comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nisiunus esset quitam diuersa coniungeret .: Con iuneta uero.¬
naturarum ipsa diuersitas inuicem discors. dissotiar& atq: di¬
uelleret : nisi unus esset . qui quod nexuit contineret.: Non tam
uero certus naturae ordo ꝓceder&. nec tã dispositos motus locis tẽ¬
poribus efficientia spatiis qualitatibus explicaret. nisi unus esset.
quihas mutationum uarretates. manens ipse disponeret: hoc quio¬
quid est quocondita manent. atq agitantur : usitato cunctis uo¬
cabulo dm̃ nomino. P Tum illa.⁊ Cum haec in quit ita sentias:

Expanded text:
nisi esset unus qui tam diuersa coniungeret, sunaturarum ipsa diuersitas inuicem discors dissociaret atque diuelleret nisi unus esset qui quod nexuit contineret. Non tam uero certus naturae ordo procederet nec tam dispositos motus locis, temporibus, efficientia, spatiis, qualitatibus explicarent nisi unus esset qui has mutationum uarietates manens ipse disponeret. Hoc, quicquid est, quo condita manent atque agitantur usitato cunctis uocabulo deum nomino. – Tum illa: Cum haec, inquit, ita sentias
Abbreviated transcription (Latin):
nunc cȩno nuncsiderihus interesse uidearis: At uulgus ista non respicit.¬
nit Quidigitur : his neaccedamus quos beluissimiles. eẽ monstrauimus: Quid¬
ait̃ Siquis amisso penitus uisu. ipsum a&iam se habuisse obliuisceretur intuitũ :¬
nihilq sibi ad humanam ꝑfectionẽ de ẽe arbitraretur. num uidentes eadẽ
caecos putaremus: Nam ne illud quidem ad quiescent: quod aeque ualidis

Expanded text:
nunc caeno nunc sideribus interesse uidearis. At uulgus ista non respicit. Quid igitur, hisne accedamus quos beluis similes esse monstrauimus? Quid, si quis amisso penitus uisu ipsum etiam se habuisse obliuisceretur intuitum nihilque sibi ad humanam perfectionem deesse arbitraretur, num uidentes eadem caeco putaremus? Nam ne illud quidem adquiescent quod aeque ualidis
Abbreviated transcription (French):
uisquis cõpositoserenus aeuo f atũ subpedibus egit suꝑbum.
Sortunãq tuens utramq rectus Inuictũ potuit tenere uultumo

Expanded text:
uisquis composito serenus aeuo fatum sub pedibus egit superbum fortunamque tuens utramque rectus inuictum potuit tenere uultum
Abbreviated transcription (Latin):
reuerendũ . Non ne hoc &iã constat. ẽẽ. letissimũ b̃Sedunde huic inquã
tali meror ullus obrepat. necogitare quidẽ possũ.: Quare plenũ. eẽ.
letitiae siquidẽ superiora
manebunt necesse ẽ. confiteri. Atqui illud quoq ꝑ eadẽ. necessari¬
um .ẽ. sufficientiae. potentiae claritudinis reuerentiae iocun¬
ditatis. Nom ina quidẽ eẽ diuersa : Nullomodo uero discrepare
suͥs tentiã : Necesse ẽ in quã. ⁊ hocigitur qđ ẽ. unũ simplexq natura
prauitas humana disꝑtit . & dũ rei quae partib carce partẽ

Expanded text:
reverendum, nonne hoc etiam constat esse laetissimum? — Sed unde huic, inquam, tali maeror ullus obrepat, ne cogitare quidem possum, quare plenum esse etitiae, si quidem superioramanebunt, necesse est confiteri. Atqui illud quoque per eadem necessarium est sufficientiae, potentiae, claritudinis, reuerentiae, iucunditatis nomina quidem esse diuersa, nullo modo uero discrepare substantiam. Necesse est, inquam. Hoc igitur quod est unum simplexque natura, prauitas humana dispertit et dum rei quae partibus caret parte
Abbreviated transcription (Latin):
te finiri. Dubitari nequit. si haec afferre beatitdinẽ potest.¬
quin omne mortalium genus in miseriam mortis fine labatur:
Q uodsi multos scimus beatitudinis fructũ non morte solũ: uerum
&iam doloribus suppliciisq quaesis sae: Quonam modo p̃sens¬

Expanded text:
te finiri, dubitari nequit, si haec afferre beatitudinem potequin omne mortalium genus in miseriam mortis fine labatur. Quod si multos scimus beatitudinis fructum non morte solum uerum etiam doloribus suppliciisque quaesisse, quonam modo prae
Abbreviated transcription (Latin):
nae intelligentiae puritate conspititur: prouidentia nominatur.
Cumuero adea quaemouet. atq disponit refertur. fatũ aue terib

Expanded text:
nae intellegentiae puritate conspicitur, prouidentia nominatur; cum uero ad ea quae mouet atque disponit refertur, fatum a ueterib
Abbreviated transcription (Latin):
tia : Nũ enĩ diuites esurire nequeunt : Nũsitire non poss :
Nũ frigus ibernũ. pecuniosorum mẽbra nonsentiunt. Sed ad ẽst

Expanded text:
tia? Num enim diuites esurire nequeunt, num sitire non possunt, num frigus hibernum pecuniosorum membra non sentiunt? Sed adest
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie ualentior aliquis eripiat inuito: Unde enĩ foren¬
ses querimoniae . Misi quod ł uił fraude nolentibus pecuniae
repetuntur esepte: Ita ẽ in quã ł Egebit igitur inquit.
Extrinsecus petito presidio. quo suã pecuniam quisq tueat᷑.
ẜ Quis dinquã neg& : Atqui non eger& eo : Nisi possideroe
pecuniã quã possit amittere. ꝓDubitari inquã nequit. ⁊
PIn contrarium igitur relapsares. est.: Namq̃ sufficientes sibi
facere putabantur opes: alieno potius presidio faciunt indi¬
gentes. Quis aũt modus est quopellatur diuiciis indigen

Expanded text:
cotidie ualentior aliquis eripiat inuito? Vnde enim forenses querimoniae, nisi quod uel ui uel fraude nolentibus pecuniae repetuntur ereptae? – Ita est, inquam. – Egebit igitur, inquit, extrinsecus petito praesidio quo suam pecuniam quisque tueatur. – Quis id, inquam, neget? – Atqui non egeret eo nisi possideret pecuniam, quam possit amittere. – Dubitari, inquam, nequit. – In contrarium igitur relapsa res est; nam quae sufficientes sibi facere putabantur opes alieno potius praesidio faciunt indigentes. Quis autem modus est quo pellatur diuitiis indigen
Abbreviated transcription (Latin):
isse initium temporis nec habiturum essedefectum: hoc modo condi
tori mundũ fieri coaeternum putant. Aliud ẽ. enim ꝑ interminabilẽ

Expanded text:
isse initium temporis nec habiturum esse defectum, hoc modo conditori conditum mundum fieri coaeternum putant. Aliud est enim per interminabile
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista. Ad huc multiplicabunt᷑ insenecta uberi. Quia cũ eorũ uita differt᷑. sẽꝑin meli¬
us fortitudoꝓ ducit᷑ eisq ꝑaugm̃ta tẽporũ crescunt etiã lucra meritorũ. Hene aũt pacien¬
tes st̃ ut annuncient qͥa celestia p̃dicantes tanto robustius aduersa tolerant. quanto a ꝑto
lerantiã suã animarũ cõmoda locupletiꝰ reportant. sicut fecit sc̃s remigiꝰ triũphatoneenb

