comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ oĩa ger̾it᷑ ostẽdimꝰ. Est igit᷑ humatuis actib ĩpr bo¬
nũ ueluti p̃miũ cõe p̃poĩtu. Atꝗ hoc abonis nõ põt se¬
perari. Aleq eĩr bonꝰ ultra uire nocabit᷑ qui careat bono.
Quare ꝓbos mores sua p̃mia nõ relĩquũt. Quãtũlibet
igit᷑ seuiãt mali sapiẽti tñ corona nõ decidet nõ are¬
scet. Neq eĩ probis aĩs propriũ decus aliena decerpit
ĩprobitas. Q si extrĩsecus accepto letaret᷑ pot̾at hoc
uł aliꝰ ꝗspiã uł ip̃e ⁊̃ qui ꝯtuliss auferre. s qm̃ id sua
cuiq probitas ꝯfert tũ suo p̃mio carebit cũ probue
eẽ desierit. Postremo cũ om̃e p̃iniũ idcuco appetat᷑
qm̃ bonũ ẽẽ credit᷑. Qs bomi ꝯpotẽ p̃mii udicet expat¬
tẽ: At cuiꝰ p̾mi oĩu pulcerrimi maxĩmi q memẽ¬
to ⁊ cĩ corolarii illĩ qd̾ painlo ante p̃cipnũ dedi.Ac sic
collige. Cũ ip̃m bonũ btĩtudo sit bonos om̃es eo ipso

Expanded text:
d omnia geruntur ostendimus; est igitur humanis actibus ipsum bonum ueluti praemium commune propositum. Atqui hoc a bonis non potest separari – neque enim bonus ultra iure uocabitur, qui careat bono –; quare probos mores sua praemia non relinquunt. Quantumlibet igitur saeuiant mali, sapienti tamen corona non decidet, non arescet; neque enim probis animis proprium decus aliena decerpit improbitas. Quodsi extrinsecus accepto laetaretur, poterat hoc uel alius quispiam uel ipse etiam qui contulisset auferre; sed quoniam id sua cuique probitas confert, tum suo praemio carebit cum probus esse desierit. Postremo, cum omne praemium idcirco appetatur quoniam bonum esse creditur, quis boni compotem praemii iudicet expertem? At cuius praemii? Omnium pulcherrimi maximique; memento etenim corollarii illius quod paulo ante praecipuum dedi ac sic collige. Cum ipsum bonum beatitudo sit, bonos omnes eo ipso
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt aliꝗs qui oĩa posse hoiẽs putet: nͥ. qͥs insaniat.
nemo. Atqͥ ide possũt mala. utinã qde ĩꝙͣ non pos¬
sent. Cũ igitur bonoꝵ tãtũ mõ potens possit omĩa
nõ uoͣ queãt oĩa potẽtes etiã maloꝵ eosde qui mala
possũt minus posse manifestũ ẽ. Huc accedit ꝙ õe
potẽtiã ĩt̾ expetẽda eẽ nuͣandã oĩaq expetẽda re¬
ferri ad bonu ueluti ad quodã nature sue cacumẽ
ostẽdimꝰ. S pactrãdi scelerio possibilitas tͥeferri ad

Expanded text:
inquit, aliquis, qui omnia posse homines putet? - Nisi quis insaniat, inquit, aliquis, qui omnia posse homines putet? - Nisi quis insaniat, nemo. - Atqui idem possunt mala. - Utinam quidem, inquam, non possent! - Cum igitur bonorum tantummodo potens possit omnia. non vero queant omnia potentes etiam malorum, eosdem, qui mala possunt, minus posse manifestum est. Huc accedit. quod omnem potentiam inter expetenda numerandam om- niaque expetenda referri ad bonum velut ad quoddam naturae suae cacumen ostendimus. Sed patrandi sceleris possibilitas referr
Abbreviated transcription (Latin):
S ita sese res hñt. Nã qui mali sũt eos malos ẽẽ non
abimo. S eosde ẽe pure ac simplr nego. Nã uti cadau̾
luĩer mortuu dixeris simpłr uo̾ hoĩe appellare non
possls. Ita uiciosos malos qde ẽẽ xesserĩ. S ẽe absolute
nequeã ꝯfiteri. Est enĩ qd̾ ordinẽ retinet ẜuatq n̾a.¬
uerĩ. s hec eoꝵ potẽtia nõ a uirbp s ab imbecillita¬
te descendit. Possũt eĩ mala q̃ minĩe ualerẽt sim
bonoꝵ efficiẽtia manere potuissẽt. Que possibilitas
eos eiudẽtius nichil posse demõstrat.Nam si uti pan¬
lo ante collegimꝰ malũ nichil ẽ cũ mala tm̃ modo
possĩt. Nichil posse ĩprobos liquet.pspicuũ ẽ. Atqui
ut ĩtelligas quenã sit huiꝰ potẽtie uis sim̃tio bono
nichil potẽtius ẽẽ paulo ante diffinuumꝰ. Ita ẽ ĩꝙͣ.
Si ide inqͥt face̾ malũ neqͥt. minime. Est ne igitur

Expanded text:
sed ita sese res ha.bet. Nam. m qui mali sunt, eos malos esse non sed ita sese res ha.bet. Nam. m qui mali sunt, eos malos esse non ab- nuo; sed eosdem esse pure atque simpliciter nego. Nam uti cadaver hominem mortuum dixeris. simpliciter vero hominem appellare non possis, ita vitiosos malos quidem esse concesserim, sed esse absolute nequeam verim; sed haec eorum potentia non a viribus, sed ab imbecillitate descendit. Possunt enim mala, quae minime valerent, si in bonorum efficientia manere potuissent. Quae possibilitas eos evidentius nihil posse demonstrat; nam si, uti paulo ante collegimus, malum nihil est, cum mala tantummodo possint, nihil posse improbos liquet. - Perspicuum est. - Atque ut intellegas, quaenam sit huius potentiae vis. summo bono nihil potentius esse paidem, inquit, facere malum nequit. - Minime. - Est igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Inqua re bonoꝵ uires eminẽt s ĩc eĩ en qui pedibꝰ
incedẽs ad eũ locu usq ꝑueire potuiss quo niehil ul¬
terius puiũ iacẽt ĩcessui ambulãdi potẽtissimũ ẽẽ
cẽseres ita eũ quiexpetẽdoꝵ fine̾ quo nichil ultra ẽ
app̃hẽdit potẽtissimũ neccẽe ẽ ut iudices Ex quo
fit ꝙ hoc huic obiacet. ut ide scelesti uirib oĩb uide
antur ẽẽ deserti.cur eĩ relicta iurtutencia sectant᷑.
Inscicia ne bonoꝵ.s qd eneruacius ignorãtie cecita¬
te. An sectãda nouerĩt: S tñfuersos eos libido p̃cipi¬
tat. Sic quoq ĩtẽpantia fragiles: qui obluctari uicio
nequeñt. An scientes uolẽtesq bonũ deserũt: Nam¬
qui cõe oĩur que sũt finẽ relinquũt pariter quoq
ẽẽ desistũt. Qd̾ ꝗde cuipiã miru forte eẽ uideatur.
ut malos qui plures hoĩu sũt eosder nõ ẽẽ dicamus.

