comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cio respondeat adiungentes
Gła pr̃i. Tunc ip̃e frater
nouitiꝰ ꝓsternat᷑ singłoꝵ
pedib ut orent ꝓeo. et iam
ex illa die in congregatõe
reputet᷑. Nes si quas ht̃:
aut eroget pͥus pauꝑib.
aut fõa sollempnit̃ dona¬
tõne conferat monastio ni¬
chil qͥ reseruãs ex om̃ibus
qͥppe qui ex illo die nec ꝓpͥi
corporis. potestatẽ se habi¬
turũ sciat. Mox gͦ in orato¬
nast̾i. Illa aũt uestim̃ta qͥ¬
b exutꝰ est reponant᷑ ⁊ in
uestiario conseruãda: ut si
aliqͣndo suadente clyabolo
cõsenserit ut egrediatur
de monast̾io qd̃ absit: tũc
exutꝰ reb monasfii ꝓitiat᷑.

Expanded text:
at, adjungentes, Gloria Patri. Tunc ipse frater novitius prosternatur singulorum pedibus, ut orent pro eo. Et jam ex illa die in congregatione reputetur. Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemni donatione conferat monasterio, nihil sibi reservans ex omnibus: quippe qui ex illo die nec proprii corporis potestatem se habiturum sciat. Mox ergo in oratonasterii. Illa autem vestimenta quibus exutus est reponantur in vestiario conservanda, ut si aliquando suadente diabolo consenserit, ut egrediatur de monasterio quod absit tunc exu
Abbreviated transcription (Latin):
ei ingressus ssit in cella
hospitum paucis dieb post¬
ea aũt sit in celła nouitioꝵ.
uͥ meditet᷑᷑ ⁊ manducet ⁊
dormiat Et senior ei talis
deputet᷑ qͥ aꝑtus sit ad lu¬
trandas aĩas: qͥ suꝑ eñ om̃i¬
no curiose intendat. ⁊ sol¬
licitus sit si reuera deũ
q̃xit: si sollicitꝰ est ad opus
d̾i. ad obedĩam. ad obꝓbria.
predicent᷑ ei om̃ia duras¬

Expanded text:
sit in cella hospitum paucis diebus: postea autem sit in cella novitiorum, ubi meditetur, et manducet, et dormiat. Et senior ei talis deputetur, qui aptus sit ad lucrandas 737 animas: qui super eum omnino curiose intendat et sollicitus sit si revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obedientiam, ad opprobria. Praedicentur ei omnia dura
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ abbas ꝑpenlit qr ita est
agant. ibidem opuis dei ubi
oꝑant᷑ cum tremore diui-¬
no flectentes genua Simi¬
lit̾ qui in itin̾e directi fũt.
nec eos p̾tereant hore consti¬
tute s ut post̾ agant sͥ et
seruitutis pensũ nõ negli¬
gant redde

Expanded text:
et abbas hoc perpendit quia ita est, agant ibidem opus Dei ubi operantur, cum tremore divino flectentes genua. Similiter qui in itinere directi sunt, non eos praetereant horae constitutae; sed ut possunt agant sibi, et servitutis pensum non negligant redde
Abbreviated transcription (Latin):
tutis quidem nlłm signũ
ualemꝰ oftend̾e. sed iu ma¬
lignitate nr̃a consũpti su¬
nius Cum ingenti turba¬
tõne recogitabt̃ q̃ cũ nimi¬
a delectatõne gesserunt
ut stinuilus memorie pin¬
guat ad penã: quos acule
uimꝰ a uia ueritatis. ⁊ iu
sticie lum̃ nõ illuxit nob̾¬
Tuc ineipiẽt dic̾e montib
caclite suꝑ nos. Et collib
oꝑite nos. Peniterũt ad
penam sed nõ conũtentur
ad ueniam Iustũ est .n.
ut qͥa noluert̃ cum potue¬
rũt. cũ uelint ñ possint.
Dedit .n. eis d̾s locum pe¬
nitentie ⁊ ip̃i abusi sunt
eo. Dropt̾ea diues qͥ cruci¬
abatur in flãma licebat
ad abraham. Rogo ce pat̾
ut mittas lazarũ in domõ
patͥs mei. habeo .n. qͥnq fra¬
tres ut testet᷑ illis ne ⁊ ip¬
si ueniãt in hũc locũ tor
abraham. hñt moysen et
ꝓph̾as. audiant illos Sub¬
iũxit. ñ pat̾ abraham S
si qͥs ex mortuis ierit ad
eos: penitẽtiam agent:. A¬
gebat ⁊ ip̃e pñiam in iufͤ¬
no. sed qͥa cognoscebat illã

Expanded text:
tutis quidem nullum signum valemus ostendere, sed in malignitate nostra consumpti sumus. Cum ingenti turbatione recogitabunt, quae cum nimia delectatione gesserunt, ut stimulus memoriae pungat ad poenam, quos aculeuvimus a via veritatis, et lumen justitiae non luxit nob«Tunc incipient dicere montibus: ‘Cadite super nos’; et collibus: ‘Operite nos’». Penitebunt ad penam, sed non convertentur ad veniam. Iustum est enim ut qui noluerunt cum potuerunt, cum velint non possint, dedit enim eis Deus locum penitentie et ipsi abusi sunt eo. 2 Propterea dives ille qui cruciabatur in flamma, dicebat ad Abraham: «Rogo te, pater, ut mittas Lazarum in domum patris mei. Habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in hunc locum to: ‘Habent Moysen et prophetas, audiant illos’, subiunxit: ‘Non, pater Abraham: sed si quis ex mortuis ierit ad eos, penitentiam agent’». Agebat et ipse penitentiam in inferno, sed quia cognoscebat illam
Abbreviated transcription (Latin):
et ignẽ et n̾mes in carnes
eoꝵ ut uraut᷑ ⁊ sentiãt us¬
ꝙ in sempit̾num. Uermis
conscĩe tͥplicit̃ lac̾abit. Af¬
fliget memoria. Turbabit
penitẽtia. Torq̃bit angnstia
ueniẽt .n. in cogitatione
cet illos ex adu̾so iniqͥtas

Expanded text:
 ignem et vermes in carnes eorum, ut urantur et sentiant usque in sempiternum». 2 Vermis conscientie tripliciter lacerabit: affliget memoria, turbabit penitentia, torquebit angustia. «Venient enim in cogitatione cent illos ex adverso
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut añ disposuimꝰ omĩs
utilitas monast̾ii. ꝓut ab¬
ba disposuorit. ut dũ płib
cõmutit ᷑: unꝰ ñ suꝑbiat.
Qd̾ si aut locus expetit aut
ꝯgregatio petierit. ratõna¬
bilit̾ cũ humilitate ⁊ abba
iudicau̾it expedire: quẽcũ¬
q eleg̾it abbas cum cõsilio
fr̃m tim̃tiũ d̾m. oeclinet
ip̃e dͥ p̾poĩtum. Qui tam̃
p̾poĩtus illa agat cũ reu̾enti¬
a q̃ ab ab̃bate suo ei iniuncta
obseruare p̾ceptri regule. Qͥ
p̾positus si reꝑtus fu̾it uitio¬
sus. aut elatõne deceptꝰ suꝑ¬
bie aut contemptor sce regu¬
tur u̾bis usq quat̾. Si ñ em̃¬
dau̾it: adhibeat᷑ ei correptio
discipline regularis Quod
si neq sio correx̾it: tũc deitia¬
tur de ordĩe p̾positure ⁊ a¬
lius qui lignus est in lo¬
co eius subrogetur. Qd̾ si
⁊ postea in congregatõne
qͥetus ⁊ obediẽs nõ fũĩt:
etiam de monast̾io expel¬
latur Cogitet tñ ab̃b̃s se
de om̃ib iucliciis suis deo
redd̾e ratõem: ne forte. Zeli¬

