comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ laborandũ sit: Nondũ dicicurtibi quantus
fucurussit labor iste : uel quantũ laboris dece
exigitur Illudabi dicit ds̃. Egoostend o quantist
illa requies : tuiudica quanto labore cmendci sit:
Dicat ergo ds̃ quanta futura sit ipsa requies. Bcati qui¬
in habitant indomotua: inscła scłorũ leuidabuncte :
Hȩcestrequies scmpiterna : Sine fineerit requies ista:
si ne sine erit gaudium hoc sine fineerit lȩatia ista:
si ne finecrit in corruptio: Vtã ȩternã habebis. reqͥem
quȩ non habet finẽ : Iuanto labore digna est requies
quȩ non habit finc̃ : siuerũ uis conparare &uerum
iudicare ȩterna requies gerno labore reeteenitur:
Uerũ hoc est : Sed nolitimere misericors est ds̃: Si
enĩ haberes ȩternũ laborẽ nũ quã ꝑuenires ad eter¬
nã quietem semꝑ laborans : Quando ꝑuenturuscras
adillud qđ digne quidẽ potest emi sẽpiterno la¬
bore qr sempiterna requies est : & qua p̃ciũ ȩterno

Expanded text:
tum laborandum sit. Nondum dicitur tibi quantus tum laborandum sit. Nondum dicitur tibi quantus futurus sit labor iste, vel quantum laboris de te exigatur: illud tibi dicit Deus, Ego ostendo quanta sit illa requies; tu judica quanto labore emenda sit. Dicat ergo Deus quanta futura sit ipsa requies. «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te.» . Haec est requies sempiterna: sine fine erit requies ista, sine fine erit gaudium hoc, sine fine erit laetitia ista, sine fine erit incorruptio; vitam aeternam habebis; requiem quae non habet finem. Quanto labore digna est requies quae non habet finem? Si verum vis comparare, et verum judicare, aeterna requies aeterno labore recte emitur. Verum hoc est: sed noli timere, misericors est Deus. Si enim haberes aeternum laborem, nunquam pervenires ad aeternam quietem. Semper laborans quando perventurus eras ad illud quod digne quidem potest emi sempiterno labore, quia sempiterna requies est? Aequa pretium: aeterno
Abbreviated transcription (Latin):
respicientibus quȩ uidentur : sed quȩ non uidentur
quȩ enĩ uidentur tẽporalia sunt : quȩ autẽ non ui¬
dentur ȩterna : Nolicẽ piger laborare breuiter:
dgaudere incessibiliter : Eter nãuitã tibidac¬
turus est ds̃ cogita quanto labore emenda sit:
intendite fr̃s : Vena leest qđ habeo : dicittibids̃ ÷¬
Emeillud : quidhabet uenale :requiemuenalẽ
habeo : eme illã delabore : Intendite : at simus
tat in psalmo : non fatigemur: Quomodo enim
fortis poterit eẽ infaciendo qui deficit in audi¬
endo :a derit dñs: ut uob̵ qđ reliquũ est explicemꝰ:
Adtendite : Quodam modo ds̃ ꝓposuit uenale :¬
regnũ cȩlorũ : Dicis illi : Quantũ ualet : precium
ipsius labor ẽ : Quomodo sidiceret Freciũ illius:
aurũ est : Non sufficiebat hoc solũ dicere : sed quȩ¬
reres quantũ aurũ : Nam & solidus aurũ est : de semun¬
cia & libra &tale aliquid: Ideo dixit p̃cium:
nelab orares quȩrere : Quã diuuius: p̃cium¬

Expanded text:
quae videntur, sed quae non videntur: quae enim videntur, temporalia sunt; quae autem non videntur, aeterna» . Noli esse piger in labore breviter, et gaudebis incessabiliter. Aeternam vitam tibi daturus est Deus: cogita quanto labore emenda sit. 24. Intendite, fratres; venale est. Venale est quod habeo, dicit tibi Deus; eme illud. Quid habet venale? Requiem venalem habeo; eme illam de labore. Intendite, ut simus tat in Psalmo, non fatigemur. Quomodo enim fortis poterit esse in faciendo, qui deficit in audiendo? Aderit Dominus ut vobis quod reliquum est, explicemus. Attendite: quodammodo Deus proposuit venale regnum coelorum. Dicis illi: Quantum valet? Pretium ipsius labor est: quomodo si diceret, Pretium ipsius aurum est, non sufficeret hoc solum dicere, sed quaereres quantum aurum. Nam et solidus aurum est, et semiuncia, et libra, et tale aliquid. Ideo dixit pretium, ne laborares quaerere quamdiu i
Abbreviated transcription (Latin):
receptio. &xp̃i ubiditio sit nra redẽptio: sic & illi qui
martres ꝑsecuti sunt ꝑ sequendo interra. incelũ mit¬
tebant. Et scientes quidem p̃sentis uitȩ dãnum
inferebant : nescientes autẽ futurȩ uitȩ lucrũ con¬
ferebant: Quicũq tam̃ ꝑseuerauerunt in odioius
torũ reddidic eis dñs scđm imquitates eorũ & scđm
maliciã eorũ disꝑdidit eos:Sicut enĩmalis obest¬

Expanded text:
receptio, et Christi venditio sit nostra redemptio. Sic et illi qui receptio, et Christi venditio sit nostra redemptio. Sic et illi qui martyres persecuti sunt, persequendo in terra, in coelum mittebant; et scientes quidem praesentis vitae damnum inferebant, nescientes autem futurae vitae lucrum conferebant: quicumque tamen perseveraverunt in odio injusto justorum, reddet eis Dominus secundum iniquitates eorum, et secundum malitiam eorum disperdet eos. Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeis qͥuos ꝑsecuntur : Hinc ipse diabolus uincit᷑ :
hinc uictoriȩ corona ꝑcipitur: Eccequanta nob̵
ds̃ p̃stat : demalis hominib: Nec tam̃ scđm id qđ
deillis nob̵ p̃stat. sed scđmn malitiã eorũ retribuet
eis : Uidete enĩ quantũ nob̵ p̃stitit: deipso inmanis¬
simo scelere iudȩ tradicoris : ludas qͥppetradi¬
dit ad passionẽ filiũ dĩ & ꝑ passionẽ filiidĩ om̃s
gentes redẽptȩ sunt ad scilutẽ : Nectam̃ pscilute
gentiũ merces red dita est iudȩ : sed peiꝰ malitia
debitũ suppliciũ retributũ : Nã si traditio xp̃i
& non tradentis animꝰ considerandus ẽ : hoc fecit udas
qđ ficit ds̃ pat̃ dequo scriptũ est : Quia seipsum
quiuni cofilio non peꝑcit sed pnob̵ tradidit eum:
Grãs agimꝰ ipsifilio : qui scipsũ tradidit ꝓnob & in eo
uoluntatẽ pacris in pleuit. & de testamur iudam :
decuiꝰ facto nob̵ tantũ beneficiũ p̃stttitds̃ . Etrate
dicimꝰ rod didit eidñs scđm in iqͥtatẽ d & scđm mali

