comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contiertimus. In sp̃tiali tͥ ou pia. ad sublimiora transimus. t̾rena dimit¬
timus. de futurorum beatitudine & celestibus disptitamus. ut p̃sentis
uitȩ meditatio. umbra sit future beatitudinis. Quos tales xp̃c inue¬
nerit. ut & corpore & anima & sp̃u integri conseruẽ̾t᷑: & ꝑfectam
habeant triplicis in se scientiȩ ueritatem. hos stia pace scificabit. & fa¬
ciet esse ꝑfectos. Multi simpliciter hunc locum de resurrectione in¬
telligunt: ut & sp̃c & anima & corpus in aduentu dñi integra conser¬
uent᷑.. Alii ex hoc loco triplicem in homine tolunt assirmare substã¬
tiam. sp̃c: quo sentimus. amime. qua uiuimus. corporis. quo incedimꝰ
Sunt qui ex anima tantum & corpore subsistere hominem dineren¬
tes: sp̃m in eo tercium non substantiam uelint intelligi s effitientiã.
ꝑ quã o mens in nob̾ & sensus & cogitatio & animus appellantur. &

Expanded text:
conuertimus; in spiritali θεωϩία ad sublimiora transimus, terrena dimitconuertimus; in spiritali θεωϩία ad sublimiora transimus, terrena dimittimus, de futurorum beatitudine et caelestibus disputamus, ut praesentis uitae meditatio umbra sit futurae beatitudinis. quos tales Christus inuenerit, ut et corpore et anima et spiritu integri conseruentur et perfectam habeant triplicis in se scientiae ueritatem, hos sua pace sanctificabit et faciet esse perfectos. multi simpliciter hunc locum de resurrectione intellegunt, ut et spiritus et anima et corpus in aduentu domini integra conseruentur. alii ex hoc loco triplicem in homine uolunt adfirmare substantiam: spiritus, quo sentimus, animae, qua uiuimus, corporis, quo incedimus. sunt, qui ex anima tantum et corpore subsistere hominem disserentes spiritum in eo tertium, non substantiam uelint intellegi, sed efficientiam, per quam et mens in nobis et sensus et cogitatio et animus appellatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s infirmitates tuas. & de qua scͥptum est misit uerbum suum
& sanauit cos. Sp̃c quoq in nobis integer conseruatur quando ñ
erramus in sp̃ualibus s inuimus sp̃u: ad quiescimus sp̃mi. &t oꝑa
carnis mortificamus in sp̃u. afferimusq omnes fructus eiꝰ. karita¬
tem. gaudium. pacem. & cetera. Aliter p̃cipit᷑ nob̃ salomone di¬
cente. Tu autẽ describe ea tripliciter in confilio &b scientia: ut res¬
pondeas uerba ueritatis bis qͥ ꝓponunt tibi. Triplx in corde nr̃o des¬
criptio & regula scripturarum est. Prima. ut intelligamus eam uix¬
ta hystorram: scdã. iuxta tropologram. t̾tia. uycta intelligentũ sp̃ua¬
lem. In hystona oido eorum quȩ scͥpta sunt seruatur. in tropologia
de littera ad maiora consurgimus. & qͥcqͥd in pͥori poplõ carnaliter
factũ est. raxta moralem int̾pretam loctĩ. & ad aĩȩ nr̃ȩ emolum̃ta

Expanded text:
omnes infirmitates tuas, et de qua scriptum est: misit uerbum suum omnes infirmitates tuas, et de qua scriptum est: misit uerbum suum et \' sanauit eos. spiritus quoque in nobis integer conseruatur, quando non erramus in spiritalibus, sed uiuimus spiritu, adquiescimus spiritui et opera carnis mortificamus spiritu adferimusque omnes fructus eius: caritatem, gaudium, pacem et cetera. Aliter: Praecipitur nobis Salomone dicente: tu autem describe eatripliciterin consilio et scientia, ut respondeas uerba ueritatis his, qui proponunt tibi. triplex in corde nostro descriptio et regula scripturarum est: prima, ut intellegamus eas iuxta historiam, secunda iuxta tropologiam, tertia iuxta intellegentiam spiritalem. in historia eorum, quae scripta sunt, ordo seruatur; in tropologia de littera ad maiora consurgimus et, quicquid in priori populo carnaliter factum est, iuxta moralem interpretamur locum et ad animae nostrae emolumenta
Abbreviated transcription (Latin):
conqͣuat. aliiu̾ digerat: aut si nulla menbrorum parte truncatum
est. Et hoc quisquã potest credere apłm̃ ꝓ credentibus deprecari. ut
in die iudicii integͥrũ omñit̃ xp̃c corptis intieniat: cum omnra corpo¬
ra aut morte dissoluta sint. aut si ut qͥdam uolunt. reꝑta suerint ad̾¬
huc spirantia habeant debilitates suas. & maxime martyrũ : corũ
qui ꝓ xp̃i nomine uel oculos esfossos uel amputatas nares. uel abscisas
mantis habeant: Ergo integrum corpus est. de quo diximus in aba
questione. & non tenens caput ex quo omne corpus conexum atꝙ
compatũ accipit augmentum in administrationem xp̃i. Hoc corp̃
eccłẽ est. Et quicumq huius corpons tenuerit caput & cetera mẽ.¬
bra seruauerit: habebit integrum corpus quantum potest reciꝑe
humana natura. Iuxta hunc modum & anime integritas conser.¬
uanda est: que dicere potest benedio anima mea dñm qui sanat

Expanded text:
concoquat, aluus digerat aut si nulla membrorum parte truncatum concoquat, aluus digerat aut si nulla membrorum parte truncatum est: et hoc quisquam potest credere, apostolum pro credentibus deprecari, ut in die iudicii integrum omnium Christus corpus inueniat, cum omnium corpora aut morte dissoluta sint aut, si, ut quidam uolunt, reperta fuerint adhuc spirantia, habeant debilitates suas, et maxime martyrum et eorum, qui pro Christi nomine uel oculos effossos uel amputatas nares uel abscisas manus habeant? ergo integrum corpus est, de quo diximus in alia quaestione, et non tenens caput, ex quo omne corpus conexum atque conpactum accipiat augmentum in administrationem Christi. hoc corpus ecclesia est et, quicumque huius corporis tenuerit caput et cetera membra seruauerit, habebit integrum corpus, quantum potest recipere humana natura. iuxta hunc modum et animae integritas conseruanda est, quae dicere potest: benedic, anima mea, dominum, qui sanat
Abbreviated transcription (Latin):
fertur extinguitur. Ego puto unum atq idem significare. sp̃m
nolite extinguere: & quod in alio loco scribit. sp̃u feruentes. In quo
enim fertior sp̃c multiplicata iniquitate & kiritatis frigore non te¬
pescit: in hoc sp̃c nequaquã extinguitur. Deus igitim pacis sc̃ificet:
uos ꝑ omnia uel in omnibus siue plenos atq ꝑfectos. Hoc enim magis
oau oͥna eic. sonat. Deus autẽ appellatur pacis. quia ꝑ xp̃m ei re¬
conciliati sumus qui est pax nr̃a qui fecit utraq unum: qui & in
alio loco pax dei diciti suꝑans omnem sensum. que custodit corda
cogitationesq scõram. Qui autem sc̃isidatinusiue ꝑfectas in omnibꝰ
est. in hoc & sp̃c & anima & corptis in die dñi conseruatur. Corptis
si singulorum menbrorum utatur ofsiciis. uerbi gratia. si oꝑet᷑ manꝰ
pes ambulet. ocultis uideat. auris audiat. dentes cibos molant. stomatꝰ