Expanded text:
sposuimus, omnis utilitas monasterii, prout abbas disposuerit: ut, dum pluribus committitur, unus non superbiat. Quod si aut locus expetit, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit abbas cum consilio fratrum timentium Deum, ordinet ipse sibi praepositum. Qui tamen praepositus agat cum reverentia quae ab abbate suo ei injuncta observare praecepta regulae. Qui praepositus, si repertus fuerit vitiosus, aut elatione deceptus superbire, aut contemptor sanctae Regutur verbis usque quater: si non emendaverit, adhibeatur correptio disciplinae regularis: quod si neque sic correxerit, tunc dejiciatur de ordine praepositurae, et alius, qui dignus est, loco ejus subrogetur. Quod si et postea in congregatione quietus et obediens non fuerit, etiam de monasterio expellatur. Cogitet vero abbas se de omnibus judiciis suis Deo reddere rationem, ne forte invidi
Abbreviated transcription (Latin):
ab̃ba. Hinc suscitant᷑ inui¬
die rixe: detractões emula¬
tões. dissensiones exorclina¬
tõnes. Et dum ꝯtͣria sͥ in¬
uicẽ. abba. p̾positꝰ q sentiũt.
⁊ ip̃oꝵ necesse est sub hac
dissensione aĩas ꝑiclitari.
⁊ hii qui sub ip̃is st̃ dum adu¬
lant᷑ ꝑtib eunt in ꝑditõem
Cuiꝰ ꝑiculi malũ illis res¬
picit in capite: qui tali in
orclinatõne se fec̾unt auc¬
tores. ¶ Preuidemꝰ expedi¬
re ꝓpt̾ pacis caritatis q cͦ¬
todia in abb̃is pend̾e arbitͥo

Expanded text:
abbas. Hinc suscitantur invidiae, rixae, detractiones, aemulationes, dissensiones, exordinationes; et dum contraria sibi abbas praepositusque sentiunt, et ipsorum necesse est sub hanc dissensionem animas periclitari; et hi qui sub ipsis sunt, duma dulantur partibus, eunt in perditionem. Cujus periculi malum illos respicit in capite qui talibus in ordinatione se fecerunt auctores. Ideo nos videmus expedire propter pacis charitatisque custodiam in
Abbreviated transcription (Latin):
epius qͥdem cõtingit. ut
ꝑ orclinatõem p̾poĩti
scandala grauia in moncist̾i¬
is oriant᷑: dum sint aliqui
maligno suꝑbie sp̃u inflati:
⁊ estimantes se sod̾os abbates
ẽẽ assum̃tes dͥ tyrannidẽ scã¬
dala nutͥunt: ⁊ clissentõnes
in congregatõe faciũt ⁊ ma¬
xime in illis locis uͥ ab eod̃
sac̾dote uł ab eis aib̃batibus
qͥ ab̃batem ordinant. ab ip

Expanded text:
epius quidem contingit ut er ordinationem praepositi scandala gravia in monasteriis oriantur, dum sint aliqui maligno spiritu superbiae inflati, et aestimantes se secundos abbates esse, assumentes sibi tyrannidem scandala nutriunt, et dissensiones in congregatione faciunt, et maxime in illis locis ubi ab eodem sacerdote, vel ab eisdem abbatibus qui abbatem o
Abbreviated transcription (Latin):
mortales angit auxie¬
tas. affligit cura. Sollicitu¬
do molestat. Metus ext̾ret.
Timor cõcutit. horror abdu¬
çit. Dolor affligit. Contͣbat
tͥsticia. Cont̾stat turbatio.
gr̃o. Si iipiꝰ inqͥt fuero.
ue mͥ est Et si iusius nõ le¬
uabo caput saturatꝰ afflio¬
tõne et miseria

Expanded text:
mortales angit anxietas, affligit cura, sollicitudo molestat, metus exterret, tremor concutit, horror obducit, dolor affligit, conturbat tristitia, contristat turbatio tgistro. « Si impius. inquit, fuero, vae mihi est; et si justus, non levabo caput saturatus afflictione et mise
Abbreviated transcription (Latin):
potuit eiꝰ uita dinosci. Qd̾
inuentꝰ fu̾it tpr̃e hospitali¬
tatis: ñ solũ nõ d sociari cor¬
pori moncist̾ii. uerũ ⁊̃ dica¬
tur ei honeste ut cliscedat: ne
eiꝰ miserͥa etiã alii uitient᷑.
Od̾ si nõ fũit talis qui m̾ea¬
tur ꝓici: ñ solũ si petierit
suscipiat᷑ congregatõni soci¬
andꝰ. uerũ ⁊̃ susideat᷑ ut stet:
ut eiꝰ exemplo alii erudiã¬
tur. Et qr in om̃i loco uni
dño seruit ᷑: uni regi mili¬
tat᷑. Muẽ si etiam tellem
ẽẽ ꝑspex̃it abbas: liceat eũ
in suꝑiori aliqͣntulũ con¬
sttiuere loco. Non solum aũt
monachũ. s etiam de supͣ
ricoꝵ stabilire pͭ abbas in
maiori qͣm ingredit᷑ loco:
si eiꝰ talem ꝑspex̾it uitam
ẽẽ. Oaueat aũt abbas ne
aliqũ de alio noto monast̾io
monachum ad habitandũ
suscipiat. sñ consensu ab¬

Expanded text:
 vita dignosci. Quod inventus fuerit tempore hospitalitatis, non solum non debet sociari corpori monasterii, verum etiam dicatur ei honeste ut discedat, ne ejus miseria etiam alii vitientur. Quod si non fuerit talis qui mereatur projici, non solum, si petierit, suscipiatur congregationi sociandus, verum etiam suadeatur, ut stet: ut ejus exemplo alii erudiantur, et quia in omni loco uni Domino servitur, uni regi militatur. Quem si etiam talem esse perspexerit abbas, liceat eum in superiore aliquantulum constituere loco: non solum autem monachum, sed etiam de supra ricorum, stabilire potest abbas in majore quam ingreditur loco, si ejus ta Caveat, inquit, abbas, ne aliquando de noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat, sine consensu ab
Abbreviated transcription (Latin):
iquis monachꝰ ꝑegri¬
nus de longinqͥs pro¬
uintiis suꝑuen̾it: si ꝓ hos¬
pite uolu̾it habitare in
monast̾io: ⁊ contẽtus fu̾it
consuetudr̃e loci qͣm inue¬
n̾it. ⁊ ñ suꝑfluitate sua ꝑ¬
turbat monast̾ium. s sim¬
plicit̾ contentꝰ est qd iuue¬
u̾it: suscipiat ᷑. qͣnto tẽpore
cupit. Si qua sane ratõna¬
bilit̾ ⁊ cum hũilitate cari¬
tatis rep̾hendit aut ostñdit:
tracter abbas prudent̾. ne
forte ꝓ hoc ip̃o eum dñs di¬
rex̾it. Si uͦ postea uolu̾it sta¬
bł̾itateni firmare suã: nõ
renuat᷑ talis uoluntas: et

Expanded text:
quis monachus peregrinus de longinquis provinciis supervenerit, si pro hospite voluerit habitare in monasterio, et contentus fuerit consuetudine loci quam invenerit, et non superfluitate sua perturbat monasterium; sed simpliciter contentus est quod invenerit, suscipiatur, quanto tempere cupit. Si quae sane rationabiliter et cum humilitate reprehendit, aut ostendit, tractet abbas prudenter, ne forte pro hoc ipsum Dominus direxerit. Si vero postea voluerit stabilitatem suam firmare, non re
Abbreviated transcription (Latin):
lendis nouembris usq
in pascha . iuxͣ. consid̾atõem
ratõnis octaua hora noctis
surgentlũ est: ut modice am¬
plius de media nocte pauset᷑ͦ
⁊ iam digesti surgant. Qd̾
uͦ restat pꝰ uigiias. a fr̃ibus
qui psalt̾ii uł icõnũ aliqͥd ĩ¬
digent meditatõni inserni-¬
atur. Apascha aũt usq ad
supͣdc̃as kalendas nouẽbris.
sio temꝑetur hora uigili aꝵ¬
Uagenda. ut ꝑuissimo int̾ual¬
lo quo fr̃es ad neccͣia nature
exeant custodito. mor matu¬
tini qui incipiẽteluce agen¬
di sunt subsequant᷑.

