comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
icardus dei gratia albanꝰ episcopꝰ.
apostolice sedis legatꝰ: omnibus
inxpisto fidelib. Intrecensi con-¬
cilio querimoniã uirsionensis
abbatis in monachoᷤᷤ sancti flo¬
rentis salmurensis de ecclesia scĩ
gundulfi concilis iudicio decisã
ẽẽ cognoscice. Uirsionensis abbaᷤᷤ
herbertus predictã ecclesiam reda¬
mauit. Cui rei canonice determi¬
nande: iudices canonicoᷤ deputa ui¬
mus. Nam archiepiscopi. Rad ulfus
turonensis. Diabtus. Senonensis.
Ep̃i uero uio carnotensis. Leodega¬
rius. Uiuariensis. Iohanneᷤ aurelia¬
nensiᷤ. H aiualdus andegauensis.
Marbodus redonensis. Girardus
engolismensis. uiso utriusq patͥᷤ
parti cyrographo: rem caliter diffi¬
nierunt. Q uoniã enĩ salmuren¬
ses monacho ᷤᷤ clarũ erat p̃fatam ec¬
clesiam ex iure ueteri ꝑ reges frã¬
cie antiquitus possedisse. uirsionẽ
ses autem eam ꝑuicecomitem bi¬
turicensem et gilonẽ de saliaco.
multo post cẽꝑe suo dominio subie¬

Expanded text:
ichardus, Dei gratia, Albanus episcopus, apostolicæ sedis legatus, omnibus in Christo fidelibus. In Trecensi concilio querimoniam Virsionensis abbatis in monachos Sancti FloRENTII Salmurensis de ecclesia Sancti Gundulfi, concilii judicio decisam esse cognoscite. Virsionensis abbas Herbertus predictam ecclesiam reclamavit. Cui rei canonice determinandȩ, judices canonicos deputavimus. Nam archiepiscopi Radulfus Turonensis, Daibertus Senonensis, episcopi vero Ivo Carnotensis, Leodegarius Vivariensis, Johannes Aurelianensis, Rainaldus Andegavensis, Marbodus Redonensis, Girardus Engolismensis, viso utriusque partis cyrographo, rem taliter diffinierunt. Quoniam enim Salmurenses monachos clarum erat prefatam ecclesiam ex jure veteri per reges Franciȩ ases autem eam per vicecomitem Bituricensem et Gilonem de Soliaco multo post tempore suo dominio subje
Abbreviated transcription (Latin):
et scandala de medio eccliasticarum
ꝑsonarum auferre nos conuenit. si
uolumꝰ susceptum ꝓut debemꝰ ministe¬
rium honorare. Hac ꝑ hoc controuer¬
siam que inter filios nr̃os fr̃ẽs Mona¬
sterii scĩ fiorentii suꝑ quadã capella
que in castro de Braierach sita ẽ.⁊.I.
Petragoriceñ decanũ agitari dinoscit᷑.
discrecioni ur̃e duximꝰ cõmittendã
Perapłica uob̃ scͥpta mandantes qͣ¬
tinus utrãq partem ante ur̃am
p̃sentiã congruo loco ⁊ tp̃r conuoce¬
tis. ⁊ rõnib hinc inde diligent̾ au¬
ditis. ⁊ cognitis causam ip̃am medi¬
nnocentius ep̃s seruus seruorũ dei
Uenerabili frĩ .G. Carnotensi ep̃o apłi
sis abbatis. aduersus frẽm nr̃m . a. Re¬
donensem ep̃m querelã accepimꝰ qđ
uidelicet capellanias suas quas usq
adhec temꝑa pacifice tenuisse seas

Expanded text:
et scandala de medio ecclesiasticarum personarum auferre nos conuenit, si uolumus susceptum, prout debemus, ministerium honorare. Eapropter controuersiam, que inter filios nostros fratres monasterii sancti Florentii super quadam capella, que in castro de Braierach sita est, et I. Petragoricensem decanum agitari dinoscitur, discretioni uestre duximus committendam per apostolica uobis scripta mandantes, quatinus utramque partem ante uestram presentiam congruo loco et tempore conuocetis et rationibus hinc inde diligenter auditis et cognitis causam ipsam medinnocentius episcopus seruus seruorum Dei. Venerabili fratri G. Carnotensi episcopo, sis abbatis aduersus fratrem nostrum A. Redonensem episcopum querelam accepimus, quod uidelicet capellanias suas, quas usque ad hec tempora pacifice tenuisse se as
Abbreviated transcription (Latin):
sedis clem̃tia singulis ecclis et ꝑsons
diguitatem et iusticiã suam serua¬
re consueũ. Dilectus filius nr̃ .m. abb̃s
scĩ fiorentii ad nr̃am p̃sentiã uenien ͨ
significant uob̃ qđ abbatia scĩ freme¬
rii. que in tuo archi ep̃atu sita est.
adius bĩ florentii ex antiquo ꝑtineat
et abbates ibidem constitug. ĩmona¬
sterio scĩ florentii ꝑfessionem fecerĩt.¬
⁊ tam sibi. quam p̃decessorib suis obe¬
dientes extiterint. Quia gͥ idem mo¬
nasteriũ cũ om̃ib suis ꝑtinentiis. be

Expanded text:
cis et personis dignitatem et justitiam suam servare consuevit. Dilectus filius noster M. abbas S. Florentii ad nostram praesentiam veniens, significavit nobis quod abbatia Sancti Fremerii, quae in tuo archiepiscopatu sita est, ad jus B. Florentii ex antiquo pertineat, et abbates ibidem constituti in monasterio S. Florentii professionem fecerunt, et tam sibi quam praedecessoribus suis obedientes exstiterunt. Quia igitur idem monasterium cum omnibus pertinentiis
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpta mandamꝰ. ⁊ mandando p̃cipimꝰ
ut. si . P. p̃fate eccłie abb̃s ꝓfessionẽ
suam obseruare. ⁊ p̾fato filio nr̃o ab¬
bati debitã et confuetam obedientiã
exhibere contempserit: absq dila¬
tione debitã de ipso iusticiã facias.

Expanded text:
tibi mandamus, et mandando praecipimus ut, si P. praefatae abbatiae abbas professionem suam observare, et praefato filio nostro abbati debitam et consuetam obedientiam exhibere contempserit, absque dilatione debitam in ipso justitiam facias.
Abbreviated transcription (Latin):
te. Unde et dnas commutationes pa¬
ri tenore conscͥptas manibq bono¬
rum hominũ roboratas se p̃manib
habere ꝓfessi sunt: s ꝓ integra fir¬
mitate pecierunt celsitudinẽ nrã
pars iuste et legalit̃ alteri contu¬
lit parti sicut iniam dictis cõmu¬
firmissimo teneat atq possideat¬

Expanded text:
. Unde et duas commutationes pari tenore conscriptas manibusque bonorum hominum roboratas se prae manibus habere professi sunt. Sed pro integra firmitate petierunt celsitudinem nostram pars iuste et rationabiliter alteri contulit parti sicut in memoratis cofirmissimo teneat atque possidea
Abbreviated transcription (Latin):
nnomme scẽ et indiuidue trinitati
karolus grã dĩ rex. Si p̾cib sacer¬
dotum quas ꝓsuis uel eclesiarũ sib
cõmissarum necessitatib aliqͥd nob
intimare uoluerint aurem libent̃
acõmodamꝰ eorũq iustas et ratio
effectum. ñ solum regiã in hoc exer-¬
cemꝰ consuetudinẽ. s etiam eosdem sa
atq futurorum sollertia. quabiter
dido uienerabilis abba monasterii
scĩ florentii qđ est constructũ suꝑ
alueum ligeris in pago udelicet

