comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
strauit: phylistum in finib domim
id ÷ sanguinũ fuisse castra metatꝰ qr
uidelicet dñs ad debellandũ mundi
pͥncipẽ humilis apparens: ñ mͦ oꝑib
infructuosis sed & religioni spurcissi¬
mȩ deditos gentiliũ popłos inuenit. Er¬
go quãdiu sy nagoga uiguit: labora¬
lors delicto salus facta est gentibus.
uꝑ in medicos erogauerat õnẽ substan¬
tiã suã. nec ab ullo potuit curari. Me¬
dicos siue falsos theologos siue phyloso¬
phos legũq doctores scłariũ. qͥ multa
de uircutib uitiisq subtilissime disse¬
rentes: utilia se uiuendi credendiq in¬
stituta mortalib dare ꝓmittebant. seu
certe ipsos sp̃s immundos significat qͥ ue¬
lut hominib consulendo. se iã ꝓdõ colen¬
dos ingerebant. Quib uicissĩ audiendis
gentilitas qͣ̃ntomagis naturalis industri̧
uires expenderat: tantominꝰ potuit in
iqͥtatis suȩ corde curari. Unde bene mar¬
cus de hac muliere scribens ait et fue¬

Expanded text:
stravit, Philisthiim in finibus Dommim, stravit, Philisthiim in finibus Dommim, id est sanguinum, fuisse castrametatos. Quia videlicet Dominus ad debellandum mundi principem, humilis apparens, non modo operibus infructuosis, sed et religioni spurcissimae deditos gentilium populos invenit. Ergo qua Illorum delicto salus facta est gentibus.Quae in medicos erogaverat omnem substantiam suam, nec ab ullo potuit curari. Medicos sive falsos theologos, sive philosophos, legumque doctores saecularium, qui multa de virtutibus vitiisque subtilissime disserentes, utilia se videndi credendique instituta mortalibus dare promittebant, seu certe ipsos spiritus immundos significat qui velut hominibus consulendo, se jam pro Deo colendos ingerebant. Quibus vicissim audiendis, gentilitas quanto magis naturalis industriae vires expenderat, tanto minus potuit ab iniquitatis suae sorde curari. Unde bene Marcus de hac muliere scribens, ait: Et fue
Abbreviated transcription (Latin):
mulier quȩdã erat in fluxu
sanguinis ab annis duodecĩ. Muli¬
er sanguine fluens eccła. ẽ. ex genti¬
b congregata. quȩ ingenito carnali¬
ũ delec̾tatĩonũ polluta fluxu. atq
a coctu iã fuerat segregata fidelium
Sed dũ uerbũ dĩ iudeã saluare decer¬
neret. paratã iã ꝓmissãq alus pͣripu¬
it spe certa salutẽ. Notandũ qͦd & archi
synagogi duodennis sit filia. & muli¬
er hȩc ab annis duodecĩ sanguinẽ flu¬
xerĩt. hoc ÷ eodẽ qͦ hȩc nata sit tẽpore :¬
illa coeꝑit infirmari. Una enĩ pene
eadẽq scłi huiꝰ ȩtate. & sy nagoga in pa-¬
triarchis nasci & gentiliũ natio ꝑ orbẽ
coepit idolatriȩ saniȩ foedari. Nã &
gemine fluxus sanguinis. hoc ÷ &
suꝑ idolatriȩ ꝓstitutione. & suꝑ his
quȩ carnis acsanguinis oblectatione
patrant᷑ : potest intelligi. Unde pul¬
chrȩ sacra refert hystoria. tẽpore qͦ
dauid adhuc puer goliath gigante

Expanded text:
mulier quaedam erat in fluxu mulier quaedam erat in fluxu sanguinis ab annis duodecim. Mulier sanguine fluens Ecclesia est ex gentibus congregata, quae ingenito carnalium delectationum polluta fluxu, atque a coetu jam fuerat segregata fidelium, sed dum verbum Dei Judaeam salvare decerneret, paratam jam promissamque aliis praeripuit spe certa salutem. Notandum est quod archsynagogi duodenis sit filia, et mulier haec ab annis duodecim sanguine fluxerit, hoc est eodem quo haec nata sit tempore illa coeperat infirmari. Una enim pene eademque saeculi hujus aetate, et Synagoga in patriarchis nasci, et gentilium natio per orbem coepit idololatriae sanie foedari. Nam et gemine fluxus sanguinis, hoc est, et super idololatriae prostitutione, et super his quae carnis ac sanguinis oblectatione patrantur, potest intelligi. Unde pulchre sacra refert historia, tempore quo David adhuc puer Goliath gigantem
Abbreviated transcription (Latin):
tabit indño. & delectabit᷑ suꝑ iħu eiꝰ.
O mĩa ossa mea dicent. dñe. qͥs similis tͥ:
Et hoc ÷ ad pedes iħo cadere. eũ suꝑ õs
singulariter magnũ pia fide faceri.
uia filia unica erat illi fere annors
duodecĩ. & hiȩc moriebat᷑ Ipsa sy¬
nagoga quȩ sola legali institutione
cõposita qsi unica moysi nataerat.
qͣsi duodecimo ȩtatis anno. hoc ÷ tẽpore
pub̾tatis apppinqnte moriebat᷑. Quia
nobilit̾ a ꝓpħis educata. postꝗͣ ad intel¬
ligibiles annos ꝑuenerat. post qm sp̃u¬
ales dõ fructꝰ gignere debebat: subito
errors languore consternata. sp̃ualis
uitȩ uias ingredi desꝑabilit᷑ omisit &
si ñ a xp̃o succurreret᷑. horrendã ꝑ õĩa
corruisset in mortem. Et contigit
dũ iret: a turba cõprimebat᷑. Ad puel¬
lã ꝑgens sanandã dñs a turba cõpri¬
mit᷑ qͥ genti uideȩ salutaria monita
p̃̾bens quib egrã uitus eiꝰ conscientiã
erigeret. noxiã carnaliũ populorum
est consuetudine grauatus.

Expanded text:
u ejus. Omnia ossa mea dicent, Domine, quis similis tibi ? Et hoc est ad pedes Jesu cadere, eum super omnes singulariter magnum pia fide fateri. Quia filia unica erat illi, fere annorum duodecim, et haec moriebatur. Ipsa Synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica Moysi nata erat, quasi duodecimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis appropinquante moriebatur; quia nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelligibiles annos pervenerat, postquam spiritales Deo fructus gignere debebat, subito errorum languore consternata, spiritalis vitae vias ingredi desperabiliter omisit. Et si non a Christo succurreretur, horrendam per omnia corruisset in mortem. Et contigit, dum iret, a turba comprimebatur. Ad puellam pergens sanandam Dominus, a turba comprimitur, quia genti Judaeae salutaria monita praebens, quibus aegram vitiis ejus conscienterigeret, noxia carnalium populorum est consuetudine gravatus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
moyses intelligit᷑. Vnde bene iairus. id ÷
illuminans siue illuminatꝰ uocatur.
Quia qͥ accepit uerba uitȩ dare nob̾ ox
ꝑ hȩc cȩteros illuminat. & ipse a spũ
scõ quo uitalia monita scribe & doce¬
re possit illuminat᷑. Et cecidit ad¬
pedes iħu: rogans eũ ut intraret in
domũ eiꝰ. Si caput xp̃i ds̃. pedes eiꝰ con¬
sequent̃ incarnatio qͣ terrã nr̃ȩ mor¬
talitatis tetigit accipiendi sunt Ceci¬
dit gͥ archisy nagogus ad pedes iħu: qr
legis latorcũ tota patrũ ꝓgenie xp̃m
in carne apparentẽ longe sibi digni¬
tatis gła p̃ferendũ esse cognouit illud
apłi sedula deuotione ꝓtẽstans qr qđ
infirmũ ẽ dĩ: fortiꝰ ÷ hominib. Roga

