comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Scire autẽ dĩ eligere ÷ nes cire aut̃ rȩꝓbare. Argentũ suũ & aurũ suũ fecer
sibi idola ut in terirent. Id est qr his habundabant neglecto đo qui haec
ilł adornatũ et deliciarũ affluenciã dederat. fec er̃sibi idola contraanim̃ã
suã ut in terirent qr diiquossibi fecerant causa mortis & ꝑdicionis ilł
ectiter̃ Spiritaliterista q̃ de nabuchođon dicunt᷑ possreferriaddiabdã
qui inpleris que locis scripturȩ diuinȩ aquila appellat᷑ unde ÷ Si exabatꝰ
sueris utaquila indedetrahã tedicitdñs. Harc igit᷑ aquilauenit suꝑhere¬
ticorũ conciliabula qui condã fuerant dom̾dñi : & houdeo qr p̃uaricani
sut dĩ legẽ & si ne causa inuacantdm uerbis acuius noticia longe distant
operibus quittiam dm̃picientes ꝑfalsam doe trinã eligunt sibi regrietradi
uoluncatẽ principes scilic& & auctores ꝑuersorũ docmatũ. quos dsnescit quia

Expanded text:
Scire autem Dei, eligere est: nescire autem, reprobare. « Aurum suum et argentum suum fecerunt sibi idola ut interirent, » id est, quia his abundabant, neglecto Deo qui haec illis ad ornatum et deliciarum affluentiam dederat, fecerunt sibi idola contra animam suam ut interirent, quia dii quos fecerant, causa mortis et perditionis illis exstiterunt. Spiritualiter ista quae de Nabuchodonosor dicuntur, possunt referri ad diabolum, qui in plerisque locis Scripturae divinae aquila appellatur. Unde est: Si exaltatus fueris ut aquila, inde detraham te, dicit Dominus. Haec aquila venit super haereticorum conciliabula, quia quondam fuerant domus Dei: et ideo quia praevaricati sunt Dei legem, et sine causa invocant Deum verbis, a cujus notitia longe distant operibus, qui etiam Deum projicientes per falsam doctrinam, eligunt sibi reges contra Dei voluntatem, principes scilicet et auctores perversorum dogmatum, quod Deus nescit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bunt hoc in ania epera facient idolu fabricantes uacuũ paenitꝰ omnidiui nitate
& id circo turbine metent captiuitate is sicilic& tẽpestatẽ & miseriã. Gulmꝰ stans
non: in eis germ̃ñ faui& farinã. Quando semina iacta corrupuntur uento
& medullã ꝑdunc interiorẽ nequaquã poss facere stipula ut ex his seminib tantũ¬
modo pasfit efficifariua & es sepsusi. Sic̃uento corrupta semina fructũ non
resdunt ita ineis fraccus bom operis repperim ñ potesc hec aliquã speciẽ fecunq
oppimtionis pris habere Viele & subditur. Quod si & fecerit aliem

Expanded text:
bunt, hoc est, inania opera facient, idolum fabricantes vacuum penitus omni divinitate, et idcirco turbinem metent, captivitatem scilicet, tempestatem, et miseriam. « Culmus stans non est in eis, germen non farinam faciet. » Quando semina jacta corrumpuntur vento, et medullam perdunt interiorem, nequaquam possunt facere stipulae ut ex his seminibus tantummodo possit effici farina. Et est sensus: Sicut vento corrupto semina fructum non reddunt, ita in eis fructus boni operis reperiri non potest, nec aliquam speciem fecundae operationis possunt habere. Unde et su
Abbreviated transcription (Latin):
uobis deos aurros ł argenteos. Mein uocabunt ds̃ m̃s cognouimꝰteisrł. Quando
inquid captiuitas euenerit pressiangustia necesnitute cogente inuocabuntira
pellamus isr ael et seruamus nom̃ antiquum iacob qui tibi placuit scimꝰteatq: cognos

Expanded text:
vobis deos aureos vel argenteos. » « Me invocabunt, Deus meus, cognovimus te, Israel. » Quando, vobis deos aureos vel argenteos. » « Me invocabunt, Deus meus, cognovimus te, Israel. » Quando, inquit, captivitas evenerit, pressi angustia, necessitate cogente invocabunt me, pellamur Israel, et servamus nomen antiquum Jacob, qui tibi placuit, scimus te atque cognos
Abbreviated transcription (Latin):
tis ad p̃da unde &etechied parabolice de coloquitur. A quila grandis magnarũ a lart̃
longomum inoꝵ ductu uenit adlibanũ &cã. Ipsũ quippe ditẽplũ suꝑ quõꝓphetȩ p̃¬
cipitur acdnunciare aduentẽ aquilȩ etec hie appellat libanum. Vnde & tachari¬
us loquit᷑ dicens A peri libane portastuas & comedatignis cerostuos, Proto qđ
trans grissis fordis meũ & legemmẽã p̃uaricatis. Et hic uersus ad superioni
ꝑtinet qua p̃cipitur ꝓplietȩ ut excelsa uoceclamet quasi aquila suꝑ domũ dñi & :
sensus Quodtibi dico oꝓpheta atq: p̃cipio ut inguature tuo sittuba. iẽ magna
uoce ad nuncirs uenire rugõ chaldrorũ. Nobalqa causã hoc iubeo nisi qđ trans¬
gres sis̃ foedus meã faciendordola. Mlegem meã p̃uaricatius quad ixi Ñ facutis

Expanded text:
tis ad praedam. Unde Ezechiel parabolice de eo loquitur: Aquila grandis magnarum alarum, tis ad praedam. Unde Ezechiel parabolice de eo loquitur: Aquila grandis magnarum alarum, longo membrorum ductu venit ad Libanum. Ipsum quippe Dei templum, super quo prophetae praecipitur annuntiare adventum aquilae, Ezechiel appellat Libanum. Unde et Zacharias loquitur, dicens: « Aperi, Libane, portas tuas, et comedatignis cedros tuos. » « Pro eo quod transgressi sunt foedus meum, et legem meam praevaricati sunt. » Et hic versus ad superiora pertinet, quo praecipitur prophetae ut excelsa voce clamet, quia aquila super domum Dei. Et est sensus: Quod tibi dico, o propheta, atque praecipio ut in gutture tuo sit tuba, id est magna voce annunties venire regem Chaldaeorum, non ob aliam causam hoc jubeo, nisi quod transgressi sunt foedus meum faciendo idola, et legem meam praevaricati sunt, qua dixi: « Non facietis
Abbreviated transcription (Latin):
qua contra aduersarios dimicarent. ipsiueꝑo cogitant contradm̃ malitiũ impuissimas
hereses extruentes fiuntq similes gentib & ad nidilũ redigunt᷑ &tales uertunt᷑ in
arcũ dolosũ dũ suissententiis morte sibs ꝗ t̾nã in fer̃. unde principes hereticorum
ꝓpt̃ insaniã lingua sue quadm̃ blasphemant. sententia ueri iudicis ferientur
facentes eadẽ infalsi nominis ecła que sante faciebant dũ in aegypto hoc ÷ in tenebris
p̃cipit᷑ t sic exaltet uocẽ quatinus tube sit similis ut plurimi eũ audiant uociferant᷑
q plurimi pec cauerunt. Deniq quid eum exaltata uoce oporte at dicere sta¬
t̃ subiungit dicens. Quasiaquila suꝑ domũ dñi. Quoinl oco aquila appellaturna¬
bucho donosor ueniens aduersus ierusalem & dĩ tẽplũ qđ in ea eratsitũ quia quile cõ¬
parat᷑ ꝓpt̃ nimiã uelocitatẽ łrapa citatem qr imitatꝰ ÷ uolatũ a quilȩra pt̃i festinan¬

