comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ dĩ. In imagine gͦ sua cognosce auctorẽ ciꝰ. qͥ corꝑali senst ñ at¬
tingit᷑. Ne gͦ putetis eorꝑeo sensu dm̃ attingi. s ocłis m̃tis ipsũ co¬
gnoseite. & aurib m̃tis ipsum audite. Incorꝑe ubi diu̾sa m̃bra st̃. a¬
libi audis. alibi uides. In corde aut̃ tuo uͥ diu̾sa m̃bra ñ inueniunt᷑.
ibi audis ubi uides. Ad hoc illuminet ocłos ut sciatis pleniꝰ ꝗͣ mͦ que q̃
dicit ut ꝓpensicies sint. qrͣ eũ plene scierint qͥ frucłꝰ ẽ eredentiũ. ꝓ¬
pensiorti᷑ fient eirea ex colendam religionẽ. Dem̃ qͥd noĩe spei intelle¬
xerit aꝑit subdens. & sciatis que sint dinitie. & eͥ. Hec ẽ spes. Spẽ
enĩ accipit rem sꝑatã. Uł ita. ut spes ꝓpe accipiat᷑. ł t̃ sensus. Ut sci¬

Expanded text:
n attingitur. Ne ergo putetis corporeo sensu Deum attingi, sed oculis mentis ipsum cognoscite, et auribus mentis ipsum audite. In corpore enim diversa membra sunt. Alibi audis, alibi vides; in corde autem tuo, ubi diversa membra non inveniuntur, ibi audis ubi vides. Ad hoc illuminet oculos, ut sciatis, plenius quam modo, dicit ut propensiores sint, quia, cum plene scierint quis fructus credentium, propensiores fient circa excolendam religionem. Ambrosius Deinde quod nomine spei intellexerit, aperit subdens: Et, sciatis, quae sint, divitiae, etc. Haec est spes. Spes enim accipit rem speratam. Vel ita ut spes propria accipitur, etc. Ut sci
Abbreviated transcription (Latin):
cu circa euangłm. qr gaudere se dicit in dispositione ꝯu̾satiois
illoꝵ: & fidi stabilitate. uit scientes tmn placeat᷑ do in eo fierent
firmiores.¶ Et qñquidẽ bñ statis. sicut gͥ fidi fundam̃to acce¬
nos minores radiciti in actiua uita ut arbor ad fructifi can¬
lũ. & uos maiores qui in ꝯtẽplatione estis suꝑ alios elificati. &
renã ꝑ quã solent seduci qͥ cupiunt prudentes uuidicari in mun¬

Expanded text:
cit circa Evangelium, quia gaudere se dicit in dispositione conversationis illorum et fidei stabilitate, ut scientes unde placeatur Deo, in eo fierent firmiores. Et quandoquidem bene statis, sicut ergo fidei fundamento acce in ipso ambulate, dico, vos minores, radicati in activa vita, ut arborum ad fructificandum, et vos majores qui in contemplatione estis, super alios, aedificati et renam, per quam solent seduci qui cupiunt prudentes judicari in mun
Abbreviated transcription (Latin):
diuidit a ueritate. Non eũ sedueunt laudatores eiꝰ s ip̃e potiꝰ.
qr cũ ipse sibi sit p̾sentior ꝗͣ illi. mauult se in illis q̃rert ꝗͣ in se ip̃o.
cebat. ñ sum sicut eet̾i hominũ. qui ñ re s fallacit̃ iust̾ erat. Ero
bet opꝰ suũ dico. & sic .i. si actus stos eotsid̾at. sciens siqͥd boni ht̃ se a
dõ accepisse. & siqͥd mali ẽ a se fore. habebit głam in semet ip̃o .i.
głabitur in do̾ quẽ ht̃ in se. portans oleũ secũ. & ñ in alg̾o. Sic̃ enĩ fi¬

Expanded text:
dividit a veritate; non eum seducunt laudatores ejus, sed ipse potius, dividit a veritate; non eum seducunt laudatores ejus, sed ipse potius, quia cum ipse sibi sit praesentior quam illi, mavult se in illis quaerere quam in seipscebat: Non sum sicut caeteri hominum, qui non re, sed fallabrosius id est si actus suos consideret, sciens si quid boni habet, se a Deo accepisse; et si quid mali est, a se fore, habebit gloriam in semetipso, id est gloriabitur in Deo quem habet in se portans oleum secum, et non in altero, sic enim fi
Abbreviated transcription (Latin):
Uel pot̾ uideri illud ẽẽ delictũ qđ ignoranter fit. pec catũ qđ a scien¬
te comutit᷑. Indifferent̃ tñ plerũq ponunt᷑. ut & pecẽm nõie delicti.
& delictũ uoĩe pecc̃i appellet᷑. Prcoccupatio aut̃ ẽ. dum uel ad horã ñ
uidet᷑ qͥd agendũ sit. uel qͥ uid̾int tuncunt᷑. ut .s. malũ fiat. cũ ł latet
ueritas. ł eũ cõpellit infirmitas. Considans. Qi. Ita fac ut dixi. tu
ita eos nec deesse uiluit frũm correctioni. nec studere certamini.
peccantẽ. aut suꝑbe t̾aqua insanabilem detestat᷑. In spu inqͥt leuitatis cos¬
te onera. alter portet alt̾i infirmitatis onera.i. suibuenite uobis in¬
se ip̃m seducit. & hoc ẽ qđ dicit. Nã siqͥ existimat . i. m̃te sua suꝑbe
udicat se ẽẽ aliꝗͥd magnũ cõparõne peccantis. eñ tñ nicħ sic exse.
uł nicħ sit cõꝑatione sꝑualis qui totũ dat gr̃ẽ. ipse se seducit .i.

Expanded text:
Vel potest videri illud esse delictum quod ignoranter fit; peccatum quod a scienVel potest videri illud esse delictum quod ignoranter fit; peccatum quod a sciente committitur, indifferenter tamen plerumque ponuntur, ut et peccatum nomine delicti, et delictum nomine peccati appagendum sit, vel qui viderint vincuntur, ut scilicet malum fiat, cum latet veritas, vel cum compellit infirmitas. Considerans. Quasi dicat: Ita fac ut dixi, tu ita epeccantem, aut superbe tanquam insanabilem detestatur, in spiritu, inquit, te onera; alter portet alterius infirmitates. Onera, id est subvenite vobis inseipsum seducit. Et hoc est quod dicit: Nam si quis existimat, id est in mente sua supeudicat se esse aliquid, magnum comparatione peccantis, cum tamen nihil sit ex se, vel nihil sit comparatione spiritualis qui totum dat gratiae, ipse se seducit, id est
Abbreviated transcription (Latin):
lapsus ut nequeat uitare. nec mirũ.
ñ in multis. s in aliquo delicto. qͣi.
ñ usu cotidiano peceans. Si hoc in¬
quã fucrit. uos qͥ sp̃itales estis ñ ido
despiciatis eũ. s instruite huiꝰ mõĩ¬
ñ ꝑ singła peccã diffluentẽ &si ali¬
q̃n labatur in spu lenitatis .i. rõ
nabiliter & leniter. ne si aliter fe¬
ceritis ñ patiat᷑ argui. s defende̾
se meipiat. ne turpis uideat᷑. Ido
leniter instruite. qr fr̃s estis. etsi
intellectis intelligas frĩ p̃oecupato in delictosilldulgendũ. Teͬlictũ gͥ
fortasse ẽ deelinare a bono. pecem ẽ fac̾e malũ. ut sicut in laudabili ui¬
ta aliud ẽ declinare a malo. aliud fae̾e̾ bonũ. qđ admonem᷑ dicente scͥ¬
pt᷑a. declina a malo & fac bonũ. ita in dãnabili aliud sit deelinare a
tratio mali. delictũ desertio boni. qđ & ipsũ nom̃ ostendit. Qͥd enĩ
alud sonat delictũ. nͥ derelictũ: & qd derelinqͥt qͥ delinqͥt. nͥ bonũ:

Expanded text:
lapsus ut nequeat vitare; nec mirum qlapsus ut nequeat vitare; nec mirum qn in multis, sed in aliquo delicto, quasi non usu quotidiano peccans. Si hoc, inquam, fuerit, vos qui spirituales estis, non ideo despiciatis eum, sed instruite hominem, non per singula peccata diffluentem, et si aliquando labatur, in spiritu lenitatis, id est rationabiliter et leniter, ne si aliter feceritis, non patiatur se argui, sed defendere se incipiat, ne turpis videatur. Ideo leniter instruite, quia fratres estis, etsi intellectis intelligas fratri praeoccupato in delicto fore indulgendum. Delictum igitur fortasse 160 est declinare a bono. Peccatum est facere malum, vel sicut in laudabili vita, aliud est declinare a malo, aliud facere bonum, quod admonemur, dicente Scriptura: Declina a malo et fac bonum ; ita in damnabili aliud sit declinare a tratio mali. Delictum desertio boni, quod et ipsum nomen ostendit. Quid enim aliud sonat delictum, nisi derelictum, et quid derelinquit qui delinquit, nisi bonum?
Abbreviated transcription (Latin):
bulemꝰ doeet subdens. & ñ efficiam᷑
dico inuiẽẽ ꝓuocantes alios ad dten¬
tionẽ ł litem. & alia illicita. & in¬
uiẽẽ inuidentes siñ atidemꝰ ꝓuoca¬
re. Hec mala facit inanis gła.¬
¶ Et scundũ qr cũ ꝑ om̃e uitrũ
Antiqui hostis uirus humano cor¬
di infundat᷑. in zelo inuidie tota
impͥmenda malicia qͣi pestem moiri.
Telus iste modũ ñ habet ꝑmaneis
uigiter sine fine. cũ alia scelera fi¬
niant᷑. Quantoq ille cui inuidet᷑¬
successu meliore ꝓfec̾it. tanto inuidꝰ
in maiꝰ incendium liuoris ignib in¬
ardescit. Hinc uultꝰ minax. tor¬
uus aspectus. pallor in facie. in la¬
biis tremor ẽ. stridor indentib. u̾¬
dio interim uacua ocdio tam̃ furi¬
& e̾. Hactenꝰ toti eccłe galatie. i m¬
mo & uniu̾se eccłe locutus ẽ. imꝓban¬
do legem & cõmendando grãm. modo
ad p̃latos loquit᷑ specialiter. docens
quomͦ tractent subditos .s. leniter
loquit᷑ qui firmiores erant. ne in fla

Expanded text:
bulemus docet subdens: Non efficiamur dico, invicem provocantes, alios ad contentionem, vel litem, et alia illicita, et invicem invidentes, si non audemus provocare. Haec mala facit inanis gloria. Et sciendum quod cum per omne vitium antiqui hostis virus humano cordi infundatur, in zelo invidiae tota imprimenda malitia quasi pestem elus iste modum non habet, permanens jugiter sine fine, cum alia scelera finiantur; quantoqsuccessu meliore profecerit tanto inuidus in maius incendium liuoris ignibus inardescit. Hinc uultus minax, toruus aspectus, pallor in facie, in labiis tremor, stridor in dentibus, ueriamsi a gladio interim uacua, odio tamen furi Hactenus toti Ecclesiae Galatiae, imo et universae Ecclesiae locutus est, improbando legem, et commendando gratiam; modo ad praelatos loquitur specialiter, docens quomodo tractent subditos, scilicet leloquitur qui firmiores erant, ne inflat
Abbreviated transcription (Latin):
parõnẽ sꝑs sci caro ẽ. Illud etiã obser¬
uandũ. qđ eñ dicit qͥ seminat in carne.
addit. sua. cũ uͦ dicit in sp̃u. ñ addit
suo. qr sem̃ earnale ex homine ẽ. sem̃
rantia opꝰ ẽ. Unde addit. Donũ ã. Qͣ.
Ita se habeant p̾lati erga stuibditos. et
tes. qr ñ debet deficere oꝑando ꝗ ñ defi¬
ciet in metendo. Si hõ ñ imposuerit fi¬
nẽ oꝑi. nec ds̃ imponit remunerõni.
metemꝰ in fructib. & quantũ auidi¬
tas inqͥrentis se dilatauerit. tm̃ se
aꝑiet ad p̃miũ manꝰ retͥbuentis. qr sic
recipiet qͥsq quomͦ facit. qr qui fortis e¬
rit ad seminandũ. fortis erit ad meten

Expanded text:
piritus sancti caro est. Illud etiam observandum, quod cum dicit, qui seminat in carne, addit, sua, cum vero dicit in spiritu, non addit suo; quia semen carnale ex homine est, semerantia opus est. Unde addit: VERS. 9-13. et a non debet deficere operando qui non deficiet in metendo. Si homo non imposuerit finem operi, nec Deus imponet remunerationi. metemus in fructibus; et quantum aviditas inquirentis se dilataverit, tantum se aperiet ad praemium manus retribuentis, quia sic recipiet quisque, quomodo facit, quia qui fortis erit ad seminandum, fortis erit ad metend
Abbreviated transcription (Latin):
in circumeisus. se ñ ẽẽ iudm̃ p̃pu¬
tio p̃ferebat. ꝑsecutioib tã gen¬
tiliũ ꝗͣ uidoꝵ fiebat obnoxiꝰ. Ha
gͥ ꝑsecutiones qͣ galathas depra¬
uauerant declinare eupientes.
circũeisionẽ ꝓ defensione disci¬
płis ꝑsuadebant. Nã nec iudei
ꝑsequi eos pot̾ant nec gentiles.
quos uidebant & ꝓselitos circũ ci¬
dere. & ipsos legalia seruare. Ne

Expanded text:
incircumcisus se non esse Judaeum praeputio praeferebat, persecutionibus tam gentilium quam Judaeorum fiebat obnoxius. Has igitur persecutiones hi qui Galatas depravaverant declinare cupientes, circumcisionem pro defensione discipulis persuadebant. Nam nec Judaei persequi eos poterant nec gentiles quos videbant et proselytos circumcidere, et ipsos legalia observare. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ fideliũ ł uuirtutũ. Senstis i¬
taq iste ẽ. Ne putetis paucoꝵ
hominũ insidias ꝯtẽ nendas. Ut
enĩ scintilla res parua ẽ. & pene
dũ cernit᷑ ñ uidet᷑. s si fomitẽ
menia. urbes latissimas. saltus
regionesq dsumit. & sicut fer¬
mentũ res modiea tudet᷑ ⁊ nichi¬
li. s eũ farina ꝯsꝑsũ totã mas
sam eorrũꝑit. in illiꝰ ium tͣnsit
u̾sa ab uno incipiens. uix duos
aut tres pͥmũ in exordio reꝑit
auditores. s paulatĩ ut cancer
serpit in corꝑe. & iuxta unlga¬
re ꝓt̾ibiũ. uniꝰ pecudis seabies to¬
tumonacłat g̾gem. Igit᷑ & sein¬
tilla stati ut apparuerit extin¬
guenda ẽ. & serm̃tũ a masse tri¬
animal a caulis ourũ repellendum.
Heo hortor uos. & ego ꝯfido in uob̵. qr
olim boni fustis. nee simpliciter di
dicit seofidere de his. qr ñ sponte s cir¬
cũuenti errabant. E ido ostensa m ue
ra uia. facile eredit eos reu̾ti. Qui a

