comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes plenitudinem miscdĩȩ uereq leticie.
id est & penam primi hominis & regnũ
scdĩ: satis aꝑte distincta sint: ad hoc¬
enim existimo hominis dei moysi nomͣ¬
eius titulo inscriptum: ut eis qui pie
recteq scrutantur fcriptaras eo modo
intimaretur etiam legem deiquȩ per
moysen ministrata est: ubi pro bonis
operibus sola uel pene sola premia ter¬
renorum bonorum detis polliceri uidet᷑.
sine dubio habere sub uelamento tale
aliquid. quale iste psalmus ostendit.
S cum quisq transierit ad xp̃m aufe¬
retur uelamen: & reuelabuntur oculi
eius ut consideret mirabila de lege
dei.donante illo cui dicimus: reuela
oculos meos  considerabo mirabilia de

Expanded text:
eraeque laetitiae, id est, et poena primi hominis et regnum secundi, satis aperteque distincta sint; ad hoc existimo hominis Dei Moysi nomen titulo ejus inscriptum, ut eis qui pie recteque scrutantur Scripturas, eo modo intimaretur etiam legem Dei, quae per Moysen ministrata est, ubi pro bonis operibus sola vel pene sola praemia terrenorum bonorum Deus polliceri videtur, sine dubio habere sub velamento tale aliquid, quale iste psalmus ostendit. Sed cum quisque transierit ad Christum, auferetur velamen , et revelabuntur oculi ejus, ut consideret mirabilia de lege Dei; donante illo cui dicimus, «Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de
Abbreviated transcription (Latin):
menti pertinentas ađ generationem noiũ.
Cuus testamenti sponsor sponsusq coniuigii
quod de illa generatione sortitus est. ait
ipse iħc̃: si crederetis moysi crederetis et
michi. De me enim ille scripsit. Hon enim
credendum est ab ipso omnino moyse istũ
psalmum fuisse conscriptum. qui ullis eiꝰ
litteris inditus non est. in quibus enis can-¬
tica scripta sunt: sed alicuius significatio¬
ns gratia tam magni meriti serui dei nom̃
adhibitum est. ex quo dirigeretur legen¬
tis uel audientis intentio. factus es nobis
generationem. Quale autem refugrum
factum sit: qmͣ scilicet nobis cepit esse qd̃¬

Expanded text:
menti pertinentis ad generationem novam. Cujus Testamenti sponsor, sponsusque conjugii quod de illa generatione sortitus est, ait ipse Jesus: «Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille Scripsit» . Non enim credendum est ab ipso omnino Moyse istum psalmum fuisse conscriptum, qui ullis ejus litteris inditus non est, in quibus ejus cantica scripta sunt: sed alicujus significationis gratia tam magni meriti servi Dei nomen adhibitum est, ex quo dirigeretur legentis vel audientis intentio. «Factus es» ergogeneratione.» 3. «vers.» 2. Quale autem refugium factus sit, quoniam scilicet nobis coepit esse qu
Abbreviated transcription (Latin):
terrarum: ad huc uitam ueterem
nolunt dampnare. & in nouam euigi¬
lare. Erat scriptura dei in iudea:
modo per totum orbem cantatur.
In una illa gente dicebatur deus unꝰ
qui fecit omnia esse adorandus. & co¬
lendus: modo ibi tacetur xp̃c. Resur¬
rexit. irrisus est in crucem. Ipsam
crucem suam in qua irrisus est ĩã
firit in frontibus regum: & adbuc
dormitur Magna ira dei fratres.
Meluis nos andiuimus eum qui dicit:
surge qui doemis. exsarge a mortits:
& ilbuminabit te xp̃c. S qui illum
audiunt: Qui non ascendunt equos.
Qui stnt qui non ascendunt equos:
Qui non se iactant & extolluit qͥs
in honoribtis & potestatibus suis. Ab
increpatione tua deus iacob: dormi

Expanded text:
terrarum, adhuc vitam veterem terrarum, adhuc vitam veterem nolunt damnare, et in novam evigilare. Erat Scriptura Dei in Judaea; modo per totum orbem cantatur: in illa una gente dicebatur Deus unus qui fecit omnia, esse adorandus et colendus; modo ubi tacetur: Christus resurrexit? irrisus in cruce, ipsam crucem suam in qua irrisus est jam fixit in frontibus regum; et adhuc dormitur! Magna ira Dei, fratres! Melius nos audivimus eum qui dicit: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te Christus . Sed qui illum audiunt? Qui non ascendunt equos. Qui sunt qui non ascendunt equos? Qui non se jactant et extollunt, quasi in honoribus et potestatibus suis. Ab increpatione tua, Deus Jacob, do
Abbreviated transcription (Latin):
dormierunt sompnum sinim: o ni¬
chil inuenerunt omnes uiri diui-¬
tiarum in manibus suis. Ab in
crepatione tua deus iacob: doemi-¬
tauerunt omnes qui ascenderunt
equos. Qui sunt qui ascenderunt:
Qui humiles esse noluerunt. Non
in equis sedere peccatum est: sed
ceruicem potestatis contra deum
erigere: & putare se in aliquo
honore esse. Quia dites es ascen¬
disti: increpat deus & dormis. Olig¬
na ira increpantis. magna ira. ad¬
tendat caritas ur̃a rem tremen-¬
dam. Increpatio strepitum habet:
strepitus expergisci solet facere
homines. Tantum pondus est incre-¬
pantis dei ut diceret. ab increpatio¬
ne tua deus iacob: dormitauert̃
omnes qui ascenderunt equos. Ecre
quo sompnium dormitaiit ille
pharao: qui ascendebat. equos Non
enim ingilauit in corde: quia de
increpatione durum cor habebat.
Duritia enim cordis. obdormitio
est. Rogo uos fratres. uidete quomͦ
dornuunt qui sonante euangelio. et
amen. & alleluia per totam oebem

Expanded text:
dormierunt somnum suum, et nidormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divittione tua, Deus Jacob, dormitaverunt omnes qui ascenderunt equos. Qui sunt, qui ascenderunt equos? Qui humiles esse noluerunt. Non in equis sedere peccatum est; sed cervicem potestatis contra Deum erigere, et putare se in aliquo honore esse. Quia dives es, ascendisti; increpat Deus, et dormis. Magna ira increpantis, magna ira! attendat Charitas Vestra rem tremendam. Increpatio strepitum habet; strepitus expergisci solet facere homines. Tantum pondus est increpantis Dei, ut diceret: Ab increpatione tua Deus Jacob, dormitaverunt omnes qui ascenderunt equos. Ecce quo somno dormitavit ille Pharao qui ascendebat equos : non enim vigilavit in corde, quia de increpatione durum cor habebat. Duritia enim cordis, obdormitio est. Rogo vos, fratres mei, videte quomodo dormiunt, qui sonante Evangelio, et Amen, et Alleluia per totum orbem
Abbreviated transcription (Latin):
ueritis quia nos imitando fidem
filii abrahe sumus: iudei audem
qui de carne suꝑbiunt: a fide de¬
generauerunt. Ergo dormierẽ
sompnum suum uiri diuitiarũ:
& nichil inuenerunt in manibꝰ
sius. Dormierunt in cupiditatib
suis: delectat illos. Transit soninꝰ
iste. transit uita ista: & nichil in¬
uenerunt in manibus suis: quia
nichil posuerunt in manu xpͣi.
uis aliquid inuenire in manibꝰ
tuis postea: noli contempnere
modo manum pauperis: & res¬
pice manus manes. si nis habere
manus plenas. Dixie enim dñs.
esuriui ẽo dedisti michi mandu¬
care: sitiui. & dedistis michi po-¬
tum: hospes fui. & adduxistis
me: & cetera. Et illi. Quando
te uidimus efurientem. sitientem.
aut hospitem: Et ille dicet illis.
Quando uni ex minimis meis fecistis:
michi fecistis. Efurire in patiperi¬
bus uoluit: qui diues in celo est. E
tu dubitas homo dare homini: cũ
scias xp̃o te dare quod das: a quo
accepisti quicqͥd das: S illi qui¬

