comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõpier̃ hita beatiam brosii uerba &iam architectoꝵ omniũ ars &c roti¬
banus usus affirmat. Quiobseruandũ p̃cipue docent : Vt ãquinta decima
luna usque adugessimã et secundã arbores p̃dicant᷑ Ex quib: ł liburte
texendȩ łpuplica q̃t st̃ oꝑa facienda His̃ tm̃ octo dieb cȩa materies
inmunis seruatur acarie. Reliquis aut̃ dieb P̃cisa etiã eodem anno ĩ¬
t̃na uermiũ labe ex esa inpuluerẽ uertitur. Quih ꝗꝗ obseruant Vt
his namt m̃sibus arescente limore sicciora Et ideo fortiora st bgna
Sed etlapis sflenites in ꝑside potentiȩ lunaris effectũ miri fice demon¬
strat . quilunȩ continens immaginem fulgore candidoni ueoq trans¬
lucet. Attue uxta cursum astri ipsius łaugeridiebus singulis ꝑhibei
ł minui his consentaneaubasilius cesareȩ capodociȩ reuerentissimus

Expanded text:
 Haec beati Ambrosii verba etiam architectorum omnium ars et quotidianus usus adfirmat, qui observandum praecipue docent ut a quinta decima luna usque ad vicesimam et secundam arbores praecidantur, ex quibus vel liburnae texenimmunis servatur a carie, reliquis autem diebus praecisa etiam in eodem anno, interna vermium labe exesa in pulverem vertitur. Qui hoc quoque observant, ut His namque mensibus arescente humore, sicciora, et ideo fortiora, sunt ligna. Sed et lapis selenites in Perside potentiae lunaris effectum mirifice demonstrat, qui lunae continens imaginem, fulgore candido niveoque translucet, atque juxta cursum astri ipsius vel augeri diebus singulis perhibetur, vel minui. His consentanea Basilius Caesareae Cappadociae reverendissimus
Abbreviated transcription (Latin):
uñstadiis .iII occcxx ine&dem ptolomaidȩ opido ꝑ inmargine rubrimaris
ad pͥmos elifantoꝵ uenatus conditum ẽ  hoc idem ante solstitium quadrã¬
genis quinis dieb: totidemq: postea fieri : et peos XO dies i meridiem umbras

Expanded text:
stadiis IIII.DCCCXX in eadem gente Ptolemaide oppido, quod in margine Rubri maris ad primos elephantorum venatus conditum est, hoc idem ante solstitium quadraggenis quinis diebus totidemque postea fieri, et post eos XC dies in meridiem umbras
Abbreviated transcription (Latin):
ĩt̃ duos occasus. Romani a medio noctis in medium. Vmbri
&athenienses ameridie computant ad meridiem. Moy ses
aut̃ amane admane unã dicem appellat. sed dño surgen¬
te uesꝑa sabbati lucescebat inpͥma sabbati ut homo
deluce lapsus intenebras deiceps ex tenebris rediret
deficeret humanitas abirigidior Ibi ado ꝑaminuenda e
dicimꝰ : uesꝑ ñ apparente stella h̃s nõis Conticiu q ñ om̃s
silent. Intẽpestiuũ ꝙ ÷ mediũ & in actuo sum noctis tẽp

Expanded text:
inter duos occasus numerant: Romani a medio noctis in medium. Umbri et Athenienses a meridie computant ad meridiem. Moses autem a mane usque ad mane unum diem appellat: sed Domino surgente vespera sabbati, lucescebat in primam sabbati, ut homo de luce lapsus in tenebras, deinceps a tenebris rediret deficeret humanitas: ubi rigidior, ibi et ad opera minuenda edicimus. Vesperum, apparente stella hujus nominis. Conticinium, quando omnia silent. Intempestum, quod est medium et inactuosum noctis tempus.
Abbreviated transcription (Latin):
sus eb domada semꝑorit᷑ his nõa gentilitas aplangis ĩ didit
habere sẽ credens a sole sp̃m Aluna corpus i marte sangui¬
nẽ A mercurio ingeniũ et linguam A noue tempantiam
A uenere uoluntatẽ Asaturno tarditatem Sed scs
siluest̃ ferias appellar constituit. primũ diem domini¬
cũ noncupans imitautus hebreos qͥpmã sabati secundã
sabati & sic cettrõs anumero nominant. Ap quos ebbdomada
simlit hãbelut Et mannis quinquagessimũ diẽ peneie costẽn

Expanded text:
sus hebdomada orditur. His nomina gentilitas a planetis indidit, habere se credentes a sole spiritum, a luna corpus, a Marte sanguinem, a Mercurio ingenium et linguam, a Jove temperantiam, a Venere voluptatem, a Saturno tarditatem. Sed sanctus Sylvester Ferias appellare constituit, primum diem Dominicum nuncupans, imitatus Hebraeos, qui primam sabbati, secundam sabbati, et sic caeteros a numero nominant: apud quos hebdomada similiter habebant et annis, quinquagesimum diem Pentecosten,
Abbreviated transcription (Latin):
uirginum prudentiũ om̃s electi lucentibus bonoꝵ actuũ lampadib:
abiam sponso ac regi suo uenientes moxcum eo adnuptias suꝑ nȩb
ciuieatis intrabunt: Paulo pͥnume in honorem inpagris numeriunũ
adierit diem quem ianuario dedit : Ut tã in anño quã in mensibui singuliti

Expanded text:
virginum prudentium, omnes electi, lucentibus bonorum actuum lampadibus, obviam sponso ac regi suo venientes, mox cum eo ad nuptias supernae civitatis intrabunt. Paulo post Numa in honorem imparis numeri unum adjecit diem, quem Januario dedit, ut tam in anno quam in mensibus singuli
Abbreviated transcription (Latin):
Rursumq illius umbra sidus hebitei. neq aliud ẽe noctem quantẽr ubrtar
Statut aut atq nͣmenstrui st̃ utrique diffectus ꝓpt̃ obliquitatem sig niferi

Expanded text:
rursumque illius umbra sidus hebetari: neque enim aliud esse noctem quam terrae umbram. Stati autem atque non menstrui sunt utrique defectus, propter obliquitatem signiferi
Abbreviated transcription (Latin):
idse ixalia pͥarte cuei coepit ꝓpinquare illã partem adnos conor a pparria
nonilustratur donec adcornua redeat atque umini noam non apparttr

Expanded text:
de ex alia parte, cum ei coeperit propinquare, illam partem ad nos convertere, qua non illustratur, donec ad cornua redeat, atque inde omnino non appar
Abbreviated transcription (Latin):
polos noncipant glaciali rigore tabentes: hoꝵ uꝰ est
ad septem trionalem plagã consurgens boreus. Alt̃

Expanded text:
polos nuncupant, glaciali rigore tabescentes. Horum unus ad septentrionalem plagam consurgens Boreus, alt
Abbreviated transcription (Latin):
epdomada
mada est q̃septẽ ebdomadib: annor h ẽ xluiiiiannis texit᷑ qua ex pleta
ħ .ẽ qͥ ne gessimo demũ anno ĩ cipiente tubae clarius resonabant & adom̃s
eptima species ebdomadis ÷ qua ꝓpheta daniel ut it᷑ more qͥdẽ legis sepͣtenis

