comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ optim nonnunꝙͣ sensus quos neq ĩse.cre oportit neq differre tͣnt᷑u est
quia inteni elabuntur interi memorie sui intento⁊ ab alia inuentione de¬
clinant. ideoq sunt ꝯptime in deposizo.
Equitur emendatio pars studioꝵ ͥange utilissima ⁊eq ei sine
Is ausa creditu est stilum nõ minus agere cu delet huiue autem
opis est adicere detrabere mutore s facilu ĩ his simpliciusq
iudiciu qne replenda uel deiicienda sunt. p̃mut uͣ tumentia humilia
extolle:e luxn.iantia astringr̃ ĩo: dinata dr gee solito cõponẽ eraltan¬
tia cohecere duplicis oꝑe. Nam ⁊ dainanda sunt que placuerant et
ĩuenienda que fugerant: nec dubiu est optimu es emnendandi genus si
scripta i anquod tp̃s reponantur ut ad ea post ĩteruallu uebit noua atq
Stes usus necesse est ⁊ ip̃a tmendatio finem ht̃. Sunt eã ꝗad oĩa scripta

Expanded text:
enim optimi nonnunquam sensus, quosenim optimi nonnunquam sensus, quosquia interim elabuntur, interim memoriae suae intentos ab alia inventione declinant ideoque optime sunt in deposito. sequitur emendatio, pars studiorum longe utilissima. neque enim sine causa creditum est stilum non minus agere, cum delet. huius autem operis est adiicere, detrahere, mutare. sed facilius in iis simpliciusque iudicium, quae replenda vel deiicienda sunt; premere vero tumentia, humilia extollere, luxuriantia adstringere, inordinata digerere, soluta componere, exultantia coercere, duplicis operae. nam et damnanda sunt quae placuerunt et invenienda quae fugerant. nec dubium est optimum esse emendandi genus, si scripta in aliquod tempus reponantur, ut ad ea post intervallum velut nova atquetes usus necesse est; et ipsa emendatio finem habeat. sunt enim qui ad omnia scripta
Abbreviated transcription (Latin):
est nõ sunt transcunda scribi optime ceue in quibue. facillima est rõ delendi
nisi forte uisus infirmior membranaꝵ potius usum exigent que ut uiuant a¬
ciem ita crebro relationi ꝙ intinguntur calami morantu manu ⁊ cogitatio¬
nis impetu frangunt relinquende autem ĩ utrolibet gn̾ẽ contra eui uacue
tabule in quibus libera aditienda sit excinsio. Nam interi pigritiom emen¬
dandi angustic faciunt autem te te nouoꝵ iaterpositione priora cõfundãt
ne latas quidem ultra madu esse ceraes uelim exotus inuenem studiosu ali¬
oqumn p̃longos habuisse ẜmone. quia illoc. muo uersiu mentiebatu: idq
uitiui quod freq̃nti ad monitione corigi non potuerat mutetis codicils
esse sublatu. debet uacare etiam locue in quo notentur que scriberubue
solent extra o:dinem .i. ex aliis ꝙͣ qui sunt ĩ mambus loci octurere irnt. ꝓũt

Expanded text:
est non sunt transeunda: scribi optime ceris, in quibus facillima est ratio delendi, est non sunt transeunda: scribi optime ceris, in quibus facillima est ratio delendi, nisi forte visus infirmior membranarum potius usum exiget, quae ut iuvant aciem, ita crebra relatione, quoad intinguntur, calami morantur manum et cogitationis impetum frangunt. relinquendae autem in utrolibet genere contra erunt vacuae tabellae, in quibus libera adiiciendo sit excursio. nam interim pigritiam emendandi angustiae faciunt aut certe novorum interpositione priora confundant. ne latas quidem ultra modum esse ceras velim, expertus iuvenem studiosum alioqui praelongos habuisse sermones, quia illos numero versuum metiebatur, idque vitium, quod frequenti admonitione corrigi non potuerat, mutatis codicibus esse sublatum. debet vacare etiam locus, in quo notentur quae scribentibus solent extra ordinem, id est ex aliis, quam qui sunt in manibus loci, occurrere. irrumpunt
Abbreviated transcription (Latin):
nimu ꝓueniet i an uo freq̃nter etiam fortuita. hoc cogitatio p̃stat ut obiuios iude¬
amus ⁊ ita ne decuuemus non consequemur idem. si ⁊ uoluenmus nõ est ĩdul¬
gendu causis desidie. nam si non nisi refecti nõ nisi hilares non insi oib aliis cu¬
ris nacantes studendu ex istimaremus semꝑ ert pp quod nobis ignoscamus qua¬
re inturba itinere concione etiam faciat sibi cogitatio ip̃a secretu quid alioquin
fiet cu ĩ medio foro tot cucũstantib iudiciis iuigiis. fortuities ⁊ iam clamori¬
bus erit subito continua or̾one dicendu si ꝑticulas quas ceris mandamu⁊ nisi
ĩ solitudine repire nõ possumue ꝑp que ille idem tantus amator secreti demo¬
stbenet. ĩ littore i quo maximo cu sono fluctue Alideret᷑ meditans cõsuescebat¬
concionu fremitue non ex pauescẽ. illa quoq minora. s nichil in studii ꝑuu

Expanded text:
nimum perveniet. An vero frequenter etiam fortuita hoc cogitatio praestat, ut obvios non videnimum perveniet. An vero frequenter etiam fortuita hoc cogitatio praestat, ut obvios non videamus et itinere deerremus: non consequemur idem, si et voluerimus? non est indulgendum causis desidiae. nam si non nisi refecti, non nisi hilares, non nisi omnibus aliis curis vacantes studendum existimarimus, semper erit propter quod nobis ignoscamus. quare in turba, itinere, conviviis etiam faciat sibi cogitatio ipsa secretum. quid alioqui fiet, cum in medio foro, tot circumstantibus iudiciis, iurgiis, fortuitis etiam clamoribus, erit subito continua oratione dicendum, si particulas quas ceris mandamus nisi in solitudine reperire non possumus? propter quae idem ille tantus amator secreti Demosthenes in litore, in quo se maximo cum sono fluctus illideret, meditans consuescebacontionum fremitus non expavescere. illa quoque minora sed nihil in studiis parvum
Abbreviated transcription (Latin):
ualitudo queq eam maxime prestat frugalitas necessaria est cu tp̃ra ⁊ ab ipsa
reꝵ natura ad quietem refectionemq nobis data macertimu laborem cõueitimꝰ
cu tamen non plus mͣttuogandu est ꝙͣ quod sono supent aut decut. Obstat
eni diligentia scribendi etiam fatigatio ⁊ habunde si uacet lucis spacia sufficiũt
occupatoe. in noctem necessitas agit. est tamen lucubratio quotiene⁊ ad eom in¬
regri ac refecti uenimue optimu secreti genus. s silentiu ⁊ secessus ⁊ undi¬
q liber au̾ie. ut sunt maxime optanda ita nõ semꝑ p̃ñt contingere ideoq nõ stati
siquid obstrepet abiciendi codices eiunt ⁊ deplorandus dies. ueru ĩ cõmodis re¬
pugnandu ⁊ hic faciendus. usue. ut oĩa que impedient uincat ĩtentio ꝙͣ si tota
mente i opue ip̃m duexeiis nichil eoꝵ que oculis. uel auribus. incuisant ad a¬