Expanded text:
psalmista: Adhuc multiplicabuntur in senecta uberi: quia cum eorum vita differtur, semper in melipsalmista: Adhuc multiplicabuntur in senecta uberi: quia cum eorum vita differtur, semper in melius fortitudo producitur, eisque per augmenta temporum crescunt etiam lucra meritorum. Bene autem patientes sunt, ut adnuntient, quia caelestia praedicantes tanto robustius adversa tolerant, quanto et per tolerantiam suam animarum commoda locupletius reportant. Sicut fecit sanctus Remigius triumphator in
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis seruus & prudens dño mon̾strauit. nonagesimoserto etatis sue anno. idus ianu¬
aru scĩ certaminis cursu consũmato fide seruata cũ multiplicibonorũ operũ fructu& a
nimarũ lucro. ut diu desiderauit anima celos penetrans. tre corpus reddidit. accipiens sto¬
lã albã anime scilicet beatitudinẽ sẽpiternã. donec in resurrectione alterã accipiat sto¬
lã. beatã uidelicet una cũ anima resũpta glorificandi corporis immortalitatẽ. Nam
qͥa patrũ antiquorũ uita que usq ad septingentos. & oetingentos. ad hucetiã & ani¬
plius ꝓtra hebat᷑ annos ꝓpt̾ peccata innobis contracta.ẽ. inseptuaginta. uel simultũ in an¬
nis octoginta ita ut septuagenaru longeui. & octogenarn dicant᷑ de crepiti. & qđ amplius
fuerit iniam silicernus occupet labor & dolor. de illiuis etatis eiꝰq similiũ ꝓliritate canit

Expanded text:
fidelis servus et prudens Domino ministravit, nonagesimo sexto aetatis suae anno Idus Ianufidelis servus et prudens Domino ministravit, nonagesimo sexto aetatis suae anno Idus Ianuarias, sancti certaminis cursu consummato, fide servata, cum multiplici bonorum operum fructu et animarum lucro, ut diu desideravit, anima caelos penetrans, terrae corpus reddidit, accipiens stolam albam, animae scilicet beatitudinem sempiternam, donec in resurrectione alteram accipiat stolam, beatam videlicet una cum anima resumpta glorificandi corporis immortalitatem. Nam quia patrum antiquorum vita, que usque ad septingentos et octingentos, adhuc etiam et amplius protrahebatur annos, propter peccata in nobis contracta est in septuaginta, vel, si multum, in annis LXXX, ita ut septuagenarii longevi et octogenarii dicantur decrepiti, et quod amplius fuerit, in iam silicerniis occupet labor et dolor, de illius aetatis eiusque similium prolixitate canit
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. pͥuatꝰ. quatinꝰ m̃tis ocłis intentiꝰ que suꝑna st̃ adque toto desiderio anhelabat contẽplari
ualeret. Is aũt studebat insue ꝓbationis tẽptationi sẽꝑ grãs agere. ymnis dĩce laudib dieb
acnoctib uacare fideli m̃te intelligens qm̃ qͥhumiliter flagella suscipiunt. post flagella
sulluniter ad reqͥẽ suscipiunt᷑. Qđ de in eo dñs inp̃senti uolens ostendere qͣsi pignuseterne lu
cis antequã decederet uisũ ei restituit. unde sicut & de amissione luminis nom̃ dñi bene¬
dirit. et ñ post longũ spaciũ sciens ad e̾ẽ diẽ sui transitꝰ. post missarũ celebrationẽ ac sacre
cũmunionis largicionis uale faciens & danspacẽ filussuis. post quã ꝑiuginti & duos annos
inclericali ordine. in episcopatu uͦ septuaginta qͣttuor continentissime acreligiosissime

Expanded text:
est privatus, quatinus mentis oculis intentius quae superna sunt, ad quae toto desiderio anhelabat, contemplari est privatus, quatinus mentis oculis intentius quae superna sunt, ad quae toto desiderio anhelabat, contemplari valeret. Is autem studebat in suae probationis temptatione semper gratias agere, ymnis Dei et laudibus diebus ac noctibus vacare, fideli mente intellegens, quoniam qui humiliter flagella suscipiunt, post flagella sublimiter ad requiem suscipiuntur. Quod et in eo Dominus in presenti volens ostendere, quasi pignus aesquam decederet, ei visum restituit. Unde, sicut et de amissione, nomen Domini benedixit. Et non post longum spatium, sciens adesse sui transitus diem, per missarum celebrationem, et sacrae communionis largitionem valefaciens et dans pacem filiis suis, postquam per viginti et duos annos in clericali ordine, in episcopatu vero septuaginta quattuor continentissime ac religiosissime
Abbreviated transcription (Latin):
est uobis ante lucẽ surgere. surgite post quã sederitis qͥmanducatis panẽ doloris. ante
lucẽ qͥppe surgere. ẽ. pͥusquã claritas eterne retribucionis appareat. inp̃sentis uite noc¬
te gaudere. Sedendũ gͦ pͥuis. ẽ. ut post recte surgamꝰ. qͥa qͥsquis nunc se sponte humiliat.
hunc sequens gła exaltat. Manducat aut̃ panẽ doloris. qͥa gemit in hac peregrinatio¬
ne. & celesti desiderio adeternã anhelat patriã. Condito siqͥdẽ testamento. cuiꝰ tęxtũ ad
exẽplũ epõrũ nr̃i uel futuri tẽporis qͥ illud legẽre uoluerint huic opusculo subiunge¬
re utile duximꝰ. & dispositis omĩb suis qͥa ut scriptũ. ẽ. uerus gͥricola omnẽ uitisuere pal¬
mitẽ fruetũ ferentẽ purgat. ut fructũ plus afferat. ocłorũ corporaliũ lumine aliquãdiu

Expanded text:
est vobis ante lucem surgere; surgite, postquam sederitis, qui manducatis panem doloris. Ante est vobis ante lucem surgere; surgite, postquam sederitis, qui manducatis panem doloris. Ante lucem quippe surgere est, priusquam claritas aeternae retributionis appareat, in praesentis vitae nocte gaudere. Sedendum ergo prius est, ut post recte surgamus; quia, quisquis nunc se sponte humiliat, hunc sequens gloria exaltat. Manducat autem panem doloris, quia gemit in hac peregrinatione et caelesti desiderio ad aeternam anhelat patriam Ͻ. Condito siquidem testamento, cuius textum ad exemplum episcoporum nostri vel futuri temporis, qui illud legere voluerint, huic opusculo subiungere utile duximus, et dispositis omnibus suis –, quia, ut scriptum est, verus agricola omnem vitis verae palmitem fructum ferentem purgat, ut fructum plus afferat, – oculorum corporalium lumine aliquandiu
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat. quando ueniã & parebo ante facĩẽ dĩ saciabor dũ manifestabit᷑ gła eiꝰ. reuelauit ei dñs
consolans illũ imminere diẽ obitꝰ sui. Qua de re scd̾m sacroscanones cestamentũ rerũ sua¬
rũ condidit. adhereditatẽ illa festinans. de qͣ ꝓpħadicit. Cũ dederit dilectis suis somnũ
hec ẽ hereditas dñi. Omĩs qui dormit inmorte. ꝑdit hereditatẽ. Sed cum dederit dilec¬
tis siuis somnũ. hec. ẽ. hereditas dñi. qͥa electi dĩ post quã ꝑuenerint admortẽ. cunc inuemi¬
unt hereditatẽ sicut sc̃s remigius terrenã derelinquens hereditatẽ accepit eternã. qͥa oli¬
ua fructifera ꝑlucida miscdi̾e oꝑa extitit. indomo udelicet eccła dei. unde sperauit uire
pus satiat᷑ de pane. ita de lacrimis reficit᷑ anima. qm̃ȩxinde sperat rȩmissionẽ pec¬
ue inaduersis. desideruisu lacrimas dm̃ desiderans anima fundit. sciens seriptũ. Yanũ