Expanded text:
ebdomada est, quae septem hebdomadibus annorum, hoc est, XLIX annis, texitur; qua expleta, hoc est, quinquagesimo demum anno incipiente, tubae clarius resonabant, et ad omnes, adibus LXX propheticis. Septima species hebdomadis est, qua propheta Daniel utitur, more quidem legis septenis
Abbreviated transcription (Latin):
iinore it uallo tẽporũ uocantes parte sa partione cii cubt odiaciquẽ trigenis
dies ꝑm̃ses singulos fincant : porro momta amotuuderi cellerrimo ncupantes

Expanded text:
inore intervallo vocantes. Partes a partitione circuli Zodiaci, quem tricenis diebus per menses singulos findunt. Porro momenta a motu siderum celerrimo nuncupantes
Abbreviated transcription (Latin):
Vñ uidua qsi ualde diuusa aut uidua idẽ a uiro diuisa Ñnullis placet idus
dietas uocabulo greco aspecie q̃ap̃illos idea uocabatur. Quod ea die plenã

Expanded text:
 id est, valde divisa. Aut vidua, id est, a viro divisa. Nonnullis placet Idus dictas vocabulo Graeco a specie, quae apud illos idea vocatur, quod ea die plenam
Abbreviated transcription (Latin):
tum ratiã qͥb apparens in carne dñs inmundo illuexit insinuet
lucissue ꝓfectib us ad siner seti crescere ñ lesinit R espirgens indñs
amortuis pͥmo singulis acbunis acdeinde plurib mͦ .vii.mximxii
qͥb uidentib ascensurus incelũ p̃cepit eos suae dispensationis ẽẽ
cestes imerusalem et in omni iũdea et samaria etũs adultimũ
trȩ. Etbene luna c̃nrõs crescit adoculos paulatĩ ãsole recethao
Cũ u adcelos parib: adeũ spatiis redit ħẽ it ꝙ ipsedt̃ Exiuict᷑patri

Expanded text:
tum gratiam, quibus apparens in carne Dominus mundo illuxit, insinuet,lucis suae profectibus usque ad finem seculi crescere non desinit. Resurgens enim Dominus a mortuis primo squibus videntibus ascensurus in coelum , praecepit eos suae dispensationis esse testes in Jerusalem, et in omni Samaria, et usque ad ultimum terrae. Et bene luna cum nostros crescit ad oculos, paulatim a sole recedit: cum vero ad coelos, paribus ad eum spatiis redit. Hoc est enim quod i
Abbreviated transcription (Latin):
lineas q̃ ordinem decennouenalis circul suꝑͣ annotato annoꝵ numero
p̃monstraret : Cũ g anno quolibet diẽ qlibet quo ĩsigno łcusꝰ msis in partib:
lunã habeat scire uolueris apto codice nota lntam q̃eidem sit p̃posita diei
Et recuri eus adrcgularem pagina inqua utt̃arũ ÷ distincta congeries eodẽt
atq antt acretro ĩspiciens ꝙ signũ q̃mqe m̃sem eregione babeat annotabis

Expanded text:
lineas quae ordinem decennovenalis circuli supra adnotato annorum numero praemonstret. Cum igitur anno quolibet diem quemlibet quo in signo vel cujus mensis in partibus lunam habeat scire volueris, aperto Codice nota litteram, quae eidem sit praeposita diei, et recurrens ad regularem paginam, in qua litterarum est distincta congeries, eodemque atque ante ac retro inspiciens, quod signum quemve mensem e regione habeat adnotabis
Abbreviated transcription (Latin):
odiaci ambitũ lustrat: Sed mutroq m̃se cõputando consuetudo łauctaritas
łcerte compendũ calculandi naturae p̃ualuit : Nã non solũ lunȩ m̃ses ꝙ
calculandi necessitas cogit tricenis uñ tricenisq: dieb: orqiantutacd eduna
suꝑfluã quȩ nata naturȩ rationẽ ĩfine anni debuerat ĩ t̃xalari pleriq

Expanded text:
odiaci ambitum lustrat. Sed in utroque mense computando, consuetudo, vel auctoritas, vel certe compendium calculandi naturae praevaluit; nam non solum lunae menses, quod calculandi necessitas cogit, tricenis undetricenisque diebus ordinant, sed et lunam superfluam, quae juxta naturae rationem in fine anni debuerat intercalari, pleriq
Abbreviated transcription (Latin):
septimus bissextilis custrib: seq̃ntib: annis bibinos pollicũ uindicet
articulos. hasi ue hocsiue alio quisq sibi calculator ordinare uolu

Expanded text:
septimus bissextilis cum tribus se sequentibus annis bis binos sibi pollicum vindicet articulos. Haec sive hoc sive alio quisque sibi calculator ordinare volu
Abbreviated transcription (Latin):
lunas singulas xtix semis diebus cõpituetes incensiones
et secum diiqͣnc̃ inmedio noctis accenditur anno futuro

Expanded text:
las lunas XXIX semis diebus computantes, incensiones et secundi, quae nunc in medio noctis accenditur, anno futuro
Abbreviated transcription (Latin):
nisecuta ẽe mͦputlibut ꝓbantur habuisse condemptui seciã in ꝑcessu huiusce
opusculi nr̃i monstrabitur : Sed omnibus his ebreicaei ueritatis in tegram p̃fero
puritatem : quam peminenti u doctorum hiro uius in libris ebreicarum

Expanded text:
se, modo prout libuit probantur habuisse contemptui, sicut etiam in processu hujusce opusculi nostri monstrabitur; sed omnibus his Hebraicae veritatis integram praefero puritatem, quam praeeminentissimi doctorum, Hieronymus in libris Hebraicarum
Abbreviated transcription (Latin):
icensionis locus & hora ꝓcreat. Nã quomodo fieri posset ut ꝑannos denos et
nouenos unum necesse eẽt solito dierũ lunȩ nũo au ferri. Sinh uelocitas aliqͣ

Expanded text:
censionis locus et hora praecurret. Nam quomodo fieri posset ut per annos denos et novenos, unum necesse esset solito dierum numero afferri, si non haec velocitas aliq
Abbreviated transcription (Latin):
cogunt᷑ Ideoque illi breuiores nobͣ dies estate. logiores hntĩ hiemeanaꝓ inoneheis
solarigiro tm̃ modo sȩde stellar q̃t omnium sub diuersis poli plagis currentiũ
pot ẽ situ agnosci. Eademq: quippe facit trȩ rotunditas ut ñ nulla etiam claris¬
sima australis sidera climatis nob̵ nũꝗ pareant. Contra nr̃a septeintrion¬
lia illis ñ parua exparte cȩlentur. deniq: ipsosseptemtriones quinob̵ supͣ
ũticem ascendunt nequeoccidunt unq: noncernit tragoditicȩ & confinis
egiptus. Porro ipsoꝵ sidus ꝑmaximũ et diei quondam nõe cultum noysolũ

Expanded text:
reviores nobis dies aestate, longiores habent in hyeme. Quod non de solari gyro tantummodo, sed de stellarum quoque omnium, sub diversis poli plagis currentium potest situ cognosci; eadem quippe facit terrae rotunditas, ut nonnulla etiam clarissima Australis sidera climatis nobis nunquam pareant, contra nostra Septentrionalia illis non parva ex parte celentur. Denique ipsos Septentriones, qui nobis supra verticem ascendunt, neque occidunt unquam, non cernit Troglodytice, et confinis Aegyptus. Porro ipsorum sidus permaximum, et Dei quondam nomine cultum, non solu
Abbreviated transcription (Latin):
quã umbra memorata fuscaridonec paulatĩ centrũtrae egressa rursus asole
cernat᷑ : Verune hoc omnipleni lunio patiat᷑ latitudinẽ eisimiferiqni pnentiũ

