comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos adiuuari. ut cũ eis mi¬
sericorctiꝰ agat᷑ a dño quã eorũ
peccata meruerint. Hoc enim
a patrib traditũ tota obseruat
memorent᷑ oret᷑. ae ꝓ illis quoq
id offerri cominemoretur. Nõn¬
ẽ gͥ ambigendũ ista ꝓdẽe desun¬
ctis. s talib qui ita uixerunt
añ̾ mortẽ. ut possint eis ħ itilia
ẽẽ post mortẽ. Nam qui sine fi¬
de oꝑante ꝑ dilectionẽ eiꝰ ꝙ sacͣ¬
mentis de corpore exierunt: frustͣ
illis a suis huiꝰmodi pietatis officia
impendent᷑. cum dũ hic eẽnt pig¬
nore caruer̃t. non miscdiam sibi
thesaurizantes s irã. Nongͦmor¬
tuis noua merita cooꝑant᷑. cũ ꝓ eis
aliquid bom oꝑant᷑ sui. s eoꝵ p̃¬
cedentib consequentia ista red¬
dunt᷑. Nam istam quisq finiẽs
uitã. nͥ qd in ista meruerit: non
pot trit habere post eã. Ecce qͥb
& qualit̃ ꝓsint illa que ꝓ desim¬
ctis freq̃ntat eccłia. Med iocͥter
malis: suffragant᷑ ad pene mi¬
tigationem medioe̾t᷑ bonis

Expanded text:
mortuos adjuvari; ut cum eis misericordius agatur a Domino, quam eorum peccata meruerunt. Hoc enim a patribus traditum, universa observat memorantur, oretur, ac pro illis quoque id offerri commemoretur. desse defunctis, sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide operante per dilectionem, ejusque sacramentis, de corpore exierunt, frustra illis a suis hujusmodi pietatis officia impenduntur; cujus, dum hic essent, pignore, caruerunt, non misericordiam sibi thesaurizantes, sed iram. Non ergo mortuis nova merita comparantur, cum pro eis aliquid boni operantur sui, sed eorum praecedentibus consequentia ista redduntur. Nam istam quisque fimens vitam, nisi quod in ea meruerit, non poterit habere post eam. Ecce quibus et qualiter prosunt illa quae pro defunctis frequentat Ecclesia. Mediocriter malis suffragantur ad poenae mitigationem; mediocriter bonis
Abbreviated transcription (Latin):
rent hec s̾ ut pꝰea possent ꝓdesse
menuerunt. Est enĩ quidã uiuen¬
di moilus: nec tã bonꝰ ut ñ requi¬
rat ista pꝰ mortẽ. nec tã malus
utei non ꝓsut ista pꝰ mortem.
Est nͦ tał in bono ut ista non re¬
quirat: & ẽ rursus tał in malo
ut nec his ualeat cũ ħ uita tͣnsi¬
erit adiuuari. Quo circa. hic õe
meritũ cõparat᷑ quo possit post
hanc uitam quispiã gͣuariuł
releuari. Nemo añ sꝑet qd̃ hic
neglexit cũ obierit apud dm̃
ꝓmereri. Non gͥ ista que ꝓde
functis cõm̃dandis frequentat
eccłia: illi apłice sunt aduer sa
sententie qua dictum ẽ. Om̃s as

Expanded text:
e meruerunt. Est enim quidam vivendi modus, nec tam bonus, ut non requirat ista post mortem, nec tam malus, ut ei non prosint ista post mortem. Est vero talis in bono, ut ista non requirat, et est rursus talis in malo, ut nec his valeat, cum haec vita transierit, adjuvari. Quocirca hic omne meritum comparatur, quo possit post hanc vitam quispiam gravari vel relevari. Nemo autem speret quod hic neglexit, cum obierit, apud Deum promereri. Non igitur ista quae pro defunctis commendandis frequentat Ecclesia, illi apostolicae sunt adversa s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ corpꝰ gessit. scił bona uł mala.
cum incorꝑe uiueret cõparauit.
ut possent ei ista ꝓdẽe. Non enĩ
omnib ꝓsunt. Et quare ñ. nisi
ꝓpt̾ differentiam tute quã quisq
gessit in corport: Cũ gͦ sacrificia¬
siue altaris siue quarũciq¬

Expanded text:
corpus gessit , scilicet bona vel mala; cum in corpore viveret, comparavit, ut possent ei ista prodesse. Non enim omnibus prosunt. Et quare non, nisi propter differentiam vitae, quam quisque gessit in corpore? Cum ergo sive sacrificia altaris, si
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis in cena porrexit. Uñ euse¬
bius emisenꝰ. Eã corpꝰ assũptũ abla¬
turiis erat ab ocłis & illaturꝰ siłib
necẽe erat ut die cene sacram̃tum
nob̾ corꝑis & sanguinis ꝯsecraret.
offerebat᷑ in p̃ciũ. De foun.
orma uͦ est: quam ipse ibidem
elidit. dicens. hoc ẽ corpꝰ ineũ.
& post. hic ẽ sanguis m̃s. Cum enĩ

Expanded text:
rrexit. Unde Eusebius Emisenus: Quia corpus assumptum ablaturus erat ab oculis, et illaturus sideribus, necesse erat ut die coenae sacramentum nobis corporis et sanguinis consecraret, offerebatur in pretium. 3. De forma. Forma vero est quam ipse ibidem edidit dicens: Hoc est corpus meum; et post: Hic est sanguis meus. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
pus intraret ꝗͣ ali cibi. Iõ iste
mos uͥq sertiat᷑. Non enĩ qr post
it. Nam saluator qͦ uehem̃tiꝰ com¬
m̃daret misterii illiꝰ altitudiuẽ
ultimũ hoc uoluit infig̾e cordi

Expanded text:
pus intraret quam alii cibi; ideo ubique mos iste servatur. Non enim quia post it. Nam Salvator, quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordi
Abbreviated transcription (Latin):
bilia pat̃ne maiestatis migraturꝰ.
celebrato cũ discipłis tẏpico pascha
qd̾clã memorabile eis cõm̃dare uo¬
cium in morte sua t̃minari. ac no¬
ue legis sacram̃ta substitui. in qͥb
excellit mist̾iũ eucharistie. Iõ ꝙ̃ pꝰ
alia dedit: ut hoc unũ artiꝰ meno¬
rie discipłor infigeret᷑. & ab eccłia
deinceps frequentaret᷑. S ñ ex i¬
de disciplinam sanx̃ in posterum
ut post alios cibos sumat᷑. potiꝰ a ie¬
iunis sumi oporteret sic̃ apłs do¬
cet. ut singulari reu̾entia diu¬
dicet᷑ .i. discernatur ab aliis cibis.
qd̃ dñis apłis disponendũ reliqͥt.

Expanded text:
bilia paternae majestatis migraturus, celebrato cum discipulis typico pascha, quoddam memoriale eis commendare vocium in morte sua terminari, ac legis novae sacramenta substitui; in quibus excellit mysterium Eucharistiae. Ideo etiam post alia dedit, ut hoc unum arctius memoriae discipulorum infigeretur, et ab Ecclesia deinceps frequentaretur. Sed non exinde disciplinam sanxit in posterum, ut post alios cibos sumatur, sed potius a jejunis sumi oportet, sicut Apostolus docet, ut singulari reverentia dijudicetur, id est, discernatur ab aliis cibis, quod Dominus apostolis disponendum reliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
tenditur. ne pꝰ uincłm coniugale
cum alio uł alia coeat᷑. In ple: ut
amant̃ suscipiat᷑. religiose educe¬
tur. In sacram̃to: ut coniugiũ
non separet᷑. ⁊ dimissus uł dimis¬
sa ne causa ꝓlis alteri ꝯuingat᷑.
epara. De duplici seꝑatione.