Expanded text:
fertur, extinguitur. ego puto unum atque idem significare: spiritum fertur, extinguitur. ego puto unum atque idem significare: spiritum nolite exiting uere et, quod in alio loco scribit: spiritu feruentes. in quo enim feruor spiritus multiplicata iniquitate et caritatis frigore non tepescit, in hoc spiritus nequaquam extinguitur. deus igitur pacis sanctificet uos per omnia uel in omnibus siue plenos atque perfectos; hoc enim magis ὁλοτελει̃ς sonat. deus autem appellatur pacis, quia per Christum ei reconciliati sumus, qui est pax nostra, qui fecit utraque unum, qui et in alio loco pax dei dicitur superans omnem sensum, quae custodit corda cogitationesque sanctorum. qui autem sanctificatur siue perfectus in omnibus est, in hoc et spiritus et anima et corpus in die domini conseruatur. corpus, si singulorum membrorum utatur officiis, uerbi gratia, si operetur manus, pes ambulet, oculus uideat, auris. audiat, dentes cibos molant, stomachus
Abbreviated transcription (Latin):
subbreui sermone tractanda. Supradixerat. sp̃m nolite ex tinguere.
Quod si fuerit intellectum. statim sciemus quis iste sit sp̃õ: qui cum
anima & corpore in die aduentus dñi conseruandus est. Quis enĩ
possit credere quod instar flamine que extincta desinit esse qued
fuerat extinguatira sp̃c sanats: oo sustineat ablitionem sui : Qui
suit quondam in isrłrͣquando ꝑ ysaiam & iheremiam & singalos
ꝓphetas dicere poterat. Hec dicit dñs. Et nunc in ȩccłã ꝑ agabt̃
loquitar. Hec dicit sp̃c scõ. Diuisiones autẽ donorum sunt idem
oꝑationũ.  idem deus qui oꝑatim omina in omnibuis. Unicuiq
autẽ datt manifestatio sp̃c ad id quod expedit. Aliĩ ꝑ sp̃m dat̃
sermo sapientiȩ. alii sermo scientiȩ. Cdm etndem sp̃m: aliĩ fides¬
atq idem sp̃c: diuidens singulis ꝓut uult. De hoc sp̃u ne ã se auser-¬
retur. rogabat dauid dicens. Sp̃m sanctum tutim ne auferas ã
me. Qui quando aufertu. non in substantia sui: sed ei a quo au¬

Expanded text:
sed breui sermone tractanda. supra dixerat: spiritum nolite extin g uere, quod si fuerit intellectum, statim sciemus, quis iste sit spiritus, qui cum anima et corpore in die aduentus domini conseruandus est. quis enim possit credere, quod instar flammae, quae extincta desinit esse, quod fuerat, extinguatur spiritus sanctus et sustineat abolitionem sui, qui fuit quondam in Israhel, quando per Esaiam et Hieremiam et singulos prophetas dicere poterat: haec dicit dominus, et nunc in ecclesia per Agabum loquitur: haec dicit spiritus sanctus. diuisiones autem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus. Unicuique autem datur manifestatio Spiritus ad id quod expedit. Alii quidem datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alii atque idem spiritus diuidens singulis, prout uult. de hoc spiritu, ne a se auferretur, rogabat Dauid dicens spiritum sanctum tuum ne auf eras a me. qui quando aufertur, non in substantia sui, sed ei, a quo au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulit panem & tuntim & reliqua. Si ergo hoc ciuitas regis est & tial¬
lis regis. siue ut septu aginta transtulerunt camptis quãm hodie ati¬
lonem palestin uocant. manifestum est hominem fuisse qui in t̾rena
& tralle & urbe regnauit. Habes quȩ audierim. quȩ legerim. de
melcbisedech. Meum fuit citare testes tuum sit de fide testium iudi¬
care. Quod si omnes repuleris tuum certe illum sp̃ualem inter pcẽ
non recipies. qui imꝑittis sermone & scientia tanto suꝑcilio & auctori¬
tate melchysedech sp̃m sanctum ꝓnuntiauit: ut illud uerissimum
comꝓbarit quod apud grecos canitur. Imꝑitia confidentiam: erudi-¬
tio timorem creat. Ego post longam egrotationẽ uix in quadragesi¬
me dieb hec fabricare potui: & cum alteri me oꝑi p̃pararem. pau¬
cos dies qui suꝑͣant in mathei expositione consumpsi. tantaq aui¬
ditate studia omissa repetiur. ut quod exercitationi linguȩ ꝓfunit

Expanded text:
protulit panem et uinum et reliqua. si ergo haec ciuitas regis est et ualprotulit panem et uinum et reliqua. si ergo haec ciuitas regis est et uallis regis siue, ut Septuaginta transtulerunt, campus, quem hodie Aulonem Palaestini uocant, manifestum est hominem fuisse, qui in terrena et ualle et urbe regnauit. Habes, quae audierim, quae legerim de Melchisedech. meum fuit citare testes, tuum est de fide testium iudicare. quodsi omnes refelleris, tuum certe illum spiritalem interpretem non recipies, qui inperitus sermone et scientia tanto supercilio et auctoritate Melchisedech spiritum sanctum pronuntiauit, ut illud uerissimum conprobarit, quod apud Graecos canitur: inperitia confidentiam, eruditio timorem creat. ego post longam aegrotationem uix in quadragesimae diebus febri carere potui et, cum alteri me operi praepararem, paucos dies, qui supererant, in Mathei expositione consumpsi tantaque auiditate studia omissa repetiui, ut, quod exercitationi linguae profuit,
Abbreviated transcription (Latin):
sanctum. uel angłm fuisse melchi sedech  etam certissimũ hoĩs
nomen ascͥbant. Et reuera stultum est id quod in typo dicitar
eo qd xp̃i sac̾dotium finem nõñ habeat: & ipse rex & sac̾dos nob̃
utrumq donauerit ut simꝰ genꝰ regale & sacerdotale. & quasi anga¬
laris lapis parietem utrumq coniunxerit: & de duobas gregibus
bonꝰ pastor unum effecerit gregem: sic quosdam referre ad ana¬
Goceii ut hystorie auferant ueritatẽ. & dicant non fuisse regẽ.
s in ymagĩne hominis angłm demonstratum. cum in tantcim
nitant᷑ hebrei melchisedech regem salem filium noe sem osten¬
dere. ut ante hoc scͥptum referant. Egressus est autẽ rex sodo¬
morã inoccurstim ei. Haut dubitm qͥn abraham postq s reu̾stis
est a cede chodorlaomor: & regum qͥ cũ eo erant in ualle fale. Hec
est tallis regis. de qua statim sequit᷑. E melchisedech rex salem