Expanded text:
in qua re bonorum uires eminent. Sicut enim eum qui pedibus in qua re bonorum uires eminent. Sicut enim eum qui pedibus incedens ad eum locum usque peruenire potuisset quod nihil ulterius peruium iaceret incessui ambulandi potentissimum esse censeres, ita eum qui expetendorum finem quo nihil ultra est apprehendit potentissimum necesse est iudices. Ex quo fit, quod huic obiacet, ut idem scelesti idem uiribus omnibus uideantur esse deserti. Cur enim relicta uirtute uitia sectantur? Inscitiane bonorum? Sed quid eneruatius ignorantiae caecitate? An sectanda nouerunt, sed transuersos eos libido praecipitat? Sic quoque intemperantia fragiles, qui obluctari uitio nequeunt. An scientes uolentesque bonum deserunt, aem omnium, quae sunt, finem relinquunt, pariter quoque esse desistunt. -Quod quidem cuipiam mirum forte videatur. ut malos, qui plures hominum sunt, eosdem non esse dicamus;
Abbreviated transcription (Latin):
net᷑ quis hoꝵ uire ualẽtior extimari põt: Cõtexe
inꝙͣ cetera. Nã ille qͥn u̾alis officii potẽs eoqui idem
nequeat ualẽtior sit / nullus ambigat. S sũmũ bo¬
nũ qd̾ eque malis bonisq propoĩtu est hom qde
nͣ᷑ali officio iurtutu petunt. Mali uoͣ uariã ꝑcupi¬
ditatẽ qd̾ adipiscẽdi boni n̾ale offinĩ nõ ẽ ide ip̃m
qde potẽtes malos uoͣ ẽẽ necceẽ ẽ ĩbecilles. Recte ĩ¬
quit p̃curris. Idq uti medici sperare solent indici¬
um est erecte iam resistẽtisq nature. S qm te ad
ĩtelligendũ promptissimũ ẽẽ cõspicio.crebras co
ad qd̾ eos naͣlis ducit ac pene ꝯpellit ĩtẽtio. Et ꝗd
si hoc taminagno ac pene nuicto p̾tereñtis nate
desererent᷑ auxilio. Cõsidera uõ qͣta sceleratos hõies ha¬
beat ĩpotẽtia. Neq eĩ leuia aut ludicra p̾mia petũt.
ris ꝯtingit effectus. qd̾ solũ dies noctesq moliunt᷑.

Expanded text:
netur, quis horum iure ualentior existimari potest? – Contexe, inquam, cetera; nam quin naturalis officii potens eo qui idem nequeat ualentior sit nullus ambigat. – Sed summum bonum, quod aeque malis bonisque propositum boni quidem naturali officio uirtutum petunt, mali uero uariam per cupiditatem, quod adipiscendi boni naturale officium non est, idem ipsum quidem potentes, malos uero esse necesse est imbecilles. – Recte, inquit, praecurris idqum est erectae jam, resistentisque naturae. Sed quoniam te ad intelligendum promptissimum esse conspicio, crebras coaad quod eos naturalis ducit, ac pene compellit intentio. Et quid? si hoc tam magno ac pene invicto praeeuntis naturae desererentur auxilio? Considera vero quanta sceleratos homines habeat impotentia. Neque enim levia, aut ludicra 15 praemia petunt, ris contingit effectus quod solum dies noctesque moliuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
Curat spnere pũtuz.
Montis cacumen abti
Bihulas uitet harenas.
Illud prot̾uus auster
Sotis niribꝰ iuget.
Hec pẽdulũ solute
Pondus ferre recusãt.

Expanded text:
curat spernere pontum, montis cacumen alti, bibulas uitet harenas; illud proteruus Auster totis uiribus urguet, hae pendulum solutae pondus ferre recusant.
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ deteriorẽ face̾ possit adu̾sitas. Ne cui nõ ꝯuenit
laborare patiat᷑. Est alius cũctis urtutib absolutus.
sanctꝰq ac deo ꝓximꝰ hũc ꝯtĩgi qbuslibet adu̾sis nefaᷤ¬
ẽẽ prouidẽtia iudicat. adeo ut ne corporeis ꝗde mor¬
bis agitari sinat. Nam qdã me quoq excellẽtior ait.¬

Expanded text:
quem deteriorem facere possit adversis, ne, cui non convenit, quem deteriorem facere possit adversis, ne, cui non convenit, laborare patiatur. Est alius cunctis virtutibus absolutus sanctusque ac deo proximus; hunc contingi quibuslibet adversis nefas providentia iudicat adeo, ut ne corporeis quidem morbis agitari sinat. Nam ut quidam me quoque excellentior
Abbreviated transcription (Latin):
ta prouidẽtie specula respicit quod unicuiq cõ¬
ueniat agnoscit. ⁊ qdͥ oueĩre nouit accomodat. Hunic
iã fit illud fatalis ordinis insigne miraculũ cũ a sciẽ¬
te gerit᷑ qd̾ stupeant ignorãtes. Nã ut pauca que rõ
nalet humana de duuna profũditate ꝑstrĩgã de hoc
quẽ tu iustissimũ ⁊ equi ẜuãtissimũ putas oĩa sciẽti¬
proindẽtie duũsũ ẽẽ uidet᷑. et iuctricẽ quide cam diis
uictã uoͣ catoni placusse familiaris nr̃ lucanꝰ ammo¬
nuit. Hic igit᷑ qͥcqͥd citra spẽ uideas geri Reb ꝗde re¬
ctus ordo ẽ. Oppinio nõ tue puersa est ꝯfussio. S sit a¬
liꝗs ita bñ moratus ut de eo diuinũ iudiciũ parit̾ hn¬
manũq osentiat s ẽ aĩ uirb ĩfumꝰ. Cui siqͥd eueĩat
adu̾si desinet colere forsitan ĩnocẽtiã ꝑ quã nõ potu¬
it retine̾ fortunã. Parcit itaq sapiẽs dispẽsatio ei

Expanded text:
ta prouidentiae specula respexit, quid unicuique conta prouidentiae specula respexit, quid unicuique conueniat agnoscit et quod conuenire nouit accommodat. Hic iam fit illud fatalis ordinis insigne miraculum, cum ab sciente geritur quod stupeant ignorantes. Nam ut pauca, quae ratio ualet humana, de diuina profunditate perstringam, de hoc quem tu iustissimuprouidentiae diuersum uidetur. Et uictricem quidem causam dis, uictam uero Catoni placuisse familiaris noster Lucanus ammonuit. Hic igitur quicquid citra spem uideas geri rebus quidem rectus ordo est, opinioni uero tuae peruersa confusio. Sed sit aliquis ita bene moratus ut de eo diuinum iudicium pariter humanumque consentiat, sed est animi viribus infirmus, cui si quid eveniat adversi, desinet colere forsitan innocentiam, per quam non potuit retinere fortunam. Parcit itaque sapiens dispensatio ei,
Abbreviated transcription (Latin):
chilest ẽĩ qd̾ mali cã ne ab ip̃io qde ĩprobio fiat
quos ut uberrime demõstratu ẽ bonũ querentes
pranus error a u̾tit. Nedu̾ ordo de sũmi boni car¬
dine proficiscẽs a suo quoꝙͣ se deflectat exordio. q̃¬
Nlũ igit᷑ ea mẽtis ĩtegritate hoĩes degũt ut quos ꝓ¬
bos ĩ probos ue cẽsuerint. eos quoq uti extimãt ẽẽ
nectẽe sit. Atqͥ ĩ hoc hoĩu uidicia depugnãt utꝰ a
lii p̾mio alii supplicio dignos arbitiunt᷑. S ꝯcedamꝰ
ut aliꝗs possit bonos malosq discerne̾. Nũ ig̾ pot̾it
ĩtueri illã ĩtimã tẽperiẽ uelut ĩcorporib dici solet.
aĩoꝵ. Nõ eĩ dissiłe est miaculũ nesciẽti cur samio
corporib hiis ꝗder dulcia illis uõ amara ꝯueniãt. Cur
egri etiã ꝗda lenib ꝗda uoͣ acrib adiuuãt᷑. Ad hoc
medicus qui sanitatis ip̃iꝰ ał q egritudĩs modu