Expanded text:
quam umbra memorata fuscari, donec paulatim centrum terrae transgressa, rursus a sole cernatur; verum ne hoc omni plenilunio patiatur, latitudinem ei signiferi, qu
Abbreviated transcription (Latin):
egiptioꝵ m̃sis annus ue ciuiꝰ hcausa fieret orrt᷑ sed ñec abhisgentib: quã uiss ẽ
greciiactitant uerabant iqorib: chaldeoꝵ astrologia coepit : Aqb: abra ham
patriarcha ut iosephus testat᷑ edoctus utͥdm̃ caelisiderumq conuersione
cognouit ipsam mox disciplipã ueracius itellectã aegiptioꝵ genti aduexit cũ
ap̃ eos exul aue i piã et ilibro beati ĩob qͥnlonge pͥabrahã exststit madareth

Expanded text:
egyptiorum mensis annusve cujus hoc causa fieret, oritur, sed nec ab his gentibus, quamvis se Graeci jactitent, verum ab antiquioribus Chaldaeorum astrologia coepit, a quibus Abraham patriarcha, ut Josephus testatur, edoctus, ut Deum coeli siderumquc conversione cognovit, ipsam mox disciplinam veracius intellectam Aegyptiorum genti advexit, cum apud eos exularet. Nam et in libro beati Job, q
Abbreviated transcription (Latin):
et triũpho domicȩ resurrectionis insignis et nr̃a qq̃ nob resur¬
recdione manet semꝑ eacobtabilis. geptem qq dies lunȩ id .uẽ¬
aquinta decima us ad xxi ꝑ quos eadem dominicã naturaliord¬
uniusitatem designore scriptura consueit. Tñ ꝙait ꝓfeca Sȩpties

Expanded text:
et triumpho dominicae resurrectionis insignis, et nostra quoque nobis resurrectione manet semper exoptabilis. Septem quoque dies lunae, id est, a XV usque ad XXI per quos eadem Dominica naturali ordiuniversitatem designare Scriptura consuevit. Unde quod ait Prophe
Abbreviated transcription (Latin):
Vt qͣ uerbi gratia p̃tito m̃se suꝑtrã meridie nc̃ mẽdia nocee
subtra solem accendenda consequatur ꝑitant undem temporis
reminatis estus sui uicib: quinquagies septies maria altatũescun
olicib ruptisrursusq: inse ipsa residunt quia luna in dime¬
dio m̃sis spatio ħ ẽ. in quindecem noctibus ac diebus quat decies
tram circũlabitur. in suꝑ & dimedium trȩ semel: Qñ fit ut
orientẽ plena uesꝑe teneat. Quȩ ꝑdem noua uesꝑe occuelentẽ
tenuerat mare pidtemporis uicies nouies affiluit simul et
remeat. Et sic̃ luna ꝑdies xv. utdiximꝰ naturali cursus sui
tarditate deoccidente inortentem uesꝑtina resunditur
Et quȩ matut ina hodie orienter tonebat pdiesan inau¬
tut ina inoccidente uidebitur: Itaetiam estus occeani nẽ
uesptinus pdies .X fit matutinus. at contra matut inus
quotidiano detractur inpedim̃to uesꝑtinus assurge¬

Expanded text:
tia, praeterito mense super terram meridie, nunc media nocte sub terra solem accendenda consequatur, per tantumdem temporis geminatis aestus sui vicibus, quinquagies septies. Maria alta tumescant, Obicibus ruptis, rursusque in seipsa residunt. Quia luna in dimidio mensis spacio, hoc est, in XV noctibus ac diebus quater decies terram circumlabitur, insuper et dimidium terrae semel. Unde fit ut Orientem plena vespere teneat, quae pridem nova vespere Occidentem tenuerat. Mare per id temporis vicies novies adfluit simul et remeat; et sicut luna per dies XV, ut diximus, naturali cursus sui tarditate de occidente in orientem vespertina refunditur, et quae matutina hodie Orientem tenebat, post dies XV matutina in Occidente videbitur, ita etiam aestus Oceani nunc vespertinus post dies XV fit matutinus, ac contra matutinus, quotidiano detractus impedimento, vespertinus adsurg
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem pene temporis it uallo tardius quotidie uenire ettardius
redire ñ desinit pc̃tus it quinta pars horae ẽ quinque enĩ pcti
horã faciunt. Vn fit utq luna induob suis m̃sib: id .ẽ. dieb quinqua
ginta nouẽ qũin quagies et septies t̾rȩ orbem cirtuit estus occeami
ptemp: idem gemmato hnumero id ẽ centũ &xii. uicib exundet
ad supiora. Et tot eque uicib: suũ relabatur in alueũ c̃eluna ĩxax
dieb uicies octies t̾raȩ ambitũ lustrat. Et in duo decem horis q̃: ad¬

Expanded text:
ejusdem pene temporis intervallo tardius quotidie venire, tardius redire non desinit. Punctus autem quinta pars horae est, quinque enim puncti horam faciunt. Unde fit ut quia luna in duobus suis mensibus, id est, diebus LIX, quinquagies et septies terrae orbem circuit, aestus Oceani per tempus idem geminato hoc numero, id est, CXIIII vicibus, exundet ad superiora, et tot aeque vicibus suum relabatur in alveum, quia luna in XXIX diebus vicies octies terrae ambitu
Abbreviated transcription (Latin):
tuato lumine fulgent ipsũ aedae corpus a quos ueritim scosisinuast u
dilum mariñiluminare ualentes caelestis gratiae mimꝰ accipe sciunt dare

Expanded text:
 corpus, et quosque viritim sanctos insinuant, qui illuminari, non illuminare, valentes, coelestis gratiae munus accipere sciunt dare
Abbreviated transcription (Latin):
liclum decenno uenalemsꝑ .xiiii. lunas paschales nicena
senodus instrtit eoꝙ ad eundem anni sõlanis diẽ

Expanded text:
clum decennovenalem propter XIV lunas paschales Nicaena synodus instituit, eo quod ad eumdem anni solaris die
Abbreviated transcription (Latin):
uñ etconuexum mediumq: quacumque
cernat᷑ menarrabili celeritate quotidic
circumagi sãpientes mundicuixor. Ita utr ueret

Expanded text:
Unde et convexum mediumque, quacunque cernatur, inenarrabili celeritate quotidie circumagi sapientes mundi dixerunt, ita ut rueret
Abbreviated transcription (Latin):
&eȩqr ipsȩ int̃iẽ ñ ꝑuiȩ ꝓpt̃ incendium sideris facillimum sane barum
zonar dant eremplum qui geli dissimo hiemis inrigore. ad foccum oblon¬
go scemate factu sese calificant Vbiignis ipse q̃si media sona et ꝓxi

