comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frixa sunt. Et ipsa ossa mea
titudo corporis xp̃i. Ulbi maior: quam in
scĩs apłis: Et tamen indeo ossa frigi
Quis scandalitatur: & ego ñ uror : fortes
funt fideles: bom intellectores & p̃dicato¬
res uerbi. llidentes ut loquant᷑: loquẽ¬
tes ut audrant. fortes plane sunt. Seo
onmes qui scandala patiuntur: frycortã
ipsoruim sunt. Est eminibi caritas. Et
magis in ossibus quȩ interiora sunt oũibͦ
si qͥsquã pati⁊ t̾ aliquod scandalũ. & in aĩa
ꝑicditat᷑ tanto osfrigit᷑ qͣntũ amat. De sit a¬
mor nemo frigit᷑. Assit kãs ⁊ si m̃broꝵ cõpago¬
ꝯpatictir patiente unom̃broꝵ. quomodo fri¬

Expanded text:
frixa sunt.» Et ipsa ossa mea,titudo corporis Christi, ubi major quam in sanctis Apostolis? Et tamen vide ossa frigi: «Quis scandalizatur, et non ego uror» ? Fortes sunt, fideles, boni intellectores et praedicatores verbi, viventes ut loquuntur, loquentes ut audiunt: fortes plane sunt, sed omnes qui scandala patiuntur, frixorium ipsorum sunt. Est enim ibi charitas, et magis in ossibus. Interiora sunt ossa omsi quisquam patiatur aliquod scandalum, et in anima periclitetur; tantum os frigitur, quantum amat. Desit amor, nemo frigitur: adsit charitas, et si membrum compatitur, patiente uno membro; quomodo fri
Abbreviated transcription (Latin):
tium dabo in nos. E auferam cor lapideã
de carne ur̃a: oc dabo uob̾ cor carneum. Uñ
ait apło: tabuilis codis carnalibus. Cor car¬
neum a corde lapideo uoluit uita sentiente
discerm: & ꝑ intã sentientem significanit
intelligentem. Dic fitiisrł sp̃ualis. Non ti¬
nius gentis: s ominum quiȩ ꝓmisse sunt
patͥbꝰ in eorim seminet qd̾ est xp̃o. Hic gͦ
ifrł sp̃ualis ab illo ⁊srahele carnali qui est
umtis gentis: nouitate gr̃ẽ ñ nobilitate pa¬
trie. & mente. ñ gente distinguitur. S al¬
titudo ꝓplietica dum de illo uel ad illum
loqͥt᷑: latenter tͣnsit ad hunc. Et cum iã
de isto uel ad istam loquat᷑. adhuc de illo
uel ad illum loqui uidet᷑.: non intellectum
scͥpturartim nob̃ quasi hostiliter inuidens.
s exercens medicinaliter. Ex libro scdõ de

Expanded text:
os, et auferam cor lapideum de carne vestra, et dabo vobis cor carneum. Unde ait Apostolus: Tabulis cordis carnalibus; cor quippe carneum a corde lapideo voluit vita sentiente discerni, et per vitam sentientem significavit intelligentem: sic fit Israel spiritalis, non unius gentis, sed omnium quae promissae sunt patiritalis ab illo Israhel ca.rnali, qui est unius gentis, nouitate gratiae, non nobilitate patriae, et mente, non gente distinguitur. sed altitudo prophetioa, dum de illo uel ad illum loquitur, latenter transit ad hunc et, cum iam de isto uel ad istum loquatur, adhuc de illo uel ad illum uidetur loqui, non intellectum scripturarum nobis quasi hostiliter inuidens, sed exercens
Abbreviated transcription (Latin):
munstea: computo illum cũ pau¬
lo. computo illum cũ petro. Cum istis
computo iustos ministros: quia uere
itsti ministri. gloriam suam ñ quert̃.
Miistri enim sunt: ꝓducibus haberi
nolunt. Spem in se poni exhorrescunt.
Ergo compito cum paulo austum mi¬
nistrum. Quid enim dicit apłs pau¬
lus: Ego plantaui. apollo rigauit: sed
incrementum dedit. Neq qui plan-¬
crementum dat ds̃. Qui uͦ fuerit suꝑ¬
btis mninister: cum diabolo compitatur.
S non contaminatur dontim xp̃i. Qd̃
ꝑ illum fluit purum. qd̃ ꝑ illum transit
liquidũ: uenit ad fertilem t̾ram. Puta¬
quia ipse lapideus est: qr ex qua fruc¬
tum ferre ñ potest. S & ꝑ lapideum
canalem. transit aqua ad areolas. In
canali lapideo nichil generat: sed ortꝰ
plurimũ fructũ affert. Spũalis enĩ
uirtus sacramenti: ita est ut lux. Et ab il¬
lumiuandis putra excipitur: & si ꝑ iminũ¬
dos transeat. non inquinatur.

Expanded text:
justus, computo illum cum Paulo, computo illum cum Petro, cum istis computo justos ministros. Quia vero justi ministri gloriam suam non quaerunt ministri enim sunt, pro ducibus haberi nolunt, spem in se poni erubescunt. Ergo computo cum Paulo justum ministrum. Quid enim dicit Paulus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. C. XL. Ncrementum dat Deus . Si superbus fuerit minister, cum diabolo computatur; sed non contaminatur donum Christi. Quod per illum fluit purum est, quod per illum transit liquidum quia ipse lapideus est, quia ex aqua fructum ferre non potest: et per lapideum canalem transit aqua, transit aqua ad areolas; in canali lapideo nihil generat, sed tamen hortis plurimum fructum affert. Spiritualis enim virtus Sacramenti ita est ut lux: et ab illuminandis pura excipitur, et si per immundos transeat, non inquinatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ptis. tanquã ex duobus diuersis. masculino
& femiino. unũ corpꝰ adiunctione com.¬
ẽ aut untim sunt: sed addidit unus sp̃c¬
diuersis duobus: ita ut sine humano sp̃u.
beatus sit dei sp̃c atq ꝑfestus. beatus aut̃
hominis sp̃c. non nisi cum deo. Nec frustra
existimo. cum tanta in euangłio scsm io
hannem. & totiens diceret dñs de ipsa

Expanded text:
pus, tanquam ex duobus diversis masculino pus, tanquam ex duobus diversis masculino et feminino unum corpus adjunctione comest, aut, unum sunt; sed addidit, spiritdiversis duobus, ita ut sine humano spiritu beatus sit Dei spiritus atque perfectus, beatus autem hominis spiritus non nisi cum Deo. Nec frustra, ut existimo, cum tanta in Evangelio secundum Joannem et toties diceret Dominus de ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
escio utrum inueniatur in scͥpttiris
dictum: unum sunt. quorum ẽ diu̾sa
natura. Si autẽ & aliqua plura eiusdem
natuix sint. & diuersa sentiant: non st̃
untim in quantum diuersa sentiunt.
Nam si iam unum essent ex eo quod ho¬
mines erant: non diceret᷑. ut sint untm
sic̃ & nos untim. cum suos discipłos patri
cõmendaret. At uͦ paulus & apollo quia
& ambo homines. & idem sentiebant:
qui plantat inquit & qui rigat. ununi
sunt. Cum ergo sic dicit᷑ tinum. ut non¬
addatur quid unum. & plura untim
dicantur: eadem natura atq essentia
non dissidens. neq dissentiens significat᷑.
Cumuͦ additur quid unum. potest aliqͥd
significari ex pluribus unum factum. quã¬
uis diuersa natura: sicut anima & corpꝰ
non sunt utiq unum. Quid enĩ tam¬
diuersum: nisi addat᷑. aut subintelligat᷑
quid unum. idest untis homo. aut unũ
animal: Inde apls. Qui adheret mere-¬
trici inquit: unum corpus ẽ. Non dixit
unum sunt. aut unum ẽ: sed addidit cor-¬

