comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quandiu in ea ꝓficit᷑. & sciendo & dili¬
gendo: ibi aut̃e plenitudo eiꝰ manet
ad fruendũ non remanet adquerendũ ÷
quȩremꝰ dĩ faciem ÷ ubi uidem facie ad
faciem : Aut si recte dicit᷑ exqͥri qđ sine
nunc ut teneat᷑ : tunc tenetur nedere¬
linquatur : Sicut desp̃u dĩ dictũ. ẽ.
qđ om̃ia scrutet᷑. etiã altitudines dĩ:÷
nonutiq ut qđ nescit inueniat. sed quia
do sibilegẽ poniposcit ad nõ. qͥutiq
iamlegem scđm litterã nouerat: Sed quia
littera occidit. sp̃s autẽ uiuificat: orat
ut ꝑspm sc̃m faciat qđ ꝑlitterã sciebat. neꝑ
scientiã mandati non obseruat. etiam
p̃uaricationis ei crim̃ accedat: Quanquã
etiã ut sciat᷑ lex qͦmodo scienda .ẽ. iđ.ẽ.
ut intelligatur qͥd sibiuelit. quare sit eis
posita qͥ eã nonerant seruaturi.qͥd
habeat uti litatis. etiã hoc ipsũ qđ lex
sub intrauit ut abundaret delictũ.
nemo cõp̃hendit. nisi adño acceperit

Expanded text:
quamdiu in ea proficitur, et sciendo et diliquamdiu in ea proficitur, et sciendo et diligendo; ibi autem plenitudo ejus manet ad fruendum, non remanet ad quaerendum.quaeremus Dei faciem, ubi videbimus facie ad faciem . Aut si recte dicitur exquiri quod sine s.» Quaeritur nunc, ut teneatur; tunc tenebitur, ne derelinquatur: sicut de Spiritu Dei dictum est quod omnia scrutetur, etiam altitudines Dei ; non utique ut quod nescit inveniat, sed quia do sibi legem poni poscit a Domino, qui utique jam legem secundum litteram noverat. Sed quia littera occidit, spiritus autem vivificat ; orat ut per Spiritum faciat quod per litteram sciebat; ne per scientiam mandati non observati etiam praevaricationis ei crimen accedat. Quanquam etiam ut sciatur lex quomodo scienda est, id est, ut intelligatur quid sibi velit, quare sit eis posita qui eam non erant servaturi, quid habeat utilitatis etiam hoc ipsum quod «lex subintravit, ut abundaret delictum» , nemo comprehendit, nisi a Domino acc
Abbreviated transcription (Latin):
eã semꝑ. Quid eni exqͥrit qđ habet nisi
quia & hab& agendo. & exͥqͥrit ꝓfici¬
endo : sed qͥd. ẽ. semꝑ : utrũ exͥqrendi
ñerit finis. sicut dictũ ẽ. semꝑ lauseiꝰ
in ore meo. quia laudandi ñerit finis ÷
neq eñĩ dm̃ ñ laudabimꝰ cũ adeiꝰ regnũ
ꝑuenerimꝰ ȩternũ. cũ legamꝰ. beatiqui
habitant in domo tua in scła scłorũ lau
uiuitur. quia tandiu ꝓficitur. Post
hanc autẽ uitã qͥb enehic ꝓficiebat.
ibi ꝑficit᷑. Sicut deqͥbusdã feminis
dictũ. ẽ. sẽꝑ discentes: sed illȩ malȩ :¬
quia secutꝰ adiunxit: & adueritatis
scientiã nũ quã ꝑuenientes: Quia uero
in melius semꝑhic ꝓficit. qͥ ꝓficiendo
nititur ꝑuenit᷑ ubi iã ñ ꝓficiat : qua
quia ꝑfectꝰ sine fine consistit : Nec deil¬
lis tam̃ ita dictũ.ẽ. sẽꝑdiscentes uit &
post mortẽ discere ꝑseuerent uana
& infructuosa : cũ talibus doctrinis
successerint ñ studia. sed supplicia
sempit̃na: hicergo exqͥritur dĩlex

Expanded text:
t quod habet, nisi quia et habet agendo, et exquirit proficiendo? 3. Sed quid est, «semper?» Utrum exquirendi non erit finis; sicut dictum est, «Semper laus ejus in ore meo» ; quia laudandi non erit finis: neque enim Deum non laudabimus, cum ad ejus regnum pervenerimus aeternum, cum legamus, «Beati qui habitant in dvivitur, quia tamdiu proficitur; post hanc autem vitam qui bene hic proficiebat, ibi perficitur? Sicut de quibusdam feminis dictum est, «semper discentes:» sed illae male, quia secutus adjunxit, «Et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes» . Qui vero in melius semper hic proficit, quo proficiendo nititur, pervenit, ubi jam non proficiat, quia perfectus sine fine consistit. Nec de illis tamen ita dictum est, «semper discentes,» ut et post mortem discere perseverent vana et infructuosa; cum talibus doctrinis successerint non studia, sed supplicia sempiterna. Hic ergo exquiritur Dei lex,
Abbreviated transcription (Latin):
illũ suscitauit amortuis: saluuseris Corde
em̃ credit᷑ adiustitiã : ore autẽ confessiofit
ad salutẽ: Parũ. ẽ. ergo in corde haberȩ xp̃m.
& nolle confiteri Dũ timet᷑ obꝓbriũ : sed exꝓ¬
brantib respondendũ . ẽ. uerbũ  Vt autem
hoc martires possent : ꝓmissũ. ẽ. eis & dictum:
Pon enĩ uosestis qͥloqͥmini: sed sp̃s patri sur̃ĩ

Expanded text:
ortuis; salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit in salutem . Parum est ergo in corde habere Christum, et nolle confiteri dum timetur opprobrium: sed exprobrantibus respondendum est verbum. Ut autem hoc martyres possent, promissum est eis, et dictum, «Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri,
Abbreviated transcription (Latin):
amoueri in consequentib: rogat dicens. Niã
Et lege tua miserere mei: qualege. nisi lege
saest. Ferquã legẽ : factorũ : non sed ꝑ legẽ
fidei: Hȩc .ẽ. lex fidei quacredimꝰ & oramꝰ
ꝑgrãm nobis donari.ut faciamꝰ qđ ꝑnos¬
met ipsos implere ñ possumꝰ : ne ignorantes
dĩ ustitiã. & nr̃am uolentes consfituere.
iustitiȩ dĩ ñ simꝰ subiecti: In legeitaq
facturũ. est dĩ iubentis iustitia: in lege
ficus eiꝰ quȩ iam consecutꝰ ẽ. qd am modo
sidicipotest p̃scribit. ut impetret cȩtera
quȩ nondum ẽ. consecutus: Ait enĩ: Uiam
ueritatis elegi: iudiciatua non su oblitus:
Adhesi testimoniis tuis dñe. nolime c̃fundere:

Expanded text:
amoveri in consequentibus rogat dicens: «Viam amoveri in consequentibus rogat dicens: «Viam «Et» «lege tua miserere mei.» Qua lege, nisi lege sa est. Per quam legem? factorum? Non. Sed per legem fidei. Haec est lex fidei qua credimus et oramus per gratiam nobis donari, ut faciamus quod per nosmetipsos implere non possumus, ne ignorantes Dei justitiam, et nostram volentes constituere, justitiae Dei non simus subjecti . In lege itaque factorum est Dei jubentis justitia; in lege ficiis ejus quae jam consecutus est, quodammodo, si dici potest, praescribit, ut impetret caetera quae nondum est consecutus. Ait enim: «Viam veritatis elegi; judicia tua non sum oblitus. Adhaesi testimoniis tuis; Domine, noli me confunder
Abbreviated transcription (Latin):
superiora ñ diceret: seruus autẽ tuus
exercebat᷑ iniustificationib tius: Non
ergo inqͥb ex ercebat᷑ has uułta dño dis¬
cere : sedabistis adalias ꝓficiendo uelut
habent instrueme : Qđ ex pressius degreco dr̃.
facme intelligere : Et exercebor inmirabi¬
lib tuis: Ipsas iustificationes ampliores. qͣsꝓ
ficiendo cupit adp̃hendere : mirabilia dĩuo¬
cat: Sunt ergo quȩdã dĩ iustificationes ita
mirabiles: ut humana infirmitas ab eis qͥ ex¬
ꝑti ñ sunt ñ ad eas posse ꝑuenire credatur :
Unde laborans iste. & earũ difficultate qͦdam
modo fatigatꝰ : adiungit: Bormitauit
animamea inqͥt p̃tedio : confirmame inuer¬
bistuis. Iuid.ẽ. dormitauit . nisi abspe refriguit
qua seatip̃hensurã. eẽ. crediderat: sed confir¬
mame inqͥt in uerbis tuis: neabeis qͦq ad quas
ꝑuenisse me iãsentio. decidã dormitando :
Confirma itaq me in eis uerbis tuis quȩ iã teneo.

Expanded text:
superiora non diceret: «Servus autem tuus superiora non diceret: «Servus autem tuus exercebatur in tuis justificationibus.» Non ergo in quibus exercebatur, has vult a Domino discere; sed ab istis ad alias proficiendo, velut habent, «instrue me:» quod expressius de graeco dicitur, «fac me intelligere». «Et exercebor in mirabilibus tuis.» Ipsas justificationes ampliores, quas proficiendo cupit apprehendere, mirabilia Dei vocat. Sunt ergo quaedam Dei justificationes ita mirabiles, ut humana infirmitas ab eis qui experti non sunt, non ad eas posse pervenire credatur. Unde laborans iste, et earum difficultate quodam modo fatigatus, adjungit: «Dormitavit anima mea prae taedio; confirma me in verbis tuis.» Quid est, «dormitavit,» nisi ab spe refriguit qua eas se apprehensuram esse crediderat? Sed, «confirma me,» inquit, «in verbis tuis,» ne ab eis quoque ad quae pervenisse me jam sentio, decidam dormitando: confirma itaque me in eis verbis tuis quae jam teneo,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi scđmp romissu tuũ : filius ꝓmissionis
uult. eẽ ñ filius elationis : ut scđm gr̃am
firmasit ꝓmissio om̃i semini: Hoc. ẽ. eni uer¬
bũ ꝓmissionis inisa ac uocabit᷑ tibi semen:
Hocẽ ñ qͥfiliicarnis hi filii dĩ: sed filu ꝓmis¬
sionis deputant᷑ in semine : Nãqͥd erat ipse
ꝑ se ipsũ: in eo qđ seqͥt᷑ confitet᷑: Uiasmeas
enuntiaui : & exaudistime : Nonnulli qͥdem
codices habent uiastuas: sed plures & maxi¬
me greciuiasmeas. hoc ẽ. malas : Nã hocm
uidetur dicere. peccatamea confessussũ.
& ex audistime . hociẽ . ut dimitteres ea. do¬
ceme iꝰtificationes tuas: Confessus sũ uias
meas : delestieas : doceme tuas : Sic doceme
ut agã : ñ ut tantũ modo sciã qͥd agere
debeã: Sicut enĩ dictũ. ẽ. dedño qđ non
nouerat peccatũ. & intelligitur non fece¬
rat : sic & iustitiã ille uerẽ dicendus est
nosse qͥ facit: Proficientis. hȩc oratio est:
Nã utiq siom̃ino ñ faceret: ꝓfecto illa

Expanded text:
nisi, secundum promissum tuum? Filius promissionis vult esse, non filius elationis; ut secundum gratiam firma sit promissio omni semini. Hoc est enim verbum promissionis: «In Isaac vocabitur tibi semen: hoc est, Non qui filii carnis, hi filii Dei, sed filii promissionis deputantur in semine» . Nam quid erat ipse per seipsum, in eo quod sequitur, confitetur: «Vias meas enuntiavi, et exaudisti me.» Nonnulli quidem codices habent, «vias tuas;» sed plures, et maxime graecis, «vias meas,» hoc est, malas. Nam hoc mihi videtur dicere, Peccata mea confessus sum, et exaudisti me, hoc est, ut dimitteres ea. «Doce me justificationes tuas.» Confessus sum vias meas, delesti eas; doce me tuas. Sic doce me, ut agam; non ut tantummodo sciam quid agere debeam. Sicut enim dictum est de Domino quod «non noverat peccatum» , et intelligitur, non fecerat; sic et justitiam ille vere dicendus est nosse, qui facit. Proficientis haec oratio est. Nam utique si omnino non faceret, profecto illa
Abbreviated transcription (Latin):
cormeũ intestimonia tua : & non in auaritiã:
Quid.ẽ. inclinatũ ad aliqd corhabere nifihoc
uelle : & uoluit ergo: & orat ut uelit : Vo¬
luit cũdicit. deducme insemita mandato¬
rũ tuorũ qm̃ ipsã uolui: Orat autẽ & uelit
cũ dicit. inclina cormeũ intestimonia tua
& non inauaritiã. Hocitaq orat: ut ipsã

Expanded text:
non in avaritiam.» Quid est inclinatum cor ad aliquid habere, nisi hoc velle? Et voluit ergo, et orat ut velit. Voluit, cum dicit, «Deduc me in semita mandatorum tuorum, quia ipsam volui:» orat autem ut velit, cum dicit, «Inclina cor meum in testimonia tua, et non in avaritiam.» Hoc itaque orat, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse xp̃c.ẽ. salutare dĩ : Quo uerbo expo¬
sint quã miscđiã diceret ubi ait. & ueniat
suꝑ me miscđia tua dñe. Siergo quȩrimꝰ
quȩ sit ista miscđia tua : audiamꝰ qđ seqͥt᷑:
Salutare tuũ scđm eloqͥũ tuũ : Abeo qͥppe
hoc ꝓmissum. ẽ: quocat ea quȩ non sunt
tũ quã sint: Nondũ enĩ erant qͥb ꝓmittent᷑
ne quis quã demerias gloriaretur: & qͥb
ꝓmissum . ẽ. etiã ipsi ꝓmissi sunt. ut totum

Expanded text:
st et «salutare» Dei; quo verbo exposuit quam misericordiam diceret ubi ait, «Et veniat super me misericordia tua, Domine.» Si ergo quaerimus quae sit ista misericordia, audiamus quod sequitur: «Salutare tuum secundum eloquium tuum.» Ab eo quippe hoc promissum est, qui «vocat ea quae non sunt, tanquam sint» . Nondum enim erant quibus promitteretur, ne quisquam de meritis gloriaretur. Et quibus promissum est, etiam ipsi promissi sunt; ut totum
Abbreviated transcription (Latin):
rentis. ẽ. dĩ: deniq seqͥt᷑: Uiã mandatoꝵ
tuorũ cucurri: cũdila tasticormeũ: Non
currerẽ : isidilatasses cormeũ : Prorsus
isto uersu exponit᷑. quẽ ad modũ dictũsit
inã ueritatis elegi iudicia tua ñ suoblitꝰ.
adhesi testimomistuis : Cursus. ẽ. qͥppe
iste uiȩ mandatorũ dĩ: Et quia potius eiꝰ
benefitia: quã sua merita dño alligat :
tanquã diceret᷑ ei. qͦ modo istã uiã cu¬
curristi eligendo & dĩ iudicia non obliuis¬
cendo. & eiꝰ testimonus adherendo . an
ꝑte ipsum ista potuisti : nonait: Quid
ergo : Uiã mandatorũ tuorũ inqͥt
cucurri : cũdila tasti cormeũ : Nonergo
ꝓpriũ. & quasi nullius tuȩ opis indigum
arbitriũ meũ : sedcũ dilatasti cormeũ:
Cordis dilatatio: iustitiȩ est delectatio:
Hoc munꝰ. ẽ dĩ ut in p̃ceptis eiꝰ ñ timore

