comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inlecto suo. Uelit forte de re familiari¬
cogitare: aliqͥd iub̾e. uel indomo uel in
fundo. aut dispoñe. Statim cura suoꝵ
circum strepente et murm᷑ante reuo
cogita. Site egrotantem languor ip̃e
conuincit: pͥus de salute tua cogita.
Accipe calicẽ salutaris eiꝰ: qui sanat
om̃s languores tuos. Hanc salutẽ:
siuolueris obtinebis. Honores et di¬
uitias cum requisieris: ñ continuo si
uolueris habebis. Hoc et p̾ciosus ẽ:
et sequit᷑ uoluntatẽ. Quisanat om̃
languores tuos: qͥ redimit de corru¬
ptione uitã tuã. Ibi sanabitur om̃iᷤ
languor tuus: cum corruptibile hoc
induet incorruptionẽ. Redempta ẽ
enim uitatua de corruptione: iam
securꝰ esto. Initꝰ ẽ. bone fidei contͣc¬
tus. Nemo fallit redemptorẽ tuũ.
nemo circumuenit: nemo p̾mit.
Egit hic commerciũ. Iamp̾ciũ sol¬
uit: sanguinẽ fudit. Sanguinẽ in¬
quã fudit unicus filius dei ꝓnob̾.
Oanima erige te. Tanti uales. Re¬

Expanded text:
in lecto suo; velit forte cogitare de re familiarin lecto suo; velit forte cogitare de re familiari, aliquid jubere vel in domo, vel in fundo, aut disponere; statim cura suorum circumstrepente et murmurante revocogita; si te aegrotantem languor ipse convincit, prius de salute tua cogita. Accipe calicem salutaris ejus, «Qui sanat omnes languores tuos:» hanc salutem si volueris, obtinebis. Honores et divitias cum requisieris, non continuo si volueris, habebis: hoc et pretiosius est, et sequitur voluntatem. «Qui sanat omnes languores tuos, qui redimit de corruptione vitam tuam.» Ibi sanabitur omnis languor tuus, cum corruptibile hoc induet incorruptionem. Redempta est enim vita tua de corruptione; jam securus esto: initus est bonae fidei contractus; nemo fallit redemptorem tuum, nemo circumvenit, nemo premit. Egit hic commercium, jam pretium solvit, sanguinem fudit. Sanguinem, inquam, fudit unicus Filius Dei pro nobis: o anima, erige te, tanti vales. «Re
Abbreviated transcription (Latin):
guorẽ: Nasci hic in corꝑe mortali:
inciꝑe egrotare ẽ. Quot cotidianis
medicam̃tis fulciunt᷑ indigentiȩ
nĩȩ : Quotidiana medicam̃ta: sunt
refectiones omniũ indigentiarum.
Fames. ñ ne te occidet. nͥ medicam̃tũ
eiꝰ appon̾es: Sitis. ñne te occidet.
nͥ eã tubibendo ñ penitꝰ extingres.
s. differres: Reditura ẽ. enĩ sitis:
paululum temꝑata. Temꝑamꝰ gͦ is¬
stis fom̃tis: erumpnã egͥcudinis
nĩȩ. Stando lassatꝰ eras: sedendo
reficeris. Ipsum sedere: medicina
ẽ lassitudinis. Impsa medicina rur¬
sus lassaris: du sedere ñ pot̾is. Scͥ¬
qͥd ÷ uͥ fatigato succurrit᷑: alia fati¬
gatio inchoat᷑. Quid gͦ ista desid¬
as languidus: Priꝰ de salute tua
cogita. Aliqͣndo eg̃tat hõ in domo
sua. in lecto suo egͥtudine manife¬
stiore: quanꝗ̃ et ista manifesta sit. quã
nolunt homines intueri. Tam̃ ea egͥtudi¬
ne ad quam quȩxunt᷑ medici homines.
egͥtat quisq in domo sua: anhelat febͥb

Expanded text:
? Nasci hic in corpore mortali, incipere aegrotare est. Quotidianis medicamentis fulciuntur indigentiae nostrae, quotidiana medicamenta sunt refectiones omnium indigentiarum. Fames nonne te occideret, nisi medicamentum ejus apponeres? sitis nonne te perimeret nisi eam tu bibendo, non penitus exstingueres, sed differres? Reditura est enim sitis paululum temperata Temperamus ergo istis fomentis aerumnam aegritudinis nostrae. Stando lassatus eras, sedendo reliceris; ipsum sedere medicina est lassitudinis: in ipsa medicina rursus lassaris; diu sedere non poteris. Quidquid est ubi fatigationi succurritur, alia fatigatio inchoatur. Quid ergo ista desideras languidus? Prius de salute tua cogita. Aliquando aegrotat homo in domo sua, in lecto suo, aegritudine manifestiore; quanquam et ista manifesta sit, quam nolunt homines intueri: tamen ea aegritudine, ad quam quaeruntur medici homines, aegrotat quisque in domo sua, anhelat febribus
Abbreviated transcription (Latin):
tatis tot fr̃ib fecit. Noli mirari: qr
particeps eris et̾nitatis illiꝰ. Fac̾tus :
illȩ pͥor particeps fenitui. Quod ex¬
celsumẽ ate ñ tͥ denegabit: qͥ qͦd hu¬
mile erat. exte suscepit. Ergo homo
qͣntũ ad hominẽ attinet. sic̃ fenum
dies eiꝰ: sic̃ flosagͥ ita florebit. Qm̃¬
sp̃c ꝑtͥnsibit meo ⁊ ñ erit: et tognos¬
scet amplius locum suũ. Quasi ꝑdi¬
tio quȩdã: quasi int̾itꝰ qͥdã. Ecce qͥse
inflat: ecce qͥ tumet. ecce qͥse extollit.
noscet amplius locũ suum. Uidete
quotidie morientes. Et hoc erit to¬
tum: Ipse erit finis: Non. Alloqͥtͣ

Expanded text:
tatis tot fratribus fecit. Noli mirari quia tatis tot fratribus fecit. Noli mirari quia particeps eris aeternitatis illius; factus est ipse prior particeps feni tui. Quod excelsum est a te, tibi denegabit, qui quod humile erat ex te suscepit? Ergo «homo,» quantum ad hominem attinet, «sicut fenum dies ejus; sicut flos agri, ita florebit.et non erit, et non cognoscet amplius locum suum.» Quasi perditio quaedam, quasi interitus quidam. Ecce qui se inflat, ecce qui tumet, ecce qui se extollit, noscet amplius locum suum.» Videte quotidie morientes; et hoc erit totum, ipse erit finis. Non alloquitur
Abbreviated transcription (Latin):
tus splendor gen̾is humani. honores.
potestates. diuitie. typhi. mine: flos
femẽ. Eloret illa domꝰ: et magna il¬
la domꝰ Floret illa familia: et quã
multis annis floret. aut qm multis
annis uiuunt. Multi annitͥ: breue
numeras. In comparatione longoꝵ
et longe iuiuentium scłoꝵ: om̃is flo
cuiusq domꝰ sicẽ. qͦmͦ flos agͥ. Uix ẽ.
annua: omnis pulcritudo anni. Quic¬
quid ibi uiget. qͥqͥd ibi candet qͥoqͥdibi pulchrũ ẽ.
non ꝑ annat. id: ꝑ totũ annum duci ñ
pot̾. Qm exiguo tempore tͣnseunt flo¬
res: et hoc ÷ pulchrum in herbis. Hoc
quod ualde pulchrum ẽ: hoc cito ca¬
dit. Omnis caro fęnum: et claritas
hominis ut flos feni. E ȩnum aruit.
et flos decidit: u̾bum autẽ dñi manet
pus florere possum: misit nob uerbũ
suum. Et u̾bum suum qͦd manet ine¬
t̾num: fecit fenum qͦd ñ manet in et̾¬
nũ. Prem̃ fecit natura unigenitum.
unicũ natũ de sub̾a sua: frẽm ad op¬