Expanded text:
hil est enim quod mali causa ne ab ipsis quidem improbis fiat: hil est enim quod mali causa ne ab ipsis quidem improbis fiat: quos, ut uberrime demonstratum est, bonum quaerentes pravus error avertit, ne dum ordo de summi boni cardine proficiscens, a suo quemquam deflectat exordio. QNum igitur ea mentis integritate homines degunt, ut quos probos improbosue censuerunt eos quoque uti existimant esse necesse sit? Atqui in hoc hominum iudicia depugnant, et quos alii praemio alii supplicio dignos arbitrantur. Sed concedamus ut aliquis possit bonos malosque discernere; num igitur poterit intueri illam intimam temperiem, uelut in corporibus diei solet, animorum? Non enim dissimile est miraculum nescienti cur sanis corporibus his quidem dulcia illis uero amara conueniant, cur aegri etiam quidam lenibus quidam uero acribus adiuuantur. At hoc medicus, qui sanitatis ipsius atque aegritudinis modum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ tõpus ad puctũmediũ circulus ita ẽ fatiseries me¬
bilis ad prouidẽtie stabilẽ sĩplicitatẽ. Ea series celũ
ac sidera mouet clem̃ta ĩse inuicẽ tẽpat. ⁊ alt̾na
unutatõe tñsformat. Eade nascẽtia occidẽtiaqr oĩa ꝑ si¬
miles fetuũ seminũq renouat progressus. Hec acus
ã fortunaeq hõiu ĩ dissolubili cãꝵ cõuexione ꝯstrĩ¬
git. Que cu ab ĩmobilib ꝓuidẽtie ꝓficiscat᷑ exordiiᷤ¬
iĩu quoq ĩ mobilẽ ẽẽ necteẽ ẽ.Ita eĩ res optĩe regũt᷑
si manẽs ĩdiuina mẽte sĩplicitas ĩdeclinabile c̾arũ
ordinẽ ꝓmat. Hic uõ ordo res mutabiles ⁊ alicqͥn
temẽ fluituras ꝓpͥa ĩcõmutabilitate coherceat. D
fit ut tã isi nob̾ hũc ordĩe minĩe ꝯsiderare ualẽti¬
bus ꝯfussa oĩa pturbataq uideat᷑ nichilhom̃ꝰ tamẽ
suus modus ad bonũ dirigẽs cũcta disponit.Ni¬

Expanded text:
tem tempus, ad punctum medium circulus, ita est fati series motem tempus, ad punctum medium circulus, ita est fati series mobilis ad proui- dentiae stabilem simplicitatem. Ea series caelum ac sidera mouet, elementa in se inuicem temperat et alterna commutatione transformat; eadem nascentia occidentiaque omnia per similes fetuum seminumque renouat progressus. Haec actus etiam fortunasque hominum indissolubili causarum conexione constringit, quae cum ab immobili res optime reguntur si manens in diuina mente simplicitas indeclinabilem causarum ordinem promat, hic uero ordo res mutabiles et alioquin temere fluituras propria incommutabilitate coherceat. Quo fit ut, tametsi uobis hunc ordinem minime considerare ualentibus confusa omnia perturbataque uideasuus modus ad bonum dirigens cuncta disponat. Ni
Abbreviated transcription (Latin):
fatu uedã noͣ que sub prouidẽtia locata sũt. fatise¬
riẽ supent. Ea uoͣsũt que pͥme ꝓpĩqͣ diuinitati stabi¬
liter fixa fatalis ordinẽ mobilitatis excedũt.Na ut¬
orbis orbiũ cirta eñde cardinẽ sese u̾tẽtiũ qui ẽ intimꝰ
ad simplicitatẽ medietats accedit ceteroꝵͭ exͣ loca¬
toꝵ ueluti cardoqdã circa quẽ u̾sent᷑ existit. Extimꝰ
uoͣ maiore. ambitu rotatus. ꝙͣto apũcti media indi¬
iuduitate discedit tãto ampliorib spaciis explicat᷑
Si quid uoͣ illi mediose ꝯnectat ⁊ societ ĩ simplicita¬
te cogit᷑ diffũdiq ac difflue̾ cessat. Siłi rõne qd̾ lõgiꝰ
a pͥma mẽte discedit maiorib fati nexib ĩplicatur.
ac tãto aliqͥd. a fato liberiꝰ ẽ ꝙͣto illũ rerũ carome
uicimꝰ petit. qd̾ si sr̃ne mẽtis heserit firmitati mo¬
tu car rns fati qͦ supgredit᷑ neccͣitatẽ. Igit᷑ uti ẽ ad
ĩtellectũ rõcinatio ad id qd̾ ẽ id qd̾gignit᷑ ad et̾nita¬

Expanded text:
fatum, quaedam uero quae sub prouidentia locata sunt fati seriem superent. Ea uero sunt quae primae propinqua diuinitati stabiliter fixa fatalis ordinem mobilitatis excedunt. Nam ut orbium circa eundem cardinem sese uertentium qui est intimus ad simplicitatem medietatis accedit ceterorumque extra locatorum ueluti cardo quidam circa quem uersentur exsistit, extimus uero maiore ambitu rotatus quanto a puncti media indiuiduitate discedit tanto amplioribus spatiis explicatur, si quid nero illi se medio conectat et societ, in simplicitatem cogittur ac tanto aliquid fato liberum est quanto illum rerum cardinem uicinius petit. Quod si supernae mentis haeserit firmitati, motu carens fati quoque supergreditur necessitatem. Igitur uti est ad intellectum ratiocinatio, ad id quod est id quod gignitur, ad aeternita
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtis adunata prospectu peouidẽtia sit. Eater uo̾ adimatio
digesta atq explicata tp̃rib fatũ uocet᷑. Que licet dulsa sĩt
alter tñ pendet er altero. Ordo naq fatalis ex puidetie sim¬
plicitate procedit. Sĩc eĩ artifrx faciẽde rei formã mẽte p¬

Expanded text:
mentis adunata prospectum prouidentia sit, eadem uero adunatio mentis adunata prospectum prouidentia sit, eadem uero adunatio digesta atque explicata temporibus fatum uocetur. Quae licet diuersa sint, alterum tamen pendet ex altero. Ordo namque fatalis ex prouidentiae simplicitate procedit. Sicut enim artifex faciendae rei formam mente p
Abbreviated transcription (Latin):
nexas sibi ordie ꝯtexo rõnes. Ut libet ĩꝙͣ. Tũ uelut ab
alio orsa pͥncipio ita disseruit. Oĩu gͣnatio reꝵ cũctq
hec ĩ sue sĩplicitatis arce ꝯpoĩta młtiplicẽ regẽdis
modũ statuit. Qui modus cũ ĩ ip̃a diuine ĩtelligẽ¬
tie puritate ospicit᷑ puidẽtia noĩat᷑. Cũ uõ ad ea q̃
monet atq disponit refert᷑ fatu a ueterib appella¬
tũ ẽ. Que diu̾sa ẽẽ facile liquebit/ Siꝗs utriusq iũ
mẽte ꝯspex̾it. Nã prouidẽtia ẽ ip̃a illa diuina ratioĩ
sũmo oĩu pͥncipe ostituta q̃ cucta disponit. Fatu
uõ ẽ ĩherens reb mobilib dispositio ꝑ quã ꝓiu¬
dẽtia sius queq nectit ordinib. Prouidẽtia nãq
cũcta parit̾ ꝙͣuisdiu̾sa ꝙͣuis ĩfinita ꝯplectit᷑. Fatũ
noͣ singula digerit ĩmotũ locis formis ac tẽporib
distributa. Ut hec tpralis ordĩs explicatio ĩ diuine

