comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
garganus immenso tremore concutitur. fulgura crebra uolãt.
et caligo tenebrosa. totum montis cacumen obduxit. Impletaq¬
est prophetia. que dñin laudans ait. Qui facit angelos suos
spiritus. et ministros suos flammam ignis. Lectiõ tercia.¬
ugiunt pagani. partim ferro hoftium. partim igniferis
impulli sagitis. ad neapolini usq sequentibus. atq ex¬
trema queq cedentibus aduersariis. menia tandem sua mori¬
bundi subintrant. Qui autem euasere periculum. comperto
colla submittentes. armis indiuintur fidei. Cumq domũ reuer
uiderunt mane iuxta ianuam septemtrionalem. instar poste¬
rule pusille. et extra eam quasi hominis uestigia mariori arti¬
us impressa. Agnoscuntq beatum michaelem. hoc presentie sue
signũ uoluisse monstrari. Ubi postea culmen appositum et
altare impositum. ipsaq ecclesia ob signa uestigioꝵ appodanes

Expanded text:
Garganus inmenso tremore coGarganus inmenso tremore coet caligo tenebrosa totum montis cacumen obduxit. Impletur prophetia quae Deum laudans, ait: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos flammam ignis ; fugiunt pagani, partim ferro hostium, partim igniferis impulsi sagittis, ut Neapolim usque sequentibus, atque extrema quaeque cedentibus adversariis, moenia tandem suae urbis moribundi subintrant, qui queant evadere periculum: compertumcolla submittentes, armis induuntur fidei. Cum vero hi domum vident mane juxta januam septentrionalem, quam praedixi, instar posteriora pusilla quasi hominis vestigia, marmore arctius impressa, agnoscuntque beatum Michaelem hoc praesentiae suae signum voluisse monstrare, ubi postea culmen appositum, et altare impositum, ipsaque ecclesia ob signa vestigiorum. Oppidania
Abbreviated transcription (Latin):
De ergo grauis uideretur petro predicta a dño passio crucis.¬
hanc suo confestim lenire curauit exemplo. ut cruciatũ
ri. mortis accipere sententiam. Postq enim significauit ei qua
morte esset clarificaturus deum. protinus adiungit quod in
huius capite lectionis audiuimus. et dicit ei. Sequere me.
adhuc paganis ritibus oberrantes. sepontinosł .ĩ.¬
et beneuentanos. qui centum quinqua ginta mi¬
libus fere a seponto distant. bello lascescere temptãt.
Qui antistitis sui edocti monitis. triduo petunt inducias. ut
triduano ieiunio liceret quasi fidele patrocinium sancti micha¬
elis implorare presidium. Quo temꝑore pagani ludis scenicis
falsorum inuitant auxilia deorum. Lectio seciuida.¬
cce autẽ in nocte ipsa. que belli precedebat diem. adest¬
turum. et quarta diei hora. bello premonet hostibus occurren¬
duni. Leti ergo mane. et de angelica certi uictoria. dimicanti
spiritu obuiant xp̃iani paganis. At in primo belli apparatu.

Expanded text:
 forte videretur Petro praedicta a Domino passio crucis,hanc suo confestim lenire curavit exemplo, ut cruciatum i mortis excipere  Al., accipere sententiam. Postquam enim significavit ei qua morte clarificaturus esset Deum, protinus adjungit quod in hujus capite lectionis audivimus. Et dicitadhuc ritibus aberrantes, Sepontinos et Beneventanos, qui centum quinquaginta milliaribus a Seponto distant, bello lacessere tentant. Qui antistitis sui monitis edocti, tridui petunt inducias, ut triduano jejunio liceret quasi fidele patrocinium sancti Michaelis implorare et praesidium. Quo tempore, pagani ludis scenicis falsorum invitant auxilia deorum. cce autem nturum, et quarta diei hora bello premonet hostibus occurrendum. Laeti ergo mane et de angelica certi victoria, Neapolitani demoniaco redacti spiritu, obviant christiani paganis, atque in primo belli apparatu
Abbreviated transcription (Latin):
brahx semen estis. Et sicut alibi dicit. ꝙ ipse abraham. sit pacter cir¬
cũcisionis. nõ hiis tantũ. qui sunt ex circũcisione. s et hiis qui
sectantur uestigia eius. que est in prepucio fidei patris nr̃i ha
brae. Uenit eñ filius hominis querert et saluũ facere quod pe¬
rierat. Hoc est quod alibi dicit. nõ ueni uocare iustos. s peccato¬
res. Pius sane magister. qui murmurantibus turbis. sua mis¬
teria non dedignatur exponere. ab eo scilicet peccatoꝵ penitenti¬
am nõ esse respuendam. ut ipse dei filius. ob hanc maxiine que¬
rendam. sit deftinatus ad terras. qui ut pietatis sue dispensatio¬
nem nobis inculcet. sepissime se filiũ hominis appellat. cõmen¬
dans sollicite nobis. quod factus est benigne pro nobis. De scõ¬

Expanded text:
brahae semen estis . Et, sicut alibi dicit, ipse Abraham sit pater cirbrahae semen estis . Et, sicut alibi dicit, ipse Abraham sit pater circumcisionis, non his tantum qui sunt ex circumcisione, sed et his qui sectantur vestigbrahae . Venit enim Filius hominis quaerere et salvare quod perierat. Hoc est quod alibi dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores . Pius sane Magister, qui murmurantibus turbis sua mysteria non dedignetur exponere, adeo, scilicet, peccatorum poenitentiam non esse respuendam ut ipse Dei Filius ob hanc maxime quaerendam sit destinatus ad terras. Qui ut pietatis suae nobis dispensationem inculcet, saepissime se filium hominis appellat, commendans sollicite nobis quod factus est benigne pro nobis. HO
Abbreviated transcription (Latin):
quasi fructum uite legerat. rapta uidelicet reddere. propria relinque¬
re. uisibilia contempnere. pro inuisibilibus etiam mori desiderare
scipsum ab negare. et eius qui necdum uideatur dñi uestigia se¬
qui concupiscere. Ait ihesus ad eum. Quia hodie salus domui hu
habrahe. nõ quia de cius stirpe sit generatus. s quia eius fidem est¬
mutatus. ut sicut abraham terram cognationis. domũq paternã.
ob spem future hereditatis. dño iubente deseruit. ita et ille qui the¬
saurum in celis acquireret. hona sua pauperibus partienda relin¬
queret. Et pulcre dicit et ipse nõ solum eos qui iusti perseuerant.
s eos qui ab miusticia resipiscunt. ad filios promissionis pertine¬
re declaret. Aliter. Salus que olim iudeoꝵ domũ implebat. ho¬
die populo nationũ illuxit. eo ꝙ et ipse populus. filius sit habrae.
credendo in eum. de quo dicit apostolus. Si autẽ uos xp̃i ergo ha¬

