comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rit: tunc plenius intelligit. quanto illi
quos uoluntas praua ꝑuertit: plerunq
aduersitas corrigit. Unde & nimis t¬
mendum ẽ. ne sequant᷑ prospera cum
desiderantur iniusta: quia difficilius
malũ corrigitur. quod ꝑfectionis etiam
prosperitate fulcit᷑. Leuiathan itaq
iste qui cũ membris suis ȩternis est cru¬
ciatib deputatus. & dolus in manu eiꝰ
dirigitur. & in collo eius fortitudo demo¬
ratur: quia hoc quod temporalit̃ ꝑuersa
contra bonos uoluntate desiderat. ꝑuer¬
siore facultate consummat : ut tanto ei
de aduersitate in pręsenti nil obstet.
quanto ei in posterum de ꝓsperitate nil
remanet. Et quia omĩs qui peruersis
morib amicitus eius innotescit. prius
ueras mentis diuitias amittit: apte sub¬
stas. Per faciem quippe. solet notitia
designari. Unde scriptum ẽ. Facies mea
precedet te: id est notitia ducatum pre.¬
bebit. Sciendũ uero est. quod egestas in

Expanded text:
rit, tunc plenius intelligit quanto illi rit, tunc plenius intelligit quanto illi quos voluntas prava pervertit, plerumque adversitas corrigit. Unde et nimis timendum est ne sequantur prospera cum desiderantur injusta, quia difficilius malum corrigitur, quod perfectionis etiam prosperitate fulcitur. Leviathan itaque iste qui cum membris suis aeternis est cruciatibus deputatus, et dolus in manu ejus dirigitur, et in collo ejus fortitudo demoratur, quia hoc quod temporaliter perversa contra bonos voluntate desiderat, perversiore facultate consummat, ut tanto ei de adversitate in praesenti nil obstet, quanto ei in posterum de prosperitate nihil remanet. Et quia omnis qui perversis moribus amicitiis ejus innotescit prius veras mentis divitias amittit, apte subse.---Per faciem quippe solet notitia designari. Unde scriptum est: Et facies mea praecedet te , id est notitia ducatum praebebit. Sciendum vero est quod egestas in
Abbreviated transcription (Latin):
Samatores suos & ñ apprehendet eos: &
quęret eos. & non inueniet. Et dicet.
Uadam & reuertar ad uirum meum
priorem: quia mͥ bene erat tunc magis
untur: dũ dolorum punctiones inueni¬
unt in hoc quod temporalit̃ concupiscunt.
Quasi interposita maceria uiis eorum
obuiat: quorũ nimirũ desideria ꝑfectio¬
nis difficultas impugnat. Horum ꝓfecto
animȩ amatores suos quęrunt. & ñ inue¬
niunt: dũ sequendo malignos sp̃e nequa¬
quam eas quas appetunt huius sȩculi uo¬
luptates apprehendunt. Bene autẽ sub¬
ditur. quod ex ipsa difficultate mox dicat.
uadam & reuertar ad uirũ meũ priorem:
quia melius erat michi tunc magis quã
nunc. Prior quippe uir dñs est: quia
castam sibi animã scĩ sp̃c int̾posito amo¬
re comunxit. Quem tunc mens unius¬
cuiusq desiderat: cũ multiplices amari¬
tudines uelut quasdam spinas inuenit
in eis delectationib quas temporaliter
concupiscit. Nam dum aduersitatib
mundi quẽ diligit morderi anima cȩpe¬

Expanded text:
endet eos, et quaeret eos, et non inveniens dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia mihi bene erat tunc magis untur, dum dolorem punctionis inveniunt in hoc quod temporaliter concupiscunt. Quasi interposita maceria viis eorum obviat, quorum nimirum desideria perfectionis difficultas impugnat. Horum profecto animae amatores suos quaerunt, et non inveniunt, dum sequendo malignos spquam eas quas appetunt hujus saeculi voluptates apprehendunt. Bene autem subditur quod ex ipsa difficultate mox dicat: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc magis quam nunc . Prior quippe vir Dominus est, qui castam sibi animam sancti Spiritus interposito amore conjunxit. Quem tunc mens uniuscujusque desiderat, cum multiplices amaritudines velut quasdam spinas invenit in iis delectationibus quas temporaliter concupiscit. Nam dum adversitatibus mundi quem diligit morderi anima coepe
Abbreviated transcription (Latin):
patriȩ cȩlestis annuntiant. angelorum
solent nomine designari: possumus hoc
loco angelos etiam scõs prȩdicatores acci¬
pere. Hinc est enĩ quod iohannes in apo¬
calypsi septem ȩcclesiis seribens. angelis
S amare flebunt. Hine rursum malachias
ꝓpħa loquitur dicens. Labia sacerdotis
custodient scientiam. & legem requirent
Sex ore eius: quia angłs dñi exercituum ẽ.
Hinc paulus ait. Magnum est pietatis

