comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qri si fane ułtia laborãs panẽ hũili p̃ce ꝓpostĩt negatu u
si possit eripiat / atq ppłs uiroꝵ erat / ita enͣi sc̾ptũ ẽ uitus
dũcaxat ecat᷑ ad ꝑꝑecintatẽ imptiis opus erat hec a fiuias
expetite nõ d̾it᷑ mõ s ꝯcumeliose ⁊̃ degeneꝵ deuegate er̃at
Credo p̃sagiẽtib iã uiciuis/ noua ex urbe uencuros / q̃ eos rel
quos q moitales et t̾raꝵ orbẽ / iugo p̃merẽt / Ea negaciorat
repulsa uiros fortes at magnauimos ĩcicauit/ occasione ita¬
q moꝵ arrepca nõ ad scuprũ si ad quigiũ ⁊ dĩne acq hũane
domꝰ societatẽ/ negatas uirgines rapuert̃ / Quod lic queso
nptas ꝙr ^ adulc̾iũ raptas ac depulsos ĩ suꝑ maritos audimꝰ
les res quũ sane uiri illiꝯ ardorẽ flora excusat Quid̾ ĩquit
ma ppłi paciẽtꝭ nõ fecit nacura reges p̃mos si ĩdustria adid
c̃mẽ exilũ Ecce ꝙ młta uir doctꝰ accauilat ꝓ deffensione
mẽdacii qđ oppugnare ꝓ uirib suũ erat S amicũ gallis ẽ

Expanded text:
qui, si fame ultima laborans panem humili prece poposcerit, negatum non, si possit, eripiat? Atqui populus virorum erat, ita enim scriptum est, unius duntaxat etatis: ad perpetuitatem nuptiis opus erat. Hec a finitimis expetite, non duriter modo, sed contumeliose etiam denegate erant, credo presagientibus iam vicinis nova ex urbe veles et terrarum orbem iugo premerent. Ea negatio ac repulsa viros fortes ac magnanimos incitavit. Occasione itaque mox arrepta, non ad stuprum, sed ad coniugium et divine atque humane domus sotietatem, negatas virgines rapuerunt. Quod hic, queso, ad adulterium raptas, et depulsos insuper maritos audivimus! les? Reliquum sane viri illius ardorem Florus excusat. "Quid" inquit via populi patientis. Non fecit natura reges primos, sed industria. Ad id defensione mendacii, quod oppugnare pro viribus suum erat. Sed amicum Gallis est
Abbreviated transcription (Latin):
uiẽnẽẜ c̃ claudianꝰ / erat gallꝰ ⁊re gallica/ ymo quĩd lugdiuieñ
S excusat errdrẽ uibis uicinitas id ĩexcusabile ꝙͦ de qͦ loqt᷑
magnor homi int̃ cetes hylarii pictauẽẜ dep̃hẽdit errores rͤ
satꝭ ꝑse ꝙm̃ deo gr̃as florẽtẽ uno pyero oue nobili. tare staciũ
oĩgnne gallã no inficior adde si libet et lucanũ ex hyspania Ce¬

Expanded text:
o quidem lugdunensis. Sed excusat errorem urbium vicinitas. Illud inexcusabile, quod de quo loquitur magnorum hominum, inter ceteros Hilarii Pictaviensis, deprehendit errores. Ille sam - Deo gratias - florentem, uno Pyerio cive nobilitare. Statium origine gallum non infitior; addo, si libet, et Lucanum ex Hispania. Ce
Abbreviated transcription (Latin):
nobiliꝰ iõmie cute ec ꝙͣ cordube Staciꝰ uõ suũ poema ꝯcͣludẽs m¬
bet ut poetã ꝯtalũ louge seqͣt᷑ et uesatia semꝑ adoret Qd sig
gͣͥ nult gallꝰ / an nõ uidet ꝙ alienigene quoq d se ip̃is et̾ de nr̃is
sensert sufficiat sibi autĩ ctandianꝰ ałaui sui paulomqled. sq arc¬
q̃itemo poete ãbo barbaria iltũ pit᷑ se diffundũt młtũ frutu

Expanded text:
nobilius Rome civem esse, quam Cordube. Statius vero, suum poema concludens, iubet ut poetam italum longe sequatur et vestigia semper adoret. Quid sibi igitur vult Gallus? An non videt quid alienigene quoque de se ipsis et de nostris senserint? Sufficiat sibi Anticlaudianus Alani sui, paulo minus tediosus Architrenio. Poete ambo barbarici multum pariter se diffundunt, multum frustra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ gaslꝰ uciq nõ ẽ sicut adũsario sufficit aristotilẽ ytalũ nõ fiispesi
sẽpsit culliꝰ phicarꝰ addo ego / nec ethicã no sc̃psit barro methoͤ
addo ego nec ꝓblen̾ta Sumꝰ eiũ / nõ gea nõ barbari s ytali et
latiui ac sc̾psit culliꝰ officioꝵ libios Illa echica sua e̾ rẽpsit. de
re familiaĩ sine de domo sua ycononita scripsit de re pub ͭ ͣ de
re milĩtat illa pollicia sua ẽ/ at gallicula ciclos grrecos amat

Expanded text:
 gallus utique non est, sicut adversario sufficit Aristotilem italum non fuisse. Non scripsit Tullius Phisicam; addo ego: nec Ethicam; non scripsit Varro Methaphisicam; addo ego: nec Problemata. Sumus enim non greci, non barbari, sed itali et latini. At scripsit Tullius officiorum libros: illa Ethica sua est; scripsit de re familiari, sive de domo sua: illa Yconomica; scripsit de re publica, de re militari: illa Politica sua est. At Galliculus titulos grecos amat
Abbreviated transcription (Latin):
penetͣuit ⁊ ĩ pãnoniã ꝯsedit gens asꝑa audax ⁊ bellicosa q̃ p̃ma
post herculẽ cui ea res uirtut̾ admiracõnẽ ⁊ ĩ mortalitat᷑ fidẽ
dedit alpĩi ĩmota inga ⁊ frigore intractabilia cũ ꝯscendit si
lln domitꝭ pãnomiis ꝑ mltos anos cũ funicinus uaĩa bella gesse¬
rũt hortãte dem̃ successu diuisis aginĩbꝰ alui greciã alii maci

Expanded text:
penetravit et in Pannonia consedit;gens aspera, audax, bellicosa, quae prima post Herculem, cui ea res virtutis admirationem et inmortalitatis fidem dedit, Alpium invicta iuga et frigore intractabilia loca transcendit. Ibi domitis Pannoniis per multos annos cum finitimis varia bella gesserunt. Hort
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuĩ ut ait seneca / nẽpe auctorẽ exulẽ respiot quẽ ꝓfugñ cap¬
ta prĩa exignas r̃liq̃as crahẽtẽ. necessitas ⁊ uictoꝵ metꝰ lõgiu¬
qua q̃retẽ in ytaliã deduxit de huit uide qd addidit hic deuiũ
croyanis ẽ cõdita/ Troyã uo q̃s condidit nẽpe ycalus fuit ⁊ thusti
uñ ẽ illud apud uirgiliũ subtͦyãciũ ad ycaliã aduẽtũ hĩc dardauꝰ