Expanded text:
nexas sibi ordine contexo rationes. – Vt libet, inquam. – Tunc uelut ab nexas sibi ordine contexo rationes. – Vt libet, inquam. – Tunc uelut ab alio orsa principio ita disseruit: Omnium generatio rerum cunctusque Haec in suae simplicitatis arce compositamultiplicem rebus regendis modum statuit. Qui modus cum in ipsa diuinae intellegentiae puritate conspicitur, prouidentia nominatur; cum uero ad ea quae mouet atque disponit refertur, fatum a ueteribus appellatum est. Quae diuersa esse facile liquebit, si quis utriusque uim mente conspexerit. Nam prouidentia est ipsa illa diuina ratio in summo omnium principe constituta quae cuncta disponit; fatum uero inhaerens rebus mobilibus dispositio per quam prouidentia suis quaeque nectit ordinibus. Prouidentia namque cuncta pariter quamuis diuersa quamuis infinita complectitur; fatum uero singula digerit in motum locis formis ac temporibus distributa, ut haec temporalis ordinis explicatio in diuinae
Abbreviated transcription (Latin):
Taẽ ĩꝙͣ. S cu tui murieris sit latentiũ rerũ causas
euoluẽ. uellatasq caligĩe explicare rõnes quesont
hĩc decernas et qm̃ hoc me muaculũ maxĩe pturbat
edisseras. Tũ illa paulisper arridens ad rem me ĩꝗt
oĩm q̃situ maxĩa nocas cui uix exhausti qͥcꝙ̃ satis
sit. Galis nãq mat̾ia ẽ ut una dubitatõe suctisa in¬
nũabiles alie uelut ydre capita succrescãt. Nec ullus
fuerit modus nͥ qͥs eas uiuacissimo mẽtis igne co¬
horceat. In hac ẽi de ꝓuidẽtie sĩplicitate de fati serie
de repetinis casib de cogrutõe ac p̃destinatõe diuina
te arbitrii libertate queri solet. Que ꝙͣti honeris sint
ip̃e perpẽdis. S qm̃ hoc quoq te nosce q̃dã medicĩe
tue portioẽ ꝙͣ ꝙͣ angusto limite tp̃ris septi tñ aliqd
teliberare conabimꝰ. Ꝙ site musici carmĩs oblectam̃¬
ta delectãt hãc oportet paulisꝑ differas uoluptatẽ dũ

Expanded text:
am. Sed cum tui muneris sit latentium rerum causas evolvere, velatasque caligine explicare rationes, quaeso uti hinc decernas et, quoniam hoc me miraculum maxime perturbat, edisseras. Tum omnium quaesitu maximam uocas, cui uix exhausti quicquam satis sit. Talis namque materia est ut una dubitatione succisa innumerabiles aliae uelut hydrae capita succrescant; nec ullus fuerit modus nisi quis eas uiuacissimo mentis igne coherceat. In hac enim de prouidentiae simplicitate, de fati serie, de repentinis casibus, de cognitione ac praedestinatione diuina, de arbitrii libertate quaeri solet, quae quanti oneris sint ipse perpendis. Sed quoniam haec quoque te nosse quaedam medicinae tuae portio est, quamquam angusto limite temporis saepti tamen aliquid deliberare conabimur. Quodsi te musici carminis oblectamenta delectant, hanc oportet paulisper differas uoluptatem dum
Abbreviated transcription (Latin):
crimis caligarat ne dignoscere possem quenã hec ẽẽt
mulier tã ĩperiose auctoritatis obstupui.uisuq ĩ t̾rã
defixo qͥdnã deĩceps eẽt actiua expectare tacitus cepi.
Tum illa ꝓpius accedens ĩ extrema lectuli mei ꝑte
consedit. meũq intuens uultũ luctu grauẽ. atq ĩ
Mens hebet. ⁊ propria luce relicta

Expanded text:
crimis mersa caligaret nec dinoscere possem quaenam haec esset crimis mersa caligaret nec dinoscere possem quaenam haec esset mulier tam imperiosae auctoritatis, obstupui uisuque in terram defixo quidnam deinceps esset actura exspectare tacitus coepi. Tum illa propius accedens in extrema lectuli mei parte consedit meumque intuens uultum luctu grauem atque in mens hebet et propria luce relicta
Abbreviated transcription (Latin):
iridit assistentes thoro fletibꝑ meis u̾ba dictã¬
tes cõmiota pau̾lisper ac torus ĩflamata liub
Qiuo ĩquit has scenecas meretriculas ad hũc egrũ
ponisit accetere. Que dolores eius non modo ulis
remedus fouerẽt. uerũ insuꝑer dulcib alerent ue¬
nenis. hec sunt enĩ que infructuosis affectuu
spinis uberẽ fructib rationis segetẽ necat. me¬
houumq mẽtes assuefacuit morbo nõ liberant
At siquem prophanũ uti uulgo solitũ ẽ uobis
blandicie ur̃e detraherent minus moleste ferẽ¬
dus putare. Nichil quippe in eo nr̃e opere lederet᷑.
hunc uõ elcaticis atq achademicis studiis enutri¬
tum. Serr abite potius syrenes usq in exicii
dulces. meieq eu musis cuurandu sananduq
relinquite. ius ille chorus ĩcrepitus deiecit hũ¬
mi mestior uultũ. cõfessusq rubore uerecondiã
limen tristis excessit. At ego cuius acies mersa la¬

Expanded text:
nostro assistentes toro fletibusque meis uerba dictannostro assistentes toro fletibusque meis uerba dictantes, commota paulisper ac toruis inflammata luminibus: Quis, inquit, has scenicas meretriculas ad hunc aegrum permisit accedere, quae dolores eius non modo nullis remediis fouerent, uerum dulcibus insuper alerent uenenis? Hae sunt enim quae infructuosis affectuum spinis uberem fructibus rationis segetem necant hominumque mentes assuefaciunt morbo, non liberant. At si quem profanum, uti uulgo solitum uobis, blanditiae uestrae detraherent, minus moleste ferendum putarem, nihil quippe in eo nostrae operae laederentur; hunc uero Eleaticis atque Academicis studiis innutritum – Sed abite potius, Sirenes usque in exitium dulces, meisque eum Musis curandum sanandumque relinquite. His ille chorus increpitus deiecit humi maestior uultum confessusque rubore uerecundiam limen tristis excessit. At ego, cuius acies la
Abbreviated transcription (Latin):
mexausti iuigoris: quanius ita ein plena foret ut
nullo modo nr̃e crederet᷑ etatis. St̾atura eius discre¬
tionis ambigue. Nam nunc quide ad cõe sese hoĩu
mẽsunt cohibebat. ⁊ Iñc uero pulsare celu sũmi uer¬
tisis cacuie unc idebat. Que eu altius extulls cte¬
ppunt etid̃ eelus penetrabat respicientiuꝙ borum
suustribat intiitu. pestes erant teniussimio fibs
sutb tuli eartastceo udi ssolubili materia peifecte. sua
nti poste eatei prodente cagnoui sius manib ipsa
teruerat. Quar spe neluti fumosas pmagies so¬
let caligo quedas neglete uctustatis obduxerat
leuũ mextremo margine ꝓgrecu in supiero
neeo it̃ ilegebat̾ intertu. atq inter utinsq ute¬
ras inscalarũ modũ gradus quida inlignititi¬
debant᷑. oluub ab infeuori ad supiuis elementũ
eẽs ascenstio. Eande tnuestẽ quordã miolẽtor
absciderant manus ⁊ particulas quas qͣsꝙ potuit

