comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a sebis filius cusebis. ista duo greca uerba diuersos habent apud grecos
intellectus. Asebis enim dicitur & impius & sine culd. eusebis dicitun¬
& pius & bene colens: Cumq dixiss& haec uerba: turba genratur ih po¬
pulo quasi patrem dixiss& impium. filium uero pium Ssuꝗ factait
nolite inquit turbari adea quaȩ dixi: Pater enim a sabis ẽ quia nullũ
col&: filius aut eusebis. quia colit patrem n łdapoclimdixiss& eubexius
turba quidem sȩdata ẽ multđs uero risus compleuit eccłam.⁊ xbiec
actenus illud dictum cum derisione ꝑmansto His mberesiar¬
chae seductionib sermonibq uacantesi eccłam lacerarunt. Huius¬
modiergo termino & iam sinodus constantino polstana conolus a est

Expanded text:
ασεβὴς, Filius εὐσεβὴς. Ista duo Graeca verba diversos habent apud Graecos ασεβὴς, Filius εὐσεβὴς. Ista duo Graeca verba diversos habent apud Graecos intellectus; ἀσεβὴς enim dicitur et impius et sine cultu; εὐσεβὴς dicitur pius et bene colens. Cumque dixisset haec verba, turba generatur in populo, quasi Patrem dixisset impium, Filium vero pium. Quo facto, nolite, inquit, turbari ad ea quae dixi: Pater enim ἀσεβὴς est, quia nullum colit: Filius autem εὐσεβὴς, quia colit Patrem. Haec cum dixisset Eudoxius, turba quidem sedata est: multus vero risus complevit ecclesiam. Et hactenus illud dictum cum derisione permansit. His enim haeresiarchae seductionibus sermonibusque vacantes, Ecclesiam lacerabant. Hujusmodi ergo termino etiam synodus Constantinopolitana conclusa est
Abbreviated transcription (Latin):
xpulso siquidem macedonio cudoxius spernens antiochiae sedem con¬
stanti nopolitanam inuasit ecłam. Studiofultus a caer: qui oblitisuo¬
rum suis iudiciis contraria sanciuerunt: Namcum prius dracontium
de posuis sent eoquod exgalatia transiss& in ꝑgamum. ñ cogitantes¬
ni quod actum fuerat eudoxium a sede in aliam migrauerunt: Quofacto
leetam sidemurimino cumaugmento quod ipsi in constantinopoli¬
tana urbe ahacerant ubiq direxerunt. mandantes ut qui ñ subseri¬
berenthiussione imp̃yis exilio mittȩrentur. In notuerunt que sua gesta
u & aliis orientalib sibi concordib & patrophilo scito poleos ep̃o. quide
Ar seleucĩa ad propriã mox redierat ciuitatem: Eudexiosi quidem con¬
stituto constantinopoli. tunc &iammaior eccła quae dicitur sophia
dedicatur consulatu constanti decimo & iuliani caesamstertio. quin¬
ta decimadic februaru mensis: Eudoxius anim cum sediss& & in
sedem illam prius uocem quacubiq uulgataã pratulit dicens. Pater

Expanded text:
xpulso siquidem Macedonio Eudoxius spernens Antiochiae sedem, Constantinopolitanam invasit Ecclesiam, studio fultus Acacii, qui obliti suorum suis judiciis contraria sanciverunt. Nam cum prius Dracontium deposuissent, eo quod ex Galatia transisset in Pergamum, non cogitantes quod actum fuerat, Eudoxium ad sedem aliam migraverunt. Quo facto, lectam fidem Arimino cum augmento quod ipsi in Constantinopolitana urbe adjecerant, ubique direxerunt: mandantes ut qui non subscriberent, jussione imperatoris exsilio mitterentur. Innotueruntque sua gesta et aliis Orientalibus sibi concordibus, et Patrophilo Scythopoleos episcopo, qui de Seleucia ad propriam mox redierat civitatem. Eudoxio siquidem constituto Constantinopoli, tunc etiam major ecclesia quae dicitur Sophia, dedicatur consulatu Constantii decimo, et Juliani Caesaris tertio , quinta decima die Februarii mensis. Eudoxius enim cum sedisset in sedem illam, primus vocem quae ubique vulgata est protulit, dicens: Pater
Abbreviated transcription (Latin):
sentirent definitionib fratrum suorum. susciperentur in ecła . & propriã
fiduciam caritatemq repararent: Siuero sine paenitentia ꝑ manerent.
amicitiasq hominum regulis eccłae & concordiae nr̃ae proponerent.
tunc eos episcopatus dignitate cẽ iudicamus extrancos Quib deposicis
necessarium erit ut in eorum locis alii constituantur ep̃i. Quatenus le¬
galis ecła comp&entem sumens ordinem sibi & concord& p̃is uidelic&
uniuersis seruantib uinculum caritatis. eademq cumꝑfectione diceñdo

Expanded text:
sentirent definitionibus fratrum suorum, susciperentur in Ecclesia, et propriam sentirent definitionibus fratrum suorum, susciperentur in Ecclesia, et propriam fiduciam charitatemque repararent. Si vero sine poenitentia permanerent, amicitiasque hominum regulis Ecclesiae et concordiae nostrae praeponerent, tunc eos episcopatus dignitate esse judicamus extraneos. Quibus depositis, necessarium erit ut in eorum locis alii constituantur episcopi, quatenus legalis Ecclesia competentem sumens ordinem, sibi concordet: episcopis videlicet universis servantibus vinculum charitatis, eademque cum perfectione dicendo
Abbreviated transcription (Latin):
Quõ ea quae ds̃ hactenus celass& apostolis. reuelata sibim& affirmar&
Posthuius modiuaesanos suꝑbosq sermones. amemorato sera. de a&cio
protestatos. flecti p̃cib nequiuerunt. ut in nr̃a fierent d&erminatione
concordes: Verum tamen longanimitate d&enti. multo tempore
sustenuimus eos. nunc indignantes. nunc rogantes. nung inter mi¬
nantes. nunc iterum supplicantes. ut conuenirent nobisctum. & con¬
sona omni concilio definirent: Sustineba mus ergo siforsan audirent.
siforsan intellegerent. si forte prospicerent: Cumq muldo tem̃pr
nobis ꝑdurantib non fleeterentur sequi sententiam suꝑ p̃dicto uiro prolatã
ecłae honorabiliorem eẽ quam uirorum amicitias iudicantes: I iniuimus
contra eos ex communicationis tempus sex mensuum. adagendam pae¬
nitentiam eisdantes indutias ut si in hoc tempus conuerterentur. & con¬