Expanded text:
gum capgum capta patria, exiguas reliquias trahentem, necessitas et victoris metus longinqua querentem in Italiam deduxit". Dehinc vide quid addidit: "Hic demumTroianis est condita; Troiam vero quis condidit? Nempe Italus fuit et Tuscus. Unde est illud ap
Abbreviated transcription (Latin):
nirent cã młłta sc̃psit ꝙͣ młta uix quẽcũq lege̾ posse credamꝰ
libet gͣ indignai o uiri maxi  latim eloq̃u p̃clarissia sydera
o ingenioꝵ / reꝵo q oĩ sors ĩmitis huc ae gͣ uesea labores/ et¬
uestre q uigilie ꝑuenert ut gallicũ ad tribunal/ barbarico iudi¬
cio rei esseris ꝙ pħicã et iethaphitam nõ sc̃psist᷑ Itẽ uõ de¬
lirauiẽta i lla nõ ꝓsequor ut res adducit ĩ mim̾as mł ad ꝓpoĩtũ
ꝑtiũetes atq mops m̃tator oĩs suas m̃tes siuł explicat Int᷑
ilia iustinii sui ꝑtẽ nõ exignã cuscribẽdo urbiũ ycalicaꝵ narr¬
at auctores/ de quo igniꝰ quid librũ incegrũ fecit legat autẽ
que dixi senete librũ ad helbiã ibi r̾ciptet om̃s fel̾ne gẽtes al¬
cera exalcã eortas sic more celestiũ et t̾rena noluũt᷑ multi
aliemgene in ytalia brbes cõdiderũt qͥs hoc nestit qdne adrẽ
que aut mũdi ꝑs ẽ ubi nõ ytali brbes q condideit romanũ ĩ

Expanded text:
 multa vix quenquam legere posse credamus". Libet igitur indignari. O viri maximi, o latini eloquii preclarissima sidera, o ingeniorum rerumque omnium sors immitis! Huc ne igitur vestri labores vestreque vigilie pervenerunt, ut gallicum ad tribunal barbarico iudicio rei essetis, quod Phisicam et Methaphisicam non scripsistis? Iam vero deliramenta illa non prosequor, ut res adducit innumeras, nil ad propositum pertinentes; atque inops mercator omnes suas merces simul explicat, inter alia Iustini sui partem non exiguam transcribendo. Urbium italicarum narrat auctores, de quo Hyginus quidam integrum librum fecit. Legat autem quem dixi Senece librum ad Helviam: ibi reperiet omnes ferme gentes, alteram ex altera ortas. Sic more celestium et terrena volvuntur. Multi alienigene in Italia urbes condiderunt. Quis hoc nescit? Quid ve ad rem? Que
Abbreviated transcription (Latin):
tati dissoniẽ ꝙͣ gͣnicas/ S audĩe galłu huic bideor ꝓcestãtẽ/ n
rõnũ hostẽ in cescio ͫ adduxĩs nõ credã/ Est plane hostis ex
ore laus nngens n ͨ ĩmĩco uirgiliꝰ ait ip̃e host᷑ tenõs ĩsigni lau¬
de fẽbat aꝑiat ñc aure gallꝰ ⁊ c̾stã ĩsolencie diuicat st lõ
sꝑ placida s inc̃dũ ua incipiat audire /acq ut bĩs tand opĩoib
docꝰ sit/ ꝯtrecũ pulu̾e̾m erroris /e canda gallice lenitatꝭ exoiciat

Expanded text:
 gravitas? Sed audire Gallum hic videor protestantem: "Nisi romanum hostem in testimonium adduxeris, non credam". Est plane hostis ex ore laus ingens, nec immerito Virgilius ait: ipse hostis Teucros insigni laude ferebat. Aperiat nunc aurem Gallus et cristam insolentie demittat, ut non semper placita, sed interdum vera incipiat audire; atque ut veris tandem opinionibus locus sit, concretum pulverem erroris e cauda gallice levitatis excutiat.
Abbreviated transcription (Latin):
da phisitã ruitat mecha phisitã spuit nõ st̾psit psticam culliq sẽp¬
sit aut de legib ⁊ de achadenias de laud̾e philoro phie lib ͫ quo
re / ad rectũ iter uite ⁊ adscudũt uitatis adincũ ingeune p̃dicat
dixerit ego nestio adusariꝰ forsitã meꝰ iat laudũ anceps sollio¬
cii gassicaꝵ / nõ scripsit culliꝰ ph̃icã / l sẽpsit de eentia mudi de
nã deoꝵ/ de dĩnacone/ de fato de senectute de auucitia de cor¬
solacõne/ de gloria de cuschulanis astiomibꝰ/ de fine bouores

Expanded text:
isicam ructat, Methaphisicam spuit. Non scripsit Phisicam Tullius; scripsit autem de legibus, de Academicis, de laude philosophie librum, quo se ad rectum iter vite et ad studium veritatis adiutum ingenue predicat dixerit, ego nescio; adversarius forsitan meus scit, laudum auceps solicitus gallicarum. Non scripsit Tullius Phisicam, sed scripsit de essentia mundi, de natura deorum, de divinatione, de fato, de senectute, de amicitia, de consolatione, de gloria, de tusculanis questionibus, de fine bonorum et
Abbreviated transcription (Latin):
tonie cõnnus labit᷑ notitia iunitoris i frat᷑ ^/auiulius
int̾fectus / muuitor añt rescͣcus in regnũ fuit / Sñ a frẽ p
uffus exulaat Credo ib̾i pła ẽẽ tałia O hec/ se legẽti sea¬
t̃ obculetũt sperabat ut anguror barbaris suis loquiat¬
qr idro sibi lic̾e om̃ia / nõ discreturis quid seri uireb ⁊ qͥd̾
faqͣr sit Iamq sale / equis ꝙ aurib sm̃a austiloqã mera

Expanded text:
oris enim frater Amulius interfectus, Numitor autem restitutus in regnum fuit, unde a fratre pulsus exulabat. Credo ibi plura esse talia, sed hec se legenti statim obtulerunt. Sperabat, ut auguror, barbaris suis loqui, atque ideo sibi licere omnia, non discreturis quid veri in rebus et quid falsi sit. Iamque vale, equisque a
Abbreviated transcription (Latin):
fert᷑ ꝙ a suo cͥsu facisiꝰ soł flectat᷑ ꝙͣ ille a suo ꝓꝑoĩto ⁊ ꝓg̾ssu
exmfecto exilio ad oĩginis illam sue locũ ⁊ ad acrẽ ꝓpũ redux¬
isti nõ tñ ate id tã facile gescũ ꝙͣ a me facile dictũ ẽ Mãg¬
nus labor fuit magna sedulicas iugens ars mirt̃ q alti pc̃o¬
ris acumẽ uno actu cot cã ualidas radices sine offensiõe cõ¬
uellere / e quid loqͦr ym̃o uõ cũ offensione ac̾rima ⁊ młcõꝵ /
dolõe gͣuissio s docta manꝰ ac suauis aspr̃ĩa nulu̾a leui tac

Expanded text:
fertur, a suo cursu facilius sol flectatur quam a suo ille proposito icorum usus, ex infecto exilio ad originis illam sue locum et ad aerem proprium reduxisti. Non tamen id tam facile a te gestum quam a me facile dictum est. Magnus labor fuit, magna sedulitas, ingens ars mirumque alti pectoris acumen uno attractu tot tam validas radices sine offensione convellere. O quid loquor? imo vero cum offensione acerrima et multorum dolore gravissimo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ego dñ sibi scribe̾ nõ siliu ꝙͣ roͣne sedis ãgustiã galłꝰ iite
nõ bidet dñ ad euarrandas felicitates animonitas/ magno
bistr ĩ ꝑlumes alas expliousset s recẽtꝭ magne q imẜie ił ob¬
litos alios credidit uł oblicus ẽ bnũ hũs ñc ⁊ paĩ fid̾e ac ss̃¬
licitate subitũ opportuisse Inͨ opportẽ põcificẽ roͣnũ armata

