comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. qui. nͥ nos: Quomͦ autẽ soluim᷑ nos
nͥcum dicimꝰ ei. dirupisti uincula mea.
tͥ sacͥficabo hostiam laudis: soluit᷑ enim
unꝰ quisq a uinculis cupiditatũ malar̃.
uel anodispeccatorũ suorũ. Remissio
peccatoꝵ: solutio ẽ. Quid enim ꝓdesset
lazaro quia ꝓcessit de monum̃to. nͥ di¬
ceret᷑. soluite eũ et sinite abire: Ipse qͥd̾
uoce desepulchro suscitauit: ipse cla¬
mando animã reddidit: ipse t̾renam
molẽ t̾reno sepulto impositã uicit: et
processit illȩ uinctꝰ. Nongͦ pedib ꝓpͥis:
s uirtute ꝓducentis. Fit hoc in corde
penitentis. Cum audis hominẽ peni¬
tere peccatoꝵ suoꝵ: iam reuix̃. Cũ au¬
dis hominẽ confitendo ꝓfer̾e conscien¬
tiam: iã de sepulchro eductꝰ ẽ. sedñdũ¬
solutusẽ. Qnͣdo soluit᷑ : Aquib soluit᷑:
Quȩ solu̾itis in quit int̾ra: erunt solu¬
ta et in cęlo. Mito ꝑ ęccłiam dari solu¬
tio peceatorum potest: suscitari autẽ

Expanded text:
 qui, nisi nos? Quomodo autem solvimur nos, nisi cum dicimus ei: «Disrupisti vincula mea; tibi sacrificabo hostiam laudis» ? Solvitur enim unusquisque a vinculis cupiditatum malarum, vel a nodis peccatorum suorum. Remissio peccatorum, solutio est. Quid enim prodesset Lazaro, quia processit de monumento, nisi diceretur: «Solvite eum, et sinite abire» ? Ipse quidem voce de sepulcro suscitavit, ipse clamando animam reddidit, ipse terrenam molem sepulto impositam vicit, et processit ille vinctus: non ergo pedibus propriis, sed virtute producentis. Fit hoc in corde poenitentis: cum audis hominem poenitere peccatorum suorum, jam revixit; cum audis hominem confitendo proferre conscientiam, jam de sepulcro eductdo solvitur? a quibus solvitur? «Quae solveritis,» inquit, «in terra, erunt soluta et in coelo» . Merito per Ecclesiam dari solutio peccatorum potest: suscitar autem
Abbreviated transcription (Latin):
luit audire: et dictum ẽ ei. Ecce dimit
Clamat: et ñ respondet᷑. Q uoties uo¬
lui congregare filios tuos tanqͣm galli¬
na pullos suos subalas suas: &e noluis¬
ti. Non respondet᷑. Pluit᷑ defuꝑ: & pro
fructu spinȩ ꝓferunt᷑. At uͦ illa ietłm
deqͣ dictum ẽ. letare sterilis quȩ ñ pa¬
ris. erumpe et clama quȩ ñ parturiꝰ.
qm̃ multi filii desertȩ magis quã eius
quȩ ht̃ uirum: respondit ei. Quid:
respondit ei: Non contempsit uocãtẽ.
Quidest respondit ei: Illȩ pluit: illa
fructum dedit. Respondit ei. S uͥ: In
uia fortitudinis suȩ. Nunquid inse: Nã
quid ẽẽt inse. aut quam uocẽ haberet in
side se. nͥ solam uocem peccati. uocẽ iniqͥ¬
tatis. Excute uocem ipsius: quod inueniˢ
nͥ tumultutm: Ego dixi domine mise¬
rere mei: sana animã meã ꝙ peccauitͥ.¬

Expanded text:
luit audire, et dictum est ei: «Ecce dimittclamat, et non respondetur, «quoties volui congregare filios tuos, tanquam gallina pullos suos sub alas suas, et noluisti» ! Non respondetur: pluitur desuper, et pro fructu spinae proferuntur. At vero illa Jerusalem, de qua dictum est, «Laetare, sterilis, quae non paris; erumpe et exclama, quae non parturis, quoniam multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum» ; «respondit ei.» Quid est, «respondit ei?» Non contempsit vocantem. Quid est, «respondit ei?» Ille pluit, illa fructum dedit. 7. «Respondit ei,» sed ubi? «In via fortitudinis suae.» Numquid in se? Nam quid esset in se, aut quam vocem haberet in se, de se, nisi solam vocem peccati, vocem iniquitatis? Excute vocem ipsius, quid invenis nisi ut multum, «Ego dixi, Domine, miserere mei; sana animam meam, quia peccavi
Abbreviated transcription (Latin):
popłos munum: et regna ut serui¬
ant dño. Unde hoc factum. nͥ sangͥne
mortificatoꝵ: Unde hoc factum. nisi
gemitib compeditorũ: Exauditi gͦ st̃
qui erant inp̾ssura &e humilitate: ut
ẽẽt nr̃is temporib eccłia intanta gła

Expanded text:
populos in unum, et regna, ut serviant Domino.» Unde hoc factum, nisi sanguine mortificatorum? unde hoc factum, nisi gemitibus compeditorum? Exauditi ergo sunt qui erant in pressura et humilitate; ut esset nostris temporibus Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
indues eã : & coronam exultationis su¬
ꝑpones tͥ. Clament gͦ compediti: qͣm¬
diu sunt inuinculis discipline di. inqͣ
sex̾citati marty res. Soluent᷑ compedẽ
et uolabunt: & ȩedem ipsȩ inornam̃¬
tum pꝰea conu̾tent᷑. Factum ÷ hoc de
martytib. Quid enim ꝑsecutores occi¬
dendo fec̾unt: nͥ ut compedes solu̾ent᷑.
et incoronas conu̾terent᷑: De cȩlo gͦ res

Expanded text:
indues eam, et coronam exsultationis superpones tibi» . Clament ergo compediti, quamdiu sunt in vinculis disciplinae Dei, in qua sunt exercitati martyres: solventur compedes, et volabunt, et eaedem ipsae in ornamentum postea convertentur. Factum est hoc de martyribus. Quid enim persecutores occidendo fecerunt, nisi ut compedes solverentur, et in coronas converterentur. 3. «De
Abbreviated transcription (Latin):
balabiorũ tuoꝵ ego custodiui uias duraᷤ.
Gemendum qͥdẽ ẽ. in his compedib: ad ĩ¬
peuidam miscd̾iam dĩ. Unde uox marty¬
ũ ẽ et in alio psalmo: intret in conspectu
tuo gemitus compeditoꝵ. Non tam̃ euitã¬
dȩ st̃ tales compedes: ut appetat᷑ ꝑniciosa
lib̾tas. et temporalis uitȩ breuisq dulce¬
do qͣm seqͣt᷑ amaritudo ꝑpetua. ꝑ inde
scͥptura ne recusemꝰ eẽ compediti sapientiȩ:
sic nos alloqͥt᷑. Audi fili &e excipe sententiã
meã. et ne abicias consiliũ meũ: &e infer
pedem tuũ incompedes illiꝰ. et intorquẽ
eiꝰ collum tuũ. Subicehum̾um tuũ et
porta illã: et ne od̾isuincula illius. In
omni anma tua accede ad illam: & inoĩ
uirtute tua serua uiaseiꝰ. Inuestiga &e in
quire. et innotescet tͥ: & continens factus
ne derelinqͣs eam. In nouissimis enĩ inue¬
nies reqͥem eiꝰ. & conu̾tetur tͥ in lȩticiã:
&e erunt tͥ compedes eius in ꝓte.⁊ onẽ

