comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est: in sinistra requies. Ultinam
suꝑ finstram eiꝰ requiescam: ne
querã ceruicalia. Ue enĩ his qͥ
assumunt ceruicalia: ut ez echi¬
el dicit. Has mansiones p̃parat
eccłȩ suȩ bonus ductor: & ꝑ uias
sapientie dirigit iter eiꝰ. Deniq
latidat sapiens uias eiꝰ. llie eif
uie bone: & omnes semite eius
in pace. S quia sapientia. & ho¬
nesta claritas. ita ꝑfectae sunt
si habeant caritatem. plenitudo
enĩ legis caritas est. suscitari &
resuscitari unlt caritatẽ suscitari¬
in ueteri testamento. resuscitari
in notio. Caritas deus est ut legimꝰ
caritas xp̃e est. Suscitatur tanquã
leo & catultis leonis. ut uide ascen¬
dat ex ge̾mine: resuscitatur ut dor
miens. ut recumbens. quia non hi-¬
mana s sua & patris maiestate ẽ
suscitatus a mortuis. Ulnde ait scͥp¬
tura. Qui suscitabit illumͦ Non
enĩ poterat illum aut angłs
aut potestas suscitare aliena: cũ
ipse alios resuscitaret. Ergo cum

Expanded text:
est, in sinistra requies. utinam est, in sinistra requies. utinam super sinistram eius requiescam, ne quaeram ceruicalia! uae enim his qui adsuunt ceruicalia, Ezechiel dicit. has mansiones praeparat ecclesiae suae bonus ductor et per uias sapientiae dirigit iter eius. denique laudat Sapiens uias eius: uiae eius uiae bonae et omnes semitae eius in pace. Sed quia sapientia; honestas, claritas ita perfecta sunt, si habeant caritatem — plenitudo enim legis caritas est —, suscitari et resuscitari uult caritatem, suscitarin ueteri tesin novo. Charitas Deus est, ut legimus, charitas Christus est . Suscitatur tamquam leo, et catulus leonis; ut Judae ascendat ex germine : resusmiens, ut recumbens, quia non humana, sed sua et patris maiestate est suscitatus a mortuis. unde ait scriptura: quis suscitabit illum ? non enim poterat illum aut angelus aut potestas suscitare aliena, cum ipse alios resuscitaret. ergo cura
Abbreviated transcription (Latin):
Et addidit eccłã dicere. Leua cant̾
eius sub capite meo: & dextera
Et iste mansiones sunt uia re¬
meum. Testificatur dñs ihe :
ecce uenio & accersio uos. Bona
mansio sapientiȩ. Et siue in le¬
ua eins. siue in dextra bona man-¬
sio: quia uia regalis est. Ideoq sa¬
pientes nuntii dicunt ina regali
ibimus: non deuertimus dextra
neq in sinistra: quoadusq tran¬
seamus terminos tuos. Hoc dixe-¬
runt missi a moyse nuntii ad
regem edom. hoc est terrenum:
qr t̾rena omnia sitie in dextra
siue in sinstra mala sunt. Ma-¬
la mansio insipientia. mala man¬
sio intemꝑantia: & ideo ꝑtransit
has mansiones hebreus. Non di¬
uertit ad eas. s ꝑtransit. ut per-¬
ueniat ad sinstram sapientiȩ &
dext̾am: ⁊ ĩ ipsi maneat. ũ diuitie sĩ¬
plicitatiᷤᷤ uͥ gła. uͥ longitudo uite ẽ.
longitudo enĩ uite: ĩ dext̾a eius
ut ait salomon: in sinistra autẽ
eiꝰ diuitie & głã. In dextra uita

Expanded text:
Et addidit ecclesia dicere: laeua Et addidit ecclesia dicere: laeua eius sub capite meo et dextera et istae mansiones sunt uia remeum, testificatur dominus Iesus: ecce uenio et accersio uos. bona mansio sapientiae et siue in laeua eius siue in dextra bona mansio, quia uia regalis est. ideoque sapientes nuntii dicunt: u ia regali ibimus, non deuertemus dextra neque sinistra, quoad usque transeamus terminos tuos. hoc dixerunt missi a Moyse nuntii ad regem Edom, hoc est ̒terrenum, quia terrena omnia siue in dextra siue in sinistra mala sunt. mala mansio insipientia, mala mansio intemperantia, et ideo pertransit has mansiones Hebraeus; non deuertit ad eas, sed pertransit, ut perueniat ad sinistram sapientiae et dexteram et in ipsis maneat, ubi diuitiae simplicitatis, ubi gloria, ubi longitudo uitae est; longitudo enim uitae in dextera eius, ut ait Salomon, in sinistra autem eius diuitiae et gloria. in dextra uita
Abbreviated transcription (Latin):
cere: quia uulnerati funt dilex¬
tione. Dicebant apli. cum pro
dicarent. Dicebat patilus. cum¬
ter uirgis cederetur: & die ac
nocte xp̃m adorandum gentibꝰ
disputaret. Dicunt hoc marty¬
res qui utilnerantur pro xp̃o
& quia uulnerari ꝓ eius merue¬
runt nomine. plus diligant.
Ad hanc ergo ueniens mantio¬
nem eccłã. ad hunc ꝑcessum ut
ꝓ xp̃o filios stios offerat. ut exci¬
piat uulnera caritatis. quasi bo¬
na fidei alimenta reperiens pie-¬
tatisq fructus gustauit ipsa: ob
hortari ceteros cepit dicens. Gu¬
state. & uidete. qm̃ suaiuis est
dñs: sicut malum. Et in malo
uulmis est: sed tñ suaue est. Lle¬
nit iterum ad uallem botrionis.
uidit ingentis uiam magnitu.¬
dinis. quam duo portare uix po¬
terant: unus qui precederet.
alius qui sequeretur. Gu̾stanit
mysterium. Gustauit in iħu na-¬
ue. gustauit in caleph. qui dice¬
bant popłõ: uidimitis terram
ꝓfiuentem mel & lac. Gustate
& uidete quã suauis est dñs.

Expanded text:
cere, quia vulnerati sunt dileccere, quia vulnerati sunt dilectione. 1563 Dicebant apostoli, cum pro dicarent: dicebat Pater uirgis caederetur et die ac nocte Christum adorandum gentibus disputaret; dicunt hoc martyres, qui uulnerantur pro Christo et, quia uulnerari pro eius meruerunt nomine. plus dilig-unt. Ad hanc ergo ueniens mansionem ecclesia, ad hunc processum, ut pro Christo filios suos offerat. ut excipiat uulnera caritatis, quasi bona fidei alimenta repperiens pietatisque fructus gustauit ipsa et hortari ceteros coepit dicens: ̒gustate et uidete quoniam suauis est dominus, sicut malum. et m malo uulnus est, sed tamen suaue est. uemt lteriun ad uallem botryonis, uidit ingentis uuam magnitudinis quam duo portare uix poterant, unus qui praecederet, alius qui sequeretur. gustauit mysterium, gustauit in Iesu Naue. gustauit in Caleph, qui dicebant populo: uidimus terram profluentem mel et lac. gustate et uidete quam suauis est dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
pependit. Hoc pomum gustauit
eccłia: & ait. Et fructus eiꝰ dul¬
cis in faucibus meis. Et ut scias
quia pomum est dñs: legisti fu¬
pra. Tanquã malum in lignis fi
tiȩ: ita consobrinus meus. Nos
quoq uulnus fatemur. cum pr¬
dicamus xp̃m crucifixum. s bo.¬
nus odor sumus deo: quia crux
xp̃i iudeis scandalum. grecis stu¬
ticia. nobis autẽ uirtus dei atq
sapientia est. Hoc uulnere ȩccł
uulneratur. cum saluatoris su
p̃dicat mortem: sed hoc uulnus
est caritatis. Deniq qui non cr¬
dit negat: qui diligit confititͥ.
Manicheus negat. xp̃ianus fa¬
tetur: & ideo scriptum est. uti¬
liꝰa uulnera amici. quam uolun¬
taria oscula inunici. Puilchre
gͦ dicit eccłã: quia uulnerata
caritatis ego sum. Nudemus
menbra nr̃a bono uulneri: na¬
demus sagicte electe. Sagita
hec xp̃c est : qui dicit. Posuit
me: sicut sagittam electam. Bo
numgͦ: hac uulnerari sagitta.
Non mediocris mansionis iste
ꝑcesscis. Non omnes poffunt dr¬

