comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Uellere ctaq est spicas: homines terrena
intentione qua solum mentis quasi radicem
firerant cruere. fricare autem manib: erem¬
plis uirtutum ab ipsa etiam carnis coneu¬
piscentia quasi folliculis atq iteguientis
aristatum puritatem mentis exuere. Grana
uero mandueari est emundatum quenq ab
omni inquinamento catnis et sp̃s. ꝑ ora pre-¬
dicantium eccłie membris incorporati. Et
bene. hȩc discipuli apud marcum dñm pre¬
gredientes egisse ceferuntur: quia doctoris
necõe est sermo precedat. et sic cor auditoris gr̃a
suiꝑne uisitationis illustret. Quidam autem
pbariscorum: dicebant illis. Quid facitis qd̾
non licet insabbatis: Hȩc alii euangeliste nar¬
rãt: ipsi domino fuisse magis abiecta. S siue
illi. siue discipulis eius. siue ꝑ plures passim
criminantes utrisq sint dicta. neq enim ullꝰ
euangelista falsum scribere potuit: tam̃ quia
quiequid a discipulis agitur. ad eum respicte

Expanded text:
cit. Vellere itaque spicas esse homines a terrena cit. Vellere itaque spicas esse homines a terrena intentione, qua solum mentis quasi radicem fixerant, eruere. Fricare autem manibus, exemplis virtutum ab ipsa etiam carnis concupiscentia, quasi folliculis atque integumentis aristarum, puritatem mentis exuere. Grana vero manducari est, emundatum quemque ab omni inquinamento carnis et Spiritus, per ora praedicantium, Ecclesiae membris incorporari. Et bene haec discipuli apud Marcum, Dominum praegredientes egisse referuntur, quia doctoris necesse est sermo praecedat, et sic cor auditoris gratia supernae visitationis illustret. Quidam autem Pharisaeorum dicebant illis: Quid facitis quod non licet in Sabbatis? Haec alii Evangelistae narrant ipsi Domino fuisse magis objecta. Sed sive illi, sive discipulis ejus, sive per plures passim criminantes utrisque sint dicta neque enim ullus evangelista falsum scribere potuit tamen quia quidquid a discipulis agitur, ad eum respicit,
Abbreviated transcription (Latin):
idemq noui testamenti sabbatum. et sedm et
primum sit. scđm quia pꝰ legale sabbatum a
nobis obseruatur. srumum quia et ante decre¬
ta legis a uistis obseruabatur antiquis. Mi¬
stice autem discipuli ꝑ sata transeunt. illa uti¬
delicet de quib dñs ait. leuate oculos ur̃os
et udete regiones quia albe sunt iam ad
messem. et qui mecit merredem accipit. Et
ideo nichil melius esurire quam salutem. in¬
telliguntur: quam ipse messorum primus
quondam uiter preces esuriens. mox ostensis
quas cupiebat dapib audit. Surge petre oc¬
cide et manduca. Et mira saeramenti concor¬
dia: quia et ibi mactari et manducari iuben¬
tur anunalia: et hic confricari. et nichilomi¬
nus manducari spice referuntur. Hoc ẽ enĩ.
mortificate menbra ur̃a quȩ sunt suꝑ terram.
et exuite uos ueterem hominem cum actib etꝰ.
quia non aliter quisq transit ui corpus xp̃i:
non aliter doctorem ꝓfectus sui fructib pas¬

Expanded text:
idemque Novi Testamenti Sabbatum, et secundum et idemque Novi Testamenti Sabbatum, et secundum et primum sit. Secundum, quia post legale Sabbatum a nobis observatur. Primum, quia et ante decreta legis a justis observabatur antiquis. Mystice autem discipuli per sata transeunt, illa videlicet de quibus Dominus ait, Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt jam ad messem, et qui metit, mercedem accipit . Et ideo nihil melius esurire, quam salutem intelliguntur, hominum quam ipse messorum primus quondam inter preces esuriens, mox ostensis quas cupiebat dapibus, audit: Surge, Petre, occide et manduca . Et mira sacramenti concordia, quia et ibi mactari et manducari jubentur animalia, et hic confricari et nihilominus manducari spicae referuntur. Hoc est enim: Mortificate membra vestra quae sunt super terram, et exuite vos veterem hominem, cum actibus ejus . Quia non aliter quisque transit in corpus Christi, non aliter doctorem profectus sui fructibus pas
Abbreviated transcription (Latin):
uacabat actione: ꝑ septiformem sp̃s scĩ grãm
deo cominendet. Huius itaq temporis sabba¬
tum. sicut in ceteris dieb utilia que licet oꝑari
ad distinctionem tudaici sabbati quo non iter
facere. non ligna colligere non alia quelibet ne¬
cessaria facere licebat. Scdo primum appellat:
primum udelicet hoc scdõ prelatum siue tem¬
poris ordine quia ꝑm̃unera ante legẽ scła qͦ mͦ
nunc agitur a patrib agebatur seu certe gr̃e
munere: significans ut nichil aliud scđo pri¬
num. quam inferius suꝑuis intelligas ẽe sab¬
batum. Nam et primus homo de terra tet¬
renus. scd̾s homo de celo celestis. nec tam̃ erat.
adam uelit appellare quod merito scilicet et
grẽ. non humane natiuitatis ordine preces¬
serit adam: uixta quod de illo precutsor suus
ait. Qui post me uenit ante me factus est:
quia prior me erat. Potest etiam in sabbato se¬
cundo ita primo dictum intelligi. ut unum

Expanded text:
vacabat actione, per septiformem Spiritus sancti gratiam vacabat actione, per septiformem Spiritus sancti gratiam Deo commendet. Hujus itaque temporis Sabbatum, quo sicut in caeteris diebus utilia quaeque licet operari, ad distinctionem Judaici Sabbati quo non iter facere, non ligna colligere, non alia quaelibet necessaria facere licebat, secundo-primum appellat. Primum videlicet hoc a secundo praelatum sive temporis ordine, quia per innumera ante legem saecula, quomodo nunc agitur a patribus agebatur, seu certe gratiae munere significans ut nil aliud secundo-primum, quam inferiori superius intelligas esse Sabbatum. Nam et primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis. Nec tamen errat, Adam velit appellare, qui merito scilicet et gratia non humanae nativitatis ordine primum praecesserit Adam, juxta quod de illo praecursor suus ait: Qui post me venit, ante me factus est, quia prior me erat . Potest et ita in Sabbato secundo primo dictum intelligi, ut unum
Abbreviated transcription (Latin):
qui ueniebant ut curarentur importunitatẽ
nec manducandi quidem spacium habebant.
et ideo quasi homines efuriebant. Quod aũ
spicas segetum manib confricant: et media con¬
solantur. utte austerioris indicium est. non pre¬
paratas epulas s cibos simplices querentium.
Et nota quod primi apłi saluatoris litteram
sabbati destriunt. aduersum hebioriitas: qͥ
cum ceteros recipunt aplos. paulum quasi
transgressorem legis repudiant. Unde. bene
lucas diem quo sabbati literam solui ceperat.¬
nuncupat. uolens intimare sabbati legis obser¬
uantiam cessare ultra debere. et naturalis sab¬
bati libertatem quȩ ad moysi usq tempora ce¬
terarum dierum similis erat oportere restitui
ut sicut eccłĩam non circuncisio. uel cerimonie
legis s fides abrahe qua i preputio iustificatꝰ
est. ꝑ dilectionem oꝑata saluat. et ita non etiam
hunc aliud quam spiritale sabbatum. quod
et ipse abraham semꝑ ã seruili. id est noxia