Expanded text:
ego, dum sibi scriberem, non silui. Quam romane sedis angustiam Gallus iste non vidit, dum ad enarrandas felicitates avinionicas magno nisu implumes alas explicuisset? Sed recentis magneque miserie vel oblitos alios credidit, vel oblitus est. Unum his nunc etiam pari fide ac semplicitate subnectam: non oportuisse nec oportere Pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
b̾uit cõsit̾i Sepe in uł ĩnuicos ad cofẽsione sui uĩtas coccit
i nõ mõ misabłe s scupendũ ꝙ i  ipa nrb̃d sit ⁊ amitis spet
hostib ben̾ata / acq añ om̃s alias in hono e ssĩt solis fitiõ car¬
dĩalib odio sit atq ꝯcẽꝑtiũ quos cu uerus prͣ hortab ͥnt ee
aĩos ponat nouos indũat sꝑõsã cuã ure sua diligat ba sis
unda ⁊ famelica exc̾nas bestiãt ⁊ pastãt neq sua ncsigł
cħiam nõ solũ celestibꝰ/ et et̾ius dicũs s tepa ᵇ ac t̾renis q̃s¬

Expanded text:
ogit. Id non modo mirabile sed stupendum, quod hec ipsa urbs sic et amicis semper et hostibus venerata atque ante omnes alias in honore habita, solis filiis suis cardinalibus odio sit atque contemptui. Quos tu verus pater hortabere ut hos animos ponant, novos induant, sponsam tuam matrem suam diligauda ac famelica externas vestiant ac pascant, neque sua indiga clesiam non solum celestibus et eternis divitiis sed
Abbreviated transcription (Latin):
in epła ad faustinũ Imesto scilo ac pio mẽiuit pĩ ambrosi ꝯno¬
ruptas nrbes deflens / oiuibꝰ hodie et si nõ omib plena tuͣs¬
in ꝑꝑetuũ ꝓscͣtas dixit ac diruptas Et ad suiã tota hec pta¬
lie ꝑs quẽ candidas alꝑes/ ac uiridẽ apẽniuũ int̾iacet lił̃co
hũs ꝙĩb ẽ dicior frequẽtior q ꝙͣ ãtiq̾tus sũit ꝑtes alie hũaui
mor ẽ st̾atis / saĩetate cestãt᷑. Cec̾m opinẽt᷑ ut lib ũ e .r. o

Expanded text:
m in epistola ad Faustinum mesto stilo ac pio meminit pater Ambrosius norutas urbes deflens, quibus hodie etsi non omnibus plena tranin perpetuum prostratas dixit ac dirutas. Et ad summam tota hec Italie pars que candidas Alpes ac viridem Appenninum interiacet multo his temporibus est dicior frequentiorque quam antiquitus; partes alie humani morem status varietate testantur. Ceterum opinentur ut
Abbreviated transcription (Latin):
missus erat nlło meliꝰ mõ rñdeĩ pocuit /ꝙͣ re ip̃a nõ mõ eir nõ
dituli ͭ ͥ destiatũ it̾ s accelãsci r̃colens sepe moras mm̃as mag¬
nis pñcipus noousse : Quĩ qudd rex si ut facit filiałr te auiat
⁊ sidelit̾ uenãt᷑ gandebit tand / ibi te eẽ ubi ⁊ tbi ⁊ salubeiꝰ
sis ⁊ mũdo/ mest nõ sũ nestiꝰ molle quidd aĩo nr̃is ac cen̾iun

Expanded text:
nullo melius modo responderi potuit quam re ipsa. Non modo enim non distulisti destinatum iter, sed accelerasti, recolens sepe moras nimias magnis principiis nocuisse. Qui quidem rex si ut facit filialiter te amat et fideliter veneratur, gaudebit tandem ibi te esse ubi et tibi salubrius sis et mundo. Inest no
Abbreviated transcription (Latin):
resiqͦꝵ alt̃ iuxͣ et ꝑꝑe itͣ ytasie fines ortus t̾te intͣ ytaliãꝰ
doctos ⁊ nut̾tꝰ alt̃ in ytalia ꝯu̾sus et ꝯũsatus oũis in ycałia
sũt sepulti nullꝰ est gallicus millꝰ doctꝰ in gallia / Ius stͣꝙ
quo ucii ytali ꝯdiderũt condicũq ytali exposuerũt ita ut
Utatut ao queraut᷑ de lacĩs loqr tił huic orti oñis uł hc doc¬
ti s quid ago aͥs rẽ t̾tissimã uerbis traho radio aroñ urrare

Expanded text:
fines ortus, certe intra Italiam doctus ac nutritus, alter in Italia conversus et conversatus; omnes in Italia sunt sepulti. Nullus est gallicus, nullus doctus in Gallia. Ius utrumque quo utimur itali condidere, conditumque itali exposuere, ita ut Italiam non querantur, de latinis loquor, vel hinc orti omnes vel hic docti. Sed quid ag
Abbreviated transcription (Latin):
uec fiet q̃sq̃s quał eẽ cupit ñ se oderit e qͣlis ẽ oscende sẜi¬
bus uagis ad huc malas domos rodaui ⁊ palust̾a rura q̃¬
rencib loca illa salubria ubi fcñ̃ ẽ ꝙ Iauitor celi doctor
orbis ꝑit̾ ut de ucͦq cauit s ͨ ca Iauitor celi iudices scli

Expanded text:
«Nec fiet quisq«Nec fiet quisqbus vagis, adhuc malas domos Rodani et palustria rura querentibus, loca illa salubria, ubi effectum est quod ianitor celi, doctor orbis pariter, ut de utroque canit ecclesia, iudices seculi
Abbreviated transcription (Latin):
cõnectat qũtũ nẽ addicũ cłm ac cui pane ⁊ aqua dudũ alce
feliciꝰ qui post eã in delicus hũisti Susape suꝑ hũs pr̃uã ira¬
aidiã increpa argue ĩp̃hende/ castiga pone frenũ appetitiuu
alieno qui iã diu cuo ꝓp̾o posusti Solent bicũs irasci maxĩẽ
teiũ hẽmus religio et ieimũ dederũt S p̃ om̃ib ilłã de
qua mltã libens audio nalis atq ĩnata frugalitas / ut gule
irascaris pͣtus t̾buit ut castutes: Qmi regis isrł intende  q̃
deducis uelut oũẽ iosepħ ne lastiuẽt ouẽs bide pastor g̾gis
egregie et memẽto qͣuis gͣmora suit alia duo tñ hͨ sicia eẽ
q̃ maxie bestialẽ acliuẽ q huii faciũt hũanã bicã gulã
acq luxĩa doce frẽs ac filios cuos sꝑue̾ q̃ amabãt amare
q̃ metuũt. Que uo oderũt odisse seip̃os ͤ ͥ q̃ cãdiu oderũt qd
amand ea̾t : dignũ lictĩs aureis augustiui uerbũ ẽ : nemo
p̃t ꝑfce̾ dilig̾e quo uotat᷑ ñ oderit uñ uoccit᷑ Et post pauca

Expanded text:
 pane et aqua dudum alte felicius, qui poscam in delitiis habuisti, suscipe super his paternam iracundiam, increpa, argue, reprehende, castiga, pone frenum appetitui alieno, qui iampridem tuo proprio posuisti. Solent vitiis irasci maxime qterium, heremus, religio et ieiunium dederunt, sed pre omnibus illa de qua multa libens audio naturalis atque innata frugalitas, ut gule irascereris. Papatus tribuit ut castiges. «Qui regis Israel intende, qui deducis velut ovem Ioseph», ne lasciviant oves vide, pastor gregis egregie. Et memento, quamvis graviora sint alia, duo tamen hec vitia esse que maxime bestialem acclinemque humi faciunt humanam vitam: gulam atque luxuriam. Doce fratres ac filios tuos spernere que amabant, amare que metuunt queve oderunt, odisse seipsos qui tam diu oderint quod amandum erat. Dignum literis aureis Augustini verbum est: «Nemo potest perfecte diligere quo vocatur nisi oderit unde revocatur». Et post pauca:
Abbreviated transcription (Latin):
inꝙͣ sentio ꝙͣ si om̃ib int̃fuisse¬
blandicias ac susurros ex
ꝓpoitũ admurari co gor nͨ nurari satis possũ rcupor iug¬
cns mõstrũ iucred̃ ies / roͣue ecc̃e cardĩales sic ronã brbẽ
roͣnami eccliam sic odisre ut̾ fornidare /uł sꝑu̾e̾/ Quis eñ

