comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
taret᷑ in ueterib tam̃ dieb erat. qͣando necdũ ad gr̃am nouȩ regenerationis aduenerat.
Ueteres eni illo tẽpore fuer dies. qui humanũ genꝰ ad defectũ mortis ꝓtinꝰ adducebant: noc erat
in illis aliqͥd nouũ. ubi minime radiauerat dñi saluatoris aduentus. Unde ꝓpħa dic̃ Uete¬
ra transser : ecce facta s̃ om̃a noua. Seqͥt᷑ It substantia mea tanqua nichilũ ante te ẽ. Non
dic̃ actꝰ suos nichil eẽ. ante dm̃ s substantiã sua: Nã quomodo poterat fieri : ut qui mun¬
culo ꝑuidisset: ne quisqu̾a crederet scõs uiros a tẽptationib alienos. redit ad infirmitatẽ
suã qũa int̃ uirtutes egregias carnis uicio sustinebat: dicens. Magna s̃ quidẽ ista quȩ diximꝰ
magna quȩ credimꝰ : uerũ tam̃ q̃m in hac mortalitate ũsam̃. ubi m̃tẽ nr̃am fragilitas pul
humana nec ẽ adhuc unũ illud ȩt̃nũ qđ nos in sua faciat firmitate consistere : uinũ

Expanded text:
 diebus erat, quando necdum ad gratiam novae regenerationis advenerat. Veteres enim illo tempore fuerunt dies, qui humanum genus ad defectum mortis protinus adducebant; nec erat in illis aliquid novum, ubi minime radiaverat Domini Salvatoris adventus. Unde Apostolus dicit: Vetera transierunt; ecce facta sunt omnia nova . Sequidicit actus suos nihil esse ante Deum, sed substantiam suam. Nam quomodo poterat fieri, ut qui munculo pervidisset, ne quisquam crederet sanctos viros a tentationibus alienos, redit ad infirmitatem suam, quam inter virtutes egregias carnis vitio sustinebat, dicens: Magna sunt quidem ista quae diximus, magna quae credimus: verumtamen quoniam in hac mortalitate versamur, ubi mentem nostram fragilitas pulsat humana, nec est adhuc unum illud aeternum quod nos in sua faciat firmitate consistere, universa
Abbreviated transcription (Latin):
afflctꝰ ẽ. Dñs enĩ cũ hic uindicat. ibi parcet: qm clem̃tia ipstꝰ in id ipsũ duas ñ exigit
tiones sic̃ scriptũ ẽ Non iudicauit dñs bis in id ipsũ. Sed cũ fidelissimꝰ famulus se co¬
nosceret diabolica fraude uexari: sciebat tam̃ eũ m se ñ potuisse p̾ualere. nisi licentiã
diuiis iussionib accepisset: ⁊dõq ad illũ loqͥt᷑: in cuiꝰ potestate uniuersa s̃ posita. Sagit¬
tȩ & in bono & in malo accipiunt᷑ In bono : ut ẽ illid. Sagittas suas ardentib effecit Nam
hic sagittȩ designant diabolicas potestates quȩ tanquã tela uulnerant. qͦando dñi ꝑmis¬
ne dirigunt᷑. Et bene dic̃ infirȩ : qr dolorib eiꝰ requies eẽ. ñ poterat. Sic enĩ & ipse bea

Expanded text:
psum duas non exigit ultiones; sicut scriptum est: Non judicabit Dominus bis in idipsum . Sed cum fidelissimus famulus se cognosceret diabolica fraude vexari, sciebat tamen eum in se non potuisse praevalere, nisi licentiam divinis jussionibus accepisset; ideoque ad illum loquitur in cujus potestate universa sunt posita. Sagittae et in bono et in malo accipiuntur. In bono, ut est illud, Sagittas suas ardentibus effecit . Nam hic sagittae designant diabolicas potestates, quae tanquam tela vulnerant, quando Domini permissione diriguntur. Et bene dixit, infixae, quia dolori
Abbreviated transcription (Latin):
potent: edelibationis ipsẽ ardor exponit᷑ Concaliit dir̃ cor meũ.: Id c̃ ab om̃i parte suaei
Roent motus iste ta magnꝰ ad cogitationẽ rerũ celestiũ ꝑueniret. Intra me. in bomine
solicet interiore ubi rato tacita loqt᷑. & a dño dignant̃ audit᷑ Seqͥt᷑ & in mediara unen
celrdescrtignos He putares igne insanis motib estuare. in meditatio mea posut i ch ẽ in consi¬
cio inseibatone ubi ardor smñtis sub modestia prudent̃ acaendit se silluminata inde qllsus ẽ¬

Expanded text:
potenter deliberationis ipsius ardor exponitur. Concaluit, dixit, cor meum, id est, ab omni parte succensum est, ut motus iste tam magnus ad cogitationem rerum coelestium perveniret. Intra me, in homine scilicet interiore, ubi ratio tacita loquitur, et a Domino dignanter auditur. Sequitur, et in meditatione mea exardescit ignis. Ne putares ignem insanis motibus aestuare, in meditatione mea posuit, id est, in consilio, in deliberatione, ubi ardor mentis sub modestia prudenter accenditur, et illuminatam me
Abbreviated transcription (Latin):
at enĩ qũa patiebat᷑ uermiũ comestionẽ: quȩ requiẽ scõ uiro ñ poterat dare : q̃e nor
cessabat absumere. sic̃ ipse ait. It qͥ me comedunt ñ dormiunt. Verũ supͣ illas corporales
pȩnas affugi se dic̃ a facie peccatoꝵ suoꝵ : more scĩssimi animi qͥ dũ recordat᷑ miqͥtates

Expanded text:
nificat enim, quam patiebatur, vermium comestionem, quae requiem sancto viro non poterat dare: quia non nificat enim, quam patiebatur, vermium comestionem, quae requiem sancto viro non poterat dare: quia non cessabat absumere, sicut ipse ait, Et qui me comedunt non dormiunt . Verum supra illas corporales poenas affligi se dicit a facie peccatorum suorum, more sanctissimi animi, qui dum recordatur iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m caro eiꝰ bellũ sustinere ñ poterat: quȩ tot ictib ꝑcussa corruerat. Vultus ẽ irae: ti¬
mor futurȩ uindictȩ. sub magno pauore cogitat. Unde a dõ se petit ab ira futura libe¬
ri : q̃m ab indignatione uentura om̃ino sic se dic̃ eẽ ꝑt̾ritũ . ut sanitatẽ corporis om̃in¬
do ñ haberet᷑ more famuli uerecundi. qͥ anteꝗ uerbera patiat᷑ futuris iã torm̃tis uehem̃t̃
ligit᷑. Qui uͦ m̃te callosus ẽ : nec ipsas pęnas dũ infligunt᷑ horrescit Subiunx̾ &iã n
ẽ. pax ossib meis. Qđ supͣ dix̃ sanitatẽ : nunc repetit pacẽ. Merito : qr sanitas ẽ totiꝰ corpo¬
ris pax humoꝵ & tẽperata tranqͥllitas. Hic iã nimietas doloris ex pͥmit᷑ ut dixerat car
iã eẽ ñ saña. nunc dicat &iã ossa fuisse turbata. Grauior em̃ pȩna ẽ quȩ usq ad in¬
teriora descendit: nec aliqͥd intactũ relinqͥt᷑. qͥando ipsa corporis firmam̃ta quatiunt᷑ Sig¬