Expanded text:
quasi fructum vitae legerat, rapta videlicet reddere, propria relinquequasi fructum vitae legerat, rapta videlicet reddere, propria relinquere, visibilia contemnere, pro invisibilibus etiam mori desiderare, seipsum abnegare, et ejus qui necdum videatur Domini vestigia sequi concupiscere. Ait Jesus ad eum: Quia hodie salus domui huihaeus, non quia de ejus stirpe generatus, sed quia ejus est fidem imitatus. Ut sicut Abraham terram, cognationem, domumque paternam, ob spem futurae haereditatis, Domino jubente, deseruit; ita et ille, quo thesaurum in coelis acquireret, bona sua pauperibus partienda relinqueret. Et pulchre dicit Et ipse, ut non solum eos qui justi perseverant, sed et eos qui ab injustitia resipiscunt, ad filios promissionis pertinere declaret. Aliter: Salus, quae olim Judaeorum domum implebat, hodie populo nationum illuxit, eo quod et ipse populus filius sit Abrahae, credendo in eum. De quo dicit Apostolus: Si autem vos Christi, ergo A
Abbreviated transcription (Latin):
dei. repleti sunt zelo. et contra hiis que a paulo dicebantur. Et
alibi. Fideles ctiam fratres. aduersus apostoloꝵ principem dis¬
ceptabant dicentes. quare introisti ad iuros prepuciũ habẽtes.
hominẽ pectatorem. ipse zacheus stans. idest in ea quã cepcrat fi¬
dei ueritate persistens. nõ solum ex peccatore conuersum. s etiau
inter perfectos probat esse conuersatũ. dicente dño. si ius perfec¬
tus esse. uade uende omnia que habes et da pauperibus. Quis¬
quis ante conuersionem innocenter uixit. omma conuersus
potest dare pauperibus. Aut qui aliqua fraude sustulit. primo
hec iuxta legem reddere. deinde quod sibi remanserit. debet da¬
re pauperibus. ac sic et ipse quia sibi nichil retinet. omnia sua
dispergit. et pauperibus dat. iusticia eius manet in seculũ secu
ũ ethe et sapiens ila stulticia quamn sioinoio piblianus

Expanded text:
daei, repleti zelo. Et contradicebant iis quae a Paulo dicebantur . Et daei, repleti zelo. Et contradicebant iis quae a Paulo dicebantur . Et alibi: Fideles etiam fratres adversus apostolorum principem disceptabant, dicentes: Quare introisti ad viros praeputium habentes, hominem peccatorem, ipse Zacchaeus stans, id est, in ea quam coeperat fidei veritate persistens, non solum se ex peccatore conversum, sed etiam inter perfectos probat esse conversatum. Dicente enim Domino: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus , quisquis ante conversionem innocenter vixit, omnia conversus potest dare pauperibus. At qui aliqua fraude sustulit, primo haec juxta legem reddere, deinde quod sibi remanserit, debet dare pauperibus. Ac sic et ipse, quia sibi nil retinet, omnia sua dispergit, dat pauperibus, justitia ejus manet in saeculum saeculi . Et haec est sapiens illa stultitia, quam de sycomoro publicanus,
Abbreviated transcription (Latin):
baptisatum ante prandium sabbato curantem. publicanos et
paitatores ireapiantur cdonita auaticiam dis putantn ⁊ catina
digna deo gerentem. liugua ueuenata carpebant. perceptus eoꝵ
facinora discessit et aufugit dicens. relinquetur nobis domus
oportet me manere. hoc est noue lucis gratia coruscante.
in humili credentiũ nationũ corde quiescere. Q autẽ descendere
de sichomoro zacheus. et sic in domo sua xp̃i mausionem prepa¬
rare iubetur. hoc est quod apostolus ait. quia et si cognouimus
secundũ carnem xp̃m. s etiam nunc nõ cognouinuus. Et si enĩ
mortuus est ex infirmitate. s uiuit ex uirtute dei. Et cum uide¬
rent omnes. murmurabant dicentes. ꝙ ad hominem peccatorẽ
diuertisset. M anifestũ est autẽ. iudeos semper gentium odisse
salutem. Scriptũ est enĩ. Sequenti uero sabbato. pene uniuersa
ciuitas conuenit audire uerbũ dei. Uidentes autem turbas in¬

Expanded text:
baptizatum ante prandium Sabbato curantem, publicanos et baptizatum ante prandium Sabbato curantem, publicanos et peccatores recipientem, contra avaritiam disputantem, et caetera digna Deo gerentem lingua venenata carpebant, pertaesus eorum facinora discessit, et aufugit dicens: Relinquetur vobis domus oportet illum manere, hoc est, novae lucis gratia coruscante in humili credentium nationum corde quiescere. Quod autem descendere de sycomoro Zacchaeus, et sic in domo sua Christo mansionem praeparare jubetur, hoc est, quod Apostolus ait: Quia et si cognovimus secundum carnem Christum, sed nunc jam non novimus . Et si enim mortuus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei. Et cum viderent, omnes murmurabant, dicentes: quod ad hominem peccatorem divertisset. Manifestum est Judaeos semper gentium odisse salutem, scriptum est enim: Sequenti vero Sabbato pene universa civitas convenit audire verbum Domini. Videntes autem turbas Ju
Abbreviated transcription (Latin):
nos que amanius. desidcraius iuidere. ab hiis que execrauiur. ĩ¬
tuitum festinanus auertere. Uidit ergo ihesus iudentem se. quia
elegit eligentem se. et amauit amantem sẽ. Hunc sanc ordinẽ pro¬
ficiendi. hoc est per fidem dñice incarnationis. ad cognitionem diuim¬
tatis peruciuendi. quasi per sichonioꝵ ihesu faciem speculandi. doc¬
tor egregius oftendit cum ait. Non erũ iudicaui scire me aliquid
inter nos. nisi ihesum xp̃m. et hunc crucifixum. Itemq aliis expro¬
brans. facti estis inquit. quibus lacte opus sit. nõ solido cibo. Las
infirma temporalis dispensationis. solidum cibum ardua pape¬
tue maiestatis appellans. Et dixit ad eum. achee festinans descar¬
de. quia hodie in domo tua oportet me manere. Et festinans descc̃¬
dit. excepit illũ gaudeus. Manebat aliquando dñs. in domo prĩ¬
cipis phariscoꝵ. hoc est in indeoꝵ synagoga docebat. s quia non