Expanded text:
sanctum uel angelum fuisse Melchisedech, ut etiam certissimum hominis sanctum uel angelum fuisse Melchisedech, ut etiam certissimum hominis nomen adscribant. et reuera stultum est id, quod in typo dicitur — eo quod Christi sacerdotium finem non habeat et ipse rex et sacerdos nobis utrumque donauerit, ut simus genus regale et sacerdotale, et quasi angularis lapis parietem utrumque coniunxerit, ut de duobus gregibus bonus pastor unum efficeret gregem —, sic quosdam referre ad ἀναγωγὴν, ut historiae auferant ueritatem et dicant non fuisse regem, sed in imagine hominis angelum demonstratum, cum in tantum nitantur Hebraei Melchisedech, regem Salem, filium Noe Sem ostendere, ut ante hoc scriptum referant: egressus est autem rex Sodomorum in occursum ei - haud dubium, quin Abraham—, postquam reuersus est a caede Chodollago mor et regum, qui cum eo erant in ualle Saue, haec est uallis regis; de quo statim sequitur: et Melchisedech, rex Salem,
Abbreviated transcription (Latin):
nificentiam. De quo in posteriore quoq parte geneseos scͥptum est. Lle¬
nit racob in sc̃oth id est in tabernactila. & fecit sibi ibi domos atq tẽ¬
toma: & transiuit in salcm ciuitatem regionis sycbem. quȩ est in t̾ra
chanianissolfiderahdudy quod estꝰ quod abrahe a cede hostium reu̾¬
tenti quos ꝑsecuatis est usq iłan: qu̾ȩ hodie. paneas appellat᷑ non de
ura ierłm. s de oppido metropoleos sychem in itinere fuerit. De qua
in euangelio quoq legiitis. Erat atitẽ iohannes Saptizans ñrermon
uixta salim: quia aquȩ multe erant ibi. Nec refert utrum salem
ansalim nominetur: cum uocalibus in medio literis ꝑ raro utant̾
hebrei: & ꝓ tioluntate lectorum ac uarictate regionum eaden
uerba diuersis sonis atq accedentibus ꝓferantur. Hec ab extidi¬
tissimis gentis illius didicimus. qui in tantin recii¬
n recipiunt sp̃m

Expanded text:
nificentiam; de quo in posteriori quoque parte Geneseos scriptum est: uenificentiam; de quo in posteriori quoque parte Geneseos scriptum est: uenit Iacob in Soccoth, id est in tabernacula, et fecit sibi ibi domos atque tentoria et transiuit in Salem, ciuitatem regionis Sichim, quae est in terra Chanaan. Considerandum quoque, quod Abrahae a crtenti, quos persecutus est usque Dan, quae hodie Paneas appellatur, non de via Hierusalem, sed de oppido metropoleos Sichem in itinere fuerit, de quo in euangelio quoque legimus: erat autem Iohannes baptizans in Aenon iuxta Salim, quia aquae multae erant ibi. nec refert, utrum Salem an Salimnominetur, cum uocalibus in medio litteris perraro utantur Hebraei et pro uoluntate lectorum ac uarietate regionum eadem uerba diuersis sonis atque accentibus proferantur. Haec ab eruditissimis gentis illius didicimus, qui in tantum non recipiunt spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
esse pͥmogenita que esati fratri suo uendiderte ucob. Nec esse muirũ
si melchi sedech uictori abrabam obitiam ꝑcesserit. din refectionẽ cã
ipse quã pugnatorum eiꝰ panes unumqͦ ꝓtulerio. & benodiͣit erclĩ
abne poti suo hoc iure debuerit: & decimas pilqlous ꝓ ictone aẽt
mas substantiȩ stiȩ & a uitã largitatẽ ostendit in nepotem. Utrumq
& ipse acceꝑit decimas spoliorum. & abrabe dederit decimas stibstan¬
suiscepise a melchysedeb decimas diuitiarum eiꝰ. s de spoliis hostium
partẽ accepisse pontificem. Salem autẽ non ut iosepbus & nr̃i om̃s¬
arbitranttr eise ierłm nomen ex greco hebreoq compositum: quod
absurdum e̾ẽ ꝑegrine linguȩ mixtura demonstrat. s oppidum uixta
scytopolim quod usq hodie appellatur salem. oo ostenditur ibi palatiũ
melcbisedech. ex magnitudine ruinarum uet̾is operis ostendens magi¬

Expanded text:
esse primogenita, + quae Esau fratri suo uendiderit Iacob. nec esse mirum, esse primogenita, + quae Esau fratri suo uendiderit Iacob. nec esse mirum, si Melchisedech uictori Abraham obuiam processerit et in refectionem tam ipsius quam pugnatorum eius panem uinumque protulerit et benedixerit ei, cum abnepoti suo hoc imas substantiae suae, et debitam largitatem ostenderit in nepotem. Utrumque d ipse acceperit decimas spoliorum, esuscepisse a Melchisedech decimas divitiarum ejus, sed spoliis hostium partem accepisse pontificem; Salem autearbitrantur, esse Hierusalem, nomen ex Graeco Hebraeoque conpositum, quod absurdum esse peregrinae linguae mixtura demonstrat, sed oppidum iuxta Scythopolim, quod usque hodie appellatur Salem. et ostentatur ibi palatium Melchisedech ex magnitudine ruinarum ueteris operis ostendens mag
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ triginta & qumq genuit salem. Qui & ipse tricenarius: pto¬
creauit heber. Quem triginta quatuor annortun legimus genti-¬
isse phaleg. Rursum phaleg expletis annis triguita. genuto reu
Qui & ipse post tricesimtm & scdm natiuitatis sue annum edsd
sarug. De quo cumi ad trignita ꝑueniset annos: ortus est naches.
Qui tuginti & nouem annorum: genuit thare. Quem legimus
quod soptuagenaruis genuerit abram. & nachor & aram. Supputa
ta ꝑ singalas etates annorum numerum: & muenies ab ortusem
usq ad generationẽ abraham. trecentos nonaginta annos. Mortirais
ẽ antẽ abrabam centesimo septuagosimo quinto etatis scie anno.
Ratione deducta inuenitini sem abnepoti suo decimi gradus abrahe
suꝑuyxisse annos triginta quinq. Simulq & hoc tradunt quod
usq ad sacerdotiũ aãron om̃s pͥmogeniti ex stirpe noe cuuiꝰ series o
ordo descͥbit᷑ fuerint sacerdotes & deo uictimas immolarint. & bet

