comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum er ꝗͦo latine tͥquadradłi quasi interes
quadras diuisas hȩc abitalia exigno frete
pitrcta. africum mare ꝓspectans. t̃risstgi¬
sira auro habundans. caĩmnis tñ et fisduho
penetrabilis. uentisꝙ et suphura plena:
m̃eibi echuemontis ertant inoendia. In
anus frcta. scillaẽ et caribdis. quib̾ nani¬
ga aut abwrbentur. aut collidint̃ fu̾itaũ
quondam patͥa cidopum. et pꝰea nucxre
grannorum. frugum. fertilis. aopͥmũ ten¬
nsomiub comiuissis seminib᷑ aratroꝑtis¬
s Principtmn urbiũ syracustu ht̃ et fou¬
em arccusam: etalstie fluinum magno
um gen̾atorem equorum. hnca instilapͥ¬
num ẽ. inuenta comedia. Acautm laꝑials̃
asi pͥmum exachate sumne dedit Partu

Expanded text:
m quod latine triquetra, quasi in tres quadras divisa. Ab Ytalis exiguo fretu distincta, Affricum mare prospiciens, terris frugifera, auro habundans, cavernis tamen et fistulis penetrabilis ventisque et sulfure plena, ab Ethne monte extant incendia. In cuius fretu Silla est et Caribdis, quibus navigia aut absorbentur aut colliduntur. Fuit autem <quondam patria> Ciclopum et postea nutrix tyrannorum; frugum fertilis ac primum terris omnibus commissis seminibus aratro proscissa. Principem urbium Syracusas habent, <fontem Arrum generatorem equorum: in ea insula primum est inventa comoedia. Achaten lapidem ipsa primum ex Achate flumine dedit: partu
Abbreviated transcription (Latin):
ua appellata. cr pytagoras samussaquo
ph losophie noni inuentumẽ. In hac in¬
sula repta pͥus siccilia uasa traduntur.
uũ it uasa sannia appellata sunt. Sicilia
ascano rage sicama cognominata e dem̃
asiculo itali fĩt ficilia. Prius antẽ tunacͥa
dicta ꝓpter tͥa aera idẽ ꝓmontoria: pcloꝵ

Expanded text:
Samia, et Pythagoras Samius, a quo Philosophiae nomen inventum. In hac insula reperta prius fictilia vasa traduntur, unde et vasa Samia appellata sunt. Sicilia a Sicano rege Sicania cognominata est: deinde a Siculo, Itali fratre, Sicilia. Prius autem Trinacriam dictam propter t
Abbreviated transcription (Latin):
n bitus. inm lis sinas: inquaꝵ
anira mala. scruantem fẽntur em̃ ibi eẽ
mare estuarium ab eosinuoss latib tortuo¬
sum ut uiss b pcul l psus angncos imitit᷑
suise et argire insule iuindico occtano site.
adeo fecunde. copia nictallorum. ut pleriꝙ
uis antram sũpficiem et aipenteam hab̾e

Expanded text:
s, in quarum aurea mala servantem: fertur enim esse mare aestuarium, adeo undosis lateribus tortuosum, ut visentibus procul lapsus anguis imitetur. Chryse et Argyre insulae in Indico oceano sitae, adeo fecundae copia metallorum, ut plerique eas auream superficiem et argenteam habe
Abbreviated transcription (Latin):
triplex est. Effemeris namq
appessatitarumꝰ diei gesta. hoc apud nõ
diariam appellacar. Nam qd̾ latmi
dicirnũ. greci effemerida dicunt. kalen¬
daria appellant᷑. que in menses singłos
digerunt᷑. Annales funt. res singłoꝵ.
annoꝵ. Queq enim digna memorie
domi milicieq mari ac terre ꝑ annos
incõmentariis acta sunt: ab amnũsarñ
gestis annales uominauer̃t. Hystoria
delati sunt. Inter hystoriã autẽ & an¬
nales hoc incer ẽ: qd̾ hystoria. toꝵ. tẽ¬
poꝵ quȩ uidemꝰ. annales uͦ su t eoꝵ an¬
noꝵ quos etas ñn non naũit. Unde sas¬
lustius ex hystorialibꝰ. eusebiꝰ & iheromi¬
mꝰ ex annalib & hystoria constant. Itẽ
inter hystoriam & argam̃tũ & fabulam¬
boc inter ẽ. Nam hystorie sant res ue¬
re que facte sunt. Aigam̃ca sunt. quȩ
& si facta non sunt: fieri cam̃ possunt.
Fabule uero sunt: que nec factȩ sunt.
nec fieri possunt: quia contra naturã

Expanded text:
triplex est. Ephemeris namque appellatur unius diei gestio. Hoc apud nos diarium vocatur. Nam quod Latini diarium, Graeci ephemerida dicunt. 2. Kalendaria appellantur quae in menses singulos digeruntur. 3. Annales sunt res singulorum annorum. Quaecunque enim digna memoriae domi militiaeque, mari ac terra, per annos in commentariis acta sunt, ab anniversariis gestis annales nominaverunt. 4. Historia delati sunt. Inter historiam autem et annales hoc interest, quod historia est eorum temporum quae vidimus, annales vero sunt eorum annorum quos aetas nostra non novit. Unde Sallustius ex historia, Livius, Eusebius et Hieronymus ex annalibus et historia constant. Item inter historiam et argumentum et fabulam interesse. Nam historiae sunt res verae quae factae sunt; argumenta sunt quae etsi facta non sunt, fieri tamen possunt; fabulae vero sunt quae nec factae sunt nec fieri possunt, quia contra naturam
Abbreviated transcription (Latin):
o testires . i. a tremore frigoris. qͦd ẽ algere¬
t rigere scilicit quia luce soloꝑ carit qͥ a
neꝵ illinc uapores sunt qui ex solis luce
gignuntur. neqꝙ flatus qͥ ciusdẽ motibꝰ in¬
harrere et tremere apud g̃cos legitur. Iiuc
locus ignis et sulphuris quem appellari
putant aualle ydolis consecrata quȩ ẽ ntx¬
ta muros ierłm: repleta olim cadaisibꝰ mor¬
tuonin. Ii cuim hebrei filios suos mimola¬
runt demonibꝰ. ct appellabat᷑ locꝰ ille gebtu.¬
non. fũturigͦ siꝑpliciĩ iocꝰ uͥ pecratorescru¬
tqndi sunt: huiꝰ loci uocabulo designat᷑
dupplicem autem gelicnnã eẽ et ignis et fri¬
goras. Infcrus appellat᷑ eo qͦd infrasit. Sic̃ aũ¬
sołm cmpus si pondis sui ordinẽ teneant ĩ¬
seriora sunt omĩa gͣniora. ita sccłm spłu infe¬
rira sunt omĩa tͥstiora. Uñ et ing̃ca lingua
orgo nominis qͦ appellat᷑ inferus. exto qͥom̃
chil suaue habtat resonare ꝑhibet᷑. Sic̃aũ
cor ammał minedio ẽ. iͥa et infet ininedio

