comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sum̃tẽ & deficientẽ : Vider̃ tam̃ eũ oculitui:
Nã qđ eũ & ipsedñs respex̃ sicut scriptũ. ẽ
in euangłio. iã post terꝑiã negationẽ cõmonitꝰ
qͦd ei p̃dixerit dñs. exiitforas & fleuit amarꝰ
fletꝰ ille. derespectione dĩ fuit: qr in ꝑfectũ
meũ in qͥt uider̃ oculitui: Nã ille in ꝑfectꝰ
titubans in dñi passione. ꝓcul dubio periret:
sed inder̃ eũ oculitui: Non solũ ipsum.
sed & om̃s̃ qͥ in ꝑfecti fuer̃ . donec xp̃ire surrec¬
tione firmarentur : Apparuit enĩ oculiseoꝵ
non perisse in dño qđ mortuũ erat : & factũ ẽ
osillud in abscondito eorũ: lit nec ipsi iãti¬
merent mori: In ꝑfectũ meũ uider̃ oculituiꝰ
Etinlibro tuo om̃s scribent᷑ : Nonsoli ꝑfecti:
sedetiã in ꝑfecti ñ timeant: In ꝑfecti tantũ ꝓfici¬
ant: nec quia dixiñ timeant. ament in ꝑfectionẽ :
&ibi remaneant ubi inuenti sunt : Tantũ ꝓfici¬
ant: quantũ in ipsis. ẽ : Cotidie addant: totidie

Expanded text:
praesumptio. De his ergo dicit, «Non est absconditum s respexit, sicut scriptum est in Evangelio, jam post tertiam negationem commonitus quid ei praedixerit Dominus, «exiit foras, et flevit amare» : fletus ille de respectione Dei fuit; quia, «Imperfectum meum,» inquit, «viderunt oculi tui.» Nam ille imperfectus titubans in Domini passione, procul dubio periret: sed viderunt eum oculi tui; non solum ipsum, sed et omnes qui imperfecti fuerunt, donec Christi resurrectione firmarentur. Apparuit enim oculis eorum non perisse in Domino quod mortuum erat; et factum est os illud in abscondito eorum, ut nec ipsi jam timerent mori. «Imperfectum meum viderunt oculi tui; et in libro tuo omnes scribentur:» non solum perfecti, sed etiam imperfecti. Non timeant imperfecti, tantum proficiant. Nec quia dixi, Non timeant, ament imperfectionem, et ibi remaneant ubi inventi sunt. Tantum proficiant, quantum in ipsis est. Quotidie addant, quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑ harenã multiplicabunt᷑: Per illos qͥꝑ
diem errauer̃ & nemo erat in eis: eccenata. ẽ
tanta multitudo quȩ iã sicut harena nume¬
rari ñ potest. nisidõ: Dix̃ enĩ. suꝑ harenã
multiplicabuntur : & tam̃ dixerat. dinume¬
rabo eos : Alli ipsinumerati : supharenam
multiplicabunt᷑ : Ei qͥppe harena numera¬
ta .ẽ: cuinumerati sunt capillicapitis nr̃i
Dinumerabo eos & suꝑharenã multiplicabuqͣs
ex surrexi & adhuc sũ tecũ : E x surrexi

Expanded text:
et super arenam multiplicabuntur.» Per illos qui per diem erraverunt, et nemo erat in eis, ecce nata est tanta ista multitudo, quae jam sicut arena numerari non potest, nisi Deo. Dixit enim, «Super arenam multiplicabuntur;» et tamen dixerat, «Dinumerabo eos.» Illi ipsi numerati, «super arenam multiplicabuntur.» Ei quippe arena numerata est, cui numerati sunt capilli capitis nostri . «Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur.» 25. «Exsurrexi, et adhuc sum tecum. Exsurrexi,
Abbreviated transcription (Latin):
qr ĩa suscepti ab utero illius matrisnrẽ. indif¬
ferent̃ ea habentes. dicimꝰ sic ut tenebrȩ eiꝰ.
sic & lum̃ eiꝰ. Nec felicitas scłi nos facit beatos:
nec aduersitas miseros: Opus ẽ. iustitiã tenere ÷
fidẽ diligere : sꝑare indõ : diligere dm̃. dili¬
gere ꝓximũ : Post istos labores habebimꝰ inde¬
fessam lucẽ : habebimꝰ diem sine occasu: Tran¬
sit qͥc qͥd ẽ in ista nocte : lucidũ & tenebrosũ:
Qm̃ tupossedisti renes meos dñe : suscepistime
biliter mirificatus es : Terribilit̃ mirificatꝰes:
Eo ipso qđ te miram terribilis es : Cũ tremore
gaudemꝰ. Timemꝰ enĩ nededonis tuis nosex¬
tollentes ꝑ suꝑbiã meream᷑ amitere qđ hu¬
militate ꝑcepimꝰ: Confitebortͥ dñe : qm̃¬

Expanded text:
quia jam suscepti ab utero illius matris nostrae indifquia jam suscepti ab utero illius matris nostrae indifferenter ea habentes, dicimus, «Sicut tenebrae ejus, sic et lumen ejus.» Nec felicitas saeculi nos facit beatos, nec adversitas miseros. Opus est justitiam tenere, fidem diligere, sperare in Deum, diligere Deum, diligere et proximum. Post istos labores habebimus indefessam lucem, habebimus diem sine occasu: transit quidquid est in ista nocte lucidum et tenebrosum. «Quoniam tu possedisti renes meos, Domine; suscepisti me biliter mirificatus es. Terribiliter mirificatus es:» eo ipso quod te miramur, tu terribilis es; cum tremore gaudemus. Timemus enim ne de donis tuis nos extollentes per superbiam, mereamur amittere quod humilitate percepimus. «Confitebor tibi, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
qͥme segregauit deuteromatrismeȩ : p̃di¬
care filiũ suũ inme : Quȩ enĩ erat mator eꝰ
sẏnagoga: &ibi qd didicerat. nisi qđ habebã
&laus dĩ : facta autẽ non in eis inueniebant᷑
Erant in eis uerba dĩ. quasi folia in arbore
& fructꝰ nũ quã : Talẽ arborẽ fici. sicut nostis
cũ dñ sinuenisset maledicto arefecit Inuenit
enĩ in ea folia : & fructũ ñ inuenit. Quandã
nobis arborẽ figurabat : Nã fructũ illoꝵ
tẽpus ñdũ erat. Qđ om̃s homines nouerant
artifex cȩli & terrȩ ñ nouerat : ergo ille qͥ pau¬
lũ segregauit ab utero matris suȩ : ipse & nos¬
exutero illo: iã incipimꝰ habere aliã spem quã
Promisit fr̃s. Quare gaudetis: fructꝰ facite
positi in alia spe : Iã non nouimꝰ malũ. nisi of¬
fendere dm̃ & non ꝑduciad illa quȩ reꝓmisit :
Nec nouimꝰ bonũ. nisi ꝓmereridm̃. & ꝑduciad
illa quȩ promisit : Quidilla bona mundihuiꝰ.
& malamundihuiꝰ. indifferent̃ habeamꝰ:

