comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fficium diei dñice ascensionis
gaudium cunctis eius cantat
dilectorib. quia dum eiuidẽ redemp¬
torem nr̃m ad celos ascendisse credimꝰ.
ipsi quoꝙ mente in celestib habita¬
mus. ce spei certitudine iam posside¬
mus rem ad quã illum ꝑuenisse gau¬
demus. Nam sicut ipse ait. ubicũq
fuerit corpus illuc cong̾gabuntur¬
ae aquile: id est illuc sub seqͤnt᷑ ueri
solis contemplatores. & amatores cla¬
ritatis eius ubi ipse est: quorp anime
uirtutũ pennis cũ terrenoꝵ despec¬
tu ad celestia subuolant. nec ad ter¬
ram ꝓpter cadauera sese iterũ deuol¬
uunt. Et enim corpus quo solo huiꝰ¬
modi aquile pascunt᷑ incelo est: cor
omnis ereature rationalis. Hoc in¬
quam gaudium diei p̃sentis p̃di¬
cat offitium: s illud hoc ipsũ sol¬
licitat gaudium. qd̾ parit̃ angłory de¬
cantamus uoces dicentiũ. sic ueniet
quemadmodũ uidistis eum ascenden¬
tem in celum. Nam ascendit quidẽ
d̃s imubilatione: scilicet apłorp. qui¬

Expanded text:
Officium diei Dominicae Ascensionis, gaudium cunctis ejus cantat dilectoribus: Quia dum eumdem Redemptorem nostrum ad coelos ascendisse credimus, ipsi quoque mente in coelestibus habitamus; et spei certitudine jam possidemus rem, ad quam illum pervenisse gaudemus. Nam, sicut ipse ait, « ubicunque fuerit corpus, illic congregabuntur aquilae , » id est, illuc subsequentur veri solis contemplatores et amatores claritatis ejus, ubi ipse 114 est, quorum animae virtutum pennis cum terrenorum despectu ad coelestia subvolant, nec ad terram propter cadavera sese iterum devolvunt. Etenim corpus quo solo hujusmodi aquilae pascuntur, in coelo est; corpomnis creaturae rationalis . Hoc, inquam, gaudium diei praesentis praedicat officium, sed illud hoc ipsum sollicitat gaudium, quod pariter angelorum decantamus voce dicentium: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Nam ascendit quidem Deus in jubilatione, scilicet apostolorum, « qui
Abbreviated transcription (Latin):
nouitas ammonet ut queratur.
cur tante materie tante dignitatis be¬
nedictionẽ suꝑ cereũ ꝓnunciet diaconꝰ
p̃sente sacerdote uel etiã pontifice. sa¬
crisq induto uestib causa manifesta
sese offert querentib. Constat enĩ. quia
bonũ sce resurrectionis xp̃i nuntiũ.
ꝑ minorẽ sexum. idest ꝑ mulieres sc̃is a

Expanded text:
novitas admonet, ut quaeratur cur tantae materiae, tantae dignitatis benedictionem super cereum pronuntiet diaconus, praesente sacerdote vel etiam pontifice, sacrisque indutum vestibus causa manifesta sese offert quaerentibus. Constat enim, quia bonum sanctae resurrectionis Christi nuntium per minorem sextum id est per mulie
Abbreviated transcription (Latin):
actũ est dispositione: ut int̃ illa que
significant᷑ fiunt in eccłia. memoriale
suum om̃ino iure habere debeat. Nam
quia mulier adiabolo missa uiro mor¬
tem optulit: pulchre sexus idẽ a redi¬
uiuo xp̃o missus. uirili sexiui uitam
euũgliauit. Recte itaq gradus inferi¬
oris minist̾. tam duici. tã pulchra. tã¬
q melliflua cerei benedictione. tante
sollempnitatis ñe gaudium inchoat:
quia ꝑ inferiorẽ sexum tam iocundum
tamꝙ pium dñice resurrectionis mira¬
culũ uiris ñ quiblibet. s ipsis aplis

Expanded text:
actum est ut inter illa quae significative fiunt in Ecclesia, memoriale suum omnino jure habere debeat. Nam, quia mulier a diabolo missa viro mortem obtulit, pulchre sexus idem a redivivo Christo missus, virili sexui vitam evangelizavit. Recte itaque gradus inferioris minister, tam dulci, tam pulchra, tamque melliflua cerei benedictione, tantae solemnitatis nostrae gaudium inchoat, quia per inferiorem sexum tam jucundum, tamque pium Dominicae resurrectionis miraculum, viris non quibuslibet, s
Abbreviated transcription (Latin):
Siquide illud manna uerbi huiꝰ incarna¬
ti fuisse signũ. ñ solus in euũgłoo testatur
dñs ubi ait. Ego sum panis uiuus qui dece¬
lo descendi: s ce moyses in deuteronomio
p̃scribit. Quod cũ dixisset &e dedit tibi cibũ
manna quãm ignorabas tu &e patres tui:
statim addidit. ut ostendet tibi quia ñ in
solo pane uiuit homo. s in omni uerbo
quod eg̾ditur deore di. Et ut supͣdictum
driunt oculi simplicitatẽ. id est intenti¬
onis puritatẽ utrobiꝙ planius ꝑpendas:
ꝓmptũ est ꝑspicuis ꝓbare testimoniis qd̃
ad erudiendã creaturã. ñ solũ humanã
s ce angłicam hec uel illa fieri oportuerit.
Nam de manna cum dixiss moyses quod
suprapositũ est. paulo post ad iecit. ho¬
minib utiq loquens: quia sicut homo¬
erudit filium suum. sic dñs tuus erudiuit
te De sacramento autẽ uerbi incarnati
paulus ad ephesios scribens: ut iunotescat

Expanded text:
Siquidem illud manna, Verbi hujus incarnaSiquidem illud manna, Verbi hujus incarnati fuisse signum, non solus in Evangelio testatur Dominus, ubi ait: « Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi , » sed et Moyses in Deuteronomio praescribit. Qui cum dixisset: « Et dedit tibi cibum manna, quem ignorabas tu et patres tui, » statim addidit, « ut ostenderet tibi quia non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo, quod egreditur de ore Dei . » Et ut supradictam divini oculi simplicitatem, id est intentionis puritatem utrobique planius perpendas, promptum est perspicuis probare testimoniis, quo ad erudiendam creaturam, non solum humanam, sed et angelicam, haec vel illa fieri oportuit. Nam de manna cum dixisset Moyses quod supra positum est, paulo post adjecit utique hominibus loquens: « Quia sicut crudit homo filium suum, sic Dominus Deus tuus erudivit te . » De sacramento autem Verbi incarnati, Paulus ad Ephesios scribens, « Ut innotescat,
Abbreviated transcription (Latin):
diuine iustitie de qua supra ꝓpositũ
est hec imago est: atq ad exemplar telesti¬
um hec interrenis actast᷑. Cadẽ simplici¬
tate oculi id est intentione utilia fatien¬
di. ꝑmisit adam uolentẽ destende in hãc
egyptum idest intenebras peccati. cum
posuiss eum in amenitate paradysi. cuiꝰ
illa terra typũgessit. in qua abraham
& ysaac &e ia cob pegrinari iussit. repro¬
mittens eam illis. Et cuncta utilitas que ꝓue¬
nit ex eo qd isrł in egyptũ intrare ꝑmisit.
tantominor est illa que de peccato ade ꝓue¬
nit. qͣnto minor est figura ueritate. si mili¬
tudo re. umbra corpore. sã uͥ cet̾anc̃ õmitt̾a
qͦrũ latissime quidem significationes
suut. S aliis temporib uel aliis locis adhi¬
bende sunt: illud quod pluit illis manna
admanducandũ. & panẽ celi dediteis. uere
magnũ &e mirificum bonũ. qnͣto munsꝰ est
quem significabat pane angłoꝵꝵ. qui est u
uerbum di. uerbum as. uerbũ caro factũ:

Expanded text:
divinae justitiae, de qua supra propositum est, haec imago est, atque ad exemplar coelestium haec in terrenis acta sunt. Eadem simplicitate oculi, id est intentione utilia faciendi, permisit Adam volentem descendere in hanc Aegyptum, id est in tenebras peccati, cum posuisset eum in amoenitate paradisi, cujus illa terra typum gessit, in qua Abraham et Isaac et Jacob peregrinari jussit, repromittens eam illis. Et cuncta utilitas, quae provenit ex eo, quod Israel in Aegyptum intrare permisit, tanto minor est illa quae de peccato Adae provenit, quanto minor est figura veritate, similitudo re, umbra corpore. Nam, ut caetera nunc omittam, quorum latissimae quidem significationes sunt, sed aliis temporibus vel locis adhibendae sunt, illud quod pluit illis manna ad manducandum, et panem coeli dedit eis , vere magnum et mirificum bonum, quanto minus est isto, quem significabat, pane angelorum, qui est Dei Verbum, Verbum Deus, Verbum caro factum.
Abbreviated transcription (Latin):
te inimico sicut paruuli facultatẽ
ꝑdere scilicet baptismi utilitatẽ. si
hunc non haberent tutorẽ. Igitur
crisma sp̃c sc̃i signum est. cuius ce
uirtutẽ continet. Et pulchre sp̃ui
placuit dare gr̃am: fructꝰ namq
ce pinguedo est olee. que arbor et¬
pacis ce luminis ministra est. ꝯmix¬
to balsamo: cuius arbor odorifera
una est ce p̃cipua arborr aroma¬
ticarũ. Sc̃s autẽ sꝑs diuine substan¬
tie pinguedo est: ita ut quicũq exeo
refectus fuerit dicat. Impinguasti m
oleo caput caput meũ. Et balsami
odor inoleo suauitatẽ eiusdẽ sp̃c sc̃i
significat. qua cunctos qui nasum
idest uirtutẽ habent disc̃tionis bono
odore allicit. &e suimet appetentes
efficit. Quem quicumq accipiunt.
uem &e odoriferam infundit gr̃am

Expanded text:
te diabolo, sicut parvuli facultatem, te diabolo, sicut parvuli facultatem, perdere baptismi utilitatem, si hunc non haberent tutorem. Igitur chrisma Spiritus sancti signum est, cujus et virtutem continet. Et pulchre Spiritplacuit dare gratiam. Fructus namque et pinguedo est oleae, quae arbor pacis et luminis ministra est, commisto balsamo, cujus arbor odorifera una est et praecipua arborum aromaticarum. Sanctus autem Spiritus divinae substantiae pinguedo est, ita ut quicunque ex eo refectus fuerit, dicat: « Impinguasti in oleo caput meum . » Et balsami odor in oleo suavitatem ejusdem Spiritus sancti significat, qua cunctos qui nasum, id est virtutem habent discretionis, bono odore allicit et suimet appetentes efficit. Quem quicunque accipiunt, vem et odoriferam infundit gratia
Abbreviated transcription (Latin):
runt samariã: ut iam baptizatis
sc̃m. ubi aꝑte datur intelligi. solis
pontificib apłorꝑ uicariis deberi ut
consignent ce paraclytũ tradant.
legit᷑ autẽ ingestis pontificalib quod
siluester papa constituit. ut baptira¬
tum liniat p̃sbit̃ crismate leuatũ
deaqua ꝓpter occasiones transitus
mortis. ne ꝑpt̃ absentiam ep̃i & diffi¬
cultatẽ eũ consequendi sine manus
impositione baptitati migrent. p̃s¬
biteris itaq crismate baptitatos un¬
gere licet. s quod ab ep̃o fuerit con¬
secratum: ñ tam̃ frontẽ qd̾ solis de¬
betur ep̃is. s uertice. forte dicat ali
quis. Quid mͥ ꝓdest post mysteriũ
noui generis indigemꝰ. quantũ ui
deo ñ totũ de fonte suscepimꝰ. Non
ita intelligendũ est. Nam quid ꝓ¬
dest si quis qͣm parentũ magnã par¬
uulo conferat hereditatẽ. nisi ꝓui¬
deat illi tutorẽ: Paraclitꝰ quippe re¬
generatis in xp̃o custos. & conso la¬
tor ce tutor est: qui possent suaden¬

Expanded text:
is . » Ubi aperte datur intelligi solis pontificibus, apostolorum vicariis deberi, ut consignent, et Paracletum tradant. Legitur autem in Gestis pontificalibus quod Sylvester papa constituit ut baptizatum linat presbyter chrismate, levatum de aqua, propter occasiones transitus mortis, ne propter absentiam episcopi, et difficultatem eum consequendi, sine manus impositione baptizati migrent. Presbyteris itaque chrismate baptizatos ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecratum, non tamen frontem quod solis debetur episcopis sed verticem. Forte alquis: Quid mihi prodest post mysterium novi generis indigemus. Non itum de fonte suscepimus. Non ita intelligendum est. Nam quid prodest, si quisquam parentum magnam parvulo conferat haereditatem, nisi provideat illi tutorem? Paracletus quippe regeneratis in Christo custos et consolator, et tutor est, qui possent suaden
Abbreviated transcription (Latin):
sentire cognoscimꝰ. Et ñ solum de ru¬
phino: s etiã de uniu̾sis quos uir se¬
pius memoratꝰ ⁊elo dei & fidei religi¬
one rep̃hendit. Itẽ origenis ñ nulla
ñ repudiat: legenda seimususcipimꝰ.
Reliqua autẽ omĩa cum auctore suo
dicimus esse renuenda. Item chroni¬
ca eusebii cesariensis atq eiusdẽ his¬
torie eccłiastice libros. quamuis in pͥ¬
mo narrationis sue libro tepuerit.
ce post in laudib atq excusatione
origenis scismatici unũ conscͥpse¬
rit librum. ꝓpt̾ rerũ tam̃ singu¬
larem noticiam que ad institutio¬
nẽ ꝑtinet: usq quaq ñ dicimus re¬
nuendos. Itẽ orosium uirum erudi¬
tissimũ collaudamus. quia ualde
nobis necessaria adu̾sus paganorp
calumpnias ordinauit. mirag b¬

