser̾e mĩ ⁊ c̾. ꝓpħe aũ uox int̾ ponitur. ꝓpefinẽ.⁊ infine. sbi. Quã magna.

Expanded text:
Cassiod. Contra pavore praemittitur spes, et oratio cum certitudine liberationis et gaudio. Secundo enumerat quot et quanta conturbant. Contra quae est oratio, ibi miserere mei. Tertio dicit quae sint bona Dei contra mala, ibi, quam magna. Aug. Et sciendum quod verba psalmiedempti gratias agentes, de sua liberatione, ibi, redemisti. Inde ipsi iidem diu de perturbatione sua agentes, miserere mei, etc. Prophetae autem vox interponitur propter finem et in finem, ibi, quam magna,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationis: ẽ delectatio. ad quã cura ⁊ cogitatione nitit᷑ qͥsq peruenire. q̃ de-¬
lectat̾o ꝑrenes accipit᷑. qr inrenib ẽ: gn̾andi uoluptas. ꝑ qͣm in hãc erũnosã
⁊ fallacis leticie uitã ꝑ alis successionẽ nat᷑a humana tͣnffũdr̃. Oꝑa aũ nr̃a que
det. Qui cũ uid⁊ cor ẽẽ in celo: ⁊ nõ delectari incarne. s in dño . i. cũ bone st̃ cogi¬
tationes ⁊ ear̃ fines: dirigit iustũ. ⁊ nõ solũ d̾igit: s ⁊̃ adiuuat. Uñ subdit.¬
Iustũ adiutoriũ in.a dño. Idõ ustũ. qr iã iusto tribuitur. ⁊ ẽ qiͣ medicina. q̃
seruat salutẽ. alt̾a ẽ: q̃ facit. duo enĩ s̃ officia medicine. morbũ sanare. ⁊ sani¬

Expanded text:
cogitationis est delectatio, ad quam cura et cogitatione nititur quisque; pervenire. Quae delectatio per renes accipitur, quia in renibus est generandi voluptas, per quam in aerumnosam, et fallacis laetitiae vitam, per prolis succDeus; qui cum videt cor esse in coelo, et non delectari in carne, sed in Domino, id est, cum bonae sunt cogitationes, et earum fines dirigit justum, et non solum dirigit, sed adjuvat justum a Domino. Aug. Ideo justum, quia jam justo tribuitur. Et est quasi medicina, quae servat salutem: altera est, quae facit. Duo enim sunt officia medicinae, scilicet morbum san
Abbreviated transcription (Latin):
ralia p̃cepta uluendo uicerũt. Sicudͣnͣ
uidicanturr.⁊ ꝑeunt. qui suadente ꝑfidia
legem den̾e contẽpnũt: Ita nõ uidicãt᷑
et regnãt qui suadente ꝙ̃ pietate ultͣ
gen̾alia diuine legis p̃cepta ꝓficiunt.
Hĩc ẽ quod paulus ꝙͣ specͥalia p̃cepta tͣnscẽdẽs:
plus oꝑe exibuit: quã institutio legisꝑmisio̾is

Expanded text:
ralia vivendo vicerunt. Sicut enim non judicantur et pereunt, qui suadente perfidia legem tenere contemnunt, ita non judicantur et regnant, qui suadente etiam pietate ultra generalia divinae legis praecepta perficiunt. Hinc est quod Paulus etiam specialia praecepta transcendens, plu
Abbreviated transcription (Latin):
resurectionis ꝑalmã claruisse om̃ib qͥ po¬
testati patris eẽt equalis indicauit. En
se indisparẽ calcato mortis acculeo: inno¬
tuit. Uñ & marie ne dũ se c̾dentipatͥ si¬
nuilẽ: diẽ. Noli metang̾e. nũcdũ enĩ ascẽdi
ad ꝑatrem. Nobis enĩ introno filii sed̾e ẽ:
ex eiꝰdẽ filii potestate iudicare. . enĩ iudiei
pͥncipatũ. ex eiꝰ uirtute ꝑcipimꝰ: uelud meiꝰ

Expanded text:
resurrectionis palmam, clarius se omnibus quod potestati Patris esset aequalis indicavit, eique se non disparem calcato mortis aculeo innotuit. Unde et Mariae necdum credenti se Patri similem, dicit: Noli me tangere, nondum enimascendi ad Patrem . Nobis enim in throno filii sedere, ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicii principatum ex ejus virtute
Abbreviated transcription (Latin):
lex: nõ requirit. Itagͦ in extremo iuditio.⁊
legał eũ inuectio ꝑcutit: qͣrͣ ab eo qd̾ ꝓfessiõe
tenuit: actione declmauit. ⁊ iste sine iudi¬
tis miiuuectioe pimit᷑. qͥ lege fidei non tenet᷑¬
iudices ueniunt relinquentes qͥspe
omĩa. plus ꝓmpta deuotione executi St̃ ꝗͣ
iuberi generalit̃ audier̃. Speciali nãq nissi