Expanded text:
er se non perviae propter incendium sideris. Facillimum sane harum zonarum dant exemplum, qui gelidissimo hiemis rigore ad focum oblongo schemate factum sese calefaciunt, ubi ignis ipse quasi media zona, et
Abbreviated transcription (Latin):
luna uuxta ꝙ & supͣ docuimꝰ quatuor pc̃toꝵ spatio q̃tide tardius
oriri tardius occidere quã sorta ẽ ł occiderat solet . Ita etiã maris
estus utq siue durnus sit et nocturnus seumatut inus &uesꝑtinus

Expanded text:
luna, juxta quod et supra docuimus, IIII punctorum spacio quotidie tardius oriri, tardius occidere quam pridie orta est vel occiderat solet, ita etiam maris aestus uterque, sive diurnus sit, et nocturnus, seu matutinus et ves
Abbreviated transcription (Latin):
nomhabuit acuius nõe nc̃ paschale tempus cognominant : Consueto
antiquȩ obseruationis uoc abulo gaudia nouȩ solem ittatis uocantẽ
trimilchi uocabat᷑ quia trib uicib: in eoꝑdiem peccora mulgentur:
Talis enim erat quondam ubtas britanniȩ ł germaniȩ dequa inbrin¬
inutrohai nteruit anglo rum : licda dr blandus siue nauizabilis quod
mutroq illo inenie etb landa sit serenitas aururum et naugard sleant

Expanded text:
n habuit, a cujus nomine nunc paschale tempus cognominant, consueto antiquae observationis vocabulo gaudia novae solemnitatis vocantes. Tri-milchi dicebatur, quod tribus vicibus in eo per diem pecora mulgebantur. Talis enim erat quondam ubertas Britanniae, vel Germaniae, de qua in Britanniam natio intravit Anglorum. Lida dicitur blandus, sive navigabilis, quod in utroque mense et blanda sit serenitas aurarum, et navigari soleant
Abbreviated transcription (Latin):
Ds eis amiplius uiuendi spatia donauit q̃ nc̃ haude discerepotuuissient nisi excentis uiue¬
rent annis ꝑtot it annor curricula magnus annus implitor Annũ at euule acl ẽ.
ANTIQUORUM
ANNISN

Expanded text:
s eis amplius vivendi spatia condonavit, quae nunc haud ediscere potuissent, nisi sexcentis viverent annis, per tot enim annorum curricula magnus annus impletur. Annum autem civilem, iantiquorum annis
Abbreviated transcription (Latin):
et ipse solem quotidie partẽ unã odiaci cõplere sui. neq: enim aliud
partes ⁊odiaciquã quotidianos solis ĩcaelo debemus sentire ꝓgressus. Lunã uͦ
quotidie tridecem partes eidẽ zodiaci conficere. id est pc̃tos .iii. etuna par

Expanded text:
et ipse solem quotidie partem unam zodiaci sui complere; neque enim aliud partes zodiaci, quam quotidianos solis in coelo debemus sentire progressus; lunam vero quotidie XIII partes ejusdem zodiaci conficere, id est, punctos quatuor, et unam par
Abbreviated transcription (Latin):
RADUNT Qargumitũ ueter quo lunaucuiq: etatis q̃t horas luceat ex
afluna quotidie usq ad pleniluniũ detrahit᷑q dehinc parib: spatus imn
Iuhinutionem. Et ideo sinosie uis iuna saqt horas luceat multiplica
duo duas horas ec totidem pctos t̃tia luna lucet. Item ubi ad dir imam
quies octonixl octo horas lucet decima luna Et ne argum̃tum
dubiũ fore arbitreris tenexu inquiunt ecubi ꝑnox luna cadet exqͥr

Expanded text:
ue argumentum veteres quo luna cujusque aetatis quot horis luceat expsecunda luna quotidie usque ad plenilunium, detrahiturque dehinc paribus spatiis in diminutionem. Et ideo si nosse vis luna secunda quot horas luceat, multiplicaduo; duas horas et totidem punctos tertia luna lucet. Item ubi ad decimam luintam partem; quinquies octoni quadrais; octo horas lucet decima luna. Et ne argumentum dubium fore arbitreris, tene quindecim, inquiunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
annis singulas cõplectens eb domadas sed noua ratione ipsos annos ad breui¬
ansduodenis uidelicet insib: lunae singulos dec̃minans : Emboles mos uim̃ ses enbiles

Expanded text:
annis singulas complectens hebdomadas, sed nova ratione ipsos annos abbrevians, duodenis videlicet mensibus lunae singulos determinans. Embolismos vero menses
Abbreviated transcription (Latin):
sscribuntur. decerisemishore q̃plisst qua plenam partẽ Miii horan
ñreddunt simul cõputari neg leguntur. at tñ &ipsẽ duo d&ier circuactae touso

Expanded text:
scribuntur, decem semis horae quae plus sunt, quia plenam partem XXIV horarum non reddunt, simul computari negliguntur. Attamen et ipse duodecies circumactae, u
Abbreviated transcription (Latin):
ũs ducatũ ꝑtingerent : ged script ura p̃dicto aduentu & pasione ipsius
quid & iamphanc̃ populo quieũ reciꝑe nolet : e uenturũ ostendit. ducẽ eũ
uenturũ titũ dt̃ quiquadragessimo anno dominicae pasionis. Ita cũ populo
roma no ciuitatẽ & scuarium disipauit ut ñ remaneret lapis suꝑ lapidẽ

Expanded text:
ue ducatum pertingerent, sed Scriptura, praedicto adventu et passionis ipsius, quid etiam post hanc populo qui eum recipere nollet, esset eventurum ostendit. Ducem enim venturum Titum dicit, qui quadragesimo anno dominicae passionis ita cum populo Romano et civitatem et sanctuarium dissipavit, ut non remaneret lapis super lapide
Abbreviated transcription (Latin):
entus. ẽ xr cõmotus et agitatus sc̃ flapilo prcunsto
potest a ꝓbari : nec aliud indelligit᷑ ꝗ fluctus aerasis

Expanded text:
entus est aer commotus et agitatus, sicut flabello brevi potest approbari, nec aliud intelligitur quam fluctus aeris
Abbreviated transcription (Latin):
aelum suꝑioris circuli ꝓpo discrecũ t̃mino
etȩqualibus undique spatiis collectumiaur¬
tutes continet angelicas: quȩ adnos excun

Expanded text:
elum superioris circuli proprio discretum termino, et aequalibus undique spatiis collocatum virtutes continet angelicas; quae ad nos exeun
Abbreviated transcription (Latin):
.cxx. partire decem duo decies deni cenuies Illa caeli paote luna triges¬
sima curꝗ xii m̃sib: exactis idesttocto anni circulo transacto sol obten¬
turus ẽ : Ipsa enimpars eadem inqua etne conuersatus lunam suo

Expanded text:
CXX; partire per decem, duodecies deni centum vies, illa coeli parte luna XXX currit, quam XII mensibus exactis, id est, toto anni circulo transacto, est sol obtenturus. Ipsa est enim pars eadem in qua et nunc conversatus lunam suo
Abbreviated transcription (Latin):
meum repletum ẽ rore et erines mei gutis noctis : Tũ deinde minuitur
etaugetur utminor sit cũ resurgit noua et cũsit imminuta cũmuletur
q̃fuerint exmanita cõmunlantur Vt animantiũ cerebra mabitimorui
humida. Si quidem pleniores ostreae reꝑiri ferunt᷑ Multaque alia cũ