Expanded text:
 ut noveritis quia nos imitando fidem,  ut noveritis quia nos imitando fidem, filii Abrahae sumus; Judaei autem qui de carne superbiunt, a fide degeneraverunt. Ergo dormierunt somnum suum viri divitiarum, et nihil invenerunt in manibus suis. Dormierunt in cupiditatibus suis; delectat illos, transit somnus iste, transit vita ista, et nihil inveniunt in manibus suis, quia nihil posuerunt in manu Christi. Vis aliquid invenire in manibus tuis postea? Noli contemnere modo manum pauperis; et respice manus inanes, si vis habere manus plenas. Dixit enim Dominus: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi potum; hospes fui, et adduxistis me, et caetera. Et illi: Quando te vidimus esurientem, sitientem, aut hospitem? Et ille dicit illis: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Esurire in pauperibus voluit, qui dives in coelo est; et tu dubitas homo dare homini, cum scias te Christo dare quod das, a quo accepisti quidquid das! Sed illi
Abbreviated transcription (Latin):
illum diuitem fecit: euigilatio pau¬
perem fecit. Tenuit illum sompnus
in terra doemientem. & in diro iacen¬
tem: pauperem & foetem mendicũ.
In sompns uidit se iacere in lecto ebar¬
neo uel aurco. &c in ptilmis. actius
extructis. Quamdit doemit. benq
doemit. eingilans inuenit se in dtro
in quo illum sompntis tenuerat. Ta¬
les sint & isti. llenernnt in hanc
uitam. & ꝑ cupiditates temporales
quasi obdormicrunt. hic: & excepe¬
runt illos diuitiȩ & uane pompe
uolatice. &o tranfierunt: non intellȩxe-¬
runt quantum inde boni posset fieri.
Nam si nossent aliam uitam: illic
fibi thesaurizarent quod hic erat
periturum. Sicut tacheus indit
illud maior publicanorum quando
suscepit dñm iħm hospitio: & ait
dimidium rerum mearum do pau¬
peribus. & si cui aliquid defrau-¬
daui. reddo quadruplum. Non
erat iste inuanitate sompniantiũ:
s in fide ugilantium. Ideo dñs qr
medicus intrauerat ad egrotum.
Hodie salus domui huic facta est:

Expanded text:
illum divitem fecit; evigilatio pauillum divitem fecit; evigilatio pauperem facit. Tenuit illum somnus fortasse in terra dormientem, et in duro jacentem, pauperem et forte mendicum; in somnis vidit se jacere in lecto eburneo vel aureo, et in plumis altius exstructis: quamdiu dormit, bene dormit; evigilans invenit se in duro, in quo illum somnus tenuerat. Tales sunt et isti: venerunt in hanc vitam, et per cupiditates temporales quasi obdormierunt hic; et exceperunt illos divitiae et vanae pompae volaticae, et transierunt: non intellexerunt quantum inde boni posset fieri. Nam si nossent aliam vitam, illic sibi thesaurizarent quod hic erat periturum: sicut Zacchaeus vidit illud bonum major publicanorum, quando suscepit Dominum Jesum hospitio, et ait, Dimidium rerum mearum do pauperibus, et si cui aliquid fraudavi, quadruplum reddo. Non erat iste in vanitate somniantium, sed in fide vigilantium. Ideo Dominus, quia medicus intraverat ad aegrotum, Hodie salus domui huic facta est,
Abbreviated transcription (Latin):
turbati sunt omnes insipientes corde.
Predicta est ueritas. dicta est eterna
uita. dicta est alia uuita. quȩ non est
de ista terra. Contempserunt ho-¬
mines uitam presentem. & amaue¬
runt uitam futuram: illuminati sc̃
conturbati sunt. Quomͦ conturba-¬
ti funt: Cum euangelium predica¬
tur. Et quȩ est uita eterna: Et
quis est qui resurrexit a mortius:
Admirati sunt athenienses loquente
patilo aplõ de resurrectione mortuoꝵ:
& putauerunt eum nescio quas fabu¬
las dicere. S qtua dicebat esse aliam
uitam quam nec oculus uidit. nec au-¬
ris audiuit. nec in coe hominis ascen-¬
dit: ergo insipientes corde conturbati
sunt. S quid eis contigit: Hormie¬
runt sompnum fatim: & nichil inue¬
nerunt omnes uiri diuitiarum in
manibus suis. Amauerunt p̾sentia:
& dormierunt in ipsis presentibus.
Et sic illis facta sunt ipsa presentia
delitiosa. quomͦ qui uidet ꝑ sompniũ
inuenisse se thesatros. Tamdiu dities
est: quamdui eingilet. Sompnium

Expanded text:
turbati sunt omnes insipientes corde. turbati sunt omnes insipientes corde. Praedicata est veritas, dicta est aeterna vita; dicta est esse alia vita quae non est de ista terra: contempserunt homines vitam praesentem, et amaverunt vitam futuram, illuminati per conturbati sunt. Quomodo conturbati sunt? Cum Evangelium praedicatur. Et quid est vita aeterna? et quis est qui resurrexit a mortuis? Admirati sunt Athenienses, loquente Paulo apostolo de resurrectione mortuorum, et putaverunt eum nescio quas fabulas dicere . Sed quia dicebat esse aliam vitam, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , ergo insipientes corde turbati sunt. Sed quid eis contigit? Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis. Amaverunt praesentia, et dormierunt in ipsis praesentibus; et sic illis facta sunt ipsa praesentia deliciosa: quomodo qui videt per somnium invenisse se thesauros, tamdiu dives est, quamdiu non evigilet. Somnium
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝓpter ipsum non diuisa fuerit
unitas ipsa. Illi autem diuisi funt.
quando recessit popls̃ ab orbe t̾ra¬
rum. & secutus est nomen ipsorum
Gauisi funt. elati funt. & deiecti funt.
Humiliarentur & exaltarentur. quo¬
modo humiliatus est apls dicens. Hũ¬
quid paulus pro nobis crucifirus est
Et alio loco. Ego plantami. apollo rigi¬
uit. s deus incrementum dedit. Ergo
neq qui plantat est aliquid neq qui
rigit: sed qui incrementum dat ds̃.
Tales montes in se humilessunt:
in deo excelsi sunt. Qui autem in se¬
ipsis excelsi sunt. a deo humiliantur.
qm̃ qui se exaltat humihabitar: &
qui se humiliat exaltabitur. Ideo ta¬
les qui superbias suas adtendunt.
inamaricant hominibus pacificis in
ȩccłã. Illi uolunt coagulare pacem.
illi inter se miscent dissensionem.
Et quid de illis dicit alius psalmus:
Qui amaricant non exaltentur in
semet ipsis. Illuminans tu. Adtende
hic tu: admirabiliter a montibus.