Expanded text:
natus triginta et quinque, genuit Salem, qui et ipse tricenarius, pnatus triginta et quinque, genuit Salem, qui et ipse tricenarius, pcreauit Heber, quem triginta quattuor annorum legimus genuisse Faleg. rursum Faleg expletis annis triginta genuit Reu, qui et ipse post tricesimum et secundum natiuitatis suae annum edidit Serug; de quo, cum ad triginta peruenisset annos, ortus est Nachor, qui uiginti et nouem annorum genuit Thare, quem legimus, quod septuagenarius genuerit Abram et Nachor et Aran. supputa per singulas aetates annorum numerum et inuenies ab ortu Sem usque ad generationem Abram trecentos nonaginta annos. mortuus est autem Abraham centesimo septuagesimo quinto aetatis suae anno: ratione deducta inuenitur Sem abnepoti suo decimi gradus Abraham superuixisse annos triginta quinque. Simulque et hoc tradunt, quod usque ad sacerdotium Aaron omnes primogeniti ex stirpe Noe, cuius series et ordo discribitur, fuerint sacerdotes et deo uictimas immolarint, et haec
Abbreviated transcription (Latin):
amantar int̾rogas. & uniuersa que didici fidis atiribus instillan¬
da sunt. ponam & hebreorum opunonem & ne quid desit cariosi¬
tati:. ipsa hebraica uerba subnectam. U melchisedech. Moleo. Salemꝰ.
mẽt̃. Taruc̃. abram. Ichel. heblionꝰ. conẽ. Samaim̃. uuares. ubaruch̾.
aser. messehol. Quod interp̃tatur in latinum hoc modo. Et
melchisedech rex salem: ꝓtulit panes & uinum. Erat autẽ sacer
dos dei excelsi. Benedixitq illi & ait. Benedictus abraham deo ex¬
celso: qui creauit celum & t̾ram. Et benedictus detis altissimus:
qui tradidit immicos tuos in manu tua. Et dedit ei decimas
ex omnibus. Traduntq hunc esse sena pͥmum filium noc. do eo
tempore quo ortus est abraa̾m: habuisse etatis annos trecentos¬
nonaginta. Qui ita supputant᷑. Sem post diluuium anno scdõ
cum centum esset annorum: genuit arphaxat. Post huiꝰ ortum
uyxit annos quingentosi hoc est simul sexcentos. Arphaxat annos

Expanded text:
amanterinterrogas etuniuersa, quae didici, fidis auribus instillanamanterinterrogas etuniuersa, quae didici, fidis auribus instillanda sunt, ponam et Hebraeorum opinionem et, ne quid desit curiositati, ipsa Hebraica uerba subnectMER BARUCH ABRAM LEEL ELION CONE SAMAIM VA ARES: UBARUCII ASER MECCHOL . Quod interpretatur in Latinum hoc modo: Et Melchisedech rex Salem, protulit panem et vinum; erat autem sacdos Dei excelsi; benedixitque illi, et ait: Benedictus Abraham Deo excelso, qui creauit caelum et terram, et benedictus deus altissimus, qui tradidit inimicos tuos sub manu tua; et dedit ei decimas ex omnibus. traduntque hunc esse Sem, primum filium Noe, et eo tempore, quo ortus est Abram, habuisse aetatis annos CCCXC, qui ita supputentur: Sem post diluuium anno secundo, cum centum essvixit annos quingentos, hoc est, simul sexcentos. Arphaxad annos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓderet sacram̃tum. Uleruntamen si uas electionis stupet ad mysteriũ.
& de quo disputat inesfabile confitetim. quantomagis nos ueriniculi
& pulices solam debemus scientiam in scientiȩ confiteri: & amplissi¬
mam domũ paruo quasi foramiine ostendere. ut dicamus duo sacerdo¬
tia inter sẽ ab apłõ cõparata pͥoris popłi & posterioris : Et hoc agit
tota disputatione. ut ante leuy & aãron sac̾dos fuerit melchysedech.
ex gentibus ctuꝰ tantũ p̃dicat meritũ ꝙͣ futur s sac̾dotibis itideorum
in lumbis benedixerit abraham. totumq quod sequit᷑ in latide mel¬
chysedech ad xp̃i typum reserri: cuiꝰ ꝓsectus eccłȩ sacram̃ta funt. Hec
legi in grecorum ualaminibus. & quasi latisimos t̾rarum sitts inbrea¬
nolui tabella deminstiare.ñ extendens spatra sensuũ atq tracta¬
tuum s quibilam ptinctis atq compendiĩs infinita significans:
ut in parua epła inpltoꝵ sinitil disceres uoluntates. Ulexum qura

Expanded text:
erpretabilis. si uas electionis stupet ad mysterium et, de quo disputat, ineffabile confitetur, quanto magis nos uermiculi et pulices solam debemus - scientiam inscientiae confiteri et amplissimam domum paruo quasi foramine ostendere, ut dicamus duo sacerdotia inter se ab apostolo conparata, prioris populi et posterioris, et hoc agi tota disputatione, ut ante Leui et Aaron sacerdos fuerit Melchisedech ex gentibus, cuius tantum praecedat meritum, ut futuris sacerdotibus Iudaeorum in lumbis benedixerit Abraham, totumque, quod sequitur in laudes Melchisedech, ad Christi typum referri, cuius profectus ecclesiae sacramenta sunt. Haec legi in Graecorum uoluminibus et quasi latissimos terrarum situs in breui tabella uolui demonstrare non extendens spatia sensuum atque tractatuum, sed quibusdam punctis atque conpendiis infinita significans, ut in parua epistula multorum simul disceres uoluntates. uerum quia
Abbreviated transcription (Latin):
tem paulo ostensa est. Ulix macedo quidam erat stans & dep̃cans
eum ac dicens: transiens in macedonam adiutia nos. Qtiod cum
idisset. statim que situmus ꝓficisci in macedomam: certi facti quod
uid sit quod scͥbit in epłã ad thossalonicenses pͥma. ipse atitem

Expanded text:
tem Paulo ostensa est. uir Macedo quidam erat stans et deprecans tem Paulo ostensa est. uir Macedo quidam erat stans et deprecans eum ac dicens: transiens in Macedoniam adiuua nos. quod cum uidisset, statim quaesiuimus proficisci in Macedoniam certi facti, quod uod scribit in epistula ad Thessalonicenses prima: ips
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ego sum uita. Nisi enim tios locuti essemus. nec incredulos mors
nec credentes uita sequeretur. Quia difficile dignis p̃co uirtutum ip̃i
mueniri potest: qui in adnuntiandis illis non fuam s eits querat glãm
quem p̃dicat. In eo autẽ quod negat non se esse sicut multos qui uendi¬
tent uerbum dei: ostendit esse quam plurimos qui questum putant
esse pietatem. & turpis lucri gratia omnia facunt qui detiorant do¬
mus uidtarum. se autẽ ex sinceritate quasi missum a deo. & p̃sente
triumphus sit xp̃i. eiusq sit gloria. Et notandum quod mysterium
trinitatisin huius capituli fine monstret᷑. Ex deo enim in sp̃ti scõ:
coram dõ patre in xp̃o loqtumur. d comꝓbandum autem quod
de troade perrexit macedoniam: de apłoꝵ actibus ponam testimoniũ.
Cum autẽ ꝑtransissent in ysiam descenderunt troadem: & uisio ꝑ noc-¬

