comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inpiorum odio habenda sunt: non homines ipsi quamuis mali sint
tiratem copulat ꝓrimorum. Pax. sp̃m di spetialius ꝓmeret᷑. P axdilec¬
ponis mater ẽ: par indicium ẽ. sanctitatis. De qua dominꝰ ꝑ pħam ait¬
dotis est in pace popłm ad monere. quid debeat ag̃e: popłi ẽ. in humi¬
litate audure quȩ monet sacerdos. Quicquid non licet. pastoris ẽ. pro¬
recipuum est misediȩ bonum: de qua ait ipse saluator. Beati
misedes: quoniam ipsi mniscd̃iam consequentur. Non potest pec¬
cator adeo miscd̃iam sꝑare: qui miscdiam non facit peccantib inse. Ergo
dimittat homo temporale debitum: ut mereatur reciꝑe ȩt̾nale bonum
Si animas nostras cupimus apeccatoꝵ sordib enundari. miscdiam in nos
tat: qui crudelis ẽ. in conseruos suos: Sicut quis cupit deum sͥ misereri:
ita & misereatur debitorib suis. Certissime indulgentiam exspectare po

Expanded text:
impiorum, odio habenda sunt; nam homines ipsi, quamvis mali sintimpiorum, odio habenda sunt; nam homines ipsi, quamvis mali sintritatem copulat proximorum. Pax Spiritum Dei specialiter promeretur, pax dilectionis mater est, pax indicium est sanctitatis, de qua Dominus per dotis est in pace populum Dei admonere quid debeat agere: populi est in humilitate audire quae monet sacerdos. Quidquid non licet, pastoris est proericordia. Praecipuum est misericordiae bonum, de qua ipse Salvator ait: Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . Non potest peccator a Deo misericordiam sperare, qui misericordiam non facit peccantibus in se. Ergo dimittat homo temporale debitum, ut mereatur recipere aeternale bonum. Si animas nostras cupimus peccatorum sordibus emundari, misericordiam in nos t  Ms., sperat, qui crudelis est in conservos suos? Sicut quis cupit Deum sibi misereri, ita et misereatur debitoribus suis. Certissime indulgentiam exspectare  M
Abbreviated transcription (Latin):
peccat. quam ille qui scit.Sicut cecus sine ductore: sic homo sine doc
Prediens. quasi spetiale munus. discipulis pacis dedit precepta
ditens. P acem meam do uob̾: pacem meam relinquo uob̾. Iu pace uos
uimito:. in pace uos inueniam. Proficiscens uoluit dare: que deside¬
labat rediens inomnib inuenire. Cuis patris ornamenta. mirabi¬
liter alio loco ostendit dicens. Beat pacifici: quoniam filii dĩ uoca¬
buntur. En filius d̃i incipit uocari: qui pacificus ee iam cepit. Nor
iuile filius d̃i dici: qui pacem noluerit amplecti. Negat sibi patrem
deum. qui pacificus esse contempnit. Sed hec pax cum bonis ꝙd̃i pre¬
cepta seruantib custodienda ẽ: non cum iniquis & sceleratis. qui pace
inter se habent inpeccatis suis. Pax xp̃i ad salutem proficit sempit̾na:
ar que indiabolo ẽ ad ꝑpetiam ꝑueniet ꝑditionem. Pax cum bonis.
s bellum cum uitus semꝑ habendum ẽ. Mala siquidem hominum

Expanded text:
peccat, quam ille qui scit. Sicut caecus sine ductore, sic homo sine doctpeccat, quam ille qui scit. Sicut caecus sine ductore, sic homo sine doctrediens, quasi speciale munus discipulis pacis dedit praecepta, dicens: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis . In pace vos dimitto, in pace vos inveniam. Proficiscens voluit dare, quae desiderabat rediens in omnibus invenire. Cujus pacis ornamenta mirabiliter alio ostendit loco, dicens: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . En Filius Dei incipit vocari, qui pacificus esse jam coepit. Non vult Filius Dei dici, qui pacem noluerit amplecti. Negat sibi Patrem Deum, qui pacificus esse contemnit. Sed haec pax cum bonis et Dei praecepta servantibus custodienda est, non cum iniquis et sceleratis, qui pacem inter se habent in peccacit, pax quae in diabolo est ad perpetuam pervenit perditionem. Pax cum bonis t bellum cum vitiis semper habenda est: mala siquidem hominum
Abbreviated transcription (Latin):
uult cum domino semꝑ eẽ. frequenter debet orare. frequenter ꝙ lege
lam cum oramus. ipsi cum deo loquimur: cum uero legimus. ds nob̾¬
cum loquitur. Seminum confert donum lectio sanctarum scͥpturaꝵ.
siue quia intellectum mentis erudit: seu quod amunch uanitatibus
abstractum hominem. ad amorem dei ꝑducit. Labor honestus ẽ. lectiois
ꝙ multum ademundationem anime ꝓficit. Sicut enim excarnalib
escis alitur caro: ita ex diuinis eloquiis interior homo nutrit᷑ ac pasen
sieut psalmista ait. Q uam dulcia faucib meis eloquia tua dñe:
sup mel &. fauum ori meo. Sed ille beatissimus ẽ: qui diuinas seꝑtas
legens. uerba uertit in oꝑe. O mnnis plane scriptura sc̃a ad nostram
seripta ẽ. salutem. ut ꝓficiamus in eis: inueritatis cognitione. Sepiꝰ
cecus offendit quam uidens: sic ignorans legem d̃i sepius ignorante

Expanded text:
vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare frequenter et legere. vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare frequenter et legere. Nam cum oramus, ipsi cum Deo loquimur: cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum, sive quia intellectum mentis erudit, seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Labor honestus est lectionis studium, et multum ad emundationem animae proficit. Sicut enim ex carnalibus escis alitur caro, ita ex divinis eloquiis interior homo nutritur et pascitur, sicut Psalmista ait: Quam dulcia faucicibus meis eloquia tua, Domine! super mel et favum ori meo . Sed ille beatissimus est, qui divinas Scripturas legens, verba vertit in opera. Omnis plane Scriptura sancta ad nostram scripta est salutem, ut proficiamus in eis in veritatis cognitione. Saepius caecus offendit quam videns: sic ignorans legem Dei saepius ignoranter
Abbreviated transcription (Latin):
Inostrȩ necessaria egregius gentium doctor dicens. Spes. fides.
caritas. tria hȩc sunt: maior autẽ his caritas. Nemo gͥ quamuis inge¬
ti peccatorum pond̃e p̃matur. de bonitate diuinȩ pietatis desperare
debet: sed spe certa. miscdiȩ illius indulgentiam sibi cotidianis dep̃¬
cari lacrimis: quam certȩ sperare possunt. si abactione praui oꝑis ces¬
sabunt. Ideo nec ꝓpter spem ueniȩ ꝑseueranter peccare debemꝰ: neꝙ
quia deus iuste peccata punit. ueniam desꝑare debemus: s utroꝗ
ꝑiculo euitato. ꝙ amalo declinemus. &. de pietate dei ueniam sꝑemus
Similiter &. in omni tribulationum angustia. spe ad solatium suꝑne
pietatis currendum est: quia uillo solo ominis spes ꝙ. salus sine duba
consistit. dicente. ꝓpħa. Indeo salutare meum & gła mea: ds̃ auxili
anctarum lectio scripturarum: diuine ẽ. cognitio beatitudi
potest: qualis sit. uel quo tendat. Lectõ assidua purificat auimam:
tiorem incutit gehenne: ad gaudia suꝑna cor instigat legentis. Od

