comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
linguas suas. Qui eñi gladio
cõminus pugnat: aꝑte pugnat. qui
sagitam mittit: fallit. ut feriat. Priꝰ
enim sagitta ꝑcutit. quã uenire ad
uulnus preuidetur. Sed quẽ late¬
rent insidie cordis humani: Nũqͥd
opus habebat. ut ei testimonium
quisquã ꝑhiberet de homine. Ipse
enim sciebat quid esset in homine.
sicut euangłista testatur. Tamen au¬
diamus eos. & intueamur eos. quasi
nesciente dño facere qͦd moliuntur:
Intenderunt arcũ rem amarã. ut sa¬
grtarent in abscondito in maculatũ.
Quod dixit intenderunt arcum. hoc
est in abscondito. quasi fallentes insi¬
diis. Nostis enim quibus dolis id eger̃.
quẽadmodũ discipłm ei coberentem
pecunia corruperunt. ut sibi tradere¬
tur. quomodo falsos testes ꝓcurauer᷑.
quib insidiis & dolis egerint. ut sa.¬
gitarent in abscondito in maculatum.
Magna iniquitas. Ecce de abscondito
uenit sagnta. Quam maculam fert. qͥ
nec tantam babebat maculam. quanta
potest pungi asagitta : Agnus quippe

Expanded text:
insidias. Qui enim gladio cominus pugnat, aperte pugnat: qui sagittam mittit, fallit ut feriat. Prius enim sagitta percutit, quam venire ad vulnus praevideatur. Sed quem laterent insidiae cordis humani? numquidopus habebat ut ei testimonium quisquam perhiberet de homine? Ipse enim sciebat quid esset in homine, sicut evangelista testatur . Tamen audiamus eos, et intueamur eos quasi nesciente Domino facere quod moliuntur. Intenderunt arcum, rem amaram, ut sagittarent in abscondito immaculatum. Quod dixit, Intenderunt arcum; hoc est, in abscondito; quasi fallentes insidiis. Nostis enim quibus dolis id egerint; quemadmodum discipulum ei cohaerentem pecunia corruperint, ut sibi traderetur ; quomodo falsos testes procuraverint; quibus insidiis et dolis egerint, ut sagittarent in abscondito immaculatum. Magna iniquitas! Ecce de abscondito venit sagitta quae immaculatum ferit, qui nec tantum habebat maculae, quantum potest pungi a sagitta. Agnus quippe
Abbreviated transcription (Latin):
tione filiȩ populi mei. An. Oculus
m̃s afflictus est nec tacuit. eo quod
non esset requies. donec respiceret
& uideret dñs de cęlis. Oculus meus
depredatus est animã meã. in cun¬
ctis filiabus urbis mee. Sede. Uena¬
tione cooperuerunt me quasi auẽ
inimici gratis. Lapsa est in lacum
uita mea. & posuerunt lapidẽ suꝑ
me. In undauerunt aque suꝑ caput
meũ. arxi. perii. Coph. Inuo caui
nomen tuũ dñe. de lacis nouissimis.
Uocem mea̾ audisti. ne auertas faciem
tuam a singultu meo & clamoribus.
Appropinquasti in die quando inuo¬
caui te. dixisti ne timeas. Res. Iudi¬
casti dñe causam anime mee. redep̃¬
tor uite mee. Uidisti dñe iniquita¬
tem aduersum me. iudica iudiciũ
me. uniuersas cogitationes eoꝵSer.¬
toꝵ aduersum me tota die. Sessionẽ¬

Expanded text:
tione filiae populi mei.  Ain.  Oculus tione filiae populi mei.  Ain.  Oculus meus afflictus est, nec tacuit, eo quod non esset requies. Donec respiceret et videret Dominus de coelis. Oculus meus depraedatus est animam meam in cunctis filiabus urbis meae.  Sade.  Venatione ceperunt me quasi avem inimici mei gratis. Lapsa est in lacum vita mea, et posuerunt lapidem super me. Inundaverunt aquae super caput meum: dixi: Perii.  Coph.  Invocavi nomen tuum Domine de lacis novissimis COPH vocem meam audisti ne avertas aurem tuam a singultu meo et clamoribus COPH adpropinquasti in die quando invocavi te dixisti ne timeas RES iudicasti Domine causam animae meae redemptor vitae meae RES vidisti Domine iniquitatem adversum me iudica iudicium m universas cogitationes eoreorum adversum me, tota die. » Prin
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ misericordiarũ suarũ.
Non eni humiliauit ex toto corde
suo. & abiecit filios hominu᷑. Lamzech.
Ut contereret sub pedibus suis omnes
uinctos terre. ut declinaret iudiciũ
uiri in conspectu uultus altissimi.
ut ꝑcuteret homineꝰ in iudicio suo.
añs ignorauit. Mem. Quis ẽ iste qͥ
dixit ut fieret dño non iubente .:
Ex ore altissimi non egredientur nec
mala nec bona. Quid murmurauit
homo uiuens uir ꝓ peccatis suis:
ui. Scrutemur uias nr̃as. & quȩ¬
ramus. & reuertamur ad dnm. Leue¬
mus corda nr̃a. cũ manibus ad dm̃
in celis. Nos inique egimus & ad ira.¬
cundim ꝓuocamus. iderro in exora¬
bilis es. Sacech. Operuisti infurore.
& ꝑcussisti nos. occidisti. nec peꝑcisti.
Opposuisti nubem tibi. ne transeat ora.¬
tio. Cradicationem & abiectionem
posuisti me. inmedio popłoꝵ. Fe. Ape¬
ruerunt suꝑ nos os suũ. om̃s inimiei.
Formido & laqueus facta est nobis ua¬
ticinatio & contritio. Diuisiones a qua¬
rum dedutit oculus m̃s. in contri¬

Expanded text:
sericordiarum suarum. Non enim humiliavit ex corde suo, et abjecit filios hominum.  Lamed.  Ut contereret sub pedibus suis omnes vinctos terrae. Ut declinaret judicium viri in conspectu vultus Altissimi. Ut perverteret hominem in judicio suo, Dominus ignoravit.  Mem.  Quis est iste, qui dixit ut fieret, Domino non jubente? Ex ore Altissimi non egredientur nec mala nec bona? Quid murmuravit homo vivens, vir pro peccatis suis?  Nun.  Scrutemur vias nostras, et quaeramus, et revertamur ad Dominum. Levemus corda nostra cum manibus ad Dominum in coelos. Nos inique egimus, et ad iracundiam provocavimus: idcirco tu inexorabilis es.  Samech.  Operuisti in furore, et percussisti nos: occidisti, nec pepercisti. Opposuisti nubem tibi, ne transeat oratio. Eradicationem, et abjectionem posuisti me in medio populorum.  Phe.  Aperuerunt super nos os suum omnes inimici. Formido et laqueus facta est nobis vaticinatio, et contritio. Divisiones aquarum deduxit oculus meus, in contri
Abbreviated transcription (Latin):
pendit. eleuans ad celũ oculos. & ꝓ
uniuersa ȩccła fupplicans patri. ut
om̃s quos dedisset daturusq esset
filio pater: unũ fierent. & in gła re
redemptionis in diuidui ꝑmanerent.
adiciens postremo illam orationem.
qui ait. pater si fieri potest: transeat
calix iste ame. Ubi non estimandum
est qd dñs iħc passione᷑ & mortem
cuius iam discipłis sacramenta tradi¬
derat uoluerit declirare. cũ ipsum
dio uetet dicens. Calicem quẽ dedit
mͥ pater non uis ut bibam illũ. Cer¬

