comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re. et tumeat fluctib ꝓcellasq partu¬
riat: hac itur. Datum ẽ nob lignũ inqͦ
nauigemꝰ: repleta ÷ t̾ra creat᷑a t̾ua. S nõ¬
dum sumꝰ in t̾ra uiuentium: adhuc ista
t̾ra morientium ẽ. Clamamꝰ autẽ et dici¬
mus: spesmea estu portio mea int̾ra uiuẽ¬
tium. In t̾ra morientiũ spesmea: int̾ra
uiuentium portio mea. Ecce ista t̾ra: q̃
repleta ẽ creatura dei. Qui adhuc inista
t̾ra ÷ morientiũ: ñ dũ ÷ int̾ra uiuentiũ
qͣ tͣnsit. Audi sequentia. Hoc mare
magnum et spatiosum: ibi reptilia qͦr̃
ñ ẽ num̾us. ammalia pusilla et magna.
Terribile mare significat. Ebi sunt re¬
pentia: quorum ñ ẽ num̾us. Insidie re¬
punt. in hoc scło: & incautos repente
occupant. Repentes autem temptati¬
ones quis num̾at: Repunt: s caue
ne subripiant. Uigiletur in ligno:
iam in fluctib tuti sumꝰ. Non dormi¬
at xp̃c : ñ dormiat fides. Et si dormi¬

Expanded text:
re, et tumeat fluctibus, procellasque parture, et tumeat fluctibus, procellasque parturiat; hac itur, datum est nobis lignum in quo navigemus: «Repleta est terra creatura tua.» Sed nondum sumus in terra viventium, adhuc ista terra morientium est; clamamus autem, et dicimus: «Spes mea es tu, portio mea in terra viventium» . In terra morientium spes mea, in terra viventium portio mea. Ecce ista terra quae repleta est creatura Dei. Qui adhuc est in ista terra morientium, nondum in terra viventium, qua transit? Audi sequentia: «Hoc mare magnum et spatiosum, ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.» Terribile mare significat: «ibi» sunt «repentia quorum non est numerus.» Insidiae repunt in hoc saeculo, et incautos repente occupant: repentes autem tentationes quis numerat? Repunt, sed cave, ne subripiant. Vigiletur in ligno; iam in fluctibus tuti sumus: non dormiat Christus, non dormiat fides; et si dormi
Abbreviated transcription (Latin):
nunciantia p̾sens sacͥfitium. Abundabat
tunc uetustas hominis. Uenit qui reno¬
uaret opꝰsuũ: uenit qui conflaret argẽ¬
tum suũ. qͥ formaret monetã suã: ⁊ at¬
tendimꝰ plenam terrã xͥanis credentib
ind̾m. au̾tentes se apͥorib ĩmundiciis
suis. ce idolatͥa. abspe p̾t̾ita ad spem no¬
ui scłi: & ecce nondũ ẽ in re. & iam te¬
net᷑ inspe. & ꝑ ipsam sp̃e iam cantamuᷤᷤ
dum enimmpatͥa cantamꝰ hoc. ñ dum
in illa requie quȩ ꝓmittit᷑. ñdum confir¬
matis uectib portarum ierłm: s adhuc
inꝑegͥnatione intuentes mundum istũ
totũ. Et undiq homines currentes ad
fidem. tim̃tes gehennas. contẽpnentes
mortẽ: amantes uitã ȩt̾nam. sꝑnente ᷤᷤ¬
p̾sentem. Et tali spectaculo completi
gaudio dicimꝰ: repleta ẽ t̾ra c̾atura tua.
Hoc autẽ scłm adhuc tẽptationũ flucti¬
bus quatitur: adhuc tempestatib et ꝓ¬
cellis tribulationum et tumoꝵ turba¬
tur. Hac tam̃ itur: minetur licet ma¬

Expanded text:
aenuntiantia praesens sacrificium. Abundabat tunc vetustas hominis; venit qui renovaret opus suum, venit qui conflaret argentum suum, qui formaret monetam suam, et attendimus plenam terram Christianis credentibus in Deum, avertentibus se a prioribus immunditiis suis et idololatria, a spe praeterita ad spem novi saeculi: et ecce nondum est in re, et jam tenetur in spe, et per ipsam spem jam cantamus um in illa requie quae promittitur, nondum confirmatis vectibus portarum Jerusalem ; sed adhuc in peregrinatione intuentes mundum istum totum, et undique homines currentes ad fidem, timentes gehennas, contemnentes mortem, amantes vitam aeternam, spernentes praesentem, et tali spectaculo completi gaudio dicimus, «Repleta est terra creatura tua.» 4. Hoc autem saeculum adhuc tentationum fluctibus quatitur, adhuc tempestatibus et procellis tribulationum et tumorum turbatur: hac tamen itur. Minetur licet ma
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. ñ exte ẽ qͦd habes: cũ timore ce
tremore oꝑabis. Nam sinͣ timueris
eum: aufert qͦd dedit. Cum tremore
gͦ oꝑare. Uide alium psalmũ. Ser¬
uite dño in timore: et exultate ei cũ
tremore. Si cũ tremore. & exultandũ
ẽ: d̾s aspic̃. fit t̾rȩ motꝰ. Aspiciente dõ.
tremant corda. Nam tcͣ ibi reqͥescit
ds̃. Audi illũ alio loco. Suꝑ quẽ reqͥ¬

Expanded text:
dedit, non ex te est quod habes, cum timore et tremore operaberis: nam si non tremueris eum, auferet quod dedit. Cum tremore ergo operare. Vide alium psalmum: «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore» . Si cum tremore exsultandum est, Deus aspicit, fit terrae motus: aspiciente Deo, tremant corda nostra; tunc ibi requiescet Deus. Audi illum alio loco: «Super quem requ
Abbreviated transcription (Latin):
mundandas cloacas. A summis atq¬
ꝓcuratoribususq ad extrema ista et in¬
fima minist̾ia: quã multi sunt gͣdus
Sigͦ aliquis magnus ꝓcurator offen¬
dat. & pena domini sui. u̾bi gr̃a fiat
ostiariꝰ in extremo loco aliqͦ: si exercẽs
datam sibi potestatẽ uolentes intͣre
uel exire ꝑturbet. scdm modũ pote¬

Expanded text:
mundandas cloacas: a summis prmundandas cloacas: a summis procuratoribus usque ad extrema ista et infima ministeria quam multi sunt gradus. Si ergo aliquis magnus procurator offendat, et poena domini sui, verbi gratia, fiat ostiarius in aliquo loco extremo; si exercens sibi datam potestatem, volentes intrare vel exire perturbet, s
Abbreviated transcription (Latin):
net gͦ inmalis: sola nocendi cupiditaᷤ.
hanc ht̃ homo in potestate cupiditatẽ
nocendi: uoluntatẽ ad ꝑniciem. Si
qutẽ cuiqͣm noc̾e potuerit: ñ gloriet᷑.
Nomipse nocuit. Data est ei potestas.
Semel dictum ẽ. sententia firma est:
ñ ẽ potestas nͥ adeo. Quidgͦ times. In
aquis sit draco. inmari sit draco: illuc
tͣnsiturꝰ es. Sic ẽ fictus: ut illudat᷑ hic
Adhunc locum ordinatꝰ ẽ: in his sedi¬
b deputatꝰ ẽ. Simagnum aliquid illi
putasẽe. has sedes. quia ñ nosti sedes
angłoꝵ. unde lapsus ẽ: miraris sedes
bitur eius gloriatio: dampnatio ẽ.
Similitudinẽ accipite breuit̾: qr re-¬
uera magnum aliquid ÷ hoc nosse et
intellig̾e. Domum magnã aliqͣm pu¬
tate: totam istam ad ministrationẽ
ximos sibi: in apparatib melioribus
uestium. thesauroꝵ. horreoꝵ. magna¬
rum possessionum. Habet etiã seruoᷤᷤ
minfimis minist̾iis ita subditis sibi
potestatib: ut qͦsdam habeat et ad

