comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quit tempꝰ: qm̃ dies mali ft̃. Et pro¬
pheta similit̾. Ideo inquit prudens
in temꝑe illo tacebit: quia tempus
malum est. Adiciebant etiam hii.
qͦd fortes eccłe columne ad eccle fa-¬
bricam duit᷑nius et ualidius suppor¬
tandam. int̾dum discretionis ma-¬
nu adhibita. etiam quasi infragi¬
les et tenues calamos transformen¬
tur ꝓ temꝑe: Quib ad uehementẽ
ꝓcelle sp̃m aliqnͣtisꝑ inclinari et ce¬
dere satuis. qmͣ frangi. supͣuires
resisiendo. Quod et magist᷑ scdm
sapientiã sibi datã quea dmodum
docuit: et fecit. Cum enĩ illius uete¬
ris legis abolitionẽ p̃dicaret: tñ ⁊ ip̃e
temꝑi cedẽs legẽ ĩ seipso impleuit.
cuiꝰ abolitionẽ docebat:. Caput ex lege
tondens. et purificatꝰ scdm legem:
templũ intrans et hostias offerens.
timotheũ etiam cirtũcidens. Et de¬
mum cũ ẽẽt magist̾̃ gentium. iu-¬
deoꝵ aduocatus. et iit̾ magnos theo¬

Expanded text:
quit, tempus quoniam dies mali sunt . Et proquit, tempus quoniam dies mali sunt . Et propheta similiter: Ideo, inquit, prudens in tempore illo tacebit, quia tempus malum est . Adjiciebant etiam hi quod fortes Ecclesiae columnae ad Ecclesiae fabricam diuturnius et validius supportandam, interdum, discretionis manu adhibita, etiam quasi in fragiles et tenues calamos transformentur pro tempore; quibus ad vehementem procellae spiritum aliquantisper inclinari et cedere satius quam frangi supra vires resistendo. Quod et magister secundum sapientiam sibi datam, quemadmodum docuit et fecit. Cum enim illius veteris legis abolitionem praedicaret, tamen et ipse tempore cedens legem in se ipso implevit, cujus abolitionem docebat; caput ex lege tondens et purificatus secundum legem, templum intrans et hostias offerens, Timotheum etiam circumcidens. Et demum cum esset magister gentium, Judaeorum advocatus, et inter magnos theo
Abbreviated transcription (Latin):
et plerisq aliis decuria uiris mag¬
nis et eruditis qui in scͥpturis multũ
pot̾ant. talib quippe curia abundare
et florere consueuit: archi p̃sul tan¬
qm familiarib suis et fauentib sibi.
benigna quad̃a et amicabili ẽ. asꝑita¬
te obuirgatus: quod dieb illis tam
malis. temꝑe uidelc. scisiatis. et int̾
ruinas eccłe. contͣ pͥncipem suũ. con¬
tra potestatẽ tantam se erexerit: pa¬
rendum potiꝰ tempori et sustinendũ
dicebant. cũ hora eẽt tunc et potestas
tenebrarũ. qñ petrus gladiũ suum
ñ exerere. s iubetur reꝑonere. Et si¬
cut addebant zizama ab uumico ho¬
mine suꝑseminata. ab euangłicis
seruis nequaqm tunc colligenda:
ne forte eraditando ea. eradicarent
suul et iͥticum. Unde et uixta pa¬
tͥsfamilias p̃ceptum. iusq ad tempꝰ
utraq simul sinunt᷑ crescere. Quod
et idem ipsum ẽ. magistri consiliũ.
qui ꝓpter dierũ maliciã. tempꝰ re¬
dimendũ suadet. Redimentes in¬

Expanded text:
et plerisque aliis de curia viris magnis et eruditis qui in scripturis multum poterant, talibus quippe curia abundare et florere consuevit, archipraesul tanquam familiaribus suis et faventibus sibi benigna quadam et amicabili est asperitate objurgatus, quod diebus illis tam malis, tempore videlicet schismatis et inter ruinas Ecclesiae, contra principem suum, contra potestatem tantam se erexerit; parendum potius tempori et sustinendum dicebant, cum hora esset tunc et potestas tenebrarum, quin Petrus gladium suum non exerere sed jubetur reponere. Et, sicut addebant, zizania ab inimico homine superseminata, ab evangelicis servis nequaquam tunc colligenda, ne forte eradicando ea eradicarent simul et triticum: unde et juxta patrisfamilias praeceptum usque ad tempus utraque simul sinuntur crescere. Quod et idem ipsum est magistri consilium, qui propter dierum malitiam tempus redimendum suadet: Redimentes, in
Abbreviated transcription (Latin):
sule suꝑ peticione sua acceꝑant.
retulerunt. Et ut dicebat᷑ duo ep̃o¬
rum anathematizati. uidel̃c londo-¬
niensis ⁊ saresbiensis. exactã ab ar-¬
chip̃sule cautionẽ prestitissent:
nisi t̾tiꝰ ille eboracensis obstitisset.
Uere enĩ scͥptum: quia lingua t̾cia
multos cõmouet
De ep̃is regẽ iterũ
contͣ archip̃sułe instigantib. Ull

Expanded text:
esule super petitione sua acceperant esule super petitione sua acceperant retulerunt. Et, ut dicebatur, duo episcoporum anathematizatorum, videlicet Londoniensis et Saresberiensis, exactam ab archipraesule cautionem praestitissent nisi tertius ille Eboracensis obstitisset; vere enim scriptum quia lingua tertia multos commovet. 8. DE EPISCOPIS REGEM ITERUM CONTRA ARCHIPRAESULEM INSTIGANTIBU
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. a tanto udice ligatos nisi forte
ꝑ ipsum. posse soluere. Cũ uͦ cleri-¬
ci ⁊ milites urgentissime instarent:
consilio p̃habito tandem archip̃¬
sul respondit qͦd de dñi pape cle-¬
m̃tia fisus. ꝓ bono pacis in hoc ar¬
ticło usurparet que dñi pape e¬
rant: p̾stita tñ cautione canonica
qͥd suꝑ quib excõmunicati erant
uł suspensi. ecclẽ iudicio parerent.
Alioqͥn nullatenꝰ se facturũ hoc:
p̾cise ⁊ absolute respondit. Et hii
quidem ⁊ illi audientes sic: in dig¬
nant recessert̃: in recessu. multa
in suꝑbia ⁊ inabusione loquentes.
Int̾ quos unꝰ quẽ supͣ in hystoria
hac tetigisse me memini. dictus
Randulfus de broc: lingu̾a suam
suꝑ exaltabat. S archip̃sul iurad¬
modum patiens. int̾ eos factus ẽ¬
sicut homo ñ audiens: ⁊ ñ habenꝰ
in ore suo redargutiones Clerici uͦ
quos a trib ep̃is missos diximus re¬
uertentes: dñis suis quoᷤ ab archip̃-¬

