comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lubens ut sint lucerue ur̃e aidentes: monet
rit bona diligamus atq faciannus. Ista quę
de erangsio ꝓposininus: cum ꝓpsucis sertuo¬
uib conferamus. Utru. ⁊ qr enim testameu¬
tum ds unus constituit: unus dñs dedit.
Et si sunt utriusq testamenti. diuersa pro
cemporib sacramenta: concordat tam̃ in
utroq salutis humane sententia: qua preci¬
pitur ut non peccemus: & ubetur ut bo

Expanded text:
jubens ut sint lucernae nostrae ardentes, monet jubens ut sint lucernae nostrae ardentes, monet ut bona diligamus atque faciamus. 10. Ista quae de Evangelio proposuimus, cum propheticis sermonibus conferamus. Utrumque enim Testamentum Deus unus instituit, unus Dominus dedit; et si sunt utriusque Testamenti diversa pro temporibus sacramenta, concordat tamen in utroque salutis humanae sententia, qua praecipitur ut non peccemus, et jubetur ut bo
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sint lumbiurĩ pͣcincti:
& lucerne aulentes. Si istum
dm̃ sermonẽ. scđ̾m litterã ueli¬
irus accipere: uichil ieo com¬
niodi spiritalis possumus uiuemre. Quid
eunt ꝓficit ad anime salutem: si aliquis
corporalit̾. aut lumboi suos p̃ciugit. aut
iuucerna accendat: Alia ergo ni precinetis
liunbis. & lucerius ardentib querer. da ẽ
intelligentia spiritalis: quȩ scilicet aurmno
stt precepto condigna. nr̃e saluti congrua
repperiatur & commoda.L Euge serue.¬
eq enim frustra quodam loco ipse diis
ait. Uerba quę ego locutus suui uobis:
sp̃s & uita siuit. In lumbis ita concupiscen¬
tia caris ostenditur: in lucerins uͦ. fides &
carctas xp̃iana monstratur: Iubenis gͦ dñs
lumbos nr̃os precingi: concupiscentias car¬
nis sine dubio precipit refrenari. Imperaus
autem ut luceruas ardentes habeanius: hoc
uciq iubet. ut & lumine uere fidei splende¬
amus: & scẽ caritatis oꝑib ferneanuus.
dat ut mala desideria atq oꝑa fugiamus.

Expanded text:
cti, et lucernae ardentes . 9. Si istum Domini sermonem secundum litteram velimus accipere, nihil in eo commodi spiritalis possumus invenire. Quid enim proficit ad animae salutem, si aliquis corporaliter, aut lumbos praecingat, aut lucernam accendat? Alia ergo in praecinctis lumbis et lucernis ardentibus quaerenda est intelligentia spiritalis, quae scilicet divino sit praecepto condigna, quae nostrae saluti congrua reperiatur et commoda. Neque enim frustra quodam loco ipse Dominus ait: Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt . In lumbis itaque 550 concupiscentia carnalis ostenditur, in lucernis vero fides et caritas Christiana monstratur. Jubens igitur Dominus lumbos nostros praecingi, concupiscentias carnis sine dubio praecipit refrenari. Imperans autem ut lucernas ardentes habeamus, hoc utique jubet ut et lumine verae fidei splendeamus, et sanctae caritatis operibus ferveamus. dat ut mala desideria atque opera fugiamus;
Abbreviated transcription (Latin):
tecta nr̃o more culminib sublimata: sed
plano scemate faciunt equalia. Unde lex
precepit. ut qui nouam doniumi edificaret.
murum tecti poneret ingyro: ne fundere¬
cur ibi sanguis innoxius. labente aliquo
& impreceps ruente. Et in templi constru¬
ctione legnnis. Texit quoq domitni la¬
quearib cedriis: & edificauit tabulatrumn
suꝑ omnen domum. quinq cubitis altitu¬
dims. Ergo predicaibttur intectis: cunctis
anhientib palam dicetur.

Expanded text:
tecta nostro more culminibus sublimata, sed plano schemate faciunt aequalia. Unde lex praecepit ut qui novam domum aedificaret, murum tecti poneret in gyro , ne funderetur ibi sanguis innoxius, labente aliquo, et in praeceps ruente. Et in templi constructione legimus: Texit quoque domum laquearibus cedrinis, et aedificavit tabulatum super omnem domum, quinque cubitis altitudinis . Ergo praedicabitur in tectis, cum cunctis audientibus palam dicetur:
Abbreviated transcription (Latin):
ed cum tot signa ꝑturbationis
dicta sint: oportet ut eoꝵ considera¬
tionem. breuit̾ ꝑsingula ꝑstringamus: quia
necesse est ut alia ẽcelo. alia eterra. alia ab
elementis. alia ab hominib paciamui. Ait
enim. Surget gens contra gentem. Ecce ꝑ¬
turbatio hominum. Erunt terremotus
magni ꝑloca. Ecce respectus ire desuꝑ. Frunt
pestilentie. Ecce inequalitas corporum. Erit
fames. Ecce sterilitas terre. Terroresq de
celo. & tempestates. Scce inequalitas aeris.
Quia ergo oiiua consummanda sunt: an¬
te consuminationẽ omina ꝑturbantui:
Et qui incunctis deliquimus. merctis fe¬
rimur: ut impleatur quod dicit᷑. Pugn ibat
proeo orbis terrarum: contra uisensatos.

Expanded text:
ed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos
Abbreviated transcription (Latin):
regniim: & terre motus magni erunt ꝑ lo¬
ca. & pestuentie & fames: ter rores q de cęlo
& signa magna erunt. Pel sicut in quibdã
codicib inuenitui: terroresq de celo & teni¬
pestates. Atq post subditur. Et signa mag¬
na erunt. Uitima tribulatio. iis tribu¬
lationib preuenitur: & ꝑ crebia mala quę
preuenunt: indicant᷑ mala perpetua quȩ
sitosec untur: Et ido post bella & seditiones
non statim finis: quia multa mala debent
precurrere: ut malum ualeant sine fine
nunciare .y. A¬

Expanded text:
terrae motus magni erunt per loca, et pestilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare.
Abbreviated transcription (Latin):
ad reuertenduni nos tardior hora pre¬
pediat: necesse est ut expofitionem sc̃i ergłii.
breuior sermo transcurrat. Dñs ac redemptor
nrͣ perituri mundi precurrentia mala de¬
nuiciat: ut eominiis ꝑturbent uementia. qͦ
fuerunt prescita. Mius enim iacuila feruint:

Expanded text:
ad revertendum nos tardior hora praepediat, necesse est ut expositionem sancti Evangelii brevior sermo transcurrat. Dominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula
Abbreviated transcription (Latin):
tet pruum hȩc fieri: sed nondum statini finis.
Peusanda sunt ergo uerba redemptoris nri:
ꝑ quȩ nos aliud internis. aliud exterius pas¬
suros dentnciat. Bella quippe ad hostes ꝑti¬
nent: seditiones ad ciues. It ergo nos in dicet
interius. exteriusq turbari: altud nos fatet᷑
ab hostib. aluid afratrib perpeti.