Expanded text:
e Jairus idem illuminans, sive illuminatus, vocatur, qui accepit verba vitae dare nobis, et per haec caeteros illuminat, et ipse a Spiritu sancto, quo vitalia monita scribere vel docere posset, illuminatus est. Qui et in domum ejus. Si caput Christi Deus, pedes consequenter incarnatio, qua terram nostrae mortalitatis tetigit, accipiendi sunt. Cecidit igitur archisynagogus ad pedes Jesu, quia legislator cum tota patrum progenie Christum in carne apparentem longe sibi dignitatis gloria praeferendum esse cognovit, illud Apostoli sedula devotione protestans: Quia quod infirmum est Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
Eait ad illos. Nichil tulerits in uia.
neq uirgã. neq perã. neq panẽ. neq
pecuniã. neq duas tunicas habeatis. So¬
let queri quomͦ matheus & lucas com¬
memorauerint dixisse dñm discipłis
ut ne uirgã ferrent. cũ dicat marcus.
& p̾cepit eis ne qͥd tollerent inuia. nͥ uir¬

Expanded text:
llos: Nihil tuleritis in via, neque virgam, neque peram, neque panem, neque pecuniam, neque duas tunicas habeatis. Solet quaeri quomodo Matthaeus et Lucas commemoraverint dixisse Dominum discipulis ut nec virgam ferrent, cum dicat Marcus: Et praecepit eis ne quid tollerent in via n
Abbreviated transcription (Latin):
uenit cui nom̃ iairus. & ipse pͥnceps
synagoge erat. Priori lectioni quã de
abiectione synagogȩ fideq eccłȩ atq
sequent᷑ archiss nagogi filia moriens
pit sanitatẽ. fitq ut ꝓ̾ueniens prior
salute potiat᷑ Ȩthiopia p̃ueniet manꝰ¬

Expanded text:
venit cui nomen erat Jairus, et ipse princeps synagogae erat. Priori lectioni quam de abjectione Synagogae, fideque Ecclesiae, atque sequenter archisynagogi filia moriens pit sanitatem, fitque ut praeveniens prior salute potiatur. Aethiopia enim
Abbreviated transcription (Latin):
sed de se nouit exire. Non gͦ latet eũ qui
fimbriã tetigerit. id ÷ in carnationis¬
eiꝰ mĩ steria donec admaiora capienda
ꝑueniat ꝑ fecte amando crediderit.
Et ipse dix̃ illi. filia. fides tuate sal¬
uã fecit uade in pace. Idõ filia qr fides
te saluã fecit. Nec dix̃ fides te saluã factu¬
ra ÷ sed saluã fecit. in eo enĩ qđ credidis¬
ti iã salua facta es. Adhuc eo loquen¬
dicens ei. Quia mortua ÷ filia tua. noli
uexare illũ. Saluata a ꝓfluuio sangui¬
nis muliere. mox filia principis mortu¬
a nunciat᷑. Quia dũ ȩccła a uitiorũ labe
mundata & obfidei meritũ filia ÷ cog¬
nominata: continuo synagoga ꝑfidiȩ
simul inuidieq lȩto soluta est ꝑfidiȩ
quidẽ qr in xp̃o credere noluit inuidi
ȩ uͦ qr eccłã credidisse doluit. Scriptũ
÷ enĩ in actib apłors. Sequenti autem
sabbato pene uniuersa ciuitas conuenit
audire uerbũ dñi. Uidentes aũt turbas
iudei repleti st̃ zelo. & contra dicebant

Expanded text:
em de me exisse, etc. Non ergo latet cum qui fimbriam tetigerit; id est, incarnationis mysteria donec ad majora capienda perveniat perfecte amando crediderit. At ipse dixit illi: Filia, fides tua te salvam fecit: vade in pace. Ideo filia, quia fides tua te salvam fecit. Nec dixit Fides tua te salvam factura est, sed salvam fecit. In eo enim quod credidisti, jam salva facta es. Adhuc eo loquendicens ei: quia mortua est filia tua, noli vexare illum. Salvata a profluvio sanguinis muliere, mox filia principis mortua nuntiatur, quia dum Ecclesia a vitiorum labe mundata, et ob fidei meritum filia est cognominata, continuo synagoga perfidiae simul invidiaeque lege soluta est. Perfidiae quidem, quia in Christo credere noluit; invidi Ecclesiam credidisse doluit. Scriptum est enim in actibus Apostolorum: Sequenti autem Sabbato, pene universa civitas convenit audire verbum Domini. Videntes autem turbas Judaei repleti sunt zelo, et co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcũbens uidit linteamina sola posita. &
abiit secũ mirans qđ factũ fuerat. Liicas
breuit᷑ de cursu petri cõmemorat. sed
hoc qͦmͦ gestũ sit pleniꝰ exeqͥt᷑ ioħes. dicens
etiã illũ discipłm qu̾e diligebat iħs
cucurisse cũ petro. se uidelicet insinu¬
ans. Unde quęrit᷑ quomͦ lucas de petro.
dicat. & ꝓcũbens uidit linteamina
sola posita. cũ ioħes se fecisse hoc potiꝰ
significet. petrũ uͦ introeuntẽ in mo¬
num̃tũ uidisse ñ solũ linteamina. sed
& sudariũ qđ fuerat suꝑ caput eius.
Sed intelligendũ. ẽ. petrũ pͥmo ꝓcũbentẽ
uidisse qđ lucas cõmemorat ioħes tacet.
post autẽ ingressũ ut diligentiꝰ interiora
dinosceret. ingressũ tam̃ ante qua ioħes¬

Expanded text:
cumbens vidit linteamina sola posita et abiit secum mirans. Quod factum fuerat Lucas breviter de cursu Petri commemorat. Sed hoc quomodo gestum sit plenius exsequitur Joannes dicens etiam illum discipulum quem diligebat Jesus cucurrisse cum Petro, se videlicet insinuans. Unde quaeritur quomodo Lucas de Petro dicat: Et procumbens vidit linteamina sola posita, cum Joannes se potius hoc fecisse significet, Petrum vero introeuntem in monumentum vidisse non solum linteamina, sed et sudarium quod fuerat super caput ejus. Sed intelligendum est Petrum, primo procumbentem vidisse quod Lucas commemorat, Joannes tacet. Post autem ingressum, ut diligentius interiora dignosceret; ingressum tamen antequam Jo
Abbreviated transcription (Latin):
na sp̃m tradens. uesꝑȩ sepultꝰ. mane pͥma
sabbati surrexit. sicut aꝑte marcus euan¬
głista declarat. Nongͦ immerito uno die in
sepulchro & duab noctib iacuit. quia
uidelicet lum̃ suȩ simplȩ mortis tenebris
duplȩ nr̃ȩ mortis ad iunxit. Ad nos qͥppe
uenit. qͥ in morte sp̃s carnisq tenebam᷑.¬
N ña adnos suã id÷ carnis mortẽ detulit.

