comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. sem& ipsum insperã colligit: pedes intror¬
sus subtrahit. caput abscondit. & intratenentis
manꝰ totũ simul amittit᷑. qđ totũ simul antea uide.¬
bat᷑. Sic nimirũ sic impurȩ mentes s̃: cũ in suis ex¬
cessib comp̃ hendunt᷑. Caput enĩ ericii cernitur:
quia quo inicio ad culpã peccator acces serit uidet᷑
Pedes ericii conspiciunt᷑ : qͥa quib uestigiis nequitia
sit ꝑpetrata cognoscit᷑. & tam̃ ad ductis repente
excusationib impura mens introrsus pedes colligit.
quia cuncta iniquitatis suȩ uestigia abscondit
Caput subtrahit : quia miris defensionib nec incho¬
as se malũ aliqđ ostendit: & quasi spera in man
tenentis reman& : quia is qͥ corripit. cuncta quȩ
iã cognouerat subito amittens. in uolutũ intra
conscientiã peccatorem ten&. & qui totũ iã repre.¬
hendendo uiderat: tergiuersatione prauę defen¬
sionis illusus. totum parit̾ ignorat. Foueam ergo

Expanded text:
fuerit semetipsum in sphaeram colligit, pedes introrfuerit semetipsum in sphaeram colligit, pedes introrsus subtrahit, caput abscondit, et intra tenentis manus totum simul amittitur, quod totum simul antea videbatur. Sic nimirum sic impurae mentes sunt cum in suis excessibus comprehenduntur: caput enim ericii cernitur, quia quo initio ad culpam peccator accesserit, videtur. Pedes ericii conspiciuntur, quia quibus vestigiis nequitia sit perpetrata cognoscitur; et tamen adductis repente excusationibus impura mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se malum aliquod ostendit, et quasi sphaera in manu tenentis remanet; quia is qui corripit cuncta quae jam cognoverat subito amittens, involutum intra conscientiam peccatorem tenet. Et qui totum jam deprehendendo viderat, tergiversatione pravae defensionis inclusus totum pariter ignorat. Foveam ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cuer̃ linguã suã loqͥ m̃daciũ: ut iniquȩ agerent labo¬
rauer̃. Acsi aꝑte diceret᷑. Quia amici. eẽ. uerita tis
sine labore poterant : ut peccent laborant: Dumq
uiuere simplicit̃ rennuunt: laborib exigunt ut mo¬
riant᷑. Nam plerũq in culpa dep̃hensi dũ quales
sint cognoscere fugiunt: sese sub fallaciȩ uelam̃ abs¬
condunt. & hoc qđ peccant : qđq iã aꝑte cernitur.
ex cusare moliunt᷑: ita ut sȩpe Is qͥ eoꝵ culpas cor¬
ripere stud &. asꝑsȩ falsitatis nebulis seductus. pęxe
amisisse uideat qđ de eis iã certũ tenebat. Unde
recte sub iudeȩ specie ꝑ ꝓphetã cont᷑ peccantem
Eritͦii quippe nomine : impurȩ m̃tis seseq callide de¬
fendentis duplicitas designat᷑. Quia uidelic& ericius
cũ app̃hendit᷑ : eius caput cernit᷑. & pedes uidentur
& corpus om̃e conspicit᷑. Sed mox ut ad p̃hensus

Expanded text:
cuerunt linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent labocuerunt linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt ; ac si aperte diceretur: Qui amici esse veritatis sine labore poterant, ut peccent laborant: cumque vivere simpliciter renuunt, laboribus exigunt ut moriantur: nam plerumque in culpa deprehensi, dum quales sint cognosci refugiunt, sese sub fallaci velamine abscondunt: et hoc quod peccant, quodque jam aperte cernitur excusare moliuntur; ita ut saepe is qui eorum culpas corripere studet, aspersae falsitatis nebulis seductus pene amisisse videat, quod de eis jam certum tenebat. Unde recte sub Judaeae specie per prophetam contra peccantem sa. XXXIV: ericii quippe nomine impurae mentis seseque callide defendentis duplicitas designatur: quia videlicet ericius cum apprehenditur, ejus et caput cernitur, et pedes videntur, et corpus omne conspicitur: sed mox cum apprehensus
Abbreviated transcription (Latin):
in electoꝵ cordib.: deb& & simplicitatẽ colũbȩ as¬
tutia ser pentis acuere : & serpentis astutiã colũbȩ
simplicitas tẽperare. Quatinꝰ ne seducti ꝑ pruden.¬
tiam calleant: ne ab intellectus studio ex sim plicitate
torpescant. At contra ammonendis impuri: ut
quã grauis sit quẽ cũ culpa sustinent uidelic& dupli¬
citatis labor agnoscant. dũ enĩ dep̃ hendi metuuNT:
semꝑ im ꝓbas defensiones quęr̃. semꝑ pauidis suspicio.¬
nib agitant᷑. Nil autẽ . ẽ. ad defendendũ puritate
tutius. nil ad dicendũ ueritatẽ facilius: Nam cũ falla.¬
ciam suã tueri cogit᷑ : duro cor labore fatigatur
Finc nãq senptum. ẽ. Labor labioꝵ ipsoꝵ operi& eos
Q ui enĩ nunc impl& tunc cooperit: quia cuiꝰ nunc ani¬
mũ ꝑ blandam inqͥetudinẽ exerit. tuno ꝑ asꝑam
retributionẽ premit. Hinc nãq ꝑ hieremiã dr̃. do¬

Expanded text:
in electorum cordibus debet et simplicitatem columbae asin electorum cordibus debet et simplicitatem columbae astutia serpentis acuere, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperare, quatenus nec seducti per prudentiam calleant, nec ab intellectus studio ex simplicitate torpescant. At contra admonendi sunt impuri, ut quam gravis sit, quem cum culpa sustinent, duplicitatis labor agnoscant. Dum enim deprehendi metuunt, semper improbas defensiones quaerunt, semper pavidis suspicionibus agitantur. Nil autem est ad defendendum puritate tutius, nil ad dicendum veritate facilius. Nam dum fallaciam suam tueri cogitur, Hinc namque scriptum est: Labor labiorum ipsorum operiet eos: qui enim nunc implet, tunc operit, quia cujus animum per blandam inquietudinem exerit, tunc per asperam retributionem premit. Hinc per Jeremiam dicitur: Do
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ ammonendis simplices: atq alit̃ impuri.
Laudandis̃ . simplices qđ studeant num quam
falsa dicere: sed am monendi s̃ ut nouerint
nonnumquam uera reticere. Sicut enim semꝑ men-
cientẽ falsitas lesit : ita non nũquã quibusdam audi¬
ta uera nocuer̃: Vnde corã discipulis dñs locutionẽ
suã silentio tẽperans: ait. Multa habeo uobis di-¬
cere : sed nunc ñ potestis illa portare. Am monendi
s̃ igit᷑ simplices: ut sic̃ fallaciã semꝑ utilit̾ uitant:
ita ueritatẽ semꝑ utilit̾ ꝓferant. ammonendis ut
simplicitatis bono prudentiã ad iungant: qͣtinus
sic securitatẽ de simplicitate possideant. ut circum¬
spectionẽ prudentiȩ ñ amit tant. Hinc nãq ꝑdoc.¬
torem gentium dr̃. Uolo uos sapientes. eẽ. in bono:
simplices autẽ in malo. Hinc electos suos ꝑ sem&¬
ipsam ueritas ammon& dicens. Estote prudentes sic̃
serpentes: & simplices sic̃ columbȩ. Quia uidelic&