Expanded text:
bat: 'Quando veniam et parebo ante faciem Dei? Satiabor, dum manifestabitur gloria eius', revelavit ei Dominus, consolans illum, imminere diem obitus sui. Qua de re secundum sacros canones testamentum rerum suarum condidit, ad hereditatem illam festinans, de qua propheta dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini. Omnis qui dormit in morte perdit hereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini, quia electi Dei, postquam pervenerint ad mortem, tunc inveniunt hereditatem. Sicut sanctus Remigius terrenam derelinquens hereditatem accepit aeternam, quia oliva fructifera per lucida misericordiae opera extitit in domo, videlicet aecclesia Dei. Unde speravit iure pus satiatur de pane, ita de lacrimis reficitur anima, quoniam exinde sperat remissionem pecve in adversis desiderii sui lacrimas Deum desiderans anima fundit, sciens scriptum: Vanum
Abbreviated transcription (Latin):
parentis ꝑtraducẽ seminis cuncti ȩreo geniti peccatũ eiꝰ & mortẽ corporis ꝓpecato illatã tra¬
rert̃. ita &e genitalib horũ p̃sũptorũ generati uindictã illatã generantib sustinerent.
Et qͥa infemineo seru ñerat ibi uindicta similis in nembris similib monstraret᷑. sic᷑ ꝑge
tur pͥme matris gustus illicitꝰ transiens ad p̾uaricatricis sobolẽ diruiauit inculpã. sic &
adgenitas de hac stirpe ꝓpagaret᷑ ignominiosa hereditas. Post p̾missas aut̃ & alias mul¬

Expanded text:
parentis per traducem seminis cuncti ex eo geniti peccatum eius et mortem corporis pro peccato illatam traparentis per traducem seminis cuncti ex eo geniti peccatum eius et mortem corporis pro peccato illatam traxerunt, ita et genitalibus horum presumptorum generati vindictam illatam generantibus sustinerent, et quia in femineo sexu non erat, ubi vindicta similis in membris similibus monstraretur, sicut per guttur prime matris gustus illicitus transiens, ad prevaricatricis sobolem dirivavit in culpam, sic et ad genitas de hac stirpe propagaretur ignominiosa hereditas. Veluti per M
Abbreviated transcription (Latin):
ita impletũ. ẽ. Nam usq ad cẽpora Karoli magni imꝑatoris qͥ esdẽ homnes de celtoqm̃
tis & consentientes ꝑdiuersas ꝓuincias disꝑgi atq ꝑpetuo exilio condemnari fecit. & de
cẽris uillis episcopu rem̃sis eandẽ uillã restaurari p̾cepit. ita uiri & femine multa᷑ ꝑnian
sert̃ sicut sci uiri sententia ꝓmulgauit. Quosdã ettã de eorũ ꝓgeniȩ qͥtẽ fuga lapsi st̾cũ alu
disꝑgebant᷑ remansert̃. & ad eandẽ rediert̃ uillã: nos hanc uindicte sustinentes sententrã
uidimꝰ sicut & gieri cũ domosua maledictione helisei lepra multatꝰ. ẽ. Apte qͥdẽ senten¬
tia uiri dĩ spu eiꝰ repleti. quosic̃ p̃sentes iudit. ita posteroseorũ rebelles ac sediciosos p̃uidit.
iundietã huiꝰ modi p̃sũptores ñsolũ in se uerũ & ingenere contraxert̃. ut sic̃ peccato pͥmi

Expanded text:
ita impletum est. Nam usque ad tempora Karoli Magni imperatoris, qui eosdem homines de Celto, quita impletum est. Nam usque ad tempora Karoli Magni imperatoris, qui eosdem homines de Celto, qutis, consentientes per diversas provincias dispergi atque perpetuo exsilio condemnari fecit, et de caeteris villis episc fuga lapsi, cum alii dispergebantur, remanserunt et ad eandem villam redierunt, nos hanc vindictae sustinentes sententiam vidimus, sicut et Giezi cum domo sua maledictione Helisei lepra multatus est. Apte quidem sententia viri Dei spiritu eius repleti, quo sicut presentes vidit, ita posteros eorum rebelies ac sediciosos previdit, vindictam huiusmodi presumptores non solum in se, verum et in genere contraxerunt, ut, sicut peccato primi
Abbreviated transcription (Latin):
tenses sẽꝑrebelles & sediciosi fuer̃t. Qui quadã die dominica in ebriati. ceperunt inter
se dicere. Quid ille iubeleus sic enĩ appellabat᷑ ꝓpter etatis ꝓliritatẽ sc̃s remigiꝰ facere
tatist̃: ut focũ measmitterent. Q đ cũ scõ remigio in ꝓpinqua uilla qͦbasilice curtis dr̃ con¬
sistenti ceri nuncio. ẽ. delatũ. acendit equũ ut ad tantã p̾suptionẽ compescendã ad cel
cũ ueniret. Q d cũ ꝑuenit. iã ipse mete ardebant. Beatꝰ aut̃ remigiꝰ & etate & uesꝑtino
frigore sicut in autumino fieri solet frigidus de equo descendit. & alonge se calefacere
coepit. tranqͥllo corde & ore dicens: Sẽꝑ. ẽ. bonꝰ focus. siñ suꝑ potest. Uerũptam̃ om̃s qͥ hoc
eger̃t. & qͥ degerinine eorũ nati fuert̃ uiri ponderosi fiant. & femine gutturnose sint. qđ

