comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meruit: operib declarabat.
omni suanitate cõspiciis¬
atq inter cliuites ⁊ paupe¬
res meclius. ut pauperes il
lum quasi pauperem aspice¬
rent. diuides uero quasi su¬
periorem sibi estimarẽt. Nõ¬
atcendebat. Et tanto unũ¬
quemq eminentius honora¬
rib aures suas quasi aser¬
pentib separabat: dicens
hoc uenenum pereas hoc in¬
gressum occidere animam

Expanded text:
erat, operibus declarabat, omni suavitate facillimus. Inter divites et pauperes semper medius, ut palum quasi pauperem aspicerent, divites vero quasi superiorem se estimarent, vattendebat, et tanto unumquemque eminentius honoraribus aures suas quasi a serpentibus separabat dicens, quod hoc venenum per aures ingressum occideret animam
Abbreviated transcription (Latin):
tes. a deo halemus qd̃ hoĩeᷤ
sumus. a nobis ip̃is aũt
quod iusti sumus. lc.xii.¬
uid clicitis qui uos
ip̃os decipitis: nõ asser¬
tores sed p̾cipitatores libe¬
ri arbitrii. exalto elatioĩs
per in ania presumptioniᷤ.
in ꝓfunda sum mersionis:
Nempe uox ur̃a est: quod
homo ex semet ip̃o facit iu¬
sticiam. Hoc est altũ ela¬
tionis ur̃e. Sed ueritas cõ¬
traclicit: ⁊ licit. Palmes
nõ potest ferre fructũ a se¬
met ip̃o: nisi manserit ĩ
uite. Ite nunc ꝑ abrupta:
⁊ nõ habentes ubi figami¬
ni uentosa loquacitate ias¬
tamini. hec sunt in ania
presumptionis ur̃e. Sed
quid uos sequatur. uide¬
te: ⁊ si est in uobis ullus
sensus horrete. Qui enim
a semet ip̃o se fructũ exis¬
timat ferre: in uite nõ ẽ.
Qui in uite nõ est: inxp̃o
nõ est. Qui in xp̃o nõ est:
rp̃ianus nõ est. Hec sunt

Expanded text:
tes: A Deo habemus, quod homines tes: A Deo habemus, quod homines sumus, a nobis ipsis autem quod justi sumus. Quid dicitis? quid vos ipsos decipitis? non assertores sed praecipitatores liberi arbitrii, ex alto elatioper inania praesumptionis, in profunda submersionis? Nempe vox vestra est, quod homo ex semetipso facit justitiam: hoc est altum elationis vestrae. Sed veritas contradicit, et dicit, Palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite. Ite nunc per abrupta, et non habentes ubi figamini, ventosa loquacitate jactamini. Haec sunt inania praesumptionis vestrae. Sed quid vos sequatur videte, et si est in vobis ullus sensus, horrete. Qui enim a semetipso se fructum existimat ferre, in vite non est; qui in vite non est, in Christo non est; qui in Christo non est, christianus non est. H
Abbreviated transcription (Latin):
Ta sunt inuite palmites
ut uiti nõ conferant. sed
inde accipiant. un de uirãt.
Ita uero uitis est in palmi¬
tib. ut uitale alimentũ¬
sum ministret eis non su¬
mat ab eis. Ac per hoc ⁊ ma¬
nentem in se habere xp̃m
⁊ manere in xp̃o cliscipuł¬
ꝓdest utrumq nõ xp̃o. Nã
preciso palmite. potest cle
uina raclice alius pullula¬
re. Qui aũt precisus est si¬
ne raclice nõ potest uiuere.
palmes nõ potest ferre fruc
cum a semet ip̃o. nisi mã¬
serit in uite: sic nec uos nͥ
in me manseritis. Magna
gr̃e cõmendatio: fratres
mei. Corcda instruit humi¬
lium: ora obstruit suꝑbo¬
rum. Ecce cui audent res¬
pondeant. qui ignorantes
dei iusticiam. ⁊ suam uolẽ¬
tes constituere iusticie clei
nõ sunt subiecti. Ecce cui
respondeant sibi placẽces.
⁊ ad bona opera facienda
deum sibi necessariũ non
putantes. Nõne huic resis¬
tunt ueritati homines mẽ¬
te corrupti. reprobi circa
fidem. qui respondent et
loquntur miquitatẽ clicẽ¬

Expanded text:
ta sunt in vite palmites, ut viti nihil conferant, sed inde accipiant unde vivant. Sic quippe vitis est in palmitibus, ut vitale alimentusubministret eis, non sumat ab eis. Ac per hoc et manentem in se habere Christum, et manere in Christo, discipuodest utrumque, non Christo: nam praeciso palmite, potest de viva radice alius pullulare; qui autem praecisus est, sine radice non potest vivere. palmes non potest ferretum a semetipso, nisi manserit in vite: sic nec vos, nisi in me manseritis . » Magna gratiae commendatio, fratres mei: corda instruit humilium, ora obstruit superborum. Ecce cui si audent respondeant, qui « ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . » Ecce cui respondeant sibi placentes, et ad bona opera facienda Deum sibi necessarium non putantes. Nonne huic resistunt veritati homines mente corrupti, et reprobi circa fidem, qui respondent, et loquuntur iniquitatem, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter concilii uniuersalis
uetitum quod iam se orcli-¬
factum ẽẽ cloluit: aliis fie¬
ri minirae uoluit. Uncle etiã
sat egit ut in conciliis con¬
stitueretur episcopoꝵ: ab or

Expanded text:
propter concilii universalis vetitum, quod jam ordifactum esse doluit, aliis fieri voluit. Unde etiam sategit, ut conciliis constitueretur episcoporum, ab o
Abbreviated transcription (Latin):
langobarcloꝵ rex aucliens
quod sarraceni depopula¬
ta sardinia etiam loca fe¬
pr̃is obuastationer barba¬
rifice reconclita fuerant:¬

Expanded text:
rex Longobardorum audiens quod Sarraceni depopulata Sardinia illa etiam loca feustini ob uastationem barbalata et recondita fuerant,
Abbreviated transcription (Latin):
legisse fatetur. In libris su¬
reconclitus: quibdam sit
est manifestus: ut etiã par¬
uulis ꝓbetur acceptus. Cuiꝰ
aꝑta suauia surit: obscura
uero magnis utilitatibus
referta pinguescunt. Hic¬

Expanded text:
ibris nreconditus, in quibusdam sic est planissimus, ut etiam paruulis probetur acceptus; cuius aperta suauia sunt, obscura uero magnis utilitatibus farcita pinguescunt. H
Abbreviated transcription (Latin):
hoc beatus senex ualerius.
ciali beneficio diuine mu¬
eccłia sacerclote priuata.
ad episcopatum quereretur.
⁊ sibi auferretur. Nam ⁊ id
ꝓuenisset: nisi hoc iclem e¬
piscopus cognito. eum acl

Expanded text:
o beatus senex Valerius cciali beneficio, metuere cEcclesia sacerdote privata, ad episcopatum quaereretur, et sibi auferretur: nam et id provenisset, nisi et hoc idem episcopus cognito, a
Abbreviated transcription (Latin):
clicti transferret benedicti.
fuit namq ilem aigulfꝰ
uenerabilis uir: ⁊ deo om¬
nimoclis placere gestiens.
Qui quante sc̃ĩtatis fuerit
cuiusue uirtutis. finis ꝓ¬
bauit: in quo omnis laus
secure canitur. Nam cumi
bonis polleret moribz: et
in monasterio lyrinensi
ob bonoꝵ studium operũ
peteretur aliquantis ꝑ exẽ¬
pli gratia remorari. a cõ¬
trariis cliuine religionis
insiclias perpessus ad pal-¬
mamusq martyrii perue
uit. Cuius etiam passio pe¬
nes nos habetur.