Expanded text:
nos quae amamus videre, ab his quae exsecramur, innos quae amamus videre, ab his quae exsecramur, intuitum festinamus avertere. Vidit ergo Jesus videntem se, quia elegit eligentem se, et amavit amantem. Hunc sane ordinem proficiendi, hoc est, per fidem Dominicae incarnationis ad cognitionem divinitatis perveniendi, quasi sycomorum Jesu faciem speculandi doctor egregius ostendit, cum ait: Non enim judicavi scire me aliquid inter vos nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum . Itemque aliis exprobrans, Facti estis, inquit, quibus lacte opus sit, non solido cibo : lac infirma temporariae dispensationis, solidum cibum ardua perpetuae Majestatis, appellans. Et dixit ad eum: Zacchaee, festinans descende, quia hodie in domo tua oportet me manere. Et festinans descendit, et excepit illum gaudens. Manebat aliquando Dominus in domo principis Pharisaeorum, hoc est, in Judaeorum synagoga docebat; sed quia non
Abbreviated transcription (Latin):
ron pusiulus tatua atrus. quo toltar posit astndit doĩ quiuilit
humilis. et proprie conscius infirmitatis. confidens in dño prodamat.
autẽ sichomoro. transcuntem prope dñm ceruit. quia per hanc lau¬
dabilem fatuitatem. et si necdum solide ut est iam. tamen raptim
et quasi in transitu. luci sapientie celestis inteudit.
Et cum uenisset ad locũ suspiciens ihesus iudit illũ peram¬
bulans ihcrico. Saluator ueuit ad locum. ubi preciurens
zacheus sichomoꝵ conscenderat. quia missis per mundũ. sui uerbi
prcconibus. in quibus nimirũ ipse et loquebatur et ibat. uenit
ad populũ nationũ. qui passionis cius fide iam sublimis existens.
ctiam diuinitatis eius ardebat aguita facie beari. Suspiciens¬
ihesus uidit illũ. quia per gratiam fidci. a terrenis cupiditatibus
eleuatũ. turbisq infideliũ supcremmmentem clegit. Uidere ciũ dei. ẽ¬
eliget uel amare. Unde est illud. Oculi dñi super uistos. Nam et

Expanded text:
rem pusillus statura Zacchaeus, quo exaltari possit, ascendit, dum quilibet rem pusillus statura Zacchaeus, quo exaltari possit, ascendit, dum quilibet humilis et proprie conscius infirmitatis, confidens in Domino proclamaautem sycomoro, transeuntem prope Dominum cernit, quia per hanc laudabilem fatuitatem, et si necdum, ut est solide, jam tamen raptim, et quasi in transitu luci sapientiae coelestis intendit. Et cum venisset ad locum, suspiciens Jesus, vidit illum. Perambulans Jericho Zachaeus sycomorum conscenderat: quia missis per mundum sui verbi praeconibus, in quibus ipse nimirum et loquebatur et ibat, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis existens, etiam divinitatis ejus ardebat agnita facie beari. Suspiciens vidit illum, quia per gratiam fidei a terrenis cupiditatibus elevatum, turbisque infidelibus praeeminentem elegit. Videre enim Dei, eligere vel amare est. Unde est illud: Oculi Domini super justos . Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
lit. participare cupiebat. s molita incioꝵ consuctudo. ue ad uotũ
perueniret obstiterat. Cademi namq turba noxie consuetudinis.
que supra cecum clamantem. ne lumen peteret increpaibat. etiam
suscipicutem publicanũ. ne ihesum uideat tardat. S sicut cecus
turbarũ uoces. magis ac magis clamando deuicit. ita pusillus
necesse est. turbe nocentis obstaculum. altiora petendo transcẽ dat
terreua relinquat. arborem crucis asceudat. Sicomorus namq.
que est arbor foliis moro similis. sz altitudine prestans. unde ⁊ a la¬
tius celsa nuncupatur. ficus fatua dicitur. et eudem diũca crux que
credentes alit ut ficus. ab incredulis mridetur ut fatua. Nos autem
predicanius inquit apostolus. xp̃m crucifixiii iudeis quidem scau¬
dalum. gentibus autem stulticiam. ipsis uero uocatis uidcis. atq
gentibus. xp̃m dci uirtutem et dei sapientiam. Quam uidelicet arbo¬

Expanded text:
lit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum lit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. Nos enim praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autegentibus Christum, Dei virtutem, et Dei sapientiam . Quam videlicet arbo
Abbreviated transcription (Latin):
uc impossibilia sunt apud homins. possibilia sunt apud deũ.
Etce cuim camiclus. deposita gybbisarciua. per foramen acus
transit. hoc est diues et publicanus. relcto oncre diuiciarũ. cont̃p¬
to censu fraudium. angustam portam. atamq uiam. que ad uitã
ducit ascendit. Qui mira deuotione fdci ad iudendum saluatorĩ
quod natura minius habucrat. as centi supplet arboris. atq idco
miste qͣruis ipse rogare nõ audrat. benedictionem dnĩce susceptionis
quã desidcrabat accepit. Mustice autemiz acheus. qui interpretatur
iustificatus. credentem ex gentibus populum significat. qui quãto
curis scrularibus occupatior. tanto flegiciis deprimentibus. crat
factus humilior. S ablutus est. s sactificatus. s iustificatus.
in nomine domim nostri ihesu xp̃i etm spiritu dci nr̃i. lectio .xͣ.¬
ui intrantem iherico saluatorm. iudere querebat. s pre tur¬
ba nõ poterat. quia gratie fidci quã mundo saluator attu¬