Expanded text:
egavit de utero matris meae, revelare» «Filium suum in me» . Quae enim erat mater ejus? Synagoga. Et ibi quid didicerat, nisi quod habebalaudis Dei; facta autem in eis non inveniebantur: erant in eis verba Dei, quasi folia in arbore, et fructus nusquam. Talem arborem fici, sicut nostis, cum Dominus invenisset, maledicto arefecit. Invenit enim in ea folia, et fructum non invenit: quamdam nobis arborem figurabat. Nam fructuum illorum tempus nondum erat : quod omnes homines noverant, artifex coeli et terrae non noverat? Ergo ille qui Paulum segregavit ab utero matris suae, ipse ex utero illo, jam incipiamus habere aliam spem. Promisit, fratres, quare gaudeatis; fructus facite positi in alia spe. Jam non novimus malum nisi offendere Deum, et non perduci ad illa quae promisit; nec novimus bonum nisi promereri Deum, et perduci ad illa quae promittit. Quid illa bona mundi hujus, et mala mundi hujus? Indifferenter habeamus;
Abbreviated transcription (Latin):
Cupiditas enĩ uiscũ facta .ẽ. pennarũ nrãrum.
eli sit nos delibertate aeris nr̃i. id .ẽ. aurarũ
illarũ liberarũ sp̃s dĩ : Inde elisi ꝑdidimꝰ pen¬
nas: & fuimꝰ qͦdã modo captuati in aucupis
potestate : unde nos sanguine suo redemit
Quẽ fugimꝰ ut caperem᷑: nutrit pennas nobis
de p̃ceptis sius Trigimꝰ eas iã sine uisco : non
amemꝰ mare : sed uolemꝰ in extremaris : Nemo
trepidet: sed nemo depennis suis p̃sumat :
quia & pennato nisi ipse erigat. nisi ipse
deducat. p̃cipitabimͦ in ꝓfundomaris. lassati
& fatigati. quasi p̃sum̃tes de uirib nr̃is:
Opus ẽ ergo ut habeamꝰ pennas : & opus. ẽ. ut
ipse deducat: ad iutor enĩnr̃ .ẽ: habeniꝰ
liberũ Arbitrium᷑: Sedipso illo arbitrio
quantũ possumꝰ. nisinos adiuuet ille qͥiubet
& enĩ illuc manꝰtua deducetie : & adducet
me dextera tua : & considerans longinqtatẽ¬
uiȩ. qͥd sibi dixit : Et dixi᷑ fortasse tene¬

Expanded text:
Cupiditas enim viscum facta est pennarum nostrarum; Cupiditas enim viscum facta est pennarum nostrarum; elisit nos de libertate aeris nostri, id est aurarum illarum liberarum Spiritus Dei. Inde elisi perdidimus pennas, et fuimus quodammodo captivati in aucupis potestate: inde nos sanguine suo redemit, quem fugimus ut caperemur. Nutrit nobis pennas de praeceptis suis; erigimus eas jam sine visco. Non amemus mare, sed volemus in extrema maris. Nemo trepidet; sed nemo de pennis suis praesumat: quia et pennatos nisi ipse erigat, nisi ipse deducat, praecipitabimur in profunda maris, lassati et fatigati, quasi praesumentes de viribus nostris. Opus ergo est ut habeamus pennas, et opus est ut ipse deducat; adjutor enim noster est. Habemus liberum arbitrium; sed illo ipso libero arbitrio quantum possumus, nisi nos adjuvet ille qui jubet? «Etenim illuc manus tua deducet me, et adducet me dextera tuaviae, quid sibi dixit? «Et dixi, Fortasse tene
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta caritatis. in qͥb duob p̃ceptis totalex
pendet & ꝓphetȩ : has inqͥt alas has pinnas
si recipiã  & habitaẽbo in extrema maris¬
sicpos sum fugere a facietua. ad faciemtuã :
a facie irati ad faciem placati Quid eñi ẽ.
ex tremũ maris nisi finis scłi : illuc iã uolemꝰ
spe & desiderio : habentes alas geminȩ cari¬
tatis . Nonsit nobis requies : nisi inextremo
maris. Nãsi alibi requiem uoluerimꝰ : inmare
p̃cipitabimꝰ: Uolemꝰ usqueqͦ finiat᷑mare :
sus pendamꝰ nospennis geminȩ dilectionis:
cuiꝰ faciem irati uolumꝰ fugere : Quidenĩ seqͥ᷑
si descendero in infernũ ades: si recipiam
pennas meas indirectũ recipiã inqͥt. Ergo
amiserat: Siretipiã pennas in directũ : & ha¬
bitabo in nouissimamaris: Et enĩ illuc
manꝰ tua deducetme. & tenebit medexte¬
nr̃a: hȩc sit consolationrã : Recipiamꝰ pen¬
nas ꝑ caritatẽ : qua s amiseramꝰ ꝑcupiditatẽ:

Expanded text:
praecepta charitatis? In quibus duobus praeceptis tota Lex praecepta charitatis? In quibus duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Has, inquit, alas, has pennas si recipiam sic, et habitabo in extrema maris, possum fugere a facie tua ad faciem tuam, a facie irati ad faciem placati. Quid enim est extremum maris, nisi finis saeculi? Illuc jam volemus spe et desiderio, habentes alas geminae charitatis: non sit nobis requies, nisi in extremo maris. Nam si alibi requiem voluerimus, in mare praecipitabimur. Volemus quo usque finiatur mare, suspendamus nos pennis geminae dilectionis: cujus faciem irati volumus fugere. Quid enim sequitur? «Si descendero in infernum, ades.» «Si recipiam pennas meas in directum. Recipiam,» inquit: ergo amiserat. «Si recipiam pennas meas in directum, et habitabo in novissima maris. Etenim illuc manus tua deducet me, et adducet me dextenostra, haec sit consolatio nostra. Recipiamus pennas per charitatem, quas amisimus per cupiditatem.
Abbreviated transcription (Latin):
inquisitorẽ : & non inqͥfitorẽ tantũ. sed &e
inuestigatorẽ : Sienĩ suꝑbiero deiustitia
mea : tuibies cuiꝰ uera iustitia : Si peccando
uenero in ꝓfundũ malorũ & confiteri con¬
tẽpsero dicens. qͥsme uidet᷑ in inferno enĩ
qͥs confitebit᷑ tͥ. etiã illic ades. ut uindices:
fugã inqͥt a facietua : sic fugiã aspũ tuo
abultore spũ. auindice facie : sic fugiam:
Quomodo: S irecipiã pennas meas in direc¬
tũ & habitabo in extremamaris: sic possũ
fugere a facietua : si in extrema maris
uult fugere a facie dĩ :ibi ñ erit ille a qͦ fugit
detͦ dix̃. sidescendero in infernũ ades:
mirũ sun extremis maris non. ẽ : qͥnec apud
inferos de .ẽ : Sed noui inqͥt : qͣmͦ fugiã abiratua:
Retipiendȩ s̃ pennȩ meȩ ñ in prauũ sed indi¬
rectũ : ut nec insuꝑbã erigar p̃suptionem.
nec in ꝑditã mergar desꝑationẽ: Quas
pennas uult ad sumere nisi duas alas. duo

