comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ting̾e: omĩs hȩc compago et fabrice di-¬
stinctio. ñ potuit fieri nͥ a dõ: qui omĩa
oꝑatꝰ ÷ cęlestia et t̾restria: sũma ⁊ ima.
uisibilia ⁊ inuisibilia. Quid gͦ ibi pena¬
le nr̃m: Quod corruptibilis caro: qͦd fra¬
gilis. qͦd mortalis: q̃d indigens. Hoc non
erit imp̾mio. Non enim corpꝰ ñ erit: cũ
corpꝰ resurgat. S quid ibi ñ erit: Corrup¬
tio. Corruptibile enim hoc: induet incor¬
ruptionẽ. Gͦ si caro carcer tͥ ẽ: ñ corpꝰ: car¬
cer tuus. s corruptio corꝑis tui. Corpꝰ enĩ
tuũ fecit dc̃ bonũ. qr bonꝰ ẽ: corruptionẽ
intulit iustus quia nidex ẽ. Illud habes
de benefitio: illud de suplicio. Hoc gͦ forte
dix̃. educ de carc̾e animam meã: educ de
corruptione animã meã. Sisic intelliga¬
mꝰ ñ ẽ blasphemia: intellectus constat Ad
enĩ homini. et carcer latꝰ ẽ: tristi et pra¬
tum angustum ẽ. Gorat se educi aban¬

Expanded text:
contingere; omnis haec compago et fabricae dicontingere; omnis haec compago et fabricae distinctio, non potuit fieri nisi a Deo, qui omnia operatus est, coelestia, terrestria, summa et ima, visibilia et invisibilia. Quid ergo ibi poenale nostrum? Quod corruptibilis caro, quod fragilis, quod mortalis, quod indigens: hoc non erit in praemio. Non enim corpus non erit, cum corpus resurgat. Sed quid ibi non erit? Corruptio: corruptibile enim hoc induet incorruptionem . Ergo si caro tibi carcer est, non corpus est carcer tuus, sed corruptio corporis tui. Corpus enim tuum fecit Deus bonum, quia bonus est; corruptionem intulit justus, quia judex est: illud habes de beneficio, illud habes de supplicio. Hoc ergo forte dixit, «Educ de carcere animam meam,» Educ de corruptione animam meam. Si sic intelligamus, non est blasphemia; intellectus constat. 19. enim homini et carcer latus est, et tristi pratum angustum est. Ergo orat se educi ab an
Abbreviated transcription (Latin):
scli. Non eniꝰ caro ꝗͣ tu fecisti: s corrup¬
tela carnis. & p̾ssure. & tẽptationes car¬
cer mͥ sunt. Aliqui autẽ dit̾unt carte̾
istũ &e speluncã corpꝰ hoc eẽ: ut ħ sit educ
de carcẽ animã meã. S ⁊ iste intellectus
uacillat aliqͣntũ. Quid enĩ magnũ. educ
de carcẽ animã meã. educ de corꝑe aĩam
meã: Latͦnũ aiẽ et sceleratoꝵ ñ ne exe
unt de corꝑe. et eunt in peiores penas
qͣm hic ꝑtuler̃: Quid gͦ magnũ petit̃.
educ de carce̾ animã meã: cũ siue sero
siue cito necesse sit exire hinc: forte iꝰtꝰ
dix̃. lã moriar. Educ de carce isto corꝑis.
animã meã. Si festinat nimis: ñ ht̃ ca¬
ritatẽ. Desidare qͥdẽ h debet ⁊ c̃cupisc̾e:
necessariũ ꝓpt̾ uos. Si de corpore: educat
et mortale. Duo enim considanda s̃ ĩ nr̃o
corꝑe: sigm̃tũ dei ⁊ pena m̾iti. Tota ista
forma. statꝰ. incessꝰ m̃bͣ ordinata. sensuũ
dispositiones. uide. audire. olface. gͦtare.

Expanded text:
li. Non enim caro quam tu fecisti, sed corruptela carnis, et pressurae, et tentationes carcer mihi sunt. 18. Aliqui autem dixerunt carcerem istum et speluncam corpus hoc esse, ut hoc sit, «Educ de carcere animam meam.» Sed et iste intellectus vacillat aliquantum. Quid enim magnum, «Educ de carcere animam meam,» Educ de corpore animam meam? latronum animae et scelpejores poenas quam hic pertulerunt. Quid ergo magnum petitur, «Educ de carcere animam meam;» cum sive sero, sive cito, necesse sit exire? Forte justus dicit: Jam moriar; educ de carcere isto corporis animam meam. Si nimis festinat, non habet charitatem. Desiderare quidem hoc debet et concupiscere, necessarium propter vos.» De corpore ergo educat et mortale. Duo enim consideranda sunt in nostro corpore; figmentum Dei, et poena meriti. Tota ista forma, status, incessus, membra ordinata, sensuum dispositiones, videre, audire, olfacere, gustare,
Abbreviated transcription (Latin):
iusti c̃ sint. ⁊ ipsi in mundo. ñ dicunt᷑
mund: Quia dic̃ apłs. In carne autẽ
ambulantes: ñ scd̾m carnẽ militamus.
Conu̾satio enĩ nr̃a ĩ cęlis ẽ. Habitat hic
iustꝰ carne: s corde c̃deo ẽ. Et ipse ap-¬
pellet᷑ mund: sisme causa audit. sur¬
sum cor. Si autẽ ẽ causa qͣre audit: sur¬
sum habitet. Et mortui enĩ estis dicit:
autẽ uita hic ẽ. id ÷ quoꝵ desid̾ium et
amor hic heret. hic cont̾it᷑: hic impli-¬
cat᷑ : bene dicunt᷑ habitatores mundi.
et benedicunt᷑ mundꝰ illi qͥhabitant
mundũ: sic̃ bene dicunt᷑ domꝰ illi qui
habitant domũ. Mundꝰ gͦ ⁊ mund. m̃¬
uit dnm. Lauda tu fabͥcam: et ama
fabricatorẽ. Et noli amare habitare ĩ
fab̾ca: s habita infabricatore. Erue me

Expanded text:
int et ipsi in mundo, non dicuntur mundus? Quia dicit Apostolus: «In carne autem ambulantes, non secundum carnem militamus» ; «conversatio enim nostra in coelis est» . Habitat hic justus carne, sed corde cum Deo est. Et ipse appellatur mundus, si sine causa audit, Sursum cor: si autem est causa quare audit, sursum habitet. «Mortui enim estis,» dicit, autem vita hic est, id est, quorum desiderium et amor hic haeret, hic conteritur, hic implicatur, bene dicuntur habitatores mundi: et bene dicuntur mundus, illi qui habitant mundum; sicut bene dicuntur domus, illi qui habitant domum. Mundus vit Dominum. Lauda tu fabricam, et ama fabricatorem; et noli amare habitare in fabrica, sed habita in fabricatore. 16. «Erue me
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i ñ ꝑiet. Quid gͦ de cȩt̾is m̃bris sol¬
licitꝰ es. uͭ dãpnum capilli ñerit: Erue
me aꝑsequentib me. Aquib putatis qͦd
oret ut eruat᷑: Abhominib qui ꝑseq̃bãt᷑:
Itauͦ. ipsi homines sunt hostes nr̃i. Habe¬
mꝰ alios hostes inuisibiles: qͥ alit̾ ꝑ secunt᷑
Homo ꝑsequit᷑ ut occidat corpꝰ: ꝑseqͥt᷑ aliꝰ
ut illaqueet animã. Et iõ ꝑuasa sua. ꝙr
de illo dictum ẽ oꝑat᷑ infilios diffiden¬
agit. ꝑsecutionẽ corporis: ut intꝰ fiat ru¬
ma cordis. Nam si cadente corꝑe stat aĩa:
muscipła comminuta ẽ. et nos lib̾ati
sumꝰ. Ergo s̃ ce alii hostesnr̃i: aqͥb dep̃¬
cari dm̃ debemꝰ ut eruat nos. ne seducãt
nos uł fractos molestiis scłarib uel in du¬
ctos illecebris. Qui s̃ isti hostes: Uideamꝰ¬

