comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
singatoribus male certantibut
liceat causaꝵ exitus ultra ꝓtra
imus. Sanccimus gͥ non licere
penitus patri uel matri auouł
um uelfiliam uel cerõs uberos
p̃terire: aut exħedes in suo fa¬
cere testamento ne. si ꝑ quam¬
uel legatum uel fideiꝯmissum
uel alium quenicumꝙ modũ
eis dedint legibus debitam
porcionem: nisi forsitan ꝓba¬
buntur ingrati ⁊ ip̃as nom̾i¬
natim ingratitudins causas
ex quibus ingrati liberi debe¬
ant iudicari in diuersis legib
disꝑsas ⁊ non aꝑte decłatas in¬
uenimus: quaꝵ alique uͦ cum¬
idõ necessãnim ẽẽ ꝑspexiinus
eas nõãtim p̃senti lege comp̃¬
hendere. Ut p̾ter ip̃as nulla
liccat ex alia lege ingratitudi¬
nis causas opponere nisi que
huiis constitutionis serie cõ¬
tinent᷑ ¶Causas aũt iustas ĩ¬
gratitudinis hec ẽẽ decerni¬
mͣus. siquis parentibus sius
mranus intulerit. si grauem
⁊ inhonestam iniuriam eis
ingesserit. si eos in cͥminalib
sicum maleficiꝰsut maleficꝰ

Expanded text:
igatoribus male certantibus liceat causarum exitus ultra protrimus. Sancimus igitur non licere penitus patri vel matri, avo vum vel filiam vel ceteros liberos praeterire aut exheredes in suo facere testamento, nec si per quamvel legatum vel fideicommissum vel alium quemcumque modum eis dederint legibus debitam portionem, nisi forsitan probabuntur ingrati et ipsas nominatim ingratitudinis causasex quibus ingrati liberi debeant iudicari, in diversis legibus dispersas et non aperte declaratas invenimus, quarum aliquae ideo necessarium esse perspeximus eas nominatim praesenti lege comprehendere, ut praeter ipsas nulli liceat ex alia lege ingratitudinis causas opponere nisi quae huius constitutionis serie continentur. Causas autem iustas ingratitudinis has esse decernimus: Si quis parentibus suis manus intulerit. Si gravem et inhonestam iniuriam eis ingesserit. Si eos in criminalibuSi cum maleficis ut maleficus
Abbreviated transcription (Latin):
ci moĩs om̃ibus eam partem
que utitur dilacioe compellat ĩ¬
tra triguita dies postqͣm altera
pars renũciauĩt quicquid uelit
sine aliqua int̾missione ꝓponẽ
quod si non fecit tunc ad eius
si uõ ⁊ sic distulerit alteriꝰ t̃isis
ei dilacio p̃beatur: ita ut sinsꝙ
ad p̃dictos tresmenses quos l¬
tigatoribus cc̃lientibus conces¬
simus suas non ꝓposueĩt allega¬
tiones. tunc cognitor non am¬
plius expectans. moĩs om̃ib sen¬
tentiam ꝓferat legib consonã¬
tem. uel sioluerit referat ne

Expanded text:
tii modis omnibus eam partem tii modis omnibus eam partem quae utitur dilatione compellat infra triginta dies postquam altera pars renuntiaverit quicquid velit sine aliqua intermissione proponere. Quod si non fecerit, tunc ad eius si vero et sic distulerit, alterius unius ei dilatio praebeatur: ita ut si usque ad praedictos tres menses quos litigatoribus protrahentibus concessimus suas non proposuerit allegationes, tunc cognitor non amplius expectans modis omnibus sententiam proferat legibus consonantem, vel si voluerit referat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
lis emerserit eam simili ordine
ua sententia ⁊ ꝓuocatio fuĩt sub.¬
secuta appellacionis. examinatores
scdm ieges que temp̃r definitiue
sententie obtinebaut t̃minum
dare negocio hoc eodem uidelic
obseruando ⁊ in retractandis am
utreꝙ partes om̃ibus allegatioĩ¬
bui suis renũciauĩnt. ⁊ iudices
ꝑ suas relaciones quid dispom de¬
beant int̾rogaum̃t. in om̃ibus e¬
nim p̃dictis casibus illas leges a cog¬
intoribus seruari decernimus.
que tempr sentencie nut certe
relacionis obtinebant tamr⁊ si cõ¬
tigerit pꝰea legem ꝓmulgari no¬
in aliquid disponentem. ⁊ teno¬
legaciomibus renũciare aliam
uõ scientem se malas causas.
habere post cognicionalia cer¬
tamina ⁊ dilaciones quas ꝓba¬
cionum causa leges concedunt
nulle confiteri allegicĩones sibi
sufficere. ne cito cause qualitas
agnoscatur. iubenius. ut quan¬
do una pars allegationib renũ¬
ciauĩt. alia uõ pars dixĩt se hałe
aliquod ꝙ ꝓp̾onat uidex nego¬

Expanded text:
lis emerserit, eam simili ordine va sententia et provocatio fuerit subsecuta, appellationis examinatores secundum leges quae tempore definitivae sententiae obtinebant terminum dare negotio. Hoc eodem videlicet observando et in retractandis amputraeque partes omnibus allegationibus suis renuntiaverint et iudices per suas relationes, quid disponi debeat, interrogaverint. In omnibus enim praedictis casibus illas leges a cognitoribus servari decernimus quae tempore sententiae aut certe relationis obtinebant, tametsi contigerit postea legem promulgari novi aliquid disponentem et tenolegationibus renuntiare, aliam vero scientem se malas causas habere post cognitionalia certamina et dilationes, quas probationum causa leges concedunt, nolle confiteri allegationes sibi sufficere, ne cito causae qualitas agnoscatur, iubemus, ut quando una pars allegationibus renuntiaverit, alia vero pars dixerit se habere aliquid quod proponat, iudex nego
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ep̃m ⁊ pistum diaconũ
eccłe celmissene fuisset causa
commota. ꝓcessit a rectore
ꝓuincie defuntiua sentencia
̃ quam appellatio ẽ porrecta.
iudices gͥ ap̃ quos appellatio uen¬
tilabatur dubitantes ad nr̃am
dementiam retulerunt. au ẜ
leges que obtinebant quando ꝓ¬
cessit definitiua sententia an scam
tenorem legis que post defutiuã
sententiam a nobis ꝓmutgata ẽ
eandem cãm ex aminare debẽnt.
nos itaꝙ iustum eẽ ꝑpexĩmus scđm
legem que obtinebant tempore

Expanded text:
tatis episcopum et Pistum diaconum ecclesiae Telmissenae fuisset causa commota, processit a rectore provinciae definitiva sententia, contra quam appellatio est porrecta. Iudices igitur, apud quos appellatio ventilabatur, dubitantes ad nostram clementiam retulerunt, an secundum leges quae obtinebant, quando processit definitiva sententia, an secundum tenorem leges quae post definitivam sententiam a nobis promulgata est eandem causam examinare deberent. Nos itaque iustum esse perspeximus secundum leges quae obtin
Abbreviated transcription (Latin):
mhus qui ex nuptiali causa. aut
alit̾̃ non adquirantur sanccitũ
est. hoc etiam in reliquis mori¬
entibus rebus ualẽre̾ atꝙ trac¬
tari. Hec gͥ lex in isto casu data
sibi occasione sicuti dictum est
re. nicħ plubet uel siquis ponat
⁊ in duobus solum mat̾monus.
neos. simul ⁊ ultermos. uel siꝗ
extendi dicat matͥmoĩa ⁊ adhuc
amplius tale aliquid fieri. et
sic in liuiusmodi casibus ubita¬
les quidam introducuntur or¬
dines frm. lex hãt suam uir¬
tutem. ⁊ excludant duplici u