Expanded text:
quoniam ea quae Deus hactenus celasset apostolis, revelata sibimet affirmaret. quoniam ea quae Deus hactenus celasset apostolis, revelata sibimet affirmaret. Post hujusmodi vesanos superbosque sermones a memorato Serra de Aetio protestatos flecti precibus nequiverunt, ut in nostra fierent determinatione concordes. Verumtamen nos longanimitate detenti, multo tempore sustinuimus eos, nunc indignantes, nunc rogantes, nunc interminantes, nunc iterum supplicantes, ut convenirent nobiscum, et consona omni concilio definirent. Sustinebamus ergo si forsitan audirent, si forsitan intelligerent, si forte prospicerent. Cumque, multo tempore nobis perdurantibus, non flecterentur sequi sententiam super praedicto viro prolatam, Ecclesiae honorabiliorem esse quam horum virorum amicitias judicantes, finivimus contra eos excommunicationis tempus, sex mensium ad agendam poenitentiam eis dantes inducias; ut si intra hoc tempus converterentur et con
Abbreviated transcription (Latin):
ab ep̃is actumẽ quod decebat. Dia conatu namq depositus ẽ & ab eccła
factus extrancus & a nobis haec monita processerunt. ut neq ad lectionẽ
cuius piam ueniant nefandae eius epistolȩ. sed abiciantur. eoquod
uehementer inutiles sint: His aũt ad iecimus &iam anathematizan¬
dum eum. siꝑman& in eo proposito. cum sequacib suis. Consequens
enim erat ut omnes insynodo conuenientes ep̃i. deponerent auctorẽ
scandalorum. & schis matum in omni terrarum orbe factorum in¬
ter eccłas. & concor darent insententia contracum iuste prolataꝵ Sed
extra uota spemq nr̃am. seras. & stephanus. heliodorus. & duophilus.
innr̃ a sententia concordare noluerunt: Neq in eius depositione sub¬
scribere . cumscilic& seras. &iam aliam uęsanam arro gantiam eius dem
accusar& a&ii.: Dicebat enimeum asperiora p̃sumere atq dixissc

Expanded text:
ab episcopis actum est quod decebat. Diaconatu namque depositus est, et ab Ecclesia ab episcopis actum est quod decebat. Diaconatu namque depositus est, et ab Ecclesia factus extraneus. Et a nobis haec monita processerunt, ut neque ad lectionem cujuspiam veniant nefandae ejus epistolae: sed abjiciantur, eo quod vehementer inutiles sunt. His autem adjicimus etiam anathematizandum eum, si permaneat in eo proposito, cum sequacibus suis. Consequens enim erat ut omnes in synodo convenientes episcopi deponerent auctorem scandalorum et schismatum in omni terrarum orbe factorum inter Ecclesias, et concordarent in sententia contra cum juste prolata. Sed extra vota spemque nostram Serras et Stephanus, Heliodorus et Theophilus in nostra sententia concordare noluerunt, neque in ejus depositione subscribere; cum scilicet Serras etiam aliam vesanam arrogantiam ejusdem accusaret Aetii. Dicebat enim eum asperiora praesumere, atque dixisse:
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ uerbumigitur consubstantialis ẽ genitori patri. sicut ds̃ ex dõ. &
lumen exlumine. eamq hab& cum genitore naturam: Tunc im̃pr
iratus ex ilium interminatus ẽ cis: At illi potestatem inquiunt
habes puniendi. non tamennos patrum statuta destruimus: Tunc
im̃pr illos pelli iussit eccłuis & procis alios ordinari: Tunccudoxius
cumtrrannice constantino poleos tener& ecclesiam. pulso eleusio erxici
cunomium ordinauit ep̃m. & a &ium inscriptis abdicauerunt. cuius ui¬
debantur eẽ consortes: Scripseruntq georgio qđ fuerat gestum:
COUTRA AETIUM PROPT XCFARIÃ BLASFEMIA CIUSINT¬
cãsinodus constantinopolim congregata. dño honorabili alexandrinae
Ociuitatis ep̃o georgio salutem:
modorep̃hendente a&ium. propter nefandascius & plenas scandalis
scripturas. secundum consequentiam ecclesi afticarum sanctionum. suꝑ eo

Expanded text:
Deus Verbum: igitur consubstantialis est genitori Patri; sicut Deus ex Deo, et Deus Verbum: igitur consubstantialis est genitori Patri; sicut Deus ex Deo, et lumen ex lumine, eamdemque habet cum genitore naturam. Tunc imperator iratus, exsilium interminatus est eis. At illi: Potestatem, inquiunt, habes puniendi: non tamen nos Patrum statuta destruimus. Tunc imperator illos pelli jussit Ecclesiis, et pro eis alios ordinari. Tunc Eudoxius, cum tyrannice Constantinopoleos teneret Ecclesiam, pulso Eleusio Cyzici, Eunomium ordinavit episcopum. Et Aetium in scriptis abdicaverunt, cujus videbantur esse consortes; scripseruntque Georgio quod fuerat gestum. contra Aetium, Propter nefariam blasphemiam ejus. Sancta synodus Constantinopoli congregata, domino honorabili Alexandrinae civitatis episcopo Georgio salutem. Synodo reprehendente Aetium propter nefandas ejus et plenas scandalis scripturas, secundum consequentiam ecclesiasticarum sanctionum, super eo
Abbreviated transcription (Latin):
tione commotus impr. requisiuit cudoxium si fater&ur suam.: Atille
ne gauit dicens: Quia ess&e a&ii: Quenidum iussiss& im̃pr ad duci.
requisitus lic& eiius ñ fuerit suam eẽ professus ẽ. & ideo exilio destinatius
Eustatius tamen &iam eudoxium ita sapere proclamabat. exigens ut
scripturam anathemar& a&ii: Quod lic& tardefecit tamen & dam¬
nauit quod prius & postea p̃dicabat: Deinde &iam ipse exigebat ut ille
omo usion anathemar&. quod scripturae ñ haberent: Tunc siluanus
& exñ existentib inquit & creatura & alterius substantiae scripta
nus quam sunt: Iustum ergo ẽ haec abdicari: Quod im̃pr quoq de¬
creuit ut fier&. quod lic& cum dificultate fecerunt. Quo gesto. exige¬
bant ut & ipsi omousion abdicarent: Tunc disputatiue atq ueraciter
siluanus ait. Niex ñ existentib nonẽ. neq creatura. exalia substantia

Expanded text:
tione commotus imperator, requisivit Eudoxium, si fateretur suam. At ille tione commotus imperator, requisivit Eudoxium, si fateretur suam. At ille negavit, dicens, quia esset Aetii. Quem dum jussisset imperator adduci; requisitus, licet ejus non fuerit, suam esse professus est; et ideo exsilio destinatus. Eustathius tamen etiam Eudoxium ita sapere proclamabat, exigens ut scripturam anathematizaret Aetii. Quod licet tarde, fecit tamen; et damnavit quod prius et postea praedicabat. Deinde etiam ipse exigebat ut ille ὀμούσιον anathematizaret, quod Scripturae non haberent. Tunc Sylvanus, et ex non existentibus, inquit, et creatura, et alterius substantiae, scripta nusquam sunt. Justum ergo est haec abdicari. Quod imperator quoque decrevit ut fieret; quod, licet cum difficultate, fecerunt. Quo gesto, exigebant ut et ipsi ὁμουσιον abdicarent. Tunc disputative atque veraciter Sylvanus ait: Si ex non existentibus non est, neque creatura, nec ex alia substantia
Abbreviated transcription (Latin):
gitur sequaces a cacii in anthiociam magnostudio conuenerunt. actipae¬
nitentia quia similem dixerint filium patri. & consulatus equent idẽ
tauri & florenti. cum eu zoius eam gubernar& eccłam lim̃pri ibidem¬
cilio a cacium declinauerunt. aꝑte uerbum similis substantiae sanciuerun
constituto. pauci quidem rursus mouebant ea quae dudum placuerant¬
dicentes oportere sermonem similis substantiae auferri. ab expostio¬
ne fider tradita. & eam in arimino quam constaunti nopolitani ñcelantes
sed a ꝑte dicentes quia ꝑ omnia dissimilis filius eẽ patri. ñ solũ sccundũ
substantiam sed &iam secundum uoluntatem & ex ñ extantib ess&
sicuti p̃dicauerat᷑ arrius. cum quib erant sectatores a&ii:
considerablas phemias. obtulitq eius expositionem inter alia sichabentẽ
quae dissimiliter proferuntur. dissimilia secundum substantiam sunt:
aũt est ex quo & ꝑquem: Dissimilis igitur filius dõ est patri: Hac lec¬