Expanded text:
liter admonendi sunt simplices, atque aliter impuri. liter admonendi sunt simplices, atque aliter impuri. Laudandi sunt simplices quod studeant nunquam falsa dicere, sed admonendi sunt ut noverint nonnunquam vera reticere. Sicut enim semper dicentem falsitas laesit, ita nonnunquam quibusdam audita vera nocuerunt. Unde coram discipulis Dominus locutionem suam silentio temperans, ait: Multa habeo vobis dicere, sed nunc non potestis illa portare . Admonendi sunt igitur simplices, ut sicut fallaciam semper utiliter vitant, ita veritatem semper utiliter proferant. Admonendi sunt ut simplicitatis bono prudentiam adjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant. Hinc namque per doctorem gentium dicitur: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc electos suos per semetipsam Veritas admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Quia videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
ne ut cũq eẽt. amputauit. Dicendũ ẽ. inuidis. qui a
dũ se ista intrinsecꝰ peste consumunt: etiam qͥcqͥd inse
aliud bori habere uident᷑ interimunt. Vnde scriptum¬
. ẽ. llita carnium sanitas cordis: putredo ossuũ inuidia
Quid eñ ꝑ carnes. nisi infirma quȩdã ac tenera: & quid
ꝑossa. nisi fortia acta signant᷑ : & plerumq contigit.
ut quidã cũ cordis in nocentia in nonnullis suis ac¬
tib infirmi uideant᷑: Iuidã uero iã quȩdã ante hu-¬
manos oculos robusta exerceant: sed tam̃ erga alioꝵ
bona intꝰ inuidiȩ pestilentię tabescant. Bene ergo
dr̃. Uita carniũ sanitas cordis: quia si m̃tis in nocen.
tia custodit᷑. etiam siqua foris infirma s̃. quandoq
uidia : qͥa ꝑ liuoris uitium ante dĩ oculos pereuÑ.
etiam quȩ humanis oculis fortia uidentꝰ᷑. Ossa
quippe ꝑ in uidiã putrescere. ẽ: quȩdã etiam ro¬
busta deperire

Expanded text:
ne utcunque esset amputavit. Dicendum est invidis quia ne utcunque esset amputavit. Dicendum est invidis quia dum se ista intrinsecus peste consumunt, etiam quidquid in se aliud boni habere videntur interimunt. Unde scriptum est: Vita carnium sanitas cordis, putredo ossium invidia . Quid enim per carnes nisi infirma quaedam ac tenera, et quid per ossa nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit ut quidam cum cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: Vita carnium sanitas cotia custoditur, etiam si qua foris infirma sunt, quandoque vidia, quia per livoris vitium ante Dei oculos pereunt, etiam quae humanis oculis fortia videntur. Ossa quippe per invidiam putrescere, est quaedam etiam robusta deperire
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa. nra sine labore facit. Dicendũ itaq ẽ. inuidis.
quia dũse aliuore minime custodiunt: in antiquam
uersuti hostis neqͥtiam demergunt᷑. De illo nãq scrip¬
tum . ẽ . Inuidia diaboli : mors intrauit in orbem t̃rarũ.
Quia enũ ipsum cęlũ ꝑdidit. condito hoc homini inuidit:
& dampnationẽ suã ꝑditꝰ adhuc alios ꝑdendo cumu¬
lauit. Ammonendi s̃ in uidi: ut cognoscant quantis
lapsib succrescentis rumȩ sub iaceant. qͥa dũ liuorem
a corde non ꝓiciunt: ad aꝑtas operũ nequicias de¬
uoluuntur
Nisi enim cain inuidiss& acceptam fratris hostiam: mi-¬
nime ꝑueniss& ad extinguend am uitã. Unde scriptũ
.ẽ. & respexit dns̃ ad abel & ad munera eiꝰ. ad cam uero
& ad munera eius ñ respex̃. Iratusq est cam uehem̃ter:
& concidit uultus eiꝰ. Liuor itaq sacrificii: fratricidu
seminarium fuit. Nam quẽ meliorem se. eẽ. doluit:

Expanded text:
opera, nostra sine labore facit. Dicendum itaque est invidis, opera, nostra sine labore facit. Dicendum itaque est invidis, quia dum se a livore minime custodiunt, in antiquam versuti hostis nequitiam demerguntur. De illo namque scriptum est: Invidia autem diaboli mors intrarit in orbem terrarum . Quia enim ipse caelum perdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios perdendo cumulavit. Admonendi sunt invidi ut cognoscant quantis lapsibus succrescentis ruinae subjaceant, quia dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas operum nequitias devolvuntur. Nisi enim Cain invidisset acceptam fratris hostiam, minime pervenisset ad exstinguendam vitam. Unde scriptum est: Et respexit Dominus ad Abel et ad munera ejus; aet ad munera ejus non respexit. Iratusque est Cain vehementer, et concidit vultus ejus . Livor itaque sacrificii, fratricidii seminarium fuit. Nam quem meliorem se esse doluit,
Abbreviated transcription (Latin):
anxie afflicti. cordissui peste moriunt᷑: Quid istis in¬
felicius. quos dũ conspecta felicitas afficit. pęna neqͥores
reddit. Alioꝵ uero bona quȩ habere ñ posfunt. si dili-¬
Agerent sua fecis sent. Sic quippe s̃ uniuersi consis.¬
tentes infide : sic̃ multa menbra uno continent᷑ in cor¬
pore. Quȩ ꝑ officia quidem diuersas : sed qđ sibi ui-¬
cissim congruunt unũ fuint. Vnde fit: ut pes ꝑ oculũ
uideat. & ꝑ pedes oculi gradiant᷑. ori: auditꝰ aurium
seruiat. & ad usum suũ aurib oris lingua concurrat
Suffraget᷑ manib. uent̃: uentri oꝑent᷑ manꝰ. In ipsa igitꝰ
corporis positione accepimꝰ : qđ in actione seruemus
Nimis itaq turpe. ẽ. ñ imitari qđ sumꝰ : nr̃a s̃ nimirũ
quȩ & si imitari ñ pos sumꝰ. amamꝰ in aliis. & amantium
fiunt : queq amant᷑ in nobis. Hinc ergo pensent in-¬
uidi. caritas quante uir tutis. ẽ: quȩ alieni laboris