Expanded text:
lendis Novembris usque ad Pascha juxta considerationem rationis octava hora noctis surgendum est; ut modice amplius de media nocte pausetur, et jam digesti surgant. Quod vero restat post vigilias a fratribus qui psalterii, vel lectionum aliquid indigent, meditationi inserviatur. A Pascha autem usque ad supra dictas Kal. Novembris sic temperetur hora vigiliaagenda, ut parvissimo intervallo, quo fratres ad necessaria naturae exeant, custodito, mox matutini qui incipiente luce agendi sunt, subsequantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ui uenatõ leonis:onager in
heremo. Sic pascua diuitũ
pauꝑos o extrema conditõ
seruitutis. Natura lib̾os ge¬
litur ⁊ nemo condolere ꝑmit¬
titur. Sic ip̃e nõ suus est. ut¬
et nemo sit sibi miseri qͥ ca¬
stra sequit᷑. qr miserũ est
aũt si crudelis est oportet il¬
lum uereri ꝓpter neqͥtiam
subiectoꝵ. si mitis est cõti¬
git illum cõtempni ꝓpter
insolentiã subditoꝵ. Seueꝵ
gͦ metꝰ affligit. Et mansue¬
tum uilitas paruipendit.
Nam crudelitas parit odiũ.
et familiaritas parit cõtẽp¬
tum. Famrliaris. enĩ cura
fatigat et domestica sollici¬
tudo molestat oportet euni
semꝑ ẽẽ paratũ ubiq mu¬
guantiũ iniurias propul¬
sare. Hostes conter̾e. eiues tu¬
exi. Nec sufficit diei malicia
sua. s dies diei laborẽ eruc¬
tuat ⁊ nox nocti sollicitudinẽ
iulicat. Dies gͦ laboriosi du¬
cũtur ⁊ noctes expediũitire.
insompnes.
Demiseria
entinentis e coniugati

Expanded text:
 Venatio leonis onager in eremo, sic et pascua divitum pauperes. O extrema conditio servitutis! Natura liberos gelitur, et nemo condolere permittitur. Sic ipse non suus est, ut nemo sit sibi. Miseri qui castra sequuntur, quia miserum est autem si crudelis est, oportet vereri propter nequitiam subjectorum; si mitis est, contigit illum contemni propter insolentiam subjectorum. Severum ergo metus affligit, mansuetum vilitas parvipendit; nam crudelitas parit odium, et familiaritas parit contemptum; familiaris enim cura fatigat, et domestica sollicitudo molestat. Oportet enim eum semper esse paratum, ubique mugnantium sare, hostes conterere, cives tueri. Nec sufficit diei malitia sua, sed dies diei laborem eructat et nox noctis sollicitudinem indicat. Dies ergo laboriosi ducuntur et noctes expediuntur insompnes. XVII De miseria continentis et coniugati
Abbreviated transcription (Latin):
cendũ. Dñe labsa mea aꝑi¬
es. ⁊ os meum anuũtiabit
laudem tuam: cui subiun¬
gendꝰ est t̾cius psalmꝰ ⁊ Gła.
Dost hunc psalmꝰ nonagesi¬
niꝰ dño. cum antiphona: aut
certe decantandꝰ. Inde seqͣtur
ambrosianꝰ ymnꝰ. deinde sex
b dc̃is dicto u̾su. bñclicat abb̃s:
et sedentib om̃ib in scanuis.
legantur uicissim a fr̃ibus
in coclice suꝑ analogium tͤs
lcones: int̾̃ quas ⁊ t̾cia respõ¬
lõoem. qui cantat dicat glo¬
riam. Quam clũ incipit cã¬
tor dic̾e: mox om̃s de sedilib
suis surgant obhonorem ⁊
reuerentiã sc̃e tͥnitatis. Co¬
cdices aũt legant᷑ in uigiliis
tam uet̾is testam̃ti qͣm noui¬
poĩtõnis eaꝵ q̃ a nominatis
⁊ orthodoxis catholicis patͥb
cum responsoriis suis. seqͣn¬
tur reliqui sex. psalmi cum
alła. canencli. Post hos ieccõ
apłi sequat᷑ ex corde recitanda.
lie nocturne¬

Expanded text:
cendum: Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Cui subjungendus est tertius psalmus, et Gloria. Post hunc psalmus nonagesis cum antiphona aut certe decantandus. Inde sequatur Ambrosianum. Deinde sex ctis, dicto versu, benedicat abbas, et sedentibus cunctis in scamnis legantur vicissim a fratribus in codice super analogium tres lectiones, inter quas et tria responlectionem, qui cantat, dicat Gloriam. Quam dum incipit cantor dicere, mox omnes de sedilibus suis surgant ob honorem et reverentiam sanctae Trinitatis. Codices autem legantur in vigiliistam Veteris Testamenti quam Nopositiones earum, quae a nominatis et orthodoxis catholicis Patribus cum responsoriis suis sequantur reliqui sex psalmi cum alleluia canendi. Post hos lectio Apostoli sequatur ex corde recitanda: liae nocturn
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑgatur. menor sit semꝑ
abbas qr doctͥne sue. uł dis¬
cipłoꝵ obedientie utrarũ¬
q uerũ intrem̃do iudicio
dei facienda erit discussio
Sciat q abba culpe pasto¬
ris incumbere qͥcquid in
ouib pat̾familias utili¬
tatis minus potuerit in¬
uenire. Tantũdem it̾m
inobe dienti gregi. pasto
actib uniu̾sa fu̾it cu¬
ra exhi¬
bita: pastor eoꝵ
in iudi¬
cio dñi absolutus
sticiam tuam ñ abscon¬
cli in corde meo. u̾itatem
tuam ⁊ salutare tuũ dixi:
ip̃i aũt contẽpnentes sp̾

Expanded text:
gatur. Memor semper abbas quia doctrinae suae et discipulorum obedientiae, utrarumque rerum in tremendo judicio Dei facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pastoris incumbere quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minus potuerit invenire. Tantum iterum inobedienti gregi pastoriactibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus stitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi : ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
q qr qui suscepit animas
sub cura sua fratrũ se hr̃e
scierit numeꝵ agnosoat
ꝑcerto qr in clie iudicii ip¬
saꝵ om̃im aĩaꝵ est redditu¬
rus dño ratõem. sine lu¬
timẽs semꝑ futurã discus¬
tionẽ pastor de creditis oui
b cum de alienis ratiocinis
cauet: redditur de suis solli¬
citus. Et cum de monitõi¬
b suis em̃datõem aliis sb̾¬
ministrat: ip̃e efficit᷑ a uinis
em̃datus

