comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
id̃o diuinis honorib digniora quã ea que in tẽplis colebantur.
non quo uere lapis & canis essent colenda sapientib. set ut ħ
modo intelligerent qui possent tanta suꝑstitione dem̾sos esse
hoĩes. ut emergentib hic ess tam turpis demonstͣndus gͣctus.
quẽ uenire si pud̾et: uid̾ent quantomagis pudendũ ess inꝙͦꝑio¬
re consistere. Simul ⁊ illos qui mundũ istũ iusibilem. sũmũ
dm̃ esse opinabant᷑. admonebat turpitud̾is sue. docens esse con¬
seq̃ns. ut quilib lapis tamquã łĩ sũmi particła iure coleref.
Quod si execrarentur. mutarent sententiam. & unum cleum quere¬
rent. quẽ solũ supͣ mentes mãis esse ⁊ a quo ouinẽ aĩam ⁊ totũ istũ
mundũ fabricatũ. postea suainꝰ ad legendũ qm potentiꝰ ad ꝑsirq¬
dendũ scripsit plato. Non enĩ sic isti idest socrates & plato nati

Expanded text:
ideo divinis honoribus digniora, quam ea quae in templis colebantur. ideo divinis honoribus digniora, quam ea quae in templis colebantur. Non quod vere lapis et canis essent colenda sapientibus, sed ut hoc modo intelligerent qui possent, tanta superstitione demersos esse homines, ut emergentibus hic esset tam turpis demonstrandus gradus, ad quem venire si puderet, viderent quanto magis pudendum esset in turpiore consistere. Simul et illos qui mundum istum visibilem, summum Deum esse opinabantur, admonebat turpitudinis suae, docens esse consequens ut quilibet lapis tanquam summi Dei particula jure coleretur. Quod si exsecrarentur, mutarent sententiam, et unum Deum quaererent, quem solum supra mentes nostras esse, et a quo omnem animam et totum istad legendum, quam potentius ad persuadendum scripsit Plato. Non enim sic isti nati
Abbreviated transcription (Latin):
tate cognoscitur principiuᷤ nat᷑arum oniniũ. a quo uinu̾¬
sitas oĩs ⁊ incohatur & ꝑficitur ⁊ contmet᷑. Hinc euidentiꝰ erroi dep̾hen¬
ditur eoꝵ popłoꝵ qui multos deos colere qm unũ uerũ cłm & dñm
õium maluerunt. qd̾ eoꝵ sapientes quos philosofos uocant. scolas ha¬
bebant dissentientes & tẽpla cõununa. Non enuim uł popłos uł sacer¬
dotes latebat de ipsoꝵ doꝵ nat᷑a quã diu̾sa sentirent. cũ suam qͥsq
opiuonẽ publies coufiteri non formidaret. atq oĩls si posset ꝑ¬
suadere moliretur. Om̃s tamen cũ sectatorib suis diuersa ⁊ adu̾sa
sentientib. ad sacra cõmunia nullo ꝓhibente uemebant. Hunc
non agitur quis eoꝵ senserit ueriꝰ. s certe illud satis quantũ mͥ
raturo ess in ꝓnitu. os quasi ad mauũ occuriss Credo intellige¬
bat quallaẽq oꝑa nat̾e que ãministͣnte diuina ꝓuidñtia gig¬
nerentur. multo quã hoĩnũ ⁊ quoꝵ lib opificũ esse meliora. &

Expanded text:
aturarum omnium, a quo universitas et inchoatur et perficitur et continetur: hinc evidentius error deprehenditur eorum populorum, qui multos deos colere. quam unum verum Deum et Dominum omnium maluerunt, quod eorum sapientes, quos philosophos vocant, scholas habebant dissentientes et templa communia. Non enim vel populos vel sacerdotes latebat, de ipsorum deorum natura quam diversa sentirent, cum suam quisque opinionem publice profiteri non formidaret, atque omnibus, si posset, persuadere moliretur; omnes tamen cum sectatoribus suis diversa et adversa sentientibus, ad sacra communia nullo prohibente veniebant. Non nunc agitur, quis eorum verius senserit; sed certe illud satis, quantum mihi raturo esset in promptu, et quasi ad manum occurrisset. Credo, intelligebat qualiacumque opera naturae, quae administrante divina providentia gignerentur, multo quam hominum et quorumlibet opiticum esse meliora, et
Abbreviated transcription (Latin):
illa mulier. qͣni delectat neqͥcia. timet enĩ uirũ ne clampnet eã: talib pͥ
loqͣmin. Saĩa que sic cunes dm̃ ue clampnet te cłs. qͦmͦ timet mulier
quã delectas neqͥtia. tunet inrũ ne dampnet᷑ a uiro. qͦmͦ tͥ displicet it
mulier. displice ⁊ti cibi. Si forte habe̾ᷤ uxorẽ. nunqͥd uis ut sic te cum
at uror cua ne clãpnet᷑ abste. ut clelectet illã neqͥtia. s pond̾e cimoris

Expanded text:
met enim virum ne damnet illam: talibus primo loquamur. O anima quae sic times Deum, ne damnet te Deus, quomodo timet mulier quam delectat nequitia; timet virum, ne damnetur a viro: quomodo tibi displicet illa mulier, displice et tu tibi. Si forte habes uxorem, numquid vis ut sic tameat te uxor tua, ne damnetur abs te; ut delectet illam nequi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd dic̾: Conũtisti luctũ meũ in gaudrũ mͥ. conscidisti saccũ meũ. ⁊
cmristi me leticia. ut cantet tͥ gloria mea ⁊ n̾ conpungar. Qd est ñ
conpungar: Nsit qd stimulet conscientiã meã. Scimulat timoi: s noli
imere. Incrat caritas que sanat: qd̾ uulnerat cimor. Timor cłi sic uul¬
nerat. qͦmͦ medici ferram̃tũ pucredinẽ tollit: ⁊ qͣsi uidet᷑ itulnꝰ auget᷑
doleat succedñte salute. Occupet gͦ cortuũ cior uiducat caritatẽ
succedat cicatr ferram̃tũ medici. Talis ẽ medicꝰ ut nͨ cicatͥces appareant.
cu cm̃ subd̾ce deit̾e ip̃iꝰ. Nã sisine timore es ñ pot̾is iustificari. Dentẽtia clic̃¬

Expanded text:
quid dicit? « Convertisti luctum meum in gaudium mihi: concidisti saccum meum, et quid dicit? « Convertisti luctum meum in gaudium mihi: concidisti saccum meum, et cinxisti me laetitia; ut cantet tibi gloria mea, et non compungar » . Quid est, « non compungar? » Non sit quod stimulet conscientiam meam. Stimulat timor: sed noli timere; intrat charitas quae sanat quod vulnerat timor Timor Dei sic vulnerat, quomodo medici ferramentum; putredinem tollit, et quasi videtur vulnus augere. doleat succedente salute. Occupet ergo cor tuum timor, ut inducat charitatem; succedat cicatrix ferramento medici. Talis est medicus, ut nec cicatrices appareant: tu tantum subde te dexterae ipsius. Nam si sine timore es, non poteris justificari. Sententia dic
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͣ mtͣt caritas: Sic̃ uidemꝰ per setã intͦduci linũ qͣndo aliqͥd
suit᷑ seta pͥꝰ intrat. s nͥ ereat ñ succedit linũ s cimor pͥmo occu¬
pat mentẽ. N aũ ibi ramanet trmor: qͥa id̾o intͣuit ut intͦduc̾et cari¬
catẽ. Iã facta securitate maĩo: qͣle gaudiũ nob̾ẽ uł in hoc. uł in fuiͣo
seculo: Et in hoc seculo: qͥs nobis nocebit plenis caritate: Uidete qͦmͦ
erultet apłs cde ip̃a caritati. Ms nos inqͥt seꝑabit a caritace rp̃i: Tribula
tio an angustia. an persecutio. an niditas. an ꝑiculũ. angladiꝰ : Et
petrus dic̃. Et qͥs uob̾ nocere pt̃: si boni emulatores fueritis  Timor
ñ ẽ inclilectione: s ꝑfecta dilectio foras mictit crmorẽ. Ma cumnor cor¬
mentũ ht̃. Torquet cor conscientia peccatoꝵ: nondũ facta ẽ iustificatio.
est ibi qd citillet: qd̾ pungat. Id̾o in psalmo. de ip̃a perfectiõe iusti