Expanded text:
fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti.
Abbreviated transcription (Latin):
talenta. Scio quosdam istum qui de¬
bebat decem milia talenta diabolum in t̾pre¬
tari: cuius urorem & filios ueniupandos
ꝑseuerante illo inialicia insipientiam &
malas cogitationes intelligi uolumt Sicit
enim iusti uror dicit᷑ sapientia: siq & rorẽ
iniusti & peccatoris. appellari stultitias. Sep
quomodo dimittat ei dũs decem mii talen¬
ta. & ille nob̾ conseruis suis centun dena¬
rios non dimiserit: uec eccłiastice mretati¬
onis ẽ: uec a prudentib uiris reciinde.

Expanded text:
tum. Scio quosdam istum qui debebat decem millia talenta, diabolum interpretari, cujus uxorem et filios venundandos perseverante illo in malitia, insipientiam et malas cogitationes intelligi volunt. Sicut enim justi uxor, dicitur sapientia: sic uxorem 144 injusti et peccatoris, appellari stultitiam. Sed quomodo ei dimittat dominus decem millia talenta; et ille nobis conservis suis centum denarios non dimiserit, nec Ecclesiasticae interpretationis est, nec a prudentibus viris recipiendae.
Abbreviated transcription (Latin):
erempli teneattii: Precepit itaq pecto sub
comparatione regis. & dm̃. & serui. qui debi¬
tor decem mulium talentorum. a dño rogans
ueniam impetrauerat: ut ipse quoq dimictat
conseruis suis minora peccantib.
ieuim ille rex & dũs. seruo debitori de¬
ceui milnuim talentorum tam facile di¬
misit: qnͣto magis serui. conseruis sus debent
minora diittere: Quod ut mauifessaus fiat:
dicanns sub eremplo. Si quis nr̃m comiuise¬
rit adulteriam. homici dium. sacrilegium.
malora crumna: decẽ milium talentorum
rogantib dimictunt᷑. si & ipsi diraitant
minora peccantib Si auct̃ obfactam contu¬
meliam siuius impla cabiles. & ꝓpt̾ amarius
uerbum ꝑpetes habeanus discordias: nontie
nobis uidemur: recte redigendi in carcerem:
& sub exemplo oꝑis nr̃i hoc ageie. ut maiorũ
nobis delictoꝵ uenia non re. axetͣ xi¬

Expanded text:
m ligat. Praecepit itaque Petro sub comparatione regis et domini et servi, qui debebat decem millia talentorum, a domino rogans veniam impetraverat, ut ipse quoque dimittat conservis suis minora peccantibus. Si enim ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere? Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo: Si quis nostrum commiserit adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina decem millium talentorum, rogantibus dimittuntur, si et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simul implacabiles, et propter amarum verbum perpetes habeamus discordias: nonne nobis videmur recte redigendi in carcerem: et sub exemplo operis nostri hoc agere, ut majorum nobis delictorum venia non relaxet
Abbreviated transcription (Latin):
suam uolentes constituere: nstitie dĩnon sunt
subiecti. Ecec cui respondeant sibi placentes.
& adbona ou facienda. diu̾ͣ sibi necessarium
ñ putantes. Nomie hiuc resistunt ueritati ho¬
miues mente corrupti. reꝓbi circafidem: qui
respondent & locuntur iniquitatẽ. dicences
a do habenius quod homines sumus a nobis
ipsis quod iusti sumius. Deore p̾.¬
uid dicitis. qui uos ipsos decipitis. non as¬
sertores. s precipitatores liberi arbitrii.

Expanded text:
suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Ecce cui respondeant sibi placentes, et ad bona opera facienda Deum sibi necessarium non putantes. Nonne huic resistunt veritati, homines mente corrupti, reprobi circa fidem , qui respondent et loquuntur niquitatem, dicentes: A Deo habemus quod homines sumus, a nobis ipsis autem quod justi sumus? Quid dicitis, qui vos ipsos decipitis, non assertores, sed praecipitatores liberi arbitrii
Abbreviated transcription (Latin):
Uitem se dixit et̃ iħ̾c. & discipu¬
los suos palmtes: & agricolaui
potimus: disputatum est.
est uitis. & de sis palmitib hoc ẽ disciputis
loqueretur: manete inquit inquit innie.
ego inuobis. Non eo modo illi impso. ficut ip¬
sẽ millis: utrumq enim prodest. non ipsi s illis.
tes. ut uiti non conferant: s inde accipiant
unde uiuant. Ita uero rutis est in palutib
ut uitale alimentum sub ministret eis: non
sumat abeis. Aeꝑ hoc & mauentem nise habe¬
re ap̃m &s mranere ui . xp̃o: discipulis prodest
utrumq uon xp̃o. Nam preciso palnute:
potest deuuia radice alius pullulare: Qui
aut̃ precisus est: sine radice non potest uiuere.
Deniq ad inugit & dicit. Sicut palines non
potest ferre fructum. ascinet. ipso. insi mause
rit ininte: sic nec uos nisi mine manseritis.
agna gre commenda¶ Tristitiart.¬
tio fũs mei. Corda nstruit hunulium:
ora obstruit suꝑborum. Ecce cui si autdent
respondeant: qui iguorantes di iustitiam. &

Expanded text:
item se dixit esse Jesus, et discipulos suos palmites, et agricolam potuimus disputatum est. est vitis, et de suis palmitibus, hoc est discipulis loqueretur: Manete, inquit, in me, et ego in vobis. Non eo modo illi in ipso, sicut ipse in illis. Utrumque autem prodest non ipsi, sed illis. tes, ut viti non conferant, sed inde accipiant unde vivant: ita vero vitis est in palmitibus, ut vitale alimentum subministret eis, non sumat ab eis. Ac per hoc et manentem in se habere Christum, et manere in Christo, discipulis prodest utrumque, non Christo. Nam praeciso palmite, potest de viva radice alius pullulare; qui autem praecisus est, sine radice non potest vivere. 2. Denique adjungit et dicit: Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso, ni sic nec vos, nisi in me manseritis. Magna gratiae commendatio, fratres mei: corda instruit humilium, ora obstruit superborum. Ecce cui, si audent, respondeant, qui ignorantes Dei justitiam, et
Abbreviated transcription (Latin):
sirmno gaticuo accepit: quod uider a se
cirectius ad sacerdotium peteretur Leta¬
batur etiam probus prefectis. quia uerbũ
eun impleretur in ambrosio. Direrat eñ
profieneenti: cum mandata ei ab eodem
darentur ut moris est. Uade age non ut
iuder: sed ut ep̃s. Penoente itaq relatio¬
ne. iterum fugam parauit: atq inpossessi¬
one cuiusdam leontu clarissiras uiri aliqu¬