Expanded text:
gitur sequaces Acacii in Antiochiam magno studio convenerunt, acti poenitentia, quia similem dixerant Filium Patri. Et consulatu sequenti, id est, Tauri et Florentii , cum Euzoius eam gubernarcilio Acacium declinaverunt, aperte verbum similis substantiae sanciverunconstituto, pauci quidem rursus movebant ea quae dudum placuerantdicentes oportere sermonem similis substantiae auferri ab expositione fidei traditae, tam in Arimino quam Constantinopoli: non celantes, sed aperte dicentes, quia per omnia dissimilis Filius est Patri, non solum secundum substantiam, sed etiam secundum voluntatem; et ex non exstantibus esset, sicuti praedicaverat Arius. Cum quibus erant sectatores Aetii.doxii considera blasphemias. Obtulitque ejus expositionem, inter alia sic habentem: Quae dissimiliter proferuntur, dissimilia secundum substantiam sunt: autem est, ex quo, et per quem: dissimilis igitur est Filius Deo Patri. Hac lec
Abbreviated transcription (Latin):
dria pracsbrter ñ facit sermnonem & haccres initium accepra ex
quo arrius eccłam conturbauit. Romae sabbata uniuensa ieiu¬
nant᷑ Incac saria cappodociae cosqui post babtis madeliquiu
acommunione suspendunt. sicuti nouatiani & macedonuarra psr
Uelles ponto facrunt ac masia. quarto decimam nouatian eirca płirs¬
gĩbinubos ñ recipiunt. Constantinopolim ucro neq aꝑte recipiunt
neq palam remouere noscuntur. In occidentalib uero partib aꝑte re¬

Expanded text:
dria presbyter non facit sermonem. Et haec res initium accepit ex dria presbyter non facit sermonem. Et haec res initium accepit ex quo Arius Ecclesiam conturbavit. Romae sabbata universa jejunant. In Caesarea Cappadociae eos qui post baptisma delinquunt, a communione suspendunt, sicut Novatiani et Macedoniani in Hellesponto faciunt, et in Asia Quartodecimani. Novatiani circa Phrygiam binubos non recipiunt, Constantinopoli vero neque aperte recipiunt, neque palam removere noscuntur. In occidentalibus vero partib
Abbreviated transcription (Latin):
& psalmipronuntiatores indifferenter siunt. siue cathecumini siue
iam xp̃ian dumom nes cccłae iamfideles in his ordinb habere
unde antur. Ego quoq cognoui inthessalia consuaudinem aliam
Dum quidam elericus anteclericatum legitime duxiss& uxoretia
quia cum eamixtus fucrit abdicatus c̃. Dum inoriente cunctsspor¬
tanea uoluntate & non aliqua necessitate &iam ep̃i sem& ipsos
abstincant plurimienimeorum &iam episcopatus tempore
ex legitima uxore & iamfilios habuerunt: hoc quoq inthessalid
seruari cognoui. qũo apud cos indicb paschae tantum modo babti¬
tantur: Qua propter plurimi sine babtis mate moriuntandodeiaente¬
ochia uero syriae altare n adori entem eccłae sed magis ad oce identẽ
habent In hella dahicro solimis &x thessalia ad tempus uesꝑtinum
orationessimiles nouatianis constantinopolim degentib haba
ncacsaria capodociae &xerpro die sabbati & dominico cireauesperã

Expanded text:
et psalmi pronuntiatores indifferenter fiunt, sive catechumeni sive et psalmi pronuntiatores indifferenter fiunt, sive catechumeni sive jam Christiani, dum omnes Ecclesiae jam fideles in his ordinibus haberi videantur. Ego quoque cognovi in Thessalia consuetudinem aliam: dum quidam clericus ante clericatum legitime duxisset uxorem, quia cum ea mixtus fuerat, abdicatus est, dum in Oriente cuncti spontanea voluntate, et non aliqua necessitate etiam episcopi semetipsos abstineant. Plurimi enim eorum etiam episcopatus tempore ex legitima uxore filios habuerunt. Hoc quoque in Thessalia servari cognovi, quoniam apud eos in diebus Paschae tantummodo baptizatur. Quapropter plurimi sine baptismate moriuntur. In Antiochia vero Syriae altare non ad orientem ecclesiae, sed magis ad occidentem habent. In Hellade, Hierosolymis, et Thessalia, ad tempus vespertinum orationIn Caesarea Cappadociae, et Cypro, die Sabbati et Dominico circa vesperam
Abbreviated transcription (Latin):
constituitas diesabbatorum ꝑsingulas ebdomadas sacrificia celebra¬
rentur. hoc in alexandria & in roma quadam prica traditione non
faciant. aogyptii uero alex andriae uicini & thebaidis habitatores
sabbato quidem collectas agunt. sed non sicut moris ẽ sa cramenta
ꝑcipiunt. Nampostquam fuerint epulati &cibis omnibiadimplac
cir cauesperã oblatione facta communicant. Pursus aũt malexandria
quarta & sexta feria scripturae leguntur. easq doctores inter p̃tanturr
& omnia fiunt p̃ter sollemnem oblationis morem. Origenis enim
pluri ma in his dieb uidxur edocuisse. Quidum sapiens ess& magister
& considerar & quia impossibilitas mosa ycelegis ad litteram essa
infirmacionem paschae admodum contemplationis euexit. unum
pascha solum modo uerum fieri dicens quod saluator celebrauit.¬
Oxrus ad uersus contrarias poitestates dumerucem suscipera. &
hoc tropeo uter&ur contra diabolum. Ineadem alex andrialectores