Expanded text:
qua contra adversarios dimicarent. Ipsi vero cogitant contra Deum malitiam, impiissimas haereses exstruentes, fiuntque similes gentibus, et ad nihilum rediguntur. Et tales vertuntur in arcum dolosum, dum suis sententiis mortem sibi aeternam inferunt. Unde principes haereticorum propter insaniam linguae suae, quia Dominum blasphemant, sententia veri judicis feriuntur, facientes eadem in falsi nominis Ecclesia, quae ante faciebant dum in Aegypto, hoc est, in tenebris phetam, cui praecipitur ut sic exaltet vocem, quatenus tubae sit similis, ut plurimi eum audiant vociferantem, quia plurimi peccaverunt. Denique quid eum exaltata voce oporteat dicere, statim subjungit, dicens: « Quasi aquila super domum Domini. » Quo in loco aquila appellatur Nabuchodonosor, veniens adversus Hierusalem et Dei templum, quod in ea erat situm. Qui aquilae comparatur propter nimiam velocitatem vel rapacitatem, quia imitatus est volatum aquilae raptim festinan
Abbreviated transcription (Latin):
si mlitudinẽ alies quilibetntquã p̃perittrahi & sumliscorũ fficit̃ uxt
qd su pradictũ: Erit sicut populis sioim sacerdes. siue &i ã ephraim populis conru¬
cetur qu am̃s herctioi nchildiffer aberrore gentiliũ & qui fuerat priens
condã eeles ie fit quas pams subcmericus exoninipar tecinerib: peecatorum
circũdatur necreuertitur ad dñm incoepto ꝓmanererrore. Cuius roburhas
fertitud inem iurtutum & intellegentie demones xp̃i anorũ pessimi ostes
aufer̃ ipse uero hocnescit dũ siliami cosputat quos deuoratoressentit. Sedi
caniineo es funduntur cdũstulti cia cordis illius usq ad t̃minũ uitȩ in roꝑseus¬
rat. Sicutem̃ iusti honiiis canisapientia eius intollegit᷑ sicimpus tula¬
ciatius accipit᷑ ipsi aut̃ u&us tutem sueignonit malicie dequa seripti¬

Expanded text:
trahit, et similis eorum efficitur, juxta quod supra dictum est: Erit sicut populus sic sacerdos. Sive etiam Ephraim populis commiscetur, quia omnes haeretici nihil differunt ab errore gentilium, et qui fuerat princeps quondam Ecclesiae, fit quasi panis subcinericius, ex omni parte cineribus peccatorum circumdatus, nec revertitur ad Dominum, in incoepto permanens errore, cujus robur, hoc est, fortitudinem virtutum et intelligentiae, daemones, Christianorum pessimi hostes, auferunt. Ipse vero hoc nescit, dum sibi amicos putat, quos devoratores sentit. Sed et cani in eo effunduntur, dum stultitia cordis illius usque ad terminum vitae in eo perseverat. Sicut enim justi hominis cani sapientia intelligitur, sic impii stultitia accipitur. Ipse autem vetustatem suae ignorat malitiae, de qua s
Abbreviated transcription (Latin):
uolũ tatã populus urł iero buã elegit. Deluerate ñ iuxta legis p̃ceptũ c̃ sulere dm̃an
uellit hoc firri enicꝑ sortem eli gererege nõ scđm suã uoluntatẽ. Nam& se pefi¬
unt necernriȩ causȩ quuep̃tirire naqueunt sed tam̃ qr hominus ũdiuo lunta¬
tur. Vȩ illi homini ꝑquẽ tradendus sit. Neqͥ enĩ in eius mortẽ Nr̃a uidas necis¬
sitatẽ autdi c̃siderauit uoluntatẽ sed pocius suã secutus ÷ cupiditatẽ. Ideoq qd

Expanded text:
voluntatem populus Israel Jeroboam elegit. Debuerat enim juxta praeceptum consulere Deum, an voluntatem populus Israel Jeroboam elegit. Debuerat enim juxta praeceptum consulere Deum, an vellet hoc fieri, et sic per sortem eligere regem, non secundum suam voluntatem. Nam et saepe fiunt necessariae causae, quae praeteriri nequeunt, sed tamen quia homines non Dei voluntatur: Vae illi homini per quem tradendus sit. Neque enim in ejus morte nostram Judas necessitatem, aut Dei consideravit voluntatem, sed potius suam secut
Abbreviated transcription (Latin):
geri cũ & ꝑ sortem regẽ constituerit. Nam & samuel cortge constituto dix̃ a en¬
tuidetis que edegit dñs Vnde & in domo abr condito ꝓdidit et auricula samud is
cus aduentum antereuelauit. Sed sciendũ qr dñs om̃ pr aliquando fieri ꝑmittia
qđ non uulo icut dapsius electione factũ ꝓcerto constat. Vidit qup peꝓna
illorũ corda a delectionẽ ngir. & ideo ꝑmisit fieri scđn qđ peaebant contrasiũ
uolũtatẽ. Quod extonitruo & coruscatione faeta tẽpone aestiuo contra c̃suetu¬
dinẽ illius t̃rȩaꝑtemons trat᷑. Vnde & samuelrciens hoc dm̃ nolle p̃dũ eu luire
gis quodurissima seruitute trantei subiciendi ut ad dñm rogeclem̃ timimũrtuer¬
terent᷑. Siautẽ adieroboã qui postei decẽ tribub: p̃fuit & adceteros principes qui
ei in regno suecesrer ista retulerimus manifeste cognoscimꝰ hoc ẽtradi ondinatio ne
factũ : Li cecem̃ ds̃ ꝓpt̃ piccatũ ialom onisiratus regnũ diuidere uoluerit tam̃ẽtra sua

Expanded text:
gerit eum, et per sortem regem constituerit. Nam et Samuel eo rege constituto dixit: Certe videtis quem elegit Dominus. Unde et in domo absconditum prodidit, et auriculam Samuelis ante ejus adventum revelavit. Sed sciendum quia Deus omnipotens aliquando fieri permittit quod non vult, sicut de ipsius electione factum profecto constat. Vidit quippe prona illorum corda ad electionem regis, et ideo permisit fieri secundum quod petebant, contra suam voluntatem. Quod ex tonitruo et coruscatione facta tempore aestivo contra consuetudinem illius terrae, aperte monstratur. Unde et Samuelut ad Dominum regem clementissimum reverterentur. Si autem ad Jeroboam, qui postea decem tribubus praefuit, et ad caeteros principes qui ei in regno successerunt, ista retulerimus, manifeste cognoscimus hoc contra Dei ordinationem factum. Licet enim Deus propter peccatum Salomonis iratus regnum dividere voluerit, tamen contra suam
Abbreviated transcription (Latin):
cudr ceidixer̃ naciones in auxiliũ sibi qđ supra ostensũ ÷ ũdudicit᷑ qđ  ab ie¬
scilicet ut cunctiparit̃ ducantur captiui . ł tquiescent paulis ꝑ abhonorinti
et principũ. Quasi diceret. Hapetenus a mabant dare aduersarus muntra
quos dili gebantniunc aut̃ faciã eos cessare paulis per ut quam diutran¬
perint in captiuitatem non soluant stipendia &iã suir regibus &
principib donec scilicet ꝑueniant in assirios ab inequaquã uelitiliberꝑ
eñ quiscit uolunta r̃ẽ obusui & ñfaciteã. uapula bit multũ. Di lexsti mercede
cupens areas tritici. Perapreas & triticũ abundantiã omniũ rerũ intelle¬
sup Ql uib idẽ populis fruebat̃. quȩ om̃a pulat sibi ee data ꝓmercede eoqđ
eelic tab coperit tolola colere. Omnia em̃ q̃ a dõ ꝑcoeperat idolis deputabat qũa
unũ. Qđ factũ eẽ constat tẽporib helie et helisei quando matresco

