comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arena multi plicabont᷑ ꝑ illos
qui ꝑ diem errauer̃. & nemo erat in
eis ecce nata ẽ. tanta multitudo.
quae iam sic̃ arena numerari non
potest. nisi dõ Dix̃ enĩ. suꝑarena
multiplicabuntur: & tam̃ dixerat.
dinumerabo eos Illi ipsi numerati.
suꝑ arenã multiplicabunt᷑. Ei quip¬
pe arena numerata ẽ. cui nume¬
rati sunt capilli capitis nr̃i. Dinume¬
rabo eos & suꝑ arenã multiplica¬
buntur : ExIR REXI & ad Nuc suo
tecũ. Oxurrexi & ad huc sũ tecum
Quid est ÷iã passus sum inquit. sepul¬
tussum : ecce resurrexi. & ad huc me
non intelligunt secum. Adhuc tecũ
sum : id ẽ nondum cũ ipsis quia ñdũ
agnoscunt. Sic enĩ legit᷑ in euangło
quia post resurrectionẽ dñi nrĩ¬
ihuxp̃i sibi apparentẽ ñ c̃tinuo
agnouer̃. Est & alius sensus Exurre¬
xi & adhuc tecũ sũ: ut hoc tempus signi¬
ficare uoluerit quo adhuc in occułto ẽ
addexterã patris: Ante quã reuelet᷑ in
claritate quauenturus ẽ. ad iudicandũ

Expanded text:
arenam multiplicabuntur.» Per illos qui per diem erraverunt, et nemo erat in eis, ecce nata est tanta ista multitudo, quae jam sicut arena numerari non potest, nisi Deo. Dixit enim, «Super arenam multiplicabuntur;» et tamen dixerat, «Dinumerabo eos.» Illi ipsi numerati, «super arenam multiplicabuntur.» Ei quippe arena numerata est, cui numerati sunt capilli capitis nostri . «Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur.» 25. «Exsurrexi, et adhuc sum tecum. Exsurrexi, et» «adhuc sum tecum,» quid est? Jam passus sum, inquit, sepultus sum; ecce surrexi, et adhuc me non intelligunt secum. «Adhuc tecum sum,» id est, nondum cum ipsis; quia nondum agnoscunt. Sic enim legitur in Evangelio, quia post resurrectionem DominiChristi, sibi apparentem non continuo cognoverunt . Est et alius sensus, «Exsurrexi, et adhuc sum tecum:» ut hoc tempus significare voluerit, quo adhuc in occulto est ad dexteram Patris, antequam reveletur in claritate qua venturus est ad judicandum
Abbreviated transcription (Latin):
& quid sequit᷑ : Mihi autem ualde
honorificatisuut amici tuids̃
Idem ipsi qui ꝑ diem errabunt &
nemo fuit in eis. amici tui factisunt:
& ualde mͥ honorificati sunt factũ est
in eis os illud. post resurrectionẽ
dñi mabscondito & pro eius nomi¬
ne passisunt. Incuus passione tre¬
pidauer. Mihi aut̃ ualde honori¬
ficati s̃ amici tui ds̃: ualde c̃fortati¬
s sunt principatus eoꝵ. Eacti apłi fa

Expanded text:
quid sequitur? «Mihi autem valde honorificati sunt amici tui, Deus.» Iidem ipsi qui per diem erraverunt, et nemo fuit in eis, amici tui facti sunt, et valde mihi honorificati sunt. Factum est in eis os illud post resurrectionem Domini in abscondito, et pro ejus nomine passi sunt, in cujus passione trepidaverunt. «Mihi autem valde honorificati sunt amici tui, Deus; valde confortati sunt pr
Abbreviated transcription (Latin):
lucem: Propterea quia in luce noctis
illius id .ẽ. in rerum abundantia co-¬
lebat dm̃. ablatis illis om̃ib. rebus.
postea quã factȩ sunt tenebrȩ illius.
quid dixit ille dñs dedit dñs
abstulit. sicut dñoplacuit ita factũ
.ẽ: sit nom̃ dñi benedictum. In no-¬
cte sum quadã uitȩ huius. Dñs m̃s
inquit habitat cor meum. Illumina¬
uit mihi solacus quibusdam noctem
istam. quando dedit copias rerum tem¬
poralium: subtraxit ipsam lucem tem¬
poralem. & quasi tenebrata est nox
sed quia sicut tenebrȩ eius ita & lum̃
eius : dñs dedit. dñs abstulit. sicut
dño placuit ita factum .ẽ. sit nom̃ dñi¬

Expanded text:
lucem. Propterea, quia in luce noctis lucem. Propterea, quia in luce noctis illius, id est in rerum abundantia, colebat Deum, ablatis illi omnibus rebus, posteaquam factae sunt tenebrae illius, quid dixit ille? «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . In nocte sum quadam vitae hujus: Dominus meus, inquit, habitat cor meum; illuminavit mihi solatiis quibusdam noctem istam, quando dedit copias rerum temporalium: subtraxit ipsam lucem temporalem, et quasi tenebrata est nox. Sed quia «sicut tenebrae ejus, sic et lumen ejus: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum e
Abbreviated transcription (Latin):
ore meo. si ergo semꝑ quando luc&
nox ista. & quando obscurata ẽ nox
ista : quando arrid& ꝓsꝑitas. quando
tristis est aduersitas. semꝑ sit baus eiꝰ
inore tuo: & fi& tibi quomodo dictũ
est Sic̃ tenebrae eiꝰ. ita & lum̃ eius
Non me conculcant tenebrae eius.
quia non me extollit lumen eiꝰ Ecce
habes lumen eius in iob Abundabat
omnib reb. Lux noctis: illius diuitus
prima describitur. Quantis rebus
& quanta copia redundabat lux erat
noctis eius. Putauit inimicus ꝓpt̃ea
illum talem uirũ colere dm̃. quia illa
omĩa donauerat ei: & petut ut aufer¬
rentur ab eo: factae s̃ tenebre noctis
illius: quae primo habebat lucẽ. No¬
uerat tam̃ ille: siue lux ibi ess&. siue
tenebrae. illã noctem eẽ. in qua pere¬
grinaretur a dõ suo & habebat in¬
teriorẽ lucẽ ipsum dm̃ suũ. ꝑ quam
lucẽ in teriorem in differenter habe¬
r& siue tenebras noctis illius siue