Expanded text:
NOMINE SANCTAE ET INDIVIDUAE TRINITATIS, KAROLUS, GRATIA DEI REX. SI PRECIBUS SACERDOTUM QUAS PRO SUIS VEL ECCLESIARUM SIBI COMMISSARUM NECESSITATIBUS ALIQUANDO NOBIS INTIMARE VOLUERINT, AUREM LIBENTER ACCOMODAMUS eorumque justas et rationeffectum, non solum regiam in hoc exercemus consuetudinem sed etiam eosdem sacatque futurorum, sollertia qualiter Dido, venerabilis abba monasterii Sancti Florentii, quod est constructum super alveum Ligeris, in pago videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
tii nobͣ coniuestus ẽ. qđ abbas.⁊ mona¬
chi scĩ fremerii debitam et consuetã
obedientiã essubtrahant.⁊ꝓfessionẽ
suã minime scđ̾m regulã obseruant
Et qm̃ singulis eccłiis et eccl̃iasticis ꝑso

Expanded text:
tii, nobis conquestus est quod abbas et monachi S. Fremerii debitam et consuetam obedientiam ei subtrahant, et professionem suam minime secundum regulam observent; et quoniam singul
Abbreviated transcription (Latin):
nus eosdem monachos ex nr̃a parte diᷤ¬
tricte cõmoneas ut debitã et consuetã
obedientiã eidem abb̃i scĩ fiorentii abꝰq
contradictione humilit̃ exhibeant. et
excessus suos uxta eiusdem abb̃is cõmo¬
nitionẽ salubriter corrigant. Alioqͥn
in obedientiam et dissolutionẽ eorum
impimitã ñ p̃teribimꝰ. Dant sutris
Mai.¬
lexander ep̃s. seruus seruoꝵ
d̃ Uenerabilib frĩb .w. Ceno
filios nr̃os. scĩ fiorentii .⁊ Malleoñ abba¬
tes. ac canonicos: suꝑ parte parrochie
sc̃i leontii. quã nõe capelle de Bello¬
mont̾. idem abbas Malleoñ repetunt:
noscit᷑ agitari disct̾iom ur̃e cõmitimꝰ
audiendã.⁊ appeltatione remota. fine
debito terminandã. Quo circa fr̃mitat¬

Expanded text:
nus eosdem monachos ex nostra parte districte commoneas, ut debitam et consuetam obedientiam eidem abbati S. Florentii absque contradictione humiliter exhibeant, et excessus suos juxta ejusdem abbatis commonitionem salubriter corrigant, alioquin inobedientiam et dissolutionem eorum impunitas non praeteribimus. Datum Sutrii, Mailexander episcopus seruus seruorum Dei. Uenerabilibus fratribus W. Cenomfilios nostros sancti Florentii et Malleonensem abbates ac canonicos super parte parrochie sancti Leontii, quam nomine capelle de Bellomonte idem abbas Malleonensis repetiuit, noscitur agitari, discretioni uestre committimus audiendam et appellatione remota fine debito terminandam. Quocirca frat
Abbreviated transcription (Latin):
nnocentius ep̃s. seruus seruorum
dei. Dilecto filio.m. abli salmuren¬
si salutẽ ⁊ aplicam benedictionẽ
Dilectioni tue notum fieri uolumꝰ
qđ ꝑ querimonia tua suꝑ eccl̃ia
Boierbaldi. abbatisse et sororib de
nido auium p̾cipiendo manda¬
uimus. ut ꝓximis beati martini
octauis ꝑse uel nuntios suos. nr̃o
se conspectui rep̃sentent. et de ip-¬
sa querimonia tibi uel nuntiis
tuis respondeant tuam itaq int̾¬
est. eidem t̾mino nr̃o te conspec¬
tui p̃sentare et monast̾ii tui u¬
sticiam suꝑ hoc demonstrare.
Nos enim tam inhoc quã ince¬
teris. eiusdem monasterii iusticiã
manu tenere et conseruare uo

Expanded text:
nnocentius episcopus seruus seruorum Dei. Dilecto filio M. abbati Salmurensi salutem et apostolicam benedictionem. Dilectioni tue notum fieri uolumus, quod pro querimonia tua super ecclesia Boierbaldi abbatisse et sororibus de Nido Auium precipiendo mandauimus, ut proximis beati Martini octauis per se uel nuntios suos nostro se conspectui reprensentent et de ipsa querimonia tibi uel nuntiis tuis respondeant. Tuum itaque interest eidem termino nostro te conspectui presentare et monasterii tui iusticiam super hoc demonstrare. Nos enim tam in hoc quam in ceteris eiusdem monasterii iusticiam manutenere et conseruare uo
Abbreviated transcription (Latin):
a scaliᷤᷤ epicopꝰ seruus seruo¬
si undulfi aduersum uos intrecen¬
si concilio agitata qualit̾ decisa
sit ex legati nr̃i Ricardi alban
ep̃i qui eidem concilio p̾fuit des¬
criptione cognouimꝰ. Patiit enĩ
tunc p̃fatã ȩccłiam tir̃o salmuren¬
si cenobio ꝑ reges francie antiqͥtꝰ
eẽ concessa. Hirsionenses autem¬

Expanded text:
ASCHALIS, episcopus, servus servoti Gundulfi adversum vos in Trecensi concilio agitata qualiter decisa sit, ex legati nostri Ricardi Albani episcopi qui eidem concilio prefuit descriptione cognovimus. Patuit enim tunc prefatam ecclesiam vestro Salmurensi cenobio per reges Franciȩ antiquitus esse concessam, Virsionenses autem
Abbreviated transcription (Latin):
nebant. Scimoniales uͦ cũ sua ratio¬
ne se tueri non possent responde
uensem ep̃m intrauerant. ⁊ ꝑ eum
ibi manebant. Respondens itaq
dño ipsius fundi .G. uidelicet fulcre¬
do. ante quam tu abbas uel mo¬
nasteriũ tuũ quicquã iuris ibi ha¬
beretis. sibi eccl̃ie scĩ maurentii
oblatus fuerat. Tu uͦ e contra res-¬
pondisti. qđ eadem concessio ad tu-¬
am noticiã nunquã ꝑuenerat.
⁊ si forte uxta ep̃i assertionẽ ali¬
quando facta fuerat. idem ep̃s
nasterio tuo concesserat. Cum eriĩ
fratres qui locũ edificare ceꝑant.

Expanded text:
nebant. Sanctimoniales uero, cum sua rationebant. Sanctimoniales uero, cum sua ratione se tueri non possent, respondeuensem episcopum intrauerant et per eum ibi manebant. Respondens itaquedem locus a domino ipsius fundi, G. uidelicet Fulcredo, antequam tu abbas uel monasterium tuum quicquam iuris ibi haberetis, sibi et ecclesie sancti Mauritii oblatus fuerat. Tu uero econtra respondisti, quod eadem concessio ad tuam noticiam nunquam peruenerat et, si forte iuxta episcopi assertionem aliquando facta fuerat, idem episcnasterio tuo concesserat. Cum enim fratres, qui locum edificare ceperant,
Abbreviated transcription (Latin):
um. suꝑ loco qui nemus herbaldi di¬
citur. innrã p̃sentia acta est litteriᷤ
mandari p̃cepimꝰ. ne aliqua inter uoᷤ
turbationis occasio inposterũ relit¬
quat᷑. Ad u̾sus scĩmomales de loco
ꝙ dicit᷑ Nidus ainis querimoniã ur̃a
accepimꝰ. qđ locũ ur̃m qui nemꝰ her¬
baldi uocat᷑. uob̾ inuitis. et ex par¬
te nr̃ã contradicentib intrauerant.
⁊ contra iusticiã occupau̾ant. Unde
missis litti̾s nr̃is eisdem scĩmonia-¬
lib diem p̃fiximꝰ. quo nr̃o se cons¬
pectui p̃sentarent et uob̾ suꝑ hoc
responderent. Statuto gͦ tempore
tam tu.m. abbas. quam heedem scĩ¬
moniales ante nr̃am p̃sentiã con-¬
uenistis. Innouasti si quidẽ queri¬
monam tuã. asserens qđ scĩmonia¬
les p̃fatum locũ ĩmonastii tui par¬
rochia sitũ: ia fundatorib ipsius.i
dñis etiam fundi beato florentio o¬
blatũ et concessum te et fr̃ib tuis
inuitis et renitentib sic̃ supra dic-¬
tum est intrauerant. ⁊ miuste te¬