Expanded text:
anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis inanxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona quae habere non possunt, si diligerent, sua facerent. Sic quippe suntentes in fide, sicut multa membra uno continentur in corpore: quae per officium quidem diversa sunt, sed quo sibi vicissim congruunt, unum fiunt. Unde fit ut pes per oculum videat, et per pedes oculi gradiantur, ori auditus aurium serviat, et ad usum suum auribus oris lingua concurrat; suffragetur venter manibus, ventri operentur manus. In ipsa igitur corporis positione accipimus, quod in actione servemus. Nimis itaque turpe est non imitari quod sumus. Nostra sunt nimirum, quae etsi imitari non possumus, amamus in aliis; et amantium fiunt quaeque amantur in nobis. Hinc ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni laboris
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe peccamꝰ: si aliena bene gesta ñ diligimꝰ. Sed nihil
mercedis agimꝰ : si ea quȩ diligimꝰ inquantũ possumꝰ
ñ imitam᷑. Dicendũ itaq. ẽ. beni uolis. qͥa si imitari
bona minime festinant. quȩ laudantes apꝓbant:¬
sic eis uirtutũ sc̃itas sic̃ staltis expectatorib ludi-¬
crarũ artum uanitas plac&. Illi nãq aurigarũ ae
histrionũ gesta stuiorib. efferunt: nec tam̃ tales. eẽ.
desiderant. quales illos conspiciunt. eẽ. quos laudant
Mirant᷑ eos placita egisse: sed tam̃ similit̃ deuitant
p̃sumant. ne bona laudent & agere recusent. Grauit̃
qͥppe extrema ultione feriendis̃ : quib placuit
pendant quantȩ cecitatis s̃: qͥ alieno ꝓfectu deficiuNt.
aliena exu̾ltatione contabescunt. Quantȩ infelicitatis.
sunt : qui melioratione proximi deceriores funt Dũq.
augm̃ta aliene ꝓsꝑitatis aspiciunt : apud sem& ipos

Expanded text:
quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus non imitamur. Dicendum itaque est benevolis, quia si imitari bona minime festinant quae laudantes apsic eis virtutum sanctitas, sicut stultis exspectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum ac histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen similiter devitant praesumant, ne bona laudent, et agere recusent, gravius quippe extrema ultione feriendi sunt quibus placuit erpendant quantae caecitatis sunt, qui alieno provectu deficiunt, aliena exsultatione contabescunt. Quantae infelicitatis sunt, qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
quos in ruens grauis languor auita ñ sub trahit. sed
lenit̃ ueniens recidiua febris occidit: Ammonendi
& hostem publico bello suꝑatũ insidiari munitis.¬
mȩniis mentib intendant. ut languorẽ plus
deserpentẽ repente timeant. ne hostis callidus eo
indeceptione postmodũ maiori exultatione gaudeat.
quo illa dudũ contra se rigida colla uictorũ calcat x¬
lit̃ ammonendis beniuoli: atq alit̃ inuidi: Am mo-¬
nendi nãq s̃ beniuoli: ut sic alienis bonis congaudeaÑ.
quatenꝰ habere & ꝓpria concupiscant. Sic ꝓximoꝵ
facta diligendo laudent: ut ea etiam imitando mul.¬
tiplicent: Ne si in hoc p̃sentis uitȩ stadio ad certam̃
alienũ deuoti fautores. sed pigri expectatores assistant:
eo post certam̃ sine brauio remaneant. qͦ nunc incerta.¬
mine ñ laborant & tunc eoꝵ palmas afflicti respi¬
ciant : in quoꝵ nunc laborib ociosi ꝑdurant. Valde

Expanded text:
quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leviter veniens recidiva febris occidit? Ille ergo  hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla victorum calcatliter admonendi sunt benevoli, atque aliter invidi. Admonendi namque sunt benevoli, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde
Abbreviated transcription (Latin):
dol&. Iuẽ qͥa mouere in ipsa contumeliarũ iaculatione
non potuit : ab aꝑto certamine interim quiescens : & se¬
creta suggestione cogitatione lacessiens. aptũ decepti¬
onis tempꝰ inquirit. Quẽ enĩ publico bello ꝑdidit:
ad exercendas occulte insidias ex ardescit. Quietis
nãq tempore aduictoris animũ redit: & uel rerum
dampna uel in uriarũ iacula ad memoriã reducit.
cunctaq quȩ sibi inlatas̃ uehem̃ter ex aggerans in to¬
lerabilia ostendit. Tantoq. mñtẽ merore cont᷑bat: ut
plerũq uir paciens illa se aequanimit̃ tolerasse post
uictoriam captiuus erubescat. seq non reddidisse contu¬
melias doleat. & deteriora rependere si occasio p̃beat᷑
quęrat. Quib ergo istis̃ similes. nisi his qͥ ꝑ fortitudinẽ
in cãpo uictores s̃ sedꝑ neglegentiã post modũ intra
urbis eclaustra capiuntur.ł quib s̃ similes. nisi his

Expanded text:
dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jaculatione dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et secreta suggestione cogitationem lacescens, aptum deceptionis tempus inquirit. Quia enim publico bello perdidit, ad exercendas occulte insidias exardescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit, et vel rerum damna, aut injuriarum jacula ad memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vehementer exaggerans, intolerabilia ostendit; tantoque mentem moerore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse post victoriam captivus erubescat, seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus isti sunt similes, nisi his
Abbreviated transcription (Latin):
neq ꝑignẽ. Ignẽ quippe nobis tribulationis
Sed nec ꝑ ignem rubiginẽ amit timꝰ: quando &
inter flagella uitio non caremꝰ. Hinc ꝑ ꝓphe¬
tam iterum dicit. frustra conflauit conflator
maliciȩ eorũ non s̃ consumpte. Sciendum uero
.ẽ. quia non numquã cũ int̾ flagelloꝵ duritiam
remanent in correcti : dulci s̃ ammonitione
mulcendi. Quos enũ cruciam̃ta non corrigunt:
non numquã ab iniquis actib. lenia blandiam̃ ta
cõpescunt. Quia & plerumq egros quos fortis pig¬
m̃ toꝵ Patio curare non ualuit: ad salutẽ pristinã
tepens aqua reuocauit. & nonnulla uulnera quȩ cu¬¬
rari incisione nequeunt: fomentis olei sanant᷑. &¬
durus ad amans incisionẽ ferri minime recipit : sed

