comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spiritus sancti graciam designat in eo ꝙ dñs dicit in
euangelio. qui biberit aquam qͣz ego io. fiet in eo fons
aque salutis muitam eternam. Baptisim uero sacramẽ¬
tum ostendit illud zacharie prophete quo ait. In die il-¬
la erit fons patens domui dauid ⁊ habitantibz hierusa¬
lem in ablucõem peccatoris ⁊ menstruate. Hic fons de
domo dei egrediens fertur ad ecclĩam ⁊ ad scientiã scrip¬
turarum ut omes renascanuir in xp̃o et in aqua bap¬
tismatis nr̃a nobis peccata donentur. Nichil mimundꝰ
menstruate que quicgiud̃ actigerit minundum facit
et in iustorum sordes xp̃i abluuntur baptismate fons
saluator ut in hieremia. Me derelinquerunt fontẽ aq̃
biue. fons baptismum in iohel. Et fons de domo dñi egł.¬
dietur et irrigabit omnem terram. Et in alia partem ut in
propheta. Desiecabitur fluuius a fonte suo. fontes sancti
predicatores ut ysaia. Haurieris aquas in gaudio defon-¬

Expanded text:
Spiritus sancti gratiam designat in eo, quod Dominus dicit in Spiritus sancti gratiam designat in eo, quod Dominus dicit in Evangelio: Qui biberit aquam, quam ego do, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . Baptismi vero sacramentum ostendit illud Zachariae Prophetae, quo ait: In die illa erit fons patens domui David, et habitantibus Jerusalem in ablutionem peccatoris et menstruatae . Hic fons de domo Dei egrediens fertur ad Ecclesiam, et ad scientiam Scripturarum, ut omnes renascamur in Christo, et in aqua Baptismatis, nostra nobis peccata donentur. Nihil immundius menstruata, quae quicquid attigerit, immundum facit: et injustorum sordes Christi abluuntur Baptismate. Fons Salvator, ut in Jeremia: Me dereliquerunt fontem aquae vivae . Fons baptismus in Joel: Et fons de domo Domini egredietur et irrigabit omnem terram . Et in aliam partem, ut in propheta: Dessiccabitur fluvius a fonte suo . Fontes, sancti praedicatores, ut in Isaia: Haurietis aquas in gaudio de fon
Abbreviated transcription (Latin):
mortem ut in psaltĩo. Lacum aperuit et effõdit eum. Et
alibi. laqueos parauerũt pedibus meis. lacuna heretia ut
in propheta. Qui faciebant lacunas ad capiendos pisces.
in tribu beniamin. et interpretatur conuersio
generacoĩs. Rogel nomen est fontis intribu
beniamii. et interpretatur deorsum ferens. dames fons
est in tribu bemianim et interpretatur sol. Areth fons apᵗ.
quem gedeon castrametatus est interpretatur artifex et
merito. quia ibi domini mandata probabatur populus
uixta aquas qui cum gedeone pugnaturus erat fons
quoqz aut dominum xp̃m mistice significat aut gr̃am
spuitus sancti aut baptisim lauacrum aut originem
uirtutum. Nam xp̃m significat in eo quõd in genesi legi¬
tur fontem ẽẽ in medio paradisi unde quatuor flumina
procedebant hoc est. quatuor euangelia de fonte salutari
procẽdentia ad irrigacõem generis humani. Item fons

Expanded text:
mortem, ut in Psalterio: Lacum aperuit et effodit eum . Et mortem, ut in Psalterio: Lacum aperuit et effodit eum . Et alibi: Laqueos paraverunt pedibus meis . Lacuna, haeretici, ut in propheta: Qui faciebant lacunas ad capiendos pisces .in tribu Benjamin, et interpretatur, conversio generationis. Rogel nomen est fontis in tribu Benjamin: et interpretatur, deorsum ferens. Sames fons est in tribu Benjamin, et interpretatur, sol. Areth fons, apud quem Gedeon castrametatus est interpretatur, artifex: et merito, quia ibi Domini mandato probabatur populus, juxta aquas, qui cum Gedeone pugnaturus erat. Fons quoque aut Dominum Christum mystice significat, aut gratiam Spiritus sancti, aut Baptismi lavacrum, aut originem virtutum Nam Christum significat in eo, quod in Genesi legitur , fontem esse in medio Paradisi, unde quatuor flumina procedebant, hoc est, quatuor Evangelia de fonte salutaris procedentia ad irrigationem generis humani. Item fons
Abbreviated transcription (Latin):
Nam lacus pro in ferno notatur ut ẽ illud psalmiste.
Posuerũt me in lacum inferiorem intenebras ⁊ umbra
mortis. Sic et in illo testimonio. z acharie prophete quo
ad ip̃m domnium ait. In sangiunre testamenti tui eduxit
ligitur in sanguine passionis tue osaluator eos qui uie
tua clementia liberasti. Item lacus prosepultura po¬
intur ut ẽ illud psalmiste. e stimatus sum cũ descendẽti¬
bus in lacum. Culpat eos qui putabant dominũ salua¬
torem mortuum fuisse cõmuniter ⁊ illam singularẽ et
mirabilem passionem morientibus reliquis hominib
comparem. Rursum in laci nomine profundissima cala¬
mitas istius mundi exp̾mitur. ut ẽ illud̃. Ad te dñe cla¬
maur deus meus ne sileas ame et ero similis descẽdẽtib
in lacum. Lacus enim hͦ seculum est quod quasi delecta¬
bile ac tranguillum creditur sed quas profunditates
et mensuras habeat ignoratur. Lacus dolor uel lapsus in

Expanded text:
Nam lacus pro inferno notatur, ut est illud Psalmistae: Nam lacus pro inferno notatur, ut est illud Psalmistae: Posuerunt me in lacum inferiorem, in tenebras et umbra mortis : Sic et in illo testimonio Zachariae Prophetae, quo ad ipsum Dominum ait: In sanguine testamenti tui eduxit ligitur: In sanguine passionis tuae, o Salvator, eos qui vintua clementia liberasti. Item lacus pro sepultura ponitur, ut est illud Psalmistae: Aestimatus sum cum descendentibus in lacum . Culpat eos, qui putabant Dominum Salvatorem mortuum fuisse communiter, et illam singularem et mirabilem passionem morientibus reliquis hominibus comparem. Rursum in laci nomine profundissima calamitas istius mundi exprimitur, ut est illud: Ad te, Domine, clamavi: Deus meus, ne sileas a me, et ero similis descendentibus in lacum . Lacus enim hoc saeculum est, quod quasi delectabile ac tranquillum creditur; sed quas profunditates et mensuras habeat, ignoratur. Lacus dolor vel lapsus in
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. crispantibus aquis aurã non uentis sed de se ip̃o
sibi creans. Unde ⁊ genesar dicitur greco uocabulo quasi
generans sibi auram. Demqz diffusiora spacia lacus fre¬
quentibus auris spirantibus agitatur unde et puriot
huistus eius et ad potandum dulcis et habilis. Demq si
scierimus quid in latina lingua resonet genesar intellige¬
remus quõ ihesus per tipum apostolorum et nauis eccle¬
siam de persecutoĩs naufragio liberatam transducat ad
litus et intranquillissimo portu requiescere faciat. In ter¬
pretatur autem genesar ortus principium. ut in libro de
nominibz ebraicis inuenimus. Tunc enim plena nobis
tribuetur. tranquillitas. quando paradisi per cristũ nob
restituetur hereditas ac p̾me stole reddetur iocunditas. La¬
cus enim generali uocabulo aut pro inferno ponitur aut
pro sepultura foueali. aut istius nundi profundissima
calamitate. Dicitur enĩ inde lacus ꝙ sb̃ ip̃a terra lateat.