Expanded text:
riet» . Quid ergo de caeteris membris sollicitus es, ubi damnum capilli non erit? 14. «Erue me a persequentibus me.» A quibus putatis quod oret ut eruatur? Ab hominibus qui persequebantur? Ita vero ipsi homines sunt hostes nostri? Habemus alios hostes invisibiles, qui aliter persequuntur. Homo persequitur, ut occidat corpus; persequitur alius, ut illaqueet animam. Et ideo per vasa sua, quia de illo dictum est, «Operatur in filiis diffidenagit persecutionem corporis, ut intus fiat ruina cordis. Nam si cadente corpore stat anima, muscipula comminuta est, et nos liberati sumus . Ergo sunt et alii hostes nostri, a quibus deprecari debemus Deum ut eruat nos, ne seducant nos, vel fractos molestiis saecularibus, vel inductos illecebris. Qui sunt isti hostes? Videamu
Abbreviated transcription (Latin):
carcẽ. in isto mundo. Si dic̾e̾t aluc de
carr̾e̾ corpꝰ meũ: securi acciꝑemꝰ carc̾em
mundũ. fortasse tam̃ ppt̾ aliqͣ quȩ nos
tenent desid̾ia terrena contͣ quȩ lucta¬
mur et dimicamꝰ: quia uideo aliã legẽ

Expanded text:
carcere, in isto mundo. Si diceret, Educ de carcere corpus meum; securi acciperemus carcerem mundum. Fortasse tamen propter aliqua quae nos tenent desideria terrena, contra quae luctamur
Abbreviated transcription (Latin):
resmundi: peccatores. iniqui. suꝑbi. ĩ¬
na domꝰ pler̃q bona fabrica: & bona
domꝰ. qr boni conu̾sant᷑ inea. Et caue
domũ istam quia mala ẽ: duob modiᷤ
dr̃. Mala ẽ domꝰ hec caue: forte ꝓpt̾ ru¬
inãne aliqͥd cadat & te p̾mat. Dicit᷑ ⁊¬

Expanded text:
res mundi, peccatores, iniqui, superbi et inna domus, plerumque bona fabrica; et bona domus, quia boni conversantur in ea. Et, Cave domum istam, quia mala est, duobus modis dicitur. Mala est domus haec, cave; forte propter ruinam, ne aliquid cadat et te premat: dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ouib. mercennariꝰ autem &e qui ñ ẽ pa¬
stor. cuni uid̾it lupũ uenientẽ. fugit.
Cum uidit p̾donem. quare fugit: qr
ñ est ei cura de ouibus. Talis fuga ab isto
ꝑierat: siue ab ipsius capitis ꝑsona acci¬

Expanded text:
uis: mercenarius autem et qui non est pastor, cum viderit lupum venientem, fugit.» Cum viderit praedonem, quare fugit? «Quia non est ei cura de ovibus» . Talis fuga ab isto perierat; sive ab ipsius capitis persona acci
Abbreviated transcription (Latin):
et aforti ꝑit fuga: sic duob modis q̃rit᷑
anima hominis aut a ꝑsecutorib aut a
dilectorib. Ita gͦ ñ ẽ qui requirat aĩam
meã. De ilł dix̃. Certe ꝑsequunt᷑ aĩam
meã: et ñ quer antmnã meã. Si autem
reqͥr̾ animã meã: inuenient hȩrentem
tͥ. Et si nor eam querere: nor̃ et imita¬
ri. Nam ut nou̾itis queri animã homĩs
et a ꝑsecutorib: inde alibi dr̃. Confun-¬
dantur et reu̾eantur: qͥ q̃r̃ animã m̃ã
Clammaui ad te dñe: dixi. tues spes
mea. Quando tolerabam. qñ tribula¬
bar: dixi. tues spes mã. Spes mea hic:
ideo tolero. Portio autẽ mã ñ hic: s in
meã: qr humiliatꝰ sum nimis. Humili-¬
atus aꝑsecutorib: humiliat᷑ inconfes¬
sione. Humiliat se in uisibilit̾: humi¬
liatꝰ abhostib uisibilit̾. Criget᷑ gͦ ab¬

Expanded text:
et a forti perit fuga; sic duobus modis quaeritur anima hominis, aut a persecutoribus, aut a dilectoribus. Ita ergo, «Non est qui requirat animam meam:» de illis dixit, Certe persequuntur animam meam, et non quaerunt animam meam. Si autem requirunt animam meam, invenient inhaerentem tibi: et si norunt eam quaerere, norunt et imitari. Nam ut noveritis quaeri animam hominis et a persecutoribus, inde alibi dicitur: «Confundantur, et revereantur qui qClamavi ad te, Domine; dixi, Tu es spes mea.» Quando tolerabam, quando tribulabar, «dixi, Tu es spes mea.» Spes mea hic; ideo tolero. «Portio» autem «mea,» non hic, sed «in meam; quia humiliatus sum nimis.» Humiliatus a persecutoribus, humiliatus in confessione. Humiliat se invisibiliter, humiliatus ab hostib
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ inuia scdm eoꝵ cupiditatẽ ⁊ uotũ dic¬
tum ẽ: illud qͦd dictũ ẽ iuxta uiã id÷
semitas ponunt. Non eos xp̃c sinit pon̾e
inuia: ne ñ sit inqͣ eamꝰ. Sinit tam̃ eospo¬
n̾e iuxta uiã: ut de uia ñ declinemꝰ. In
uia se putat pon̾e scandalũ paganꝰ: qñ
mͥdicit. colis dm̃ crucifixum. Rep̃hen-
sultet ille crucifixo xͦ. uideo ego infron¬
tib regum crucẽ xͥ. Quod irridet: ibi
saluor. Nichil ẽ suꝑbiꝰ egroto: qui de ri¬
det medicam̃tũ suuꝰ. Si ñ deridẽt: acci¬
ꝑet et ipse et sanaretur. Crux illa signũ
÷ humilitatis. Ille autem suꝑbia nimia
ñ agnoscit unde sanet᷑ tumor animȩ ip̃iꝰ.
Si autẽ ego agnosco: inuia ambulo. Usq
adeo de cruce ñ erubesco: ut ñ in occulto
loco habeã crucẽ xp̃i: s infronte portẽ
Multa sacͣm̃ta alit̾ atq alit̾ accipimus.
Quedã sic̃ nostis accipimꝰ: quedã ꝑtotu
corpꝰ accipimꝰ. Q uͦ infronte erubescitur:
illȩ qui dix̃ qͥ me erubuerit corã hominib