Expanded text:
neque per ignem . Ignem quippe nobis tribulationis neque per ignem . Ignem quippe nobis tribulationis sed nec per ignem rubiginem amittimus, quando et inter flagella vitio non caremus. Hinc Propheta iterum dicit: Frustra conflavit conflator; malitiae eorum non sunt consumptae . Sciendum vero est, quod nonnunquam cum inter flagellorum duritiam remanent incorrecti, dulci sunt admonitione mulcendi. Quos enim cruciamenta non corrigunt, nonnunquam ab iniquis actionibus lenia blandimenta compescunt; quia et plerumque aegros, quos fortis pigmentorum potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revocavit; et nonnulla vulnera quae curari incisione nequeunt, fomentis olei sanantur. Et durus adamas incisionem ferri minime recipit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nace missi in aes. stagnũ. ferrũ & plumbũ uersi suNt.
qͥa ñ ad uirtutẽ sed ad uitia etiam intribulatione
ꝓruper̃. Aes quippe dũ ꝑcutit᷑ : amplius metallis
ceteris sonitũ retddit. Qui igit᷑ in ꝑsecutione posit̾¬
erũpit ad sonitũ murmurationis : es uersus . ẽ. in me¬
dio fornacis. Stagnum uero cũ ex arte cõponit᷑ : ar-¬
genti speciem mentit᷑. Qui ergo simulationis uitio
ñ car& in tribulatione: stagnũ factus. ẽ. in forna¬
ce. Ferro autẽ utitur: qui uitam ꝓximi insidia¬
t᷑ Ferrũ itaq infornace. ẽ: qͥ nocendi maliciã
Ñ amittit in tribulatione. Plumbũ quoq ceteris
metallis grauius .ẽ. In fornace ergo plumbũ inue¬
nit᷑ : qui sic peccati sui pondere p̃mitur. ut etiã
in tribulatione positus. a t̾renis desideriis non
leuet᷑. Hinc rursum scriptũ. ẽ. Multo labore
sud atum . ẽ: & non exiuit de ea nimia rubigo eiꝰ.

Expanded text:
nace mihi in aes, stannum, et ferrum, et plumbum versi sunt, nace mihi in aes, stannum, et ferrum, et plumbum versi sunt, quia non ad virtutem, sed ad vitia etiam in tribulatione proruperunt. Aes quippe dum percutitur, amplius metallis caeteris sonitum reerumpit ad sonitum murmurationis, in aes versus est in medio fornacis; stannum vero cum ex arte componitur, argenti speciem mentitur. Qui ergo simulationis vitio non caret in tribulatione, stannum factus est in fornace. Ferro autem utitur, qui vitae proximi insidiatur. Ferrum itaque in fornace est qui nocendi malitiam non amittit in tribulatione. Plumbum quoque caeteris metallis est gravius. In fornace ergo plumbum invenitur, qui sic peccati sui pondere premitur, ut etiam in tribulatione positus, a terrenis desideriis non levetur. Hinc rursum scriptum est: « Multo labosudatum est, et non exivit de ea nimia rubigo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ẽ. Si contuderis stultũ in pila quasi tip¬
sanas feriente desuꝑ pilx: non auferet᷑ ab eo stul.¬
At triuisti eos: & rennuunt accipere disciplinam
Hinc . ẽ. qđ dñs dicit. Interfeci & ꝑdidi popłm istum:
& tam̃ a uiis suis non s̃ reuersi. Hinc rursus ait
Populus non . ẽ. reuersus ad ꝑcucientẽ se. Hinc uoce
flagellantiũ: ꝓpheta conquęrit᷑ dicens. Cura¬
uimus babilonẽ: & non . ẽ. sanata. Babilon qͥp pe
curatur. nec tam̃ ad sanitatẽ reducit᷑: quando
mens in praua actione confusa. uerba correp¬
tionis audit: flagella correptionis ꝑcipit. &
tam̃ ad recta salutis itinera redire contempnit
Hinc captiuu israelitica popłonec tam̃ ab iniqui¬
tate conuerso. dñs ex ꝓbrat dicens. Uersa . ẽ. mihi
domus israel inscoriam: om̃s isti. aes. & stagnũ. &
ferrũ. & plumbũ in medio fornacis. Acsi aperte
dicat. Purgare eos ꝑ ignẽ tribulationis uolui.
&argentũ illos uel Aurũ fieri quȩ siui. sed infor¬

Expanded text:
s si contuderis stultum in pila quasi tisanas feriente desuper pilo non auferetur ab eo stulAttrivisti eos et renuerunt accipere disciplinam . Hinc est quod Dominus dicit: Interfeci et perdidi populum istum, et tamen a viis suis non sunt reversi . Hinc rursus ait: Populus non est reversus ad percutientem se . Hinc voce flagellantium propheta conqueritur dicens: Curavimus Babylonem, et non est sanata : Babylon quippe curatur, nec tamen ad sanitatem reducitur, quando mens in prava actione confusa verba correptionis audit, flagtamen ad recta salutis itinera redire contemnit. Hinc captivo Israelitico populo, nec tamen ab iniquitate converso Dominus exprobrat, dicens: Versa est mihi domus Israel in scoriam; omnes isti aes, et stannum, et ferrum, et plumbum in medio fornacis . Ac si aperte dicat: Purgare eos per ignem tribulationis volui, et argentum illos vel aurum fieri quaesivi, sed in for
Abbreviated transcription (Latin):
tribuens: colafos ꝑtulit. qđ a peccatoꝵ nos punc¬
tionib saluans. spinis caput supponere non re.¬
cus auit. Qđ et̃na nos dulcedine in ebrians in
siti sua fellis amaritudinẽ accepit. qđ qͥ ꝓ nobis
patrem quã uis diuinitate. eẽt. ȩqualis adora.¬
uit : subirrisione ad oratus tacuit. Qđ uitã mor¬
tuis p̃parans: usq ad mortẽ ipsa uita ꝑuenit:
Cur itaq. asperum credit᷑. ut a dõ homo toler&
flagella ꝓ malis. si tanta ds̃ ab hominib. ꝑtulit
mala ꝓbonis: autoquis sana intelligentia de
ꝑ cus sione sua ingratus existit. si ipse hinc sine
flagello non exiit. qui hic sine peccato uixitꝰ¬