Expanded text:
ditur, crispantibus aquis auram non ventis, sed de se ipso ditur, crispantibus aquis auram non ventis, sed de se ipso sibi excreans Unde et Genesar dicitur graeco vocabulo, quasi generans sibi auram. Denique per diffusiora spatia lacus frequentibus auris spirantibus agitatur, unde et purior haustus ejus, et ad potandum dulcis et habilis. Denique, si sciremus quid in Latina lingua resonet Genesar, intelligeremus quomodo Jesus per typum Apostolorum et navis Ecclesiam de persecutionis naufragio liberatam transducat ad littus, et in tranquillissimo portu requiescere faciat. Interpretatur autem Genesar, ortus principium, ut in libro de nominibus Hebraicis invenimus. Tunc enim plena nobis tribuetur tranquillitas, quando Paradisi per Christum nobis restituetur haereditas, ac primae stolae reddetur jucunditas. Lacus enim generali vocabulo aut pro inferno ponitur, aut pro sepultura foveali, aut istius mundi profundissima calamitate. Dicitur enim inde lacus, quod sub ipsa terra lateat.
Abbreviated transcription (Latin):
sodomorum atqz gomorre inminet quas ciuitates ignẽ
et suphur de celo pluens dominus subuertit significat
presentis seculi peruersitatem ubi diabolus inperditis
regnat. et cum his qui in deo uita uiuuĩt nulso consor¬
tio iungitur sed uera uita carentes in profundũ mergͭ
inferm. Insuphure fetor carnis et per ignem ardor desi¬
deru carnalis expͥmitur. Sulphur quippe fetorẽ habet.¬
ignis ardorem. Qui itaqz adperuersa desideria ex carnis
fetore arserant dignum fuit ut simul sulphure pirẽt
et igne . quatinus ex iusta pena discerent ⁊ in uisto de¬
siderio quid fecissent. lacus tiberidis aboppido tiberiade
uocatus. quod quondam herodes in honore tiberu cesaris
condidit. est autem in uidea omnibz lacis salubrior et
ad sanitatem corporum quodam modo efficatior. genasar
lacus amplissimus in uidea longitudine centũ quadra¬
ginta extenditur stadus latitudine quadragĩta diffun-¬

Expanded text:
Sodomorum atque Gomorrhae imminet quas civitates, ignem Sodomorum atque Gomorrhae imminet quas civitates, ignem et sulphur de coelo pluens, Dominus subvertit significat praesentis saeculi perversitatem ubi diabolus in perditis regnat, et cum his, qui in Deo vita vivunt, nullo consortio jungitur: sed vera vita carentes in profundum mergit inferni. In sulphure fetor carnis, et per ignem ardor desiderii carnalis expignis ardorem. Qui itaque ad perversa desideria ex carnis fetore arserant, dignum fuit ut simul cum sulphure et igne perirent: quatenus ex justa poena discerent ex injusto desiderio quid fvocatus, quod quondam Herodes in honorem Tiberii Caesaris condidit. Est autem in Judaea omnibus lacis salubrior et ad sanitatem corporum quodam modo efficacior. Genesar lacus amplissimus in Judaea, longitudine centum quadraginta extenditur stadiis, latitudine quadraginta diffun
Abbreviated transcription (Latin):
letas mergendi usu patitur aues. sed et quecũq uiuẽtia
mergenda temptaueris quacunqz arte demersa statĩ resi¬
liunt et quamuis uehementer illisa confestim excuciuntur.
sed neq uentis mouetur resistente turbinib bitumine quo
aqua omnis stagnatur. neqz nauigacoĩs paciens est quia
ullam sustinet nisi que bitumine illustratur lucernam ac¬
censam ferunt supernatare. ertincto de mergi lumine. Hoc et
mare salinarum dicitur siue lacus asfalti id ẽ bitumi¬
nis et est in uidea inte hierico et zoran lõgitudo eius bsq
ad zoaros arabie dirigitur stadus septingentis octogĩ¬
ta latitudo stadus cerctum quãdringinta usq ad uici¬
ma sodomorum. Stagna philosophiam huius mundi
significant. ut ysaia. Ponam flumina in insulas.
et stagna arefaciam. Mistice autem mare mortuum
quod nichil gignit. uiuũ nichil recipit ⁊ genere uiuẽtiũ
sed ommia uite carentia in profundum mergit et terre

Expanded text:
laetas mergendi usu patitur aves: sed et quaecunque viventia laetas mergendi usu patitur aves: sed et quaecunque viventia mergenda temptaveris, quacunque arte demersa, statim resiliunt; et quamvis vehementer illisa, confestim excutiuntur; sed neque ventis movetur, resistente turbinibus bitumine, quo aqua omnis stagnatur: neque navigationis patiens est, quiamateriem ullam sustinet, nisi quae bitumine illustratur: lucernam accensam ferunt supernatare, extincto demergi lumine. Hoc et mare Salinarum dicitur, sive lacus Asphalti, id est, bituminis; et est in Judaea inter Hiericho et Zoaran: longitudo ejus usque ad Zoaras Arabiae dirigitur stadiis quingentis octoginta, latitudo stadiis centum quinquaginta usque ad viciniam Sodomorum. Stagna philosophiam hujus mundi significant, ut in Isaia: Ponam flumina in insulas, et stagna arefaciam . Mystice autem mare Mortuum, quod nihil gignit vivum, nihil recipit ex genere viventium: sed omnia vita carentia in profundum mergit, et terrae
Abbreviated transcription (Latin):
ded prius non cessat uentusqz saluator ascendit innauem
quia inquocũqz corde deus per gr̃am sui adest amoris mox
inmensa uiciorum ⁊ aduersantis mundi siue spirituũ ma¬
lignorum bella compressa quiescunt. De Lacis et stagnns
unt autem ⁊ quedam maria que
non miscentur occeani fluctibz aut mari magno
et dicuntur lacus ⁊ stagna. Lacus est receptaculũ
iquo aqͣ retinetur. nec mĩscetur fluctibus ut lacu
falti ut lacus benacus et ceteri quos greai limẽ id ẽ stagna
uocant. Nam fontes labuntur in fluuios fluĩa infreta dis¬
currunt. lacus stat in loco nec profluit et dictus lacus qͣsi-
aque locus. Lacus aut̃ idem et stagnum ubi imimensa aq̃
conuenit. Nam dictũ est stagnum ab eo quõd illie aqͣ stet
nec decurrat. Lacus asfalti idẽ et mare mortuũ uocatum
propter quõd nichil uiuũ gignit. nichil recepit exgenere
uiuentiũ. Nam neqz pisces habz neqz assuetas aquis et