Expanded text:
qui veniebant ut curarentur importunitatem, qui veniebant ut curarentur importunitatem, ne manducandi quidem spatium habebant, et ideo quasi homines esuriebant. Quod autem spicas segetum manibus confricant, et inediam consolantur, vitae austerioris indicium est, non praeparatas epulas, sed cibos simplices quaerentium. Et nota quod primi apostoli Salvatoris litteram Sabbati destruunt, adversum Ebionitas, qui cum caeteros recipiant apostolos, Paulum quasi transgressorem legis repudiant. Unde bene Lucas diem quo Sabbati littera solvi coeperat,nuncupat, volens intimare Sabbati legalis observantiam cessare ultra debere, et naturalis Sabbati libertatem quae ad Moysi usque tempora caeterorum dierum similis erat, oportere restitui. Ut sicut Ecclesiam non circumcisio vel caeremoniae legis, sed fides Abrahae qua in praeputio justificatus est, per dilectionem operata salvat, ita hanc etiam non aliud quam spiritale Sabbatum, quo et ipse Abraham semper a servili, id est, noxia
Abbreviated transcription (Latin):
rio consolationis eius. orando et sperando in¬
nouantur. Tunc eium acceperunt sp̃m sc̃m
quo impleti cum lingius omnib loquerentur.
a uideis nescientib s tamen uere ad testantib
dictum est quia musto pleni sunt isti. Nouum
enum uimuum iam nouis utrib uenerat. hoc
est sp̃c scĩ feruor spiritalium corda repletierat
Aliter Cauendum doctrine ne anime nandũ
renouate. s in uetustatem malicie ꝑduranti.
nouorum mistetiorum secreta cominiitat.
Et nemo bibens cietus. statim uult nouum
Dicit enun: uetus meluis est Iudeos significat
quib uite ueteris salua imbutis. noue gr̃e pre¬
cepta sordidanerunt: quia profecto maiorum
traditionib cumulati dulcedinem spiritaliũ
uerbo ꝑcipere nequaquam ualebant. factum ẽ
autem in sabbato scło. primo cum transirent
ꝑ sata uellebant discipuli eius. spicas et man¬
ducabant confricantes manib. Hoc est quod
marcus ait: quia discipuli ꝓpter nimiam eoꝵ

Expanded text:
rio consolationis ejus orando et sperando inrio consolationis ejus orando et sperando innovantur. Tunc enim acceperunt Spiritum sanctum, quo impleti cum linguis omnibus loquerentur, a Judaeis nescientibus, sed tamen vere attestantibus dictum est, quia musto pleni sunt isti. Novum enim vinum jam novis utribus noverat, hoc est Spiritus sancti fervor spiritalium corda repleverat. Aliter. Cavendum doctori, ne animae nondum renovatae, sed in vetustate malitiae perduranti, novorum mysteriorum sens vetus, statim vult novum, Dicit enim, Vetus melius est. Judaeos significat, quibus vitae veteris saliva imbutis, novae gratiae praecepta sorduerant. Quia profecto majorum traditionibus commaculati, dulcedinem spiritalium verborum percipere nequaquam valebant. CAPUT VI. Factum est autem in Sabbato secundo primo cum transiret per sata, vellebant discipuli ejus spicas, et manducabant confricantes manibus. Hoc est quod Marcus ait, quia discipuli propter nimiam eorum
Abbreviated transcription (Latin):
temperantiam ꝑtinet quia si hoc fiat. et ipsa
doctrina quodam modo scinditur. cuiꝰ parti¬
cula quȩ ad ieuinium ciborum ualet in opor¬
tune traditur. cum illa doceat generale ieui¬
nium. non ã concupiscentia ciborum tantũ.
s ab omni leticia temporalium delectationũ.
Cuius quasi pannium. id est partem aliquam
que ad eibos ꝑtinet dicit non oportete homi¬
nib adhuc ueteri consuctudimi deditis imꝑ¬
tiri. quia et illinc quasi conscissio udetur fi¬
eri. et ipsi uetustati non conuenit. Et nemo
mitcit uinum notum in utres ueteres: alio¬
quim tumpit uinum nouum utres. et ipsum
effunditur: et utres pereunt. S uinum
nouum in utces nouos mittendum est et
utraq conseruantur. Eosdem quoq ueterib
comparat utrib. quos iuno nouo. id ẽ spiri¬
talib preceptis facilius distumpi quam id
posse sustinere dicit. Etunt autem iam u¬
tres noui: cum post ascensum domum. deside¬

Expanded text:
temperantiam pertinet; quia, si hoc fiat, et ipsa temperantiam pertinet; quia, si hoc fiat, et ipsa doctrina quodam modo scinditur, cuius particula., quae ad ieiunium ciborum ualet, inopportune traditur, cum illa doceat generale ieiunium, non a concupiscentia ciborum tantum, omni laetitia temporalium delectationum. cuius quasi pannum, id est partem aliquam, quae ad cibos pertinet, dicit non oportere hominibus adhuc ueteri consuetudini deditis impertiri, quia et illinc quasi conscissio ueri, et ipsi vetustati non convenit. Et nemo mittit vinum novum in utres veteres, alioquin rumpit vinum novum utres, et ipsum effunditur, et utres peribunt. Sed vinum novum in utres novos mittendum est, et utraque conservantur. Eosdem quoque veteribus comparat utribus, quos vino novo, id est, spiritalibus praeceptis facilius disrumpi, quam id posse continere dicit. Erunt autem jam utres novi, cum post ascensum Domini deside
Abbreviated transcription (Latin):
logie sciendum. quod quam dui sponsus nobis¬
cum est. et in leticia sumus: nec ieuinare possu¬
mus uec lugere. Cum autem ille ꝓpter peccata
a nob̃ tecesserit et auolauerit tunc indicen¬
dum ieuinium. tune recipiendus est luctus:
icebat autem et similitudinem. Capłm uiiii.¬
ad illos. quia nemo commissuram ã ues¬
timento nouo immtitit in uestim̃tum uetus
alioquin et nouum rumpitut. et ueteri non
conuenit commissura a nouo. Cum interroga¬
tus e̾et dominus cur discipuli eius non ieui¬
narent: respondit carnales adhuc quosq &
necdum passionis resurrectionis q sue fide
solidatos. non posse seueriora icuinia ⁊ conti¬
nentie sustinere precepta: ne ꝑ austeritatem
nuiam etiam credulitatem quam habere
udebantur amittant. Ipsos ergo adhuc dis¬
cipulos tanquam uetera uestimenta dicit qͥb
inconuenienter nonus pannitis assuctur. id ẽ
aliqua particula doctrine que ad nouȩ uitę