Expanded text:
sentire cognouimus, et non solum de Rusentire cognouimus, et non solum de Ruffino, sed etiam de uniuersis quos uir supra memoratus zelo Dei et fidei religione repręhendisset. Item Origenis nonnulla non repudiat, legenda suscipimus. Reliqua autem omnia cum auctore suo dicimus esse renuenda. Item, Chronica Eusebii Caesariensis, atque ejusdem Historiae ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro tepuerit, et post in laudibus atque excusatione Origenis schismatici unum conscripserit librum. Propter rerum tamen singularem notitiam, qui ad instructionem pertinent, usquequaque non dicimus renuendos. Item, Orosium virum eruditissimum collaudamus, quia valde nobis necessariam adversus paganorum calumnias ordinavit hi
Abbreviated transcription (Latin):
nes qui d̃o magis quã hominib no¬
ti sunt:. om̃i deuotione em̃
Item uitas patrũ. pauli. antonii
ylarionis. & om̃ium heremitarũ
.quas tã uir beatissimꝰ scͥpsit iero
nimꝰ. cũ om̃i honore suscipimus.
Item actus beati siluestri aplice se¬
dis p̃sulis. licet eiꝰ qui scripsit no¬
m̃ ignoremꝰ. Amultis tam̃ murbe
romana catholicis legi cognouimꝰ.
& panti quo usus multe hec imitatt̃
heccłie. Item scriptura de inuentiõe
tione capitis beati ioħis baptiste: no¬
uelle quid̃ reue lauones sunt. & non¬
nulli eascatholici legunt. S cum hec
ad catholicoꝵ manus ad uen̾int: be¬
ati pauli apłi. p̃cedat sententia. Or̃a
ꝓbate. quod bonũ est tenete. Itẽ ru¬
phinꝰ uir religiosus plurimos eccli¬
astici oꝑis edidit libros. ñ nullas
autẽ scripturas int̾p̃tatꝰ est. S qr be¬
atissimus ieronimꝰ in aliquib eum
de arbitrii lib̃tate notauit: illa senti
mus. que p̃dictũ beatũ ieronimum

Expanded text:
nes, qui Deo magis quam hominibus nones, qui Deo magis quam hominibus noti sunt, omni devotione veneremur. Item, Vitas Patrum, Pauli, Antonii, Hilarionis et omnium eremitarum, quas tamen vir beatissimus Hieroit, cum omni honore suscepimus. Item, actus beati Sylvestri apostolicae sedis praesulis, licet ejus qui scripsit, nomen ignoremus, a multis tamen in urbe Romana Cathoet pro antiquo usu multae haec imitantur Ecclesiae. Item scriptura de inventione ventione capitis beati Joannis Baptistae, novellae quidem relationes sunt, et nonnulli eas catholici legunt. Sed cum haec ad catholicorum manus advenerint, beati Pauli apostoli praecedat sententia: Omnia probate, quod bonum est tenete. Item, Rufinus vir religiosus plurimos ecclesiasticae operis edidit libros, nonnullas etiam scripturas interpretatus est. Sed quoniam beatissimus Hieronymus in aliquibus eum de arbitrii libertatmus, quę per dictum beatissimum Hieronymum
Abbreviated transcription (Latin):
ticipes: legenda decernimus. Item
decretales epłas. quas beatissime
pape diũsis temporib ab urbe ro
ma diũsor ꝓ patrũ consolatione de¬
d̾unt: uen̾abilit̾ suscipiendas. Itẽ
gesta scõrp martirũ. que multiplici¬
b torm̃torp cruciatib &e mirabilib
confessionũ triumphis: irradiant.
Quis ita esse catholicoꝵp dubitet. ce
maiora eos in agonib fuisse ppessos.
nec suis uirib s dei gr̃a ce ad unorio
uniuersa tolerasse: S id̾o seđm an¬
tiquam auctoritatẽ uel consuetudi¬
nem: singulari cautela in sc̃a roma¬
na eccłia ñ legunt᷑. quia ce eorꝑ qui
scripsere nomina penitꝰ ignorant᷑.¬
&e ab infidelib aut dictis suꝑflua:¬
aut minus apta quã rei ordo fuerit:
huius modi passiones. que ab here¬
ticis ꝑ hibent᷑ conscripte. ꝑꝑ qd̃ ut
dictumẽ: ne uł leuis subsannandi
oriret᷑ occasio: in sc̃a romana eccłia
ñ leguntur. Nos tñ cum p̃dicta ee¬
cłia om̃s marures &e eorp głosos ago¬

Expanded text:
ticipes, legenda decernimus. Item decretales epistolas quas beatissimi papae diversis temporibus ab urbe Roma pro diversorum Patrum consultatione dederunt, venerabiliter sugesta sanctorum martyrum quae multipliciter tormentorum cruciatibus et mirabilibus confessionum triumphis irradiant. Quis ita Catholicorum esse dubitet et majora eos in agonibus fuisse perpessos, nec suis virtutibus, sed Dei gratia et adjutorio, universa tolerasse, sed ideo secundum antiquam auctoritatem vel consuetudinem singulari cautela in sancta Romana Ecclesia non leguntur, quia et eorum qui scripsere nomina, penitus ignorantur, ab infidelibus aut dictis suaut minus apta quam rei ordo fuerit, hujusmodi passiones, quae ab haereticis perhibentur conscriptae: proptdictum est, ne vel levis subsannandi oriretur occasio, in sancta Romana Ecclesia non leguntur. Nos tamen cum praedicta Ecclesia, omnes martyres et eorum gloriosos ago
Abbreviated transcription (Latin):
significant᷑ ꝑ fimbrias si nistre partis.
ꝑ dect̾am que fimbriis caret futura
uita expͥmit᷑ in qua nulle cure sollici¬
tant animas sc̃oꝵ. Inconsutilis etiã
est. quia ineccłia uel meorde unius¬
cuiꝰꝙ fideł nulla debet esse scissuma.
s in discissa fidei integͥtas. alit̾. sinis¬
trũ latꝰ ht̃ fimbrias. quia actualis
uita nichil habet in se sinistrũ. lar¬
gitas manicarũ. largitatẽ & hilari¬
tatẽ datoris significat:
fluos humores patim᷑. Casula que
suꝑ om̃ia indum̃ta ponit᷑: signifi¬
cat caritatẽ. que alias uirtutes excel¬
lit. dequa apłs commemoratis quib¬
dam uirtutib ait. Maior autẽ horp
est caritas.
mictꝰ gͥ pͥmũ est uestimentũ. quo

Expanded text:
significantur per fimbrias sinistrae partis; significantur per fimbrias sinistrae partis; per dexteram quae fimbriis caret, futura vita exprimitur, in qua nullae curae sollicitant animas sanctorum. Inconsutilis etiam est, quia in Ecclesia vel cujusque fidelis, nulla debet esse scissura, sed indiscissa fidei integritas. Sinistrum latus habet fimbrias, quia actualis vita nihil in se habet sinistrum. Largitas brachiorum, largitatem et hilaritatem datoris significat. fluos humores patimur. Casula quae super omnia indumenta ponitur, significat charitatem quae alias virtutes excellit; de qua Apostolus commemoratis quibusdam virtutibus ait: Major autem horum est charitas . Amictus igitur primum est vestime
Abbreviated transcription (Latin):
ueraũit usꝙ infinem. hic saluus erir.
Ieinde sequit᷑ rona. que
cingulũ dicit᷑. qua restringit᷑ pod̾is.
ne lata ꝑ pedes defluat. ꝑ quã de¬
signat᷑ mat̾ discretio omniũ uirtu¬
tum. Uirtutes enĩ sine discretione.
ñ uirtutes s uitia sunt. nã uirtutes
in quodã meditullio cõstitute sunt¬
equit᷑ oratiũ id est stola¬
es qd̾ oratorib id est p̃dicatorib con¬
cedatur. Ad monet autẽ illũ qui illo
sequit᷑. ob hoc dicit᷑ quod indalma¬
tica sit reꝑta. usus autẽ dalmati¬
carũ abeato siluestro papa institu¬
tus est. Nam antea colobiis uteban¬
tur. Colobiũ uͦ uestis est sine mani
cis. significat autẽ in eo qd est sine
manicis unũquẽq fidelẽ erercitũ
esse debe ad bona oꝑa exercenda.
m̃tũ in modũ crucis. monens indu¬
tor ẽ suũ crucifixum deb̾e esse mun¬
crucifixꝰ est ce ego mundo. habet
etiam in sinistra parte sui fimbͥas.
ꝑsinistrã. p̃sens uita figurat᷑. que
diu̾sis curis habundat. que cure