Expanded text:
na spiritum tradens vespere sepultus, mane prima na spiritum tradens vespere sepultus, mane prima sabbati surrexit sicut aperte Marcus evangelista designat. Non ergo immerito uno die in sepulcro et duabus noctibus jacuit, qui videlicet lucem suae simplae mortis, tenebris duplae nostrae mortis adjunxit. Ad nos quippe venit qui in morte spiritus carnisque tenebamur: unam ad nos suam, id est, carnis mortem detulit,
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ cinerẽ nos esse t̾rãq recolimꝰ. sicut
beatꝰ ab rahã. loquar inqͥt ad dñm
meũ: cũ sĩ pulus & cinis. Et notandũ.
qđ sc̃ȩ mulieres astantib sibi angłis.
ñ in t̾rã cecidisse. sed uultũ int̾rã dicun
t̃ declinasse. Nec que piã scoꝵ legimꝰ
tẽpore dñicȩ resurrectionis uł ipso d ño
uł angłis sibiuisis. t̾rȩ ꝓstratũ adoras¬
se. Unde mos obtinuit ȩccłasticus.
ut uł in memoriam dñicȩ uł in nr̃ȩ
spem resurrectionis. & om̃ib dñicis
dieb & toto quinguagesimȩ tẽpore.
ũ flexis genib sed declinatis in terrã
uultibus orem
Hecordamimi qualit̾ locutꝰ ẽ. uobcũ ad huc
ingalilea esset dicens. quia oportet filiũ
hominis tradi in manꝰ hominũ peccatore
& crucifigi. & die t̾cia resurgere. Die t̾cia
dñs sicut ipse qđ ex hoc locodidicimꝰ int̾
discipłos uiros etiã feminis quȩ eũ seque¬
bant᷑ pͣdix̃. resurrectionis suȩ trium phũ
celebrauit. Diẽ nanq parasceues hora no¬

Expanded text:
cinerem esse terramque recolimus: sicut beatus Abraham: Loquar, inquit, ad Dominum meum cum sim pulvis et cinis. Et notandum quod sanctae mulieres astantibus sibi angelis non in terram cecidisse, sed vultum dicuntur in terram declinasse; nec quempiam sanctorum legimus tempore Dominicae resurrectionis vel ipso Domino vel angelis sibi visis, terrae prostratum adorasse; unde mos obtinuit ecclesiasticus, ut vel in memoriam Dominicae et in nostrae spem resurrectionis, et omnibus Dominicis diebus, et toto Quinquagesimae tempore non flexis genibus, sed declinatis in terram vultibus oremus. Recordamini qualiter locutus est vobis cum adhuc in Galilaea esset dicens: Quia oportet Filium hominis tradi in manus peccatorum, et crucifigi, et die tertia resurgere. Die tertia Dominus sicut ipse, quod ex hoc loco discimus, inter discipulos viros etiam feminis quae eum sequebancelebravit. Die namque Parasceves hora no
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinis reuolutũ stupebant.
& corpꝰtã eximiȩ uenerationis ñ in¬
uentũ dolebant. Sic̃ autẽ tẽptato
insolitudine dño mox impleta
uictoria accedentes ei angłi ministrant.
ita eodẽ posso incarne saluatore post
deiuictȩ certamina mortis ueniunt an¬
głi. qͥ ñ solũ uerbo consolante sed & ful¬
gente habitu głam triũ phantis annun¬
ciant. Quomͦ autẽ posita in sepulchro
corpore saluatoris angłi astitisse legunt᷑
ita etiã celebrandis eidẽ sacratissimi
corporis mysteriis. tẽpore consecratio¬
nis assistere sunt credendi. monente
apło mulieres in ȩccła uelam̃ habere ꝓpt̃
angłos. Dum timerent autẽ & decli¬
narent uultũ in t̾rã: dixert̃ ad illas.¬
Quid quęritis uiuentẽ cũ mortuis:
Non ẽ hic sed surrexit. Nolite inqͥunt
cũ mortuis. hoc. ẽ. in monum̃to qͥ locus ÷
ꝓprie mortuorũ eũ quęrere. qͥ ad uitã
ia surrexit amortuis. Et nos ad exẽpla
deuotarũ do feminarũ qͦtiens ȩccłam

Expanded text:
itudinis revolutum stupebant, et corpus tam eximiae venerationis non inventum dolebant. Sicut autem tentato in solitudine Domino mox impleta victoria accedentes ei angeli ministrant, ita eodem passo in carne Salvatore, post devictae certamina mortis veniunt angeli, qui non solum verbo consolante, sed et fulgente habitu gloriam triumphantis annuntient. Quomodo autem posito in sepulcro corpori Salvatoris angeli astitisse leguntur, ita etiam celebrandis ejusdem sacratissimi corporis mysteriis tempore consecrationis assistere sunt credendi, monente Apostolo mulieres in Ecclesia velamen habere propter angelos . Cum timerent autem et declinarent vultum in terQuid quaeritis viventem cum mortuis? Non est hic, sed surrexit. Nolite, inquiunt, cum mortuis, hoc est in monumento qui locus est proprie mortuorum, quaerere eum qui ad vitam jam surrexit a mortuis. Et nos autem exemplo devotarum Deo feminarum, quoties
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑. formã nob̾ pͣbent. ut int̾ ipsa dñi¬
cȩ passionis mysteria celebranda: ñ solũ
eiꝰdẽ beatȩ passionis sed & ab inferis resur¬
rectionis. nec ñ & in cȩlos głosȩ ascensionis
digna ueneratione sẽper recordemuR.
Ex egressȩ a monumento nuntiauerunt
om̃ia illis undec̃i & ceteris om̃ib. Sicut
in pͥncipio mulier actor culpȩ uiro fuit.¬
& uir executor erroris. ita nunc quȩ pͥor¬
mortẽ gustauerat. resurrectionẽ prior
fuderat. tranfudit & gr̃am. Enat
maria iacobi & cȩterȩ quȩ cũ eis erant.
que dicebant ad apostolos hȩe:¬
Maria magdalene ipsa : soror lazari quȩ
unxit dñm unguento. iohanna autẽ uxor
matris dñi. unde & ipse iacob fr̃ dñi me¬
ruit uocari. Ex uisa sunt ante illos
sicut deliram̃ta uerba ista. & ñ credebant

Expanded text:
formam nobis praebeant, ut inter ipsa dominicae passionis mysteria celebranda, non solum ejusdem beatae passionis, sed ab inferis resurrectionis, nec non et in coelos gloriae ascensionis digna semper veneratione recordemur. Et egressae a monumento nuntiaverunt haec omnia illis undecim, et caeteriin principio mulier auctor culpae uiro fuit, uir exsecutor erroris, ita nunc quae mortem prior gustauerat resurrectionem prior fuderat, transfudit et gratMaria Jacobi, et caeterae quae cum eis erant, quae dicebant ad apostolos haeMaria Magdalene ipsa est soror Lazari quae unxit Dominum unguento, Joanna uxor matris Domini; unde et ipse Jacobus frater Domini meruit vocari. Et visa sunt ante illos sicut deliramentum verba is
Abbreviated transcription (Latin):
lis sacram̃ti purũ de t̾rȩ germine can-¬
didũq & multi modo quasi mortifica¬
tionũ genere castigatũ altari linum
imponamꝰ. A romata autẽ quȩ muli¬
eres defert̃. odorẽ uirtutũ & orationũ
quib altari apꝓpinquare debemus
suauitatẽ significant. Un de ioħaes
in apocalipsi sua cũ phẏalas in manu
angłoꝵ aureas. id÷ mundas in elector
corde conscientias plenas odoram̃tor
descripsisset: subiunxit exponens
atq ait. Quȩ st̃ orationes scõrum.
⁊ inuenerunt lapidẽ reuolutũ a
monum̃to. & ingressȩ ñ inuenerunt
corpꝰ dñi iħu. Quomͦ lapis ꝑ angłm
reuolutꝰ sit: matheus sufficient᷑ ex¬
posuit. Sed reuolutio lapidis. mysti-¬
ce reserationẽ sacram̃toꝵ quȩ uela¬
mine litterȩ tegebant᷑ in sinuat.
Lex eñĩ in lapide scripta. ẽ: cuiꝰ ablato
tegmine. corpꝰ dñi mortuũ ñ in uenit᷑.¬