Expanded text:
que, quia qui suscepit animas sub cura sua fratrum se habere scierit numerum, agnoscat pro certo, quod in die judicii ipsarum omnium animarum redditurus Deo rationem, sine dutimens semper futuram discussionem pastor de creditis ovibus. Quia et cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis sollicitus; et cum de monitionibus suis emendationes aliis subministrat, ipse efficitur a vitiis emendatus
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis ostñdat. ut et capaci¬
b discipłis mandata cdñi
ũbis ꝓponat: duxis uͦ cor
de ⁊ simplitiorib fcĩs suis
diuina p̾cepta demonstret.
Om̃ia uͦ q̃ discipłis docuerit
ẽe contͣria in suis fcĩs inli¬
cet nõ agenda: ne aliis p̾di¬
cans ip̃e reprob inueniat᷑.
ne qñ illi dicat d̾s peocanti.
Quare tu enarras iustici¬
as meas: et assumis te¬
stam̃tum meũ ꝑ os tuũ.
Tu uͦ oclisti disciplinam
⁊ ꝓiecisti sermones meos
post te. Et qui in frĩs tui
oculo festucam uidebas.
in tuo trabem nõ uicdisti:
Non ab eo ꝑsona in mona¬
st̃io disc̾natur ñ unus płs
in bonis actib obedientia
inueu̾it meliorẽ. Sõ p̾po¬
nat᷑ in genuus ex seruitio
conu̾tenti: nͥ alia ratõna¬
bilis causa existat. Quod
si ita iusticia clictante ab¬
bati uisũ fu̾it ⁊ de cuiꝰlib
orline id faciat. Sin alias
ꝓpria teneant loca: qr siue
seruus siue liber. om̃s in
xp̃o unũ sumꝰ ⁊ sub uno
dño equalẽ seruitutis mi¬

Expanded text:
apacibus discipulis mandata Domini verbis proponat; duris vero et simplicioribus factis suis divina praecepta demonstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in suis factis indicet non agenda: ne aliis praedicans ipse reprobus inveniatur : ne quando illi dicat Deus peccanti: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum: tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Et qui in fratris tui oculo festucam videbas, in tuo trabem non vidisti . Non ab eo persona in monasterio discernatur, non unus plus in bonis actibus, aut obedientia invenerit meliorem. Non praeponatur ingenuus ex servitio convertenti, nisi alia rationabilis causa existat. Quod si ita ratione dictante abbati visum fuerit, et de cujuslibet ordine id faciat: sin alias, propria teneant loca. Quia sive servus, sive liber, omnes in Christo unum sumus, et sub uno Domino aequalem servitutis mi
Abbreviated transcription (Latin):
rib blancdim̃ta. Dirũ ma¬
gr̃i pium prĩs ostñdat af¬
fectũ. idest in disciplina¬
tos ⁊ inquietos debet du¬
rius arguere: obeoi en¬
tes aũt ⁊ mites et pati¬
entes. ut in meliꝰ ꝓfici¬
ant obsecrare.Negli¬
tes ut increpet et coeri¬
piat admonemꝰ
simulet pecc̃a
ri radicitus ea ut p̾ualet
amputet: memor ꝑicli
helẏ sac̾dotis de sỹlo. Et
honestiores qͥdem atq intel¬
ligibiles animos. p̾ma uł
scd̾a ãmonitõne u̾bis cor¬
ripiat: improbos aũt ⁊ du¬
ros ac suꝑhos uł inobediẽ¬
tes u̾berũ uł corporis casti¬
gatõne in ip̃o inicio pecca¬
ti coherceat: sciens scͥptũ.
Stultus u̾bis ñ corrigit᷑. Et
it̾m Percute uirga filium

Expanded text:
ribus blandimenta; dirum magistri, pium patris ostendat affectum. Indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, obedientes autem et mites, et patientes, ut in melius proficiant obsecrare; neglites, ut increpet et corripiat, ammonemus. ssimulet peccatari, radicitus ea, ut praevalet, amputet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo . Et honestiores quidem, atque intelligibiliores animos prima vel secunda admonitione verbis corripiat: improbos autem et duros, ac superbos, vel inobedientes verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat: sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur . Et iterum: Percute filium
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ sucisionib Et sod̾m
uniꝰ cuiꝰq qͣlitiitẽ uł intelli¬
atq conformet: ut nõ solum
decͥmenta gregis sͥ cõmissi
ñ patiat ᷑: uerũ etiam in aug¬
m̃to boni gregis gaudeat.
Añ omĩa ne clissimulãs aut
paruipendẽs salutẽ animaꝵ
sͥ cõmissaꝵ. płs gerat solli¬
citucdĩem de reb tnͣsitoriis.
⁊ t̾renis atqꝑ caducis. sed
semꝑ cogitet qr aĩas susce¬
pit regendas: de qͥb ⁊ ratõ¬
nem redditurꝰ est. Et ne cau¬
setur de minori forte sub¬
stantia: meminerit scͥptũ
p̾rimũ q̃rite regnũ dei et

Expanded text:
alium suasionibus. Et secundum uniuscujusque qualitatem vel intellius conformet, ut non solum detrimenta gregis sibi commissi non patiatur, verum in augmentatione boni gregis gaudeat. Ante omnia ne, dissimulans aut parvipendens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus rationem redditurus est. Et, ne causetur de minore substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite regnum Dei. et
Abbreviated transcription (Latin):
tam prodigiosi nascintur
ut nõ hoĩes. sed poc abho¬
minationes uideant᷑. Qui¬
b forte melius fuisset pro¬
uisum si nũqͣm procliissẽt
ad uisum qm̃ ut monstra
monstrant᷑ ⁊ ostñduntur
ostentui. Pleriq uͦ dliminu¬
ti m̃bris et sensib corrup¬
ti nascuntur amicoꝵ tͥsticia.
parentũ infamia uerecun¬
dia ꝓpinquoꝵ. Qͥd hoc par¬
ticłatiter dixerim de qͥbdã
cum om̃s gen̾aliter sine
scientia sũ u̾bo sine uiitu¬
te uascantur. Esebiles de¬
biles imbecilles. Parũ abru¬
tis distantes ĩmo in młtis
minꝰ habentes. Nam illa sta¬
tim ut orta sunt graliũt᷑.
Nos aũt nõ solum erecti pe
etiam curuati manib nõ
iã et eiulatu infantis.

Expanded text:
t prodigiosi nascuntur, ut non homines, sed abominationes potius videantur, quibus forte melius fuisset provisum, si nunquam prodiissent ad visum, quoniam ut monstra monstrantur, et ostenduntur ostentui. Plerique vero diminuti membris, et sensibus corrupti nascuntur, amicorum tristitia, parentum infamia, verecundia propinquorum. Quid hoc particulariter dixerim de quibusdam, cum generaliter omnes sine scientia, sine verbo, sine virtute nascamur? Flebiles, debiles, imbecilles, parum a brutis distantes, imo minus in multis habentes? Nam illa statim ut orta sunt, gradiuntur: nos autem non solum erecti pedetiam curvati manibus nontus et ejulatu infantis.
Abbreviated transcription (Latin):
mus ad refectõnem co¬
tidianam tam sexte qͣm
noue om̃ib dieb cocta cluo
infirmitates: nt forte qui
ex uno nõ potuit ed̾e.ex a¬
lio reficiat᷑. Eego duo pul¬
ant Et si fuĩt unde de po¬
mis aut nascentib legu¬
minũ addatur ⁊ t̾cium
Panis libra una ꝓpensa
sufficiat indie: siue una sit
refectio. sine pranclii ⁊ cene.
Qd̾ si cenaturi sũt: de eadem
libra t̾cia ꝑs acellerario re¬
seruetur. reddenda cenaturis
Md̾ si labor forte factus ma¬
te abb̃is erit. si expediat ali¬
quid augeri remota p̾ om̃i¬
b crapula Et ut nũqͣm sub¬
ripiat monacho iudigeries:
minꝰ nr̃. Uidete ne gͣuent᷑ cor¬
da ur̃a in crapula Pueris
uͦ minoris etatis nõ eadem
maiorib. seruata in om̃ib
ꝑcitate. Carniũ uͦ qͣdrupe