Expanded text:
constitutas die sabbatorum per singulas hebdomadas sacrificia celebraconstitutas die sabbatorum per singulas hebdomadas sacrificia celebrantur, hoc in Alexandria et Roma quidem prisca traditione non faciunt. Aegyptii vero Alexandriae vicini, et Thebaidis habitatores sabbato quidem collectas agunt, sed non, sicut moris est, sacramenta percipiunt. Nam postqucirca vesperam oblatione facta communicant. Rursus autem in Alexandria, quarta et sexta feria Scripturae leguntur; easque doctores interpretantur, et omnia fiunt praeter solemnem oblationis morem. Origenes enim plurima in his diebus videtur exposuisse  ed., edocuisse. Qui dum sapiens esset magister, et consideraret quia impossibilitas Mosaicae legis ad litteram esset infirma, rationem Paschae ad modum contemplationis evexit: unum Pascha solummodo verum fieri dicens, quod Salvator celebravit adversus contrarias potestates, dum crucem susciperet, et hoc tropaeo uteretur contra diabolum. In eadem Alexandria lectores
Abbreviated transcription (Latin):
siones aliarum duarum septimanarum iciun antes. nihi lominus
quadragesimam uocant. Vnde miror cumnumerum ipsum non
habeant quomodo quadragensimam uocant. Sed &iam ciborum
abstinentiam ñsimilem habent Nam alii omnino ab animantes
obseruant. alii animantium piscessolum modo comedunt: quidam
cumpiscib uescuntur & uolatilib dicentes. haec sccundum moy sen
exaqua habere substantiam. Alii uero &iam caulib & ous abstincre
noscuntur. quidam sicco tantum modo pane uescuntur. alii neq hoc
Aliusq: ad nonam ic iun antes horam. sine dis cr&xione ciborum reficiunt:
& innumerȩ consu&udines apud diuersos inueniuntur: & quia
nulla lectio ex hoc inuenitur antiqua. puto a postolos singulorum hoc
reliquisse sententiae ut unus quist oper&ur. nontimore ñ necessitate
quod bonumẽ sed &iam circa caelebritatem collectarum quaedam
diuersitas inuenitur. Nam dum ꝑ eccłas inuni uerso terrarum orbe

Expanded text:
siones aliarum duarum septimanarum jejunantes; nihilominus siones aliarum duarum septimanarum jejunantes; nihilominus Quadragesimam vocant. Unde miror, cum numerum ipsum non habeant, quomodo Quadragesimam vocent. Sed etiam ciborum abstinentiam non similem habent; nam alii omnino ab animantibus abstinent, alii ex animantibus pisces solummodo comedunt, quidam cum piscibus vescuntur et volatilibus, dicentes haec secundum Moysen ex aqua habere substantiam. Alii vero etiam caulibus et ovis abstinere noscuntur; quidam sicco tantummodo pane vescuntur; alii neque hoc; alii usque ad nonam jejunantes horam sine discretione ciborum reficiuntur; et innumerae consuetudines apud diversos inveniuntur. Et quia nulla lectio ex hoc invenitur antiqua, puto apostolos singulorum hoc reliquisse sententiae, ut unusquisque operetur non timore, non necessitate, quod bonum est. Sed etiam circa celebritatem codiversitas invenitur. Nam dum per Ecclesias in universo terrarum orbe
Abbreviated transcription (Latin):
quodratio subtilis uidetur exiger& nullam cumiuda eorum ꝑierrio
habere commumoncm: T alia siquidem constantinus: Sed aiuntau
quartodecimanis hanc obseruationem iohannem a postolum tra¬
didissc Aluiuero pexrum & paulum a postolos romanis &ocerdens¬
tulib dicuntt paschae trachidisse solerin itatem⁊ Secclnullus seriptum
probationem horum habere dinoscitur. Quia uero ex consu&udine
quadam ꝑprouincias celebratur pascha. hincaestimo. cum nulla reli
plurimitamen disponant xirca paschae legitima. Vnde pauca dicen¬
da sunt nam in ipsis iciuniis. aliter apud alios inuenis obseruari: No
sub continuatione iciunant: Illyriciuero & tota hellas alexandriaquoq
ante sex septimanas ieiunant. eaq ieiunia quadragesimam uocant ::
Aliiuero ante septem paschae septimanas ieiuniorum facere noscuntur
initia. & tres tantum modo septimanas hoc ẽ quinis dieb ꝑ inter mis¬

Expanded text:
quod ratio subtilis videtur exigere, nullam cum Judaeorum perjurio quod ratio subtilis videtur exigere, nullam cum Judaeorum perjurio habere communionem. Talia siquidem 348 Constantinus. Sed aiunt Quartodecimanis hanc observationem Joannem apostolum tradidisse. Alii vero Petrum et Paulum apostolos Romanis et Occidentalibus dicunt Paschae tradidisse solemnitatem. Sed nullus scriptam probationem horum habere dignoscitur. Quia vero ex consuetudine quadam per provincias celebratur Pascha, hinc aestimo quod nulla reliplurimi, tamen discordant circa Paschae legitima. Unde pauca dicenda sunt. Nam in ipsis jejuniis aliter apud alios invenimus observari. Rsub continuatione jejunant. Illyrici vero, et tota Hellas, Alexandria quoque, ante sex septimanas jejunant, eaque jejunia Quadragesimam vocant. Alii vero ante septem Paschae septimanas jejuniorum facere noscuntur initia, et tres tantummodo septimanas, hoc est, quinis diebus per intermis
Abbreviated transcription (Latin):
celebratum sub constantino concilum. festiuitatem paschao mutauit
Namipse constantinus dicor dantib scribens mon&. ut isti cum pauer
essent immitarentur plures. cuius epistolae partem ponere ñ omisi
sic cnim post alia dixit. Est enimordo decorus que momnes ecłae
muno orbe apud occidentem & meridim & arctum positat seruare
noscuntur nec ñ &iam quidam orientalium. Quadam propt̃ in p̃¬
sentibene sehabere omnes aestimauerunt. &cgo ipse ur̃ae quoque
sapientiae placere promisi. ut quod in romana ciuitate: italia
e afstica &x uniuersõ aegrpto hispania: gallus. brittãnis. lrbia tota
hellada usia drecisc ponto & cilicia libenter subuna concordia
custoditur hoc &iam sapientia ur̃a suscipiati. Gonsiderantes ñ solũ
multitudinem p̃dictorum locorum. & coelesi arum numerum.u
sed & iam quia hoc maxime deb&is omnes communitet celebrare

