comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe uoluntatis usti sufficit ad salutẽ. sic ni¬
chilomints susceptum ꝓ eo martyrium illis
suffice̾t ad scitatem: Si q̃ris eorũ meritũ
apud deũ ut coronarent᷑. q̃re &. apito hero¬
dem cͥmina ut tracidarent᷑. An forte mi¬
noi xp̃i pictas quã herodis impictas. ut
ille quidẽ potaerit in noxios neci dare: xp̃c
ñ potuerit ꝓpt̾ se occisos coronare : Sit
g stepbanus martyi apud hoĩes cuiꝰ uo¬
lantaria passio euident̾ apparuit in eo. uł
ꝑhiorem. timo̾etq in es sensum corporeẽ pas¬
sionis int̾ne cõpassiõĩs affectas: ut illorã
magis scelera quã sua ualn̾a plang̾et. Sit
sp̃nalibꝰ creaturis spctuba detiotionis euis
signa certias innotuerunt. Ceterũ hi stͣ
E ore infantiũ & lactentiũ ꝑfecisti landẽ¬
bus in excełas deo & in t̾ra pax hõibꝰ bene
tienut qͥ dicat. sinite paruulos uenire ad
ꝑiri ꝯsiderent .&. aduertent nenirũ nogli¬
q oꝑatere uͥ ñ idct̾ deesse facaltas pre¬

Expanded text:
propriae voluntatis usu sufficit ad salutem, sic nihilominus pro eo susceptum martyrium illis sufficeret ad sanctitatem. Si quaeris eorum apud Deum merita, ut coronarentur, quaere et apud Herodem crimina, ut trucidarentur. An forte minor Christi pietas, quam Herodis impietas, ut ille quidem potuerit innoxios neci dare, Christus non potuerit propter se occisos coronare? Sit ergo Stephanus martyr apud homines, cujus voluntaria passio evidenter apparuit in eo vel pliorem, vinceretque in eo sensum corporeae passionis internae compassionis affectus; ut illorum magis scelera, quam sua vulnera plangeret. Sit spiritualibus creaturis, spiritualia devotionis ejus signa certius innotuerunt. Caeterum hi sunt Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudeibus bonae veniat qui dicat: Sinite parvulos ad me venixari; considerent et advertant neutrum negligi oportere, ubi non videtur deesse facultas, prae
Abbreviated transcription (Latin):
si consid̾amꝰ exilii nr̃i causã: fortassis
ad u̾tere possumꝰ uel ex parte. quã cõ¬
gruũ fuerit. a filio nos maxime lib̾a¬
ri. Lucifer enĩ ille qui mane oriebat᷑
re temptauit. & raꝑuia arbitratꝰ est
ẽẽ se equalem dõ. qd̾ utiq filii est. p̃ci

Expanded text:
si consideramus exsilii nostri causam, fortassis si consideramus exsilii nostri causam, fortassis advertere possumus vel ex parte, quam congruum fuerit a Filio nos maxime liberari. Lucifer enim ille, qui mane oriebatur, re tentavit, et rapinam arbitratus est esse se aequ
Abbreviated transcription (Latin):
aitiõe uersammi: diligent᷑ pensa¬
te rationẽ aduentꝰ huiꝰ. querentes in¬
mirũ quis sit qui ueniat. Unde. qͦ.
ad quid. qͣndo. & qua. Laudabilis
sine dubio curiositas ista est: ⁊ salubͥs.
Neq eñi tam deuote eccłia uiuersa
presentẽ celebraret aduentũ: nisi late¬
ret ineo magnũ aliqͦd sacram̃tum.
in tuemini & uos qͣntꝰ sit iste qui in¬
gredit᷑. Ipse est eñ sccłm gabͥelis testi¬
moniũ altissum filiꝰ: ac ꝑude coaltissi¬
inus ipse. Neq enĩ fas est dei filiũ de¬
geuerẽ suspicari: sed equat fati necesse
est altitudinis. ⁊ eiꝰdem penitꝰ dignita¬
os regũ reges esse quis nesciat: Uerũp¬
tam̃ qͥd sibi uult qd̾ errib ꝑsonis: qͣs
infũma trinitate credimꝰ. conficen᷑. &¬
filius: Minune qͥdem ego id factum
essearbitror sine causa. S quis cognoũ
sensũ dñi: aut qͥs consiliariꝰ eiꝰ fuit:
Neq eñi sine altissimo tͥnitatis consi¬
lio factũ est: ut filius adueniret. Et

Expanded text:
atione versamini, et diligenter pensate rationem Adventus hujus, quaerentes nimirum quis sit qui veniat, unde, quo, ad quid, quando, et qua. Laudabilis sine dubio curiositas ista est et salubris: neque enim tam devote Ecclesia universa praesentem celebraret Adventum, nisi lateret in eo magnum aliquod sacramentum. vos, quantus sit iste qui ingreditur: ipse enim est secundum Gabrielis testimonium, Altissimi Filius , ac proinde coaltissimus ipse. Neque enim fas est Dei Filium degenerem suspicari: sed aequalis fateri necesse est altitudinis, et ejusdem penitus dignitaos regum reges esse quis nesciat? Verumtamen quid sibi vult quod e tribus personis, quas in summa Trinitate credimus, confitemur Filius? Minime quidem ego id factum esse arbitror sine causa. Sed quis cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? Neque enim sine altissimo Trinitatis consilio factum est, ut Filius adveniret: et
Abbreviated transcription (Latin):
rem tpsũ emmanuelẽ: & ꝙͣ dixerat uir¬
gã manifestiꝰ expͥmens uirginẽ nomi¬
nauit. S necesse ẽ altissimi huiꝰ sacm̃ti
consid̾.aitionẽ diei alteri reseruare: digna
est eñi ꝓpͥo sermone materia. p̃sertim qͥ
in longũ iam hodiernꝰ sermo ꝓcessit.

Expanded text:
deinde Emmanuelem; et quam dixerat virgam, manifestius exprimens, virginem nomimavit. Sed necesse est altissimi hujus sacramenti considerationem diei alteri reservare: digna est enim proprio sermone materia, praesertim quod in longum jam hodiernus sermo processerit.
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa uenit is saliens inmontibꝰ: trans¬
siliens colles. Uenentẽ uides opulcra. s
cubantẽ uid̾e ante ñ poteras. Dixisti enĩ.
Indica mͥ qũẽ diligit anuna mea: ubi pã¬
cis ubi cubas. Cubans pascit angłos. in il¬
las ꝑpetuas etint̾nitates: qͦs satiat uisiõe
et̾nitatis ⁊ immutabilitatis sue. D ne ig¬
nores te o pulchra qũa mirabilis facta ẽ
uisio illa ex te: confortata ẽ ⁊ ñ poteris ad
eã. Uerumtam̃ ecce egressus ẽ de loco sc̃õ
suo. et qui cubans pascit angłos: ipse ce¬
pit sicq sanabit nos. & uidebit᷑ ueniens
cr pastus. qui cubans ⁊ pascens uideri añ¬
ñ poterat. Ecce uenit is: saliens in mon¬
tib ⁊ transiliens colles. Montes .⁊ colles
dũ uenerit saliens e tͣnssiliens in libro ge¬
nerationis accipe. Abraham genuit y¬
saac. ysaac geñ iacob. ⁊ cet̾a. Ex his mõ¬
tib ꝓdiit ut inuenis radix iesse: unde