Expanded text:
. Gemendum quidem est in his compedibus ad impetrandam misericordiam Dei; unde vox martyrum est in alio psalmo, «Intret in conspectum tuum gemitus compeditorum:» non tamen evitandae sunt tales compedes, ut appetatur perniciosa libertas, et temporalis vitae brevisque dulcedo, quam sequatur amaritudo perpetua. Proinde Scriptura, ne recusemus esse compediti sapientiae, sic nos alloquitur: «Audi, fili, et excipe sententiam meam, et ne abjicias consilium meum; et infer pedem tuum in compedes illius, et in torquem ejus collum tuum: subjice humerum tuum et porta illam, et ne oderis vincula illius. In omni anima tua accede ad illam, et in omni virtute tua serva vias ejus: investiga et quaere, et innotescet tibi; et continens factus, ne derelinquas eam. In novissimis enim invenies requiem ejus, et convertetur tibi in laetitiam, et erunt tibi com
Abbreviated transcription (Latin):
Es TE RNO die audiuimus
cuiusdam pauꝑis gemitũ
inoratione: eumq ẽẽ cogno¬
uimꝰ qui ꝓpt̾ nos pauꝑ fa-¬
nos ditaremur: eiq menbra coherentia
et ꝑsuum cap̃ loquentia uidimꝰ. Uidimꝰ
enmibi et nos ipsos: si tam̃ ꝑ eiꝰ grãm ali¬
quid et nos. Finita autem iamerant u̾ba
gemitiuũ: et ceꝑant consolationuim.
Sed ea finiri hest̾no die tͣctando mini¬
me potuerunt: in hisquȩ restant audui¬
amus hodie. ñ iam gementẽ pauꝑẽ s
gaudentẽ. Ideo gaudentẽ: ꝙ sꝑantẽ . Po
sꝑantẽ: quia ñ de se p̾sum̃tẽ. Prenunci¬
auit felicitatẽ. rerũ humanarũ in scͥp

Expanded text:
esterno die audivimus cujusdam pauperis gemitum in oratione; eumque esse cognovimus, qui propter nos pauper fas esset , eique membra cohaerentia et per suum caput loquentia. Vidimus enim ibi et nos ipsos; si tamen per ejus gratiam aliquid et nos. Finita autem jam erant verba gemituum, et coeperant consolationum; sed ea finiri hesterno die tractando minime potuerunt: in iis quae restant, audiamus hodie non jam gementem pauperem, sed gaudentem; ideo gaudentem, quia sperantem; ideo sperantem, quia non de se praesumentem. Praenuntiavit felicitatem rerum humanarum in S
Abbreviated transcription (Latin):
ram prospexit. ut audiret gemitũ com¬
peditoꝵ: ut solu̾et filios mortificatoꝵ. In¬
uenimꝰ in alio psalmo clictum. intret
in conspectu tuo gemit᷑ compeditorũ:
et in eo loco dictũ. uͥ uox martyrũ in¬
telligebat᷑. Unde martyres compediti:
Nonne catenati potiꝰ qͣm compediti:
Ductos enim scõs dei mr̃es pꝰ tudices. ꝑ
ꝓuincias circumeuntes. in catenã no-¬
uimꝰ missos: in compedes autẽ ñ nouim᷑.
Agnoscunt᷑ et compedes disciplinȩ
dei & timoris eiꝰ: deqͦ dictum ẽ. inici¬
um sapientiȩ timor dñi. Per huncii.¬
A timorẽ ñ timuer̃ serui dei eosqͥ corpuᷤ

Expanded text:
ram prospexit, ut audiret gemitum compeditorum, ut solvat filios mortificatorum.» Invenimus in alio psalmo dictum, «Intret in conspectum tuum gemitus compeditorum» ; et in eo loco dictum, ubi vox martyrum intelligebatur. Unde martyres compediti? Nonne catenati potiusquam compediti? Ductos enim sanctos Dei martyres post judices, per provincias circumeuntes, in catenas novimus missos; in compedes autem non novimus. Agnoscuntur et compedes disciplinae Dei et timoris ejus, de quo dictum est: «Initium sapientiae timor Domini» . Per hunc enim timorem n
Abbreviated transcription (Latin):
stire ñ uis. Quare: Quia minꝰ clamat᷑: quia
minꝰ msanit᷑ Proptẽa isti qͥ tali gła delectant᷑
inconscientia sua nichil habent. Quomͦ ex¬
hauriunt arcas ut uestes amittant: sic ex¬
maniunt ipsam conscientiã. ut nicħ ibi
mus. Ipsuis psalmi audite sequentẽ u̾sum
Exultabunt sẽ ingła: & letabunt᷑ incubilib
suis. N in thesuiris.⁊ ñ in amphiteatis ⁊ non
in cutis: ñ urrnugis.⁊ non in foris: s in cubili¬
dus sus. Qd ẽ in cubilibꝰ suis: In cordibꝰ suis
Andi płm paulum exultantem in cubili suc¬
Nansła nr̃a hȩc est: testimoniũ conscientiȩ
nr̃e ursum tim̃dum ẽ nequisq apud se¬
huore exultare: qͥa donũ dĩ ẽ unde erulta
ñ stum suum. Et enĩ multi sunt sibi pla

Expanded text:
are? Quia minus clamatur, quia minus insanitur. Propterea isti qui tali gloria delectantur, in conscientia sua nihil habent. Quomodo exhauriunt arcas, ut vestes mittant; sic exinaniunt ipsam conscientiam, ut nihil ibi mus; ipsius Psalmi audite sequentum versum: «Exsultabunt sancti in gloria: laetabuntur in cubilibus suis.» Non in theatris, non in amphitheatris, non in circis, non in nugis, non in foris; sed, «in cubilibus suis.» Quid est, «in cubilibus suis?» In cordibus suis. Audi apostolum Paulum exsultantem in cubili sunostra haec est, testimonium conscientiae nostrae» . Rursum timendum est ne quisque apud setremore exsultare ; quia donum Dei est unde exsultat, non meritum suum. Etenim sunt multi sibi p
Abbreviated transcription (Latin):
uulnã in carne fien: seqͥtur & exponit Ot¬
gationes in ppłis. Obiunrgatio quȩ est: serep
Orocedat ex nob̾ frameabis acut̃a Nolae o¬
remansit cui dicas. Qualis homo ẽs. qͥ m¬
isti eum a qͦ factus ẽs. & adoras qd̃ fech
Helior ẽ faber: qmͣ qd̾ fabricat faber.

Expanded text:
e fieri, sequitur, et exponit: «Objurgationes in populis.» Objurgatio quae est? Correptio. Procedat ex vobis framea bis acuta, nolite cesremansit cui dicas: Qualis homo es, qui dimisisti eum a quo factus es, et adoras quod fecisti? Melior est faber, quam quod fabricat faber. Si
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ uitȩ p̃sentis & futurȩ. ⁊ temporaliũ con-
exutraq parte acutus. Remittens temporalia.
mundũ ñ erat: Ecce est Ante legebatur ce
ñ uidebat᷑. mͦ sic̃ legit᷑ ita c̾nitur. Qcquid
temporalit̾ nob̃ ꝓmissũ ẽ. ad unã pardem
gladii ꝑtinet: qͥcquid insempit̾nũ. ad alta̾m
partẽ gladii ꝑtinet. Habes spem futurarum
rerum: habes consolationẽ p̃sentiũ. Noli re¬
trahi ab eo qͥ uult retrahere. Pat̃. mat. soror
uxor. sit. amicus sit. ñ te retrahant: & utilis
tibi erit gladiꝰ bis acutus. Utilit̾ e ilc seꝑꝰ
male te tu conaitinas. Uenit gͦ dñs nr̃. ferẽs
gladium bis cutũ: ꝓmittens ȩt̃na implens
temporali Nam ideo & duo testamenta
dicunt᷑ sie erant gͦ fiameȩ bis acutȩ in ma¬
nibꝰ or: Duo testam̃ta ad gladiũ bis acutũ