Expanded text:
icti transferret Benedicti. Fuit namque idem Aigulfus venerabilis vir et Deo omnimodo placere gestiens: qui quantae sanctitatis fuerit cujusve virtutis, finis probavit, in quo omnis laus secure canitur. Namque cum bonis polleret operibus, et in monasterio Lirinensi ob bonorum studium operum peteretur aliquantisper exempli gratia remorari, a contrariis religioni divinae insidias perpessus, ad palmam martyrii usque pervenit: cujus etiam passio penes nos habetur
Abbreviated transcription (Latin):
tissimos patres. petrũ dico
⁊ paulum piissimis stucli¬
is honorenus: quib xp̃i
prestante gr̃ã factus est
hoclie de morte natalis: qͥ¬
b finis uite uiuencdi initi¬
um cledit quib ut ait a
postolus paulus uiuere xp̃
erat. ⁊ mori lucrum.

Expanded text:
tissimos patres, Petrum dico et Paulum, piissimis studiis honoremus, quibus Christi praestante gratia, factus est hodie de morte natalis, quibus finis vitae vivendi initium dedit; quibus, ut ait 217 apostolus Paulus , vivere Christus erat, et mori l
Abbreviated transcription (Latin):
eum cericlerit. Placuit eti¬
am omnipotentie cliuine
huic mira culo aliud adde¬
re: acl ostensionem merito¬
rum beatissimi uiri. Et enĩ
radio supraclicto se illustrã¬
te: sensit capiti suo ungui¬
nis sacri infiisum liquorẽ:
quo dotum eius delibutũ
est caput. Posthabita ergo¬
omni clubitatione. atq an¬
cipiti sũmota sententia:
sacerclotalib: beneclictio¬
ne consecratur episcopali:
acq in secle presulatus col¬
locatur huius ciuitatis re¬
morũ. ubi statim sic appa¬
ruit aptus ⁊ deuotus: tã¬
quam si officio acl quocl
nouiter ascencderat iugit̾
ꝓfuisset.

Expanded text:
eum ceciderit, eum ceciderit, am omnipotentiae divinae huic miraculo aliud addere ad ostensionem meritorum beatissimi viri. Etenim, radio supradicto se illustrante, sensit capiti suo unguinis sacri infusum liquorem, quo totum eius delibutum est caput. omni dubitatione atque ancipiti submota sententia, sacerdotalibus, benedictione consecratur episcopali atque in sede presulatus collocatur huius civitatis Remorum. Ubi statim sic apparuit aptus et devotus, tamquam si officio, ad quod noviter ascenderat, iugiter prefuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
tis matre obstecricante ꝑ¬
unguens: lumen illi grͣa
diuina restituit. ł¬
raclitus aũt a paren¬
tib scole. litt̾is
imbuenclus: in breui coeiuᷤ
⁊ etiam natus maioribus
suis loctrina excellentior
est effectus. Stuclebat qͦq
teneros annos morũ ma¬
turitate uincere: ⁊ beniuo¬
lentiam cordis caritatis mel¬
le conclire. Turbas freq̃n¬
conem suum fecisse cliclis¬
serat. uita solitaria in re¬
clusione dño seruire. In qͣ¬
reclusione secuncdis succes¬
sib certatim sc̃e conu̾sati¬
onis studiis iustus adoles¬
cens clomino militauit. Et
cum ad uiginti ⁊ cluos
etatis sue annos peruenit:
defuncto bennaclio archi¬
ep̃o hac urbe remansi: om¬
nium generaliter uocis
acl pontificii culmen rap¬
tus fuisse clinoscitur potiꝰ
quam electus. Et enim cũ¬
reniti conaretur: uiclen¬
tib omnib qui ad¬
erant clescẽdit su¬
bito raclius noui luminis
super ip̃ius uiri sc̃i uercicẽ
ac si sol cle celo motus suꝑ

Expanded text:
tis, matre obstetricante, ptis, matre obstetricante, perungens, lumen illi gratia divina restituit. itus autem a parentibus scholae litteris imbuendus, in brevi coaevis, et etiam natu majoribus suis doctrina excellentior est effectus. Studebat quoque teneros annos morum maturitate vincere, et benevolentiam cordis charitatis melle condire, turbas frequenconem suum fecisse didicerat, vita solitaria in reclusione Domino servire: qreclusione secundis successibus certatim sanctae conversationis studiis iustus adolescens Domino militavit. Et cum ad viginti ot duos aetatis suae annos pervenit, defuncto Bennadio archiepiscopo, in hac urbe Remensi omnium generaliter votis ad pontificii culmen raptus fuisse dinoscitur potius quam electus. Fit ergo creniti conaretur, videntibus omnibus qui aderant, descendit subito radius novi luminis super ipsius viri sancti verticem, acsi ipse sol de celo motus super
Abbreviated transcription (Latin):
michi a temporib diu trãs¬
actis muliebria defecerint:
⁊ uir meus emilius uetu¬
lus sit. ac i euoso eius cor¬
pore frigidus extet circũ
precorclia sanguis: ⁊ uo¬
luptatis opera penitus emar¬
tanus responclit. Scias qr
cum ablactaueris puerurm
remignim: de lacte tuo ꝑ¬
unguet oculos meos: ⁊ re¬
cipiam lumen. Nam ut me¬
rita illi accrescerent sicuti
⁊ scõ tobie: iuxta diuinum
sermonem ut instus iustifi¬
cetur aclhuc: icdem beatus
montanus lumen corpora¬
lium oculoꝵ amiserat. Tan¬
clem creclentib parentibus
uerbis uiri dei: fit gaudi¬
um quod talem suscepturi
eẽnt prolem: in cuius cõcep¬
tione nõ foret arclor explen¬
de libidinis: sed amor ge¬
nerande iuxta cliuinum
p̾sagium sobolis. Concipit᷑
sericorclia mater beatissima
quem auspice cleo concepit.
feliciter filium genuit: cui
in baptismate. nomen impo¬
ni fecit. Et ab lactatus sicut
suus p̾nuntiator p̾lixerat.
lacte matris oculos sui ua¬