Expanded text:
rentis est Dei . Denique sequitur: «Viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum.» Non currerem, nisi dilatasses cor meum. Prorsus isto versu exponitur quemadmodum dictum sit, «Viam veritatis elegi, judicia tua non sum oblitus, adhaesi testimoniis tuis.» Cursus est quippe iste viae mandatorum Dei. Et quia potius ejus beneficia quam sua merita Domino allegat; tanquam diceretur ei, Quomodo istam viam cucurristi, eligendo, et Dei judicia non obliviscendo, et ejus testimoniis adhaerendo, an per teipsum ista potuisti? Non, ait. Quid ergo? «Viam mandatorum tuorum,» inquit, «cucurri cum dilatasti cor meum.» Non ergo per proprium, et quasi nullius tuae opis indigum arbitrium meum; sed «cum dilatasti cor meum.» Cordis dilatatio, justitiae est delectatio. Haec munus est Dei, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdatꝰ ẽ nobis Unde etiã dictũ. ẽ. & inplateis
tuis discurrant aquȩ tue : Platea qͥppe
deuerbo greco alatitudine nom̃ accepit :
qm̃grece platin dicit᷑ latũ: Hȩ sunt autẽ
adme : qͥ credit inme flumina aquȩ uiuȩ
fluent deuentre eiꝰ : & exponens euangłista
quid dixerit : hoc autẽ in qͥt dicebat. despũ
quẽ accepturierant credentes in eũ: Multa

Expanded text:
datus est nobis . Unde etiam dictum est, «Et in plateis tuis discurrant aquae tuae» : platea quippe de verbo graeco a latitudine nomen accepit; quoniam graece πλατὺ dicitur latum. Hae sunt aquae ad me. Qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus:» et exponens Evangelista quid dixerit, «Hoc autem,» inquit, «dicebat de Spiritu quem accepturi erant qui credituri erant
Abbreviated transcription (Latin):
cũxpõ indõ Ac ꝑ hoc. siuita urã ibi. ẽ.
ubi. ẽ. ueritas: non est uita urã fubsole.
ubi uanitas: Sed hoc tã magnũ bonũ magis
habemꝰ in spe: non tenemus in re : &sc dm̃
& illud cũdixisset. uanitati creatura sub¬
iecta. ẽ. adiecit. atq ait. non sponte. sed
ꝓpter eũ qͥ subiecit in spe Ergo inspe qua
speramꝰ nos ad hesuros contẽplandȩ ueri¬
tati: sub iecti sumꝰ interim uanitati : Crea¬
tura qͥppe ista spiritalis. anima lis corpo¬
ralisq om̃is in homine . ẽ: Immo homo ẽ.¬
quȩ sponte pecçauit: & inimica facta.ẽ.
ueritati : Sedut merito puniret᷑. ñ spon¬
te subiecta. ẽ. uanitati: deniq post
pauca. Nonsolũ autẽ in qͥt. sed & nos
ipsi pͥmitias sp̃s habentes d .ẽ. qͥ nondũ
quidem extoto qđ sumꝰ. sed exea parte
qua pecoribus meliores sumꝰ. dõ ñ uani¬
tati subditi sumꝰ ⁊ Hoc. ẽ. ꝑprimitia ssp̃s:¬

Expanded text:
o in Deo» . Ac per hoc si vita nostra ibi est ubi veritas, non est vita nostra sub sole ubi vanitas. Sed hoc tam magnum bonum magis habemus in spe, non tenemus in re: et secundet illud cum dixisset, «Vanitati creatura subjecta est,» adjecit atque ait, «Non sponte, sed propter eum qui subjecit in spe.» Ergo in spe, qua speramus nos adhaesuros contemplandae veritati, subjecti sumus interim vanitati. Creatura quippe ista spiritualis, animalis, corporalisque omnis in homine est; imo homo est. Sponte peccavit, et inimica facta est veritati: sed ut merito puniretur, non sponte subjecta est vanitati. Denique post pauca, «Non solum autem,» inquit, «sed et nos ipsi primitias spiritus habentes,» id est, qui nondum quidem ex toto quod sumus, sed ex ea parte qua pecoribus meliores sumus, Deo, non vanitati subditi sumus, hoc est, per primitias s
Abbreviated transcription (Latin):
laborat: qui fingit qđ dicat : Nã quult uerũ
dicere : non laborat. Ipsa enĩ ueritas: sine labore
loquitur : De homine ergo hoc dix̃ dõ. Mȩ pte¬
get umbraculũ tuũ. ipsos teget m̃datiũ ipsoꝵ:
Sed ipsum m̃datiũ ipsorũ : labor ẽ. labiorũ ipsoꝵ:
ecce parturiuit iniustitiã c̃cepit dolorẽ & pe¬
perit iniqͥtatẽ. In om̃i enĩ oꝑe malo labor ẽ:
& om̃e opusmalũ cogitatũ. m̃datiũ ducẽ habet:
Non enĩ ueritas : nisi inoꝑebono : & ꝓpterea qr
homines laborant mm̃datio ueritas qͥd clama¬
uit : uenite ad meom̃s qͥlaboratis & honerati

Expanded text:
laborat qui fingit quod dicit. Nam qui verum vult laborat qui fingit quod dicit. Nam qui verum vult dicere, non laborat: ipsa enim veritas sine labore loquitur. De homine ergo hoc dixit Deo: Me proteget umbraculum tuum; ipsos teget mendacium ipsorum: sed ipsum mendacium ipsorum, labor est labiorum ipsorum. «Ecce parturivit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem» . In omni enim opere malo labor est, et omne opus malum cogitatum, mendacium ducem habet. Non enim est veritas, nisi in opere bono. Et propterea quia omnes laborant in mendacio, Veritas quid clamavit? «Venite ad me, omnes qui labor
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ad tempus gloriari. suꝑbire: ceruicem
erigere : Nonuos delectet exaltatio eorũ :
ȩscã habent in faucib: & hamũ: Ibi ẽ. quo
delectant᷑ : ibi .ẽ. qͥtrahantur : Nederelinqͦs
me neforte exaltent᷑ : id ẽ ñ deme triũphent
umbra alarũ tuarũ teget: Obum brastiem̃m:
indiebelli. Ipsos qͥd tegit : caput circuitus
eorũ. Ipsa .ẽ. suꝑbia: Quid ẽ circuitꝰ ipsorũ
ut circũeant & ñ stent ingirũ eant erroris.
ubi iter ẽ sine fine : Quienĩ in longũ ut :
alicunde incipit. alicubi finit. Quimgrrũt
nus quã finit : Ipse ẽ. labor impiorũ: quide¬
monstrat᷑ in alio psalmo euidentius: Incir¬
cuit᷑ impiambulant: Sedcircuitꝰ eorum
caput suꝑbia. ẽ : quia initiũ om̃is peccati suꝑ¬
bia. Vnde autẽ suꝑbia : labor labiorum
ipsorũ : Om̃is em̃ suꝑb fictus ẽ.: Om̃is fict.
m̃dax: laborant homines : loqͥm̃ datium
Nã ueritatẽ : tota facilitate loquerent᷑: Ille enĩ

