comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quasi filius quesnusse aliquos sał¬
dete. quid sibi uelit qđ tam seuere
lex inmundos eos dixerit. qui alieni sexus
uterentur uestib. uel uiros scilicet uel mu¬
lieres. Sic enim scriptũ ẽ. Non erit resuiri
suꝑ mulierẽ. neq induetur uir stolã muli¬
ebrem. quia inmundus ẽ dño omis qui fece.¬
qđ ipsa ab orret natura. Cur enĩ homo ñ uis

Expanded text:
quasi filius quaesivisse aliquos de te, quid sibi velit quod tam severe Lex immundos eos dixerit, qui alieni sexus uterentur vestibus, vel viros scilicet vel mulieres; sic enim scriptum est: Non erit res viri super mulierem, neque inductur vir stolam muliebrem; quia immundus est Domino omnis, qui fecequod ipsa etiam abhorret natura. Cur enim homo non vis
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ filii tui ualentiniani sorores. q̃ se grauibus
afficiunt modis. Samplius exagitabant᷑. qđ dit
nichil scriberetur sibi. Unde his ñ paruum
accessit solatii. s dũ in humate sunt. reliquie
nequa quã sibi partͤunt. Uident᷑ enĩ sibi ger¬
mam sui quotidianũ funus tenere. ⁊ reuera
dolori graui numquã sint : tam̃ quociescũq eo
accedunt. ex sangues reueruntur. Qe ipsis igit᷑

Expanded text:
tuae, filii tui Valentiniani sorores, quae se gravibus tuae, filii tui Valentiniani sorores, quae se gravibus afficiunt modis; et amplius exagitabantur, quod diu nihil scriberetur sibi. Unde iis non parum accessit solatii, sed dum inhumatae sunt reliquiae, nequaquam sibi parcunt; videntur enim sibi germani sui quotidianum funus tenere. Et re vera lore gravi numquam sint; tamen quotiescumque eo accedunt, exsangues revertuntur. Et ipsis igitur
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ magis mortuũ. qͣs ego dño deferebã gr̃as.
qđ ita mine conuersus eẽt. qđ ita em̃datus qͣsi
semoris cuiusdã ȩtans mores induisset. qͣs cle¬
repentina obisse morte: Refrigerasti animũ
qđ etiã ipse dignatus es ferre testimoniũ meo
dolori. Te imꝑator arbitrũ teneo. affectus mei.
te meȩ mentis int̾pretẽ. s flendi tẽporas alias
ñ de erunt. Nunc de sepultuta eius qm̃ scrip¬
si clementia tua. ita nic ꝓcurandã. si exsors
recessit baptisiatis quid cognouerim nunc
repressi. Est hic porfyreticum. et̃ labrũ pul¬
cherruũ. ⁊ inusus huiusmodi aptissimũ
Nã ⁊ maxinianꝰ diocleciani sociꝰ ita humatꝰ. ẽ.
Sunt tabulȩ porfyreacȩ p̃ciosissime quib uestia¬
tur oꝑculũ quo regales exuinȩ claudantur.
hoc fuerat p̃ꝑatũ sed expectabat᷑ rescͥptũ clem̃¬
tȩ tuȩ cuius ꝑ̃ceptione recreatȩ sunt. sc̃ȩ filiȩ

Expanded text:
mihi magis mortuum. Quas ego Domino deferebam gratias, mihi magis mortuum. Quas ego Domino deferebam gratias, quod ita in me conversus esset, quod ita emendatus, quasi senioris cujusdam aetatis mores induisset: quas cleisceretur gratiam, repentina obisse morte? Refrigerasti animum, quod etiam ipse dignatus es ferre testimonium meo dolori. Te, Imperator, arbitrum teneo affectus mei, te meae mentis interpretem. 4. Sed flendi tempora alias non deerunt: nunc de sepultura ejus, quoniam scripsit clementia tua ita hic procurandam. Si exsors recessit baptismatis, quid cognoverim, nunc repressi. Est hic porphyreticum labrum pulcherrimum, et in usus hujusmodi aptissimum; nam et Maximianus Diocletiani socius ita humatus est. Sunt tabulae porphyreticae pretiosissimae, quibus vestiatur operculum, quo regales exuviae claudantur. 5. Hoc fuerat praeparatum, sed exspectabatur rescriptum clementiae tuae: cujus perceptione recreatae sunt sanctae filiae
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ erga dñm nr̃m induerat atq tanto in
me incubuerat affectu. ut quẽ ante ꝑseque¬
batur. nunc diligeret. quẽ ante ut aduersa¬
riũ repellebat. nunc ut parentẽ putaret.
Qd̃ ego ñ ꝓrecordatione in iuriȩ ueteris ex¬
prompsi. s ꝓtestimonio conuersionis. Illud
enim alienũ. hoc suũ qđ ate infusũ sibi. ita
tenuit. ut matris ꝑsuasionẽ excludet ille se
ame nutͥtũ p̃ferebat ille ut sedulũ patrẽ de¬
sid̾abat ille. sunulato aquib dã aduentꝰ mei
nuntio inpacient̾ p̃stolabat᷑ quin etiã illis ipfis
publicȩ doloris dieb cũ scõs ⁊ sũ mos sacerdo¬
tes dñi intagallias hab̾et. ut ame tam̃ sacra¬
m̃tis baptismatis miciaret᷑ scribendũ. arbitra.
tus ẽ. Qđ ⁊ si rationabilit̾ amabilit̾ tam̃ erga
me. suũ studiũ testificatus ẽ. Hunc gͦ ñ intimo
anhelem sp̃u secretisq m̃tis aq animi uisceri¬
b amplectar: Hunc mͥ mortuũ putẽ.immo

Expanded text:
onem erga Deum nostrum induerat, atque tanto in onem erga Deum nostrum induerat, atque tanto in me incubuerat affectu, ut quem ante persequebatur, nunc diligeret: quem ante ut adversarium repellebat, nunc ut parentem putaret. Quod ego non pro recordatione injuriae veteris exprompsi, sed pro testimonio conversionis. Illud enim alienum, hoc suum, quod a te infusum sibi ita tenuit, ut matris persuasionem excluderet. Ille se a me nutritum praeferebat; ille ut sedulum patrem desiderabat, ille simulato a quibusdam adventus mei nuntio, impatienter praestolabatur. Quin etiam illis ipsis publici doloris diebus, cum sanctos et summos sacerdotes Domini intra Gallias haberet; ut a me tamen sacramentis baptismatis initus est: quod etsi non rationabiliter, amabiliter tamen erga me suum studium testificatus est. 3. Hunc ergo non intimo anhelem spiritu, secretisque mentis atque animi visceribus amplectar? Hunc mihi mortuum putem? Immo
Abbreviated transcription (Latin):
putasti quȩ sit rei diuine hereditas.
aut cur tanto existimat᷑ nomine.
it ꝓpt̾ eã pleriq etiã mortẽ suã offerant.
Uerum si cõnsides. qr ⁊ inusu humano here¬
ditaus płicuniariȩ gr̃a facit ut uenerabilio.¬
ra fiant iura pietatis. quia hoc quoq plus
defertur parentib ne lasa pietas patris ulcis¬
cat᷑ se exheredatione uł abdicatione contu¬
macis pignoris. mirari ꝓfecto desines q̃ sit
tanta diuine hereditatis ad petentia. Est
autẽ hereditas ꝓposita xp̃ianis om̃ib. Sic¬
XXUI. Theodosio imꝑatori.
ilentium meũ rupit sermo
clemenne. Nichil enim intã tritib rebus
melius facere in animum induxerã quã
sifieri posset me ipsum addere s quia incͤessu
aliquo delitescere & sa cendos exire ñ poteiam.
uł silentio intra me latebam. Doleo etum fateor
dolore acerbo ñ solum qđ in maturitate ualen¬
timanus augustus decesserit s etiam qđ in¬
formatus fide actuis institutis tantã deuoti¬