Expanded text:
tenses semper rebelles et sediciosi fuerunt. Qui quadam die dominica inebriati ceperunt inter tenses semper rebelles et sediciosi fuerunt. Qui quadam die dominica inebriati ceperunt inter se dicere, quid ille iubeleus, – sic enim appellabatur propter aetatis prolixitatem sanctus Remigius, – facere tati sunt, ut focum in eas mitterent. Quod cum sancto Remigio in propinqua villa quae Basilicae - curtis dicitur consistenti celeri nuntio est delatutum veniret. Quo cum pervenit, jam ipsae metae ardebant. Beatus autem Remigius et aetate et vespertino frigore, sicut in autumno solet fieri, frigidus, de equo descendit, et a longe se calefacere coepit, tranquillo corde et ore dicens: Semper bonus est focus si non super potest. Verumtamen omnes, qui hoc eorum germine nati fuerint, viri ponderosi fiaut et feminae gutturnosae sient. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
separabili trinitate. & de xp̃uncarnatione catholice confessus. ẽ. & in eãdẽ confessio
nissue fidẽ seꝑmansurũ ꝓfessus. ẽ. sicq anuna ꝓinfidelitate ꝑdito. & corporali uoce
ꝓpter suꝑbiã condemnato. uirtute diuina sc̃s remigiꝰ &e anime & corporis reddidit sa¬
nitatẽ. Cunctis qͥ aderant uellecturi seu hec audituri erant sacerdotib patenter ostendens
agere. Peccantes inquid apłs corã om̃b argue. ut ceteri metũ habeant. Et itẽ spcriptũ. ẽ.
Qui confessus fuerit peccata sua & reliquerit ea. mniscdĩa consequit᷑. Senescente aũt scõ¬
iosephꝓuidenttã. de annona que inuillis episcopii nata fuerat. uel quã ab aliis cõparaue¬
rat aceruos quos metas dicunꝰ fecit. ut popło fame in post modũ laboraturo in de sub¬
uenire ualeret. Unde & inuilla que celtꝰ dr pluresmetas fieri uissit. Ipsi aũt homines cͥe̾¬

Expanded text:
separabili Trinitate, ei de Christi incarnatione catholice confessus est, et in separabili Trinitate, ei de Christi incarnatione catholice confessus est, et in delitatem perdito et corporali voce propter superbiam condempnato virtute divina sanctus Remigius et animae et corporis reddidit sanitatem, cunctis qui aderant vel lecturi seu haec audituri erant sacerdotibus patenter ostendens agere. Peccantes, inquid apostolus, coram omnibus argue, ut ceteri metum habeant. Et item scriptum est: Qui confessus fuerit peccata sua et reliquerit ea, misericordiam consequetur. Ioseph providentiam, de annona, quae in villis episcopii nata fuerat, vel quam ab aliis comparaverat, acervos quos metas dicimus fecit, ut populo fame in postmodum laboraturo inde subvenire valeret. Unde et in villa que Celtus dicitur plures metas fieri iussit. Ipsi autem homines Cel
Abbreviated transcription (Latin):
tis uͥ prb̃r excitit ordinatꝰ donauit. In qua uilla plenꝰ uirtutib migrans addñm in eccła quã
fidei adsinodũ conuenert̃ beatũ remigiũ undecũq doctissimũ & inseripturissciseruditis¬
simũ. ac in eccłasticis doginatib erercitatũ adidẽ conciliũ uenire peciert̃. Cui sinodo arrianꝰ
qͥdã hereticus acerrimꝰ disputator. & dialecticis ꝓpositionib acconclusionib confisus. & in¬
ita ommutuit. ut nec uerbũ qͥdẽ ullũ effari potuerit. Expectantib aut̃ omĩb ut post al¬
locutionẽ scĩ remigi hereticꝰ ille aliqͥa diceret. nichil potuit loqui s aduestigta scĩ remign
ꝓnus cadens. nutib uentã pecut. Cui sc̃s remigiꝰ dixit. Innomine dñi nr̃i iesu xp̃i ueri filu
tere. Addcuiꝰ uocẽ ante suꝑb hereticꝰ humilis iam aecatholicus. catholicã fidẽ de sc̃a & in¬

Expanded text:
tis, ubi presbiter extitit ordinatus, donavit. In quatis, ubi presbiter extitit ordinatus, donavit. In quais eruditissimum ac in aecclesiasticis dogmatibus exercitatum ad idem concilium venire petierunt. Cui synodo Arrianus quidam hereticus, acerrimus disputator et dialecticis propositionibus ac conclusionibus confisus et in transiit, ita obmutuit, ut nec verbum quidem ullum effari potuerit. Exspectantibus autem omnibus, ut post allocutionem sancti Remigii hereticus ille aliquid diceret, nihil potuit loqui, sed ad vestigia sancti Remigii pronus cadens, nutibus veniam petiit. Cui sanctus Remigius dixit: 'In nomine domini nostri Iesu Christi, veri tere. Ad cujus vocem ante superbus haereticus, humilis jam et catholicus, catholicam fidem de sancta et in
Abbreviated transcription (Latin):
hec omĩa mortinis ẽ ludonicus rexin pace. & sepultus inbasilica scĩ petri apłi. quã ipse
ac regina sua edificauer̃t. Mortutis. ẽ. aut̃ anno qͥnto post quã cũ alarico rege gothorũ
pugnauit. regnauit quoq simul annis triginta. ec eodẽ inomento quo mortuus. ẽ.
hludouicus parisius. reuelante sp̃n scõ sc̃s remigiis cũ esset remi defunctũ fuisse cogno¬
ut. & sibi assistentib indicauit. Hisita gestis filius chodomiri filui ludouici regis nomine
chlodo aldus interfectis fr̃ib sitis quosuina cũ eopost patris obitũ rothildis regina nu¬
triebat inclericũ se totundit. & ꝓcessu temporis uite ac religionis merito. partẽ heredita¬
tis apatrius regib obtinuit. duciacũ uillã inpago mosomagensi cũ appenditus suis scõ re¬
migio ac rem̃si eccłe tradidit. & uillã riuirracũ inpago biturieo scõ dionisio delegauit.
Uillã uͦ nouientũ ipago parisiaco cũ omĩb ad se ꝑtinentib matri eccłe parisius ciuita¬

Expanded text:
hec mortuus est Clodoveus rex in pace, et sepultus est in Basilica sancti Petri Apostoli quam ipse et Regina sua edificaverunt. Mortuus est autem anno V, postquam cum Alarico rege Gothorum pugnavit. Regnavit vero Hludowicus Parisius, revelante spiritu, sanctus Remigius, cum esset Remi, defunctum fuisse cognovit et sibi assistentibus indicavit. His ita gestis, filius Chlodomiri, filii Hludowici regis, nomine Chlodoaldus, interfectis fratribus suis, quos una cum eo post patris obitum Hrothildis regina nutriebat, in clericum se totondit et processu temporis vitae ac religionis suae merito partem hereditatis a patruis regibus obtinuit, de qua Duziacum villam in pago Mosoniagensi cum appendiciis suis sancto Remigio ac Remensi aecclesiae tradidit et villam Riviliacum in pago Biturico sancto Dionisio delegavit; villam vero Novientum in pago Parisiaco cum omnibus ad se pertinentibus matri aecclesiae Parisius civita
Abbreviated transcription (Latin):
pesq uenisti: Vllam nehumanis rebus meẽ constantiã reris cũ
ipsũ sepe homibẽ. uelox hora dissoluat: Nam & siraraẽ fortũitis

Expanded text:
pesque uenisti? Vllamne humanis rebus inesse constantiam reris, cum ipsum saepe hominem uelox hora dissoluat? Nam etsi rara est fortuitis
Abbreviated transcription (Latin):
ARTIIA qui quonlam studio florente per egi
ebilis heumestos cogor in ire modos:
Itt ueris elegi fletibus ora rigant.
as saltem nullus potuit peruincere terrorte

