comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris si tetigeris: & uenit de transuersõ serpens. & dix̃
q̃ morte morieris. Creditꝰ ẽ serpens: contẽptus ẽ dr̃
Creditꝰ ẽ serpens: tactũ ẽ uetitũ mortuus ẽ homo
lã uł exꝑti. cauti simꝰ : ñ enĩ cessat & mͦ serpens in su¬
surrare & dicere Nũqͥd uere damnaturꝰ ẽ ds̃ tantas
turbas liberaturꝰ ẽ paucos : qͥd ÷ aliud qͣm facite con¬
tra p̃ceptũ. ñ moriemini : sed quomͦ tunc : & nunc Si
feceris qđ suggent diabolus & contẽpseris qđ p̃cepit
ds̃ ueni& uidicii dies. & inuenies uerĩ qđ minatꝰ ẽ¬

Expanded text:
ris, si tetigeris; et venit de transverso serpens, et dixit: ris, si tetigeris; et venit de transverso serpens, et dixit: Non morte morieris. Creditus est serpens, contemptus est Deus; creditus est serpens, tactum est vetitum, mortuus est homo jam vel experti cauti simus. Non enim cessat et modo serpens insusurrare, et dicere: Numquid vere damnaturus est Deus tantas turbas, liberaturus est paucos? Quid est aliud quam, Facite contra praeceptum; non moriemini? sed quomodo tunc, sic et nunc. Si feceris quod suggerit diabolus, et contempseris quod praecepit Deus; veniet judiciis dies, et invenies verum quod minat
Abbreviated transcription (Latin):
misit. exhibuit N erat fusus p̃ciosus sanguis quo de¬
leret᷑ cirographũ mortis nr̃e ꝓmisit exhibuit . Non¬
dũ resurrexerat caro inuitã ȩt̃nã : ꝓmisit. ex hibuit
Noridũ crediderant gentes: ꝓmisit exhibuit. Nondũ
heretici nomine xp̃i armati. contra xp̃m mili.¬
ta bant: p̃dixit exhibuit. Nondũ idolagentiũ
de t̾ra deleta erant: p̃dix̃ & exhibuit. Ista om̃ia cũ p̃¬
dixisso & ex hibuiss&. de die solo uidicii m̃titus ẽ
ueni& om̃ino. quomͦ ista uener̃. Quia & ista ante quã
uenirent futura erant: & futura priꝰ p̃nuntiata s̃. & po¬
stea uener̃. Ueni& fr̃s mei. nemo dicat ñ ueni& : aut
ueni&. sed longe ẽ qđ ueni& Sed tibi ꝓpe ẽ ut eas hinc:
sufficiat prima deceptio. Si ñ potuimꝰ primo ꝑmanere
in p̃cepto : saltẽ corrigam᷑ exemplo Nondũ erat exem¬
plũ casus humani qͣndo dictũ ẽ ad adã morte morie¬

Expanded text:
misit, exhibuit: non erat fusus sanguis pretiosus, quo demisit, exhibuit: non erat fusus sanguis pretiosus, quo deleretur chirographum mortis nostrae; promisit, exhibuit: nondum resurrexerat caro in vitam aeternam; promisit, exhibuit: nondum crediderant Gentes; promisit, exhibuit: nondum haeretici nomine Christi armati, contra Christum militabant; praedixit, exhibuit: nondum idola Gentium de terra deleta erant; praedixit, exhibuit: ista omnia cum praedixisset et exhibuisset, de solo die judicii mentitus est? Veniet omnino, quomodo ista venerunt; quia et ista antequam venirent futura erant, et futura prius praenuntiata sunt, et postea venerunt; veniet, fratres mei. Nemo dicat, Non veniet; aut, Veniet, sed longe est quod veniet: sed tibi prope est ut eas hinc. Sufficiat prima deceptio: si non potuimus primo permanere in praecepto, saltem corrigamur exemplo. Nondum erat exemplum casus humani, quando dictum est ad Adam: Morte morie
Abbreviated transcription (Latin):
tuus fuero postea nichilero. & litteras didicit. & ab epi¬
curo didicit hoc. nescio qđ de libro philosopho uł potius
amatore uanitatis ñ sapientiȩ quẽ ipsi etiã philo sophi
porcũ nominauer̃ qͥ uoluntatẽ corporis summũ bonũ
dix̃ hic philosophũ porcũ nominauer̃. uoluntatẽ ux
cȩno carnali: ab illo forte didicit litteras iste litera¬
tus dicere ñ ero postea quã mortuus fuero Siccentur
flumina ȩcham: pereant doctrinȩ istȩ gentiũ. pullu¬
lent uirecta hierłm. Uideant qđ poss̃: credant corde
uident᷑ qͣndo oꝑabat᷑ ds̃ salutẽ in medio t̾rȩ cũ ista
dicebant᷑: nondũ erant. Et ecce tunc p̃dicta s : nunc
impleta monstrant᷑. Et ad huc dic̃ stultus in corde
quȩ restant. sic̃ uener̃ ista quȩ tunc ñ fuer̃ & ueni¬
tura p̃nuntiabant᷑ An uero exhibuit nob̵ ds̃ om̃ia
quȩ ꝓmisit. & de solo die iudicii nos fefellit : ñ erat

Expanded text:
tuus fuero, postea nihil ero: et litteras didicit, et ab Epituus fuero, postea nihil ero: et litteras didicit, et ab Epicuro didicit hoc, nescio quo deliro philosopho, vel potius amatore vanitatis, non sapientiae; quem ipsi etiam philosophi porcum nominaverunt: qui voluptatem corporis summum bonum dixit, hunc philosophum porcum nominaverunt, voluntatem se in coeno carnali. Ab illo forte didicit iste litteratus dicere, Non ero posteaquam mortuus fuero. Siccentur flumina Etham; pereant doctrinae istae Gentium, pullulent vireta Jerusalem: videant quod possunt; cordevidentur, quando operabatur Deus salutem in medio terrae, cum ista dicebantur, nondum erant: et ecce tunc praedicta sunt; nunc impleta monstrantur, et adhuc dicit stultus in corde quae restant, sicut venerunt ista quae tunc non fuerunt, et ventura praenuntiabantur. An vero exhibuit nobis Deus omnia quae promisit, et de solo die judicii nos fefellit? Non erat
Abbreviated transcription (Latin):
dit ab inferis : & qͥd faciã talib: oftendã qđ ñ uident :
ñ possũ Ñ enĩ ꝓpt̃ illos ds̃ uisibilis deb& fieri lã id
agant si placent : ita faciant ita conent᷑ quia ipsi¬
nolunt conuerti in meliꝰ : dm̃ conuertant inpeiuis. Ui¬
deat qͥ potest : credat qͥñ potest. eẽ dm̃. Et siuidet qui
potest nũ qͥd oculis uid& : intellectu uid&.: corde uid&
Ñ enĩ solẽ & lunã uolebat ostendere qͥ dicebat: beati
mundo corde : qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Immundũ aut̃
cor. nec ad fidẽ idoneũ : ut qđ ñ potest uidere uel
credat Ñ uideo inqͥt qͥ crediturꝰ sũ : anima enĩ tua
sepeliris: & respond&. sapit enĩ ad hoc : qͥa uiuo
Unde scio qͥa uiuis. cuiꝰ animã ñ uideo : unde scio:
Respondebis quia loquor qͥa ambulo qͥa operor
Stulte ex oꝑib corporis agnosco uiuentẽ. ex oꝑib crea¬
turȩ ñ potes agnoscere creatorẽ : & forte qͥ dicit cũ mor¬