Expanded text:
veraverit usque in finem, hic salvus erit . Deinde sequitur zona, quae cingulum dicitur, qua restringitur pectorale, ne late per pedes diffluat, per quam designatur discretio omnium virtutum; virtutes enim sine discretione, non virtutes sed vitia sunt, nam virtutes in quodam meditullio sunt constitutae. Sequitur orarium, id est stola, quod oratoribus, id est praedicatoribus concedatur: admonet illum qui illo sequitur ob hoc dicitur, eo quod in Dalmatia sit reperta. Usus autem dalmaticarum a beato Silvestro papa institutus est, nam antea colobiis utebantur. Colobium vero vestis est sicis. Significat autem in eo, quod est sine manicis, unumquemque fidelem exercitatum esse debere ad bona opera exercenda. mentum in modum crucis, monens indutorem suum crucifixum esse debere muncrucifixus est, et ego mundo . Habeetiam in sinistra parte sui fimbrias; per sinistram praesens vita figuratur quae diversis curis abundat; curae
Abbreviated transcription (Latin):
matis missarũ sollempniis. q̃
ob causas supradictas festiue celebra¬
ta mediis tristicie nebulis ut iam
dictum est. quasi sol infulserunt:
statim ꝓfundiora eiusdem tristicie
secuntur &e augescunt silentia. Nõ
eccłia suum odidinẽ seruat: quem
auigiliis nocturnis enusdẽ diei.
mutare atꝙ ĩminuere ceꝑat. A noc¬
turnis gͦ uigiliis incipientes: tante
mutationis seu diminutionis cau¬
sas b̃uit̾ exequi cupimus.

Expanded text:
matis missarum solemniis, quae ob causas supradictas festive celebrata, mediis tristitiae nebulis, ut jam dictum est, quasi sol interfulserunt, statim profundiora ejusdem tristitiae sequuntur et augescunt silentia. Non enim Ecclesia suum ordinem servat, quem a vigiliis nocturnis ejusdem diei mutare atque imminuere jam coeperat. A nocturnis ergo vigiliis incipientibus, tantae mutationis seu diminutionis causas breviter exsequi cupimus.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ante dixisset inuiã gentiũ neabi¬
eritis. ce de uetustate circũcisionis
ad nouã gr̃am baptismi. cuiꝰ nunc
ne causa. & digna qm dñs ñ solum
uerbis ediceret. s ce facto p̃senti p̃si¬
guraret. Nam quomͦ ante passionẽ
suam plerisq dictis aut factis suis si¬
militudines ad hibe consueuit. uerbi
ueniens ad passionem ut genus hu¬
manum redimeret. eandem humani
geñis redemptionẽ. ꝑ asine ce pulli etꝰ
significauit solutionẽ. fic nunc apłis
suis dicens. Euntes docete om̃s gentes

Expanded text:
cum ante dixisset: « In viam gentium ne abicum ante dixisset: « In viam gentium ne abieritis , » et de vetustate circumcisionis ad novam gratiam baptismi, cujus nunc ne causa, et digna, quam Dominus non solum verbis ediceret, sed et facto praesenti praefiguraret. Nam quomodo ante passionem suam, plerisque dictis aut factis suis similitudines adhibere consuevit; verbi veniens ad passionem, ut genus humanum redimeret, eamdem generis humani redemptionem, per asinae et pulli ejus significavit solutionem : sic tunc apostolis suis
Abbreviated transcription (Latin):
palpandos ce contrectandos. illis in
galilea ostend̾e disposuit: hoc frustͣ
uel sine ponde rationis. quod omino
incongruũ est diuine magestati: uide¬
bitur agi. hoc enĩ tam scđm iohem
solimis fecit: cũ reuersis ierosolimam
duob discipulis quib ostensus fuerat
euntib emaus. & referentib que ui¬
derant illisq secũ mirantib. stetit
ihc in medio eorꝑ cedixit eis pax uo¬
bis: &e cum hoc dixiss: ostendit eis
manus ce latus. Quidgͦ amplius in
galileam euocatis ostendit queren¬
dum est: hoc nimirũ qd̵ inimicũ
erat ierosolimis terrene ciuitati un¬
de illos euocauit. & templo sacerdo¬
tioq ueteri ꝓpositũ suum. immo
tocius tͥnitatis consiliũ illis aꝑuit.
Data est inquit mͥom̃is potestas in
illa magna tͣnsmigratio. qm gali¬
lea qͦ suo comm̃dat nomine. Mag¬
na inqͣm tͣnsmigratio xͥ discipulis
imꝑata. tͣnsmigrare de uideis ad do¬
cendas ce bapturandas om̃s gentes:

Expanded text:
palpandos et contrectandos illis in palpandos et contrectandos illis in Galilaea ostendere disponit, hoc frustra vel sine pondere rationis, quod omnino incongruum divinae est majestati, videbitur agi. Hoc enim tam secundum Josolymis fecit, cum reversis Hierosolymam duobus discipulis, quibus ostensus fuerat, euntibus in Emmaus, et referentibus quae viderant illis secum mirantibus, stetit Jesus in medio eorum et dixit eis, « Pax vobis. » Et cum hoc dixisset, ostendit eis manus et latus . Quid ergo amplius in Galilaeam evocatis ostenderit, quaerendum est. Hoc nimirum, quod inimicum erat Hierosolymis terrenae civitati, unde illos evocavit et templo sacerdotioque veteri, propositum suum, imo totius Trinitatis consilium illis aperuit: « Data est, inquit, mihi omnis potestas in illa magna transmigratio, quam Galilaea quoque suo commendat nomine. Magna, inquam, transmigratio Christi discipulis imperata, transmigrare de Judaeis ad docendas et baptizandas omnes gentes,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ autem ꝓcessio ageret᷑ ex mysti¬
ca euũgłii auctoritate tractũ ẽ
scilicet ex eo qd̵̃ angłi mulierib p̃cipi¬
unt dicentes. ite. discite discipulis eiꝰ
&e petro. qͥa p̃cedet uos ingalileã: et
ipse dñs oceurrens illis exeuntibra
monumento. cũ tenuissent pedes eiꝰ
ce adorassent eũ. ite inquit nunciate
fr̃ib meis ut eant ingalileã. ibi me
uidebunt. Primi huius mandati qd̃
dns resurgens ꝑ angłos suos & ꝑseip¬
sum suis mandat discipulis ut eart
ingalileam. & ibi me uidebunt inqͥt.
si causam agnouerimus. ꝓcul dubio
fatebimur merito fieri qd̾ madatũ illud
hac die cunctisq ꝑannũ dñicis: me¬
moria celebri. id est ꝓcessione freqñ¬
tamus sollempni. Non enĩ si ne causa
nec absq diuini pondẽ consilii. sese
illis ingalilea uidendũ ẽẽ ꝓmittit.
cum &e ierosolimis se se iłł ostendere
potuerit. immo &e qͥnquies ipsa die
qua resurrexit ibidẽ uisus ẽ sit. Qd̃¬
ae si ñ aliud qm latus. manus ce pedes

