comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cid oiscende in sapiecia diuinã subiectos q tibi idip̃m agene precipia:
quatidemento ter nomiari possis. qui timet ip̃m romiies tibi
obiientes secundii rosuntatẽ dei regere. et ĩpiã beritatis ducere
condins. sicq fiet ut cũ apparuerit rer regũ. et dñs dominor sederit
isede maiestatis sue. et cõgregate fuerintante eũ omnes gẽtes. ut re¬
apiant omnes uirta meritorũ qualitatẽ aut premiũ. aut penam.
tũe tu cũ tius adextris eius stans. audias illã amabilẽ sentẽciã dõ
quã ad om̃s esectos suos prosaturus est dicens. Benite benẽdicti prĩs¬
mei possidete bobis paratũ regnũ ab origine mũdi. sicq in seitus scõꝵ
cetib ibis cũ eo i uĩtam eternam ubi simul cũ sc̃ĩs angelis letaberis
ĩ conspectu głie ipĩus focliciter usq ĩfinem. Marestas ommipotentis
der diu uos hic seruet ĩ colomes. et postea ĩ celesti regno gaudio beati-¬

Expanded text:
ad discendam sapientiam divinam, subjectosque tibi idipsum agere praecipias: ad discendam sapientiam divinam, subjectosque tibi idipsum agere praecipias: quatenus merito rex nominari possis, qui temetipsum et omnes tibi obedientes secundum voluntatem Dei regere et in viam veritatis ducere conaris: sicque fiet ut cum apparuerit Rex regum, et Dominus dominorum sederit in sede majestatis suae, et congregatae fuerint ante eum omnes gentes, ut recipiant omnes, juxta meritorum qualitatem, aut praemium aut poenam, tunc tu cum tuis a dextris ejus stans, audias illam amabilem sententiam Domini, quam ad omnes electos suos prolaturus est, dicens: Venite, benedicti Ppossidete vobis paratum regnum ab origine mundi . Sicque insertus sanctorum coetibus ibis cum eo in vitam aeternam, ubi simul cum sanctis angelis laetaberis in conspectu gloriae ipsius feliciter usque in finem. Majestas omnipotentis Dei diu vos hic servet incolumes, et postea in coelestis regni gaudio beati
Abbreviated transcription (Latin):
corũ tuorũ: sed postulasti tibi sapiẽciã. ad discernẽdũ iudicium.
Ecce fea tibi secundũ sermones tuos et dedi tibi cor sapiens ⁊ ĩtel¬
ligens. intãtũ ut nullus ante te: similis tui fuerit. nec post
te surrecturus sit: sed et hec q̃ nõ postulasti dedi tibi diuicias sci-¬
lic et gloriã. ut nemo fuerit similis tui ĩ regib cũctis retro dieb.
Si autẽ ambulaueris ĩ uiis meis. et aistodieris p̾ceptarmea. et
mandata mea. sicut ambulauit dauid pater tuus. longos faciã
dies tuos. unde maifestũ est: quod quicũqz uerus est amator
sapiẽcie ⁊ diligens custos mandatorũ dei. et fideles executor uolũ¬
tatis ip̃ius ũsq in finem. Hic habet eum protectorẽ. ĩfutura uero
uĩta fidelissimũ bomi studu remuneratorẽ. et gaudu eterni lar-¬
gitorem. Io carto domine mt rer ante omma semperstud ier dirtibu

Expanded text:
corum tuorum, sed postulasti tibi sapientiam ad discernendum judicium: corum tuorum, sed postulasti tibi sapientiam ad discernendum judicium: ecce feci tibi secundum sermones tuos, et dedi tibi cor sapiens et intelligens, in tantum, ut nullus ante te similis tui fuerit, nec post te surrecturus sit. Sed et haec quae non postulasti, dedi tibi, divitias scilicet et gloriam, ut nemo fuerit similis tui in regibus cunctis retro diebus. Si autem ambulaveris in viis meis, et custodieris praecepta mea, et mandata mea, sicut ambulavit David pater tuus, longos faciam dies tuos . Unde manifestum est quod quicunque verus est amator sapientiae, et diligens custos mandatorum Dei, et fidelis exsecutor voluntatis ipsius usque in finem, hic habet eum protectorem, in futura vero vita fidelissimum boni studii remuneratorem et gaudii aeterni largitorem. Idcirco, domine mi rex, ante omnia semper studium sit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sunt sciẽciã ueram. ut sciã disposicõem orbis terrarũ. et uirtu¬
tẽ elemẽtorũ miciũ et cõsũmacõem. et medietatẽ temporũ uicis¬
situdinum permutacões et consũmacões temporũ. mor muta¬
ciones et diuisiones temporũ anni cursus. et stellar disposi-¬
cioẽs. naturas anmaliũ. et iras bestiarum. uim uẽntorũ ꝯͥ cogita¬
ciones hominum. differẽcias arborũ ⁊ uirtutes radicũ. et q̃cũq
sũt absconsa et ĩprouisa didici. Omniũ enĩ artifer docuit me
sapiẽcia. Unde eciã ĩlibro gẽcium ⁊ regũ legitur dñs probasse pe¬
ticõem salomonis: qui pecut ab ip̃o sibi dari cor docibile. ut iudi-¬
care posset populum suũ et discernere inter bonũx malũ. ubi
itascriptũ est. placuit sermo corã domino: quod salomon rẽ hu-¬
iuscemõdi postulasset. et dixit dñs salomoni. Quia postulasti-
berbũ hoc. et nõ petisti dies multos. nec diuicias aĩasqz ĩmi-¬

Expanded text:
onem orbis terrarum, et virtutes elementorum; initium et consummationem, et medietatem temporum; vicissitudinum permutationes, et consummationes temporum; morum mutationes, et divisiones temporum; anni cursus, et stellarum dispositiones; naturas animalium, et iras bestiarum; vim ventorum, et cogitationes hominum; isa didici: mnium enim artifex docuit me sapientia . Unde etiam in libro gentium et Regum legitur Dominus probasse petitionem Salomonis, qui petiit ab ipso sibi dari cor docibile, ut judicare posset populum suum, et discernere inter bonum et malum; ubi ita scriptum est: Placuit sermo coram Domino, quod Salomon rem hujuscemodi postulasset. Et dixit Dominus Salomoni: Quia postulasti verbum hoc, et non petisti dies multos, nec divitias animasque inimi
Abbreviated transcription (Latin):
Fistule aquarum sunt dicte ꝙ aquas fundant ⁊ emit
autem fistule imistice designare predicatorum ora ex qͥbz
aque doctrine effunduntur in corda auditorum ex bonis
uidelicet doctoribus salubres aque ⁊ suaues: ex mal uõ
uenustate edificiorum. Uenustas est quicqiũd
illud ornamenti ⁊ decoris causa edificiis addit
ruste autem tabule sunt marmoris uñ et marmo¬
icostrata sunt elaborata arte picture pariuilis
crustis ac tessellis tinctis in uarios colores. Tes
protribunali scribitur in loco qui dicitur lichostratoe
ebraice autem galbata. In quo manifestatur quod falsorũ
accusatorum uaria fictio non potuit unicere simplicem as¬
sercionem ueritatis sed qui potestatem habuit ponendi
anmam suam et iterum sumendi eam dedit semetipsum
pro nobis ut per effusionem sanguinis sui macu
sas nostrorum dilueret peccatorũ.