Expanded text:
dit ab inferis? Et quid faciam talibus? ostendam quod non vident? dit ab inferis? Et quid faciam talibus? ostendam quod non vident? Non possum: non enim propter illos Deus visibilis debet fieri. Jam id agant, si placet; ita faciant, ita conentnolunt converti in melius, Deum convertant in pejus. Videat qui potest, credat qui non potest, esse Deum. Etsi videt qui potest, numquid oculis videt? Intellectu videt, corde videt. Non enim solem et lunam volebat ostendere, qui dicebat: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Immundum autem cor nec ad fidem idoneum, ut quod non potest videre vel credat. Non video, inquit: quid crediturus sum? Anima enim tua sepeliris? Et respondet sapit enim ad hoc. Quia vivo. Unde scio quia vivis, cujus animam non video? unde scio? Respondebis: Quia loquor, quia ambulo, quia operor. Stulte! ex operibus corporis agnosco viventem; ex operibus creaturae non potes agnoscere Creatorem! Et forte qui dicit, Cum mor
Abbreviated transcription (Latin):
ilis fictꝰ e n fraudet᷑ spe Quȩsiuit manibino¬
Ste corãte ñ decipiat᷑ Ne auertat᷑ humilis con¬
fusus ⁊egenꝰ & inops liudabunt nom̃tiũ Confiten¬
tes peccuta sua laud abunt nom̃ tuũ: desiderantes
sẽsa ꝓmis satua laudabunt nom̃ tuũ: N de tẽpora¬
lib curgidi. ñ de ꝓpria iustitia in suꝑbiã elatis in¬
uidtor qͥa nondũ a ccepi qđ ꝓpmisisti: & factes nuichi
ubiind moes ratqa n possũ ostendere dmñ ieũ qua si
Mine sequar insultait᷑ mͥ. Hec paganꝰ tantũ uł udeus
u hereticus: sed aliquando fr̃s ipse catholicꝰ torqu&
os quando dĩ ꝓͥmissa p̃dicant᷑ quando futura re¬
surreco p̃nuntiat᷑ It adhuc & ipse quãuis iã
urctus a qua salutis gt̃nȩ portans sicram̃ tũ
xp̃i. forsitandicit It qͥs huc surrexit: & ñ audio patrẽ
meũ de sepulehro loquentẽ ex qͦ eũ sepeliui. ds̃ dedit
legẽ ad tẽpus seruis suis ad qđ se auocent᷑ Nã qͥs re¬

Expanded text:
ctus est, non fraudetur spe: quaesivit manibus nocte coram te; non decipiatur . Ne avertatur humilis confusus: egenus et inops laudabunt nomen tuum. Confitentes peccata sua, laudabunt nomen tuum; desiderantes aeterna promissa tua, laudabunt nomen tuum: non de temporalibus turgidi, non de propria justitia in superbiam elati et invideor, quia nondum accepi quod promisisti: et factae sunt mihi uia non possum ostendere Deum meum; quasi inane sequar, insultatur mihi. Nec paganus tantum, vel Judaeus, vel haereticus; sed aliquando frater ipse catholicus torquet os, quando promissa Dei praedicantur, quando futura resurrectio praenuntiatur. Et adhuc et ipse, quamvis jam tinctus aqua salutis aeternae, portans sacramentum Christi, forsitan dicit, Et quis huc resurrexit? et, Non audivi patrem meum de legem ad tempus servis suis, ad quod se avocent: nam quis re
Abbreviated transcription (Latin):
uenti erant : ita credider̃ ut om̃ia quȩ habe¬
bant uenderent. & p̾cia rerũ suarũ ante pedes
apłoꝵ ponerent. Quia gͦ occultũ erat hoc.
magisq redemptio uirge dĩ clara futura
erat ingentib: exprimat unde dicat qđ
dix̃ redemisti uirgã here di tatis tuȩ
hoc dix̃: ñ de gentib
in qͥb manifestatũ ẽ. Sed unde: Mons syon Adhȩo
& mons syon potest alit̃ intelligi istũ in quẽ habi¬
tasti in ipso Ubi erat popłs antea ubi inffitutũ tẽ¬
plũ ubi celebrata sacrificia: ubi om̃ia in illo tp̃re
necessaria xpm̃ ꝓmittentia. ꝓ missio cũ res reddit᷑¬
res iã fit suꝑflua Ñ anteqͣm reddit᷑ qđ ꝓmittit᷑. ne
cessaria ẽ ipsa ꝓmissio ne ꝓmissũ sibi obliuiscat᷑
cui ꝓmittit᷑ & ñ expectando moriat᷑ Opor tetgͦ ut
expectet ut cũ uenerit accipiat: ideo ñ debet de¬
serere ꝓmissionẽ ꝓpt̃ hoc ñ deserebant figurȩ :
ut ueniente die umbrȩ tollerent᷑ Mons syoniste.

Expanded text:
ut omnia quae habebant venderent, et pretia rerum suarum ante pedes Apostolorum ponerent . Quia ergo occultum erat hoc, magisque redemptio virgae Dei clara futura erat in Gentibus; explanat unde dicat quod dixit: Redemisti virgam haereditatis tuae. Hoc dixit non de Gentibus, in quibus manifestum est. Sed unde? Montem Sion. Adhuc et mons Sion potest aliter intelligi. Istum quem inhabitasti in ipso: ubi erat populus ante, ubi institutum templum, ubi celebrata sacrificia, ubi omnia illo tempore necessaria, Christum promittentia. Promissio, cum res redditur, jam fit superflua. Nam antcessaria est ipsa promissio, ne promissum sibi obliviscatur cui promittitur, et non exspectando moriatur. Oportet ergo ut exspectet, ut cum venerit accipiat: ideo non debet deserere promissionem. Propter hoc non deserebantur figurae, ut veniente die, umbrae tollerentur: Montem Sion istum
Abbreviated transcription (Latin):
dorsu eto semꝑ incurua. Terra gͦ repleas̃ qͥ obseura
tos domoꝵ iniquoꝵ: qͥa corda habebant iniqua Domꝰ
eni nop sic̃ sup̃ dfpximꝰ: corda nr̃a s̃ Ibi libent̃ habita¬
mus: si ea ab iniqͥtate mundemꝰ Ibi ẽ mala c̃scientia.
quȩ inde repellit hominẽ: quo iubet᷑ ire portans
Qrabatũ suã. cui percata dimissa s̃ dicente dño Tolle
grabatu tuui & uade in domũ tuã Porta carnẽ tuã
Sintra ad scinatã conscientiã tuã Im̃ repletis qui
tra llli obscurati qͥs : qͥ corda iniqͣ habent Reddit

Expanded text:
dorsum eorum semper incurva . Terra ergo repleti sunt qui obscuradorsum eorum semper incurva . Terra ergo repleti sunt qui obscuradomorum iniquarum, quia corda habebant iniqua. Domus enim nostrae, sicut supra diximus, corda nostra sunt: ibi libenter habitamus, si ea ab iniquitate mundemus. Ibi est mala conscientia, quae inde repellit hominem quo jubetur ire portans grabatum suum, cui peccata dimissa sunt, dicente Domino, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam : porta carnem tuam, et intra ad sanatam conscientiam tuam. Quoniam repletirra. Illi obscurati, qui sunt? Qui corda iniqua habent: reddit
Abbreviated transcription (Latin):
subiectionẽ : ñ ꝓpt̾ filioꝵ carnalẽ fecunditatẽ.
Nꝓ pt̃ diuitias t̃renas ñ ꝓpt̃ salutẽ tẽporalem¬
& espice intestam̃tũ tuũ : qđ ꝓmisisti regnũ cȩlorũ
lã agnosco testam̃tũ tuũ: iã intellectꝰ a saph ẽ. ñ est
pecus asaph. iã uidet qđ dictũ ẽ: ł cce dies ueniũ
dicit dñs & consumabo suꝑ domũ issł & suꝑdomũ
uida testam̃tũ nouũ : ñ scđm testam̃tũ qđ disposui
qͥ obscuratis t̃rȩ domoꝵ iniqͥtatũ qͥa corda habe¬
ant inqua Domꝰ ñȩ corda nrã ibilibent̃ habitant
Beati mundo corde. Respice ergo intestam̃tũ tuum
&̃ reliquiȩ saluȩ fiant: qͥa multꝰ qui attendunt ad t̃sã
obscuratis: & repletis t̃ra. intrauit in oculis eoꝵ pul¬
ius a excecauit eos & factis puluis quẽ ꝓicit uentus
afacie t̃re. Repletis qui obscuratis trȩ domorũ ini¬
quor. Attendendo enĩ trã obscuratis: de qͥb dictũ ẽ
in alio p̃salmo. Obscurent᷑ oculi coꝵ ne uideant a