Expanded text:
logiae sciendum, quod quandiu sponsus nobislogiae sciendum, quod quandiu sponsus nobiscum est, et in laetitia sumus, nec jejunare possumus, nec lugere. Cum autem ille propter peccata a nobis recesserit et avolaverit, tunc indicendum jejunium, tunc recipiendus est luctus. Dicebat autem et similitudinem ad illos: Quia nemo commissuram a vestimento novo, immittit in vestimentum vetus. Alioquin et novum rumpit, et veteri non convenit commissura a novo. Cum interrogatus esset Dominus cur discipuli ejus non jejunarent, respondit carnales adhuc quosque, et necdum passionis resurrectionisque suae fide solidatos, non posse severiora jejunia et continentiae sustinere praecepta, ne per austeritatem nimiam, etiam credulitatem quam habere videbantur amittant. Ipsos ergo adhuc discipulos taninconuenienter nouus pannus assuitur, id est aliqua particula doctrinae, quae ad nonae uitae
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis tempus aduenerit: tunc sponsi filii
ieiunabunt. Quod autem lucas non ait ut ce¬
teri. numquid possunt filii sponsi aut nup¬
tiarum ieuinare uel lugere s nunquid pote¬
stis filios sponsi facere ieuinare: eleganter inti¬
mauit eosdem ipsos qui loquebantur fuisse fac¬
turos. ut lugentes ieiunarent filii sponsi qm̃
ipsi eent sponsum occisuri. Notandum uero hc̃
luctum absentie sponsi. non nunc tantum. id
est post mortem resurrectionemq eiusdẽ spon
si: s ante incarnationem illiꝰ ꝑ totum huiꝰ seli
tempus eẽ celebratum. Ptima quidem tempora
eccłie ante uirginis partum scõs habuere: qui
desiderarent incarnationis xp̃i aduentum.
Ista uero tempora ex quo: et ascendit in celum
scõs habent. qui desiderent eius manifestati¬
onem. ad uiuos et mortuos iudicandos. Neq
hic desiderabilis eccłie luctus requieuit aliqͣn¬
tum: nisi quamdui hic cum discipulis in
carne uersatus est Iuxta leges autem tropho¬

Expanded text:
rectionis tempus advenerit, tunc sponsi filii rectionis tempus advenerit, tunc sponsi filii jejunabunt. Quod autem Lucas non ait ut caeteri: Nunquid possunt filii sponsi aut nuptiarum jejunare vel lugere, sed nunquid potestis filios sponsi facere jejunare ? eleganter intimavit eosdem ipsos qui loquebantur fuisse facturos, ut lugentes jejunarent filii sponsi, quoniam ipsi essent sponsum occisuri. Notandum vero hunc luctum absentiae sponsi, non nunc tantum, id est, post mortem resurrectionemque ejusdem sponsi, sed et ante incarnationem illius per totum hujus saeculi tempus esse celebratum. Prima quippe tempora Ecclesiae ante Virginis partum sanctos habuere, qui desiderarent incarnationis Christi adventum. Ista vero tempora ex quo ascendit in coelum sanctos habent, qui desiderent ejus manifestationem ad vivos et mortuos judicandos. Neque hic desiderabilis Ecclesiae luctus requievit aliquantum, nisi quandiu hic cum discipulis in carne versatus est. Juxta leges autem tropo
Abbreviated transcription (Latin):
uinum et siceram non bibit. dominus cumpu¬
blicanis et pecratorib manducat et bibit: quia
ille abstinentia meriti auget. eupotentia nul¬
la est nature. Dominus autem etu naturaliter
suppetebat delicta donare. cut eosdem declina¬
ret quos abstinentes poterat facere puriores:
Manducauit cum peccatorib: ut grãm cer¬
neres. agnosceres potestatem. Quib ipse ait
Nonquid potestis filios sponsi dum cum illis
est sponsus facere ieuinarer Uenient autẽ dies.
et cum ablatus fuerit ab illis sponsus tunc ie¬
uinabunt in illis dieb. Sponsus xp̃c sponsa
eccłia est. De hoc sp̃u spiritaliq conubio. aplĩ
sunt creati. Ulide bene marcus euangelista fi¬
lios eos appellat nuptiarum. non tamen spon¬
si. s etiam sponse uolens intelligi quia post
lauacri generationem in huiꝰ diuine genera¬
non possunt. quam dui sponsum in thalamo
uident. et ipsum sctunt ẽe cum sponsa: quando
autem transieruit nuptie. et passionis ac resur¬

Expanded text:
vinum et siceram non bibit, Dominus cum puvinum et siceram non bibit, Dominus cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit, quia ille abstinentia meritum auget, cui potentia nulla naturae: Dominus autem cui naturaliter suppetebat delicta donare, cur eos declinaret quos abstinentibus poterat reddere puriores? Manducavit cum peccatoribus, ut gratiam cerneres, agnosceres potestatem. Quibus ipse ait: Nunquid potestis filios sponsi, dum cum illis est sponsus, facere jejunare? Venient autem dies, et cum ablatus fuerit ab illis sponsus, tunc jejunabunt in illis diebus. Sponsus Christus, sponsa Ecclesia est. De hoc sancto spiritalique connubio, apostoli sunt creati. Unde bene Marcus evangelista filios eos appellat nuptiarum, non tantum sponsi, sed etiam sponsae, volens intelligi quia per lavacri regenerationem, in jus dinon possunt, quandiu sponsam in thalamo vident, et sciunt sponsum esse cum sponsa. Quando vero transierunt nuptiae, et passionis ac resur
Abbreviated transcription (Latin):
nitentium conuersione monstretur. Et illi
dixerunt ad illum. Quare discipuli ioħ̃is
ieuinant frequenter et obsecrationes faciunt.
similiter et phariscorum. tui autem comedunt
et bibunt: Mathetis tefert ipsos ioh̃is disci¬
pulos hȩc dixisse saluatori. Unde patet utrosq
conuinctos hac eum questione pulsasse. tibi
ioħ̃is maxune reprebendendi discipuli. non
solum de sui iactantia ieuinii. uerum quia
calumpniabantur. quem sciebant amagistro
predicatum. et uingebantur phariseis quos
ab eo nouerant condempnatos. Spiritaliter
autem discipuli ioħis et phariseorum ieuinant
xp̃i autem comedunt et bibunt: quia suie oꝑa
quis legis seu traditiones sequatur hominum.
siue ipsum etiam xp̃i p̾conium. aure tantũ
ꝑcipiat corporis. spiritalib abstinens bonis. ie¬
uino corde tabescit. Qui uero xp̃i menbris fideli
incorporatur amore: non potest ieumare. quia
carne ipsius epulatur et sanguine. Aliter. Ioħ̃s

