comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nulla suꝑborum iniquitate at.¬
temptatam ait. Suꝑbi inque
agebant nimis. Non solum ini¬
quitatem agentium: sed etiã
nuniam iniquitatem pariter
declarauit. que conuenerit suꝑ¬
bis. Quorum ne aliquo tempta¬
retur contagio: atidi alibi dicẽ.¬
tem. Suꝑbo oculo & in satiabi
corde : cum hoc non edebam.
Itaq qm̃ quanta uis mali in
suꝑbis esset expresserat: quẽ.¬
admodum uinceretur debuit
nos docere. Meritoq quasi bo¬
nus doctor demonstrat reme-¬
dium: qui exaggerauit uene¬
num. Audi ergo quomͦ exclu¬
das uirtis suꝑbie. A lege inqͥt
tua non declmaiti. Lex igitur
dei sola potest suꝑbiȩ uirus hebe¬
tare: quȩ informatuit uirum
deuotiomi deditum. quali se
regere debeat cautione. Mul¬
ti enim non solum alien a fide.
s etiam qui uidentur non me¬
diocria scripturarum p̃cepta
gustasse. temptari solent pros¬
ꝑis suꝑborum successibus iuidẽ¬
tes eos qui p̃tiaricantur legem
impietatis arbitros. arrogant

Expanded text:
nulla superborum iniquitate adnulla superborum iniquitate adtemptatam ait: superbi inique agebant nimis. non solum iniquitatem agentium, sed etiam nimiam iniquitatem pariter declarauit, quae conueniret superbis. quorum ne aliquo temptaretur contagio, audi alibi dicentem: superbo oculo et insatiabili corde, cum hoc non edebam. Itaque quoniam, quanta uis mali in superbia esset, expresserat, quemadmodum uinceretur debuit nos docere meritoque quasi bonus doctor demonstrat remedium qui exaggerauit uenenum. audi ergo, quomodo excludas uirus superbiae: a lege, inquit, tua non declinaui. lex igitur dei sola potest superbiae uirus hebetare, quae informauit uirum deuotioni deditum, quali se regere debeat cautione. multi enim non solum alieni a fide, sed etiam qui uidentur non mediocria scripturarum praecepta gustasse, temptari solent prosperis superborum processibus, uidentes eos, qui praeuaricantur legem, impietatis arbitros, adrogantes,
Abbreviated transcription (Latin):
meum suꝑ nubes. & ero similis
altissimo: consortiis excidit ange¬
lorum. Cuius criminis digna
mercede damnatts. hominem
fibi participem requisiuit: in
quem consortium sue transfun¬
deret offense. Quid gͥ hoc pec¬
cato potest esse de terius. quod
a dei cepit inuria ͤ Ideoq scͥp-¬
tura dicit. Dñs suꝑbis resistit.
Tanquam sue contumelie ꝓpul¬
sator. ueluti quoddam suscepit
aduersus suꝑbiam spetiale cer¬
tamen: tanquã dicat. Meus iste
aduersarius est qui me lacessit:
michi debetur ista congressio.
Vnde & apls multiplicis culpe
materiam esse suꝑbiam decla¬
rauit. dicens de heretico. quia
guescens circa questiones & pug¬
nas uerborum: ex quibus ornin¬
tur inuidie. contentiones sacri-¬
legia. suspitiones male. conflicta¬
tiones hominum mente corrup¬
torum. & aueritate alienorum
existimantium questum esse
pietatem. Quantorum itaq ex.¬
presfit causam esse delictorum
suꝑbiam. Unde dauuid cõmen¬
dare uolens deuotionem suam:

Expanded text:
meum super nubes et ero similis meum super nubes et ero similis altissimo, consortiis excidit angelorum; cuius criminis digna mercede damnatus hominem sibi participem requisiuit, in quem consortium suae transfunderetur offensae. Quid igitur hoc peccato potest esse deterius, quod a dei coepit iniuria ? ideoque et scriptura dicit: dominus superbis resistit. tamquam suae contumeliae propulsator ueluti quoddam suscipit aduersus superbiam speciale certamen, tamquam dicat: \'meus iste aduersarius est, qui me lacessit; mihi debetur ista congressio\'. unde et apostolus multiplicis culpae materiam esse superbiam declarauit dicens de haeretico, quia guescens circa quaestiones et pugnas uerborum, ex quibus oriuntur inuidiae, contentiones, sacrilegia, suspiciones malae, conflictationes hominum mente corruptorum et a ueritate alienorum, existimantium quae stum esse pietatem. quantorum itaque expressit causam esse delictorum superbiam! unde Dauid commendare uolens deuotionem suam
Abbreviated transcription (Latin):
citudines. in confiderationes.
actusq nr̃os. ut alloquiis scͥptu¬
rarum facta nr̃a conueniant.
nec aserie p̃ceptorum celestiũ.
actus nr̃ discordare udeatur
quo possimus & nos dicere. qm̃
eloquium tuum uiuificauit
nos. Tertius uersus est. Suꝑbi
inique agebant nimis: a lege
autẽ tua non declinaui. Maxi¬
mum peccatum in homine suꝑ-¬
bia est: quandoquidem inde
manauit nr̃i origo delicti. Hoc
telo nos pͥmum diabolus uulne¬
rauit & ꝑculit. Nam nͥ hoc
serpentis ꝑsuasione deceptus
sicut deus esse uoluisset. & ue-¬
rum falsumq cognoscere quod
penitus discernere humana
fragilitate non poterat. ideoq
quod sequeret᷑ acciꝑet. & teme-¬
raria usurpatione de illa sede¬
paradysi decideret: nisi in quã
homo suis non contentus finbꝰ
interdicta temerasset. numquiã
feralis culpe ad nos transisset he¬
reditas. Et quid de homine
dicamr: Ipse diabolus ꝑsuiꝑbiã.
nature sue amisit gratiam. De¬
niq dum dicit. ponam thronũ

Expanded text:
citudines, considerationes citudines, considerationes actusque nostros, ut alloquiis scripturarum facta nostra conueniant nec a serie praeceptorum caelestium actus noster discordare uideatur, quo possimus et nos dicere, quoniam eloquium tuum uiuificauit nos. Tertius uersus est: superbi inique agebant n nimis, a lege e aut e m tua non de cl i n a u i. maximum peccatum in homine superbia est, quandoquidem inde manauit nostri origo delicti. hoc telo nos primum diabolus uulnerauit et perculit. nam nisi homo serpentis persuasione deceptus sicut deus esse uoluisset et uerum falsumque cognoscere, quod penitus discernere humana fragilitate non poterat ideoque quid sequeretur acceperat, ne temeraria usurpatione de illa paradisi sede decideret, nisi, inquam, homo suis non contentus finibus interdicta temerasset, numquam feralis culpae ad nos transisset hereditas. et quid de homine dicam ? ipse diabolus per superbiam naturae suae amisit gratiam. denique dum dicit: ponam thronum
Abbreviated transcription (Latin):
Humiliatur enim anma nr̃a
dum traditur temptatori. du¬
ris examinantła laboribus. ut
luctetur. & certet: congressum
contrarie experiens potestatis.
S in his temptationibus: uiui¬
ficatur alloquio dei. Hec ẽ enĩ
anume nr̃e uitalis substantia:
qua alitur. et pascitur. & guber¬
natur. Hec quicquã ẽ aliud. qd̃
uitiere faciat rationabilem ani¬
mam: quã alloquium dei. Sĩc
enum augetur sermo dei in ani-¬
ma nr̃a dum suscipit᷑. dum in-¬
telligitur. dum comp̃hendituꝵ:
ita etiam uita eiꝰ auget᷑. Et
quemadinodum econtrario al-¬
loquium dei deficit in anima
nr̃a: ita & incurrit eiꝰ uita de¬
fectum. Itaq ut connexio ista
anime & corporis nr̃i. sp̃u uita¬
li aminatur. atq alitur. & de¬
netur: ita uerbo dei & spirita¬
li gratia. anima nr̃a uitificat᷑.
llnde omni genere studere de-¬
bemus. ut reliqua omnia post¬
habentes. congregemus nobis
alloquia dei & congeramus in
pͥncipale nr̃m in sensus. in solli¬