Expanded text:
onem vionem viex utraque parte acutus, promittens temporalia emundum non erat? Ecce est. Antea legebatur, et non videbatur: modo sicut legitur, ita cernitur. Quidquid temporaliter nobis promissum est, ad unam partem gladii pertinet: quidquid in sempiternum, ad alteram partem gladii pertinet. Habes spem futurarum rerum, habes consolationem praesentium; noli retrahi ab eo qui vult retrahere: pater, mater, soror, uxor sit, amicus sit, non te retrahat; et utilis tibi erit gladius bis acutus. Utiliter te ille separat, male te tu conglutinas. Venit ergo Dominus noster ferens gladium bis acutum, promittens aeterna, implens temporalia. Nam ideo et duo Testamenta dicuntur. Quae erant ergo «frameae bis acutae in manibus eorum?» Duo Testamenta
Abbreviated transcription (Latin):
uulgo spatam dicunt. Sunt enĩ glaui ex una
parte acuti Ipse sunt machere. Iste autẽ faa¬
m&: ipse & rompheȩ. ipse etiam spate apellant᷑
Magnũ mysterium habet hoc genꝰ ferram̃ti:
qd̾ exutraq parte acutum ẽ. Ipse fcameȩ bis
ac̾utȩ sunt in manibꝰ eoꝵ. Fiameasbis acittas:
intelligimꝰ sermonẽ dni. Et una famea ẽ:
s ideo multe dicunt᷑ qͥa multa ora sunt. &e
dicit de ȩnis. In utroq probat qđ dict: et
eum quẽ ferit. separat a mundo. Nome
ipse ẽ gladiꝰ. de quo dñs dicit⁊ ñ ueni pc̃e
mitẽ in t̾ram. s gladium: Aitende quanͦ
uenit disiunge̾: quomͦ uenit separare: Us¬
ungit scõs. disiungit impios. Sẽparat a te
qd̾ te impedit filiꝰ uult seruire dõ: pat̾ nõ
uult. Uenit gladiꝰ ⁊ uenit sermo de: diuidit
filiũ a patrȩ filia uult: mat̾ ñ uult Gladio
diuidunt᷑ ab inuicem. Nurꝰ uult: s socrus
ñ uult. Ueniat gladiꝰ bis acut᷑: offerat ꝓmissi¬

Expanded text:
vulgo spatham dicunt. Sunt enim gladii ex una parte acuti, ipsae sunt machaerae. Ipsae autem frameae, ipsae et romphaeae, ipsae etiam spathae appellantur. Magnum mysterium habet hoc genus ferramenti, quod ex utraque parte acutum est. Ipsae «frameae» smanibus eorum.» Frameas bis acutas intelligimus sermonem Domini: et una framea est; sed ideo multae dicuntur, quia multa ora sunt, et dicit de aeternis. In utroque probat quod dicit, et eum quem ferit, separat a mundo. Nonne ipse est gladius, de quo Dominus dicit: «Non veni pacem mittere in terram, sed gladium» ? Attende quomodo venit disjungere, quomodo venit separare. Disjungit sanctos, disjungit impios, separat a te quod te impedit. Filius vult servire Deo, pater non vult: venit gladius, venit sermo Dei; dividit filium a patre. Filia vult, mater non vult; gladio dividuntur ab invicem. Nurus vult, socrus non vult; veniat gladius bis acutus, afferat promissi
Abbreviated transcription (Latin):
ium ȩt̃na. In utroq sermo dĩ uerax inuen¬
tus ẽ: ut gladiꝰ bis acutꝰ. quare gͦ in manibꝰ
et ñ in lirguis: Et framex bis acutȩ inquit
in manid eoꝵ. In manibꝰ dixit in potestate:
Acceper enĩ sermonẽ dĩ in potestatem: ut
uͥ uellent dicent. cui uellent dicerent. non
timenit potestatẽ. ñ contempne̾nt pauꝑem.
In marbꝰ enĩ habebant gladiũ. Qua uolebaq̃
iubabant.⁊.. l̾isabant: ꝑcuciebant: & hoc to¬
tun erat in potestate p̃dicantiũ. Nam si ñ ẽ.

Expanded text:
erna. In utroque sermo Dei verax inventus est, ut gladius bis acutus. Quare ergo in manibus, et non in linguis? «Et frameae bis acutae,» inquit, «in manibus eorum. In manibus» dixit, in potestate. Acceperunt ergo sermonem Dei in potestate, ut ubi vellent dicerent, cui vellent dicerent; non timerent potestatem, non contemnerent paupertatem. In manibus enim habebant gladium, qua volebant, vibrabant, versabant, percutiebant: et hoc totum erat in potestate praedicantium. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
De framea bis aciita. S quia occ̾isus in sẽ & ui
sic ꝑ illum. Et enĩ cum factus ec̃t p̃dicatmr
accepit & ipse in manibꝰ frameã bis acitai
ad faciendã uindictam ingentibꝰ. Et ne uͦ qͥ

Expanded text:
De framea bis acuta. Sed quia occisus est in se, etDe framea bis acuta. Sed quia occisus est in se, etsic per illum. Etenim cum factus esset praedicator, accepit et ipse in manibus frameam bis acutam, «ad faciendam vindictam in
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ suũ in digitis ipsiꝰ fecit: Qd̾ est i
manu ipsiꝰ factus ẽ: In potestatẽ illi datũ ẽ p̃di¬
care sermonẽ dñi. Postremo possumꝰ etiã & has
manꝰ intellige̾. Nã qͥ locuti st̃ in lingua habuer̃
imꝑator ae miles. Similes: et hostis Si bellum:
&e uictoria. Quid fecer̃ ist habenteᷤ in manibus
fiameas bis acutas: Ad faciendã uindictamin
gentib Uidete si ñ ẽ facta uindicta in gentibus.
Cotidie ipsa fit. Hoc agimꝰ &r nos loquendo. at¬
tendite quomͦ cesȩ sunt gentes. B̾abilonie illi
reddit᷑ dupplũ. Sic enĩ de illa dictũ ẽ. Reodite
Bellant sc̃.⁊ educunt fitameas bisacutas ⁊i fiunt
ages: suint occisiones: separationes. Qluomodo
carnem occidebat: dñ non confringeba
Mͦ illi dupplũ reddit᷑. Et pagani extingunt.
macta &e manduica: Uñ ipse saulꝰ occisus ẽ
ꝑsecumor:⁊ ce paulus erectus ẽ. p̃dicator: Quieo
saulũ ꝑsecutorẽ: et ñ inuenio. Docisus ẽ unõ:

Expanded text:
sermonem suum Deus in digitis ipsius fecit? Quid est, «in manu» ipsius «factus est?» In potestate illi datum est praedicare sermonem Domini. Postremo possumus etiam has manus aliter intelligere. Nam qui locuti sunt, in lingua habuerunimperator, et miles; si miles, et hostis; si bellum, et victoria. Quid fecerunt isti habentes in manibus frameas bis acutas? «Ad faciendam vindictam in gentibus.» Videte si non est vindicta facta in gentibus. Quotidie ipsa fit; hoc agimus et nos loquendo. Attendite quomodo caesae sunt gentes Babyloniae. Illi redditur duplum: sic enim de illa scriptum est, «Reddite Bellant sancti, educunt frameas bis acutas; fiunt strages, fiunt occisiones, separationes: quomodo ii Christianos, carnem occidebat, Deum non confringebat: modo illi duplum redditur; et Pagani exstinguunt«Macta et manduca» ? Unde ipse Saulus occisus est persecutor, et Paulus erectus est praedicator? Quaero Saulum persecutorem, et non invenio; occisus est. Unde?
Abbreviated transcription (Latin):
sidext̾a suꝑ cap̃: ⁊ implet᷑ qͦd ad timothe¬
um scͥptũ ẽ. ꝓmissionẽ hñs uite p̾sentis
sentis ⁊ fut᷑ę. Quid imp̾senti: Sinistra
sub capite. Quid infut᷑o: Dext̾a eiꝰ com¬
plectet᷑ me. Tempori necessaria qͣritis:
querite pͥmũ regnũ dĩ. id÷ dext̾am: ⁊
hȩc omĩa apponent᷑ uob̃. Habebitis hic
inqͥt et diuitias ⁊ głam: ⁊ infuturo scło
uitã ȩt̾nã. Et sinistra continebo infir-¬
mitatẽ urãm: et dext̾a coronabo ꝑfe-¬
ctionẽ urãm. An forte apłi relinq̃nteᷤ.
omĩa sua. aut pauꝑib qͦd habebant
distribuentes. sine diuitiis in hoc scło re¬
manser̃: Et uͥẽ illa ꝓmissio sinistre: acci-¬
ꝓmissio sinistre: accipient in hoc scło cen¬
ties tantũ: Multiplicationẽ ꝓmisit. Et
reuera qͥd desit homini dei : Siquis for¬
te infidelis ẽ: unã domum aut paucas
ht̃. fidelis hominis totꝰ mund diuiciar̃