Expanded text:
um super loco, qui Nemus Herbaldi dicitur, in nostra presentia acta est, litteris mandari precepimus, ne aliqua inter uos turbationis occasio in posterum relinquatur. Aduersus sanctimoniales de loco, qui dicitur Nidus Auis, querimoniam uestram accepimus, quod locum uestrum, qui Nemus Herbaldi uocatur, uobis inuitis et ex parte nostra contradicentibus intrauerant et contra iusticiam occupauerant. Vnde missis litteris nostris eisdem sanctimonialibus diem prefiximus, quo nostro se conspectui presentarent et uobis super hoc responderent. Statuto ergo tempore tam tu, M. abbas, quam heedem sanctimoniales ante nostram presentiam conuenistis. Innouasti siquidem querimoniam tuam asserens, quod sanctimoniales prefatum locum in monasterii tui parrochia situm et a fundatoribus ipsius et dominis etiam fundi beato Florentio oblatum et concessum te et fratribus tuis inuitis et renitentibus, sicut supra dictum est, intrauerant et iniuste te
Abbreviated transcription (Latin):
tam psontib qͣ fuduris reglart subs¬
tuendiꝰ inꝑpetuum. Cum untũfis scẽ ec
eccł̃ie filiis ex inuncto nobis adõ apłatus
officio debitores existamꝰ illis tam̃ locis atq
ꝓpensiori nos conuenit caritatis studio im¬
minere. Ea ꝓpt̾ dilecte in dño fili mathee
abbas peticioni tue debita benignitate
gratũ inꝑtientes assensum. bĩ florentii mo-¬
nasterium cui dõ auctore p̾sides. inapłice
sedis tutelam ꝓtectionẽq suscipimꝰ. ⁊ ad exẽ¬
plar p̃decessorũ nr̃orum felicis memorie
Ioħis. salixti ⁊ Innocentii. Romanorum
pontificũ. bĩ petͥ patrocinio cõmunimus
Statuentes ut quascũq possessiones q̃ cũq
bona inp̾sentiarũ iuste. ⁊ canonice posside

Expanded text:
tam presentibus quam futuris regulariter substituendis in perpetuum. Cum uniuersis sancte ecclesie filiis ex iniuncto nobis a Deo apostolatus officio debitores existamus, illis tamen locis atque ertinere noscuntur, propensiori nos conuenit caritatis studio imminere. Eapropter, dilecte in domino fili Mathaeae abbas, peticioni tue debita benignitate gratum impertientes assensum beati Florentii monasterium, cui Deo auctore presides, in apostolice sedis tutelam protectionemque suscipimus et ad exemplar predecessorum nostrorum felicis memorie Iohannis, Calixti et Innocentii Romanorum pontificum beati Petri patrocinio communimus. Statuentes, ut quascumque possessiones, quecumque bona
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatisego raignaldus dei gracia
andecauorum episcopus notũ
fieri uolo successoribu nostriᷤ eccł̃i¬
as de uilla que dicitur goanord̃.
subdicione laicorũ hominũ anti¬
quitus fuisse. Quoscum beate
memorie eusebuusepiscopus unꝰ
de predecessoribris meissepius cor¬
ripuisset. quod ecclesiasut poteli¬
acał ordinis ꝑsone in uiste sibi u¬
surparent. et ipsi nichilominus
ꝑum et inuisticiam potestati
sue uindicarent. tandem saniou
usus consilio easoem ecclesias sc̃o
florentio et eius monachis episco¬
palͥ auctoritate concessit. Hoc

Expanded text:
TRINITATIS EGO RAINALDUS DEI GRATIA ANDECAVORUM EPISCOPUS, NOTUM FIERI VOLO successoribus nostris, aecclesias de villa quȩ dicitur Goanordum, sub ditione laicorum hominum antiquitus fuisse. Quos cum beatȩ memorie Eusebius episcopus unus de praedecessoribus meis sepius corripuisset, quod ȩcclesias, utpote laicalis ordinis personȩ, injuste sibi usurparent, et ipsi nichilominus per vim et injusticiam potestati suȩ vindicarent, tandem saniori usus consilio easdem ȩcclesias Sancto Florentio et ejus monachis episcopali auctoritate concessit. Hoc
Abbreviated transcription (French):
ie postulatio uoluntatis effectu
debet ꝓsequentȩ compleri. ut
et deuotionis sinceritas laudabi¬
liter enitescat. et utilitas postulata uires

Expanded text:
e postulatio uoluntatis effectu debet prosequente compleri; ut et deuotionis sinceritas laudabiliter enitescat, et utilitas postulata uires
Abbreviated transcription (Latin):
ueta castrũ salmuri stuĩ est eiq frib
tam p̃sentib qͣ fituris reglart᷑ subshi¬
tuendis in ꝑpetuum. Cum untu̾sis scẽ ec
eccł̃ie filiis ex iniuncto nobis adõ apłatus
officio debitores existamꝰ illis tam̃ locis atq
ꝓpensiori nos conuenit caritatis studio im¬
minere. Ea ꝓpt̾ dilecte in dño fili mathee
abbas peticioni tue debita benignitate
gratũ inꝑtientes assensum. bĩ florentii mo¬
nasterium cui dõ auctore p̾sides. in apł̃ice
sedis tutelam ꝓtectionẽq suscipimꝰ. ⁊ ad exẽ¬
plar p̃decessorũ nr̃orum felicis memorie
Ioħ̃is. Calixti ⁊ Innocentii. Romanorum
pontificũ. bĩ petͥ patrocinio cõmunimus
Statuentes ut quascũq possessiones q̃cũq
bona in p̾sentiarũ iuste. ⁊ canonice posside

Expanded text:
uxta castrum Salmuri situm est, eiusque fratribus tam presentibus quam futuris regulariter substituendis in perpetuum. Cum uniuersis sancte ecclesie filiis ex iniuncto nobis a Deo apostolatus officio debitores existamus, illis tamen locis atque ertinere noscuntur, propensiori nos conuenit caritatis studio imminere. Eapropter, dilecte in domino fili Mathaeae abbas, peticioni tue debita benignitate gratum impertientes assensum beati Florentii monasterium, cui Deo auctore presides, in apostolice sedis tutelam protectionemque suscipimus et ad exemplar predecessorum nostrorum felicis memorie Iohannis, Calixti et Innocentii Romanorum pontificum beati Petri patrocinio communimus. Statuentes, ut quascumque possessiones, quecumque bona i
Abbreviated transcription (Latin):
Galteriꝰ rainulfi. helias filius
ipsius Goffredi.
Go Coffredus Goffredi filii
fulchradi filiꝰ comitis fulco¬
nis dapifer. beneficiũ quod pat̾
meus monasterio scĩ florentii et
fratrib qui in eo seruiunt deo
contulit. nolens minui. s augeri:
et illud concedo quod pater meus
eidem loco contulit. et ꝓdei eiꝰdẽq
patris mei amore. in suꝑ adicio
donans partem meã cenagii pis¬
cature de rest.
Actum anno quo supra .uiii.
iuuenis donũ huiꝰ rei suꝑ altare
scĩ florentii cultellum nigri ma¬
nubrii. quod uiderunt.
Brientiꝰ de rochafort. Girardus
de fracta ualle. Clarembaldus
filiꝰ gualterii ebroini. Galterius
prepositus. Pontinellus:
Guilłmꝰ archi presbiter
Coffredus cappellanꝰ comitis
tiaco. Giroriꝰ. Deo datus monacꝰ
Goffredus de curciaco.
Signum Gisleberti.

