comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quando potes : quomodo potes : Quãcũq
paginã interrogaueris : hoctibi respon¬
debit : qđ tenes tene : Rarita tẽ tene :
finis p̃ceptiest caritas Noli cogitare
demultitudine ramorũ : radicẽ tene:
& tota arbor inte est : Et memoria reti¬
nentib: mandata eiꝰ ut faciant ea

Expanded text:
quando potes, quomodo potes. Quamcumque quando potes, quomodo potes. Quamcumque paginam interrogaveris, hoc tibi respondebit: Quod tenes, tene; charitatem tene: «Finis praecepti est charitas» . Noli cogitare de multitudine ramorum; radicem tene, et tota arbor in te est. «Et memoria retinentibus mandata ejus ut faciant ea
Abbreviated transcription (Latin):
quantominus filios filiorũ : sed filios nr̃os
dicit oꝑa nrã : filios filiorũ. mercedẽ operũ
nr̃orum: Iustitia eiꝰ suꝑ filios filiorũ: custo¬
dientibus testam̃tũ eius : Videant neputent
om̃s adse ꝑtinere qđ dictũ est: eligant
cumlicet: GusTODIENTIBVS IQUIT
TESTAMENTUO EIꝰ & MEMORIA RETINEN¬
TIBUS MANDATA EIꝰ UTFACIAÑ GA
Iamte disponebas extollere. & forte red¬
deremꝰ psalterium qđ ego nonteneo :
auteotã legẽ memoriter ꝓnuntiare:
Plane in memoria meliorme : melior
quouis usto : suustꝰ aduerbũ : legẽ nonten&:
Seduide ut p̃cepta teneas: sed quomodo
teneas. non memoria sed uita: Memoria
retinentib: mandata eiꝰ : nonut reddant
ea. sed ut faciant ea: Iamforte modo ꝑtur¬
batur uniuscuiꝰq anima: Iuistenet om̃ia
mandata dĩ : quistenet om̃s littera sdĩ
ecce uolo ñ solum memoria tenere : sed et
operibus facere : Sedquis tenet om̃ia

Expanded text:
quanto minus «filios filiorum?» sed filios nostros quanto minus «filios filiorum?» sed filios nostros dicit opera nostra; «filios filiorum,» mercedem operum nostrorum. «Justitia ejus super filios filiorum, custodientibus testamentum ejus.» Videant ne putent omnes ad se pertinere quod dictum est: eligant, cum licet. «Custodientibus,» inquit, «testamentum ejus, et memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea.» Jam te disponebas extollere, et forte reddere mihi Psalterium, quod ego non teneo, aut totam Legem memoriter pronuntiare. Plane in memoria melior me, melior quovis justo, si justus ad verbum Legem non tenet: sed vide ut praecepta teneas. Sed quomodo teneas? Non memoria, sed vita. «Memoria retinentibus mandata ejus:» non ut reddant ea; sed, «ut faciant ea.» Jam forte modo perturbatur uniuscujusque anima. Quis tenet omnia mandata Dei? quis tenet omnes Litteras Dei? Ecce volo non solum memoria tenere, sed et operibus meis facere: sed quis tenet omnia
Abbreviated transcription (Latin):
quasi in teritus quidam: ecce quise inflat.
ecce quitumet. ecce quise extollit: sp̃s
ꝑtransiet in eo & nonerit : & non cognoscet
amplius locum suum: Uidete quotidie
morientes : & hoc erit totum: Ipse erit
finis : Don alloquitur enĩ foenum :
sed ꝓpter qđ uerbũ fenũ factũ est.
Tuenĩ homo: Propterte autẽ : & uerbũ
factus est homo: Tucaro : & ꝓpterte
uerbũ caro factũ est : Om̃is caro fenũ:
& uerbũcaro factum est: Quanta
ergo spes foeni : quando & uerbum
foenũ factum est illud qđ manet
inȩternũ: Non de dignatũ est susci¬
pere foenũ : nedese desperaret foenũ:
tuam cogita: Puluerẽ tũ cogita.
noli extolli : Quic quid melius eris
grã illius eris : miscđia illius eris:
timetis eũ feriũ : & in foeno & intor¬
m̃to cum foeno eritis : Resurget
enĩ caro ad torm̃tũ : gaudeant illi
Retributionẽ dicit : suꝑfilios filiorum: Quã
multi sunt seruidĩ non habentes filios:

Expanded text:
quasi interitus quidam. Ecce qui se inflat, quasi interitus quidam. Ecce qui se inflat, ecce qui tumet, ecce qui se extollit, «Spiritus pertransiet in eo, et non erit, et non cognoscet amplius locum suum.» Videte quotidie morientes; et hoc erit totum, ipse erit finis. Non alloquitur enim fenum, sed propter quod et Verbum fenum factum est. Tu enim homo; propter te autem et Verbum factum est homo: tu caro, et propter te Verbum caro factum est. «Omnis caro fenum, et Verbum caro est factum» . Quanta ergo spes feni, quando Verbum caro factum? Illud quod manet in aeternum, non dedignatum est suscipere fenum, ne de se desperaret fenum. 2tuam cogita, pulverem tuum cogita; noli extolli: quidquid melius eris, gratia illius eris, misericordia illius eris. timetis eum, fenum, et in feno, et in tormento cum feno eritis: resurget enim caro ad tormentum. Gaudeant illi Retributionem dicit, «super filios filiorum.» Quam multi sunt servi Dei non habentes filios,
Abbreviated transcription (Latin):
ibi candet. quicquid ibi puł chrumest.
non ꝑ annat.Immo ꝑ totũ annũ duci
non potest: quã exiguo tẽpore tran¬
seunt flores: & hoc est pulchrum
inherbis : Hoc qđ ualde pulchrũ est:
hoccito cadit : Omis caro foenũ : & cla¬
ritas hominis ut flos foeni : Foenum
aruit. & flos decidit: uerbũ autẽ dñi
manet in eternum : Quia ergo qͦmodo
pater cognouit figmentũ nr̃m. quia
foenũ sumꝰ & ad tempus florere ꝓossu¬
mus misit nobis uerbũ suum: & uer¬
bum suum qđ manet ineternum.
Eratrẽ fecit natura unigenitũ. unicum
natũ desubstantia sua frẽm ad optatis
tot fratribus fecit : Nolimirari : quia
particeps eris ȩternitatis illius : factus est
ille prior particeps foenitui : Quod ex¬
celsum est ate. non tibi denegauit: qui
quod humile erat exte suscepit : Ergo
homo quantũ ad hominẽ adtinet: sicut¬
foenum dies eiꝰ. sicut flos agriita florebit
ORIT.ETMONCOGNOSCET Amolius
Locua suua: Quasi ꝑditio quaedam.