Expanded text:
t charitas. Sicut videmus per setam introduci linum, quando aliquid t charitas. Sicut videmus per setam introduci linum, quando aliquid suitur; seta prius intrat, sed nisi exeat, non succedit linum: sic timor primo occupat mentem, non autem ibi remanet timor, quia ideo intravit, ut introduceret charitatem. Jam facta securitate in animo, quale gaudium nobis est vel in hoc, vel in futuro saeculo? Et in hoc saeculo quis nobis nocebit plenis charitate? Videte quomodo exsultet Apostolus de ipsa charitate. « Quis nos, inquit, separabit a charitate Christ an nuditas? an periculum? an gladius » ? Et Petrus dicit: « Et quis vobis nocere potest, si boni aemulatores fueritis » ? « Timor non est in dilectione: sed perfecta dilectio foras mittit timorem; quia timor tormentum habet. » Torquet cor conscientia peccatorum, nondum facta est justificatio. Est ibi quod titillet, quod pungat. Ideo in Psalmo de ipsa perfectione justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
cos nr̃os. sic̃ ip̃e dilig̾ suos: ea nob̾ fiducia ẽ in die iudicii. qͥasic̃ ille
ẽ. ⁊ nos sumꝰ in hoc mundo. Nasiẽ ille dilig̾ ininucos. faciendo solem
suũ orui suꝑ bonos ⁊ malos. ⁊ pluit suꝑ iustos ⁊ in ustos: nos qͥa
inimicis nr̃is ñ possumꝰ p̾stare solẽ ⁊ limã. p̾stamꝰ iacͥmas cũ pro
illis oramꝰ. Iã gͦ de ip̃a fiducia udete qͥd dicat: uñ incelligr̃ ꝑfecta
caritas. Timor ñ ẽ in caritate. ꝯd gͦ dicimꝰ cle illo: qͥ cepit cunere
diẽ iudicii: Sii ꝓfecta millo eẽt caritas ñcuneret. ꝑfecta enĩ ca
ritas face̾t ꝑ fectã iusticiã. ⁊ ñ haberet qͣre crmeret. unmo haberet
qͣre desid̾aret. ut tͣnseat iniqͥtas ⁊ ueniat regnũ cłĩ. Ergo timorñ ẽ
habitare: pellit᷑ crmor. qͥ ei p̃paraũ locũ. Qntũ enĩ illa crescit: ille
decrescit. Et qͣntũ illa fit int̾ior: timor pellit᷑ foras. Maior caritas:
cimor minor. Mmor caritas: maiortimor. Si antẽ nullꝰ cimmor¬

Expanded text:
fiducia est in die judicii, quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo: quia sicut ille diligit inimicos suos, faciendo solem suum oriri super bonos et malos, et pluendo super justos et injustos; ita nos quia inimicis nostris non possumus praestare solem et pluviam, praestamus lacrymas, cum pro illis oramus. 4. Jam ergo de ipsa fiducia videte quid dicat. Unde intelligitur perfecta charitas? Timor non est in charitate. Quid ergo dicimus de illo qui coepit timere diem judicii? Si perfecta in illo esset chariritas faceret perfectam justitiam, et non haberet unde timeret, imo haberet quasi desideraret ut transeat iniquitas, et veniat regnum Dei; ergo timor non est  coeperit charitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras; major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem null
Abbreviated transcription (Latin):
det ⁊ ꝓpħe. Coce de qͥb p̃ceptis.: narrat coca ista epła. Tenete gͦ dilection
⁊ securt estoce. Qd times ne male facias alicui. Qs malefaciat ei qirẽ clii¬
git. Bilige. ñ pt̾ fieri nͥ bñfacias. S forte corripis. lmor hoc fac̾ ñ sein¬
cia. S forte cedis. ad disciplinã facis. qͥa amor ipsiꝰ dilectioniᷤ ñ ce ꝑmitti
neglig̃e in disciplinatũ. Et fic qͦdãmͦ qͣsi cliu̾siis fructͦ ꝯtͣriꝰ. ut aliqͣndo¬
amicutã. Uidet illũ fac̾e aliqͥd mali. laudat. uult eũ ẽẽ p̾cipicẽ. iult
cccũ ue ꝑ abrupta cupiditatũ sitar̾.: un̾ forte ñ redeat. Laudat qñi lan¬
dat᷑ peccator in desideriis aĩe site. adhibet illi unctionẽ adulationis sue.
Ecce enĩ odit ⁊ laudati. lit̃ indet amicũ suũ calealiqͥd fac̾e reuocat.di illũ¬

Expanded text:
etae . Ecce de quibus praeceptis narrat tota ista Epistola. Tenete ergo dilectionem, et securi estote. Quid times ne male facias alicui? Quis male facit ei quem diligit? Dilige, non potest fieri nisi bene facias. Sed forte corripis? Amor hoc facit, non saevitia. Sed forte caedis? Ad disciplinam facis; quia amor ipsius dilectionis non te permittit negligere indisciplinatum. Et fit quodamamicitiam: videt illum facere aliquid mali, laudat: vult eum esse praecipitem, vult caecum ire per abrupta cupiditatum suarum, unde forte non redeat; laudat, Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae ; adhibet illi unctionem adulationis suae: ecce odit, et laudat. Alter videt amicum suum tale aliquid facere, revocat
Abbreviated transcription (Latin):
eqͥd ꝓpt̾ altud querit᷑. ñ ẽ ibi fimiꝰ. Qcqͥd ꝓpt̾ se ⁊gͣtis querit᷑ ibi ẽ fin
Queris honoreᷤ. force ad aliqͥd agendũ. Queris ut ꝑagas aliqͥd: ut pla¬
ceas do. Noli ip̃m honorẽ amare: ne ibi remaneas. Queris laude̾. si diͦ
q̃ris bñ faci situã queris male facis remane̾ in uia. S amariᷤ tu lauda¬
ris ⁊cu. Nloligͣtu lari qͣndo inte iandaris. laudare in dño ut cances: in cdño
iaudabit᷑ aĩa mea. Sermonẽ aliqͣm boñ dicis. ⁊ laudat᷑ s̃mo cuꝰ. ĩi laudat᷑

Expanded text:
 et gratis quaeritur, ibi est finis. Quaeris honores; forte ad aliquid agendum quaeris, ut peragas aliquid, ut placeas Deo: noli ipsum honorem amare, ne ibi remaneas. Quaeris laudem? Si Dei quaeris, bene facis: si tuam quaeris, male facis; remanes in via. Sed ecce amaris tu, laudaris: noli gratulari quando in te laudaris; laudare in Domino, ut cantes, In Domino laudabitur anima mea . Sermonem aliquem bonum dicis, et laudatur sermo tuus? Non la
Abbreviated transcription (Latin):
corda. agitare clnas linguas : S si sp̃u uno. id est uuo ftatu ĩplete due tibu
consonant: ĩplete due lingue sp̃n łi clissonare posst̃ : Est ubiq gͦ concordia:¬
duas linguas. sp̃s cłi: ⁊ audiuimꝰ ex una lingna canor ñẽ incaritate.s
ꝑfecta caritas foras uitit crnorẽ: audiuimꝰ ex alia timor dñi castꝰ ꝑ¬
nens in scłm sełi. Qd est hoc ᷑ qͣsi dissonant: iIon. Ercuice aures: incende
melodiã. Nsine causa hic addidit castꝰ. Iic ñ addidit nͥ qͥa timor aliꝰ qͥ dr̃ castͦ¬