Expanded text:
lis sacramenti purum de terrae germine, canlis sacramenti purum de terrae germine, candidumque, et multimodo quasi mortificationum genere castigatum altari linum imponamus. Aromata autem quae mulieres deferunt, odorem virtutum et orationum quibus altari appropinquare debemus, suavitatem significant. Unde Joannes in Apocalypsi sua cum phialas in manu angelorum aureas, id est, mundas in electorum corde conscientias, plenas odoramentorum descripsisset, subjunxit exponens, atque ait: Quae sunt orationes sanctorum. Et invenerunt lapidem revolutum a monumento, et ingressae non invenecorpus Domini Jesu. Quomodo lapis per angelum revolutus sit Matthaeus sufficienter exposuit. Sed revolutio lapidis mystice reserationem sacramentorum quae velamine litterae tegebantur insinuat. Lex enim in lapide scripta est, cujus ablato tegmine corpus Domini mortuum non invenit
Abbreviated transcription (Latin):
sabbati siue pͥma sabbati. pͥma ẽ. dies asab¬
bato: qu̾a diẽ dominicã ꝓpt̃ dñi resur¬
rectionẽ mos xp̃ia nꝰ appellat. Qđ autẽ
ualde diluculo mulieres uenerunt ad
monum̃tũ. iuxta hystoriã quidẽ magnꝰ
quȩrendi & inueniendi dñm feruor cari¬
tatis ostendit᷑: uixta intellectũ uͦ mysticũ
dat᷑ nob̾ exemplũ: illuminata facie discus¬
sisq uitiorũ tenebris ad sacrosc̃m dñi corpꝰ
accedere. Nã & sepulcrũ illud uenerabile.
figur̃a dñi habebat altaris: in quo carnis
eiꝰ ac sanguinis solent mysteria cẽbrari
Unde regula ȩecłastica tenet. eadẽ myste.¬
ria ñ inserico: ñ in panno tincto. sed instar
sindonis qua eũ ioseph inuoluit. inlin.¬
teo puro debere consecrari. Ut sicut ipse
uerã terrenȩ mortalisq naturȩ substan.¬
tiã ꝓ nob̾ morti obtulit. ita & nos in cõ-¬
memorationẽ eiꝰdẽ trem̃di & uenerabi¬

Expanded text:
sabbati sive prima sabbati, prima est dies a sabsabbati sive prima sabbati, prima est dies a sabbato, quam diem Dominicam propter Domini resurrectionem mos Christianus appellavit. Quod autem valde diluculo mulieres venerunt ad monumentum, juxta historiam quidem magnus quaerendi et inveniendi Dominum fervor charitatis invenitur; juxta vero intellectum mysticum nobis datur exemplum illuminata facie discussisque vitiorum tenebris ad sacrosanctum Domini corpus accedere. Nam et sepulcrum illud venerabile figuram Dominici habebat altaris in quo carnis ejus ac sanguinis solent mysteria celebrariUnde ecclesiastica tenet eadem mysteria, non in serico, non in panno tincto, sed instar sindonis, qua eum Joseph involvit, in linteo puro debere consecrari. Ut sicut ipse veram terrenae mortalisque naturae substantiam pro nobis morti obtulit, ita et nos in commemorationem ejusdem tremendi et venerabi
Abbreviated transcription (Latin):
dis erant occupatȩ. qđ ñ solũ in die paras¬
ceues egerant. uerũ transacto sabbato id. ẽ.
sole occidente mox ut oꝑandi licentia reme¬
abat. emerunt aromata ut mane uenientes
unguerent corpus eiꝰ. sic ut Marcus euangłi¬
sta testat᷑. Neq enĩ uesꝑe sabbati p̾occupante
iã noctis articulo: monum̃tũ ad ire ualue¬
runt. Inspecta autẽ dñi sepultura: reuer¬
tentes parant a romata & unguenta. qͥ lecta.
audita. recordata passione dñica. moxtad
patranda se oꝑa uirtutũ quib xp̃s delec¬
tet᷑ conuertunt. Et sabbato qͥdẽ paratis
aromatib silent. uenturi post sabbatũ cũ
munerib ad dñm: cũ finita pͣsenti parasce¬
ue beata in requie gaudentes ex pectant.
quando tẽpore resurrectionis apparente.
redolentib xp̃o sp̃ualiũ actionũ quasi
a romatib occurrant. Una autẽ sabba¬
ti ualde diluculo uenert̃ ad monu m̃tũ:
portantes quȩ parauert̃ a romata. Una

Expanded text:
dis erant occupatae. Quod non solum in die Parasdis erant occupatae. Quod non solum in die Parasceves egerant, verum, transacto Sabbato, id est, sole occidente, mox ut operandi licentia remeabat, emerunt aromata ut mane venientes ungerent corpus ejus, sicut Marcus Evangelista testatur. Neque enim vespere Sabbati, praeoccupante jam noctis articulo monumentum adire voluerunt. Inspecta autem Domini sepultura revertentes parant aromata et unguenta, qui lecta, audita, recordata passione dominica, mox ad patranda se opera virtutum quibus Christus delectetur convertunt, et Sabbato quidem paratis aromatibus silent venturi post Sabbatum cum muneribus ad Dominum, cum, finita praesentis vitae parasceve, beata in requie gaudentes exspectant, quando tempore resurrectionis apparente, redolentibus Christo spiritalium actionum, quasi aromatibus occurrant. CAPUT ti valde diluculo venerunt ad monumentum, portantes quae paraverunt aromata, etc. Una
Abbreviated transcription (Latin):
puseiꝰ. Supͣ legimꝰ qđ stabant om̃s noti
eiꝰ alonge. & mulieres quȩ secutȩ erant
eũ. Hisgͦ notis iħii post depositu eius
cadauer ad sua remeantib: solȩ mu¬
lieres quȩ artiꝰ amabant funꝰ secutȩ.
qͦmͦ poneret᷑ inspicere cupiebant. ut ei
tẽpore congruo munꝰ possent suȩ deuo¬
tionis offerre. Sed & hactenꝰ sc̃ȩ muli-¬
eres faciunt idẽ die parasceues cũ ani¬
mȩ humiles & qͦ maioris sibi consciȩ fra¬
gilitatis eo maiori saluatoris dilectione
feruentes. passionis eiꝰ uestigiis in hoc scło qͦ requies
est p̾pa randa futura diligent᷑ obsecunt᷑. & si forte
ualeant imitari sedula curiositate qͦ ord ine
sit eadẽ passio cõpleta ꝑpendunt. E ⁊ reuer¬
teꝰ tes parauerunt aromata. & unguenta. &
sabbato qͥdẽ siluerunt scd̃ m mandatũ. Et¬
mandatũ erat. ut sabbati silentiũ a uesꝑa
usq ad uesꝑam seruaret᷑. & idõ religiose
mulieres sepulto dño quã diu licebat oꝑa