Expanded text:
dicit: ego sum uita. nisi enim nos locuti essemus, nec incredulos mors dicit: ego sum uita. nisi enim nos locuti essemus, nec incredulos mors nec credentes uita sequeretur, quia difficile dignus praeco uirtutum Christi inueniri potest, qui in adnuntiandis illis non suam, sed eius quaerat gloriam, quem praedicat. in eo autem, quod negat non se esse sicut multos, qui uenditent uerbum dei, ostendit esse quam plurimos, qui quaestum putant esse pietatem et turpis lucri gratia omnia faciunt, qui deuorant domos uiduarum, se autem ex sinceritate quasi missum a deo et praesente triumphus Christi eiusque sit gloria. et notandum, quod mysterium trinitatis in huius capituli fine monstretur: ex deo enim — in spiritu sancto - coram deo — patre — in Christo loquimur. ad conprobandum autem, quod de Troade perrexit Macedoniam, de apostolorum Actibus ponam testimonium: cum autem pertransissent Mysiam, descenderunt Troadem et uisio per noc
Abbreviated transcription (Latin):
ca excipiant quam inmunda. & sic in floribus. quomodo in stercore lu-¬
ceant. nec tamen solis radii pollauntur: sic & xp̃i bonus odor qui nũ¬
quã mutari potest. nec suam naturam amittere credentibus uita est
incredulis mors. Mors autẽ non ista cõmunis qua cum bestiis morim̃
& iumentis. s illa de qua scͥptum est anima quȩ peccatierit. ipsa mone
tim. Ergo uita non hec arbitranda est qua spiramus o incedimtis o
htic illticq disctirrimitis. s illa de qua dauid loquitur. credo udere
bona dñi in t̾ra iuuentium. Deus enim uitiorum est. &o ñ morttiorum:
& uita nr̃a abscondita est cum xp̃o in deo. cum autẽ. xp̃c apparuerit
uita nr̃a tunc & nos cum illo apparebimus in gla. Nec nobis inquit
o corynthii parum esse uideatim si nobis p̃dicantibus ueritatẽ alĩ cre¬
pant alii non credant: alii uera morte moriant᷑. alii uinant ea uita q̃

Expanded text:
ca excipiant quam inmunda et sic in floribus quomodo in stercore luca excipiant quam inmunda et sic in floribus quomodo in stercore luceant nec tamen solis radii polluantur. sic et Christi bonus odor, qui numquam mutari potest nec suam naturam amittere, credentibus uita est, incredulis mors. mors autem non ista communis, qua cum bestiis morimur et iumentis, sed illa, de qua scriptum est: anima, quae peccauerit, ipsa moriet u r. ergo et uita non haec arbitranda est, qua spiramus et incedimus et huc illucque discurrimus, sed illa, de qua Dauid loquitur: credo uidere bona domini in terra uiuentium. deus enim uiuorum est et non mortuorum et uita nostra abscondita est cum Christo in deo; cum autem Christus apparuerit, uita nostra, tunc et nos cum illo apparebimus in gloria. nec uobis. inquit, 0 Corinthii, parum esse uideatur, si nobis praedicantibus ueritatem alii credant, alii non credant, alii uera morte moriantur, alii uiuant ea uita, quae
Abbreviated transcription (Latin):
te & siti. hic triumphus dei est: apłorumq uictoria. S poterat audi
ens respondere. Quomodo ergo non omnes crediderunt. Prits ergo qͣ
ta morem suum quicqͥd alius obicere potest. antequã obitiat᷑ edisserit
Et est senstis. Nominis xp̃i in omni loco bontis odor sumtis deo: & p̃dica:¬
tionis nr̃e longe lateq spirat fraglantia. S quia homines suo arbitrio
derelicti sunt. neq enim bonum necessitate faciunt s uoluntate. ut
credentes coronam accipiant increduli supplich̃s mancipentu:. ideo odor
nr̃ qui ꝑ se bonus est. uirtute eorum oo uitio qłi suscipiant siue non
suscipitnt in uitam transit aut mortem. ut qͥtĩ crediderint salui fiant.
qui uero non crediderint pereant. Nec hoc mirandum de apłõ. cum
etiam de dño legerimus. ecce bic positus est in ruiam & resurrectionẽ
multorum & insignum cui contradicetur: solisq rachos tam munda lo¬

Expanded text:
te et siti. hic triumphus est dei apostolorumque uictoria. sed pote et siti. hic triumphus est dei apostolorumque uictoria. sed poens respondere: Quomodo ergo non omnes crediderunt? Prius ergo quam is morem suum quidquid alius objicere potest, antequam objiciatur edisserit. Et est sensus: Nominis Christi in omni loco bonus odor sumus Deo, et praedicationis nostrae longe lateque spirat fragrantia. Sed quia homines suo arbitrio derelicti sunt: neque enim bonum necessitate faciunt, sed voluntate, ut credentenoster, qui per se bonus est, uirtute eorum et uitio, qui suscipiunt siue non suscipiunt, in uitam transit aut mortem, ut, qui crediderint, salui fiant, qui non crediderint, pereant. nec hoc mirandum de apostolo, cum etiam de domino legerimus: ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum et in signum, cui contradicetur, solisque radios tam munda lo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterea uale faciens troianis siue troadensibuis ꝓfectus est macedoniã
ut inueniret ibi tytum: & haberet interp̃tationis euangeliiq solatiũ.
quem intelligimus non ibi reꝑtum. sed post tribulationes & ꝑsectitio¬
nes apłi suꝑuenisse. Prius ergo quam ueniret tytus multa ppesstis. agi
gratias omnipotenti deo in xp̃o iħu quem gentibus p̃dicabat: quod dig¬
num se elegerit in quo ageret triumphum filĩ sti. Triumphasadei est¬
passio. passio martyrum ꝓ xp̃i nomine crtoris efftisio: & inter tormenta
leticia. Cum enim quis uiderit tanta ꝑseuerantia stare martyres atq tox¬
queri & in suis cruciatibus gloriari: odor noticiȩ dei disseminatur
ingentes. & stibit tacita cogitatio quod nisi uerũ esset euangelium. numꝗͣ
sanguine defenderetur. Neq enim delicata & diuitiis studens ac sectira
confessio est: sed in carceribus. in plagis. in ꝑsecutionibus. in fame & nudita¬