Expanded text:
tenditur, ne post vinculum conjugale cum alio vel alia coeatur; in prole, ut amanter suscipiatur, religiose educetur; in sacramento, ut conjugium non separetur, et dimissus vel dimissa ne causa prolis alteri conjungatur. 2. De duplici separatione
Abbreviated transcription (Latin):
Utrũq bonũ ẽ siliceat. Si non
liceat: saltẽ non homini s deo
casti simꝰ. Uirgo ꝓstitui pot̾: ad¬
ulterari non pot̃. Nec lupana¬
ria infamant castitatẽ. s casti¬
tas etiã loci abolet infamiam.
fuerit. M unda enĩ acontagi¬
one anima: caro ñ peccat. In fi
corpꝰ non posse corrũpi. scił peccõ.
Sic̃ inqͥt sanctiꝰ ẽ mori fame ꝗͣ
idolotitis uescr ita sanctiꝰ ẽ de¬
fungi sine lib̾is. ꝗͣ ex illicito co¬
itu stirpẽ querere. Undecunꝙ
si nascant᷑ homines. si parentũ
uicia non sectent᷑. ⁊ dm̃ recte
colant: honesti & salui erunt.
Sem̃ enĩ ex qͦõq homine. dei
creatura ẽ: ⁊ eo male utenti
male erit. ñ ip̃m aliq̃n malũẽ.

Expanded text:
utrumque bonum est, si liceat; si non liceat, saltem non homini, sed Deo casti simus. Virgo prostitui potest, adulterari non potest; nec lupanaria infamant castitatem, sed castitas etiam loci abolet infamiam. fuerit; mundata enim a contagione anima, caro non peccat. In fincorpus non posse corrumpi, scilicet peccato. Sicut, inquit, sanctius est mori fame quam idolothytis vesci; ita sanctius est defungi sine liberis, quam ex illicito coitu stirpem quaerere. Undecumque vero nascantur homines, si parentum vitia non sectantur, et Deum recte colant, honesti et salvi erunt. Semen enim ex qualicumque homine, Dei creatura est, et eo male utenti, male erit; non ipsum aliquando malu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ non recte uolunt. Beatꝰ gͥ ñ
uult. male. Iule qͥppe beate ui̾t
Sũutãt itt mult: nec maleali¬
ortttidͣruu̾at. Cũ gͥ ex his ãuob ꝯstet
ibsentita. licet in małꝰ sit aliqͥs
atus. Cum nͦ ex hac uita quimhis
mistruis fidelis ⁊ bonꝰ ẽ uen̾it ad¬

Expanded text:
. Beatus ergo non vult male. Ille quippe beate vivit, qui vivit ut vult, nec male aliquid vult. Cum ergo ex his duobus constet beata vita, licet in malis sit aliquis atus. Cum ergo ex hac vita, qui in his miser
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo. ipse homo ex quo eẽ cepit.
filius dei unicus ẽẽ ceꝑit. Itẽ. Hõ¬
mo quicunq ista gr̃a fit xp̃ianꝰ:
sicut gr̃a homo ille ab inicio fa¬
cimo de trinitate. Grã dei nobis
in homine. xp̃o commnendatur:
quia nec ipse ut tanta unitate
deo uero comunctus una cũ illo
ꝑsona filius dei fieret ullis ẽ pre¬
cedentibus meritis assecutus. sed
ex quo homo eẽ cepit. ex cunc ẽ
et ds̃. Unde dictum est. Uerbiun
caro factum est: et habitauit in¬

Expanded text:
Verbo, ipse homo ex quo esse coepit, Verbo, ipse homo ex quo esse coepit, Filius Dei unicus esse coepit. Item homo quicumque ita gratia fit christianus, sicut gratia homo ille ab initio fa13 de Trinitate: Gratia Dei nobis in homine Christo commendatur. Quia nec ipse ut tanta unitate Deo vero conjunctus, una cum illo persona Filius Dei fieret, ullis est praecedentibus meritis assecutus; sed ex quo homo esse coepit, ex illo est et Deus. Unde dictum est, Joan. 1: Verbum caro factum est. Hilarius
Abbreviated transcription (Latin):
retur iste hono una fieri ꝑsona
cum deo: Nunquid antea fu¬
it homo. et hoc ei singulare be¬
neficium prestitum est. ut sin¬
gulariter promeretur deum:
Nempe ex quo homo ẽẽ cepit. ñ
aliud cepit eẽ homo quam dei fi¬
lius et unicus. et ꝓpterea dei uer¬
bum. quod illo suscepta caro fac¬
ta est. Utͣiq ds̃: ut quemadino.¬
diun est una ꝑsona quislibet
homo. anima scilicet rationał
et caro: ita fit xp̃c una ꝑsona
uerbum et homo. Idem suꝑ ioħm.
tiam xp̃i: diuinam scilicet qua
equalis est patri. et humanam
qua maior est pater. Utrunq au.¬
tem simul non luo sed umsẽ
xp̃e. ne sit quaternitas non tri¬
anima rationalis et caro. Idem
quoq in libro de p̃destionatiõe
scõrum. Ille homo.at a uerbo pa¬
tri coeterno in unitatan ꝑsone
assumptus filius dei unigenitus
ẽẽt uide hoc meruit: Quod bo¬
uum enis precessit. ut ad hanc
meffabilem excellentiam ꝑueni¬
ret: faciente ac suscipiente deo

Expanded text:
retur iste homo una fieri persona retur iste homo una fieri persona cum Deo? nunquid antea fuit homo, et hoc ei singulare beneficium praestitum est, ut singulaNempe ex quo homo esse coepit, non aliud coepit esse homo quam Dei Filius, et hoc unicus, et propterea Dei Verbum; quia ab illo suscepta caro facta est utique Deus, aut quemadmom una est persona quilibet homo, anima scilicet rationalis et caro, ita sit Christus una persona, Verbum et homo. Idem tract. 78 tiam Christi, divinam, scilicet, qua aequalis est Patri, et humanam, qua minor est Patre; utrumque autem simul non duo, sed unus est Christus, ne sit quaternitas, non trianima rationalis, et caro. Idem quoque in lib. de Praedestinatione torum: Ille homo ut a Verbo Patri coaeterno in unitatem personae assumptus, Filius Dei unigenitus esset, unde hoc meruit? Quod bonum ejus praecessit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret? Faciente ac suscipiente Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tium. diuina scilicet et humana.
nec illius partes ẽẽ duas naturaᷤ.
sed animam tantum et carnem.
de suo sensu tantum loqui
putentur: hane sententiam plu¬
ribus mumunt testimonis. Ait
enim augustinus in libro de
truntate. Cum legitur. uerbũ
telligo uerum dei filium. incar¬
ne agnosco uerum hominis fi
lium. et utrunq simul una ꝑ¬
sona dm̃ et hominem in effabi¬
lis gre largitate coniunctum.
ds̃ de deo est. homo aittem na-¬
tusest de sp̃u sc̃o ex maria uir¬
gine. Utraq substantia. diuina
scilicet et humana filius ẽ unicꝰ
dei patris omnipotentis. de qͦ
ꝓcedit sp̃s sc̃s : utrunq unus. sed
aliud ꝓpter uerbum. et aliud ꝓp¬
ter hominem. non duo filui deus
et homo. sed unus dei filius. ds̃
sine micio. homo a cerco imeio.
Item in eodem. Qu̾id natura hu¬
mana in xp̃o homine incruit
ut unitatem ꝑsone unci filii
dei singulariter assumpta esset:
Que bona uoluntas. que bona
oꝑa precesserunt. quibus mere¬