Expanded text:
divinae haereditas; et cur tanto aestimetur nomine, ut propter eam plerique etiam mortem suam offerant. Verum si consideres quia et in usu humano haereditatis pecuniariae gratia facit, ut venerabiliora fiant jura pietatis; quia hoc quoque plus defertur parentibus, ne laesa pietas patris ulciscatur se exhaeredatione, vel abdicatione contumacis pignoris: mirari profecto desines quae sit tanta divinae haereditatis appetentia. 2. Est autem haereditas proposita christianis omnibus; sicUS THEODOSIO imperatori. Silentium meum rupit sermo clementiae tuae; nihil enim in tam tristibus rebus melius facere in animum induxeram, quam si fieri posset, me ipsum abdere. Sed quia in secessu aliquo delitescere et sacerdotio exire non poteram, vel silentio intra me latebam. 2. Doleo enim, fateor, dolore acerbo, non solum quod immatura aetate Valentinianus augustus decesserit, sed etiam quod informatus fide, ac tuis institutis tantam devoti
Abbreviated transcription (Latin):
Y thagoricum mandatum in aliquoꝵ
scͥptis p̾dicari inuenimus qđ ille dis¬
cipłos suos cõmunẽ atq usitatam po¬
pło ꝓhibuerit ingredi uiam. s hoc unde ad¬
sumpserit ñ ẽ cognitum. Nam cũ ex popło
iudeorũ ut pleriq arbitrant᷑ genus duce¬
rit. exeius disciplina diriuauit. etiã magis¬
terii p̾cepta. meritoq magnus apđ philo.¬
sophos abitus. equalẽ ut auint uix reppe¬
rit. Legerat itaq mexodo moysi diumo
p̾ceptum eẽ. oraculo. solue calciam̃tũ pedũ
tuorũ. Id etiã p̾ceptum iħu naue iuidelicet.

Expanded text:
Pythagoricum mandatum in aliquorum scriptis praedicari invenimus, quod ille discipulos suos communem atque usitatam populo prohibuerit ingredi viam. Sed hoc unde assumpserit, non est incognitum. Nam cum ex populo Judaeorum, ut plerique arbitrantur, genus duxerit, ex ejus disciplina derivavit etiam magisterii praecepta: meritoque magnus apud philosophos habitus; aequalem, ut aiunt, vix reperit. Legerat itaque in Exodo Moysi divino praeceptum esse oraculo: Solve calceamentum pedum tuorum Id etiam praeceptum Jesu Nave , videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
episcopalibus acta ẽ. aduersus eosdẽ pelagianos ħeticoᷤ
diligentius & plenius nosse possetis: s festinauerunt fr̃s
qui exnumero uro aduos uenerant ꝑ quos uobis non
rescripsimus ista. s scͥpsimul. Nullas enim acdnos urẽ ca¬
ritatis litteras adtulerant: tamen suscipieus eos. qm̃ sin¬
plicitas eorum satis indicabat. nichil illos nobis potuisse
conf ingere Ideo autem festinauerunt. ut apud uos age¬
rent pascha. quo possit adiuuante dnõ tam sc̃s dies:
urãm pacem. quam dissensionem pociꝰ iunuenire. Meliꝰ
autem facietis quod multum rogo. si ipsum aquo diet
se fuisse turbatos. ad raitt̾e non grauemin. Aut enĩ ñ in

Expanded text:
ta est aduersus eosdem Pelagianos haereticos, diligentius et plenius nosse possetis, sed festinauerunt fratres, qui ex numero uestro ad nos nenerant, per quos uobis non rescripsimus ista, sed scripsimus, nullas enim ad nos uestrae caritatis litteras adtulerant; tamen suscepimus eos, quoniam simplicitas eorum satis indconfingere. ideo autem festinauerunt, ut apud uos agerent pascha, quo possit adiuuante domino tam sanctus dies uestram pacem quam dissensionem potius inuenire. Melius autem facietis, quod multum rogo, si ipsum, a quo dicunt se fuisse turbatos, ad me mittere non grauemin
Abbreviated transcription (Latin):
faciat uas in honorem ñ in contumeliam: nisi ds̃. S
qm̃ homo carnalis. & uanit̃ inflatus. cum audisset
quis enim te discernit. posset responde. ueluoce.
uł cogitatione. & dicere. discernit ine fides mea¬
discer nit me oratio mẽa. discernit me iusticia mẽa: m̃ox
apłs occurrit cogitationib eius. & dixit. Quid enĩ habeᷤᷤ
quod ñ accepisti Si autem & accepisti. quid gloriaris qͦ
si non acceperis. Sic enum gloriantur quasi non acceꝑint.
qui se ase ipsis iustificari putant: ac ꝑ hoc inse ipsis ñ indnõ
gloriantur ꝓpter quod ego inhac epła que aduos ꝑuenit:
ꝓbaui ꝑ testimonia scͥpturarum scãrum que ibi potestis
inspicere. & bona oꝑa nrã. & pias orationes. & rectam fidẽ¬

Expanded text:
em, non in contumeliam, nisi Deus: sed quoniam homo carnalis et inaniter inflatus, cum audisset, Quis enim te discernit? posset respondere vel voce, vel cogitatione, et dicere: Discernit me fides mediscernit me oratio mea, discernit me justitia mea; mox Apostolus occurrit cogitationibus ejus, et dixit; Quid enim habes qasi non acceperis? sic enim gloriantur, quasi non acceperint, qui se a se ipsis iustificari putant ac per hoc in se ipsis non in domino gloriantur. Propter quod ego in hac epistula, quae ad uos peruenit, probaui per testimonia scripturarum sanctarum, quae ibi potestis inspicere, et bona o
Abbreviated transcription (Latin):
rent pascha. quo possit aduiuante dnõ tam sc̃s dies.
urãm pacem. quam dissensionem pociꝰ iuuenire. Meliꝰ
autem facietis quod multum rogo. si ipsum a quo dict̃
se fuisse turbatos. ad mitt̾e non grauemini. Aut enĩ ñ in¬
telligit librum meum: aut forte ipse ñ utelligitur. qͦndoꝗ
difficillimã questionẽ. & paucis intelligibile. soluere adq

Expanded text:
s dies uestram pacem quam dissensionem potius inuenire. Melius autem facietis, quod multum rogo, si ipsum, a quo dicunt se fuisse turbatos, ad me mittere non grauemini. aut enim non intellegit librum meum aut forte ipse non intellegitur. quando difficillimam quaestionem et p
Abbreviated transcription (Latin):
nouos hereticos pelagianos noueritis ẽẽ. conscriptã
qui dicuit. gram dei scd̃m merita nr̃ã dari. ut qui
głiatur non in domino. s inse ipso glorietur. hoc. ẽ.
in homine. ñ in dnõ: quod ꝓhibet apłs dicens: ne¬
mo glorietur in homine: ⁊ alio loco: qui głiatur
inquid indomino glorietur. Illi uͦ heretici se ip¬
sos a se ipsis iustos fieri putantes. quasi hoc eis ñ deus