Expanded text:
nitentium conversione monstretur. At illi nitentium conversione monstretur. At illi dixerunt ad eum: Quare discipuli Joannis jejunant frequenter, et obsecrationes faciunt, similiter et pharisaeorum, tui autem edunt et bibunt? Matthaeus refert, ipsos Joannis discipulos haec dixisse Salvatori, unde patet utrosque conjunctos hac eum quaestione pulsasse. Ubi Joannis maxime reprehendendi discipuli non solum de sui jactantia jejunii, verum quia calumniabantur quam sciebant a magistro praedicatum, et jungebantur pharisaeis quos ab eo noverant condemnatos. Spiritaliter autem discipuli Joannis et pharisaeorum jejunant, Christi autem edunt et bibunt, quia sive opera quis legis seu traditiones sequatur hominum, sive ipsum etiam Christi praeconium, aure tantum percipiat corporis, spiritualibus abstinens bonis jejuno corde tabescit. Qui vero Christi membris fideli incorporatur amore, non potest jejunare, quia carne ipsius epulatur et sanguine. Aliter: Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
est: ꝓpter iniquitates nr̃as. et liuore eius sana¬
ti sumus. Sanos autem et iustos appellat.
eos. qui ignorantes dei usticiam et suam uo¬
lentes constittiere. iusticie dei non sunt subiec¬
ti. Qui ex lege presumentes: euangelii grãm
non querunt. Porro male habentes et peccato¬
res uocat eos. qui sue fragilitatis conscientia
deuicti. nec per legem iustificari se posse uiden¬
tes. xp̃i se gc̃e penitendo submittunt Ubi si¬
mul ostenditur: quod non in pristinis iu¬
ciis ꝑmanentes. ut pharisei & scribe mur¬
murabant: s penitentiam agentes. publi¬
cani uenerunt ad ihm: & ipse quoq iħe con¬
uuiua peccatorum ut occasionem haberet
docendi et spiritales inuitatorib suis pre¬
beret cibos. adire dignatus sit. Deniq cum
frequenter ꝑgere ad coniuuium describat᷑.
nichil offertur aliud. msi quid ibi fecerit qͥd
docuerit: ut et humilitas domini eundo ad
peccatores. et potentia doctrine euis in pe¬

Expanded text:
est propter iniquitates nostras, et livore ejus sanaest propter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus . Sanos autem et justos appellat eos, qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti, qui ex lege praesumentes, Evangelii gratiam non quaerunt. Porro male habentes et peccatores vocat eos, qui suae fragilitatis conscientia devicti, nec per legem justificari posse videntes, Christi se gratiae poenitendo submittunt. Ubi simul ostenditur quod non in pristinis vitiis permanentes, ut pharisaei et scribae murmurabant, sed poenitentiam agentes publicani venerint ad Jesum: et ipse quoque Jesus convivia peccatorum ut occasionem haberet docendi, et spiritales invitatoribus suis praeberet cibos, adire dignatus sit. Denique cum frequenter pergere ad convivium describatur, nihil refertur aliud, nisi quid ibi fecerit, quid docuerit, ut et humilitas Domini eundo ad peccatores, et potentia doctrinae ejus in poe
Abbreviated transcription (Latin):
ad discipulos. Quare cum publicanis et pecca¬
torib manducatis et bibitis: Coniuiuantib
cum domino publieanis. pharisei murmuran¬
tes de ieuinuo gloriantur. ubi pruno legis et
gr̃e quanta sit distantia declaratur. quia qͥ
legem sequuntur ieuine mentis. famem pa¬
tiuntur eternam. Qui uero uerbum in in¬
teriorib anime recepetunt: alimenti celestis
et fontis tibertate recreati: esurire et sitire non
possunt Deinde retributionis future species
prefiguratur: quando epulantib eum xp̃o
electis. ꝑfidia suꝑborum: ieuina torquebit᷑.
Quib dicitur. Mcretrices et publicam: ꝑre¬
cedunt uos in regnum dei. Euod si ꝑ mathei
dectionem fides gentium quȩ prius mundi
luctis inbiabant. S nunc corptis xp̃i sedu¬
la deuotione reficiunt expriitur. ꝓfecto
suꝑcilium pbariseorum. iudeorum iniudi¬
am. quia de gentium salutte torquentur
in penitentiam. Suggillat scribas et phari¬
dicit. qui miro medicandi genere uulneratus

Expanded text:
ad discipulos ejus: Quare cum publicanis et peccaad discipulos ejus: Quare cum publicanis et peccatoribus manducatis et bibitis? Convivantibus cum Domino publicanis, pharisaei murmurantes de jejunio gloriantur. Ubi primo legis et gratiae quanta sit distantia declaratur. Quia qui legem sequuntur, jejunae mentis famem patiantur aeternam. Qui vero verbum in interioribus animae receperunt alimentis coelestis, et fontis ubertate recreati, esurire et sitire non possint Deinde retributionis futurae species praefiguratur, quando epulantibus cum Christo electis perfidia superborum jejuna torquebitur. Quibus dicitur, Meretrices et publicani praecedent vos in regno Dei . Quod si per Matthaei electionem fides gentium quae prius mundi lucris inhiabant, sed nunc corpus Christi sedula devotione reficiunt, exprimitur, profecto supercilium pharisaeorum, Judaeorum invidiam, qua de gentium salute torquentur, ores in poenitentiam. Suggillat scribas et pharidicit, qui miro medicandi genere, vulneratus
Abbreviated transcription (Latin):
euenire poterat a principib scłi quia uectiga¬
lium rationes imꝑfectas atq in compositas
reliquerat. Tanta enun cupiditate sequendi
dñm ductus est: ut in nullo prorsus huius
uite respectum uel cogitationem sibimet re¬
serniauerit. ꝓpter quod iusta mercede dum hu¬
mana sedulus negocia deserit: dominicorum
fidelis dispensator meruit ẽe talentorum. Et
fecit ei conuiuium magnum leui in domo
sua. Qui domicilio recipit xp̃m interno. ma¬
ruis delectationib exuberantium pascit᷑
uoluptatum. Itaq dominus libenter ingre¬
ditur. et in eius qui crediderit recumbit affe¬
ctum. Et hoc est bonorum oꝑum spiritale
conuiuium quo diues ppłs eget. paupet epu¬
latur. Et erat turba multa publicanorum.
et aliorum qui cum illis erant recumbentes.
Uiderant publicanum apeccatis ad meliora
conuersum. locum inuenisse penitentie. et ob
id etiam ipsi non desperant salutem. Et mut¬
murabant pbarisei et scribe corum dicentes