Expanded text:
pendit: 222 elevans ad coelum oculos, et pro pendit: 222 elevans ad coelum oculos, et pro universa Ecclesia supplicans Patri, ut omnes quos dedisset, daturusque esset Filio Pater, unum fierent , et in gloria Redemptoris individui permanerent; adjiciens postremo illam orationem qua ait: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Ubi non existimandum est quod Dominus Jesus passionem et mortem, cujus jam discipulis sacramenta tradiderat, voluerit declinare; cum ipse bdio vetet, dicens: Calicem quem dedit mihi Pater, non vis ut bibam illum ? cer
Abbreviated transcription (Latin):
totum diabolus occuparet. & quem
malignis cogitationib obligarat.
iam ipso impietatis opere possideret.
Corpore enĩ tantũ cũ cenantib recũ¬
bebat. mente autẽ sacerdotũ inuidiã.
testium falsitatem. & furore̾ imperi¬
tȩ plebis armabat. Deniq dñs uidenꝰ¬
cui iudis flagitio esset intentus. qđ
facis inquit fac celerus. Uox hec ñ
iubentis est sed sinentis. nec trepidi.
sed parati. qui habens om̃ium tẽpoꝵ
potestatem: ostendit se morã non
facere traditori. & se ad redep̃tionẽ
mundi paternam exsequi uolunta¬
tem. ut facinus quod a ꝑsequentib
parabatur: nec impleret. nec ameret.
Postquã gͦ uidã ꝑsuasus adia¬
bolo discessit a xp̃o. seq. a corpore
apłicȩ unitatis abscidit: nullo dñs
pauore turbatus. sed de sola redim̃¬
dorum salute sollicitus. om̃e tempo¬
ris spacium quod a ꝑsequentium
uacabat incursu. mysticis sermoni¬
bus sacramentoq doctrine. sicut
iohannes euangelio declaratur in¬

Expanded text:
totum Judam diabolus occuparet ; et quem totum Judam diabolus occuparet ; et quem malignis cogitationibus obligarat, jam ipso impietatis opere possideret. Corpore enim tantum cum coenantibus recumbebat, mente autem sacerdotum invidiam, testium falsitatem, et furorem imperitae plebis armabat. Denique videns Dominus cui flagitio Judas esset intentus, Quod facis, inquit, fac citius . Vox haec non jubentis est, sed silentis, nec trepidi, sed parati: qui habens omnium temporum potestatem ostendit se et moram non facere traditori, et sic ad redemptionem mundi paternam exsequi voluntatem, ut facinus quod a persequentibus parabatur nec impelleret, nec timeret. Postquam igitur Judas persuasus a diabolo discessit a Christo, seque a corpore apostolicae unitatis abscidit, nullo Dominus pavore turbatus, sed de sola redimendorum salute sollicitus, omne temporis spatium quod a persequentium vacabat incursu, mysticis sermonibus sacrataeque doctrinae, sicut Joannis Evangelio declaratur, im
Abbreviated transcription (Latin):
tibi cõmunio denegatur. Redi in
integrum. & deposito furore resi¬
pisce. Clementia inuitat. salus pul¬
sat. ad uitam uita te reuocat. Eoce
immaculati & innocentes condis.¬
cipuli tui ad significationem faci¬
noris ex pauescunt. & om̃s sibi non¬
edito impietaas auctore for¬
midant. Contristati enĩ sunt. non
deconscientie reatu. sed de humanȩ
mutabilitatis incerto. timentes ne
minus uerum esset quod in se qͥsq
nouerat: quã qđ ipsa ueritas preui¬
debat. Tu autẽ in hac trepidatione
scõꝵ. ab uteris dñi potentia. & abs¬
condit te tua audacia. Addis impu¬
dentiam sceleri. nec signo euidenti¬
ori terreris. Cumq se alii a cibo in
quo indicium dñs posuerat contine¬
rent: manũ non retrabis aparapside.
quia animũ non auertis a crimine.
Secutũ itaq est dilectissimi. sicut euan.¬
gelista iohannes narrauit. ut cum
traditori suo dñs manifestius desig¬
nando panẽ porrexisset intinctum.

Expanded text:
tibi communio denegatur. Redi in tibi communio denegatur. Redi in integrum, et deposito furore resipisce. Clementia invitat, salus pulsat, ad vitam vita te revocat. Ecce immaculati et 221 innocentes condiscipuli tui ad significationem facinoris expavescunt, et omnes sibi, nonedito impietatis auctore, formidant. Contristati enim sunt, non de conscientiae reatu, sed de humanae mutabilitatis incerto, timentes ne minus verum esset quod in se quisque noverat, quam quod ipsa Veritas praevidebat. Tu autem in hac trepidatione sanctorum abuteris Domini patientia, et abscondi te tua credis audacia. Addis impudentiam sceleri, nec signo evidentiore terreris. Cumque se a cibo alii, in quo indicium Dominus posuerat, continerent, tu manum non retrahis a paropside, quia animum non avertis a crimine.Secutum est itaque, dilectissimi, sicut Joannes Evangelista narravit, ut cum traditori suo Dominus manifestius designando panem porrexisset intinctum,
Abbreviated transcription (Latin):
atrio tractaretur. quomͦ xp̃c possit
occidi: ille corporis & sanguinis
sui ordinans sacramentũ. docebat
qualis dõ hostia deberet offerri.
Nec ab hoc quidem mysterio tradito¬
re submoto: ut ostenderetur nulla
iniuria exasperatus. qui uolunta¬
ria erat impietate prescitus. Ipse
enim sibi fuit materia ruine &
causa ꝑfidiȩ. sequens diabolũ ducẽ.
& nolens xp̃m habere rectorem.
dicens itaq dñs. amen dico uobis.
quod unus ur̃m me traditurus ẽ.
notam sibi ꝓditoris sui conscientiã
demonstrauit. non aspera. nec aꝑta
impiũ increpatione confundens.
sed leni & tacita ammonitione
conueniens. ut facilius corrigeret
pęnitudo. quẽ nulla deformasset
abiectio. Cur infelix iuda tanta
benignitate non uteris: Ecce par¬
cit ausibus tuis dñs. & nulli de nisi
tibi indicat xp̃c. Nec nomen tuu
nec ꝑsona detegitur. sed ueritatis
archana tanguntur. Non apłici
ordinis honor. nec sacramentoꝵ