Expanded text:
 autem processioa geretur, ex mystica Evangelii auctoritate tractum est, scilicet, ex eo, quod angeli mulieribus praecipiunt, dicentes: « Ite, dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam , » et ipse Dominus occurrens illis exeuntibus a monumento, cum tenuissent pedes ejus et adorassent eum: « Ite, inquit, nuntiate fratribus meis ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt . » Primi hujus mandati, quod Dominus resurgens per angelos suos et per se ipsum suis mandat discipulis ut eant in Galilaeam, « et ibi me videbunt, » inquit, si causam agnoverimus, procul dubio fatebimur merito fieri, quod mandatum illud hac die, cunctisque per annum Dominicis memoria celebri, id est, processione frequentamus solemni. Non enim sine causa, non absque divini pondere consilii sese in Galilaea videndum esse promittit, cum Hierosolymis sese illis ostendere potuerit, imo et quinquies ipsa die qua resurrexit ibidem visus sit. Quod si non aliud quam latus, manus et pedes
Abbreviated transcription (Latin):
ce sp̃c scĩ eandem głe sue transmigra¬
tionẽ significare uoluit ꝑgalileam.
que latine uertit᷑ intranimigrationẽ
Lotum hoc ad nos id est ad eccłiam
de gentib respicit: ad qͣm salus ex
uideis hoc p̃cepto tͣnsmigrauit. Rec¬
te gͦ & merito in pͥmi huius manda-¬
ti ꝯmemorationẽ. qd̾ stati ut uisus est
dñs nr̃ post resurrectionẽ. nuntiate
inquit fr̃ĩb meis ut eant ingalileã.
ibi me uidebunt. nos ꝓcessionẽ agi¬
mus sollempnẽ: nosq ce loca nr̃a as¬
ꝑgimus aqua benedicta. in honorẽ
huius diei quo iussi sumꝰ baptira¬
ri. in nomi ne patris ce filii ce sp̃c sc̃i.¬

Expanded text:
dem gratiae suae transmigrationem significare voluit per Galilaeam, quae Latine vertitur in transmigrationem. Totum hoc ad nos, id est, ad Ecclesiam de gentibus respicit, ad quam salus ex Judaeis hoc praecepto transmigravit. Recte igitur et merito in primi hujus mandati commemorationem, quod statim, ut visus est Dominus noster post resurrectionem, « Nuntiate, inquit, fratribus meis, ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt , » nos processionem agimus solemnem, nosque et loca nostra aspergimus aqua benedicta, in honorem hujus diei, quo jussi sumus baptizari in nomine Patris, et Filii, et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
ropͥum quoddã huius tante sol¬
lempnitatis decus est.cereusa
rorimo romane eccłie pontifice trice¬
simo nono ꝑ eccłas benedici institu¬
tus. acuius dulcisona benedictione
p̃conia sc̃e resurrectionis xp̃i incho¬
antur. Significat uͦ eundẽ dñm nr̃m.
resurgentẽ: suorꝑ tristiciã discipu¬
lorꝑ. immo mundũ uniuersũ letcie
competentis claritate serenantẽ. Hoc
uere congruit. & ius ipsa significatio¬
nis exposcit: ut sicut p̃teritis nocti¬
b extincta luminaria faciẽ eccłie
contristauerunt: sic noctẽ hãc cereꝰ
illuminatꝰ iugi flãme tripudiantis
Quid cereus significet.

Expanded text:
roprium quoddam hujus tantae solemnitatis decus est, cereus a Zosimo Romanae Ecclesiae pontifice tricesimo nono, per Ecclesias benedici institutus, a cujus dulcisona benedictione praeconia sanctae resurrectionis Christi inchoantur. Significat vero eumdem Dominum nostrum resurgentem, suorum tristitiam discipulorum, imo mundum universum laetitiae competentis claritate serenantem. Hoc vere congruit et vis ipsa significationis exposcit, ut sicut praeteritis noctibus exstincta luminaria faciem Ecclesiae contristaverunt, sic eadem nocte hac cereus illuminatus jugi flammae tripudiantis . CAPUT XXIX. Quid cereus significet.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s in die tercio. S ut ad inceptũ re¬
deam. mira uelocitate mirabilis ille
deleret. Omnes qui ante legem fue¬
rant. om̃s qui sublege erant. cunc¬
tos qui sub gr̃a xp̃i uenturi erant.
una xp̃i morte parit̾ solueret. ꝓ sin¬
gulis temporib singłos dies eiusdem
mortis apꝑendens. Totã eius uelocita¬
tem sp̃c sc̃s innuebat. Cum ꝓphete
imꝑans dicebat. oca nom̃ eius. acce¬
lera. spolia detrahe: festina p̃dari.
illud̃ in canticis. reuertere. simi¬
lis esto dilecte mi capree. hinuloq cer¬
uorꝑ suꝑ montes bethel. Accelerauit
enim inferni spolia dethere. festina

Expanded text:
Deus in die tertia. Sed ut ad incoeptum reDeus in die tertia. Sed ut ad incoeptum redeam, mira velocitas, mirabilis ille deleret, omnes, qui ante legem fuerant, omnes, qui sub lege erant, cunctos, qui sub gratia venturi erant, una Christi morte pariter solveret, pro singulis temporibus singulos dies ejusdem mortis appendens. Totam ejus velocitatem Spiritus sanctus innuebat, cum Prophetae imperans dicebat: « Voca nomen ejus: Accelera spolia detrahere, Festina praedari . illud in Canticis: « revertere, similis esto, dilecte mi, capreae hinnuloque cervorum super montes Bethel . » Acceleravit enim inferni spolia detrahere, festina
Abbreviated transcription (Latin):
potestate ꝓpinauit. sicut ipse ait.
potestatem habeo ponendi ani-
gͦ mors dñi triduana extitit. qmͣ
sc̃a tͥnitas disposuit: qmͣq ad opti¬
nendã humano generi ꝓpitiatio¬
nem. eiusdẽ sce trinitatis nr̃a in il¬
la natura sola ꝑtulit. Non solum
autẽ. s ce tora uita eiꝰ annorum suor
numero sc̃e tͥritati famulatũ se exhi¬
bere. & eius p̃cepto se obedire innuit.
Nam in tͥginta trib annis quib suꝑ
terram ambulauit ternarius est re¬
petitus. hac sola differentia quod unꝰ
ternarius ut triginta sint: in decen¬
num limitẽ consurgit: alius ut sim¬
plex sit: in singulari limite subsistit.
huius intypum ysaac qͦ ad immolan¬
dum ternario numero dierũ ductus
est. Nam de geraris ubi tunc habita¬
bat abraham usq ad montẽ moria.
id est sedem templi. iter dierũ trium
est. ut ait ieronimus. & consequenter
illuc die tercio ꝑuenit sic̃ historia re¬
fert: & uenit in lo cũ quem dixit ei