Expanded text:
si dextera super caput; impleturque quod ad Timothesi dextera super caput; impleturque quod ad Timotheum scriptum est: «Promissionem habens vitae praesentis aesentis et futurae.» Quid in praesenti? «Sinistra sub capite.» Quid in futuro? «Dextera ejus complectetur me.» Tempori necessaria quaeritis? «Quaerite primum regnum Dei,» id est, dexteram; «et haec omnia apponentur vobis» . Habebitis hic, inquit, et divitias et gloriam, et in futuro saeculo vitam aeternam: et sinistra continebo infirmitatem vestram, et dextera coronabo perfectionem vestram. An forte Apostoli relinquentes omnia sua, aut pauperibus quod habebant distribuentes, sine divitiis in hoc saeculo remanserunt? Et ubi est illa promissio sinistrae: «Accipromissio sinistrae: «Accipiet in hoc saeculo septies tantum»? Multiplicationem promisit. Et revera, quid desit homini Dei? Si quis forte infidelis est, unam domum aut paucas habet: «Fidelis hominis totus mundus divitiarum
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ: dext̾am desidemꝰ inet̾nũ. Diui-¬
tie si affluant: ne apponatis cor. Sin.
diuitiis affluentib cor apposueritis:
qͦd simstrũ ẽ. dextrũ facietis. Corrigi¬
te uos. Agnoscite sapĩam amplecten¬
tem uos: cui dictũ ẽ. Sinistra eiꝰ sub
capite me o: et dext̾a eiꝰ complectet᷑
me. Uidete amatoria scã cantica. Ui¬
dete cantica canticoꝵ: nuptiar̾ cȩles¬
tiũ xp̃i et eccłiȩ. Quid dic̃ sponsa de
sponso: Sinistra eiꝰ sub capite meo:
et dext̾a illiꝰ amplectet᷑ me. Sinistra
sub capite: dext̾a suꝑ cap̃. Amplec̾ten¬
tis enim desuꝑ brachiũ suꝑ cap̃: sini¬
stra autẽ subt̾ cap̃. Sinistra inqͥt eiꝰ¬
sub capite meo. Non enim me deseret et in
temporalib necessariis: s tam̃ ip̃a sinistra
sub capite erit. Nõ capiti p̃ponet᷑: s erit
sub capite: ut dext̾a eiꝰ cõplectat᷑ me polli¬
cens uitã et̾nã. Ira enĩ sinistra sub capite.

Expanded text:
tempus, dexteram desideremus in aeternum. Divitempus, dexteram desideremus in aeternum. Divitiae si fluant, ne apponatis cor . Si enim divitiis fluentibus cor apposueritis, quod sinistrum est, dextrum facietis. Corrigite vos, agnoscite sapientiam amplectentem vos; cui dictum est, «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me» . Videte amatoria sancta cantica; videte Cantica canticorum, nuptiarum coelestium Christi et Ecclesiae. Quid dicit sponsa de sponso? «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me.» Sinistra sub capite, dextera super caput. Amplectentis enim desuper brachium super caput, sinistra autem subter caput. «Sinistra,» inquisub capite meo.» Non enim me deseret in temporalibus necessariis: sed tamen ipsa sinistra sub capite erit; non capiti praeponetur, sed erit sub capite; ut dextera ejus complectatur me, pollicens vitam aeternam. Ita enim sinistra sub capite,
Abbreviated transcription (Latin):
hñtẽ reb his om̃ib plenã: Ista felicita¬
te ñ erat domꝰ abrahe abundans: auro.¬
argento. familia. filiis. peccorib: Nonne
iacob sc̃s̃ patͥarcha fugiens a facie esau fr̃ĩs
sui. in mesopotamia seruiens. ditatꝰ regres¬
sus ẽ. et egit gr̃as dño deo suo. quia inuir¬
ga sua tͣnsut fluuiũ. et regressꝰ ẽ. cũ tan¬
ta abundantia peccorũ atq filioꝵ: Quid
dicimꝰ: Non ẽ ista felicitas: Sit. licet: sed
sinistra. Quid ÷ sinistra: Temporalis. mor¬
talis: corporał. Nolo illã iã diffugias: sed
neq dext̾am putes. Nenĩ isti ideo malig¬
ni. ideo uani. qr his abundabant: s q id
qͦd sinistr̃ eẽ. debuit. indext̾o ponebãt.
ldeo ⁊ dext̾a eorũ. dext̾a iniqͥtatis : ideo
os eoꝵ locutũ ẽ uanitatẽ: quia hoc index¬
enĩ indext̾a pon̾e debuer̃: Dm̃ ȩt̾nita¬
tem: annos dĩ ñ deficientes: de qͥb dr̃
Et anni tui ñ desitient. Ibi dext̾a: ibi eẽ
debet desidiũ nrm̃. Sinistra utam᷑ ad

Expanded text:
ntem rebus his omnibus, plenam ista felicitate? Non erat domus Abrahae abundans auro,argento, filiis, familia, pecoribus ? Nonne Jacob sanctus patriarcha fugiens a facie Esau fratris sui in Mesopotamiam, serviens ditatus, regressus est, et egit gratias Domino Deo suo, quia in virga sua transiit fluvium, et regressus est cum tanta abundantia pecorum atque filiorum ? Quid dicimus? non est ista felicitas? Sit licet, sed sinistra. Quid est, sinistra. Temporalis, mortalis, corporalis. Nolo illam jam diffugias, sed neque dexteram putes. Non enim isti ideo maligni, ideo vani, quia his abundabant; sed quia id quod sinistrum esse debuit, in dextera ponebant. Ideo «et dextera eorum dextera iniquitatis;» ideo «os eorum locutum est vanitatem:» quia hoc in dexenim in dextera ponere debuerunt? Deum, aeternitatem, annos Dei non deficientes, de quibus dicitur, «Et anni tui» «non deficient» : ibi dextera, ibi esse debet desiderium nostrum. Sinistra utamur ad
Abbreviated transcription (Latin):
t̾a eorũ dȩxt̾a iniquitatis. Nongͦ cosar¬
guo qi filii eorũ uelut nouelle constabi¬
lite. aiuuentute sua: nec qr filie eorũ or-¬
natȩ sic̃ similitudo templi nec qi cetera
abundantia et pax t̾rena aderat eis:
s qͣre arguo: Beatũ dix̾unt ppłm cui
hȩc s̃. Oloquentes homines uanitatẽ.
u̾am dext̾am. Maligni. ꝑu̾si: benesitia
dĩ inu̾si se uestier̃. Omaligni: o uanilo-¬
qͥ: ofilii alieni. Bͥ eatũ dix̾unt ppłm cui
loqͥ filii alieni. beatũ dix̾unt ppłm cui
desid̾ate dext̾am ut ponamini ad dex¬
t̾am. sinistra enĩ habuer̃ sinistram:
ap̃qͦs esuriuit. et dedunt ei manduca¬
re: sitiũ. potũ ded̾unt÷ hospes fuit. sus-¬
ceꝑunt: nudꝰ suit. uestier᷑. Hoc totũ de si¬
nistra abstuler̃. & addext̾am oꝑa tͣnstu-¬
ler̃: ut ad dext̾am pon̾ent᷑. Uix̾unt gͦ
uaniloqͥ. filii alieni. beatũ ppłm cui hȩc

Expanded text:
era eorum dextera iniquitatis.» Non ergo eos arguo; quia filii eorum velut novellae constabilitae a juventute sua, nec quia filiae eorum ornatae sicut similitudo templi, nec quia caetera abundantia et pax terrena aderat eis: sed quare arguo? «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» O loquentes homines vanitatem! veram dexteram; maligni, perversi, beneficia Dei inverse vestierunt. O maligni, o vaniloqui, o filii alieni! «Beatum dixerunt populum cui loqui filii alieni «beatum dixerunt populum cui desiderate dexteram, ut ponamini ad dexteram. In sinistra enim habuerunt sinistram, apud quos esurivit, et dederunt ei manducare; sitivit, potumi dederunt; hospes fuit, susceperunt; nudus fuit, vestierunt . Hoc totum de sinistra abstulerunt, et ad dexterae opera transtulerunt, ut ad dexteram ponerentur. «Dixerunt» ergo vaniloqui filii alieni «beatu
Abbreviated transcription (Latin):
dei. G ñ ẽ ista felicitas. hr̃e filios incolu¬
mes: filias ornatas: plena cellaria: abũ¬
dantia peccora: nullã ruinã ñ dico pari¬
etis. s nec sepis: nullũ tumultũ et cla-¬
morẽ inplateis: s qͥetẽ. pacẽ. abundan¬
tiã. copiã rer̃. indomib inciuitatibus :