Expanded text:
atrio tractaretur quomodo Christus posset atrio tractaretur quomodo Christus posset occidi, ille corporis et sanguinis sui ordinans sacramentum, docebat qualis Deo hostia deberet offerri, ne ab hoc quidem mysterio traditore submoto; ut ostenderetur nulla injuria exasperatus, qui in voluntaria erat impietate praescitus. Ipse enim sibi fuit materia ruinae et causa perfidiae, sequens diabolum ducem, et nolens Christum habere rectorem. Dicens itaque Dominus: Amen dico vobis, quod unus vestrum me traditurus est , notam sibi proditoris sui conscientiam demonstravit: non aspera nec aperta impium increpatione confundens, sed leni ac tacita admonitione conveniens; ut facilius corrigeret poenitudo, quem nulla deformasset abjectio. Cur, infelix Juda, tanta benignitate non uteris? Ecce parcit ausibus tuis Dominus, et nulli te, nisi tibi, indicat Christus: nec nomen tuum, nec persona detegitur, sed veritatis arcana tanguntur. Non apostolici ordinis honor, non sacramentorum
Abbreviated transcription (Latin):
admittendi in iħm sceleris occupas¬
set. tpsi se doctores legis lege priuar.
& spontaneo defectu ritus sibi patri¬
os sustulerunt. Incipiente enim
festiuitate paschali. qui ordinare
templum. uasa mundare. uictimas.
ꝓuidere. & legitimis purificationib
sacratiorem diligentiam adhibere
debuerant parricidali furore con¬
cepto ad unum opus uacant. & in
unum facinus simili crudelitate
tione iustitiȩ. nisi ut & noua myste¬
ria non apprebenderent. & antiqua
uiolarent. Prouidentibus ergo prin¬
cipibus. ne in sco die tumultus ori¬
retur: non festiuitati sed facinori
studebant. Nec religioni seruiebit
hȩc cura. sed crimini. Diligentes
enĩ pontifices & solliciti sacerdotes.
seditiones turbarũ fieri in precipiu
sollep̃nitate metuebant. non ut
popłs non peccaret. sed ne xp̃c eua
pidus: uetus testamentũ consũma¬
bat. & nouũ pascha condebat. Discũ.¬
bentibus em̃ secũ discipłis ad eden¬
dum inysticam cȩnam: cũ in carpbe

Expanded text:
admittendi in Jesum sceleris occupasadmittendi in Jesum sceleris occupasset, ipsi se doctores legis lege privarunt, et spontaneo defectu ritus sibi patrios sustulerunt. Incipiente enim festivitate paschali, qui ornare templum, mundare vasa, victimas providere, et legitimis purificationibus sacratiorem diligentiam adhibere debuerant, parricidalis odii furore concepto, ad unum opus vacant, et in unum facinus simili crudelitate tione justitiae, nisi ut et nova mysteria non apprehenderent, et antiqua violarent. Providentibus ergo principibus, ne in die sancto tumultus oriretur, non festivitati, sed facinori studebatur; nec religioni serviebat haec cura, sed crimini. Diligentes enim pontifices et solliciti sacerdotes, seditiones turbarum fieri in praecipua solemnitate metuebant, 220 non ut populus non peccaret, sed ne Christus pidus, vetus Testamentum consummabat, et novum Pascha condebat. Discumbentibus enim secum discipulis ad edendam mysticam coenam, cum in Caiphae
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. labia mea aperies. & os meũ
annuntiabit laudem tuaͣ. Incipi¬
entes igitut dilectissimi euangeli¬
cam de passione dm̃ hystoriam re¬
tractare: diuino intelligimus dis¬
positum fuisse consilio. ut sacrilegi
iudeoꝵ principes. & impii sacerdo¬
tes. qui seuiendi in xp̃m oceasiones
sepe quesiuerant. non nisi in sollep̃¬
nitate paschali exercendi furoris sui
acciperent potestatem. Oportebat
enĩ. ut manifesto implerentur effec
mysterio. ut ouem significatiuam
ouis uera remoueret. & uno exple¬
retur sacrificio uariarũ differentia
uictimarũ. Nam om̃ia illa que de
immolatione agni diuinitus ꝑ mo
nuntiarunt. Ut ergo umbre cederent
corpori. & cessarent imagines sub pre¬
sentia ueritatis. antiqua obseruantia
nouo excluditur sacram̃to. Hostia
in hostiam transit. sanguine sanguis
aufertur. & legalis festiuitas dum
mutatur impletur. Unde cum
scribas & seniores popłi adimpieta¬
tis consiliũ pontifices congregarent.
om̃iumq animos sacerdotũ cura

Expanded text:
Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam . Incipientes igitur, dilectissimi, evangelicam de Passione Domini historiam retractare, divino intelligimus dispositum fuisse consilio, ut sacrilegi Judaeorum principes et impii sacerdotes, qui saeviendi in Christum occasiones saepe quaesiverant, non nisi in solemnitate paschali exercendi furoris sui acciperent potestatem. Oportebat enim ut manifesto implerentur effectu, mysterio: ut ovem significativam ovis vera removeret, et ut uno expleretur sacrificio variarum differentia victimarum. Nam omnia illa quae de immolatione agni divinitus per nuntiaverant. Ut ergo umbrae cederent corpori, et cessarent imagines sub praesentia veritatis, antiqua observantia novo tollitur sacramento, hostia in hostiam transit, sanguine sanguis aufertur, et legalis festivitas dum mutatur, impletur. CAP. II. Unde cum scribas et seniores populi ad impium consilium pontifices congregarent, omniumque animos sacerdotum cura
Abbreviated transcription (Latin):
odorem suauitatis. In saluandis enim
hominib ꝑ crucẽ xp̃i cõmunis erat
uoluntas patris & filii: cõmune con.¬
silium. Nec ulla poterat ratione tur¬
bari. quod ante ȩterna scła & mise¬
ricorditer erat dispositũ. & in coͬmu¬
tabiliter diffinitum. Qui ergo uerũ
mi suscepit affectus. Nec quia omĩa
in illo plena erant sacramentis. plena
miraculis. ideo aut falsis lacrimis
fleuit. aut mendaci esurie cybum
sumpsit. aut simulato sopore dorim¬
uit. in nr̃a humilitate contẽptus. in
nr̃a mestitudine contristatus. in nr̃o
est dolore crucifixus. Passiones enim
mortalitatis nr̃e obhoc miscłia subitt.
ut sanaret. obhoc uirtus recepit ut
uinceret. Quod ysaias aꝑtissime pro¬
phetauit dicens. Hic peccata nr̃a portat.
& ꝓ nobis dolet. & nos putauimus eũ
esse in dolore & in plaga & in uexatio¬
ne. Ipse emͣ uulneratus est ꝓpter pec¬