Expanded text:
tus splendor generis humani; honores, tus splendor generis humani; honores, potestates, divitiae, typhi, minae, flos feni est. Floret illa domus, et magna illa domus, floret illa familia; et quam multi florent, aut quam multis annis vivunt? Multi anni tibi; breve numeras. In comparatione longorum et longe viventium saeculorum, omnis flos cujusque domus sic est, quomodo flos agri. Vix est annua omnis pulchritudo anni. Quidquid ibi viget, quidquid ibi candet, quidquid ibi pulchrum est, non perannat; imo per totum annum duci non potest. Quam exiguo tempore transeunt flores, et hoc est pulchrum in herbis. Hoc quod valde pulchrum est, hoc cito cadit. «Omnis cahominis, ut flos feni, aruit fenum, et flos decidit: arca autem Domini manet us; misit nobis Verbum suum, et Verbum suum quod manet in aeternum, feno quod non manet in aeternum fratrem fecit: natura Unigenitum, unicum natum de substantia sua fratrem adop
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m: id ÷ infirmitatẽ nr̃am. Nou̾
quid fec̾it: qͦmͦ lapsũ sit. qͦmͦ refici¬
endum sit. qͦmͦ ad optandũ sit. qͦmͦ
ditandum sit. E cce facti sumꝰ delimo
Primꝰ homo de terra terrenus: scłs hõ
de cȩlo cȩlestis. Misit et filium suum
qui factus ẽ. scd̃s homo: qui ẽ ante oĩa
as. Scd̾s enim in aduentu: pͥor in re¬
ditu. Post multos mortuus ẽ: ante õs
resurrexit. Ipse cognouit figmentum
nr̃m. Quod sigm̃tum: Nos Unde lo¬
queris quia cognouit. q misertus ẽ.
co em̃to quia puluis sumꝰ. Adipsum
đm conu̾sus. ait memento quasi ob¬
liuiscat᷑ ds̃. Sic cognoscit. sic cognou̾:
ut ñ obliui scat᷑. Sed quid ẽ mem̃to:¬
ꝑseu̾et erga nos miscdłia tua. C ogno¬
iusti figm̃tum nr̃m. Quodãmͦ ne obli¬
uiscaris figm̃tum nr̃m: ne obliuisca
sol candescat: Bonum ẽ gͦ nob̾ut mi¬
sericordia ipsiꝰ sit suꝑ nos: et de feno
aurũ faciat. Nã homo: tanqͣm fenũ
dieseiꝰ. T̃anꝗͣ flos agͥ: ita florebit. To¬

Expanded text:
mitatem nostram. Novit quid fecerit, quomodo lapsum sit, quomodo reficiendum sit, quomodo adoptandum sit, quomodo ditandum sit. Ecce facti sumus de limo: «Primus homo de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis» . Misit et Filium suum, qui factus est secundus homo, qui ante omnia Deus. Secundus enim in adventu, prior in reditu: post multos mortuus est, ante omnes resurrexit. «Ipse cognovit figmentum nostrum:» quod figmentum? Nos. Unde loqueris quia cognovit? Quia miseratus est. «Memento quia pulvis sumus.» Ad ipsum Deum conversus ait, «Memento,» quasi obliviscatur Deus: sic cognoscit, sic novit, ut non obliviscatur. Sed quid est, «Mementoeret erga nos misericordia tua. Cognovisti figmentum nostrum quodam modo; ne obliviscaris figmentum nostrum, ne obliviscamsol candescat? Bonum est ergo nobis ut misericordia ipsius sit super nos, et de feno aurum faciat. Nam «homo, tanquam fenum dies ejus; sicut flos agri, ita efflorebit.» To
Abbreviated transcription (Latin):
ad se ꝑtin̾e qͦd dictũ ẽ. Eligant cũ licet.
Custodientib inquit testam̃tũ eiꝰ: et
memoria retinentib mandata eiꝰ ut fa¬
ciant ea. Iam te disponebas ex tołłe: et
forte redde in psalt̾ium qͦd ego ñ teneo.
aut totã legem memorit᷑ ꝓnunciare.
ꝑ lane in memoria melior me: melior qͦ¬
uis iusto. si iustus adu̾bũ legẽ ñ tenet. S
uide ut p̾cepta teneas. S qͦmͦ teneas: Nõ
memoria s uita. Memoria retinentib mã¬
data eiꝰ: ñut reddant ea. s ut faciant ea.
lam forte mͦ ꝑturbat᷑ uniꝰcuiꝰq anima.
Quis tenet omĩa mandata dei: Quis õs
litt᷑as dei tenet: Ecce uolo. ñ solũ me¬
Tene si potes. qñ potes: qͦm potes. Tmͣ¬
cunq paginam int̾rogauus. hoc tͥ respon¬
debit. Quod tenes: tene. karitatẽ tene.
łinisp̾cepti ẽ karitas. Noli cogitare de
multitudine ramoꝵ. Radicẽ tene: & tota
arbor inte ẽ. Et memoria retinentib mã¬

Expanded text:
cum licet. «Custodientibus,» inquit, «testamentum ejus, et memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea.» Jam te disponebas extollere, et forte reddere mihi Psalterium, quod ego non teneo, aut totam Legem memoriter pronuntiare. Plane in memoria melior me, melior quovis justo, si justus ad verbum Legem non tenet: sed vide ut praecepta teneas. Sed quomodo teneas? Non memoria, sed vita. «Memoria retinentibus mandata ejus:» non ut reddant ea; sed, «ut faciant ea.» Jam forte modo perturbatur uniuscujusque anima. Quis tenet omnia mandata Dei? quis tenet omnes Litteras Dei? Ecce volo non solum meTene, si potes, quando potes, quomodo potes. Quamcumque paginam interrogaveris, hoc tibi respondebit: Quod tenes, tene; charitatem tene: «Finis praecepti est charitas» . Noli cogitare de multitudine ramorum; radicem tene, et tota arbor in te est. «Et memoria retinentibus man
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ respondeat. Inueni quid sis mali: geme.
confit̾e̾. Confessio tua: pot̾ dnm̃ benedi¬
cere. S mutatio tua inbenedictione ꝑseue¬
Ibi ñ benedicat᷑: uͥñ dñatur. In omni loco
dñãtionis eiꝰ: ne forte aliquis dicat. ñ pos¬
sum benedicẽ dnm̃ moriente. quia in oc¬
cidente ꝓfectus ẽ: aut ñ possũ in occidẽ¬
te. quia inoriente ẽ. Non aboriente et¬

Expanded text:
tibi respondeat. Invenis quid sis mali; geme, tibi respondeat. Invenis quid sis mali; geme, confitere: confessio tua potest Dominum benedicere; sed mutatio tua in benedictione peIbi non benedicatur, ubi non dominatur: «In omni loco dominationis ejus.» Ne forte aliquis dicat: Non possum benedicere Dominum in oriente, quia ad occidentem profectus est; aut, Non possum in occidente, quia in oriente e
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum eiꝰ : om̃s uirtutes. om̃s ministri
eiꝰ facientes uoluntatẽ ipsius: uos bene¬
dicite dñm. Om̃s enĩ male iuuentes
et si lingua taceant: uita dñm maledi¬
cunt. Quid ꝓdest quia ymnũ cantat
lingua tua: si sacͥlegium exaltat uita
tua: Male uiuendo: multas linguas
misisti in blasphemia. Lingua tua ua¬
cat ymno: &e cet̾ȩ te intuentiũ. uacant
blasphemiis. Sigͦ uis benedicẽ dñm:
fac uerbum eius. fac uoluntatem eiꝰ. In
petͣ edifica: noli inarena. Audire et ñ fac̾ẽ:
marena ȩdificare ẽ. Audire et fac̾e: inpe¬
tra edificare ẽ. Nec audire nec fac̾e: nicħ
edificare ẽ. Si in arena ȩdificas: ruinã ȩdi¬
ficas. Sinich ȩdificas: expositus pluie.
fluminib uentis. ante rapieris qͣm stet̾iᷤᷤ.
Ergo ñẽ cessandum: sed edificandũ. Nec
sicȩdificandũ. ut ruina edificet᷑: s inpecͣ
edificandum. ut temptatio ñeu̾tat. Si
sicẽ: benedic dñm. Siñ ẽ sic: noli blandi¬
ri linguȩ tuȩ. Uitam tuam int̾roga: ipsa