Expanded text:
udis, in auxilium sibi, quod supra ostensum est, ubi dicitur, quod abies ad pugnam, scilicet ut cuncti pariter ducantur captivi. « Et quiescent paulisper ab onere regis et principum. » Quasi diceret: Hactenus amabant dare adversariis munera, quos diligebant: nunc autem faciam eos cessare paulisper, ut quandiu transierint in captivitatem, non solvant stipendia etiam suis regibus et principibus, donec scilicet perveniant in Assyrios, ubi nequaquam veluti liberi ni sui, et non facit eam, vapulabit multum. « Dilexisti mercedem super omnes areas tritici. » Per areas et triticum, abundantiam omnium rerum intelligamus, quibus idem populus fruebatur, quae omnia putabat sibi esse data pro mercede, eo quod derelicto Deo coeperit idola colere. Omnia enim quae a Deo perceperat, idolis deputabat, quam vinum. Quod factum esse constat temporibus Eliae et Elisei
Abbreviated transcription (Latin):
ro: corde ł sicut supma clictũ ÷ deos eorũ colendo. Et in assirus pollutũ
comedit Sicut enunt̃ra sua idoelotita comedebant: ita ductuncap¬
auitẽ in assirios sacrificus demonũ uescebant᷑ q̃dũ idolis offere¬
bant᷑ polluta fiebant : NONlibabunt cdño uinũ sed demonib &ide ñ pla¬
postti dño uinũ libare poterant ñ habentes tẽplũ ł altare in quo hae facerent
Sacri ficia ecrũ quasi panis lugentiũ. Om̃es qui comedunt eũ contaminabunt᷑
Apudiudeos cũ ꝓmortuosacrificiũ offerebat᷑ quisquis inde comedis set in mun¬

Expanded text:
 corde, vel, sicut supra dictum est, deos eorum colendo. Et in Assyriis pollutum comedit. » Sicut enim in terra sua idolothyta comedebant, ita ducti in captivitatem, in Assyriis sacrificiis daemonum vescebantur: quae dum idolis offerebantur, polluta fiebant. « Non libabunt Domino vinum, » sed daemonibus, « et non plaomino vinum libare poterant, non habentes templum vel altare, in quo haec facerent. « Sacrificia eorum quasi panis lugentium. Omnes qui comedunt eum, contaminabuntur. » Apud Judaeos cum pro mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
hieroslimur supta orcasione ratiliaret᷑ reguiudȩ. Iota nacte dormiuit costi
eos manei pie succensis quasiignis flamȩ Post qua igne malicie mi sitineoram
cordilu &uiditros furere nullũq: et̃ quisue resistere ualuntati tota noetedo¬
miuit hoc securus iacuit uersat in tenebris coquens urigneim pietati
Imaneuut̃ iprr succeriuc flamis cuorũ scelerũ uenit adimmolandunso¬

Expanded text:
rosolymis, sumpta occasione reconciliaretur regi Judae. « Tota nocte dormivit coquens eos, mane ipse succensus quasi ignis flammae. » Postquam ignem malitiae misit in eorum cordibus, et vidit eos furere, nullumque esse qui suae resisteret voluntati, tota nocte dormivit, hoc est, securus jacuit, versatus in tenebris, coquens eos igne impietatis, mane autem ipse succensus flammis suorum scelerum, venit ad immolandu
Abbreviated transcription (Latin):
noctedomiunt qr ob pressi ẽsensiseorũ horũ corda cale fieri noscunt
iraauaritia ceteria uicus i psiq deuorant iudices suos hoo  siquit posr
babere in animo uirtutũ ł ensis quibimala discernunt᷑ ab on is. abstra¬
sunt ubillis & om̃s principestaliũ cecider in dipdestinationt neo int̃ros
quiclamit ad dmimnutin uocans nom̃ añ saluus fiat Ephrai in popalis ipse cõ¬
mireebant̃ Ephraĩ ñ hic tantũ madoreges ut superius. sed om̃is populis
decetribui accipitur. Ephrai ergo iđ omneregnũ decẽtribuũ cõmisteba¬
tur in populis hoc ÷ similis erat gentib: idolacolentib: Eplrrai factur : sub¬

Expanded text:
nocte dormiunt, quia oppressus est sensus eorum. Horum corda calefieri noscuntur nocte dormiunt, quia oppressus est sensus eorum. Horum corda calefieri noscuntur ira, avaritia, caeterisque vitiis, ipsique devorant judices suos, hoc est, si qui possunt habere in animo virtutem, vel sensus quibus mala discernuntur a bonis, abstrahunt ab illis, et omnes principes talium ceciderunt in Dei praedestinatione, nec est inter eos qui clamet ad Dominum, ut invocans nomen Domini salvus fiat. « Ephraim in populis ipse commiscebatur. » Ephraim non hic tantummodo reges, ut superius, sed omnis populus decem tribuum accipitur. Ephraim ergo, id est omne regnum decem tribuum, « commiscebatur in populis, » hoc est, similis erat gentibus idola colentibus. « Ephraim factus est sub
Abbreviated transcription (Latin):
isran Non est quicamit in us adme. Iđ nemo in regil: aut in sub iecto populortp¬
peritur quiad meclama& ofrelictisidolis ad đm conuertatur. Haec om̃abra¬
nis ieronimus ad berati coseoruq rȩfret discipulos quinalitia diaboliquit rex
siupom̃s iniquos debriati. dies regis oc ÷ cunisq ppositorũ suorũ uerbi gracia. mar¬
cionis arruatq: eunomu c&terorũq celebrant festiuos telesiã relinquentes &
ueritatẽ fidei conculcantes. unde & hiqͥceteris p̃s applaudunt illis eequad uide¬
ant corda illorũnequitiarefirtar &uino iniquitatis in fusa dequo salomondicit
rinciper iununb&bant nȩquando obliuis cantursapentiȩ. In saniunt etia
exuinodequonorsor Furor in quit dra conĩ uinu torũ & cũ Quod aut̃ dr̃
ieroboa tota nacte dormis st estinditur ꝑhoc qr horaticidũ in tenebris infido¬
utatis morant̃ lucẽ ueri sclis nonualent ꝑspicrre. Nlam & qui dormiunt