Expanded text:
evenire poterat a principibus saeculi, quia vectigaevenire poterat a principibus saeculi, quia vectigalium rationes imperfectas, atque incompositas reliquerit. Tanta enim cupiditate sequendi Dominum ductus est, ut in nullo prorsus hujus vitae respectum vel cogitationem sibimet reservaverit. Propter quod justa mercede dum humana sedulus negotia deserit, dominicorum fidelis dispensator meruit esse talentorum. Et fecit ei convivium magnum Levi, in domo sua. Qui domicilio Christum recipit interno, maximis delectationibus exsuperantium pascitur voluptatum. Itaque Dominus libenter ingreditur, et in ejus qui crediderit recumbit affectum, et hoc est bonorum operum spiritale convivium, quo dives populus eget, pauper epulatur. Et erat turba multa publicanorum et aliorum qui cum illis erant discumbentes. Viderant publicanum a peccatis ad meliora conversum, locum invenisse poenitentiae, et ob id etiam ipsi non desperant salutem. Et murmurabant pharisaei et scribae eorum dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
t post hec exiit: et udit publicanum no¬
mine leui sedentem ad teloneum: etait
illi. Sequere me. Idem leui qui matheus est.
s lucas marcus ꝙ ꝓꝑter uerecundiam et ho¬
norem euangeliste nqͥuerunt nomen ponere
uulgatum. Ipse autem mathetis itxta illd̾
quod scriptum est uistus accusator sui est
in primordio sermonis siu. matheum se et
publicanum nominat. ut ostendat legenti¬
b nullum debere conuersum de salitte diffi¬
dere. cum ipse de publicano in apostolum de
thelonario in euangelistam sit repente mu¬
tatus. Et relictis omnib. stirgens secutus est
eum. Intelligens matheus quid sit ueraciter
dominum sequi: telictis omnib sequitur. Se¬
qui enim imitari est. Ideoq ut pauꝑem xp̃m
non tam gressu quam affectu consectari potu¬
isset: teliquit ꝓptia qui rapere solebat aliena.
Petfectamq nobis ab renuntiationis seculi for¬
mam tribuens: non solum lucra teliquit uec¬
tigalium. s et perictlum contemps¶ quod

Expanded text:
t post haec exiit, et vidit publicanum not post haec exiit, et vidit publicanum nomine Levi, sedentem ad telonium, et ait illi: Sequere me. Idem Levi qui Matthaeus est, sed Lucas Marcusque propter verecundiam et honorem evangelistae noluerunt nomen ponere vulgatum. Ipse autem Matthaeus juxta illud quod scriptum est, Justus accusator sui est , in primordio sermonis Matthaeum se et publicanum nominat: ut ostendat legentibus nullum debere conversum de salute diffidere, cum ipse de publicano in apostolum, de telonario in evangelistam sit repente mutatus. Et relictis omnibus, surgens secutus est eum. Intelligens Matthaeus quid sit veraciter Dominum sequi, relictis omnibus sequitur. Sequi enim, imitari est. Ideoque ut pauperem Christum non tam gressu quam affectu consectari potuisset, reliquit propria qui rapere solebat aliena, perfectamque nobis abrenuntiationis saeculi formam tribuens, non solum lucra reliquit vectigalium, sed et periculum contempsit quod
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Ipse est enim lectus. qui ꝑ singulas uoctes
lauatur a datud. id est ꝓunius cuiusq noxe
maculis digno penitentie flumine castigat᷑
Sublato autem lecto domum ire ad paradi¬
sum redire est Ipsa est enum uera domus quȩ¬
hominem ptima suscepit non uire amissa. s
fraude: tandemq restituta ꝑ eum qui fraudu¬
lento hosti nichil debtut. Aliter. Sanus qui
languebat. lectum reportat domum: cum
anima peccatorum remissione accepta. ad in¬
ternam sui custodiam cum ipso se corpore te¬
fert: ne post ueniam quid unde iterum iuste
feciatur admittat. Et confestim surgens corã
illis tulit in quo iacebat. et abiit in domum
suam magnificans dm̃. et cetera. Oira diuine
potentie uirtus: ubi nulla temporis interue¬
niente morula. iussa saluatoris salus festina
comitatur: et merito qui adfuerant damp¬
natis blasphemie iaculis ad laudem tante ma¬
iestatis stupentia corda conuertunt: .xuiii.¬

Expanded text:
nis. Ipse enim lectus qui per singulas noctes nis. Ipse enim lectus qui per singulas noctes lavatur a David, id est, pro uniuscujusque noxae maculis digno poenitentiae flumine castigatur. Sublato autem lecto domum ire, ad paradisum redire est. Ipsa est enim vera domus, quhominem prima suscepit, non jure amissa, sed fraude, tandemque restituta per eum qui fraudulento hosti nihil debuit. Aliter. Sanus qui languebat, lectum reportat domum, cum anima peccatorum remissione accepta, ad internam sui custodiam cum ipso se corpore refert, ne post veniam quid, unde iterum juste feriatur, admittat. Et confestim surgens coram illis, tulit lectum in quo jacebat, et abiit in domum suam magnificans Deum, etc.potentiae virtus, ubi nulla temporis interveniente morula, jussa Salvatoris salus festina comitatur. Merito qui adfuerant damnationis blasphemiae jaculis, ad laudem tantae majestatis stupentia corda convertunt.
Abbreviated transcription (Latin):
missa: solus nouerat qui dimittebat. Surge
autem et ambula: tam ille qui surgebat ꝙͣ
hii qui surgentem uidebant approbare po¬
terant. fit igitur carnale signum: ut ꝓbetur
spiritale. Ut autem sciatis quia filius hominis
potestatem habet interra dimittendi pecc̃a.
Si et ds̃ est iuxta memoratum ysaie testimo¬
nium. qui delet iniquitates nrãs. et filius ho¬
minis potestatem habet dimitendi peccata
ergo idem ipse et d̃s et filius hominis est ut
et homo xp̃s ꝑ diuinitatis sue potentiam
dimutere peccata possit et idem ds̃ xp̃c. per
humilitatis sue fragilitatem ꝓ peccatorib
mori. Ait paralitico. libi dico surge. Tolle lec¬
tum tuum et uade in domum ttiam. Spi¬
ritaliter de lecto surgere est animam a car¬
nalib desideriis ubi egra quiescebat abstra¬
here. Lectum uero tollere est: ipsam quoq
carnem ꝑ continentie frena correptam. spe
celestium premiorum deliciis priuare terre¬

