comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
o corpore dedicauit. Tacita forsitan mente rep̃hendes cur ñ sequam̾
ordinem scͥpturartim s passim & ut qͥcqͥd obitiam uenerit turbidus
sermo ꝑstringat. In pͥncipio testate sumus dilectionem cedinem ñ hab̾e:
& inpacientiã nescire mensurã. Unde & in cantico canticorũ quasi disti¬
cile p̃cipit̾. Ordinate in me caritatem. Et ñc̃ eadem dicimas. nos ñ
ignoratione s affectti labi. Deniq ut multo inordinatiꝰ aliqͥd ꝓferamꝰ:
antiqͥora repetenda sunt. In hac urbe inmo  hoc tc̃ loco & habitasse dr̃
& mortutis esse adam. Ulnde & loctis in quo crucisyxts est dñs nr̃ caltia¬
ria appellatuꝵ: scilicet qd̃ ibi sit antiqui hominis caltiaria condita. ut
scds adam & sanguis xp̃i de cruce stillans pͥmi adam & iacentis ꝓthoplasti
peccata diltieret. & tc̃ sermo ille apłi compleret᷑. excitare qͥ donnis & exur¬

Expanded text:
et sanguine dedicauit. Tacita forsitan mente reprehendas, cur non sequamur et sanguine dedicauit. Tacita forsitan mente reprehendas, cur non sequamur ordinem scripturarum, sed passim et, ut quidquid obuiam uenerit, turbidus sermo perstringat. et in principio testatae sumus dilectionem ordinem non habere et inpatientiam nescire mensuram — unde et in Cantico Canticorum quasi difficile praecipitur: ordinate in me caritatem-et nunc eadem dicimus, nos non ignoratione, sed adfectu labi. denique, ut multo inor- dinatius aliquid proferamus, antiquiora repetenda sunt. in hac urbe, immo in hoc tunc loco et habitasse dicitur et mortuus esse Adam. unde et locus, in quo crucifixus est dominus noster, Caluaria appellatur, scilicet quod ibidem sit antiqui hominis caluaria condita, ut secundus Adam et sanguis Christi de cruce stillans primi Adam et iacentis propagatoris peccata dilueret et tunc sermo ille apostoli conpleretur: excitare, qui dormis, et exsur
Abbreviated transcription (Latin):
sa & in sublimi sita quantum a ldebtiis scłi uacat: tantum maiores
habet delitias sp̃uales. Deniq & marta mater dñi postquã ad eam
angłi est facta ꝓmissio. & uterum suũ intellexit esse domum filii
dei: derelictis campestrib ad montana perrexit. De hac urbe allo¬
phylo quondam hoste suꝑato & diabolice ꝑcussa frontis atidatia. post.¬
quã illean facsem᷑ porolutc exultantium animarũ turba pcessit:
& ꝯcinens chortis decemm ihiuo dauid nr̃i luctorram p̃dicauit. In hac
angłs gladium tenens. & totum impictatis deuastans orbem. in orna
iebuseorũ regis area templum dñi designauit: iam tc̃ significaus eccłiam
xp̃i. non in irł s ingentibus consurgentẽ. Recarre ad genesym. & mel¬
chisedech regem salem huiꝰ pͥncipem inuenies ciuitatis: qͥ iam dt in typo
xp̃i panẽ & uinum oꝑtulit & mysteriũ xp̃ianum in saluatoris nguine

Expanded text:
sa et in sublimi sita, quantum a deliciis saeculi uacat, tantum maiores sa et in sublimi sita, quantum a deliciis saeculi uacat, tantum maiores habet delicias spiritales. denique et Maria, mater domini, postquam ad eam angeli est facta promissio et uterum suum intellexit esse domum filii dei, derelictis campestribus ad montana perrexit. de hac urbe allophylo quondam hoste superato ac diabolicae percussa frontis audacia, postquam ille in faciem conruit, exultantium animarum turba processit et concinens chorus decem milium Dauid nostri uictoriam praedicauit. in hac angelus gladium tenens et totum inpietatis deuastans orbem in Orna, Iebusaeorum regis, area templum domini designauit iam tunc significans ecclesiam Christi non in Israhel, sed in gentibus consurgentem. recurre ad Genesim, et Melchisedec, regem Salem, huius principem inuenies ciuitatis, qui iam tunc in typo Christi panem et uinum obtulit et mysterium Christianum in saluatoris corpore
Abbreviated transcription (Latin):
non est impudens den̾deriũ. si crincte scͥpturarum toces nr̃e sẽtentiȩ
congruunt: non facimꝰ audacter. ad ea te ꝓtiocantes ad que tu nos se¬
pissime cohortata es. Prima uax dei ad abram. exi inqͥt de t̾ra tua &
de cognatione tua: & uade in t̾ram quã monstrabo tibi. Iubetar patri-
linquat confusionis urbem. & roboth idest latitudines eiꝰ. relinquat cã¬
pum sennaaꝵ in qͦ suꝑbiȩ usq ad celum ercc̾ta est turris. & post fluctꝰ
istius scłi. post flumina suꝑ que sederunt scĩ & fleuerunt. cum recorda¬
rent̾ son: post grauem gurgitem chobar de qͦ ez echiel capillo uerticis
sublatꝰ hierosolimã usq transseret᷑. habitet t̾ram reꝑmistionis qͣ ñ rigat᷑
ut egyptꝰ de deorsum s de sursum. nec facit holera languentium cibos:
s tẽporaneum & serotinum de celo expectat ymbrẽ. Hec t̾ra montuo.¬

Expanded text:
non est impudens desiderium. Si cunctae Scripturarum voces nostrae sententiae non est impudens desiderium. Si cunctae Scripturarum voces nostrae sententiae congruunt, non faciamus audacter ad ea te prouocantes, ad quae tu nos saepissime cohortata es. prima uox dei ad Abraham: exi, inquit, de terra tua et de cognatione tua et uade in terram, quam monstrabo tibi. iubetur patriarlinquat confusionis urbem et Robotb, id est latitudines eius, relinquat campum Sennaar, in quo superbiae usque ad caelum erecta turris est, et post fluctus istius saeculi, post flumina, super quae sederunt sancti et fleuerunt, cum recordarentur Sion, post grauem gurgitem Chobar, de quo Hiezechiel capillo uertiais subleuatus Hierosolyma usque transfertur, habitet terram repromissionis, quae non rigatur ut Aegyptus de deorsum, sed de sursum, nec facit holera languentium cibos, sed temporaneum et serotinum de caelo expectat - imbrem. haec terra montuo
Abbreviated transcription (Latin):
ensuram caritas . ñ habet. & impacientia
nescit modũ: & desideriũ ñ fustinet. Unde ox
nos oblite uiriũ nr̃arũ. & ñ qͥd possimꝰ s quid
uelimꝰ tantũ cogitantes: magistrã cupunꝰ dec̾e
discipłẽ. &. ut est uulgare ꝓu̾biũ. sus artiũ reꝑ¬
tricem. tii quȩ paxima scintillim nr̃o fomiti
subiecisti. quȩ ad hoc studiũ nos & sermone
hortata es & exemplo: & quasi gallina congregasti sub alas pullos
tuos: nc̃ nos libere absq matre uolitare pateris. & accipitris paue¬
re formidinem. ad ominem umbrã p̃teruolantium auium formi¬
dare. Igitu quod solum absentes facere possumꝰ querulas fundimꝰ
p̃ces. & desiderium nr̃m non tam fletib quam eiulatibus contesta
ntr ut marcellam nr̃am nob̃ reddas: & illam mittem illam siꝑa¬
uem. illam omni mellis dulcedine dultiorem ñ patiaris apud eas
esse rigidam & tristem rugare frontem. quas affabilitate stra ad
simile uite studium ꝓuocauit. Certe si sunt meliora quȩ poscimꝰ