Expanded text:
cos Pelagianos noveritis esse conscriptam, qui dicunt gratiam Dei secundum merita nostra dari, ut qui gloriatur, non in Domino, sed in se ipso glorietur, hoc est, in homine, non in Domino. Quod prohibet Apostolus, dicens, Nemo glorietur in homine . Et alio loco, Qui gloriatur, inquit, in Domino glorietur . Illi vero haeretici se ipsos a
Abbreviated transcription (Latin):
cas sc̃s pleniore quodam
modo rerum dominica¬
rum distinctione diges¬
sit : stilum ipsum prius
exponendũ putamus. Est
enim historicus. Nam licet scͥptura diuina
mundane euacuet sapientie discrolinam o¬

Expanded text:
cas sanctus pleniore 11262 quodam modo rerum dominicarum distinctione digessit, stilum ipsum prius exponendum putamus; est enim historicus. nam licet scriptura diuina mundanae euacuet sapientiae disciplinam
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa. & unus in om̃ibꝰ: sicut lectum ẽ. ñ dissi¬
milis in singulis. sed uerus in cunctis.S iam ipsũ
ermonẽ adoriamur euangelii. EXPLicit¬

Expanded text:
omnia et unus in omnibus, sicut lectum est, non dissimilis in singulis, sed uerus in cunctis. sed iam ipsum sermonem adoriamur euangelii. LI
Abbreviated transcription (Latin):
uerus est dei filius dñs nr̃
tia patris ita uera xp̃i caro sicut ipse dirit quã
accipimus uerus est potus: S forte dicas. quod
direrunt tunc temporis &iã discipłi xp̃i. audi¬
entes dicentẽ Nisi quis manducauerit carnẽ
meã. ꝓ liberiꝭ san cupẽ meñ q̃ mapebit in¬

Expanded text:
erus est dei filius, dominus tia patris, ita vera caro, sicut ipse dixit, / quam accipimus, et verus est eius potus. Sed forte dicas, quod dixerunt tunc temporis etiam discipuli Christi, audientes dicentem: Nisi quis manducaverit carnem meam et biberit san
Abbreviated transcription (Latin):
sancto patri augustino. Longinianus.
Beatus sum ⁊ relucentis purȩ uirtutis tuȩ lu¬
mine illustratus admodũ. qui dignũ me di¬
uini dui affaminis. honore alicumulandũ esse
duxisti: sed graue michi omis ⁊ difficillimam
respondendi prouinciam. dñe uenerande satis
imponis. precipue tuis peretattationib ⁊ sub
hoc tempore in talib explicandis per meȩ opi¬
nionis sententiã. idest a pagano homine ques¬
tionib. Siquidem abundet. quod ex parte uel

Expanded text:
SANCTO PATRI AUGUSTINO LONGINIANUS. SANCTO PATRI AUGUSTINO LONGINIANUS. Beatus sum et relucentis puro uirtutis tuae lumine admodum inlustratus, qui dignum me diuini tui affaminis honore cumulandum esse duxisti. sed graue mihi onus et difficillimam respondendi prouinciam, domine uenerande, satis inponis praecipue tuis percontationibus et sub hoc tempore in talibus explicandis per meae opinionis sententiam, id est a pagano homine, quaestionibus si quidem abundet, quod ex parte uel
Abbreviated transcription (Latin):
bonitm: dm̃ quo nichil est meluis: ⁊ unde humanꝰ
ammus haurit ut bonus sit: quonam modo co-¬
lendũ credas audeo percontari. Nam quod eum
colendũ credas iam teneo. Quero etiã quid de xp̃o
sentias. Quo d eñĩ eũ non parurpendas aduerti. sed
utrũ ea sola uia quȩ ab illo demonstrata est ad ui¬
tam beatam perueniri posses existimes ⁊ aliqua
ex causa non eam negligas ire sed differas. an et
aliam uel alias. adcamen opimã. ⁊ pre omnibus
appetendam ꝑossessionẽ uias e̾ẽ. ars itreris.
⁊ aliquam eorũ iam te ingredi credas: nosse cu¬
pio non ut opinor imptidenter. Diligo enĩ de ꝓpt̾
id quod supra dixi: meq abste diligi non teme¬
re existimo. nec ulla de re alia inter eos qui se be¬
niuole nouerunt sermo fructuosior uel imꝑer¬
ditur. uel reposcitur. uel accipitur. uel ricipitur.
qtiam unde boni deatiq sumus.Ti NuM.
Ĩo uenerando ⁊ uere ac merito percolendo

Expanded text:
bonum, deum, quo nihil est melius et unde humanus bonum, deum, quo nihil est melius et unde humanus animus haurit, ut bonus sit, quonam modo colendum credas, audeo percontari; nam quod eum colendum credas, iam teneo. quaero etiam, quid de Christo sentias: quod enim -eum non parui pendas, aduerti, sed utrum ea sola uia. quae ab illo demonstrata est, ad uitam beatam perueniri posse existimes et aliqua ex causa non eam neglegas ire, sed differas, an et aliam uel alias ad tam opimam et prae omnibus appetendam possessionem uias esse arbitreris et aliquam earum iam te ingredi credas, nosse cupio non, ut opinor, inpudenter; diligo enim te propter id, quod supra dixi, meque abs te diligi non temere existimo nec ulla de re alia inter eos, qui se beniuole nouerunt, sermo fructuosior uel inpenditur uel reposcitur uel accipitur uel recipitur quam, unde boni beatique simus. INO VENERANDO ET VERE AC MERITO PERCOLENDO
Abbreviated transcription (Latin):
onginiano: argustinus. ANUm.:¬
Solere aiunt quendam ueterũ dicere. quib satis ꝑ¬
suasum ẽẽt. ut nichil mallent se eẽ. quam uiros bo¬
nos: his reliquã facilem ẽẽ. doctrinã. Hanc sententi¬
am nam si rite recolo socratica est. longe autiquior
ꝓphetica iam precesserat. prȩcipiens honimibus
breuiter ⁊ simul. non tantũ ut se nichil malit ce̾.
quã bonũ. uerũ etiã unde fiat botius. Diliges in qͥt
dnm dm̃ tuum ex toto corde tuo. ⁊ ex tota anina
tua. ⁊ ex tota mente tua. ⁊ diliges proximũ tuũ
tanquãm te ipsum. Hoc cũ persuasũ eẽt. non ei
reliquã facilem. sed eam totam ẽẽ. doctrinã dum
taxat utilem ac salubrem. Multȩ em̃ doctrinȩ suñ.
si tamen doctrinȩ dicendȩ sunt. uel sup enfluȩ uel
noxiȩ. dlecerũ libris xp̃e attestans. in his inquit du¬
obus prȩceptis: tota lex pendet ⁊ prophecȩ. Proinde
quia michi uideor inspexisse tamquã in specło ser¬
inocinationis mecũ tuȩ. nichil te ẽẽ. male quã uirum