Expanded text:
 est a tremore frigoris, quod est algere et rigere, scilicet quia lucem solemque caret; quia neque illic vapores sunt, qui ex solis luce gignuntur, neque flatus, qui eiusdem motibus inhorrere et tremere apud Graecos legitur. Illic. 8, 12. Gehenna est locus ignis et sulphuris, quem appellari putant a valle idolis consecrata, quae est iuxta murum Hierusalem, repleta olim cadaveribus mortuorum; ibi enim Hebraei filios suos inmolabant daemonibus, et appellabatur locus ipse Gehennon. Futuri ergo supplicii locus, ubi peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo designatur. Duplicem autem esse Gehennam et ignis et frigoris. Inferus appellatur eo quod infra sit. Sicut aunem teneat, inferiora sunt omnia graviora, ita secundum spiritum inferiora sunt omnia tristiora. Unde et in Graeca lingua origo nominis, quo appellatur inferus ex eo quod nihil suave habeat, resonare perhibetur. Sicut autem cor animalis in medio est, ita et infernus in medio
Abbreviated transcription (Latin):
loca siluarum: et montium. contrariatib.¬
riarum terrarum: quȩ stint ubrmis
glebe. Dcuia sunt loca secrita et aboita qͣsi
extra uiam: ip̃a sunt et m̃uia dem̃eta¬
aria sccreta loca et aina remota. aut tm̃
auiaria bacis. Amena loca uarro dicta
ait eo qͦd solum amorem prestent et adss
amanda illiciant Ueriꝰ fiatꝰ. Quod sinentu¬
nere ant. nec quioquam his officuis qͣsia¬
munia hoc ẽ sine fructu: unde nullusfruc
tus expluitur. Iñ etiam nichil prestantes
frigore: siue quod sint apta celo. Opacau̾
loca quasi opta celo ap̾co contraria. lubri
cum dicilocum abeo quod ibi qͥslabim
ex lubricum dr̃. ñ qͦd labitur. si inqͦ labit᷑
ostiua sunt loca umbrosa quib pestatẽ
nitant pecra solis quilmẽ. Sit atius. Et ui.

Expanded text:
loca silvarum et montium, contraria ubeloca silvarum et montium, contraria uberrimarum terrarum, quae sunt uberrimae glebae. Devia sunt loca secreta et abdita, quasi extra viam. Ipsa sunt et invia. Inde et aviaria secreta loca et a via remota, aut tantum aaviaria bacis. Amoena loca Varro dicta ait eo quod solum amorem praestant et ad se amanda adliciant. Verrius Flaccus, quod sine munere sint nec quicquam his officia, quasi amunia, hoc est sintus exsolvitur. Unde etiam nihil praestantes frigore, sive quod sint aperto coelo. Opaca vero loca, quasi operta coelo, aprico ccum dici locum ab eo quod ibi quis labitur; et lubricum dicitur non quod labitur, sed in quo labitur. Aestiva sunt loca umbrosa, quibus per aestatem vitant pecora solis ardorem. StatiusTheb.
Abbreviated transcription (Latin):
mulus t̾ra congesta uͥ nulla memoria ẽ.
Nalles sunt humilia loca qͣsi uulsa. hinc
et conualles dep̾ssa loca frarũ inter montꝑa
Campꝰ ẽ. terrarum planities. Dictꝰ autemeu.¬
pus quod breuis sit pedib noc erectus ut
montes: si patens ut sꝑatio suo porrectꝰ et
breue dicunt. Solumẽ. omse qͦd sustinet a
soliditate dictum scilicet. Uñ ⁊ de maruur.
nasta ex siluestria loca uͥ aulores eriliunt
maltum. fa̾noes funt aditus angnstorum
loamum. inter arlnos montes. loca angͦ¬
ta ccbrtiua dicca a fantium smilitudnie¬
quas foces. Confrages funt loca inque tmi.¬
strarum. et luporum cubilia sunt. Uñet
lupanaria lustra dicunt᷑ ꝑ contrarinm in¬
debat. tuia parum illustrantur. Lucꝰ ẽ lo¬
eus densis arborib septus sololucem detia.¬
hens. Pocest et a collucendo crebris lumu¬
tibus dici quȩ ibipter religionẽ gũtiliũ
cultumꝙ ficbant. Deserta uocata. quia ñ
seruntur et uło quasi descruntur: ut st̃

Expanded text:
mulus terra congesta, ubi nulla memoria est. mulus terra congesta, ubi nulla memoria est. Valles sunt humilia loca, quasi vulsa. Hinc et convalles depressa loca terrarum inter montes. Campus est terrarum planities. Dictus autem campus quod brevis sit pedibus, nec erectus, ut montes, sed patens et spatio suo porrectus etbreve dicunt. Solum est omne quod sustinet, a soliditate dictum scilicet. Unde et de mari Vvasta et silvestria loca, ubi arbores exiliunt in altum. Fauces sunt aditus angustorum locorum inter arduos montes, loca angusta et brevia, dicta a faucium similitudiquasi foces. Confrages loca in qua undferarum et luporum cubilia sunt. Unde et lupanaria lustra dicuntur, per contrarium videlicet, quia parum inlustrantur. Lucus est locus densis arboribus septus, solo lucem detrahens. Potest et a conlucendo crebris luminibus dici, quae ibi propter religionem gentilium cultumque fiebant. Deserta vocata quia non seruntur et ideo quasi deseruntur; ut sunt
Abbreviated transcription (Latin):
hune abeã parte qua curus uł asric̾ slat
habere speloncas plenas fulphuris. et
as ad mare dedintas. Qne spelonce itci¬
pientes iso fluictꝰ uentum creant qͥ ex
agtatus ignem gignit et sulphare mĩẽ
qͥoindetur moeudium. Pyrencus ⁊ ip̃e ã
enbris sulminum ignib nuincupatus
siib occram qui dirunt europã ab alli¬
rqrquem acblantis finem c̾e dicunt. Deqͦ
et rer asfrice a qͦ astrologie artem pͥusdicãt.
exogitatam: iłoꝙ dious ẽ sustrimnisse celã.
Aberuditione gͥ discipline et scientia celi
nom̃ cais in monitm africe diriatumẽ.
qui ñc athlas cognominatur. qui nt̃ alti¬
tadinem suam quasi ccli machinam add¬
pes. Et dicendo acrias. ubum exspreut
aũbo. Namgallouim lingua alpes mon¬
tes alti nocantur. he sunt enim quȩ itasie
muranim exhibent uicem. Colles sunt p̃¬
minentiora iuga montium quasi colla.
Iuga autẽ montium exeo appellata sunt
quod ꝓpinquintate fui uingant᷑ Tummndus
ẽ mons breuis. quasi tumens tellus. Itẽ tu.¬

Expanded text:
hne ab ea parte qua Eurus flat, habet speluncas plenas sulphuris et usque ad mare deductas; que spelunce recipientes in se fluctus ventum cream, qui agitatus ignem gignit ex sulphure; unde fit quod videtur incendium. Pyrenaeus et ipse a crebris fulminum ignibus nuncupatus;finibus Oceani, qui dirimit Europam ab Africa, quem Athlantis finem esse dicunt. De quo et rex Africae, a quo astrologiae artem prius dicunt excogitatam, ideoque dictus est sustinuisse coelum. Ab eruditione igitur disciplinae, et scientia coeli nomen ejus in montem Africae derivatum est, qui nunc Atlas cognominatur, qui propter altitudinem suam quasi pes; et dicendo aerias verbum expressit a verbo. Nam Gallorum lingua 'alpes' montes alti vocantur. Haec sunt enim quae Italiae murorum exhibent vicem. Colles sunt praeminentiora iuga montium, quasi colla. Iuga autem montium ex eo appellata sunt quod propinquitate sui iungantur. Tumulus est mons brevis, quasi tumens tellus. Item tu
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ inqͦ nullũ resugium: qͥsi millus po ᷑.
Pcrtusaũ locꝰ ẽ ab accessu uentorũ it mos̃
nͥ iberna opponcre slent. et portus dicaat
a depcet andis cominertus. hunc uetent
abamilandis incixibus baias uocabant il¬
ladoliation abaia baias: ut a famibafi¬
milias. litusc̃ ierra aque et mari uicma
codiccini litus quia flucti cdidit᷑. uł qͦdaqͣ
alluitur. syeero unnt picis. litus ẽ quia stug
eludit. Qrcumlimuum loc̾ quẽ aqͣ curũlir
Allminuim consumptioriparum exraquis
pnargo ẽ pars ciuilibet loci. uc puta marn.