Expanded text:
Walterius Rainulfi, Helias filius Walterius Rainulfi, Helias filius ipsius Goffrredi. Ego Goffredus, Goffredi filii Fulchradi filius comitis Fulconis dapifer beneficium quod pater meus monasterio Sancti Florentii et fratribus qui in eo serviunt Deo contulit, nolens minui, sed augeri, et illud concedo quod pater meus eidem loco contulit, et pro dei ejusdemque patris mei amore, insuper adicio, donans partem meam cenagii piscaturȩ de Rest. Actum anno quo supra VIII kaJuvenis donum hujus rei super altare sancti Florentii cultellum nigri manubrii, quod viderunt Brientius de Rocafort, Girardus de Fractavalle, Clarembaldus filius Galterii Ebroini, Walterius prepositus, Pontinellus. Guillelmus archipresbiter, Gofredus capellanus comitis,tiaco, Girorius, Deodatus monachus, Gofredus de Curciaco. Signum + Gisleberti.
Abbreviated transcription (Latin):
Concedo etiam domos meas. et
quicquid inburgo de rest. habui.
excepta grandica filii mei Goffre¬
di. et alia domo. in qua panẽ et
uinum suum colligens. reponat
Et si quando eorum res ad iuic¬
tum dum taxat. aut uestitum
ꝑtinentes. ꝑ bisaium. seu castrũ
lausdunũ. siue ꝑ portũ derest
transduci contigerit: in quib
utiq locis consuetudinẽ pedagii
habeo: ab exactione pedagii im¬
munes fore constituo. Ut autẽ
hec mea donatio et concessio in¬
iuolabilis ꝑseueret: presente uxo¬
re mea Amelina et concedente.
filiis quoq et filiab meis in hoc
ipsum consentientib. eam facio
et de nomino: et ab eis. siue ab
aliis hominib meis ꝑpetualit̾
obseruari precipio et obtestor:
Actum in plenario capitulo
anno ab incarnatione domini
Affueruntsex laicis Galteriꝰ
ebroini. Rollandus et clarem¬
baldꝰ eiꝰ filii. Alb̾tus de mesengi¬
aco. Aldeb̾tus dapifer. Goffredꝰ
de potiaco. Bartholomeris p̾positꝰ.

Expanded text:
Concedo etiam domos meas, et Concedo etiam domos meas, et quicquid in burgo de Rest habui, excepta grandica filii mei Goffredi, et alia domo, in qua panem et vinum suum colligens, reponat. Et si quando eorum res ad victum dumtaxat aut vestitum pertinentes, per bisaium seu caustrum Lausdunum, sive per portum de Rest transduci contigerit, in quibus utique locis consuetudinem pedagii habeo, ab exactione pedagii immunes fore constituo. Ut autem hȩc mea donatio et concessio inviolabilis perseveret, presente uxore mea Amelina, et concedente, filiis quoque, et filiabus meis in hoc ipsum consentientibus, eam facio, et denomino, et ab eis, sive ab aliis hominibus meis perpetualiter observari precipio et obtestor. Actum in plenario capitulo anno ab incarnatione Domini Affueruntque ex laicis, Galterius Ebroini, Rollandus et Clarembaldus ejus filii, Albertus de Mesengiaco, Aldebertus dapifer, Goffredus de Potiaco, Bartholomeus prepositus,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ nomine domini et scõrũ
euis ego Goffredus fulchradi
saluatoris ꝓmissionib credens
dicentis. quia qui patrẽ et ma¬
trem et ceteros affectus. mundiq
facultates ꝓ eius amore dimise¬
rit. centupla retributione et
uitȩ eterne ditabitur insuper
possessione. et tanto bono. tan¬
toq desiderans ꝑfrui gaudio:
et ipse relicta militia de cetero
dũo militare. reiectisq mundi
negotiis. in monasterio scĩ flo¬
rentii subhabitu monachico
ipsi ꝓposui uacare. et de his que
ipsius. dñi scilicet gr̃a. et senioꝵ
meoꝵ munificentia possideo. lo¬
co ipsi et fr̃ib seruicio dñi in
eo insistentib statui aliqͣntu¬
lum conferre. Nouerint gͥ tã
futuri quam presentes qͦd isto
ipso die quo comã capitis sum
depositurus. et me seruitio dñi
mancipaturus concedo et dono
cenobio sci florentii eiusq ab̃b̃i
et monachis ȩccłiam de rest.
id est sepulturam eius. et obla¬
tiones. et decimas insule que
ante castrum de monte sorello ẽ.

Expanded text:
 NOMINE DOMINI ET SANCTORUM EJUS. EGO GOFFREDUS FULCHRADI, SALVATORIS PROMISSIONIBUS CREDENS dicentis, quia qui patrem et matrem, et cȩteros affectus, mundique facultates pro ejus amore dimiserit, centupla retributione, et vitȩ eternȩ ditabitur insuper possessione, et tanto bono, tantoque desiderans perfrui gaudio, et ipse relicta militia de cetero domino militare, rejectisque mundi negotiis, in monasterio Sancti Florentii sub habitu monachico ipsi proposui vacare, et de his quȩ ipsius, domini scilicet gratia, et seniorum meorum munificentia possideo, loco ipsi, et fratribus servicio domini in eo insistentibus, statui aliquantulum conferre. Noverint igitur tam futuri quam presentes, quod isto ipso die quo comam capitis sum depositurus, et me servicio domini mancipaturus, concedo et dono cenobio Sancti Florentii ejusque abbati et monachis ecclesiam de Rest, id est sepulturam ejus, et oblationes, et decimas insulȩ, quȩ ante castrum de Monte Sorello est.
Abbreviated transcription (Latin):
de alõna. Rainaldꝰ. de scorceria.
Iohelinus:
Actum anno ab incarnatione dñi.
oror predicti
Radulfi. uxor Antelmi .xiͦ.
postea die hoc ipsum in capitulo
sc̃i florentii concessit gratuito.
suscepto si quidem monasterii
beneficio. Tunc affuerunt. Alb̃tꝰ
de belfort. Hub̃tꝰ filiꝰ eiꝰ. Goffredꝰ
de geina. Fulchardꝰ fr̃ eiꝰ. Guill¬
mꝰ de grecillei. Girardꝰ mathio.
Bodinꝰ p̃positꝰ.¬

Expanded text:
de Alonna, Rainaldus de Scorceria, de Alonna, Rainaldus de Scorceria, Johelinus. Actum anno ab incarnatione domineris. Soror predicti Radulfi, uxor Antelmi XVmo postea die hoc ipsum in capitulo Sancti Florentii concessit gratuito, suscepto siquidem monasterii beneficio. Tunc affuerunt, Albertus de Belfort, Hubertus filius ejus, Gosfredus de Geina, Fulchardus frater ejus, Guillelmus de Grecillei, Giraldus Mathio, Bodinus preposit
Abbreviated transcription (Latin):
ocum sit successorib nris
quod Radulfus filiꝰ Goscel¬
mi de maliuaes. et antelmus
sororiᷤᷤ eius uir. dimiserunt et
quietum clamauerunt sancto
florentio et eiꝰ monachis in ple¬
nario capitulo hoc quod recla¬
mabant et calumpniabantur
de reb ęccłiȩ de danetiaco. id ẽ.
partem unam decime. et t̾ram
unam altaris. et pratum unum
et calumꝑniam quam in molen¬
dino ummittebant. et fidem suã
coram legitimis uiris pleuierunt.
quod sicut illa dimittebant. ita
contra om̃s calumpnias quo ad
possent guarentarent. et quod
iste Radulfus scilicet frẽm suũ
Mainerium. ille uero Antelmꝰ.
uxorem suam. eorum sororem ⁊
quorum ille morbo. illa uero par¬
tu decumbens. concessioni huic
capitulo faciende ad esse ñ pote¬
rant: concedere id ipsum facerent.
Huiꝰ rei grã. eis abb̃s et monachi
de habere sancti .x. libras denari¬
orum dederunt. concesso insuꝑ
monasterii beneficio. Testes st̃.
Amulfus. Mlartinꝰ guarras. Rotb̾tꝰ