Expanded text:
armina qui condam studio florente peregi Flebilis heu maestos cogor inire modos. et ueris elegi fletibus ora rigant. Has saltem nullus potuit peruincere terror
Abbreviated transcription (Latin):
bas enim presentem blandientẽq: uirilibus in cessere uerbis : eãq de
nr̃o adit᷑oprolatis insectabare sententiis. Verum omnis subita mu¬
tatio rerum nonsine quodam quasi fluctu contingit animorum:¬
M axresoluto Sordida caeno

Expanded text:
sentem quoque, blandientem quoque uirilibus incessere uerbis eamque de nostro adyto prolatis insectabare sententiis. Verum omnis subita mutatio rerum non sine quodam quasi fluctu contingit animorummox resoluto sordida caeno
Abbreviated transcription (Latin):
Eptiꝗe ne dũ corrĩpat agtem. nãpesti¬
lentie que xcorrupto dapenascio.
aui ł flans in reliquas regiones
transmictit. Sed sicut aust᷑ pefibentio
ꝗtognit. sic aquilorepellit tam¬

Expanded text:
terdum corrumpat aerem. Nam pestilentiam, quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas religiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit
Abbreviated transcription (Latin):
Certus figere saxo :
Quamuis tonet ruinis
Miscens ae quora uentus.
Tucondit̾us quieti.
F elix robore ualli
Duces serenus aeuum
Ridens aetheris iras:
ed qm̃ rationum iam intemearum fomenta descendunt: Paulo
ualidioribus utendum puto: Age enim siiam caduca et mo

Expanded text:
Certus figere saxo. Quamuis tonet ruinis Miscens aequora uentus, Tu conditus quieti Felix robore ualli Duces serenus aeuum Ridens aetheris iras. Sed quoniam rationum iam in te mearum fomenta descendunt, paulo ualidioribus utendum puto. Age enim si iam caduca et mo
Abbreviated transcription (Latin):
illud sicuti de mundo censuit aristoteles nec ceperit umquã esse nec
desinat uitaq eius cum temporis infinitate tendatur. nondum
tamen tale est ut aeternum esse iure credatur : Non enĩ totum
simul infinite licet uitȩ spatium conprehendit atq conplectitur
sed futura nondum trasacta iam non babec: Quodigitur in termina¬
bilis uitae plenitudinẽ totam pariter conprebendit acposidet.
Cuineq futuri quioquã ab sit nec preteriti fluxerit id aeternũ

Expanded text:
illud, sicuti de mundo censuit Aristoteles, nec coeperit umquam esse nec desinat uitaque eius cum temporis infinitate tendatur, nondum tamen tale est ut aeternum esse iure credatur. Non enim totum simul infinitae licet uitae spatium comprehendit atque complectitur, sed futura nondum, transacta iam non habet. Quod igitur interminabilis uitae plenitudinem totam pariter comprehendit ac possidet, cui neque futuri quicquam absit nec praeteriti fluxerit, id aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt non fieri non possunt eorum tamen unum prius quoq quã
fieret necesse erat existere : alterd̃ uero minime ita & iam quȩ
presentia ds̃ habet dubio procul existent sed eorum hoc quidem de
rerum necessitate descendit illud uero de potestate facientium. haut

Expanded text:
fiunt, non fieri non possunt; eorum tamen unum prius quoque quam fieret, necesse erat exsistere, alterum uero minime. Ita etiam quae praesentia deus habet, dubio procul exsistent, sed eorum hoc quidem de rerum necessitate descendit, illud uero de potestate facientium. Hau
Abbreviated transcription (Latin):
ant mali. sapienti tamen corona non decidet. non arescãt. Neq
enim probis animis proprium decus: aliena decerpit improbitas.
Quodĩ eatrinsecus accepto laetoretur. poterat hoc uel alius quispiã
uel ipse etiam qui contulisset auferre. Sed qm̃ il sua cuiq pro¬
bitas confert : tum suo praemio carebit. cum probus ẽẽ desierit
Postremo cumomne prȩmium idcirco appetatur: q m̃ bonũ esse

Expanded text:
ant mali, sapienti tamen corona non decidet, non arescet; neque enim probis animis proprium decus aliena decerpit improbitas. Quodsi extrinsecus accepto laetaretur, poterat hoc uel alius quispiam uel ipse etiam qui contulisset auferre; sed quoniam id sua cuique probitas confert, tum suo praemio carebit cum probus esse desierit. Postremo, cum omne praemium idcirco appetatur quoniam bonum esse
Abbreviated transcription (Latin):
rentibus endem nominis nr̃i delatiosuscepta est: Quidigitur : po¬
nrãe neartes ita meruerunt an illos accusatores. iustos fecit prȩ¬
missa campnatio. Ita ne nihil fortunam pud it: siminus

Expanded text:
rentibus eisdem nominis nostri delatio suscepta est. Quid igitur? Nostraene artes ita me-ruerunt? An illos accusatores iustos fecit praeniissa damnatio? Itane nihil fortunam puduit si minus
Abbreviated transcription (Latin):
frugib: q: redimire : Nunc nymbis frigorib:q: confundere: Ius est
mari nunestrato aequore blandiri: Nunc procellis aefluctib

Expanded text:
frugibusque redimire, nunc nimbis frigoribusque confundere, ius est mari nunc strato aequore blandiri, nunc procellis ac fluctib
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nisi prior abiecisses in uicta te firmitate tuerentur : Agnos¬
cis neme : quid taces: pudore anstupore um: mallem

Expanded text:
quae nisi prior abiecisses, inuicta te firmitate tuerentur. Agnoscisne me? Quid taces? Pudore an stupore siluisti? Mallem
Abbreviated transcription (Latin):
cientiam numerauimus dm̃q: beatitudinẽ ipsam . eẽ. consensimus.
It a quidẽ Et admundum igitur inquit regendũ. nullis extrinsecus ad¬
miniculis indigebit.: Alioquin si quoegeat: plenã sufficientiã non habe
bit: B Id inquã itaẽ. necessarium. P Perse igitur solũ: cuncta disponit⁊
Negari inqram nequit ⁊ Atqui ds̃ ipsum bonum eẽ monstratus ẽ:
Nemini inquams ꝓbonũ  igitur cuncta disponit. Siquide ꝑse regit
om̃a : quẽ bonũ eẽ consensimus. Et hic est ueluti quidã clauus atq

Expanded text:
cientiam numerauimus deumque beatitudinem ipsam esse consensimus? Ita quidem. Et ad mundum igitur inquit, regendum nullis extrinsecus adminiculis indigebit; alibit. – Id, inquam, ita est necessarium. – Per se igitur solum cuncta disponit? – Negari, inquam, nequit. – Atqui deus ipsum bonum esse monstratus est. – Memini, inquam. – Per bonum igitur cuncta disponit, si quidem per se regit omnia quem bonum esse consensimus, et hic est ueluti quidam clauus atq
Abbreviated transcription (Latin):
prouidentiae ueritas intuetur diuinam presentiam tenon posse unta¬
re sicuti presentis oculi effugere nom possis intuitum quam uisce inua¬
rias actiones libera uoluntate conuerteris. Quodigitur inquies ex¬
meane dispositione scientia diuina mutabitur ut cum ego nunc hoc
nunc aliud uelim illa quoq. uices alternare uideatur .B. Minime.
Omne namq: futurum diuinus precurrit intuitus. & ad p̃sentiam
propriae cognitionis recorquet ac reuocat. Nam alternat aesti