Expanded text:
ullum refugium, quasi nullus portus. Portus autem locus est ab accessu ventorum remotus, ubi hiberna opponere solent: et portus dictus a deportandis commerciis. Hunc veteres a baiolandis mercibus baias vocabant, illa declinatione a baia baias, ut a familia familias. Litus est terra aquae et mari vicina: et dictum litus quia fluctu eliditur, vel quod aqua adluitur. Cicero in Topeludit. 42. Circumluvium, locus quem aqua circumluit. Alluvium consumptio riparum ex aquis. Margo est pars cujuslibet loci, ut puta maris,
Abbreviated transcription (Latin):
canata. spiracula appellata omnia ͤ pͥ esti¬
fcri sp̃s quem greri parrona appellant.
uł acheronea. Etiam uarro spiraculum
dic̃ huicemodi locum. Et spiraeula ceto
licuntur loco quoterra spm̃ edit. hiatas pͥt

Expanded text:
num . Spiracula appellata omnia loca pestiferi spiritus, quae Graeci charoneia appellant vel Acherontea. Etiam Varro spiraculum dicit hujuscemodi locum: et spiracula ex eo dicuntur loca qua terra spiritum edit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
iex egypti pͥmus fecisse sertur taliex
cansa. Cum qͥdam tꝑr nuluiolenti in un¬
dacione egypto nocuisset. indignatus
ipetanꝗͣ penas a flumine exigeret sagit¬
cammundans misit. nec multo post coe¬
reptus gͣui ualitudine lum̃ amifit. O pꝰt
aritatem uisu recepto duos oboliscos soli
ds̃ solc̾iti Medio aut̃ spatio ab utͣq me¬
ta consticutus oboliscus. fastigium sc̃m¬
catt̃q celi significat: cum sol ab utͦq sꝑa¬
tio medio horarum discͥmine transcen¬
dat. sumino obolisco suppositum ẽ. qͦd¬
dam auratũ. in modsi flamine formatũ
qm̃ solplurimum inse caloris atq igmꝰ ht̃.
eaͥ carceres clixert̃ ab ea re qͦ ⁊ ille carcer
quiẽ inciuitate. qͦd ut ibi homines dãp¬
naci acq in clusi. ita hic equi cohercent᷑
neexeant: anteꝗͣ signũ emittant. de

Expanded text:
ex Egypti primus fecisse fertur, tali ex causa: cum quodam tempore nilus violenta inundatione Egypto nocuisset, indignatus rex, tamquam penas a flumine exigeret, sagittam in undas misit: nec multo post correptus gravi valetudine, lumen amisit, qui post cecitatem, visu recepto, duos obeliscos soli dum sol currit: medio autem spatio ab utraque meta constitutus obeliscus, fastigium summitatemque celi signat; cum sol ab utroque spatio medio, horarum discrimine transcendat. Summo obelisco superpositum est quoddam auratum, in modum flamme formatum; quoniam sol plurimum in se caloris atque ignis habet. carceres dixerunt; ab illa re qua et ille carcer qui est in civitate, quod ut ibi homines damnati atque inclusi; ita hic equi coercentur, ne exeant antequam signum emittant. DE
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ aportando dicta. qͥsiportica.
Onĩs enim p̃celentes mensure incor¬
ꝑe st̃. ut palmis. pes. ꝑ assus. ⁊ teliqua.
solaptica portatur. Est enim decẽ
pedum. ad iustar calami inczechile
templum mensurantis. Actus minumꝰ
ẽ. latitudine pedum quatuor lon¬
ctus quadratus undiq

Expanded text:
autem a portando dicta, quasi portica. Omnes enim praecedentes mensurae in corpore sunt, ut palmus, pes, passus, et reliqua, sola pertica portatur. Est enim decem pedum, ad instar calami in Ezechiele templum mensurantis. 4. Actus minimus est, latitudine pedum quatuor, lonctus quadratus undiq
Abbreviated transcription (Latin):
sonitum. Cuius sonus uarius s. Na int̾dũ
canitur ut bella cõmitant᷑ interdum ut
sequant cos quisugiunt. interdũ receptai
nam receptus dr᷑. qͥ se exercitus recipit. usi
Eiigna teceptui canere dicuntur. Classi¬
ca sũt corntia q̃ conuocandi causa trant.
factat & acaleando classica dicebatur. De

Expanded text:
sonitum. Cuius sonus varius est. Nam interdum canitur ut bella committantur, interdum ut insequantur eos qui fugiunt, interdum receptui. Nam receptus dicitur quo se exercitus recipit, unde et signa receptui canere dicuntur. Classica sunt cornua quae convocandi causa erant facta, et a calando classica dicebantur. De
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscit. de bucinis. .iiii.¬
acina est: qua signui dat ĩbosti.
icta ant̃ a noce qͣsi uocina. Nam paga
agrestes q ad omnem tsũbucina ad com¬
pita conuocabantur: E gͦ hoc agstibus sig¬
nũ dt. Tuibam tirrem pͥmi inuencrunt
ilangor. Hanc enim a cirrenis poonibus
ixcogitatam. cum disꝑsi circa maritias
nasñ facile ad quainq p̃de occasionem
nott aut bucina conuocarent᷑. uento ple¬
rumq obstrepente. Hinc post ea bellicis
urtaminibus adibita c̃. ad denuntiãdalgna
uillorum. ut uͥ exaudiri p̃co ꝑtumultũ s
ꝑoterat. sonitus cube clangentis accinge¬

Expanded text:
agnoscitur. § 4 De bucinis. Bucina est qua signum datur in hostem, dicta a voce, quasi vocina. Nam pagani agrestesque ad omnem usum bucina ad conpita convocabantur: proprie ergo hoc agrestibus signum dicitur. Tubam Tyrrheni primi inveneruntclangor. Hanc enim a Tyrrhenis praedonibus excogitatam, cum dispersi circa maritimas oras non facile ad quamque praedae occasionem voce aut bucina convocantur, vento plerumque obstrepente. Hinc postea bellicis certaminibus adhibita est ad denuntianda signa bellorum, ut ubi exaudiri praeco per tumultum non poterat, sonitus tubae clangentis adtinge
Abbreviated transcription (Latin):
eqͦs a mercurio distributos hystorie do¬
cent. s & neptunus equestris ludi ẽ. qm
dis equi sunt consecrati. & ipsi qͣotigitis
ꝑ̃sunt. Circenses aut̃ ludi iõ dicti. ł a circa¬
endo. ł qͦd ibi nsc mete st̃ olim gladii pont¬
bantur. qͦs ꝗͣdrige circuibant. Et iñ dis¬
ti circenses a tsib circa qͥͦs currebant.
si quidem nlictore circa ripas flumi¬
num currus agicantes gladios in ordie
in ripe littore ponebant. & erat artistqͥs
circa ꝑicula corquere. Iñ & cuenses dicti
pritantur. qdi circum enseo. decireorxs