Expanded text:
 impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Ecce enim camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit , hoc est, dives et Publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit. Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris; atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem Dominicae susceptionis quam desiderabat accipit. Mystice autem Zachaeus, qui justificatus, credentem ex gentibus populum significat. Qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justificatus in nomine Domini nostri Jesu Christi, et in spiritu Dei nostri, ui intrantem Jericho Salvatorem ba non poterat. Quia gratiae fidei, quam mundo Salvator attu
Abbreviated transcription (Latin):
dens. quidquid aduersum est horruit. quidquid preciosum elegit
Quid plura : Hospes cernitur in seculo. ut possessor esset in celo.
Tunc crescentibus meritis singulis sacerdotii honoris. interiecta dis¬
cretione tempoꝵ ecclesiastici tenoris morem percurrens. presbitcrii
officium electus excepit. probatus obtinuit. et ita se denceps scĩs
cepit publicare uirtutibus. ut xp̃i merito putaretur alumpnus.
temeritas eius gratiam publicaret. In tempesta igitur nocte cũ
pocius in humanis corporibus curarum securitate seclusa. do¬
nunante silentio blandi soporis onus incumbit. uineã suã
cupidine fraudis impulsus latro capiendus expetiit. tenẽdus
irrupit. Tunc predami gladio secante corripiens. ipse magis pri¬
datus intra patentia constringitur. et quod effriugere uiolen¬
tus uoluit neuag enuasit Ii postrun suo tamnine aptina¬
tus gustum habere de fructu non meruit. et redeundi aditumi ebrius

Expanded text:
dens, quidquid adversum est horruit, quidquid pretiosum elegit. dens, quidquid adversum est horruit, quidquid pretiosum elegit. Quid plura? Ut hospes cerneretur in saeculo, et jam possessor esset in coelo, tunc crescentibus muniis per singulos sacerdotii honores, interjecta discretione temporum, ecclesiastici moris tenorem percurrens, presbyterii officium electus excepit, probatus obtinuit; et ita se deinceps sanctis coepit publicare virtutibus, ut Christi merito putaretur alumnus. 4temeritas ejus gratiam publicaret. Intempesta igitur nocte, cum potius in humanis corporibus, curarum diversitate seclusa, dominante silentio, blandi soporis onus incumbit, vineam suam, cupiditate fraudis impulsus, latro capiendus expetiit, tenendus irrupit. Tunc praedam gladio secante corripiens, ipse magis praedatus, intra patentia septa constringitur; et quod effringere violentus voluit, nequaquam evasit. In posterum, suo crimine captivatus, gustum habere de fructu non meruit, et redeundi aditum ebrius
Abbreviated transcription (Latin):
orcit futurum sũmum dei pontificem. qui in turonica ciuitate. pastor
ist datus ecclesie. Ita sanctus que predixit quasi propheta diuino spir¬
tu ium probauit. Demde cum crebrius ad temploꝵ oracula fidci moni¬
tu promulgante discurreret. et tenerositatis annos libratis patientie
moribus temperaret. proprie uoluntatis arbitrio. dũ mundi illece¬
bras uitando despiceret. officiũ sacerdotis excepit. pariter animo con¬
uersus et habitu. Morum claritate precellens confestim claruit.
apud urbis pontificem conuersatione precipuus. apud cunctos in¬
tis puritate sincerus. Ilimqͣ se letitie ubertate plus extulit. nimqͣ
meroris acerbitate turbauit. Tu autem domine. Lectio quarta.¬
uit namq semper tolerans in aduersis. mitis in prosperis.
Cunctos sibi obedientie sedulitate preferens. egentibus large
miseratione succurrens. et ex omnibus calcato uicioꝵ fomite. an¬
gusti callis tramitem. sancte conuersationis gressu surgente cõscen¬

Expanded text:
it futurum summum Dei pontificem, qui in Tornaco civitate pastor est datus Ecclesiae. Ita sanctus quod praedixit quasi propheta divino spiritu jam probavit. 3. Deinde cum crebrius ad templorum oracula fidei monitu promulgante discurreret, et tenerositatis annos, libratis patientia moribus, temperaret propriae voluntatis arbitrio, dum mundi illecebras vitando despiceret, officium sacerdotis excepit, pariter et animo conversus et habitu. Morum claritate praecellens, confestim claruit, apud urbis pontificem conversatione praecipuus, apud cunctos mentis puritate sincerus. Nunquam se laetitiae ubertate plus extulit, nunquam moeroris acerbitate turbavit. Fuit semper tolerauit semper tolerans in adversis, mitis in prosperis, cunctos sibi obedientiae sedulitate praeferens, egentibus larga miseratione succurrens, et ex omnibus calcato vitiorum fomite, angusti callis tramitem, sanctae conversationis gressu surgente, conscen
Abbreviated transcription (Latin):
enim n chi restat in celo. et a te quid uolui suxer terram: Mx
ubi spei sus fixisset anchoram. suboendo manifestat. Michi autẽ
a dhererc deo bonũ est ponere in dño deo spent meam. Alioquin
nõnuli miserrima conditione paupertatis. et hnc scculi gaudnis
od mopam retum et ibi guo des ob metntor uequali arent¬
cati qui nnc esuritis. quia saturabimini. Quis Lc .xͦ.¬
esurire beati. quid sitire debeant matheus exponit. udeli¬
cet iusticiam. Apertissime nos instruens. nuumq nos satis iustos
estimare debere. s quotidianũ iusticie semper amare. iimo ar¬
dere profectum: Cuius perfectam saturitatem. nõ in hoc seculo
s in futuro posse peruenire supernoꝵ desideriũ. psalmista flagrã
ostendit. qui ait. Ego autem cũ iusticia apparebo in conspẽctu
tuo. saciabor dum manifestabitur gloria tua. Potest etiam
simpliciter accipi. beati qui nunc esuritis. qui castigatis corpꝰ