Expanded text:
prouidentiae ueritas intuetur, diuinam te praescientiam non posse uitare, sicuti praesentis oculi effugere non possis intuitum, quamuis te in uarias actiones libera uoluntate conuerteris. Quid igitur inquies? Exentia diuina mutabitur, ut cum ego nunc hoc nunc aliud uelim, illa quoque noscendi uices alternare uideatur? Minime. Omne namque futurum diuinus praecurrit intuitus et ad praesentiam propriae cognitionis retorquet ac reuocat nec alternat, ut aesti
Abbreviated transcription (Latin):
bituricensib si cumurũ. aruerns bermundũ altisq tet ei isit̃ ẽ locis alios p̃posuit. Sed
rabo ut eiꝰ debitũ poscebat initre insolescens asturia. cupiditate uͦcrudelior effiretꝰ: cũ u

Expanded text:
Biturigensibus Sturminium, Arvernis Bertmundum, aliisque ut ei visum est locis alios praeposuit. Sed Biturigensibus Sturminium, Arvernis Bertmundum, aliisque ut ei visum est locis alios praeposuit. Sed Raho ut ejus debitum exposcebat naturae, nimia insolescens astutia, cupiditate vero crudelior effectus, cum u
Abbreviated transcription (Latin):
ugaret. subacteq filiũ sutũ pipinũ regẽ imponeret. Ampliata deuiq regia potestate.
necesse erat duces regno subitigateq genti p̾ficere. qui & legũ moderamina & morẽ frau¬
cis assuetũ seruare cõpellerent. Qua de re primatib popłĩ ducibq conaigit palati¬
ũ uacuari. eo qđ multos exfrancorũ nobili genere filio contulerit. qui cũ eoregnũ uo¬
uiter susceptũ cuerent᷑ & regerent. Hac gͥ occasioneͤ aliquib uiet᷑. ut plurimis uͦ crecibi¬
le uisũ. ẽ. obfrancorũ suspectã fiẽ quã semel iaconiuratione aeĩ bellũ inchoaret᷑ saxoni¬
cũ exꝑtus ẽ. iterũ arĩt inconiuretione pipintnaturalis filii: quib dã seruorũ nfisci
debito sublenatis: curã tradidit regni. Atq in pͥmus rabonẽ aurelianensi comitẽ p̃fecit.

Expanded text:
ugaret subactaeque filium suum Pippinum regem, imponeret. Ampliata denique regia potestate, ugaret subactaeque filium suum Pippinum regem, imponeret. Ampliata denique regia potestate, necesse erat duces regno subjugataeque genti praeficere, qui et legum moderamina, et morem Franciae assuetum servare compellerent. Qua de re primatibus populi ducibusque contigit palatium vacuari, eo quod multos ex Francorum nobili genere filio contulerit, qui cum eo regnum noviter susceptum tuerentur et regerent. Hac igitur occasione ut aliquibus videtur: ut plurimis vero credibile visum est, ob Francorum suspectam fidem, quam semel in conjuratione, dum bellum inchoaretur Saxonicum, expertus est; iterum autem in conjuratione Pippini naturalis filii, quibusdam servorum suorum fisci debito sublevatis curam tradidit regni, atque inprimis Ragonem Aurelianensibus comitem praefecit,
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. quia quidã epͥmorib francorũ cũ quib consulere solebat adeo uoluntati eiꝰ renisi sc̃
ut se regẽ deserturos. domũq redituros libera uoce ꝓclamarent:Susceptũ tanĩ. ẽ. contra
haitulfũ regẽ. & celerrune cõpletũ. Siquidẽ p̃facũ regẽ paucorũ dierũ obsitione apuad
ticinũ cõpulit &e obsidesdare. et erepta romanis oppida atq castella restittiere. atq ut red¬
dita ñ repeterent᷑ sacramento fidẽ facere. E nĩ uͦ Narolus in choatũ ase bellũ nequaquã
int̾polari ꝑmisit. pͥusquã desideriũ regẽ longa obsidione facigatũ in dedicionẽ susc ipe¬
ret. filiũq eiꝰ ad algisũ inquẽ spes omniũ ineliuata uidebat᷑ non solũ regno. uerũ eciã italia
excedere cõpelleret. omĩaq nomanis erepta resticueret: totãq italiã sue dicioni sub¬

Expanded text:
est. Quia quidam e primoribus Francorum cum quibus consulere solebat, adeo voluntati ejus renisi sunt, est. Quia quidam e primoribus Francorum cum quibus consulere solebat, adeo voluntati ejus renisi sunt, ut se regem deserturos, domumque redituros libera voce proclamarent. Susceptum tamen est tunc contra Haistulfum regem et celerrime completum. Siquidem praefatum regem paucorum dierum obsidione apud Ticinum compulit et obsides dare, et erepta Romanis oppida atque castella restituere, atque ut reddita non repeterentur, sacramento fidem facere. Enimvero Carolus inchoatum a se bellum nequaquam interpolari permisit, priusquam Desiderium regem longa obsidione fatigatum in deditionem acciperet, filiumque ejus Adalgisum in quem spes omnium inclinata videbatur, non solum regno, verumetiam Italia excedere compelleret, omniaque Romanis erepta restitueret, totamque Italiam suae ditioni subj
Abbreviated transcription (Latin):
dieti intercessione uigentẽ. regi p̾stantissimopiꝑino pate faciunt. eũq liberalẽ hiuc sacro
cenobiosus ad hortationib sedule efficiunt. Pipino interea rege ad celestia ut credi¬
mꝰ demigrante. Narolus ce Rarlomannus filueiꝰ regni administrationẽ suscipiunt fac
regni quã pater eorũ pipinꝰ in pͥmis tenuerat. Rarlomanuꝰ uero eã cui patruus eorũ Nar¬
lomannius p̾fuierat regendi grã suscipiunt. Sed Rarlomannꝰ post administratũ biennio.
regnũ morbo decessit. Karolus aut̃ fr̃e defuncto consensu omniũ francorũ totiꝰ regi monar¬
chiã suscipit. Qui bellũ aduersus langobardorũ gentẽ italiã iã pͥdẽ romanorũ potes¬
tati subtractã uarionire possidentẽ. rogatu &e p̃cib adriani romane urbis ep̃i assũp¬
sit. Qđ pͥus quidẽ &e apatre eiꝰ scephanopapa supplicante cũ magna difficultate susceptũ