Expanded text:
Fistulae aquarum sunt dictae, quod aquas fundant et emitFistulae aquarum sunt dictae, quod aquas fundant et emitautem fistulae mystice designare praedicatorum ora, ex quibus aquae doctrinae effunduntur in corda auditorum, ex bonis videlicet doctoribus salubres aquae et suaves, ex malis venustate aedificiorum. Venustas est, quidquid illud ornamenti et decoris causa aedificiis additurustae autem tabulae sunt marmoris: unde et marmostrotis. Lithostrota sunt elaborata arte picturae parvulis crustis ac tessellis tinctis in varios colores. Tesspro tribunali scribitur in loco qui dicitur Lithostrotos , Hebraice autem Gabbatha. In quo manifestatur, quod falsorum accusatorum varia fictio non potuit vincere simplicem assertionem veritatis, sed qui potestatem habuit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam, dedit semetipsum pro nobis, ut per effusionem sanguinis sui maculas diversas nostrorum dilueret peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
quia iuxta racionis examen recte sunt uiege nominant᷑
quibus ex parte corticem sub trahit ut in hiis que erpo¬
liantur intimus candor appararet et ex parte corticem
seruat ut sicut fuerat exterius in ueritate permaneat.
uiridiorqz iirgarum color efficitur:. dum corter ex par¬
te sub trahitur ⁊ ex parte retinetur. Ante consideracoĩs
enim nr̃e oculos predicantiũ patrum sententie quasiꝰ
uirge uarie pomintur. In quibz dum plerumq intellet¬
Dumqz ab ip̃is cortex litere subtrahitur allegorie cãdor
iterior demonstratur ⁊ dum cortex relinguitũr ex
noster in libris eas sacre sciencie quibus nos in trinse¬
cus in futdiniur firit. Has aspicientes arietes cũ ouib
coeunt quia racionales nostri spiritus intellectus dũ¬
in earum intencõe defixi sunt singulis quibusq accõi¬
pus permiscentur ut tales fetus operum procreent qua
lia exempla precedentium in uocibus preceptorum uidẽt

Expanded text:
quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus et ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur intimus candor appareat, et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant exterius, in viriditate permaneant, variusque virgarum color efficitur, dum cortex et ex parte subtrahitur, et ex parte retinetur. Ante considerationis enim nostrae oculos praecedentium patrum sententiae quasi virgae variae ponuntur, in quibDumque ab ipsis cortex litterae subtrahitur, allegorice candoterior demonstratur; et cum cortex relinquitur, extnoster in libris eas sacrae scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt, quia rationales nostri spiritus intellectus, dum earum intentione defixi sunt, singulis quibus actionibus permiscentulia exempla praecedentium in vocibus praeceptorum vident.
Abbreviated transcription (Latin):
campum senaar qui interpretatur excussio dentium: statim
aduersus dominnium impretatis sue edificant turrim ac docc¬
matum superbiam nefario ausu confingunt uolentes curi¬
ositate non licita ipsuis celi alta penetrare: sed sicut illi
per superbiam a una lingua in multis diuisi sunt: ita et
heretic ab unitate fidei confessione se gregati inter se diuer-¬
sitate erroris quasi per dissonantiam lingue mnuicem se cer¬
nuntur. Cannalis dicta ab eo ꝙ caua sit in modum cannie:
sane eamdem meluis genere feminio qͣz masculmo profe¬
rimus. De cannalibus ita in genesi legitur. Tollens itaqz
iacos uirgas populeas uirides ⁊ amigdalinas et expla¬
tanis ex parte de corticauit eas et ponebat in cannalib
pbi effunderatur aqua ⁊ ueniebant ad puteum contra
pecora ut conciperent eo tempore cum uenirent ad potã¬
anngdasmas atqz explatanis ante oculos gregum ponẽ
sententias in eremplum populis prebere. Que minirũ

Expanded text:
campum Sennaar qui interpretatur excussio dentium, statim campum Sennaar qui interpretatur excussio dentium, statim adversus Dominum, impietatis suae aedificant turrim, ac dogmatum superbiam nefario ausu confingunt, volentes curiositate non licita ipsius coeli alta penetrare, sed sicut illi per superbiam ab una lingua in multis divisi sunt, ita et haeretici ab unitate fidei confessione segregati inter se, diversitate erroris, quasi per dissonantiam linguae, invicem secernuntur. Canalis dicta ab eo quod cava sit in modum cannae, sane eamdem melius genere feminino quam masculino proferimus. De canalibus ita in Genesi legitur: Tollens itaque Jacob virgus populeas virides et amygdalinas, et ex platanis, ex parte decorticavit eas, et ponebat in canalibus, ubi effundebatur aqua, et veniebant ad puteum contra pecora, ut conciperent eo tempore, cum venirent ad potanet amygdalinas atque ex platanis ante oculos gregum poneresententias in exemplum populi praebere? Quae nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
ego non possum facere domus israel sicut figulus iste. Et
sapiencia dicit uasa figuli probat fornar ⁊ hommes iustos
temptacio. Habet ergo nostri deus potestatem sicut⁊ figulꝰ
luti ut faciat ab eadem massa uasa ad honorem ⁊ uasa ãd
contumeliam. De lateribz autem in genesi ita legitur ubi
de constructione turris mentionem facit. Cumqs proficise¬
rentur de oriente iuenerunt campum in t̾ra senaar et ha¬
bitauerut in eo dixit q alter ad propinium suumꝵ drĩt
faciamus lateres et coq̃mus eos igm habuerũ tor asatiã
pro sarie et hitumen pro cemento ⁊ direrunt uenite faciam
nobis ciuitatem et turrim cuius culmen pertingat ad celũ
et ce lebrenus nomen nrõrum antequam diuidanuir in uni-¬
uersas terras et reliqͣ. Turris hec superbiam huius mundi
ificct uel impia dogniata hercticorum: qui postqͣz n
sunt ab oriente id ẽ a uero lumine recesserunt ⁊ uenerunt in