Expanded text:
michi a temporibus diu transmichi a temporibus diu transactis muliebria defecerint, et vir meus Emilius vetulus sit, ac in aevoso eius corpore frigidus extet circum precordia sanguis, et voluptatis opera in eo penitus emartanus respondit: Scias, quia cum ablactaveris puerum Remigium, de lacte tuo perunges oculos meos, et recipiam lumen. Nam ut merita illi accrescerent, sicut et sancto Tobiae , juxta divinum sermonem, Ut justus justificeretur adhuc , idem beatus Montanus lumen corporalium oculorum amiserat. Tandem credentibus parentibus verbis viri Dei, fit gaudium, quod talem suscepturi essent prolem, in cujus conceptione non foret ardor explendi libidinis, sed amor generandae juxta divinum praesagium sobolis. Concipitur sericordia, mater beatissima quem, auspice Deo, concepit, feliciter filium genuit, cui in baptismate nomen imponi fecit. Et ablactatus, sicut suus praenuntiator praedixerat, lacte matris oculos sui va
Abbreviated transcription (Latin):
clicendo. Dominus pro¬
spexit cle excelso scõ suo:
el ominus cle celo in terrã
aspexit: ut aucliret gemi¬
tum compeclitorum. ut
solueret filios interempto¬
rum: ut annuntietuir
nomen enus in gentibus
in conuenienclo populos
in unum ⁊ reges
ut seruiant ei.
Cilinia in utero concipi¬
ens filium pariet nomine
remigiumi: cui a me saluã¬
dus populus commitcetur.
Beata siquidem cilinia ĩ¬
tenta piis operib. licet cor¬
pore teneretur in munclo:
mente conuersabatur ĩ ce¬
lo. Que in flore iuuentutis
pepererat cle uiro suo emilio
principium postea suesso
fratrem eius. patrem beati
lupi ep̃i. eiuscdem principii
successoris: qui uisq ad ui¬
tima gloriosi renigii tem¬
pora sacerclotio est functus.
sicq clefunctus.
ir aũt ille uenerabilł¬
inter ill ius temporis
in numera pericula tanta
consolatione accepta: cili¬
nie diuinum oraculũ gr̃a
clei perceptum innotuit. At
illa clixit ad montanum.
anus lactem filium. cum

Expanded text:
dicendo: 'Dominus prodicendo: 'Dominus prospexit de excelso sancto suo, de caelo in terram aspexit, ut audiret gemitum compeditorum, ut solveret filios inter emptorum, ut adnuntietur nomen eius in gentibus, in conveniendo populos in unum et reges, ut serviant ei: Cilinia. in utero concipiens filium pariet nomine Remigium, cui a me salvandus populus committetur'. Beata siquidem Cilinia intenta piis operibus, licet corpore teneretur in mundo, mente conversabatur in caelo. Quae in flore iuventutis pepererat de unico viro suo Emilio Principium postea Suessorpum et fratrem eius, patrem beati Lupi episcopi, eiusdem Principii successoris, qui usque ad ultima gloriosi Remigii tempora sacerdocio est functus, sicque defunctus. Vir autem ille venerabiliinter illius temporis innumera pericula tanta consolatione accepta, Ciliniae divinum oraculum gratia Dei perceptum innotuit. At illa dixit ad Montanum: anus lactem filium, cum
Abbreviated transcription (Latin):
plus solito orationem pro¬
telans. usq lucis crepuscu¬
lum in contemplatione ꝑ¬
mansit. Qui cum lassitu¬
cline ac fragilitate carnis
compellente paululũ mem¬
bra sopori cleclisset: subito
iam spiritib cum cleo reg¬
nantium ⁊ immortalitatẽ
acl huc corporum expectan¬
tium interfuit: ⁊ famili¬
arissimum cepit auclire
colloquium. lc .ii.¬
Nter cetera igitur que in
conuentu illo celico au¬
cdiuit etiam illi sc̃i spiritꝰ
humane salutis auicli q̃¬
ritate ceperunt cle galli¬
cane deiectione et¬
clesie: ⁊ quid facto atl ta¬
lia opus eẽt trebro uersare
sermone:clicentes quia iã
tempus ẽet miserencli euiᷤ.
Duplicia enim receperat
ꝓ omnib peccatis suis: qͣm¬
quam fex eius nõ sit exĩ¬
auita. His inter se ita se¬
rentib subito uox affuit
a superiorib atq secreci¬
orib aditis: saluberrime
acq suanussime intonãs:
que ⁊ p̾sentium solaretur
rum erat gratulabũcla
ꝓmulgaret sendentia ita

Expanded text:
plus solito orationem proplus solito orationem protelans, usque lucis crepusculum in contemplatione permansit. Qui cum, lassitudine ac fragilitate carnis compellente, paululum membra sopori dedisset, subito iam spiritibus cum Deo regnantium et immortalitatem adhuc corporum exspectantium interfuit et familiarissimum cepit audire colloquium. Inter cetera igitur, que in conventu illo caelico audivit, etiam illi sancti spiritus humanae salutis avidi queritare ceperunt de Gallicane deiectione aecclesiae, et quid facto ad talia opus esset, crebro versare sermone, dicentes, quia iam tempus esset miserendi eius; duplicia enim receperat pro omnibus peccatis suis, quamquam fex eius non sit exinanita. His inter se ita serentibus, subito vox affuit a superioribus atque secretioribus aditis saluberrime atque suavissime intonans, que et presentium solaretur rum erat, gratulabunda promulgaret sententia, ita
Abbreviated transcription (Latin):
lerum que fc̃a
est a clomino ce¬
de galliarũ pro¬
sequente uuan¬
daloꝵ crudelitate. miscd̾iã
celi clistillauerunt eum ad
mitigandam genti franco¬
rum barbarica ferocitate su¬
ꝑuenturam diuine animad¬
uersionis ꝓpter iniquitateᷤᷤ
perseuerantes ultionẽ mũ¬
do presulem a deo preclesti¬
natum remigium pontifi¬
cem hoc orcline pretulerunt.
Erat quiclam uenerab ilis
ac clignus professione ⁊ no¬
mine montanus monachꝰ:
in reclusione solitariã ui¬
tam ducens: ieiuniis ui¬
giliis atq orationib con¬
tinue uacans: nec nõ cete¬
rarum uirtutum insignib
a leo cliuinitati se commẽ¬
clabilem recdclens: ut ange¬
licis sepius frueretur alloqͥ¬
is ⁊ celestib frequenter ui¬
sionib ac reuelationibus
interesset. Is ergo cũ ꝑuigil
in oratione pro pace sc̃e eccłie.
que multis ac cliuersis af¬
flictionib. apucl galliaꝵ
⁊ belgicarum ꝓuincias ue¬
xabatur clei omnipotentis
clementiam in clefessis p̾ci¬
b exoraret: nocte quaclam

Expanded text:
lerum, que facta est a Domino cede Galliarum, prosequente Wandalorum crudelitate, misericordiam caeli distillaverunt, cum ad mitigandam gentis Francorum barbarica ferocitate superventuram divinae animadversionis propter iniquitates perseverantes ultionem mundo praesulem a Deo predestinatum Remigium pontificem hoc ordine protulerunt. 1. Erat quidam venerabilis ac dignus professione et nomine Montanus monachus, in reclusione solitariam vitam ducens, ieiuniis, vigiliis atque orationibus continue vacans nec non ceterarum virtutum insignibus adeo divinitati se commendabilem reddens, ut angelicis sepius frueretur alloquiis et caelestibus frequenter visionibus ac revelationibus interesset. Is ergo cum pervigil in oratione pro pace sanctae aecclesiae, quae multis ac diversis afflictionibus apud Galliarum et Belgicarum provincias vexabatur, Dei omnipotentis clementiam indefessis precibus exoraret, nocte quadam
Abbreviated transcription (Latin):
ret germanos esse qui fe¬
rebantur merito. quẽ acl¬
modum carnis procreati¬
one:uno eoclemq temꝑe
pares merito. pares uoluit
ẽẽ miraculo ita ut puella
eaclem hora ab officio fu-¬
neris suggeret: ⁊que a flẽ¬
tib amicis portabatur ad
tumulũ. isclem gauden¬
tib retliret ad domũ.