Expanded text:
nostrae necessaria egregius gentium doctor, dicens: Spes, fides, charitas, tria haec: major autem his est charitas . Nemo igitur, quamvis ingenti peccatorum pondere prematur, de bonitate divinae pietatis desperare debet: sed spe certae  Ms., certa misericordiae illius indulgentiam sibi quotidianis deprecari lacrymis; quam recte sperare possunt, si ab actione pravi operis cessabunt. Ideo nec propter spem veniae perseveranter peccare debemus, neque quia Deus juste peccata punit, veniam desperare debemus: sed utroque periculo evitato, et a malo declSimiliter et in omni tribulationum angustia, spe ad solatia supernae pietatis currendum est, quia in illo solo omnis spes et salus sine dubio consistit, dicente Propheta: In Deo salutare meum et gloria mea, Deus auxilium anctarum lectio Scripturarum divinae est cognitio beatitudin considerare potest, qualis sit, vel quo tendat. Lectio assidua purificat animam, timorem incutit gehennae, ad gaudia superna cor instigat legentis. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tes. uictus iocundos. honores & felicitates scłi transitorias: Ouinia uelut
uolatilis umbra recedunt. &. transeunt. & decipiunt amantem se: ꝙ. in
ȩternam eum mittunt miseriam. Qui uero dm̃n ⁊ dñm fideliter amat.
ꝯuidesinenter colit. & eius mandata ꝑseuanter implet: et̾nam cũ an¬
sis d̃ĩ głam ꝑpetualiter possidere dignus efficietur: auxiliante dño .n.¬

Expanded text:
antes, tactus jucundos, honores et felicitates saeculi transitorias, quae omnia velut antes, tactus jucundos, honores et felicitates saeculi transitorias, quae omnia velut volatilis umbra recedunt et transeunt, et decipiunt amantem se, et in aeternam mittunt eum miseriam? Qui vero Deum et Dominum fideliter amat, et indesinenter colit, et ejus mandata perseveranter implet, aeternam cum angelis Dei gloriam perpetualiter possidere dignus efficietur. CAPUT XXXVI.
Abbreviated transcription (Latin):
dum non fuerunus. creati sumus: dum ꝑdĩti fumus. recreati sumus.
e. aseruitute diabolica liberati: qui nob̃̾ omnia bona quȩ habemꝰ ꝑdom¬
uit: Et quid hac fortitudine melius ẽ. quam diabolum iuncere. ⁊ eius
omnes sug gestiones: &. omnia aduersa mundi ꝓ dĩ nomine fortiter to¬
lerare: Nobilis uirtus ẽ. ualde temꝑantia. ꝑ quam omnis honor uitȩ huiꝰ
hominis constat. ut omnia inquacumq causa homo temꝑanter cog¬
tet. loquatur &. agat. cum consilio salutis suȩ. Hȩc enim sunt leuia &
suauia deum diligenti corde qui ait. Discite ame quia mitis sum ⁊ hu¬
milis corde: &. inuenietis requiem animab ur̃is. Iugum enim meũ sus¬
ȩt̾na ta pulchritudo. eterna dulcedo. ȩterna suauitas. eterna fraglan¬
tia. in ęterna iocunditas. perpetuus honor. indeficiens felicitas. quan¬
huus ses amore sp̃es pules. dules sepores sonoi suanes odores fiase¬

Expanded text:
dum non fuerimus, crdum non fuerimus, cret a servitute diabolica liberati, qui nobis omnia bona quae habemus, perdonavit? Et quid hac fortitudine melius est quam diabolum vincere, et ejus omnes superare suggestiones et omnia adversa mundi pro Dei nomine fortiter tolerare? Nobilis virtus est valde temperantia, per quam omnis honor vitae hujus inter homines constat; ut omnia in quacunque causa homo temperanter cogitet, loquatur, et agat cum consilio salutis suae. Haec enim sunt levia et suavia Deum diligenti, qui ait: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde: et invenietis requiem animabuaeterna pulchritudo, aeterna dulcedo, aeterna suavitas, aeterna fragrantia, aeterna jucunditas, perpetuus honor, indeficiens felicitas: maudinem supervacuam, dulces sapores, sonos suaves, odores fragr
Abbreviated transcription (Latin):
quid cauendum sit homini uel quid faciendum. &. hoc ẽ. quod inpsalmo
legitur. Diuerte amalo: & fac bonum. Iusticia est animi nobilitas: uni¬
cuiq: propͥam rei tribuens dignitatem. In hac diuinitatis cultus. ꝙ. huma¬
nitatis iura. ꝙ. iusta iudicia. & equitas totius uitȩ conseruat᷑. Fortitudo ẽ
magna animi patientia.&. longanimitas: & ꝑseuerantia inbonis oꝑib
& uictoria contra omnia uitiorum genera. Temꝑantia ẽ. tocius uitȩ mo¬
dus. ne quid minus homo uel amet uł odio habeat: s om̃s uitȩ huius
uarietates considerata temꝑet diligentia. Hȩc uͦ infide ꝙ. caritate ob¬
seruantib. ȩternȩ glorie ab ipsa ueritate. xp̃o iħu premia pollicent᷑.¬
Nulla melior ẽ. sapientia quam ea qua deus scd̃m modulum humauȩ
mentis intelligitur & timetur: &. futurum eiꝰ creditur iudiciũ. Nam
quid est iustius quam deum diligere eiusq mandata custodire: ꝑ quem