Expanded text:
ensuram caritas non habet, et impatientia nescit modum, et desiderium non sustinet. Unde et nos oblitae uirium nostrarum et non, quid possimus, sed, quid uelimus, tantum cogitantes magistram cupimus docere discipulae et, ut est uulgare prouerbium: sus artium reppertricem. tu, quae prima scintillam nostro fomiti subiecisti, quae ad hoc studium nos et sermone hortata es et exemplo et quasi gallina congregasti sub alas pullos tuos, nunc nos libere absque matre uolitare pateris et accipitris pauere formidinem et ad omnem umbram praeteruolantium auium formidare? igitur, quod solum absentes facere possumus, querulas fundimus preces et desiderium nostrum non tam fletibus quam heiulatibus contestamur, ut Marcellam nostram nobis reddas, et illam mitem, illam suavem, illam omni melle et dulcedine dulciorem non patiaris apud eas esse rigidam, et tristem rugare frontem, quas affabilitate sua ad simile vitae studium provocavit. 2. Certe si sunt meliora quae poscimus,
Abbreviated transcription (Latin):
omnium libri exceptis his qui cum epycuro litteras non didicerunt
eruditionis dotrineq plenissimi sunt. quam quam ego illtid magis
rear. quod dictanti uenit in mentem non te ignorare quod semꝑ¬
ã doctis uiris usurpatum est. sed ꝑ te michi ꝓponi ab alio questionẽ
qui forsitan ꝓpter amoiem hystoriarum salustiĩ. calpurnius cogno¬
mento lanarus sit. Cui queso ut suadeas. ne uescentitm dentibꝰ
edentulus inuideat: & oculos caprarum talpa contempnat. Diues
ut cernis ad disputandum materra:. s iam epłãris angustia finiẽda ẽ.¬

Expanded text:
omnium libri exceptis his, qui cum Epicuro litteras non didicerunt, omnium libri exceptis his, qui cum Epicuro litteras non didicerunt, eruditionis doctrinaeque plenissimi sunt. quamquam ego illud magis rear, quod dictanti uenit in mentem, non te ignorare, quod semper doctis uiris usurpatum est, sed per te mihi proponi ab alio quaestionem, qui forsitan propter amorem Historiarum Sallustii Calpurnius cognomento Lanarius sit. cui quaeso ut suadeas, ne uescentium dentibus edentulus inuideat et oculos caprearum talpa contemnat. diues, ut cernis, ad disputandum materia, sed iam epistolari angustia finienda e
Abbreviated transcription (Latin):
Quos si legere uolueris: cħalogum cyceronis in eis e NY ⁊ o aAsn¬
reperies. Uictorino martyri in libris suis licet desit eruditio: tam̃
non deest eruditionis uoluntas. Cyprianis quod ydola dii non sint:
qua breuitate. qua hystoriarum omnium scientia. quoq uerborũ
& sensutim splendore ꝑstrinxit: Hylarius in eorum temporum con¬
fessor & episcopus: duodecim quintiliani libros & stilo imitatus est
& numero breuiq libello. quem scͥpsit contra dyoschorum medicum
quid in litteris possit ostendit. Iuuencus presbiter sub constantyno
hystoriam dñi saluatoris uersibus explicauit: nec ꝑtimuit euangeliĩ
maiestatem sub metri leges mittere. De ceteris uel mortuis uel ui¬
uentibus taceo: quotum in scͥptis suis & uires manifeste sunt & uo¬
luntas. Hec statim praua opimione fallaris. contra gentes hoc esse
licitum. in aliis disputationibus dissimtlandum: quia omnes pene

Expanded text:
quos si legere uolueris, dialogorum Ciceronis ἐπιτομὴν quos si legere uolueris, dialogorum Ciceronis ἐπιτομὴν repperies. Uictorino martyri in libris suis, licet desit eruditio, tamen non deest eruditionis uoluntas. Cyprianus, quod idola dii non sint, qua breuitate, qua historiarum omnium scientia, quo uerborum et sensuum -splendore perstrinxit! Hilarius, meorum temporum confessor et episcopus, duodecim Quintiliani libros et stilo imitatus est et numero breuique libello, quem scripsit contra Dioscorum medicum, quid in litteris possit, ostendit. Iuuencus presbyter sub Constantino historiam domini saluatoris uersibus explicauit nec pertimuit euangelii maiestatem sub metri leges mittere. de ceteris uel mortuis uel umentibus taceo, quorum ex scriptis suis et uires manifestae sunt et uoluntas. Nec statim praua opinione fallaris, contra gentes hoc esse s licitum, in aliis disputationibus dissimulandum, quia omnes paene
Abbreviated transcription (Latin):
pamphyli. pyerli iudiamł mnalchionis. ensebii. Mariensis ep̃i. &
enstachii. Aanthyocham. oe aithanasiĩ. .. alexa orini. eusebq. ꝙ
emiseni. & trisilli cyprii. & asteriĩ schytopolite Ac serapioni con
fessoris. tyti quoq bostreniis ep̃i capadocãq basslii. gregorii Am-¬
suos referunt libros: ut nescias quid in illis pͥmum admirari de-¬
beas. eruditionem scłi. an scientiam scͥpturarum. Uenam ad lati-¬
nos. Quid tertulhano eruditius. quid acutius: Apollogeticus
eiꝰ & contra gentes libri: cunctam scłi continent disciplinam. Minti¬
tius felix causidicus romani fori. in libro cui tytulus octauus est &
in altero contra mathematicos. si tamen in scͥptio non mentitar auc.¬
torem: quid gentilium litterarum dimisit intactũ: Septem libros
aduersus gentes arnobyus edidit. totidemq discipulus eiꝰ lactan-¬
tius: qui de ira quoq & de opyfitio dei duo uolumina condidit.