Expanded text:
st in eis qui clamet ad me, » id est, nemo in regibus aut in subjecto populo reperitur qui clamet ad me, et relictis idolis ad Deum convertatur. Haec omnia beatus Hieronymus ad haereticos eorumque refert discipulos, qui malitia diaboli qui est rex super omnes iniquos debriati, dies regis hoc est, cujusque praepositorum suorum, verbi gratia, Marcionis, Arii, atque Eunomii, caeterorumque celebrant festivos, Ecclesiam relinquentes, et veritatem fidei conculcantes. Unde et hi qui caeteris praesunt, applaudunt illis, eo quod videant corda illorum nequitia referta, et vino iniquitatis infusa; de quo Salomon dicit: Principes vinum non bibant, nequando obliviscantur sapientiae. Insaniunt etiam ex vino. De quo Moyses: « Furor inquit draconum vinum eorum, » etc. Quod autem dicitur Jeroboam tota nocte dormisse, ostenditur per hoc, quia haeretici dum in tenebris infidelitatis morantur, lucem veri solis non valent perspicere: nam et qui dormiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
lteme fures suer & latrones : Vnde signifi cant̃ ait quod latrunculus fo¬
risex poli& ñ em̃ pos s̃ illos pͥuari uest exp̃i quos docuerint. nisi de ecła foriseos
eduxerint & inuia doctrinarum suarũ ambular fecerint. Et ne forte dicant
iucordib: suis omnẽ malitiã torum mere cordatũ nuccrcum deder eos ad inuen¬
lune t̃ sugs e ferte in quit dicant in cordibis siuis ꝓueterib: peccatis nos punit
a patrũ delicta ꝑsoluimus iuxta illud. patros comedor uua acerbam & den¬

Expanded text:
te me, fures sunt et latrones. Unde significanter ait, quod latrunculus foris exspoliet. Non enim possunt illos privare Christi veste, quos docuerint, nisi de Ecclesia foris eos eduxerint, et in via doctrinarum suarum ambulare fecerint. « Et ne forte dicant in cordibus suis, omnem malitiam eorum me recordatum, nunc circumdederunt eos adinventiones suae. » Ne forte inquit dicant in cordibus suis, pro veteribus peccatis nos punit, et patrum delicta resolvimus, juxta illud: « Patres nostri comede
Abbreviated transcription (Latin):
qui s uccidantur a nabochonosor & exercitueius. Ñmultoenum postem pore
duceris captiuus inbabilonem & mes sionis tuȩ hoc ÷ int̃ fectionis tẽpus ad¬
ueni&. Cum conuertero captiuitatẽ populimti .s. uidebis. Impletum :
hoc suberrore geꝑsarum quanedo ꝑmanum toro babrel & inmatqi ncemia re¬
uera s̃ uid en interra suã iu demibus multis quorum tempore eade facta
fuerat liutas qui uidentes illorum c̃uersionem quinati fuerant incaldia
parit̃ cũipsis reuersis. Nota autem qd iude captiuitas etregressio parit̃ p¬
errore populis abeis seductꝰ sordiclatur. ludȩ quoq: hec ÷ uiris eelesiastris
p̃cipitur ut p̃parent messẽ sectionis metendippt̃ paccata sua in diẽ iudia

Expanded text:
qui succidantur a Nabuchodonosor et exercitu ejus. Non multo enim post tempore duceris captivus in Babylonem, et messionis tuae hoc est interfectionis tempus adveniet. « Cum convertero captivitrege Persarum, quando per manum Zorobabel et Jesu atque Nehemia, reversi sunt Judaei in terram suam, videntibus multis, quorum tempore eadem facta fuerat captivitas, qui videntes illorum reversionem qui nati fuerant in Chaldaea, pariter cum ipsis reversi sunt. Nota autem quod Judae captivitas et regressio pariter perrore populus ab eis seductus sordidatur. Judae quoque, hoc est, viris ecclesiasticis praecipitur, ut praeparent messem sectionis, metendi propter peccata sua in die judicii
Abbreviated transcription (Latin):
incidirtininanur cłiuiuentis. Aliquando ꝓscalori & res crdida in
dec Non orruisti uirginis iterũ hioe ÷ serdiduni deputastu H lor sum
itaq hoc in loco ꝓtimore ponitur ildolatriȩ Ex pauitimm ꝓphetaui dens idlum qđ su¬
cerant his raeditȩ relictodõ : Ideoqait. Indomo ifrael iđ inc gregatione dicũ
tribuum uidiidolatriã : Quidenim horribilus quã decẽtrib: adidolor:mcul¬
tũ ropentetrans gresras . Ihi fornicationes ephaim. c̃taminatur⁊ irrał. Dic¬
tũ aẽ superiis qđ nomine ephrã hieroboã intellegat̃ pͥmscilic& rex. decẽ trilniũ
is raelu caut omneregnu illus. Dicituritaq Ibi hoe÷ inclemia irrł. quo hor ren¬
dũ apparuit fornicationes s̃ ephraum. iđ hieroboam detribue phraim quidm̃
relinquens idola uenerari corpit  Fornicat᷑ quippe homo quando crratorem

Expanded text:
rdida; unde est: Non horruisti virginis uterum, hoc est, sordidum non deputasti. Horrendum itaque hoc in loco pro timore ponitur idololatriae. Expavit enim propheta videns idolum, quod fecerant Israelitae relicto Deo, ideoque ait: In domo Israel, id est, in congregatione decem tribuum vidi idololatriam. Quid enim horribilius quam decem tribus ad idolorum cultum repente transgressas? « Ibi fornicationes Ephraim, contaminatus est Israel. » Dictum est superius quod nomine Ephraim Hieroboam intelligatur, primus scilicet rexIsraelis autem, omne regnum illius. Dicitur itaque ibi, hoc est, in domo Israel qua horrendum apparuit, fornicationes sunt Ephraim, id est, Hieroboam de tribu Ephraim, qui Deum relinquens idola venerari coepit. Fornicatur quippe homo, quando Creatorem
Abbreviated transcription (Latin):
Audite hoc sacer dotes & ad tendite domus i srł & domꝰ regis auscultate
q aiidicium uobis : qm̃ laqueus factiestis speculationi et rex pansũ sus
tabor : Sacerdotales decem triluum alloquitur & uocatipsor acreges
eorum adiudicium non quosint sacerdotes de tribuleui. seod quosacerdo¬
tesuocentur a populo : Sedetisrł hoc ÷ populis uocatur adiudicium
nulluq excipitur ut et sacerdotes & populis & reges quis ecduxerant
populum & constituerant ei tales sacerdites simulaudiant quid fe¬
cerunit &cur inimicistradentur  Audite inquit hoc om̃s it

Expanded text:
domus regis auscultate: quia judicium vobis est, quoniam laqueus facti estis speculatione et rete expansum super Thabor. » Sacerdotes decem tribuum alloquitur, et vocat reges eorum ad judicium, non quod sint sacerdotes de tribu Levi, sed quoniam sacerdotes vocentur a populo. Sed et Israel, id est populus, vocatur ad judicium, nullusque excipitur, ut et sacerdotes, et populus, ac reges, qui seduxerant populum et constituerant illi tales sacerdotes, simul audiant quid facerent, et cur inimicis tradantur. Audite hoc omnes et
Abbreviated transcription (Latin):
Nuius modi halita cuila arant ineadem regione idarioditꝰ qd stgala at quasi fuces
luronũ Quiusicat illila tentes in eccults denudabans et int̃ ficieb ams homines. Itus acerdotes gala¬
athinsidiuantes simplicatati populi expoliabam es fide. etint̃ ficieb cat mente. Quos autem deci pͥriti po¬
cerant uestilius priuabant & corporenecabant & hoc⁊ qđ sulditur. Particeps sacerdo¬
cribuũ q: hodie neapolis appellatur unde transitus erat his raelitis in hueru salem ubi
solũ licebat uictimar immolari. Trib ergo tem porib. quiliis scłm legis p̃ceptũ populus
ad łĩ tãplũ ascendire debulat sacer doten dolorum ponebant in itinerelatrones quun¬
sidiarint᷑ ꝑgentilo remagis uitulos aurcos in .dan & in bael quã dñm̃ adorarent
in hirus alem &ques reuicaren ualebant in eadẽ uiaint̃ ficiebant. Quorũ sacer¬
dotum particepserat galaad. qr sacerdates illus. coniuratiore & consenserat sum