Expanded text:
propterea ualefaciens Troianis siue Troadensibus profectus est Macedoniam, propterea ualefaciens Troianis siue Troadensibus profectus est Macedoniam, ut inueniret ibi Titum et haberet interpretationis euangeliique solacium, quem intellegimus non ibi repertum, sed post tribulationes et persecutiones apostoli superuenisse. prius ergo, quam ueniret Titus, multa perpessus agit gratias omnipotenti deo in Christo Iesu, quem gentibus praedicabat, quod dignum se elegerit, in quo egerit triumphum filii sui. tnumphus dei est passio martyrum, pro Christi nomine cruoris effusio et inter tormenta laetitia. cum enim quis uiderit tanta perseuerantia stare martyres atque torqueri et in suis cruciatibus gloriari, odor notitiae dei disseminatur in gentes et subit tacita cogitatio, quod, nisi uerum esset euangelium, numquam sanguine defenderetur. neque enim delicata et diuitiis studens ac secura confessio est, sed in carceribus, in plagis, in persecutionibus, in fame et nudita
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quo intelligimus ꝓ necesfitate rerum: diuersis eum usum inter¬
pretibus. Ergo paulus aplr̃ contristatuꝵ quia predicationis sue in
p̃sentiarum fistulam organumq ꝑ quod xp̃o caneret non inuetierat
perrexitq in macedoniam apapho apparuerat enim ei ura macedo
dicens. transiens adiuua mos: ut ibi inueniret tytum & uisitaret fr̃s
uel ꝑsecutiombus ꝓbareti: hoc est enim quod dicit. Deo autẽ gratias
qui semꝑ triumpbat nos in xp̃o iħu pro eo quod est triumpbat de
nobis. siue triumphum suum agit ꝑ nos qui in alio loco dixerat specta¬
culum facti sumus mundo. & angłis & hominibus. Deniq narrat in
consequentibus. Nam cum uenissemts macedoniam. nullam requiẽ
habuit caro nr̃a. sed omnem tribulationem passi foris pugne intus ti¬
mores. S qui consolatur humiles: consolatus est nos detis maduentu
tyti. Non solum autẽ in aduentu eius: sed etiam in solatio. Ergo

Expanded text:
ex quo intellegimus pro necessitate rerum diuersis eum usum interex quo intellegimus pro necessitate rerum diuersis eum usum interpretibus. ergo et Paulus apostolus contristatur, quia praedicationis suae in praesentiarum fistulam organumque, per quod Christo caneret, non inuenerat, perrexitque in Macedoniam-apparuerat enim ei uir Macedo dicens: transiens adiuua nos —, ut ibi inueniret Titum et uisitaret fratres uel persecutionibus probaretur. hoc est enim, quod dicit: deo autem gratias, qui semper triumphat nos in Christo Iesu — pro eo, quod est: \'triumphat de nobis\' siue \'triumphum suum agit per nos\' —, qui in alio loco dixerat: spectaculum facti sumus mundo et angelis et hominibus. denique narrat in consequentibus: nam cum uenissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra, sed omnem tribulationem passi. foris pugnae, intus timores. sed, qui consolatur humiles, consolatus est nos deus in aduentu Titi, non solum autem in aduentu eius, sed etiam in solacio. ergo
Abbreviated transcription (Latin):
latio: & que requies sp̃ui in presentia tyti: Quem quia non inue¬
nit. uale faciens eis : ꝓfectus est in macedoniam. Aliquotiens dixi¬
mus apłm paulum uirum fuisse doctissimum & eruiditum ad pe¬
des gamalyhel. qui in apłõrum actibus concionatur & dicit. Et nẽ
quid habetis cum hominibus istis : Si enim a deo est: stabit.si ex
homimbus destruetur. Cumq haberet scãrum scientiam scͥptu¬
rarum. & sermonis diuersarumq linguarum gratiam possideret¬
unde ipse głatur in dño & dicit: gratias ago deo quod omnium eoꝵ
linguis magis loquor. diuinorum sensium maiestatem digno non
poterat greci eloquiĩ explicare sermone. Habet ergo tytum inter¬
pretem sicut & beatus petrus marcum: cuiis euangeliam petro nar¬
rante & illo scribente compositum est. Deniq & due epłẽ que ferũ.
tur petri:. stilo inteꝵ se & caractere discrepant structuraq uerboꝵ.

Expanded text:
latio et quae requies spiritui in praesentia Titi, quem quia non inuelatio et quae requies spiritui in praesentia Titi, quem quia non inuenit, ualefaciens eis profectus est in Macedoniam ? aliquotiens diximus apostolum Paulum uirum fuisse doctissimum et eruditum ad pedes Gamalihel, qui in apostolorum Actibus contionatur et dicit: \'et nunc quid habetis cum hominibus istis? si enim a deo est, stabit, si ex hominibus, destruetur\'. cumque haberet sanctarum scientiam scripturarum et sermonis diuersarumque linguarum gratiam possideret-unde ipse gloriatur in domino et dicit: gratias ago deo, quod omnium eorum magis linguis loquor —, diuinorum sensuum maiestatem digno non poterat Graeci eloquii explicare sermone. habebat ergo Titum interpretem sicut et beatus Petrus Marcum, cuius euangelium Petro narrante et illo scribente conpositum est. denique et duae epistulae, quae feruntur Petri, stilo inter se et caractere discrepant structuraque uerborum;
Abbreviated transcription (Latin):
edor sumtis deo in his qui salui fitint. & in his qui pereant alis.
quidem odor mortis in mortem. alg̃s odor uite in iutam. & ad hȩc
quis tam idoneus: Non enim sumus ficut plarim ueneli capleg
uerbum dei. sed ex sinceritate sicut ex deo coram deo in xp̃o loqui¬
mule .i Narrat corithãs qtie fecerit. que passus sit. & qtiomodo m
cunctis deo gratias agat: ut sub exemplo sui illos ꝓuocet ad certandum.
Ueni inquit traadem quȩ p̾us troia appellabatar: ut in euangłium xp̃i
in asia predicarem. Cumq michi ostium apertum esset in dño. hoc est
plurimi credidissent. siue ꝑ signa atq uirtates que in me oꝑabatur
uetis. spes esset nascentis ecclẽ fidei & in dño succrescentis: non habui re¬
quiem sp̃ui meo. hoc est separatam consolationem inuenire non
potui. eo quod tytum fratrem meum non inueneri. siue quẽ
ibi reperiendum putabam: siue quem ibi audieram degere. uel
qui illuc uenturum esse se dixerat. Que autẽ fuit tanta conso¬

Expanded text:
in his, qui pereunt, aliis quidem odor mortis in mortem, aliis odor uitae in uitam. et ad haec quis tam idoneus? non enim sumus sicut plurimi uenditantes uerbum dei, sed ex sinceritate, sed sicut ex deo coram deo in Christo loquim ur. narrat Corinthiis, quae fecerit, quae passus sit et quomodo in cunctis deo agat gratias, ut sub exemplo sui illos prouocet ad certandum. \'ueni\', inquit, \'Troadem, quae prius Troia appellabatur, ut euangelium Christi in Asia praedicarem. cumque mihi ostium apertum esset in domino, hoc est plurimi credidissent, siue per signa atque uirtutes, quae in me operabatur deus, spes esset nascentis fidei et in domino succrescentis, non habui requiem spiritui meo, hoc est speratam consolationem inuenire non potui, eo quod Titum, fratrem meum, non inuenerim siue, quem ibi repperiendum putabam, siue, quem ibi audieram degere, uel. qui illuc uenturum esse se dixerat\'. quae autem fuit tanta conso
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ tuum ne auferas a me. Et danhel sp̃m dei habuisse narratur.
Et datud in sp̃u loquitur dixisse dñm dño suo. sede adextris meis.
donec ponam immicos tuos scabellum pedum tuoꝵ. Nec sine sp̃ti
sancto ꝓphetarunt ꝓphete: & uerbo dñi celi firmati sunt. & sp̃u oris
eius om̃nis uirtus eorum. Et quicquid patris & filiĩ est hoc idem
& sp̃c sc̃ĩ est. Et ipse sp̃c sc̃s cum mittatur a patre & ꝑ filio ueniat:
in alio atq in alio loco sp̃c dei patris & xp̃i sp̃c appellatus. Llnde