Expanded text:
corda, agitare duas linguas? Sed si spiritu uno, id est uno flatu, impletae duae tibiae consonant; impletae duae linguae Spiritu Dei, dissonare possunt? Est ergo iduas linguas Spiritus Dei: et audivimus ex una lingua, « Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem; permanet in seculum seculi. Quid est hoc? Dissonant? Non. Excute aures, intende melodiam; non sine causa hic addidit castus, illic non addidit; quia est timor aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ angustiamni in nob̾. Id̾o gͦ lacũ mandacũ tuũ ualde Qd ẽ latũ man¬
dacũ: Mandatũ noitũ do uob̾: ut uosinuicẽ diligacis. karitas gͦ ñ
ngustat᷑. Uis gͦn̾ angustari in t̾ra: In lato habita. Acqͥd enĩ tͥ feceui
hõ ñ ceangustat: qͥa uid̾ diligis qͦd ñ nocet. Homo dm̃ diligis. fr̾uitatẽ
diligis. legẽ cłi diligis. eccłiam di diligis senpit̾na erit. Laboras in t̾ra:
s ꝑuenies ad fructũ ꝓmissũ. Qs cͥ collit qd̾ diligis: Si nemo collit tͥ
qd̾ diligis: secinꝰ cdoimis. Immo securꝰ uigilas: ne dormiendo ꝑdas
qd̾ cdiligis. N eniꝰ frustia dictũ ẽ. illiunina ocłos meos ne qͣndo obdor¬
miã in morte. M claudt̾ ocłos cõtͣ caricatẽ: obdormiset̃ in ꝯcupiscentiᷤ

Expanded text:
 latum mandatum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Charitas ergo non angustatur. Vis non angustari in terra? In lato habita. Quidquid enim tibi fecerit homo, non te angustat; quia illud diligis quod non nocet homo: Deum diligis, fraternitatem diligis, legem Dei diligis, Ecclesiam Dei diligis; sempiterna erit. Laboras in terra, sed pervenies ad fructum promissum. Quis tibi tollit quod diligis? Si nemo tollit tibi quod diligis, securus dormis: imo securus vigilas, ne dormiendo perdas quod diligis. Non enim frustra dictum est, Illumina oculos meos, ne quando obdormiam in morte
Abbreviated transcription (Latin):
orbẽ tacent. Si amaᷤ patiẽ. diuisꝯ es. Si diuisus es. in corpore ñ es. Si in
rpore ñ es: sub capite ñ es. Qd ꝓdest. qͥa credis ⁊ blasphemas: Adoraᷤ illĩ
in capite: ⁊ blasphemaᷤᷤ in corꝑe. Amat ille corpꝰ sitũ. Si cute p̾cidisti a cor¬
pore ipsiꝰ. caput ñ se p̃cidit a corꝑe suo. Sine cansa me honoras clamat cͥ
⁊ osculari nonne int̾ u̾ba honorantiᷤ clamares ⁊ dic̾es. qͥd facis h̃o cur calcaᷤᷤ¬

Expanded text:
orbem jacent. Si amas partem, divisus es: si divisus es, in corpore non es: si in corpore non es, sub capite non es. Quid prodest quia credis, et blasphemas? Adoras illum in capite, blasphemas in corpore. Amat ille corpus suum. Si tu te praecidisti a corpore ipsius, caput non se praecidit a corpore suo. Sine causa me honoras, clamat tibi  osculari; nonne inter verba honorantis clamares et diceres, Quid facis, homo? calca
Abbreviated transcription (Latin):
ło boñ est. Adhesisti d̾o. fiuisti uiã: ꝑmaneb̾ in patͥa. Incendite. Pecuni
maneas. Si aut̃ amas auariciã ĩplicatꝰ es: erit tͥ auaricia catena pedũ ultͣ
ꝓgredi ñ potes. Transigͦ ⁊ hc querere finẽ. Salucẽ corꝑis queris: ad huc
noli ibi remanere. Que ẽ enĩ ista salus corporiꝰ. que morte ꝑimit᷑ que
egͥtudine debilitat᷑  Friuola. mortał. fluxa. ĩ ransi illã ne mpediat forti

Expanded text:
Deo bonum est . Adhaesisti Deo, finisti viam; permanebis in patria. Intendite. Pecuniamaneas. Si autem amas, per avaritiam implicatus es: erit tibi avaritia catena pedum; ultra progredi non potes. Transi ergo et hoc; quaere finem. Salutem corporis quaeris, adhuc noli ibi remanere. Quae est enim ista salus corporis, quae morte perimitur, quae aegritudine debilitatur, frivola, mortalis, fluxa? Quaere illam, ne impedia
Abbreviated transcription (Latin):
pedib: aut ueratis pedib ambulare ñ ualens. Si aũ bona iudebart᷑
iñqͣ cred̾es: cur ebas qͥdem. s p̃t̾ ittã currendo errabas potiꝰ ꝙͣͣ
currit. inamit̾ currit: ĩmo ad laboiẽ currit. Tanco plusecit
in ip̃o reqͥescis. S ut currxiemꝰ ꝑ iliũ. extendit seusq ad nos. lon
enĩ eiamꝰ.: longe ꝑegͥnabam᷑. Pax ẽ qͥa łorge pegͥnabam᷑. ⁊ langui¬
MI

Expanded text:
atis pedibus ambulare non valens. Si autem bona videbantur, antequam crederes, currebas quidem, sed praeter viam currendo errabas potius quam currit, inaniter currit; imo ad laborem currit: tanto plus errat, in ipso requiescis. Sed ut curreremus per illum, extendit se usque ad nos: longe enim eramus, et longe peregrinabamur. Parum est quia longe peregrinabamur; et languidi
Abbreviated transcription (Latin):
diligis: filiũ di cliligis Cũ filñ d̾i diligis. ⁊ pacrẽ diligis. Nͥ potest gͦ
seꝑari clilectio. Elige tͥ qͥd diligas.: secunt᷑ ce cetera. Dicas. dm̃ solũ diligo.
dm paciẽ. Mentiris. Si diligis. ñ solũ diligis. S sidiligis patrẽ dili
⁊ filtũ. Ecce inqͥs diligo patrẽ. ⁊ diligo filũ: s hoc solũ. Pͥatrẽ cłm⁊ fili¬
patͥs. Iilud u̾bũ ꝑ qd̾ factastint om̃ia: ⁊ u̾buĩ caro factũ ẽ ⁊ habitau̾
in nob̾. hoc solũ cdiligo. Mentiris. Si enĩ diligis capuit: diligis ⁊ menbra:
Siantẽ menbra ñ diligis. nec caput diligis. Non expauescis uocẽ caꝑitis.
de celo ctamantẽ ꝓ menbriᷤᷤ. Saule saule qͥd me ꝑseq̃ris : ꝑsecutorẽ suũ.

Expanded text:
diligis, Filium Dei diligis; cum Filium Dei diligis, et Patrem diligis. Non potest ergo separari dilectio. Elige tibi quid diligas; sequuntur te caetera. Dicas, Deum solum diligo, Deum Patrem. Mentiris: si diligis, non solum diligis; sed si diligis Patrem, diligis et Filium. Ecce, inquis, diligo Patrem, et diligo Filium: sed hoc solum, Patrem Deum et FiliPatris, illud Verbum per quod facta sunt omnia, et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; hoc solum diligo. Mentiris: si enim diligis caput, diligis et membra; si autem membra non diligis, nec caput diligis. Non expavescis vocem capitis de coelo clamantem pro membris, Saule, Saule, quid me per
Abbreviated transcription (Latin):
tibiarũ. Sonet nob̾ specioso forma p̾ filiis homiñ. Qcũ in forma cłi ẽ
ñ rapinã arbittus ẽ ẽe eqͣlẽ dõ. Ecce speciosus forma. p̃ filiis homin̾ Sonet
nobis ectã uidimꝰ eũ ñ habentẽ speciẽ neq. decorẽ. Semetip̃m exinauiñ
formã serui accipiens. insimilicudinẽ homiñ factꝰ.⁊ habitu inuencꝰ ut
hõ. N habebat speciẽ neq clecorẽ: ut cͥ cdaret speciẽ ⁊ decorẽ. Qm spe
quẽ decoiẽ. Dilectionẽ caritatis. ut ames. citrras. curris amas. Pulcher
es iam: s noli ce accend̾e ne ꝑdas qd̾ accepisti. Iuũ attende a qͦ factꝰ es
pulcher. Id̾o sis pulcher: ut ille te amet. Tu autẽ totã intentionẽ tuã
qͥa ip̃e pͥor dilex̃ nos. Si qͥs dtrerit diligo lm̃. Quẽ łmͦ Qre diligis
Quia ip̃e pͥor dilex̃ noᷤ . ⁊ donauit nob̾ diligere. Dilex̾ ĩpros: ut fac̾et
pios. Ducr̃ miustos. ut faceret iustos. Dilex̃ egͦtos: ut fac̾et sanos. Ei