Expanded text:
in his quae ex nuptiali causa aut in his quae ex nuptiali causa aut aliter non adquirantur sancitum est, hoc etiam in reliquis morientis rebus valere atque tractari. Haec igitur lex in isto casu data sibi occasione, sicuti dictum est, rae, nihil prohibet, vel si quis ponat et in duobus solum matrimoniisineos simul et uterinos, vel si quis extendi dicat matrimonia et adhuc amplius tale aliquid fieri: et sic in huiusmodi casibus ubi tales quidam introducuntur ordines fratrum, lex habeat suam virtutem, et excludant duplici ut
Abbreviated transcription (Latin):
numere: ⁊ repentine moites.
hec nr̃a lex cãm det̾minet. uult
autem hec lex ex utroꝙ deco¬
ratos ⁊ simul quidem consan.¬
guineos. simul autem ultermos
tr̃s: ad successioẽm morientis me¬
liores eẽ qͣm illi qui solumm con¬
sanguinei aut solunimꝰ: ulteri¬
ni sint. ⁊ non nos faciat hesitãẽ
non patientes. plurima nͣamq
nos ad hoc inuitauer̃ pͥmum
quidem altera nr̃a lẽx. si filius
morratur filios non hnis. deide
existentibus ita forte mat̾nis re¬
bus. aut ex nuptiali aut etiam
ex ali causa que non adquirun¬
tur: pͥus ex lusdem nuptus fr̃s
ad hereditatem uocari. deiide
ex aliis ⁊ post hos patrem. quod
ꝓbacio erat eo quod dudum ta
niã legislac̾io concepisset. nam¬
⁊ si ⁊ patre existente suo patri. ⁊
pater non existat. sed tr̃i solum¬
modo p̃poni his qui ex uno pa¬
rentum solummꝰ copłantur mo¬
rienti. eos qui similit̃ quidem
consanguinei similit̾ aut̃ ulte¬
rini sunt. ⁊ hiis conueniens eit
illud ꝙ dudum ⁊ in matuis et

Expanded text:
numerae et repentinae mortes, haec nostra lex causam determinet. Vult autem haec lex ex utroque decoratos et simul quidem consanguineos simul autem uterinos fratres ad successionem morientis meliores esse quam illi qui solummodo consanguinei aut solummodo uterini sunt. Et non nos faciet haesitare non patientes. Plurima namque nos ad hoc invitaverunt. Primum quidem altera nostra lex, si filius moriatur filios non habens, deinde existentibus ita forte maternis rebus aut ex nuptiali aut etiam ex alia causa, quae non adquiruntur, prius ex eisdem nuptiis fratres ad hereditatem vocari, deinde ex aliis, et post hos patrem: quod probatio erat eo quod dudum talia nostra legislatio concepisset. Nam si et patre existente suo patri et pater non existat sed fratres solummodo, praeponi his qui ex uno parentium solummodo copulantur morienti eos qui similiter quidem consanguinei similiter autem uterini sunt. Et his conveniens erit illud, quod dudum et in maternis et
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͥ considantes leges õs
quas congregauimus ⁊ ueteres
⁊ nrãs hiuuius moĩ non inucnimiꝰ
emersisse questioẽm. congru¬
um ẽ eam sero tandem refre¬
nare lege. ⁊ consicłare quia fr̃ib
sunt ad defunctum aliis quid̃
hoc ip̃o legitima. cõmunicabãt
enum aliqui ei cͥca pat̃nam ꝓplẽ¬
sicut alii cca mͣatnam. alii au
illud pure habebant ⁊ lege.⁊
natura uiuante se. eo ꝙ ex his¬
dem erant ꝓcedentes matrum
finibus eãt ꝙ eius patͥs semen
liberare ⁊ legem ⁊ dubitan¬
tes uoliusset. ad testam̃tum
uenẽrat.⁊ suam sententiam
fecerit manifestam. ⁊ ꝑscͥpturã
honor̾ati ad ħeditatem uociẽn¬
tur quii uõ hoc agere tioluit.

Expanded text:
ur considerantes leges omnes quas congregavimus et veteres et nostras huiusmodi non invenimus emersisse quaestionem, congruum est eam sero tandem refrenare lege et considerare, quia fratribus sunt ad defunctum aliis quidemhoc ipso legitima communicabant enim aliqui ei circa paternam psicut alii circa maternam, alii autem illud pure habebant, et lege et natura iuvante se, eo quod ex eisdem erant procedentes matrum sinibus eratque eis patris semen liberare et legem et dubitantes voluisset, ad testamentum venerat et suam sententiam fecerat manifestam, et per scripturam honorati ad hereditatem vocarent
Abbreviated transcription (Latin):
ordinario ⁊ patcio. ¶ul¬
tis undiq natura nouita¬
tibus ũtens. dictum e iam
sua sunt oꝑatur. ad opꝰ mul¬
tar nos ꝓtrahit legum. legiti
usꝙ ad nos qui plurna hoꝵ
coirex imu¶ Puenit autem ad
nos aliquid tale. duxͣit quidã
uxoẽm. ⁊ filii ex eadem sũt na¬
ti. deinde moriente illa duxit
rursus aliam. ex qua nati sũt
filii ei pͥoribus consanguinei so¬
lum: non tamen uterim. dem̃
etiam t̃tium intͦduxit matri¬
monium. fecit ꝙ filios ⁊ ex ea.
post mortem uõ eius ad scđm
mulier descendit uirum: ex qͣ
non tamen consanguineos mo
liis. ⁊ sine testamentis. multos
fr̃s: relinquentem alios quid
consanguineos. alios aũt ute¬
rinos alios aũt sunul ⁊ cõsan¬
guineos ⁊ utermos. ⁊ que qui¬
dem adinuenta ẽ. nature no¬
uitas talis. quodamimͦ fu̾it. li¬
cebat autem tali pͥncipio da¬
tonobis ab ea. ⁊ alios quosdã
opinari. casus tale aliquid ꝓ¬
ferre ualentes. siue morte ui¬
ri. scu morte muliei̾s. siũ alia

Expanded text:
ordinario et patricio. Multis undique natura novitatibus utens dictum est iam sua sunt operatur ad opus multarum nos pertrahit legum. Legitimusque ad nos, qui plurima horum correximus; pervenit autem ad nos aliquid tale. Duxit quidem uxorem, et filii ex eadem sunt nati; deinde moriente illa duxit rursus aliam, ex qua nati sunt filii ei, prioribus consanguinei solum, non tamen uterini; deinde etiam tertium introduxit matrimonium fecitque filios et ex ea. Post mortem vero eius ad secundum mulier descendit virum, ex quonon tamen consanguineos. Moliis et sine testamentis, multos fratres relinquentem, alios quidem consanguineos, alios autem uterinos, alios vero simul et consanguineos et uterinos. Et quae quidem adinventa est naturae novitas, talia quodammodo fuit. Licebit autem tali principio dato nobis ab ea. et alios quosdam opinari casus tale aliquid proferre valentes, sive morte viri seu morte mulieris sive alia
Abbreviated transcription (Latin):
ribus subiaceant legibũs. que eoꝵ
successiones disposuerunt. locum
tamen hec lex hãt non solum
in hoc casu qui questioẽm ioũ
s etiam in his qui postea futuri
sunt quo circa p̾ora si aut iudicis
sententia aut paccionum ex pedi¬
ta sunt formis hant ꝓpͥam deci¬
sionem huis legis iudicio non e¬
gentia. Tuagͥ eminentia que pla¬
cuerunt nobis ⁊ ꝑ hanc sacram
manifesta sunt legem ꝑ litteras