Expanded text:
enim mihi restat in coelo, et a te quid volui super terram ? mox enim mihi restat in coelo, et a te quid volui super terram ? mox ubi spei suae fixisset anchoram, subdendo manifestat: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam. Alioquin nonob inopiam rerum, et ibi regno Dei ob meritorum nequitiam carenteati qui nunc esuritis, quia saturabimini. Quid esurire beati, qui sitire debeant, Matthaeus exponit, videlicet justitiam, apertissime nos instituens nunquam nos satis justos aestimare debere, sed quotidianum justitiae semper amare, imo ardere profectum. Cujus perfectam saturitatem non in hoc saeculo, sed in futuro posse provenire supernorum desiderio Psalmista flagrans ostendit, qui ait: Ego autem cum justitia apparebo in conspectu tuo, satiabor dum manifestabitur gloria tua ; potest et simpliciter accipi: Beati qui nunc esuritis, qui castigatis corpus
Abbreviated transcription (Latin):
s⁊ ipse leuatis eculis in discipulos suos dicebat. Beati
pauperes spiritu. quia uestrum est regnũ dei. Et si ge¬
neraliter omnihus lequitur. specialius tamen oculos in disci¬
pulos saluator leuat. ut hiis ini perhum intoita cordis aure
percipiunt latius saporis intim lumẽ aperiatir. Cui simils
est quod matheus ait. Et cum sed isset acresserunt ꝓd eũ disci¬
puli eius. Et aperiens os suũ. docebat cos dicens. hocati pau¬
reres spiritu. Nam quibus os in monte sedens aperit. uet mas¬
na sublimiter audiant in eos eculos stans in camps dirigit.
Uiati itaq pauperes non utiq ounite s illi tantũmodo
qui omne presentis scculi. tam et si altum uraitur. pro
nichilo culmen ducunt. qui merito regni celestis perhibentur
mimere lngni quia delectationis humane proluntur cupierta¬
te rustati. Qualem se rex dauid pauperiem sustinuisse dederans
ait. Ego uero egenus et pauper sum. Et alibi. nõ moro terrestria
s et ipsa pro dño supercelestia paruipendens dicensq. Qud

Expanded text:
Et ipse, elevatis oculis in discipulos suos, dicebat, Beati pauperes, quia vestrum est regnum Dei. Et si generaliter omnibus loquitur, specialius tamen oculos Salvator in discipulos levat, ut his qui verbum intenta cordis aure percipiunt latius saporis intimi lumen aperiat. Cui simile est quod Matthaeus ait: Et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos dicens: Beati pauperes spiritu . Nam quibus os in monte sedens aperit, ut magna sublimiter audiant, in eos oculos stans in campo dirigit, eati itaque pauperes. Non utique omnes, sed illi tantummodo qui omne praesentis saeculi, tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. Qui merito regni coelestis perhibentur munere digni, quia delectationis humanae probantur cupiditate nudati. Qualem se rex David pauperiem sustinuisse declarans ait: Ego vero egenus et pauper sum. Et alibi non modo terrestria, sed et ipsa pro Domino supercoelestia parvi pendens dicensque: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
titur. hoc pocus debemus in quirere. Si en̾̃hec utauere¬
mus esse xp̃o ministrare. en que sunt corpori necessaria. Apararẽ.
aut cenanti cibum coquere. uel apponete uel poculieoꝓ are potũq
muiscers fecerunt hoc ili qui potuerunt eum in corpore here pre
senteni. sicut martha et maria. quando et lazarus uiris srãt
ex recumbentibus. S co modo xp̃o etiam uidas pcrdit s minis¬
trauit. nam et lecutos ipse habebat. et spiuis ex eis qucnittebã¬
tur sceleratissime firaretur. per illum tamen etiam nessaria
parabantur. lit est illud quod cũ ei diceret dñs. qro facis
eat uelociter. arbitati si. t quidam ꝙ eum iussorit prpter diẽ¬
cistum nccessaria preparare. uel indigentibus aliquẽd rre. Pauil¬
lo modo igitur de hniuuiscemodi ministris diceret dũs.i. cor dũ
ficabit eũ pater ncus. quoniam udam talia mustutem.
reprobatum pocius ꝙ honoratum iudemus. Plurudꝵ. cp

Expanded text:
titur, hoc potius debemus inquirere. Si enim hoc putaverititur, hoc potius debemus inquirere. Si enim hoc putaverimus esse Christo ministrare, ea quae sunt corpori necessaria praeparare, aut coenanti cibum coquere vel apponere, vel poculum dare, potumque miscere, fecerunt hoc isentem, sicut Martha et Maria, quando et Lazarus unus erat ex recumbentibus. Sed eo modo Christo etiam Judas perditus ministravit; nam et loculos ipse habebat: et quamvis ex eis quae mittebantur sceleratissime furaretur, per illum tamen etiam necessaria parabantur . Hinc est illud quod cum ei diceret Dominus, Quod facis, fac celeriter; arbitrati sunt quidam, qufestum necessaria praeparare, vel indigentibus aliquid dare . Nullo modo igitur de hujuscemodi ministris diceret Dominus, Ubi sumificabit eum Pater meus: quoniam Judam talia ministrantem, reprobatum potiu
Abbreviated transcription (Latin):
nimã sim. ut in uitam eteruam custodiat eam. Si quis michi
ministraerit. me scquatur. Quid est me sequatur. insi me mute¬
nobis emplum ut sequamur uestigia eius. Ecce quod dictum
est. si quanichi michi ministrat me sequatur. Quo fructu. qua
icrcede. io premio: Et ubi sum inquit illic et minister meus¬
ent Gis ainictur. ut apens quo muinistatur ili pctũ sit slt
cum ills. Ubi enuim bene erit sine illo. aut quaudo esse male pote¬
ritcum illo: ditoi cuidentius: Si quis mechi miist auerst ho¬
noufitabit eum pater meus. Quo honore. nisi ut sit cune f ilis
euis . Quod enĩ superius ait. iibi eyo sum. iallie et nurauster me¬
us erit. hoc iitelligitur exposiusse cum dicit. honorifica bit euii
peter meus. Nam quem maiorem bonorem accipere poterit ad¬
optatus. ꝙ ut sit ubi est unicus. nõ equalis factus liurnitati
uid sit aute ministrare xp̃o. cui operi merres tarta promit¬