Expanded text:
t omnes noti ejus a longe, et mulieres quae secutae erant eum. His ergo noti Jesu post depositum ejus cadaver ad sua remeantibus, solae mulieres quae arctius amabant, funus subsecutae quomodo poneretur inspicere cupiebant, ut ei tempore congruo munus possent suae devotionis offerre. Sed et hactenus sanctae mulieres faciunt idem die Parasceves, cum animae humiles, et quo majoris sibi consciae fragilitatis eo majori Salvatoris dilectione ferventes, passionis ejus vestigiis in hoc saeculo, quo requies est praeparanda futura, diligenter obsequuntur, et si forte valeant imitari, sedula curiositate quo ordine sit eadem passio completa perpendunt. Et revertentes paraverunt aromata et unguenta. Et Sabbato quidem siluerunt secundum mandatum. Mandatum erat ut Sabbati silentium a vespera usque ad vesperam servaretur, et ideo religiosae mulieres, sepulto Domino, quandiu licebat oper
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplũ eiꝰ. Una gͦ & sola ẽ theoria.
id ÷ contẽplatio dĩ. cui merito oĩa
iustificationũ merita. uniuersa
uirtutũ studia post ponuntur.
Iaria optimã partẽ elegit. quȩ ñ
auferetꝰ ab ea. Ecce parsꝰ marthȩ
Iñ rep̾hendit᷑ sed mariȩ laudatur.
Neq enĩ bonã partẽ elegisse mariã
dicit sed optimã: ut etiã pars mar¬
thȩ indicaret᷑ bona. Quare autem
pars mariȩ sit optima: sub infertꝰ
cũ dr̃. Quȩ ñ auferet᷑ ab ea. Actiua
& enĩ uita. cũ corpore deficit.
Quis enĩ in et̾na uita panẽ esurien
ti porrigat. ubi nemo esurit : quis
potũ cribuat sitienti ubi nemositit:
Quis mortuũ sepeliat. ubi nemo morit᷑.:
Cũ p̾senti gͦ scło. uita aufert᷑ actiua.
Contẽ platiua autẽ hic incipit᷑. ut in
cȩlesti patria ꝑficiat᷑. Quia amoris
ignis qͥ hic ardere inchoat: cũ ipsũ
quẽ amat uiderit. in amore ampliꝰ
ignescit. Contẽplatiua gͦ uita mi¬
nime aufert᷑: qr subtract̾a p̾sentis
scłi luce ꝑficitur.

Expanded text:
tum ejus. Una ergo et sola est theoria, id est, contemplatio Dei cui merito omnia justificationum merita, universa virtutum studia postponuntur. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur, neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae judicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima subinfertur cum dicitur quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita cum corpore deficit: quis enim in aeterna ti porrigat, ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti, ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo vita aufertur activa, contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria proficiat; quia amoris ignis qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore ipsius amplius ignescit; contemplativa vero vita minime aufertur, quia subtracta praesentis saeculi luce perficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
dã miscđiã. ad referendas dõ gras ocłm
habuerat. sed ad humilitatis custodiã
ñ habebat. Et qͥd ꝑdest qđ contͣ hostiũ
insidias pene tota ciuitas caute custo¬
dit᷑. si unũ foram̃ aptũ relinquit᷑
unde ab hostib intrec᷑ Et publi¬
canꝰ a longe stans: nolebat nec ocłos
ad cȩlũ leuare. sed ꝑcutiebat pectꝰ suũ

Expanded text:
dam misericordiam, ad referendas Deo gratias oculum dam misericordiam, ad referendas Deo gratias oculum habuerat, sed ad humilitatis custodiam non habebat. Et quid prodest quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur unde ab hostibus intretur? Et publicanus a longe stans, nolebat nec oculos ad coelum levare, sed percutiebat pectus
Abbreviated transcription (Latin):
aut si sibi datũ de suꝑ credunt. ꝓ suisse hoc
accepisse meritis putant. aut certe cũ iac¬
tant se habere qđ ñ habent: aut despectis
cȩteris singularit̾ uideri appetunt habe
qđ habent. Qua phariseus iste iactantiȩ
peste laborasse dep̃hendit᷑. Qui iccirco de
tẽplo absq iustificatione descendit: quia
bonoꝵ oꝑũ merita sibi qͣsi singularit᷑
tribuens. oranti publicano se p̃tulit.
eruno bis in sabbato. decimas do õiũ
quȩ possideo. Ezechiel ꝓpħa. de ostensis
sibi cȩli animalib scribit. Et totũ cor¬
pus plenũ ocłis in circuitu ipsors qͣttuor.
Corpora quippe animaliũ iccirco plena
ocłis describunt᷑. qr scoꝵs actio ab om̃i
parte circũspecta ẽ: bona desiderabili¬
t̃ puidens: mala sollert̃ cauens. Sed nos
sepe dũ aliis reb intendimꝰ. fit ut alia
neglegamꝰ: & ubi neglegimꝰ. ibi ꝓcul
dubio ocłm ñ habemꝰ. Nã ecce phariseus
ad exhibendã abstinentiã. ad impenden¬

Expanded text:
tum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant, aut certe cum jactant se habere, quod non habent, aut despectis caeteris singulariter videri appetunt habere quod habent, qua Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo. Ezechiel propheta de ostensis sibi coeli animalibus scribit: Et totum corpus plenum oculis, in circuitu ipsorum quatuor . Corpora quippe animalium idcirco plena oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est, bona desiderabiliter providens, mala solerter cavens. Sed nos saepe dum aliis rebus intendimus, fit ut alia negligamus; et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, ad impenden
Abbreviated transcription (Latin):
reatũ suȩ nequiciȩ ꝑfecte cognouit.: fle¬
uit & confessus ẽ: & si iniustus ad tẽplũ
uenit. iustificatꝰ a tẽplo redut. Typicȩ
aut᷑ phariseus uideor ÷ popłs qͥ ex iu¬
stificationib legis extollit merita suct.
Publicanꝰ uͦ gentilis est: qͥ longe a deo
positꝰ confitet᷑ peccata sua. Quors unꝰ su¬
pbiendo recessit humiliatꝰ. alt̾ lam̃tan¬
do apppinquare meruit exaltatus.
uia om̃is qͥ se eraltat humiliabit᷑. &
qͥ se humiliat exaltabit᷑. Et de utroq
popło p̃fato. & de omĩ suꝑbo uel humi.