Expanded text:
Sed prius non cessat ventus, quam Salvator ascendit in navem: Sed prius non cessat ventus, quam Salvator ascendit in navem: quia in quocunque corde Deus per gratiam sui adest amoris, mox immensa vitiorum et adversantis mundi sive spirituum malignorum bella compressa quiescunt. CAPUT VIII. De lacis et stagnis. Sunt autem et quaedam maria, quae non miscentur Oceani fluctibus aut mari Magno, et dicuntur lacus et stagna. Lacus est receptaculum, in quo aqua retinetur nec miscetur fluctibus, ut lacus Asphalti, ut lacus Benacus, et caeteri, quos Graeci limenas, id est, stagna vocant. Nam fontes labuntur in fluvios, flumina in freta discurrunt. Lacus stat in loco, nec profluit, et dictus lacus, quasi aquae locus. Lacus autem idem et stagnum, ubi immensa aqua convenit. Nam dictum est stagnum ab eo quod illic aqua stet, nec decurrat. Lacus Asfalti, idem et mare Mortuum vocatum, propter quod nihil vivum gignit, nihil recipit ex genere viventium. Nam neque pisces habet, neque assuetas aquis et
Abbreviated transcription (Latin):
ut in euangelio. Et deprecabantur eum spũs iõ est de
mare. Nam estus ẽ maris accessus uel secessus.
id ẽ miquietudo unde estuaria dicuntur per que
marẽ uicissim tam accẽdit qͣz recẽdit. fretum autẽ appella¬
tum ꝙ ibi semper mare ferueat. Nam fretum est angustũ
et quasi feruens mare abundarum feruore nominatũ. iuxta
allegoriam estuat mundus undis persecutionum et per ua¬
ria loca aut accedit aut recedit feruet etiam odiis et tuml
ualet habere statum. Unde et in euangelio legitur iussisse
dominum ascendere discipulos suos in nauiculam ⁊ precẽdere
eum trans fretum donee dimitteret turbas. ip̃osq remigã¬
do laborare propter contrariũ uentum. Quod mistice labores
barios ecclĩe sancte designat. que inter undas seculi aduer-¬
santes et immundorũ flatus spirituũ ad quietem patrie ce¬
lestis quasi ad fidam litoris stationem peruenire conatur.

Expanded text:
ut in Evangelio: Et deprecabantur eum spiritus, id est,ut in Evangelio: Et deprecabantur eum spiritus, id est,mare. Nam aestus est maris accessus vel secessus, id est, inquietudo: unde aestuaria dicuntur, per quae mare vicissim tam accedit quam recedit. Fretum autem appellatum, quod ibi semper mare ferveat. Nam fretum est angustum et quasi fervens mare, ab undarum fervore nominatum. Juxta allegoriam aestuat mundus undis persecutionum, et per varia loca aut accedit aut recedit, fervet etiam odiis, et tumultero alto valet habere statum. Unde et in Evangelio legitur , misisse Dominum ascendere discipulos suos in naviculam, et praecedere eum trans fretum, donec dimitteret turbas, ipsosque remigando laborare propter contrarium ventum. Quod mystice labores varios Ecclesiae sanctae designat, quae inter undas saeculi adversantes et immundorum flatus spirituum ad quietem patriae coelestis, quasi ad fidam littoris stationem, pervenire conatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Aut quis descendit in abissum. id ẽ xp̃m amortuis
reducere. Item abissus corda hominium denotat facinorib
tenebrosa. ut ẽ illud beatus iob. Abissus dicet non est
in me et mare loquetur non est mecũ nec non et abissus
supersticiosis atqz persecutoribus ecclĩe comparatur. quia
sicut pallium subiecta cooperit. ita illi mundum fedissĩa
supersticione texerũt et. ut non solum mediocres hoĩes s
in perniaem suam ip̃os quoqz sanctos iuros atq eminen¬
tissimos tormentis corporum obruere uiderentur ut est
illud in psalmo. Abissus sicut pallium amictus eius.
et sicut montes stabunt aque. Item abissus corda hom̃
facmnoribus tenebrosa ut in amos. Uocauit iudiciũ dñs
et deuorauit abissum multam. Abyssus dannacõ pecca¬
torum sempiterna ut in iob. Estimauit abissum quasi
senescentem. id̃ est diabolus perminis tros suos putabit
quod pena impiorum finem habitura sit. Abissus ĩfernus

Expanded text:
ait: Aut quis descendit in abyssum? id est, Christum a mortuis ait: Aut quis descendit in abyssum? id est, Christum a mortuis reducere . Item abyssus corda hominum denotat facinoribus tenebrosa, ut est illud beati Job: Abyssus dicet: Non est in me, et mare loquetur: Non est mecum . Nec non et abyssus superstitiosis atque persecutoribus ecclesiae comparatur: qusicut pallium subjecta cooperit, ita illi mundum foedissima superstitione texerunt; ut non solum mediocres homines, sed in perniciem suam ipsos quoque sanctos viros atque eminentissimos tormentis corporum obruere videillud in Psalmo Abyssus sicut pallium amictus ejus; et sicut montes stabunt aquae . Item abyssus corda hominum facinoribus tenebrosa, ut in Amos: Vocavit judicium Dominus, et devoravit abyssum multam . Abyssus damnatio peccatorum sempiterna, ut in Job: Aestimavit abyssum quasi senescentem ; id est, diabolus per ministros suos putabit quod poena impiorum finem habitura sit. Abyssus infernus,
Abbreviated transcription (Latin):
ministris sius in fonte falutis excutit: quando eũ a nobis
potentie sue uirtute remouet. Excutit autem dixit tãquã
puluerem proict ut de hac celeritate ⁊ uirtutẽ diuinitatis
ostenderet et illos terrenas sordes ẽẽ monstraret. de
impenetrabilis siue spelunce aquarũ latẽcium.
quibus fontes ⁊ flumina procedunt uel qui et
occulte subter eunt. unde et abyssus dictus. Nam ounee
aque torrentes per occultas uenas admatricẽ abyssũ reuer-¬
tunctur. abissus intelligitur profunditas scripturarum ut
id in psalmo. Abissus abissum inuocat: id est bei
testamentum nouum anniunciant ⁊ nouũ betus in testĩo¬
num uocat. In uoce cataractarũ tuarũ. hoc ẽ in p̾dicacõe
sanctorũ. Item abyssus aque in mensitas est. ut ĩgensi
legitur. Et rupti sunt fontes abissi magne. Item abissꝰ
meffabilia iudiaia dei designat. ut est hoc iudicia tua a¬
bissus multa. Item abissus inferuum significat ut apłs