Expanded text:
 fecunditatem, non propter divitias terrenas, non propter salutem temporalem; Respice in testamentum tuum, quo promisisti regnum coelorum. Jam agnosco testamentum tuum; jam intellectus est Asaph, non est pecus Asaph, jam videt quod dictum est: « Ecce dies veniunt, dicit Dominus; et consummabo domui Israel et domui Juda tqui obscurati sunt terrae domorum iniquarum: » quia corda habebant iniqua. Domus nostrae, corda nostra: ibi libenter habitant beati mundo corde . Respice ergo in testamentum tuum; et reliquiae salvae fiant : quia multi qui attendunt ad terram, obscurati sunt, et repleti sunt terra. Intravit in oculos eorum pulvis, et excaecavit eos, et facti sunt pulvis quem projicit ventus a facie terrae . Repleti sunt qui obscurati sunt terrae domorum iniquarum. Attendendo enim terram obscurati sunt, de quibus dictum est in alio psalmo: Obscurentur oculi eorum ne videant et
Abbreviated transcription (Latin):
conficentẽ tibi : qͥa conuersussũ in erũna dũ configit᷑
spura Nopunctis corde & factis enũ nosi peniteñdo
quisuer aoriosi seuuendo. Ne tradideris bestis ani¬
mas constentes tibi. Quib bestiis nisi quarũ capita
contritas suꝑ aquã: qͥa dictꝰ ẽ bestia leo & dracoi
pse diabouis÷. Nol inqͥt dare diabolo & anglis eiꝰ
anima confitentẽ tibi: Deuor& serpens si ad huc t¬
rei sapio. si t̾rena desidero : si ad huc in ꝓmissis
tũ  ñ habeant in me suꝑbȩ bestiȩ potestatem
Ne tradideris animas confitentes tibi: animas
pauꝑum tuoꝵ ne obliuis caris infinẽ. Diuites eramꝰ
fortes eram: sed siccasti fluuos echam lã mͦ ñ con¬
stituimꝰ iustitiã nrãm : sed agnoscimꝰ gr̃am tuam
Puupes sumꝰ: exaudi m̃dicos tuos. lã oculos ñ au

Expanded text:
 in aerumna, dum configitur spina . Compuncti sunt corde; et facti sunt aerumnosi poenitendo, qui fuerant gloriosi saeviendo. Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Quibus bestiis, nisi quarum capita contrita sunt super aquam? Quia dictus est bestia, leo, et draco, ipse diabolus. Noli, inquit, dare diabolo et angelis ejus animam confitentem tibi. Devoret serpens, si adhuc terrena sapio, si terrena desidero, si adhuc in promissis tuam; non habeant in me superbae bestiae potestatem. Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Animas pauperum tuorum ne obliviscaris in finem. Divites eramus, fortes eramus; sed siccasti fluvios Etham: jam modo non constituimus justitiam nostram, sed agnoscimus gratiam tuam; pauperes sumus, exaudi
Abbreviated transcription (Latin):
illud uẽrbũ ẽ : capis o carnalis : responde
Capis ÷ ñ capis adhuc Ad noctẽ ꝑtines: luna tibi
necessana ẽ : ne in tenebris moriaris Et enĩ qͥdã
peccatores intender arcũ : ut sagittarent in obs¬
cura luna rectos corde. Obscurata ẽ enĩ caro xp̃i
deertuce deposita: & in sepulchro posita. Et illi
qͣ occider in sultauer̃ & nondũ resurrexerat : &
sigit ati s̃ discipłi recti corde. sed in obscura luna
lrgo ut ñ solũ dies diei eructet uerbũ sed etiam
nox nocti annunti& scientiã. qm̃ tuus ẽ dies. &
tua ẽ nox : dignare descendere manere apud
cu a quo desceridis sed uenire ad quos descendis
Dignare descendere qͥ in hoc mundo eras: & mun¬
dus ꝑte factꝰ ẽ. & mundus te ñ cognouit. habe
at & nox con solationẽ suã : habeat inquit
uerbũ caro factum ẽ & habitauit in nob̵ Tuus ẽ
dies & tua ẽ nox Tu fecisti solem & lunã. Solem

Expanded text:
illud Verbum est? Capis, o carnalis? responde; capis? Non capis, adhuc ad noctem pertines; luna tibi necessaria est, ne in tenebris moriaris. Etenim quidam peccatores intenderunt arcum, ut sagittarent in obscura luna rectos corde . Obscurata est enim caro Christi de cruce deposita, et in sepulcro posita: et illi qui occiderunt insultaverunt; et nondum resurrexerat, et sagittati sunt discipuli recti corde, sed in obscura luna. Ergo ut non solum dies diei eructet verbum, sed etiam nox nocti annuntiet scientiam; quoniam tuus est dies, et tua est nox; dignare descendere, manere apud eum a quo descendis, sed venire ad quos descendis. Dignare descendere qui in hoc mundo eras, et mundus per te factus est, et mundus te non cognovit. Habeat et nox consolationem suam; habeat, inquit, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : Tuus est dies, et tua est nox. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
tua deduxisti me : & cũ gła assumpsistime. In uolun¬
tate tua. ñ in iustitia mea : dono tuo. ñ opere meo
Ergo & hic inimicus ex ꝓbrauit dño : & popłs in¬
prudens exacerbauit nom̃tuũ. Om̃s gͦ perierunt :
ab sit. Et si aliqͥ ex ramis fractis: manent tam̃
aliqͥ qͦ insereret᷑ oleaster. Et radix manet: & ex
ipsis ramis ꝑ infidelita tẽ fractis reuocatisuat
quidã ꝑfidẽ Nã & ipse apłs paulus ꝑ infidelita¬
tẽ fractus erat: & ꝑ fidem radiceͥ restitutus est

Expanded text:
tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . In voluntua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . In voluntate tua, non in justitia mea; dono tuo, non opere meo. Ergo et hic, Inimicus exprobravit Domino; et populus imprudens exacerbavit nomen tuum. Omnes ergo perierunt? Absit. Etsi aliqui ex ramis fracti sunt, manent tamen aliqui quo insereretur oleaster ; et radix manet, et ex ipsis ramis per infidelitatem fractis revocati sunt quidam per fidem: nam et ipse apostolus Paulus per infidelitatem fractu
Abbreviated transcription (Latin):
bonis Ecce quomͦ fecitꝰ t̃minos t̃rȩ : qͥ oꝑatꝰ ẽ salutem
in medio t̃rȩ Iufecisti om̃s t̃minos t̾rȩ: Aestatẽ &
uernũ tu fecisti ea feruentes sp̃s. estas ẽ. Tuinquit
fecisti spũ feruentes: tu fecisti & nouellos in fide.
& uere Aestatẽ & uertu fecisti ea Ngłient᷑ quasi ñ
dole intellectũ pristinũ : cȩcitatẽ tuã inimicꝰ ex pro.¬
brauit dño Dictũ ẽ xp̃o ingente sua Peccator ẽ ifte
ñ nouimꝰ unde sit : nos moysen nouimꝰ Illi locutꝰ ẽ ds̃
iste sa maritanꝰ ẽ Iiumicꝰ ex ꝓbrauit dño : & popłs
imprudens exacerbauit nom̃ tuũ Popłs in prudens
tunc asciph: sed ñ intellectꝰ a saph tunc quid dicit᷑
in suꝑiore psalmo : quasi pecus factꝰsũ ate : & ego
semꝑ tecũ Quia ñ a deos & idola gentiũ: & si ñ cõg¬
nouit ut pecus tam̃ recognouit ut homo. Dix̃ enĩsem¬
ꝑ tecũ : qͥsi pecus. Et qͥd postea ibi in psalmo ipso ubi
Ascph tenuistimanũ dexterȩ meȩ in uoluntate