Expanded text:
equos a Mercurio distributos historiae docent; sed et Neptunus equestris ludi est, quem dis equi sunt consecrati, et ipsi quadrigis praesunt. Circenses autem ludi ideo dicti, vel a circumeundo, vel quod, ubi nunc metae sunt, olim gladii ponebantur quos quadrigae circumibant; et inde dicti Circenses, ab ensibus circa quos currebant. Siquidem et in litore circa ripas fluminum currus agitantes, gladios in ordine in ripae litore ponebant, et erat artis equum circa pericula torquere. Inde et Circenses dicti putantur, quasi circum enses.
Abbreviated transcription (Latin):
tia. hebrtũ. pabuloꝵ. optima sc̃. Me¬
dica dicta. qr amedis translata ẽ ing̃ciã
temꝑt qͥ eam xerses tex ꝑsarum inua¬
sit. hec semel serit᷑: ⁊ dect̃ antus ꝑma¬
net itaut quater. ł sexties pͥssit pannũ
recidi. uitia dicta. qͦd ui x ad ctiplicem
ꝑueniat fructum cum alia legimina ꝑ¬
uocabulum. hoc tnum illi oiabum dict̃.
ꝗͦo dum sit quibusdam peccoubx in festp

Expanded text:
cia, ervum pabulorum optima sunt. Medica dicta, quia a Medis translata est in Graeciam tempore quo eam Xerxes rex Persarum invasit. Haec semel seritur et decem annis permanet, ita ut quater vel sexies possit per annum recidi. Vicia dicta quod vix ad triplicem perveniat fructum, cum alia legumina pvocabulum; hoc enim illi ὅροβον dicunt; quod dum sit quibusdam pecoribus infest
Abbreviated transcription (Latin):
egumnna a legendo dicta. qͥsiele¬
cta. ueteres enim meliora q̃ lege¬
nec sectionem requirant. Leguminum
psima gn̾a ex quib faba. lenticula. pisciũ
saselum. cicer. lupuium. graciora inusu

Expanded text:
egumina a legendo dicta, quasi electa: veteres enim meliora quaeque legenec sectionem requirant. Leguminum plurima genera ex quibus faba, lenticula, pisum, faselum, cicer, lupinum, gratiora in usu
Abbreviated transcription (Latin):
enum grece. rota dr᷑. Parastate stipiteᷤ
slint pares stantes quib arbor sustinet᷑.
uincte. Clauus ẽ quo regit᷑ gubtrna¬
tum teneam. nauemq gubernem.
Porticulus malleus in manu portãt᷑
qͦ modus signumq dat᷑ remigantib.
dum tute habes porticulum. Tonsilla
uncinus ferreus ł lignus. ad quem in
littore desixum funes nauium illi
configunt litus ad uncuas. Anchora
dens strrotꝰer greca et himologia nomi
ducit. qͦd qͦsi hoĩs manꝰ conp̃hendat
ꝑ scopulos ł arenas. Nãmanꝰ g̾ce. lihi

Expanded text:
enim Graece rota dicitur. Parastatae stipites enim Graece rota dicitur. Parastatae stipites sunt pares stantes quibus arbor sustinetur.vinctae.' Clavus est quo regitur guberna clavum rectum teneam navemque gubernem. Porticulus malleus in manu portatus, quo modo signum datur remigantibus.dum tute habes porticulum. Tonsilla uncinus ferreus vel ligneus ad quem in litore defixum funes navium inligconfigunt litus, aduncas. Anchora dens ferreus ex Graeca etymologia nomen ducit, quod quasi hominis manus conprehendat vel scopulos vel arenas. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Carma a currendo uocata. qͥsi curri¬
na. fori nautum. latera concaua. astrtndo
onera dicta. siue tabulata nauium q̃ st̃.¬
iuntur. dicta ab eo. qd̃ incensus ferancł foris
baria in sũmis lat̾ibus nauium. locacõ¬
cana ꝑ q̃ eminent remi. dicta credo qͦd
sint similia lacibulis columbarum: inqͥuꝰ¬
ooulta foroponet. & agea lõga repletur.
licti. sic̃ consores a tondendis ⁊ decutiẽ¬
lis capillis. Palmula ẽ extͥma lacitudo
timi. ac palma dicta. qͥ mare impellitur
dntemne dicte qͦd añ amnem sĩt posi¬
it. pret̾fluit enim eas amnnis. Cornuaex¬
Malus c̃ arbor naiis qͥ uela sustinent᷑. Mla
ius dictus qi bt̃ instar malleun sũmitate.
Ior qͥsi quibdã malleolis ligneis cingit᷑.
euolubilitate uela facihꝰ eleuantꝰ. ooo
tiꝰ ẽ arbor ciũ insistit obsimilitudinẽ
mnensuralis uasis dictus. Carteria sunt ĩ
cacumine arboris troclet. qͣsi .ẜ. litt̾a.
ꝑ qs funes trahuntur. Cinna. lucida
enun fulgent alti carceria mali. Tro¬

Expanded text:
bat. Carna. Fori navium latera concava ad ferendo onera dicta sive tabulata navium que sternuntur, dicta ab eo quod incessus ferant, vel fobaria in summis lateribus navium loca concava per que eminent remi, dicta credo quod sint similia laMulta foro ponet, et Agea longa repletur. dicti, sicut tonsores a tondendis et decutiendis capillis. Palmula est extrema latitudo remi, a palma dicta qua mare impellit. Antenne dicte, quod ante amnem sint posite: preterfluit enim eas amnis. Cornua exMalus est arbor navis qua vela sustinentur. Malus autem dictus quia habet instar mali in summitate, vel quia quasi quibusdam malleolis ligneis cingitur, quorum volubilitate vela facilius elevantur. Modius est cui arbor insistit, ob similitudinem mensuralis vasis dictus. Carchesia sunt in cacumine arboris trochleae, quasi F littera, per qua funes trahuntur. Cinna 4: Lucida confulgent alti carchesia mali. Tro
Abbreviated transcription (Latin):
Qitia te incoltimen cognotii. gratias rp̃o egt.
& utinam cuitis cognotii salutem. in hoc
corpore aspicerem & insionem. Quid aũt
michi etienit pro pecatis meis manifesta¬
bo. quia non fui dignus tua ꝑlegere elo-
quia. Statim enini ut accepi pitatiam
tntim ptier regitis ad me: uenit dedi
ctibiculario meo illud pitatium tuum
postea ꝑlegerem & rescriberem reuerfas
de palatio regis. non solum scripta tua
nõn intieni: sed etiam quicqͥd aliad in
cartis fuit periit. Et iccirco scit dñs
luxi metitam meuni ꝗtna non perlegi
eloqtitum tintim: sed rogo ut cum occa¬
sio uenerit rescribas michi & grãm uer¬
bi tui non apferas ut quod ex meo de¬
licto perdidi iterum gratia tua reci¬
piam. Et mantis̾. Ora pro nobi bea¬
tissime chĩe.