Expanded text:
humiliatur enim nostra anima, humiliatur enim nostra anima, dum traditur temptatori duris examinanda laboribus, ut luctetur et certet, congressum contrariae experiens potestatis. sed in his temptationibus uiuificatur alloquio dei; haec est enim animae nostrae uitalis substantia, qua alitur et pascitur et gubernatur, nec quicquam est aliud quod uiuere faciat rationabilem animam quam alloquium dei. sicut enim augetur sermo dei in anima nostra, dum suscipitur, dum intellegitur, dum conprehenditur, ita etiam uita eius augetur, et quemadmodum e contrario alloquium dei deficit in anima nostra, ita et incurrit eius uita defectum. itaque ut conexio ista animae et corporis nostri spiritu uitali animatur atque alitur et tenetur, ita uerbo dei et spiritali gratia anima nostra uiuificatur. unde omni genere studere debemus, ut reliqua omnia posthabentes congregemus nobis alloquia dei et congeramus in principale nostrum, in sensus, in solli
Abbreviated transcription (Latin):
letur accipe. Quis nos seꝑabit
inquit a dilectione xp̃i : Tri¬
bulatio an angustia. an ꝑsect¬
tio. an fames. an periculum
an gladius: Sicut scͥptum ẽ.
quia ꝓpter te morti tradimi
tota die: estimati sumus ut
oues occisionis. Et qua ratione
illa pacienter tolerari possint:
addidit. Sed in his omnibus
suꝑamus: ꝓpter eum qui nos
dilexit. Ergo siquis uult adu̾¬
sa suꝑare. si est ꝑseccitio. si est
periculum. si mors. si egrittido
gratuis. si inctirsus latrontim.
facultatum ꝓscriptio: si quicqͥd
eorum que putantur in isto se-¬
si sit spes que consoletur. Nam
& si illa acciderint: tam̃ gra¬
tua esse non possunt. dicenti
estimo enim quod indigne fc̃
passiones huitis temporis. ad fu¬
turam glorram. Quisquis enim
meliora sperat. numquã leuioribꝰ
srangitur. In tempore igit᷑ humi¬
litatis nr̃e. spes consolataria ẽ:
que non confundit. Tempus
autẽ temptationtm: tempus
humilitatis anime nr̃e arbitror.

Expanded text:
letur, accipe: quis nos separabit, letur, accipe: quis nos separabit, inquit, a dilectione Christi? tribulatio an angustia an persecutio an fames an periculum an gladius? sicut scriptum est, quia propter te morti tradimur tota die; aestimati sumus ut oues occisionis. et qua ratione illa patienter tolerari possint, addidit: sed in his omnibus superamus propter eum qui nos dilexit. ergo si quis uult aduersa superare, si est persecutio, si est periculum, si mors, si aegritudo grauis, si incursus latronum, si facultatum proscriptio, si quicquid eorum quae putantur in isto adusi sit spes quae consoletur. nam etsi illa acciderint, tamen grauia esse non possunt dicenti: existimo enim quod indignae sint passiones huius temporis ad futuram gloriam. quisquis enim meliora sperat, numquam leuioribus frangitur. In tempore igitur humilitatis nostrae spes consolatoria est quae non confundit; tempus autem temptationum tempus humilitatis animae nostrae arbitror.
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt: ceterum siquis infor-¬
mationem cuitsq hominis
considerat. potest leuitis com¬
munia ꝓmissa libare. sicut ha-¬
bes. Dat̾e leui uiros eiꝰ: date
leui manifestos eiꝰ. Potest etrã
popłi credentis electis alloqui¬
um istuid aptari: cui ꝑ typũ
ioseph pͥmo in typo enis nomi¬
nis. deinde ꝑ tribum in primȩ
electionis heredes transfuisa est
diuina ꝓmissio dicente moyse.
Primogenitus tauri: dectis eiꝰ
cormua eius. In ipsis gentes uen¬
tilabit simul: usq ad sumita¬
tem terre. llincum enim uer¬
bum dei hoc ꝓpħatur oraculo:
toto ꝑ gentes orbe fundendum.
Hoc ergo surrecture eoclẽ pro.¬
missum. dauid uerecunduis sui.
impaciens uero cõmunis ꝓfedꝰ
morantis: exigere uidetur. Et
addidit. Hȩc me consolata est
in humilitate mea: qm̃ tierbũ
tuum uiuificauit me. Hec spes
que uerbo tuo obuenit michi
consolata est: ut tolerarem acer¬
ba p̃sentium. dum facit & fi¬
deles futuris. Quomͦ nos conso¬

Expanded text:
ta sunt. Ceterum si quis inforta sunt. Ceterum si quis informationem cuiusque hominis considerat, potest leuitis communia promissa librare, sicut habes: date Leui uiros eius, date Leui manifestos eius; potest etiam populi credentis electis adloquium istud aptare, cui per typum Ioseph primo in tribum eius nominis, deinde per tribum in primae electionis heredes transfusa est diuina promissio, dicente Moyse: primogenitus tauri decus eius. cornua unicornui cornua eius; in ipsis gentes uentilabit simul usque ad summitatem terrae; unicum enim uerbum dei hoc prophetatur oraculo toto per gentes orbe fundendum. hoc ergo surrecturae ecclesiae promissum Dauid uerecundus sui, inpatiens uero communis profectus morantis exigere uidetur. Et addidit: haec e c me consolata est in humilitate mea, quoniam uerbum tuum uiuificauit me. haec est spes, haec, quae uerbo tuo obuenit mihi, consolata est me, ut tolerarem acerba praesentium, dum facit et fidere futuris. quomodo nos conso
Abbreviated transcription (Latin):
iuirtutibus p̃mia. bene certatie
rit. remunerationis fructum¬
expectet: quin etiam exigat.
sicut habes scͥptum. Certamen¬
bonum certatu. cursum consũ¬
matti. reposita est mͥ corona iusti¬
cie. Non enim arrogans usur¬
patio. sed fidelis: quia uerum
dm̃i non posse fallere confitet᷑.
Ideoq ammonet & dauid di-¬
cens. ut meminerit dñs uer-¬
bi sui. quo nos ad sꝑandum
ꝓuocat. ut terrenis renuntie.¬
mus: inhereamus celestibus.
Dicit ergo dauid. Certamen
certatus sum. brauium peto
uerbi tui quod ꝓmifisti michi.
Memor esto ꝓmissorum tuorũ.
que spopondisti seruo tuo. Non
ufurpatorie sꝑaui. quȩ ut spe-¬
rarem ipse fecisti. Seruus sum:
expecto alimentum a dño. Mi-¬
les sum: exigo ab imꝑatore sti¬
pendium. Llocatus sum: expec-¬
to ab inuitante ꝓmissum. ue¬
recunde autẽ auctoritatem
sue fidei demꝑauit dicendo se
seruum: qr oculi seruorum in
manibus dñorum sciorum. Hȩc
ex ꝑsona dauid ꝓpͥa bene ꝓmp-¬