Expanded text:
ret germanos esse qui feret germanos esse qui ferebantur merito, quemadmodum carnis una procreatione, uno eodemque tempore pares merito pares esse voluit in miraculo; ita ut puella eadem hora ab officio funeris surgeret: et quae a flentibus amicis portabatur ad tumulum, iisdem gaudentibus rediret domum.
Abbreviated transcription (Latin):
sportelle sinus recinebat: dif¬
ficultate discernench ad
hoc consilium uentum est.
ut que minora uiderent᷑
ossa separatim ponerentur.
maiora uero altrinsecus
congregarentur. le .ii.¬
um igitur cliu cle his
hesitaretur. ⁊ certum
quid iilicari nõ possit: di¬
uinitati huic ancipiti sen¬
tentie taliter finem impo¬
nere placuit. Namcum cõ¬
tinuis liuinitatem p̾cib¬
pertotum noctis spaciũ utri¬
q połi protanto sibi mari¬
festa nclo negocio pulsauis¬
sent: fcõ mane cõspiciũt
eminus luoꝵ pariullorĩ¬
rum unus erat masculini
sexus alter feminei. lc .iii.¬
ccepto igitur salubri
consilio: ad se exami¬
natã corpora cdeferri iubẽt.
Quod cum factum eẽt. mas¬
culi corpus ꝓpe ossa poni fe¬
cerunt. que magnitulirie
prestare uidebantur. Mi¬
roq modo. mox ut mortui
mortua tetigere ossa ia¬
centis: ꝑ mortuum mor¬
tuo uita est redclita. Si¬
militer aũt eis placuit:
ut penes minora mortue
puelle corpus poni cleberet.
Deus aũt ut clemonstra¬

Expanded text:
lae sinus retinebat, facta difficultate discernendi ad hoc consilium ventum est, ut ea quae minora viderentur ossa separatim ponerentur, majora vero altrinsecus congregarentur. Dum igitur dividens haesitaret et certum quid judicari non posset, Divinitati huic ancipiti sententiae taliter finem imponere placuit. Nam cum continuis Divinitatem precibus noctis spatium utrique populi pro tanto sibi manifestando negotio pulsavissent, facto mane conspiciuntur eminus duorum parvulorrum unum erat masculini sexus, alterum feminei. Igitur salubri accepto consilio ad se exanimata corpora deferri jubent. Quod cum factum esset, masculi corpus prope ossa poni fecerunt quae magnitudine praestare videbantur, miroque modo mox ut mortui mortua tetigere ossa jacentis, per mortuum mortuo et vita reddita est. Similiter autem eis placuit ut penes minora mortuae puellae corpus poni deberet. Deus autem ut demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
igitur sepeclictus uene¬
rabilis uir aigulfus cõsiliis
ueneranloꝵ uiroꝵ assensũ
dedit: decreuitq ut ipse
cum suis retento corpore sc̃i
beneclicti socios suos cũ corꝑe
uenerande sororis eius di¬

Expanded text:
igitur saepedictus venerabilis vir Aigulfus consiliis venerandorum virorum assensum dedit decrevitque, ut ipse cum suis retento corpore B. Benedicti, socios suos cum corpore venerandae sororis ejus di
Abbreviated transcription (Latin):
iacob. Erce philetus. ante
uos stat. cur eum nõ tenetis:
possumus nec formicam cõ¬
tingere: que in cubiculo tuo

Expanded text:
Iacobus: «Ecce Philetus ante uos stat. Cur eum non tenetis?». possumus nec formicam contingere que in cubiculo tuo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m eundem cleum con¬
e fitentur ⁊ hominem: neces¬
sario passiones homini cleo
mirabilia cleputamus: ut
intelligatur unigenitus
clei nec a paterna maiesta¬
te clispar. nec a materna car¬
ne dissimilis. Per hanc ficlẽ
carissimi: a prĩb nr̃is arri¬
ana est confutata perficlia.
Qui utiq arruis beati io¬
hannis enangelio contra¬
dicens. dum uerbum clei
cdeum.⁊ apul deum esse
negat: inficdelitatis sue ce¬
catus obseuro. nec patrem
potuit habere nec filiũ. Dũ¬
q factorem omniũ facturã
esse contenclit:⁊intempora¬
li deo temporalia deo conat᷑
ascribere: presumptionis sue
furore confusus utriusq in
xp̃o nature salutare percli¬
clit sacramentum. At uero¬
ueneranclus iste pater qui
legerat dixisse dñm. ego ĩ
patre ⁊pader in me est. sciens
in hac cloctrina personarũ
ẽẽ distinctionem. nõ nature
listantiam patris filiiq. qͥ
nõ unus sed unũ surit. ĩdis¬
sociabilem tenuit ⁊ clocuit

Expanded text:
Christum eumdem Deum conChristum eumdem Deum confitemur et Dominum, necessario passiones homini, Deo mirabilia deputamus, ut intelligatur Unigenitus Dei nec a paterna majestate dispar, nec a materna carne dissimilis. Per hanc fidem, carissimi, a patribus nostris Ariana est confutata perfidia; qui utique Arius beati Joannis Evangelio contradicens, dum Verbum Dei Deum, et apud Deum esse negat, infidelitatis suae caecatus obscuritate, nec Patrem potuit videre, nec Filium; dumque factorem omnium facturam esse contendit, et intemporali Deo temporalia conatur ascribere, praesumptionis suae furore confusus, utriusque in Christo naturae salutare perdidit sacramentum. At venerandus iste pater, qui legerat dixisse Dominum: Ego in Patre, et Pater in me est : sciens in hac doctrina personarum esse distinctionem, non naturae distantiam, Patris Filiique ejus, qui non unus, sed unum sunt, indissociabilem tenuit, et edocuit
Abbreviated transcription (Latin):
mini necclum figuratos
in hommne: Cuius etiam
uestimenti fimbrias occul¬
to aclitu mulier egrota
tangendo uelut furciuã
surripuit sanitatem: sed
tamquã uere deus. quem
nullum humanoꝵ pectoꝵ
poterat latere secretum. ⁊
egressam cle se mox procli¬
dit medicinam: ⁊ circum¬
stantib turbis creclentis
femine meritum publica¬
uit. Uidet in filio maies¬
tatem paternam: qui as¬
picit xp̃m nõ impetrãtis
gr̃a. secl uibentis imperio
⁊ paterne uoluntatis assen¬
su. aut de lectulis suis
mortuos aut de tumulis
suscitantem. Si diuine
est operationis creasse homi¬
nem. eiq declisse uitã: qͦ¬
modo nõ cliuini est operis
salutem recldidisse defũc¬
clit ⁊ patrem. Quomodo frẽs
in patre filioq euis unus
esse poterat ⁊ in cliscretus
aspectus: nisi eẽt eis una
⁊ inliscreta substantia:
natura deus. natura
citer sumpsit a matre. ⁊ cle
patre habet naturaliter clei¬
tatem. Qui sic uidit film̃
uidit ⁊patrem: quia cum