Expanded text:
ONGINIANO AUGUSTINUS. Solere aiunt quendam ueterum dicere, quibus satis persuasum esset, ut nihil mallent se esse quam uiros bonos, his reliquam facilem esse doctrinam. hanc sententiam — nam, si rite recolo, Socratica est — longe antiquior prophetica iam praecesserat praecipiens hominibus breuiter et simul, non tantum ut se nihil malit esse quam bonum, uerum etiam unde fiat bonus: Diliges, inquit. dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua et: Diliges proximum tuum tamquam te ipsum. hoc cui persuasum esset, non ei reliquam facilem sed eam totam esse doctrinam dum taxat utilem ac salubrem. multae enim doctrinae sunt, si tamen doctrinae dicendae sunt, uel superfluae uel noxiae. ueterum libris Christus adtestans: In his, inquit, duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. proinde, quia mihi uideor inspexisse tamquam in speculo sermocinationis mecum tuae nihil te esse malle quam uirum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs temptari supra quã possumtis ferre. sed faciat
cũ temptationẽ exitum. ut possimus sustinere. Srate
pro nobis: digni exaudiri. Cum toto qurppe sacrificio
acceditis ad deũ. sincerissime dilectionis ⁊ laudis eiꝰ
in oꝑib ur̃is. Srate ut etiã hȩc nobis liceant. quoniã
nouit ille quẽ oratis. cũ quanto nr̃o gaudio uobis.
liceant. Hȩc sunt uota nr̃a hac multitudine solati¬
o scd̾m multitudinẽ dolorũ nostrorũ in corde nr̃o
iocundart animã nr̃am. Ita est: quia tta promis¬
sum est ita erit quod restat: sicut ꝑ romissum esli
Absecramus te per eumqui tibi ista clonauit ⁊ popłm
cui seruis. ac per te benedictione perfudit: ut uibeas
singulos quos uolueris sermones eorũ. conscriptos et
emendlatos mitti nobis. Nam ⁊ ego quod iussisti nor
negligo.⁊ de ticonii seytem regulis uel elauibus sic̃
sepe iam scripsi cognosçere quid tibi uideat᷑ expeco.

Expanded text:
dominus temptari supra, quam possumus ferre, sed faciat, dominus temptari supra, quam possumus ferre, sed faciat, cum temptatione etiam exitum ut possimus sustinere. Orate pro nobis digni exaudiri; cum tanto quippe sacrificio acceditis ad deum sincerissimae dilectionis et laudis eius in operibus uestris. orate, ut etiam nobis haec luceant, quoniam nouit ille, quem oratis, cum quanto nostro gaudio uobis luceant. haec sunt uota nostra, haec multitudines solatiorum secundum multitudinem dolorum nostrorum in. corde nostro iucundant animam nostram. ita est, quia ita promissum est; ita erit. quod restat, sicut promissum est. obsecramus te per eum, qui tibi ista donauit et populum, cui seruis, hac per te benedictione perfudit, ut iubeas singulos, quos uolueris, sermones eorum conscriptos et emendatos mitti nobis. nam et ego, quod iussisti, non neglego et de Tychonii septem regulis uel clauibus, sicut saepe iam scripsi, cognoscere, quid tibi uideatur, expecto.
Abbreviated transcription (Latin):
nec audiri letuis. nec itelligi grandius: nec agi fru¬
ccuosius potest. Deo gr̃as qui te ⁊ tã fideli pectore di¬
tauit erga filios tuos ⁊ id quod in initimo animȩ ba¬
beas quo humanus ocłs non penitrat eduxit in lu¬
cem: donando tibi non solũ ut bene uelles. uerũ etiã
in quib posset apparere quod uelles. Ita plane fiat
fiat. luceant hȩc oꝑa corã hominib: ut uideant. gau¬
deant. glorificent patrem qui in cęlis est. Talib delec¬
teris in dño. ip̃se te ꝓ eis orantẽ dignetur exaudire.
quẽ tu per eos loquentẽ non dedignaris audire. Cat᷑.
ambuletur. curratur in uia dñi benedicantur pu¬
silli cũ magnis. iocundati in his qui dicunt eis in
domum dñi ibimus. Precedant illi ⁊ sequantur isti.
imitatores facti eorũ sicut ⁊ illi xp̃i. Ferueat iter sc̃aꝵ
formicarũ fraglent opera feratur fruetus in toleran¬
tia. cũ salute perseuerandiusq in finem: nec sinat

Expanded text:
nec audiri laetius nec intellegi grandius nec agi frunec audiri laetius nec intellegi grandius nec agi fructuosius potest. deo gratias, qui te et tam fideli pectore ditauit erga filios tuos et id, quod in intimo animae habebas, quo humanus oculus non penetrat, eduxit in lucem donando tibi, non solum ut bene uelles, uerum etiam in quibus posset apparere, quod uelles. ita plane fiat, fiat. luceant haec opera coram hominibus, uideant, gaudeant, glorificent patrem, qui in caelis est; talibus delecteris in domino, ipse te pro eis orantem dignetur exaudire, quem tu per eos loquentem non dedignaris audire; eatur, ambuletur, curratur in uia domini; benedicantur pusilli cum magnis iucundati in his, qui dicunt eis: In domum domini ibimus; praecedant illi et sequantur isti imitatores facti eorum sicut et illi Christi; ferueat iter sanctarum formicarum, fraglent opera sanctarum apum, feratur fructus in tolerantia cum salute perseuerandi usque in finem nec sinat
Abbreviated transcription (Latin):
non creditur propterea quia seiel factũ est: quere
ab amco quem hoc adhuc mouet. utrũ nichil inue¬
niatur in litteris secularib quod ⁊ semel factũ sit et
tanien creditũ non fabulosa uanitate. sed sicut existi¬
mant historica fide. Quȩre obseero te. Si eñĩ tale
aliquid in illis litteris inueniri negauerit: admo¬
nendus est. Si autem fassus fuerit. soluta qͤstio est.¬
aUrclio. alipius ⁊ augustinus in dño salutẽ. Impletũ:
est gautio os nr̃m ⁊ lingua nr̃a exultatione: nunti¬
antib litteris tuis scãm cogitationẽ tuã adiuuante
Año qui eam inspirauit. ⁊ ad effectũ ẽẽ. perductã
de om̃ib ordinatis frib nr̃is ⁊ precipue de sermone
presbit̾orũ: qui te presente popło infuuditur. per quoꝵ
linguas clamat caritas tua maiore uoce in cordibus
hominũ. quam ilłis in aurib deo gratias. Nam quid
melius ⁊ animo geramus ⁊ ore premamus ⁊ calamo
exprimamus quam deos gr̃as: Hoc nec dici breuius.

Expanded text:
non creditur, quia semel factum est, quaere ab amico, quem hoc adhuc mouet, utrum nihil inueniatur in litteris saecularibus, quod et semel factum sit et tamen creditum non fabulosa uanitate! sed, sicut existimant, historica fide; quaere, obsecro te. si enim tale aliquid in illis litteris inueniri negauerit, admonendus Į est; si autem fassus fuerit, soluta quaestio est.AURELIO ALVPIUS ET AUGUSTINUS 1N DOMINO SALUTEM.. Impletum est gaudio os nostrum et lingua nostra exultatione nuntiantibus litteris tuis sanctam cogitationem tuam adiuuante domino, qui eam inspirauit, ad effectum esse perductam de omnibus ordinatis fratribus nostris et praecipue de sermone presbyterorum, qui te praesente populo infunditur. per quorum linguas clamat caritas tua maiore uoce in cordibus hominum quam illi in auribus. deo gratias. nam quid melius et animo geramus et ore promamus et calamo exprimamus quam \'deo gratias? hoc nec dici breuius
Abbreviated transcription (Latin):
moriamur peccato. Ac ꝑ hoc ipsi grãe uiuenietur ingͣ¬
tus: qui ꝑpter illũ uult uiuere in peccato. ꝑ quã morimꝰ
nũ saꝑe: & usq infinem ꝓficientes in bono ꝓposito ꝑma¬
nere. hoc ꝓuobis. hoc ꝓ nobis. hoc ꝓomnibus. quiuoꝰ di
uiuatis. Siquid deuobis mereor: ueniat ad me fr̃ floruꝰ:
ec sunt quȩ ut obseruetis p̃cipimus inmonaster io
bis omĩa cominunia. & difcribuatur unicuq ur̃m¬