Expanded text:
uirtutibus praemia, bene certauerit, uirtutibus praemia, bene certauerit, fructum remunerationis expectet, quin etiam exigat, sicut t habes scriptum: certamen certaui, cursum consummaui; reposita est mihi corona iustitiae. non enim arrogans usurpatio, sed fidelis, quia uerum deum non posse fallere confitetur. ideoque admonet et Dauid dicens, ut meminerit dominus uerbi sui, quo nos ad sperandum prouocat, ut terrenis renuntiemus, inhaereamus caelestibus. Dicit ergo Dauid: \'certamen certatus sum; brauium peto uerbi tui quod promisisti mihi. memor esto promissorum tuorum quae spopondisti seruo tuo. non usurpatorie speraui, quae ut sperarem ipse fecisti. seruus sum, expecto alimentum a domino; miles sum, exigo ab imperatore stipendium; uocatus sum, postulo ab inuitante promissum\'. uerecunde autem auctoritatem suae fidei temperauit dicendo se seruum, quia oculi seruorum in manibus dominorum suorum. haec ex persona Dauid propria bene promp
Abbreviated transcription (Latin):
mea. qm̃ dilexisti me in his. et
minorata sunt minima in cons¬
pectu tuo dñe. & locutus es pro
domo seruitui in longinquo. et
infra.ait. & nunc dñe. meus dñe.
tues detis & uerba tua funt ue¬
ra. & locutus es ꝑ sertio tuo bona
hec. & nunc incipe benedicere
domum serui tui. ut sim in eter¬
num in conspectu tuo. qm̃ tudo¬
mine. meus dñe locuttis es a be¬
nedictione tua. benedicetur do-¬
mus sertutui in eternum: hoc
gͥ responso & aliis tiocatus datuid
sperare ñ desunt. & ꝓpħĩce fidei
auctoritate conuenit dñm. ut
menuinerit ꝓmissorum suorum
quorum immemor esse non sole¬
at. Sanctis enim quodcumq
spoponderit implere consueuit:
nr̃artim immemor iniquitatũ.
suarum ñ immemor sponsionũ.
Deniq scͥptum ẽ. Ego suim. ego
stim qui deleo iniquitates tuas.
& memor non ero: tu autẽ me¬
mor esto. & iudicemur. Ulult
obliuisci quectimq minitatus
fuerit peccatoribus: si uias ali¬
quando conuertant. llult etiam

Expanded text:
mea, quoniam dilexisti me in his? et mea, quoniam dilexisti me in his? et memorata sunt minima in conspectu tuo, domine, et locutus es pro domo serui tui in longinquo, et infra ait: et nunc, domine meus domine, tu es deus et uerba tua sunt uera et locutus es pro seruo tuo bona haec. et nunc incipe benedicere domum serui tui, ut sim in aeternum in conspectu tuo, quoniam tu, domine meus domine, locutus es; a benedictione tua benedicetur domus serui tui in aeternum —, hoc igitur responso et aliis uocatus Dauid sperare non desinit et propheticae fidei auctoritate conuenit dominum, ut meminerit promissorum suorum quorum inmemor esse non soleat. sanctis enim quodcumque spoponderit implere consueuit, nostrarum inmemor iniquitatum, suarum non inmemor sponsionum. denique scriptum est: ego sum ego sum, qui deleo iniquitates tuas, et memor non ero; tu autem memor esto. et iudicemur. uult obliuisci quaecumque minitatus fuerit peccatoribus, si uias aliquando conuertant, uult etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tui seruo tuo: in quo michi
spem dedisti. llerbum dei deiec-¬
tos nos atq depressos. ad celestem
g̃ãm ꝓuocat. ut desideremus eter¬
nitatem. defpitiamus presentia.
temporalium. incursionum: si
fitura & inuifibilia requiramus.
llocat gͥ nos ad se dei uerbum:
sicut habes scͥptum. uenite ad
me omnes qui laboratis & onera-¬
tiestis:. & ego uos refitiam. Ideo¬
q sequamur uocantẽ dñm iħm.
ut a secularibus ad ꝑpetua tran¬
seamts: nosq ipsos regere noue¬
rimus. Ergo datud qm̃ sepe res¬
ponsis inuitatus erat celestibus.
quibus remtinerationem fidei
meritorumq sꝑaret. forte fic̃
habes scͥptum dicente deo per
nathan ꝓpħam accepi te de oui¬
li ex uno grege ut sis in pͥncipẽ
in popłm meum ifrł. & eram de¬
cam in omnibus qrutibus ingre¬
diebaris. & exterminaui omnes
inmicos tuos a facie tua. et in¬
fra. & requiem tibi dabo ab om¬
nibuis inimicis tuis. quo respon¬
so accepto ait dauid. quid frim

Expanded text:
tui seruo tuo, in quo mihi tui seruo tuo, in quo mihi spem dedisti. uerbum dei deiectos nos atque depressos ad caelestem gratiam prouocauit, ut desideremus aeternitatem, despiciamus praesentia, temporalium incuriosi futura et inuisibilia requiramus. uocat igitur nos ad se dei uerbum, sicut habes scriptum: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam.ideoquespquamur uocantem dominum Iesum. ut a saecularibus ad perpetua transeamus nosque ipsos regere nouerimus. Ergo Dauid, quoniam saepe responsis erat inuitatus caelestibus, quibus remunerationem fidei meritorumque speraret fore-sicut habes scriptum dicente deo per Nathan prophetam: accepi te de ouili ex uno grege, ut sis in princ-ipem in populum meum Israel, et eram tecum in omnibus quibus ingrediebaris et exterminaui omnes inimicos tuos a facie tua, et infra: et requiem tibi dabo ab omnibus inimicis tuis, quo responso accepto ait Dauid: quid sum
Abbreviated transcription (Latin):
ex necessitate. Bonum nr̃m
non cum merore atq mesticia¬
fiat. s uoluntarium: quia ser¬
utis intitus facit amicus uolun¬
tarus. Nos autẽ studeamus.
ut dicatur nobis. iam non dicã
uos seruos s ainicos meos: quia
quasi amici mandatum dei ex
uoluntate fecistis. Qui autem
meditatur & diligit. & actus
suos letiat ut faciat quȩ placẽt
deo. is debet non negłigere nec
transcurrere mandata dutina.
sed exerceri. in his immorari
plurimum: iustificationes dei
crebro reuoluens sollicite m̃tis
ne duc te: alibi significat huc.
Quid sͥ uelit ista interp̃tatio.
non satis liquet: nisi forte ut
untisquisq se regat. & ipse sui
ductor sit: uel huc id est quo
littere huiꝰ uersiculi uocant.
dirigat iter. Meritoq in pͥmo
statim uersu requiem suam po¬
stulat: quia ipse littere septimꝰ
numerus est quietis. Quȩ autẽ
maior requies. quã ut in uerbo
dei requiescat: atq eius se gratia
& consolatione demulceat:
emento inquit dñe uerbi