Expanded text:
missa, solus noverat qui dimittebat. Surge missa, solus noverat qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui surgebat, quam ii qui surgentem videbant, approbare poterant. Fit igitur carnale signum, ut probetur spiritale. Ut autem sciatis quia Filius hominis potestatem habet in terra dimittere peccata. Si et Deus est, juxta memoratum Isaiae testimonium, qui delet iniquitates nostras , et Filius hominis potestatem habet in terra dimittendi peccata , ergo idem ipse et Deus et Filius hominis est, ut et homo Christus per divinitatis suae potentiam dimittere peccata possit, et idem Deus Christus per humanitatis suae fragilitatem pro peccatoribus mori. Ait paralytico: Tibi dico, surge; tolle lectum tuum. et vade in domum tuam. Spiritaliter de lecto surgere, est animam se a carnalibus desideriis, ubi aegra quiescebat, abstrahere. Lectum vero tollere est, ipsam quoque carnem per continentiae frena correptam, spe coelestium praemiorum deliciis privare terre
Abbreviated transcription (Latin):
quoq dimitit: quib dimittendi tribuit po¬
nium reddunt: s ꝑsonam xp̃i negando fal-¬
luntur. E rrant ttaq uidei. qui cum xp̃m &¬
dm̃ c̾e et peccata dimittere posse credant:
iħ̃m tamen xp̃m eẽ non credunt. S multo
uerbis deuicti negare non audeant. nichilo¬
minus tamen dm̃ negare non tunent. At
ipse ꝑfidos saluare desiderans: et occultorum
coguitione et uirtute operum dm̃ se ẽẽ mani¬
festat. Respondens enun dixit ad illos. Atud co¬
gitatis in cordib ur̃is: Eidem namq deo qui
dicit. ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas:
sapientissimus orator ait. lu enim solus: no¬
sti corda omnium hominum filiorum. Eãdẽ
ergo inquit magestate et potentia qua cogi¬
tationes ur̃as intueor possum et hominib
delicta dimitere. Ex nob̃ intelligite quid pa¬
raliticus consequatur. Quid ẽ facilius dicere
duntituntur tibi peccata. an dicere surge et
ambula: Uerum sint paralitico peccata di¬

Expanded text:
quoque dimittit, quibus dimittendi dedit poquoque dimittit, quibus dimittendi dedit ponium reddunt, sed personam Christi negando, falluntur. Errant itaque Judaei qui, cum Christm esse et peccata dimittere posse credant, Jesum tamen Christum esse non credunt. Sed multo verbis devicti, negare non audeant, nihilominus tamen Deum negare non timent. At ipse perfidos salvare desiderans, et occultorum cognitione, et virtute operum, Deum se esse manifestat. Respondens enim, dixit ad illos: Quid cogitatis in cordibus vestris? Eidem namque Deo qui dicit: Ego sum, ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas , sapientissimus orator ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Eadem ergo, inquit, majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite, quid paralyticus consequatur. Quid est facilius dicere, Dimittuntur tibi peccata, an dicere, Surge et ambula? Utrum sint paralytico peccata di
Abbreviated transcription (Latin):
remittuntur tibi peccata tua. Hominem do¬
minus aparalisi curaturus. primo peccatoꝵ
iuncula dissoluit: ut ostenderet eum obno¬
xiis culparum. artuum dissolutione damp¬
nari. nec tusi his relaxatis membrorum posse
recuperatione sanari. Sic et illi paralitico qui
iuxta probaticam piscinam du motũ aque
frustra prestolabatur: sanato ã dño dicitur.
Eoce sanus factus es iam noli peccare: ne dete¬
rius tibi aliquid contingat. Et bene his eui
peccata dimitcebantur: homo uocat᷑ qui
hoc ipso quod homo erat non posset dicere ñ
peccaui. Simul etiam ut ille qui homini di¬
mittebat: intelligeretur ds̃. Intuendum sane
quanti ꝓpria euusq fides apud dñm ualeat:
ubi tanti ualuit aliena ut totus homo repen¬
te idem. exterius interiusq iam saluatus ex¬
urgeret. aliorumq merito aliis laxarentur
crrata. Et ceperunt cogitare scribe et phari¬
ser: dicentes. Quis est hic qui loquitur blas
dumttere peccata nisi ds̃ potest: qui per eos

Expanded text:
remittuntur tibi peccata tua. Hominem Doremittuntur tibi peccata tua. Hominem Dominus a paralysi curaturus primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum, artuum dissolutione damnari, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari. Sic et illi paralytico qui juxta probaticam piscinam diu motum aquae frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat . Et bene is cui peccata dimittebantur, homo vocatur, qui hoc ipso quod homo erat, non posset dicere, Non peccavi, simul etiam ut ille qui homini dimittebat, intelligeretur Deus. Intuendum sane quanti propria cujusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit aliena, ut totus homo repente, id est, exterius interiusque jam salvatus exsurgeret, aliorumque merito, aliis laxarentur errata. Et coeperunt cogitare scribae et pharisaei dicentes: Quis est hic qui loquitur blasdimittere peccata, nisi Deus, potest: qui per eos
Abbreviated transcription (Latin):
orationes secrete dulcedinis. et quasi suaue cum
domino collo quium: turba cogitationtm in-¬
ininfiis exterius. qua turbe tumultuantur
temanendum. s tectum dontis in qua xp̃s
docet ascendendum. id ẽ sacte scripture subli¬
mitas est appetenda. lecq domini cum psal
mista die noctuq meditanda. In quo enim cor¬
riga uiuenior uiam suam: in custodietido in¬
quit secmones tuos. Et summiserunt illam
cum lecto iti medium ante iħ̃m. Patefacto tecto
eger ante ib̃m summtitur. quia teseratis scͥp¬
tutarum misteriis ad noticiam xp̃i ꝑuenitur
hoc est cius ad humilitatem fidei pietate des¬
cenditur. Et bene domus iħt tegulis tecta des¬
cribitur. quia sub contemptibili litterartum
uelamine. si adsit qui reserat doctor diuina
spiritalis gre uirtus inuemetur. Quod autem
cum lecto deponitur: siguificat ab homine
in ista carne adhuc constituto xp̃m debere cog¬
nosci. Quorum fidem ut uidit: dixit. Homo