Expanded text:
mini nec dum figuratos mini nec dum figuratos in homine. Cujus etiam vestimenti fimbrias occulto aditu mulier aegrota tangendo, velut furtivam subripuit sanitatem: sed tanquam verus Deus, quem nullum humanorum pectorum poterat latere secretum, et egressam de se mox prodidit medicinam, et circumstantibus turbis credentis feminae meritum publicavit. Videt in Filio majestatem paternam, qui aspicit Christum non impetrantis gratia, sed jubentis imperio, et paternae voluntatis assensu, aut de lectulis suis mortuos, aut de 248 tumulis suscitantem. Si divinae est operationis creasse hominem eique dedisse vitam, quomodo non divini operis est salutem reddidisse defuncvidet et Patrem . Quomodo, fratres, in Patre Filioque ejus unus esse poterat et indiscretus aspectus, nisi esset ei una et indiscreta substantia? natura Deus, natura citer sumpsit a matre, et de Patre habet naturaliter deitatem. Qui sic videt Filium, videt et Patrem: quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
ecl uicleamus quis iste
sit aspectus in filio: qͦ
pariter uicleri asseritur ⁊
pater. Uiclet sine clubio in
filio patrem: qui creclit fi¬
lium scd̃m in cogitabilem
cleitatis naturam in effabi¬
liter natum esse cle parre:
nec posse aliud hunc ẽẽ qͥ
natus est quam est ille qͥ
genuit. Uilet in xp̃o pr̃em:
qui opera xp̃i nõ extranee
possibilitatis secl paterne
creclit ẽẽ uircutis. Uiclet
in filio patrem: qui interi¬
dit illum sub communio¬
ne paterni nominis. non
ingeniose artis in clustria
secl simplicis potestate p̾¬
cepti aquas in uina uertẽ¬
tem creaturarum muta¬
re naturas: ubertate etiã
beneclictionis sue exesum
panem fecuncdis esurien¬
tium morsib augmen¬
tantem. Multiplicando
namqz escas in ore mandẽ¬
tium.⁊panes reforman¬
do cle micis: fetit pene nõ
esse mirabile. qcł manna
uis nõ aduertat in
xp̃o paterne equte li¬
tatis opus cum uicdeat eũ
auctoritate clominantis
terrere clemones: fugare
languores oculos clare ho¬

Expanded text:
 videamus quis iste sit aspectus in Filio, quo pariter videri asseritur et Pater. Videt sine dubio in Filio Patrem qui credit Filium secundum incogitabilem Deitatis naturam ineffabiliter natum esse de Patre, nec posse aliud hunc esse qui natus est quam est ille qui genuit. Videt in Christo Patrem qui opera Christi non extraneae possibilitatis, sed paternae credidit esse virtutis. Videt in Filio Patrem qui intendit illum sub communione paterni nominis, non ingeniosae artis industria, sed simplicis potestate praecepti, aquas in vina vertentem, creaturarum mutare naturas, ubertate etiam benedictionis suae exesum panem fecundis esurientium morsibus augmentantem; multiplicando namque escas in ore mandentium, et panes reformando de micis, fecit pene non esse mirabile quod manna uis non advertat in hristo paternae aequalitatis opus, cum videat cum auctoritate dominantis terrere daemones, fugare languores, oculos dare ho
Abbreviated transcription (Latin):
terpretatio sermonum.
Hec aũt omnia operatur
unus atq idem spiritus:
cliuiclens singulis ꝓut
uult. In quinq ergo ta¬
lentis quinq sensus cor¬
poris clesignantur. ꝑ qͦs
exterior homo regitur. In
operatio designat᷑. Unus
quiclem talenti nomine:
intellectus solum moclo
ex primitur. Plus ergo ac¬
cepit cui duo quam̃ cui
quinqz talenta cõmissa
sunt:quia sunt nõ nul¬
li qui per exteriores sensuᷤ.
bona que possunt operan¬
tur.⁊ tamen in intellectu
sp̃uali minus ꝓficiunt.
Sunt uero alii. qui ⁊ extͥn¬
secus magna agunt:⁊ ĩ¬
terius maiora intelligũt.
Sunt etiam alii qui unũ
talentum tantũ modo ac¬
cipiunt, qui a bona qͥdẽ
intelligunt secd operari
minime stuclent. De qͥb
scriptum est. Sapientes
sunt ut faciant mala:
bene aũt nescuint facere.¬
ti plicanclis bonis operib
insistere dehemus: mani¬
festatur cum subclitur.
Abiit aũt qui quirq ta¬
lenta acceperat: ⁊ operatꝰ
est unus ⁊ lucratꝰ est alia

Expanded text:
terpretatio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . In quinque ergo talentis, quinque sensus corporis designantur, per quos exterior homo regitur, visoperatio designantur. Et unius talenti nomine intellectus solummodo exprimitur. Plus ergo accipit cui duo, quam cui quinque talenta commissa sunt: quia sunt nonnulli qui per exteriores sensus opera quae possunt operantur, et tamen in intellectu spirituali minus proficiunt. Sunt vero et aliqui, qui et extrinsecus magna agunt, et interius majora intelligunt. Sunt etiam aliqui qui unum tantum talentum accipiunt, quia bona quidem intelligunt, sed operari minime student, de quibus scriptum est: Sapientes sunt ut faciant mala, bene autem faceretiplicandis bonis operibus insistere debeamus, manifestatur cum subditur: « Abiit autem qui quinque talenta acceperat, et operatus est in eis, et lucratus est alia
Abbreviated transcription (Latin):
icut talentum apud
accipientium merita nõ
in se secl in illis qui ea ac¬
cipiunt. Nam ab uno do¬
mino cliuersa clona ser¬
uis clantur: iuxta illud
quod ait apłs. Alii quidẽ
sapientiez alii sermo scĩe

Expanded text:
icut talentum apud accipientium merita non in se, sed in illis qui ea accipiunt. Nam ab uno Domino diversa dona servis dantur, juxta illud quod ait Apostolus: Alii quidem s
Abbreviated transcription (Latin):
pallus. atq in numeris
chorusca lampaclib uia:
recto orientis tramite ab
eius cella in celum usq tẽ¬
debatur. Eni ueneranclo
habitu uir desuꝑ clarus
assistens cuius eẽt uia qͣm
cernerent in quisiuit. Illi¬
qua clilectus dño celum
beneclictus ascenclit. Tunc
itaq sci uiri obitum sicut
p̾sentes discipuli uiderunt:
ita ab sentes ex signo qd̃
eis predictum fuerat
agnouerunt. Sepultus
uero est in oratorio beati¬