Expanded text:
sa, venit is saliens in montibus, transiliens colles . Venientem vides, o pulchra, sed cubantem videre ante non poteras. Dixisti enim: Indica mihi, quem dilicit anima mea, ubi pascas, ubi cubes . Cubans pascit angelos in illas perpetuas aeternitates, quos satiat visione aeternitatis et immutabilitatis suae. Sed ne ignores te, o pulchra: quoniam mirabilis facta est visio illa ex te; confortata est, et non poteris ad eam. Verumtamen ecce egressus est de loco sancto suo: et qui cubans pascit angelos, ipse coepit, sicque sanabit nos; et videbitur veniens et pastus, qui cubans et pascens ante videri non poterat. Ecce venit hic saliens in montibus, transiliens colles. Montes et colles,madmodum venerit saliens et transiliens, in libro generationis lege: Abraham genuit Isaac, Isaac genuit Jacob , etc. Ex his montibus prodiit, ut invenies, r
Abbreviated transcription (Latin):
moccur sũ tanti medici ꝓced̾e longiꝰ. sa¬
ltem conet᷑ erigere caput n aliqͣtenus as¬
surgere uiementi.d te oporcet o ho ma¬
ria transfretare. ñ penetrare nubes: non
transalpinare. necesse ẽ. Non gͣndis inꝗͣ¬
ostendit᷑ tͥ uia. usq ad temet iꝑsũ occar¬
re dõ tuo: ꝓpe ẽ eñi tierbũ inore cuo. et
incorde tuo. Usq ad cordis ꝯpunctionẽ ⁊
cõfessionẽ oris occurre. ut saltẽ exeas de
sterqͥlinio misere ꝯscientie: qm̃ indignũ
est illic auctorẽ puritatis incrare. Et
hec quidẽ de eo adtientu sunt dic̃ta: qͦ

Expanded text:
in occursum tanti medici procedere longius, saltem conetur erigere caput, aliquatenus assurgere venienti. Non te oportet, o homo, maria transfretare, non penetrare nubés, non transalpinare necesse est. Non grandis, inostenditur via: usque ad temetipsum occurre Deo tuo. Prope est enim 721 verbum in ore tuo, et in corde tuo . Usque ad cordis compunctionem et oris confessionem occurre, ut saltem exeas de sterquilinio miserae conscientiae; quoniam indignum est illuc auctorem puritatis intrare. Et haec quidem de eo adventu d
Abbreviated transcription (Latin):
rat et̃noꝵ. Oportune gͦ tunc aduenit et̃¬
nitas. qñ magis tẽporalitas p̾ualebat. Nã
ut cet̾a sileam. ipsa qͦ pax tẽꝑalis illo ĩ
tẽꝑe tanta fuit: ut ad hõis unuis edictã
describeret᷑ uniu̾sus orbis. Habetis ĩa &
ꝑsonã uenientis. ⁊ locũ utrũq: id ẽ a qͦ
os ad quẽ uenit. C ausã quoq : cũ tempꝰ
ñ ignoratis. Unũ ad huc restat: uia scili¬
cet ꝑ ꝗͣ uenit. Et hec qͦ diligent̃. reqͥren¬
da: ut possimꝰ sicut dignũ ẽ occurrere ei.
Ueruntam̃ sicut ad oꝑandũ salutẽ ĩ me¬
dio terre semel uenit iucarne uisibilis:
ita qͦ cotidie ad saluandas animas singu¬
loꝵ. in spũ uenit inuisibilis. sic̃ scͥptũt.¬

Expanded text:
rat aeternorum. Opportune ergo tunc advenit aeternitas, quando magis temporalitas praevalebat. Nam ut caetera sileam, ipsa quoque pax temporalis illo in tempore tanta fuit, ut ad hominis unius edictum describeretur universus orbis . 10. Habetis jam et personam venientis, et locum utrumque, id est, a quo, et ad quem venit: causam quoque et tempus non ignoratis. Unum restat, via scilicet per quam venit: et haec quoque diligenter requirenda; ut possimus, sicut dignum est, ei occurrere. Verumtamen sicut ad operandam salutem in medio terrae venit semel in carne visibilis, ita quotidie ad salvandas animas singulorum in spiritu venit et invisibilis, sicut scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat: ut descend̾et in egyptũ. T empꝰ
est iã ipsũ quoq ꝯsid̾are tempꝰ. qͦ salua¬
tor aduenit. Uenit enĩ qd̃ ⁊ nos credimꝰ
ñ latere. ñ in initio. ñ inmedio tẽporis. s
infine. Nec in ꝯgrue factũ est s uere sa¬
pient̃ disposint sapientia: ut cũ magiᷤᷤ
eẽt necessariũ. tunc pͥmo ferret auxiliũ.
ꝓnos ad ingraticudinẽ filios ade ñ igno¬
rans. Uere em̃ aduesꝑascebat. ⁊ inclina¬
ta erat ia dies: recesserat paulominꝰ sol
iusticie. ita ut exiguas nuis splendoꝵ
eiꝰ aut calor ẽẽt interris. Nlam ⁊ lux di¬
uine noticie parua ad modũ erat: et
habundante iniqͥtate feruor refriguerat
caritatis. Iam ñ apparebat angłs. ñ loqͦ¬
bat᷑ ꝓpħa: cessabant uelud desꝑatiõe uic¬
ti. pre nimia utiq duritia hominũ ⁊ ob¬
stinatione dit ego ait filiꝰ. tunc. dixi: eoce
uenio. Dic sic dum mediũ silentiũ tene¬

Expanded text:
dixerat, ut descenderet in Aegyptum . 9. Tempus dixerat, ut descenderet in Aegyptum . 9. Tempus est jam ipsum quoque considerare tempus, quo Salvator advenit. Venit enim quod et vos credimus non latere non in initio nec in medio temporis, sed in fine. Nec incongrue factum est, sed vere sapienter disposuit Sapientia, ut cum magis esset necessarium, tunc primo ferret auxilium, pronos ad ingratitudinem Adae filios non ignorans. Vere enim advesperascebat et inclinata erat jam dies, recesserat paulo minus sol justitiae: ita ut exiguus nimis splendor ejus aut calor esset in terris. Nam et lux divinae notitiae parva admodum erat, et abundante iniquitate fervor refriguerat charitatis. Jam non apparebat angelus, non loquebatur propheta; cessabant velut desperatione victi, prae nimia utique duritia hominum et obstinatione: at ego, ait Filius, tunc dixi: Ecce venio . Sic, sic dum medium silentium tene
Abbreviated transcription (Latin):
sic quesiti. Iñ si głari uoluerit. ñ erit infi¬
piens. N qͦo aliqͥd ẽẽ uideat᷑ tãꝙͣ. a se ip¬
so: si qd̾ tanti eũ fecerit ipse qͥ fecit. Om̃s
eo ꝯcupiscit᷑. minꝰ est ad hanc głam. ĩmo
uolui̾t qͦd ad nos uenit ille aut qͣre ñma¬
gis iuimꝰ ad ipsũ. Nr̃ã eñĩ erat necessitas
D nec ꝯsuetudo diuitũ ut ad pauꝑes ue¬
niant. nec si pr̃are uoluerint. Ita est fr̃s.¬
n nos mag̃ ad eũ uenire dignũ fuit: sed
duplex erat impedim̃tũ. Nam ⁊ caliga¬
bant ocłi nr̃i. ille uͦ lucem habitat inac¬
cessibilem: ⁊ iacentes paralitici ingͣbato.
diuinã illã ñ pot̾amꝰ attingere celsitudi¬
nẽ. Proptã benignissimꝰ saluator ac me¬
bicꝰ amniarũ descendit ab altitudine sua:
⁊ claritatẽ infirmis ocłis temꝑauit. In¬
duit᷑ lãt̃na quadã: illo utiq głoso ⁊ ab
om̃i labe purissimo corꝑe qͦd suscepit. ħ
est eñi illa leuissima plane ⁊ p̃fulgida
nubes. suꝑ quã ascensurũ eũ ꝓpħa pre¬

