comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duaneti mn fctis atam cestarum fragmentis f̾ram lacissime iberaũ¬
Ium e mrati terre. flãma procupit et usꝙ ad celũ extendi uisa ̃.
q s̃ tursus aterca in sublime ad oxentẽ solem ferri ac magrnitu¬
dm̃e sua ip̃m solem obtexisse urderunt. Insuꝑ omnia animalra
balatu humitu. mutitu q miserabłi ad siluas montes ꝙ fuge¬
rant. canes quoq quoꝵ natura est extia hõies cẽ nõ posse. lacͥmo¬
sis ululatib uagabundc lupoꝵ ritu abetrabant. Augꝰ de cĩta

Expanded text:
dum, immistis etiam testarum fragmentis, terram latissime verberavrae hiatu flamma prorupit et usque in caelum extendi uisa estfactum rursus a terra in sublime ad orientem solem ferri ac magnitudine sua ipsum solem obtexisse. Drusus tantis malis balatu, hinnitu mugituque miserabili, ad silvas montesque fugerunt. Canes quoque, quorum naturae est extra homines esse non posse, lacrymosis ululatibus vagi luporum ritu oberrarunt. Tunc etia
Abbreviated transcription (Latin):
milia uirorum ad montes ꝯscenderunt. ubi examinati oppressi
ꝙ mub miserabili morte riguerunt namq ita ut attoniti fio¬
te hostium steterunt aliĩ stipitib uł saxis retliui alii armis siuis ĩ¬
mitentes patentib cũcti oculis dentib q nudatis in modũ uiuẽ¬
tium uisebant᷑ net ullum erat procul ntuentib mortis inditiũ
quo genitus est anno ⁊ eo anno quo regnũ cepit stella come¬
tes ꝑ utrũq tempus. hoox. dieb ita luxit ut celũ omne ꝯfiagra¬
re uideretiet nam magnitudine sua qͣrtam ꝑtem celi octupauerat
et fulgore sito solis nitorem uicerat et cũ miret᷑ occumberet q
ui. horaso spatiuem consumebat. Citero.¬

Expanded text:
mine, forte conscenderant: ubi exanimati, oppressique nivibus miserabili morte riguerunt. Namque ut attoniti timore hostium steterunt, alii stipitibus vel saxis reclines, alii armis suis innitentes, patentibus cuncti oculis, dentibusque nudatis, viventium in modum visebantur. Nec ullum erat procul intuentibus mortis indicium, quo genitus est anno et eo quo regnare primum coepit stella cometes per utrumque tempus LXX diebus ita luxit, ut caelum omne conflagrare videretur. Nam et magnitudine sui quartam partem caeli occupaverat et fulgore sui solis nitorem vicerat; et cum oreretur occumberetque, IV horarum spatium consumebat. Puer
Abbreviated transcription (Latin):
uere enĩ surreximus et uiuimus. et sicut infans in uto matris
in cerram obdormierunt et tradid̾unt sp̃t suos scd̃m des imꝑ

Expanded text:
ere enim resurreximus et uiuimus et sicut infans est in utero matris in terram obdormierunt et tradiderunt spiritus suos secundum dei im
Abbreviated transcription (Latin):
dũ crux p̾dicaretur tͥplex forma crucis apparuit maere. una
candita uersus aquilonem. alia b̾sus m̾idiem euisdem lcoloris
et scematis. fita medio colore colorata hñs crucis patibłm
et figam hõis hx in ea suspensam. eleuatis brachiisͭ extẽsis
cũ in fixione clauoꝵ in mãĩb et pedib et capite inlinato ħ
media suit inter alias ditas in quib nõ erat effigies hõinis.

Expanded text:
ur crux ibidem, triplex forma crucis apparuit in aere, una candida versus aquilonem, alia versus meridiem eiusdem coloris et scematis, tercia medio colore colorata, habens crucis patibulum et figuram hominis in ea suspensam, elevatis brachiis et extensis cum infixione clavorum in manibus et pedibus et capite inclinato. Hec media fui
Abbreviated transcription (Latin):
tonsor alienam suem furatus est. Erat autem ui alle
hospitalis uales ualte Interea atest iłx in effigie pmmpis¬
it canqͣm pro lixo cͥne rogalat tonsorem. Ille ꝓtinus reu̾terer re¬
surgens assumptis forpicib eum tondere cepit. Quod dumi faceret
repetit in occiputio enis duos oculos latitantes. Expauit ilłe i⁊ ĩqui¬
siuit quid hoc ẽẽt. Cui ille. Ego inquit sum iłx qui undiq cũcta
ꝯtemplor et isti sunt oculi quib uidi suem qmͣ i cauea concdu¬

Expanded text:
 alienam suem furatus est. Erat autem vir ille hospitalis valde. Interea adest Jesus in effigie pauperet tanquam prolixo crine egebat tonsore. Ille protinus reverenter assurgens, assumptis forcipibus eum tondere coepit. Quod dum faceret, reperit in occipitio ejus duos oculos latitantes. Expavit ille, et inquisivit, quid hoc esset. Cui ille: « Ego, inquit, Jesus vocor, qui undique cuncta contemptor; et isti sunt oculi, quibus vidi suem, quam in cavea modo conclu
Abbreviated transcription (Latin):
noluit monarhiam suã in aliquẽ tnfferce ne et aliquis par ĩpo
tentia apd̃ posteros legeretur. Sed duodetim quos ab adolescentia.
publius nalerius ꝯsul romanus plebem adeo semꝑ dilexit. ut me¬
rito pulicola cognominatꝰ sit. Item edes suas in medio foro dirui
fetit. qr nimis extelse suꝑ citeras apparebant. qͣntũq domi ĩfi̾or

Expanded text:
noluit monarchiam suam in aliquem transferre, ne aliquis par ei in potentia apud posteros legeretur, et duodecim quos ab adolescentia sua Publius Valerius consul romanus, adeo plebem semper dilexit, ut merito publicola cognominatus sit, idem edes suas in medio foro dirui fecit, quia excelse super ceteras apparebant; quantumque domo inferior,
Abbreviated transcription (Latin):
Sx hoc cdeo minus mirũ dt iudito qr certũ est in asiatitis regi¬
onib si leopardꝰ aliꝙ̃ mordens attigerit ꝯfestim muriũ copiam
ri medicoꝵ industriã et ꝓfc̃o ualituram ꝯspicatꝰ est relator mẽ
ppocessisse. net mora plussͣ mille mures uidisse corticib malo¬
rum granatoꝵ qͦꝵ medullas excederant inclusos mirabile dcũ
ensi porta enixa est portellum hñtem faciem hõis Natus
est etiã pullus galline quadruipes. In mense. iunio cometes¬

Expanded text:
 hoc ideo minus mirum judico; quia certum est in Asiaticis regionibus, si leopardus aliquem mordicus attigerit, confestim murium copiam ri medicorum industriam, et profecto valituram. Conspicatus est relator meusprocessisse; nec mora plusquam mille mures annasse, corticibus malorum granatorum, quorum medullas exederant, inclusos, mirabile dictu; ensi porca enixa est porcellum habentem faciem hominis. Natus est etiam pullus gallinae quadrupes. Imperator He
Abbreviated transcription (Latin):
maiores sena alaꝵ tegmuna sec pedes. duos dentes lapide durto¬
tres ħntes ut całoꝵ acies fiumatim uolantes. duces cũ paucis
iinere unius diei p̃mtentes ad metenda Ioca uenture nultitu¬
bniis circa horam nonã ad locũ ẜuisum ueĩentes. ibiq solis or¬
tum expectantes ꝑ spatiũ umꝰ diei aerem uelabant ip̃n solis ra¬
dium obmibilantes: ore lato. extenso in testino omĩa uiridia
in herbis et arborib uastabant spatiũ diumni itinats .uiͣ. aut
qͥnq mĩlib extendentes. Tandem fiatu uentoꝵ ipfund̾ maris
britãnic dem̾se sunt. s estu occeani ad litus peiete puccedine
sica gere corrupto młtos ꝑire fetu̾nt Setuta est fames ualidaã
multos: ꝯfsĩpsit ut pene c̃cia ꝑs hõmi ꝯsũpta sit in gallia. Se