Expanded text:
escio utrum inveniatur in Scripturis dictum, unum sunt, quorum est diversa natura. Si autem aliqua plura ejusdem naturae sint, et diversa sentiant, non sunt unum et quantum diversa sentiunt. Nam si jam unum essent ex eo quod homines erant, non diceret, Ut sint unum, sicut nos unum , cum suos discipulos Patri commendaret. At vero Paulus et Apollo, quia et ambo homines, et idem sentiebant: Qui plantat, inquit, et qui rigat, unum sunt . Cum ergo sic dicitaddatur, quid unum, et plura unum dicuntur, eadem natura atque essentia non dissidens, neque dissentiens significatur; cum vero additur quid unum, potest aliquid significari ex pluribus unum factum quamvis diversis natura, sicut anima et corpus non sunt utiqdiversum? nisi addatur aut subintelligatur quid unum, id est, unus homo, aut unum animal. Inde Apostolus: Qui adhaeret meretrici, inquit, unum corpus est: non dixit, Unum sunt, aut, Unum est; sed addidit, cor
Abbreviated transcription (Latin):
uidam putant cum
aliquos ad iusticiam pietatemq exor¬
tantur. uires non habituram exortatio¬
nem suam: nifi totum illtid quod ut a-¬
gat homo agunt cum bomine. in hoĩs
uoluntatis exerta. quasi possit esse ad ꝑfi-¬
ciendum optis bonum uoluntas libera.
nͥ dei munere liberata. Nec attendunt
idipsum etiam seipsos dono dei habere:
qd̾ ea facultate exortant᷑. ut ad capessendã
tutam bonam. hominũ uoluntates pigras
excitent. accẽdant frigidas. corrigant pra¬
nas. auersas conuertant. repugnantes
pacificent. Sic enim possunt ꝑsuadere:
mittant eas potius arbitrio suo. Si autẽ
in eis hec agunt: ita ne tandem homo
in hominis uoluntate tanta agt loquen¬
do. & ds̃ non agit aliquid adiuuando :
Immo uͦ quantalibet homo sermonis fa¬
cultate p̃polleat. ut sollertia disputandi
& suauitate dicendi. in hominis uolunta¬
te inserat ueritatẽ. nutriat caritatẽ. do¬
cendo tollat errorem. exortando torporem:
neq qui plantat est aliquid. neq qui ri-¬

Expanded text:
ui putant, cum aliquos ad iustitiam pietatemque exhortantur. uires non habituram exhortationem suam, nisi totum illud, quod ut agat homo agunt cum homine, in hominis uoluntatis exerta — quasi possit esse ad perficiendum opus bonum uoluntas libera nisi dei munere liberata — nec adtendunt id ipsum etiam se ipsos dono dei habere, quod ea facultate exhortantur, ut ad capessendam uitam bonam hominum uoluntates pigras excitent, accendant frigidas, corrigant prauas, auersas conuertant, repugnantes pacificent. sic enim possunt persuadere mittant eas potius arbitrio suo. si autem in eis haec agunt, itane tandem homo in hominis uoluntate tanta agit loquendo et deus illic non agit aliquid adiuuando? immo uero quantalibet homo sermonis facultate praepolleat. ut sollertia disputandi et suauitate dicendi in hominis uoluntate inserat ueritatem, nutriat caritatem, docendo tollat errorem, exNeque qui plantat est aliquid, neque qui ri
Abbreviated transcription (Latin):
gelio sacratissime figuratum. filia archisi¬
nagogi quedam defuncta erat. Pater
eius rogabat dñm: ut iret ad eam. Egrã
reliquerat: & in ꝑicło constitutã. Ibat
dñs ad uifsitandam. & sanandã egram.
Interea mgrtua nuntiata ẽ. & dictũm
est patri. Puella mortua :: noli iam uexa¬
re magistrũ. Dñs autem qui sciebat se
posse mortuos suscitare: non abstulit
spem desꝑato. & ait patri. Noli rumere:
tantum crede. Pergebat ad puellam:
atq initinere. inter turbas. quomodo
potuit coartainit se quedam mulier.
que fluxum sanguinis patiebatur. &
duiturno illo langore. in medicos frustͦ
omnia que habebat impenclerat. Ubi
fimbriam uestimenti eius tetigit: sana

Expanded text:
gelio sacratissime figuratum. Filia Archisynagogi quaedam defuncta erat, pater ejus rogabat Dominum, ut iret ad eam: aegram reliquerat et in periculo constitutam. Ibat Dominus ad visitandam et sanandam aegram: interea mortua nuntiata est, et dictum est patri, Puella mortua est, noli jam vexare magistrum. Dominus autem qui sciebat se posse mortuos suscitare, non abstulit spem desperato, et ait patri: Noli timere, tantum crede. Pergebat ad puellam: atque in itinere inter turbas, quomodo potuit, coarctavit se quaedam mulier, quae fluxum sanguinis patiebatur, et diuturno illo languore in medicos frustra omnia quae habebat impenderat. Ubi fimbriam vestimenti ejus tetigit, sana
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. primo saulus: hoc est pͥmo
suꝑbus. post humilis. Nam quando
saulus: a saule nomen deriuatum erat.
Saul autem rex suꝑb̾us. in regno autẽ
dauid humilem ꝑsequebatur. Quando
ergo saulus qui postea p̾aulus: tunc
utiq suꝑbus. tunc ꝑsecutor innocentiũ.
tunc uastator eccłie. Acceꝑat enim lit¬
ad luenda supplicia. Cum pergit. cum
anhelat cecdes. cũ sitit sanguinem: celesti
xp̃i uoce ꝓstratus ẽ ꝑsecutor. erectus est
ꝓstrauit suꝑbum. erexit humilem.

Expanded text:
aulus, primo Saulus? hoc est, primo superbus, post humilis. Nam quando Saulus, a Saüle nomen derivatum erat. Saül autem rex superbus: in regno autem David humilem persequebatur . Quando ergo Saulus, qui postea Paulus, tunc utique superbus, tunc persecutor innocentium, tunc vastator Ecclesiae. Acceperat enim litad luenda supplicia. Cum pergit, cum anhelat caedes, cum sitit sanguinem, coelesti Christi voce prostratus est persecutor, erectus est prostravit superbum, erexit humilem.
Abbreviated transcription (Latin):
mens: ait. Ego plantaui. apollo rigatut:
sed deas incrementum dedit. Ergo in
ipsa uita nr̃a mentem iustificando for¬
mare ñ potest nisi deus. Predicare aut̃
extrinsecus enangłm: & homines pos¬
sunt. Non soltun boni ꝑ ueritatem:
s etiam mali ꝑ occasionem. Ita: creatio¬
nem rerum uisibilium. deus interuis
oꝑatur. Ex teriores autẽ oꝑationes fiue
bonorum. sine malorum. uel angłorum.
uel hominum. sitie etiam quorumq