Expanded text:
nimam suam, ut in vitam aeternam custodiat eam. 11. Si quis mihi nimam suam, ut in vitam aeternam custodiat eam. 11. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quid est, me sequatur; nisi, me imitenobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce quod dictum est. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quo fructu, qua mercede, quo praemio? Et ubi sum, inquit, ego, illic et ministri meerit. Gratis ametur, ut operis quo ministratur illi pretium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo, aut quando male esse poterit cum illo? Audi evidentius: Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo honore, nisi ut sit cum Filio ejus? Quid enim superius ait? Ubi ego sum, illic et minister meus erit. Hoc intelligitur exposuisse cum dicit: Honorificabit eum Pater meus. Nam quem majorem honorem accipere poterit adoptatus quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, utem ministrare Christo, cui operi merces tanta promit
Abbreviated transcription (Latin):
S ude ir tibi subrepat. ut teipsum uelis interiere. sic intelligen¬
do. ꝙ debei odisse in hoc mundo animã tuã. Hinc cñ quidam ma¬
ligni. atiperuersi. et in semetipsis crudeles et sceleratiores homici¬
de. flamnis se douant. aquis prefocant. precipitio collidunt et pe¬
reiit. lx xp̃s non docuit. mimo etiam dyabolo precipitiũ sugge
minũ dem tuũ. Petro autem dixit. significans qua morte cla¬
rificatiras esset deum. Cum esses inquit nimor cincebas te. ⁊ ibas
quo nobas. cum autẽ senueris. alter te cinget. et feret quo tu nõ
uis. Ubsatis expressit. nõ a seipso s ab alio debere occidi qui ues
encrit. ut hec conditio proponatur. aut faciendum esse
contra d preceptum. aut ex hac uita enugrandum. quoꝵ duoꝵ
homo cortur alterum eligere. cõminante mortem persecutori. ibi
eligat d dilccto mori. qͣ offenso uiuere. Ibi oderit in hoc mundo a¬

Expanded text:
Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligenSed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. Hoc Christus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium sugger Dominum Deum tuum . Petro autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vest haec conditio proponatur, aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum, quorum duorum homo cogatur alterum eligere, comminante mortem persecutore; ibi eligat Deo dilecto emori, quam offenso vivere: ibi oderit in hoc mundo a
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ populoꝵ. Iam uero exhortans ad passionis suc sectanda uesti¬
gia. qui amat inquit animam suã. perdet eam. Quod duobus mo¬
dis intelligi potest. Qui amat perdet. id est si amas perdes. Si cupis
uitam tenere cum xp̃o. noli mortem timere pro xp̃o. Ittm alio modo.
Qui amat animã suã. perdet eam. Noli amare. ne perdas. Noli ama¬
re m hac uita. ne pcrdas in etcrna uita. Hoc autẽ quod posterius dixi.
magis iudctur habere senlus cuuangelicus. Sequitur cnum. et qui odit
annnam suam in hoc mundo. in uitam etcruam custodit eam. Ec .x.¬
igo quod supradictũ est qui amat. subintelligitur in
hoc mundo. ipse ntiq perdet. Qui autẽ odit utiq in hoc
mundo. in uitam eternam ipse custodit cam. Magna et nura sen¬
tentia quonadmnodum sit hominis in animã suam amor ut pere¬
at. odium ne pereat. Si male amaueris tunc odisti. si bene oderis
tunc amati. Ffelices qui oderint custodiendo. ne perdant amaudo.

Expanded text:
ide populorum. 10. Jamvero exhortans ad passionis suae sectanda vestigia: Qui amat, inquit, animam suam, perdet eam. Quod duobus modis intelligi potest: Qui amat, perdet, id est, Si amas, perde; si cupis vitam tenere in Christo, noli mortem timere pro Christo. Item alio modo: Qui amat animam suam, perdet eam. Noli amare, ne perdas; noli amare in hac vita, ne perdas in aeterna vita. Hoc autem quod posterius dixi, magis habere videtur evangelicus sensus: sequitur enim, Et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodiet eam. Ego quod supra dictum est, Qui amat, subintelligitur, in hoc mundo; ipse utique perdet: qui autem odit, utique in hoc mundo; in vitam aeternam ipse custodiet. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando.
Abbreviated transcription (Latin):
proficiant. atq ut ita dixerim. cradicantur ut crescant. Sic rerum se¬
mina in terre admixtione deficiunt. et in reparatione sin gencris ube¬
rius assurgunt. Uude ciũ iidentur perdidisse quod erant. inde inci¬

Expanded text:
proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum seproficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant. Unde enim videntur perdidisse quod erant, inde acci
Abbreviated transcription (Latin):
Uerte mipios et non erunt. Conuersi namq imipii nõ erunt.
non quia omnmo non erunt in essentia. s scilict non erunit ĩ¬
impietatis culpa .ł.xii. Tunc ergo nosinctipsos relinquinus.
tunc nos ipsos abneganius. cum uitanius quod per uctustatẽ
fuimus. et ad hoc nitimur. quod per nouitatem nocaniur. Pense
mus quomodo le paulus abnegauerat. qui dicebat. Uiuo autẽ
iam non ego. Extinctus quippe fucrat. senus ille persetutor.⁊ iu
esset. S qui se buicre deuegat. dicat unde est ꝙ sancta uerba ꝑ
doctrinam ueritatis clamiat. protinus subdit. uuit uero in mẽ
xp̃s. Ac si apcrte dicat. Ego quidem a memctipso extiictus sũ. quia
ergo ucritas dicat. Si quis uult post me uenire. ab neget scmnetip¬
sum. quia nisi quis a semetipso deficiat. ad eum qui super ipsum
est nou appropinquat. nec ualet apprchendere quod ultra ipsũ est.
si nesticrit mactare quod est. Sic olcrum plante transponũtur ut