Expanded text:
tribuens, colaphos pertulit; quod a peccatorum nos punctribuens, colaphos pertulit; quod a peccatorum nos punctionibus salvans, spinis caput supponere non recusavit, quod aeterna nos dulcedine inebrians in siti sua fellis amaritudinem accepit; quod qui pro nobis Patrem, quamvis divinitate esset aequalis, adoravit, sub irrisione adoratus tacuit; quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem ipse vita pervenit. Cur itaque asperum creditur, ut a Deo homo toleret flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui hic sine peccato vixit
Abbreviated transcription (Latin):
uentris: quia cũ exterius ꝑcutim᷑. ad peccatorũ
nr̃orũ memoriã taciti afflictiq reuocam᷑. Atq. ante
oculos nr̃õs : cuncta quȩ a nobis s̃ male gesta redu¬
cimꝰ. & ꝑ hoc qđ foras patim᷑: magis intus qđ fe-¬
cimꝰ dolemꝰ. Unde fit : ut int̾ aꝑtã uulnera corporis
amplius nos abluat plaga secreta uentris. qui sanat
nequitias praui operis. & occultũ uulnus doloris.
Ammonendis egri : quatinus pacientiȩ uir tutem
seruent. ut in cessanter quanta redemptor nr̃
ab his quos cre auerat ꝑtulit mala considerent.
qđ tot obiecta conuiciorum ꝓbra sustinuit.
qđ de manu antiqui hostis captiuorũ cotidie ani.¬
mas rapiens. insultantium alapas accepit: qđ aqͣ¬
nos salutis diluens. a ꝑ fidorũ sputis faciem non
ab scondit : qđ uocatione sua nos ab ȩt̃nis suppli.¬
cus liberans. tacitus flagella tolerauit. Quod
inter angłorum choros ꝑhennes nobis honores

Expanded text:
ventris; quia cum exterius percutimur, ad peccatorum ventris; quia cum exterius percutimur, ad peccatorum nostrorum memoriam taciti afflictique revocamur, atque ante oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gesta reducimus, et per hoc quod foris patimur, magis intus quod fecimus dolemus. Unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor noster ab his quos creaverat, pertulit mala, considerent; quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit; quod de manu antiqui hostis captivorum animas quotidie rapiens, insultantium alapas accepit; quod aqua salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod advocatione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros perennes nobis honores
Abbreviated transcription (Latin):
a af flicta carne memorat᷑. Sedhuiꝰ correptionis
donũ id circo bala am ñ obtinuit: qͥ ad maled icendum
ꝑgens. uocẽ ñ m̃tẽ mutauit. Am monendis egri
ut considerent quanti sit muneris molestia corpo.¬
cus sȩ m̃ti. penitentiȩ uulnera infligit. Vnde scrip¬
tũ.ẽ. Liuor uulneris abstergit mala: & plage in secre-¬
tiorib uentris. Mala enĩ liuor uulneris abstergit :
quia flagelloꝵ dolor. uel cogitatas uel ꝑ petratas
ne quicias diluit: Sol& uero uentris appellatione
mens accipi: quia sic̃ uent̾ consumit ȩscas. ita mens
pͥtractando ex coquit curas. Quia erũ uent̾ mens
dr : ea sententia docet᷑ qua scripcũ. ẽ. Lucerna dñi
spiraculũ hominis: quȩ inuestigat om̃ia secreta
m̃tẽ hominis uenerit : eã sibim& ipsi illuminans
ostendit. quȩ ante scĩ sp̃s aduentũ cogitationes pͣuas
& portare pot̾erat. & pensare nesciebat. Liuor
ergo uulneris abstergit mala & plage insetreciorib

Expanded text:
ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit. Admonendi sunt aegri ut considerent quanti sit muneris molestia corpocussae menti poenitentiae vulnera infligit. Unde scriptum est: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Mala enim livor vulneris abstergit, quia flagellorum dolor vel cogitatas, vel perpetratas nequitias diluit. Solet vero ventris appellatione mens accipi; quia sicut venter consumit escas, ita mens petractando excoquit curas. Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur qua scriptum est: Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit, quae ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas et portare poterat, et pensare nesciebat. Livor ergo vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus
Abbreviated transcription (Latin):
salus cordis sit molestia tẽporalis. quȩ ad cogniti-¬
onẽ sui m̃tẽ reuocat. & quã plerũq salus abicit: in¬
firmitatis memoria reformat. Ut animꝰ qͥ extra
se inelationẽ ducit᷑. cuisit conditioni subditꝰ. ex ꝑ¬
cussa qͣm sustin& carne memoret᷑. Qđ recte ꝑbalaã
sitam̃ uocẽ dĩ subseqͥ obȩdiendo uoluiss&: in ipsa
ei itineris retardatione signat᷑. Balaam namq
ꝑ uenire ad ꝓ positũ tendit: sed eiꝰ uotũ animal cui
p̃sid& p̃pedit. ꝓhibitionẽ qͥppe in memorata asina
angłm uid & : quẽ humana mens ñ uid&. Qui a
plerũq caro ꝑ molestias tarda flagello suo. m̃ti dm̃
indicat: quẽ mens ipsa carni p̃sidens non uidebat
ita ut anxietatẽ sps̃ ꝓficere in hoc mundo cupientis
uelut iter tendentis inpedicit: donec ei inuisibilẽ
qđ in hominis uoce loquens ꝓhibuit ꝓphetȩ insi pi-¬
entiam. In sanꝰ qͥppe homo a subiugali muto corripit᷑
quando elata mens humilitatis bonũ qđ tenere debeat.

Expanded text:
a corporis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quae plerumque salus abjicit infirmitatis memoria reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam, si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset in ipsa ejus itineris retardatione signatur . Balaam namque pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesidet praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens non videt; quia plerumque caro per molestias tarda flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat, ita ut anxietatem spiritus proficere in hoc mundo cupientis, velut iter tendentis impediat, donec ei invisibilem quod in hominis voce loquens prohibuit prophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat
Abbreviated transcription (Latin):
moris. Bona enĩ ꝑsem& ipsos amanda s̃ : & non
penis cõpellentib exequenda. Nam qui ꝓpterea
bona facit. quia torm̃torũ mala metuit: uult non
eẽ. qđ metuat. ut audent̾ inlicita cõmit tat
U.nde luce clarius constat: qđ coram dõ in nocen¬¬
tia amittit᷑. ante cuius oculos desiderio peccat᷑.
At contra h quos ab iniquitatib nec flagella cõpes euNT.
tanto acriori inuectione feriendis̃ quanto maiori in¬
sensibilitate duruer̃. Plerũq. enĩ sine dedignatione
dedignandi s̃ : sine desꝑatione desperandi. Ita dum¬
taxat. ut ostensa desperatio formidinẽ incuciat.
& sub iuncta ammonitio: ad sp̃em reducat. Districte
itaq contra illos diuinȩ sententiȩ de monstrandae
r̃ ut ad cognitionẽ sui. considerata ȩt̃na animad