Expanded text:
mens ait: ego plantaui, Apollo rigauit; sed deus incrementum dedit. sicut ergo in ipsa uita nostra mentem iustificando formare non potest nisi deus, praedicare autem extrinsecus euangelium et homines possunt non solum boni per ueritatem sed etiam mali per occasionem: ita creationem rerum uisibilium deus interius operatur, exteriores autem operationes siue bonorum siue malorum uel angelorum uel hominum siue etiam quorumcumque
Abbreviated transcription (Latin):
Nam que fuit ratio mutandi sibi
nominis. ut cum saulus antea uocaret᷑.
postea paulum dici uellet: nisi quia
sauli nomen inse agnouit. cum ꝑseque¬
ret᷑ fuisse suꝑbie: E legit ergo humile
nomen: ut paulus. hoc ẽ. minimus uo¬
caretur. Paulum enim. minimum est.
Paulum: nichil ẽ. aliud qua paruum.
De quo nomine iam glorians. humili¬
tatẽq cõmendans: ego enim inquit
sum minimꝰ apłoꝵ. Ille paulus apłs¬
missus est. Minimus ille. factus magnꝰ
non ꝑ se. sed ꝑ eum quem ꝑsequebatur.
Missus ẽ ad gentes: ex latrone pastor. ex
lupo ouis. Missus : ad gentes ille apłs

Expanded text:
Nam quae fuit ratio mutandi sibi nominis, ut cum Saulus antea vocaretur, postea se Paulum dici vellet; nisi quia Sauli nomen in se agnovit, cum persequeretur, fuisse superbiae? Elegit ergo humile nomen, ut Paulus, hoc est minimus, vocaretur. Paulum enim, minimum est. Paulum nihil aliud est, quam parvum. De quo nomine jam glorians, humilitatemque commendans: Ego, inquit, sum minimus Apomissus est. Minimus ille factus magnus, non per se, sed per eum quem persequebatur, missus est ad Gentes, ex latrone pastor, ex lupo ovis. Missus est ad Gentes ille apos
Abbreviated transcription (Latin):
symon: nsi laudari in miraculis. ex¬
tolli suꝑbia: Ipsa enim eum comptilit:
ut pecuna emendum putaret donũ sp̃s
scĩ. Cui suꝑbiȩ contrarius apls: in humili¬
tate manendo. in meridie. feruens sp̃u.
falgens prudentia.dicit. Neq qui plan¬
tat est aliquid. neq qui rigat: sed qui
incrementũ dat ds̃. Quia dixerat: ego
plantaui. apollo riganit. s deuis incremẽ¬
tum dedit. Et iterum. Nunquid patlus
ꝓ uobis crucifixus est: aut in nomine pau¬
si baptizati estis:. Quomͦ se coli respinit
ostentare ꝓ sponso: Nonne magnum
uidetur plantare. & rigare : S neq qͥ
plantat est aliquid: neq qui rigat. Quo¬
mͦ timint: Non se dicit aliquid ad sa¬
hitem eorum: quos in xp̃o edificare cu¬
piebat

Expanded text:
Simon, nisi laudari in miraculis, extolli superbia? Ipsa enim eum compulit, ut pecunia emendum putaret donum Spiritus sancti . Cui superbiae contrarius Apostolus, in humilitate manendo, in meridie fervens spiritu, fulgens prudentia, dicit: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus. Quia dixerat: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit . Et iterum: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Vide quomodo se coli respuit postentare pro sponso. Nonne magnum videtur plantare et rigare? Sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat. Quomodo timuit? Non se dicit aliquid ad salutem eorum quos in Christo aedificare cupiebat
Abbreviated transcription (Latin):
Missus ẽ ad gentes: ex latrone pastor. ex
lupo ouis. Missus ÷ ad gentes ille apłs
minimꝰ : multũ laborauit ĩgentibꝰ. ⁊⁊ ꝑ eũ g̃s
credider̃. Testes eiꝰ st̃ epłe. Habes hoc & ineua
gelio sacratissime figuratum. filia archisi¬
nagogi quedam defuncta erat. Pater
eius rogabat dñm: ut iret ad eam. Egrã
reliquerat: & in ꝑicło constitutã. Ibat
dñs ad uifitandam. & sanandã egram.
Interea mortua nuntiata ẽ. & dictũm
est patri. Puella mortua :: noli iam uexa¬
re magistrũ. Dñs autem qui sciebat se
posse mortuos suscitare: non abstulit
spem desꝑato. & ait patri. Noli timere:
tantum crede. Pergebat ad p̾uellam:
atq initinere. inter turbas. quomodo
potuit coartauit se quedam mulier.
que fluxum sanguinis patiebatur. &
diuturno illo langore. in medicos frustͣ
omnia que habebat impenderat. Ubi
fimbriam uestimenti eius tetigit: sana

Expanded text:
missus est ad Gentes, ex latrone pastor, ex missus est ad Gentes, ex latrone pastor, ex lupo ovis. Missus est ad Gentes ille apostolus minimus, et multum laboravit in Gentibus, et per eum Gentes credideruntgelio sacratissime figuratum. Filia Archisynagogi quaedam defuncta erat, pater ejus rogabat Dominum, ut iret ad eam: aegram reliquerat et in periculo constitutam. Ibat Dominus ad visitandam et sanandam aegram: interea mortua nuntiata est, et dictum est patri, Puella mortua est, noli jam vexare magistrum. Dominus autem qui sciebat se posse mortuos suscitare, non abstulit spem desperato, et ait patri: Noli timere, tantum crede. Pergebat ad puellam: atque in itinere inter turbas, quomodo potuit, coarctavit se quaedam mulier, quae fluxum sanguinis patiebatur, et diuturno illo languore in medicos frustra omnia quae habebat impenderat. Ubi fimbriam vestimenti ejus tetigit, sana
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. primo saulus: hoc est pͥmo
suꝑbus. post humilis. Nam quando
saulus: a saule namen deriuatum erat.
Saul autem rex suꝑb̾us: in regno autẽ
dauid humilem ꝑsequebatur. Quando
ergo saulus qui postea p̾aulus: tunc
utiq suꝑbus. tunc ꝑsecutor innocentiũ.
tunc uastator eccłie. Acceꝑat enim lit¬
ad luenda supplicia. Cum pergit. cum
anhelat cedes. cũ sitit sanguinem: celesti
xp̃i uoce ꝓstratus ẽ ꝑsecutor. erectus est
ꝓstrauit suꝑbum. erexit humilem.
Nam que fuit ratio mutandi sibi
nominis. ut cum saulus antea uocaret᷑.
postea paulum dici uellet: nisi quia
sauli nomen inse agnouit. cum ꝑseque¬
ret᷑ fuisse suꝑbie: Elegit ergo humile
nomen: ut paulus. hoc ẽ. minimus uo¬
caretur. Paulum enim. minimum est.
Paulum: nichil ẽ. aliud qũa paruum.
De quo nomine iam glorians. humili¬
tatẽq cõmendans: ego enim inquit
sum minimꝰ apłoꝵ. Ille paulus apłs¬
missus est. Minimus ille. factus magnꝰ.
non ꝑ se. sed ꝑ eum quem ꝑsequebatur.