Expanded text:
eis qui vos persequuntur» . Hinc ipse diabolus vincitur, hinc victoriae corona percipitur. Ecce quanta nobis Deus praestat de malis hominibus: nec tamen secundum id quod de illis nobis praestat, sed secundum malitiam eorum retribuet eis. Videte enim quanta nobis praestitit de ipso immanissimo scelere Judae traditoris. Judas quippe tradidit ad passionem Filium Dei, et per passionem Filii Dei omnes gentes redemptae sunt ad salutem: nec tamen pro salute gentium merces reddita est Judae, sed pro ejus malitia debitum supplicium retributum est. Nam si traditio Christi, et non tradentis animus considerandus est, hoc fecit Judas quod fecit Deus Pater, de quo scriptum est, quia «Filio qui unico Filio non pepercit, sed pro nobis tradidit eum; gratias agimus ipsi Filio, qui seipsum tradidit pro nobis, et in eo voluntatem Patris implevit: et detestamur Judam, de cujus facto nobis tantum beneficium praestitit Deus; et recte dicimus, Reddidit ei Dom
Abbreviated transcription (Latin):
illorũ : Mihi : deillis p̃statur : Eitam̃ malitia corũ
dicitur: non beneficiũ eorũ : Cerce cnĩ demdis exer¬
cetnos. flagellatnos : Ad quã rem flagellat : ũtiq
adregnũ cȩlorũ : Flagellatenĩ omnẽ filiũ quẽre¬
cipit : Et quis ẽ filius cui nondet disciplinã pat̃
eiꝰ : qđ quia fecit ds̃ adhereditatẽ sẽpiternã nose¬
rudit: Et hoc nob p̃stat sȩpedem alis hominibus :
in qͥb: exercet & ꝑficit dilectionẽ nrãm quã uult
extendi usq adinimicos: Neq enĩ est ꝑfecta dilec¬

Expanded text:
eorum.» Mihi de illis praestatur; et tamen malitia eorum dicitur, non beneficia eorum. Certe enim de malis exercet nos, flagellat nos. Ad quam rem flagellat? Utique ad regnum coelorum. «Flagellat» enim «omnem filium quem recipit: et quis est filius cui non det disciplinam pater ejus» ? Quod cum facit Deus, ad haereditatem sempiternam nos erudit; et hoc nobis praestat saepe de malis hominibus, in quibus exercet et perficit dilectionem nostram, quam vult extendi usque ad inimicos. Neque enim est perfecta dilec
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ergo hic positũ ẽ sidicebã mocus est pesmeus :
nobis faciunt liberantẽ : Namuidett qdieqͥtur : Quia
eripiens illũ a periculis : Et ideo exponens ipsam
dulcedinẽ dñ i. exclamat dicens : Dñe scđm
multitudinẽ dolorũ meorũ incordemeo : exhor¬
tationes tuȩ iocundituer᷑ animã meã: Multi
dolores : sed multȩ consolationes : A mara uulnera :

Expanded text:
Quod ergo hic positum est, «Si dicebam, Motus est pes meus;» Quod ergo hic positum est, «Si dicebam, Motus est pes meus;» nobis faciunt liberantem. Nam videte quod sequitur. Quia eripiens illum a periculis; et ideo exponens ipsam dulcedinem Domini, exclamat dicens, «Dommultitudinem dolorum meorum in corde meo, exhortationes tuae jucundaverunt animam meam.» Multi dolores, sed multae consolationes: amara vulnera,
Abbreviated transcription (Latin):
pesmeus : sedstare cedicis. cũ amruas : Immosi iam
cȩpisti moueri siamcȩpisti fluctuare confitere
motũ neplangas ruinam : ut aduuecte ille
nemin ferno sit anima tua : Confessionẽ uult ds̃:
humilitatẽ uult Motus et ut homo: adiuuet
illeut ds : Seddictam̃. motusest pesineus.: Quare
petrus non in uiribus suis : Videbatur dñ sambu¬
lare suꝑ mare : calcans capita om̃ium suꝑborũ in
isto scło : Ipsũi ter suum calcantis capita suꝑborũ :
significauit ambulans suꝑumidos fluctus : Hoc¬
calcat ȩccła. nã ipsa ẽ pitrus : Nontam̃ ausus est
petrus : ꝑscipsũ ambulare suꝑ aquas : Sed qͥdait :¬
dñc situes: iubeme uenire adte suꝑ aqͦs Ille in potestate
Responditille: Ueni . Calat enĩ ecła capita suꝑ¬
borũ: Sed quia eccłaest & habet in firmitatẽ huma¬
nã : ut cõpleretur si dicebã mocus ẽ. pesmeus : tituba¬
uit petrus inmari &exclamauit : Dñe : pereo:

Expanded text:
pes meus; sed stare te dicis, cum jam ruas. Imo si jam coepisti moveri, si jam coepisti fluctuare, confitere motum, ne plangas ruinam; ut adjuvet te ille, ne in inferno sit anima tua. Confessionem vult Deus, humilitatem vult. Metus es, ut homo; adjuvat te ille, ut Deus: sed dic tamen, «Motus» «est pes meus.» Quare Petrus, non in viribus suis. Videbatur Dominus ambulare super mare, calcans capita omnium superborum in isto saeculo. Ipsum iter suum calcantis capita superborum, significavit ambulans super tumidos fluctus. Calcat et Ecclesia: nam ipsa est Petrus. Non tamen ausus est Petrus per seipsum ambulare super aquas: sed quid ait? «Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas.» Ille in potestate Respondit ille: «Veni.» Calcat enim et Ecclesia capita suborum; sed quia Ecclesia est et habet infirmitatem humanam, ut compleretur, «Si dicebam, Motus est pes meus,» titubavit Petrus in mari, et exclamavit: «Domine, pereo.»
Abbreviated transcription (Latin):
̃ conplexus est dñs exduabi uoluntatib
unã factã in homine quẽpor tabat. prefigu¬
rans incorpore suo id ẽ. in eccła fucuros quos dã
quiuo luntatẽ suã uellent facere sed sequerent᷑
post ea dĩ: quia in firmos quosdã ostendit qđ
ad ipsũ ꝑtineant & cos p̃sigurauit in se. Nam
Quosdamin firmos in sep̃figuran suelut in cor¬
pore suo exꝑsont infirmorũ conpaciens illis :
ait: Pater si fieri potest : transeat calix iste a me :¬
Ostendit hominis uoluntatẽ : Si in ipsauo¬
luntate ꝑ maneret : cam prauum cor uideret᷑
ostendere : Sed si compassus est tibi & trliberat
in se: imitare qđ seqͥt̃ dicens: Uerũ non qđ ego
uolo sed qđ tuuis pater: Sicȩperattibi subrepere
uoluntas humana: osio coidat ds̃inimicũ istũ
meũ : & nonme ꝑsequatur: Osi posset fieri ut non
ab illo paterer tanta: Iam siꝑ scueriris & hoctibi
placuerit ut uides quia non hoc uult ds̃: prauuscor¬