Expanded text:
si propter ipsum non divisa fuerit si propter ipsum non divisa fuerit ipsa unitas. Illi autem divisi sunt: quando recessit populus ab orbe terrarum, et secutus est nomen ipsorum, gavisi sunt; elati sunt, et dejecti sunt. Humiliarentur, et exaltarentur, quomodo humiliatus est Apostolus, dicens: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? et alio loco: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Ergo neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Tales montes in se humiles sunt, in Deo excelsi sunt; qui autem in seipsis excelsi sunt, a Deo humiliantur: Quoniam qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur . Ideo tales qui superbias suas attendunt, inamaricant hominibus pacificis in Ecclesia. Illi volunt coagulare pacem; isti inter se miscent dissensionem. Et quid de illis dicit alius psalmus? Qui amaricant, non exaltentur in semetipsis . Illuminans tu, attende hic, tu admirabiliter a montibus
Abbreviated transcription (Latin):
cephe. id est petri. Hos plangit apls̃.
& dicit eis. Diusus est xp̃c: Et se
edegit quem apud ipsos contempne¬
ret. Numquid patlus prouob̃
crucifixus est: aut in nomine pau-¬
li baptirati estise llide bonum
montem. querentem glorram non
sibi. sed a quo montes illuminant᷑.
Holebat de se presumi: s de illo
de quo & ipse p̃sumpserat. Quis¬
quis ergo ita se commendare uolue¬
rit popłis. ut si focte contigerit ei
aliquis tumultus frangat post se
ꝑopłm: & diuidat ecclam catholi¬
cam ꝓpter se: non est de illis monti¬
bus quos illuminat altissimus. S
quis est iste contenebratus. a se. non
illuminatus a dño: blnde autem
ꝓbantur isti montes : Si forte con¬
tigerit aliquis tumultus ad tiersus
montes in eccłã. aut populares sedi¬
tiones carnalium. ant per aliquas
falsas suspitiones hominum. bonus
mons repellit a se omnes qui ꝓpter
ipfum uolunt ab unitate recedere.
Sic enim ipse manebit. in unitate :

Expanded text:
Cephae, id est Petri. Hos plangit Apostolus, Cephae, id est Petri. Hos plangit Apostolus, et dicit eis: Divisus est Christus? et se elegit quem apud ipsos contemneret: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Vide bonum montem quaerentem gloriam, non sibi, sed a quo montes illuminantur: nolebat de se praesumi, sed de illo de quo et ipse praesumpserat. Quisquis ergo ita se commendare voluerit populis, ut si forte contigerit ei aliquis tumultus, frangat post se populos, et dividat Ecclesiam catholicam propter se, non est de illis montibus quos illuminat Altissimus. Sed quis est iste? Contenebratus a se, non illuminatus a Domino. Unde autem probantur isti montes? Si forte contigerit aliquis tumultus adversus montes in Ecclesia; aut per populares seditiones carnalium, aut per aliquas falsas suspiciones hominum; bonus mons repellit a se omnes qui propter ipsum volunt ab unitate recedere. Sic enim ipse manebit in unitate,
Abbreviated transcription (Latin):
Super montes est quem tremunt
montes. Leuaui inquit octilos meos
in montes. unde tieniet auxilium
terram. In montes quidem leuani
oculos: quia ꝑ montes michi sunt
scripturȩ monstrate: sed ego cor
habeo in illo qui illuminat omnes
montes. Ergo fratres. ad boc dic-¬
tum est: ne quisquam ur̃m uelit
spem sciam ponere in homine.
Tamdiu est aliquid homo: quam¬
diu illi heret a quo factus est homo.
N am recedens ab illo richil est
homo: ut cum heret illi. Tu sic ac¬
cipe consilium ꝑ hominem: ut illũ
consideres qui illuminte hominẽ.
Etenim & tu potes accedere ad
illum: qui tibi per hominem lo-¬
quitur. Non enim fecit illum
accedere ad se: & te repellit. Et
qui uere sic accessit detm ut in
illo habitet deus: displicent illi om¬
nes qͥta in illo ponunte spem firam.
Propterea datum est quoddam erẽ¬
plum: cum ipsos aplõs sibi diuise¬
runt. & in scismata ierunt qui dice¬
bant. Ego sum pauli. ego apollo. ego

Expanded text:
super montes est quem tremunt super montes est quem tremunt montes. Levavi, inquit, oculos meos in montes, unde veniet auxilium terram . In montes quidem levavi oculos, quia per montes mihi sunt Scripturae monstratae; sed ego cor habeo in illo qui illuminat omnes montes. 8. Ergo, fratres, ad hoc dictum est, ne quisquam vestrum velit spem suam ponere in homine. Tamdiu est aliquid homo, quamdiu illi haeret a quo factus est homo. Nam recedens ab illo, nihil est homo, et cum haeret illis. Tu sic accipe consilium per hominem, ut illum consideres qui illuminat hominem. Etenim et tu potes accedere ad illum qui tibi per hominem loquitur; non enim fecit illum accedere ad se, et te repellit. Et qui vere sic accessit ad Deum, ut in illo habitet Deus, displicent illi omnes qui non in illo ponunt spem suam. Propterea datum est quoddam exemplum, cum ipsos Apostolos sibi diviserunt, et in schismata ierunt qui dicebant: Ego sum Pauli, ego Apollo, ego
Abbreviated transcription (Latin):
rarum p̃dicauerunt: illuminans tu
mirabiliter a montibus eternis: Qtios
eternos fecisti. per illos uitam eternã
ceteris ꝓmifisti. Illuminans tu mira¬
biliter a montibus eternis. Magnifice
aliquis quod eum montes illumin
nent. Montes enim putantes quod
ab iꝑsis montibus illuminarentur.
fecerusit sibi partes de montibus. et
ipsi montes conciderunt. & ipsi confrac¬
ti sunt. Hescio qui sibi fecerunt
donatum. nescio qui sibi fecerant ma-¬
ximranum. nescio qui fibi fecerunt
illum & illum. Quare computant
salutem suam in hominibus esse nͣ
in deo: O homo. uenit ad te lax
ꝑ montes: sed deus te illummat᷑
non mons. Illuminans tu inquit ñ
montes. Tu illuminas quidem a-
montibus eternis: sed tu illumi¬
nans. Unde & in alio loco quid ait
psalmus : Leuatii oculos meos in
mondes: unde uemiet auxilium mͥ.
Quid ergo: In montibus est spes
tua. & inde tientt tibi auxilum:
S manfisti in montibus: uide quid
agas. Est aliquid suꝑ montes.