Expanded text:
minos terrae, qui operatus est salutem in medio terrae: Tu fecisti omnes terminos terrae. Aestatem et ver tu fecisti ea. Ferventes spiritu aestas est. Tu, inquam, fecisti spiritu ferventes: tu fecisti et novellos in fide; ver est. Aestatem et ver tu fecisti ea. Non glorientur quasi non dole in intellectu pristinam caecitatem tuam! Inimicus exprobravit Domino. Dictum est Christo in gente sua, Peccator est iste; non novimus unde sit: nos novimus Moysen, illi locutus est Deus; iste Samaritanus est . Inimicus exprobravit Domino; et populus imprudens exacerbavit nomen tuum. Populus imprudens tunc Asaph; sed non intellectus Asaph tunc. Quid dicitur in superiore psalmo? Quasi pecus factus sum ad te; et ego semper tecum: quia non iit ad deos et idola Gentium. Etsi non cognovit ut pecus, tamen recognovit ut homo, dixit enim, Semper tecum, quasi pecus: et quid postea ibi in ipso psalmo, ubi Asaph? Tenuisti manum dexterae meae; in voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
ñtacent fidẽ crucifixi xp̃i. qͥmposs̃ capere par.
ui: nocti annuntiat scientiã. Tuus ẽ dies & tua ẽ
nox Ad te ptinent spiritales: ad te ꝑtinent car¬
nales illos illustras in cõmutabili sapientia &
ueritate illos consolaris carnis manifestatione.
tanqͣm luna consolans noctẽ. Iuus ẽ dies & tua ẽ
nox. Uis audire diem : uide si capis erige qͣntũ po¬
tes m̃tẽ tuã. Uideamꝰ si ꝑtines addiem iã uideamꝰ
siñ palpitat aspectꝰ tuus. Potes uidere qđ audisti
mͦ ex euangłio. In principio erat uerbũ & uerbum
erat apud dm̃ & ds̃ erat uerbũ ñ nosti enĩ tu cogita

Expanded text:
rucifixi Christi, quam possunt capere parvi, Nox nocti annuntiat scientiam . Tuus est dies, et tua est nox. Ad te pertinent spirituales, ad te pertinent carnales: illos illustras incommutabili sapientia et veritate; illos consolaris carnis manifestatione, tanquam luna consolans noctem. Tuus est dies, et tua est nox. Vis audire diem? Vide si capis; erige quantum potes mentem tuam. Videamus si pertines ad diem; jam videamus, si non palpitat aspectus tuus. Potes videre quod audisti modo ex Evangelio: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
tu sic casti fluuios ȩtham. Arescat illa doctrina:
om̃ia qͥa ꝑuerbũ facta s̃ om̃ia: ille ipse qͥ oꝑatus ẽ
salutẽ in medio t̃rȩ : illi dr̃ tuus ẽ dies & tua ẽ nox
Aliqͥa hic intelligere debemꝰ: qđ ꝑtineat ad ipsam
saluitẽ qͣm oꝑatus ẽ scilutẽ in medio t̾rȩ Tuus ÷ dies
Quis isti spiritales Et tua ẽ nox quis ifti : carna¬
les Tuus ẽ dies & tua ẽ nox . Loquant᷑ spirita les
tiã loquim᷑ int̾ ꝑfectos Nondũ capiunt istã sapien¬
tiã carnales ꝙ potui loqͥ uob quasi spiritalib : sed
quasi carnalib Ergo cũ spiritales spiritalib: loquu

Expanded text:
Tu siccasti fluvios Etham. Arescat illa doctrina; Tu siccasti fluvios Etham. Arescat illa doctrina; omnia; quia per Verbum facta sunt omnia ? Illi ipsi qui operatus est salutem in medio terrae, illi dicitur: Tuus est dies, et tua est nox. Aliquid hic intelligere debemus, quod pertineat ad ipsam salutem quam operatus est in medio terrae. Tuus est dies. Qui sunt isti? Spirituales. Et tua est nox. Qui sunt isti? Carnales, Tuus est dies; et tua est nox. Loquantur spirituales tiam loquimur inter perfectos . Nondum capiunt istam sapientiam carnales: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus . Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
milis altissimo De ipso calice ꝑuersȩ fortitudinis:
hominib ꝓpinauit. Fortes ẽẽ uoluer : qͥ se deos
futuros de cibo uecito credider̃ Faetꝰ ẽ adã fortis
cũ exaltaret᷑. Ecce factꝰ ẽ adã : tanqͣm unꝰ ex nobis
fortes & iuidei : de iustitia p̃sum̃tes Ignorantes enĩ
dĩ iustitiã & suã iustitiã quȩrentes constituere tan¬
quã fortes : iustitiȩ dĩ ñ s̃ subiecti. Uidete hominẽ
digessisse fortitudinẽ suã & remansisse infirmũ:
in opem. longe stantẽ nec oculos ad cȩlũ leuare
audentẽ. sed ꝑcutientẽ pectꝰ suũ & dicentẽ. Onẽ
ꝓpitius esto michi peccatori lã infirmꝰ ẽ. iã infir¬
mitatẽ confitet᷑ ñ ẽ fortis Arida t̃ra ẽ rigetur
fontib & torrentib: Illi ad huc fortes s: qui de
uirtute sua p̾sumunt. Siccent᷑ flumina eoꝵ ñ
ꝓficiant doc trinȩ gentiũ. aruspicũ. mathemati¬
corũ magicȩ artes: qm̃ siccati sunit fluuii fortes

Expanded text:
milis Altissimo . De ipso calice perversae fortitudinis milis Altissimo . De ipso calice perversae fortitudinis homini propinavit. Fortes esse voluerunt, qui se deos futuros de cibo vetito crediderunt. Factus est Adam fortis cui insultaretur: Ecce factus est Adam tanquam unus ex nobis . Fortes et Judaei de justitia sua praesumentes: Ignorantes enim Dei justitiam, et suam justitiam quaerentes constituere, tanquam fortes, justitiae Dei non sunt subjecti . Videte hominem digessisse fortitudinem suam, et remansisse infirmum, inopem, longe stantem, nec oculos ad coelum levare audentem; sed percutientem pectus suum, et dicentem: Domine, propitius esto mihi peccatori . Jam infirmus est, jam infirmitatem confitetur; non est fortis: arida terra est; rigetur fontibus et torrentibus. Illi adhuc fortes sunt, qui de virtute sua praesumunt. Siccentur flumina eorum: non proficiant doctrinae gentium, haruspiscum, mathematicorum, magicae artes; quoniam siccati sunt fluvii Fortis:
Abbreviated transcription (Latin):
hic unde sic uiget. nisi qͥa uerbũ factũ ẽ in co. fons
aquȩ salientis inuitã ȩt̾nã : aliꝰ aut̃ accipit uerbũ :
p̃dicat. ñ tac&. currit. Sed ȩstas ꝓbat: fontẽ aut
torrentẽ: Tam̃ ex utroq rigat᷑ t̾ra : ab eo qͥ oꝑatꝰ ẽ
salutẽ in medio t̾rȩ Exundent fontes. currant tor¬
rentes : tu difrupisti fontes & torrentes. Iusiccasti
fluuios ȩtham. hac rupit fontes & torrentes. hac
siccat fluuios & unde currat aqua & quȩ aquȩ sic¬
cent᷑ : fluuios in qͥt ȩchã qͥd ÷ ȩchã: uerbũ enĩ he¬
breũ ẽ qͥd int̃p̃tat᷑ ethã: fortis robustus qͥs ẽ iste
fortis & robustus cuiꝰ fluuios siccat ds̃ : qͥs. nisi ille
ipse draco : Nemo enĩ intrat indomũ fortis ut uasa
eiꝰ arripiat : nisi priꝰ alligauerit fortẽ. Ipse ẽ fortis
de uirtute sua p̃sumens : & dm̃ deserens. Ipse ẽ
fortis qͥ ait ponã sedẽ meã ad aquilonẽ : & ero si¬