Expanded text:
 complexus est Dominus ex duabus voluntatibus unam factam in homine quem portabat? Praefigurans in corpore suo, id est in Ecclesia sua, futuros quosdam qui voluntatem suam vellent facere, sed sequerentur postea Dei; quia infirmos quosdam ostendit quod ad ipsum pertineant, et eos praefiguravit in se. Nam Quosdam ergo infirmos in se praefigurans, vel in corpore suo; ex persona infirmorum, compatiens illis, ait: «Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste.» Ostendit hominis voluntatem: si in ipsa voluntate permaneret, jam pravum cor videretur ostendere. Sed si compassus est tibi, et te liberat in se; imitare quod sequitur, dicens: «Verum, non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater» . Si coeperit tibi subrepere voluntas humana, O, si occidat Deus inimicum istum meum, ut non me persequatur! o, si posset fieri ut non ab illo paterer tanta! jam si perseveraveris, et hoc tibi placuerit, et vides quia non hoc vult Deus, pravus cor
Abbreviated transcription (Latin):
ut quȩreres : quid ille fingit dolorẽ in p̃cepto:
Facitm demalitia malcrũ tribulationem:
sunctus tribulatione cȩpi quȩ rererefugiũ qđ
in illa felicitate scł ari desicram quȩrere : Iuis
enĩ facile recordatur dñi. quisemꝑfelix est
& spe presenagaudec : recedac spessiłi. & acce¬
dat spesdĩ : ut possit dicere. & factus est mͥdñs
erigensnos : & tẽperans ipsa mala quȩ patimur:
Non enĩ frustra dictũ est : Fidelis ds̃ qui non si¬
nat uostẽptari supra quã pocestis sed faciat cum
tẽtatione euamexitũ ut possitis sustinere:
Sicmittat in fornacẽ tribulacionis. ut quoquatur
uas nonut frangatur : Et fictus ẽ mndñ sinrefugi¬

Expanded text:
ut quaereres; quia ille fingit dolorem in praecepto. ut quaereres; quia ille fingit dolorem in praecepto. Facit mihi de malitia malorum, tribulationem; punctus tribulatione coepi quaerere refugium quod in illa felicitate saeculari desieram quaerere. Quis enim facile recordatur Deum, qui semper felix est, et spe praesenti gaudet? Recedat spes saeculi, et accedat spes Dei; ut possis dicere, «Et factus est mihi Dominus erigens nos, et temperans ipsa mala quae patimur. Non enim frustra dictum est, «Fidelis Deus, qui non sinet vos tentari supra quam potestis ferre; sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere.» , sic mittat in fornacem tribulationis, ut coquatur vas, non ut frangatur. «Et factus est mihi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝓmisit ds̃ contẽnis tẽporalem selicitatẽ : Pro¬
misit requiem: pattre molestiam : Minatur
ignẽ ȩcernũ : contẽne dolores tẽporales : Ecuigi¬
lantexp̃o tranquilletur cortuũ: ut ad portũ quoq
ꝑuemas: Nonenĩ non p̃parat portũ qͥ parauit nauẽ :¬
nũ quid aderit tibi sedes iniqͥtatis qͥ fingis dolorẽ
in p̃cepto : de hominib: malis exercetnos & deillo¬
rum in secutionib: noscrudit : Demalita mali
lagellaturbonꝰ & deseruo emendatur filius
Ita fingitur dolor in p̃cepto : Quod illos posse ds̃
ꝑmittio : hoc faciunt maliom̃ s̃quib: ad tẽpus
iusti : Quare captabunt: qr uerũ crimen
non inueniunt qđ obiciant : Quid enĩ capta¬
uerunt in dño concinnauer̃ falsa crimina :
quiauera inuenire ñ potuer̃ : & sangumem
in nocentẽ condẽ pnabunt: Quare hoctocũ
fiat : in consequentib declarauit: Et factus est¬
in qͥt mꝰ dñs in refugiũ : Non quȩreres tale refu¬
giũ si non periclitareris : Sedideo perilitatus es

Expanded text:
misit Deus, contemnis temporalem felicitatem. Promisit requiem; patere molestiam: minatur ignem aeternum; contemne dolores temporales: et evigilante Christo tranquilletur cor tuum, ut ad portum quoque pervenias. Non enim non praepararet portum, qui paravit navem. «Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui fingis dolorem in praecepto?» De hominibus malis exercet nos, et de illorum insecutionibus nos erudit. De malitia mali flagellatur bonus, et de servo emendatur filius: ita fingitur dolor in praecepto. Quod illos posse Deus permittit, hoc faciunt mali homines, quibus ad tempus justi.» Quare captabunt? Quia verum crimen non inveniunt quod objiciant. Quid enim captaverunt in Domino? Concinnaverunt falsa crimina , quia vera invenire non potuerunt. «Et sanguinem innocentem condemnabunt.» Quare hoc totum fiat, in consequentibus declarabit. 27. i Dominus in refugium.» Non quaereres tale refugium, si non periclitareris: sed ideo periclitatus es,
Abbreviated transcription (Latin):
corrgere : Ideo enĩ uoces aias habet psalmꝰ : Quȩ sunt
uocescuȩ usque quo peccatores dñe. usquȩ quo peccatores
gł abuntur : Psdlmm uocescuas habebat modo ergotur
habeto uoces psalmi : Quȩ sunt uoces psalmi &ẽ fic¬
tus ẽ mͥdñs in refugiũ &d siñs inauxiliũ spei mcȩ :¬

Expanded text:
 Quae sunt voces? «Usquequo peccatores, Domine, usquequo peccatores gloriabuntur?» Psalmus voces tuas habebat: modo ergo tu habeto voces Psalmi. Quae sunt voces Psalmi? «Et factus est mihi Dominus in refugium, et Deus meus in auxilium spei me
Abbreviated transcription (Latin):
tat ergomalis sed nonde uiribus suis: neefficiatur suꝑb
cũ uult euadere suꝑbos: & augeat numerũ suꝑborũ :
Sed quiddicat: quis ex surget mͥ aduersus malignantes
aut qͥs consistet m aduersus oꝑantes iniqͥtatẽ nisi qr¬

Expanded text:
tat ergo malis; sed non de viribus suis, ne efficiatur superbus, tat ergo malis; sed non de viribus suis, ne efficiatur superbus, cum vult evadere superbos, et augeat numerum superborum. Sed quid dicat? «Quis exsurget mihi adversus malignantes? aut quis consistet mihi adversus operantes iniquitatem? Nisi q
Abbreviated transcription (Latin):
ergo psalmũ : Quis ex surget minqͥt aduersus ma¬
lignantes tã multist̃: quacũq respicio ipsioccurr̃:
Qui soccurret pͥncipiiniqͥtatis diabolo & angłiseiꝰ
Properauerã mnillã fossum quȩ paratur peccatori :
hoc est paulominꝰ in instrno habitauerat anima
mea : Quia iamnutabat. iã ꝓpe consentiebat :
respexit ad dnm̃ : Vt puta uerbigrã insultabatur
illiut facere iniquitatẽ : Aliquando enĩ congre¬
gant semali &insultant bonis: maxime si fuerint
illi plures &cȩperint illũ unũ. quomͦ aliqͣndo
multa pal ea est circa unũ granũ : luncñerunt
simul. cũsuerit massa uentilata : Capitur intermultos
iniquos: ilinsultatur: illi cirtũ uenitur: Suꝑ ponere
seuolunt illi exagitant quasiiustũ. & insultant quasi
Faciunt homines ista i ta ut adliquando ad tendens ad
lingiũ humanã erubescat cẽboriꝰ intermdos: Resis¬