Expanded text:
quid cavendum sit homini, vel quid faciendum: et hoc est, quod in Psalmo quid cavendum sit homini, vel quid faciendum: et hoc est, quod in Psalmo legitur: 145 Diverte a malo, et fac bonum . Justitia est animi nobilitas, unicuique rei propriam tribuens dignitatem. In hac divinitatis cultus, et humanitatis jura, et justa judicia, et aequitas totius vitae conservatur. Fortitudo est magna animi patientia et longanimitas, et perseverantia in bonis operibus, et victoria contra omniudus, ne quid nimis homo vel amet, vel odio habeat; sed omnes vitae hujus varietates considerata temperet diligentia. Haec vero in fide et charitate observantibus aeternae gloriae ab ipsa Veritate ChriNulla melior est sapientia quam ea qua Deus secundum modulum humanae mentis intelligitur et timetur, et futurum ejus creditur judicium; vel quid est justius quam Deum diligere ejusque mandata custodire, per quem,
Abbreviated transcription (Latin):
ai duces cuuis exercitib suis. ꝙ fortissimi contra humanum genꝰ diabolicȩ
fanois bellatores qui deo auxiliante facisime uincuntur abellatorib xp̃i
moatis pcastitatem. auaritia ꝑsapientiam. ira ꝑ patientiam. accidia per
tatem dei. Igitur his xpistiane religionis ductorib quos opposumꝰ diabo¬
lice impietatis bellatorib: quatuor presunt duces gloriosissimi. quoꝵ noĩa
hec sunt: Prudentia. iusticia. fortitudo. temꝑantia. De iiiͬ. uirtutib. xxxu¬
rimo sciendum est quid sit uirtus. Uirtus ẽ. aninii habitus. nacure
decus. uitȩ ratio. morum pietas. cultus diuinitatis. honor hominis. et¬
nȩ beatitudinis meritum: cuius partes sunt ut diximus quatuor pͥncipales.
prudentia. iusticia. fortitudo. temꝑantia. Prudentia ẽ. rerum diuinarum
humanarumq pro ut homini datum ẽ. scientia: inqua intelligendũ ẽ

Expanded text:
tatis duces cum exercitibus suis, et fortissimi contra humanum genus diabolicae tatis duces cum exercitibus suis, et fortissimi contra humanum genus diabolicae fraudis bellatores, qui, Deo auxiliante, facillime vincuntur a bellatoribus Chrnicatio per castitatem; avaritia per largitatem; ira per patientiam; acedia per tur. Igitur ex his Christianae religionis ductoribus, quos opposuimus diabolicae impietatis bellatoribus, quatuor praesunt duces gloriosissimi, quorum nomina haec sunt: prudentia, justitia, fortitudo, temperantia. CAPUT XXXrimo sciendum est quid sit virtus. Virtus est animi habitus, naturae decus, vitae ratio, morum pietas, cultus divinitatis, honor hominis, aeternae beatitudinis meritum. Cujus partes sunt, ut diximus, quatuor principales: prudentia, justitia, fortitudo, temperantia. Prudentia est rerum divinarum humanarumque, prout homini datum est, scientia; in qua intelligendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tate colloquio. De cenodoxia idẽ uana gloria. xxxiiii.¬
absq dei gratia uel adiutorio habere poterit boni: sicut ipsa ueritas in
piglio discipłis suis ait. Sine me nichil potestis facere. Qua ꝑꝑter. qui
ploriatur. indomino głetur: quia nichil sine donante dõ boni habere
poterit. E x cuius uicis radice. multi malitiȩ germinare indentur ramus
eil. Inde iactantia. indignatio. discordia. inanis gła. cupido ꝙ ypocri¬
ssioe. simulatio bom oꝑis. cum se homo uult laudari in hoc quod se
dere nescit. immo pene omnia quȩ fecit. eo tenore agit. ut ab hominib
aioetur. De quib ipse dominus ait. amen dico uob̾ receꝑunt m̃cedem
bona nobis collata sunt. quȩ babere uidemur: etiam & ꝑpetua ipsius d̃ĩ ca¬
as incuius laudem omnia agere debemus. quicquid bomi in hoc scło oꝑa¬
mir & magis desiderare adeo laudari in die retbutioiis ȩternȩ: quam ab ho¬
mine quolibet iuhuius transitorie uite conuersatie. Huius ac totius impie

Expanded text:
T XXXIV. De cenodoxia, id est, vana gloria. Vabsque Dei gratia vel adjutorio habere possit boni, sicut ipsa Veritas in Evangelio discipulis suis ait: Sine me nihil potestis facere . Quapropter qui gloriatur, in Domino glorietur: quia nihil sine Deo donante 144 boni habere poterit. Ex cujus vitii radice multi malitiae germinare videntur ramusculi: inde jactantia, arrogantia, indignatio, discordia, inanis gloriae cupido, et hypocrisis, id est, simulatio boni operis, cum de se homo vult laudari, quod se agere nescit. Imo pene omnia quae facit, eo tenore agit, ut ab hominibus laudetur, de quibus ipse Dominus ait: Amen dico vobis, receperunt mercedem bona nobis collata sunt, quae habere videmur; etiam et perpetua ipsius Dei charitas, in cujus laude omnia agere debemus, quidquid boni in hoc saeculo operemur, et magis desiderare a Deo laudari in die retributionis aeternae, quam ab homine quolibet in hujus transitoriae vitae conversatione. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
uidebis corporis tui mortificationem. Suscipe dolorem. cogita cla¬
dem: exhorre istius mundi uanitates: esto modestus ꝙ. sollicitꝰ. ut
possis semꝑ ineodem quietis ꝓposito ꝑ manere. ꝙ non infirmaberis.
memorare etiam bona quȩ sunt ustis reposita: fiduciam habe ue¬
nire ante deum patrem & xp̃m eiꝰ. coram angłis ꝙ. potestatib. atꝙ

Expanded text:
videbis corporis tui mortificationem. Cogita cladem, suscipe dolorem, devita munvidebis corporis tui mortificationem. Cogita cladem, suscipe dolorem, devita mundi istius vanitates. Esto modestus et sollicitus, ut possis semper in eodem quietis proposito permanere, et non infirmaberis. Memorare etiam et bona quae sunt justis reposita. Fiduciam habe ante Deum Patrem et Christum ejus, coram angelis, et potestatibus, atque
Abbreviated transcription (Latin):
idest in terra uiuentium beatitudinem mentis simul habebunt ⁊ cor¬
poris: ubi dominus iħs xpistus reformabit corpus humilitatis nostͤ.
configuratum corpori claritatis suȩ. Magnus enim nos illic carorũ¬
dere desiderat: de sua iam immortalitate secura. sed adhuc de nostra
uirginum: &. omnium cernere nos desid̃ant cuneus scõrum. O quam
grandis leticia ẽ. adistorum om̃ium scõꝵ nos ꝑuenire consortium: ad
istorum felicem uenire complexum. O quam summa. ⁊ ꝑpetua felici¬
tas. illic apłoꝵ głoriosos cernere choros: ⁊ exultantium numerũ pro
pharum uidere sacratum: inter uirginum. mr̃m. ⁊ confessorũ can¬
chi ẽ: uoluntaria pauꝑtas. Thesauriza ergo tibi fr̃ incęlo: qͥa ad re¬
quiescendum sine fine sunt scła. ¶ Dicebat albas euagrius. E ũ sedes
incella collige adte sensum tuũ: & memor esto diei mortis: ꝙ. tune