Expanded text:
valetudo, quaeque eam maxime praestat, frugalitas, necessaria est, cum tempora ab ipsa valetudo, quaeque eam maxime praestat, frugalitas, necessaria est, cum tempora ab ipsa rerum natura ad quietem refectionemque nobis data in acerrimum laborer convertimus. cui tamen non plus irrogandum est quam quod somno supererit, haud deerit. obstat enim diligentiae scribendi etiam fatigatio, et abunde, si vacet, lucis spatia sufficiunt; occupatos in noctem necessitas agit. est tamen lucubratio, quotiens ad eam integri ac refecti venimus, optimum secreti genus. sed silentium et secessus et undique liber animus ut sunt maxime optanda, ita non semper possunt contingere, ideoque non statim, si quid obstrepet, abiiciendi codices erunt et deplorandus dies; verum incommodis repugnandum et hic faciendus usus, ut omnia quae impedient vincat intentio; quam si tota mente in opus ipsum direxeris, nihil eorum, quae oculis vel auribus incursant, ad a
Abbreviated transcription (Latin):
uidetu esse secessus. Nanq illa que ip̃a delectant necesse est auocent ab intentione
oꝑie destinati. neq em bona fide in multa simul ĩtendere añie totũ põt ꝯ quocunq
resperit desinit intueri quad. propositu erat. Quare siluaru amenitat⁊ ⁊ preter¬
labentia flumina ⁊ inspirantee remi &boru aure uolucru q cantus ⁊ ip̃a late
circũspiciendi libertas ad se trahunt ut michi remittere potiue. uoluptas ista uid¬
atur cogitationem ꝙͣ intendere. Demosthenes meliue. qui se ĩ locu ex quo nulla
exaudra uox ⁊ ex quo nichil prospici posset recond̾ebat uͣt aliud age̾ mentem
cogerent oculi. ideoq lucubrantee. silentium noctis ⁊ c lausu cubiculu ⁊ lumen
unu uelut rect᷑am maxime teneat. s cũ ĩ õi studioꝵ gn̾e tu in hoc precipue bona

Expanded text:
videtur esse secessus. namque illa, quae ipsa delectant, necesse est avocent ab intentione videtur esse secessus. namque illa, quae ipsa delectant, necesse est avocent ab intentione operis destinati. neque enim se bona fide in multa simul intendere animus totum potest, et quocunque respexit, desinit intueri quod propositum erat. quare silvarum amoenitas et praeterlabentia flumina et inspirantes ramis arborum aurae volucrumque cantus et ipsa late circumspiciendi libertas ad se trahunt, ut mihi remittere potius voluptas ista videatur cogitationem quam intendere. Demosthenes melius, qui se in locum, ex quo nulla exaudiri vox et ex quo nihil prospici posset, recondebat ne aliud agere mentem cogerent oculi. ideoque lucubrantes silentium noctis et clausum cubiculum et lumen unum velut tectos maxime teneat. sed cum in omni studiorum genere tum in hoc praecipue bona
Abbreviated transcription (Latin):
fit a.dior in scribendo aut mectior ĩ legendo uelut offensator fuerit ĩhibetur cursus at¬
q om̃is que erat cõcepte mentis intentio mora ⁊ interdu iracundia ex cutitur. tum
illa que altiorem anum motu se quuntu: queq ip̃a animu quodam̃o concitant qͦr
ter dicendi genue significat nec pluteu inquit cedit nec demorsoe. sapit unguiᷤ.
etiam ridicula sunt nisi cu soli simue. deniq ut semel quod est potentissimu dicã
sccretu quod dictando perit atq libe:um aibitri ⁊ locu e ꝙͣ altissimu silentiu scribẽ¬
tibus maxime cõuenire nemo dubitauerit nõ tamen audiendi ꝓtinus qui credũt
aꝑtissima in hoc uemora siluasq ꝙ illa celi libertas locoꝵq amenitas. sublimemꝰ
animu ⁊ beatiorem sp̃m parent michi certe iocundius hic magis ꝙͣ studioꝵ oratoͣ

Expanded text:
si tardior in scribendo aut incertior in intellegendo velut offensator fuit, inhibetur cursus, atsi tardior in scribendo aut incertior in intellegendo velut offensator fuit, inhibetur cursus, atque omnis quae erat concepta mentis intentio mora et interdum iracundia excutitur. tum illa, quae altiorem animi motum sequuntur quaeque ipsa animum quodammodo concitant, quorum ter dicendi genus significat, nec pluteum, inquit, caedit nec demorsos sapit unguis, etiam ridicula sunt, nisi cum soli sumus. denique ut semel quod est potentissimum dicam, secretum in dictando perit. atque liberum arbitris locum et quam altissimum silentium scribentibus maxime convenire nemo dubitaverit. non tamen protinus audiendi, qui credunt aptissima in hoc nemora silvasque, quod illa caeli libertas locorumque amoenitas sublimem animum et beatiorem spiritum parent. mihi certe iucundus hic magis quam studiorum hortator
Abbreviated transcription (Latin):
inde et componunt que effuderant. s uerba emendantur. ⁊ numeri manent ĩ rebus
temere congestis que fuit leuitas. protinus eigo adhibe̾ curam rectius eut atq
ab initio sic opus ducere ut celandu non ex integro fabricandũ sit. Aliqñ tamẽ af¬
fectus sequemui ĩ quibus fere plus calor ꝙͣ diligentia ualet. satis apparet ex eo
ꝙ hanc scribentiu negligentiam danno. quid dẽ illie. dictandi delicise. sentiam.¬
Nam in stilo quidem qu̾elibet ⁊ ꝓperato dat aliqua cogitationi moram nõ cõsequens
celeutatem cius manue.ille cui dictamue urget. atq interi pudet etiam dubitare aut
resistere. aut mutare qͣi cotisciu infumitatis nr̃e timentis quo fit ut nõ rudia tm̃ n
fo:tuita s imppria. interi du sola est cõnectendi semonis cupiditas. effluant que
nec scribentiu curam nec dicentiu impetu consequantur ac idem ille qui excipit⁊