Expanded text:
pependit. hoc pomum gustauit pependit. hoc pomum gustauit ecclesia et ait: et fructus eius dulcis in faucibus meis. et ut scias, quia pomum est dominus, legisti supra: tamquam malum in lignis silu ae, ita consobrinus meus. nos quoque uulnus fatemur, cum praedicamus Christum crucifixum, sed bonus odor sumus deo, quia crux Christi Iudaeis scandalum, Graecis stultitia, nobis autem uirtus dei atque sapientia est. hoc uulnere ecclesia uulneratur, cum saluatoris sui praedicat mortem, sed hoc uulnus est caritatis. denique qui non credit negat, qui diligit confitetur: Manicheus negat, christianus fatetur. et ideo scriptum: utilia uulnera amici quam uoluntaria oscula inimici. pulchre ergo dicit ecclesia: quia uulnerata caritatis ego sum. Nudemus membra nostra bono uulneri, nudemus sagittae electae. sagitta haec Christus est, qui dicit: posuit me sicut sagittnum est ergo hac vulnerari sagitta, non mediocris mansionis iste processus, non omnes possunt di
Abbreviated transcription (Latin):
in coltimna nbis ostendenᷤ
iuam. nocta autẽ in co¬
lumna ignis. & non defitiebat
columpna nubis in die. Hanc
precedentem nubis columnam.
sequens eccłia. non defitientem
ne ipsa deficeret. umbra eius re-¬
frigerabatur. & ideo dicit. inum¬
bra enis concupiui. & sedi. & fruc¬
tus eiꝰ dulcis in faucibus meis:
quia a dño pascebatur. deducta
in locum pascrium. & aquã re¬
fectionis. Introduc me in domũ
ium. De copiis p̃paratis querit
ꝓgredi ad aliam mansionem:
in qua misteriorum gratiam
& leticie capiat suauitatẽ. Hinc
quoq ꝓmotiens uerum iter:
ait. Constituite in me dilectio¬
nem. Bona statiua. ubi plenitu¬
do est caritatis. Confirmate
me inquit. in unguentis: stipa¬
te me in malis. Habes alias mã.¬
siones: ad quas eccłã cum dilectio¬
ne succedit. Iste mansiones st̃
crucis xp̃i. & sepulture. in quibꝰ
uulnerata est eccłã: sed uuluere
caritatis. llulntis enim est qd̾
xp̃c excepit. sed unguentum est
quod effudit: pomum est quod

Expanded text:
bis ostendens illis uiam, noctu autem in columna ignis, et non deficiebat columna nubis interdiu. Hanc praecedentem nubis columnam sequens ecclesia non deficiente, ne ipsa deficeret, umbra eius refrigerabatur, et ideo dicit: in umbra eius concupiui et sedi et fructus eius dulcis in faucibus meis. quia a domino pascebatur deducta in locum pascuum et aquam refectionis. introducite me in domum uini. copiis praeparatis quaerit progredi ad aliam mansionem, in qua mysteriorum gratiam et laetitiae capiat suauitatem. hinc quoque promouens uerum iter ait: constituite in me dilectionem. bona statiua, ubi plenitudo est caritatis. confirmate me, inquit, in unguentis, stipate me i n malis. Habes alias mansiones, ad quas ecclesia cum delectatione succedit. istae mansiones sunt crucis Christi et sepulturae, in quibus uulnerata est ecclesia, sed uulnere caritatis; uulnus enim est quod Christus excepit, sed unguentum est quod effudit, pomum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
noluerit. Merito querit. eum
merito defiderat: quia bene
omna in occursri. atq itinere
disposint. Imꝑator nr̃: pͥmum
omnium fidei fundamento taber¬
naccibum hoc confirman-¬
dum putauit. Deinde
siqua est nobis asꝑa atq arida.
& p̃rupta mansio. unꝑator tam̃
iste turbata discernit. arida irri-¬
gat: deserta fecundat. Siquid
a maritudinis. siquid temptatio¬
nis. siquid infirmitatis est. ductor
nr & amara temꝑat. & sollicita
mitigat: dura dissoluit. & inuali¬
da confirmat. Sicubi uult requi¬
escere rex terrȩ exercitum futĩ
non ignobilem uicum. non com¬
meatibus indigentem. non hare¬
nosa & ntda gignentium. s ur-¬
bem edificiis nobilem. refertam.
& urbem copiarum. aut agrum
amenum. & uirentem pascius.
aut nemorosa & campestria sta

Expanded text:
eri eum, mento aeSlQerat, quia bene omnia in hoc cursu atque itinere disposuit imperator noster. primum omnium fidei fundamento tabernaculum hoc confirmandum putauit: deinde, si qua est nobis aspera atque arida et praerupta mansio, imperator tamen iste turbata discernit, arida inrigat, deserta fecundat. si quid amaritudinis, si quid temptationis, si quid infirmitatis est, ductor noster et amara temperat et sollicita mitigat, dura dissoluit et inualida confirmat. Sicubi uult requiescere rex terrae exercitum suum, non ignobilem uicum, non commeatibus indigentem, non harenosa et nuda gignentium, sed urbem aedificiis nobilem, refertam et uberem copiarum aut agrum amoenum et uirentem pascuis aut nemorosa et campestria sta
Abbreviated transcription (Latin):
uuilnerati dormientes ꝓiecti in mo¬
numentis. quorum ñ meministi am¬
plius: & quidem ipsi de manu tua
reptilsi sunt. Aduertamus gͥ. quos
uulneratos & ꝓiectos in monum̃tis
repellit: quorum non ineminerit
amplius. Isti sunt: qui a mandetis
dei repelluntur. Peccatori autem
dixit ds̃. quare tu enarras iusticiaᷤᷤ
meas: Et quia a mandatis repel.¬
luntur: repelluatur de mantidĩ.
Et bene ꝓspexit. nequis de manu
dei uideatur eripi: qr nemo potest
quemꝗͣ raꝑe de manu dei. Quigͦ
pͥtiatur mueris suscepti offitio.
uel gratia non rapitur. s reicitur.
ut dixit dñs iħc ad ierłm. Quotuᷤᷤ¬