Expanded text:
ari voluerit, non erit insipiens: non quod aliquid esse videatur tanquam a seipso; sed quod tanti eum fecerit ipse qui fecit. Omnes eo concupiscitur, minus est ad hanc gloriam: imvoluerit, quod ad nos venit ille, aut quare non magis ivimus nos ad illum. Nostra enim erat necessitas: sed nec est consuetudo divitum ut ad pauperes veniant, nec si praestare voluerint. Ita est, fratres, nos magis ad eum venire dignum fuit; sed duplex erat impedimentum. Nam et caligabant oculi nostri: ille vero lucem habitat inaccessibilem ; et jacentes paralytici in grabato divinam illam non poteramus attingere celsitudinem. Propterea benignissimus Salvator et medicus animarum descendit ab altitudine sua, et claritatem suam infirmis occulis temperavit. Induit se laterna quadam, illo utique glorioso et ab omni labe purissimo corpore quod suscepit. Haec est enim illa levissima plane et praefulgida nubes, supra quam ascensurum eum propheta prae
Abbreviated transcription (Latin):
cetera. Merito ꝓuide elamat apłs dicens.
Que sursũ sunt querite: uͥ. rꝑs est in dext̃a
dĩ sedens. Incassũ enĩ laboraret erigere cor¬
da nr̃a: nisi collocatũ incelis salutis nr̃ȩ
boceret auctorẽ. S uideamꝰ ĩa que secunt᷑.
Nam ⁊ si materia quidẽ copiosa inuenitur
& ubtrruna ualde: s atigustiȩ tẽporis. tan¬
tã sermoĩs longitudinẽ ñ admittunt. Cõ¬
m̃ dm̃ uenit delonginqͦ. Porro qͦ ueniat
intuentibꝰ apparuit inestimabilis digna¬
tio. ⁊ penitꝰ mexcogitabilis: qd̾ in carceris
celsitudo. Iã qͥs dubitet magnũ aliqͥd in
causa fuisse. ut inaiestas tanta de tã lon¬
ginꝗͦ in locũ cã indignũ descend̾e digna¬
sa. Ad qͥd enĩ uenisse credendꝰ est: Hoc
nãq ẽ: qd̾ iusta ꝓpositũ ordinẽ oporteat
ĩa scrutari. Nec sane laborandũ nobis ẽ:
inlac parte. cũ mauifeste aduentꝰ ipsiꝰ
qͥppe oũe centesimã que errauãt de mon¬

Expanded text:
ejus Merito proinde clamat Apostolus, dicens: Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Incassum laboraret erigere corda nostra, nisi collocatum in coelis salutis nostrae doceret auctorem. Sed videamus jam quae sequuntur. Nam etsi materia quidem copiosa invenitur et uberrima valde, sed angustiae temporis tantam sermonis longitudinem non admittunt. Conmini venit de longinquo . Porro quo veniat intuentibus, apparuit inaestimabilis dignatio et penitus inexcogitabilis, quod in carceris celsitudo. 7. Jam quis dubitet magnum aliquid in causa fuisse, ut majestas tanta, de tam longinquo, in locum tam indignum descendere dignasa. Ad quid enim venisse credendus est? Hoc namque est quod juxta propositum ordinem 720 oporteat jam perscrutari. Nec sane laborandum est in hac parte, cum manifeste adventus ejus quippe ovem centesimam, quae erraverat, de mon
Abbreviated transcription (Latin):
parit̃ cũ om̃ib sis plaga incurabili.
castigatiõe crudeli. Scientiã quoq
quȩ nichilominꝰ mea ẽ. subriꝑe uo¬
luit hõ: n ne illi qͥde misertꝰ est. uec
peꝑcit ocłs eiꝰ. Nũqͥd de bob cura est
do: Duas tm̃ fecerat nobiles creat᷑as
ratiois participes. capaces beatitridi¬
nis. angłm uidelicet atq homiuẽ:
tollite me ⁊ mittite in mare. Om̃s mͥ
sum exibeo: ut quisqͥs iuid̾e uoluerit
qͥs quis gestierit unitari. fiat ei emula¬
tio ista inbonĩ. Noui tam̃ in affectũ
malicie ⁊ neqͥtie transsisse angłos deser¬
tores. nec exignorantia aliqͣ seu infirmi¬
tate peccasse: idõꝙ ꝑire uecesse est. pe¬
nitere nolentes. Patris amor. ⁊ honor
regis: uidiciũ diligit. Propt̾ hoc eñ
cr ipse ereauit hoĩes abinitio: ut reple¬

Expanded text:
pariter cum omnibus suis plaga incurabili, pariter cum omnibus suis plaga incurabili, castigatione crudeli. Scientiam quoque, quae nihilominus mea est, subripere voluit homo: et ne illi quidam misertus est, nec pepercit oculus ejus. Nunquid de bobas cura est Deo? Duas tantum fecerat nobiles creaturas rationis participes, capaces beatitudinis, angelum videlicet, atque hominem: tollite me, et mittite in mare . Omnes sum, ut quisquis invidere voluerit, quisquis gestierit imitari, fiat ei aemulatio ista in bonum. Novi tamen in affectum malitiae et nequitiae transisse angelos desertores, nec ex ignorantia aliqua seu infirmitate peccasse; ideoque perire necesse est poenitere nolentes. Patris enim amor, et honor Regis judicium diligit. 5. Propter hoc enim et ipse creavit homines ab initio,
Abbreviated transcription (Latin):
fudit dicens. Eritis sicut dii. Tu qͦq
hõ si uides furẽ: curris cũ eo. Aduerti¬
tis fr̃s: qd̾ hac nocꝰte lecꝰtũ est in ysaia
dicente dño. Principes tui infideles.
Uel ut alia tͣnslatio ht̃: inobedientes
sotii furũ. Reuera em̃i pͥncipes nr̃i a¬
dã neua pͥncipia nr̃e ꝓpaginis inobe¬
dientes. ⁊ sotii furũ: qd̾ filii d̾i est ser¬
pentis. inmo diaboli ꝑserpentẽ ꝯfilio
subriꝑe temptant. Nec dissimulat
um: s continuo &e. impsũ hoiem um¬
uictã retͥbuit. ⁊ aggrauat sr̃ nos ina¬
nũ suã. Om̃s eũ in ada peccauimꝰ:
& in eo sententiã dãpuatiõĩs excepimꝰ
om̃s. Qdagat filius ipdens ꝓse ⁊ela¬
re patrẽ: & nulli penitꝰ pardere crea¬
tuix: Ecce in qͥd occasiõe mei: creat᷑as
suas pat̾ amisit. Altitidinẽ ineã pͥmꝰ
angłs affectauit. & ppłm qͥ sibi crede¬
ret habuit: s ꝯtinuo patͥs zelus gra¬
uit̃ uindicauit in illũ. ꝑ eutiens eũ