Expanded text:
s ejus, omnes ministri ejus, facientes voluntatem ipsius, vos, vos benedicite Dominum. Omnes enim male viventes, etsi lingua taceant, vita Domino maledicunt. Quid prodest quia hymnum cantat lingua tua, si sacrilegium exhalat vita tua? Male vivendo multas linguas misisti in blasphemiam. Lingua tua vacat hymno, et caeterae te intuentium vacant blasphemiis. Si ergo vis benedicere Dominum, fac verbum ejus, fac voluntatem ejus. In petra aedifica, noli in arena. Audire et non facere, in arena aedificare est: audire et facere, in petra aedificare est: nec audire, nec facere, nihil aedificare est. Si in arena aedificas, ruinam aedificas: si nihil aedificas, expositus pluviae, fluminibus, ventis, ante rapieris quam steteris . Ergo non est cessandum, sed aedificandum: nec sic aedificandum, ut ruina aedificetur; sed in petra aedificandum, ut tentatio non evertat. Si sic est, benedic Dominum: si non est sic, noli blandiri linguae tuae; vitam tuam interroga, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
at qͣntũ uult. Pat̾ ẽ. S flagellauit
nos. et afflixit nos: et contͥuit nos.
Pat̾ ẽ. Fili. si ploras sub patre plora:
nolicum indignatione. noli cũ typo
suꝑbiȩ. Quod pat̾is unde plangis:
medicina ÷ ñ pena: castigatio ñ dãp¬
natio. Noli repelłe flagellũ: si ñ
uis repelli abhereditate. Noli attẽ¬
de qͣmpenã habeas inflagello: s
quẽ loc intestam̃to. Sic̃ miseretur

Expanded text:
at quantum vult, pater est. Sed flagellavit at quantum vult, pater est. Sed flagellavit nos, et afflixit nos, et contrivit nos: pater est. Fili, si ploras, sub patre plora; noli cum indignatione, noli cum typho superbiae. Quod pateris, unde plangis, medicina est, non poena; castigatio est, non damnatio. Noli repellere flagellum, si non vis repelli ab haereditate: noli attendere quam poenam habeas in flagello, sed quem locum in testamento. «Sicut miseratur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ ꝓtectionẽ. Unde : Qͣntũ distat
oriens ab occidente: Longe fec̃ ano¬
bis eẽ peccata nr̃a. Nouer̃ qͥ sacͣm̃ta
sciunt: tam̃ qͦd om̃s audire posft̃
dico. Qndo peccatũ remittit᷑: occi¬
dunt peccata tua. oritur gr̃a tua.
Peccata tua quasi in occasu ĩ: gr̃a
nouaris qͦdãmͦ. Adortum aditendere
debes: ab occasu au̾ti debes. Au̾tere a
peccatistuis: conu̾tere ad grãm dei.
Illis occidentib surgis: & ꝓficis. Sed
pars cęli quȩ surgit: rursũ inoccasũ
it. Non undecunq posst̃ similitudi¬
nes duci: adꝑfecꝰtum poss collinari
ipse resreb. ad quas adhibent᷑ : sicut
dixi de aquila. sic̃ de luna. Sic et hic.
Occidit parsuna cęli: orit᷑ alt̾a. S
parsquȩ orit᷑ mͦ: post duodecĩ horaᷤᷤ
occasura ẽ. Non sic ẽ. gr̃a: que nobis
orit᷑. Et peccata in ȩt̾num occidunt.
ut illa occidant. & gr̃a oriat᷑: Quare
putatis: Sic̃ pat̾ miseret᷑ filiis: sic mi¬
sertus ẽ dñs tim̃tib eum. Iam seui¬

Expanded text:
nem. Unde? «Quantum distat oriens ab occidente, longe fecit» esse «a nobis peccata nostra.» Noverunt qui sacramenta sciunt; tamen quod omnes audire possunt dico. Quando peccatum remittitur, occidunt peccata tua, oritur gratia tua: peccata tua tanquam in occasu sunt; gratia novaris quodammodo. Ad ortum attendere debes, ab occasu averti debes. Avertere a peccatis tuis, convertere ad gratiam Dei; illis occidentibus surgis, et proficis. Sed pars coeli quae surgit, rursum in occasum it. Non undecumque possunt similitudines duci ad perfectum, possunt collineari ipsae res rebus ad quas adhibentur: sicut dixit de aquila, sicut de luna, sic et hic. Occidit pars una coeli, oritur altera: sed pars quae oritur modo, post duodecim horas occasura est. Non sic est gratia quae nobis oritur: et peccata in aeternum occidunt, ut illa occidant, et gratia oriatur? quare putatis? «Sicut miseratur pater filios, sic miseratus est Dominus limentes eum.» Jam saevi
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ. Nam ipsũ imquũ. in qͣntũ ẽ iniqus
ne suscipias: id÷ ne quasi intentione
et amore iniquitatis illiꝰ suscipias eũ.
Nam et ꝓhibitũ ẽ dare peccatori: &
susciꝑe peccatores. Et qͦmͦ omĩ petẽ¬

Expanded text:
quo. Nam ipsum iniquum in quantum iniquus est, quo. Nam ipsum iniquum in quantum iniquus est, ne suscipias: id est, ne quasi intentione et amore iniquitatis illius suscipias eum. Nam et prohibitum est dari peccatori, et suscipere peccatores. Et quomodo, «Omni peten
Abbreviated transcription (Latin):
nauimꝰ: magnũ ẽ si ura carnalia me¬
tamꝰ: Inde ẽ illud qͦd pͥdem exposui¬
mus innutu dñi: quia ꝓducit terra feñ
iumentis. id ẽ. carnalia eis qui triturãt.
quia boui tͥturanti os ñ infrenabis. Uñ
uos adhortati sumꝰ ut inhac re diligen¬
tes sitis. cauti. sobrii: oꝑaurã thesauroᷤ
ur̃os deputetis. Nunqͥd autẽ hȩc fres
ideo dicimꝰ ut ita fiat in nos: Puto
innomine dñi posse ẽẽ istam nr̃ãm ꝗͣ¬
uis in firmorũ uocẽ: apłicam tam̃. S.¬
uob̾ꝓdest: sic̾ ait ipse apłs. Non quia
quȩro datũ: s reqͥro fructũ. Quã gͦ e¬
lemosinã facturus es iusto: Non pas¬
cebat uidua : pascebat coruus : qr pas¬
cebat qͥ fecit coruũ. Heliã dico. Nongͦ
de ẽ: unde d̾s det suis. Tuuide quid
emas. qͣndo emas: quanti emas. Emiꝰ
enim regnũ cęloꝵ. Et ñ ẽ emendi tẽpꝰ:
nͥ in hac uita. Et qͣm uili emas atten¬
de. Tantitibi ualet: qͣntũ hr̃e potue¬
ris. Fac miscđiam iniqͦ: ñ tanqͣm ini¬