Expanded text:
ministris suis in fonte salutis excutit: quando eum a nobis ministris suis in fonte salutis excutit: quando eum a nobis potentiae suae virtute removet. Excutit autem, dixit, tanquam mulierem projicit: ut de hac celeritate et virtutem divinitatis ostenderet, et illos terrenas sordes esse monstraret. CAPimpenetrabilis, sive speluncae aquarum latentium, quibus fontes et flumina procedunt, vel qui et occulte subtereunt. Unde et abyssus dictus. Nam omnes aquae torrentes per occultas venas ad matricem abyssum revertuntur. Abyssus intelligitur profunditas Scripturarum, ut est illud in psalmo: Abyssus abyssum invocat ; id est, Vetus Testamentum Novum annuntiat, et Novum Vetus in testimonium vocat: In voce cataractarum tuarum . hoc est, in praedicatione sanctorum. Item abyssus aquae immensitas est, ut in Genesi legitur: Et rupti sunt fontes abyssi magnae . Item abyssus ineffabilia judicia Dei designat, ut est hoc: Judicia tua abyssus multa . Item abyssus infernum significat, ut Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
fluentum ac turbidum statum per quem sancti trãseunt
illesi. et peccatores obruuntur examme diuine iudicũude
quo legitur in psal. Qui diuisit mare rubrum in diuisio¬
nes. et eduxit ifrahel per medium eius. excussit pharaonẽ
et exceratum eius in mare rubrum. Prisce auctoritatis
uiri mare rubrum in duodecim diuisiones dixerunt eẽ
partitũ qͣntas tribz fuisse uideorum ideoqz hic plurali
numero positum est in diuisiones. ne putarenur ma¬
re rubrum uno itinere fuisse transmissum. Sed potest hoe
et spiritaliter congruenter aduerti. Rubrum mare est
istius seculi permixta profunditas. qͣm multis diuisioĩb
transimus quando conuersi ad terrã uiuentium domini
munere festinamus. Aliter enĩ per elemosias aliter per
assiduam supplicatõem aliter per iurginitatẽ aliter ꝑ ex¬
cellentissimam caritatem sic multis diuisionib per seculi
huius mare transitur ad domnium qz. Qui dyabolũ cum

Expanded text:
fluentum ac turbidum statum, per quem sancti transeunt fluentum ac turbidum statum, per quem sancti transeunt illaesi, et peccatores obruuntur examine divini judicii. De quo legitur in Psalmo: Qui divisit mare Rubrum in divisiones, et eduxit Israel per medium ejus, excussit Pharaonem et exercitum ejus in mare Rubrum . Priscae auctoritatis viri mare Rubrum in duodecim divisiones dixerunt esse partitum, quantas tribus fuisse Judaeorum: ideoque hic plurali numero positum est, in divisiones, ne putaremur mare Rubrum uno itinere fuisse transmissum. Sed potest hoc et spiritaliter congruenter adverti. Rubrum mare est saeculi istius permixta profunditas, quam multis divisionibus transimus, quando conversi ad terram viventium Domini munere festinamus. Aliter enim per eleemosynas, aliter per assiduam supplicationem, aliter per virginitatem, aliter per excellentissimam charitatem: sic multis divisionibus per saeculi hujus mare transitur ad Dominum, qui diabolum cum
Abbreviated transcription (Latin):
mundi ut in ysaia. Et siecauit dominus linguã maris
egypti. Litus maris finis mundi. ut in euangelio. Et
secus litus sedentes elegerunt bonos in uasa. malos auti
foras miserunt. Deceanum autem qui circuit orbem tre
maris nomine uocatum illa sentencia beati iob denotat
quia ait. Nunquid̃ mare ego sum aut cetus. quia circũ¬
dedisti me carcere. Cetum ergo cosmographi maxime
in occean profunditate conuersari dicunt. cuius sentẽ¬
tie talis ẽẽ potest sensus quod mare allegorice mundũ
dixerit. et cetum diabolum qui intra mundi istius clau-¬
stra tenetur: ĩ illius etiam conclusione ip̃e danmandus sit.
Carcerem ergo procruciatibz pom sepe leginius quia ad car-¬
cerem omnes pertinent pene. Pro omnibus ergo malis q̃
acielnitur beatus iob ip̃a donium tormentorum n
ueluti si eadem domo fuifset inclusus. Mare ergo rubrum
siue baptismi significat sacramentũ seu etiam scłi istius

Expanded text:
mundi, ut in Isaia: Et siccavit Dominus linguam maris mundi, ut in Isaia: Et siccavit Dominus linguam maris Aegypti . Littus maris finis mundi, ut in Evangelio: Et secus littus sedentes elegerunt bonos in vasa, malos autem foras miserunt . Oceanum autem, qui circuivit orbem terrae, maris nomine vocatum illa sententia beati Job denotat, qua ait: Nunquid mare ego sum, aut cetus? quia circumdedisti me carcere . Cetum ergo cosmographi maxime in Oceani profunditate conversari dicunt: cujus sententiae talis esse potest sensus, quod mare allegorice mundum dixerit, et cetum diabolum, qui intra mundi istius claustra tenetur: in illius etiam conclusione ipse damnandus sit. Carcerem ergo pro cruciatibus poni saepe legimus: quia ad carcerem omnes pertinent poenae. Pro omnibus ergo malis, quae patiebatur beatus Job, ipsa domum tormentorum nominavit, veluti si eadem domo fuisset inclusus. Mare ergo Rubrum sive Baptismi significat sacramentum, seu etiam saeculi istius
Abbreviated transcription (Latin):
uersus est retrorsum. Mare frequenter diximus peccatores
istius seculi debere suscipi. qui more undarum tumidis
cogitacionib fluctuant. iordanem uero pro quolibet flu-¬
mine debemus accipere. qui uarus desiderus homines ua¬
piunt et in mare illud magnum nefanda precipitacõe
deducunt. Ista enĩ duo que genus humanum diuersa
delectacõe rapiebant aduentu domini respecto a suis cõ¬
suetudinibus retrorsum precipitata redierũt. Cor maris
hominum corda. ut in psalterio. Transferentur montes
in cor maris. Cor maris uidea eoꝙ in medio mundo sita
ẽẽ dicatur. Unde in libro hesdre pro saluatore dicitur. Ui¬
diuirum ascendentem de corde maris. Et in ezechiele. O
tyre quesita es in corde maris. Profundum maris sem-¬
piterna dannatio ut in euangelio. Expedit ei. ut suspẽ¬
datur mola asmaria ĩcollo eius. demergatur in profun¬
dum maris. lingua maris egypti philosophia huius