Expanded text:
inde et componunt quae effuderant; sed verba emendantur et numeri, manet in rebus inde et componunt quae effuderant; sed verba emendantur et numeri, manet in rebus temere congestis quae fuit levitas. protinus ergo adhibere curam rectius erit atque ab initio sic opus ducere, ut caelandum, non ex integro fabricandum sit. aliquando tamen adfectus sequemur, in quibus fere plus calor quam diligentia valet. satis apparet ex eo, quod hanc scribentium negligentiam damno, quid de illis dictandi deliciis sentiam.nam in stilo quidem quamlibet properato dat aliquam cogitationi moram non consequens celeritatem eius manus; ille cui dictamus urget, atque interim pudet etiam dubitare aut resistere aut mutare quasi conscium infirmitatis nostrae timentes. quo fit, ut non rudia tantum et fortuita, sed impropria interim, dum sola est connectendi sermonis cupiditas, effluant, quae nec scribentium curam nec dicentium impetum consequantur. at idem ille, qui excipit,
Abbreviated transcription (Latin):
prestabit in qua sine dubio multu est s ẽt ratio si nõ resupini spectantesq te¬
ctu ⁊ cogitatione murmure agitantes expectaueumue. quid obueniat ꝗd
res poscat quid ꝑsonam deceat quod sit tempus qui uidicis auis intiuntu
humano quodãm̃o ad scribendu accesserimus. sic nobis ⁊ initia ⁊ que se¬
quuntur na ip̃a prescribit certa sunt eĩ pleraq ⁊nisi cõuincamuso ĩ o¬
culos incurrunt ideo nec ĩdocti nec rustici diu querunt unde ĩcipiant
quo pudendu est magie si difficultatem facit doctrinał nõ eigo puteꝰ
semp optimu esse quod latet. ĩmutescamus aliquiso si nichil dicendu
uidcatu nisi ꝙ inuenimus diuersu est huic eoꝵ uitiu qui primo
decinere ꝑ materiam stilo ꝙͣ uelocissimo uolunt ꝯ seqñtes colorem
atq impetu ex tempore scribunt. hanc. siluam uocant. repetũt de¬

Expanded text:
praestabit, in qua sine dubio multum est, sed etiam ratio; si non resupini spectantesque tepraestabit, in qua sine dubio multum est, sed etiam ratio; si non resupini spectantesque tectum et cogitationem murmure agitantes exspectaverimus quid obveniat; sed quid res poscat, quid personam deceat, quod sit tempus, qui iudicis animus intuiti, humano quodam modo ad scribendum accesserimus. sic nobis et initia et quae sequuntur natura ipsa praescribit. certa sunt enim pleraque et, nisi coniueamus, in oculos incurrunt; ideoque nec indocti nec rustici diu quaerunt, unde incipiant; quo pudendum est magis, si difficultatem facit doctrina. non ergo semper putemus optimum esse quod latet; immutescamus alioqui, si nihil dicendum videatur, nisi quod non invenimus. diversum est huic eorum vitium, qui primo decurrere per materiam stilo quam velocissimo volunt et sequentes calorem atque impetum ex tempore scribunt; hanc silvam vocant. repetunt de
Abbreviated transcription (Latin):
infinite tamen cure quid esset sibi a patruo suo dictu. Is fuit Iuilius florius
ĩ eloqñtia galiaru qm̃ ibi demu erercuit eam pͥnceps alioquin inter paucos disertꝰ
et dignur illa ꝓpinquitate. Is cu ẜm schole adhuc oꝑatu tristem forte uidisset ĩtẽ¬
rogauit que causa frontis tam abducte. nec dissimulauit adolescene. terciu iam
diem esse ꝙ õi labore materie ad scribendu destinate non ĩueniret exordiu quo
sibi non pñs tantu dolo: s etiam desꝑatio ĩ posteru fieret tu. Florus ardens nũ¬
quid tu inquit melius. dic̾ẽ uieo ꝙͣ potes: ita se res habet. curandu est ut ꝙͣ opti¬
me dicamus. dicendu tn ꝓ facultate. ad ꝓfectu eni opus est studio nõ indi¬
gnatione ut possimus autem scribe̾ ⁊ iam plura ⁊ celerius non exercitatio mõ

Expanded text:
infinitae tamen curae, quid esset sibi a patruo suo dictum. is fuit Iulius Florus, infinitae tamen curae, quid esset sibi a patruo suo dictum. is fuit Iulius Florus, in eloquentia Galliarum, quoniam ibi demum exercuit eam, princeps, alioqui inter paucos disertus et dignus ilia propinquitate. is cum Secundum, scholae adhuc operatum, tristem forte vidisset, interrogavit, quae causa frontis tam adductae. nec dissimulavit adolescens, tertium iam diem esse, quod omni labore materiae ad scribendum destinatae non inveniret exordium; quo sibi non praesens tantum dolor, sed etiam desperatio in posterum fieret. tum Florus arridens, numquid tu, inquit, melius dicere vis quam potes? ita se res habet. curandum est ut quam optime dicamus; dicendum tamen pro facultate. ad profectum enim opus est studio non indignatione. ut possimus autem scribere etiam plura et celerius, non exercitatio modo
Abbreviated transcription (Latin):
equos freme. quibusdam coherceamues quod nõ tam moram faciet ꝙͣ nouos impetꝰ
dabit. neq eni rursus cos qui robur aliquod in stilo feceunt ad infelice calumni¬
andi se penam alligandoe. puto. nam qũo fuffice̾ officiis ciuilibus possit qui sin¬
gulrs actionu ꝓtibue. insenescat. sunt autem quibus nichil sit satis oĩa mutare
oĩa aliter dicẽ ꝙͣ occurrit uelint. increduli quidam ⁊ de ingenio suo pessime me¬
riti quid diligentiam putant facẽ sibi scribendi difficultatem. nec ꝓmptu est dicẽ
utro spectare ualidius. putem quibus oĩa sua placent an quib nichil. accidit eĩ
etiam ingenosis adolescentib freqñte ut labore cõsũmantur. ⁊ in silentiu usq d̾̃¬
scendant nitia bñ dicendi cupiditate qua de re memini nauasse michi Iuliu ẜm
illu equalem meu atq ut a me notu est familiariter amatu mire facundie uiru

Expanded text:
equos frenis quibusdam coerceamus; quod non tam moram faciet quam novos impetus equos frenis quibusdam coerceamus; quod non tam moram faciet quam novos impetus dabit. neque enim rursus eos, qui robur aliquod in stilo fecerint, ad infelicem calumniandi se poenam alligandos puto. nam quomodo sufficere officiis civilibus possit, qui singulis actionum partibus insenescat? sunt autem quibus nihil sit satis; omnia mutare, omnia aliter dicere quam occurrit velint; increduli quidam et de ingenio suo pessime meriti, qui diligentiam putant facere sibi scribendi difficultatem. nec promptum est dicere, utros peccare validius putem, quibus omnia sua placent an quibus nihil. accidit enim etiam ingeniosis adolescentibus frequenter, ut labore consumantur et in silentium usque descendant nimia bene dicendi cupiditate. qua de re memini narrasse mihi iulium Secundum illum, aequalem meum atque a me, ut notum est, familiariter amatum, mirae facundiae virum,
Abbreviated transcription (Latin):
tamen si ferer flatus danda sunt uella dum nos indulgentia illa non fallat. om̃ia
em nr̃a dum nascuntua placent. alioqum nec scriberentur. Sed redeamus ad iu¬
dicium ⁊ retractemur suspectam facilitatem sic scripsisse Salustiu acciͦpimus ⁊ sa¬
ne manifestus est ⁊ iam ex oꝑc ip̃o labor Uirgiliu quoq pancissimoe dic cõposuisse
uersus autor est uarus. oratoris quidem alia condicio est. Itaq banc moram ⁊ so¬
licitudinem initiis impero. Nam primu hoc constituendu hoc obtinendu est ut
ꝙ̃ optime scribarus.. celertatem dabit consuetudo. paulatim res facilius. se ondent
uerba respondebunt. compositio sequetur. cuncta deniq ut ĩ familia bñ institutaĩ of¬
ficio eiunt. sũma est hec rei cito scribendo nõ fit ut bñ scribatur bñ scribendo fit ut
cito. s tu maxime cu facultas illa cõtigent resistamus. ut ꝓuideamus effcientes