Expanded text:
esse a tanto judice ligatos, nisi forte esse a tanto judice ligatos, nisi forte per ipsum, posse solvere. Cum vero clerici et milites urgentissime instarent consilio praehabito, tandem archipraesul respondit quod de domini papae clementia fisus pro bono pacis in hoc articulo usurparet quae domini papae erant, praestita tamen cautione canonica quod super quibus excommunicati erant vel suspensi, Ecclesiae judicio parerent, alioquin nullatenus se facturum hoc, praecise et absolute respondit. Et hi quidem et illi audientes haec indignanter recesserunt; in recessu multa in superbia et in abusione loquentes. Inter quos unus, quem supra in historia hac tetigisse me memini, dictus Randulfus de Broc, linguam suam superexaltabat. Sed archipraesul vir admodum patiens, inter eos factus esicut homo non audiens et non habens in ore suo redargutiones. Clerici vero, quos a tribus episcopis missos diximus, revertentes dominis suis quod ab archipra
Abbreviated transcription (Latin):
s ad aquas contradictionis ꝓbata:
potꝰ qmͣ extincta. Utpote int̾ popu¬
los frementes ⁊ frendentes in eum:
ardens semꝑ ⁊ lucens. quod sequen̾
rerũ exitus plane ⁊ dño prestante
fructuose edocebit.
tans autẽ archip̾sul in sedili suo
ep̃ali. singłos fratrũ in oscło pacis
recepit: int̾ oscłandum multis
hinc in eulãtib. erumpentib
et emanantib lacrimis. Et dum
re non oportet: qua hora de hoc mũ-¬
do excesseris. qñquidem hodie inte
it dicentẽ sibi hec. Om̃ib itaq
ea die in eccła celebrit̾ ꝑactis ⁊ sol¬
lempnit: archip̾sul in palatium
suũ se recepit. totam diem letam
oucens ⁊ sollempnem.
n crastino uͦ p̃fati milites suũ suꝑ
hesterna peticione querentes res
bant. clerici ad nos missi. nomine
stulantes. Respondit uͦ archip̃sul
et illos tres.⁊ alios ep̾os auctoritate
oñi pape quosdã anathematira-¬
tos. quosdã uͦ suspensos: nec ipsuis

Expanded text:
sed ad aquas contradictionis probata sed ad aquas contradictionis probata potius quam exstincta, utpote inter populos frementes et frendentes in eum ardens semper et lucens, quod sequens rerum exitus plane, et Domino praestante fructuose edocebit. Stans autem archipraesul in sedili suo episcopali singulos fratrum in osculo pacis recepit inter osculandum multis hinc inde ejulantibus, erumpentibus et emanantibus lacrymis. Et dum re non oportet qua hora de hoc mundo excesseris, quandoquidem hodie in teit dicentem sibi haec. Omnibus itaque ea die in ecclesia celebriter peractis et solemniter, archipraesul in palatium suum se recepit totam diem laetam ducens et solemnem. In crastino vero praefati milites suum super hesterna petitione quaerentes resbant, clerici ad nos missi nomine estulantes. Respondit vero archipraesul et illos tres et alios episcopos auctoritate domini papae, quosdam anathematizatos, quosdam vero suspensos, nec ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut plus addam adhuc: ego quide
arbitror resplenduisse exteriꝰ faciẽ
corꝑis. exint̾iori abundantia cordis.
immo claritatis in corde tantam
flamma in se continere ñ ualente
quin erumꝑet. Et ni fallor hec in
ipso eccle saluatoris ingressu tanta
faciei gr̃a. roseo sic subito ꝑfusa ⁊ ue¬
nustata colore: in ipsa saluatoris
eccła martyrii mox consũmandi
quasi quodd̃a celestis oraculi p̾sa¬
gium fuit. Discipłs uͦ qui scripsit
hec fide oculata cernens sic. ⁊ ad u¬
sa notando stupens. ⁊ stupendo no¬
tans: moysi mox recordatus est.
Cuiꝰ tñ gła uultus euacuata: ⁊ in
aquis contradictionis extincta. uñ
nec reꝑmissam patͥam uttͣre meru¬
it: extra in exilio mortiuis. Qd iste
minime. qͥ post multa certamina
demum euicit. patͥam obtinuit. et
post modicum: in ipsa ierłm pal-¬
me sue coronã accepit ĩmarcessibi¬
lem. Uñ nec gła uultus eiꝰ euacua¬
ta: nec flamina claritatis extincta.

Expanded text:
et ut plus addam adhuc, ego quidem et ut plus addam adhuc, ego quidem arbitror resplenduisse exterius faciem corporis ex interiori abundantia cordis, imo claritatis in corde tantam flammam in se continere non valente, quin erumperet. Et, ni fallor, haec in ipso Ecclesiae Salvatoris ingressu tanta faciei gratia roseo sic subito perfusa et venustata colore, in ipsa Salvatoris ecclesia martyrii mox consummandi, quasi quoddam coelestis oraculi praesagium fuit. Discipulus vero qui scripsit haec, fide oculata cernens sic et ad visa notando stupens et stupendo notans, Moysis mox recordatus est. Cujus tamen gloria vultus evacuata, et in aquis contradictionis exstincta: unde nec repromissam patriam intrare meruit, extra in exsilio mortuus. Quod iste minime, qui post multa certamina demum evicit, patriam obtinuit, et post modicum in ipsa Jerusalem palmae suae coronam accepit immarcescibilem. Unde nec gloria vultus ejus evacuata nec flamma claritatis exstincta,
Abbreviated transcription (Latin):
lutantes. ⁊ benedictionẽ postulantes:
crebro illud iam sepedictũ sepiꝰ int̾¬
serebant. benedictus qͥ uenit ĩ noĩe
oñi. S qͥd: Dic̾e s ꝓfecto siuideres:
Uñm scclo ad passionẽ appropinqua¬
re. ⁊ ĩmunente passione: in pueris
p̃paratum occursum. Et uenire
iterũ moriturũ ꝓ anglicana eccł̃a.
cantuarie: qui iherosolimis ꝓ totiꝰ
mundi salute semel mortuus est.
Cũ uero ⁊ siuia breuis int̾ tot turbas
occurrentes ⁊ cõprimentes cantuari¬
am uix ea die ꝑueniret: in sonitu
campanarũ. in organis. in hymnis.
et canticis sp̃ualib. a xp̃i pauꝑib
filiis suis. sacro uidel̃c conuentu suo:
debita patri deuotione ⁊ uen̾atione
susceptus est.
Iqualem uideres tc̃ in pͥmo eccle
ingressu homuns faciem: qͦd ñ nulli
uidentes. notauert̃ ⁊ mirabantur.
Sicut ignitum cor: ignita ⁊ facies
uidebat᷑. facie reuera exhylarata in
oleo. om̃ib grata. om̃ib gratiosa.

Expanded text:
lutantes et benedictionem postulantes, lutantes et benedictionem postulantes, crebro illud jam saepe dictum saepius interserebant: Benedictus qui venit in nomine Domini. Sed quid? Diceres profecto si videres, Dominum secundo ad passionem appropinquare et imminente passione in pueris praeparatum occursum, et venire iterum moriturum pro Anglicana Ecclesia Cantuariae qui Hierosolymis pro totius mundi salute semel mortuus est. Cum vero, etsi via brevis, inter tot turbas occurrentes et comprimentes Cantuariam vix ea die perveniret, in sonitu campanarum, in organis, in hymnis et canticis spiritualibus a Christi pauperibus, filiis suis, sacro videlicet conventu suo, debita patri devotione et veneratione susceptus est. O qualem videres tunc in primo ecclesiae ingressu hominis faciem, quod nonnulli videntes notaverunt et mirabantur, sicut ignitum cor, ignita et facies videbatur: facie revera exhilarata in oleo, omnibus grata, omnibus gratiosa,
Abbreviated transcription (Latin):
consiliũ distulit: donec in crastino
cantuariã ueniret. Et ita recesse¬
runt tunc milites.
Archip̾sul uͦ in crastino asinu illo
quo applicuit distante a cantuaria
circit̾ sex miliaria cantuariam ꝓficis¬
cens: a pauꝑib t̾re sicut iam supra
tecigimꝰ. tanqmͣ hostia celitꝰ missa.
tanqmͣ ipse dei angłs tam gratan-¬
ter tam ouant̾ exceptꝰ est. S qͥd di¬
co ouant̾: Qumpotius si tñ de pau-¬
ꝑib competit dicere sic: pauꝑes
tum magis exhibuert̃ qm ouatum.
Itaq quacũq archip̃sul transibat:
turbe pauꝑum paruuili ⁊ magni.
senes cũ iuniorib. glomeratim oc¬
currebant. Hii ꝓsternentes se in uia :
illi uͦ exuentes uestim̃ta sua ⁊ ster¬
nentes ꝑuiam: illud frequent᷑ it̾an¬
tes ⁊ conclamantes. benedictus qui
uenit in noĩe dñi. Sacerdotes etiam
parrochitani cũ parrochitanis. ordi-¬
nata ꝓcessione cũ crucib transeun¬
ti obuiam exierunt.⁊ patrẽ suũ sa¬

