comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nius ꝙ euadat omnem penam.
sam prius purgandus est igne
purgationis: qui in aliud frustũ¬
miro modo grauis est. Excellit .n.
omnem penam᷑ qͣm uinqͣm pas¬
carne tanta inuenta est pena.
ca. ⁊ multi nequit. qnͣta sepe
sustuetunt supplicia: Ex hẽ
satis ostenditur. qm ꝑ icło sum¬
morttio impecrat. ũ sic tñ ut nuł¬
lam scutiat penam. nisi forte
tanta sit nehementia genittus.
itationis: que sufficiat ad de¬
licti punitionem. licet. gͥ sit
difficile ut tunc sit uera penĩã.
qũ tam scra uenit. qũ crutiatꝰ
opprimit. ut uix homo aliquid
cogitare ualcat. Melior est tñ
latronis penia: s ñ funt sema in¬
dulgencia. S licet latro ueni¬
am meruiss infinc̾ de omni
cumine ñ in dedit baptizatis
peccandr ⁊ꝑseucrandi aucto¬
titatem.

Expanded text:
uod evadat omnem poenam: nam prius purgandus est igne purgationis, qui in aliud saemiro tamen modo gravis est; excellit enim omnem poenam, quam unquam pascarne tanta inventa est poena, ta, et multi nequiter tanta saepe sustinuerunt supplicia. Ex his satis ostenditur quam mortuo impetrat, non sic tamen, ut nullam sentiat poenam, nisi ftanta sit vehementia gemitus et contritionis, quae sufficiat ad delicti punitionem. Licet ergo sit difficile ut tunc sit vera poenitentia quae tam sera venit, quando cruciatus opprimit, ut vix homo aliquid cogitare valeat, melior est tamelatronis poenitentia; sed non fuit sera indulgentia. Sed licet latro veniam meruisset in fine de omni crimine, non tamen dedit baptizatis peccandi et perseverandi auctoritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ illoꝵ: qui penĩam usq infi¬
cłi amore uidentur penitere. s ti¬
more mortis quasi ex neccessitate.
ꝑiora dixerit: ait. Nullus expet pñ¬
cet qñ peccare ñ potest. arbitrii
.ti. libertatem querit ut delcte
possit ꝯmissa: ũ uecessitatems:

Expanded text:
fiamore videntur poenitere, sed timore mortis, quasi ex necessitate. periora dixerit, ait: Nullus expectet quando peccare non potest. Arbitrii enim libertatem quaerit Deus, ut deleri possint commissa;
Abbreviated transcription (Latin):
uał pecc̃r ⁊ actnas uulnera: sac¬
mentoꝵ rẽmodia deus iustitut
e quib qͣtor
consideranda occuitunt.
Quid sit sacramentum.
Quare institutum. In q cõsistat ⁊ cõ¬
ficiatur. ⁊ que sit distancia inter sacͣ¬
mentum uet̾is ⁊ noue legis. Qid sit sacͣ

Expanded text:
ra, sacramentorum remedia Deus instituit. De quibus, quatuor consideranda occurrunt, quid sit sacramentum, quare institutum, in quibus consistat et conficiatur, et quae sit distantia inter sacramenta veteris et novae legis. 2. Quid sit sac
Abbreviated transcription (Latin):
nisi humanis exerctiatus. ꝓpt̾ extitita¬
tionem simlit̃ institita sunt: qr ohso
ociosus et̃ t̃i possit: ꝓponitur ei utił ⁊ sa¬
lubris exercitatio insacramenis. qua
uanam ⁊ noxiam declinet occupati¬
onem. Nõ .ii. facile capitur atimpta¬
tore᷑ qui bono uacat crecticio. Uã ieR

Expanded text:
humanis exercitatus. Propter exercitationem similiter instituta sunt, quia cum homo otiosus esse non possit, proponitur ei utilis et salubris exercitatio in sacramentis, qua vanam et noxiam declinet occupationem. Non enim facile capitur a tentatore, qui bono vacat exercitio. Unde Hier
Abbreviated transcription (Latin):
inquinatos scĩficabat ad emundati¬
onem carnis ñ anime. Nam in quina¬
tio illa: erat ꝯtactus mortui. Uñ. aõ.
qͣm lex mundat: nisi ꝯcactum in ortui
hominis. quenr qui tetigerat: ĩn̾ind
legenr: die .iii. ⁊ .uii. ⁊ ita iundus e

Expanded text:
inquinatos sanctificabat ad emundationem carnis, non animae. Nam inquinatio illa erat contactus mortui. Unde Aug.,quam lex mundat, nisi contactum mortui hominis, quem qui tetigerat immundus le
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ingerit sensib aliudurmi
aliquid ex se faciens in cognstionem
ignoꝵ uero alia sunt naturali¬
a ut fumus significans ignem.
alia darasf: ⁊ eoꝵ que data sunt: q̃ dã
sunt sacramenta. quedam᷑ ñ. Omne
.N. sacͣmentum est signum. s ñ econ¬
uerso. Sacuientũ eiꝰ tei similitudinẽ
gent cuiꝰ signum est. Si .ti. sac̃men¬
ta ñ haberent similitudinẽ retũ qͣꝵ
sacͣmenta sunt. ꝓpͥe sacͣmenta si dice
ma ut ipsius imaginem getat ⁊ ca
existat. Non gͥ significandi tm̃ gr̃a: sa¬
Ementa instituta sunt. s ⁊̃ sc̃ificandi.
Que .N. significandi tm̃ gr̃a instituta¬

Expanded text:
ensibus, aliquid aliud ex se faciens in cogitationem  vero alia sunt naturalia, ut fumus significans ignem, alia data. Et eorum quae data sunt quaedam sunt sacramenta, quaedam non. Omne enim sacramentum est signum, sed non e converso. Sacramentum ejus rei similitudinem gerit, cujus signum est. Si enim sacramenta non haberent similitudinem rerum quarum sacramenta sunt, proprie sacramenta non dicerma, ut ipsius imaginem gerat et causa existat. Non ergo significandi tantum gratia sacramenta instituta sunt, sed etiam sanctificandi. Quae enim significandi
Abbreviated transcription (Latin):
qñ .xͥ. menbrum efficitur. nec alie¬
nan ab ililis. calics ꝙ consorcio.
licem bibat. de ħ secło inunitate xͥ¬
corporis: constiattus ascedat. qr. il¬
luis sacramenti beneficio sĩ priua
tramentae corpus ⁊ sanguinem su¬
nm nob̾ conmendauit. ꝙ ⁊ fecit no¬
ipõs. Nam ⁊ nos corpus ip̃ius. ftĩ su

Expanded text:
 membrum efficitur; nec alienari ab illius panis calicisque consortio, licem bibat, de hoc seculo in unitate corporis Christi constitutus abscedat, quia illius sacramenti beneficio non privatcramento corpus et sanguinem suum nobis commendavit, quod et fecit nosipsos. Nam et nos cor
Abbreviated transcription (Latin):
clauium multiplex est. discerñe .s.
nos ligat uł soluit. ꝓptia potes¬
tate sepriuat .i. digͣmum pri¬
uatione se facit. Si sac̃dos.
cerdos .i. a culpa. ut cuipe ret
małam abstergat. uł uere
debitum et̾rie mor peãm.¬
tis: soluere ualeat. Quidam ar
bito. future pene. alterum cu¬
rari ꝑ d̾m altetum: solui ꝑsacer¬
dotem. patiuit . li. ꝑ pect̃m quas¬
dam tenelas interioree. ⁊ madaᷤᷤ.
a quib uisi uberetur. ꝑicietur
intenebras extenores. cũ aũt li¬
beratur ab bis. susctatur amor