Expanded text:
orationes secretae dulcedinis, et quasi suave cum orationes secretae dulcedinis, et quasi suave cum Domino colloquium, turba cogitationum inin infimis exterius qua turbae tumultuantur, remanendum, sed tectum domus in qua Christus docet, ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas est amista die noctuque meditanda. In quo enim corrigit junior viam suam? In custodiendo, inquit, sermones tuos . Et submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Patefacto tecto aeger ante Jesum submittitur, quia reseratis Scripturarum mysteriis ad notitiam Christi pervenitur, hoc est ad ejus humilitatem fidei pietate descenditur. Et bene domus Jesu tegulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit qui reseret doctor, divina spiritalis gratiae virtus invenietur. Quod autem cum lecto deponitur, significat ab homine in ista carne adhuc constituto Christum debere cognosci. Quorum fidem ut vidit, dixit: Homo,
Abbreviated transcription (Latin):
qui eam subleuent et xp̃o afferant idẽ bonus
doctorib qui spem sanationis. opemq interces¬
sionis suggerant indiget. Qui bene marco nar¬
rante quatuor fuisse repꝑiuntur: siue quia qua¬
sen quia quatuor sunt uirtutes quib ad ꝓme¬
tendam sospitatem fiducia mentis crigitur.
de quib ineterne sapientie laude dicitur. Sobti¬
etatem enim et sapientiam docet: et iusticiam
et uirtutem. quib utilius nichil est inuita ho¬
minib. Quas non nulli uersis nominib. pru
dentiam.fortitudinem. temperantiam. et
iusticiam. appellant. Et non inuenientes qua
parte illum inferrent pre turba: ascenderunt
supra tectum ꝑ tegulas. Desiderant paraliticũ
xp̃o offerre. s turba interposita ab omni parte
recluduntut. quia sepe anuna post itfimi tor¬
poris desidiam. ad dm̃ tesipiscens. suꝑneq
gr̃e remedio cupiens innouati: prisce cotisue¬
tudinis obstaculo retatdatur. Sepe inter ipsas

Expanded text:
qui eam sublevent et Christo afferant, id est, bonis qui eam sublevent et Christo afferant, id est, bonis doctoribus qui spem sanationis opemque intercessionis suggerant, indiget. Qui bene, Marco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quaseu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur. De quibus in aeternae sapientiae laude dicitur: Sobrietatem enim et sapientiam docet, et justitiam et virtutem, quibus utilius nihil est in vita homdentiam, fortitudinem, temperantiam et justitiam appellant. Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra lectum per tegulas. Desiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita, ab omni parte recluduntur: quia saepe anima post infirmi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cupiens renovari, priscae consuetudinis obstaculo retardatur. Saepe inter ipsas
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi dominus sedens docuerit. quando scribis
et phariseis consedentib paraliticum curauit:
lucas breuiandi grã preteriit. s matheus et
marcus qui narrant questionem facere uiden¬
tur. qm̃ quidem matheus in eiuitate sua mar¬
cus in capharnaum hoc eum fecisse testatut:
Que difficilius solueretur: si mathetis etiã na¬
rarech nominaret. Nunc uero uel ipsa galilea
in qua erat nazareth intelligenda est dicta ci¬
uitas xp̃i. ad distinctionem uidelicet regionis
transmarine gerasenorum de qua transfretan¬
dosicut mathcus scribit uenerat galileam. uł
certe ipsa capharnaum ciuitas xp̃i est dicta.
quam non nascendo. s uirtatib illustrando
suam fecerat. Et ecce uiri portantes ii lecto ho
minem qui erat paraliticus et querebant eum
inferre et ponere ante eum. Curatio paralitici
huius. anime post diuturnam illecebre carna¬
lis inhertiam. ad xp̃m suspirantis indicat sal¬
uationem: quȩ primo omnium munstris¬

Expanded text:
Ubi Dominus sedens docuerit quando scribis Ubi Dominus sedens docuerit quando scribis et pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi gratia praeterit, sed Matthaeus et Marcus qui narrant, quaestionem facere videntur. Quoniam quidem Matthaeus in civitate sua, Marcus in Capharnaum hoc eum fecisse testantur. Quae difficilius solveretur, si Matthaeus etiam Nazareth nominaret. Nunc vero vel ipsa Galilaea in qua erat Nazareth, intelligenda est dicta civitas Christi, ad distinctionem videlicet regionis transmarinae Gerasenorum, de qua transfretando, sicut Matthaeus scribit, venerat Galilaeam. Vel certe ipsa Capharnaum civitas Christi est dicta, quam non nascendo, sed virtutibus illustrando suam fminem qui erat paralyticus, et quaerebant eum inferre et ponere ante eum. Curatio paralytici hujus, animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis indicat salvationem. Quae primo omnium minis
Abbreviated transcription (Latin):
sona: s quod eusdem ꝑsone sicut nature. sic
et oꝑationes sint due. Aliter. Quod inurbe
miracula facit: in desertum uero uelmmonte
ut infra legitur orando ꝑ noctat. utriusq ute
nob̃. et actiue scilicet et contemplatiue docti¬
menta demonstrat: ut nec contemplationuis
tus. contemp lationis studia derelinquat. qua¬
tinus nec et amorem dei prepediat amor pro¬
xini. nec amorem ꝓximi. quia transcendit a¬
biciat amor dei. In monte quippe orare est: te¬
lictis infimarum cogitationum curis. tota men¬
te quemlibet ad eterna suꝑne contemplationis
gaudia festinare. In desertum se cedere et orare
est: exurgentem intrinsecus strepitum terre¬
norum desideriorum premere et quoddã sibi
cum domino uitra se secretum querere. tibi eum
illo exteriore cessante tumultu ꝑ iiterna desi¬
deria silenter loquatut..xuii.¬
actum est in una dierum: et ipse sedebat
docens. Et erant pharisei sedentes. et cet̾a.