Expanded text:
potestate propinavit , sicut ipse ait: potestate propinavit , sicut ipse ait: Potestatem habeo ponendi animago mors Domini triduana exstitit, quam sancta Trinitas disposuit, quamque ad obtinendam humano generi propitiationem ejusdem slo natura sola pertulit. Non solum autem, sed et tota vita ejus annorum suorum numero sanctae Trinitati famulatum se exhibere, et ejus praecepto se obedire innuit. Nam in triginta tribus annis quibus super terram ambulavit, ternarius est repetitus hac sola differentia, quod unus ternarius, ut triginta sint, in decenum limitem consurgit, alius ut simplex sit, in singulari limite subsistit. Cujus in typum Isaac quoque ad immolandum ternario dierum numero ductus est . Nam de Geraris, ubi tunc habitabat Abraham, usque ad montem Moria, id est sedem templi, dierum trium est, ut ait Hieronymus, et consequenter illuc die tertio pervenit, sicut historia refert, et venit in locum, quem dixit ei
Abbreviated transcription (Latin):
numerus qui apud scłares ꝙͦ
philosophos insignis habet᷑. ꝓeo
quod impariũ. &̾ eorꝑ qui preter
unitatem nullã aliã recipiunt sec¬
tionem. pͥmus est numeroꝵ. apud
nos longe amplius p̃clari nominis
immo pͥme ac diuine ẽ auctoritatis:
tam ꝓpter ipsam essentiã sc̃e ce indi¬
uidue tͥnitatis. qͣm ꝓ eo qd saluator
nr̃ tercia die resurrexit a mortuis
Et ꝓfecto tercia dies hec: ad idẽ ip
sum eiusdem sc̃e trinitatis respi¬
cit sacramentũ. Iccirio namq
dominus ñ ante t̾ciam resur¬
rexit diem: quia congruũ fuit ut
ꝓpitiationẽ sc̃e trinitatis triduana
nob̾ optiñet mors carnisxꝑi. Alioqͥn
cur cum subtͥna mersione bapti¬
xamur. in nomine patͥs ce filii. de sp̃c
sc̃i. Complantari dicimur. immo
uere complantati facti sumꝰ simi¬
litudini mortis eius: nisi quia ean¬
dem mortẽ suam qͣm ante baptismũ
suũ apellauerat. tͥduo ꝑtulit ce ipse
&e filius testatur. calicem passionis
dedit: &e ipse filius anime sue in sua

Expanded text:
numerus, qui apud saeculares quoque philosophos insignis habetur pro eo quod imparium et eorum, qui praeter unitatem nullam aliam recipiunt sectionem, primus est numerorum: Apud nos longe amplius praeclari nominis, imo primae ac divinae est auctoritatis, tam propter ipsam essentiam sanctae et individuae Trinitatis, quam pro eo quod Salvator noster tertia die resurrexit a mortuis. Et profectosdem sanctae Trinitatis respicit sacramentum. Idcirco namque Dominus non ante tertiam resurrexit, quia congruum fuit ut propitiationem sanctae Trinitatis triduana nobis obtineret mors carnis Christi. Alioquin cur cum sub trina mersione baptizamur in nomine Patris, et Filii et Spiritus sancti complantati dicimur, imo vere « complantati facti sumus similitudini mortis ejus , » nisi quia eamdem mortem suam, quam antea baptismum suum appellaverat , triduo pertulit, et ipse ipse Filius testatur, calicem passionis dedit, et ipse Filius animae suae in sua
Abbreviated transcription (Latin):
a lii fidem.alii sapientie uel scien¬
tie sermonẽ: Alii discretionẽ sp̃uũ.
alii geña lingua. alii int̃preta¬
tionẽ sermonũ: alii oꝑationem
uirtutũ. & his similia. Om̃s itaq
ni. Elegantius tanqͣm quicqͣm p̃¬
mitti ñ potuit ad introitum. se¬
cundum p̃dictum enuangłii sen¬
sum: siue lectionis actuũ apłorp
Nãq in eo qd̾ait. plaudite manib e oꝑ¬
atio. & supradicta caritatis ꝯmuni catio
breuit̃ cõmendatur. In plausu enim
lencia. manuumq conclusio cõspi¬
citur: Itagͦ manib plaud̃e iubem̃.
ut hilari caritate quioquid habemꝰ.
quicquid scimus. quicquid possumꝰ.
commune faciamus: ut hoc pacto
unũ simus: ut xͦ tanꝗͣ corpus capiti cõ¬
sona menbrorp aptitudine coberea¬

Expanded text:
s , alii sapientiae vel sciens , alii sapientiae vel scientiae sermonem, alii discretionem spirituum, alii genera linguarum, alii interpretationem sermonum, alii operationem virtutum , et his similia. Omnes itaquni. Elegantius quidquam praemitti non potuit ad introitum, secundum praedictum Evangelii sensum, sive lectionis Actuum apostolorum. Nam in eo ait, plaudite manibus, et operatio, et supradicta charitatis communicatio, breviter commendatur. In plausu enim laetitia, manuumque concussio conspicitur. Ita ergo manibus plaudere jubemur, ut hilari charitate quidquid habemus, quidquid scimus, quidquid possumus, commune faciamus, hoc pacto unum simus, ut Christo tanquam corpus consona membrorum aptitudine cohaerea
Abbreviated transcription (Latin):
te manib. iubilate inuoce erulta¬
tionis. plorante ce merore seipsã consu¬
mente diaboli inuidia. qi frustrata ẽ:
immo quia ꝓfuit. dum nocere cupita
quia pͥus qͣm cadet homo. tantũ erat
homo:. nuncautẽ dum casum corrigit.
dumascendit. ds est. & homo. Nunc
est dñs. nunc est excelsus. Terribilis
rex magnus. Dñs inquam est. & inu¬
niuersa terra ammirabile est nom̃
eus. excelsus quia suꝑ celos eleuata
est magnificentia eius. terribilis. qr
quemadmodũ ascendit. ita ad iu¬
dicandum iriuos ce̾ mortuos reuerret᷑.
Et hic rex magnus. nunc in illa sed aẽ¬
celi curia. actor ad dexterã patͥs. hono¬
re coronatus &e gła. speciosus. & expe¬
ctabilis rex in illa beata republica:
patris non
mortui s ce nunqͣ.
morituri.
beres mortuus
semel. ce
ultra iam nõ
moriturꝰ
cunctos patris
imꝑatoris antiqui possidens thes¬
auros in archapectoris sui recon¬
ditos: unde &e dona dat hominibꝰ.¬

Expanded text:
te manibus, jubilate Deo in voce exsultate manibus, jubilate Deo in voce exsultationis , plorante et moerore seipsam consumente diaboli invidia, quia frustrata est, imo quia profuit, dum nocere cupit, quia priusquam caderet homo, tamen erat homo; nunc autem dum casum corrigit, dum ascendit, Deus et homo. Nunc est « Dominus, nunc est excelsus, terribilis, rex magnus . » Dominus, inquam, est, et in universa terra admirabile nomen ejus excelsus, quia super coelos elevata est magnificentia ejus ; terribilis, quia quemadmodum ascendit, ita ad judicandos vivos et mortuos revertetur . Et hic rex magnus, nunc in illa sedet curia victor ad dexteram Patris, honore coronatus et gloria, speciosus et exspectabilis rex in illa sua beata republica, Patris non mortui, sed et nunquam morituri haeres, mortuus semel, et ultra jam non moriturus, cunctos Patris imperatoris antiqui possidens thesauros, in arca pectoris sui reconditos, unde et dona dat hominibu
Abbreviated transcription (Latin):
dam magnum ae mirabile. celisq ac ce¬
lorp uirtutib spectabile apparet in il¬
la beati filii hominis natura. cui cũ
patre st̃ om̃ia ꝯmunia. scilicet ce que
inse habet naturalit̾. &e que sub se con¬
didit potentialit̾. habet & enim in se
pat̾ naturalit̾ uerbum de se natum:
s hoc eructante illo habet homo ille
in se incarnatũ. habet pater sp̃m
centẽ. Con didit sub se pat̾ potenti¬
alit celum & terram. & omnia que
in eis sunt. angłos. archangłos. chro¬
nos. dominationeᷤ. principatꝰ.¬
& potestates. uir legatio tutes. che¬
hominẽ: ꝯiuinxit uero in seip¬
so ce pacificauit. hec omnia.uerus hic
b eius. Sedet suꝑ thronũ pat̾ ille
antiquus dierum: sedet &e agnus
hic filius hominis. Immo pater ñ
iudicat quemqͣm s omne iudicium
dedit filio: ce sicut alibi dicit᷑. potes¬
tatẽ dedit illi iudicium facere. qͥa
filius hominis est. Om̃s gͦ gentes si¬
cut in introitu cantamus. plaudi¬