Expanded text:
ictum est: illud quod dictum est, juxta viam, id juxta semitas ponunt. Non eos Christus sinit ponere in via, ne non sit qua eamus: sinit tamen eos ponere juxta viam, ut de via non declinemus. In via se putat ponere scandalum paganus, quando mihi dicit: Colis Deum crucifixum. Reprehendisultet ille crucifixo Christo; videam ego in frontibus regum crucem Christi. Quod irridet, ibi salvor. Nihil est superbius aegroto qui deridet medicamentum suum. Si non derideret, acciperet et ipse, et sanaretur. Crux illa signum est humilitatis; ille autem superbia nimia non agnoscit unde sanetur tumor animae ipsius. Si autem ego agnosco, in via ambulo. Usque adeo de cruce non erubesco, ut non in occulto loco habeam crucem Christi, sed in fronte portem. Multa Sacramenta aliter atque aliter accipimus: quaedam, sicut nostis, ore accipimus, quaedam per totum corpus accipimus. Quia vero in fronte erubescitur, ille qui dixit, «Qui me erubuerit coram hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
tionib ÷ crebrescentib undiq insultatio¬
nib hominũ atq t̾rorib: ille contẽpnẽs
p̃sentia repedabat in futura. et attende Et¬
bat in dext̾am. uͥ fut᷑us ÷: ibi eẽ medita-¬
bat᷑. Illuc attendebat et uidebat: & ideo
omĩa ferebat. Illi autẽ qͥ ꝑsequebantur:
ñ uidebant. Ideo cum dic̾et. considabam
indext̾am ⁊ uidebam: secutꝰ ait. Q ñ erat
qui agnoscet me. Cũ toleras ommnia quiᷤᷤ
nouit quidattendas: utr̃ indext̾am o¬
culum dirigas an in sinistrã: In eo quod
toleras si laudem hominũ queris: in
uidebis. Attendisti in sinistrã: excecabiᷤ.
S et cum uides indext̾am: ñ erit qui
te agnoscat. Quis enim te consolat᷑. nͥ dñs
ame. Tanqͣm circum clusũ se dic̃. ꝑ ut
fuga a me. Insultent ꝑsecutores. Opp̾ssꝰ
fuga abillo. Abillo ꝑut fuga: qui poꝰ
fugit. Qui autẽ ñ fugit. patit᷑ quicqͥd
pore fug̾e licet. Concessum ẽ. ꝑmissũe.
animo: ꝑ ut ab illo fuga. S inter ẽ qͣre

Expanded text:
nibus, crebrescentibus undique insultationibus hominum atque terroribus, ille contemnens praesentia, respiciebat in futura, attendebat in dexteram ubi futurus est; ibi esse meditabatur, illuc attendebat, et videbat, et ideo omnia ferebat: illi autem qui persequebantur, non videbant. Ideo cum diceret, «Considerabam in dexteram, et videbam;» secutus ait, «Et non erat qui cognosceret me.» Cum enim toleras omnia, quis novit quid attendas; utrum in dexteram oculum dirigas, an in sinistram? In eo quod toleras, si laudem hominum quaeris, in videbis: attendisti in sinistram, excaecaberis. Sed et cum vides in dexteram, non erit qui te agnoscat. Quis enim te consolatur, nisi Dominus a me.» Tanquam circumclusum se dicit: «Periit fuga a me.» Insultent persecutores, oppressus fuga ab illo. Ab illo periit fuga, qui non fugit. Qui autem non fugit, patitur quidquipore fugere licet, concessum est, permissumanimo, periit ab illo fuga. Sed interest quare
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ clamat᷑: tu cogno usti semitas meiꝰ. d̾
uis ut ducat te ꝑ ipsas semitas: Esto mitis:÷
esto mansuetꝰ: noli ferox. noli suꝑb: noli
excussa et erecta ceruice sic̃ equus ⁊ mulus
quib ñ ẽ intellectꝰ. Cum enĩ fuis mitis. c̃
fuis mansuetꝰ : insidet dñs et ducet te ꝑ

Expanded text:
 clamatur, «Tu cognovisti semitas meas.» Sed vis ut ducat te per ipsas semitas? Esto mitis, esto mansuetus; noli esse ferox, noli superbus, noli excussa et erecta cervice, sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Cum enim fueris mitis, cum fueris mansuetus, insidet D
Abbreviated transcription (Latin):
debant qͦd illȩ qui nos ꝑ sequebat᷑ nc̃ euu̾-¬
głirat fidẽ qͣm aliqͣndo uastabat: et in
me glorificabant dm̃. Ecctias sic dixit.
Et unam ȩccłiã sic dicit. Sine offensi¬
one esto iudeis et grecis: & eccłiȩ dei.
Sic gͦ ⁊uiȩ et uia: et semite et semita.
Quare semite: Quare semita: Quom qͣ. Ic̃iii.¬
re ȩccłiȩ &e ȩcctia rationẽ reddidimꝰ: de-¬
benꝰ ⁊ hinc redde rationẽ. Semitȩ dic-¬
quia plenitudo legis caritas: ꝓpt̾ea uiȩ
istȩ inmultis p̃ceptis ad unam colligũt᷑.
⁊ una dr̃: quia uia nr̃a caritas ẽ. Uideamꝰ
sicaritas uia ÷ Audiamꝰ apłm. Et adhuc
suꝑ eminentiorẽ uiã uob̃ demonstro. Qm
dicis o apte suꝑ eminentiorẽ uob iuam¬
demonstro: Qm dico: audi. Si linguis
hominũ loqͣr et angłoꝵ. caritatẽ autẽ
ñ habeã: fc̃s sum ut eram̃tũ sonans. aut
cimbalũ tinniens. & si habuero ppħiã

Expanded text:
debant quod ille qui nos persequebatur, nunc evangelizat fidem, quam aliquando vastabat; et in me glorificabant Deum» . Ecclesias sic dixit, et unam Ecclesiam sic dicit: «Sine offensione estote Judaeis, et Graecis, et Ecclesiae Dei» . Sic ergo et viae, et via; et semitae, et semita. Quare semitae, et quare semita? Quomodo quare Ecclesiae et Ecclesia rationem reddidimus, debemus et hinc reddere rationem. Semitae dicquia plenitudo legis charitas ; propterea viae istae in multis praeceptis ad unam colliguntur, et una dicitur, quia via nostra charitas est. Videamus si charitas via est. Audiamus Apostolum: «Et adhuc supereminentiorem viam vobis demonstro» . Quam dicis, o Apostole, «supereminentiorem viam?» Quam dico audi: «Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aeramentum sonans, aut cymbalum t
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpt᷑e inuenimꝰ : qr dei agnosc̾e̾ seruare ẽ.
Dei agnosce custodire ẽ: ñ agnosc̾e̾ dap¬
nare ẽ. Unde enim qui nouit omĩa. dic¬
turꝰ ÷ infine. ñ nouiuos Noninde gau¬
deant et dicant ñ punim᷑: quia ñ nos
nouit iudex. lampuniti s̃: si eos ñ nouit

Expanded text:
Scripturae invenimus quia Dei agnoscere, servare est; Dei agnoscere, custodire est; non agnoscere, damnare est. Unde enim qui novit omnia, dicturus est in fine, «Non novi vos» ? Non inde gaudeant et dicant, Non puniemur, quia non novit nos judex. Jam puniti sunt, si eos non novit
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ solꝰ uidet ille qui remun̾at. Nlam in ab¬
agnoscas cubiculũ tuũ. ⁊ mundesubi ro¬
gas dm̃. Cũ autẽ oratis inquit nolite ẽẽ
sicut ypocrite: qui stant implateis et
uicis orantes ut uideantur ab hominib
Tu autẽ cũ oras intͣ incubiculũ tuumꝰ
et claude ostiũ. et dep̾care dnm̃ tuũ
inocculto: et qui uidet inocculto red¬
det tͥ. Si homines reddituri s̃: effun¬
de ante homines p̃cẽ tuã. Si ds̃ reddi-¬
turꝰ ẽ : effunde ante eum p̾cẽ tuã. Et
claude ostiũ: ne tẽptator in grediat᷑. Tẽ¬
ptator ñ cessat pulsare: ut irrumpat.
Si clausũ inuen̾it: tͣnsit. Ideo apłs. qr
cordis ñ parietũ: ibi enĩ et cubiculum :
qr gͦ in potestate nr̃a ẽ hoc ostiũ clau¬
dere : neq detis inquit locũ diabolo.
Et enim si intrauit et possedit: atten¬
de quia tu negligent̾ clausisti. aut
um: hoc ostiũ uelut duas ht̃ ualuas:
cupiditatis et timoris. Aut cupis ali¬