Expanded text:
majores, sena alarum remigia, sex pedes, duos dentes lapide duriores habentes, ut castrorum acies turmatim volantes, duces cum paucis itinere unius diei premittentes ad metanda loca venturae multitudini, circa horam nonam ad locum previsum venientes, ibique solis ortum expectantes, per spacium unius diei aerem velabant, ipsum solis splendorem obnubilantes; ore lato, extenso intestino, omnia viridia in herbis et arboribus vastabant, spatium diurni itineris quatuor aut quinque milibus extenden demersae sunt; sed estu occeani ad litus rejectae, ex putredine sua aere corrupto, multos perire fecerunt. Secuta fames valida multos consumpsi
Abbreviated transcription (Latin):
extenuit horrendo miratulo ut omĩa edificia eminus resi¬
ucent. et mox pͥstino modo resid̾e̾nt. Sequta est in opia omnium
fructuũ. tarda maturitas fiugum. ut nix ad festum sc̃i andreeᷤ
messes retonderent᷑. Seqñti anno fuit ibitẽ tumultus fulgurũ
dantia ẏmbriũ tm̃ qnͣtũ milłus meminerat. mox accedente hy¬
eme fluuii ita sunt ꝯgelati ut eeñt ꝑtui equis et quadrigis. Ee¬
lu resoluto ex impetu glatialiũ crustacũ pontes sunt effracti po¬

Expanded text:
exterruit, horrendo miraculo, ut aedificia omnia eminus resilirent, et mox pristino modo residerent. Secuta est inopia omnium fructuum, tarda maturitas frugum, ut vix ad festum S. Andreae messes reconderentur. Quarto ejus anno fuit tumultus fulgurum, dantia imbrium, quantum nullus meminerat. Mox accedente hieme, fluvii ita sunt congelati, ut essent pervii equis et quadrigis et plaustris. Gelu resoluto ex impetu glacialium frustrorum pontes effracti
Abbreviated transcription (Latin):
factus est ꝑ maximꝰ. comete apparuit .xix. kas. ianuarii. cirta
horam nonam aꝑto celo q̃si facula ardens cũ longo tractu fĩ
guris illabit᷑ t̾ris. et cũ tanto splendore ut nõ tm qui mags
erant s etiam in tectis irrupto liũe fertent᷑. qua celi stissura
enanescente int̾m uisa est figura qͣsi serpentis capite crescẽte¬

Expanded text:
factus est permaximus. Cometes apparuit XIX Kal Januar. circa horam nonam, aperto coelo quasi facula ardens illapsa est terris, cum longo tractu et cum tanto splendore, ut non modo qui in agris erant, sed etiam qui in tectis irrupto lumine ferirentur. Quia coeli scissura sensim evanescente, int
Abbreviated transcription (Latin):
sol sereno celo obscurat᷑ ꝑ fenestias uero domoꝵ radios qiͣ sangui¬
neos em̃tebat. hõis cuiusdã manꝰ sinistra u̾o amputata post an¬
nũ pene ĩcegrũ ei dormienti ei restituta est. cui pro signo mira¬
culi quasi sangͥnea linea loco ꝯuĩctõis uocabat᷑. Sygibertus.
tes mire magͥtudis apparuit p̃tendens famẽ q̃ secuta est. Sygi¬
lapis nna magnitudinis tonitrui et tempestate turbulenta
de celo iactus ingens miracłm uidentib p̃buit. ¶ Anno seq̃nti

Expanded text:
Sol sereno coelo obscuratus est, per fenestras vero domorum radios sanguineos emittebat. Hominis cujusdam sinistra manus ferro amputata, post annum pene ad integrum ei dormienti restituta est; cui pro signo miraculi quasi sanguinea linea loco conjunctionis relicta est.ta mirae magnitudinis apparuit, portendens famem quae secuta est. lapis mirae magnitudinis tonitru et tempestate turbulenta de coelo jactus ingens miraculum videntibus praebuit; templa pleri
Abbreviated transcription (Latin):
Anno uero seq̃nti duo orbes in mod solis forma gibertus.
et lune cotidiano soli siłes apparuerũt. om̃i coloꝵ spẽ radiãtes
uisa est in celo ab hora t̾cia usq ad horam nonã. q̃i cubito distã
asole et p̾die ydus februarii apud barũ ytalie stelse uise st̃
in celo per diem nũt quasi int̾ se cõcurrentes nũt q̃si ĩ f̾rã
cadentes. Toto etiam mense februario cometes apparuit: ooco¬

Expanded text:
n Jherosolimis. Duo orbes in modum solis, forma et lumine cotidiano soli similes, apparuerunt, omnium colorum specie radiantes visa est in coelo ab hora tertia usque in horam nonam, quasi cubito distans sole. 2 Idus Februarii apud Barum Italiae stellae visae sunt in coelo per diem, nunc quasi inter se concurrentes, nunc quasi in terram cadentes. Toto pene mense Februario cometes apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
telitas est unita ¶ E tempere infricorio tullen utea ꝯm̾tiato
pũ ꝑa meises pone deinde omĩcito et potu per t̾enniũ absti¬
suiumn estuĩale aere in tempestatẽ repente quso ingeno fragiñt
giaiei dum gñdine cecidit cuiꝰ longitudo pedes au: latitudo ui.
grꝯssitudo .ii. pedes habebat.

Expanded text:
talitas subsequitur. In territorio Tullense villa Comertiaco per decem menses pane, deinde omni cibo et potu per triennium abstistitium aestivale, aere in tempestatem repente converso, ingens fragmentum glaciei cum grandine cecidit; cujus longitudo pedes quindecim, latitudo sex, grossitudo duos pedes habebat.
Abbreviated transcription (Latin):
contra nam erat solo arente lignũ aridum biuisc̾e̾t Subrectis
ille dure legis imꝑio aqͣm ꝓpͥis hunieris cotidie ꝯuehebat que
auilo fliuẽ ꝑ duo fre fere milia petebat᷑. Iamq emẽso annispa¬
tio labor nõ cessabat oꝑantis et de fiuctu oꝑis spes eẽi nõ pote¬
rat tñ obed̾ie uͥtus in labore curabat. Sitꝙ fc̃m est a sccb anno.