Expanded text:
id est, in terra viventium beatitudinem mentis simul habebunt et corid est, in terra viventium beatitudinem mentis simul habebunt et corporis: Ubi Dominus Jesus Christus reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . dere desiderat, de sua jam immortalitate secura, sed adhuc de nostra stolorum, virginum, et omnium cernere nos desiderat cuneus sanctorum. O quam grandis laetitia est, ad istorum omnium sanctorum pervenire consortium, ad istorum omnium felicem venire complexum! O quam summa et perpetua felicitas, illic apostolorum gloriosos cernere choros, et exsultantium prophetarum numerum videre sacratum, et inter virginum, martyrum et confessorum canchi est voluntaria paupertas. Thesauriza ergo tibi, frater, in coelo, quia ad requiescendum sine fine sunt saecula. Dicebat abbas Evagrius: Cum sedes in cella, collige ad te sensum tuum, et memor esto diei mortis, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa sua temeritate deficiunt. Leuites enim ora dum quasi adiuuans.
manum ad archam tetendit: delinquens uitam ꝑdidit: quia dũ
nfirmi quiq fortium facta corripiunt: ipsi aiuiuentium sorte repro
ubi nec erugo. nec tinea de molitur. E quomͦ umisqͥsq ad ꝑfectionem
monachatus ꝑuenit: ipse iterum dicit. Siuis ꝑfectus ẽe. uade uen¬
de omnia que habes & da pauꝑib. ꝙ habebis thesauros incelo: ⁊ ueni
expugnatorem ñ timeaius. Ihesaurum itaq oꝑum. uel uirtutũ nr̃aꝵ
collocemuis incelo: ubi non timeamus occultum furem. neq: uiolentũ
raptorem. Patria enim nr̃a: paradysus est. In patria igitur nĩa postino¬
dum recepturi. multiplices nunc bonarum uirtutum debemus con¬
dere thesauros: ubi pꝰ finem huius secħ centuplicatos meream᷑ recipere
fructus. De scĩs enim sic dicit ꝓpħa. In terra sua duplicia possidebunt.

Expanded text:
ipsa, sua temeritate deficiunt. Levites ergo quasi adjuvans ipsa, sua temeritate deficiunt. Levites ergo quasi adjuvans manum tetendit: sed delinquens vitam perdidit , quia dum infirmi quique fortium facta corripiunt, ipsi a viventium sorte reprobubi nec aerugo, nec tinea exterminat . Et quomodo unusquisque ad perfectctus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesauros in coelo, et veni  hostem et expugnatorem non timeamus. Thesaurum itaque operum vel virtutum nostrarum collocemus in coelo, ubi non timeamus occultum furem, neque violentum raptorem. Patria enim nostra paradisus est. In patria vero nostra postmodum recepturi, multiplices nunc bonarum virtutum debemus condere thesauros, ubi post finem hujus saeculi centuplicatos mereamur recipere fructus. Sancti enim, dicit propheta, in terra sua duplicia possidebunt ,
Abbreviated transcription (Latin):
rius ut coccus rutilas: cilicium quo ꝓtegeris. cur accusas: Anterroga¬
uit albas ioseph abbatem pastorem: dicens. Dic mͥ quomodo monachꝰ
mom̃i causa dic. quid sum ego: &. non iudices quempiam. Frater
interrogauit albatem pastorem. dicens. Quid faciam. quia pusillamimis
fiodum sedeo: Dicit eisenex. Nullum iudices: nullum spinas: nullum
condempnes. nulli detrahas: & d̃s tͥ prestat quietem: & erit possessic
tua sine ꝑturbatione.  Uir quidam sc̃s cum audisset quendã peccas¬
se. fleuit amare: ꝙ. dixit. Iste hodie: ego cras. Ueruntam̃ qualiter uis pec¬
cet aliquis ante te. non uidices eum: sed udiea magis temetipsum
peccatorem quam illum. Sepe aliquid amaiorib dispensatorie agit᷑.
quod aminorib error putatur. Sepe etiam multa afortib dicuntur
quȩ infirmi idcirco duudicant. quia ignorant. Unde ꝙ. nonnulli
subditi. contra hos manum rep̃hensionis mittunt: s auita protinus

Expanded text:
rius, ut coccus, rutilas, cilicium quo protegeris, cur accusas? Interrogarius, ut coccus, rutilas, cilicium quo protegeris, cur accusas? Interrogavit abbas Joseph abbatem Pastorem dicens: Dic mihi quomodo monachuso, in omni causa dic: Quid sum ego? Et non judices quemquam. Frater interrogavit abbatem Pastorem dicens: Quid faciam, quia pusillanimis fio dum sedeo. Dicit ei senex: Nullum judices, nullum spernas, neque condemnes, nullique detrahas, et Deus tibi praestat requiem, et erit sessio tua sine perturbatione. Vir quidam sanctus cum audisset quemdam peccantem, flevit amare, et dixit: Iste hodie, ego crastino. Verumtamen qualiter vis peccet aliquis ante te, non judices: sed judica magis temetipsum peccatorem, quam illum. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie agitur, quod a minoribus error putatur. Saepe multa a fortibus dicuntur, quae idcirco infirmi dijudicant, quia ignorant. Unde et nonnulli subditi contra hoc manum reprehensionis mittunt: sed a vita protinus
Abbreviated transcription (Latin):
possumus. in aliis amamus: & amantium fiunt. queq amant᷑ in no-¬
bis. Qui igitur magnis uirtutib inscẽ ȩccłiȩ sinu ꝓficunt: p̃posito¬
rum suoꝵ uitam despicere non debent cum uacare eos reb extero¬
ribus uident: quiꝗ hoc quod ipsi securi intina penetrant : ex iloꝵ
adiumento est. qui contra ꝓcellas huiꝰ scħ ext̾ius laborant. Quam enim
candoris sui grãm retineret: si byssum pluuia tang̾et: aut quid ful¬
gous atq daritatis coccus uł iacinctus ostenderet. sihec susceptus puluis
fedaret: Sit gͦ desuꝑ textura cilicii fortis adpuluerem: sit inferius
color iacinctinus. aptus ad decorem. Ornent ȩccłiam qui solis reb spirita¬
libus uacant: tegant ȩccłiam. quos labor rerum corporalium ñ grauat.
Nequaquam ergo contra rectorem suum ext̾iora agentem. murmuret:
isqui intra scãm eccłiam iam spiritaliter fulget. Si enim tu secure inte¬