Expanded text:
onet nobis, Speciosus forma prae filiis hominum: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Ecce speciosus forma prae filiis hominum. Sonet nobis etiam, Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem: Semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo . Non habebat speciem neque decorem, ut tibi daret speciem et decorem. Quam speciem? quem decorem? Dilectionem charitatis; ut amans curras, currens ames. Pulcher es jam: sed noli te attendere, ne perdas quod accepisti; illum attende, a quo factus es pulcher. Ideo sis pulcher, ut ille te amet. Tu autem totam intentionem tuam quia ipse prior dilexit nos. 10. Si quis dixerit, Diligo Deum. Quem Deum? Quare diligimus? Quia ipse prior dilexit nos, et donavit nobis diligere. Dilexit impios, ut faceret pios; dilexit injustos, ut faceret justos; dilexit aegrotos, ut faceret sanos. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
si diligis eũ: si obseruent᷑ leges eiꝰ ꝑ ꝓuiitas. lex ĩꝑatoris que est: Man¬
dacũ nouũ do nob̾: ut uos inuicẽ diligatis. Dicis gͦ te dilig̾e xp̃m. serua
mandata eiꝰ ⁊ fre̾m dilige. Si antẽ frẽm ñ diligis qͦ mͦ eũ diligis cuiꝰ
⁊ foras mittit timorẽ. ut iemaneat ille timor castꝰ ꝑmanens in scłm scłi.
oleremꝰ minidũ. coleremꝰ tribulationes ipsiꝰ. coleremꝰ scandala cẽptati
ca tpliꝰ. ⁊ securi manebimꝰ in eo. mͦ ꝑ fidẽ. c̾c ꝑ speciẽ. cuiꝰ tancas arras

Expanded text:
si observentur leges ejus per provincias. Lex imperatoris quae est? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Dicis ergo te diligere Christum; serva mandatum ejus, et fratrem dilige. Si autem fratrem non diligis; quomodo eum diligis, cujus et foras mittit timorem, ut remaneat ille timor castus permanens in saeculum saeculi. Toleremus mundum, toleremus tribulationes, toleremus scandala tentatitia ipsius: et securi manebimus in eo, modo per fidem, tunc per speciem, cujus tantas arrhas
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt ut sc̃ꝑ eg̾cent. ad hoc diligt̃ egrocos. ne egͦti reuianeant: s ut ex egͦtis
sani fiant. Ec qͣnta plerũq paciunt᷑ a freneticis.: qͣles contumelias uerboꝵͤ Ple¬
rũq ⁊ percutiunt᷑. ꝑseqͥtur ille febrẽ ignoscit hoĩuu. Et qͥd dicã fr̃s ͦ. liuas
inimicũ suũ. ĩmo odit numicũ suũ morbũ. Ip̃m enĩ odit: ⁊ amat homi

Expanded text:
volunt ut semper aegrotent. Ad hoc diligunt aegrotos, non ut aegroti remaneant, sed ut ex aegrotis volunt ut semper aegrotent. Ad hoc diligunt aegrotos, non ut aegroti remaneant, sed ut ex aegrotis sani fiant. Et quanta plerumque patiuntur a phreneticis? quales contumelias verborum? Plerumque et percutiuntur. Persequitur ille febrem, ignoscit homini: et quid dicam, fratres? amat inimicum suum? Imo odit inimicum suum morbum; ipsum enim odit, et am
Abbreviated transcription (Latin):
monint. ut etiã iminicos diligamꝰ. Ad cende qͣre ce monuit ap̃e: ut
diligas inimicos. ⁊qͥd ut semꝑ remaneant inimici. Si ad hoc ce
monuit ut inimici remaneant: odisti ñ liligis. Adcende qͦui dit.
id est qͥa nolebat ut sic remanerent ꝑsecutores. ait. Patͣ ignosce illis:
a nesciunt qͥd faciunt. Ob uoluit ignosci: mutari uoluit. Os
luit mutari: ex intmicis fr̃s facẽ dignatꝰ est: ⁊ uere sic fecit: Occisus
est sepultꝰ est: resurrexit. incelũ asceudit. ⁊ sp̃m sc̃m misit discipłis. cep̾
cisi. Uidert̃ illi incerfectores dñi. & qui sanguinẽ eiꝰ seuiendo fuderũt.
danda fuit karitati uiẽ. ipsa karicas. id est cõmendanda sibi erat. Si ꝑ
caricas nulla est inuobis: nicħ cliximꝰ. Si aũ ẽ in uobis. canꝙͣ oleũ in flãm
adiecimꝰ. ⁊ in qͦ ñ erat. foite uerbis accensũ est. In alio creuit qd̾ erat: in alio
cepit ẽẽ qd̾ ñ erat. Ad hoc gͦ ista diximꝰ. ne pigͥsitis diligere inimicos. Seuit

Expanded text:
it ut etiam inimicos diligamus . Attende quare te monuit Christus ut diligas inimicos. Numquid ut semper remaneant inimici? Si ad hoc te monuit ut inimici remaneant, odis, non diligis. Attende quomodo ipse dilexit, id est, quia nolebat ut sic remanerent persecutores; ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quibus voluit ignosci, mutari illos voluit: quos voluit mutari, ex inimicis fratres facere dignatus est, et vere sic fecit. Occisus est, sepultus est, resurrexit, in coelum ascendit, Spiritum sanctum misit discipulis; coepcisi: viderunt illi interfectores Domini; et qui sanguinem ejus saeviendo fuderunt, danda fuit Charitati vestrae ipsa charitas, ideo commendanda sic erat. Si enim chariritas nulla est in vobis, nihil diximus. Si autem est in vobis, tanquam oleum in flammas adjecimus; et in quo non erat, forte verbis accensa est. In alio crevit quod erat; in alio coepit esse quod non erat. Ad hoc ergo ista diximus, ne pigri sitis diligere inimicos. Saevit
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit. ⁊ ã uñ chiligeremꝰ. nͥ ille pͥor cdilexisset nos. : Diligñdo amici facti
sumꝰ. S miicos ille clilex̾: ut amici efficem᷑. Por clileeit nos. ⁊ clonauit
nob̾ ut dilig̾emꝰ eũ. Nondũ chiligebamꝰ. dilig̾ñdo pulchii esfictin. Quid
fac̾ hõ cleformiᷤᷤ ⁊ distorta facie: si amet pulchrã: An qͥd fac̾ femina cde¬
miᷤᷤ ⁊ clistorta facie ⁊ nigͣ: si amet pulchrũ: Ñ qͥd amando pot̾it ẽe pulchia.
ꝯ̃ qͥd ⁊ ille amando: poterit ẽe formosus : Anat pulchiã. ⁊ qͣndo se in
specło uidet. erubescit leuare faciẽ. ad illã formosã suã quã amat. Od
faciet ut pulcher sit: Eipectet ut ueniat pulchritudo. inmo eppec
t fedos climict̾et. s ut mucaret: ⁊ ex deformib ptachros faceret. s
erimꝰ pulcbri :.Amando eũ qͥ sc̃ꝑ ẽ pulchei. Qntũ ince crescit amor:
cantũ crescit pulchritudo. qͥa ip̃a caritas. ẽ aĩe piichritudo. Hoᷤ cdiligimꝰ

