comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ice bethsaida qͥnq porticꝰ habens. In his ia¬
cebat multitudo magna languentiũ. & cętã
Neq aliqͥd obstat ipsũ intelligere locũ hic
ẽe designatũ. Nã nec nomen ꝓbatice multũ
a nomine gͣegis distat. Grece & enĩ ouis ꝓbaton
nuncupatur. Meminit huiꝰ loci & ieroni¬
mꝰ in libro locorũ ita scribens. Bethsaida
porticus habuit. ostendunturq gemini lacꝰ.
quorũ unus hibernis pluuiis adimpleri solet.
alter mirũ immodũ rubens quasi cruentis
a qͥs. antiqui inse oꝑis signa cestat᷑. Nã hosti¬
as in eolauari a sacerdotib solitas ferunt
unde & nomen ac̃eperit. Exqͥb om̃ib uidet᷑
porta gregis uicina esse piscine ꝓbaticȩ. ut
naa. Portã pisciũ uocat eã. quȩ ioppen.
ac diospolim id: liddã respiciebat. & ui¬
cinor mari fuit int̾ cunctas uias ierłm: quȩ
nc̃ porta dauid fert᷑ appellari & esse pͥma
portarũ ad occidentẽ montis syon. Cui ui

Expanded text:
ice Bethseda, quinque porticus habens; in his jacebat multitudo magna languentium , etc. Neque aliquid obstat, ipsum intelligere locum hic esse designatum; nam nec nomen Probaticae multum a nomine gregis distat: Graece etenim ovis probaton nuncupatur. Meminit hujus loci et Hieronymus in libro Locorum, ita scribens: Bethseda porticus habuit; ostendunturque gemini lacus, quorum unus hibernis pluviis adimpleri solet, alter mirum in modum rubens, quasi cruentis aquis, antiqui in se operis signa testatur. Nam hostias in eo lavari a sacerdotibus solitas ferunt, unde et nomen acceperit. Ex quibus omnibus videtur porta gregis vicina esse piscinae probaticae, ut naa. Portam piscium vocat eam, quae Joppen ac Diospolin, id est, Lyddam respiciebat, et vicinior mari fuit inter cunctas vias Jerusalem, quae nunc porta David fertur appellari, et esse prima portarum ad occidentem mont
Abbreviated transcription (Latin):
ac tẽporalib curis inseruiunt.
tdixi eis Uos nostis afflictio¬
nẽ in qua sumus. qͥa ierłm deser¬
ta est : & portȩ eiꝰ consaiptȩ sunt igni
usq dũ ait. Et confortatȩ st̃ manus
eorũ inbono Plana st̃ hȩc. & spũalisen¬
sui nimis accommoda. qͥa doctorec
scĩ immo om̃s qui zelo di feruent in
affuctione sunt maxima: quã diu
ierłm hoc est uisionẽ pacis quã nobis
dñs reliqͥt & commaendauit ꝑbella
dissensionũ cernant ẽẽ. desertã. &
portas uirtutũ quas iuxtaisaiam lau¬
datio occupare debuerat. p̃ ualentib infe¬
rorũ portis de iectas atq opꝓbrio habitas
contuentur. Unde satagunt ut collectis in
unã industriã uerbi ministris : citiꝰ ea quȩ
destructa ẽe. uidebant᷑ fidei ac bonȩ actio¬
nis edificia resurgant. Et surrex̃ elia¬

Expanded text:
ac temporalibus curis inserviunt. ac temporalibus curis inserviunt. Et dixit eis: « Vos nostis afflictiom in qua sumus, quia Jerusalem deserta est, et portae ejus consumptae sunt igni. usque dum ait, « et confortatae sunt manus eorum in bono . » Plana sunt haec et spiritali sensui nimis accommoda, quia doctores sancti, imo omnes qui zelo Dei fervent, in afflictione sunt maxima, quandiu Jerusalem, hoc est visionem pacis, quam nobis Dominus reliquit et commodavit, per bella dissensionum cernunt esse desertam; et portas virtutum, quas juxta Isaiam laudatio occupare debuerat, praevalentibus inferorum portis dejectas atque opprobrio habitas contuentur. Unde satagunt ut collectis in unam industriam verbi ministris, citius ea quae destructa esse videbantur, fidei ac bonae actionis aedificia resurgant. CAPUT XXVI
Abbreviated transcription (Latin):
t ueni ierłm. & mansi ibi cribus
dieb Et surrexi nocte ego &
uiri pauci mecũ. & ñ indicaui cutqͣm
qđ ds̃ dedisset in corde meo ut facerẽ
inierłm. Et ium̃tũ non erat mecũ :
nͥ animal cui sedebã. Q egressus sum
ꝑportã uallis nocte. & coetera usq
dũ ait. Et considerabã inurũ &
reuersus ueni ad portã uallis. & redii.
Di uersa urbis destructae loca. lustran-¬
do puagat᷑ : & singula hec quomͦ de¬
beant. reparari sollicita mente scruta¬
e Sic & doctorũ est spũaliũ sepius
noctu surgere. ac sollerti indagine
statũ scȩ̃ eccłȩ quiescentib coeteris in¬
spicere : ut uigilant᷑ inquirant. qualit᷑
ea quȩ uitiorũ bellis in illa sordidata
siue deiecta st̃ castigando emenderit¬
& erigant. Murus autẽ ierłm dissipa¬
tus iacet. cũ conuersio fideliũ t̾renis
atq infimis sordet affectib. Portȩ st̃
docendo introitũ uitȩ pandere debu¬
erant : relicto ueritatis magisterio
cõmuni cũ coeteris ignauia torpent

Expanded text:
t veni Jerusalem, et mansi ibi tribus diebus, et surrexi nocte ego et viri pauci mecum, et non indicavi cuiquam quid dedisset Deus in corde meo, ut facerem Jerusalem; et jumentum non erat mecum, nisi animal cui sedebam. Et egressus sum per portam vallis nocte, » etc., usque dum ait: « et considerabam murum, et reversus veni ad portam vallis, et redii . » Diversa urbis destructa loca lustrando pervagatur, et singula haec quomodo debeant reparari sollicita mente scrutatur. Sic et Doctorum est spiritalium saepius noctu surgere, ac solerti indagine statum sanctae Ecclesiae quiescentibus caeteris inspicere, ut vigilanter inquirant qualiter ea quae vitiorum bellis in illa sordidata sive dejecta sunt, castigando emendent et erigant. Murus autem Jerusalem dissipatus jacet, et conversatio fidelium terrenis atque infimis sordet affectibus. Portae sunt docendo introitum vitae pandere debuerant, relicto veritatis magisterio communi cum caeteris ignavia torpent,
Abbreviated transcription (Latin):
uictimas bonoꝵ oꝑum introducere. & in al¬
tari sui cordis dẽ offerre debeant. Et huius
porte edificiũ ꝑdentũ cubitos extensũ usq
ad turre ananehel id est grę dĩ scĩficant: cũ
abinitio fidei usq ad firmitatẽ bonȩ actionis.
quȩ non nͥ dõ inspirante atq auxiliante per¬
ficit᷑ sola cternȩ retributionis intentione
ptendunt. Notandũ sane qͥa ꝓ eo qđ nr̃i codi¬
ces habent. & ȩdificauert᷑ portã gregis: uetꝰ
translatio habet. & ȩdificauer̃ portã &pis¬
cinã ꝓbaticã. Cuiꝰ nominis menunt in ȩuan¬

Expanded text:
victimas bonorum introducere, et in alvictimas bonorum introducere, et in altari sui cordis Deo offerre debeant. Et hujus portae aedificium per centum cubitos extensum, usque ad turrim Hananeel, id est, gratiae Dei sanctificant, cum ab initio fidei usque ad firmitatem bonae actionis, quae non nisi Deo inspirante atque auxiliante perficitur, sola aeterna retributionis intentione pertendunt. Notandum sane, quod pro eo nostri Codices habent: Et aedificaverunt portam gregis. Vetus translatio habet: Et aedificaverunt portam et piscinam
Abbreviated transcription (Latin):
gregis uł a sacerdotib edificatã uel esse
seĩficatã: qͥa inuicinia cẽpli fuerit. & ad ipsos
ꝓprie ꝑtinuerit. Nã & hoc rationi congruere
uidetur ut ȩdificatio ciuitatis a tẽplo inci¬
peret: qr nimirũ necesse est ut constantiã
fidei ac dilectionis in dm̃ ante omĩa constru¬
amꝰ innobis ac deinde ea quȩ ad ꝓximi di¬
lectionẽ ꝑtineant: oꝑa pietatis addamus.
Tercio autẽ hoc est ultimo loco curã ponamꝰ
eorũ: quȩ ad generalẽ uitȩ huiꝰ ꝓuisionẽ
respiciunt. De qͥb apłs. Habentes inquit
uictũ & quib tegam᷑his continti sumis
Sed & hoc ꝓ babile potest uideri. qd exo
porta gregis sit dicta: quod ꝑ hanc pe¬
cora quȩ intemplo offerentur intro¬
duci solerent. Portã gͦ gregis in pͥmordio ȩdi¬
ficande ciuitatis dĩ sacerdotes ȩdificant. cum
seĩ predicatores auditores suos ante oiã fide ue¬
ritatis quȩ ꝑdilectionẽ oꝑet᷑ imbutint. ꝑ quã

Expanded text:
gregis, vel a sacerdotibus aedificatam, vel esse gregis, vel a sacerdotibus aedificatam, vel esse sanctificatam, quod in vicinia templi fuerit, et ad ipsos proprie pertinuerit; nam et hoc rationi congruere videtur, ut aedificatio civitatis a templo inciperet. Quia nimirum necesse est, ut constantiam fidei ac dilectionis in Deum ante omnia conservemus in nobis, ac deinde ea quae ad proximi dilectionem pertineant, opera pietatis addamus; tertio autem, hoc est ultimo loco, curam ponamus eorum quae ad generalem vitae hujus provisionem respiciunt; de quibus Apostolus: Habentes, inquit, victum et quibus tegamur, his contenti simus . Sed et hoc probabile potest videri, quod ex eo porta gregis sit dicta, quod per hanc pecora, quae in templo offerrentur, introduci solerent. Portam ergo gregis in primordio aedificandae civitatis Dei sacerdotes aedificant, cum sancti praedicatores, auditores suos ante omnia fidei veritate, quae per dilectionem operetur, imbuunt; per quam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ post patrẽ suũ iesũ filiũ iosedech sacerdo¬
te magnũ. & ipse ñ paruo tẽpore pontisi¬
ficatus infulis fungebat᷑. Et recte restaura¬
tio ciuitatis a sacerdote magno & fr̃ib eꝰ
coepit: ut qͥ gradu prȩcesserant ordinis ip¬
si inbonis opib exẽplũ cunctis fierent.
PE bene edificantib sacerddotib adiungitur
nanq sacerdotes incentenario numero
cubitorũ : cũ om̃s qͦs erudiunt. in amore
ac desiderio ȩternorũ incendunt. Nam
centũ quȩ in computo digitorũ deleua tran¬
seunt in dexterã: cęlestia bona figurant.
quȩ in cõparatione tẽporaltũ & infimorũ
bonorit̃ quasi dextera sunt ad sinistram.
Qui etiã portã quã ȩdificauert̃ scĩficasse re¬
ferunt᷑. Sa cerdotũ nanq est sua oꝑa scĩfica¬
tione speciali prȩ coeteris digna facere. atq
instanter agere: ut quicunq sibi iungunt᷑
nomen inse ipsis dñi bene uiuendo scificent¬
U idet᷑ autẽ iuxta litterã. ideo primã portã

Expanded text:
qui post patrem suum Jesum filium Josedec sacerdotem magnum, et ipse non parvo tempore pontificatus infulis fungebatur. Et recte restauratio civitatis a sacerdote magno et fratribus ejus coepit, ut qui gradu praecesserant ordinis, ipsi in bonis operibus exemplum cunctis fierent. Et bene aedificantibus sacerdotibus adjungitur. namque sacerdotes in centenario numero cubitorum, cum omnes quos erudiunt, in amore ac desiderio aeternorum incendunt. Nam centum quae in computo digitorum de laeva transeunt in dexteram, coelestia bona figurant, quae in comparatione temporalium et infimorum bonorum quasi dextra sunt ad sinistram. Qui etiam portam, quam aedificaverunt, sanctificasse referuntur; sacerdotum namque est sua opera sanctificatione speciali prae caeteris digna facere, atque instanter agere, ut quicunque sibi junguntur, nomen in seipsis Domini bene vivendo sanctificent. Videtur autem juxta litteram, ideo primam portam
Abbreviated transcription (Latin):
tautt autẽ dͥauid in arcę. & uocauit eã ciutta¬
⁊ dauid. Sost eũ ȩdificauit neemias filiꝰ
regẽ non in bethlecm ut quidã autumant
sed in ierłm esse sepultũ : & qͥdẽ ñsine certi
ratione mysteri. Sic̃ enĩ inbethleem natus
suo semine nasciturũ atq a magis sub ꝑ¬
in eadẽ ciuitate passurũ ac sepeliendũ. sed
citius de sepulchro resurrecturũ signa uit.
Post portã gͦ fontis & muros piscinȩ syloȩ
qͥ inortũ regis & usq ad gradꝰ qui descendunt
de ciuitate dauid ꝑueniunt. etiã usq con

Expanded text:
tavit autem David in arce, et vocavit eam civitatavit autem David in arce, et vocavit eam civitatem David . Post eum aedificavit Nehemias, regem non in Bethlehem, ut quidam autumant, sed in Jerusalem esse sepultum; et quidem non sine certi ratione mysterii. Sicut enim in Bethlehem natus,suo semine nasciturum, atque a Magis sub perin eadem civitate passurum ac sepeliendum, sed citius de sepulcro resurrecturum signavit. Post portam ergo fontis, et muros piscinae Siloae, qui in hortum regis, et usque ad gradus qui descendunt de civitate D
Abbreviated transcription (Latin):
doctores sc̃i diligentius ex tempore
suis auditorib ꝓfectus uirtutũ osten¬
dunt qͥb ad uisionẽ sui conditoris for¬
tis uidelicet manii ac desiderabilis qđ
uocabulo dauid designat᷑ ascendant.
Quos ꝑfecto gradꝰ maxime in humili¬
tate consistere reuerentissimꝰ pater
nomine & uita benedictus intellex̃.
cũ inscala patriarchȩ iacob ostensa.
angłisq ꝑeã ascendentib ac descenden¬
tib iter ad cȩlestia nrm̃. ẽẽ. designatũ
interpretans gradꝰ scalȩ ipsiꝰ increm̃tis
ac ꝓfectib oꝑum bonorũ quȩ ꝑhumilitatẽ
fiunt : sollertissima ac pussima inquisitio¬
ne distinxit. Ciuitas autẽ dauid iuxtalt¬
terã mons syon appellat᷑. qͥa meridie postꝰ
pro arce urbis suꝑ eminet: & maior pars
ciuitatis infra montẽ iacet in planicie hu¬
milioris collis sita. Unde scriptũ est in
libro regũ. Cepit autẽ dauid arcẽ syon:
hec ÷ ciuitas dauid. Et paulo post. Habi¬

Expanded text:
doctores sancti diligentius ex tempore doctores sancti diligentius ex tempore suis auditoribus profectus virtutum ostendunt; quibus ad visionem sui Conditoris, fortis videlicet manu ac desiderabilis, quod vocabit David, designatur, ascendant. Quos profectus gradus maxime in humilitate consistere reverendissimus pater, nomine et vita Benedictus, intellexit, cum scala patriarchae Jacob ostensa angelis per eam ascendentibus ac descendentibus, iter ad coelestia nostrum esse designatum interpretans, gradus scalae ipsius incrementis ac profectibus operum bonorum, quae per humilitatem fiunt, solertissima ac piissima inquisitione distinxit. Civitas autem David juxta litteram mons Sion appellatur, qui a meridie positus, pro arce urbis supereminet, et major pars civitatis infra montem jacet, in planitie humilioris collis sita. Unde scriptum est in libro Regum: Coepit autem David arcem Sion, haec est civitas David. Et paulo post: Habi
Abbreviated transcription (Latin):
ad cȩlestia ꝓficere didicerit. Gradus
nanq qͥ deciuitate dauid ad inferio¬
ra urbis ierusolime descendunt. au¬
xilia sunt diuinȩ inspirationis siue
ꝓtectionis. qͥb paulatim excitam᷑ : ut
ad moenia regni cęlestis attingere ua¬
leamꝰ. fecit enĩ gradꝰ dauid qͥb ciutta¬
tẽ esꝰ ascendere debeamꝰ. cũ diuina nos
pietas ordinẽ docuit uirtutũ quib:
celestia petamꝰ: cũ easdẽ uirtutes exe¬
quendi nob donũ cribuit. De qͥd nimi¬
rũ gradib psalmista dicebat. Beatus
uir cuiꝰ est auxiliũ abste dñe. Ascen¬
dũ ait Ambulabunt de uirtute in
uirtutẽ: uidebit᷑ ds̃ dõꝵ in syon.
Id hos gͦ gradus structores scẽ ciuitatis
post muros piscine syloȩ & postor¬
tiĩ regis ȩdificando ꝑueniunt: cum
post ostensa dnĩcȩ incarnationissa¬
cram̃ta qͥb cȩca a natiuitate gentili¬
tas abluta & illuminata . ẽ. post in¬
choata ꝑfidẽ germina bonȩ oꝑationis.

Expanded text:
ad coelestia proficere didicerit. Gradus ad coelestia proficere didicerit. Gradus namque qui de civitate David ad inferiora urbis Hierosolymae descendunt auxilia sunt divinae inspirationis sive protectionis, quibus paulatim excitamur, ut ad moenia regni coelestis attingere valeamus. Fecit enim gradus David, quibus ad civitatem ejus ascendere debeamus, cum divina nos pietas ordinem docuit virtutum, quibus coelestia petamus, cum easdem virtutes exsequendi nobis donum tribuit. De quibus nimirum gradibus Psalmista dicebat: Beatus vir cui est auxilium abs te, Ddum ait: Ambulabunt de virtute in virtutem; videbitur Deus deorum in Sion . Ad hos ergo gradus structores sanctae civitatis, post muros piscinae Siloae, et post hortum regis aedificando perveniunt, cum post ostensa dominicae incarnationis sacramenta, quibus caeca a nativitate gentilitas abluta et illuminata est, post inchoata per fidem germina bonae operationis,
Abbreviated transcription (Latin):
pretat᷑ missus. ubi cȩcus natꝰ illu¬
minatus .ẽ: d nm̃ saluatorẽ qui
ad nr̃am illuminationẽ ã dõ ꝑa¬
tre missus est significat. Cuꝰ fons
aptissime idem pat᷑ ex quo ipse
natus .ẽ potest incelligi. De quo
bene psalmista. Qm̃ apud te est
fons uitȩ. & inlumine cuo uidebi¬
mꝰ lumen. Portaq fontis edificat᷑
in ierłm: cũ ordinant᷑ in ȩccła
doctores qui fidẽ diuinȩ ȩterni¬
tatis populis prȩdicent. E difi¬
cantur &e muri piscinȩ sylo ȩ:
cum firmissima & in expugnabilia
scripturarsĩ testimonia qͥb sacramentũ
dnĩcȩ in carriationis designat᷑. inm̃te
fideliũ radicant᷑. Qui uidelicet muri
diuinorũ eloquiorũ in ortũ regis ꝑ¬
ueniunt: cũ agnitis anĩcȩ dispensa¬
tionis mysteriis. germina uirtutũ
ipso sũmo rege dõ & dño nr̃o oppi¬
culante ꝓferre coeꝑiniꝰ. Perueniunt
&e ad gradus usq qui descendunt de
ciuitate dauid: cũ qͥs a generali fide¬
liũ uita specialius spũ alib desideriis

Expanded text:
pretatur missus, ubi caecus natus et illuminatus est, Dominum Salvatorem, qui ad nostram illuminationem a Deo Patre missus est, significat; cujus fons aptissime idem Pater, ex quo ipse natus est, potest intelligi. De quo bene Psalmista: Quoniam apud te est fons vitae, in lumine tuo videbimus lumen . Portaque fontis aedificatur in Jerusalem, cum ordinantur in Ecclesia doctores, qui fidem divinae aeternitatis populis praedicent. Aedificantur et muri piscinae Siloae, cum firmissima et inexpugnabilia Scripturarum testimonia, quibus sacramentum dominicae incarnationis designatur, in mente fidelium radicantur. Qui videlicet muri divinorum eloquiorum in hortum regis perveniunt, cum agnitis dominicae dispensationis mysteriis, germina virtutum ipso summo rege Domino Deo nostro opitulante proferre coeperimus. Perveniunt et ad gradus usque, qui descendunt de civitate David, cum quis a generali fidelium vita spiritualibus desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dauid ad occidentẽ. gyon inconualle
ab introitu portȩ pisciũ ꝑcircũ itũ usq ad
ophel: & exaltauit illũ uehementer. Typice
autẽ sic̃ grex dñi fideles. sic etiã piscer
solent appellari. Unde sic̃ petro ait. pasce
oues meas: ita etiã eidẽ eũ andrea &coe¬
teris apłis ꝓmittit dicens. Uenite post me
& faciã uos fieri piscatores hominũ. De

Expanded text:
identem Gihon in convalle, ab introitu portae piscium, per circuitum usque ad Ophel, et exaltavit illum vehementer . Typice autem sicut grex Domini fidelis, sic etiam pisces solent appellari. Unde sicut Petro ait: Pasce oves meas ; ita etiam eidem cum Andrea et caeteris apostolis promittit, dicens: Venite post me, et faciam vos fieri piscatores
Abbreviated transcription (Latin):
ruinam necessariam
insemel creatas sic̃ origenis fingit
Neq cũ corporib ꝑcoitũ seminant᷑ sic̃ lũcisi¬
riani & crrillus. & aliqͥ latinoꝵ p̃sũptort
affirmant qͣsi naturȩ consequentia ser

Expanded text:
ruinam necessaria. simul creatas, sicut Origenes fingit; neque cum corporibus per coitum seminatas, sicut Luciferiani, Cyrillus et aliqui Latinorum praesumptores affirm
Abbreviated transcription (Latin):
li natura uł ꝓ eo qđ spirat incorpore.
p̾s appellat᷑. Animã uͦ exeo uocari qd adui¬
ꝑseueret in nob̾. nec nr̃o uitio aut minuat᷑ aut̃
bertati arbterii sui cõmisfus: homo:
la uigilantia mentis ꝑficiente etiã in pre¬
cepti custodiã siꝑseueraret: si uellet inid
q creatꝰ fuerat ꝑmanere. Postquã uͦ seduc¬
cione serpentis ꝑeuã creidit anaturȩ bono:
pdidit parit̾ & uigorẽ arbitrii. ñ tamen
electionẽ S ed ne non. e̾ẽt. suũ qđ enĩ da¬
ret peccatũ. nec merito indulgeret᷑ qđ
nͨ arbitrio diluisset Canet᷑ itaq adque¬
rendã salutẽ: arbitrii libertas. Non tam̃

Expanded text:
 pro eo quod spiret in corpore, spiritus appellatur. Anima vero ex eo vocatur, quod ad viperseveret in nobis, ne nostro vitio aut minuatur, autbertati arbitrii sui commissus est homo lva vigilantia mentis adnitente etiam in praecepti custodia perseveraret, si vellet, in eo quod creatus fuerat permanere. Postquam vero seductione serpentis per Evam cecidit , naturae bonum perdidit, pariter et vigorem arbitrii; non tamen electionem, ne non esset suum quod evitaret 12 peccatum, nec merito indulgeretur quod non arbitrio diluisset. Manet itaque ad quaerendam salutem arbitrii libertas, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
eauuulua & cõnpingi atq formaris acfor¬
patoua corpore animã cream &̾ infuncdi¬
matuuat. hom̃o inutero ex anima constans
corpore. Et egredit᷑ uitus exutero:
lenus humana substantia
homine: sic̃ iacob. & alii syroꝵ scri¬
bunt. unã animalẽ qua animetur
corpꝰ a immixta sit sanguini: & alte¬
rã spiritalẽ quȩ rationi ministret: s dici¬
a uinã eẽ. eandẽq animã in homine: quȩ &e¬
corpsua societate uiuificet & semet ipsũ
sor ÷ stione guisponat. Habens in se libertatẽ
arbitru. ut insua substantia eligat cogitatio
substantiue: s cũ carne ipsa carnis
uiuacitate nascunt᷑ & cũ carnis
cũ carne. ut superiꝰ diciximꝰ seminatur.
Sed formato inuentre matris corpore.
di tuditio creari &̃ infundi. ut utuat homo
Quitꝰ imitero & sic ꝓcedat natiuitatẽ immundo.

Expanded text:
 formari, ac formato jam corpore animam creari, et infundi, ut vivat in utero homo ex anima constans et corpore, et egrediatur vivus ex utero plenus humana substantia.homine, sicut Jacobus et alii Syrorum scribunt, unam animalem, qua animetur corpus, et immista sit sanguini, et alteram spiritualem, quae rationem ministret; sed dicimus unam esse eamdemque animam in hominecorpus sua societate vivificet, et semetipsam sua ratione disponat, habens in se libertatem arbitrii, ut in suae substantiae eligat cogitationsubstantivae, sed cum carne ipsa carnis vivacitate nascuntur, et cum carnis cum carne, ut superius diximus, seminatur; sed formato in ventre matris corpore, Dei judicio creatur, et infunditur, ut vivat homo intus in utero, et sic procedat nativitate in mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
uetut ierłm ac gẽplũ constiti: iosephus pu¬
tat. et̃ cambisen filiũ eyri. qͥ post patrẽ tri¬
ginta annis imꝑio functũ ipse octo annis
regnauit & post eĩ magi uno anno regnau¬
tes dariũ fuiti iystaspi regni habuere sur¬
cessorẽ. Quiꝰ scđo anno quo templũ edifica¬
ri pmisit: dixit apud ⁊achariã ꝓpħam an
ełs ꝓpopło interueniens. Dnẽ exercituum
usquequo tũ non misereberis ierłm & ur¬
biũ uida qͥb iratꝰ es: Iste septuagesimus
annus est. Assuerus autẽ cui parit̃ epła
accusationis missa dicitur. ideo fortasse
analiqd rescripserit aut responderit
cacetur: quia uel eodem quo regnare
coept anno decedens artarxersi potius
apit᷑ regnandi. & hȩc curandi reliquit:
ai conteporaneus quidẽ erat artarxer¬
si sed quasi minoris potentiȩ illum
magis hȩc crastare ac decer nere ꝑmist
oc est exemplar epłȩ qͣm miserunt ad eũ. Artar¬
xersi regi serii tui qui sunt transfiuuiũ salutẽ

Expanded text:
erusalem ac templum construi, Josephus putat esse Cambysen filium Cyri, qui post patrem triginta annis imperio functum ipse octo annis regnavit; et post eum Magi, uno anno regnantes, Darium filium Hystaspis regni habuere successorem. Cujus secundo anno, templum quo aedificari permisit, dixit per Zachariam prophetam an populo interveniens: Domine exercituum, usquequo tu non misereberis Hierusalem et urbium Juda, quibus iratus es? Iste septuagesimus annus est . Assuerus autem, cui pariter epistola accusationis missa dicitur, ideo fortasse an aliquid rescripserit, aut responderit, tacetur, quia vel eodem quo regnare coepit anno decedens, Artaxerxi potius apicem regnandi, et haec curandi reliquit; vel contemporaneus quidem erat Artaxerxi, sed quasi minoris potentiae illum magis haec tractare ac decernere permisit. oc est exemplar epistolae quam miserunt ad eum: ARTAXERXI REGI, SERVI TUI, VIRI QUI SUNT TRANS FLUVIUM, SALUTEM
Abbreviated transcription (Latin):
etiã suffragio gentiliũ pͥncipũ eam uexa¬
re ñ metuunt. Impediunt enĩ manꝰ popłi
uidȩ cũ eccłam in mẽbris suis infirmiori¬
b ab oꝑ ib pie ꝓfessionis retardant. Pestru¬
ere nituntꝰ consiliũ oꝑandi: cũ etiã ani¬
mos eors ab intentione ipsa bonȩ actionis
relocare satagunt. Accusant eos ad reges:
cũ pͥncipũ quõq t̾renorũ cont᷑ ȩccłam prȩ¬
sidia conquirt̃. Qui quantum noceant fi¬
deiꝰ cẽpore arrianȩ ꝑfidiȩ luce dariꝰ innotuit.
nregno autẽ assueri. principio regni eius:
scripserunt accusationẽ aduersũ habitato¬
res uidȩ &e ierłm. Et indieb artarxersis
scripsit beselam mitridatis & tabel: & reliqͥ
qui erant in consilio eoꝵ ad artayxersenre¬

Expanded text:
etiam suffragio gentilium principum eam vexaetiam suffragio gentilium principum eam vexare non metuunt. Impediunt enim manus populi Judae, cum Ecclesiam in membris suis infirmioribus ab operibus piae professionis retardant. Destruere nituntur consilium operandi, cum etiam animos eorum ab intentione ipsa bonae actionis revocare satagunt. Accusant eos ad reges, cum principum quoque terrenorum contra Ecclesiam praesidia conquirunt. Quod quantum noceat fidei, tempore Arianae perfidiae luce clarius innotuit.regno autem Assueri, in principio regni ejus, scripserunt accusationem adversus habitatores Judae et Jerusalem. Et in diebus Artaxerxis scripsit Beselam Mithridates, et Thabeel, et reliqui qui erant in consilio eorum, ad Artaxerxem re
Abbreviated transcription (Latin):
darii regis psaru. N otanda distinctio uer¬
borũ. Quia consiliarios quidẽ dicit dato
precio conductos aduersum instaura¬
tores tẽpli ut destrueret᷑ consiliũ eora:
ad arta xersen epła accusationis ipso
iubentẽ ꝓhibuerunt eos ut scriptura
dicit inbrachio & robore. Ibi enĩ seqͥt᷑.
Tunc intermissũ est opus domꝰ dĩ in
ierłm: & nonfiebat usq ad annũ scd̾m
darii regis ꝑsarum. Unde colligitur.
quia toto quidẽ tempore cyri operi
coepto quãuis segnius iusto instabant:
illo autẽ mortuo ñ consiliis prauis impediti.
sed apta sunt impugnatione ab oꝑando repul¬
Q Son eñi audebant hostes uiuente ad huc
eyro qui opus illud fieri iusserat: aꝑte ob¬
luctando quãuis occulte suggerendo uel
consiliando edictis illius contraire. In ꝓmptu
est autẽ allegoricꝰ sensus. quia ȩccłam hereti¬
ei pro ut temporis opportunitas arriserit: nc̃
consilus malignorsi dogmatũ. nc̃ acerbiore
gladiorũ pugna in sequunt᷑ & aliquando

Expanded text:
atores, etc. Notanda distinctio verborum; quia consiliarios quidem, dicit, dato pretio conduxerunt adversum instauratores templi, ut destrueretur consilium eorum; ad Artaxerxen epistola accusationis, ipso jubente prohibuerunt eos, ut Scriptura dicit, In brachio et robore. Ibi enim sequitur: Tunc intermissum est opus domus Dei in Hierusalem, et non fiebat usque ad annum secundum Darii regis Persarum . Unde colligitur, quia toto quidem tempore Cyri operi coepto, quamvis segnius justo, instabant; illo autem mortuo, non consiliis pravis impediti, sed aperta sunt impugnatione ab operando repulsi. Non enim audebant hostes, vivente adhuc Cyro, qui opus illud jusserat fieri, aperte obluctando, quamvis occulte suggerendo vel consiliando, edictis illius contraire. In promptu est autem allegoricus sensus: quia Ecclesiam haeretici, prout temporis opportunitas artiserit, nunc consiliis malignorum dogmatum, nunc acerbiore gladiorum pugna insequuntur, et aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est ab his qui dicere norunt exigat. Qui
uidelicet ministri sermonis id ÷ leuitȩ auiginti
annis & supra constituti. ẽẽ narrantur: quia
nimirũ tales sunt ad p̃dicandũ dĩ uerbũ popło
preferendi. qͥ decalogũ legis ñ solũ executione oꝑis
In Exemplũ suis auditorib ostendant. sed & pu¬
ritate atq integritate cordis in conspectu sui com¬
ditoris in temeratũ custodiant. Nec dubitandũ
est ibi statũ ȩccłȩ ꝓsꝑum sumere ꝓfectũ. ubi &
pręsules suũ gradũ rite custodientes popło ma¬
fistros ueritatis a quib erudiat᷑ regulariter ordi¬
nant : & ipse popłs datos sibi magistros nẽ a discen¬
do cessent diligent̃ audiendo ac dictis eorũ ob¬
temꝑando compellunt. Sed heu ꝓdolor iuua
endo utrosq a faciendo prȩpediens. Quia mi¬
nus sollicite pensamꝰ. uł quanta a cerbitas de¬
monicȩ captiuitatis de qua eruti sumꝰ: uel qͦnta

Expanded text:
necesse ab his qui dicere norunt, exigat. Qui necesse ab his qui dicere norunt, exigat. Qui videlicet ministri sermonis, id est Levitae, a viginti annis et supra constituti esse narrantur; quia nimirum tales sunt ad praedicandum Dei verbum populo praeferendi, qui decalogum legis non solum exsecutione operis in exemplum suis auditoribus ostendant, sed et puritate atque integritate cordis in conspectu sui Conditoris intemeratum custodiant. Nec dubitandum est ibi statum Ecclesiae prosperum sumere profectum, ubi et praesules suum gradum rite custodientes, populo magistros veritatis, a quibus erudiatur, regulariter ordinant, et ipse populus datos sibi magistros, ne a dicendo cessent, diligenter audiendo, ac dictis eorum obtemperando compellunt. Sed heu, proh dolor!endo, utrosque a faciendo praepediens, quod minus sollicite pensemus, vel quanta acerbitas daemonicae captivitatis, de qua eruti sumus; vel quanta
Abbreviated transcription (Latin):
ra testat᷑ suo loco exponetur. Magnã autẽ co¬
tius popłi illius deuotio & nobis quoq sollerter imi¬
tanda ostendit᷑ cũ non solũ maiores natu. Torobabel
iudelicer & iosue & reliqui sacerdotes acleuitȩ. sed &
om̃s qui uenerant de captiuitate in ierłm: a maio¬
re usq adm inorem statuert᷑ leuitas qͥ urgerent
opus dnĩ. Gaudebant nanq se de captiuitate baby.¬
lonia ierusolimã fuisse teuersos. & quantũ suꝑbȩ
ciuitatis idola ac flagitia quȩ euaserant horrebant
tantũ sacratȩ do̾ ciuitatis ad quã ꝑuenire merue¬
rant decorẽ udere cupiebant. Quantũ fana idolo¬
rũ quib diutius interfuerant ab ominabantur:
rantũ teplũ sui conditoris qͦd dirutũ. eẽ dolebat
&e ã quo diutius captiui exulauerant: ocius restai.
oplis uerbi scĩssimũ diligenter impleant consulendo
prȩponere: sed & ipse popłs de captiuitate uitiorũ
aduisionẽ uerȩ pacis uocatus ministeriũ sibi uerbi

Expanded text:
ra testatur, suo loco exponitur. Magna autem tora testatur, suo loco exponitur. Magna autem totius populi illius devotio, et nobis quoque solerter imitanda ostenditur, cum non solum majores natu, Zorobabel videlicet et Josue, et reliqui sacerdotes ac Levitae, sed et omnes qui venerant de captivitate in Jerusalem a majore usque ad minorem, statuerunt Levitas, qui urgerent opus Domini. Gaudebant namque se de captivitate Babylonica Hierosolymam fuisse reversos; et quantum superbae civitatis idola ac flagitia quae evaserant, horrebant, tantum sacratae Domino civitatis, ad quam pervenire meruerant, decorem videre cupiebant. Quantum fana idolorum, quibus diutius interfuerant, abominabantur; tantum templum sui Conditoris, quod dirutum esse dolebant, et a quo diutius captivi exsulaverunt, ocius restauraopus verbi sanctissimum diligenter impleant, consulendo praeponere. Sed et ipse populus de captivitate vitiorem, ad visionem verae pacis vocatus, ministerium sibi verbi
Abbreviated transcription (Latin):
redẽ fto ꝑpassionẽ suã mundo requieuit
insepulchro: octo ad pͥmã sabbati in qua ip¬
se resurrexit a mortuis. Septẽ ad spem
arĩ post mortẽ sabbatismi. octo respiciunt
ad gaudiũ nrȩ post resurrectionẽ ꝑpetuȩ
beatitudinis. Quia gͦ om̃is electorũ oꝑatio
qͥ sunt tẽplũ & domus dĩ ꝑ grãm sc̃ĩ sp̃s &e
incipit & ꝑficit᷑. om̃is respectu & intentio¬
ne futurȩ quietis & immortalitatis ꝑ agi¬
tur. recte structores templi a septimo
mense oblatis dõ holocaustis sumptus ad
edificandũ pręparare incipiunt. atq in
septẽ mensib sũptib preparatis. octauo
post ipsũ aggrediunt᷑. Neq alius omnino
mem qua ad iuuamur oꝑantes. uł reqͥem
animarũ aut resurrectionẽ corporum
quã bene oꝑantes sꝑamꝰ. figurate denunciet Qiid
autẽ tẽpus significet quadraginta & sex annorum
quib edificatũ est templũ. ut etiã euangłũ scriptu¬

Expanded text:
redempto per passionem suam mundo requievit redempto per passionem suam mundo requievit in sepulcro. Octo ad primam sabbati, in qua ipse resurrexit a mortuis. Septem ad spem nostri post mortem sabbatismi. Octo respiciunt ad gaudium nostrae post resurrectionem perpetuae beatitudinis. Quia ergo omnis electorum operatio, qui sunt templum t perficitur, omni respectu et intentione futurae quietis et immortalitatis peragitur; recte scrutatores templi a septimo mense oblatis Deo holocaustis, sumptus ad aedificandum praeparare incipiunt, atque in septem mensibus praeparatis, octavo opus ipsum aggrediuntur. Neque alius omnino mem, qua adjuvamur operantes vel requiem animarum, aut resurrectionem corporum, quam bene sperantes operamus, figurate denuntiat. Quid autem tempus significet quadraginta et sex annorum, quibus aedificatum est templum, ut etiam Evangelii scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
re dicit ñ quia templũ factũ inuenerunt:
qͥppe cũ predictũ sit illud necdum fuisse
fundatũ: sed a templũ dĩ dictir᷑ẽ ad locũ
templidĩ ad opus quo tẽplũ reȩdificare
cupiebant fallunturq moderni iudei qͥ
dicere solent. nunqũa parietes cẽpli: sed
tantũ modo tectũ a chaldeis fuisse subuer¬
sũ cũ manifeste scribat ez ras filios crasmi¬
grationis templũ a fundam̃tis fecisse
Cũ aute supra dicat᷑ qađ septimo mense uene¬
rint in ierim: hic uͦ addatur quod anno scđo
aduentus eoꝵ mense scd̃o opus templi incho¬
auerint: pacet ꝓfecto qͦd inseptẽ mensibus
lapides cement ũ. ligna. & coetera oꝑi necessa¬
ria preparauerint: octauo autẽ incipiente
mense oꝑi optato iã instare coeꝑint S ex eñi
erant menses anni primi & septimꝰ sequen¬
tis: qđ in magno utiq mysterio gestum
quisq facillime inueniet. Septẽ qͥppe ad
sabbatũ ꝑtinent in quo die dñs uel condito
mundo requieuit abomnib oꝑib suis. uel

Expanded text:
sse dicit, non quia templum factum invenerunt, quippe cum praedictum sit illud, necdum fuisse fundatum; sed ad templum Dei dictum est, ad locum templum Dei, ad opus quod templum reaedificare cupiebant. Fallunturque moderni Judaei, qui dicere solent nunquam parietes templi, sed tantummodo tectum a Chaldaeis fuisse subversum; cum manifeste scribat Esdras, filios transmigrationis templum a fundamentis fecisse. Cum autem supra dicatur, quod septimo mense venerunt in Jerusalem; hic vero addatur, quod anno secundo adventus eorum, mense secundo, opus templi inchoaverint; patet profecto, quod in septem mensibus lapides, caementum, ligna, et caetera opera necessaria praeparaverint; octavo autem incipiente mense operi optato jam instare coeperint. Sex enim erant menses anni primi, et septimus sequentis; quod in magno utique mysterio gestum quisque doctus facillime inveniet. Septem quippe ad sabbatum pertinent, in quo die Dominus vel condito mundo requievit ab omnibus operibus suis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
tamen eos extoto ab ope domꝰ dĩ retrahere
ualebant. priusquã regali auxilio fulti:
auctoritate illis publica obsisterent.
Quorũ notanda in accusando fraudulentia.
qd eos qui domũ dĩ ȩdificabant. ciuitatẽ
contra regnũ ꝑsarũ ȩdificare querebant᷑.
& pͣcipiente rege ne ciuitas edificaretur.
ipsi mox accepta regaliũ litterarum
auctoritate ne templũ ȩdificaret᷑ noxia uir¬
cite restitert᷑. eũ neq ipsi aliqͥd de construc¬
tione tẽpli sed tantũ modo cuntatis accu¬
sassent: neq rex aliu qm ciuitatẽ ꝓhi¬

Expanded text:
tamen eos ex toto ab opere domus Domini retrahere tamen eos ex toto ab opere domus Domini retrahere valebant, priusquam regali auxilio fulti, auctoritate illis publica obsisterent. Quorum notanda in accusando fraudulentia, quod eos qui domum Dei aedificabant, civitatem contra regnum Persarum aedificare querebantur; et praecipiente rege ne civitas aedificaretur, ipsi mox accepta regalium litterarum auctoritate, ne templum aedificaretur, noxia virtute restiterunt; cum neque ipsi aliquid de constructione templi, sed tantummodo civitatis accusassent, neque rex aliud quam civitatem prohi
Abbreviated transcription (Latin):
sus. patet & allegoriȩ: qr rex ꝓphanꝰ anti¬
quus uidelicet aduersarꝰ libentissime fa¬
uet uotis eoꝵ qui ȩccłam ꝑsequunt᷑. & eã
edificari phibent. Habitant autẽ hostesie¬
rusolimorũ insamaria quȩ interpretat᷑
custos: ñ quia precepta fidei & ueritatis
ulla ratione possint custodire. qͥ uisioni ue¬
rȩ pacis obstinata mente ꝓbant᷑ contraire :
sed quia ipsi custodiam penes se uirtutũ
manere iactant. quando ad uersus moenia
pacis ꝑheresim pugnant.taq exem¬
plũ edicti artarxersis regis lectum est co¬
rã reũ beeltheem & samsai scriba &e̾ consilia¬
riis eoꝵ : & abierunt festini in ierłm ad
iudeos. & ꝓhibuert᷑ eos inbrachio & robore.
Tunc intermissũ est opus domꝰ dĩ in ierłm.
& non fiebat usq ad annũ scđm darii regio
ꝑsarũ. Patet ordo hystoriȩ. qͥa hostes popłi
dĩ primo opus scm̃ ꝑsequendo ĩpediebant:
dein consiliũ rectȩ intentionis eorũ consi.¬
liis nequã dissipare tẽptabant. Nec ad huc

Expanded text:
antiquus videlicet adversarius, libentissime favet votis eorum qui Ecclesiam persequuntur, et eam aedificari prohibent. Habitant autem hostes Hierosolymorum in Samaria, quae interpretatur custos; non quia praecepta fidei et veritatis ulla ratione possint custodire, qui visioni verae pacis obstinata mente probantur contraire, sed quia ipsi custodiam penes se virtutum manere jactant, quando adversus moenia pacis per haeresim pugnant. Itaque exemplum edicti Artaxerxis regis lectum estram Reum Beeltheem et Samsai scriba et consiliariis eorum, et abierunt festini in Hierusalem ad Judaeos, et prohibuerunt eos in brachio et robore . « Tunc intermissum est opus domus Dei in Hierusalem, et non fiebat usque ad annum secundum Darii regis atet autem ordo historiae, quod hostes populi Dei primo opus sanctum persequendo impediebant, deinde consilium recte intentionis eorum consiliis nequam dissipare tentabant, nec adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. & muri ipsius instaurati: possessionẽ
intra quẽ assyria est. Qui merito riuũ scĩ bap¬
tisiatis insinuat. uł quia unꝰ de quattuor flu¬
minib est quȩ de uno paradysi fonte orientia
totũ obem irrigant infigura nimirũ quattuor
euangłistarũ : qui ab uno fonte uitȩ id ÷ dño sal¬
uatore inspirati. consona uoce gentib cunctis
lauacͥrũ salutis prȩdicant: uł qđ eufrates frugi¬
fer interpretat᷑. Qđ uocabulũ aptissime con¬
gruit illi sacram̃to. quo orbis ablutus & sc̃ĩfi¬
catꝰ fructũ animarũ tricenũ: sexagenum & cen¬
tenũ dõ gignere consueuit. Quęrit gͦ rex ꝑsarũ
qui inter pretant᷑ tẽptantes possessionẽ trans
fuiuũ: cum antiquus hostis excitatis tẽpta¬
tionũ incursib eccłȩ fines irrumpe. & eosetiã
qui sacrosunt fonte redempti sibi subiugare
conat᷑. luuant eũ samaritȩ. cũ impugnantes
ecłam heretici ꝓ regno diaboli militant.

Expanded text:
fuerfuerintra quem Syria est. Qui merito rivum sancti baptismatis insinuat, vel quia unus de quatuor fluminibus est, quae de uno paradisi fonte orientia totum orbem irrigant; in figuram nimirum quatuor evangelistarum, qui ab uno fonte vitae, id est, Domino Salvatore inspirati, consona voce gentibus cunctis lavacrum salutis praedicant; vel quia Euphrates frugifer interpretatur; quod vocabulum aptissime congruit illi sacramento, quo orbis ablutus et sanctificatus, fructum animarum tricenum, sexagenum, et centenum Deo gignere consuevit. Quaerit ergo rex Persarum, qui interpretantur tentantes, possessionem trans fluvium, cum antiquus hostis, excitatis tentationum incursibus, Ecclesiae fines irrumpere, et eos etiam qui sacro sunt fonte redempti, sibi subjugare conatur. Juvant eum Samaritae, cum impugnantes Ecclesiam haeretici, pro regno diaboli militant,
Abbreviated transcription (Latin):
tuorũ: & inuenies scriptũ in commentaris.
&̾ scies qm̃ urbs illa urbs rebellis est & nocens
regib & ꝓuintiis & bella concitant᷑ in ea exo
ritani: cũ heretici sapore mundanȩ phyloso¬
phiȩ. cũ suauitate rechoricȩ. cũ uersutia artis¬
dialecticȩ instruunt᷑. Qui etiã lȩsiones regis
ꝑsici uidere nefas ducunt: cũ sufferre neque¬
unt siqui regnum diaboli piafide uł actione
impugnare conant᷑. Timent bella concitari in
eccła. ne a ꝓpugnatorib illiꝰ hereses & falla¬
ciȩ ipsorũ una cũ gentilrũ dogmatib debel¬
lentur: duce nimirũ illo qͥ ait. Non ueni pacẽ
mittere sed gladiũ. Et iterũ. Ignẽ uenimit¬
tere in terrã. & quid uolo nͥ ut ardeat: Gladiũ
uidelicet uerbi sui qͦ ad uersarios sternat. & ig¬
nẽ caritatis quo suorũ corda accendens: om̃ia
contrariȩ sectȩ arma & scuta comburat
Iunciamꝰ nos regi. qm̃ si ciuitas illa ȩdificata

Expanded text:
tuorum, et invenies scriptum in commentariis: tuorum, et invenies scriptum in commentariis: et scies quoniam urbs illa, urbs rebellis est, et nocens regibus et provinciis, et bella concitantur in ea ex ritani, cum haeretici sapore mundanae philosophiae, cum suavitate rhetoricae, cum versutia dialecticae artis instituunt. Qui etiam laesiones regis perfici videre nefas ducunt, cum sufferre nequeunt, si qui regnum diaboli pia fide vel actione impugnare conantur, et timent bella concitari in Ecclesia, ne a propugnatoribus illius haereses et fallaciae ipsorum una cum gentilium dogmatibus debellentur, duce nimirum illo qui ait: Non veni pacem mittere, sed gladium . Et iterum: Ignem veni mittere in terram; et quid volo, nisi ut ardeat ? Gladium videlicet sui verbi, quo adversarios sternat; et ignem charitatis, quo suorum corda accendens, omnia contrariae sectae arma et scuta comburat. Nuntiamus nos regi, quoniam si civitas illa aedificata
Abbreviated transcription (Latin):
est eccła hostes ipsius ciuitatis confitent᷑. qui
si edificata post captiuitatẽ fuerit: & mun
contra mundihuiꝰ suꝑbiã erecti: tributũ
nefandȩ seruitutis. ciues illiꝰ hoc est electi¬
rũ popłi ultra malignis spiritib peccando
non dabunt. Qui immo pͥncipib potestatis
aeris huiꝰ ȩdificatio pietatis nocebit. dũ cotide
plauacrũ regenerationis regno diaboli aute¬
runt᷑: plures exhis qui inseruitiũ regni illiꝰ
ob reatũ primȩ transgressionis fuerant gene¬
ñ amplius hosti indebitũ. sed suo conditon
iam iustũ uectigal debitȩ seruitutis tribu¬
unt. annuosq redditꝰ primitiarũ ac decimarũ
suarũ quȩ ꝑ inchoationẽ ac ꝑfectionẽ bonorũ
oꝑum fuint: illi a quo acceperunt largitori
donorũ & bene uiuendo & gr̃asagendo refert̃.
os gͦ memores salis quod in palatio come¬
dimꝰ & quia lȩsiones regis uidere nefas
ducimꝰ: iccirco misimꝰ & nunciauimus
regi. & recenseas inlibris hystoriarũ patrum

Expanded text:
est Ecclesia, hostes ipsius civitatis confitentur; quia si aedificata post captivitatem fuerit, et murcontra mundi hujus superbiam erecti, tributum nefandae servitutis cives illius, hoc est electorum populi, ultra malignis spiritibus peccando non dabunt. Quinimo principibus potestatis aeris hujus, aedificatio pietatis nocebit, dum quotidie per lavacrum regenerationis regno diaboli auferuntur plures ex his, qui in servitium regni illius ob reatum primae transgressionis fuerant geneominum nostrum, amplius hosti indebitum, sed suo Conditori jam justum vectigal debitae servitutis tribuunt, annuosque redditus primitiarum ac decimarum suarum, quae per inchoationem ac perfectionem bonorum operum fiunt, illi a quo acceperunt largitori donorum, et bene vivendo, et gratias agendo referunt.  memores salis, quod in palatio comedimus, et quia laesiones regis videre nefas ducimus, idcirco misimus et nuntiavimus regi, ut recenseas in libris historiarum patrum
Abbreviated transcription (Latin):
petne ierłm edificet᷑. figurã tenet uł alicuiꝰ gen¬
tiliu pͥncipũ eccłe utiq inimici & ꝑsecutdris:
uł ipsius antiqui hostis om̃iũ honorũ aduersa¬
ruludei qͥ accusabant᷑ ad regẽ uiros eccłasticos:
samaritani qui accusabant hereticos ut semꝑ de¬
signant Unde congrua sibi uoce: ierłm rebel¬
lem ac pessimã ciuitatẽ nuncupant. Talem
nanq heretici catholicã quã impugnant uni¬
tatẽ iudicant Re autẽ uera rebellis est: & mu¬
ros parietesq rectȩ fidei lapidib testimonioꝵ
celestiũ aduersus tela impugnantiũ errorũ
componit. De quib dicit isaias. Et occupabit
salus muros tuos & portas tuas laudatio Sed
Ñ est pessima dicenda: nͥ ab illis solũ modo qͥ
aboptumȩ sunt ȩlectione sententiȩ ꝓrsus auer
Inter quȩ notandũ. qd exeo tẽpore popłs dei
uideoꝵs coepit nomine censeri: eo qđ ex tribu
uida maxime fuert᷑ hi qui pͥmo de captiuita¬
te ascendentes ierusolimȩ urbis męnia & opus

Expanded text:
em aedificaretur, figuram tenet vel alicujus gentilium principum, Ecclesiae utique inimici et persecutoris; vel ipsius antiqui hostis omnium bonorum, adversariique Judaeis qui accusabant apud regem viros ecclesiasticos: Samaritani, qui accusabant, haereticos, ut semper, designant. Unde congrua sibi voce Hierusalem civitatem rebellem ac pessimam nuncupant. Talem namque haeretici catholicam, quam impugnant, unitatem judicant. Re autem vera rebellis est, et muros parietesque rectae fidei lapidibus testimoniorum coelestium adversus tela impugnantium errorum componit, de quibus Esaias dicit: Et occupabit salus muros nostros, et portas tuas laudatio . Sed non est pessima dicenda, nisi ab illis solummodo, qui ab optima sunt sententia prorsus aversi. Inter quae notandum quod ex eo tempore populus Dei Judaeorum coepit nomine censeri, eo quod ex tribu Juda maxime fuerint hi qui primo de captivitate ascendentes, Hierosolymae urbis moenia, et opus
Abbreviated transcription (Latin):
gentiliũ magis quoꝵ peccata ñ desert᷑ sortem
pditã ꝑtinent᷑. Immo ut aꝑtius dicã. tales non
dño urgx sed diabolo duce cuiꝰ figurã a saraddan
rex assur tenuit: scȩ̃ ȩccłȩ fines introeunt. Quo
enĩnͥ diabolo instigante agit᷑. cũ quis sacram̃ta
eccłe ꝑcipit. ñ ut ꝑhȩc ipse dõ consecret᷑ sanandꝰ:
sed ut consecratos dõ alios ex familiaritate corrũ¬
pat acrius inde dam nandus: Sic fecit sy mon
ille magus qͥ baptismũ in ȩccła: ñ obsuȩ studiũ
saluationis. sed ut res eccłȩ certius ex uicinitate
dinosceret: accepit. Qđ exitu ipso ꝑdocuit. cum
eccłam qm in ꝑsona ficti fr̃ĩs nequiuit: inꝑsona
apti hostis acerbissime curbauit. E equit᷑.¬

Expanded text:
gentilium magis, quorum peccata non deserunt, sortem gentilium magis, quorum peccata non deserunt, sortem perditam pertinent; imo, ut apertius dicam, tales non Domino Jesu, sed diabolo duce, cujus figuram Assorhaddan rex Assur tenuit, sanctae Ecclesiae fines introeunt. Quo enim nisi diabolo instigante agitur, cum quis sacramenta Ecclesiae percipit, non ut per haec ipse Deo consecretur sanandus, sed ut consecratus Deo alios ex familiaritate corrumpat, acrius indamnandus? Sic fecit Simon ille Magus , qui baptismum in Ecclesia, non ob suae studium salvationis, sed ut res Ecclesiae certius ex vicinitate dignosceret, accepit; quod exitu ipso perdocuit, cum Ecclesiam, quae in persona ficti fratris nequit, in persona aperti hostis acerbissime turbavit. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
resim suã qua grãm dĩ acerrime impugnabat. con-¬
fessone &e scripto ñ & animo anathematiza uit: ne
ipse a catholicis sacerdotib anathematizatus lo¬
cũ docendi in ȩccła ac suũ errorẽ seminandi
facultatẽ amitteret. Ecce inqͥunt nos immo¬
lauimꝰ uictimas exdieb asaraddan regis assur.
qui ad duxit nos huc. Immolastis uictimas sed
immundas: qr ñ renunciastis idolis. Quȩ enĩ parci¬
cipatio iusticiȩ cũ iniquitate: Aut quȩ societas
luci ad tenebrase Quȩ autẽ conuentio xr̃i adbe¬
lal: Intrastis nanq terrã filioꝵ isrł ñ a iosue
introducti ñ ierusolimorũ imꝑio subditi: sed a
rege ꝑfido. ab hoste popłi dĩ interrã eiꝰ adducti:
ñ ut in hac dño sed cidẽ regi aduersario seruiatis.
Sic &e enĩ heretici. sic falsi catholici cũ pacẽ ȩccłȩ uł
uiuendo puerse. uł etiã docendo impugnant:
ab ierusołimorũ st̃ regno ꝓrsus extranei. & ad

Expanded text:
resim suam, qua gratiam Dei acerrime impugnabat, conresim suam, qua gratiam Dei acerrime impugnabat, confessione et scripto non ex animo anathematizavit, ne ipse a catholicis sacerdotibus anathematizatus, locum docendi in Ecclesia, ac suum errorem seminandi facultatem amitteret. Ecce inquiunt, nos immolavimus victimas ex diebus Assorhaddan regis Assur, qui adduxit nos huc. Immolastis victimas, sed immundas; quia non renuntiastis idolis. Quae enim participatio justitiae cum iniquitate? aut quae societas lucis ad tenebras? quae autem conventio Christi ad Belial ? Intrastis namque terram filiorum Israel, non a Josue introducti, non Jerosolymorum imperio subditi, sed a rege perfido, ab hoste populi Dei, in terram ejus adducti, non ut in hac Domino, sed eidem regi adversario serviatis. Sic etenim haeretici, sic falsi catholici, cum pacem Ecclesiae, vel vivendo perverse, vel etiam docendo impugnant, ab Jerosolymorum sunt regno prorsus extranei, et ad