Expanded text:
rarum praedicaverunt, Illuminans tu rarum praedicaverunt, Illuminans tu admirabiliter a montibus aeternis. Quos aeternos fecisti, per illos vitam aeternam et caeteris promisisti: Illuminans tu admirabiliter a montibus aeternis. Magnifice aliquis quod eum montes illuminnent. Multi enim putantes quod ab ipsis montibus illuminarentur, fecerunt sibi partes de montibus; et ipsos montes conciderunt, et ipsi confracti sunt. Nescio qui sibi fecerunt Donatum, nescio qui sibi fecerunt Maximianum, nescio qui sibi fecerunt illum et illum. Quare computant salutem suam in hominibus esse, non in Deo? O homo, venit ad te lux per montes; sed Deus te illuminat, non montes. Illuminans tu, inquit: tu, non montes. Tu illuminans: a montibus quidem aeternis; sed, tu illuminans. Unde et in alio loco quid ait psalmus? Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Quid ergo, in montibus est spes tua, et inde tibi veniet auxilium? remansisti in montibus? Vide quid agas. Est aliquid super montes:
Abbreviated transcription (Latin):
pace eterna: in illa pace ꝑfecta. Et
modo fratres mei qui bene credide¬
runt uident: quia de se non debet̃
p̃sumert. & omnem potentum mi¬
narum suartim & quicquid in eis
actum est ad nocendum confringat᷑
illud: & quicquid quasi pro magno
habent tinde se ꝓtegerent tempoea¬
liter. & bellum quod aduersas detĩ
defendendo peocata sua gerebant.
omnia hec ibi confregit. Illumi
eternis. Qui sunt montes eternis
Quos ipse fecit eternos. Qui st̃
montes magni:᷑ Predicatores uerita¬
tis. Tu illuminans: sed a montibus
eternis. Primi magni montes exci-¬
piunt lucem tuam: & a luce tua quã
suscipiunt montes. uestitur & terra.
S illi magni montes exceperunt apłi:
tanquam oeientes in primoedia lumi-¬
nis exceperunt apli. Numquid qd̃
exceperunt aput se tenuerunt:
Honne diceret᷑ illis. serue nequam
&o piger. dares pecuniam meam num¬
mulariis: Si ergo quod acceperunt
non apud se tenuerunt. s omni orbi ter-¬

Expanded text:
pace aeterna, in illa pace perfecta. Et pace aeterna, in illa pace perfecta. Et modo, fratres mei, qui bene crediderunt, vident quia non de se debent praesumere; et omnem potentiam minarum suarum, et quidquid in eis acutum est ad nocendum, confringunt illud: et quidquid quasi pro magno habent unde se protegerent temporaliter, et bellum quod adversus Deum defendendo peccata sua gerebant, omnia haec ibi confregit. 7. verter a montibus aeternis. Qui sunt montes aeterni? Quos ipse fecit aeternos; qui sunt montes magni, praedicatores veritatis. Tu illuminas; sed a montibus aeternis: primi magni montes excipiunt lucem tuam, et a luce tua quam suscipiunt montes, vestitur et terra. Sed illi magni montes exceperunt Apostoli; tanquam orientis luminis primordia exceperunt Apostoli. Numquid quod exceperunt, apud se retinuerunt? Non; ne diceretur illis: Serve nequam et piger, dares pecuniam meam nummulariis . Si ergo quod susceperunt non apud se retinuerunt, sed omni orbi ter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter spͣm siam qui habitat in
nobis. lliuficatis ergo corporibus
nr̃is erit pax uera. ubi locus est
dei: sed precedat confessio. notus
in iidea detis. Consitere ergo priꝰ.
in ifrł magnum nomen eius. Non¬
dum uides ex spetiȩ & iude ex fi¬
de: & fiet in te quod sequitur.
& factus est in pace loctis eitis &
habitatio eius in syon. Syon int̾¬
pretatur contemplatio. Contem
plabimur enim deum facie ad fa-¬
bis ꝓmictitur: in queni mͦ non ui¬
dentes credimus. Quomͦ gaudebimꝰ
cum uiderimus eum : fratres. si
modo tantum gaudium in nobis fa-¬
cit ꝓmissio: quantum est factura
redditio: Reddetur enim nobis
ut in faciem ipsitis & illius contem¬
platione gaudeamus: & non aliqͥd
aliud delectabit nos: quia nichil
est melius illo qui fecit omnia quȩ
delectant. factus est in pace locus
enus. & habitatio eius in syon. id
est in contemplatione quandam
& speculatione facta est habitatio
dines artum & scutum. & gladium
& bellum. Elbi confregio: In illa

Expanded text:
pter Spiritum suum qui habitat in vobis » . Vivificatis ergo corporibus nostris, erit pax vera ubi locus est Dei: sed praecedat confessio. Notus in Judaea Deus: confitere ergo prius. In Israel magnum nomen ejus: nondum vides in specie; vide ex fide, et fiet in te quod sequitur Et factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion. Sion interpretatur Conteplabimur enim Deum facie ad fabis promittitur, in quem modo non videntes credimus. Quomodo gaudebimus cum viderimus eum? Fratres, si modo tantum gaudium in nobis facit promissio, quantum est factura redditio? Reddetur enim nobis ut in facie ipsius, et illius contemplatione gaudeamus; et non aliquid aliud delectabit nos, quia nihil est melius illo qui fecit omnia quae delectant. Factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion: id est, in contemplatione quadam et speculatione facta est habitatio dines arcuum et scutum, et gladium, et bellum. Ubi confregit? In illa
Abbreviated transcription (Latin):
quia nolunt cognoscere uertm regem.
llidete iam si uidei sunt: appellandi.
Iam uidetis: iudei non funt appellan¬
di. Ipsi tioce fua abdicauerunt se ab isto
nomine. tit uidei non sint appellari dig¬
ni: nisi tantum carne. Ilbi ergo se seꝑa-¬
rauerunt ab isto nomine:: Seuiebant
semen datud. Et ait illis pilatus. Re¬
gem uestrum crucifigim:. Et ili
Nos non habemus regem nisi cesarẽ.
Ouidei qui uocamini & non estis.
si non babetis regem nisi cesarem:
defecit iam princeps de uida. uenit¬
ergo ille cuui reꝑmissum est. Iili ergo
ueris uder: qui xp̃iani facti sunt ex
iudeis. Ceteri iudei qui in xp̃o non
crediderunt. etiuam nomen ipsum per¬
xp̃i ecclã est: credens in illum regem.
qti uenit ex tribu iuda per uirginẽ
mariam: credens in illum de quoͥ modo
apłs̃ dicebat. ad thimotheum scribẽs.
Memor esto iħ̃m xp̃m resurrexisse a
mortins ex semine dauid scdm euange-
cognotuimus xp̃m. qui oculis non tudi¬
mus & fide retinemus. Non ergo