Expanded text:
illos sentio quam si omnibus interfuissblanditias ac susurros ex propositum admirari cogor nec mirari satis possum. Stupor ingens, monstrum incredibile, romane ecclesie cardinales sic romanam urbem, romanamque ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mapiͫ ꝙ reges aut pũcipes quibꝰ te ꝓ ecc̃e decore moris¬
ñ pbes qũs ꝯsentietes ace añs cota mẽte discordes / suauit᷑
gͣuit᷑ q ut ĩiqua uota deponent / admonẽdi erat aũ alios ĩ¬
clicus reꝵ francoꝵ / eccẽ filiꝰ q̃ deuote quid s inuenili amo̾e¬
ees ad te abicũ meditatẽ quos potuit laq̃os direxit / quibus¬
aglicos sacros pedes apłicos / ad oẽ pui / rañ q opus ĩpłicaret

Expanded text:
 quod reges ac principes quibus te pro ecclesie decore morigerum prebes, his consentientes, a te autem tota mente discordes suaviter graviterque ut iniqua vota deponerent admonendi erant. Ante alios inclitus rex francorum eccesset, ad te abitum meditantem quos potuit laqueos direxit, quibus sacros pedes apostolicos ad omne pium sanctumque opus parat
Abbreviated transcription (Latin):
exilii finẽ aͥcͣ pñcipiũ horrebãt/ o ꝯsuetudo cũctis in rebus
potetissiã de prĩa exilĩ de exilio prĩa fecisti Que dĩa ut¬
⁊ oliu in notissĩa elaco aĩoꝵ respñes indignãt᷑ ꝙ̃ꝙ̃ auribus
delicatĩs inf̾t᷑ asꝑiꝰ obstitisset Illi igit sc̃psi / ad quẽ culpe
tate neq condicõnẽ s inceconẽ sẽbentis exaĩat  ꝓcedo coite
⁊ sos tnͣseo quos cuo iure ꝯpeste̾ potãs uł si cepto hẽrent

Expanded text:
exilii finem ut principium horrebant. O consuetudo cuntis in rebus potentissima, de patria exilium, de exilio patriam fecisti. Que omn michi notissima elatio animorum respuens indignanter quicquid auribus delicatis infertur asperius obstitissent. Illi igitur scripsi ad quem culpe tatem neque conditionem sed intentionem scribentis examinat.  hos transeo quos tuo iure compescere poteras vel si cepto hererent
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑaui uideo mrem meã sua in sede ubi te sospite di egra c̃
nõ pot̾i̾t/ Te inbente reducta te oirance sanabit᷑ Incende il¬
si nũt aliue p̃r toto sacre mẽtis iugenio/ qd t̾ remedioꝵ fe¬
racissimũ is dedit qui sponte ncc̃itatib ⁊ tanco te p̃destiaũt
officio mores corrige Med̾e langnorib auaͣ freua pelle et¬
ptus ab̾icõnẽ sobrĩtatẽ deꝑdicã depulsu q ꝓcul resutue

Expanded text:
avi. Video matrem meam sua in sede, ubi te sospite diu egra esse non poterit; te iubente reducta, te curante sanabitur. Intende illi nunc, alme pater, toto sacre mentis ingenio, quod tibi remediorum feracissimum is dedit, qui sponse necessitatibus et tanto te predestinavit officio. Mores corrige, medere langoribus, avaritiam frena, pelle procul ambitionem, sobrietatem perditam depulsamque restitue
Abbreviated transcription (Latin):
conds auribͣ audiat ip̃m de mort̾e a lcis ihm uotib nomissimibi
esoieus ꝙ ⁊ u̾ocãtẽ / airaclĩ cestes exii fonces ibi sũt to¬
frego q ascus dedisse sacrũ caput fama est sis ini ip̃is lo¬
cio q̃ scacesa cerx actigat Si deuote uoces illas audierit
de qũs foncib ꝑio haustu uibm̃t ⁊ symꝑhonias cũsalpĩas sꝑũet

Expanded text:
sum vocibus novissimisque suspiriis invocantem. Miraculi testes eximii fontes ibi sunt totidem quot saltus dedisse sacrum caput fama est, his ipsis in locis que cesa cervix attigerat. Si devote voces illas audierint, deque his fontibus pio haustu biberint, et simphonias transalpinas spernent
Abbreviated transcription (Latin):
poete ⁊ philosophi aͥnastasl mortu¬
orũ fucura ẽẽ consenount nemo q̃¬
rat a nobis que admodũ siel possit nͨ
S si apũcipio deus h̃oiem netis quo
menarrabili mͦ iusticuit credamus
abeodem rescitiu uet̾em posse qui no¬
nũ fecit / Nũc reliuqua subuettu
ueniet gͥ sũii ⁊ maxnm dei filus
uc uios ac mortuos indicet Sibil

Expanded text:
poetae et philosophi anastasim mortuorum futuram esse consentiunt, nemo quaerat a nobis quemadmodum fieri possit. nsed si a principio deus hominem nescio quo inenarrabili modo instituit, credamus ab eodem restitui ueterem posse qui nouum fecit. Nunc reliqua subnectam. ueniet igitur summi et maximi dei filius, ut uiuos ac mortuos iudicet
Abbreviated transcription (Latin):
set aliquis qui ueĩcatem pꝑsam ꝑsungũlos ꝑ sectasq diffusam col¬
ligẽt in unũ ac redige̾t incorp us ĩs ꝑfecto nõ dissenciret anõb̾
S hoc nemo fac̾e ñ ueri peritus ac saens ꝑotest uerũ añt sãe
nõ ũ eius est qui sit doctus adeo Nemo eñi pocest alit̾ repudi¬
arr que falsa sut elige̾ ac ꝓb̃ae que uera S si uel casu effi¬
cẽt cercissime philo sopharet᷑ Et ꝙͣuis nõ posset diminis testiilio

Expanded text:
set aliquis qui ueritatem sparsam per singulos per sectasque diffusam colset aliquis qui ueritatem sparsam per singulos per sectasque diffusam colligeret in unum ac redigeret in corpus, is profecto non dissentiret a nobis. sed hoc nemo facere nisi ueri peritus ac sciens potest, uerum autem scire non nisi eius est qui sit doctus a deo. neque enim potest aliter repudiare quae falsa sunt, eligere ac probare quae uera: sed si uel casu id effice
Abbreviated transcription (Latin):
obicũ quid de hũb faciunt facturi ne sunt Quid illis opus ẽ che¬
saurs aiaꝵ Ipi illi exquo fonte o̾iut᷑: Quori ͦ aut qua̾e aut une
mlci sunt ita fit uc si ab illa rerũ sua ꝙͣ suꝑuis cõp̃hendima
aberrauĩs om̃is racio intereat adinchilum onna renoluant᷑ E
runt ꝙͣuis ea fere quibus simĩa sp̃a constat ⁊ bideruit ⁊ ep¬
ces/ nec causas reꝵ nec cõsequentias nec raciones ut simam illã
que cõrinet uniu̾sa et cõpingerent et implerent facile ẽ aũt
spondere ꝓpositũ est quod̾ est pocius calipniari ⁊ iniudere sed
docemꝰ nullam sectam fuisse tam demani demq neq pħ̃oꝵ quẽꝙͣ¬
tam manẽ qui nõ uiderit aliquid exbeis. D dum contͣ dicendi
scudio insaniunt dumi sua eciã falsa defendunt alioꝵ eciã uera
subuertunt nõ cancũ elapsa illis ueritas est quã sequere sim¬
labant s ip̃i eam pocissimũ suo uicio ꝓdiderunt Quod si excitis¬