Expanded text:
net ergo in malis sola nocendi cupiditas. net ergo in malis sola nocendi cupiditas. Hanc habet homo in potestate cupiditatem nocendi, voluntatem ad perniciem. Si autem cuiquam nocere potuerit, non glorietur; non ipse nocuit, data est ei potestas. Semel dictum est, sententia firma est: «Non est potestas, nisi a Deo» . Quid ergo times? In aquis sit draco, in mari sit draco; illac transiturus es. Sic est fictus ut illudatur, hic ad hunc locum ordinatus est, in his sedibus deputatus est. Magnum aliquid illi putas esse has sedes, quia non nosti sedes Angelorum unde lapsus est: quae tur ejus gloriatio, damnatio est. 10. Similitudinem accipite breviter; quia revera magnum aliquid est hoc nosse et intelligere. Domum magnam aliquam putate totam istam administrationem circa se proximos sibi in apparatibus melioribus vestium, thesaurorum, horreorum, magnarum possessionum; habet etiam servos in infimis ministeriis, ita subditis sibi potestatibus, ut quosdam habeat et ad
Abbreviated transcription (Latin):
silla et magna. uͥ repentia quorũ non ẽ
num̾us: uͥ naues nauigant ligno tute:
ait. Draco hic quẽ finxisti: ad illuden¬
dum ei. S ad illudendum ei. Qͦmͦ deus
illi illudit: Antradidit eum ad illu¬
dendum hoc ÷ ut illudatur: Putaremꝰ
qͦd d̾s illi illudet: nͥ scͥptura iob soluiss
questionem. Ibi enim dictũ ÷: ad illudẽ¬
dum ei ab angłis meis. Uis illudẽ dra¬
coni: Esto angłs dĩ. S ñdum es an¬
głs dĩ. Donec sissieum cursu tenes ut
sis: sunt angłi qui illudant draconi
ne tͥ noceat. Prepositi enim s̃ angłi
celorum suꝑ potestates aerias: ce inde
ꝓcedit u̾bum qͦd fit hic. Intuentur enĩ
legem fixam. legemȩt̾nam:. iubentẽ sine
sẽptura. sine sillabis. sine strepitu fixã
semꝑ et stantẽ. intuent᷑ angłi corde
mundo: et exilla faciunt quicqͥd hic
fit. Et potestates ex illa ordinantur.
a summisusq ad ima. Et potestates¬
si sũmoꝵ cȩlorum regunt᷑ u̾bo dei: qͣn¬
tomagis inferiores atq t̾renȩ: Rema¬

Expanded text:
silla et magna, ubi repentia quorum non est numerus, ubi naves navigant ligno tutae, ait: «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei.» Sed si ad illudendum, quomodo Deus illi illudit? An tradidit eum illudendum, hoc est, ut illudatur? Putaremus quod Deus illi illuderet, nisi Scriptura Job solvisset quaestionem; ibi enim dictum est: «Ad illudendum ei ab Angelis meis.» Vis illudere draconi? Esto angelus Dei. Sed nondum es angelus Dei. Donec sis, si eum cursum tenes ut sis, sunt angeli qui illudant draconi, ne tibi noceat. Praepositi enim sunt Angeli coelorum super potestates aereas, et inde procedit verbum quod fit hic. Intuentur enim legem fixam, legem aeternam, jubentem sine scriptura, sine syllabis, sine strepitu, fixam semper et stantem; intuentur Angeli corde mundo, et ex illa faciunt quidquid hic fit, et potestates ex illa ordinantur a summis usque in ima. Et si potestates summorum coelorum reguntur verbo Dei, quanto magis inferiores atque terrenae? Rema
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑitur. Reuelatio enim: aꝑtioẽ. A¬
ꝑiente autem te manum tuã: uniu̾sa
implebũtur bonitate. Reuelante te xpm̃ tuum:
uniu̾sa implebunt᷑ bonitate. Nõ autẽ a se hñt
bonitatem. Nam illi quando boni: proba¬
tur illis. Auerter te autem te faciem
tuã: turbabunt᷑. M ulti repleti bo¬
nitate sibi tͥbuer̃ qͦd habebant: et uo¬
luer̃ gloriari qͣsi iniustificationib
suis: et dix̾unt sibi. iustus sum. mag¬
nus sum: & facti s̃ splacentes. et sonu¬
it eis apłs. Quid enim habes qͦd nõ
accipisti: Uolens autẽ ꝓbare d̃s hoĩ
qͦd ab illo habeat quicqͥd ht̃. ut cum
bonitate habeat et humilitate : ali¬
qͣndo eum ꝑturbat. Au̾tit ab illo fa¬
ciem suam. &e decidit intemptationẽ.
et ostendit illi qr qͦd iustus erat et
recte ambulabat: ipso regente fiebat.
Au̾tente autẽ te faciem tuã: turba¬
buntur. Uidete: quid dicat ce ĩ alio
psalmo. E go dixi in habundantia
mea: non mouebor inet̾num. Presũp¬

Expanded text:
aperitur: revelatio enim apertio est. «Aaperitur: revelatio enim apertio est. «Aperiente autem te manum tuam, universa implebuntur bonitate.» Revelante te Christum tuum, «universa implebuntur bonitate» Non autem habent a se bonitatem; nam aliquando probatur illis: «Avertente autem te faciem tuam, turbabuntur.» Multi repleti bonitate, sibi tribuerunt quod habebant, et voluerunt gloriari quasi in justificationibus suis, et dixerunt sibi, Justus sum, magnus sum; et facti sunt sibi placentes. Et sonuit eis Apostolus: «Quid enim habes quod non accepisti» ? Volens autem probare Deus homini quod ab illo habeat quidquid habet, ut cum bonitate habeat et humilitatem, aliquando eum perturbat; avertit ab illo faciem suam, et decidit in tentationem; et ostendit illi quia quod justus erat, et recte ambulabat, ipso regente fiebat. «Avertente autem te faciem tuam, turbabuntur.» Videte quid dicat et in alio psalmo: «Ego dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum.» Praesump
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: s tunoli ẽẽ t̾ra. Quid ẽ hoc: Si
resurrexistis inquit cum .xͦ. quȩ sur¬
sum sunt querite. uͥ xp̃e ẽ in dext̾a
dei sedens: quȩ sursum s̃ sapite. n
q̃ suꝑ t̾ram. Si ñ sapis t̾rena: ñ est̾ra.
Si ñ es t̾ra: ñ manducaris a serpẽte.¬
cuicibus data ẽ t̾ra. Cibũ suũ dat ds ser¬
penti: qũ uult quẽ uult. Bene autem
iudicat. falli ñ pot̾: ñ ei dat aurũ ꝓt̾ra
Omĩa ate expectant dñe: ut des illis
cibum intempore oportuno. Cũ de¬
deris illis: colligent. Ante illos sunt:
s ñcolligent nͥcũ dedis. Ante diabo¬
s uel temptare ñ aus ẽ. nͥcum illȩ de¬
disset. Ate expectant: cũ ded̾is eis
colligent. Si ñ dedeis: non colligent
Et quid nos fres: Quẽ cibum habemꝰ:
Seqͥt᷑ et de cibo nr̃o. Aꝑiente autẽ te
manũ tuã: uniu̾sa implebunt᷑ boni¬
tate. Quid ÷ o dñe qͦd aꝑis manũ tuã:
cui reuelatumẽ: Cui reuelat᷑: illi