Expanded text:
otum sit successoribus nostris quod Radulfus, filius Goscelmi de Malivaes, et Antelmus sororis ejus vir, dimiserunt et quietum clamaverunt sancto Florentio et ejus monachis in plenario capitulo, hoc quod reclamabant et calumniabantur de rebus ecclesiȩ de Daneziaco, id est partem unam decimȩ, et terram unam altaris, et pratum unum, et caluniam quam molendino immittebant, et fidem suam coram legitimis viris plevierunt, quod sicut illa dimittebant, ita contra omnes calumnias quoad possent guarentarent, et quod iste, Radulfus scilicet, fratrem suum Mainerium, ille vero Antelmus, uxorem suam, eorum sororem, quorum ille morbo, illa vero partu decumbens, concessioni huic in capitulo faciendȩ adesse non poterant, concedere idipsum facerent. Hujus rei gratia, eis abbas et monachi de habere sancti X libras denariorum dederunt concesso insuper monasterii beneficio. Testes sunt, Ainulfus, Martinus Guarras, Rotbertus
Abbreviated transcription (Latin):
assensum uniꝰ illarũ frat nost̾
mauriciꝰ. sub testimonio setri
filii orrici. Raiualdi arturi:
Aimerici garini. Bauduini
almeri. Frotgerii gauguet. Ast
alteriꝰ assensum suscepit frat̾
Gilo. sub testimonio tetbaudi
prb̃ri de ambilloo. atq ansge¬
rii filii hamonis
ugoli ñ¬
de fenet cũ coniuige sua
Thescelina. et fillio Aldelino.
et filia Aldegardi. uendidit
scõ florentio medietatẽ arpen¬
ti et dimidii uineȩ.xl. solid̃.
Reliquam uero medietatem
donauit eidem sc̃o tam ipse
quam predicta coniunx. cum
predicto filio et filia. hoc autẽ
in pleno scĩ florentii capitulo
simul fecerunt. benefactũq
congregationis ibidem simul
susceꝑunt: et rei donũ in ma¬
num domni Guilłmi ab̃bis
simul posuerunt. deinde suꝑ
Berengeriꝰ filius durandi coc¬
qui. E uillmꝰ.
dem ipse hugolinꝰ cum p̾dictis
coniuge filio ac filia uendidit
item sco florentio tres quadran¬
tes uineȩ .u. soł. Testes: Girar¬

Expanded text:
assensum unius illarum frater noster assensum unius illarum frater noster Mauricius, sub testimonio Petri filii Orrici, Rainaldi Arturi, Aimerici Garini, Bauduini Almeri, Frotgerii Gauguet. Ast alterius assensum suscepit suscepit frater Gilo sub testimonio Tetbaudi presbiteri de Ambilloo, atque Ansgerii filii Hamonisugolinde Fenet cum conjuge sua Thescelina, et filio Aldelino, et filia Aldegardi, vendidit Sancto FLORENTIO medietatem arpenti et dimidii vineȩ XL solidos. Reliquam vero medietatem donavit eidem sancto tam ipse quam predicta conjunx, cum predicto filio et filia. Hoc autem in pleno Sancti Florentii capitulo simul fecerunt, benefactumque congregationis ibidem simul susceperunt, et rei donum in manum domni Willelmi abbatis simul posuerunt, deinde supeBerengerius filius Durandi coqui, Guillelmus. Idem ipse Hugolinus cum predictis conjuge filio ac filia vendidit item Sancto FLORENTIO tres quadrantes vineȩ V solidis. Testes, Girar
Abbreviated transcription (Latin):
illam calumpniabam᷑ assumere
N ec tamen gratis reddidit eam
nam trecentos solidos a nobis
inde accepit. Ceterum hoc lau¬
dabiliter fecit: quod eam fide¬
liter reddere satagit. Nam in
capitulum nrm̃ uenit. secũq
adduxit. uitalem fratrẽ suũ
atq aufredum patrastrũ suũ
et iniusticiam suam suam con¬
fitens. cum assensu illorum
reddidit decimã illam eis qͥb
competebat. et quorum uiris
erat. beato scilicet florentio et
monachis eiꝰ. Interfuerunt au¬
tem huic negocio laici uiri qͣm¬
plures obtestimoniũ adducti:
udelicet Radulfus ioscelini.
Odo de sauzio. Constantiꝰ de
salgror. Arnulfus de campis.
Rainaldꝰ fulcherii. Ratnaldꝰ
de bello uidere. Goffredꝰ de ge¬
ua. Bodinꝰ p̃positus. herb̾tus
passerellus. Rainaldꝰ foresteriꝰ.
Ansgeriꝰ. Popardꝰ. Garnerius
pistator. Brunet. Garinꝰ filiꝰ go¬
delini. Gunfredꝰ. Nec defuit
huic placito assensus sororum
p̾dicti gunterii. Suscepit autẽ

Expanded text:
illam calumniabamur assumere. illam calumniabamur assumere. Nec tamen gratis reddidit eam. Nam trecentos solidos a nobis inde accepit. Ceterum hoc laudabiliter fecit, quod eam fideliter reddere sategit. Nam in capitulum nostrum venit, secumque adduxit Vitalem fratrem suum, atque Aufredum patrastrum suum, et injusticiam suam confitens, cum assensu illorum reddidit decimam illam eis quibus conpetebat, et quorum juris erat, beato scilicet Florentio et monachis ejus. Interfuerunt autem huic negocio laici viri quamplures ob testimonium adducti, videlicet Radulfus Joscelini, Odo de Sauzio, Constantius de Salgroi, Arnulfus de Campis, Rainaldus Fulcherii, Rainaldus de Bello Videre, Goffredus de Gena, Bodinus prepositus, Herbertus Passerellus, Rainaldus foresterius, Ansgerius Popardus, Garnerius piscator, Brunet, Garinus filius Godelini, Gunfredus. Nec defuit huic placito assensus sororum predicti Gunterii. Suscepit autem
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ florentii salmurensis sciens
me inuigilare debere: quãuiᷤᷤ
laudem et admirer quod abb
Giraldꝰ cui qͣrto loco in regimi¬
ne successi. tantam satisfacti¬
onem de disꝑsione rerum scĩ
florentii egit. ut iero solimita¬
num iter arripuerit. in quo
etiam religiosa impatientia
occidere se fecit. Ad laudem ta¬
men et mercedem mͥ futurũ
spero. si deo uiuante monast̾ĩo
nr̃o restaurem ea que ille insti¬
gante inimico inde ꝓfligauit.
Et iam quidem collaborantib
fr̃ib nr̃is eccłiam de danezii.
hominib de ꝓfligatione illa
eam adeptis. tam auctoritate
episcopali quam largitione be¬
neficiorum eripui: at res adeã
ꝑtinentes paulatim colligo. ꝓ¬
ut ds̃ oportunitatẽ aꝑit. Causa
quippe ierosolimitam itineris
a deo xp̃ianis aꝑti reddidit nob̾
nuꝑ Gunteriꝰ de gresilla qͣndã
decimã ad predictam ęccłiam
ꝑtinentem: uolens scilicet sacrã
uiam cum pace nr̃a qͥ ei decimã