Expanded text:
obitum, quid de iis faciunt facturiue sunt? quid illis opus est theobitum, quid de iis faciunt facturiue sunt? quid illis opus est thesauro animarum? ipsi illi ex quo fonte oriuntur? quomodo aut quare aut unde multi sunt? ita fit ut si ab illa rerum summa quam superius conprehendimus aberraueris, omnis ratio intereat et ad nihilum omnia reuoluantur. a ipsa constat, et viderint, et extes nec causas rerum, nec consequentias, nec rationes; ut summam illam, quae continet universa, et compingerent, et implerent. Facile est autspondere propositum est, quod est potius calumniari et illudere: sed docemus, nullam sectam fuisse tam deviam, nec philosophotam inanem qui non uiderit aliquid ex uero. sed dum contradicendi studio insaniunt, dum sua etiam falsa defendunt, aliorum etiam uera subuertunt, non tantum elapsa illis ueritas est quam se quaerere simulabant, sed ipsi eam potissimum suo uitio perdiderunt. quodsi extitis
Abbreviated transcription (Latin):
Qudo si est dictu nefas/ nec pucandũ est fiei posse ut nõ obaliquam
maxnũa racionẽ fuei̾t cõstitutũ quod uide̾aluꝰ maxia racõe coñ¬
scare que pocest racio inhus eridĩbus pͣuaꝑ religioniẽ ⁊ inhac ꝓ¬
suasione p̃ħoꝵ qua ꝑucant aĩas iiterire profecto iuilla Quidet
habent dicere cur dii qomibus tam diligent̾ suis queq cẽporibus
exhibeant an ut illis far ⁊ merum demus et odorẽ churis et sãc¬
uue pecudim que neq nimortalibus graca esse possunt quar
fragilla neq usui ẽẽ exꝑtib corꝑũ quia hec ad usum corꝑaliũ dle¬
ca sunt et cam si ea desiderarent sibi ip̃i possent exhibẽ eĩ bel
quousꝙ Suatenꝰ hoĩes aut quã ob̾rem ꝓcreati Cur nascunt᷑ int̾e¬
unt succedunt rononant᷑. Quid dii extultibus eoꝵ assequũt in
post mortem inchil̃ fucuri sunt: Quid p̾stant quid pollicent᷑ qa
iinant᷑ aut hoĩbus auc dũs dignũ  uel si manent aĩe poro

Expanded text:
Quod si est dictu nefas, nec putandum est fieri posse, ut non ob aliquam maximam rationem fuerit constitutum, quod videas maxima ratione constare; quae potest esse ratio in his erilosophorum qua putant animas interire? profecto nulla. quid enim habent dicere cur dii hominibus tam diligenter suis quaeque temporibus exhibeant? an ut illis far et merum demus et odorem turis et sanguinem pecudum? quae neque inmortalibus grata esse possunt, quia sunt fragilia, neque usui esse expertibus corporum, quia haec ad usum corporalium data sunt: et tamen si ea desiderarent, sibi ipsi possent exhibere, cum uequousque, quatenus homines aut quam ob rem procreati? cur nascuntur intereunt succedunt renouantur? quid dii ex cultibus eorum adsecuntur qui post mortem nihil futuri sunt? quid praestant, quid pollicentur, quid minantur aut hominibus aut diis dignum? uel si manent animae post
Abbreviated transcription (Latin):
nnde abet epitirei doginatis orgimita psiytagoe repug sis¬
uenti migrar aĩãs de corpibus secutate ac morte cõfeços ⁊ insinu¬
mare se nõuis ac recens uar̃is ⁊ casdem semꝑ renasti mꝰ in homĩe mͦt
peade inddo inbestia modo iolucre / ⁊hac ucione inmortales de qrod se¬
pe Saioꝵ ac dissimiliu corpũ donialia cõnutent Eue sina deliri ho¬

Expanded text:
era Epicurei dogmatis argumenta Pythagorae repugnant disera Epicurei dogmatis argumenta Pythagorae repugnant disserenti migrare animas de corporibus uetustate ac morte confectis et insinuare se nouis ac recens natis et easdem semper renasci modo in homine modo pecude modo in bestia modo in uolucre et hac ratione inmortales esse, quod saepe uariorum ac dissimilium corporum domicilia commutent. quae s
Abbreviated transcription (Latin):
exsiores in exciua corꝑis porrigunt᷑ ⁊ extͦmi ac cenuor es ru
desicience bona fontis arestunt Nec tam quia Sensus corpis
defeat aĩe sensse exciugue ⁊ occidere pucandum est  dͣ ẽñ
aiã corpe deficience s corpus discedence brucestit quia seusim
om̃em trahit seomii sum aũt pñs dĩa sensum tribuat corpoi¬
⁊ umẽ id efficiat fieĩ̾ nõ potest ut nõ ip̃a ꝑse uiat ⁊ sentiat qm̃¬
ip̃o est ⁊ sensus ⁊ uica/ Nam ꝙ ait ꝙ si immortalis nr̃a for et
nens nõ talii re moriens dissolui conqueret᷑ ẜ ire foras uestẽ¬
q resuiquẽ ut ancus equidem nnꝙͣ uidi qui sequere in morte dissolmi S
isse fortasse epicuren᷑ aliquẽ uiderat eciã dum moritur philophantent
ac de sua dispdlucõe iextͣmo spũ disserentẽ & nom̃o sci p̃t ucrtĩ dissolu
si senciat an corpe lib̃ari cũ mexicu liugna mucestat᷑  Aami dum seu
distates ⁊d ant esde signifitãt at si adhuc possunt boce ꝓmiciã¬

Expanded text:
exiliores in extrema corporis porriguntur et extremi ac tenuiores riui deficiente uena fontis arescunt. nec tamen quia sensus corporis deficit, animae sensum extingui et occidere putandum est. non enim anima corpore deficiente, sed corpus anima decedente brutescit, quia sensum omet vivere id efficiat; fieri non potest, ut non ipsa per se et ipsa est et sensus et uita. nam quod ait: quodsi inmortalis nostra foret mens, non tam se moriens dissolui conquereretur, sed magis ire foras uestemque relinquere, ut anguis, equidem numquam uidi qui se quereretur in morte dissolui: sed ille fac de sua dissolutione in extremo spiritu disserentem. Quomodo sciri potest, utrum dissolvi se sentiat, an corpore liberari, cum testantes idque aut gestu significant aut si adhuc possunt, et uoc
Abbreviated transcription (Latin):
isiquis qm ueritatẽ spersam ꝑ sungulos ꝑsectas q diffrisam collig̾et n
ois ac redigeret incorꝑus ĩb ꝑfecto nõ dissentiret a nobis S hoc ne¬
uis sac̾e ñ ueri peritus ac saeus p̃t uerũ aũt sc̾ie u ñ eius ẽ quisit
doctis adeo / Ntemo ent̃ p̃t alit̾ repudiare que falsa sunt elige̾ ac ꝓẜa¬
re que uera S si uł casu tõ effice̾t cercissime philosopharetur Et qͣsus
nõ posset duiis cescimonus illa deffendere cam se ip̃am ueritas Il̃¬
suscraret sus luuime: Qua̾e intredibilis est ueror illoꝵ qui cũ aliqa
seltam ꝓbaueruit ei q se addixeriñt ceceras dampuant tꝙͣ falsas ⁊
manes armant q se ad płiendum ut quid deffande̾ debeant sciendes
net quid refuca̾e incursantq passim sine delectu om̃̃a que affeip̃t
quid̃iq dissencimnt : obhas eoꝵ ꝑtinatissimas contenciones nulla exti

Expanded text:
aliquis qui ueritatem sparsam per singulos per sectasque diffusam colligeret in unum ac redigeret in corpus, is profecto non dissentiret a nobis. sed hoc nemo facere nisi ueri peritus ac sciens potest, uerum autem scire non nisi eius est qui sit doctus a deo. neque enim potest aliter repudiare quae falsa sunt, eligere ac probare quae uera: sed si uel casu id efficeret, certissime philosopharetur, et quamuis non posset diuinis testimoniis illa defendere, tamen se ipsa ueritas inlustraret suo lumine. quare incredibilis est error illorum qui cum aliquam sectam probauerint eique se addixerint, ceteras damnant tamquam falsas et inanes armantque se ad proeliandum nec quid defendere debeant scientes nec quid refutare incursantque passim sine dilquicumque dissentiunt. Ob has eorum pertinacissimas contentiones nulla extit
Abbreviated transcription (Latin):
feros d euo sroicus dociũt ⁊ scd̾us pioꝵ alimpiis ẽẽ discretas ⁊ illos
quidem quiecas ac delectabiles incolere regiones hos nͦ luereaye¬
nas incenehrosis locis acq niceni noragiũbus horrendis Idem
nobis ꝓꝑhe palam faciũt Eigo epiturus errauit qui poecaꝵĩs
esse fictinentũ pucauit ⁊ ilłas inferoꝵ penas que ferantur in hac¬

Expanded text:
eno Stoicus docuit et sedes piorum ab inpiis esse discretas et illos quidem quietas ac delectabiles incolere regiones, hos uero luere poenas in tenebrosis locis atque in caeni uoraginibus horrendis: idem nobis prophetae palam faciunt. ergo Epicurus errauit, qui poetarum id esse figmentum putauit et illas infero
Abbreviated transcription (Latin):
ligiens Corpus et̃ra fictũ acq solidatũ ẽ aia inse incsu  con¬
dreti inchil ponderis ẽrem habet ut placo disserebat᷑ Iaet
cũ cantã porret ħẽ solertia tantã uii cantã celeĩtacem
ioignem theret ecelo Corpus g quĩ fictũ axponderoso
⁊ corruptibili elemento ⁊ tangibile ẽ ⁊ uisibiłe corrũꝑit᷑ atꝙ ocadi
nec uini repellere pocest quĩa sub apꝑectũ ⁊ suẜ cactũ ueustꝰͣ dit
aũt quia cenitate sua omem cactu sugit mullo ictu digołu anmua¬

Expanded text:
fugiens. corpus e terra fictum atque solidatum est, anima nihil in se concreti, nihil ponderis terreni habet, ut Plato disserebat. nec enim tantam posset habere sollertiam, tantam uim, tantam celeritatem, nisi originem traheret e caelo. corpus igitur quoniam fictum ex ponderoso et corruptibili elemento et tangibile est et uisibile, corrumpitur atque occidit nec uim repellere potest, quia sub aspectum et sub tactum uenit, anima autem quia tenuitate sua omnem tactum fugit, nullo ictu dissolu
Abbreviated transcription (Latin):
am cansa imũdum ⁊ om̃ia que it eo sunt qr facta scoiti locunt
dm nos diuine lr̃e docent/ Errauit go Democ̾tus qui uermitulo¬
rã uiꝰ pucauit effusos esse det̾ra mulło auctore milla q racioneꝰ
uur dn fdimatus sit homo diuiui sacͣmenti est Ꝙ qr ille sc̾e non
uocãt hnanam uitã deduxit ad nchilũ Ad uircutẽ capestenda
pecdem subingauit Immortales est aĩas ferecides ⁊ płato
dispucauerunt hec uͦ ꝓp̃a est in nr̃a religione doct̾ua ano
ditheartꝰ cum democ̾io errauit qui ꝑire cũ corꝑe ac dissolm̃ ar¬
gumentꝰ est : Esse inferos reuo sroĩcus docint /⁊ sedes poꝵab
ipus esse discretas ⁊ illos quidem quietas ac delectabiles incole
rectiones ħos nͦ luere penas incenebrosis locis atq inceni no-¬
ratzimb horrendis: Idem nõb ꝑph̃e palam faciũt : Ergo e¬
piourus errauit qui poecaꝵ id esse figinentũ pucauit ⁊ illas in

Expanded text:
a mundum et omnia quae in eo sunt esse facta Stoici loquuntur: idem nos diuinae litterae docent. errauit ergo Democritus, qui uermiculorum modo putauit effusos esse de terra nullo auctore nullaque ratione. cur enim formatus sit homo, diuini sacramenti est, quod quia ille scire non poterat, humanam uitam deduxit ad nihilum. ad uirtutem capessendam pecudem subiugauit. inmortales esse animas Pherecydes et Plato disputauerunt: haec uero propria est in nostra religione doctrina. ergo Dicaearchus cum Democrito errauit, qui perire cum corpore ac dissolui argumentatus est. esse inferos Zeno Stoicus docuit et sedes piorum ab inpiis esse discretas et illos quidem quietas ac delectabiles incolere regiones, hos uero luere poenas in tenebrosis locis atque in caeni uoraginibus horrendis: idem nobis prophetae palam faciunt. ergo Epicurus errauit, qui poeta
Abbreviated transcription (Latin):
Transeanus ñc icissim adea que uirtuti repugiant ut etã ex
hũs iumorcalicas ałe coluigadir uicia om̃ia cemꝑalia sunt cdp̃¬
sens em̃i cõmonentur Ire impetus recepta ultionẽ sedat᷑ libenus
boluptas corꝑis finis est cuꝑidicatẽ aut sacietas eaꝵ reꝵ quas
expecit aut ałioꝵ affeciũ cõmociones interimũt. Ambicis in¬
ꝙ honores ꝙ uoluitͥ adepta est cosenestit Item cer̾a uicia cõrisse
ac ꝑmau̾e non possunt sed̾ ip̃o fructu quã expetunt fimint᷑ rle¬
dunt gͥ et redenut uirois aũt siue ulla inc̾nussione ipetua et ̃
nec diiredere abeo potest qui eã semel cepit nã si habeat icual¬
lum si aliqũ car̾e ea possuumꝰ redibunt ꝓcmuis uicia q̃ uirtutẽ so¬
mpuduat ⁊ram est gͥ cophensa si deserit si aliqũ secedit elu
uero sibi donnialiũ stabile collocauit in om̃m acti uersari eaui
ncce et hec pt̃ fidelit᷑ depessere uicis et sugare ñ pectus p ͫ
fedit ppemua scacione imuerit. Ip̃a go p̾ircus ꝑpetutas idi

Expanded text:
ut etiam ex his inmortalitas animae colligatur. uitia omnia temporalia sunt: ad praesens enim commouentur. irae impetus recepta ultione sedatur, libidinis uoluptas corporis finis est, cupiditatem aut satietas earum rerum quas expetit aut aliorum affectuum commotiones interimunt, ambitio  honores quos uoluit adepta est, consenescit; item cetera uitia consistere ac permanere non possunt, sed ipso fructu quem expetunt finiuntur. recedunt ergo et redeunt. uirtus autem sine ulla intermissione perpetua est nec discedere ab eo potest qui eam semel cepit. nam si habeat interuallum, si aliquando carere ea possumus, redibunt protinus uitia, quae uirtutem spugnant. non est igitur conprehensa, si deserit, si aliquando secedit: cum uero sibi domicilium stabile conlocauit, in omni actu uersari eam necesse est nec potest fideliter depellere uitia et fugare, nisi pectus quod insedit perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
tam orata tam magna neq fie̾i̾ neq disponi ⁊ ordiuari siue aliqo
prudencissimo auctore potuit et ea sp̃a lratio qua consta̾e ac regi
om̃ia fenciũtur solertissime mentis artifice conficet᷑ hominũ causui
niũt̃m ⁊ onuia que i eo sunt esse facta scoici locunt᷑ Idem nos di
mus tr̃e docent / Errauit gͦ democ̾tus qui uerũculoꝵ mͦ pucabit
effusos esse de tra millo auctore nilla q racione Cur em̃ forma