Expanded text:
ore meo» . Si ergo «semper,» et quando lucet ore meo» . Si ergo «semper,» et quando lucet nox ista, et quando obscura est nox ista; quando arridet prosperitas, quando tristis est adversitas, semper sit laus ejus in ore tuo: et fiet tibi quod modo dictum est, «Sicut tenebrae ejus, sic et lumen ejus.» Non me conculcant tenebrae ejus, quia non me extollit lumen ejus. 17. Ecce habes lumen ipsius in Job: abundabat omnibus rebus. Lux noctis in illius divitiis prima describitur: quantis rebus et quanta copia redundabat, lux erat noctis ejus. Putavit inimicus propterea illum talem virum colere Deum, quia illa omnia donaverat ei; et petivit ut auferrentur ab eo: factae sunt tenebrae noctis illius quae primo habebat lucem. Noverat tamen ille, sive lux ibi esset, sive tenebrae illam noctem esse, in qua peregrinaretur a Deo suo; et habebat interiorem lucem ipsum Deum suum, per quam lucem interiorem indifferenter haberet sive tenebras noctis illius, sive
Abbreviated transcription (Latin):
occasu. Nox ẽ. ergo hic: sed quandã
lucẽ suã nox ista hab& & tenebras
suas. Quare sit generalit nox: dixi¬
mus Quid est lux noctis huiꝰ: ꝓsperi¬
tas & felicitas scłi huius. Eaudium
temporale. honor temporalis : quas
lux .ẽ. noctis huius. Ad uersitas aut̃
& amaritudo tribulationum. uel
ignobilitas : tam quã tenebrȩ sunt
noctis huus. In hac nocte in hac
mor talitate uitȩ humane : habent
homines lucem. habent tenebras.
lucem ꝓsperitatem : tenebras ad¬
uerit & donauerit patientiam &
monuerit hominem non delectari
ꝓsperis ne frangatur aduersis
incipit homo fidelis in differenter
uti mundo isto nec extolliquando
res prospere accidunt nec frangi
quando res aduersae sunt. sed¬
Ał ubiq dm̃ benedicere. non solum
quando abundat ⁊ sed etiam quan¬
do amittit: Non solum quando sariꝰ
est: sed etiam quando egrotat
ut sit in illo uera cantatia. Benedicã
dñm in omni tẽpore : semꝑ laus eiꝰ in

Expanded text:
occasu. Nox est ergo hic; sed quamdam occasu. Nox est ergo hic; sed quamdam lucem suam nox ista habet, et tenebras suas. Quare sit generaliter nox diximus: quae est lux noctis hujus? Prosperitas et felicitas saeculi hujus, gaudium temporale, honor temporalis, quasi lux est noctis hujus. Adversitas autem et amaritudo tribulationum vel ignobilitas, tanquam tenebrae sunt noctis hujus. In hac nocte, in hac mortalitate vitae humanae habent homines lucem, habent homines tenebras; lucem prosperitatem, tenebras adverit et donaverit patientiam, et monuerit hominem non delectari prosperis, ne frangatur adversis; incipit homo fidelis indifferenter uti mundo isto, nec extolli quando res prosperae accidunt, nec frangi quando res adversae sunt, sed ubique Dominum benedicere; non solum quando abundat, sed etiam quando amittit; non solum quando sanus est, sed etiam quando aegrotat; ut sit in illo vera illa cantatio: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
flagelli eẽ. & benedicamus dm̃ mis¬
centem amaritudines dulcedini uitȩ
temporalis ne temporalium deliciarũ
delectatione cȩcati. non desi deremus
delicias aeternas. nec uelimus finire
mare. & habitare in nouissima maris:
sȩuiant ergo fluctus maris Quantũ
plus seuiunt fluctus maris: tanto
se illa cum pennis columba suspendit
Non ergo tenebrat ds̃ tenebras nr̃as.
quia misc& flagella peccatis nr̃is.
& amaritudines prauis dulcedinib
nr̃is nos non tenebremus tenebras
Nox nobis: aduersitas scłi Sedsi cog¬
noscamus merito peccatoꝵ nr̃orũ
nos aduersita tes pati. & dulcia sint¬
nobis flagella patris. ne sit amara
sententia iudicis: sic habeͣmꝰ tene¬
bras noctis huius quomodo lumen
noctis huius Si nox est quomodo
ibi lux est: nox est: quia erratur
hic agenere humano: nox est : quia
nondũ uenimus ad illũ diem quẽ ñ
coartat hesternus & crastinus. sed est
dies ꝑpetuus. Sine ortu quia sine

Expanded text:
flagelli esse, et benedicamus Deum misflagelli esse, et benedicamus Deum miscentem amaritudines dulcedini vitae temporalis, ne temporalium deliciarum delectatione caecati; non desideremus delicias aeternas, nec velimus finiri mare et habitare in novissima maris. Saeviant ergo fluctus maris; quanto plus saeviunt fluctus maris, tanto se illa cum pennis columba suspendit. Non ergo tenebrat Deus tenebras nostras; quia miscet flagella peccatis nostris, et amaritudines pravis dulcedinibus nostris. Non nos tenebremus tenebras nox nobis adversitas saeculi: sed si cognoscamus merito peccatorum nostrorum nos adversitates pati, et dulcia nobis sint flagella Patris, ne sit amara sententia judicis; sic habebimus tenebras noctis hujus, quomodo lumen noctis hujus. Si nox est, quomodo ibi lux est? Nox est, quia erratur hic a genere humano: nox est, quia nondum venimus ad illum diem, quem non coarctat hesternus et crastinus; sed est dies perpetuus, sine ortu, quia sine
Abbreviated transcription (Latin):
brant tenebras suas. quas dr̃ non tene¬
brat : homines mali homines ꝑuersi
Cum peccant: utiq tenebre sunt.
dum non confitentur peccata quȩ fece¬
runt. sed in suꝑ defendunt: tenebrant
tenebras. Ergo iã si peccasti : in tenebris
es: sed confitendo tenebras tuas: me¬
reberis illum inari tenebras tuas.
defendendo autem tenebras tuas aene¬
brabis tenebras tuas. Et quando eua¬
des a duplicib tenebris. qui in simpli¬
cib laborabas : unde autem dñs non
tenebrat tenebras nr̃as: quia non nos
sinit inpunita habere peccata
Flagellat nos in istis laborib: & eruit
totã miseriã istã generis humani. in
qua gemit mundus. Noueritis fr̃s :
quia dolor medicinalis. ẽ. non senten¬
tia pęnalis. Videtis quia dolor
ubiq : ubiq metus ubiq necessitas
ubiq labores. Crescit auaricia: sed in
malis : si ad hoc ds̃ hic talib flagellis
erudit nos ut non tenebrentur tene¬
brȩ nr̃ȩ : agnoscamus nos sub pęna

Expanded text:
brant tenebras suas, quas Deus non tenebrant tenebras suas, quas Deus non tenebrat? Homines mali, homines perversi: cum peccant, utique tenebrae sunt; dum non confitentur peccata quae fecerunt, sed insuper defendunt, tenebrant tenebras suas. Ergo jam si peccasti, in tenebris es: sed confitendo tenebras tuas, mereberis illuminari tenebras tuas; defendendo autem tenebras tuas, tenebraris tenebras tuas. Et quando evades a duplicibus tenebris, qui in simplicibus laborabas? Unde autem Dominus non tenebrat tenebras nostras? Quia non nos sinit impunita habere peccata: flagellat nos in istis laboribus, et erudit nos. Tota ista miseria generis humani in qua gemit mundus, noveritis, fratres, quia dolor medicinalis est, non sententia poenalis. Videtis quia dolor ubique, ubique metus, ubique necessitas, ubique labores. Crescit avaritia, sed in malis. Si ad hoc Deus hic talibus flagellis eruit nos, ut non tenebrentur tenebrae nostrae; agnoscamus nos sub poena
Abbreviated transcription (Latin):
illa : accendit lucernam: sapientia
dĩ ꝑdiderat dragmam. Quid ẽ dragma :
nummus. in quonummo : imago erat
ipsius imperatoris nr̃i Factus ẽ enĩ
homo ad imaginem dĩ. & periẽrat
Et quid fecit mulier sapiens : accen¬
dit lucernam. Tucerna de luto ẽ
sed hab& lucem qua inueniat᷑ dragma
Lucerna ergo sapientiȩ caro xp̃i de
luto facta ẽ : sed uerbo suo luc&. In¬
uenit ꝑditos & nox illuminatio inde¬
licus meis facta .ẽ. mihi nox indeli¬
cis. Deliciȩ nr̃ȩ : xp̃c. Uidete quem¬
admodum de illo modo gaudeamus:
Clamores isti ur̃ĩ gaudia ista ur̃a unde
sunt. nisi de delicus : Vnde autẽ istae
deliciȩ. nisi quia nox illuminata est
& inuenit uos ut inueniretis eum
ATE. Tu ergo noli tenebrare tenebras
tuas. & deus illas non tenebrat. sed
magis illuminat. Quia illi dictum .ẽ.¬
ipsi canto in alio psalmo: Tu illumina¬
bis lucernam meam. Dnẽ ds̃ ms illumi¬
nabis tenebras meas. Qui autem tene¬