Expanded text:
meum repletum est rore, et crines mei guttis noctis . Tum deinde minuitur et augetur, ut minor sit, cum resurgit nova; et cum sit imminuta, cumuleturfuerint exinanita cumulantur, ut animantium cerebra maritimorum humida: siquidem pleniores ostreae reperiri ferantur multaque alia, cu
Abbreviated transcription (Latin):
inherent. Quarto lummaria caeli delumine primo
die facto: Quinto natalia & uolatilia deaquis
Sexto reliqua animalia detra & hõ quidem carne

Expanded text:
inhaerent; quarto, luminaria coeli de lumine primo die facto; quinto, natatilia et volatilia de aquis; sexto, reliqua animalia de terra, et homo quidem carne
Abbreviated transcription (Latin):
codices .xiIii. quas tñ euangelista matheus certimisterii gratia .x.iiii.
ponit aqua łut iᵈ uenali ȩtate in populo dĩ regrũ tempora coe¬
punt . hnãq: in hom̃ib: ȩtas apta gubernando solet exstẽ regno
VII. extenta inqua ut graui senec tute fessa malis crebrioribus
plebs ebrea quassatur: Sexta q̃ nc̃ agitur ȩtas nulla generationũ
ł tẽpoꝵ serie certa sedut ȩtas de crepita ipsa totius :đimorte
consũ menda haser̃nosas plenasq: laborib: mundiȩcates qͥti feb
morte uicer̃. Septima iã sabbatiꝑenꝰ is iã suscept octaua bea¬
tȩ resurrectionis atatem ĩ qua semꝑ c̃dnõ regnent ex pectent

Expanded text:
codices XVIII, quas tamen evangelista Matthaeus certi mysterii gratia XIV codices XVIII, quas tamen evangelista Matthaeus certi mysterii gratia XIV ponit, a qua, velut juvenili aetate, in populo Dei regum tempora coeperunt. Haec namque in hominibus aetas apta gubernando solet existere regno. XIX extenta. In qua, ut gravi senectute fessa, malis crebrioribus plebs Hebraea quassatur. Sexta, quae nunc agitur, aetas nulla generationum vel temporum serie certa: sed, ut aetas decrepita ipsa, totius saeculi morte consumenda. Has aerumnosas, plenasque laboribus, mundi aetates quique felici morte vicerunt, septima jam sabbati perennis aetate suscepti octavam beat
Abbreviated transcription (Latin):
hominis qͥmi rocosios grece aphilos ophi hiẽ minor mundus
soletincupari deisdem aliqͣnto latius exꝑonemus : Prima ẽ g
mundibĩt etas abadã ũs ad noe continens annos iuxta ebren¬
delcca diluuo sic pͥmã cuitq hõĩs obliuio demergere consueuit¬
aetatẽ. qt̃ us it quisq: ẽ . quisuam recordet ĩ fantiam : Secunda ȩcas
ã noe usq: ad abraham generationes iuata ebraicã auctoritatem
cõplexa decem annos. ccxtii. porro unxta lxx ĩt̃p̃tes annicclxxii
gua inuenta ẽ id ẽ. ebrea ap ueritia nãq: homo incipit nosse
loqui pinfantiã q̃hinc appellata .ẽ quod fiers potest t̃tia ab
ab ara hã ũs ad dauid generationes iuata utrãq auctoritatẽ.¬
populidĩ aqua etate ꝗ ĩcipit homo generare ꝓpt̃ ea matheus
euangesta generationũ ex abrahã supsit exordium q&iã pat̃
migrationẽ babilonis annos habens iuita ebraicã ũitatem cccc¬
lxiii. iuita lix trans lationem .xii. ampliꝰ generationes. Iuxta ut rosq

Expanded text:
hominis, qui microcosmos Graece a philosophis, hoc est, minor mundus solet nuncupari, de eisdem aliquanto latius exponemus. Prima est ergo mundi hujus aetas ab Adam usque ad Noe, continens annos, juxta Hebraideleta diluvio, sicut primam cujusque hominis oblivio demergere consuevitaetatem. Quotus enim quisque est, qui suam recordetur infantiam? Secunda aetas a Noe usque ad Abraham, generationes juxta Hebraicam auctoritatem complexa decem, annos autem CCXXII, porro juxta interpretes anni mille LXXII,gua inventa est, id est, Hebraea. A pueritia namque homo incipit nosse loqui post infantiam, quae hinc appellata est, quod fari non potest. Tertia ab Abraham usque ad David, generationes jupopuli Dei, qua aetate incipit homo posse generare. Propterea Matheus evangelista generationum ex Abraham sumpsit exordium; qui etiam pater migrationem Babylonis, annos habens, juxta Hebraicam veritatem, CCCCLXXIII; juxta LXX translationem duodecim amplius: generationes juxta utrosque
Abbreviated transcription (Latin):
haec descriptio¬
nus unus exc̃sen¬
sucurĩae roma¬
nae acesare
ius dare genti¬
bussyriammis¬
sus est quomodo
tc̃imperante aug¬
usto et cyrino
p̃sidente ibant om¬
nes ut censũ ꝓfitere¬
tur singuli insuam
ciuitatem ita nc̃
imꝑante ꝑ aeclesiae
psides id÷ doccoresap

Expanded text:
e descriptvir unus ex consensu curiae Romanae, a Caesare, jus dare gentibus, Syriam missus est. Quomodo tunc, imperante Augusto et Cyrenio praesidente, ibant omnes ut censum profiterentur, singuli in suam civitatem, ita et nunc imperante per Ecclesiae praesides, id est, doctores,
Abbreviated transcription (Latin):
regis xp̃i qͥ salutẽ c̃sequeret᷑ uni¬
uersus orbis qui uocabulũ
augustiꝑfectissime comp¬
lens ut pote suos et auges¬
cere desiderans et ip¬
se augescere sufficiens
censõribs suae ꝓfessi¬
onis non oblacione
pecuniae subiectos
sed fidei oblatione
signore praecepit
cuntes inquiens p

Expanded text:
risti, quo salutem consequeretur universus orbis. Qui vocabulum Augusti perfectissime complens, utpote suos et augescere desiderans, et ipse augere sufficiens, censoribus suae profectionis, non ablatione pecuniae subjectos, sed fidei oblatione signare praecipit. Euntes, inquiens,
Abbreviated transcription (Latin):
annos totidem annis lunarib Itẽq solis .xI. ot idẽ putant annis iunarib:
der̃ etualitate cõponi. ubi pͥmo dicendum ꝙ absq ulla c̃tradictione
suoctoni anni utriusq sideris aliqñ longcudine concordant faceret

Expanded text:
annos totidem annis lunaribus, itemque solis XI totidem putant annis lunaribus dierum aequalitate componi. Ubi primo dicendum, quod absque ulla contradictione est: Si octoni anni utriusque sideris aliquando longitudine concordant, idem annis lunaribus, itemque solis XI totidem putant annis lunaribus
Abbreviated transcription (Latin):
Naec deannis sint dicta naturalibus ceterũ antiquos diuersan gentiũ populos. diũ se
nob scuatione annalia ũ deuiasse &iã beatus agustinus edocet. qui cũ inquinto decimo

Expanded text:
aec de annis sint dicta naturalibus, caeterum antiquos diversarum gentium populos diverse in observatione annali a vero deviasse etiam beatus Augustinus edocet, qui cum, duodecimo
Abbreviated transcription (Latin):
aparte solar medantis ianuaru : buodeimu pisciũ ab eadẽ partr
februarii uerticẽ erigens finit᷑ imedio martii ubi aries subsequens orti
suipandit utiũ Si quidẽ om̃a signa etsiñ formaȩ figura regionunite