Expanded text:
ribus subiaceant legibus, quae eorum iam successiones disposuerunt. Locum tamen haec lex habeat non solum in hoc casu qui quaestionum movit, sed etiam in his qui postea futuri sunt. Quocirca priora, si aut iudicis sententia aut pactionum expedita sunt formis, habeant propriam decisionem huius legis iudicio non egentia. Tua igitur eminentia quae placuerunt nobis et per hanc sacram manifestata sunt legem per litteras
Abbreviated transcription (Latin):
neratioẽm ⁊ reuẽntiam deuo¬
tioẽm que seruauerint quib
iudelicet conseruatis ñiqͣm ad
pͥorem relabentur fort᷑unam.
cere uoluit. aut legitimam fa¬
cere conuigem ciun libet dig¬
nitatis existẽns. nuptialia con¬
ficiat documenta. hanc enim
solam post manumissioẽm ob¬
seruatioẽm adicimus ⁊ sint eti¬
ani p̃cedentes filii qui post do¬
talia nati sunt liberi ⁊ ingenui
⁊ sui. ⁊ patri successores. a postu
tus lm̃tes diffrãm ad certa ĩge¬
nuoꝵ mat̾moma. Lib̾tas enim
matris. ⁊ insuꝑ documentum
nptialem sobolem lib̾am ⁊ in¬
genuam ⁊ patri succedentem
sicu̾i etiam ex seruiente mu¬
liere ꝓcreentur filii. ⁊ ita reb¬
mulierem manumuttere ⁊ do¬
talia confiteri documenta mox
cum ip̃a dotis inscͥtione ⁊ sili¬
is competet libertas simul ⁊ fi
is ficri. ⁊ simul mamumnti cũ
matre. aut postea uel ante e¬
am forte libertatem accipere.
sed scͥpͥtionem nuptialium do¬
cumentoꝵ mox eis etiam li¬
berti donamus. quod enim

Expanded text:
nerationem et reverentiam devotionemque servaverint, quibus videlicet conservatis numquam ad priorem relabentur fortunam. Ccere voluerit aut legitimam facere coniugem cuiuslibet dignitatis existens, nuptialia conficiat documenta; hanc enim solam post manumissionem observationem adicimus. Et sint etiam praecedentes filii et qui post dotalia nati sunt liberi et ingenui et sui et patri successores, a postultus habentes differentiam ad cetera ingenuorum matrimonia. Libertas enim matris et insuper documentum nuptiale sobolem liberam et ingenuam et patri succedentem si cui etiam ex serviente muliere procreentur filii emulierem manumittere et dotalia conficere documenta, mox cum ipsa dotis inscriptione et filiis competet libertatis simul et is fieri et simul manumitti cum matre aut post eam vel ante eam forte libertatem accipere, sed scriptione nuptialium documentorum mox eis etiam libertatem donamus. Quod enim
Abbreviated transcription (Latin):
pl̃agas. aut maxime intolera¬
bilia sustinere dispendia s si
quid hoꝵ legitimis ꝓbationi¬
bus conuceit p̾assum se qui
lbertatem dedit uel eius fili¬
oͥs post p̾dictas ꝓbitioẽs liber¬
tum in pͥori restitumius habi¬
tu. nominum quidem ꝑscru¬
tatione ⁊ ꝓpter hec dispendi
quod placet deo ⁊ liberto ⁊ du
ꝓptẽr sunt quidem ⁊ liberti
⁊ ingẽni sine liui qui dudũ
manumissi sunt ⁊ euident̃
eis hoc largitum est. siue illi
qui post hanc nrãm legem
ad ingenuitatem uementes
tamqͣm bene nati tam facti
uiuant. ⁊ debitum honoẽm
manumissoribus reddant ut
non demio ⁊ libertate ⁊ bene¬
natione cadant. tamqͣm in¬
deuoti ingratiꝙ conucti. et
a lege dampnati erunt. namiq
itaꝑpetue liberi ⁊ ingenui si
minumissoribus eoꝵ que fili¬
is inconfusam ⁊ libam suamue¬

Expanded text:
plagas aut maxime intoleraplagas aut maxime intolerabilia sustinere dispendia? Sed si quid horum legitimis probationibus convicerit passum se qui libertatem dedit vel eius filios, post praedictas probationes libertum in priori restituimus habitu, nominum quidem perscrutatione et propter haec dispendiiquod placet deo et liberto et dupter sint quidem et liberti et ingenui, sive hi qui dudum manumissi sunt et evidenter eis hoc largitum est, sive illi qui post hanc nostram legem ad ingenuitatem venient, et tamquam bene nati iam facti vivant et debitum honorem manumissoribus reddant, ut non denuo et libertate et benenatione cadant tamquam indevoti ingratique convicti et a lege damnati. Erunt namque ita perpetue liberi et ingenui, si manumissoribus eorumque filiis inconfusam et liberam suam v
Abbreviated transcription (Latin):
seruab̾imus nisi tamen etiam
ab his libertum qui libertatẽ
aut in ip̃a libertate hoc adici¬
ens. nani u hoc dełit omino
qui manumitritur ab soluet᷑¬
etiam a patͦnatus iuire eo qđ¬
lioc ille exp̃ssit. hant itaꝙ ħ¬
omia qui ubertatem merue¬
runt: ueruntam̃ seruent eti¬
am post hanc nr̃am constitu¬
tionem ei qui ad talem eos
ꝑduxerunt honoẽm omẽm
reuerẽntiam.⁊ hoc quod uo¬
catur obsequium ⁊ reuẽnti¬
am recte legibus introdue¬
tam quinetiam abstineant᷑
aut manibus aut insidus
aut aliis ex quibus liberti ta¬
le aliquid agentes rursus ser¬
uitutem sustinent: scđm de
his scpͥtas leges. ⁊ restituntur
pͥori condicioni. nam si millum
penitus ingratum eẽ c̾ca do¬
natorem ꝑmisimus. licet fueit
bene naͣtus sed donationes in¬
firmas ꝓnũciauimus in lus q̃
dudum a nobis scpta sunt le¬
gibus ⁊ in hus que a noł coti¬
die p̾cipiuntur. quomodo pa¬
ciemur manumissoẽm quie¬
qualis patri circa libertum
sitan asperas. ⁊ indecentes seu