Expanded text:
ujusmodi habitacula erant in eadem regione. Idcirco dicitur quod sit Galaad quasi fauces latronum, quia sicut illi latentes denudabant et interficiebant homines, ita sacerdotes Galaad insidiantes simplicitati populi, exspoliabant eos fide, et interficiebant mente. Quos autem decipere non poterant, vestibus privabant, et corpore necabant. Et hoc est quod subditur, « particeps sacerdotribuum et duarum, quae hodie Neapolis appellatur, unde transitus erat Israelitis in Hierusalem, ubi solummodo licebat victimas immolari. Tribus ergo temporibus, quibus secundum legis praeceptum populus ad Dei templum ascendere debebat, sacerdotes idolorum ponebant in itinere latrones, qui insidiarentur pergentibus, ut magis vitulos aureos in Dan et in Bethel quam Dominum adorarent in Hierusalem; et quos revocare non poterant, in eadem via interficiebant. Quorum sacerdotum particeps erat Galaad, quia sacerdotes illius conjurationem et consensum
Abbreviated transcription (Latin):
& sectari humilitate & facere elemosinas q̃. sacrificia iͦxarentur sicit
rectitudine fidei& bona uoliuitatȩ ꝓcederent. Sed cũ & huixiseri cordu
&hu rectã abiecerint discientiã frus tra setrunc cato capite fideicetem
m̃ brab abbsictant. Pruuaritis enĩ pactum łi ineclesia sicut adã in paradiso
ldeoq quomo elle depara diso. Ita & isti eicient᷑ deeclesia  Gala ad ciuitas
operantiũ idolũ. Gala ad nom̃ ÷ ciuitatis ł montis sed hic ꝓciuitate ponitur
Est autem sit a trans ior danen in tribugad. in hac urbe primitꝰ idolũ ÷ con¬
sicratũ q habitabatur a sacerdotibi Eratenĩ & ciuitas fugitiuorũ Sed qui¬
to crlibrio & ma uriserat auctoritatis ql in partẽ sacerdotũ fuerat deligato
tanto principiũ idolatruȩ & malorũ omniũ fuit. Et qusti primũ icbola con¬
recrarunt primi a bnirus capti & in captiuitatẽ s̃ ducti  Supplantata san¬
guine Legimus in libroregũ qđ iehu unctꝰ in ramoth galaad in regem delo

Expanded text:
militatem, et facere eleemosynam, quae sacrificia vocarentur, si cum rectitudine fidei et bona voluntate procederent. Sed cum et hi misericordiam, et hi rectam abjiciunt Dei scientiam, frustra se truncato capite fidei caetera membra habere jactant. Praevaricati enim sunt pactum Dei in Ecclesia, sicut Adam in paradiso: ideoque quomodo ille a paradiso, ita isti projicientur ab Ecclesia. « Galaad civitas operantium idolum. » Galaad nomen est civitatis vel montis, sed hic pro civitate ponitur; est autem sita trans Jordanem in tribu Gad. In hac urbe idolum primitus est consecratum, quia habitabatur a sacerdotibus. Erat enim et civitas fugitivorum, sed quanto celebrior et majoris erat auctoritatis, quia in partem sacerdotum fuerat delegata, tanto principium idololatriae et malorum omnium fuit: et quia isti idola primum consecrarunt, primi ab Assyriis capti, et in captivitatem sunt ducti. « Supplantata sanguine. » Legimus in libro Regum quod Hieu unctus in regem in Ramo
Abbreviated transcription (Latin):
sidiluculũ pparat ÷ egressus eis : Dilu culũ dr̃parua dieilux. quaori¬
ente tenebrȩ noctis fugantur & claritas diei a pparert incipit : Estir¬
go sensis : Sicut dilucũlo surgente tenebrȩ noctis fugantur. & luxdii
aperitur it a xp̃o in camenascente tenebrȩpeccatorũ pr̃orum dis
mentis nr̃ȩ aperuit & claritate caelestis patriaelumq uere scienie
mani festauit : Et pulcrȩ eadem natiuitas egressis eus appellat᷑ de qua
pialmista . Et ipse tam quã sponsus ꝓces sitdethalamo suo : Tamquas pon¬
sis quippe dethalamoꝓcessit quandodeincorruptio uirginis utero
in maculatum corpis adsũsit & in carnenatus apparuit : : Orciius orto
recttad huc subdit᷑ : Et ueni& quasi inbernobistẽporaneu & serotinii t̃¬
ra : Quantũ ad literã tẽporaneum imbreuocat pluuiã quatiactis se¬
minib: adodat᷑ t̃ repalestinorũ quam fufa coalescant semina: Sero¬
ti nũ aut̃ q̃: ad maturita temeos dẽ ꝑlia fructꝰ: Si qͥdẽ terra reꝓ¬

Expanded text:
si diluculum praeparatus est egressus ejus. » Diluculum dicitur parva diei lux, qua oriente tenebrae noctis fugantur, et claritas diei apparere incipit. Est ergo sensus: Sicut diluculo surgente tenebrae noctis fugantur, et lux diei aperitur, ita Christo in carne nascente tenebrae peccatorum nostrorum dissimentis nostrae aperuit, et claritatem coelestis patriae, lumenque verae scientiae manifestavit. Et pulchre eadem nativitas egressus ejus appellatur, de qua Psalmista ait: « Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo. » Tanquam sponsus quippe de thalamo processit, quando de incorrupto virginis utero immaculatum corpus assumpsit, et in carne natus apparuit. De cujus ortu recte adhuc subditur. « Et veniet quasi imber nobis temporaneus et serotinus terrae. » Quantum ad litteram, temporaneum imbrem vocat pluviam, quae jactis seminibus a Deo datur terrae Palaestinorum, qua infusa coalescunt semina; serotinam autem, quae ad maturitatem eosdem perducit fructus. Siquidem terra pro
Abbreviated transcription (Latin):
siens. Iđ si cuti ueniente ide nubesq telam nocte reddiderat ꝑtransta a
ueluti mane consurgens ros ortosolesic cat᷑ itaillami sericordia qua uobis
pas sriios babiloniosquentura q Propt hoc dolaui i ꝓphetas ehdi dicirnteri
b idioq peccaumus testat̃ se dñs pis ꝓphetas int̃fectis se ut ips eos occisesadñam
tentes in temti uerterent᷑ in occasionẽ salutis. Hinc legimus in libroregũ ccał¬

Expanded text:
est, sicut veniente sole, nubes quae tetram noctem reddiderat pertransit, et veluti mane consurgens ros orto sole siccatur, ita illa misericordia, qua vobis per Assyrios et Babylonios venturum. « Propter hoc dolavi in prophetis. » Ne dicerent tatur se Dominus prius prophetas interfecisse, ut ipsi eos occisos a Domino nterempti verterentur in occasionem salutis. Hinc legimus in libris Regum qua
Abbreviated transcription (Latin):
Nospariter in illo surreximus quorũ resucitatiorem suare surctione signauit
Vel primum diemaccipiamus aduentũ xp̃i in humilitate secundum in gloriaq
uidebitur ab omnib: : Tecium quando transac to udiciod ectis ampliorẽ gloriã su
demons trabitclaritatis: Generalẽ em̃ominium scorũ uiui ficationem & re sir¬
rectionem. ordinauit đ pat̃ suri ꝑfilium : Vel nobis pͥma dies : quan drena scim̃p