Expanded text:
ex necessitate sit bonum nostrum, ex necessitate sit bonum nostrum, non cum maerore atque maestitia, sed uoluntarium, quia seruus inuitus facit, amicus uoluntarius. nos autem studeamus, ut dicatur nobis: \'iam non dico uos seruos, sed amicos, quia quasi amici mandatum dei ex uoluntate fecistis. qui autem meditatur et diligit et actus suos leuat, ut faciat quae placeant deo, is debet non neglegere nec transcurrere mandata diuina, sed exerceri in his, immorari plurimum. iustificationes dei crebro reuoluens sollicitae mentine \'duc te\': alibi significat huc. quid sibi uelit ista interpretatio, non satis liquet, nisi forte ut unusquisque se regat et ipse sui ductor sit: uel \'huc\', id est: quo litterae huius uersiculi uocant, dirigat iter. meritoque in primo statim uersu requiem suam postulat, quia ipse litterae septimus numerus est quietis. quae autem maior requies quam ut in uerbo dei requiescat atque eius se gratia et consolatione demulceat ? Memento, inquit, domine, uerbi
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Ideoq ait. Et meditabar
in mandatis tuis: quȩ dilexi n-¬
mis. Et leuaui mantis meas ad
mandata tua quȩ dilexi nimis.
& exercebar in iustificatiomibꝰ
tuis. Pulcherrimus ordo iste. ut
pͥmo meditemur: ut eorum p̃¬
ceptorum quȩ diligimus sit nob̃
assueta meditatio. Meditatio¬
ne enim mandatorum celestiũ:
oꝑis boni usus inolescit. Nam
sicut meditationi. uerborum fi-¬
nnis memoria est ut que medite-¬
mur uerba teneamus. sic medi¬
tationis preceptorum celestium
intentio uel finis oratio est: act᷑ͦq
directus ad implenda p̃cepta di¬
una. Quȩ nisi quis diligat im¬
plere ñ poterit: nec solum dili-¬
gat. s etiam nimis diligat. Ideo
prius posuit. & meditabar in p̃¬
ceptis tuis quȩ dilexi nimis: &
subiecit. Et leciaui manus meaᷤᷤ
ad p̃cepta tua: quȩ dilexi nimis
Post meditationem ecenĩ bonũ
est. Letiare actus nr̃os ad p̃cep¬
ta dei: atq id facere cũ
caritate. cum gaudio. ñ

Expanded text:
ret. Ideoque ait: et meditabar ret. Ideoque ait: et meditabar in mandatis tuis quae dilexi nimis et leuaui manus meas ad mandata tua quae dilexi nimis et exercebar in iustificationibus tuis. pulcherrimus ordo iste, ut primo meditemur et eorum praeceptorum, quae diligimus, sit nobis adsueta meditatio; meditatione enim mandatorimi caelestium operis boni usus inolescit. nam sicut meditationi uerborum finis memoria est, ut quae meditamur uerba teneamus, sic meditationis praeceptorum caelestium intentio uel finis operatio est actusque directus ad implenda praecepta diuina, quae nisi quis diligat implere non poterit nec solum diligat. sed etiam nimis diligat. Ideo prius posuit: et meditabar in praeceptis tuis quae dilexi nimis et subiecit: et leuaui manus meas a d praecepta tua quae dilexi nimis. post meditationem etenim bonum est leuare actus nostros ad praecepta dei atque id facere cum caritate, cum gaudio, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
pectu regum non confundebat᷑.
Possumus & illos reges intelli¬
gere: quibus dicitur a petro.
uos autẽ genus electum. rega¬
le sacerdotium. gens scã: popls
inadoptionem. Sunt enim re-¬
ges. qui offerunt in ierłm sa-¬
pientiȩ suȩ. munera. quibus
data est gratia uerbum loqui
& quadđm potestate regali flec¬
tere popłos. & animas mulcere
sanctorum. ñ erubescentes in eo.
quia nichil alienum ab hones¬
tate loquerentur. quos nemo
redarguat ac repellat quia ñ
sunt digni. quos idoneos xp̃e
cerit: & iam in illo ñ erubes¬
centes. eo quod non metuerẽt
ne confunderentur. discep¬
tantitm contra assertionem.
suꝑati. Rex gͥ est qui non erube ᷤᷤ¬
cat. ne in actu reprehendatur.
redarguatur in sermonibus: eo
quod & uita debeat esse funda¬
tus & uerbo. Itaq quamuis ita¬
ꝑfectus esset ꝓpħa ut non eru-¬
besceret in conspecta regum:
tam̃ meditabatur in p̃ceptis dei.
sua eleuabat nichil agens quod
terrenis cupiditatibus adhere¬

Expanded text:
pectu regum non confundebatur. pectu regum non confundebatur. Possumus et illos reges intellegere, quibus dicitur a Petro: uos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus in adoptionem. sunt enim reges, qui offerunt in Hierusalem sapientiae suae munera, quibus data est gratia uerbum loqui et quadam potestate regali flectere populos et animas mulcere sanctorum, non erubescentes in eo, quia nihil alienum ab honestate loquerentur, quos nemo redarguat et refellat, quasi quia non sint digni quos idoneos Christus menti et iam in illo non erubescentes, eo quod non metuerent. ne confunderentur disceptantium contra adsertione superati. rex igitur est qui non erubescat, ne in actu reprehendatur, redarguatur in sermonibus, eo quod et uita debeat esse fundatus et uerbo. itaque quamuis perfectus ita esset propheta, ut non erubesceret in conspectu regum, tamen meditabatur in praeceptis dei sua eleuabat, nihil agens quod terrenis cupiditatibus adhaere
Abbreviated transcription (Latin):
ce xp̃i: & illam mundi salti¬
tem esse testimoniis celestibꝰ
astruebat. Hos uocat xp̃c in
sponsa: dicens in canticis can¬
ticorum. Uleni columba mea
in tegumento petre. iuxta p̃¬
munitionem. Hoc est ueni
iuxta euangłm. ꝓpugnacula
fidei tuȩ: gesta sunt xp̃i. Mu-¬
ri tui subsidia: uerba sunt
dñi. Passio dñici corporis: tua
uirtus est. Ostende mͥ faciem
tuã & insinua uocem tuam
quia tiox tua suauis est. & fa¬
cies tua decora. Suauis est
uox. quia ore confessio fit ad
salutem: & decora. facies quȩ
non erubescit auctorem. ñ con¬
funditur redemptore. Ostẽ-¬
dit gͦ faciem suam signaculum
crucis p̃ferens: & insinuat uo-¬
cem fuam auctoritatem p̃di¬
cationis assumens. In degiuiñto
enum corporis xp̃i quo redemp¬
turus est a peccato. munimen-¬
tum gr̃ȩ spiritalis inuenit :
ut salutaria sͥ & sentiat &¬
loquatur. Suatus gͦ uox. quȩ
in diuinis testimoniis loqueba¬
tur: decora facies. quȩ in cons-¬