Expanded text:
tum, divina scilicet et humana, tum, divina scilicet et humana, nec illius partes esse duas naturas, sed animam tantum et carnem. t ne de suo sensu tantum loqui putentur, hanc sententiam pluribus muniunt testimoniis. Ait enim Aug., in lib. de Trintelligo verum Dei Filium, in carne agnosco verum hominis lium, et utrumque simul unam personam Deum et hominem ineffabilis gratiae largitate conjunctum. sus Deus de Deo est, homo autem natus est de Spiritu sancto ex Maria Virgine. Utrinque substantia, divina scilicet et humana, Filius est unicus Dei Patris omnipotentis de quo procedit Spiritus sanctus, utrinque unus, sed aliud propter Verbum, aliud propter hominem, non duo filii, Deus et homo, sed unus Dei Filius, Deus sine initio, homo a certo initio. Item in eodem: Quid natura humana in Christo homine meruit, ut in unitatem personae unici Filii Dei singularitas assumpta esset? quae bona voluntas? quae bona opera praecesserunt quibus mere
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt in ipsa uerbi incar¬
natione hominem quendam
ex anima rationali et humana
carne constitutum. ex quibus
duobus omnis uerus homo
constituitur: et ille homo cep̃
ẽẽ ds̃. non quidem natura dei
sed ꝑsona uerbi. et ds̃ cepit esse
homo ille. Concedunt etiam ho¬
minem illum assumptum a uer¬
bo et unitum uerbo. et tamen¬
eẽ uerbum: et ea ratione tradunt
dictum ẽe dm̃ factum hominem
uel ẽẽ liominem. quia ds̃ factusc̃.
idest cepit ẽt̃ quedam substantia
ex amma rationali et humana
carne subsistens. et illa substan¬
tia facta est idest cepit cẽ deus.
non tamen de migratione na¬
ture in naturam. sed itriusq
nature seruata proprietate fac¬
tum est ut ds̃ eẽt illa substantia.
et illa substantia eẽt ds̃. Unde.
uere dicitur ds̃ factus homo. et
et homo deus: et filius dei filius
homuns. et e conuerso. Ciunq
dicant illum hominem ex ani¬
ma rationali et humana carne
subsistere: non tamen fatentur
ex duabus naturis ẽẽ composi¬

Expanded text:
dicunt in ipsa Verbi incarnatione hominem quemdam ex anima rationali et humana carne constitutum, ex quibus duobus omnis verus homo constiesse Deus, non quidem natura Dei, sed persona Verbi; et Deus coepit esse homo ille. Concedunt etiam hominem illum assumptum a Verbo et unitum Verbo, et tamee Vere bum: et ea ratione tradunt dictum esse Dvel esse hominem, quia Deus factus est, id est coepit esse quaedam substantia ex anima rationali et humana carne subsistens. Et illa substantia factus est, id est coepit esse Deus, non tamen demigratione naturae in naturam, sed, utriusque naturae servata proprietate, factum est ut Deus esset illa substantia et illa substantia esset Deus. Unde vere dicitur Deus factus est homo et het homo Deus, et Filius Dei filius hominis, et e converso. Cumque dicant illum hominem ex anima rationali et humana carne subsistere, non tamen fatentur ex duabus naturis esse composi
Abbreviated transcription (Latin):
ambigimus ẽẽ dm̃ uerbum. neq
rursum filium hominis ex anima
et corpore constitisse ignoramiis.
His aliis q auctoritatibus utũ¬
tur. qui hominem quendam
ex anima rationali et carne com¬
grã non natura. Sola enim gr̃a
habuit ille homo non meritis
uel natura ut cẽt deus siue dei
filius: ut haberet omnem scien¬
tiam et potentiam quamhabet
uerbum cum quo est una ꝑsona.
Nec tantum in suꝑioribus legit᷑
quod homo ille sit una ꝑsona
cum uerbo. et fit ipsum uerbum:
sed etiam quod anima rationa¬
lis et caro cadem ꝑsona sit. ⁊ xp̃c
sit et ds̃. A uorum sententia:

Expanded text:
ambigimus esse Deum Verbum, neque rursum filium hominis ex anima et corpore constitisse ignoramus.His aliisque auctoritatibus utuntur; qui hominem quemdam ex anima rationali et carne comgratia, non natura. Sola enim gratia habuit ille homo, non meritis vel natura, ut esset Deus sive Dei Filius, ut haberet omnem scientiam et potentiam quam habet Verbum cum quo est una persona. Nec tamen in superioribus legitur quod homo ille sit una persona cum Verbo, et sit ipsum Verbum; sed etiam quod anima rationalis et caro eadem persona sit, et Christus sit et Deus. 4. Aliorum sententia
Abbreviated transcription (Latin):
an baptismꝰ sit. De hoc zachariaᷤᷤ
mͥ nuntii. qd̾ fuit sacerdos in illa
ꝓuintia qͥ latinam lingnã pe¬
nitus ignorabat. & dũ baptiza¬
ret nesciꝰ latim eloqͥi infringens
considasti rebaptizare. Si ille qui
baptizauit non errorẽ introducẽs

Expanded text:
an baptismus sit? De hoc Zacharias papa Bo nuntii tui quod fuerit sacerdos in eadem provincia, qui Latinam linguam penitus ignorabat; et dum baptizaret, nescius Latini eloquii, infringens hoc considerasti rebaptizare. Sed si ille qui baptizavit, non errorem inducens
Abbreviated transcription (Latin):
it: Potest timor ille dici natura¬
lis siue humanrus qui omnib
hominib in est. quo horretur
mors ac formidatur pena. et
dicitur timor iste naturalis. ñ
quia accesserit homini ex nat᷑a.
s quod prius fuit instituta. qr
non fuit iste timor concretus
homini. nec de bonis natura¬
lib. sed quia ex corrupta nat᷑a
ꝑ peccatum omnib aduenit.
cui corruptio moleuit tanquã
eẽt naturalis. et est iste timor
effectus peceati ut p̃dictũ est.