Expanded text:
nos pariter in illo surreximus, quorum resuscitationem sua resurrectione signifiVel primum diem accipiamus, adventum Christi in humilitate, secundum in gloria, qua videbitur ab omnibus: tertium, quando transacto judicio, electis ampliorem gloriam suae demonstrabit claritatis: generalem enim omnium sanctorum vivificationem et resurrectionem ordinavit Deus Pater fieri
Abbreviated transcription (Latin):
cumsuis partib: hoc ẽ cũ malisq. eger̃ operib. ad interitũ ꝓperant arꝰ¬
ne clãnationis: Clangite bucina ingabaa. tuba in rama. ululate inbuta¬
uen: Bucina excornu animantis recuruofit. Tuba aut̃ exere ł arger¬
to in lege fieri p̃cipit᷑ conerepabatq: inbellis & in solĩnitatib: Gabaa &
ramaciuitates s̃ in tribubeniamin sibiuicine: haec ÷ gabaa inqnatꝰ :
saul Rama aut̃ ipia ÷ quã rex isrł conatꝰ ÷ occupare sicut in regũlegit᷑
ut claudere exitũ & introitũ tribui iudȩ etbeniamin: Porro beha¬
uen intibu ÷ ephrai q̃ anteuata ÷ b& hel : Quia igit᷑ p̃miserat superus
decẽ acduarũ tribuũ captiuitatẽ dicens Nunc deuorabiteos msiscũ
partib suis ortat᷑ eos quasiiã instante uicina captiuitate ut re sonen
bucinis et tubis cohortantes sem uicem in c̃omunem luctũ & ÷ sensis:
Molite ur̃am captiuita tẽ humili uoce deflere sedbucinis concrepati
& tubis ut om̃s audiant qui in circuitu sunt : Cui sen suibene congruit

Expanded text:
interitum properant aeternae damnationis. « Plangite buccina in Gabaa, tuba in Rama, ululate in Bethaven. » Buccina ex cornu animantis re curvo fit, tuba autem ex aere vel argento in lege fieri praecipitur, concrepatque in bellis et in solem nitatibus. Gabaa et Rama civitates sunt in tribu Benjamin sibi vicinae. Haec est Gabaa, in qua natus est Saul. Rama autem ipsa est, quam rex Israel conatus est occupare, sicut in Regum legitur, ut clauderet exitum et introitum tribui Judae et Benjamin. Porro Bethaven in tribu est Ephraim, quae ante vocata est Bethel. Quia ergo praemiserat superius decem tribuum et duarum captivitatem, dicens: « Nunc devorabit eos mensis cum partibus suis, » hortatur eos quasi jam instante vicina captivitate, ut resonent buccinis et tubis, cohortantes se invicem in communem luctum. Et est sensus: Nolite vestram captivitatem humili voce deflere, sed buccinis concrepate et tubis, ut omnes audiant qui in circuitu sunt. Cui sensui bene congruit,
Abbreviated transcription (Latin):
& iudas uinculũ slum. hoc ẽ cognoscens sibudeo im̃minere captiuitatem qr so¬
ciatus fuerat decemtrilub: in peccato misit adassur qr n ađo quietpeccatum
& captiuita tem solueri poterat redarege assyriorũ q siuit auxiliũ : Legim quipꝰ
pem lbro regũ qđ suregẽ manaen quidecẽ tribab: p̃fuit isrł assirus dona trans miserit ut eũ
sar ut liberaret eũ demanu phacee regisisrł & rasinregis damasci: Sollic& tẽ
eor salua uerint demanu hortiũ ipsipostea eos debellaur & factis ultores in iuri¬

Expanded text:
et Judas vinculum suum, hoc est, cognoscens sibi ideo imminere captivitatem, quia sociatus erat decem tribubus in peccato, misit ad Assur, quia non a Deo, qui et peccatum et captivitatem solvere poterat, sed a rege Assyriorum quaesivit auxilium. Legimus in libro Regum quod sub rege Manahem, qui decem tribubus praefuit, Israel Assyriis dona transmisisset, ut eum sar, ut liberaret eum de oppressione Phaccae regis Damasci. Sed licet eos tunc salvaverint de manu hostium, ipsi postea eos debellaverunt, et facti su
Abbreviated transcription (Latin):
hostib laxer & in firmatis qm̃eaq̃sumo amore dilexerant & in quib: gloriat
fuerunt amitelunt: In bestia agri & inuducrecali NVatur ale ut beatius hereni¬
n dicit ut sitra ab halntatorib sius fuerit derelicta bestie quoque & aues abta
lestrant i psiiu dee demeritrũ dignitate iactantes & alios despicrentes Per
nis ces maris ipsi nincmnueruent accipiunt᷑ quin ꝓfunditate uiciorũ & intenebris
peccatorũ conuersabant⁊ siue ꝓpisces phdosaphies munduntellȩgamꝰ in ex quertu¬
qͦ Veru tam unisquisq. ñ iudie& & ñ arguat᷑ uir: Prouocauerateos iuperus
adiudiciũ ut cognos cerent se ueritate iudicates. & nen ꝑpotenciã diepprs

Expanded text:
ti sunt, quoniam ea quae summo amore dilexerant, et in quibus gloriati fuerant, amittebant. « In bestia agri, et in volucre coeli. » Naturale est, ut beatus Hieronymus dicit, ut si terra ab habitatoribus suis fuerit derelicta, bestiae quoque et aves ab ea les erant ipsi Judaei, de meritorum dignitate jactantes, et alios despicientes; per pisces maris, ipsi non inconvenienter accipiuntur qui in profunditate vitiorum et in tenebris peccatorum conversabantur. Sive per pisces, philosophos mundi intelligamus, in exquiren« Verumtamen unusquisque non judicet; et non arguatur vir. » Provocaverat eos superius ad judicium, ut cogn
Abbreviated transcription (Latin):
sulnacere nullũq auxiliũ miserationis porrigã donec deficiatis & ser¬
uitute cogente q̃ratis fatiẽ meã penitenciã agentes : Hereticis etiã Riu
dircipulos i llorũ ques deecłarapuerant ad rectam fidẽ redirefac̃nec ẽ.
quieruat qr ciuis coripse inlumi nauerit nemodecipere poterit : Dũq haec
agit acciliabulis ꝑuersorũ abscedit & in ecła cõmoratur credentium
eorq clespicit atq s ꝑnitdonect abescant in suis impetatib: & difici¬
ant iniquita te suaqrentes p̃senciã illiu a quo fuerant dirdicti. &clicer¬