Expanded text:
clavium multiplex est: discernere, scnos ligat vel solvit, propria potestate se privat, id est, dignum privatione se facit. 4. Si sacerdcerdos, id est, a culpa, ut culpae maculam abstergat, vel debitum aeternae mortis solvere valeat. Quidam arbbito futurae poenae, alterum curari per Deum, alterum solvi per sacerdotem. Patitur enim per peccatum quasdam tenebras interiores et maculas, a quibus nisi liberetur, projicietur in tenebras exteriores. Cum autem liberatu
Abbreviated transcription (Latin):
u.xͦ. ñ saccidos: aĩam resuscitat.
ac pulsis tenebeis interiorib ⁊
macłis: eam illuminat. ⁊ mũ¬
dat qui aĩe fac̃iem lauat. de¬
bitum uero et̃ne pene solutrtõ¬
cessit sacerdotib: qui in resurrec¬
tione lazari signatum asseruit.
macła ꝙ peãr emundat. Sat̃¬
soluere. Aui uero dicunt solum
cł̾m. si sac̃cudotem debitum et̾nemor¬
tis dimitcere᷑ sicut ałam interius ꝑ
se uiuifitat. nec tũ diffitentur: sa¬
cerdotib tracditam potestatem pec¬
cata remttendi. ⁊ retinendr. qui¬
resauat. Ip̃e .ii. ꝑ se ip̃m pect̃a pe¬
nitencium cegit. ⁊ tunc tegit᷑ qñ
ad penam si rescruat. Cunc s te¬
git. qũ debitum pene soluit. Ꝙꝑ
aũt ip̃e regat: aꝑte dicit.ab. ex¬

Expanded text:
us, non sacerdos, animam resuscitat, ac, pulsis tenebris interioribus et maculis, eam illuminat et mundat, qui animae faciem lavat; debitum vero aeternae poenae solvere concessit sacerdotibus. Quod in resurrectione Lazari signatum asserunt; maculaque peccati emundat, sacesolvere. Alii vero dicunt solum Deum; non sacerdotem, debitum aeternae mortis dimittere, sicut et animam interius per se vivificat; nec tamen diffitentur sacerdotibus traditam potestatem peccata dimittendi et retinendi, quirelaxat. Ipse enim per seipsum peccata poenitentium tegit; et tunc tegit quando ad poenam non reservat. Tunc ergo tegit, quando debitum poenae solvit. Quod autem ipse tegat, aperte dicit
Abbreviated transcription (Latin):
solet si pect̃m onini tis.¬
no dimissum est adeo ꝓ cordis cõ¬
habuit ꝯfitendi. quid postea di¬
mittatur ei a saccidott. Uidco .ti.
⁊ fetorem pecc̃i atq et̾ne ultionis
uincło ligata existit. Si uero añ
ꝯfessioncm ꝑ cordis ꝯtictionem ds
ꝑ sẽ ipsum sine̾ ministerio sacer¬
dotis: ⁊ debitum omnino relax¬
at. ⁊ animam interius purgatͥ
a contagione ⁊ fecore pect̃i. Quid
gͦ ñnurdate llud dimittit sacer¬
do obisunt claues ille quas do¬
minus tuididit petro ⁊ successo¬

Expanded text:
solet si peccatum omnino dimissum est a Deo per cordis conhabuit confitendi, quid postea dimittatur ei a sacerdote. Video enim et foetorem peccati, atque aeternae ultionis vinculo ligata existit. Si vero ante confessionem per cordis contritionem Deus per seipsum sine ministerio sacerdotis et debitum omnino relaxat, et animam interius purgat a contagione et foetore peccati; quid ergo mundat, quid dimittit sacerdos? ubi sunt claves illae quas Dominus tradidit Petro et successo
Abbreviated transcription (Latin):
ligandi ⁊ soluendi. qua dignos
recipere: indignos debet excludere
ar̃egno eccłiasticus udex. qui sic̃
ꝙ ꝑi ꝯd̾itione ꝓmifit. o̾ qui sol¬
uendi ius ñ bt: nec ligandi ht̃.
⁊ infra. Certum est ꝙ ẽccłie utiũꝙ
licet. bcresis utrum ꝙ licet ñ h̃t.

Expanded text:
est, ligandi et solvendi; qua dignos recipere, et indignos debet excludere a regno ecclesiasticus judex, qui sicut pari conditione permisit. Ergo qui solvendi jus non habet, nec ligandi habet. Et infra: Certum est quod Ecclesiae utrumque licet, haeresis utrumque non habet.
Abbreviated transcription (Latin):
Tauit insp̃u questio ambro sii.
unc consid̾emus utrum sicut ĩuxͥ nõ
to: nicħ ad misterii desit plenitudiuẽ
cdicas. ⁊ patrem a quo unctus est filiꝰ.
⁊ ip̃ntꝰ qui unctus est filium. ⁊ sp̃m¬
ptum est .Ri. humc ib̃m anara
reth: quem iuixit deus sp̃u sc̃o. ⁊ si
patrem dicas. filium eus ⁊ sp̃m
oris eius panter indicas. Sitnͣ id ⁊̃
copletur anctoritas. cłns dicit. uos¬

Expanded text:
tu. 4. Quaestio Ambrosii. Nunc consideremus utrum sicut in Christito nihil desit ad mysterii plenitudinem.  dicas et Deum Patrem a quo unctus est Filius; et ipsum, qui unctus est, Filium, et Spitus estreth, quem unxit Deus Spiritu sancto. Et si Patrem dicas, Filium ejus et Spiritum oris ejus pariter indicas, si tamen id etiam copuletur auctoritas, Dominus dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
tota trinitas. ut uinisibilit̃ ibi
oꝑetur ꝑ se. sicut extra iusibilit̃
ꝑminuterium. Si aũt dicatur:
inuominib. ñ est ibi sacranen.¬
cum qr ñ seruatur forma bap̃i

Expanded text:
tota Trinitas, ut invisibiliter ibi operetur per se, sicut extra visibiliter per ministerium. Si autem dicatur in nominibus, non est ibi sacramentum, quia non servatur forma Bapti
Abbreviated transcription (Latin):
baptizat: fidem tunitatis teneat
que tunitas. inquolib hoꝵ no¬
minũ intelligitur. Si antẽ aliqͥ
ꝑ ueise credens ⁊ eirorem iuduce
intendeus uium detrib tm̃ ñ
cupet: ñ impleuit nusterium. Ꝙ
uero ait nominatis trib nacuũ
et̃ misteriũ sibaptizans minu
te alicuius hoꝵ. ñ credens unã
potenciam trium. intelligend̾
eit ħ suꝑ eum: qui sĩ uitendit
nec credit baptizare. qui ñ cm̃ ca¬
ret fide. s ⁊̃ inttencionem baptizã¬
di ũ ht̃. Qui gͦ baptizat innomĩe