Expanded text:
moris. Bona enim pro semetipsis amanda sunt, et non moris. Bona enim pro semetipsis amanda sunt, et non poenis compellentibus exsequenda. Nam qui propterea bona facit, quia tormentorum mala metuit, vult non esse quod metuat, ut audenter illicita committat. Unde luce clarius constat quod coram Deo innocentia amittitur, ante cujus oculos desiderio peccatur. At contra hi, quos ab iniquitatibus nec flagella compescunt, tanto acriori invectione feriendi sunt, quanto majori insensibilitate duruerunt. Plerumque enim sine dedignatione dedignandi sunt, sine desperatione desperandi; ita duntaxat, ut et ostensa desperatio formidinem incutiat, et subjuncta admonitio ad spem reducat. Districte itaque contra illos divinae sententiae proferendae sunt, ut ad cognitionem sui considerata aeterna anima
Abbreviated transcription (Latin):
atq aliter ammonendis̃ quisic in iniquitate duruer̃.
ut neq ꝑ flagella corrigant᷑. Dicendũ nãq. est
flagella timetab.: ut & bona temporalia nequaqͣm
ꝓmaguo desiderent. quȩ ad eẽ. etiam prauis uident
& mala p̃sentia nequaquã uelut intolerabilia fugiaNT
quib hic plerumq etiam bonos affici non iguorant:
Ammonendi s̃ ut si malis calẽre ueracit̃ desiderant :¬
ȩt̾na supplicia ꝑ horrescant. Neq in hoc supplicioꝵ
timore remaneant: sed ad amoris grãm nutrim̃to
caritatis ex crescant. Scriptum quippe. ẽ. Per¬
fecta caritas: foras mittit timorem. & rursum
timore : sed spm̃ ad optionis filioꝵ in quo clamamꝰ
abba pat̃: Vnde idem doctor iterũ dicit. Vbi sps
dñi: ibi libertas. Si ergo adhuc apraua actione.
formidinis pena ꝓhib&: ꝓfecto ubi formidant.
animũ nulla sps libertas ten&. Nam si pęnam
ñ metuer&: culpã ꝓcul dubio ꝑpetrar&. Ignor&
itaq mens grãm libertatis : quam ligat seruitusti.¬

Expanded text:
iquitate durnerunt, ut neque per flagella corrigantur. Dicendum namque est flagella timentibus, ut et bona temporalia nequaquam pro magno desiderent, quae adesse etiam pravis vident; et mala praesentia nequaquam velut intolerabilia fugiant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ignorant. Admonendi sunt ut si malis veraciter carere desiderant, aeterna supplicia perhotimore remaneant, sed ad amoris gratiam nutrimento charitatis excrescant. Scriptum quippe est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et rursum timore, sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater . Unde idem doctor iterum dicit: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Si ergo adhuc a prava actione formidata poena prohibet, profecto formidantis animum nulla spiritus libertas tenet. Nam si poenam non metueret, culpam proculdubio perpetraret. Ignorat itaque mens gratiam libertatis, quam ligat servitus ti
Abbreviated transcription (Latin):
Dñi uero. ut naturȩ suȩ qua ͤ qualit̾ s̃ cũ seruis con¬
diti. memoriam ñ amittant. Serui ãmonendisuNT
ne dños despiciant. ne dm̃ offendant. si ordi¬
nationi illius suꝑbiendo contradicunt: Domini qͦq
am monendis̃ quia contra dm̃ demunere eiꝰ suꝑbuiNT.
sieos quos ꝑ conditionẽ tenent sub ditos. ȩquales
sibi ꝑ nature consortiũ ñ cognoscunt. Isti am¬
monendi s̃ ut sciant se seruis. eẽ. dnorũ: illi am.¬
monendi s̃ sut cognoscant se conseruos esse

Expanded text:
domini vero, ut naturae suae qua aequaliter sunt cum servis condomini vero, ut naturae suae qua aequaliter sunt cum servis conditi, memoriam non amittant. Servi admonendi sunt ne dominos despiciant, ne Deum offendant si ordinationi illius superbiendo contradicunt; domini quoque admonendi sunt, quia contra Deum de munere ejus superbiunt, si eos quos per conditionem tenent subditos, aequales sibi per naturae consortium non agnoscunt. Isti admonendi sunt ut sciant se servos esse dominorum: illi admonendi sunt ut cognoscant se conservos esse
Abbreviated transcription (Latin):
redeunt: seq uehementissime uel de tenuissim a
uerbi laceratione reprehendunt. Vnde bene &
illic scriptum est. Post hȩc dauid ꝑ cussit cor suum;
eo qđ ab scidiss& oram clamidis saul. Facta quippe
p̃positoꝵ oris gladio ferienda non sunt: etiam cũ iã¬
recte rep̃hendenda iudicant᷑. Si quando uero con¬
tra eos uel in minimis lingua labit᷑ : necesse est
ut ꝑ afflictionem pęnitentiȩ cor p̃mat᷑. quatenꝰ
ad sem& ipsum redeat. & cũ p̃positȩ potestati deli-¬
quęrit. eius contradñ se iudiciũ a quo sibi p̃lata
ẽ. ꝑ orrescat. Nam cũ in p̃positis de linquimꝰ: eius
ordinationi qui eos nobis p̃tulit obuiamꝰ. Unde¬
& morses cũ contra se & aaron conqueri popłm
cognouiss& : ait. nos enĩ quid sumꝰ: nec contra
nos .ẽ. murmur ur̃m. sed contra dm̃.¬
lit̃ ammonendis serui : atq alit̃ dñi. Serui scili¬
c& ut in se semꝑ humilitatẽ conditionis aspiciaNT