Expanded text:
patriae coelestis annuntiant, angelorum patriae coelestis annuntiant, angelorum solet nomine designare, possumus hoc loco angelos sanctos praedicatores accipere. Hinc est enim quod Joannes in Apocalypsi, septem Ecclesiis scribens, angelis mare flebunt . Hinc rursum Malachias propheta loquitur, dicens: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est ; hinc
Abbreviated transcription (Latin):
bustius standum timor ipse solidaret. Unde
Purgati enim sunt: quia nimirũ isto eum
reprobis legionib exeunte. soli in cȩlestib¬
sedib qui beati in ȩt̃num uiuerent reman¬
serunt. Huius itaq lapsus. eos & terruit
& purgauit. Terruit ne conditorem suum
suꝑbe despicerent: purgauit uero. quia
exeuntib reprobis actum ẽ ut electi soli
remanerent. Et quia cunctorum opifex
ds̃ scit ad bonorum custodiam bene uti.
etiam mala actione reꝓborum: lapsum
cadentium uertit in ꝓuectum manentiũ.
Et unde punita ẽ culpa suꝑbientium :
inde humilib angelis & inuenta & solida¬
ta sunt auginenta meritorũ. Istis namq
cadentibus. illis in munere datum est: ut
cadere omnino ñ possint. Sc̃i enĩ angeli
dum in istis naturȩ suȩ dampna conspici¬
unt: in seipsis iam cautius robustiusq
cuncta mirabilit̃ ordinante: ut illi ele¬
ruinȩ suȩ dampno ꝓficiant: dum inde
firmius constructa est. unde fuerat ex

Expanded text:
bustius standum timor ipse solidaret. De apbustius standum timor ipse solidaret. De apPurgati enim sunt; quia nimirum isto cum reprobis legionibsedibus qui beate in aeternum viverent remanserunt. Hujus itaque lapsus eos terruit et purgavit: terruit, ne conditorem suum superbe despicerent; purgavit vero, quia, excuntibus reprobis, actum est ut electi soli remanerent. Et quia cDeus, qui scit ad bonorum custodiam bene uti etiam macadentium vertit in profectum manentium; et unde punita est culpa superbientium, inde humilibus angelis et inventa et solidata sunt augmenta meritorum. Istis namque cadentibus, illis in munere datum est ut cadere omnino non possent. Sancti enim angeli, dum in istis naturae suae damna conspiciunt, in seipsis jam cautius robustiusque cuncta mirabiliter ordinante, ut illi eleruinae suae damna proficiant, dum inde 1122 firmius constructa sit unde fuerat ex
Abbreviated transcription (Latin):
tempus prȩteritũ futurumq ꝑmiscet:
ut aliquando futuro ꝓ prȩterito. aliqͦn¬
do uero utatur prȩterito ꝓ futuro. Fu¬
turo nanq pro prȩterito utitur : cum io¬
hanni mulier paritura masculum qui
regat gentes in uirga ferrea demonstrat᷑.
Quod quia incarnato dño ueniente iam
tunc factum fuerat: res gesta nuntiabat᷑.
Rursum prȩterito utitur pro futuro:
sicut ꝑ psalmistam dñs loquitur dicens.
Foderunt manus meas & pedes meos :
dinumerauerunt om̃a ossa mea. Quib
uidelicet uerbis species dñicȩ passionis.
quasi iam transacta describit᷑: sed tam̃
adhuc longe post futura nuntiat᷑. Hoc gͦ
loco quo dicitur. cũ subleuatus fuerit tune¬
bunt angeli: nil obstat intelligi quia sub
futuri temporis modo. p̃terita describunt᷑.
Nec rectȩ intelligentiȩ sensum relinquimꝰ.
si credamus leuiathan isto ab arce beatitu
angelos expauisse: ut cũ istum ex illorum
numero suꝑbiȩ lapsus eiceret. illos ad ro¬

Expanded text:
tempus praeteritum futurumque permiscet, tempus praeteritum futurumque permiscet, ut aliquando futuro pro praeterito, aliquando vero utatur praeterito pro futuro. Futuro namque pro praeterito utitur, cum Joanni mulier paritura masculum qui regat gentes in virga ferrea demonstratur. Quod quia incarnato Domino veniente jam tunc factum fuerat, res gesta nuntiabatur. Rursum praeterito utitur pro futuro, sicut per Psalmistam Dominus loquitur, dicens: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea . Quibus videlicet verbis species dominicae passionis quasi jam transacta describitur, sed tamen adhuc longe post futura nuntiatur. Hoc ergo loco quo dicitur: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, nil obstat intelligi quia sub futuri temporis modo praeterita describuntur. Nec rectae intelligentiae sensum relinquimus, si credamus Leviathan istangelos expavisse. Ut cum istum ex illorum numero superbiae lapsus ejiceret, illos ad ro
Abbreviated transcription (Latin):
ictib feriatur. Leuiathan ergo ut malle¬
atoris incus stringetur: quia inferni
uinculis coartabitur. ut ȩtermi supplieu
continua ꝑcussione tundat᷑. Qui modo
quoq ꝑcutitur: dũ iusti quiq illo in
insidiis uigilante. sed dolorib tabescente
saluantur. In incide autẽ alia uasa for¬
mantur: ipsa uero tot ꝑcussionib in uas
aliud ñ transfertur. Recte ergo leuiathan
iste incũdi comparatus ẽ : quia nos illo
ꝑsequente cõponimur: ipse autẽ & semꝑ
ꝑcutitur. & in uase utili nunquam mu¬
tatur. Aeternȩ illum ꝑcussioni relin¬
quimus. & nos suꝑni artificis manu in eiꝰ
temptatione ꝑcussi: ꝑ illum quasi uascu¬
la formata transimus. In ipso enim tun¬
dimur: sed ut ad usum domus supernȩ
ueniamꝰ. Ipse uero quasi incus stringitur:
quia & si nunc temptando mundũ cireuit.
in inferno tam̃ positus iam sub ictu senten¬
bunt᷑. Scriptura sacra ita nonnunquã