Expanded text:
fecte cognovit, flevit, confessus est, et si injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit! Typice autem Pharisaeus Judaeorum est populus, qui ex justificationibus legis extollit merita sua; publicanus vero gentilis est, qui longe a Deo positus, confitetur peccata sua, quorum unus superbiendo recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Et de utroque populo pra
Abbreviated transcription (Latin):
Quãuis & eidẽ igni sulphur ñ dubitemꝰ
inẽẽ. testante ioħe qͥ utrumq ignẽ
& subite scilicet correptionis. & sẽpi¬
tnȩ concretionis describens ait. Et
descendit ignis a dõ de cęlo & deuora¬
uit eos & diabolus qͥ seducebat eos mis¬
sus ÷ instagnũ ignis sulphuris. ubi &

Expanded text:
Quamvis et eidem igni sulphur non dubitemus Quamvis et eidem igni sulphur non dubitemus inesse testante Joanne qui utrumque ignem et subitae scilicet correptionis et sempiternae concremationis describens ait, et descendit ignis a Deo de coelo, et devoravit eos, et diabolus qui seducebat eos missus est in stagnum ignis
Abbreviated transcription (Latin):
se faciant regnũ dĩ. sepe uidendo om̃ia
tolerare: sepe tolerando ñ nulla etiã fa¬
cere cogim᷑. Atq utinã o dñe ñ õĩa que
non potuerimꝰ ꝓhibere faciamu s:
Qui die aut̃ ex uit loth a sodomis: pluuit
ignẽ & sulphur de cȩlo. & om̃s ꝑdidit.
Iactenꝰ loth in sodomis. id ÷ electors popłs
int̾ reꝑbos ut aduena morat᷑. Et ipse
aspectu & auditu iustus & iusta int̾pre¬
tationẽ nominis loth: eoꝵ flagitia
qͣntũ ualet declinans. Exeunte autem
loth sodoma ꝑibit. qr in consũmatione
scłi ex ibt̃ angłi & separabt̾ malos de
medio iustors: & mittent eos in cami¬
nũ ignis. Ubi notandũ. qđ ignis &
sulphur q̃ de cȩlo pluuisse cõmemorat:
ñ ipsã pennis supplicii flãmã. sed su¬
bitaneũ diei illiꝰ significat aduentũ.
Neq enĩ ignis ille ꝑpetuuis suꝑueniens
impios pũniet: sed ipsi potiꝰ a conspectu
uidicis eiecti in ignẽ mittent᷑ ȩt̃num.

Expanded text:
se faciant regnum Dei, saepe videndo omnia se faciant regnum Dei, saepe videndo omnia tolerare, saepe tolerando nonnulla etiam facere cogimur. Atque utinam, o Domine, non omnia, quae non potuerimus prohibere, faciamus. Qua die autem exit Lot a ignis et sulphur de coelo et omnes perdidit. Hactenus Loth in Sodomis, id est, electorum populus inter reprobos ut advena moratur, et ipse aspectu et auditu justus, et juxta interpretationem nominis Loth, eorum flagitia quantum valet declinans. Exeunte autem Loth Sodoma peribit, quia in consummatione saeculi exibunt angeli et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis. Ubi notandum quod ignis et sulphur, quae de coelo pluisse commemorat, non ipsam perennis supplicii flammam, sed subitaneum diei illius significat adventum; neque enim ignis ille perpetuus superveniens impios puniet, sed ipsi potius a conspectu judicis ejecti, in ignem mittentur aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
truit. Quã ꝑfecte consũmatã ingredit᷑.
cũ hanc in die iudicii p̾sentia suȩ uisi¬
onis ȩt̃nꝰ habitator illustrat. Sed cũ ar¬
cha ȩdificat᷑ : iniqui luxuriant᷑. Cũ uͦ
intrat᷑. intereunt. Quia qͥ scĩs hic certan¬
tib insultant: eis illic coronatis. et̾na
dãnatione plectent᷑. Similit̾ factũ
ẽ in dieb loth. Edebant & bibebant.
emebant & uendebant. plantabant oe
ȩdificabant. Prȩt̾misso dñs illo maximo
& infando sodomors scelere. sola ea quȩ
leuia uel nulla putari poterant delic¬
ta cõmemorat. ut intelligas illicita
qͣli poena feriant᷑. si licita & ea sine
qͥb hȩc uita ñ ducit᷑ immoderaciꝰ acta.
igne & sulphure puniunt᷑. Merito gͦ beatꝰ
augustinꝰ uisis nox ie consuetudinis ille¬
cebris ac iusto dolore cõmotꝰ exclamat.
Ue peccatis hominũ: quȩ sola inusitata
ex horrescimꝰ. usitata uͦ ꝓ qͥb abluen¬
dis filii dĩ sanguis effusus ẽ: quãuis
tã magna sint ut omino claudi contͣ

Expanded text:
truit, quam perfecte consummatam ingreditur, cum hanc in die judicii praesentia suae visionis aeternus habitator illustrat. Sed cum arca aedificatur, iniqui luxuriantur, cum vero intratur, intereunt, quia qui sanctis hic certantibus insultant, eis illic coronatis, aeterna damnatione plectentur. Similiter sicut factum est in diebus Lot, edebant et bibebant, emebant et vendebant, plantabant et aedificabant. Praetermisso Dominus illo maximo et infando Sodomorum scelere, sola ea quae levia vel nulla putari poterant delicta commemorat, ut intelligas illicita, quali poena feriantur, si licita et ea sine quibus haec vita non ducitur immoderatius acta igne et sulphure puniuntur. Merito ergo beatus Augustinus, visis noxiae consuetudinis illecebris, ac justo dolore commotus, exclamat: « Vae peccatis hominum, quae sola inusitata inhorrescimus, usitata vero, pro quibus abluendis Filii Dei sanguis effusus est, quamvis tam magna sint, ut omnino claudi contra
Abbreviated transcription (Latin):
uelle : sed hora quȩ hodie agit᷑ cum
uenturũ iudicẽ sollicitis prȩstolam᷑
excubiis. qͣndo ueniat incerti. de qua
ioħs ait. Filioli. nouissima hora est.
Et qͥ in agro. similit̾ ñ redeat retro.
Qui oꝑat᷑ in eccła. & sic̃ paulus & a¬
pollo plantat & rigat. ñ respiciat
spẽ secularẽ cui renunc iauit.
Iemores estote uxoris loth. Uxor loth
significat eos qͥ in tribulatione re¬
tro respiciunt. & se abspe diuinȩ ꝓ¬
missionis auertunt. & idõ statua salis
facta est: ut admonendo homines ne
hoc faciant. tanqͣ condiat condiat
cor eors ne sint fatui.¬
Quicunq quesierit animã suã saluã
facere. ꝑdet illã. duob modis hȩc sen¬
tentia recte potest intelligi. s ad unum
õino finẽ uterq intellectꝰ refert᷑. ut ui¬
delicet aduersa ꝓ xp̃o pati. immo ipsã¬
mortẽ ñ timeamꝰ obire. Qui aut̃ minan
magis eligit ad tẽpꝰ saluare animã suã

Expanded text:
velle. Sed haec hora hodieque agitur, cum velle. Sed haec hora hodieque agitur, cum venturum judicem sollicitis praestolamur excubiis, quando veniat incerti. De qua Joannes ait: Filioli, novissima hora est . Et qui in agro, similiter non reQui operatur in Ecclesia, et sicut Paulus et Apollo plantat et rigat, non respiciat ad saeculum cui renuntiavit. Memores estote uxoris Loth. Uxor Loth significat eos qui in tribulatione retro respiciunt, et se ab spe divinae promissionis avertunt. Et ideo in statuam salis facta est, ut admonendo homines ne hoc faciant tanquam condiat cor eorQuicunque quaesierit animam suam salvam facere, perdet illam. Duobus modis haec sententia recte potest intelligi, sed ad unum omnino finem uterque intellectus refertur, ut, videlicet, adversa pro Chrimortem non timeamus obire, qui enim, minantristum, magis eligit ad tempus salvare animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
gente delenda dictũ ÷. necdũ cõpleta st̃
peccata amorreors: de tota ꝓcul dubio
prauoss dãnanda constat᷑ ẽẽ sentiendũ
Nilla hora qͥ fuerit in tecto & uasa eiꝰ
in domo: ñ descendat tollere illa. Hac¬
tenꝰ de eo qđ regnũ dĩ id ÷. xp̃c ñ cum¬
obseruatione s insꝑatꝰ adueniat: nc̃
a qͣlib idẽ aduentꝰ expectari debeat os¬
tendit᷑. In tecto gͦ est. qͥ excedens car¬
nalia tanꝗͣ in aura lib̾a sp̃ualit̾ ui¬
uit. Uasa eiꝰ in domo concupiscentiȩ
st̃ carnales qͦs nimis amauerat. sed
suꝑna petens in hoc mundo relique¬
rat. qͣs ĩminente iudicio necesse ÷
nulla tenꝰ repetat. Illã enĩ horã. ñ
eã qͣ iudex uenit sed qͣ uenturus est
dicit. Non qua ignis sodomã descen¬
dit sed qͣ loth exire cogit᷑: uel potiꝰ ip¬
se dissimulans ab angłis app̃hensus
extrahit᷑. Neq enĩ ueniente & apparen¬
te iã iudice. quisꝗͣ in hc̃ mundũ ut
aliqͥd inde rapiat poterit descendere