Expanded text:
aulus, primo Saulus? hoc est, primo superbus, post humilis. Nam quando Saulus, a Saüle nomen derivatum erat. Saül autem rex superbus: in regno autem David humilem persequebatur . Quando ergo Saulus, qui postea Paulus, tunc utique superbus, tunc persecutor innocentium, tunc vastator Ecclesiae. Acceperat enim litad luenda supplicia. Cum pergit, cum anhelat caedes, cum sitit sanguinem, coelesti Christi voce prostratus est persecutor, erectus est prostravit superbum, erexit humilem. Nam quae fuit ratio mutandi sibi nominis, ut cum Saulus antea vocaretur, postea se Paulum dici vellet; nisi quia Sauli nomen in se agnovit, cum persequeretur, fuisse superbiae? Elegit ergo humile nomen, ut Paulus, hoc est minimus, vocaretur. Paulum enim, minimum est. Paulum nihil aliud est, quam parvum. De quo nomine jam glorians, humilitatemque commendans: Ego, inquit, sum minimus Apomissus est. Minimus ille factus magnus, non per se, sed per eum quem persequebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
mnes regni illius homines. docibi¬
les dei erunt. Non ab hominibus
audient. Et si ab hominibus audiunt:
tam̃ quod intelligunt intus datur. intꝰ
choruscat. untus reuelatur. Quid faciũt
homines. formsecus annuntiantes: Quid
facio ego modo cum loquor ͤ Strepitum
uerborum. ingero auribus ur̃is. Nisi ergo
reuelet ille qui intus est: quid dico.
aut quid loquor: Exterior cultor ar-¬
boris: interior ẽ creator. Qui plantat
& rigat extruisecus oꝑatur. Hoc faciinus
nos. S neq qui plantat ẽ aliquid neq qͥ
rigat: sed qui incrementum dat deus.

Expanded text:
mnes regni illius homines docibiles Dei erunt, non ab hominibus audient. Et si ab hominibus audiunt, tamen quod intelligunt, intus datur, intus coruscat, intus revelatur. Quid faciunt homines forinsecus annuntiantes? quid facio ego modo cum loquor? Strepitum verborum ingero auribus vestris. Nisi ergo revelet ille qui intus est, quid dico, aut quid loquor? Exterior cultor arboris, interior est Creator. Qui plantat et qui rigat, extrinsecus operatur: hoc facimus nos. Sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; se
Abbreviated transcription (Latin):
ipse fatigatus est aut requieuisse dicatur: IuGͦ. Non in aliqͣ
creatirra tãqͣm bono eiꝰ indigens reqͥeuit łs. s in se ipso. demq
apparet. nullam creata᷑m d̾s ꝑ indigentiã s sola bonitate fe¬
cisse. Qd̃ si in aliqua creatura requiesceret: aliqͣm creat᷑am
indigens fecisset. Ergo qr nullã creatam ꝑ indigentia m fec̃.
pinde isd̾ in nulla creat᷑a requieuit. Nam hoc qd̾ dicit scͥpt᷑a
requieuisse dm̃ die .uii. ab o̾ib oꝑib suis que ꝯstant. hoc in¬
telligi posse arbitror qd̃ non in ipsũ diẽ tamꝙͣ bono eiꝰ indigẽs
qd̃ absit beatior requieuit. s ipsum diem septimũ idẽ. angeli¬
cam nat᷑am adduxisse ad requiẽ suam ut uid̾ent .s. in dm̃ sic̃
omnẽ formandã creat᷑am. ita qr illud uid̾ent. qd̾ nullam crea¬
turrã ꝑ indigentiã. s sola bonitate fecisset. Hoc enim arbitr
posse intellig̾e̾ requiẽ d̾i. Intelligr & aliter requies dei .i. cũ

Expanded text:
e fatigatus est, ut requiescere dicatur? RESP. Non in aliqua creatura tanquam ejus bono indigens requievit Deus, sed in se ipso. Denique apparet, nullam creaturam Deum per indigentiam, sed sola bonitate fecisse. Quod si in aliqua creatura requiesceret, aliquam creaturam indigens fecisset. Ergo quia nullam creaturam per indigentiam fecit, proinde in nulla creatura requievit. Nam quod dicit Scriptura, requievisse Deum in die septimo ab omnibus operibus suis quae fecit ; hoc intelligi posse arbitror, quod non in ipso die, tanquam ejus bono indigens, quo sit beatior, requieverit; sed ipsum diem septimum, id est, angelicam naturam adduxisse ad requiem suam: ut viderent scilicet in Deo sicut omnem formandam creaturam, ita et illum viderent quod nullam creaturam per indigentiam, sed sola bonitate fecisset. Hoc enim arbitror posse intelligi requiem Dei. Intelligitur et aliter requies Dei, id est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
t̃̾ram tegebat. Et qͦm scͥpt᷑a dicit. Conggentur aque que sub
celo sunt in locũ unũ &e appareat aridas. auo ẽotã t̾ram
aqua tegebat. sicut rarissima nebula quȩ postea in unum
ꝙ terra longe lateq subsidens. potuit ꝯcauas partes prebe
que fluentes aquas susciꝑent. ut arida appareat. ⁊ouu Silm¬

Expanded text:
a tegebat? Et quomodo Scriptura dicit, Congregentur aquae quae sub coelo sunt, in locum unum, et appareat arida ? RESP. Totam terram aqua tegebat sicut rarissima nebula, quae postea in unum e. Quamvis terra longe lateque subsidens, potuit concavas partes praebere, quae confluentes aquas susciperent, ut arida appareret. QUAES
Abbreviated transcription (Latin):
bonos. ꝙ qr ex his ꝑ suꝑbiam sciebat casuros. ꝑ incõnutabilitatẽ p̾¬
scientie sue diuisit inter bonos qr malos. Malos gͥ appellans tene¬
latenus dicens. ne peccata que sunt cenebre approbare uid̾etur
Dros primũ enim diem astruis esse sp̾ualem creat᷑am. ꝙ qͦmodo
habuit uesꝑe ꝙ mane: Aus Oĩs naniq creat᷑a añqͣm tẽꝑe suo
aũ mane. qr plus uid̾r ipsa creat᷑a in d̾o: qmͣ in se ipsa. Creat᷑a płꝰ¬
ud̾r .s. a quo facta est. qm ipsa in se ipsa que facta est. Proppͥea
enim ait eũgłista ioħs. Qd̾ factũ est in ipso uita erat. Oĩagͥ que
facta sunt ꝙꝵ uitã non habent: in ipso di u̾bo uita sunt.
in se ipsa uita non sunt. Cęlũ ꝙꝵ t̾ra q lapis uitã non ha¬
bent. q tñ in d̾o uita sunt. Uiuunt gͥ in leo sine initio. atq incõ

Expanded text:
osdam per superbiam praesciebat casuros, per incommutabilitatem praescientiae suae divisit inter bonos et malos. Malos igitur appellans tenellatenus dicens, ne peccata quae erant tenebrae approbare videreturD. Primum enim diem astruis spiritalem esse creaturam, et quomodo habuit vespere et mane? M. Omnis namque creatura antequam tempore suo autem mane, quia plus videtur ipsa creatura in Domino, quam in seipsa videtur ur in arte qua facta est, quam ipsa in se ipsa quae facta est. Propterea enim ait evangelista Joannes, Quod factum est, in ipso vita erat . Omnia ergo quae facta sunt, et vitam non habent, in ipso Verbo Dei vita sunt, in se ipsis vita non sunt. Coelum, terra, lapis, vitam non habent, et tamen in Deo vita sunt. Vivunt
Abbreviated transcription (Latin):
mo. duo popłi figa̾ti sunt. unam uestẽ a tergo portantes. sa¬
cram̃tũ .s. iam p̃terite atq tͥnsacte dnĩce passionis. nuditatẽ patͥs
ne intuerentur. qr in xp̃i necẽ non osentiunt. ꝙ tamen hono¬
rant uelam̃to tamqm scientes unde sint nati. Medius aũ
nec ult̾ius in gentib credidit. Uidit nuditatẽ patris. qr consen¬