Expanded text:
ibi candet, quidquid ibi pulchrum est, ibi candet, quidquid ibi pulchrum est, non perannat; imo per totum annum duci non potest. Quam exiguo tempore transeunt flores, et hoc est pulchrum in herbis. Hoc quod valde pulchrum est, hoc cito cadit. «Omnis caro fenum, et claritas hominis ut flos feni. Fenum aruit, et flos decidit: Verbum autem Domini manet in aeternum» . Quia ergo quomodo Pater cognovit figmentum nostrum, quia fenum sumus, et ad tempus florere possumus; misit nobis Verbum suum, et Verbum suum quod manet in aeternum, fratrem fecit: natura Unigenitum, unicum natum de substantia sua fratrem adoptatis tot fratribus fecit. Noli mirari quia particeps eris aeternitatis illius; factus est ipse prior particeps feni tui. Quod excelsum est a te, tibi denegabit, qui quod humile erat ex te suscepit? Ergo «homo,» quantum ad hominem attinet, «sicutejus; sicut flos agri, ita florit, et non cognoscet amplius locum suum.» Quasi perditio quaedam,
Abbreviated transcription (Latin):
miscđia tua : Cogno uisti figm̃tum
nr̃m quodam modo neobliuiscaris
figmentũ nr̃m: neobliuiscamur grãmtuã :
homo: non suꝑbiat homo : tãquã foenum
diesillius : Quid suꝑbit foenũ ad tẽpus:¬
modo florens. post paululũ arescens:
quid suꝑbit foenũ ad tẽpus uirens. & hoc
ad paruum tempus. doneo sol candescat :
Bonum est ergo nobis ut miscđia ipsiusfit
suꝑnos: & defoeno aurũ faciat: Nam
homo tãquã foenũ dieseiꝰ. sicut flos agri
ita florebit : Totus splendor generis
humani. honores. potestates. diuitiȩ.
typhiminȩ : flos foeniest : Floret illa
domꝰ. & magna illa domꝰ: Floret illa
familia: & quã multis fłoret. aut quam
multis annis uiuunt : multi annitibi:
breue tempus dõ : Ds̃sic nonnumerat:
quo modo tunumeras : In conparatione
longorũ. & longe uiuentium scłorum:
om̃is flos cuiq domꝰ sic est. qͦ modo
flos agric Vix est annua Om̃is pulcbri¬
tudo anna uicquid ibiꝰ uiget. qͥcqͥd

Expanded text:
misericordia tua. Cognovisti figmentum misericordia tua. Cognovisti figmentum nostrum quodam modo; ne obliviscaris figmentum nostrum, ne obliviscamur gratiam tuamhomo; non superbiat homo: «tanquam fenum dies illius.» Quid superbit fenum modo florens, post paululum arescens? quid superbit fenum ad tempus virens, et hoc ad parvum tempus, donec sol candescat? Bonum est ergo nobis ut misericordia ipsius sit super nos, et de feno aurum faciat. Nam «homo, tanquam fenum dies ejus; sicut flos agri, ita efflorebit.» Totus splendor generis humani; honores, potestates, divitiae, typhi, minae, flos feni est. Floret illa domus, et magna illa domus, floret illa familia; et quam multi florent, aut quam multis annis vivunt? Multi anni tibi; breve tempus Deo. Deus non sic numerat, quomodo tu numeras. In comparatione longorum et longe viventium saeculorum, omnis flos cujusque domus sic est, quomodo flos agri. Vix est annua omnis pulchritudo anni. Quidquid ibi viget, quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
distat oriens aboccidente. tantum longe
a nobis fecit peccatanrã: ut illa occi¬
sed flagellauit nos. & afflixit nos.
& contriuit nos: pater est: fili. si plo¬
ras subpatre plora : noli cũ indigna¬
tione: noli cũtpo suꝑbiȩ : Quod pa¬
teris. unde plangis. medicina est non
abhereditate : Noli adtendere quã
penam habeas in flagello: sedquem
locum intestam̃to sicut miser&tur
pater filiis. miser&tur dñf timtibuseũ:¬
IMIPSCCOGNOUIT FIGMeNTŨ NRa
Idest infirmitatẽ nr̃am : Nouit quid
fecerit : quomodo lapsum sit: qͦ modo
reficiendum sit. quomodo adoptandũ
sit. qͦ modo ditandumsit : Ecce facti
sumꝰ delimo : Primꝰ homo deterra
terrenꝰ: secundus homo decęlo cęlestis.
Misit & filium suũ qͥfactus ẽ. scđs homo:
quiante om̃ia ds̃ : Scđs enĩ in aduen¬
tu : prior in reditu: Post multos
quasi ob liuiscatur ds̃ sic cognoscit.
sic cognouit: ut non obliuiscatur:
Sedquid est mem̃to: ꝑ seueret erganos

Expanded text:
distat oriens ab occidente,» tantum «longe distat oriens ab occidente,» tantum «longe fecit a nobis peccata nostra,» ut illa occiSed flagellavit nos, et afflixit nos, et contrivit nos: pater est. Fili, si ploras, sub patre plora; noli cum indignatione, noli cum typho superbiae. Quod pateris, unde plangis, medicina est, nonaereditate: noli attendere quam poenam habeas in flagello, sed quem locum in testamento. «Sicut miseratur pater filios, sic miseratus est Dominusipse cognovit figmentum nostrum:» id est, infirmitatem nostram. Novit quid fecerit, quomodo lapsum sit, quomodo reficiendum sit, quomodo adoptandum sit, quomodo ditandum sit. Ecce facti sumus de limo: «Primus homo de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis» . Misit et Filium suum, qui factus est secundus homo, qui ante omnia Deus. Secundus enim in adventu, prior in reditu: post multos quasi obliviscatur Deus: sic cognoscit, sic novit, ut non obliviscatur. Sed quid est, «Memento?» Perseveret erga nos
Abbreviated transcription (Latin):
Dix̃ quare : ꝓpter ꝓtectionẽ : Vnde :¬
quantũ distat oriens aboccidente. longe
fecit a nobis. eẽ. peccata nr̃a: Nouerunt
qui sa cram̃ta sciunt : tam̃ qđ om̃s audire
possunt dico : Quando peccatum remitat᷑:
occidunt peccata tua : oritur gr̃ãtua :
Peccata tua. quasi in occasu sunt: gr̃ã qua
liberaris in ortuest : Ueritas deterra
orta est: Quid est ueritas deterra orta
est: Nata est gr̃atua: occidunt peccata
tua : In nouaris quodam modo : adortũ
adtendere debes:aboccasu auerti debes:
A uertere a peccatis tuis: conuertere ad
gram dĩ: Illis occidentibus surgis & ꝓfi¬
cis : sed pars cȩli quȩ surgit rursus
in occasum it: Nonun decumq possunt
similitudines duci ad ꝑfectũ : possunt
conliniari ipsȩ resrebus adquas adhi¬
bentur . Sicut dixi deaquila. sicut
deluna : sic & hic occidit pars unacȩli.
oritur altera : sed pars quȩ oritur
modo. post duodecim horas occasura est:
Nonsic est grã : quȩ nobis oritur : Et pec

Expanded text:
tectionem. Unde? «Quantum distat oriens ab occidente, longe fecit» esse «a nobis peccata nostra.» Noverunt qui sacramenta sciunt; tamen quod omnes audire possunt dico. Quando peccatum remittitur, occidunt peccata tua, oritur gratia tua: peccata tua tanquam in occasu sunt; gratia qua liberaris, in ortu est. «Veritas de terra orta est» . Quid est, «Veritas de terra orta est?» Nata est gratia tua, occidunt peccata tua, innovaris quodammodo. Ad ortum attendere debes, ab occasu averti debes. Avertere a peccatis tuis, convertere ad gratiam Dei; illis occidentibus surgis, et proficis. Sed pars coeli quae surgit, rursum in occasum it. Non undecumque possunt similitudines duci ad perfectum, possunt collineari ipsae res rebus ad quas adhibentur: sicut dixit de aquila, sicut de luna, sic et hic. Occidit pars una coeli, oritur altera: sed pars quae oritur modo, post duodecim horas occasura est. Non sic est gratia quae nobis oritur: et pecca
Abbreviated transcription (Latin):
cȩli peribt̃. sed noninȩ t̃nũ peribt̃. tt muten¬
tur: An non hoc dix̃ psalmꝰ : lege sequentia:
& om̃s sicut uestim̃tũ ueterascent : & sicut
oꝑtoriũ mutabi seos & mutabunt᷑ : tuautẽ
idẽ es. & annitui ñ deficient: Vestẽ audis:
cooꝑtoriũ audis : & aliud quã corpꝰ intelligis:
speremꝰ ergo. etiã mutationẽ corporum
nr̃orũ : sed tam̃ ab illo qͥerat & ante nos & ma¬
net postnos. a qͦ sumꝰ qđ sumꝰ. adquẽ ueni
emꝰ cũ fuerimꝰ. mutantẽ ñ mutatũ. facien¬
tẽ ñ factũ. mouentẽ sed manentẽ: & qͦ modo
intelligiacarne & sanguine potest ego sũ
qͥsum. tuuero idẽ es & annitiu ñ deficient :
sed nos ad illos annos. cũ his pannosis annis
quid sumꝰ: & illi qͥd sunt: nec tam̃ desꝑare
debemꝰ: Iã enĩ magnitudine quadã & excel¬
lentia sapientiȩ dixerat. egosum qͥsum :¬