Expanded text:
uulnerati dormientes proiecti in mouulnerati dormientes proiecti in monumentis, quorum non meministi amplius, et quidem ipsi de manu tua repulsi sunt. aduertamus igitur, quos uulneratos et proiectos in monumentis repellit, quorum non meminerit amplius. isti sunt, qui a mandatis dei repelluntur: peccatori autem dixit deus: quare tu enarras iustitias meas? et quia a mandatis repelluntur, repelluntur de manu dei et bene prospexit, ne quis de manu dei uideatur eripi, quia nemo potest quem quam rapere de manu dei. qui ergo priuatur muneris suscepti officio uel gratia, non rapitur, sed reicitur, ut dixit dominus Iesus ad Hieru
Abbreviated transcription (Latin):
gentitm. ut substitirat diligente ᷤᷤ
ne longa textrinum corrumpat
inctiria. non magis ꝓbabis: quã illũ
qui defides in sua negligentia ꝑse-¬
uerare patiat᷑.: Transi nc̃ ad eos
qͥ mandata edificant. & legem in¬
texunt: & animam uniuscuitisq
receperunt sanandam. Nonne
siquis eorum edificet domum dei
cum iusticia. texat indumentum
cum diligentia. sanet anrinam
cum gratia: opus bonum facit
Si uͦ incuriosts ac remissus aliqͥs
fabritextoris medici spiritalis locũ
occupet. ut sacerdos sũmus. ut pb̃r
ut minister altaris sacri: nonne
cõmoditis est non subire ununqtiẽ.¬
q id muneris. quod implere non
queat. quam subeuntẽ neq ipsum
strenue suscepto fungi munere. &
eriꝑe locum alteri. quignauiter
possit eum tueri᷑ Quid quod etũ
ipsi consulitur: qui remissior cam
fit repellit᷑. ne plus offensionis con¬
trahat: Quid sit autẽ repelli cõ¬
sideremꝰ. Lectum est enum. Sicut

Expanded text:
gentium, ut substituat diligentes, gentium, ut substituat diligentes, ne longa textrinum corrumpat incuria, non magis probabis quam illum, qui desides in sua neglegentia perseuerare patiatur? Transi nunc ad eos, qui mandata aedificant et legem intexunt et animam uniuscuiusque receperunt sanandam. nonne, si quis eorum aedificet domum dei cum iustitia, texat indumentum cum diligentia, sanet animam cum gratia, opus bonum facit ? si uero incuriosus ac remissus aliquis fabri, textoris, medici spiritalis locum occupet ut sacerdos summus. ut presbyter, ut minister altaris sacri, nonne commodius est non subire unumquemque id muneris, quod implere non queat. quam subeuntem neque ipsum strenue suscepto fungi munere et eripere locum alteri, qui nauiter cum possit tueri? quid quod etiam ipsi consulitur qui, remissior cum sit, repellitur, ne plus offensionis contrahat? Quid sit autem repelli, consideremus. lectum est enim: sicut
Abbreviated transcription (Latin):
& imaginem rei huitis ex aliis su¬
mamius artibus. Curat medicus
egrottim: sed negligentia & defidia
medici uirus uulneris serpit. Quã¬
to gͥ melius remoueri huiꝰmodime-¬
dicum. qui tempꝰ terit. cum ꝓfecttã
nullum sentiat uulneratus: ut cu¬
randi offitium ad eum medicum
transferatur. qui maturius posfit
egroto sua diligentia subuenire:
Nonne clem̃tior est qui repellit
nichil ꝓfitientem: quã qui retinet
ad discrimen egroti: Constittie
aliquem p̃positum edificantibtis
uel etiam texentibus: qui debeat
suminã oꝑis explicare. Ultrum his
ꝓbabilior tibi uidetur. si in id dili¬
genter insistat. ac si quem forte
incuriosum adu̾terit. de his qui
oꝑantur in domo aliqua constru¬
enda. repellat eum melius credẽs
non edificare quã hiantibus rimis
edificata dissolui: atq aliquẽ in eiꝰ
sustituat locum. qui cum diligen¬
tia edificet: Similiter etiã tex-¬
trim p̃positum. repulsorem negli-¬

Expanded text:
et imaginem rei huius ex aliis suet imaginem rei huius ex aliis sumamus artibus. curat medicus aegrotum, sed neglegentia et desidia medici uirus uulneris serpit. quanto igitur melius remoueri huiusmodi medicum, qui tempus terit, cum profectum nullum sentiat uulneratus, ut curandi officium ad eum medicum transferatur, qui maturius possit aegroto sua diligentia subuenire! nonne clementior est, qui repellit nihil proficientem quam qui retinet ad discrimen aegroti? constitue aliquem praepositum aedificantibus uel etiam texentibus, qui debeat summam operis explicare: utrum is tibi probabilior uidetur, si in id diligenter insistat ac, si quem forte incuriosum aduerterit de his qui operantur in domo aliqua construenda, repellat eum, melius credens non aedificare quam hiantibus rimis aedificata dissolui, atque aliquem in eius substituat locum, qui cum diligentia aedificet ? similiter etiam textrini praepositum repulsorem negle
Abbreviated transcription (Latin):
reatur repelli. sicut ipse dñs ait.
uulpes foueas habent: & ideo qͣn
uulpem repellit. Et alibi. Quia
omni habenti dabitur: ei autẽ
qͥ non habet. & quod uidetur
habere auferetur ab eo. Cui ad¬
dit nͥ ei qui ex toto corde exqͥrit
eum: ut quod deest naturȩ. id dĩ
oꝑatione adquirat & gratia: Sĩc
salomon qui ex toto corde exquirẽs
deum. sapientiam postulauit: &
quia non opes sibi regias. sed diui-¬
ne munus gratiȩ depoposcit. acci¬
pere meruit sapientiȩ disciplinã.
repletus est dm̃ sp̃u. ut cognosc̾et
mandata omina. Qui autẽ non ht̃
ut in corde suo exquirat dñm. &
facit quidem opus dei. s negligent̾
facit. maledicto subiectus est: sic̃
legimus quia maledictus omins.
qui opus dei facit negligenter.
Merito gͦ repellitur. qtra maledic-¬
to digntis est: quia polluit magis.
& impedit opus quod negligenter
putauerit exequendum. Consid̾e̾¬
mus gͦ utrum bonitas sit repelli
ab oꝑe negligentem. an uͦ retineri:

Expanded text:
reatur repelli? sicut ipse dominus ait: reatur repelli? sicut ipse dominus ait: uulpes foueas habent, et ideo quasi uulpem repellit, et alibi: quia omni habenti dabitur, ei autem, qui non habet, et quod uidetur habere auferetur ab eo. cui addit nisi ei, qui toto corde exquirit eum, ut, quod deest naturae, id dei operatione adquiraSalomon, qui ex toto corde exquirens Deum, sapientiam 989 postulavit: et quia non opes sibi regias, sed divinae munus gratiae depoposcit, accipere meruit sapientiae disciplinam, repletus est domini spiritu, ut cognosceret mandata omnia. qui autem non habet, ut in cordc suo exquirat dominum, et facit quidem opus dei, sed neglegenter facit, maledicto subiectus est, sicut legimus, quia maledictus omnis qui opus dei facit neglegenter. merito ergo repellitur, quia maledicto dignus est, quia polluit magis et inpedit opus quod neglegenter putauerit exequendum. Consideremus ergo, utrum bonitas sit repelli ab opere neglegentem an uero retinere,
Abbreviated transcription (Latin):
ituentute mea: quia nec corpora¬
lem panem desiderabat cum dic̾et.
Si dñs deus mecum est. det panẽ
mͥ manducare. & uestem indur: om¬
nium quȩ das mͥ. decimam decima-¬
bo tibi. Nam si patres nr̃i spirita¬
lem escam manducauerunt. &
sp̃italem potum biberunt: quan¬
tomagis sõi iacob cibo pastus ẽ
spiritali : Ille quoq intellectus
hoc loco fuppetit. nec alienus a ue-¬
ro est. quia iuuenior ille ex congre¬
gatione gentium popłs. qui anteꝗͣ
in xp̃o crederet. tortuoso errabat
anfractu. in eo corrigit uiam suam.
quia dei uerba custodiuit. quȩ no¬
luit castodire popłs iudeorum: et
ideo ille uiam salutis inuenire
non potuit. Consideremtis seq̃ntẽ
uersum. In toto corde meo exquisi¬
ui te: ne repellas me a mandatis
tius. Si deuis repellit unumꝗtiẽq.
quẽ repellendum putat: uideamꝰ
ne excusationem ei tribuat. qui
cum sequi deũ uellet repulsus sit.
Et pͥmum quẽadmodum bontis
ds̃ repellit sequentem. nͥ ipse me-¬