Expanded text:
num quiddam et mirabile, coelisque ac coenum quiddam et mirabile, coelisque ac coelorum virtutibus spectabile, apparet in illa beati Filii hominis natura, cui cum Patre sunt omnia communia, scilicet et quae in se habet naturaliter, et quae sub se condidit potentialiter. Habet enim Pater in se naturaliter Verbum de se natum, sed hoc eructante illo, habet homo ille in se incarnatum, habet Pater nihilest. Condidit sub se Pater coelum potentialiter et terram et omnia quae in eis sunt, angelos et archangelos, thronos et dominationes, principatus, potestates, virtutes, chehominem: conjunxit vero in se ipso et pacificavit haec omnia verus hic bus ejus. Sedet super thronum Pater ille antiquus dierum: sedet et agnus hic Filius hominis. Imo Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio ; » et, sicut alibi dicitur, « potestatem dedit illi judicium facere, quia Filius hominis est . » Omnes ergo gentes, sicut in introitu cantamus, plaudi
Abbreviated transcription (Latin):
ostendiss: ñ de pannicłis uel morbi¬
dis corꝑ corporib. s de donis sc̃i sp̃c
quem credentes acceꝑant. dixit. Ecce
isti thesauri sunt eterni. qui nunqͣm
minuunt᷑ nec decrescunt: qui in sin¬
gulis asꝑgunt᷑ ⁊ in omnib inueniut᷑
celestis. in singulis petro &e paulo asꝑse
sunt: s in omnib inueniunt᷑ dũ ab
ore pauli scientia cunctis auditorib
ꝓ captu auditoꝵ affluit: pietas autẽ
petri suomet erudita lapsu cunctis
peccatorib rite pulsantib miscđie
competentis. ianuas aꝑit. Sic uniũ so
corpori &e ocł̾s uidet. ce auris audit. nec pt
dicere ocłs manui. oꝑa tua ñ indi¬
geo: neq caput pedib ñ estis mͥ neces¬
sarii. Igitur &e in illa trinitatis com¬
munione. assumpte nature hoĩs
longe firmior unanimitatis cõneno
uid̾e ñ possumus sicuti ẽ. saltẽ ꝑ
speculum huius similitudinis nr̃e non¬
nulla ex parte speculamur. Et ecce qͥd¬

Expanded text:
ostendisset, non de panniculis vel morbiostendisset, non de panniculis vel morbidis eorum corporibus, sed de donis sancti Spiritus, quem credentes acceperant, dixit: « Ecce isti sunt thesauri aeterni, qui nunquam minuuntur nec decrescunt, qui in singulis asperguntur, et in omnibus inveniuntur. » coelestis in singulis Petro et Paulo aspersae sunt, sed in omnibus inveniuntur, dum ab ore Pauli scientia cunctis auditoribus pro captu auditorum affluit: pietas autem Petri suomet erudita lapsu, cunctis peccatoribus, rite pulsantibus, misericordiae competentis januas aperit. Sic universo corpori et oculus videt, et auris audit, nec potest dicere oculus manui: Opera tua non indigeo, nec caput pedibus: Non estis mihi necessarii. Igitur illa Trinitatis communio assumptae naturae hominis, longe firmior unanimitatis connexio videre non possumus, sicuti est, saltem per speculum ejus similitudinis nostrae nonnulla ex parte speculamur . Et ecce mag
Abbreviated transcription (Latin):
tiformis sp̃c gr̃a. S ecce in his pluribꝰ
&e longe minus habentib. tanta cõ¬
munio. tanta caritatis concordia ẽ.
nima sit: in corporalib quoq nicb
ꝓpͥum. s omnia suit ꝯmunia. De cor¬
poralib liquet. quanta sit ꝯmunio¬
nis caritas. quia tales ꝓfecti sunt de
baptismo. ut elegant᷑ comparentur
gregi tonsarum que ascendunt de la¬
uachro. ut pote spoliati uelleribus
rerum quas ponebant ante pedes
eiudens habemus unitatis inditiũ.
Qui cũ dixisset. diuisiones gr̃arxsuit.
idem autẽ sp̃c. diuisiones ministratio¬
num sunt: idem autẽ dñs: paulo post
subdidit. Sicut enim corpus unũ ẽ.
menbra cum sint multa corpus unũ
sunt: sic cexꝰ. Item. Sicut enim in uno cor¬
pore multa menbra habemus. omnia
autẽ menbra ñ eundem actum hñt
ita multi unũ corpus sumus in xp̃o.
singuli autẽ alter alterius menbra.
Tale quid ce inbeati laurentii respon¬
sis inuenimus. Qcum decio pauꝑes

Expanded text:
tiformis Spiritus gratia. Sed ecce in his pluribus tiformis Spiritus gratia. Sed ecce in his pluribus et longe minus habentibus tanta communio, tanta charitatis concordia est, anima una sit, in corporalibus quoque nihil proprium, sed omnia sunt communia. De corporalibus liquet, quanta sit communionis charitas, quia tales profecti sunt de baptismo, ut eleganter comparentur gregi tonsarum, quae ascenderunt de lavacro , ut spoliati velleribus rerum quas ponebant ante pedes evidens habemus unitatis indicium. Qui cum dixisset: « Divisiones gratiarum sunt, idem autem spiritus, et divisiones ministrationum sunt, idem autem Dominus , » paulo post subdidit: « Sicut enim corpus unum est, membra, cum sint multa, corpus unum sunt, sic et Christus . » Sicut enim in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eumdem actum habent; ita multi unum corpus sumus in Christo, singuli autem alter alterius membra. Tale quid et B. Laurentii responsis invenimus. Qui cum Decio pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
ut sint unum sicut ce nos: ce qd̾ pre¬
miserat. Omnia mea tua sunt. ce tua
mea sunt. Itaq si solem in sua alti
ñ possumus. ꝓg̃ssum eus ingradib
subpositis contemplemur. id est si
hominẽ dificum in ꝯmunionẽ tri¬
nitatis sine ꝑsonarum auginento.
admissũ. in seipso ꝑuid̾e ñ possum̃.
quante plenitudinis sibi conscius
dicat. omnia mea tua sunt. & tua
mea sunt: adimitatores eius respi¬
ciamus de quib dictum ẽ. Multi¬
tudinis credentium erat cor unũ
&̾ anima una. & cet̾a᷑: Et in hoc mi¬
nori de maiore illo argum̃temur.
Necessario concedendũ est: minꝰ esse
ꝯmunionis. minus esse concordie uł
minum. qmuis credentiũ. qmͣuis tͦ¬
toꝵ. qmͣuis incaritate ce ueritate am¬
bulantium: plus uͦ inpatre. & in .xͦ
filio. do &e homine in quo natura hu¬
mana sic diuine unita est nature.
ut cum illa ꝑsonã duplicare ñ uale¬
at. adeo concordie ce caritatis fecunda.
ut nulla unquam defuerit illi sc̃i sep¬