Expanded text:
est, sed tu noli esse terra. Quid est hoc? «Si est, sed tu noli esse terra. Quid est hoc? «Si resurrexistis,» inquit, «cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextra Dei sedens; quae sursum sunt sapite, non quae super terram» . Si non sapis terrena, non es terra; si non es terra, non manducaris a serpente,cui cibus data est terra. Cibum suum dat Deus serpenti, quando vult, quem vult: bene autem judicat, falli non potest, non ei dat aurum pro terra. «Omnia a te exspectant, Domine, ut de illis cibum in tempore opportuno. Cum dederis eis, coligent, nisi cum dederis. Ante diabosed vel tentare non ausus est, nisi cum ille dedisset. «A te exspectant: cum dederis eis, colligent;» si non dederis, non colligent. 12. Et quid nos, fratres? quem cibum habemus? Sequitur et de cibo nostro. «Aperiente autem te manum tuam, universa implebuntur bonitate.» Quid ecui revelatum est» ? Cui revelatur, illi
Abbreviated transcription (Latin):
et repentia quorum ñ ẽ num̾us. & aĩa¬
lia pusilla et magna. et ipse draco: ce
omĩscreatura tua qua implesti t̾ram.
omĩa ate expectant. ut des illiscibum
intempore oportuno: unicuiq cibum
suũ. Habes cibum tuum: ht̃ & draco
cibum suũ. Si bene uix̾is: xp̃m cibũ
habebis. Si axͦ recesseris: cib draconiᷤ
eris. Onnã ate expectant: ut des ill
cibum intempore oportuno. Quid di¬
ctumẽ ipsidracomi: Terrã manducab.
Draconidictum ẽ: t̾ram manducabiᷤᷤ
omnib dieb uitȩ tuȩ. Audisti cibum
draconis: ñuis ut det te ds manducã¬
dum draconi. Noli ẽẽ cib draconis: id
ẽ noli relinquere u̾bum dei. Ubi enim
dictum ẽ dracom t̾ram manducabis:
ibi iã dictum erat et p̾uaricatori. t̾ra
es &e int̾ram ibis. Cib serpentis esse
ñuis: noli eẽ t̾ra. Qmͦ inquis ñ ero
t̾ra: Si t̾rena ñ sapias. Audi apłm:
ut ñsis t̾ra. Nam corpꝰ quod g̾is terra

Expanded text:
et repentia quorum non est numerus, et animalia pusilla et magna, et ipse draco, et omnis creatura tua, qua implesti terram; «Omnia a te exspectant ut des illis cibum in tempore opportuno,» unicuique cibum suum. Habes cibum tuum, habet et draco cibum suum. Si bene vixeris, cibum Christum habebis; si a Christo recesseris, cibus draconis eris. «Omnia a te exspectant ut des illis cibum in tempore opportuno.» Quid dictum est ipsi draconi? «Terram manducabis.» Draconi dictum est: «Terram manducabis cunctis diebus vitae tuae.» Audisti cibum draconis. Non vis ut det te Deus manducandum draconi; noli esse cibus draconis, id est, noli relinquere verbum Dei. Ubi enim dictum est draconi, «Terram manducabis;» ibi jam dictum erat et praevaricatori, «Terra es, et in terram ibis» . Cibus serpentis esse non vis? noli esse terra. Quomodo, inquis, non ero terra? Si terrena non sapias. Audi Apostolum, ut non sis terra. Nam corpus quod geris terra
Abbreviated transcription (Latin):
enim dix̃ mr̃ib futuris. Cũuos cȩꝑ¬
int et abdux̾int: nolite cogitare qͦmͦ
aut quid loqͣmini. Non enim uos es¬
tis qͥ loquimini: s sp̃c patris ur̃i qui
loquitur in uobis. Nolite uob̾ tͥbu¬
ere fortitudinẽ. Si ur̃a ẽ in qͥt &
mea ñ ẽ: duricia ẽ ñ fortitudo. Aufe¬
res sp̃m eorũ et deficient: et impul¬
uerem suum conu̾tent᷑. Emittes m¬
sp̃m tuum ce creabunt᷑. Ipsius enĩ

Expanded text:
enim dixit martyribus futuris: «Cum vos cepeenim dixit martyribus futuris: «Cum vos ceperint et adduxerint,» «nolite cogitare quomodo aut quid loquamini: non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis» . Nolite vobis tribuere fortitudinem. Si vestra est, inquit, et mea non est; duritia est, non fortitudo. «Auferes spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum convertentur: emittes spiritum tuum, et creabuntur. Ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
et uniu̾sa implebuntur bonitate.
tuã ut turbent᷑: Auferes spm̃ eoꝵ:
erat. Gloriantur: sibi tribuunt
Se ipsos iustificant. Au̾te gͦ faciẽ
ut turbentur: aufer sp̃m eorum et
deficient. Clament adte cito exau¬
di me dñe. defecit sp̃c m̃s: ne au̾taᷤᷤ
faciem tuam ame. Auferes sp̃m eoꝵ
et deficient: et impulu̾em suum
com̃tent᷑. Inuenit se homo peni¬
tens de peccõ suo. quia ñ habebat
uires ex se: & confitet᷑ deo. dicens
se ẽẽ terram et cin̾em. O suꝑbe. cõ¬
u̾suses inpuluerem tuum: ablatus :
sp̃c tuus: iã ñ te iactas. ñ te extollis.
nꝰte iustificas. Uides quia de pulu̾e
factus es: et au̾tente faciẽ suã dño.
in tuum puluerẽ recidisti. Rogagͦ.
confitere pulueremtuum. et infir¬
Auferes sp̃m eorum: ñ habebunt sp̃m
suum. Ergo deserti sunt beati pauꝑeᷤᷤ
sp̃u: Non sunt autẽ deserti: qm̃ ip̃oꝵ
est regnum cȩlorum. Noluerunt hr̃e
spm suum: habebunt sp̃m dĩ. Hoc

Expanded text:
implebuntur bonitate;»tuam, ut turbentur? «Auferes spiritum eorum, bia eorum erat: gloriantur, sibi tribuunt, seipsos justificant. A verte ergo faciem tuam, ut turbentur: aufer spiritum eorum, et deficiant; clament ad te, «Cito exaudi me, Domine; defecit spiritus meus. Ne avertas faciem tuam a me» . «Auferes spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum convertentur.» Invenit se homo poenitens de peccato suo, quia non habebat vires ex se; et confitetur Deo, dicens se esse terram et cinerem. O superbe, conversus es in pulverem tuum , ablatus est spiritus tuus; jam non te jactas, non te extollis, non te justificas; vides quia de pulvere factus es, et avertente faciem suam Domino, in tuum pulverem recidisti. Roga ergo, confitere pulverem tuum et infir«auferes spiritum eorum,» non habebunt spiritum suum. Ergo deserti sunt? «Beati pauperes spiritu:» non sunt autem deserti, «quoniam ipsorum est regnum coelorum» . Noluerunt habere spiritum suum, habebunt spiritum Dei. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
unt eum fuisse aliqͣndo magnũ ꝓcu-¬
ratorem: magnã potestatẽ illius ẽẽ
arbitrantur. quia quid ꝑdid̾it nes¬
ciunt Et tam̃ frẽs mei ostiariꝰ ille de
quo dixi. ad similitudinẽ domꝰ ma¬
gne huiꝰ t̾rene pot̾ aliqͥd fac̾e nesciẽ¬
te dño suo. & turbare aliquẽ illo ñ
iubente: iste autẽ nec ad illã ianuã
de tͥmenta et supplem̃ta. Ad istã ia¬
nuã: qͣsi qͥdã ostiariꝰ : Hicht̃ potesta¬
tem inisto mari. qͣ naues commeant:
ẜnͣtantum ut faciat aliqͥd nesciente
aut nolente dño suo: ne forte aliquis
dicat ꝑdidit qͥdẽ illȩ magnã potesta¬
tem suꝑiorum apparatuum: s egom
hisinfimꝰ sum hic me pot̾ hr̃e in pote¬
statẽ: opꝰ ẽ. ut seruiam illi. Noli falli:
nouit te dñsds tuus. Et sic te nouit:
ut capillos tuos habeat num̃atos.
Quid gͦ times: Temptaturꝰ ÷ forte
carnẽ tuã: flagellũẽ dñitui. ñ potestaᷤᷤ
temptatoris tui. Uult noce saluti
caput draconis. Suggestioni eiꝰ nolicon¬