Expanded text:
sibi ad tempus gloriari, superbire, cervicem sibi ad tempus gloriari, superbire, cervicem erigere. Non vos delectet exaltatio eorum; escam habent in faucibus et hamum: ibi est quo delectantur, ibi est quo trahuntur. «Ne derelinquas me, ne forte exaltentur:» id est, non de me triumphent, umbra alarum tuarum teget: obumbrasti enim mihi in die belli. Ipsos quid teget? «Caput circuitus eorum:» ipsa est superbia. Quid est, «circuitus ipsorum?» Ut circumeant, et non stent; in gyrum cant erroris, ubi iter est sine fine. Qui enim in longum it, alicunde incipit, alicubi finit: qui in gyrum it, nusquam finit. Ipse est labor impiorum, qui demonstratur in alio psalmo evidentius: «In circuitu impii ambulant» . Sed circuitus eorum caput, superbia est; quia initium omnis peccati superbia . Unde autem superbia «labor labiorum ipsorum?» Omnis enim superbus fictus est, omnis fictus mendax. Laborant homines loqui mendacium: nam veritatem tota facilitate loquerentur. Ille enim
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is enĩqͥtalia facit: perimit seipsũ. Ibi
ergo ẽ ȩsca : ibi ẽ & laqueus. Frena deside¬
riũ : & non ca disinlaqueũ : Siautẽ uiceritte
desideriũ ȩscȩ : mitat tibi collũ inlaqueum.
& capiette auceps animarũ: Netrada sme
a desiderio meo peccatori: In de inumbrat᷑
in diebelli: Desideriũ enĩ ȩstus facit: umbra¬
culũ autẽ dñi tẽꝑat desideriũ. ut possimꝰ
refrenare quora piebam̃ : ut nonita exȩstu¬
emꝰ ut adlaqueũ ꝑducam: Cogitauerunt
aduersum me nederelinquasme ne forte exal¬
tentur. habes alio locoꝰ qͥme p̃munt: exul¬
tabunt simotꝰ fuero: Talessunt & isti : quia
talis .ẽ. & ipse diabolus: Quando sedicerit
hominẽ : gaudet triumꝑhat de illo: Exul¬
tat ipse : quia ille humiliatꝰ ẽ : Quare autẽ
ille humiliatꝰ ẽ :÷ quiamale exaltatꝰ fuit:
&ille qͥde illo triũphat : humiliabitur.
Tales sunt enĩ om̃s : qͥ gaudent demalo. Vident

Expanded text:
Omnis enim qui talia facit, perimit seipsum. Ibi Omnis enim qui talia facit, perimit seipsum. Ibi est ergo esca, ibi est et laqueus; frena desiderium, et non cades in laqueum: si autem vicerit te desiderium escae, mittit tibi collum in laqueum, et capiet te auceps animarum. «Ne tradas me a desiderio meo peccatori.» Inde inumbratur in die belli. Desiderium enim aestus facit; umbraculum autem Domini temperat desiderium, ut possimus refrenare quo rapiebamur, ut non ita exaestuemus, ut ad laqueum perducamur. «Cogitaverunt adversum me; ne derelinquas me, ne forte exaltentur.» Habes alio loco: «Qui me premunt exsultabunt si motus fuero» . Tales sunt et isti, quia talis est et ipse diabolus. Quando seduxerit hominem, gaudet, triumphat de illo; exaltatur ipse, quia ille humiliatus est. Quare autem ille humiliatus est? Quia male exaltatus fuit: et ille qui de illo triumphat, humiliabitur. Tales sunt enim omnes qui gaudent de malo; videntur
Abbreviated transcription (Latin):
iħm apm̃ dnm nr̃m: Igitur laborans in hoc
sub qua uiueret. Obũbrasti suꝑca put meũ
in die belli: idẽ. inestu. nefatigarer. nea
tuũ : ut estũ ñ patiar ame ipso: & qͥd mihi
peccator ille faceret. quantũ libet sȩuiret :
sȩuier̃ enĩ in martires iniqͥ: traxer̃ eosca¬
thenis ligauer̃ c̃arcerib: induser̃ gladio
ferier̃ bestiis sub eger̃ ignib: consũpser̃
Hȩc om̃ia fecer̃ : & non eos tradidit ds̃pec¬
catorib : quia non sunt traditi a desiderio
suo. Illud ergo ora quantũ potes: ut adesi¬
derio tuo non te tradat ds̃ peccatori: Iuenĩ
desiderio tuo facis: locũ diaboladas. Ecce
em̃ diabolus ꝓposuit ld̾ crũ: & inuitauit
ad fraudem : Luerũ habere ñ poteris. nisi
fraudem feceris: Sedlucrũ ȩsca est. fraus
feceris: Fraudẽ autẽ sifeceris : capieris:
ñideo dico capieris: quia inueneris : Aliqͣndo
autẽ ñ inueneris: sed ab hominib: Nũ quid¬
ñ adõ autẽ capieris & traheris & occideris :

Expanded text:
Dominum nostrum» . Igitur laborans in hoc sub qua viveret: «Obrumbrasti super caput meum in die belli;» id est, in aestu, ne fatigarer, ne atuum, ut aestum non patiar a meipso. Et quid mihi peccator faceret ille, quantumlibet saeviret? Saevierunt enim in martyres iniqui; traxerunt eos, catenis ligaverunt, carceribus incluserunt, gladio ferierunt, bestiis subrexerunt , ignibus consumpserunt: haec omnia fecerunt; sed non eos tradidit Deus peccatoribus, quia non sunt traditi a desiderio suo. Illud ergo ora, quantum potes, ut a desiderio tuo non te tradat Deus peccatori. Tu enim desiderio tuo locum diabolo das. Ecce enim diabolus proposuit lucrum, et invitavit ad fraudem: lucrum habere non potes, nisi fraudem feceris. Sed lucrum esca est, fraus audem feceris; fraudem autem si feceris, capieris. Non ideo dico, capieris, quia invenieris: aliquando enim non invenieris, sed ab hominibus; numquid a Deo? Capieris, et traheris, et occideris.
Abbreviated transcription (Latin):
& nolo quȩrere quẽ ad modũ resurgatis:
Ergo absorti s̃ uxta petrã istã ĩudices eorum
Tandiu uident᷑ aliqͥd dicere : donec cõpara¬
rent᷑ petrȩ : Propterea sunuentꝰ fuerit aliqͥs
eos hoc dixisse qđ dixit & xp̃c: gratulamꝰ illi
adtende xp̃m: non quando adce uenerit. sed
quando cefecerit: Potest & egrotꝰ dicere. sed
prius ego cetidi in lectũ. quã medicꝰad me uens¬
set : Vtiq ideo ille posterior uenit: quia cupri
cecidisti . Videte itaq textũ psalmi: ad huc
& oratiomea in bene placitis eoꝵ Sed er̃ mula
qͥ contradicant: abfortis iuxta petrã iudices
eorũ : quid ergo erit : Audient uerba mea