Expanded text:
celebratum sub Constantino concilium festivitatem Paschae mutavit. celebratum sub Constantino concilium festivitatem Paschae mutavit. Nam ipse Constantinus discordantibus scribens, monet ut isti, cum pauci essent, imitarentur plures. Cujus epistolae partem ponere non omisi. Sic enim post alia dixit: Est enim ordo decorus, quem omnes Ecclesiae in universo orbe apud Occidentem, et Meridiem, et Arcturum, positae servare noscuntur, nec non etiam quidam Orientalium. Quapropter in praesenti bene se habere omnes aestimaverunt, et ego ipse vestrae quoque sapientiae placere promisi, ut quod in Romana civitate, Italia, et Africa, et universa Aegypto, Hispania, Galliis, Britanniis, Libya, tota Hellade, Asia dioecesi Ponti, et Cilicia, libenter sub una concordia custoditur, hoc etiam sapientia vestra suscipiat: considerantes non solum multitudinem praedictorum locorum et Ecclesiarum numerum, sed etiam quia hoc maxime debetis omnes communiter celebrare
Abbreviated transcription (Latin):
inquinto ecclesiastice historiat doc&. Quidamigitur sicuti dixi linꝰ
a sia minortꝰ quarts decimõ obseruabant diem. quidamuero &iam
circaomentales partes sabbatum custo diebant. Dissonabant aũt icurea
mensem: Namalii iudeos lic& in tegritatem ñ seruarenti. sequendos
c̃t̃ insacra festiuitate dicebant. alii uero post ae quinoctium celebra¬
bant. declinantes sequi iuda cos & dicentes. Quia dumsoless& mari&e
pascha celebrare deber&  Secundum antiochenos aũt tantico mense
sccundum romanos aprili: & hoc faciesidum non sequendo moder¬
nos iuducos qui ꝑ omina errare noscutur sed magis antiquos
x ioseppum is icenimille intertio antiquitatis libro conseripsitu
Hisita contendentib omnes occidentales usq ad oceanum post aequi¬
noetium exantiqua traditione pascha celebrasse compehinus. Nec
aliquando habuisse discordiam. Non enim sicito quidamehcunt

Expanded text:
in quinto Ecclesiasticae Historiae libro docet. Quidam igitur, sicuti dixi, in in quinto Ecclesiasticae Historiae libro docet. Quidam igitur, sicuti dixi, in Asia minore quartumdecimum observabant diem. Quidam vero etiam circa orientales partes sabbatum custodiebant, dissonabant autem circa mensem. Nam alii Judaeos, licet integritatem non servarent, sequendos esse in sacra festivitate dicebant; alii vero post aequinoctium celebrabant, declinantes sequi Judaeos, et dicentes quia dum sol esset in Ariete, Pascha celebrari deberet. Secundum Antiochenos autem Xanthico mense, secundum Romanos Aprili. Et hoc faciendum non sequendo modernos Judaeos, qui per omnia errare noscuntur, sed magis antiquos et Josephum. Sic enim ille in tertio Antiquitatis libro conscripsit. His itaque contendentibus omnes Occidentales usque ad Oceanum, post aequinoctium ex antiqua traditione Pascha celebrasse comperimus, nec aliquando habuisse discordiam. Non enim, sicuti quidam dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
apostolorum non de dieb sancire festiuitatem. sed conuersationem
rectam & dĩ p̃dicare culturam: Mihi ergo uidetur quia sicut imul¬
ta alia ꝑprouincias. ad consu&udinem uenerunt. sic & paschae in¬
festiuitas tradita ẽ. eo quod nullus a postolorum aliquid hincsanc¬
xiss  Nam plurimi circaminoremasiam antiquitus quarto decimo
obseruare non respicientes sabbati diem  hoc facientes non ta men
segregabantur ab illis qui a litercelebrabant. Donec romanae eccłae
uictor ep̃s ex communicationem quartodecimãnis misiss& inasiam.
Iuo facto irincus lugdunensis gallicanus ep̃s uictorem eͥpistola sua
culpauit dicens &iam u& cres itacelebrasse: & quia pols carpus
smyrna ciuitatis ep̃s. qui postea subgordiano principe martyrio coro¬
natus ẽ anic&o ep̃o romano communi cauerit nihildiscernens
depaschali festiuitate cum ipse: quarto decimꝰanus c&. Sicut eusebius

Expanded text:
apostolorum non de diebus sancire festivitatem, sed conversationem apostolorum non de diebus sancire festivitatem, sed conversationem rectam et Dei praedicare culturam. Mihi ergo videtur quia, sicut multa alia per provincias ad consuetudinem venerunt, sic et Paschae festivitas tradita est, eo quod nullus apostolorum aliquid hinc sanxisset. Nam plurimi circa minorem Asiam antiquitus quartumdecimum diem observabant, non respicientes sabbati diem. Et hoc facientes, non tamen segregabantur ab illis qui aliter celebrabant, donec Romanae Ecclesiae Victor episcopus excommunicationem Quartodecimanis misisset in Asiam. Quo facto Irenaeus Lugdunensis, Gallicanus episcopus, Victorem epistola sua culpavit, dicens etiam veteres ita celebrasse; et quia Polycarpus Smyrnae civitatis episcopus, qui postea sub Gordiano principe martyrio coronatus est, Aniceto episcopo Romano communicaverit: nihil discernens de paschali festivitate, cum ipse Quartodecimanus esset, sicut Eusebius
Abbreviated transcription (Latin):
initio meñsis uut sabbato . quac sunt umbra futuri. & ad hebreos idemi
a postolus dicit mutato enim sacer dotio. necessario legis mutaad fuit.
Nunuigitur apostolus. nec euangelia accedentib ad p̃dicationem̃ iugui
scituitutis imposuerunt. Sed festiuitatem paschae & alias delebritates
honorandas cẽ dixerunt. Quapropter quõ diligunt homineschuius¬
modi celebrigates. eo quod incis a laborib requiescunt: singuli ꝑpra¬
uincias sicuti uoluerunt memonam salutaris passionis antiquitiis
exquadam consu& lidine celebrabant. Non enimhoc saluator aut
nñt a postoli lege p̃dicauerunt. nec poenam aut supplicium. aut ma¬
ledictum sicut lex mosaica iudacis. nobis euangelia aut apostoli
sunt minat. sed solum modo propten derogationem iuda eorum
quõ infestiuitatib homicidium commiserunt. In tem̃pr atimorum
saluatorem passum in euan geliis ẽrelatum: Intentionamq fuit

Expanded text:
initio mensis, aut in sabbato, quae sunt umbra futuri . Et ad Hebraeos idem initio mensis, aut in sabbato, quae sunt umbra futuri . Et ad Hebraeos idem apostolus dicit: Mutato enim sacerdotio, necessario legis mutatio fuit . Igitur nec Apostolus, nec Evangelia accedentibus ad praedicationem jugum servitutis imposuerunt, sed festivitatem Paschae et alias celebritates honorandas esse dixerunt. Quapropter quoniam diligunt homines hujusmodi celebritates, eo quod in eis a laboribus requiescunt, singuli per provincias, sicuti voluerunt, memoriam salutaris passionis antiquitus ex quadam consuetudine celebrabant. Non enim hoc Salvator aut nostri Apostoli lege praedicaverunt, nec poenam, aut supplicium, aut maledictum, sicut lex Mosaica Judaeis, nobis Evangelia aut apostoli sunt minati; sed solummodo in derogationem Judaeorum, quoniam in festivitatibus homicidium commiserunt, in tempore Azymorum Salvatorem passum in Evangeliis est relatum. Intentio namque fuit
Abbreviated transcription (Latin):
postea & remotas collectas faciebat. paruiq pendens iusiurandum
ed mihi ñ uid&ur huius modi uiros defestiuitate paschae rationabi¬
liter contendisse neq istos quinunc secuntur iuda eos. Nonenimi
mente ꝑceperunt quia iudais mo inxp̃iamtatem mutato: illa sub¬
tilia & figuratiua legis mosaicȩqui euerunt. Quo shinc appar& iu¬
daitare nam qs ullagens xp̃iana ꝑcepitre diuerso aũt a postolus q¬
&iam contradixit: Ñ solum arcum cisionem prohibens. sed &iam
defestiuitatib contentiones abiciendas monens Scribens enim ad
galatasait: Dicite mihi qui sublege uultis cẽ legem ñ audistis. & a
hine pauca loquens seruu mostendit populum iudacorum. & it liber¬
seruandos dics & menses & annos: Colosensib aũt scribens magna
uoce clamabat umbram fuisse obser usaciones antiquas: Qua propt̃
inquit nullus uos iuhie& in cibo aut in potu aut in parte festiuitatis. aut