Expanded text:
parte solari mediantis Januarii; duodecimum Piscium ab eadem parte Februarii verticem erigens, finitur in medio Martii, ubi Aries subsequens ortus sui pandit initium, si quidem omnia signa, etsi non formae figura, regionum t
Abbreviated transcription (Latin):
dar martiar̃ diem ꝗ dim tminũ colentes t̃minalia sacra q̃uiges simo ttiom̃ ñi
eidem die semel instituerant in aliũdem matare ꝓrsus ñ aud ebant, Sed his rite
celebratis sic tandem necindardos alqndiupo unes crescente aun ꝑesencesseas

Expanded text:
darum Martiarum diem, quia Deum Terminum colentes, Terminalia sacra, quae vicesimo tertio mensis ejusdem die semel instituerant, in alium diem mutare prorsus non audebant, sed iis rite celebratis, sic tandem necessarios aliquandiu perplures, crescente autem per a
Abbreviated transcription (Latin):
nutos multũ ridendentes ueloces auclaces iracundos agiles. nigrabilis stabiles gra¬
ies compossitos moribus dolososq: facit. flegmata tardos sõnolentos obliuo sos

Expanded text:
ntos, multum tamen comedentes, veloces, audaces, iracundos, agiles. Nigra bilis, stabiles, graves, compositos moribus, dolososque facit. Phlegmata, tardos, somnolentos, obliviosos
Abbreviated transcription (Latin):
adoꝑa breuianda etfouenda sit membra ꝓlinor. Quia et hiem᷑ ꝗ ĩ estate¬
onguic uniuerso orbi longior est et ipsa hieme multo scithis ꝗafris est ꝓductor
Sic̃ &iã aestate longior ĩscit hia quã in africa dies flagrat nã siñtanto

Expanded text:
a brevianda et fovenda sit membra prolixior, quia et hyeme quam aestate universo orbi longior, et in ipsa hyeme multo Scythis quam Afris est productior, sicut etiam aestate multo longior in Scythia quam in Africa dies flagrat. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
renꝰ ĩiuriã audiences abapło ꝗsispseius qͥ suscitauit itlm amor¬
tuis habitat ĩ nobis uiuificaliit et mortalia corpora nr̃a ꝑihabi¬
edem septem dier̃ lun ariũ nũo quo p̃fata una sabbati .i. ẽ. dies domi¬
nica circũfert᷑ itimata ñin couenient᷑ intelli. Ver̃ demisterio tẽporis
paschae siqͥplenius scrre uelit legat beatia urelii agustini adianua¬
riũ epistolã deratione pachaui

Expanded text:
citavit Jesum a mortuis fuerit in nobis, vivificabit et mortalia corpora nostra, per inhabia, potest eodem septem dierum lunarium numero, qui praefata una sabbati, id est, die Dominica circumfertur, intimata non inconvenienter intelligi. Verum de mysterio temporis Paschae, si quis plenius scire vult, legat beati Aurelii Augustini ad Januarium epistolam de ratione paschali
Abbreviated transcription (Latin):
platea &murimangustia temporis: hestra narrante didicimꝰ ꝙnemias:
cũ eẽt pincerna regis artar zerxis uegessimꝰ annoregni eiꝰm̃senis asimpetra¬
uerit ab eo restaurarimuros hierus alemi temiplomulto ante ciro ꝑmitent

Expanded text:
platea et muri in angustia temporum. » Ezra narrante didicimus quod Neemias, cum esset pincerna regis Artarxersis, vicesimo anno regni ejus mense Nisan impetraverit ab eo instaurari muros Hierusalem, templo multo ante permitt
Abbreviated transcription (Latin):
briũ dies Etne scropulus ł forte argum̃ti fallentis in cidat ꝓba diarnetrũ ani¬
eꝓquintã decimã tenere lunã rarus : qͥnesciat: multiplica quindecem
ꝑ .iiii. fiunt sexaginta partire ꝑdecem sexies deni sexais. Sexit m̃sib: exa¬
id est medio circuitus annui confecto itinere sol in gredietur pantẽ caeli

Expanded text:
emb. dies. Et ne scrupulus tibi forte argumenti fallentis incidat, proba ad diametrum anni, quod XV tenere lunam rarus qui nesciat, multiper quatuor, fiunt sexaginta; partire per decem, sexies deni sexais. Sex enim id est, medio circuitus anni confecto itinere, sol ingredietur partem coeli
Abbreviated transcription (Latin):
qxqquaudam suȩ similitudine qualitatis adinuicem contempata uolluuntur
tempora recta uocantur. hiem senim ut pote longius sole remoto frigida ẽ
et humida Ver illo suꝑt̾ras redeunte umidum et calidum. Estas illo suꝑ feruo¬
nte calida et sica. Autumnus illo adinferiora decidente siccus et frigidus . ẽ.¬
Sicq: fit ut plexantib: singulis medio moderamine qcirca sest orbis instar

Expanded text:
quadam suae similitudine qualitatis ad invicem contemperata volvuntur, tempora recte vocantur. Hiems enim, ut pote longius sole remoto, frigida est et humida. Ver, illo super terras redeunte, humidum et calidum. Aestas, illo superfervente, calida et sicca. Autumnus, illo ad inferiora decedente, siccus et frigidus; sicque fit ut amplexantibus singulis medio moderamine quae circa se sunt, orbis instar
Abbreviated transcription (Latin):
uere greci parallelos: principium ht̃ indiȩ parsũsa ad austrũ patet usarto
biam etrubrimaris accolas : Continentur gedrosi Carmani ꝑsȩ elimaei
parthienȩ naria susianȩ mesopotama seleucia. cognominata babilonia
arabia ad petras usginsiria coelepleusiũ egipti inferiora q̃cora uocatus
Alexan dria affricȩ maritima crrenaica oppida om̃a thapsus. hadr gon

Expanded text:
ere, Graeci parallelos. Principium habet Indiae pars versa ad austrum. patet usque Arabiam et Rubri maris accolas. continentur Gedrosi, Carmani, Persae, Elymaei, Parthyene, Aria, Susiane, Mesopotamia, Seleucia cognominata Babylonia, Arabia ad Petras usque, Syria Coele, Pelusium, Aegypti inferiora, quae Chora vocatur, Alexandria, Africae maritima, Cyrenaica oppida omnia, Thapsus, Hadr
Abbreviated transcription (Latin):
matenes secimdu causas simul creatas noniam simul
sed distinctione sex primoꝵ dierũ incaȩlestem terres¬
& filius ubi&iã coruos pascit & lilia uestit ds̃:

Expanded text:
materies, secundum causas simul creatas non jam simul, sed distinctione sex primorum dierum in coelestem terreset Filius, ubi etiam corvos pascit, et lilia vestit D
Abbreviated transcription (Latin):
Sernt᷑ qua diiformiratione distinguit᷑
primio quod haȩe muerbi dĩ dispensatione¬
nitate non facta sunt quinos apło ꝑeste ante tepora
sacularia p̃distinauit in regnum Secundo qͥuod imateri¬
ui in formi parit̃ rlim̃ta mundi facta sunt. ubi quiuit
in&ternum creauit omnia simul: Tertio quod eadẽ¬