Expanded text:
inquisitorem; et non inquisitorem tantum, sed et inquisitorem; et non inquisitorem tantum, sed et investigatorem. Si enim superbiero de justitia mea, tu ibi es, cujus est vera justitia. Si peccando venero in profundum malorum, et confiteri contempsero , dicens, «Quis me videt» ? «inferno» enim «quis confitebitur tibi» ? etiam illic ades, ut vindices. fugiam, inquit, a facie tua, sic fugiam a Spiritu tuo; ab ultore Spiritu, a vindice facie, sic fugiam. Quomodo? «Si recipiam pennas meas in directum, et habitabo in extrema maris»: sic possum fugere a facie tua. Si in extrema maris vult fugere a facie Dei, ibi non erit ille a quo fugit, de quo dixit, «Si descendero in infernum, ades?» Mirum si in extremis maris non est, qui nec apud inferos deest. Sed novi, inquit, quomodo fugiam ab ira tua. Recipiendae sunt pennae meae non in pravum, sed in directum, ut nec in superbam erigar praesumptionem, nec in perditam mergar desperationem. Quas pennas vult assumere, nisi duas alas, duo
Abbreviated transcription (Latin):
fugitiuũ dĩ : homines qͥsuscipiunt fugitiuos.
quȩ r̃ ab eis a quo fugerint : be quẽ seruum
inuenerint alicuiꝰ dñi minꝰ potentis. tanquã
sine ullo timore suscipiunt dicentes in corde
suo ñ habet iste talẽ dnm̃ aquo possit inue¬
stigari: Cũ autẽ audierĩ dnm̃ potentem.
aut non suscipiunt. aut cũ magnotimore sus¬
cipunt: Sed hom opotens falli potest: ubi
đs non .ẽ. Quisfallit dm̃: quẽ non uidet ds̃:
a quo fugitiuũ suũ ñ repetit ds: qergo ibĩ fugi¬
tiuus iste a faciedĩ: uertit se hac atq illacꝰ
inqͥt incelũ tuibi es : sidescendero in infer¬
nũ ades. Tandẽ cognouisti male fugitiue.
nullo pacto teposse longe fieri. abeo aqͦ
longinquare uoluisti: Ecce ille ubiq ẽ.¬
ta quo iturus. es: inuenit consiliũ: & hoc
ab illo qͥeũ iã reuocare dignat᷑ inspiritatũ:
descendero ades: Sime extulero. te inuenio
rep̃hensorẽ : Sime abscondero. te inuenio

Expanded text:
fugitivum Dei? Homines qui susciptum fugitivos, fugitivum Dei? Homines qui susciptum fugitivos, quaerunt ab eis, a quo fugerint; et quem servum invenerint alicujus domini minus potentis, tanquam sine ullo timore suscipiunt, dicentes in corde suo: Non habet iste talem dominum a quo possit investigari. Cum autem audierint dominum potentem, aut non suscipiunt, aut cum magno timore suscipiunt: quia et homo potens falli potest. Ubi non est Deus? quis fallit Deum? quem non videt Deus? a quo fugitivum suum non repetit Deus? Quo ergo ibit fugitivus iste a facie Dei? Vertit se hac atque illac,inquit, «in coelum, tu ibi es; si descendero in infernum, ades.» Tandem cognovisti, male fugitive, nullo pacto te posse fieri longe ab eo, a quo longinquare voluisti. Ecce ille ubique etu, quo iturus es? Invenit consilium, et hoc ab illo qui eum jam revocare dignatur inspira, ades.» Si me extulero, te invenio repressorem; si me abscondero, te invenio
Abbreviated transcription (Latin):
exme. inualuit ñ potero adillam. Uelita
posuisti suꝑme manũ tuã. mirus mͥfaccꝰes.
ñ te cõp̃hendo. cũ qͥerã. Quã facilis mihierat
uultꝰ patris quando dixi. damihi substantiã
meã quȩ me contingit : ecce ꝓfecto in regione
longinqua. & fame contrito. multũ mihi ẽ &
labor ẽ. anteme. ñ possũ ꝑcipere qđ dimisi.
Mirificata ẽ enĩ in qͥt scientia tua exme : Ex
peccato meo factũ ẽ. ut mirificata mihi. eẽt:
& in cõp̃hensibilis mihi existeret. Nã erat
mͥfacilitas contẽplandite : quando insuꝑbia
reliquerã teꝰ: Mirificata ẽ. scientiatua exme
inualuit ñ potero adillã : Sed subaudis exme:
ñ potero ad illã exme : Cũ ergo potero: ñ po¬
fugitiuũ: ñ latere oculis eiꝰ a quo fugit & qͦ
iturus. ẽ iãcuiꝰ limis inuestigatꝰ. ẽ. iudete
do ab illo sp̃u qͦplenꝰ ẽ mundus : qͦ abibo aspũ
tuo & qͦ a facietua fugiã : locũ quȩrit : quo
fugiat abira dĩ : Quis ẽ. locus recepturus

Expanded text:
tero ad illam.» Veluti posuisti super me manum tuam: mirus mihi factus es; non te comprehendo cum quo eram. Quam facilis mihi erat vultus patris, quando dixi, «Da mihi substantiam meam, quae me contingit.» Ecce profecto in regionem longinquam et fame contrito , multum mihi est, et labor est ante me; non possum percipere quod dimisi. «Mirificata est» enim, inquit, «scientia tua ex me.» Ex peccato meo factum est ut mirificata mihi esset, et incomprehensibilis mihi existeret. Nam erat mihi facilitas contemplandi te, quando non superbia reliqueram te. «Mirificata est scientia tua ex me: invaluit; non potero ad illam:» sed subaudis, «ex me. Non potero ad illum ex me.» Cum ergo potero, non pofugitivum non latere oculos ejus a quo fugit. Et quo iturus est jam, cujus limes est investigatus? Videte do ab illo Spiritu, quo plenus est mundus? «Quo ibo a Spiritu tuo? et quo a facie tua fugiam?» Locum quaerit quo fugiat ab ira Dei. Quis est locus recepturus
Abbreviated transcription (Latin):
cuit ita factũ ẽ : sit nom̃ dñi benedictum:
In nocte sũ quadã uitȩ huiꝰ : dñ sm̃s in qͥt habi¬
tat cormeũ : In luminauit mihi solatiis qͥbdã
noctẽ istã . quando dedit copias rerũ tem¬
poraliũ : subtraxit ipsa lucẽ tẽporalem
& quasi tenebrata ẽ. nox : Sed quia sicut

Expanded text:
cuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . cuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . In nocte sum quadam vitae hujus: Dominus meus, inquit, habitat cor meum; illuminavit mihi solatiis quibusdam noctem istam, quando dedit copias rerum temporalium: subtraxit ipsam lucem temporalem, et quasi tenebrata est nox. Sed quia «sicut
Abbreviated transcription (Latin):
brȩ eiꝰ ita & lum̃ eiꝰ: Nonme conculcant
tenebrȩ eiꝰ : qui a non me extollit lum̃eiꝰ: Ecce
habes lum̃ eꝰ in iob: abundabat om̃ib reb::
Lux noctis illius diuitus. prima describitur:
Quantis reb & quanta copia redundabat:
lux erat noctis eiꝰ: Putauit in micus ꝓpterea
illũ talẽ uirũ colere dm̃. quia illa om̃ia do¬
nauerat ei : & petut ut auferrent᷑ ab eo: Fac¬
tȩs tenebrȩ noctis illius : quȩ primo habe¬
bat lucẽ : Nouerat tam̃ ille siue lux ibi eẽt
siue tenebrȩ illã noctẽ eẽ in qua peregrina¬
ret᷑ adõ suo : & habebat interiorẽ lucem
ipsũ dm̃ suũ ꝑͣ quã lucẽ interiorẽ in different᷑
haberet siue tenebras noctis illius. siue lucẽ :
Propterea qr inluce noctis illius id.ẽ. in rerum
habundantia colebat dm̃: ab latis illisom̃ib
reb postea quã factȩ s̃ tenebrȩ illius qͥd dix̃
ille : dñ s̃dedit dñ sabstulit: sicut dño pla¬