Expanded text:
iuuen tute mea, quia nec corporaiuuen tute mea, quia nec corporalem panem desiderabat, cum diceret: si dominus deus mecum e s t. det panem mihi manducare et uestem indui. omnium, quae das mihi, decimam decimabo tibi. nam si patres nostri spiritalem escam manducauerunt et spiritalem potum biberunt. quanto magis sanctus Iacob cibo pastus est spiritali! Ille quoque intellectus hoc loco suppetit nec alienus a uero est, quia iuuenior ille ex congregatione gentium populus, qui, antequam in Christo crederet, tortuoso errabat anfractu, in eo corrigit uiam suam, quia dei uerba custodiuit, quae noluit custodire populus Iudaeorum, et ideo ille uiam salutis inuenire non potuit. consideremus et sequentem uersum. I n toto corde meo exquisiui te. ne rep ella s me a m andatis tuis. si deus repellit unumquemque, quem repellendum putat, uideamus, ne excusationem ei tribuat, qui, cum sequi deum uellet, repulsus sit. et primum quemadmodum bonus deus repellit sequentem, nisi ipse me
Abbreviated transcription (Latin):
do uerba dei: & si semoris etatis ii¬
rum elegerint. non quasi longeuũ
utiq elegerunt. s quasi castodien¬
tem uerba dei. Quod si repperit᷑
in iuniore. utiq & ipse est eligendꝰ.
liquet gͥ ex his quod non senectti¬
tis longeuitas eligatur: sed custo.¬
dia uerborum dei. Deniq ipse moy¬
ses iħmnaue & caleph iuuenes p̃ce
teris approbabat: quorum confiliũ
int̾re electione magis quam multoꝵ
semorum. & ipse secutus est & ds̃
pretulit. Vnde & illud de iacob qd̃
supradiximus. deus qui pascis me
a iuuentute mea. manifestat nob̾
de eo dictum qui tulerit iugum
uerbi in iuuentute sua. & recedẽs
ab esau & similibus eits. sedet
singulariter in se. tempus expec¬
tans quo possit cum disciplina pro¬
ferre sermonem: & ꝓpterea sp̃itali
est donatus aliinento adhuc eui
integer. s ueterantis confilio. Neq
enim dignum est ut credamus.
qd tantus patriarcha de corporali
cibo dixerit. ds̃ qui pascis me a

Expanded text:
do uerba dei. et si senioris aetatis uido uerba dei. et si senioris aetatis uirum 3 elegerint, non quasi longaeuum utique elegerunt, sed quasi custodientem uerba dei: quod si repperitur in iuniore, utique et ipse est eligendus. liquet igitur ex his, quod non senectutis longaeuitas eligatur, sed custodia uerborum dei. denique ipse Moyses Iesum Naue et Caleph iuuenes prae ceteris adprobabat, quorum consilium in terrae electione magis quam multorum seniorum et ipse secutus est et deus praetulit. Unde et illud de Iacob, quod supra diximus: deus qui pascit me a iuuentute mea, manifestatur nobis de eo dictum, qui tulerit iugum uerbi in iuuentute sua et recedens ab Esau et similibus eius sedit singulariter, in se tempus expectans, quo possit cum disciplina proferre sermonem; et propterea spiritali est donatus alimento, adhuc aeui integer, sed ueteranus consilio. neque enim dignum est ut credamus, quod tantus patriarcha ---------- de corporali cibo dixerit: deus qui pascit me a
Abbreviated transcription (Latin):
Quis prudentior quã damel: Nẽ
illud aduertamus. Possibile est
ut corrigat iuuenior uiam suam:
annon: Si non est: gͦ mentitur
ꝓpheta. S quia non mentit᷑ possi-¬
bile est. Ita tam̃ possibile. ut quod
impossibile iuideatur fiat possibi-¬
le. si custodiat iuuenior uerba dei:
si autẽ non custodiat imposabile ẽ.
Unde illud euangłicam. facilius ẽ
camelum ꝑ foramen actis trasire:
quam diuitẽ in regna celorum in¬
possibile esse dyxit. sic intelligimiꝰ
impossibile esse: quia diuites non
custodiunt mandata dei. Si autẽ
custodiant: fit possibile. quod impos¬
sibile uidebat᷑. Hic est camelus. qͥ
intrat ꝑ angustam uiam: quȩ illũ
capere ante non poterat conctipis¬
centem. iam capit cuistodientem
uerba dei quia custodit ea: moyses
quasi semor eligitur. Et nunc qͥb
hoc spu dei cõmittitur officii. ut
eligant semores uiros. eligunt sine
dubio inter seniores iuuenem cor¬
rigentem uiam fuã. in custodien¬

Expanded text:
quis prudentior quam Danihel ? X Nunc quis prudentior quam Danihel ? X Nunc illud aduertamus, si possibile est, ut corrigat iuuenior uiam suam an non. si non est, ergo mentitur propheta; sed quia non mentitur, possibile est, ita tamen possibile, ut, quod inpossibile uideatur, fiat possibile, si custodiat iuuenior uerba dei, si autem non custodiat, inpossibile. unde illud euangelicum: f a - cilius est camelum per foramen acus transire quam diuitem intrare in regna caelorumpossibile esse dixit, sic intellegimus inpossibile esse, quia diuites non custodiunt mandata dei; si autem custodiant, fit possibile quod inpossibile uidebatur. hic est camelus qui intrat per angustam uiam, et quae illum ante capere non poterat concupiscentem, iam capit custodientem 25 autem uerba dei, quia custodiuit ea, Moyses quasi senior eligitur, et nunc, quibus hoc spiritu dei committitur officii, ut eligant seniores uiros, eligunt sine dubio inter seniores iuuenem corrigentem uiam suam in custodien
Abbreviated transcription (Latin):
quisq sciat se popls dei. Sed esto.
non cognoscantur etrantium
uie sicut dicit dñs. non nouui uos.
discedite ã me oꝑarii iniquitatiᷤᷤ.
Hic autẽ iuuenior qui potest cor¬
rigere uiam suam. fortasse iunor
sit etate non moribus & habeat in
pͥmo flore iuiuentutis sue senilem
intellectum de quo ait. Canicies
autẽ est intellectus hominibus.
quibus maturitas confilii grauitaᷤᷤ¬
q suppetit. Vnde & iereiie dr̃.
Noli dicere: quia iuuenis sum.
Et utiq erat etate iuuenis sed
ꝓhibet eum iuuenem se dicere. qͥ
esset maturioris prudentie. Dam¬
el cum puer esset accepit sp̃m qͦ
dignus senectutis pͥmitiis haberet᷑:
ut redargueret senes. ipse ñ semor
longeuitate sed gratia. Erat enim
in illo etas senectutis: uita imma-¬
ctlata. Cui bene competit dauiti¬
cum illud dicere: suꝑ seniores in¬
tellexi. Ideoq tanquã de uetera¬
ni consilii. & senilis scientiȩ uiro:
diuinum ꝓnuntiauit oractilum.