Expanded text:
 subiectus aduena durae legis imperio aquam propriis umeris cotidie, conuehebat, quae a Nilo flumine per duo fere milia petebatur. iamque emenso anni spatio labor non cessabat operantis, et de fructu operis spes esse non poterat: tamen oboedientiae uirtus in labore durabat. s
Abbreviated transcription (Latin):
cifext affectans talaris siculi tyrãni amititiã aptũ nuius ratus.
ausdelicati illuis tanrũ eneñ fent cui fabrice ianuã ex latere com
ignib torreret᷑ sonũ uocis ex tore capacitas concani eris augeret.
pulsuq ferali ꝯpetens ymagini m̃nur emitt̾et. nephario ꝙ specta¬
cło mligitas penidis nõ hõis gemitus uideret᷑ S falaris factum an¬
plexis s storem excetrans et ultioni mat̾iam p̃buit et crudelitati.
nã ip̃m opificem sua niuẽtõne puniuit. Solmus.¬

Expanded text:
pifex affectans tyranni amicitiam, aptum munus ratus crudelitati illius eneum taurum fecit cui fabrice ianuam ex latere compignibus torreretur, sonum uocis extortae capacitas concaui aeris augeret pulsuque ferali conpetens imagini murmur emitteret, nefarioque spectaculo mugitus pecudis, non hominis gemitus uideretur. sed Phalaris, factum amplexus factorem exsecratus, et ultioni materiam praebuit et crudelitati: nam ipsum opificem sua inuentione puniuit. Fu
Abbreviated transcription (Latin):
N abulant᷑ hebrei ad poliendos lapides celerius salomonem
habuisse sanguitiẽ u̾mituli qui thamir᷑ dicit᷑. auo asꝑsa mar¬
morea facile secabant᷑ quẽ ĩuẽit hoc modo erat sałoni fructio h̃ns
pullũt et inclusus est pullus sb̾uitreo uase. Qnẽ cã uid̾et sttuctõ
s habere nõ poss de descito tulit u̾micłm cuiꝰ sangͥne liniuit. ui

Expanded text:
abulantur Judaei, ad eruderandos lapides celerius, habuisse Salomonem sanguinem vermiculi, qui tamir dicitur, aspersa marmora facile secabantur, quem invenit hoc modo. Erat Salomoni struthio habens pullum, et inclusus est pullus sub vase vitreo. Quem cum videret struthio, sed habere nequiret, de deserto tulit vermiculum, cujus sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
alias quib obstricti nõ redirent excogitauit carecteres qui ĩ stͥbe¬
bant᷑ gẽmis que põite in narib areptitii cũ radice salomoni mon¬
strata statim eum ademõib liberabant. hec sc̃ia płimũ ualuit in
gente hebreoꝵ et maxĩe tictia erat. ¶ Ante aduetũ enim xp̃i¬
q̃ sepius hõies a demõib uexabantur.¬

Expanded text:
alias quibus obstricti non redirent. Excogitavit etiam characteres, qui inscribebantur gemmis, quae posita in naribus arreptitii, cum radice Salomoni monstrata, statim eum a daemonibus liberabat. Haec scientia plurimum valuit in gente Hebraeorum, et maxime necessaria erat. Ante adventum enim Christi saepius homines a daemonibus vexabantur
Abbreviated transcription (Latin):
ui xp̃i mẽbra trucidabat in terris. an so
ꝑsecuti sũt xp̃m. qui sacratissimũ illud corpus
crucis affixere patibulo. et nõ ꝑsequebatur
tibi uidetur grauiorẽ ab eo sustine̾ ꝑsecucionẽ
qui suggestione maligna.exẽplo pernitioso. scã¬
dali occasioẽ auertit ab eo anĩas qͣs redemit
qmͣ a iudeo qui sanguinẽ illũ fudit Agnosci¬
te dilectissimi expauescite consorcia eoꝵ qui
cucoĩs tꝑs sed ut palã factũ est nĩqmͣ de est
persecucio xp̃iano sed neq xp̃o Et nũc qd̾ gra¬

Expanded text:
isti membra trucidabat in terris? An vero persecuti sunt Christum, qui sacratissimum illud corpus crucis affixere patibulo, et non persequebatur tibi videtur graviorem ab eo sustinere persecutionem, qui suggestione maligna, exemplo pernicioso, scandali occasione, avertit ab eo animas quas redemit, quam a Judaeo qui sanguinem illum fudit? 3. Agnoscite, dilectissimi, et expavescite consortia eorum qui us; sed, ut palam factum est, nunquam deest persecutio Christiano, sed neque Christo. Et nunc, quod gra
Abbreviated transcription (Latin):
nõ młtũ ãte has leges ĩbellis ciuilibus
ĩꝑator id circo male tractari eos qͥ ꝓpter
deũ u̾ginitati et sine liberis esse studebãt
fatuũ iudicauit diligencia et studio ho¬
minũ uideri eoꝵ augeri genꝰ cũ natura
semꝑ suꝑna distribucõe diminucoẽm sus¬
cipiat et augmẽtũ Et legẽ ppło ꝓposuit u.¬
niu̾so quatinꝰ equalibus p̾uilegiis fruerẽ.¬
tur qui sine cõuigiis et liberis erãt quib
illi qui se hec habere gaudebãt Sed eciam
ãplius habe̾ sanxiuit eos qui in cõtinen¬
cie uirginitate degebãt licẽtiã eis p̃bẽs
masculis feminisq licet etate minoribus
testamẽtũ facere contͣ coẽm legẽ Oẽs e.¬
nĩ bene cogitare iudicauit quoꝵ opus
est deũ semꝑ placare. Hec ibi. Hec fuit

Expanded text:
non multo ante has leges plurimos in civilibus erator idcirco male tractari eos qui propter Deum virginitati et sine liberis esse studebant, fatuum judicavit diligentia et studio hominum videri eorum augeri genus; cum natura semper superna distributione diminutionem suscipiat et augmentum. Et legem populo proposuit universo, quatenus aequalibus privilegiis fruerentur qui sine conjugibus et liberis erant, quibus illi qui haec se habere gaudebant. Sed etiam amplius habere sancivit eos qui in continentiae virginitate degebant, licentiam eis praebens masculis feminisque, licet aetate minoribus, testamentum facere contra communem legem. Omnes enim bene cogitare judicavit, quorum opus esset Deum placa
Abbreviated transcription (Latin):
cint᷑ seruat᷑ Nec nos hoc in u̾ginib p̃dicamus
qd̾ uirgines sũt. sed qd̾ deo dicate pia cõtinẽ¬
cia uirgines ꝑmanẽt Nã qd̾ nõ temere dixe¬
rim. felicior michi uidet᷑ nupta młer qmͣ u̾go
nuptura. Habet enĩ iã illa qd̾ ista ad huc

Expanded text:
dicamus, quod uirgines sunt, sed quod deo dicatae pia continentia uirgines. nam — quod non temere dixerim — felicior mihi uidetur nupta mulier quam uirgo nuptura; habet enim iam illa quod ista adhuc cu
Abbreviated transcription (Latin):
qui patruus eustochii uirginis fuit. habitũ
eius cultũq mutauit et neglectũ crinẽ
dano more texuit muta̾e cupiens et uirgi¬
nis ꝓpositũ et mrĩs desideriũ Et ecce eadẽ¬
li facie minãtem penas. et hec uerba frangẽ¬
tem Tu ausa es uiri imperiũ preferre xp̃o
ciata qͥd feceris et finito mẽse qnͣto ad infer.¬
na ducaris Si aũt ꝑseueraueris in scelere
et in marito orbaberis et filiis et oĩa per
ordinẽ expleta sũt et serã misere pẽitençiã
elox signauit exitus Sic plciscit᷑ xp̃ci