Expanded text:
ego non possum facere domus Israel, sicut figulus iste? Et ego non possum facere domus Israel, sicut figulus iste? Et Sapientia dicit: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio . Habet ergo nostri Deus potestatem, sicut et figulus luti, ut faciat ab eadem massa vasa ad honorem, et vasa ad contumeliam. De lateribus autem in Genesi ita legitur, ubi de constructione turris mentionem facit: Cumque proficiscerentur de Oriente, invenerunt campum in terra Sennaar, et habitaverunt in eo, dixitque alter ad proximum suum: Venite, faciamus lateres, et coquamus eos igni, habueruntque lateres pro saxis, et bitumen pro caemento. Et dixerunt: Venite, faciamus nobis civitatem et turrim, cujus culmen pertingat ad coelum, et celebremus nomen nostrum antequam dividamur in universas terras , et reliqua. Turris haec superbiam hujus mundi significat, vel impia dogmata haereticorum, qui postquam moti sunt ab Oriente, id est a vero lumine recesserunt, et venerunt in
Abbreviated transcription (Latin):
diqz quatuor tabul. Lateres autem crudi sunt qui et ip̃i
inde nominati ꝙ lati ligners formis efficiuntur quorum
dicuntur in quibus lutum pro husdem lateribus c¬
dis portari solet. Sunt enm conneriones cannarũ dicti
tum quidem per antifrasim putant ꝙ non sit mundum. Nã
omne lotum mundum est. Fictilium autem operum ratio
uixta misticam significacõem ad creacõem human
cionis potest referri: quia scriptum est. Formauit deus ho¬
minem de limo terre et inspirauit in faciem eus spiracu¬
lum uite: et factus est homo in amimam iuuentẽ. figulus
autem noster deus ẽ quod propheta hieremias et apostolꝰ
paulus probant. Nam apud hieremiam prophetam ta¬
le a liquid leginius ubi iubetur adeo introire in domiũ figu¬
li et uidere eum fingentem utiqz uas collapsum de maĩb
suis recolligens rursum finrit illud secundum uoluntatẽ
suam ⁊ factus est inquit sermo domini ad eum dicẽs. Nũqͣd

Expanded text:
dique quatuor tabulis. Lateres autem crudi sunt, qui et ipsi dique quatuor tabulis. Lateres autem crudi sunt, qui et ipsi inde nominati, quod lati ligneis formis efficiuntur, quorum crates dicuntur, in quibus lutum pro iisdem lateribus crudis portare solent. Sunt enim connexiones cannarum, dictitum quidam per antiphrasim putant, quod non sit mundum. Nam omne lotum mundum est. Fictilium autem operum ratio juxta mysticam significationem ad creationem humanae conditionis potest referri, quia scriptum est: Formavit Deus hominem de limo terrae, et inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae, et factus est homo in animam viventem . Figulus autem noster Deus est, quod propheta Jeremias et apostolus Paulus probant. Nam apud Jeremiam prophetam tale aliquid legimus, ubi jubetur a Deo introire in domum figuli, et videre eum fingentem utique vas collapsum de manibus suis, recolligens rursum finxit illud secundum voluntatem suam: Et factus est, inquit, sermo Domini ad eum, dicens: Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ⁊ lapides insensati: duri qui ferramentis spuritalib
inttlo modo cedunt quia nulla minquam conuersionis ꝑx¬
iutencia moluntur. nec calcis hoc est caritatis glutmo
adiuicẽ copulari consenciunt. Arena autem que per sẽ
infirma est: fliuda atiy instabilis manet quando cum
calcis ad uinetione cominiscetur firmitatẽ percipit: ad
dificacdem utilis habetur. Sic ⁊ peccatorum sterisitas q̃
perse urisie nom est tamenper conuersionem ad sanctoũ
societatem pertingit stabisitatẽ honorum operum ꝓxipit¬
et per dilectionis mandatum ad instructionẽ sancte ecclesie
pertinebit. ¶ Fictilium operum ad parietes ⁊ fundamenta
coctis lat̾cul ad tecta imbriculis tegulisqz aptantur. Tegule
uocate ꝙ tegant edes: et imbrices ꝙ accipiant imbres. Te-¬
gule autem prime posicionis nomen cuius dimnutiuũ tigil¬
lum. Laterculi uero uocati ꝙ lati formentur circunactis un¬

Expanded text:
sunt: et lapides insensati et duri, qui ferramentis spiritualibus sunt: et lapides insensati et duri, qui ferramentis spiritualibus nullo modo caedunt, quia nulla nunquam conversionis poenitentia molliuntur, nec calcis, hoc est charitatis glutino adinvicem copulari consentiunt. Arena autem, quae per se infirma est, et fluida atque instabilis manet, quando cum calcis adjunctione commiscetur, firmitatem percipit et ad aedificationem utilis habetur. Sic et peccatorum sterilitas, quae per se utilis non est, tamen per conversionem ad sanctorum societatem pertingit, stabilitatem bonorum operum peet per dilectionis mandatum ad instructionem sanctae Ecclesiae pertinebit. Fictilium operum ad parietes et fundamenta coctis laterculis, ad tecta imbriculis tegulisque aptantur. Tegulae vocatae, quod tegant aedes, et imbrices, quod accipiant imbres. Tegulae autem primae positionis nomen, cujus diminutivum tigillum. Laterculi vero vocati, quod lati formentur circumactis un
Abbreviated transcription (Latin):
aree uel soli ⁊ fundamentorum discrecõ.
instructio uocata eo ꝙ instringat ⁊ coherere faciat ut
in agͣ instructura est. Nlisi enim candens tingatur strin¬
gi ⁊coherere non potest ferrum. Item constructio amul¬
titudine lapidum ⁊ lignorum dicta unde et strues. Aliud
est enim edificacio aliud instauracio. Nam edificacio
noua constructio ẽ. Instauracõ uero quod reparatur ad
instar prioris. Nam instar ueteres pro similitũdine po-
nebant. inde et instaurare dicebant. Constat autem
constructio fundamento: lapidibus calce harena ⁊ lignis.
fundamentum dictum quõd fundus sit edificii. Idem et
cementum a cedendo dictum quõd ceso lapide surgat. De
mistica autem significacõe fundamenti iam superius dẽm
est. Lapides ergo diuersi generis instructuris apti sunt
quorum lignificacio ut supra iam dictum est ⁊ in bonã
et incontrariam partem ponitur: quia dicuntur lapides
uiui hoc est sancti qui ad celestem constructõem habiles