Expanded text:
ut sint unum sicut et nos, et quod praemiserat, omnia mea tua sunt, et tua mea sunt. Itaque si solem in sua, non possumus, progressum ejus in gradibus suppositis contemplemur, id est, si hominem deificum, in communionem Trinitatis sine personarum augmento admissum, in seipso pervidere non possumus, quantae plenitudinis sibi conscius, dicat: Omnia mea tua sunt, et tua mea sunt, ad imitatores ejus respiciamus, de quibus dictum est: Multitudinis credentium erat cor unum, et anima una, etc. In hoc minori de majore illo argumentemur. Necessario concedendum est minus esse communionis, minus esse concordiae vel minum, quamvis credentium, quamvis justorum, quamvis in veritate et charitate ambulantium, plus vero in Patre et Christo Filio Deo et homine, in quo natura humana sic divinae unita est naturae ut cum illam personam duplicare non valeat, adeo concordiae et charitatis fecunda, ut nulla unquam defuerit illi sancti sep
Abbreviated transcription (Latin):
ultationẽ illud aitinet. qd̾ a̾s homo
factus est. Igitur ut supradistum est:
ut esset quo creator atq creatura fir¬
miꝰ necteret᷑. hicinrẽ publicã creatoris¬
hominis filius mediator introductus
est: qui inhumana natura quam nõ
habuerat accipiens potestatẽ. ñ sibi
usurparet. s iuxra apłm do &e patri
regnum traderet dicens. ut suprapo¬
situm est. ce mea omnia tua sunt. &e tua¬
omĩa mea sunt. Atq bic est modus
ꝯmunicationis &esimilitudinis. qmͣ
intendens ait. ut sint in nobis unũ.
sicut ce nos unum sumus. Quã ueris¬
sime tenens sacri compositor offitii:
huic euũgłio lectionẽ illam de acti
credentiũ erat cor unũ te animau¬
na: nec quisqm eorp que possidebat
aliquid suũ esse dicebat. Diuideba

Expanded text:
sultationem illud attinet, quod Deus homo sultationem illud attinet, quod Deus homo factus est. Igitur, sicut supra dictum est, ut esset quo Creator atque creatura firmius necteretur, hic in rempublicam Creatoris, Filius hominis mediator introductus est, qui in humana natura, quod non habuerat accipiens, potestatem non sibi usurparet, sed juxta Apostolum, Deo et Patri regnum traderet , dicens, ut supra positum est: Et mea omnia tua sunt, et tua mea sunt. Atque hic est modus communicationis et similitudinis, quam intendens ait: ut sint in nobis unum, sicut et nos unum sumus. Quem verissime tenens sacri compositor officii, huic evangelio lectionem illam de Actibcredentium erat cor unum et anima una, nec quisquam eorum quae possidebat, aliquid suum esse dic
Abbreviated transcription (Latin):
eo creatorẽ a creaturã firmus annect̾et.
qd̃ unus idẽq rꝰ utrumq est. creator
udelic& atq cretura. Creator quiad̃s:
creatura quia homo. Et licet apłs dicat.
nusqm enim angłos app̃hendit. s sem̃
abrahe ap̃phendit: nec sic tñ angeli
exꝑtes sunt huius dignationis: quia
ꝓfecto cum omnis creatura sit homo.
habens esse cum lapidib. uiuere cũ
arborib. sentire cum pecorib. discer¬
nere cum angłis. cum inquã homo
iuxta aliquid omnis creatura sit. ho¬
minem autẽ d̾s assumpserit: relinqͥt᷑
ce angłis gratulari. quod is qui suꝑ
quod homo cum scd̾m solũ corpus
qͣnͣdam uisibilit̾ mundi si militu¬
dinẽ gerat. ex quatuor elem̃tis cõpo¬
est minor mundus apellat᷑. scđ̾m so¬
lam animã angłice substantie est.
uidelicet rationalis atq immortalis.
hac solaut angłs quoq a creatore dis-¬
tans substantiali differentia qd crea¬
t᷑a est. Itaq et ad angłice creature ex¬

Expanded text:
eo Creatorem et creaturam firmius adnecteret eo Creatorem et creaturam firmius adnecteret quia unus idemque Christus utrumque est, Creator videlicet atque creatura: Creator, quia Deus; creatura quia homo. Et licet Apostolus dicat: « Nusquam enim angelos apprehendit, sed semen Abrahae apprehendit , » nec sic tamen angeli expertes sunt hujus dignationis, quia profecto cum omnis creatura sit homo, habens esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum pecoribus, discernere cum angelis; cum, inquam, homo juxta aliquid omnis creatura sit, hominem autem Deus assumpserit, relinquitur et angelis gratulari, quod is qui supequod homo, cum secundum solum corpus quamdam visibiliter mundi similitudinem gerat ex quatuor elementis compoest minor mundus appellatur, secundum solam animam angelicae substantiae est, videlicet rationalis atque immortalis, hac sola, ut angelus quoque a Creatore distans substantiali differentia, quod creata est. Itaque et ad angelicae creaturae ex
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ inme: ut sint unũ sicut tupat̃ in me
mͦ uidelicae supradicto: quia quosde¬
disti mͥ tui sunt. nec in meu̾ ius tͣnseun¬
do. tui esse desierunt: ce mea omnia
tua sunt. & ideo uerius tua. quia mea
esse ceꝑunt. Delectat ꝓpus hunc intu¬
eri modum ꝯmunicationis. ut intel¬
ligamus ea quepatris sunt. ex eo ueriꝰ
patris esse ex quo hominixͦ data sutł.
Hocitaq ñ pret̾eundum quod ante¬
qm in rempublicam dei patͥs introdu¬
ceretur hic filius hominis. ce sicut da¬
niel aspexit inuisu noctis. qd ad duce¬
ret᷑ usq ad antiquũ dierũ. qui ce de¬
dit ei potestatẽ & honorẽ. & regnum.
ut omnes ppłitribr.&e lingue ipsi ser¬
uirent. inmunita atq in ꝯiuncta erat¬
creatori terũ uniuersitas: quia usde¬
liccẽ inter creatorẽ ce creaturã nullus¬
nullus erat medius. Nam quicquide¬
rat. aut creator erat: aut creatura erat.
ut gͦ medium int̾ueniret᷑ ꝑfecte societa¬
tis uinculum: hic introductus ẽ: qui ex

Expanded text:
eorum in me, ut sint unum sicut tu, Pater, in me, modo, videlicet, supradicto, quia quos dedisti mihi, tui sunt, nec in meum jus transeundo, tui esse desierunt, et mea omnia tua sunt, et ideo verius tua quia mea esse coeperunt. Delectat propius hunc intueri modum communicationis, ut intelligamus ea quae Patris sunt, ex eo verius Patris esse, ex quo homini Christo data sunt. Hoc itaque non praetercundum quod antequam in rempublicam Dei Patris introduceretur hic Filius hominis, et sicut Daniel aspexit in visu noctis adduceretur usque ad Antiquum dierum, quia dedit ei potestatem, et honorem et regnum, ut omnes populi, tribus et linguae ipsi servirent , immunita atque inconjuncta Creatori erat rerum universitas, quia videlicet, inter Creatorem et creaturam nullus erat medius. Nam quidquid erat, aut Creator erat, aut creatura. Ut ergo medium inveniretur perfectae societatis vinculum hic introductus est, qui ex