Expanded text:
ubi solus ille videt qui remunerat. Nam in abubi solus ille videt qui remunerat. Nam in abagnoscas cubiculum tuum, et mundes, ibi rogas Deum. «Cum autem oratis,» inquit, «nolite esse sicut hypocritae, qui stant in plntur ab hominibus. Tu autem cum oras, intra in cubiculum tuum, et claude ostium, et deprecare Deum tuum in occulto; et qui videt in occulto, reddet tibi» . Si homines reddituri sunt, effunde ante homines precem tuam: si Deus redditurus est, effunde ante eum precem tuam, et claude ostium, ne tentator ingrediatur. Tentator non cessat pulsare, ut irrumpat; si clausum invenerit, transit. Ideo Apostoluscordis, non parietum; ibi enim et cubiculum: quia ergo in potestate nostra est hoc ostium claudere, «Neque detis,» inquit, «locum diabolo» . Etenim si intravit et possedit, attende quia tu negligenter clausisti aut um? Hoc ostium tanquam duas habet valvas; cupiditatis, et timoris. Aut cupis ali
Abbreviated transcription (Latin):
oce mea ad dñm clama¬
ui. Sufficeret: uoce ad do¬
minũ clamaui. forte nõ
frustra additũ ẽ. mea.
Multi enĩ clamant ad
dm̃ñ uoce sua: s uoce corꝑis sui. Homo
gͦ interior in quo cępit habitare xp̃c ꝑ
fidem: uoce sua ñ instrepitu labiorum
s in affectu cordis clamet ad dñm. Ubi
homo ñ audit: ibi ds audit. Nisi uoce
pulmonũ &e labiorũ et lingue clames:
homo te ñ audit. Cogitatio tua clamor
ẽ. ad dm̃. Uoce mea addñ clamaui
uoce mea ad dnm dep̾catꝰ sum. Quod
dixit clamaui: exposuit cum dixit de¬
p̾catus sum. Clamant enim addnm: ⁊
qui blasphemant. In fuꝑiore u̾su clamo¬
rem posuit: insequenti clamorẽ expo¬
suit. Quasi exig̾et᷑ qͦ clamore clamasti
dicimꝰ uͥ uidet: quasi alicubi ñ uideat.
S inisto çȩtu rer corporaliũ uident et
homines: uident ⁊ animalia. Ille autem
uidet: & ubi homo non uidet. Na cogi¬
tationem tuam nullus hominũ uidet:
ds autẽ udet. Ibi gͦ effunde p̾cem tuã:

Expanded text:
oce mea ad Dominum clamavi.» Sufficeret, «Voce ad Dominum clamavi;» forte non frustra additum est, «mea.» Multi enim clamant ad Dominum, non voce sua, sed voce corporis sui. Homo ergo interior, in quo coepit habitare Christus per fidem , voce sua, non in strepitu labiorum, sed in affectu cordis clamet ad Dominum. Non ubi homo audit, ibi Deus audit: nisi voce pulmonum et laterum et linguae clames, homo te non audit; cogitatio tua clamor est ad Dominum. «Voce mea ad Dominum clamavi; voce mea ad Dominum deprecatus sum.» Quod dixit, «clamavi;» exposuit, cum dixit, «deprecatus sum.» Clamant enim ad Dominum et qui blasphemant. In superiori versu clamorem posuit, in sequenti clamorem exposuit. Quasi exigeretur, Quo clamore clamasti dicimus, Ubi videt, quasi alicubi non videat. Sed in isto coetu rerum corporalium vident et homines, vident et animalia: ille autem videt et ubi homo non videt. Nam cogitationem tuam nullus hominum videt, Deus autem videt. Ibi ergo effunde precem tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
meã: ut confiteat᷑ nomini tuo. Carcer
Titul enĩ psalmi huiꝰ: ita se ht̃. Intellectꝰ
ipsi daũ cum eẽt in spelunca orõ. Quȩ
spelunca: ip̃e carcer. Duo q̃dã intelligẽ
da ꝓposuimꝰ: s unum c̃ intellex̾imꝰ. utr̃¬
q erit. M̾ita carc̾em faciunt. Nã in uno
qͦdã habitaculo. alt̾i domꝰ ẽ: alt̾i carcer
ẽ. Illi qui custodiunt homines inclusoᷤ
et si indomo sua custodiant: illi qͥ altiꝰ
custodiunt᷑. in carc̾e̾ s̃. Nunqͥd & illi in
carc̾e ẽẽ dicendi sunt: unũ habitacłm
ẽ: et illi et illi. Alteri fac̃ domũ lib̾taᷤ.
alt̾i carce̾m seruitꝰ. Quibꝰdam gͦ uisũ ẽ
qͦd spelunca et carcer mundꝰ iste sit: et
hoc orat eccłia. ut de carc̾e educat᷑. id:
de hoc mundo. de sub sole. uͥ omĩa uani-¬
tas. Dicit᷑ enĩ. Omia uanitas et p̾sũptio
spc̃: in omĩ oꝑe hominis. qͦd ipse laborat

Expanded text:
meam, ut confiteatur nomini tuo.» Carcer Titulus enim psalmi hujus ita se habet: «Intellectus ipsi David, cum esset in spelunca, oratio.» Quae spelunca, ipseda proposuimus; sed unum cum intellexerimus, utrumque erit. Merita carcerem faciunt. Nam in uno quodam habitaculo, alteri domus est, alteri carcer est. Illi qui custodiunt homines inclusos; etsi in domo sua custodiant, illi qui arctius custodiuntur, in carcere sunt: numquid et illi in carcere esse dicendi sunt? Unum habitaculum est et illi et illi; alteri facit domum libertas, alteri carcerem servitus. Quibusdam ergo visum est quod spelunca et carcer mundus iste sit; et hoc orat Ecclesia, ut de carcere educatur, id est, de hoc mundo, de sub sole, ubi omnia vanitas. Dicitur enim, «Omnia vanitas, et praesumptio spiritus in omni opere hominis, quo ipse la
Abbreviated transcription (Latin):
quit ⁊ potestates: ⁊ rectores hꝰ mundi te¬
nebrar᷑ har̃. Ex pau̾as: cum audires re¬
Pret̾ mundũ it᷑us es. uͥ ab eis eruaris:
ctores cęli ⁊ t̾rȩ. Namista fabrica dĩ est.
Cȩlũ & t̾ra mundꝰ dr̃: ⁊ homines mali
mund. Quare ⁊ istimund: qr diligunt
mundũ. Et ideo tenebre: quia impii. Iõ¬
q iam exipo num̃o credentib multis. qr¬
quid dicit apłs: fuistis aliqñdo tenebrȩ:
nc̃ autẽ lux in dño. Anteqͣm essetis gͦ lux
cum tenebre eẽtis: attendite quẽ recto¬
rem habuistis. Quẽ rectorem hñt ini-¬
qui. nͥ diabolũ: qͦmͦ pii et fideles recto¬
res hñt xp̃m: Ergo diabolũ ⁊ angłos
aquib debemꝰ p̃cari dnm̃ ut eruam᷑. Au¬
di mundũ ⁊ mundũ aꝑte uno loco inscpͥ¬
tura scã in euu̾głio: mundũ quẽ fec̃ d̃s̃.
mundũ quẽ regit diabolꝰ. id ÷ dilectores
mundi. Homines enĩ ipsos fec̃ ds̃ : dilec. Iiiiͦ.¬
tores mundi mundi ñ eos fecit. Mundũ
enim dilig̾e peccatũ ẽ. Peccatũ autẽ