Expanded text:
rsona, sed quo ejusdem personae sicut naturae, sic rsona, sed quo ejusdem personae sicut naturae, sic et operationes sint duae. Aliter: quod in urbe miracula facit, in deserto vero vel in monte ut infra legitur orando pernoctat, utriusque vitae nobis, et activae scilicet et contemplativae documenta praemonstrat, ut nec contemplationis tus, contemplationis studia derelinquat: quatenus nec amorem Dei praepediat amor proximi, nec amorem proximi, quia transcendit, abjiciat amor Dei. In monte quippe orare est, relictis infirmarum cogitationum curis, tota mente quemlibet ad aeterna supernae contemplationis gaudia festinare. In desertum secedere et orare est, exsurgentem intrinsecus strepitum terrenorum desideriorum premere, et quoddam sibi cum Domino intra se secretum quaerere, ubi cum illo exteriore cessante tumultu, per interna desideria silenter loquatur. Et factum est in una dierum, et ipse sedebat docens, et erant pharisaei sedentes, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
plere non potuit: S notandum: quod re-¬
demptor nr̃ ꝑ mortale corpus omne qd egit.
hoc nob̃ in exemplo actionis prebuit. Miracu¬
lum namq faciens. et taceri iussit. & tamen
taceri non potuit: ut uidelicet electi eiꝰ exem¬
pla. illius doctrinam sequentes. inmagnis
que faciuit latere quidẽ in uoluntate habe¬
ant: s ut prosint aliis prodantur iuiti. qͣ¬
tinus et magne humilitatis sit quod sua oꝑa
tacer appetunt. et magne sublimitatis sit qd̾
eorum oꝑa taceri. non possunt. Non ergo domi¬
nus uoluit quicquam fieri et minime potuit:
s quid uelle euis membra debeant. quidue de
eis etiam nolentib fiat: doctrine magisterio
exemplum dedit.
exemplum dedit.
pse autem secedebat in desertum: et orabat
Quod secedit orare. non ei nature tribuas que
dicit uolo mundare. et curat ab infirmitatib
s ei que extendens manum tetigit leprosum.
non quod uixta nestorium gemuna sit filiĩ ꝑ¬

Expanded text:
plere non potuit? Sed notandum quod Replere non potuit? Sed notandum quod Redemptor noster per mortale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplo actionis praebuit. Miraculum namque faciens et taceri jussit, et tamen taceri non potuit, ut, videlicet, electi ejus, exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt latere quidem in voluntate habeant, sed, ut prosint aliis, prodantur inviti, quatenus et magnae humilitatis sit, quod sua opera taceri appetunt, et magnae sublimitatis sit, quod eorum opera taceri non possunt. Non ergo Dominus voluit quidquam fieri et minime potuit, sed quid velle ejus membra debeant, quidve de eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio exemplum dedit. exemplum dedit. Ipse autem secedebat in desertum, et orabat. Quod secedit orare, non ei naturae tribuas quae dicit, Volo, mundare, et curabat ab infirmitatibus, sed ei quae extendens manum tetigit leprosum: non quo, juxta Nestorium gemina sit Filii pe
Abbreviated transcription (Latin):
iam aliquando templo reddi et sacerdoti
queant offerri: illi utiq cui dicittr tu es sa¬
gehibeant corpora sua hostiam uiuentem.
sanctam deo placentem
crambulabat autem magis sermo de
uio. et conueniebant turbe multe ut
audirent et curatentur ab infirmitatib siuis.
Unius ꝑfecta saluatio. multas ad dñm cogit
turbas. Ut enim ipse se exterius. interiusq do¬
ceret ẽe sanatum: nequaquam ꝑceptum bene¬
ficium uel ab ipso a quo acceꝑat ussus tacet.
quin potius ut marcus narrat euangeliste.
functus officio: mox egressus cepit predicare
et diffamare sermonem. ita ut iam ñ posset
manfeste in cuutatem introire. s foris in de¬
sertis locis eẽ. Et conueniebant ad eum un-¬
diꝙ. bnde merito queritut. quidnam sit qd
dñs non nulla que gessit abscondi uissit. et nec
ad horam non potuerunt abscondi. Nunqͥd
enim unigenitus filius patri et spiritui sc̃o
coeternus: hac in re uelle habuit. quod un¬

Expanded text:
jam aliquando templo reddi et sacerdoti jam aliquando templo reddi et sacerdoti queant offerri, illi utique cui dicitur: Tu es saexhibeant corpora sua hostiam viventem, sanctam, Deo placentem . Perambulabat autem magis sermo de illo, et conveniebant turbae multae ut audirent eum, et curarentur ab infirmitatibus suis. Unius perfecta salvatio multas ad Dominum cogit turbas. Ut enim ipse se exterius interiusque doceret esse sanatum, nequaquam perceptum beneficium vel ab ipso a quo acceperat jussus tacet. Quin potius, ut Marcus narrat, evangelistae functus officio, mox egressus coepit praedicare et diffamare sermonem, ita ut jam non posset manifeste in civitatem introire, sed foris in desertis locis e. Verum merito quaeritur quidnam sit quod Dominus nonnulla quae gessit abscondi jussit, et nec ad horam potuerunt abscondi. Nunquid enim unigenitus Filius Patri et Spiritui sancto coaeternus hac in re velle habuit, quod im
Abbreviated transcription (Latin):
est si deo credant si impietatis lepra discedat.
Quod si quem mouet quomodo dominus
mosaicum uideatur approbare sacrificium:
cum id non receperit eccłia: meminertt nun¬
dum e̾e cepisse sactificium sc̃m scõrtum. quod
corpus euis est. Nondum enim ob̃tcilerat in
passione holocaustum suum. Non enĩ opor
tebat auferri significantia sacrificia priusquã
illud quod significabatur confirmatum ẽe̾t
contestatione apłorum predicantium. et fide
credentium ppłorum. Quia uero typice iur
iste peccatis languidum genus designat hu¬
ianum: recte non solum leprosus. s et plenus
lepra desctibitut. Om̃s enum peccauerunt: et
egent gła dei. Illa scilicet ut extenta manu
saluatoris. Hoc est incarnato dei uerbo hu¬
manamq contingente naturam. ab erroris
prisci uarietate mundentur. possintꝙ cum
apłis audire. Iam mundi estis ꝑꝑter sermo¬
nem quem locutus sum uob̃. Et qui ductius
abominabiles ã ppło dei erant castris secreti

Expanded text:
est, si Deo credant, si impietatis lepra discedat. est, si Deo credant, si impietatis lepra discedat. Quod si quem movet, quomodo Dominus Mosaicum videatur approbare sacrificium, cum id non receperit Ecclesia, meminerit nondum esse coepisse sacrificium sanctum sanctorum, quod corpus ejus est. Nondum enim obtulerat in passione holocatebat auferri significantia sacrificia priusquam illud quod significabatur confirmatum esset contestatione apostolorum praedicantium et fide credentium populorum. Quia vero typice vir iste peccatis languidum genus designat humanum, recte non solum leprosus, sed et plenus lepra describitur. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Illam scilicet, ut, extenta manu Salvatoris, hoc est, incarnato Dei Verbo, humanamque contingente naturam, ab erroris prisci varietate mundentur, possintque cum apostolis audire: Jam vos mundi estis, propter sermonem quem locutus sum vobis ; et qui diutius abominabiles a populi Dei erant castris secreti,