Expanded text:
gente delenda dictum est: Necdum completa sunt peccata Ammorrhaeorum , de tota procul dubio pravorum massa damnanda constat esse sentiendum. In illa hora qui fuerit in tecto, et vasa ejus in domo, ne descendat tollere illa. Hactenus de eo, quod regnum Dei, id est Cone, sed insperatus adveniat, nunc a qualibus idem adventus exspectari debeat ostenditur. In tecto ergo est, qui, excedens carnalia, tanquam in aura libera spiritaliter vivit. Vasa ejus in domo, concupiscentiae sunt carnales, quas nimis amaverat, sed superna petens in hoc mundo reliquerat, quas imminente judicio necesse est nullatenus repetat. Illam enim horam, non eam qua judex venit, sed qua venturus est, dicit, non qua ignis Sodomam descendit, sed qua Lot exire cogitur, vel potius ipse dissimulans ab angelis apprehensus extrahitur. Neque enim veniente et apparente jam judice quisquam in hunc mundum, ut aliquid inde rapiat, poterit descendere
Abbreviated transcription (Latin):
& patiar uos: Non qđ tedio suꝑatꝰ sit
mansuetꝰ ac mitis qͥ ñ apuit sicut agnꝰ
corã tondente os suũ. nec in uerba furo¬
ris eruꝑit: sed qđ similiaidinẽ medici
si egrotũ uideat contra sua p̾cepta se
gerere dicat. Usq qͦ accedã ad domũ
tuã qͦ usq artis ꝑdã industriã. me ali¬
ud ubente & te aliud ꝓpetrante. In
tantũ aut̃ ñ ÷ iratꝰ homini. sed uitio
& ꝑ unũ hominẽ iudeos arguit infi¬
delitatis: ut statim intulerit.¬

Expanded text:
 patiar? » Non hoc taedio superatus ait mansuetus ac mitis, qui non aperuit sicut agnus coram tondente os suum, nec in verba furoris eripuit, sed quasi in similitudinem medici, si aegrotum videat contra sua praecepta se gerere, dicat: Usquequo accedam ad domum tuam? quousque artis perdam industriam, me aliud jubente, et te aliud perpetrante? In tantum autem non est iratus homini, sed vitio; et per unum hominem Judaeos arguit infidelitatis, ut statim intulerit
Abbreviated transcription (Latin):
meditatio. & gła triũphantis ostensa fu¬
erat in monte. Tacent gͦ discipłi. & im¬
ꝑante dño nemini dicunt uisionem
donec filiꝰ hominis a mortuis resurgat.
ne incredibile sit ꝓ rei magnitudine
& post tantã głam apud rudes animos

Expanded text:
meditatio, et gloria triumphantis ostensa fumeditatio, et gloria triumphantis ostensa fuerat in monte. Tacent ergo discipuli, et imperante Domino, nemini dicunt visionem, donec Filius hominis a mortuis resurgat, ne et incredibile sit pro rei magnitudine, et post tant
Abbreviated transcription (Latin):
dño in iordane baptizato. sic ꝙ in mon¬
te clarificato totius trinitatis mysteri¬
ũ declarari. Quiagłam illiꝰ qͣm in bap¬
tismate conficem᷑. in resurrettione ui¬
debimꝰ. Nec frustra sp̃s sc̃s hic in lucida
nube illic apparet in colũba. Quia qui
nc̃ simplici corde fidẽ quã ꝑcipit ser¬
uat. tc̃ luce aꝑtȩ uisionis qͦd crediderat
contẽplabit᷑: ipsaq qͣ illustrabit᷑ in ꝑ¬
petuũ gła ꝓtegetur. Et dũ fieret uox
inuentꝰ est iħs iolus. Ubi coepit filius
designari. mox serui descesserunt. ne
ad illos paterna uox emissa putaretur.
Aliter cũ fieret uox suꝑ filiũ. inuentꝰ
est ipse solus. Quia cũ manifestauerit
put cũ corpore splendebit. Propt̃ quã
unitatẽ alibi dicebat. Et nemo ascendit
in cȩlũ nͥ qui descendit de cȩlo. filius
hominis qͥ est incȩlo. Et ipsi tacuert̃.
& nemini dixerunt in illis dieb qͥcqͣm
ex his quȩ uiderant. futuri regni prȩ¬

Expanded text:
Domino in Jordane baptizato, sic et in monDomino in Jordane baptizato, sic et in monte clarificato, totius Trinitatis mysterium declarari, qui gloriam illius, quam in baptismate confitemur, in resurrectione videbimus. Nec frustra Spiritus sanctus hic in lucida nube, illic apparet in columba, quia qui nunc simplici corde fidem quam percipit servat, tunc luce apertae visionis, quod crediderat contemplabitur, ipsaque qua illustrabitur, in perpetuum gratia protegetur. Et dum fieret vox, inventus est Jesus solus. Ubi coepit Filius designari, mox servi discesserunt, ne ad illos paterna vox emissa putaretur. Aliter: cum fieret vox super Filium, inventus est ipse solus, quia cum manifestaverit put cum corpore splendebit. Propter quem unitatem alibi dicebat: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Et ipsi tacuerunt, et nemini dixerunt in illis diebus quidquam, ex his quae viderant. Futuri regni prae
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ in ꝓtectione alarũ tuarũ
sꝑabunt. Et in apocalipsi sua ioħs. & tẽ¬
plũ inqͥt non uidi in ea. Dñs enĩ omp̃s
tẽplũ illius ẽ. & agnꝰ. Et timuerunt
intrantib illis in nubẽ: & uox facta ÷
de nube dicens. Hic est filius ms dilectꝰ.
ipsũ audite. Humana fragilitas cons¬
pectũ maioris głȩ ferre ñ sustinet.
ac toto animo & corpore contremis¬
cens ad t̾rã cadit. Quanto qͥs ampliora
quȩ sierit. tanto magis ad inferiora
collabit᷑. si ignorauerit mensurã suã.
Uox sane de cęlo patris loquentis auditꝰ
quȩ cestimoniũ ꝑ hibeat filio. & petrũ
errore sublato doceat ueritatẽ. immo
in petro cȩteros apłos. Hic est ait filius
ms̃ dilectꝰ. Huic faciendũ ẽ. tab̾nacłm:
huic obtẽ pandũ Hic est filius tłlt sune¬
illi serui sunt moyses & helias. Debent
& ipsi uobiscũ in penetralib cordis sui
dño tab̾naculũ prȩparare. Et nota. sicut