Expanded text:
tatis . In salvandis enim omnibus per crucem Christi communis erat voluntas Patris et Filii, commune consilium; nec ulla poterat ratione turbari quod ante aeterna saecula et misericorditer erat dispositum, et incommutabiliter praefinitum. Qui ergo verum, mi suscepit affectus. Nec quia omnia in illo plena erant sacramentis, plena miraculis, ideo aut falsis lacrymis flevit, aut mendaci esurie cibum sumpsit, aut simulato sopore dormivit. In nostra humilitate contemptus, in nostra moestitudine contristatus, in nostro est dolore crucifixus. Passiones enim mortalitatis nostrae ob hoc misericordia subiit, ut sanaret, ob hoc virtus recepit, ut vinceret. Quod Isaias apertissime prophetavit, dicens: Hic peccata nostra portat, et pro nobis dolet; et nos putavimus illum esse in dolore, 223 et in plaga, et in vexatione. Ipse autem vulneratus est propter pec
Abbreviated transcription (Latin):
nemur. Itaq fr̃s mei cũ conuenitis
ad manducandũ.: inuicem expectate.
Si quis esurit. domi manducet: ut
non in iudicium conueniatis. Cętera
autẽ cũ uenero disponam. De spũali
bus nolo uos ignorare fr̃s. Scitis
autẽ. qm̃ cũ gentes essetis: ad simu¬
lachra muta ꝓut ducebamini eunteᷤᷤ.

Expanded text:
nemur itaque fratres mei cum convenitis ad manducandum invicem expectate si quis esurit domi manducet ut non in iudicium conveniatis cetera autem cum venero disponam de spiritalibus autem nolo vos ignorare fratres scitis quoniam cum gentes essetis ad simulacra muta prout d
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i rogemus eius clementiam. qui
mandauit mandata sua custodiri
nimis. ut dirigat ipse uias nr̃as ad
custodiendas iustificationes suas. Ipse
post custodim mandatoꝵ suoꝵ ad bea¬
titudinem nos suȩ ꝑpetuȩ uisionis

Expanded text:
r, charissimi, rogemus ejus clementiam, qui r, charissimi, rogemus ejus clementiam, qui mandavit mandata sua custodiri nimis, ut dirigat ipse vias nostras ad custodiendas justificationes suas, ipse post custodiam mandatorum suorum ad beatitudinem nos suae perpetuae visionis
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ inuicẽ benigni. misericordes.
donantes inuicem. sicut & ds in
xp̃o donauit nobis. Si hȩc inquit
scitis. beati eritis si feceritis ea. Salu¬
taris hec multũ nr̃i saluatoris &
sedulo est cogitanda sententia: quia
beati erimus sciendo celestia p̃cepta.
si tamen ea quȩ nouimus operando
sectemur: Qui eni cognita eiꝰ man¬
dita seruare negligit: beatus esse
non ualet. Qui hec uel cognoscere
contep̃nit: multo longius abeatoꝵ
sorte secluditur: Congruit his psal¬
mista. qui mortalium corda ꝑpen¬
dens. eque om̃s beatitudinẽ amare.
sed paucos ubi est querere conspici¬
ens. ipse quȩ sit maxima in hac uita
hominis beatitudo manifeste ꝓtesta¬
tus est dicens. Beati inmaculati in
uia. qui ambulant in lege dñi. Et
ne putaretur hȩc uia immaculatoꝵ
ac beatoꝵ ab imperitis passim & ru¬
dibus posse comprebendi: conse¬
quenter adiunxit & ait. beati qui
scrutantur testimonia eius. in toto
corde exquirunt eum. Quaꝓpter

Expanded text:
autem invicem benigni, misericordes, autem invicem benigni, misericordes, donantes invicem, sicut et Deus in Christo donavit vobis . Si haec, inquit, scitis, beati eritis si feceritis ea. Salutaris haec multum nostri Salvatoris, et sedulo est cogitanda sententia, quia beati erimus sciendo coelestia praecepta, si tamen ea quae novimus operando sectemur. Qui enim cognita ejus mandata servare negligit beatus esse non valet; qui haec vel cognoscere contemnit, multo longius a beatorum sorte secluditur. Congruit his Psalmista, qui mortalium corda perpendens, aeque omnes beatitudinem amare, sed paucos ubi est quaerere conspiciens, ipse quae sit maxima in hac vita hominis beatitudo manifeste protestatus est, dicens, Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini . Et ne putaretur haec via immaculatorum ac beatorum ab imperitis passim et rudibus posse comprehendi, consequenter adjunxit et ait, Beati qui scrutantur testimonia ejus; in toto corde exquirunt eum. Quapropte
Abbreviated transcription (Latin):
in nos fribus dimittere festinemꝰ.
Sicut ille lauit nos apeccatis nr̃is.
interpellando patrem ꝓ nobis: ita
& nos si scimus frẽm nr̃m peccat
peccatũ non ad mortẽ. petamus ut
confiteamur alterutrũ peccata
nr̃a. & oremus ꝓinuicem ut sal¬
uemur. Sicut ille ꝓ nobis animã
suam posuit: sic & nos instante tẽ¬
poris articulo. ꝓ fr̃ibus animas po
misit. Apłs grece : latine dicitur
missus. ut ostenderet ea quȩ excel¬
sus fecit humiliter: multo magis
humilibus. & infirmis humiliter
esse facienda. Sed ut hoc in loco
spualis intellectus cõmoneret. quasi
ipse qui peccatũ non fecit. nec in¬
uentus est dolus in ore eius. inter¬
pellat ꝓ nr̃is excessibus: multoma¬
gis ipsi debeamus orare ꝓpinuicẽ.
Sed & si dimittit nobis ille cui non
habemus quod dimittamus. mul¬
tomagis oportet nos alterutrum
dimittere nobis debita nr̃a. Quod
ipsum apłs quoq p̃cipiens ait. Estote

Expanded text:
in nos fratribus dimittere festinemus . in nos fratribus dimittere festinemus . Sicut ille lavit nos a peccatis nostris interpellando Patrem pro nobis, ita et nos, si scimus fratrem nostrum peccare peccatum non ad mortem, petamus ut onet, Confiteamur alterutrum peccata nostra, et oremus pro invicem, ut salvemur : sicut ille pro nobis animam suam posuit, sic et nos instante temporis articulo pro fratribus animas ponmisit. Apostolus Graece, Latine dicitur missus, ut ostenderet ea quae excelsus fecit humiliter, multo magis humilibus et infirmis humiliter esse facienda. Sed ut hoc in loco spiritualis intellectus commoneret, quia si ipse qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus , interpellat pro nostris excessibus, multo magis ipsi debeamus orare pro invicem. Sed etsi dimittit nobis ille cui non habemus quod dimittamus, multo magis oportet nos alterutrum dimittere nobis debita nostra. Quod ipsum Apostolus quoque praecipiens, ait, Estote
Abbreviated transcription (Latin):
mysterium lauationis. qđ eis paulo
ante facto necdũ scientibus exhi¬
buerat. quia postquã patiendo in
cruce lauachrum nobis remissio¬
nis consecrauit. accepit membra
iam immortalia quȩ mortalia po¬
suerat. Et cũ post resurrectionem
apparuisset discipłis. ac familiarit᷑
cum eis esset etiam in conuescendo
ꝑ dies quadraginta conuersatus.
exposuit eis utilitatem suȩ passiomꝰ.
cuius eatenus quia uirtutem mysti¬
cam nesciebant: euentũ satis time¬
bant. Si ergo inquit laui ur̃os
pedes dñs & magister: & uos debetis
alter alterus lauare pedes. Que
uidelicet sententia & ad litteram
& ad mẏsticum sensum recte accipi.
& deuote debet impleri. Ad litteram
quidẽ. ut ꝑ caritatẽ seruiamus in ui¬
cem. non solum in lauando pedes
fratrum. sed in quibus libet eorum
necessitatib adiuuandis. Ad mrsti¬
cum uero intellectũ. ut sicut nobis
dñs peccata penitentibus dimittere
consueuit: ita etiam nos peccantib