Expanded text:
qui patruus Eustochiae uirginis fuit, habitum eius cultumque mutauit et neglectum crinem undanti gradu texuit uincere cupiens et uirginis propositum et matris desiderium. et ecce tibi eali facie minitantem poenas et haec uerba frangentem: \'tune ausa es uiri imperium praeferre Chriciata, quid feceris, et finito mense quinto ad inferna ducaris. sin autem perseueraueris in scelere, et marito simul orbaberis et filiis\'. omnia per ordinem expleta sunt et seram miserae paenitentiam uelox signauit interitus. sic ulciscitur Christus
Abbreviated transcription (Latin):
resce̾ iubent᷑. quia uidelicet quẽ amãt mox ĩ¬
ueniũt. dũ tñsit is quẽ nõ amauerũt Absit enĩ
ut fidelis quisq qui deũ uidere desiderat de
mũdi ꝑcussionib lugeat. quẽ finiri eisdẽ sui ᷤ
persecussionib nõ ignorat Scriptũ nãq est
Quicũq uoluei̾t amicus esse scłi huiꝰ. ũmicu s
dei cõstituit᷑ Qui ergo appropinqnͣte mũdi fi¬
ne nõ gaudet^amicũ se illius esse cestat᷑. atq
liã per fidẽ credũt et eã per oꝑacionẽ diligũt
Er mũdi enĩ destructioe lugẽ. eoꝵ est qui radi¬
s cordis in eius amore plãtauerũt. qui
quẽtẽ pitã nõ querũt. qui illã neq esse sus¬
picant᷑. Nos aũt qui celestis pr̃ie gaudia et̾

Expanded text:
t mox inveniunt, dum transit is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque, qui Deum videre desiderat, de mundi percussionibus lugeat quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum est: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Qui ergo appropinquante mundi fine non gaudet, amicus illius esse testatur, ac vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi destructione lugere, eorum est qui radices cordis in ejus amore plantaverunt, qui sequentem vitam non quaerunt, qui illam neque esse suspicantur. Nos, qui illa coelestis p
Abbreviated transcription (Latin):
cente messor ĩmissus est uirgo helias. helireus
uirgo. uirgines multi filii ꝓphetaꝵ Et ieremie
dicit᷑. Et tu ne accipias uxorem Postqmͣ uero¬
uirgo concepit in utero et peꝑit nobis filiũ¬
puerũ. cius p̾ncipatus in humeris eius deũ
fortem pr̃em futuri seculi soluta maledictio
terram. nouam sibi fãiliam instituit ut qui
ab angelis adoraretur in celo. haberet ãgeloᷤ

Expanded text:
segete, messor immissus est. Virgo Elias, Eliscus virgo, virgines multi filii Prophetarum. Jeremiae dicitur: « Et tu ne accipias uxorem uirgo concepit in utero et peperit nobis puerum, cuius principatus in umero eius, deum fortem, patrem futuri saeculi, soluta maledictio terram, nouam sibi familiam instituit, ut, qui ab angelis adorabatur in caelo, haberet angelos
Abbreviated transcription (Latin):
do comugiũ. sed qr michi uirgines generãt
ego de spinis rosas. de terra aurũ de conc
margaritã Nonne qui conit tota die arabͭ:
Ronne et laboris sui fruge letabit᷑ Alia fu
it ueteri lege felicitas Beatus qui habet se¬
men in sion et domesticos in ihrlm. et male¬
dicta sterilis que nõ pariebat. et filii tui si-¬
cut nouelle oliuarũ in circuitu mẽse tue Nũc¬

Expanded text:
do coniugium, sed quia mihi virgines generant: lego de spinis rosas, de terra aurum, de concha margaritum. Numquid, qui arat, tota die arabit? Nonne et laboris sui fruge laetabituin veteri lege felicitas. Beatus, qui habet semen in Sion et domesticos in Hierusalem, et maledicta sterilis, quae non pariebat, et: Filii tui sicut novella olivarum in circuitu mensae tu
Abbreviated transcription (Latin):
gorius ꝓuersoꝵ derogacio pite ñe aprola¬
cio est qͥa iã ostendit᷑ nos aliqͥd iusticie hr̃e
si illis displicere incipimꝰ qui nõ placẽt d̾o
Nemo etenĩ potest in ua eademq re
oĩpotẽti dño atq eius hostib gratus ex¬
istere Nã deo se amicũ denegat qui eius

Expanded text:
orum derogatio vitae nostrae approbatio est, quia jam ostenditur nos aliquid justitiae habere, si illis displicere incipimus, qui non placent Deo. Nemo etenim potest in una eademque re omnipotenti Domino atque ejus hostibus gratus existere, nam Deo se amicum denegat, qui ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sic respondit Q̾d agitis nos ꝓpinqui. qͥd exq̃.¬
rendis ad huc nupciis sollicitatis aĩm Iam¬
dudũ ꝓuisas habeo. sponsũ offertis meliorẽ
repperi Eiuaslibet exaggerate diuicias. iacta¬
te nobilitatẽ predicate potenciã habeo eũ tui
nullus se conparet. diuitẽ mũdo. potentẽ im¬
perio nobilẽ celo Silentib ceteris. unus ei mo¬
lestior. quid si inquit pater tuus uiue̾t innup-¬
possit afferre Qd ille responsũ de prĩe ueꝵ esse

Expanded text:
secratur. Quid agitis vos, propinqui? quid exquirendis adhuc nuptiis sollicitatis animum? Jamdudum provisas habeo. Sponsum offertis? Meliorem reperi. Quaslibet exaggerate divitias, jactate nobilitatem, praedicate potentiam: habeo eum cui nemo se comparet, divitem mundo, potentem imperio, nobilem coelo. Si ruptius: Quid si, inquit, pater tuus viveret, innuppossit afferre. Quod ille responsum de patre, de se
Abbreviated transcription (Latin):
chiũ Quid inuides mater filie. tuo lacte nu.¬
trita est. tuis educata uiscerib. in tuo adole¬
uit sinu. tu illam uirginẽ sedula pietate ser.¬
uasti Indignaris qd̾ noluit militi uxor esse
sed regis. Grande tibi beneficiũ prestitit. socrꝰ
ui uelle et ꝓhiberi eciã prodire a matribus

Expanded text:
 quid inuides, mater, filiae? tuo lacte nutrita est, tuis educta uisceribus in tuo adoleuit sinu, tu illam sedula pietate seruasti: indignaris, quod noluit militis uxor esse, sed regis? grande tibi beneficium praestitit: socrus novi velle, et prohiberi etiam prodire a matribus,
Abbreviated transcription (Latin):
castitate decorius que mũdũ de inmũdo cõceptũ
semĩe de hoste domesticũ. angelũ deniq de homĩe
facit. Differũt qͥdem int̾ se homo pudicus et ãge¬
Non meũ est illud qm̃ qui nõ nubũt neq neq ui.¬
bentur erũt sicut angeli in celo Nemo ergo mire
si angelis conꝑant᷑. que ãgeloꝵ dño copulantꝰ᷑
Quis igit᷑ neget hãc uitam fluxisse de celo qͣmͣ
nõ facile ĩuenimus in t̾ris nisi postquã deus in
hec t̾reni corporis mẽbra se ostendit. tũc in ptẽo
p̾go concepit et uerbũ caro factũ est ut carofie̾t

Expanded text:
castitate decorius, quae mundum de immundo conceptum semine, de hoste domesticum, angelum denique de homine facit? Differunt quidem inter se homo pudicus et angenon meum est illud, quoniam quae non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo . Nemo ergo miretur si angelis comparentur, quae angelorum Domino copulantur. Quis igitur neget hanc vitam fluxisse de coelo, quam non facile invenimus in terris, nisi postquam Deus in haec terreni corporis membra descendit ? Tunc in utero virgo concepit, et Verbum caro fac
Abbreviated transcription (Latin):
ricordia exprimentes. Cecerũ minist᷑ eoꝵ. adoratu p̃de canl
ra pacitate similes st̃ unguib arpiarũ. Tu itaq ꝓ uoto rap¬
citatẽ atq exactiones tuoꝵ cõpesce. quas pauꝑũ clamor a
orphanoꝵ gemitꝰ ⁊ lacrime comitant᷑ uiduaꝵ. His tͥ sins¬
scis thesaurizat᷑ ira in die ire ⁊ reuelatiois iusti iuidiciid
qͥ reddet unicuiq scđm oꝑa sua. Qͥ enĩ malũ cũ possii
ñ corrigit. quia malefactori consors est in culpa: cousor
erit ⁊ in pena. Sicut gͥ p̃senti pagina cõmoneris utere cis
consilio amicoꝵ. utere meo domi sedens. subsidiis pauꝑum
insistens. Loca scõꝵ ñ desid̾ans intueri sed cueri satagens. nec
circũferri ꝑ memorias lapidum: s cͥcũferre memoriã uͥtutũ¬