Expanded text:
Dei: Ergo non est ista felicitas, habere filios incolumes, filias ornatas, plena cellaria, abundantia pecora, nullam ruinam, non dico parietis, sed nec sepis; nullum tumultum et clamorem in plateis, sed quietem, pacem, abundantiam, copiam rerum in domibus, in civita
Abbreviated transcription (Latin):
nouelle c̃stabilitȩ a iuuentute sua. filiȩ eo¬
r̃ composite : et ornatȩ sic̃ similitudo tẽ¬
pli. Cellaria eoꝵ plena: eructantia ex hoc
in hoc. Oues eoꝵ fec̃dȩ. multiplicantes ĩe. Ac̃ iii.¬
gressib suis: boues eoꝵ cͣssȩ. N ÷ ruina
sepis. nec exitꝰ neq clamor ĩ plateis eoꝵ.¬

Expanded text:
e sua. filiae eorum compositae et ornatae sicut similitudo templi. cellaria eorum plena et eructantia ex hoc in hoc. oues eorum fecundae multiplicantes in exitibus suis: boues eorum crassae. non est ruina saepis nec exitus neque clamor in plateis eo
Abbreviated transcription (Latin):
fua. Attendite filii lucis. filii pacis: at¬
qͦs dicat alienigenas: qͦs dicas filios alie¬
noᷤᷤ. qͦs dicat aqͣs contͣdictionis: qͦs dicat
gladiũ malignũ. Attendite obsecͦ: qrĩ
t̃ istos ꝑiclitamini int̾ hoꝵ lingͣs adu̾s
carnis urȩ desid̃ia dimicatis: int̾ horũ
linguas positas inmanu diaboli. de quibꝰ
pugnat colluctationẽ habetis ñ adu̾s car¬
nem et sanguinẽ. s adu̾sus pͥncipes et po¬
testates. et rectores inundi tenebrar᷑. har᷑.
id ÷ iniqͦr̾. Attendite : ut discernatis uos.
Attendite : ne putetis uerã felicitatẽ eẽ ꝗͣ
sibi optant homines aut infirmi. aut
maligni. Ecce frẽs. Certe filios alienos di¬
xͣ ⁊ certe aqͣsmultas: certe gladrũ malig¬
nũ. Ulidete uanitatẽ qͣm loquunt᷑: et ca¬
uete ne talia loqͣmim. Cauete ne talia lo¬
quentes imitemini : qͦr̾ os locutũ ẽ uani¬
tatẽ. et dext̾a eoꝵ dext̾a iniqͥtatis. Qmua
nitatẽ locutũ ẽ. oseoꝵ: &e q̃ dext̾a eoꝵ iniqͥ

Expanded text:
. Attendite, filii lucis, filii pacis; attendite quos dicat alienigenas, quos dicat filios alienos, quos dicat aquas contradictionis, quos dicat gladium malignum. Attendite, obsecro; quia inter istos periclitamini, inter horum linguas adversus carnis vestrae desideria dimicatis: inter horum linguas positas in manu diaboli, de quibus pugnat, colluctationem habetis, «non adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et pote iniquorum. Attendite, ut discernatis vos; attendite, ne putetis veram felicitatem esse, quam sibi optant homines aut infirmi aut maligni. Ecce, fratres, certe filios alienos dixit, certe aquas multas, certe gladium malignum. Videte vanitatem quam loquuntur, et cavete ne talia loquamini, cavete ne talia loquentes imitemini. «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis.» Quam vanitatem locutum est os e
Abbreviated transcription (Latin):
Deqͦ dic̃ dñs. Non ueni pacẽ mitt̾e ĩ t̾ra:
s gladiũ. Seꝑaturꝰ enĩ erat fideles ab. It¬
infidelib : silios a parentib: et cȩt̾as ne¬
cessitudines dirẽpturꝰ. gladio putredi¬
nem abscidente. m̃bra aut̃ xͥ sanͣte. Est gͦ
benignꝰ gladiꝰ. bisacutꝰ: utͦq acumine p̾po¬
tens. uet̾is et noui testam̃ti. narratione p̾-

Expanded text:
Non veni pacem mittere in terram, sed gladium» . Separaturus enim erat fideles ab infidelibus, filios a parentibus, et caeteras necessitudines dirempturus, gladio putredinem abscindente, membra autem Christi sanante. Est ergo benignus gladius bis acutus, utroque acumine praepotens
Abbreviated transcription (Latin):
tu int̾ eos. c̃uase pastorali hñte qͥnq lapi¬
des: Dicmͥ alit̾ eandem legẽ: ꝗͣ significas¬
⁊ qͥnq lapidib. Significa et alit̾. Ds̃ canti¬
cum nouũ cantabo tͥ. Cantic̃ nouũ: gr̃a ẽ
Canticũ nouũ: homuns nouiẽ. Canticũ
nouũ: testam̃ti noui ẽ. Cantabo inquit¬
tͥ canticũ nouum. S ne putes grãm ale¬
ge discede: cum magis ꝑ grãm lex im¬
pleat᷑: inpsalt̾io decẽ cordar̃ psallam tͥ.
In psalt̾io decẽ cordar̃: in lege decẽ p̾cep¬
toꝵ. Ibi tͥ psallam: ibi tͥ gaudeã: ibitͥ
cantẽ canticũ nouum: ꝙr plenitudo le-¬
gis caritas ẽ. Cet̾m qui ñ hñt caritatẽ.
pitu suo facient aq̃ contͣlictiones. ut ob¬
mutescat psalt̾ium meũ. In psalt̾io de-¬

Expanded text:
tu inter eos cum vase pastorali, habente quinque lapides? Dic mihi aliter: eamdem Legem quam significasti quinque lapidibus, significa et aliter. «Deus, canticum novum cantabo tibi.» Canticum novum, gratiae est; canticum novum, hominis novi est; canticum novum, Testamenti Novi est. «Cantabo tibi» inquit, «canticum novum.» Sed ne putes gratiam a Lege discedere, cum magis per gratiam Lex impleatur: «In psalterio decem chordarum psallam tibi. In psalterio decem chordarum,» in Lege decem praeceptorum: ibi tibi psallam, ibi tibi gaudeam, ibi tibi cantem canticum novum; quia plenitudo Legis charitas est . Caeterum qui non habent charitapitu suo facient aquae contradictionis, ut obtumescat psalterium meum: «In psalterio de
Abbreviated transcription (Latin):
ipsas suꝑiꝰ dix̃ aqͣs multas. Erue me de
aquis multis. Qsͣ dixi aqͣs multas: ipsũ
dico malignũ gladiũ. Deniq de aqͥs ml¬
tis c̾dixisset: secutꝰ ẽ. De manu filioꝵ ali¬
enoꝵ: quoꝵ os locutũ ẽ. uani̾atẽ. Et ut
nou̾is ipsos dici: cũ ⁊ hic dixisset de gla-¬
dio maligno erue me. secutꝰ ẽ. ⁊ exime
me de manu filioꝵ alienoꝵ. quoꝵ os lo¬
cutũ ẽ. uanitatẽ: similit̾ sic̃ ibi. Et qͦd
seqͥt᷑ et dext̾a eoꝵ dext̾a iniqͥtatis: hoc
et supͣ posuerat. qñ eos dix̾at aqͣs młtas.
Tuenĩ ne aqͣs multas bonas putares: ex¬
posuit eas ingladio maligno. Nc̃ gͦ ex¬
ponat quid dix̃: qͦr̾ os locutũ ẽ. uanita¬
tẽ. et dext̾a eoꝵ dext̾a iniquitatis. Qm¬
uanitatẽ locutũ ẽ. os eoꝵ: et qͦmͦ dext̾a