Expanded text:
nem fidelium vel virtutem. Sensus itaque iste est: Ne putetis paucorum hominum insidias contemnendas. Ut enim scintilla res parva est, et pene, dum cernitur, non videtur, sed si fomitem moenia, urbes latissimas, saltus, 158 regionesque consumit; et sicut fermentum res modica videtur et nihili, sed cum farina conspersum totam mas corruperit, in illius vim transit erversa ab uno insipiens vix duos aut tres primum in exordio reperit auditores; sed paulatim ut cancer serpit in corpore, et juxta vulgare proverbium, unius pecudis scabies, totum commaculat gregem. Igitur et scintilla statim ut apparuerit, exstinguenda est, et fermentum a massae vianimal a caulis ovium removendum. Haec hortor vos. Et ego confido in vobis, quod olim boni fuistis, nec simpliciter dico dicit se confidere de his, quia non sponte, sed circumventi errabant, et ideo ostensa modo vera via, facile credit eos reverti. Qui a
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣ Non pot̾ qͥsquã longitudint̃ sermonis abnuere.
Hoc quippe erat qđ adu̾sarii faciebant. & iõ latent̾ ħtan
tare. Salutant uos ĩs fr̃s ae italia. Per hoc nota cũ de
roma seripsisst. Grã .i. purgatio pcecõꝵ. & alia dĩ mu¬
nera. sint eum om̃nib uobiz. ameti¬

Expanded text:
 Non potest quisquam longitudinem sermonis abnuere: Haimo hoc quippe erat quod adversarii faciebant: et ideo latenter hoc tangtare. Salutant vos omnes fratres de Italia. Per hoc nota eum a Roma scripsisse. Gratia, id est purgatio peccatorum, et alia Dei munera sint cum omnibus vobis. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
debetis obedire. qr ⁊ iꝑsi uos ꝑpigilant .i. ꝓuobis solliciti sunt
quia. uident ꝓfic̾e. faciant hoe .i. uigilent. & curã ur̃i agant.
⁊ ñ ge .i. eu̾ murm̃e ⁊ tͥstitia. facimꝰ itaq ista eũ gaudio. qñ
iudẽmꝰ hoĩes ꝓfiẽt inu̾bis di. Tẽ enĩ ẽ gaudio laborat oꝑariuis
in agro. qñ attendit arborẽ ⁊ fructũ iudet. qñ attendit segt¬
tẽ q̃ uidet ubtatt̃. tẽ intelligit qͣ ñ stĩ ea̾ laborauit. ñ sñ cã clor¬
sũ curuauit. ñ sñ cã mañꝰ attriuit. ñ sñ cã frigꝰ estꝰ q tołauit.

Expanded text:
debetis obedire, quia ipsi pervigilant, id est pro vobis solliciti sunt quia vident proficere, faciant haec, id est vigilent et curam cum gaudio. Faciamus utique ista cum gaudio, quando videmus homines proficere in verbis Dei. Tunc enim cum gaudio laborat operarius in agris, quando attendit arbores, et fructum videt; quando attendit segetem, et videt ubertatem. Tunc intelligit quod non sine causa laboravit, non sine causa dorsum curvavit, non s
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtã iolentiam dũ ꝯten¬
ditis. & fraui. dũ iudices
corrũpitis donis. & ħ fa¬
citis fra. qͦs uiuare de be¬
retis. Hoc facitis. & sie reg¬
entes. Nam an nes. qͥa

Expanded text:
ertam violentiam, dum contenditis; et fraudatis, dum judices corrumpitis donis; et hoc facitis fratribus, quos juvare deberetis. Hoc facitis, et sic regentes. Nam an nescitis
Abbreviated transcription (Latin):
met ipsos dedert̃ pͥ¬
mũ dño. deinde no¬
bis ꝑuoluntat̾e dei.
ita ut rogaremꝰ ti¬
tũ. ut quẽ admodũ
cepit ita & ꝑficiat
inuob̾ etiã gram
istã. S sicut in oĩ¬
b abundatis fide

Expanded text:
metipsos dederunt, primum Domino: deinde nobis per voluntatem Dei, ita ut rogaremus Titum, ut quemadmodum coepit, ita et perficiat in vobis, etiam gratiam istam. Sed sicut in omnibus abu
Abbreviated transcription (Latin):
rogaui te ut rema¬
neres ephesi cum irem in
machedoniam ut denuntia¬
res quibusdam ne aliter do¬
eerent. neq intend̾ent fabu¬
lis & genea logiis intermina¬
tis. quȩ questiones prestant¬
magis quam edificationem
dei que est in side.

Expanded text:
rogavi te, ut sustineres Ephesi, cum irem in Macedoniam, ut denuntiares quibusdam ne aliter docerent, neque intenderent fabulis et genealogiis interminatis, quae quaestiones magis praestant quam aedificationem Dei, quae est in fide
Abbreviated transcription (Latin):
& si in his bonis mala occurrt̾ sitis pati. intri. & ut possitis mala
passis nr̃a cõmunia facite. E recipite scõs in hospicio qđ ita ait. Si
uos. Per hoc remouet eos a cõmuni dsuctudine. ne trato animo inci¬
tati ut priꝰ facile maledicant. s magis uicta iracundia bñdicant.
ut laudetur disciplina dt̃ca. Ido q repetit ut hoc semꝑ faciendũ
stra sit sine admixtione amaritudiuis. & etiam debetis cũ gauđ
gaudert de ꝓuectu. & debetis flẽ. cũm fitn. de eo uñ flendum sit.
lis ingandio ł flitu. d ꝓhis omĩb p̃dictis & aliis non sitis sa
plectit᷑ uanitatẽ. E rgo & in ore & in eorde non habet u̾itatẽ. Io gͦ di

Expanded text:
tsi in his bonis mala occurrunt, sitis patientes in tribulationis: et ut possitis mala passis vestra communia facite, et recipite sanctos in hospitio, quod ita ait: sivos. Per hoc removet eos a communi consuetudine, ne irato animo incitati, ut prius facile maledicant, sed magis victa iracundia benedicant, ut laudetur Dominica disciplina. Ideoque repetit, ut hoc semper faciendum stra sit sine admistione amaritudinis. Et etiam debetis cum gaudentibus gaudere de profectu, et debetis cum flentibus flere; de eo unde flendum sit, sius Et pro his omnibus praedictis et aliis, non sitis sapientes plectitur vanitatem. Ergo in corde et in ore non habet veritatem. Ambrosi
Abbreviated transcription (Latin):
laus dis ẽ in eis. Hec inquã cogitate que oĩa didicistis
me uos docente. & accepistis ut digna teneri. itẽ hec
io cogitanda st̃. qr & audistis ab ałiis. & uidistis ꝑ uos ẽẽ
in me. Hec gͥ agite. n solum cogitate. s actu implete¬
Unde alacritatem suã ꝓpensiorẽ factam ostendit. qr in quo ne¬
gligentes fact fuerant adhibita sollertia iterart᷑. ut me¬
mores fc̃i apłi sui. fructꝰ ei mitt̾ent in horreo celesti den
uehem̃ter. & hoc in dño ñ in dono. ꝓpt̃ donũ unde: qm̃
tandem .s. pꝰ multa tꝑa. aliqn . s. tꝑe aliquo. qr ñ omni¬
potuert̃. refloriustis.i. iterum sicut olim floriustis mi¬
nistrando necessaria. Que ministratio dr̃ flos. qr in fruc¬
tus et̾ne uite uenit. Uł repullulastis a simili arboꝵ. qr
sterilitate aruerant & qͣi marcuerant. Refloruistis dico
ut ostendetis uos sentire miscđi cõpassione qđ me pun¬