Expanded text:
illa; accendit lucernam . Sapientia illa; accendit lucernam . Sapientia Dei perdiderat drachmam. Quid est drachma? Nummus, in quo nummo imago erat ipsius Imperatoris nostri. Factus est enim homo ad imaginem Dei , et perierat. Et quid fecit mulier sapiens? Accendit lucernam. Lucerna de luto est, sed habet lucem qua inveniatur drachma. Lucerna ergo sapientiae, caro Christi, de luto facta est; sed Verbo suo lucet, invenit perditos. «Et nox illuminatio in deliciis meis:» facta est mihi nox in deliciis. Deliciae nostrae Christus. Videte quemadmodum de illo modo gaudeamus. Clamores isti vestri, gaudia ista vestra unde sunt, nisi de deliciis? Unde autem istae deliciae, nisi quia nox illuminata est, et invenit vos ut inveniretis eum.a te.» Tu ergo noli tenebrare tenebras tuas; et Deus illas non tenebrat, sed magis illuminat: quia illi dictum est in alio psalmo, «Tu illuminabis lucernam meam, Domine; Deus meus, illuminabis tenebras meas» . Qui autem tene
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas: refrigescit caritas
int̃ tanta scandala. int̾tam multa
peccata. int̃ tantas turbas quoti¬
dianarũ tẽptationũ. quotidianarũ
suggestionũ malarum quid facio in qͥt:
quo modo ꝑueniam ad extrema maris :
Audio terribiliter adño qm̃ abunda
torum. Deinde subiecit. qui ꝑseuera¬
uerit usq infinẽ : hic saluus erit. Ad¬
tendens longitudinem uiȩ: diximihi
fortasse tenebrȩ conculcabunt me :¬
& nox il luminatio iudelicus meis
Facta ẽ. mihi nox illum inatio : quia in
nocte me desperaueram posse tran¬
sire tantum mare & tantam uiam
superare. & uenire ad extremum ꝑ seue¬
rando usq in finem: Grãs illi qui me
que siuit fugitiuum : qui terga mea
flagelli plaga ꝑcussit . qui me uocan¬
do ab interitu reuocauit. qui fecit mͥ
illuminatam noctem Nox enim est
quãdiu ista uita agit᷑ . Quomͦ est nox
illum inata : Quia xp̃c descendit ir
noctem. Accepit carnem xp̃c de isto
scło : & illum in auit nobis noc tem
Perdiderat enim dragmam mulier

Expanded text:
scet charitas inter tanta scandala, inter tam multa peccata, inter tantas turbas quotidianarum tentationum, quotidianarum suggestionum malarum, quid facio, inquit? quomodo perveniam ad extrema maris? Audio terribiliter a Domino, «Quoniatorum:» deinde subjecit, «Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» . Attendens longitudinem viae, dixi mihi, «Fortasse tenebrae conculcabunt me. Et nox illuminatio» «in deliciis meis.» Facta est mihi nox illuminatio: quia in nocte me desperaveram posse transire tantum mare, et tantam viam superare, et venire ad extremum perseverando usque in finem. Gratias illi qui me quaesivit fugitivum, qui terga mea flagelli plaga percussit, qui me vocando, ab interitu revocavit, qui fecit mihi illuminatam noctem. Nox est enim quamdiu ista vita agitur. Quomodo est nox illuminata? Quia Christus descendit in noctem. Accepit Christus carnem de isto saeculo, et illuminavit nobis noctem. Perdiderat enim drachmam mulier
Abbreviated transcription (Latin):
ipsorũ quatriduanũ mortuum suscita¬
uerat. ante oculos ipsorũ tanta mira¬
bilia fecerat : & tam̃ trepidauerunt
in passione eius. quasi amisissent eum
de quo frustra p̃sumpserant sed per
diem errabunt: & nemo in eis ne mo
ꝓrsus: nec ipse qui dixerat. tecũ usq
ad mortem Dixerat enĩ illis ueni&
hora ut me relinquatis solum: & eat
unus quisq in uiã suã sed non solus sum:
quia pat̾ mecũ. ẽ. Cum illo erat pater.
nisi quia ꝑdiem errauer̃ . & nemo fuit
in eis: ꝑ diem errabunt : & nemo in cis.

Expanded text:
um suscitaverat , ante oculos ipsorum tanta miracula fecerat; et tamen trepidaverunt in passione ejus, quasi amisissent eum de quo frustra praesumpserant. Sed «per diem errabunt» «et nemo in eis.» Nemo prorsus, nec ipse qui dixerat, «Tecum usque ad mortem.» Dixerat enim illis: «Veniet hora, ut me relinquatis solum, et eat unusquisque in viam suam: sed non sum solus, quia mecum est Pater» . Cum illo erat Pater, nisi quia per diem erraverunt, et nemo fuit in eis? «Per diem errabunt, et nemo in eis.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse deducat. Adiutor enĩnr̃ ẽ: ha¬
bemus liberũ arbitriũ Sed ipso illo
arbitrio quantũ possumꝰ nisi nos
ad iuu& ille qui iub&: & enĩ illuc
manus tua deduc& me. & adduc&
me dextera tua. & considerans lon
ginquitatẽ uiae. quid sibi dixit :¬
Et dixi łortasse ⁊eneẜte coni¬
cul cabunt me. Ecce enĩ iã credi¬
di inxp̃m. iam erigar duab alis
gemine caritatis: & abundat iniqͥ¬

Expanded text:
ipse deducat; adjutor enim noster est. Haipse deducat; adjutor enim noster est. Habemus liberum arbitrium; sed illo ipso libero arbitrio quantum possumus, nisi nos adjuvet ille qui jubet? «Etenim illuc manus tua deducet me, et adducet me dextera tuaginquitatem viae, quid sibi dixit? «Et dixi, Fortasse tenebrae conculcabunt me.» Ecce enim jam credidi in Christum, jam erigor duabus alis geminae charitatis, et abundat iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
meas in directum. recipiam inquit¬
Ergo amiserat lirecipiã perinas
meas indirectũ: & habitabo in no¬
uissima maris. Et eni il luc maniꝰ
⁊ua deduc& me. & tenebit me dex¬
haec sit spes nr̃a. hȩc sit consolationr̃a
recipiamus pennas ꝑ caritatẽ: quas
amiseramus ꝑ cupiditatẽ. Cupiditas
enim uiscum facta ẽ pennarũ nrarũ.
elisit nos delib̾tate aeris nr̃i: id est
aurarum illarũ liberarũ sp̃s dĩ lri
de elisi: ꝑdidimus pennas: Et fuimꝰ
quodã modo captiuati in aucupis
potestate : unde nos sanguine suo
redemit. Quẽ fugimꝰ ut caperem᷑.
nutrit pennas nobis de p̃ceptissuis
Erigimus eas iam sine uisco: non
amemus mare. sed uolemus inextre¬
ma maris: Nemo trepid& Sed ne¬
mo de pennis suis p̃sumat quia &
pennato nisi ipse erigat nisi ipse
deducat. p̃cipitabimur in ꝓfundo
maris la  sati & fatigati quasi p̃su¬
mentes de uiribus nr̃is Opus ẽ gͦ
ut habeamus pennas : & opus ẽ ut