Expanded text:
m caro ejus bellum sustinere non poterat, quae tot ictibus percussa corruerat. Vultus est irae, timor futurae vindictae sub magno pavore cogitatus. Unde a Deo se petit ab ira futura liberari, quoniam ab indignatione ventura omnino sic se dicit esse perterritum, ut sanitatem corporis omnimodo non haberet. More famuli verecundi, qui antequam verbera patiatur, futuris jam tormentis vehementer affligitur: qui vero mente callosus est, nec ipsas poenas, dum infliguntur, horrescit. Subjunxit etiam: Non est pax ossibus meis. Quod supra dixit, sanitatem, nunc repetit pacem: merito, quia sanitas est totius corporis pax humorum et temperata tranquillitas. Hic jam nimietas doloris exprimitur; ut qui dixerat carnem suam esse non sanam, nunc dicat etiam ossa fuisse turbata. Gravior enim poena est quae usque ad interiora descendit; nec aliquid intactum relinquitur, quando ipsa corporis firmamenta quatiuntur. Sig
Abbreviated transcription (Latin):
gant᷑ lib̾at eñi: dũ fidẽ ipsoꝵ ñ sinit p̾ria suasione ꝑuerti. Cripiet a peccatorib utiq a mun¬
di istiꝰ contrarietate seruat illesos: Addidit qͦq causã lib̵ationis q̃m sꝑauer̃ in eũ. non qͥañ¬

Expanded text:
gantur. Liberat enim, dum fidem ipsorum non sinit prava suasione perverti. Eripiet a peccatoribus, utique a mungantur. Liberat enim, dum fidem ipsorum non sinit prava suasione perverti. Eripiet a peccatoribus, utique a mundi istius contrarietate servat illaesos. Addidit quoque causam liberationis: quoniam speraverunt in
Abbreviated transcription (Latin):
ite uenire cõmemorat. Quo loco alteriꝰ psalmi sensus ille dicendus ẽ. Si ãbrilẽ in me¬
dio ũbre mortis: ñ timebo mala q̃m tu mecũ es Seqͥt᷑. It ꝓtector eoꝵ ẽ in tẽpore tribula¬
tionis Tẽpus qͥdẽ tribulationis dupler ẽ. s. longe dissimile. Nã & hic tribulationes tẽpo¬
raless : quas tam̃ dñs a fidelib sius ex toto ñ a mouetꝰ: quȩ mordent potiꝰ qũã deuorant:
conpungunt qũa ꝑcutiunt: afflgunt qũa inminuunt. Illa enĩ tribulatio quȩ in die iu¬
dicu impiis uenit: mala qͥa ȩt̃na : tristis quia cruciat: uehemens qͥa distriita ẽ. In hoc
tẽpore tribulationis ꝓtector ẽ dñs qͥa ex ipsa eripit iustos. Et adiuuabit eos dñs & lib̃auit
dic̃ quos in hoc mundo efficacit̃ adiuuat. Adiuuat: qͥando colluctatione contraria faci¬

Expanded text:
testate venire commemorat. Quo loco alterius psalmi sensus dicendus est: Si ambulem in metestate venire commemorat. Quo loco alterius psalmi sensus dicendus est: Si ambulem in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es. Sequitimile. Nam et hic tribulationes temporales sunt, quas tamen Dominus a fidelibus suis ex toto non amovet; quae mordent potius quam devorant, compungunt quam percutiunt, affligunt quam imminuunt. Illa vero tribulatio quae in die judicii impiis venit, mala, quia aeterna; tristis, quia cruciat; vehemens, quia districta est. In hoc ergo tempore tribulationis protector est Dominus: quia ex ipsa eripit jusdicit, quos in hoc mundo efficaciter adjuvat, quando colluctatione contraria fati
Abbreviated transcription (Latin):
ni pacifico qͥ ando spes eiꝰ dñi remuneratione ꝑagit᷑. Reliquũ eñi ẽ ut post hanc uitã
etȩ beatitudinis p̃mia conseqͥt᷑ Sunt gͦ reliqͥae pacificoꝵ : qͣ ando sp̃e certissimã tt̃ ha¬
bere incipiunt. cũ ad ꝑcipienda dñi dona ꝑueniunt. Pacificꝰ aut̃ dr̃ qui in hoc mundo
int̃ discordantes pacẽ fac̃ studioq mansuetudinis nec ipse indecoris certaminib
ost hanc uitã spe maxima gratulant᷑ : ita iniusti finita luce dispereunt. Siue ut qͥo
uolunt reliqͥȩ significant memoriã bonoꝵ: qũa iustus iur in hoc mundo post obitũ
derelinquet. dũ de actiũ suoꝵ ꝓbitate laudat᷑. Qđ utiq martẏrib conigit: qͥ ꝓ ueri¬
atis testimonio felices animas reddider̃. Hoc mereri impii nullatenꝰ poss: qͥ nulli
uestigiũ dignũ memoriȩ suȩ derelinquunt: q̃m suꝑueniente interitu eoꝵ. falsa laus.
gaudia ñ habet. Pollicitatio firma : custodia fortis iustoꝵ. Salutẽ aut̃. adño: ñ ab alia po¬

Expanded text:
ratione peragitur. Reliquum est enim, ut post hanc vitam aeternae beatitudinis praemia consequatur. Sunt ergo reliquiae pacificorum, quando spem certissimam tunc habere incipiunt, cum ad percipienda Domini dona perveniunt. Pacificus autem dicitur, qui in hoc mundo inter discordantes pacem facit, studioque mansuetudinis nec ipse indecoris certaminibuspost hanc vitam spe maxima gratulantur, ita injusti finita luce dispereunt. Sive ut quidam volunt reliquiae significant memoriam bonorum, quam justus vir in hoc mundo post obitum derelinquit, dum de actuum suorum probitate laudatur. Quod utique martyribus contigit, qui pro veritatis testimonio felices animas reddiderunt. Hoc mereri impii nullatenus possunt, qui nullum vestigium dignum memoriae suae derelinquunt: quoniam superveniente interitu eorum falsa laus gaudia non haberet. Pollicitatio firma, custodia fortis, justorum salutem a Domino, non ab alia po
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Cũ aut̃ dĩ irasci dr̃ non eiꝰ significat᷑ ꝑ turbatio qualis ẽ. manimo irascentis ho¬
minis : sed ex humanis motib trans lato uocabulo. uindicta eiꝰ quȩ ñ nisi iusta ẽ . ii.
nom̃ accepit. De ira deniq uel furore illa sufficiant: qua de talib uerbis in psal¬

Expanded text:
cens: Cum autem Deus irasci dicitur, non ejus significatur perturbatio, qualis est in animo irascentis hocens: Cum autem Deus irasci dicitur, non ejus significatur perturbatio, qualis est in animo irascentis hominis; sed ex humanis motibus translato vocabulo, vindicta ejus, quae non nisi justa est, irae nomen accepit. De ira denique vel furore illa sufficiant quae de talibus verbis in psal
Abbreviated transcription (Latin):
ra tua arguas me: neq in furore tuo corripias me. Vir iste scĩssimꝰ sic̃ de ip̃so dñs dix̃ sum¬
plex. ratꝰ. & timens dm̃. ac recedens a malo: cũ tẽptationib diaboli fuisset traditꝰ ad ꝓban¬
lũ. int̃ dolores anxias ñ erat tantũ de sua pęna sollicitꝰ qͦantũ de dm̃ offensione
pectus : rogatq ne torm̃ta quȩ patiebat᷑. iterato iudice sustineret. Uerberatio enĩ
quȩ uenit a quieta m̃te correctio ẽ sic̃ legit᷑. Argue sapientẽ & amabit te: quȩ aut̃
uienit ab infenso uidice. rationabilit̃ formidat᷑ . Illa enĩ em̃dationẽ p̃stat: hȩc ex
ultionẽ. hinc ẽ qđ rogat ut ñ arguat᷑ in ira : ne in eũ dãnatione ꝑpetua uindicet᷑. Sic e
ũ metuens : & in libro suo dic̃ Iratꝰ ẽ contra me furor eiꝰ. & sic me habuit quasi ho
suũ. De ira uͦ. dm̃. pat̾ augustmꝰ in libro enchyridion pulch̃a breuitate disseruit di¬