Expanded text:
ae est in eis: hoc, inquam, cogitate quae omnia didicistis, me vos docente, et accepistis, ut digna teneri. Item haec ideo cogitanda sunt, quia et audistis, ab aliis, 187 et audistis per vos esse in me. Hoc igitur agite, non solum cogitate, sed actu impletemiserunt. Ambrosius Unde alacritatem suam propensiorem factam ostendit, quia in quo negligentes facti fuerant adhibita solertia iteraverunt, ut memores facti apostoli sui fructus ei mitterent in horreo coelesti convehementer, et hoc in Domino, non in dono propter donum. Unde; Quoniam tandem ppotuerant, refloruistis, id est iterum sicut olim floruistis ministrando mihi necessaria: quae ministratio dicitur flos, qui in fructus aeternae vitae evenit. Vel, repullulastis, a simili arborum, quia sterilitate aruerant, et quia marcuerant. Refloruistis, dico, ita ut ostenderetis vos sentire, misericordi compassione, quod pun
Abbreviated transcription (Latin):
dico. Ego enĩ
didici in quib sũ suffiei¬
ens esse. Seio & humilia¬
ri. scio & ab undare.
Ubiq et in om̃ib institut᷑
siun. & saturari & esuri¬
re & abundare. et pe¬
nuriam pati. Omnia
possum in eo qui me eon¬
fortat. Ueruntamen

Expanded text:
o. Ego enim didici, in quibus sum sufficiens: scio & humiliari, scio & abundare. Vbique & in omnibus institutus sum, & satiari & esurire, & abundare & penuriam pati. Omnia possum in eo qui me confortat. Tan
Abbreviated transcription (Latin):
donee finiat᷑ gaudiũ in seło. Iud̾ semꝑ angeat᷑. noc semꝑ m
nuat᷑ donec tͦmiat᷑. Qd ẽ scł gaudium÷ Breuit̾ dico. Seli
letitia ẽ impunita neqͥtia .s. luxuriari. in spectacłis nugari.
ebriositate ingurgitari. tͣpitudine fetere. & nicħ mali pati. ee¬
ce gaudiũ scłi. Huxꝰ mõi fac̾e nec castigari fame. ł belli timore.
ꝑ morbo ł aliqͣ adu̾sitate. s oĩa in rerũ abundantia. in pace
carnis in securitate male m̃tis ag̾e. ecce gaudiũ scłi. Mag
seło & ne cogat᷑ in extremo ge henne dãnare. mͦ flagello dignał
castigare. Bonũ ẽ nob̾ ut subueniat castigando. Ergo gaudete

Expanded text:
mino; finiatur gaudium in saeculo. Illud semper augeatur; hocnuatur, donec finiatur. Quid est saeculi gaudium? breviter dico, saeculi laetitia est impunita nequitia, scilicet luxuriari, in spectaculis nugari; ebriositate ingurgitari, turpitudine fetere, nihil mali pati. Ecce gaudium saeculi, nec castigari fame, vel belli timore, vel morbo, vel aliqua adversitate; sed omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in securitate mentis malae agere. Ecce gaudium saeculi, Msaeculo; et ne cogatur in extremo gehennae damnare, modo flagello dignatur castigare: bonum est nobis ut subveniat castigando. Ergo gaudete
Abbreviated transcription (Latin):
mͨͥ eas offerant dõ. & de his ꝯsulant. & qđ dd̃ iubente implen¬
dũ ẽẽ cognouerint. hoc nobis ł euident̃ uł latent̾ reportent.
Uñ & angłs loq̃ns hõib ait. Cũ oraretis orõnẽ ur̃am obtuli
dõ. Ad oĩa qͥppe scienda sufficit do sua ꝑfectio. Ht̃ tñ nun¬
tios .i. angłos. ñ qͥ ei q̃ nescit annuntient᷑. ñ enĩ st̾ ulla q̃ ne

Expanded text:
modo eas offerant Deo, et de his consulatur, et quod Deo jubente implendum esse cognoverint, hoc nobis vel evidenter, vel latenter reportent. Unde et angelus loquens hominibus, ait: Cum oraretis, orationem vestram obtuli Deo . Ad omnia quippe scienda sufficit Deo sua perfectio. Habet tamen nuntios, id est angelos, non qui ei quod nescit annuntient; non enim sunt ulla
Abbreviated transcription (Latin):
urõs. ita ut ex tra xꝑm nicħ intelligatis ł appetatis. Nota
qđ p̃misit de assiduitate & uigilantia orõnis: & pꝰ subdit
de custodia pacis. qr habita assiduitate orõnis tc̃ dẽmum
par custodit corda in xͦ. Hoc iõ dicit. qr qui cũ dõ hñt
pacem ñ timent m̃tem̃ aduersã. ¶ De cetero. Hac tenꝰ¬
tra ꝑsecutores & ⁊ ꝓseudo p̃dicatores monuit. &m dclusi
tolerantiã ⁊ ad cautelam. de cet̾o aut̃ o fr̃s moneo uos ad
hoc. cogitate .i. in memoria u̾sate hec q̃ ad ꝑfectionẽ ꝑti¬
fidem. tum qr in eis ẽ ueritas. tum qr ꝑ ea pudicitia cũ
beatur mala opinio s bona. ut ꝓsit aliis. Nohis enĩ nr̃a
uita nec̃ia ẽ. aliis fama nr̃a. Prom̃ ꝗsqͥs a cͥminib fla¬

Expanded text:
ros, ita ut extra ipsum nihil intelligatis vel appetatis. Nota quod praemisit de assiduitate et vigilantia orationis. Et post subdit de custodia pacis, quia adhibita assiduitate orationis, tunc demum pax custodit corda in Christo. Hoc ideo dicit, qui cum Deo habent pacem, non timent mentem adversam. VEcontra persecutores, et pseudopraedicatores monuit. In conclustolerantiam et ad cautelam. De caetero autem, o fratres, moneo vos ad hoc. Cogitate, id est in memoria versate, haec, quae ad perfectionem fidem, tum quia in eis est veritas, tum quia per ea pudicitia cum beatur mala opinio, sed bona, ut prosint aliis. Nobis enim nostra vita necessaria est, aliis fama nostra. Proinde quisquis a criminibus fl
Abbreviated transcription (Latin):
ego crido. oꝑor. doceo. ita & uos faciatis. & si me p̃sentẽ ñ habetis. obserua
te .i. diligenter inspicite & imitamini eos qͥ ita am. si . ha. for. poiuilena
ginẽ uite nr̃e .s. qui ita eredt̃. uiuunt & doeent sicut ego .i. in fimiles i
bulant. multi i st̃ qui alit̾ ambulant ñ sentientes nobiseũ de legis
abolitione. s legem cũ euangłio tenendã ẽẽ p̃dicantes. qͦs seꝑe dũ pre¬
sens erã apd̾ uos dicebã nob̃ eẽ inimieos exueis ẜ. nẽ aut̃ idem dico ⁊⁊ flenꝰ¬

Expanded text:
ego credo, operor et doceo, ita et vos faciatis. Et si me praesentem non habetis, observate, id est diligenter inspicite et imitamini eos qui ita ambulant sicut haicet qui ita credunt, vivunt, docent. Sicut ego, id est mihi similes imbulant. Multi enim sunt, qui aliter ambulant, non sentientes nobiscum de legis abolitione, sed legem cum Evangelio tenendam esse praedicantes, quos saepe, dum praesens eram apud vos, dicebam
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ꝑfecti
su mus hoc
sentiamus.
et siquid ali¬
ter sapitis.
et hoc ds re-
Uerumta¬
men ad qđ
ut idem sapi¬
amus. et