Expanded text:
Quia te incolumem cognovi, gratias Christo egi; et utinam cujus cognovi salutem in hoc corpore aspicerem et visionem! Quid autem mihi evenit pro peccatis meis, manifestabo: quia non fui dignus tua perlegere eloquia, quia statim ut accepi pittacium tuum, puer regius ad me venit, dedi cubiculario meo illud pipostea perlegerem et rescriberem. 2. Reversus e palatio regis, non solum scripta tua non inveni, sed etiam quidquid aliud in chartis fuit periit. Et idcirco, scit Dominus, luxi meritum meum, quia non perlegi eloquium tuum, sed rogo ut quaecunque occasio venerit, rescribe mihi. Et gratiam verbi tui non auferas, ut quod ex meo delicto perdidi, iterum gratia tua recipiam. Et manu sua. Ora pro nobis, beatissime domine.
Abbreviated transcription (Latin):
surabus parua scafa ex iumine fc̃a. q̃ con¬
tecta crudo corio genus nauigii prebet.
Portemia nauicula syriatici gem̃s. lataq.
his in pannonia. Trabarie amnice naues
q̃ ex singulis trabibus cauant᷑. q̃ alio nole
littoratie dñr: he & caudice exunoligno
cauato facte. & iñ caudice facte. qrusq ad¬

Expanded text:
carabus, parva scapha ex vimine facta, que contexta ex crudo corio, genus navigii prebet. Portemia, navicula syriatici generis, lata his in Pannonia. Trabariae amnicae naves quae ex singulis trabibus cavantur, quae alio nomine litorariae dicuntur. Haec et caudicae, ex uno ligno cavato factae; et inde caudicae quia a
Abbreviated transcription (Latin):
nauigium. qͦo iatuie speculatorium dr᷑. dco
ciuita nauis commercia aolitus portat.
Hec naues inpelago ꝑꝑnimias undas suo
suscipit gm̃io. ubi aut̃ approquauerit¬
ao portum reddit inicembarca naui quã
accepit in pelago. Paro nauigium pyratu
oioparo qͦsi minimus. Paro ẽ enim scasi
exͣmint fc̃a. que contecta crudo cono gnꝰ¬
nanigii prebet. qͥ lib̾et utunt᷑ germanoꝵ
pirate inocceanis lictorib ł paludibus
obagillitatẽ. De qualibet hystoria. Gens
in quid saxonum noparomibꝰ si uirib
nituntur fuge potius quam bello parat.
remes ł crirtines agiles. & ad minist̾ium¬
classis apte. Ennius. labitur unctaca¬
tina ꝑequora cana celonis. Diremes ͥh¬

Expanded text:
navigium quod Latine speculatorium dicitur; cuncta navis conmercia ad litus portat. Haec navis in pelago propter nimias undas suo suscipit gremio: ubi autem adpropinquaverit portum, reddit vicem barca navi quam accepit in pelago. Paro navigium piratarMioparo quasi minimus paro. Est enim scapha ex vimine fnavigii prebet, qualibus utuntur Germanorum pirate in oceanis littoribus ob agilitatem. De qualibus Historia 'Gens,' inquit, 'Saxonum mioparonibus, non viribus nituntur, fugae potius quam bello parati.' remes vel triremes, agiles et ad ministclassis aptae. Ennius: Labitur uncta carina per aequora cana celocis. Lembus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd longiores sr̃ cet̾is. c̃ cõtͣius ẽ musculus.
cuitum nauigium. Dromo aut̃ ab ex¬
currendo dictꝰ. cursũ enim g̾ci dromum
uocant. sine ad romedis. Classis dicta ẽ
a g̃couocabulo apoton kalos .i. lignis. En
& calones nauicule. q̃ ligna nulitib portẽ¬

Expanded text:
quod longiores sint ceteris: cuius contrarius musculus, quod longiores sint ceteris: cuius contrarius musculus, curtum navigium. Dromo autcurrendo dictus: cursum enim Greci dromum vocant sive a dromedis. Classis dicta est a greco vocabulo apo tu calon, id est lignis: unde et calones navicule, que ligna militibus port
Abbreviated transcription (Latin):
mo qui gubernator. qͦsi colubernator. qͦd
choibeat prudentia sua hiberna .i. tt̃pesta¬
tesmaris. Nauta a naue dictus ꝑ diriuatio¬
nem. Nauita aut̃ ꝓ nauta poctice dr᷑ sicut
mauors ꝓ mars: nam rectum ẽ nauta. Re¬
mex uocatus qͦd remuni gerat. Sic aut̃te
mex qͣmͦ tubex dr̃ nominatiuo casu. Epy¬
bata greconoĩt appellat᷑. qͥ latinc dr᷑ suꝑ
ueniens. hic nicħ bt̃ negocii. s naulo data
malias t̾ras t̾nare disposuit. Nauem quid̾
ꝑhibent dictam eo qͦd gͦauium rectorem
contincre & gubernart nou̾it. ꝑꝑ mari.¬
tima ꝑicula. & casus. uñ est illud salom¬
onis. Intelligens gubernacula posside¬
bit. lidii aut̃ pͥmum nauem fabricauert̃.
pelagiq in certa petentes ꝑ uium mare
usibus bumanis fecerunt. Races pͥmum¬
& antiquissimum nauigii gentis erudi¬
bustignis. asserib ꝙ conscitum ad cuiiꝰ
similitudinem fabricate naues ratarie
la noĩata. sic̃ a rodorooi nic̃ ab alexãdi
ge nauesst̾. qd dromones uocant. dicte eo

Expanded text:
nio, qui et gubernator, quasi cohibernator, quod cohibeat prudentia sua hiberna, id est, tempestates maris. Nauta a nave dictus per derivationem: navita autem pro nauta poetice dicitur: sicut Mavors pro Mars: nam rectum est nauta. Remex vocatur, quod remum gerit: sic auteex dicitur nominativo casu. 7. Epibata Graeco sermone appellatur qui Latine dicitur superveniens. Hic nihil habet negotii, sed naulo dato, in alias terras transire disponit. 8. Navim quidam perhibent dictam, eo quod gnavum rectorem continere et gubernare novit propter maritima pericula, et casus, unde est illud Salomonis: Intelligens gubernacula possidebit. Lydii autem primum navim fabricaverunt, pelagique incerta petentes pervium mare usibus et antiquissimum navigii genus e rudibus tignis asseribusque consertum; ad cuius similitudinem fabricatae naves ratariae la nominata, sicut a Rodo Rodia, sicut ab Alexandria gae naves sunt quas dromones vocamus, dictae eo
Abbreviated transcription (Latin):
tendentes. Idem diuerticula. Hoc est
diuerse atq diuise uic siue semite trͣp¬
dupplex ẽ uia. Compica qr plures
inea competunt uie. qͥu i truue. qͣd¬
ruuc. ambitus int̾ uicmi ł orum edi¬
ficia. locus duorum ꝑedũ: semis ad
circum eiudi facillitatem relictus:
ad ambulando dictꝰ. Orbita uestigu¬
um carri  rota dicta. Porpo ał¬
tus qͦ peciiioiet. cliuosumiteta
fluruos estigia st̃ pedum signa¬