Expanded text:
possumus in aliis amamus, amantium fiunt, quaeque amantur in nopossumus in aliis amamus, amantium fiunt, quaeque amantur in nobis. Qui igitur magnis virtutibus in sanctae Ecclesiae sinu proficiunt, praepositorum suorum vitam despicere non debent, cum vacare eos rebus exterioribus vident: quia hoc quod ipsi securi intima penetrant, ex illorum adjumento est, qui contra procellas hujus saeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia tangeret? Aut quid fulgoris atque claritatis coccus vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis foedaret? Sit ergo desuper textura cilicii fortis ad pulverem, sit interius color hyacinthinus, aptus ad decorem. Ornent Ecclesiam qui solis rebus spiritalibus vacant. Tegant Ecclesiam, quos et labor rerum corporalium gravat. Nequaquam ergo contra rectorem suum exteriora agentem murmuret is qui intra sanctam Ecclesiam jam spiritualiter fulget. Si enim tu secure inte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ fioliora merg antur. Admonendi sunt subditi. ne cum culpas p̃¬
positorum consid̃aut. contia eos audatiores fiant: sed sic quȩ ualdȩ
suunt eoꝵ praua apud semetipsos diuidicent: ut tam̃ duuno cinore
constr cł. ferre sub eis iugum reũentiȩ ñ recusent. admonendi sunt
beniuol subdit. ut sic alienis bonis congaudeant. quatinus habere
cx ꝓpͥa concupiscant: sic ꝓxunorum facta diligendo laudent. ut etian
imuitanedo multiplicent: ne si i hoc uitȩ p̃sentis stadio: adcertam̃ ale¬
num deuoti fautores. s. pigri exspectatores assistunt: eo post certa¬
men sine p̃mio remaneant. quo nunc incertamine non laborant:⁊
tune eorum palmas affucti respiciant. inquoꝵ nunc labore ociosi ꝑ¬
durant. Halde autem peccamus: si aliena bene gesta non diligimus.
S nichil mercedis agimus si ea que diligimus. inquantum possumꝰ
non imitamur. Nr̃a nimirum sunt. bona alioꝵ: que ꝙ si unitari non

Expanded text:
profundiora mergantur. Admonendi sunt subditi, ne cum culpas prprofundiora mergantur. Admonendi sunt subditi, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant: sed sic si qua valde sunt eorum prava apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti, ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Admonendi sunt benevoli subditi, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenus habere et propria concupiscant, sic proximorum facta diligendo laudent, ut etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistunt eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant, et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc labore otiosi perdurant. Valde peccamus; si aliena bene gesta non diligimus, sed nil mercedis agimus; si ea quae diligimus, in quantum possumus, non imitamur. Nostra nimirum sunt bona aliorum, quae et si imitari non
Abbreviated transcription (Latin):
tus officio subripit alienum.I frater interrogauit quendã senem
dicens. Si fuero in loco aliquo .&. nata mͥ fuerit tͥbulatio. ꝙ. ĩ habue¬
ro cui me cõmittam. &. indicem passionem animȩ meȩ: quid facio
Dicit illi sener. Credo indeum. quia ipse mutet grãm suam ꝙ satisfas¬
ciet tibi: si inueritate rogaueris eum. Et addidit dicens. Audiui eni
cua incythi tale aliquid factum ẽ. Frat ibi quidam qui sustinebat
tem ptationes & non habens fiduciam in aliquo eui confiteret᷑: para¬
uit sero peram suam ut discederet. E ecce nocte apparuit ei gr̃a dni
inspetie urginis. &. rogabat eum dicens. Nusquam uadas: sed sedehis
mecum. Nichil enim m᷑ali fiet tibi: exhis quȩ odisti. Qui credens ub
dmonendi sunt subiecti. ne p̃positorum suoꝵ uitam. temere
rephendant. si quid eos fortasse agere rep̃bensibiliter uident:
ne unde rectorum mala redarguunt: inde ꝑ elationis impulsũ. in

Expanded text:
tus officio, subripit alienum. Frater interrogavit quemdam senem tus officio, subripit alienum. Frater interrogavit quemdam senem dicens: Si fuero in loco aliquo, et nata mihi fuerit tribulatio, et non habuero cui me committam, et indicem illi passionem animae meae, quid facio? Dicit illi senex: Crede in Deum, quia ipse mittet gratiam suam, et satisfaciet tibi, si in veritate rogaveris eum. Et addidit dicens: Audivi enim quia in Scythi tale aliquid factum est. Erat ibi quidam qui sustinebat tentationes, et non habens fiduciam in aliquo cui confiteretur, paravit sero peram suam ut discederet. Et ecce nocte apparuit ei gratia Domini in specie virginis, et rogabat eum dicens: Nusquam vadas, sed sede hic mecum; nihil enim malum tibi fiet ex iis quae audisti. Qui credens verbis Dicendum est clericis ne praepositorum suorum vitam temere 236 judicent, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter vident; ne unde recte
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Profectus itaq hominis donum dĩ ẽ: nec ase potest quisq s ad ño
corrigi: testante ꝓpħa qui ait. Scio dñe quia non ẽ. hominis uia eius:
nec iuri ẽ. ut ambulet. &. dirigat gressus suos. Spiritalis autẽ gratia
non omnib distribuit᷑: s tantummꝰ electis donatur. Munera quoq¬
gratiarum. alii ista: alii uero donantur illa: nec datur habere ita uni
ut non egeat alterius. Posse autẽ fieri non ẽ. dubium: ut hi quos qui¬
dam uirtutum excellentia antecedunt: dĩ repentina p̃uenti gratia.
quosdam compendio sc̃itatis p̃ueniant: &. dum sint conuersione
postremi: subito efficiunt᷑ uirtutis culmine pͥmi. Dum igitur quisq
aliquod donum accipit: non appetat amplius quam meruit: ne¬
dum alterius mebri officium arriꝑe temptat: id quod meruit ꝑ¬
dat. Fenturbat enim corporis ordinem totum: qui non suo conten

Expanded text:
tur. Profectus hominis donum Dei est, nec a se potest quisquam, sed a Deo tur. Profectus hominis donum Dei est, nec a se potest quisquam, sed a Deo corrigi, testante propheta, qui ait: Scio, Domine, quia non est hominis via ejus, nec viri est ut ambulet et dirigat gressus suos . Spiritualis gratia non omnibus distribuitur, sed tantummodo electis donatur. Munera gratiarum alii ista, alii vero donantur illa. Nec dantur ita habere uni, ut non egeat alterius. 197 9. Posse fieri non est dubium ut hi quos quidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeventi gratia, quosdam compendio sanctitatis praeveniant; et dum sint conversione postremi, subito efficiuntur virtutis culmine primi. 10. Dum quisque aliquod donum accipit, non appetat amplius quam quod medum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corpori
Abbreviated transcription (Latin):
lucis: quȩ sustines orbem terrarum.  Dixit quidam albas. quod habita¬
uerit inheremo quadraginta annos solitarius quidã: qui interrogatus a
ioħe abbate. respondit: quia ex quo cepi solitarius ẽẽ nunquam me uidit
sol manducantẽ. Respondit ei albas ioħes. Nec ine irascentẽ. Picebant
de albate arsenio. quia tota nocte uigilabat: & quando uolebat circa¬
mane dormire. dicebat somno. Ueni serue male. Et sic subripiebat parũ
ipse aspirando nos p̃uenit ut bene uelimus. qui adiuuando subsequit᷑.
ne maniter uelimus. s possunus implere quod uolumꝰ: sicq p̃ueniente
gr̃a. & bona uoluntate subsequente: hoc quod om̃ipotentis dĩ donũ ẽ.
fit meritum nr̃ͣm. Qͦd bene paulus breui sententia explicat dicens.
Plus om̃ib illis laboraui. Qui ne uidet᷑ sua uirtute tͥbuisse quod fecerat.
humaña consurgat. Ab illo enim nob̃ om̃ia bona. gr̃a p̾ueniente donan¬