Expanded text:
Sanctum tuum ne auferas a me . Et Daniel Spiritum Dei habuisse narratur: Sanctum tuum ne auferas a me . Et Daniel Spiritum Dei habuisse narratur: et David in spiritu loquitur, dixisse Dominum Domino suo, sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos, scabellum pedum tuorum . Nec sine Spiritu sancto prophetauerunt prophetae et uerbo domini caeli firmati sunt et spiritu oris eius omnis uirtus eorum; et, quicquid patris et filii est, hoc idem et spiritus sancti est et ipse spiritus, cum mittatur a patre et pro filio ueniat, in alio atque alio loco spiritus dei patris et Christi spiritus appe
Abbreviated transcription (Latin):
Iuca euangelista narrante quod apłi acceperuit. quod ꝓmissum ẽ:¬
t
id multo post tempore in sc dicere fuisse completum. Apłis enim ꝑ¬
misscm est. ego mittam sponsionem patris mei in uos: &uos sedete
in ciuitate quo adusq induamin uirtute ex alto. & exurgens in
aplõs insufflauerit. & non in montanum. pryscillam & maximillam
nueritis retenta sunt. Apłis in quam precepit ne recederent ab¬
hierosolimis. s expectarent ꝓmissionem patris. & postea quod ꝓmis¬
sum est. explectm legimus. Repleti stnt omnes sp̃u sancto. &ceper̃
loqui aliĩs linguis: ꝓut sp̃c sanctus dabat eloqui illis. Sp̃c enim sp̃ẽ
bis. & se ostendit esse paraclitum. qui appellatur consolator. Unde
& deus pater hoc censetur nomine:detis miserationum & totius
consolationis. Si autem & pater consolator. &o filius consolator. cospc̃
tis oc consolatoris est nomen. ergo & tina natura est. Hic sp̃c sc̃s ñ

Expanded text:
Luca euangelista narrante, quod apostoli acceperint, quod promissum esLuca euangelista narrante, quod apostoli acceperint, quod promissum est, id multo post tempore in se dicere fuisse conpletum. apostolis enim promissum est: ego mittam sponsionem patris mei in uos et uos sedebitis in ciuitate, quoad usque induamini uirtutem ex alto, et resurgens in apnueritis, retenta sunt. ApHierosolymis, sed expectarent promissionem spiritus. et postea, quod promissum est, expletloqui variis linguis, prout Spiritus Sanctus dabat eloqui illis . Spiritus enim Sbis, et se ostendit esse Paracletum, qui appellatur Consolator. Unde et Deus Pater hoc censetur nomine, Deus miserationum, et totius consolationis . Si autem et Pater consolator, et Filius consolator, et Spiritus tis, et consolatoris est nomen, eorum et una natura est. Hic Spiritus 838 Sanctus, non s
Abbreviated transcription (Latin):
Hec est glotia de qua loquebatar in psalmo. Exurge głã mea: exur.¬
ge psalterium & cithara. Ipsaq de se respondet gloria & dispensatio
carins assumpte exurgam diluculo: ut impleatuꝵ uicesimi pͥmi psal¬
mi titulus. ꝓ assumptione matutina. Hec dicimus. non quo alium
dm̃ & alium hominem esse credamus. & duas ꝑsonas faciantis i
uno filio dei fictit noua heresis calumpinatuꝵ. sed unus atqu at q¬
idem filius dei & filitis hominis est & quioqͥd loquitur aliud rescant¬
mus ad diuinam eĩ głãm aliud ad nr̃am salitem. ꝓ quibus non rapniã
arbi tr̃aliu est esse se equalem deo. sed semctipsum exmaniuit formã
serulsadeipiens. factus obediens patri usq ad mortem. &e moitesi ct¬
cis. oo uerbum caro factum est & habitauit in nobis. Miror. autem
montanum & insanas feminas eius ab ortitios ꝓphetas. dño ꝓmitten¬
te atq dicente. uado &c alium paraditum mittam tiobis: & postea

Expanded text:
haec est gloria, de qua loquebatur in psalmo: exsurge, gloria mea, exsurhaec est gloria, de qua loquebatur in psalmo: exsurge, gloria mea, exsurge, psalterium et cithara. ipsaque de se respondit gloria et dispensatio carnis adsumptae: e xsurgam diluculo, ut impleatur uicesimi primi psalmi titulus: pro adsumptione matutina. haec diciDeum, alium hominem esse credamus, et duas personas faciamus in uno Filio Dei, sicut nova haeresis calumniatur; sed unus atque idem Filius Dei et filius hominis esset. Quidquid loquitur aliud referimus ad divinam ejus gloriam, aliud ad nostram salutem, pro quibus non copinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinaniviit factus oboediens patri usque ad mortem et mortem crucis. et uerbum caro factum est et habitauit in nobis. miror autem Montanum et insanas feminas eius, abortiuos prophetas, domino promittente atque dicente: uado et alium paracletum mittam uobis et postea
Abbreviated transcription (Latin):
totus in aplie morabatimr. Quamobrem det̾rent᷑ ad passionem eius
& negant: & xp̃m nescire se uirant. Postqͣ autẽ baptizantur in sp̃u
sc̃o. & esfunditim in eis sp̃c sc̃i gratia. tunc libere loctintur ad pͥnci¬
pesitideoꝵ. Obedire deo magis oportet an hominibus: Mortuos ftis¬
citant. inter. flagella letantur: fundunt sanguinem. & suis suppliciis
coronantur. Nondum ergo erat in apłis spẽ. nec de uentre eorum
fluchant gratiȩ sp̃uales: quia dñs necdum fuerat glorificatus. Que
sit autẽ głia: ipse in euangelio loquittꝵ. Pater glorisica me. gloria
quam apud te habui pͥusquã mundus esset. Gloria saliatoris pati¬
builum est triumphantis. Crucisigitur ut homo. glorificat᷑ ut ds̃.
Demq sol fugit. luna mutat᷑ in sanguinem &o t̾remotus insolito mo¬
re contremiscit: aꝑiintur inferi. mortui ambulant saxa rumptint᷑.