Expanded text:
navimus, magnum est si vestra carnalia metamus?» Inde est et illud quod pridem exposuimus in nutu Domini, quia producit terra fenum jumentis , id est, carnalia eis qui triturant: quia, «Bovi trituranti os non infrenabis» . Unde vos adhortati sumus ut in hac re diligentes sitis, cauti, sobrii; opera vestra thesauros vestros deputetis. Numquid autem haec, fratres, ideo dicimus, ut ita fiant in nos? Puto in nomine Domini posse esse istam quamvis infirmorum vocem, apostolicam tamen, ss: «Non quia quaero datum, sed requiro fructum» . Quam ergo eleemosynam facturus es justo? Non pascebat vidua, pascebat corvus; quia pascebat qui fecit corvum : Eliam dico. Non ergo deest unde Deus det suis: tu vide quid emas, quando emas, quanti emas. Emis enim regnum coelorum; et non est emendi tempus, nisi in hac vita. Et quam vili emas, attende. Tanti tibi valet, quantum habere potueris. 13. Fac misericordiam iniquo, non tanquam ini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtectione t̾re abscede: aliqͣndo pot̾it
ds̃ ñ ꝓteg̾e tim̃tes se. Attende cȩlum.
Ubiq et undiq ꝓtegit t̾ram: &e nulla
pars terrȩ ẽ quȩ ñcelo ꝓtegat᷑. P ec¬
cant homines sub cęlo: faciunt omĩa
mala subcęlo: tam̃ ꝓtegunt᷑ cęlo. Inde
lux adocłos. inde aer. inde sp̃c. inde
pluuia. ad t̾ram ꝓpt̾ fructꝰ: inde omĩs
miscđia acȩlo. Tolle auxilium cęli a
terra: statim defitiet. Sicut gͦ ptectio
cęliꝑmanet suꝑ t̾ram: sic ꝓtectio dni
ꝑmanet suꝑ tim̃tes eum. Times dm̃:
laris: et putas quia deseruit te ds.

Expanded text:
ae, aliquando poterit Deus non protegere timentes se. Attende et coelum: ubique, undique protegit terram, et nulla pars terrae est quae non coelo protegatur. Peccant homines sub coelo, faciunt omnia mala sub coelo; tamen proteguntur coelo. Inde lux ad oculos, inde aer, inde spiritus, inde pluvia ad terram propter fructus, inde omnis misericordia a coelo. Tolle auxilium coeli a terra, statim deficiet. Sicut ergo protectio coeli permanet super terram, sic protectio Domini permanet super timentes eum. Times Deum,laris, et putas quia deseruit te Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
tione corꝑis. ñ se posse inhac itita sa¬
tiari: et qͣsi respondeat et dicat.⁊
quid mͥ dicis. saciabitur in bonis
desidium tuum: Noui bonũ euᷤ
qͦd desidem: noui quid mͥ suffitiat.
Uide hoc inphilippo. O stende no¬
bis inquit patrẽ: et sufficit nobi.
Solum patiẽ. quasi desicłabat. Os¬
tendit dominꝰ trespanes. desidandos:
qui ẽ unus panis. O stendit et dixit. Tã¬
to tempore uobiscũ sum: & patrem nõ
nostis: Philippe : qui me uidet uidet
et patrẽ. ꝓmisit et spm. Quẽ mittet
inquit pat̾ in nomine meo. Itemq ait.
Quem ego mittã uobis apatre. Doñ
suum: equale sibi. Noui quid deside¬
rem. S quando inde saciabor: Ecce
mͦ de tͥnitate cogito. Quomͦcunq de
tͥnitate uix ineniginate ꝑspeculũ ex
parte audeo aliquid sentire. Qnͣdo
saciabor: Renouabit᷑ sic̃ aquilȩ iu¬
uentꝰ tua. Nonfaciaris mͦ: quia ñ esido¬
nea anima adsolidum illũ & magnũ

Expanded text:
tione corporis, non se posse in hac vita satione corporis, non se posse in hac vita satiari; et quasi respondeat, et dicat, Quid mihi dicis, Satiabitur in bonis desiderium tuum? Novi bonum ejus quod desiderem, novi quid mihi sufficiat, video hoc in Philippo: «Ostende,» inquit, «nobis Patrem, et sufficit nobis.» Solum Patrem quasi desiderabat: ostendit Dominus tres panes desiderandos; qui est unus panis ostendit et dixit: «Tanto tempore vobiscum sum, et Patrem non nostis? Philippe, qui me videt, videt et Patrem.» Promisit et Spiritum: «Quem mittet,» inquit, «Pater in nomine meo» ; itemque ait, «Quem ego mittam vobis a Patre» : donum suum aequale sibi. Novi quid desiderem; sed quando inde satiabor? Ecce modo de Trinitate cogito, quomodocumque de Trinitate, vix in aenigmate per speculum, ex parte audeo aliquid sentire; quando satiabor? «Renovabitur sicut aquilae juventus tua.» Non satiaris modo, quia non est idonea anima tua ad solidum illum et magnum
Abbreviated transcription (Latin):
recordamini quendã inopẽ uenisse ad
domũ amici sui. & petisse tres panes:
et illȩ inquit dormiens. respondebat
ei et dicebat. Iam requiesco: et pueri
mei mecum intus dormiunt. Illȩ ꝑse¬
u̾ans inpetendo: extorsit tedio quod nͣ
possit m̾̃ito. Ds̃ autem dare uult: s
nondat nͥ petenti. ne det ñͨ capienti.
Nam tedio tuo uult excitari. Non enĩ
cum oras tanqͣm dormienti molestꝰ es.
ut illi de latere comunx fieret. Dor¬
miuit incruce: manifestum ẽ. Mor¬
tuus ẽ enm ut diceret: ego dormiui
et somnũ cȩpi. S nunqure qui dor¬
mit ñ adiciet ut resurgat: ꝓpt̾ea
ibi sequit᷑: et exurrexi. qm̃ dñs sus¬
moritur: et mors ei ultͣ ñ dñabit᷑.
Ip̃e gͦ ñ dormit: uide ne fides tua
dormiat. Dicat gͦ anima iam desi¬
derans satiari quodam excelso et in¬
enarrabili bono: cui iubilatur potiꝰ
et deqͦ iubilatur qͣm aliquid explica¬
tur. Lam enim uult: iam sentit inde
aliquid. Uidec se impediri p̾graua¬

Expanded text:
recordamini quemdam inopem venisse ad recordamini quemdam inopem venisse ad domum amici sui, et petisse tres panes. Et ille, inquit, dormiens respondebat ei, et dicebat: «Jam requiesco, et pueri mei intus mecum dormiunt.» Ille perseverans in petendo, extorsit taedio quod non posset merito . Deus autem dare vult; sed non dat nisi petenti, ne det non capienti. Non taedio tuo vult excitari. Non enim cum oras tanquam dormienti molestus es:ut illi de latere conjux fieret: dormivit in cruce, manifestum est. Mortuus est enim, ut diceret, «Ego dormivi, et somnum cepi.» Sed numquid qui dormit non adjiciet ut resurgat ? Propterea ibi sequitur, «Et exsurrexi, quoniam Dominus susmoritur, et mors ei ultra non dominabitur» . Ipse ergo non dormit; vide ne fides tua dormiat. Dicat ergo anima jam desiderans satiari quodam excelso, inenarrabili bono, cui jubilatur potius, et de quo jubilatur, quam aliquid explicatur; jam enim vult, jam sentit inde aliquid: videt se impediri praegrava
Abbreviated transcription (Latin):
militudo: ut quod nosimpedit petͣ
nob auferat. Non gͦ p̾sumas de uirib
tuis. Firmitas petre: tͥ excittit uecu
cosnros: sic̃ nota ÷ uox psalmi. Inue¬
terauunquit: in omnib inimicismi
Unde inuet̾auimꝰ: Carne mortali:
carne ista fȩnea. Et iõ ꝑcussũ ẽ sicut
fȩnũ et aruit cormeũ: quia oblitus
sum manducare panẽ meũ. Oblitus
sum inqͥt: manducare panẽ meũ.
Creuit uetustas: osclausit: terat᷑ ĩ
petͣ. Sic gͦ & in hoc psalmo unde agi¬
mꝰ. cũ p̾misisset qui satiat inbonis de¬
siderium tuũ: quasi respondit aĩa.
ñ saciabor de mortalib. ñ saciabor de
temporalib Aliquid et̾num donet:
aliquid ȩternum concedat. Sapĩam
suam michi det. uerbum suum mͥ
filium. et sp̃m scm̃. Mendicus sto.¬
ante ianuam eiꝰ: ñ dormit quẽ ĩuoco.
Det mͥtrespanes. Euuangłm recor¬
damini. Ecce quid sit nosse dei lit¬
teras. Qui leg̾unt moti sunt. Nam