Expanded text:
it? Potest timor ille dici naturait? Potest timor ille dici naturalis vel humanus, qui omnibus hominibus inest, quo horretur mors ac formidatur poena. Et dicitur timor iste naturalis, non quia accesserit homini ex natura secundum quod prius fuit instituta, quia non fuit iste timor concretus homini, nec de bonis naturalibus; sed quia ex corrupta natura per peccatum omnibus advenit; cui corruptio inolevit, tanquam esset naturalis; et est iste timor, effectus peccati, ut praedictum est.
Abbreviated transcription (Latin):
llud quoq diligenter ẽ notan¬
dum quod in suꝑiorib augꝰ
tinus dicit castum cimorem
ẽẽ eternum ꝑ quod confirmat᷑
p̃missa sententia. scilicet quod
sp̃s timoris erit in futuro. siqͥ
et alia dona sp̃s sci. sed non ha¬
bebit omnem illum usũ quem
modo ht̃. faciet enim tunc nos
reuereri dm̃: non timere sepa¬
rari uel carere. fuit gͦ & in xp̃o
timor ille. s iuixta usum illum
quem habebit in futuro ĩ scĩs.
Non enim timuit xp̃c separa¬
ri uel offendere dm̃: s eũ ꝑre
omnib reueritus ẽ. An timor
pene qui fuit in xp̃o. fuerit ser
uilis. uel micialis. uel alius.
Ium autem fuerit in xp̃o
timor pene. queritur an
ille tumor fuerit muncdanus
uel seruilis uel micialis. Ad qd̃
ut supra dictum ẽ. et in primo
gradu cum mundo deseritur.
Seruilis uͦ uel inicialis: in ꝑfec¬
ta caritate non est. Nullus gͦ
timoꝵ istoꝵ fuit in xp̃o. Quis gͦ
fuit timor ille quo petiam timu¬

Expanded text:
Illud quoque diligenter est notanIllud quoque diligenter est notandumstin. dicit, castum timorem esse aeternum, per quod confirmatur praemissa sententia, scilicet quod spiritus timoris erit in futuro, sicut et alia dona Spiritus sancti, sed non habebit omnem illum usum quem modo habet. Faciet enim tunc nos revereri Deum, non timere separari vel carere. Fuit ergo et in Christo timor ille, sed juxta usum illum quem habebit in futuro in sanctis. Non enim timuit Christus separari vel offendere Deum, sed Deum prae omnibus reveritus est. 11. An timor poenae qui fuit in vilis, vel initialis, vel alius. Cum autem fuerit in Christo timor poenae, quaeritur an iste timor fuerit mundanus, vel servilis, vel initialis. Ad quod ut supra dictum est, et in primo gradu cum mundo deseritur; servilis vero, vel initialis, in perfecta charitate non est. Nullus ergo timorum istorum fuit in Christo. Quis ergo fuit timor iste quo poenam timu
Abbreviated transcription (Latin):
lis dr̃ iniciũ sapientie. s diffe̾nt᷑.
ciendum tamen ẽ qđ ut̃q¬
timor scilicet seruilis & mi¬
annotaueris loca scripture in
quib de timore dñi fit mentio.
Ex alia tamen ratione & causa
diuersa dicitur seruilis miciũ
sapientie. et ex alia iniciał. Ser¬
uilis enim ideo dicitur micrũ
sapientie: quia preparat locũ
sapientie & ducit ad sapientiã.
sed tamen non remanet cum
ca. inmo foras exit. Inicialis
uͦ dicitur mieium sapientie.
quia ẽ in inchoata sap̃ia: quẽ
cum quis habere incipit. sapi¬
entiam et caritatem hab̾e in¬
cipit. Inde etiam ẽ quod uterq
timor dicitur inicialis: quod
inuenire poteris ꝑ druersa scͥp¬
ture loca. Uterq etiam timor
interdum dicitur seruilis: qr
et ip̃se micialis qui ẽ in carita¬
te ichoata aliquid habet de
seruili. scilicet angorem pene.
sicut et aliquid habet de casto.
scilicet quod timet offendere
ac separari. De hoc qd̃ augus¬
tinus dicit castũ timorẽ ẽẽ et̃nũ.

Expanded text:
lis dicitur initium sapientiae, sed differenter. Sciendum tamen est quod uterqutimor, scilicet servilis et iniadnotaveris loca Scripturae in quibus de timore Domini fit mentio; ex alia tamen ratione et causa diversa dicitur servilis timor initium sapientiae, et ex alia initialis. Servilis enim ideo dicitur initium sapientiae, quia praeparat locum sapientiae, et ducit ad sapientiam; sed tamen non remanet cum ea, imo foras exit. Initialis vero dicitur initium sapientiae, quia est in inchoata sapientia, quem cum quis habere incipit, sapientiam et charitatem habere incipit. Inde etiam est quod uterque timor dicitur initialis; quod invenire poteris per diversa Scripturae loca. Uterque etiam timor interdum dicitur servilis, quia et ipse initialis, qui est in charitate inchoata, aliquid habet de servili, scilicet angorem poenae, sicut et aliquid habet de casto, scilicet quod timet offendere ac separari. 10. De hoc quod Augustin. dicit, castum timorem esse aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
quod non posset dici de seruili.
quia ut ipse supra dixit serui¬
lis timor non remanet uenien¬
te caritate. nec iuitrat caritas nͥ
prius ille timor exeat. nec in illo
timore aliquis credit in dm̃ & si
credat deo. nec bene facit etiam¬
si bonum est quod facit. Non ẽ
gͦ timor ille in caritate etiam in¬
choata: quia omnis qui carita¬
tem ht̃ licet non ꝑfectam. & in
dm̃ credit. et bene bona facte.
qͣrando seruilis non ẽ timor
ille quem in caritate inchoa¬
ta fore concessit. et quem decreᷤᷤ¬

Expanded text:
quod non posset dici de servili, quod non posset dici de servili, quia, ut ipse supra dixit, servilis timor non remanet veniente charitate, nec intrat charitas nisi prius ille timor exeat; nec in illo timore aliquis credit in Deum, etsi credat Deo; nec bene facit, etiamsi bonum est quod facit. Non est ergo timor ille in charitate etiam inchoata, quia omnis qui charitatem habet, licet non perfectam, et in Deum credit, et bona opera facit. Quare servilis non est timor ille, quem in charitate inchoata fore concessit, et quem
Abbreviated transcription (Latin):
tunet anima ne damnetur.
illa de timore quo timet aĩa
ne deseratur. Ille ẽ timor quẽ
caritas excludit: ille ẽ timor
qui ꝑmanet inscłm scłi. Eece
in his uerbis p̃dictis aperte
ostendit augustinus qͥsialis
sit timor castus. et qui serui¬
lis. & qualiter differant: N
quib etiam inicialem timorẽ
significauit. qui nec ex toto ẽ
seruilis. nec ex toto castus. sed
tanquam mectius: Aliquid de
seruili. et aliquid de casto timo¬
re ht̃. facit enim seruire partĩ
timore pene.partim amore iui¬
sticie: ꝑ quem timemus ꝑuniri..
et timemus offendere. Iste timor
est in inchoata caritate. non in
ꝑfecta: & quantum crescit cari¬
tas. tantum decrescit iste timor
quantum ad metum pene. id
ẽ quantum ad id qd facit tim̾e
penam. et quantũ ad torm̃tũ
conscientie. Nam quanto diligi¬
mus. tanto minus timemꝰ. Iste ti¬
mor notatur in illis uerb̃ augu¬
stim ubi non negat timorem
c̃ẽ in caritate inchoata s ꝑfecta.