Expanded text:
hic unde sic viget, nisi quia verbum factum est in eo fons hic unde sic viget, nisi quia verbum factum est in eo fons aquae salientis in vitam aeternam? Alius autem accipit verbum; praedicat, non tacet, currit: sed aestas probat fontem aut torrentem. Tamen ex utroque rigetur terra, ab eo qui operatus est salutem in medio terrae; exundent fontes, currant torrentes: Tu disrupisti fontes et torrentes. 18. Tu siccasti fluvios Etham. Hac rumpit fontes et torrentes, hac siccat fluvios, ut inde currant aquae, et hinc aquae siccentur. Fluvios, inquit, Etham. Quid est Etham? Verbum enim hebraeum est. Quid interpretatur Etham? Fortis, robustus. Quis est iste fortis et robustus, cujus fluvios siccat Deus? Quis, nisi ille ipse draco? Nemo enim intrat in domum fortis, ut vasa illius diripiat, nisi prius alligaverit fortem . Ipse est fortis, de virtute sua praesumens, et Deum deserens; ipse est fortis, qui ait: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero si
Abbreviated transcription (Latin):
forte discretũ ẽ forte unũ ẽ: qͥa fontes tã largi
fuer̃ ut flumina facerent tu dis rupisti fontes & tor¬
rentes. Si aut̃ ad discretionẽ : in aliis fit uerbũ dĩ fons
aquȩ salientis inuitã ȩt̾nã. alii autẽ audientes uerbũ
& ñ sic habentes ut bene uiuant. tam̃ tacentes lingua
torrentes fuint: Torrentes enĩ dicunt᷑ ꝓprie : qͥ ñ suã
ꝑennes Nã aliqͥndo & trans late dr̃ torrens ꝓfluuio:¬
sic̃ dictũ ẽ. In ebriabunt᷑ ab ub̾tate domꝰ tuȩ: & tor¬
rente deliciarũ tuarũ potab̾ eos. Nonne ille torrens
aliqͣndo sic cabit᷑ : sed torrentes ꝓprie dicunt᷑ fluui i
qͥ ȩstate deficiunt: aqͥs aut̃ hiemalib inundantur
& currunt. Uides gͦ hominẽ bene fidelẽ. ꝑseuera turũ
usq in finẽ. ñ relicturũ dm̃ in om̃i tẽptatione ꝓueri¬
tate ñ ꝓ falsitate & errore om̃s molestias sustinentẽ :

Expanded text:
Forte discretum est; forte unum est, quia fontes tam largi Forte discretum est; forte unum est, quia fontes tam largi fuerunt ut flumina facerent. Tu disrupisti fontes et torrentes. Si autem ad discretionem: in aliis fit verbum Dei fons aquae salientis in vitam aeternam ; alii autem audientes verbum, et non sic habentes ut bene vivant, tamen non tacentes lingua, torrentes fiunt. Torrentes enim dicuntur proprie, qui non sunt perennes: nam aliquando et translate dicituricut dictum est: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos : non enim ille torrens aliquando siccabitur. Sed torrentes proprie dicuntur fluvii qui aestate deficiunt, aquis autem hiemalibus inundantur et currunt. Vides ergo hominem bene fidelem, perseveraturum usque in finem, non relicturum Deum in omni tentatione; pro veritate, non pro falsitate et errore, omnes molestias sustinentem:
Abbreviated transcription (Latin):
gatis cũ inuicẽ. detrahitis inuicẽ. opꝓbria obicitis in¬
uicẽ. Attendite gͦ nunc : in his morsib: consumi diabo.¬
lũ suis ñ iratꝰ seruo suo etiã paganꝰ dicat illi satanas:
uide diabolũ datũ in ȩscam. hoc dic̃ xp̃ianꝰ: hoc dic̃
paganꝰ. hoc dicit iudȩus Ipsũ ad orat: & de ipsoma
pagana uoluptatẽ audiunt᷑ : qͥa audita etiã in orbet᷑¬
rarũ cognoscunt᷑ hȩc qͣndo dicebant᷑ ñ fuer᷑ qͥa tunc
ꝓmittebant᷑ ñ red debant᷑ Nunc uͦ qua uoluptate af
ficim᷑. cũ ea p̃dicta legimꝰ in libro. cõpleri uidemꝰ in
mundo : uideamꝰ qd fecerit : quẽ iã intelligit a saph.
qđ oꝑatus ẽ salutẽ in medio t̃rȩ Iudisrupisti fontes
& torrentes uUt manarent liquorẽ sapientiȩ ut
manarent diuitias fidei. ut irrigarent salsitatẽ
gentiũ: ut om̃s infideles in fidei dulcedinẽ sua irriga¬
tione conuerterent : disrupisti fontes & torrentes

Expanded text:
gatis cum invicem, detrahitis invicem, opprobria objicitis ingatis cum invicem, detrahitis invicem, opprobria objicitis invicem. Attendite ergo nunc his morsibus consumi diabolum. Quis non iratus servo suo, etiam paganus, dicat illi: Satanas? Vide diabolum datum in escam. Hoc dicit Christianus, hoc dicit Judaeus, hoc dicit Paganus; ipsum adorat, et de ipso mamagna voluptate audiuntur, quia audita etiam in orbe terrarum cognoscuntur. Haec quando dicebantur, non fuerunt; quia tunc promittebantur, non reddebantur: nunc vero qua voluptate afficimur, cum ea quae praedicta legimus in libro, compleri videmus in mundo! Videamus quid fecerit, quem jam intelligit Asaph, quod operatus est salutem in medio terrae. Tu disrupisti fontes et torrentes: ut manarent liquorem sapientiae, ut manarent divitias fidei, ut irrigarent salsitatem Gentium, ut omnes infideles in fide dulcedinem sua irrigatione converterent. Disrupisti fontes et torrentes.
Abbreviated transcription (Latin):
fac qđ es ac macta & manduca. ac cõminue & bibe
Utrũq tam̃ in eodẽ sacram̃to : qͥa oportebat utiq &
sine dubitatione oportebat. ut corpꝰ qđ erat diciboli
credendo transin& in corpus xp̃i. Sic diabolus consumi-¬
tur: amissis suis m̃bris hoc figuratũ ẽ: & in serpen¬
te moysi. Nã fecer̃ magi similit᷑: ꝓiectsq uirgis suis
ex hibuer̃ dracones sed draco moysi om̃iũ illoꝵ mago¬
rũ uirgas obsorbuit Intelligat᷑ gͦ & mͦ : corpus diaboli
hoc fit. deuorat᷑ agentib quȩ credider̃: factꝰ ẽ ȩsca
popłis ethopib Illud quoq intelligi potest. dedisti
eũ escã popłis ȩthiopib : qͥa nunc eũ om̃s mordent
quid ÷ mordent : rep̃hendendo culpando accusan
do Iuomͦ dictũ in ꝓhibitione qͥdem: sed tam̃ exp̃ssum
Si aut̃ mordetis & comeditis inuicẽ : uidete ne ab inuicẽ
consumamini qͥd ÷ mordetis & comeditis inuicẽ : liti¬