Expanded text:
lucis, quae sustines orbem terrarum. Dixit quidam abbas quod habitalucis, quae sustines orbem terrarum. Dixit quidam abbas quod habitaverit in eremo quadraginta annis solitarius quidam; qui interrogatus a Joanne abbate, respondit: Quia ex quo coepi solitarius esse, nunquam me vidit sol manducantem. Respondit ei abbas Joannes: Nec me irascentem. Dicebant de abbate Arsenio quod tota nocte m dormire, dicebat somno: Veni, serve male, 568 et subripiebat parum ipse aspirando nos praevenit ut velimus, qui adjuvando subsequitur ne inaniter velimus, sed possimus implergratia, et bona voluntate subsequente, hoc quod omnipotentis Dei donum est fit meritum nostrum. Quod bene Paulus brevi sententia explicat dicens: Plus illis omnibus laboravi . Qui ne videretur suae virtuti tribuisse quod fecerat, mens consurgat. Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donan
Abbreviated transcription (Latin):
omnib corpus reddunt. Miro enim consilio auctor ac disposicor ud
huic illa largit᷑. que aliis denegat: aliis hȩc denegat. que ist laqi
Mensuras itaꝙ dispositas sibi egredi nititur: quando qiusq pluspd
quam acceꝑit conatur. U nusquisꝙ deniꝙ fidelium. eui forcaless
tummodo datum ẽ. p̃ceptoꝵ oeculta disserere: uanum ẽ si temqd
etiam miracłis choruscat: aut si is quem suꝑne uirtutis donĩ al
sola miracła roborat: etiam diuinȩ legis pandere occulta conens
Inp̾cipiti namq pedem porrigit: qui mensuraꝵ suarum luntil
non attendit. Dicebant de abbate hor. quia neq mentitus ẽ. un¬
quam neq urauit. neq maledixit hominem: neq si necc̃e non fuit
locutus ẽ. alicui. Uenit aliquando abbas hylarion de palestina. ad
abbatem antonium inmontem: & dix̃ ei albas antonius. Bene uenisti
lucifer: qui mane oriris. E respondit abbas hylarion. Pax tͥ columna

Expanded text:
omnibus corpus reddunt. Miro consilio auctor ac dispositor noster omnibus corpus reddunt. Miro consilio auctor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat quae isti largitur. Mensuras itaque sibi positas egredi nititur, quisquis posse plus quam acceperit conatur. Unusquisque fidelium cui fortasse tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere si tentat etiam miraculis coruscare: aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat, etiam divinae legis pandere occulta contendat, in praecipitio pedem porrigit, qui mensurarum suarum limitem non attendit. Dicebant de abbate Hor quod neque mentitus est unquam, neque juravit, neque maledixit hominem, neque si necesse non fuit locutus est alicui. Venit aliquando abbas Hilarion, de Palaestina ad abbatem Antonium in montem, et dixit ei abbas Antonius: Bene venisti, lucifer, qui mane oriris. Et dixit ei abbas Hilarion: Pax tibi, columna
Abbreviated transcription (Latin):
monem sapientie. alii plenam fidem. alii grãm sanitatum.
alii oꝑationem uirtutum. alii ꝓpħiam. alii discretionem sp̃uum. ali gi
ac dispositor sic cuncta moderatur: ut qui extolli poterat ex donoqͥ
habet: humiliet᷑ ex eo quod non habet. Atq ita fit: ut ꝑ imꝑsau
potens dominus sic cuncta moderatur: ut dum singła queq sũt
omnium: interposita quadam necessitudine caritatis fiant oũla
singłorum: & unusquisq sic quod non accepit. in alterum poss&¬
at ut ipse alteri possidendum quod accepit. humiliter tribut
Sc̃a eccłia suꝑni sui capitis corpus ẽ: inqua alius alta uidendo a
alius recta oꝑando manus: alius adcuncta discurrendo pes: aAns
p̃ceptoꝵ uocem intelligendo auris: alius maloꝵ fetorem. bouꝵs
fraglantiam discernendo naris ẽ. Q enim corporalium more u̾¬
broꝵ uicissim sͥ accepta officia impendunt: unum desemetipll

Expanded text:
monem sapientiae, alii plenam fidem, alii gratiam sanitatum, monem sapientiae, alii plenam fidem, alii gratiam sanitatum, alii operationem virtutum, alii prophetiam, alii discretionem spirituum, aliir noster ac dispositor sic moderatur cuncta, ut qui extolli poterat ex dono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet. Atque ita fit ut cupotens Dominus sic cuncta moderatur, ut dum singula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitudine, fiant omnia singulorum: et unusquisque sic quod non accepit in altero possideat, ut ipse alteri possidendum quod accepit humiliter impendat. Sancta Ecclesia superni sui capitis corpus est, in qua alius alta videndo, oculus, alius recta operando, manus, alius ad cuncta discurrendo, pes, alius praeceptorum vocem intelligendo, auris, alius malorum fetorem, bonorumque fragrantiam discernendo, naris est. Qui enim corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis
Abbreviated transcription (Latin):
Eure negregimus: quo iudicetur fine nescimus. ꝙ non numꝗ. noe
It leatus crnunis: quod putatur causa uirtutis. Recte ergo offeri¬
his. eum bono studio bonum opus agimus: ẜ. recte non diuidimꝰ.
shabere discretionem inbono oꝑe postponamus Pirit abbas anto¬
uis. Sant quid̾a conterentes corpora sua inabstinentia: & qͥa non
lbent diseretionem.longe facti sunt a cdeo Dicebat albas daniel. qd
quantum corpus uirescit. tautum anima exsiccatur: & quautũ sicea¬
tum fuerit corpus. tantum anuna uirescit. Dix̃ abbas pastor. Malicu
nequaquam expellit malitiam: s siquis tibi malefecerit. bene fac ei
ut ꝑbonum opus tuum. destruas maliciam illius. In terrogatus est
his que enumerasti: & indiscretione. Hico enim tͥ: quia mult afflixe¬
runt carnem suam: ⁊ quia sine discretione faciebant hoc: abierunt
m̃ipotens deus interni iudicii secreto moderamine. alii ser¬