Expanded text:
militudo, ut quod nos impedit, petra militudo, ut quod nos impedit, petra nobis auferat. Non ergo praesumas de viribus tuis; firmitas petrae tibi excutit vetusnostros, sicut nota est vox psalmi: «Inveteravi,» inquit, «in omnibus inimicis meis» . Unde inveteravimus? Carne mortali, carne ista fenea: et ideo, «Percussum est sicut fenum, et aruit cor meum, quoniam oblitus sum manducare panem meum» . «Oblitus sum,» inquit, «manducare panem meum.» Crevit vetustas, os clausit, atteratur in petra. 10. Sic ergo et in hoc psalmo unde agimus, cum praemisisset, «Qui satiat in bonis desiderium tuum;» quasi responderet anima, Non satiabor de mortalibus, non satiabor de temporalibus; aliquid aeternum donet, aliquid aeternum concedat: Sapientiam suam mihi det, Verbum suum mihi Filium, et Spiritum sanctum. Mendicus ante januam ejus sto, non dormit quem invoco, det mihi tres panes. Evangelium recordamini: ecce quid sit nosse Dei Litteras; qui legerunt moti sunt. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdã naturali ĩmensura reparandę
quasi iuuentutis aquilȩ: dr̃ collidẽ
et ꝑcutẽ ad petrã. ipsũ quasi labiũ
suum suꝑiꝰ. quo nimis crescente eden¬
di aditus claudit᷑: atq conterendo
illud adpetrã excutit. et caret pͥͫꝰ ro¬
stri oñe. qͦ cibus impediebat᷑. Accedit
ad cibum: et omĩa reparant᷑. Erit pꝰ
senectutẽ quasi iuuenis aquila. Redit
uigor omniũ menbroꝵ. nitor pluma¬
rum: gubnacula pennar᷑. Uolat ex¬
celsa sicut antea: fit inea quedã re¬
surrectio. Adhoc enim &e posita est
hȩc similitudo: ficut de luna ponit᷑. ꝙ
diminuta et qͦdãm᷑ int̾cepta luna rur¬
susnascit᷑ et implet᷑÷ et significat no¬
bis resurrectionẽ. S impleta illa ñ
ꝑmanet. Rursus minuit᷑: ut semꝑ
significet. Sic gͦ & hoc quod de aqͥla
dictum ẽ. Non adimmortalitatem
aquila reparat᷑: nos aut̾ aduitã ȩter¬
nam. S tam̃ ꝓpt̾ea inde dacta ẽ. si¬

Expanded text:
quodam naturali in mensura reparandae quodam naturali in mensura reparandae quasi juventutis, aquila dicitur collidere et percutere ad petram ipsum quasi labium suum superius, quo nimis crescente edendi aditus clauditur: atque ita conterendo illud ad petram excutit, et caret prioris rostri onere, quo cibus impediebatur. Accedit ad cibum, et omnia reparantur: erit post senectutem tanquam juvenis aquila; redit vigor omnium membrorum, nitor plumarum, gubernacula pennarum, volat excelsa sicut antea, fit in ea quaedam resurrectio. Ad hoc enim exposita est ista similitudo: sicut de luna ponitur, quia deminuta et quodammodo intercepta luna rursus nascitur et impletur; et significat nobis resurrectionem; sed impleta illa non permanet; rursus minuitur, ut semper significet. Sic ergo et hoc quod de aquila dictum est: non ad immortalitatem aquila reparatur, nos autem ad vitam aeternam; sed tamen propterea inde ducta est si
Abbreviated transcription (Latin):
significauit. Et qͥdem renouat᷑ & iu¬
uentus aquilȩ: s ñ adimmortalitatẽ.
Data ẽ enim similitudo. qͣntũ de re mor¬
tali potuit trahi: ad rem ut cunq sig¬
nificandã immortalẽ. ñ ad demonstͣndã
Dicit᷑ aqͥla cũ senectute corꝑis p̾ssa fu¬
erit: immodatione rostri crescentis.
cibum cãꝑe ñposse. Pars enim rostri
eiꝰ suꝑior. quȩ supͣ partẽ inferiorẽ ad¬
uncat᷑. cũ p̾senecta ĩmodatiꝰ creu̾it:
longitudo incrementi eiꝰ ñ eã sinit os
aꝑire. ut sit aliqͦd int̾uallum int̾ in¬
feriorẽ partẽ & uncũ suꝑiorẽ. Nisi
enim aliqͦd int̾uallũ pateat: ñ habet
morsus qͣsi forcipẽ unde uelut tonde¬
at. qͦd tͣnsmittat infauces. Crescen¬
te itaq suꝑiore parte & nimis adun¬
cata: ñ pot̾it osaꝑire & aliqͥd capere.
Hoc ei facit uetustas. P regrauat᷑ lan¬
guore senectutis: et inopia comedẽ¬
di. Languescit nimis: utraq re ȩta¬
tis et egestatis. Accedente itaq mͦ

Expanded text:
. Et quidem renovatur et juventus aquilae, sed non ad immortalitatem. Data est enim similitudo, quantum de re mortali potuit trahi ad rem utcumque significandam immortalem, non ad demonstrandam. Dicitur aquila, cum senectute corporis pressa fuerit, immoderatione rostri crescentis cibum capere non posse. Pars enim rostri ejus superior, quae supra partem inferiorem aduncatur, cum prae senecta immoderatius creverit, longitudo ejus incrementi non eam sinit os aperire, ut sit aliquod intervallum inter inferiorem partem et uncum superiorem. Nisi enim aliquod intervallum pateat, non habet morsus quasi forcipem, unde velut tondeat quod transmittat in fauces. Crescente itaque superiore parte, et nimis aduncata, non poterit os aperire et aliquid capere. Hoc ei facit vetustas. Praegravatur languore senectutis, et inopia comedendi languescit nimis; utraque re, et aetatis et egestatis accedente. Itaque modo
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑat᷑. dicente apło. Cum timore et
tremore: urãm ipsoꝵ salutẽ oꝑamini.
Ds̃ enimẽ: qui oꝑat᷑ in uob̾. E rgo
ne te extolleres. quia facis u̾bũ eiꝰ.
quia facis uoluntatẽ eiꝰ: uoluit te hu¬
miliari. respiciendo grãm eiꝰ. undeh
consecutuses. In omni loco dñatioĩs
ens: benedic anima mea dñm. Ipse ul¬
timꝰ uersus ẽ: qui pͥmꝰ. Benedictio a capi¬
te: benedictio infinem. Ab enedictionẽ
ꝓfecti sumꝰ. ad benedictionẽ redeamꝰ: in
benedictione regnemꝰ.¬

Expanded text:
 dicente Apostolo: «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini; Deus enim est qui operatur in vobis» . Ergo ne te extolleres, quia facis verbum ejus, quia facis voluntatem ejus, voluit te humiliari, respiciendo gratiam ejus, unde hoc consecutus es. «In omni loco dominationis jus. Benedic, anima mea, Dominum.» Ipse ultimus versus est qui primus: benedictio a capite, benedictio in fine; a benedictione profecti sumus, ad benedictionem redeamus, in benedictione regnem
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbebat int̾ra. Et unꝰqͥsq iam interro¬
gans conscientiam suã: ñ comparuer.
Reppulit eos ñ infirma mulier adul¬
tera: s adulterata conscientia. U indi¬
care uolebant: iudicare cupiebant.
Uen̾unt ad petrã: ab sorbtis iuxta
petrã iudices eoꝵ. Faciens miscđias dñs. ¶i¬