Expanded text:
servavimus, nisi tamen etiam ab his libertum qui libertatem aut in ipsa libertate hoc adiciens. Nam si hoc dederit, omnino qui manumittitur absolvetiam a patronatus iure, eo qhoc ille expressit. Habeant omnia qui libertatem meruerunt, verumtamen servent etiam post hanc nostram constitutionem eis qui ad talem eos perduxerunt honorem omnem reverentiam, et hoc quod vocatur obsequium et reverentiam recte legibus introductam; quin etiam abstineant aut manibus aut insidiis aut aliis ex quibus liberti tale aliquid agentes rursus seritutem sustinent secundum de his scriptas leges et restituuntur priori condicioni. Nam si nullum penitus ingratum esse circa donatorem permisimus, licet fuerit bene natus, sed donationes infirmas pronuntiavimus in his quae dudum a nobis scriptae sunt legibus et in his quae a nobis cotidie praecipiuntur, quomodo patiemur manumissorem, qui aequalis patri circa libertum sitan asperas et indecentes seu
Abbreviated transcription (Latin):
nam̃tis matro nalib tam mu¬
anquid ex auro ⁊ genimis q d̃
adcultũm et ornam̃tum imꝑ¬
atorum ꝑtinet facere. neq illu
m̃a hꝰ mõi dona nõ expetit neq
regiũ sibi offerri. aprmatis cisitẽ
requirit. sane si quis post hac
anquid ccͣ uetitum hmodi sanc¬
tionis effecent. et offerenda cle¬
mentie mee ornam̃ta q̃ usibus
regiis deputata sunt. gemirris
auroq decorata ausus fuerit
capitali quoq subdent eẽ sũb¬
plitio. ornam̃ta enĩ regia intra
aulam meam fĩ palatinis ar¬
tificiis debent. ñ passim in pri¬
uatis domib ⁊ oficũe parari ũ¬
desũma seuẽritate sanctimus
stritatã mee auquid fecerit. de¬
fiitã suꝑĩ msctã ab iis ꝑ offi¬
tiũ platinoꝵ exigi. et sacris lar¬
gitionib m̃is iubemus inferri
¶Classem selencenamd e¬
anasq iuinuersas ad officiũ ꝙ
magnitudim tue obsequitur.
Mp̃r. Si quis decurialem de¬
de auferendis pruulegiis.
putauerit lite puisans¬
et intellegat. se decurie inter

Expanded text:
namentis matronalibus et tam mualiquid ex auro et gemmis quod ad cultum et ornatum imperatorium pertinet facere neque illud mea huiusmodi dona non expetit neque regium sibi offerri a privatis cultum requirit. Sane si quis posthac aliquid contra vetitum huiusmodi sanctionis effecerit et offerenda clementiae meae ornamenta, quae usibus regiis deputata sunt, gemmis auroque decorata ausus fuerit capitali quoque subdendum esse supplicio: ornamenta enim regia intra aulam meam fieri a palatinis artificibus debent, non passim in privatis domibus vel officiis parari. Vnde summa severitate sancimus, illitatis meae aliquid fecerit, definitam superius multam ab his per officia palatinorum exigi et sacris largitionibus nostris iubemus inferriClassem Seleucenam aliasque universas ad officium, quod magnitudini tuae obsequitur, m. Si quis vero decurialem de auferendis privilegiis putaverit lite pulsandum, intellegat se decuriae inter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ad cuutatẽ alexandrina inco¬
hibetur. quicquid decerto elo¬
gii ⁊ gigostas inmune̾ et pro
nauclerioꝵ tu ẽda substantia
emitentia tua disposint robor¬
amiꝰ. atq ut curialib ꝑ̃ de offe¬
ratur occ̃o uibemꝰ eos ad ħꝰ mo¬
di sollititudinẽ affectandam
nũꝗͣ accedere. s designata offi¬
tia tuis ꝓmissõib examinata
sollititudĩe p̃dictam impłe.¬

Expanded text:
quod ad civitatem Alexandrinam convehitur, quidquid de crithologiae et zygostasii munere et pro nauclerorum tuenda substantia eminentia tua disposuit, roboramus. adque ut curialibus praedae auferatur occasio, iubemus eos ad huiusmodi sollicitudinem adfectandam numquam accedere, sed designata officia tuis provisionibus examinata sollicitudinem praedictam imple
Abbreviated transcription (Latin):
exploritur insinguł integri¬
tas corporis et roburannona¬
r̃ atq mertib ⁊ absq ulla de¬
bilitate miserandis nectͣitas
quatur: colonatu ꝑpetuo fulti¬
atur quisquis hꝰ modi plenitu¬
dine ꝓdid̾it ac ꝓbauit. salua
domiñis ineos sanctione qui

Expanded text:
exploretur in singulis et integritas corporum et robur annorum, atque inertibus et absque ulla debilitate miserandis necessitasquatur, colonatu perpetuo fulciatur, quisquis huiusmodi lenitudinem prodiderit ac probaverit: salva dominis actione
Abbreviated transcription (Latin):
tisuos. eo ꝙ satisfecisse debito ꝓpo¬
nitis. uis ꝑignoris in eofundo ha¬
reat. ap̃suum iudicẽ qͣter si eĩ
neq beneficio sibi cõcesso idiusrac
pignoris sibi ꝓspexiͣt. cã eius ñ
separatur. aceteris conditio ribꝰ
ordinẽ iuuari moris ẽ.

Expanded text:
tis eo, quod satisfecisse debito pnitis, ius pignoris in eo fundo habeat, apud suum iudicem quaeritur. si enim neque beneficio sibi concesso id ius naligatione pignoris sibi prospexit, causa separatur a ceteris creditoribus, ordinem iuvari moris est.
Abbreviated transcription (Latin):
taspẽ suscipisse horũq ap̃quoᷤᷤ
deponitur. ista testatio p̾sens
aspectus ꝓbet. nicħ in his eẽ ui¬
cii ꝙ eotempore quo ad sacra
urbis portum ꝑuenit. p̃ fectã¬

Expanded text:
s suscepisse eorumque, apud quos deponitur ista testatio, praesens aspectus probet nihil in his esse vitii. Quod eo tempore, quo ad sacrae urbis portum pervenit, praefect
Abbreviated transcription (Latin):
cipib ꝯ signetur. annona m
pane cocto domrib domib exhi¬
benda. ita eñi debrcañ ab inlite
memorie constantino p̃stituf
nec ñ adiuo ꝑ iettis in ee auo
sus alios de ꝑutata cognoscãt᷑.
sibi depub lico em̃e q̃ anisuẽ
ad coemptionẽ frum̃tarsã sit ꝑ¬
petuo de dicata nec liceat cui qmͣ
p̾ea administintõe urbicariẽ
potestatus ꝑcepta aliꝙ ex eatẽ
summa minuere ł ad quos¬
cumq alios usus conuertere
s suggestoꝵ testificatione cen¬
tum fiat. ⁊ ꝙ mancipib mu¬
tui noĩe datumẽ ⁊ ꝙ ab his
one soluendum eum autem
qui hanc formam ausus fuiͣt
in quinare quantitatẽ in ꝗͣ
ad cumulum eilisd̾ auri qnͣ¬
titatis ⁊ frum̃tarii tituli fir

Expanded text:
cipibus consignetur, annona in pane cocto domibus exhibenda. Ita enim debet canon ab inclytae memoriae Constantino praestitutus nec non a divo pietatis meae avo sus alios deputato cogentur sibi de publico emere quae ad coemptionem frumentariam sit perpetuo dedicata, nec liceat cuiquam postea administratione urbicariae potestatis percepta aliquid ex eadem summa minuere vel ad quoscumque alios usus convertere: sed sub gestorum testificatione certum fiat, et quod mancipibus mutone solvendum. Eum autem, qui hanc formam ausus fuerit inquinare, quantitatem, in qua ad cumulum eiusdem auri quantitatis et frumentarii tituli fomi
Abbreviated transcription (Latin):
beros. u. habeant. impetrata se¬
mel nacatione ꝓotiri conuenit.
ant si mħ num̾o filiꝰ legntime
tutate seruanda qui si quis ꝓpt̾
censum tenmnorem uacatione me¬
ruerit. atq ꝓbanerit. bene ficio
potiatur. si ꝓpter rer̃ angustias
ad ꝑsonalia nocat obsequiad̾ ꝓ¬

Expanded text:
beros quinque habeant, impetrata semel vacatione potiri, ita ut, si in hoc numero filius legitimae nitate servanda. § 1. Quod si quis propter censum tenuem vacationem meruerit, atque hoc probaverit, beneficio potiatur, si propter rerum angustias ad personalia vocabatur obsequia.
Abbreviated transcription (Latin):
do canone urbis rome nr̃e de
induꝑlum retiñdos eẽdeternimꝰ¬
nisi de inceps abusurpatione
urbicarii canonis abstineant.
deportatõis pena detineri pri¬
matesoffõꝵ capitali supplicio
subingari ꝑpetua anctoritate

Expanded text:
do canone urbis Romae nostraein duplum retinendos esse decernimnisi deinceps ab usurpatione urbicarii canonis abstineant, deportationis poena detineri, primates officiorum capitali supplicio subiugari perpetua auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
euerunti ⁊ ideo siquinq mu̾sli¬
beroꝵ examissoꝵ filoꝵ nepotibꝰ
suppletur. amunerib persona¬
lib is q̃ patrem tuũ eẽ dicis uixͣ¬
infilium tuma contulisse te᷑ nor
quicqͣ habere ꝓponas respectu eiꝰ
patrimonii ꝙ tuu̾ ẽẽ desiit mu¬
nerib cunlib nõ astringeris.