Expanded text:
areae vel solii et fundamentorum discriptio.instructio vocata eo quod astringat et cohaerere faciat, ut in aqua instrictura est; nisi enim candens tinguatur, stringi et cohaerere non potest ferrum. Item constructio a multitudine lapidum et lignorum dicta; unde et strues. Aliud est enim aedificatio, aliud instauratio; nam aedificatio nova constructio est, instauratio vero quod reparatur ad innebant. Inde et instaurare dicebant. Constat autem constructio fundamento, lapidibus, calce, arena et lignis. Fundamentum dictum, quod fundus sit aedificii. Idem et caementum a caedendo dictum, quod caeso lapide surgat. De mystica autem significatione fundamenti jam superius dictum est. Lapides ergo diversi generis in structuris apti sunt, quorum significatio ut supra jam dictum est et in bonam et in contrariam partem ponitur, quia dicuntur lapides vivi, hoc est sancti, qui ad coelestem constructionem habiles
Abbreviated transcription (Latin):
et somnolentes merepat dicens. Eiugilate iusti ⁊ no¬
lite peccate. Matutinum ergo sue diluculum resurrec¬
tionis domnũce tempus significat uel homimis apee¬
catis ad iusticie plenam conuersionem. Unde psal¬
mista ad dñm art. Ad te de luce uigilo: et in matutĩs
meditabor inte quia factus es adiuitor meus. Ad ip̃
iugilatur quociens in mundi ambicõe dormitur. Nã
illa fic consequimur si ista deserere festinemus. Bene
autem adcecit in matutins meditabor intẽ et alibi.
exurgam diluculo: quando tempus dominite resurree¬
tionis elurit et tũc eius laudes cerneret quandor ge¬
mis humanum eremplo sue resurregtionie. anmauit.
Matutimim iudicu. dies siue resurrectio mortuorum
ut in p̾salmo. Inmatutimns interficiebam oñs pecca¬
tores. terre. Aurora: ẽ ecclĩa eogd̃ post tenebras pecca¬
torum luce fider illustrata sit ut in iob. Et ostendisti
aurore locum suum.

Expanded text:
et somnolentos increpat, dicens: Evigilate, justi, et noet somnolentos increpat, dicens: Evigilate, justi, et nolite peccare. Matutinum ergo sive diluculum resurrectionis Dominicae tempus significat, vel hominis a peccatis ad justitiae plenam conversionem. Unde Psalmista ad Dominum ait: Ad te de luce vigilo: et in matutinis meditabor in te, quia factus es adjutor meus . Ad ipsum vigilatur, quoties in mundi ambitione dormitur. Nam illa sic consequimur, si ista deserere festinemus. Bene autem adjecit: In matutinis meditabor in te ; et alibi: Exsurgam diluculo; quando tempus Dominicae resurrectionis eluxit, et tunc ejus laudes cerneret, quando genus humanum exemplo suae resurrectionis animavit. Matutinum judicii dies sive resurrectio mortuorum, ut in psalmo: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Aurora est Ecclesia, eo quod post tenebras peccatorum luce fidei illustrata sit, ut in Job: Et ostendisti aurorae locum suum
Abbreviated transcription (Latin):
enim hoc tempore primo genita egyptiorum fuisse per¬
aissa. sat eciam ea tempestate petri pauli et silee in
carcere positorum uincula resoluta: scit quoqz sponsũ
media nocte ẽẽ uenturum. ideoq eodem tempore surgͭ
ad laudes ne inter fatuas iuirgines ianua clausa re¬
maneat. Nec uacat ꝙ dicit surgebam quia semper
surgitur cum ad dominum preconia festinatur. Ad
confitendum hie significat ad laudandum quia seq̃t᷑.
super iudicia iusticie tue. Nam si penitentie confes¬
sionem uoluisset intelligi super mĩam tuam dicecet.
non suꝑt iudicia iusticie tue. Gallicinum autem
conuersionem peccatorum significat. Unde eodem tẽ¬
pore petrus qui dominum negando intenebris obluu¬
nis errauit ⁊ spate iam lucis rememoracd̃e correxit
et eiusdem uere luas adepta presentia plene totum
quicquid mutaiuerat ererit. Hunc opmio gallum alt¬
quem doctorum intelligendum qui uos iacentes excitãs

Expanded text:
enim hoc tempore primogenita Aegyptiorum fuisse perenim hoc tempore primogenita Aegyptiorum fuisse percussa: scit etiam ea tempestate, Petri, Paul et Silae in carcere positorum vincula resoluta; scit quoque sponsum media nocte esse venturum, ideoque eodem tempore surgit ad laudes, ne inter fatuas virgines janua clausa remaneat. Nec vacat, quod dicit: surgebam: quia semper surgitur, cum ad Domini praeconia festinatur. Ad confitendum, hic significat ad laudandum, quia sequitur: super judicia justitiae tuae. Nam si poenitentiae confessionem voluisset intelligi, super misericordiam tuam, diceret: non, super judicia justitiae tuae. Gallicinium autem conversionem peccatorum significat. Unde eodem tempore Petrus, qui Dominum negando in tenebris oblivionis erravit, et speratae jam lucis rememoratione correxit, et ejusdem verae lucis adepta praesentia plene totum, quidquid mutaverat, erexit. Hunc opinor gallum aliquem doctorum intelligendum, qui vos jacentes excitans
Abbreviated transcription (Latin):
iam incipiens parua diei lux hec ẽ aurora que solem
precẽdit. Est autem aurora diei clarescentis erordium
Et primus splendor aeris qui grece cos diatur quamn
er diriuacõem auroram uocamus quasi euroran
tabulaciomis que post prosperitatem seculi sequitur.
uel exordium auersionis iniquorum qui aduersi a luce
uera mandatorum dei maidunt intenebras peccatorũ.
Quando emii quis a ueritate ⁊ iusticia recedat ⁊ inte¬
nebras errorum atq peccatorum corruit merito uespi
nommne uocatur quia anticristi qui uesper inscriptu¬
ris appellatur consors efficitur. In tempestum autem
hoc ẽ medium noctis uel profunditatem peccatorum
significat uel recessum amundanis ⁊ ad laudandum doͬ.
bonorum hommiũ studium ¶nde propheta ait. in psalmo.
Media nocte surgebam ad confiteridum tibi super uidicia
iusticie tue. Nõ uacat ꝙ dicit media nocte surgebam. Sca