Expanded text:
ce Christi et illam mundi saluce Christi et illam mundi salutem esse testimoniis caelestibus adstruebat. hos uocat Christus in sponsa, dicens in Canticis canticorum: et ueni, tu columba mea, in tegimento petrae iuxta praemunitionem, hoc est: ueni iuxta euangelium. propugnacula fidei tuae gesta sunt Christi, muri tui subsidia uerba sunt domini, passio dominici corporis tua uirtus est. ostende mihi faciem tuam et insinua uocem tuam, quia uox tua suauis est et facies tua pulchra. suauis est uox, quia ore confessio fit ad salutem, et decora facies, quae non erubescit auctorem, non confunditur redemptorem. ostendit ergo faciem suam signaculum crucis praeferens et insinuat uocem suam auctoritatem praedicationis adsumens. in tegimento enim corporis Christi, quo redemptus est a peccato, munimentum gratiae spiritalis inuenit, ut salutaria sibi et sentiat et loquatur. suauis ergo uox quae in diuinis testimoniis loquebatur, decora facies quae in cons
Abbreviated transcription (Latin):
bis: coartamini autẽ in uisce.¬
ribus ur̃is. Coangustari in
paulo ñ poterant. in quo erat
altitudo sapientie & fidei la¬
titudo. Quom enim poterat
coartari in eo: qui erat tias elec¬
tionis eterne: S coartabant᷑
in semetipsis: quia imꝑbtis in
semetipso coartatur. malitie
sue laqueis stxangłattis. Con¬
stitue mͥ auarum uillarum
cotidie terminos ꝑferentem.
excludentẽ uicinos: utrum is
tibi dilatari. an angustari
udetur quem terra non capit:
Quantacumq spatia domus
sue porrexerit: cdauditur an¬
gustis opinionis sue fi¬
nibus. cui quod habet
ñ est satis. S non talis ẽ
qui potest dicere: & ingredie¬
bar in latitudine. Addidit
etiam causam: qr testimonia
tua exquisiui. Et loquebar
in testimoniis tius in conspec-¬
tu regum: & non confundebar.
Grate conuenit ista uox mar-¬
tyri. qui uocatus ad sacrilegi¬
um. exꝓbrantibus sibi regibꝰ
crucifixum iħm. nou erubes¬
cebat. s magis głabatur in cru¬

Expanded text:
bis, coartamini autem in uiscebis, coartamini autem in uisceribus ue st ri s. Coangustari in Paulo non poterant, in quo erat altitudo sapientiae et fidei latitudo. quomodo enim poterant coartari in eo, qui erat uas electionis aeternae ? sed coartabantur in semet ipsis, quia inprobus in se ipso coartatur, malitiae suae laqueis strangulatur. constitue mihi auarum, uillarum cotidie terminos proferentem, excludentem uicinos: utrum is tibi dilatari an coangustari uidetur, quem terra ipsa non capit ? quantacumque spatia domus suae porrexerit clauditur angustis opinionis suae finibus cui quod habet non est satis. sed non talis est, qui potest dicere: etingrediebar in latitudine. addidit etiam causam: quia testimoniatua exquisiui. Et loquebar in testimoniis tuis in conspectu regum et non confundebar. grate conuenit ista uox martyri, qui uocatus ad sacrilegium exprobrantibus sibi regibus crucifixum Iesum non erubescebat, sed magis gloriabatur in cru
Abbreviated transcription (Latin):
lata. ꝑ omnia gͦ legem custodit:
qui et in his corporis nr̃i etatibꝰ
& in illis anime nr̃ȩ ꝓcessibus
non deuiarit a lege. Quintus¬
in latitudine: qr mandata tua
exquisitui. Qui scd̾m mandata
angustam & artam graditur
uam: ambulat in latitudinem.
Unde legimꝰ. In tribulatione
dilatasti mͥ. Et alibi. In tribu.¬
latione mea inuocauu dñm: &
exaudiuit me in latitudine. Sa¬
piens enim in cordis fui ambu.¬
lat innocentia: & de eiꝰ fonte
suꝑfluunt aquȩ suꝑ eiꝰ plateas.
Qui mentem suam non intra
corporalia & t̾rena concludit:
s dirigit ad celestia. ut conuer¬
satio eius sit in celo. Audi nul¬
las angustias sentientem. Pres.¬
suram inquit patimtir: s non
angustiamur. Et quomͦ angu¬
stiari poterat. cuius os semꝑ
patebat. ne credentes coarta.¬
rentur: Ipse expona quid sit
ingredi in latittidine. Bicit e¬
nim. Quia & si corptis angu¬
stum est: cor nr̃m dilatatum
est. Non angustamini in no.¬

Expanded text:
lata . Per omnia ergo Legem custodit, lata . Per omnia ergo Legem custodit, qui et in his corporis nostri aetatibus, et in illis animae nostrae processibus non deviarit a Lege. in latitudine; quia testimonia tua exquisivi. Qui secundum mandata angustam et arctam graditur viam, ambulat in latitudine. Unde legimus: In tribulatione dilatasti mihi, et alibi: in tribulatione inuocaui dominum et exaudiuit me in latitudine. sapiens enim in cordis sui ambulat innocentia et de eius fonte superfluunt aquae super eius plateas, qui mentem suam non intra corporalia et terrena concludit, sed dirigit ad caelestia, ut conuersatio eius in caelo sit. audi nullas angustias sentientem: pressuram, inquit, patimur, sed non angustamur. et quomodo coangustari poterat, cuius os semper patebat, ne credentes coartarentur ? ipse exponat, quid sit ingredi in latitudine. dicit enim, quia, si corpus angustum est, cor nostrum dilatatum est. non angustamini in no
Abbreviated transcription (Latin):
deo referunt pollicetar sibi esse
uiuendum ut & hic. & ubi legẽ
custodiat. hic in exemplari insꝑe-¬
culo in eniginate: illic in ipsa fa¬
cie ueritatis. Possumus & illud
non solum id significat quod
dicitur semꝑ. sed etiam id qd̃
ꝑ omnia: quia ille ꝑ omnia le¬
gem custodiat qui cum sit eru¬
ditus in lege. sub lege natus. e¬
tiam supra legem deuotionis
sue gradum ꝓmouens liberatur
ã lege. Xp̃c enim nos redemt
a maledicto legis: non sine lege
dei. sed in lege factus xp̃i. Ant
certe sic ꝑ omnia legem custodi¬
mus: si legitimam pueritiȩ atq
adolescentie disciplinam. iuuen-¬
tutis conuersationem senectu¬
tis maturitatem. tramitemq
singulis prescͥptum etatibus ne¬
quaqͣ uitȩ nr̃e usus excedat. Si¬
militer etiam aminȩ nr̃e que¬
dam uidentur esse etates. ꝑ quaᷤᷤ
ꝑcurrit & tͣnsit. ut possit dic̾e:
cursum consũmatii. Deniq ani¬
mȩ etas est illa de qua dicitar.
& etas senetutis uita inmacu¬