Expanded text:
Pamphili, Pierii, Luciani, Malchionis, Eusebii, Caesariensis episcopi, et Pamphili, Pierii, Luciani, Malchionis, Eusebii, Caesariensis episcopi, et Eustathii Antiocheni et Athanasii Alexandrini, Eusebii quoque Emisei, Gregorii, Amsuos referserunt libros, ut nescias, quid in illis primum admirari debeas, eruditionem saeculi an scientiam scripturarum. Ueniam ad Latinos. quid Tertulliano eruditius, quid acutius? Apologeticus eius et contra gentes libri cunctam saeculi continent disciplinam. Minucius Felix, causidicus Romani fori, in libro, cui titulus \'Octauius\' est, et in altero contra mathematicos — si tamen inscriptio non mentitur auctorem — quid gentilium litterarum dimisit intactum? septem libros aduersus gentes Arnobius edidit totidemque discipulus eius Lactantius, qui de ira quoque et de opificio dei duo uolumina condidit;
Abbreviated transcription (Latin):
alexandrie episcopo missus est yndiam. it xp̃m apud bracbinanas
meo iudicio omnium eruditissimꝰ octo scripsit stromatum libros: &
totidem ynu eͦ pnucnar. & alium contra gentes. pedagogi qͦ
tria uolumina. Quid in illis indoctam imino quid non dimidia
phylosophya est: Hunc imitatꝰ orygenes: decem scͥpsit stromatheas.
xp̃ianoꝵ & phylosophorum inter se sententias comparans. & om̃ia
nr̃e religionis dognata de platone & arystotile. numenio cornu-¬
toq confirmans. Scripsit & mylitiades contra gentes uolumen e.¬
gregitim. ypolitusq & apollonyus romane urbis senator ꝓpͥa opus.¬
cula condiderunt. Extant & iuliani affrycam libri qui tempoꝵ
scͥput hystorias : & theodori qui postea gregorus apellatus est
uri apłicortim signorum atq uirtutũ. & dyonisii alexandrim
ep̃i. anatholii quoq laodicene eccłẽ sacerdotis necñ presbiteroꝵ

Expanded text:
Alexandriae episcopo, missus est Indiam, ut Christum apud Bragmanas Alexandriae episcopo, missus est Indiam, ut Christum apud Bragmanas meo iudicio omnium eruditissimus, octo scripsit Stromatum libros et totidem Υποτυπώσεων et alium contra gentes, Paedagogi quoque tria uolumina. quid in illis indoctum, immo quid non de media philosophia est? hunc imitatus Origenes decem scripsit Stromateas Christianorum et philosophorum inter se sententias conparans et omnia nostrae religionis dogmata de Platone et Aristotele, Numenio Cornutoque confirmans. scripsit et Miltiades contra gentes uolumen egregium Hippolytusque et Apollonius, Romanae urbis senator, propria opuscula condiderunt. extant et Iulii Afncani libri, qui temporum scripsit historias, et Theodori, qui postea Gregorius appellatus est, uiri apostolicorum signorum atque uirtutum, et Dionysii, Alexandrini episcopi, Anatolii quoque, Laodicenae ecclesiae sacerdotis, nec non presbyterorum
Abbreviated transcription (Latin):
inuisenti librum ꝓ nr̃a religione tradidit: & tante admirationi om¬
nium fuit. ut ꝑsecutionem grauissimam illius excellens sedaret
ingeniũ : Arystides phylosophus ui eloquentissimtis eidem pͥnci¬
pi apologetyctm ꝓ xp̃ianis optulit: contextam phylosophorum sẽ¬
tentiis. Quem imitatus postea iustyns & ipse phylosophus an¬
tonino pio & filiis eius senatuiq librum contra gentes tradidit:
defendens ignominiam crucis. & resurrectionem xp̃i totan predicãs
libertate. Quid loquar de mylitone sardensi episcopo: quid de a-¬
pollynare ierapolytane eccłẽ sac̾dote. dyonisioq corynthiorum ep̃o.
& tatiano & bardasane. & hyreneo photyn martyris successore:
qui ouyotiris hereseon singularum uenena ex quibus phylosophoꝵ
fontibus emanarint. multis uoluminibtis explicarunt: Panthenꝰ
stoyce secte phylosophus obp̃ciptie eruditionis gloriam ad emetrio

Expanded text:
inuisenti librum pro nostra religione tradidit et tantae admirationi ominuisenti librum pro nostra religione tradidit et tantae admirationi omnium fuit, ut persecutionem grauissimam illius excellens sedaret ingenium? Aristides philosophus, uir eloquentissimus, eidem principi Apologeticum pro Christianis obtulit contextum philosophorum sententiis; quem imitatus postea Iustinus, et ipse philosophus, Antonino Pio et filiis eius senatuique librum contra gentes tradidit defendens ignominiam crucis et resurrectionem Christi tota praedicans libertate. quid loquar de Melitone, Sardensi episcopo, quid de Apollinari, Hierapolitanae ecclesiae sacerdote, Dionysioque, Corinthiorum episcopo, et Tatiano et Bardesane et Irenaeo, Photini martyris successore, qui origines hereseon singularum, ex quibus philosophorum fontibus emanarint, multis uoluminibus explicarunt? Pantaenus, Stoicae sectae philosophus, ob praecipuae eruditionis gloriam a Demetrio,
Abbreviated transcription (Latin):
tari. Itiliantis arigustus sepͥtem libros in expeditione partyca
⁊dtitist iptn euomuit: & uixta fabulas poetarum suo se ense lace¬
rap̃teadi contra hunc sebere temptauero: puto interdicis michi.
ne rabidum canem phylosophorum & stoicoꝵ doctrinis id est her.¬
culis claua reꝑcutiam: Quanqͣ nazareum nr̃m & ut ipse sole¬
bat dicere galyleum statim in p̃lio senserit. & mercedem lingus
putidissimẽ contumelia ꝑ fosus acceꝑit. Iosephus antiquitatẽ
approbans iudaici popłi. duos libros scripsit contra appyonem
alexandrinum gramiaticum. & tanta sectilarium ꝑfert testi¬
monia. ut mͥ miraculum stibeat. quomͦ uir hebreas & ab infan¬
tia sacris litteris eruditiso cunctã grecoꝵ bybliothecã euoluerit.
Quid loquaꝵ de phylone: quem uel alterum uel scdm̃ platonem
cretici pnuntiant: Curram ꝑsingalos. Quadratus apłoꝵ discipls̃
& athemensis eccłẽ pontifex. nonne adryano pͥncipi eleusine sacra

Expanded text:
dari. Iulianus Augustus septem libros in expeditione Parthica dari. Iulianus Augustus septem libros in expeditione Parthica aduersum Christum euomuit et iuxta fabulas poetarum suo se ense lacerauit. si contra hunc scribere temptauero, puto, interdices mihi, ne rabidum canem philosophorum et historicorum doctrinis, id est Herculis claua, rebat dicere Galilaeum, statim in praelio senserit; et mercedem linguae putidissimae, conto ilia perfossus acceperit. Josephus antiquitatem approbans Judaici populi, duos libros scripsit contra Appionem Alexandrinum Grammaticum: et tanta saecularium profert testimonia, ut mihi miraculum subeat, quomodo vir Hebraeus, et ab infantia sacris litteris eruditus cunctam Graecorum bibliothecam euoluerit. quid loquar de Philone, quem uel alterum uel secundum uel Iudaeum Platonem critici pronuntiant? Curram per singulos: Quadratus, apostolorum discipulus et Atheniensis ecclesiae pontifex, nonne Adriano principi Eleusinae sacra
Abbreviated transcription (Latin):
notiactila acuta: barbam & crura peccantium radit. Ezechiel in
typo fornicantis ierłm̃ tondit cesariem suam: ut quicquid in ca
absq sensu & uita est auferatur. Cypriamis ui eloquentia or¬
natus & martyrio firmyano narrante mordetur. cu adu̾stis
demetrianum sebens testimoniĩs ustis sit ꝓphetarum & apłorũ.
quȩ ille ficta & comentaticia esse dicebat: & non potius phyloso¬
phorum ac poetarum. quorum auctoritati ut ethnyctis contra
rie non poterat. Scͥpserunt contra nos celstis atq porphyrius.
Priori orotiies. alteri me thodius. eusebitis & apollinaris for¬
tusime responderunt. Quorum orygenes octo scripsit libros:
methodytis usq ad decem milia ꝓcedit uersuum. Ensebius & a¬
pollonaris. uiguiti quinq & triginta uolumina condiderunt.
lege eos. & inuenies nos comꝑatione eorum imꝑititamos: & pꝰ tanti
tempotis ocium uix quasi ꝑ sompnium quod ptieri didicimꝰ recor¬