Expanded text:
redeunt, seque vehementissime vel de tenuissima redeunt, seque vehementissime vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde bene et illic scriptum est: Post haec David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlamydis Saul . Facta quippe praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur. Si quando vero contra eos, vel in minimis lingua labitur, necesse est ut per afflictionem poenitentiae cor prematur, quatenus ad semetipsum redeat; et cum praepositae potestati deliquerit, ejus contra se judicium, a quo sibi praelata est, perhorrescat. Nam cum in praepositis delinquimus, ejus ordinationi qui eos nobis praetulit obviamus. Unde Moyses quoque cum contra se et Aaron conqueri populum cognovisset, ait: Nos enim quid sumus? nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dnt servi, atque aliter domini. Servi scilicet, ut in se semper humilitatem conditionis aspiciant;
Abbreviated transcription (Latin):
dñi non deber&. Qui tam̃ occulte surrexit: & oram
clamidis eius abscidit. Quid enũ ꝑ saulnisi malos
rectores: uid ꝑdauid nisi boni subditi designant᷑
Saul igitur uentrẽ purgare. ẽ: prauos p̃positos con¬
ceptam in corde malitiam usq ad oꝑa miseri odoris
extendere. & cogitata apud se noxia factis ex¬
teriorib exsequendo demonstrare. Quem tameni
dauid ferire metuit: quia piȩ subditoꝵ mentes
ab om̃i se peste obtrectationis abstinentes. p̃posi¬
torum uitã nullo linguȩ gladio ꝑcutiunt. eti ã
cum de imꝑfectione rep̃hendunt. Qui & siqͣndo
ꝑ in firmitatẽ sese abstinere uix possunt: ut extre.¬
ma quȩdam atq exteriora p̃positoꝵ mala. sed tam̃
humilit̃ loquant᷑ : quasi oram elamidis silent̃ inci.¬
dunt. quia uidelic& dum p̃latos dignitate saltĩ
innoxiȩ & latent̃ derogant. quasi regis supra po¬
siti uestem fedant. Sed tamen ad sem& ipsos

Expanded text:
Domini non deberet. Qui tamen occulte surrexit, et oram Domini non deberet. Qui tamen occulte surrexit, et oram chlamydis ejus abscidit. Quid enim per Saul nisi mali rectores? Quid per David nisi boni subditi designantur? Saul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen David ferire metuit: quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes praepositorum vitam nullo linguae cum de imperfectione reprehendunt. Qui et si quando pro infirmitate sese abstinere vix possunt, ut extrema quaedam atque exteriora mala praepositorum, sed tamen humiliter loquantur, quasi oram chlamydis silenter incidunt: quia videlicet dum praelatae dignitati saltem innoxie et latenter derogant, quasi regis superpositi vestem foedant; sed tamen ad semetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
humanis m̃tib. archana reuelare. Cũ simplicib.
igit᷑ sermocinare dr̃: quia de suꝑnis misterus il¬
loꝵ mentes radio suȩ uisitationis illum inat.
quos nulla umbra duplicitatis obscurat. Est aũ
spetiale dupliciũ malum: qͥa dũ ꝑuersa & duplici
actione ceteros fallunt. quasi prestantius ceteris
prudentes se. eẽ. głiant᷑ & qͥ districtionẽ r&ribu tio¬
nis
non considerant : de dampnis suis miseri exultant.
Audiant autẽ quo modo suꝑ illos ꝓpheta sophonias.
uim diuinȩ animaduersionis intentat dicens. Scce
dies dñi uenit magnꝰ & horribilis : dies irȩ dies illa
dies tenebrarũ & caliginis. dies nebulȩ & turbinis. dies
tubȩ & clangoris. suꝑ om̃s ciuitates munitas. & suꝑ om̃s
angulos excelsos. Quid erũ ꝑ ciuitates munitas ex¬
primit᷑ nisi suspecte m̃tes. & fallaci semꝑ defensione
circundatȩ : quȩ quociens eoꝵ culpa corripit᷑: ueri-¬
tatis ad se iacula ñ ad mittunt. & qͥd ꝑ excelsos an

Expanded text:
manis mentibus arcana revelare. Cum simplicibus igitur sermocinari dicitur; quia de supernis mysteriis illorum mentes radio suae visitationis illuminat, quos nulla umbra duplicitatis obscurat. Est autem speciale duplicium malum, quia dum perversa et duplici actione caeteros fallunt, quasi praestantius caeteris prudentes se esse gloriantur; et quia districtionem retributionis non considerant, de damnis suis miseri exsultant. Audiant autem quomodo super illos propheta Sophonias vim divinae animadversionis intendat, dicens: Ecce dies Domini venit magnus et horribilis, dies irae dies illa, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris super omnes civitates munitas, et super omnes angulos excelsos . Quid enim per civitates munitas exprimitur, nisi suspectae mentes et fallaci semper defensione circumdatae, quae quoties earum culpa corripitur, veritatis ad se jacula non admittunt? Et quid per excelsos an
Abbreviated transcription (Latin):
nendis in columes: ne oportuntatẽ salutis imꝑ pe¬
tuum ꝓmerendo despiciant: Scriptũ nãq est
cũ uoluerint sero ñ possint. Hinc. ẽ. enñ qđ eos
post sapientia deserit: quos prius dutius renu-¬
entes uocauit dicens. Uocaui & rennuistis: exten¬
di manũ meã & non fuit qͥ aspicer&. Despexistis

Expanded text:
nendi sunt incolumes, ne opportunitatem salutis in perpenendi sunt incolumes, ne opportunitatem salutis in perpetuum promerendae despiciant. Scriptum namque est:cum voluerint sero non possint. Hinc est enim quod eos post sapientia deserit, quos prius diutius renuentes vocavit, dicens: Vocavi, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspic
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. in angulos paries. Quȩdũ ueritatis simplicitatẽ
fuguint : ad sem& ipsa quo dã modo duplicitatis ꝑ¬
uersitate replicant᷑ & qđ ẽ. decerius : apud cogita.¬
tiones suas infastu prudentiȩ ex ipsa se culpa impu¬
ritatis extollunt. Dies igit᷑ dñi uindictȩ atq animad.¬
uersionis plenȩ suꝑciuitates munitas. & suꝑ excel-¬
sos angulos uenit : quia ir& extremi uiditii hum ana
corda & defen sionib contraueritatẽ clausa destrui.
& du plicitatib. inuoluta. dis soluit. Tunc enĩ muni¬
tȩ ciuitates cadunt : quia m̃tes dño in penetratȩ dãp¬
nabunt᷑. Tunc excelsi anguli corruunt: qͥa corda
lit̃ ammonendis in columes : atq alit̃ egri Am¬
monendis̃ in columes: ut salutẽ corporis exerce aNt
ad salutẽ m̃tis. Nesi acceptã in columitatis grãm. ad
usum nequitiȩ inclinant. donec deteriores fiant: eo
postmodũ supplicia grauiora mereant᷑. gͦ nunc
largiorib bonis dĩ male uti non metuunt : Am mo¬