Expanded text:
mo, duo populi figurati unam uestem a tergo portantes — sacramentum scilicet iam praeteritae atque transactae dominicae passionis — nuditatem patris neque intuentur, quia in Christi necem non consentiunt; et tamen honorant uelamento tamquam scientes unde sint nati. medius autenec ultimus in gentibus credidit — uidit nuditatem patris, quia consen
Abbreviated transcription (Latin):
Qdͥ significat qd̾ de oĩ ligno aĩaliũ atq uolatiliũ. inmunda bi¬
na inducuntur in archam. ꝙ mirnda septena ᷑ es Inmũ¬
da illos hoĩes significant: qui ad scisma sunt faciles. Munda
ui hoĩes significãt qui sp̃m septiformem accipientes. ex fds
uiuunt. ut hinc nũc ꝙe quidam poeta ait Numero d̾s mpare
numero gaudet. Oro Quid significat qd̾ om̃s montes excelsos suꝑepe¬

Expanded text:
d significat quod de omni genere animalium atque volatilium, immunda bina inducuntur in arcam, et munda septena ? RESP. Immunda illos homines significant, qui ad schisma sunt faciles: munda vero, homines sanctos, qui Spiritum septiformem accipientes ex fide vivunt. Hinc etiam quidam poeta ait: Numero Deus impare gaudet. QUAEST. LVII. Quid significat quod omnes montes excelsos supercre
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Dres. Quomꝰ intłłigend̾ est qd̾ dicit apłs. qmobrẽ reli¬
quet hõ patrem ꝙ mnr̾em ꝙ adħebit uxori sue. ꝙ erunt
duo in carne una. luc᷑ Beatus apłs paulus hoc capitulis
sibi ponens exposuit dicens. Sacram̃tũ hoc magnũ est. ex
autem dico in xp̃o q in eccłia s quomodo xp̃c peliquer
patrem cum unuis sit substantie cum patre aut ubi e̾ẽ pot̾it

Expanded text:
mobrem relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae; et erunt duo in carne una ? RESP. Beatus apostolus Paulus hoc capitulum sibi ponens exposuit, dicens: Sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et Ecclesia . Sed quomodo Christus reliquerit Patrem, cum una substantia sit cum Patre? Aut ubi esse poterit
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s hoi̾em ait scͥpta q posuit eum in ꝑadiso uoluptatis. ut oꝑare¬
tur &e custodiret illum. Qd rogo oꝑaret᷑: quid custodiret. ꝑadisum.
an aliud quid: lus Ista sententia dupplicẽ intelligentiam parq
Siue enĩ oparetur homo ꝑacdisum .i. in ꝑadiso non necessitate
uictus. s delectatione oparetur. Adhuc enĩ non peccai¬
rat. nec ei t̾ra spinas ꝙ tribulos germinauerat. ut in
sudore faciei fue edet panẽ fuũ. Nempe meruit post peceatum.
Ante peccłi gͥ non indigentia. non necessitate. s sola ut dꝑximus
uolirntate qrabat᷑ padisum ꝑ agͥcult᷑am. ꝙ custodiebat ꝑ disci¬
do.diue ipsum hoi̾em ponens d̾s in ꝑadiso ut oꝑaret᷑ ꝙ custo¬
diret. opareturs. tit bonus ess. custodiret: ut totus ess. Quodli
her dicatur.i. siue homo ꝑadisum oꝑaretur ꝑ agricult᷑am. ꝙ

Expanded text:
s hominem, et posuit eum in paradiso voluptatis, ut operaretur et custodiret illum . Quid, rogo, operaretur? quid custodiret? paradisum, an aliud aliquid? M. Ista sententia duplicem intelligentiam parit. Sive enim operaretur homo paradisum, id victus, sed delectatione operabatur, adhuc non peccaverat, nec ei terra spinas et tribulos germinaverat. ut in sudore faciei suae ederet panem suum. Hoc nempe meruit post peccatum: ante peccatum igitur non indigentia, non necessitate, sed sola, ut diximus, voluntate operabatur paradisum per agriculturam, et custodiebat per discido. Sive ipsum hominem ponens Deus in paradisum, ut operaretur et custodiret. Operaretur scilicet ut bonus esset, et custodiret ut tutus esset quolibet horum dicatur: sive homo operare
Abbreviated transcription (Latin):
hoadra. si unu̾isa aqua tegebat: Auc fons positus est singłaris ꝑ
plali num̾o. hoc si sollicite requiras. in scͥpt̾is sc̾is freq̃nter repꝑ
Habes nẽpe in psalmo. Misit in eos muscã caninam ꝙ omedit
eosi ar ranam ꝙ ext̾minainit eos. eum utiq nec una musca. nec
nant. DIam qd̾ ait irrigabat imiu̾sã faciẽ t̾rer non totã t̾ram irrigab
s partem. Totũ enĩ partẽ significat qͣ admod̾ dicmmꝰ. r p̾c resurrerit

Expanded text:
am terram aqua tegebat. Fons positus est singularis pro plurali numero, hoc enim si sollicite requiras, in Scripturis sanctis frequenter reperies. Habes nempe in psalmo: Misit in eos muscam caninam, et comedit eos, et ranam, et exterminavit eos , dum utique nec una musca nec nant. Nam quod ait: Irrigabat universam faciem terrae, non totam terram rigabat, sed partem, a toto enim partem significant, quemadmodum d
Abbreviated transcription (Latin):
creat᷑am. Primũ ualere senarii numii ꝑfectõe̾m in scͥpt̾is soĩs
freq̃nter reꝑimꝰ. presertĩ in morte dñi simpla. ꝙ in resurrectõe

Expanded text:
creaturam. Plurimum valere senarii numeri perfectionem, in Scripturis sanctis creaturam. Plurimum valere senarii numeri perfectionem, in Scripturis sanctis frequenter reperimus, praesertim i
Abbreviated transcription (Latin):
quartus. In ꝯnitõe reptiliũ ꝙ uolatiliũ: quintus. In ꝯnito̾e ui¬
mentoꝵ uł ferarũ. uł ipsius hõis: sextus. Neoq enim hiĩ dies
& te totũ ad audiendũ p̾para. unus mimerꝰ diuidi non potest.
ab ipso enĩ surgit omnis numerus. Ergo duo diuidi
in unũ. dinisio triũ in unũ est. Quid aliud hic numerꝰ ostendit nͥ
trinitatẽ que d̾s est. que qmͣuis tres sunt ꝑsone: in una creduntur
unitate nat᷑e: Quat̾nariꝰ scilicet duas habet partes. Quarta eꝰ unũ
est. media eiꝰ duo. Unũ scilicet ꝙ duo sũt tria. Eoce partes suas nec
ultra excrescit nec ꝯplet ꝙ ideo ꝑfectus est numerꝰ Qumarus
nͦ non ħ̾t nisi unũ qd est quinta enis. Senariꝰ gͥ numus ꝑfectu
est: qr partib suis ꝯpletur. habet enim unũ qd̾ ẽ. sexta eius ht̃
nem creaturam. Tres hee partes senarii numii. demonstnͣt no
trinitatẽ dm. in tͥnitate nunũ mensure ⁊ pond̾is fecisse: omne̾