Expanded text:
meas in directum. Recipiam,» inquitmeas in directum. Recipiam,» inquitergo amiserat. «Si recipiam pennas meas in directum, et habitabo in novissima maris. Etenim illuc manus tua deducet me, et adducet me dexhaec sit spes nostra, haec sit consolatio nostra. Recipiamus pennas per charitatem, quas amisimus per cupiditatem. Cupiditas enim viscum facta est pennarum nostrarum; elisit nos de libertate aeris nostri, id est aurarum illarum liberarum Spiritus Dei. Inde elisi perdidimus pennas, et fuimus quodammodo captivati in aucupis potestate: inde nos sanguine suo redemit, quem fugimus ut caperemur. Nutrit nobis pennas de praeceptis suis; erigimus eas jam sine visco. Non amemus mare, sed volemus in extrema maris. Nemo trepidet; sed nemo de pennis suis praesumat: quia et pennatos nisi ipse erigat, nisi ipse deducat, praecipitabimur in profunda maris, lassati et fatigati, quasi praesumentes de viribus nostris. Opus ergo est ut habeamus pennas, et opus est ut
Abbreviated transcription (Latin):
dȩ sunt pennȩ meȩ non in prauum
sed indirectum : ut nec in suꝑbiam
erigar p̃sumptionem : nec in ꝑditam
mergar desperationem quas pennas
uult assumere. nisi duas alas duo pre¬
cepta caritatis. in quib. duob p̃ceptis
tota lex pend& & ꝓphetȩ : has inquit
alas. has płnnas si recipiam sic & ha¬
bitabo in extrema maris possum fu¬
gere a facie tua ad faciem tuã a fa¬
cie irati ad faciem placati. quid enim
est extremum maris nisi finis sct
illuciã uolemus spe & desiderio. ha¬
bentes alas geminȩ caritatis. nonset
nobis requiẽs nisi in extremo maris
Nam si alibi requiem uoluerimus. ⁊ in
mare precipitabimur: Volemus usque qͦ
finiatur mare : sufpendamus nos
pennis geminȩ dilectionis. Addm̃ in¬
terim spe uolemus : & illum finem ma¬
ris spe fideli pre meditemur quis au¬
tem nos ꝑducat : attendite. Ille ipsea
cuius faciem irati uolumus fugere
quid enim sequitur : si descendero in
infernum ades si recipiam pennas

Expanded text:
dae sunt pennae meae non in pravum, dae sunt pennae meae non in pravum, sed in directum, ut nec in superbam erigar praesumptionem, nec in perditam mergar desperationem. Quas pennas vult assumere, nisi duas alas, duo praecepta charitatis? In quibus duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Has, inquit, alas, has pennas si recipiam sic, et habitabo in extrema maris, possum fugere a facie tua ad faciem tuam, a facie irati ad faciem placati. Quid enim est extremum maris, nisi finis saeculi? Illuc jam volemus spe et desiderio, habentes alas geminae charitatis: non sit nobis requies, nisi in extremo maris. Nam si alibi requiem voluerimus, in mare praecipitabimur. Volemus quo usque finiatur mare, suspendamus nos pennis geminae dilectionis: ad Deum interim spe volemus, et illum finem maris spe fideli praemeditemur. tem nos perducat, attendite: ille ipse cujus faciem irati volumus fugere. Quid enim sequitur? «Si descendero in infernum, ades.» «Si recipiam pennas
Abbreviated transcription (Latin):
consilium: & hoc ab eo qui eum iam
reuocare dignatur inspiratum. Si as¬
cendero in celum tu ibi es. si in infera
te inuenio rep̃hensorem: si me abscon¬
dero : te inuenio inquisitorem . & non
in quisi torem tantum : sed & inuestiga¬
torem sienim suꝑbiero de iustitia ica
tu ibi es. cuius uere iustitia : si peccan¬
do uenero in ꝓfundũ malorum & con¬
ficeri contempsero dicens quis me uid& :
in inferno enim quis confitebit᷑ tibi:
etiam illic ades. ut uindices . Quo ergo
iturus sum ut facie tuã fugiam. id et
spũ. a uindice facie sic fugiam Quom
Si ꝑecipias pennas meas indinceru
& habitabo in exrrema matis
Sic possum fugere a facie tua si in
extrema maris uult fugere a facie dĩ
ibi nonenit ille a quo fugit. de quodix̃
si descendero in infernum ad es mirũ
si in extremis maris non .ẽ. qui nec
apud inferos de ẽ: sed noui inquit :
quomodo fugiam ab ira tua. Rec ipien¬

Expanded text:
consilium, et hoc ab illo qui eum jam consilium, et hoc ab illo qui eum jam revocare dignatur inspiratum. «Si ascendero in coelum, tu ibi es; si descendero te invenio repressorem; si me abscondero, te invenio inquisitorem; et non inquisitorem tantum, sed et investigatorem. Si enim superbiero de justitia mea, tu ibi es, cujus est vera justitia. Si peccando venero in profundum malorum, et confiteri contempsero , dicens, «Quis me videt» ? «inferno» enim «quis confitebitur tibi» ? etiam illic ades, ut vindices. Quo ergo iturus sum, ut a facie tua fugiam, id est, Spiritu, a vindice facie, sic fugiam. Quomodo? «Si recipiam pennas meas in directum, et habitabo in extrema maris»: sic possum fugere a facie tua. Si in extrema maris vult fugere a facie Dei, ibi non erit ille a quo fugit, de quo dixit, «Si descendero in infernum, ades?» Mirum si in extremis maris non est, qui nec apud inferos deest. Sed novi, inquit, quomodo fugiam ab ira tua. Recipien
Abbreviated transcription (Latin):
dus: quo ibo aspũ tuo : & euoaiacie
⁊ua fucuã : locum quęrit: quo fugiat
ab ira dĩ quis est locur recepturus
fugitiuum dĩ: homines qui suscipiuNt
fugitiuos. quȩr̃ ab eis a quo fugerint:
& quẽ seruũ inuenerint alicuiꝰ domini
minus potentis tanquã sine ullotimo¬
re suscipiunt dicentes incorde suo ñ
hab& iste talem dominũ aquo possit
inuestigari. Cum aut̃ audierint dñm
potent̾em : aut non suscipiunt aut cũ
magno timore suscipiunt : Sed homo
potens falli potest :⁊ ubi ds̃ ñ est Quis
fallit dm̃ : quem non uid& ds : aquo fu¬
gitiuũ suũ non repetit d̃ : Quo ergo
ibit fugitiuus iste a facie dĩ suertit᷑ se
hac atq illac quasi quȩrent locum fugȩ¬
suȩ : Si ascendeno inquit in caclum
Iu IBI ES: Si deSCENDEROI IPENNIŨ
Ades. Tandem cognouisti male fugi¬
tiue. nullo pactote posse longe fieri:
ab eo aquo longinquare uoluist. Ete
ille ubiq ẽ. tu quo iturus es inuenit