Expanded text:
quit, «et potestates, et rectores hujus mundi, tenebrarum harum» . Expaveras, cum audires, «repraeter mundum iturus es, ubi ab eis eruaris? ctores coeli et terrae; nam ipsa fabrica Dei est. Coelum et terra mundus dicitur, et homines mali mundus. Quare et isti mundus? Quia diligunt mundum: et ideo tenebrae, quia impii. Ideoque jam ex ipso numero credentibus multis, quid dicit Apostolus? «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Antequam essetis ergo lux, cum tenebrae essetis, attendite quem rectorem habuistis. Quem rectorem habent iniqui, nisi diabolum, quomodo pii et fideles rectorem habent Christum? Ergo diabolum et angelos a quibus debemus deprecari Dominum ut eruamur. 15. Audi mundum et mundum aperte uno loco in Scriptura sancta, in Evangelio: mundum quem fecit Deus; mundum quem regit diabolus, id est, dilectores mundi. Homines enim ipsos fecit Deus; dilectores mundi non eos fecit. Mundum enim diligere peccatum est; peccatum autem
Abbreviated transcription (Latin):
ero: si de uia ñ recessero. Ignoras quia ĩ
medio laqueoꝵ ingredieris: ait scͥptura
Et hinc laquei: & hinc laquei. Laquei adex¬
tris: laquei a sinistris. Laquei a dextris
ꝓsꝑitas scłi: laquei a sinistris. adu̾sitas scłi.
Laquei adextris ꝓmissiones: laquei asini-¬
tris t̾rores. Tu in medio laqueorũ ingredẽ:
a uia noli recede : nec ꝓmissio te capit. nec
terror elidit. Inuia hac qͣ ingrediebar: ab¬

Expanded text:
in medio laqueorum ingrederis,» ait Scriptura et hinc laquei, et hinc laquei; laquei a dextris, laquei a sinistris: laquei a dextris, prosperitas saeculi; laquei a sinistris, adversitas saeculi: laquei a dextris, promissiones; laquei a sinistris, terrores. Tu in medio laqueorum ingredere, a via noli recedere: nec promissio te capiat, nec terror elidat. «In via hac qua ingrediebar, ab
Abbreviated transcription (Latin):
cȩloꝵ: uͥ eos confitebit᷑ xp̃c. Quomͦ eoscõ-¬
fessurꝰ ẽ: Uenite benedicti patͥsmei ꝑci-¬
pite regnũ: qͦd uob paratũ ẽ abinicio
mundi. Confitebitur illos ad dext̾am po
loco dñs monet hoc: ut ce diabolo clau¬
dat᷑. et sibi aꝑiatur. Nolite inquit tim̾e
eos qui corpus occidunt: animã autẽ ñ
possunt occide. Monuit ut timoris ual¬
ua in faciẽ diabolo elideret᷑. Ergo nicħ
ẽ. tim̃dũ : Non gͦ aꝑitur aditus timo¬
ris xͦ. qui clausus ẽ diabolo: Statĩ sub¬
iecit: tanꝗͣ dicens. Exclusisti illũ: aꝑi
mͥ. S eũ timete inquit: qui ht̃ potesta¬
tem ⁊ animã ⁊ corpꝰ occide ingehenna
ibi habitat. E ffunde ante eũ p̾cẽ tuã:
noliq̃rere ut delonginqͦ te exaudiat.
Non enĩ longe ẽ. sapiã dei: que ꝑten-¬
dit a fine usq ad finẽ fortit̾. & dispo¬
nit omiã suauit̾. Ergo intꝰ ap̃te: ante

Expanded text:
. Quomodo eos confessurus est? «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» . Confitebitur illos ad dexteram poloco Dominus monet hoc, ut et diabolo claudatur, et sibi aperiatur. «Nolite,» inquit, «timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere:» monuit ut timoris valva in faciem diabolo elideretur. Ergo nihil est timendum? Non ergo aperitur aditus timoris Christo, qui clausus est diabolo? Statim subjecit, tanquam dicens, Exclusisti illum, aperi mihi: «Sed eum timete,» inquit, «qui habet potestatem et animam et corpus occidere in gehenna  est Christus, ibi habitat: effunde ante eum precem tuam, noli quaerere ut de longe te exaudiat. Non enim longe est Sapientia Dei, quae «pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter
Abbreviated transcription (Latin):
nunciabo. Quod ÷ eniꝰ ante eũ: hoc ÷ in
conspectu eiꝰ. Et quod÷ p̾cem meã effũ¬
dam: hoc ÷ tͥbulationẽ meã anñciabo.
posite: Ut ñ mͥ arrogẽ uires meas: ut
sciam qͦd aliꝰ in me oꝑatur ipãm uirtu¬
tem. Cum autẽ tradent uos iudicib
sic monuit dñs qͦs martyres fac̾e uolebat:
nolite cogitare quid loqͣmini. Nonenim
uos estis qui loquimini: s sp̃c patͥs ur̃i¬
tuus: loquat᷑ sp̃c dĩ. Merito eos pauꝑeᷤᷤ¬
ipsorũ ẽ regnum celorũ. Beati gͦ pauꝑeᷤᷤ
sp̃u suo: diuites sp̃u dei. Om̃is enĩ hõ
qui sp̃m suum sequitur: suꝑbꝰ ẽ. Sub¬
men: denatat ab eo aqͣ. Si in uallẽ rese-¬
derit: implebit᷑ ea. et fit ille uenter
deqͦ dictum ẽ. flumina aquȩ uiuȩ flu¬
ent de uentre eiꝰ. Ergo dum deficit sp̃c

Expanded text:
te eum;» hoc est, «in conspectu ejus:» et quod est, «precem meam effudam;» hoc est, «tribulationem meam annuntiabo.» posite? Ut non mihi arrogem vires meas, ut sciam quod alius in me operatur ipsam virtutem. «Cum autem vos tradent judicibus» sic monuit Dominus quos martyres facere volebat, «nolite cogitare quid loquamini; non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus tuus, loquatur Spiritus Dei. Merito eos paupereipsorum est regnum coelorum» . Beati ergo pauperes spiritu suo, divites Spiritu Dei. Omnis enim homo qui spiritum suum sequitur, superbus est. Submen, denatat ab illo aqua: si in valle resederit, implebitur ea, et fit ille venter de quo dictum est, «Flumina aquae vivae fluent de ventre ejus» . Ergo «dum
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ xp̃c intrat. ꝑ timorẽ penarũ tẽpo¬
ralium diabol intrat: ꝑtimorem ignis
et̾ni xp̃c intrat. Ecce martyres clausert̾
eis multa muncd iste: riserunt. Clausert
ualuã cupiditatis contͣ diabolũ. Uideam̃¬

Expanded text:
us intrat: per timorem poenarum temporalium diabolus intrat, per timorem ignis aeterni Christus intrat. Ecce martyres clauserunteis multa mundus iste: riserunt, clauserunt valvam cupiditatis adversus diabolum. Mina
Abbreviated transcription (Latin):
Magnum miraculũ ht̃ hȩc uia. Certe ꝙ
suꝑeminentiorẽ: excellentior ẽ. Hoc enĩ
suꝑ eminet: quod excelsum ẽ. Et enim
nichil excelsiꝰ uia caritatis: ⁊ ñ in illa am¬
bulant nͥ humiles. Has gͦ semitas: dic̃
p̃cepta caritatis. Iu inquit cognouisti
semitas meas: tu nostiq qͦd ꝓte patior
amore patior. Iu nosti : ꝙr caritas inint
omĩa tolerat. Tu nosti: qr ⁊ si tͣdo corpꝰ
meũ ut ardeã. habeo illam fine qͣ illa
ñ ꝓdest homini. Quis autẽ noũ uias istaᷤᷤ
hominis frẽs mei. nͥ ille cui uͭ dictũ est
fiant. Et qͣm multi impii metientes se¬
met ipõs ex semet ip̃is. dicunt de nob̾ qͦd
ista inȩcctia querimꝰ: honores. laudes.
utilitates temporales. Qm multi dicunt
tis me: et hc̃ hre me finem ⁊ hanc inten¬
tionẽ c̃ loqͦr. Et qͦm eiꝰᷤ ostendo ñ ea intẽti¬
one me loqui: Restat ut dicã: tu cogno¬
iusti semitas mãs. Qmͦ illi sciunt. qͦd nec
uos scitis: Qmͦ illi sciunt. qͦd uix egoscior