Expanded text:
fac quod es. Hac, Macta et manduca; hac, Comminue et bibe: fac quod es. Hac, Macta et manduca; hac, Comminue et bibe: utrumque tamen in eodem sacramento; quia oportebat utique, et sine dubitatione oportebat, ut corpus quod erat diaboli, credendo transiret in corpus Christi. Sic diabolus consumitur amissis membris suis. Hoc figuratum est et in serpente Moysi. Nam fecerunt magi similiter, projectisque virgis suis exhibuerunt dracones; sed draco Moysi omnium illorum magorum virgas absorbuit . Intelligatur ergo et modo corpus diaboli: hoc fit; devoratur a Gentibus quae crediderunt, factus est esca populis Aethiopibus. Illud quoque intelligi potest, dedisti eum escam populis Aethiopibus: quia nunc eum omnes mordent. Quid est mordent? Reprehendendo, culpando, accusanhibitione quidem, sed tamen expressum: Si autem mordetis et comeditis invicem; videte ne ab invicem consumamini . Quid est, mordetis et comeditis invicem? Liti
Abbreviated transcription (Latin):
escam. Sed xp̃m quo se consũmarent : diabolũq con¬
sumerent. Nã & unde & uitulus ille quẽ ad orauit
popłs in fidelis apostata. quȩrens deos egyptioꝵ
dimittens eũ qͥ libauit de seruitute egyptioꝵ. unde
agitatũ ẽ illud magnũ sacram̃tũ: Cũ enĩ sic ira sceret᷑
moyses colentib & ad orantib: idolũ & te lodi
in flaminatꝰ uindicar& tẽporalit᷑. & a  mor¬
te sempit̾na deuitanda t̾rene: tam̃ ipã capit
Mlinutatĩ cõminue ut paulitĩ consumat᷑ Mite in aquã
da popło bibere Suid ÷ hoc nisi qͥa ad oratores diaboli
corpus ipsius fact erant : quomͦ agnoscentes xp̃m
fiunt corpus xp̃i : ut eis dicat᷑ uos aut̃ estis corpus
xp̃i & m̃bra. Corpus diaboli consum̃dũ erat : & hoc
ab israhelitis consum̃dũ Ex illo enĩ popło apłi. ex illo
prima eccła : & dictũ erat petro de gentib macta &
manduca suid ÷ macta & manduca : occide qđ s̃ &

Expanded text:
escam: sed Christum quo se consummarent; diabolum quem conescam: sed Christum quo se consummarent; diabolum quem consumerent. Nam inde et vitulus ille quem adoravit populus infidelis, apostata, quaerens deos Aegyptiorum, dimittens eum qui liberavit de servitute Aegyptiorum; unde agitatum est illud magnum sacramentum. Cum enim sic irasceretur Moyses colentibus et adorantibus idolum, et zelo Dei inflammatus vindicaret temporaliter, ut a morte sempiterna devitanda terreret; tamen ipsum caput a; minutatim comminue, ut paulatim consumatur; mitte in aquam, da populo bibere. Quid est hoc, nisi quia adoratores diaboli corpus ipsius facti erant? Quomodo agnoscentes Christum, fiunt corpus Christi, ut eis dicatur: Vos autem estis corpus Christi et membra . Corpus diaboli consumendum erat, et hoc ab Israelitis consumendum. Ex illo enim populo Apostoli; ex illo prima Ecclesia. Et dictum erat Petro de Gentibus: Macta et manduca . Quid est, Macta et manduca? Occide quod sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
laris draco cuiꝰ caput confractũ ẽ nisi ipsũ diabolũ in¬
telligere debemꝰ: qͥd de illo fecit : tu confregisti ca.¬
pita draconis Illud ÷ in itiũ peccati: caput illud est
qđ accepit maledictũ ut sem̃ euȩ obserucin& caput
serpentis. Ammonita ẽ enĩ ȩccła : initiũ peccati deuita¬
re : qđ ÷ initiũ peccati : tanquã caput serpentis : Init¬
um om̃is peccati: suꝑbia. Confractũ ẽ gͦ caput draco¬
nis: confracta ẽ suꝑbia diabolica. Et quid de illo fecit
qͥ oꝑatꝰ ẽ sclutẽ in medio t̃rȩ : Dedisti eũ in ȩscam popłis
ethiopib Quid ÷ hoc : quomͦ intelligo popłos ethiopes:
nigri s̃ ipsi uocant᷑ ad fidẽ qͥ nigri fuer ipsi ꝓrsus
ut dicat᷑. Fuistis enĩ aliqͣndo tenebrȩ : nunc autẽ
lux in dño ipsi ꝓrsus uocant᷑ nigri : sed ne remane:¬
ȩscam draconẽ istũ: puto qͥa magis xpm̃ acceper̃ in

Expanded text:
larem draconem cujus caput confractum est, nisi ipsum diabolum inlarem draconem cujus caput confractum est, nisi ipsum diabolum intelligere debemus? Quid de illo fecit? Tu confregisti caput draconis. Illud est initium peccati. Caput illud est quod accepit maledictum, ut semen Evae observaret caput serpentis . Admonita est enim Ecclesia initium peccati devitare. Quod est initium peccati, tanquam caput serpentis? Initium omnis peccati superbia . Confractum est ergo caput draconis; confracta est superbia diabolica. Et quid de illo fecit, qui operatus est salutem in medio terrae? Dedisti eum in escam populis Aethiopibus. Quid est hoc? Quomodo intelligo populos Aethiopes? nigri sunt. Ipsi vocantur ad fidem, qui nigri fuerunt; ipsi prorsus, ut dicatur eis: Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Ipsi prorsus vocantur nigri; sed ne remaneescam draconem istum? Puto quia magis Christum acceperunt in
Abbreviated transcription (Latin):
scła oꝑatꝰ ẽ sclutẽ in medio t̃rȩ : & nos dormimus
lam uigilant gentes & nos scȩrtimꝰ : & tanquã nos
qualẽ salutẽ oꝑatꝰ ẽ ds̃ in medio t̃rȩ. Cũ illa t̾rena urã
scilus euersa ẽ. qd fecit: qͥd ꝓficit : Tu confirmastiin¬
S uirtute tua inmare. Tanqͣm gentẽ iudȩoꝵ : uł aridã a
fluctib separatã. Mare in a maritudine sua gentes
erant : trãsillã undiq circũluebant. Et ecce confirma¬
sti in uirtute tua mare : & remansit t̾ra sitiens ymbrẽ
tuũ. Tu confirmasti in uirtute tua mare: Contriuifa
capita drticonũ in aquis Dra conũ capita dȩ monioꝵ su-¬
ꝓbias aqͥb gentes possidebant᷑ contriuisti suꝑ aquã:
huc post capita draconũ : illi enĩ dracones habent
principẽ suũ : & ipse primꝰ ẽ magnꝰ draco. Et de illo qͥd
fecit qͥ oꝑatꝰ ẽ salutẽ in medio t̾rȩ : Audi. Tu confregi¬
sti capita draconis Cuiꝰ draconis: intelligimꝰ dracones
om̃ia demonia seb dicibolo militantia: Qui gͦ singu¬

Expanded text:
s est salutem in medio terrae; et nos dormimus. Jam vigilant Gentes; et nos stertimus, et tanquam nos qualem salutem operatus est Deus in medio terrae. Cum illa terrena vestra salus eversa est, quid fecit? quid promisit? Tu confirmasti in virtute tua mare. Tanquam gente Judaeorum velut arida a fluctibus separata, mare in amaritudine sua Gentes erant, terramque illam undique circumluebant: ecce confirmasti in virtute tua mare, et remansit terra sitiens imbrem tuum. Tu confirmasti in virtute tua mareaconum capita, daemoniorum superbias, a quibus Gentes possidebantur, contrivisti super aquam; huc post capita draconum? Illi enim dracones habent principem suum, et ipse primus est magnus draco. Et de illo quid fecit qui operatus est salutem in medio terrae? Audi: Tu confregisti caput draconis. Cujus draconis? Intelligimus dracones omnia daemonia sub diabolo militantia: quem ergo singu
Abbreviated transcription (Latin):
rex nr̃ ante scła qͥd fecit oꝑatꝰ ẽ salutẽ in medio
trȩ & ego adhuc clamo qͣsi desertꝰ : ille oꝑat᷑ sa¬
lutẽ in medio t̾rȩ: & ego remansi t̾ra: intellexit
asaph bene : qͥa intellectꝰ a saph. Quare enĩ ista
homines & ȩt̃na desid̾are ñ semꝑ tẽportilib in he¬
rere : os̃ aut̃ rex nr̃ ante scła: oꝑatꝰ ẽ salutẽ in medio¬