Expanded text:
quia nolunt cognoscere verum regem. quia nolunt cognoscere verum regem. Videte jam si Judaei sint appellandi. Jam videtis quia Judaei non sunt appellandi. Ipsi voce sua abdicaverunt se ab isto nomine, ut Judaei non sint digni appellari, nisi tantum carne. Ubi ergo se separaverunt ab isto nomine? Dicebant, ssemen David. Et ait illis Pilatus: Regem vestrum crucifigam? Et illi: Nos non habemus regem, nisi Caesarem . O Judaei qui vocamini, et non estis; si non habetis regem, nisi Cdefecit iam princeps ex Iuda, uenit cui repromissum est. Illi ergo uerius Iudaei, qui Christiani facti sunt ex udaeis: caeteri Judaei qui in Christum non crediderunt, etiam nomen ipsum perChristi Ecclesia est, credens in illum regem qui venit ex tribu Juda per virginem Mariam; credens in illum de quo modo Apostolus dicebat, ad Timotheum scribens: Memor esto Jesum Christum resurrexisse a mortuis ex semine David, secundum Evangelicognovimus Christum qui oculis non vidimus, fide retinemus. Non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
primo de alia tribu datus est satil
rex: ot repbatus est tanquam maltis
rex. Postea datus est de tribti iuda
rex dauid: & ex illo de tribu iuda
fuerunt reges. Iacob atitem ille
hoc dyxerat: quando benedixerat
filios suos. Non deficiet princeps
de iuida nec dux de femoribus eitis:
doneo ueniat. cui reꝑmissum est.
terum quod adtinec ad diumita
lis est patri. non solum ante iudeos̃.
sed etiam ante ipsum abraham.
Nec solum ante abraham: sed &
aute adam. Hec solum aute adã.
s ante celum & terram. & ante se¬
cula. Quia omnia per ipsam facta
sunt: & sine ipso factam est nichil.
Quia ergo in ꝓphetia dictum est: non
defitiet princeps ex iuda neq dux de
femoribus eis. donec ueniat cui repro¬
uida semꝑ reges habuerunt: unde iu¬
dei dicti sunt. Et non habuieruint
regem prius alienigenam: nisi herodẽ
illtim qti fuit quando dñs natus est.
Inde ceperunt reges alienigene ab he-¬
rode. Ante herodem omnes de tribu

Expanded text:
primo de alia tribu datus est rex Saül primo de alia tribu datus est rex Saül , et reprobatus est tanquam malus rex; postea datus est de tribu Juda rex David, et ex illo de tribu Juda fuerunt reges . Jacob autem ille hoc dixerat, quando benedixerat filios suos: Non deficiet princeps de Juda, nec dux de femoribus ejus, donec veniat cui repromissum est .terum quod attinet ad divinitaqua aequalis est Patri; non solum ante Judaeos, sed etiam ante ipsum Abraham ; nec solum ante Abraham, sed et ante Adam; nec solum ante Adam, sed et ante coelum et terram, et ante saecula: quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Quia ergo in prophetia dictudeficiat princeps de Juda; nec dux de femoribus ejus donec veniat cui reproJuda semper reges habuerunt, unde dicti sunt Judaei; et non habuerunt regem prius alienigenam, nisi Herodem illum qui fuit quando Dominus natus est . Inde coeperunt reges alienigenae, ab Herode. Ante Herodem omnes de tribu
Abbreviated transcription (Latin):
non regnat peccatam. Postea mimu¬
ca nouissima destruetur mors. Qitid
enim nobis ꝓmittitar qm dictum ẽ
mente sermo legi dei:carne autem
legi peccati : atidi ꝓnssionem. quia
non semꝑ erunt in carne defideria
illicita. Et enimꝰ surget & mutabit᷑.¬
& cum mutata fuerit caro ista mor¬
talis in sp̃uale corptis. iam nullis
concupiscentiis scłaribus. iam ntllis
terrenis delectationibus titillabit
animam. nec auertet a contempla¬
tione dei. lit ergo in ea quod dixit
apls. Corpts quidem mortuum est
ꝓpter peccatum: sp̃c autem tuta ẽ.
ꝓpter iusticiam. Si autem qui sus

Expanded text:
non regnat peccatum; postea iniminon regnat peccatum; postea inimica novissima destruetur mors . Quid enim nMente servio legi Dei; carne autem legi peccati ? Audi promissionem: quia non semper erunt in carne desideria illicita. Etenim resurget, et mutabitur; et cum mutata fuerit caro ista mortalis in spirituale corpus, jam nullis concupiscentiis saecularibus, jam nullis terrenis delectationibus titillabit animam, nec avertet a contemplatione Dei. Fit ergo in ea quod dicit Apostolus, « Corpus quidem mortuum est propter peccatum; spiritus autem vita est propter justitiam. S
Abbreviated transcription (Latin):
habere cum deo. S tene menbra
tua aduersus concupiscentias ma-¬
las. Surrexit ura: tene manum
coniunctus deo. Potuit surgere:
sed non inuenit arma. Apud irã
tuam impetus est: apud te arma
sunt. Sit impetus inermis: & dis¬
cit iam non fargere qui frustra sur¬
rexit. Hoc autem dico km̃i: ne for¬
te quia diximus carne autem legi
peccati putetis consentiendum esse
desideriis ur̃is carnalibus. Eo siñ
possant modo nisi esse defideria car¬
nalia: non est illis consentiendum.
Propterea non dixit apłs. non sit
peccatum in trr̃o moxtali corpore.
Notut enim quia qu̾adiu morta¬
le est: tibi peccatum est. S quid
ait: Non ergo regnet peccatũ.
in ur̃o mortali corpore. Quid est
non regnet: Ipse exposuit. ad obe¬
diendum inquit desideriis etus
Sunt desideria. existunt desideru:
non tu obedis desideriis tius.
non sequeris ipsa defideria: non in¬
illis consentis est tibi peccatam. sed
amisit regntim: quando iam in de