Expanded text:
dicti intercessione vigentem, regi praestantissimo Pippino patefaciunt, eumque liberalem huic sacro dicti intercessione vigentem, regi praestantissimo Pippino patefaciunt, eumque liberalem huic sacro coenobio suis adhortationibus sedule efficiunt. mus demigrante, Carolus et Carlomannus filii ejus, regni administrationem suscipiunt,  fregni quam pater eorum Pippinus inprimis tenuerat; Carlomannus vero eam cui patruus eorum Carlomannus praefuerat, regendi gratia suscipiunt. Sed Carlomannus post administratum biennio regnum, morbo decessit: Carolus autem, fratre defuncto, consensu omnium Francorum, totius gentis monarchiam suscipit. Qui bellum adversus Langobardorum gentem Italiam jampridem Romanorum potestati subtractam vario jure possidentem, rogatu et precibus Adriani Romanae urbis episcopi assumit, quod prius quidem et a patre ejus, Stephano papa supplicante, cum magna difficultate susceptum
Abbreviated transcription (Latin):
rent: inaiestati ominipotentissime tantã diserimiiis litẽ solita miseratione dirimere placuit
palpatu ꝓ gredi ualerent agnoscere. Puide terrore ualido adoꝑti. ichil aliud quã iite¬
meditantes hue illueq discurrunt uociferantesq auxiliũ affore p̃cant᷑ hisnuma confu¬
sacri tẽpli extrahit diumã satis abundeq sentientes ultionẽ. Humi deinde ꝓstratis. ueniamq
petentib clementer udulsit. atq exeiꝰdẽ p̃ciosissimi confessoris xp̃i corpore reliquias bemia¬
nissime contulit. Refectis aũt ac cunctis necessarus itineri dapsiliter atcributis: ad sua re¬
mittit. at tilli palatiũ repetentes uirtutẽ quã plurimã dei hoc in locomeritis scẽ dĩ geni¬
tricis ꝑpetueq uirginis marie ac beati petri apłorũ pͥncipis. nec non & egregu pacris bene¬

Expanded text:
rent, majestati omnipotentissimae tantam discriminis litem solita miseratione dirimere placuit.rent, majestati omnipotentissimae tantam discriminis litem solita miseratione dirimere placuit.palpatu quo progredi vellent agnoscere. Perinde terrore valido adomeditantes, huc illucque discurrunt, vociferantesque auxilium affore precantur. His nimia confusacri templi extrahit, divinam satis abundeque sentientes ultionem. Humi deinde prostratis veniamque petentibus clementer indulsit, atque ex ejusdem pretiosissimi confessoris corpore reliquias benignissime contulit. Refectis autem, ac cunctis necessariis itineri dapsiliter attributis, ad sua remittit. At illi palatium repetentes, virtutem quamplurimam Dei hoc in loco meritis sanctae Dei Genitricis perpetuaeque Virginis Mariae, ac B. Petri apostolorum principis, necnon et egregii P. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
munere famulissuis contulerat. nulla scelerũ enormitate irritatꝰ auferri ꝑmitteret.
Qđ quib fletib quibq gemitib. quoue ululat᷑ũ plangore ꝑ oratũ sit: quismortaliũ
exoluere ualeat: Conflictantiũ deniq indolore patris ac filiorũ animos etatis matur¬
rime interdũq suppreme qualitatis uarie ualitudinis diuerse. quis explicauerit digne
Uidentescerte animos patris mesticie uulnere attritos ꝓspectare inerentiũ filiorũ la¬
crimabiles uultus. atq ab neutra parte consolatorẽ ꝓrũpere quẽ libet. Hinc senes umo¬
rib solitũ pͥdẽ impendentes dilectionis amorẽ.: nullã solaminis conferre grãm. hinc unio¬
res patrib nullũ ad iumenti robur conferre. Rescerte erronea animos hac illacq trahe¬
bat. Dũ itaq partes tanto auinii ardore inter se decertarent. at hi qͥb res ꝓ anuno inerat

Expanded text:
munere famulis suis contulerat, nulla scelerum enormitate irritatus auferri permitteret. munere famulis suis contulerat, nulla scelerum enormitate irritatus auferri permitteret. Quod quibus fletibus quibusque gemitibus, quove ululatuum clangore peroratum sit, quis mortalium exsolvere valeat? Conflictantes denique in dolore Patris et filiorum animos, aetatis maturimae interdumque supremae, qualitatis variae, valetudinis diversae, quis explicaverit digne? Videres certe animos Patris moestitiae vulnere attritos, prospectare moerentium filiorum lacrymabiles vultus, atque ab neutra parte consolatorem, prorumpere hinc senes junioribus solitum pridem impendentes dilectionis amorem nullam solaminis conferre gratiam: hinc juniores, patribus nullum adjumenti robur conferre. Res certe animos erroneos hac illacque trahebat. Dum itaque partes tanto animi ardore inter se decertarent, atque hi quibus res pro animo inerat,
Abbreviated transcription (Latin):
sponte huc se deferri ꝑmisit ipse uisione sacra suos obsui deuectionẽ inuitauit seruulos.
re curauimꝰ. at si nr̃is niris interuenientib peccatis relinquere gallias. ruraq eiꝰ natiua repe¬
tere placuerit fateor pot̾is id ei existere: nec uelle nr̃m licere quoquomꝰ obsistere. Sin aũt
qđ certissima fide nr̃o in hesit pectori. diuino nutu ꝓuidentiaq elementi obplurimarũ sa¬
rie sedes. certissimũ habetote. impotes uoti ur̃i uosinet ad ꝓpͥa redicuros. Hisdictis. multũ il¬
lacrimans. fores eccłe sc̃e dĩ genitricis marie. quo reꝑtita sc̃ã mẽbra cubabant. reserare
atipetri apłorũ pͥcipis sese retinens. solopstratꝰ lacrimis ora ꝑfusus. dnĩ atxiliũ postula¬
bat. quatinꝰ dilectissimi sui confessoris pignꝰ qd nullis p̃cedentib meritis sedsolo gratuito

Expanded text:
sponte huc se deferre permisit, ipse visione sacra suos ob sui devectionem invitavit servulos: sponte huc se deferre permisit, ipse visione sacra suos ob sui devectionem invitavit servulos: re curavimus. At si nostris intervenientibus peccatis relinquere Gallias ruraque eum nativa petere placuerit, fateor potis id ei exsistere, nec velle nostrum licere quoquomodo obsistere. Sin vero quod certissima fide nostro inhaesit pectori divino nutu providentiaque clementi ob plurimarum sarie sedes; certissimum habetote, impotes voti vestri vosmet ad propria redituros. His dictis, multum illacrymans, fores ecclesiae sanctae Dei Genitricis Mariae quo reposita sancta membra cubabant reserare ati apostolorum principis sese retinens, solo prostratus, lacrymis ora perfusus Domini auxilium expostulabat, quatenus dilectissimi sui confessoris pignus quod nullis praecedentibus meritis, sed solo gratuito
Abbreviated transcription (Latin):
tis reuerenda mortalib: ftirtim sublata deuotisirais filus auctoritate regia iusticreq respec¬
cu affatun restitui. nullus offense in hac re ꝑtunescere culpã. cui suffragari cognoscit in offen¬
sus reccitudinis trames. flexus luctuosis questib pius pͥnceps. simulq sẽe secdi assentando fauorẽ
p̃bens. frĩs quoq consulens uoluntati nemignĩ rotomagensẽ ep̃m naturalẽ suũ ac Karloman¬
in frẽm cũ imperio floriacũ dirigit. qui ex p̃ceptoregis etiã nolentib fr̃ib sacrũ effossũ pignus
Rarlomannĩo & fr̃ib cũ eo ꝑgentib ocissime reddat. Susceptonegotio ep̃scelerrime monaste¬
riũ expetit. mandata regis edicit. uissa implere conat᷑. Medotunc tẽporis abbas huic gregi.
seruandũ ñ aũt nestituendũ se suscepisse gaudebat: ita subieie at. Ipse scĩssimꝰ pater ꝓpͥa