Expanded text:
ministerium lavationis, quod eis paulo ministerium lavationis, quod eis paulo ante facto necdum scientibus exhibuerat. Quia postquam patiendo in cruce lavacrum nobis remissionis consecravit, accepit membra jam immortalia quae mortalia posuerat; ac cum post resurrectionem apparuisset discipulis, ac familiariter cum eis esset etiam in convescendo per dies quadraginta conversatus, exposuit eis utilitatem suae passionis, cujus eatenus, quia virtutem mysticam nesciebant, eventum satis timebant . Si ergo, inquit, lavi vestros pedes Dominus et magister, et vos debetis alter alterius lavare pedes. Quae videlicet sententia et ad litteram et ad mysticum sensum recte accipi, et devote debet impleri. Ad litteram quidem, ut per charitatem serviamus invicem, non solum in lavando pedes fratrum, sed in quibuslibet eorum necessitatibus adjuvandis. Ad mysticum vero intellectum, ut sicut Dominus nobis peccata poenitentibus dimiconsuevit, ita etiam nos peccantibus
Abbreviated transcription (Latin):
num suarũ corpore mundus. ex¬
ceptis dumtaxat his que menti
necessitate cure temporalis adbe¬
serunt. Ob quoꝵ cotidianam sor¬
didationem simul & emundationẽ
cotidie dicimus orantes. & dimitte
nobis debita nr̃a. sicut & nos dimit.¬
timus debitorib nr̃is. Uerũ hec
de apłis eoꝵq similib dicta sunt.
beatis uidelicet & immaculatis. qͥ
timentes dnm ambulant in uiis eiꝰ.
At nos qui diini sȩpe timoris obliti
iter lȩuũ incedimus. non illa leui
&e cotidiana orationũ sollempnita¬
te possumus aberratuuͣ nr̃oꝵ sorde
liberari. sed maior necesse est inqui¬
natio. maiori orationũ. uigiliarũ.
uel ieiunioꝵ. lacrimarũ. atq. demo¬
sinarum exercitio purgetur. ipso
nimirũ interius uestigia cordis
nri mundante. qui sedens in dex¬
tera dĩ ꝑ assumptȩ habitũ humani¬
tatis cotidie interpellat ꝓ nobis.
Postquam uero lauit pedes discipłoꝵ
dñs: accepit uestimenta sua. & cum
recubuisset iterũ aperuit uerbo

Expanded text:
num suarum corpore mundus, exnum suarum corpore mundus, exceptis duntaxat iis quae menti necessitate curae temporalis adhaeserunt: ob quorum quotidianam sordidationem simul et mundationem quotidie dicimus orantes: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Verum haec de apostolis eorumque similiBeati videlicet et immaculati, qui timentes Dominum ambulant in viis ejus . At, nos, qui, divini saepe timoris obliti, iter laevum incedimus, non illa levi et quotidiana orationum solemnitate possumus ab erratuum nostrorum sorde liberari, sed major necesse est inquinatio majori orationum, vigiliarum vel jejuniorum, lacrymarum atque eleemosynarum exercitio purgetur; ipso nimirum interius vestigia cordis nostri mundante, qui sedens in dextra Dei per assumptae habitum humanitatis quotidie interpellat pro nobis. Postquam vero lavit pedes discipulorum Dominus, accepit vestimenta sua, et cum recubuisset, iterum aperuit verbo
Abbreviated transcription (Latin):
Manifeste denuntiat. qđ lauatio pedũ
illa remissionem quidẽ peccatoꝵ de¬
signaret. non tamen eam que semel
in baptismite datur. sed illam potus
qua cotidiani fideliũ reatus. sine qͥb
in hac uita non uiuitur: cotidiana
eius gr̃a mundantur. Pedes namq.
quib incedentes terram tangimus.
ideoqr eos acontagione pulueris sic̃
reliquum corpus immunes custodi¬
re nequimus: ipsam terrenȩ in babi¬
tationis necessitatem designant. qͥa
in quantũ cotidie desides nos & ne¬
gligentes efficimur. intantũ etiam
magni quiq & sumine conuersatio¬
nis uiri. a cȩlesti quã maxime dili¬
gunt contemplatione reuocantur.
nt si dixerimus quia peccatũ non
habemus: nos ipsos seducimus. &
lotus est. non indiget nisi ut pedeᷤᷤ
lauet. sed est mundus totus: quia
qui ablutus est fonte baptismatis
in remissionem om̃ium peccatoꝵ:
non indiget rursus immo non
diana sui redemptoris indulgen¬
tia tergantur. Est enim toto actio¬

Expanded text:
Manifeste denuntiat quod lavatio pedum Manifeste denuntiat quod lavatio pedum illa remissionem quidem peccatorum designaret, non tamen ea quae semel in baptismate datur, sed illa potius qua quotidiani fidelium reatus, sine quibus in hac vita non vivit, quotidiana ejus gratia mundantur. Pedes namque, quibus incedentes terram tangimus, ideoque eos a contagio pulveris, sicut reliquum corpus, immunes custodire nequimus, ipsam terrenae inhabitationis necessitatem designant, qua in quantum quotidie desides nos et negligentes afficimur, in tantum etiam ut magni quique et summae conversationis viri a coelesti, quam maxime diligunt, contemplatione revocantur, ut si dixerimus, Quia peccatum non habemus, nos ipsos seducamus, et lotus est, non indiget, nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus, quia qui ablutus est fonte baptismatis in remissionem omnium peccatorum, non indiget rursus, imo non diana sui Redemptoris indulgentia tergantur. Est enim toto actio
Abbreviated transcription (Latin):
nesciebat non frustra horruerit. Qđ
etam quilibet eoꝵ acturus fuisse non
dubitatur. si non illa terrerentur sen¬
tentia. qua petro dictum est. si non
lauero te. non habebis partẽ mecum.
Ubi aꝑte monstratur. qđ hec pedum
lauatio sp̃ualem carnis & animę pu¬
rificationem. sine qua ad consortium
petrus hec audiens: solito mox amoris
diumi feruore correptus responano:
Dne non tantum pedes meos. sedaainauꝰ
& caput. ac si aꝑte dicat. quia iam te
docente intelligo. quod lauando pedeᷤ
meos errata mea te mundare signifi¬
cas. non solum pedes sed & manus &
caput tibi lauandũ offero. quia non
solum incessu. sed etiam actu. uisu qͦq
auditu. gustu. olfatu. & tactu. multa
me cõmittere. que ate debeant di¬
mitti: non ambigo. Sed feruido
amatori quid respondeat dñs. quomͦ
hunc ad intelligentiam mystice la¬
uationis paulatim ꝓuocet audiamꝰ.
Qui lotis est inquit. non iãiget nisi
ut pedes lauet. sea est mundus totꝰ.