Expanded text:
habere cum Deo. Sed tene membra habere cum Deo. Sed tene membra tua adversus concupiscentias tuas malas. Surrexit ira; tene tu manum conjunctus Deo. Potuit surgere, sed non invenit arma. Apud iram tuam impetus est; apud te arma sunt: sit impetus inermis, et discit jam non surgere qui frustra surrexit. 5. Hoc autem dico, charissimi, ne forte quia diximus, Carne autem legi peccati, putetis consentiendum esse desideriis vestris carnalibus. Etsi non possunt modo nisi esse desideria carnalia, non est illis consentiendum. Propterea non dixit Apostolus. Non sit peccatum in vestro mortali corpore; novit enim quia quamdiu mortale est, est ibi peccatum: sed quid ait? Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore. Quid est, non regnet? Ipse exposuit: Ad obediendum, inquit, desideriis ejus . Sunt desideria, existunt; desideria non tu obaudis desideriis tuis, non sequeris ipsa desideria, non illis consentis: est tibi peccatum, sed amisit regnum, quando jam in te
Abbreviated transcription (Latin):
plices itingeris deo. & ex qua parte.
iam ingeris deo. idoncus eris ad iun-¬
cendum te: quia ille tecum est qui
omia fuperat. Adtende quid dicit
apłs. Mente sermo legi dei: carne
autem legi peccati. Unde mente :
Quia displicet tibi uita tua mala.
unde carne : Quia non defuunt sug¬
gestiones & delectationes male. Sed
ex eo quod mente iungeris deo: tun¬
cis quod ui non uult sequi. Precesfisti
enim ex parte. & ex te parte tarda¬
ris. Trahe te ipsum ad illam qui te
sarsum tollit. Pondere quodam ue¬
tustatis de primeris clama &o dic.
Infelix ego homo: quis me liberabit
de copore moetis haius: Quis me
liberabit ab eo quo grauor: Corptis
enim quod coerumpitur ad gratiat
animam. Quis ergo liberabit:
diti contra te litiges. Donec absor-¬
beantur omnes capiditates male:
ut intelligas in te penam tuam. In
te ex te ipso est flagellum tuum:
sit rixa tua tectim. Sic iundicatar
in rebellem aduer sus deum: ut ipse
sibi sit bellum. qui pacem nolut

Expanded text:
displices, jungeris Deo; et ex qua parte displices, jungeris Deo; et ex qua parte jam jungeris Deo, idoneus eris ad vincendum te, quia ille tecum est qui omnia superat. Attende quid dicit Apostolus: Mente servio legi Dei; carne autem legi peccati. Unde mente? Quia displicet tibi vita tua mala. Unde carne? Quia non desunt suggestiones et delectationes malae; sed ex eo quod mente jungeris Deo, vincis quod in te non vult sequi. Praecessisti enim ex parte, et ex parte tardaris: trahe teipsum ad illum qui te sursum tollit. Pondere quodam vetustatis deprimeris; clama et dic: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? quis me liberabit ab eo quo gravor? corpus enim quod corrumpitur, aggravat animam . Quis ergo liberabit?  permittit ut diu contra te litiges, donec absorbeantur omnes cupiditates malae? Ut intelligas in te poenam tuam: in te ex teipso est flagellum tuum; sit rixa tua tecum. Sic vindicatur in rebellem adversus Deum, ut ipse sibi sit bellum, qui pacem noluit
Abbreviated transcription (Latin):
imaginem conditoris tni. factus dis¬
similis adcendis in te & displices tibu
iam ex eo cepisti similis fieri. quia hoc
tibi displicet. quod displicet & deo.
S quomͦ sum similis iniquis: qtando
adhuc michi dispłiceos Ideo dicttm
est. incipite inquit dño in confessione:
ꝑficieris in pace. Adhuc enim habes
aduersus te bellam. Indicitur tibi
bellum non solum adtiersus suggestio¬
nes diaboli aduersus principem potis¬
tatis aeris huius. qui oꝑatar in filiis
diffidentiȩ: aduersus chabolum et
angelos eitis sp̃tialia nequitiȩ. Non
solum ergo aduersus ipsos tibi bellum
indicitur: sed aduersus te ipsum.
Quomͦ aduersus te ipsum: Aduer¬
fus tuam consuetudinem malam: ad¬
uersus uetustatem tutȩ tuȩ malȩ ꝗͣ
trahit te ad solitam & refrenatur
a noua. Indicitur enim tibi quedam
notia uita: & tu uetus es. Nonita¬
tis gaudio suspenderis: uetustatis
onere p̃regrauaris. Incipit tibi bellũ
esse aducrsus te: sed ex qua parte dis

Expanded text:
imaginem Conditoris tui. Factus disimaginem Conditoris tui. Factus dissimilis, attendis in te, et displices tibi: jam ex eo coepisti similis fieri, quia hoc tibi displicet quod displicet et Deo. 4. Sed quomodo sum similis, inquis, quando adhuc mihi displiceo? Ideo dictum est, Incipite. Incipe Domino in confessione; perficieris in pace. Adhuc enim habes adversum te bellum. Indicitur tibi bellum, non solum adversus suggestiones diaboli, adversus principem potestatis aeris hujus, qui operatur in filiis diffidentiae, adversus diabolum et angelos ejus, spiritualia nequitiae ; non solum ergo adversus ipsos tibi bellum indicitur, sed adversus teipsum. Quomodo adversus teipsum? Adversus tuam consuetudinem malam, adversus vetustatem vitae tuae malae, quae trahit te ad solitam, et refrenat a nova. Indicitur enim tibi quaedam nova vita, et tu vetus es: novitatis gaudio suspenderis, vetustatis onere praegravaris; incipit tibi esse bellum adversus te. Sed ex qua parte tibi
Abbreviated transcription (Latin):
us confitere tu: sic in de ipso fit
locus dei. quia factus est in pace
locus eius. Quamditi ergo non
confiteris peccata tua: quodammͦ
riraris cum deo. Quom̾ enim ñ
cum illo litigat᷑: qui quod illi dis¬
plicet laudas:: Punit ille furem:
tu furtum laudas. Punit ille ebrio¬
sum: tu laudas ebriositatem. litigas
cum deo. Non fecisti locum illi in
corde tuo: quia in pace locus eius est
Et quomͦ incipis pacem habere cam
deo : Incipis illi in confessione. Psalmi
uor est. dicentis: incipite dño in con¬
fessione. Quid est incipite dño incon¬
fessione : Incipite adiungit deo. Quo¬
modo: Ut hoc tiobis displiceat. quod
& illi displicet. Displicet illi iuta tua
mala. Si placeat tibi disiumngeris ab illo.
si displiceat tibi per confessionem illi
coniungeris. Ulide ex quanta parte
dissimilis es: quando utiq ꝓpter iꝑ¬
sam dissimilitadinem displices. Fit¬
es enim homo ad mmaginem dei: per
ꝑturbasti in te & exterminasti in tei