Expanded text:
et nolo querere quemadmodum resurgatis’. et nolo querere quemadmodum resurgatis’. Ergo absorpti sunt iuxta petram iudices eorum; tandiu videntur aliqrentur petrae. Propterea si inventus fuerit aliquis eorum hoc dixisse, quod dixit et Christus; gratulamur illi, attende Christum, non quando ad te venerit, sed quando te fecerit. Potest et aegrotus dicere: Sed prius ego cecidi in lectum, quam medicus ad me venisset. Utique ideo ille posterior venit, quia tu prius cecidisti. 20. Videte itaque textum Psalmi, «Adhuc et oratio mea in beneplacitis eorum.» Sed erunt multi qui contradicant: «Absorpti sunt juxta petram judices eorum» Quid ergo erit? «Audient verba mea,
Abbreviated transcription (Latin):
non defendentium peccata nr̃a sed confiten¬
tiũ. dimitte nobis debitamxa sicut & nosdimit¬
timꝰ debitorib: nr̃is & aduocatum habeamꝰ
numero. uincunt᷑ popłis tota terra a solis
ortuusq ad occasũ laudat nom̃ dñi. Iuid
faciunt pauci. alit̃ disputantes  iudicessugs
impiorũ: sed qͥd ad te: uide qͥd sequitur:
Ab sortis iux ta petrã iudices eorũ : Iuid ẽ.
absortis iuxta petrã: petra autẽ erat x p̃c¬
Absortis uixtapetrãꝰ uxta id ẽ cõparati iudeo
magni. potentes docti : Ipsi dicunt᷑ iudiceseo
tanquã iudicantes demorib & sententiã ꝓfe¬
rentes: Dix̃ hoc aristotiles: adiunge illũ peoe
pythagoras: dix̃ hoc plato : Adiunge illos¬
petre : conpara auctoritatẽ illorũ auctoritat
euangłicȩ : conpara inflatos crucifixo: dicamꝰ
eis :llos littera surãs conscripsistis in cordib
suꝑborũ ille crucẽ suã fixit incordib: regũ
Postremo mortuus ẽ & resurrex̃. Mortuiestis

Expanded text:
non defendentium peccata nostra, sed confitennon defendentium peccata nostra, sed confitentium, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris;» et advocatum habeamusnumero, vincuntur populis, tota terra a solis ortu usque ad occasum laudante nomen Domini. Quid faciunt pauci aliter disputantes? Judices sunt impiorum. Sed quid ad te? Vide quid sequitur: «Absorpti sunt juxta petram judices eorum.» Quid est, «Absorpti sunt juxta petram? Petra autem erat CAbsorpti sunt juxta petram. Juxta,» id est, comparati judices, magni, potentes, docti: ipsi dicuntur «judices eorum,» tanquam judicantes de moribus, et sententiam proferentes. Dixit hoc Aristoteles. Adjunge illum petrae, Pythagoras, dixpetre, compara autoritatem illorum autoritati evangelice, compara inflatos crucifixo; dicamus eis: ‘Vos literas vestras conscripsistis in cordibus superborum; Ille crucem suam fixit in frontibus regum; postremo mortuus est et resurrexit; mortui estis
Abbreviated transcription (Latin):
confiteris peccata ad oras dm̃: Video corpꝰ
ub iaceat : quȩro ubi uolitet animꝰ. Video
m̃bra iacentia : uideamꝰ sistat conscientia:
uideamꝰ si fixa ẽ. in eũ quẽ adorat: Si autẽ
cogitationib plerũq tanquã ȩstumaris
abripit᷑ & tõpestate tollit in aliud atq
aliud . modo simecũ loqueris & subito
aduertereste ad seruũ tuũ & dimitteresme
nondico aquo aliqͥd petebas. sed cũ quo ex
putarẽ :ecceqͥd facis cotidiedõ  Iualem
adorat dȩmones qͥauxilia sibi adño ñreq¬
rit . qͥ tenet ecłam catholicãs decuiꝰ fraude
nemo conqͣritur. decuiꝰ p̃ssura ñ gemit uicinꝰ
infirmꝰ: qͥuxorẽ alienã ñ tẽptat. qͥ contentꝰ ẽ
sua. aut qͥnec ipsa sua sed qͥm licet & qͦ modo
ꝑmitat apłica disciplina. ubi consensus
qđ dictũ .ẽ. ad huc & oratiomea inbene pla¬
citis eorũ : siue quã docuit. siue qua inter¬
inoratione dñica . quȩ iã in bene placiti ssr̃is ẽ

Expanded text:
confiteris peccata, Deum adoras: video corpus confiteris peccata, Deum adoras: video corpus ubi jaceat, quaero ubi volitet animus. Video membra jacentia: videamus si stat conscientia, videamus si fixa est in eum quem adorat; si non cogitationibus plerumque, tanquam aestu maris abripitur, et tempestate tollitur in aliud atque aliud. Modo si mecum loquereris, et subito averteres te ad servum tuum, et dimitteres me, non dico a quo aliquid petebas, sed cum quo ex putarem? Ecce quid facis quotidie Deo. Qualem adorat daemones, qui auxilia sibi a diabolo non requirit, qui tenet Ecclesiam catholicam; de cujus fraude nemo conqueritur, de cujus pressura non gemit vicinus infirmus; qui uxorem alienam non tentat, qui contentus est sua, aut qui nec ipsa sua, sed quomodo licet et quomodo permittit apostolica disciplina, ubi consensus est quod dictum est, «Adhuc et oratio mea in beneplacitis eorum;» sive quam docuit, sive qua interin oratione dominica, quae jam in beneplacitis nostris est,
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ : ñ uxorituȩ eundo ad alterã in iu¬
riã facis non nulla pessima corruptelate
contaminas : ab stinuistimanꝰ a furto. linguã
aꝑiurio: corad concupiscendã rem pximi
tuiia iustꝰes : ad tende cȩtera: noluã suꝑ¬
bire Nihil ne pȩccas in lingua s ñ plaberis
in uerbũ durũ. Sed qͥd magnũ dicis: quid
magnũ : qͥdixerit fr̃i suo fatue : reuserit
gehennȩ ignis. Contremiseqt iãtota illa
suꝑbia s eccȩ iã non ualde facitds̃ unde
&suideat᷑ impictate aliqua blasphemariĩ
Noninruit in aliquẽ ledendũ: ñ facit alteri
qđ pati ñ uult. quid delingua : quisillã
iã  ipsã frenasti . quid facis decogitationib
tuis : qd facis detumultu. & cater uarebel¬
lantiũ desideriorũ : ñ eis das m̃bra : ita
credo ouideo : sed tam̃ cogitationes aliquando
inclinant᷑ & auferuntte . &e plerũq inoratio¬
ne genibi firis corpꝰ ꝓsternis. collũ curuas.