Expanded text:
coeli peribunt, sed non in aeternum; peribunt ut mutencoeli peribunt, sed non in aeternum; peribunt ut mutentur. An non hoc dicit Psalmus? Lege sequentia: «Et omnes sicut vestimentum veterascent, et sicut opertorium mutabis eos, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient.» Vestem audis, coopertorium audis, et aliud quam corpus intelligis? Speremus ergo etiam immutationem corporum nostrorum, sed tamen ab illo qui erat et ante nos, et manet post nos; amus mutati; mutantem, non mutatum; facientem, non factum; et moventem, sed manentem; et quomodo intelligi a carne et sanguine potest, «Ego sum qui sum: Tu vero idem ipse es, et anni tui non deficient.» Sed nos ad illos annos cum his pannosis annis quid sumus? Et illi qui sunt? Nec tamen desperare debemus. Jam enim magnitudine quadam et excellentia sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
anima plus est quã ȩsca. & corpꝰ quã uestim̃tũ ÷
quomodo ergo perit uestim̃tũ : & si exterior
homonr̃ corrũpit᷑ : sed interior renouatur
dedie indiem : Ergo ipsi peribt. sed scđm
corpꝰ. tuautẽ ꝑmanes: Siergo scđm corpꝰ
peribt̃ : ubi ergo resurrectio carnis : ubi exẽ¬
plũ m̃brorũ qđ p̃ces sit in capite : ubiuis
audire mutabit᷑: Nontale erit quale fuit :
audiapłm dicentẽ : &mortui resur gent in¬
corrupti : & nos inmutabimꝰ : Quom odo inmu¬
tabimur : seminatur corpꝰ animale : surgit
corpꝰ spiritale : Ergo seminatur mortale :¬
surgit immortale Ergo seminat᷑ corrupti¬
bile : surgłt in corruptibile : Mutationem
itaq expectamꝰ: Ita peribt cęli : & inmutabun¬
tur cȩli : sed fortasse sc̃orũ corpora: non recte
dicuntur cȩli : Si non portant dm̃ : ñ sut̃ cȩli :
&unde inquit mihi ꝓbas. qr portant dm̃:
usq: ad eo neexcidittibi. Culorificate ergo.¬
& portate dm̃ incorpore uro : Ergo tales

Expanded text:
anima plus est quam esca, et corpus plus quam vestimentum» ? Quomodo ergo perit vestimentum? «Etsi exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem» . Ergo ipsi peribunt, sed secundum corpus: «Tu autem permanes.» Si ergo secundum corpus peribunt, ubi ergo resurrectio carnis? ubi exemplum membrorum quod praecessit in capite? ubi? Vis audire? Mutabitur; non tale erit quale fuit. Audi Apostolum dicentem: «Et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur.» Quomodo immutabimur? «Seminatur corpus animale, surget corpus spirituale» . Ergo seminatur mortale, resurget immortale; seminatur corruptibile, resurget incorruptibile. Mutationem itaque exspectamus: ita peribunt coeli, et immutabuntur coeli. Sed fortasse sanctorum corpora non recte dicuntur coeli? Si non portant Deum, non sint coeli. Et unde, inquit, mihi probas quia portant Deum? Usque adeone excidit tibi, «Glorificate et portate Deum in corpore vestro» ? Ergo tales
Abbreviated transcription (Latin):
in lapides eiꝰ: pulueris autẽ miserebuntur :
Intelligo lapides sion som̃s ꝓphetas Ibi p̃¬
missa. ẽ. uox p̃dicationis. inde assumptũ
euangelicũ officiũ: ꝑ illud p̃conũ cognitꝰ
xp̃s . Ergo seruitui bene ꝑlacitũ habu¬
er̃ in lapidession: sed illi p̃uaricatores
recedentes ad eo. malisq factis suis of¬
fendentes creatorẽ. in terrã unde sump¬
ti sunt redierunt :Puluis factisunt. im¬
pii facti sunt deqͥb: dicitur: Non sic
impii nonsic. sed tã quã puluis quẽ picit
uentꝰ a facie terrȩ : Sed expecta dñe :
sustine dñe: patiens esto dñe : non irruat
uentus. & auferat hunc puluerẽ a facie
terrȩ : Veniant. ueniant. seruitui :
agnoscant in lapidib: elo quia tua: hi¬
sereantur puluerission : Tormetur homo
adimaginẽ tuã: Dieat pulius nepereat:
nepereat. mem̃to quia puluis sumꝰ &
pulueris eiꝰ miserebuntur : Hoc desion
Num ꝗͥd non erat puluis qͥd ñm crucifi¬

Expanded text:
in lapides ejus; pulveris autem miserebuntur. in lapides ejus; pulveris autem miserebuntur. Intelligo lapides Sion, omnes Prophetas: ibi praemissa est vox praedicationis, inde assumptum Evangelicum officium, per illud praeconium cognitus Christus. Ergo servi tui beneplacitum habuerunt in lapides Sion. Sed illi praevaricatores, recedentes a Domino, malisque factis suis offendentes Creatorem, in terram unde sumpti sunt, redierunt. Pulvis facti sunt, impii facti sunt: de quibus dicitur, «Non sic impii, non sic; sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae» . Sed exspecta, Domine; sustine, Domine; patiens esto, Domine: non irruat ventus, et auferat hunc pulverem a facie terrae. Veniant, veniant servi tui, agnoscant in lapidibus eloquia tua, misereantur pulveris Sion, formetur homo ad imaginem tuam: dicat pulvis ne pereane pereat, «Memento quia pulvis sumus» . «Et pulveris ejus miserebuntur.» Hoc de Sion. Numquid non erat pulvis, qui Dominum crucifi
Abbreviated transcription (Latin):
Et ubision: ut eos qͥ sublege erant redimer&:¬
Primitꝰ ergo iudȩi: Inde enĩ apłi: inde illi
plusquã quingenti fr̃s: inde illa de inceps
multitudo cuierat anima una &cor unũ
indm̃: Ergo tu exurgens misereberissi¬
on: qm̃ uenit tẽpus ut miserearis elꝰ: qm̃
uenio tempus Qđ tẽpus: Ecce nanctẽ pꝰ
acceptabile : eccenuc dies salutis Quis
hoc dicit : seruus dĩ. ȩdificator qͥ dicebat.
dĩ ȩdificiũ estis : Quidicebat. sicut sapiens
p̃ter id qđ positũ ẽ qđ ẽ iħ sxp̃c : Ergo
& hic qͥd dicit: Qa̾i Betie ꝑlacituai
habuoRUN SeR UITUI in larides oiꝰ:
In lapides cuiꝰ: in lapidession: sed sunt ibi:
& non lapides : Cuius non lapides : Ẽ rgo quid¬
quid sequitur Et PulueRis ei MseRo¬
BITUR Agnoscamꝰ lapidẽ insion: agnosca¬
mꝰ pul uerẽ insion Nonenĩ dixit. lapidũeiꝰ
miserebuntur: sedquidait: qm̃ bene placi¬
tũ habuer̃ seruitui in lapides eiꝰ: & pulue¬
ris eiꝰ miserebuntur: Bene placitũ habuer̃