Expanded text:
ssimus; sicut de ipso Dominus dixit: Simplex, rectus, et timens Deum, ac recedens a malo , cum tentationibus diaboli fuisset traditus ad probandum, inter dolores anxius, non erat tantum de sua poena sollicitus, quantum de Domini offensione suspectus, rogat ne tormenta quae patiebatur irato judice sustineret. Verberatio enim quae venit a quieta mente correctio est, sicut legitur: Argue sapientem, et amabit te ; quae autem venit ab infenso judice rationabiliter formidatur. Illa enim emendationem praestat, ista exigit ultionem. Hinc est quod rogaest contra me furor ejus, et sic me habuit quasi hostem suum . De ira vero Domini Pater Augustinus in libro Enchiridion pulchra brevitate disseruit di
Abbreviated transcription (Latin):
nabit eũ cũ iudicabit᷑ illi. Considera qũ ead modũ ordinẽ istũ futuro scło deputauit
ut dicat in potestate mimici iustũ ulteriꝰ ñ eẽ tradendũ. Qđ in isto scło frequent᷑ eue¬
nit : ut martyres relinqueret ꝑsecutorũ manib: carnalit̃ occidendos. Tunc enĩ famu¬
is suos iã ñ derelinquet arbitrus impioꝵ : s in ȩt̃na pace positos possidebit ab or
ꝑiculo lib̾atos. Nec dãpnabit eũ cũ iudicabit̃ illi. Non dãpnat iustũ cũ iudicat impiũ:
s discretione meritoꝵ istũ beatitudo suscipiet: illũ debita pęna torquebit.ł xpecta¬

Expanded text:
nabit eum cum judicabitur illi. Considera quemadmodum ordinem istum futuro saeculo deputavit, ut dicat in potestate inimici justum ulterius non esse tradendum; quod in isto saeculo frequenter evenit, ut martyres relinqueret persecutorum manibus carnaliter occidendos. Tunc enim famulos suos jam non derelinquet arbitriis impiorum, sed in aeterna pace positos possidebit ab omni periculo liberatos. Nec damnabit eum, cum judicabitur illi. Non damnat justum, cum judicat impium; sed discretione meritorum justum beatitudo suscipiet, illum debita poena torquebit. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
re nouissimũ. Grãs agimꝰ dñe de dispositionib: tuis. Nã quid iste liber faceret: qͥ mun¬

Expanded text:
are novissimum . Gratias agimus, Domine, dispositionibus tuis. Nam quid iste liber faceret, qui munare novissimum . Gratias agimus, Domine, dispositionibus tuis. Nam quid iste liber faceret, qui mun
Abbreviated transcription (Latin):
impiũ suꝑ eraltatũ : & eleuatũ sic̃ cedros libani. Hic contra grauissimũ morbũ. plenis
me ꝓueniret. Idõq ꝑ energiã quȩ actũ rei incorporea imaginatione rep̃sentat iui¬
disse se dic̃ impiũ creuisse : ñ ad honorẽ s potiꝰ ad rumã. Fleuant᷑ enĩ tales hic supͣ
stos: q illi s̃ humiles. isti suꝑbi. Sed isti in udicio cadent: illi felicit̃ erigent᷑ ł t
dixerat suꝑ exaltatũ: ne putares eũ tantũ supͣ humiles euectũ : addidit & eleuatũ
iꝑ cedros libani: ut ipsis qͦq ꝓcerib cacuminib celsior appareret : cuiꝰ ꝓfectꝰ idõ
tũ extollit᷑ ut eiꝰ irremediabilis ruina monstret᷑. Hoc &iã de diabolo intelligi fas
ẽ De qͦ iohel ꝓpħa testat᷑ dicens. & eũ qͥ ab aqͥlone ẽ effugabo a uob̃. & eiciã in t̾ra
uenti ⁊ deserta & ex t̃minabo faciẽ eiꝰ in mare illud primu: & posteriora eiꝰ in i¬

Expanded text:
impium superexaltatum, et elevatum super cedros Libani. Hic contra gravissimum morbum medicinaimpium superexaltatum, et elevatum super cedros Libani. Hic contra gravissimum morbum medicinaime proveniret. Ideoque per energiam, quae actum rei incorporeae imaginatione repraesentat, vidisse se dicit impium crevisse non ad honorem, sed potius ad ruinam. Elevantur enim hic tales supra justos, quia illi sunt humiles, isti superbi; sed isti in judicio cadent, illi feliciter erigentur. Et quia dixerat, superexaltatum, ne putares eum tantum supra humiles evectum, addidit, eni, ut ipsis quoque proceris cacuminibus celsior appareret. Cujus profectus ideo tantum extollitur, ut ejus irremediabilis ruina monstretur. Hoc etiam de diabolo intelligi fas est, de quo Joel propheta testatur dicens: Et eum qui ab Aquilone est, effugabo a vobis, et ejiciam in terra sitienti et deserta; et exterminabo faciem ejus in mare illud primum, et posteriora ejus in m
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑiorib reb diligent̃ expositis. quȩ ad ȩt̃nã poterant beatitudinẽ ꝑtinere . re¬
dit ad iustũ consolans eũ & dicens. Tu qui ĩa credidisti adquȩ uchi possis confidenter
expecta dñm id .ẽ. patient̃ age & qualis sit ipsa patientia ñ tacet᷑. Non odioso dr̃
eddidit suis. Terrã illã nͥ exaltat᷑ ñ potest possidere : qͥa sic magna sic scã sic oȩ¬
tis. ẽ qũa nemo p̃ualet nͥ bene meritꝰ adipisci Seqͥt᷑ Cũ pereunt peccatores iudebis:
Duplici ratione iustoꝵ gaudia cumulant᷑. Primũ cũ senserint in qͦantis sint iocundi¬
itib collocandi : deinde cũ uiderint pęnas peccatoꝵ exultabunt ãpliꝰ ab ȩt̾no ses¬
plicio libatos. Tunc enĩ gratior fit qualitas muneris attributi : qͥ ando conspecta fuerit
enalis aduersitas. Frgo hoc dic̃ uidebis : hoc ẽ qđ nc̃ credis tunc absolute cognosces:
lȩtaberis illis digne pereuntib te insũma beatitudine ꝑ grãm dñi collocatũ. Vidi¬

Expanded text:
ioribus rebus diligenter expositis, quae ad aeternam poterant beatitudinem pertinere, redit ad justum, consolans eum, et dicens: Tu qui jam credidisti ad quae bona evehi possis, confidenter exspecta Dominum, id est patienter age: et qualis sit ipsa patientia non tacetur. Non enim otioreddidit suis. Terram illam nisi exaltatus non potest possidere: quia sic magna, sic sancta, sic coelesti; est, quam nemo praevalet, nisi bene meritus, adipi sci. Sequitur, cum perierint peccatores videbis. Duplici ratione justorum gaudia cumulantur. Primum cum senserint in quantis sint jucunditatibus collocandi; deinde cum viderint poenas peccatorum, exsultabunt amplius ab aeterno se supplicio liberatos. Tunc enim gratior fit qualitas muneris attributi, quando conspecta fuerit poenalis adversitas. Ergo hoc dicit, videbis, hoc est quod nunc credis, tunc absolute cognosces, et laetaberis, illis digne pereuntibus, te in summa beatitudine per gratiam Domini collocatum. V
Abbreviated transcription (Latin):
Nu.c eri ꝓmomimne gr̃am incuicat dñi saluatoris: nã cũ sit om̃iũ dĩ ipsus ꝓprie dỹ qũe li¬
berare adignat Cũ dic̃ in corde ipsius: seniũ berti uniũ sũ. tali bono significat eẽ copoledu
hui itaqs gressius su plantare nemo pualebit qͥando ia ⁊ oriemale poeceatũ leliree. aelia¬
balus acuipienui lcentia ñ habebit. Supplantare em̃ dicimꝰ plantis foueas ꝓte nlerei e
plis ci uiens sfiom ne perat uestigiu hoc ibi nullatenꝰ constat ẽt faciendus uibi secu nõ