Expanded text:
baptizat fidem Trinitatis teneat, quae Trinitas in quolibet horum nominum intelligitur. Si autem aliquis perverse credens, et errorem inducere intendens, unum de tribus tantum nuncupet, non complet mysterium. Quod vero ait, nominatis tribus vacuum esse mysterium, si baptizans minuaa alicujus horum, non credens unam potentiam trium, intelligendum est hoc super eum qui non intendit nec credit baptizare; qui non tantum caret fide, sed etiam intentionem baptizandi non habet. Qui ergo baptizat in nomine
Abbreviated transcription (French):
dubitet᷑ innestigareᷤ. ⁊ locumu ⁊ tẽ¬
pus. ⁊ ceca: que suꝑpea diximus. qͥo
cogncas assit᷑ beluuolus. patus e¬
rigert ⁊ sccui ouus portare. ⁊¬
habeat dulcediuem inaffectio¬
ne. cliscretionem iuuanetate.
ne corruat᷑ ucuiste̾ ꝑdat iudici¬

Expanded text:
itet investigare, et locum, et tempus, et caetera quae supra diximus; quibus cognitis, adsit benevolus paratus erigere et secum onus portare; habeat dulcedinem in affectione, discretionem in varietate, ne corruat, ne juste
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃m: criminale erat. In ħ gͥ pa¬
tentissimum est cumcũ saccrdo¬
tum ⁊ detestabile: qui sĩ pruis sẽ
uidicant. ⁊ alios alligant. Caucat
sp̃ualis uidex. sicut ñ ꝯmisit cri¬
men nequicieꝰ ita ũ careã munĩe
scĩe. Opoetet ut sciat cognoscere:
qnicquid debet iudicare. Iudicia¬
tia. a potestas ꝯpostulat. ut ꝙ de.¬
bet indicate: discernat. dilige̾ns

Expanded text:
le erat. In hoc ergo patentissimum est crimen sacerdotum esse detestabile, qui non prius se judicant antequam alios alligant. Caveat spiritualis judex, sicut non commisit crimen nequitiae, ita non careat munere scientiae. Oportet ut sciat cognoscere quicquid debet judicare. Judiciaria enim potestas hoc expostulat, ut quod debet judicare discernat. Diligens
Abbreviated transcription (Latin):
bitrta dicens. Sacerdos cui om
lo eoꝵ sit indicandus: q̃ in alio
iudicare est ꝓmptus. Iudicans
.ii. alium qui est indicandus cõ¬
dempuat se ipsum. sognoscat
gͥ se. ⁊ purget nse. qd alios uidet
ubi ostare. Caueat ut ale pre¬

Expanded text:
ibit, ita dicens: Sacerdos cui omnlo eorum sit judicandus, quae in alio est judicare paratus: judicans enim alium ille qui est judicandus condemnat seipsum. Cognoscat igitur se, et purget in se quod in alios videt sibi offerri, caveat, ut a se pr
Abbreviated transcription (Latin):
dam referunt ad hereticos. qr ab
eccłia p̾tisi sunt ⁊ ad excõisica¬
tox quorum benedictiones siunt
tur ercores. Illud uero altm̃ .s. ui
cerdotes exponunt. qui absq cla¬
ue scĩe ⁊ forma bone uite᷑ p̃sum̃t
ligare uł soluere. S nullus of¬
ficio sacerdotis uti debe̾t. nisi un¬
munis sit ab ilł que in alus iu¬
dicat. alioquin sc̃ ip̃m ꝯdempuat

Expanded text:
referunt ad haereticos, qui ab Ecclesia praecisi sunt, et ad excommunicatos, quorum benedictiones fiunt tur errores. Illud vero alterum, scilcerdotes exponunt, qui absque clave scientiae et forma bonae vitae praesumunt ligare vel solvere. Sed nullus officio sacerdotis uti debet, nisi immunis sit ab illis quae in aliis judicat; alioquin seipsum condemnat
Abbreviated transcription (Latin):
sine pecco est: ptimus uiillam: la¬
pidem mittat. Ideo .R. libetantt pet¬
catacem: qu ñ erai qui iuistc ꝓiceret
iapidem. Quo modo iapidarit: qui¬
nosceret: Qussiuis .Ni. finit sinc pecc̃o
In quo intelligitur omies fuissẽ itͣ¬

Expanded text:
sine peccato est primus in eam lapidem mittat. Ideo enim liberavit peccatricem, quia non erat qui juste projiceret lapidem. Quomodo lapidaret quinosceret? Nullus enim erat sine peccato: in quo intelligitur, omnes crimi
Abbreviated transcription (Latin):
nctur alia: que ũ ꝯcedit s uetat.
que scupture: ñ rep̃ugnant s cor¬
dant. sum ii. tot sunt qui labũ¬
tur. ut pristinam dignitatem
ex auctoritate deffendant ⁊ qͣi u¬
sum peccandi faciant sibr reti¬
denda est spes ista. Suiero locus ẽ
ubi ista ñ occuirant: restitui pos¬
sunt qui peccant. Ex his satis¬
ꝑpenditur: qualis debeat esse sa¬
ccrdos. qui alios ligat. ⁊ soluit.
mortificat sepe quimas. que
moruintur. ⁊ nutificaut. que
ñ uinunt. ⁊ita incidit in ma¬
ledictionis indicium. ¶iludã
omues sacerdotes: qui uita ⁊ scĩa
carentes. benedicere ꝑ sumunt
dictum accipiatur: Sic intelli¬
gi p̃t. Maledicam beuedictio¬

Expanded text:
tas alia quae non concedit, sed vetat; quae Scripturae non repugnant, sed concordant. Cum enim tot sunt qui labuntur, ut pristinam dignitatem ex auctoritate defendant, et quasi usum peccandi sibi faciant, recidenda est spes ista. Si vero locus est ubi ista non concurrant, restitui possunt qui peccant. Haperpenditur qualis debeat esse sacerdos qui alios ligat et solvit: mortificat saepe animas quae non moriuntur, et vivificat quae non vivunt; et ita incidit in maledictionis judicium. Illud autem omnes sacerdotes qui vita et scientia carentes benedicere praesumunt, dictum accipiatur, sic intelligi potest: Maledicam benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
lia que ab omnib bonis ⁊ mu¬
niter exibetur. deuiq illi saccrdo¬
tis in quib xͤ. habitat benedic¬
cionis plenitudinem tribuete
diciuitur. ñ ꝙ soli illi transfũ¬
dãnt gr̃am: s ꝙr illisoli licitei
digne s̾ agncit. Nec subditos
mala uita saccodotis ledit. si
bona facnunt que ile dicit. Uni
gg̃. tiiñlti dum plus uitam sa¬
ccidotum qͣm suam discutiũt
incaoris foncam dilabunt᷑.
minus ꝯsiderantes ꝙ ñ eos sa
ccidotis inta lederit. si humilit̃
bonis sacerdotum ammoniti

Expanded text:
nibus bonis communiter exhibetur. Denique illi sacerdotes, in quibus Christus habitat, benedictionis plenitudinem tribuere dicuntur, non quia soli illi transfundant gratiam, sed quia illi soli licite et digne id agunt. Nec subditos mala vita sacerdotis laedit, si bona faciunt quae ille dicit. Unde Gregorius: Multi, dum plus vitam sacerdotum quam suam discutiunt, in erroris foveam dilabuntur, minus considerantes quod non eos vita sacerdotum laederet, si humiliter boni
Abbreviated transcription (Latin):
gintut. q ꝓ explocione camał uolup¬
tatis: io fccisse pechubitur. Postea nͥ
cãiam pent̾ omnes bomiines faisis
diisgnt seaintent. pancis in cultu si
ꝑmancutib: consuitum est adeo:
ptures inmatuimonium copłarẽ si¬
bi nc uł paucis deficientib cuitus
⁊ notitia di oeficeret. Unde abrahã
niucnte tore. ꝗd ancillam intra¬
unit. et ce ea gͣenuit. Iacob ⁊ libis a¬
ancille sc̃ coplauit. Et filie loth patre
ebrioruse sunt. cum .ni. ceteris urycolat¬
tua rlictis. abiaham ⁊ fios ciuis inꝑe¬
cuuiarem popłm sibi dñs delogisset. rite¬
mucitaꝵ feconditate nuictum ppłi di
multiplicatõ qͥrebatur. qr insuccessio¬
ne sangiunus erat successio religione.
unde ⁊̃ iulege maledicta erat steri᷑
que n reluiquebat scmen super f̾ram.
hinc ⁊ saccrdotib coniugia deccita sũt:
q in successione familie suecessio est
officii. ⁊ ongͥ. abiaham uł iacob. deli¬
quit. qr. preter inprem saios exancil¬
coniugiie cebitum serondidatem in