Expanded text:
fuisse aliquando magnum procuratorem; magnam potestatem illius esse arbitrantur, quia quid perdiderit nesciunt. Et tamen, fratres mei, ostiarius ille de quo dixi, ad similitudinem domus magnae hujus terrenae, potest aliquid facere nesciente domino suo, et turbare aliquem illo non jubente: iste autem nec ad illam januam detrimenta et supplementa, ad istam januam quasi quidam ostiarius est; hic habet potestatem in isto mari, qua naves commeant, sed non tantam ut faciat aliquid nesciente aut nolente Domino suo. Ne forte aliquis dicat: Perdidit quidem ille magnam potestatem superiorum apparatuum; sed ego in his infimis sum, hic me potest habere in potestate, opus est ut serviam illi. Noli falli; novit te Dominus tuus, et sic te novit, ut capillos tuos habeat numeratos . Quid ergo times? Tentaturus est forte carnem tuam: flagellum est Domini tui, non potestas tentatoris tui. Vult nocere saluti caput draconis, suggestioni ejus noli con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeisofferat hostias: quib eoꝵ peccata
soluant᷑. Eia frẽs mei. qͥ uult obser¬
uare caput serpentis et tͣnsire hoc
mare securꝰ. qr necesse ẽ habitet hic
serpensiste. & ut dicẽ ceꝑam lapsus
diabolꝰ de cęlo hunc locum accepit:
bseruet cap̃ eiꝰ atimore scłi. & acu¬
piditate scł̃i. Hinc enim sugg̾̃it aliquit:
aut unde times. aut unde cupis. Aut amo¬
rem tuum tempta: aut timorẽ. Tu si timu¬
eris gehennas. amauis regnum dei: ob¬
seruabis caput eiꝰ. Euitato capite securꝰ
eris: nec ille lapsum tuum tenebit. nec
de tua ruma gaudebit. Nemoautẽ di¬
cat ut dixi: magnam ht̃ potestatẽ. Ui¬
dent enim homines qͣsi qͣntum acceꝑit
potestatis: quid ꝑdidint ñ uident ma-¬
iestatis. Ip̃e autem sc̃s iob in u̾bis suis
my sticis oe alte secretis. dicens de ista po¬
testate qͣm dicit᷑ hr̃e diabolus: et de scri¬
bens illum multis modis. infiguris simi¬
litudinem exponens quid ille sit uelqͥd

Expanded text:
eis offerat hostias, quibus eorum peccata eis offerat hostias, quibus eorum peccata solvantur . 9. Eia, fratres mei, qui vult observare caput serpentis, et securus transire hoc mare; quia necesse est habitet hic serpens iste, et, ut dicere coeperam, lapsus diabolus de coelo hunc locum accepit; observet caput ejus, a timore saeculi, et a cupiditate saeculi. Hinc enim suggerit aliquid, aut unde times, aut unde cupis; aut amorem tuum tentat, aut timorem. Tu si timueris gehennas, amaveris regnum Dei, observabis caput ejus. Evitato capite, securus eris; nec ille lapsum tuum tenebit, nec de tua ruina gaudebit. Nemo autem dicat, ut dixi: Magnam habet potestatem. Vident enim homines quasi quantum acceperit potestatis; quid perdiderit, non vident. Ipse autem sanctus Job in verbis suis mysticis et alte secretis, dicens de ista potestate quam dicitur diabolus habere, et describens illum multis modis in figuris similitudinum, exponens quid ille sit, vel quid
Abbreviated transcription (Latin):
suum: deleat cyrographum nr̃m: cõ¬
ponat int̾ nos et dm. nr̃am uoluntatẽ
corrigens adiusticiam illius: sententiã
flectens ad miscdiam. Sicut gͦ hoc u¬
num exposumus qͣntum dñs dedit
quod durum uidetur dictum ab iob:
sic et cȩt̾a quȩ ibi uidentur quasi asꝑa
et blasphemia. hñt intellectus suos.
Quod putaremꝰ alit̾ ẽẽ : nͥ d̾s ꝑhib̾et
testimonium. Et anteqͣm loqueretur
iob: et postea qͣm totum locutusẽ ꝑhi
hoc ds: dixit hoc ante temptationẽ
illius. Nequis autẽ in illis u̾bis forte
male intelligens scandalitaret᷑. et pu¬
taret iustum quidem uirum fuisse
iob ante temptationem: intemptatiõe
autem graui defecisse. & lapsum esse
insaclegam blasphemiam: finitisõib
sermonib et ipsius iob et amicoꝵ eiꝰ.
a qͥb ei consolatio reddebat᷑: dic̃ ds
testimonium: illos ñ uerum locutoᷤᷤ
sic̾ seruus eiꝰ iob. Nonenim locuti estĩ
inquit coram me uerum quicqͣm sic̃
seruus ms̃ iob. Deinde iubet ut illȩ

Expanded text:
ographum nostrum , componat inter nos et Deum; nostram voluntatem corrigens ad justitiam, illius sententiam flectens ad misericordiam. Sicut ergo hoc unum exposuimus, quantum Dominus dedit, quod durum videtur dictum a Job; sic et caetera quae ibi videntur quasi aspera et blasphema, habent intellectus suos. Quod putaremus aliter esse, nisi Deus perhiberet testimonium, et antequam loqueretur Job, et posteaquam totum locutus est. Phoc Deus, dixit hoc ante tentationem illius. Ne quis autem in illis verbis forte male intelligens scandalizaretur, et putaret justum quidem virum fuisse Job ante tentationem, in tentatione autem gravi defecisse, et lapsum esse in sacrilegam blasphemiam; finitis omnibus sermonibus, et ipsius Job, et amicorum ejus a quibus ei consolatio reddebatur, dicit Dominus testimonium, illos non verum locutos, sicut servum ejus Job. «Non enim locuti estis,» inquit, «coram me verum quidquam, sicut servus meus Job.» Deinde jubet ut ille pro
Abbreviated transcription (Latin):
sapia. et tam̃ increatura dei ẽ. insapĩa
fastum ẽ: ce ꝑsapientiã factumẽ. Qui
cognoscunt sapientiam: lucem habent
Sapientiã qͥ ñ cognoscunt: hñt tam̃ ar¬
tificem sapientiam. cum sint ipsi decenti
insipientia. Et qui eam lum̃hñt: eam
artificem hñt. Nõ quicunq artisiẽẽ hñt.
etiam lucẽ hñt. Et qͥdẽ in hominib mł¬
tisunt qͥ eiꝰ participes fiunt: et sapien¬
tes uocant᷑. Multi eiꝰ exꝑtes: stulti nõi¬
nant᷑. Ppt̾ hoc uitioso noĩe stulti noi¬
nantur: qr si studeant sapĩe. sipetant.
si querant. si pulsent. possunt ꝑuenire
adeiꝰ participationẽ. Non enim nat᷑ȩ :
s. negligentie de negat᷑. St̃ etiã aliȩ crȩ¬

