comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunꝰ pͥmꝰ int̾fecto ꝑ maximũ gratiano. imn¬
ꝑiũ romani orbis solus obtinuit. mansit¬
q ineo annis xͣiͥ. cũ iã mnorientĩ partib
sex annis gratiano uiuente regna̾set:
Itaq iustis necessariisq causis ad bellũ
ciuile ꝑmotũ. cũe duob augustis fr̃ibꝰ
⁊. ultionẽ untũ int̾fecti sangui̾ exigeret.
⁊. restitutionẽ mĩa alteriꝰ exulanti ora¬
ret. posuit indõ spem suã. sese.q ad u̾sũ
maximũ tyrannũ sola fide maior. nãlõ¬
ge minor. uniu̾si apparatꝰ bellici cõpara¬
tione ꝓripuit: Aquileiȩ tẽ maximus
uictoriȩ suȩ spectator insederat: Andra¬
gacus comes eiꝰ. summã belli administra¬
bat: Qͥ cũ largissimis militũ copiis. ip¬
samq magnarũ copiarũ multitudinẽ
p̃cellente c̃silio. om̃s incredibilit̃ alprũ
ac fluminũ aditũ cõmunisset. ineffabi¬
li uiditio dũ nauali expeditione incau¬
tũ hostẽ yuenire. T obruere parat.
sponte eacdẽ quȩ instruxerat castra de¬

Expanded text:
simus primus, interfecto per Maximum Gratiano, imperium Romani orbis solus obtinuit, mansitque in eo annis undecim, cum jam in Orientis partibus sex annis Gratiano vivente regnasset. Itaque justis necessariisque causis ad bellum civile permotus, cum e duobus Augustis fratribus, et ultionem unius interfecti sanguis exigeret, et restitutionem miseria alterius exsulantis oraret, posuit in Deo spem suam, seseque adversus Maximum tyrannum, sola fide major nam longe minor erat universa apparatus bellici comparatione proripuit. Aquileiae tunc Maximus victoriae suae spectator insederat. Andragathius comes ejus summam belli administrabat: qui cum largissimis militum copiis, ipsaque magnarum copiarum fortitudine, praecellente consilio omnes incredibiliter Alpium ac fluminum aditus communisset, ineffabili indicio Dei, dum nauali expeditione incautum hostem praeuenire et obruere parat, sponte eadem quae obstruxerat claustra de
Abbreviated transcription (Latin):
subita incursione ꝑterritũ. atq initaliã
transire meditantẽ. dolis circũuentũ int̾fe¬
cit. frẽmq eiꝰ ualentinianũ augustũ italia
expulit Ualentinianꝰ in orientẽ refugiẽs.¬

Expanded text:
subita incursione perterritum atque in Italiam subita incursione perterritum atque in Italiam transire meditantem, dolis circumventum interfecit, fratremque ejus Valentinianum Augustum Italia expulit. Valentinian
Abbreviated transcription (Latin):
co gothorũ rege ꝑcussit: Athanaricus
aut᷑ cõtinio ut c̃stantinopolim uenit.
dtiẽ obiit: Uniu̾sȩ gothoꝵ gentes rege¬
suo defuncto. aspicientes uirtutẽ benig¬
nit atẽ q theodosii. romano sese imꝑio
dedider̃. In hisdẽ etiã dieb ꝑsecutore
iuliano int̾fecto. aliisq imꝑatoribus
sepe uictis. nc̃ aut̃ ualente infugã acto.
recentissimȩ uictoriȩ sacietatẽ cruda in¬
sultatione ructabant. ultro c̃stantino¬
polim ad theodosiũ misere legatos. pacẽ
fruit᷑: Int̾ea cũ tbeodosiũ in oriente
subactis barbareꝵ. gentib thrachias tan¬
dẽ ab hostibꝰ liberas reddidisset.Uar¬
chadiũ filiũ suũ consortẽ fecisset imꝑii.
maximꝰ. uir qͥdemstrenuus u ꝓbus. atq
augusto dignꝰ. nͥ c̃tra sacram̃ti fidẽ ꝑ ty¬
rannidẽ emersisset. inbritannia inuitꝰ
ꝓpe modũ ab exercitu imꝑator creatus.
ingaliã transiit: Sybi gratianũ augustũ¬

Expanded text:
oo Gothorum rege percussit. Athanaricus oo Gothorum rege percussit. Athanaricus autem continuo ut Constantinopolim uenit, diem obiit. uniuersae Gothorum gentes rege defuncto aspicientes uirtutem benignitatemque Theodosii Romano sese imperio dediderunt. in isdem etiam diebus Persae, qui Iuliano interfecto aliisque imperatoribus saepe uietis, nunc etiam Valente in fugam acto recentissimae uictoriae satietatem cruda insultatione ructabant, ultro Constantinopolim ad Theodosium misere legatos pacemqufruitur. interea cum Theodosius in Oriente subactis barbarorum gentibus Thracias tandem ab hoste liberas reddidisset et Arcadium filium suum consortem fecisset imperii, Maximus, uir quidem strenuus et probus atque Augusto dignus nisi contra sacramenti fidem per tyrannidem emersisset, in Britannia inuitus propemodum ab exercitu imperator creatus in Galliam transiit:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio. qͥa cũ in om̃ib humane uitȩ uir¬
tutibꝰ iste par fuerit. infidei sacram̃to
religionisq eultu. sine ulla cõparatione
pcessit: Siqͥdem ille ꝑsecutor. hic defen
qͦ successore gauderet indultus est. huiꝰ
autẽ orientis simul occidentisq ꝑsucci¬
duas usq ad minc generationes. głosa ꝓpa-
go dnãtur Itaq theodosuis afflicta re¬
publica iradei. reparandã eredidit mĩa
dei: Omẽm fidutiã sui adopẽ. xp̃i cõferẽs.
maximas illas scytbicas gentes formidan¬
dasq cunctis maiorib. alexandro illi qͦq
magno sic̃ pompenus corneliusq testati s̃¬
euitatas. nc̃ aut̃ extincto romano exerei
tu. romanis equis armisq instructissimã.
boc ẽ halanoᷤ. hunoᷤᷤ. ⁊ gothos. in eune¬
tant᷑ aggressus. magnis multisq p̃liis
lim uictor cũ triũpho intrauit: Et ne
paruã ipsã romani exercitꝰ manũ assidue
bellando deterreret. fȩdus cũ athanari¬

Expanded text:
iudicio, quia, cum in omnibus humanae uitae uiriudicio, quia, cum in omnibus humanae uitae uirtutibus iste par fuerit, in fidei sacramento religionisque cultu sine ulla comparatione praecessit; siquidem ille persecutor, hic propagquo successore gauderet. indultus est; huius autem Orienti simul atque Occidenti per succiduas usque ad nunc generationes gloriosa propago dominatur. itaque Theodosius adflictam rempublicam ira Dei reparandam credidit misericordia Dei; omnem fiduciam sui ad opem Christi conferens maximas illas Scythicas gentes formidatasque cunctis maioribus, Alexandro quoque illi Magno, sicut Pompeius Corneliusque testati seuitu Romanis equis armisque instructissimas, hoc est, Alanos, Hunos et Gothos, incunctanter aggressus, magnis multisque praeliis lim uictor intrauit et ne paruam ipsam Romani exercitus manum adsidue bellando detereret, foedus cum Athanari
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽ ꝑsonarũ acceptorẽ ñ eẽ. uel ex
hac potissimũ ualentis extincti ꝓbatio¬
ne fateant᷑: Gothi antea ꝑlegatos sup¬
Ualens imꝑator exitiabili prauitate.
doctores arriani dogiatiᷤᷤ misit: Gothi
pͥmȩ fidei rudim̃tũ. qđ acceꝑe. tenuer̃:
Itaq iusto iudicio dei. ipsi eũ utuũ incende¬
r̃. qͥ ꝓpt̃ eũ etiã mortui uicio erroris. ar su¬
ri sunt:
pꝰ mortẽ. ualentis Utͭi. annis imꝑiũ tenu¬
it. quãius iã dudũ antea cũ patruo ualẽ¬
te. . cũ ualentiniano fr̃e regnaret: Q
cũ afflictũ ⁊ pene collapsũ rei publice
statũ uideret. eadẽ ꝓuisione qua quon¬
dã legerat nerua hispanũ inrũ traianũ
ꝑ quẽ respublica reparata ẽ. legit ⁊. ipse
theodosiũ ȩque hispanũ uirũ. Urestitu¬
endȩ rei publicȩ necessitate apud sirmi¬
ũ purpura induit. orientisq ⁊ thraciȩ
simul p̃fecit imꝑioꝰ in hoc ꝑfectiore