Expanded text:
icat Domini Salvatoris. Nam cum sit omnium Deus, ipsius proprie dicitur quem liberare dignatur. Cum dicit, in corde ipsius, sensum beati universum tali bono significat esse completum. Hujus itaque gressus supplantare nemo praevalebit, quando jam et originale peccatum desinet, et diabolus decipiendi licentiam non habebit. Supplantare enim dicimus plantis foveas praetendere, ne possit incedens firmum reperire vestigium. Hoc ibi nullatenus constat esse faciendum, ubi secura
Abbreviated transcription (Latin):
.it. Simlis ẽ & iste locꝰ suꝑiorib. Nã si sem̃ uelis filios intelligere : multi scĩ filios g¬
nuer̃ lururiosos & impios. Sed sem̃ dic̃ oꝑam: quȩ ab homine. dono suꝑno uelut fru¬
m̃tale sem̃ aspargit᷑. Hȩc recipit᷑ in benedictione : qͥa seminata ẽ. in bona uoluntate

Expanded text:
rit. Similis est et iste locus superioribus. Nam si semen velis filios intelligere, multi sancti filios grit. Similis est et iste locus superioribus. Nam si semen velis filios intelligere, multi sancti filios genuerunt luxuriosos et impios. Sed semen dicit operam, quae ab homine dono superno velut frumentale semen aspergitur. Haec recipitur in benedictione, quia seminata est in bona vol
Abbreviated transcription (Latin):
ter ponit᷑: ut totiꝰ uitȩ tẽ pont declarent᷑̃ quale ẽ. illud pͥmi psalmi. & in lege eiꝰ meditabit᷑
die ac nocte. Ita fit : ut cũ pauca dicimꝰ plurima sentiamꝰ. Miseret᷑ & cõmodat. siue elemo¬
sinas dic̃. ubi ante miscđia tangit animũ. & sic aperit manũ ipsa ẽ enĩ ꝑfecta elemosi¬
na quȩ prius a se inchoat. & sic ad alteriꝰ uiuamina uenire festinat: Siue magis cõmo¬
dare illũ dicamꝰ sp̃ualia bona. quȩ affluent̃ dare possit & pauꝑ. Cõmodat plane
tus. unde om̃ino diues ẽ : de docarma de pietate . de iustitia. de patientia. cȩterisq bo¬
nis. quib fruit᷑ mens illa scĩssima. Sed ne crederes iustũ int̃dũ uelle mutuari. posuit
tota die Odiuitiȩ mnestimabiles: quȩ in tota uita copiã suã affluentissime largiunt᷑
Merito ñ defic̃ dare : qui a xp̃o sẽꝑ consueũ acciꝑe. Seqͥt᷑ & sem̃ eiꝰ in benedictione e¬

Expanded text:
nitur, ut totius vitae tempora declarentur: quale est illud primi psalmi, et in lege ejus meditabitur die ac nocte . Ita fit ut, cum pauca dicimus, plurima sentiamus. Miseretur et commodat: sive eleemosynas dicit, ubi ante misericordia tangit animum, et sic aperit manum. Ipsa est enim perfecta eleemosyna, quae prius a se inchoat, et sic ad alterius juvamina venire festinat. Sive magis illum commodare dicamus spiritualia bona, quae affluenter Dei possidet pauper. Commodat plane justus, unde omnino dives est, de doctrina, de pietate, de justitia, de patientia, caeterisque bonis, quibus perfruitur mens illa sanctissima. Sed ne crederes justum interdum velle mutuari, posuit tota die. O divitiae inaestimabiles, quae in tota vita copiam suam affluentissime largiuntur! Merito non defic
Abbreviated transcription (Latin):
ũsu dicat ceciderit qđ ad pedes respic subiungit firmandã manũ cadentis: cuiꝰ ma¬
is debuit ẽfortare uestigiũ: ut post lapsũ surgere ualuisset. Unde euident̃ ap¬
ret cadere istud eẽ: in impioꝵ incidere dicionem iustũ. Manũ qͥppe huiꝰ. id. ẽ c̃siliũ
oꝑationẽq confirmat. Nec turbari potest captꝰ qͥ adũsa scłi huiꝰ subire decreuit in¬

Expanded text:
versu dicat, ceciderit, quod ad pedes respicit, subjungit firmandam manum cadentis, cujus maversu dicat, ceciderit, quod ad pedes respicit, subjungit firmandam manum cadentis, cujus magis debuit confortare vestigium, ut post lapsum surgere valuisset. Unde evidenter apparet cadere istud, esse in impiorum incidere ditionem. Manum quippe hujus, id est consilium operationemque confirmat; nec turbari potest captus, qui adversa saeculi hujus subire decrevit in
Abbreviated transcription (Latin):
ent᷑: & uiã eiꝰ cupiet nimis. Intelligamꝰ ꝓpositã causã. Hominũ gressꝰ ꝑ se tortuosi
sẽꝑ ⁊ praui s̃. quippe: qͥ in iniqͥtatib concepti. & in delietis ꝓgena sumꝰ. Sed tẽ a pa¬
e luminũ dirigim᷑ : qͥ ando fidĩ regulã in qua gradiam᷑ accipimꝰ. dirigim̃ plan
cũ sine errorib ãbulamꝰ. Sed qͦ nos duc̃ ista directio: uidelicet ut ad ꝑfectã fidẽ &
ȩt̃ña p̃mia ueniamꝰ. Uerũ iste xp̃ianꝰ qͥ ĩa corde directꝰ fuerat uiã dñi cupiet ma¬
nis id ẽ ipsũ dñm saluatorẽ supͣ om̃a plus amabit: qͥ uere nr̃aẽ. uia. ueritas. er¬
uita. Cũ ceciderit iustꝰ ñ conturbabit᷑: qͥa dñs firmat manũ eiꝰ. Cũ ceciderit. ñ
in peccatũ in tellige. quia iustũ dix̃ : sed in manib pecatoꝵ᷑ in casu asperoꝰ qͥ freq̾ent̃
scis diabolo insidiante contingit. Sed ut t satisfacere uidearis: c̃sidera qͥa cũ in eodẽ

Expanded text:
jus cupiet nimis. Intelligamus propositam causam. Hominum gressus per se tortuosi semper et pravi sunt, quippe qui in iniquitatibus concepti, et in delictis progeniti sumus; sed tunc a Patre luminum dirigimur, quando fidei regulam in qua gradiamur accipimus. Dirigimur plane, cum sine erroribus ambulamus. Sed quo nos ducit ista directio? Videlicet ut ad perfectam fidem et aeterna praemia veniamus. Verum iste Christianus qui jam corde directus fuerat, viam Domini cupiet nimis, id est ipsum Dominum Salvatorem supra omnia plus amabit, qui vere nostra est via, veritas e25. Cum ceciderit justus non conturbabitur, quia Dominus firmat manum ejus. Cum ceciderit, non in peccatum intelligas, quia justum dixit, sed in manibus peccatorum, in casu aspero, qui frequenter sanctis diabolo insidiante contingit. Sed ut tibi satisfacere videaris, considera quia cum in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ipso testante. Beati qͥ ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̃ iustitiã : q̃m ipsoꝵ ẽ. regnũ glorũ.¬
Simili modo dic̃ ñ se uidisse sem̃ iusti egens pane. Qđ si ad litterã accipias: nec hoc poterit
constare qđ dr̃ Legimꝰ enĩ famis causa abrahã isaac & ia cob mutasse ꝓiuncias. Unde
dubiũ ñ ẽ eguisse pane : qͦs ꝓpt̃ penuriã loci exteras constat appetisse regiones. Sed re¬
deamꝰ ad interiorẽ hominẽ : & uera nob̵ sententia salutarit̃ apparebit. Sem̃ uniꝰ cusꝰq
ominis oꝑam eẽ diximꝰ : quã seminat & metit. siue bonã siue malã. Ergo oꝑa iustis