Expanded text:
qui sub Lege erant redimerrgo Judaei: inde enim Apostoli, inde illi plus quam quingenti fratres , inde illa deinceps multitudo, cui erat anima una et cor unum in Deum . Ergo, «Tu exsurgens misereberis Sion, quoniam tempus ut miserearis ejus, quoniam venit tempus.» Quod tempus? «Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis» . Quis hoc dicit? Servus Dei aedificator, qui dicebat, «Dei aedificium estis;» qui dicebat, «Sicut sapiens o et hic quid dicit? «Quoniam beneplacitum habuerunt servi tui in lapides ejus.» In lapides cujus? In lapides Sion. Sed sunt ibi et non lapides. Cujus non lapides? Ergo quid sequitur? «Et pulveris ejus miserebuntur.» Agnoscamus lapides in Sion, agnoscamus pulverem in Sion. Non enim dicit, Lapidum ejus miserebuntur; sed quid ait? «Quoniam beneplacitum habuerunt servi tui in lapides ejus, et pulveris ejus miserebuntur.» Beneplacitum habuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
AUDIRET EEMITUM COPEDITORTM:
TITSOLUAT EILIOS MORTIEICATORUM:
Inuenimꝰ in alio psalmo dictũ intret in ẽspectu
tuo gemitꝰ cõpeditorũ: & neo loco dictum
ubiuox martirũ intelligebatur : Vnde
martyres cõpediti : Nonne catenati potiꝰ¬
Agnoscuntur & cõpedes disciplinȩ dĩ
& timoris eiꝰ: dequo dictũ. ẽ. in itiũ sapien¬
tiȩ timor dñi : Per hunc enĩ timorẽ nonti¬
muerunt seruidĩ eos qͥcorpꝰ occidunt.
animã autẽ non possunt occidere: quia
eum timebant qui habet potestatem & ani¬
mã & corpus occidere in gehennã ignis:
Nisicõpedib timoris huiꝰ ligatiessent
martires : quando illa om̃ia dura & molesta
sustinerent aꝑsecutorib suis. cũ eis liberũ
fuerit facere qđ cogebantur . & euadere
qđ paciebantur : sed alligauerat eosds̃
istis compedib : duris ꝗͥdem & molestis
ad tempus. sed tolerandis ꝓpt̃ ꝓmissa eius.
cui dicitur ꝓpter uerba labiorũ tuorũ
ego custo diui uiasduras : Eem̃dum ꝗͥdem ẽ

Expanded text:
audiret gemitum compeditorum, ut solvat filios mortificatorum.» Invenimus in alio psalmo dictum, «Intret in conspectum tuum gemitus compeditorum» ; et in eo loco dictum, ubi vox martyrum intelligebatur. Unde martyres compediti? Nonne catenati potiuAgnoscuntur et compedes disciplinae Dei et timoris ejus, de quo dictum est: «Initium sapientiae timor Domini» . Per hunc enim timorem non timuerunt servi Dei eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere; quia eum timebant qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehennam ignis . Nisi enim compedibus timoris hujus ligati essent martyres, quando illa omnia dura et molesta sustinerent a persecutoribus suis, cum eis liberum fuerit facere quod cogebantur, et evadere quod patiebantur? Sed alligaverat eos Deus istis compedibus, duris quidem et molestis ad tempus, sed tolerandis propter promissa ejus, cui dicitur: «Propter verba labiorum tuorum, ego custodivi vias duras» . Gemendum quide
Abbreviated transcription (Latin):
riale tuũ in scłm & generationẽ : non iniquo¬
rum est sediustorum : Inuna generatione
ꝑtinet aduetus testam̃tũ: in alia autem
generatione ꝑtinet ad nouum testam̃tum ÷¬
& quia hoc qđ ꝓphȩcatũ est in nouum testa¬
mentũ ꝓnuntiat : scribantur hȩc inquit
ingenerationẽ altera : ETPOPVLUS QUICRE¬
ABITR LAUDASIT DNA: Nonpopłs qui
creatus est : sed popłs quicreabitur : Quꝰ d
euidentius fr̃s. quã hic p̃dicata ẽ. illacrea¬
tura dequa dicit apłs siqua igitur in xp̃o
noua creatura. uetera transierunt. ecce
facta sunt om̃ia noua: om̃ia autẽ exdõ:

Expanded text:
rationem et generationem,» non iniquorum est, sed justorum: in una generatione pertinet ad Vetus Testamentum; in alia autem generatione pertinet ad Novum Testamentum. Et quia hoc quod prophetatum est, Novum Testamentum praenuntiat; «Scribantur haec in generationem alteram: et populus qui creabitur, laudabit Dominum.» Non populus qui creatus est, sed «populus qui creabitur.» Quid evidentius, fratres mei? Hic praedicta est illa creatura de qua dicit Apostolus: «Si qua igitur in Christo nova creatura, vetera transierunt, ecce facta sunt omnia nova; o
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo seqͥturme pęna : quia de disti mihi
liberũ arbitriũ : Si enĩ mihi non dedisses
liberũ arbitriũ & ꝑ hanc rationẽ peco¬
rib me non faceres meliorẽ : non me
sequeretur damnatio ista. Peccantem
Quidmirũ sidies tui facti sunt similes
tui : ipsi sunt enĩ dies declinantes. quia
deuiasti : Qui sunt dieffumi. quia tumu¬
isti: Supra enĩ dixerat. defecer̃ sicut fumꝰ
dies mei : & nunc dicit. diesmei sicut umbra
declina uer̃ : In hac umbra agnoscendus. ẽ.
dies : in hac umbra uidenda ẽ. lux. ne post¬
ea sera & in fructuosa pęnitentia dicat᷑:
Quid nobis ꝓfuit suꝑbia. & diuitiarũ iac¬
tatio qͥd contulit nobis: transier̃ om̃ia
tanquam umbra: modo dieTranfibunt
om̃ia tãquã umbra: & nontutranseas
tam quã. Dies mei sicut umbra declina
sanguine saluatõris : Ergo sicut fȩnum
arui. Ego homo post illam p̃uaricationẽ :
Meidies sicut umbra declinauer̃ & tu

Expanded text:
ideo sequitur me poena, quia dedisti mihi ideo sequitur me poena, quia dedisti mihi liberum arbitrium. Si enim mihi non dedisses liberum arbitrium, et per hanc rationem pecoribus me non faceres meliorem, non me sequeretur damnatio justa peccantem.Quid mirum si dies tui facti sunt similes tui? Ipsi sunt enim dies declinantes, quia deviasti, qui sunt dies fumi, quia tumuisti. Supra enim dixerat, «Defecerunt sicut fumus dies mei;» et nunc dicit, «Dies mei sicut umbra declinaverunt.» In hac umbra agnoscendus est dies, in hac umbra videnda est lux; ne postea sera et infructuosa poenitentia dicatur: «Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra» . Modo dic, Transibunt omnia tanquam umbra, et tu non transeas tanquam umbra. «Dies mei sicut umbra declinavsanguine Salvatoris. «Ego sicut fenum arui:» ego homo, post illam praevaricationem; Mei dies sicut umbra declinaverunt, et tu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs: Iradĩ manet supeũ : quia non
cre didit munigenitũ filiumdĩ: Nonenĩ
ait. ira dĩ ueniet suꝑ eũ. sed manet suꝑ eũ:
qr nontollitur inquanatus est : Quare
ergo : & quid sibi uult uox ista. qm̃louasti
elisistime : Non enĩ ait. qm̃ leu asti & eli¬
sistime : sedqm leuasti elisistime : Ideo
elisisti: quia leuasti: Vnde hoc homo
in honore positꝰ. factꝰ ẽ. adimaginẽ dĩ:
Leuatꝰ in hunc honorẽ. erectus apul uere.
erectꝰ a terra. accepit animã rationitlẽ :
p̃positus. ẽ. rationis ipsius uiuacitate.
om̃ib bestiis. pecorib uolatilib piscib:
Quid enũ horũ hab& intelligentiȩ rationẽ:
sic nullum. horum hab& hancmiseriã:
Q uodenĩ pecus planget depeccato: quȩ
auis timet gehennã ignis ȩternalis : qua¬
quia nulla ei participatio beatȩ uitȩ :¬
nulli stimuli miseriarum: Homo autem
quia factus. ẽ. qui sit inbeata uita sibene
uixerit : ideo erit inmisera uita qr male
uixit: Ergo quia leuasti: elisistime :