Expanded text:
timet anima ne damnetur; timet anima ne damnetur; ista de timore quo timet anima ne deseratur. Ille est timor quem charitas excludit, ille est timor qui permanet in seculum seculi. Ecce in his verbis praedictis aperte ostendit August. quis sit timor castus, et quis servilis, et qualiter differant. In quibus etiam initialem timorem significavit; qui nec ex toto est servilis, nec ex toto castus, sed tanquam medius aliquid de servili, et aliquid de casto timore habet; facit enim servire partim timore poenae, partim amore justitiae per quem timemus puniri, et timemus offendere. Iste timor est in inchoata charitate, non in perfecta: et quantum crescit charitas, tantum decrescit iste timor, quantum ad metum poenae, id est, quantum ad id quod facit timere poenam, et quantum ad tormentum conscientiae. Nam quanto magis diligimus, tanto minus timemus. Iste timor notatur in illis verbis August., ubi non negat timorem esse in charitate inchoata, sed perfecta;
Abbreviated transcription (Latin):
mariti presentia: & si forte ui¬
uit nequiter timet maritum
ne ueniat. Lales sunt qui timẽt
diem iudicii. fac alteram ama¬
re uirum. debere illi castos am¬
plexus: nulla se adulterina
immundicia maculare uelle.
Ista optat presentiam uiri: is¬
ta timet et illa timnet. lam gͦ
interrogentur quare timeaÑ.
Illa dicet. timeo uirũ ne uem¬
at: ista dicet. timeo uirum
ne discedat. Illa dicet. timeo
uirum ne damnet: ista dicet.
timeo uirum ne deserat. Po¬
ne hec in animo. et inuenis
timorem quem foras mittit
caritas: & alium timorẽ castũ
ꝑmanentem in scłm scli. Illum
timorem ꝑfecta caritas foras
mttit. quia ille timor torm̃tũ
habet. torquietar conscientia
peccatoꝵ. nondum facta ẽ iusti¬
ficatio. Est ibi quod titillat
mentem. quod pungat. quod
stimulet. Stimulat ille timor:
sed intrat caritas que sanat
quod uulnerat timor. Timor
castus: facit seueritatem in
animo. Audiuimus duas tibi
Illa de timore dei dicit quo

Expanded text:
mariti praesentia; et si forte vimariti praesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt qui timent diem judicii. Fac alteram amare virum, et debere illi castos amplexus, nulla se adulterina immunditia maculare velle: ista optat praesentiam viri. Illa timet et ista timet. Jam ergo interrogentur quare timeant. Illa dicet: Timeo virum ne veniat; ista dicet: Timeo virum ne discedat. Illa dicet: Timeo virum ne damnet; ista dicet: Timeo virum ne deserat. Pone haec in animo, et invenies timorem quem foras mittit charitas; et alium timorem castum permanentem in seculum seculi. Illum timorem perfecta charitas foras mittit, quia ille timor tormentum habet; torquetur conscientia peccatorum, nondum facta est justificatio. Est ibi quod titillet mentem, quod pungat, quod stimulet. Stimulat ille timor, sed intrat charitas quae sanat quod vulnerat timor. Timor castus facit securitatem in animo. Audivimus duas tibiailla de timore Dei dicit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
autem alius timor qui non dr̃
castus. Discernamꝰ istos duos
timores: & intelligamꝰ conso¬
nantiam tibiarum. Q uomodo
dm̃ ne mutantur in gehennam:
ne forte ardeant cum diabolo
in igne eterno. Ipse ẽ timor qui
introducit caritatem: s sic ue¬
nit ut exeat. Si enim ꝓpt̾ penas
times dm̃: nondumꝰ amas quẽ
sic times. Non bona desideras s
mala caues: s ex eo qd mala ca¬
ues corrigis te. et incipis bona
desicłare. Cum bona desiderare
ceꝑis: erit inte timor castus.
Quid ẽ timor castus: Timere
ne amitas ipsa bona: timere
d̃m ne recedat ate. Cum autẽ
times dm̃ ue te deserat p̃sentia
eus: amplecteris eum. ipso
frui desideras. Quomͦ distent
tes melius explanare qͥd
intersit inter istos duos timo¬
res. quam si ponas duas muli¬
eres maritatas: quarum unã
constituras uolentem facere ad¬
ulterium. s timet ne damuet᷑
a marito. Timet maritũ: qͥa
adhuc amat nequitiam. Hu¬
ic non est grata sed onerosa

Expanded text:
t alius qui non dicitur t alius qui non dicitur castus. Discernamus istos duos timores, et intelligamus consonantiam tibiarum. Quomodo Deum, ne mittantur in gehennam; ne forte ardeant cum diabolo in igne aeterno. Ipse est timor qui introducit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times; non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quia mala caves, corrigis te et incipis bona desiderare; cumque bona desiderare coeperis, erit in te timor castus. Quid est timor castus? Timere ne amplius amittas ipsa bona, timere Deum ne recedat a te. Cum autem times Deum ne te deserat praesentia ejus, amplecteris eum, ipso frui desideras. 8. Quomodo distant it. Non potes melius explanare quid intersit inter duos istos timores, quam si ponas duas mulieres maritatas; quarum unam constituas volentem facere adulterium, sed timet ne damnetur a marito. Timet maritum, quia adhuc amat nequitiam: huic non grata est, sed onerosa
Abbreviated transcription (Latin):
st autem alia senten u̾sari.¬
tia que iudetur huic eẽcon¬
traria: si non ht̃ pium intellecto¬
rem. Dicitur enim in psalmo.
Timor dñi castus ꝑmanet in se¬
culum scłi. Eternum quendam
timorem nobis ostendit: s castũ.
Quod si ostendit ille nob̃ et̃mim
timorem. nunquid contͣdiett
ẽ in caritate. s ꝑfecta caritas fo¬
ras nttit timorem: Hoc enim
dictum ẽ ꝑ ioħm. illud dictũ ẽ
ꝑ dauid: s nolite putare alium
as tibias. non potest unus sp̃s
implere duo corda. et agitare
duas linguas: Si sp̃u uno. id est¬
uno flatu implete due tibie con¬
sonant. implete due lingue sp̃u
dei dissonare possunt. Inimo ẽ
ibi quedam consonantia. ẽ q̃dã
concordia: sed auditorem deside¬
rat studiosum. non ociosũ. Ecce
mouit duas linguas sp̃s dei. &
timor dsu castus ꝑmanet ĩ scłm
scłi. Quid ẽ hoc : Dissonant: Nõ.
Excute aures: intende melodiã.
Non fine causa hic addit castus.
illic non addidit: quia ẽ timor
aliquis qui dicitur castus. est¬

Expanded text:
st autem alia sententia quae videtur huic esse contraria, si non habet pium intellectorem. Dicitur enim in psal. 18: Timor Domini castus permanet in seculum seculi. Aeternum quemdam timorem nobis ostendit, sed castum. Quod si ostendit ille nobis aeternum timorem, numquid contradicit est in charitate; sed perfecta charitas foras mittit timorem? Hoc enim dictum est per Joan., illud dictum est per David: Sed nolite putare alium as tibias, non potest unus Spiritus implere duo corda, et agitare duas linguas? Si spiritu uno, id est, flatu impletae duae tibiae consonant, impletae duae linguae Spiritu Dei dissonare possunt? Imo est ibi quaedam consonantia, est quaedam concordia; sed auditorem desiderat studiosum, non otiosum. Ecce movit duas linguas Spiritus DeiTimor Domini castus permanet in seculum seculi. Quid est hoc? Dissonant? Non. Excute aures, intende melodiam; non sine causa hic addidit castus, illic non addidit; quia est timor aliquis qui dicitur castus, es
Abbreviated transcription (Latin):
ita nec humilitatis ẽ fateri
se reum illiꝰ qd se ñ cõmisisse
noscit. qr incauta ẽ tał humi¬
litas.⁊ peccõrẽ constituit. Uñ¬
augꝰ. Cum humilitatis causa
m̃tiris. si non eras peccator am̃¬
quã m̃tireris. m̃tiendo effice¬
ris qd̃ uitaras. Ueritas in te
nonẽ: nͥ ita te dixeris pecca¬
torẽ ut ꝙ̃ eẽ cognoscas. Ueritas
autẽ ipsa ẽ: ut qd ẽ dicas. Nã
quomͦ ẽ uitas si regnat fal¬
sitas: De penis sacerdotis qͥ
peccatum publicat ꝯfitentiᷤ.
aueat aũi sacerdos ne pec¬
cata penitentiũ atiis pro¬
dat: alioquin deponat᷑. uñ
ne de his qui ei ꝯficent᷑ pecc̃a¬
sua alicui recitet. ñ ꝓpinqͥs.
non extraneis: necͥ qd̾ absit
ꝓ aliquo scandalo. Nam si
hoc fecerit deponat᷑: ⁊ oĩb
dieb uite sue ignominios
ꝑegrinando ꝑgat. Qd̃ uͦ dictũ
s̃ ut penitens eligat sacerdotẽ
scientem ligare ⁊ solu̾e̾: uide¬
tur contrarium ei qd̾ in cano¬
nib reꝑitur. ut nemo scił al¬
terius parrochianũ iudicare