Expanded text:
erfecti sumus, hoc sentiamus, et si quid aliter sapitis, et hoc vobis Deus Verumtamen ad quod ut idem sapiamus, et
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sas molestias siquȩ forte extiterint. iubet ꝓ
fide ꝯiugii & ꝓ castitate fortiter sustineri. & no¬
ta qͥ aliud ⁊ discedere. aliud ex cõmuni osensu
dtinsere. Illud enĩ malũ ÷. hoc bonũ. &¬
nuptã. aut uiro¬

Expanded text:
si quae forte exstiterint, jubet pro fide conjugii, et pro castitate fortiter sustineri. Et nota quod aliud est discedere, aliud est communi consensu continere. Illud enim malum est, hoc bonum; nupta
Abbreviated transcription (Latin):
ter ꝗͣ ñ debet uir dimi¬
t̾e uxorẽ. qr fac̾et eam
mechari. Qđ sulla ẽ adult̾a. ip̃̾e ñ facit. s adul¬
uxori. Similis enĩ forma struat᷑ in uiro & in mu¬
liere. Ambrost tñ dicit. ñ ido subdit hoc de turo.
sicut de mulicre. qr licet uiro aliam ducere. qr
infrrior. ñ omĩno hac lege utit᷑ qua potior. Qd a
am cet̾is. ẜ quã egit dt ꝯugio
fideliũ tͣnsit ad ĩparia drugia

Expanded text:
vir dimittere uxorem, quia faceret eam moechari. Quod si illa est adultera, ipse non facit, sed aduluxori. Similis enim forma servatur in viro, et in muliere. Ambrosius tamen dicit: Ideo non subdit hoc de viro sicut de muliere, quia licet viro aliam ducere, quia inferior non omnino hac lege utitur qua potior. Quod a am caeteris. Postquam egit de conjugio fid
Abbreviated transcription (Latin):
ligua turpitudo. s dñr inhonesta. qr ñ hñt eam
sp̾tm decoris quã habent ea q̃ in ꝓmptu st̃. uel
ꝓꝑter legem mẽbroꝵ quȩ de peccato uenit ñ de
prima institutione nrẽ nat̾e. usus m̃broꝵ uli¬
citus turpis est. ñ m̃bra ipsa. Ita & in gocła il.¬
li qui ꝑ aliqd pecom̃ in honesti sunt. abundan¬
tiꝰ aditiuantur consolationib & orationib ut
honesti fiarit. Uł ꝑ in honesta m̃bra significant᷑
quidã frum. qui cũ sint inhonesti egestate &
nestis fiunt. s ꝑ ea stnt alia honoranda. Ita &
uit honestas. nichil ełt qđ a nobis addatur.

Expanded text:
liqua turpitudo! sed dicuntur inhonesta, quia non habent eam speciem decoris quam habent ea quae in promptu sunt; vel propter legem membrorum quae de peccato venit. Non de prima institutione nostrae naturae, usus membrorum illicitus turpis est, non membra ipsa. Ita et in Ecclesia illi qui per aliquod peccatum inhonesti sunt, abundantius adjuvantur consolationibus et orationibus, ut honesti fiant. Vel per inhonesta membra significantur quidam fratrum, qui, cum sint inhonesti egestate etnestis fiunt, sed per ea sunt alia honoranda. Ita et vit honestas, nihil est quod a nobis addatur.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa tua ñ indigeo. aut iterũ caput pe¬
dib ñ estis mͥ necessarii. S multo ma¬
gisq̃ uident᷑ m̃bra corporis infirmio¬
ra esse. necessariora st̃. Et q̃ putamꝰ ig¬
nobiliora ce m̃bra corporis. his hono¬
rem abundantiore m circunda mus.
Et q̃ in honesta st̃ nr̃a. abundantiorem

Expanded text:
ndigeo: aut iterum caput pedibus: Non estis mihi necessarii. Sed multo magis quae videntur membra corporis infirmiora esse, necessariora sunt: et quae putamus ignobiliora membra esse corporis, his honorem abundantiorem circumdamus: et quae inhonesta sunt nostra, abundantiorem
Abbreviated transcription (Latin):
uatema resurrõne eõplebit᷑. In p̃o qͦ uincunt᷑ in imice nobis in uisibiles
pocestaites: libi uinetint᷑ inuisibiles cupiditates. fuso enĩ sangne sñ
eulpa. diũ culpaꝵ eiro grapha deleta sc̃. quib debitores qui in eũ
biles faciat in cibo aut in ꝑotu sũpto ł ñ sũpto ritu udoꝵ. aut
in parte diei festi ñ celebrata. eũ lex p̃cipiat celebrari .i. nemo

Expanded text:
one complectitur. In ipso quoque vincuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum biles faciat in cibo aut in potu, sumpto vel non sumpto ritu Judaeorum, aut in parte diei festi, non celebrata cum lex praecipiat ce
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ alia. ħ hoc & alia tollerit ñ libaremur a morte ł inferno.
Dũ in nocens occidit᷑ pecõm erucifigit᷑ .i. mortificat᷑. Crux enĩ ñ sal¬
uatoris mors est s pecc̃l. Innocens enĩ dũ oceidit᷑. reos illos facit a
b eos expoliauit illaꝵ abluendo peecata. expolians inquã tͥdux̃ pͥnci¬
ꝑat᷑ ꝙ potestates .i. ab eccła ext̃minauit ne sidelib noccre possent
ut an. Ipse dico pꝰ crucis tumphũ ꝯsident̃ & palã .s. eũ anglieu le
pes inferni in semet ipso .i. in psentia sue maiestatis. Uł sedm̃ ali¬
am lit̾am. Exuens se carnę pͥncipatꝰ & potestates expoliauit sictaci¬
aliter tum phans in semetip̃o. Nose carnis hoc loco mortaletas ne¬
telligit᷑. iuxta illd̾. Caro & sanguis ñ possidebt̃ regnũ dĩ. Ehane
mortalitatẽ nobis inuide potestates dnãbant᷑. Hac gͥ mortalitate

Expanded text:
n solum alia. Nisi hoc et alia tolleret, non liberaremur a morte, vel inferno. Dum innocens occiditur, peccatum crucifigitur, id est mortificatur. Crux enim non Salvatoris mors est, sed peccati. Innocens enim dum occiditur, reos illos facit a ibus eos exspoliavit illarum abluendo peccata. Et exspolians, inquam, traduxit, principatus et potestates, id est ab Ecclesia exterminavit, ne fidelibus nocere possent, ut ante. Ipse dico post crucis triumphum, confidenter et palam, scilicepes inferni, in semetipso id est praesentia suae majestatis. Vel secundum litteram: Exuens se carne, principatus et potestates exemplavit fiducialiter triumphans eos in semetipso. Nomine carnis hoc loco mortalitas intelligitur, juxta illud, caro et sanguis non possidebunt regnum Dei . Per hanc mortalitat
Abbreviated transcription (Latin):
eograpbut dmplres faceret. de ip̃m curograpiũ ꝑ accreiũ tulit
ddimodio õisi amfie comsini. ut nuliꝰ eredengĩt uł ciro graplũ time¬
ret elioitꝰ legem obsenuaret: tulit dico astigens ald deeretũ eruet
ut iã eesset eũ oĩa sacrificia legis carnalia in oblone ueritagni sẽ
quos as inferno libaint. nequis putet eos ꝑ legem sebratose b