Expanded text:
versus est retrorsum . Mare frequenter diximus peccatores versus est retrorsum . Mare frequenter diximus peccatores istius saeculi debere suscipi, qui more undarum tumidis cogitationibus fluctuant. Jordanem vero pro quolibet flumine debemus accipere: qui variis desideriis homines rapiunt et in mare illud magnum nefanda praecipitatione deducunt. Ista enim duo, quae genus humanum diversa delectatione rapiebant, adventus Domini respectu, a suis consuetudinibus retrorsum praecipitata redierunt. Cor maris, hominum corda, ut in Psalterio: Transferentur montes in cor maris . Cor maris, Judaea, eo quod in medio mundo sita esse dicatur. Unde in libro Esdrae pro Salvatore dicitur: Vidi virum ascendentem de corde maris . Et in Ezechiele: O Tyre, quae sita es in corde maris . Profundum maris sempiterna damnatio, ut in Evangelio: Expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo et ejus, demergatur in profundum maris . Lingua maris Aegypti, philosophia hujus
Abbreviated transcription (Latin):
mergitur gurgite peccatorum. Mare quippe ameando
dictum est quõd semper erat ac redeat. Sed isti spiritus
in numerabiles nobis adeo comprehensi sunt qui arenã
maris et pluuiarum guttas enumerat. Et ne omnino
incomprehensibiles linguerentur quantitate non quali¬
tate ea diffinuit. Demqz de eis dicitur. Animalia pu¬
silla et magna: quõ inter ip̃os ⁊ maiores ẽẽ nequitie
probantur omni mrodis et minores. Illie in mundo scili¬
cet quem superius dixit mare. Naues autem merito si¬
gnificantur ecclĩe qui ꝑiculosos fluctus mundi per lignũ
gloriose crucis euadunt portates populos qui signo fidet
crediderunt. Ubi et draco malignus et pestifer in habitat
qui illiditur abangelis dei per iustissimas increpacões uel
etiam ⁊ afidelib uiris dum incentiua uicõrum eius de testa¬
bili errore refugiunt. Nam quod mare peccatores signifi¬
cet ostendit psall dicens. Mare uidit et fugit iordanis cõ¬

Expanded text:
mergitur gurgite peccatorum. Mare quippe a meando mergitur gurgite peccatorum. Mare quippe a meando dictum est, quod semper eat ac redeat. Sed isti spiritus innumerabiles nobis a Deo comprehensi sunt, qui arenam maris et pluviarum guttas enumerat. Et ne omnino incomprehensibiles linquerentur, quantitate non qualitate ea diffinivit. Denique de eis dicitur: Animalia pusilla et magna: quoniam inter ipsos et majores esse nequitiae probantur omnimcet, quem superius dixit mare. Per naves autem significatur Ecclesia, quae periculosos fluctus mundi per lignum gloriosae crucis evadit, portans populos qui signo fidei crediqui illuditur ab angelis Dei per justissimas increpationes, vel etiam et a fidelibus viris, dum incentiva vitiorum ejus detestabili errore refugiunt. Nam quod mare peccatores significet, ostendit Psalmista dicens: Mare vidit et fugit: Jordanis con
Abbreviated transcription (Latin):
in mare. In abbacuch. Misisti equos tuos in ma
iõ est apostolos turbantes aquas multas id ẽ gentes.
Item mare desertum presens mundus est in ysaia. Onꝰ
maris deserti. Rursum mare gentium populus ut est
in psalt̾io. Propterea non timebimus dum turbabit᷑
terra ⁊ transferentur montes id ẽ apostoli in cor maris.
Et in euangelio. Si haberetis fidem sicut granũ sinapis
diceretis huic arbori moro eradicare ⁊ transplantare
in mare et obedire nobis. In hoc eciam mare diabolice
sine numero serpere probãtur insidie maliaeqz demonũ
uelut quibusdam fluctibus animarum uoluntas ĩstabi¬
lis commouetur ut ẽ illud psalmiste. Hoc mare magnũ
et spaciosum illic reptilia quorum non est numerus.
Anmalia pusilla et magna illie naues pertransibunt.
Draco iste quem formasti ad illudendum ei. Mare enim
spaciosum ip̃e reddunt dum naufragare compellũt. qr
dubium non est illum undas immanissimas pati qui

Expanded text:
in mare ; in Habacuc: Misisti equos tuos in mare, in mare ; in Habacuc: Misisti equos tuos in mare, id est, apostolos, turbantes aquas multas , id est, gentes. Item mare desertum, praesens mundus est. In Isaia: Onus maris deserti . Rursum mare gentium populus est, ut in Psalterio: Propterea non timebimus, dum turbabitur terra, et transferentur montes, id est, apostoli, in cor maris . Et in Evangelio: Si haberetis fidem sicut granum sinapis, diceretis huic arbori moro: Eradicare et transplantare, in mare et obediet vobis . In hoc etiam mare diabolicae sine numero serpere probantur insidiae malitiaeque daemonum, velut quibusdam fluctibus animarum voluntas instabilis commovetur, ut est illud Psalmistae: Hoc mare magnum et spatiosum, illic reptilia, quorum non est numerus. Animalia pusilla et magna, illic naves pertransibunt. Draco iste, quem formasti ad illudendum ei . Mare enim spatiosum ipsae reddunt, dum naufragare compellunt: quia dubium non est illum undas immanissimas pati, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lipsi. Et ante sedem tanquam mare uitreũ. Huuis bap¬
tisim mare illito aereum figuram habuit quod salomon
in templo domini fecit. Item mare scriptura diuina est
propter in estimabilem eus scientiã ut in ezechiele. Et
usio earum ũ ẽ rotarum sicut uisio maris. Item mare
orientale populus uideorum mare nouissinum populus
gentium. Unde legitur in zacharia quõd propter aquã
baptisim dicitur. Medium earũ ad mare nouissimum.
Nam mare mundanam sapiẽciam designat ut ẽ illud in
psalmo. Uolucres celi et pisces maris qui pambulant
semittas maris. Pisces uero maris philosophos fortas¬
se significat. qui huius mundi naturam erratica curio¬
sitate pertractant. Nam sicut illi posita fronte. Itinera
sibi reserant pelagi mundatione confusa. ita ⁊ isti ca¬
piunt rete misso uenas rerum racõne humana assiduo
labore perquirendo. ded cum sint pisces ⁊ fluminũ non
uacat quõd hre posuit maris propter eos qui sibi uidẽt᷑