Expanded text:
effudit, dicens: Eritis sicut dii . Tu quoque, o effudit, dicens: Eritis sicut dii . Tu quoque, o homo, si vides furem, curris cum eo. Audistis, fratres, quid hac nocte lectum est in Isaia, dict alia translatio habet, inobedientes, socii furum . 4. Revera enim principes nostri Adam et Eva, principia nostrae propaginis, inobedientes et socii furum; qui quod filii Dei est, serpentis, imo diaboli per serpentem consilio subripere tentant. Nec dissimulat continuo et in ipsum hominem vindictam retribuit, et aggravat super nos manum suam. Omnes enim in Adam peccavimus, et in eo sententiam damnationis accepimus omnes. Quid agat Filius, videns pro se zelare Patrem, et nulli penitus parcere creaturae? Ecce, inquit, occasione mei creaturas suas Pater amittit. Altitudinem meam primus angelus affectavit, et populum qui sibi crederet, habuit: sed continuo Patris zelus graviter vindicavit in illum, percutiens eum
Abbreviated transcription (Latin):
inueritate ñ stetit. Fugite suꝑbiã fr̃s
mei. queso multũ fugite initiũ om̃is
pec̃ci suꝑbiã. que tã uelocit᷑ ipsũ qͦq
sid̾ib cunctis clariꝰ micantẽ eterna ca¬
ligine obtenebrauit luciferũ: que nõ
modo angłm. s angłoꝵ pͥmũ india¬
bolũ cõmutauit. Uñ ⁊ꝓtinꝰ inuideis
hõi. qũa cõceꝑat insemetipso. meo pe¬
ꝑit iniqͥtatẽ: suadens ut lignũ ueticũ
gustans fieret sic̃ ds. sciens bonũ ⁊ ma¬
lum. Qd eñi polliceris. qͥd ꝓmitis mi¬
ser cũ filiꝰ altissimi scientiȩ elquẽ habe¬
at. inmo ⁊ ipse sit clauis. ⁊ clauis d̾d̾.
qui claudit & nemo aꝑit: Iueo funt
om̃s thesauri sapientie ⁊ scientie ab scõ¬
dici. Tu ne eos ut hõi prestes iniqͦ fura¬
heris: Uidetis qr uere uixta dñi sen¬
tentiã. mendax ipse est ⁊ patͣ eiꝰ: nã
&s mendax fuit dicens. Similis ero al¬
tissimo. Et mendatii ꝑat̾: cũ in hoĩe
qͦ uenenatũ sue falsitatis seminariũ

Expanded text:
In veritate non stetit . 3. Fugite superbiam, fratres mei; quaeso, multum fugite. Initium omnis peccati superbia: quae tam velociter ipsum quoque sideribus cunctis clarius micantem aeterna caligine obtenebravit Luciferum: quae non modo angelum, sed angelorum primum in diabolum commutavit. Unde et protinus invidens homini, quam conceperat in semetipso, in eo peperit iniquitatem; suadens ut lignum vetitum gustans fieret sicut Deus, sciens bonum et malum. Quid enim polliceris, quid promittis, miser: cum Filius Altissimi scientiae clavem habeat, imo et ipse sit clavis David, qui claudit, et nemo aperit . In eo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi : tunc eos, ut homini praestes, inique furaberis? Videtis quia juxta Domini sententiam mendax iste est, et pater ejus . Nam et mendax fuit, dicens: Similis ero Altissimo ; et mendacii pater, cum in hominem quoque venenatum suae falsitatis seminarium
Abbreviated transcription (Latin):
la: si tũi tu mecũ es. Nunc aut̃ ut uideo
n ad terras. ⁊ ad ipsũ qͦ descendis infernũ.
ñ tãꝙͣ. uinctꝰ. s tãꝗͣ. int̾ mortuos liber: si¬
cut lux que intenebͥs lucet. & tenebre eã
ñ cõprelendeit᷑. Unde nec relinqͥt᷑ anima
in inferno: nec scm̃ corpꝰ in t̾ra uidet cor¬
ruptionẽ. X p̃e eñi qui descendit. ipse est
n qͥ ascendit. ut ad impleret omĩa: de qͦ¬
& scriptũ est. Qͥ ꝑtransunt bñ faciendo
et sauando om̃s opp̾ssos a diabolo. Et alibi¬

Expanded text:
 ut video, et ad terras, et ad ipsum quoque descendit infernum; non tanquam vinctus, sed tanquam inter mortuos liber: sicut lux quae in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Unde nec relinquitur anima in inferno, nec sanctum corpus in terra videt corruptionem. Christus enim qui descendit, ipse est et qui ascendit ut adimpleret omnia; de quo scriptum est: Qui pertransiit benefaciendo, et sanando omnes oppressos a diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
tit: ac ꝑ hoc nec uenie. At uͦ hõis uice nul¬
lam condidit creaturã. innuens ex hoc
ipso rem̾edũ ad huc hominẽ: qͥppe quẽ
supplantauit aliena malitia. idõq ꝓdes¬
se ei potest caritas aliena. Ita dũe obsecro
tus innocens: s qͣntũ ad eũ qui me sedur̃
innocens aliqͣtenꝰ. Meudatiũ mͥ ꝑsuasũ ẽ.
dñe. ueniat ueritas. ut possit falsitas repre
mana erit tẽptatio. nec humanũ pecc̾m:
s obstinatio diabolica. Nempe ꝑseuerare
inmalo diabolicũ est. & digui sunt ꝑire
cũ illo. qͥcũq insimilitudinẽ eiꝰ ꝑmanens
inpecc̃o. Ecce fr̃s audistis qͥs sit qui ueni
at: ꝯsid̾ate ũ unde ueniat et quo. Ueñ
utiq de corde d̃ĩ patris: mut̾um uirgĩs
matris. Uenit a fũmo celo: in inferiores
partes terre. Qd ergo: N oune n nobis
int̃in est conuersandũ: Est. si tam̃ in il
la ꝑstitit ille. Ubi eñi bene erit sine illo:
incelo: n a te qͥd uolui sr̃ t̾rã: Bs̃ cordis

Expanded text:
tit, ac per hoc nec veniae. At vero hominis vice nullam postea condidit creaturam, innuens ex hoc ipso redimendum adhuc hominem: quippe quem supplantavit aliena malitia; ideoque prodesse ei potest charitas aliena. Ita, Domine, obsecro, quidem innocens: sed quantum ad eum qui me seduxit, innocens aliquatenus. Mendacium mihi persuasum est, Domine: veniat Veritas, ut possit falsitas deprehmana erit tentatio, nec humanum peccatum, sed obstinatio diabolica. Nam perseverare in malo diabolicum est: et digni sunt perire cum illo, quicunque in similitudinem ejus permanent in peccato. 6. Ecce, fratres, audistate jam unde veniat, et quo. Venit utique de corde Dei Patris in uterum virginis Matris; venit a summo coelo in inferiores partes terrae. Quid ergo? nonne et nobis in terra est conversandum? Est, si tamen in ea perstitit ille. Ubi enim bene erit sine illo? in coelo, et a te quid volui super terram? Deus cordis
Abbreviated transcription (Latin):
utiq sic̃ & cet̾arũ sol¬
iẽpnitatũ. nom̃ qͥdẽ
celebre satis ⁊ uotũ
mundo: sed ratio
nominis forte non ita. Infelices eñĩ fi¬
lii ada. omissis ueris & salutaribꝰ stu¬
diis: caduca potiꝰ & transitoria qͥrũt.
aut quibꝰ cõꝑabimꝰ illos: quos uidelnuᷤ
a t̾renis ⁊ corꝑalib consolatioĩb a uel¬
li seꝑariq ñ posse: Profecto similes
sunt his: qui subm̾si ꝑiclitant᷑ in aqͥs.
Nimirũ uideas eos tenentes tenere.
nes ulla ratiõe deserere. qͦd pͥmũ occur¬
rerit manibꝰ. quicqͥd sit illud. licet ta
pessit: ut sunt radices herbarũ. cet̾aq
similia alã & si qui ad eos forte ueni¬
aut̃ ut saibueniant. ñ nũꝙͣ. soleut app̃¬
pensos inuoluere secũ: adeo ut ĩa nec
finec illis auxiliũ ferre p̃ualeant.
de peunt in hoc mari magno &. spa¬
so sic ꝑeunt nuseri. dũ ꝑitura sec¬
ces omictunt solida: quib appre¬
isis emergere ⁊ saluare possent ani
suas. AN Ieq eñi deuanitate: sed