Expanded text:
Verte impios, et non erunt. --Conversi namque impii non erunt, Verte impios, et non erunt. --Conversi namque impii non erunt, non quia omnino non erunt in essentia, sed scilicet non erunt impietatis culpa. Tunc ergo nosmetipsos relinquimus, tunc nosipsos abnegamus, cum mutamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur quo per novitatem vocamumus quomodo Paulus se abnegaverat, qui dicebat, Vivo autem, jam non ego . Exstinctus quippe fuerat saevissimus ille persecutor, viveesset. Sed qui se vivere denegat, dicat unde est, quod sancta verba per doctrinam veritatis clamant, vivit vero in me Christus . Ac si aperte dicat: Eergo Veritas, dicat: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum. Quia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sic olerum plantae transponuntur ut
Abbreviated transcription (Latin):
tationes requirat. ne unde ad uotũ tegitur. ad casũ inde teneat
ec tamen sufficit nr̃a relinquere nisi relinquamus Le xͣ.¬
et nos. Quid est quod dicimus. relinquanus st nos:
Si cnim nosipsos relinquimus. quo ibimus extra nos. uel quis
ct qui uadit si se deseruit: S alino sumus per peccatum laꝑsi. a¬
liud per naturam conditi. Aliud quod fecimus. Aliud quod facti
sumus. Reliquamus nosmetipsos. quales peccando nos feci¬
mus. et maneamus nosmeipsi. quales per gratiam facti sumue
Ecce etem̃ qui superbus fuit. si conuersus ad xp̃m humilis factꝰ¬
est. semetipsum reliquit. Si luxuriosus quisq ad continentiã
uitam mutauit. ab negauit utiq quod fuit. Si auaris. uisq
ambire iam desiit. et largire didicit propria. qui prius aliena
rapiebat. proculdubio semetipsum reliquit. Ipse quidem est per
naturam. s non est ipse per maliciam. Hinc enĩ scriptũ. eit.¬

Expanded text:
ctationes requirat, ne unde ad votum tegitur, ad casum inde teneatur. ctationes requirat, ne unde ad votum tegitur, ad casum inde teneatur. Nec tamen sufficit nostra relinquere, nisi relinquamus et nos. Quid est quod dicimus, Relinquamus et nos? Si enim nosmetipsos relinquimus, quo ibimus extra nos? Vel quis est qui vadit, si se deseruit? Sed aliud sumus per peccatum lapsi, aliud per naturam conditi; aliud quod fecimus, aliud quod facti sumus. Relinquamus nosmetipsos quales peccando nos fecimus, et maneamus nosmetipsi quales per gratiam facti sumus. Ecce etenim qui superbus fuit, si conversus ad est, semetipsum reliquit. Si luxuriosus quisque ad continentiam vitam mutavit, abnegavit utique quod fuit. Si avarus quisque ambire jam desiit, et largiri didicit propria qui prius aliena rapiebat, procul dubio semetipsum reliquit. Ipse quidem est per naturam, sed non est ipse per malitiam. Hinc enim scriptum:
Abbreviated transcription (Latin):
tum spiritus uellet. a capite hoc posuit. fructus inquit spiritus caritas¬
negemus nr̃a. hic dicitur ut abnegenus nos. Et fortasse labo¬
riosum non esset homini relinquere sua. s ualde laboriosum
est relinquere semctipsum. Mmus quippe est abnegare quod
habet. ualde cnim multum est. abnegare quod est. Ad se autem
nobis uenientibus dñs precepit. ut renunciemus nr̃is. quia
quisquis ad fidei agonem uenimus. luctam contra malignos
spiritus suinius. Nichil autẽ maligni spiatus in hoc mũ¬
do propriũ possident. Nudi ergo cũ nudo luctari debemius. Nam
cũ uestitus quisq cũ nudo luctatu citius ad terram deicitur.
quia habet unde teneatur. Quid enĩ sunt terrena omnia. nsi
quedam corporis indumenta: Qui ergo contra dyabolum ad
certamen properat. uestimenta abiciat ne succunbat. Nil in
hoc mundo amando possideat. nullas rerum labentium dele¬

Expanded text:
tum spiritus vellet, a capite hoc posuit, Fructus, inquit, spiritus charitastum spiritus vellet, a capite hoc posuit, Fructus, inquit, spiritus charitasnegemus nostra, hic dicitur ut abnegemus nos. Et fortasse laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est abnegare quod habet, valde autem multum est abnegare quod est. 1587 2. Ad se autem nobis venientibus Dominus praecepit ut renuntiemus nostris, quia quicunque ad fidei agonem venimus, luctamen contra malignos spiritus sumimus. Nihil autem maligni spiritus in hoc mundo proprium possident. Nudi ergo cum nudis luctari debemus. Nam si vestitus quisquam cum nudo luctatur, citius ad terram dejicitur, quia habet unde teneatur. Quid enim sunt terrena omnia, nisi quaedam corporis indumenta? Qui ergo contra diabolum ad certamen properat, vestimenta abjiciat, ne succumbat. Nihil in hoc mundo amando possideat, nullas rerum labentium dele
Abbreviated transcription (Latin):
fructũ afferatis. et fructus uester mancat. Et quod adiunxit. ut
quodcumq petieritis patrem in nomine meo. det uobis. Tũs itaq
dabit nobis. si diliganius inuicem. cum et hoc ipsum. ipse de derit
nobis. qui nos elegit nõ habentes fructum. quia eum nõ nos ele
geramus. et posuit nos ut fructum afferamus. hoc est ut mucem
diligamus. Quem fructum sine illo afferre non possimius. si cut
plnutes facere siue uite nichil possunt. Lectio decima¬
Caritas ergo ẽ fructus noster. quam definunt apostolus.
de corde puro et conscientia bona. et fide non ficta. Has di¬
liganius iuicem. hac diliganius deum. Neq eiũ uera dilictione
diligeremus inuicem. usi diligentes deum. Diligit ciũ unusquisq
proximũ tanqͣ scipsum. si diligit dcum. Nam si dcũ non diligit.
lex pendet et pro phete. Hic est fructus ñr. De fructu itaq nobis
mandans. hec mando inquit uobis ut diligatis inuicri. Unde
et aposcolus paulus. cum contra opera carius commendare frus¬

Expanded text:
fructum afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit: Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis; tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem, cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nogeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligimus Deum. Neque enim vera dilectione diligeremus invicem, nisi diligentes Deum Diligit enim unusquisque proximum tanquam seipsum, si diligit Deum: nam si non diligit Deum,  Lex pendet et Prophetae : hic est fructus noster. De fructu itaque nobis mandans, Haec mando, inquit, vobis, ut diligatis invicem. Unde et apostolus Paulus, cum contra opera carnis commendare fruc
Abbreviated transcription (Latin):
ad culmen. Certe dum filii zebedei interueniente matre quererent.
ut unus a dextris dei. et alius a simstris sedere debuissent. audie¬
runt. Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum: Iam lo¬
cum celsitudinuis querebant. et ad uiani illos ueritas reuocat pre
quam ad celsitudinem uerurent. Ac si dicatur. Iam uos locus
delectat celsitudinis. s prius uia oxerreat laboris. Per calicem per¬
tingitur ad marestatem. Si mens uestra appetit quod demulce
pus bidit ques doiet. Si sie pe anotun ponslim consetice¬