Expanded text:
uxorem, non uxori tuae eundo ad alteram, injuuxorem, non uxori tuae eundo ad alteram, injuriam facis, non ulla pessima corruptela te contaminas, abstinuisti manus a furto, linguam a perjurio, cor a concupiscenda re proximi tui: jam justus es. Attende caetera; noli jam superbire. Nihilne peccas in lingua? non prolaberis in verbum durum? Sed quid magnum dicis? Quid magnum? «Qui dixerit fratri suo, Fatue; reus erit gehennae ignis» . Contremiscit jam tota illa superbia. Ecce jam non valde facit unde Deus videatur impietate aliqua blasphemari; non irruit in aliquem laedendum, non facit alteri quod pati non vult: quid de lingua? quis illam jam et ipsam frenasti: quid facis de cogitationibus tuis? quid facis de tumultu et caterva rebellantium desideriorum? Non eis das membra. Ita credo, et video: sed tamen cogitationes aliquando inclinant et auferunt te, plerumque in oratione genibus fixis. Corpus prosternis, collum curvas,
Abbreviated transcription (Latin):
bunt se in iqͥs implebunt᷑ quȩdictas ꝑ propħas:
incipiet timeri udiciũ: conuertet se acies ani¬
mȩ ad conscientiã peccatorũ: &̃ placebit illa¬
oratio: Dimitte nobis debita nr̃a. sicut &
nos dimittimꝰ debitorib nr̃is: Ouerbosa
defensio imqͥtatis. Certe iã hoc popłidicunt:
& popłorũ pectora tundentiũ conitruus ñqͥ¬
escit: Recte nubes tonant: in qͥb iã habitat
ds̃ . Vbuẽ illa uerbositas. ubi . ẽ illa iactantia
iustus sũ nihil malifeci : certe cũ inscripturis
sc̃is contẽplatꝰ fueris normã iustitiȩ : quan¬
tũ cũq ꝓfeceris inuenieste peccatorem
Profecisti nã unũ dm̃colis. Obtime ñ forni¬
caris ab eo adidola . ad mathematicos. ad
sortilegos ad aruspices ad augures ad ma¬
leficos Istaem̃ fornicatio ẽ ad nõ dõ
iã uidere etiã peccata illa societãs humanȩ :
Non occidis quẽ quã nadulteras cuiꝰquã

Expanded text:
bunt se iniquos, implebuntur quae dicta sunt per Prophetas; bunt se iniquos, implebuntur quae dicta sunt per Prophetas; incipiet timeri judicium, convertet se animae acies ad conscientiam peccatorum, et placebit illaoratio, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.» O verbosa defensio iniquitatis! Certe jam hoc populi dicunt, et populorum pectora tundentium tonitruus non quiescit. Recte nubes tonant, in quibus jam habitat Deus. Ubi est illa verbositas, ubi est illa jactantia: Justus sum, nihil mali feci? Certe cum in Scripturis sanctis fueris contemplatus normam justitiae, quantumcumque profeceris, invenies te peccatorem. Profecisti, jam unum Deum colis; optime: non fornicaris ab eo ad idola, ad mathematicos, ad sortilegos, ad aruspices, ad augures, ad maleficos; ista enim fornicatio est a Domino Deo: ipe videre etiam illa peccata societatis humanae. Non occidis quemquam, non adulteras cujusquam
Abbreviated transcription (Latin):
guit capt̃tuũ : id .ẽ noligaudere atalia. id ẽ.
noli annuere. noli consentire: nolunde gratu¬
lari. & sulle adtulit oleũ adulationis. sed ca¬
put tuũ integrũ mansit : ñ inflatũ .ẽ . ñ tumuit.
Siem̃ inflatũ fuerit & tumuerit : facit pondus
ait xpc̃. In primis tẽporibi xp̃ianorũ : undiq
rep̃hendebant᷑ xp̃iani Adhuc expecta: &o
ratiomea in bene placitis eorũ erit : Veniet
tẽpꝰ quando superent hominũ malitiã. tundentes¬
tiũ sibi pectꝰ & dicentiũ: dimitte nobis debita
nra sicut a nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. lam
Qđ remanser̃ qͥ sibi erubescunt pectꝰ tundere
ergorep̃hendant : toleremꝰ: Rep̃henddnt. ode¬
rint. accusent : detrahant : adhuc & oratiomea
in bene placitis eorũ: ueniet tẽpꝰ q̃uando ora¬
tiomea placebit illis. Erigdont se enĩ quasi
iustiuirib suis : umcent᷑ in lucta : quia suꝑ be
seerexer̃ elident᷑ trahent᷑ apeccatis uide¬

Expanded text:
guet caput tuum; id est, noli gaudere ad talia; id est, guet caput tuum; id est, noli gaudere ad talia; id est, noli annuere, noli consentire, noli inde gratulari: et si ille attulit oleum adulationis, sed caput tuum integrum mansit, non inflatum est, non tumuit. Si enim inflatum fuerit et tumuerit, facit pondus ait Christus. In primis temporibus Christianorum, undique reprehendebantur Christiani. «Adhuc» exspecta; «et oratio mea in beneplacitis eorum» erit. Veniet tempus, quando superent hominum millia tundentium sibi pectus et dicentium: «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . Jam quot remanserunt qui sibi erubescunt pectus tundere? Ergo reprehendant; toleremus. Reprehendant, oderint, accusent, detrahant: «Adhuc et oratio mea in beneplacitis eorum;» veniet tempus, quando oratio mea placebit illis. Erigent se enim quasi justi viribus suis; vincentur in lucta: quia superbe se erexerunt, elidentur, trahentur a peccatis, vide
Abbreviated transcription (Latin):
etiã tunc luctaturus sum : oportet inquit
corruptibile hoc induere incorruptionẽ :¬
& mortale hoc induere in mortalitatẽ
Ergo cũ dicit᷑. em̃ dabitme & arguetme:
siue sit fr̃. siue sit poximꝰ. siue sit uicinꝰ siue
tuipse : inmiscđia debet argui. &em̃ daris
O leũ autẽ peccatoris. ñ inpinguet capt̃ tiũ. sed
qͥd facio dicis mpatior adulatores: ncessant
ꝑstrepere : laudant in me quȩ nolo Iuȩego
paruipendo laudant in me : qđ ego carũ habeo.
rep̃hendunt inme: Adulatores. fallaces. decep¬
tores: Magnꝰuir ille. uerbi grã. gaius ȩneus :
magnꝰ doctꝰ sapiens: Sed quare x p̃ianꝰ. nã
magna doctrina & magnȩ litterȩ : & magna
sapientia. Simagna sapientia : approba qđ
apĩanꝰ.ẽ: simagna doctrina : docte elegit̃.
Sostremo qd uituꝑ as: hoc ei placet : Quẽ laudas:
sed qͥd: laudatio illa ñ inducat : oleũ pecca¬
toris ẽ. Sed noncessat dicere: non inde in pin¬

Expanded text:
etiam tunc luctaturus sum? «Oportet,» inquit, etiam tunc luctaturus sum? «Oportet,» inquit, «corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem» . 17. Ergo cum dicitur, «Emendabit me, et arguet me;» sive sit frater, sive sit proximus, sive sit vicinus, sive tu ipse, in misericordia debes argui, et emendari. «Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum.» Sed quid facio, dicis mihi? Patior adulatores, non cessant perstrepere; laudant in me quae nolo, quae ego parvipendo laudant in me, quod ego charum habeo reprehendunt in me, adulatores, fallaces, deceptores. Magnus vir ille, verbi gratia, Gaius Seius; magnus, doctus, sapiens: sed quare christianus? Nam magna doctrina, et magnae litterae, et magna sapientia. Si magna sapientia, approba quod christianus est: si magna doctrina, docte elegit. Postremo quod tu vituperas, hoc ei placet quem laudas. Sed quid? Laudatio illa non indulcat; oleum peccatoris est. Sed non cessat dicere. Non inde impin
Abbreviated transcription (Latin):
umquã carnẽ suã odio habuit: sed nutrit
& fouet eã sicut & xp̃c eccłam. Certe caro¬
tanquã coniux ẽ : & nemocarnẽ suã odio
Concupiscit aduersũte tanquã conuxtua.
ama & castiga donec fiat in una reformatioio
una concordia : Quando istuderit qm̃ modo
clamas: infelixego homo qͥsme libabit
decorpore mortis huiꝰ nũ qͥd separabitur
ate hoccorpꝰ & tunc securuseris: & qͥd ẽ
in nobis met ipsis ingemiscimꝰ ad optionẽ
expectantes redẽptionẽ corporis nr̃i :̃ repa¬
ratur ergo a mortalitate ad inmortalitatẽ
& iam non resistit : quia non .ẽ. mortalitas
quȩ resistat: Propterea castiga corpꝰtuũ
modo doma qđ post ea recipias : modo defi¬
ciat . ut ñ sufficiat : Nã in hacuita reparari
ñ potest : quã diu mortalegerit᷑ Nonte¬
deponat. ñte abrũ pat : porta. crudi. castiga
reparabit᷑ infine : & quia ne moũquã carnẽ
suã odio habuit : resurget&caro. Sed qͦmꝰ