Expanded text:
postea et remotas collectas faciebat, et parvipendens jusjurandum, postea et remotas collectas faciebat, et parvipendens jusjurandum, ed mihi non videtur hujusmodi viros de festivitate Paschae rationabiliter contendisse, neque istos qui nunc sequuntur Judaeos. Non enim mente perceperunt quia Judaismo in Christianitatem mutato, illa subtilia et figurativa legis Mosaicae quieverunt, quod hincapparet. Judaizare namque nulla gens Christiana praecepit; e diverso autem etiam Apostolus contradixit, non solum circumcisionem prohibens, sed etiam de festivitatibus contentiones abjiciendas monens. Scribens enim ad Galatas ait: Dicite mihi, qui sub lege vultis esse, legem non audistis ? Et hinc pauca loquens, servum ostendit populum Judaeorum, et in liberservandos dies, et menses, et annos. Colossensibus autem scribens, magna voce clamabat, umbram fuisse observationes antiquas. Quapropter, inquit, nullus vos judicet in cibo, aut in potu, aut in parte festivitatis, aut in
Abbreviated transcription (Latin):
quianumquam desiderar& episcopatum. Quo iurante regulam
depas chaefestiuitate protulerunt. qua singulis licer& quouellent
celebrare pascha. ne propter discordiam festiuitatis. diuiderent
eccłam. cum antiqui & eccłiis proximi. lic& discordantes d&cali
festiuitate communicassent tamen alter utris: & nouatiani in regi
urbe roma constituti. num quam fuissent secuti iudacos. sed semꝑ
postac qui noctium celebrarent pascha: Cum haec ab eis tunc fu¬
iss regula definita. sabbatius iuramentis obstrictus. siquando
paschalis festiuitas discordaradille apud sem& ipsum p̃cedentius
iciunabat & noctanter sollemnem diem paschae sabbaticelebrabat. &
rur sus cumomnib: ineccła conueniebat. & mysteriis fruebatur : Ho
ergo multis annis faciens. latere ñ potuit: Qua propter quid am sim¬
plicium & maximefrigum & gallatorum. exhacre iustificaricre¬
dentes zelabantur eum & pascha cumillo celebrabant: Sed sabbatius

Expanded text:
quia nunquam desideraret episcopatum. Quo jurante, regulam quia nunquam desideraret episcopatum. Quo jurante, regulam de Paschae festivitate protulerunt qua singulis liceret quo vellent celebrare Pascha, ne propter discordiam festivitatis dividerent Ecclesiam; cum antiqui, Ecclesiis proximi, licet discordantes de tali festivitate, communicassent tamen alterutris, et Novatiani in regia urbe Roma constituti nunquam fuissent secuti Judaeos, sed semper post aequinoctium celebrarent Pascha. Cum haec ab eis tunc fuisset regula definita, Sabbatius juramentis obstrictus, si quando paschalis festivitas discordaret, ille apud semetipsum praecedentius jejunabat, et noctanter solemnem diem Paschae sabbati celebrabat, et rursus cum omnibus in ecclesia conveniebat, et mysteriis fruebatur. Hoc ergo, multis annis faciens, latere non potuit. Quapropter quidam simplicium, et maxime Phrygum et Galatarum ex hac re justificari credentes, zelabantur eum, et Pascha cum illo celebrabant. Sed Sabbatius
Abbreviated transcription (Latin):
defendere nitebatur: & primum quidem quasi pro eccłae integri¬
tate custodia. dicebat non ẽẽ dignos quosdam participatione sacra¬
mentorum. Procedenti uero tem̃pr manifestatus ẽ dum collec¬
tas proprias celebrar&. Interha ec marcianus agnoscens eius
crrorem & ordinationis suae culpam. qũo uanae gloriae homines
prbos ordinauerat & cum gemitu dicebat. Melius fuisse super
spinas ponere manus suas quam sabbatium ordinasse prbm:
Pro inde sinodum insangariobythiniae nouatianorum fecit
epis coporum. Quo congregati. euo cauerunt cos ut coram synodo
causas discessio nissuae proponerent : Cumq sabbatius discordiam
festiuitatis paschalis suam dicer& eẽ tristitiam &oportere
secundum iuda eorum obseruationem eam celebrari firmar&.
sicut in paro suerat constitutum. acstimantes ep̃i qũo proptir
ambitum sabbatius talia ꝑpaerar&. iusiurandum cimmposuerunt.

Expanded text:
defendere nitebatur. Et primum quidem, quasi pro Ecclesiae integridefendere nitebatur. Et primum quidem, quasi pro Ecclesiae integritate custodienda, dicebat non esse dignos quosdam participatione sacramentorum. Procedenti vero tempore manifestatus est, dum collectas proprias celebraret. Inter haec Martianus agnoscens ejus errorem et ordinationis suae culpam, quia vanae gloriae homines presbyteros ordinaverat, cum gemitu dicebat: Melius fuisse super spinas ponere manus suas, quam Sabbatium ordinasse presbyterum. Proinde synodum in Sangario Bithyniae Novatianorum fecit episcoporum: quo congregati evocaverunt 347 eos, ut coram synodo causas discessionis  ed., dissensionis suae proponerent. Cumque Sabbatius discordiam festivitatis paschalis suam diceret esse tristitiam, et oportere ut secundum Judaeorum observationem eam celebrari firmaret, sicut in Pazo fuerat constitutum, aestimantes episcopi quoniam propter ambitum Sabbatius talia perpetraret, jusjurandum ei imposuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quicumueniss& ad mortem. sisinnium prbm ordinauit ep̃m. uirum
elo quentissimum & amaximo philosopho una cumiulia no im̃pre
litteris eruditum: Cumq. populus nouatianorum culpar& ordi¬
nationem . curñ marcianum potius ordinass&. ꝑquem sub ualente
nouatiani sine ꝑsecutione mansissent. Tunc agelius populi uolens
placare tristitiam. &iam martianum ordinauit ep̃m: & cum
melius habuiss& in eccłam processit. & sermonem fecit dicens: Mar¬
cianum hab&is postme. postmar cianum uero sisinnium. post
paucos uero dies defunctus ẽ. sub epis copatuuero marciani. &iam
byteratus honorem prouectus. nihi lominus seccae iudaicae seruiebat.
cum quo scelere ambiebat episcopatum. Assumens ergo suidesideri
conscios duos prb̃os. theoctistum & macarium. nouitatem festiui¬
tatis paschalis sub ualente imp̃re constitutam. inuico phrigiae pazo