Expanded text:
ulit de medio omnium, id est de communi, ut nullus credentium vel chirographum timeret, vel ultra legem observaret. Tulit dico, affigens illud decretum cruci, ut jam cesset cum omnia sacrificia legis carnalia in oblatione veri Agni sunt quos ab inferno liberavit, ne quis putet eos per legem salvatos.
Abbreviated transcription (Latin):
getur ds̃ hõib ab errose redeuntib. siout minuebat᷑ deserentib.
Qͥ enĩ ꝑ errorẽ deseruerant dm̃. iniminuebant copias diuitiaꝵ eiis.
negando se eiꝰ cẽ. cũ uͦ redeunt increm̃tũ faciunt dõ. qr ex ꝑditis
aoquirunt᷑. ¶ Si gͦ ł aut̃. Hactenꝰ monuit stantes ne sedue̾ent᷑ a pse¬
udo. nẽ aggreditur illos qͥ aliqua de lege seruabant. sub increpa¬
mini. s uos alii qui legalia recepistis. dicite qͣre legẽ seruatisł
hoc ẽ qͥ ait. Si aut̃ mortui estis ñ misera a xꝑo s felici morte
dõ. dęc̾ntis seruanda legalia: Dec̾nitis dico dicentes aliĩ aliis i¬
sta ne tetigitis. & c̾. uł ita. Si gͦ. E lem̃ta dicit ereatas hutꝰ

Expanded text:
getur Deus, hominibus ab errore redeuntibus, sicut minuebatur deserentibus. Qui enim per errorem deseruerant Deum, minuebant copias divitiarum ejus negando se esse ejus. Cum vero redeunt, incrementum faciunt Deo, quia ex perditis acquiruntur. Si ergo, vel autem. Hactenus monuit stantes ne seducerentur a pseudo; nunc aggreditur illos qui aliqua de lege servabant, sub increpamini, sed vos alii qui legalia recepistis, dicite, quare legem servatis? Et hoc est quod ait: Si ante mortui estis, non misera a Christo, sed felici morte Deo, decernitis, servanda legalia. Decernitis dico, dicentes alii aliis, ista ne tetigeritis, etc. Vel ita, si ergo. Elementa dicit creaturas hujus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ẽ caro. Non gͥ duas res intelligi uoluit. qͣi aliud sit
caro aluid corpꝰ carnis. s qr corꝑꝰ nullaꝵ rerũ nom̃ est
quaꝵ nulla caro ẽ. qr ñ om̃e corpꝰ earo ẽ. Non inquã
cit. consepulti Itẽ hoc in xꝑo ꝯsecuti estĩs. qr estis Sse¬
pulti ei in bapt̾o .i. ad similitudinẽ sepult̾e eiꝰ baptira

Expanded text:
 est caro. Non igitur duas res intelligi voluit, quasi aliud sit caro, aliud corpus carnis; sed quia corpus multarum rerum nomen est, quarum nulla caro est, quia non omne corpus caro est. Non inquam cit. Consepulti. Item; hoc in Christo consecuti estis, quia estis consepulti in baptismo, id est ad similitudinem sepulturae ejus, bap
Abbreviated transcription (Latin):
ex illos .s. infernales pͥncipes. qđ ñ eit in abseondito s palẽ. Si qͥs
enĩ ꝑfectionẽ eecłe respicit. aꝑte uidet᷑ antiquꝰ hostis uiet Triũ¬
phans dieo in semet ipso oblato. ñ alio sacrificio. Mor te sua gꝑpe.
uno uerissimo sacficio ꝓ nobis oblato. qͥcꝗd eulꝑaꝵ erat uñ nos
pͥneipat᷑ & potestates ad luenda supplicia iure detinebant exem̃̃
uñ ergo accipit diabłs extͣiꝰ potestatẽ dñice carnis oceidende. inde

Expanded text:
palam. Si quis enim perfectionem Ecclesiae respicit, aperte videtur antiquus hostis victus. Triumphans, dico in semetipso oblato, non alio sacrificio. Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum, unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, exstinxit. Unde ergo accepit diabolus exterius potestatem Dominicae carnis occidend
Abbreviated transcription (Latin):
qui ita plenꝰ ẽ uos estis repleti donis sp̃s sc̃i. qđ ñ st̃ ip̃a
re in sub̾a uisibiłi & insensibili. Audiant gͦ & ueniant
eultore ᷤ elem̃toꝵ & credant in xꝑm. ut fiãnt maiores eoꝵ
quos nẽ colunt. Iõ ait. in illo repͣleti estis qui ereditis in
oꝑo omnẽ plenitudinẽ habitare . qđ negantes ot̃ xꝑm st̃¬
qui xꝑe ẽ captt ñ mͦ hõiũ. s ⁊̃ oĩs pͥncipatꝰ & potestatis
Apseudo apłis seducti cerimonias legis recipiant. dci.
Estis repleti in illo in quo ñ solũ donis ripleti estis. s ã
.I. carni subiectñ. carnis seruiens desidiis. s modo fcm ẽ¬
tione cutis alia litt̾a. carnis. qr ibi .s. in carnali circumei

Expanded text:
qui ita plenus est, vos estis repleti, donis Spiritus sancti, quod non sunt re in substantia visibili et invisibili. Audiant ergo et veniant cultores elementorum et credant in Christum ut fiant majores eorum quos nunc colunt. Ideo ait, in illo repleti estis, qui creditis in Christo omnem plenitudinem habitare: quod negantes contra Christus est caput, non modo hominum, sed etiam principatus et potestatis a pseudoapostolis seducti caeremonias legis recipiant. Quasi dicat, Estis repleti in illo, in quo, non solum donis repleti estis, sed etid est carni subjectum, carnis serviens desideriis; sed modo setione cutis, alia littera, carnis, quia ibi, scilicet in carnali
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aut̾ seđm ta. In pͥmo aut̃ tabnacło erat eandelabrũ aureũ. s apłs dicit
candelabra płalit̃. qr licet unũ ee̾t .uii. habebat brachia. Erat eñi in medio
hastile hñs ꝑ.iiii. loca sciphos. sꝑas ⁊ lilia. a quo ꝓeedebant brachia tͥa a dext̾a
parte. ⁊ tͥa ã sinistra. hñtia ꝑ .iii. loca sciphos. sꝑas ⁊ lilia. In eodẽ etiã erat m̃¬
sa quadrata ut altare. ⁊ habebat.iiii.pedes. & erat pꝰ int̾itũ tab̾nacłi. q̃ e
rat de lignis sechim. & inaurata auro purissimo. q̃ habebat labiũ aurcum
ꝑ circuitũ. ac desuꝑ coronã aurcã int̾rasilem altã digitis.iii. & sr̾ illã alt̾¬

Expanded text:
culum. In primo autem tabernaculo erat candelabrum aureum, sed Apostolus dicit candelabra pluraliter, quia licet unum esset, septem habebat brachia. Erat enim in medio hastile per quatuor loca, scyphos, sphaeras, et lilia. A quo procedebant brachia, tria a dextera parte, et tria a sinistra habentia per tria loca scyphos, sphaeras, et lilia. In eodem etiam erat mensa quadrata, ut altare, et habebat quatuor pedes, et erat post introitum tabernaculi quae erat de lignis Setim et inaurata auro purissimo, quae habebat labium aureum per circuitum, ac desuper coronam auream interrasilem altam digitis quatuor, et super ill
Abbreviated transcription (Latin):
scire dicit. qr offendi¬
ełm ꝓximi ñ uitabant. cał.¬
alii aut̃ ignari sub ueneratione idoli edebant.
q̃ qđ eis obeẽ pot̾ dimittit. & iõ eam habete. ñ in¬
tilis ẽ. Per se inflat in sr̾biã ut demonies. qͥ g̾co no¬
mine a scĩa sic sunt noĩati. in qͥb scĩa ÷ si ne caritate.
Qũa scĩam qͥ apponit. apponit dolorem ꝑegͥnationis ex desi¬
derio patrie & condito¬
tis scientiam de idoloti¬
tis. s nec ꝑfecta scĩa ẽ il¬