Expanded text:
ra Dei manet super eum, quia non credidit in unigenitum Filium Dei» . Non enim ait, Ira Dei veniet super eum; sed, «manet super eum:» quia non tollitur in qua natus est. Quare ergo, et quid sibi vult vox ista, «Quoniam levasti, elisisti me:» Non enim ait, Quoniam levasti, et elisisti me; sed, «Quoniam levasti, elisisti me.» Ideo elisisti, quia levasti. Unde hoc? Homo in honore positus, factus est ad imaginem Dei: levatus in hunc honorem, erectus a pulvere, erectus a terra, accepit animam rationalem, praepositus est rationis ipsiusomnibus bestiis, pecoribus, volatilibus, piscibus . Quid enim horum habet intelligentiae rationem? sic nullum horum habet hanc miseriam. Quod enim pecus plangit de peccato? quae avis timet gehennam ignis aeterni? Quia nulla ei participatio beatae vitae, nulli stimuli miseriarum. Homo autem, quia factus est qui sit in beata vita, si bene vixerit; ideo erit in misera vita, quia male vixit. Ergo, «Quia levasti, elisisti me:»
Abbreviated transcription (Latin):
nunc curritur : Nunc siquis aliter a liqͥd¬
erat. & aliter se habebat : manducot
cinerem sicut panẽ. & potũ suũ cũ fletu
cõmisceat Nunc tẽpus est cũ ȩdificatur
sion: nunc intrant lapides instructurã:
Perfecto ȩdificio. & dedicata domo. qd curris
sero quȩsiturus. maniter petiturus. frustra
pulsaturus. foris remansurus cũ qͥnq uir¬
ginib fatuis : Nunc ergo curre : Respexit
enĩ inorationẽ humiliũ : & non de spexit p̃cẽ¬
eorũ: SCRIBATUR hȩc icCTIERATOdE
AlteRa: Quando ⁊+hȩc scribebuntur:
hȩc non ita ꝓderant eis inter eus inter quos
scribebantur: Scribebantur enĩ ad ꝓphetan¬
dum nouum testam̃tũ : inter homines qͥ uiue¬
bant exuetere testam̃to: Sed & illud uetus

Expanded text:
nunc curritur; nunc, si quis aliter nunc curritur; nunc, si quis aliter erat, et aliter se habebat, manducet cinerem sicut panem, et potum suum cum fletu commisceat. Nunc tempus est, cum aedificatur Sion; nunc intrant lapides in structuram: perfecto aedificio et dedicata domo, quid curris, sero quaesiturus, inaniter petiturus, frustra pulsaturus, foris remansurus cum quinque virginibus fatuis ? Nunc ergo curre: «Respexit» enim «in orationem humilium, et non despexit pre Scribantur haec in generationem alteram.» Quando scribebantur haec, non ita proderant eis inter quos scribebantur: scribebantur enim ad prophetandum Novum Testamentum, inter homines qui vivebant ex Vetere Testamento. Sed et illud Vet
Abbreviated transcription (Latin):
uate diluuiũ : Hoc agitur nunc : qm̃ ȩdi¬
ficauit dñssion: sedȩdificata sion nunc.
inała sua: Vt ȩdificaret sion. ut esset
fundam̃tũ insion : uisus est asion. sed non
ingła sua .: Uidimꝰ eũ : & non habebat
spetiem neq decorem: At uero cũ uene¬
rit iudicare cũ angłis suis. quando congre¬
gabuntur ante eum om̃s gentes : quan¬
ido oues ad dexteram. hedi ad sinistram
separabuntur: Nonne tunc ui debuñ
inquem pupugerunt : & confundentur
sero : quiprima pęnitentia & salubri
confundi noluerunt : Edificauit dñs
sion. & uidebitur ingła sua: qui in illa
primo uisus est in infirmitate sua:¬
ETRESPEXIT INORATIONẼ HUMILIŨ:
inȩdificatione sion hocagitur modo :
ȩdificantes sion orant & gemunt : Ille unꝰ
pauper quot pauperes multi : quia milia in tot
gentibus unus: quia unitas pacis eccłȩ
spse unus: ipse multi : Vnꝰ ꝓpter caritatẽ:
multi ꝓpter latitudinẽ : Ergo nunc orat᷑ :

Expanded text:
vate diluvium. Hoc agitur nunc, «Quoniam aedivate diluvium. Hoc agitur nunc, «Quoniam aedificabit Dominus Sion.» Sed aedificata Sion, loria sua.» Ut aedificaret Sion, ut esset fundamentum in Sion, visus est a Sion, sed non in gloria sua: «Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem» . At vero cum venerit judicare cum Angelis suis, quando congregabuntur ante eum omnes gentes, quando oves ad dexteram, haedi ad sinistram separabuntur , nonne tunc videbunt in quem pupugerunt ? Et confundentur sero, qui prima poenitentia et salubri confundi noluerunt. «Aedificabit Dominus Sion, et videbitur in gloria sua:» qui in illa primo visus est in infirmitate suaRespexit in orationem humilium, In aedificatione Sion hoc agitur modo; aedificantes Sion orant, gemunt: ille unus pauper, quod pauperes multi; quia millia in tot gentibus unus, quia unitas pacis Ecclesiae. Ipse unus, ipse multi: unus, propter charitatem; multi, propter latitudinem. Ergo nunc oratur,
Abbreviated transcription (Latin):
unt quid faciunt : Deillo puluere uenit
paries tot miliũ credentiũ : & p̃ciarerũ
suarũ adpedes apłorũ ponentium :
Ergo extitit dello puluere humanitas :¬
& formata & formosa : Quisenĩ degentib sio :
quã paucos miramur. hoo fecisse. ad illo¬
rũ totmilia. subito primotria. postea
quinq milia. om̃s inunitate uiuentes.
om̃s uenditarũ suarũ rerũ p̃tia ad pedes
apłorũ ponentes. ut distribueretur
unicuiq sicut cuiq: operat. qͥb erati
anima una &cor unũ in dm̃& Quis hoc
fecit etiam deisto puluere. nisiquiet
ipsum adã fecit expuluere : hoc ergo
desion: sed nontantum insion: Quid igitur¬
iã qm̃ seruitui bene placitũ habuer̃ in la¬
eius ut formaretur. uel potius reformare¬
tur homo uiuus expuluere : hinc p̃dicatio
creuit ingentib:: timeant nom̃ tuũ gen¬
tes & om̃s reges terrȩ głam tuã :Ueniat¬
& alius paries degentib: agnoscatur lapis
nunc : Heia lapides uiui : instructuram
currite non inruinã : Aedificatur sion :