Expanded text:
Deo deferunt, pollicetur sibi esse Deo deferunt, pollicetur sibi esse vivendum; ut et hic et ibi legem custodiat. Hic in exemplari, in speculo, in aenigmate: illic in ipsa facie veritatis. 30. Possumus et illud non solum id significat quod dicitur semper, sed etiam id quod, per omnia; quia ille per omnia Legem custodit, qui cum sit eruditus in Lege, sub Lege natus, et supra Legem devotionis suae gradum promovens, liberatur a Lege Christus enim nos redemit a maledicto Legis non sine lege Dei, sed in lege lactus est Christi: aut certe si per omnia Legem custodiamus, si legitimam pueritiae atque adolescentiae disciplinam, juventutis conversationem, senectutis maturitatem, tramitemque singulis praescriptum aetatibus nequaquam vitae nostrae usus excedat. Similiter etiam animae nostrae quaedam esse videntur aetates, per quas percurrit et transit; ut possit dicere: Cursum consummavi . 1042 Denique animae aetas est illa, de qua dicitur: Et aetas senectutis vita immacu
Abbreviated transcription (Latin):
uanis cogitationibus obcecatum.
lucem ueritatis amittat: fulgo¬
remq uerbi capere non possit.
Si gͥ dauid orat ne auferatur
ex ore suo uerbum. & si aufert᷑
ñ usq quaq. id est non penitus
auferatur: quis tantus ẽ qui in
potestate sua. gramen: disputatio¬
nis fue esse cõmemoret. presertĩ
si uita redarguat. quod doctrina
prestimat. & iudicio dei dampnã¬
da cõmittat : Is enim qui in ui¬
dicio dei sꝑat: seruare potest uer¬
bum ueritatis: quia dum ueret᷑
penam. custodit gratiam. Ideoq
ait. Et custodiam legem tuam
semꝑ: in eternum & in scłm seculi.
Duo dixit. cum unum satis esse
posset: si unum significare uoluis¬
set. S quia non solum in presen¬
ti uitȩ huiꝰ tempore sed etiam
in futuro post huiꝰ uitȩ curricu¬
lum custodienda lex ꝑmittitur.
ideo arbitror quia scdm̃ eos qui
exemplari & umbre seruiunt
celestium. & scd̾m eos qui in cele¬
stibꝰ siti scd̾m ueram legem cultus

Expanded text:
uanis eogitationibus obcaecatum uanis eogitationibus obcaecatum lucem ueritatis amittat fulgoremque uerbi capere non possit. si igitur Dauid orat, ne auferatur ex ore suo uerbum et, si auferatur, non usque quaque, id est non penitus aufepotestate sua gratiam disputationis esse commemoret; praesertim si vita redarguat, quod doctrina praesumat, et judicio Dei damnanda committat? Is enim qui in judiciis Dei sperat, servare potest verbum veritatis; quia dum veretur poenam, custodit gratiam. 29. Ideoque ait: Et custodiam legem tuam semper, in aeternum, et in saeculum saeculi. Duo dixit, cum unum satis esse posset, si unum significare voluisset. Sed quia non solum in praesenti vitae hujus tempore, sed etiam in futuro post hujus vitae curriculum custodienda lex promittitur; ideo arbitror quia et secundum eos qui exemplari et umbrae serviunt coelestium, et secundum eos qui in coelestibus siti secundum veram Legem cultus
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Noli iregligere gr̃am
que in te est. Excole diligenter
quasi bontis agricola campum
tuum ut pascantur agni tui: &
sita tua floreant. Non auferat᷑
ex ore tuo uerbum. ne forte u̾¬
bo facta ñ congrtiant: & defce¬
ment iniguitatis oꝑa magiste¬
rium discipline. Tollitur ex ore
uerbum: cum dicitur peccatori.
Quare tu enarras iusticias me-¬
ase Et ipsa ominutescit facũ¬
dia: si egra sit conscientia. Lle¬
nunt aues celi. etiam ipse tol¬
lunt uerbum ex ore tuo quȩ
tollunt uerbi semen esaxo: ne
fractum afferat. Nẽ considẽ¬
mus utrum etiam ex corde pos¬
sit auferri uerbum ueritatis.
Radicatum enĩ uerbum atq
depressum & infixum mentibͦ
nr̃is: difficile auferri potest. De-¬
niq dictum est a dño. Quare
tuenarras iusticias meas: Non
indigni animi. non obstruitar
penitentia. In solentiam ꝓhibet:
non excludit correctionem. Ca¬
uendum tamen est ne & ipsa
interius coda turbentur. & of¬
fundat tenebras malitia. ut cor

Expanded text:
dic-itur: noli neglegere gratiam dic-itur: noli neglegere gratiam quae in te est. excole diligenter quasi bonus agricola campum tuum, ut pascantur agni tui et sata tua floreant. non auferatur ex ore tuo uerbum, ne forte uerbis facta non congruant et deforment iniquitatis opera magisterium disciplinae. tollitur ex ore uerbum, cum dicitur peccatori: quare tu enarras iustitias meas? et ipsa obmutescit facundia, si aegra sit conscientia. ueniunt aues caeli: etiam ipsae tollunt uerbum ex ore tuo quae tollunt uerbi semen e saxo, ne fructum adferat. Nunc consideremus, utrum etiam ex corde possit auferri uerbum ueritatis; radicatum enim uerbum atque depressum et infixum mentibus nostris difficile auferri potest. denique dictum est a domino: quare tu enarras iustitias meas — non indigni animi, non obstruitur paenitentia; insolentiam prohibet, non excludit correctionem. cauendum tamen est, ne et ipsa interius corda turbentur et offundat tenebras malitia, ut cor
Abbreviated transcription (Latin):
lunt crucem suam. & xp̃m secũ¬
tur. Imber impedit flores: at
nunc flores uident᷑ in derra. Bo¬
ni flores aplĩ: qui diuersorum
scͥptorum atq oꝑum suorum fu¬
derunt odorem. Tempus secandi
aduenit. quando mattira in hor¬
reis frumenta condunt᷑: & qui
metit mercedem accipit. uox
turturis audita est: qr inuenit
castitatis. ficius quȩ ꝓpter infe¬
cunditatem uidebatur excidi:
fructus ferre iam cepit. Uinea
translata ex egypto. iam ñ ma¬
ceriis destructa depositis. incur¬
satur a bestiis: nec informis sen¬
tibus. s odora iam floribus que
solebat facere spinas. fructu cor¬
uescit uuarum. Merito gͥ sc̃s
dauid. pascha dñi celebrans. &
feruenti sp̃n tempora ingressus
estiua. qr in uerbodei fructus
uarios colligebat: hyemis adu̾si
declinans ait. Et ne auferasde
ore meo uerbum ueritatis. tsꝙ
quaq qr in itidiciis tuis sꝑatu.
Quantus labor est ut uerbum
accipias: quantum iterum pe¬
riculum si amittas. Et ideo tͥ