Expanded text:
ipsas superius dixit aquas multas: «Erue me de aquis multis.» Quas dixi aquas multas, ipsum dico gladium malignum. Denique de aquis multis cum dixisset; secutus est, «De manu filiorum alienorum, quorum os locutum est vanitatem.» Et ut noveris ipsos dici; cum et hic dixisset, «De gladio maligno erue me,» secutus est, «Et exime me de manu filiorum alienorum, quorum os locutum est vanitatem:» similiter sicut ibi. Et quod sequitur, «Dextera eorum dextera iniquitatis;» hoc et supra posuerat, quando eos dixerat aquas multas. Tu enim ne aquas multas bonas putares, exposuit eas in gladio maligno. Nunc ergo exponat quod dixit, «Quorum os locutum est vanitatem,» «et dextera eorum dextera iniquitatis.» Qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis. manꝰ di. E intite mañ tuã exalto. ⁊
ex ime me: & erue me de aquis multis.
Quid÷ de aquis multis: De ppłis młti ᷤ.
Quib pͦpłis: Alienigenis. infidelib
siue foris obpugnantib. siue insidian-¬
tib ĩntus Exime me de aqͥs multis:
in quib me exercebas. inquib me ad
exuendum asordib uoluebas. Exime¬
dictionis. Exime me inqͥt: ⁊ erue me
aqͥs multis. a quib eruit ds̃ corpꝰ xp̃i
sui: a quib eruit ds̃ humilitatẽ dđ.
Quid ÷ de aqͥs multis: Quid dixisti: ne
aq̃ alit̾ intelligant᷑ : Adͥ dixisti aquas
multas : Qd dixisti: dudi. De manu¬
.Iiͦ. filioꝵ alienoꝵ. Audite frẽs. int̾ qͦs simꝰ :
int̾ qͦs uiuamꝰ: aquib erui desidemꝰ.
Quorũ os locutũ ẽ uanitatẽ. Hodie uoᷤᷤ
om̃s si ñ adhȩc diuina spectacula sꝑe¬
u̾bi dĩ c̃gregati ẽẽtis. & eis hac hora
ꝑmixti uiu̾etis: qͣntas uanitates au¬
diretis. Quorũ os locutum ẽ. uanitatẽ Iñ
deniq loqͤntes illi uanitatẽ. audirent uõ

Expanded text:
is, manus Dei, «Emitte manum tuam ex alto; et exime me, et erue me de aquis multis.» Quid est, «de aquis multis?» De populis multis. Quibus populis? Alienigenis, infidelibus, sive foris oppugnantibus, sive intus insidiantibus. «Exime me de aquis multis,» in quibus me exercebas, in quibus me ad exuendum a sordibus volvebas. Haeadidictionis . «Exime me, et erue me aquis multis, a quibus eruet Deus corpus Christi sui, a quibus eruet Deus humilitatem David. Quid est, «de aquis multis?» Quid dixisti, ne aquae aliter intelligantur? quid dixisti aquas multas? Quid dixi, audi. «De manu filiorum alienorum.» Audite, fratres, inter quos simus, inter quos vivamutum est vanitatem.» Hodie vos omnes, si non ad haec divina spectacula verbi Dei congregati essetis, et eis hac hora permixti viveretis, quantas vanitates audiretis! «Quorum os locutum est vanitatem.» Quando denique loquentes illi vanitatem, audirent vos
Abbreviated transcription (Latin):
isti cęli emitt̾ent uoces suaᷤᷤ ꝑ om̃s t̾ras.
et fatent mirabilia: choruscante de
illis et intonante dño miracut et p̃ceptis:
putati s̃ dii descendisse de cęlo adhomines
Nã qͥdã exgentib hoc putantes: eis aẽ sacri¬
ficare uoluer̃. Tc̃ illi uidentes s deferri inde¬
bitũ honorẽ. et ex pauescentes. et detestan¬
tes. et eos qͥ sic errabant corrigentes: ut o¬
stendent eis motũ animi sui. conscidert᷑
uestim̃ta sua: & dix̾unt. Qd ħ facitis: ho¬
mines et nos fumꝰ passibiles: sic̃ ⁊ uos. Et ce¬
ꝑunt sub his u̾bis com̃dare excellentiã dñi
ds. quia inclinati erant cęli ut descendẽt
đs. Inclina gͦ cȩlos tuos: & descende. ft̃m̃ lͦ.
ẽ. Tange montes: ⁊ fumigabt̃. Montes
suꝑbos: elationes t̾renas: tumida gͣndita¬
tes. Iange inqͥt: tange istos montes. de
gr̃a tua da istis montib fumigab̾t: quia
fatebunt᷑ pecca sua. fumꝰ c̃fitentiũ pecc̃oꝵ:
extorq̃bit et lacͥmas humiliatoꝵ suꝑboꝵ

Expanded text:
s terras, et facerent mirabilia, coruscante de illis et intonante Domino miraculis et praeceptis, putati sunt dii descendisse de coelo ad homines. Nam quidam ex Gentibus hoc putantes, eis etiam sacrificare voluerunt. Tunc illi videntes sibi deferri indebitum honorem, et expavescentes, et detestantes, et eos qui sic errabant corrigentes, ut ostenderent eis motum animi sui, consciderunt vestimenta sua, et dixerunt, «Quid hoc facitis?» «Homines et nos sumus passibiles, sicut et vos.» Et coeperunt sub his verbis commendare excellentiam DominDeus; quia inclinati erant coeli, ut descenderet Deus. «Inclina» ergo «coelos tuos, et descende.» Factum est. «Tange montes, et fumigabunt:» montes superbos, elationes terrenas, tumidas granditates: «Tange,» inquit, «tange» istos «montes;» de gratia tua da istis montibus: «et fumigabunt;» quia fatebuntur peccata sua. Fumus confitentium peccatorum extorquebit et lacrymas humiliatorum superborum.
Abbreviated transcription (Latin):
sti hominẽ dix̾ malio psalmo: et tabesc̃e̾
fecisti sic̃ araneã animã eiꝰ. Inde ⁊ hic. Hõ
uanitati simił fc̃s ẽ. Ibi quid ait: Ecce ue-¬
t̾es posusti diesmeos. Hic qͥd ait: Dies eiꝰ
uelut umbra p̾t̾eunt. Attendat s homo
indieb umbre suȩ: ut faciat aliqͥd dignũ
desid̾ate lucis suȩ. Et si in noctẽ umbre ẽ:
q̃rat diẽ. Dies enĩ hꝰ uanitatis hominis:
noceat᷑ nob̾. siue aliqͣ ꝓsꝑitate mundꝰ ar-¬
tio ẽ. uita humana suꝑ t̾ram. Unde enĩ¬
dr̃. tota die c̃t̾statꝰ anibulabã: Solatiis

Expanded text:
sti hominem,» dixit in alio psalmo, «et tabescere fecisti sicut araneam animam ejus.» Inde et hoc, «Homo vanitati similis factus est.» Ibi quid ait, «Ecce veteres posuisti dies meos» . Hic quid ait? «Dies ejus sicut umbra praetereunt.» Attendat sibi homo in diebus umbrae suae, ut faciat aliquid dignum desideratae lucis suae; et si in noctis umbra est, quaerat diem. Dinoceat nobis, sive aliqua prosperitate mundus artio est vita humana super terram : unde dicitur, «Tota die
Abbreviated transcription (Latin):
bonis oꝑib inquire dm̃: anteqͣm ueniat
dies ille qui lȩtificet. nec ueniat qͥte me¬
stificet. Uide enĩ qͣm securꝰ oꝑeris: quia
iõ corã eo. intus habe misccłiã. caritatẽ:
ne aliqͥd facias quasi studio placendi hoĩb¬

Expanded text:
est, bonis operibus inquire Deum, antequam veniat dies ille qui te laetificet, ne veniat qui te moestificet. Vide enim quam securus opereris, quia ideo, «coram eo.» Intus habeas misericordiam, charitatem; ne aliquid facias quasi studio placendi ho
Abbreviated transcription (Latin):
sus xp̃m eiꝰ. Conuen̾unt: conspirauer̃.
Chorusca choruscationes: & disꝑgeᷤ eos.
Crebesc̾e̾ miracul tuis: et soluit᷑ conspi-¬
ratio eoꝵ. Chorusca choruscationes: &
disꝑgeᷤ eos. lam miracul t̾riti ñ audebt̃ l.
aliqͥd contͣ te: ⁊ in ipsis miracuł ex paues