Expanded text:
caute negligimus, quo judicetur fine, nescimus; et nonnunquam hoc caute negligimus, quo judicetur fine, nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Recte ergo offerimus, cum bono studio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Dixit abbas Antonius: Sunt quidam conterentes corpora sua in abstinentia, et quia non habent discretionem, longe facti sunt a Deo. Dicebat abbas Daniel quia quantum corpus virescit, tantum anima exsiccatur; et quantum siccatum fuerit corpus, tantum anima virescit. Dixit abbas Pastor: Malitia nequaquam expellit malitiam, sed si quis tibi malefecerit, bene fac ei, ut per bonum opus tuum destruas malitiam illius. Interrogatus est his quae enumerasti, et in discretione. Dico enim tibi quia multi afflixerunt carnem suam, et quia sine discretione faciebant hoc, abierunt Omnipotens Deus interni judicii secreto moderamine: Alii ser
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sermo ẽ ꝓferendus. sicut eiꝰ qui corripitꝰ ex postulat salus. Q uod
lopus ẽ. aliquam medicam̃ti salutẽ. uerbo increpationis asꝑg̃e. leni¬
atem tamen eorde opus ẽ retinere. Doctores nonnumqͣm duris fe¬
nint inerepationib subditos: qui tam̃ acaritate eorum quos corripi¬
int non recedunt. Magnum ẽ discipline magisterium subtilitas dis¬
emonis: quatius quisq rector culpas delinquentiũ discrete nouerit
parere .&. pie resecare. Qui autẽ sic dimittunt peccata ut non corri¬
pni: aut sic quasi corrigendo feriunt ut non dimitant: discretio¬
s tom non habent. Scriptum ẽ. in libro genesi. Si recte offeras. &.
r non diuidas peceast. Oblata recte dundere ẽ. que libet bona nr̃a
no Duscer nendo pensare. Quod nimirum qui ag̾e dissimulat. etiã
dilt osfereus pereat. Sepe quod bono studio gerimus. dũ discerĩe

Expanded text:
ti sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod ti sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnunquam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen a charitate eorum quos corripiunt, non recedunt. Magna est disciplinae magisterii subtilitas discretionis, quatenus quisque rector culpas delinquentium discrete noverit parcere, et pie resecare. Qui autem sic dimittunt peccata ut non corrigant, aut sic quasi corrigendo feriunt, ut non dimittant, discretionis spiritum habent. Scriptum est in libro Genesis: Sirecte offeras, et recte non dividas, peccasti studia discernendo pensare. Quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe quod bono studio gerimus, dum discernere
Abbreviated transcription (Latin):
sibditorum dampnantur. si eos aut ignorantes non erudiant. aut pee¬
cutes non arguant: dicente domino ad propham. S peclatorem dedi te
donu istł. Si non fueris locutus ut se custodiat impius auia sua ille in
aut corrigantur a peccatis: aut si incorrigibiles existunt. ab eccłia separent
Qu blando uerbo castigatur non corrigit᷑: acrius necc̃e est arguat᷑ Cum
doore erum absridenda sunt: que leniter sanari non possunt. Qui ad¬
mnouitus secretim corrigi de peccato negligit. publice arguendꝰ ẽ: ꝙ.
uilnus quod occulte sanari nescit. manifeste debet emendari. Ma¬
nfesta peccata: non sunt occulta correptione purganda. Palam enun
sunt arguendi. qui palam nocent: ut dum aꝑta obuirgatione sanant᷑
hiqui eos imitando deliquerant corrigant᷑. Sum unus corripitur: plu¬
timi enendant᷑. Necc̃e enim. ut ꝓmultoꝵ saluatione unus condemp¬
netum quam punius licentiam multi ꝑiclitent᷑. Ita ergo delinquen¬

Expanded text:
iquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiant, aut peccantes non arguant: dicente Domino ad prophetam: Speculatorem te dedi domui Israel. Si non fueris locutus, ut se custodiat impius a via sua, ille inaut si incorrigibiles existunt, ab Ecclesia separentur. Qui blando verbo castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. Qui admonitus secrete corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, ii qui eos imitando deliquerant, corrigantur. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Melius est enim ut pro multorum salvatione unus condemnetur, quam pro unius licentia multi periclitentur. Ita ergo delinquen
Abbreviated transcription (Latin):
hic de una porticu astruitur. quod de cȩt̾is omnibꝰ iure iutelligat᷑
Uotsiam ad portarum seu porticuum descriptionẽ exordine
iam uenius.&. multa de eis tam obscure ꝓlata. tam am¬
bigue dicta inuenimus: libet tam exhoc quam ex aliis scͥꝑ¬
ture socis hoc hie de una porticu astruere. quod oporteat de cȩteris
omnib indubitanter intellig̾e. Erant enim om̃s sex ꝑ omnia si¬
mił facture. eiusdemq mensurȩ: nichilq aluid sibene recolo habe¬
bomts disiule. nisi quod int̾iorum portarum porticus iacebant ex¬
trinsecus. exterioꝵ uero iacebant intrinsecus: &. quod illorum ascen
heas ser porticus eiusdem mensure esse dicimus: non nr̃a auctoritate
sed scrpiure attestatione ꝓbamus. Post huius porte dimensiones
de ciua modo loquitur: de aquilonari porta statim sub infertur.

Expanded text:
hic de una porticu astruitur quod de caeteris omnibus jure intelligatur. hic de una porticu astruitur quod de caeteris omnibus jure intelligatur. Quoniam ad portarum, seu etiam porticuum descriptionem ex ordine jam venimus, et multa de eis tam obscure prolata, tam ambigue dicta invenimus, libet tam ex hoc quam ex aliis Scripturae locis hoc hic de una portica astruere, quod oporteat de caeteris aliis omnibus indubitanter intelligere. Erant enim omnes sex per omnia similis facturae, ejusdemque mensurae, nihilque aliud, si bene recolo, habebant dissimile, nisi quod interiorum portarum porticus jacebant extrinsecus, exteriorum vero jacebant intrinsecus, et quod illorum ascenshas sex porticus ejusdem mensurae esse dicimus, non nostra auctoritate, sed Scripturae attestatione probamus. Post hujus portae dimensiones de qua modo loquitur de aquilonari porta statim subinfertur:
Abbreviated transcription (Latin):
ueniret: tanto rectius quanto directius ad aliam hoc ẽ. ad ante positã
ꝓꝑaret. Post hane portam orientalem de qua modo loquit᷑. aquilonaris
& meridiaua atrii exterioris.& tunc demum tres alie porte atrii inte¬
rioris nominatim expͥmunt᷑: unde hanc atrii ext̾ioris esse quamuis
id scriptura tacuerit: indubitanter colligitur. Hanc portam gradus
habere scriptura commemorat: quot tam̃ habuerit aꝑte nusquam
determinat. Sed quia octo habere leguntur simul om̃s tres atrii inte¬
rioris. ꝙ septem due aliȩ atrii exterioris: ad monem᷑ de sinulib similia
estimare.&. ide̾co credimus eam ad ext̾iorũ similitudinem septẽ gradꝰ
habere.S. ascendit inquit ꝑgradus eius. inensus ẽ. Lunen portȩ ea¬
lamo uno latitudinem .i. limen unum calamo uno inlatitudine. ꝙ
thalamum uno calamo in longum .&. uno calamo inlatum: & int̾