Expanded text:
scire dicit, quia offendiculum proximi non vitabant. Alii autem ignari sub veneratione idoli edebant. quod eis obesse potest dimittit. Et ideo eam habete, non inst; per se inflat in superbiam, ut daemones, qui Graeco nomine a scqui apponit, apponit dolorem peregrinationis ex desiderio patriae et conditois scientiam de idolothytis, sed nec perfecta scientia est il
Abbreviated transcription (Latin):
gem .s. in m̃oris repiignantẽ legi m̾tis. & inuisibilem ⁊cupis¬
cntiã. quãuis tã casta & bona tura nuptiaꝵ. ñ sinant ualere.
matꝰ ẽ. euiꝰ caro inde ñ fernorẽ uulneris. s mat̾iam medica¬
minis traxit. Nã cũ ipã decimatio ad p̃figurandã medicinã
ꝑtinnerit. illud in abrahe carne decimabat᷑. qd eurabat᷑. ñ uls¬

Expanded text:
mbris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant ualere, matus est, cuius caro inde non feruorem uulneris, sed materiam medicaminis traxit. nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabatur, quod curabatur, non il
Abbreviated transcription (Latin):
pse solus potest. Heo enĩ ÷ quã dicit potestatẽ baptis
mi .s. pitestas rrimitendi peccã. Potuit gͦ eis dare
auctoritatẽ baptismi. qͥb ꝯtulit ministeriũ. ita tñ
ut ip̃e principalis auctor existeret. Potestatẽ uͦ q̃
ipse ÷ͥ. siue posse suũ qđ est suũ eẽ. eis potuisse da¬
re ñ dmñs. qualit̃ dnis cũ dedisse nobis scire qđ ipse

Expanded text:
solus potest. Haec est enim quam dicit potestatem baptismi, scilicet potestas remittendi peccata. Potuit ergo eis dare auctoritatem baptismi quibus contulit ministerium, ita tamen ut ipse principalis auctor existeret. Potestatem vero qua ipse est, sive posse suum quod est suum esse, eis potuisse dare non dicimus, qualiter dicimus cum dedisse nobis scire quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iani. ne t̾et spes in homine: Maledictus
enĩ qui spem suã ponit in hoĩe. &̃ ne ee̾nt
totc baptismi quot strui.¶ Ministeriũ
qͥdem baptizandi dedit xͦstruis suis. po¬
testatẽ uero sibi retinuit. quã si uellet pote¬
rat seruis suis dare. ut seruꝰ daret bapt̃m
fuũ tamquã uice sua. & potestatẽ suam po¬
t̾at ostituere in aliqͥ seruo suo. ut tanta uis
t̾ẽt in bapt̾o serui quantã iũ ht̃ baptismꝰ a
spes baptizatoꝵ. Noluit enĩ seruũ pon̾e spem uiser¬
uo. Baptizat cnĩ seruꝰ ut minister. bapti dat autẽ
ddñs tãquã potestatem hñs. & potuit hane pocestatem
seruo dare ut dictũ ẽ. s noluit. Si enĩ daret hanc
baptrzart. recłe dicit. s tãquã minister bapti ⁊at.
& ĩo ñ differt sitir bonꝰ siue mał cui bapti ⁊ andi ꝯ¬
a ÷. In his enĩ aliꝰ alio doctior est. & aliꝰ alio meltꝰ
oꝑatar in cuangłi zando. nec sunt om̃s equali pru¬
dentia p̃diti. aliꝰ aut̃ alio magis minꝰ ue bapti ⁊ atꝰ

Expanded text:
iani, ne esset spes in homine. Maledictus enim qui spem suam ponit in homine . Et ne essent tot baptismi quot servi, mysterium quidem baptizandi dedit Christus servis suis, potestatem vero sibi retinuit. Quam si vellet poterat dare, ut servus daret baptismum suum tanquam vice sua; et potestatem suam poterat constituere in aliquo servo, ut tanta vis esset in baptismo servi, quantam vim habet baptismus a spes baptizatorum. Noluit enim servum ponere spem in servo. Baptizat enim servus ut minister, baptizat autem Dominus tanquam potestatem habens. Et potuit hanc potestatem servo dare, ut dictum est, sed noluit. Si enim daret hanc baptizare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus cui baptizandi cest; in his enim alius alio doctior est, et alius alio melius operatur, in evangelizando, nec sunt omnes aequali sapientia praediti; alius autem alio magis minusve baptizatus,
Abbreviated transcription (Latin):
filuim fc̃a declarant᷑. Purg̾onẽ. ⁊ c̾. Post
qͣ ostendit eiꝰ trcellentiã qua cuncta crea¬
uit & gub̾nat : humilitatis eiꝰ benigni¬
tatẽ cõmendat hic. Cõmonet it nos c̾rucis.
mox: ⁊ resurrõnis. & ascensionis. ubi ait.
dicit. iam ad nos ꝑtinet. qͦs a peccõ purgat.

Expanded text:
Filium facta declarantur. Purgationem peccatquam ostendit ejus excellentiam qua cuncta creavit et gubernat, humilitatis ejus benignitatem hic commendat. Commonet enim nos crucis, mox et resurrectionis et ascensionis, ubi ait: dicit jam ad nos pertinet quos a peccato purgat.
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃sbit᷑i qui bñ p̃st̃ uita ⁊ doctrina digni habeant᷑
t̾iora ministrent. Boni it dispensatores ⁊ fideles ñso¬
lũ honore sublimi p̃ueniri debent s t̾reno. ut ñ o¬
tͥstent᷑ indigentia sũptuũ. ⁊ gaudeant obedientia
spũaliũ. In stantior it fit si ñ humiliet᷑ inopia. ⁊ ere¬
seit in illo auctoritas cũ uidet se ⁊̃ inp̃senti laboris
sui fructũ ꝑciꝑe. ñ ut abundet. s ut ñ deficiat.
Tanta mecs deb ẽẽ euangeliz anti regnũ di. ut nͦ
otͥstet᷑ nec extollatur. Hlecessitas ẽ gͦ acciꝑe ũn uiuit᷑.
caritatis ẽ p̃bere. ñ dñ uenale ẽ euangłiũ. ut ꝓ his¬

Expanded text:
ut presbyteri qui bene praesunt vita et doctrina, digni habeantur t. Ambrosius Boni enim dispensatores et fideles, non solum honore sublimi praeveniri debent, sed et terreno, ut non contristentur indigentia sumptuum, et gaudeant obedientia spiritualium. Instantior enim fit 217 si non humilietur inopia, et crescit in illo auctoritas, cum videt se etiam in praesenti laboris sui fructum percipere; non ut abundet, sed ut non deficiat. Tanta enim merces debet esse evangelizanti regnum Dei, ut non contristetur, nec extollatur. Necessitatis ergo est accipere unde vivitur, charitatis est praebere: n
Abbreviated transcription (Latin):
quentes que ñ opor¬
tet. Uolo gͦ unio¬
res nubere. filios ꝓ¬
creare. matres fami¬
lias esse. nullã oc¬
casionẽ dare adu̾sario
maledicti gratia.
Iam enĩ quedã u̾se st̃
retro post sathanan. Si
quis fidelis ht̃ uiduas sub¬
ministret illis. ut ñ gra¬
uet᷑ ec cłia. ut his q̃ uere
uidue st̃ sufficiat. Qui
bñ presunt p̃sb̃ri duplici
honore digni habeant᷑.¬

Expanded text:
quentes quae- non oportet. nolo ergo iuniores nubere, filios. procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia. iam enim quaedam conuersae sunt retro post satanan. si qua fidelis habet uiduas, subministret. illis, ut non grauetur ecclesia, ut his quae uere uiduae sunt sufficiat qui bene praesunt presbyteri, duplici honore
Abbreviated transcription (Latin):
cus maxime qͥ sublimẽ tenet locũ. diuiti¬
is huiꝰ scłi studeat. qr ñ solũ sibi ip̃i s ect̃is
obest quib ⁊tͣriã dat formã. sectare uͦ in.¬
faciendo utiq qđ nis exigit. qđ ñ cupidꝰ
facit. piet̾. ut egenti sdescendas. qđ ñ
cupidꝰ. fidẽ uerã : qui u̾am fidem de deo
ht̃. ñ cupit in miseriis ti diues. nec pluris