Expanded text:
d faciunt» . De ipso pulvere venit paries tot millium credentium, et pretia rerum suarum ad pedes Apostolorum ponentium. Ergo exstitit de illo pulvere humanitas et formata et formosa. Quis enim de Gentibus sic? Quam paucos miramur hoc fecisse ad illorum tot millia? Subito primo tria, postea quinque millia; omnes in unitate viventes, omnes venditarum rerum suarum pretia ad pedes Apostolorum ponentes, ut distribueretur unicuique sicut cuique opus erat, quibus erat anima una et cor unum in Deum . Quis hoc fecit etiam de isto pulvere, nisi qui et ipsum Adam fecit ex pulvere? Hoc ergo de Sion, sed non tantum in Sion. jam quoniam servi tui beneplacitum habuerunt in laejus, ut formaretur, vel potius reformaretur homo vivus ex pulvere; hinc praedicatio crevit in Gentibus: timeant nomen tuum Gentes, et omnes reges terrae gloriam tuam; veniat et alius paries de Gentibus, agnoscatur lapis nunc. Eia lapides vivi in structuram currite, non in ruinam. Aedificatur Sion;
Abbreviated transcription (Latin):
nos pauꝑ factꝰ ẽ. cũ diues
capt̃ loquentia uidimꝰ. Uidimꝰ enĩ ibi & nos
ipsos: sitam̃ ꝑ eiꝰ grãm aliqd & nos: Finita autẽ
iamerant uerba gemituũ. &cȩꝑant consolatio¬
nũ: Sedea finiri hesterno die tractando mini¬
me potuer̃ : in his quȩ restant: audiamꝰ hodieꝵ
Noniam gem̃tẽ pauperẽ sed gaudentẽ : Ideo gau¬
dentẽ. quia sꝑantẽ : Ideo sꝑantẽ : qr non de se
p̃sum̃tẽ : Prenuntiauit felicitatẽ rerũ humana

Expanded text:
per factus est, cum dives caput loquentia. Vidimus enim ibi et nos ipsos; si tamen per ejus gratiam aliquid et nos. Finita autem jam erant verba gemituum, et coeperant consolationum; sed ea finiri hesterno die tractando minime potuerunt: in iis quae restant, audiamus hodie non jam gementem pauperem, sed gaudentem; ideo gaudentem, quia sperantem; ideo sperantem, quia non de se praesumentem. Praenuntiavit felicitate
Abbreviated transcription (Latin):
laris in tecto: dicat nobis pauꝑ iste cap̃t
nr̃m pauꝑ uoluntate : loquat᷑ pauperib
innecessitate: Qđ eñi dr̃ uel etiã legit᷑
dehac aui id. ẽ. pel icano non taceam non
aliqͥd affirmantes temere. sed tamen
ñtacentes : Qđ scripser̃. & legi& dici
uoluer̃ : Vos sic audite. ut siuerũ ẽ congni¬
at : si falsum . ẽ. ñ teneatur: Dicunt᷑ hȩ. aues.
tãquã colaphis rostrorũ occidere paruulos
suos : eosdemq innido occisos a selugere
ꝑtriduũ : Postremo dicunt matrẽ seipsã
grauiter uulnerare : & sanguinẽ suũ suꝑ
filios fundere : Quo illi suꝑ fuso: reui¬
uiscunt : Fortasse hocuerũ : fortasse
falsumsit: Iamen siuerũ. ẽ : quẽ ad modũ
illi congruat. qͥ nos uiuificauit sangume
suo. uidete : Congruit illi qđ matriscaro
uiuificat sanguine suo filios suos: satis
congruit : Ham & ipse gallinã sedicit

Expanded text:
laris in tecto. Dicat nobis pauper iste, caput laris in tecto. Dicat nobis pauper iste, caput nostrum: pauper voluntate, loquatur pauperibus in necessitate. Quod enim dicitur, vel etiam legitur de hac ave, id est pelicano, non taceamus; non aliquid affirmantes temere, sed tamen non tacentes quod qui scripserunt, et legi et dici voluerunt. Vos sic audite, ut si verum est, congruat; si falsum est, non teneat. Dicuntur hae aves tanquam colaphis rostrorum occidere parvulos suos, eosdemque in nido occisos a se lugere per triduum: postremo dicunt matrem seipsam graviter vulnerare et sanguinem suum super filios fundere, quo illi superfusi reviviscunt. Fortasse hoc verum, fortasse falsum sit: tamen si verum est, quemadmodum illi congruat, qui nos vivificavit sanguine suo, videte. Congruit illi quod matris caro vivificat sanguine suo filios suos; satis congruit. Nam et ipse gallinam se dicit
Abbreviated transcription (Latin):
mo: non quasi non credider̃. aut qđ cre¬
diderant dimiser̃. sed in eo qđ credunt
tepide ambulantes : clamat adeos passer.
non in solitudine qr xp̃ian sunt. nec in pa¬
rietinis. quia noncetiderunt : sed tamen
intecto sunt: Subtecto potius: quia sub
carne sunt Ille su ꝑ carnẽ clamat passer:
p̃cepta dĩ non tacet: necfit carnalis ut subi¬
ciatur tecto: Quienĩ intecto. ẽ : nondes¬
cendat tollere aliquid dedomo: Et qđ
inaure auditis. p̃dicate suꝑ tecta : Istȩ
tres aues: & tria loca : & unꝰ homo potest
habere ꝑsoña triũ auiũ : & tres homines.
possunt habere ꝑsonã triũ auium :
Ettria genera locorũ : triagenera sunt
hominũ : Tamen solitudo. parietinȩ.
& tectũ: nonnisi tria genera hominũ
sunt : Sedquid hisplurimũ : Ipsum
dnm uideamꝰ: ne forte iꝑfesit. & melius
ipse agnoscitur. & pelicanꝰ in solitudine.
& nȩcti corax in parietinis & passer singu¬

Expanded text:
mo, non quasi qui non crediderint, aut quod cremo, non quasi qui non crediderint, aut quod crediderant dimiserint, sed in eo quod credunt tepide ambulantes; clamat ad eos passer, non in solitudine, quia christiani sunt; nec in parietinis, quia non ceciderunt; sed tamen in tecto sunt; sub tecto potius, quia sub carne sunt. Ille super carnem clamat passer, praecepta Dei non tacet, nec fit carnalis, ut subjiciatur tecto. «Qui» enim «in tecto est, non descendat tollere aliquid de domo» ; et, «Quod in aure auditis, praedicate super tecta» . Istae tres aves et tria loca; et unus homo potest habere personam trium avium, et tres homines possunt habere personam trium avium; et tria genera locorum, tria genera sunt hominum; tamen solitudo, parietinae, et tectum, nonnisi tria genera hominum sunt. 8. Sed quid de his plurimum? Ipsum Dominum videamus, ne forte ipse sit, et melius ipse agnoscatur, et pelicanus in solitudine, et nycticorax in parietinis, et passer singu
Abbreviated transcription (Latin):
in solitudine : Quid quȩris formam eius.
m̃bra eiꝰ. uocẽ eiꝰ. mores eiꝰ : quantũ tibi
psalmꝰ dedit: auis est habitans insolitu¬
dine : Neͥcti corax auis est: amans noctẽ:
Parietinȩ dicuntur : quas uulgo dicimꝰ: uinas:
Vbi parietes stant sine tecto. sine habitan¬
tib ibihabitat neͦcticorax: Iamuero pas¬
ser & tectũ qͥdsit. nostis: Inuenio ergo
aliquẽ decorpore xp̃i. p̃dicatorẽ uerbi :
compatientẽ infirmis. quȩrentẽ lucra
xp̃i : reminiscentẽ dm̃i sui uenturi: nedi¬
cat. serue nequã & piger. dares pecuniã meã
nũ mulariis : Ex huius dispensatoris of¬
ficio : uideamꝰ hȩc tria : Venerit inter
aliquos ubi xp̃iani non sunt: pelicanus ẽ.
in solitudine: Uenerit ad eos qͥ fuerunt
& cecider: neͦcticorax inparietinis: Non
enĩ deseret & tenebras eorũ qͥ habitant
in nocte : & ipsos lucrari uult: Venerit
ad eos qͥ xp̃iani sunt qͥdem. habitant᷑ indo¬