Expanded text:
quisque, sciat se populus dei. Sed esto, quisque, sciat se populus dei. Sed esto, non cognoscantur errantium uiae, sicut dicit dominus: non noui uos; discedite a me operarii iniquitatis. hic autem iuuenior, qui potest corrigere uiam suam, fortasse iunior sit aetate, non moribus et habeat in primo flore iuuentutis suae senilem intellectum, de quo ait: canities autem est intellectus hominibus, quibus maturitas consilii grauitasque subpetit. unde et Hieremiae dicitur: noli dicere, quia iuuenis sum. et utique erat aetate iuuenis, sed prohibet eum iuuenem se dicere, qui esset maturioris prudentiae. Danihel cum puer esset, accepit spiritum quo dignus senectutis primitiis haberetur, ut redargueret senes, ipse non senior longaeuitate, sed gratia; erat enim in illo aetas senectutis tutis uita inmaculata , cui bene conpetit Dauiticum illud dicere: super seniores intellexi. ideoque tamquam de ueterani consilii et senilis scientiae uiro diuinum pronuntiauit oraculum:
Abbreviated transcription (Latin):
mundum. Tabernacula enim pastoꝵ.
regna sunt terre. Ideoq ꝓpħa da¬
uid: nationes annuntians creditu¬
ras. ait. Regna t̾re cantate deo.
Ergo scrat se uiuenior: ut corrigat
uiam suam. S dicis. Quis potest
cognoscere uiam fuam iuuenior.
ut corrigat. cum ꝓpħa dicat. tria
funt imposfibilia michi intelli¬
gere. & quartũ. quod non agnos-¬
co. uestigia aquilȩ uolantis. uiam
serpentis in petra. & senutas na
uentute: Si salomon fatet᷑ quod
non agnoscat uias uiri in iuuen¬
tute: quomͦ iuuenior potest cog¬
noscere : Cui respondebitur. qd̾
ille uie uiri in uiuentute non cog¬
noscantur: quȩ sunt sectis uias fer¬
pentis in petra. & secus semitas
nauis flnctuantis. & uestigia uo¬
lantis aquile que ungnes asꝑos
habet. & supra nubes uolat. in ae-¬
re errat. & in mari piscem inter¬
ficit: & tamen non est impossibi¬
le hoc quartum sicut illa tria.
Cognoscit enim dñs. qui sunt
ipsius: & uult ut sciat se unus-¬

Expanded text:
mundum; tabernacula enim pastorum mundum; tabernacula enim pastorum regna sunt terrae. ideoque propheta Dauid nationes adnuntians credituras ait: regna terrae, cantate deo. ergo sciat se iuuenior, ut corrigat uiam suam. Sed dicis: \'qui potest cognoscere uiam suam iuuenior, ut corrigat, cum propheta dicat: tria sunt inpossibilia mihi intellegere et quartum quod non agnosco: uestigia aquilae uolantis, uiam serpentis in petra et secus semitin iuuentute? si Salomon fatetur, quod non cognoscat uias uiri in iuuentute, quomodo iuuenior potest cognoscere? cui respondebitur, quod illae uiae uiri in iuuentute non cognoscantur, quae sunt secus uias serpentis in petra et secus semitas nauis fluctuantis et uestigia uolantis aquilae, quae ungues asperos habet et supra nubes uolat, in aere errat et in mari piscem interficit. et tamen non est inpossibile hoc quartum, sicut illa tria; cognoscit enim dominus qui sunt ipsius et uult ut sciat se unus
Abbreviated transcription (Latin):
pio ꝑsonam hominis. non stiscipio
p̃rogatiuam generis. nͥ uidero con-¬
gruentem generi morum nobilita¬
tem: ut fiat iusti generis electio.
Quod fi scias te & agnoscas. quia
peccato obnoria es x exeundum
in calcaneis gregum est tibi. Exi
ergo nuda pedem: & pasce hedos
tuos in tabernactilis pastorum. Q
sine peccato est agnos pascit. oues
pascit: quȩ autẽ obnoxia est pecca¬
to. pascat hedos. qui a sinistris st̃
Non enim potest esse in dextera
pastoris boni. Sequatur magis di¬
centem petro: ueni retro me satha-¬
na Sequendo petrus in dextera
meruit collocari. Ideoq ei dicit᷑:
pasce agnictilos meos. S quo exeat
audi. Ad tabernacula inquit pas¬
torum: hoc est ad gentes. ad disꝑ-¬
sionem. Ideoq dixit. pertutiam ꝑa-¬
storem o difꝑgent᷑ oues gregis. ut
repleatur totus orbis t̾rarum gre-
ge xp̃i: significans tunc fore saltiã
synagogam. cum se huic disꝑfiomi
& ipsa sotiatierit quȩ repleuit hẽ

Expanded text:
pio personam hominis, non suscipio pio personam hominis, non suscipio praerogatiuam generis, nisi uidero congruentem generi morum nobilitat.m, ut fiat iusti generis electio. Quodsi scias te et cognoscas, quia peccato obnoxia es, exeundum in calcaneis gregum est tibi. exi ergo nuda pede e t pasce haedos tuos in tabernaculis pastorum. qui sine peccato est, agnos pascit, oues pascit: quae autem peccato\' obnoxia est, pascit haedos qui a sinistris sunt; non enim potest esse in dextera pastoris boni. sequatur magis dicentem Petro: ueni retro me, satana. sequendo Petrus in dextera meruit collocari, ideoque ei dicitur: pasce agniculos meos. sed quo exeat. audi: ad tabernac-ula, inquit, pastorum, hoc est: ad gentes, ad dispersionem. ideoque dixit: percutiam pastorem et dispergentur oues gregis, ut repleatur totus orbis terrarum grege Christi, significans tunc fore saluam synagogam, cum se huic dispersioni et ipsa sociauerit, quae repleuit hunc
Abbreviated transcription (Latin):
cito dicas iniquitates tuas. ut iustifi¬
ceris. nisi conuertaris & pͥor accuses
delicta tua. uenit dies mortis: & iã
nullam conuersionis remedium est
Prẽueni res dum cogitas: & accende
facem tuã pͥusꝗͣ sponsi tibi claudat᷑
iantia. qui spectare dui non solet ne.¬
gligentes. Nisi scias te inquit decorã
inter mulieres. & dicas. fusca sum
& decora. fusca sum quia peccaui. s
decora quia diligor. quia genus fum
abrahe electum genus. dilectum
deo nichil tibi proderit patrum gr̃a
Potens enim deus est de lapidibus
istis fuscitare filios abrahe. Et ali¬
bi meuangio legisti. quia abrahe
tiliam ligauit diabolts. nequitie su
uincalis: quã soluit dñs die sabbati.
Nisi ergo scias te: nichil ꝓderit. Et¬
si dicas. abrahȩ sum filia que non
credis. que errorem non corrigis. a¬
braham quidem saluatur: sed te
nobilitas generis non iuuabit. nisi
fides seruauerit. Non te decipiat
data patribus reꝓmissio. Non susci¬