Expanded text:
utique, sicut et caeterarum solemnitatum nomen quidem celebre satis, et notum mundo, sed ratio nominis forte non ita. Infelices enim filii Adam, omissis veris et salutaribus studiis, caduca potius et transitoria quaerunt. aut quibus comparabimus illos, quos videmus a terrenis et corporalibus consolationibus avelli separarique non posse? Profecto similes sunt his qui submersi periclitantur in aquis. Nimirum videas eos tenentes tenere, nec ulla ratione deserere quod primum occurrerit manibus, quidquid sit illud, licet tal possit, ut sunt radices herbarum, caeteraque similia. Nam et si qui ad eos forte veniant ut subveniant, nonnunquam solent apprehensos involvere secum: adeo ut jam nec sibi, nec illis auxilium ferre praevaleant. Sic pereunt in hoc mari magno et spatioso, sic pereunt miseri; dum peritura sectantes, amittunt solida, quibus apprehensis emergere et salvare possent animas suas. Neque enim de vanitate, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nuis scpt᷑arum. Erio enĩ pͣstante dño criplox ser¬
monis utilitas. qͣtinꝰ agnnta uł ex parte aliꝗͣ felici
retͥbatione scõr. habundantiori. deinceps sollicitudi¬
ne ipsoꝵt inhere uestigiis. ac fertientiori defiderio
ad eoꝵ sufpirare ꝯsortia. ꝓpensiori cqq deciotione eoꝵ¬
dem nos cõmendare patincint̃is studeamꝰ. fideł qͥppe¬

Expanded text:
ante Domino, triplex sermonis hujus utilitas, quatenus agnita, vel ex parte aliqua, felici retributione sanctorum, abundantiori deinceps sollicitudine ipsorum inhaerere vestigiis, ac ferventiori desiderio ad eorum suspirare consortia, propensiori quoque devotione eorumdem nos commendare patrociniis studeamus. Fide
Abbreviated transcription (Latin):
taa ois pasdi siłis ludiabt̃ te. Nã e batoꝰ iohie
n apocalypsi. ñ uocẽ laudis s potiꝰ uocem p̾cis audium.
Dic enim habes. Stib altare łi auditu uoces occisorum
ẽ llor p̃cis. ñ latidis est ista. S qͦtisq a longe circam¬
damtis altare istuid. & ucrem. acceipe᷑ Desiderat
nͥ falꝰ or titas ur̾a audire sacͣme a astoris huiꝰ
& sacot̃ secretũq nosse mysterui. S qͥs ego sum. qui
scõꝵ cubictilum facile atideã temenirꝰ ꝑsermntor it

Expanded text:
 laudabunt te . Nam et beatus Joannes in Apocalypsi non vocem laudis, sed potius vocem precis audivit. Sic enim habes: Sub altare Dei audivi voces occisorum.  Vox precis, non laudis est ista. Sed quousque a longe circumdamus altare istud, et veremur accedere? Desiderat, nisi fallor, charitas vestra audire sacramentum altaris hujus, et sacrum secretumque nosse mysterium. Sed quis ego sum, qui sanctorum cubiculum facile
Abbreviated transcription (Latin):
tant. S cn hoct õ misera caro. õ feda. o fetida. ũã
do ł potest. Adeo siqͥdẽ urget in eis. lesibertã hoc
natale. ut necdã tota eatũ affectio libere ꝑgat
besidero tui. Uñ & beatꝰ ioħt̃. qͥ multa nob̾ de eo
Sine maccila inꝗͣ. s neccttm sine rtiga. donec

Expanded text:
nde hoc tibi, o misera caro, o foeda, o fetida, unde do non potest. Adeo siquidem viget in eis desiderium hoc naturale, ut necdum tota earum affectio libere pergadesiderio tui. Unde et beatus Joannes, qui multa nobis de eo Sine macula, inquam, sed necdum sine ruga; donec
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝯfessione latiant᷑. Ecce hec st̃ q̃ mundat᷑ cordis¬
oculti. oratio os ꝯfessio. Por o beati intrndo corde qm
ipsidełi udebut᷑. Uidebut. ꝗdẽ in fine facie ad faciẽ
cunt ex parte ꝑfecto pꝰ ea cogniti. Om̃s enĩ in ccł
ꝯscientia clatistim adhuc ꝑeccatũ tutut. aut peccat
in sꝑe. oita sentit de deo tanꝗͣ. si minꝰ ei peccata
dispłiceart. aut peccat in desꝑatione inmisode̾m sen¬
tati fimił. qm̃ nect᷑ dm̃ uidet s mentit᷑ iniqͥtas s. for¬
mans sͥ ydoltm ꝑ eo qd ñ ẽ ipse. Beatiu mundo corde
qm̃ iꝑsi soli dm̃ uident. soli de eo sentiunt in bonita.¬
te. sic uere bonꝰ ẽ. ita ut nemo bonꝰ sit uͥ iꝑse. Beati
mando corde. qmͣ iꝑsi dm̃ cudebut᷑. ¶Iueri ꝓide adã

Expanded text:
 cordis, oratio et confessio. Porro beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Videbunt quidem in fine facie ad faciem;cunt ex parte, perfecte postea cognituri. Omnis enim in cujus conscientia clausum adhuc peccatum vivit, aut peccat in spe, et ita sentit de Deo, tanquam si minus ei peccata displiceant; aut peccat in desperatione, immisericordem sen mentitur iniquitas sibi, formans sibi idolum pro eo quod non est ipse. Beati vero mundo corde, quoniam ipsi soli Deum vident, soli de eo sentiunt in bonitate: sicut vere bonus est, ita ut nemo bonus sit nisi ipse. Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Miseri proinde Adam
Abbreviated transcription (Latin):
ta affectiono qtͣhat᷑ in rugã. s pͣnseat i affectum
q̃ ndem genalem. atq ꝯiuinil. Pou̾it sine dͥtibio. si fi¬
delis intiem E stiꝑ pauca q̃ accepit milicie sue tẽpore.
idest suꝑ artis. suꝑ seni. suꝑ appetitꝰ suos. qͦs suisce¬
ꝑit regendes ut in his ꝓbetur qͣm fideł sit dño suo.
Seiat igit seratis nͥ tinas suũ possid̾e in sc̃ificationem
głificet & patces dm in corpore suo. nec dtibiã qͥn fi¬
delem in modios seyttã. supͣ inulta ꝯstittiat dñs li¬
missionł a o dtibitare ñ licet. Beatꝰ au seraus

Expanded text:
a affectione contrahatur in rugam, sed transeat in affectum quemdam generalem atque divinum? Poterit sine dubio, si fidelis inveniatur super pauca, quae accepit militiae suae tempore, id est, super artus, super sensus, super appetitus suos, quos suscepit regendos, ut in his probetur, quam fidelis sit Domino suo. Sciat igitur servus Christi vas suum possidere in sanctificatione, glorificet et portet Deum in corpore suo: nec dubium quin fidelem in modico servum supra multa constituat Dominus liromissione omnino dubitare non licet. Beatus, ait, servus
Abbreviated transcription (Latin):
rob̃ natriis sten. expoctantes doneo impleat᷑ nume
pbat cã cmpotibꝰ stns. ioest⁊ eo sc̃i sine plebe. nec
sp̃o sine qrne. Heꝙ eñ ꝑstari decet intera beati¬
tudiuẽ. doner sit no int egor cui dec̾. nec ꝑrectiors
donari eccłiam imꝑfectam. ꝓpt̾ea cũ resurrectio