Expanded text:
ricordia exprimentes. Caeterum ministri eorum, odoratu praedae, canibus, ricordia exprimentes. Caeterum ministri eorum, odoratu praedae, canibus, rapacitate, similes sunt unguibus harpiarum. Tu itaque pro voto rapacitatem atque exactiones tuorum compesce, quas pauperum clamor et orphanorum gemitus et lacrymae comitantur viduarum. His tibi, si nescis, thesaurizatur ira in die irae, et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua. Qui enim malum, cum possit, non corrigit, quia malefactori consors est in culpa, consors erit et in poena. Sicut igitur praesenti pagina commoneris, utere tuorum consilio amicorum, utere meo, domi sedens, subsidiis pauperum insistens, loca sanctorum non desiderans intueri, sed tueri satagens, nec circumferri per memorias lapidum, sed circumferre memoriam virtutu
Abbreviated transcription (Latin):
nec libent̾ effundas. Dole qͦtiens ctiã illũ effudis: quẽ lex iu¬
dicat effuudendũ. In omĩb reuerent̾ exerce potestatẽ. Da
d̾o pꝰotestatẽ. cũ feceris aliqͥd głosũ. Suꝑ omĩa pauꝑib ade¬
memineris. e eccłiis quib plerũq pͥncipes boni ꝓprio
sanguine quietẽ emerunt & pacem. Ex tuis autẽ mini¬
stris necesse ẽ diuinã metuas indignationẽ. qͥ circa eosdem
pauꝑes ⁊ scũariũ dĩ qͥcquid impie uolunt: impune agu
Pro huiꝰmodi: bonos principes s p᷑uos habentes ministro
scriptura nunc scillã. nc̃ arpias appellat. Et enĩ scilla faa
humana. s caninis capitib accinta descbit᷑. Arpiȩ haben
uultũ uirgineũ. ungues autẽ rapaces. His quibã boni
principes cõꝑant᷑. ipsi crudelitatẽ abhorrentes. de in iu¬
riis ꝓximoꝵ conquerentes. hominẽ mansuetudine ⁊ mise¬

Expanded text:
nec libenter effundas. Dole quoties illum effuderis quem lex junec libenter effundas. Dole quoties illum effuderis quem lex judicat 50 effundendum. In omnibus reverenter exerce potestatem. Da Deo gloriam, cum feceris aliquid gloriosum. Super omnia pauperibus adememineris, et Ecclesiis, quibus plerumque principes boni proprio sanguine quietem emerunt et pacem. Ex his autem ministris necesse est divinam metuas indignationem, qui circa eosdem pauperes et sanctuarium Dei quidquid impie volunt, inique agunt. Pro hujusmodi bonos principes, sed pravos habentes ministros scriptura nunc Scyllam, nunc Harpias appellat. Etenim Scylla facie humana, sed caninis capitibus accincta describitur. Harpiae vultum habent virgineum, ungues autem rapaces. His quidam boni principes comparantur. Ipsi crudelitatem abhorrentes, de injuriis conquerentes, hominem mansuetudine et mise
Abbreviated transcription (Latin):
obedientie qua sc̃oꝵ meritis ꝓuid̾es. Appende gͦ si tantꝰ¬
sit fructus itineris. ut supplere possit int̾misse dispen¬
diũ obedieutie. Qd̾si ita est: scutũ depon̾e ꝓꝑa. baculũ
sume ꝓ gladio. festina egredi. ⁊ facundis adhere comitib:
qui uxta salomonẽ tͥ ꝓuehicło in uia sunt. Si aũ bonũ
ad ministratioĩs longe maiꝰ ẽ & elegantiꝰ qd̾̃ inficiari nemo
prsus audebit: sede in palatio. dispone de suffragiis af¬
flictoꝵ. & ut om̃s tibi uiuant om̃ib uiue. Uiue rei publice.
noctes illi p̃stans & dies. Iudiciũ curie tue. dictet eqͥtas: ñ aco¬
tio ꝑsonaꝵ. Te ipsum legibꝰ. amore subiectos rege. Esto tuoꝵ
censor. cũ ignoueris excessibꝰ alienis. Insontes miniie patu¬
ris impune ledi. tu impune lesus. Iniqͥtatis ultionẽ. inter
splendidiores triũphos enumeres. Sanguinẽ. nec sine causa

Expanded text:
obedientiae, qua sobedientiae, qua ssit fructus itineris, ut supplere possit intermissae dispendium obedientiae. Quod si ita est, scutum deponere propera, baculum sume pro gladio, festina egredi, et facundis adhaere comitibus, qui, juxta Salomonem, tibi pro vehiculo in via sint. Si autem bonum administrationis longe majus est, et elegantius quod inficiari nemo prorsus audebit, sed in palatio, dispone de suffragiis afflictorum, et ut omnes tibi vivant, omnibus vive. Vive reipublicae, noctes illi praestans et dies. Judicium curiae tuae dictet aequitas, non acceptio personarum. Teipsum legibus, amore subjectos rege. Esto tuorum censor, cum ignoveris excessibus alienis. Insontes minime patiaris impune laedi, tu impune laesus. Iniquitatis ultionem inter splendidiores triumphos enumeres. Sanguinem, nec sine causa,
Abbreviated transcription (Latin):
siturꝰ es: cuiꝰ tͥ inuidiam suscitasti. factus in expugnatione
pat̾ne nota ꝑfidie. Qͥppe plures hodie generant᷑ iniqͥtatis
heredes: quã uirtutis. Tuis itaq timorẽ relinques ⁊ tremo¬
rẽ: si te iuueni & offenso cõmittis. in quo necesse ẽ uerea¬
ris ex patre ꝑfidiam. leuitatẽ ex anuis. ex iniuria ultiõem.
Audiuimꝰ autẽ uenerabili angloꝵ regi. tuoq auulculo.
id qd̾ te facturũ significas displicere altiꝰ. id ferre grauit̾.
id ꝯstant̾ imꝓbare. Sane coꝵ asꝑnari ꝯsiliũ: uicina demen¬
tie ꝑtinatia ẽ. hi nimirũ tuis ꝓuide̾ cõmodis. ⁊ affectu uo¬
lunt: & sensu posst̃. fortassis autẽ dicis. Uotũ uoui dño.
Transgressionis arguar. si irritũ facio uotũ. Agnosce o
princeps quia tu quid̃ te alligasti uoto. sed officio d̃s.
tu uie. s ds̃ obedientie. Ule qua scõꝵ memorias uides.