Expanded text:
nouacula acuta barbam et crura peccantium radit; Ezechiel in nouacula acuta barbam et crura peccantium radit; Ezechiel in typo fornicantis Hierusalem tondet caesariem suam, ut, quidquid in ea absque sensu et uita est, auferatur. Cyprianus, uir et eloquentia pollens et martyrio, Firmiano narrante mordetur, cur aduersus Demetrianum scribens testimoniis usus sit prophetarum et apostolorum, quae ille ficta et commenticia esse ducebat, et non potius philosophorum ac poetarum, quorum auctoritati ut ethnicus contra ire non poterat. scripserunt contra nos Celsus atque Porphyrius: priori Origenes, alteri Methodius, Eusebius et Apollinaris fortissime responderunt. quorum Origenes octo scripsit libros, Methodius usque ad decem milia procedit uersuum, Eusebius et Apollinaris uiginti quinque et triginta uolumina condiderunt. lege eos et inuenies nos conparatione eorum inperitissimos et post tanti temporis otium uix quasi per somnum, quod pueri didicimus, recor
Abbreviated transcription (Latin):
inuictꝰ ꝓ xp̃o causam agons etiam inscͥptionem fortaitã arte.
torquet᷑ in argumentum fidei. Didiccrat enim & uero datid ex
toiquere de manibus hostium gladium: S golie suꝑbissimi capt
ꝓpͥo mucrone truncare. Legerat in deuteronomio dm̃ tioce p̃aptũ¬
mulieris captitie tadendum capiit suꝑcilia omines pilos & ungueᷤ¬
corporis amptitandoe: & sic ea habendam comugio. Quid ergo
mirum si &o ego sapientiam sclarem ꝓpter eloquii uenustatem &
menbrorum pulcritudinem. de ancilla atq captiua istabitemsa¬
cere cupio: & siquid in ea mortuum est ydolatrie. uoltiͥptatis. et¬
roris libidinum uel p̃cido uel rado. & muxtus ptusssimo corpori
uernactilos ex ea genero dño sabaoth: Labor meuian famitt tp̃i¬
ꝓficit. Stuprum in alienam: auget numerum conseruorum.
Osec̃ accepit urorem filiam de belaym id est dulcedinum: & nasci-¬
tur ei de meretrice filius iex rahel. qui uocatur sem dei. Ysaras

Expanded text:
inuictus pro Christo tausam agens etiam inscriptionem fortuitam arae inuictus pro Christo tausam agens etiam inscriptionem fortuitam arae retorquet in argumetorquere de manibus hostium gladium, et Goliae superbissimi caput proprio mucrone truncare. Legerat enim in Deuteronomio Domini voce praeceptumulieris captivae corporis amputandos, et sic eam habendam coniugio. Quid ergo mirum si et ego sapientiam saecularem propter eloquii uenustatem et membrorum pulchritudinem de ancilla atque captiua Israelitam facere cupio? Si quid in ea mortuum est idololatriae, uoluptatis, erroris, libidinum, uel praecido uel rado, et mixtus purissimo corpori uernacristi proficit, stuprum in alienam auget numerum conseruorum. Osee accipit uxorem filiam Debelaim, id est dulcedinum, et nascitur ei de meretrice filius Iezrahel, qui uocatur \'semen dei\'; Isaias
Abbreviated transcription (Latin):
ueres. Quis enim nesciat & in moyse ac ꝓphetarum uoluminibus
quedam ᷑ sumpta de gentilitm libris: & salomonem phylosophis tꝓ-¬
ri &o ꝓposuisse nonntilla. & aliqua respondisse : Unde inexordio ꝑuer¬
biorum cõmonet ut intelligamus sermones prudentiȩ uersutiasq
uerbortim: parabolas &o obscurum sermonem. dicta sapientiũ oo e¬
nigniata. quȩ ꝓpͥe dialet yxcox & phylosophox sunt. S & paulus apls
epymenidis poete abustis uersiculo est : scͥbens ad tytam. Cretenses
semꝑ mendacesi male bestie. uentris pigri. Cuius eroya enysticitm
postea callymactis istirperut. Nec miram si aptis. l mnos ipum
non seruet ad uerbum exprena translatio. cfmphomor deo
ponit senarium. Corrumpunt morea b ati colisabulat sonespes¬
sime. Et aptid athenionses in marłisodata disputans. mhnam
testem uocat. Ipsius enim. & gonq̃s stutis. quod grede dicitaib
royci. Aonc parum hoc esset: ductor. xp̃iam cuercitus o oratpe

Expanded text:
ueres. quis enim nesciat et in Moysi ac prophetarum uoluminibus ueres. quis enim nesciat et in Moysi ac prophetarum uoluminibus quaedam adsumpta de gentilium libris et Salomonem philosophis Tyri et proposuisse nonnulla et aliqua respondisse? unde in exordio Prouerbiorum commonet, ut intellegamus sermones prudentiae uersutiasque uerborum, parabolas et obscurum sermonem, dicta sapientium et enigmata, quae proprie dialecticorum et philosophorum sunt. sed et Paulus apostolus Epimenidis poetae abusus uersiculo est scribens ad Titum: Cretenses semper mendaces, malae bestiae, uentres pigri. cuius heroici hemistichium postea Callimachus usurpauit. nec mirum, si apud Latinos metrum non seruet ad uerbum expressa translatio, cum Homerus eadem ponit senarium: corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae. et apud Athenienses in Martis curia disputans Aratum testem uocat: ipsius enim et genus sumus, quod Graece dicitur: roici. ac ne parum hoc esset, ductor Christiani exercitus et orator
Abbreviated transcription (Latin):
miorum futtiroꝵ. Hec tͥ oraꝵcella tienerabilis. & hec tibi pͥncipia
uos anmi gratissimi & deo & legentibus placere desiderans. Explic̃¬
ybesium nr̃m tuis monitis ꝓfecisse non tã
eplã tua: quam ipsius plenitudine didici¬
mus. Et mirum inmodum plus correptꝰ
placuit: quam errans. leserat. Certauert̃
int̾ se indulgentia parentis & filii pietas
driim alter p̃teritoꝵ non meminit: alter
iin futurum quoq offitia pollicet᷑. Vnde
o mutuo nob̃ tibiq gaudendum est. quia nos filium recepimus. tu
disciplm̃ comꝑbasti. Quod autẽ queris in calce eplẽ ctm inopuscalis
nr̃is scłãrium litterarum interdum ponanitis exempla. & cando¬
rem eccłẽ ethuycorum sordibus polluamus: responsum breuiter
habeto. Numquam hoc quereres. nisi te totum tullius possidẽt:.
si scripturas scãs legeres. si int̾pretes earum omisso utilcatio etol¬