Expanded text:
summo gaudio accepit quod judex a se summo gaudio accepit quod judex a se directus ad sacerdotium peteretur. Laetabatur etiam Probus praefectus, quod verbum ejus impleretur in Ambrosio; dixerat enim proficiscenti, cum mandata ab eodem darentur, ut moris est: Vade, age non ut judex, sed ut episcopus. 9. Pendente itaque relatione, iterum fugam paravit, atque in possessione cujusdam Leontii clarissimi viri aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes sangins erus suꝑ nos: isti uͦ cathe¬
cum inuni scientes. fideli uoce remissioneni
illi peccatoꝵ ominium. ꝑbaptisinatis grãm
ꝓmictebant. Tnuc ille turbatus reuerteni
domum. philosophiam ꝓfiteri uoluit:
eqtturus eẽt uestigia. qui. ap̃o populos
conor egcarunt: nec fucis uerborum. sed
sruplici serrioni & uere fidei ratione. missi
sine pera. sine uirga. etiam plulo sophos
conuerterunt.¬
uod ubi ue faceret reuocatus ẽ. publi¬
cas mmulieres publice ad se iugre di fecit.
ad hõc tantura ut uisis iuspopuli intentio
renocaretur. At uero ppłs magis iagisq
clamabat. Peccatii tuniu suꝑ nos. At ille
cumi uideret niehil suam itentionẽ posse
ꝓficere: fugani paran E gressusq nocte
media deciuitato. cum ticmum se petere
eccłie suę catholice iuurum parabat ad ter¬
sum uinuicos suos. & trrum erigebat da¬
uid contra facier tlamasci. hoc ẽ ꝑfidiaut
missa relatio est ad ele mentissimu
ipcratoren. tunc nalentimanum. Qui

Expanded text:
dicentes: Sanguis hujus super nos : isti vero catechumenum scientes, fideli voce remissionem illi peccatorum omnium per baptismatis gratiam promittebant. Tunc ille turbatus revertens domum, philosophiam profiteri voluit, secuturus esset vestigia, qui Christo populos congregarunt non fucis verborum, sed simplici sermone, et verae fidei ratione, missi sine pera, sine virga, etiam ipsos philosophos converterunt.uod ubi ne faceret, revocatus est; publicas mulieres publice ad se ingredi fecit, ad hoc tantum, ut visis his, populi intentio revocaretur. At vero populus magis magisque clamabat: Peccatum tuum super nos. 8. At ille cum videret nihil intentionem suam posse proficere, fugam paravit: egressusque noctis medio civitatem, cum Ticinum se pergere Ecclesiae suae catholicae murum parabat adversus inimicos suos, et turrem erigebat David contra faciem Damasci, hoc est, contra missa relatio est ad clementissimum imperatorem tunc Valentinianum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ferut derteram. dicem.sili abea fieri opo¬
tere. si quidem ep̃m se suturn esse menio¬
oquebatur cium iani nuillo sũe diũ. qui
illum ad sacerdotium nuttiebat. Illa uero ut
adolescentem & nescientẽ quiq dieret. res¬
ꝑuebat. S postqui edoctus liberalib dici¬
tortuni prefechare pretõni: ita s̃pleuaide
causas poraui. ut eligeretur aui illustri
pro o tune prefecto p̾rctorii. adcor silium
triorenduim. Pos quod consulatus suscpti
ir sigis. ut regeret liguriam eiuinunq
Cer ulem tempus. mortuo auxemo
harriate fidie ep̃o. quidior sio beate
memorie confesiore ad exilm destrn

Expanded text:
ferebat dexteram, dicens et sibi id ab ea fieri opoferebat dexteram, dicens et sibi id ab ea fieri oportere, siquidem episcopum se futurum esse memooquebatur enim in illo Spiritus Domini, qui illum ad sacerdotium nutriebat: illa vero ut adolescentem et nescientem quid diceret, respuebat. 5. Sed postquam edoctus liberalibus discitorio praefecturae praetorii, ita splendidstri Probo, tunc praefecto praetorii, ad consilium tribuendum. Post haec consularitatis suscepit insignia, ut regeret Liguriam, Aemiliamque Per idem tempus, mortuo Auxentio Arianae perfidiae episcopo qui Dionysio beatae memoriae confessore ad exsilium destin
Abbreviated transcription (Latin):
deanit uiabat. ne ai igertun ab aucilla.
bens. sollicita enm erat ne infanti nõcereit:
expictabat patrio ut. quo fiue illutt unia¬
ctilum clauderet᷑. At ille post aliquandiu
euolantes. intantam aciis altitudineni sub¬
leuate sunt. ut iuun oculis inmime ui¬
derentur: Quo facto t̾iitus pat̾: ant. Si uite¬
rit isantulus iste: Aliqriq inagnierit. Euge ã¬
perabatur enun ian tunc dñs in
serui sui infantia. ut implerctui quos
scriptum est. Iaui melis seruiones bom.
Irtul enim eramen aptim. scriptorum ipsiꝰ
nobis generabat fauas: qui celestia doua an¬
n inciarent: & urentes honnnnun acterris
ecios erigerent. Postea uͦ cum adoleuisset.¬
& esset inurbi Roni constitutus. eum matit
uidua & sorore. quę uirgiuntate̾ fuerat iam¬
professa: conuit alia uirgnie. cutus uirgi¬
nis soror candida. & ipsa ciusdem ꝓfessio¬
iis. que num cartagiui degit uni anus.
cum inderet sacerdotib. a domestica sororis
uel matris marus osciuari. ipse liuleus of¬