Expanded text:
scribebat in terra. Et unusquisque jam interroscribebat in terra. Et unusquisque jam interrogans conscientiam suam, non comparuerunt . Repulit eos, non infirma mulier adultera, sed adulterata conscientia. Vindicare volebant, judicare cupiebant: venerunt ad petram, absorpti sunt juxta petram judices eorum . 12. «Faciens misericordias
Abbreviated transcription (Latin):
s ducta ẽ adlatorem legis. Sȩuis qui
adduxisti: uide qui scuias. & inquã
seuias. Si peccator inpeccatͥcem: desine
seuire. Priꝰ confitere. Si peccator seui
inpeccatͥcẽ: relinque illã. Nouit ille
quid de illa sentiat. quid iudicet: qͦ¬
mͦ parcat. qͦmͦ sanet. Ex lege seuis.
Melius nouit quid agat lator legis:
exqua sȩuis. lam dñs eo tempore qͦ
illi oblata ẽ: inclinato capite scͥbebat
int̾ra. Tunc scͥpsit in terra: qñ se in¬
clinauit interrã. Anteqͣm se incli¬
naret interrã: non int̾ra scͥpsit. sed
in lapide. Iam fructuosum aliquid erat
terra de dñi litt̾is paritura. In lapide
legem scͥpserat: significans duriciam
iideoꝵ. Interrã scͥpsit: significans fru¬
tes adducentes ad ulterã. tanqͣm seui¬
entes fluctus inpetͣm: sed eiꝰ responsi¬
one confracti sunt. Ait enim illis. Qi
inuobis sine peccato ẽ: pͥor in illã lapi¬
dem iactet. Et rursꝰ inclinato capite:

Expanded text:
sed adducta est ad latorem Legis. Saevis qui sed adducta est ad latorem Legis. Saevis qui adduxisti: vide qui saevias, et in quam saevias; si peccator in peccatricem, desine saevire, prius confitere: si peccator saevis in peccatricem, relinque illam; novit ille quid de illa sentiat, quid judicet, quomodo parcat, quomodo sanet. Ex Lege saevis? Melius novit quid agat lator Legis, ex qua saevis. Jam Dominus eo tempore quo illi oblata est, inclinato capite scribebat in terra. Tunc scripsit in terra, quando se inclinavit in terram: antequam se inclinaret in terram, non in terra scripsit, sed in lapide. Jam fructuosum aliquid erat terra de Domini Litteris paritura. In lapide Legem scripserat, significans duritiam Judaeorum: in terra scripsit, significans fruducentes adulteram, tanquam saevientes fluctus in petram: sed ejus responsione confracti sunt. Ait enim illis, «Qui in vobis sine peccato est, prior in illam lapidem jactet.» Et rursum inclinato capite,
Abbreviated transcription (Latin):
relinquens in deserto. ñ nos relinquẽs
sericordes: qm̃ ipsi miscłiam conseqͤ¬
tur. Mͦ audistis frẽs: cũ euuangłm
leg̾etur. Nongͦ putet aliqͥs futurã
inse ẽẽ miãm dei: siẽ ipse in misericorꝰ.
Sed audi que sit mensura mĩȩ: ne qͣsi
tum ẽ. Diligite inimicos ur̃os. Satiari
uis in bonis dei: saciata sit inte misc
habentẽ se odio. Nam quid faciam
iniquis. si ceꝑo dilig̾e inimicũ meũ:
Iniurias accipiam. ⁊ iniurias ꝑferã:
et ñ me uindicabo. cum adsint lege:
Iustum ẽ. ut uindices te. Concedit᷑:
quia iustũ ẽ. Uide utrũ nͣ habeas qͥd
inte uindicet᷑: et uindica. Sic enim
dicis. itane me ñuindicabo: qͣsi d̃s
iusticiã uindicte repͥmat. et ñ suꝑ¬
biam uindicantis extinguat. Aut uͦ
ad ultera illa ñerat lapidanda : Aut
silapidaret᷑. iniquũ aliqͥd fieret: Si
inique fieret: inique iussum eẽt. Lex
autẽ iussit: ds iussit. S ouos ultores:
uidete si ñ estispecc̃ores. Adductaest
adultera mulier lapidanda exlege:

Expanded text:
relinquens in deserto, non nos relinquens sericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur.» Modo audistis, fratres, cum Evangelium legereturisericordiam Dei, si est ipse immisericors. Sed audi quae sit mensura misericordiae, tum est: «Diligite inimicos vestros» . Satiari vis bonis Dei; satiata sit in te misehabentem se odio. Nam quid faciam, inquis? Si coepero diligere inimicum meum, injurias accipiam, et injurias perferam, et non me vindicabo, cum adsint leges? Justum est ut vindices te; conceditur, quia justum est: vide utrum non habeas quod in te vindicetur, et vindica. Sic enim dicis, Itane me non vindicabo? quasi Deus justitiam vindictae reprimat, et non superbiam vindicantis exstinguat. Aut vero adultera illa non erat lapidanda? aut si lapidaretur, iniquum aliquid fieret? Si inique fieret, inique jussum est; Lex autem jussit, Deus jussit: sed, o vos ultores, videte si non estis peccatores. Adducta est adultera mulier lapidanda ex Lege,
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ. Illud qͦd manet inȩt̾num. ñ de¬
dignatum ẽ. susciꝑe fenum: ne de se des
humilitatem tuã cogita. pulu̾em tuũ
cogita. Noli extolli. Quicqͥd meliꝰ eris.
grã illius eris: mĩa illiꝰ eris. Audi enim
suꝑ timentes eum. Qui n timetis eũ: feñ
et infeno. et intormento c̃feno eritis. Re¬
surget enim caro: ad tormentũ. Gau¬
deant illi qͥ timent eum: qr suꝑ eos mi¬

Expanded text:
factum? Illud quod manet in aeternum, non dedignatum est suscipere fenum, ne de se desphumilitatem tuam cogita, pulverem tuum cogita; noli extolli: quidquid melius eris, gratia illius eris, misericordia illius eris. Audi enim  timentes eum.» Qui non timetis eum, fenum, et in feno, et in tormento cum feno eritis: resurget enim caro ad tormentum. Gaudeant illi qui timent eum, quia super eos mi
Abbreviated transcription (Latin):
ritate tłm lauda. Si de tuo uolue
autem acciꝑe calicem salutaris. nͥ
passiones dñi imitari: Hoc mr̃es fe¬
ferunt. hoc suꝑbientib dixit et
sedes sublimes iam querentib. & cõ¬
uallem plorationis deuitantib: qͥ
uolebant sedere unꝰ ad dext̾am aliꝰ
ad sinistram. Quid gͦ ait : Potestis
bib̾e calicem quẽ ego bibit᷑us sum:
lamgͦ martyr paratꝰ aduictimam
scãm: dicit. Calicẽ salutaris accipiã
Accipiã calicẽ xp̃i: bibam passionẽ
domini. Caue ne deficias. S nom̃
dnĩ inuocabo. Qui gͦ dño defec̾unt.
dnm̃ ñ inuocauer̃: de sua fortitudine
p̃. sumpser̃. Tusic redde: ut te acce¬