Expanded text:
unquam carnem suam odio habuit; sed nutrit unquam carnem suam odio habuit; sed nutrit et fovet eatanquam conjux est, et nemo carnem suam odio . Concupiscit adversus te, tanquam conjux tua; ama et castiga, donec fiat in una reformatione una concordia. Quando istud erit? Quoniam modo clamas, «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» numquid separabitur a te hoc corpus, et tunc securus eris? Et quid est, «In nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri» . Reparatur ergo a mortalitate ad immortalitatem, et jam non resistit, quia non est mortalitas quae resistat. Propterea castiga corpus tuum; modo doma quod postea recipias; modo deficiat, ut tunc sufficiat. Nam in hac vita reparari non potest, quamdiu mortale geritdeponat, non te abrumpat; porta, erudi, castiga: reparabitur in fine. Et quia «nemo unquam carnem suam odio habuit,» resurget et caro. Sed quomodo?
Abbreviated transcription (Latin):
& captiuũ meducentẽ inlege peccati Ad huc
bellũ aduersũme gero. nondũ sũ totꝰ instau¬
ratꝰ adimaginẽ fabricatoris mei : Cȩpires¬
culpi: ex ea parte quare formor : displicet
mͥ qđ deforme ẽ. Ergo quãdiuita sũ qͥd spe¬
ro: infelix ego homo qͥsme liberabit decor¬
Qr̃ã dĩ quȩ iã cepit resculpere : grãdĩ quȩ
in fundit suauitatẽ. ut iã ꝑ interiorẽ homi¬
nẽ condelecteris legidĩ: Hinccȩtera sana¬
buntur : unde & ista sanata s̃. Geme ad huc
uulneratꝰ: castigatẽ displice tibi: Nonsic
pugno inqͥt quasia erẽ cȩdens: sed castigo
meũ corpꝰ & inseruitutẽ redigo. neforte aliis
p̃dicans. ipsereꝓb inueniar : Nũ qͥd qͥ castigat
corpꝰ odit corpꝰ: siqͥs castigat seruũ oditꝰ
seruũ : siquis uerberat filiũ. odit filiũ: ut &
aliqͥd coniunctius elo quam : caro tua tanquã
coniux tua. ẽ: Hoc ipse apłs dicit: Nemo

Expanded text:
et captivum me ducentem in lege peccati.» Adhuc et captivum me ducentem in lege peccati.» Adhuc bellum adversus me gero, nondum sum totus instauratus ad imaginem fabricatoris mei; coepi resculpi, et ex ea parte qua reformor, displicet mihi quod deforme est. Ergo quamdiu ita sum, quid spero? «Infelix ego homo, quis me liberabit de cora Dei quae coepit jam resculpere, gratia Dei quae infundit suavitatem, ut jam per interiorem hominem condelecteris legi Dei: inde caetera sanabuntur, unde et ista sanata sunt. Geme adhuc vulneratus, castiga te, displice tibi. 16. «Non sic pugno,» inquit, «quasi aerem caedens; sed castigo corpus meum et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus inveniar» . Numquid qui castigat corpus, odit corpus? Si quis castigat servum, odit servum? si quis verberat filium, odit filium? Et ut aliquid conjunctius eloquamur, caro tua tanquam conjux tua est. Hoc ipse Apostolus dicit: «Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
geritille misericors: Parcet : qr tu ñ peꝑcisti:
Ergo ex quo coniunctꝰ es oculis eiꝰ. & c̃delec¬
taris legieiꝰ. & hoc inte arguds qđ lex eiꝰ
arguit. & hoc inte tibi displicet qđ & ocu¬
lis dĩ displicet : ude quã iustꝰ es. Ex quo
autẽ lapsus fecistiea quȩ displicent dõ. &
fragilitate quadã infirmitatis humanȩ
ꝓlaberis in illa & adhuc portas in firmitatẽ
carnis. & gemis cuiꝰdã reluctationis conscien¬
tia : ex hac parte iniquuses. & peccator es:
Quomͦ inqͥes ex quadã parte iustꝰ. ex quadã
parte peccator : qͥd ẽ qđ dicis : laboramus
uidem᷑ loqui contraria : nisi nobis subueniat
apłica auctoritas: Audullud ab apło.
neme malus intellector accuses : Condeleo¬
tor enĩ in qͥt legidĩ : scđm interiorẽ hominẽ
ecce ustꝰ Annon .ẽ. iustꝰ. qͥ condelectatur
legidĩ : unde ergo peccator : uideo aliam
legẽ in m̃bris meis repugnantẽ legim̃tis meȩ

Expanded text:
erit ille misericors: parcet, quia tu non pepercisti. erit ille misericors: parcet, quia tu non pepercisti. Ergo ex quo conjunctus es oculis ejus, et condelectaris legi ejus, et hoc in te arguis quod lex ejus arguit, et hoc in te tibi displicet quod et oculis Dei displicet, vide quam justus es: ex quo autem lapsus fecisti ea quae displicent Deo, et fragilitate quadam infirmitatis humanae prolaberis in illa, et adhuc portas infirmitatem carnis, et gemis cujusdam reluctationis conscientia, ex hac parte iniquus et peccator es. 15. Quomodo, inquies, ex quadam parte justus, ex quadam parte peccator? quid est quod dicis? Laboramus, videmur loqui contraria, nisi nobis subveniat apostolica auctoritas. Audi illud ab Apostolo, ne me malus intellector accuses: «Condelector enim,» inquit, «legi Dei secundum interiorem hominem.» Ecce justus. Annon est justus qui condelectatur cator? «Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae,
Abbreviated transcription (Latin):
& adhuc portas mortalitatẽ quandã : tutibi
esto iustꝰ. & inte esto iustꝰ. Peccator esum
dica inte : redia d conscientiã tuã : exige
detopenas cruciate ipsũ. Ita enĩ offers
sacrificiũ dño: qr siuo luisses sacrificium
dedisse tiq: ait peccator : holo caustis
ñ delectaberis : uid ergo: nullũ accipit
sacrificiũ : sacrificiũ dõ sp̃s contribulatꝰ.
corcontritũ & humiliatũ ds̃ ñ sꝑnit : humi¬
lia cortuũ : contere cortuũ : crucia cor
tuũ : & tute ipsu em̃ dabis inmiscđia.
Ftioneñiodistite c̃ũ sȩuisinte : Erispn parte coniunctꝰ dõ:¬
cata : Exqua parte enĩ tibi ñ displicesiustꝰ
es: ex qua tibi displicet inte qđ iustũ . ẽ. in
iustꝰ es : Vis uidere quã iustꝰ sis: hoc inte tͥ
displicet qđ & dõ : Iã coniunxistite uolunta¬
tidĩ. & inte ipso ñ qđ ille fecit. sed qđ odidille.
odisti . Ex eo qđ odisti inte qđ fecisti. qđ odit
&ille qͥhoc ñ fecit : cepisti inte. eẽ seuerus