Expanded text:
palliis atque innumeris palliis atque innumeris corusca lampadiburecto orientis tramite ab eius cella in caelum usque tendebatur. Cui venerando habito vir desuper clarus assistens, cuius esset via, quam cernerent, inquisivit: qBenedictus ascendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio be
Abbreviated transcription (Latin):
oclem uero anno quo
de has uita erat exitu¬
rus. quib clam discipulis
secum conũsantib quib¬
clam longe manentibus
scĩssimi sui obitus dem̃tia¬
cens. ut auclita ꝑ silentiũ
tegerent. absentib ĩclicãs.
quod uł quale eis signum
fieret. quando eius anima
de corpore exiret. Ante sex¬
tum uero sui exitus diem.
aperiri sibi sepulcuram iu¬
bet. Qui mox correptus fe¬
brib: acri cepit ardore fa¬
tigari. Cumq ꝑ clies sin¬
gulos languor ingraues¬
ceret : .e. sexto lie portari
se in oratorium a discipłis¬
fecit. ibiq exitum suum
dominici corporis ⁊ sangui¬
nis perceptione muniuit.
Atq inter cliscipuloꝵ ma¬
nus imbecillia membra sus¬
tentans. erectis in celum ma¬
nib stetit: ⁊ ulltimum spi¬
ritum inter uerba oratio¬
nis efflauit. Qua scilicet
die duob de eo fratrib uni
in cella commoranti. al te¬
ri aũt longius posito: reue¬
latio unius atq in clissimi¬
lis uisionis apparnit. uicle¬
runt namq quia strata

Expanded text:
odem vero anno quod de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus sanctissimi sui obitus denuntiacens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulisfecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus imbecillia membra sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata
Abbreviated transcription (Latin):
uicini ⁊ cognati eius. noca¬
bant eum nomine prĩs sui
⁊ achariam: ut clignitas
que in pr̃e sene ⁊ muto ui¬
debatur amissa. in filio re¬
cuperaretur. Quod aũt clie
circumcisionis nomen pue¬
ris imponebatur ex eo ĩ auc¬
toritatem creclimus nenis¬
se: quod beatus abraham
patriarcha cum signacri¬
lo circumcisionis auginẽ¬
tum uł immutationem
dicerat. Quippe qui ex eo
quod sibi filium nasci nõ
crecliderat. mutus perma¬
nebat. Sed qd̃ ille ab an¬
gelo ista didicerat a sp̃n
scõ. Decebat enim ut noue
gr̃e preco. nouo uocaretur
uocabulo: qd̃ ei imponebat
cdiuina electio. nõ aũt car¬
nalis cognatio.

Expanded text:
vicini et cognati, vocavicini et cognati, vocabant eum nomine patris sui Zachariam, ut dignitas quae in patre sene et muto videbatur amissa, in filio recuperaretur. Quod autem die circumcisionis nomina pueris imponebantur, ex eo in auctoritatem credimus venisse, quod beatus Abraham patriarcha cum signaculo circumcisionis, augmentum vel immutationem rito non didicerat, quippe qui ex eo, quod sibi filium nasci non crediderat, mutus permanebat: sed quia ille ab angelo, ista didicerat a Spiritu sancto. Decebat enim ut novae gratiae praeco, novo vocaretur vocabulo, quod ei imponebat divina electio, non autem carnalis cognatio.
Abbreviated transcription (Latin):
t auclierũt uicini et¬
nificauit dñs miscd̃iam su¬
am cum illa: ⁊ congratu¬
labantur ei. Concordat hec
enͣngeliste narratio: cum
p̃missei ꝓmissione ange¬
lica. Cum enim angelus
zacharie nasciturum io¬
hannem ꝓmirteret. inter
cetera ait. Et erit tibi gau¬
dium ⁊ exultatio ⁊ multi
in natiuitate eius gaucle¬
bunt. Nunc aũt nato pu¬
ero euangelista adiungit
licens. Et audierunt uici¬
ni ⁊ cognati eius. qr mag
labantur ei. Merito enim
uicini ⁊ cognati. elisabech
congratulabantur: nõ so¬
lum quod in prouecta eta¬
te filium filium genuiss.
sed etiam quod ad similitu¬
dinem sare ⁊anne. per re¬
ꝓmissionem eum accepiss.¬
octauo uenerunt cir¬
cumcidere puerum: ⁊ noca¬
bant eum nomine prĩs sui
⁊ achariam. Preceptũ erat
in lege: ut infans recens na¬
tus. octauo die circumcide¬
retur. Ubi declaratur. cũ
quanto studio alia precep¬
ta legalia obseruabant: qͥ
etiam in huius mandati cu¬
stodia tam studiosi erant.
Hii añt qui conuenerant

Expanded text:
t audierunt vicini enificavit Dominus misericordiam suam cum illa, et congratulabantur ei. » Concordet autem haec evangelistae narratio cum praemissa promissione evangelica. Cum enim angelus Zachariae nasciturum Joannem promitteret, inter caetera ait: « Et erit tibi gaudium et exaltatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt . » Nunc autem nato puero, evangelista adjungit, dicens: « Et audierunt vicini et cognati ejus, » et liqua. Merito enim vicini et cognati Elizabeth congratulabantur, non solum quod in provecta aetate filium genuisset, sed etiam quia ad similitudinem Sarae et Annae per repromissionem eum accepissoctavo, venerunt circumcidere puerum, et vocabant eum nomine patris sui Zachariam. » Praeceptum erat in lege, ut infans recens natus, octavo die circumcideretur, ubi declaratur, cum quanto studio alia praecepta legalia observabant, qui etiam in hujus mandati custodia tam studiosi erant. Hi autem qui convenerant
Abbreviated transcription (Latin):
miraculoꝵ amibo clecorant
Qui locus postea tante re¬
ligionis est habitus ut nł¬
lus regum ac principum
nec aliquis seculari pom¬
pa preclitus eccłiam illorũ
beneficia petiturus ingre¬
ch aucleat: clonec prius
depositis armis animiq
beluina post habita feroci¬
tate. sic clemum cũ omni
humilitatis cleuotione in¬

Expanded text:
ibus, ambo decorant Qui locus, postea, tantae religionis est habitus, ut nullus regum, aut principum, nec aliquis, saeculari pompa praeditus, ecclesiam illorum, beneficia petiturus, ingredi audeat donec prius, depositis armis, omnique belluina posthabita ferocitate, demum, cum omni humilitatis devotione, in
Abbreviated transcription (Latin):
nem: erant omnes creclen¬
tes simul cum mulieribus
⁊maria matre ih̾u ut lucas
narrat euangelista.⁊uer¬
bum dei clifseminabatur.
crescebatq numerus creclẽ¬

Expanded text:
ndo: Erant omnes credentes simul cum mulieribus et Maria mater Jesu, ut Lucas narrat evangelista, et verbum Dei disseminabatur, crescebatque numerus creden
Abbreviated transcription (Latin):
cimo kalencdarum augus¬
ti clie letantib angelis ce¬
lestium uirtutum coheres
pus beatus maximinus an¬
conclicum aromatib ĩ ho
norifico collocauit mauso¬
leo: construens super beata
enim sepulcrum eius ex can¬

Expanded text:
cimo Kalendas Augusti, laetantibus angelis: coelestium virtutum cohaerespus, beatus Maximinus anconditum aromatibus, in mirifico collocavit mausoleo; ac, deinde super beata autem sepulcrum ejus, ex can
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad mare direxerunt. Ac¬
cenclentesq nauim:pro¬
spero cursu ꝑuenerunt mas¬
siliam. Ibiq uectationem
nauis relinquentes. domino
annuente aquensem aggres¬
si sunt comitatũ. cliuini uer¬

Expanded text:
usque ad mare direxerunt, acendentes navem prospero cursu pervenerunt Massiliam, ibique vegetationem navis relinquentes, Domino annuente, Aquensem aggressi sunt Comitatum.+ VE
Abbreviated transcription (Latin):
orib contaminaui uitã.
ad ce cl̃m meum qui es ui¬
ta eterna confugio. ut ma¬
le perclitam restituas uitã.:
⁊ me clebaratri faucib cle¬
menter eripias. miscd̾iter
liberes. potenter abstrahas.
qui solus laborem ⁊ clolorẽ
consicleras. Quid enim ex
lilectionis consecuta sit. ip̃e
dñs manifestat: qui symo¬
ni inclignanti cur ad se mu-¬
lierem peccatricem ꝑmitte¬
ret acceclere: conuersus ad
illam. responclit inter cet̾a.