Expanded text:
consilium distulit: donec in crastino consilium distulit: donec in crastino Cantuariam veniret, et ita recesserunt tunc milites. Archipraesul vero in crastino a sinu illo quo applicuit, distante a Cantuaria circiter sex milliaria, Cantuariam proficiscens, a pauperibus terrae, sicut jam supra tetigimus, tanquam hostia coelitus missa, tanquam ipse Dei angelus, tam gratanter tam ovanter exceptus est. Sed quid dico ovanter? Quin potius, si tamen de pauperibus competit dicere sic, pauperetum magis exhibuerunt quam ovatum. Itaque quacunque archipraesul transibat, turbae pauperum, parvuli et magni, senes cum junioribus, glomeratim occurrebant, hi prosternentes se in via, illi vero exeuntes vestimenta sua et sternentes per viam, illud frequenter iterantes et conclamantes: Benedictus qui venit in nomine Domini! Sacerdotes etiam parochiani cum parochianis, ordinata processione cum crucibus transeunti obviam exierunt, et patrem suum sa
Abbreviated transcription (Latin):
erum milites qͥ ut supͣdiximꝰ
in alio maris sinu nos applicaturos
fore sꝑauerunt. ad nos p̃proꝑe ac¬
celerantes. uix salutato archip̃sule
animose sciscitabant᷑. quare in pri¬
mo aduentu suo int̾rã qui tͣnqͥlli¬
tatis deberet ẽẽ ⁊ pacis: mox etiam
necdum ingressus. ep̃os regis sus¬
pendisset. excõmunicass. Et adi¬
tientes cõminabant᷑. mox cũ in no¬
tesceret. regis futurã turbationẽ
ñ modicam: unde iam regnũ tur¬
batum ẽẽt ⁊ sacerdotiũ.
Archip̃sul uͦ mansuete respondit.
regẽ non offensurum ob id: nec se
ex hoc qͥcqm uł contͣ regem fecisse
uł regnũ: s absq regiᷤ ⁊ regni ĩ uiria
de ipsiꝰ regis ꝑmissione sic factũ. Ut ita
regis ep̃i fecerant: impunita nõ
remaneret. ne tanta usurpatio.
de cet̾o traheret᷑ ad consequentiam.
Dum gͥ audirent regẽ de facto
laudari auctorem: modestiꝰ locu¬
ti ft̃: id dñ instant̃ postulantes.
ut ep̃os excõmunicatos uł suspen¬
sos absolueret. Quod archip̾sul ad

Expanded text:
erum milites, qui, ut supra diximus, in alio maris sinu nos applicaturos fore speraverunt, ad nos praepropere accelerantes, vix salutato archipraesule, animose sciscitabantur quare in primo adventu suo in terra, qui tranquillitatis deberet esse et pacis, mox etiam necdum ingressus episcopos regis suspendisset, excommunicasset. Et adjicientes comminabantur mox cum innotesceret regis futuram turbationem non modicam, unde jam regnum turbatum esset et sacerdotium. Archipraesul vero mansuete respondit regem non offensurum ob id, nec se ex hoc quidquam vel contra regem fecisse vel regnum, sed absque regis et regni injuria, de ipsius regis permissione sic factum, ita injregis episcopi fecerant, impunita non remaneret, ne tanta usurpatio de caetero traheretur ad consequentiam. Dum igitur audirent regem de facto laudari auctorem, modestius locuti sunt, et tamen instanter postulantes, ut episcopos excommunicatos vel suspensos absolveret quod archipraesul ad
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥde imꝑatoris fimbrie tactꝰ etiã añ ex¬
itũ suũ de mundo: sanauit ĩ firmam.
Similit̾ ⁊ semicintiarũ militis tactu: sa¬
nati multi ⁊ ĩ firmi ⁊ ĩ firme: pꝰ excessũ
suũ de mũdo. Et qͦd etiã p̾cet̾is ⁊ gaudiũ
parit̾ parit ⁊ cũ iocunditate miracłm:¬
scĩficat᷑ etiã scĩ corꝑis tͣnseuntiᷤ umbͣ tͣn¬
sienꝰ. Ciuꝰ ueritatẽ dicdi. tͣnseunti pet ĩfir¬
mos obumbrans umbra: demonstrati-¬
ue ocło ad ocłm ꝓbat. S de hꝰcemõdi sc̾ifica¬
tionib ⁊ scĩficationũ causis: pleniꝰ
alias. Ad potestates t̾renas ꝑ uisibi¬
lem palmam mortis militis uisibilit̾
triumphatas reuertam᷑. ceptam meli
istius notulam suꝑ his cõsũmare
desiderantes. plenius uidelicet. ex¬
pressius et noĩatiue in aliquib po¬
testatib t̾renis: idipsũ quod cepi¬
mus demonstrando.
Sunt qͥppe due int̾ cet̾as mundi
potestates. magne ⁊ preclare. duo

Expanded text:
Si quidem imperatoris fimbriae tactus etiam ante exSi quidem imperatoris fimbriae tactus etiam ante exitum suum de mundo sanavit infirmam. Similiter et semicintiarum militis tactu sanati multi et infirmi et infirmae post excessum suum de mundo. Et quod etiam prae caeteris et gaudium paritificatur etiam sancti corporis transeuntis umbra transiens. Cujus veritatem dicti transeuntis Petri infirmos obumbrans umbra demonstrative oculo ad oculum probat. Sed de hujuscemodi sanctificatioribus et sanctificationum causis plenius alias. Ad potestates terrenas per visibilem palmam mortis militis visibiliter triumphatus revertamur: coeptam meli istius notulam super his consummare desiderantes, plenius videlicet expressius et nominative in aliquibus potestatibus terrenis id ipsum quod coepimus demonstrando. Sunt quippe duae inter caeteras mundi potestates magnae et praeclarae, duo
Abbreviated transcription (Latin):
geni est inflictum suppliciũ. Pena
culpe: fit eis porta iusticie. Et hec
qͥdem porta dñi. Etenĩ dm̃i dñi exttꝰ
mortis. Et iusti dñi intrant peandẽ.
utpote que iusticie porta ẽ: ꝑ qm
iusti intͤnt ad głam. Aꝑtte mͥ inqͥt
portas iusticie et ingressus in eas cõ¬
fitebor dño. Et ad didit. hec inqͥt
porta dñi. iusti intrabunt in eã. S¬
õ imꝑator tam clemens. in cuiꝰ ma¬
iestate tanta clementia ꝯ mendabi-¬
lis: eo qͥdem cõmendabilior qͦd in
tanta potestate sit: quid dico de pe¬
na. qͥd de morte uł tuoꝵ uł tua. ꝑte
sic sc̃a ⁊ scificata sic: Cum etiã loca
ipsa ⁊ temꝑa. et ipsa etiã instrum̃-¬
ta maloꝵ: ad tuoꝵ głam tu una cũ
tuis scifices. S ut adhuc etiã plus ad¬
itiam: quicqͥd scm̃ tetig̾it aut fue¬
rit cirta scm̃. sit aut uestis aliud¬
ue: scĩficatum habeat᷑. Qd iemorois
sa sanata ꝓbat: fimbrie dñice tactus.