Expanded text:
subjacere, nullumque auxilium miserationis porrigam, donec deficiatis, et sersubjacere, nullumque auxilium miserationis porrigam, donec deficiatis, et servitute cogente quaeratis faciem meam, poenitentiam agentes. Haereticis etiam et discipulos illorum, quos de Ecclesia rapuerunt, ad rectam fidem redire facit, nec est qui eruat, quia cujus cor ipse illuminaverit, nemo decipere poterit, dumque haec agit, a conciliabulis perversorum abscedit, et in Ecclesia commoratur credentium, eosque despicit et aspernatur, donec tabescant in suis impietatibus, et deficiant in iniquitate sua, quaerentes praesentiam illius, a quo fuerant derelicti, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
loquens dicit sefieri ueluti pantherem ꝓpt̃ in stantem uidelie& eorũ captiuitatem qm̃
n longo postẽpore ꝑ assi rios factus ÷ eorũ interitꝰ  : Contra iudã aut̃ uelutilbe¬
onem se futurum dicitque ÷ fortissimus bestiarũ ꝑqđ ostenditur captiuitas eorũali¬
quanto positẽ pore futura ꝑregnũ chaldeorũ fortissimũ : Conparat em̃ sedñs̃ bestus
in eorũ dã pnatione ut quicquid stuiis t cognoscant in eii indignatione : Ego egocapã
quem quam ualet nisi ipse quitenetur ꝓpria uoluntate excidere uolueri
sicut fecit iudas ꝓditor : Va dens re uertar ad locum meu donec deficia¬
tis &q ratis faciem meam : Locũ di magnificenciã & magestatẽ ills
hostib: sicurus resi debo in mea magestate ł etiã in patre . nec descendam
aduos ut patiar humanos affectus quos cilic& iras caruobis auẽtiã mise¬
rear oblitus malorũ ur̃orũ sed ꝑmittã uos quos antea ꝓte gebarhostibi:

Expanded text:
se fieri ut panthera, propter velocem videlicet captivitatem, quoniam non longo post tempore per Assyrios factus est eorum interitus. Contra Judam autem veluti leonem futurum dicit, qui fortissimus bestiarum est; per quod ostenditur captivitas eorum aliquanto post tempore futura, per regnum Chaldaeorum fortissimum: comparat enim se Dominus bestiis in eorum damnationem, ut quidquid saevius est, cognoscant in ejus indignatione. « Ego capiam eam eripere valet, nisi ipse qui tenetur propria voluntate excidere voluerit, sicut fecit Judas proditor. « Vadens revertar ad locum meum, donec deficiatis et quaeratis faciem meam. » Locum Dei, magnificentiam et majestatem ejus hostibus, securus residebo in mea majestate, vel etiam in Patre, nec descendam ad vos, ut patiar humanos affectus, quo scilicet irascar vobis, aut etiam miserear oblitus malorum vestrorum; sed permittam vos quos antea protegebam, hostibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiectis ueteris ocitotem arcintes & nicbil antiq̃ gratiȩ porsidintes. Sic il
udei obin fidelitat en ado derelicti diligunt demones omnidulcrdine
benitatis rua citator siue perunacia possumus intellegere tradiciones
scribarũ & phariseorum ueritatis sensu prorsus uacuas set suꝑsticio¬
mne plenas. Quas i priuido diligebant relinquenter tradiciones di ꝓpt̃
traditiones hominũ. Et foditã michi .xv. argenteis & coro ordeiꝰ &
dimidio coro ordri. Lxx int̃ p̃ter sicutbeatus iheronimdicit ꝓeo qđ
nr̃atrans laciohab& fodi posueru Nt conduxi qđ ad mulibrẽ iei¬
q ꝑtin& qua ad huc conducit ut fidẽ marito seruet nec alio copu¬
let̃ illouiuente. Cũ aut̃ dicit fodieam michr in muli ere ostendit
seuinũa ł lesignificare. quȩncut ꝓpheta tis tat᷑ dom ÷ isrł dequ

Expanded text:
t veteri siccitate marcentes, et nihil antiquae gratiae possidentes. Sic et Judaei ob infidelitatem a Deo derelicti, diligunt daemones omni dulcedine bonitatis evacuatos. Sive pro vinacia possumus intelligere traditiones scribarum et Pharisaeorum, veritatis sensu prorsus vacuas et superstitione plenas; quas ipsi Judaei diligebant, relinquentes traditiones Dei propter traditiones hominum. « Et fodi eam mihi quindecim argenteis, et coro hordei, et diatio habet « Fodi, » posuerunt « Conduxi, » quod ad mulierem utique pertinet, quia ad hoc conducitur, ut marito fidem servet, nec alio copuletur illo vivente. Cum autem dicit: Fodi eam mihi in mulierem, ostendit se vineam velle significare,
Abbreviated transcription (Latin):
tir populimei factiestis eis laqueus captiuitatis etint̃ fectio¬
miflꝰ E go quidẽ posuiuos speculatorus & principes in pos
teum regerenis errantem : uosaut̃ factiestis laqueus ideoq iam non spceu¬
litirs a pricipes sed uenatores estis appellandi. Et nicut suꝑ monte ta borrete
ix panditur quo aues capiantur. ita ur̃a doctrina & exero corpis popula es eedror¬
tum duxis n labor aut̃ mons ÷ situs in cãpestrib galilet rotund atq sablimis¬

Expanded text:
 facti estis captivitatis et interfectionis. Ego quidem posui vos speculatores et principes in populo, ut eum regeretis errantem. Vos autem facti estis laqueus, ideoque jam non speculatores et principes, sed venatores estis appellati. Et sicut super montem Thabor rete expanditur ut aves capiantur, ita vestra doctrina et exemplo cepistis populum, et ad mortem duxistis. Thabor autem mons est situs in campestrib
Abbreviated transcription (Latin):
qui priu ee ephraim idubertas cu aduenerit dies corregionis iđiudi
nacione illorũ fidemostendat hoc ÷ uerba sua fidelia & uera cde¬
mons tabit cũ hoc qđ de illorũ interitu ante p̃dixerat opere cõplebi
Qđ n solũ ad hereticos sed& ad om̃s generalit̃ reꝓbos potest ñ in con¬
uenient̃ referri : Lactis principes iuda quasi assum̃tes t̃mimim¬

Expanded text:
ur esse Ephraim, id est ubertas, cum advenerit dies correptionis, id esnatione illorum fidem ostendet, id est, verba sua fidelia et vera demonstrabit, cum hoc quod de illorum interitu ante praedixerat, opere complevit. Quod non solum ad haereticos, sed ad omnes generaliter reprobos potest non inconvenienter referri. « Facti sunt principes Juda quasi assumentes termi
Abbreviated transcription (Latin):
sas ur̃a cũ adulterauerint. Fornicatis fuerat isrł recedens adñodõ
felinquiłt᷑ ut exꝓpͥodolore intellegant doloredi. qui in tantũ iratꝰ: ut
nequa qũa ꝓcuciat delinquentes : Non inqud uisi tabo suꝑfilias ur̃as cũ
fuerint forni catȩ & su ꝑspansa sur̃as cum adulterauerit hoc ÷ ronpu¬
niã illas ꝓnia fornicatione & ad ulterio sedlibere uolupta tib: sius seruire
ꝑmittam ut uidelic& ex ura iniuria meã cognos catis nec in malũ ila¬
rũ uindicabo Nisiia ꝑultima captiui tatem ⁊ Qñ ipsi cũ meretricibi
uers ab ant ⁊ & cũ efseminatis sacri ficabant : Ruddit causam qua¬
resedicat non uindicaturã iniquitates, filiarũ. adq uxarp̃a populus rł
Tantus quippe fuit mimerus fornicacionũ urł ut esset ulti mo desperans
em̃ dacionẽ. Cum metetricib: inquit uersabant᷑ & cũ effeminatis
acrificabant & cum mulierib: & cũuris t᷑pitulinẽ intẽplis deorũ su¬