Expanded text:
jam incipiens parva diei lux: haec et aurora, quae solem jam incipiens parva diei lux: haec et aurora, quae solem praecedit. Est autem aurora diei clarescentis exordium, et primus splendor aeris, qui Graece eos dicitur, quam nos per derivationem auroram vocamus, quasi euroram.tribulationis quae post prosperitatem saeculi sequitur: vel exordium aversionis iniquorum, qui aversi a luce vera mandatorum Dei, incidunt in tenebras peccatorum. Quando enim quis a veritate et justitia recedit, et in tenebras errorum atque peccatorum corruit, merito vesperi nomine vocatur, quia Antichristi, qui Vesper in Scripturis appellatur, consors efficitur. Intempestum autem, hoc est medium noctis vel profunditatem peccatorum significat, vel recessum a mundanis et ad laudandum Dominum bonorum hominum studium. Unde Propheta ait in psalmo: Media nocte surgebam ad confitendum tibi super judicia justitiae tuae . Non vacat quod dicitur: media nocte surgebam. Scit
Abbreviated transcription (Latin):
Octis autem partes septem sunt crepusculũ.
conticinum intempestum gallicimũ. matu¬
tinum. diluculum. Crepusculum est dubia
lux. Nam creperum dubium dicimus hoc est inter lucẽ
et tenebras. Desperum astella occidentali uocatũ que
solem occiduum sequitur et tenebras seguentes p̾cẽd.
Dequa uirgilius. Ante diem clauso componit uesper
olimpo. Conticinum ẽ quando onmes silent. Contices¬
cere enim silere ẽ. In tempestum est medium et mactuo¬
sum noctis tempus quando agi nichil potest et omia
sopore quieta sunt. Nam tempus per se non intelligit
nisi per actus humanos. Medium autem noctis actu
caret ergo tempestas mactuosa quasi sine tempore
hoc est sine actu per quem dmosaitur tempus. Unde
est intempestiue uenisti ergo intempesta dicitur quia
caret tempore id ẽ actu. Gallicimum propter gallos
lucis prenuncios dictum. Matutinum ẽ ut in abscessũ
tenebrarum ⁊ aurore aduentũ ⁊ dictũ matutinũ quõd
hoc tempore inchoante mane sit. Dilucuilum quale

Expanded text:
octis autem partes septem sunt: crepusculum, conticinium, intempestum, gallicinium, matutinum, diluculum. Crepusculum est dubia lux. Nam creperum dubium dicimus, hoc est, inter lucem et tenebras. Vesperum a stella occidentali vocatum, quae solem occiduum sequitur, et tenebras sequentes praecedit. De qua Virgilius: Ante diem clauso componet vesper Olympo. Conticinium est, quando omnes silent. Conticescere enim silere est. Intempestum est medium et inactuosum noctis tempus quando agi nihil potest, et omnia sopore quieta sunt. Nam tempus per se non intelligitur, nisi per actus humanos. Medium autem noctis actu caret: ergo tempestas inactuosa, quasi sine temphoc est sine actu, per quem dignoscitur tempus; unde est, intempestive venisti. Ergo intempesta dicitcaret tempore, id est, actu. Gallicinium propter gallos lucis praenuntios dictum. Matutinum est, inter abscessum tenebrarum et aurorae adventum: et dictum matutinum, quod hoc tempore inchoante mane sit. Diluculum, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
dicta ẽ eoꝙ in eo die saluator pascha cum suis disapulis
fecerit. Q et hodieqz sicut et traditum celebratur sanc¬
tumq in eo die chrisma conficitur atqz iniciũ noui testa¬
ienti et ueteris testamenti cessatio declaratur.

Expanded text:
dicta est eo quod in eo die Salvator pascha cum suis discipulis dicta est eo quod in eo die Salvator pascha cum suis discipulis fecerit. Quod et hodieque, sicut est traditum, celebratur, sanctumque in eo die chrisma conficitur, atque initium Novi Testamenti, et Veteris Testamenti cessatio declaratur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Canite in micio mensis tuba in die in signis
solennitatis ur̃e. Encenia noua templi dedicac̃o. Grece
enim cenon dicitur nouum. Quando enĩ aliquid nouũ
dedicatur encenia. dicitur. Hane dedicacõem templi so¬
nitatem iudei octobri mense colebant. Dies pa
ideo dicitur eoꝙ in eo dñs ⁊ saluator noster sicut prophe¬
ta cecinit ihrlm tendens asellum sedisse ꝑhibetur. tunc¬
gradiens cum xamis palmarũ multitudo ꝑlebium obuiã
ei clamauerunt osanna. benedictus qui uenit in noĩe dñi
rex isrł. Uulgus autẽ ideo hunc diem capitiluiũ bocat
quia tũc moris est lauandi capita in fantium qui un¬
guendi sunt ne obseruacõe quadragesime sordidata ad
unctionem accederent. Hoc autem die sinbolum compe¬
tentibus traditur. propter confinium diñce pasche solẽ
nitatis ut qui iam ad dei graciam percipiendam festinãt
fidem quam confiteantur agnoscant. Cena dominica

Expanded text:
dicitur: Canite in initio mensis tuba, in die insignis dicitur: Canite in initio mensis tuba, in die insignis solemnitatis vestrae . Encaenia, nova templi dedicatio. Graece enim kainon dicitur novum. Quando enim aliquid novum dedicatur, encaenia dicitur. Hanc dedicationis templi solemnitatem Judaei Octobri mense colebant. Dies palmarum ideo dicitur, eo quod in eo Dominus et Salvator noster, sicut propheta cecinit , Hierusalem tendens, asellum sedisse gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamaverunt: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini, Rex Israel. 14. Vulgus autem ideo eum diem Capitilavium vocant, quia tunc moris est lavandi capita inguendi sunt ne observatione quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbolum conpetentibus traditur pronitatem, ut qui jam ad Dei gratiam percipiendam festinant, fidem quam conf
Abbreviated transcription (Latin):
die dominicum baptismatis sacramentũ et permutate
aque in uinũ factorum per dominium signorum principia
extiterũt. Due sunt autem epiphaine. pͥma in qua natꝰ
xp̃us pastorib hebreorum augelo nunciante apparuit.
secunda in qua ex gentium populo stella indice ad p̾sepis
cunabula magos adoraturos exhibuit. Scenopheia solẽ¬
nitas hebreorum de greco in latinum tabernacusorũ dedi¬
cucio interpretatur que celebrabatur auideis ĩmemoriã
expedicoĩs cum ab egypto promoti intabernaculis age-¬
bant et er eo cenophegia. Scena emi grece tabernaculũ
dicitur que solemnitas apud hebreos septembrio mense
celebratur. Neomenia apud nos calendas apud hebreos
tem quia secundum lunarem cursum menses su¬
tantur et grece menen luna appellatur. inde neomena
id̃ ẽ noua luna. Erant enm apud hebreos ip̃i dies cale̾¬
darum ex legali institucõe solennes de quibus in psalt̾io