Expanded text:
ernat, quadriformi ratione distinguitur: primo, quod haec in Verbi Dei dispensatione non facta, sed aeterna sunt: qui nos, apostolo teste, ante tempora ecularia praedestinavit in regnum; secundo, quod in materia informi pariter elementa mundi facta sint, ubi qui eternum creavit omnia simul; tertio, quod eade
Abbreviated transcription (Latin):
huic uulgari & fertassis compendiosiori acmanifestiori ratione satis facere curaui¬
mus ut quicaeli signis intendere puerili inscola ñ didic̃ Galtim horo logii uneis int̃¬
ra q̃necessaria q̃rit adphendat Ethic ͦ sciat solem morulis suis & tarditate
quotidiana quadrantis hs̃ anni disponente oꝑe creatoris esse ministro eidilien
Sed si ubi gratia p̃senti ano inȩquinoctio ũnali ꝙuta aegiptios quic alcidatoꝵ
eodem die p̃annũ aliqn imferius oriri elitio quato quinto que anno eanem
diminutionem itm̃ naturali suicursus augert temꝑantia. uit ninidies bis iextlis

Expanded text:
huic vulgari, et fortassis compendiosiori, ac manifestiori ratione satisfacere curavimus, ut qui coeli signis intendere puerili in schola non dedicit, saltem horologii lineis in terra, quae necessaria quaerit apprehendat. Et hic ergo sciat solem morulis suis et tarditate quotidiana quadrantis hsed si, verbi gratia, praesenti anno in aequinoctio vernali, quod juxta Aegyptios qui calculatorum eodem die post annum aliquanto inferius oriri, et tertio, quarto, quinto anno eamdem diminutionem in tantum numerali sui cursus augeri temperantia, ut nisi dies bissextus
Abbreviated transcription (Latin):
colliguntur. Porro hiems ad octoribus frigus int̃p̃tatur etstirilitas.
Et ħ quidẽ nris partib tempoꝵ uocabula congruunt. Ver indos ubialia
cȩlifacies. Alii st̃ ortus sider binas aestates in anno binasq habe ꝑhibent
eł maren auigabile narrant. Se degiptus nr̃a hieme media maxime cãpos

Expanded text:
colliguntur. Porro hiems a doctoribus frigus interpretatur, et sterilitas. Et haec quidem nostris partibus temporum vocabula congruunt. Verum Indos, ubi alia coeli facies, alii sunt ortus siderum, binas aestates in anno binas habere perhibent es ibi auras et mare navigabile narrant. Sed et Aegyptus nostra hieme media, maxime campos
Abbreviated transcription (Latin):
et inipsos quinq dies et aqͦdrantem si consideramus senarius nũs in eis pluri¬
mum ualet ꝥmo quã sic̃ fieri solet ut aparte totũ computetur nst̃iã clies

Expanded text:
 ipsos quinque dies et quadrantem si consideremus, senarius numerus in eis plurimum valet. Et primo sicut fieri solet ut a parte totum computetur, non s
Abbreviated transcription (Latin):
casũ: gnomini .xxiͣ pedũ respondent umbre .xu..pedum:
longissimꝰ dies ht̃ horas .xiiii. &ttias duas unihorȩ
quinto circulo continent᷑ ab introitu caspi maris bactrii
armenia macedonia tarendũ tusdia baleares his pania

Expanded text:
casum. Gnomoni XXI pedum respondent umbrae XVI pedum. Longissimus dies habes horas XIV et tertias duas unius horae. Quinto circulo continentur ab introitu Caspii maris Bactrii, Armenia, Macedonia, Tarentum, Tuscum mare, Baleares, Hispania
Abbreviated transcription (Latin):
inuentis facile diem paschae lunãq: reꝑies. Quod siã p̃sen¬
ti pͦ aliqt annos uerb gratia pͥ .c. pascha scire uelis
epactas tm̃ & concurrentes solis dies inuerẽ suffic tͥ
cente simo quas quinto anno futuras. Eodem mͦ .c. ꝑxxuiiii.
diuidens eascentissimo quai XUIanno concurrentes
solis inuenies

Expanded text:
inventis, facile diem paschae lunamque reperies. Quod si a praesenti post aliquot annos, verbi gratia post C, pascha scire velis, Epactas tamen, et concurrentes solis dies invenire sufficit, centesimo quas quinto anno futuras. Eodem modo centum per XXVIII dividens, eas centesimo, quas XVI anno concurrentes solis invenies
Abbreviated transcription (Latin):
sideris deffectus Statutis dieb horisq subt̾ra nec
tñ cũ suꝑnefiant ubiq cerni. Ali quindo ꝓpt
nibula sepiꝰ globo trȩ obsistente conuexitaibus

Expanded text:
sideris defectus statutis diebus horisque sub terra, nec tamen cum superne fiant, ubique cerni aliquando propter nubila, saepius globo terrae obstante convexitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ cornua uocant᷑
extremitas exercitꝰ qͥa
intorta sit agmen dr̃
qui in longitudine direc¬
tum quale sol& eẽ cũ exer¬
citus iter focit aba gendo
populus ergo tota ciuitas
uulgus u plẽb:  plebs aut̃ dicta
numerus minorũ quã senioꝵ
rece aut̃ populus laos dr̃
aapidibs uulgus passim
inhabitans mititudo q̃siqͥsq
quo uult. Iudices dicti q̃siius¬
dicentes populo siue qđ iure
disceptent. Iure enĩ disputa¬
reto iuste iudicarȩ Nontu
sut iudex si non est ineo iustitia

Expanded text:
ice. Cornua dicuntur extremitas exercitus, quia intorta sit. Agmen dicitur, quia in longitudine directum, quale solet esse, cum exercitus iter facit, ab agendo Populus ergo tota civitas est, vulgus vero plebs. Plebs autem dicta numerus minorum, quam seniorum. Grece autem populus laos dicitur, a lapidibus. Vulgus est passim inhabitans multitudo, quasi quisque quo vult. dicentes populo, sive quod iure disceptent. Iure autem disputare est iuste iudicare. Non est autem iudex, si non est in eo iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
factus homo adimaginem dĩ Et sexta etate generis humani filius dĩ uenit
& factus ẽ filius hominis ut nos reformaret adimaginem di : Annus et̃i unus
siduo decem mses integrconsiderentar quostrigenidies complent Talem
qͥppe m̃sem ueteres obseruauer Quencireuitus lunaris ostendit senario

Expanded text:
factus est homo ad imaginem Dei, et sexta aetate generis humani, Filius Dei venit, et factus est filius hominis, ut nos reformaret ad imaginem Dei. Annus etiam unus, si XII menses integri considerentur, quos triceni dies complent, talem quippe mensem veteres observaverunt, quem circuitus lunaris ostendit, senario
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃r Ac finis duo decimae particulae et totiꝰcirculit̃minꝰ ubiet uerissime itel¬
leute teligentissime ꝓmisit Nnisi ĩet noctio uernali quandũ ad natuam
cap̃ ẽẽ signiferi Et ibitii signa q̃abillo particule p̃cupant᷑ intiũ ubi habe ac̃