Expanded text:
us . Convenerunt, conspiraverunt. «Corusca coruscationes, et disperges eos.» Crebresce miraculis tuis, et solvetur conspiratio eorum. «Corusca coruscationes, et disperges eos.» Jam miraculis territi, non audebunt aliquid contra te, et in
Abbreviated transcription (Latin):
imitabant᷑. Non filii abrahȩ. s filii
amorrei: chananei: gergeseiͥ iebii¬
sei: & omniũ qui offender̃ dm̃. Ip̃o¬
rum filii erant: quia ipsorũ facta se¬
ctabantur. Gen̾atio uiꝑarũ qͥs osten¬
dit uob̃ fug̾e auentura ira: facite
gͦ fructum dignũ penitentiȩ: &¬
ne dix̾itis patrẽ habemꝰ abrahã. Po¬
tens ẽ enĩ ds̃. de lapidib istis susci-¬
tare filios abrahe. Nescio qͦs lapides
tunc uidebat in campis: saltuũ. In¬
de suscitati ĩ filii abrahȩ. filii enim
magis qui fidẽ imitati sunt: qͣm qͥ
de carne natis. Nemo gͦ minet᷑ do¬
mui di: quasi dicat. Subtraho me:
ce ruet dom̃. Bonũ ẽ eni illi: ut coe¬
dificet᷑ et habeat caritatẽ. Nãsi pse rue¬
rit: stabit domꝰ. Itaq frẽs in his ẽ domꝰ
dei: quos p̾destinauit. et p̾scuut ꝑseue¬
raturos. De illis dictũ ẽ: ubi stet̾unt pe¬

Expanded text:
imitabantur; non filii Abrahae, sed filii imitabantur; non filii Abrahae, sed filii Amorrhaei, Chananaei, Gergesaei, Jebusaei, et omnium qui offenderunt Deum: ipsorum filii erant, quia ipsorum facta sectabantur. «Generatio viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructum dignum poenitenti Patrem habemus Abraham. Potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» . Nescio quos lapides tunc videbat in campis saltuum, unde suscitati sunt filii Abrahae. Filii enim magis qui fidem imitati sunt, quam qui de carne nati sunt. Nemo ergo minetur domui Dei, quasi dicat: Subtraho me, et ruet domus. Bonum est enim illi ut coaedificetur, et habeat charitatem. Nam si ipse ruerit, stabit domus. Itaque, fratres, in his est domus Dei, quos praedestinavit et praescivit perseveraturos: de illis dictum est, «Ubi steterunt pe
Abbreviated transcription (Latin):
stet̾unt pedes eiꝰ. Pret̾ qͣm domũsid
ñ exaudit ds ad uitam ȩt̾nã. Ille enĩ
ad domũ dei ꝑtinet: qui ẽ in caritate
compaginatus lapidib uiuis. Qui aũ
caritatẽ ñ hu̾erit rumã facit: et illo
ruente domꝰ stat. Nemo enĩ minet᷑
domui uͥ ẽẽ. quasi lapiscȩpit. firuere
uoluerit: quasi aliqͥd domui noceat.
Sic enim suꝑbierat et pͥmꝰ ppłs uide¬
orũ: dicens. Neq enim fraudaturꝰ ẽ
d̃s patrẽ abrabam: cui ꝓmisit tanta
de semine eiꝰ. Et faciebant omĩa ma-¬
la: tanꝗͣ securi de pollicitatione dei :
qͦd ñ ꝓillorũ m̃itis qui scelera faciebãt
s. ꝓmeritis abrahȩ parceret eis: et
qualescunq malos filios abrabe con-¬
gregaret indomũ suã ad uitã ȩt̾nã.
rũ. Quando ad illũ uen̾unt ipsi filii
abrabȩ ut baptirarent᷑ in aqͣpenitẽ¬
tie: ñ eis dixͦ gn̾atio abrahȩ s uiꝑa-¬
rum. Tales enim erant: quales qͦs

Expanded text:
steterunt pedes ejus.» Praeterquam domum suam, steterunt pedes ejus.» Praeterquam domum suam, non exaudit Deus ad vitam aeternam. Ille enim ad domum Dei pertinet, qui est in charitate compaginatus lapidibus vivis. Qui autem charitatem non habuerit, ruinam facit; et illo ruente domus stat. Nemo enim minetur domui, ubi esse quasi lapis coepit, si ruere voluerit, quasi aliquid domui noceat. Sic enim superbierat et primus populus Judaeorum, dicens, Neque enim fraudaturus est Deus patrem Abraham, cui promisit tanta de semine ejus: et faciebant omnia mala tanquam securi de pollicitatione Dei, quod non pro illorum meritis qui scelera faciebant, sed pro meritis Abrahae parceret eis, et qualescumque malos filios Abrahae congregaret in domum suam ad vitam aeternam. rum.» Quando ad illum venerunt ipsi filii Abrahae, ut baptizarentur in aqua poenitentiae, non eis dixit, Generatio Abrahae, sed «viperarum.» Tales enim erant, quales quos
Abbreviated transcription (Latin):
manifestatum ẽ. in fide gentiuᷤ. Intra
ipsi sunt qͥ intrant ut inhabitent᷑. In
domũ tuã ut in habites intras: domũ
dei ut in habiteris. E st enĩ melior do¬
minꝰ. Qui cũ te ceꝑit in habitare: bea¬
tum te facit. Nam si tuab illo n̾ inha¬
biteris: miser eris. In sua potestate eẽ.
uoluit illȩ filius: quidixit. Damͥ par¬
tẽ patͥmonii: que me tangit. Bene
seruabat᷑ apud patrẽ : ne cum m̾etͥ¬
tib dissiparet᷑. Accepit: facta ẽ in
eiꝰ potestatẽ. ꝑ fectus in regionẽ lon-¬
ginqͣm: effudit omĩa cũ m̾etͥtib Pas¬
sus ẽ tam̃ fam̃: recordatꝰ ÷ tam̃ patrẽ:
reu̾sus ẽ ad patre ut pane saturaret᷑.
Gͦ intͣ ut in habit̾is: & ñ quasi tuus sis
s illius. Intͣbimꝰ intabnaculũ eiꝰ: ad¬
orabimꝰ in loco uͥ stet̾unt pedes eius.
Cuiꝰ pedes: Dni. anipsius. domꝰ dñi:
Domꝰ enim dñi ẽ: u dicit quia de¬
bet adorari. Adorabimꝰ in loco ubi

Expanded text:
manifestatumanifestatuipsi sunt qui intrant ut inhabitentur. In domum tuam ut inhabites intras, in domum Dei ut inhabiteris. Est enim melior Dominus, qui cum te coeperit inhabitare, beatum te faciet. Nam si tu ab illo non inhabiteris, miser eris. In sua potestate esse voluit ille filius qui dixit: «Da mihi partem patrimonii quae me tangit.» Bene servabatur apud patrem, ne cum meretricibus dissiparetur. Accepit, facta est in ejus potestate; profectus in regionem longinquam, effudit omnia cum meretricibus. Passus est tandem famem, recordatus est patrem; reversus est, ut pane saturaretur . Ergo intra, ut inhabiteris; et non quasi tuus sis, sed illius: «Intrabimus in tabernacula eorabimus» «in loco ubi steterunt pedes ejus.» Cujus pedes? Domini, an ipsius domus Domini? Domus enim Domini est, ubi dicit quia debet adorari. «Adorabimus in loco ubi
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝑueniret intellect᷑. Nam exhe
brea tͣnstuler̃ ingrecã. Ex greca tͣns¬
lata s̃ nob inlatinã. fuer̃ enĩ: qui ui-¬
gilarent inscͥpt᷑is. Si gͦ effrata spe-¬
culum: illa domꝰ quȩ inuenta ẽ. in
campis saltuũ. inspeculo audita ẽ.
imago futurorum. Domꝰ gͦ dĩ sut᷑a:
inimagine ꝓpħiȩ pdicata ẽ. Audi¬
uimꝰ enim illam in speculo: id ÷ audi-¬
uimꝰ ineffratã. Inuenimꝰ in campis sal¬
tuum. Qui sunt campi saltuum: Cam¬
pi siluar᷑. Non enĩ quẽ ad modũ uulgo
dr saltus: illȩ u̾bi gr̃a. centurias habens
tot. Saltus ꝓprie locus adhuc incultus
et siluester đr. Nam et quidã codices in
campis siluȩ hnͣt. Quigͦ erant campi
saltuum:ͥ nͥ gentes inculte: Qui erant
campi saltuu̾: nisi uͥ adhuc uepres erãt
idolatrie: Sic tam̃ qͦmͦ uepres ibi erant
idolatriȩ: ibi inuenimꝰ locũ dño. taber¬
naculum dõ iacob. Quod audiuimꝰ
in effrata: in uenimꝰ in campis saltiũ.
Quod p̾dicatũ ẽ. inimagine in iudeis:

Expanded text:
ectus. Nam ex braea transtulerunt in graecam, et ex graeca translata sunt nobis in latinam. Fuerunt enim qui vigilarent in Scripturis. Si ergo Ephrata speculum, illa domus quae inventa est in campis saltuum, in speculo audita est.imago futurorum. Domus ergo Dei futura, in imagine prophetiae praedicata est. Audivimus enim illam in speculo, id est, «Audivimus in Ephrata. Invenimus in campis saltuum.» Qui sunt campi saltuum? Campi silvarum. Non enim quemadmodum vulgo dicitur, Saltus ille, verbi gratia, centurias habens tot. Saltus proprie, locus adhuc incultus et silvester dicitur. Nam et quidam codices, «in campis silvae,» habent. Qui ergo erant campi saltuum, nisi gentes incultae? qui erant campi saltuum, nisi ubi adhuc vepres erant idololatriae? Sic tamen quomodo vepres ibi erant idololatriae, ibi invenimus locum Domino, tabernaculum Deo Jacob. Quod «audivimus in Ephrata, invenimus in» «campis saltuum;» quod praedicatum est in imagine Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ. et requiem temporib mĩs
si dedo: qͦ adusq in ueniã locũ dno
tabnaculũ deo iacob Ubi querebat
locum dño: Si mansuetꝰ erat: in se
querebat. Quomͦ ẽ enim locus dñi

Expanded text:
ionem; et requiem temporibus meis» si dedero, «quoadusque inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob.» Ubi quaerebat locum Domino? Si mansuetus erat, in se quaerebat. Quomodo est enim locus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens benedicã. Eriꝰ et pauꝑ: de qͣlib dic-¬
autẽ qͦd ñ ẽ p̾t̾mittendũ dice̾. inuenis pau-¬
pem suꝑbum: et diuitẽ humilẽ. Quotidie
patimur tales. dudis paupẽ: quasi gem̾̃tẽ
sub diuite. Et qͣndo potentior p̃mit diues:
tc̃ illũ humilẽ uides. Aliqͣndo necte: s tc̃¬

Expanded text:
dicens benedicam:» eris et paudicens benedicam:» eris et pauautem, quod non est praetermittendum dicere, invenis pauperem superbum, et divitem humilem: quotidie patimur tales. Audis pauperem quasi gementem sub divite, et quando potentior premit dives, tunc illum humilem vides: aliquando nec t
Abbreviated transcription (Latin):
dicti s̃. saturati dicti s̃: Et unde saturati s:
Hȩc saturitas frẽs quał ẽ: Ds̃ ipse ẽ panis.
Panis ut lac nob̾ fieret descendit ad t̾ram:
et ait siuis. Ego sũ panisiuuus: qͥ de cȩlo des¬
ur̃m nͥ muno deo. Pecunia nicħ ẽ. Non inde
auxiliũ babebitis. Multi ꝓpt̾ peccuniã p̾cipi¬
tati s̃: multi ꝓpt̾ peccuniã ꝑier̾.: multi ꝓpt̾ mł¬
siñ hrent quare quererent᷑. Alulti de amicis
potentiorib p̾sumpser̃. Cecidunt illi de quib
p̾sumpser̃: et inuoluer eos qͥde se p̾sũpsert᷑.
Respicite exempla gn̾is humani. Quid mag
loqͥm᷑. Legite ea iorbe t̾rar̃. Attendite nõ
p̾sum̾e de peccunia. de amicohomine: de
honore et iactantia scti. Tolle ista omĩa. S
habes illa. Age dõ gr̃as: si contepnis illa.
Si aut̃ inflaris inde: noli attende ꝗͣdo eriᷤᷤ
p̾da hominũ. lã diabolo p̃da es. Si autẽ
de his reb ñ p̾sũpseris: eris in mbris illiꝰui

Expanded text:
dicti sunt, saturati dicti sunt? Et unde saturati? dicti sunt, saturati dicti sunt? Et unde saturati? haec saturitas, fratres, qualis est? Deus ipse est panis. Panis, ut lac nobis fieret, descendit ad terram; et ait suis: «Ego sum panis vivus, qui de coelo desvestrum nisi in uno Deo. Pecunia nihil est; non inde auxilium habebitis. Multi propter pecuniam praecipitati sunt, multi propter pecuniam perierunt: multi props potentioribus praesumpserunt: ceciderunt illi de quibus praesumpserunt et involverunt eos qui de se praesumpserunt. Respicite exempla generis humani. Quid magnloquimur; legite ea in orbe terrarum. Attendite non praesumere de pecunia, de amico homine, de honore et jactantia saeculi. Tolle ista omnia: sed si habes illa, age Deo gratias si contemnis illa. Si autem inflaris inde, noli attendere quando eris praeda hominum; jam diabolo praeda es. Si autem de his rebus non praesumpseris, eris in membris illius
Abbreviated transcription (Latin):
tieni s̃: et abundant insuꝑbia sua: De tali¬
b dr̃. Opprobriũ eis qͥ abundant: et despec¬
tio suꝑbis. Isti abundant: et iõ manducãt.
s ñ saturant᷑. Et qͥd de ilł dictũ ẽ inpsalmo:
Manducauer᷑: et ad orauer̃ om̃s diuites t̾rȩ
Tanto autẽ płꝰ esurunt: qͣnto ascło in anes
s̃. Qui plenꝰ ẽ. qͥcqͥd illi daturꝰ es respuit: qr
plenꝰ ẽ. Da mͥ esurientẽ: damͥ de quib dic-¬
tũ ẽ. beati qͥ esuriunt et sitiunt iusticiam.
qm̃ ipsi saturabunt᷑ : et er̃ hi pauꝑes de
quib mͦ dic̃. et pauꝑes eiꝰ saturabo panibꝰ:
quia et inipso psalmo uͥ dictũ ẽ. manduca¬
uerunt et adorauer̃ om̃s diuites terrȩ. dictũ
mo. Edent pauꝑes et saturabunt᷑: et laudab̃t
dnm qui requir̃ eũ. Ubi dictũ ẽ. manducauer᷑
et ad orauer᷑ om̃s diuites terrȩ: ibi dictũ ẽ. edẽt
pauꝑeset saturabunt᷑. Quare qñ dictis̃ diui
tes adorasse. saturati ñ dicti s. qñ autẽ pauꝑes

Expanded text:
ti enim sunt, et abundant in superbia sua. De talibus dicitur, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis» : isti abundant; et ideo manducant, sed non saturantur. Et quid de illis dictum est in psalmo? «Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae.» tanto autem plus esuriunt, quanto a saeculo inanes sunt. Qui plenus est, quidquid illi daturus es, respuit; quia plenus est. Da mihi esurientem, da mihi de quibus dictum est, «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, m ipsi saturabuntur» ; et erunt hi pauperes de quibus modo dicit, «Et pauperes ejus saturabo panibus.» Quia et in ipso psalmo ubi dictum est, «Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae;» dictum mo, «Edent pauperes, et saturabuntur, et laudabunt Dominum qui requirunt eum» . Ubi dictum est, «Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae;» ibi dictum est, «Edent pauperes, et saturabuntur.» Quare quando divites dicti sunt adorasse, saturati non dicti sunt; quando autem pauperes