Expanded text:
«in solitudine.» Quid quaeris formam ejus, «in solitudine.» Quid quaeris formam ejus, membra ejus, vocem ejus, mores ejus? Quantum tibi Psalmus dicit, avis est habitans in solitudine. Nycticorax, avis et amans noctem. Parietinae dicuntur, quas vulgo dicimus ruinas, ubi parietes stant sine tecto, sine habitantibus: ibi habitat nycticorax. Jam vero passer et tectum quid sit, nostis. Invenio ergo aliquem de corpore Christi, praedicatorem verbi, compatientem infirmis, quaerentem lucra Christi, reminiscentem Domini sui venturi, ne dicat: «Serve nequam et piger, dares pecuniam meam nummulariis» . Ex hujus dispensatoris officio videamus haec tria. Venerit inter aliquos ubi christiani non sunt; pelicanus est in solitudine: venerit ad eos qui fuerunt et ceciderunt, nycticorax est in parietinis; non enim deserit et tenebras eorum qui habitant in nocte, et ipsos lucrari vult: venerit ad eos qui christiani sunt quidem habitantes in do
Abbreviated transcription (Latin):
separamur : Auoce eñigemitꝰ mei. ad hese¬
runt ossa mea carnimeȩ : ad heser̃ fortes
in ualidis : Ad heser̃ firmi infirmis : Vnde
adheser̃: A uoce gemitꝰ sui: non auoce gemi¬
tus illorũ: Qualege adheser̃: nisi quia dic¬
tũ est. Debemꝰ nos firmi. infirmitatẽ infir¬
TAT̃ ISOLITUDINO FACTUSSU SICUT
MICTI CORAX INPARIETINIS : TICILAUIS
&FACCUSSŨSICUT PASSER SINCULARIS
intocto: Eccetresaues: &tria loca: qͥd
sibi uel int. don& dñs ut dicamꝰ: & audiatis
utiliter qđ dicitur salubriteꝵ. Quid sibi
uolunt tres aues. & trialoca: quȩ tresaues:
pel icanꝰ. nicticorax. & passer: & trialoca :
solitudo parietina. & tectũ : Pelicanus
insolitudine : ncci corax inparietinis. pas¬
ser intecto: Primo qͥd sit pelacanꝰ. dicen¬
dũest: In ea qͥppe regione nascitur : ut no¬
bis ignotasit auis hȩc: Nascitur insolitu¬
dinib maxime nilifluminis i n egipto :
Quȩlibet sit auis: qđ deilla psalmꝰ dicere
uoluit. hoc intucamur: Habitat in qͥt

Expanded text:
voce» enim «gemitus mei adhaeserunt ossa mea carni meae:» adhaeserunt fortes invalidis, adhaeserunt firmi infirmis. Unde adhaeserunt? A voce gemitus sui, non a voce gemitus illorum. Qua lege adhaeserunt, nisi qua dictum est: «Debemus enim nos firmi infirmitatem infirtat in solitudine; factus sum sicut nycticorax in parietinis. Vigilavi, et factus sum sicut passer singularis in tecto.» Ecce tres aves, et tria loca; quid sibi velint, donet Dominus ut dicamus, et ut audiatis utiliter quod dicitur salubriter. Quid sibi volunt tres aves, et tria loca? Quae tres aves? Pelicanus, nycticorax, et passer: et tria loca, solitudo, parietinae, et tectum. Pelicanus in solitudine, nycticorax in parietinis, passer in tecto. Primo quid sit pelicanus, dicendum est. In ea quippe regione nascitur, ut nobis ignota haec avis sit. Nascitur in solitudinibus, maxime Nili fluminis, in Aegypto. Quaelibet sit avis haec, quod de illa Psalmus dicere voluit, hoc intueamur. «Habitat,» inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmͤmorabunt᷑ & conuertentur ad dñm
uniuersi fines terrȩ : Post obliuionem :¬
ueniat cõmemoratio : Manducetur
panis decelo. ut uiuatur : hon manna. si c̃
illi manducauer̃ & mortui sunt. Panis
de quo dicitur : beati qͥ esuriunt & sitiunt
quã intelligo: auoce quã noui ꝓbabiliter:
A uoce gemitꝰ mei. non auoce gemitꝰ illoꝵ
qͥb compatior : Multi geniunt : gemo
&ego : & hoc gemo: quia male gemunt:
Amisit nummũ. gemit. Amisit fidem
nongemit : Ego appendo nũmũ & fidem :¬
& inuenio maiorẽ gȩmitũ demale gem̃te.
aut nongem̃te : Fecit fraudẽ & gaudet
quoluero qͦdãno: Ad quisiuit pecuniam :¬
ꝑdidit iustitiã: Gemit hinc qͥ gemere nouit.
qui capiti ꝓpinquat: Quirecte heret cor¬
porixp̃i. gemit inde : Carnales autem
non inde gemunt : & gem̃dosse faciunt
quia non inde gemunt: Nec eos possumꝰ.
uel non gem̃tes uel male gem̃tes contemp¬
nere: Uolumꝰ enĩ eos corrigere : uolumꝰ

Expanded text:
commemorabuntur et convertentur ad Dominum commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae . Post oblivionem veniat commemoratio, manducetur panis de coelo, ut vivatur; non manna, sicut illi manducaverunt et mortui sunt : panis de quo dicitur, «Beati qui esurium et sitiunt» quam intelligo, a voce quam novi: «A voce gemitus mei,» non a voce gemitus illorum quibus compatior. Multi enim gemunt, gemo et ego; et hoc gemo, quia male gemunt. Amisit nummum, gemit; amisit fidem, non gemit: ego appendo nummum et fidem, et invenio majorem gemitum de male gemente, aut non gemente. Facit fraudem, et gaudet. Quo lucro? quo damno? Acquisivit pecuniam, perdidit justitiam. Gemit hinc qui gemere novit; qui capiti propinquat, qui recte haeret corpori Christi, gemit inde. Carnales autem non inde gemunt, et gemendos se faciunt, quia non inde gemunt: nec eos possumus, vel non gementes, vel male gementes contemnere. Volumus enim eos corrigere, volumus
Abbreviated transcription (Latin):
& aruit coreiꝰ : q̃m oblitus ẽ. manducare
panẽ suũ: Oblitus. ẽ. manducare panẽ :
bibit uenenũ: ꝑcussũ. ẽ. cor eiꝰ. & aruit
sicut fęnũ: Ipse ẽ. ille ꝑcus sus mesaia.
dequo dicit᷑. & cuidicitur : non inȩternũ tẽ¬
pus irascar uobis: Sp̃s enĩ ame ꝓcedit :¬
& omñe flatũ egofeci: Propter peccatũ
mo dicũ quid contristaui illũ. & ꝑcussi
illũ : & auerti faciem meã ab illo : Merito
hic. neauertas faciem tuã ame. hoc est
aꝑcusso: dequo dixisti ꝑcussi illũ: dequo
dixistiuias eiꝰ uidi. & sanauieũ : Percussum ẽ.
sicut fenũ & aruit cormeũ : qm̃ oblitussum
manducare panẽ meũ: Modo manduca:
qđ oblitꝰ eras : Seduenit & ipse panis: incuiꝰ
corpore tibilicet recordari uocẽ obliui¬
onis tuȩ. & exclamare ex pauꝑtate. ut su¬
mas diuitias: Modo manduca : In eiꝰ enĩ
corporees quiait : egosum panis uiuus
qͥ decelo descendi : Oblitus eras mandu¬
care panẽ tuũ : sed iamillo crucifixo.