Expanded text:
 generi est inflictum supplicium. Poena  generi est inflictum supplicium. Poena culpae fit eis porta justitiae. Et haec quidem porta Domini. Etenim Domini Domini exitus mortis, et justi Domini intrant per eamdem utpote quae justitiae porta est, per quam justi intrant ad gloriam. Aperite mihi, inquit, portas justitiae, et ingressus in ea confitebor Domino . Et addidit: Haec, inquit, porta Domini, justi intrabunt in eam . Sed imperator tam clemens, in cujus majestate tanta clementia commendabilis, eo quidem commendabilior quod in tanta potestate sit; quid dico de poena, quid de morte vel tuorum vel tua, per te sic sancta et sanctificata sic, cum etiam loca ipsa et tempora et ipsa etiam instrumenta malorum ad tuorum gloriam tu una cum tuis sanctifices, sed ut adhuc etiam plus adjiciam quidquid sanctum tetigerit aut fuerit circa sanctum, sit aut vestis aliudve, sanctificatum habeatur? Quod memoro ta sanata probat fimbriae Dominicae tactu.
Abbreviated transcription (Latin):
citã uindictã. ⁊ ediu̾so in audita illa
in homine patientia: citam palme
głiam accelerabant.
Dimꝑator bone iħu qmͣ mirabilis
es tu inmilitantiũ tͥ sc̃oꝵ tuoꝵ exer-¬
citu. s adhuc ampluis intuis et tu¬
orum penis quas in agone hoc mili¬
tari tolerasti: mirabilior. nisi quia
inte ipso et tuis totũ tolerasti: et
ad huc cotidie toleras: ob id solum ut
scĩfices tuos. Adeo etiã scĩfices ut non
solum ꝑ tuas et tuoꝵ penas similit̃
tuas sci tui sc̃ificati sint: s etrã ipsa
pena sc̃a. mors ipsa sc̃a et preciosa que
interimit sc̃m. Sc̃a quidem mors ip̃a
et p̾ciosa: que tñ et pena peccati est.
et peccati stipendium. Stipendium
enĩ peccati mors: ait magist᷑. uerũ
imꝑatore in cõmilitonib suis mi¬
rabilit̾ et potentialit̾ oꝑante sic: hoc
peccati stipendiũ transit in arma
suoꝵ militũ. ñ quiclẽ carnalia s po¬
tentia deo. Et fit eis ad palme me

Expanded text:
citam vindictam et e diverso inaudita illa citam vindictam et e diverso inaudita illa in homine patientia citam palmae gloriam accelerabant. O imperator bone Jesu, quam mirabilis es tu in militantium tibi sanctorum tuorum exercitu, sed adhuc amplius in tuis et tuorum poenis quas in agone hoc militari tolerasti mirabilior, nisi quia in te ipso et tuis totum tolerasti et adhuc quotidie toleras ob id solum ut sanctifices tuos; adeo etiam sanctifices, ut non solum per tuas et tuorum poenas similiter tuas sancti tui sanctificati sint, sed etiam ipsa poena sancta, mors ipsa sancta et pretiosa, quae interimit sanctum. Sancta quidem mors ipsa et pretiosa quae tamen et poena peccati est et peccati stipendium, Stipendium enim peccati mors , ait Magister. Verum imperatore in commilitonibus suis mirabiliter et potentialiter operante sic, hoc peccati stipendium transit in arma suorum militum non quidem carnalia sed potentia Deo. Et fit eis ad palmae me
Abbreviated transcription (Latin):
ultima orbis insula in occidentali oc¬
ceano sita: ꝑ ip̃m angłoꝵ conciuem
in tam breui sicut in hẏstoria dõciu¬
mus: terre scẽ. nr̃e habitabilis uł ut
tradunt mundi totiꝰ umbilico: con¬
festim sit eungłizata. mox uolans
sic suꝑ pennas uentoꝵ. Et uere sicut¬
magna: et cita gła. Thomas quippe
nudius t̾tius homo erat: similis nob
passibilis. Et ecce quia hodie quad̃a
dextere dei mutatione admiranda:
uuln̾ati. in sepulchro dormientis ad¬
huc: mundus adorat uuln̾a. et etiam
in semicinciis gliatur: que ut tumo
occisi corpꝰ tetigerint.
Reuera ex seuitia illa in audita et
sacrilegi facti horrore motꝰ om̃ps. et
tam fortit᷑. tam humilit̾ tolerantis mi¬
litis ineffabili compassione euistus:
et illos tam subito contͥuit: et istum
tam cito exaltauit. Nec iram suã. nͨ
in ira sua miserationes suas ultra aut
oissimulare ualens aut continere:
miserator ⁊ iustus dñs. Siqͥdem in
humana illa supra homines seuitia:

Expanded text:
ultima orbis insula in occidentali oultima orbis insula in occidentali oceano cita per ipsum angelorum concivem, in tam brevi, sicut in historia docuimus, terrae sanctae nostrae habitabilis, vel, ut tradunt, mundi totius umbilico confestum sit evangelizata, mox volans sic super pennas ventorum. Et vere sicutmagna et cita gloria. Thomas quippe nudius tertius homo erat similis nobis passibilis; et ecce quia hodie quadam dexterae Dei mutatione admiranda vulnerati in sepulcro dormientis adhuc mundus adorat vulnera, et etiam in semicinciis gloriatur quae utcunque occisi corpus tetigerint. Revera ex saevitia illa inaudita et sacrilegi facti horrore motus Omnipotens et tam fortiter, tam humiliter tolerantis militis ineffabili compassione evictus, et illos tam subito contrivit et istum tam cito exaltavit; nec iram suam, nec in ira sua miserationes suas ultra aut dissimulare valens aut continere, miserator et justus Dominus. Siquidem in humana illa supra homines saevitia
Abbreviated transcription (Latin):
grĩna. in iacinctinis suis in uolucris
et polunitis. pͥncipes et quotqͥt auli¬
ci purpurati et amicti auro pͥmo:
gaudent et cũ sũma etiã suscipiunt
deuotione: si forte uł de sẽmicinciis
uiri. sanguine eiꝰ uł etiã sudore in¬
fectis modico. seu etiã si corpus quo¬
cũq mͦ tetig̾int: sͥ acquirere ualeant.
In quarum etiã acquisitione: erigun-¬
tur altaria in auro ⁊ lapidib p̾ciosis.
conflant᷑ scrinia. qͥnimino et lata
et spatiosa fundant᷑ monasteria.
Dotant᷑ ⁊ ditant᷑ oppipare ꝑ uniuer¬
sum eccł̃iarum orbem: eccłe multe.
Nam qͦd neccdu audiui nec legi: ego
ñ arbitror aliqu̾e preliantium in to¬
to exercitu dm̃i sabaoth. post trium¬
phum suũ in mundo hoc: ꝑmundũ
uniu̾sum tantã et tam citã głam con-¬
setutum. Doceat nos alit̾: qui aliter
aut audiuit aut legit de his. Adeo qͥp-¬
pe cita. immo adeo citissime mundo
glã neomartyris declarata: ut apen-¬