Expanded text:
cito dicas iniquitates tuas, ut iustificito dicas iniquitates tuas, ut iustificeris, nisi conuertaris et prior accuses delicta tua, uenit dies mortis et iam nullum conuersionis remedium est; praeueniris, dum non cogitas. accende facem tuam, priusquam sponsi tibi claudatur ianua, qui expectare diu non solet neglegentes. nisi scias te, inquit, decoram inter mulieres et dicas: fusca sum et decora, fusca sum, quia peccaui, sed decora, quia diligor, quia genus sum Abrahae, electum genus, dilectum deo, nihil tibi proderit patrum gratia; potens enim deus est de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. et alibi in euangelio legisti, quia Abrahae filiam ligauit diabolus nequitiae suae uinculis, quam soluit dominus die sabbati. nisi ergo scias te, nihil tibi proderit, etsi dicas: \'Abrahae sum filia‘. quae non credis, quae errorem non corrigis; Abraham quidem saluatur, sed te nobilitas generis non iuuabit, nisi fides seruauerit. non te decipiat data patribus repromissio. non susci
Abbreviated transcription (Latin):
ce sapientiȩ. ut uel dira findant᷑.
uel luxuriantia recidant᷑. qui infe-¬
riorem sui portionem animi impe.¬
rio debeat gubernare: Unde etrã
in lege scͥptum est. Attende tͥ: ne-
fiat uerbum absconditam in corde
tuo. Tibi inquit attende. Nonuti¬
q dicit pecuniȩ tuȩ. non possessio¬
nibus tuis. non uiribus corporis. sed
auimo tuo ac menti tue: unde om¬
ma consilia facta. cogitationesq ma.¬
nant. Tibi gͦ attende ibi: ubi po¬
tiorem esse te nosti. Nosce te ipsũ.
Quid apollini phythio assignant
gentiles uiri. quasi ipse auctor fue¬
rit huius sententie: cum de nr̃o usur¬
patum ad sua tranfferant. & longe
anterior moyses fuerit qui scͥpsit
librum de uterononii. quam pbilo¬
sophi qui ista fuxerunt: Unde &
salomon oraculum diuinum secutꝰ.
scͥpsit in canticis canticorum. Nisi sci¬
as te decoram inter mulieres. hoc
est nisi cognoscas te mortalem. ratio¬
nalem. & cito tua peccata fatearis.

Expanded text:
ce sapientiae, ut uel dura findantur ce sapientiae, ut uel dura findantur uel luxuriantia recidantur, qui inferiorem sui portionem animi imperio debeat gubernare? unde etiam in Lege scriptum est: adtende tibi. ne fiat uerbum absconditum in corde tuo. tibi, inquit, adtende; non utique dicit pecuniae tuae, non possessionibus tuis, non uiribus corporis, sed animo tuo ac menti tuae, unde omnia consilia, facta cogitationesque manant. tibi ergo adtende ibi, ubi potiorem esse te nosti. nosce te ipsum. quod Apollini Pythio adsignant gentiles uiri, quasi ipse auctor fuerit huius sententiae, cum de nostro usurpatum ad sua transferant et longe anterior Moyses fuerit. qui scripsit librum Deuteronomii, quam philosophi qui ista finxerunt. Unde et Salomon oraculum diuinum secutus scripsit in Canticis canticorum: nisi scias te decoram inter mulieres. hoc est: nisi cognoscas te mortalem, rationalem et cito tua peccata fatearis,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ioseph cum fratribus suis. qͥ
cenabant meridie. Illis meridies
factus es: qui pascuntur in diuitiis
tuis. & in te sperant. Ideo ut dixit
dauid. deduces eorum iusticiam
tanquã lumen: & indicium eorũ
tanquã meridiem. Quȩ res ergo
tanquã aliena quȩ ꝑxima eras:
tanquã pauꝑ quȩ dies fuisti. Uis
sequi que precedebas: Atq uti¬
nam uel sequaris: quos p̃cedere de¬
biisti. Mercennaria ẽe defideras:
quȩ ante mercennarios colligebas.
Mercennarie utiq uox ista dicen¬
tis est: ne forte fiam circum anne¬
ta suꝑ greges sodalium tuorum.
Que ꝓselitos ante exgentibus sus¬
cipiebas: nunc ipsa in natiomibus
uis ꝓselitis suscipi. & tanquã adue¬
na congregari. Respondit ihc.
Nifi noscas te decoram inter mu¬
leres. Quid est se noscere: nifi ut
sciat unusquisq hominem se ad
umaginem & similitudinẽ dei fac¬
tum. rationis capacem. qui t̾ram
suam excolere tanquã bonus agri-¬
cola debeat aratro quodam. & fal¬

Expanded text:
sicut Ioseph cum fratribus suis, qui sicut Ioseph cum fratribus suis, qui cenabant meridie. illis meridies factus es, qui pascuntur in diuitiis tuis et in te sperant. ideo, ut dixit Dauid, deduces eorum iustitiam tamquam lumen et iudicium eorum tamquam meridiem. Quaeris ergo tamquam aliena. quae proxima eras. tamquam pauper, quae diues fuisti. uis sequi quae praecedebas; atque utinam uel sequaris quos praecedere debuisti! mercennaria esse desideras quae ante mercennarios colligebas; mercennariae utique uox ista dicentis est: ne forte fiam circumamicta super greges sodalium tuorum. quae proselytos ex gentibus ante suscipiebas. nunc ipsa in nationibus uis pro proselytis suscipi et tamquam aduena congregari. Respondet Iesus: nisi noscas te decoram inter mulieres. quid est se noscere, nisi ut sciat unusquisque hominem ad imaginem et similitudinem dei factum, rationis capacem, qui terram suam excolere tamquam bonus agricola debeat aratro quodam et fal
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum. Annuntia mͥ: quem dilex̃
amina mea. Cur quẽ dilexit anima
mea dicis & non quẽ diligise Cur
dimisisti quẽ tenebas: Dilexisti pa-¬
trum fide: anusti incredulitate.
Tenebas caritatis uinculis: amisisti
longo fue ꝑfidie. Ideo nescis ubi
pascat. ubi maneat. Nam si scires:
non queres. Dicis enim ubi pascis.
ubi manes: in meridie. Meridiem
id. quia ante carus fuisti atq di¬
lectus michi. Et si gͦ ante p̃roga¬
tiuam caritatis amisi: tu tñ quasi
pͥus responde mͥ. ubi pascis ubi
manes. Reliquisti me abisti ad
gentes. recessisti longe a me: & illis
ꝓpior factus es a quibus longe eras.
S factus esꝓpe: quia crediderunt
sanguim tuo. A me recessisti: qͥ a
ego crucem tuam non suscepi ut
mundi redemptionem. sed ut noxiĩ
dampnationẽ. Qui autẽ recepert̃
sicut salutis auctorem: in meridie
sunt. Illis luces. illis refulges: illis
calet gratia tua. sictit meridies.
Michi matutinꝰ eras cum adhuc