Expanded text:
brae ejus, sic et lumen ejus.» Non me conculcant brae ejus, sic et lumen ejus.» Non me conculcant tenebrae ejus, quia non me extollit lumen ejus. 17. Ecce habes lumen ipsius in Job: abundabat omnibus rebus. Lux noctis in illius divitiis prima describitur: quantis rebus et quanta copia redundabat, lux erat noctis ejus. Putavit inimicus propterea illum talem virum colere Deum, quia illa omnia donaverat ei; et petivit ut auferrentur ab eo: factae sunt tenebrae noctis illius quae primo habebat lucem. Noverat tamen ille, sive lux ibi esset, sive tenebrae illam noctem esse, in qua peregrinaretur a Deo suo; et habebat interiorem lucem ipsum Deum suum, per quam lucem interiorem indifferenter haberet sive tenebras noctis illius, sive lucem. Propterea, quia in luce noctis illius, id est in rerum abundantia, colebat Deum, ablatis illi omnibus rebus, posteaquam factae sunt tenebrae illius, quid dixit ille? «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino pla
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrȩs̃ noctis huiꝰ: In hac nocte in hac mor¬
talitate uitȩ humanȩ : habent homines lucẽ :
habent tenebras : Lucẽ ꝓsperitatẽ. tenebras
aduersitatẽ. Sed ubi uenerit xp̃c dñs. & ha¬
bitauerit animã ꝑfidẽ & ꝓmiserit aliã lucẽ.
& inspira uerit. & donauerit pacientiam.
& monuerit hominẽ ñ delectari ꝓsperis. ne
frangat᷑ aduersis: incipit homo fidelis in dif¬
ferenter utmundo isto: nec extolli quando
res ꝓsperȩ accidunt. nec frangi quandores
aduersȩ s̃ sedubiq dm̃ benedicere: Non solũ
quando ab undat. sed etiã quando amitat ⁊
Nonsolũ quando sanꝰ ẽ. sedetiã quando ȩgrotat:
ut sit inillo uera cantantio. Benedicã dñm
in om̃i tẽpore : sẽꝑ laus eiꝰ more meo: Siergo
sẽꝑ quando lucet noxista. & quando obscura¬
ta .c. naxista quando arridet ꝓsperitas.
quando tristis ẽ. aduersitas. semꝑsit lauseiꝰ
inore tuo:  fiet tibi qͣm dictũ ẽ. Sicut tene¬

Expanded text:
tenebrae sunt noctis hujus. In hac nocte, in hac mortenebrae sunt noctis hujus. In hac nocte, in hac mortalitate vitae humanae habent homines lucem, habent homines tenebras; lucem prosperitatem, tenebras adversitatem. Sed ubi venerit Christus bitaverit animam per fidem, et promiserit aliam lucem, et inspiraverit et donaverit patientiam, et monuerit hominem non delectari prosperis, ne frangatur adversis; incipit homo fidelis indifferenter uti mundo isto, nec extolli quando res prosperae accidunt, nec frangi quando res adversae sunt, sed ubique Dominum benedicere; non solum quando abundat, sed etiam quando amittit; non solum quando sanus est, sed etiam quando aegrotat; ut sit in illo vera illa cantatio: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo» . Si ergo «semper,» et quando lucet nox ista, et quando obscura est nox ista; quando arridet prosperitas, quando tristis est adversitas, semper sit laus ejus in ore tuo: et fiet tibi quod modo dictum est, «Sicut tene
Abbreviated transcription (Latin):
nib nr̃is : Nos non tenebremꝰ tenebra snrãs
Defendendo peccata nrã & nox inluminatio
indelicus nr̃is qm̃tenebrȩ ñ obtene brabuit ate:¬
nobis. aduersitasscł i: Sedsi cognoscamus
merito peccato nrõrũ nos aduersitates pati.
& dulcia sint nobis flagella patris. nesit amara
sententia iudicis : sic habebimꝰ tenebras noctis
huiꝰ. qͥmꝰ lum̃ noctis huiꝰ: Sinox est qͦmꝰ ibilix ẽ
nox .ẽ. quia errat᷑ hic agenere humano:
Nox ẽ. qr nondũ uenimꝰ ad illũ diem. quem
ñ coartat hesternꝰ & crastinꝰ. sed est dies ꝑpe¬
tuus: Sine ortu. quiasine occasu: Nox. ẽ ergo
hic : sed quandã lucẽ suã naxista habet &te¬
nebras suas . Quare sit generaliter nax : diximꝰ:
Quid ẽ. lux noctis huiꝰ : ꝓsꝑitas a felicias
scłi huiꝰ : Gaudiũ tẽporale. honor tẽporalis.
quasi lux .ẽ. noctis hui: aduersitas autẽ & a¬
maritudo tribulationũ. uł ignobilitas. tanquã

Expanded text:
nibus nostris. Non nos tenebremus tenebras nostras nibus nostris. Non nos tenebremus tenebras nostras defendendo peccata nostra; et nox illuminatio in deliciis nnobis adversitas saeculi: sed si cognoscamus merito peccatorum nostrorum nos adversitates pati, et dulcia nobis sint flagella Patris, ne sit amara sententia judicis; sic habebimus tenebras noctis hujus, quomodo lumen noctis hujus. Si nox est, quomodo ibi lux est? Nox est, quia erratur hic a genere humano: nox est, quia nondum venimus ad illum diem, quem non coarctat hesternus et crastinus; sed est dies perpetuus, sine ortu, quia sine occasu. Nox est ergo hic; sed quamdam lucem suam nox ista habet, et tenebras suas. Quare sit generaliter nox diximus: quae est lux noctis hujus? Prosperitas et felicitas saeculi hujus, gaudium temporale, honor temporalis, quasi lux est noctis hujus. Adversitas autem et amaritudo tribulationum vel ignobilitas, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
unde autẽ dñs̃ ñ tenebrat tenebras nras: quia
non nos sinit inpunita habere peccata. Flagel¬
generis humani. in quagemit mundus: Noue¬
ritis fr̃s : quia dolor medicinalis ẽ. ñ senten¬
tia pȩnalis. Uidetisquia dolor ubiq ẽ : ubiq
metuf. ubiqinecessitas ubiq: labores: Crescit
auaritia : sed in malis. Siadhocds̃ hictalib
flagellis eruditnos. ut non tenebrent᷑ tenebrȩ
nr̃ȩ : agnoscamꝰ nos subpena flagelli. eẽ.
& benedicamꝰ dm̃. miscentẽ amaritudines
dulcedini uitȩ tẽporalisne tẽporaliũ deliti¬
arũ delectatione cȩcati. ñ desideremꝰ delitias
ȩternas : nec uelimꝰ finire mare & habitare
in nouissima maris . Seui ant ergo fluctꝰ maris :
Quantũ plus sȩuiunt fluctꝰ maris : tanto se illa ͤ¬
cũ pennis colũba suspendit : Nonergo tene¬
brat ds̃ tenebras nrãs : quia miscet flagella
peccatis nr̃is. & a maritudines prauis dulcedi¬

Expanded text:
Unde autem Dominus non tenebrat tenebras nostras? Quia Unde autem Dominus non tenebrat tenebras nostras? Quia non nos sinit impunita habere peccata: flagelgeneris humani in qua gemit mundus, noveritis, fratres, quia dolor medicinalis est, non sententia poenalis. Videtis quia dolor ubique, ubique metus, ubique necessitas, ubique labores. Crescit avaritia, sed in malis. Si ad hoc Deus hic talibus flagellis eruit nos, ut non tenebrentur tenebrae nostrae; agnoscamus nos sub poena flagelli esse, et benedicamus Deum miscentem amaritudines dulcedini vitae temporalis, ne temporalium deliciarum delectatione caecati; non desideremus delicias aeternas, nec velimus finiri mare et habitare in novissima maris. Saeviant ergo fluctus maris; quanto plus saeviunt fluctus maris, tanto se illa cum pennis columba suspendit. Non ergo tenebrat Deus tenebras nostras; quia miscet flagella peccatis nostris, et amaritudines pravis dulcedi
Abbreviated transcription (Latin):
nã : lucerna deluto ẽ: sed habet lucem
qua inueniatur dragma: lucerna ergo sapi¬
entiȩ caroxp̃i deluto facta ẽ : sed uerbo
suo lucet. Inuenit ꝑditos: & nox in lumina¬
tio in deliciis meis : Facta .ẽ. mͥnox : indeli
deillomodo gaudeamꝰ: Clamores istiuri
gaudia ista urã. unde sunt nisi dedelitiis :
unde autẽ istȩ delitiȩ. nisiquia nox inlu¬
noli tenebrare tenebras tuas: & ds̃ illas ñ tenebrat.
sed magis in luminat: Quia illi dictũ. ẽ. ipsi
tẽ tenebrant tenebrassuas. quasds̃ non tene¬
bratthomines mali: homines ꝑuersi. Cũ pec¬
cant. utiq tenebrȩ sunt: dũ ñ confitentur
peccata quȩ fecer̃ sed in suꝑ defendunt: tene¬
brant tenebras. Ergo iã si peccasti: in tenebrises:
Sed confitendo tenebrastuas. mereberis inlumi¬
nare tenebras tuas. Defendo autẽ tenebrastuas.
tenebrabis tenebras tuas : & quando euades
aduplicib: tenebris. qͥ insimplicib: laborabas :