Expanded text:
ipso testante: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coeloruSimili modo dicit non se vidisse semen justi egens pane. Quod si ad litteram accipias, nec hoc poterit constare quod dicitur: legimus enim famis causa Abraham, Isaac, et Jacob mutasse provincias; unde dubium non est eguisse pane, quos propter penuriam loci constat exteras expetiisse regiones. Sed redeamus ad interiorem hominem, et vera nobis sententia salutariter apparebit. Semen uniuscujusque hominis operam esse diximus, quam seminat et metit, sive bonam, sive malam. Ergo opera justi
Abbreviated transcription (Latin):
relinquet scõs suos in ȩt̃nũ conseruabunt᷑. Audiens hoc ũbũ: ama & tu uidiciũ. fac
iustitiã : ut iuuante dño recta te uoluntate contineas ut bonis tuis ipsẽ congaudeas.
le enĩ auctor iustitiȩ: ñ potest illos derelinquere. qͥ eiꝰ eligunt p̃cepta cõplere.
intende ꝓmissionẽ : qc ñ dic̃ iustos in tẽporalib reb neqͣqũa deserendos: s eos in ȩt̃nũ
c̃seruandos eẽ ꝓnuntiat. Hic enĩ iusualit̃ c̃seruari nequeunt : qͥ tribulationib suppi¬
cusq lacerant᷑ Audiant cupidi uite huiꝰ. qui sibi longeros annos postulare noscunt᷑:
na siquidẽ miseratio dũ nos mauult gehennȩ pȩnas euadere : dignat᷑ sepius ãmonere.
It sic̃ suꝑiꝰ iustoꝵ sem̃. id ẽ. oꝑam in benedictione dix̃ eẽ mansurã : ita hic impioꝵ actꝰ¬

Expanded text:
ervabuntur. Audiens hoc verbum, ama et tu judicium, fac justitiam, ut, juvante Domino, recta te voluntate contineas, ut bonis tuis ipse congaudeas. Ille enim auctor justitiae non potest illos derelinquere qui ejus eligunt praecepta complere. Et intende promissionem: quia non dicit justos in temporalibus rebus nequaquam deserendos, sed eos in aeternum conservandos esse pronuntiat. Hic enim visualiter conservari nequeunt, qui tribulationibus suppliciisque lacerantur. Audiant cupidi vitae hujus, qui sibi longaevos annos postulare noscuntur,vina siquidem miseratio, dum nos mavult gehennae poenas evadere, dignatur saepius admonere. Et sicut superius justorum semen, id est opera in benedictione dixit esse mansura, ita hic impiorum act
Abbreviated transcription (Latin):
bundantia delictoꝵ. Unde qͥantũ sit melius estimemꝰ modicũ illud iusti ꝑciꝑe: &
lẽ tantoꝵ scelerũ ñ hab̾e. Illud siquidẽ ad celoꝵ regna ꝑducit: istud aut̃ demergit in

Expanded text:
bundantia delictorum. Unde quantum sit melius, aestimemus modicum illud justi percipere, et bundantia delictorum. Unde quantum sit melius, aestimemus modicum illud justi percipere, et molem tant
Abbreviated transcription (Latin):
arcus eoꝵ confringat᷑ Benedicit᷑ gladius qͥcqͥd conat᷑ extinguere: qͦando ensis expleti¬
uũ genꝰ armoꝵ ẽ ad mortis effectũ. Gladius enĩ dr̃: qͥ fit ad hoftiũ clades it ut seias
ladiũ istũ de cogitatione uenisse : recipca sententia dix̃. intret in corda ipsoꝵꝰ und
scilicet uenerat: & ꝑuersis grassabat᷑ insidiis: Arcũ diximꝰ occulta designare malitiã.¬
e quȩ contra innocentissimos parabat᷑ Sed hanc confringi dir̃: qͥa ñ erat fidelib in
animȩ parte nocitura. Et respice: qm̃ ipsa uerba quȩ in facmorib posuit eadẽ & inuin¬
bonos filios osculans. atq conplectens adhuc i eoꝵ consolationib ꝑseuerat: suadens
melus eẽ. modicũ iusto suꝑ diuitias peccatoꝵ. Sed intendamꝰ qͥd sit modicũ: quia ip¬
sũ. qđ effic̃ magnos Modicũ hic sentiat᷑ humilitas: in qua dũ se animꝰ nr̃ cohibet mun¬
di ptiora transcendit. Contra diuitiȩ s̃ peccatoꝵ multȩ. id ẽ. congestio criminũ. & ha¬

Expanded text:
arcus eorum confringatur. Bene dicitur gladius quidquid conatur exstinguere, quando ensis expletivum genus armorum est ad mortis effectum. Gladius enim dicitur, qui fit ad hostium clades. Et ut scias gladium istum de cogitatione venisse, reciproca sententia dixit, intret in corda ipsorum, unde scilicet venerat, et perversis grassabatur insidiis. Arcum diximus occultam designare malitiam quae contra innocentissimos parabatur. Sed hanc confringi dixit, quia non erat fidelibus in animae parte nocitura. Et respice quoniam ipsa verba quae in facinoribus posuit, eadem et in vinbonos filios osculans atque complectens, adhuc in eorum consolationibus perseverat, suadens melius esse modicum justo super divitias peccatorum. Sed intendamus quid sit modicum: quia ipsum est quod efficit magnos. Modicum hic sentiatur humilitas, in qua dum se animus noster cohibet, mundi pretiosa transcendit. Contra, divitiae sunt peccatorum multae, id est congestio criminum, et a
Abbreviated transcription (Latin):
chia iniqͦrũ suꝑbas significant actiones. in quib impu p̃sumunt. dũ nulla ratione
considerationis flectunt᷑ it ñ dic̃ frangunt᷑ qđ umo ictu poterat ꝓuenire s conterent᷑:
id ẽ assidua tritura minuunt᷑: dũ sẽꝑ grauius sit ꝑ parte summinui. qũa subita clade con¬
sumi. Sed sic̃ impios tali in t̃minatione debilitat. ita ustos bona ꝓmissione confirmat.
firmare ẽ enĩ. in animi afflictione positũ. consolatorio sermone roborare. Qđ sibe¬
ne respicias : tali dicto totius psalmi uirtꝰ expressa ẽ. Istis enĩ om̃ib sententus agit᷑ ut
ł p̃sũptio peccatoris deiciat᷑: & iusti animꝰ subleuet᷑ Quȩ figura dr̃ para digma: id¬