Expanded text:
tis reverenda mortalibus furtim sublata devotissimis filiis auctoritate regia justitiaeque respectis reverenda mortalibus furtim sublata devotissimis filiis auctoritate regia justitiaeque respectu affatim restitui. Non ullius offensae in hac re pertimescere culpam, cui suffragari agnoscitur inoffensus rectitudinis trames. Flexus his luctuosis questibus pius princeps simulque sanctae sedi assentando favorem praebens, fratris quoquo consulens voluntati, Remigium Rothomagensem epnem cum imperio Floriacum monasterium dirigit: qui ex praecepto regis etiam nolentibus fratribus sacrum effossum pignus Carlomanno ac fratribus cum eo pergentibus ocissime reddat. Suscepto negotio episcopus celerrime monasterium expetit, mandata regis edicit, jussa implere conatur. Medo tunc temporis abbas huic sancto servandum, non autem restituendum se suscepisse gaudebat. Ita subjiciens: Ipse sanctissimus Pater propria
Abbreviated transcription (Latin):
tituat᷑. In hoc gͥ ope pietatis & miscdie libenter aurẽ acõmodate hortam᷑ dilectionẽ urãm
emedio eorũ. cauitas uͦ dei uobis pͣdicantib & ministrantib exuberet uiter eos. Deuide
pini urã eooperante sc̃itate indubitanter ad ꝓpͥũ nemittat locũ. ut etiã dieti serui dei de
suo gaudeant nestituto patre. uosq ꝑhennẽ̾ habeatis mercedẽ & laudẽ ꝓeo qđ uiste ope¬
rati fueritis ut adsuũ scissimũ corpus referat᷑ tumulũ ex quo elam ablatũ. ẽ. Nec enim
habet scĩtas ur̾a quidin hoc oꝑe restitutionis eiꝰ offensionis. iꝑtimescere debeat corã dõ.
dũ credit᷑ quia ad optmendũ hoc ipsius suffrantib orationib & uoluntate p̃fati religi¬
querelã questuosis subieiunt lacrimis. Orant subueniri sibi. pios patris cineres ossaq etinc¬

Expanded text:
tituatur. In hoc pietatis et misericordiae libenter aurem accommodare hortamur dilectionem tituatur. In hoc pietatis et misericordiae libenter aurem accommodare hortamur dilectionem e medio eorum – caritas vero Dei, vobis predicantibus et ministrantibus, exsuperet inter eos – deinde ppini vestra cooperante sanctitate indubitanter ad proprium remittat locum; ut et jam dicti servi Dei de suo gaudeant sibi restituto Patre, vosque perennem habeatis mercedem et laudem, pro eo quod juste operati fueritis, ut ad suum sanctissimi viri corpus referatur tumulum, ex quo clam ablatum est. Nec enim habet sanctitas vestra quod odum creditur, quia ad obtinendum hoc, ipsius suffragantibus orationibus et voluntate, praefati religiilemque sibi querelam questuosis subjiciunt lacrymis. Orant subveniri sibi, pios Patris cineres ossaque cunc
Abbreviated transcription (Latin):
cificis egregi patris corpus auito restituat loco. Prefatꝰ uͦ pontifex frm̃p̃cib annuens lacri¬
pusinquid habemꝰ: oꝑem᷑ bonũ ad oñs. Etitẽ spcriptura alio loco testat᷑. Quã speciosi
pedes euangeliantiũ pacẽ euangelitantiũ bona. Innotuert̃ nobis religiosus abbas & pͥbr cas¬
sini monasterii beati benedicti & Karlomannus dõ amabilis monachus germanꝰ filri nr̃i pipi¬
ni excellentissimi maiorisdomꝰ. ꝑ hosp̃sentes religiosos dei seruos monachosconcordie & pacis
sermones inter eũ ac grifonẽ frẽm eiꝰ expedire nosmittere. & ut nos hec ipsa admonendo diri¬
gamꝰ excellentie iã dictipipmi filii nr̃i ut ad pacis concordiã redean. uobisꝓpt̃ dm̃ pacificis me¬
diatorib Nerũ etiã &r ꝓcorpore beati benedicti qđ furtiue ablatũ. ẽ. asuo sepulcro: ut ei res¬

Expanded text:
tificis, egregii Patris corpus avito restituat loco. Praefatus vero pontifex precibus annuens lacrytificis, egregii Patris corpus avito restituat loco. Praefatus vero pontifex precibus annuens lacrypus habemus, operemur bonum ad opedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona ! Innotuerunt nobis religiosus abbas et presbyter Cassini monasterii B. Benedicti, et Carlomannus Deo amabilis monachus, germanus filii nostri Pippini excellentissimi majorisdomus, per hos praesentes religiosos Dei servos monachos concordiae et pacis sermones inter eum ac Grifonem fratrem ejus expedire nos mittere; ut et nos haec ipsa admonendo, dirigamus excellentiae jam dicti Pippini filii nostri, ut ad pacis concordiam redeant, vobis propter Deum pacificis mediatoribus. Verum etiam pro corpore B. Benedicti, quod furtive ablatum est a suo sepulcro, ut ei res
Abbreviated transcription (Latin):
pulit. Dem auctoritate eiꝰdẽ pontificis exp̃fecto palatu rex constitutꝰ ꝑ annos ferine quinde¬
cim aut eo amplius regni francorũ ꝓrineip atũ obtime rerit. Cagͥ cẽpestate monachi supradic¬
ti cenobii cassimensis auctore Narlomanno de quo supra retuliniꝰ romã ueniunt. doloris apud
sẽissimũ papã zachariã deposituri querelã. ꝓpter corpus scilicet sacratissimi patris benedicti
asolopprio gallias translati. Qui meror iã pͥdẽ acordib eorũde frm̃ obterrarũ longinquitatẽ
nec ñ uetustatẽ tẽporũ ad modũ refrirerat. neciã spẽ potiende huiusce rei habebant. Sedcar lo¬
manno illorũ sacrũ subeunte collegiũ. spesolim emortua reuirit. scm̃q adeuntes exposcunt
p̃sule uti litteras pipino regi francorũ dirigat. qualiter auctoritati ac p̃cib tanti fauenspon¬

Expanded text:
pulit. Dein auctoritate ejusdem pontificis, ex praefecto palatii rex constitutus, per annos ferme quindepulit. Dein auctoritate ejusdem pontificis, ex praefecto palatii rex constitutus, per annos ferme quindecim aut eo amplius regni Francorum principatum solus optime rexit. Ea igitur tempestate, monachi saepedicti coenobii Cassinensis, auctore Carlomanno de quo supra retulimus, Romam veniunt, doloris apud sanctissimum papam Zachariam deposituri querelam, propter corpus scilicet sacratissimi Patris Benedicti, a solo proprio in Gallia translati. Qui moeror jampridem a cordibus eorumdem fratrum ob terrarum longinquitatem nec non vetustatem temporum admodum refrixerat, nec jam spem potiundae hujusce rei habebant: sed Carlomanno illorum sacrum subeunte collegium, spes olim emortua revixit: sanctumque adeuntes exposcunt praesulem, ut litteras Pippino regi Francorum dirigat, qualiter auctoritati ac precibus tanti favens pon