Expanded text:
Sancti Florentii Salmurensis sciens Sancti Florentii Salmurensis sciens me invigilare debere, quamvis laudem et admirer quod abbas Giraldus cui quarto loco in regimine successi, tantam satisfactionem de dispersione rerum Sancti Florentii egit, ut Jerosolimitanum iter arripuerit, in quo etiam religiosa impacientia occidere se fecit, ad laude tamen et mercedem mihi futurum spero, si Deo juvante monasterio nostro restaurem ea quȩ ille instigante inimico inde profligavit. Et jam quidem collaborantibus fratribus nostris ecclesiam de Danezii, hominibus de profligatione illa eam adeptis, tam auctoritate episcopali quam largitione benefitiorum eripui, at res ad eam pertinentes paulatim colligo, prout Deus oportunitatem aperit. Causa quippe Jerosolimitani itineris a Deo christianis aperti reddidit nobis nuper Gunterius de Gresilla quandam decimam ad predictam ecclesiam pertinentem, volens scilicet sacram viam cum pace nostra qui ei decimam
Abbreviated transcription (Latin):
faceret uellet. eos fideliter adiutu¬
rum. Uxori etiam sue .xii. den̾
uxorisq sorori totidem. Samu¬
el prior dedit: sicq utraq alo¬
dum monachis libentissime
concessit.Acta ẽ. con¬
cordia hec et concessio. apud do¬
adum castrum. Anno ab iu¬
carnatione dñi. m. Lxxx. uii. Id̾
decẽb̾. coram Gildiino euisdẽ
castri dño. et Gricia urore eiꝰ.
Testes sunt. Guilłmꝰ mainerii
Gosb̾tus de porta. Anericus
miles laurentii. Eblo filiꝰ lau¬
rentii. Cadilo fathot. Seibrannꝰ
de monte rebelli. Uas lotus de
balneolis. Guanencus burgen¬
sis. Benedictꝰ famulus prioris
Aimericꝰ diables. Samuel pͥor
Fulco elemosinariꝰ monachi:
eridica patrum sententia
constat: quod qui disꝑgit
substantiam monasterii. ledet᷑.
Unde econtrario colligit᷑. quod
qui difꝑsã recolligit. a lesione
tutus erit. si tam̃ ñ ad uituꝑa¬
tionem disꝑsoris hoc faciat. pre¬
sertim quem sue culpe ñ nescit.
penituisse: s studio pietatis
Cui studio ego Guillmꝰ abbas

Expanded text:
faceret, vellet, eos fideliter adjuturum. Uxori etiam suȩ XII denarios uxorisque sorori totidem, Samuel prior dedit, sicque utraque alodum monachis libentissime concessit. + Acta est concordia hȩc et concessio, apud Doadum castrum, anno ab incarnatione Domini MLXXXVII, idus decembris, coram Gilduino ejusdem castri domino, et Grȩcia uxore ejus. Testes sunt, Willelmus Mainerii, Gosbertus de Porta, Aimericus miles Laurentii, Eblo, filius Laurentii, Cadilo, Fatoth, Seibrannus de Monte Rebelli, Vaslotus de Balneolis, Guanencus burgensis, Benedictus famulus prioris, Aimericus Diablels, Samuel prior, Fulco elemosinarius monachi eridica patrum sentencia constat, quod qui dispergit substantiam monasterii, ledetur. Unde econtrario colligitur, quod qui dispersam recolligit, a lesione tutus erit, si tamen non ad vituperationem dispersoris hoc faciat, presertim quem suȩ culpȩ non nescit penituisse, sed studio pietatis. Cui studio ego Willelmus abbas
Abbreviated transcription (Latin):
nica Lxx. uenit Radulfus qui
supra simulq maineriꝰ fr̃ eius.
in capitulum scĩ florentii. et di¬
misit maineriꝰ quicqͥd prius
calumpiriabat᷑. in decima de
danezei. et in molendino. et
in aquie ductũ. totũ quiete scõ
florentio. et eius monachis. Sus¬
cipientesq monasterii bene¬
ficium osculatis fr̃ib: in pace
discesserunt. Testes huiꝰ rei sunt.
Giroriꝰ turgis. Cadilo uicariꝰ mau¬
ricii. Radulfꝰ prb̃r. Constantiꝰ.
Ioħ̃s. Stephanꝰ secretariꝰ. Dauid
elemosinariꝰ. Caluellus. Gosbtꝰ
guitecol. Galteriꝰ cocꝰ. Iresus

Expanded text:
nica LXXme venit Radulfus qui supra, simulque Mainerius frater ejus, in capitulum Sancti Florentii, et dimisit Mainerius quicquid prius calumniabatur, in decima de Danezei, et in molendino, et in aquȩductum, totum quiete Sancto Florentio et ejus monachis, suscipientesque monasterii beneficium, osculatis fratribus, in pace discesserunt. Testes hujus rei sunt, Girorius Turgis, Cadilo vicarius Mauricii, Radulfus presbiter, Constancius, Johannes, Stefanus secretarius, David elemosinarius, Calvellus, Gosbertus Guitecol, G
Abbreviated transcription (Latin):
diat᷑. Itaq exceptis his. nullã
uolumꝰ illis molestiã fieri. nec
hominib potestatis suȩ nec¬
ꝑ occasionem telonei. uł uica¬
rie. s lib̾e ꝓ anima patriᷤ nr̃i
qui ipsum locum in scã reli¬
gione constituit. et seruos dĩ
ibi congregauit. et ꝓ nob̾ et
matre nr̃a. et fratrib et fide¬
lib nr̃is dñi clementiã ex¬
poscant. qͣtinꝰ in remunerati¬
one iustoꝵ exillorum tuitio¬
ne mercedem a pio domino
rectpiamus.

Expanded text:
diatur. Itaque exceptis his nullam diatur. Itaque exceptis his nullam volumus illis molestiam fieri, nec hominibus potestatis suȩ per occasionem telonei, vel vicariȩ, sed libere pro anima patris nostri qui ipsum locum in sancta religione constituit, et servos Dei ibi congregavit, et pro nobis et matre nostra et fratribus et fidelibus nostris Domini clementiam exposcant, quatinus in remuneratione justorum, ex illorum tuitione, mercedem a pio Domino recipiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
cessorib quia expetierunt nr̃am
presentiam abbas sc̃ĩ florentii
nomine amalb̾tꝰ cũ fr̃ib suis
reclamantes se pregrauari. et
suam potestatem in uiste tra¬
ctari. nec statuta regalia ꝑ pri¬
uilegia. et p̾cepta eidem loco
collata conseruari. s in iustas
leges et exactiones nouas sibi
suꝑponi. Quod diligentiꝰ cũ
nr̃is fidelib ꝑtractantes statu¬
imꝰ. et in solubiliter obseruan¬
dum decreuimꝰ. ut nullus fi¬
delium nr̃orum cui castri
salmuri concesserimꝰ ꝓuisio¬
nem. in om̃i potestate sancti
florentii. qͣm pater rr bone
memorie theubaldꝰ illi indẽ¬
dicatione monasterii sui reddi¬
dit. tam in terris sis us in aqͥs.
uel quam habitatores eiusdem¬
loci antea denebant. uł postea¬
adquisierunt. nullam exactio
in ripaticoo neq incespatico.neq
in pulueratico. neq intelonẽo.
furto. sei raptii. aut etiam
homicidio externoꝵ hominũ
trictioni tradant᷑. nec hac occa¬
sione uicariꝰ potestatem ingre¬