Expanded text:
tamen, si feret flatus, danda sunt vela, dum nos indulgentia illa non fallat. omnia tamen, si feret flatus, danda sunt vela, dum nos indulgentia illa non fallat. omnia enim nostra, dum nascuntur, placent; alioqui nec scriberentur. sed redeamus ad iudicium et retractemus suspectam facilitate. sic scripsisse Sallustium accepimus, et sane manifestus est etiam ex opere ipso labor. vergilium quoque paucissimos die composuisse versus auctor est Varius. oratoris quidem alia condicio est; itaque hanc moram et sollicitudinem initiis impero. nam primum hoc constituendum, hoc obtinendum est, ut quam optime scribamus; celeritatem dabit consuetudo. paulatim res facilius se ostendent, verba respondebunt, compositio sequetur, cuncta denique ut in familia bene instituta in officio erunt. summa haec est rei: cito scribendo non fit, ut bene scribatur; bene scribendo fit, ut cito. sed tum maxime, cum facultas illa contigerit, resistamus ut provideamus et efferentes
Abbreviated transcription (Latin):
primo uel taidue. duz diligenes stilue. queramue optima nec protinus offeren¬
tibue. se gaudeamue.. Adhibeatur uidiciu intuentie. dispositio probantis. dils¬
ctus. eni uerboꝵ reruq agendus est ⁊ pondera singuloꝵ examinanda. post
subeat rõ collocandi uersenturq õim̃o nume  non ut quodq se ꝓferat ueibu
occupet locu: que quidem ut diligentiue. cͦxequamui repetenda sepius ciunt
scriptore proxima  nam preter id quod sic melius iunguntur priorib seqñtia.
calo quoq ille cogitationis qui scribendi morate fixit recipit ex integro uues
⁊ uelut reprtito spacio sũmit impetu quod in certamine saliendi fieri uidemus
ut conatu longiue petant ⁊ ad illud quo cõtenditu spaciu cuisu ferantui ut¬
que ĩ iaculando brachia reducimus et expulsuri tela neruos retro tendimur. inteum

Expanded text:
primo vel tardus dum diligens stilus, quaeramus optima nec protinus offerenprimo vel tardus dum diligens stilus, quaeramus optima nec protinus offerentibus se gaudeamus, adhibeatur iudicium inventis, dispositio probatis. delectus enim rerum uerborumque agendus est et pondera singulorum examinanda. post subeat ratio collocandi versenturque omni modo numeri, non ut quodque se proferet verbum occupet locum. quae quidem ut diligentius exsequamur, repetenda saepius erunt scriptorum proxima. nam praeter id quod sic melius iunguntur prioribus sequentia, calor quoque ille cogitationis, qui scribendi mora refrixit, recipit ex integro vires et velut repetito spatio sumit impetum; quod in certamine saliendi fieri videmus, ut conatum longius petant et ad illud, quo contenditur, spatium cursu ferantur; utque in iaculando brachia reducimus et expulsuri tela nervos retro tendimus. interim
Abbreviated transcription (Latin):
tore assignando uidiciu suu cu illius autoritate coniunxit. scribendũ eigo ꝙͣ diligen¬
tissime ⁊ ꝙͣ pliuimu. nam ut teria alte effossa generandis alendisq semimbus fecim¬
dior. sic ꝓfectus non assũmo petitus studioꝵ fructus effundit uberius ⁊ fidelius
continet. nam sine hac quidem cõscĩa ip̃a illa ex tp̃r dicendi facultas. immanc m̃o
loquacitate dabit ⁊ nerba ĩ labris nascentia illic radices. illic fundamenta sunt.
illic opte uelut sanctiore quodam erario condite unde ad subitos quoq casus cu
res erigent ꝓferantur. uires faciamus ante oĩa que sufficiant labori certaminugg
⁊ usu non exhauriantur. Nichil eni reru ip̃a nã uoluit magnu effici cito ꝓpsq
ut maiora aĩalia diutius niscenbus parentu continerentur. S cu sit dupla
questio qũo ⁊ que marime scribi opo:teat iam hinc ordinem sequar.ita

Expanded text:
tore adsignando, iudicium suum cum illius auctoritate coniunxit. scribendum ergo quam diligentore adsignando, iudicium suum cum illius auctoritate coniunxit. scribendum ergo quam diligentissime et quam plurimum. nam ut terra alte refossa generandis alendisque seminibus fecundior fit, sic profectus non a summio petitus studiorum fructus effundit uberius et fidelius continet. nam sine hac quidem conscientia ipsa illa ex tempore dicendi facultas inanem modo loquacitatem dabit et verba in labris nascentia. illic radices, illic fundamenta sunt, illic opes velut sanctiore quodam aerario conditae, unde ad subitos quoque casus, cum res exiget, proferantur. vires faciamus ante omnia, quae sufficiant labori certaminum et usu non exhauriantur. nihil enim rerum ipsa natura voluit magnum effici cito praeput maiora animalia diutius visceribus parentis continerentur. sed cum sit duplex quaestio, quomodo et quae maxime scribi oporteat, iam hinc ordinem sequar. sit
Abbreviated transcription (Latin):
mio que ratio ⁊ ꝙ uaria narandi que uis ꝓbandi ac refellendi quanta ĩ affecti
ꝑta que tunc est pulcenima cu sequitur nõ cu arcessitur. hec si p̃uiderimue.
tu uere imitabimur. qui uõ etiam ꝓpria his bona adieceat ut suppleat que
decrant crcũcidat siquid redundabit. N ent que querimus nũc cõsũmaui po
tissimu oportebat cu tanto plara exempla bñdicendi suꝑsunt ꝙͣ illis qui
adhuc sũmi sunt contingerint. nam erit hoc quoq laus coꝵ utꝰ priores sup¬
uasse posteros de ciusse dicatur.
T hec quidem auxilia extrinsecus adhibentur. in iis aute q̃ nob̾
ip̃is paranda sunt ut laboris sic utilitatis etiam longe płimu af¬
o fert stilus. nec ĩmento .M.i. humnc optimu effectorem ac magistru
dicendi uocat cui sententie ꝑsona. L. Crassi in disputatiombus que sunt d̾ ora¬