Expanded text:
everunt. Et ideo si quinque numerus liberorum ex amissorum filiorum nepotibus suppletur, a muneribus personalibus is, quem patrem tuum esse dicis, iin filium tuum contulisse te nec quicquam habere proponas, respectu eius patrimonii quod tuum esse desiit muneribus civilibus non adstringeris.
Abbreviated transcription (Latin):
tamiaciuins in pruntia
ianici saltus subcerta for¬
ma saiuo .s. canone ettri¬
butariis collationib his¬
dem p̃diis impositis uolẽ¬

Expanded text:
tamiaci iuris in provinciis nes gonatici saltus sub certa forma  salvo scilicet canone et tributariis collationibus isdem praediis impositis vole
Abbreviated transcription (Latin):
exlege iulia tͣtcia. ¶ S ⁊ si te¬
stam̃to ł sub condicõne. aut
oiu condic̃o aut dies pñoebat.
ex eudͥm᷑ legib tutor dari pote¬
rat ¶ Itm̃ si puͣre datus su̾attꝰ

Expanded text:
ex lege Iulia et Titia. Sed et si testamento tutor sub condicione aut diu condicio aut dies pendebat, ex iisdem legibus tutor dari poterat. item si pure datus fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
hiis c̾ais ex quib iutue obli¬
nendicionib. locac̃onib. con¬
duccionib. mandatis. depoĩtis.
pupilli non obligantur. ¶sie
tñ ħrditatem adire. n bonoꝵ¬

Expanded text:
is ex quibus mutuae oblivenditionibus, locationibus conductionibus, mandatis, depositis, pupilli non obligantur. Neque tamen hereditatem adire neque bono
Abbreviated transcription (Latin):
tapto ex eudm iegib tutor pe¬
tebatur: qͣi deimebat ẽẽ tu¬
tor. si i  qui captus erat. inciuu¬
tate reu̾sus fu̾at. Nam reu̾tꝰ
recipiebat tutelam iure post

Expanded text:
apto ex his legibus tutor petebatur, qui desinebat esse tutor, si is qui captus erat in civitatem reversus fuerat: nam reversus recipiebat tutelam iure postl
Abbreviated transcription (Latin):
ps mpub̾es manumiit. se¬
gitimam nancissitur eoꝵ tu¬
telam. Quo desucto silił
uirilis sexns eͣxstant fiducia¬
rii tutores silioꝵ suoꝵ e fr̾it coł

Expanded text:
ps, impuberes manumiserit, legitimam nanciscitur eorum tutelam: quo defuncto, si liberi virilis sexus extant, fiduciarii tutores filiorum suorum vel fratris vel
Abbreviated transcription (Latin):
constõnis norinam pranda.
uidelut eoꝵ  ꝓiculo qui eam
sit: alt̾ius tutela regatur.¶ Ami¬
gͥ pupilloꝵ pupillaꝵq tutores
negõa gerunt. post pub̾tatẽ
tutele: iud̾o r̃om reddant. D¬

Expanded text:
onis normam praestanda, videlicet eoram periculo qui eam sit alterius tutela regatur. Cum igitur pupillorum pupillarumque tutores negotia gerunt, post pubertatem tutelae iudicio rationem reddunt.
Abbreviated transcription (Latin):
i agros dño cessan¬
te desertos ł longe posicosł
insutums ad priuatũ pari¬
ter public̃q c̃opendiũ ercolle
festuẽt noluptatisue nrm̃
uus cultor insederit. ac netus
dñs intrabiennuũ ead̾e adsu¬
um us uoluerit reuoare. et¬
restituts pͥmitus q̃ expensa
ꝯstiterit. fa cultatẽ loci ꝓprii.
rebit iure ꝗ siluit.

Expanded text:
i agros domino cessante desertos vel longe positos vel in finitimis ad privatum pariter publicumque compendium excolere festinat, voluntati suae nostrum us cultor insederit ac vetus dominus intra biennium eadem ad suum ius uoluerit reuocare, restitutis primitus quae expensa constiterit facultatem loci proprii rebit iure qui siluit.
Abbreviated transcription (Latin):
patrimonialem exercuerit fer
tuo priuatoq inre defendan¬
tur. et uelud domesticum et
habita succc̃e. q̃situm sibi ha¬
leat. ss relinquat. neq eũ aut
ꝓmulgatione rescupti aut re¬
uerẽtia sacre adnotationis
ꝗsꝗͣ afructu impensi oꝑis ex¬
chudatur . ccterũ eos qui opimas
ac fertiles possident terras aut
as detintut. sic exillis quoq
ut indulto temporis spatio pꝰ
bienmum decretũ canonem
mo tñqlibet merti et potesta¬
tis ob iectionẽsubmoneat.
quo minꝰ ad diacathochieu
cem defectas possessiones patͥ¬
moni ales uiris accipiat. eoꝵ
tributa et canonem solitur
de hĩs sineq sinitimas n u
hisdere locis reperetit. ꝯstitu¬
tas cũc demũ ⁊ longius. posi¬
tas s inqͣntũ fi ualt ꝓincer

Expanded text:
patrimonialem exercuerit, fertuo ac privato iure defendat velut domesticum et avita successione quaesitum, sibi habeat, suis relinquat, neque eum aut promulgatione rescripti aut reverentia sacrae adnotationis quisquam a fructu impensi operis excludat. Ceterum eos, qui opimas ac fertiles possident terras aut as detinent, sic ex illis quoque ut indulto temporis spatio post biennium decretum canonemtamen qualibet meriti et potestatis obiectione submoveatur, quominus ad diacatochiae vicem defectas possessiones patrimonialis iuris accipiat, earum tributa et canonem soluturudehinc si neque finitimas neque in isdem locis reppererit constitutas, tunc demum etiam longius posit
Abbreviated transcription (Latin):
tia addicimus legi. ut tabellioẽs
non in alia carta pura scribant
documenta nisi in illa que mmi¬
cio quod uocatur proto collũm
ꝑ temꝑͣra głosissimi cõmitis si¬
craꝵ nr̃ar largicionum ht̃ ap̃pel¬
lationem ⁊ tempus quo carta fac¬
ta est. ⁊ quecumꝙ in t̾alib sĩbun¬
tur ⁊ ut proto collum non inci
talibus cartis ostensas ⁊ nũc. ⁊ pꝰ
non ita conscͥpͥtam. s aliam quan¬
dim scpturam gerens. ꝑeꝙ illã
suscĩpunt tanqm adulteram ⁊
ad talia non oportuna. s in sola
tali carta qualem dudum dixi¬
mus documenta scribant. hec
itaꝙ que de equalitate alrũ car¬
tarum a nobis decrẽt᷑a sunt de¬
hoc contituere: gestis apud claris¬
simum magistrum census feli