Expanded text:
dus? «Quo ibo a Spiritu tuo? et quo a facie dus? «Quo ibo a Spiritu tuo? et quo a facie tua fugiam?» Locum quaerit quo fugiat ab ira Dei. Quis est locus recepturus fugitivum Dei? Homines qui susciptum fugitivos, quaerunt ab eis, a quo fugerint; et quem servum invenerint alicujus domini minus potentis, tanquam sine ullo timore suscipiunt, dicentes in corde suo: Non habet iste talem dominum a quo possit investigari. Cum autem audierint dominum potentem, aut non suscipiunt, aut cum magno timore suscipiunt: quia et homo potens falli potest. Ubi non est Deus? quis fallit Deum? quem non videt Deus? a quo fugitivum suum non repetit Deus? Quo ergo ibit fugitivus iste a facie Dei? Vertit se hac atque illac, quasi quaerens locum fugs. 8. Si ascendero,» inquit, «in coelum, tu ibi es; si descendero in infernum, ades.» Tandem cognovisti, male fugitive, nullo pacto te posse fieri longe ab eo, a quo longinquare voluisti. Ecce ille ubique est: tu, quo iturus es? Invenit
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium misereatur Tu finxisti me
& possusti suꝑ me manum tuam
mirificata est scientia tua ex me.
inualuit non potero ad illam . Ueluti
posusti suꝑ me manũ tuam: mirus
mihi factus es: non te comp̃hendo
cum quo eram. Quam facilis mihi
erat uultus patris quando dixi da
mihi substantiam meam quȩ me con¬
tingit: Ecce ꝓfecto inregionẽ lori¬
ginquã. & fame contrito multum
mihi ẽ. & labor est ante me : non
possum ꝑcipere qđ dimisi. Miri
Ex peccato meo factum est : ut
mirificata mihi ess&. & in comp̃¬
hensibilis mihi exister& Ram
erat mihi facilitas comtẽplandite :
quando insuꝑbia reliquerãte Mirifi¬
nqid cata ẽ: scientia tua exme inualuit
non potero ad illã : sed sub audis ex
me Ñpotero ad illam exme Cũ ergo
latere oculos eiꝰ a quo fugit Et quo
iturus ẽ : Iam cuius lims inuesti¬
gatꝰ. ẽ: uidete quid dicit: Quoiso
mundo ab illo spũ quo plenus ẽ mun¬

Expanded text:
omnium misereatur» . «Tu finxisti me, omnium misereatur» . «Tu finxisti me, et posuisti super me manum tuam. Mirificata est scientia tua ex me: invaluit; non potero ad illam.» Veluti posuisti super me manum tuam: mirus mihi factus es; non te comprehendo cum quo eram. Quam facilis mihi erat vultus patris, quando dixi, «Da mihi substantiam meam, quae me contingit.» Ecce profecto in regionem longinquam et fame contrito , multum mihi est, et labor est ante me; non possum percipere quod dimisi. «MiriEx peccato meo factum est ut mirificata mihi esset, et incomprehensibilis mihi existeret. Nam erat mihi facilitas contemplandi te, quando non superbia reliqueram te. «Mirifcata est scientia tua ex me: invaluit; non potero ad illam:» sed subaudis, «ex me. Non potero ad illum ex me.» Cum ergo latere oculos ejus a quo fugit. Et quo iturus est jam, cujus limes est investigatus? Videte quid dicit: «Quo ibmundo ab illo Spiritu, quo plenus est mun
Abbreviated transcription (Latin):
serant : quem tam quam hominẽ mor¬
talem in riserant: cui ꝓpterea insul.¬
tabant quia de cruce non descendebat.
cit de sepulchro surgere. quam de cru-¬
ce descendere. Adnuntiato ergo sibi xp̃o
dixerunt. Quid faciemus : Illi qui sȩ¬
uierunt in dñm quem uidebant: iam
consilium petunt salutis: Et dictum
.ẽ. eis. Agite pęnitentiam. & baptize¬
tur unus quisq ur̃m in nomine dñi
peccata ur̃a . Ecce uider̃ posteriora
eius. cuius faciem uidere non potuerunT
Manus enim eius erat suꝑ oculos
eorum. Non semꝑ: sed donet transip&
Postea quam transiit: abstulit manũ
ab oculis eorũ : Ablata manu ab ocu.¬
lis suis : dicunt discipłis . quid faciemꝰ :
primo sȩui: postea pii. Primo irati
postea timidi primo duri: postea
flexi primo cȩci: postea illuminati
puto qđ agnoscamus & in hoc psalmo.
uoces huiusmodi etiam gentium re¬
cordantium infidelitatem suam: Con¬
clusit enim ds̃ om̃s in infidelitate : ut

Expanded text:
serant, quem tanquam mortalem hoserant, quem tanquam mortalem hominem irriserant; cui propterea insultabant, quia de cruce non descendebat, cit, de sepulcro resurgere, quam de cruce descendere: annuntiato ergo sibi Christo dixerunt, «Quid faciemus?» Illi qui saevierunt in Dominum, quem videbant, jam consilium petunt salutis; et dictum est eis: «Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domipeccata vestra» . Ecce viderunt posteriora ejus, cujus faciem videre non potuerunt. Manus enim ejus erat super oculos eorum; non semper, sed donec transiret. Posteaquam transiit, abstulit manum ab oculis eorum: ablata manu ab oculis suis, dicunt discipulis, «Quid faciemus?» Primo saevi, postea pii; primo irati, postea timidi; primo duri, postea flexi; primo caeci, postea illuminati. 9. Puto quod agnoscamus et in hoc psalmo voces hujusmodi etiam Gentium recordantium infidelitatem suam. «Conclusit enim Deus omnes in infidelitate, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Apłs hoc dicit quia superius dixerat
cecitas exparte isrł facta . ẽ ut
plenitudo gentium intrar&. & sic
om̃is isrł saluus fieret. Excecati
sunt ergo ex parte uidȩi. merito suꝑ¬
biȩ suae. quia se iustos dicebant.
& excecati crucifixerunt dñm. Posuit
suꝑ eos manum suam. ne uiderent
eum donec transin&: scilic& de hoc
mundo ad patrem: Videamus si
postea quam transiit. uiderunt
posteriora eius. Resurrexit dñs.
apparuit discipulis suis & om̃ib
qui in eum iam crediderant. non eis
sin. Ascendit autẽ in cęlum. quad.¬
raginta dieb factis cum disciptis
suis: impleco die pente costes: misit
erant & unam solam didicerant:
expauerunt & exhorruerunt tantũ
miraculum milia eorũ qui crucifixe¬
rant dñm. conpuncti corde de tanto
miraculo: quȩsierunt consilium ab
apłis quid facerent Postea quam eis
predicatus . ẽ. xp̃c mirantib unde
idiotȩ homines linguis om̃ib. loque¬
rentur . Per petrum igitur apłm¬
ainuntiato eis xp̃o quẽ incruce contẽp¬