Expanded text:
lypsi: Et ante sedem tanquam mare vitreum . Hujus baplypsi: Et ante sedem tanquam mare vitreum . Hujus baptismi mare illud aereum figuram habuit. Quod Salomon in templo Domini fecit. Item mare Scriptura divina est propter inaestimabilem ejus scientiam, ut in Ezechiele: Et visio earum, id est, rotarum, sicut visio maris . Item mare Orientale, populus Judaeorum: mare novissimum, populus gentium. Unde legitur in Zacharia, quod propter aquam baptismi dicitur: Medium earum ad mare novissimum . Nam mare mundanam sapientiam designat, ut est illud in Psalmo: Volucres coeli, etictae sunt. Pisces vero maris philosophos fortasse significant, qui hujus mundi naturam erratica curiositate pertractant. Nam sicut illi posita fronte itinera sibi reserant pelagi inundatione confusa, ita et isti capite demisso venas rerum ratione humana, assiduo labore perquirunt. Sed cum sint pisces et fluminum, non vacat quod hic posuit, maris, propter eos qui sibi videntur
Abbreviated transcription (Latin):
arcunstat pelago rubra est et sanguineo colori prorĩa
ideo qz inde minium acutissimum cernit ⁊ alu colores qͥb
pictura uariatur. Ergo cum terra hanc habeat naturam
fluctibus subinde diluitur ⁊ quicgid̃ ad hesum est ĩcolo¬
rem cadit. Ob hoc etiam in his litoribus gemme rubre ĩ¬
ueniuntur. Lapillus enm eius modi humo inuolutes
cum inter arenas attritus est et terre colorem habet et
maris. Hoc mare in duos sinus senditur et is qui aboriẽ¬
te est persicus appellatur quia ora illius per se ĩhĩtãt.
lter uõ arabicus dicitur ꝙ sit circa arabiam. M
uixta allegoriam aut baptismum significat aut mun¬
danam sapientiam. aut seculum presens estuans undis
persecucõnum aut peccatores fluctib uiciorũ tumultuã¬
tes. Nam mare baptismum significat ut ẽ apostoli. Dñis
baptizati sunt in nube ⁊ in mari ubi uerus pharao cum
exerctu suo submergitur. et uerus israhelita apersequẽte
hoste liberatur. Item mare batismum significat ĩ apoca¬

Expanded text:
rcumstat pelago, rubra est et sanguineo colori proxima. Ideoque inde minium acutissimum excernitur, et alii colores quibus pictura variatur. Ergo cum terra hanc habeat naturam, fluctibus subinde diluitur, et quidquid adesum est, in colorem cadit. Ob hoc etiam in his litoribus gemmae rubrae inveniuntur. Lapillus enim eiusmodi humo involutus cum inter arenas attritus est, et terrae colorem habet et maris. Hoc mare in duos sinus scinditur. Ex his, qui ab oriente est, Persicus appelalter vero Arabicus dicitur, quod sit circa Arabiam. Mare autem juxta allegoriam aut baptismum significat, aut mundanam sapientiam, aut saeculum praesens aestuans undis persecutionum, aut peccatores fluctibus vitiorum tumultuantes. Nam mare Baptismum significat, ut est illud Apostoli: Omnes baptizati sunt in nube et in mari ; ubi verus Pharao cum exercitu suo submergitur, et verus Israelita a persequente hoste liberatur. Item mare baptismum significat in Apoca
Abbreviated transcription (Latin):
aquarum ad setrahant siue ꝙ illum partim auferant uẽ¬
ti partim sol exsiccet postremum ꝙ per occulta quedam
terre foramnia percolatus et ad caput omnium fontesq
reuolutus reccurrat. Hine et in ecclĩa scriptum est. Dĩa
flumina intrant in mare ⁊ mare non redundat ad locũ
uñ exeunt flumina reuertuntur ut iterum fluant. Ubt
tur qui interram unde sumpti sunt reuertuntur sẽd
terra eotum multitudine non impletur. De occeans
circuli modo ambiat orbem. Item quia ut ce
lum purpureo colore nitet occeanus quasi
enin in profundum uentis aut reuomit maria aut
are magnum est quod ab occasu exocceano
fluit et in meridem uergͥ. deinde ad septentrio
nem tendit. Quod inde magnum appellatur
ad orientem profunditur europiam et affricam asiãq
disterminans. ¶ De rubro mari
ubrum autẽ mare uocatum eoꝙ sit roseis und̃.
in fectum. Non tamen talem naturam habet

Expanded text:
aquarum ad se trahant: sive quod illam partim auferant venaquarum ad se trahant: sive quod illam partim auferant venti, partim sol exsiccet: postremum, quod per occulta quaedam terrae foramina percolatur, et ad caput omnium fontesque revolutum recurrat. Hinc et in ecclesia scriptum est: Omnia flumina intrant in mare, et mare non redunde exeunt flumina revertuntur, ut iterum fluant , » uibus homines intelliguntur, qui in terram, unde sumpti sunt revertuntur; sed terra eorum multitcirculi modo ambiat orbem. Item quia ut coelum purpureo colore nitet: Oceanus, quasienim in profundum ventis, aut removet maria, autterraneo. Mare Magnum est, quod ab occasu ex Ocfluit et in meridiem vergit, deinde ad septentrionnem tendit. Quod inde Magnum appellatur,ad Orientem profunditur, Europam et Africam Asiamque disterminans. CAPUT V. De Rubro mari. Rubrum autem mare vocatum eo quod sit roseis undis infectum. Non tamen talem naturam habet,
Abbreviated transcription (Latin):
ut in salomone. Aque furtiue dulciores sunt. Et ĩ ysaca.
Caupones tui miscent aquam uino. Aqua in moderata
locutio ut in salonone. Qui dimittit aquam id ẽ liguã
caput est uirgiorum. Aqua luxuria carnis ut ĩ salomõe.
Terra que non saciabitur aqua id̃ ẽ caro hominis que
non expletur luxuria. Et in euangelio proquodam lu¬
natico dicitur. Sepe cadet in ignem crebro autem in
aquam.
Are ẽ aquarum generalis collectio omnis enĩ
congregacõ aquarũ siue salse siue dulces a¬
busiue maria nunc cupantur. iuxta illud.
Et congregacões aquarum uocauit maria proprie aut
mare appellatum eoꝙ aque eius amare sint Heo autẽ
mare in crementum non capere cũ omnia flumina õs
fontes recpiat hec causa est parũ qd̃ influentes unda s
ip̃a magnitũdo eius non sencrat. deinde quia amara a¬
qua dulce fluentum consuminat uel ꝙ ip̃e nibes multũ