Expanded text:
ritate Dominum lauda: si de tuo voluerritate Dominum lauda: si de tuo voluerautem accipere calicem salutaris, nisi passiones Domini imitari? Hoc martyres fecerunt. Hoc superbientibus dixit, et sedes sublimes jam quaerentibus, et convallem plorationis devitantibus, qui volebant sedere, unus ad dexteram, alius ad sinistram. Quid ergo ait? «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? Jam ergo martyr paratus ad victimam sanctam dicit. «Calicem salutaris accipiam:» accipiam calicem Christi bibam passionem Domini. Cave ne deficias. Sed «nomen Domini invocabo.» Quid ergo defecerunt, Dominum non invocaverunt; de sua fortitudine praesumpser
Abbreviated transcription (Latin):
fitiũ laudis glorificabit me. Tmola
d̾o sacͥfitium laudis: & redde altis.¬
mo uota tua. Laudari se uult ds:
ce hoc ut tu ꝓfitias. ñut illȩ subli¬
metur. Nonẽ. omnino qͦd illi retri¬
amat. quod illum augeat: s qͦd te
ad illum ꝑducat. P ropt̾ea quȩre¬
bant martyres: defitiebant qͦdãmͦ
ñ inueniendo. & dicebant. Quid retͥ¬
Et ñ inuen̾unt qͥd recͥbuerent: nisi
calicem salutaris accipiam. & nom̃
dñi inuocabo Quid retͥbues dño:
Cogitabas enim: et ñ inueniebas.
Calicem salutaris accipiam. Quid:
Calicem salutarẽ ñne ipsȩ dominꝰ
dedit: De tuo aliqͥd retribue si po¬
tes. Nondix̾im. ne fec̾is: noli de tuo
retribuere. Non uult d̾s de tuo fibi
retͥbui. Si de tuo retͥbuis: peccatũ
retͥbuis. Omnia enim quȩ habes: ab
illo habes. Tuum peccatũ solum ha¬
bes. Nonuult s retͥbui de tuo. De
suo uult: qͦmͦ agͥcola de t̾ra quã se¬
minauit. Si segetem attuleris: de
obtulisti. Ueritatem retͥbue: in ue¬

Expanded text:
ficium laudis glorificabit me: immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua» . Laudari se vult Deus; et hoc, ut tu proficias, non ut ille sublimetur. Non est omnino quod illi retriamat, quod illum augeat, sed quod te ad illum perducat. Propterea quaerebant martyres, deficiebant quodammodo non inveniendo, et dicebant, «Quid retrEt non invenerunt quid retribuerent, nisi, «Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo» . Quid retribues Domino? Cogitabas enim, et non inveniebas: «Calicem salutaris accipiam.» Quid? «calicem salutaris» nonne ipse Dominus dedit? De tuo aliquid retribue, si potes. Non, dixerim; ne feceris, noli de tuo retribuere; non vult Deus de tuo sibi retribui. Si de tuo retribuis, peccatum retribuis. Omnia enim quae habes, ab illo habes: tuum peccatum solum habes. Non vult sibi retribui de tuo, de suo vult. Quomodo agricolae, de terra quam seminavit, si segetem attuleris, de obtulisti. Veritatem retribue, in ve
Abbreviated transcription (Latin):
co. Retͥbuo et ego: s ñ quod tu retͥ¬
biusti. Tu retͥbuisti mala ꝓbonis:
ego retͥbuo bona ꝓmalis. Cogita gͦ
amma om̃s retͥbuciones dei: cogitã¬
do omia mala facta tua. Quã mul¬
ta enim mala facta tua: tam multȩ
retͥbuciones eiꝰ. Et quid illi offeres
forte exeniorum. quid muner. qͥd

Expanded text:
co. Retribuo et ego, sed non quod tu retrco. Retribuo et ego, sed non quod tu retribuisti: tu retribuisti mala pro bonis; ego retribuo bona pro malis. 4. Cogita ergo, anima, omnes retributiones Dei, cogitando omnia mala facta tua: quam multa enim mala facta tua, tam multae bonae retributiones ejus. Et quid illi offeres forte xeniorum? quid munerum? quid
Abbreviated transcription (Latin):
sol donat: s ñ retͥbuit peccatis nr̃is.
Nam retͥbuciones nob̃ aliȩ debebant᷑.
et aliȩ reddite s̃. Noli inquit obliuis¬
ci om̃s retͥbuciones eiꝰ. Non trabucio¬
nes: s retribuciones. Aliud enim de¬
bebat᷑: & redditum ẽ. qͦd ñ debebat᷑.
ipsȩ bona ꝓmalis. Qmͦ retͥbiusti tu
o homo do mala ꝓbonis: Qui pͥmꝰ
fui blasphemꝰ et ꝑsecutor: & iniurio¬
sus. Retͥbiusti blasphemias. Pro qͥbꝰ
bonis: Primo quia es. S. ẽ &e lapis.
Deinde: quia uiuis. S uiuit et pecꝰ.
Quid retͥbues dño ꝓ eo quod suꝑ oĩa
peccora. et suꝑ omnia uolatilia cȩli¬
fec̃ te adimaginẽ et similitudinẽ
suã: Noli quęrere quid ei retͥbuas:
similitudinẽ ipsius illi rȩtͥbue. Nõ
plus quęrit. Nũmũ suũ exigit. Tu
autẽ ꝓgratiis agendis. ꝓhumili¬
tate ꝓ obsequio. ꝓcultu. religioso
id ẽ. ꝓhis omnib bonis quȩ debebaᷤᷤ
pisti quȩ dixi: retͥbuisti blasphȩ¬
mias. Quid gͦ ille: Confit̾e: ignos¬

Expanded text:
donat: sed non retribuit peccatis nostris; nam retributiones nobis aliae debebantur, et aliae redditae sunt. «Noli,» inquit, «oblivisci omnes retributiones ejus:» non tributiones, sed «retributiones.» Aliud enim debebatur, et redditum est quod non debebatur. ipse bona pro malis. Quomodo retribuisti tu, o homo, Deo mala pro bonis? Qui prius fuisti blasphemus, et persecutor, et injuriosus , retribuisti blasphemias. Pro quibus bonis? Primo, quia es: sed est et lapis. Deinde, quia vivis: sed vivit et pecus. Quid retribues Domino, pro eo quod super omnia pecora et super omnia volatilia fecit te ad imaginem et similitudinem suam ? Noli quaerere quid ei retribuas: similitudinem ipsius retribue illi, non plus quaerit; nummum suum exigit . Tu autem pro gratiis agendis, pro humilitate, pro obsequio, pro cultu religioso, id est, pro his omnibus bonis quae debebas pisti, quae dixi, retribuisti blasphemias. Quid ergo ille? Confitere, ignos
Abbreviated transcription (Latin):
enim retͥbuit dñs: ut possis dicere.
Quid retͥbuam dño ꝓ omnib quȩ re¬
tribuit mͥ: hoc enim considantes
martyres quoꝵ etiam hodie memo¬
riam cȩlebramꝰ. et om̃s omnino scĩ
qui uitam istam contempserunt:
et sicut audistis in epła iohannis. a¬
nimas suas ꝓfr̃ĩb posuerunt. quȩ ÷
ꝑfectio caritatis: dicente dño. ma¬
iorem hac caritatẽ nemo ht̃. quã ut
animã suam ponat quis ꝓamiciᷤᷤ suiᷤᷤ.
Hoc gͦ considantes scĩ mr̃es. contẽpser̃
animas suas hic. ut ibi eas inuenirent:
sequentes u̾ba dnĩ dicentis. Qui amat
mã suamꝓpt̾ me : in uitã ȩt̾nã inueniet eã.

Expanded text:
enim retribuit Dominus, ut possis dicere: enim retribuit Dominus, ut possis dicere: «Quid retribuam Domino, pro omnibus quae retribuit mihi» ? Hoc enim considerantes martyres, quorum etiam memoriam hodie celebramus, et omnes omnino sancti qui vitam istam contempserunt, et sicut audistis in Epistola Joannis, animas suas pro fratribus posuerunt , quae est perfectio charitatis, dicente Domino, «Majorem charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis» : hoc ergo considerantes sancti martyres, contempserunt animas suas hic, ut ibi eas invenirent, sequentes verba Domini dicentis, «Qui amat eam propter me, in vitam aeternam inveniet eam» .
Abbreviated transcription (Latin):
det anima tuadnm̃. Cumcibũ capis:
uide quidait apłs. Siue manducatis
siue bibitis: omĩa ingła dei facite. Au¬
deo dic̾e. Cum dormis: benedicat aĩa¬
tua dñm. Non te excitet cogitatio
flagitii: ñ te excitet dispositio furti
ñte excitet condicta forte corruptio.
Innocentia tua: etiam in dormiente
uox ẽ animȩ tuȩ. Benedic anima
mea dñm: et omnia inter iora mea
nom̃ sc̃m eiꝰ. Benedic antma mea do¬
minũ: & noli obliuisci om̃s retͥbucio¬
nes eiꝰ. Benedic inquit anima mea
dñm. Quid ÷ anima tua: Omnia in¬
mina mea dnm. Repeticio: ad exhor¬
tationem ualet. Ut autẽ benedicat
semꝑ dñm: noli obliuisci om̃s retͥbu¬
tiones eiꝰ. Si obliuisc̾is: iacebis. tacebiᷤ.
Non autẽ poterunt ante ocłos tuoᷤᷤ
eẽ retͥbuciones dñi: nͥante ocłos tuos
fuint peccata tua. Nonsit ante ocłoᷤᷤ
tuos delectatio p̾teriti peccati: sed sit
ante ocłos tuos dampnatio peccati.
Dampnatio ate: remissio a dõ. Hȩc