Expanded text:
uperius dixerat: «Caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret» . Excaecati sunt ergo ex parte Judaei, merito superbiae suae, quia se justos dicebant; et excaecati crucifixerunt Dominum. Posuit super eos manum suam, ne viderent eum, donec transiret, scilicet de hoc mundo ad Patrem. Videamus si posteaquam transiit, viderunt posteriora ejus. Resurrexit Dominus, apparuit discipulis suis et omnibus qui in eum jam crediderant; non eis siret. Ascendit autem in coelum, quadraginta diebus factis cum discipulis suis. Impleto autem die Pentecostes, misit erant, et unam solam didicerant. Expaverunt, et exhorruerunt tantum miraculum, millia eorum qui crucifixerant Dominum: compuncti corde de tanto miraculo, quaesierunt consilium ab Apostolis, quid facerent, posteaquam eis praedicatus est Christus, mirantibus unde idiotae homines linguis omnibus loquerentur. Per Petrum igitur aposannuntiato eis Christo, quem in cruce contemp
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt surgere : ante quã sederint . Volunt
se iustos uideri: ante quã peccatores se
.eẽ. confessi sint. Ergo si exꝑsona capitis
nr̃i accipis: sic intellige Tucognouisti
sessionẽ meã & resurrectionem meam:
passionẽ meam & resurrectionem meam
sĩ ex ꝑsona cosporis. tu cognouisti sessio¬
nẽ meã & resurrectionem meam : coram
oculis tuis & peccata confessus sum. &
tua gr̃a iustificatus sum. Int cllexis

Expanded text:
volunt surgere, antequam sederint; volunt volunt surgere, antequam sederint; volunt se justos videri, antequam peccatores se esse confessi sint. Ergo si ex persona capitis nostri accipis, sic intellige: «Tu cognovisti sessionem meam et resurrectionem meam,» passionem meam et resurrectionem meam. Si ex persona corporis: «Tu cognovisti sessionem meam et resurrectionem meam;» coram oculis tuis et peccata confessus sum, et tua gratia justificatus sum. 5. «vers
Abbreviated transcription (Latin):
miremur nec scandali zem᷑. quia filius
dĩ unicus dicit dñe ꝓbastime & cog¬
nouustime frobasti & cognoristĩ
non quia ñ nouerat : sed quia notũ aliis
Quid hic sessio : quidhic resurrectio:
qui sed&. humiliat se. sedit ergo dñs
in passione : surrexit in resurrectione
Tu inquit hoc cognouisti id ẽ tu uoliusti
Tu ap ꝓbasti. scđm uoluntatẽ tuã factã
est si autẽ uolueris acciꝑe uocẽ capitis¬
cognouisti sessionẽ meã & resurrectionẽ
meam sed & enĩ & homo : quando se humi¬
liat inpęnitentia. surgit autẽ remis sis
peccatis : quando erigitur in spem uitae
aet̃nȩ. Propterea & in alio palmo dicitur
surgite postea quam sederitis: quiman¬
ducatis panẽ doloris Panẽ doloris peni¬
tentes manducant: qui cantant in alio
psalmo& dicunt. factȩ sunt mͥ lacrimȩ
meȩ. panes die ac nocte. Quid .ẽ. ergo
surgite postea quã sedistis: nolite exal¬
tarĩ. nisi humiliati fuenitis multienim

Expanded text:
miremur, nec scandalizemur, quia Filius miremur, nec scandalizemur, quia Filius Dei unicus dicit: «Domine, probasti me, et cognovisti me. Probasti, et cognovisti:» non quia non noverat, sed quia notum aliis Quid hic sessio? quid hic resurrectio? Qui sedet, humiliat se. Sedit ergo Dominus in passione, surrexit in resurrectione. «Tu,» inquit, hoc «cognovisti:» id est, tu voluisti, tu approbasti; secundum voluntatem tuam factum est. Si autem volueris accipecognovisti sessionem meam et resurrectionem meam.» Sedet enim homo, quando humiliat se in poenitentia; surgit autem remissis peccatis, quando erigitur in spem vitae aeternae. Propterea et in alio psalmo dicitur: «Surgite posteaquam sedistis, qui manducatis panem doloris» . Panem doloris poenitentes manducant, qui cantant in alio psalmo, et dicunt: «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte» . Quid est ergo, «Surgite posteaquam sedistis?» Nolite exaltari, nisi humiliati fueritis. Multi enim
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ probasti me & cosnouisti
Me. Dicat hoc ipse dñs ihc̃xp̃c
eius pat̃ eius: nisi quia dignatus est nasci
Uis nosse cui pat ẽ : ȩquali sibi filio:
Apłs dicit Qui cũ in forma dĩ ess& ñ
rapinã arbitratus .ẽ esse se equalẽ dõ
Hunic formae pat̾ ẽ. ds̃. aequali sibi formȩ
unigenito filio nato de substantia sua
Propt̃ nos aut̃ ut reficerem᷑ & effice¬
remur participes diuinitatis eiꝰ repa
factus ẽ particeps mortalitatis nrãe
Quid de illo ait apłs ibi ubi dixerat. qui
cũ informa dĩ eẽt. non rapinã arbitra¬
tus ẽ.eẽ se equalem dõ: sed sem & ipsum
inquit exinaniuit formã serui acci¬
piens in similitudine hominũ factus
& habitu inuentus ut homo Erat
aut̃ informa dĩ equalis patri. & acci¬
pit formã serui. qua minor ess& pa¬
tre. Vnde utrũq dicit in euangło Ego
maior me ẽ scđm formã serui
Ergo quia & pat̃ & dñs est : pat̾ formȩ
dĩ dñs formȩ serui. Dicat ergo ipse : nec

Expanded text:
ne, probasti me, et cognovisti me.» Dicat hoc ipse Dominus Jesus ejus Pater ejus, nisi quia dignatus est nasci Vis nosse cui Pater est? Aequali sibi Filio. Apostolus dicit: «Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo.» Huic formae Pater est Deus, aequali sibi formae, unigenito Filio nato de substantia sua. Propter nos autem, ut reficeremur, et efficeremur participes divinitatis ejus, repafactus est particeps mortalitatis nostrae; quid de illo ait Apostolus ibi, ubi dixerat, «Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo? Sed semetipsum,» inquit, «exinanivit, formam servi accipiens; in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo» . Erat autem in forma Dei aequalis Patri; et accepit formam servi, qua minor esset Patre. Unde utrumque dicit in Evangeliomajor me est,» secundum formam servi. Ergo quia et Pater et Dominus est, Pater formae Dei, Dominus formae servi; dicat ergo ipse, nec
Abbreviated transcription (Latin):
orũ : & erit qđ seqͥt᷑ qđ conclu ditur
Pax surer isũi. Haec pax: p̃dica¬
t᷑ uob̵ a nobis. Ipsa amat᷑ a nobis.
ipsa ut a nob̵ amec᷑ opͥtamꝰ. Ad illã
pacẽ ꝑueniunt: qui & hic pacifici
fuerint . Illi s̃ & hic pacifici quĩ & ibi
qui circũ eunt m̃sam dñi tãquã nouel¬
latio oliuarũ : ut ñsit sterilis arbor
qualis fuit illa ficulnea ubi fructum
ñ inuenit esuriens dñs. & uidetis qͥd
ei contigerit. Folia sola habebat. fruc¬
tũ ñ habebat. Sic s̃ qͥ uerba habent.
& facta ñ habent. Ueniens esuriens
dñs ñ ibi inuenit qđ manducar& : qͥa
fidẽ nr̃am & facta bona esurit dñs
Pascamꝰ autẽ illũ bene uiuendo: & pasc&
in ȩt̃nũ nobis uiuere donando. Ex pł¬