Expanded text:
ti adicimus legi, ut tabelliones non in alia charta pura scribant documenta nisi in illa quae initio quod vocatur protocollum per tempora gloriosissimi comitis sacrarum nostrarum largitionum habet appellationem et tempus quo charta facta est et quaecumque in talibus scribuntur, et ut protocollum non incidtalibus chartis ostensas et prius et nnon ita conscriptum, sed aliam quandam scripturam gerens, neque illam suscipiant tamquam adulteram et ad talia non opportunam, sed in sola tali charta qualem dudum diximus documenta scribant. Haec itaque quae de qualitate talium chartarum a nobis decreta sunt ehoc constituere gestis apud clarissimum magistrum census feli
Abbreviated transcription (Latin):
beant unde sciant negocium. ⁊ in¬
terrogati a iudicibus possint que
Ignoãntes. qui hͣiungunt quibus
facilis est ⁊ inconuincibilis ae negi¬
cio hoꝵ que ꝓ ueritate secuta sũt.
ut igitur omĩa hec ꝓhibeamus. sꝓ¬
terea p̃sentem consc̾simus legem.
uͤt hec custodiri mõis om̃ibus uo¬
lumus a tabellionibus siue in ip̃a
felicissima ciuitate. Siue in ꝓuin¬
cus sint. scient̾ibus quia si p̃ter ħ
alquid gũt cadent om̃imodo
I que uocantur stationib ⁊ qͥ
ab eis dirigitur ad inuingendũ
documentum. ⁊ mt᷑ est ip̃e dñs
suꝑstationis auctoritate erit et
mutabitur causa ⁊ ille quidem de
cetõ obtinebit officium in statio¬
ne quale qui mea primaturio
tenebat. ille uõ cͤadet ea aut unꝰ
eĩt ministrantium illi. qm̃ ille¬
a quidem dedignatus est hoc agẽ
menta ⁊ iusti ⁊ cauciores ⁊ ñ ꝓpt̃
suam requiem ⁊ delicias alienas
corrumpant uitis. si uõ indignꝰ
forte sit potestatem statiõnibus
susciꝑe is cui documenti extͣ ea q̃

Expanded text:
beant unde sciant negotium et interrogati a iudicibus possint quaeignorantes qui haec iniungunt, quibus facilis est et inconvincibilis denegatio horum quae pro veritate secuta sunt. Vt igitur omnia haec prohibeamus, propterea praesentem scripsimus legem, et haec custodiri modis omnibus volumus a tabellionibus, sive in ipsa felicissima civitate sive in provinciis sint; scientibus quia, si praeter haec aliquid egerint, cadent omni modo his quae vocantur stationibus, et qui ab eis dirigitur ad iniungendum documentum et interest, ipse dominus super stationis auctoritate erit; et mutabitur causa, et ille quidem de cetero hoc obtinebit officium in statione, quale qui in ea primatum tenebat, ille vero cadet ea aut unus erit ministrantium illi. Quoniam ille quidem dedignatus est hoc agerementa et iusti et cautiores, et non propter suam requiem et delicias alienas corrumpant vitas. Si vero indignus forte sit potestatem stationis s cui documentum extra ea, quae
Abbreviated transcription (Latin):
dño quicumꝙ fucĩt extraneoꝵ ⁊
tus est suum complere oꝑus pͥ¬
matu cadente om̃ibus quidem
aliis suꝑstationis uire integͥs dñis
eius ab ipsis tabellionibus qui talia
peccauerunt seruandis. ⁊ nõ fin¬
gant tabelliones occasionis ꝑ egͥtu¬
dinem forte descendentes autẽ
occupitiones huius mõi. licebit
enim ei si quid tale fueĩt euoca¬
re cos qui contrahunt ⁊ ꝑ se cau¬
dam sollicitam dubitatiõnem
s nec questũs eoꝵ minores fieri
ꝑ hoc ꝓpt̾ contrabentium freqn¬
tiam occasionem habentes cum
melius sit pauca agere caute ꝙ̃
multis int̾esse ꝑiculose. ut tam̃
non uehement eis dira lex cẽ ui¬
deatur nos comcĩentes huminã
naturam mediocres ei etiam le¬
ges nr̃as ponimus ꝓpt̾ tales enim
eoꝵ forte dubitationes dainus

Expanded text:
, quicumque fuerit extraneorum et tus est suum complere opus primatu cadente, omnibus quidem aliis super stationis iure integris dominis eius ab ipsis tabellionibus qui talia peccaverunt servandis. Et non fingant tabelliones occasiones, per aegritudinem forte descendentes aut occupationes huiusmodi. Licebit enim eis, si quid tale fuerit, evocare eos qui contrahunt et per se caudam sollicitam dubitationem: sed nec quaestus eorum minores fieri per hoc propter contrahentium frequentiam occasionem habentes, cum melius sit pauca agere caute quam multis interesse periculose. Vt tamen non vehementer eis dura lex esse videatur, nos conicientes humanam naturam mediocres ei etiam leges nostras ponimus. Propter tales enim eorum forte dubitationes damus
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ⁊ licentiam eis dare ut delegñ¬
tur ei ab his qui ueniunt ad eius
stitionem ⁊ documenta ⁊ dimissis
eis intẽẽ. ⁊ nulli om̃ino alteri ĩsta¬
tione existenti licentiam ẽẽ. ita ut
delegentur ei micium aut cum
dimittuntur int̾sit. nisi tabellio¬
iacet pene tabellio qui auctoritatẽ¬

Expanded text:
atis, et licentiam ei dare ut delegentur ei ab his qui veniunt ad eius stationem et documenta et dimissis eis interesse, et nulli omnino alteri in statione existenti licentiam esse ut aut delegentur ei initium aut cum dimittuntur intersit, nisi tabellioiaceat poenae tabellio qui auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
protocolla uale in hac felicissimi
solum ciuitite uolumus ubi plu¬
rima quidem ccħntium multi¬
tudo multa quoq cutaꝵ habun¬
dantia est. ⁊ licet legali modone
cũi se obnoxius cxistere demons¬
trabunt. qui ꝓpt̾ hec agẽ p̃sump¬
serit. Que gͥ placuerunt noł ⁊ ꝑ
hainc sacram decłata sunt legem
tua celsitudo oꝑi effectui que tra

Expanded text:
protocolla valere in hac felicissima solum civitate volumus, ubi plurima quidem contrahentium multitudo, multa quoque chartarum abundantia est, et licet legali modo necui se obnoxios existere demonstrabunt qui praeter haec agere praesumpserint. Quae igitur placuerunt nobis et per hanc sacram declarata sunt legem, tua celsi
Abbreviated transcription (Latin):
nosse ⁊ enum neꝙ scͥptor fuit do¬
cumenti sed solum docuit quia
p̃sente se hoc dimissum sit. nec
cui ab micio delegatum ẽ muen¬
tus est. unde nisi ꝑ testes uidex ua¬
luisset agnoscere cãm. cur ħ ꝑicu¬
lum paciebatur undiꝙ negocii ca⁊¬
dendi noticiam ⁊ aliud quidem cõ¬
petentem meruit examinatioẽm

Expanded text:
nosse etenim neque scriptor fuit documenti, sed solum docuit quia praesente se hoc dimissum sit. Nec cui ab initio delegatum est inventus est: unde, nisi per testes iudex valuisset agnoscere causam, pure periculum patiebatur undique negotii cadendi notitia. Et illud quidem competentem meruit examinationem
Abbreviated transcription (Latin):
uectionũ copiam sena
aut aclementie nr̃e ueneratic̃e
tescetidat. si quis ergo post hanc
c̃c uetitum sibicur sũ ꝑuplitun
illicita tem̾utate p̃ sup̃serit. mo¬
tum in se nr̃e tansu etudinis