Expanded text:
Quartus in cognitione reptilium. Quintus in cognitione jumentorum, et ferarum, vel ipsius hominis, sextus neque enim hi dies , et totum te ad audiendum praepara. Unus in numeris dividi non potest, ab ipso enim surgit omnis numerus. Ergo duo dividi in unum, divisio trium in unum. Quid aliud hic numerus ostendit nisi Trinitatem quae Deus est, quia quamvis tres sint personae, in una creduntur unitate naturae. Quaternarius duas partes habet. Nam quarta ejus unum unum; media ejus, duo. Unum videlicet et duo tria sunt. Ecce partes suas; nec ultra excrescit, nec completur; et ideo imperfectus est numerus. Quinarius non habet nisi unum, quod est quinta ejus. Senarius ergo numerus perfectus est, quia partibus suis completur: habet enim unum, quod est sexta pars ejus; nem creaturam. Tres ergo hae partes senarii numeri demonstrant nobis Trinitatem Deum, in trinitate numeri, mensurae, et ponderis, fecisse omnem
Abbreviated transcription (Latin):
in loco mouent. dũ descendunt de cȩlo. & ascendunt in cęlum.
Sp̃c itaq ho̾mũ mouentur in tẽꝑe reminiscendo p̾t̾ita. fut᷑a ex¬
pectando. aliqua noua discendo. Neq enim cũ recordor alicius
lectõis aut alicuiꝰ ciuitatis. sicut motis est sp̾e meus ad cogitã¬
dum. ut hec recordaretur ex temꝑe: ita motus est qr loco. Qui¬
pe si in loco moueret᷑. aut in cęlo aut in terra moueretirr::
qr sine celo & t̾ra nullus est locis. Ubi enim fuit ip̾e sp̾c
mn cȩlo aut in t̾ra ut uid̾et ipsam lecto̾nẽ uł ipsam cruitatẽ:
Ergo si in nullo loco uidit ut recordaretur. in se ip̃o inditi oꝑ
qr initiũ ht cogitatio eiꝰ: õẽ qd̾ mnitiũ habet & tẽpꝰ habet. Igitur sed̾m
su pradictam rõnem sp̃c creatus ꝑ tempꝰ moueri potest. ñ

Expanded text:
locum movendum descendunt de coelo, et ascendunt in coelum: spiritus itaque hominum movetur in tempore, reminiscendo praeterita, futura exspectando, aliqua nova discendo. Neque enim cum recordor aliquam lectionem ac aliquam civitatem, sic commotus est spiritus meus cogitando, ut haec recordaretur ex tempore, ita motus est et loco. Quod si in loco movetur, an in coelo, an in terra movetur? quia sine coelo et terra nullus est locus. Ubi enim fuit ipse spiritus, in coelo an in terra, ut videret ipsam lectionem vel ipsam civitatem? Ergo si in nullo loco vidit, ut recordaretur, in se ipso vidit: et quia initium habet, cogitatio est omne quod initium et tempus habet. Igitur secundum su
Abbreviated transcription (Latin):
est corporale. Sed̾m uitium est sp̃uale. Tertium intellectuale. Cor¬
porale igitur uniũ est. qd̾ fit ꝑ corpus. Spũale: cum imagine
eoꝵ que uidemus in memoria condimus. Intellectuale nempi
cum ea que corꝑaliter uidemus. ꝙ imagina.liter in memet
retinemus intellectu discernimus. Intellectu gͥ disc̾nimus
quod illud sit corpus. illud similitudo corporis. Hunc quoq
intellectum bestie ꝙ pecora atq omĩa uolatilia nullatenus
habent. Uident ꝙ ipsa per corpis. ꝙ ea que uident imagi
nantur. Ob id enim raptus fuerat apłs paulus in tercium
cȩlũ .i. ad intellectualem uisionem. ut cleum non ꝑ corpus.
non ꝑ similitudinẽ corꝑis. sicut est ipsa ueritas cerneret. Ad
Illũ cognosoe missum a deo quem non paucoꝵ hominum
laudatio. uł potius adhulatio elegit. si illum quem ꝙ uita⁊
soꝵ ppłoꝵ iuditio conpbatur. qui non appetit ꝓree̾e̾. qui pe¬

Expanded text:
 corporale videlicet, et spiritale, sive etiam intellectuale. Corporale igitur est, quod fit per corpus; spiritale, cum imagines eorum quae videmus in memoria condimus; intellectuale nempe, cum ea quae corporaliter videmus, et imaginaliter in memoria retinemus, intellectu discernimus. Intellectu igitur discernimus, quod illud sit corpus, illud similitudo corporis. Hunc quoque intellectum bestiae et pecora atque volatilia nullatenus habent. Vident et ipsa per corpus, et eorum quae vident imagitertium coelum , id est ad intellectualem visionem, ut Deum non per corpus, non per similitudinem corporis, sed sicut est ipsa veritas cerneret. TreIllum cognosce missum a Deo, quem non paucorum hominum laudatio vel potius adulatio eligit; sed illum quem et vita et sorum populorum judicio comprobatur, qui non appetit praeesse, qui ne
Abbreviated transcription (Latin):
aut uolatilia. non acceꝑunt hoc iuditiũ. ꝓ suo tamen gen̾e atq
natura uire aliquo tacta ꝓpellentur. Unde angłica natura iur
Si o̾es o̾s hoi̾es possũt non nulla aĩaliũ genera mansuetudine s¬
cere. ita ut qͣsdam uolantes hõmũ facere uideant᷑. qͣntomagis ẜ
angli posst̃: Did Que causa facit ut d̾s quẽ astruis mou̾e. non
moueatur in tẽꝑe. aut sp̾c creatus qui mouetur in tẽꝑe. non
moueatur loco: Aus. D̾s qui instituit tẽꝑa non mouetur in

Expanded text:
aut volatilia non acceperunt hoc judicium; pro suo tamen genere atque natura jussu aliquo tacta propelluntur. Unde angelica natura, ju. Si homines possunt nonnulla animalium genera mansueta facere, ita ut quasdam voluntates hominum facere videantur, quanto magis hoc angeli possunt? D. Quae causa facit ut Deus, quem astruis moveri, non moveatur in tempore, aut spiritus creatus qui movetur in tempore, non moveatur
Abbreviated transcription (Latin):
indidit. legem dedit. sacrisitia instituit. A ipsũ in carne uen¬
turũ in lege predixit. cui non credentes uinee̾ sue uino .i. ma
utia popłi sui passus est. crucifixus est. sputis illinitus est sset
hoc passus est in tab̾nacło suo .i. in gente sua. Qd significa

Expanded text:
indidit, Legem dedit, sacrificia instituit, se ipsum in carne venindidit, Legem dedit, sacrificia instituit, se ipsum in carne venturum in Lege praedixit: sed cui non credentes, vineae suae vino, id est, malitia populi sui passus est, crucifixus est, sputis illinitus, et illusus. Sed hoc passus est in tabernaculo suo, id est, in gente sua. QUA
Abbreviated transcription (Latin):
erit ex nobis qd̃ repugnet in nobis. dros Quid significat qd mni¬
sus coruus ad archam non est reu̾sus: Auc Corus gͥ ut non re¬
uert̾etur. aut aquis int̾emptꝰ est. aut aliqͦ cadaueri illectus in se¬
dit. ꝙ significat illos hoĩes qui in carnalib dediti reb dei preces
contempnunt. q nullatenus eccłie penitendo satisfatiunt. qui¬
ꝑ mala oꝑa recesserunt. uel certe si aquis interceptus est: illos
significat qui de eccłia exeunt. ut heticoꝵ. baptõ palluantur.
tirantur: non sumũt bapt̃m ad salutẽ. s ad ꝑnitiem. haben¬
tes nimirũ formam sacram̃ti uirtutẽ autem erus abnegantes
baptitat. qui in noĩe trinitatis baptirati sunt. ipsa est ꝓfecto
forma sacͣm̃ti. id̾o dũ reu̾si fuerint. accipiunt uirtutẽ sp̃c scĩ
quẽ hii qui foris eccłiam baptirantur nondũ habent. Srosius.
Quid significat qd noe iustus plantauit uineam. bibens inelsa¬
segregando eam a cunctis gentib. unde & carrumcisionis sigñ