Expanded text:
nantur? quae dum veritatis simplicitatem fugiunt, ad semetipsa quodammodo duplicitatis perversitate replicantur, et, quod est deterius, apud cogitationes suas in fastu prudentiae ex ipsa se culpa impuritatis extollunt. Dies igitur Domini vindictae atque animadversionis plena super civitates munitas et super excelsos angulos venit, quia ira extremi judicii humana corda et defensionibus contra veritatem et duplicitatibus involuta dissolvit. Tunc enim civitates munitae cadunt, quia mentes Deo impenetratae damnabuntur. Tunc excelsi anguli corruunt, quia cordaiter admonendi sunt incolumes, atque aliter aegri. Admonendi sunt incolumes, ut salutem corporis exerceant ad salutem mentis; ne si acceptae incolumitatis gratiam ad usum nequitiae inclinent, dono deteriores fiant; et eo postmodum supplicia graviora mereantur, quo nunc largioribus bonis Dei male uti non metuunt. Admo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uobis qđ timebatis aduenerit: & rursũ: Tunc
inuocabunt me: & ego ñ exaudiã. Mane consurgeNT:
& non inuenient me. Salus itaq corporis quando
adbene oꝑ andũ accepta despicit᷑: quanti sit mu-¬
neris post modũ amissa sentit᷑. & in fructuose ad
ultimũ quȩrit᷑ : quȩ congruo concessa tempore.
utilit̃ ñ habet᷑. Unde bene ꝑsalomonẽ dr̃: rursum

Expanded text:
timebatis advenerit . Et rursum: Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Salus itaque corporis quando ad bene operandum accepta despicitur, quanti sit muneris amissa sentitur. Et infructuose ad ultimum quaeritur, quae congruo concessa tempore utiliter non habetur. Unde bene per Salomonem rursum
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ ammonendis lȩti: atq alit̃ tristes. Lȩcis uidelic&
Uinferenda s̃ tristia: quȩ secunt᷑ ex supplicio: Ristib.
uero inferendas lȩta. quȩ ꝓmittunt᷑ ex regno. Discant
lȩti exminarũ as peritate qđ timeant: audiant tristes
p̃mi oꝵ gaudia dequib. p̃sumant: Illis qͥppe dr̃. Uae
uobis qͥ ridetis nunc: qm̃ flebitis. Istiuero eodẽ magistro
dicente audiant. Iterũ autẽ uidebouos. & gaudebit cor
ur̃m. & gaudium ur̃m nemo toll& auobis. Non nulli
autẽ laeti uł tristes non reb. fiunt: sed consparsionib
existunt. Quib ꝓfecto intimandũ. ẽ: qđ quȩdã uitia
qͥbusdam consparsionib iuxta s̃. Habent enĩ lȩti ex
ꝓpinqͦ luxuriam : tristes iram. Unde necesse. ẽ. ut non
solũ quisq consider& qđ ex consparsione sustin&: sed
etiam qđ ex uicino deterius ꝑurg&. Nedũ nequaquã
pugnã contͣ hoc qđ tolerat. ei quoq a quo se liberum
aestimat uicio succũbat.

Expanded text:
ti, atque aliter tristes. Laetis videlicet inferenda sunt tristia quae sequuntur ex supplicio; tristibus vero inferenda sunt laeta quae promittuntur ex regno. Discant lpraemiorum gaudia, de quibus praesumant. Illis quippe dicitur: Vae vobis qui ridetis nunc, quoniam flebitis . Isti vero eodem Magistro dicente audiunt: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Nonnulli autem laeti vel tristes non rebus fiunt, sed conspersionibus existunt. Quibus profecto intimandum est quod quaedam vitia quibusdam conspersionibus juxta sunt. Habent enim laeti ex propinquo luxuriam, tristes iram. Unde necesse est ut non solum quisque consideret quod ex conspersione sustinet, sed etiam quod ex vicino deterius perurget; ne dum nequaquam pugnat contra hoc quod tolerat, ei quoque a quo se liberum aestimat, vitio succumbat.
Abbreviated transcription (Latin):
pectat. Non flendo autẽ flere. ẽ: sic exteriora
aduersa pl angere. ut tam̃ nouerit ȩt̃ni sp̃ei conso-¬
latione gaudere & rursum ñ gaudendo gaudere
ẽ. sic de infimis animũ attollere. ut tam̃ nũ quam
desinat sum ma formidare. Ubi apte quoq pau-¬
lopost subdidit. Preterit enĩ figura huiꝰmundi
Acsi aꝑte dicer& Nolite constant̃ mundũ diligere :
quando & ipse ñ potest quẽ diligitis stare. In cas

Expanded text:
pectat. Non flendo autem flere, est sic exteriora pectat. Non flendo autem flere, est sic exteriora adversa plangere, ut tamen noverit aeternae spei consolatione gaudere. Et rursum, non gaudendo gaudere, est sic de infimis animum attollere, ut tamen nunquam desinat summa formidare. Ubi apte quoque paulo post subdit: Praeterit enim figura hujus mundi . Ac si aperte diceret: Nolite constanter mundum diligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare. Incas
Abbreviated transcription (Latin):
contristant. Itaq animꝰ xp̃ĩanoꝵ. coniugum &
in firmus & fidelis. qͥ & plene cuncta tẽporalia
despicere non ual&. & tam̃ ȩt̃nis se conungere ꝑdesi-¬
deriũ ual&. quãuis indelectatione carnis interim iac&
suꝑnȩ spei refectione conualescat & si hab& quȩ mun.¬
di s̃ in usu itineris. sper& quȩ dĩ s̃ in fructuꝑuentio.¬
nis Nec totũse ad hoc qđ agit conferat. nec ab eo
qđ robuste sperare debuit. funditꝰ cadat. Iđ bene
ac breuit̃ paulus exprimit dicens. Qui habent
uxores : tã quã non habentes sint . & qͥflent : tã qͣm
non flentes & qͥ gaudent : tãquã non gaudentes
Vxorem qͥppe qͦsi non habendo hab& : qui sic ꝑ illã
carnali consolatione utit᷑. ut tam̃ ñqͣm ad praua
oꝑa melioris intentionis rectitudine eius amore
flectat᷑. Vxorem qͣsi ñ habendo hab &: qͥ transito.¬
ria. eẽ. cuncta conspiciens. curã carnis ex necessi¬
tate tolerat : sed ȩt̃na gaudia sps̃ ex desiderio ex¬

Expanded text:
contristant. Itaque animus Christianorum conjugum et infirmus et fidelis, qui et plene cuncta temporalia despicere non valet, et tamen aeternis se conjungere per desiderium valet; quamvis in delectatione carnis interim jaceat, supernae spei refectione convalescat. Et si habet quae mundi sunt in usu itineris, sperat quae Dei sunt in fructu perventionis; nec totum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod robuste sperare debuit funditus cadat. Quod bene ac breviter Paulus exprimit, dicens: Qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam non gaudentes . Uxorem quippe quasi non habendo habet, qui sic per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis rectitudine ejus amore flectatur. Uxorem quasi non habendo habet, qui transitoria esse cuncta conspiciens, curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudia spiritus ex desiderio exs