Expanded text:
ipsum: adnuntia mihi, quem dilexit ipsum: adnuntia mihi, quem dilexit anima mea. cur \'quem dilexit anima mea\' dicis et non \'quem diligit\' ? cur dimisisti quem tenebas ? dilexisti patrum fide, amisisti incredulitate; tenebas caritatis uinculis, amisisti longo fune perfidiae. ideo nescis ubi pascat, ubi maneat; nam si scires, non quaereres. dicis enim: ubi pascis, ubi manes in meridie ?meridiem id, quia ante carus fuisti atque dilectus mihi; etsi ego tantae praerogatiuam caritatis amisi. tu tamen quasi pius responde mihi: ubi pascis, ubi manes? reliquisti me, abisti ad gentes, recessisti longe a me et illis propior factus es, a quibus longe eras. sed factus es prope, quia crediderunt sanguini tuo; a me recessisti, quia ego cracem tuam non suscepi ut mundi redemptionem, sed ut noxii damnationem. qui autem receperunt sicut salutis auctorem, in meridie sunt; illis luces, illis refulges, illis calet gratia tua sicut meridies. mihi matutinus eras cum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
gis p̃cepta constringunt: ut legẽ¬
custodiant. Uineam fuam tuetur:
quam cristodire non potuit. Deui¬
q custodiebat ut faceret uuas:
fecit autẽ spinas. Quȩ sit gͥ uinea.
uenit dauid testificare nobis dicẽs.
llineam ex egẏpto transtulisti: &
eiecisti gentes. & plantasti eã. Pos¬
sunt & apłi esse filii matris eius.
qui uere impugnauerunt syna¬
gogam dicentes. ecce conuertim᷑
ad gentes: & nationibus uerbum
dei seminare ceperunt. Possunt
& ꝓpħȩ intelligi: qui motiendo.
denuntiandoq ut uineam suam
custodiret synagoga. nichil ꝓfece¬
runt. fecit enim spinas imꝓbita¬
tis. que uirtutis uberes fructus
deferre debuerat: & ideo confite
tur. quia popłm suum custodire
non potuit. Meritoq sero querit
tenere: quẽ cum teneret amsit.
Multo dissimilior: qui dicit. Inue¬
im quẽ dilexit anima mea: tenui
eum ut non relinquam. Demq il¬
la inuitat in hortum stũ sponsũ:
hec uͥ pascat requirens. dicit ad

Expanded text:
gis pgis pcustodiat, vineam suam tueatur, quam custodire non potuit. Denique custodiebat ut faceret uvas, fecit autem spinas. Quae sit igitur vinea, venit David testificare nobis dicens: Vineam de Aegypto transtulisti, et ejecisti gentes, et plantasti eam . Possunt et apostoli esse filii matris ejus, qui vere impugnaverunt Synagogam dicentes: Ecce convertimur ad gentes: et nationibus verbum Dei seminare coeperunt. Possunt et prophetae intelligi qui monendo denuntiandoque ut vineam suam custodiret Synagoga, nihil profecerunt; fecit enim spinas improbitatis, quae virtutis uberes fructus deferre debuerat: et ideo confitetur. quia populum suum custodire non potuit, meritoque sero quaerit tenere, quem, cum teneret. amisit, multo dissimilior eius . quae dicit: inueni quem dilexit anima mea: tenui eum et non relinquam eum. Denique illa inuitat in hortum suum sponsum, haec, ubi pascat requirens, dicit ad
Abbreviated transcription (Latin):
derelictam. Nolitȩ aspicero mer il¬
qm̃ offuscata sum: hoc est noli hoc
solum aspitiatis. quia offu̾cata sum.
Non est intus me sol: & ideo offuca¬
ta sum. S lucet sol suꝑ iustos &
iniustos. Suꝑ iustos ꝑ gratiam: suꝑ
iniustos ꝑ misccłiam. Illis mercedẽ
meritorum tribuens: istis peccata
dimittens. Et gentibus non lucebat
ante: nunc lucet. Nunc illis oritur.
qͥ oriebatur michi. Qui illis remi¬
sit: remittet & michi. Nolite ar¬
bitrari qm̃ offu̾cata sum. quod pe¬
nitus reliquerit me sol: & iam non
intueat᷑. non re quirat egram. Dis.¬
simulauit a me. quia ñ seruaui mã.¬
data eiꝰ: sed reconciliabit᷑ cũ indĩt
meorum penitentiã delictorum.
Non uidit me sol. quia non reccpi
aduenientẽ. non aꝑui fenestras:
ut iuite lumen intraret. Cum a¬
peruero illuminabit oculos meos.
qui uenit ut totum mundũ illu¬
minaret: & uideant etiam ñ uidẽ¬
de illis dici. qui synagogam ad le-¬

Expanded text:
derelictam; nolite aspicere me, quderelictam; nolite aspicere me, quoniam obfuscata s u m. hoc est: non hoc solum aspiciatis. quia obfuscata sum. non est intuitus me sol, et ideo obfuscata sum. sed lucet sol super iustos et iniustos, super iustos per gratiam, super iniustos per misericordiam. illis mercedem meritorum tribuens, istis peccata dimittens. et gentibus non lucebat ante, nunc lucet, nunc illis oritur qui oriebatur mihi; qui illis remisit. remittet et mihi. nolite , arbitrari, quoniam obfuscata sum. quod penitus reliquerit me sol et iam non intueatur, non requirat aegram. dissimulauit a me, quia non seruaui mandata eius; reconciliabitur, cum uiderit meorum paenitentiam delictorum. non uidit me sol, quia non recepi aduenientem, non aperui fenestras, ut uitae lumen intraret. cum aperuero. inluminabit oculos meos, qui uenit ut totum mundum inluminaret, et uideant etiam non uidende illis dici, qui synagogam ad le
Abbreviated transcription (Latin):
rua. Dicit etiam synagoga: cuiꝰ mi¬
steria hoc loco plerisq uidentur
expͥmi. Que cum se reici iam ui¬
deret ꝓpt̾ totius plebis impietatẽ.
solabatur se tñ quia ipsum xp̃m
de popłõ suo petrum & ioħm iaco¬
bum. xp̃o adherentes uidebat qr
habebat qͥ eloquia credita: & ideo
dicebat. fusca sum & decora: filiȩ
ierłm. fu̾sca ꝑ incredulitatem: de¬
cora ꝑ legem. fusca ꝑ lapsum: deco¬
ra qͥtua disexit me sol. & pͥor facta
stim congregatio dei. Nolite refu¬
gere me: quia fusca sum. Ideo fus¬
ca sum: quia sol reliquit me iusticie.
qui ante illuminare consueuerat.
Amisi colorem tultus mei: obtusa
facta est acies oculorum meorum.
quibus ante solem uidebam. In te¬
nebris anibulo: quia diem xp̃i nes¬
cio. Nolite tr̃. despicere me: qm̃ qͥ
reliquit. potest rursum aspicere.
Misereri iterum solet: congregare
disꝑsos. desertos requirere. collig̾e
destitutos. Omnes tribus irł conue.¬
nite: aspicite me decorant ante