Expanded text:
deambulabat, ne abigerentur ab ancilla, bens sollicita enim erat ne infanti nocerent exspectabat patrio affectu, quo fine illud miraculum clauderetur. At illae post aliquamdiu evolantes, in tantam aeris altitudinem sublevatae sunt, ut humanis oculis minime viderentur. Quo facto territus pater ait: Si vixerit infantulus iste, aliquid magni erit. Operabatur enim jam tunc Dominus in servuli sui infantia, ut impleretur quod dictum est: Favi mellis sermones boni ; illud enim examen apum scriptorum ipsius nobis generabat favos, qui coelestia dona annuntiarent, et mentes hominum de terrenis ad coelum erigerent. 4. Postea vero cum adolevisset, et esset in urbe Roma constitutus cum matre vidua et sorore, quae virginitatem jam fuerat professa, comite alia virgine, cujus virginis soror Candida, et ipsa ejusdem professionis, quae nunc Carthagine degit jam anus; cum videret sacerdotibus a domestica, sorore, vel matre manus osculari, ipse ludens of
Abbreviated transcription (Latin):
populum cd̃. qui decimas soluerent. & pri¬
nnicuia daret. & cęt̾a quȩ in lege scͥpta st̃.
humanis legib sub iacere. Cuiis seditionis
adeo fonies inualuit: ut post dñi passio¬
nem insistentib sibi romanis. patriam.
cum sua religione templum. inimo ipsã
lucem lucem ꝑdere. quam tributa ꝑen¬
dere. maluer int.
Magist̾ sciraus quia recte cticis. &¬

Expanded text:
eret, et primitias daret, et caetera quae in lege scripta sunt, humanis legibus subjacere. Cujus seditionis adeo fomes invaluit, ut post Domini resurrectionem, insistentibus Romanis, patriam cum sua religione templum, insuper ipsam lucem, perdere, quam tributa pendere, maluerint. Magister, scimus quia verax es,
Abbreviated transcription (Latin):
ed sicut cecus. turbarum uoces
magcis ac magis clamando de uicit: ita
pusulus. necesse est. turbȩ nocentis obstacu¬
lum. altiora petendo trascendat: terrena re¬
linquat. arborem crucis ascendat. Syccono¬
reis namq quȩ est arbor folus moro siuuł.¬
g mncupatur: ficus fatua dicitur.
Et cadeni doninuea cri credentes alit
nc ficus: ab incre diilis irridetur ut fatua.

Expanded text:
ed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro simnuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua.
Abbreviated transcription (Latin):
ystice autẽ ⁊ acheus qui int̾preta¬
tur iustificatus. credentem ex gentib
ppłm significat: qui quanto curis secularib
occupatior: tanto flagitiis deprimentib
crat factus huiulior. Sed ablutus ẽ. sed
sanctiticatiis. sed instificatus: in nomine do¬

Expanded text:
ystice autem Zacchaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat. Qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justificatus in nomine Do
Abbreviated transcription (Latin):
hement᷑ as agitarus
iritq saul ad armigerum suum.
E uagina gladium tuum & ꝑcite
me: ne forte ueniant incircumeisi isti.
&o intficia  e illudentes michi. Et
noluit armiger cius: fuerat eium nnnio
timore timore ꝑterritus. Arripuit itaq
saul gladium sinm: & irruit suꝑ eum.

Expanded text:
hementer a sagittariis. Dixitque Saul ad armigerum suum: Evagina gladium tuum, et percute me: ne forte veniant incircumcisi isti, et interficiant me, inludentes mihi. Et noluit armiger ejus: fuerat enim nimio timore perterritus. Arripuit itaque Saul gladium, et inru
Abbreviated transcription (Latin):
nocemus: & sint oculi nr̃i inmanib eius
intendentes: donec ipse actollat suos suꝑ
nos & misereatur nr̃i. Sit nobis semꝑ be¬
nedictus incorde. benedictus in ore: bene

Expanded text:
eum, & sint oculi nostri in manibus eius intendentes: donec ipse suos attollat super nos, & misereatur nostri. Sit nobis semper Benedictus in corde, Benedictus in ore, Bene
Abbreviated transcription (Latin):
nter parabolas a dño dictas: solet queren¬
tes multur erercere. ista quȩ de decem uir¬
cmib posita ẽ. Et multi quidem hiuic
inulta senserunt: quȩ non sunt pret̾ fidẽ.
s quomodo partib eiis onniub conue¬
miat expositio. id elaborandumẽ. Legi eti¬
am inquadam scͥptura. ex earum genere
quȩ apocriphe nominantur: quod nousit
contra catholicam fidem. S huic loco mͥ¬
munus congruere insum ẽ: consideranti
autem mͥ uideattir non absurde de lioc
loco accipi: quantum potero breuit̾ &
diligent̃ erponam.
de confuminatione scłi: int̾ iuulta que
loquitus ẽ. hoc quoq dirit. Tunc suile
estimnabitur regnum celor uni decem uir¬

Expanded text:
nter parabolas a domino dictas solet quaerentes multum exercere ista quae de decem uirginibus posita est. et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sint praeter fidem; sed quomodo partibus eius omnibus conueniat expositio, id elaborandum est. legi etiam in quadam scriptura ex earum genere, quae apocrypha nominantur, quod non sit contra catholicam fidem. sed huic loco minus congrautem mihi uideatur non absurde hoc loco accipi, quantum potero, breuiter et diligenter exponam. de consummatione saeculi inter multa, quae locutus est, hoc quoque dixit: tunc simile aestimabitur regnum c
Abbreviated transcription (Latin):
eim animi appetitus auoluptate oculori:
a uoluptate aurium. a uoluptate olfaci¬
cudi. gustandi. tangendi. Si quia ista con¬
tinentia partim coram d̾o fit. ut illi placea¬
tur interiore garidio conscientie. partim
corami hominib tantum. ut gła humana
capiat᷑: quinq dicuntur sapieutes. & qͥnq
stulte. utreq tamen uirgines. quia ut̃q
continentia ẽ: quͥiuis diuerso fonute gan
ampades autem sunt deat
tam continentiam fiunt. Dictum ẽ aut̃.
Luceant oꝑa ur̃ã coram homunb. Om̃s
uͦ acceꝑunt lam pades suas: & uenerunt
iniue censeri: de quib agitur: Non enini
possunt qui. xp̃iatu non sunt: sponso xp̃o
uenire obiuam. S quuiq fatue acceptis
lampadib: non sumpserunt oleum secun.