Expanded text:
uptatis id fecisse perhibetur. Postea vero cum jam pene omnes homines falsis diis servirent, paucis in cultu Dei permanentibus, consultum est a Deo plures in matrimonio copulare sibi, ne illis paucis deficientibus, cultus et notitia Dei deficeret. Unde Abraham vivente uxore ad ancillam intravit, et ex ea genuit. Jacob etiam ancillis se copulavit; et filiae Loth patre ebrio usae sunt. Cum enim caeteris in idololatria relictis, Abraham et filios ejus in peculiarem populum sibi Dmultarum fecunditate mulierum populi Dei multiplicatio quaerebatur, quia in successione sanguinis erat successio religionis. Unde etiam in lege maledicta erat sterilis, quae non relinquebat semen super terram. Hinc etiam sacerdotibus conjugia decreta sunt, quia in successione familiae successio est officii. Non ergo Abraham vel Jacob deliquit, quia praeter uxorem filios ex ancilconiugale debitum, fecunditatem in
Abbreviated transcription (Latin):
nes mobolicucia perstitissent. Post
coꝵ uero copłam: filu ⁊ filie eoꝵ ma¬
trimonio coniucti sant. s uus u¬
ni tm̃. Ideo autem fratres sororib tãc
sunt copłati: qr ñ crant alicue mu¬
lieres ł uini. q ade filie ł aui inuge

Expanded text:
nes in obedientia perstitissent. Post eorum vero copulam filii et filiae eorum matrimonio conjuncti sunt, sed unus uni tantum. Ideo autem fratres sororibus tunc sunt copulati. quia non erant aliae mulieres vel viri, quibus Adae filii ve
Abbreviated transcription (Latin):
de antiquis patub qui plurti sunł
leguntur hãise troxes. uł concubinas
utrum peccauerint. Ad qđ dicimus ꝑ
uanctate tempoꝵ: uatia inucnitur dis¬
pensatio conditonis. Ab gxordio. I. tem¬
poris intet duos t̾m. adam .s. ⁊ cuam in¬

Expanded text:
de antiquis patribus, qui plures simul leguntur habuisse uxores vel concubinas, utrum peccaverint. Ad quod dicimus, pro varietate temporum varia invenitur dispensatio Conditoris. Ab exordio enim temporis inter duos tantum, Adam scili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑlll seminis utebantur. neꝙ con¬
tua naturam hoc facicbant. cul s iasci¬
iuendi causa. s gignendi ħ faccrent.
nec contra morem q e tempore ficlist ea.
nec contii ẜxepti qr. nulla lege

Expanded text:
 feminis utebantur; nec contra naturam hoc faciebant, cum non lasciviendi causa, sed gignendi hoc facerent; nec contra morem, quia eo tempore ea fiebant; nec contra praeceptum, quia nulla lege
Abbreviated transcription (Latin):
Id̾ alibi. Antiquis temporib cum
adhuc salutis nĩt muisterium ue¬
laretur iusti officio ppagandi nuptias
contrahebant. si uicti libidine:. s dusti
pictate. qui multo facilius contiucre
possent iuellent. Ucebantur eñ comugi¬

Expanded text:
ic ait. Antiquis temporibus cum adhuc salutis nostrae mysterium velaretur, justi officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate, qui multo facilius continere possent et vellent. Utebantur tamen conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittat uł iuret alicui. s usꝙ ad n¬
tempus placitũ illã ducturũ. ⁊ illa
ꝓmittat. uni ł niret sẽ illi nuptu¬
ram. iĩ quid tał sponsio eos oiges sa¬
cit: Si mintato ꝓposiro alttr ł nt̃ꝙ ad
alienam copłam tnsit. ñ quidob pͥo¬
it̃ sponsionẽ iurasñto subuham scde
fcd̾atõis pactũ scindet᷑ sonsid̾a qr

Expanded text:
iam juret alicui se usque ad tempus placitum illam ducturum, et illa omittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem sponsionem juramento subnixam, secundae foederationis pactum scindetur? Considera
Abbreviated transcription (Latin):
appellari possũt qui ñdum ꝯt̾hũt. s
infuttro se ꝯtracturos iurando ꝓ¬
mittunt. It si exui uiram̃ti ad futu¬
iũ ꝑtinentis mox efficiunt᷑ ꝯuges:
car uinanit in futuro se facturos qd̃
ip̃senti efficiunt. It si ex quo uirãt
mox efficiunt᷑ ꝯ inges: it hanc tem
efficiunt qñ uirant se̾ factatos.
Ideo dico. qr ꝯ nugiũ tunc ñ fuit: s fu¬
tutũ ꝓmittitur. Si uͦ post. uporẽ
dixit ille. ⁊ illa manto nupsit ꝯni

Expanded text:
 qui nondum contrahunt, sed in futuro se contracturos jurando promittunt? Item, si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex quo jurant, mox efficiuntur conjuges, tunc rem hanc efficiunt, quando jurant se facturos. Ideo dico quod conjugium tunc non fuit, sed futurum promittitur. Si vero ille post uxorem duxit, et illa marito nup
Abbreviated transcription (Latin):
cies fictionis. Nam redur dimissa
conm meius cuidiuit tunt᷑
esternus diesa qui cquid suꝑẽ
soluitur ⁊̃ ip̃a hora momentũ
ñ solum consequentium s ⁊̃
momentoꝵ redenntib oĩb
rimus ñ sub asseitionẽ dixͣit Ꝙ
ostenditur exeo. ꝙ ait inecdem
libro sic. Si ad bap̃m fictus accedit:
dimissa sunt ei pecc̃a: aut ñ sũt
dimissa. eligant ꝙ uolunt. Ecce
aꝑte cetius. sitñ intendis id di¬
xisse augustinum s ñ asserendo:
s querendo ⁊ alioꝵ opinionem re¬
incipit bap̃s ad salutem. ⁊ila
fictio uerici ꝯ fessione recesser

Expanded text:
cies fictionis. Nam redire dimissa in ejus cui dimittuntur, hesternus dies, et quidquid superest, solvitur etiam ipsa hora momentumqnon solum consequentium, sed emomentorum, redeuntibus omnibus diximus, non sub assertione dixit; quod ostenditur ex eo quod ait in eodem libro sic: Si ad baptismum fictus accedit, dimissa sunt ei peccata, aut non sunt dimissa; eligant quod voluerint. Ecce aperte cernis, si tamen attendis id dixisse Aug. non asserendo, sed quaerendo, et aliorum opinionem reincipiat ad salutem, cum illa fictio ueraci confessione recesser
Abbreviated transcription (Latin):
salib coꝵ consensus cxgeuł t. quoꝵĩ
nuptiis desiderat᷑. Intelligit᷑ is scmꝑ fi¬
lia ptĩ consentue: nisi cuident̃ disser¬
ciat. It sponsalia sicut nuptie fuñt cõ
sensu contrahenciũ. ⁊ iõ sicut in nup¬
cus. ita ⁊ insponsaub patti familias
filiam consentire oportet. q̃ si patris
uoluntati sĩrepugnati conscutire