Expanded text:
ria. Dicit etiam synagoga, cuius myria. Dicit etiam synagoga, cuius mysteria hoc loco plerisque uidentur exprimi; quae cum se reici iam uideret propter totius plebis inpietatem, solabatur se tamen, quia ipsum Christum de populo suo, Petrum Iohannem Iacobum Christo adhaerentes uidebat, quia habebat eloquia sibi credita, et ideo dicebat: fusca sum et decora, filiae salem, fusca per increduli- tatem, decora per legem, fusca per lapsum, decora, quia dilexit me sol et prior facta sum congregatio dei. nolite refugere me, quia fusca sum; ideo fusca sum, quia sol me reliquit iustitiae, qui ante inluminare consueuerat. amisi colorem uultus mei. obtunsa facta est acies oculorum meorum, quibus ante solem uidebam; in tenebris ambulo, quia diem Christi nescio. nolite tamen despicere me, quoniam qui reliquit potest rursum aspicere, misereri iterum. solet congregare dispersos, desertos requirere, colligere destitutos.\' omnes tribus Israel, conuenite, aspicite me decoram ante
Abbreviated transcription (Latin):
git iusticiam: non se auertit a xp̃o.
Quomͦ enim arbitrium iusti re-¬
muneratoremq meritorum inno
cens metuat conscientia: In hoc gͦ
quȩ in canticis canticorum sanctus
salomon. repletus dñi sp̃u resultatiit. ca¬
Constitue dñm iħm recumbentem
in conuiuio reclinantẽ se ioħm supͣ
pectus eiꝰ. mirantes alios quod ser¬
uus supra dñm reclinaret. quod
caro illa peccatrix supra templum
uerbi rectimberet: quod anima illa
carnis uinctlis innxͤra. aulam di¬
uine plenitudinis scrutaret᷑. Hec
ergo mirantibus aliis: respondit
anima ioħis. fusca sum & decora:
filie ierłm. fusca ꝑ culpam: decora
ꝑ grãm. Dicit & caro: fusca fum &
decora. fusca puluere scłãri. quam
certando collegit: decora oculo sp̃ali.
quo mundi huniꝰ puluerem squalo¬
remq detersit. fusca ꝑ uitiũ: sed
decora iam ꝑ lauachrum. quo ablui¬
tur omne delictum. fusca sum qi
peccaui: decora. quia iam me dili¬
recepit ex uirgine. suscepit ex oya¬

Expanded text:
git iustitiam, non se auertit a Christo; git iustitiam, non se auertit a Christo; quomodo enim arbitrum iusti remucens metuat conscientia? 8. In hoc quae in Canticis Canticorum sanctus Salomon repletus Domini spiritu resultavit. Constitue Dominum Jesum recumbentem in convivio, reclinantem se Joannem supra pectus ejus, mirantes alios quod servus se supra Dominum reclinaret, quod caro illa 984 peccatrix supra templum uerbi recumberet. quod anima illa carnis uinculis innexa aulam diuinae plenitudinis scrutaretur. haec ergo mirantibus aliis respondet anima Iohannis: fusca sum et decora, filiae Hierusalem, fusca per culpam, decora per gratiam. dicit et caro: fusca sum et decora, fusca puluere saeculari quam certando collegi, decora oleo spiritali quo mundi huius puluerem squaloremque detersi, fusca per uitium, sed decora iam per lauacrum quod abluit omne delictum; fusca sum, quia peccaui, decora, quia iam me dilirecepit ex uirgine, suscepit ex Ma
Abbreviated transcription (Latin):
dum ioħ̃s cum caput suum supra
pectus iħu dñi inclinaret. hauriebat
ꝓfunda sapientiȩ secreta. En tibi
iuuenem: qui uiam suã in uiuentu¬
te correxit. Piscator erat cum fratre
suo. uidit dñm iħm cum plicaret
retia sua. & audiuit dicentem. ue¬
nite faciam uos piscatores homint̃:
& relictis retibus fuis & patre. secu¬
tus est eum. lliani sectili ceꝑat cur-¬
rere: sed auditis xp̃i imꝑiis. dese¬
ruit uiam mundi. secutus est xp̃m.
ꝓbauit quia in eo corrigit iuuemor
uiam suam. si xp̃i uerba custodiat:
dicens ad eum. Diligamus ubera tua cintꝰ
suꝑ itinum: sic tam̃ bibens. ut non
absorberetur a uino. s gratia eius
leticiam cordis hauriret. ñ corporis
ebrietate titubaret. Deniq bibens
hoc uinum aꝑuit oculos suos. & ui¬
dit uiam rectam: reliquit tortuo¬
sas uias dicens. equitas dilexit me.
Hoc est non fleruosa itinera te se¬
cuntur: sed solus ad te potest iusti-¬
cie trames ꝑuemire. Qui enim dili.¬

Expanded text:
dum Iohannes, cum caput suum supra dum Iohannes, cum caput suum supra pectus Iesu domini reclinaret, hauriebat profunda secreta sapientiae. En tibi iuuenem, qui uiam suam in iuuentute correxit! piscator erat cum fratre suo; uidit dominum Iesum, cum plicaret retia sua, et audiuit dicentem: uenite, faciam uos piscatores hominum, et relictis retibus suis et patre secutus est eum. uiam saeculi coeperat currere, sed auditis imperiis deseruit uitam mundi, secutus est Christum, probauit, quia in eo corrigit iuuenior uiam suam, si Christi uerba custodiat, dicens ad eum: diligamus ubera tua super uinum, sic tamen bibens, ut non absorberetur uino, sed gratia eius laetitiam cordis hauriret, non corporis ebrietate titubaret. denique bibens hoc uinum aperuit oculos suos et uidit uiam rectam, reliquit tortuosas uias, dicens: aequitas dilexit te, hoc est: \'non flexuosa itinera te sequuntur, sed solus ad te potest iustitiae trames peruenire\'. qui enim dili
Abbreviated transcription (Latin):
ori fuo custodiam postulabat. Ysaiã
quoq pythagoricis anteriorem fu.¬
isse quis nesciat: Quicum audis¬
set clama. non pͥus clamauerit quã
audiret quid clamare deberet:
respondit enim. Quid clamabo ͤ
Unde dictum ẽ ei. Omnis caro fe-¬
num. uerbum autẽ dm̃ manet in
etͥnum: & ꝓphetica uoce clamauit.
llterq gͥ iuuenis p̃dicandus: ille
tamen serus. hic cautius. Ille se ip¬
so contentus: & nunquã qͥ solus. Iste
pulchram etati lubrice disciplinã
ad sciscens silentiĩ. nec adhuc sibi
abundans. s aliis se timens credẽ.
querens tam̃ a iuiuentute congre¬
gare que in senectute & sͥ & ꝑxi¬
mis suis ꝓsint. ne dicatur ei: que
in iuuentute ñ collegisti. quomͦ
inuemes in senectute: Ergo is si
in confilio semorum sederit. manum
adhibebit ou suo. ut audiens senten¬
tias colligat. quod sͥ ad maturiorem
seruet etatẽ. quenadinodũ maria
cum uerba xp̃i audiret. conferebat
ea omnia in corde suo: quemadmo¬

Expanded text:
ori suo custodiam postulabat. Esaiam ori suo custodiam postulabat. Esaiam quoque Pythagoricis anteriorem fuisse quis nesciat ? qui cum audisset: clama, non prius clamauerit, quam audiret quid clamare deberet; respondit enim: quid clamabo? unde dictum est ei: omnis caro faenum, uerbum autem domini manet in aeternum, et prophetica uoce clamauit. Uterque igitur iuuenis praedicandus. ille tamen serius, hic cautus; ille se ipso contentus et numquam sibi solus, iste pulchram aetati lubricae disciplinam adsciscens silentii nec adhuc sibi abundans, sed aliis se timens credere, quaerens tamen a iuuentute congregare. quae in senectute et sibi et proximis suis prosint, ne dicatur ei: quae in iuuentute non collegisti, quomodo inuenies in senectute? ergo is, si in consilio seniorum sederit, manum adhibebit ori suo, ut audiens sententias colligat, quod sibi ad maturiorem seruet aetatem: quemadmodum Maria, cum uerba Christi audiret, conferebat ea omnia in corde suo; quemadmo