Expanded text:
Qui cum venisset ad mortem, Sisinnium presbyterum ordinavit episcopum, virum Qui cum venisset ad mortem, Sisinnium presbyterum ordinavit episcopum, virum eloquentissimum et a Maximo philosopho una cum Juliano imperatore litteris eruditum. Cumque populus Novatianorum culparet ordinationem, cur non Martianum potius ordinasset, per quem sub Valente Novatiani sine persecutione mansissent: tunc Agelius populi volens placare tristitiam, etiam Martianum ordinavit episcopum. Et cum melius habuisset, in ecclesiam processit, et sermonem fecit, dicens: Martianum habetis post me, post Martianum vero Sisinnium. Post paucos itaque dies defunctus est. Sub episcopatu vero Martiani etiam presbyteratus honorem provectus, nihilominus sectae Judaicae serviebat, cum quo scelere ambiebat etiam episcopatum. Assumens ergo sui desiderii conscios duos presbyteros, Theoctistum et Macarium, novitatem festivitatis paschalis sub Valente imperatore constitutam in vico Phrygiae Pazo,
Abbreviated transcription (Latin):
ignumitaq iudico ñtacere. quac apud alios gesta sunt. idẽ apud arri¬
anos nouatianos macedonianos. & cunomianos. Eccłanamq di¬
uisa erat & apud sem& ipsos singuli congregabantur. Quemam modũ
enim & proquib causis diuisi sunt sermone procedente narrabimus.
Hoc aũt sciendumc̃ quia im̃prthco dosius. nullum horum ꝑseque¬
batum p̃ter eu nomium. qui constantinopoli collectas indomo fa¬
ciebat & conscriptos aselibros recitabat. itaut eius doctrina multi
corrum perentur. Proqua causa cum multauit exilio: Nullumq
alium fati gauit neq sibim& communicare compulit. sed singulos
ꝑloca propria collectas celebrare ꝑmisit & cultum tenere xp̃ianitatis
sicut ꝑcipere potuit: & alios quidem ꝑmisit foris ciuitatem oratoria
fabricare. Nouatianos aũt concor dessuae fidei. intra urbem eccłas
habere concessit. de quib pauca dicenda sunt. Quadragintaannis
agelius p̃sulfuit. acmporib constantim usq ad annum sextum theo dosii.

Expanded text:
ignum itaque judico non tacere quae apud alios gesta sunt, id est, apud Arianos, Novatianos, Macedonianos, et Eunomianos. Ecclesia namque divisa erat, et apud semetipsos singuli congregabantur. Quemadmodum enim, et pro quibus causis divisi sunt, sermone procedente narrabimus. Hoc autem sciendum est, quia imperator Theodosius nullum horum persequebatur praeter Eunomium, qui Constantinopoli collectas in domo faciebat, et conscriptos a se libros recitabat, ita ut ejus doctrina multi corrumperentur. Pro qua causa eum mulctavit exsilio, nullumque alium fatigavit neque sibimet communicare compulit; sed singulos per loca propria collectas celebrare permisit, et cultum tenere Christianitatis, sicut praecipere potuit. Et alios quidem permisit extra civitatem oratoria fabricare; Novatianos autem concordes suae fidei, intra urbem ecclesias habere concessit. De quibus quidem pauca dicenda sunt. Quadraginta annis Agelius praesul fuit a temporibus Con tantini usque ad annum sextum Theodosii.
Abbreviated transcription (Latin):
ontanisi quidem quos phrycas nominant ꝑ egrinam quandam lid¬
inuentionem in troducentes secundum eam pachacelebrant: Culpant
cnmeos quicursum lunae requirunt & dicunt solares tantum modo
circulos sequendos & menses quidem singulos eẽ dierum .xxx. defini¬
annos cum sole concurrat & ambo idm nouum habeant mensem.
eo quod octo annorum cursus lunae compleatur & tamquam principiũ
sit primimensis reputant p̃diccam diem inscripturis quarta decima
& hanccẽ dicunt .uIII to a prił. secundum quam semꝑ celebrant pascha
tenent. Si contigit &iam concurrete resurrectionis idẽ dominicum
dicm. alioquin dominico suꝑueniente celebrant. scriptum est enim
inquint quar ta decima usq ad uicesimamprimã cẽ e lebrandum:

Expanded text:
ontani siquidem, quos Phrygas nominant, peregrinam quamdam adinventionem introducentes, secundum eam Pascha celebrant. Culpant enim eos qui cursum lunae requirunt, et dicunt solares tantummodo circulos sequendos. Et menses quidem singulos esse dierum triginta definiannos cum sole concurrat, et ambo iidem novum habeant mensem. Eo quod octo annorum cursus lunae compleatur, et tanquam principium sit primi mensis, reputant praedictam diem in Scripturis quartamdecimam, et hanc esse dicunt octavo idus Aprilis, secundum quam semper celebrant Pascha, tamen si contigerit etiam concurrere Resurrectionis diem dominico die, alioqui dominica superveniente celebrant; scriptum est enim, inquiunt, a quartadecima usque ad vicesimam primam esse celebrandam.
Abbreviated transcription (Latin):
Atilli afflictionib sponte uacantes. aut ieiumus. aut abstinentia lauacri.¬
aut suspensio ne ciborum aut rebialiis quae iubentur expectant com¬
munis tempus quod decerint ep̃s. Constuto uero tem̃pr uelut quod¬
communione participantur. Haccergo antiquitus romani pontisi¬
ces usq ad nr̃m conseruauerunt tempus. Porro constantinopolim
praesbrter suꝑ panitentes fuit . usq ad illud tempus quod quae dam
mulier nobilissima dumpeccata sua fuiss& confessa. & cia prbo p̃ceptũ et
ut ieiunarex & dõ operib supplicar&. dum hoc obseruar&. crebrius
in eccła cumdia cono se concubuisse confessaẽ: Hoc dumpopulus
eccłae Tunc nec tarius ep̃s remouit diaconum sceleratum & quib dã
sua dentib ut singulos ad communicandum iudicio conscientiae sũue
illo antiquitatis consuexudo sublata ẽ: Dum ut arbitror minora
peccata propudore confessionis & subtilitate examinantium patrarentur