Expanded text:
orum;» et erit quod sequitur, quo concluditur, orum;» et erit quod sequitur, quo concluditur, «Pax super Israel.» Haec pax vobis praedicatur a nobis, ipsa amatur a nobis, ipsa ut a vobis ametur, optamus. Ad illam pacem perveniunt qui et hic pacifici fuerint. Illi sunt et hic pacifici, qui et ibi; qui circumeunt mensam Domini tanquam novellatio olivarum, ut non sit sterilis arbor, qualis fuit illa ficulnea ubi fructum non invenit esuriens Dominus. Et videtis quid ei contigerit. Folia sola habebat, fructum non habebat : sic sunt qui verba habent, et facta non habent. Veniens esuriens Dominus non ibi invenit quod manducet; quia fidem nostram et facta bona esurit Dominus. Pascamus illum bene vivendo, et pascet nos in aeternum nobis vivere donando. IN
Abbreviated transcription (Latin):
aculeus tuus : & forte morit᷑ & dicet᷑:
restant aliqͥ inimici ñ hoc sequit᷑ no¬
uissima inimica. Cũ hȩc destructa
fuerit : in mortalitas succedit. Si nul¬
lus erit inimicꝰ : qͣsi nouissima des¬
truet᷑ mors: Bonũ nr̃m cui suspiramꝰ
pax erit. Ecce bonũ fr̃s magnũ bonũ.
pax uocat᷑. Quȩrebatis qͥd uocaret᷑
Aurũ .ẽ. an Argentũ ẽ. an fundus An
uestis: pax .ẽ. Non pax qualẽ int̾se
habent homines. infidã. in stabilẽ. muta.¬
bilẽ. incestã: nec pax talis qualẽ secũ
hab& ipse unꝰ homo diximꝰ enĩ quia
& sccũ pugnat homo: usqueqͦ dom& om̃s
cupiditates Ad huc pugnat. qualis
ergo pax : quã oculus ñ uidit. nec au¬
tuos tantũ. sed filios filioꝵ tuoꝵ. Quid
ẽ. filios tuos: oꝑa tua quȩ hic agis
Qui s̃ filii filioꝵ: fructus operũ tuoꝵ
facis elemosinas. filii tui s̃ Froꝑter
elemosinas accipis uitã ȩt̃nã filii fili¬
orũ tuoꝵ sunt. Uideas filios filioꝵ tu¬

Expanded text:
dicetur: Restant aliqui inimici? Non; sequitur «novissima inimica mors.» Cum haec destructa fuerit, immortalitas succedet. Si nullus erit inimicus, quasi «novissima destruetur mors» . Bonum nostrum cui suspiramus, pax erit. Ecce bonum, fratres, magnum bonum pax vocatur. Quaerebatis quid vocaretur: Aurum est, argentum est, an fundus, an vestis? Pax est: non pax qualem inter se habent homines, infidam, instabilem, mutabilem, incertam; nec pax talis qualem secum habet ipse unus homo. Diximus enim quia et secum pugnat homo; usquequo domet omnes cupiditates, adhuc pugnat. Qualis ergo pax? Quam «oculus non vidit, nec autuos tantum, sed «filios filiorum tuorum.» Quid est, filios tuos? Opera tua quae hic agis. Qui sunt filii filiorum? Fructus operum tuorum. Facis eleemosynas, filii tui sunt: propter eleemosynas accipis vitam aeternam, filii filiorum tuorum sunt. «Videas filios filiorum tu
Abbreviated transcription (Latin):
eius qͥ habitat in uob̾ Cũ ergo uiuifi.¬
cata fuerint m̃bra nr̃a mortalia: iã
nihil resist& spũi nr̃o. Non fames erit.
ñ sitis erit : quia de corruptione cor¬
poris ista nascunt᷑. Idõ reficis : quia
a te aliqͥd deficit. Concupiscentiae
delectationũ carnaliũ: cont᷑nos pug.¬
nant. Mortẽ portamꝰ.: infirmitatẽ
corporis. Sed cũ mors ipsa conuersa

Expanded text:
us qui habitat in vobis» . Cum ergo vivificata fuerint membra nostra mortalia, jam nihil resistet spiritui nostro. Non fames erit, non sitis erit, quia de corruptione corporis ista nascuntur. Ideo reficis, quia a te aliquid deficit. Concupiscentiae delectationum carnalium contra nos pugnant. Mortem portamus infirmitate corporis: sed cum mors ipsa c
Abbreviated transcription (Latin):
ihu ꝑsecutionẽ patiunt᷑. Non enĩ mͦ
quia diabolus ꝑreges ñ sȩuit. idõ xp̃ia¬
n ñ patiunt᷑ ꝑsecutionẽ : si mortuus
ẽ diabolus : mortuȩ s̃ ꝑ secutiones Si
autẽ aduersarus nr̃ uiuit : unde non
tẽptationes suggerit : unde ñ sȩuit :
unde ñminas aut scandala ꝓcurat :
o si incipias pie uiuere: uidebis quia
m tantas ꝑsecutiones : si enĩ in hac uita
miserabiliores sumꝰ om̃ib hominibus.
Propt̃ quid damnatis ad bestias marti¬
res : qđ ẽ. illud bonũ dici potest unde.
aut quȩ lingua dicat aut quȩ aures
audiant : equidem illud nec auris audi¬
uit. nec in cor hominis ascendit. Ame.
mꝰ tam̃: ꝓficiamꝰ tantũ. Videtis enĩ
quia pugnȩ ñ des̃: & pugnamꝰ cũ con¬
cupiscentus ur̃is. Pugnamꝰ foris cũ in

Expanded text:
Non enim modo, quia diabolus per reges non saevit, ideo Christiani non patiuntur persecutionem. Si mortuus est diabolus, mortuae sunt persecutiones; si autem ille adversarius noster vivit, unde non tentationes suggerit? unde non saevit? unde non minas aut scandala procurat? O si incipias pie vivere, videbis quia mur tantas persecutiones? «Si enim in hac vita «miserabiliores sumus omnibus hominibus» . Propter quid damnati sunt ad bestias martyres? quod est illud bonum, dici potest? unde, aut quae lingua dicat? aut quae aures audiant? Et quidem illud «nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . Amemus tantum, proficiamus tantum: videtis enim quia pugnae non desunt, et pugnamus cum concupiscentiis
Abbreviated transcription (Latin):
bona hierłm  & auib dictũ ẽ. creseite
& multiplicamini. Ero magnio uis ha.¬
bere qđ auib datũ. ẽ: uoce quidem
dĩ donatũ ẽ. quis nesciat : sed utere
bonis istis si accipis: & magis cogita
quomͦꝰ nutrias qui nati sunt. quam ut¬
nascant᷑. Non enĩ iã felicitatis ẽ. ha¬
bere filios: sed bonos habere. De nu¬
triendis labora si nati fuerint : si aut̃
ñ nati age gr̃as dõ Forte minꝰ sollicitꝰ
eris: & tam̃ sterilis ñ remansisti illius
matris. Forte ꝑte nascuntꝰ spiritalit̃
de ista matre : qui s̃ in nouellis oliua¬
rũ circũ cuntes m̃sã dñi. Consolecur