Expanded text:
ita nec, humilitatis causa, fateri se reum illius quod se non commisisse noscit; quia incauta est talis humilitas, et peccatorem constituit. Un Cum humilitatis causa mentiris, si non eras peccator antequam mentireris, mentiendo efficeris quod vitaras; quia veritas in te non est, nisi ita te dixeris peccatorem, ut etiam esse cognoscas. Veritas autem ipsa est, ut quod es dicas. Nam quomodo est veritas ubi regnat falsitas? 7. De poenis sacerdotis qui peccatum publicat confitentis. Caveat autem sacerdos ne peccata confitentium aliis prodat; alioquin deponatur. Undne de his qui ei confitentur peccata alicui recitet, non propinquis, non extraneis; nec, quod absit, pro aliquo scandalo. Nam si hoc fecerit, deponatur, et omnibus diebus vitae suae ignominiosus peregrinando pergat. Quod vero dictum est, ut poenitens eligat sacerdotem scientem ligare et solvere, videtur contrarium ei quod in canonibus reperitur, ut nemo, scilicet, alterius parochianum judicare
Abbreviated transcription (Latin):
olet etiam queri. uel factus.¬
utrum debeat simpliciter.
dici atq concedi xp̃m eẽ factum
uel creatum uel creaturam. Ad
quod dici potest hoc simplicitor
et absq determinatione minꝰ con¬
gruenter dici: & si quandoq bre¬
uitatis causa simpliciter enuntie¬
tur. nunquam tamen simplicit᷑
debet intelligi: quia ut augusti¬
cũm de xp̃o loquimur. quid. scłm
quid. et ꝓpter quid dicatur. prudẽs
& diligens ac pius lector intellig̾t
debet. Qui xp̃m uel dei filium non
eẽ factum uel creaturam in pͥmo

Expanded text:
olet etiam quaeri utrum debeat simpliciter dici atque concedi Christum esse factum, vel creatum, vel creaturam. Ad quod dici potest hoc simpliciter et absque determinatione minus congruenter dici. Et si quandoque brevitatis causa simpliciter denuntietur, nunquam tamen simpliciter debet intelligi. Quia, ut AugustCum de Christo loquimur quid, secundum quid, et propter quid dicatur, prudens et diligens ac pius lector intelligere debet. Qui Christum vel Dei Filium non esse factum
Abbreviated transcription (Latin):
euangłio dñm mandasse discipłis.
Predicate cuanglium uniuerse
creature. Qui uniuersam creatu¬
ram dicit: nullam excipit. Et uͥ
sunt qui creaturam xp̃m appellãt:
Nam si creatura eẽt. sibi mandaret
cuangłium predicari. ⁊ subiectus
ator: qui docende creature disci

Expanded text:
Evangelio Dominum mandasse discipulis: Evangelio Dominum mandasse discipulis: Praedicate Evangelium universae creaturae. Qui universam creaturam dicit, nullam excipit, et ubi sunt qui creaturam Christum appellant? Nam si creatura esset, sibi mandaret Evangelium praedicari; et subjectus ator; qui docendae creaturae disci
Abbreviated transcription (Latin):
nisi que facta sunt. idest omnem
creaturam. Unde liquido apparet
ipsum factum non ẽẽ ꝑ quem fac¬
ta funt omnia: et si factus non ẽ.
creatura non est. Si autem crea¬
tura nonest: eiusdem cum pa¬
tre substantie est. Omnis enĩ sub¬
stantia que deus non est creatura
est: & que creatura nonest ds̃ ẽ.
Sed si filius non eiusdem substan¬
tie est cuiꝰ pater. gͦ facta substãta
est. & si facta substantia est. non oĩa
ꝑ ipsum facta sunt. At omnia ꝑ ipsũ
facta sunt. facta gͥ substantia non
est: sed una cum patre infecta sub¬
stantia est. Item in eodem. Si filiũ
fecit pater quem non fecit ipse fi¬
lius: non omnia ꝑfilium facta ft̃.
At omnia ꝑfilium facta sunt. Ip¬
se gͥ factus nou est: ut cum patre
faceret omnia que facta sunt. Idẽ
onum. Dicitur creatura quicqͥd
fecit pater ds̃ ꝑ filum: qui non
potest appellari creatura. qm̃ ꝑ
ipsum facta sunt omnia. Ambro¬
Probemus inquit. creaturã non
cẽ dei filium. Audiuimus enĩ in

Expanded text:
si quae facta sunt, id est omnem creaturam. Unde liquido apparet ipsum factum non esse per quem facta sunt omnia. Et si factus non est, creatura non est: si autem creatura non est, ejusdem cum Patre substantiae est. Omnis enim substantia quae Deus non est, creatura est; et quae creatura non est, Deus Sed si Filius non est ejusdem substantiae cum Patre, ergo facta substantia et si facta substantia est, non omnia per ipsum facta sunt. At omnia per ipsum facta sunt, facta ergo substantia non est, sed una cum Patre infacta substantia est. Item in eodem: Si vel Filium fecit Pater quem non fecit ipse Filius, non omnia per Filium facta sunt; at omnia per Filium facta sunt; ipse ergo factus non est, ut cum Patre faceret omnia quae facta sunt. Idem .: Dicitur creatura quidquid fecit Deus Pater per Filium; qui non potest appellari creatura, quoniam per ipsum facta sunt omnia. AmbrProbemus, inquit, creaturam non esse Dei Filium. Audivimus enim in
Abbreviated transcription (Latin):
queritur anxp̃c sit adoptiuꝰ
filius seđm quod homo siue aliꝯ
modo: respondemus xp̃m non ẽ
ad optiuum filium aliquo
sed tantum naturalem. quia na¬
tura filius est. non adoptionis
gr̃a. Non autem sic dicitur filiꝰ
natura: ut dicitur dẽ natura:
Non enim eo filus est quo ds̃ ẽ.
quia ꝓpricate natiuitatis filiis.
natura diuinitatis ds̃ est. ẜ ta¬
men dicitur natura uel nature
filius. quia natura liter est filiꝰ
eandem scilicet habens naturã
quam ille qui genuit. Adoptiꝰ
autem filius non est: quia non¬
prius fuit et postinodum adop¬
tatus est in filium. sicut nos di¬
cuur adoptiui filii. quia cum
quam fuit non filius: et ideo ñ
est ad optiuus filius. Oppositio qd