Expanded text:
dilexit. Nam unde diligeremus, nisi ille prior dilexisset nos? Diligendo amici facti sumus; sed inimicos ille dilexit, ut amici efficeremur. Prior dilexit nos, et donavit nobis ut diligeremus eum. Nondum diligebamus eum; diligendo pulchri efficimur. Quid facit homo deformis et distorta facie, si amet pulchram? Aut quid facit femina deformis et distorta et nigra, si amet pulchrum? Numquid amando poterit esse pulchra? Numquid et ille amando poterit esse formosus? Amat pulchram; et quando se in speculo videt, erubescit faciem suam levare ad illam formosam suam quam amat. Quid faciet ut pulcher sit? Exspectat ut veniat pulchritudo? Imo exspectut foedos dimitteret; sed ut mutaret, et ex deformibus pulchros faceret. Quomodo erimus pulchri? Amando eum qui semper est pulcher. Quantum in te crescit amor, tantum crescit pulchritudo; quia ipsa charitas est animae pulchritudo. Nos diligamus,
Abbreviated transcription (Latin):
Qpt̾ ⁊ falli. qͥ pot̾⁊ castã suspicmi que adult̾a est: tu ñ times oculos eiꝰ q̃m
fallere nemo pot̾. tu ñ times eiꝰ p̃sentiã. qͥ aũti a te ñ potest: Roga cłm
it intueat᷑ ce.: aũcat faciẽ suã a peccacis cuis. lĩite dñe faciẽ cuã a pec̃ĩ
meis. D unde mereris ut ilȩ faciẽ suã aũtat a pecitis cuis: si cuũ indi
aũtas faciẽ a pecẽis cuis.  Ip̃a enĩ uox clic̃ in psalmo. Qm̃ iuiqͥtatẽ mie

Expanded text:
tiam malam, qui potest et castam suspicari quae adultera est: tu non times oculos ejus quem fallere nemo potest? tu non times ejus praesentiam, qui averti a te non potest? Roga Deum ut intueatur te, et avertat faciem a peccatis tuis: Averte faciem tuam a peccatis meis. Sed unde mereris ut ille faciem suam avertat a peccatis tuis? Si tu non avertas faciem tuam a peccatis tuis. Ipsa enim vox
Abbreviated transcription (Latin):
debere illi castos amplerns. nilla se adut̾ina inimindicra maculare.
opcat p̾sentiã uiri sui. Et qͦmͦ disc̾nunt᷑ duo isti cimores: Timet illa:
trmet ⁊ illa. Int̾roga. qͥsi unũ tͥ respondent. Tunes inrũ : Timeo Int̾roga

Expanded text:
debere illi castos amplexus, nulla se adulterii immunditia maculare; debere illi castos amplexus, nulla se adulterii immunditia maculare; optat praesentiam viri. Et quomodo discernuntur duo isti timores? timet illa, timet et illa. Interroga; q
Abbreviated transcription (Latin):
rare. Cũ bona clesid̾are ceꝑis. erit ince cimor castꝰ. Qͥs trnor castꝰ Ne
amictas ip̃a bona. Incendite. Alid̾ ẽ cunere dm ne mictat ce ingehennã
cũ cliabolo: aliud cunere dñi ne recedat ace. Ine cimor qͦ cunes ne ui ig¬
nẽ mictaris et̃nũ cũ diabolo: nondũ ẽ castꝰ. Ñ̃ enĩ ueñ ex amore cłi: s ex
cimore pene. Cũ autẽ times d̃m ne ce cleserat p̾sencia eiꝰ: amplecteris eũ.
ip̃o frui desid̾as. Non pt̃ meliꝰ explanari. qͥd int̾fit int̾ cluos istos cimo¬
es. unũ qͣm foras miccit caritas: alc̾um castũ qͥ ꝑmanet in scłm sel¬
nͥ ponas liras mulieres maritatas. Orũ unã ita constituas uolencẽ
facere adult̾rũ delectari neqͥciã: s timere ne dampnet᷑ a marico. Timq
maritũ. s qͥa adhuc amat neqͥtiã. id̾o tiet maritũ. Huic ñ grata
hon̾osa ẽ mariti p̃sentia. Et si forte uiuit neqͥt̾: ciet maritũ ne ue¬
at. Tales st̃ qͥ timent ne ueniat dies uidicii. Fac alterã amare itrũ:

Expanded text:
 est timor castus? Ne amittas ipsa bona. Intendite. Aliud est timere Deum, ne mittat te in gehennam cum diabolo; aliud est timere Deum, ne recedat a te. Ille timor quo times ne in gehennam mittaris cum diabolo, nondum est castus; non enim venit ex amore Dei, sed ex timore poenae: cum autem times Deum, ne deserat te praesentia ejus; amplecteris eum, ipso frui desideras. 6. Non potest melius explanari quid intersit inter duos istos timores, unum quem foras mittit charitas, alterum castum qui permanet in s ponas duas mulieres maritatas, quarum unam ita constituas volentem facere adulterium, delectari nequitia, sed timere ne damnetur a marito. Timet maritum, sed quia adhuc amat nequitiam, ideo timet maritum: huic non grata, sed onerosa est mariti praesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt qui timent ne veniat dies judicii. Fac alteram amare virum,
Abbreviated transcription (Latin):
castũ ꝑmanentẽ in scłm scłi. Putas ne inuenrmnꝰ eã: ut auoqͣmur. illõ
Putas ẽ in hoc popło: pͥutas ẽ in ista exedra : Putas ẽ in hac c̾ra: Non
pot̾ nͥ ẽẽ. s latet. Hiempᷤ est: intꝰ ẽ uiriditas i radice. forte iuuentuꝰ¬
⁊ aures uliꝰ s ubiꝯq ẽ illa aĩa. utinã illã inuemirẽ. ⁊ ñ aures suas
⁊ pacient̃ uiuentẽ in hac t̾ra ita consolat᷑. Iam uis ut ueniã. ⁊ ego nouioͥ
iam ius nt ueniã. Noui qͣlis es: ut secura erpectes aduentũ meũ. Nomi
qͥa molestia ẽ tͥ.s magis expecta. colera uenio ⁊ cito uenio. S amanticardũ
est. Audi eã cantantẽ. tanꝙͣ. liliũ de medio spiuarũ: audi suspirancẽ ⁊ clic¬
cẽ. Psauã ⁊ intelligã in uia in inaculata. Ondo uenies ad merͦ S in uia
inmaculata merito ñ trmeti qͥa ꝑfecta caritas foras mittit cimorẽ. Et cũ
uen̾it ad eiꝰ amplerũ timet s securit᷑. Ucunet cauebit. ⁊ obseruabit ab im¬

Expanded text:
manentem in saeculum saeculi. Putamus, invenimus illam, ut alloquamur illam? putas, est in hoc populo? putas, est in ista exedra? putas, est in hac terra? Non potest nisi esse, sed latet. Hiems est, intus est viriditas in radice. Forte invenimus aures illius. Sed ubicumque est illa anima, utinam illam invenirem, et non aures suas et patienter viventem in hac terra ita consolatur: Jam vis veniam, et ego novi quia jam vis ut veniam: novi qualis es, ut secura exspectes adventum meum; novi quia molestia est tibi: sed magis exspecta, tolera; venio et cito venio. Sed amanti tardum est. Audi eam cantantem tanquam lilium de medio spinarum: audi suspirantem, et dicentem, Psallam et intelligam in via immaculata; quando venies ad me ? Sed in via immaculata merito non timet; quia perfecta charitas foras mittit timorem. Et cum venerit ad ejus amplexum, timet, sed securit
Abbreviated transcription (Latin):
patit᷑. Aut insum abrahe. aut in ignẽ ec̃nũ aqͥ modicũ clesid̾at. In se¬
pulchio aut̃ ipsiꝰ iacet cadau̾ sine sensu: ⁊ custodiunt᷑ u̾ba nouissima
morientiᷤ. Qd sͥ sperant illi qͥ u̾ba nouissima sedenciᷤ in celo ñ custodin
pseq̃riᷤ. qͥ seruat ad nidictũ qͥcqͥd uidet paci m̃bra sua. ͤt qͥd nos fecimꝰ
inqͥunt.: Nos sumsꝰ passi ꝑsecutionẽ ñ fecimiꝰ: uos fecistis o miseri pͥmo quia
diuisistis eccłam. Maior ẽ machera lingue ꝗͣ ferri. Sitꝑba fuit ancilla
areagar. ⁊ afflicta est aclña sua ꝓpt̾ suꝑbiã disciplina erat uia ñ pena
adeo ꝯ recessiset a dña sua qd̾ eidix̃ angelus: reu̾tere ad dñam tuã. Si gͦ