Expanded text:
siturus es, cujus tibi invidiam suscitasti, factus in expugnatione siturus es, cujus tibi invidiam suscitasti, factus in expugnatione paternae nota perfidiae. Quippe plures hodie generantur iniquitatis haeredes quam virtutis. Tuis itaque timorem relinqueres et tremorem, si te juveni et offenso committis, in quo necesse est verearis ex patre perfidiam, levitatem ex annis, ex injuria ultionem. Audivimus autem venerabili regi Anglorum, tuoque avunculo, id quod te facturum significas displicere altius, id ferre graviter, id constanter improbare. Sane eorum aspernari consilium, vicina dementiae pertinacia est. Hi nimirum tuis providere commodis, et affectu volunt, et sensu possunt. Fortassis autem dicis: Votum vovi Domino, transgressionis arguar, si irritum facio votum. Agnosce, o princeps, quia tu quidem te alligasti voto, sed te Deus officio; tu viae, sed Deus obedientiae: viae, qua sanctorum memoriam videres;
Abbreviated transcription (Latin):
scurare est: p̃cib ag̾e ne desistas. Non uereor hus
cumulatas tibi grãs agens scripto finem pono.
dilectioni tue finẽ minime positurus.
d memoriam beati iacobi strenuissime comes
ce p̃dicanda uirtute sublimis. iter ut fert᷑ assũp¬
sisti. Qd̾ nos bonũ qͥdem ñ negamꝰ. s qͥsqͥs admi¬
nistrationẽ suscipit alligatur obedientie. quã
tat. qui necessariis ũ necessaria. dispensationi
ocium. debitis indebita p̃ponis. Inter talenta
que seruis suis pater familias distribuit. cir¬
cũire uagũ orbem terraꝵ nullus doctor. nulli
omĩo script᷑a cõmemorat. Ieronimi testimonio
beatꝰ hilarion cũ esset ꝓximꝰ ciuitati ierłm: sas
eã uidit. ne loca scõꝵ contẽpsisse uid̾et᷑. Porro p̃t solitũ
mentis tue ocłs caligauit. si ñ uides plenã ꝑielosis casib
assũptã tͥ ꝑegͥnationẽ. ꝑ munitiones ducis aquitauoꝵ tͣn¬

Expanded text:
scurare est, precibus agere, ne desistas. Non vereor huicscurare est, precibus agere, ne desistas. Non vereor huiccumulatas tibi gratias agens, scripto finem pono, dilectioni tuae finem minime positurus.d memoriam beati Jacobi, strenuissime comes, et praedicanda virtute sublimis, iter, ut fertur, assumpsisti. Quod nos bonum quidem non negamus, sed quisquis administrationem suscipit, alligatur obedientiae, quam tat, qui necessaria non necessariis, dispensationi otium, debitis indebita praeponis. Inter talenta quae servis suis paterfamilias distribuit, circuire vagum orbem terrarum nullus doctor, nulla omnino scriptura commemorat. Hieronymi testimonio beatus Hilarion, cum esset proximus civitati Jerusalem, semel eam vidit, ne loca sanctorum contempsisse 49 videretur. Porro praeter solitum mentis tuae oculus caligavit, si non vides plenam periculosis casibus assumptam tibi peregrinationem. Per munitiones ducis Aquitanorum tran
Abbreviated transcription (Latin):
mascule m̃tis robur effeminat. Neminẽ ĩuenies
cũ qͦ sit ꝑicłosiꝰ conq̾di. huiꝰmi hostis: meliꝰfuga
quã certamine suꝑat᷑. Caro enĩ & mulier cumu¬
lata infirmitas. ⁊ int̾ exempla etiã uͥtutũ facił
ad ruinã. De om̃i hoste simul triũpbat: cui
dat᷑ d̾ carne ⁊ femina tͥũphare. Confido aũ in
dño d̾o. qͥa ipse respiciet humilitatẽ ancille sue.
⁊ diriget gressus tuos iusemitis siuis ut ñ mo¬
ueantur uestigia tua. Qd futurũ ñ dubito si in eo ꝑseues¬
res qd̾ cepisti. si cursũ dirigas quo assũpsisti. Uale sor
dilectissima in xp̃o. filias & sorores tuas. ex mrã paitesi¬
Aduotoꝵ plenitudiuẽ accessisse confiteor. cui gr̃ꝰ
tue limen contigit aꝑiri. In eo susceptꝰ. ⁊ si te ipsum
ñ uideam: uideo tñ affectũ tuũ in puero meo. eui
aduentanti beluacũ: defensionis manũ qͦtiens opor¬
tere attendis extendis. Splendorem suffragii tui ob¬

Expanded text:
masculae mentis robur effeminat. Neminem invenies, masculae mentis robur effeminat. Neminem invenies, cum quo sit periculosius ingredi. Hujusmodi hostis melius fuga quam certamine superatur. Caro enim et mulier cumulata infirmitas, et inter exempla etiam virtutum, facilis ad ruinam. De omni hoste simul triumphat, cui datur de carne et femina triumphare. Confido autem in Domino Deo quia ipse respiciet humilitatem ancillae suae, et diriget gressus tuos in semitis suis, ut non moveantur vestigia tua. Quod futurum non dubito, si in eo perseveres quod coepisti, si cursum dirigas quo assumpsisti. Vale, soror dilectissima in Christo. Filias et sorores tuas ex nostra parteAd votorum plenitudinem accessisse confiteor, cui gratiae tuae limen contigit aperiri. In eo susceptus, etsi teipsum non videam, video tamen affectum tuum in puero meo, cui adventanti Belvacum, defensionis manum quoties oportere attendis, extendis. Splendorem suffragii tui ob
Abbreviated transcription (Latin):
nare opinionem. ut ascb̾etis iactantie qd̃ impen¬
sum ẽ caritati. hoc excessu lib̾a ẽ anima mea
licet se grauiorib delictis obnoxiam ñ audeat
diffiteri. Uicẽ mͥ rependetis. si diligitis me ⁊ oratis ꝓ¬
me. Uał. Gaudiũ mͥ exub̾at ⁊ exultatio. quo¬
tiens audio te incolumen. atq in ꝓposito sc̃ĩmo¬
nie lincem seqͥ. que p̃dã sequens: respic̾e pꝰ tergũ
ignorat. Ignoras enim reuisere uanitates ⁊ insanial
falsas. a quib elongasti fugiens ⁊ manes in soli¬
tudine. Sanũ hoc. ⁊ ꝓuidi pectoris consiliũ. Au̾ti
enĩ ⁊ fug̾e ab illis: om̃i triũpho celebriꝰ. huiꝰmo¬
di fuga. sponso tuo nulla dos est acceptior. Hec
& eum tͥ faciet uxoriũ. ⁊ de celibe coniugio ꝓge¬
uiem pr̃abit ĩmortalẽ. Memineris gͥ ab eis longe
fieri. quaꝵ uicinia ĩportunũ ⁊ ꝓcax lenociniũ ẽ.
Sub hoc: ꝓuidet᷑ uͥtuti difficile. Istud attend̾e freqͣntiꝰ:

Expanded text:
nare opinionem, ut ascriberetis jactantiae, quod impennare opinionem, ut ascriberetis jactantiae, quod impensum est charitati. Hoc excessu libera est anima mea, 132 licet se gravioribus delictis obnoxiam non audeat diffiteri. Vicem mihi rependetis, si diligitis me, et oratis m. Gaudium mihi exuberat et exsultatio, quoties audio te incolumem, atque in proposito sanctimoniae lyncem sequi, quae praedam sequens respicere post tergum ignorat. Ignoras enim vanitates et insanias falsas, a quibus elongasti fugiens et manes in solitudine. Sanum hoc et providi pectoris consilium. Averti enim et fugere ab illis, omni triumpho celebrius; hujusmodi fuga sponso tuo nulla dos est 45 acceptior. Haec et eum tibi faciet uxorium, et de caelibe conjugio progeniem praestabit immortalem. Memineris igitur ab eis longe fieri, quarum vicinia importunum et procax lenocinium est. Sub hoc virtuti difficile providetur. Istud attendere frequentius,
Abbreviated transcription (Latin):
plantationẽ quã ñ plantauit pater u̾r celesti
nec assũpta ẽ de ligno cuiꝰ foliũ ñ defluet. &
omĩa quec̃q faciet ꝓspabunt᷑. Plantatio hec
plantatio letalis. nec suo plantatori ꝑniciosior
quã ei cuiꝰ negligentia iam plantata coaluit.
Non enĩ inmunis est a malefacto: quisqͥs ante¬
cessoris malefactũ cũ possit non corrigit. De ha
enĩ hilariꝰ papa sic ait. Quod quis commisit il¬
idem. Nos in nullo uolumꝰ seueritatẽ ultionis¬
exercere. s qͥ in causis dĩ uł contumatia uł aliqͦ
excessu deliquerit. aut ipse qd̃ ꝑꝑam p̃decessor
eius fecit abolere noluerit: in se quicqͥd in alio
ñ resetauit inueniet. Porro si quis eradicantem
manũ uram uł contumelia uł quolibet ausu
qd̃ absit repͥm̾e tẽptauerit: ipse debitam sacde¬
gis exꝑietur ultionẽ. De huiusmodi nãq papa
nari. Hos etiã decernimꝰ ut sacrilegos iudican
tandem uenes & corda ne pateret᷑ uos in eã decli¬

Expanded text:
ter coelestis , nec assumpta est de ligno cujus folium non defluet, et omnia quaecunque faciet prosperabuntur . Plantatio haec, plantatio lethalis, nec suo plantatori perniciosior, quam ei cujus negligentia jam plantata coaluit. Non enim immunis est a malefacto, quisquis antecessoris sui malefactum, cum possit, non corrigit. De hoc enim Hilarius papa sic ait: « Quod quis commisit ilidem: « Nos in nullo volumus severitatem exercere, sed qui in causis Dei, vel contumacia, vel aliquo excessu deliquerit, aut ipse quod perperam praedecessor ejus fecit, abolere noluerit, in se, quidquid in alio non resecavit, inveniet. » Porro, si quis eradicantem manum vestram, vel contumacia, vel quolibet ausu quod absit! reprimere tentaverit, ipse debitam sacrilegii experietur ultionem. De hujusmodi namque papa nari. Hos etiam decernimus ut sacrilegos judicandtantem renes et corda, ne pateretur vos in eam decli
Abbreviated transcription (Latin):
ferientẽ referire ñ posset. ne dũ salutẽ defendit: pietatẽ
contaminet. De reformatione gͥ sac̾ootis mn rem intuenti
dit. qm̃ & exemplo offendit: & ulciscendi securitatẽ adducit
Si autẽ simile mͥ aliquid in parrochia cõmissa contigisset
reũ ad apłicam misissem audientiã. quatinꝰ ex consilio illi
&e ego instruerer: & peccator de reformatione sententiam
susciꝑet certiorem. Uał¬
uccessisse conficebor. si gre ur̃e limen mͥ contingat
aꝑiri. Ad qd̾ nͥ fallor cõpendiosam inueni uiã. cũ simon
urm & colere decreuerim & amare. Usus enĩ ht̃. ut qͥfiliũ
diligit: a patre diligat᷑. Diligo autẽ p̃fatũ iuuenẽ. cuius
indoles & multe mores grẽ satis expetunt diligi. plus exta¬
li. Quod ut fiat: dilatari uellem eiꝰ noticiã. eũq fierin
mane familiarem eccłie. in qua mores huiꝰmodi &e gra

Expanded text:
ferientem referire non possit, ne dum salutem defendit, pietatem ferientem referire non possit, ne dum salutem defendit, pietatem contaminet. De reformatione igitur sacerdotis mihi rem intuenti tamen expedit, quoniam et exemplo offendit, et ulciscendi securitatem adducit. Si autem simile quid in parochia mihi commissa contigisset, reum ad apostolicam misissem audientiam, quatenus ex consilio illius et ego instruerer, et peccator de reformatione sententiam susciperet certiorem. Vauccessisse confitebor, si gratiae vestrae limen mihi contingat aperiri. Ad quod, ni fallor, compendiosam inveni viam, cum Simonem vestrum et colere decreverim et amare. Usus enim habet, ut qui filium diligit, a patre diligatur. Diligo autem praefatum juvenem, cujus indoles et multae mores gratiae satis expetunt diligi, plus extolli. Quod ut fiat dilatari vellem ejus notitiam, eumque fieri Romanae familiarem Ecclesiae, in qua mores hujusmodi, et gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
paruitatẽ in eã ura docuit pagina. cũ latro qͥdam portitorẽ
p̃sentiũ sac̾dotẽ inuadet.⁊ pannis eiꝰ laucea ꝑforatis eũ uel¬
let occide̾: sac̾dos latronẽ lapide ꝑcussit. ⁊ictꝰ occasione latͦ
tem. Sane suꝑ hoc dignatus estis meũ querere consilium.
nͥ fallor id ad urãm rescͥbi desidans inqͥsitionẽ: si sac̾doti
liceat ad sacrũ redire officiũ. qd ei medicinalit̾ abstulistis.
lonsicłanti gͦ mͥ quanta in sac̾dote postulet᷑ iuunocentia.
& maxime quã immunis debeat e̾ẽ a sanguine: ñ uidr
sacdotẽ reũ sanguinis oportere deinceps ministrare. qͣm¬
uis tuendȩ salutis necessitate homicidium incurrerit.
ed̾ enĩ uir xp̃ianꝰ querre sibi uitã aliena morte ñ debeat:
ambrosiꝰ his ostendit uerbis. Querunt aliqͥ si sapiens in
naufragio positꝰ. insipienti uaufrago tabulam extorqͦre
possit: utrum debeat. mͥ qͥdem ⁊ si p̃stabiliꝰ cõmuni uideat᷑
na morte debeat ut pote qͥ & si latronẽ arinatũ inciderit:

Expanded text:
parvitatem meam vestra docuit pagina, cum latro quidam portitorem praesentium sacerdotem invaderet, et pannis ejus lancea perforatis, eum vellet occidere, sacerdos latronem lapide percussit, et ictus occasione latro tem. Sane super hoc dignatus estis meum quaerere consilium, ni fallor, id ad vestram rescribi desiderantes inquisitionem; si sacerdoti liceat ad sacrum redire officium, quod ei medicinaliter abstulistis. Consideranti ergo mihi quanta in sacerdote postuletur innocentia, et maxime quam immunis debet esse a sanguine, non videtur sacerdotem reum sanguinis oportere deinceps ministrare, quamvis tuendae salutis necessitate homicidium incurrerit. Quod enim vir Christianus quaerere sibi vitam aliena morte non debeat, Ambrosius his ostendit verbis: Quaerunt aliqui si sapiens, in naufragio positus, insipienti 150 naufrago tabulam extorquere possit, utrum debeat. Mihi quidem, etsi praestabilius videatur na morte debeat, utpote qui etiamsi in latronem armatum inciderit,
Abbreviated transcription (Latin):
construitis edificiũ. cui nullũ suppositũ ẽ fundam̃tũ.
ritatis testimonio runã pollicet᷑. Testimonio uerita¬
tis pluuia descendet. uenient flumina flabunt uen¬
ti. ⁊ irruent in edificiũ ⁊ cadet. & erit ruina eiꝰ magna
llolite filii. nolite partẽ urãm pon̾e cũ his qͥ dixerunt.
hereditate possideamꝰ scũariũ dĩ. Ds̃ ultionũ ꝑse