Expanded text:
ergo Psalmum: «Quis exsurget mihi,» inquit «adversus maergo Psalmum: «Quis exsurget mihi,» inquit «adversus malignantes?» Tam multi sunt; quacumque respicio, ipsi occurrunt. Quis occurret principi iniquitatis diabolo, et angelis ejus, Prope rueram in illam fossam quae paratur peccatoribus: hoc est, «paulo minus in inferno habitaverat anima mea.» Quia jam nutabat, jam prope consentiebat, respexit ad Dominum. Ut puta, verbi gratia, insultabatur illi, ut faceret iniquitatem. Aliquando enim congregant se mali, et insultant bonis; maxime si fuerint illi plures, et ceperint illum unum, quomodo aliquando multa palea est circa unum granum tunc non erunt simul cum fuerit massa ventilata: capitur inter multos iniquos ille, insultatur illi, circumvenitur; superponere se volunt illi, exagitant quasi justum, et insultant quasi Faciunt homines ista, ita ut aliquando attendens ad linguam humanam, erubescat esse bonus inter malos. Resis
Abbreviated transcription (Latin):
naste & dicis : Xp̃ian sũ utrepellas istos nescio quos
Sed aduersarius p̃mit. urget qđ penus est exemplo
xp̃ianorũ suffocat xp̃ianos. Sud at. ȩstuatur. tri¬
bulacur anima xp̃iana i uncere habettam̃: Sed
nũ qͥd dese : ideo uide qͥd dicat. Responditenim:
quia p̃posui paucos dies uitȩ futurȩ & mutet me
inichennas : Quasiehennas: ȩterni iudiciidĩ: Vere
nisi putass qr ds̃ curat qͦ modo uiuant homines:
& hoc forte non in placrat᷑ dicit amicus: sed indo¬
mouxor aut forte maritus uxori fide libonȩ
& scȩ̃. deceptor ipsuis : Simulier marito euaest
illi Siuiruxori : dabolus ẽ illi : Aut ipsa tibi euaẽ.
auitu illi serpens es : Aliquando uult conuertere
pat̃ cogitationẽ suã uel ad filiũ: inuenit &ipsũ malũ
ne quissimũ : Estuat fluctuat. quȩ rit qͦ mͦ uincat :
Prope sorbetur ꝓpe consentit. sed ad sit ds̃ : Audite

Expanded text:
nas te, et dicis, Christianus sum, ut repellas istos nescio quos: nas te, et dicis, Christianus sum, ut repellas istos nescio quos: sed adversarius premit, urget; quod pejus est, exemplo christianorum suffocat christianos. Sudatur, aestuatur; tribulatur anima christiana: vincere habet tamen; sed numquid de se? Ideo vide quid dicat. Respondet enim,quia praeposui paucos dies vitae futurae, mittet me in gehennas. Quas gehennas? Aeterni judicii Dei. Vere, nisi putas quia Deus curat quomodo vivant homines? Et hoc forte non in platea tibi dicit amicus, sed in domo uxor, aut forte maritus uxori fideli bonae et sanctae, deceptor ipsius. Si mulier marito, Eva est illi; si vir uxori, diabolus est illi: aut ipsa tibi Eva est, aut tu illi serpens es. Aliquando vult convertere pater cogitationem suam vel ad filium: invenit et ipsum malum, nequissimum; aestuat, fluctuat, quaerit quomodo vincat, prope sorbetur, prope consentit, sed adsit Deus. Audite
Abbreviated transcription (Latin):
Modo non dũuides : Crede qđ nondũ uides: neerubes¬
cas cũ uideris : Quo adusq iustitia conuertatur
iniudiciũ : & qͥhabent eã om̃srecti sunt corde :¬
Quis exrgit mͥaduersus malignantes. aut qͥs consistet
mͥad uersu sopants in iqͥtatẽ ꝑ suadent mult multa
mala : Susirrart serpens non desinit uc facias iniqͥta¬
tẽ qua cũq te conuerteris : Forte si pfecisti quȩris
cũ quo beneuiuere &uix in uenis: Multimalite
circũdant : qr pauca grana. multa palea: Habet
hȩc area grana sua: sed adhuc laborant: Separata
ergo a palea. tota missa grandis erit: sauca grana
st̃ : sed in conparatione palearũ : multa autẽ in se :
Ergo cũ undiq mali ꝑstrepant & dicant. quare sic
uiuis tu solus xp̃inꝰes quare non facis qđ faciuts
&alii : quare ñspectas quẽ ad modũ & alii : quare
non remedia & ligaturas adhibes. quare non ma¬
tchematicos &a ruspices consulis sicut alii tusug¬

Expanded text:
modo non vides; crede quod nondum vides, ne erubesmodo non vides; crede quod nondum vides, ne erubescas cum videris. «Quousque justitia convertatur in judicium: et qui habent eam, omnes recto sunt cordeQuis exsurget mihi adversus malignantes? aut quis consistet mihi adversus operantes iniquitatem?» Persuadent multi multa mala, susurrare serpens non desinit, ut facias iniquitatem: quacumque te converteris, forte si profecisti, quaeris cum aliquo bene vivere, et vix invenis; multi mali te circumdant, quia pauca grana, multa palea. Habet haec area grana sua, sed adhuc laborant. Separata ergo a palea tota massa grandis erit: pauca grana sunt, sed in comparatione palearum; multa autem in se. Ergo cum undique mali perstrepant, et dicant, Quare sic vivis? tu solus christianus es? Quare non facis quod faciunt et alii? quare non spectas, quemadmodum et alii? quare non remedia et ligaturas adhibes? quare non mathematicos et aruspices consulis, sicut et alii? et tu sig
Abbreviated transcription (Latin):
uermiculus pucredinis nihił sanũ relinquens:
ut dicatur quia & corpꝰ non erat uerũ. & carnẽ
tristis. Sed uoluntate suscipiens cristitiam:
tristitiã uerã : Sic ergo uoluntatẽ ostendit in se.:ut si force
subrepserit tibi humana in firmitas. &ceperit uelle aliud
quã dsuult: uideis prauitatẽ cordistui extra regulum
Figas illud ad rogulã & dirigatur in dm̃ cortuũ. qđ in ho¬
mine coeꝑat cẽ. priuũ: Sic ergo dñs t rostendens dix̃:
tristis c̃anima mea usq ad mortẽ : &dix̃. Iater sisteri
potest. transeat a me calix iste: Sedstatimnait: qđ ideo
fecit utte doceret : Uerũ nonqđ ego uolo sed qđ tuuis
pater : Sienĩ hoc siceritis iustitiã habebitis: Siiustitiã
habebitis. retũ est cor : Siratũ ẽ cor iustitia illa quȩ
modo tolerat conuertetur in iudiciũ: Et postea iudi¬
cante dñ o tuo: non solũ non ex pauescismala. sed etiã
coronaberis decorona : Iunc uides quomͦ ꝓfecerit pa¬
cientia dĩ uel adillorũ penã uel ad tuam coronam:

Expanded text:
nihil sanum relinquit, ut dicatur quia et corpus non erat verum, et carnem tristis, sed voluntate suscipiens tristitiam, tristitiam veram. Sic ergo voluntate ostendit in se, ut si forte subrepserit tibi humana infirmitas, et coeperit aliud velle quam Deus vult, videas pravitatem cordis tui extra regulam, figas illud ad regulam, et dirigatur in Deum cor tuum, quod in homine coeperat esse pravum. Sic ergo Dominus te ostendens dixit, «Tristis est anima mea usque ad mortem;» et dixit, «Pater, si fieri potest transeat a me calix iste.» Sed statim fac quod ideo fecit ut te doceret: «Verum, non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater.» Si enim hoc feceritis, justitiam habebitis: si justitiam habebitis, rectum est cor; si rectum est cor, justitia illa quae modo tolerat, convertetur in judicium, et postea judicante Domino tuo, non solum non expavesces mala, sed etiam gloriaberis de corona. Tunc videbis quomodo profecerit patientia Dei, vel ad illorum poenam, vel ad tuam coronam:
Abbreviated transcription (Latin):
suã : quousq iustitia conuertetr iniudicium.
& qͥ habent cã om̃s recco sunt corde: Quisunt rec¬
ticorde : qui hoc uolunt qđ ds̃uult : farcet pec¬
rare peccatores. Sedut dicere coepenĩ : aliud
uistu aliud ds̃ : Conuerte cortuũ & dirige ad
dm̃ : quia & dñs in firmis conpassus est : Uidit
in corpore suo id ẽ in ecła sua infirmos. qui
pͥmo uoluntatẽ suã sequi tẽtarent. Sed cũ ui¬
derint uoluntatẽ dĩ aliã cẽ: dirigerent se
&corsuũ ad suscipiendã &e sequendã uolun atẽdi ÷
Ne uoluntatẽ dĩuelis torquere aduoluntatem
tuã : sed tuam corrige aduolunta tẽ dĩ : Voluntas
dĩ sicest: quomodo regula : Ecce puta: tor sisti
regulam: Vnde habes corrigi: illa autẽ integra
manet regula. Est eñi in cõmutabilis: quam¬
diu integra est. Negulã habes quo te con¬
uertas & corrigas prauitatẽ tuã : Habes unde
corrigas : qđ inte tortũ est : Qđ autẽ uolunt
homines : parũ est quia uoluntatẽ suã tortuosã

Expanded text:
suam, «quosque justitia convertatur in judicium: et qui habent eam, omnes recto sunt corde.» Qui sunt «recto corde?» Qui hoc volunt quod Deus vult. Parcit pecrare peccatores. Sed ut dicere coeperam, aliud vis tu, aliud Deus: converte cor tuum, et dirige ad Deum; quia et Dominus infirmis compassus est. Vidit in corpore suo, id est in Ecclesia sua infirmos, qui primo voluntatem suam sequi tentarent; sed cum viderent voluntatem Dei aliam esse, dirigerent se et cor suum ad suscipiendam et sequendam voluntatem Dei. Ne voluntatem Dei velis torquere ad voluntatem tuam, sed tuam corrige ad voluntatem Dei. Voluntas Dei sic est quomodo regula: ecce, puta, torsisti regulam; unde habes corrigi? Illa autem integra manet: regula est enim incommutabilis. Quamdiu integra est regula, habes quo te convertas et corrigas pravitatem tuam, habes unde corrigas quod in te tortum est. Quid autem volunt homines? Parum est, quia voluntatem suam tortuosam
Abbreviated transcription (Latin):
& cogitationes urȩ̃ faciebant nutare pede suñs
inuiadĩ uob̵ loqͥtur psalmꝰ iste :Siautẽ nullus
urm̃ talis est: ꝑuos aliis loquitur dicens. Intelli¬
gitenc̃ Quia dixer̃ illi non uidebit dñ sincq
intellegit ds̃ iacob: incelligite in qͥt nunc qͥ in¬
sipientes estis in popło astultia liqͣ ndo sapite:
Quiplantauit aurẽ non audiet : Non habet unde audiat.
& ubifecit unde audias : qui plantauit aurẽ non audiet
aut qui finxit oculũ non considerat: quierudit gentes
non arguet: adtendite hocmagnopere fr̃smei : Iui
eruditgentes nonarguet: Hoc modo facitd s̃ erudit
gentes : Ideomisit uerbũ suũ ꝑorbẽ terrarũ hominib:
misit ꝑ anglos patriarchas ꝓphas ꝑseruos ꝑ tot¬

Expanded text:
et cogitationes vestrae faciebant nutare pedes vestros et cogitationes vestrae faciebant nutare pedes vestros in via Dei; vobis loquitur psalmus iste: si autem nullus vestrum talis est, per vos aliis loquitur, dicens, «Intelligite nunc;» quia dixerunt illi, «Non videbit Dominus, neque intelliget Deus Jacob. Intelligite.» inquit, «nunc qui insipientes estisQui plantavit aurem, non audiet?» Non habet unde audiat, qui tibi fecit unde audias? «Qui plantavit aurem, non audiet? aut qui finxit oculum, non considerat? Qui erudit gentes, non arguet?» Attendite hoc magnopere, fratres mei, «Qui erudit gentes, non arguet?» Hoc modo facit Deus, erudit gentes: ideo misit verbum suum per orbem terrarum hominibus, misit per Angelos, per Patriarchas, per Pro
Abbreviated transcription (Latin):
ris : facopustuũ daccipies mercedẽ tuam : A patre¬
samilias non exigeres ante quã o ꝑareris c&ã dõ
exigis antequã opereris & ista tolerantia ado pꝰ
tuũ ꝑtinet : & hocad mercedẽ ꝑtinet : Minus
uis facere inuinea qui nonuis tolerare : quia
&i psatolerantia adipsĩ oꝑationẽ ꝑtinet ut in ue¬
nias mercedẽ : Qđsi dolo suses uide ne non solum
non accipias mercedẽ sed poenã inuenias. quia uo¬
luisti eẽ operarius dolosus : Equidemoperariꝰ
dolosus ut incipiat non bene facere. oculos
patris familias ad tendit. ad illũ aspicit qͥcon¬
duxit inuincã : utcũ ille auerterit oculos. cesset
non bene operetr : Cũautẽ ille conuerterit
oculos: beneo ꝑatur : Ds autẽ qͥte conduxit:
non auertit oculos: Hontibi licet doloseoꝑari:
suꝑte semꝑ sunt oculi patris familias : Quȩre
ubiillũ fallas : & cessa sipotes: Ergo siqͥ fonit
aliqͥd cogitabatis qͣndo uidebatis malos Norere.

Expanded text:
ris, fac opus tuum, et accipies mercedem tuam. A patreris, fac opus tuum, et accipies mercedem tuam. A patrefamilias non exigeres antequam operareris, et a Deo exigis antequam opereris? Et ista tolerantia ad opus tuum pertinet, et hoc ad mercedem pertinet: minus vis facere in vinea, qui non vis tolerare; quia et ipsa tolerantia ad ipsam operationem pertinet, ut invenias mercedem. Quod si dolosus es, vide ne non solum non accipias mercedem, sed et poenam invenias; quia voluisti esse operarius dolosus. Et quidem operarius dolosus ut incipiat non bene facere, oculos patrisfamilias attendit, ad illum aspicit qui conduxit ad vineam, ut cum ille averterit oculos, cesset, et non bene operetur; cum autem ille converterit oculos, bene operetur. Deus autem qui te conduxit, non avertit oculos; non tibi licet dolose operari: super te semper sunt oculi patrisfamilias; quaere ubi illum fallas, et cessa si potes. Ergo si qui forte aliquid cogitabatis, quando videbatis malos florere,
Abbreviated transcription (Latin):
puesqr indeo peccatatua & placent m qr non uindico:
alia ẽ uox iniquorũ : quia necadtendit istad s̃.
nec aduertit ut sciat quẽ ad modũ uiuã : non me
curat ds̃: Ergo inter aliqua me conputatds̃.
aut uerenumerat m ed s̃ aut ipsos homines nu¬
merat : infelix : homo. ut essescurauit. utbene
uiuas non curat : istorũ ergo ista uox est : &dixe¬
r̃ ñ uid ebit dñs. neq intellegit ds iacob Intelli¬
gue nẽ qͥinsipients estis in popło: & stultia liqͣͥndo
sapite : sopł in suũ erudit cuiposst̃ cõmoueri
pedes quando filicitates iniquorũ uidet homo
iambene uiuens in numero scõrũdĩ : id ẽ in nu¬
mero filiorũ eccłȩ: Uidet quia florent mali &
faciunt in iqͥtatẽ &emulatur cos & adducitur ut
imitetur facta ipsorũ : quia uidet quasi nihil
sib ꝓdesse. qđ bene uiuit humilis. hic sperans mer¬
cedem: Namsi illam spert̃ futurã non illã ꝑdit:
quia nondũ uenittẽpus ut accipiat eã : Inuineaoꝑ a¬