Expanded text:
us confitere tu, et sic in teipso fit us confitere tu, et sic in teipso fit locus Dei; quia factus est in pace locus ejus. Quamdiu ergo non confiteris peccata tua, quodammodo rixaris cum Deo: quomodo enim non cum illo litigas, qui quod illi displicet laudas? Punit ille furem; tu furtum laudas: punit ille ebriosum; tu laudas ebriositatem. Litigas cum Deo; non fecisti illi locum in corde tuo: quia in pace locus ejus. Et quomodo incipis pacem habere cum Deo? Incipis illi in confessione. Psalmi vox est dicentis, Incipite Domino in confessione . Quid est, Incipite Domino in confessione? Incipite adjungi Deo. Quomodo? Ut hoc vobis displiceat quod et illi displicet. Displicet illi vita tua mala: si placeat tibi, disjungeris ab illo; si displiceat tibi, per confessionem illi conjungeris. Vide ex quanta parte dissimilis es, quando utique propter ipsam dissimilitudinem displices. Factus enim es, o homo, ad imaginem Dei; per perturbasti in te, et exterminasti in te
Abbreviated transcription (Latin):
bidens deum. Et quomͦ illi inide-¬
runt deum inter quos ambula-¬
uit in carne : Et cum̾ hominem
putant occiderunt: Resurgens
ille apparuit deus omnibus quib
se uoluit demonstrare. Illi ergo
digni sunt isrł dici: qui meruert̃
xp̃m intelligere detim in carne
positum: non tt quod uidebant
contempnerent: s quod non ui¬
debant adorarent. Non uisum
enim oculis gentes humili mente
ꝑceperunt. illum quem non uide¬
bant: & fide tenuerunt. Proinde
illi qui manibus tenuerunt occi¬
derunt. qui fide tenuerunt: ado¬
rauerunt. In ifrł magnum nomen
eius. uis esse isrł: Illum ad ten
si &mendaces non sunt uere isra-¬
helite. Non ergo dicant isti qm̃
apud illos est deus: & magnum
nomen eius in isrł. Probent se is¬
rahelitas: & concedo & ego quia
Interpretatio autem nominum
hebreorum: sic nobis traditur.
Iudea confessio inter pretatur:
ifrł udens deum. Post iudeam
isrł. Sic hic positum est: notus
in udea deus. in isrł magnum no¬
men eus. Deum ius uidere: Pri¬

Expanded text:
t quomodo illi viderunt Deum, inter quos ambulavit in carne, et cum putarent hominem, occiderunt? Resurgens ille apparuit Deus omnibus quibus se voluit demonstrare. Illi ergo digni sunt Israel dici, qui meruerunt Christum intelligere Deum in carne positum, ut non quod videbant contemnerent, sed quod non videbant adorarent. Non visum enim oculis Gentes humili mente perceperunt illum quem non videbant, et fide tenuerunt. Proinde illi qui manibus tenuerunt, occiderunt; qui fide tenuerunt, adoraverunt. In Israel magnum nomen ejus. Vis esse Israel? Illum attendsi et mendaces non sunt veri Israelitae. Non ergo dicant isti quoniam apud illos est Deus, et magnum nomen ejus in Israel: probent se Israelitas, et concedo ego quia um. Interpretatio autem nominum hebraeorum sic nobis traditur: Judaea Confessio interpretatur; Israel Videns Deum. Post Judaeam Israel: sic hic positum est, Notus in Judaea Deus; in Israel magnum nomen ejus. Deum vis videre? Pri
Abbreviated transcription (Latin):
ina ueritatis. & iusticiȩ lumen non
luxit nobis: & sol non ortus est nobis.
Quid nobis ꝓfuit suꝑbia: & diuitia¬
rum iactantia quid contulit nobis:
Transierunt omina tanquam tmbra.
Ergo iugilasti aliquando. S melitis
equum non ascenderes. ut tunc non
doemitares quando uigilare debusti.
& audire uocem xp̃i: & illuminaret
de xp̃c. Tt terribilis es. & quis resi¬

Expanded text:
via veritatis, et justitiae lumen non via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nfuit superbia? et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra . Ergo vigilasti aliquando. Sed melius equum non ascenderes, ut tunc non dormitares, quando vigilare debuisti; et audires vocem Christi, et illuminaret te Christus. Tu terribilis es;
Abbreviated transcription (Latin):
bro sapientiȩ. Dicent inter se peniten-¬
tiam agentes. & pre angustia sp̃c ge-¬
mentes. Cum uiderint glorram scõꝵ.
tunc dicent. Hi sunt quos aliquando
habummus in derifum. Oqui multũ
dormitis. certe iam ingilatis: & in
nrͣis mamibus nichil inuenistis. uide¬
tis quomͦ plenas habebant manus gͥlã
dei: quos tanquam pauperes irrisis-¬
tis. Dicite ergo tunc uobis quando
non refistetis ire dei. non lingua. non
manu. nec uerbo. nec cogitatione. Aꝑ-¬
parebit enim nobis manifestus: quẽ
irridendum putastis cum uobis uen-¬
turus nantiaretur. Et quid dicent:
Ergo erratuimus a uia ueritatis. &
insticiȩ lumen non luxit nobis: & sol
non ortus est nobis. Quomͦ iusticiȩ
sol oriretur dormmientibus: S ab
ira & increpatione eis dormitint.
Hoc forte dicturtis est & non ascen-¬
dere eqtitim: & tunc ipsi equos suos
accusabtint. Audi illos accusantes.
equos suos. in quibus dormierunt.
Ergo errauimus inquit scriptura a

Expanded text:
bro Sapientiae, Dicent inter se, poenitenbro Sapientiae, Dicent inter se, poenitentiam agentes, et per angustiam spiritus gementes: cum viderint gloriam sanctorum, tunc dicent, Hi sunt quos aliquando habuimus in risum. O qui multum dormistis! certe jam evigilatis, et in vestris manibus nihil invenitis. Videtis quomodo plenas habeant manus gloria Dei, quos tanquam pauperes irrisistis. Dicite ergo tunc vobis, quando non resistitis irae Dei; non manu, nec lingua, nec verbo, nec cogitatione: apparebit enim vobis manifestus, quem irridendum putastis, cum vobis venturus nuntiaretur. Et quid dicent? Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis. Quomodo justitiae sol oriretur dormientibus? Sed ab ira et increpatione ejus dormiunt. Hoc forte dicturus est, Et non ascenderem equum: et tunc ipsi equos suos accusabunt. Audi illos accusantes equos suos in quibus dormierunt: Ergo erravimus, inquit Scriptura, a
Abbreviated transcription (Latin):
u terribilis es. & quis resistet
tibi. tunc ab ira tua: Modo dormi¬
unt: & iratum non sentiune. S ut
dormirent iratus est: modo quod dox¬
mientes non sentiant. in finem sen¬
tiunt. & pparebit enim udex inioꝵ
& mortuoꝵ. Et quis resistet tibitc̃
ab ira tuacͤ Modo enim locuntur
quod tiolunt: &o disputant contra
deum. & dicunt. Qui suite xp̃iam.
ant quis est xp̃c: aut quales inepti
qui credunt quod non uident. & ad¬
mittunt delitias quas uident: & se¬
cantur fidem rerum. quȩ oculis ip¬
soeum non exhibentur : Dormitis &
balatis. loquimin aduersus deum
quantum potestis. Usq quo peccato¬
res dñe. tisq quo peccatores gloriant᷑:
Respondent & loquentur iniquitatẽ.
Quando autem nemo respondet. et
nemo loquitur: nisi quod in se con¬
uertatur. Quando inse conuiertent
dentes. quibus modo nos rodunt:
quibus nos discerpunt irridendo
xp̃ianos. & reprehendendo uitam
scorum: Tunc se in se contiertent:
cum illis ueniet quod dicitur in li¬