Expanded text:
uae modicum desiderat ; in sepulcro autem ipsius jacet cadaver sine sensu; et custodiuntur verba novissima morientis. Quid sibi sperant illi qui verba novissima sedentis in coelo non custodiunt, d videt pati membra sua? 10. Et quid nos fecimus, inquiunt? nos sumus passi persecutionem, non fecimus. Vos fecistis, o miseri: primo, quia divisistis Ecclesiam. Major est machaera linguae quam ferri. Superba fuit ancilla Sarae Agar; et afflicta est a domina sua propter superbiam. Disciplina erat illa, non poena. Ideo cum recessisset a
Abbreviated transcription (Latin):
pio ap̃ dm̃. omĩa ꝑ ipsũ facta sũt. & sine ipso factũ est nichil. si ad
hoc ꝑcipiendũ. diligendũ. ꝑfruendũ. ut aĩa sauet᷑: tante luci haui¬
riende mentis aties conualescat. dicitur auaris. nolite uobis ꝯde
tesauros in terra. ubi tinea & rubigo exterminat. & ubi fures
effodiunt os furantur. s thesaurirate nobis thesauros in celo ubi nͦq

Expanded text:
ihil; si ad ho percipiendum, diligendum, perfruendum, ut anima sanetur e tantae luci hauriendae mentis acies conualescat, dicitur auaris nolite uobis condere thesauros in terra, ubi tine et rubigo exterminat et ubi fures effodiunt et furantur; sed thesaurizate uobis thesauros in cael
Abbreviated transcription (Latin):
calcatiᷤ ꝙͣ. ꝓseqͥa honorabat᷑. ⁊̃ Ine clamat ip̃m capt̃ nolo honorẽ cuitni:
calcare me noli ͤ Iã cu dic si poces. Qͦmͦ ce calcaui : Dic illd̾ capiti: te osculari
nolui. ãplecti uoliti. S ñ iudes o stulte. qͥa qd̾ uis ãplecti ꝑ qͣdam ꝯpaginẽ
uncaciᷤ ꝓueñ ad id qd̾ calcas. Sin sñ me honoraᷤᷤ. deorsũ iue calcas. Phdolet
d̾ calcas. qͣ ꝯgaudet qͦd honoraᷤᷤ. Na ⁊ qd̾ honoras: dolet ꝓ eiꝰ qͦs calcas.
Qmͦ clamat lingita dolec mͥͦ Ndic̃ dolet pedi meo: s dolet mͥ dic̃. O
lingua qͥs ce terigit: Qs ꝑcussit. Qͥs stimulaũ ͤ qͥspipugit : Nemouiqͥt:

Expanded text:
calcatis quam pro se, quia honorabatur. Nonne clamat ipsum caput: Nolo honorem tuum, calcare iam me noli? lam tu die, si potes, quare te calcavi? Die illud capiti: Te osculari volui, amplecti volui. Sed non vides, o stulte, quia, quod vis amplecti, per quamdam compagem unitatis pervenit ad id, quod calcas? Susum me honoras, iusuquod calcas, quam gaudet quod honoras; quia quod honoras, dolet pro eis quos calcas. Quomodo clamat lingua? Dolet mihi. Non dicit, Dolet pedi meo; sed, Dolet mihi, dicit. O lingua, quis te tetigit? quis percussit? quis stimulavit? quis pupugit? Nemo,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾micteiemꝰ cextũ huiꝰ epłe. quedã pro dieb festis sollempnia lectionũ:
que ñ potuert᷑ nͥ legi ⁊ ip̃a tractari. Nunc gͦ ad p̾cmissũ ordinẽ redem
⁊ que restant incente accrpiat caricas ur̃a. Nescio utrũ magnificentiꝰ
nob̾ caritas conmendari posset: ꝙͣ ut diceret᷑ łs caricas ẽ: ẜreuis laux.
⁊ magna laux. Breuis insermone: magna in intellectu. Om eito dr̃
ds dilectio ẽ: Et hoc breue est. Si maneres iniũ ẽ. Si appendas qͣtũ
est: Deus dilectio ẽ. Et qͥmanet inqͥt in clilectione: in cło manet ⁊ ds¬
m ulomanet. Sit ł domꝰ deus: ⁊ esto domꝰ clĩ. Mane incło:⁊ manebit ince
cdeus. Manet nnce deus ut ce concineat: manes in deo ne cadas. O
sic cde ip̃a caricace: apostolus clic̾. karitas nunꝗͣ. cadit. qͦmͦ cadit
quẽ continet cdeus: In hoc ꝑfecta ẽ cdilectio in nobis. ut fiduciam

Expanded text:
teremus textum hujus Epistolae, quaedam pro diebus festis solemnia lectionum, quae non potuerunt nisi legi, et ipsa tractari. Nunc ergo ad praetermissum ordinem redeamus; et quae restant, intente accipiat Sanctitas vestra. Nescio utrum magnificentius nobis charitas commendari posset, quam ut diceretur, Deus charitas est. Brevis laus, et magna laus: brevis in sermone, et magna in intellectu. Quam cito dicitur, Deus dilectio est! Et hoc breve est: si numeres, unum est; si appendas, quantum est! Deus dilectio est. Et qui manet, inquit, in dilectione, in Deo manet et Din illo manet. Si tibi domus Dei, esto domus Dei. Mane in Deo, et maneat in te Deus. Manet in te Deus, ut te contineat; manes in Deo, ne cadas. Quia sic de ipsa charitate Apostolus dicit: Charitas nunquam cadit. Quomodo cadit quem continet Deus?
Abbreviated transcription (Latin):
St̃ autẽ qͥdam ꝑfecti: qͥ cũ pacientia uriuint. d dixi Sadhuc dsid̾at
ã uitã. qͣndo illi uen̾it dies mortis. pacient᷑ tolerat mortẽ. Luctatin
adũsũ se: ut seqͣt᷑ uoluntatẽ di. Et hoc potiꝰ agit aĩa qd elegit ds̃: ñ qd̃
elegit uoluncas humana: Et ex desid̾io uite p̾sentis. fit luctam̃
cũ morte:⁊ adhibet paciẽtiã ⁊ fortitudinẽ. ut eqͦ aĩo moriat᷑. Iste pa¬
cient̾ morit᷑. Naũ desid̾at sic̃ dic̃ apłs dissolui ⁊ eẽ cũ tp̃o: nͣ pacie¬