Expanded text:
tendentes. Idem diverticula sunt, hoc est tendentes. Idem diverticula sunt, hoc est diversae ac divisae viae, sive semitae tranduplex est via. Compita, quia plures in ea competunt viae, quasi triviae, quatriviae. Ambitus inter vicinorum aedificia locus, duorum pedum et semipedis, ad circumeundi facultatem relictus, et ab ambulando dictus. 13. Orbita vestigium carri, ab orbe rotae dicta. Porro actus quo pecus agi solet. Clivosum, iter flexuosum. Vestig
Abbreviated transcription (Latin):
Scrata dicta. qͥsi uulgi pedib trita
lucretius. Strataq iam uulgi pedip
detrita uiarum. Iꝑsa ẽ ⁊ de lapidata
.i. lapidibus strata. Primi aut̃ pemi
dicunt᷑ lapidib itas strauisse. Postea
romani eas ꝑ omnem pene orbem
disposuerunt pꝑ rectitudincm itine¬
rum. et ne plebs ẽẽt ociosa. ilgger. ẽ
media strate eminentia congregatis
lapidib strata ab aggere .ł coaceruati¬
one dicta qm hystorici uiam milica¬
rem dicunt. ut. qualis sepe uie dep̃ni
locus transitu facilis. uũ⁊ appellamꝰ ad
itum. Itiner ẽ. aut̃ itus longe uie ⁊ ipse
labor ambulandi. ut qͦ uelis ꝑuenias.
Senuta itiñis dimidium ẽ. a semi ictu
dicta. Semita itim̃s aut̃ hominum
ẽ. callis ferarum⁊ pecudum. Eallis ẽ
iter pecudum int̾ montes angustum¬
&& tritum a collopedum uocatum si¬
ue acallo pedum ꝑduratum. eram¬
ites st̃ transuersa in agris iciucra. suie
rectauia. dicte qͦdtransmittat. Diuior¬
tia st̃ flexus uiarum. hest̃ ue indiu̾sa

Expanded text:
6. Strata dicta, quasi vulgi pedibus trita. Lucretius: Strataque jam vulgi pedibus detrita viarum. Ipsa est et delapidata, id est, lapidibus strata. Primi autem Poeni dicuntur lapidibus vias stravisse, 243 postea Romani eas per omnem pene orbem disposuerunt propter rectitudinem itinerum, et ne plebs esset otiosa. 7. Agger est media stratae eminentia coaggeratis lapidibus strata, ab aggere, id est, coacervatione dicta, quam historici viam militarem dicunt, ut: Qualis saepe viae deprensus locus est transitu facilis, unde appellamus et itum. Itiner autem est itus longae viae, et ipse labor ambulandi, ut quo velis pervenias. 9. Semita itineris dimidium est, a semi itu dicta. Semita autem hominum est, callis ferarum et pecudum. 10. Callis est iter pecudum intet tritum, a callo pedum vocatum, sive a callo pecudum praeduratum. Tramites sunt transversa in agris itinera, sive recta via, dicta quod transmittat. Divortia sunt flexus viarum, hoc est viae in diversa
Abbreviated transcription (Latin):
puta. funẽ masculiuũ. ẽẽ. fumcłs osten¬
dit: sicut marmor neutri gen̾is esse mar¬
innsculum indicat. Nam qd̾ genus ĩ
pͥncipalitate ẽ. io eẽ solet indiminutio¬
ne: s hoc non semꝑ ut pistrinũ. pistril
Re. De echimologia .xui.

Expanded text:
puta 'funem' masculinum esse funiculus ostenputa 'funem' masculinum esse funiculus ostendit, sicut 'marmor' neutri esse generis marmusculum indicat. Nam quod genus in principalitate est, id esse solet in diminutione. Sed hoc non semper, ut 'pistrinum', 'pistrillre. De etymologia .
Abbreviated transcription (Latin):
nalogia grece latine similiũ com¬
paratio siue p̃positio nominatur.
Cuius hec uis ẽ: ut qd̾ dubium ẽ. ad ali¬
qͥd sunile qd̾ non est dubium referat᷑. & ĩ
certa certis ꝓbent᷑. Octo autẽ modis cõpati¬
o analogie colligit᷑. id ẽ qualitate. cõꝑati¬
one genere. numero. figura. casu. extremi¬
tatib similitun sillabarum. ⁊ suilicudi¬
ne tempoꝵ. Siqͥd de his unum defuerit.
iam non est analogia. id est simmilicudo:
s est anomala idẽ. extra regłam. uc lepoᷤ
ꝙ lepus. Toctm conueuit. s dissentiunt
casu. facit em̃i leptis leporis. Nam regłari¬
ter ẽ. dum queris ucrum tiames masculin¬
um sit an femininũ. similis ẽ illi inom̃i
declinatione limes: & erit masculinum.
tem funis si uicertigen̾is esse credis. simi¬
lis est illi paniꝰ indecliuatione: ꝙ erit.
masculinũ. Itẽ excõꝑatione positiuoꝵ
ut si dicas doctus. magnus positiu sũt:
& sui similes. fit & ꝑ dimi nutionẽ ut¬

Expanded text:
nalogia grece, latine similium comparatio, sive proportio nominatur. Cuius hec vis est, ut quod dubium est, ad aliquid simile quod non est dubium referatur, ut certa certis probentur. Octo autem modis conparatio analogiae colligitur: id est qualitate, conparatione, genere, numero, figura, casu, extremitatibus similium syllabarum, et similitudine temporum. Si quid de iis unum defuerit, iam non est analogia, id est similitudo, sed est anomalia, id est extra regulam, ut 'lepus' et 'lupus'. Totum convenit, sed dissentiunt casu; facit enim 'lupi', 'leporis'. Nam regulariter est, dum quaeris utrum 'trames' masculinum sit an femininum, similis est illi in omni declinatione 'limes', et erit masculinum. Item 'funis' si incerti generis esse credis, similis est illi 'panis' in declinatione, et erit masculinum. Item ex conparatione positivorum, ut si dicas 'doctus', 'magnus': positivi sunt et sui similes. Fit et per diminutionem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ministerium sui muneris tribuat. ꝙ
ipse nichilominus in sui integritate per¬
maneat.Sp̃s sc̃s nomine aque appella¬
tur in euangelio dño clamante ac di¬
cente. Si quis sitit. ueniat ad me & bibat.
Qui credit in me: flumina de uen
sta autem exposuit unde dicerit. Sccu¬
tus enu ait. Hoc enim dicebat de sp̃u
quem accepturi crant credentes in cũ.
Scd aliud est aqua sacramenti: aliud¬
est aqua que significat spm̃dei. a qua
enim sacramenti uisibilis est: aqua
sp̃s inuisi bilis eit. Ista abluit corpus
et significat quod fit in anima: ꝑ illũ
autem sp̃m sc̃m ipsa anima mundat᷑
&. saglnatur. Sp̃s sc̃s ideo unctio dici
naturali pondere suꝑfertur omni li¬
quori: ita in principio suꝑferebatur
sp̃s sc̃s aquis. Unde & dñs oleo exulta¬
tionis hoc est sp̃u scõ legitur fuisse
ctionem uocat dicens. Et nos inquit
unctionem quam accepistis ab eo ꝑ¬
maneat in uobis. Et necesse non ha¬