Expanded text:
nam. Lucerna de luto est, sed habet lucem nam. Lucerna de luto est, sed habet lucem qua inveniatur drachma. Lucerna ergo sapientiae, caro Christi, de luto facta est; sed Verbo suo lucet, invenit perditos. «Et nox illuminatio in deliciis meis:» facta est mihi nox in delicidum de illo modo gaudeamus. Clamores isti vestri, gaudia ista vestra unde sunt, nisi de deliciis? Unde autem istae deliciae, nisi quia nox illunoli tenebrare tenebras tuas; et Deus illas non tenebrat, sed magis illuminat: quia illi dictum est in alitem tenebrant tenebras suas, quas Deus non tenebrat? Homines mali, homines perversi: cum peccant, utique tenebrae sunt; dum non confitentur peccata quae fecerunt, sed insuper defendunt, tenebrant tenebras suas. Ergo jam si peccasti, in tenebris es: sed confitendo tenebras tuas, mereberis illuminari tenebras tuas; defendendo autem tenebras tuas, tenebraris tenebras tuas. Et quando evades a duplicibus tenebris, qui in simplicibus laborabas?
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ abundauit in iquitas refrigescit caritas
multorũ : Deinde subiecit: Quiꝑseuera uerit
usq: infinẽ. hic saluuserit : Adtendens lon¬
gitudinẽ uiȩ : dixi mihi fortasse tenebre
conculcabunt me: E tnox inluminatio
in delicus meis: Facta .ẽ. mihi nox inluminado
qr in nocte me desperauerã posse transire
tantũ mare. & tantã uiã superare. & uenire
ad extremũ ꝑ seueran do usq infinẽ : Grãs
illi qͥme quȩ siuit fugitiũu: qͥ terga mea fla¬
gelli plaga ꝑ cussit: Qume uocando ab inte¬
ritu reuocauit: qͥfecit m ihluminatã noctẽ:
Nox enĩ . ẽ : quandiu ista uita agitur : Quo¬
modo ẽ . n ox in luminata: quia xpc̃ descendi
luminauit nobis noctẽ : Perdiderat enĩ dragnã
mulier illa: accendit lucernã : sapientiadĩ
ꝑdiderat dragmã : Quid. ẽ. dragma: nũmus:
in quonũmo. imago erat ipsius imꝑatoris nr̃i:
Factus esẽnĩ homo adimaginẽ dĩ: & perierit
& quid fecit mulier sapiens accendit lucer¬

Expanded text:
refrigescet charitas multorum:» deinde subjecit, «Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» . Attendens longitudinem viae, dixi mihi, «Fortasse tenebrae conculcabunt me. Et nox illuminatio» «in deliciis meis.» Facta est mihi nox illuminatio: quia in nocte me desperaveram posse transire tantum mare, et tantam viam superare, et venire ad extremum perseverando usque in finem. Gratias illi qui me quaesivit fugitivum, qui terga mea flagelli plaga percussit, qui me vocando, ab interitu revocavit, qui fecit mihi illuminatam noctem. Nox est enim quamdiu ista vita agitur. Quomodilluminavit nobis noctem. Perdiderat enim drachmam mulier illa; accendit lucernam . Sapientia Dei perdiderat drachmam. Quid est drachma? Nummus, in quo nummo imago erat ipsius Imperatoris nostri. Factus est enim homo ad imaginem Dei , et perierat. Et quid fecit mulier sapiens? Accendit lucer
Abbreviated transcription (Latin):
meosdñe : Nonsine causa : sicut tenebrȩeiꝰ
sic &lum̃ eiꝰ: Intus . ẽ. possesor : Nonsolũ cor
tenet: sed etiã renes. Nonsolũ cogitationes
sed etiã delectationes : Ipse ergo possidet :¬
Vnde me delectaret᷑ aliquid lucis in note :
Ipsete get renes meos : Non noui delectari:
nisi deluce interiore sapientiȩ illius . Suid
ergo : non delectaris deprosperitate rerũ.
defelicitate tẽporũ. de honorib: dediuitus.
defamilia : ñ delector inqͥt : Quare : qr sicut¬

Expanded text:
meos, Domine.» Non sine causa, «Sicut tenebrae ejus, sic et lumen ejus.» Intus est possessor: non solum cor tenet, sed etiam renes; non solum cogitationes, sed etiam delectationes. Ipse ergo possidet unde me delectaret aliquid lucis in nocte; ipse tenet renes meos: non novi delectari nisi de luce interiore sapientiae ipsius. Quid ergo? non delectaris de prosperitate rerum, de felicitate temporum, de honoribus, de divitiis, de familia? Non delector, inquit. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
erat dñs oportuno tẽpore carnẽ suscepturus
ut oculis etiã carneis ꝓpt̃ salubritatẽ curandȩ
intusm̃tis appareret. quando ita apparere
opus. eẽt : hoc p̃dicens moysi figurate ait.
faciemmeã uidere ñ potes ⁊ posteriora mea
indeb is. sed cũ transiero: Vt autẽ ñ uideas
faciemm eã: manꝰ mea erit suꝑte : Transi re qͥd
fuit dño nisi qđ dicit euangłista. cũ autẽ ue
nis set hora ut transiret iħc de hoc mnundo
ad patrẽ : nã i psũ transitũ: significat pascha.
Quod em̃ hebraico uerbo dicit᷑ pascha:
latine transitꝰ int̃ p̃tat᷑: Quid.ẽ. faciem
meã non uidebis. sed posteriora mea uidebise
Cuiꝰ ꝑsonã gerebat ille moyses. quando ei dic

Expanded text:
erat Dominus opportuno tempore carnem suscepturus, erat Dominus opportuno tempore carnem suscepturus, ut oculis etiam carneis propter salubritatem curandae intus mentis appareret, quando ita apparere opus esset; hoc praedicens Moysi figurate ait, «Faciem meam videre non potes; posteriora mea videbis,» sed «cum transiero:» ut autem non videas faciem meam, manus mea erit super te. Transire quid fuit Domino, nisi nisset hora, ut transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem» ? Nam ipsum transitum significat Pascha. Quod enim hebraico verbo dicitur Pascha, latine Transitus interpretatur. Quid est, «Faciem meam non videbis,» sed «posteriora mea videbis?» Cujus personam gere
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmꝰ dici potest facies dĩ: ait illi: Non potes
uidere faciem meã : Nemo enĩ uidit faciem
meã: & uixit : Sed ponãte inspelunca petrȩ
& transibo & ponã suꝑte manũ meã : Cũ autẽ
transiero : posteriora mea uidebis: & ex his
uerbis natũ ẽ alterũ enigma: id .ẽ. obscura
quȩdã figura rerũ: Cũ transiero posteriora
mea ui debis dicit ds̃ : quasi exalia parte habeat
faciem ex alia dorsum: Ab sit anobis tale
aliqͥd deillamaiesta te sentire: Nã qͥhoc sen¬
tit dedõ : qͥd e ꝓd est qr tẽpla clausa sunt:
idolũ incorde suo fabricat: Sunt ergo in illis
uerbis magnamisteria : Loquebatur dñs
ut dixi ꝑcreaturã qͦ modo uellet famulo suo.
intellecta ẽ allic ꝑsona ipsius dñi. & saluato
quaȩqualis ẽ. patri. similiter oculis humanis
in insibilis ẽ. sicut & pater : Si enĩ sapientia
humana uideri oculis ñ potest: uirtꝰ & sapien¬
tia dĩ. uideri carneis oculis potest  sed quia