Expanded text:
sapientiam, et tamen in creatura Dei est, in sapientia factum est, et per sapientiam factum est. Qui cognoscunt sapientiam, lucem habent sapientiam; qui non cognoscunt, habent tamen artificem sapientiam, cum sint ipsi detenti insipientia: et qui eam lucem habent; etiam artificem habent; non quicumque artificem habent, etiam lucem habent. Et quidem in hominibus multi sunt qui ejus participes fiunt, et sapientes vocantur; multi ejus expertes, stulti nominantur. Propter hoc vitioso nomine stulti appellantur, quia si studeant sapientiae, si petant, si quaerant, si pulsent, possunt pervenire ad ejus participationem: non enim naturae, sed negligentiae denegatur. Sunt autem aliae cre
Abbreviated transcription (Latin):
et ducentes spm. erigt̃ ut dixi fidentẽ
oculum cordis: et circũspiciunt mente
uniu̾sũ mundũ. t̾ram. mare. et cȩlum.
et uidentes omĩa pulcͣ disposita. ordi¬
nata currere digeri gen̾ib. fulciri semi¬
nib. mutare successorib. currere tẽꝑib:
placet eis in his artifex ut et ipsi place-¬
ant inartifice artifici: et exclamant
p̾magno gaudio. quia uͭ huic leticiȩ
nichil comparari pot̾. Qm magnifica¬
ta s̃ oꝑa tua dñe: omnia insapiã fecisti.
Ubi ẽ ipsa sapientia. in qͣ omĩa fecisti:
Qͦ sensu attingitur: Qoculo uidetur:
Quo studio querit᷑: Qm̾ito possidet᷑:
Quo putatis nͥ gr̃a dei : Qui donauit
ut simꝰ: donet ut bon simꝰ: Donat cõ¬
u̾sis: qui anteqͣm conu̾terentur et au̾
si irent pꝰuias suas: ñne quesiuit eos
Nonne descendit: Nonne u̾bum ca-¬
ro factum ẽ et habitauit innobis: Nõ¬
ne accendit lucernã carnis sue dũ pen¬

Expanded text:
et ducentes spiritum, erigunt, ut dixi, fidentem et ducentes spiritum, erigunt, ut dixi, fidentem oculum cordis; et circumspiciunt mente universum mundum, terram, mare et coelum, et videntes omnia pulchre disposita, ordinata currere, digeri generibus, fulciri seminibus, mutari successionibus, currere temporibus placet eis in his artifex, ut et ipsi placeant in artificio artifici; et exclamant prae magno gaudio, quia vere huic laetitiae nihil comparari potest: «Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti.» Ubi est ipsa sapientia in qua omnia fecisti? quo sensu attingitur? quo oculo videtur? quo studio quaeritur? quo merito possidetur? Quo putatis, nisi gratia sua? Qui donavit ut simus, donat ut boni simus. Donat conversis, qui antequam converterentur, et cum aversi irent post vias suas, nonne quaesivit eos? nonne descendit? nonne Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ? nonne accendit lucernam carnis suae, dum pen
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ sic̃ om̃s bestie. omĩa peccora. omneᷤᷤ
arbores. quȩ nec sensũ hñt ullũ. Nũqͥd
q participes sapientiȩ ẽẽ nͨ possunt.
ideo ñ asapientia. et ꝑsapientiã facta
sunt: Nongͦ exigit deus intellectum
de ȩqͦ et mulo: s hominib dicit. noli¬
te fieri sicut equus et mulus. quib ñ ÷
intellectus. Quod eqͦ natura ẽ: homi N
nicͥm̃ ẽ. Hocgͦ dic̃ ds. Non exigo par¬
ticipationem sapĩe mẽȩ. abeis quȩ ñ
feci ad imaginem meã: s uͥ feci inde
exigo. et usum eiꝰ rei postulo quam
donaui. Homines gͦ reddentes deo q̃
dei sunt. si cesari reddunt quod cesa¬
ris ẽ. id÷ reddentes cesari imaginẽ suã.
et reddentes deo imaginem suam:
erigunt ipãm mentẽ suam ñ ad se s
adartificem suum et ad lum̃ unde sunt.
et adcalorem quendã spualem unde fer¬
uescunt: et ũde remoti frigescunt. &
unde recedentes contenebrantur. et qͦ
reu̾tentes illuminant᷑: quia pie illi di¬
sis tenebris t̾rene stulticiȩ. aꝑientesos

Expanded text:
omnia pecora, omnes arbores, quae nec sensum habent ullum. Numquid quia participes sapientiae esse non possunt, ideo non in sapientia et per sapientiam facta sunt? Non ergo exigit Deus intellectum de equo et mulo: sed hominibus dicit, «Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus» . Quod equo natura est, homini crimen est. Hoc ergo dicit Deus: Non exigo participationem sapientiae meae ab eis quae non feci ad imaginem meam; sed ubi feci, inde exigo, et usum ejus rei postulo, quam donavi. Homines ergo reddentes Deo quae Dei sunt, si Caesari reddunt quod Caesaris est ; id est, reddentes Caesari imaginem suam, et reddentes Deo imaginem suam, erigunt ipsam mentem suam, non ad se, sed ad artificem suum, et ad lumen unde sunt, et ad calorem quemdam spiritualem unde fervescunt, et unde remoti frigescunt, et unde recedentes contenebrantur, et quo revertentes illuminantur: et quia pie illi disis tenebris terrenae stultitiae, aperientes os
Abbreviated transcription (Latin):
creatura tua. Qua creatura tua repleta ẽ
t̾ra: Omnib arborib &e frutectis. omnib
animalib et peccorib. et uniu̾so ip̃o genere
humano: repleta ẽ t̾ra creatura dei Uide¬
mus. nouimus. legimus. agnoscimꝰ. lauda¬
mꝰ: et inhisp̾dicamꝰ. et inhis nec sufficimꝰ
laudare tantum. qͣnͣtum habundat ex
bona inspectione cor nr̃m. S et illã ma¬
giscreaturã debemꝰ attende: unde dicit

Expanded text:
repleta est terra? Omnibus arboribus et frutetis, omnibus animalibus et pecoribus; et universo ipso genere humano, repleta est terra creatura Dei. Videmus, novimus, legimus, agnoscimus, laudamus, et in his praedicamus; et in his non sufficimus laudare tantum, quantum abundat ex bona inspectione cor nostrum. Sed ad illam magis creaturam debemus attendere, unde dicit
Abbreviated transcription (Latin):
EMINIT GARICAS
ur̃a: cum sit unꝰ sermo
dei inscͥpturis omib dila
Nec mirandum nobis sit ꝙ ꝓpt̾ infirmi¬
tatem nr̃am descendit ad particulas
riaq ipsa quȩ hic clausatenent᷑. ut pul¬
santib aꝑirentur. attulisse nobis non
paruas ꝑaliqͦt dies moras temporis cũ
ꝓnunciant᷑ cũ cõm̃dant᷑. cũ clausa esse
monstrantur. cũ aꝑiunt᷑ cum eruunt᷑:
cũ ostenduntur. Ac ꝑ hoc meminit ut
dixicaritasur̃a: nec p̾t̾ito die ad eius
t̾minum psalmi nos ꝑuenire potuisse
et distulisse. In hunc diem uoluit dñs
et tempꝰ redditionis nob̾ ex hib̾e: et
me debitorem debito satis facẽ. et ex¬
auctores securiores efficẽ. Det gͦ ipse
ut nostis qͦd cumpietate gaudioq re¬
colitis: et exclammauer cum psalmo
uiscera cordis nr̃i: et dix̾unt. Qͣm ma¬
gnificata sunt opa tua dñe: omnia¬

Expanded text:
eminit Charitas Vestra, cum sit unus sermo Dei in Scripturis omnibus dilatnec mirandum nobis sit, quia propter infirmitatem nostram descendit ad particulas riaque ipsa quae hic clausa tenentur, ut pulsantibus aperirentur, attulisse nobis non parvas per aliquot dies moras temporis, cum pronuntiantur, cum commendantur, cum clausa esse monstrantur, cum aperiuntur, cum eruuntur, cum ostenduntur; ac per hoc meminit, ut dixi, Charitas vestra, nec praeterito die ad ejus terminum psalmi nos pervenire potuisse, et distulisse in hunc diem. Voluit Dominus et tempus redditionis nobis exhibere, et me debitorem debito satisfacere, et exactores securiores efficere: det ergo ipse ut nostis, ut cum pietate gaudioque recolitis, exclamaverunt cum Psalmo viscera cordis nostri, et dixerunt: «Quam magnificata sunt op
Abbreviated transcription (Latin):
uirib forẽ. uł ad tempꝰ in colum̃: s ut
saluam fac̾e̾t inquit aꝑsequentib animã
meã. Salua fit autem aꝑsequentib aĩa:
siñ eis consentiat᷑ ad malũ. Non eis aut̃
consentit᷑ cum astitit dñs ad extris pau¬
ꝑis: neipsa pauꝑtate id ÷ infirmitate
succumbat. Hoc autẽ adiutorium p̾sti¬