Expanded text:
moriamur peccato ? ac per hoc ipsi gratiae inuenietur ingratus qui propter illam uult uiuere in peccato, per quam morimur num sapere. et usque in finem proficienter in bono proposito permanere. hoc pro uobis hoc pro nobis hoc pro omnibus, qui uos diuiuatis. Si quid de uobis mereor, ueniat ad me frater Florus. ec sunt, quae ut obseruetis praecipimus in monasterio bis omnia communia, et distribuatur unicuiqu
Abbreviated transcription (Latin):
ut uult. Non ergo inter
omnia s suꝑ omnia sp̃s sc̃s eͣ. Iam enim
de eo qm̃ ita plane de dei filio clementis¬
sime inꝑator instructus es. ut iͣpͥse doce¬
as cupientem et exigentẽ audire aliqͥd

Expanded text:
 19. Non ergo inter omnia, sed super omnia Spiritus sanctus est. Jam enim de eo  quoniam ita plene de Dei Filio, clementissime imperator, instructus es, ut ipse jam doceas cupientem te et exigentem audire aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
partũ p̃dicas uirginis. si redditos oculos ñ negas
cecis. si sepultos redisse ostendas amortuis. Si ergo
horũ & incõp̃hensibilis racio. & ueritas prũpta. ẽ.
faciliꝰ innegociis fidei testunonus creditur. quã ra¬
tio uestigatur. Uerũ qda ñ ninus in consequent᷑ duo
ista discernis. c̃ ratione pmissa etiã testimonia ñ
omittis: iccirco in bac disputatione idme fateor
de qͦ ñ uit̃ nos tantũ. s etiã uit̾ maiores urõs plerũ¬
q traccatũ est: ueniamꝰ. Et ue longuis euagetur
oratio. ipse iam ut soles ꝑsonã ꝓponentis assume.
& a nobis rationẽ nrẽ fidei querentib uicissumm
redditurꝰ inquire. Austit. Tumego. Dic mͥ inꝙͣ
uerũ ne sit quod te audio diçere. patͥ homousr̃¬
patrẽ uidear p̾dicare quẽ filiũ. AUG̃. Non ita
ẽ. Nã ne mͥ quidẽ istud ianimo est eundẽ ingem

Expanded text:
partum praedicas virginis, si redditos oculos non negas partum praedicas virginis, si redditos oculos non negas caecis, si sepultos redisse ostendis a mortuis? Si ergo horum et incomprehensibilis ratio et veritas prompta est, facilius in negotiis fidei testimoniis creditur, quam ratio investigatur. Verum quia non nimis inconsequenter duo ista discernis, cum ratione praemissa, etiam testimonia non omittis: idcirco in hac disputatione id me fateor de quo non inter nos tantum, sed etiam inter majores nostros plerumque tractatum est, veniamus. Et ne longius evagetur oratio, ipse jam, ut soles, personam proponentis assume, et a nobis rationem nostrae fidei, quaerentibus vicissim redditurus, inquire. Tum ego: Dic mihi, inquam, verumne sit quod te audio dicere, Patri homousiPatrem videar praedicare quem Filium. AUGUSTINUS: Non ita est: nam ne mihi quidem
Abbreviated transcription (Latin):
quod ratione non careant : possunt ꝑse illa suf¬
ficere. quȩ etiam hȩc ñ nͥ ꝑse ipsa iudentur aftru¬
ere. Sin contra quis potest irrationabilib tes¬
timonus licet illa diuina fuigantur rationib fi¬
dei colla renitendo sũmittere. Et illam quidẽ
disputandi uiam fateor maliis tolerarem :
quosimperitie necessitas quia ꝑse stare nequeunt.
cogit ista adaliena confugere. Inte uͦ iccirco
nullo mͦ ꝓrsus ista ꝑpetior. qͥa ełoquentiã parit̾ cũ
scieutia fidei tibi iudeo non de esse. Tum ego.
Non usq adeo inquam duc me ꝑutes laudib meis.
ut iniuriani faciã p̃cedentibꝰ scis. Nec p̾sumã ũꝙͣ.
in sapientia uerbi. ne euacuetur crux cristi: sed̾
scͥpturarum auctoritate contentus. simplicitati po¬
cius obedire studebo quam tumor. S ed meliꝰ in¬
quis: ratione quis. quam testuonuis edocetur
Quid ergo: Quam rationem afferre poteris. si

Expanded text:
quod ratione non careant, potest per se illa sufquod ratione non careant, potest per se illa sufficere, quae etiam haec non nisi per se ipsam videtur astruere. Sin contra, quis potest irrationabilibus testimoniis, licet illa divina fingantur, rationabilis fidei colla submittere? Et illam quidem disputandi viam, fateor, in aliis tolerarem, quos imperitiae necessitas, quia per se stare non queunt, cogit ad aliena confugere: in te vero idcirco nullo modo prorsus ista perpetior, quia eloquentiam pariter cum scientia fidei tibi video non deesse. Tum ego: Non usque adeo, inquam, me duci putes laudibus meis, ut injuriam faciam praecedentibus sanctis. Nec praesumam unquam in sapientia verbi, ne evacScripturarum auctoritate contentus, simplicitati obedire potius studeo quam tumori. Sed melius, inquis, ratione quis quam testimoniis edocetur. Quid ergo? quam rationem afferre potes, si
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ qͥ int̾ me & felicianũ nuꝑ. ẽ. habitus. p̃uo¬
tatis ꝓpt̃ ꝑsonarũ discretionem pͥncipalib nomi¬
num litteris. p̃sentis libelli breuitate cõplecterer
tũ ille. Inter alia inqͥd quȩ me inurĩs
disputationib frequent offendut: nichil deteruis
puto. quam qd̾ sic p̃cepta fidei rudib traditis. ut ñ
de intelligendarũ rerũ ratione. s potiꝰ deqͣdã tes¬
timoniorũ ostentatione colloquentib p̾scribatis:
Quod ut ñ dicam uafrum. uđ fatuum. interun quã
rusticũ sit uullus ignorat. Pimum quod si is
qui docetur libris iam credidit: obtemꝑat iste
ñ puguat. A lioqum: ñ magis tibi quam isdem
testimoniis quę pro affirmato ingeruntur neces¬
se. ẽ. contradicere. Et ideo melior mͥ addocendũ
udetur hȩc uia: qua pͥmũ fidei ratio sine testi¬
monus redditur. P ost rationem conuicto idẽ
illud scͥpturis respondentib expolitur. Et ñ
imnerito. Si enim testimonia hec eo ꝓbant᷑