Expanded text:
inexhausti uigoris, quamuis ita aeui plena foret ut inexhausti uigoris, quamuis ita aeui plena foret ut nullo modo nostrae crederetur aetatis, statura discretionis ambiguae. Nam nunc quidem ad communem sese hominum mensuram cohibebat, nunc uero pulsare caelum summi uerticis cacumine uidebatur; quae cum altius caput extulisset ipsum etiam caelum penetrabat respicientiumque hominum frustrabatur intuitum. Vestes erant tenuissimis filis subtili artificio indissolubili materia perfectae, quas, uti post eadem prodente cognoui, suis manibus ipsa texuerat; quarum speciem, ueluti fumosas imagines solet, caligo quaedam neglectae uetustatis obduxerat. Harum in extremo margine Π Graecum, in supremo uero Θ legebatur intextum atque inter utrasque litteras in scalarum modum gradus quidam insigniti uidebantur, quibus ab inferiore ad superius elementum esset ascensus. Eansciderant manus et particulas quas quisque potuit
Abbreviated transcription (Latin):
Has saltem nullus potut peruincere terror
Ne nostrum comites prosequerentur iter.
Gloria felicis olim uiridisq iuuente.
Solantur mesti nunc mea fata senis.
Uenit enu properata malis inopina senectus.
Et dolor etatem iussit messe suam.
I utempestui funduntur uertice cani.
Et tremit effe to corpore laxa cutis.
Aors hominum felir que se nec dulcibr anrus
I nserit. ⁊ mestis sepe uocata uenit.
Heu heu ꝙ suda miseros auertitur aure.
Et flentes oculos clandere sceua negat.
Dum leuib malefida bomis fortuna faueret
Pene caput tristis merserathora meum.
Nunc quia fallacem mutauit nubila uultum
Protrahit ingratas impia uita moras.
Qͥ uid me felicem totiens iactastis amrci.
Q ui cecidit stabili non erat ille gradu.
Ec dum mecur tacitus ip̃e reputarẽ. queri¬
moniãq lacrimabile stilli officio designa¬
rem. Astitisse michi supra uerticẽ uisa est mulier:
renerendi admoclu uultus oculis ardentio ⁊ ultra
cõe hoĩu ualentiam ꝓspicacib. colore ido atq

Expanded text:
Has saltem nullus potuit peruincere terror ne nostrum comites prosequerentur iter. Gloria felicis olim uiridisque iuuentae, solantur maesti nunc mea fata senis. Venit enim properata malis inopina senectus et dolor aetatem iussit inesse suam. Intempestiui funduntur uertice cani et tremit effeto corpore laxa cutis. Mors hominum felix quae se nec dulcibus annis inserit et maestis saepe uocata uenit. Eheu, quam surda miseros auertitur aure et flentes oculos claudere saeua negat! Dum leuibus male fida bonis fortuna faueret paene caput tristis merserat hora meum; nunc quia fallacem mutauit nubila uultum protrahit ingratas impia uita moras. Quid me felicem totiens iactastis, amici? Qui cecidit, stabili non erat ille gradu. Haec dum mecum tacitus ipse reputarem querimoniamque lacrimabilem stili officio signarem astitisse mihi supra uerticem uisa est mulier reuerendi admodum uultus, oculis ardentibus et ultra communem hominum ualentiam perspicacibus, colore uiuido atque
Abbreviated transcription (Latin):
cãm sũme illiꝰ eẽ prouidẽtie. Ad hec sicuti cũ ꝗd ẽe stio
id ip̃m ẽẽ neccẽe ẽ Itacũ qd futiur ẽẽ noui idip̃m
futuꝵ c̃ẽ nectẽe ẽ. Sic fit igit᷑ ut euẽtus p̃scite rei
nequeat euitari. Nostremo siqd aliqs aliorsũ. atqr sese
res h̃t existimet. id nõ mõ scĩa nõ ẽ. s ẽ oppinio fallax
a scĩe ueritate longe diu̾sa. Quare siqͥd ita futuꝵ ẽ
ut eiꝰ certꝰ ac neccessariꝰ nõ sit euẽtꝰ id euẽturũ ẽẽ p̃¬
sciri qui poterit. Sĩc eĩ scĩa ip̃a ĩpmixta ẽ falsitati
ita id qd̾ ab ea ꝯcipit᷑ ẽe aliter neqͥt atq ꝯcipit᷑. Ea¬

Expanded text:
ti cum quid esse scio, id ipsum esse necesse est, ita cum quid futurum noui, id ipsum futurum esse necesse est. Sic fit igitur ut euentus praescitae rei nequeat euitari. Postremo si quid aliquis aliorsum atque sese res habet existimet, id non modo scientia non est, sed est opinio fallax ab scientiae ueritate longe diuersa. Quare si quid ita futurum est ut eius certus ac necessarius non sit euentus, id euenturum esse praesciri qui poterit? Sicut enim scientia ipsa impermixta est falsitati, ita id quod ab ea concipitur esse aliter atque concipitur
Abbreviated transcription (Latin):
U no mẽtis ceruit mnictu.
Quẽ quia respicit omĩa solus
Uerum possis dicere solem.
Um ego en inꝙͣ̃ difficiliori rursus ambiguitate
confũdor. Que nã ĩꝗt ista ẽ: Iam eñ qb pturba¬
re comecto. Nlimiũ ĩꝙͣ adu̾sari ac repugnare iudetur
p̃nosce̾ inuu̾sa deũ ⁊ esse̾ ullũ lib̾tatis arbitriũ. Nã si
cũcta prospicit deus. neq falli ullo mõ põt. Euenire
necceẽ ẽ qd̾ ꝓuidẽtia futuꝵ ẽẽ ꝓuideit᷑. Quare si ab e¬
terno nõ facta hoĩu mõ. sed et̾iã cõscilia uolũtatesq
p̃noscit. nulla erit arbitrii libertas. Aeq eĩ uł factu
aliudullũ uł quelibi existere poterit uolũtas nͥ quã
nescia falli prouidẽtia diuina p̾senserit. Nãsi ali¬
orsũ ꝙͣ prouise sũt detorqueri ualẽt nõ iã erit fu¬
turi fuma p̾sciẽtia s oppinio potua ĩcerta. qd̾ de
deo credere nefas iudico. Neq eĩ probo illã rõnẽ
qua se quidã credũt hũc q̃stionis nodũ posse dissol¬

Expanded text:
uno mentis cernit in ictu; quem quia respicit omnia solus uerum possis dicere solem. – Tum ego: En, inquam, difficiliore rursus ambiguitate confundor. – Quaenam, inquit, ista est? Iam enim quibus perturbere, coniecto. – Nimium, inquam, aduersari ac repugnare uidetur praenoscere uniuersa deum et esse ullum libertatis arbitrium. Nam si cuncta prospicit deus neque falli ullo modo potest, euenire necesse est quod prouidentia futurum esse praeuiderit. Quare si ab aeterno non facta hominum modo sed etiam consilia uoluntatesque praenoscit, nulla erit arbitrii libertas; neque enim uel factum aliud ullum uel quaelibet exsistere poterit uoluntas nisi quam nescia falli prouidentia diuina praesenserit. Nam si aliorsum quam prouisa sunt detorqueri ualent, non iam erit futuri firma praescientia, sed opinio potius incerta; quod de deo credere nefas iudico. Neque enim illam probo rationem qua se quidam credunt hunc quaestionis nodum posse dissol
Abbreviated transcription (Latin):
e quo cũ deo colloqui hoĩes posse indeant᷑. illiq ĩ acce̾se luci pͥ¬
ne quoq ꝙͣ ĩpetrẽt ip̃a supplicãdi rõne ꝯuĩgi. Que si recep¬
ta futuroꝵ necci̾tate nichil uiriũ hr̃e credant᷑ quid erit
quo sũmo illi rerũ pͥncipi ꝯnecti atq adherere possiuiꝰ. Qͥre
neccee erit humanũ genus uti panlo ante cantabas
disceptum atq disiunctũ suo fonte fatiscere.
uenam discors federa rer
Cã rosoluit. qs tãta ds̃