Expanded text:
quomodo dici potest facies Dei; ait illi: «Non potes quomodo dici potest facies Dei; ait illi: «Non potes videre faciem meam: nemo enim vidit faciem meam, et vixit. Sed ponam te in spelunca petrae, et transibo, et ponam super te manum meam; cum autem transiero, posterriora meaverbis natum est alterum aenigma, id est obscura quaedam figura rerum. «Cum transiero, posteriora mea videbis,» dicit Deus; quasi ex alia parte habeat faciem, ex alia dorsum. Absit a nobis tale aliquid de illa Majestate sentire. Nam qui hoc sentit de Deo, quid ei prodest quod templa clausa sunt? Idolum in corde suo fabricat. Sunt ergo in illis verbis magna mysteria. Loquebatur Dominus, ut dixi, per creaturam, quomodo vellet famulo suo. Intellecta est illic persona ipsius Domini et Salvatoqua aequalis est Patri, similiter oculis humanis invisibilis est, sicut et Pater. Si enim sapientia humana videri oculis non potest, Virtus et Sapientia Dei videri oculis carneis potest? Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiuerbo dr̃ : Ipsa ẽ enĩ & sapientia dĩ : mutabis
ea amutabunt : tuautẽ idẽ ipsees: & alio loco
desapientia cũ scriptura diceret: inse ipsa ma¬
nens ait in nouat om̃ia: Illa ergo sapientiastans.
sesemphabens. nullo loco. nullo tẽpore uaria¬
ta. nusquã aliter quã hic aut ibi nũquã alit̃
quãnunc aut antea : Ipsa ẽ. lo quutiodĩ : Loquu¬
tio uero illa quȩ fiebat ad moysen: ad hominẽ
fiebat ꝑsyllabas. ꝑ transeuntes sonos : Non
autẽ fierent ista : nisids aelsumeret talẽ crea¬
turã. ꝑ quã huiꝰ modi sermonẽ & uoce semitteret:
Mop̃ ses sc̃s nouerat istã locutionẽ dĩ ad sũptis
qͥb dã corporeis creaturis fieri : & sic desidera¬
uit & concupiuit uidere illã speciemdĩ:
& loquenti secũ dõ dix̃. Sinuenigrãmantete :
ostende mͥ temet ipsũ. Cũ hoc uehem̃ter con¬
cupisceret. & hoc quadã sidicendũ .ẽ. amica
familiaritate qr ipse dignatꝰ ẽ. extorquere
uellet dõ. ut uideret eiꝰ maiestatẽ & faciem.

Expanded text:
Cui Verbo dicitur ipsa est enim et Sapientia Dei; «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es» : et alio loco de Sapientia cum Scriptura diceret: «In seipsa manens,» ait, «innovat omnia» . Illa ergo Sapientia stans se semper habens, nullo loco, nullo tempore variata, nusquam aliter quam hic aut ibi, nunquam aliter quam nunc aut antea, ipsa est locutio Dei. Locutio vero illa quae fiebat ad Moysen, ad hominem fiebat per syllabas, per transeuntes sonos. Non autem fierent ista, nisi Deus assumeret talem creaturam, per quam hujusmodi sermonem et voces emitteret: Moyses sanctus noverat istam locutionem Dei assumptis quibusdam corporeis creaturis fieri; et desideravit et concupivit videre ipsam speciem Dei, et loquenti secum Deo dixit: «Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum.» Cum hoc vehementer concupisceret, et hoc qufamiliaritate, qua ipse dignatus est, extorquere vellet Deo, ut videret ejus majestatem et faciem,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib: loquerent᷑. Perpetrũ igit᷑ apłm adnun¬
tiato eis xp̃o quẽ incruce contẽpserant. quẽ
tanquã hominẽ mortalẽ inriserant. cui ꝓptera
insultabant. quia decruce ñ descendebat
Cũ utiq multo magis fuerit qđ fecit. dese¬
pulchro surgere quã decruce descendere
Adnuntiato ergo sibi xpõ : dixer̃ : Quid faci¬

Expanded text:
omnibus loquerentur. Per Petrum igitur apostolum annunomnibus loquerentur. Per Petrum igitur apostolum annuntiato eis Christo, quem in cruce contempserant, quem tanquam mortalem hominem irriserant; cui propterea insultabant, quia de cruce non descendebat, cum utique majus multo fuerit quod fecit, de sepulcro resurgere, quam de cruce descendere: annuntiato ergo sibi Christo dixerunt, «Quid faci
Abbreviated transcription (Latin):
in scła scłorũ : Apłs hocdicit : qͥ superius
dixerat. cȩcitas ex parte isr ł facta .ẽ . ut
plenitudo gentiũ intraret. & sic om̃is isrł
saluus fieret : Excȩcati sunt ergo ex parte
iudȩi. merito suꝑbiȩ suȩ. quia se iustos di¬
cebant : & excȩcati crucifixer̃ dnm. Posuit
suꝑ eos manũ suã. neuiderent eũ. donectran¬
siret scilicet de hoc mundo ad patrẽ:
Videamꝰ si post ea quã transiit : uider̃ poste¬
riora eiꝰ. Resurrexit dñs apparuit disci¬
płis suis. & om̃ib qͥ in eũ iã crediderant. nor
eis a quib: crucifixus erat : quia suꝑ illos manũ
posuerat. donec transiret : Ascendit autẽ
incȩlũ qua draginta dieb factis cũ discipłis
suis. ⁊mpleto die pente costes misit eis spm̃
loqͥ qͥ in una natierant & unã solã didiceranta
expauer̃ & exhorruer̃ tantũ miraculum
milia eorũ qͥ crucifixerant dñm : conpunca
corde de tanto mira culo. quȩ sier̃ consiliũ

Expanded text:
s dixerat: «Caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret» . Excaecati sunt ergo ex parte Judaei, merito superbiae suae, quia se justos dicebant; et excaecati crucifixerunt Dominum. Posuit super eos manum suam, ne viderent eum, donec transiret, scilicet de hoc mundo ad Patrem. Videamus si posteaquam transiit, viderunt posteriora ejus. Resurrexit Dominus, apparuit discipulis suis et omnibus qui in eum jam crediderant; non eis a quibus crucifixus erat, quia super illos manum posuerat, donec transiret. Ascendit autem in coelum, quadraginta diebus factis cum discipulis suis. Impleto autem die Pentecostes, misit eis Spiritum linguis loqui, qui in una nati erant, et unam solam didicerant. Expaverunt, et exhorruerunt tantum miraculum, millia eorum qui crucifixerant Dominum: compuncti corde de tanto miraculo, quaesierunt consilium
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝑ seuerauerit usq infinẽ : hic sal uuserit:
Adtendit iste &timuit: & abundantia
iniqͥtatũ turbatur: Respexit spem: quia
qͥ ꝑseuerauerit usq in finẽ hic saluuserit:
Extendit se ꝑseuerare. & uidit longã uiã :
&quia ꝑseuerare magnũ ẽ & difficile :
ipsũ oraint ad ꝑfeetͤs ontꝰ ꝑseuerantiam suã
a quo illi iussum . ẽ ut ꝑ seueraret : Certe
saluus ero si ꝑ seuerauero usq infinem :
Sed ꝑ seuerantia aduirtutẽ ꝑtinet ut merear
salutẽ : Tues uirtꝰ salutis meȩ. tume facis ꝑse¬
uerare .: ut ꝑueniã ad salutẽ: Dnẽ dnẽ uirtꝰ
salutismeȩ : & unde spero. quia tuesuirtꝰ
salutis meȩ : obum brasti inquit suꝑcaput
meũ indie belli : Ecce modo adhuc pugno:
pugno foris contrafictos bonos: pugno intꝰ
cũ concupiscentiis meis: Qm̃uideo aliam
legẽ in m̃bris meis. repugnantẽ legim̃tis