Expanded text:
die Dominicum Baptismatis Sacramentum et permutatae die Dominicum Baptismatis Sacramentum et permutatae aquae in vinum factorum per Dominum signorum principia extiterunt. Duae sunt autem Epiphaniae: prima, in qua natus Christus pastoribus Hebraeorum, angelo nuntiante, apparuit: secunda, in qua ex gentium populo, stella indice, ad praesepis cunabula magos adoraturos exhibuit. Scenopegia solemnitas Hebraeorum de Graeco in Latinum tabernaculorum dedicatio interpretatur, quae celebrabatur a Judaeis in memoriam expeditionis, cum ab Aegypto promoti in tabernaculis agebant, et ex eo Scenopegia. Scena enim Graece tabernaculum dicitur: quae solemnitas apud Hebraeos Septembri mense celebratur. Neomenia apud nos Calendae, apud Hebraeos autem quia secundum lunarem cursum menses supputantur, et Graece mene luna appellatur: inde neomenia, id est, nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies calendarum ex legali institutione solemnes, de quibus in psalterio
Abbreviated transcription (Latin):
Estiuitas dicta a festis diebus quasi festidi¬
tas eoꝙ in eis sola res diuina fit quibus cõ¬
traru sunt fasti in quibus ius fatur id ẽ dr̃.
dolemnitãs a sacris dicitur ita suscepta ut mitare
ob religionem xp̃i non debeat absoluto idẽ firmo atq
soli deo nommata celebritas autem bocatur quod nõ
ibi terrena sed celestia tantum aguntur. Pasche fes¬
tiuitatum omnum pͥma est de quibz uocabulo iam
superius dictum est. Pentecosten sicut et pascha apud
hebreos celebris dies erat quod post qͣnqz decadas pasche
celebratur unde et uocabulum sumpsit. Pente enim gre¬
ce quĩqz. In quo die secundum legem panes proposicõis
de nouis frugibus offerebantur. ciius figuram annus
iubeleus in testamento ueteri gessit q̃ nũc iterum ꝑ fi-¬
guram repromissionis eteruam requiem prefigurat.
Epiphania grece latine apparitio siue manifestatio uoe¬
tur. eo enim die xp̃s sideris indicio magis apparuit aborã¬
dis quod fuit figura premicie credentium gentium. Quo

Expanded text:
estivitas dicta a festis diebus, quasi festiditas, eo quod in eis sola res divina fit, quibus contrarii sunt fasti, in quibus jus fatur, id est, dicitur. Solemnitas a sacris dicitur, ita suscepta, ut mutari ob religionem Christi non debeat, a solo, id est, firmo atque solido nominata. Celebritas autem vocatur, quod non ibi terrena, sed coelestia tantum aguntur. Paschae festivitatum omnium prima est, de cujus vocabulo jam superius dictum est. Pentecosten, sicut et pascha, apud Hebraeos celebris dies erat, quod post quinque decadas paschae celebratur, unde et vocabulum sumpsit. Pente enim Graece quinque. In quo die secundum legem panes propositionis de novis frugibus offerebantur: cujus figuram annus jubilaeus in Testamento Veteri gessit, quae nunc iterum per figuram repromissionis aeternam requiem praefigurat. Epiphania Graece, Latine apparitio sive manifestatio vocatur. Eo enim die Christus sideris indicio magis apparuit adorandus: quod fuit figura primitiae credentium gentium. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
cicia aut exneccessitate. hilarem enim datorẽ diligit
deus. Unde qͥz moraliter nos uitulum offermius deo
cum carins superbiam uincimus. Agnum cũ irra¬
conabiles motus corriginius hedum cum lascimam
superamus. columbam cum simpliatatem custõdi-¬
mus turturem cum castitatem seruamus. hoc autem
genus auium dicitur unum et castum seruare cõui¬
cium similam et panes azimos offerimus cum sine
malicia et nequicia hanc uitam presentem germius
ꝯffert uerbi gracia similam qui in agri cũltura
aut nauigando aut in aliquibus comniunis uite
usibus positam offert conuersacionem oleo tamen
consparsam quia omnis ammal eget oleo diuine
nisi ei oleum celestis miseracoĩs affuerit. Nec non
et illud intimandum qd̃ iuxta moralitatem per cliba¬
num temptacionum pondus exprimitur ꝑ sartaginẽ
constancia aniii ⁊ robur mentis. per crãticulam
multiplex impugnacio non in congrue significatur.

Expanded text:
tristitia aut ex necessitate: hilarem enim datorem diligit tristitia aut ex necessitate: hilarem enim datorem diligit Deus . Unde quoque moraliter nos vitulum offerimus Deo, cum carnis superbiam vincimus: agnum, cum irrationabiles motus corrigimus: haedum, cum lasciviam superamus: columbam, cum simplicitatem custodimus: turturem, cum castitatem servamus: hoc autem genus avium dicitur unum et castum servare conjugium. Similam et panes azymos offerimus, cum sine malitia et nequitia hanc vitam praesentem gerimus. Offert verbi gratia similam, qui in agri cultura aut navigando aut in aliquibus communis vitae usibus positam offert conversationem, oleo tamen conspersam: quia omnis anima eget oleo divinaenisi ei oleum coelestis miserationis affuerit. Nec non et illud intimandum, quod juxta mortalitatem per clibanum tentationum pondus exprimitur: per sartaginem constantia animi et robur mentis: per craticulam multiplex impugnatio non incongrue significatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uota tua. Dacrificium laudis honorificabit me. et illic
tunc ẽ inquo ostendam illi salutare dei. Et alibi. Cu¬
cuibo et immolabo in tabernaculo eius hostiam iubi-¬
lacionis cantabo ⁊ psalmum dicam domino. Unde in
psalmo sancta ecclia totam se deo dedicans dicit. Ho¬
locausta medullata offeram tibi cum incensu ⁊ reliqͣ.
Quõd autem absq fermento iubetur dei ẽẽ oblacio et
sine melle indicat apud deum nichil uoluptuosum.
nichil suaue huius mundi placere. nichilqz qd̃ non
abeat mordaas aliquid ueritatis. Unde et po
cum amaritudinibz manducatur. Econtrario mis¬
ceri in omnibz sacrificus sal iubetur scilicet ut oĩa
que ad xp̃i honorem offerimus salracionis ac discre¬
cioms semper accipiant. Quõd uero in sacrificium o¬
leum offerebatur significat ut quicqid ad cuiltum
xp̃i et deuocionem sanctorum impendimus totum cũ
ilaritate faciamus. nichil ut ait apostolus

Expanded text:
vota tua . Sacrificium laudis honorificabit me: et illic vota tua . Sacrificium laudis honorificabit me: et illic tunc est, in quo ostendam illi salutare Dei. Et alibi: Circuibo et immolabo in tabernaculo ejus hostiam jubilationis, cantabo et psalmum dicam Domino . Unde in psalmo sancta Ecclesia totam se Deo dedicans dicit: Holocausta medullata offeram tibi cum incensu , et reliqua. Quod autem absque fermento jubetur Dei esse oblatio, et sine melle: indicat apud Deum nihil voluptuosum, nihil suave hujus mundi placere, nihilque, quod non habeat mordacis aliquid veritatis. Unde et pascha cum amaritudinibus manducatur. E contrario misceri in omnibus sacrificiis sal jubetur, scilicet ut omnia, quae ad Christi honorem offerimus, sal rationis ac discretionis semper accipiant. Quod vero in sacrificium oleum offerebatur, significat, ut quidquid ad cultum Christi et devotionem sanctorum impendimus, totum cum hilaritate faciamus: Nihil ut ait Apostolus ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut sacramentum corporis xp̃i et sanguinis qd̃ in alta¬
ri consecratur ⁊ afidelibus ad augmentum salutis
sue percipitur uel ecclĩe catholice que mistice corpus
xp̃i est. figuram exprimit. et gracia abundat spiritali.
Hec exconuenientibus membris quasi similia ex mult
credẽcium granis collecta est et legis et euuangeliorũ
mola inter litteram separata ꝑ aquam eciam baptis¬
effecta ẽ. dimiliter eadem ex multis personis uelut a¬
cinis botri coadunata. et p̾lo passionis atq temptacõ¬
num conquassata unum effundit spiritale. Legitur
enm in scripturis dominum uictimas pecudum ⁊ hostia ᷤᷤ
legales reprobasse et sacrificium spiritale erpetisse. uñ
est illud. Non accipiam inquit de domo tua uitulos nez
de gregib tius hircos. Et item nunquid manducabo
ait carnes taurorum aut sanguinem hircorum pota¬
bo. Immola deo sacrificium laudeᷤ et redde altissimo

Expanded text:
aut sacramentum corporis Christi et sanguinis, quod in altaaut sacramentum corporis Christi et sanguinis, quod in altari consecratur et a fidelibus ad augmentum salutis suae percipitur: vel Ecclesiae Catholicae, quae mystice corpus Christi est, figuram exprimit, et gratia abundat spiritali. Haec ex convenientibus membris quasi simila ex multis credentium granis collecta est et legis et Evangeliorum mola inter litteram separata, per aquam etiam baptiseffecta est. Similiter eadem ex multis personis, velut acinis botri, coadunata, et praelo passionis atque tentationum conquassata, vinum effundit spiritale. Legitur enim in scripturis Dominum victimas pecudum et hostias legales reprobasse, et sacrificium spiritale expetisse. Unde est illud: Non accipiam, inquit, de domo tua vitulos, neque de gregibus tuis hircos . Et item: Nunquid manducabo, ait, carnes taurorum aut sanguinem hircorum potabo. Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo
Abbreviated transcription (Latin):
domiius ait. Considerate uolatilia celi quia non semi¬
nant neqz metunt et pater uester celestis pascit illa.
Contemplacoĩ ergo uacans et in superiorum conside¬
racõe ꝑfectus homo hoc enii que predicta sunt docue¬
runt si conuersacõem siue iutam suam oblacõem offert
de curturibus aut de columbis offerat munus suum
id ẽ in sciencia et mansuetudine spiritali. Hec em̃ opus
habet ut non excẽdat legis consideracõ in uanis occupa¬
ta. Turtur siguidem quia cognicõem habet. ita ut eius
exemplo iudeorum exprobraretur populus. Hoc¬
as probat. Ait emm. Turtur et hirundo et cicoma ais¬
todierunt tempus aduentus sui. populus autem meus
non cognouit uidicium domini. Columba autẽ mũda
et simplex amunciatrixqz presencie sancti spiritus est.
quales oportet ẽẽ eos qui arca contemplandas scriptu-¬
ras habent studium. Unde ezechias ait. Meditabor ut
columba. Simile autem et libamentorum sacrificiũ

Expanded text:
Dominus ait: Considerate volatilia coeli, quia non semiDominus ait: Considerate volatilia coeli, quia non seminant neque metunt: et Pater vester coelestis pascit illa . Contemplationi ergo vacans et in superiorum consideratione perfectus homo hoc enim quae praedicta sunt docuerunt, si conversationem sive vitam suam oblationem offert de turturibus, aut de columbis offerat munus suum, id est, in scientia et mansuetudine spiritali. Haec enim opus habet ut non excedat legis consideratio in vanis occupata. Turtur siquidem quia cognitionem habet: ita ut ejus exemplo Judaeorum exprobraretur populus, Jeremias probat. Ait enim: Turtur et hirundo et ciconia custodierunt tempus adventus sui: populus autem meus non cognovit judicium Domini . Columba autem munda et simplex, annuntiatrixque praesentiae sancti Spiritus est: quales oportet esse eos qui circa contemplandas scripturas habent studium. Unde Ezechias ait: Meditabor ut columba . Simila autem est libamentorum sacrificium,
Abbreviated transcription (Latin):
esaiam tanquam ouis ad uictiam ductus est et aio¬
hanne agnus dei qui tollit peccata mundi omnibus
demonstratur aut simplices quosqz et innocentes in
ecclia significant. Capre autem uel hedi in hostiam
oblati aut carnem saluatoris que absq peccato erat.
et tamen pro peccatis humani generis deo pr̃i oblata
ẽ. ut ꝑ eius mortem auctor peccati dyabolus iugulare¬
tur. aut penitentes pro peccatis suis significant. qui
se per afflictiõem carnis mactant deo. Aues autem
aut xp̃i humanitatem significant. sicut ꝑturturem
et columbam xp̃i caro spiritui sociata demonstratur
in misterio passionis per sacrificium deo in odorem sua¬
uitatis oblata. aut sanctorum ꝑfectionis contempla-¬
cõem designat. Uolatilia enm homines sũt contemplo¬
cioni uacantes terrenis omnino se non miscẽtes nego¬
cus. Quõd ⁊ si forte neccessitas exegerit mox reuolant
ad sublimia illo euuangelii iuuante testimonio quo