Expanded text:
es posse uideantur illique inaccessae luci prius quoque quam impetrent ipsa supplicandi ratione coniungi. Quae si recepta futurorum necessitate nihil uirium habere credantur, quid erit quo summo illi rerum principi conecti atque adhaerere possimus? Quare necesse erit humanum genus, uti paulo ante cantabas, dissaeptum atque disiunctum suo fonte fatiscere. Quaenam discors foedera rerum Causa resoluit? Quis tanta d
Abbreviated transcription (Latin):
meruit liber ac nolũtariꝰ motꝰ aĩoꝵ. Idq oũi iu¬
debit᷑ inqͥssimũ qd̾ nũc eqͥssimũ eẽ iudicat᷑ uł
puniu ĩprobos uł remunerari probos quos ad al¬
terntrũ nõ propria nttit uolũtas. s futi cogit
certa necci̾tas. Nec uicia igit᷑ nec u̾tutes qͥcꝙͣ fue¬
rint: s oĩu meritoꝵ potius mixta atq ĩdiscreta
ꝯfusio. Quoq nichil sceleratius excigitari põt
cũ ex prouidẽtia reꝵ oĩs ordo ducat᷑: Nichil q cõ¬
scilus liceat lmanis. Eit ut uicia quoq nr̃a ad bonorũ
oĩum referãt᷑ auctorẽ. Igit᷑ nec sperãdialiqd noc dep̾cãdi ulla
series indeflexa cõnectit. Anfert᷑ igit᷑ iuucũ illud ĩter holes
deũq comerciũ sperãdi sil ac dep̾candi. Siqͥde iuste hunn¬

Expanded text:
meruit liber ac uoluntarius motus animorum. Idque omnium umeruit liber ac uoluntarius motus animorum. Idque omnium uidebitur iniquissimum quod nunc aequissimum iudicatur, uel puniri improbos uel remunerari probos, quos ad alterutrum non propria mittit uoluntas sed futuri cogit certa necessitas. Nec uitia igitur nec uirtutes quicquam fuerint, sed omnium meritorum potius mixta atque indiscreta confusio; quoque nihil sceleratius excogitari potest, cum ex prouidentia rerum omnis ordo ducatur nihilque consiliis liceat humanis, fit ut uitia quoque nostra ad bonorum omnium referantur auctorem. Igitur nec sperandi aliquid nec deprecandi ulla series indeflexa conectit? Auferetur igitur unicum illud inter homines deumque commercium, sperandi scilicet ac deprecandi, si quidem iust
Abbreviated transcription (Latin):
mõ ds̃ hec ĩcerta futura p̃noscit. Nã si menitabiłr
euẽtura cẽset: que ã nõ eueĩre possibile ẽ fallit᷑. qd̾
nõ sentire modo nephas ẽ.sed q̃ uoce ꝓferre. At si
ita uti sũt ea futa ẽẽ decernnt iut eque nel fieri ea
uł nõ fieri posse cognoscat / que ẽ hec p̾scĩa que nn¬
ret ratiocinio illo ridiculo tyresie: Quic qd dicam
aut erit aut nõ. Qͥd nͥ diuina ꝓudẽtia humana¬
oppinione p̾stiterit: si uti hõies ĩcerta uidicat qͦꝵ
ẽ incertus enẽtus. Q si apud illũ rerũ oĩu certis¬
simũ fontẽ nichil ĩcerti esse põt.certus eoꝵ ẽ euẽ
tus q̃ fut᷑a firmit̾ ille p̃scierit. Quare nulla ẽ hu¬
manis ꝯsciliis actionibq libertas: quas diuia mes
sine falsitatis errore cucta prospiciẽs ad unũ alli¬
gat ⁊⁊ ꝯstrĩgit euẽtũ. Quo semel recepto ꝙͣtꝰ occa¬
suc humanaꝵ rerũ cõsequat᷑ liquet. Frustra eĩ
bonis malisq p̃mia pene ne ꝓponũt᷑ q̃ nullꝰ

Expanded text:
utura praenoscit? Nam si incuitabiliter euentura censet quae etiam non euenire possibile est, fallitur; quod non sentire modo nefas est, sed etiam uoce proferre, At si ita uti sunt, ita ea futura esse decernit, ut aeque uel fieri ea uel non fieri posse cognoscat, quae est haec praescientia quae nid hoc refert uaticinio illo ridiculo Tiresiae Quicquid dicam aut erit aut non? Quid etiam diuina prouidentia opinione praestiterit si uti homines incerta iudicat quorum est incertus euentus? Quodsi apud illum rerum omnium certissimum fontem nitus quae futura firmi ter ille praescierit. Quare nulla est humanis consiliis actionibusque libertas quas diuina mens sine falsitatis errore cuncta prospiciens ad unum alligat et constringit euentum. Quo semel recepto quantus occasus humanarum rerum consequatur liquet. Frustra enim bonis malisque praemia poenaeue proponuntur quae nullus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuideri. Quasi uõ que ciuꝰq rei cã sit. p̃sciẽtia ue fu¬
turoꝵ neccĩtatis an futuroꝵ neccitas pronidẽtie la¬
boret᷑. Ac uo illud demõstrare nitamur quoqͦ mõ
sese hẽat ordo caꝵ neccessariũ cẽ euẽtũ p̾scitaꝵ rerũ¬
q̃ si p̾sciẽtia fut̾is reb eueniẽdi neccessitatẽ nõ uideat᷑
ĩferre. Et eñ si quispiã sedeat oppinionẽ q̃ eũ sedeͣ ꝯie¬
ctat uerã ẽẽ neccẽe ẽ. Atq ecõuerso rursus si de qͦpiar
nera sit oppimo qm̃ sedet eũ secẽ neccẽe ẽ. In utroq
igit᷑ neccitas ĩest. in hoc ꝗde sedẽdi at noͣ ĩ alt̾o uerita¬
tis. s nõ idcircho quisq sedet qm uera ẽ oppinio. S
hec potius uera ẽ qm̃ quẽpiã sedere p̃cessit. Ita cur cã
ueritatis ex altera ꝑte procedit inest tñ coĩs ĩuticq
neccef sitas.Similia de prouidẽtia futisq reb ratio¬
cinari patet. Nã etiã si idcircho qm̃i fufã sũt ꝓuidẽt᷑. Nõ

Expanded text:
prouideri—quasi uero quae euius rei causa sit praeseientiane futurorum necessitatis an futurorum necessitas prouidentiae laboretur, ae non illud demonstrare nitamur, quoquo modo sese habeat ordo causarum, necessarium esse euentum praescitarum reruebus eueniendi necessitatem non uideatur inferre. Etenim si quispiam sedeat, opinionem quae eum sedere coniectat ueram esse necesse est; atque e conuerso rursus, si de quopiam uera sit opinio quoniam sedet, eum sedere necesse est. In utroque igitur necessitas inest, in hoc quidem sedendi, at uero in altero ueritatis. Sed non idcirco quisque sedet quoniam uera est opinio, sed haec potius uera est quoniam quempiam sedere praecessit. Ita cum causa ueritatis ex altera parte procedat, inest tamen communis in utraque necessitas Similia de prouidentia futurisque rebus ratiocinari patet. Nam etiam si idcirco quoniam futura sunt, prouidentur, non
Abbreviated transcription (Latin):
crit. Naiceteris aĩantib sese ignorare nat᷑a ẽ. Hoĩ¬
bus inciouenit. Quã noͣ late patet nr̃ hic error. qͥ¬
oruari posse aliqd ornam̃tis exifimatis alienis. At
id ficri neqt. Nam siqͥd ex appositis luceat. Ip̃a ꝗde
que sũt apposit. alaudant᷑. Illud uoͣ hiis tectũ atq¬
uellatũ ĩ sua nichilhoĩꝰ feditate ꝑdurat. Ego u̾o
nego illud eẽ bonũ qđ noceat hnti. Nũ id mẽtior:
Muñe ĩquies. Atqͥdiuitie possidẽtib psepe nocue
runt: Qu pessimus quisq eoq alien magis aui¬
dus quicquid usꝙͣ auri gẽmaꝵq ẽ se solũ qͥ ha¬
gladĩq solicitus ꝑtimescis si iute huiꝰ calẽ na¬
fueris securus ẽe. desistis.