Expanded text:
mio: quae ratio et quam varia narrandi, quae vis probandi ac refellendi: quanta in affectibmio: quae ratio et quam varia narrandi, quae vis probandi ac refellendi: quanta in affectibpta, quae rum est pulcherrima, cum sequitur, non cum arcessitur. Haec si perviderimus, tum vere imitabimur. Qui vero etiam propria his bona adiecerit, ut suppleat quae deerant, circumcidat si quid reduudabit, is erit quem quaerimus perfectus otissimum oporteat, cum tanto plura exempla bene dicendi supersint quam illis, qui adhuc summi sunt, contigerunt. nam erit haec quoque laus eorum, ut priores superasse, posteros docuisse dicantur. et haec quidem auxilia extrinsecus adhibentur; in iis autem quae nobis ipsis paranda sunt, ut laboris sic utilitatis etiam longe plurimum adfert stilus. nec immerito M. Tullius hunc optimum effectorem ac magistrum dicendi vocat; cui sententiae personam L. Crassi in disputationibus quae sunt de ora
Abbreviated transcription (Latin):
tamen aliquo ĩ loco melius alii plurima ille s nõ qui maxime imitandus est et
quidem satis esset si oĩa cõsequi possem quid tamen noceiet. uim sesarisi as¬
pitatem Celi. dilbgentiam psollionrs. Iudicus calui. quibusdam ĩ locis alsumẽ.
Nam prete. id quod prudentie. est quod in quoq optimu est si possit suũ facc̃
tu in tanta rei difficultate unu intuerites uix aliqua pare sequitu ideoq cũ totũ
exprimere que elegers pene sit omm incocessu. Pluriu bona ponamus ante o¬
culos ut aliuid ex alio hereat ⁊ quo quidq loco ueniat aptemus. Imitatio autem
nam sepius idem dicam non sit tantu in uerbis illuc intendenda mens ꝙͣtum
fuerit illis uirs decoris ĩ rebus atq ꝑsonis quod cõsiliu que dispositio ꝙͣ om̃ĩa
ctiam que delectationi iudeantur data ad uictoriam spectent quid agatur ꝓhe¬

Expanded text:
tamen aliquo in loco melius alii, plurima ille: sed non qui maxime imitandus, etiam solus imitandus est. Qutamen aliquo in loco melius alii, plurima ille: sed non qui maxime imitandus, etiam solus imitandus est. Ququidem satis esset, si omnia consequi possem. Quid tamen noceret, vim Caesaris, asperitatem Caelii, diligentiam Pollionis, iudicium Calvi, quibusdam in locis assumere? Nam praeter id quod prudentis est, quod in quoque optimum est, si possit, suum facere: tum in tanta rei difficultate unum intuentes, vix aliqua pars sequitur. Ideoque cum totum exprimere quem elegeris, pene sithomini in concessum: plurium bona ponamus ante oculos, ut aliud ex alio haereat, et quo quidque leco conveniat, aptemus. Imitatio autem nam saepius idem dicam non sit tantum in verbis. Illac intendenda mens,quantum fuerit illis viris decoris in rebus, atque personis, quod consilium, quae dispositio, quam omnia etiam quae delectationi videantur data, ad victoriam spectent: quid agatur prooe
Abbreviated transcription (Latin):
Aqe indeut laborabit id quoq uitandu in quo magna paro eriat ĩ or̃one poe¬
tarnobis ⁊ historicos nullis opib oratores aut declamatores imitando
uur contra tagedia socto ingreditur. habet tamen omnis eloq̃ñtia aliquid cõ¬
maune. id uitetur quod cõmune est. ctiã hoc solet ĩcomodi accide̾ iis ꝗse uni
alicui gnͣi dediderunt ut si aspitas iis placuit alicuius. hanc etiam ĩ leui ac re¬
milło causaꝵ gnͣe non exuant. si te mutas aut uiuditas in aspis grauibusq ⁊
causis ponderi ieꝵ paru respondeant. cu sit diuersa nõ causaꝵ m̃o ĩter ip̃as
condicio s in singulis etiam causis ꝑtiu sintq alia leniter alia aspe alia
concitate alia remisse alia docendi alia mouendi gr̃a dicenda. quoꝵ õiu dis¬
similis atq diuersa inter se ratio est. itaq ne hoc quidem suaseum uni se alicui ⁊¬
ꝓpric que ꝑ oĩa sequatur adicẽ longe ꝑfectissimir grecoꝵ demosthenes. id

Expanded text:
are viderit, laborabit. id quoque vitandum, in quo magna pars errat, ne in oratione poetas nobis et historicos, in illis operibus oratores aut declamatores imitandosnec contra tragoedia socco ingreditur. habet tamen omnis eloquentia aliquid commune; id imitemur quod commune est. etiam hoc solet incommodi accidere iis, qui se uni alicui generi dediderunt, ut, si asperitas iis placuit alicuius, hanc etiam in leni ac remisso causarum genere non exuant; si tenuitas ac iucunditas, in asperis gravibusque causis ponderi rerum parum respondeant: cum sit diversa non causarum modo inter ipsas condicio, sed in singulis etiam causis partium, sintque alia leniter alia aspere, alia concitate alia remisse, alia docendi alia movendi gratia dicenda; quorum omnium dissimilis atque diversa inter se ratio est. itaque ne hoc quidem suaseroprie, quem per omnia sequatur, addicere. Longe perfectissimus Graecorum Demosthenes, aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
aut etiam iudicatorum obtinent locu. s hec quoq aut uetustis fide tuta sũt aut
ab homimbue magnie p̃ceptoꝵ loco ficta creduntur. Sciat ergo ꝙ̃ plurima unde
ctia sembus artoritas maior est ꝙ plura nosce ⁊ uidisse creduntur. quod homeruᷤ¬

Expanded text:
aut etiam iudicatorum obtinent locum, sed haec quoque aut vetustatis fide tuta sunt aut aut etiam iudicatorum obtinent locum, sed haec quoque aut vetustatis fide tuta sunt aut ab hominibus magnis praeceptorum loco ficta creduntur. sciat ergo quam plurima; unde etiam senibus auctoritas maior est, quod plura nosse et vidisse creduntur, quod Homeru
Abbreviated transcription (Latin):
qui tedio laboria quẽ ferre tendentibus ad eloq̃ntiam necesse est cõfugerint ad hec
diuerticula desidie quoꝵ cu alii sc ad albu et rubricam trastulerũt ⁊ formulari ue¬
lut Cicero ait legulei quidem esse maluerunt tanꝙͣ utiliora eligentes ea quoꝵ solam:
facultatem sequebatur alique pigricie ad rogationes qui subito fronte cõficta ĩmissa¬
q barba ueluti desperissent oratoria precepta paulu aliquid sederũt ĩ scholie. pħo ⁊
ut. deinde ĩ publico iristes domi dissoluti captarent autoritatẽ cõtemptu ceteroꝵ.
Iprimie. uõ habundare debet orator exemploꝵ copia tũ ueteꝵ tũ etiam
 nouoꝵ adeo ut nõ ea m̃o q̃ cõscripta sunt ĩ historiis aut ẜmonibue. uelut
ꝑ manue tradita quoq quotidie aguntur debeat nosce uex ne ea quidem que
sunt a clariorib poctis ficta negligẽ. nam illa quidem propria aut testimonioru