Expanded text:
ectionum copiam senataut a clementiae nostrae veneratione discedat. Si quis ergo posthac contra vetitum sibi cursum publicum illicita temeritate praesumpserit, motum in se nostrae mansuetudinis
Abbreviated transcription (Latin):
pient aut̃ lucra uir quidem e do
habebunt aliȩnacionis. suꝑ his sicut
in aliis que de suo abinicio habue¬
runt. si uõ etiam morĩantur licet
eis ⁊ legatis ⁊ ficdi ꝯmissis res has in
alios meg̃re. talem qiuippe alienatio¬
nem ꝑmisimus nos. constitũcionem
ꝓ his conscribentes ssi uõ filios exꝰ ali¬
qua parte scpͥsint hedes ext̾neos aũt
ex alia maneant aut̃ tales res. aut
aliquis etiam alter icͥtus est heres

Expanded text:
pient autem lucra vir quidem ex dohabebunt alienationis super his, sicut in aliis quae de suo ab initio habuerunt. Si vero etiam moriantur, licet eis et legatis et fideicommissis res has in alios migrare; talem quippe alienationem permisimus nos constitutionem pro his conscribentes. Si vero filios ex aliqua parte scripserint heredes, extraneos autem ex alia, maneant autem tales res aut ealiquis etiam alter scriptus est heres,
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis enim exeis
iudetur ingratus preimium hoc aliis da¬
mus. ncħ tale agentibus. ut etiam alios
corripiamus parentes honcare. ⁊ ad fra¬
trũ exemplum respĩcere. Unde si tħtũ
infortunium set sobolis ut om̃s nrgra¬
ti sint. ad hedes ueniant hec defunc¬
ti. tamqͣm illius suba constituta. nõ
ulentibus filus ex parente a se exhono
quidem int̾ uiuos sint. alii uõ defunc¬
ti quidem suit. filios aut relinquant
defuncti portionem illius damus fili¬
is si ħedes sint pat̾s. alioquin ad fr̃s de¬
ducimus. ⁊ iõ legem nr̃am ꝑficientes
uolumus hec uałe non suꝑ dotes so¬
lum. neq sponsalicia largitate. si ⁊ suꝑ

Expanded text:
quis enim ex eis ingratus videtur, praemium hoc aliis damus nihil tale agentibus, ut etiam alios corripiamus parentes honorare et ad fratrum exemplum respicere. Vnde si tantum infortunium filiorum sit sobolis, ut omnes ingrati sint, ad heredes veniant haec defuncti tamquam illius substantiae constituta, non valentibus filiis ex parente a se exhonorquidem inter vivos sint, alii vero defuncti quidem sint, filios autem relinquant, defuncti portionem illius damus filiis, si heredes sint patris, alioquin ad fratres deducimus. Et ideo legem nostram perficientes volumus haec valere non super dote solum neque super sponsalici
Abbreviated transcription (Latin):
stisfacionem habita ꝑcipient eas. cũ
utiꝙ non sint ħedes parentiam. pla¬
cuit enim nobis ꝑ psumptionem
quia pater dum non uiuens alięna¬
uĩt. aut exp̃ssim obligaũt aliquid
rerum haꝵ aut moriens ñ exp̃ssim
in alium eas transposuĩt. uoluĩt ma¬
gis seruaẽ fillus. tamqͣm ex ciusa illoꝵ
sibin adquisitas. ⁊ non extͣncos de

Expanded text:
tisfactione habita, percipient eas, cum utique non sint heredes parentum. Placuit enim nobis per praesumptionem, quia pater, dum non vivens alienaverit aut expressim obligaverit aliquid rerum harum aut moriens non expressim in alium eas transposuerit, voluerit magis servare filiis, tamquam ex causa illorum sibimet acquisitas, et non ad extraneos de
Abbreviated transcription (Latin):
sophissimus sanccuut martus. dio¬
clecianus aut̃ hunc sequuitus ẽ. nos
aut̃ simlit̃ ad ꝓbauimus. Sit ꝙ t̃mi¬
siue morte uiri soluatur mat̾moniũ.
lieri uero ex nupciali donatione sicut
⁊ ibi conuent̃t a pͥncipio cont̾hentib
non ꝓhibendis quidem inequalibus
salm quantitatem oblitionibus ꝓhi
sit iogibus. nos aut̃ hoc sumentes ad¬
huc clarius ordinauimus. si enim alt̃
quidem amplius alt̃ minus in lucro
paciscatur: incertum erat quale opor¬
teret eẽ quod teneat. utrum qđ plus
aut minus. dubitatione ex utroq si¬
militer insiugente. Unde nobis placu¬
it immoderaciones aduersantibus ad
aut̃ forsitan quartam uicri pacisci. s
non tim̃ inconstituta ex utroꝙ quin
moniis forsitin coreristare. ⁊ si hoc
egñit ⁊ in pͥoridus stetm̃t nuptis hu¬
sebunt quidem ꝓp̾a. hoc est dotem

Expanded text:
sophissimus sancivit Marcus. Diocletianus autem hunc secutus est, nos autem similiter approbavimus. Sitque termisive morte viri solvatur matrimonium lieri vero ex nuptiali donatione, sicut et ibi convenerit a principio contrahentibus: non prohibendis quidem inaequalibus secundum quantitatem oblationibus, propsit legibus, nos autem hoc sumentes adhuc clarius ordinavimus. Si enim alter quidem amplius, alter vero minus in lucro paciscatur, incertum erat, quale oporteret esse quod teneat, utrum quod plus an quod minus, dubitatione ex utroque similiter insurgente. Vnde nobis placuit immoderationes aversantibus ad autem forsitan quartam lucri pacisci: sednon tamen in constituta ex utroque quanimoniis forsitan contristare. Et si hoc egerint et in prioribus steterint nuptiis, habebunt quid
Abbreviated transcription (Latin):
tur euadere sẽ is quiordine
stipendioꝵ ⁊ laboꝵ merico
ad gradum militie se q̃bat᷑
statim atq illum fata subd¬
uxtrint. ineiꝰ p̃mia p̃cipiẽ¬
da fuccedat omini obrect̃o¬
ne cessante.

Expanded text:
tur invadere, sed is, qui ordine stipendiorum et laborum merito ad gradum militiae sequebatur, statim atque illum fata subduxerint, in eius praemia percipienda succedat omni obreptione cessante.
Abbreviated transcription (Latin):
ne ł centenarioꝵ gradũ in
sola agentiũ in reb inilitan¬
tes meruerint destinant in
sacratissima uidelicet cuutate
cõstituti alteriꝰ idicis cꝰ lic
auccoritate pulsari. ł i abio

Expanded text:
 centenariorum gradum in schola agentum in rebus militantes meruerint, desinant in sacratissima videlicet civitate constituti alterius iudicis cuiuslibet auctoritate pulsari, vel in alio
Abbreviated transcription (Latin):
dum taxat. integrũ recedẽ¬
tes ꝑ gradum subire hac
ineternũ ualitura lege de
unu̾isis negonatoribꝰ quod¬
lib⁊ m̾cinionium ꝓse gerẽ¬
tib interse põitas ue per¬
sonas c̃ eis ante sacratissimis
constitutionib interdictũ
sit militare. exceptis nicħ¬
ominus his qui possõ nr̃i
auenaꝵ sollitudinẽ ꝓcura¬