Expanded text:
salibus eorum consensus exigendus est, quorum in nuptiis desideratur. Intelligitur tamen patri filia consentire, nisi evidenter dissentiat. Item, sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrahentium. Et ideo sicut in nuptiis, ita et in sponsalibus patris familias filiam consentire oportet, quae si patris voluntati non repugnat, consentire
Abbreviated transcription (Latin):
qui sp̃uau labore querit gr̃am.
larorat .ti. mens paciendo erubes.¬
centiam ⁊ qm uerecondia mag¬
na est pena. qui erubescit ꝓxͦ:
fit dignus mł̃a. Unde ꝑatet qr
qͣnto prib ꝯ⁊fccebitur in spe ue¬
ne tupitudinem crminis. tau¬
tofacilius ⁊ sequitur grãm re¬
missionis. Ipsi .ti. sacerdotes plꝰ¬
lam possunt ꝓ ficͥcre: plus ꝯftcen¬
apuo homines erubescere sĩue¬
retur. tũ qr si omnium sunt. hi¬
iuscemodi pecc̃a: ut ea qui penĩam
poscunt sitimeant publicare.
remoueatur imꝑbabił ꝯsuctu¬
do: ne multi apenĩe remediis
arteantur. dum aut erubescũt.
aut timent. inimicis sua fasti
rescrare: qũib possunt legũ
ꝑ celli ꝯstitucione. sufficit.n
ꝯ fessio que primum deo offer᷑¬
tur. tunc ⁊ sacẽtdotr: qui ꝑ de¬
uetis penitentium fẽmtoracte¬
ait. Tunc .ii. plures ad penĩam pote¬
blicitur ꝯscĩa ꝯ fitentis. Ex his ali¬
isꝙ plurib indubitant̃ ostendit᷑.
Oporcere deo primum. ⁊ deinde sac̃¬

Expanded text:
qui spirituali labore quaerit gratiam. Laborat enim mens patiendo erubescentiam. Et quoniam verecundia magna est poena, qui erubescit pro Christo fit dignus misericordia. Unde patet quia quanto pluribus confitebitur in spe veniae turpitudinem criminis, tanto facilius consequetur gratiam remissionis. Ipsi enim sacerdotes plus possunt proficere, plus confitenapud homines erubescere non veretur; tamen quia non omnium sunt hujuscemodi peccata, ut ea qui poenitentiam poscunt, non timeant publicari, removeatur improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt, aut timent inimicis sua facta reserare, quibus possunt legum percelli constitutione. Sufficit enim confessio, quae primum Deo offertur, et tunc etiam sacerdoti, qui pro detor accedit. Tunc enim plures ad poenitentiam poteblicetur conscientia confitentis. Ex his aliisque pluribus indubitanter ostenditur oportere Deo primum, et deinde sace
Abbreviated transcription (Latin):
puelleꝰ panci nt̃frierunt qui
inderent. Sundum erat sepul¬
ta. uonilũ extra portam delata.
si dum extra domum innotici¬
am portata. Intus rẽsnscitauit:
qͣm intus inuenit. relictis solis.
maite. puelle. In qͥ figuralit̃
ꝯtinentur: saccrdotes eccłie. iłs
aũt extm inuenit: ad sitendũ
est quomodo suscitanit. flebat
t tatba post filium uidue. fle¬
uit marcha ⁊ maria supplican¬
tes. ꝓtte. flebat ⁊ turba: mariam
seata. Inquo datiant priblice
cłesit sufficere mentum. laboret gͦ
nitatem tendere. Nisi .ti. uuitas ec¬
clesie succurrat nisi ꝙ dest pccc̃ori
sua oratione ꝯpleat. de manib uu¬
iici ũ cnpietut Amm̃a mortui src¬
deudum est .N. ꝙ omues orationes
centi mortem suam ad conuersio¬
nem. Iodo ꝙ nemodigne p̃t peur
tere quem ñ sustincat unitas ec¬
desie. Ideo q ã pecat sacerdotes ꝑ
aliqͥm culpmi abͣunitate ecciic

Expanded text:
puellae, pauci interfuerunt qui viderunt; nondum enim erat sepulta, nondum extra portam delata, nondum extra domum in notitiam portata. Intus resuscitavit quam intus invenit, relictis solis matre puellae, in quibus figuraliter continentur sacerdotes Ecclesiae. Quos autem extra invenit, advertendum est quomodo suscitavit. Flebat enim turba post filium viduae; flevit Martha et Maria supplicantes pro fratre; flebat et turba Mariam secuta. In quo docemur, publice clesiae sufficere meritum. Aug., nitatem tendere. Nisi enim unitas Ecclesiae succurrat, nisi quod deest peccatori sua oratione compleat, de manibus inimici non eripietur anima mortui. Credendum est enim quod omnes orationes centi mortem suam ad conversionem. Ideoque nemo digne poenitere potest, quem non sustineat unitas Ecclesiae. Ideoque nemo petat sacerdotes per aliquam culpam ab unita
Abbreviated transcription (Latin):
Nec uere humilis ⁊ penitens. si
sĩ desiderat ⁊ requinit: sacerdotis in¬
dicium. S nũ quid eque᷑ ualec
alicui ꝯficerr socio uł ꝓximosuo
rehinitend̾ est studtiose. qr sacer¬
dotib ꝯcessit deus porestatem:. li
gandi atq solucndi. ⁊ iodeo qͥo
ipsi diititunt: ⁊ deus dimitat.
Sitũ desuerit sacendos: ꝓximouł
stlat ligare ⁊ soluere neꝯue
gligens cuca se eitterit᷑ negli¬
gatur ab illo qui cum museni¬
corditer monet ⁊ petit: ne am¬
bo in foncam cadant. qͣm stu¬
lous euitare uoluit. canta ttaz¬
nis ꝯfessionis est: ut ͤ deest sacerdos
sacerdote. quem desideranti: uec
tempus uec locus offert. ⁊ si illeci
cendotis desideno: qui crimemfite¬
tur socio. Mundati N sunt leꝓsi:
dumirent ostendere ora sacerdoti¬
b auteqͣm ad eos ꝑuenurent. Unde
patet łm ad cor respiccre. dum ex
nectitate ꝓ hibentur: ad sacerdotes

Expanded text:
si non desiderat et requirit sacerdotis judicium. Sed numquid aeque valet alicui confiteri socio vel proximo suorequirendum est studiose, quia sacerdotibus cgandi atque solvendi, et ideo, quibus ipsi dimittunt, et Deus dimittit. Si tamen desit sacerdos, proximo sciat ligare et solvere, ne cum negligens circa se extiterit, negligatur ab eo, qui eum misericorditer monet et petit; ne ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaconfessionis est, ut si deesram sacerdote, quem desiderandi nec tempus nec locus offert, et si ille ccerdotis desiderio, qui crimen confitetur socio. Mundati enim sunt leprosi, dum irent ostendere ora vel se sacerdotibus, antequam ad eos pervenirent. Unde patet Deum ad cor respicere, dum ex necessitate prohibentur ad sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
no quitalib indigẽ susfra boni. qͥ infi¬
articło cũ teliquis migrabit. si
saluuuis crit. ꝓ eo si offertur ulteti
habebat tantt peifcctionis menta q̃
his suffragus sicgeet. Num quid gͦ sal¬
uabitur: Estimo eum quasi ꝑignemcai¬
scuutem saluari. mentis ⁊ intcessionib