Expanded text:
 ad refectionem quotidianam tam sextae quam nonae omnibus mensis cocta duo infirmitates, ut forte qui ex uno non potuerit edlio reficiatur. Ergo cocta duo pulant. Et si fuerit unde poma aut nascentia leguminum, addatur et tertium. Panis libra una propensa sufficiet in die, sive una sit refectio, sive prandii, et coenae. Quod si coenaturi sunt, de eadem libra tertia pars a Cellarario reservetur reddenda coenaturis. Quod si labor forte factus fute abbatis erit, si expediat, aliquid augere, remota prae omnibus crapula: et ut nunquam subripiat monacho indigeries: minus noster: Videte, ne graventur corda vestra in crapula . Pueris vero minori aetate non eadem majoribus, servata in omnibus parcitate. Car
Abbreviated transcription (Latin):
rit sine iussione abb̃is
fr̃i excoĩcato quolibet mͦ se
iung̾e aut loqui cum eo
uł mandatũ ei dirig̾e. simi¬
lem sortiat᷑ excoĩcatõnis
uindictam

Expanded text:
rit sine jussione abbatis fratri excommunicato quolibet modo se jungere aut loqui cum eo, vel mandatum dirigere, similem sortiatur excommunicationis vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ lacͥmis. de quo factꝰ est
hõ. oͥd faciat homo. Quid
futurꝰ sit homo Sane for¬
matꝰ est homo de t̾ra. con-¬
ceptus in culpa. natꝰ ad
penam. Agit pͣua q̃ ñ li-¬
cent. Turpia que nõ decẽt.
uana q̃ nõ expediũt. Erit
cib ignis. esca u̾mis. mas¬
sa putredinis. Exponã
id planiꝰ edisseram pleniꝰ.
Rormatꝰ est homo de pulile.¬
de luto. de cmn̾e. quodq iuliꝰ
est de spurcissimo sperma¬
te. Conceptus in prurriu car¬
nis in feruore libidinis. ĩ
fecore luxurie qd̾q det̾ius
est in labe peocati. Natꝰ ad
laborem timorem ⁊ dolorẽ
qd̾q miseriꝰ est ad mortẽ.
Agit praua quib offendit
deũ offendit ꝓximũ. offen¬
turpia. quib polluit fa¬
mam. Polluit ꝑsonam. Pol¬
luit conscĩam. Agit uana
quib negligit seria. negli¬
git utilia. neggligit ne¬
cessaria. Riet cib ignis qͥ
semꝑ ardet et urit in ex¬
tinguibrlis. Esca u̾mis
qui semꝑ rodit et come¬

Expanded text:
cum lacrimis de quo factus sit cum lacrimis de quo factus sit homo, quid faciat homo, quid futurus sit homo. Sane formatus est homo de terra, conceptus in culpa, natus ad penam, agit prava que non licent, turpia que non decent, vana que non expediunt; fiet cibus ignis, esca vermis, massa puid planius, edisseram plenius. Formatus est homo de pulde luto, de cinere: quodque vilius est de spurcissimo spermate. Conceptus in pruritu carnis, in fervore libidinis, in fetore luxurie: quodque deterius est in labe peccati. Natus ad laborem, timorem et dolorem: quodque miserius est ad mortem. Agit prava, quibus offendit Deum, offendit proximum, offenturpia, quibus polluit famam, polluit personam, polluit conscientiam. Agit vana quibus negligit seria, negligit utilia, negligit necessaria. Fiet cibus ignis, qui semper ardet et urit inexstinguibilis; esca vermis qui semper rodit et come
Abbreviated transcription (Latin):
uenit:diuine gr̃e totum
ascribat. Si u̾o pat̾nitas
ur̃a suggesserit indigni¬
tatem humane nature
xp̃o fauente describam qͣ¬
tinus ita ꝑ hoc humiliet᷑
elatꝰ. ut ꝑ illd̾ humilis ex¬
ut uid̾em laborem et do¬
lorem et consumerent᷑ in
confusione dies mei: Si
talia lecutꝰ est ille de se
qũe d̾s sanccificauit in
ut̾o. qͣlia lociuar ego de me.
Qumat̾ mea genuit in
pec̃co: Heu me dixerim.
Mat̾ mea quid me genu¬
isti filium amaritudis
et doloris: Quare ñ in
uulua mortuus sum.
Eg̾ssus de ut̾o nõ statim
perii. Cur exceptus geni¬
b lactatus uberib. natus
in combustionẽ ⁊ cibũ ig¬
nis. utinam int̾fectus fu¬
issem in ut̾o ut fuisset mͥ
mat̾ mea sepulchrum et
uulua eius conceptus et̾¬
nus. Ruissem enim qͣsi qͥ¬
ñ eẽm de ut̾o tnͣslatus ad
lis meis fontem lacrima¬
rũ ut fleam miserabłem
Culpabłem hũane cõuer¬
satõnis ꝓgressũ. Dãpna¬
błem hũane dissolutõnis
eg̾ssum. Cõsid̾auerim gͦ

Expanded text:
ine gratie totum ascribat. Si vero paternitas vestra suggesserit, dignitatem humane nature Christo favente describam, quatinus ita per hoc humilietur elatus ut per illud humilis exut viderem laborem et dolorem et consummerentur in confusione dies mei?». Si talia locutus est de se ille quem Dominus sanctificavit in utero, qualia loquar ego de me, quem mater mea genuit in peccato? Heu me, dixerim, mater mea, quid me genuisti filium amaritudinis et doloris? «Quare non in vulva mortuus sum? Egressus ex utero non statim perii? Cur exceptus genibus, lactatus uberibus?». Natus in «combustionem et cibum ignis?». «Utinam interfectus fuissem in utero, ut fuisset michi mater mea sepulchrum et vulva eius conceptus eternus». «Fuissem enim quasi non essem, de utero translatus ad lis meis fontem lacrimarum, ut fleam miserabilem culpabilem humane conversationis progressum, dampnabilem humane dissolutionis egressum? Consideraverim ergo
Abbreviated transcription (Latin):
gat.ꝰ Nam qͣsi flos egreditur
⁊ cont̾itur et fugit uelut um¬
bra et nũqͣm in eodem statu
ꝑmanet. Cur ml̾ta desid̾et cũ
pauca sufficiant. Habñtes
sitis Cur necessaria cũ mł̾ta
sollicitudine q̃rant cũ ip̃a sũ
magna difficultate se offerãt:
dudi qͥd suꝑ hoo ueritas licat.
Nolite sollictti ẽẽ dicentes oͥo
mancducabimꝰ aut qͥd bibemꝰ
aut quo oꝑtemur:. Scit enĩ pr̃
ũr quia hiis om̃ib indigetis.
Querite gͦ pͥmũ regnũ dei ⁊
iusticiã eiꝰ ⁊ hec omia adicien

Expanded text:
r et conteritur et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet». Cur multa desideret cum pauca sufficiant? «Habentessitis». Cur necessaria cum multa sollicitudine querat, cum ipsa sine magna difficultate se offerant? 2 Audi quid super hoc veritas dicat: «Nolite solliciti esse dicentes: ‘Quid manducabimus aut quid bibemus aut quo operiemur’. Scit enim Pater vester quia his omnibus indigetis. Querite ergo primum regnum Dei et iustitiam eius, et hec omnia adi
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾̃s ⁊ cauticũ deut̾ononii
qd̃ cliuidat᷑ in duas głas.
Nam cet̾is dieb canticũ
sicut psallit ecołia roma¬
na dicat᷑. Post hec seqͣntur
laudes: deinde lectio una
apli memorit̾ recttanda
gensoriũ ambrosianũ u̾sus
canticũ de euuangłio. leta¬
da matutina uł uesꝑtina
nõ transeat aliqñ nͥ in ul¬
b audientib dicat᷑ a pͥore
ꝓpt̾ scandaloꝵ spinas q̃ ori¬