Expanded text:
eundem personarum acceptorem non esse uel ex eundem personarum acceptorem non esse uel ex hac potissimum Valentis extincti probatione fateantur. Gothi antea per legatos supValens imperator exitiabili prauitate doctores Arriani dogmatis misit. Gothi primae fidei rudimento quod accepere tenuerunt. itaque iusto iudicio Dei ipsi eum uiuum incenderunt, qui propter eum etiam mortui uitio erroris arsuri sunt. post mortem Valentis sex annis imperium tenuit, quainuis iamdudum antea cum patruo Valente et cum Valentiniano fratre regnaret. qui cum acum ac paene conlapsum reipublicae statum uideret, eadem prouisione, qua quondam legerat Nerua Hispanum uirum Traianum, per quem respublica reparata est, legit et ipse Theodosium aeque Hispanum uirum et restituendae reipublicae necessitate apud Sirmium purpura induit Orientisque et Thraciae simul praefecit imperio, in hoc perfectiore
Abbreviated transcription (Latin):
ne cõsũptus est: Et qͦ magis testimoniũ
punitionis ⁊ duinȩ indignationis t̾ribi¬
le posteris eẽt exemplũ. etiã cõmuni caru¬
it sepultura: Consolet᷑ sese in hoc solo ꝑ¬
uicacia miseriaq gentilium. qͦd tẽporib¬
⁊rebꝰ xpĩanis. tantȩ simul c̃gestȩ clades
p̾ssã reipublicȩ onerauere ceruicẽ: Eu̾sȩ
ꝓuinciȩ. deletus exercitꝰ. imꝑator incẽsus:
Magnũ reuera hoc ẽ ad nr̃m dolorẽ. ma¬
gisq miserũ. qͦ magis nouũ S qͥd hoc
ad c̃solationẽ ꝓficit paganoꝵ. qͥ palã ꝑ-¬
uident. ⁊ in his qͦq ꝑsecutorẽ eccłarũ
fuisse punitũ: Unꝰ ds̃ unã fidẽ tra¬
didit. unã ȩccłam toto orbe diffudit:
Hanc aspicit. hanc diligit. hanc defen¬
dit: Quolibet sese qͥsqͥs nomine tegat.
si huic ñ sociatur alienꝰ: si hanc inpug¬
nat inimicus est: Consolent᷑ se genti¬
les inquantũ uolunt udeoꝵ hereti¬

Expanded text:
ni consumptus est. Et quo magis testimonium ni consumptus est. Et quo magis testimonium punitionis ejus et divinae indignationis terribili posteris esset exemplo, etiam communi caruit sepultura. Consoletur se, sed in hoc solo pervicacia miseriaque gentilium, quia temporibristianis tantae simul congestae clades pressam reipublicae onerauere ceruicem: euersae prouinciae, deletus exercitus, imperator incensus. magnum reuera hoc est ad nostrum dolorem magisque miserum quo magis nouum. sed quid hoc ad consolationem proficit paganorum, qui palam peruident et in his quoque persecutorem ecclesiarum fuisse punitum? unus Deus unam fidem tradidit, unam ecclesiam toto Orbe diffudit: hanc aspicit, hanc diligit, hanc defendit; quolibet se quisquis nomine tegat, si huic non sociatur, alienus, si hanc inpugnat, inimicus est. consolentur se gentiles, in quantum uolunt, Iudaeorum haereti
Abbreviated transcription (Latin):
exercitu. ꝑthraciã sese miscentes. simul
omĩa cȩdib. incendiis. rapinisq fedar̃:
Ualens egressus de antio chia. cũ ultuna
infelicis belli sorte traheret᷑. sera peccati
maximi penitentia stimulatus. epõs. cȩte
rosq scõs reuocari de exiliis imꝑauit:
illud bellũ intrachia cũ gothis iãtẽ exer¬
citatione uiriũ rerũq abundantia in¬
structissimis gessit: Ubi pͥmũ statan
impetu gothoꝵ. ꝑturbantȩ romaneꝵ eqͥ¬
tũ turmȩ. nuda peditũ deseruere p̃sidia
Mox legiones peditũ undiq eqͥtatu hosti¬
ũ cinctȩ. ac pͥmũ nubib sagittarũ obru¬
tȩ. deuide cũ amentes metu passim ꝑde¬
uia cogerent᷑. fundituᷤ cesȩ: gladiis inse¬
quentiũ contisq ꝑier̃: Ipse imꝑator. eum
sagita sauenis. u̾susq infugã egre in einꝰdã
uillulȩ casam deportratus lateret. ab
insequentibꝰ hostib dep̃hensus. subiecto ig¬

Expanded text:
exercitu, per Thraciam sese miscentes, simul exercitu, per Thraciam sese miscentes, simul omnia caedibus, incendiis, rapinisque foedarunt. Valens egressus de Antiochia: cum ultima infelicis belli sorte traheretur, sera peccati maximi poenitentia stimulatus, erosque sanctos reuocari de exiliis imperauitillud bellum in Thracia cum Gothis iam tunc exercitatione uirium rerumque abundantia instructissimis gessit. ubi primo statim impetu Gothorum perturbatae Romanorum equitum turmae nuda peditum deseruere praesidia. mox legiones peditum undique equitatu hostium cinctae ac primum nubibus sagittarum obrutae, deinde, cum amentes metu sparsim per deuia cogerentur, funditus caesae gladiis insequentum contisque perierunt. ipse imperator cum sagitta sauoius uersusque in fugam aegre in cuiusdam uillulinsequentidus hostibus deprehensus, subjectus ig
Abbreviated transcription (Latin):
numero sese in hostẽ dedit: Et cõti¬
nuo apud argentariã oppidũ gallia¬
rũ. formidolosissimũ bellũ incredibi¬
li felicitate c̃fecit: Nã plus quã trigim¬
ta milia alamanneꝵ. minimo roma¬
norũ detrim̃to in eo plio interfecta
narrant᷑: Tercio. xͦ aut̃ anno imꝑii
ualentis. hoc est paruo tẽpore post¬
ea quã ualens ꝑ totũ orientẽ ȩccłarũ¬
lacerationes. scõrũq cedes ȩgerat. radix il¬
la miseriarũ nr̃arũ. copiosissimos simul
frutices germinauit: Siqͥdẽ gens hͣnorũ
inaccessis seclusa montibꝰ. repentina rabie
ꝑcita. exarsit in gothosꝰ eosq sparsim cõ¬
turbatos. ab antiquis sedibꝰ expulit: Go-¬
thi transito danubio fugientes: ualente.
sine ulla fȩderis pactione. fu̾cepti. ne ar¬
ma qͥdem qͦ tutius barbaris crederet᷑. tra¬
didere romanis: Deinde ꝓpt̾ intolerabi
lẽ auarieͤiã maximi ducis. fame ⁊ iniurii
adacti. in arma surgentes. uicto ualentis

Expanded text:
numero sese in hostem dedit, et continumero sese in hostem dedit, et continuo apud Argentariam, oppidum Galliarum, formidolosissimum bellum incredibili felicitate confecit: Nam plus quam triginta millia Alamannorum, minimo Romanorum detrimento in eo praelio interfecta narrantur. Tertio decimo autem anno imperii Valentis, hoc est, parvo tempore postea quam Valens per totum Orientem Ecclesialacerationes, sanctorumque caedes egerat, radix illa miseriarum nostrarum copiosissimos simul frutices germinavit: siquidem gens Hunnorum, diu inaccessis seclusa montibus, repentina rabie percita, exarsit in Gothos: eosque sparsim conturbatos ab antiquis sedibus expulit. Gothi transito Danubio fugientes, a Valente sine ulla foederis pactione suscepti, ne arma quidem, quo tutius barbaris crederetur, tradidere Romanis. Deinde propter intolerabilem 553 avaritiam Maximi ducis, fame et injuriis adacti, in arma surgentes, victo Valentis
Abbreviated transcription (Latin):
tuens. affricã mauritaniãq uastauit
cȩsareãq urbẽ nobilissimã mauritaniȩ
dolo captã. deinde cȩdibꝰ incendiisq
cõpletã. barbaris inp̃dã dedit: Igit᷑
comes theodosiũ theodosii qͥ post im¬
ꝑio p̾fuit pat̾. a ualentiniano missus.
effusis maurorũ gentib multis p̃liis
sũ coegit admortẽ: Post cũ exꝑienti.¬
sima ꝓuidentia totã cłi mauritania
affricã meliorẽ pristims reddidisset.
stimulante. ⁊. obrepente inuidiaꝰ ius¬
sus int̾fici. apud chartaginẽ. baptizari
in remissionẽ peccatorũ p̃optauit: Ae
postquã sacram̃tũ xpĩ qͦd quȩsierat
assecutus est. post głosã scl̃i uitã. etiã
de uitȩ ȩt̾nitate securus. ꝑcussori
ugulũ ultro p̃buit: Gratianꝰ int̾ea
imꝑator ad modũ iuuenis. cũ innu¬
merabilẽ multitudinẽ hostiũ roma¬
nis infusam finib cerneret. fretus
xp̃i potentia. longe imparẽ militũ

Expanded text:
tuens, Africam Mauritaniamque vastavit. tuens, Africam Mauritaniamque vastavit. Caesaream, urbem nobilissimam Mauritaniae, dolo captam, deinde caedibus incendiisque completam, barbaris in praedam dedit. Igitur comes Theodosius, Theodosii, qui post imperio praefuit, pater, a Valentiniano missus, effusas Maurorum gentes multis proeliis sum coegit ad mortem. post cum experientissima prouidentia totam cum Mauretania Africam meliorem pristinis reddidisset, instimulante et obrepente inuidia iussus interfici, apud Carthaginem bain remissionem peccatorum praeoptavit: ac postquam sacramentum Christi, quod quaesierat, assecutus est, post gloriosam saeculi vitam, etiam de vitae aeternitate securus, percussori jugulum ultro praebuit. Gratianus interea imperator, admodum juvenis, cum inaestimabilem multitudinem hostium Romanis infusam finibus cerneret, fretus CHRISTI potentia, longe impari militum
Abbreviated transcription (Latin):
ũ paruũ admodũ. soctũ creauit ĩꝑiiz
tiniano mortuo tenuit: Cui soli cum
impie: agere potuisset erubesceret. ilico
ueluti effrenata libera audatia legẽ de¬
dit. ut monachi hoc est xpĩam qͥ adu¬
nũ fidei opus dimissa seculariũ rerum
multimoda actione se redigunt. admili¬
tiã cogerent᷑: Uastas illas egypti tuẽ¬
solitudines arenasq diffusas. qua ꝓpt̾
sitim ac sterilitatẽ ꝑ iculosissimãq serpẽ¬
tũ abundantiã cũsatio humana ñ eẽt.
magna habitantiũ monacheꝵ multi¬
tudo cõpleuerat: Huc tribum ⁊ mi¬
lites missi. qͥ scõs ac ueros milites xp̃i
alio nomine: ꝑsecutionis abstraherent:
Int̾fecta sũt ibi. agmina multa scõrum
Quȩ aut̃ ꝑ dii̾sas ubiq ꝓuintiã his simi¬
libq uissis adu̾sus eccłas catholicas .⁊
rectȩ fidei ppłos gesta sint. satis signi¬
ficatũ ipsa reticendi electione sufficiat
Int̾ea in affricȩ partibꝰ firmus sese
exercitatis maurorũ gentib regẽ c̃sti¬

Expanded text:
um paruum admodum, socium creauit imperii tiniano mortuo tenuit, cui soli, cum impie ageret, potuisset erubescere. ilico uelut effrenata libertatis audacia legem dedit, ut monachi, hoc est Christiani qui ad unum fidei opus dimissa saecularium rerum multimoda actione se redigunt, ad militiam cogerentur. uastas illas tunc Aegypti solitudines harenasque diffusas, quas propter sitim ac sterilitatem periculesissimamque serpentum abundantiam connersatio humana non nosset, magna habitantium monachorum multitudo compleuerat. hnc tribuni et milites missi, qui sanctos ac ueros milites Dei alio nomine persecutionis abstraherent. interfecta sunt ibi agmina multa sanctorum. quae autem per diuersas ubique prouincias his similibusque iussis aduersus ecclesias catholicasrectae fidei populos gesta sint, satis significatum ipsa reticendi electione sufficiat. Interea in Africae partibus Firmus sese, excitatis Maurorum gentibus, regem consti
Abbreviated transcription (Latin):
q romanos ut socios mͦ ⁊ amicos fo¬
uent. ut inueniant᷑ iã int̾ eos qͥdã ro¬
mani. qͥ malsͥnt int̾ barbaros pauꝑem
libertatẽ. quã int̾ romanos tributariã
sollicitudinẽ sustinere. quãquã si ob
hoc solũ barbari romanis finib ĩmissi
forent. qͦ uulgo ꝑ orientẽ ⁊ occiden¬

Expanded text:
que Romanos ut socios modo et amicos foque Romanos ut socios modo et amicos fouent, ut inueniantur iam inter eos quidam Romani, qui malint inter barbaros pauperem libertatem, quam inter Romanos tributariam sollicitudinem sustinere. quamquam si ob hoc solum barbari Romanis finibus inmissi forent, quod uulgo per Orientem et Occiden
Abbreviated transcription (Latin):
aut qͥ se ñ intelligit. dm̃q ñ metuit. qͦmͦ
innuste iusta. ⁊ qͥdem parua sustinuit:
Quȩ cũ ita sint. illud tam̃ clem̃tia dei
eadẽ pietate qua dudũ p̃dixerat ꝓcura¬
uit. ut scd̾m eugłiũ suũ qͦ incessabilit᷑
cõmonebat. cũ uos ꝑsecuti fuerint in
una cuitate fugite in aliã. qͥsq egredi
L abire uellet. ipsis barbaris mercen¬
nariis. ministris ac defensorib utebat᷑:
Hoc tẽ ipsi ultro offerebant. ⁊ qͥ aufer¬
re omĩa int̾fectis omib poterant. par¬
ticulã stipendii ob mercedẽ sericii
sui ⁊. transuecti oneris flagitabant: Et
hoc qͥdem aplurimis factũ ẽ: Qͥ aut̃ non
credider̃ eugłio dĩ quasi contumaces. uł
etiã si ñ audier̃ duplicit᷑ cõtumaces. nec
deder̃ locũ irȩ. iuste a suꝑ ueniente.
ira cõphensi ⁊ oppssi sũt. quanquã ⁊ pꝰ
hoc qͦq continuo barbari exsecrati gla-¬
dios suos. ad aratra cõu̾si sũt. residuos¬

Expanded text:
aut qui se non intellegit Deumque non metuit, quomodo aut qui se non intellegit Deumque non metuit, quomodo non iuste ista et quidem parua sustinuit ? quae oum ita sint, illud tamen clementia. Dei eadem pietate, qua dudum praedixerat, procurauit, ut secundum euangelium suum, quo incessabiliter commonebat, cum uos persecuti fuerint in una ciuitate, fugite in aliam, quisque egredi atque abire uellet, ipsis barbaris mercennariis ministris ac defensoribus uteretur. hoc tunc ipsi ultro offerebant; et qui auferre omnia interfectis omnibus poterant, particulam stipendii ob mercedem seruitii sui et transuecti oneris flagitabant. et hoc quidem a plurimis factum est. qui autem non crediderunt enangelio Dei quasi contumaces, uel si etiam non audierunt dupliciter contumaces, non dederunt locum irae, iuste a superueniente ira conprehensi et oppressi sunt. quamquam et post hoc quoque continuo barbari exsecrati gladios suos ad aratra conuersi sunt residuos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ipsi adiungunt̃: Ubi adiectis aliquã¬
diu magnis cruentisq discursibꝰ. pꝰ gra¬
ues rerũ hominũq uastationes. de qͥb
ipsos qͦq mͦ penitet. habita sorte ⁊. dis¬
tributa usq ad nunc possessione c̃sistũt:
Multa nc̃ mͥ de huicemodi reb loquẽdi
facultas foret. si ñ scdłm om̃s homines apud
unius cuiꝰq mentẽ c̃scientia secreta lo¬
queret᷑ Irruptȩ sũt bispaniȩ. cȩdes.
uastationesq passȩ sunt: Nichil. qͥdem
nouũ Hoc enĩ ꝑ bienniũ illud qͦ bosti¬
lis gladius seuit sustinuere abarbaris.
qͦd ꝑducentos quondã annos passȩ fu¬
erant aromanis. qd̾ etiã sub gallieno ĩꝑa¬
tore ꝑ annos ꝓpe modũ xͣi. germanis
eu̾tentibꝰ exceper̃ Ueruntam̃ qͥs ñ se. qͥ
sui suorũq actuũ uł etiã cogitationũ
c̃scus. iudicia dei metuit. iuste omĩa
passũ uł etiã parua sustinusse fateat᷑:

Expanded text:
que ipsi adiunguntur: ubi actis aliquamque ipsi adiunguntur: ubi actis aliquamdiu magnis eruentisque discursibus, post graues rerum atque hominum uastationes, de quibus ipsos quoque modo paenitet, habita sorte et distributa usque ad nunc possessione consistunt. Multa nunc mihi de huiuscemodi rebus loquendi facultas foret, si non secundum omnes homines apud unius cuiusque mentem conscientia secreta loqueretur. inrnptae sunt Hispaniae, caedes uastationesque passae sunt: nihil quidem nouum, hoc enim nunc per biennium. illud, quo hostilis gladius saeuiit, sustinuere a barbaris, quod per ducentos. quondam annos passae fuerant a Romanis, quod etiam sub Gallieno imperatore per annos propemodum duodecim Germanis euertentibus exceperunt. uerumtamen quis non se, qui sui suorumque actuum uel etiam cogitationum conscius indici etiam parua sustinuisse fateatur?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposito. absq cuiꝰquã inqͥetudine. ad pẏ¬
renei claustra tendebant: Adu̾sus hos
c̃stantinꝰ cõstantẽ filiũ suũ. pro dolor.
ex monacho cȩsarẽ factũ. cũbarbaris qͥbꝰ¬
dã qͥ quondã infȩdus recepti. atq in mili¬
ciã allecti. honoriaci uocabunt᷑. inhispa¬
nias misit: Inde apud hyspanias pͥma
mali labes Nã int̾fectis illis frĩb qͥ tuta¬
ri pͥuato p̃sidio pyrenei alpes moliebat᷑.
his barbaris quasi mp̃ciũ uictoriȩ pri¬
mũ p̃dandi in palestinis cãpis licentia
data. de hinc supra dicti montis clau¬
stroꝵ q eiꝰ cura ꝑmissa ẽ. remota rusti¬
coꝵ. fideli ⁊ utili custodia Igit᷑ ho¬
noriaci imbuti p̃da.Uillecti abundã¬
tia. qͦ magis scelus impunitũ foret.
atq ipsi sceleri plus liceret. ꝓdita py¬
renei custodia claustrisq patefactis.
cunctas gentes quȩ ꝑgallias uagabant᷑.
hispaniarũ ꝓuinciis immittunt. hisdẽ¬

Expanded text:
proposito absque cuiusquam inquietudine ad Pyproposito absque cuiusquam inquietudine ad Pyrenaei claustra tendebant. aduersus hos Constantinus Constantem silium suum, — pro dolor! — ex monacho Caesarem factum, cum barbaris quibusdam, qui quondam in foedus recepti atque in militiam allecti Honoriaci uocabantur, in Hispanias misit. hinc apud Нispanias prima mali labes. nam interfectis illis fratribus, qui tutari priuato praesidio Pyrenaei Alpes moliebantur, his barbaris quasi in pretium uictoriae primum praedandi in Pallentinis campis licentia data, dehinc supra dicti montis claustrorumque eius cura permissa est remota rusticanorum fideli et utili custodia. igitur Honoriaci inbuti praeda. et inlecti abundantia, quo magis scelus inpunitum foret atque ipsi sceleri plus liceret, prodita Pyrenaei custodia claustrisque patefactis cunctas gentes, quae per Gallias uagabantur, Hispaniarum prouinciis inmittunt isdem
Abbreviated transcription (Latin):
creat᷑ ⁊. occidit᷑: Hiuꝰ loco cõstantinus
ex infima militia ꝓpter solã spẽ nõĩs.
sine merito uirtutis eligit᷑: Qͥ c̃tinuo
ut inuasit imꝑiũ. ingallias transiit: Ibi
sepe a barbaris incertis federibꝰ illusus.
detrim̃to magis rei publicȩ fuit: misit
inhispanias iudices Qͦ s cũ ꝓuinciȩ obȩ¬
dient̃ accepissent. duo fr̃s nobiles ⁊ lo¬
cupletes. didimus ⁊ uernianꝰ. ñ assime¬
re ne adu̾sũ tyrannũ qͥdẽ. tyramnidẽ.
s imꝑatore iusto adu̾sus tyrannũ ⁊. bar¬
baroᷤ. tueri sese patriãq suã moliti sũt: gͦd
ipso gestȩ rei ordine patuit: Nã tyranni¬
dẽ nemo nͥ celerit᷑ maturatã secrete in¬
uadit ⁊ publice armat. cuiꝰ sũma ẽ assũp¬
to diademate acpurpura. uideri ante qũa
sciri Hii uͦ plurimo tẽpore seruulos tã¬
tũ suos ex ꝓpͥiis p̾sidiis colligentes. ac u̾¬
naculis alentes sũptib nec dissimulato

Expanded text:
creatur et occiditur. huius loco Constantinus creatur et occiditur. huius loco Constantinus ex infima militia propter solam spem nominis sine merito uut invasit imperium, in Gallias transiit. Ibi saepe a Barbaris incertis foederibus illusus, detrimento magis reipublicae fuit. Misit in Hispanias judices, quos cum provinciae obedientes accepissent, duo fratres  assumere aduersus tyrannum quidem tyrannidem sed imperatori iusto aduersus tyrannum et barbaros tueri sese patriamque suam moliti sunt. quod ipso gestae rei ordine patuit. nam tyrannidem nemo nisi celeriter maturatam secrete inuadit at publice armat , cuius summa est assumpto diademate ac purpura uideri antequam sciri; hi uero plurimo tempore seruulos tantum suos ex propriis praediis colligentes ac uernaculis alentes sumptibus nec dissimulato
Abbreviated transcription (Latin):
memoria fit. tam̃ si qͥs ipsus ppłi romani
⁊ multitudinẽ uideat ⁊ uocẽ audiat.
nichil factũ sic̃ etiã ipsi fatent᷑ arbitra¬
bit᷑. nͥ aliquantis adhuc existentib ex in¬
cendio riunis forte doceat᷑: In ea irrup¬
tione placidia theodosii pͥncipis filia.
archadii ⁊ honorii imꝑatoꝵ. soror. ab
athauulfo alarici ꝓpinqͦ capta. atq in
uxorẽ assũpta. quasi eã diuino iudicio
uelut speciale pignus obsidẽ roma tra-¬
diderit. ita cͥuncta potentissimi barba-¬
ri regis c̃iugio. multo rei publicȩ con¬
modo fuit Int̾ea ante bienniũ romanȩ¬
irruptionis urbis. excitate ꝑ stiliconẽ
gentes halanorũ ut dixi. sueuorũ. uan¬
ꝓterĩ. rhenũ transeunt. gallias inua¬
dunt. direyctoq impetu. pyreneũ usq
ꝑueniunt: Cuiꝰ obice ad tẽpus repulsȩ.
ꝑ circũiacentes ꝓuincias diffunduntur:
his ꝑ gallias bacbantib. apud britannã
gracianꝰ municeps eiꝰdẽ insulȩ. tẏrannꝰ

Expanded text:
mani et multitudinem uideat et uocem audiat, nihil factum, sicut etiam ipsi fatentur, arbitrabitur, nisi aliquantis adhuc existentibus ex inoendio ruinis\' forte doceatur. in ea inrutione Placidia, Theodosii principis filia, Arcadii et Honorii imperatorum soror, ab Athaulfo, Alarici propinquo, capta atque in uxorem adsumpta, quasi eam diuino iudicio uelut speciale pignus obsidem Roma tradiderit, ita iuncta potentissimo barbari regis coniugio multo reipublicae commodo fuit. Intirruptionis excitatae per Stiliconem gentes Halanorum, ut dixi, Sueborum, Wane Rhenum transeunt, Gallias invadunt directoque impetu Pyrenaeum usque perueniunt: cuius obice ad tempus repulsae, per circumiacentes prouincias refunduntur. His per Gallias bacchantibus apud Britannias Gratianus, municeps eiusdem insulae, tyrannus
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ loceo p̃cȩper̃ Quȩ ꝑsecutio.
omĩb ante actis. diuturnior atq im¬
manior. fuit: Nã ꝑ xͣ annos incendiis
ȩccłarũ. ꝓscriptionibꝰq innocentium.
cȩdib martyrũ. incessabilit̃ acta est
Sequit᷑ t̾remotꝰ insyria. ex qͦ apud
tyrũ ⁊ sidonẽ passim labentib tectĩ.
multa hominũ milia ꝓstrata sunt:
Scđo ꝑsecutionis anno dioclecianus
ab inuito exegit maximiano. ut si¬
inul purpurã imꝑiũq deponerẽt.
ac iuniorib inre publica substitutiᷤ.
ipsi in pͥuato ocio cõsenescerent: Itaq
subuna die dioelecianꝰ apud nicho¬
mediã. maximianꝰ apud mediolanũ.
potestatẽ imꝑii simulq cultũ de
posuer̃: Galeriꝰ ⁊ constantiuᷤ augu̾¬

Expanded text:
nem loco praeceperunt: quae persecutio nem loco praeceperunt: quae persecutio omnibus fere ante actis diuturnior atque immanior fuit, nam per decem annos incendiis ecclesiarum, proscriptionibus innocentum, caedibus martyrum incessabiliter acta est. sequitur terrae motus in Syria, ex quo apud Tyrum et Sidonem passim labentibus tectis multa hominum milia prostrata sunt. secundo persecutionis anno Diocletianus ab inuito exegit Maximiano, ut simul purpuram imperiumque deponerent ac iunioribus in rempublicam substitutis ipsi in priuato otio consenescerent. itaque sub una die Diocletianus apud Nicomediam, Maximianus apud Mediolanium potestatem imperii simul cultumque deposuer
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑ Ueruntam̃ hac contumelia
quasi cote ad uirtutẽ usus ẽ. ꝑ quã
detrita regii fastus rubigine. aciẽ
m̃tis erpediit: Itaq mox ꝑ illiricũ
.⁊. mesiã. undiq copias cõtraxit:
Statĩq in hostẽ reu̾sus. narseum
magnis consiliis uiribꝰq suꝑauit:
extinctis ꝑsarũ copiis. Ipsoq narseo
infugã acto. castra eiꝰ inuasit. uxorẽ.
sorores. liberosq cȩpit. inmensam
uĩ gade ꝑsicȩ diripuit. captiuosq
quãplurimos ꝑsarũ nobiliũ abdux̃
Reu̾su inmesopotamiã. a dioeleciano
plurimo honore susceptuᷤ ẽ Postea
ꝑ eosdẽ duces strenuie adu̾sũ carpoᷤ
basternasq pugnatũ est: Sarmataᷤᷤ
deinde uicer̃ Quoꝵ. copiosissimã
captiuoꝵ multitudinẽ. ꝑ romanoꝵ
fimũ disꝑsere p̃sidia Int̾ea diocle¬
cianꝰ in oriente. maximianꝰ herculiꝰ
in occidente. uastari ȩccłas. affligi.
int̾fici xpĩanos. decimo post nero¬

Expanded text:
ratur. uerumtamen hac contumelia ratur. uerumtamen hac contumelia quasi cote ad uirtutem usos est, per quam detrita regii fastus rubigine aciem mentis expediit. itaque mox per Illyricum et Мoesiam undique copias contraxit raptimque in hostem reuersus Narseum magnis consiliis uiribusque superauit. extinotia Persarum copiis ipsoque Narseo in fugam aoto, castra eius innasit, uxores sorores liberosque cepit, immensam uim gazae Persicae diripuit, captiuos quamplurimos Persarum nobilium abduxit. reueraus in Mesopotamiam a Diocletiano plurimo honore susceptus est. postea per eosdem duces strenue aduersus Carpos Basternasque pugnatum est. Sarmatas deinde uicerunt: quorum copiosissimam captiuam multitudinem per Romanorum finium dispersere praesidia. Interea Diocletianus in Oriente, Maximianus Heroulius in Occidente uastari ecclesias, adfligi interficique Christianos decimo post Nero
Abbreviated transcription (Latin):
tũ p̃torii oppressit. britanniãq pꝰ
.xͨ. annos recepit: Constantiuᷤᷤ uero
cȩsar ingallia. pͥmo p̃lio ab alamannĩ
ꝓfligato exercitu suo. uix ipse sub¬
reptus est: Scdo autẽ secuta ẽ sa¬
tis seda uictoria: Nã paucis horis.
seraginta milia alamannoꝵ. cȩsa
referunt᷑: At maximianꝰ augustus.
quinquegentia nos maffriea domu¬
it: Porro aut̃ dioclecianꝰ. achilleũ
obsessũ ꝑ octo m̃ses apud alexandri¬
ã cepit .i int̾fecit: S imoderata
uictoria usus. alerandriã direptio¬
ni dedit. egyptũ totã ꝓscriptionib
cȩdibꝰꝙ fȩdauit. Pretẽa galeriꝰ
maximinꝰ cũ duob iã p̃liis adu̾sum
narseũ conflixisset. t̃cio int̾ galleri¬
cũ ⁊ carras. cõgressuꝰ ⁊ uictu amiᷤ¬
sis copiis. ad dioclecianũ refugit:
A qͦ arrogantissime exceptuꝰ ẽ. ita
ut ꝑ aliquot milia passuũ purpura¬
tꝰ ante uehiculũ eiꝰ cucurrisse refe¬

Expanded text:
tus praetorio oppressit Britanniamque post tus praetorio oppressit Britanniamque post decem annos recepit. Gonstantius uero. Caeear in Qallia primo proelio ab Alamannis profligato exercitu suo, uix ipse subreptus est; secundo autem secuta est satis secunda uictoria: nam paucis horis sexaginta milia Alamannorum caesa referuntur. at Maximianus Augustus Quinquegentianos in Africa domuit. porro autem Diocletianus Achilleum obsessum per octo menses apud Alexandriam cepit et interfecit. sed inmoderata uictoria usus Alexandriam direptioni dedit, Aegyptum totam proscriptionibus caedibusque foedauit. praeterea Galerius Maximianus cum duobus iam proeliis aduersus Narseum conflixisset, tertio inter Gallinicum et Carras congressus et uictus, amissis copiis ad Diocletianum refugit: a quo arrogantissime exceptus est, ita ut per aliquot milia passuum purpuratus ante uehiculum eius cucurrisse refe
Abbreviated transcription (Latin):
cãdo. accedens suspicionẽ. qͥa ipsos
hostes adincursandoᷤ fines artifici
negligencia ꝑmitteret: quã obrem
a maxuniano uissuᷤ occidi. purpurã
sũpsit. ac britannias occupauit:
Igit᷑ ꝑ om̃s romani imꝑii fines subi¬
tarũ turbationũ fragores cõcrepue¬
r̃. earausio in britanniis rebellante.¬
achilleo inegypto. cũ affrica quinque
gentiani infestarent. narseuꝰ etiã rex
ꝑsarũ orientẽ bello p̃meret. hoc ꝑicu¬
lo dioclecianꝰ ꝑmotũ. maximianũ her¬
culiũ excesare fecit augustũ: Gons¬
tanciũ uͦ ⁊. maximinũ galeriũ. cęsa¬
res legit: Constantiꝰ herculii maxi¬
miani priuignã theodorã accepit
uxorẽ Ex qua sex filios fr̃s constan¬
tini fustulit: Carausiuᷤ britannia
sibi ꝑ septẽ annos fortissime iundi¬
cata acretenta. tandẽ fraude allee¬
ti socii sin int̾fectus est: Allectus
postea. ereptã carausio insulã ꝑ trien¬
mũ tenuit: Quẽ asclepiodotus p̃fec¬

Expanded text:
cando, accendit suspicionem, quia ipsos quoque cando, accendit suspicionem, quia ipsos quoque hostes ad incursandos neglegentia permitteret: quamobrem a Maximiano iussus occidi, purpuram sumpsit ac Britannias occupauit. igitur per omnes Romani imperii fines subitarum turbationum fragores concrepuerunt, Carausio in Britanniis rebellante,Achilleo in Aegypto, cum et Africam Quinqgentiani infestarent; Narseus etiam rex Persarum Orientem bello premeret. Hoc periculo Diocletianus permotus, Maximianum Herculeum ex Caesare fecit Augustum; Constantium vero et Maximianum Galerium, Caesares legit. Constantius Herculei Maximiani privignam Theodoram accepit uxorem: ex qua sex filios fratres Constantini sustulit. Carausius, Britannia sibi per septem annos fortissime vindicata ac retenta, tandem fraude Allecti socii sui interfectus est. Allectus postea ereptam Carausio insulam per triennium tenuit: quem Asclepiodotus praefec
Abbreviated transcription (Latin):
tre fuerat rediens. fraude apri so¬
ceri sui int̾fectus est:
nno aburbe cõdita millesimo
ut potestatis copiã habuit. aprũ int¬
fectorẽ niuneriani manu sua int̾fe¬
cit: Carinũ deinde quẽ carus cesarẽ
indalmatia liquerat. flagiciose ui¬
uentẽ. difficillimo bello ⁊ marimo
labore suꝑauit: De binc cũ ingallia
amandũ ⁊ helianꝰ collecta rusticorũ
manu quos bagaudaᷤ uocabant. ꝑni¬
ciosoᷤᷤ tumultuᷤ excitauissent. maximi¬
anũ cognom̃to herculũ cęsarẽ fecit.
misitq ingallias: Qͥ facile agrestiũ
hominũ imꝑitã ⁊ cõfusq̃ manũ. milita¬
ri uirtute cõposuit: Deinde carau¬
siũ qͥdã genere qͥdẽ infimꝰ. sed consi¬
lio ⁊ manu ꝓmptuᷤ. cũ ad obseruanda
oceani litora quȩ tẽ franci ⁊ saxones
infestabant positus. plus inꝑniciem
quã inꝓuectũ rei publicȩ ageret.
ereptã p̃donibꝰ p̃dã nulla ex parte
restituendo dñs. s sibi soli nidi¬

Expanded text:
tre fuerat, rediens fraude Apri sotre fuerat, rediens fraude Apri soceri sui interfectus est. i Anno ab Vrbe condita MXLI ut potestatis copiam habuit, Aprum, interfectorem Numeriani, manu sua interfecit. Carinum deinde, quem Carus Caesarem in Dalmatia reliquerat, flagitiose viventem difficillimo bello et maximo labore superavit. Dehinc cum in Gallia Amandus et Helianus collecta rusticorum manu, quos Vacandas vocabant, perniciosos tumultus excitassent, Maximianum cognomento Herculium Caesarem fecit. Quem misit in Gallias: qui facile agrestium hominum imperitam et confusam manum militari virtute compescuit. Deinde Carausius quidam genere infimus, sed consilio et manu promptus, cum ad observanda Oceani littora, quae tunc Franci et Saxones infestabant, positus, plus in perniciem quam in provectum reipublicae ageret, ereptam praedonibus praedam, nulla ex parte restituendo dominis, sed soli sibi vindi
Abbreviated transcription (Latin):
t̃cio demũ m̃se apud tharsũ int̾fectus
Anno aburbe ẽdita Sest:¬
mꝰ pͥmꝰ regnũ sortitus. obtinuit annis
sex ⁊. m̃sibꝰ iiͦiͦi Gallias iã dudũ a
barbari occupataᷤᷤ. ꝑmulta ⁊. grauia
p̃lia deletis tandẽ hostib. ad ꝑfectũ
liberauit: bella deunide ciuilia eqͥdem
plurimo sanguine duo gessit: Snũ¬
qͥdẽ in oriente. qͦ saturniũ tyrannide
subnixũ oppressit ⁊. cępit. qͦ ꝓculum¬
⁊ bonosũ apud agripinã magni p̃liis
suꝑatoᷤᷤ. int̾fecit: Ipse aut̃ apud sirini¬
ũ inturre ferrata. militari tumultu
int̾fectus est:
cesimo nono. carus narbonensis trice¬
simꝰ scd̾s suscepit imꝑtũ. ac biennio
tenuit: Qͥ cũ filios suos carinũ ⁊
numerianũ c̃sorteᷤ regni effecisset. bel¬
lo parthico postquã duas nobilissimã
parthoꝵ urbes cochen l. centesifon¬
tẽ cȩpit. suꝑ trigidẽ in castriᷤ fulmi¬
ne ictu int̾iit: Numerianꝰ qͥ cũ pa¬

Expanded text:
tertio demum mense apud Tarsum interfectus tertio demum mense apud Tarsum interfectus est. Anno ab Vrbe condita mus primus regnum sortitus obtinuit annis sex et mensibus quattuor. Gallias iam dudum a barbaris occupatas per multa et grauia proelia deletis tandem hostibus ad perfectum liberauit. bella deiade ciuilia equidem plurimo sanguine duo gessit: unum in Oriente. quo Saturninum tyrannide subnixum oppressit et cepit, alet Bonosum apud Agrippinam magnis praeliis superatos interfecit; ipse autem apud Sirmium turre ferrata militainterfectus est. II Carus Narbonensis tricesimus secundus suscepit imperium ac biennio tenuit. qui cum filios suos Carinum et Numerianum consortes regni effecisset, bello Parthico postquam duas nobilissimas Parthorum urbes Cochem et Ctesiphontem cepit, super Tigridem in castris fulmine ictus interiit. Numerianus, qui cum pa
Abbreviated transcription (Latin):
augusto. imꝑiũ adeptuᷤ. qͥnq annis
ac sex m̃sibꝰ tenuit. uir industria
militari excellentissimꝰ: Expeditione
indanubiũ suscepta. gothos magnis
p̾liis ꝓfligauit: Dicionẽq romanã
antiquis t̃minis statuit: Inde mori¬
entẽ com̾sus. Denobiã quȩ occiso o-¬
dinato marito suo sẏriã receptã sibi
uindicabat. magis p̾lii t̾rore quam
p̃lio. in potestatẽ redegit: Tetricũ
ingallia minime sustmere sufficien¬
tẽ sediciones militũ suorũ. scribentẽ¬
q etiã. eripe me his inuicte malis. ac
ꝑ hoc ꝓditorẽ exercituᷤ sui. sine la¬
bore suꝑauit: Sic orientis ⁊ aquiloni
receptor: magna gła triũphauit: Srbẽ
romã muris firmioribꝰ cinx̃ Nouissi¬
me cũ ꝑsecutionẽ adu̾suᷤᷤ xp̃ĩanos agi
nonus a nerone decerneret. fulm̃ ante
eũ magno pauore cireũstanciũ ruit:
Ac ñ multo post. initinere occisũ est:
imꝑiũ. sexto m̃se occisuᷤ inponto ẽ: Post
quẽ florianꝰ parẽ regni sortẽ ferens.

Expanded text:
nus imperium adeptus quinque annis ac sex mensibus tenuit, uir industria militari excellentissimus. expeditione in Danuuium suscepta Gothos magnis proeliis profligauit dicionemque Romanam antiquis terminis statuit. inde in Orientem conuersus Zenobiam, quae occiso Odenato marito suo Syriam receptam sibi uindicabat, magis proelii terrore quam proelio in potestatem redegit. Tetricum, in Gallia minime sufficientem sustinere seditiones militum suorum scribentemque etiam: Eripe me his, inuicte, malis ac per hoc proditorem exercitus sui, sine labore superauit. sic Orientis et Aquilonis receptor magna gloria triumphauit. ur- bem Romam muris firmioribus cinxit nouissime pum persecutionem aduersus Christianos agi nonus a Nerone decerneret, fulmen ante eum magno pauore circumstantium ruit ac non multo post in itinere occisus est. imperium sexto mense orens,
Abbreviated transcription (Latin):
on p̃sũptionis meȩ ẽ beatis¬
simi sacerdotͤs. s artissimȩ
ac pene extremȩ ut ipsi ag¬
noscitis necessitatisꝰ ut ego
nc̃ uudeoꝰr Q d qͥdẽ ut facerẽ. inuria eoae¬
tus sũ÷ ñ solũ defensor fidei meȩ. s etiã ꝑ¬
fidiȩ manifestator alienģ: Sic̃ enĩ purgatio¬
entiã aut̃ dico ñ meã s alteriꝰ: ita ⁊ dep̾hen

Expanded text:
sumptionis meae, beatissimi sacerdotes, sed arctissimae ac pene extremae, ut ipsi agnoscitis, necessitatis: ut ego nunc videar. Quod quidem ut facerem, injuria coactus sum: non solum defensor fidei meae, sed etiam perfidiae manifestator alienae. Sicut enim purgatioentiam autem dico non meam, sed a
Abbreviated transcription (Latin):
sit ĩꝑium Statĩq gothos iã ꝑ an¬
nos quindecĩ illiricũ macedoniãq
uastantẽ. bello adortũ: mcredibili
strage deleuit: Cui asenatu clipe¬
us aureuᷤ incuria. ⁊ incapitolio sta¬
tua aurea ȩque decreta est: S cõ-¬
tinuo apud sirmiũ. pͥuᷤᷤ quã bien¬
niũ in q̃ꝑio expleret. morbo correp¬
tu int̾iit: Claudio mortuo. qͥntilli¬
ũ fr̃ eiꝰ ab erercitu inꝑator electus.
uir qͥdẽ unicȩ moderationi. ⁊ solus

Expanded text:
ium statimque Gothos iam per anium statimque Gothos iam per annos quindecim Illyricum Macedoniamque uastantes bello adortus incredibili strage deleuit. cui a senatu clipeus aureus in curia et in Capitolio statua aeque aurea decreta est; sed continuo apud Sirmium, priusquam biennium in imperio expleret, morbo correptus interiit. Claudio mortuo Quintillus frater eius ab exercitu imperator electus, uir quidem unicae moderationis et solus
Abbreviated transcription (Latin):
ingenti uirtute ac moderatione
usuᷤ. I dnãntes hostes expulit .ł
ꝑditas ꝓuinciã in pristinã faciẽ¬
reformauit: Sedicione tam̃ mi¬
litũ int̾fectũ ẽ Emilianuᷤᷤ apud
magontiacũ cũ res nouaᷤᷤ moliret᷑.
oppressus ẽ Post mortẽ postumii
mariꝰ ibidẽ inuasit imꝑiũꝰ s con¬
tinuo int̾fectũ ẽ Deinde uictori¬
nuᷤ agalliᷤ ultro creatu. ⁊ pꝰ pau¬
lulũ abhostib occisus est Huic
successit tetricu. qͥ tẽ aquitame
prȩsidatuᷤ administrabat. officiũ:
inultaᷤᷤ sedicione̾ militũ ꝑtulit:
At uͦ in oriente. ꝑ oderatũ quen¬
dã collecta agresti manu uicti re¬
pulsiq ꝑse. defensa syria. rcepta
mesopotamia ẽ.⁊ usq ad tesifon¬
tẽ rusticani sẏriȩ cũ oderato suo
uincendo uenerunt: Gallienꝰ aut̃
cũ rẽ publicã deseruisset. ac medio¬
lani libid inibꝰ inseruiret: occisũ ẽ
ab augusto. uoluntate senatuᷤ sũp

Expanded text:
ingenti uirtute ac moderatione ingenti uirtute ac moderatione usus et dominantes hostes expulit et perditas prouincias in pristinam faciereformauit; seditione tamen militum interfectus est. Aemilianus apud Mogontiacum cum res nonas moliretur oppressus Marius ibidem inuasit imperium sed continuo interfectus est. deinde Victorinus a Gallis ultro creatus et post paululum occisus est. huic successit Tetricus, qui tunc Aquitanicae praesidatus administrabat officium. multas seditiones militum pertulit. at uero in Oriente per Odenatum quendam collecta agresti manu uicti repulsique Persae, defensa Syria, recepta Mesopotamia est, et usque ad Ctesiphontem rusticani Syriae cum Odenato suo uincendo uenerunt. Gallienus autem eum rempublicam deseruisset ac Mediolani libidinibus inseruiret, occisus est octauus uoluntate se
Abbreviated transcription (Latin):
manm gallias ꝑuagantes. etiam
initaliã transeñt: Grecia. mace¬
donia. pontũ. asia. gothoꝵ inun¬
datione delent᷑: Nã datia trans
danubiũ. inꝑpetuũ aufert᷑ Qua¬
di. sarmate : pannonias de populã-¬
t᷑ Germani: ult̾iore ab rasa po¬
tiunt᷑ hispania: Parthi: mesopo¬
tamiã aufer̃. syriãq conradunt:
Extant adhuc ꝑ diu̾sas ꝓuinciaᷤᷤ
inmagnarũ urbiũ riuniᷤᷤ paruȩ
⁊. pauꝑes sedes. signa miseriarũ
⁊ nominũ indicia seruantes Ex
solationẽ miseriȩ p̃sentiᷤ ostendimꝰ
Et ne qͥd forte romani corporiᷤ
ab hac dilaceratione cessaret.
conspirant intrinsecuͭ tyranni.
c̃surgũt ciuilia bella. funditur
romanis barbarisq seiuentibꝰ
pena. in mensurã plenitudiis
reputat᷑ Igit᷑ pͥmꝰ genuu̾ qͥ pur¬
purã imꝑii sũpserat. apud mir¬
sam occidit᷑ Postumiuᷤᷤ ingallia
inuasit tyrannidẽ. multo qͥdem
rei publiee cõmodo: Nãꝑ x ͤ annõ

Expanded text:
manni Gallias pervagantes, etiam manni Gallias pervagantes, etiam in Italiam transeunt. Graecia, Macedonia, Pontus, Asia Gothorum inundatione delentur. Nam Dacia trans Danubium in perpetuum aufertur. Quadi et Sarmatae Pannonias depopulantur, Germani ulteriores abrasa potiunttamiam auferunt Syriamque conradunt. exstant adhuc per diuersas prouincias in magnarum urbium ruinis paruae et pauperes sedes, signa miseriarum et nominum indicia seruantes, ei solationem miseriae recentis ostendimus. et ne quid forte Romani corporis ab hac dilaceratione cessaret, conspirant intrinsecus tyranni, consurgunt bella ciuilia, funditur Romanis barbarisque saeuientibus; poena in mensuram plenitudinis reputatur. igitur primus Genuus, qui purpuram imperii sumpserat, apud Myrsam occiditur. Postumus in Gallia. inuasit tyrannidem, multo quidem reipublicae commodo, nam per decem annos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmotũ exẽplo: pacẽ ȩccłiis trepi¬
da satisfactione restituit: S n
cõpensat iniuriȩ ultionisq men-¬
surã. unius impii quãuis ꝑpetu¬
a ⁊. supra modũ ab hominanda
captiuitas. Contra tot milia ex¬
cruciata scõꝵ ⁊ iustoꝵq sanguis
ad dm̃ clamans. in eadẽ sese terra
ubi fusus ẽ uindicari rogat:
Non enĩ de solo constitutore prȩ¬
cepti iusto suppliciũ iudicio flagi¬
res. spectatores ac iudices. postre¬
mo om̃s qͥ in iustissimȩ erudelita¬
ti. uel tacitȩ uoluptati assentabã¬
tur. quia ds̃ secretoꝵ cognitor
ẽ. quoꝵ maxima ꝑ om̃s ꝓuinciã
pars hominũ uersabat᷑. eadẽ ultio
nis plaga corripi iustũ erat: Sol¬
uunt᷑ repente undiq ussu dei
ad hoc circũpositȩ relicteq gen¬
tes. laxatis q habenis inom̃s roma¬
noꝵ fines inue̾unt᷑ Germani:
alpibꝰ retia totaq italia penetra¬
ta: rauennã usq ꝑueniũt Ala¬

Expanded text:
permotus exemplo pacem ecclesiis trepipermotus exemplo pacem ecclesiis trepida satisfactione restituit. sed non conpensat iniuriae ultionisque mensuram unius impii quamuis perpetua et super modum abominanda captiuitas contra tot milia excruciata sanctorum, iustorumque sanguis ad Deum clamans in eadem sese.terra, ubi fusus est, uindicari rogat. non enim de solo constitutore praecepti iusto supplicium iudicio flagires spectatores ac iudices, postremo omnes qui iniustissimae crudelitati uel tacita uoluntate adsentabantur — quia Deus secretorum cognitor est — quorum maxima per omnes prouincias pars hominis plaga corripi justum erat. Solvuntur repente undique permissu Dei ad hoc circumpositae relictaeque gentes, laxatisque habenis in omnes Romanorum fines invehuntur: Germani Alpibus, Rhetia, totaque Italia penetrata, Ravennam usque perveniunt. Ala
Abbreviated transcription (Latin):
Mentita ẽ iniqͥtas sibi. prauo in
ꝑniciẽ suã circũuenta udicio.
pestilentiã cõmunis casus ẽẽ. acci¬
dentẽq ex morbis mortẽ. natu¬
re finẽ eẽ: ñ penã k ursus gͥ
atq inbreui. irã dĩ sceleratis actio¬
nibꝰ ꝓuocat: exceptura plagã. euiiꝰ
aliquando meminisse cogat᷑ Uale¬
rianus siqͥdẽ mox ut arripuit
imꝑiũ. octauis anerone. adigi ꝑ
torm̃ta xpĩanos adytlolatriã. ab¬
negantesq int̾fici iussit: Iuso
ꝑ omẽm romani regni latitudinẽ
scõꝵ. sangume. ualerianꝰ ilico ne¬
farii auctor edicti. a sapore ꝑsarũ
rege captus. imꝑator ppłi romani.
ignominiosissima apud ꝑsas ser¬
uitute con senuit: hoc infamis of¬
ficii continua donec uixit dãpna¬
tione sortitus ut ipse acelinis
humi regẽ semꝑ ascensurũ in
equũ ñ manu sua sed dorso attolle¬
ret Gallienuᷤ siqͥdẽ tã claro dei
iudicio t̾ritũ. tãq misero college

Expanded text:
mentita est iniquitas sibi, prauo in mentita est iniquitas sibi, prauo in perniciem suam circumuenta iudicio, pestilentiam communis casus esse accidentemque ex morbis mortem naturae finem esse non poenam. rursus igitur atque in breui iram Dei sceleratis actionibus prouocat exceptura plagam, cuius aliquandiu meminisse cogatur. Valerianus siquidem mox ut arripuit imperium octauus a Nerone, adigi per tormenta Christianos ad idololatriam abnegantesque interfici iussit, fuso per omnem Romani regni latitudinem sanctorum sanguine. Yalerianus ilico, nefarii auctor edicti, a Sapore Persarum rege captus, imperator populi Romani ignominiosissima apud Persas seruitute consenuit, hoc infamis officii continua, donec uixit, damnatione sortitus, ut ipse adclinis humi regem semper, ascensurum in equum, non manu sua sed dorso attolleret. et Gallienus quidem tam claro Dei iudicio territus tamque misero collegae
Abbreviated transcription (Latin):
la ciuitas. nulla domꝰ fuit. quȩ
ñ illa generali pestilentia. correp¬
ta atq uacuata sit: Hac sola ꝑni¬
cie in signes gallus ⁊ uolusianꝰ.
dũ cõtra emilianũ nouis rebus
studentẽ. bellũ cuuile moliunt᷑:
occisi sunt: E milianꝰ tam̃. t̾eio
m̃se inuase tyrannidis extinctꝰ ẽ
nno ab urbe c̃dita millesimo x ͦ
duo ĩꝑatores uicesimo uiͦ iͦ post au¬
gustũ loco: ereati sunt: ualeri¬
anꝰ in retia ab exercitu augustus
appellatꝰ. romȩ aut̃ a senatu gal¬
lienus cesar creatus est: Mansit¬
q gallienus in regno infeliciter
annis quindecĩ respirante paulis¬
per ab illa supra solitũ iugi ⁊ gra¬
ui pestilentia genere humano.
ꝓuocat penã suã. obliuiosa mali¬
cia Impietas enĩ flagella qͥdem
excruciata sentit. s a quo flagel¬
lat᷑ obdurata ñ sentit Ut de
suꝑiorib taceã. facta a decio xͥano¬
rũ ꝑsecutione. totũ romanum
imꝑiũ pestilentia magna uexauit:

Expanded text:
la ciuitas, nulla domus fuit, quae la ciuitas, nulla domus fuit, quae non illa generali pestilentia correpta atque uacuata sit. hac sola pernicie insignes Gallus et Volusianus dum contra Aemilianum nonis rebus studentem bellum ciuile moliuntur, occisi sunt. Aemilianus tamen tertio mense inuasae tyrannidis extinctus est. Anno ab Vrbe condita millesimo decimo duo imperatores uicensimo septimo post Augustum loco creati sunt: Valerianus in Raetia ab exercitu Augustus appellatus, Romae autem a senatu Gallienus Caesar creatus; mansitque Gallienus in regno infeliciter annis xv, respirante paulisper ab illa supra solitum iugi et graui pestilentia genere humano. prouocat poenam suam obliuiosa malitia. impietas enim flagella quidem excruciata sentit, sed a quo flagellatur, obdurata non sentit. ut de superioribus taceam, facta a Decio Christianorum persecutione totum Romanum imperium pestilentia magna uexauit.