Expanded text:
lunt crucem suam et Christum secunlunt crucem suam et Christum secuntur. imber impedit flores, et nunc flores uidentur in terra; boni flores apostoli, qui diuersorum scriptorum atque operum suorum fuderunt odorem. Tempus secandi aduenit, quoniam matura in horreis frumenta conduntur et qui metit, mercedem accipit. uox turturis audita est, quia inuenit castitatis. ficus, quae propter infecunditatem iubebatur excidi, fructus ferre iam coepit. uinea translata ex Aegypto iam non maceriis destructa depositis incursatur a bestiis nec informis sentibus, sed odora iam floribus, quae solebat facere spinas, fructu curuescit uuarum. Merito igitur sanctus Dauid pascha domini celebrans et feruenti spiritu tempora ingressus aestiua, qui in uerbo dei fructus uarios colligebat, hiemis aduersa declinans ait: et ne auferas ex ore meo uerbum ueritatis usque quaque, quia in iudiciis tuis super quantus labor est, ut uerbum percipias, quantum iterum periculum, si amittas! et ideo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
dum claues scientiȩ portarum clau-¬
stra patefecerant quibus legis cbati¬
debantur interna. De suꝑiore
tamen. hoc est spiritali parte
ꝓfpectans. ecclãm uocat: ut ꝑ le¬
gem & ꝓpħas euangłii uertice
sublimis assurgens. retia iudaice
int̾pretationis. & nodos intrepido
calcet uestigio. Ideoq ꝓxina uoca¬
tur: ut adhereat. xp̃o. mundana
non querat. Ideo formosa: ut spe-¬
tiosos euangłiz antium pedes ꝓfe-¬
rat. Ideo columba: ut spiritalia
petat terrestria derelinquat.
Ecce inquit hyemps preteriit.
ymber abiĩt. discessit sibi: uisi st̃
flores in terra. Ante aduentum
cit estatem. Tunc omĩa erant
florum indiga. nuda uirtutum:
passus est xp̃e. & omnia cepertint
notie gratiȩ fecũdari germinibꝰ
Imber abiit laxurie ꝓfluentis:
&nebula tetris horrida flagitiĩ
estina iam pure conscientiȩ sere.¬
nitate laxantur. Ideo ñ euadũt
quorum fuga hyeme fit: qr ñ se.¬
cuntur dñi passionem. non tol¬

Expanded text:
dum claues scientiae portarum claudum claues scientiae portarum claustra patefecerant, quibus legis claudebantur interna. de superiore tamen, hoc est spiritali parte prospectans ecclesiam uocat, ut per legem et prophetas euangelii uertice sublimis adsurgens retia Iudaicae interpretationis et nodos intrepido calcet uestigio. ideoque proxima uocatur, ut adhaereat Christo, mundana non quaerat, ideo formosa, ut speciosos euangelizantium pedes proferat, ideo columba, ut spiritalia petat, terrestria derelinquat. Ecce, inquit, hiems praeteriit, imber abiit, discessit sibi; flores uisi sunt in terra. ante aduentum fecit aestatem. tunc omnia erant florum indigua, nuda uirtutum; passus est Christus et omnia coeperunt nouae gratiae fecundari germinibus. imber abiit luxuriae profluentis et nubila taetris orta flagitiis aestiua iam purae conscientiae serenitate laxantur. ideo non euadunt, quorum fuga hieme fit, quia non secuntur domini passionem, non tol
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑ retia uideas: sed facie ad fa-¬
ciem uultibus amatoris dilecta
potiaris. Et hic ei ista decursa
sint. Mistica autẽ si possumus
uel linea intueamur extrema.
Sedebat intra donium sponsa.
deuota dño: intra parietem le-¬
gis & ꝓpħarum spiritalium la¬
pidum ex edificatione funda-¬
mentũ. qui claudebat atq ual-¬
labat domum regiam. plenam
iocunditatis atq leticiȩ. Mira¬
batur thesauros regios. & in¬
tuebatur sollicite: cupiens sa¬
pientiam quȩ has sͥ diuitias de¬
monstraret adsciscere. In secreto
erat: sed secreti ipsitis interp̃tem
requirebat. Uenit dñs iħc: saliẽs¬
suꝑ montes. Nobis sero uidebat᷑¬
uenire: sed ille ꝓperabat. Saliebat
deniq & transiliebat: ut indeorũ
corporalia & saxosa doginata.trã¬
siliret. Astitit post parietem do¬
mus. que erat in ueteri testam̃to.
ꝓspitiens ꝑ legis fenestram  ꝓph̃a-¬
rum cauernas. Nondum erant
domus illius aꝑta uestibula: non¬

Expanded text:
non per retia uideas, sed facie ad fanon per retia uideas, sed facie ad faciem uultibus amatoris dilecta potiaris. ethice ista decursa sint; mystica autem illa, si possumus, uel linea intueamur extrema. Sedebat intra domum sponsa deuota domino intra parietem legis et prophetarum spiritalium lapidum exaedificatione fundatum, qui claudebat atque uallabat domum regiam plenam iucunditatis atque laetitiae. mirabatur thesauros regios et intuebatur sollicite, cupiens sapientiam. quae has sibi diuitias demonstraret, adsciscere. in secreto erat, sed secreti ipsius interpretem requirebat. uenit dominus Iesus salienssupermontes—nobissero uidebaturuenire.sed ille properabat—,saliebat denique et transiliebat, ut Iudaeorum corporalia et saxosa dogmata transiliret. adstitit post parietem domus quae erat in ueteri testamento, prospiciens per legis fenestram, per prophetarum cauernas. nondum erant domus illius aperta uestibula, non
Abbreviated transcription (Latin):
disceret uinculis non tenẽri. De-¬
niq eo usq non longe a tunculis
fuit. ut ꝓ nobis subiret & mortẽ.
sed tamen non seruus mortis ef¬
fectus s liber inter mortuos.
liber enĩ erat: qui soluende
mortis potestatem. habebrit.
Deniq ipse te doceat: qui ait.
Soltute templum hoc: & intri¬
dtio resuscitabo illud. Audiamꝰ
itaq quid dicat. Ex tirge ueni¬
ꝓrima mea: hoc est surge a mor¬
tuis. exurge a iunculis. quibus cir¬
cumndata tenebaris. Exurge qr
ego resurrexi tibi: solue uinculũ
iniquitatis. quia ego iam solui tͥ.
lleni: quia iam retia soluta sunt.
Uirgo peꝑit. puer natus ex uir¬
gine est: nichil debet muliebri
hereditati. quasi filius mulieris
ñ tenetur. Cerne medium pa-¬
rietem macerie iam solutum. qͥ
interiorum affectuum concordiã
diuidebat : & in diuersum exci¬
tabat dissensiones corporalium
passionum. Uleni gͦ secura. Cupio
uidere faciem tuam: & audire
uocem tuam. ueni ut iam me