Expanded text:
edicat anima tua Domino. Cibum capis? edicat anima tua Domino. Cibum capis? vide quid ait Apostolus: Sive manducatis, sive bibitis, omnia in gloriam Dei facite . Audeo dictua Dominum. Non te excitet cogitatio flagitii, non te excitet dispositio furti, non te excitet condicta forte corruptio. Innocentia tua etiam in dormiente vox est animae tuae. «Benedic, anima mea, Dominum; et omnia interiora meaanima mea, Dominum, et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Benedic,» inquit, «anima mea Dominum.» Quid est anima tua? Omnia innima mea, Dominum.» Repetitio ad exhortationem valet. Ut autem benedicas semper Dominum. «Noli oblivisci omnes retributiones ejus.» Si oblivisceris, tacebis. Non autem poterunt ante oculos tuos esse retributiones Domini, nisi ante oculos tuos fuerint peccata tua. Non sit ante oculos tuos delectatio praeteriti peccati, sed sit ante oculos tuos damnatio peccati: damnatio a te, remissio a Deo. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
cepti aeris inuocem et sonũ expͥmit᷑.
cũ u̾ba dig̾imꝰ: nec pot̾ aliquid uocis
sonare ab ore nr̃o. nͥ qͦd pulmo exp̾ssus
emiserit. S ñ hĩc agit᷑. Hoc totũ ad
aures hominũ. Habet aures ds: ht̃
sonum cor. Int̾iora sua alloquit᷑ hõ
ut benedicant dnm: & dicit ei. Oĩa
int̾iora mea: nom̃ scm eiꝰ benedicite.
Quęris quȩ sunt int̾iora tua: ipsa
benedic dñm: hoc ait omĩa int̾iora
mea nom̃ scm eiꝰ. Subaudit᷑ enĩ be¬
nedicite. Clama uoce: siẽ homo qui
audiat. Sile uoce: qnñ ẽ. qͥ audiat.
Int̾iora tua: nunꝗͣ de ẽ qui audiat.
Itaq sonabat iã dudũ benedictio de
ore nr̃o : & hȩc ip̃au̾ba cantabamus.
quid int̾iora nr̃a silere debent. abe¬
nedictione dñiꝰ Alt̾net ꝓtempore
sonꝰ uocum: ꝑpetua sit uox int̾ioꝵ
Cum conuenis ad eccłiam ymnũ
dicẽ: sonat uox tua laudes dei. Dixisti
quantum potuisti: discessisti. Sonat a
nima tua laudes dei. Negociũ agis: lau¬

Expanded text:
cepti aeris in vocem et sonum exprimitur, cepti aeris in vocem et sonum exprimitur, cum verba digerimus; nec potest aliquid vocis sonare ab ore nostro, nisi quod pulmo expressus emiserit: sed non hinc agitur; hoc totum ad aures hominum. Habet aures Deus, habet et sonum cor. Interiora sua alloquitur homo, ut benedicant Dominum, et dicit eis: Omnia interiora mea nomen sanctum ejus benedicite. Quaeris quae sunt , Dominum;» hoc ait, «omnia interiora mea, nomen sanctum ejus:» subauditur enim, Benedicite. Clama voce, si est homo qui audiat: sile voce, quando non est qui audiat; interiora tua nunquam deest qui audiat. Itaque sonabat jamdudum benedictio de ore nostro, et haec ipsa verba cantabamus: quid interiora nostra silere debent a benedictione Domini? Alternet pro tempore sonus vocum, perpetua sit vox interiorum. Cum convenis ad ecclesiam hymnum dicere, sonat vox tua laudes Dei: Dixisti quannima tua laudes Dei. Negotium agis? ben
Abbreviated transcription (Latin):
& dicat ei: benedic anima mea dño.
Ob audiat. obtemꝑet. facit hoc ꝑsu¬
adeatur ei : ñ exdonis nr̃is.s. exillius
quẽ benedicit anima nr̃a. Suscepit
enim psalmꝰ iste ostende nob̾. quare
benedicat anima nr̃a dñm: quasiei
respondisset anima sua. Quare mͥ
dicis benedic dñin᷑ Audiamꝰ gͦ.
audiat ipsa anima nr̃a. consideret
omnia quib excitetur: ne pigͣ sit
inbenedictione dñi. & uideat iꝰtũ¬
an sit quod ei dr. benedie anima mea
dnm̃. Uideat si debet aliud benedice:
p̾̃t̾ dnm̃. Benedie inquit anima mea
dnm̃. Repetit hoc &e exp̾ssius dic̃: quid
dix̾it benedic anima mea dñm. Et
omĩa int̾iora mea: nom̃ scm̃ eiꝰ. Puto:
quia ñ ad int̾iora corꝑis loqͥt᷑. Puto eũ
ñ hoc dice̾: ut pulmo nr᷑ et iecur. &e si
qua sunt intestina carnis. erumpant
inuocẽ benedictionis dm̃. Est quidẽ
pulmo pectoris nr̃i. quasi follis qͥdam:
anhȩlantis sp̃m recipcũ. Qui sp̃e con¬

Expanded text:
at ei: «Benedic, anima mea, Dominum.» Obaudit, obtemperat, facit hoc, persuadetur ei, non ex donis nostris, sed ex illius quem benedicit anima nostra. Suscepit enim psalmus iste ostendere nobis quare benedicat anima nostra Dominum, quasi ei respondisset anima sua: Quare mihi dicis, Benedic Dominum? Audiamus ergo, audiat ipsa anima nostra, consideret omnia quibus excitetur, ne pigra sit in benedictione Domini; et videat an justum sit quod ei dicitur, «Benedic, anima mea, Dominum:» videat si debet aliud benedicere praeter Dominum. «Benedic,» inquit, «anima mea, Dominum.» 2. Repetit hoc, et expressius dicit quod dixerat, «Benedic, anima mea, Dominum: et omnia interiora mea, nomen sanctum ejus.» Puto quia non ad interiora corporis loquitur; puto eum non hoc dicere, ut pulmo noster et jecur, et si qua sunt intestina carnis, erumpant in vocem benedictionis Domini. Est quidem pulmo pectoris nostri quasi follis quidam anhelans spiritum reciprocum, qui spiritus con
Abbreviated transcription (Latin):
consolatione. in omĩ correptione. in
grã quã donare dignatꝰ: in indulgen¬
tia qua nobis ñhoc reddidit qͦd debe¬
bat᷑ in om̃ib oꝑib eiꝰ: benedicat aĩa
nr̃a dñm. hoc enim cantabimꝰ. Inde
incipit psalmꝰ: deqͦ loqͥm᷑ donante ip̃o
qͦd possumꝰ. quẽ aĩa nr̃a benedicit.
U nꝰ quisq nrm̃ excitet et exhortetur
animã suã: & dicat ei. Benedic aĩa

Expanded text:
consolatione, in omni correptione, in gratia quam donare dignatus est, in indulgentia qua nobis non hoc reddidit quod debebat, in omnibus operibus ejus, benedicat anima nostra Dominum. Hoc enim cantavimus; inde incipit Psalmus, de quo loquemur, donante ipso, quod possumus, quem nostra anima benedicit. Unusquisque nostrum excitet et exhortetur animam suam, et dicat ei: «Benedic, anima