Expanded text:
magnum miraculum habet. Haec via certe, quia supereminentior est, et excellentior est; hoc enim supereminet, quod excelsum est. Nihil excelsius via charitatis, et non in illa ambulant nisi humiles. Has ergo semitas, dicit praecepta charitatis. «Tu,» inquit, «cognovisti semitas meas:» tu nosti quia quod pro te patior, amore patior; tu nosti quia charitas in me omnia tolerat; tu nosti quia et si trado corpus meum ut ardeam, habeo illam, sine qua illud non prodest homini. 8. Quis autem novit vias istas hominis, fratres mei, nisi vere ille cui dictum est,fiant. Et quam multi impii metientes semetipsos, ex semetipsis dicunt de nobis quod ista in Ecclesia quaerimus, honores, laudes, utilitates temporales? Quam multi dicunt tis me, et hunc me habere finem et hanc intentionem, cum loquor? Et quomodo eis ostendo non ea intentione me loqui? Restat ut dicam, «Tu cognovisti semitas meas.» Quomodo illi sciunt quod nec vos scitis? Quomodo illi sciunt quod vix
Abbreviated transcription (Latin):
corde tuo. Effundem ante eũ p̾cẽ mẽã:
tͥbulationẽ meã in conspectu eiꝰ anñciabo.
Repeticio ẽ et insuꝑiorib diob u̾sib:
et in his consequentib. Sententiȩ duȩ
s̃: s utͣq bis dicta. Ulna ẽ illa. uoce mea
addnm clamaui. uoce mea addñm dep̃

Expanded text:
rs. 4. Effundam ante eum precem meam; tribulationem meam in conspectu ejus annuntiabo.» Repetitio est, et in superioribus duobus versibus, et in his consequentibus; sententiae duae sunt, sed utraque bis dicta. Una est illa, «Voce mea ad Dominum clamavi, voce mea ad
Abbreviated transcription (Latin):
stigasti. Quid ÷ semitã meã: Qua ꝓfe¬
ctus sum. Quid ÷ limitẽ met̃i: Quousq
ꝑ uem. Semitã meã & limitẽ meãi in¬
uestigasti. Limesm̃s illȩ longinquus:
ñ fuit longe ab oculis tuis. Multũ ierã:
anteqͣm eas ambularẽ: p̃uidisti eas : et
ꝑmisistime in labore ire uias meas: ut
Quia ecce fateor tͥ. ambulaui semitã meã:
factus sum longinquus atẽ. Discessi ate c̃
sine te. Namsimͥ bene eẽt sine te: nollem
forsitan redire adte. Ergo iste c̾fitens et pec¬
cata sua dicens: corpꝰ xͥ iustificatũ. ñ inses
inilliꝰ gr̃a: dix̃. ñ ẽ dolꝰ in lingua mea. Ecce¬
dñe tu cognouisti omĩa nouissima et an¬
tiqͣ. Cognouisti nouissima mea: qͣndo por¬
cospaui. Cognouisti antiqͣ mea: qͣndo a
te partẽ subȩ meȩ expetiui. Antiqͣ mͥ

Expanded text:
stigasti.» Quid est, «semitam meam?» Qua profestigasti.» Quid est, «semitam meam?» Qua profectus sum. Quid est, «limitem meum?» Quo usque perveni. «Semitam meam et limitem meum investigasti.» Limes meus ille longinquus non fuit longe ab oculis tuis: multum ieram, antequam eas ambularem, praevidisti eas; et permisisti me in labore ire vias meas, ut Quia ecce fateor tibi; ambulavi semitam meam, factus sum longinquus a te; discessi a te, csine te. Nam si mihi bene esset sine te, nollem forsitan redire ad te. Ergo iste confitens peccata sua, dicens corpus Christi justificatum, non in se, sed in illius gratia, dixit, «Non est dolus in lingua mea.ne, cognovisti omnia novissima et antiqua.» Cognovisti novissima mea, quando porcos pavi; cognovisti antiqua mea, quando a te partem substantiae meae expetivi. Antiqua m
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾at. Pꝰ laborem et triturã &e tͥbulationẽ
et egestatem. uenit illi pat̾ in mentẽ: et
uoluit redire: & sicait. Surgam & ibo ad
patrẽ meũ. Surgam dix̃. Sedat enĩ. Hic gͦ
euis uocẽ agnosce: discentis. tu cognouisti
sessionẽ meã et refurrectionẽ meã. Sediĩ
egestate: surrext indesidio panis tui. In
tellexisti cogitationes meas a longinquo siu
rueram: Intellex isti togitationes meas
quia occurrit illi pat̾ uenienti. Uͤ qr in-¬
tellex̾at cogitationes eiꝰ de longinqͦ. Se¬
mitã meã et limitẽ meũ inuestigasti. Se
ẽẽ. posset ab oculis undicantis: Aut uͦ
in illa egestate cont̾eret᷑. aut porcos pasce̾
pon̾et᷑: nͥ pat̾ uellet flagellare longin¬
quũ. ut reciꝑet ꝓpinquũ: Gtanꝗͣ depre-¬
hens fugitiuus. sequente se uindicta le-¬
gitima dei. uindicta in afflictiones nr̃aᷤ.
loquit᷑ : semitã meã et limitẽ meũ inue¬

Expanded text:
poterat. Post laborem, et trituram, et tribulationem, poterat. Post laborem, et trituram, et tribulationem, et egestatem, venit illi in mentem pater, et voluit redire; et sic ait: «Surgam, et ibo ad patrem meum. Surgam,» dixit; sederat enim. Ejus ergo vocem hic agnosce dicentis, «Tu cognovisti sessionem meam et» «resurrectionem meam.» Sedi in egestate, surrexi in desiderio panis tui. «Intellexisti cogitationes meas de longinquo.» Lrueram? «Intellexisti cogitationes meas quia «occurrit illi pater venienti» . Vere, quia intellexerat cogitationes ejus de longinquo. «Semitam meam et limitem meum investigasti. Semesse posset ab oculis vindicantis; aut vero in illa egestate contereretur, aut porcos pascere poneretur, nisi pater vellet flagellare longinquum, ut reciperet propinquum? Ergo tanquam deprehensus fugitivus, sequente se vindicta legitima Dei, vindicantis in affectiones nostras, loquitur: «Semitam meam, et limitem meum inve
Abbreviated transcription (Latin):
ginqͦ: semitã meã & limitẽ meũ inuesti¬
gasti: et om̃s uias meas p̾uidisti. Quid ÷
de longinqͦ: Cum adhuc in ꝑegͥnatione
sum anteqm ad illam patriã ueniã: cog¬
nouisti cogitationem meã. Attende illũ
filiũ minorẽ: quia ipse etiam factus ẽ. cor
pe in longinqͣ filiꝰ minor. Duos en ĩ filios
habebat quidã pat̾ familias. Maior ñ lon¬
ge ierat. s iagͣ oꝑabat᷑ : et significat
scõs in lege facientes oꝑa et p̾cepta legis.
Genꝰ autẽ humanũ qͦd deflux̾at inidolo¬
rũ culturã: in longinqͣ fua̾t ꝑegͥnatũ. Qͥd. Et¬
tam longe abeo qui fecit te. qͣm sigm̃tũ
quod tͥ ipse fecisti: ꝓfectus ẽ. gͦ filiꝰ minor
in regionẽ longinqͣm portans secũ subam
suã: et sic̃ nouimꝰ in eugłio. dissipauit eã
uiuens ꝓdige cum m̾etͥcib. & fam̃ pas¬
sus applicuit se cuidam pͥncipi regioniᷤᷤ
illiꝰ: et illȩ eum poricis pascendis p̃posuit.
De quoꝵ siliqͥs cupiebat saturari: et ñ