Expanded text:
disceret uinculis non teneri. dedisceret uinculis non teneri. denique eo usque non longe a uinculis fuit, ut pro nobis subiret et mortem, sed tamen non seruus mortis effectus, sed liber inter mortuos: liber enim erat, qui soluendae mortis potestatem habebat. denique ipse te doceat, qui ait: soluite hoc templum, et in triduo resuscitabo illud. Audiamus itaque quid dicat: exsurge, uenioxima mea, hoc est: surge a mortuis, exsurge a uinculis quibus circumdata tenebaris. exsurge, quia ego resurrexi tibi, solue uincu lum iniquitatis, quia ego iam solui tibi. ueni, quia iam retia soluta sunt. uirgo peperit, puer natus ex uirgine est, nihil debet muliebri hereditati. quasi filius mulieris non tenetur. cerne medium parietem maceriae iam solutum, qui interiorum affectuum concordiam diuidebat et in diuersum excitabat dissensiones corporalium passionum. ueni ergo secura; cupio uidere faciem tuam et audire uocem tuam. ueni, ut iam me
Abbreviated transcription (Latin):
erant incentitia libidinis: ibi
nunc sunt domicilia castitatiᷤ
Hic gͦ uenit ad laqueos. sed
uoluntarius: uenit ad retia sed
securus. Plena erant omnia
retibus: referta laqueis. Audi
dicentem. In uia hac quã ambula¬
ham: absconderunt laqueum mͥ.
Et in libro sapientie filii syrach
moneris: ut cognoscas qr in medio
laqueorum ambulas. Quot uitia
tot retia: quot peccata. tot laq̃i.
Hereditarii iam te nexus tene¬
bant. Uenit ad laqueos iħc. ut
adam solueret: uenit liberare qd̃
perierat. Omnes retibus teneba-¬
mur. Nullus alium eruere po¬
terat: cum se ipsum exͣuere non
posset. Talis gͦ necessarius fuit.
quẽ uincula generationis huma¬
ne delictis obnoxia non denerẽt:
non cepisset auaritia ñ ligasset
dolus. Is solus erat iħc. Qui cum
carnis huitis se circumdedisset
uinctlis. captus non erat. non
erat alligatus. sed di̾rumpens
ea atq dissoluens ad se magis
uocauit eccłãm. ꝓspiciens ꝑ laq̃os.
eminens suꝑ retia: ut & ipsa

Expanded text:
erant incentiua libidinis, ibi erant incentiua libidinis, ibi nunc sunt domicilia castitatis. hic ergo uenit ad laqueos, sed uoluntarius, uenit ad retia, sed securus. Plena erant omnia retibus, referta laqueis. audi dicentem: in uia hac qua ambulabam absconderunt laqueum mihi, et in libro Sapientiae Sirach moneris, ut cognoscas quia in medio laqueorum ambulas. quot uitia, tot retia, quot peccata, tot laquei; hereditarii iam te nexus tenebant. uenit ad laqueos Iesus, ut Adam solueret, uenit liberare quod perierat. omnes retibus tenebamur, nullus alium eruere poterat, cum se ipsum non posset exuere. talis ergo necessarius fuit, quem uincula generationis humanae delictis obnoxia non tenerent, non cepisset auaritia, non ligasset dolus. is solus erat Iesus, qui cum huius carnis se circumdedisset uinculis, captus non erat, non erat alligatus, sed disrumpens ea atque dissoluens ad se magis uocauit ecclesiam, prospiciens per laqueos, eminens super retia, ut et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
filiam tuã auferas. ut pio con¬
secretur uelamine. si possessio.¬
nem minoris. non tanquam
sollitus inuasor aspitias. sed qͣsi
parens sedulus religioso tueris
affectii: ꝑ has fenestras ꝓspicit.
xp̃c. & tiocat sponsam eminenᷤᷤ
suꝑ retia. Bene eminens: quia
solus est quẽ retia ñ inuolue¬
rint peccatorum. Omnes intra
retia erant. imnio adhuc intͣ
retia sumus: qr nemo sine pec¬
cato. nͥ solus iħc. quẽ ñ cognos¬
centem peccatum. peccatum
ꝓ nobis fecit pater. Et enim
tradidit eum laqueis. tradidit
eum retibus. mittens eum non
in peccato in quo erant omnes
homines sed in sumilitudinem
carnis peccati: ut de peccato
dampnaret peccatum in carne.
Peccatum erat caro. scdm illtid.
qr hereditario erat dampnata
maledicto. Peccatum erat ille¬
cebra: & ministra peccati. ue¬
nit dñs iħc. & in carne pecca¬
to obnoxia militiam uirtutis
exercuit: facta sunt menbra
nr̃a iam non arma libidinis s
arma uirtutis. Namq ubi

Expanded text:
filiam tuam offeras, ut pio confiliam tuam offeras, ut pio consecretur uelamine; si possessionem minoris non tamquam sollicitus inuasor aspicias, sed quasi parens sedulus religioso tuearis affectu. per has fenestras prospicit Christus et uocat sponsam, eminens super retia. Bene \'eminens\' quia solus est quem retia non inuoluerint peccatorum. omnes intra retia erant, immo adhuc intra retia sumus, quia nemo sine peccato nisi solus Iesus, quem non cognoscentem peccatum peccatum pro nobis fecit pater. etenim tradidit eum laqueis, tradidit eum retibus, mittens eum non in peccato, in quo erant omnes homines, sed in similitudine carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne. peccatum erat caro secundum illud, quia hereditario erat damnata maledicto, peccatum erat inlecebra et ministra peccati. uenit dominus Iesus et in carne peccato obnoxia militiam uirtutis exercuit. facta sunt membra nostra iam non arma libidinis, sed anna uirtutis; namque ubi
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ interna s muniat. si habeas
gͦ in te edificationem dei. &
adorientem. pateant semꝑ fe-¬
nestre tue. uenit uerbum stat
post tuum parietẽ: oculi enĩ
dñi suꝑ iustos. ꝓspicit ꝑ fene.¬
stras suas. Quȩ sunt fenestre
iste : Legimus fenestras. de
quibus dicit ieremias: intra¬
uit mors ꝑ fenestras. ꝑ quas in¬
trauit auaritia. intrauit libi¬
do. Oculus tuus fenestra ẽ. In¬
trauit mors ꝑ oculum tuum:
si uideris mulierem ad concu¬
piscen eam. Intrauit mors ꝑ
oculum tuum. si uideris pos¬
sesfionem induȩ. uel minoris.
& concupieris inuadere: inde¬
fensam putans etatẽ esse uel
sextim. S non sunt indefensi
audieris decorem mulieris. aut
thefauros minoris & tuas exci-¬
taueris cupiditates: intrauit
mors ꝑ fenestram. Sicut ergo
ꝑ hec intrat mors. intrat & uita
si decorem puellȩ aspiciens sacre
uenereris dñm ih̃m. quod in te¬
neros annos uenerit etas senec¬
tutis. uita immaculata. & ipse

Expanded text:
eius interna sed muniat, si habeas eius interna sed muniat, si habeas ergo in te aedificationem dei et ad orientem pateant semper fenestrae tuae, uenit uerbum, stat post tuum parietem — oculi enim domini super iustos —, prospicit per fenestras tuas. Quae sunt fenestrae istae? legimus fenestras, de quibus dicit Hieremias: intrauit mors per fenestras, per quas intrauit auaritia, intrauit libido. oculus tuus fenestra est, intrauit mors per oculum tuum. si uideris mulierem ad concupiscendum eam, intrauit mors per oculum tuum. si uideris possessionem uiduae uel minoris et concupieris inuadere, indefensam putans aetatem esse uel sexum — sed non sunt indefensi audieris decorem mulieris aut thesauros minoris et tuas excitaueris cupiditates, intrauit mors per fenestram. sicut ergo per haec intrat mors, intrat et uita, si decorem puellae aspiciens sacrae uenereris dominum Iesum, quod in teneros annos uenerit aetas senectutis, uita inmaculata, et ipse