Expanded text:
enim animi appetitus a voluptate oculorum, enim animi appetitus a voluptate oculorum, a voluptate aurium, a voluptate olfaciendi, gustandi, tangendi. Sed quia ista continentia partim coram Deo fit, ut illi placeatur in interiori gaudio conscientiae; partim coram hominibus tantum, ut gloria humana capiatur; quinque dicuntur sapientes, et quinque stultae: utraeque tamen virgines, quia utraque continentia est, quamvis diverso fomite gandeat. Lampades autem sunt, dum continentiam istam fiunt. Dictum est autem, Luceant opera vestra coram hominibus . Omnes vero acceperunt lampades suas, et venerunt nomine censeri de quibus agitur. Non enim possunt qui Christiani non sunt sponso Christo venire obviam: sed quinque fatuae, acceptis lampadibus suis, non sumpserunt oleum secum.
Abbreviated transcription (Latin):
cetera. Deceui utiq uirginum quod qͥnq
admittuntur. quinq excludintur: bo¬
norum &e maloꝵ discretionem significat.
uiappt̃ si uirginitatis nomen honorabile
est. cur receptis erclusisq comiitine eͥ:
Deinde quid sirii uuie numeriis. inutraq
parit quinarius :¬
nequid ante̾ significet olein.. mirũ
uidetur quod sapientes petentib nrͣ
comimunicant: cumi & inuidere fas non
sit eas. quę ita ꝑfecte sunt. ut absponso
eẽ oporteat. ad prestandum ereo quod
habent: prescribente illa sententia rius
dem dñi dicentis: onmi petenti te tribue.
Quid ẽ autem. quod uͣ posset dando suffice¬
re ucrisq : Hȩc maxime augent questi¬
onis difficultatem: quanqͦni & cetera di¬
ligent̾ considerata. ut omnia munam ra¬
tionem currant. nidulq uiunam parte̾
dicat᷑. quod impediat aliam: magna cau¬
tio est adhibenda.
identur itaq michi quinq uirgines:
signnficare quinq ꝑtitam continen¬
tiam a carnis illecebris. Continendus est

Expanded text:
cetera. decem utique uirginum quod quinque admittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. quapropter si uirginitatis nomen honorabile est, cur receptis exlusisque commune est? deinde quid sibi uult numerus in utraque parte quinarius? quidquid autem significat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sponso ordes esse oporteat ad praestandum ex eo quod habent, praesdem Domini dicentis, Omni poscenti te, tribue . Quid est autem quod possit dando non sufficere utrisque? Haec maxime augent quaestionis difficultatem: quanquam et caetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationem concurrant, nihilque in unam partem dicatur quod impediat aliam, magna cautio adhibenda est. 3. Videntur itaque mihi quinque virgines significare quinquepartitam continentiam a carnis illecebris. Continendus est
Abbreviated transcription (Latin):
ente cim patrefamilias. fur domum ꝑ fo¬
dit: quia dunuu a fui custodia sp̃c dormit̾.
in puisa mors uenieus. carnis nr̃e habita¬
enlum irrumpit: & eum que mi dnm do¬
mus inuenerit dormientem necat. quia
cum uentura dampna sp̃e uniuime pre¬
indec: hunc mors ad supplicium nescien¬
tem rapit.

Expanded text:
ente enim patrefamilias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominus domus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidit, hunc mors ad supplicium nescientem rapit.
Abbreviated transcription (Latin):
ccc ea quȩ ad medicum uenerat egra
sauata est: sed de salute eius adhuc
alii egrotant. Nam simul discombentes:
conquesti sunt intra se dicentes. Quis est
hic qui etiam peccata diiictit: S celestis
medicns egros non respicit. quos etiam de
medicamento fieri deteriores uidet. Eam
quam sanauerat: ꝑ piet.itis sue sententiã
confirinat diceus. fioestua te saluam fectt:
uad: in pacc. fides etenu saluam fecit qͥa
hoc quod petiit. posse se accipere non du¬
uitauit. Sed ipsam queq spei certitudniẽ.
iam au illo acceperat. aquo ꝑspeni etiam
salutem querebat. In pace autem ire p̃
am dicit᷑. Addirigendos pedes nrõs inuiã
pacis. Tinic enim pedes nros inuiam pacis
dirigimus: quando ꝑuluo actionum iter
ꝑginius. inquo abauctoris nri grã non

Expanded text:
cce ea quae ad medicum venerat aegra sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegrotant. Nam simul discumbentes conquesti sunt, intra se dicentes: Quis est hic qui etiam peccata dimittit? Sed coelestis medicus medicamento fieri deteriores videt. Eam quam sanaverat per pietatis suae sententiam confirmat, dicens: Fides tua te salvam fecit, vade in pace. Fides etenim salvam fecit, quia hoc quod petiit posse se accipere non dubitavit. Sed ipsam quoque spei certitudinem jam ab illo acceperat, a quo per spem etiam salutem quaerebat. In pace autem ire praam dicitur: Ad dirigendos pedes nostros in viam pacis . Tunc enim gressus nostros in viam pdirigimus, quando per illud actionum iter pergimus, in quo ab auctoris nostri gratia non
Abbreviated transcription (Latin):
uod resurrectio¬
nem dominicam discipuli tarde
crediderunt: non tam illorum infirmi¬
tas. quam nr̃a ut ita dicam futura
firiuitas fuit. Ipsa namq resur rertio:
illis dubitantib ꝑ multa argumenta
monstrata ẽ. Quȩ dum nos legentes ag¬
noscimus: quid aliud quani de illorum

Expanded text:
uod resurrectionem dominicam discipuli tarde crediderunt, non tam illorum infirmitas quam nostra, ut ita dicam, futura firmitas fuit. Ipsa namque resurrectio illis dubitantibus per multa argumenta monstrata est: quae dum nos legentes agnosci
Abbreviated transcription (Latin):
onsiderandum quoq nobis ẽ. quid est
quod mareus ait. sedet ad extris dei:¬
& stephanus dicit. uideo celos aꝑtos. & fi¬
lium homnus stantem a dextris dĩ. Quidest¬
hae quod hunc mnarcus sedentem: stephanꝰ
uero stantem se iuidere testatur: Sed scitis¬
fr̃s. quia sedere indicantis ẽ: stare ueto pug¬
nantis uel adiuuantis.

Expanded text:
Considerandum nobis est quid est quod Marcus ait, sedet a dextris Dei? Stephanus dicit: Video coelos apertos et Filium hominis stantem a dextris Dei. Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem, se vidisse testatur? Sed scimus quia sedere judicantis est, stare vero pugnantis vel adjuvantis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtranslatos famulos. & pascendentis dnĩ
ꝑsonã patent̃ ostendit᷑. Translatꝰ namq ẽ enoch:
& ꝑcoitũ genitus. &ꝑcoitũ generans. Raptꝰ ẽ he¬
lias ꝑcoitũ genitus: sñ iã ꝑ coitũ generans. As¬
tu generatꝰs

Expanded text:
 ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch et per coitum genitus, et per coitum generans. Raptus est Elias per coitum genitus, sed non jam per coitum generans. Astum generans
Abbreviated transcription (Latin):
bit: quia post ascensionis sue głani. auder
infine iidebitur. Stephanus uero in labo¬
ris certamme positus. stanten uidit. quẽ
ad iutorem habuit: quia ut iste interra.
ꝑsecutorum infidelitatem uinceret. pro
ilo de celo illius grã pugnauit.