Expanded text:
no, qui talibus indigens suffragiiarticulo cum reliquis migrabit, si salvus fuerit: pro eo non offertur ulterius habebat tantae perfectionis merita, quae his suffragiis non egerent, numquid ergo salvabitur? Existimo eum quasi per ignem transeuntem, salvari meritis et intercessionib
Abbreviated transcription (Latin):
de duob uno diuite: alte mortẽ¬
to paupere panter. s mediocrit ht̃ ei
bonis qui gdictis suffragus indigẽt
⁊ meruerunt pariter post mortem
q elcmosinarum largitates ꝓ pan¬
pere ticro si fiunt uisi cõmunes o¬

Expanded text:
de duobus, uno divite, altero paupere, pariter sed mediocriter bonis, qui praedictis suffragiis indigent, et meruerunt pariter post mortem que eleemosynarum largitiones; pro paupere vero non fiunt nisi communes
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab eo singłarit puiso ꝯstituant᷑
loco. Nam uxore nolente. uł altero il¬
pect̃m illuis tue imputabit᷑ absti¬
exni. ⁊ sola uita priuata cẽ ꝯtentam de¬
siderare: cui scuipsimus. ̃ halit̃ ficti posse᷑
uisi cand̃ uitã uir ciuis lochatus cle¬
gent. Ex his patet ꝙ ꝯugati sineꝯ
i sifeccũt reuocari debent. Sponsiu̾
possint sũ ꝯmuni ꝯsensu monaste¬
niũ eligere. Unde uidet᷑ int̃ sponsũ
⁊ sponsam ꝯniguem ñ esse. Idecq as¬
serunt aprima fide desponsatõis mni¬
ges appellari. ũ re p̃scutiũ. s spe fu¬
curoꝵ. qr exfide qͣm ex desponsatõe si

Expanded text:
ut ab eo singulariter proviso constituantur loco. Nam uxore nolente, vel altero ilpeccatum illius tuae imputabitur abstiexui, et sola vita privata esse contentam desiderare. Cui scripsimus non hoc aliter fieri posse, nisi eamdem vitam vir ejus Lotharius elegerit. Ex his patet quod conjugati sine et si fecerint, revocari debent. Sponsi vero possunt sine communi consensu monasterium eligere. Unde videtur inter sponsum et sponsam conjugium non esse. Ideoque asserunt a prima fide desponsationis conjuges appellari, non re praesentium, sed spe futurorum, quia ex fide quam ex despons
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsequi. si habueris pacc̃a tuał̃
mente ꝯ timies ũ qͣm malumad¬
ũ sus ꝓximum incorde tuo tenebis.
S sizi deris alicui ddicire: dicito cotidie
i aiͥuma tua. Nondico ut ⁊fitearis
ea ꝯseruo tuo: ut tibi exꝓbet dicito do:
qui curat ea. Nec .ti. si si cdixcris ignor¬
at ea. cũ faciebas ea: p̃sto erat. Cũ ad¬
miteres ea cognouerat. Nũquid ea
buist ⁊ ꝯficeri erubescis: dicito in
hac uita ut iualia requiem has.
dicito ingemiscens ⁊ lacuimans. In
codice scupta sunt pecc̾a tua. Spon¬
gia pectoꝵ tuoꝵ: lacaime tue sunt. It
ꝓsꝑ. Iui quoꝵr pecta humanamno¬
titiam latent. ñ ab ipsis fessa. li
ab alus ꝑublicata. si ea ꝑfiten uł
Ꝙ si sui ip̃i iudices fiant. ⁊ ueluti
sue iniquitatis ultores. hic uise ne¬
lunitariam penam sesissime aĩad¬
ũsionis exerceant᷑. tp̃ealib penas
mittabunt etna supplicia ⁊ lacri

Expanded text:
consequi. Si habueris peccata tua in mente continue, nunquam malum adversus proximum in corde tuo tenebis. Sed si confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in animo tuo; non dico ut confitearis ea conservo tuo, ut tibi exprobret. Dicito Deo, qui curat ea. Nec enim si illi non dixeris, ignorat ea: cum faciebas ea, praesto erat; cum admitteres ea, cognoverat. Numquid ea buisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in alia requiem habeas: dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua. Spongia peccatorum tuorum lacrymae tuae sint. It Illi quorum peccata humanam notitiam latent, non ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata, si ea confiteri Quod si ipsi sui judices fiant, et veluti suae iniquitatis ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant; temporalibus poenis mutabunt aeterna supp
Abbreviated transcription (Latin):
teat ꝯficeri sacerdoti. Quibdam ui¬
sum est sufficere: si soli deo fiat  fes¬
sio. sine uiditio sacerddtali: ⁊ ꝯfessi¬
ti. ⁊ t̾n remissum pect̃m sibi dicit.
Item amibꝵ. Ideo fleuit petrus qr
cuipa obrepsit ei. Non inuenio qͥd
dutut᷑. Inuenio quad fleuerit. lacri¬
mas eius lego. satisfastioriem flle¬
go. S ꝙ defencdi ñ pt̃: absolui pt̃.
lauant lacame delistum: ꝙ noce
pudos est ꝯfiter ⁊ uenie.: fletus⁊ su¬

Expanded text:
teat confiteri sacerdoti. Quibusdam visum est sufficere, si soli Deo fiat confessio sine judicio sacerdotali et confessiti, et tamen remissum sibi peccatum dicit. Item Ambros.: Ideo flevit Petrus, quia culpa obrepsit ei; non invenio quid dixerit, invenio quod fleverit. Lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Sed quod defendi non potest, ablui potest. Lavant lacrymae delictum, quod voce pudor est
Abbreviated transcription (Latin):
coutendunt. deo ꝯficeri pecc̃a. ñsa¬
cerdoti. ddicunt .ni. ꝙ siquis timẽs
decẽgi culpam suam aꝑud hõĩes.

Expanded text:
contendunt Deo confiteri peccata sine sacerdote. Dicunt enim quod si quis timens detegere culpam suam apud homines
Abbreviated transcription (Latin):
nĩa: itã oris ꝯ fessis ⁊ extetior satis¬
factio si assit fãcuitas. Unlde uec
uere penitẽs est qui ꝯ fessionis no¬
tum sihabet. Et sicut pecc̃i remis¬
ꝑ qmi pect̾m deletut s̃ pt esse insi ad̾
ex se ip̃a sum .ii. irascitur sibi quis¬
ꝙ ⁊ displicet sine dono sp̃c sci s̃ est.