Expanded text:
 limitem meum investigasti, et omnes vias meas praevidisti.» Quid est, «de longinquo?» Cum adhuc in peregrinatione sum, antequam ad illam patriam veniam, tu cognovisti cogitationem meam. Attende illum filium minorem; quia ipse etiam factus est corppe in longinquum filius minor. Duos enim filios habebat quidam paterfamilias: major non longe ierat, sed in agro operabatur, et significat sanctos in Lege facientes opera et praecepta Legis. Genus autem humanum quod deflexerat in idolorum culturam, in longinquo fuerat peregrinatum. Quid tam longe ab eo qui fecit te, quam figmentum quod tibi ipse fecisti? Profectus est ergo filius minor in regionem longinquam, portans secum substantiam suam, et sicut novimus in Evangelio, dissipavit eam vivens prodige cum meretricibus; et famem passus applicuit se cuidam principi regionis illius; et ille eum porcis pascendis praeposuit, de quorum siliquis cupiebat saturari, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Apłs dic̃. Quic̃ informa dei eẽt: ñ rapinã
arbitratꝰ ẽ. eẽ. se equalem dõ. Hiuc forme
pat̾ ẽ ds: equali sibi formȩ. umgenito
ut dixi factus ẽ. particeps mortalitatis
nr̃ȩ. quid de illo ait apłs ibi uͥ dix̾at. qͥ
cũ in forma dei eẽt. ñ rapinã arbitratus
ex maͣu̾it. formã serui accipiens: insimi-¬
litudinem hominũ factus et habitu in¬
uent᷑ ut hõ. Erat autẽ in forma dĩ ȩqͣlis
patͥ: et accepit formã serui qͣ minor ẽẽt
patre. Unde utr̃q dic̃ in euugłio. et ego
et pat̾ unum sumꝰ : et qm̃ pat̾ maior me¬

Expanded text:
i cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo.» Huic formae Pater est Deus, aequali sibi formae, unigenito ut dixi, factus est particeps mortalitatis nostrae; quid de illo ait Apostolus ibi, ubi dixerat, «Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo» . Erat autem in forma Dei aequalis Patri; et accepit formam servi, qua minor esset Patre. Unde utrumque dicit in Evangelio, et, «Ego et Pater unum sumus» ; et, «Quoniam Pater m
Abbreviated transcription (Latin):
te pꝰea qͣm sedistis: Nolite exaltari: nͥ humi¬
liati fuitis. Multi enim uolunt surg̾e ante¬
qͣm sed int. Uolunt se iustos uidi: anteꝗͣ
peccatores se eẽ c̃fessi sit E rgo si ex ꝑsona ca
sti sessionẽ meã et resurrectionẽ meã: pas¬
sionẽ meã et resurrectionẽ meaͬ. Si exꝑso¬
na corporis: tu cognouisti sessionẽ meã
et resurrectionẽ meã: corã ocłis tiuis et
peccã confessus fum. et tua gr̃a iustificat᷑¬

Expanded text:
te posteaquam sedistis?» Nolite exaltari, nisi humite posteaquam sedistis?» Nolite exaltari, nisi humiliati fueritis. Multi enim volunt surgere, antequam sederint; volunt se justos videri, antequam peccatores se esse confessi sint. Esti sessionem meam et resurrectionem meam,» passionem meam et resurrectionem meam. Si ex persona corporis: «Tu cognovisti sessionem meam et resurrectionem meam;» coram oculis tuis et peccata confessus sum, et tua gratia justificat
Abbreviated transcription (Latin):
fat̾ maior me ẽ: scdm formã serui. Eigo qͥa ⁊ pat̾ &
dñs ẽ pat̾ forme dĩ. dñs forme serui: dicat᷑ gͦ ipse.
nec mirem᷑ nec scandalirem᷑. quia filius¬
E .i. dei unicꝰ dicit. Dñe ꝓbasti me: et cogno¬
uistime. ꝓ basti: et cognouisti. Nquia
tio: qͥ sedet humiliat se. Sedit gͦ dñs
impassione: surrex̃ in resurrectione.
Tu inquit hoc cognouisti: id ÷ tu uolu¬
isti. tu aꝓpbasti. sccłm uoluntatẽ tuam
factũ ẽ. Siaut̾ uolu̾s acciꝑe uocẽ capitiᷤᷤ
ex ꝑsona corꝑis: dicamꝰ et nos. Tu cogno¬
iusti sessionẽ meã: et resurrectionẽ meã
Sedet enĩ et hõ: qñ se humiliat inpe¬
nitentia. Surgit autẽ remissis peccatis:
qͣn erigitur inspem uite ȩt̾nȩ. ꝓpt̾ea
et malio psalmo dr̃. Surgite pꝰea qͣm sedis¬
tis: qui manducatis panẽ doloris. Panem
doloris penitentes manducant: qͥ cantant
in aliopsalmo &e dicunt. factȩ st̃ mͥ lacͥme
meȩ: panis die ac nocte. Quid ÷ gͦ surgi¬

Expanded text:
r me est,» secundum formam servi. Ergo quia et Pater et Dominus est, Pater formae Dei, Dominus formae servi; dicat ergo ipse, nec miremur, nec scandalizemur, quia Filius Dei unicus dicit: «Domine, probasti me, et cognovisti me. Probasti, et cognovisti:» non qctio? Qui sedet, humiliat se. Sedit ergo Dominus in passione, surrexit in resurrectione. «Tu,» inquit, hoc «cognovisti:» id est, tu voluisti, tu approbasti; secundum voluntatem tuam factum est. Si autem volueris accipere vocem capitis ex persona corporis, dicamus et nos, «Tu cognovisti sessionem meam et resurrectionem meam.» Sedet enim homo, quando humiliat se in poenitentia; surgit autem remissis peccatis, quando erigitur in spem vitae aeternae. Propterea et in alio psalmo dicitur: «Surgite posteaquam sedistis, qui manducatis panem doloris» . Panem doloris poenitentes manducant, qui cantant in alio psalmo, et dicunt: «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte» . Quid est ergo, «Surgi
Abbreviated transcription (Latin):
Dic̃ cẽ ip̃m adã formã futuri. Quid :
inquit forma fut᷑i. Sigͦ adam forma
futuri: qͦm de latere dormientis eua
de lancea. manauer̃ sacͣm̃ta. quib formare¬
tur ȩccłia. Nam defutura eadẽ passione su¬
a: sic dic̃ in alio psalmo. Ego dormiui et sõ¬
nũ cepi: et esurrexi. qm̃ dñs suscepit me.
Ergo dormitio intelligit᷑ passio. Eua de
latere dormtentis: ȩccłia de latere patien
se fec̃ nob̃cum sic̃ dictũ ẽ. er̃ duo incar¬
ne una. Unde dic̃ et ipse dñs in euugłio
t̃ de comugio loqueret᷑. Igit᷑ iã ñ st᷑ duo:
s una caro. Una caro: quia de nr̃a mor¬
talite carnẽ suscepit. Non autẽ una diui-¬
nitas: quia ille creator. nos creatura. Quic
dit incȩlũ. & adista mbra quȩ adhuc in
t̾rena ꝑ egͥnatione laborant. ꝑquib la¬