Expanded text:
ut in Salomone: Aquae furtivae dulciores sunt . Et in Isaia: ut in Salomone: Aquae furtivae dulciores sunt . Et in Isaia: Caupones tui miscent aquam vino . Aqua, immoderata locutio, ut in Salomone: Qui dimittit aquam, id est, linguam, caput est jurgiorum . Aqua luxuria carnis, ut in Salomone: Terra, quae non satiabitur aqua , id est, caro hominis, quae non expletur luxuria. Et in Evangelio pro quodam lunatico dicitur: Saepe cadit in ignem, crebro autem in aquam .I. De mari. Mare est aquarum generalis collectio: omnis enim congregatio aquarum, sive salsae, sive dulces, abusive maria nuncupantur, juxta illud: Et congregationes aquarum vocavit maria . Proprie autem mare appellatum eo quod aquae ejus amarae sint. Ideo autem mare incrementum non capere, cum omnia flumina, omnes fontes recipiat, haec causa est, parum primum quod influentes undas ipsa magnitudo ejus non sentiat: deinde, quia amara aqua dulce fluentum consummat: vel quod ipsae nubes multum
Abbreviated transcription (Latin):
dam super bos aquam mundam. Item ibi et ecce aqua
de latare dextro egrediebatur id̃ ẽ domini nr̃e ihũ xp̃i. A¬
qua effusio lacrimarum ut quidam uolunt. Si lotꝰ fuero
quasi aquis mius. Aqua doctrina iusti ut in salomone.
Aqua profunda uerba ex ore iuiri. Item ibi. Bibe aquã
de tua asterna. Aqua caritas quibusdam putatur ut
in psalmo. Qui regit maquis superiora eiusdem celũ
diuine scripture quia secundum euangelium in duobz¬
preceptis caritatis tota lex pendet et prophete. Aque
persecucões huius mundi ut in iob. Nunquid eleuabis
in nebula uocem tuam ⁊ impetus aquarim operiet te.
Aque temptacões diaboli ut in psal. probaui te ad aqͣs
contradictionis. Aque baptismum hereticorũ ut in psal¬
terio. Libera de aquis multis. Aque multiplicacõ pec¬
catorum ut in psalt̾io. Misit exalto ⁊ accepit me ⁊ assũp¬
sit me de multitudine aquarum. Aqua dognia heretico

Expanded text:
dam super vos aquam mundam . Item ibi: Et ecce aqua dam super vos aquam mundam . Item ibi: Et ecce aqua de latere dextro egrediebatur , id est, Domini Jesu Christi. Aqua effusio lacrymarum, ut quidam volunt: Si lotus fuero quasi aquis nivis . Aqua doctrina justi, ut in Salomone: Aqua profunda verba ex ore viri . Item ibi: Bibe aquam de tua cisterna . Aqua charitas a quibusdam putatur, ut in psalmo: Qui tegit in aquis superiora ejusdem , coelum divinae Scripturpraeceptis charitatis tota lex pendet et Prophetae. Aquae persecutiones hujus mundi, ut in Job: Nunquid elevabis in nebula vocem, et impetus aquarum operiet te . Aquae, temptationes diaboli, ut in Psalmo: Probavi te ad aquas contradictionis . Aquae baptismum haereticorum, ut in Psalterio: Libera me de aquis multis . Aquae multiplicatio peccatorum, ut in Psalterio: Misit ex alto, et accepit me, et assumpsit me de multitudine aquarum . Aqua, dogma haereticorum,
Abbreviated transcription (Latin):
populi designatur sicut per iohannem dicitur. Aque uero
sunt populi. Per aquam quoqz non solum fluxus decur¬
rencium populorum s etiam bonorum mentes fider p̾¬
dicamenta sequentium designantur sicut propheta ait.
Beatus qui seminatus super omnes aquas ⁊ per psal¬
mistam dicitur. uox domini super aquas. Aque sũt an¬
geli ut quidam uolunt ut ẽ illud psalmi. et aque que
super celos sunt laudent nomen dommni. Aque gentes
sunt ut in apocalipsi. Aquas quas iudisti populi sũt
et reficiat sicientes ut in hieremia. Me derelinquerunt
fontem aque uiue. Et in psalmo. Sicut aqua effusus
sum. Aqua fluenta diuine predicacoĩs ut in ysaia.
Dedit in deserto aquas id ẽ in populo. Aqua sanctorum
obscura predicacõ ut in psalmo. Tenebrosa aqua in nu-¬
bibus aeris. Et alibi amultituoine sonitus aquarum
uocem dederunt nubes. Aqua baptismus ut in ysaia.
dinnes sicientes uenite ad aquas. Et in ezechiele. Effũ¬

Expanded text:
populi designantur, sicut per Joannem dicitur: Aquae vero populi designantur, sicut per Joannem dicitur: Aquae vero sunt populi . Per aquam quoque non solum fluxus decurrentium populorum, sed etiam bonorum mentes fidei praedicamenta sequentium designantur, sicut propheta ait: Beati qui seminatis super omnes aquas . Et per Psalmistam dicitur: Vox Domini super aquas . Aquae sunt angeli, ut quidam volunt, ut est illud psalmi: Et aquae, quae super coelos sunt, laudent nomen Domini . Aquae gentes sunt, ut in Apocalypsi: Aquae, quas vidisti, populi sunt et reficiat sitientes, ut in Jeremia: Me dereliquerunt fontem aquae vivae . Et in psalmo: Sicut aqua, effusus sum . Aqua, fluenta divinae praedicationis, ut in Isaia: Dedit in deserto aquas , id est, in populo. Aqua, sanctorum obscura praedicatio, ut in Psalmo: Tenebrosa aqua in nubibus aeris . Et alibi: A multitudine sonitus aquarum vocem dederunt nubes . Aqua baptismus, ut in Isaia: Omnes sitientes venite ad aquas . Et in Ezechiele: Effun
Abbreviated transcription (Latin):
ubi necesse ẽ exprimere possunt. illarum eñ rerum que
in scripturis inueniuntur. conuenit ut significacões di¬
pulos. aliquando mentes fidem seguentiũ demonstrare
solent. Per aquam quippe sancti spiritus in fusio desi¬
gnatur sicut in euangelio diaitur. Qui credit in me si¬
cut dicit scriptura flumina de uentre fluent aque uiue
ubi euangelista secus adiunxit. Hoc autem dixit de
spiritu quem accepturi erant credentes in eum. Rursum
per aquam sancta scientia designatur sicut dicitur. A¬
qua sapientie salutaris potauit eos. per aquam quoqz
praua saientia appellari solet sicut apud salomonem
mulier que tipum hereseos tenet callidis suasionibus
blanditur dicens. Aque furtiue dulciores sunt. Aquar
ergo nomine non nunquam solent tribulacões intelligi
sicut per psalmistam dicitur. Saluum me fac deus qm̃
intrauerunt aque usqz ad amiam meam. Per aquã