Expanded text:
nitentia, ita et oris confessio, et exterior satisfactio, si adsit facultas. Unde nec vere poenitens est, qui confessionis votum non habet. Et sicut peccati remism peccatum deletur, non potest esse nisi a Deo, ex seipso. Cum enim irascitur sibi quisque et displicet, sine dono Spiritus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
uendum: sane dict p̃t ꝙ sine
confessione oris. ⁊ solutione pene ex¬
nit mente ꝯpuncta se ꝯfessurum es
ciutat qr ibi est ꝯfessio cordis. ⁊ siã
oris ꝑ qͣm anima interius mundatur
amacsa ⁊ ꝯtagio pect̃i ꝯmissi. ⁊ debi¬
que suꝑnis dictasunt de confessione

Expanded text:
nendum? Sane dici potest quod sine confessione oris et solutione poenae exnit mente compuncta se confessurum, Deus dimittit, quia ibi est confessio cordis, etsi non oris, per quam anima interius mundatur a macula et contagio peccati commissi, et debiquae superius dicta sunt de confess
Abbreviated transcription (Latin):
nupti. Nam si buc ñ potuit natimilit
ꝯcordare: quo madd alteti ꝯnenet. Igit᷑
siuit aliã uyorẽ mat accipere mani¬
festa patet racio qr sugistute diabo¬
lo hodii fomite cxossã cã habuenta
sõ cam dimitiere iñdacũ sulsitate mo¬

Expanded text:
innupti, nam si huic non potuit naturaliter concordare, quomodo alteri conveniet? Item: Si vir aliam uxorem vult accipere, manifeste patet ratio, quia suggerente diabolo odii fomitem exosam eam habuerit, et ideo eam dimittere mendac
Abbreviated transcription (Latin):
a domo uin. q̃ uito ꝑ mittente conti
tem niri: qui est capo̾ mulictis. s s
melius itelligitur intali casit. li
uir conceait mulieri uoucre conti¬
nenciam. ⁊ aute uotũ ꝓ hib ĩplł

Expanded text:
a domo viri, quae viro permittente contintem viri, qui est caput mulieris. Sed melius intelligitur in tali casu, ubi vir concedit mulieri vovere continentiam
Abbreviated transcription (Latin):
hescrit cõplexib. uiolari atꝙy coni¬
cingi. Nõ ꝙ unpcias condempnerꝰ:
s ꝙ co cempore quo carnes agni mã¬
auoaturi sumusi uacare a carnali
atꝙ mmistcria: dempore conugał ã¬

Expanded text:
esere complexibus, violari atque contingi! non quod nuptias condemnemus, sed quod eo tempore quo carnes Agni manducaturi sumus, vacare a carnalibatque mysteria tempore conjugalis am
Abbreviated transcription (Latin):
mult. Nunquid ꝑ continenciam tuã
illa debet ficti formcaria: si alsi
nupsent te niuo: ad ultera etit. Nõ
nult tali uicto deus tale dampna
cõpensari. Rcide debitum. ⁊ si si gr
luiss. ⁊ tu noiuusses debitum tibirod¬
dere cqpcietur. ⁊ iuĩ dcus imputa¬
bit continenciam: si ñ sue s tue cõce¬
deret infirmitati. ne in ad ulteniũ
caderes. Qsquis gͣ cõpaciens in fir¬
mitat uyoris: rerdit. si gigit debitũ
aut si ꝓpt̃. ꝓptiam infurmitatem
ducit uxorcmr: plangeus poruis q
qr dinit. secutis expoctat diem no¬

Expanded text:
vult. Nunquid per continentiam tuam illa debet fieri fornicaria? Si alii nupserit, te vivente, adultera erit. Non vult tali lucro Deus tale damnum compensari. Redde debitum: et si non eluisset, et tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur; et illi Deus imputaret continentiam, si non suae, sed tuae concederetur infirmitati, ne in adulterium caderes. Quisquis ergo compatiens infirmitati uxori reddit, non exigit debitum; aut si propter propriam infirmitatem ducit uxorem, plangens potius quia quia duxit, securus expectat diem no
Abbreviated transcription (Latin):
nerat. qr ꝑmissa iam piius auiro
ei concessenit. postoa si ꝓhibuent cõ¬
tempnatur. Ex his apparet ꝙ iur
ł mudier: continenciam deo offerte a
debitum negare debet. s incro quili¬

Expanded text:
uerat, quia permissa prius a uiro ei concesserit, postea si prohibuerit contemnatur. Ex his apparet quod vir vel mulier continentiam Deo offerre nodebitum negare debet. Si vero quili
Abbreviated transcription (Latin):
at subditis ꝓbatur cestimo faciat¬
nus. ait .Ri. ysidoꝵ Consensus maͥ mo¬
facit matrimonium. It nichola mũ
us. Sufficiat solus scͥdm leges eoꝵ
ꝯsensus. de quoꝵ ꝯuinctionib agit᷑.
Qui solus si forte innuptiis defuent.
cetera etiam cum ip̃o cottu celebrata:
fiustrantur. Item ioħs crisostomus¬

Expanded text:
at, subditis probatur testimoniis. Ait enim Isidorus: Consensus facit Matrimonium. Item Nicolaus papa: Sufficiat solus secundum leges eorum consensus, de quorum conjunctionibus agitur; qui solus si forte in nuptiis defuerit, caetera etiam cum ipso coitu celebrata frustrantur. Item Joan. Chrysost
Abbreviated transcription (Latin):
it. s hostia saluatoris que si tp̃ie
curoncisionis oblata fuiss iliis
tp̃us homines in regnum intrassẽt
Nes gͦ huius sacramenti iustifica

Expanded text:
it, sed hostia Salvatoris; quae si tempore circumcisionis oblata fuisset, illius temporis homines regnum intrassent. Res ergo hujus sacramenti justifica
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ex cerioreui temptatdemi
ĩ mittit deus ad ꝓbutionem su¬
oꝵ. Inteuor emn uero: qua sepe
concipitur. furtum. ad ultt̃¬
tumm. homicidim. si unmit

Expanded text:
 Exteriorem tentationem immittit Deus ad probationem suorum, interiorem vero, qua saepe concipitur furtum, adulterium, homicidium, non immit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm si cecidetis ñ claudet suꝑte os
snum: situ ñ audis ostuum. cõ¬
fitere gͦi⁊ dic. de ꝓfundis datua¬
ui adte d̾ne. ⁊c̃. ⁊ cades. claudit
suꝑ illum: qui inꝑfundo ꝯtemp¬
⁊ si ionge minorem qdͣm debeat᷑. sol¬
tas mĩe: ut ñ relinquatur iusti¬
cie disciplina. It ieix. Qui pestor ẽ¬
gat delicta ꝓpuia uł
ppłi. ⁊ ingacdiatur eccłiam: dequa ꝓpt̃
pecc̃m fucrat egressus. ⁊ dormiat insacc̃o.
ut p̃cetitas delicias: ꝑ quas dm offen¬
derat: uite austeritate. ꝯpenset. his ali¬
isꝙ auctoritatib nituntur asscrete. sĩ¬
ne ꝯfessione uocis. ⁊ aliqua ab solutio¬
ne pc̃ne. ueminem apccc̃o mundari.