Expanded text:
. LIX. Quid significat quod emissus corvus de arca, non est reversus ? RESP. Corvus ut non reverteretur, aut aquis interceptus est, aut alicui cadaveri illectus insedit: et significat illos homines, qui carnalibus dediti rebus, Dei praecepta contemnunt, et nullatenus poenitendo Ecclesi mala opera recesserunt. Vel certe si aquis ille corvus interceptus est, illos significat qui de Ecclesia exeunt, et haereticorum Baptismo polluuntur. clesiam baptizantur, non sumunt baptismum ad salutem, sed ad pernitiem, habentes nimirum formam sacramenti, et virtutem eius abnegantes. rebaptizat, quia in nomine Trinitatis baptizati sunt. Ipsa est profecto forma Sacramenti: ideo dum reversi fuerint, accipiunt virtutem Spiritus sancti, quem ii qui foris Ecclesiam baptizantur, nondum habent. QUAEST. LX. Quid significat quod Noe vir justus plantavit vineam, bibensquesegregando eam a cunctis gentibus. Unde et circumcisionis signum
Abbreviated transcription (Latin):
impleuerunt: s ꝙ̃ illi qͥ clamauerũt crucifige. Completũ est i eis¬
qd̃ ait psalmographꝰ. filii hoĩnum tentes eoꝵ arma qr sagitte. q
lingua macera acuta. uides qualẽ gladiũ habuerunt. unde dñm
ẽẽ sine malo. malũ non potest e̾e̾ sine bono. Hec potest esse ma¬
lũ ubi non fuit bonũ. Ac ꝑ hoc dicimꝰ ꝙ angłm bonũ ꝙ angm

Expanded text:
impleverunt, sed et illi qui clamaverunt. In eis enim completum est quod ait Psalmographus: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta . Vides qualem gladium habueresse sine malo, malum non potest esse sine bono. Non potest esse malum ubi non fuerit bonum; ac per hoc dicimus et angelum bonum, et angelum
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝯu̾tit in carnẽ. Carnẽ istã aꝑte totũ hoĩem intelliginꝰ.
idest carnẽ q animã rationabilẽ. ut sicut pͥmꝰ honio ꝙ car¬
ne araĩa mortuus fuerat: ita etiam oportuit ut ꝑ media
Ergo ut supͣdiximꝰ: scd̾m assũptionis formã dictũ est.
pater maior me est. Dios uid̾o te dñe cũ de uno dei filio
inquirem. duos introduõe filios uoluisse. ut dicas filium
d̾i q filiũ hoĩs. a ug̾ Hon sunt duo filii s unꝰ. qr ille qui
erat filiꝰ dei. factus est filiꝰ hõis in unitate ꝑsone. qr sicut
aĩa a caro unꝰ est h̾o: ita u̾bũ ꝙ homo unꝰ est xp̃c. Duas.¬
substantias accipimus in uno filio dei. unam deitatis altam hu¬
manitatis. non duas ꝑsonas. Igitur si lixerimꝰ ouas ꝑsonas. in¬
troducimꝰ duos filios łi. ꝙ iam non erit tͥnitas. s quat̾nitas. Pit¬

Expanded text:
hominem intelligimus, id est carnem et animam rationalem. Et sicut primus homo et carne et anima mortuus fuerat, ita etiam oportuit ut per mediErgo, ut supra diximus, secundum assumpti hominis formam dictum est, Pater major me est. QUAEST. V. Video te, dum de uno Filio Dei inquireres, duos introducere voluisse, ut dicas Filium Dei, et filium hominis. RESP. Non sunt duo filii, sed unus. Quia ille qui erat Dei Filius, factus est filius hominis in unitate personae. Quia sicut anima et caro unus est homo, ita Verbum et homo unus est Christus.substantias accipimus in uno Filio Dei, unam deitatis, alteram humanitatis, non duas personas. Igitur, si dixerimus duas esse personas, introducemus duos filios; et jam non erit Trinitas, sed quaternitas. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
nis xp̃i signacło lib̾atur. Dros. Quid significat qd̵ archa in longitu¬
uiam mandatoꝵ tuoꝵ cucurri: cũ dilatasti cor meũ. Nisi dilata¬
tum cor habuiss: uiam dnĩ minime cucurriss. unde dilatasti
cor nisi caritate sp̾uali: hinc q̃p beatus paulus apłs simili ꝑsalme¬
grapho uoce consentit. Cor nostrum dilacatũ est. Unde queso dilata¬

Expanded text:
is Ecclesiam. QUAEST. LIII. Quid significat quod arca in longituViam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum . Nisi dilatatum cor habuisset, viam Domini minime cucurrisset. Et unde dilatatur cor, nisi per charitatem spiritualem? Hinc et beatus Paulus apostolus simili Psalmographo voce consentit: O
Abbreviated transcription (Latin):
Oͥ significat qd̃ archa de lignis quadratis ꝯstructa intrinsecꝰ.
& extrinsecus bitumine linitur: Au Sicut archa de lignis
uadratis edifficatur. ita eccłia de scĩs ostruitur. Quadͣtum enĩ
in quac̃q parte posueris: firmit̾ stat. Et scĩ in quiblib tẽptõi¬
b stabiles ꝑmanent. nec adu̾sitatib nec ꝓsꝑitatib cedũt. Bitum̃
enĩ significat caritatẽ. ꝑ qmͣ sci nec illis scandalis que fiunt ab his
qui intus sunt cedunt: nec illis que fiunt ab his qui
foris sunt. s seruant unitatẽ sp̃e in uincło pacis

Expanded text:
 significat quod arca de lignis quadratis constructa, intrinsecus et extrinsecus bitumine linitur ? RESP. Sicut arca de lignis quadratis aedificatur, ita et Ecclesia de sanctis construitur. Quadratum enim in quacumque parte posueris, fortiter stat: et sancti in quibuslibet tentationibus stabiles permanent; non adversitatibus, non prosperitatibus cedunt. Bitumen enim significat charitatem; per quam sancti nec illis scandalis quae fiunt ab his qui intus sunt, cedunt, nec illis quae fiunt ab his qui foris sunt: et servant unitatem spiritus in vinculo pacis,
Abbreviated transcription (Latin):
deos qui xp̃m occiderunt. Occiditur itaq abel minor natu
Sanguis abel significat sanguinẽ xp̃i. quẽ uniu̾sa egcłia ac¬
cipiens dicit amen. Nam qualẽ clamorẽ faciat uniu̾sa ex¬
cłia dũ portatur sanguine. xp̃i ꝙ dict am̃: cũ p̾sñti potes
suꝑ terram. & suꝑ illam .s. terram que aꝑuit os suum ꝑfecatõn