Expanded text:
ones, in quibus impii praesumunt, dum nulla rationis consideratione flectuntur. Et non dixit, franguntur, quod uno ictu poterat provenire; sed conterentur, id est assidua tritura minuentur, dum semper gravius sit per partes imminui quam subita clade consumi. Sed sicut impios tali interminatione debilitat, ita justos bona promissione confirmat. Confirmare enim est in animi afflictione positum consolatorio sermone roborare. Quod si bene respicias, tali dicto totius psalmi virtus expressa est. Istis enim omnibus sententiis agitur, ut et praesumptio peccatoris dejiciat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qđ dr̃ a coniuigatis. haec enĩ uerba ex se ipsis nascunt᷑. & orta ab uno sibi conso
hoc ẽ enĩ ñ soluere : iussa diuinitatis minime implere. Mutuat᷑ &iã qͦ ando

Expanded text:
 est quod dicitur a conjugatis. Haec enim verba ex seipsis nascuntur, et orta ab uno sibi conson est quod dicitur a conjugatis. Haec enim verba ex seipsis nascuntur, et orta ab uno sibi consonHoc est enim non solvere, jussa minime Divinitatis implere. Mutuatur etiam quando
Abbreviated transcription (Latin):
uis copiosa satietas iudelicet quȩ usq adhoc ꝑducit ut ꝑ eant Et nota qͥa peccat
ꝑituros eẽ confirmat: id .ẽ. milla iudicatione dã pnandos. Nã inuenies impios: qui
pene toto uitȩ suȩ tẽpore mundinis delectationib ꝑfruunt᷑. Curgͦ dic̃ mor : q̃mn
qui ruinosa altitudinẽ ascendit stat̃ aueritate cadet: qͥa tunc incipit ꝑire. cũ nitit᷑
ruitura conscendere. Deficientes enĩ poterant & alit̾ deficere: ut indiciũ eoꝵ aliquod
fortasse remaneret. Ad didit tanqũa fumꝰ: ut nulla pars actiiũ eoꝵ residua.
cat᷑ Nã sic̃ iste de flãmis egrediens ꝑ aera extollit᷑ sinib: conglobatis & qͥanto ma¬
gis altius euolat. tanto celeriꝰ euanescit : sic & pecata tenebrosa & leuia. qͦanto se
ãplius erigunt. tanto uelociꝰ dissipant᷑. Qđ aut̃ ait deficientes deficient: argum̃tũ

Expanded text:
vis copiosa satietas, videlicet quae usque ad hoc perducit ut pereant. Et nota quia peccatores vis copiosa satietas, videlicet quae usque ad hoc perducit ut pereant. Et nota quia peccatores perituros esse confirmat, id est, in illa judicatione damnandos. Nam invenies impios, qui pene toto vitae suae tempore mundanis delectationibus perfruuntur. Cur ergo dicit, mox? Quoniam qui ruinosam altitudinem ascendit, statim a veritate cadit: quia tunc incipit perire, cum nititur ruitura conscendere. Deficientes enim, poterant et aliter deficere; ut indicium eorum aliquod fortasse remaneret. Addidit, tanquam fumus; ut nulla pars actuum eorum residua esse noscatur. Nam sicut iste de flammis egrediens per aera extollitur sinibus conglobatis, et quanto magis altius evolat, tanto citius evanescit, sic peccata tenebrosa et levia, quanto se amplius erigunt, tanto velocius dissipantur. Quod autem ait, deficientes deficient, argumentum
Abbreviated transcription (Latin):
sitiunt ustitiã. Nã in resurrectione iustis ñ ẽ tẽpus famis: s bonorũ om̃iũ ȩt̾na satie¬
tas. Ergo in hoc mundo ubi possunt esurire uel quȩ̨rere iustitiã. saturabunt᷑. ꝑ scrip
fideles satiat xp̃ianos. Qua ꝓpt̃ deuotis ꝓmittit᷑ ꝑfecta securitas: ut & in futuro
inimici aut̃ dñi mor honorati fuerint & exaltati. de ficientes ut fumꝰ deficient.
Considerandũ ẽ: qͥa in hocuersu una ꝓbatione posita posita. mox alia subseqͥt. dicit
enĩ q̃m peccatores ꝑibunt & iterũ Inimici aut̃ dñi: mox honorati fuerint defici¬
ent. Quȩ figura dr̃ eperergaia : quotiens uni causȩ duas ꝓbationes apponimꝰ. In il¬
lo siquidẽ uidicio ꝑibunt peccatores. qͦs cibo sꝑuali minime constat ẽẽ. cõpletos. dam
hic a semet ipsis satiati & locupletes estimant᷑: quoꝵ om̃ino ieiuna & inanis ẽ qũa¬

Expanded text:
sitiunt justitiam . Nam in resurrectione justis non est tempus famis, sed bonorum omnium aeterna satiesitiunt justitiam . Nam in resurrectione justis non est tempus famis, sed bonorum omnium aeterna satietas. Ergo in hoc mundo, ubi justi possunt esurire, vel quaerere justitiam, saturabuntur, scilicefideles satiat Christianos. Quapropter devotis promittitur perfecta securitas, ut in futuro inimici autem Domini mox honorificati fuerint et exaltati, deficientes, ut fumus deficient. Considerandum est quia in hoc versu una probatione posita, mox alia subsequitur. Dicit enim: Quoniam peccatores peribunt; et iterum: inimici vero Domini mox honorificati fuerint, deficient. Quae figura dicitur epexergasia, quoties uni causae duas probationes apponimus. In illo siquidem judicio peribunt peccatores, quos cibo spirituali minime constat esse completos. Nam hic a semetipsis satiati et locupletes aestimantur, quorum omnino jejuna et inanis est, quam
Abbreviated transcription (Latin):
res tret aduersis. Nouit dñs uias immaculatoꝵ: & hereditas eoꝵ in ȩt̾nũ erit. Imma¬
ulatoꝵ iuas humana ignorantia ñ potest intueri : qͥa carni imperspicabilis ẽ uia:
gusta iuirtutũ . dñs aut̃ qͥ eas condidit: in tegerrima qualitate & qͦantitate cognoscit.
ȩt̃nũ erit ꝓpt̃ mundanas hereditates adiectũ ẽ: quȩ et̃nȩ eẽ ñ possunt. Illa eñĩ ꝑpetua
cedit᷑ qͣm sine fine p̃stat᷑. Hon confundent᷑ in tẽpore malo. & in dieb famis satura¬
bunt᷑ Malũ tẽpus significat. diẽ udicii : qando om̃is caro sollicita actuũ suoꝵ retributi¬
ĩe conpensationẽq formidat: sic̃ alibi dic̃ In die mala libabit eũ dñs. In istoᷤ tẽpore non
fundunt᷑ immaculati. qͥb ꝑ gr̃am satisfactionis peocata dimissa s̃. Seqͥt᷑. It in dieb
famis saturabunt᷑. Dies famis tẽpus huiꝰ mundi significant: qͦando beati esuriunt. et

Expanded text:
rs. 19. JOD. Novit Dominus vias immaculatorum; et 124 haereditas eorum in aeternum erit. Immaculatorum vias humana ignorantia non potest intueri: quia carni imperspicabilis est via angusta virtutum; Dominus autem, qui eas condidit, integerrima qualitate et quantitate cognoscit. aeternum erit, propter mundanas haereditates adjectum est, quae aeternae esse non possunt; illa enim perpetuaentur in tempore malo, et in diebus famis saturabuntur. Malum tempus significat diem judicii, quando omnis caro sollicita actuum suorum retributim compensationemque formidat, sicut alibi dicit: In die mala liberabit eum Dominus . In isto ergo tempore non confundentur immaculati, quibus per gratiam satisfactionis peccata dimissa sunt. Sequitur, et in diebus famis saturabuntur. Dies famis, tempus hujus mundi significant, quando beati esuriunt et
Abbreviated transcription (Latin):
celeritate discrutiat. Considerandũ ẽ. etiã qđ in his psalmis pęnitentiũ. nullus tan¬
ta legat᷑ ẽẽ ꝑpessus : ut merito ad m̃surã maloꝵ recipi credat᷑ qualitas gaudioꝵ¬