Expanded text:
mysterium sui muneris tribuat, et mysterium sui muneris tribuat, et ipse in sua nihilominus integritate permaneat. Spiritus sanctus nomine aquae appellatur in Evangelio, Domino clamante et dicente: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me, flumina aquae sta autem exposuit unde diceret; secutus enim ait: Hoc enim dicebat de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum . Sed aliud est aqua sacramenti, aliud aqua quae significat Spiritum Dei. Aqua enim sacramenti visibilis est, aqua Spiritus invisibilis est. Ista abluit corpus, et significat quod fit in anima: per illum autem Spiritum sanctum ipsa anima mundatur et saginatur. Spiritus sanctus ideo unctio dicitnaturali pondere superfertur omni liquore, ita in principio superferebatur Spiritus sanctus aquis. Unde et Dominus oleo exsultationis, hoc est Spiritu sancto, legitur fuisse ctionem vocat, dicens: Et vos, inquit, unctionem, quam accepistis ab eo, permaneat in vobis; et necesse non ha
Abbreviated transcription (Latin):
omina oꝑatur unus atq idem sp̃s:
diuidens singulis ꝓut uult. Sicut au¬
tem ꝑ baptismum in xp̃o morimur
et renascimur. ita spu signamur:
quod est digitus dei & spiritale signa¬
culum. Sp̃s sc̃s iccirco in columbe
specie uenisse seribitur. ut natura eiꝰ
ꝑ auem simplicitatis et innocentie de¬
bens tantum innocentiam ꝙ amorẽ.
Sp̃s sc̃s inde nomine ignis appellat᷑.
ꝓ eo quos in apłorum actib ꝑ diuisi¬
onem linguarum ut ignis apparuit:
qui & iusedit suꝑ unumquemq eorũ.
Propterea autem diuersarum lingua¬
rum gr̃am apłis dedit. ut idonei
efficerentur fidelium cruditione popło¬
rum. Quod uͦ supͣ singulos sedisse memo
ratur id cause est: ut intelligatur ꝑ plu¬
res non fuisse diuisus. sed mansisse us
singulis totus: sicut fere ignib mosẽ.
Hanc enim habet naturam ignis ac¬
census. ut quanti ad eum quanti ad
crinem purpurei splendoris aspexeriq̃.
tantis uisum sue lucis imꝑtiat. tantis

Expanded text:
omnia operatur unus atque idem Spiritus, omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Sicut autem per baptismum in Christo morimur, et renascimur, ita spquod est digitus Dei et spiritale signaculum. Spiritus sanctus idcirco in columbae specie venisse scribitur, ut natura eius per avem simplicitatis et innocentiae debens tantum innocentiam et amorem. Spiritus sanctus inde nomine ignis appellatur, pro eo quod in Apostolorum Actibus per divisionem linguarum ut ignis apparuit, qui et insedit super unumquemque eorum. Propterea autem diversarum linguarum gratiam apostolis dedit, ut idonei efficerentur fidelium eruditioni populorum. Quod vero supra singulos sedisse mratur, id causae est ut intelligatur per plures non fuisse divisus, sed mansisse in singulis totus, sicut fere ignibus mos est. Hanc enim habet naturam ignis accensus, ut quanti ad eum, quanti ad crinem purpurei splendoris aspexerint, tantis visum suae lucis impertiat, tantis
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s inde ꝓpͥe caritas nuncupatur: uł
quia naturaliter cos a quib procedit
coniungit. et se unum cum eis esse
ostendit: uel quia in nobis id agit.
ut in deo maneamus et ipse in nob̾.
unde et indonis dei nichil maius est
caritate: & nullum maius est donum
dei quam sp̃s sc̃s. Ipse est et gr̃ã. que qͥa
non meritis nr̃is sed uoluntate sua di¬
uina gratis datur. inde gr̃a nuncu¬
patur. Sicut autem unicum dei uer
bum proprie uocamus nomine sapi¬
entie. cum sit uniuersaliter ꝙ sp̃s sc̃s
et pater ipse sapientia: ita sp̃s sc̃s pro¬
prie nuncupatur uocabulo caritatis.
cum sit et pater & filius uniuersalit̃
enimunus cuangelista dixisset. si in
digito dei eicio demonia: alus hoc
idem ita dixit. si in sp̃u dei eicio demo¬
ma. Unde & digito dei scripta lex est.
data die quinquagesimo ab occisi
Ideo autem digitus dei dicitur. ut eiꝰ
oꝑatoria uirtus cum patre & filio signi¬
ficetur. Unde & paulus ait. Hec autẽ

Expanded text:
sanctus inde proprie caritas nuncupatur, vel sanctus inde proprie caritas nuncupatur, vel quia naturaliter eos, a quibus procedit, coniungit et se unum cum eis esse ostendit, vel quia in nobis id agit ut in Deo maneamus, et ipse in nobis. Unde et in donis Dei nihil maius est caritate, et nullum est maius donum Dei quam Spiritus sanctus. Ipse est et gratia, quae quia non meritis nostris, sed voluntate divina gratis datur, inde gratia nuncupatur. Sicut autem bum proprie uocamus nomine sapientiae, cum sit uniuersaliter spiritus sanctus et pater sapientia, ita spiritus proprie nuncupatur uocabulo caritatis, cum sit et pater et filius uniuersaliter enim unus evangelista dixisset: In digito Dei ejicio daemonia, alius hoc idem ita dixit: In Spiritu Dei ejicio daemonia. Unde et digito Dei scripta lex est, data die quinquagesimo ab occisionctus. 22. Ideo autem Digitus Dei dicitur, ut ejus operatoria virtus cum Patre et Filio significetur. Unde et Paulus ait: Haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sapientie & intellectus. sp̃s consilu
ꝙͥ fortitudinis. sp̃s scientie & pietatis. sp̃s
timoris dñi. Sp̃s autem principalis in
psalmo quinquagesimo legitur. Ubi qr
tereio sp̃s repetitur. nonnulli trinita¬
tem intellexerunt: ideo quia scriptũ
et tamen est: uidetur restare ut sp̃s
sit. Intelligunt enim ibi nonnulli tri¬
nitatem significari: in sp̃u principali
patrem. in sp̃u recto filium. in sp̃u sco
co quod cdatur.A dando enm: donũ
est nuncupatum. Notissimum est
tes repleti linguis omnium gentium
loquebantur. Intantum autem do¬
num dei est. in quantum datur eis
qui ꝑeum diligunt dm̃. Apud seau¬
tem deus est: apud nosuͦ donum est.
Sed sempiterne salutis sp̃s sc̃s donũẽ.
distribuens singulis ꝓut nult gr̃arũ
dona. Nam et ꝓphetias quib uult im¬
ꝑtit. et peccata quib nult dimittit. Nã
peceata sine sp̃uscõ non donant᷑. Sp̃s

Expanded text:
spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis: Spiritus scientiae et pietatis: Spiritus timoris Domini. Spiritus autem principalis in Psalmo quinquagesimo legitur, ubi quia tertio spiritus repetitur, nonnulli Trinitatem intellexerunt ideo quia scriptum et tamen est, videtur restare ut spiritus sit. Intellegunt enim ibi nonnulli Trinitatem significari: in Spiritu principali Patrem: in Spiritu recto Filium: in Spiritu seo quod datur. A dando enim donum est nuncupatum. Notissimum est tes inpleti linguis omnium gentium loquebantur. In tantum autem donum Dei est, in quantum datur eis qui per eum diligunt Deum. Apud se autem Deus est: apud nos donum est; sed sempiterne Spiritus sanctus donum est, distribuens singulis, prout vult, gratiarum dona. Nam et prophetias quibus vult inpertit, et peccata quibus vult dimittit. Nam peccata sine Spiritu sancto non donantur. Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
etiam et angłs intelligitur. Dictũ est
enim de illo: que uentura sunt an¬
nuntiabit uobis. Et utiq angelus
grece. latine nuntius interpretat᷑.
Unde et duo angłi apparuerunt
loch: in quib dñs singalariter ap¬
pellatur. quos mtaligimus filium
et sp̃m scm. Nam pãter nunquã
solatio appellatur. Ap̃c enim eum
apłis lugentib misit. postquam
ab eorum ocłis ipse in celum ascen¬
dit. Consolator enim tristib mittit᷑.
scd̾m illam eiusdem dñi sententiã.
Beati lugentes: qm̃ ipsi consolabun¬
tur. Ipse enim dixit. Tunc lugebunt
sponsus. Item pataclitus ꝓ eo quod con¬
solationem prestet animabus. que gau¬
dium temporale amittunt. Alu pata¬
clitum latine oratorem uel aduocatũ
interpretantur. Ipse enum sp̃s sẽs diẽ.
tie: ab ipso sc̃ã scriptura inspirata est.
Idem sp̃s sc̃s septiformis nuncupatur.
propter dona que de unitatis eius ple¬
nitudine particulatim quiq ut digni
sunt consequi ꝓmereutur. Ipse enim