Expanded text:
m sine corporibus suis, id est nec sancti sine plebe, nec spiritus sine carne. Neque enim praestari decet integram beatitudinem, donec sit homo integer cui detur; nec perfectione donari Ecclesiam imperfectam. Propterea c
Abbreviated transcription (Latin):
da admiratione ꝯsiderat ꝑicala q̃ e afert̃. labores
qͦs ꝑtulert᷑ certammia qͥ gicert᷑. & ꝑ his oib certa
& indubitata fide expectant beatã sꝑem. & aduẽ¬
tum glẽ magni dĩ cb saltitoris scu. qͥ resascitabit
& reformabit corpora eoꝵ ꝯfigurata ꝓprii corporis
claritati. Qnanta ẽ felicitas eorꝰ. qͣm inmensa leti¬
cia. qͥ inmirũ tͥplici gandio de recordatione tͣmsacte
uͥtutis. de exhbitiõe p̾sentis qͥetis. dexerta expecta¬
tione fut᷑e ꝯsũmationis ertiltant Nam de futa
illa ꝯsũmatiõe habemꝰ nocẽ̾ eor in fins eiꝰ psalmi de
qͦ sitꝑiꝰ loq̃banꝰl. Dicut᷑ enĩ singlẽ aĩe qͥb n dat ẽ ao¬

Expanded text:
siderant pericula quae evaserunt, labores quos pertulerunt, certamina quae vicerunt; et pro his omnibus certa et indubitata fide exspectant beatam spem, et adventum gloriae magni Dei et Salvatoris sui, qui resuscitabit et reformabit corpora eorum, configurata proprii corporis claritati. 6. Quanta est felicitas eorum, quam immensa laetitia! qui nimirum triplici gaudio, de recordatione transactae virtutis, de exhibitione praesentis quietis, de certa exspectatione futurae consummationis exsultant. Nam de futura illa consummatione habemus vocem eorum in fine ejus psalmi, de quo superius loquebamur. Dicunt enim sing
Abbreviated transcription (Latin):
curitas. ut inͥ no interĩ strato dormiłt delecta¬
bilit̾. felicit̾ ⁊ eqͥescat. lim aͦ de recordaitione tͣnsacte
ucutis. hs in psalmo centesimo uicesimo qͣrto ma
rant enĩ & multa ct̃ ammiratione recogitnt
a qͥb laꝗtieis. qͣntisue ꝑicłis dumo merueri.ut
auxilio liberri.&̃. exultantes in dño dicunt.Isi

Expanded text:
curitas: ut in hoc interim strato dormiat delectabiliter, feliciter requiescat. 7. Jam vero de recordatione transactae virtutis habes in psalmo centerant enim et multa cum admiratione recogitant, a quibus laqueis, quantisque periculis divino meruerint auxilio liberari, et exsultantes in Domino dicunt: Nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tim. d̃s cordis mei & pars mea ds̃ in etͥni. Qñ adim¬
plebis me leticia cã nultu tuo᷑ lle mͥ ab immundi¬
cia cordis mei qua impodiente necdum inereor. ad
beatã illam uisionẽ admtti. Qnta sollicitudine
fratres. qͣnto studio danda ẽ oꝑa. ut mundari possit
oculus qͦ irdendꝰ ẽ ds̃ : Ex ego quidẽ tͥplici sorde in¬
qͥnarime sentio. ꝯcupiscentia carnis. ꝯcupiscentia

Expanded text:
rdis mei, et pars mea Deus in aeternum . Quando adimplebis me laetitia cum vultu tuo? Vae mihi ab immunditia cordis mei! qua impediente, necdum mereor ad beatam illam visionem admitti. Quanta sollicitudine, fratres, quanto studio danda est opera, ut mundari possit oculus, quo videndus est Deus? Et ego quidem triplici sorde inquinari me sentio; concupiscentia carnis, et concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
adheret dño uriꝰ sp̃o ẽ. cã eo. Quod autẽ de occib mc¬
tum ẽ: be manti q & pede. eodẽ mͦ ẽ intelligendum.
Cinꝰ enĩ uolantas ex affectione & cũ desiderio gr̃e
coheret. ut nec ꝯcupiscat mala ag̾e. nec bona mi¬
nora. nec minꝰ bene qͣm gͣa suggetit hio plane ꝑ¬

Expanded text:
cum eo . Quod autem de oculo diccum eo . Quod autem de oculo dictum est, de manu quoque et pede eodem modo est intelligendum. Cujus enim voluntas ex affectione et cum desiderio gratiae cohaeret, ut nec concupiscat mala agere, nec bona minora, nec minus bene, quam gratia suggerit; hic plane p
Abbreviated transcription (Latin):
gligentie nr̃e. qͥ nimirũ descend̾e ir igis ac rentiltꝰ
ire conat᷑. s abscidi euͥ necesse ẽ ut pes gse qͥ stat in
dirccto currere. possiti sine offensione. sine scandalo si¬
ne impedim̃to. Quod autẽ dĩc bont̃ nob̾ &e ad ititam
intͣre cum uno oeclo. aut manu. aat pede. ꝗͣ. dilos hu-¬
hentes ire in gehenirã ignis. eos notat. qui uotuntatẽ
sirã seu bona seci mala sit eque secunt᷑. & ingredun¬
⁊ duabꝰ iis. nõ bona ñc mala sectantes. scdm q ita
uanł denderia siti. Qͥb m̾ito utiliꝰ ofcerat gr̃s in
eũbib inherere. & ubi obiat ꝓpͥa uoluntas᷑ absci
es  ascipsis abicere eam. Es autẽ cñ multo tẽ¬
por in abscissione ꝓpͥe uolantatis nr̃e exercitati. ali¬
qp. eam domamꝰ. tt discat iam ñ suꝑbirs. s magis
ssne oĩ scandalo uł qtͣclictione deo subiecta sit aĩa nła.
ned ram abid̾ẽ necesse sit occilum nr̃m nempe qͥ sim¬
plici adberens doo factuis ẽ s ipse simplex. aut certe

Expanded text:
mirum descendere magis ac remissius ire conatur; sed abscindi eum necesse est, ut pes gratiae, qui stat in directo, currere possit sine offensione, sine scandalo, sine impedimento. Quod autem dicit: Bonum nobis esse ad vitam intrare cum uno oculo, aut manu, aut pede, quam duos habentes ire in gehennam ignis: eos notat qui voluntatem suam, sive bona, sive mala sit, aeque sequuntur, et ingrediuntur duabus viis, nunc bona, nunc malaur desideria sua. Quibus merito utilius fuerat gratiae in omnibus inhaerere, et ubi obviat propria voluntas, abscindere et a se ipsis abjicere eam. Est autem cum multo tempore in abscissione propriae voluntatis nostrae exercitati aliquatenus eam domamus, ut discat jam non superbire, sed magis sine omni scandalo vel contradictione Deo subjecta sit anima nostra; nec jam abjicere necesse sit oculum nostrum, nempe qui simplici adhaerens oculo factus est et ipse simplex, aut certe
Abbreviated transcription (Latin):
tͦ fr̃s qds cradelitatẽ. hec sententia. tangit. ꝗ itidebut
pͥtis uxouis amore peccasse Ecce enĩ scinł oabam qr os
de ossibꝰ tuis ẽ & caro de carne tita. & oramore pec¬
casti. Ulideamꝰ nc̃ qͣntũ diligas eã. Ulenit dñs igneum
tenens gladiã. in ultione p̃uaricationis. Opone te dis.¬
critrami ꝓpt̾ illara & dic. Dñe mulier᷑ insiriioe est
mulier seducta ẽ mea ẽ iniqͥtas. meũ peccatũ. in me so¬
lum tundicta ꝓcedat. s nͣ loqͥt sic. ¶Iulicruigo qͣm de¬
disti mh. dedit᷑ m de ligno & oecq. Oꝓu̾sitas. Penã ꝑ eã
stisciꝑo refagis & culꝑã ꝓomnitte ñ rectisisti᷑ Cemodo
Utierts & ꝑitiosiꝰ cpudelis. uͥ miscdiã impent̾e opocte¬
bat Nãm delinq̃re ꝓptͥ illam nullomodo. satis sac̾e
t᷑ ꝓ ea libenti animo pohasti. Sĩc enim oportet fieri
fr̾atres. ut munꝗͣ. ꝓpt aliuͣ homo peceet ꝙ ẽ iusticie:
&s libent᷑ aliona peccata portet. qd d̃ miscdio. Peati