Expanded text:
celeritate discruciat. Considerandum est etiam quod in his psalmis poenitentium nullus tanceleritate discruciat. Considerandum est etiam quod in his psalmis poenitentium nullus tanta legatur esse perpessus, ut merito ad mensuram malorum recipi credatur qualitas gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
esimo pͥmo psalmo positũ ẽ dauid intellectꝰ. sic & in qͥnquagesimo psalmo ipse ꝓfitet᷑ i
peccatũ meũ contra me ẽ semꝑ. Sed licet ꝓpħa nominis sui testimonio dicat qũa maxime
de futuris : tam̃ nec p̃terita delinquit: quȩ ad salutẽ fidelis popłi ꝑtinere cognoscit hic
enĩ psalmꝰ ut qͥdã uoluer̃ totus ad bexti iob iuuacissimã ꝑtinet passionẽ : qui suꝑator
fuit uitȩ mortalis. carnis suȩ debellator: triũphator ingentiũ supplicioꝵ: scilicet ut
enitentib onera sua reddant leuia : dũ grauissima tẽptationis referunt᷑ exẽpla.
suetudo ẽ enĩ scripturȩ diumȩ : ut cũ exercitatissimꝰ miles xp̃i afflictꝰ dr̃ tyronis in¬
de animꝰ efficatius imbuat᷑. Qua ꝓpt̃ in afflictionib: asperis gaudeamꝰ in carnis nrȩ
uciatione lȩtem̃ : qm̃ hoc nos ab ȩt̃na pena liberat. qđ hic ꝓpt̃ dm̃ mom̃tanea¬

Expanded text:
cesimo primo psalmo positum est, David intellectus; sicut et in quinquagesimo psalmo ipse profitetur, et cesimo primo psalmo positum est, David intellectus; sicut et in quinquagesimo psalmo ipse profitetur, et peccatum meum contra me est semper . Sed licet propheta nominis sui testimonium dicat quam maxime de futuris, tamen nec praeterita derelinquit, quae ad salutem fidelis populi pertinere cognoscit. Hic enim psalmus ut quidam voluerunt totus ad beati Job vivacissimam pertinet passionem, qui superator fuit vitae mortalis, carnis suae debellator, triumphator ingentium suppliciorum; scilicet ut poenitentibus onera sua reddantur levia, dum gravissimae tentationis referuntur exempla. Consuetudo est enim Scripturae divinae, ut cum exercitatissimus miles Christi afflictus dicitur, tironis inde animus efficacius imbuatur. Quapropter in afflictionibus asperis gaudeamus, in carnis nostrae cruciatione laetemur: quoniam hoc nos ab aeterna poena liberat, quod hic propte
Abbreviated transcription (Latin):
ũã ꝓficua uerba sp̃s
scĩ dignatione ꝓlata s̃. qũa mirabili uirtute illa tunica
licet quȩ totũ corpꝰ eiꝰ ambiat. & m̃bra ipsiꝰ in modũ sacrȩ uestis oꝑiat: quã ñ ualuit di¬
uidere militũ insana ꝓt̾iua: quã ñ potest hereticoꝵ tot scłis dũ sẽꝑ carpant scindere
multitudo : sed in sua firmitate consistens. illos tantũ ꝓtegit qͦs dño placere cognosci
Rogemꝰ gͦ inseꝑabilẽ trinitatẽ : ut hȩc uestis & nos ꝓtegat. atq intra suos sinꝰ gratui¬
ta dignatione concludat. Quo loco. sedulu uerba mutuanda sunt Grandia posco qui¬
ẽ sed tu dare grandia nosti. EX PLCIT PSAIMꝰ RRT InciCi
ESALMͦ X UIP PBALMꝰ DAUIO IN COMMEMORATIONT
icendo in cõmemoratione : hoc nobis titulus iste ꝓnunciat. ut quia
pecatũ om̃imodis effugere ñ ualemꝰ. certe ipsũ delictũ in cõmemoratione semꝑ ha¬
be debeamꝰ: quatinꝰ dũ culpȩ memores sumꝰ a delictoꝵ frequentia tẽperemꝰ: sic̃ & in tri¬

Expanded text:
roficua verba Spiritus sancti dignatione prolata sunt! quam mirabili virtute illa tunica licet quae totum corpus ambiat, et membra ipsius in modum sacrae vestis operiat; quam non valuit dividere militum insana protervia; quam non potest haereticorum tot saeculis, dum semper carpant, scindere multitudo: sed in sua firmitate consistens, illos tantum protegit quos Domino placere cognoscit! Rogemus ergo inseparabilem Trinitatem, ut haec vestis et nos protegat, atque intra suos sinus gratuita dignatione concludat. Quo loco Sedulii verba mutuanda sunt: Grandia posco quidem, sed tu dare grandia nosti. EXPOSITIO IN PSALMUM XXXVII. Psalmus David in commemoratione. Dicendo in commemoratione, hoc nobis titulus iste pronuntiat, ut quia peccatum omnimodis effugere non valemus, certe ipsum delictum in commemoratione semper habere debeamus; quatenus dum culpae memores sumus, a delictorum frequentia temperemus. Sicut et in tri
Abbreviated transcription (Latin):
terismos quȩ latine in formatio uł descriptio dr̃: tẽpus beatȩ resurrecaionis ostendit
Non eñi dic̃ medita t᷑ s meditabit. de futuro. Os. hic cogitationẽ debemꝰ acciꝑe: qͥa de
lingua seqͥt̃ qal loqͥt᷑ Meditabit᷑ gͦ sapientiã : ñ scripturarũ lectione ł cordis purissi¬
ma usione. Ibi eñ ñ litteris sapientia colligit᷑: s celesti largitate in elaborata p̾stat᷑ It
ingua erꝰ loquet᷑ uuidiciũ. qͥa sermo ibi neqͣqu̾a a cogitatione dissentieto s sic̃ cor med¬
bit sapientiauta lingua loquet ꝑ cuncta iustitiã Fic ẽ ille cȩlestis & beator modis in
merto in consortui angloꝵ recipiant᷑. qͥ se nullo errore confundunt. loque t̃ gͦ uistiln¬

Expanded text:
atio vel descriptio dicitur, tempus beatae resurrectionis ostendit. Non enim dicit, meditatur, sed meditabitur de futuro. Os hic cogitationem debemus accipere, quia de lingua sequitur quid loquatur. Meditabitur ergo sapientiam, non Scripturarum lectione, sed cordis purissima visione. Ibi enim non litteris sapientia colligitur, sed coelesti largitate inelaborata praestatur. Et lingua ejus loquetur judicium, quia sermo ibi nequaquam a cogitatione dissentiet: sed sicut cor meditabitur sapientiam, ita lingua loquetur per cuncta justitiam. Hic est ille coelestis et beatorum modus, ut merito in consortium angelorum recipiantur qui se nullo errore confundunt. Loquitur ergo l
Abbreviated transcription (Latin):
metet corruptionẽ. & qͥ seminat in sp̃u : metet uitã ȩt̃nã Declina a malo & facbonũ:
& in habita in scłm scłi. Duob: modis uitã nr̃am pia mat̾ instituit. Primꝰ ẽ ut mala
declinemꝰ: qͥa peccatori bonarũ rerũ repente eẽ. ñ poterat appetitꝰ. Sedđs. ut bona
faciamꝰ ꝓpt̃ qđ a uituperabili actione cessauimꝰ delinem gͦ mala quȩ nr̃a sunt.
faciamꝰ bona quȩ xp̃i se quia dñs in iudicio iustos suos ñ uocat ad p̃miũ qm̃ pauꝑ
nil tuler̃. s idõ coronat. qr nudos uestier̃. uisitauer̃ infirmos. esurientes sitientesq
pascere deleger̃. Uides gͦ qr ñ sufficit xp̃iano a malis ab stinere: nisi &iã bonũ nitat᷑
qua dat᷑ oꝑatione ꝑficere. Verũ hȩc p̃cepta qͥd seqͥt᷑ : & in habita in scł m scłi: ut ta¬
li ꝓmissione confisus. futura p̃mia spe certissima iã possidere uideat᷑ Scłm uͦ scłi.¬