Expanded text:
us est manducare panem suum. Oblitus manducare panem, bibit venenum; percussum est cor ejus, et aruit sicut fenum. Ipse est ille percussus in Isaia, de quo dicitur, et cui dicitur: «Non in aeternum tempus irascar vobis: spiritus enim a me procedit, et omnem flatum ego feci. Propter peccatum modicum quid contristavi illum, et percussi illum, et averti faciem meam ab illo.» Merito hic, «Ne avertas faciem tuam a me:» hoc est, a percusso, de quo dixisti, «Percussi illum;» de quo dixisti, «Vias ejus vidi, et sanavi eum . Percussum est sicut fenum, et aruit cor meum, quoniam oblitus sum manducare panem meum.» Modo manduca quem oblitus eras. Sed venit et ipse panis, in cujus corpore tibi licet recordari vocem oblivionis tuae, et clamare ex paupertate, ut sumas divitias. Modo manduca; in ejus enim corpore es, qui ait: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . Oblitus eras manducare panem tuum; sed jam illo crucifixo,
Abbreviated transcription (Latin):
formã serui accipiens: dimisit patrẽ:
Quod autẽ de uirgine natꝰ ẽ. dimittat
& matrẽ : & adhereat uxori suȩ & sint
duo incarne una: Ita eni erunt & duo inuoce
una : & in illa un a uoce ĩ a non mirabi mur nr̃am
uocẽ. Cinerẽ sicut panẽ manducaui. & po¬
tũ meũ cũ fletu miscebã : Dignatus. ẽ. enĩ
habere nos m̃bra : Sunt & pęnitentes in m̃bris
eiꝰ : Non enĩ exclusi & separati sunt ab eccła& :
Nec om̃ino sibi ad iungeret coniugemnisi
illa uoce: Agite pęnitentiã : apꝓpinquauit
enĩ regnũ cȩlorũ. Iamergo audiamꝰ qd oret

Expanded text:
formam servi accipiens , dimisit Patrem: formam servi accipiens , dimisit Patrem: quod autem de virgine natus est, dimittat et matrem, et adhaereat uxori suae, et sint duo in carne una . Ita enim erunt duo et in voce una, et in illa una voce jam non mirabimur nostram vocem: «Cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam.» Dignatus est enim habere nos membra. Sunt et poenitentes in membris ejus. Non enim exclusi, et separati sunt ab Ecclesia ejus: nec omnino sibi adjungeret conjugem, nisi illa voce, «Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum» . Jam ergo audiamus quid oret
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscit: indignũ se foluendȩ calciam̃¬
ti corrigiȩ confitetur : Iaminde cȩci
inluminantur : surdis aperit᷑ auditus :
locuntur muti: mundantur leꝓsi: Strin¬
guntur paralitici: conualescunt langiu¬
di : resurgunt mortui : Iã qͥdem in uerbi
illius ꝑquod facta sunt om̃ia cõparatio¬
ne. diitiarũ agnosco pauꝑtatẽ: Sedquã
longe adhuc acinere & fletu cũ potu:
Adhuc timeo dicere ipse. ẽ: & tam̃ uolo:
Sunt enĩ hic quȩ me cogant uelle: & rur¬
sus quȩdã quȩme cogant timere : Ipse ẽ:
& non est ipse : Iam informa ser ui est:
iam mortalẽ fragilẽq carnẽ portat :
iã moriturus aduenit : & tam̃ nondũ intel¬
ligit᷑ in hac egestate: cinerẽ sicut panẽ
manducaui : & potũ meũ cũfletu miscebã:
Addat ergo pauꝑtatẽ pauꝑtati: & trans¬
figuret in se corpus humilitatis nr̃ȩ :
Sit caput nr̃m. simꝰ m̃braeiꝰ: Sint duo in
carne una . : Iamenĩ ut primitꝰ pauꝑ eẽt

Expanded text:
agnoscit, indignum se solvendae calceameagnoscit, indignum se solvendae calceamenti corrigiae confitetur . Jam inde caeci illuminantur, surdis aperitur auditus, loquuntur muti, mundantur leprosi, stringuntur paralytici, convalescunt languidi, resurgunt mortui . 2. Jam quidem in Verbi illius per quod facta sunt omnia comparatione, divitiarum agnosco paupertatem; sed quam longe adhuc a cinere et fletu cum potu? Adhuc timeo dicere, Ipse est; et tamen volo. Sunt hic enim quae me cogant velle, et rursus quaedam quae me cogant timere. Ipse est, et non est ipse. Jam in forma servi est, jam mortalem fragilemque carnem portat, jam moriturus advenit, et tamen nondum intelligitur in hac egestate. «Cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam.» Addat ergo paupertatem paupertati, et transfiguret in se corpus humilitatis nostrae : sit caput nostrum, simus membra ejus, sint duo in carne una. Jam enim ut primitus pauper esset,
Abbreviated transcription (Latin):
formã indutus . ẽ. semet ipsum ex ina¬
niens : nediuitias eiꝰ ex pauesceres.
& ad eũ accedere cum tua m̃ dicitate
non auderes: Ibi accepit in quã formã
serui: ubi nrã indutus . ẽ. pauꝑtate:
Ibi se pauperauit: ibi nos ditauit: Iam
ergo ꝓpinquamꝰ deillo hec intelligere :
uerumtam̃ ad huc non est tãtemere
ꝓnuntiandum: Partꝰ uirginis ẽ. lapis
sine manibus demonte p̃cisus ubi nul¬
lus hominũ oꝑatus est: nulla transfusa¬
concupiscentia : sed sola fide saccensa & uer¬
bicaro concepta: Deinde ꝓcessit exutero:
Locuti sunt cęli: angłi pastorib nuntiauerug̃
Stella ad ad orandũ regẽ magos traxit:
Simeon repletꝰ spũ. infantẽ dñm in matris
manib agnouit: Accessit ȩtas: nondi¬
uinitati fed carni: Horrent mirant᷑q:
sapientiã dĩ. pueri duodennis: imperi¬
nisi illo subueniente utiq perituri : Cres¬
cit adhuc ȩtate corporis: uenit ad
fluuiũ baptitandus : Baptitator dñm

Expanded text:
forma indutus est, semetipsum exinaforma indutus est, semetipsum exinaniens; ne divitias ejus expavesceres, et ad eum accedere cum tua mendicitate non auderes. Ibi accepit, inquam, formam servi, ibi nostra indutus est paupertate; ibi se pauperavit, ibi nos ditavit. Jam ergo propinquamus de illo haec intelligere: verumtamen adhuc non est temere pronuntiandum. Partus virginis est lapis sine manibus de monte praecisus , ubi nullus hominum operatus est, nulla transfusconcupiscentia, sed sola fides accensa, et Verbi caro concepta. Deinde processit ex utero; locuti sunt coeli, Angeli pastoribus nuntiaverunt , stella ad adorandum regem magos traxit , Simeon impletus Spiritu infantem Deum in matris manibus agnovit. Accessit aetas, non divinitati, sed carni. Horrent, miranturque sapientiam pueri duodennis, imperinisi illo subveniente, utique perituri? Crescit adhuc aetate corporis: venit ad fluvium baptizandus; baptizator Deum