Expanded text:
etiam et angelus intelligitur; dictum est enim de illo: Et quae ventura sunt annuntiabit vobis ; et utique angelus Graece, Latine nuntius interpretatur. Unde et duo angeli apparuerunt Loth, in quibus Dominus singulariter appellatur, quos intelligimus Filium et Spiritum sanctum; nam Pater nunquam solatio appellatur. Christus enim eum apostolis lugentibus misit, postquam ab eorum oculis ipse in coelum ascendit. 11. Consolator enim tristibus mittitur, secundum illam ejusdem Domini sententiam: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur , ipse etiam dixit: Tunc lugebunt sponsus . Item paraclitus, pro eo quod consolationem praestat animis qui gaudium temporale amittunt. Alii paraclitum Latine oratorem vel advocatum interpretantur. Ipse enim Spiritus sanctustiae; ab ipso sancta Scriptura inspirata est. Ideo Spiritus sanctus septiformis nuncupatur, propter dona quae de divinitatis ejus plenitudine particulatim quique, ut digni sunt, consequi promerentur. Ipse enim
Abbreviated transcription (Latin):
de et ioħs in apocalipsi proprie ipsã
quia ante cum nichil est. Nouissimꝰ:
quia iudicium nouissimum ipse sus¬
cepit. Mediator: quia inter deum et
hominem medius constitutus est: ut
hominem ad dm̃ ꝑduceret. Unde & il¬
lum greci messiten uocant. Paraclytꝰ
idest aduocatus: quia pro nobis urt̃¬
grecum est. quod latine dicitur adno¬
catus: quod nomen et filio & spm̃ scõ¬

Expanded text:
de et Iohannes in Apocalypsi proprie ipsam de et Iohannes in Apocalypsi proprie ipsam quia ante eum nihil est. Novissimus, quia iudicium novissimum ipse suscepit. Mediator, quia inter Deum et hominem medius constitutus est, ut hominem ad Deum perduceret; unde et illum Graeci μεσίτην vocant. Paracletus, id est advocatus, quia pro nobis interGraecum est, quod Latine dicitur advocatus. Quod nomen et Filio et S
Abbreviated transcription (Latin):
signauit. Manus dei est: quod omnia
ꝑ ipsum facta sunt. Hic et dextera ꝓpt̃
effectum oꝑis totiꝰ creature: que ꝑ ipfũ
formata est. Brachium: quia ab ipso
omnia continentur. Uirtus. ꝓ eo quod
omnem potestatem patris in semet ip¬
sum habeat. et omnem celi terreq cre¬
aturani gubernet. contineat atq regat.
Sapientia. ꝓ eo quod ipse reuelet my¬
steria scientie. et archana sapientie.S
his nominib filius nuncupatur. Splen¬
dor autem appellatur: ꝓpter quod ma¬
nifestat. Lumen: quia illuminat. lux:
quia ad ueritatem contemplandam
cordis ocłos reserat. Sol: quia illumi¬
nator. Oriens. quia luminis fons & il¬
lustrator est rerũ. et quod oriri nos
faciat ad uitam eternant. Fons: quia
rerum omnium origo ost: uel quod
saciat sitientes. Ipse quoq alfa et co.
Alfa enim litceram nulla precedit.
Prima est enim litterarum: sicut ꝙ fi¬
lius dei. Ipse enim se principium iu¬
deis interrogantib eẽ respondit Un¬

Expanded text:
signavit. Manus Dei est, quod omnia signavit. Manus Dei est, quod omnia per ipsum facta sunt. Hinc et dextera propter effectum operis totius creaturae, quae per ipsum formata est. Brachium, quia ab ipso omnia continentur. Virtus, pro eo quod omnem potestatem Patris in semetipso habeat, et omnem caeli terraeque creaturam gubernet, contineat atque regat. Sapientia, pro eo quod ipse revelet mysteria scientiae et arcana sapientiae. Sed his nominibus Filius nuncupatur. Splendor autem appellatur propter quod manifestat. Lumen, quia inluminat. Lux, quia ad veritatem contemplandam cordis oculos reserat. Sol, quia inluminator. Oriens, quia luminis fons et inlustrator est rerum, et quod oriri nos faciat ad vitam aeternam. Fons, quia rerum origo est, vel quod satiat sitientes. Ipse quoque A et Ω. Alpha enim litteram nulla praecedit; prima est enim litterarum, sicut et Filius Dei; ipse enim se principium Iudaeis interrogantibus esse respondit. Un
Abbreviated transcription (Latin):
usion similis substantie: quia qualis
deus. talis est et imago eius. Inuifibił
deus: & imago inuisibilis. Principium.
eo quod ab ipso sint omnia: & quia an¬
te eum nichil. finis. uel quia digna¬
tus est infine temporum humiliter
in carne nasci et mori: & iudiciũ no¬
uissimum ipse suscipere. uel quia qͥe¬
quid agimus ad illum referimus: ꝙ
cum ad cum fuenerimus. ultra quid
queramus non habemus. Os dei est:
quia uerbum eius est. Nam sicut pro
uerbis que ꝑ linguam fuint sepe dici¬
mus illa et illa lingua: ita it ꝓ dei uer¬
bo os ponitur. quia mos est ut ore uer¬
ba formentur. Uerbum autem ideo
dicitur. quia ꝑ eum pater oinia condi¬
dit. siue ussit. ueritas. quia non fallit:
sed tribuit quod promisit. Uita. qi crea¬
uit. Imago dicitur propter patem simi¬
litudinem patris. figura est: quia susci¬
piens formam serui. operum uirtutũ q
similitudine. patris in se unaginem
atq: immnensam magnitudinem de¬

Expanded text:
usion, similis substantiae, quia qualis usion, similis substantiae, quia qualis Deus, talis est et imago eius. Invisibilis Deus et imago invisibilis. Principium, eo quod ab ipso sint omnia, et quia ante eum nihil. Finis, vel quia dignatus est in fine temporum humiliter in carne nasci et mori, et iudicium novissimum ipse suscipere, vel quia quidquid agimus ad illum referimus. Et cum ad eum pervenerimus, ultra quod quaeramus non habemus. Os Dei est, quia Verbum eius est. Nam sicut pro verbis, quae per linguam fiunt, saepe dicimus illa et illa lingua, ita et pro Dei verbo os ponitur, quia mos est ut ore verba formentur. Verbum autem ideo dicitur, quia per eum Pater omnia condidit, sive iussit. Veritas, quia non fallit, sed tribuit quod promisit. Vita, quia creavit. Imago dicitur propter parem similitudinem Patris. Figura est, quia suscipiens formam servi operum virtutumque similitudine Patris in se imaginem atque inmensam magnitudinem de