Expanded text:
ermonem qui inter me et Felicianum nuper est habitus, praenotatis propter personarum discretionem principalibus nominum litteris, praesentis libelli brevitate complecterer.tum ille: Inter alia, inquit, quae me in vestris disputationibus frequenter offendunt, nihil deterius puto quam quod sic praecepta fidei rudibus traditis, ut non de intelligendarum rerum ratione, sed potius de quadam testimoniorum ostentatione colloquentibus praescribatis. Quod ut non dicam vafrum, interim quam rusticum sit nullus ignorat. Primum quod si is qui edocetur libris jam credidit, obtemperat iste, non repugnat: alioquin non magis tibi quam iisdem testimoniis quae pro affirmato ingeruntur, necesse est contradicat. Et ideo melior mihi ad docendum videtur haec via, qua primum fidei ratio sine testimoniis redditur: post ratione convicto, iter illud Scripturis respondentibus expolitur. Et non imme rito: si enim testimonia haec eo probantur,
Abbreviated transcription (Latin):
habet hominẽ filium. Est qͥdẽ cõmune utriꝰq qđ
homo.ẽ : uni tam̃ quod filiꝰ. alteri ppͥum uidetur
eẽ quod pat̃ ẽ. Nã inutroq sic ꝑsona discernitur.¬
ut cõmunis humanitas ñ negetur: dũ unꝰ gignit.¬
& aliꝰ gignit᷑ : eque autẽ homo & qui genuit dr̃

Expanded text:
habet hominem filium: est quidem commune utriusque quod habet hominem filium: est quidem commune utriusque quod homo est, uni tamen quod filius, alteri proprium videtur esse quod pater est; naut communis humanitas non negetur; dum unus gignit, alius gignitur: aeque autem homo et qui genuit dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
terũ : AU G. Animaduerto ium te penitꝰ ñ
ad cendisse u̾borum. Nã dum utrũq unũ dico: sub¬
stanciã ueri patris acueri filii extoto ñ separo. Et
dũ ñ eundẽ patrem quẽ filium p̃dico: utriqͦ
ꝑsonam seruata uniꝰ cuiꝰq ꝓpͥetate disceruo. Itaq
alt̃. ẽ. filius. ł ł Li cianꝰ. Et quomͦ & idemẽẽ di¬
cis & alterum filium: A U G̃. Idẽ inquã cõmuui¬
one substantiȩ : alterũ ꝓpͥetate ꝑsone. F E LI CIANꝰ¬
Nescio quo pacto una credatur ẽẽ substantia: cũ
ñ una dicatur ẽẽ ꝑsona. AUs. Nonẽ in¬
quã una ꝑsona: quia una genuisse. & altera dici¬
tur genita. Et ẽ. tam̃ nati & gignentis ñ diu̾sa
substautia: qͥa ñ dissimilis generanti docet᷑ ex orta.
E Eł. Welun queso exẽplo faciliore dicta di¬
lucides. AUG̃. In reb quidẽ incp̃h ensibilibꝰ exẽ¬
pla ñ suppetunt : disputanti. dam̃ inqͣntũ fieri po¬
test: etiam in hac parte ñ deero. Ecce gͥ homo pat̾

Expanded text:
terum? Aug. dixit. Animadverto vim te penitus non attendisse verborum: nam dum utrumque unum dico, substantiam veri Patris ac veri Filii ex toto non separo. Et dum non eumdem Patrem quem Filium praedico, utriusque personam servata uniuscujusque proprietate discerno. Itaqalter est Filius. FEL. Et quomodo et idem esse dicis, et alterum Filium. AUG. Idem, inquam, communione substantiae; alterum proprietate personae. FEL. Nescio quo pacto una creditur esse substantia, cum non una dicatur esse persona. AUG. Non est, inquam, una persona, quia una genuisse, et altera dicitur genita: et est tamen nati et gignentis non diversa substantia, quia non dissimilis generanti docetur exorta. FEL. Velim quaeso exemplo mihi faciliore dicta dilucides. AUG. In rebus quidem incomprehensibilibus exempla non suppetunt disputanti: tamen in quantum fieri potest, etiam in hac parte non deero. Ecce igitur homo pater
Abbreviated transcription (Latin):
lilectissime fili optate. ut de uiutate
inus ẽ. officii ũ inmemor sac̾dotalis tͥ
aliquid scrib̾em. idq ame cum ꝓprie
infirmitatis conscius sepiꝰ excusarẽ mnults modis
exegisti. assereus c̃inuis fidei rationem &e religi¬
osos acciꝑe. & sac̾dotes deb̾e fidelib ñ inegare: ne
aut illi dũ ñ accipiunt incipiant abufidelib fa¬
cile decipi : aut abhis cum desid̾ata ñ tribuunt.
celestis thesaurus xpĩ mnenbris ñ expeudi s in
terra quodam iͦ sterił peritiȩ uideatur abscondi.
Tae uictum me fateor ꝓbabilib causis. ue
inernies trade uidear obsistentib eausif malis:
dum adu̾sus infideles ñ iustruunt᷑ mununine
ueritatis.
erum quia uieiusmodi questioni

Expanded text:
ilectissime fili Optate. CAPUT PRIMUM. mmus est, officii non immemor sacerdotalis, aliquid scriberem; idque a me, cum propriae infirmitaexegisti; asserens communis fidei rationem, et religiosos accipere, et sacerdotes debere fidelibus non negare: ne aut illi dum non accipiunt, incipiant ab infidelibus facile decipi, aut ab his cum desiderata non tribuunt, coelestis thesaurus Christi membris non expendi, sed in terra quodammodo sterilis peritiae videantur abscondi. Itaque victum me fateor probabilibus causis, ne inermes tradere videar obsistentibus malis, dum adversus infideles non instruuntur munimine veritatis. Verum quia in ejusmodi quaestioni
Abbreviated transcription (Latin):
ulsit in esparia famosus laude sac̾dos.
mbrosius xͥ complẽs p̾cepta benigni.
S p̃s ⁊ castę seruaute federa carnis.
Qui nom̃ gerit ambrosię de nectare dictũ
Hic tener in cunis auondã dũ paruusꝰ ẽẽt.
Magna futurar̃ meruit spectacła rer̾
Namq exam̃ apũ. numerosis forte cau̾nis
Conexit faciẽ pueri mirabile dictu
Q ue lic& horrenda stiparent labra cohorte:
Non tam̃ infantis sensit discrimina corpꝰ.
S ic crebris uicib replebant ora iacentis.
Atꝙ cat̾uatim rursũ remeare studebant.
Post hȩc ethereos repetentes ethera nimbos:
Uisib humanis certant absceđe porro
Hec pat̾ ambrosũ stupuit miradã cernẽs
Nauo sortit᷑ nom̃ sic inclita ꝓles.
Hoc nempe exam̃. qͦ scĩ lab̾ra redundat᷑.
Dulcia muisoꝵ portendit u̾ba fauoꝵ
E quib affatim dulcescunt peccora pleb̾.
Lucida digessit uenerandꝰ apuscła doctor
Cũ ratione pia. pandens ab origine pͥma.
Q ualit̾ hunc mundũ sũmi prudẽtia pat̾s

Expanded text:
uit Hesperiae famosus laude sacerdos Ambrosius: Christi complens praecepta benigni Spiritus et castae servavit foedera carnis; Qui nomen gerit ambrosiae de nectare ductum. Hic tener in cunis quondam dum parvulus esset, Magna futurarum meruit spectacula rerum. Namque examen apum numerosis forte catervis Contexit faciem pueri – mirabile fatu –, Quae licet horrenda stiparent labra cohorte, Non tamen infantis sensit discrimina corpus. Sic crebris vicibus replebant ora iacentis Atque catervatim rursum remeare studebant; Post haec aethereos repetentes agmine nimbos Visibus humanis certant abscedere porro. Haec pater Ambrosius stupuit miracula cernens, A quo sortitur nomen sic inclita proles. Hoc nempe examen, quo sancti labra redundant, Dulcia mulsorum portendit verba favorum, E quibus affatim dulcescunt pectora plebis. Lucida digessit venerandus opuscula doctor Cum ratione pia pandens ab origine prima, Qualiter hunc mundum summi prudentia patris
Abbreviated transcription (Latin):
testamento sacerdotes frequent̃ in pͥmum
tabernaculũ intrare consueuerant. In scđm
tabnaculum. semel in anno summꝰ pontifex
intrabat: Quod euident̃. ad hebreos recoleis
seriẽ ueteris testam̃ti explanat apłs paulus.
Trat aut̃ in scdo taberiraculo manna Orat
uabis
Quia