Expanded text:
it adoptivus filius secundum quod homo, sive alio modo, respondemus Christum non esse adoptivum filium aliquo modo, sed tantum naturalem; quia natura Filius Dei est, non adoptionis gratia. Non autem sic dicitur Filius natura, ut dicitur Deus natura. Non enim eo Filius est quo Deus est, quia proprietate nativitatis Filius, natura divinitatis Deus est, et tamen dicitur natura vel naturae Filius; quia naturaliter est Filius, eamdem, scilicet, habens naturam quam ille qui genuit. Adoptatus autem filius non est, quia prius non fuit, et postmodum adoptatus est in Filium; sicut nos dicimur adoptivi filii, quia, cumquam fuit non Filius Dei, et ideo non est adoptivus filius. 5. Oppositio, q
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ gͦ sero penitet oportet nõ
solum timere iudicẽ s diligere.
qr sine caritate nemo pot̾̃ sal ruis
cc̃. Nongͦ tm̃ timeat penã qui
penitet. s anxietur ꝓ gła: que
conu̾sio si contigerit alicui etrã
in fine. desꝑandũ non ẽ de eius
remissione. S qm̃ uix uł raro
ẽ tam usta conu̾sio: tim̃dũ est
de penitente sero. maxime cũ
filii quos illicite dilexit sint pre¬
sentes. uxor ⁊ mundus ad se uocet.
Multos solet penitentia seroti¬
let quib placet. Cum gͥisit opus
non hoĩs s dei fructifera peni¬
tentia: inspirare eã pot̾ quc̃q
mĩa quos dãnare pot̾ ex iusticia.
S qm̃ multa sunt que ĩpediuñ
&̃ languentẽ retrahunt: ꝑicło¬
sum ẽ ⁊ interitui uicmũ ad mor

Expanded text:
Quem sero poenitet, oportet non solum timere judicem, sed diligere, quia sine charitate nemo potest salvus esse. Non ergo tantum timeat poenam qui poenitet, sed anxietur pro gloria, quae conversio si contigerit alicui etiam in fine, desperandum non est de ejus remissione. Sed quoniam vix vel raro est tam justa conversio, timendum est de poenitente sero, maxime cum filii quos illicite dilexit, sint praesentes, uxor et mundus ad se vocet. Multos solet serotina poenitere quibus placet. Quum itaque opus sit non hominis, sed Dei fructifera poenitentia, inspirare eam potest, quanmisericordia quos damnare potest ex justitia. Sed, quoniam multa sunt, quae impediunt et languentem retrahunt, periculos
Abbreviated transcription (Latin):
incendiũ mundi sc̃is. qd̾ fuit
caminꝰ tͥb pueris: in quib si
aliqͥd p̾gandũ fuerit.
ꝑ illũ ignẽ purga bitur.
aliis uͦ nullã ingeret molestiã.
Purgato uͦ ꝑ ignẽ mundo.⁊ ad
iusiciũ ueniente dño: emutet᷑
uox illa magna qua resurgẽt
õs mortui. ⁊ t̾c ministĩo angłoꝵ
uentilabit᷑area. qr boni ꝯgre¬
p̃conia illa bonoꝵ. esurun ⁊ dedis¬
tis mͥ manclucare. ⁊ increpatio¬
nes ille maloꝵ. esuriui ⁊ ñ dedis.¬

Expanded text:
incendium mundi sanctis, quod fuit caminus tribus pueris. In quibus si aliquid purgandum fuerit, per illum ignem purgabitur. Aliis vero nullam ingeret molestiam. Purgato vero per ignem mundo, et ad judicium veniente Domino, emittetur vox illa magna qua resurgent omnes mortui; et tunc ministerio angelorum ventilabitur area, quia boni congrepraeconia illa bonorum: Esurivi et dedistis manducare, et increpationes illae malorum: esurivi, et non dedis
Abbreviated transcription (Latin):
rum fr̃m uxores iantrices uo¬
cantur. qͣsi eandẽ iantiã intͣnites.
uirisoror glos appellat᷑. Sororis
famosa questione. aliqͥd licet im¬
nus sufficient̃ diximꝰ. De sp̃ua¬
natione addamus. que ꝙ̃ ꝑso¬
nas impedit ut non sint legi¬
time ad meundas nuptias. Tia
quedãsunt. Consanguinitas. af¬
finitas. ⁊ spũał germanitas.
Consangumitas ẽ int̾ eos qͥ iun¬
guntur scđm lineam generis.
sociati. u̾bigr̃a. Uxor filii fr̃is
mei que non ẽ de gerie̾ meo. ꝑ
ip̃m qui ẽ de gene̾ meo mͥ affimᷤ
facta ẽ ⁊ ego illi. Sp̃uał ꝓximi¬

Expanded text:
rum fratrum uxores, janitrices vorum fratrum uxores, janitrices vocantur, quasi eamdem januam intrantes. Viri soror, glos appellatur. Sororisfamosa quaestione, aliquid, licet minus sufficienter, diximus. Jatione addamus, quae etiam personas impedit ut non sint legitimae ad ineundas nuptias. Tria quidem sunt: consanguinitas, affinitas, et spiritualis germanitas. Consanguinitas est inter eos qui junguntur secundum lineam generis; sociati, verbi gratia, uxor filii fratris mei quae non est de genere meo, per ipsum qui est de genere meo, mihi affinis facta est, et ego illi. Sp
Abbreviated transcription (Latin):
meatio. aliud stuprũ. ali¬
nd adulteriũ. aliud incestus.
aliud raptus. Fornicatio licet
genus sit omnis illicta cortus
qui fit extra uxorẽ: tñ specialit̃
intelligit᷑ in tisu uiduiarũ. uel
meretricũ. uł concubinaꝵ. Stu¬
prũ ꝓpͥe ẽ: tirginũ illicita de¬
floratio. adułteriũ ẽ: molatio
ad alteriꝰ thoꝵ accessio. Incestiss ẽ
consapguinearũ uł affuntum
abiisus. Uñ incestuosi dicuntur.
qui consanguineis uł affimbus
suis abutunt᷑. Raptꝰ admiititur.
cum puiella molent̃ a domo pa¬
tris educit᷑. ut corrupta in uxorẽ
habeat᷑: sine puelle siue parenti¬
b uis illata ꝯstiterit. Hic morte
mulctat᷑: s si ad eccłiam cũ rap¬
ta confugerit. pͥuilegio eccłie
mortis impunitatẽ meretur.
Attendendũ ẽ aũ etrã illud ale¬
aninri qd̾ ait. Qd̃ fr̃sororue uxo¬
ris tue cognati dicant᷑: eqͥnoca¬
tionis iure fit. ⁊ necessitate uul¬
garis appellationis. potiꝰ quam
illa causa cognationis. Uxor enĩ

Expanded text:
atio, aliud stuprum, aliud adulterium, aliud incestus, aliud raptus. Fornicatio, licet sit genus omnis illiciti coitus qui fit extra uxorem, tamen specialiter intelligitur in usu viduarum, vel meretricum, vel concubinarum. Stuprum proprie est virginum illicita defloratio. Adulterium est alieni  alterius thori accessio. Incestus est consanguineorum, vel affinium abusus. Unde incestuosi dicuntur, qui consanguineis vel affinibus suis abutuntur. Raptus admittitur, cum puella violenter a domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentibus vis illata constiterit, hic morte mulctatur; sed si ad Ecclesiam cum rapta confugerit, privilegio Ecclesiae mortis impunitatem meretur. Addendum est etiam illud Alexandri, qui ait: Quod frater sororve uxoris tuae cognati dicuntur, aequivocationis jure fit, et necessitate vulgaris appellationis potius, quam ulla cognationis causa. Uxor enim
Abbreviated transcription (Latin):
ce an aliquis uel quidam ho¬
mo sit assumptus auerbo uł
unitus uerbo sine distinctio¬
ne intelligentie: noirest hic reb¬
denda responsio. qm̃ multi¬
plex premissa est questio. s in¬
stantie querentis ita det̃mina¬
tio. Si de hominis ꝑsona que¬
ris. respondeo. non: si de homi¬
deus factus est homo. deus
.r premissis autem ein ergit
questio plurumum conti¬
uens utilitatis: sed miniũ dif¬
ficultatis atq ꝑplexitatis. Cum
enum constet ex predictis et aliis
pluribus testimoniis. om̃s q ca¬
tholici unanimiter fateantur
queritur an his locutionibus.
ds̃ factus est homo. filius dei
factus est filius hominis. ds̃ ẽ
homo. ⁊ homo est ds̃. dicatur
ds̃ factus ẽẽ aliquid uel ẽẽ aliqͥd.