Expanded text:
 tam magna neque fieri neque disponi et ordinari sine aliquo prudentissimo auctore potuit et ea ipsa ratio qua constare ac regi omnia sentiuntur, sollertissimae mentis artificem confitetur. hominum causa mundum et omnia quae in eo sunt esse facta Stoici loquuntur: idem nos diuinae litterae docent. errauit ergo Democritus, qui uermiculorum modo putauit eff
Abbreviated transcription (Latin):
moitis incedunt que lacissima est qni lace ꝑdicio dñãtur hũs
acerba sunt /ħus senena que deus ad iustigiam p̃cipit queꝙ
nos dei magistei̾o de uirtute ac ueritate usserimus Quibus
urepugnare audebunt hostes se necesse est uirtutis iusticie ꝑ
acebũtur ꝑ agrediar uũt quod̾ suꝑ est ut suus oꝑi possit imꝑo¬

Expanded text:
mortis incedunt, quae latissima est, quoniam late perditio dominatur. his mortis incedunt, quae latissima est, quoniam late perditio dominatur. his acerba sunt, his uenena quae deus ad iustitiam praecipit quaeque nos dei magisterio de uirtute ac ueritate disserimus. quibus si repugnare audebunt, hostes se necesse est uirtutis iustitiaeque fateantur. Adgrediar nunc quod superest, ut finis operi possit inpo
Abbreviated transcription (Latin):
Quĩ aũt sam erunt id est nõ ita uicus nass ut msanabiles nõ¬
sint i credent hus ⁊ sibent᷑ accedent ⁊ q̃mĩq dicimas apca ⁊ psana
⁊sarꝑficia ⁊ quod maxime opus est uera ⁊ mexpulabila u
uidebunt᷑ Nemo uirtuti fauet ũ qui sequi potest sequi aũt nõ fa¬
tale est omibus hni possunt᷑ quos pduptas P rero indicentia cetr¬
peraut ⁊ ꝑ capaces uienitis effecit am si uirts est coleraucia
uoneriuit᷑ Eo fit ut pauꝑes et hniles deo credant faciłius
qn sinit expediti quã duces qui sunt in pedimentis płib impli¬
mo pmio ub cat̾enati ⁊ cõpediti p̾miunt admicũ dñe cupidicass
que ilłos in extricabilibus uinculis irrecut/ Nec possunt moe
ctis aũt uia nõ capit magua ouera gestances anguitus ad¬
modum trames est ꝑꝙͣ insaitia honuem deducit in celum
suit ten̾e nõ pocest ñ qui fuerit expedicius ⁊ midus Nam
i locupłetes multis ⁊ unctentibus sarcis ouerati ꝑmani

Expanded text:
t insanabiles sint, et credent his et libenter accedent, et quaecumque dicimus aperta plana simplicia et, quod maxime opus est, uera et inexpugnabilia illis uidebuntur. nemo uirtuti fauet nisi qui sequi potest, sequi autem non facile est omnibus: ii possunt quos paupertas et rerum indigentia exercuit et capaces uirtutis effecit. nam si uirtus est tolerantia t. eo fit ut pauperes et humiles deo credant facilius, qui sunt expediti, quam diuites, qui sunt inpedimentis pluribus inplicati. immo uero catenati et conpediti seruiunt ad nutum dominae cupiditatis, quae illos inextricabilibus uinculis inretiuit, nec possunt inutis autem uia non capit magna onera gestantes: angustus admodum trames est per quem iustitia hominem deducit in caelum, hunc tenere non potest nisi qui fuerit expeditus ac nudus. nam isti locupletes multis et ingentibus sarcinis onerati per uiam
Abbreviated transcription (Latin):
absauẽcia cupidicaitũ ac libidinũ paciencia doloris cotemptu
mortis etia contͣ corpus aĩa cõcupisot unde credibue nꝑ
bo interire aĩam s dissociari acorpe qr corpus siue nõ mchil

Expanded text:
abstinentia cupiditatum ac libidinum, patientia doloris, contemptu abstinentia cupiditatum ac libidinum, patientia doloris, contemptu mortis, etiam contra corpus anima concupiscit. unde credibile est non interire animam, sed dissociari a corpore, quia corpus sine animo nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sit manibus hũonis laborancũ ꝙ nõ aliqũ adinceĩtũ rediga¬
cur uel iuiria hominũ uł ip̃a cõfrecice om̃ium uecustate at᷑ u
ãĩ oꝑa uidemꝰ etua ⁊Lam quicũq contemptũ pñciũ scudences in
memõiam monimenta ingenioꝵ factoꝵ ꝙ magnoꝵ relinq̃runt
lni plane mentis ac uirticis sue nomẽ indebile quesierũs Ei.¬
go si oꝑa corꝑis ideo mortalia sunt qr ip̃m mortale est sequit᷑
ut dĩa exeo iimortalis aꝑpeat quia bidemꝰ oꝑa eius nõ eẽ mor¬
talia/. Codem m ͦ desiderĩa quoq corꝑis aĩq declarant alłũ
esse mortale alcer sempit̾iũ Gorpũs eñ nchil nͥ cẽpale de¬
siderat id est cibum potũ mo̾umentũ quiecẽ uoluptat̾em et
com hec ip̃a sine micu ⁊ adminiculo animi nec cupe nec aqr
cumi ne corꝑis redundent ea q nõ fragilia s ec̃ua sunt᷑ur
fama dirgitis ut memoĩa nonũs Nam culcũ dei qui cõstat

Expanded text:
quod sit manibus humanis laboratum, quod non aliquando ad interitum redigaquod sit manibus humanis laboratum, quod non aliquando ad interitum redigatur uel iniuria hominum uel ipsa confectrice rerum i opera videmus aeterna. Nam quicumque contemptui praesentium studentes, in memoriam monimenta ingeniorum factorumque magnorum reliquerunt, ii plane mentis ac virtutis suae nomen indelebile quaesierunt. Ergo si opera corporis ideo mortalia sunt, quia ipsum mortale est, sequitur ut anima ex eo immortalis appareat, quia videmus opera ejus non esse mortalia. Eodem modo desideria quoque corporis animique declarant, alterum esse mortale, alterum sempiternum. Corpus enim nihil nisi temporale desiderat, id est, cibum, potum, indumentum, quietem, voluptatem; et tamen haec ipsa sine nutu et adminiculo animi nec cupere, nec atumve corporis non redundent; eaque non fragilia, sed aeterna sunt, ut fama virtutis, ut memoria nominis. Nam cultum Dei, qui constat
Abbreviated transcription (Latin):
est n reset duia cemꝑasem uitã feꝑalis mors sequit᷑ cõsequis
astepit resuritant aĩe aduita ꝑhemĩem quia fino mors cẽpasis
ꝓquisises nnuior casicatis sne fencus capiua r moes enis
ppenia sit̾ ntd̃e ẽ inqua ꝑq enues penas ⁊ nsnta monenta
pro pcc̃is pendit. Sigo iea condicione res posita est ut quibeati sũt
uhat uita corꝑali acq t̾rena semꝑ miseri suit futuri quiata bbnis
que malueriĩt potiti sunt Quos his enenit qui deos adorane e
deũ negligunt: deinde qui iusticiam sequentes in hac uita nuseras
sepe uexati quia nec alit̾ uirtus tenei pocest semꝑ beati sunt fuct
ut quia iam mala ꝑculeruns etiã bonis frnancur Quod hus ut¬
lerem religionẽ dei sequũt᷑ cuꝰ bona sicut ip̃e qui t̾buit sempi¬
p̾ia sunt srud oꝑa corꝑis acq aĩ nõne indicant ẽẽ amuiã mor¬
tis exꝑcem Nam corpus quia ip̃m fragile est acq mortale
q̃c̃q oꝑa molit᷑ eque caduca sunt: Nichil eni cullius ait ẽẽ