Expanded text:
nesciebat, non frustra horruerit. Quod nesciebat, non frustra horruerit. Quod etiam quilibet eorum acturus fuisse non dubitatur, si non illa terreretur sententia, qua Petro dictum est: Si non lavero te, non habebis partem mecum. Ubi aperte monstratur quod haec pedum lavatio spiritualem carnis et animae purificationem, sine qua ad consortium Petrus haec audiens, solito mox amoris divini fervore correptus, respondit, Domine, non tantum pedes meos, sed et manus et caput. Ac si aperte dicat: Quia, jam te docente intelligo, quod lavando pedes meos errata mea te mundare significas, non solum pedes, sed et manus et caput tibi lavandum offero; quia non solum incessu, sed etiam actu, visu quoque, auditu, gustu, olfactu et tactu, multa me committere, quae a te debeant dimitti, non ambigo. Sed fervido amatori quid respondeat Dominus, quomodo hunc ad intelligentiam mysticae lavationis paulatim provocet, audiamus. Qui lotus est, inquit, non indiget, nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus.
Abbreviated transcription (Latin):
a pacre mandato patiendi ꝓ nobis.
in ipso passionis exercitio sua mẽbra
circum dedit. dolet namq ꝑ linteũ.
qd multifario tormentoꝵ labore
conficitur: afflictio passionũ figura¬
ri. Et dñs ponens uestimenta : linteo
p̾cingitur. ut significet se habitum
corporis. quẽ induit non sine pressura
doloꝵ. sed longa crucis tribulatione
deponere. Misit aquã inpelium. &
cȩpit lauare pedes discipłoꝵ. & exter¬
gere linteo quo erat prȩcinctus. qͥndo
defunctus incruce aquã una cum
sanguine de latere suo ꝓfudit int̾ram.
quib credentiũ opera mundaret. ea¬
demq oꝑa non solum passionis sacra¬
mentis scĩficare. sed etiam eiusdẽ passio¬
nis exemplis confirmare dignatus est.
Quod autẽ inchoata pedũ lauatione
dicitur: uenit ergo ad symonẽ pecrũ:
non ita uitelligendum est. quasi post
aliquos ad illum uenerit. sed quia ab
illo qui primus apłoꝵ erat cȩperit.
Et ille tale mmisteriũ quia mysteriũ

Expanded text:
a Patre mandato patiendi, pro nobis a Patre mandato patiendi, pro nobis in ipso passionis exercitio sua membra circumdedit. Solet namque per linteum, quod multifario tormentorum labore conficitur, afflictio passionum figurari. Et Dominus ponens vestimenta linteo praecingitur, ut significet se habitum corporis, quem induit, non sine pressura dolorum, sed longa crucis tribulatione deponere. Misit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus, quando defunctus in cruce aquam una cum sanguine de latere suo profundit in terram, quibus credentium opera mundaret, eademque opera non solum passionis sacramentis sanctificare, sed etiam ejusdem exemplis confirmare dignatus est. Quod autem, inchoata pedum lavatione, dicitur, Venit ergo ad Simonem Petrum, non ita intelligendum est, quasi post aliquos ad illum venerit, sed quia ab illo qui primus apostolorum erat, coeperit, et ille tale ministerium, quia mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
surgit acȩna. ponit uestimenta. lauit
pedes discipłoꝵ. non dĩ dñi sed ho¬
minis serui implens officiũ. & eiꝰ
quoq pedes humiliter abluens. cuiꝰ
manus in sua traditione nouerat
ꝓcaciter esse polluendas. Quod si al¬
tiori indagine mysterium hoc hu¬
millimũ nr̃i saluatoris ꝑtractare
delectat: cena hȩc sacroscã in qua cũ
discipulis recubuit dñs. tempus sig¬
nificat uniuersum. quo corporaliter
in eccła demoratus. & dapib uerbi
salutaris. ac miracusoꝵ suoꝵ dulcedine.
cunctos longe lateq pauit. Et ipse
audientiũ fide ac dilectione pastus
est. quia quot quot ad grãm uerita¬
tis conuertit. ꝑ hos nimirũ corporis
sii qđ est ȩccła quasi more uescenti¬
um fecit augmentũ. Surrexit autiꝰ
acģna. aposuit uestimenta sua. qͥndo
temporaliter cũ hominib amplius
conuersari aesistens. membra corpo¬
ris assumpti deposuit in cruce. Acap¬
to linteo precinxit se. quando accepu

Expanded text:
surgit a coena, et ponit vestimenta sua, lavit surgit a coena, et ponit vestimenta sua, lavit pedes discipulorum, non Dei Domini, sed hominis servi implens officium, ut ejus quoque pedes humiliter ablueret, cujus manus in sua traditione noverat procaciter esse polluendas. Quod si altiori indagine mysterium hoc humillimum nostri Salvatoris pertractare delectat, coena haec sacrosancta, in qua cum discipulis recubuit Dominus, tempus significat universum, quo corporaliter in Ecclesia demoratus, et dapibus verbi salutaris ac miraculorum suorum dulcedine cunctos longe lateque pavit, et ipse audientium fide ac dilectione pastus est: quia quotquot ad gratiam veritatis convertit, per hos nimirum corporis sui, quod est Ecclesia, quasi more vescentium fecit augmentum. Surrexit autem a coena, et posuit vestimenta sua, quando temporaliter cum hominibus amplius conversari desistens, membra corporis assumpti deposuit in cruce. Accepto linteo praecinxit se, quando accepto
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis prius cõmemorat ȩt̃nitatem
diuine potestatis. ut & ipsum uerũ
am̃ hominẽq demonstraret. & ut
nos illius p̃cepti ammoneat. ut qͥnto
magni sumus: humiliemur in om̃ib.
Homo namq erat uerus. qui hominũ
pedes tangere ac lauare. & ꝑ homhine᷑
trada. atq. ab hominib poterat cruci¬
figi. Ds erat uerus. cui om̃ia dedit pat᷑
in manus. quia adõ exiuit. & ad dm̃
rediit. Sciebat ergo dñs. quia diabolꝰ
iam miserat in corde iudȩ: ut trade¬
ret eum. Sciebat. quia om̃ia dedit
ei pater in manus. Interquȩ om̃ita:
& ipsum traditorẽ. & cos quib tra¬
dendus erat. & mortẽ quã erat pas¬
surus. ut de his om̃ibus quę uellet fa¬
ceret. malũq eoꝵ sua potentia conuer¬
teret in bonum. Sciebat. quia ꝑ
humilitate᷑ in carnationis a dõ
exiuit. & ꝑ uictoriam resurrectio¬
nis ad dm̃ erat rediturus. nec dm̃
cum inde extret. nec nos deserens
cũ rediret. Sciebat quide̾ omtia hec.