Expanded text:
st vagae dicuntur, ac finis duodecimae particulae, et totius circuli terminus. Sed facillime lexit et elegantissime promsit non nisi in equinoctio vernali quantum ad naturam caput esse signiferi, et ibi XII signa, que ab illo particule nuncupantur, inicium ibi habe
Abbreviated transcription (Latin):
cont ciclos decerma uenales xxuiii. clȩseribi aet songulae
calculi ðxxxii. annis explicctur quintꝰ cclum lunarẽ
quem .iii annis decenno uenalis p̃cedit .xxx. annis etiã
ipse conp̃hensus sext .xiiii . lunas qua ueterẽs pascha
uagantes tempus incensionis ab .uiii. iđ mar̃ usq: innonas
apłs accipiunt a .xiiͦiͦi. at̃ luna ũs adxiii annis equentis
dies sunt cocliui si cõmunis . ẽ. annus. Siembolismi¬
seccclaxnug Septimo  dies dominici paschae reꝑiunt᷑
inorũ licent̃ extenti. ultimo luna festi pascalis axu.
uiem dominicum uariata.
or dines indictionũ ut pute quinto anno tiberlio ꝓ¬
principis xlui hõsꝑumultiplica fiunt dexo adde¬
p̃sentiunam fiunt deciu. isti anm natiuitatis dñi indietio
iuis scire q̃ta sit indictio sũme annos dñiecadi ece¬

Expanded text:
cogit cyclos decennovenales XXVIII describi, ut singulae calculi DXXXII annis explicetur. Quintus cyclum lunarem, quem tribus annis decennovenalis praecedit: XIX annis etiam ipse comprehensus. Sextus XIV lunas, quibus veteres pascha vagantes tempus, incensionis a VII Idus Martii, usque in Nona Aprilis accipiunt A 14 autem luna, usque ad 14 ann. sequentis, dies sunt 354, si communis annus est; si embolismus, 384. Septimo, dies Dominici Paschae reperiuntsmorum licenter extenti. Ultimo, luna festi paschalis, a 15 diem Dominicum, variata.erint ordines Indictionum, ut puta quinto anno Tiberii principis XLVI hospraesenti unam, fiunt DCCIII. Isti sunt anni nativitatis Domini. Si vis scire quota sit Indictio, sume annos Domini, e
Abbreviated transcription (Latin):
Tertio ut resurrecto die .Iͦ. facta & t̃tio tempore sȩculi ÷ ẽ
subgratia manisesta cumiam ante legem et sublege in ꝓphetro
latet enigmate Inttia lunȩ septimana ueneret᷑ cũ et ipsa
tc̃ lunȩ conuersio r̃tis gloriam detrenis adcelestem doceat

Expanded text:
Tertio, ut resurrectio die tertio facta, et tertio tempore seculi, id est, sub gratia manifesta, cum jam ante legem, et sub lege et prophetico lateret enigmate, in tertia lunae septimana veneretur, cum et ipsa tunc lunae conversio mentis gloriam de terrenis ad coelestem doceat
Abbreviated transcription (Latin):
ratio denoua ad nouã solaris aut̃ m̃sis degressio sit solis ꝑduo decimã partẽ rod¬
aci idẽ. sgniferi cirtuli quȩ uaxdieb: et decem & semis horis implet̃ : Uiginti
duab uidelicet horis acdemedia lunari m̃se ꝓductior equib: xiepactarũ dieb
& quadrans annuatĩ accrescere solet. Duodecies enim uiceni &bini cclxiii
faciunt quas eẽ horas xdierũ hinc facile patet. Quia undecies uiceni &quatni
eandẽ sumã consiciunt orro duo decies semis sex faciunt qannuȩ st̃ harȩ
qua drantis Si quidem luna duodecem suos m̃ses undecem dieb: ut dictũ ÷
t quadrante breuiores totidem solis m̃sib: agens in his tandem ꝑagendis trideci

Expanded text:
ratio de nova ad novam; solaris autem mensis digressio sit solis per duodecimam partem Zodiaci, id est, signiferi circuli, quae triginta diebus et decem semis horis impletur: viginti duabus videlicet horis, ac dimidia, lunari mense productior, e quibus undecim epactarum dies et quadrans annuatim succrescere solent. Duodecies enim viceni et bini ducentos sexaginta quatuor faciunt, quas esse horas undecim dierum hinc facile patet: quia undecies viceni et quaterni eamdem summam conficiunt. Porro duodecies semis sex faciunt, quae annuae sunt horae quadrans. Siquidem luna duodecim suos menses undecim diebus ut dictum est et quadrante breviores totidem solis mensibus agens, in iisdem peragendis tredeci
Abbreviated transcription (Latin):
nas ipãtnes autarab suni qnĩadil anni tempus adduceret Eo cebr
babitus instant uͣsi aptus inueniretur sed secut iss cima qunqua dier
anldidt: ut intiicentos L&x uũ dies quib xĩcluna ccsus oncrertdidit
annus extenderetur Abis quinquagnta diebus ashatlito  acsiu ahortus¬
ac deduob porem ianuariũ ñcupauit pͥmũq: anni eẽ uotut lamq bicipͣstis
diei m̃sem respicientem a iꝓspicintem trans acti finen fatumq pncipia:
Quidam autumant ianuariũ ñcupatum exeo ꝙ limes et ianlũa ssitranni
securdum dicauiit sebruo idẽ. plitoni qlustrationũ potens. credebat᷑ Tustr

Expanded text:
ne patiebantur absumi, quantum ad id anni tempus adduceret, quo coeli habitus instanti mensi aptus inveniretur. Sed secutus Numa quinquaginta dies addit, ut in CCCL et IIII dies, quibus XII lunae cursus confici credidit, annus extenderetur, atquAc de duobus priorem Ianuarium nuncupavit primumque anni esse voluit, tamquam bicipitis dei mensem, respicientem ac prospiciQuidam autumant Januarium nuncupatum ex eo quod limes et janua sit anni. Secundum dicavit Februo, id est, Plutoni, qui lustrationum potens credebatur, lustr
Abbreviated transcription (Latin):
aeris motus his dẽ ipsis. comatationib: continetꝰ Sic lunȩ nouitas
ã cestatur q̃ ex longa plerq serenitate subito nubũ glomerationes
et ꝑturbationes ex uscitat łuripce ꝗꝗ meatur reflus hoc indicat
letia recipcatio sirtiũ Quȩ uicine habenter occeano quas plunȩ
scersatibus concitari. locoꝵ acco ls ꝓdider. Curipietia iutraquẽ¬

Expanded text:
aeris motus, hisdem ipsis commutationibus continetur, sicut lunae novitas attestatur, quae ex longa plerumque serenitate subito nubium glomerationes, et perturbationes exsuscitat. Euriporum quoque meatus refluus hoc indicat, vel etiam reciprocatio Syrtium, quae vicinae habentur Oceano, quas pro lunae schematibus concitari locorum accolae prodiderunt. Euripi etiam in utramque
Abbreviated transcription (Latin):
duodenis partib: elongecur : Ponat e iunã ubilibet cõputare uoluerit
ut potȩ ĩeł ianuarias pruma haetͣ ubi pͥmã noctẽ diemq transegerit¬
illũ cali locũ tenet quẽ sol t̃tio decimo mñsis esꝰdem die completo ÷ mreiubn

Expanded text:
duodenis partibus, elongetur. Ponat ergo lunam ubilibet computare voluerit, utpote in Kal. Januarias primam: haec ubi prima noctem diemque transegeritillum coeli locum tenet, quem sol XIII me