Expanded text:
bit, quia post ascensionis suae gloriam, judex in fine videbitur: Stephanus vero in laboris certamine positus, stantem vidit, quem adjutorem habuit, quia ut iste in terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro illo de coelo illius gratia pugnavit.
Abbreviated transcription (Latin):
otidie euchatistiam cõmunionem ac
A ciꝑe nec laudo nec uituꝑo. Om̃ib
tamen dominicis ꝯmunicandũ ortor. Si
tamen mens in affectu peccandi est. gra¬
uari magis dico euchatistie ꝑceptione
qm̃ purificari. Et sdeo qmus quis pcc̃o
faciat laccimuis et orationib et confidẽs
de dei miseratione: accedat ad eucharistiã
securus et intrepidus. Sed hoc de illo di¬
charistiam. alius affitati cotidie.
acicit inusquisq qd̃ scd̃m fidem suã.
me credit esse faciendũ. Neq enũ
litigauerunt int̾ se aut quisqm eoꝵ se
alteri p̾posut zacheus et ille centurio:
gnus ut intres sub tectũ meũ. ambo sal¬
uatorem honorificantes qmͣuis ñ ino
sericordiam consecuti. ad hoc ualec qd̾

Expanded text:
otidie eucharistiae communionem 98 percipere nec laudo nec vitupero, omnibus tamen Dominicis diebus communicandum hortor. Si tamen mens in affectu peccandi est, gravari magis dico eucharistiae perceptione quam purificari. Et ideo quamvis quis peccato faciat lacrymis et orationibus, et confidens de Dei misericordia, accedat ad eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dicharistiam, alius affirmet quotidie. Faciat unusquisque quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum. Neque enim litigauerunt inter se aut quisquam eorum se alteri praeposuit Zacchaeus et ille centurio, gnus, ut sub tectum meum intres: ambo saluatorem honorificantes diuerso et quasericordiam consecuti. ualet
Abbreviated transcription (Latin):
omnes qui exisrł hi sunt israhielite: neq
qui semen sunt abralis omĩs filii: sed mysa¬
ac uocabitur tibisemen: idest non qui fi¬
lii carius in filii dĩ: sed qui filii sunt ꝓmis¬
sionis. estimantur uisenuue. P romissionis

Expanded text:
sunt ex Israel, hi sunt Israelitae: neque qui semen sunt Abrahae, omnes filii, sed in Isaac vocabitur tibi semen ; » id est non qui filii carnis, hi sunt filii, sed qui filii sunt promissionis, aestimantur in semine. Et in
Abbreviated transcription (Latin):
er toto corde tuo. & extota anima tua.
&̾ exominib inrib tuis. & ex omm men¬
te tua: & proximum tuum sicut te ip¬
sum. Cum legis perito respondet: ꝑ fec¬
tum nob̾ saluator iter inte celestis osten¬
dit. Citipͥmo dedilectione dĩ & proximi
legis scͥpta ꝓponenti: dicit. Recte respon

Expanded text:
ta anima tua et ex omnibus viribus tuis, et ex omni mente tua, et proximum tuum sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit, cui primo de dilectione Dei, proximi, Legis scripta proponenti dicit: Recte respon
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ar̾adus solis & acalore illius aggrauiata.
omen nr̃m oblurionẽ accipiet
ꝑ tempꝰ: & nemo memoriam habebit
qũi consignata ẽ: & nemo reuertetur.
Venite gͦ & fruaniur bouis quȩ sinit.
& utamur ereatura tanqm inui en¬
tute celerit̾. Umo p̃cioso. & ungen

Expanded text:
 a calore illius aggravata. Et nomen nostrum oblivionem accipiet per tempus, et nemo memoriam habebit quoniam consignata est, et nemo revertetur. Venite ergo, et fruamur bonis que sunt et utamur creatura tamquam in iuventute celeriter. Vino pretioso et ung
Abbreviated transcription (Latin):
nec letatur inꝑditione uiuorum. Creauit
enum ut essent omnia: & sanabiles fecit
nationes orbis t̾rarum. Non ẽ in illis medi¬
camentum extermimi: nec inferoꝵ regnũ
interra unuentium. Iustitia ꝑpetua ẽ & im¬
mortalis: impii autem inanib & uerbis ac¬
cersierunt illam: & estimantes illam amicã
deflurerunt: & sponsionem posuerunt ad
illam. qm̃ digni sunt qui sunt erparte uliꝰ.
irerunt etum apud se. cogitan¬
ces nou recte. Exiguum & cum tedio
ẽ cempus uite nr̃e: & non ẽ refrigerium
nifine hominis: & non ẽ qui aguitus sit

Expanded text:
nec laetatur in perditione vivorum. Creavit enim ut essent omnia et sanabiles esse voluit nationes orbis terrarum. Non est in illis medicamentum exterminii, nec inferorum regnum in terra viventium. Justitia perpetua est et immortalis, injustitia autem mortis cessierunt illam et aestimantes illam amicam defluxerunt et sponsionem posuerunt ad illam quoniam digni sunt qui sunt ex parte illius dixerunt enim apud se cogitantes non recte exiguum et cum taedio est tempus vitae nostrae et non est refrigerium in fine hominis
Abbreviated transcription (Latin):
uiti in omubr uanitatẽ & afflictionem
animmi: & nichil ꝑmanere sub sole. Trau¬
siui ad contemplandam sapientiam: erro¬
resq & stultitiam. Quid est in quam homo.
ut sequi possit regem factoreni suum:
Et uidi quia tantum precederet sapientia
stuticiam: quantum differt lux atenebris.

Expanded text:
in omnibus vanitatem et afflictionem animi, et nihil permanere sub sole. Transivi ad contemplandum sapientiam, erroresque et stultitiam. Quid est, inquam, homo, ut sequi possit regem Factorem suum? Et vidi quia tantum praecederet sapientia stultitiam, quantum differt lux a tenebris.
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ intraductione cogitationũ nr̃arũ:
grauis ẽ nobis etiam adudendum: qũ
dissimilis ẽ aliis uita illius: & munuta¬
te sunt uiȩ eius. Tanquam nugaces es¬
timati sumus ab illo: & abstinet se aui¬
is nr̃is tanquam ab immundicus: & p̃¬
fert nouissima ustoꝵ. & głatur patremi
dni se habere. Uideamus gͦ si sermones

Expanded text:
rum: gravis est nobis: etiam ad videndum. Quoniam dissimilis est aliis et vita ejus: et immutate sunt vie ejus: tanquam nugaces estimati sumus ab illo: et abstinet se a viis nostris: tanquam ab immunditiis. Et profert novissima justorum: et gloriatur patrem Deum se habere. Videamus si sermones
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ hȩc ẽ pars nr̃a: & hec ẽ sors. Oppͥma¬
mus pauꝑem iustum. & ñ parcanius ui¬
due nec ueterano: nec reuereamur canos
multi temporis. Sit autẽ fortitudo nr̃a.
lex inustitie. Quod eium infirmũ est:
mucile uuuienitur: Circum uenianius
gͦ iustum qmͣ in utilis est nobis: & contͣ¬