Expanded text:
 an aliquis vel quidam sit assumptus a Verbo vel unitus Verbo; sine distinctione intelligentiae non est hic reddenda responsio, quoniam multiplex praemissa est quaestio; sed instantiam quaerentis ita determinando: Si de Hominis persona quaeris, respondeo: Non; si de homiDEUS FACTUS EST HOMO, DEUS  praemissis autem emergit quaestio plurimum continens utilitatis, sed nimium difficultatis atque perplexitatis. Cum enim constet ex praedictis et aliis pluribus testimoniis omnesque Catholici unanimiter fateantur,ominem, quaeritur an his locutionibus Deus factus est homo, Filius Dei factus est filius hominis: Deus est homo, et homo est Deus, dicatur Deus factus esse aliquid, ve
Abbreviated transcription (Latin):
et si his locutionib non dicitur
ds̃ factus ẽẽ aliquid. uel ẽẽ ali¬
quid: que sit iutelligentia hoce
locutionum et similium. In
hiius ꝓfunditatis reseratione
et scrupulose questionis expo¬
sitione pluruum differre in¬
uemiuntur sapientes. Quorun

Expanded text:
Etsi his locutionibus non dicitur, Deus factus esse aliquid vel esse aliquid, quae sit intelligentia harum locutionum et similium in hujus profunditatis reseratione et scrupulosae quaestionis expositione plurimum differre inveniuntur sapientes.
Abbreviated transcription (Latin):
rem duntiti causa formcationis
iuiro: eadẽlicentia non tollit᷑ femi
Non enĩ adult̾a uxor dimitten¬
da ẽ. ⁊ uir mechꝰ tenendus. Item.
apud nos qd̃ non licet feminis
eque ñ licet uiris: & ead seruitꝰ
pari conditione censetur. Exhis
ostenditur qd̾ mulier pot̃ suꝑ
fornicatione uirũ conuentre:
ut uir mulierẽ. Uñ innocentiꝰ¬
papa. Xp̃iana religio adult̾rũ
in utroq sexu pari ratione con¬
demnat: s uiros suos mulieres
teras apud sacerdotes deferre coz¬
suenerunt: & iõ mulierib ꝓ

Expanded text:
rem dimitti causa fornicationis viro, eadem licentia non tollitur femiNon enim adultera uxor dimittenda est, et vir moechus tenendus. Item: Apud nos quod non licet feminis, aeque non licet viris; et eadem servitus pari conditione censetur. Ex his ostenditur, quod mulier potest super fornicatione virum convenire, ut vir mulierem. Unde Innocentiiana religio adulterium in utroque sexu pari ratione condemnat. Sed viros suos mulieres teras apud sacerdotes deferre consuerunt: et ideo mulierib
Abbreviated transcription (Latin):
enim causa peccati nr̃i his defecti¬
bus necessario subiacemus. et in
nobis sunt isti defectus scłm pro¬
passionem et passionem: sed u
xp̃o non nisi scdm ꝓpassionem
Sicut enim in peccatis gradus qͥ¬
dam notantur ꝓpassio et passio:
ita et in his penalibus affectib.
afficitur enim quis interdum
timore uel tristicia. ita ut m̃tis
intellectus non inde moueatur
a rectitudine uel dei contemplati¬
one. et tunc ꝓpassio est. Aliquan¬
do uͦ mouetur et turbatur: et
fuit turbatus in anima timo¬
re uel tristicia. ut a rectitudine
uel dei contemplatione aliquatenꝰ
declinaret: scdđ̃m quem modum
intelligitur dum dicitur nonti¬
inuisse uel tristis fuisse. Unde ie

Expanded text:
enim causa peccati nostri his defectienim causa peccati nostri his defectibus necessario subjacemus, et in nobis sunt isti defectus secundum propassionem et passionem, sed in Christo nonnisi secundum propassionem. Sicut enim in peccatis gradus quidam notantur propassio et passio, ita et in poenalibus effectibus. Afficitur enim quis interdum timore vel tristitia, ita ut mentis intellectus non inde moveatur a rectitudine vel Dei contemplatione, et tunc propassio est. Aliquando vero movetur et turbatur, et fuit ita turbatus in anima timore vel tristitia, ut a rectitudine vel a Dei contemplatione aliquatenus declinaret; secundum quem modum intelligitur, cum dicitur vel timuisse vel tristis fuisse. Unde Hie
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Qũomͦ hoc dicit. qui pecea¬
tum non fecit. nec inuentus esti
dolus in ore eius: Sed de nobis
corpore suo hoc dicit. Corporis
seat a me calix iste ꝓ nob̾ loquitur.
ubi forte putatur tunuisse mori.
Sed non uere timebat dñs pati
Non enim fortior est miles quam
idet mnori. et dñs coronaturus tunt
mortemi. Sed infirmitatem nr̃am
representans: ꝓsius infirmis qui
timent mori hec dixit. Nox illoꝵ¬
erat. Ieronimiis ctiam ait. Eru¬
bescant qui putant saluatorem
timuisse mortem:. & passionis pa¬
uore dixisse. transeat a me calix
iste. Determinatio auctoritatiĩ.
e autem in sacris lnteris ali¬
qua aduersa diuersitas ẽt̃
pucetur. harum auctoritatum
uerba in hunc modum accipi¬
enda dicimus: ut ñ ueritatẽ
timoris et tristicie uel ꝓpassionẽ.
sed timoris et tristicie necessitatẽ.
& passionem a xp̃o remouisse in¬
telligantur. Habuit enim xp̃c
uerum timorem et tristiciam in
natura hominis: sed non sicut
nos qui sumus memibra eiꝰ. Nos

Expanded text:
 Quomodo hoc dicit, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus ; sed nobis de corpore suo hoc dicit. Corporis seat a me calix iste, pro nobis loquitur, nisi forte putetur timuisse mori; Sed non vere timebat Deus pati,o. Non est enim fortior miles quam det mori; et dominus coronaturus timet mortem. Sed infirmitatem nostram repraesentans, pro suis infirmis qui timent mori haec dixit: Illoitis. Hieronymus etiam ait: Erubescant qui putant Salvatorem timuisse mortem, et passionis pavore dixisse: Transeat a me calix iste. 6. Determinatio auctoritatum. Ne autem in sacris Litteris aliqua adversa diversitas esse putetur, harum auctoritatum verba in hunc modum accipienda dicimus, ut non veritatem timoris et tristitiae vel propassionem, sed timoris et tristitiae necessitatem et passionem a Christo removisse intelligatur. Habuit enim Christus verum timorem et tristitiam in natura hominis; sed non sicut nos, qui sumus membra ejus. Nos