Expanded text:
erit. Nam ceteris animantibus sese ignorare naturae est; hominerit. Nam ceteris animantibus sese ignorare naturae est; hominibus uitio uenit. Quam ornari posse aliquid ornamentis existimatis alienis. At id fieri nequit. Nam si quid ex appositis luceat, ipsa quidem, quae sunt apposita, laudantur: illud vero his tectum, atque velatum in sua nihilominus foeditate perdurat 5. Ego vero nego illud esse bonum, quod noceat habenti. Num id mentior? Minime, inquies. Atqui divitiae possidentibusrunt, cum pessimus quisque eoque alieni magis auidus, quicquid usquam auri gemmarumque est, se solum, qui hagladium sollicitus pertimescis, si hujus vitae callem vafueris, securus esse desistis.
Abbreviated transcription (Latin):
bis atq ĩsitũ bonũ ut ĩ externis ac sepositis re¬
bus bona ura qͤratis: Sic rerũ u̾sa odictio ẽ ut
duunũ merito rõnis aĩal nõ alit̾ splẽdere gͥ nͥ
ĩanimate suppeletilis possessione uideat᷑. Et alia¬
qde suis ꝯtẽta sũt. hos aut̾ deo mẽte cõsiłes re
bus ab ĩfimis excellẽtis nat̾e ornamta captatis
Nec ĩtelligitis ꝙͣtã conditori ur̃o faciatis muri¬
am. Ille humanũgenꝰ t̾renis oĩb p̾stare uoluit.
uos dignitatẽ ur̃am ĩfra ĩfima queq detruditis.
Nam si om̃e cꝰ ꝯ q bonũ eo cuiꝰ ẽ ꝯstat eẽ p̾ciosuis.
Cũ uillissima rerũ ur̃abona eẽ iudicatis. eisde
uosmetipos ur̃a extimatioẽ submittitis. Quod
quide haud ĩmerito cadit. humane quippe natẽ
ita ꝯdictio ẽ. Ut tũ tãtu ceteris reb cũ se ognoscit
excellat. Eader tũ ĩfra bestias redigat᷑ si se nõsce desi¬

Expanded text:
bis atque insitum bonum ut in externis ac sepositis rebis atque insitum bonum ut in externis ac sepositis rebus bona uestra quaeratis? Sic rerum uersa condicio est ut diuinum merito rationis animal non aliter sibi splendere nisi inanimatae supelquidem suis contenta sunt: vos autem Deo mente consimiles, ab rebus infimis excellentis naturae ornamenta captatis; nec intelligitis, quantum conditori vestro faciatis injuriam. Ille genus humanum terrenis omnibus praestare uoluit; uos dignitatem uestram infra infima quaeque detruditis. Nam si omne cuiusque bonum eo cuius est constat esse pretiosius, cum uilissima rerum uestra bona esse iudicatis, eisdem uosmet ipsos uestra existimatione submittitis, quod quidem haud inmerito cadit. Humanae quippe naturae ista condicio est ut tum tantum ceteris rebus cum se cognoscit excellat, eadem tamen infra bestias redigatur, si se nosse desi
Abbreviated transcription (Latin):
quib oĩb nichil hoꝵ q̃ tu ĩ tius oputas bonis tuur
eẽ bonũ liqͥdo mostrat᷑. Qͥb si nichil mnest appeten¬
de pulcritudĩs. quid ẽ qd̾ uł amissis doleas uł le¬
teris retentis. Ꝙ si nat᷑a pulcra sũt qd id tua refert.
Nam hec ꝑ se atuis quoq opib seq̃strata placussẽt.
Neq eĩ idcuco sũt p̾ciosa. ꝙ in tuas uenẽ diuicias.
S qm̃ p̃ciosa uidebãt᷑ tuis ea diuiciis annumera¬
re maliusti. Quid aut̃ tãto fortune strepitu desi¬
deratis: Fugare credo ĩdigẽtia copia q̃ritis. Atqui
hoc nobis ĩ contrariũ cedit.Plurb quippe admi¬
inculis opus ẽ ad tuẽdã pciose suppelletilis uari¬
etatẽ. Uerũq illud ẽ ꝑmultis eos ĩdigere qͥ per¬
multa possideant. Contraq minimo qui habũ¬
dantia suã natiure neccͣitate nõ ambitꝰ suꝑflui¬
tate metiant᷑. Ita ne aute nullũ ẽ propriñ uo¬

Expanded text:
quibus omnibus nihil horum quae tu in tuis conputas bonis tuum quibus omnibus nihil horum quae tu in tuis conputas bonis tuum esse bonum liquido monstratur. Quibus si nihil inest appetendae pulchritudinis, quid est quod uel amissis doleas uel laeteris retentis? Quod si natura pulchra sunt, quid id tua refert? Nam haec per se a tuis quoque opibus sequestrata placuissent. Neque enim idcirco sunt pretiosa quod in tuas uenere diuitias, sed quoniam pretiosa uidebantur, tuis ea diuitiis adnumerare maluisti. Quid autem tanto fortunae strepitu desideratis? Fugare credo indigentiam copia quaeritis. Atqui hoc uobis in contrarium cedit. Pluribus quippe adminiculis opus est ad tuendam pretiosae supellectilis uarietatem, uerumque illud est permultis eos indigere qui permulta possideant contraque minimum qui abundantiam suam naturae necessitate non ambitus superfluitate metiantur. Itane autem nullum est proprium uo
Abbreviated transcription (Latin):
florib ip̃e distĩgueris: An tua ĩ estiuos fructus in¬
tunescit ubertas. Qͥd inanib gaudiis raperis. bed
ext̾na bona pro tus amplexaris: Nũꝙͣ tua faciet
cẽ fortuna que atenata rerũ fecit aliena. Terrar
fructꝰ aĩintiũ ꝓcł dubio debẽt᷑ alimẽtis. S siꝗd na¬
ture satis ẽ replẽ ĩdigẽtiã uelis nichilẽ qd̾ fortune
affluẽtiã petas. Paucis eĩ minũsq natura ꝯten¬
ta ẽ. Ciuꝰ satietatẽ si suꝑfluis urgẽ uelis aut ĩ iccũ¬
dũ qd̾ ĩfuderis fiet aut noxiũ. Iam nõ pulcru
fulgere uariis uestib putas. quaꝵ sigrata intuifu
spẽs ẽ: aut materic naturã. aut ingeniũ mirabo
artificis. An noͣ longus ordo famuloꝵ te facit ẽc fẽ¬
lice̾: Qͥ si uiciosi morib sint pniciosa domꝰ sarcina
c̃ tp̃i dño nehem̃t̾ inimnica. Sin noͣ probi. quonã
mõ in tuis opib aliena probitas numerabt᷑. x