Expanded text:
everaverit usque in finem, hic salvus erit» . Attendit iste, et timuit; et abundantia iniquitatum turbatus respexit spem: quia «qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit.» Extendit se perseverare, et vidit longam viam; et quia perseverare magnum est et difficile, ipsum oravit ad perfectionem perseverantiae suae, a quo illi jussum est ut perseveraret. Certe salvus ero, si perseveravero usque in finem; sed perseverantia ad virtutem pertinet, ut merear salutem: tu es virtus salutis meae, tu me facis perseverare, ut perveniam ad salutem. «Domine, Domine, virtus salutis meae.» Et unde spero quia tu es virtus salutis meae? «Obumbrasti super caput meum in die belli.» Ecce modo adhuc pugno: pugno foris contra fictos bonos, pugno intus contra concupiscentias meas; quoniam «video aliam legem in membris meis, repugnantem» «legi mentis
Abbreviated transcription (Latin):
cata urã : Ecce uider̃ posteriora eiꝰ: cuiꝰ faciem
uidere ñ potuer̃ : Manꝰ enĩ eius. erat suꝑ ocu¬
los eorũ: Non semꝑ : sed donec transiret:
Postea quã transiit : abstulit manũ aboculis
eorũ : Ablata manuabo culis suis : dicunt
discipłis : Quid faciemꝰ : primo sȩ ui. postea
puͣ Primo irati. post ea timidiꝰ Primo duri
post ea flexi : Primo cȩci: post ea inluminati:
Puto qđ agnoscamꝰ & in hoc psalmo: uoces
huiꝰ modi etiã gentiũ recordantiũ infideli¬
tatẽ suã. Conclusit enĩ ds̃ om̃s in infidelitate :
ut om̃iũmisereat᷑ Tu finxistime &posuisti¬

Expanded text:
posteriora ejus, cujus faciem videre non potuerunt. Manus enim ejus erat super oculos eorum; non semper, sed donec transiret. Posteaquam transiit, abstulit manum ab oculis eorum: ablata manu ab oculis suis, dicunt discipulis, «Quid faciemus?» Primo saevi, postea pii; primo irati, postea timidi; primo duri, postea flexi; primo caeci, postea illuminati. 9. Puto quod agnoscamus et in hoc psalmo voces hujusmodi etiam Gentium recordantium infidelitatem suam. «Conclusit enim Deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur» . «Tu finxisti
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbi. qđ quasi memaculent aliena peccata.
ralẽ amalis separationẽ. ut ante tẽpus messis
simul cũ titanuis era dicet᷑ & triticũ: ut ante
tẽpus uentilationis ꝑdã sustinentiã toleranoꝑ
paleam᷑: ut antequã om̃ia genera piscium
ad fine scłi tanquã ad litus separando ꝑue¬
mant retia pacis unitatisq disrũpã : nũ qͥd
malorũ sunt sacram̃ta quȩ accipios nũqͥd eoꝵ
uit factisq consentiendo cõmunico : Non
neeos qoderantte dñe odio habui. & suꝑ ini¬
micistus tabesceba : Nonne cũ telus domꝰ
tuȩ comederet me. ui debã insensatos & ta¬
besceba : nonne tediũ detinebat me apecca¬
corib relinquentib legẽ tuã : qͥenĩ s̃ inimici
an. nisi qͥuita sua indicant. quã oderint legẽ
tuã  hosergo cũ odissem curmihi calũniant᷑
qͥaccipiunt inuanita te ciuitates suas. qđ
mihiin putari possinc eorũ peccata qͦ soderã.

Expanded text:
superbi, quasi me maculent aliena peccata, ralem a malis separationem, ut ante tempus messis simul cum zizaniis eradicetur et triticum ; ut ante tempus ventilationis perdam sustinentiam tolerandi paleam ; ut antequam omnia genera piscium ad finem saeculi tanquam ad littus separanda perveniant, retia pacis unitatisque disrumpam ? Numquid malorum sunt Sacramenta quae accipio? numquid eorum vitae factisque consentienne eos qui oderant te, Domine, odio habui; et super inimicis tuis tabescebam?» nonne cum zelus domus tuae comederet me , videbam insensatos, et tabescebam? nonne et taedium detinebat me a peccatoribus derelinquentibus legem tuam ? Qui enim sunt inimici tui, nisi qui vita sua indicant quam oderint legem tuam? Hos ergo cum odissem, cur mihi calumniantur qui accipiunt «in vanitate civitates suas,» quod mihi imputari possint eorum peccata, quos oderam,
Abbreviated transcription (Latin):
doloris pęnitentes manducant: qͥ cantant
in alio psalmo & dicunt. factȩ s̃ mͥ lacrimȩ
meȩ panes die acnocte : Quid ẽ ergo sur¬
gite postea quã sedistis : nolite ex altari:
nisi humiliati fueritis: Multi enĩ uolunt
surgere: antequã sederint : Volunt se ustos
uideri. antequã peccatores seesse confessi sint:
Ergo siex ꝑ sona capitis nr̃i accipis: sic intel¬
lige : tu cognouisti sessionẽ meã & resurrec¬
tionẽ meã : passio nẽ meã & resurrectionẽ meã.
Siex ꝑsonacorporis : tucognouisti sessionẽ¬

Expanded text:
doloris poenitentes manducant, qui cantant doloris poenitentes manducant, qui cantant in alio psalmo, et dicunt: «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte» . Quid est ergo, «Surgite posteaquam sedistis?» Nolite exaltari, nisi humiliati fueritis. Multi enim volunt surgere, antequam sederint; volunt se justos videri, antequam peccatores se esse confessi sint. Ergo si ex persona capitis nostri accipis, sic intellige: «Tu cognovisti sessionem meam et resurrectionem meam,» passionem meam et resurrectionem meam. Si ex persona
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ . Patermaior me .ẽ. scđm formã serui:
Ergo quia & pater & dñs ẽ pater formȩ dĩ.
dñsfonmȩ serui : Dicat ergo ipse. nec mirem̃.
nec scandalitem qr filius dĩ unicus dicit :
Dñe ꝓbastime. & cognouistime: Probasti.
& cognouisti : Nonquia ñ nouerat. sed quia
notũ aliis fecerat: Probasti inqͥt me : & cog¬
& resurrectionẽ meã : Quid hic sessioͣ. qͥd
hic resurrectio: qui sed et humiliat se:
Sedit ergo dñ s inpassione : surrexit in re¬
surrectione: Tuinqͥt hoc cogno uisti : id .ẽ.
tu uoliusti . Tuad ꝓbasti: scđm uoluntatẽ
tuã factũ ẽ . Siautẽ uolueris acciꝑe uocẽ
capitis exꝑsonacorporis: dicamꝰ & nos
Tucognouisti sessionẽ meã. & resurrectionẽ
meã. Sed et enĩ & homo. quando se humiliat
inpenitentia : Surgit autẽ remissis peccatis
quando erigit᷑ inspemuitȩ ȩternȩ. Pro pterea
& in alio psalmo dicit᷑. Surgite post ea quã
sederitis : qͥ manducatis panẽ doloris: Panẽ