Expanded text:
qui taedio laboris, quem ferre tendentibus ad eloquentiam necesse est, confugerint ad haec qui taedio laboris, quem ferre tendentibus ad eloquentiam necesse est, confugerint ad haec deverticula desidiae. quorum alii se ad album ac rubricas transtulerunt et formularii vel, ut Cicero ait, leguleii quidam esse maluerunt, tanquam utiliora eligentes ea, quorum solam facilitatem sequebantur; alii pigritiae arrogantioris, qui subito fronte conficta immissaque barba, veluti despexissent oratoria praecepta, paulum aliquid sederunt in scholis philosophorum, ut deinde in publico tristes, domi dissoluti captarent auctoritatem contemptu ceterorumin primis vero abundare debet orator exemplorum copia cum veterum, tum etiam novorum, adeo ut non ea modo, quae conscripta sunt historiis aut sermonibus velut per manus tradita, quaeque cotidie aguntur, debeat nosse, verum ne ea quidem, quae sunt a clarioribus poetis ficta, negligere. nam illa quidem priora aut testimoniorum
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is illis diuersas inter se opimones tueri cõcessu sit s etiam si nosce qd quisq
senserit uolet lectionis opue est qua nichil est ĩ studii s minus laboriosu ꝙ si ple¬
risq despata facultate agendi ad discendum ius declinauerũt ꝙ̃ id scire facile est
oratori quod discunt quid sua queq confessione oratores esse non possunt. ueꝵ ⁊. M.
Eato tu ĩ dicendo p̃stantissimꝰ tu uiris idem fuit pitissimus ⁊ seuole seruioq sulpi¬
cio concessa est etiam facundie uirtus. et. M. Tulius non m̃o ĩ agendu nusꝙ̃ est de¬
stitutus scĩa iuris s etiam componẽ aliqua de eo cepat ut appareat posse oratorẽ nõ
discendo tanti iuri uacare s etiam docendo. ueꝵ ea que de moribus excollendis stu¬
dioq iuries accepimue non equius ea credat rep̃hendenda ꝙ multos cognouimue

Expanded text:
ipsis illis diversas inter se opiniones tueri concessum sit. sed etiam, si nosse, quid quisque ipsis illis diversas inter se opiniones tueri concessum sit. sed etiam, si nosse, quid quisque senserit, volet, lectionis opus est, qua nihil est in studiis minus laboriosum. quodsi plerique, desperata facultate agendi, ad discendum ius declinaverunt, quam id scire facile est oratori, quod discunt qui sua quoque confessione oratores esse non possunt? verum et M. Cato cum in dicendo praestantissimus, tum iuris idem fuit peritissimus, et Scaevolae Servioque Sulpicio concessa est etiam facundiae virtus. et M. Tullius non modo inter agendum nunquam est destitutus scientia iuris, sed etiam componere aliqua de eo coeperat, ut appareat posse oratorem non discendo tantum iuri vacare, sed etiam docendo. verum ea, quae de moribus excolendis studioque iuris praecipimus, ne quis eo credat reprehendenda, quod multos cognovimus,
Abbreviated transcription (Latin):
atu nec locu carpe castris scientem. prius est ẽi parare certa bella ꝙ gerẽ
atq simillimue. huic sit aduocatue s plura que ad uincendu ualent aliis re¬
liquerit cu prestim hoc quod ẽ necessariu nec tam sit arduu ꝙͣ procul ĩtu¬
entibus fertasse uideatur. Nanq omne ius quod est certus aut scripto aut moribus cõ¬
stat dubiã equitatie regula examinandu est que scripta sunt aut ĩ more ciuitatis nullã
hut difficultatem cognitionie sunt eĩ nõ ĩuentionis atq cõsultoꝵ responsis explicã¬
tur aut ĩ uerboꝵ interpietatione sunt posita aut ĩ recti prauiq discrimine ui cuiuisq
uotis intelligẽ. aut cõinune prudentiũ est aut ꝓpriu oratoris equitas optimo quiq
no tissima nos porro ⁊ bonũ ure ⁊ prudentẽ ĩ primie oratore putamus qui cũ sẽ iq

Expanded text:
atus nec locum capere castris scientem; prius est enim certe parare bella quam gerere. atus nec locum capere castris scientem; prius est enim certe parare bella quam gerere. atqui simillimus huic sit advocatus, si plura, quae ad vincendum valent, aliis reliquerit, cum praesertim hoc, quod est maxime necessarium, nec tam sit arduum, quam procul intuentibus fortasse videatur. namque omne ius, quod est certum, aut scripto aut moribus constat; dubium aequitatis regula examinandum est. quae scripta sunt aut posita in more civitatis, nullam habent difficultatem, cognitionis sunt enim, non inventionis; at quae consultorum responsis explicantur, aut in uerborum interpretatione sunt posita aut in recti pravique discrimine. vim cuiusque vocis intelligere aut commune prudentium est aut proprium oratoris; aequitas optino cuique notissima. nos porro et bonum virum et prudentem in primis oratorem putamus, qui cum se ad
Abbreviated transcription (Latin):
si forte pitus iuirie. ille nõ aderit quid siquie nõ satie m ea re doctus falsum a¬
liquod subiecerit hoc eĩ est maximu ignorantie malu quod credit eu scire
que moneat nͨ sum nr̃i moris ignarus oblitusue eoꝵ qui uelut ad arc̾ulas se¬
dent et tella agentibue sũminstrant ñ idem grecos quoq nescio factitasse
unde nõ ĩ hies paracinaticoꝵ datu est. s loquor de oratore qui non clamorem
m̃o suu causis s oĩa que ꝓfatura sunt debet: itaq eu nec utilem si ad hora
forte cõstiterit nec in testatiõibus faciendis esse ĩpitu uelim quis eĩ potius
preparabit ea que eu aget esse ĩ causa uelit nisi forte ĩpatorem quis ĩdoneũ
credit ĩ p̃liis quidem strenuu et fortem ⁊ õiu que pugna poscit artifice
s neq delectus agere nec copias contrahere atq ĩstruere nec respicẽ cõme¬

Expanded text:
si forte peritus iuris ille non aderit? quid , si quis non satis in ea re doctus falsum asi forte peritus iuris ille non aderit? quid , si quis non satis in ea re doctus falsum aliquid subiecerit? hoc enim est maximum ignorantiae malum, quod credit eum scire qui moneat. neque ego sum nostri moris ignarus oblitusve eorum, qui velut ad arculas sedent et tela agentibus subministrant, neque idem Graecos quoque nescio factitasse, unde nomen his pragmaticorum datum est. sed loquor de oratore, qui non clamorem modo suum causis, sed omnia, quae profutura sunt, debet. itaque eum nec inutilem, si ad horam forte constiterit, neque in testationibus faciendis esse imperitum velim. quis enim potius praeparabit ea quae, cum aget, esse in causa velit? nisi forte imperatorem quis idoneum credit in proeliis quidem strenuum et fortem et omnium, quae pugna poscit, artificem, sed neque delectus agere nec copias contrahere atque instruere nec prospicere comme
Abbreviated transcription (Latin):
patronum se causaꝵ nõ falso dixerit qui quod est ĩ causis potentissimũ sit ab al¬
tero petiturue pene nõ dissimiles his qui poetaꝵ scripta ꝓnunciant. nã quodã¬
m̃o manclata pfertur et ea que sibi a uidice credi postulaturus est aliena fide di¬
cet et ip̃e litigantiu auxiliator egebit auxilio quod aut fieri nõnũꝙ̃ minore
meo m̃o possit cu domi precepta ⁊ cõposita ⁊ sic̃ cetera que ĩ causa sunt ĩ discẽ¬
do cognita ad uidicem ꝑferet quid fiet ĩ his. questionibus que subito ĩter ip̃as
actiones nasci solent non deformiter respectet ⁊ inter subselia minores aduo¬
catos interroget. põt aũt satis diligenter accipe que tu audiet cũ audienda
sunt aut fortitet affirmare aut ingenue pro sur. dice̾ possit ĩ actionibus ꝗd
fiet ĩ altertatione ubi occurrendu contimio nͣ libera ad discendu mora est: ꝗd