Expanded text:
stris, quia expetierunt nostram presentiam abbas Sancti Florentii, nomine Amalbertus, cum fratribus suis, reclamantes se pregravari, et suam potestatem injuste tractari, nec statuta regalia per privilegia et precepta eidem loco collata conservari, sed injustas leges, et exactiones novas sibi superponi. Quod diligentius cum nostris fidelibus pertractantes, statuimus et insolubiliter observandum decrevimus, ut nullus fidelium nostrorum cui castri Salmuri concesserimus provisionem, in omni potestate sancti Florentii quam pater noster bone memoriae Teutbaldus illi in dedicatione monasterii sui reddidit, tam in terris quam in aquis, vel quam habitatores ejusdeloci antea tenebant, vel posteaadquisierunt ullam exactionin ripatico, neque in cespatico, neque in pulveratico, neque in teloneo, furto, seu raptu aut etiam homicidio externorum hominuciariae districtioni tradantur, nec hac occasione vicarius potestatem ingre
Abbreviated transcription (Latin):
uorum comes. Si precib sacer¬
dotum qui ꝓ suis uł eccłiarũ
sibi cõmissarum necessitatib
aliquid nobis intimare uolue¬
rint aurem libenter accomoda¬
mus. eorumq iustas et ratio¬
nabiles peticiones et postula¬
tiones adoptatum ꝑuenire fa
rorum sollertia. qualit̾ stepħs
uenerabilis ab̃b̃s monasterii

Expanded text:
REX. SI PRECIBUS SACERDOTUM QUAS PRO SUIS VEL ECCLESIARUM SIBI COMMISSARUM NECESSITATIBUS ALIQUANDO NOBIS INTIMARE VOLUERINT, AUREM LIBENTER ACCOMODAMUS eorumque justas et rationabiles petitiones ac postulationes ad optatum pervenire facrorum, sollertia qualiter Dido, venerabilis abba monasterii
Abbreviated transcription (Latin):
pud enis. Que flens: susperit ad
celum. Erat enim cor eius: fidii¬
ciam habens in dño. Et dixeruit
presbiteri. Cum de ambularemus
in pomario soli: ingressa est hec cũ
duabus puellis. Et clausit hostia
tes iniquitatem cucurrimus ad
cos. & uidimus cos paricta com¬
misceri. Et illum quideng non qui¬
iumcis conprehendere quia fortior
nobis erãt. & aꝑtisͥ ostus exiluit.
Hanc autem cum aprehendissemꝰ

Expanded text:
s. Quae flens suspexit ad coelum: erat enim cor ejus fiduciam habens in Domino. Et dixerunt presbyteri: Cum deambularemus in pomario soli, ingressa est haec cum duabus puellis: et clausit ostia ptes iniquitatem, cucurrimus ad eos, et vidimus eos pariter commisceri. Et illum quidem non quivimus comprehendere, quia fortior nobis erat, et apertis ostiis exsilivit: han
Abbreviated transcription (Latin):
lla miscdia. nulla redep¬
Itum autem considerans
ante sit prudentie pro
imis huiꝰ mundi bene
Iuste dispositis. alta celoꝵ.
Ititudo. ubi preclara xp̃i
uestas. eiusq Qulcis uisio.
ib om̃ib ꝓprie salutis
monitꝰ. statui tandem ali¬
ando ut amodo minꝰ cru¬
Sis existerem. et si mea pau¬
ib erogare ut pote scłariᷤ
Shuc et mundanis occupa
negotiis. minime uellem
tem manꝰ interim arapaci¬
e.rerumq ȩccłiasticarum
Iasione retrahere. In pͥmis
tur monachis scĩ florenti
ib tot tantaq intuli mala
Ic prestiti humanitatem.
cõmendisiam siue toltam
am actenꝰ in terra ip
It inuiste habuerã deo et
florentio eiuisq monachis
utterem. guospirem. pro
hoo egero: iors michi est. Si autem
non egero: non effugiam manas
peccare in conspectu dñi Excla¬
mauit uoce magna susanna. Ex¬
clamauerunt. autem sennes ad¬
uersus cam. Cum ergo au̾dissent
quam autem senes locuti sunt:

Expanded text:
nulla misericordia, nulla redempnulla misericordia, nulla redemptio, tum autem considerans quantȩ sit prudentiȩ pro infimis hujus mundi bene et juste dispositis, alta cȩlorumbeatitudo, ubi preclara Christi majestas, ejusque dulcis visio, quibus omnibus proprie salutis admonitus, statui tandem aliquando ut amodo minus crudelis existerem, et si mea pauperibus erogare utpote secularis adhuc et mundanis occupatus negociis, minime vellem, saltem manus interius a rapacitate, rerumque ecclesiasticarum pervasione retraherem. In primis igitur monachis Sancti Florentii, quibus tot tantaque intuli mala, hanc prestiti humanitatem, ut commendisiam sive toltam quam hactenus in terra ipsorum licet injuste habueram, Deo et sancto Florentio ejusque monachis remitterem, guerpirem, prohoc egero, mors mihi est: si autem non egero, non effugiam manus peccare in conspectu Domini. Et exclamavit voce magna Susanna: exclamaverunt autem et senes adversus eamquam autem senes locuti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
otius eruditionis fons
et origo deus. cũ multi¬
fariȩ ꝑ sanctas scriptu¬
ras qualiter uiuere debeamꝰ
nos instruit. quodam in loco
auctoritatis diuine ut clemen¬
tissimꝰ pater filios suos sic in¬
quiens nos erudit. Eili ne adi¬
cias peccatum suꝑ peccatum:
confisus miscđia dei. Qui enĩ
ꝓmisit ueniam penitenti: ñ
spopondit. crastinũ diem dissi¬
mulanti. Unde ego Radulf᷑
de monte rebelli. grã dei ui¬
cecomes appellatus. hinc qui¬
dem enormitate scelerum me¬
orum. quib iram michi thes¬
aurizo in die ire. et reuelati.¬
onis iusti iudicii dei. qui red¬
det unicuiq scđm oꝑa sua ual¬
de ꝑterritus. illinc uero spe
miscđie dei. qui non uult
mortem peccatoris. sed ut con¬
uertatur et uuat animatus.
tum quoq ꝑpendens quante
sit dementiȩ ꝓ temporalibus
male usurpatis. ñ solũ uite
ꝑhennis amittere gaudia. ue¬
In etiam cum diabolo et
glis eius horrenda pati sine
e incendia. ubi sũma mi¬
Ia. summa tribulatio. ubi

Expanded text:
OTIUS eruditionis fons et origo Deus, cum multifariȩ per sanctas scripturas qualiter vivere debeamus nos instruit, quodam in loco auctoritatis divinȩ ut clementissimus pater filios suos sic inquiens nos erudit: Fili ne adicias peccatum super peccatum, confisus misericordia Dei, qui enim promisit veniam poenitenti, non spopondit crastinum diem dissimulanti. Unde ego Radulfus de Monte Rebelli, gratia Dei vicecomes appellatus, hinc quidem enormitate scelerum meorum, quibus iram mihi thesaurizo in die irȩ, et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua valde perterritus, illinc vero spe misericordiȩ Dei, qui non vult mortem peccatoris sed ut convertatur et vivat, animatus, tum quoque perpendens quantȩ sit dementiȩ pro temporalibus male usurpatis, non solum vitȩ perhennis amittere gaudia, verum etiam cum diabolo et angelis ejus horrenda pati sine fine incendia, ubi summa miseria, summa tribulatio, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
quam plurib: de quib aliquos no¬
minare sufficiat. Goffredꝰ garderadi.
Garderadꝰ. Arnaldꝰ ponti. Guilłmꝰ
gosb̾ti. Constantinꝰ fulcherii. Cõstan¬
tiꝰ prb̃r. Morinꝰ. Rotb̾tꝰ. Constantinꝰ
grassus. Rotb̾tꝰ de ponte. Iteriꝰ de
lo. Gumbaldꝰ odonis. Milo arnaldꝰ.
Fulcaldꝰ de sc̃õ leo degario. Rotb̃tꝰ