Expanded text:
et adhuc portas mortalitatem quamdam; tu tibi esto justus, et in te esto justus. Peccator es, vindica in te; redi ad conscientiam tuam, exige de te poenas, crucia teipsum. Ita enim offers sacrificium Deo. «Quia si voluisses sacrificium, dedissem utique,» ait peccator, «holocaustis non delectaberis.» Quid ergo? nullum accipit sacrificium? «Sacrificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Deus non spernit» . Humilia cor tuum, contere cor tuum, crucia cor tuum; et tu ipsum emendabis in misericordia: non enim odisti te, cum saevis in te. Eris in parte emendante jucator: ex qua parte enim tibi displices, injustus es; ex qua tibi displicet in te quod injustum est, justus es. Vis videre quam justus es? Hoc in te tibi displicet quod et Deo: jam conjunxisti te voluntati Dei, et in teipso non quod ille fecit, sed quod ille odit odisti. Ex eo quod odisti in te quod fecisti, quod odit et ille qui hoc non fecit, coepisti in te esse severus;
Abbreviated transcription (Latin):
Si propter aliud occisuis ẽ. ab uno: quanto potius
Illi qui audiebant xp̃m ipsũ occidere uole¬
bant : & eũ qͥ testimoniũ ꝑhibebat. nonoc¬
cidebant: Quia enĩ sifieret impetꝰ ꝓpter
impetꝰ inpetrũ: non fit in ioħeͫ &enim
uires ipsas petrus post accepit : tunc au¬
tẽ infirmꝰ fuit : Proxp̃i nomine ille int̃¬
rogatur quires non habebat: ille qͥ ha¬
bebat uires non patitur ꝑ sccutionẽ ꝓpt̃¬
Non ocoidit᷑ auidȩis qͥ ꝑhibebat liberum
ciditur abherode. quia dicebat ei.
non tibi licet habere uxorẽ fr̃istui: Neq
Prolege quidem ueritatis ꝓȩqualitate
ꝓiustitia. ideo sc̃s. &ideo martir: sed tam̃
non ꝓillo nomine quo xp̃ianisumꝰ: Quare
hoc nisi ut impleretur. singularis egosũ
donec transeam :

Expanded text:
Si propter aliud occisus est ab uno, quanto potius Si propter aliud occisus est ab uno, quanto potius Illi qui audiebant Christum, ipsum occidere volebant, et eum qui testimonium perhibebat non occidebant. Quia enim si fieret impetus propter impetus in Petrum, non fit in Joannem. Etenim vires ipsas Petrus post accepit; tunc autem infirmus fuit. Pro Christi nomine ille interrogatur qui vires non habebat: ille qui habebat vires, non patitur persecutionem pNon occiditur a Judaeis, qui perhibebat liberum ciditur ab Herode, quia dicebat ei, «Non tibi licet habere uxorem fratris tui» . Pro lege quidem veritatis, pro aequalitate, pro justitia: ideo sanctus, ideo martyr; sed non tamen pro illo nomine, quo christiani sumus. Quare hoc, nisi ut impleretur, «Singularis ego sum, donec transeam?»
Abbreviated transcription (Latin):
seges debebatur : sed expecta: mortificet᷑
adhuc Quia granũ nisi interra ceciderit
& mortificatũ fuerit. solũ remanet :
Ergo soluserat : antequã eẽt. mortificatꝰ
Eroꝓterea & petus nondũ habebattales
uires : Accepturus erat uiressequendi:
ñ habebat p̃cedendi : Propt̃ x p̃m enim
id ẽ ꝓpterconfessionẽ nominis axp̃i. quo
ne forte occurrat uobis : Multi enĩ mor¬
tuis & martires s̃. Multi ꝙ ꝓpħȩ. talia
passis : Non tam̃ ideo moriebantur.
quia p̃nuntiabant xp̃m. sed quia peccata
Vsq: ad eo autẽ ꝓipso nomine iidiẽ pcoꝵ¬
fessione nominis xp̃i nemomortuus a
ante quã granũ illud caderet in terra Cuiꝰ
exꝑsona dictũ ẽ. singularis egosum donec
transeã : ut & ipse ioħs qͥrecens interfectꝰ
erat ab iniqͦ rege donatꝰ puellae saltatrici
ñꝓpterea occisussit. quia confessus.ẽ. xp̃m.
Potuit utiq & inde occidi & hoc amultis

Expanded text:
seges debebatur: sed exspecta, mortificetur seges debebatur: sed exspecta, mortificetur adhuc; quia granum nisi in terram ceciderit et mortificatum fuerit, solum remanet. 26. Ergo solus erat, antequam esset mortificatus. Propterea et Petrus nondum habebat tales vires: accepturus erat vires sequendi, non habebat praecedendi. Propter Christum enim, id est, propter confessionem nominis Christi, quo ne forte occurrat vobis. Multi enim mortui sunt et martyres sunt, multi Prophetae talia passi sunt; non tamen ideo moriebantur, quia praenuntiabant Christum, sed quia peccata Usque adeo autem pro ipso nomine, id est, pro confessione nominis Christi nemo mortuus est, antequam granum illud caderet in terram, cujus ex persona dictum est, «Singularis ego sum, donec transeam,» ut et ipse Joannes, qui recens interfectus erat, ab iniquo rege donatus puellae saltatrici, non propter hoc occisus sit, quia confessus est Christum. Potuit utique et inde occidi, et hoc a multis.
Abbreviated transcription (Latin):
&qͥ nobis qđ legeremꝰ interp̃tatis: transitũ
interp̃tatur : Ideo uentura passione dñi.
tanquã ipso uerbo loqueretur euangłista:
cũ uenis set in qͥt hora ut transiret iħc de hoc
mundo ad patrem. Paschahic ergo sonuiit
in hocuersu. singularissum donee transeam:
Postpaschaiã nonero singularis: posttransi¬
tum iamnonero singularis : Mult imita¬
buntur : multi consequentur: & si post ea
sequentur.: qͥderĩs singularis ego sũ donec
transeã : quid ẽ. qđ dñ sait in hoc psal¬
mo singularis egosum donec transeã : quid .ẽ.
qđ ex posuimꝰ si intelleximꝰ: ad tende ipsius
uerbũ in euangłio : Am̃ am̃ dico uobis inqͥt
nisi granũ frum̃ti cadens in terra mortuũ
fuerit. ipsum solũ manet : Siautẽ mor¬
tuũ fuerit. multũ fructũ affert: hoc ibi
inquit cadens in terra mortuũ fuerit:
solũmanet : Siautẽ mortuũ fuerit. mul¬
tũ fructũ affert: Ergo illigrano multa

Expanded text:
et qui nobis quod legeremus interpretati sunt, transitus et qui nobis quod legeremus interpretati sunt, transitus interpretatur. Ideo ventura passione Domini, tanquam ipso verbo loqueretur Evangelista: «Cum venisset,» inquit, «hora ut transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem.» Pascha hic ergo sonuit in hoc versu, «Singularis ego sum, donec transeam.» Post Pascha jam non ero singularis, post transitum non ero singularis. Multi imitabuntur, multi consequentur: et si postea sequentur, quid erit? «Singularis ego sum, donec transeam.» Quid est quod Dominus ait in hoc psalmo, «Singularis ego sum donec transeam?» quid est quod exposuimus? Si intelleximus, attende ipsius verba in Evanfrumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert.» Hoc ibi inquit, «cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert.» Ergo illi grano multa