Expanded text:
patronum se causarum non falso dixerit, qui, quod est in causis potentissimum, sit ab alpatronum se causarum non falso dixerit, qui, quod est in causis potentissimum, sit ab altero petiturus, paene non dissimilis iis, qui poetarum scripta pronuntiant? nam quodammodo mandata perferet, et ea, quae sibi a iudice credi postulaturus est, aliena fide dicet, et ipse litigantium auxiliator egebit auxilio. quod ut fieri nonnunquam minore incommodo possit, cum domi praecepta et composita et sicut cetera, quae in causa sunt, inde discendo cognita ad iudicem perfert, quid fiet in iis quaestionibus, quae subito inter ipsas actiones nasci solent? non deformiter respectet et inter subsellia minores advocatos interroget? potest autem satis diligenter accipere, quae tum audiet, cum ei dicenda sunt, aut fortiter adfirmare aut ingenue pro suis dicere? possit in actionibus: quid fiet in altercatione, ubi occurrendum continuo, nec libera ad discendum mora est? Quid,
Abbreviated transcription (Latin):
egitare cõuenit que ꝓfecto nos ꝙ̃ plura maioraꝙ ꝙͣ in nr̃e ciuitatis monumentis
repiat. an fortitudine iusticiam fidem continentiam frugalitatẽ cõtemptum
doloris ac mortis melius alii docebunt ꝙ̃ fabricii curii reguli. detii mutii
aliqũa ĩmimerabiles ꝙͣ̃tu cĩ greci preceptis ualent tartu romani quod maiꝰ¬
est exemplies tantu ꝙ nõ cognatie id erebus ad moneri qui nõ mõ ꝓximũ ter¬
pus lucemq p̃ntem itueri satis credat s omnem posteritatis memoria sꝑa¬
cium uite honeste et curricalu laudis existimet michi ille iusticie haustus bibat
hinc sumptam libertatem in causie atq cõsilis prestet. neq erit ꝑfectus oratõ
nisi qui honeste dicẽ et sciet et audebit.
ris quoq ciuilis. necessario huic uõ scĩa est ꝯ moru ac religionu eius rei
Spublice qu̾a capescet. nam qualiss esse suasor ĩ cõsiliis. pu. priuatis ue po¬
terit tot reꝵ quibus precipue ciuitas continetur ignarus quo aut̃ẽ m̃o

Expanded text:
to nusquam plura maioraque quam in nostrae civitatis monumentis reperientur. An fortitudinem, iustitiam, fidem, continentiam, frugalitatem, contemptum doloris ac mortis melius alii docebunt quam Fabricii, Curii, Reguli, Decii, Mucii aliique innumerabiles? quantum enim Graeci praeceptis valent, tantum Romani, quod est pus lucemque praesentem intueri satis credat, sed omnem posteritatis memoriam spatium vitae honestae et curriculum laudis existimet. hinc mihi ille iustitiae haustus bibat, hinc sumptam libertatem in causis atque consiliis praestet. neque erit perfectus orator, nisi qui honeste dicere et sciet et audebit. iuris quoque civilis necessaria huic viro scientia est et morum ac religionum eius rei publicae, quam capesset. nam qualis esse suasor in consiliis publicis privatisve poterit tot rerum, quibus praecipue civitas continetur, ignarus? quo autem modo
Abbreviated transcription (Latin):
et ut semel plura cõplectar nũꝙͣ decebit sic aduersus tales. agere ꝑsonaso qũo
contra noe agi ab hõibus cõdicionis eiusdem iniquo aĩo tulissemus. p̃stat᷑ hoc
ẽt aliqn dignationibus ut libertatis nr̃e ratio reddatur ne quis nos aut pe¬
tulante ĩ sedendis iis aut etia ambitiosis nel ambitioso putet itaq cicero
ꝙ̃ꝙͣ erat ĩ cottam grauissime dicturus neq aliter agi.P. opii causa poterat ⁊
longa tamen p̃fatione excusauit officii sui necessitate. Aliqñ etia ĩferiorib pre¬
cipueq adolescentibue ꝑcere aut iuderi docet utitur bac moderatione citero

Expanded text:
et ut semel plura complectar, nunquam decebit sic adversus tales agere personas, quomodo et ut semel plura complectar, nunquam decebit sic adversus tales agere personas, quomodo contra nos agi ab hominibus condicionis eiusdem iniquo animo tulissemus. praestatur hoc aliquando etiam dignationibus, ut libertatis nostrae ratio reddatur, ne quis nos aut petulantes in laedendis eis aut etiam ambitiosos putet. itaque Cicero, quanquam erat in Cottam gravissime dicturus, neque aliter agi P. Oppii causa poterat, longa tamen praefatione excusavit officii sui necessitatem. aliquando etiam inferioribus praecipueque adolescentulis parcere aut videri decet. utitur hac mod
Abbreviated transcription (Latin):
mater et ĩ re leuiore aut minus infeste contra filiu stare. tu lenior ac sũmissior
transferemus eam. et si grauiter dolere filiu palam erit credere abesse ab eo ⁊¬
culpa fictq ultro miẜabilie. auerte̾ quoq in alioe crimen decet ut fraudem aliqͦꝵ
concitata credatur ⁊ oĩa nos passuros nichil aspe dicturo ⁊ testandu ut et si nõ
possumus. conuitiari nolle uideamur ẽt siquid obiciendu erit officiu est patri
ut id filio iuito s fide cogente face̾ credatur itaq poterit uterq laudari. qd̃
de matre dixi de utroq parente accipiendu est. Nam inter patres etia filiosꝙ
cu interuenisset emancipatio litigatu scio. in aliis quoq ꝓpinꝗtatibus custodi¬
endu est ut iuiti et necessario ⁊ ꝑte iudicemur dixisse magis aute aut minꝰ
ut cuiq ꝑsone debetur reu̾entia eadem ꝓ libertatis aduersus. nos obseruantia.