Expanded text:
c est pars nostra et haec est sors opprimamus pauperem iustum et non parcamus viduae nec veterani revereamur canos multi temporis sit autem fortitudo nostra lex iniustitiae quod infirmum est enim inutile invenitur circumveniamus ergo iustum quoniam inutilis est nobis et contr
Abbreviated transcription (Latin):
domios. plantaui uineas: feci ortos & pome¬
ria: & conseui ea cuncti generis arboribi.¬
Et exstruri mͥ piscinas aquarum: ut irriga¬
remi siluam lignoꝵ germnantium. Possedi
seruos & ancillas. multamq familiã habui.
armenta quoq & magnos ouium greges:
uitra om̃s qui fuerunt ante me iuluersin.
Coaceruaui michi argentum & aurum: &
substantias regum ac prouinciarum.I
ecimidncantatores & cantatrices. & deli¬
cias filiorum hominuur. sciplios & ur¬
ceos inministerio ad uina fundenda: & suꝑ¬
gressus sum opib om̃s qui fuerunt ante
me in hicrłm. Sapientia quoq ꝑseuerauit
mecum. & onuina quȩ desiderauerunt
oculi mei non negaui eis: nec ꝓhibui cor
quin onini uoluptate frueretur: & oble¬
ctaret se in his quȩ paraueram. Et hanc
ratussum parteni meã: si uterer labore ueo.
umq conuertissem me adum UIl¬
uersa oꝑa quȩ fecerant inauusmee.¬

Expanded text:
plantavi vineas, feci hortos et pomeria, et consepsi ea cuncti generis arboribus. Exstruxi mihi piscinas aquarum, ut irrigarent silvam lignorum germinantium. Possedi servos et ancillas, multamque familiam habui. Armenta quoque et magnos ovium greges, ultra omnes qui fuerunt ante me in Jerusalem. Coacervavi mihi argentum et aurum, et substantias regum ac provinciarum: feci mihi cantores et cantatrices, et delicias filiorum hominum. Scyphos et urceos in ministerium ad vina fundenda, et supergressus sum opibus omnes qui fuerunt ante me in Jerusalem. Sapientia quoque perseveravit mecum: et omnia, quae desideravunt oculi mei, non negavi eis: Nec prohibui cor meum quin omni voluptate frueretur. et oblectaret se in his, quae praeparaveram: Et hanc ratus sum partem meam, si uterer labore meo. Cumque me convertissem ad universa opera, quae fecerant ma
Abbreviated transcription (Latin):
ratias tͥ agimus dũe scẽ pater omp̃s
eterne ds̾. qui nos & transacto noctis
spacio. ad matutinas horas ꝑ ducere digna¬
tus es: q̃s ut dones nob̾ hune dieu siue
peccato transire. quatinus a uesꝑumi &e
semꝑ tͥ d̾o grãs referamus. ẜ. ad primam.

Expanded text:
ratias tibi agimus, Domine sancte, Pater omnipotens, eterne Deus, qui nos de transacto noctis spatio ad hanc horam perducere dignatus es, quesumus ut dones nobis hunc diem sine peccato transire, quatinus ad vesperum et semper tibi Deo gratias referamus. Per».
Abbreviated transcription (Latin):
ec lur serenum conferat. purosq nos prestet
sibi: uichil loquaniur subdolum. uoluamus
obscurum nehil. Sic tota decurrat dies.
uec lingua mendax nec mantis: oculi ue pec¬
cent lubrici. ne nora corpꝰ inquinet. Specu¬
lator astat desuꝑ. qui nos dieb omnib actꝰ¬

Expanded text:
Haec lux serenum conferat, Purosque nos praestet sibi. Nihil loquamur subdolum, Volvamus obscurum nihil. Sic tota decurrat dies. Ne lingua mendax, ne manus, Oculive peccent lubrici, Ne noxa corpus inquinet. Speculator astat desuper, Qui nos diebus omnibus, Act
Abbreviated transcription (Latin):
q xp̃ẽ grãm ut arceantur criniiua. Meus
ecce torpet impia. quam culpa moroet uatia
obscura gestit tollere & te redempior querio
Nepelle tu caligiliem intrnosecuis qdi augeitt
ut inbeato gaudeat se colloc ari lumine. Pr̃a pat̾

Expanded text:
 gratiam Ut arceantur crimina. Mens ecce torpet impia Quam culpa mordet noxia, Obscura gestit tollere, Et te, Redemptor, quaerere. Repelle tu caliginem Intrinsecus quam maxime, Ut in beato gaudeat Se collocari lumine. Hymnus ad
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ad subuersionem audientium.
Sollicite cura te ipsum ꝓbabdem exhibere
dõ: oꝑarium incũfusibilem recte trac̾tan¬
tem. uerbum ueritatis. Profaua autem¬
& in aniloquia deuita. Nultum enim ꝓ¬
ficiunt ad impietatem: & sermo eoꝵ ut
cancer serpit. Ex quib ẽ hẏmeneus.¬
& phyletus. qui aueritate exciderunt:
dicentes. resurrectionem iam factam: &
subuertunt quorudã fidem S firiũ
fundamentum dĩ stat: habens signa cu¬
lum hoc. Cognouit dominus qui sunt eiꝰ.
& discedat abiniquitate omnis qui in uo¬
cat nomen donuni.

Expanded text:
buersionem audientium sollicite cura te ipsum probabilem exhibere deo, operarium inreprehensibilem, recte tractantem uerbum ueritatis. profana autem inaniloquia deuita: multum enim proficient ad impietatem, et sermo eorum ut cancer serpit. Et post VI ueet Philetus, qui a veritate ceciderunt, dicentes resurrectionem iam factam, et subvertunt quorumdam fidem. Sed firmum fundamentum Dei stetit, habens signaculum hoc: Cet: discedat ab iniquitate omnis qui inuocat nomen domini.
Abbreviated transcription (Latin):
ed ecce cum dicitur d̾s homo. uel
inexcelsum montẽ. uel in sc̃am ciui¬
tatem. adiabolo assumptus: mens refugit:
humane lioc audire aues expauescuntꝰ.
Qui tamen nou ee̾ increcibilia ista cogno¬
scunus: si uieo & alia facta pensamus.
Certe iuiquorum omnium caput dia¬
bolus est: &l uius capicis memibra sunt
omnes iniqui