Expanded text:
Isaiam, tanquam ovis, ad victimam ductus est , et a JIsaiam, tanquam ovis, ad victimam ductus est , et a Joanne Agnus Dei, qui tollit peccata mundi omnibus demonstratur: aut simplices quosque; et innocentes in Ecclesia significant. Caprae autem vel haedi in hostiam oblati aut carnem Salvatoris, quae absque peccato erat, et tamen pro peccatis humani generis Deo Patri oblata est: ut per ejus mortem auctor peccati Diabolus jugularetur; aut poenitentes pro peccatis suis significant, qui se per afflictionem carnis mactant Deo. Aves autem aut Christi humanitatem significant: sicut per turturem et columbam Christi caro spiritui sociata demonstratur in mysterio passionis per sacrificium Deo in odorem suavitatis oblata: aut sanctorum perfectionis contemplationem designat. Volatilia enim homines sunt contemplationi vacantes, terrenis omnino se non miscentes negotiis. Quod et si forte necessitas exegerit, mox revolant ad sublimia illo Evangelii juvante testimonio, quo
Abbreviated transcription (Latin):
eo gd̃ obseruantes ea careant his rebz quibus se absti-¬
nuerunt. Sacrificium dictũ quasi sacrunfactũ. quia
prece mistica consecratur in memoriam pro nobis domi
nice passionis. Unde hoc eo iubente corpus xp̃i ⁊ sãgui¬
nem dicimus. Quod dum sit ex fructibus terre sancti¬
ficatur et sit sacramentum operante in uisibiliter spũ
dei. Cuius panis et calicis sacramentum greci eucha
ristiam dicũt qd̃ latine bona gracia interpretatur. et
quid melius corpore et sanguine xp̃i. Quinq autem
species oblacionum in legẽ ad immolandum iubebãtur
afferri hoc est bouriii ouium caprarum auium simile
et libamentorum. Sic et ibi hostre uictime. holocausta
sacrificia ⁊ libamima oblata commemorantur. Boues
autem uacce et uituli aut dominice incarnacionis
operacões siue agri dominici cultores hoc ẽ doctores. aut
legalium mandatorum operatores significant. Oues
autem et agni aut ipsum saluatorem. qui secundum

Expanded text:
eo quod observantes ea careant his rebus, quibus se abstieo quod observantes ea careant his rebus, quibus se abstinuerunt. Sacrificium dictum, quasi sacrumfactum: quia prece mystica consecratur in menicae passionis; unde hoc eo iubente corpus Christi et sanguinem dicimus. Quod dum sit ex fructibus terrae, sanctificatur et fit sacramentum, operante invisibiliter Spiritu Dei; cuius panis et calicis sacristiam dicunt, quod latine bona gratia interpretatur. Et quid melius corpore et sanguine Christi? Quinque autem species oblationum in lege ad immolandum jubebantur afferri: hoc est, boum, ovium, caprarum, avium, similae et libamentorum. Sic et ibi hostiae, victimae, holocausta, sacrificia et libamina oblata commemorantur. Boves autem vaccae et vituli aut Dominicae Incarnationis operationes sive agri Dominici cultores, hoc est, doctores, aut legalium mandatorum operatores significant. Oves autem et agni, aut ipsum salvatorem, qui, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
crificiã que post uictoriam de uictis hostibus iimola¬
bant et erant uictime maiora sacrificia quam hostie.
Alii uictimam dictam putauerunt quia ictu ꝓcussa
cadebat. uel quia uĩcta ad aras ducebatur. Holocau¬
stum illud ẽ. ubi totum igne consumitur quõd offer¬
tur. Antiqui enim cum magna sacrificia administra¬
rent solebant totas hostias in sacrorum consummere
flannia. et ip̃a erant holocaustomata. Holo emi gre¬
ce dicitur totum causis incensio. et holocaustum totũ
incensum. Cerimonie apud latinos dicuntur facra
ommia que apud grecos orgia uocantur. Proprie autẽ
uisum est doctoribus acarendo appellari cerionias
quasi carimomias eo qd̃ ea que in sacris diuinis offerũ¬
tur. in suo usu id carerẽt homimes. Quõd nomen eciam
in usu est litterarum sanctarum. Alu cerimonias pro¬
prie in obseruacionibus iudeorum credunt abstinenciã
sailicet quarundam escarum secundum ueterem legem.

Expanded text:
sacrificia, quae post victoriam de victis hostibus immolasacrificia, quae post victoriam de victis hostibus immolabant, et erant victimae majora sacrificia, quam hostiae. Alii victimam dictam putaverunt, quia ictu percussa cadebat: vel quia juncta ad aras ducebatur. Holocaustum illud est, ubi totum igne consumitur, quod offertur. Antiqui enim cum magna sacrificia administrarent, solebant totas hostias in sacrorum consumere flamma, et ipsa erant holocaustomata. Holon enim graece dicitur totum, causis incensio: et holocaustum, totum incensum. Cerimoniae apud Latinos dicuntur sacra omnia, quae apud Graecos orgia vocantur. Proprie autem visum est doctoribus a carendo appellari cerimonias, quasi carimonias, eo quod ea, quae in sacris divinis offeruntur, in suo usu id carerent homines. Quod nomen etiam in usu est litterarum sanctarum. Alii cerimonias proprie in observationibus Judaeorum credunt, abstinentiam scilicet quarumdam escarum secundum veterem legem,
Abbreviated transcription (Latin):
specie efficitur. sacrificium autem est uictinia ⁊ que¬
cunqz in ara cremantur seu ponuntur. Pnme autẽ
quõd deo datur. aut dedicatur aut consecratur. Qd
dedicatur dicendo datur unde ⁊ appellatur. Unde et
errant qui consecracõem dedicacõe putant signifuca¬
et. Immolacio ab antiquis dicta eo quõd in mole al¬
taris posita uictima cederetur. unde et mactacio
post imimolacionem est. minc autem immolac̃o pa¬
nis et calicis conuenit. Libacio autẽ tantũmõdo ca¬
lics oblacõ est. Hinc est illud. Et libabit de sangiũe
uue. Sic ⁊ secularium quidam poetarum nũc inquit
pateras libare ioui. Libare ergo proprie fundere est.
sumptumq nomen alibero quõdam qui in grecia
usum reperit uictis. De hostus holocaiustis ãtq sacri¬
fiais ad qd̃ eorum species singule significent.
Ostie apud ueteres dicebantur sacrificia que fie¬
bãt anteqͣz ad hostes pergerent. Uictime uero

Expanded text:
specie efficitur. Sacrificium autem est victima, et quaespecie efficitur. Sacrificium autem est victima, et quaecunque in ara cremantur seu ponuntur. Omne autem quod Deo datur, aut dedicatur aut consecratur. Quod dedicatur, dicendo datur, unde et appellatur. Unde et errant quae consecrationem dedicatione putant significari. Immolatio ab antiquis dicta eo quod in mole altaris posita victima caederetur. Unde et mactatio post immolationem est: nunc autem immolatio panis et calicis convenit. Libatio autem tantummodo calicis oblatio est. Hinc est illud: Et libabit de sanguine uvae . Sic et saecularium quidam poetarum, nunc, inquit, pateras libate Jovi. Libare ergo proprie fundere est: sumptumque nomen a Libero quodam, qui in Graecia usum reperit vitis CAPUT X. De hostiis holocaustis atque sacrificiis, et quod eorum species singulae significent. Hostiae apud veteres dicebantur sacrificia, quae fiebant, antequam ad hostes pergerent. Victimae vero