Expanded text:
quam pluribus de quibus aliquos noquam pluribus de quibus aliquos nominare sufficiat: Gosfredus Garderadi, Garderadus, Arnaldus Ponti, Guillelmus Gosberti, Constantinus Fulcherii, Constantius presbyter, Morinus, Rotbertus, Constantinus Grassus, Rotbertus de Ponte, Iterius de lo, Gumbaldus Odonis, Milo Arnaldus, Fulcaldus de sancto Leodegario, Rotbertus
Abbreviated transcription (Latin):
et duo quarteria prati. et burgũ
de boniali. cũ om̃i dominio qͦd in
hab̾e uidebat᷑. tradidit in manũ
meã. ipse garderadꝰ cũ uxore sua
Maria cũ cultello quem uterq
tenebant supplicantes ut omnia
monachis sc̃i florentii salmuren¬
sis traderem. et in reliquũ possi¬
denda sancirem. His etiã addidit
garderadꝰ dimidiũ culture sue
inter pontem et bonialem iacen¬
tis. que eum de paterno iure
contingebat. Notifico gͥ cunctis
qui presentes audiunt. et qui ꝑ
successiones audituri sunt: quia
hec om̃ia que enumeraui mona¬
chis scĩ florentii cũ eodem cultello
quo acceꝑam tradidi: iamq sui
iuris fore episcopali auctoritate
precepi. Nam ut episcopalis aucto¬
ritas karte huic manifestꝰ inhereat
signũ meũ ꝑlecte manu mea sub¬
scͥpsi: et qͥb decuit consignandam
tradidi. Signũ Rannulfi ep̃i.
Actum apuid pontem in capitulo
sc̃ĩ martini: p̾sentib diuersi ordiniᷤᷤ

Expanded text:
et duo quarteria prati et burgum et duo quarteria prati et burgum de Boniali, cum omni dominio quod in his habere videbatur tradidit in manum meam ipse Garderadus cum uxore sua Maria, cum cultello quem uterque tenebant, supplicantes ut omnia monachis sancti Florentii Salmurensis traderem et in reliquum possidenda sancirem. His etiam addidit Garderadus dimidium culturae suae, inter Pontem et Bonialem jacentis, quae eum de paterne jure contingebat. Notifico igitur cunctis qui presentes audiunt et qui per successiones audituri sunt quia haec omnia quae enumeravi monachis sancti Florentii, cum eodem cultello qui acceperam, tradidi jamque suo juris fore episcopali auctoritate precepi. Nam ut episcopalis auctoritas kartoe huic manifestius inhereat, signum meum perlectae manu mea subscripsi et quibus decuit consignandam tradidi. Signum Rannulfi episcopi ┼. Actum apud Pontem, in capitulo sancti Martini presentibus diversi ordinis
Abbreviated transcription (Latin):
elle eccłia quedam dminis officiis
apta de nomine scĩ petribonia¬
lis appellata: s hanc tenebant
monachi scĩ stephani beanensis
ipsam quidem cum pauculis reb
ex dono rotb̃ti bruni adepti. sed
decimã de boniali ab eis qͥ post
mortẽ eius t̾ram ipsius in bauila¬
tione susceꝑant sine assensu pre¬
dicte puelle assecuti. Diligebat
autẽ Garderadꝰ monachos sc̃i flo¬
rentii salmurensis. qͥ eccłiȩ sc̃i
martini de ponte deseruiebant.
hos itaq cõmonuit inquirere. si
forte ullatenꝰ cũ pace monachoꝵ
beanensiũ eccłiam de boniali ab
ipso susciꝑe possent. Qͦd et inqͥsie¬
runt: et facta utrimq cõmutati¬
one congrua assecuti sunt. Uõ¬
lens autẽ garderadꝰ donũ suum
legitime facẽ. ut infuturo posset
inconuulsum ꝑmanere: caute ꝓui¬
dit ne illud susciꝑent monachi de
manii laici. s de manu ep̃i. Me gͦ
pontis positũ adiuit. et ȩccłiam iã
dictam. et ꝙymiteriũ. et decimã

Expanded text:
ellae ecclesia quaedam, divinis officiis ellae ecclesia quaedam, divinis officiis apta, de nomine sancti Petri Bonialis appellata, sed hanc tenebant monachi sancti Stephani Beanensis, ipsam quidem cum pauculis rebus ex dono Rotberti Bruni adepti, sed decimam de Boniali ab eis qui post mortem ejus terram ipsius in bajulatione susceperant sine assensu predictae puellae assecuti. Diligebat aulem Garderadus monachos sancti Florentii Salmurensis, qui ecclesiae sancti Martini de Ponte deserviebant. Hos itaque commonuit inquirere si forte ullatenus cum pace monachorum Beanensium ecclesiam de Boniali ab ipso suscipere possent; quod et inquisierunt et facta utrinque commutatione congrua, assecuti sunt. Volens autem Garderadus donum suum legitime facere, ut in future posset inconvulsum permanere, caute providit ne illud suspiperent monachi de manu laici sed de manu episcopi. Me ergo Pontis positum adivit et ecclesiam jam dictam et cymiterium et decimam
Abbreviated transcription (Latin):
ominꝰ dicit in euangłio. Uide¬
te: uigilate. Quod cũ ad sp̃ua¬
lia ꝑtineat negotia: corporalib tñ
ñ inconuenienter aptatur. Uerbi
gr̃a. quando eccłias dei tẽporalia.
dampna ꝑincuriã incurrere uide-¬
mꝰ. sicut in calumpntis fieri solet
ubi cartule testimoniũ ñ occarrit
si ñ talia in futitrũ p̾cauemꝰ. dñici
p̃cepti ꝓfecto rei sumꝰ. Uidemꝰ enĩ
et ñ uigilamꝰ. Unde ego Rannul¬
fus dĩ gr̃a santonensis ep̃s doni qͥp¬
piam eccłie cuidam diocesis mee
legicime factum. ñ solũ assenst
meo s et luterarũ auctoritate cont᷑
om̃s calumpnias premunire uolo:
Igt̃ Garderadus iuuemis miles de cas
cello pontis garderadi ueteran cog¬
nomento barbotimi filiꝰ. mariã bru¬
nam rotb̾ti bruni de archiaco. filiã
duxit uxorem. De cuiꝰ hereditario
utre cũ plurima sibi bona ꝓuenis¬
sent intendit animo illud qͦtl scrip¬
tum est. honora dñm de tua substan¬
tia complere. Erat gͦ de iure pu¬

Expanded text:
ominus dicit in evangelio : Videte, vigilate! Quod cum ad spiritualia pertineat negocia, corporalibus tamen non inconvenienter aptatur. Verbi gratia, quando ecclesias Dei temporalia damna per incuriam incurrere videmus, sicut in calumniis fieri solet ubi kartulȩ testimonium non occurrit, si non talia in futurum precavemus, dominici precepti profecto rei sumus. Videmus enim et non vigilamus. Unde ego Rannulfus Dei gratia Santonensis episcopus doni quippiam ecclesiȩ cuidam diocesis meȩ legitime factum non solum assensu meo sed et litterarum auctoritate contra omnes calumnias premunire volo. Igitur Gardertello Pontis, Garderadi veterani cognomento Barbotini filius, Mariam Brunam, Rotberti Bruni de Archiaco filiam, duxit uxorem. De cujus hereditario jure cum plurima sibi bona pervenissent, intendit animo illud quod scriptum est Honora Dominum de tua substaniia complere. Erat ergo de jure pu