Expanded text:
mater et in re leviore aut minus infeste contra filium stare; tum lenior atque summissior mater et in re leviore aut minus infeste contra filium stare; tum lenior atque summissior  eam transferemus; et si graviter dolere filium palam fuerit, credetur abesse ab eo culpam fietque ultro miserabilis. avertere quoque in alios crimen decet, ut fraude aliquorum concita credatur, et omnia nos passuros, nihil aspere dicturos testandum, ut, etiamsi non possumus non conviciari, nolle videamur. etiam , si quid obiiciendum erit, officium est patroni, ut id filio invito, sed fide cogente facere credatur. ita poterit uterque laudari. quod de matre dixi, de utroque parente accipiendum est; nam inter patres etiam filiosque, cum intervenisset emancipatio, litigatum scio. in aliis quoque propinquitatibus custodiendum est, ut inviti et necessario et parce iudicemur dixisse, magis autem aut minus, ut cuique personae debetur reverentia. eadem pro libertis adversus patronos observantia.
Abbreviated transcription (Latin):
bere frontem põt: aut quid aurte hominu magis respuunt ꝙͣ quod cu est filio filiiue
aduocatie ĩ matrem porandu. Aliqn tñ necesse est ut ĩ causa cluentii habiti s nõ semꝑ
illa uia qua contra sasiam Cicero usus est nõ quia nõ ille optime s quia plurimu
refert quia ĩ re et qũo ledat. itaq illa cu filii caput palam impugnaret fortiter
fuit repellenda. duo tamen que superant diuine Cicero ẜuarit primu ne obliui¬
sceretur reuerentie que parentib debetur deinde ut repetitis. altius causis dili¬
gentissime oñderet ꝙͣ id quod erat ĩ matrem dicturus nõ oportẽt m̃o ficri s
adeo ut ĩ causa difficili atq pplexa nichil prius ĩtuendu credidit ꝙͣ quid diceret.
fecit itaq nomen parentie. non filio ĩiudiosu s ĩpi in qu̾a dicebatur. põt tñ aliq̃n

Expanded text:
bere frontem potest aut quid aures hominum magis respuunt, quam cum est filio filiive bere frontem potest aut quid aures hominum magis respuunt, quam cum est filio filiive advocatis in matrem perorandum? aliquando tamen necesse est, ut in causa Cluentii Habiti. sed non semper illa via, qua contra Sasiam Cicero usus est; non quia non ille optime, sed quia plurimum refert, qua in re et quo modo laedat. itaque illa, cum filii caput palam impugnaret, fortiter fuit repellenda. duo tamen, quae sola supererant, divine Cicero servavit, primum, ne oblivisceretur reverentiae, quae parentibus debetur; deinde ut, repetitis altius causis, diligentissime ostenderet, quam id, quod erat in matrem dicturus, non oporteret modo fieri, sed adeo in causa difficili atque perplexa nihil prius intuendum credidit quam quid deceret. fecit itaque nomen parentis non filio invidiosum, sed ipsi in quam dicebatur. potest tamen aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
rant. quapp qui curatione bonoꝵ pr̃is postulabit doleat eius. ualitudine et qu̾a¬
libet grauia filio pater obiecturus mmẜrunam sibi õndat esse hanc ip̃am necessitatẽ
ĩ hoc paucis. m̃o uerbis s toto colore actione. ut id eu nõ dice̾ m̃o sed etiam uere dicẽ
appareat nec tanti pupillo sic tutor irascatur unꝙ ut nõ remaneant amoris. uestigia
et sacra quedam pr̃i s eius memoria iam quo contra abdicantem pr̃em querente
uxorem agi causam oporteret ĩ libro ut arbitror septimo dixi ẽt qñ aduocati uote
deccat aut turpe sit. nemini dubiu est. unum iam igitur hiuc loco quod est sanc sũ¬
me difficultatis adiciendu uidetur quibus. ea que sunt ñã paru speciosa queq nõ dice̾
si utrũlibet esset liberu ualiussemus nõ tamen suit indecora dicentib. quid aspꝑiore ba¬

Expanded text:
rant. quapropter et, qui curationem bonorum patris postulabit, doleat eius valetudinem; et quamrant. quapropter et, qui curationem bonorum patris postulabit, doleat eius valetudinem; et quamlibet gravia filio pater obiecturus miserrimam sibi ostendat esse hanc ipsam necessitatem, nec hoc paucis modo verbis, sed toto colore actionis, ut id eum non dicere modo, sed etiam vere dicere appareat. nec causanti pupillo sic tutor irascatur unquam, ut non remaneant amoris vestigia et sacra quaedam patris eius memoria. iam quomodo contra abdicantem patrem, querentem uxorem, agi causam oporteret, in libro, ut arbitror, septimo dixi. quando etiam ipsos lodeceat aut turpe sit, nemini dubium est. unum iam igitur huic loco, quod est sane summae difficultatis, adiciendum videtur, quibus modis ea, quae sunt natura parum speciosa quaeque non dicere, si utrumlibet esset liberum, maluissemus, non tamen sint indecora dicentibus. quid asperiorem ha
Abbreviated transcription (Latin):
uis mortis a senatu quidam uel ob aliqu̾a magna ĩfelicitate uel etiam peniten¬
tiam petunt ĩ quibue. nõ solu cantare quod uitiu ꝑsuasit aut lassiure s ne argu¬
mentari quidem nisi mixtis ⁊ quidem ita ut ĩ ip̃a ꝓbatione magis emineat affectib
decet. Nam qui intermmiitere agendo dolorem põt uidetur posse ẽt deponẽ ne¬
scio tamen an hiuus de quo loquimur decoris custodia maxime circa eos quo ᷤᷤ
dicimue eraminanda sit. Na sine dubio ĩ oibue. stati accusationib hoc agẽdu.
est. ne ad car libenter descendisse uideamur. Id eoq michi illud Cassii seueri nõ me¬
diocriter displicet dii boni uino et quo me uiuere iuuet aspnante reu uideo. nõ
eĩ iusta ex causa uel necessaria uideri põt postulasse eum s quadam actusandi uolu¬
ptate. p̃ter hoc tamen quod est cõmune ꝓpriam moderatione queda cause desid̾¬

Expanded text:
ius mortis a senatu quidam ob aliquam magnam infelicitatem vel etiam paenitenius mortis a senatu quidam ob aliquam magnam infelicitatem vel etiam paenitentiam petunt, in quibus non solum cantare, quod vitium pervasit, aut lascivire, sed ne argumentari quidem nisi mixtis, et quidem ita ut ipsa probatione magis emineant, adfectibus decet. nam qui intermittere in agendo dolorem potest, videtur posse etiam deponere. nescio tamen an huius, de quo loquimur, decoris custodia maxime circa eos, contra quos dicimus, examinanda sit. nam sine dubio in omnibus statim accusationibus hoc agendum est, ne ad eas libenter descendisse videamur. ideoque mihi illud Cassii Severi non mediocriter displicet: di boni, vico; et, quo me vivere iuvet, Asprenatem reum video. non enim iusta ex causa vel necessaria videri potest postulasse eum, sed quadam accusandi voluptate. praeter hoc tamen, quod est commune, propriam moderationem quaedam causae deside