Expanded text:
er ante saecula, quid fecit? Operatus est salutem in medio terrae; et ego adhuc clamo quasi desertus. Ille operatur salutem in medio terrae; et ego remansi terra. Intellexit Asaph bene, quia Intellectus Asaph. Quare enim ista,homines aeterna desiderare, non semper temporalibus inhaerere? Deus autem rex noster ante saecula
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c : cȩcitas ex parte in isrł facta ẽ : ut plenitudo
gentiũ intrar& & sic om̃is isrł saluus fier& Ergo
iã a sciph agnosce qđ p̃cessit : ut uł sequaris si pre¬
cedere ñ potiuisti. Ñ enĩ frustra uenit xp̃c. aut fru¬
stra occisus ẽ xp̃e. aut frustra granũ cecidit in
t̾ram : nisi ut multiplicit̃ surger&. Ex altatꝰ ẽ ser¬
pens in heremo : ut ꝑcussũ a ueneno scinar& Aiten¬
de qđ factũ ẽ Noli putare uacare qđ uenit : ne te
hac nos clamamꝰ iaͣ ñ ẽ ꝓpheta & nos nͣ cognoscet
salutẽ in medio t̃rȩ: qͥa ipse ẽ in principio uerbũ ꝑ

Expanded text:
x parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Ergo jam Asaph agnosce quod praecessit, ut vel sequaris, si praecedere non potuisti. Non enim frustra venit Christus, aut frustra occisus est Christus; aut frustra granum cecidit in terram, nisi ut multipliciter surgeret . Exaltatus est serpens in eremo, ut percussum a veneno sanaret . Attende quod factum est: noli putare vacare quod venit; ne te mHac nos clamamus, Jam non est propheta; et nos non cognoscet st ante saecula, quia ipse est in principio Verb
Abbreviated transcription (Latin):
ga signũ: ita & de dextera. Cũ enĩ illud factũ eẽt
de uirga : dedit ds̃ alterũ signũ Mitte inqͥt manũ
tuã insinũ tuũ & misit. Produc eã & ꝓdux̃ : & in¬
uenta ẽ alba id ÷ immunda Albor enĩ incute lepra
e ñ candor. Ipsa enĩ hereditas dĩ id ÷ popłs eiꝰ fo-¬
ras ab eo missus ẽ : immunđꝰ factꝰ ẽ Sed qͥd illi ait :
Reuoca eã in sinũ tuãi : Reuocauit : & reuersa ẽ ad
colorẽ suũ quando hoc facis ait asaph iste. quousq
dexterã tuã alienas a sinu tuo ut foris imunda
remaneat : reuoca eã. redeat ad colorẽ: agnoscat
saluatorẽ. VUt qͥd auertis manũ tuã & dexterã tuã
de medio sinu tuo in finẽ : hȩc clamat cȩcꝰ ñ intel

Expanded text:
ga signum, ita et de dextera. Cum enim illud factum esset ga signum, ita et de dextera. Cum enim illud factum esset de virga, dedit Deus alterum signum: Mitte, inquit, manum tuam in sinum tuum, et misit: Produc eam, et produxit; et inventa est alba, id est immunda. Albor enim in cute, lepra est, non candor . Ipsa enim haereditas Dei, id est, populus ejus foras ab eo missus, immundus factus est. Sed quid illi ait? Revoca eam in sinum tuum: revocavit, et reversa est ad colorem suum . Quando hoc facis, ait Asaph iste? Quousque dexteram tuam alienas a sinu tuo, ut foris immunda remaneat? Revoca eam; redeat ad colorem, agnoscat salvatorem. Utquid avertis manum tuam et dexteram tuam de medio sinu tuo in finem? H
Abbreviated transcription (Latin):
uos : conter& magnos lã signa tua ñ uides ĩ ñ
ẽ ꝓpheta & dicis & nos ñ cognosc& ad huc qͥa uos¬
ñ agnoscitis adhuc Iã ñ ẽ ꝓpheta : & nos ñ agnos¬
c& adhuc. Usqueqͦ ds̃ ex ꝓbrauit inimicꝰ. Cltima
quasi derelictꝰ : quasi desertꝰ Clama tanquam
eger : qͥ medicũ cedere quã cur arima liusti Non
te agnoscit ad hue. Uide qͥd fecerit qͥ te ñ agnoscit
adhuc : & enĩ qͥb ñ ẽ nuntiatũ de eo uidebunt &
qͥ ñ audier̃ intelligent. & tu adhuc clamas. iã ñ ẽ
ꝓpheta. & nos ñ cognosc& adhuc: Ubi ẽ intellectꝰ
tuus : irritat aduersariꝰ nom̃tuũ in finẽ Ad hoc
irritat aduersariꝰ nom̃ tuũ in finẽ : ut iratꝰ cor¬
ripus. corripiens cognoscas in finẽ Aut certe¬
in finẽ usq ad finẽ. Usq ad quẽ finẽ : quo
cognoscas quousq clames : quousq apprehensa
ud signũ : qđ datũ ẽ moysi. Quomͦ enĩ suꝑius de uir¬

Expanded text:
us; conteret magnus. Jam signa tua non vides, jam non us; conteret magnus. Jam signa tua non vides, jam non est propheta; et dicis, Et nos non agnoscet adhuc: qnon agnoscitis adhuc. Jam non est propheta, et nos non cognoscet adhuc: usquequo Deus, exprobravit inimicus? » Siquasi derelictus, quasi desertus; clama tanquam aeger qui medicum caedere quam curari maluisti: non te agnoscit adhuc. Vide quid fecerit, qui te non agnoscit adhuc. Etenim quibus non est annuntiatum de eo, videbunt; et qui non audierunt, intelligent : et tu adhuc clamas, Jam non est propheta et nos non cognoscet adhuc. Ubi est intellectus tuus? Irritat adversarius nomen tuum in finem. Ad hoc irritat adversarius nomen tuum in finem, ut iratus corripias, corripiens cognoscas in finem; aut certinem, usque ad finem. Usque ad quem finem? Quousque cognoscas, quousque clames, quousque apprehensa ud signum quod datum est Moysi. Quomodo enim superius de vir
Abbreviated transcription (Latin):
Uenite cõprimamꝰ om̃s psollemnitates dñi a t̾ra. Quid
asciph: qd intellectꝰ asciphinhis : qͥd ñ ꝓficit᷑ uł dis¬
ciplina data m̃tis prauitas ñ corrigit᷑: euersas om̃ia
quȩ primo erant. Nusquã sacerdos nusquã altare iu¬
dȩoꝵ nusquã uictima nusquã tẽplũ. Ergo nichil aliud
agnoscendũ ẽ qđ huic decedenti successit. Aut uͦ hoc
ꝓmissũ signũ auferret᷑ nisi ueniss& qđ ꝓmittebat᷑ :
Uideamꝰ g̾ hic mͦ intellectũ asiph: uideamꝰ si ꝓficit
ex tribulatione. Attende qͥd dicat Signa nrã ñ ui¬
dimꝰ iã ñ ẽ ꝓpheta : & nos ñ cognosc& adhuc. Ecce iSti
iudei qͥse dicunt ñ agnosci ad huc. id ÷ in captiuitate
adhuc eẽ nondũ liberari : expectant ad huc xp̃m.
satus es qͥa offendisti in iacentẽ : ne conterans ob¬
serua de suꝑ uenientẽ: Ita enĩ p̃dictũ ẽ ꝑ ꝓphetam
Quis qͥs offenderit in lapidem illũ conquassabit᷑:
& suꝑ quẽ uenerit conten& eũ. Conquas sat par-¬