Expanded text:
ed ecce cum dicitur Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit, humanae hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista cognoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium caput diabolus est, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
pecunia bibimts: & ligna nr̃a p̾cio compara¬
uimus. Ceruicib minabamin: lassis ñ da¬
batur requies. Egẏpto dedimus manim
& assirus: ut satuemur pane. Patres nr̃i pec¬
dis nr̃i: uersus ẽ inluctum chorꝰ nr̃. Cecidit
corona capitisnt̾i: ue nobis quia peccauimꝰ.
Propter ea mestum tactum ẽ indolore cor no¬
strum: ideo contenebrati sunt oculi uostri.¬

Expanded text:
cunia bibimus, et ligna nostra pretio comparavimus. Cervicibus minabamur, lassis non dabatur requies. Aegypto dedimus manum, et Assyriis, ut saturaremur pane. Patres nostri pecdis nostri versus est in luctu corus noster, cecidit corona capitis nostri: ve nobis quoniam peccabimus. Propterea mestum factum est in dolore cor nostrum, ideo contenebrati sunt oculi nostri
Abbreviated transcription (Latin):
reus: ferieos. ligneosq. & lapideos. qui
non uident. neq audiunt. neq sentiunt.
laudastis. Porro dm̃ qui habet flatum tiuĩ
in manu sira. & om̃s uias tuas. non głificasti.
Iccirco ab eo missus ẽ articilus manus: qͥ
scͥpsit quod exaratum ẽ. Hȩc autẽ scͥptura:
quę digesta ẽ. ooane. thechel. phares. Et
hec est interpretatio sermonis. Mane. nume¬
rauit ds regnum tuum: & compleuit illud.
Thechel: appensus es instatera: & inuentus es
ininus habens. Phares: diuisum ẽ regnum
tuum: & datum ẽ medis. & ꝑsis.
unc iubente rege. indutus ẽ tlamel pur¬
pura: & circundata ẽ torques aurea.¬

Expanded text:
eos, ferreos, ligneosque et lapideos, qui non vident, neque audiunt, neque sentiunt, laudasti: Porro Deum, qui habet flatum tuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec est interpretatio sermonis. MANE: numeravit Deus regnum tuum, et complevit illud. THECEL: appensus es in statera, et inventus es minus habens. PHARES: divisum est regnum tuum, et datum est Medis et Persis. Tunc, jubente rege, indutus est Daniel purpura,
Abbreviated transcription (Latin):
meo sapientes magi. ut scripturam hane le¬
gerent. & int̾pret. tionẽ eius indicarent.
michi: & nequiuerunt sensum sermoiis
huuuis edicere. Porroc gaudiui de te. quod
possis obscura iunt̾pretari: & ligata dissolue¬
re. Si ergo uales seͥpturain legere. & int̾pre¬
tationem in dicare michi: pnrpura uestieris.
& torquẽ anream circa collum tirum habe¬
bis: & tercus in regno ineo princeps eris.
dquem respondens daniel: ait coram
rege. Munera tria synt tibi: & dona do¬
ius tuȩ alteri da. Scͥpturam autẽ legam tͥ.
rex. &m terp̃cationem eius ostendam temi.
Orer. ds altissinius. regnum & magnificentiã.¬

Expanded text:
sapientes magi, ut scripturam hanc legerent, et interpretationem ejus indicarent mihi: et nequiverunt sensum sermonis hujus edicere. Porro ego audivi de te, quod possis obscura interpretari, et ligata dissolvere: Si ergo vales scripturam legere, et interpretationem ejus indicare mihi, Purpura vestieris, et torquem auream circa collum tuum habebis, et tertius in regno meo princeps eris. Ad quae respondens Daniel, ait coram rege: Munera tua sint tibi, et dona domus tuae alteri da: Scripturam autem legam tibi, rex, et interpretationem ejus ostendam tibi. O rex, Deus altissimus, regnum et magnificentia
Abbreviated transcription (Latin):
ut intro ducerent magos. chaldeos. & arufpices.
& ꝑloqueus rer. ait sapientib baby lonis.
Quicuuiq legerit scͥpturam lianc. & int̾pre¬
tationemi eiꝰ manifestammidi fecerit: purpri¬
ra uestictur & torquem auream habebit in
collo & tercius in regno meo erit. Tunc iugͥs¬
si onĩs sapientes regis: non potuerunt nec¬
scͥpturam legere. nec int̾pretationẽ indica¬
re regi. Vnde rex baptat ar satis contur batꝰ
ẽ: & uulcus illius inmnitatus ẽ. S Sptiniates

Expanded text:
ut introducerent magos, Chaldaeos, et aruspices. ut introducerent magos, Chaldaeos, et aruspices. Et proloquens rex ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, et torquem auream habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immuta
Abbreviated transcription (Latin):
tes insuꝑbia potest humiliare.
althazar Rer. fecit grande conuium.
optimatib suis mille: & unusquisq
scđm suam bibebat ętatem. Precepit gͦiã
temulentus. ut afferrentur uasa aurea &
argentea. quę asportauerat uabugorlonosor
pat̾ eius. de templo quod fuit in hierłm: ut
uberent ineisrex & optimates eius. uroresq
enis & concubine. Tunc allata sunt uasa
aurea. quę asportauerat de templo quod fu¬
erat in hierłm: &biberunt meis.rex & opti¬
mates eius. uxores eius. & concubine eius.
Bibebant uinum: & laudabant dõs suos aure
os. argenteos. & ereos. ferreos. ligneosq. &
lapideos.
neadem hora. apparuerunt digiti. quasi in:¬
nus hominis. scribentis contra candelabrũ.
insuꝑficie parietis aule regie: & rex aspicie¬
bat articulos manis scribentis. Tunc regis
facies cominutata ẽ: & cogitationes eius per¬
turbabant eutu: & compages renum eius
soluebantur & genua eius ad se mincem
collidebant᷑. E. rclamauit itaq rer fortiter.

Expanded text:
tes in superbia potest humiliare.tes in superbia potest humiliare.altassar rex fecit grande convivium optimatibus suis mille: et unusquisque secundum suam bibebat aetatem. Praecepit ergo jam temulentus, ut afferrentur vasa aurea et argentea, quae asportaverat Nabuchodonosor pater ejus de templo, quod fuit in Jerusalem, Ut biberent in eis rex et optimates ejus, uxoresque ejus, et concubinae. Tunc allata sunt vasa aurea, quae asportaverat de templo, quod fuerat in Jerusalem: Et biberunt in eis rex et optimates ejus, uxores et concubinae ejus. Bibebant vinuerreos, ligneosque et lapideos. In eadem hora apparuerunt digiti, quasi manu hominis scribentis contra candelabrum in superficie parietis aulae regiae: et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est, et cogitationes ejus perturbabant eum; Et compages renum ejus solvebantur, et genua ejus ad se invicem collidebantur. Exclamavit itaque rex fortiter,