Expanded text:
ubi necesse est, exprimere possunt. Illarum enim rerum, quae ubi necesse est, exprimere possunt. Illarum enim rerum, quae in Scripturis inveniuntur, convenit, ut significationes dipulos, aliquando mentes fidem sequentium demonstrare solent. Per aquam quippe sancti Spiritus infusio designatur, sicut in Evangelio dicitur: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura , flumina de ventre fluent aquae vivae. Ubi Evangelista secus adjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum . Rursum per aquam sancta scientia designatur, sicut dicitur: Aqua sapientiae salutaris potavit eos . Per aquam quoque prava scientia appellari solet, sicut apud Salomonem mulier, quae typum haereseos tenet, callidis suasionibus blanditur, dicens: Aquae furtivae dulciores sunt . Aquarum ergo nomine non nunquam solent tribulationes intelligi, sicut per Psalmistam dicitur: Salvum me fac, Deus, quoniam intraverunt aquae usque ad animam meam . Per aquam
Abbreviated transcription (Latin):
sion nõ ugibus aguis sed incertis horis diebusq ebullit
ĩuidea quondam riuus sabbatis omnibus siccabatur. ini
sardina fontes calidi oculis medentur fures arguũt nã
cecitate de tegitur eorum facinus. In epiro ẽẽ fontẽ ĩquo
faces extinguntur accense accenduntur ertincte. Apud̃
gramantas fontem ẽe ita algentẽ die ut nõ bibatur ita
ardentem nocte ut non tangatur. Iam bero in multis¬
loas aque manant perpetim feruentes tantum ut bal¬
nea calefaciant. Quedam terre sunt que multũ sulphu¬
ris et alumines habent. Itaqz cum per uenas calentes
aqua frigida uenit uicino sulphuris calore contacta ex¬
candescit. nec talis ab origine effluit sed per mutatur
dum uenit. Sulxhurem a lumẽqz secum ferunt aque
utramqz materiem igne plenam minisqz montibus
ĩcalescentem. Diuerse enĩ species aquarũ diuersos es¬
fectus habentes congruas significacões in scripturis

Expanded text:
Sion non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit. Sion non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit. In Iudaea quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt; nam caecitate detegitur eorum facinus. In Epiro esse fontem in quo faces extinguntur accensae et accenduntur extinctae. Apud Garamantes fontem esse ita algentem die ut non bibatur, ita ardentem nocte ut non tangatur. Iam locis aquae manant perpetim, ferventes tantum ut balnea calefaciant. Quaedam terrae sunt, quae multum sulphuris et aluminis habent. Itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit: nec talis ab origine effluit, sed permutatur, dum venit. Sulphurem alumenque secum ferunt aquae utramque materiem igne plenam, minimisque motibus incalescentem. Diversae enim species aquarum diversos effectus habentes, congruas significationes in Scripturis,
Abbreviated transcription (Latin):
rilem facit. In thesalia duo flumina. ex uno bibentes
tuminus lacus in umbra marimos boues gignit. Reuin
paludis aquis iumentorum ungulas indurari in asphal¬
cite lacu uidee nchil mergi potest quiegiud aĩam habz
nuimidissidem uocari stagnum in quo nichil innatat sẽd
ommia merguntur. Ae contra in alce lacu ꝑ posadaniũ
oĩa fluitant nichil mergitur. Marside fons infrigia
sara gerit in achaia aqua profluit e farte. Stir aprellata
quad ilico potata interficit. Celoconium stagnum sicilie te¬
tro odore abigit proximantes. fons est mafrica arca tẽplũ
ammonis qui humoris nerib hunum strigit. fauillas
etiam incespitem solidat. fons iob in idumea quater m
anno colorem muttire dicitur id ẽ puluerulentũ sãgneũ
uiridem. limpidum ternis mensibus in amio tenens ex
his unum colorem intracõditis lacus ẽ ter in die fit ama¬
rus et demide tociens dulcis. fons siloa ad radicẽ montis

Expanded text:
rilem facit. In Thessalia duo flumina, ex uno bibentes rilem facit. In Thessalia duo flumina, ex uno bibentes tumnus lacus in Umbria maximos boves gignit. Reatinis paludis aquis iumentorum ungulas indurari. In Asphaltite lacu Iudaeae nihil mergi potest, quidquid animam habet. In Indis Siden vocari stagnum, in quo nihil innatat, sed omnia merguntur. At contra in Africae lacu Apuscidamo omnia fluitant, nihil mergitur. Marsidae fons in Phrygia saxa egerit. In Achaia aqua profluit e saxis Styx appellata, quae ilico potata interficit. Gelonium stagnum Siciliae tetro odore abigit proximantes. Fons est in Africa circa templum Ammonis, qui humoris nexibus humum stringit: favillas etiam in cespitem solidat. Fons Iob in Idumaea quater in anno colorem mutare dicitur: id est pulverulentum, sanguineum, viridem et limpidum; ternis mensibus in anno tenens ex his unum colorem. In Trogodytis lacus est; ter in die fit amarus et deinde totiens dulcis. Fons Siloa ad radicem montis
Abbreviated transcription (Latin):
Quarum nature diuersitas multa est. A¬
lie enm sal alientri. alie aluminis. alie
sulphuris alie bituminis alie curam mor¬
borum adhibentes. de quo historiti plura
narrasse reperiinitur. Nam fertur uirta romam albule
aque uulneribus medentur. mitalia fons ciceronis
oculorum uulnera curat methiopia locus est quo per¬
fusa corpora uelut oleo nitescunt zame fons in africa
canoras uoces facit exclinateuo lacu italie qui biberint
uini tedium habent. in chio insula fontem ẽẽ quo ebe-¬
tes fiant. in boecia duo fontes alter memoriam alter
obliuionem afferat. cizia fons amorẽ ueneris tollit. bo¬
hecie lacus furiales est. dequo qui biberit ardore libidĩs
exardescit. incampania sunt aque que sterilitatem fe¬
minarum et uirorum in samiã abolere dicuntur in ethio¬
pie fonte rubro qui biberit limphaticꝰ fit. Lechiꝰ fons
achardie abortus fieri non patitur. In sialia fontes sũt
duo quorum unus sterilem fecundat. alter fecundam ste¬

Expanded text:
quarum naturae diversitas multa est. Aliae enim salis, aliae nitri, aliae aluminis, aliae sulphuris, aliae bituminis, aliae curam morborum adhibentes: de quo historici plura narrasse reperiuntur. Nam fertur juxta Romam Albulae aquae vulneribus medentur. In Italia fons Ciceronis oculorum vulnera curat. In Aethiopia locus est, quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. Zamae fons in Africa canoras voces facit. Ex Clitorio, lacu Italiae, qui biberint, vini taedium habent. In Chio insula fontem esse aiunt, quo hebetes fiant. In Boeotia duo fontes, alter memoriam, alter oblivionem affert. Cyzici fons amorem Veneris tollit. Boeotiae lacus furialis est; de quo qui biberit, ardore libidinis exardescit. In Campania sunt aquae, quae sterilitatem feminarum, et virorum insaniam abolere dicuntur. In Aethiopiae fonte rubro qui biberit, lymphaticus fit. Lechnus fons Arcadiae abortus fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, quorum unus sterilem fecundat, alter fecundam ste