Expanded text:
 qui Christum occiderunt. Occiditur itaque Abel minor natu;e ? RESP. Sanguis Abel significat sanguinem Christi, quo universa Ecclesia accepto dicit, Amen. Nam qualem clamorem faciat universa Ecclesia dum potatur sanguine Christi et dicit, Amen, tu ipse si potes, super terram. Super illam scilicet terram, quae aperuit os suum per con
Abbreviated transcription (Latin):
bonꝰ de bono tesauro cordis sui ꝓfert bona. s hoe ad
dicit nemo bonꝰ nͥ solus d̾s. illi scilicet respondebat
qui uitã ȩt̃nã ab eo querebat. illi qui tm̃ hom̃ẽ arbitrbatur
Ergo ne dicas scd̾m hanc formã bonũ: qm udebunt qr alli
qui pupugerunt. Est alia forma qmͣ non tidebunt impis.
qmͣ non uidebunt nisi nisti. Sed̾m hanc formã boñ sum

Expanded text:
o de bono thesauro cordis sui profert bona . Sed ut hoc diceret, Nemo bonus, nisi solus Deus; illi scilicet respondebat qui vitam aeternam ab eo quaerebat, illi qui tantum hominem arbitrabatur, Ergo non me dicas secundum hanc formam bonum, quam videbunt illi qui pupugerunt. Est alia forma, quam non videbunt impii, quam non videbunt nisi justi; secundum hanc formam bonus sum
Abbreviated transcription (Latin):
ex terra factus est sit in celo. S ueritas hos ꝯumeit.: que fac̃
ꝙꝵ ignẽ. qd̾ est utiq qͣrtũ elem̃tũ esse in terra. Ergo di podentia que
hoc fac̾e approbatur. facit ut homo  t̾ra sit supra celii. s osi¬

Expanded text:
ex terra factus est sit in coelo. Sed hos Veritas convincit, quae facit ex terra factus est sit in coelo. Sed hos Veritas convincit, quae facit ignem, quod est utique quartum elementum, esse in terra. Ergo Dei potentia, quae haec facere approbatur, facit ut homo et aqua sint super coelum. S
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i Sexta que nunc agitur. donec excelsus ueniat ad iudi¬
tium. Septima gͥ etate scłi reformabitur genꝰ humanũ. ad me¬
ginem dei. Profecto enim anni decẽ & octo non solũ ui. etati
setiam tria temꝑa euidenter demonstnͣt. Unũ scilicet ante le¬
gem. Alterũ sub lege. Terciũ sub gra. Igitur ꝙ ipse annus: se¬
nario numero ꝯtinetur. Habet enĩ dies. ccc . ixͣ .uͦ. Roce qͣntũ me
Dñs ad iuuit. de senari numeri ꝑfectione. ꝙ non qͣntũ uolus
pondus non sinit ut aquarũ substã sit suꝑ celos Aqua enim
teait terre. & xr. cedit aque. ꝙ ignis cedit aeri. Nullo mͦ enmm
otest ut scd̾m elem̃tũ qd̾ est aqua: sit suꝑͣ quartã qd est igni
que utiq aq sunt feruntur suꝑ aerem quod est tereium elementũ
ita fieri arbitror posse ut aquȩ tenues atq subtiles ferant᷑ supra celũ¬
Nam ex hoc pond̾e elem̃toꝵ multi philosofi resurrectionẽ car¬
nis illudenter non posse fieri inquiunt. ut homo qui utiꝙs

Expanded text:
i. Sexta quae nunc agitur, donec Excelsus veniat ad judicium. Sexta igitur aetate saeculi reformatur genus humanum ad imaginem Dei. Profecto enim anni decem et octo, non solum sex aetates, sed etiam tria tempora evidenter demonstrant: unum scilicet ante Legem, alterum sub Lege, tertium sub gratia. Igitur et ipse annus senario numero continetur. Habet enim dies trecentos seDominus adjuvit, de senarii numeri perfectione, etsi non quantum volui, torum et pondus non sinit ut sit aquarum substantia supra coelos. Aqua enim cedit terrae, et aer cedit aquae, et ignis cedit aeri. Nullo modo enim potest fieri ut secundum elementum, quod est aqua, sit supra quartum, quod est ignis. quae utique aquae sunt, feruntur supra aera, quod est tertium elementum; ita fieri posse arbitror, ut aquae tenues atqNam ex hoc pondere elementorum multi philosophorum, resurrectionem carnis illudentes, non posse fieri inquiunt ut homo qui utique
Abbreviated transcription (Latin):
mortem dñi simplam. ꝙ re uera enĩ natiuitas eius senariũ
numerũ habet. Quadraginta ꝙ sex annis edificatum est t̃
plum in eugłio astruunt iudei. qd̾ intelligitur de corꝑe dñi
Quadginta ꝙ.ui. anni ꝓ dieb positi sunt. Quadͣgita ⁊ ui.
dieb dicunt infantẽ formari in uto. ꝙ subm̾ usq in diem
tuaginta sex. qui fatiunt menses nouem. ꝙ dies sex. Compi
Lxxͣ. sex: qui constant ꝑ senariũ numerũ. Quid de illa mu
nauit dñs licemis: qr ꝙ ipsi anni senariũ numerũ hñte

Expanded text:
mortem Domini simplam. Revera enim et nativitas ejus senarium nud intelligitur de corpore Domini . Quadraginta et sex anni pro diebus positi sunt. Quadraginta et sex diebus dicunt infantem formari in utero, et subinde in diem ptuaginta sex, qui faciunt menses novem et dies sex. Computseptuaginta sex, qui constant per senarium numerum. Quid de illa mulnavit Dominus, dicemus ? quia et ipsi anni senarium numerum habent.
Abbreviated transcription (Latin):
ser.ac. Ipsa gͥ forme seruit accepto̾ ẽ. exinanitio. Et ipsa exi¬
nanitõ qmꝙͣ non sit diuinitatis abolitio aut nat᷑e amissio
tñ d̾r ꝓp̃ formam serui in qua dinoscitur apparuisse. Iure
gͥdicit apłs patrẽ reliqͥsse. Dereliquid ꝙ matrẽ .i. synago¬
gam .s. uet̾i testam̃to carnalit̾ adħentẽ. ꝙ adhesit uxori sue¬

Expanded text:
s . Ipsa igitur formae servilis acceptio, exinanitio est; et ipsa exinanitio, quamquam non sit divinitatis abolitio, aut naturae amissio, tamen propter formam servi, in qua dignoscitur apparuisse, jure dicitur Patrem dereliquisse. Dereliquit et matrem: synagogam scilicet, veteri Testamento carnaliter inhaerentem. Et adhaesit uxori su
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c carnẽ ꝙ ossa non habet sicut me uidetis habere. Ac ꝑ hoc
credimꝰ hoĩem non tm̃ cum carne ꝙpossib s etiam cũ sangume
uel quicqͥd ad nat᷑ͣam eius ꝑtinet resurge. s sine ulla corruptione. erit
sicut usti cũ sua carne ad ęt̾uam felicitatẽ. impii ita resurgent ad

Expanded text:
spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Ac per hoc spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Ac per hoc credimus hominem non tantum cum carne et ossibus, sed etiam cum sanguine, vel quidquid ad naturam ejus pertinet resurgere; sed sine ulla corruptione erit isicut justi cum sua carne ad aeternam felicitatem, ita impii ad