Expanded text:
 qui cum patientia vivunt. Qui adhuc desiderat vitam istam, cum illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem. Luctatur adversum se ut sequatur voluntatem Dei, et hoc potius agit animo quod elegit Deus, non quod elegit voluntas humana, et ex desiderio vitae praesentis fit lucta cum morte, et adhibet patientiam et fortitudinem ut aequo animo moriatur, iste patienter morit
Abbreviated transcription (Latin):
deuiti nos memores sumꝰ: eractionis aũ uosmeniores ẽe debetis. Cadi
qͥppe caricas que in ip̃a epła maxime. ⁊ ꝑpe sola conmendat᷑⁊ uos fac̃
fidelissimos debicores. ⁊ uos dulcissimos exactores. Ideo dixi dulcissi¬
mos exactores. qͥa ubi caricas ñ est: amarꝰ exactor est. Ubi aũ caricaᷤ
animantib ⁊ nrationabilib. ubi ñ sꝑnitalis caritas. s carnalis ⁊ nat̾is¬
. erigit᷑ cñ magno affectu cle uberib matͥs lac a paruuł. Et qͣmins
sugens impetũ faciat in ubera: melꝰ ẽ tñ matͥ. ꝙͣ si ñ sugat. nec eriga
qd̾ caritate debet᷑. Sepe uidemꝰ ubera uacarũ. etiã grandiusculis uitu
capite percuti: ⁊ ꝓpe ip̃o impetu leuari matrũ corpora. nec eas ti
stacerepelilere. S si d̾esit filiꝰ qui sugat: mugitu uocari ad ubera.
Si gͦ est in nobis illa caritas spiritalis de qua apes dic̃: factꝰ sũ paruul us
inmedio uestrũ. tanꝙͣ. nutͥx fouens filios suos. cumc uos diligimꝰ qͣndo¬

Expanded text:
emores esse debetis. Eadem quippe charitas quae in ipsa Epistola maxime et prope sola commendatur, et nos facit fidelissimos debitores, et vos dulcissimos exactores. Ideo dixi dulcissimos exatores, quia ubi charitas non est, amarus exactor est: ubi autem charitas animantibus et irrationalibus ubi non est spiritualis charitas, sed carnalis et naturalis, exigi tamen magno affectu de uberibus matris lac a parvulis? Et quamvis sugens impetum faciat in ubera; melius est tamen matri quam si non sugat, nec exigat quod charitate debetur. Saepe videmus ubera vaccarum etiam a grandiusculis vitulis capite percuti, et prope ipso impetu levari matrum corpora, nec eos tamen calce repelli; sed et si desit filius qui sugat, mugitu vocari ad ubera. Si ergo est in nobis illa charitas spiritualis, de qua Apostolus dicit, Factus sum parvulus in medio vestrum, tanquam nutrix fovens filios suos ; tunc vos diligim
Abbreviated transcription (Latin):
collit qd̾ illi adũsat᷑. ut remaneat ilis̾ uñ gͣtulet᷑. Sic ⁊ tu. Si odit ce inimicus
tuus. ⁊ inuiste te odit: nou̾is qͥa cupidicas seculi in ilo reguat: ꝓpt̾ea ceodit
Si odisti illũ: ⁊ cu contͣ reddis malũ ꝓ inalo. Ꝙd facis redd̃e malũ ꝓ mal
Unũ egͦtũ fiebã qͥ ce od̾at: iã cluos plango. si ⁊ cu odisti. S ꝑseqͥt᷑ rem cuam.
collit tͥ nescio que. que habes in t̾ra. Ideo illũ odisti: qͥa angustias fac̃ tͥ inq̃ra
Noli pati angustias: migͣ in celũ sursũ. Cor ibi habebis. ubi lacicudo ẽ. aus
nullas angustias paciaris in spe uite et̾ne. Adcende que tͥ colut. nec ip̃acibi
tolleret n ille ꝑmitt̾et: qͥ fiagellat oninẽ filiũ quẽ recrpit. Qͦdãmͦ ferram̃tũ

Expanded text:
ollit quod illi adversatur, ut remaneat illud unde gratuletur. Sic et tu: si odit te inimicus tuus, et injuste te odit; noveris quia cupiditas saeculi in illo regnat, propterea te odit. Si odisti illum et tu, contra reddis malum pro malo. Quid facit reddere malum pro malo? Unum aegrotum flebam, qui te oderat; jam duos plango, si et tu odisti. Sed persequitur rem tuam; tollit tibi nescio quae, quae habes in terra: ideo illum odisti, quia angustias tibi facit in terra. Noli pati angustias, migra in coelum sursum: cor ibi habebis ubi latitudo est, ut nullas angustias patiaris in spe vitae aeternae. Attende quae tibi tollit: nec ipsa tibi tolleret, nisi ille permitteret qui flagellat omnem fili
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ dilig̃ p̾cepta eiꝰ dilig̃. Et que st̃ p̃cepta d̾i: Mandatũ nouũ lo uob̾:
ut uos inuicẽ diligatis. Nenio se excuset: ꝑaliã dilectionẽ. ad aliã dilecti¬
mẽ. Oñmo sic se cenet ista dilectio: qͦmͦ ip̃a conpaginata ẽ in unũ. Sic
om̃s qͥ ex illa pendent unũ facit:. ⁊ qͣsi conflat illos ignis. Aurũ est. Confiat᷑
massa: ⁊ fit unũ aliqͥd. S nͥ fernor caritatis accendat: ex multis conflari
cognosciinꝰ. qͥa diligimꝰ filios cłi Qadm̃ cliligimꝰ. ⁊ p̾cepta eiꝰ facimus:¬
Si isptiamꝰ hic. ex lifficultate faciendi p̾cepta cłi: audi qͥd seqͣt᷑. Homo
ĩpleas archã: ꝑdas securitatẽ. Securior forte eras añꝙͣ. hab̾es: ꝙͣ. cũ hab̾e
cepisti. Ecce qͥd tͥ iussit auaricia. Implesti clomũ: crment᷑ latͦnes. Ad qͥ¬
sisti aurũ: ꝑdidisti sonnũ. Ecce qͥd tͥ iussit. maricia. fac ⁊ fecisti. Od tͥ

Expanded text:
m diligit, praecepta ejus diligit. Et quae sunt praecepta Dei? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Nemo se excuset per aliam dilectionem, ad aliam dilectionem; omnino sic se tenet ista dilectio: quomodo ipsa compaginata est in unum, sic omnes quae ex illa pendent, unum facit, et quasi conflat illos ignis. Aurum est, conflatur massa, et fit unum aliquid: sed nisi fervor charitatis accendat, ex multis in unum conflari cognosciSuspiramus hic ex difficultate faciendi praeceptum Dei. Audi quid sequatur. Homo, impleas arcam, perdas securitatem. Securior forte eras antequam haberes, quam cum habere coepisti. Ecce quid tibi jussit avaritia: implesti domum, timentur latrones; acquisisti aurum, perdidisti somnum. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
unã caritatẽ. Nec tĩdũ ẽ ne sepe dicendo in odiũ ueniat. Qd enĩ ama
si caritas in odiũ ueñ: Na caritate fit: lit cet̾a bñ ament᷑. Ip̃a qͦmͦ amatidi
est: Res gͦ que ñꝙͣ debet de corde disced̾e: nec ab ore discedat. Iã uosinqͥt

Expanded text:
unam charitatem. Nec timendum est ne saepe dicendo in odium veniat. Quid enim amatur, unam charitatem. Nec timendum est ne saepe dicendo in odium veniat. Quid enim amatur, si charitas in odium veniat? Qua charitate fit ut caetera bene amentur, ipsa quomodo amanda est? Res ergo quae nunquam debet de cor
Abbreviated transcription (Latin):
conmemorantib nob̾ audistis: qͦd ocul ñ uidit. nec aitris audiuit. nec
in corhominis ascendit. Laborib aut̃ tẽꝑalib erercem᷑: cẽptationibus
uice p̃sentis erudim. S si ñ uultis in ista beremo siti mori: bibite cari¬
tatẽ. Fons ẽ quẽ uoluit dñs inc ponere ne deficiamꝰ in uia: ⁊ habundatiꝰ
eũ bibemꝰ cũ ad patͥam uenerimꝰ. Nodo eũgłiũ lectũ est: ut de ipsis uer¬
bis qͥb lectio t̃minata ẽ cdicã. Qd aliud nͥ cde caritace audistis: qͣndoqͥdẽ
pactũ fecimꝰ cũ dño nr̃o in oratione: ut si uolumꝰ ut dimittat nobis
peccata nr̃a climictamꝰ ⁊ nos pec̾ca que in nos fuexxisi xorumnissa. Naut̃
climiccit nͥ caritas. Tolle caritatẽ de cord̾. odrũ qliet ⁊ ignosce n houit:
Sit ibi caritas secura ignoscit: que ñ angustat᷑. Epła aut̃ ista cota.
quã suscepimꝰ cractandã uobiscũ: uidete sialiud aliqͥd conũdat ꝙͣ. ⁊p̃am