Expanded text:
construitis aedificium, cui nullum suppositum est fundamentum. construitis aedificium, cui nullum suppositum est fundamentum. ritatis testimonio ruinam pollicetur. Testimonio Veritatis pluvia descendet, venient flumina, flabunt venti, et irruent in aedificium, et cadet, et erit ruina ejus magna . Nolite, filii, nolite ponere partem vestram cum eis qui dixerunt: Haereditate possideamus sanctuarium Dei . Deus ultionum pe
Abbreviated transcription (Latin):
rectũ derelinqui. Ora dum titubanti arche indebito
subueniret obseqͥo: ab anglo p̃focatus expirauit.
Nabab & abu filios aaron ignis egressus a facie
dñi ido deuorauit: qm̃ t̾riribulis arreptis ignẽ
alienũ offerre p̃sũpsert̃. Oriam qͥa sũmi sac̃dotiꝰ
p̃rogatiuã usurpauit: lepra ꝑcussum sacra tradit
hystoria. Chore ce qͥ cũ eo tͥuribula scismatis assũsere.
de tribu leui descendisse memorant᷑. Eos tñ quia incensũ
que dñs ne quis in eccłã sibi arrogaret aliquid inde¬
bitũ: altari p̃cepit affigi ad monim̃tũ. Non enĩ minꝰ
ꝓdest iniquitatis penã quã uͥtutis p̃mia recenseri.
Nimirũ pena timor̃e geuerat qͥ de seruo suo facit ⁊ filiũ
Qd̾ si filiũ: ⁊ heredem. Heredem quidem di: coheredẽ
autẽ iħu xp̃i. Hoc timore timere fr̃s mem̃tote qͥdum
facitis forensem de eccłia possessionẽ debitũ de grã

Expanded text:
rectum derelinqui. Oza, dum titubanti arcae indebito rectum derelinqui. Oza, dum titubanti arcae indebito subveniret obsequio, ab angelo praefocatus expiravit . Nadab et Abiu filios Aaron, ignis egressus a facie Domini ideo devoravit, quoniam thuribulis arreptis ignem alienum offerre praesumpserunt . Oziam, quia summi sacerdotis praerogativam usurpavit, lepra percussum sacra tradit historia . Core, et qui cum eo thuribula schismatis assumpsere, de tribu Levi descendisse memorantur; eos tamen, quia incensum quae Dominus, ne quis in Ecclesia sibi arrogaret aliquid indebitum, altari praecepit affigi ad monumentum. Non enim minus prodest iniquitatis poenam, quam virtutis 131 praemia recenseri. Nimirum poena timorem generat, qui de servo facit et filium. Quod si filium et haeredem; haeredem quidem Dei, cohaeredem autem Jesu Christi. Hoc timore timere, fratres, mementote, qui dum facitis forensem de Ecclesia possessionem, debitum de gratia
Abbreviated transcription (Latin):
sit in sp̃ualibꝰ sequendũ quod in meliꝰ fuerit a spũ
scõ reuelatum. Idem in .iii. libro de unico baptismo
eritate manifestata: cedat consuetudo ueritati.
Plane quis dubitet ueritati manifestate consue¬
ueritati. qa ⁊ petrꝰ qͥ circũcidebat. cessit paulo ueritat
p̃dicanti. Igitur cũ xp̃s ueritas sit: magis ueritat
quã consuetudinẽ sequi debemꝰ. quia consuetudi¬
uem ratio ⁊ ueritas semꝑ excedit. De eodem cipͥanꝰ.
Quelibet ꝯsuetudo quantũ uis uetusta. quantũ¬
uis uulgata. ueritati omĩo ẽ postponenda. ⁊ usus
qui ueritati ẽ ꝯtrariꝰ: abolendus. Ysidorus in sy¬
nominis libro scdõ. Usus auctoritati cedat. Praui
multa restitit auctoritas: uob̾ beatissime p̃sul in¬
cũbit de domo dñi hereditariũ amou̾e piaculũ¬
in quod negligent̾ ag̾e pontificem: pontifici cedit ad
aliquid p̃sum̾e. uel qd̃ p̃sumptũ repꝑitur: incor¬

Expanded text:
sit in spiritualibus sequendum, quod in melius fuit a Spiritu sit in spiritualibus sequendum, quod in melius fuit a Spiritu sancto revelatum. » Idem in quarto libro 130 De unico baptismo: « Veritate manifestata, cedat consuetudo veritati. Plane quis dubitet veritati manifestae consueveritati, quia et Petrus qui circumcidebat, cessit Paulo veritatem praedicanti. » Igitur, cum Christus veritas sit, magis veritatem, quam consuetudinem sequi debemus, quia consuetudinem ratio equaelibet consuetudo, quantumuis uetusta, quantumuis uulgata, ueritati est omnino postponenda et usus qui ueritati est contrarius abolendus. nonymis, libro secundo: « Usus auctoritati cedat. Pravummulta resistit auctoritas, vobis, beatissime praesul, incumbit de domo Domini haereditarium amovere piaculIn quod negligenter agere pontificem, pontifici cedit ad aliquid praesumere, vel quod praesumptum reperitur, incor
Abbreviated transcription (Latin):
ñ p̃sul adoptans: Quẽ ñ moueat in eccłia xp̃i
laicũ principari. qui dũ in ea substituit cano¬
nicũ heredem. pontificis euacuat lib̾tatem:
attam̃ qd̃ laicis ad disponendas res eccłiasticas
nullũ ꝑauerit auctoritas accessum: Stepħs
papa ⁊ martir his ostendit uerbis. Laici quauis
religiosi sint: nulli tñ de eccłiasticis facultatib
aliquid disponendi legit᷑ unquã attributa fa¬
cultas. neq deinceps fieri ꝑmittimꝰ. Siquis gͦ pͥn¬
cipũ uł laicoꝵ dispositionẽ seu dñationẽ rerũ
siue possessionũ eccłiasticaꝵ sibi uendicauerit.
ut sacrilegus iudicet᷑. Clerici uͦ seu monachi qͥ¬
Nolunt illi noxiam abolere consuetudinẽ. ⁊ irritum
fieri usũ eui nec auctoritas adẽ. nec ratio suffragat᷑
De hoc augustinꝰ in .iiii. libro de baptismo sic ait. fi
stra qͥdã qui ratiõe uincunt᷑ consuetudinĩe nob̾ obio¬
unt. quasi consuetudo maioi sit ueritate. aut non

Expanded text:
non praesul adoptans? Quem non moveat in Ecclesia Christi non praesul adoptans? Quem non moveat in Ecclesia Christi laicum principari, qui, dum in ea substituit canonicum haeredem, pontificis evacuat libertatem. Attamen quod laicis ad dipsonendas res ecclesiasti cas, nullum paraverit auctoritas accessum, Stephanus papa et martyr his ostendit verbis: « Laicis, quamvis religiosi sint, nulli tamen de ecclesiasticis facultatibus aliquid disponendi legitur unquam attributa facultas, neque deinceps fieri permittimus. Si quis ergo priniorum laicorum dispositionem seu donationem rerum sive possessionum ecclesiarum sibi vendicaverit, ut sacrilegus iudicetur. Clerici vero seu monachi, qnorem regularum. Nolunt illi noxiam abolere consuetudinem, et irritum fieri usum, cui nec auctoritas adest, nec ratio suffragatur. De hoc Augustinus in quarto libro De baptismo sic ait: « Frustra quidam, qui ratione vincuntur, consuetudinem nobis objiciunt, quasi consuetudo major sit veritate, aut non