Expanded text:
hominum in protectione alarum tuarum hominum in protectione alarum tuarum sperabunt . Et in Apocalypsi sua Joannes: Et templum, inquit, non vidi in ea, Dominus enim omnipotens templum illius est et agnus . Et timuerunt intrantibus illis in nubem, et vox facta est de nube, dicens: Hic est Filius meus dilectus, ipsum audite. Humana fragilitas conspectum majoris gloriae ferre non sustinet, ac toto animo et corpore contremiscens ad terram cadit. Quanto quis ampliora quaesierit, tanto magis ad inferiora collabitur, si ignoraverit mensuram suam. Vox sane de coelo Patris loquentis auditur, quae testimonium perhibeat filio, et Petrum errore sublato doceat veritatem, imo in Petro caeteros apostolos. Hic est ait Filius meus dilectus, huic faciendum est tabernaculum, huic obtemperandum. Hic est Filius, illi servi sunt Moses et Elias, debent et ipsi vobiscum in penetralibus cordis sui Domino tabernaculum praeparare. Et nota, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
unũ tibi & unũ moysi & unũ heliȩ nes.¬
ciens qͥd diceret. O quanta felicitas uisi¬
oni dĩtatis int̾ angłors choros adesse ꝑpe¬
tuȩ si tantũ transformata xp̃i humani¬
tas duorũq societas scõrs ad punctũ uisa
delectat. ut eos ne discedant etiã obseqͥo
petrus sistere uelit. qr & si ꝓ humana
conditione nesciat qͥd dicat: insit tam̃
sibi dat ardoris indiciũ. Nesciebat enĩ
qͥd diceret. qͥ oblitꝰ est regnũ scĩs a dño ñ
in aliquo terrarũ loco sed in cȩlis esse ꝓmis¬
sũ se suosq coapłos mortali adhuc car¬
ne grauatos: immortalis uitȩ statũ su¬
bire ñ posse. & illo in scło domũ manu
factã ñ esse necessariã. Sed & usq nc̃
głio tria tabernacła facere cupit. cum
hȩc nequaqͣm ualeant ab inuicẽ separa¬
culũ quȩsiuit. nubis accepit umbra¬
łm: ut discat in resurrectione ñ teg
tegendos. De qua psalmista. Filii autẽ

Expanded text:
unum tibi, et unum Mosi, et unum Eliae, nesunum tibi, et unum Mosi, et unum Eliae, nesciens quid diceret. O quanta felicitas visione Deitatis inter angelorum choros adesse perpetuo, si tantum transformata Christi humanitas, duorumque societas sanctorum, ad punctum visa delectet, ut eos ne discedant, etiam obsequio Petrus sistere velit! Qui et si pro humana conditione nesciat, quid dicat, insiti tamen sibi dat ardoris indicium. Nesciebat enim quid diceret, qui oblitus est regnum sanctis a Domino non in aliquo terrarum loco, sed in coelis esse promissum, se suosque coapostolos mortali adhuc carne gravatos, immortalis vitae statum subire non posse, et illo in saeculo domum manu factam non esse necessariam. Sed et usque nunc gelio tria tabernacula facere cupit, cum haec nequaquam valeant ab invicem separaculum quaesivit, nubis accipit umbraculum, ut discat in resurrectione non tegmos esse protegendos. De qua Psalmista: Filii autem
Abbreviated transcription (Latin):
ant: ꝑpauci intelligimus. Et dice¬
bant excessũ eiꝰ. quẽ cõpleturus erat in
ierłm. Et usq hodie lex & ꝓpħȩ qͦscunq
in uere fidĩ cacumine reppererint: dis¬
pensationis dominicȩ mysteriũ mutuis
uocib docent. Pet RUS uͦ & qͥ cũ illo¬
erant. grauati erant somno. et euigilan¬
tes uiderunt maiestatẽ eiꝰ. & duos uiros
qͥ stabant cũ illo. Non fortuito casu sed
mysterii ratione grauati erant sõno
discipłi. scilicet ut resurrectionis spe¬
ciẽ post corporis quietẽ uiderent. cuiꝰ
excitati ad głam scĩ eo ueriꝰ maiestatẽ
dñi uidebũnt. qͦ etiã suȩ carnis in qua
mortẽ uicerant im mortalitate gaudebt̃.
Tc̃ moysen & heliã speculabunt᷑ in gła.
qr meliꝰ intelligent quomͦ iota unũ aut
unꝰ apex ñ preterierit a lege. nec dñs sol¬
uere legẽ uel ꝓpħas sed adimplere ad ue¬
nerit. Et factũ est. Dũ discederent ab
illo. ait petrus ad iesũ. Prȩceptor bonũ
est nos hic esse & faciamꝰ tria tabnacula:

Expanded text:
cebant excessum ejus, quem completurus erat in Jerusalem. Et usque hodie lex et prophetae quoscunque in verae fidei cacumine repererint, dispensationis dominicae mysterium mutuis vocibus docent. Petrus vero, et qui cum illo gravati erant somno, et evigilantes viderunt majestatem ejus et duos viros qui stabant cum illo. Non fortuito casu, sed mysterii ratione gravati erant somno discipuli, scilicet ut resurrectionis speciem post corporis quietem viderent. Cujus excitati ad gloriam sancti, eo verius majestatem Domini videbunt, quo etiam suae carnis, in qua mortem vicerant, immortalitate gaudebunt. Tunc Mosen et Eliam speculabuntur in gloria, quia melius intelligent, quomodo iota unum aut unus apex non praeterierit a lege, nec Dominus solvere legem vel prophetas, sed adimplere advenerit . Et factum est dum discederent ab illo, ait Petrus ad Jesum: Praeceptor, bonum est nos hic esse, et faciamus tria tabernacula,
Abbreviated transcription (Latin):
demon : qr sepe conuersi ad dm̃ post
peccata. maiorib nouisq antiqui
hostis pulsam insiduis. agentis uideli¬
cet ut uel odiũ uirtutis incutiat. uel
expulsionis suȩ uindicet iniuriam.
nde est ut de specie transeamꝰ ad genꝰ
qđ eccłȩ primordis tot grauissima
intulit certamina. qͦt suo regno dolu¬
it subito illata dispendia. Et incre¬
pauit iħs sp̃m immundũ. & sanauit
puerũ. & reddidit illũ patri eiꝰ. Non
puerũ qui uim patiebat᷑ sed demo¬
nẽ qͥ inferebat increpat qr qͥ peccan¬
tẽ em̃dare desiderat : uitiũ utiq ar¬
guendo & odiendo depellere. sedho¬
minẽ debet amando refouere : donec
sanatũ sp̃ualib eccłȩ possit reddere
patribu s:¬

Expanded text:
quia saepe conversi ad Deum post peccata, majoribus novisque antiqui hostis pulsamur insidiis, agentis, videlicet, ut vel odium virtutis incutiat, vel expulsionis suae vindicet injuriam. Unde est ut de specie transeamus ad genus quod Ecclesiae primordiis tot gravissima intulit certamina, quod suo regno doluit subito illata dispendia. Et increpavit Jesus spiritum immundum, et sanavit puerum, et reddidit illum patri ejus. Non puerum, qui vim patiebatur, sed daemonium, qui inferebat, increpat, quia qui peccantem emendare desiderat vitium utique arguendo et odiendo depellere, sed hominem debet amando refovere, donec sanatum spiritalibus Ecclesiae possit reddere patribus