Expanded text:
quam si cecideris, non claudet super te os suum, si tu non claudis os tuum; confitere ergo et dic: De profundis clamavi ad te, Domine, etc., et evades. Claudit super illum, qui in profundo contemetsi longe minorem quam debeat, solae, ut non relinquatur justitia disciplinae. Item Hieron.: Qui peccator esgat delicta propria vel populi, et ingrediatur ecclesiam, de qua propter peccata fuerat egressus; et dormiat in sacco, ut praeteritas delicias per quas Deum offenderat, vitae austeritate compenset. His aliisque auctoritatibus nituntur asserere sine confessione vocis et aliqua solutione poenae neminem a peccato mundari.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfesslo. Nullus gͦ ꝯficetar iuisi resus¬
citatus. Nemo uero resuscitatur:
nisi qui apecc̃o soluitur. q pecc̃m
mors asẽ est. qne ut est uita cor¬
poris: itacins. iuita ds est. his alus
ꝙ płib auctoritatib ꝓbatur.
ante ꝯfessionem. uł satisfactio¬
nem: solaꝯ punctione pectin di¬
micti. Ouod qui negant᷑ eas
det̃minare saborant. Nec ñ inhu¬
iiis sentencie dep̃ssionem ⁊ sue
oppinionis assertionem: auatoꝵ
tis mas. lt iustisicers. It ambꝵ.
hõ pt̃ quisqͣm iustifican a pecc̃o:
Confessio amorte: a¬
liberat. confessio aꝑit padisum. son¬
fessio spem salitas tribuit qr ñ mete¬
tur istifican qui suuita sua ñ urilt
cordis. ⁊ amaritudo aĩe. ꝓuiar: que
quisꝙ ꝯmisit. It ioh̾s. Nonpotest
quisqͣm grãm di accipere: nisi pur
Nemo dicat sibi ooculte ago. apd̾ dm
ago. Nouit cłs qui nuchi ignoscit:
qr incorde ago. Ergo sine cã dlc̃m ẽ. a
incelo. Ergo sine cã claues date sunt.
rubiu in conspesta ppłi pecc̃a nieab

Expanded text:
confessio. Nullus ergo confitetur, nisi resuscitatus. Nemo autem suscitatur, nisi qui a peccato solvitur, quia peccatum mors animae est, quae ut est vita corporis, ita ejus vita Deus est. His aliisque pluribus auctoritatibus probatur ante confessionem vel satisfactionem sola compunctione peccatum dimitti; quod qui negant, eas determinare laborant; nec non in hujus sententiae depressionem, et ad suae opinionis assertionem auctorumtes tuas ut justificeris. Item Ambr.: Non potest quisquam justificari a peccato, Confessio a morte aliberat, confessio aperit paradisum, confessio spem salutis tribuit, quia non meretur justificari, qui in vita sua non vult cordis, et amaritudo animae pro malis quae quisque commisit. Item Joan.: Non potest quisquam gratiam Dei accipere, nisi purgNemo dicat sibi: Oago, novit Deus, qui mihi ignoscit , quia in corde ago. Ergo sine causa dictum est: in coelo. Ergo sine causa claves datrubui in conspectu populi peccata mea
Abbreviated transcription (Latin):
factõe. ⁊ oris confessione. ꝑso pecca.¬
lam cordis contricionemr᷑ pecc̃m
alicui ddimittatur. seciłan aliqñ
sufficiat ꝯfiteri deo̾. sine saccubte.
t̃tio: auladico fideli facta᷑ ualeat
confessio. In bii ꝙ docti diũsa sen¬
tire inuenuutur q suꝑ hisnatia
acͣditisa peueᷤ tradidisse uident᷑
coris ⁊ satiffactione oꝑis. neminẽ

Expanded text:
factione et oris confessione, per solam cordis contritionem peccatum alicui dimittatur; secundo an alicui sufficiat confiteri Deo sine sacerdote; tertio, an laico fideli facta valeat confessio. In his etiam docti diversa sentire inveniuntur, quia super his varia ac pene adversa tradidisse videntur co
Abbreviated transcription (Latin):
Diquis autem querat qu. niodo intelliga¬
tat aiuinias corpe exutas locis corporalib conti¬
m̃ cũsint sine corꝑe ñ deciunt qui faueãt ⁊
diuitẽ scientẽ in loco fuisse corꝑali ec̃ cͤendãt
de lazan dixeto cupisse. S melius ẽ dubi¬
tare de occultis: qͣm litigair de iucertis diui¬
tẽ insupplicio. pauꝑẽ inrefug̾io eẽ si dubitꝵ
S quomͦ intelligat᷑ linga diuitis flãna in

Expanded text:
Si quis autem quaerat quomodo intelligatat animas corpore exutas locis corporalibus contineri, cum sint sine corpore, non deerunt qui faveant, et divitem sitientem in loco corporali fuisse contendant, de Lazari digito cupisse. Sed melius est dubitare de occultis, quam litigare de incertis. Divitem in supplicio, pauperem in refrigerio esse non dubito. Sed quomodo intelligatur divitis lingua,
Abbreviated transcription (Latin):
deul uusticatur: que fueuit mor¬
tua. sicut lup̃s: illi qui accedit fic.¬
oppinionis munimentu aucto.¬
ritates iuducunt. ait .ti. dõ. Puimi
cum gr̃a .xͥ. uihomine destruxerit
mala puiora ⁊̃ remĩmeret bona ⁊
cũ destruit ꝙ suũ ñ inuenit: diliga
bonum ꝙ inpectante᷑ plantanit. st
si qñ underis int̃ niulta pecc̾a quẽ¬
qͣni facere iusta opera: ñ est tam
inuistus deus ut ꝓpt̃ multa ma¬
la obliuiscatur paucoꝵ bonoꝵ. s
faciet cum meccte ⁊ in horrea cõ¬
gregare: queᷤ iuibona tr̃a semina
uit. s ħ dicta intelligimus deillo
qui iuncantate quadam tp̃r. bona
facit᷑. ⁊ bonus est. alio ueto tp̃r. ma¬
lus est ⁊multa peccã facit. Non
erggo intelligendum est eum int̃
multa pecca: iusta opera fecisse.
quasi sunul eodem ꝙ tempore:
pecc̃a fecenit ⁊ iusta oꝑa. s diusis
tp̃rib: utraq egisse. Nisi .ii. bonͦ.
foret qñ bona fecit: nĩ seminasse
diceretur intra bona. destructis
s malis post opera bona cõmis¬

Expanded text:
edens vivificatur, quae fuerat mortua; sicut Baptismus illi qui ficte acceEt in hujus opinionis munimentum auctoritates inducunt. Ait enim Aug., lib. cum gratia Christi in homine destruxerit mala priora, etiam remuneret bona; et cum destruxerit quod suum non invenit, diligat bonum quod in peccante plantavit. ItSi quando videris inter multa peccata quemquam facere aliqua iusta opera, non est tam iniustus deus, ut propter multa mala obliviscatur paucorum bonorum, sed faciet eum metere et in horrea congregare, que in bona terra seminavit. Sed haec dicta intelligimus de illo qui in charitate quodam tempore bona facit et bonus est, alio vero tempore malus est et multa peccata facit. Non ergo intelligendum est eum inter multa peccata, justa opera fecisse, quasi simul eodemque tempore peccata fecerit et justa opera; sed diversis temporibus utraque fecisse. Nisi enim bonus foret quando bona fecit, non seminasse diceretur in terra bona. Destructis ergo malis post opera bona commis
Abbreviated transcription (Latin):
puora bona signaificat: que
ꝑ sequens peccm euint mortua .i. faisieat¬
Io hũ. peccanido priora bona:
irata fecerunt. hec sicut poccaudo fĩt
trrita: ita ꝑ penĩam reuiuisciut ⁊ ad¬

Expanded text:
priora bona significat, quae per sequens peccatum erant mortua, quia hi peccando priora bona irrita fecerunt. Haec sicut peccando fiunt irrita, ita per poenitentiam reviviscunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qui inuiti ⁊ coacti ꝯiuuicti st̃. si postea a
liqno tã temporis spacio sinc contradictõe
⁊ qiucrimonia cohabitancrint: facultate
discedendi ł recdamandi habita consẽ¬
tite uidentur ⁊ conscus ille supplet. qd¬

Expanded text:
qui inviti et coacte conjuncti sunt, si postea ab aliquo tempore sine contradictione et querimonia cohabitaverint facultate discedendi vel reclamandi habita, consentire videntur; et consensus ille conseq