Expanded text:
eregrina in hyacinthinis suis involucris eregrina in hyacinthinis suis involucris et polimitis principes et quotquot aulici purpurati et amicti auro primo gaudent, et cum summa etiam suscipiunt devotione, si forte vel de semicinciis viri, sanguine ejus vel etiam sudore infectis modico, seu etiam si corpus quocunque modo tetigerint, sibi acquirere valeant. In quarum etiam acquisitione eriguntur altaria in auro et lapidibus pretiosis conflantur scrinia, quinimo et lata et spatiosa fundantur monasteria; dotantur et ditantur oppiparae per universum ecclesiarum orbem ecclesiae multae. Nam quod necdum audivi, nec legi, ego non arbitror aliquem praeliantium in toto exercitu Domini Sabaoth, post triumphum suum in mundo hoc, per mundum universum, tantam et tam citam gloriam consecutum. Doceat nos alter qui aliter aut audivit aut legit de his. Adeo quippe cita, imo adeo citissime, mundo gloria neomartyris declarata, ut a pen
Abbreviated transcription (Latin):
sicut potestates aerias: et t̾renas debel¬
lauit. leges et statuta subu̾tit. Simi¬
liter et uisibilis palma mortis militis
sicut aerias ut iam ostendimꝰ: et terre¬
nas debellauit ut nc̃ ostendemꝰ. E cce
enĩ quia reges mundi ⁊ pͥncipes aut
ꝑseipsos. aut sicuris trarũ octupati
iꝑsimet nequeunt: ꝑ legatos suos ab
uniu̾so eccłarum orbe circũq ueni¬
unt. uuln̾atum sepultũ uisitant. ad¬
orant uulnera. offerunt munera. an¬
plorant suffragia. et sꝑant patrocinia.
Certissime fidentes. qͦd ꝑaꝑta uuln̾a
martyris: effundant᷑ ipsis uscera di¬
uine miserationis. apiatur ianua sa¬
lutis: et om̃ipotentis ꝓtectionis manꝰ
non claudatur. Et ut de uulnerati cor¬
pore et de octisi uulnerib et de pre¬
tactis etiam cilitiis que totũ agonitete
militis corpus obtegebant. nc̃ prete¬
ream: certe nouit mundus ⁊ iam ui¬
det: quia mundi reges et regine in¬
sericis suis et olosericis. in ueste sua ꝑ¬

Expanded text:
sicut potestates aerias et terrenas debelsicut potestates aerias et terrenas debellavit, leges et statuta subvertit. Similiter et visibilis palma mortis militis, sicut aerias, ut jam ostendimus, et terrenas debellavit, ut nunc ostendemus. Ecce enim quia reges mundi et principes aut per se ipsos, aut si curis terrarum occupati ipsimet nequeunt, per legatos suos ab universo ecclesiarum orbe circumquaque veniunt, vulneratum sepultum visitant, adorant vulnera, offerunt munera, implorant suffragia, et sperant patrocinia, certissime fidentes quod per aperta vulnera martyris effundantur ipsis viscera divinae miserationis, aperiatur janua salutis, et omnipotentis protectionis manus non claudatur. Et ut de vulnerati corpore et de occisi vulneribus, et de praetactis etiam ciliciis quae totum agonothetae militis corpus obtegebant, nunc praeteream: certe novit mundus et jam videt quia mundi reges et reginae isericis suis et holosericis in veste sua p
Abbreviated transcription (Latin):
hee ꝓfecto modulati nc̃ in hac cytha¬
ra meli: due notule concrepande.
Grata certe melodia: suꝑ misctłia
tua ⁊ ueritate tua dñe. grauib nũc
cythare nr̃e cordis ⁊ amenis: int̾mix¬
tũ alternantib sonum. Graues qui¬
dem resonant: ꝓpter eam que decan-¬
tatur tibi ueritatẽ iusticie. Acute uͦ
et amene: ꝓpter benignitatẽ mise¬
ricordie tue. hinc enĩ incorde con-¬
uersis ad te: miseratio tua pia.
Inde uͦ ineisdem corꝑe contͥtis ate:
in dignatio tua uista. ut ita in melo
b tenebrarũ et pͥncipatib ꝑ uisibi¬
lempalmã mortis militis sicut et ꝑ
uisibilem imꝑatoris triumphatis: et
qualit̾: melus hic nr̃ ꝓpt̾ ipsuis hic
notas ꝓlixiores aliqͣndui ꝓductus est.
ueruntamen de uisibili palma mor¬
tis militis ad uisibilem palmam mor¬
tis imꝑatoris: in hoc eod̾e melo decan¬
temus adhuc exp̃ssius quid. uii. No.
mꝑatoris certe uisibilis palma mortis.

Expanded text:
Hoc profecto modulati nunc in hac cithaHoc profecto modulati nunc in hac cithara meli duae notulae concrepandae. Grata certa melodia super misericordia tua et veritate tua, Domine, gravibus nunc citharae nostrae chordis et amoenis intermistum alternantibus sonum. Graves quidem resonant propter eam quae decantatur tibi veritatem justitiae, acutae vero et amoenae propter benignitatem misericordiae tuae. Hinc enim in corde conversis ad te miseratio tua pia: inde vero in eisdem corpore contritis a te indignatio tua justa: ut ita in melo us tenebrarum et principatibus per visiblem palmam mortis militis, sicut et per visibilem imperatoris triumphalis, et qualiter melus hic noster propter ipsius hic notas prolixiores aliquandiu productus est, verumtamen de visibili palma mortis militis ad visibilem palmam mortis imperatoris in hoc eodem melo decantemus adhuc expressius quid. 7 NOTULA. Imperatoris certe visibilis palma mortis,
Abbreviated transcription (Latin):
sui ultionẽ. iusticia om̃s in breui ꝓ¬
sternente sicꝰ Ut uiri hii sanguinũ
et si penitentes ut descͥpsimus: tam̃
iuxta uerbum dñi dies suos ñ dimi¬
dient. Unde et suꝑ his duplex calcan¬
tium celeuma in medio hoc cythare
melo: ꝯcinendum in medio. Iuxta
quod hiĩ uiri sanguinũ et in conu̾¬
sione st̃ contͥti: ⁊ inconttione ꝯu̾si.¬
conuersi corde: contͥti corpore.
nus miscł̃iarum pat̾. Qͥs nouit p̃ ti¬
more tuo iram tuã dinum̾are: Aut
item qͥs potest p̃ bonitate tua miseri¬
cordiam tuã m̃surare: Qui sic conu̾tiᷤ
ut conteras: et sic cont̾is ut ꝯuertas.
misccłie et ueritati sic quasi equa lan¬
ce seruans utͥq quod suũ est. Et ecce
quia ꝑ uuln̾a tui martyris: suꝑ ipsos
uulneratores iuscera tue miseratioĩs
effudisti. Et item ꝓpter uulnera tuz
martyris: uuln̾atos ipsos ira in digna¬
tionis tue confregisti. Hoc est celeu¬
ma duplex in cychara nr̃a concinendũ.