Expanded text:
emiis futurorum. Haec tibi, Marcella venerabilis, et haec tibi Principia emiis futurorum. Haec tibi, Marcella venerabilis, et haec tibi Principia sed voluntate in vos animi gratissimi, et Deo, et legentibus placere desiderans. EPISebesium nostrum tuis monitis profecisse non tam epistula tua quam ipsius paenitudine didicimus. et mirum in modum plus correctus placuit, quam errans laeserat. certauerunt inter se indulgentia parentis et filii pietas, dum alter praeteritorum non meminit, alter in futurum quoque officia pollicetur. unde et mutuo nobis tibique gaudendum est, quia nos filium recepimus, tu discipulum conprobasti. Quod autem quaeris in calce epistulae, cur in opusculis nostris saecularium litterarum interdum ponamus exempla et candorem ecclesiae ethnicorum sordibus polluamus, breuiter responsum habeto: numquam hoc quaereres, nisi te totum Tullius possideret, si scripturas sanctas legeres, si interpretes earum omisso Uolcatio euol
Abbreviated transcription (Latin):
fustibus flagellisq aiunt non sensisse torm̃ta: s hoc lalmis. hoc pedi¬
buis eorum egisse ꝓstratam ne se a stio consortio separent. ne fustin̾et
adolescentia. quod senilis etas timere ñ poterat. Ap̃c dura corda
molliu.t. & inter cruentos gladios inuenit locum pietas. Cumq
& illam & te oo beati patili apłi baslicam barbari dedixissent
ut uel salutẽ uob̾ ostenderent uel sepulcrum: in tantam leticĩã
dicitir crupisse ut gratias ageret deo quod te sibi integram re¬
seruasset. quod pauꝑem illam non fecisset captiuitas. s inuenisset
quod egeret cotidrano cibo. quod saturata xp̃o non sentiret esurĩẽ.
quod & uoce & opere loqueretur. Nuda exini de utero matris
dormiuit in dño: & te pauꝑtatule suc immo ꝑ te pauꝑes reliqͥt
heredes. claudens oculos in mambus tuis reddens sp̃m in tuis ocu¬
lis. dum inter lacrimas tuas illa ridereti conscia uite bone cop̃-¬

Expanded text:
fustibus flagellisque aiunt non sensisse tormenta, sed hoc lacrimis, hoc pedifustibus flagellisque aiunt non sensisse tormenta, sed hoc lacrimis, hoc pedibus eorum egisse prostratam, ne te a suo consortio separarent, ne sustineret adulescentia, quod senilis aetas timere non poterat. Christus dura corda molliuit et inter cruentos gladios inuenit locum pietas. cumque et illam et te ad beati apostoli Pauli basilicam barbari deduxissent, ut uel salutem uobis ostenderent uel sepulchrum, in tantam laetitiam dicitur erupisse, ut gratias ageret deo, quod te sibi integram reseruasset, quod pauperem illam non fecisset captiuitas, sed inuenisset, quod egeret cotidiano cibo, quod saturata Christo non sentiret esuriem, quod et uoce et opere loqueretur: nuda exiui de uentre matris dormiuit in domino et te paupertatulae suae, immo per te pauperes reliquit heredes claudens oculos in malis; dum inter lacrymas tuas illa rideret conscientia vitae bonae, et pra
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m tuum: posuerunt ierlm̃ in pomoꝵ custodiam. Posuerunt ca
dauera scõrum tuoꝵ escas uolatilibus celi carnes scoram tuoꝵ bestiĩ
t̾re. Esfuderunt sanguinem eorum sicut aquam incircuitu ierłm:
& non erat qui sepeliret. Quis cladem illius noctis. quis funera
fando explicet. aut possit lacrimis equare dolorem: llrbs antiqtia
ruit multos dñata ꝑ annos. Plurima ꝑq uias sparguntur in¬
ertia passim corpora: perq domos. & plurima mortis imago. Cũ
interim & in tanta confusione rerum marcelle quoq domum
cruentus uictor ingreditur. sit modo fas audita loqui. inmo ã sc̃s
uiris iisa narrare qui inter fuere p̃sentes. qui te dicunt in peri-¬
culo quoq ei fuisse sotiatam: intrepido uultu dicituꝵ excepisse
introgressos. Cumq posceretur aurum. & defossas opes uili excu¬
saret tunica. ñ tamen fecit fidem uoluntarie pauꝑtatis. ecsam

Expanded text:
sanctum tuum, posuerunt Hierusalem in pomsanctum tuum, posuerunt Hierusalem in pomra servorum tuorum escas volatilibus caeli, carnes sanctorum tuorum bestiis terrae. Effuderunt sanguinem ipsorum sicut aquam in circuitu Hierusalem et non erat, qui sepeliret. ' Quis cladem illius noctis, quis funera fando Explicet aut possit lacrimis aequare dolorem? Urbs antiqua ruit multos dominata per annos Plurima perque vias sparguntur inertia passim Corpora perque domos, et plurima mortis imago. Cum interim, ut tanta confusione rerum, Marcellae quoque domum cruentus victor ingre- ditur— Sit mihi fas audita loqui, immo a sanctis viris visa narrare, qui interfuere pculo quoque ei fuisse sociatam – , intrepido uultu excepisse dicitur introgressos; cumque posceretur aurum et defossas opes uili excusaret tunica, non tamen fecit fidem uoluntariae paupertatis. caesam
Abbreviated transcription (Latin):
tumq uaticinium ꝓphetale. Auseres sp̃m eorum & defitient:
& inpultierem sutm reuertentuꝵ. In illa die ꝑibunt om̃s cogi
tationes eorum. Et illud euangłicum. Stulte ac nocte auferet᷑
anima tua ate. quȩ autẽ p̃parasti cuiꝰ erunt e. Dum hec agũ¬
tuꝵ in iebus: t̾ribilis de occidente rumor affertur. obsideri
Romam. & auro salutem cuium redimi. spoliatosq rursum
circumdari. ut post substantiam uitam quoq amitterent.
Heret uox: singultus intercipitnt uerba dictantis. Capituꝵ
trbe. quem totum cepit orbem. Immo fame periit antequã
gladio: & uix patici qui caꝑentur inuenti sunt.Ad nefandos cibos
erupit esurientium rabies. & sua inuicem menbra lamarunt: dum
mater non parcit lactenti infantiȩ. &o recipit utero quem paulo
ante esfuderat. Nocte moab capta est: nocte cecidit murus eius.
Deus uenerunt gentes in hereditatẽ tuam. polluerunt templum