Expanded text:
floribus ipse distmgueris aut tua in aestiuos fructus infloribus ipse distmgueris aut tua in aestiuos fructus intumescit ubertas? Quid inanibus gaudiis raperis? Quid externa bona pro tuis amplexaris? Numquam tua faciet esse fortuna quae a te natura rerum fecit aliena. Terrarbentur alimentis. Sed si, quod naturae satis est, replere indigentiam uelis, nihil est quod fortunae affluentiam petas. Paucis enim minimisque natura contenta est, cuius satietatem si superfluis urgere uelis, aut iniucnndum quod infuderis fiet aut noxium. Iam uero pulchrum uariis fulgere uestibus putas, quarum si grata intuitu species est, aut materiae naturam aut ingenium mirabor artificis. An uero te longus ordo famulorum facit esse felicem? Qui si uitiosi moribus sint, perniciosa domus sarcina et ipsi domino uehementer inimica; sin uero probi, quonam modo in tuis opibus aliena probitas numerabitur? Ex
Abbreviated transcription (Latin):
tie nisi ominute ĩ plures trãsire nõ possũt. Qs cum
factũ ẽ nt panperes neccẽe ẽ faciãt quos reliquũt.
igit᷑ angustas mopesq diuicias quas nec hr̃e totas
pluub licet.⁊ ad quelib sine ceteroꝵ pauptate non
ueniũt. An gẽmaꝵ fulgor oculos trahit: S siqͥd ẽ ĩ hoc
splendore p̾cipiũ ge̾̃maꝵ lux ẽ ip̾a nõ hoiu. Quas ꝗde
muuu hoĩes uehem̃ter admiror. Quid est eii carens
ũe motu atq cõpage mẽbroꝵ qd̾ cĩate ronabiliq
nate̾ pulcrũ ẽẽ iure uideat᷑. Que tã ⁊ si ꝯditoris ope¬
ra suiq distĩctione postreme aliqͥd pulcritudĩs tͣ hũt
Infra ur̃a tñ excellẽtiã collocate admiratioe ur̃a
nullo mõ merebant᷑. An uos agroꝵ pulcritudo delec¬
tat: Qͥdni. Est eĩ pulcerrimi opis pulcra portio.
Sic quondã sereni maus faciegaudemꝰ.S ic celu sy¬
dera lunã solẽq miram᷑ Nũ te hoꝵ aliqͥd attigit.
Nũ audes alicuiꝰ taliũ splendore głiari. An uernis

Expanded text:
tiae, nisi comminutae, in plureis transire non possunt. Quod cum factum est, pauperes necesse est faciant 10, quos reliquunt. O igitur angustas, inopesque divitias, quas nec habere totas pluribus licet, et ad quemlibet sine caeterorum paupertate non veniunt! 133 An gemmarum fulgor oculos trahit? Sed si quid est in hoc splendore praecipui, gemmarum est lux illa non hominum, quas quidem mirari homines uehementer admiror. Quid est enim carens animae motu atque compage quod animatae rationabilique naturae pulchrum esse iure uideatur? Quae tametsi conditoris opera suique distinctione postremae aliquid pulchritudinis trahunt, infra uestram tamen excellentiam conlocatae admiranullo modo merebantur. An uos agrorum pulchritudo delectat? Quidni? Est enim pulcherrimi operis pulchra portio. Sic quondam sereni maris facie gaudemus; sic caelum sidera lunam solemque miramur. Num te horum aliquid attingit? Num audes alicuius talium splendore gloriari? An uernis
Abbreviated transcription (Latin):
lũtas amplectit᷑. Contraq illud quo solo morte¬
siu caritas nõ ex aĩali motione. s ex naͣli ĩtẽtiõe
procedit. Dedit eĩ prouidẽtia croatis a se rebus
hãc uł maxĩa manẽdi cã. ut quoad possũt na¬
turalit̾ mãne̾ desiderẽt. Quare nichil ẽ qd̾ ullo mõ
queas tubitare cũcta q̃ sũt appetẽ nalr ꝯstantiã
pianẽdi denitare pniciẽ. Confiteor ĩꝙͣ. Nũc me
indubitato cerniẽ que dudũ ĩcerta uidebãt᷑. Qd
aut̃ ĩqͥt subsisteͣ. ic ꝑmane̾ appetit id unũ esse
desiderat. Hoc eĩ sublato nõ ẽẽ qde cuꝙͣ ꝑma

Expanded text:
luntas amplectitur, contraque illud quo solo mortaluntas amplectitur, contraque illud quo solo mortasui caritas non ex animali motione, sed ex naturali intentione procedit; dedit enim prouidentia creatis a se rebus hanc uel maximam manendi causam ut quoad possunt naturaliter manere desiderent. Quare nihil est quod ullo modo queas dubitare cuncta quae sunt apppermanendi, devitare perniciem. Confiteor, inquam, nunc me indubitato cernere, quae dudum incerta videbantur. Quod autem, inquit, subsistere ac permanere appetit, id unum esse desiderat, hoc enim sublato, ne esse quidem cuiqua
Abbreviated transcription (Latin):
quoqq qiͣ ĩ perpetuũ ꝑmanẽdi ueluti quasdam
machinas ẽẽ ꝗs nesciat. Ea etiã que ĩaĩata esse
credũt᷑ nõne qd̾ suũ ẽ quoq siłi rõne desiderãt.
Cur flãmas quide sursu leuitas uehit terras
noͣ deorsu pondus depͥmit. nisi ꝙ hec sĩgulis loca
ẽ id unũqd̾q ꝯẜuat sicuti ea q̃ sut inimica corrũ¬
pũt. Iã uõ q̃ duda sũtͣ lapidos .⁊dherẽt tenacissie
ptib sius ⁊ ne facile dissoluãt᷑ resist᷑. Que uõ liq̾¬
tia ut aer aqua facile ꝗde duudẽtib cedut. Ei
cito ĩ ea rursus aqb sunt abscissa relabũit᷑. Ignis
uõ om̃e refugit sectionẽ. Neq nũc nos de uolũ¬
tariis. aĩc cognoscẽtis motib. S de nali ĩtẽtione
tractamꝰ sicuti ẽ ꝙ acceptas escas sine cogitatõe
nec in cũalib ꝗde manẽdi amor ex aĩe uolũ¬
tatib uerũ ex nate p̾ncipis ueĩt. Nã sepe mo.¬
tẽ cogẽtib ccͥmsis quã natura reformidat uo¬

Expanded text:
que quasi in perpetuum permanendi ueluti quasdam machinas esse quis nesciat? Ea etiam quae inanimata esse creduntur nonne quod suum est quaeque simili ratione desiderant? Cur enim flammas quidem sursum leuitas uehit, terras uero deorsum pondus deprimit, nisi quod haec singulis loca est id unumquodque conseruat, sicuti ea quae sunt inimica corrumpunt. Iam uero quae dura sunt ut lapides adhaerent tenacissime partibus suis et ne facile dissoluantur resistunt; quae uero liquentia ut aer atque aqua facile quidem diuidentibus cedunt, sed cito in uero omnem refugit sectionem. Neque nunc nos de uoluntariis animae cognoscentis motibus, sed de naturali intentione tractamus, sicuti est quod acceptas escas sine cogitatione di amor ex animae uoluntatibus, uerum ex naturae principiis uenit. Nam saepe mortem cogentibus causis, quam natura reformidat, uo
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃e nãq aĩal tueri salutẽ laborat/. mortẽ uõ pr¬
hoc possis ambigere. Cũ herbas atqr arbores ĩtuearͣt
primũ sibi ꝯueniẽtib ĩnasci locis ubi ꝙͣtu eaꝵ ña
queat cito aresce̾ atq ĩt̾i̾re nõ possũt. Nam alie
qͥder cãpis alie mõtib oriũt᷑. Alias ferũt ꝑa ludes.
Alie saxis herẽt. Aliaꝵ fecũte sũt storiles harene.
quas si ĩ alia quispiã loca tnͣfferre conet᷑ arescc̃t.
E dat cuiq natura qd̾ ꝯueĩt tine dũ manere
possũt intereãt.claborat. Quid ticã ꝙ ões ĩ t̾tas¬

Expanded text:
Omne namque animal tueri salutem laborat, mortem uero perOmne namque animal tueri salutem laborat, mortem uero perhoc quoque possis ambigere, cum herbas atque arbores intuearis primum sibi conuenientibus innasci locis, ubi quantum earum natura queat cito exarescere atque interire non possint. Nam aliae quidem campis, aliae m tibus oriuntur, alias ferunt paludes, aliae saxis haerent, aliarum fecundae sunt steriles harenae, quas si in alia \' quispiam loca transferre conetur, arescant. Sed dat cuique natura, quod convenit, et ne, dum manere possunt, intereant. elaborat. Quid quod