Expanded text:
uia video facta tua, et placent mihi, quia non vindico. Alia est vox iniquorum: Quia nec attendit ista Deus, nec advertit ut sciat quemadmodum vivam, non me curat Deus. Ergo inter aliqua me computat Deus? aut vere me numerat Deus? aut ipsos homines numerat? Infelix homo! ut esses curavit; ut bene vivas non curat? Istorum ergo ista vox est. «Et dixerunt, Non videbit Dominus, neque intelliget Deus Jacobgite nunc qui insipientes estis in populo, et stulti aliquando sapite.» Populum suum erudit, cui possunt commoveri pedes, quando felicitates iniquorum videt homo, jam bene vivens in numero sanctorum Dei, id est in numero filiorum Ecclesiae: videt quia florent mali, et faciunt iniquitatem, et aemulatur eos, et adducitur ut imitetur facta ipsorum; quia videt quasi nihil sibi prodesse quod bene vivat humilis, hic sperans mercedem. Nam si illam speret futuram, non illam perdit; quia nondum venit tempus ut accipiat eam. In vinea opera
Abbreviated transcription (Latin):
ut ero oculos fecerat: Ergo qđ dixit. taũ quidt̃
ader et sedes iniqͥtatis qui fingis dolorẽ in p̃cepto:
sic dicamꝰ: Num quid ad erettibi sedesiniquitatis.
qui formas dolorẽ in p̃cepto : formas in quid do¬
lorẽ in p̃cepto: id est dolorẽ p̃ceptũ nobis facis:
ut ipse dolor p̃ceptũ nobis sit : Quo modo nobis
dolor est p̃ceptũ q̃uendote flagellat qͥ prote mor¬
tuus est: & nontibi ꝑmattio beatitudinẽ inista
uiti : & fallere non potest : & hic nondat qđ quȩ¬
ris: Et quid daibit: ubidabit: quantũ dechit :
quihionondat. qui hic erudit. qui singit dolo¬
rẽ in p̃cepto: Labor est hiccuus : &requies abi¬
tende qualẽ illeraquiem pollictur : Nũqͥd
ex parte cernebat : qͥdixit : Nunc scio exparte.

Expanded text:
limo hominem fecerat . Ergo quod dixit, «Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui fingis dolorem in praecepto?» sic dicamus, Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui formas dolorem in praecepto? Formas, inquit, dolorem in praecepto, id est, de dolore praeceptum nobis facis, ut ipse dolor praeceptum sit nobis. Quomodo nobis dolor est praeceptum? Quando te flagellat qui pro te mortuus est, et non tibi promittit beatitudinem in ista vita, et fallere non potest, et hic non dat quod quaeris. Quid dabit? ubi dabit? quantum dabit, qui hic non dat, qui hic erudit, qui fingit dolorem in praecepto? Labor est hic tuus, et requies titende qualem ille requiem pollicetur. Numquid ex parte cernebat, qui dixit, «Nunc scio ex parte» :
Abbreviated transcription (Latin):
tollit se supillos : Nam& ille phariseus gras tibi ago
inqͥt: Nondixit. ego facio: Ochis quȩ faciebat. gras dõ
agebat: Sentiebat ergo & benesẽ facere. &abillo sẽfacere:
Vnde ergo in probatus est: quia in sultabat publicano:
Ut ꝓficiatis : ad tendite : Primo p̃cedere debet siue uirũ.
siue feminã confessio peccatorũ &sailubris penitentia:
que ualeat ad corrigendũ hominẽ non adin: idendũdm̃:
Cũ auit̃ post penitentiã bene uiuere cepit : habet adhuc
qđ cogitet. nesibi tribuat qđ benefacit. sedilliagat
grãs cuiꝰgrã factũ est utbene uiueret. qr ille illũuo¬
cauit. ille illũ Aminauit: Ergo isitiam ꝑfectus est :
NoN: Adhucdcest illialiqͥd : Quidilli de est : ut non
retributionẽ suꝑbis : Honẽ int̃illo s. qͥb foditur fouei :
Namiudete illũ. qͥ dicebat. Gras cibiago quiañsũ sicut

Expanded text:
extollit se super illos. Nam et ille Pharisaeus, «Gratias tibi ago,» extollit se super illos. Nam et ille Pharisaeus, «Gratias tibi ago,» inquit: non dixit, Ego facio. De his quae faciebat, gratias Deo agebat: sentiebat ergo et bene se facere, et ab illo se facere. Unde ergo improbatus est? Quia insultabat Publicano. Ut perficiamini attendite. Primo praecedere debet, sive virum, sive feminam confessio peccatorum, salubris poenitentia quae valeat ad corrigendum hominem, non ad irridendum Deum: cum autem post poenitentiam bene vivere coeperit, habet adhuc quod cogitet, ne sibi tribuat quod bene facit, sed illi agat gratias, cujus gratia factum est ut bene viveret; quia ille illum vocavit, ille illum illuminavit. Ergo iste jam perfectus est? Non; adhuc deest illi aliquid. Quid illi deest? Ut non sretributionem superbis:» non est inter illos quibus foditur fovea. Nam videte illum qui dicebat, «Grati
Abbreviated transcription (Latin):
noli festinare sepelire : Quid ẽ. done fodiacur
peccatori fouea: Autquẽ ponit peccatorẽ : unũ
hominẽ : nom : Quid ergo : omẽ genꝰ hominũ
pecatorũ. sed suꝑborũ : lamenĩ p̃misit : redde
retributionẽ suꝑbis: Nã & ille peccator fuit pu¬
blicanꝰ qͥoculos eliserat int̾rã & ꝑcutiebat peccus
suũ dicens d ẽppituis estom peccatori: Sed quia
non suꝑbus erat : ds̃ autẽ reddet retributionẽ
suꝑbis: non illi. sed talib: foditur fouea : doneo
redd at retributionẽ suꝑbis: Ergo qđ ait. donec
fodiatur peccatori fouea : suꝑbos intellege:
Quis est suꝑbus : qui non confessione peccatorũ
agit penitentiã : ut sanar ꝑ humilitatẽ possit :
Quis est suꝑbus: qui illa ipsa pauca quȩ uidetur
habe bona sibiuult ad rogare : &derogatmiscđiȩ
dĩ : Quis est suꝑb: quictiã sidõ tribuit bona
que facit: in sultat tam̃ cis qͥilla ñ faciunt &ex