Expanded text:
viribus fortem, vel ad tempus incolumem; sed «ut salvam faceret,» inquit, «a persequentibus animam meam.» Salva fit autem a persequentibus anima, si non eis consentiatur ad malum; non eis autem consentitur, cum assistit Dominus a dextris pauperis, ne ipsa paupertate, id est infirmitate, succumbat. Hoc adjutorium praesti
Abbreviated transcription (Latin):
ta p̃dix̃. T̃ anqͣm in ossib autẽ oleum ẽ
maledictio: c̃hõmines inde se fortes putãt.
quia licet eismala tanqͣm impune com-¬
mitt̾e. Fiat ei sic̃ uestimentum qͦ oꝑitur.
Cũ suꝑiꝰ iam dix̾it deuestim̃to. qͥd est
qͥd repetit: An quia dit̾at in duit ma-¬
ledictionẽ sic̃ uestimentum. differt abeo
inc̃spectu hominũ de iniquitatẽ głari:
Et sic̃ rona inquit qͣ semꝑ p̾cingit᷑. Ma¬
xime homines ideo p̾cingunt᷑: ut ad oꝑan¬
dum sint aptiores. ne uestis sinib p̾pediã¬
tur. Gͦ maledictiõe se p̾cingit: qui malũ
nͨ repentinum s dispositiuum aggredi¬
tur: et itadiscit male fac̾e ut semꝑ pa¬
ratus sit. Unde et hic ait: & sic̃ rona qͣ

Expanded text:
nta praedixit. Tanquam in ossibus autem oleum est nta praedixit. Tanquam in ossibus autem oleum est maledictio, cum homines inde se fortes putant, quia licet eis mala tanquam impune com Fiat et sicut vestimentum quo operitur.» Cum superius jam dixerit de vestimento, quid est quod repetit? An quia dixerat, «Induit maledictionem sicut vestimentum,» differt ab eo onspectu hominum de iniquitate gloriari? «Et sicut zona,» inquit, «qua semper praecingitur.» Maxime homines ideo praecinguntur, ut ad operandum sint aptiores, ne vestis sinibus praepediantur. Ergo maledictione se praecingit, qui malum non repentinum, sed dispositum aggreditur, et ita discit malefacere, ut semper paratus sit: unde et hic ait, «Et sicut zona qua
Abbreviated transcription (Latin):
tius noluit benedictionẽ popłs iudeoꝵ
cui dix̃ illȩ illuminatꝰ a dño. Nunqͥd &
uosiuiltis discipłi eiꝰ fieri: Et noluit be¬
nedictionẽ: et ꝓmaledicto habuit ce
respondit. Tisis discipłs eiꝰ. Etlonge
facta ẽ benedictio abeo: ꝙ tͣnsitũ fec̃ ad
gentes. Et induit maledictionẽ sic̃ ues¬
tim̃tum: siue uidas siue illȩ pͦpłs. Et in¬
tͣuit sic̃ aqͣ in int̾iora eiꝰ. Ergo et foris et
intꝰ. Foris sic̃ uestim̃tũ. intꝰ sic̃ aqͣ: qr in
eiꝰ incidit iudicium qui pot̾ et corpꝰ &e
animã occide ingehennã. Corpꝰ foriᷤ.
animã intꝰ. Et sic̃ oleum in ossib eius.
Ostendit eum cũ delectatione male fa-¬
cere. et comparare sibi maledictionẽ. h :
penã et̾nam: quia bñdictio uita ȩt̾na ẽ.
Cͦ qͥppe malefacta delec̾tant sic̃ aqͣ in in¬
tĩora eiꝰ: et sic̃ oleum inõssib eiꝰ. S: ideo
maledictio uocatur: quia talib ds torm̃¬

Expanded text:
o; sed apertius noluit benedictionem populus Judaeorum, o; sed apertius noluit benedictionem populus Judaeorum, cui dixit ille illuminatus a Domino: «Numquid et vos vultis discipuli ejus fieri?» Et noluit benedictionem, et pro maledicto habuit; et respondit, «Tu sis discipulus ejus» : et longe facta est ab eo benedictmaledictionem sicut vestimentum:» sive Judas, sive ille populus. «Et intravit sicut aqua in interiora ejus.» Ergo et foris et intus; foris sicut vestimentum, intus sicut aqua: quoniam in ejus incidit judicium, qui potest et corpus et animam occidere in gehenna ; corpus foris, animam intus. «Et sicut oleum in ossibus ejus.» Ostendit eum cum delectatione malefacere, et comparare sibi maledictionem, hoc est, poenam aeternam; quia benedictio vita aeterna est. Modo quippe malefacta delectant, sicut aqua in interiora, et sicut oleum in ossibus; sed ideo maledictio vocatur, quia talibus Deus torme
Abbreviated transcription (Latin):
cutus ẽ hominẽ in opẽ et m̃dicũ: s inm̃¬
bris suis de quib dicturꝰ ẽ. qͦd attinet ad
de mortificare. P lane compunctũ corde:
s inm̃bris suis: De hisaut̃ qui ꝑsecutis
ut compunctum mortificarent: erat et
saulus consentiens in necẽ stepħi compunc¬
ticorde: qr ce ipse stepħs de ipsis erat qͥ cõ¬
puncti s̃ corde. S saulus recordatꝰ ẽ fac̾e mi¬
scđ̃iam. Et qͥmane rapiebat: aduesꝑum
diuisit escas Et ip̃e compũctꝰ corde: ut
etiã inipsoilli ꝑsequerent᷑ in opẽ. uolenteᷤᷤ
mortificare compunctũ corde. Hocqͥppe
od̾ant inpaulo apło: q cõpunctꝰ corde p̾¬
dicabat. quẽ fuerat añ ꝑsecutꝰ. inopem
qͥppe et m̃dic̃ & compunctũ corde ĩ m̃bͥs
suis: et ipse ut mortificaret ꝑsequensaudi¬
uit de celo. Saule saule. qͥd me ꝑsequeris:
Et factus compunctꝰ conde. cep̃ talia pati. qͣ¬
Quanꝗͣ et uidas maledictionẽ dilex̾it. &¬
gabitur abeo. Et iuidas quidem qͥa no-

Expanded text:
cutus est hominem inopem et mendicum, sed in membris suis: de quibus dicturus est, quod attinet ad de mortificare:» plane «compunctum corde,» sed in membris suis. De his autem qui persecuti sunt, ut compunctum corde mortificarent, erat et Saulus consentiens in necem Stephani compuncti corde ; quia et ipse Stephanus de illis erat qui compuncti sunt corde. Sed Saulus recordatus est facere misericordiam; et qui mane rapiebat, ad vesperum divisit escas : et ipse compunctus corde, ut etiam in illo ipsi persequerentur inopem, volentes mortificare compunctum corde. Hoc quippe oderant in Paulo apostolo, quia compunctus corde praedicabat quem fuerat ante persecutus. Inopem quippe et mendicum et compunctum corde in membris suis et ipse ut mortificaret, persequens, audivit de coelo, «Saule, Saule, quid me persequeris?» et factus compunctus corde, coepit talia pati, quQuanquam et Judas maledictionem dilexerit, et gabitur ab eo.» Et Judas quidem, quia Ch
Abbreviated transcription (Latin):
gant: aliqͥd se adu̾sus me ꝓsice̾ arbitͣn¬
tur: s c̃ exaltat᷑ fuero suꝑ cȩlos. & ẽẽ cȩ¬
ꝑit suꝑ omnẽ t̾rã gła mea: confundẽ¬
tur. Seruus autẽ tuus letabit᷑. siue in
dext̾a patris. siuȩ insuis m̃bris letanti¬
Et oꝑiant᷑ sic̃ diploide confusionẽ suã
Diplois: duplex pallium ẽ. Nã qͥdam
sic ĩ t̾p̾tati s̃ istũ u̾sũ: ce oꝑiant᷑ sic̃ pal¬
ĩ consuetudine sermonis latini: qͦd
plusẽ qͣm debet. Cui contrarium ẽ parũ:

Expanded text:
gant aliquid se adversus me proficere arbitrangant aliquid se adversus me proficere arbitrantur; sed cum exaltatus fuero super coelos, et esse coeperit super omnem tServus autem tuus laetabitur:» sive in dextera Patris, sive in membris suis laetanti«Et operiantur sicut diploidem confusionem suam.» Diplois duplex pallium est. Nam quidam etiam sic interpretati sunt istum versum: «Et operiantur sicut palin consuetudine sermonis latini, quod plus est quam debet: cui contrarium est parum,
Abbreviated transcription (Latin):
debito. Et sciant quia manꝰ tuahȩc: ae
tu dñe fecisti eam: De his dix̃ sciant. ꝓ
quib seuientib exorauit: qr in eis quib
factusẽ opprobrium mouertib in eiꝰ illu¬
sionem capita sua: erant etiam hi qͥ ineũ
pꝰea credidunt. Discant autẽ qͥ formã hu-¬
mani corporis deo tribuunt: quomͦ ha¬
beat ds manũ. Si enim qͦd facit manu
fac̃: nunqͥd & ipsã mañ suã manu fe¬
cit: Quomͦ gͦ hic dictum ẽ. & sciant qr¬
Intelligamꝰ itaq manũ dei ẽẽ xp̃m: uñ
alibi dr. et brachium dñi cui reuelatũ
ẽ Hȩc manꝰ et erat et fec̃ eam: quia im
pͥncipio erat u̾bum. et u̾bum caro fac¬
tum ẽ. Et erat sine tempore scłm di¬
uinitatẽ: et factus ẽ ei exsemine dauid
scđm carnẽ. o aledicent illi et tubene¬
dices. Tana ẽ gͦ et falsa maledictio fi¬
liorum hominũ diligentium uanita¬
tẽ: et querentium m̃datiũ. Ds̃ autẽ
c̃ benedicit. facit qͦd dic̃. Qui insurgt̃
in me confundant᷑. Ut enim insur¬

Expanded text:
 Et sciant quoniam manus tua haec, et tu, Domine, fecisti eam.» De his dixit, «sciant,» pro quibus saevientibus et oravit; quia in eis quibus factus est opprobrium moventibus in ejus illusionem capita sua, erant etiam hi qui in eum postea crediderunt. Discant autem qui formam humani corporis Deo tribuunt, quomodo habeat Deus manum. Si enim quod facit, manu facit, numquid et ipsam manum suam manu facit? Quomodo ergo hic dictum est, «Et sciant quIntelligamus itaque manum Dei esse Christum: unde alibi dicitur, «Et brachium Domini cui revelatum est» ? Haec manus et erat, et fecit eam; quia, «In principio erat Verbum, et Verbum caro factum est» : et erat sine tempore secundum divinitatem, et factus est ei ex semine Davids. 28. Maledicent illi, et tu benedices.» Vana est ergo et falsa maledictio filiorum hominum, diligentium vanitatem, et quaerentium mendacium ; Deus autem cum benedicit, facit quod dicit. «Qui insurgunt in me, confundantur». Ut enim insur
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Nam et ista confessio: laudẽ significat.
Ita eiũ sequit᷑. Et inmedio mul toꝵ lau¬
dabo eũ. Dic̃ enim in alio psalmo in me¬
tib dr ipselaudare: Anideo laudat in
multoꝵ ħ accipiamꝰ qͦd ab eifdẽ multis
honorat᷑: In medio quippe eẽ d̾r: cui ho¬
nor p̾cipuus exhibet᷑. Si aut̃ cor÷ tanqͣm
hominis mediũ: nichil meliꝰ intelligitur
dictũ ꝗͣ ĩ cordib multoꝵ laudabo eum ha
a dextris pauꝑis. De iuda dictum erat.
et diabolꝰ stet a dextͥs eiꝰ: qui suas diuitiaᷤᷤ
aug̾e uoluit. xͦ uendito. Hic aut̾ dñs astitit
a dextris pauꝑis: ut diuitiȩ pauꝑis sint
ipse dñs. Astitit quippe adextͥs pauꝑis.¬

Expanded text:
ta confessio laudem significat. Ita enim sequitur: «Et in medio multorum laudabo eum.» Dicit etiam in alio psalmo, «In metibus dicitur ipse laudare? An ideo laudat in multorum,» hoc accipiamus quod ab eisdem multis honoratur? In medio quippe esse dicitur, cui honor praecipuus exhibetur. Si autem cor est tanquam hominis medium; nihil melius intelligitur dictum, quam in cordibus multorum laudabo eum. Haba dextris pauperis.» De Juda dictum erat, «Et diabolus stet a dextris ejus;» qui suas divitias augere voluit Christo vendito: hic autem Dominus «astitit a dextris pauperis,» ut divitiae pauperis sint ipse Dominus. «Astitit» quippe «a dextris pau
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ inhoc orantis affectum. sicuti deus
dit ꝓpt̾ nom̃ tuum: grãm comm̃daũ. R. uͭ.¬
Nullis enĩ oꝑm m̃itis p̾cedentib in tan¬
tam celsitudinẽ subuecta ẽ. humana
natura: ut totũ simul u̾bum et caro
hoc÷ ds et homo. unigenitꝰ dei filius
dic̾et᷑. Hoc autẽ factũ ẽ: ut ab illo qui
creau̾at. ꝑ id. quod ñ ꝑierat. id qͦd ꝑierat
quereretur. Unde et hic sȩquit᷑: ꝙ suauis
ego sum. Egestas et pauꝑtas: infirmi¬
tas ÷ exqͣ crucifixꝰ ẽ. Et cormeũ turbatũ
ẽ intͣ me hoc adillud refert᷑. qͦd ait ꝓpin¬
qͣnte passionẽ: tristis ÷ anima mea usq
sum. Hoc ip̃am mortẽ significauit. Sicut
enim exumbra declinante fit nox: sic
ex mortali carnẽ fit mor̃s. Excussus sũ
sic̃ locustȩ. Iamhoc inm̃bris eiꝰ. hoc ẽ fide¬
lib eiꝰ: conuenientius intelligi existimo
Qdut aliqͣnto aꝑtius pon̾ẽt: maluit di