Expanded text:
oribus contaminavi vitam, oribus contaminavi vitam, ad te Dominum meum qui es vita aeterna confugio, ut male perditam restituas vitam, et me de barathri faucibus clementer eripias, misericorditer liberes, potenter abstrahas, qui solus laborem et dolorem consideras. Quid vero ex professione consecuta sit; ipse Dominus manifestat, qui Simoni indignanti cur ad se mulierem peccatricem permitteret accedere, conversus ad illum respondit inter caetera:
Abbreviated transcription (Latin):
compunctionis fleci¬
b sui plasmatoris pecles ce¬
pit rigare. capillisq sue cle¬
uotionis cergere. ⁊ in clesinẽ¬
ter osculis uere humilitatis
confouere: ac munclissimo
sue dilectionis unguento
ꝑungere. Que cum tali cle¬
uotionis famulatu nõ eẽt
repucliata. s potius mise¬
ricorliter suscepta, ausu
familiaritatis confisa. etiã
super scissimum dñi caput
p̾ciosissimi liquorem effu¬
clit odoris. in tantum ut
tota domus ex ocloris fra¬
glantia more aromatũ
redoleret: nichil ore depro
mens secl per exterioris ob¬
sequii beneficia sue cõpr̃c¬
tionis flaminã ac clilecti.¬
onis feruorem intimans:
ac si ip̃is loqueretur u̾bis
dicens. O clomine clemen¬
tissime ihu. tu qui omnia
scis ⁊ cordium inspector es
uerus qui nõ uis mortem
peccatoris sed magis ut cõ¬
uertatur ⁊ uiuat: tu ip̃e
intelligis quid mei clepos¬
cant singultus. quid lacri¬
me ab uno erupte flagitẽt.
quil meus amarus exoret
gemitus. Peccatrix sum
quia meam ab anuis pri¬

Expanded text:
compūctionis fletibus, sui Plasmatoris pedes cœpit rigare, capillisque suæ deuotionis tergere, ac indesinenter osculis veræ humilitatis confouere, ac mundissimo suæ dilectionis vnguento perungere. Quæ cum in tali deuotionis famulatu nō esset repudiata, sed potius misericorditer suscepta, ausu familiaritatis confisa, etiam super sanctissimum Domini caput, preciosissimi liquoris effudit odorem. In tantum vt tota domus ex odoris fragrantia more aromatum redoleret; nihil mens, sed per exterioris obsequii beneficia, suae compunctionis flammam ac dilectionis fervorem intimans, ac si ipsis loqueretur verbis, dicens: O Domine Jesu clementissime, qui omnia scis et cordium inspector es verus, qui non vis mortem peccatorum, sed magis ut convertantur et vivant, tu ipse intelligis quid mei deposcant singultus, quid lacrymae ab imo erutae flagitent, quid meus amarus exoret gemitus. Peccatrix sum quia meam ab annis pri
Abbreviated transcription (Latin):
unam. In uiclie ergo facib
accensi sa cerclotes uicleoꝵ
cum phariseis ⁊ scribis: con¬
citauerunt ꝑsecutionem ĩ
eccłia interficiendo ꝓtho¬
marcirem stephanum. et
omnes proculpellenclo. Hac
igitur persecutionis ꝓcella
seuiente clispersi creclentes.
petierunt cliuersa regna ter¬
rarum a dño sibi clelegata.
uerbum salutis gentib pro¬
pinando.

Expanded text:
una. Invidiae ergo fascibus accensi sacerdotes Judaeorum cum Pharisaeis et Scribis concitaverunt persecutionem in Ecclesia, interficiendo protomartyrem Stephanum, et omnes procul pellentes. Hac igitur persecutionis procella saeviente, dispersi credentes petierunt diversa regna terrarum a Domino sibi delegata verbum salutis gentibus propinando.
Abbreviated transcription (Latin):
reuelatum est. Qui ait
suis. Surgite uelocius: ut
ad tumulanclũ frẽm nr̃m
turonicum pontificem oc¬
curramus. Cumq illi ue¬
nientes portam ciuitatis
in greclerentur: ecce istũ
ꝑ aliam portam mortuum
efferebant. Quo sepulto bri¬
cius in cathecdram suam re¬
gressus est: septem postea
feliciter uiuens annos. Cui
post quadragesimũ septi¬
to: sc̃s eusto chius successit
magnifice scĩtatis: regnã¬

Expanded text:
revelatum est; qui ait revelatum est; qui ait suis: 'Surgite velocius, ut ad tumulandum fratrem nostrum, Turonicum pontificem, occurramus'. Cumque illi venientes portam civitatis ingrederent, ecce! istum per aliam portam mortuum efferebant. Quo sepulto, Brictius in cathedram suam regressus est, septem postea feliciter vivens annos. Cui post quadragesimo septito sanctus Eustochius successit magnificae sanctitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
niclens iurtutes nõ crecli¬
di. Post cuius abscessũ:
aiunt turonici sacerdoti
suo. uacle post eum. ⁊ exe¬
re negocium tuum. quia
si cum ꝓsecutus nõ fueris
a nr̃o omnium contemp¬
tu humiliaberis. Iustini¬
anus uero egressus a turo¬
nis: uercellis italie ciuita¬
tem aggressus. iuclicio d̾i
ꝑcussus obiit peregrinus.
Turonici eius obitum au¬
dientes.⁊ in sua malicia
ꝑ clurantes: armentium
in eius loco constituunt.
At britius ep̃c romam ue¬
niens: cuncta que ꝑtule¬
rat pape refert. Qui ad se¬
clem apłicam resicdens. ple¬
rumq missarum sollẽp¬
uit. Ibi quicquid in scm̃
dei cleliquerat: deflens cli¬
xii. luit. Septimo igitur regͤs¬
sus anno a roma: cũ auc¬
toritate pape illius turonis
redire disposuit. Et ueniẽs
ad uicum cui nomen est
laudiacum: sexto ab urbe
miliario mansionem acce¬
pit. Armentius uero febre
corripitur: meclia aũt noc¬
te sp̃m exhalauit. Quocl
ꝓtinus britio ep̃o ꝑuisum