Expanded text:
ipsa mors. et quia temporalem uitam temporalis mors sequitur, consequens est ut resurgant animae ad uitam perennem, quia finem mors temporalis ors eius perpetua sit necesse est, in qua perennes poenas et infinita tormenta pro peccatis suis pendit. ergo in ea condicione res posita est, ut qui beati sunt in hac uita corporali atque terrena, semper miseri sint futuri, quia iam bonis quae maluerunt potiti sunt, quod iis euenit qui deos adorant ac deum neglegunt, deinde qui iustitiam sequentes in hac uita miseri saepe uexati, quia nec aliter uirtus teneri potest, semper beati sint futuri, ut quia mala iam pertulerunt, etiam bonis fruantur: quod iis utlestem religionem Dei sequuntur; cujus bona, sicut ipse qui tribuit, sempiterna sunt. quid? opera corporis atque animi nonne indicant esse animam mortis expertem? nam corpus quia ipsum fragile est atque mortale, quaecumque opera molitur, aeque caduca sunt. nihil enim Tullius ait esse
Abbreviated transcription (Latin):
ic deus ip̃e qui est incorruptus granibus ⁊ corruptibilibus ele¬
ilatoñe ⁊ eos qui idem senseruut docͥe acq expłita̾e que cansa que
acio fu̾ĩt tanti oꝑis fabricandi qua̾e hoc aut auꝰ gr̃a fec̾it at id̃ẽ
toi hominũ inquiunt causa mũdus efectus est ⁊ audio s epicurus
ignorat ip̃os honnes quare aut quis effecerit: Nam lucreous cuin
midum dicẽt nõ esse adiis co̾ppitutũ sic ait dicere porro hormũu
causa uoliusse parare p̃claram mũdi nacuram deinde mtułit᷑ Sesipe
et sand em̃ in mortalibus atq ueatis gn̾a nr̃a queat lari
molimenti / ut nr̃a quitꝙͣ causa agere agg̾diant/ meĩco ilłi enĩ nul¬
lam racõnẽ afferebant oir hũanũ genus nł creatũ uł cõsatutũ cct᷑ a¬

Expanded text:
ita, ut Deus ipse, qui est incorruptus, gravibus et corruptibilibus eleita, ut Deus ipse, qui est incorruptus, gravibus et corruptibilibus elePlatonem, et eos qui idem senserunt, docere atque explicare, quae causa, quae ratio fuerit tanti operis fabricandi; quare hoc, aut cujus gratia fecerit. At iidem Stoici, hominum, inquiunt, causa mundus effectus est. Audio. Sed Epicurus ignorat, ipsos homines quare, aut quis effecerit. Nam Lucretius, cum diceret mundum non esse a diis constitutum, sic ait : Dicere porro hominum causa voluisse parare; Praeclaram mundi naturam Deinde intulit: Desipere est. Quid enim immortalibus atque beatis Gratia nostra queat largirier emolumenti, Ut nostra quidquam causa gerere aggrediantur? Et merito. Illi enim nullam rationem afferebant
Abbreviated transcription (Latin):
dumina ⁊ scagna siccan̾nit. Montes ecc̃a de ẽderĩt abrupei ał plauis
curint ad equati plurimas recciones ⁊ ꝯmilcoꝵ fimdamenta monciu
itens ⁊ iutermis ignis absint Et her paꝵ est si membris suis
iẽporat deus ñ etia homimi liceat᷑ ind ͣ corpus. maria excrmutur
olces exciduntur ⁊ aderuendas opes mãora e̾re bistã ẽffodiuit᷑
t quod ne arari quidem sine lac̃atõne diuimi corꝑis potest / ut ĩa
elerati acq impn simus qui dei membra molemꝰ. Pacitur ne gͦ
nuri corpas suũ deus ⁊ debilem se ał ip̃e fac̾e uł ab hõnue fierĩ st¬
i forte diumus ilłe sensus qui muds et om̃ibus mũdi ꝑabus
iustus est u̾mam t̾re faciem relinquit ac se insũna demersit ne quã
dosoris de assidua laceracõe sentiret: Quod̾ si hoc uanũ ⁊ absurdũ
dimum quideñ sp̃m ẽẽ ubiq diffusim eo que om̃ia cõtiueri nõ tam

Expanded text:
flumina et stagna siccauerint, montes etiam uel deciderint abrupti uel planis flumina et stagna siccauerint, montes etiam uel deciderint abrupti uel planis fuerint adaequati; plurimas regiones et multorum fundamenta montium latens et internus ignis absumit. et hoc parum est si membris suis non parcit deus, nisi etiam homini liceat aliquid in dei corpus: maria extru- . untur, montes exciduntur et ad eruendas opes interiora terrae uiscera effodiuntur. quid quod ne arari quidem sine laceratione diuini corporis potest? ut iam scelerati atque impii simus, qui dei membra uiolemus. patiturne ergo uexari corpus suum deus et debilem se uel ipse facit uel ab homine fieri snisi forte divinus ille sensus, qui mundo et omnibus mundi partibus permixtus est, primam terrae faciem reliquit, ac se in ima demersit, ne quid doloris de assidua laceratione sentiret. Quod si hoc vanum et absurdum divinum quidem spiritum esse ubique diffusum, eoque omnia contineri, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
do cimatus ⁊2am mẽdum sic cõsimidiuit ut sit deus mens mũdi
mũdus sic corpus dei qiͣ h ͦ simul ẽẽ ceꝑuit mñdus ⁊ deus at nõ ip̃e
mũdum fecerit quod ⁊ ip̃i fatent᷑ alias cũ hominũ causa p̃dicant
esse fabricatũ ⁊ ee sine mũdo si uelit possit siquidẽ deus ẽ diuna
r ec̾ua mens acorꝑe soluta ⁊ lib̃a Cmꝰ uii maiestatẽ q qũi incelli¬
gere nõ pocau̾t nustuerunt eũ muido id est oꝑi suo und̾e ẽ illud¬
uirgiliauũ  Tocamq insusa ꝑ arcus ⁊ Mens agitat molem ⁊ mag¬
regunt Nam si hec om̃ia que uidemꝰ dei memora sunt iam insen¬
iuilis ab hus cõusticutus cõsticuitur d̾eus qñi membra sensi carẽt
ciens repentinis quas sace motibus uł hiaueruit cerre / ul sepẽde¬
ruit in abrupcum quotiens diuerse fluctibus ⁊ urbes ⁊ insule ab¬
ierut᷑ in ꝓfiuiduni frugifeios campos patudes inudiauerut᷑

Expanded text:
do permixtus. Nam interdum sic confundunt, ut sit Deus ipse mens mundi et do permixtus. Nam interdum sic confundunt, ut sit Deus ipse mens mundi et mundus sit corpus Dei. Quasi vero simul esse coeperint mundus, et Deus; ac non ipse mundum fecerit. quod et ipsi fatentur alias, cum hominum causa praedicant esse fabricatum, et esse sine mundo, si uelit, possit, siquidem deus est diuina et aeterna mens, a corpore soluta et libera. cuius uim maiestatemque quoniam intellegere noVirgilianum: Totamque infusa per artus Mens agitat molem, et magregunt. Nam si haec omnia, quae videmus, Dei membra sunt, jam insensibilis ab his constituitur Deus, quoniam membra sensu carent, epentinis quassate motibus vel hiaverint terre vel descenderint in abruptum, quotiens demisse fluctibus et urbes et insule abierint in profundum, frugiferos campos paludes inundaverint,