Expanded text:
canticum Deuteronomii, quod dividatur in duas Glorias. Nam caeteris diebus canticum sicut psallit Ecclesia Romana, dicatur. Post haec sequantur laudes; deinde lectio una Apostoli memoriter recitanda, responsorium, Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litada matutina, vel vespertina non transeat aliquando, nisi in ulibus audientibus dicatur a Priore propter scandalorum spinas,
Abbreviated transcription (Latin):
eb pͥuatis matutinoꝵ
sollẽpnitas ita agat᷑
idest ut sexagesinius sextꝰ
psalmꝰ dicat᷑ sũ antiph̾a sub-¬
traihendo mioclice sicut dñi¬
ca ut om̃s occurrant ad qͥn¬
qͣgesimũ qui cũ antipħa dr .
Post ꝙ̃ alii duo psalmi di¬
cant᷑ sod̾m consuetudĩem:
sextus. qrͣta feriai sexagesi¬
mꝰ t̾cius. ⁊ sexagesimꝰ qͣrtus
qͥnta feria nonagesimiꝰ sep¬

Expanded text:
em privatis Matutinorum solemnitas ita agatur: id est, ut sexagesimus sextus psalmus dicatur sine antiphona subtrahendo modice, sicut in Dominica, ut omnes occurrant ad quinquagesimum, qui cum antiphona dicatur. Post quem alii duo psalmi dicantur secundum consuetudinem. sextus. Quarta feria, sexagesimus tertius, et sexagesimus quartus. Quinta feria, octogesimus sep
Abbreviated transcription (Latin):
gladiũ ad gladiũ. Et qͥ ad
famen ad famen. ⁊ qͥ ad cap¬
tiuitatẽ ad caꝑtiuitatẽ. Cni¬
dele iudiciũ. Inmane suppli¬
cium. Triste spectacłm. Dau¬
tur in escam uolatilib celi.
Bestiis t̾re. Piscib maris.
Heu. heu. heu. misere matͤs
q̃ tam infelices filios genu¬
istis

Expanded text:
gladium ad gladium, qui ad famem ad famem, et qui ad captivitatem ad captivitatem». Crudele iudicium, immane supplicium, triste spectaculum; dantur in escam volatilibus celi, bestiis terre et piscibus maris. Heu, heu, heu, misere matres, que tam infelices filios genuistis!
Abbreviated transcription (Latin):
bus amat pͥmas ca-¬
chedras in sỹnagogis Pei¬
mos recubitꝰ in cenis salu¬
tationes in foro et uocari
ab hominib rabi. Nõ noĩe
ꝑsone s noĩe fortune uiilt¬
cit appellari. Non ut homo
sed ut d̾s ulcit honorari.
Sedet sublimis: incedit
excelsus. uult sibi om̃s
assurg̾e singłos inclina¬
te. Porro philosophꝰ qͥdam
uolens arrogantiã cuiꝰdã
regis elud̾e. cum uidisset
eũ in chrono regali sedere
subliuẽ. prostratꝰ in t̾ram
suplicir̾ adorauit Et con¬
festim ñ inuitatꝰ ascendẽs
iuxta regem consedit. qd̃
rex uehem̃ter admirans.
eo qd̾ nosset eum philo¬
sophũ quid hoo egerit ex¬
quisiuit. Philosophꝰ ergo
respondit. Aut d̾s es aut
hõ. Si d̾s debui te adorare.
Si homo potui iuxͣ te se¬
dere. Rex aũt rationem
conũtẽs ꝯtͣ philos ophũ
intulit. Immo si hõ sum.
ñ debuisti me adorare. Si
d̾s sum nõ debuisti iuxͣ
me sed̾e. Sapient̾ iste res¬
pondit: sed ille prudent̃
elusit

Expanded text:
bus «amat primas cathedras in sinagogis, primos recubitus in cenis, salutationes in foro et vocari ab hominibus rabbi». Non nomine persone, sed nomine fortune vult appellari, non ut homo, sed ut Deus vult honorari. Sedet sublimis, incedit excelsus, vult sibi omnes assurgere, singulos inclinare.2 Porro philosophus quidam volens arrogantiam cuiusdam regis illudere, cum vidisset eum in throno regali sedere sublimem, prostratus in terram suppliciter adoravit et confestim non invitatus ascendens iuxta regem consedit. Quod rex vehementer admirans, eo quod nosset illum esse philosophum, quid hoc egerit exquisivit. Philosophus ergo respondit: «Aut Deus es, aut homo: si Deus, debui te adorare, si homo, potui iuxta te sedere». Rex autem responsionem convertens contra philosophum intulit: «Imo si homo sum, non debuisti me adorare, si Deus, non debuisti iuxta me sedere». Sapienter iste respondit, sed ille prudenter elusit
Abbreviated transcription (Latin):
iquis clum in labore
quo uis in coquina in
cellario. in monast̾io. in pi¬
stͥno. in octo. in arte aliqͣ dũ
laborat uł in quocũq loco
aliqͥd deliquerit. aut frege¬
rit qͥppiam. aut ꝑdidit. siue
aliud quid excesserit nͥuͥ ⁊
nõ ueniẽs continuo añ ab¬
batem uł congregatõem ip¬
se ultro satiffec̾it ⁊ ꝑlid̾it
delictum suñ dũ ꝑ alium
cognitũ fu̾it maiori subia¬
ceat em̾datõni. Si anime

Expanded text:
quis dum in labore quovis in coquina, in cellario, in ministerio, in pistrino, in horto, in arte aliqua dum laborat, vel in quocunque loco, aliquid deliquerit, aut fregerit quippiam, aut perdiderit, vel aliud quid excesserit ubi ubi, non veniens continuo ante abbatem vel congregationem ipse ultro satisfecerit, et prodiderit delictum suum: dum per alium cognitum fuerit, majori subjaceat emendationi. Si animae
Abbreviated transcription (Latin):
es eius laborib et erũpnis
pleni sũt. nec ꝑ noctẽ reqͥ¬
escit miens eiꝰ. Et hac enĩ¬
nõne uanitas: Non est qͥo¬
qͣm siune labore sub sole. ñ
est siue defectu sub luna.
Non est sũ uanitate subtẽ¬
pore. Tempꝰ. enim est mora
motꝰ rerũ mutabłium.
eccłiastes. et om̃ia uanitas.
tia. unus est tamen om̃im
finis. Et idem effectus la¬
bor et afflictio sp̃c. Mccupa¬
tio magna creata est om̃ib
hominib et iugum graue
suꝑ filios adam Adre exi¬
tus de uentre matͥs usq

Expanded text:
pnis pleni sunt, nec per noctem requiescit mens eius. Et hoc nonne vanitas? Non est quicquam sine labore sub sole, non est sine defectu sub luna, non est sine vanitate sub tempore. Tempus enim est mora motus rerum mutabilium. Ecclesiastes, et omnia vanitas».tia. Unus est tamen omnium finis et idem effectus, labor et afflictio spiritus. «Occupatio magna creata est omnibus hominibus et iugum grave super filios Adam a die exitus de ventre matris
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs de ordine saiodotũ
in monast̾io se susoi¬
ꝑi rogau̾it. nõ quidem ei¬
citiꝰ assentiat᷑. Tam̃ si om¬
nino p̾stit̾it in hac suppli-¬
catõne: sciat se omuẽ regu¬
le disciplinam seruatucũ¬
⁊ seo aliqͥd ei telaxabitur.
ut sit sicut scͥptũ est. Ami-¬
ce ad quod uenifti. Conce¬
dat᷑ ei tam̃ post abb̃em sta¬
re ⁊ bñ dic̃e. aut missas te¬
ñe. si tñ iusserit abbas.
Sin alias: nullatenꝰ psu
pline regulari subditũ: et
magis hũilitatis exempla
om̃ib det. Et si forte ordĩa¬
tõnis aut alicuiꝰ rei causa
fu̾it in monast̾io. illũ lo¬
cum attendat qñ ing̾ssus
est in monast̾ium: nõ illũ
qui ei pro reuerentia sac̾¬
todotii concessus est. Cleri¬
coꝵ añt siqͥs eodem desid̾io
loco mediocri collocet᷑ ⁊ ip̃e
tñ si ꝓmittit de obserua¬
tõne regule. uł ꝓpria staibi¬
litate.