Expanded text:
amus omnes solemnitates Domini a terra. Quid Asaph? quid intellectus Asaph in his? quid? Non proficit, vel disciplina data? mentis pravitas non corrigitur? Eversa sunt omnia quae primo erant: nusquam sacerdos, nusquam altare Judaeorum, nusquam victima, nusquam templum. Ergo nihil aliud agnoscendum est quod huic decedenti successit? aut vero hoc promissivum signum auferretur, nisi venisset quod promittebatur? Videamus ergo hic modo intellectum Asaph; videamus si proficit ex tribulatione. Attende quid dicat: Signa nostra non vidimus, jam non est propheta, et nos non cognoscet adhuc. Ecce isti Judaei qui se dicunt non agnosci adhuc, id est, in captivitate adhuc se esse, nondum se liberari, exspectant adhuc Christusatus es, quia offendisti in jacentem; ne conteraris, observa desuper venientem. Ita enim praedictum est per prophetam: Quisquis offenderit in lapidem illum, conquassabitur; et super quem venerit, conteret eum . Conquassat parv
Abbreviated transcription (Latin):
rus ẽ ad udiciũ : nisi qͥ ex surrex̃ amortuis. Uenturꝰ
p̃nuntiabat᷑ uenit & contẽptꝰ ẽ auideis ambulans
in t̃ra : contẽnit᷑ a falsis xp̃ianis sedens incȩlo Exur¬
ge dnẽ udica causã meã : qm̃ inte credidi q̃ pereã
qͥa credidi qđ ñ uidi: ꝑ me ñ fallat. accipiã qđ ꝓmi¬
sisti iudica causã meã Mem̃to oꝑꝓbrioꝵ tuoꝵ.

Expanded text:
ortuis. Venturus praenuntiabatur; venit, et contemptus est a Judaeis ambulans in terra; contemnitur a falsis christianis sedens in coelo. Exsurge, Domine; judica causam meam. Quoniam in te credidi, non peream; quia credidi quod non vidi, spe mea non fallar, accipiam quod promisisti; Judica causam meam. Mem
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qđ scimꝰ in eugłio factũ : mortuus ẽ xp̃c & expa¬
Sed qͥd dictũ ẽ : app̃hende caudã eiꝰ Quid ÷ caudã :
posteriora cõp̃hende. hoc significat & illud : po¬
steriora mea uidebis Primo serpens: sed cauda
retenta facta uirga. Primo occisus postea resur¬
rex̃ Est etiã in cauda serpentis finis scłi : qͥa sic
ueniunt ꝑ mortẽ. tanqͥm ꝑ serpentẽ : qͥa a serpente
mors seminata ẽ. Sed in fine scłi. tanqͥm cauda

Expanded text:
nisi quod scimus in Evangelio factum? Mortuus est nisi quod scimus in Evangelio factum? Mortuus est Sed quid dictum est? Apprehende caudam ejus. Quid est, caudam? Posteriora comprehende. Hoc significavit et illud: Posteriora mea videbis . Primo factus serpens, sed cauda retenta facta virga; primo occisus, postea resurrexit. Est etiam in cauda sveniunt per mortem, tanquam per serpentem, per quem mors seminata est: sed in fine saeculi, tanquam cauda,
Abbreviated transcription (Latin):
ut credanit mͥ qͥa tu me misisti & ds̃
ad illum
Quid in manutua por¬
tas : uirgã Pice illã
in t̾ram. Et dimisit
uirgã in t̾rã & facta ẽ serpens : & ex pauit moyses
& fugit abeo Et ait illidñs App̃hende caudã eiꝰ
Et app̃hendit. & reuersa ẽ in statũ suũ uirga facta
sic̃ antea uirga erat. Quid significat : ñ enĩ frustra
faccũ ẽ. Int̾rogemꝰ luteras dĩ : qđ serpens ꝑsuasit homi¬
ni mortẽ Ergo mors a serpente. Simors a serpente.
uirga in serpente : xp̃c in morte. Ideo etiã cũ a ser¬
pentib in deserto morderent᷑ & necarent᷑ p̃cepit
dñs morsi ut serpentẽ ȩneũ ex altar& in heremo
& ãmonen& popłm ut qͥsquis a serpente morsus eẽt
illũ intueret᷑ & sanaret᷑ Sic & fiebat: sic & homines
mortuũ : saluari a morte Et tam̃ expauit & fugit
morses quid ÷ ab illo serpente fuisse morsen : qͥd fr̃s

Expanded text:
ut credant mihi quia tu me misisti? Et Deus ait ut credant mihi quia tu me misisti? Et Deus ait ad illum: Quid in manu tua portas? Virgam. Projice illum in terram. Et dimisit virgam in terram, et facta est serpens; et expavit Moyses, et fugit Moyses ab eo. Et ait illi Dominus: Apprehende caudam ejus. Et apprehendit; et reversa est in statum suum, virga facta, sicut antea virga erat . Quid significat? non enim frustra factum est. Interrogemus Litteras Dei. Quid serpens persuasit homini? Mortem . Ergo mors a serpente. Si mors a serpente, virga in serpente, Christus in morte. Ideo etiam cum a serpentibus in deserto morderentur et necarentur, praecepit Dominus Moysi, ut serpentem aeneum exaltaret in eremo, et admoneret populum, ut quisquis a serpente morsus esset, illum intueretur, et sanaretur . Sic et fiebat; sic et homines mortuum salvari a morte. Et tamen expavit et fugit Moyses. Quid est, ab illo serpente fugisse Moysen? Quid, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑsona congregationis quȩ ꝓprie syna¬
goga appellatur. Ut qͥd reppulisti nos
ds̃ in finẽ : ñ rep̃hendit sed quȩrit ut qͥd
quam obrem ꝓpt̾ qͥd hoc fecisti: Iuid fecisti : Rep¬
pulisti nos in finẽ. Quid ÷ in finẽ : forte usq infi
nẽ An reppulisti nos in xp̃o. qͥ finis ẽ om̃i creden-¬
ti: ut qͥd enĩ reppulistinos in finẽ : Iratus animus
tuus suꝑ oues gregis tui. Quare iratꝰ es suꝑ oues
patrib nr̃is quoꝵ nos filii facti sumꝰ : ñ ueniendo
de carne. sed imitando fidẽ Illi aut̃ adõ possessi
ab initio qͥd eis contigit: memor esto congrega¬
tionis tuȩ : quã possedisti ab initio. Redemisti
uirgã hereditatis tuȩ Ipsã congregationẽ tuam :
uirgã hereditatis tuȩ redemisti. Hanc istã congre¬
gationẽ : dix̃ uirgã hereditatis : Respiciamꝰ ad
factũ primũ. quando uoluit possidere ipsa con
gregationẽ libans illã de egypto : qđ signũ de¬
dit moysi. cũ dicer& ei moyses qđ signũ dabo.

Expanded text:
ersona congregationis quae proprie Synagoga appellatur. Utquid repulisti nos, Deus, in finem? Non reprehendit, sed quaerit, Utquid, quamobrem, propter quid hoc fecisti? Quid fecisti? Repulisti nos in finem. Quid est, in finem? Forte usque in firepulisti nos in Christum, qui finis est omni credenti ? Utquid enim repulisti nos. Deus, in finem? Iratus est animus tuus super oves gregis tui. Quare iratus es super oves patribus nostris; quorum nos filii facti sumus, non veniendo de carne, sed imitando fidem. Illi autem a Deo possessi ab initio, quid eis contigit? Memento congregationis tuae, quam possedisti ab initio. Redemisti virgam haereditatis tuae. Ipsam congregationem tuam, virgum haereditatis tuae redemisti. Hanc ipsam congregationem dixit virgam haereditatis. Respiciamus ad factum primum, quando voluit possigregationem, liberans illam de Aegypto, quod signum dederit Moysi, cum diceret Moyses ei: Quod signum dabo,