Expanded text:
sui ultionem justitia omnes in brevi psui ultionem justitia omnes in brevi prosternente sic, ut viri hi sanguinum etsi poenitentes, ut descripsimus, tamen juxta verbum Domini dies suos non dimidiarent. Unde et super his duplex calcantium celeuma in medio hoc citharae melo concinendum in medio. Juxta quod hi viri sanguinum et in conversione sunt contriti et in contritione conversi corde, contriti corpore. nus misericordiarum Pater! Quis novit prae timore tuo iram tuam dinumerare? Aut item quis potest pro bonitate tua misericordiam tuam mensurare? Qui sic convertis ut conteras et sic conteris ut convertas, misericordiae et veritati sic quasi aequa lance servans utrique quod suum est. Et ecce quia per vulnera tui martyris super ipsos vulneratores viscera tuae miserationis effudisti. Et item propter vulnera tui martyris vulneratos ipsos ira indignationis tuae confregisti. Hoc est celeuma duplex in cithara nostra concinendum.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sertim sic. Ut pote qui sicut supra
in libello hoc diximꝰ alios ꝓuocare au¬
dens. pͥmus et ante alios suꝑ xp̃i dñi
caput gladium ubrans ad ictum:
tam ꝓphane tam impie ferire nequa¬
qm ueritus est. Unde et iustissimo
om̃ipotentis iudicio factum sic: ut
ipsi contͣ nature legem etiã uiuo ad¬
huc computrescẽt que iubrauerat gla¬
dium: et manꝰ simul ⁊ brachium.
Et qͥdem iam supͣdicte ciuitatis ep̃c
certissime retulit sic: wilłi illius in
hac infirmitate confessor. Et ut ad
alios p̾fatos sacrilegii complices uñ
cepimus reu̾tam. ipsoꝵ quotqͦt et ta¬
lium ut diximus miranda qͥa certe
miraculosa nec dubium. corpoꝵ mors:
ꝑ tam modici temꝑis int̾uallum.
Triennii uidel̃c sicut iam supradixi¬
mus. sic erat: in tam breui. ut nec
unus quid̃e ex eis suꝑfuerit. Altĩssi¬
mi suꝑ eos sicut credit᷑ ⁊ si forte quod
ipse uelit miserante clem̾tia: ad
terrorẽ tam̃ ⁊ miraculosam militis

Expanded text:
praesertim sic; utpote qui, sicut supra praesertim sic; utpote qui, sicut supra in libello hoc diximus, alios provocare audens primus et ante alios super christi Domini caput gladium vibrans ad ictum tam profane, tam impie ferire nequaquam veritus est: unde et justissimo Omnipotentis judicio factum sic, ut ipsi contra naturae legem, etiam vivo adhuc, computresceret quae vibraverat gladium et manus simul et brachium. Et quidem jam supradictae civitatis episcopus certissime retulit sic, Willelmi illius in hac infirmitate confessor. Et ut ad alios praefatos sacrilegii complices, unde coepimus, revertamur, ipsorum quotquot et talium, ut diximus, miranda, quia certe miraculosa, nec dubium corporum mors per tam modici temporis intervallum, triennii videlicet, sicut jam supra diximus, sic erat in tam brevi, ut nec unus quidem ex eis superfuerit. Altissimi super eos sicut creditur, etsi forte quod ipse velit, miserante clementia, ad terrorem tamen et miraculosam militis
Abbreviated transcription (Latin):
aree mẽdium. neruis sic discooꝑtis et
ossib. Et p̾sertim brachioꝵ ⁊ manuũ
caro ossib et neruis uix adherens. et
quasi separationẽ desidans ⁊ de facili
ut uidebat᷑ ⁊ absq difficultate a fune¬
sto illo carnifice milite. utinã tam̃ ue¬
re penitente ꝓiciebatur: quasi spon¬
te sua resoluens se sic. Ipsa ut uideri
pot̾at qͣi gemebunda. quasi indigna-¬
ta ⁊ uerecunda: quod post tm nefas
manu hominis ⁊ brachioꝵ minist̾io
ꝑpetratũ. deinceps in cõpositione hu¬
mani corꝑis foret. Miser tam̃ ille
dum ita seipsum uiuens discerꝑet.
conuelleret. dilaceraret. et ꝓiceret sic:
pii et głosi neomartyris indulgenti¬
am. suffragium. ⁊ pacͦcinium. cũ sum¬
ma contͥcione. gemitib et suspiriis
in enarrabilib incessant̾ implorabat.
Iam supͣnoĩatas in hystoria hac . wil¬
lelmus de traci hic erat. Deo ultionũ
uño clamantẽ ad se militis sui san¬
guinem. iustissime ulciscente in isto

Expanded text:
areae medium nervis sic discoopertis et areae medium nervis sic discoopertis et ossibus. Et praesertim brachiorum et manuum caro ossibus et nervis vix adhaerens, et quasi separationem desiderans, de facili ut videbatur et absque difficultate, a funesto illo carnifice milite, utinam tamen vere poenitente, projiciebatur quasi sponte sua resolvens se sic; ipsa ut videri poterat, quasi gemebunda, quasi indignata et verecunda, quod post tantum nefas manu hominis et brachiorum ministerio perpetratum deinceps in compositione humani corporis foret. Miser tamen ille, dum ita se ipsum vivens discerperet, convelleret, dilaceraret et projiceret sic, pii et gloriosi neomartyris indulgentiam, suffragium et patrocinium cum summa contritione gemitibus et suspiriis inenarrabilibus incessanter implorabat. Jam supra nominatus in historia hac, Willelmus de Traci, hic erat, Deo ultionum Domino clamantem ad se militis sui sanguinem justissime ulciscente in isto
Abbreviated transcription (Latin):
quot in cythara nr̃a resonauimꝰ: quasi
digitis et plectro cyhare reflexis: re¬
uertam᷑. Pretacta quippe mat̾ia de pug¬
na potestatis lucis ⁊ potestatis tenebra¬
rum alium desid̾at melũ: isto forte
sicut acutiorẽ ⁊ longiorem. Adsacrile-¬
gos gͦ deo uolente ⁊ d̾s uelit sic. deo
nunc reconciliatos: reuertendũ. Quoꝵ
certe pegrinatio iherosolimitana. quo¬
rũ penitentia publica. quoꝵ et mors
tam cita: ut hucusq decantauimus.
sic erat.
orum tam̃ unus quorunda pͣuoꝵ
consiliis moras in dies nectens. nec qmͣ
cito alii iherosolimitanũ iter arripiens.
in cismarinis acturũ se penitentiam
sꝑans: cũ in regno regis siculi apũd
p̾claram illam cuutatẽ que cusentia
dicit᷑ in infirmitatẽ decubiusset extre¬
mam. infirmo mox etiã ante mortem
ceꝑunt corporis membra cõputrescere:
ita ut cum tabe caro ipsa que neruos
tegebat et ossa. ab ipso infirmo frusta¬
tim dilacerata et conuulsa. ꝓiceret᷑ in