Expanded text:
t in hoc orantis affectum: sicuti est, dit, «propter nomen tuum;» gratiam commendavit. Nullis enim operum meritis praecedentibtam celsitudinem subvecta est humana natura, ut totum simul verbum et caro s et homo, unigenitus Filius Dei diceretur. Hoc autem factum est, ut ab illo qui creaverat, per id quod non perierat, id quod perierat quaereretur: unde et hic sequitur, «Quia suaego sum.» Egestas et paupertas, infirmitas est, ex qua crucifixus est. «Et cor meum conturbatum est intra me.» Hoc ad illud refertur, quod ait propinquante passione, «Tristis est anima mea usque sum.» Hoc ipsam mortem significavit. Sicut enim ex umbra declinante fit nox, sic ex mortali carne fit mors. «Excussus sum sicut locustae.» Hoc jam in membris ejus, hoc est fidelibus ejus, convenientius intelligi existimo. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
gimꝰ dnm̃ xp̃m qͣdraginta dier̃ habuisse
ieunium: s tantum ne meo ualuit illa in¬
te. Crhisma autẽ ẽ unctio. Caro autẽ
ꝓpt̾ oleum ñ indet̾iꝰ s: ĩ meliꝰ immutata
ẽ: hoc ÷ amortis contumelia ingłã ĩmor¬
talitatis exurgens. Cum itaq dixisset¬
et genua mea infirmata s̃ a ieuinio. ubi
significatum ẽẽ arbit᷑r eos. qͥ ĩm̃briseiꝰ
fortes uidebant᷑: tanqͣm p̾sentia panis
qͦ sustentabant᷑ abstracta in eiꝰ passiõe
defecise. usq ad negationẽ quȩ appa¬
ruit inpet᷑. tanqͣm ad confirmandos. ne
succumbendo penit᷑ cadent: et caro mea
inqͥt ĩmutata ẽ ꝓpt̾ oleum. ut illos amea
morte defitientes. mea resurrectione fir¬
marẽ: emisso spuscõ unguerẽ qͥ ñ ad eoᷤ
uenisset. nͥ ego abissem. hocenim dix̾at:
ñ pot̾᷑ illȩ uenire nͥego abiero. Et euan-¬
mutata caro eiꝰ. Siue autẽ ꝑ aqͣ ꝓpt̾ abluti¬
onem uł irrigationem. siue ꝑoleũ ꝓpt̾ exul¬
tationẽ et inflamationẽ caritatis signi

Expanded text:
m Christum quadraginta dierum habuisse jejunium : sed tantumne valuit in eo illa inte: chrisma autem unctio est. Caro autem propter oleum non in deterius, sed in melius immutata est, hoc est, a mortis contumelia in gloriam immortalitatis exsurgens. Cum itaque dixisset, «Genua mea infirmata sunt a jejunio,» ubi significatum esse arbitror eos qui in membris ejus fortes videbantur, tanquam praesentia panis quo sustentabantur abstracta, in ejus passione defecisse usque ad negationem, quae apparuit in Petro; tanquam ad eos confirmandos, ne succumbendo penitus caderent, «Et caro mea,» inquit, «immutata est propter oleum,» ut eos mea morte deficientes, mea resurrectione firmarem, et misso Spiritu sancto unguerem, qui non ad eos venisset, nisi ego abiissem. Hoc enim dixerat, «Non potest ille venire, nisi ego abiero» : et Evangmutata caro ejus. Sive autem per aquam propter ablutionem vel irrigationem, sive per oleum propter exsultationem et inflammati
Abbreviated transcription (Latin):
ce oꝑtorio. et aqͣ & oleo. & zona. ipsa oꝑa
descͥbebat: qͥb ȩt̾na maledictio cõꝑatur.
opus eorum qui detͣhunt mͥ apud dñm:
quãꝗͣ et plurat num̾us poni potuit ꝓ nu-¬
m̾o singulari: sic̃ herode mortuo dictũ :
ab angło: mortui sunt qͥ querebant aĩa
pueri. Sed qui magis detͣhunt xp̃o ap̃
testatẽ habeo ponendi animã meã: &
potestatẽ habeo iterum sumendi eam
Et tu dñe dñe fac mecũ. Quidã subau
sensus altior ñ ẽ. p̃t̾mittendus. ita dixissȩ
tua. Et ipsam. quia ñ dix̃ fac inme. uel fac
suꝑ me. uel aliquid huiusmi. s ait fac mecuͭ:
bñ intelligimꝰ et patrem et filiũ simul fac̾e
ligi fac mecũ. id ÷ adiuua me: qͦd in cotidia¬
na loquendi consuetudine habemꝰ. cum
de aliqͣre quȩ ꝓpartib nr̃is ẽ. dicimꝰ. nob̃¬
cum facit. Pat̾ quippe adiuuat filium:
inqͣntum ds hominem ꝓpt̾ formã serui:
cui homini d̾s. et cui formȩ serui etiam
dñs ẽ pat̾. Nam informa di : filiꝰ ad iuto¬

Expanded text:
 zona, ipsa opera describebat quibus aeterna maledictio comparatur. opus eorum qui detrahunt mihi apud Dominum.» Quanquam et pluralis numerus poni potuit pro numero singulari; sicut, Herode mortuo, dictum est ab angelo: «Mertui sunt qui quaerebant animam pueri» . Sed qui magis detrahunt Christo apud testatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eame, Domine, fac mecum.» Quidam subaudsensus altior non est praetermittendus, ita dixisse tua», et ipsam quia non dixit, Fac in me; vel Fac super me; vel aliquid hujusmodi; sed ait, «Fac mecum;» bene intelligimus et Patrem et Filium simul faceligi: «Fac mecum,» id est, adjuva me. Quod in quotidiana loquendi consuetudine habemus, cum de aliqua re quae partibus nostris est, dicimus: Nobiscum facit. Pater quippe adjuvat Filium, in quantum Deus hominem, propter formam servi: cui homini Deus, et cui formae servi etiam Dominus est Pater. Nam in forma Dei, Filius adjuto
Abbreviated transcription (Latin):
S quod sequit᷑ qͦmͦ accipiat᷑ in ipso capite
nr̃o. id÷ sui corꝑis saluatore. quẽ iudas ꝑse¬
cutus ẽ: nͨ inuenio. Cum enim dixisset
et ꝑsecutꝰ ẽ hominẽ in opẽ & m̃dic̃: adiec̃
atq ait. Et compunctum corde mortifi¬
quidã etiam sic s̃int̾p̾tati. Compunctus
autẽ corde ñ solet dici. nͥstimulis pecc̃oꝵ
indolore penitendi: sicut de illis dictũ
Quos allocutꝰ ẽ beatꝰ petrꝰ dicens inter
cet̾a agite pęnitentiã:̃ & baptiret᷑ unꝰqͥs

Expanded text:
equitur quomodo accipiatur in ipso capite nostro, id est sui corporis Salvatore, quem Judas persecutus est, non invenio. Cum enim dixisset, «Et persecutus est hominem inopem et mendicum,» adjecit atque ait, «Et compunctum corde mortifiquidam etiam sic sunt interpretati. Compunctus autem corde non solet dici, nisi stimulis peccatorum in dolore poenitendi; sicut de illis dictum Quos allocutus est beatissimus Petrus dicens inter caetera: «Agite poenitentiam, et baptizetur unus
Abbreviated transcription (Latin):
dũ mĩam tuaᷤ. ħoc ad totum referri sic¬
pot̾: id: et ad caput et ad corpus. Ad cap̃ꝑꝑ
tuit enim et ineis dic̾e deo adiuua me et
saluũ me fac: inquib saulo dic̃. qͥd me ꝑ¬
sequeris. Quod autẽ addidit scłm mĩam¬

Expanded text:
diam tuam.» Hoc ad totum referri potest, id est et ad caput, et ad corpus: ad caput, tuit enim et in eis dicere Deo, «Adjuva me,» et, «salvum me fac;» in quibus Saulo dixit, «Quid me persequeris» ? Quod autem addidit,
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm quȩ seruit cum filiis suis: quȩ in¬
t̾ficit ꝓpħas ce lapidat missos ad se Bi
eorum: id÷ ut a conspectu dñi ñ aboleã¬
tur. dõ inet̾num uindicante. Et dis¬
ꝑeat de t̾ra memoria eoꝵ. Terra dei: a¬
ger deiẽ. Ager dei: eccłia deiẽ. Deqͣ

Expanded text:
em, quae servit cum filiis suis, quae interficit Prophetas, et lapidat missos ad se . «eorum; id est, ut a conspectu Domini non aboleantur, Deo in aeternum vindicante. «Et dispereat de terra memoria eorum.» Terra Dei, ager Dei est; ager Dei, Ecclesia Dei est: de qua