Expanded text:
bona Jerusalem? Et avibus dictum est, «Crescite, bona Jerusalem? Et avibus dictum est, «Crescite, et multiplicamini» . Pro magno vis habere quod avibus donatum est? Voce quidem Dei donatum est, quis nesciat? Sed utere bonis istis, si accipis; et magis cogita quomodo nutrias qui nati sunt, quam nascantur. Non enim jam felicitas est habere filios, sed bonos habere. De nutriendis labora, si nati fuerint; si autem non nati, age gratias Deo. Forte minus sollicitus eris, et tamen sterilis non remansisti illius matris. Forte per te nascuntur spiritualiter de ista matre, qui sunt ut novellae olivarum circumeuntes mensam Domini. C
Abbreviated transcription (Latin):
habere uxorẽ. filios. nepotes. & tefoste
non habere : noli zelare. Vide quia &
in te cõpletũ. ẽ: sed spiritalit̃. Ari
forte non es in m̃bris : si ñ ibi es: plani¬
ge quia nec hic nec ibi. Si autẽ ibi se¬
curus esto : quia & si ibi & ñ hic fruc¬
tuosius ibi quã hic. Si ergo habemus.
quare habemꝰ : quia timemꝰ dñm
Ecce sic benedicet᷑ homo : qui tim&
dñm Ille .ẽ. homo: qui s̃ homines &
ipsi homines homo: quia multi unũ
ecce sic benedicet᷑ homo qui tim&
dnm : iam forte oculi tui ibant ꝑ illos
qui ñ timent dñm. & uidebant ibi
uxores fecundas. filios abundantes
circũ ire m̃sam patris sui Nescio qui a
sed exsion. Noli quȩrere illas bene¬
dictiones : quȩ ñ exsion Non bene¬
dix̃ d̃s tales fr̃s mei. benedictio
ista dñi .ẽ Aut si ñ .ẽ. a dño quis
ducͦđ u xorẽ si noll& dñs: aut quis¬
sed ñ uides quia & peccorib dedit:
non s̃ hierbn : Uis uidere quia ñ suNt

Expanded text:
habere uxorem, filios, nepotes, et te forte habere uxorem, filios, nepotes, et te forte non habere, noli zelare; vide quia et in te completum est, sed spiritualiter. An forte non es in membris? Si non ibi es, plange quia nec hic, nec ibi. Si autem ibi, securus esto; quia etsi ibi et non hic, fructuosius ibi quam hic. 14. Si ergo habemus, quare habemus? Quia timemus Dominum. «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» Ille est «homo,» qui sunt homines; et ipsi homines, «homo:» quia multi unum,«Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum:» jam forte oculi tui ibant per illos qui non timent Dominum, et videbant ibi uxores fecundas, filios abundantes circuire mensam patris sui; nescio qua sed «ex Sion.» Noli quaerere illas benedictiones quae non sunt ex Sion. Non benedixit Dominus tales, fratres mei? Benedictio ista Domini est: aut si non est a Domino, quis ducet uxorem, si nolit Dsed non vides quia et pecoribus dedit? non sunt Jerusalem. Vis videre quia non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝑ baptismum cotidie parit ec.¬
cła: Ergo in quib. intellegis conui-¬
gem: ii illis matrẽ in illis filios
Sicat᷑ ergo quales debent. eẽ. filui
Quales pacifici. Quare pacificiꝰ
quia beati pacifici. quia ipsi filii
dĩ uocabunt᷑. Quia ergo in oliua
fructus .ẽ. pacis : oleũm enĩ pacem
significat. quia caritatẽ significat
Sine caritate : nulla pax. ẽ & ma-¬
nifestũ . ẽ : quia qui diuiser̃ pacẽ
ñ habent caritatẽ. Unde iã expo.¬
sui caritati ur̃ȩ. quare colũba folia
cũ fructu postauit ad arcã: ut
significar& quia & illi qui foris bap.¬
tizati s̃ sicut ligna illa extra arcã
baptitata s̃ Non sola folia habuer̃
id .ẽ. uerba sola: sed habuer̃ & fruc¬
tũ qđ ẽ. caritatẽ. Ipsa columba illos
reportat ad arcã : & ueniunt ad
unitatẽ. Tales ergo filii debent
ẽẽ. incircuitu m̃sȩ dñi: uelut no¬
uellatio oliuarũ. Ferfecta res est.
magna beatitudo. Iam quis ibi
nolit eẽ : cũ uideris aliquẽ blasphemũ

Expanded text:
nos per Baptismum quotidie parit Ecclesia? Ergo in quibus intelligis conjugem, in illis matrem, in illis filios. 13. Dicatur ergo quales debent esse filii. Quales? Pacifici. Quare pacifici? Quia, «Beati pacifici, quia ipsi filii Dei vocabuntur» . Quia ergo in oliva fructus est pacis: oleum enim pacem significat, quia charitatem significat; sine charitate nulla pax est: et manifestum est quia qui diviserunt pacem, non habebant charitatem. Unde jam exposui Charitati vestrae quare columba folia cum fructu portavit ad arcam ; ut significaret quia et illi qui foris baptizati sunt, sicut ligna illa extra arcam baptizata sunt, si non sola folia habuerint, id est verba sola, sed habuerint et fructum, quod est charitas, ipsa columba illos reportat ad arcam, et veniunt ad unitatem. Tales ergo filii debent esse «in circuitu mensae» Domini, «velut novellatio olivarum.» Perfecta res est, magna beatitudo: jam quis ibi nolit esse? Cum videris aliquem blasphemum
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ tuȩ uides. Non erũ qͣndo exis de
corpore moreris: ꝑ seuerat uita tua
Corpus morit᷑: seđ uita & sp̃s ꝑseuerat
Oculi ñ uident: quia discessit qui ꝑ
oculos udebat Nbicũq. ẽ. qui ꝑ
oculos udebat. Uid& aliqͥd Noti
enĩ mortuus erat diues ille qͥ de t̃ra
induebat᷑ purpura & bisso Simortu¬
us. eẽt: apud inferos ñ torqueret᷑
Optandũ illi certeͤ erat ut moriret᷑ :
sed malo suo uix̃ apud inferos. Tor¬
quebat᷑ enĩ: & ñ uidebat bona illa
quȩ in t̾ra dimiserat. Haec erat ui¬
ta ipsius talis: & bona illa ñ uidebat.
Ergo tu talia desida bona : quȩ uideas
om̃s dies uitȩ tuȩ id .ẽ. ut cũ ipsis
bonis uiuas in ȩt̃nũ. Quȩ s̃ ergo illa
bona fr̃s: attendite. Dici poss bona
ista. Aurũ .ẽ. Argentũ ẽ fundus a¬
menꝰ .ẽ. marmoratȩ parietes s̃ tecta
laqueata s̃: Absit Ista abundantius
pauꝑes habent inhac uita. Plus est
enĩ pauꝑi uidere cęlũ stellatũ: quã
diuiti tectũ in auratũ Fñs. ergo qͥd

Expanded text:
vitae tuae vides: non enim quando exis de corpore, moreris. Perseverat vita tua: corpus moritur, sed vita spiritus perseverat. Oculi non vident, quia discessit qui per oculos videbat. Ubicumque est qui per oculos videbat, videt aliquid. Non enim mortuus erat dives ille qui in terra induebatur purpura et bysso; si mortuus esset, apud inferos non torqueretur . Optandum illi forte erat ut moreretur, sed malo suo vixit apud inferos. Torquebatur enim, et non videbat bona illa quae in terra dimiserat: ecce erat vita ipsius talis, et bona illa non videbat. Ergo tu talia desidera bona quae videas «omnes dies vitae tuae,» id est, ut cum ipsis bonis vivas in aeternum. 16. Quae sunt ergo illa bona, fratres, attendite. Dici possunt bona ista: Aurum est, argentum est, fundus amoenus est, marmorati parietes sunt, tecta laqueata sunt? Absit. Ista abundantius pauperes habent in hac vita. Plus est enim pauperi videre coelum stellatum, quam diviti tectum inauratum. Fratres, ergo quod