Expanded text:
noli festinare sepelire. Quid est, «donec fodiatur noli festinare sepelire. Quid est, «donec fodiatur peccatori fovea?» Aut quem ponit peccatorem? unum hominem? Non. Quid ergo? Omne genus hominum peccatorum, sed superborum; jam enim praemisit, «Redde retributionem superbis.» Nam et ille peccator fuit Publicanus, qui oculos eliserat in terram, et percutiebat pectus suum, dicens, «Deus, propitius esto mihi peccatori:» sed quia non superbus erat, Deus autem reddet retributionem superbis; non illi, sed talibus foditur fovea, donec reddat retributionem superbis. Ergo quod ait, «Donec fodiatur peccatori fovea,» superbos intellige. Quis est superbus? Qui non confessione peccatorum agit poenitentiam, ut sanari per humilitatem possit. Quis est superbus? Qui illa ipsa pauca quae videtur habere bona, sibi vult arrogare, et derogat misericordiae Dei. Quis est superbus? Qui etiamsi Deo tribuat bona quae facit, insultat tamen eis qui illa non faciunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
nesdĩ qm̃ iustȩsunt : Illȩ scit cogitationes hominũ
qm̃ uane sunt : & homines nescier̃ cogitationes
dĩ. Sed quibus iamamicus factius es: ꝓdit consiliũ
suũ tuos fr̃smei nolite uos contẽnere : Sicũ fide
acceditis ad dnm̃: auditis cogitationes dĩ : Cas modo
discitis. hoc uob̵ dicitur. &adhoc instruimini. qua re
parcat modo ds̃ malis. ne murmuretis aduersus
dm̃ qͥdocet hominẽ scientiã : Dñ sscit cogitationes
hominũ : qm̃ uanȩ sunt : Relinquite ergo cogi¬
tationes hominũ qm̃ uanȩ sunt : ut conp̃hendatis
cogitationes dĩ: quȩ sapientessunt : Sed quis est
qͥ conp̃hendat cogitationes dĩ qui ponitur in fir¬
mam̃ tocȩli : Iã hoc cogitauimꝰ: hoc diximꝰ &expo
suimꝰ : Beatus uir quẽ tuerudieris dñe & ex lege
tua docueris cũ. ut mitiges eũ adieb malignis donec
fodiatur peccatori fouea : Eece habes consilium
dĩ quare parcat malis : Foditur fouea peccatori :
luiamuis illũ sepelire : Adhic fouca illi foditur :

Expanded text:
nes Dei, quoniam justae sunt; ille «scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt.» Et homines scierunt cogitationes Dei: sed quibus jam amicus factus est, prodit consilium suum. Et vos, fratres mei, nolite vos contemnere: si cum fide acceditis ad Dominum, auditis cogitationes Dei; eas modo discitis, hoc vobis dicitur, et ad hoc instruimini quare parcat modo Deus malis, ne murmuretis adversus Deum, «qui docet hominem scientiam. Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt.» Relinquite ergo cogitationes hominum, quae vanae sunt; ut comprehendatis cogitationes Dei, quae sapientes sunt. Sed quis est qui comprehendit cogitationes Dei? Qui ponitur in firmamento coeli. Jam hoc cantavimus, jam hoc diximus et expo«et ex lege tua docueris eum: ut mitiges eum a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea.» Ecce habes consilium Dei, quare parcat malis: foditur fovea peccatori. Tu jam vis illum sepelire: adhuc fovea illi foditur;
Abbreviated transcription (Latin):
Dissolui & ẽssecũ xpõ. multo magis optimũ dichit:
At eicũa ꝑppinquaret ipsa passio : quomͦ exultabat :
Iste gaudet coronandus. & tristis est illecorona¬
ad sũ sit : quom carnẽ: Nolitr enĩ puta re qr hoo
dicimꝰ non fuisse tristẽ dnm̃ : Sic nĩ hoc dixerimꝰ
quia nonerat tristis cũ euangeliũ dicat trifas. ẽ.
animamea usq ad mortẽ ergo & quando dicit

Expanded text:
dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum dicebat. dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum dicebat. Adeo cum appropinquaret ipsa passio, quomodo exsultabat! . Iste gaudet coronandus, et tristis, est ille coronaassumpsit quomodo carnem. Nolite enim putare quia hoc dicimus, non fuisse tristem Dominum. Si enim hoc dixerimus, quia non erat tristis, cum Evangelium dicat, «Tristis est anima mea usque ad mortem» : ergo et quando dicit
Abbreviated transcription (Latin):
habitans corde in libro dĩ: locutaes ait tã quã una
exinsipientib: mulierib: Sibono suscepimus
demanud ñi mala non tolerabimꝰ: qe fixũ cor
indõ id co rectũ : Quia enĩ rectus est ds̃ quando
in illo figiscor : forma tibi sit. uc si tibi corretũ
Fi ge ergo cortuũ in illo: &rectũ coreriti Sed sub¬
repat uoluntas humana: nescio qͥd detarnis
infirmitate i actabac m̃tẽ tuã : Noluam desperare:
te p̃signauit dñ sinsua in firmitate . Te non se:
Nonenĩ timebat dñspati : certio die resurrecturus:
Si prossus quomͦ homo pateretur & non qͦ modo ds̃
pati ueniret & sciret se positriduum resurrecturũ :
nullomͦ formidaret moriturus qđ non formidauit
apłs paulus infine scłi resurreturus : Aitenim
Manere in carne. necessariũ ꝓpt̃ uos: lediũ enĩ illi
erat manere in carne : Exduob paciebat̃ ardorẽ :

Expanded text:
habitans corde in libro Dei: «Locuta es,» inquit, «tanquam una habitans corde in libro Dei: «Locuta es,» inquit, «tanquam una ex insipientibus mulieribus; si bona suscepimus de manu Domini, mala non tolerabimus» ? Quia fixum cor in Deo, ideo rectum: quia enim rectus est Deus, quando in illo figis cor, forma tibi sit, ut sit tibi cor rectum. Fige ergo cor tuum in illo, et rectum cor erit. Sed subrepebat voluntas humana; nescio quid de carnis infirmitate lactabat mentem tuam: noli jam desperare. Te praesignavit Dominus in sua infirmitate, non se: non enim timebat Dominus pati, tertio die resurrecturus. Si prorsus quomodo homo pateretur, et non quomodo Deus pati veniret, et si sciret se post triduum resurrecturum, nullo modo formidaret moriturus, quod non formidavit apostolus Paulus, in fine saeculi resurrecturus. Ait enim: manere in carne necessarium propter vos» . Taedium enim illi erat manere in carne, ex duobus patiebatur ardorem;
Abbreviated transcription (Latin):
quiait : Dñsdedit dñs absculit : sicut dño placiuit
ita fictũ est. sit nom̃ dñibenedictũ : Ecce rectũ cor:¬
Et icerũ ingraui uulnere qͥddixit uxori. quã ꝓpterta
reli querit diabolus & non occiderat. ut ipse habet
ad iutricẽ nonut maritus consolatricẽ : Memine¬
ratenĩ qr ꝑ illã euã deceptus erat adam: a necessariã
sibi putabiit hanc euã: Accessit adiob illa: tãquã
eua : Sed adã melior fuit instercore uictor: quã
uiccus in paradiso: Iuid enĩ respondit illimuli¬
eris: uide: corparatũ : uide: correttũ: Nũquid
non paciebatur ꝑsecutiones & graues : om̃s xp̃iani
paciuntur : Et si non seuiunt homines: sȩuit diabo¬
lus : Et sixp̃iani faccist̃ imꝑatores nũqͥd diabolus
xp̃ianꝰ factus est : intendat ergo sc̃ita sur̃ã: quid sit
rectũ cor: Accessit adeũ : &ait : Dic aliqͥd indm̃ :
&inorere : Enu m erauit om̃s erũnas uel ipsitis
fixo corde indõ. tã quã luminarił infirmam̃to:

Expanded text:
no placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Ecce rectum cor. Iterum in gravi vulnere quid dixit uxori, quam propterea reliquerat diabolus et non occiderat, ut ipse haberet adjutricem, non ut maritus consolatricem? Meminerat enim quia per illam Evam deceptus erat Adam , et necessariam sibi putabat hanc Evam. Accessit ad Job illa, tanquam Eva; sed Adam melior fuit in stercore victor quam Adam victus in paradiso: quid enim respondit illi mulieri? Vide cor paratum, vide cor rectum. Numquid non patiebatur persecutiones, et graves? Et omnes Christiani patiuntur; et si non saeviunt homines, saevit diabolus: et si christiani facti sunt imperatores, numquid diabolus christianus factus est? Intendat ergo Sanctitas Vestra quid sit rectum cor. Accessit ad eum, et ait: «Dic aliquid in Deum, et morere.» Enumeravit omnes aerumnas vel ipsius fixo corde in Deo tanquam luminare in firmamento,
Abbreviated transcription (Latin):
fixorib dñi: Sed quare non illis redditũest : quia
red det retributionẽ suꝑbis dictũ est . Iiliautem:
noluer̃ ec̃ suꝑbi : Et enĩ cũuiderent multa mira
cõmomiraculis audier̃ apetro incuiꝰ nomine
illa fierent : Non enĩsibi adrogare serui uoluer̃
potentiã dñ sii : ut dicerent a sẽ factũ eẽ qđ ille in ip¬
sis faciebat : Honorẽ ergo deder̃ serui : dño suo:
Pycer̃ quia quȩillimirabantur. in nomine fierent
eiꝰ quẽ illi cruci fixer̃ & factist̃ humiles . Conpunc¬
tist̃ corde : ꝑ curbatist̃ confitentes peccatũ suum.

Expanded text:
fixoribus Domini. Sed quare non illis redditum est? Quia, fixoribus Domini. Sed quare non illis redditum est? Quia, «Redde retributionem superbis,» dictum est; illi autem noluerunt esse superbi. Etenim cum viderent multa miraccommoti miraculis, audierunt a Petro in cujus nomine illa fierent: non enim sibi arrogare servi voluerunt potentiam Domini sui, ut dicerent a se factum esse quod ille in ipsis faciebat. Honorem ergo dederunt servi Domino suo: dixerunt quia quae illi mirabantur, in nomine fierent ejus quem illi crucifixerunt. Et facti sunt humiles, compuncti sunt corde, conturbati sunt confitentes pecc
Abbreviated transcription (Latin):
resurgentẽ & euntẽ incelũ : &uenturũ inde adiudiciũ
corũ inter quorũ manus passus est om̃ia mala : Exal¬
tare in qͥt qͥiudicas cerrã : r edde retributionẽ suꝑbis
Suꝑbis : tddet non humilibus: Quisinc suꝑbi quib
parũ est qđ mala faciunt : sed & defendere peccata
credider̃ &d onatus est illis sanguis xp̃i. In piasma¬
nꝰ aecruentas de sanguin exp̃iportabant : lauit cas
ipse cuiꝰscingunẽ fuder̃ : Adiuncti sunt corporup¬
sius id ẽ ecđȩ qui corpꝰtꝰ mortale qđ uiderant¬
ꝑsecutisunt . Fuder̃ p̃ciũ suũ utbiberent p̃ciũ siuũ :
namq postea plures conuersi sunt ut
cũ multa miracula fierent a bapłis Natriamilia
tisunt ut om̃ia sua quȩ habebant uenderent &
p̃tiũ rerũ suarũ ad peles apłorũ ponerent:
&unicuiq distribuebatur quomodo opuserat:
Erit illisuna anima & corunũ in dm̃ : de ipsis cruci¬

Expanded text:
resurgentem et euntem in coelum, et venturum inde ad judicium resurgentem et euntem in coelum, et venturum inde ad judicium eorum, inter quorum manus passus est omnia mala: «Exaltare,» inquit, «qui judicas terram; redde retributionem superbis.» Superbis reddet, non humilibus. Qui sunt superbi? Quibus parum est quod mala faciunt, et defendere peccata crediderunt, et donatus est illis sanguis Christi. Impias manus et cruentas de sanguine Christi portabant: lavit eas ipse cujus sanguinem fuderant. Adjuncti sunt corpori ipsius, id est Ecpersecuti sunt. Fuderunt pretium suum, ut biberent pretium suum. Namque postea plures conversi sunt. Cum multa miracula fierent ab Apostolis, aliquotti sunt, ut omnia sua quae habebant venderent, et pretium rerum suarum ad pedes Apostolorum ponerent; et unicuique distribuebatur quomodo opus erat; et erat illis una anima et cor unum in Deum; de ipsis cruci
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ inuerbo qͥd fecer̃ : tenuer̃ flagellauer̃ in lu¬
ser̃ colafitauer̃ sputis in linier̃ spinis corona¬
uer̃ in crucẽ leuauer̃ : postremo occiderunt:
Sed qͥd seqͥt. qdđ sident̃ egit: ex altare qͥiudicasterrã:
futasqr tenuer humilẽ tenebunt excelsũ putas
qliudicauer̃ mortalẽ. nonne abin mortali iudi¬
cabunt̃ qͣuidergaut: exaltare tu qͥ fidentor egisti:
& fidutiã uerbi tu non sunt passimiqui. & puta¬
uer̃ se aliqͥdegisse : qui te conp̃hendente seruci¬
fixer: quite deberent fide conp̃hendere. conp̃¬
hender̃ ꝑsecutione : Tuergo fidenter egisti in ceriniquos :¬
& neminẽ timuisti: Et quia passuses. Ex altare. idest
rel de retributionẽ suꝑbis: Redditurus est fr̃s Quid ̃
em̃ qđ dictũ est. ex altareqͥudicastrrrã. redderetribu
egit : Videt illũ cũ fidenter egit : uidet illũ conp̃hensũ.
uidet illũ crucifixũ. uidet illũ hamiliatũ uidet illũ

Expanded text:
ejus in verbo, quid fecerunt? Tenuerunt, flagellaverunt, illuejus in verbo, quid fecerunt? Tenuerunt, flagellaverunt, illuserunt, colaphizaverunt, sputis iremo occiderunt. Sed quid sequitur quod fidenter egerit? «Exaltare, qui judicas terram.» Puta quia tenuerunt humilem, tenebunt excelsum? Puta quia judicaverunt mortalem, nonne ab immortali judicabuntur? Quid ergo ait? «Exaltare,» tu qui fidenter egisti, et fiduciam verbi tui non sunt passi iniqui, et putaverunt se aliquid egisse, quia te comprehendentes crucifixerunt; qui te deberent fide comprehendere, comprehenderunt persecutione: tu ergo qui fidenter egisti inter iniquos, et neminem timuisti, et quia passus es, «Exaltare;» id estredde retributionem superbis.» Redditurus est, fratres. Quid est enim quod dictum est, «Exegit.» Videt illum quam fidenter egit, videt illum comprehensum, videt illum crucifixum, videt illu