Expanded text:
tumque uaticinium prophetale: auferes spiritum eorum et deficient tumque uaticinium prophetale: auferes spiritum eorum et deficient et in puluerem suum reuertentur. in ilte, hac noete aufertur anima tua abs te; quae autem praeparasti, cuius erunt? Dum haec aguntur in Iebus, terribilis de occidente rumor adfertur obsideri Romam et auro salutem civium redimi spoliatosque rursum circumdari, ut post substantiam vitam quoque amitterent. Haeret vox et singultus intercipiunt verba dictantis. Capitur urbs, quae totum cepit orbem, immo fame perit ante quam gladio et vix pauci, qui caperentur, inventi sunt. Ad nefandos cibos erupit esurientium rabies et sua invicem membra laniarunt, dum mater non parcit Iactanti infantiae et recipit utero, quem paulo ante effuderat. Nocte Moab capta est, nocte cecidit murus eius. Deus, venerunt gentes in hereditatem tuam, polluerunt templum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentes coargi maluerint. Hunus tam gloriose uictorie origo oraꝵ¬
cella est: tuq capit horumes & causa bonorum quȩ scis me uera
narrare. que nosti uix de multis pauca dicere. Ne legenti fasti¬
dium faciat odiosa replicatio: & uidear apud mali̾uolos scib occasio
ne alterius stomacum meam digerere. ꝑgam ad reliqua. De occi¬
dentis partibus ad orientem turbo transgressus. minitabatumꝵ
plurimis magna naustagia. Tunc impletumẽ. Putas ueniens fi
litis hominis inuenict fidem suꝑ t̾ram: Reffrigerata karitate
multoram. pauci qui amabant fidei ueritatẽ nr̃o lateri iunge¬
bantuꝵ: quorum ptiblice petebant̾ caput. contra quos omni ope¬
sutꝑabant᷑. ita ut barbaras quoq ad duceretu in illam famulatio¬
nem imimo aꝑtum parriciditim. quod non uiribus s uoluntate
cõmisit. Et ecce uniuersa tempestas dño flante deleta est. exple¬

Expanded text:
praesentes co-argui maluerint. Huius tam gloriosae victoriae origo Marpraesentes co-argui maluerint. Huius tam gloriosae victoriae origo Marcella est tuque caput horum et eausa bonorum, quae scis me vera narrare quae nosti vix de multis pauca dicere, ne legenti fastidium faciat odiosa replicatio et videar apud malivolos sub occasione laudis alterius stomachum meum digerere. Pergam ad reliqua. De occidentis partibus ad orientem turbo transgressus minitabatur plius hominis fidem inveniet super terram ? Refrigerata caritate multorum, pauci qui amabant fidei veritatem, nostro lateri jungebantur, 959 quorum publice petebatur caput: contra quos opes omnes parabantur, ita ut Barnabas quoque abduceretur in illam simulationem, immo apertum parricidium, quod non uiribus sed uoluntate commisit. sed ecce uniuersa tempestas domino flante deleta est exple
Abbreviated transcription (Latin):
petant & impet̾rant eecłasticas epłas. ut cõmunicantes cocłe dude¬
pere uiderentax. Non multũ temptis inmedio succeit in ponti¬
ficatum. um insignis anas eastus. quem diti habere noria non me¬
ruit: he oibis caput sub tali episcopo truncaret᷑. mimo iccirto raptꝰ
atq transiatus esti ne semel latam sententiam p̃cibus sus flectere
conaretur. dicente dño ad iheremiam. Ne oraueris pro poplõ isto
tia ego consumam eos. Dicasq has ad laudem marcelle dampna-¬
tiones hereticorum. Hec fuit pͥncipium dum adducit testes: qui
prius ab eis eruditi & postea abberetico fuerant errore correti.
dum ostendit multitudinem deceptorum. dum impia ingerit uo
lumina. quȩ enim data manu scorpiĩ monstrabant᷑: dum acciti fre¬
quentibus litteris heretici ut se defenderent uenire non ausi st̃
tantaq uis conscientiȩ fuit. ut magis absentes dampnari qtam

Expanded text:
petunt et inpetrant ecclesiasticas epistulas, ut communicantes ecclesiae discepetunt et inpetrant ecclesiasticas epistulas, ut communicantes ecclesiae discedere viderentur. Non multum tempus in medio, succedit in pontificatum vir insignis Anastasius, quem diu Roma habere non meruit, ne orbis caput sub tali episcopo truncaretur; immo idcirco raptus atque translatus est, ne semel latam sententiam precibus suis flectere conaretur dicente domino ad Hieremiam: Ne oraveris pro populo isto tia ego consumam eos. Dicas: Quo hoc? ad laudem Marcellae. Damnationis hereticorum haec fuit principium, dum adducit testes, qui prius ab eis eruditi et postea ab heretico fuerant errore conecti, dum ostendit multitudinem deceptorum, dum inpia περὶ ἀρχων ingerit volumina, quae emendata manu scorpii monstrantur, dum acciti frequentibus litteris heretici, ut se defenderent, venire non ausi sunt tantaque vis conscientiae fuit, ut magis absentes damnati quam
Abbreviated transcription (Latin):
me inuenerit quot indaceret tc̃ libroꝵ in ẜ apx or infamis
interpretatio. Tunc discipłs oa biot ułrs hominis sui si intat̃
magifrtum ñ impegnset: tamo nr̃m dia airor contradictio. & phea¬
r yscortim turbata scoła. Tunc sca mancella dii cohibuerat ne ꝑemiu¬
lationem quippiam facere crederettix: postqum sensit sidem apłico
ore laudatamꝰ in pletisq molari. ita ut sacerdotes quoq & nonntillis¬
monachorum marimeq soli hominet in assensum stu traberto: ac
simplicitati illuderet ep̃i qui de stio ingenio ceceros estimabat:
publice restitit. malens deo placere quam hominibus. Latidat saliua¬
tor ineuanglio uillictm mniqtitatis: quod contra se quidem atta¬
men prose prudenteꝵ fecerit. Cernentes heretici de parua scin¬
tilla maxima incendia concitari: & suꝑpositam dudum slammano
ram ad calmina ꝑuenie. nec posse latere quod multos deceꝑat.

Expanded text:
mae inuenerit, quos induceret. tunc librorum Jtsgi dgxcbv infamis mae inuenerit, quos induceret. tunc librorum Jtsgi dgxcbv infamis interpretatio, tunc discipulus oX3iog uere nominis sui, si in talem magistrum non inpegisset, tunc nostrorum ditmvQog contradictio et pharisaeorum turbata schola. tunc sancta Marcella, quae diu coniuerat, ne per aemulationem quippiam facere crederetur, postquam sensit fidem apostolico ore laudatam in plerisqmonachorum, maximeque saeculi homines in assensum sui traheret, ac simplicitati ilpublice restitit malens Deo placere quam hominibus. Laudat salvator in evangelio vilicum iniquitatis, quod contra dominum quidem, attamen pro se prudenter fecerit. Cernentes heretici de parva scintilla maxima incendia concitati et suppositam dudum flammam iam ad culmina pervenisse nec posse latere, quod multos deceperat,
Abbreviated transcription (Latin):
turguium monasteria monachoꝵ innumerabilis ĩnultitudo: ut ꝑ
frequentia seruientium deo qtiod pͥus ignominie suerat. esset p̾ea
glorie. Interim absentia nr̃i ittuis solabamtur alloquĩs &o quiod car.¬
ne non poteramus sp̃u reddebamus semꝑ sẽ obiante. Non maltũ¬
ꝑdebat: quȩ iugibus aibi litteris iumgebatur. In hac tranquillitate
& dm̃ serctate. beretica in bis ꝓuintiis exorta tempestas. cuncta
turbauit: & in tantam rabiem concitata est ut nec aibi nec tlli bo¬
nortum parcereti & quasi parum esset hic unitiersa mouisse: na¬
uem plenam blispbemiarum romano intulit porta. intenitq ꝑti¬
nais patella oꝑcultim. & romane fidei purissimum fontem latofi
ceno ꝑmiscaer̾e uestigii. Nec mirum sim platers & inforo rerũ
uenalium fictus ariols stultorum uerberto natos.: & obtarto fuste
dentes mordentium quatiat. cum uenenata spuꝑcaq doarina ro¬

Expanded text:
uirginum monasteria, monachorum innumerabilis multitudo, ut pro uirginum monasteria, monachorum innumerabilis multitudo, ut pro frequentia seruientium deo, quod prius ignominiae fuerat, esset postea gloriae. interim absentiam nostri mutuis solabamur adloquiis et, quod carne non poteramus, spiritu reddebamus. semper se obuiare epistuperdebat, quae iugibus sibi litteris iungebatur. In hac tranquillitate et domini seruitute heretica in his prouinciis exorta tempestas cuncta turbauit et in tantam rabiem concitata est, ut nec sibi nec ulli bonorum parceret. et quasi parum esset hic uniuersa mouisse, nauem plenam blasphemiarum Romano intulit portui inuenitque protinus patella operculum. et Romanae fidei purissimum fontem lutosa caeno permiscuere uestigia. nec mirum, si in plateis et in foro rerum uenalium pictus ariolus stultorum uerberet nates et obtorto fuste dentes mordentium quatiat, cum uenenata spurcaque doctrina Ro
Abbreviated transcription (Latin):
appellant phylosophi t otipetioñ. id est docere quod facras. sic
mutr rogata respondobat ut iam sua non sira diceret. s uel mea
uel cuiꝰlibet alt̾ius. ut & in ipso quo docebat: se discipłãm fateret᷑.¬
Sciebat enu dictum ab apłõ. Nocere autẽ mulieri non ꝑmitto:
ne iuri sexui & int̾dum sac̾dotibus de obscuris & ambiguis scisci¬
tantibus facere uideretun inuriam. In nt̃m locam statim an-¬
dituimius te illius adhesisle consortio. & ntmqtiã ab illa ne trans¬
ueriuim quidem tinguis ut dicitur recessisse. Eadem domo. co¬
dem cabictlo. uno usam cubicali: sit omnibus in urbe darissma
notum fiereti & te matreni & illam filiam reperiase. Suiburbaᷤ
ager tiob̾ ꝓ monasterio fuit. & rus electum ꝓpter solitudinem:
ntiltoq it̾a uyxistis tempore: ut iitatione tir̃i & conuersionẽ
mtiltarum. gauderemtis romam factam esse iberosolimam. Crebxa

Expanded text:
appellant philosophi τὸ πρέπον, id est decere, quod facias, sic appellant philosophi τὸ πρέπον, id est decere, quod facias, sic interrogata respondebat, ut etiam sua non sua diceret, sed vel mea vel cuiuslibet alterius, ut et in ipso, quod docebat, se discipulam fateretur—sciebat enim dictum ab apostolo: Docere autem mulieri non permitto —ne virili sexui et interdum sacerdotibus de obscuris et ambiguis sciscitantibus facere videretur iniuriam. In nostrum locum statim audivimus te illius adhaesisse consortio et numquam ab illa ne trans-versum quidem unguis, ut dicitur, recessisse eadem domo, eodem cubiculo, una usam cubili et omnibus in urbe clarissima notum fieret et te matrem et illam filiam repperisse. Suburbanus ager vobis pro monasterio fuit et rus electum propter solitudinem. Multoque ita vixisti tempore, ut imitatione vestri et conversatione multarum gauderemus Romam factam Hierosolymam. Crebra
Abbreviated transcription (Latin):
tune oportune. ut pudorem meum sua suꝑaret industria. & qui
alicunis tunc nominis estimabar suꝑstudio scripturarum nunquã
conuenit quin de scripturis aliquid int̾rogaret: nec statim ad qui¬
esceret s moueret econtrario questiones. non ut contenderet s ut
querendo disceret eapum solutiones quas opponi posse intellige¬
bat. Quid in illa uirtutum. quid ingenii. quid scĩtatis. quid pui¬
ritatis inuenerim. tiereor dic̾ẽ. ne fidem credulitatis excedam. &
tibi maiorem dolorem incutiam recordanti quanto bono carueris.
Hoc solum dicam. quod quicqͥd in nobis longo fuit studio congre¬
gatum. & meditatione diuturna quasi in natura uersum: hoc
illa didicit at q possecdit̃. ita ut post ꝓsectionem nr̃am si aliquo
testimonio scͥptararum esset oborta contentio: ad illam iudicem
pergeretim. Et quia ualde prudens erat.od nouerat illud quod

Expanded text:
 inportune, oportune, ut pudorem meum sua superaret industria. Et quia  inportune, oportune, ut pudorem meum sua superaret industria. Et quia alicuius tunc nominis aestimabar super studio scripturarum, numquam convenit, . quin de scripturis aliquid interrogaret nec statim adquiesceret, sed moveret e contrario quaestiones, non ut contenderet, sed ut quaerendo disceret earum solutiones, quas opponi posse intellegebat. Quid in illa virtutum, quid ingenii, quid sanctitatis, quid puritatis invenerim, vereor dicere, ne fidem credulitatis excedam et tibi maiorem dolorem incutiam recordanti, quanto bono carueris. Hoc solum dicam, quod, quicquid in nobis longo fuit studio congregatum et meditatione diuturna quasi in naturam versum, hoc illa libavit, hoc didicit atque possedit, ita ut post perfectionem nostram, si aliquo testimonio scripturarum esset oborta contentio, ad illam iudicem pergeretur. Et quia valde prudens erat et noverat illud, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ante se uetulam cerneret quam adolescentulam fuisse meminisset:
latidans illud platonicum. qͥd phylosophiam meditationẽ mortis ẽẽ
iuxta antiqua exemplaria. Nisi quis tulerit crucem suam cotidie
& secutus fuerit me: non potest meus esse discipls̃. Multoq ante
mento semꝑ diei mortis: & numquam peccabis. Disertissimeq p̃-¬
ceptum satyrici. llite memor leti. fugit hora. hoc quod loquor inde
est. Sic ergo ut dicere ceꝑamus etatem duxit & uixit: ut sempeꝵ
se crederet esse morituram. Sic induta est uestibis ut meminisset
sepulchri: deferens hostiam rationabilem uiuam. placentem deo.
Deniq cum & me romanam cum sc̃is pontificibus paulyno & epy¬
phanio eccłastica transiisisset necessitas. quorum alter antyoche¬
nam syrie. alter salam inam cyprirȩxit eccłãm. & uerecunde no¬
bilitm feminarum occilos declinarem: ita egit scdm̃ apłm̃ impor

Expanded text:
ante se vetulam cerneret, quam adulescentulam fuisse meminisset, ante se vetulam cerneret, quam adulescentulam fuisse meminisset, laudans illud Platonicum, qui philosophiam meditationem mortis esse em, et dominus iuxta antiqua exemplaria: Nisi quis tulerit crucem suam cotidie et secutus fuerit me, non potest meus esse discipulus, multoque antmento semper diem mortis et numquam peccabis, disertissimique praeceptum satirici: Vive memor leti, fugit hora, hoc, quod loquor, inde est. Sic ergo—ut dicere coeperamus—aetatem duxit et vixit, ut semper se crederet esse morituram. Sic induta est vestibus, ut meminisset sepulchri, offerens hostiam rationabilem, vivam, placentem Deo. Denique, cum et me Romam cum sanctis pontificibus Paulino et Epiphanio ecclesiastica traxisset necessitas—quorum alter Antiochenam Syriae, alter Salaminiam Cypri rexit ecclesiam—et verecunde nobiliarum feminarum oeulos declinarem, ita egit secundum apostolum
Abbreviated transcription (Latin):
huius amicitiis fruita est patila uenerabilis. i huiis nutrita cu¬
biculo eustochium uirginitatis decus. ut facilis estimatio sit qualis
magistra: tibi tales disciplẽ. Rideat forsitan infidelis lector me imiu¬
hercularum landibus inmorari. qui si recoedetu sc̃as feminas comiteᷤᷤ
dñi saluatons que ministrabant ei de sua substantia & tres marias
stantes ante crucem. mariaoq ꝓpͥe magdalenen. que obsedulitatem
bit ineptiarum. qui uirtutes non sexi s animo iudicamus. Ulnde
& ihc ioħ̃m euangelistam amabat plurimũ. qui ꝓpter generis
nobilitatem erat notus pontifici: & iudeorum imidias ñ timebat.
in tantum ut petrum introduceret in atrium. & staret soltis
aplõꝵ ante crucem: matremq saluatoris in suam reciꝑet. ut
hereditatem uirginis dñi uirginem matrem filits uirgo susci¬
peret. Amnis igituꝵ plurimis sic suam transegit etatem. ut

Expanded text:
Huius armcitiis fruita est Paula venerabilis, in huius nutrita cuHuius armcitiis fruita est Paula venerabilis, in huius nutrita cubiculo Eustochium, virginitatis decus, ut facilis aestimatio sit, qualis magistra, ubi tales discipulae. Rideat forsitan infidelis lector me in muliercularum laudibus inmorari: qui si recordetur sanctas feminas, comites domini salvatoris, quae ministrabant ei de sua substantia, et tres Marias stantes ante erucem Mariamque proprie Magdalenen, quae ob sedulitatem bit ineptiarum, qui virtutes non sexu sed animo iudicamus. Unde et Iesus Iohannem evangelistam amabat plurimum, qui propter generis nobilitatem erat notus pontifici et Iudaeorum insidias non timebat, in tantum, ut Petrum introduceret in atrium et staret solus apostolorum ante crucem matremque salvatoris in sua reciperet, ut hereditatem virginis domini virginem matrem filius virgo susciperet. Annis igitur plurimis sic suam transegit aetatem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
re: ista pauꝑes eligebat. & tamen matri contra ire non poterat:
monilia & quicqͥd supellectilis fuit diuitib peritura concedens. ma-¬
gisq pecuniam uolens ꝑdere quam parentis animum contristare.
Nulla eo tempore nobilium feminarum nouerat. rome ꝓpositam
monachorũ: nec audebat ꝓpter rei nouitatem ignominiostm ut tc̃
putabattr & uile in popłis nomen assum̾e. Hȩc ab alexandrinis
sac̾dotibus papaq athanasio. & postea petro qui ꝑsecutionem arrya.¬
ne hereseos declmantes quasi ad tutissimum cõmunionis sue portã
Romam ꝯfugerant: uitam beati anthoriii adhuc tc̃ uiuentis mo¬
nasteria que in thebaide pachomii & uirginum ac unduarum didi-
cit disciplinam: nec erubuit ꝓfiteri quod xp̃o placere cognotierat:.
Hanc post multos annos im̾itata est. sophronia: & alie quibus rec¬
tissime illud ennyanum aptari potest. Utinam ne in nemore pehio.

Expanded text:
rei, ista pauperes eligebarei, ista pauperes eligebamonilia et, quicquid supellectilis fuit, diuitibus peritura concedens magisque uolens pecuniam perdere quam parentis animum contristare. Nulla eo tempore nobilium feminarum nouerat Romae propositum monachorum nec audebat propter rei nouitatem ignominiosum, ut tunc putabatur, et uile in populis nomen adsumere. haec ab Alexandrinis sacerdotibus papaque Athanasio et postea Petro, qui persecutionem Arrianae hereseos declinantes quasi ad tutissimum communionis suae portum Romam confugerant, uitam beati Antonii adhuc tunc uiuentis monastcit disciplinam nee erubuit profiteri, quod Christo placere cognoverat. Hanc multos post annos imitata est Sophronia et aliae, quibus rectissime illud Ennianum aptari potest: Utinam ne in nemore Pelio.
Abbreviated transcription (Latin):
datis ttus intellexi. ut postꝗͣ mandata complesset. tunc se sciret
mereri intelligentiam scͥpturarum. Quod & alibi legimts.
quia cepit iħc facere & docere Erubescit enim quamuis pre¬
clara doctrma: quam ꝓpria reprehendit conscientia. frustraq
lingna predicat pauꝑtatem & docet elemosinas. qui cresi duꝑ¬
ciis tumet. iuliq oꝑtus pallio punat contra tineas uestium
sericarum. Moderłta ieinia. carnium abstinentia. uimi
odor magis quam gustus ꝓpter stomachum & frequentes infirmitates.
Raro ꝓcedebat ad publicum & maxime nobilitimꝰ mattonarũ tuta¬
bat domos. ne cogeretur uidere quod contempserat. Apłoram
& martyrum basylicas secretis celebrans oratiomibtis. & quȩ popłorũ
frequentiam declinarent. Matri in tantum obediens. ut int̾dum
faceret quod nolebat. Nam ctm illa suum diligeret sanguinem.
& absq filiis ac nepotibus uellet in fratris liberos unitiersa confer¬

Expanded text:
datis tuis intellexi. Vt, postquam mandata complesset, tunc se sciret datis tuis intellexi. Vt, postquam mandata complesset, tunc se sciret mereri intelligentiam Scripturarum. Quod et alibi legimus, quia coepit Christus facere et docere. Erubescit enim quanuis pręclara doctrina, quam propria reprehelingua praedicat paupertatem et docet elemosynas, qui Croesi diuitiis tumet uilique opertus palliolo pugnat contra tineas uestium sericarum. moderata ieiunia, carnium abstinentia, uini odor or magis quam gustus propter stomachum et frequentes infirmitates. raro procedebat ad publicum et maxime nobilium matronarum uitabat domus, ne cogeretur uidere, quod contempserat, apostolorum et martyrum basilicas secretis celebrans orationibus et quae populorum frequentiam declinarent. matri in tantum oboediens, ut interdum faceret, quod nolebat. nam cum illa suum diligeret sanguinem et absque filiis ac nepotibus uellet in fratris liberos uniuersa confer