Expanded text:
dumtaxat integrum procedentes gradatim subire hac in aeternum valitura lege deuniversis negotiatoribus quodlibet mercimonium per se gerentibus interpositasve personas, cum eis ante sacratissimis constitutionibus interdictum sit militare: exceptis nihilo minus his, qui possessionum alienarum sollicitudinem pr
Abbreviated transcription (Latin):
ne ducenarii plus ꝗ̃ quadra¬
ginta octo in siguł habant̃.
inposterũ ipim̾ũ centenarioꝵ
ducenti auxi quos cuocante
tempore gͣdus cõpetens ami¬
serit pariq modo archoꝵ no¬
mẽ mẽritũq ducẽdi. quĩ¬
qͣ ginta uiri dũ taxat p̃te

Expanded text:
ne ducenarii plus quam quadraginta octo in cingulis habeantur in posterum: et numerum centenariorum ducenti viri, quos vocante tempore gradus competentes admiserint, parique modo biarchorum nomen meritumque ducenti quinquaginta viri dumtaxa
Abbreviated transcription (Latin):
lberalitatẽ nr̃e mansu¬
etudinis excludendi qui
c̃ scole eidem sotianturin
sacris scriniis quib uirspe¬
ctabilis primicerius ⁊ cer¬
tioceriꝰ pͥo ssunt adiun ante
cos plublicaꝵ cartaꝵ trat¬
tatib occupantur. ⁊ duo

Expanded text:
beralitate nostrae mansuetudinis excludendi, qui, cum scholae eidem socientur, in sacris scriniis, quibus vir spectabilis primicerius et tertiocerius praesunt, adiuvantes eos publicarum chartarum tractatibus o
Abbreviated transcription (Latin):
septenos noͣ indnob ueliquis
tersit sanctimꝰ itaq reduci ac
renouan statutum ordius ter¬
muñi nõ ut extimantur. adiuto¬
rib hii qui p̃terp̃dictã disp̃oi¬
tioñe in p̃senti exubãt s ut m¬
abeffectando ħ nomen conecex¬
euntib singusacrecidemibus
legiꝰ q iam resideat. numerꝰ.
no ꝓhibendis. iuiris denotis ad¬
iutorib desistentib eotẽ offã¬

Expanded text:
septenos vero in duobus reliquis tersit. Sancimus itaque reduci ac renovari statutum ordinis terminum, non ut eximantur adiutoribus ii, qui praeter praedictam dispositionem in praesenti exubadfectando hoc nomen, donec exeuntibus singulis ac recedentibus legitimusque iam resideat numerus: non prohibendis viris devotis adiutoribus desistentibus eodem off
Abbreviated transcription (Latin):
erit c̃ suis cõiugib elib̾is acon¬
uentione secuti. ab indictiosbꝰ
rũ ⁊ postea cõpletam militi¬
am excusatc̃e sotiantur. suꝑ
harentur inscrinio memorie¬
ti aũ memoriales nllo modo
displici funguntur. offõ nec
geminis castis in repserit. ut
nõ occupentur. pła inumin̾
sa cõmoda collocaturi nichil¬
q reliquis relictum.¬
nũ epłaꝵ ⁊ libelloꝵ statutis
iamconnumeratus abhac
luce fu̾it subtractus ab eo qui¬
te loco de substitutis statuto¬

Expanded text:
erunt cum suis coniugibus et liberis a conventione securi: ab indictionibus rum et post completam militiam excusatione potiantur: super habentur in scrinio memoriti autem memoriales nullo modo duplici fungantur officio nec geminis chartis inrepserint, ut non occupentur plura in unum se commoda collaturi nihilque reliquis relictuum et libellorum, statutis iam connumeratus ab hac luce fuerit subtractus, ab eo, quite loco de substitutis in statuto
Abbreviated transcription (Latin):
censemus. ũ qui libemm ꝓficis¬
cendi licentiam ꝓnũtiacẽe me¬
auis in dep̃ti fuerint. siñ qͣlibet
stipendioꝵ aut emolum̃toꝵ de¬
ductione ꝑ egͣ degant. ⁊ enim

Expanded text:
censemus, ut, qui liberam proficiscendi licentiam pronuntiatione commeatus indepti fuerint, sine qualibet stipendiorum aut emolumentorum deductione peregre degant, etenim
Abbreviated transcription (Latin):
.i. creditores qui cẽ ceteros p̃¬
rogatina sibi seruata siberi
aut̃ łagnau sencognati nõ
heredifan setpriuileguis no¬
mine simili modo ħ modi
nulliꝰ machinatione ħ mõi
nra dispositione retractan¬
daseir uo landa maxume

Expanded text:
 ceteros praerogativa sibi servata, li beri autem vel agnati seu cognati non hereditatis sed privilegii nomine simili modo huiusmonullius machinatione huiusmodi nostra dispositione retractanda seu violanda, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
ac lege sauctimꝰ si qñ ad¬
cores urri magnifici ꝓtempo¬
re q̃storis sacri nr̃i palatii inac¬
cusatione ciuił cãe ⁊ criminał
toriũ aut plures forte ferendi
sirit monum̃ta sententiaꝵ ĩ
ꝑsona tm̃ modo cõuenienien¬
di adiutoͣ eis p̃cedendum e¬
ꝗuũ ⁊ uistum iũtiũ futuro
p̃stet certamin ⁊ qñ ꝓuocati

Expanded text:
ac lege sancimus, si quando adiutores viri magnifici pro tempore quaestoris sacri nostri palatii in accusationem civilis causae vel criminalis torum aut plures forte ferendi sint, monumenta sententiarum in persona tantummodo conveniendi adiutoris praecedentium aequum et iustum initium futuro praestent certamini. Et quoni
Abbreviated transcription (Latin):
solidos.⁊ ꝓeditiõe gestoꝵ exe¬
emptorib dimidiam solidi
partẽ. ⁊ si ap̃arbitrum ne¬
gotiũ uentulari cõtigent.
ip̃i quidẽ arbitrio unũ soli¬
dum ⁊ nicħ ampliꝰ. excepto

Expanded text:
solidos et pro editione gestorum exceptoribus dimidiam solidi partem et, si apud arbitrum negotium ventilari contigerit, ipsi quidem arbitrio unum solidum et nihil amplius, excepto
Abbreviated transcription (Latin):
ritis clarissimoꝵ aut cõferimꝰ
digni tate c̃spectabilib ⁊ se¬
se habere reuerentiam recog¬
noscarit. u cõsedendi ingredi¬
endiq secretanũsciant. ano

Expanded text:
ritis clarissimatus conferimus dignitatem, cum spectabilibus etiam sese habere reverentiam recognoscant, ut consedendi ingrediendique secretarium sciant a no
Abbreviated transcription (Latin):
senuet colomad eũ ꝑtinen¬
tes fidei eiꝰ tradantur. Modo
in fuꝑsportulaꝵ ad medioc¬
rem deductoquantitatem
⁊ executorib de scola agen¬
tum in reb atribendis im¬

Expanded text:
s et coloni ad eum pertinentes fidei eius tradantur. Modum insuper sportularum ad mediocrem deduci quantitatem et exsecutoribus de schola agentium in rebus attribuendis
Abbreviated transcription (Latin):
poris dum taxat suffragio n¬
titur. licet paꝵ obseruasse
militia ꝯgn oscatur in seqñ¬
tib tempore quil aboꝵ men¬
tis mu niuntur anteferri pꝰ¬

Expanded text:
poris dumtaxat suffragio nititur, licet parum observasse militiam cognoscatur, insequentibus tempore, qui laborum meritis muniuntur, anteferre p