Expanded text:
major me est,» secundum formam servi. Ergo quia et Pater et Dominus est, Pater formae Dei, Dominus formae servi; dicat ergo ipse, nec miremur, nec scandalizemur, quia Filius Dei unicus dicit: «Domine, probasti me, et cognovisti me. Probasti, et cognovisti:» non quia non noverat, sed quia notum aliis fecerat. «Probasti me,» iet resurrectionem meam.» Quid hic sessio? quid hic resurrectio? Qui sedet, humiliat se. Sedit ergo Dominus in passione, surrexit in resurrectione. «Tu,» inquit, hoc «cognovisti:» id est, tu voluisti, tu approbasti; secundum voluntatem tuam factum est. Si autem volueris accipere vocem capitis ex persona corporis, dicamus et nos, «Tu cognovisti sessionem meam et resurrectionem meam.» Sedet enim homo, quando humiliat se in poenitentia; surgit autem remissis peccatis, quando erigitur in spem vitae aeternae. Propterea et in alio psalmo dicitur: «Surgite posteaquam sedistis, qui manducatis panem doloris» . Panem
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũ in forma dĩ. eẽt ñrapinã arbitratus ẽ
eẽ se ȩqualẽ dõ huic formȩ pater ẽ. ds
equal ifabi formȩ unigenito filio nato de sub¬
stantia sua: Propternos autẽ ut reficerem᷑
& efficerem participes diuinitatis eiꝰ repa¬
ratiaduitã ȩternã Quia ipse ut dixi fac¬
tus ẽ. particeps mortalitatis nr̃ȩ:. Quid de
illo ait apłs ibi ubi dixerat . qͥcũ informa
dĩ eẽt ñ rapinã arbitratꝰ ẽ. ee. se ȩqualẽ dõ:
sed semet ipsũ in qͥt exinaniuit formã serui

Expanded text:
 non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo.» Huic formae Pater est Deus, aequali sibi formae, unigenito Filio nato de substantia sua. Propter nos autem, ut reficeremur, et efficeremur participes divinitatis ejus, reparati ad vitam aeternam, quia ipse, ut dixi, factus est particeps mortalitatis nostrae; quid de illo ait Apostolus ibi, ubi dixerat, «Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo? Sed semetipsum,» inquit, «exina
Abbreviated transcription (Latin):
Suscepistime exutero matrismeȩ : Dũ esse
mutero matris meȩ : ñ in different̃ habebã
tenebras illius noctis. & lum̃eiꝰ noctis: &enĩ
uterus matris ineȩ : consuetudo matris meȩ fuit:
quȩ ẽ illa ciuitas quȩ nos primo genuit
in captiuitate s̃ nouimꝰ babiloniã illã dequa
hesterno die locut sumꝰ : unde ꝓficiscuntur
om̃s qͥcredunt & suspirant illi lucti herłm
cȩ lesti. Ego ergo dixi : exutero matris meȩ
susceptꝰ sũ ad nõ: indemihi tenebrȩ huiꝰ nocts
& lux huiꝰ noctis in differentes factȩ sunt:
Qquiautẽ in utero matris illius babyloniȩ
gaudet ꝓsperisscłi frangit᷑ aduersita tibiscłis
Non nouit gaudere. nisi aliqͥd ꝓsperũ eueniat

Expanded text:
suscepisti me ex utero matris meae.» Dum essem in utero matris meae, non indifferenter habebam tenebras illius noctis et lucem illius noctis. Etenim uterus matris meae, consuetudo civitatis meae fuit. Quae est illa civitas? Quae nos primo genuit in captivitate. Novimus Babyloniam illam de qua hesterno die locuti sumus, unde proficiscuntur omnes qui credunt et suspirant illi luci, Jerusalem coelesti. Ego ergo dixi: Ex utero matris meae susceptus sum a Domino; inde mihi tenebrae noctis hujus et lux hujus noctis indifferentes factae sunt. Qui autem est in utero matris illius Babyloniae, gaudet prosperis saeculi, frangitur adversitatibus saeculi; non novit gaudere nisi aliquid prosperum eveniat
Abbreviated transcription (Latin):
meã ñ potes uidere : Vnde autẽ ñ uider̃ dm̃
in carne positũ : quia grauata erat suꝑ eos
manꝰ dñi:. Deillis enĩ dixerat esai as. In crassa
corpopłi huniꝰ & oculos eorũ graua: & ecorũ
uox ẽ in alio psalmo Im̃grauata ẽ. suꝑ me
manꝰtua : Vt ergo ñ cognoscerent tunc̃ diui

Expanded text:
meam non potes videre.» Unde autem non viderunt Deum in carne positum. Quia gravata erat super eos manus Domini. De illis enim dixerat Isaias, «Incrassa cor populi hujus, et oculos ejus grava» : et eorum vox est in alio psalmo, «Quoniam gravata est super me manus tua» . Ut er
Abbreviated transcription (Latin):
Gregoriꝰ seruus seruorũ dĩ. Presbiter &
nobis qđ homines fundi fulloniaci iuris sc̃ȩ eccłe
romanȩ fines fundi gerdine collimitani eidem
ros annos pos sederunt uellent ꝓuadere . Ꝙ ideo
uolumꝰ accedente te ad panormitanã ciuitatem
questionẽ ipsã tali racione discutere dño rei
apd posses sorẽ suũ sicuti hactenꝰ posses sũ est
uidelicet ꝑmanente : ut si monasteriũ p̃fatũ sc̃i te¬
oderi fines de quib: causatio mota ẽ in concussis
xł annis possedisse repereris. nullã de inceps etiã
siquid sc̃ȩ romanȩ eccłȩ cõpetere poterit patiaris
sustinere calũnã. sed quietẽ eorũ in concus sam
modis om̃ib: ꝓcurare. Sinuͦ actores eccłe ñ eos¬

Expanded text:
Gregorius servus Dei, presbyter et nobis homines fundi Fulloniaci, juris sanctae Ecclesiae Romanae, fines fundi Gerdimiae, collimitantis eidem ros annos possederunt, velle pervadere. Et ideo volumus accedentem te ad Panormitanam civitatem, quaestionem ipsam tali ratione discutere, dominio rei apud possessorem, sicuti hactenus possessum est, videlicet permanente, ut si monasterium praefatum sancti Theodori fines, de quibus causatio mota est, inconcussis quadraginta annis possedisse repereris, nullam deinceps, etiam si quid 497 sanctae Romanae Ecclesiae competere potuit, patiaris sustinere calumniam, sed quietem eorum inconcussam modis omnibus procurare. Sin vero actores sanctae E
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant congregati. sp̃s sc̃s . Quis p̃s sc̃s¬
com̃datur. siue apud esaiam siue in a¬
pocalypsi : Vbi aꝑtissime septẽ sp̃s dĩ
ꝑhibentur: ꝓpter oꝑationẽ septe na¬
riã unius eiꝰdẽq sp̃s. Quȩ oꝑatio septe¬
naria : ꝑ esa rã ꝓphetã ita cõmemorat᷑.

Expanded text:
fuerant congregati, Spiritus sanctus . Qui spfuerant congregati, Spiritus sanctus . Qui spcommendatur, sive apud Isaiam, sive in Apocalypsi ; ubi apertissime septem Spiritus Dei perhibentur, propter operationem septenariam unius ejusdemque Spiritus. Quae operatio septenaria per Isaiam prophetam ita commemoratur: