comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quisq qͥa resistere peccati suasion¬
bus nescit. subiugari aut̃ eiꝰ domi¬
nio ñ ꝑtimescit: recte de eo dr̃
Calcet suꝑ eũ quasi rex interitꝰ
Huiꝰ qͥppe ĩnteritꝰ regnũ. a disciplos
cordib repellebat apłs: cũ dicelit
Non regnet peccatũ in ur̃o mortal
corpore. Non enĩ ait. ñ sit. sedi
regnet. Quia ñ esse ñ potest. non
test. Quia gͦ quȩlibet culpa er
iniqui pulsauerit: resistens illia
ñ inuenit sed suo dominio subster¬
nte: dicat᷑ recte. Euellat᷑ de tab̾¬
naculo suo fiducia eiꝰ. & calcet sup
eũ quasi rex iuteritꝰ. De t̾ragͦ s

Expanded text:
quisque, quia resistere peccati suasioniquisque, quia resistere peccati suasionibus nescit, subjugari autem ejus dominio non pertimescit, recte de eo dicitur: Calcet super eum quasi rex interitus. Hujus quippe interitus regnum a discipulorum cordibus repellebat. Apostolus cum dicebat: Non regnet peccatum in vestro mortali corpregnet, quia non esse non potest, non potest. Quia ergo cum quaelibet culpa cor iniqui pulsaverit, resistens illud non invenit, sed suo dominio substernit, dicatur recte: Evellatur de tabernaculo suo fiducia ejus, et calcet super eum quasi rex i
Abbreviated transcription (Latin):
ritꝰ nomine : ipse hostis humani
generis qͥ interitũ intulit de signa¬
tur. qui ꝑsuũ quendã satellitẽm
exprimitur. de qͦ ad iohannẽ dicit᷑
Nom̃ illi mors. Iste itaq intericus
indie exitꝰ quasi rex suꝑ impiũ
calcat: qͥa quẽ prius blandis ꝑ¬
suasionib decepit. ad extreinũ
uiolentis nęxib ad suppliciũ rapit.
Tantoq eũ durius premit᷑. quan¬
to in prauis actib uehementius
astringit. Qui hic qͦq reꝓbi inte
dũ possidet calcat. qͥa quotiens ean
delectationib pressit. quasi tories
suꝑ eã pedes suȩ tẏrannicȩ domi¬
nationis posuit. Si uͦ interitꝰ non
ne nĩ aꝑte diabolus sed peccatũ
debet intelligi. ex quo contingit
re ꝓbos ad interitũ trahi: talis nin¬
rum interitꝰ quasi rex calcat m̃dẽ
cũ eã ñ resistentẽ possidet. Nonen
potest in hac uita homini posito
tẽptatio deesse peccati. Sed alius
.ẽ. peccato tẽptanti resistere. ali¬
ud dominanti seruire. Iniquus as

Expanded text:
ritus nomine ipse hostis generis humani, qui interitum intulit, designatur; qui per suum quemdam satellitem exprimitur, de quo ad Joannem dicitur: Nomen illi mors . Iste itaque interitus in die exitus quasi rex super impium calcat, quia quem prius blandis persuasionibus decepit, ad extremum violentis nexibus ad supplicium rapit, tantoque eum durius deprimit, quanto in pravis actibus vehementius astringit. Qui hic quoque reprobi mentem dum possidet calcat, quia quoties eam delectationibus pressit, quasi toties super eam pedes suae tyrannicae dominationisine non aperte diabolus, sed peccatum debet intelligi, ex quo contingit reprobos ad interitum trahi, talis nimirum interitus quasi rex calcat mentem, cum eam non resistentem possidet. Non enim potest in hac vita homini posito tentatio deesse peccati, sed aliud est peccato tentanti resistere, aliud dominanti servire. Iniquus autem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia ualet intelligi. qͥa scriptũ
ẽ Initiũ omis pecc̃ati. suꝑbia.
Pul chritudinẽ gͥ cutis eiꝰ & brachia
illius primogenita mors deuorat.
qͥa ini qui głam uł oꝑationẽ. suꝑ¬
bia supplantat. Potuit enĩ in hac̨
uita sine culpa gloriosus ęxiste¬
re. si suꝑb minĩme fuisset. Po¬
tuit auctoris sui iudicio quib dã
suis oꝑib cõm̃dari: nisi hȩc ipsa
oꝑa ante eiꝰ oculos elatio supplan¬
taret. Sepe enĩ qͦsdã diuites uide¬
mus. qͥ opes & głam habere sine
culpa potuissent. si hȩc habere cũ
humilitate uoluissent. Sed ex¬
tollunt᷑ reb inflant᷑ honorib.
Dedignant᷑ cȩteros. omnẽq uitȩ
suȩ fiduciã in ipsa sua abundan
tia rerũ ponunit. Unde & qͥdã
diues dicebat: Anima. habes mul¬
ta bona reposita in annosplurimos.
requiesce. comede. hibe. epulare.
Quas eoꝵ cogitationes dũ suꝑnus
iudex aspicit: de hac ipsa eos sua
fiducia euellit. Unde ad huc qͦq

Expanded text:
superbia valet intelligi, quia scriptum superbia valet intelligi, quia scriptum est: Initium omnis peccati superbia . Pulchritudinem igitur cutis ejus et brachia illius primogenita mors devorat, quia iniqui gloriam vel operationem superbia supplantat. Potuit enim etiam in hac vita sine culpa gloriosus existere, si superbus minime fuisset; potuit auctoris sui judicio quibusdam suis operibus commendari, nisi haec ipsa opera ante ejus oculos elatio supplantaret. Saepe enim quosdam divites videmus, qui opes et gloriam habere sine culpa potuissent, si haec habere cum humilitate voluissent. Sed extolluntur rebus, inflantur honoribus, dedignantur caeteros, omnemque vitae suae fiduciam in ipsa abundande et quidam dives dicebat: 443 Anima, habes multa bona reposita in annos plurimos; requiesce, comede, bibe, epulare . Quas eorum cogitationes dum supernus judex aspicit, de hac ipsa eos sua fiducia evellit. Unde hic quoque
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint: cogitationes ad exteriora
ꝓdeunt. & quasi costis infirmantib:
ea quȩ in occulto sana latere pote¬
rant. foras uiscera fundunt᷑. Unde
fit. ut cogitationib exterius spar¬
sis: exterioris głȩ speciẽ deceptꝰ
appetat animꝰ: nichilq diligat. nisi
qđ pulchrũ foris uiderit: Contra
que adhuc apte subdit᷑. Deuoret
pulchritudinẽ cutis eiꝰ. & consumat
brachia illius pͥmogenita mors.
Pul chritudo cutis ẽ. gła tẽporalis.
quȩ dũ foris concupiscit᷑. quasi speci¬
es uicute retinetur. Brachior uͦ
nomine ñ incongrue oꝑa designant᷑.
qͥa corporale opus brachiis agitur.
Quid autẽ mors nisi peccatũ. ẽ: qđ
ab interiori uita animã occidit:
Unde scriptũ. ẽ Beatꝰ & sc̃s. qͥ habet
partẽ in resurrectione pͥma. Quia
ille post incarne felicit̾ resurget:
qͥ in hac uita positꝰ a mentis suȩ mor-¬
te resurrexit. Si gͥ peccatũ mors.
ñ incongrue primogenita mors.

Expanded text:
fuerint, cogitationes ad exteriora fuerint, cogitationes ad exteriora prodeunt, et, quasi costis infirmantibus, ea quae in occulto sana latere potuerant foras viscera funduntur. Unde fit ut, cogitationibus exterius sparsis, exterioris gloriae speciem deceptus appetat animus, nihilque diligat, nisi quod pulchrum foris viderit. Contra quem adhuc apte subjungitpulchritudinem cutis ejus, et consumet brachia illius primogenita mors. - Pulchritudo cutis est gloria temporalis, quae dum foris concupiscitur, quasi species in cute retinetur. Brachiorum vero nomine non incongrue opera designantur, quia corporale opus brachiis agitur. Quid autem mors nisi peccatum est, quod ab interiore vita animam occidit? unde scriptum est: Beatus et sanctus qui habet partem in resurrectione prima , quia ille post in carne feliciter resurget, qui, in hac vita positus, a mentis suae morte resurrexerit. Si igitur peccatum mors, n incongrue primogenita mors
Abbreviated transcription (Latin):
resistere prationẽ ualet. Unde & su¬
pius ꝑbeatũ iob dictũ. ẽ. Roborasti
eũ paululũ. ut in ꝑpetuũ ꝑtransiret
Ex rationali qͥppe anima habet hõ.
ut in ꝑpetuum inuat. Huius gͦ ini¬
qui robur fame attenuat᷑ quiã eiꝰ
anima nulla int̾ni cybi refectione
pascit᷑. De qua scilicet fame ds̃ ꝑ
ꝓpħam loquit᷑ Emittã famẽ int̾rã.
ñ famem panis neq sitim aquȩ. sed
audiendi uerbũ dĩ. Bene aut̃ subdit᷑¬
Qinedia inuadat costas illius. Costę
enĩ uiscera constringunt. ut laten¬
tia intrinsecus earũ soliditate mu¬
niant᷑. Costȩ gͦ unius cuiꝰq sunt
sensus animi. qui latentes cogitatio¬
nes muniunt. Inedia gͥ inu̾adit co¬
stas: quando omĩ sp̃uali refectione
subtracta. sensus m̃tis deficiunt.
& cogitationes suas regere uł tueri
ñ possunt. Inedia inuadit iniqͥ costas.
qͥa fames int̾na sensus m̃tis extenu¬
at. ut cogitationes suas nuillatenꝰ
regant. Nã dũ sensus mentis obtunsi

Expanded text:
r rationem valet. Unde et superius per beatum Job dictum est: Roborasti eum paululum, ut in perpetuum pertransiret . Ex rationali quippe anima habet homo ut in perpetuum vivat. Hujus ergo iniqui robur fame attenuatur, quia ejus anima nulla interni cibi refectione pascitur. De qua scilicet fame Deus per prophetam loquitur: Emittam famem in terram, non famem panis neque sitim aquae, sed audiendi verbum DEt inedia invadat costas illius. Costae enim viscera constringunt, ut latentia intrinsecus earum soliditate muniantur. Costae ergo uniuscujusque sunt sensus animi, qui latentes cogitationes muniunt. Inedia igitur invadit costas, quando, omni spiritali refectione subtracta, sensus mentis deficiunt, et cogitationes suas regere vel tueri non possunt. Inedia invadit iniqui costas, quia fames interna sensus mentis extenuat, ut cogitationes suas nullatenus regant. Nam dum sensus mentis obtusi
Abbreviated transcription (Latin):
pimꝰ: ñ immerito lucẽ acciꝑe gaus¬
diũ debemꝰ. Lux gͦ intab̾nacũlo
illius tenebrescit: qͥa in eiꝰ consci¬
entia quã male inhabitat gaudiũ
qđ de tẽporalib reb fuerat defien¬
de usu multoꝵ loquar : lucernȩ lim
in testa . ẽ. Lum̃ uͦ in testa ẽ gaudiui
in carne. Lucerna gͦ quȩ suꝑ eũ est
extinguet᷑: qͥa cũ maloꝵ suorũ m¬
tributio impiũ sequit᷑. in eiꝰ m̃te
gaudiũ carnale dissipat᷑. Bene ait̃
de hac lucerna ñ dicitꝰ. quȩ apud
eũ est. sed quȩ suꝑ eũ est: qͥa ini¬
quoꝵ mentẽ t̾rena gaudia possi¬
dent. sicq eam in uoluptatib ab¬
sorbent. ut suꝑ ipsã sint. ñ apus
ipsã. Iusti autẽ etiã cũ ꝓspitatẽ
uitȩ p̃sentis habent. eã sub semet¬
ipsis p̃mere nouertint: ut hoc qđ
apud se inbonis hylarescunt. gra¬
urtatis consili o transeant. & uir¬
tutis regimine excedant. Lucerna
gͦ impiĩ quȩ suꝑ eũ . ẽ. extinguit᷑.

Expanded text:
tiam, non immerito lucem accipere gautiam, non immerito lucem accipere gaudium debemus. Lux ergo in tabernaculo illius obtenebrescit, quia in ejus conscientia quam male inhabitat gaudium, quod de temporalibus rebus fuerat, defide usu multorum loquar, lucerna lumen in testa est, lumen vero in testa est gaudium in carne. Lucerna ergo quae super eum est exstinguitur, quia cum malorum suorum retributio impium sequitur, in ejus mente gaudium carnale dissipatur. Bene autem de lucerna hac non dicitur quae apud eum est, sed quae super eum est, quia iniquorum mentem terrena gaudia possident, sicque eam in voluptatibus absorbent, ut super ipsam sint, non apud ipsam. Justi autem etiam cum prosperitatem vitae praesentis habent, eam sub semetipsis premere noverunt, ut hoc quod apud se in bonis hilarescunt, gravitatis consilio transeant, et virtutis regimine excedant. Lucerna ergo impii quae super eum est exstinguitur,
Abbreviated transcription (Latin):
estuat. & cogitationes suas ꝑ mul¬
tiplicia blandim̃ta scłi amplius
inflãmat. Ignis autẽ si flãmã
ñ habet: nequaquã fuso lumine
splendet. Flãma itaq ignis eiꝰ est
decor uł potestas exterĩor. quę
de int̾no eiꝰ ardore ꝓcedit. qͥa qđ
anxie in hoc mundo ad ipisci deside¬
rat. plerunq ad cumulũ ꝑditionis
suȩ obtinet. & seu in potestate cil¬
minis. seu indiuitiis multiplica¬
tionis quasi ꝑexteriorem głam
fulget. Sed ñ splendebit flãma
ignis eiꝰ: cũ indie exitꝰ om̃is exten
decor subtrahit᷑ & solo suo intriss
ardore concremat᷑. Flãma gͦ abioi
subtrahit᷑ cũ gła exterior ab ingi
eiꝰ ardore separat᷑. Habent etiã o
iusti flãmã ignis sui. sed nimirũ
quȩ resplendeat. qͥa uidelicet eos
desideria in bonis oꝑib lucent In¬
quoꝵ uͦ flãma minime resplendet
quia ꝑ hoc qđ male appetunt. ad te¬
nebras ꝑtrahunt᷑. Unde sequitur¬
Lux ob tenebrescet in tabnaculo ill

Expanded text:
aestuat, et cogitationes suas per mulaestuat, et cogitationes suas per multiplicia blandimenta saeculi amplius inflammat. Ignis autem si flammam non habet, nequaquam fuso lumine splendet. Flamma itaque ignis ejus est decor, vel potestas exterior, quae de interno ejus ardore procedit, quia quod anxie in hoc mundo 439 adipisci desiderat, plerumque ad cumulum perditionis suae obtinet, et sive in potestate culminis, sive in divitiis multiplicationis, quasi per exteriorem gloriam lucet. Sed non splendebit flamma ignis ejus; cum in die exitus, omnis exterior decor subtrahitur, et solo suo intrinsardore concrematur. Flamma ergo ab igne subtrahitur, cum gloria exterior ab aeterno ejus ardore separatur. Habent etiam et justi flammam ignis sui, sed nimirum quae resplendeat, quia videlicet eorum desideria in bonis operibus lucent. Iniquorum vero flamma minime splendet, quia per hoc quod mala appetunt; ad tenebras pertrahuntur. Unde Lux obtenebrescit in tabernaculo ipsius. -
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc si in p̃sentis uitȩ definitione de¬
nunciat. fallit᷑: qͥa plerunq. &
impiis in esse lum̃ ꝓsꝑitatis cerni¬
tur. & pios tenebrȩ ign̾obilitatis ac
pauꝑtatis abscondunt. Sin uͦ ad hoc
eiꝰ sermo dirigit᷑. ue ostendat qͥd
Nonne lux impii extinguet᷑ nec
splendebit flãma ignis eiꝰ Qđ si
dici de impio recte potuit: contra
scm̃ tam̃ uirũ in flagello constitu¬
tũ dici ñ debuit. Sed nos uires bra¬
chioꝵ illius in suis sententi is ꝑ¬
pendentes. pensemꝰ quã ualide ia¬
cula intorqueat. & desinamꝰ aspi¬
cere intorquendo quẽ impecit.
nimirũ scientes qͥa frustratis icti
scilicet uitȩ p̾sentis. Sed lux im¬
pii extinguet᷑: qͥa fugitiuȩ uitȩ
ꝓsꝑitas. cũ ipsa citius uita t̃mina¬
tur. Ubi apte subdit᷑. Nec splen¬
debit flãma ignis eiꝰ. Om̃is nanq
impius habet flãmã ignis ꝓprii
que incorde suo ex feruore desi¬
derioꝵs tẽporaliũ accendit. dũ
modo istis. modo illis cupiditatib

Expanded text:
ec si in praesentis vitae definitione denuntiat, fallitur; quia plerumque et impiis inesse lumen prosperitatis cernitur, et pios tenebrae ignobilitatis ac paupertatis abscondunt. Sin vero ad hoc ejus sermo dirigitur, ut ostendat quid Nonne lux impii exstinguetur, nec splendebit flamma ignis ejus? Quod si dici de impio recte potuit, contra sanctum tamen virum in flagellis constitutum dici non debuit. Sed nos vires brachiorum illius in suis sententiis perpendentes, pensemus quam valide jacula intorquet, et desinamus aspicere intorquendo quem impetit, nimirum scientes, quia frustratis ictibscilicet vitae praesentis. Sed lux impii exstinguetur; quia fugitivae vitae prosperitas cum ipsa citius vita terminatur. Unde apte subditur: Nec splendebit flamma ignis ejus? 9. Mali impius habet flammam ignis proprii, quem in corde suo ex fervore desideriorum temporalium accendit, dum modo istis, modo illis cupiditatibus
Abbreviated transcription (Latin):
uocant᷑ : Quia uidelicet quantũ
ad sullimitatẽ cęli. iã huiꝰ aeris spa¬
Unde cũ apostatȩ angłi a cȩlestib se¬
dib in hoc caliginoso aere sit de¬
mersi: Petrus apłs dicit. Angłis pec¬
cantib ñ pepcit. sed rudentib in¬
ferni detractos. in tarcarũ tradidit
in iudicio cruciandos reseruari. Si
itaq qͣntũ ad celsitudinẽ cęli. aer
iste caliginosus infernꝰ. ẽ: quantũ
ad eiꝰdẽ aeris altitudinẽ. t̾ra quȩ
uiferius iacet. & infernꝰ intelligi &
ꝓfundus potest. Quantũ uͦ ad eiꝰdẽ
t̾rȩ altitudinẽ. & illa loca inferni
quȩ supiora st̃ aliis receptaculis in¬
ferni. hoc loco ñ incongrue inferni
ꝓfundissimi appellatione signant᷑:
quia qđ aer ad cȩlũ. t̾ra ad aerem:
hoc ille .ẽ. suꝑior infernoꝵ sinus
ad t̾rã. Sed mirũ ualde. ẽ. qđ ad iun¬
git. Descendent omia mea. Cũ enĩ
sola anima descensura esset ad infer
ni loca. qͥd ẽ. qđ sc̃s uir illuc ꝑhibet

Expanded text:
vocat, quia videlicet, quantum vocat, quia videlicet, quantum ad sublimitatem coeli jam hujus aeris spaUnde cum apostatae angeli a coelestibus sedibus in hoc caliginoso aere sint demersi, Petrus apostolus dicit: « Angelis peccantibus non pepercit, sed rudentibus inferni detractos in tartarum tradidit in judicio cruciandos reservari . » Si itaque quantum ad celsitudinem iste caligosus infernus est, quam ad eiusdem aeris altitudinem, terra que inferius iacet et infernus intelligi et profundus potest; quantum vero ad eiusdem terre altitudinem, et illa loca inferi que superiora sunt aliis receptaculis inferni, hoc loco non incongrue infernifundissimi appellatione signantur. Quae quod aer ad coelum, terra ad aerem, hoc ille est superior infernorum sinus ad terram. Sed mirum valde est quod jungit: « descendent omnia mea. » Cum enim sola anima desni loca, quid est quod sanctus vir illuc perhibet
Abbreviated transcription (Latin):
colligere studet. qͥd aliud quã de locis
ꝓpriis rupes mouet. ut intra eã recta
sentientes humilit̾ iaceant. qͥ in ꝑuer¬
sis suis sensib pͥus rigidi stabant:
ꝓprio transferri renituntꝰ: qͥa uide¬
licet nolunt ut ad eã uenientes uera
humilit̾ sentiant. ii qͥ apud eos ela¬
tis sensib falsa sapiebant. Plerunq
ciunt: semet ipsõs mox in arrogan¬
tia iusticiȩ extollunt. & quicquid
aduersũ fidelib euenisse conspiciunt.
hoc factũ ꝓ eoꝵ iniqͥtatib putant.

Expanded text:
colligere studet, quid aliud quam de locis colligere studet, quid aliud quam de locis propriis rupes movet, ut intra eam recta sentientes humiliter jaceant, qui in perversis suis sensibus prius rigidi stabant? loco proprio transferri renituntur, quia videlicet nolunt ut ad eam venientes vera humiliter sentiant hi qui apud eos elati sensibus falsa sapiebant.  Vet. ciunt, semetipsos mox in arrogantiam justitiae extollunt; et quidquid adversum fidelibus evenisse considerant, hoc factum pro eorum iniq
Abbreviated transcription (Latin):
bitrant᷑ qͥa inde interire ȩccłȩ uitã
credunt. unde eã contrase inferue¬
re conspiciunt. Seqr̃. Nunqͥd¬
se dñ colere. se totũ mundũ existi¬
mant occupasse. quid. ẽ. gͦ dicere.
nuinqͥd ꝓpt̃ te derelinquet᷑ t̾ra. nisi
hoc qdđ sepe fidelib dicunt. qͥa si
hoc. ẽ. uerũ qđ uos dicitis. omĩs adõ
t̾ra derelicta.ẽ. quã iã p̾multitudi¬
ne nos tenemꝰ: Scã aut̃ uniuersa¬
lisȩccła p̾dicat dm̃ ueracit̃ nisi in¬
tra se coli ñ posse. asserens qđ om̃s
qͥ extra ipsã sunt minime saluabunt᷑
At contra heretici. qͥa etiã extra ipsã
saluari se posse confidunt: inquoli¬
bet loco sibi diuinũ adiutorium
adesse ꝓfitent᷑. Unde dicunt. Nun¬
quid ꝓpt̃ te derelinquetur terra:
dest ut quisquis extra te fuerit.
minime saluetꝰ: Vnde eciã subdit᷑¬
retici rupes uocant eos. qͦs sullimib
in humano genere excedere sensib
estimant. qͦs ꝓfecto doctores se habere

Expanded text:
bitrantur quia inde interire Ecclesiae vitam bitrantur quia inde interire Ecclesiae vitam credunt, unde eam contra se infervere conspiciunt. Sequue Deum colere, se totum mundum existimant occupasse. Quid est ergo dicere: Nunquid propter te derelinquetur terra, nisi hoc quod saepe fidelibus dicunt, quia si hoc est verum quod vos dicitis, omnis a Deo terra derelicta est, quam jam prae multitudine nos tenemus; sancta autem universalis Ecclesia praedicat Deum veraciter nisi intra se coli non posse, asserens quod omnes qui extra ipsam sunt minime salvabuntur. At contra haeretici, qui etiam extra ipsam salvari se posse confidunt, in quolibet loco sibi divinum adjutorium adesse profitentur. Unde dicunt: Nunquid propter te derelinquetur terra? id est, ut quisquis extra te fuerit minime salvetur? Unde etiam subditretici rupes vocant eos quos sublimibus in humano genere excedere sensibus aestimant, quos profecto doctores se habere
Abbreviated transcription (Latin):
heretic̃i. scãm ȩccłam inquibdã
cognitis suꝑbire putant. quȩdã
uͦ nec intelligere suspicant᷑. Unde
baldad suites beatũ iob quasi in su¬
ꝑbiã astruit erupisse. quẽ fatecur
uerba iactare. Sed signat ipse qͥnta
el atione tumuerat. qui beatũ iob
loqui qđ ñ incelligeret putabat
t qͥaom̃s heretici in estimatione sua
iscã eecła se despici conquerunt᷑: apte
mcis. ẽ ꝓpriũ. hoc sibi fieri suspicari.
qđ facit Arbitrant᷑ enĩ se despici. qͥ
Sonoꝵ mores despicere consueuerui.
Et qͥ in iis quȩ cõprehendi ualent rati¬
one contra hereticos ostendit ȩccła:
rationabile ñ esse qđ astruunt: esti¬
mari se ab eiꝰ iudicio uelut ium̃ta su¬
spicant᷑. Ex qua despectꝰ sui suspicione
ꝓtinꝰ ad dedignationẽ ꝓsiliunt. atq
ad eiꝰdẽ eccłẽ contumelias excitant᷑
rectitudinis. uł spũalem grãm scẽ
p̃dicationis. ñ uirtutis pondus sed in¬
saniã furoris existimant. Quo furo¬
re uidelicet ꝑire fideliũ animas ar¬

Expanded text:
quibusdam cognitis superbire putant, quaedam vero nec intelligere suspicantur. Unde Baldad Suhites beatum Job quasi in superbiam astruit erupisse, quem fatetur verba jactare. Sed signat ipse quanta elatione tumuerat, qui beatum Job loqui quae non intelligeret putabat. Et quia omnes haeretici in aestimatione sua a sancta Ecclesia despici conqueruntur, apte mentis est proprium hoc sibi fieri suspicari quod facit. Arbitrantur enim se despici, qui bonorum mores despicere consueverunt. Et quia in his quae comprehendi valent ratione contra haereticos ostendit Ecclesia rationabile non esse quod astruunt, aestimari se ab ejus judicio velut jumenta suspicantur. Ex qua despectus sui suspicione protinus ad dedignationem prosiliunt, atque ad ejusdem Ecclesiae contumelias excitantur. rectitudinis, vel spiritalem gratiam sanctae praedicationis, non virtutis pondus, sed insaniam furoris aestimant. Quo furore videlicet perire fidelium animas ar
Abbreviated transcription (Latin):
Contra ignorantiȩ enĩ tenebras illu¬
minatio. contra infirmitatẽ uͦ salus
ẽ. dñs. quando & ostendit qͥd debeat
ad agencdũ appeti. & uires p̾bet
ut qđ ostenderit possit impleri.
abstulit coronã de capite meo. Qđ
cuncta hȩc beati uiri in afflictione
positi ꝑsonȩ conueniant: dubiũ ñ ẽ
Sed qͥa hystoriȩ uerba patent: uta
inuestigari. Ait nanq Spoliauit me
sticia ẽ. Sic̃ uͦ uestim̃tũ tegit a fri¬
gore. ita iusticia munit a morte.
Uñde non immerito iusticia uestim̃to

Expanded text:
ignorantiae enim tenebras illuminatio, contra infirmitatem vero salus est Dominus, quando et ostendit quid debeat ad agendum appeti, et vires praebet ut quod ostenderit possit impleri. abstulit coronam de capite meo. - Quod cuncta haec beati viri in afflictione positi personae conveniant, dubium non est. Sed quia historiae verba patent, expoinvestigari. Ait namque: Spoliavit me stitia est. Sicut vero vestimentum tegit a frigore, ita justitia munit a morte. Unde non immerito justitia vestimento
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ głam quã impius ex peccatõ
consequit᷑. eiꝰ adhuc peccata ãplius
multiplicent᷑. Qđ bene baldad ex¬
primit. cũ subiungit. Iminisit enĩ
ambulat. Qui pedes in rete mittit.
ñ cũ uoluerit eicit. Sic qͥ in peccatis
se deicit: ñ mox ut uoluerit surgit
Et qͥ in maculis retis ambulat: gress¬
suos ambulando implicat. Et cũ ex¬
pedire ad ambulandũ nitit᷑: ne
ambulet obligat᷑. Sepe nanq con¬
tingit. ut quis huiꝰ mundi delecta¬
tioñe ꝑsuasus: in eo adhonoris głam
ptingat. ad desiderioꝵ suoꝵ effectũ
ꝑueniat. & ꝑuenisse se adlioc qđ ex¬
petuit lȩcetur. Sed qͥa bona mundi
ñ habita in amore st̃ & plerunq ha¬
bita uilescunt: ꝑcipiendo discit.¬
quã sit uile qđ expetitꝰ. Unde reuo¬
cuiꝰ ađ itẽ. ex quirit qualit̾ sine cul¬
pa fugũt qđ se cũ culpa conspicit
adeptu Sed eũ ipsa dignitas quȩ
anplicauit tenet. &e si nẽ culpis alus
fugere n ualet hoc. ubi ñ sine culpa

Expanded text:
ut per gloriam quam impius ex peccato ut per gloriam quam impius ex peccato assequitur ejus adhuc peccata amplius multiplicentur, quod bene Baldad exprimit cum subjungit: CAPUT XI ambulat. - Qui pedes in rete mittit, non cum voluerit, ejicit; sic qui in peccatis se dejicit, non mox ut voluerit surgit, et qsuos ambulando implicat, et cum expedire ad ambulandum nititur, ne ambulet obligatur. Saepe namque contingit ut quis, hujus mundi delectatione persuasus, in eo ad honoris gloriam pertingat, ut ad desideriorum suorum effectum perveniat, et pervenisse se ad hoc quod expetiit laetetur. Sed quia bona mundi non habita in amore sunt, et plerumque habita vilescunt, percipiendo disquam sit vile quod expetiit. Unde revocatus ad mentem exquirit qualiter sine culpa fugiat, quod se cum culpa conspicit adeptum; sed ipsa eum dignitas quae implicavit tenet, et sine culpis aliis fugere non valet hoc ubi non sine culpa
Abbreviated transcription (Latin):
suirtutis suȩ gressus ȩxerit. qͦtiens
potestatis suȩ uiolentias erercet Sed
ꝙ essus uirtutis eiꝰ artabunt᷑: quia
uiresir ualiciȩ illius quas nunc in uo¬
lurtate sua exhibet. postmodũ poe¬
ni constringit. Seqr̃. Et p̃cipi¬
tabit eũ coñsiliũ suũ. Habet nunc
consiliũ suũ omĩs iniquus. p̾sentia
arpcter: etna despicere. iniusta age¬
re iusta deridere. Sed cũ iudex iu¬
stoꝵ iniustorsq uenerit: suo unꝰ¬
quisq impius consilio p̃cipitat᷑. qͥa
tationib elegit. in ȩt̾ni supplicii
cenebras mergit᷑. Quẽ eni inc gła
tẽporalis extollit: illic sine t̃mĩno¬
poena p̾mit. Quihic in uoluptate
letatus. ẽ: illic ꝑpetua ultione cruci¬
atur. Et fit plerunq ut ipsa huius
mundi ꝓsꝑitas quȩ ab impiis iuhi¬
ant̾ appetit᷑: eoꝵ gressus ita obli¬
get. ut etiã cũ ad bona oꝑa uolue¬
rint redire uix possint. quia recte
agere ñ ualent. cũ huiꝰ mundi ama¬
tõrib displicere timent. Unde agit᷑.

Expanded text:
ties potestatis suae violentias exercet. Sed gressus virtutis ejus arctabuntur, quia vires malitiae illius quas nunc in voluptatibus suis exhibet postmodum poena constringit. Sequitur: Et praecipitabit eum consilium suum. - Habet nunc consilium omnis iniquus praesentia appetere, aeterna desperare, injusta agere, justa deridere. Sed cum Judex justorum injustorumque venerit, suo unusquisque impius consilio praecipitatur, qtationibus in aeterni supplicii tenebras mergitur. Quem enim hic gloria temporalis extollit, illum illic sine tpoena premit. Qui hic in voluptate laetatus est, illic perpetua ultione cruciatur. Et fit plerumque ut ipsa hujus mundi prosperitas, quae ab impiis inhianter appetitur, eorum gressus ita obliget, ut etiam cum ad bona opera voluerint redire, vix possint, quia recta agere non valent cum mundi hujus amatoribus 440 displicere timent. Unde agitur
Abbreviated transcription (Latin):
ret. & tam̃ eorũ mñtes inasꝑitatẽ
crepationis excitaret. Quatirꝰ eĩ
cuius patientiã flagella ñ uiceran
int̾ flagella saltẽ asꝑa uerba suꝑan
Sed inimicus callide insidians. fraus
quã contra scm̃ uirũ parauerat pri¬
lit : qͥa scõ uiro quot occasiones pi¬
tionis intulit. tot causas uictorse
ministrauit. Contra torm̃ta qͥpus
patientiã. contra uerba sapieitii
tenuit. quia & dolores uerberũ eq¬
nimit̾ sustinuit. & stulticiã male¬

Expanded text:
ret, et tamen eorum mentes in asperitatem ret, et tamen eorum mentes in asperitatem increpationis excitaret; quatenus eum, cujus patientiam flagella non vicerant, inter flagella saltem aspera verba superarent. Sed inimicus callide insidians fraudem quam contra sanctum virum paraverat pertulit, quia sancto viro quot occasiones perditionis intulit, tot causas victoriae ministravit. Contra tormenta quippe patientiam, contra verba sapientiam tenuit, quia et dolores verberum aequanimiter sustinuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uPERIORI huiꝰ oꝑis parte
positorũ. beati iob uitã
ad testimoniũ adduxit. qͥ legẽ non
nouit & tam̃ tenuit. qͥ p̃cepta uitȩ
quȩ scripto ñ acceꝑat custodiuit.
Huius pͥus actio dõ atcestante lauda¬
tur. & ꝓbari postmodũ diabolo insi¬
diante ꝑmitcit᷑ Ut ꝑtẽptamenta
tribulationis ostenderet. quantũ
pͥus intranqͥllitate ꝓfecisset. Huiꝰ
uitã inimiciis gener̾is humani:
more suo imꝓb & laudari dõ at¬
testante cognouit. & tam̃ ad tem¬
ptandũ exp̃etiit. Quẽ cũ tot dam¬
nis rerũ. tot orbitatib ꝑcussum
sternere nequiuisset: uxorem ei in
stimulũ malȩ ꝑsuasionis excitauit
Ut saltẽ ꝑ familiaria uerba corrũ¬
ꝑec: quẽ ꝑ tot sternere nuncior
torm̃ta minime ualeret: Sed cũ
adiutorio feminȩ qđ contra adam
pͥus in paradysoobtinuit. contra
hunc scđm insterquilinio positũ
roborari ñ potuit: ad alia se tem¬
ptandi argum̃ta conuertit. Ut
a micos eiꝰ quasi consolantes ad duice¬

Expanded text:
uperiori hujus operis parte positorum, beati Job vitam ad testimonium adduxit, qui legem non novit, et tamen tenuit, qui praecepta vitae quae scripto non acceperat custodivit. Hujus prius actio Deo attestante laudatur, et probari postmodum diabolo insidiante permittitur, ut per tentamenta tribulationis ostenderet quantum prius in tranquillitate profecisset. Hujus vitam inimicus generis humani more suo improbus, et laudari Deo attestante cognovit, et tamen ad tentandum expetiit. Quem cum tot damnis rerum, tot orbitatibus percussum sternere nequivisset, uxorem ei in stimulum malae suasionis excitavit, ut saltem per familiaria verba corrumperet quem per tot sternere nuntiorum tormenta minime valeret. Sed cum adjutorio feminae, quod contra Adam prius in paradiso obtinuit, contra hunc secundum in sterquilinio positum roborari non potuit, ad alia se tentandi argumenta convertit, ut amicos ejus quasi consolantes adduce
Abbreviated transcription (Latin):
catis p̾cedentib irretit᷑ animꝰ. &¬
ad maiora etiã delicta succendit᷑.
Unde & subdit᷑. Ex ardescet contra
eũ sitis. In eiꝰ qͥppe animo contra eũ
sitis ex ardescit: qͥa quo agere puer¬
sa consueuit. eo adebibenda mala
uehement̃ accendit᷑ Impio qͥppe
sitire.ẽ. huiꝰ mundi bona concupisce¬
re. Unde & redẽptor nr̃ ante pluri¬
sei domũ hydropicũ curat & cũ
contra a uariciã disputaret. scriptũ
.ẽ Audiebant aut̃ omĩa hec phari¬
sei qͥ erant auari: & deridebant eũ.
Quid ẽ. gͦ qđ ante pharisei domũ hiy¬
dropicus curat᷑. nisi qđ ꝑ alterius
egritudinẽ corporis. in altero expri¬
mit᷑ egritudo cordis: Hy dropicꝰ
qͥppe quo amplius bibit. amplius
sitit. quia & om̃is auarus ex potu
sitim multiplicat. qͥ cũ ea quȩ appe¬
tit ad eptꝰ fuerit. ad appetenda
alia amplius anhelat. Qui enĩ ad¬
ipiscendo plus appetit. hniius sitis
ex potu crescit. Sequit᷑ Abscon¬

Expanded text:
catis praecedentibus irretitus animus catis praecedentibus irretitus animus ad majora etiam delicta succenditur. Unde et subditur: Et exardescet contra eum sitis. In ejus quippe animo contra eum sitis exardescit, quia quo agere perversa consuevit, eo ad ebibenda mala vehementer accenditur. Impio quippe sitire est hujus mundi bona concupiscere. Unde et Redemptor noster ante Pharisaei domum hydropicum curat, et cum contra avaritiam disputaret, scriptum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari, et deridebant illum . Quid est ergo quod ante Pharisaei domum hydropicus curatur, nisi quod per alterius aegritudinem corporis, in altero exprimitur aegritudo cordis? Hydropicus quippe 441 quo amplius biberit, amplius sitit, et omnis avarus ex potu sitim multiplicat, quia cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia amplius anhelat. Qui enim adipiscendo plus appetit, hujus sitis ex potu crescit. Sequitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
T euebit᷑ planta illius laqueo. Quia
uidelicet stringetꝰ finis inpeccato.
Et qͥa hostis generis humani cũ unuus¬
cusq uitãm inculꝑa obligat. ad eiꝰ
morte anxius anhelat: recte subiun¬
gicur. Ꝙ exardescet contra eũ sitis.
Antiquus quippe nr̃ inimicus. cũ in
peccato uitã illaqueat. sicit ut mor¬
tẽ peccatoris bibat. Qđ tam̃ intel
ligi& alit̃ potest. Nã ꝑuersa mens.
cũ in peccatũ se uenissẽ conspicit.
quad ã cogitationis suꝑficie euadere
peccati laqueos quęrit. Sed uł t̾ro¬
res. uł opꝓbria hominũ timens. eligit
in ȩt̾nũ mori: quã ad tẽpus aliquid
aduersitatis ꝑpeti. Unde tocũ se
uitiis deserit. quib iã semel se ob¬
ligatũ sentit. Cuius gͦ usq ad finẽ
uita in culpa constringit᷑: eiꝰ planta
laqueo tenet᷑. Sed qͥa se quo malis ob¬
ligatũ pensat. eo de suo reditu despe¬
rãt: ipsa iã desꝑatione acrius ad
huiꝰ mundi concupiscentias estuat
Eit desiderioꝵ feruor inm̃te. & pec¬

Expanded text:
Tenebitur planta illius laqueo. - Quia videlicet stringitur funis in peccati laqueo, et quia hostis generis humani cum uniuscujusque vitam in culpa diligat, ad ejus mortem anxius anhelat. Sequitur: Exardescet contra eum sitis. - Antiquus quippe noster inimicus, cum in peccato vitam illaqueat, sitit, ut mortem peccatoris bibat. Quod tamen et aliter intelligi potest. Nam perversa mens cum in peccato se venisse conspicit, quadam cogitationis superficie evadere peccati laqueos quaerit. Sed vel terrores vel opprobria hominum timens, eligit in aeternum mori, quam ad tempus aliquid adversitatis perpeti. Unde se totum vitiis deserit, quibus jam semel obligatum sentit. Cujus ergo usque ad finem vita in culpa constringitur, ejus planta laqueo tenetur. In ligatum pensat, eo de suo reditu desperat, ipsa jam desperatione acrius ad hujus mundi concupiscentias aestuat, fit desideriorum fervor in mente, et pec
Abbreviated transcription (Latin):
tionib scẽ ȩccłȩ typũ tenet: amics
eiꝰ ut sepe iã diximꝰ. quȩdã recta a
quȩdã stulta loquentib ñ unmnert
heretici figurant᷑. Qui ꝓ eo qđ sĩ
uiro amici st̃. multa de reprobis
recta dicunt. Sed ꝓ eo qđ specẽ
hereticoꝵ tenent. plerunq in ons
sui ex cessu dilabunt᷑. E uerbori
suorũ iaculis scĩ uiri iñtẽ feriun
sed contra m̃tẽ in expugnabilẽ il
sua ꝑcussione fatigantur. Nos qͥ
subtili debemꝰ discretione distin¬
guere. & quid sit in eor uerbis qtł
uere de reꝓbis sentiunt. & quid qđ
contrabeatũ iob fatuũ sonant

Expanded text:
tionibus sanctae Ecclesiae typum tenet, amicis ejus, ut saepe jam diximus, quaedam recta, et quaedam stulta loquentibus, non immerito haeretici figurantur, qui pro eo quod sancto viro amici sunt, multa de reprobis recta dicunt; sed pro eo quod speciem haereticorum tenent, plerumque in oris sui excessu dilabuntur, et verborum suorum jaculis sancti viri pectus feriunt, sed contra mentem inexpugnabilem ipsa sua percussione fatigantur. Nos igitur subtili debemus discretione distinguere, et quid sit in eorum verbis quod vere de reprobis sentiunt, et quid quod contra beatum Job fatuum sonant
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. p̃sentis uitȩ qualitas nullatenꝰ
ꝓbat. Nã plerunq & bona malis &
mala bonis eueniunt. ꝓeo qđ & uera
bona bonis. & uera mala malis in ȩt̾̃na
retributione seruant᷑ Baldad itaq
typũ hereticoꝵ de ꝓsꝑitate uitȩ
p̃sentis sese extollentiũ tenens:
aduersũ beati iob flagella. quasi
eoꝵ uoce contra iustoꝵ opꝓbria in¬
flat᷑. & diserte quidem contra
ꝑueros disputat: sed quã puersẽ
contra iustũ talia dicat. ignorat.
Nã subiecit dicens. Nonne lux impii

Expanded text:
sentis vitae qualitas nullatenus probat. Nam plerumque et bona malis, et mala bonis eveniunt, pro eo quod et vera bona bonis, et vera mala malis in aeterna retributione servantur. Baldad itaque typum haereticorum de prosperitate vitae praesentis sese extollentium tenens, adversus beati Job flagella quasi ex eorum voce contra justorum opprobria inflatur, ac diserte quidem contra impios disputat; sed quam perverse contra justum talia dicat ignorat, nam subjecit, dicens: CAPUT VII
Abbreviated transcription (Latin):
suã. & mundi smanib ad det fortitu¬
dinẽ. Considerato qͥ ppe hy pocrita
iustꝰ uiã suã tenet: quia dũ illũ ex
ꝑuersa uoluntate obtinere ea quȩ
mundi st̃ intuet᷑: ipse ad amore cȩ¬
lestiũ robustius stringit᷑. sciens qͥ a
bonis desideriis p̃mia etña ñ deertꝰ
dũ & prauis & diplicib cordib boni
tẽporalia ñ negant᷑. Qua ex re mun¬
dis qͦq manib addit fortitudinẽ.
qͥa conspiciens ꝑuersos obtinere ter¬
despicit: quanto hȩc abundare etiã
ss prestat. Si enĩ principalit̃ magia
essent: nequaquã hȩc conditor ad¬
uersariis suis tribueret. Unde & in¬
dignũ sibi esse ꝑpendit. ut illa bona
appetat. que abundare conspicit &
malis Sed ad ꝑcipienda cȩlestia m¬
tẽ suã dirigit quȩ sibi cũ repbis cõ¬
munia essẽ ñ posst̃. IGITR post¬
quã exteriores ꝓuectꝰ maloꝵ bonors
uͦ interiores intulit. exhortationis
conuertimini. & uenit̾e. Quȩ uideli¬

Expanded text:
suam, et mundis manibus addet fortitusuam, et mundis manibus addet fortitudinem. - Considerato quippe hypocrita, justus viam suam tenet, quia dum illum ex perversa voluntate obtinere ea quae mundi sunt intuetur: ipse ad amorem coelestium robustius stringitur, sciens quia bonis desideriis praemia aeterna non deerunt, dum et pravis et duplicibus cordibus bona temporalia non negantur. Qua ex re mundis quoque manibus addit fortitudinem, quia conspiciens perversos obtinere tertemporalia despicit, quanto haec abundare etiam erversis praestat. Si enim principaliter magna essent, nequaquam haec conditor adversariis suis tribueret. Unde et indignum sibi esse perpendit ut illa bona appetat quae abundare conspicit et malis, sed ad percipienda coelestia mentem suam dirigit, quae sibi cum reprobis communia esse non possunt. Igitur postquam exteriores profectus malorum, bonorum vero interiores intulit, exhortationis convertimini et venite. - Quae videli
Abbreviated transcription (Latin):
pse enĩ scit figmentũ nr̃m. Quid enĩ
mirũ si figmentũ nr̃m dicat᷑ speci¬
alit̃ scire. dũ constat nil esse qđ ne¬
sciat : Sed figĩcũ nr̃m scire eiꝰ est.
hoc inse ipso ex pietate suscepisse.
nob̾ etiã singulis potest. Om̃is enĩ qui
ex eo qđ agit. humanas laudes appe¬
tit: testẽ int̾ra quęrit. Qui aut̃ de
actib suis omĩpotentidõ placere fe¬
stinat: testẽ se habere incelo consi¬
derat. Et sepe contingit. ut ipsa qͦq
in nob bona oꝑa ab incautis hominib
rep̾hendantur. Sed qͥ testẽ incelo
habet: rep̃hensiones hominũ metue¬
re ñ debet. Unde ad huc subdit᷑¬

Expanded text:
Ipse enim scit figmentum nostrum . Quid enim Ipse enim scit figmentum nostrum . Quid enim mirum si figmentum nostrum dicatur specialiter scire, dum constet nihil esse quod nesciat? Sed figmentum nostrum scire ejus est hoc in seipso ex pietate suscepisse. nobis etiam singulis potest. Omnis enim qui ex eo quod agit humanas laudes appetit, testem in terra quaerit. Qui autem de actibus suis omnipotenti Deo placere festinat, testem se in coelo habere considerat. Et saepe contingit ut ipsa quoque in nobis bona opera ab incautis hominibus reprehendantur. Sed qui testem in coelo habet, reprehensiones hominum metuere non debet. Unde adhuc subdit
Abbreviated transcription (Latin):
dubietatẽ ñ habet: qͥa fidele iã te¬
stimoniũ. redẽptoris sui głam tenet
Carnis quippe eiꝰ resurrectionẽ mente
conspicie atq ad spem fortit̃ conuale¬
scit: quia qđ in suo uidet iã factũ ca¬
pite spat in eiꝰ qͦq corpore qđ uide¬
licet ip̃sa ẽ absq dubietate secuturũ
Qua scilicet ȩccłam psalmista aspiciens
in ꝑppetuã pfectione mansurã: sub
appellatiõne lunȩ describit dicens.
rectio roborat. recte subiungit᷑ Et
testis incȩlo fidelis. Quia ut de sua
resurrectione ñ trepidet: iã eũ in
celo qͥ resurrȩrit a mortuis testẽ ha¬
bet Fidelis itaq popłs cũ aduersa
patit᷑. cũ duris tribulationib fatiga
one confidens dicat. Ecce enĩ incȩlo
testis ms. & conscius is in excelsis.
Qui recte conscius dicit᷑: qͥa naturam
nr̃am ñ solũ creando nouit. sed etiã
assum̃do. Scire enĩ eiꝰ est nr̃a. susce¬
pisse. Unde eciã ꝑ psalmistã dicit᷑

Expanded text:
dubietatem non habet, quia fidele jam tedubietatem non habet, quia fidele jam testimonium Redemptoris sui gloriam tenet. Carnis quippe ejus resurrectionem mente conspicit, atque ad spem fortiter convalescit quia, quod in suo videt jam factum capite, sperat in ejus quoque corpore, quod videlicet ipsa est absque dubietate secuturum. Quam scilicet Ecclesiam Psalmista conspiciens in perpetua perfectione mansuram, sub appellatione lunae describit, dicens: rectio roborat, recte subjunxit: Et testis in coelo fidelis, quia ut de sua resurrectione non trepidet, jam eum in coelo, qui resurrexit a mortuis, testem habet. Fidelis itaque populus cum adversa patitur, cum duris tribulationibus fatigatone confidens, dicat: Ecce enim in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis. Qui recte conscius dicitur, quia naturam nostram non solum creando novit, sed etiam assumendo. Scire enim ejus est nostra suscepisse. Unde etiam per Psalmistam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
celsis. Cũ enĩ filius labefactaretur
int̾ra: erat ei testis in cęlo. Testis qͥp¬
pe filii pat̃. ẽ: de qͦ ipse in euangłio
ait Et qui misitine pat̾: ipse testimo¬
niũ phibet de me. Qui recte etiam
conscius dicit᷑: qͥa una uoluntate.
uno consilio pat̃ cũ filio sẽꝑ oꝑatur
Cuiꝰ etiã testis. ẽ: qͥa nemo nouit̾ filiũ
nisi pat̾. Tunc gͦ incȩlo testẽ. & con¬
sciũ in excelsis habuit: quando ii qͥ
eũ morientẽ carne cernebant. diui¬
nitatis eiꝰ potentiã considerare nescie¬
bant. Et cũ ignorarent homines: in
morte mediator dĩ & hominũ noue¬
rat. qͥd cũ ipso oꝑabat᷑ pat̾. Qđ fortas¬
se edã ad uocẽ eiꝰ corporis referri
suꝑna gr̃a ad p̃mia ȩt̾na ꝑcducat
arnis suȩ mortẽ despicit: qͥa resui¬
rectionis głȩ intendit. & transitoria
sunt quȩ p̾atit᷑. ꝑpetua quȩ pręstola¬
tur. De quib nimirũ bonis ꝑpetuis¬

Expanded text:
celsis. Cum enim fides labefactaretur celsis. Cum enim fides labefactaretur in terra, erat et testis in coelo. Testis quippe Filii Pater est de quo ipse in Evangelio dicit: Qui misit me Pater, ipse testimonium perhibet de me . Qui recte etiam conscius dicitur, quia una voluntate, uno consilio Pater cum Filio semper operatur. Cujus etiam testis est, quia nemo novit Filium nisi Pater . Tunc ergo in coelo testem et conscium in excelsis habuit, quando hi qui eum morientem in carne cernebant divinitatis ejus 427 potentiam considerare nesciebant. Et cum ignorarent homines, in morte tamen Mediator Dei et hominum noverat quod cum ipso operabatur Pater. Quod fortasse etiam ad vocem ejus corporis referri superna gratia ad praemia aeterna perducat. Carnis suae mortem despicit, quia resurrectionis isunt quae patitur; perpetua quae praestolatur. De quibus nimirum bonis
Abbreviated transcription (Latin):
sun st s clunor nrĩ redeptoris ẽ n
dertiũ paulus dic̃. Et sangus asꝑsioe¬
nis melias loquens quã abel. Dẽ abel
singuine dictĩ fuerat. uox sangui¬
ni fris tui clamat aclmede tra. DSed san¬
guisihi inclius loquit᷑ quã abeli qͥa
santuis abel mortẽ fratricidȩ frĩs
petint sanguis autẽ dña uitã ꝑseciuto¬
rib impetiauit. Ut gͦ in nob̾ sacram̃¬
tũ dominicȩ passionis ñ sit otiosũ:
debemꝰ imitari qđ sumimꝰ. & p̃dica¬
re cȩteris qđ ueneram᷑. Locũ enĩ laten¬
di clamor eiꝰ in nob̾ inuenit: si hoc qđ
mens credidit. lingua tacet. Sed ne
in nob clanor eiꝰ lateat: restat ut
unꝰquisq iuxta modulũ suũ uiuifi¬
cationis suȩ inẏsteriũ ꝓrimis inno¬
minicȩ passionis horã reducere. cũ
iudei psequentes seuirent. discipłi
tim̃tes fugerent. Qui enĩ carne mo¬
ri uidebat᷑: nequaquã ds̃. eẽ crede¬
bat᷑ Unde hic apte subdit᷑ Ecce enĩ
incęlo testis ins. & conscus ins in ex¬

Expanded text:
sumitur, clamor nostri redemptoris est. Unde etiam Paulus dicit: et sanguinem aspersionis melius loquentem quam Abel. De Abel sanguine dictum fuerat: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Sed sanguis Iesu melius loquitur quam Abel, quia sanguis Abel mortem fratricidę fratris petiit, sanguis autem domini vitam persecutoribus impetravit. Ut ergo in nobis sacramentum dominicae passionis non sit otiosum, debemus imitari, quod sumimus, et prędicare ceteris, quod veneramur. Locum enim latendi clamor eius in nobis invenit, si hoc, quod mens credit, / lingua tacet. Sed ne in nobis clamor eius lateat, restat, ut unusquisque iuxta modulum suum vivificationis suae mysterium proximis innominicae Passionis horam reducere, cum Judaei persequentes saevirent, discipuli metuentes fugerent: qui enim in carne mori videbatur, nequaquam Deus esse credebatur. Unde hic apte subditur: Ecce enim in coelo testis meus, et conscius meus in ex
Abbreviated transcription (Latin):
qui & onĩ malicia ia repleti Peri
filios uꝰ i qͥ adhuc deceptorus ꝓmis¬
sionib illusi augendȩ prauitati nu¬
tount᷑. Ut illos iã uelut ex merito
malicie: diabolus quasi socios habeat.
qui ia ñ habent in ꝑditione quo cre¬
scant: istos aut̃ quani filios. qͦs ꝓmis¬
sionib lactat. ut ad peiora oꝑa ꝓfiçi¬
ant. Sedoculi filioꝵ eiꝰ deficient: qͥa
prauors intentiones cadunt. cũ om̃e
quꝰ hic appetunt deserunt. & illic qđ
doleant sine fine patiuntur.

Expanded text:
quique et omni malitia jam repleti; per quique et omni malitia jam repleti; per filios vero hi qui adhuc deceptoriis promissionibus illusi, augendae pravitati nutriuntur, ut illos jam velut ex merito malitiae diabolus quasi socios habeat qui jam non habent in perditione quo crescant, istos autem quasi filios quos promissionibus lactat ut ad pejora proficiant. Sed oculi filiorum ejus deficient, quia pravorum intentiones cadunt cum omne quod hic appetunt deserunt, et illic quod doleant sine fine patiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã uertit. atq a plurali nu¬
mero ad singularẽ redit: Ita qͥppe
ut plerunq nomine capitis censeati
corpus. & nomine corporis appellit
caput. Nã capitis nomine censet᷑
corpus: cũ de ꝑuerso homine dicit̃
Ex uob unus diabolus. ẽ. Et rursũ
nomine corporis appellat᷑ capit.
cũ de ipso apostata angło dicitur
nimicus homo hoc fecit. Iste igit̾
cũ eo de cȩlestis patrie sede cecidi¬
homines. qͥ de eiꝰ praua ꝑsuasione
in maliciȩ opatione generantur:
itaq iste auctor erroris p̾dã sell
pollicet᷑: qͥa malignis spiritib pra¬
uoꝵ ꝓmittit animas. in eoꝵ fine¬
rapiendas. Et oculi filioꝵ eiꝰ defig¬
ent: quia dũ intentiones hominũ
ad sola t̾rena spanda ȩxeteat. hoc ll¬
los amare facte. qđ diu tenere ii
posst̃. Neq enĩ ualet amoris praui
intentio ꝑmanere. quando & hac
qd̾ amat ipsũ q qͥ amat. constat sub
solios fortasse intelligi erudelisimi

Expanded text:
sententiam vertit, atque a plurali nusententiam vertit, atque a plurali numero ad singulut plerumque nomine capitis censeatur corpus, et nomine corporis appelletur caput . Capitis nomine censetur corpus, cum de perverso homine dicitur: Ex vobis unus diabolus est . Et rursum nomine corporis appellatur caput, cum de ipso apostata angelo dicitur: Inimicus homo hoc fecit . Iste princcum eo de coelestis patriae sede cecidehomines, qui de ejus prava persuasione in malitiae operatione generantur? us iste auctor erroris praedam sociis pollicetur, quia malignis spiritibus pravorum promittit animas in eorapiendas. Et oculi filiorum ejus deficient, quia dum intentiones hominum ad sola terrena speranda excitat, hoc illos amare facit quod diu tenere non possunt. Neque enim valet amoris pravi intentio permanere, quando et hoc quod amat ipsumque qui amat constat sub socios fortasse intelligi crudelissimi
Abbreviated transcription (Latin):
plina esset. suꝑiora appeteret. ad¬
ipiscendis honis transeuntib non
inlnaret. Quoꝵ gͥ cor sub disci¬
plina ñ est: recte de illis dicit᷑.
ꝓpterea ñ exaltabunt᷑: quia dũ
in infimis uoluptatib dimissi. ter¬
rena bona semꝑ desiderant: cor ad
supna gaudia nunquã leuant
Exaltarent᷑ qͥppe: si m̃tẽ ad sp̃em
patriȩ cȩlestis erigerent: Sed qͥ ꝑ
disciplinã custo dĩre uitã minime
student: semꝑ ꝑ desideria in imis
iacent. Et qͦd est grauius. iacendo
se erigunt: qͥa de reb transitoriis
extollunt᷑ Extolli aut̃ possunt.
sed exaltari nequeunt: quia uide
ꝓfundius in imo st̃. unde apud se
altiores fiunt. Cor itaq qđ sine d¬
sciplina. ẽ. ex altari ñ ualec. qͥa hu¬
mana mens sic̃ male eleuata in in¬
mis p̃mit᷑. sic bene pressa insullimi
Postquã de multitudine iniquoꝵ. i
de antiqui hostis corpore. beatꝰ iob
sententiã ꝓtulit: mox ad ipsũ eoꝵ
principẽ. id .ẽ. caput omiũ ꝑditor

Expanded text:
sset, superiora appeteret, adipiscendis bonis transeuntibus non inhiaret. Quorum igitur cor sub disciplina non est, recte de illis dicitur: Propterea non exaltabuntur, quia dum in infimis voluptatibus dimissi terrena bona semper desiderant, cor ad superna gaudia nunquam levant. Exaltarentur quippe si mentem ad spem patriae coelestis erigerent. Sed qui per disciplinam custodire vitam minime student, semper per desideria in imis jacent, et, quod est gravius, jacendo se erigunt, quia de rebus transitoriis extolluntur. Extolli autem possunt, sed exaltari nequeunt, quia inde profundius in imo sunt, unde apud se altiores fiunt. Cor itaque, quod sine disciplina est, exaltari non valet, quia humana mens sicut male elevata in infimis premitur, sic bene pressa in sublimibus Postquam de multitudine iniquorum, id est de antiqui hostis corpore beatus Job sententiam protulit, mox ad ipsum eorum principem, id est caput omnium perditorum
Abbreviated transcription (Latin):
cula iniqui. & iste locus eiꝰ qͥ igno¬
rat dm̃. ecte uͦ hȩc baldãd
dixerat. sed cui diceret ignorabat¬
U ehement̃ aut̃ iustũ cor ãffligitꝰ.
quando contra illud sententiẽ ex
iniusta estimatione ꝓferunt᷑. Unde¬
& beatꝰ iob ꝓtinꝰ respondit dicens.

Expanded text:
cula iniqui, et iste locus ejus qui ignocula iniqui, et iste locus ejus qui ignorat Deum. Recte vero haec Baldad dixerat, sed cui diceret ignorabat. Vehementer autem justi cor affligitur, quando contra illum sententiae ex injusta aestimatione proferuntur. Unde beatus Job protinus respond