Expanded text:
quot in cithara nostra resonavimus, quasi quot in cithara nostra resonavimus, quasi digitis et plectro citharae reflexis revertamur. Praetacta quippe materia de pugna potestatis lucis et potestatis tenebrarum alium desiderat melum isto forte sicut acutiorem et longiorem. Ad sacrilegos ergo Deo volente et Deus velit sic Deo nunc reconciliatos revertendum. Quorum certe peregrinatio Hierosolymitana, quorum poenitentia publica, quorum et mors tam cita, ut hucusque decantavimus, sic erat. Quorum tamen unus quorumdam pravorum consiliis moras in dies nectens nec quam cito alii Hierosolymitanum iter arripiens, in cismarinis acturum se poenitentiam sperans, cum in regno regis Siculi apud praeclaram illam civitatem quae Consentia dicitur in infirmitatem decubuisset extremam, infirmo mox etiam ante mortem coeperunt corporis membra computrescere, ita ut cum tabe caro ipsa quae nervos tegebat et ossa, ab ipso infirmo frustatim dilacerata et convulsa projiceretur in
Abbreviated transcription (Latin):
so: ꝑ sathanam sathanam expellente.
In quo et in nullo magis a potestate
lucis potestas tenebrarũ debellata:
eludit᷑. Uidel̃c ut cũ predo ille genti¬
um totã acquisisse uideat᷑ sͥ predam:
tunc ꝑdat totam. Nemo aũ subcogi¬
tet sub murmuret nemo. a potestate
tenebrarũ potestatẽ lucis ediuerso
debellari int̾dum: et eludi similiter.
Ex diu̾so obiciens ipsos int̾ dñi agini
na robustiores milites in caritate radi¬
catos et fundatos: ꝑ potestatis ad uerse
uirtutẽ dolosam. seu potius dolum uir¬
tuosum: de ipsuis dñi sabaoth exercitu
plerumq qͣi ui raptos. captiuos duci.
et tanqmͣ lucis potestate in his eiucta:
in aduerse potestatis transire satelliciũ.
Nemo inqm sic cogitet. nemo obiciat
hoc: quasi ualeat hoc incontrario simi¬
le. nec enĩ ualet. Longe qͥppe hic ratio
alia: reformans iudiciũ aliud. S de
hoc alias. Int̾im ad sacrilegos nr̃os unde
meli nr̃i iam aliqͣndui notulas nescio

Expanded text:
so, per Satanam Satanam expellente. so, per Satanam Satanam expellente. In quo et in nullo magis a potestate lucis potestas tenebrarum debellata eluditur. Videlicet ut cum praedo ille gentium totam acquisisse videatur sibi praedam, tunc perdat totam. Nemo autem subcogitet, submurmuret nemo, a potestate tenebrarum potestatem lucis e diverso debellari interdum et eludi similiter, ex diverso objiciens ipsos inter Domini na robustiores milites in charitate radicatos et fundatos, per potestatis adversae virtutem dolosam seu potius dolum virtuosum, de ipsius Domini Sabaoth exercitu plerumque quasi vi raptos captivos duci et tanquam lucis potestate in his evicta in adversae potestatis transire satellitium. Nemo, inquam, sic cogitet, nemo objiciat hoc, quasi valeat hoc in contrario simile, nec enim valet. Longe quippe hic ratio alia reformans judicium aliud. Sed de hoc alias. Interim ad sacrilegos nostros, unde meli nostri jam aliquandiu notulas nescio
Abbreviated transcription (Latin):
ti peccati ꝓphana nouitas. pre ab¬
hominatione ⁊ horrore flagitii:
nouis his ꝓphanis peccatorib terrorẽ
parit̾ incutit et dolorem. Unde et se¬
pe fit ut ad se redeant. ⁊ pre noui hor¬
rore et confusione flagitii. uitã suã
etiã ante actam: ante se ponant. Et
in his que ante cũ cet̾is eẽnt peccatori¬
b similes ipsi admiserant. que tñ ut
diximꝰ prius dissimulau̾ant: grauit
se offendisse recognoscant. sanguine
iuxta ꝓpħam tangente sanguinem
sic. Et deo quidẽ diuitiarũ. uirtutũ
dño. in huiꝰcemodi peccatorib pecca¬
tissimis tã potentialit̾ qmͣ mirabilit̾
oꝑante sic: ut sanguis sanguinẽ tan¬
gat. Et sic nouo quoda mͦ quia uelut
quad̾a pietate seua seu seuitia pia:
sanguinis abstergat sanguinẽ. Ita
in gr̃a sua admirabili ⁊ uirtute mul¬
ta altissimo qͥ solus mirabilis quia so¬
lus facit mirabilia. ꝑ peccatũ pecca¬
tum. tanqm regno sathane in se diui¬

Expanded text:
ti peccati profana novitas, prae abti peccati profana novitas, prae abominatione et horrore flagitii, novis his profanis peccatoribus terrorem pariter incutit et dolorem. Unde et saepe fit, ut ad se redeant et prae novi horrore et confusione flagitii vitam suam etiam ante actam ante se ponant; et in his quae ante, cum caeteris essent peccatoribus similes, ipsi admiserant, quae tamen, ut diximus, prius dissimulaverant, graviter se offendisse recognoscant, sanguine juxta prophetam tangente sanguinem sic, et Deo quidem divitiarum virtutum Domino in hujuscemodi peccatoribus peccatissimis tam potentialiter quam mirabiliter operante sic ut sanguis sanguinem tangat, et sic novo quodam modo quia velut quadam pietate saeva seu saevitia pia sanguinis abstergat sanguinem, ita in gratia sua admirabili et virtute multa Altissimo qui solus mirabilis, quia solus facit mirabilia, per peccatum peccatum, tanquam regno Satanae in se divi
Abbreviated transcription (Latin):
sit mirabilis: certe in huiꝰtemodi pet¬
catorib suis multo mirabilior ds.
qnͣto uirtuosus et miscdius est:
tam fortia talium peccatoꝵ dirum¬
pere iuncula. Qui ꝓfecto dum coti¬
diana ⁊ ꝯsueta hoĩum peccata cet̾is
peccatorib similes et si gͣuia ⁊ gran¬
dia ꝑpetrent: dissimulant tñ. per¬
transeunt. ñ aduertunt. ñ ad se rede¬
unt. ñ se eiugilant. quasi ea admit¬
tentes: que ⁊ cet̾i hominũ. Nec ip̃i
abhominantes alios: nec ab homina¬
ti ab aliis. Quinpotiꝰ eoip̃o pect̃ores
pecc̃orib confed̾ati magis ut pote pecca-¬
tores peccatorib similes. Uerum cũ
forte hii humani gen̾is inimico in¬
stigante sic. cet̾os peccatores quib
ante similes fuerant. noui et inusi¬
tati alicuiꝰ excessu transcendunt.
qͣi ꝯmunem ⁊ usitatã peccandi re¬
gulam spaciosam excedentes: ipsis
etiã sui priꝰ similib peccatorib ab¬
hominabiles funt. Et ita inusita¬

Expanded text:
sit mirabilis, certe in hujuscemodi pecsit mirabilis, certe in hujuscemodi peccatoribus suis multo mirabilior Deus, quanto virtuosius et misericordius est tam fortia talium peccatorum dirumpere vincula. Qui profecto dum quotidiana et consueta hominum peccata caeteris peccatoribus similes, etsi gravia et grandia perpetrent, dissimulant tamen, pertranseunt, non advertunt, non ad se redeunt, non se evigilant quasi ea admittentes quae et caeteri hominum, nec ipsi abominantes alios, nec abominati ab aliis; quin potius eo ipso peccatores peccatoribus confoederati magis utpote peccatores peccatoribus similes. Verum cum forte hi, humani generis inimico instigante sic, caeteros peccatores, quibus ante similes fuerant, novi et inusitati alicujus excessu transcendunt, quasi communem et usitatam peccandi regulam spatiosam excedentes, ipsis etiam sui prius similibus peccatoribus abominabiles fiunt. Et ita inusita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectus. et ipsum deuium: ipsos quo¬
dammͦ ad iuam ducat. Et quo corru¬
unt ꝓfundius: eo ipso multo uirtu¬
tum conamine resurgunt fortius.
stant uiriluis. et ascendunt post
altius. Quib altissimo mirabilit̾
disponente sic: ipsa qua cet̾os pec¬
catores longe antecedunt et trans¬
cendunt: qnͣto ab hominabilior e¬
normitas culpe: ed ip̃o ipsis uertit᷑
in maiꝰ augmentũ corone. De talib
enĩ non de cõmunib peccatorib:
nob̾ nunc sermo. Quoͥ uidełc pecca¬
tores alios quadã enormitate stagi-¬
cii. ⁊ quoda quasi singłaris pectati
horrore excelentes: suꝑeminent
cet̾is. Quales fuertꝰ quatuor sacri¬
legi milites hii: ꝓ quib nunc totꝰ ser¬
mo hic. De talib in qmͣ peccatorib ñ
de cõmunib: nob̃ nunc sermo. ut ĩ
talib om̃ipotentis uirtꝰ illustret᷑ glo¬
riosius. amplexet᷑ deuotiꝰ: et mirabili¬
or p̃dicet᷑. Nam cũ in om̃ib scĩs suis