Expanded text:
sacerdotum in monasterio se suscipi rogaverit, non quidem citius ei assentiatur. Tamen si omnino perstiterit in hac supplicatione, sciat se omnem Regulae disciplinam servaturum. Nec aliquid ei relaxabitur, ut sit sicut scriptum est: Amice, ad quid venisti ? Concedatur tamen ei post abbatem stare, et benedicere, et missas tenere, si tamen jusserit abbas: sin alias, nullatenus aliplinae regulari subditum, et magis humilitatis exempla omnibus det. Et, si forte ordinationis, aut alicujus rei causa fuerit in monasterio, illum locum attendat, quando ingressus est monasterium; non illum qui pro reverentia sacerdotii concessus est. Clericorum autem si quis eodem desiderio loco mediocri collocetur; et ipse tamen si promittat de observatione Regulae, vel propria stabilitate.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uitiũ radicitus
amputandũ est de moua¬
st̾io ne qͥs p̾sumat aliqͥd
dare aut acciꝑe sñ iussiõ¬
ne abb̃is. Neq aliqͥd hr̃e ꝓpͥũ.
nullam om̃ino rem neꝙ
codicem neq tabulas ne¬
ꝙ graphium s nichii
om̃ino: quippe quib uł
corpora sua: nec uolũtates
licet hr̃e in ꝓpͥa pocestate

Expanded text:
hoc vitium radicitus amputandum est de monasterio, ne quis praesumat aliquid dare aut accipere sine jussione abbatis, neque aliquid habere proprium. Nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino. Quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
et filia iniqͥtas ⁊ ambitio
Nam mat̾ in aꝑto subsistit
⁊ in occulto filia ñ resistit.
Hec gͦ uendicat sͥ publi¬
cum illa secretũ. Ambitio¬
sus libent̾ agit de pͥncipa¬
tu qm̃ abit ⁊ dicit. O qñ
pͥncipabit᷑ ille qui senetꝰ
sit in iusticia pius in mi¬
sccłia qui ñ demet amore
uł odio. qui ñ corrũpatur
p̃ce uel p̾cio. Qui credat
fidelib ⁊ acqͥescat suppli¬
cib. Qui sit humilis et
benignꝰ. largus ⁊ mãsue¬
tus. Constans ⁊ patiens
recurrit ad aliã. Aduocat
sẏmonẽ accedit ad greli
ꝑ hunc ab illo nititurꝰ
tiue. Supplicat ⁊ ꝑmittit
ꝯffert ⁊ tribuit prochpu¬
dor Gram qͣm gratis adi
stit adhuc sed insistit. ⁊
inuadit uiolent̾ honotẽ
⁊ impudent̃ arripit dig¬
uitatẽ amicoꝵ suffra¬
gio p̾sidio propinqͦꝵ. tan¬
coq dñationis inflãma¬
tur ardore tanta libidine
p̾sidendi: ut scisma nõ hor¬
reat scandalum ñ formi¬
det. Aed giezi lepra ꝑcussit.

Expanded text:
et filia, iniquitas et ambitio: et filia, iniquitas et ambitio: nam mater in aperto subsistit, et in occulto filia non resistit. Hec enim vindicat sibi publicum, illa secretum. 3 Ambitiosus libenter agit de principatu quem ambit, et dicit: «O quando principabitur ille qui severus sit in iustitia, pius in misericordia, qui non deviet amore vel odio, qui non corrumpatur prece vel pretio, qui credat fidelibus et acquiescat supplicibus, qui sit humilis et benignus, largus et mansuetus, constans et patiens,recurrit ad aliam: advocat Simonem et accedit ad Giezi, per hunc ab illo nititur tinere, supplicat et promittit, offert et tribuit. Proh pudor! Gratiam quam gratis adipstit adhuc, sed insistit et invadit violenter honorem, et impudenter arripit dignitatem, amicorum suffragio, presidio propinquorum, tantoque damnationis inflammatur ardore, tanta libidine presidendi, ut scisma non horreat, scandalum non formidet. 2 Sed Giezi lepra percussit,
Abbreviated transcription (Latin):
q cupidꝰ aggregat. ⁊
auarus conseruat. Uolup¬
tates gulosus degustat.
Et luxuriosus excerret.
est pauidꝰ. semꝑ aitentꝰ.
ne quid dicat uł faciat
qd̃ in ocłis hor̃m ualeat
displic̾e̾ humilitatẽ simu¬
lat honestatẽ mentit᷑. Af¬
fabłitatem exibet. Beni¬
gnitatem ostendit. Sib¬
sequit᷑ ⁊ obsequit᷑. Cunctõ
honorat. uniũsis incli-¬
nat. frequẽtat curias. Ui¬
sitat optimaces. assurgit¬
et amplexat᷑. applaudit
⁊ adulatur. Hene nouit
illd̃ poeticũ Et si nullus
erit puluis tñ excute nul¬
lum. Promptꝰ et feruidꝰ
ubi plac̾e̾ cognou̾it. remis¬
alia cum aliis ꝓbat et mn¬
probat. ut iudicet᷑ ydoneꝰ.
ut reputet᷑ acceptꝰ ut lau¬
detur ab om̃tib ut a singu¬
lis approbet᷑. Et ecce gͣuem
intͣ se optinet pugnã dif¬
ficilẽꝙ conflictũ clũ ini¬
quitas pulsat animũ et
ambitio continet manũ
⁊ qd illa sugg̾it facientdũ
hec fieri nõ ꝑnuitit. Collu¬
dunt tñ ad inuicem. mat̾

Expanded text:
 cupidus congregat, et avarus conservat; voluptates gulosus degustat, et luxuriosus exercet; hest pavidus, semper attentus, ne quid dicat vel faciat quod in oculis hominum valeat displicere, humilitatem simulat, honestatem mentitur, affabilitatem exhibet, benignitatem ostendit, subsequitur et obsequitur, cunctos honorat, universis inclinat, frequentat curias, visitat optimaet amplexatur, applaudit et adulatur. Bene novit illud poeticum: Et si nullus erit pulvis, tamen excutit illum. 2 Promptus et fervidus ubi placere cognoverit, remisalia cum aliis probat et improbat, ut iudicetur ydoneus, ut reputetur acceptus, ut laudetur ab hominibus, ut a singulis approbetur. Et ecce gravem intus se sustinet pugnam, difficilemque conflictum, dum iniquitas pulsat aninum et ambitio continet manum, et quod illa suggerit faciendum, hec fieri non permittit. Colludunt autem ad invicem mater
Abbreviated transcription (Latin):
ignis in extingurbłis
cupiditas insatiabrlis
Quis nuqͣm cupidꝰ pͥmo fuit
uoto contentꝰ: Cum aclipis¬
citur qd̃ optauerat desid̾at
ampliora Semꝑ in habẽdis¬
satiabit᷑. Auarus ñ implebit᷑
pecunia ⁊ qui amat pecuni¬
am fructũ nõ capiet ex eis.
Infernꝰ ⁊ ꝑditio nũqͣm imple¬
tur. Similit̾ ocłi hoĩm insa¬
tiabiles sunt. Sanguisuge
due sũt filie clicentes affer
affer. Nam crescit amor nun¬
mi ꝗͣtum ip̃a pecunia crescit.
oliare cupidꝰ saciari ñ pocest