Expanded text:
veniret, tanto rectius quanto directius ad aliam, hoc est ad ante positam veniret, tanto rectius quanto directius ad aliam, hoc est ad ante positam properaret. Post hanc portam orientalem de quo modo loquitur aquilonaris, et meridiana atrii exterioris, et tunc demum tres aliae portae atrii interioris nominatim exprimuntur: unde hanc atrii exterioris esse, quamvis id Scriptura tacuerit, indubitanter colligitur. Hanc portam gradus habere Scriptura commemorat, quot tamen habuerit aperte nusquam determinat. Sed quia octo habere leguntur simul omnes tres atrii interioris, et septem duae aliae atrii exterioris, admonemur de similibus similia aestimare, et idcirco credimus eam ad exteriorum similitudinem septem gradus alem et ascendit per gradus eius et mensus est limen portae calamo uno latitudinem id est limen unum calamo uno in latitudine et thalamum uno calamo in longum et uno calamo in latum et inter
Abbreviated transcription (Latin):
reliquis extimi muri portis recte intelligimus: quamuis scriptura ma¬
nifeste id non dicat. s magis sub intelligendum relinquat. Neq enim
oportuit eum in his diutius immorari: quȩ ꝑse pot̾ant satis sub intelli
Utrum autẽ hȩc edificia in ianitorum uel excubiarum ministeria
de putanda sint: incertum habemus. Nos tamen ea quasi ad excubiaꝵ
officia supra portam locamus:
scd̃m quod scriptum inuenimus.
& no. non tacebunt laudare nom̃
domini. Horum itaq quȩ dixit
tale exemplar formamus.¬
õtandum sane quod alia translatio non edificium sed murum
habet: ad queni sensum qui litteram nram applicare uoluerit
ab om̃i se questione absoluit: cum latitudinem ad muri spissi¬
tũdinem referre possit. Et uenit ad portam quȩ respicit uiam orienta¬
lem: & ascendit ꝑ gradus eius. Q uia orientalis ẽ. porta adquam uenit.
recte &. orientalis esse creditur illa de qua uenit. Nam si de alia aliqua

Expanded text:
reliquis extimi muri portis recte intelligimus, quamvis Scriptura mareliquis extimi muri portis recte intelligimus, quamvis Scriptura manifeste id non dicat, sed magis subintelligendum relinquat. Neque enim oportuit in his eum diutius morari quae per se poterant satis subintelligi. Utrum autem haec aedificia in janitorum vel excubiarum ministeria deputanda sint, incertum habemus; nos tamen ea quasi ad excubiarum officia supra portas locamus, secundum quod scriptum invenimus: et nocte non tacebunt laudare nomen Domini . Horum itaque quae diximus tale exemplar formamusotandum sane quod alia translatio non aedificium, sed murum habet, ad quem sensum, qui litteram nostram applicare voluerit, ab omni se quaestione absolvit, cum latitudinem ad muri spissitudinem referre possit. Et venit ad portam quae respicit viam orientalem, et ascendit per gradus ejus. Quia orientalis est porta ad quam venit, recte et orientalis esse creditur illa de qua venit. Nam si de alia aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusdam edificii ineo loco quo pͥus stetit. si in quam hoc dixiss: omnem
ambiguitatem tolleret. Nec tamen quia hoc non dix̃. ueritatẽ abstulit.
sed more suo obnubilauit. S unum ex subsequentib intelligi cogit.
alterum ex p̃cedentib innuit. Nam quoniam uirum qui hȩc metie¬
batur deporta qua prius steterat necdum memoratur: ei loco hoc
dicimus ẽẽ. quod cum dicat de latitudine & altitudine omnino tacet
de longitudine: cum naturaliter semꝑ pͥor sit longitudo quam latitu¬
Do uel altitudo: Sed attende quam artificiose in eo quod latitudineni
dixit: longitudinem non tacuit. Ubi enim longitudo ꝙ latitudo eqͣlis
est: in quamlibet partem latitudo recte dici potest. Tacendo gͦ quod
prius dicere debuit: eandem ẽẽ longitudinem & latitudinẽ satis argu¬
te ostendit. Q uod autem de hac una porta dicimus: hoc de dualnis

Expanded text:
cujusdam aedificii in eo loco quo prius stetit; si hoc, inquam, dixisset, omnem cujusdam aedificii in eo loco quo prius stetit; si hoc, inquam, dixisset, omnem ambiguitatem tolleret. Nec tamen quia hoc non dixit veritatem abstulit, sed pro more suo obnubilavit. Sed unum ex subsequentibus intelligi cogit, alterum ex praecedentibus innuit: nam quoniam virum qui haec metiebatur de porta qua prius steterat necdum recessisse memoratur, edicimus esse quod cum dicat de latitudine et altitudine, omnino tacet de longitudine, cum naturaliter semper prior fit longitudo quam latitudo, vel altitudo? Sed attende quam artificiose in eo quod latitudinem dixit, longitudinem non tacuit. Ubi enim longitudo et latitudo aequalis est in quamlibet partem, latitudo recte dici potest. Tacendo ergo quod prius dicere debuit, eamdem esse longitudinem et latitudinem satis argute ostendit. Quod autem de hac una porta dicimus, hoc de duabus
Abbreviated transcription (Latin):
positum sit. ut omnino ad totum referri non possit: Et erant ante
edificium gazophilatia. quia ante faciem eoꝵ. iuxta similitudinem
gazophilatiorum quȩ erant inuia aquilonis. S uel hoc solum debet
nobis in hac re fidem facere: q̃uia si hoc ȩdificii nom̃ uolumꝰ ad totũ
referre. omnium q̃ hie dicuntur ut dictum ẽ. conuincim̃ fiõe cassare.
Puto tamen neminem esse tam impbum. neminem tam posse inueniri ꝓ¬
teruum: quem inhac parte intam aꝑta ratione nob̃ contraire ñ pudeat
qui in hac nos sententia rep̃hendere non erubescat: cum cȩt̾a om̃ia iux¬
ta nr̃am exposionẽ ad litteram posse stare ꝑspexerit. si intam ꝑspicua ue¬
ritate sanum intellectum non subsannau̾it. S hȩc hactenus. Nunc ad lit¬
terę expositionem redeainus. E mensus ẽ. latitudinem edificii calamo
uno: altitudinem quoq calamo uno. Si dixisset & mensus ẽ latitudinẽ

Expanded text:
positum sit, ut omnino ad totum referri non possit? positum sit, ut omnino ad totum referri non possit? aedificium gazophylacia, et via ante faciem eorum juxta similitudinem gazophylaciorum, quae erant in via Aquilonis, secunobis in hac re fidem facere; quia, si hoc hic aedificii nomen volumus ad totum referre, omnium quae hic dicuntur, ut dictum est, convincimur fidem cassare. Puto tamen neminem esse tam improbum, neminem tam posse inveniri protervum, quem in hac parte in tam aperta ratione nobis contraire non pudeat, qui in hac nos sententia reprehendere non erubescat, cum caetera omnia juxta nostram expositionem ad litteram posse stare perspexerit, si in tam perspicua veritate sanum intellectum non subsannaverit. Sed haec hactenus: nunc ad litterae expositionem redeamus: Et mensus est latitudinem aedificii calamo uno, altitudinem quoque calamo uno. Si dixisset: Mensus est latitudinem