Expanded text:
tres, Adae crudelitatem haec sententia tangit, qui videbatur prius uxoris amore peccasse. Ecce enim scimus, o Adam, quia os de ossibus tuis, et caro de carne tua est, et ejus amore peccasti. Videamus nunc quantum diligas eam. Venit Dominus igneum tenens gladium in ultionem praevaricationis: oppone te discrimini propter illam, et dic: Domine, mulier infirmior est, mulier seducta est: mea est iniquitas, meum peccatum, in me solum vindicta procedat. Sed non loquitur sic: Muliertas! Poenam pro ea suscipere refugis, et culpam admittere non recusasti! Quomodo, ueras; et perniciosius crudelis, ubi misericordiam impendere oportebat? Nam delinquere propter illam nullo modo, satisfacere vero pro ea libenti animo debuisti. Sic enim oportet fieri, fratres, ut nunquam propter alium homo peccet, quod est justitiae: et libenter aliena peccata portet, quod est mi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ mittibilia in uita sua. Q mirabilias aut
qd martyriã gͣntis .d̃. qͣm int̾ epulas esutire. int̾
uestes enultas & p̃tiosas algere pauꝑtate p̃mi
int̾ diuntias qͣs offert mũduis. qͣs ostentat malig¬
ntif. qͣs defiderat nr̃ ipse appotitꝰ.s Annon m̾ito
coromabitur qͥ sic certanerit mitudũ abitiens pro

Expanded text:
ita sua . Quid mirabilius, aut quod martyrium gravius est, quam inter epulas esurire, inter vestes multas et pretiosas algere, paupertate premi inter divitias, quas offert mundus, quas ostentat malignus, quas desiderat noster ipse appetitus? An non merito coronabitur qui sic certaverit, mundum abjiciens
Abbreviated transcription (Latin):
ter.i. ꝑfectionẽ qͦ bratituonus mereret᷑. s pͣripere
illom sec pentis ꝯsilio a tẽꝑtauit Ppt hoc paradystĩ
ꝑdidit t̾ram uelitiaꝵ ipt̾ hoc in ipso corpore suo ꝯtra¬
riã legẽ untiento. S iaͣ fortassis ad hanc dñi uopem
desiderio mansuetudinis estcias. & ꝗqͣreris suꝑ as¬
ꝑitate cordistui. & bebamis qͥbłlam motibꝰ atꝙ in¬
la domant. aĩam in mioẽ ꝯtricio sp̃s. & asfiduitas
lacͥmaꝵ. Ergo in oñlib oꝑibꝰ tius memorare no¬
iussima tua. mortis horrorẽ. iudicii tpem̾̃dal discri¬
men. ardentis gehẽne metũ ab ocalis cordis tui.
elongari nullatenꝰ pacuris. Cogita ꝑegnationis
cue misertã. recogita annos tuos in amarittidine
aiͣe tue.ã. cogita uite humane ꝑicula. Cgita
fragilitatẽ ꝓpriã. & in huiꝰ modi cogitatiõe si ꝑse¬
uemueris. dico tͥ parũ senties qͥcqͥd foris uidetur

Expanded text:
retur, sed praeripere retur, sed praeripere illam serpentis consilio attentavit. Propter hoc paradisum perdidit, terram deliciarum: propter hoc in ipso corpore suo contrariam legem invenit. Sed jam fortassis ad hanc Domini vocem desiderio mansuetudinis aestuas, et conquereris super asperitate cordis tui, et belluinis quibusdam motibus atque inla domant; animam immitem contritio spiritus et assiduitas lacrymarum. Ergo in omnibus operibus tuis memorare novissima tua: 1027 mortis horrorem, judicii tremendum discrimen, ardentis gehennae metum ab oculis cordis tui elongari nullatenus patiaris. Cogita peregrinationis tuae miseriam, recogita annos tuos in amaritudine animae tuae; cogita vitae humanae pericula, cogita fragilitatem propriam: et in hujusmodi cogitatione si perseveraveris, dico tibi, parum senties quidquid foris videtur
Abbreviated transcription (Latin):
sit expectatio futuroꝵ. Beati mites. qm̃ ipsi possidebt̃
t̾rã. Hancͥgo t̾ium corpꝰ nr̃m intelligo. Quod possi¬
dere ualt aia. si regnare desiderat sciꝑ menbra sua.
necesso ẽ ut sit ipsa mitis &o suꝑiori scio subiecta.
qm̃ tale ĩtiueuit inferiͦ suui. qualẽ se exhibuerit
scpiori. Armat᷑ enĩ ereaca ad ulsoiscendam sim
iuriam creatoris. o idõ notdit añ q̃ rebellem sͥ in¬
potosiatibꝰ eẽ subiectam. OPansuescat ipsa &. htimi
ri er qͥb uite eiꝰ ht̃ obedire pͥlatis. & ꝯtinuo corpꝰ
sciã inueruet obediens os subiecttm. Lexitas enĩ e¬
q̃ loqͥt᷑. Beatimites qm̃ ipsi possidebut᷑ t̾m̃. Ee
uide sñ adu̾sts scdĩ pecc̃i uulmis. sedã ꝓ cesserit me¬
dicina. Pruma siqͥdẽ post angłice p̃uaricationis riu¬
nam. euia peocauto inquietudine sp̃o agitata. & int̾¬
dicti dñci iuguͣ sune & leue oncs abitiens qnͣ ex¬
pectare noluit. ut de mariu dũl ũn iam acceꝑit ce

Expanded text:
Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. Hanc ego terram corpus nostrum intelligo: quod si possidere vult anima, si regnare desiderat super membra sua, necesse est ut sit ipsa mitis, et superiori suo subjecta; quoniam tale inveniet inferius suum, qualem se exhibuerit superiori. Armatur enim creatura ad ulciscendam sui injuriam Creatoris. Et ideo noverit anima, quae rebellem sibi inpotestatibus esse subjectam. Mansuescat ipsa, et humilriter quibus vice ejus habet obedire praelatis: et continuo corpus suum inveniet obediens et sub loquitur: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. Et vide, si non adversus secundi peccati vulnus secunda processerit medicina. Prima siquidem post angelicae praevaricationis ruinam Eva peccavit, inquietudine spiritus agitata, et interdicti Dominici jugum suave, et leve onus abjiciens; quoniam exspectare noluit, ut de manu Domini, unde jam caete
Abbreviated transcription (Latin):
refsariam habenꝰ familiacitatẽ dignationis angłice.
tauenda nob̾ eoꝵ offensa o in his maͦcone ȩtercendũ.
qͣb eos notmꝰ oblectari. St autẽ plarima q̃ eis pbicẽt.
& q̃ in nob̾ intienire delectant. ut ẽ sobrietas. castitas.
pauꝑtas uoluntariq. crebri in celiq gemitꝰ. & orationes
ctimi lacͥans. & corlis intentione. At᷑ q̾i suꝑ oĩi hec.
unitatẽ & pacem a nob̾ exhigant angli pacis. Qͥo.n.
matime delectent᷑ in his q̃ formã qͣnderm ciuitatis sue
rep̃sentant in nob̾. ut itrent᷑ ierłm nouã in c̾ras. Bico
aucẽ ite qͦmͦ crutacis illiꝰ participatio ẽ in idipitem. sic