Expanded text:
a a malo et fac bonum, et inhabita in saeculum saeculi. Duobus modis vitam nostram pia mater instituit. Primus est, ut mala declinemus, quia peccatori bonarum rerum repente esse non potest appetitus. Secundus ut bona faciamus propter quod a vituperabili actione cessavimus. Declinemus ergo mala, quae nostra sunt, et faciamus bona, quae il tulerunt: sed ideo coronat, quia nudos vestierunt, visitaverunt infirmos, et esurientes sitientesque pascere delegerunt. Vides ergo quia non sufficit Christiano a malis abstinere, nisi etiam bonum nitatur quadam operatione perficere. Verum haec praecepta quid sequitur? Et inhabita in saeculum saeculi; ut tali promissione confisus, futura praemia spe certissima jam possidere videatur. Saec
Abbreviated transcription (Latin):
nb gr̃as refer̃. et eiꝰ mandata custodnnt : trã illã uiuentiũ accipient possidendã.¬

Expanded text:
nibus gratias referunt, et ejus mandata custodiunt, terram illam vinibus gratias referunt, et ejus mandata custodiunt, terram illam vi
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ beneficia diuersa suscipit & nullã gr̃arũ restituit actionẽ : sed econtrix ꝓt̾iuis & tan¬
qũa nichil acceperit sẽꝑ ingratꝰ ẽ. iusti uͦ. causa diũsa ẽ nã qu̾auis hic pauca suscipiat.
ia deuotione plura restituet᷑ largient̃ in om̃ib gr̃as agens. pauꝑtatẽ sibi datã diu¬
tis putat: dolores qͦq ipsos & calamitates ãplectit᷑ qͥ spe futuri p̃mu condit ipsas qͦq
ortes patientia int̾ueniente confligit. Et intende qđ dic̃ miseret᷑ & cõmodat. hoc &¬
ad elemosinas ꝑtinet largiendas ubi prius miscdia p̃cedit & post humanitas benig¬
na subseqͥt᷑. Et considera : qm̃ ꝑ figurã diaforesis ꝑ qũa fit differentia ꝑsonarũ inter
tẽ diuisit: ita & nẽ ꝑ eandẽ figurã eoꝵ retributiones & p̃mia segregaũ: ne confusũ re¬
linqueret. qđ nulla sibi uiemitate congrueret. Nã qͥ benedicunt dñm. id .ẽ. qͥ in om¬

Expanded text:
beneficia diversa suscipit, et nullam gratiarum restituit actionem; sed contra protervus, et tanquam nihil acceperit, semper ingratus est. Justi vero causa diversa est; nam quamvis hic pauca suscipiat, pia devotione plura restituit: largienti in omnibus gratias agens, paupertatem sibi datam divitias putat, dolores quoque ipsos et calamitates amplectitur, qui spe futuri praemii contra ipsas quoque mortes patientia interveniente confligit. Et intende quod dicit, miseretur et commodat, hoc ad eleemosynas pertinet largiendas, ubi prius misericordia praecedit, et post humanitas benigna subsequitur. Et considera quoniam per figuram diaphoresis, per quam fit differentia personarum, inter tem divisit, ita et nunc per eamdem figuram, eorum retributiones et praemia segregavit: ne confusum relinqueret quod nulla sibi vicinitate congrueret. Nam qui benedicunt Dominum, id est qui in om
Abbreviated transcription (Latin):
eccatorẽ : qͦando infirma uidet om̃a de qͥb gloriat᷑ humanitas. Quȩ siui enĩ dic̃
hoc ẽ in memoriã reduxi : qr tc̃ iusti recordant᷑ maxime peccatoꝵ qͣando misera¬
one dñi in melius immutant᷑ dolentes qͥa miseri ab eis. malis actib: segregant᷑ lo
enĩ peccatoꝵ mundus iste dinoscitꝰ: in qͦ & scelera ꝑficiunt & fugitiua felicitate cu¬
mulant᷑. Sed utiq locꝰ iste cũ eoꝵ ꝓsperitate dissoluitꝰ q ando totiꝰ orbis corrupti
beamꝰ. Custodire eñĩ solet ñ nisi qͥ sẽꝑ assiduus ẽ qui hoc cogitat hoc loqͥt᷑ hoc re

Expanded text:
irma videt omnia de quibus gloriatur humanitas. Quaesivi enim dicit, hoc est in memoriam reduxi: quia tunc justi recordantur maxime peccatorum, quando miseratione Domini in melius immutantur: dolentes quia miseri ab eis malis actibus segregantur. Locus enim peccatorum mundus iste dignoscitur, in quo et scelera perficiunt, et fugitiva felicitate cumulantur. Sed utique locus iste cum eorum prosperitate dissolvitur, quando totius orbis corruptibbeamus. Custodire enim solet, nonnisi qui semper assiduus est, qui hoc cogitat, hoc loquitur, hoc re
Abbreviated transcription (Latin):
erent. Picit enĩ sententiã frequent᷑ iteratã: uerũtam̃ uani filii hominũ: ut uiciũ suu
cognoscens humanitas. ad auctorem salutis atq ueritatis. celerrima supplicatione festinet.
Sic enĩ & intricesimo octauo psalmo clictũ. ẽ: uerũtam̃ uniuersa uanitas. om̃is homo
uiuens. Quod & sapiens ille freqient̃ repecit dicens: o mĩa uanitas uanitantiũ. & onnullos
autẽ mouere sol&. cur & inpsalmis legatur uani filũ hominũ: & insalomone uniuersa ua-¬
tas. Numqͥd cȩlestia & terrestria quȩ ds̃ creauit. & omĩa ualde bona. cuncta inuanitat
subsistunt: Non utiq sed comparata potiorib illa minora nimis & in ania uidicant᷑: sicut
ait beatus ieronimus. lucerna. lampadis cõparatione ꝓnichilo. ẽ: lampas. stellȩ collati-¬
e non luc& : stellam lunȩ confer. & cȩca est: lunã soli iunge. non rutilat: solẽ .xi

Expanded text:
uerent. Dicit enim sententiam frequenter iteratam: Verumtamen vani filii hominum, ut vitium suum uerent. Dicit enim sententiam frequenter iteratam: Verumtamen vani filii hominum, ut vitium suum cognoscens humanitas, ad auctorem salutis atque veritatis celerrima supplicatione festinet. Sic enim in trigesimo octavo psalmo dictum est: Verumtamen universa vanitas omnis homo vivens . Quod et Sapiens ille frequenter repetit dicens: Omnia vanitas vanitatum . Nonnullos autem movere solet, cur et in Psalmis legatur: Vani filii hominum; et in Salomone: Universa vanitas ? Nunquid coelestia et terrestria, quae Deus creavit, et omnia valde bona, cuncta in vanitate consistunt? Non utique, sed comparata potioribus illa minora nimis et inania judicantur; sicut ait beatus Hieronymus: Lucerna lampadis comparatione pro nihilo est; lampas stellae comparatione non lucet; stellam lunae confer, et caeca est; lunam soli junge, non rutilat; solem Christo