Expanded text:
At illi afflictionibus sponte vacantes, aut jejuniis, aut abstinentia lavacrAt illi afflictionibus sponte vacantes, aut jejuniis, aut abstinentia lavacraut suspensione ciborum, aut aliis rebus, quae jubentur, exspectant commune tempus quod decrevit episcopus. Constituto vero tempore, velut quodcommunione participantur. Haec ergo antiquitus Romani pontifices usque ad nostrum conservaruat tempus. Porro apud Constantinopolim presbyter super poenitentes fuit usque ad illud tempus quo quaedam mulier nobilissima, dum peccata sua fuisset confessa, et ei a presbytut jejunaret, et Deo operibus supplicaret, cumque hoc servaret crebrius in ecclesia, cum diacono se concubuisse confessa est. Hoc dum populus a Ecclesiae. Tunc Nectarius episcopus removit diaconum sceleratum, et quibusdam suadentibus ut singulos ad communicandum judicio conscientiae suae rillo antiquitatis consuetudo sublata est, dum, ut arbitror, minora peccata pro pudore confessionis et subtilitate examinantium patrarentur,
Abbreviated transcription (Latin):
uõ omnino ñ peccare diuinum. & ultra humanam naturam ẽẽ cog¬
noscitur: peccantib aũt & paenitentiamagentib. ueniam ds̃ dari
p̃cepit. Qui uero confiteri refugiunt maius peccatorum onus ad qui
sub testimonio ecclesiastici populi delicta pandantur. & hanccausam
praesbrterum bonae conuersationis. seruantemq: secr&um. ac sa¬
pientem uirum statuerunt. Ad quem accedentes hi qui delinquebant
seruatur eccłiis & maxime apud romam ubr&iam locus certus¬
est paenitentium: Stant enim rei & uelut in lamentati onib con¬
stititi. dum enim sacra celebratio fucrit adimpl&a. illi cominu¬
nionem ñ ꝑcipientes. cum gemitu & lamentatione semecipsos in
terra prosternunt. Ad quos concurrens ep̃s & ipsecum lacrimis
& gemitu spiritali prosternicur. & omnis eccłae plebs fl&ib in¬
undatur: Post hoc aũt priorsurgit ep̃s. &cleuat iacentes a terra.
Tunc comp&enter propaenitentib facta oratione. dimittit omnes:

Expanded text:
 omnino non peccare divinum, et ultra humanam naturam esse cognoscitur, peccantibus autem et poenitentiam agentibus veniam Deus dari praecepit; qui vero confiteri refugiunt, majus peccatorum onus acquirusub testimonio ecclesiastici populi delicta pandantur. Et ad hanc causam presbyterum bonae conversationis servantemque secretum, ac sapientem virum, statuerunt, ad quem accedentes hi qui delinquebant, servatur Ecclesiis, et maxime apud Romam, ubi etiam locus est certus poenitentium. Stant enim rei, et velut in lamentationibus constituti. Dum enim sacra celebratio fuerit adimpleta, illi communionem non percipientes, cum gemitu et lamentatione semetipsos in terram prosternunt. Ad quos concurrens episcopus, et ipse cum lacrymis et gemitu spirituali prosternitur, et omnis ecclesiae plebs fletibus inundatur. Post hoc autem prior surgit episcopus, et elevat jacentes a terra. Tunc competenter pro poenitentibus facta oratione, dimittit omnes.
Abbreviated transcription (Latin):
nis iussionibus ministrauit . Auunt enim quiadum fuis s& uulneratus
mox manũ sanguine suo compleuerit. & inaerem proiecent dicens.
galilȩ eui cisti. & in eo ipso confessus cumblas phemia uictoriãisuntuq.¬

Expanded text:
nis iussionibus ministrauit. Cum uero fuisset uulneratus, nis iussionibus ministrauit. Cum uero fuisset uulneratus, mox manum sanGalilaee, vicisti! Et in eo ipso confessus cum blasphemia victoriam. Nullu
Abbreviated transcription (Latin):
illum quidem fustibus occiderunt. confitentẽ hoc sefecisse propatriae
libertate & libent̃ torm̃ta omnia sustinere: Ex ercitus interea ꝑsarũ
& itinere fatigato exercitu romanorũ artus occurrit ad congressionẽ
uaerebantur enim romani de principe. curnoluerit bellum cũ lucro
promissione finire. uerum tam̃ ꝑsis instantib resistebant ita ut frequent̃
uercerentur hostes infugam : Porro iulianus erat praesens inequo
& exercitum confortalat: merimis quidemiet felicitatis stiae p̃sumens
ontra quemiaculũ repente delatũ discurrens ꝓbrachium ineius latus
inmersũ .ẽ. ex hoc uulnere suscepit terminũ uitaei: Quiuoro iustissimũ
intulit uulnus. hactenus ignoratur. Sed alii quendam in uisibiliũ
hoc inculisse fer̃. aliiuero unũ pastorũ ismahelitarũ aliimilitem fame
&itinere fatigatũ. Sedsi uehomo siue angłs fuent᷑ palam ẽ: quia diui¬

Expanded text:
illum quidem fustibus occiderunt, confitentem hoc se fecisse pro patriae illum quidem fustibus occiderunt, confitentem hoc se fecisse pro patriae libertate, et libenter tormenta omnia sustinere. Exercitus interea Persarum, ex itinere fatigato exercitui Romanorum iratus occurrit, seque ad congressionem p. 1, p. 635. Querebantur enim Romani de principe, cur nolucrit bellum cum lucri promissione finire. Verumtamen Persis instantibus resistebant, ita ut frequenter verterentur hostes in fugam. Porro Julianus erat praesens in equo, et exeontra quem jaculum repente delatum, discurrens per brachium ejus, in latus immersum est. Ex hoc vulnere suscepit terminum vitae. Qui vero justissimum intulit vulnus, hactenus ighoc intulisset ferunt, alii unum pastorum Ismahelitarum; alii militem fame et itinere fatigatum. Sed siue homo siue angelus fuerit, palam est quod diui
Abbreviated transcription (Latin):
ergo habitabilemuiam ꝑgebit ꝑsolitudinis locaubi &cibo & potumilites de¬
fraudati. & duces iteneris non babentes. sede rrantes indeserta prouintia
ute r&ur. offerens dare suae patriae partem sisolutus bello desceder&:
Qđ ille noluit neq supplicantib lelmisertus neq mente ꝑcepit. quia uincere¬
n quidẽ bonũ ẽ suꝑ uincere nimis inuidiosũ Credens praecipu emagicis artib:¬
iiri quas eimaximus philosophus exibebat & arbitratus alexandri macedonis se
gloriam ꝑcepturũ aut certe potiorẽ: Putabat enim scđm phytagora eam
platonisq sentiam  exmutationẽ corporum al ex andri animã possidere¬
u aut eẽ potius in altero corpore alius alex ander. Ohacitaq causa ꝑsarum
senior subschemate proditoris seei compendiosum iter ostendere com¬
promifie. Cumq trib dieb, ambulantes ad maiorem solitudinem uenissen

Expanded text:
ergo habitabilem viam, pergebat per solitudinis loca: ubi et cibo et potu milites deergo habitabilem viam, pergebat per solitudinis loca: ubi et cibo et potu milites defraudati, et duces itineris non habentes, sed errantes in deserta provincia, uteretur, offerens dare suae patriae partem, si soluto bello discederet, quod ille noluit, neque supplicantibus est misertus, neque mente percepit, quia vincere quidem bonum est, supervincere autem nimis invidiosum, credens praecipue magicis artibus, quas ei Maximus philosophus exhibebat, et arbitratus Alexandri gloriam percepturum, aut certe potiorem. Putabat enim secundum Pythagoraeam Platonisque sententiam, ex mutatione corporum Alexandri animam se possidere, aut esse potius in altero corpore alius Alexander. Ob hanc itaque causam Persarum senior, sub schemate proditoris, se ei compendiosum iter ostendere compromisit. Cumque tribus diebus ambulantes ad majorem solitudinem venissent,