Expanded text:
totus in apostolis morabatur. quam ob rem deterrentur ad passionem eius totus in apostolis morabatur. quam ob rem deterrentur ad passionem eius et negant et Christum nescire se iurant. postquam autem baptizantur in spiritu sancto et effunditur in eos spiritus sancti gratia, tunc libere loquuntur ad principes Iudaeorum: oboedire magis deo oportet an hominibus? mortuos suscitant, inter flagella laetantur, fundunt sanguinem et suis suppliciis coronantur. nondum ergo erat spiritus in apostolis nec de uentre eorum fluebant gratiae spiritales, quia dominus nec- J dum fuerat glorificatus. quae sit autem gloria, ipse in euangelio loquitur: pater, glorifica me gloria, quam apud te habui prius, quam mundus esset. glona saluatoris patibulum triumphantis est. crucifigitur ut homo, glorificatur ut deus. denique sol fugit, luna mutatui in sanguinem, terra motu insolito contremiscit, aperiuntur inferi, mortui ambulant, saxa rumpuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum autẽ tradent uos. nolite cogitare quomͦ aut quid loqtia¬
mnni: dabitur enim uob̾ in illa hora quid loquamin. Non enĩ
uos estis qui loquimini. sed sp̃c patris ar̃i qui loquitar in nobis.
Ego audacter  tota libertate ꝓnuntio. ex eo tempore quo aplĩ
dño crediderunt. semꝑ eos habuisse sp̃m scm nec potuisse signa fac̾e̾
absq sp̃c sc̃i gratia: sed ꝓ modulo atq mensura unde saltrator clama-¬
bat in templo dicens. Qui sitit ueniat ad me & bibat. Qui credit in
me sicut dicit scͥptura: slumina de uentre eiꝰ fluent aque uiue. Hoc
autẽ dixit de spũ quem accepturi erant credentes in eum. Et in co-¬
dem loco infert. Nondum enĩ erat sp̃c datus: quia iħc nondum fue-¬
rat glorificatus. Non quo non esset sp̃c sanctus dicente dño saluatore.
si autẽ ego in sp̃u sancto eitio demonia: sed qui erat in dño necdum

Expanded text:
cum autem tra dent uos, nolite cogitare, quomodo aut quid loquacum autem tra dent uos, nolite cogitare, quomodo aut quid loquamini; dabitur enim uobis in illa hora, quid loquamini. non enim uos estis, qui loquimini, sed spiritus patris uestri, qui loquitur in uobis. ego audacter et tota libertate pronuntio ex eo tempore, quo apostoli domino crediderunt, semper eos habuisse spiritum sanctum nec potuisse signa facere absque spiritus sancti gratia, sed pro modulo atque mensura. unde saluator clamabat in templo dicens: qui sitit, ueniat ad me et bibat. qui credit in me, sicut dicit scriptura, flumina de uentre eius fluent aquae uiuae. hoc autem dixit de spiritu, quem accepturi erant credentes in eum. etin eodem loco infert: nondum enim erat spiritus datus, quia Iesus nondum fuerat glorificatus, non quo non esset spiritus sanctus dicente domino saluatore: si autem ego in spiritu sancto eicio daemonia, sed, qui erat in domino, necdum
Abbreviated transcription (Latin):
repletur sp̃u sancto eccłã. ut gratia eius atq feruore omnia creden.¬
se chyxcrat p̃dicatura xp̃m lingua sanettr. Non gͦ iobs lucasq dis¬
cordant. ut quod ille pͥma resur rectionis die datum esse significat.
hic die quinquagesimo uenisse descͥbat. s ꝓuectus apłicus est it qͥ
pͥmum remittendoꝵ pectatoꝵ grãm acceꝑant. postea acceperint
oꝑationes uirtutum & cuncta donationũ genera que ab apłõ de-¬
scripta cominemoratumus. & quod magis necessarium erat diu̾a¬
tatem linguarum uniuersaruniq gentium: ut annuntiattiri.¬
xp̃m nullo egerent interp̃te. Unde & in lycaonia cum audinec̃
patilum & barnabam loqtui linguis suis.deos in homines conuer.¬
sos esse credebant. Et reuera indum̃tum uirtutis sp̃c sancti gr̃a
est. quam possidentes uidicum tribunalra & regum. purpuras
non timebant. ꝓmiserat enim dñs pͥusqͣ pateretu & dixerat.

Expanded text:
repletur Spiritu Sancto Ecclesia, ut gratia ejus, atque fervore, omnium credenrepletur Spiritu Sancto Ecclesia, ut gratia ejus, atque fervore, omnium credense dixerat, praedicatura Christum lingua sanetur. non ergo Iohannes Lucasque discordant, ut, quod ille prima resurrectionis die datum esse significat, hic die quinquagesimo uenisse describat, sed profectus apostolicus est, ut, qui primum remittendorum peccatorum gratiam acceperant, postea acciperent operationes uirtutum et cuncta donationum genera, quae ab apostolo descripta memorauimus, et — quod magis necessarium erat — diuersitatem linguarum uniuersarumque gentium, ut adnuntiaturi Christum nullo egerent interprete. unde et in Lycaonia, cum audissent Paulum et Barnaban loqui linguis suis, deos in homines conuersos esse credebant. et re uera indumentum uirtutis spiritus sancti gratia est, quam possidentes iudicum tribunalia et regum purpuras non timebant. promiserat enim dominus, priusquam pateretur, et dixerat:
Abbreviated transcription (Latin):
ignis. seditq suꝑ singulos eorum. Et repleti sunt omnes sp̃u sancto
& cepertint loqui aliĩs linguis. ꝓut sp̃c sanctus dabeto eloqui illis.
Tunc completum est illud quod legitur in iohel. Et erit in nouis¬
simis diebiis dicit dñs effundam de sp̃u meo suꝑ omnem carnem.
& ꝓphetabunt filii ur̃i & filiȩ ur̃e:  uiuenes ur̃i uisiones uidebt̃.
uerbum autem effusionis significat gratie largitatem: & idipsũ
sonat quod dñs reꝓmiit. Llos autẽ baptizabimini sp̃u sco non post
multos hos dies. In tantum enim sp̃ii sancto baptizati sunt. ut re¬
pleretur tota domus ubi erant sedentes: & ignis sp̃c sc̃i stationem
in eis inueniret optatam. lingnasq dituderet. & scdm̃ ysaiam qͥ
imunda labia habere se dixerat purgaret labia eorũ. ut euange.¬
lium xp̃i purius predicarent. Et in ysaia quidem suꝑ liminare
templi dicitur fuisse cõmotum: & repleta ẽ ominis donits fumo.
id est̾ errore & tenebris ueriq ignorantia. In pͥncipio autẽ euangelis

Expanded text:
orum et repleti sunt omnes spiritu sancto et coeperunt loqui aliis linguis, prout spiritus sanctus dabat eloqui illis. tunc conpletum est illud, quod legitur in Iohel: et erit in nouissimis diebus, dicit dominus, effundam de spiritu meo super omnem carnem et prophetabunt filii uVerbum autem effusionis significat gratiae largitatem, et idipsum sonat, quod Dominus repromisit: Vos autem baptizabimini Spiritu Sancto non post multos hos dies . In tantum enim Spiritu Sancto baptizati sunt, ut repleretur tota domus, ubi erant sedentes: et ignis Spiritus Sancti stationem in eis inveniret optatam, linguasque divideret; et secundum Isaiam, qui immunda labia habere se dixerat, purgaret labia eorum, ut Evangelium Christi purius praedicarent. Et in Isaia quidem superliminare Templi dicitur fuisse commotum; et repleta est omnis domus fumo, id est, errore, et tenebris, verique ignorantia. In principio autem Evangelii