Expanded text:
ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interveniente matre, quaererent ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interveniente matre, quaererent ut unus a dextris Dei et alius a sinistris sedere debuissent, audierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? 1562 Jam locum celsitudinis quaerebant, ad viam illos Veritas revocat, per quam ad celsitudinem venirent. Ac si dicatur: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius via exerceat laboris. Per calicem pertingitur ad majestatem. Si mens vestra appetit quod demulcet, prius bibite quod dolet. Sic sic per amarum poculum confec
Abbreviated transcription (Latin):
substantiam mundi huius. et uiderit fratrem suũ necesse habere.
et clauserit iuscera sua ab eo. quomodo caritas dei manet in co
Hinc etiam iohannes baptista ait. Qui habet duas tunicas. det
non habenti. Qui ergo tranquillitatis tempore. nõ dat pro deo tum¬
cam suã. quando in persecutione daturus est animã suãs Untus
igitur caritatis. ut inuicta sit in perturbatione. nutriatur per mi¬
sericordiam in tranquillitate. quatinus onimpotenti deo primũ
discat sua ipendere. postinodum sc. Lectio duodecuna.
cquitur. Uos amci mei estis. O quanta est miscricordia¬
conditoris nr̃i. Serui digni nõ fuimus. et amici uocaniur.
Quanta est dignitas hominũ uocari amicos dei. S gloriã digni
tatis audistis. audite et laborem certaminis. Si feccritis que ego
precipio uobis. Amici mei estis. si ea que precipio facitis. Ac si aperte
dicat. Gaudetis de culmine. pensate quibus laboribus peruenitur

Expanded text:
substantiam mundi hujus, et viderit fratsubstantiam mundi hujus, et viderit fratet clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo primum discat sua impendere, postmodum semetipsum. 4. Sequitur: Vos amici mei estis. O quanta est misericordiaconditoris nostri. Servi digni non sumus, et amici vocamur. Quanta est dignitas hominum esse amicos Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite et laborem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis, si ea quae praecipio vobis facitis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur
Abbreviated transcription (Latin):
tum raptorem. interius uigilemus. quia nunqͣ melius uin¬
citur. nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et sũma
est probatio caritatis. si et ipse diligitur. qui aduersat᷑. Hinc
est ꝙ ipsa ueritas. et crucis patibulum sustinet. et tamen ipĩs
sius persecutoribus. affectum dilectionis impendit dicens
Pater ignosce illis. quia nesciunt quid faciunt. Lectio .xi.
biuũt. quando et tunc imimicos diligit magister cum
uenerat. et tamien positurum se animam pro amicis dicebat. ut¬
ut profecto nobis ostenderet. quia cum diligendo facere amicos
de numicis possumus. etiam amici sunt qui persecuntur. Sed
ecce nos usq ad mortem nemo persequitur. Unde ergo probare
possumus. an diligunus amncos: Sz est quod in pace sancte eccle¬
sie fieri debeat. unde cdarescat si persecutionis tempore. mori pro di¬
lectione ualeamus. Certe isdem iohannes dicit. Qui habuerit

Expanded text:
tum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vintum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Veritas et crucis patibulum sustinet, et tamen ipsis suis persecutoribus affectum dilectionis impendit, dicens: Pater ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . vivunt, quando et tunc inimicos diligit Magister eum venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet, quia cum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequuntur. 3. Sed ecce nos usque ad mortem nemo persequitur. Unde ergo probare possumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerit
Abbreviated transcription (Latin):
non assecuntur. quia amorẽ suũ. nõ spiritaliter. s carnaliter impen
roinde cum dñs diceret. hoc est preceptũ meũ. lc .x. dunt¬
ut diligatis inuicem. protinus addidit. sicut dilexi uos.
Ac si aperte dicat. Ad hoc amate. ad quod amaui uos. Qua in re
fratres carissimi sollerter intuendum est. ꝙ antiquus hostis. dum
mentem nr̃am ad rerum temporalium delectationem trahit. infr¬
miorem contra nos proximũ excitat. quia ea ipsa que diligimꝰ
auferre molitur. Nec curat antiquus hostis hec faciens. ut terrena
tollat. s ut caritatem in nobis feriat. Nam in odio repente exar¬
descimus. et dum foris iuicti esse cupimus. intus grauiter feri¬
mur. Dum parua foras defendimus. intus amittimus maxĩa
quia dum rem diligimus temporalem. ueram amittimus dilet¬
tionem. Omnis quippe qui nra tollit. mimucus est. S si odio¬
ceperimus habere ceperimus inimicum. intus est quod perdimꝰ.
Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur. contra occul¬

Expanded text:
sed carnaliter impendunt. Proinde cum Dominus diceret: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, protinus addidit: Sicut dilexi vos. Ac si aperte dicat: Ad hoc amate ad quod amavi vos. 2. Qua in re, fratres charissimi, solerter intuendum est quod antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur, contra occul
Abbreviated transcription (Latin):
Quid autem est apollo. quid autẽ paulus: iuiustri per quos cre
uit. Et hoc ergo sicut unicuiq dñs dedit. nõ itaq de suo. Iam ne¬
ro quod sequitur. s deus incrementũ dedit. nõ per illos. l per seip
sum facit. Ercedit hoc humanam humlitatem. ercedit angelicam
subliuntatem. nec omnino pertinet nisi ad agricolam triuitatem.

Expanded text:
Quid autem est Apollo? quid autem Paulus? Ministri per quos  διQuid autem est Apollo? quid autem Paulus? Ministri per quos  διApollo rigavit. Et hoc ergo sicut unicuique Dominus dedit: non itaque de suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit ; non per illsum facit. Excedit hoc humanam humilitatem, excedit angelicam sublimitatem, nec omnino pertinet nisi ad agricolam Trinitatem.