Expanded text:
profectus et ipsum devium ipsos quoprofectus et ipsum devium ipsos quodam modo ad viam ducat; et quo corruunt profundius, eo ipso multo virtutum conamine resurgunt fortius, stant virilius et ascendunt post altius. Quibus, Altissimo mirabiliter disponente, sic ipsa, qua caeteros peccatores longe antecedunt et transcendunt, quanto abominabilior enormitas culpae, eo ipso ipsis vertitur in majus augmentum coronae. De talibus enim, non de communibus peccatoribus nobis nunc sermo, qui videlicet peccatores alios quadam enormitate flagitii et quodam quasi singularis peccati horrore excedentes supereminent caeteris. Quales fuerunt quatuor sacrilegi milites hi, pro quibus nunc totus sermo hic. De talibus, inquam, peccatoribus, non de communibus, nobis nunc sermo, ut in talibus Omnipotentis virtus illustretur gloriosius, amplexetur devotius et mirabilius praedicetur. Nam cum in omnibus sanctis suis
Abbreviated transcription (Latin):
um miraculose accidisse: cũ ẽent
ut diximꝰ milites strenui. ꝓbi in mili¬
tie sue arte edocti et ꝓbati. et in etate
sua robustiori: quotqͦt tñ infra tͥen¬
nium a patrato sacrilegio. reb hu¬
manis sunt exemꝑti in uera et fru¬
ctuosa sicut credit᷑. et qͥ p̾sentes fu¬
erunt contestant᷑. penitentia. Pre
horrore facti ⁊ sceleris immanitate.
quod semꝑ et in uita et in mortis
sue articulo. ante oculos suos quasi
appensum cernentes pond̃abant:
toto corpore et toto corde semꝑ quasi at¬
toniti. stupidi. dilacerati. et conuulsi.
Ab illo semꝑ int̾ peccatoꝵ patronos
specialit̾ ⁊ incessant̾. et in uita. et p̃¬
sertim in mortis articulo supplicantẽ
ueniam. et inuocantes patrocinium:
in quẽ tm̃ admiserant sacrilegium.
et uera docentis magistri dognia.
quod uideł̃c. diligentib dm̃ om̃ia
cõoꝑentur in bonũ: his qui scđm ꝓ
positum uocati sunt sc̃. Adeo ut eis
etiam ꝑficiat ad salutẽ: in deteriora

Expanded text:
um miraculose accidisse, cum essent, ut diximus, milites strenui probi in militiae suae arte edocti et probati, et in aetate sua robustiori, quotquot tamen infra triennium a patrato sacrilegio rebus humanis sunt exempti, in vera et fructuosa, sicut creditur et qui praesentes fuerunt contestantur, poenitentia; prae horrore facti et sceleris immanitate, quod semper et in vita et in mortis suae articulo ante oculos suos quasi appensum cernentes ponderabant, toto corpore et toto corde semper quasi attoniti, stupidi, dilacerati et convulsi; ab illo semper inter peccatorum patronos specialiter et incessanter, et in vita et praesertim in mortis articulo supplicantes veniam et invocantes patrocinium, in quem tantum admiserant sacrilegium Oet vera docentis magistri dogma, quod videlicet diligentibus Deum omnia cooperentur in bonum his qui secundum propositum vocati sunt sancti: adeo ut eis etiam proficiat ad salutem in deteriora
Abbreviated transcription (Latin):
Quod deposito orario thomas fug̾it. et qͦd
fuga eungłica fuerit. ubi tangit de fuga
pastorũ duplici: corporali et spũali.
Quid sit gestum incuria: cognita incra¬
stino archipresulis fuga.
Quale fuerit itenerarium thome: ad hu¬
militatis exemplum describit.
Qualit̾ cũ applicuit. sero cũ retubuisset: ab
hospite suo infractione panis agnitꝰ sit.
Quare in transmarinis applicatus: abscon¬
uerit etiam se adhuc.
Quo in loco discipłs qui scͥpsit hec ad dnm̃
et magistrũ suũ archip̾sulem iam ini tranᷤ¬
marinis sit reuersus. et de mitua ipsoꝵ
collatioNe.

Expanded text:
Quod deposito orario Thomas fugerit, et quod fuga evangelica fuerit; ubi tangit de fuga pastorum duplici, corporali et spirituali. 2. Quid sit gestum in curia cognita in crastino archipraesulis fuga. 3. Quale fuerit itinerarium Thomae, ad humilitatis exemplum describit. 4. Qualiter cum applicuit sero cum recubuisset ab hospite suo in fractione panis agnitus sit. 5. Quare in transmarinis applicatus absconderit etiam se adhuc. 6. Quo in loco discipulus qui scripsit haec, ad dominum et magistrum suum archipraesulem jam in transmarinis sit reversus, et de mutua ipsorum collatione.
Abbreviated transcription (Latin):
bestiist̾re dñans: uenaticam exerce¬
bat. His allecti sicut tale solet hominũ
genꝰ: confluebant ad ipsum iam cater¬
ue equitũ. stipabant undiq nouelle
et generose generosoꝵ ꝓpagines. mag¬
nati magnatũ filii: tanqm nouelle
oliuarũ incircuitu m̃se eiꝰ. Hinc in̾
uͦ: ministroꝵ examina pullulabant.
Et quia ut diximꝰ dericũ ꝓ temꝑe qͣ¬
dam discretionis cautela deposuerat:
erãt qͥdem clerici de familia: s seor¬
sum. Uideres totã domũ ip̃o tanqmͣ
stella matutina. cet̾is uͦ tanqmͣ stellis
micantib circũseptam: illustrari.
rum sũmam ipsi cõmitens: filii sus
henrici uniu̾soꝵ heredis: tutorem
facit ⁊ patrẽ. It reputet ipse filiũ
ꝑ gr̃am: quẽ rex ipse genuit ꝑ na¬
turã. Et cancellarii quidẽ gr̃a apud
regẽ: sic erat
at. De aulicoꝵ inuidia.

Expanded text:
bestiis terrae dominans venaticam exercebestiis terrae dominans venaticam exercebat. His allecti, sicut tale solet hominum genus, confluebant ad ipsum jam catervae equitum, stipabant undique novellae et generosae generosorum propagines, magnati magnatum filii tanquam novellae olivarum in circuitum mensae ejus. Hinc inde vero ministrorum examina pullulabant. Et quia, ut diximus, clericum pro tempore quaedam discretionis cautela deposuerat, erant quidem clerici de familia, sed seorsum. Videres totam domum ipso tanquam stella matutina, caeteris vero tanquam stellis micantibus circumseptam illustrari. rum summam ipsi committens, filii sui Henrici universorum haeredis tutorem facit et patrem, ut reputet ipse filium per gratiam, quem rex ipse genuit per naturam. Et cancellarii quidem gratia apud regem sic erat. 12. DE AULICORUM INVIDIA.