Expanded text:
teneri. Ita ergo in extremo judicio, et legalis illum invectio percutit, quia ab eo, quod professione tenuit, actione declinavit. Iste autem sine judicii invectione punitur, quia lege fidei non tenetjudices veniunt. Relinquentes quippe omnia plus prompta devotione executi sunt, quam juberi generaliter audierunt. Speciali namque jussi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipiũt. qͥr eiꝰ reuerẽtiã. nec u̾botenꝰ serira¬
re uoluer̃. Illi legałr ꝑeũt: qr sub lege posi¬
ti: peccauert̃. istis inꝑditione sua de lege
Princeps namq t̾renamq rẽ ꝓuplicã re¬
gens ÷ alit̃ punit cuiẽ. int̾ius delinquẽtem.
atq alit̾ hoste̾ exterius rebellãtem. In illo iu¬
ra sua consulit. eũ q subuerbis digne inuecto¬
nis adͤic̃. Contra hostẽ uͦ bellũ mouet. instru

Expanded text:
cipiunt, quia ejus reverentiam nec verbotenus servare voluerunt. Illi legaliter pereunt, quia sub Lege positi peccaverunt, istis in perditione sua de Lege  sunt. Princeps namque terrenam rempublicam regens, aliter punit civem interius delinquentem, atque aliter hostem exterius rebellantem. In illo jura sua contulit, eumque sub verbis divinae invectionis addicit. Contra hostem vero bell
Abbreviated transcription (Latin):
ad conspectũ districti uidicis. iã dãpnatone sue infcdelitatis accedũt. ꝓfes¬
sionẽ uͦ fidei retinẽtes. s professionis oꝑa nõ habentes redarguũtur:
ut ꝑeant. qͥ uͦ nec fidi sacramenta cenuer̃. increpationẽ iuidicis in extre-¬
factis seq̃ntib redimentes. qͥcqͥd illicitũ aliqͣnͣ
fecer̃t: ab octis udicis elemosinar̃ fit ͣductio¬
ne cooꝑiũt. qͥb uidex ueniens in dext̾am cõ¬
sistentib dic̃. Esuriui ⁊ declistis mͥ m̃ã. Alii¬

Expanded text:
 damnatione suae infidelitatis accedunt, professionem fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguuntur, ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem Judicis in extrefactis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione cooperiunt. Quibus judex veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mi
Abbreviated transcription (Latin):
um: incãpissilue cõꝑtus ẽ. ⁊ ut ãpliꝰ confirmet: dicit se introisse subdẽs.
mͦ. ł uimꝰ. intab̾nacłmeiꝰ dĩ iacob. Qui intrat ut habitet. ip̃e a deo habitatur.
ad hãc domũ ꝑtinet. qui aliis tãqͣm uiuis lapidib caritate cõpaginatꝰ est. In.¬
trͣat gͦ. qui dilig̃. ⁊ qͥ intrat: domꝰ dĩ esficit᷑. ⁊ ⁊̃ adorabimꝰ in locouͥ pedes eiꝰ. dñi
locus: domꝰ dĩ est. uͥ debet adorari. p̃ter qͣm nõ audit ds̃ aduitã et̃nã. Ille ad domũ

Expanded text:
um in campis sylvae compertus est. Et ut amplius confirmet, dicit se introisse, subdens:mus in tabernaculum ejus Dei Jacob. Qui intrat ut habitet ipse, a Deo habitatur; ad hanc domum pertinet, qui aliis tanquam vivis lapidibus charitate compaginatus est. Intrat ergo qui diligit; et qui intrat, domus Dei effiloco. Domus Dei est, ubi debet adorari: praeter quam non audit Deus ad vitam aeternam. Ille ad domum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ gentes om̃ia terrena. ꝑ celos: om̃ia celestia notat. ut ꝑ hec duo: om̃s c̾aturas ĩ¬
dicet sibi subiectas. Uł ꝑ gentes carnales. ꝑ celos: sp̃uales sig̾cat. sr̃ qͦs excelsus
deos: qͦs colũt .i. solẽ ⁊lunã ⁊ huiꝰ mͦi. Celi gͦ supra se hñt illũ: quẽ humilesse
et ẽ. iõ om̃s ad laudẽ in uito: qr frͥ om̃s ẽ regnaturus. ¶ Nui sic̃. s ed̾o ip̃e facit:¬
gelis. ⁊ insc̃is. quos exultat sic: ut nõ suꝑbos faciat. licet altus: nõ tñ despi

Expanded text:
 gentes omnia terrena, per coelos omnia coelestia notat, ut per haec duo omnes creaturas indicet sibi subjectas. Vel per gentes, carnales; per coelos, spirituales significat, super quos excelsus deos quos colunt, id est solem et lunam et hujusmodi. Coeli ergo supra se habent illum, quem humiles seEt est, ideo omnes ad laudem invito, quia super omnes est regnaturus. PARS Igelis sanctis, quos exaltat sic; ut non superbos faciat; et licet sit altus, non tamen despici