Expanded text:
iam ipsum Adam formam futuri: «Qui est,» inquit, «forma futuri» . Si ergo Adam forma futuri; quomodo de latere dormientis Eva de lancea , manaverunt Sacramenta, quibus formaretur Ecclesia. Nam de futura eadem passione sua sic dicit in alio psalmo: «Ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me» . Ergo dormitio intelligitur passio. Eva de latere dormientis, Ecclesia de latere patientse facit nobiscum; sicut dictum est, «Erunt duo in carne una.» Unde dicit et ipse Dominus in Evangelio, cum de conjugio loqueretur: «Igitur jam non sunt duo, sed una caro» . Una caro, quia de nostra mortalitate carnem suscepit: non autem una divinitas; quia ille Creator, nos creatura. Quidqdit in coelum, et ad ista membra quae adhuc in terrena peregrinatione laborant:
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cio nr̃o sanguine suo delens cyrogra¬
phum quo debitores tenebamur. Ip̃e
ẽ rector et sponsus et redemptor ȩccłiȩ:
caput nr̃m. Et utiq si caput ẽ: bt̃ cor-¬
pꝰ. Corpꝰ autẽ eiꝰ scã eccłia. quȩ etiã con-¬
ex uiro facta ẽ. & ad uir̃ ꝑtinetꝰ. et dic¬
tũ ẽ depͥmo comugio. Erunt duo in
carne una. Hoc autẽ ad misterium int̾p̾ta¬
tur apłs. ñ frustra eẽ. dictũ de ilł duo-¬
b hominib: nͥ quia ineis iam figura

Expanded text:
pretio nostro sanguine suo delens chirograpretio nostro sanguine suo delens chirographum quo debitores tenebamur . Ipse est rector et sponsus et redemptor Ecclesiae, caput nostrum. Et utique si caput est, habet corpus. Corpus autem ejus sancta Ecclesia, quae etiam conde viro facta est, et ad virum pertinet; et dictum est de primo conjugio, «Erunt duo in carne una» . Hoc autem ad mysterium interpretatur Apostolus non frustra esse dictum de illis duobus hominibus, nisi quia in ei
Abbreviated transcription (Latin):
Salmũ nob breuẽ paraũa¬
mꝰ. quẽ mandau̾amꝰ can-¬
tari alectore: s adhorã
t̾um ꝓalt̾o legit. Malui¬
mus nos inerrore lectoris sequi uolunta-
imputetis: s credatis dm̃ nos ñ infructu-¬
ose laborare uoluisse. Neq enĩ frustra
impͥmo peccõ nr̃o pęnã accepimꝰ: ut in
sudore uultus nr̃i panẽ manducemꝰ. Tan-¬
ẽ. Ego inquit sum panis uiuus: qui descen
di de celo. Quem manifestatum habemꝰ in
euũglio: ipsum queramꝰ et in ꝓpħis. hunc
ibi ñ uident. suꝑ quorũ cor adhuc uelam̃po¬
sitũ ẽ: unde audruit caritasurã hesterno die.
Nob̃ autẽ quia sacͥfitium uesꝑtinũ crucis
dñi conscidit uelũ. ut pateant iã templi
labore et fudore manducandꝰ ÷ panis. Lo
sedens ad dext̾am patris. Qui etiã ꝓpter
nos natus de uirgine et subpontio pila-¬
to qualia nostis passus: fuso innocenti
sanguine qͦd ÷ p̾cium nr̃m. redemit no-¬
centes a captiuitate inqͣ detinebam᷑ a
diabolo: donando nob delicta: et ipso

Expanded text:
salmum nobis brevem paraveramus, quem mandaveramus cantari a Lectore; sed ad horam, terum pro altero legit. Maluimus nos in errore Lectoris sequi voluntateimputetis; sed credatis Deum nos non infructuose laborare voluisse. Neque enim frustra in primo peccato nostro poenam accepimus, ut in sudore vultus nostri panem manducemus . Tansum,» inquit, «panis vivus qui de coelo descendi» . Quem manifestatum habemus in Evangelio, ipsum quaeramus et in Prophetis. Hunc ibi non vident super quorum cor adhuc velamen positum est , unde audivit Charitas vestra hesterno die. Nobis autem quia sacrificium vespertinum crucis Domini conscidit velum , ut pateant jam templi labore et sudore, manducandus est panis. 2. sedens ad dexteram Patris; qui etiam propter nos natus de virgine, et sub Pontio Pilato, qualia nostis, passus est; fuso innocente sanguine, quod est pretium nostrum, redemit nocentes a captivitate, in qua detinebamur a diabolo, donans nobis delicta, et ipso
Abbreviated transcription (Latin):
indoctrina. cum succendit mesopota¬
miam sẏriȩ. et syriã sobal. et conuertit
ioab et ꝑcussit inualle salinarũ duodeci
scͥptionem. & ipsi dauid. & infinẽ: cet̾a
ita diu̾sa sunt. ut illȩ habeat humilita¬
tem. dauidiste fortitudinẽ Illȩ fugã:
iste uictorias. Et tam̃ existorũ duorũ
post̾iorum partib. quoꝵ tam diu̾si titu¬
lisunt. psalmus iste componit᷑: uͥ signi¬
ficatur ad unum aliquid utrumq concurre
Copulatis utriꝰq finib in hoc uno cuiꝰ ẽ titul
canticum psalmi ipsidl̃: ne ult᷑ illi titulo
adhebieos epła loquit᷑ olimd̾s locutus ẽ¬

Expanded text:
in doctrina cum succendit Syriam Mesopotain doctrina cum succendit Syriam Mesopotamiam et Syriam Soba et convertit Ioab et percussit vallem Salinarum duodecim scriptionem,» et, «ipsi David,» et, «in finem;» caetera ita diversa sunt, ut ille habeat humilitatem David, iste fortitudinem; ille fugam, iste victorias. Et tamen ex istorum duorum posterioribus partibus, quorum tam diversi tituli sunt, psalmus iste componitur. Ubi significatur ad unum aliquid concurrere utrumqophetiae, copulatis utriusque finibus in hoc uno, cujus est titulus, «Canticum psalmi, ipsi David;» neutro illi titulo ad Hebraeos Epistola loquitur, olim Deus locutus e
Abbreviated transcription (Latin):
meũ et accinxisti me lȩticia. Itemibi. Et
effrem fortitudo capitismei: hic autẽ et ef¬
frem susceptio capitis mei. Suscipiendo fit
fortitudo: id ÷ suscipiendo fortes facit. fru¬
ctificans innobis. Int̾ptat᷑ enim effraim.
fructificatio. Susceptio autẽ adutrumq
referri potest: siue cum suscipimꝰ xp̃m.
siue cũ ipse nos suscipit quiẽ caput ȩccłiȩ.
Et qͦdibi ait tribulantes nos. hicait ini¬
micosnrõs: utiq idem ipsi sunt. Ammo¬
nem᷑ sane isto psalmo eostitulos qͥtanqͣm
de hystoria positi sunt. rectissime fieri:
ut scdm ꝓpħiam intelligamꝰ scdm qͦd uide¬
.ũt muspsalmos ẽe conscͥptos. Quidenĩ tam
diu̾sum scd̾m hẏstoriam qͣm il qͦd ÷ inti¬
tulo quinqͣgesimi sexti infinẽ ne corrũ¬
pasipsi dauid. intituli inscͥptione cum
fugeret a facie saul inspelunca: & intitu¬
mutabunt᷑ intituli inscͥptione ipsi dd

Expanded text:
meum, et accinxisti me laetitia» . Item ibi, «Et meum, et accinxisti me laetitia» . Item ibi, «Et Ephraem fortitudo capitis mei:» hic autem, «Et Ephraem susceptio capitis mei.» Suscipiendo enim fit fortitudo, id est, suscipiendo fortes facit, fructificans in nobis: interpretatur enim Ephraem Fructificatio. Susceptio autem ad utrumque referri potest, sive cum suscipimus Christum, sive cum ipse nos suscipit, qui est caput Ecclesiae. Et quod ibi ait, «Tribulantes nos;» hic autem, «inimicos nostros:» utique iidem ipsi sunt. 2. Admonemur sane isto psalmo, eos titulos qui tanquam de historia positi sunt, rectissime fieri ut secundum prophetiam intelligamus, secundum quod videmus psalmos esse conscriptos. Quid enim tam diversum secundum historiam, quam id quod est in titulo quinquagesimi sexti, «In finem, ne corrumpas; ipsi David, in tituli inscriptionem, cum fugeret a facie Saül in speluncam:» et in titumutabuntur in tituli inscriptione David