Expanded text:
cus, maxime qui sublimem tenet locum, divitiis hujus saeculi studeat; quia non solum sibi ipsi, sed et caeteris obest, quibus contrariam dat formam. Sectare faciendo unicuique quod jus exigit quod non cupidus facit; pietatem, ut egenti condescendas, quod non cupidus; fidem, veram. Qui veram fidem de Deo habet, non cupit in miseriis fieri dives, nec pluris
Abbreviated transcription (Latin):
Est enũ hõ qui ñ esbet amator pecunie. ñ ꝑ
hoc putaret se excellentiorẽ ẽẽ. ⁊ t̃ qui ñ
amaret excellere nͥ putaret ꝑħmaiores di¬
uitias hr̃e. Seq̃r. Quã euꝑiditatẽ qͥdã
appetentes. qui n appetit pecuniã cuꝑe

Expanded text:
t enim homo qui non esset amator pecuniae, nisi per hoc putaret se excellentiorem esse; et est qui non amaret excellere, nisi putaret per hoc majores divitias habere. Quam cupiditatem quidam appetentes, qui enim p
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ faciã illd̾. qñ illd̾: Intendite ⁊ uidete qͥd qñ
fae̾e debtamꝰ. s utinã facert pigri ñ simꝰ. Qñ in
te peceauit corripe eũ int̾ te & ipsũ solũ. Qr̃: Qͥa
in te peccauit. Qd est in te peccauit: Tu seis qđ pe¬
catut. Qñ gͥ in te peceauit id tͥ quando tu seis
qđ peccauit. t̾c scertto argue. ne si publice argneris
ñ sis corrector s ꝓditor. ut iustꝰ ioseph fecit de ma¬
ria solꝰ sũspieans adult̾iũ. Qñ aut̃ palam peccat᷑¬

Expanded text:
 illud? Intendite et videte quid quando facere debeamus, sed utinam facere pigri non simus: quando in te peccaverit, corripe eum inter te et ipsum solum. Quare? quia in te peccavit Quid est in te peccavit? Tu scis quod peccavit. Quando ergo in te peccavit, id est quando tu scis quod peccavit, tunc secreto argue, ne si publice argueris, non sis corrector, sed proditor, ut justus Joseph de Maria fecit solus suspicans adulterium. Quando autem palam peccat
Abbreviated transcription (Latin):
queddã manif᷑. st̃. n nõn ẽ opꝰ pbari. ⁊ ula bonã
Te ipsum castũ eustodi.
Holi adhuc aquã bib̾t.
ꝓpter stomachum tuũ
& frequentes tuas. infir¬
mitates. Quorundam
hominũ peccata mani¬
festa st̃ precedentia add
udicium. quorundam
autẽ & subsecuntur.
Similiter autẽ & fa¬
cta bona manifesta st̃.
& q̃ aliter se hñt abscon¬
di non possunt. Quieũ¬
q sunt sub uigo serui
dños suos om̃ĩ honore
dignos arbitrent᷑. ne
nomen dñi & doctrina
blasphemet᷑. Qui aui
fideles hñt dños ñ con¬
temnant. qr fr̃s sunt.
s magis seruiant. qr si¬
deles sunt & dilecti. qͥa
bñficii par ticipes sunt.
Hec doce & exhortare.

Expanded text:
peccata, specie religionis tecta sunt. Et subsequuntur judicium, todi. noli adhuc aquam bibere, propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates. quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium, quosdam autem et subsecuntur. similiter et facta bona manifesta sunt, et quae aliter se habent abscondi non possunt. Quicumque sundominos suos omni honore dignos habeant, ne nomen Domini et doctrina blasphemetur. Qui autem fideles habent dominos, non contemnant, quia fratres sunt; sed magis serviant, quia fideles sunt et dilecti, qui beneficii participes sunt: haec do
Abbreviated transcription (Latin):
Accipiant gͦ sustent̾onẽ nec̾itatis a ppło. m̾cedẽ dis¬
pensationis a dño. Non N a ppło reddit᷑ qͣi m̾ces illis
qui sibi incaritate euangłii seruiunt. s tãꝗͣ sti¬
pendiũ dat᷑. quo ut podsint laborare pascantur.
re ꝓbat auctoritate scͥpt᷑e subdens. Ticit  scͥpt
aut tͥb te. duo sufficiunt. si ad eo ꝓbati sunt. Hoc iõ
dicit. qr ñ facile ẽ acc̃anda ꝑͣ tam alti ordinis ut

Expanded text:
piant ergo sustentationem necessitatis a populo, mercedem dispensationis a Domino. Non enim a populo redditur quasi merces illis qui sibi in charitate Evangelii serviunt, sed tanquam stipendium datur: quo ut possint laborare, pascantur, re probat auctoritate Scripturae, subdens: Dicit enim Scriptura: tibus. Duo sufficiunt, si a Deo probata sunt. Hoc ideo dicit, quia non facile est accusanda persona tam alti ordinis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nrm in ipso
ambulate.
radicati. & su¬
ꝑedificati in
ipso. & confir¬
mati infide
sieut & didici¬
stis. abundan¬
tes in illo gr̃az
actione.
U idete ne
quis uos de¬
cipiat ꝑ pbi¬
losophiam
& inanẽ fal¬
laciam. se¬
cundũ tra¬
ditionẽ ho¬
minũ. scdm
elem̃ta mun¬

Expanded text:
 in ipso ambulate, radicati, et superaedificati in ipso, et confirmati fide, sicut et didicistis, abundantes in illo in gratiarum actione. Videte, ne quis vos decipiat per philosophiam, et inanem fallaciam, secundum traditionem hominum, secundum elementa mun
Abbreviated transcription (Latin):
ł ip̃a nobis de .no. qr ñerit
qđ destruat᷑ pꝰ quã morta¬
le hoc induet immortali¬
tatẽ. qr ampliꝰ ñ dissol¬
uult intelligi. sic nt in euangłio multis locis xꝑe ad
patrẽ refert qđ ht̃. ñ solum ꝓꝑter formã serui. s ĩ
ꝓpter principiũ de quo ÷ . & de quo eqͣlis: ei de qͦ est.¬

Expanded text:
n erit quod destruatur, postquam mortale hoc induerit immortalitatem, quia amplius non dissolvult intelligi, sicut in Evangelio multis locis Christus ad Patrem refert quae habet, non solum propter formam servi, sed etiam propter principium de quo est,
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ .i. gͣuit̃ peceando lapsi st̃: eos inquã qui omĩa s bona habuerunt ne¬
dũ penitꝰ malos: ĩpossibile ẽ rursus iusticia recuꝑata: renouari ꝑ bap¬
cludit penitentiã. & ẽ sensus. Impossibile est eos motos ad penitentia
qui hoc acceꝑunt semel: rursus renouari.i. rebaptrrari .l. ut reba¬
ptiient᷑ pꝰ penitentiã. Renonari enĩ ẽ. nouũ fieri. Nouũ aitẽ fat̾e¬

Expanded text:
st graviter peccando lapsi sunt, eos inquam, qui etiam haec bona habuerunt, nedum penitus malos impossibile est, rursus justitia recuperata, renovari, per bapcludit poenitentiam. Et est sensus: Impossibile est eos motos ad poenitentiam qui hoc acceperunt semel, rursus renovari, id est baptizari, id est ut baptizentur post poenitentiam. Renovari enim est novum fieri. Novum a