Expanded text:
Testamento sacerdotes frequenter in primum tabernaculum intrare consueverant: in secundum tabernaculum semel in anno summus intrabat sacerdos . Quod evidenter ad Hebraeos recolens, seriem veteris Testamenti explanat apostolus Paulus . Erat autem in secundo tabernaculo manna, erat gatis quid
Abbreviated transcription (Latin):
aliquem contexiumꝰ: faciliorem uiã putamꝰ
de bono mortis conficere aliquid. Quȩ si a¬
nimȩ noceat: malum uideri potest. Si aũt
nichil officiat añimȩ: ne malũ quidem. Quod aũt
malũ non est: id etiam bonũ. Quoniã qđ uitiosum.
id malum. Quod autẽ uitio caret: id bonum Idõq
bona malis contraria sunt: & mala bonis.Deniq
innocentia : ubi non: nocendi uoluntas. Et noxius

Expanded text:
aliquem contexuimus, faciliorem viam putamus de Bono mortis conficere aliquid. Quae si animae noceat, malum videri potest: si nihil autem officiat animae, ne malum quidem. Quod autem malum non est, id etiam bonum; quoniam quod vitiosum, id malum: quod autem vitio caret, id bonum; ideoque bona malis contraria sunt et mala bonis. Denique innocentia est, ubi non est nocendi voluntas; et noxius
Abbreviated transcription (Latin):
e moralibus cotidianum sermo¬
nem habuiinus. uł cũ patͥarcha¬
rũ gesta. uł ꝓu̾biorũ legerent᷑
p̃cepta: ut hĩs informatĩ atq
instituti assuescerłtis maioꝵ in¬
gredi uias. eoꝵq it̃ carpere. ac diuinis obedire
oraculis quo renouati ꝑ baptismũ euis uitȩ usũ

Expanded text:
e moralibus quotidianum sermonem habuimus, cum vel Patriarcharum gesta, vel Proverbiorum legerentur praecepta; ut his informati atque instituti assuesceretis majorum ingredi vias, eorumque iter carpere, ac divinis obedire oraculis: quo renovati per baptismum, ejus vitae usum
Abbreviated transcription (Latin):
mind splacet atq ipse uires p̃bere dignat᷑. recte su¬
mus: corpore autẽ. ego in lecto sum. Nec ambula¬
re enim nec stare. nec sedere possum: ragadis uel
exochadis dolore et tumore. S etiam sic qm̃ id dño
placet. quid aliud dicendũ ẽ nisi quia recte sum
Potius enim si id nolumus quod ille uult. nos
culpandi sumus. quam ille ñ recte aliquid uł fao¬
re uel sinere estimandus ẽ. Nosti hec ominia. s q

Expanded text:
mino placet, atque vires ipse praebere dignatur, recte sumus; corpore autem, ego in lecto sum. Nec ambulare enim, nec stare, nec sedere possum, rhagadis vel exochadis dolore et tumore. Sed etiam sic, quoniam id Domino placet, quid aliud dicendum est, nisi quia recte sumus? Potius enim si id nolumus quod ille vult, nos culpandi sumus, quam ille non recte aliquid vel facere vel sinere existimandus est. Nosti haec omnia: sed q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊x eon recordor
abseutem: ut cum quo
mente sum. cum eo ȩtiã
corde sim pͣsenti. Festina
igitur ad me religiose
dei sacerdos: ut doceas
doctrinam uere credentem. Non quo con¬
tentioni studeam. aut uelim magis deum
u̾bis quam mente complecti. s ut magis
aꝑto pectore reuelatio diuinitatis uisidat.
Docebit enim me ille quem nõ nego. quẽ
fateor dm̃ ac dominum ẽẽ. meum: nõ ei
obiciens. quam in me uideo cieaturam.
qui xp̃o nichil me ad dere posse confiteor.
Uellem tam̃ ut etiam patri me cõmenda¬
tem: filium p̃dicando. Non ego in deo
udebor hab̃e inuidiam nõ me talem lau¬
datorem putabo. qui diuinitatem uerbis
augeam. ego infirmus et fragilis Quãtũ
possum predico: nõ quantum ẽ. ipsa diui¬
nitas. Rogo te ut de ipso tractatu quem
dederas. augendo illic de sp̃u sc̃o fidelem
disputationem. scripturis atq argum̃tis
dcum ẽẽ. coniuncas. Diuinitas te seruet
ꝑ multos annos: parens et cultor dei et̾¬

Expanded text:
em recordor absentem, et cum quo mente sum, cum eo etiam corpore sim praesenti. Festina igitur ad me, religiose Dei sacerdos, ut doceas doctrinam vere credentem: non quod contentioni studeam, aut velim magis Deum verbis quam mente complecti; sed ut magis aperto pectori revelatio divinitatis insidat. 2. Docebit enim me ille, quem non nego, quem fateor Deum ac Dominum esse meum, non ei objiciens, quam in me video, creaturam, qui Christo nihil me addere posse confiteor; velle tamen ut etiam Patri me commendem, Filium praedicando Non ego in Deo verebor invidiam: non me talem laudatorem putabo, qui divinitatem verbis augeam. Ego infirmus et fragilis, quantum possum, praedico: non quantum est ipsa divinitas. 3. Rogo te ut mihi des ipsum tractatum, quem dederas, augendo illic de Spiritu sancto fidelem 752 disputationem: Scripturis atque argumentis Deum esse convincas. Divinitas te servet per multos annos, parens, et cultor Dei aeter
Abbreviated transcription (Latin):
bellum petisti. Mallem quidẽ cohortandi
ad fidẽ subire officiũ : quã de fide discep¬
tandi. In altero enĩ religiosa confessio est
in alt̾o incauta pͣsumptio. S am̃ neq tu
cohortatione indigens. neq ego excusandi
liber ubi pietatis officium ẽ. audax negoti¬
um uerecunda occasione suscipiã: ut de fide
pauca disceptẽ. de testimoniis plura cõte¬
xam. de conciliis id potissimũ sequar. quod
trecenti decẽ & octo sacerdotes tanquã abra¬
hȩ electi iudicio. consona fidĩ uirtute uic¬
tores. uelut tropheum toto orbe subactis
ꝑfidis extułunt. ut mͥ uideat᷑ hoc ẽẽ dii¬
nũ. quod eodẽ numero in conciliis fid ei