Expanded text:
aritatem dignationis angelicae, cavenda nobis eorum offensa, et in his maxime exercendum, quibus eos novimus oblectari. Sunt enim plurima quae eis placent, et quae in nobis invenire delectat: ut est sobrietas, castitas, paupertas voluntaria, crebri in coelum gemitus, et orationem cum lacrymis, et cordis intentione. Attamen super omnia haec unitatem et pacem a nobis exigunt angeli pacis. Quidni maxime delectentur in his, quae formam quamdam civitatis suae repraesentant in nobis, ut mirentur Jerusalem novam in terra? Dico autem, ut quomodo civitatis illius participatio est in idipsum
Abbreviated transcription (Latin):
s tanto magis ꝯsũmatiois expectatione oo expeticione
sellistant. ¶ tio ca cta sint pensate. qͣnta ̾ nob̃ sollici¬
tudine opꝰ ẽ dilectissimmi. ut dignos nos exhibeanito
ne forte scẽs offendamꝰ obtutꝰ. llo enĩ nob si qͣn ꝓtio
cati pectatis & negligentiiss nr̃is. indignos nos iudica¬
aerint psentia & iusitatione scia. ut iã neccsst ha¬
beamns & nos plangere. &o dic̾e cum ꝓpła. Amici mei c&
ꝓtimi mei. adu̾simm me appropinqͣuert᷑ & stecerunt. Eo
qui uxta me erant de longe stetorunt. & ium faciebant

Expanded text:
anto consummationis ejus exspectatione et expetitione sollicitantur. 5. Quae cum ita sint, pensate, quanta etiam nobis sollicitudine opus est, dilectissimi, ut dignos nos exhibeamus ne forte sanctos offendamus obtutus. Vae en peccatis et negligentiis nostris, indignos nos judicaverint praesentia et visitatione sua, ut jam necesse habeamus et nos plangere, et dicere cum Propheta: Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt, et steterunt; et qui juxta
Abbreviated transcription (Latin):
bitum ꝓ tanta sollẽrtate sermonẽ. d ad
de angl̃as spiritibꝰ uiles loqͥnt᷑ uerimitil e
Credimus sane. & indubitata fide tenemꝰ. dutina
eos p̃sentia & uisione beatos. sine fine letapi bonis
dñi que noc oculus uidit nec auris auducit. nec in
cor hõĩs ascendert̃. Q gͦ de his h̃ loqͣo ᷑ hominibꝰ
q̃ nec ipse qͥdẽ cogitare. noc illi saltẽ audire suffiti¬
arti  ꝓfecto si ex habundatia cordis os lolt᷑ sileat
ni.hilominꝰ lingita necesse ẽ ex inopia cogitatiõis
Attñ si maltũ eͥ ad nos loqͥ de ea claritate & głã. qͣ
in semetipsis inimo in deo stio angłi sc̃i nr̃is onino sciꝑ¬
emrinent cordibꝰ: de ea loquamͣ qͦuã nobͣ exhibent
gͥa e cariate. In suꝑnis enim spiritibꝰ. ñ solum. ad¬
iairabił dignitas. s & dignatio amabił inuenit̾. Dig¬
ntim ẽ ꝑ inde fratres. ut głam ñ capientes: tanto magis

Expanded text:
bitum pro tanta solemnitate sermonem. Sed quid de angelicis spiritibus viles loquantur vermiculi? Credimus sane, et indubitata fide tenemus, divina eos praesentia et visione beatos sine fine laetari in bonis Domini, quae oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt. Quid ergo de his homo loquatur hominibus, quae nec ipse quidem cogitare, nec illi saltem audire sufficiant? Profecto si ex abundantia cordis os loquitur, sileat nihilominus lingua necesse est ex inopia cogitationis. Attamen si multum est ad nos loqui de ea claritate et gloria, qua in semetipsis, imo in Deo suo angeli sancti nostris omnino supereminent cordibus; de ea loquamur, quam nobis exhibent, gratia et charitate. In supernis enim spiritibus non solum admirabilis dignitas, sed et dignatio amabilis invenitur. Dignum est proinde, fratres, ut gloriam non capientes, tanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine dicutiꝵ sciaꝵ Patiꝑtatis tulitatẽ amplec¬
tere. & tuũ erit. Sequit᷑. Beati mites: qm ipsi posfide¬
bant t̾ram. Bene optime. Sic enim oportebat cõmen¬
data pauꝑtate. & manscetudine̾ p̃dicari. qm̃ relinqͣn¬
tibꝰ oĩa. pͥma solet esse temptatio de molestiis corporis.
os afflictions earnis in solita. Quid uͦ pauꝑtas ꝑdorit.
si qõ absit pauꝑ inmut nlationẽ detieniat. factus ex¬
asꝑans & impatiens discipline : Oꝓtime quoq post
regni ꝓmissionem minꝰ aliud regnũ uelut in arram
dratur. ut scdm scͥptam. ꝓmissionẽ babeamꝰ uite eiꝰ que¬

Expanded text:
 Paupertatis vilitatem amplectere, et tuum erit. Sequitur: 9. Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. Bene, optime. Sic enim oportebat, commendata paupertate, etiam mansuetudinem praedicari; quoniam relinquentibus omnia, prima solet esse tentatio de molestiis corporis, et afflictione carnis insolita. Quid vero paupertas proderit, si, quod absit! pauper in murmurationem deveniat, factus exasperans, et impatiens disciplinae? Optime quoque post regni promissionem minus aliud regnum velut in arrham datur, ut secundum Script
Abbreviated transcription (Latin):
rie multisq modis olim dt̃ locatus fuerat in ꝓpħis.
demũ suo ipsuis ore lociitus ẽ tanꝗͣ.si dic̾et. & qui
loq̃bar ecce adsum. Beati qͥ andierunt loq̃ntẽ in
carne sapientiã beati qui nerbi dei uerba que
ab ipsins ore ꝑcessert̃ audierant. Uleruntamen
qd andiert᷑ iss adhuc reseruatur nob̾ qr & nos au¬

Expanded text:
s olim locutus fuerat in prophetis, demum suo ipsius ore locutus est, tanquam si diceret: Et qui loquebar, ecce adsum . Beati qui audierunt loquentem in carne Sapientiam: beati qui Verbi Dei verba, quae ab ipsius ore processerunt, audierunt. Verumtamen quod audierunt i
Abbreviated transcription (Latin):
cõpacta esse necesse ẽ. Nam & pena corpons nec inter
diuitias stabił. nec sine obedientia facile potest d̃ẽ dis¬
creta. & patiꝑtas in nolaptate & uoluntate ꝓpͥa milliꝰ¬
potest e̾e momiti. & obetientia in diuitiis & uoluptate
positis. ut in pena qͥdẽ nodum impacientie. in pacꝑtate
cupiditatis scritpult̃. in obedientia neciũ caueas ꝓpͥe
uoluntatis. Nam & qͥ muriuauert̃ a serpentibies
ꝑierunt. & qͥ uolaint dintes sieri. ñ ait qͥ st. s qͥ uobãt
incidat̃ in laq̃rm chiaboli. S & illud qͥd refert. si forte
qd absit ñ qͥdem diuitias. s ea ipsa. que panꝑtatis sc̃ do¬
to affectu desideres. aut a ardenti qͣm duntus ctiꝑi

Expanded text:
compacta esse necesse est. Nam et poena corporis, nec inter divitias stabilis, nec sine obedientia facile potest esse discreta; et paupertas in voluptate et 1157 voluntate propria nullipotest esse momenti; et obedientia in divitiis et voluptate positis, ut in poena quidem nodum impatientiae, in paupertate vero cupiditatis scrupulum, in obedientia naevum caveas propriae voluntatis. Nam et qui murmuraverunt, a serpentibus perierunt iones et in laqueum diaboli. Sed et illud quid refert, si forte, quod absit! non quidem divitias, sed ea ipsa quae paupertatis sunt, tanto affectu desideres, aut etiam ardentius, quam divi