Expanded text:
as cum adulteraverint. » Fornicatus fuerat Israel a Domino Deo suoas cum adulteraverint. » Fornicatus fuerat Israel a Domino Deo suorelinquuntur, ut ex proprio dolore intelligant dolorem Dei, qui intantum iratus est, ut nequaquam percutiat delinquentes. « Non inquit visitabo super filias vestras cum fuerint fornicatae, et super sponsas vestras cum adulteraverint, » hoc est, non puniam eas pro sua fornicatione et adulterio, sed libere voluptatibus suis servire permittam, ut vestra injuria meam cognoscatis, nec mala illarum vindicabo, nisi per ultimam captivitatem. « Quoniam ipsi cum meretricibus conversabantur, et cum effeminatis sacrificabant. » Reddit causam quare se dicat non vindicaturum iniquitates filiarum atque uxorum populi Israel. Tantus quippe fuit numerus filiorum Israel, ut esset ultio desperans emendationem. « Cum meretricibus inquit conversabantur, et cum effeminatis sacrificabant, » et cum mulieribus et cu
Abbreviated transcription (Latin):
cabant ideo autẽ ista fatiebant qm̃ excelsi clm̃ ñ habeloant : Dequibus
excelns legimus in actib: rego. Uerũ tam̃ excelsa non absitulit ad huc
enĩ populis immolabat & sacri ficabat in excelsis ł in excelsis hȩc fecisie
dicunt᷑ qr in solariis domorũ suarũ adorabant & hoc ex consurtuclne sic ut
reor serpentis instipi te eleuati q: Sultus quercũ & populũ & terebintũ sub¬
sacrificabant er boni erat umbraeiis :Utritatem iudoi ꝑdiderant & id¬
curto hoc faciebant Perceperat quippeds̃ in le genes acri ficaretꝰ ei nin in
loco que elegis set : Sedilliꝓpt̃ uoluptates suas sicut superius dictum
÷ indelectabilib: lucorũ etmontiũ locir sacrificabanti dolis sulũ braar¬
borũ altaria facientes quarũ a mornitate allecti in mundiciã siurperee
coniungent . Nonuisi tabo suꝑ filia sur̃as cũ fuerint fornicate& suꝑspon¬

Expanded text:
cabant. Ideo autem ista faciebant, quoniam excelsum Deum non habebant. De quibus cabant. Ideo autem ista faciebant, quoniam excelsum Deum non habebant. De quibus excelsis legimus in actibus Regum: Verumtamen excelsa non abstulit. Adhuc enim populus immolabat in excelsis. Vel certe in excelsis haec fecisse dicuntur, quia in solariis domorum suarum adorabant, et hoc ex consuetudine, ut reor, serpentis in stipite elevati. « Subtus quercum, et populum, et terebinthusacrificabant, « quia bona erat umbra ejus. » Veritatem Judaei perdiderunt, et idcirco hoc faciebant. Praeceperat quippe Dominus in lege ne sacrificaretur nisi in loco quem elegisset; sed illi propter voluptates suas, ut superius dictum est, in delectabilibus lucorum et montium locis sacrificabant idolis, sub umbra arborum altaria facientes, quarum amoenitate allecti, immunditiam suae carnijungent. « Non visitabo super filias vestras cum fuerint fornicatae, et s
Abbreviated transcription (Latin):
& fornicatis iđ recesser̃ ꝑido latriã acłosuo Sp̃s enĩ fornicationis
oliabolus intellegit᷑ quisuad& hominib: ut ađo recedant & st insimu¬
lacris ligeieis et lapideis uenerentur : Principium qui ppͣhuus forni¬
cationisi dolorũ fornicatio : Sed& hebreticiquib: hac congruere
posr̃ nũ qau sis saciant᷑ errorib: necesranta fornicationist᷑pidine
in mundiciã carnis operantes & ñcextodientes legẽ c&trasq scripta¬
ras dm̃ derelinquurT in sanunt & inebiantur & ꝑditom̃tis uigore ad¬
orant idolaquȩ desuo cord finxer fernicationis q. sp̃ possiđent᷑ Su¬
ꝑ capita montium sacrificabant e colles ascendebant timiama ⁊
sp& otemplo inmontib: & in collib: sacrificabantidolis eisq timiama
hoc ÷ incensum suauitatis offerebant ibiq ꝓpt̃ amoenitatẽ locoꝵ comt¬
debant bi bebant dormiebant & luxuriabant᷑ eadẽq locarxcelsauo¬

Expanded text:
a Deo suo. Spiritus enim fornicationum a Deo suo. Spiritus enim fornicationum diabolus intelligitur, qui suadet hominibus ut a Deo recedant, et se in simulacris ligneis et lapidibus venerentur. Principium quippe hujus fornicationis idolorum formatio. Sed et haeretici, quibus haec congruere possunt, nunquam suis satiantur erroribus, nec cessant a fornicationis turpitudine; immunditiam carnis operantes, et non custodientes legem caeterasque Scripturas, Deum derelinquunt, insaniunt et inebriantur, et perdito mentis vigore, adorant idola quae de suo corde finxerunt, fornicationisque spiritum possident. « Super capita montium sacrificabant, et super colles accendebant thymiama. » pretoque ejus templo, in montibus et in collibus sacrificabant idolis, eisque thymiama id est, incensum suavitatis incendebant, ibique propter amoenitatem locorum comedebant, bibebant, dormiebant, et luxuriabantur, eademque loca excelsa vo
Abbreviated transcription (Latin):
etunũ & hebrpetas aufert cor iđsensũ & intellectũ hominis ꝑuer¬
tit & : sensu Sicut uinũ & elrrietas rũ quinimiũ biberit m̃tis rue
in potẽ facit ita fornicatiosiue corporalis siurspu alis ꝑueroitsen ũ
animũq debilitat & deracionali homine brutu effieit aninal uit
lup anaria & libi dinũ lus trasectre. lignaque & lapides deos puta.
ad orans opera manuũ suarũ. Populus meus sub quondã in ligno suo
int̃̾rogauit & baculus eiꝰ ad nuntiauit ei: Genꝰ erat diuinationis qđ fiebat ip
ligno & in bacuł quo fucurarũ rerũ captabant᷑ auguria. Vnde & in erechieles
legimꝰ qđ pergens nabochodonosor contra ammonetierus a¬
lem steterit inbiuio ubi & int̃ c&teras diuinacioner cũmis¬
lerent & qr a deo ꝑuersi erant ut relicta ueritatem̃ daciũ seq:¬
rent᷑ ÷ iusto iudicio relictia dõ ꝑres ponsionẽbaculi se ductis
adiabolo unde & suquitur⁊sp̃s em̃ fernicationũ decoepiteos

Expanded text:
llectum hominis subvertit; et est sensus: Sicut vinum et ebrietas, qui nimium biberit, mentis suae impotem facit, ita fornicatio sive corporalis, sive spiritualis pervertit sensum, animumque debilitat, et de rationali homine brutum efficit animal, ut lupanaria et libidinum lustra sectetur, lignaque et lapides deos putet, adorans opera manuum suarum. « Populus meus, » subauditur quo fiebat in ligno et baculis, quo futurarum rerum captabantur auguria. Unde in Ezechiele legitur, quod « pergens Nabuchodonosor contra Amon et Jerusalem, steterat in bivio, ubi inter caeteras divinationes commislerent? Et quia adeo perversi erant, ut relicta veritate mendacium sequerentur, justo judicio relicti a Deo, per responsionem baculi seducti sunt a diabol