Expanded text:
bellum petisti. 4. Mallem quidem cohortandi bellum petisti. 4. Mallem quidem cohortandi ad fidem subire officium, quam de fide disceptandi; in altero enim religiosa confessio est, in altero incauta praesumptio: sed quoniam neque tu cohortatione indiges, neque ego excusandi liber, ubi pietatis officium est, audax negotium verecunda occasione suscipiam; ut de fide pauca disceptem, de testimoniis plura contexam. 5. De conciliis id potissimum sequar, quod trecenti decem et octo sacerdotes, tamquam Abrahae electi judicio, consona fidei virtute victores, velut tropaeum, toto orbe subactis perfidis, extulerunt; ut mihi videatur hoc esse divinum, quod eodem numero in conciliis fidei
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiam salomonis:
ut in libro regum legi¬
mus. Hiram quoq rex
ad salomonẽ misit ut
cognoscerẽt eum. Tu
ne uet̃is imitator hys¬
torie. fidem meã audire uoluisti. s ñ ego sa¬
lomon ciuꝰ mirare sapientiã: neq tu unius
gentis s totiꝰ orbis augustꝰ. Fidẽ libelli ex¬
te inquit formarẽ in ut̃o matͥs tuȩ noui te:
⁊ pͥusquã exires de uulua scĩficauite. Cigo
sc̃ificatio ñ tradit᷑ s infundit᷑: ⁊ idõ diui¬
na dona custodi. Quod enĩ nemo te docu¬
it: titiq ds̃ auctor infudit. Pecisti a me fi¬
litum queri sołe uictoriã. Nam & abrahã
trecentos decẽ ⁊ octo dux̃ ad bellũ: ⁊ ex in¬
numeris trophea hostib reportauit. signo¬
q dominicȩ crucis ⁊ nominis quinq reg ᷤ
uictricium q turmar̾ subacto robore: et
seꝑtem tubarum saccitl otalium sono uic̾:
ubi du̾cẽ milicie cęlestis agnouit. Eigo ⁊
tu uincere paras: qui xpm ad oras. Ui¬
cere paras : qui fidẽ umdicas cuiꝰ a me li¬

Expanded text:
sapientiam Salomonis, ut in libro Regnorum legimus . Hiram quoque rex ad Salomonem misit, ut cognosceret eum . Tu ne, veteris imitator historiae, fidem meam audire voluisti. Sed non ego Salomon, cujus mireris sapientiam: neque tu unius gentis, sed totius orbis Augustus fidem libello exte, inquit, formarem in utero matris tuae, novi te: et priusquam exires de vulva, sanctificavi te . Santificatio ergo non traditur, sed infunditur; et ideo divina dona custodi. Quod enim nemo te docuit, utique Deus auctor infudit. 3. Petis a me filitum quaeri solere victoriam. Nam et Abraham trecentos decem et octo duxit ad bellum, et ex innumeris tropaea hostibus reportavit; signoque Dominicae crucis et nominis, quinque regum victriciumque turmarum subacto robore, et um sono vicit, ubi ducem militiae coelestis agnovit . Ergo et tu vincere paras, qui Christum adoras: vincere paras, qui fidem vindicas, cujus a me li
Abbreviated transcription (Latin):
multi conati sunt ordina¬
re narrationem rerum. ꝑle¬
riq nrõrum quẽadmodum
ueterum iucdeorum paribꝰ
& generibꝰ formant᷑ & cau¬
M sis: atq exem¬
lorum similium. pari usu exituq conueniunt.
incipioq rerũ & fine concordant. Nam siẽ mul¬
ti in illo populo diuino infusi spũ ꝓpħarunt.¬

Expanded text:
multi conati sunt ordinare narrationem rerum. pleraque nostrorum quemadmodum ueterum Iudaeorum paribus et generibus formantur et causis atque exemplorum similium pari usu exituque conueniunt principioque rerum et fine concordant. nam sicut multi in illo populo diuino infusi spirit
Abbreviated transcription (Latin):
ut legimus tritici messem uirga ce-
ppłm uindicaret. Nec mirum si est
electus ad gr̃am. cum sub umbra
iam tunc sacre crucis et uenerabi¬
lis sapientiȩ p̃destinatione incar-¬
nationis futurȩ misterio constitu¬
tus. feracis segetis sensibilia de
latibulis frumenta ꝓduceret: elec-¬
tionem q scõrum a purgamentis inanis pa
pluuiam uoluntariam segregans deus
iectus aut iuri. s sue liber-

Expanded text:
us Joas tritici messem virga caedpopulum vindicaret. Nec mirum, si est electus ad gratiam; cum sub umbra jam tunc sanctae crucis et venerabilis sapientiae praedestinato incarnationis futurae mysterio constitutus, feracis segetis sensibilia de latibulis frumenta produceret, electionemque sanctorum a purgamentis inanis paPluviam voluntariam segregans Deus jectus aut juri; sed suae liber
Abbreviated transcription (Latin):
habet hominẽ filium. Est qͥdẽ cõmune utriꝰq qđ
homo.ẽ : uni tam̃ quod filiꝰ. alteri ppͥum uidetur
eẽ quod pat̃ ẽ. Nã inutroq sic ꝑsona discernitur.
ut cõmunis humanitas ñ negetur: dũ unꝰ gignit.¬
& aliꝰ gignit᷑ : eque autẽ homo & qui genuit dr̃

Expanded text:
habet hominem filium: est quidem commune utriusque quod habet hominem filium: est quidem commune utriusque quod homo est, uni tamen quod filius, alteri proprium videtur esse quod pater est; nam in utroque sic persona discernitur, ut communis humanitas non negetur, dum unus gignit, alius gignitur; aeque autem homo et qui genuit dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
maximus ẽ. qui plurimorũ No¬
spectat ꝓfectum: moderatio s¬
ꝓpe omĩum pulcherrima ẽ.
que ne ipsos quidem quos dãp¬
nat offendit: & quos damna¬
uerit dignos solet facere absolutione.Deniq
sola ẽ. que dñi quesitam sanguine eccłiam ꝓpa-¬
gauerit: imitatrix beneficii cȩlestis. et redẽp

Expanded text:
maximus, qui plurimorum spectat profectum, moderatio prope omnium pulcherrima est: quae ne ipsos quidem quos damnat, offendit; et quos damnaverit, dignos solet facere absolutione. Denique sola est, quae Domini quaesitam sanguine Ecclesiam propagaverit, imitatrix beneficii coelestis, et redemp
Abbreviated transcription (Latin):
uerus est dei filius dñs nr̃
tia patris ita uera xp̃i caro sicut ipse dirit quã
direrunt tunc temporis &iã discipłi xp̃i. audi¬
entes dicentẽ Nisi quis manducauerit carnẽ
meã. ꝓ liberiꝭ san cupẽ meñ q̃ mapebit in¬

Expanded text:
erus est Dei Filius Dominus ntia Patris, ita vera caro sicut ipse dixit quam dixerunt tunc temporis etiam discipuli Christi, audientes dicentem: Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit san
Abbreviated transcription (French):
i lectioni continuato studio sem¬
per insistis: oculorũ caliginẽ in
protelatis uigiliis psalmorũ censũ
Si cotidiano labore te conficis: ad opꝰ
sꝑitale quanclo consurges: Se

Expanded text:
i lectioni continuato studio semper insistis, oculorum caliginem incprotelatis vigiliis, psalmorum pensum Si quotidiano labore te conficis, ad opus spiritale quando consurges? Se
Abbreviated transcription (Latin):
reducit: Dũ per penitentiam eopuilsa fue
omine uitia : si forte post hac intertelenta se¬
curitate. qualibet culpa suprepieret confestim deler¬
dationes pristine uitior. mentemꝰ aiudius in repunt
pulsantesq hominẽ. in consuetis oꝑib grauiꝰ ꝑtra¬
bunt Ita ut sint nouissima illiꝰ :̃ peiora priorilo¬

Expanded text:
 Dum per poenitentiam expulsa fuerint ab homine vitia, si forte post haec, intercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum mentem avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consuetis operibus gravius pertrahunt, ita ut sint novissima illius pejora priori