Expanded text:
u terribilis es; et quis resistet tibi tunc ab ira tua? Modo dormiunt, et iratum non sentiunt; sed ut dormirent iratus est. Modo quod dormientes non sentiunt, in fine sentient: apparebit enim judex vivorum et mortuorum; et quis resistet tibi tunc ab ira tuquod volunt, et disputant contra Deum, et dicunt: Qui sunt Christiani? aut quis est Christus? aut quales inepti qui credunt quod non vident, et dimittunt delicias quas vident, et sequuntur fidem rerum quae oculis ipsorum non exhibentur? Dormitis, et balatis; loquimini adversus Deum quantum potestis. Usquequo peccatores, Domine, usquequo peccatores gloriabuntur? respondent, et loquentur iniquitatem ? Quando autem nemo respondet, et nemo loquitur, nisi quando se in se convertat? quando in se convertent dentes quibus modo nos rodunt, quibus nos discerpunt irridendo Christianos, et reprehendendo vitam sanctorum? Tunc se in se convertent, cum illis eveniet quod dicitur in li
Abbreviated transcription (Latin):
tum. quanitus ad nutum cuncta de-¬
seruiant. quanuus nichil molestum
increpat. nichil aduersum terreat.
tamen in malo se esse quamdit pere¬
grinantur a dño: acutissimo oculo tri¬
bulationem & dolorem inuenertint.
& nomen dñi inuocauerunt. Talis ẽ
qui cantat in hoc psalmo. Quis est :
Corpus xp̃i. Quis est iste : Uos si uul¬
tis. Hos omnes si uolumus. omnes
filii chore: & ommnes unus homo. ꝗtua
unum xp̃i corpus. Quomͦ non est cnꝰ
homo. qui unum caput habet.
Caput omnium scõrum xp̃c est. Cor¬
pus illius capitis. omnes nos sumus.
Et omnes in hac uita intorcularibus
sumus. Si bene sapmits. si iam ad
torcularia uenimus: ergo in pressu¬
ris temptationum constituti edamꝰ

Expanded text:
tum, quamvis ad nutum cuncta detum, quamvis ad nutum cuncta deserviant, quamvis nihil molestum irrepat, nihil adversum terreat, tamen in malo se esse quamdiu peregrinantur a Domino; acutissimo oculo tribulationem et dolorem invenerunt, et nomen Domini invocaverunt. Talis est qui cantat in hoc psalmo. Quis est? Corpus Christi. Quis est iste? Vos, si vultis; nos omnes, si volumus; omnes filii Core, et omnes unus homo, quia unum Christi corpus. Quomodo non est unus homo, qui unum caput habet? Caput omnium nostrum Christus est: corpus illius capitis omnes nos sumus. Et omnes in hac vita in torcularibus sumus: si bene sapimus, jam ad torcularia venimus. Ergo in pressuris tentationum constituti, edam
Abbreviated transcription (Latin):
& felicitatem non esse metuendam:
Immo uero nulla infelicitas frangit:
quem felicitas nulla corrumpit. Quo¬
mͦ ergo cauenda & timenda est ipsa
corruptrix. ne te blandiendo sedu¬
cat: ne incumbas in baculum arun-¬
dinis: Nam & hoc scriptuni ẽ
quosdam incumbere in baculum.
arundinis. Nolite credere. fragi¬
le est quo interis. frangitur & inte¬
rimit te. Si ergo felicitatem tibi
iste mundus arrideat. in pressura
te computa ut dicas. tribulationẽ
& dolorem inueni. & nomen dñi
inuocani. Non dixit iiliem tri¬
bulationemꝰ. nisi quandam quȩ la-¬
tet. Quedam enim tribulatio et¬
dolor quosdam in hoc scło latet:
qui putant sibi bene esse cum pe-¬
regrinantur a dño. Quanditi
enim sumus in corpore inquit:
peregrinamur a dño. Si a patre
tuo homine peregrinareris miser
esses: a dño peregrinaris & felixes:
Ergo funt qui putant bene fibi esse.
Qui autem intelligunt in qualibet
circunstuentia copiarum & uolupta¬

Expanded text:
et felicitatem non esse metuendam? et felicitatem non esse metuendam? Imo vero nulla infelicitas frangit, quem felicitas nulla corrumpit. Quomodo ergo, cavenda et timenda est ipsa corruptrix, ne te blandiendo seducat? Ne incumbas in baculum arundinis; nam et hoc scriptum est, quosdam incumbere in baculum arundinis. Noli te credere ; fragile est quo niteris, frangitur et interimit te. Si ergo felicitate tibi iste mundus arrideat, in pressura te computa, ut dicas, «Tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi» . Non dixit, «inveni tribulationem,» nisi quamdam quae latet: quaedam enim tribulatio quosdam in hoc saeculo latet, qui putant sibi bene esse, cum peregrinentur a Domino. «Quamdiu» enim «sumus in corpore,» inquit, «peregrinamur a Domino» . Si a patre tuo homine peregrinareris, miser esses: a Domino peregrinaris, et felix Ergo sunt qui putant bene sibi esse. Qui autem intelligunt in qualibet circumfluentia copiarum et volupta
Abbreviated transcription (Latin):
serit: xp̃i adultera reputabitur.
Resperit enim retro. de loco quo
accesserat. Sic quibus placet relicta
onini spe sclari & omni actione der¬
rena. conferre se in societate sanctoꝵ
in communem illam uitam tibi non
dicit aliquis aliquid ꝓprium s sunt
illis omnia communia. & est illis
amima una & cor unum in deum. qͥs¬
quis inde recedere uoluerit: non ta¬
lis habetur: qualis ille qui non intra¬
uit. Ille enim nondum accefsit: iste
nemo retro respitiat: nec pristinis
suis delectetur: nemo auertatur ab
eo quod ante est. ad id quod retro est
currat donec ꝑueniat. Non enĩ
pedibus s desiderio currimus. Nul¬
lus autem in hac uita ꝑuenisse se
dicat. Quis enim potest esse tam
ꝑfectus quam paulus: Et ait tam̃.
łratres: egdme non arbitror. appre
des patilum adhuc currere. & te
tis pressuras huicis intindi etiam cũ
felir es intellexisti te esse intorcu¬
lari. Putatis enim fratres km̃i in¬
felicitatem scli metuendam esse:

Expanded text:
serit, Christi adultera deputabitur. serit, Christi adultera deputabitur. Respexit enim retro de loco quo accesserat. Sic quibus placet, relicta omni spe saeculari et omni actione terrena, conferre se in societatem sanctorum, in communem illam vitam ubi non dicit aliquis aliquid proprium, sed sunt illis omnia communia, et est illis anima una et cor unum in Deum ; quisquis inde recedere voluerit, non talis habetur qualis ille qui non intravit: ille enim nondum accessit; iste nemo retro respiciat, nemo pristinis suis delectetur, nemo avertatur ab eo quod ante est, ad id quod retro est: currat donec perveniat; non enim pedibus, sed desiderio currimus. Nullus autem in hac vita pervenisse se dicat. Quis enim potest tam perfectus esse quam Paulus? Et ait tamen, «Fratres, ego me non arbdes Paulum adhuc currere, et tetis pressuras hujus mundi, etiam cum felix es, intellexisti te esse in torculari. Putatis enim, fratres mei, infelicitatem saeculi metuendam esse,