Expanded text:
videns virtutes non credividens virtutes non credidi'. Post cuius abscessum aiunt Turonici sacerdoti suo: Vade post eum, et exerce negotium tuum, quia si eum prosecutus non fueris, ad nostrum omnium contemptum humiliaberis. Justinianus vero egressus a Turonis, Vercellas Italiae civitatem aggressus, judicio Dei percussus, obiit peregrinus. Turonici ejus obitum audientes et in sua malitiaperdurantes, Armentium in eius loco constituunt. At Brictius episcopus Romam veniens, cuncta quae pertulerat papae refert. Qui ad sedem apostolicam resedens, plerumque missarum solemvit ibi, quicquid in sanctum Dei deliquerat deflens Septimo igitur regressus anno a Roma, eum auctoritate papae illius Toronus redire disponit; et veniens ad vicum cui nomen est Laudiacum, sexto ab urbe miliario, mansionem accepit. Armentius vero febre corripitur, media autem nocte spiritum exalavit. Quod protinus Brictio episcopo per visum
Abbreviated transcription (Latin):
unc illi magicis hoc
artib factum asseue¬
rantes: insurgunt contra
eum in una conspiratione:
⁊ trahentes eum clicebãt. Nõ
diutius nobis falso pastoris
nomine dominaberif. Illeau¬
tem ad satiffaciendum ad¬
huc ppło prinas arclentes
in byrro suo posuit: ⁊ ad se
stringens. usq ad sepulcrũ
beati marcini una cum po¬
pulorum turbis acceclit: ꝓ¬
iectisq ante sepulchrũ pru¬
nis uestimentum inustũ
apparuit: illo quoq sic pro¬
sequente. Sicut istud uesti¬
mentum abhis ignib uide¬
tis illesun: ita ⁊ corpus meũ
atactu muliebris coitus est
impollutum. Illis uero nõ
credentib sed contra dicen¬
tib: trahitur calumpni¬
atur eicitur. ut sermo sci
ad impleretur: noueris
te in episcopatu multa ad¬
uersa passurum. Hoc enim
eiecto iustinianum in epis¬
copatu constituunt.
romane urbis papã
expetiit: flens ⁊ eiulans.
atq dicens. Merito hec
patior: quia petcaui ĩ sc̃m
dei: ⁊ cum delirum.⁊ a¬
mendem sepe uocaui: cuiꝰ

Expanded text:
unc illi magicis haec artibus factum adseverantes, insurgunt contra eum in una conspiratione, et trahentes eum, dicebant: 'Non diutius nobis falso pastoris nomine dominaberis'. Ille autem ad satisfaciendo adhuc populo prunas ardentes in byrrum suum posuit, et ad se stringens, usque ad sepulchrum beati Martini una cum populorum turbis accedit, proiectasque ante sepulchrum prunas, vestimentum inustum apparuit. Illo quoque sic prosequente: 'Sicut istud vestimentum ab his ignibus videtis inlesum, ita et corpus meum a tactu muliebris coiti est inpollutum', illis vero non credentibus, sed contradicentibus, trahitur, calumniatur, eicitur, ut sermo sancti adimpleretur: 'Noveris, te in episcopatu multa adversa passurum'. Hunc enim eiectum, Iustinianum in episcopatu constituunt. Romanae urbis papam expetiit, flens et eiulans atque dicens: 'Merito haec patior, quia peccavi in sanctum Dei et eum delerum et amentem saepe vocavi; cuius
Abbreviated transcription (Latin):
tib ep̃ĩs ire compulsus: cles¬
cendit acl clomum puelle.
Ingens turba ꝓforib: expes¬
tans quidriam dei seruus
cẽt acturus. Ac primum q̃
erant illius familiaria an
istiusmocli reb arma: so¬
lo prostratus orauit. Dein¬
de egram intuens: cdari si¬
bi oleum postulat. Quod cũ
benetlixisset: mos puelle uĩ
sci liquoris infudit. statim¬
q uox reclclita est. Tũ pau¬
latim singula contactu eiꝰ
ceperunt membra niuis cere.
donec firmatis gressib po
pislo teste surrexit. le.i

Expanded text:
tibus episcopis ire conpulsus destibus episcopis ire conpulsus descendit ad domum puellae. ingens turba pro foribus expectabat, ; quidnam Dei seruus esset facturus. ac primum quae erant illius familiaria in istius modi rebus arma, solo prostratus orauit. deinde aegram intuens dari sibi oleum postulat: quod cum benedixisset, in os puellae uim sancti liquoris infundit, statimque uox reddita est. tunc paulatim singula contactu eius coeperunt membra uiuescere, donec firmatis eressibusgressibus populo teste surrexit. E
Abbreviated transcription (Latin):
reueris: puella
queclam clira pa¬
ralisis egritudine
tenebatur: ita ut
iam ꝑ multum tempus. nł¬
lo ad humanos usus corpo¬
ris officio fungeretur. Omĩ
ex parte premortua: uix te¬
nui sp̃u palpitabat. Tristes
ad solam funeris expectati¬
onem assistebant ꝓpinqui:
elle pacer comperit: currit
exanimis ꝓ filia rogaturuᷤ.
Et forte marcinius iam etcle¬
siam fuerat in gressus. Ibi
inspectante populo. multis¬
eiulans senex genua illius
amplectitur cdicens. Filia me¬
a moritur misero genere lã¬
guoris : ⁊ quod ip̃a est morte
crudelius: solo sp̃u uiuit. iã
carne p̾mortua. Rogo ut ad¬
eam uenias: atq benedicas.
Conficlo enim: quod per te
retlclencla sit sanitati. lc.ii.¬
ac ille uoce confusus ob¬
stupuit ⁊ refugit: dicẽs
hoc sue nõ esse urcutis senem
errare iuclicio: nõ esse sedig¬
num. per quem dñs signũ
uirtutis ostenderet. Prestare
uehementius flens pater:⁊¬
cxorare. ut exanimem uisi¬
taret. Postremo a circũstã¬

Expanded text:
reueris puella quaedam dira paralysis aegritudine tenebatur, ita ut iam per mul-, tum tempus nullo ad humanos usus corporis officio fungeretur: omni ex parte praemortua uix tenui spiritu palpitabat. tristes ad . solam funeris expectationem adstabant propinqui, ellae pater conperit, cucurrit exanimis pro filia rogaturus. et forte Martinus iam ecclesiam fuerat ingressus. ibi inspectante populo multiseiulans senex genua eius amplectitur dicens: filia mea moritur misero genere languoris, et quod ipsa est morte crudelius, solo spiritu uiuit, iam carne praemortua. rogo ut eam adeas adque benedicas: confido enim quod per te reddenda sit sanitati. qua ille uoce confusus obstipuit et refugit dicens, hoc suae non esse uirtutis: senem errare iudicio, non esse se dignum, per quem Dominus signum uirtutis ostenderet. perstare uehementius flens aterpater et orare ut exanimem uisitaret: postremo a circumstan
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas sacerdotalis ⁊ regia.
per sacram beati petri seclem
caput orbis effecta, latius
p̾sicleres religione dinina.
quam dominatione t̾rena.
Quamuis enim multis aue¬
ta uictoriis. ius imperii tui
terra mariq ꝓtuleris: mi¬
nus tamen est quod tͥ belli¬
cus labor subcliclit. quam
qͥl̃ pax xpiana subiecit.¬

Expanded text:
civitas sacerdotalis et regia, civitas sacerdotalis et regia, per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina quam dominatione terrena. Quamvis enim multis aucta victoriis jus imperii tui terra marique protuleris, minus tamen est quod tibi bellicus labor subdidit quam quod pax Christiana subjecit.