Expanded text:
nitatis prius commemorat aeternitatem nitatis prius commemorat aeternitatem divinae potestatis, ut et ipsum verum Deum hominemque demonstret, et ut nos illius praecepti admoneat, ut quanto magni sumus, humiliemur in omnibus. Homo namque erat verus, qui hominum pedes tangere ac lavare, per hominem tradi, atque ab hominibus poterat crucifigi: Deus erat verus, cui omnia dedit Pater in manus, quia a Deo exivit, et ad Deum rediit. Sciebat ergo Dominus quia diabolus jam miserat in corde Judae, ut traderet eum, sciebat quia omnia dedit ei Pater in manus: inter quae omnia et ipsum traditorem, et eos quibus tradendus erat, et mortem quam erat passurus, ut de his omnibus quae vellet, faceret, malumque eorum sua potentia converteret in bonum. Sciebat quia per humilitatem incarnationis a Deo exivit, et per victoriam resurrectionis ad Deum erat rediturus, nec Deum cum inde exiret, nec nos deserens cum rediret. Sciebat quidem omnia haec,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ transierit iħc ex hoc mundo ad
patrem: pulchro sermone designat
euangelista cũ dicit. cũ dilexisset suos
qui erant in mundo. in finem dilexit
eos. id est intantum dilexit. ut ipsa
dilectione uitam ad tempus finiret.
corporalem. mox de morte ad uitam.
de hoc mundo transiturus ad patrẽ.
Maiorem namq hac dilectionẽ nemo
habet. ut animã suam quis ponat
ꝓ amicis suis. Unde recte uterq tͣnsi¬
tus & legalis uidelicetꝰ euangelicus
sanguine consecratus est. Ille agni
paschalis. iste eius de quo dicit apłs.
etenim pascha nr̃m immolatus est
xp̃c. Iste sanguine fuso in cruce. ille
in crucis modũ medio limine & suꝑ
liminari mediis asꝑso inpostibus. Et
cena inquit facta. cum diabolus misis¬
set in corde. ut traderet eum iudas
symonꝰ scariothis. sciens quia omia
dedit ei pater in manus. & quia a dõ
exiit. & ad dm̃ uadit: surgit acena. &
ponit uestimenta sua. Locuturus
de maxima humilitate assupͣtȩ huma¬

Expanded text:
autem transierit Jesus ex hoc mundo ad autem transierit Jesus ex hoc mundo ad Patrem, pulchro sermone designat evangelista cum dicit: Cum dilexisset suos, qui erant in mundo, in finem dilexit eos , id est, in tantum dilexit, ut ipsa dilectione vitam ad tempus finiret corporalem, mox de morte ad vitam, de hoc mundo transiturus ad Patrem. Majorem enim hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . Unde recte uterque transitus, et legalis videlicet, et evangelicus, sanguine consecratus est, ille agni paschalis, iste ejus de quo dicit Apostolus: Etenim pascha nostrum immolatus est Christus. Iste sanguine fuso in cruce, ille in crucis modum erluminari mediis asperso in postibus. Et coena, inquit, facta, cum diabolus jam misisset in cor ut traderet eum Judas Simonis Iscariotae, sciens quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta sua. Locuturus de maxima humilitate assumptae huma
Abbreviated transcription (Latin):
Scripturus euanglista iobannes
memorabile illud dm̃ mysteriũ.
qͦd discipłis in pascha priusquam
ad passionem iret. pedes lauare dig¬
natus est: primo ipsum nomͣ paschȩ.
quid mystice signaret aperire cura¬
uit ita incipiens. Ante diem autem
festum paschȩ sciens iłc. quia uenit
hora eius. ut transeat ex hoc mundo
ad patrem. cũ dilexisset suos qui erant
in mundo. in finem dilexit eos. Pascha
quippe transitus interpretatur. nom̃
ex eo uetus habens. quod transierit in
eo dñs ꝑegyptum. ꝑcutiens primoge¬
nita egẏpti. & filios isrł liberans. &
quod ipsi filii isrł transierint illa
nocte de egyptia seruitute. ut ueni¬
rent ad terram ꝓmisse olim heredi¬
tatis & pacis. mystice autẽ significans.
quod in eo añs transiturus esset ex hoc
mundo ad patrem. & qđ eiꝰ exemplo
fideles abiectis temporalib desideriis.
abiecta uitioꝵ seruitute. continuis uir¬
tutum studis transire debeant ad ꝓ¬
missionem patriȩ cȩlestis. Quomodo

Expanded text:
Scripturus evangelista Joannes memorabile illud Domini ministerium, quo discipulis in Pascha priusquam ad passionem iret, pedes lavare dignatus est, primo ipsum nomen Paschae quid mystice signaret, aperire curavit, ita incipiens: Ante diem autem festum Paschae sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Pascha quippe transitus interpretatur, nomen ex eo vetus habens, quod transierit in eo Dominus per Aegyptum percutiens primogenita Aegypti, et filios Israel liberans, et quod ipsi filii Israel transierint illa nocte de Aegyptia servitute, ut venirent ad terram promissae olim haereditatis et pacis . Mystice autem significans quod in eo Dominus transiturus esset ex hoc mundo ad Patrem, et quod ejus exemplo fideles, abjectis temporalibus desideriis, abjecta vitiorum servitute, continuis virtutum studiis transire debent ad promissionem patriae coelestis. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ita michi diuini oꝑis consideranda
est magnitudo. ut uel diffidam uel
erubescam de seruitute quã debeo. cũ
sacramentũ salutis humanȩ non lice¬
at tacere. etiam si nequeat explicari.
Auxiliantib autẽ orationibus ur̃is
affuturam credimus gr̃am dĩ. que
inspirationis sue rore sterilitatem
cordis nr̃i asꝑgat. ut lingue pasto¬
ralis officio que scĩ gregis aurib
sint utilia ꝓferantur. Dicente eñi
dño bonoꝵ om̃ium largitore. aꝑi
os tuũ. & ego adimplebo illud:

Expanded text:
ita mihi divini operis consideranda ita mihi divini operis consideranda est magnitudo, ut vel diffidam, vel erubescam de servitute quam debeo; cum sacramentum salutis humanae non liceat taceri, etiamsi nequeat explicari. Auxiliantibus autem orationibus vestris, affuturam credimus gratiam Dei, quae inspirationis suae rore sterilitatem nostri cordis aspergat, ut linguae pastoralis officio, quae sancti gregis auribus sint utilia, proferantur. Dicente enim Domino bonorum omnium largitore: Aperi os tuum, et ego adimplebo il
Abbreviated transcription (Latin):
sermonũ. Hec autẽ om̃ia operatur
unus atq idem sp̃s. diuidens singulis
ꝓut uult. Sicut enĩ corpus unum
est. & membra habet multa. omnia
autẽ membra corporis cum sint
multa. unũ corpus sunt: ita & xp̃c.
Etenim in uno sp̃u om̃s nos in unum
corpus baptizati sumus. Siue iudȩi.
siue gentiles. siue serui. siue liberi.
& corpus non est unum membrum.
sed multa. Si dixerit pes. qmͣ non sũ
manus. non sum decorpore. non ideo
non est de corpore. Et si dixerit auriᷤ.
quia non sum de corpore. non ideo
non est de corpore: Si totum corpꝰ
oculus. ubi auditus Si totũ auditꝰ.
ubi odoratus : Nunc autẽ posuit
as membra unũ quodq eoꝵ in cor¬
pore sicut uoluit. Quod si essent omĩa
unum membrũ. ubi corpus. Nunc
autẽ multa quidẽ membra. unum
cio quidẽ dilectissimi paschale
festum tam sublimis ẽẽ mẏsterii.
ut non solum humilitatis meȩ tenu¬
issimũ sensum. uerũ etiam magnoꝵ
ingenioꝵ superet facultatem. Sed ñ

Expanded text:
a operatur unus atque idem Spiritus dividens singulis prout vult sicut enim corpus unum est et membra habet multa omnia autem membra corporis cum sint multa unum corpus sunt ita et Christus etenim in uno Spiritu omnes nos in unum corpus baptizati ssiue Graeci siue serui siue liberi;  corpus non est unum membrum, sed multa. si dixerit pes: quia non sum manus, non sum de corpore, num ideo non est de corpore? uel si dixerit aurius, non sum de corpore; num ideo non est de corpore? Si totum corpus oculus: ubi auditus? Si totum auditus: ubi odoratus? Nunc autem posuit Deus membra, unumquodque eorum in corpore sicut voluit. Quod si essent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa quidem membra, unum cio quidem, dilectissimi, paschale festum tam sublimis esse mysterii, ut non solum humilitatis meae tenuissimum sensum, sed etiam magnorum ingeniorum superet facultatem. Sed non
Abbreviated transcription (Latin):
sionis sue. absinthi & fellis. Memoria
memor ero. & tabescet in me anima
mea. Hec recolens in corde meo. ideo
sumus consumpti. quia non defecer
miserationes eius. Renoua illas di¬
luculo. multa est fides tua. Pars mea
dñs dixit anima mea. ꝓpterea expe¬
ctabo eum. Fech. Bonus est dñs spe¬
rantibus in eum. anime quȩrenti
illum. Bonum est prestolari cum
silentio. salutare ani. Bonum est
uiro. cũ portauerit iugum ab ado.¬
lescentia sua. Ioth. Sedebit solitariꝰ
& tacebit. quia leuauit se super se.
Ponet inpuluere os suum. si forte sit
spes. Dabit ꝑcutienti se max̾illam.
saturabitur obꝓbriis. quia non re¬
pellit in sempiternũ dñs. eapł.

Expanded text:
sionis meae, absynthii, et fellis. Memoria sionis meae, absynthii, et fellis. Memoria memor ero, et tabescet in me anima mea. Haec recolens in corde meo, ideo sumus consumpti: quia non defecerunt miserationes ejus. Novi diluculo, multa est fides tua. Pars mea Dominus, dixit anima mea: propterea exspectabo eum.  Teth.  Bonus est Dominus sperantibus in eum, animae quaerillum. bonum est praestolari cum silentio salutare domini. bonum est uiro, cum portauerit iugum ab adulescentia sua. sedebit solitarius et tacebit: quia leuauit super se. ponet in puluere os suum, si forte sit spes. dabit percutienti se maxillam, saturabitur obprobriis: quia non repellit in sempiternum dominus. XXI.
Abbreviated transcription (Latin):
uertit manũ suam totadie. Bech.
Uetustam fecit pellem meam & carnẽ
meã. contriuit ossa mea. Edificauit
ingyro meo. & circumdedit me fille
& labore. In tenebrosis collocauit
me. quasi mortuos sempiternos.
Siorel. Circumȩdificauit aduersũ
me ut non egrediar. aggrauauit
compedem meam. sed & cũ lacri¬
mauero & rogauero. exclusit orati¬
onem meam. Conclusit uias meas
lapidibus quadris. semitas meas
sub uertit. Debech. Ursus insidians
factus est mͥ. leo in absconditis. Se¬
mitas meas subuercit. & confregit
me. posuit me desolatam. Tetendit
arcum suũ. & posuit me quasi signũ
ad sagittam. He. Misit in renibus
meis filias pharetrȩ sue. ł actus sum
in derisum om̃i popło meo. canticũ
eoꝵ tota die. Repleuit me a maritu¬
dinibus. inebriauit me absinthio.
uax. Et fregit adnumerũ dentes
meos. cibauit me cynere. Et repulsa
est anima mea. oblitus sum bonoꝵ. Et
arxi. perut finis m̃s. & spes mea adño.¬
tat. Recordare pauꝑtatis & transgres¬

Expanded text:
 Beth.  Vetustam fecit pellem meam, et carnem meam, contrivit ossa mea. Aedificavit in gyro meo, et circumdedit me felle t labore. In tenebrosis collocavit me, quasi mortuos sempiternos.  Gimel.  Circumaedificavit adversum me, ut non egrediar: aggravavit compedem meum, Sed et cum clamavero, et rogavero, exclusit orationem meam. Conclusit vias meas lapidibus quadris, semitas meas subvertit.  Daleth.  Ursus insidians factus est mihi: leo in absconditis. Semitas meas subvertit, et confregit me: posuit me desolatam. Tetendit arcum suum, et posuit me quasi signum ad sagittam.  He.  Misit in renibus meis filias pharetrae suae. Factus sum in derisum omni populo meo, canticum eorum tota die. Replevit me amaritudinibus, inebriavit me absynthio.  Vav.  Et fregit ad numerum dentes meos, cibavit me cinere. Et repulsa est a pace anima mea, oblitus sum bonorum. Et dixi: Periit finis meus, et spes mea a Do Recordare paupertatis, et transgres
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut superato tremore formidi¬
nis: accipiant tolerantiam passionis.
hinc iam dilectissimi ad ꝑstringendũ
ordinem dominice passionis sermo
est dirigendus. quẽ ne uos cumulo
plixitatis oneremus. in sextam sab¬
bati diuiso cõmuni labore differamꝰ.
A derit precantib uobis gr̃a dĩ. quȩ
miebi soluendi debiti tribuat facul¬

Expanded text:
tur: ut superato tremore formiditur: ut superato tremore formidinis, accipiant tolerantiam passionis. Hinc jam, dilectissimi, ad perstringendum ordinem Dominicae passionis sermo est dirigendus, quem ne vos cumulo prolixitatis oneremus, in quartam sabbati, diviso communi labore, differamus. Aderit precantibus vobis gratia Dei, quae mihi solvendi debiti tribuat facul