Expanded text:
commemorantibus audistis, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Laboribus autem temporalibus exercemur, et tentationibus vitae praesentis erudimur. Sed si non vultis in ista eremo siti mori, bibite charitatem. Fons est quem voluit Dominus hic ponere, ne deficiamus in via: et abundantius eum bibemus, cum ad patriam venerimus. Modo Evangelium lectum est; ut de ipsis verbis, quibus lectio terminata est dicam, quid aliud nisi de charitate audistis? Quandoquidem pactum fepeccata nostra, dimittamus et nos peccata quae in nos fuerint commissa . Non autem dimittit nisi charitas. Tolle charitatem de corde; odium tenet, ignoscere non novit. Sit ibi charitas, secura ignoscit, quae non angustatur. Epistola autem ista tota, quam suscepimus tractandam vobis, videte si aliud aliquid commendat quam ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
ñs. Et qͥd ait: ꝯmͣ bonoꝵ meoꝵ ñ eges. Tueges bono seruitiri: eget se
bono cuo ut pascas illũ. Eges ⁊ tu bono serui tui: ut adiuuet ce. Non tͥ
aquã poces implere. ñ tͥ potes qͦqͣre. ñ tͥ potes añ equũ curreri: iumenti
ũ ñ potes curare. Uides qͥa indiges bono serui cui: obseq̾o illiꝰ ind
nobis querit. Et ue nob̾: si eũ ñ querimꝰ. Nicħ a nobis querit: ⁊ quesuut
nos. cũ eũ ñ quereremꝰ. Ouis una errauerat. ⁊ inuenit eã: gaudens in
um̃is suis reportauit. Et muqͥd ouis erat pastori necessara: ⁊ n̾ oi
potiꝰpastor necessariꝰ erat: Onto libenciꝰ cle caritate loqͦi: cantominus
uolo finiri epłam istã. ilulla est aidentior: ad conmendandã caritatẽ
Nicħ uobis duiciꝰ p̃dicat᷑. nicħ salubriꝰ bibit᷑. S si bñ uiuendo confir

Expanded text:
 Quoniam bonorum meorum non eges . Tu eges bono servi tui. Eget servus bono tuo, ut pascas illum: eges et tu bono servi tui, ut adjuvet te. Non tibi potes aquam implere, non tibi potes coquere, non tibi potes ante equum currere, jumentum tuum non potes curare. Vides quia indiges bono servi tui, obsequio illius innobis quaerit; et vae nobis, si eum non quaeramus. Nihil a nobis q eum non quaereremus. Ovis una erraverat; invenit eam, gaudens in humeris suis reportavit . Et numquid ovis erat pastori necessaria, et non ovi potius pastor necessarius erat? Quanto libentius de charitate loquor, tanto minus volo finiri Epistolam istam. Nulla est ardentior ad commendandam charitatem. Nihil vobis dulcius praedicatur, nihil salubr
Abbreviated transcription (Latin):
cledit nob̾ Hoc ip̃mq de sp̃n suo dedit tibi im̃ cognoscis: Int̾roga uiscera
cua. siplena st̃ karitate: habes sp̃m cłi. Uñ cognoscimꝰ. q inde cognoscis habi¬
sp̃m sc̃m qͥ datꝰ est nob̾. Et nos uidunꝰ. et cestes sumꝰ :q pat̾ misic filtũ sui
saluatorẽ mundi. Securi estote. Sa egͦtacis calis medicus ueñ. desꝑabatis.
magni eranc morbi. insanabilia erant uulnera: desperata erat egͥcudo:
Magnitudinẽ mali cui adcendis: om̃tpocentiã medici ñ adcendis : Tu desꝑatꝰ
es. s ille om̃rpotens ẽ cuiꝰ testes istiscͣ. qͥ pͥmo sauaci ⁊ annintiantes medie
np̃a. plus spesanaci ꝙͣ re. Nã sic dic̃ apłs. Spe enĩ salui facti sumꝰ. Cepiiꝰ
gͦ sanariin fide. ꝑficiet᷑ añ saliis nĩa. cũ corruptibile hoc induerit incorru¬
pcionẽ: co morcale hoc induerit in morcalitatẽ. Hec spes ẽ n̾dũ res. S qͥ

Expanded text:
c ipsum, quia de Spiritu suo dedit tibi, unde cognoscis? Interroga viscera tua: si plena sunt charitate, habes Spiritum Dei. Unde cognoscimus quia inde cognoscis habisanctum qui datus est nobis . 13. Et nos vidimus, et testes sumus, quia Pater misit Filium suum Salvatorem mundi. Securi estote qui aegrotatis: talis medicus venit, et desperatis? Magni erant morbi, insanabilia erant vulnera, desperata erat aegritudo. Magnitudinem mali tui attendis, omnipotentiam medici non attendis? Tu desperatus es; sed ille omnipotens est: cujus testes isti sunt qui primo sanati, et annuntiantes medicum; et ipsi tamen plus spe sanati quam re. Nam sic dicit Apostolus: Spe enim salvi facti sumus . Coepimus ergo sanari in fide: perficietur autem salus nostra, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit
Abbreviated transcription (Latin):
siñ illi expedit ut diues sit: Qd si ip̃is diuitiis excecabit᷑.: ut uxorẽ ducat:
Od si amarã uitã ind̾ patiet᷑. ut filios habeat: Odsi mali erunts Incertagͦ
st̃ ista que uideris oꝑtare inimico tuo qͥa diligis eũ: incerta st̃. Opta illi
t habeat tecũ uitã et̾nã. opta illi ut sic fr̃ ciiis. Sigͦ hoc optas di¬
gñdo inimicũ ut sit fr̃ cuus. ⁊ cũ cdiligis fre̾m diligis. Non enĩ amas
in illo qd̾ est: s qͦd uis ut sit. Dixerã enĩ aliqͣndo caritaci itre ni falloꝵ
Rouur est ligni posicũ añ oculos. faber optimꝰ udet lignũ ñ dolatũ
de silua p̃cisũ : ad amauit nescio qͥd inde uult fac̃e. ⁊ Ion enĩ ad hoc

Expanded text:
si ipsis divitiis excaecabitur? Ut uxorem ducat? quid, si amaram vitam inde patietur? Ut filios habeat? quid, si mali erunt? Incerta sunt ergo ista quae videris optare inimico tuo, quia diligis eum; incerta sunt. Opta illi ut habeat tecum vitam aeternam; opta illi ut sit frater tuus. Si ergo hoc optas, diligendo inimicum, ut sit frater tuus; cum eum diligis, fratrem diligis. Non enim amas in illo quod est; sed quod vis ut sit. Dixeram aliquando Charitati vestrae, nisi fallor: Robur est ligni positum ante oculos; faber optimus vidit lignum non dolatum, de silva praecisum, adamavit: nescio quid inde vult facere. Non enim ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cos. qͥa dictũ est beatiqͥ esuriunt. ⁊ sitiunt nisticiã qm ip̃i sacuiabuntiti:
int̃ luosistos famelicos. bonꝰ oꝑator constitutꝰ ẽ. si caritas de illo operaciti:
Inũ fecisti gratulacorem. de fame inc̾fecta: hunc fecisti imitacorẽ cde
inimicos ũos diigicis. Nepucetis iohem. nicħ de dilectione immici
p̃cepisse: qͥa defrat̾na caritate ñ tacuit. fr̃es cliligitis. Qͦmͦ inqͥs fi s diligunꝰͦ¬

Expanded text:
cos, quia dictum est, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur : cos, quia dictum est, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur : inter duos istos famelicos, bonus operator constitutus es; si charitas de illo operatur, aillum fecisti gratulatorem de fame interfecta; hunc fecisti imitatorem de einimicos, fratres diligitis. Ne putetis Joannem nihil de dilectione inimici praecepisse; quia de fraterna charitate n