Expanded text:
ignis inexstinguibilis! o cupiditas insatiabilis! Quis unquam cupidus primo fuit voto contentus? Cum adipiscitur quod optaverat, desiderat ampliora, semper in habendissatiabitur». «Avarus non implebitur pecunia, et qui amat divitias fructum non capiet ex eis». Infernus et perditio nunquam implentur, similiter et oculi hominum insatiabiles. «Sanguisuge vero due sunt filie dicentes: Affer, affer». Nam Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit. VII Quare cupidus satiari non potest
Abbreviated transcription (Latin):
pitudr̃em. Nmo aũt gulo¬
sis nõ sufficiũt fructꝰ arbo¬
rũ. ñ gen̾a leguminũ nõ
lia. capiunt᷑ obesa q̃ studi¬
ose coqͣntur arte coquoꝵ ⁊
laute patent᷑ officio mini¬
stroꝵ. Aliꝰ contendit ⁊ colat.
aliꝰ confundit ⁊ conficit Sb̾¬
stantiam u̾tit in accidens.
Naturã mutat in artem.
ut sat᷑itas transeat in esu¬
riem ut fastidiũ reuocet
appecitum ad irritandum
gulã nõ ad sustinẽdam na¬
turam nõ ad necessitatẽ
supplendam s ad auidita¬
tẽ explendã. Cet̾um tam
breuis est gule uoluptas
ut spacio loci uix sit qͣtuor
digitoꝵ spacio tpẽis uix
sit totidem mom̃toꝵ Con¬
tẽpnit᷑ mediocͥtas ⁊ super¬
fluitas affeccat᷑ Indiũsi¬
tate ciboꝵ et uarietate u̾bo¬
rum auiditas nescit mo
nitas s morb ⁊ mors. Audi
suꝑ hoc sentẽtiam sapientis
Noli auidꝰ eẽ in om̃i epula¬
tione ⁊ nõ te effundas suꝑ
omnẽ escam. In mltis enĩ
escis erit infirmitas ⁊ ꝓpt̾

Expanded text:
pitudinem . » Nunc autem gulosis non sufficiunt fructus arborum, non genera leguminum, non lia, capiuntur ob escam, quae studiose coquuntur arte coquorum, quae laute parantur officio ministrorum. Alius contundit et colat, alius confundit et conficit, substantiam convertit in accidens, naturam mutat in artem, ut saturitas transeat in esuriem, ut fastidium revocet appetitum, ad irritandum gulam, non ad sustentandam naturam, non ad necessitatem supplendam, sed ad aviditatem explendam. Caeterum tam brevis est gulae voluptas, ut spatio loci vix sit quatuor digitorum, spatio temporis vix sit totidem momentorum. Contemnitur mediocritas et superfluitas affectatur, in diversitate saporum, in varietate ciborum. Aviditas nescit modnitas, sed morbus et mors. Audi super hoc sententiam Sapientis: « Noli avidus esse in omni epulatione, et non te effundas super omnem escam. In multis enim escis erit infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
ad pentecosten sñ inter¬
missione dicat᷑ alła tam in
psalmis qͣm ⁊ in fensoriis.
Apentecostẽ aũt usq in ca¬
put qͣdragesime om̃ib nocci¬
b cum sex post̾iorib psalmis
tm̃ ad nocturnos dicat᷑. Om̃ĩ
uͦ dñica extra qͣdagesimã oan¬
tica matutini. pͥma. t̾cia sex¬
ta. nonaq cum alła dicant᷑.¬

Expanded text:
ad Pentecosten sine intermissione dicatur alleluia, tam in psalmis quam in responsoriis. A Pentecoste autem usque in caput Quadragesimae, omnibus noctibus cum sex posterioribus psalmis tantum ad nocturnos dicatur. Omni vero Dominica, extra Quadragesimam, cantica matutini, prima, tertia, sexta, nonaque cum alleluia dicant
Abbreviated transcription (Latin):
d portam monasfi ft̃ii¬
i ponat᷑ senex sapiens:
uagari. Qui portariꝰ cellam
debet hr̃e iuxta portam: ut
uenientes semꝑ p̾sentẽ inue¬
uiant. a quo sensum accipi¬
ant. Et mox ut aliquis pul¬
sau̾it aut pauꝑ clamau̾it:
deo gras respondeat aut bñ¬
dicat. ⁊ cum ommi mansnetu¬
dine timoris dei reddat fen¬
sum festinant̾ cũ feruore ca¬
ritatis. Qui portarius si in¬
diget solatio iuniorẽ fbẽm
accipiat. Monast̾iũ añt si
possit fieri ita debet constitui:
ut om̃ia necessaria. id est aqͣ
molendinũ ortus. pistͥnum
uł artes diu̾se infra mona¬
st̾ium excerceant᷑: ut ñ sit
necessitas monachis uagan¬
di foris: qr om̃ino ñ expedit
animab eoꝵ. Hano aũt
regulam sepius uolumus
in congregatõne legi: ne qͥs

Expanded text:
d portam monasterii ponatur senex sapiens, vagari. Qui portarius cellam debet habere juxta portam, ut venientes semper praesentem inveniant, a quo responsum accipiant. Et mox ut aliquis pulsaverit, aut pauper clamaverit, Deo gratias respondeat, aut Benedic: et cum omni mansuetudine timoris Dei reddat responsum festinanter cum fervore charitatis. Qui portarius, si indiget solatio, juniorem fratrem accipiat. Monasterium autem si fieri potest ita debet constitui, ut omnia necessaria, id est, aqua, molendinum, hortus, pistrinum, vel artes diversae infra monasterium exerceantur, ut non sit necessitas monachis vagandi foras, quia omnino non expedit animabus eorum. Hanc autem Regulam saepius volumus incongregat
Abbreviated transcription (Latin):
quid: Si ñ hũilit̾ sentiebã ÷
si exaltaui aĩam meam.
sicut ablactatũ est suꝑ ma¬
tre sua: ita retͥbues in ani¬
mã meam. Uñ frẽs si sũme
hũilitatis uolumꝰ culmen
atting̾e ⁊ ad exaitatõem
illam celestem ad qͣm ꝑ
p̾sentis uite hũilitatẽ as¬
cendit᷑ uolumꝰ uelocit̾ ꝑ
uenire actib nris ascẽten¬
tib scala illa erigenda est
q̃ in sõpnio iacob apparuit
ꝑ quami ei descendentes ⁊
ascẽdentes angłi monstͣban¬
tur. Non aliud sũ lubio
descensus ille ⁊ ascensus a
nob̾ intelligit᷑ nͥ exaltatõe
descend̾e. ⁊ hũilitate ascẽ¬

Expanded text:
id? Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam, sicut ablactatum super matrem suam, ita retribues in animam meam. Unde, fratres, si summae humilitatis volumus culmen attingere, et ad exaltationem illam coelestem, ad quam per praesentis vitae humilitatem ascenditur, volumus velociter ervenire, actibus nostris ascendentibus, scala erigenda est illa, quae in somno Jacob apparuit, per quam ei descendentes et ascendentes angeli monstrabantur. Non aliud sine dubio descensus ille et ascensus a nobis intelligitur, nisi exaltatione descendere et humilitate asce
Abbreviated transcription (Latin):
Hec mltes uulu̾atos deie¬
cit ⁊ foctissimi quiq int̾¬
fecti sunt ab ea uie inferi
domꝰ eins penetrantes in in¬
feriora mortis. Hec uires
eñuat. Sensus diminuit
Dies cõsumit. Opes esfũdit.

Expanded text:
atos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea, vie inferi domus eius, penetrantes in interiora mortis». Hec vires enervat, sensus diminuit, dies consumit, opes effundit.