Expanded text:
ictibus feriatur. Leviathan ergo ut malleictibus feriatur. Leviathan ergo ut malleatoris incus stringitur, quia inferni vinculis coarctabitur, ut aeterni supplicii continua percussione tundatur. Qui modo quoque percutitur, dum justi quique, illo in insidiis vigilante, sed doloribus tabescente, salvantur. In incude autem alia vasa formantur, ipsa vero tot percussionibus in vas aliud non transfertur. Recte ergo Leviathan iste incudi comparatus est, quia nos illo persequente componimur, ipse autem et semper percutitur, et in vas utile nunquam mutatur. Aeternae illum percussioni relinquimus, et nos, superni artificis manu in ejus tentatione percussi, per illum quasi vascula formata transimus. In ipso enim tundimur, sed ut ad usum domus supernae veniamus. Ipse vero quasi incus stringitur, quia etsi nunc tentando mundum circuit, in inferno tamen positus, jam sub ictu sentenret . Scriptura sacra ita nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
ficiet sp̃u oris sui: & destruet illustratio¬
Sne aduentus sui. Hȩc autẽ quȩ in eum
mittunt᷑ fulmina ad locum alium non
ferentur: quia iustis gaudentib solos
tunc reꝓbos feriunt. Nam post triturã
uitȩ pręsentis in qua nunc triticum sub
paleis gemit: ita illo extremi iudicii uen¬
tilabro inter triticum paleasq discernit᷑:
ut nec in tritici horreum paleȩ transe¬
ant. nec in palearum ignem horrei
grana delabunt᷑. Illa ergo fulmina lo¬
cum alium nequaquã tangunt: quia
uidelicet igne suo ñ grana. sed paleas in¬
cendunt. Sed qͥa
leuiathan istũ
pena ñ corrigit:
insinuat dũ
quasi lapis. Cor enim antiqui hostis ut
lapis indurabitur : quia nulla unquam
conuersionis penitentia molliet᷑. Qui
quia solis ictib ȩternȩ ulcionis aptabitur:
recte ꝓtinus sub infertur. Et stringetur
quasi malleatoris incus. Incudem quippe
malleator. solis aptam ꝑcussionib figit.
Ad hoc nanq incus statuitur: ut erebris

Expanded text:
tratione adventus sui . Haec autem quae in eum mittuntur fulmina, ad locum alium non feruntur, quia justis gaudentibus, solos tunc reprobos feriunt. Nam post trituram vitae praesentis, in qua nunc triticum sub paleis gemit, ita illo extremi judicii ventilabro inter triticum paleasque discernitur, ut nec in tritici horreum paleae transeant, nec in palearum ignem horrei grana delabantur. Illa ergo fulmina locum alium nequaquam tangunt, quia videlicet igne suo non grana, sed paleas incendunt. Sed quia Leviathan istum poena non corrigit, insinuat dum .---Cor enim antiqui hostis ut lapis indurabitur, quia nulla unquam conversionis poenitentia mollietur. Qui quia solis ictibus aeternae ultionis aptabitur, recte protinus subinfertur: IBID.---Et stringetur quasi malleatoris incus. 1121 Incudem quippe malleator solis aptam percussionibus figit. Ad hoc namque incus statuitur, ut crebris
Abbreviated transcription (Latin):
uini muneris manu retinent᷑. qđ uolun¬
tatis miserȩ nullos effectus inueniunt.
Cunq eorum uotis ualida contrarietas
nascitur: plerunq ex ipsa impossibilita¬
te corrigunt᷑. Et miro internȩ disposi¬
tionis ordine. ꝑ conuersionẽ mutatio malȩ
uoluntatis sequitur: dũ ꝑ infirmitatẽ
ꝑfectio denegat᷑. Hinc ẽ enim quod sub
specie uniuscuiusq animȩ. de infirmante
iudȩa atq in prauis itinerib gradiente.¬

Expanded text:
vini muneris manu retinentur, quod volunvini muneris manu retinentur, quod voluntatis miserae nullos effectus inveniunt. Cumque eorum votis valida contrarietas nascitur, plerumque ex ipsa impossibilitate corriguntur, et miro internae dispositionis ordine, per conversionem mutatio malae voluntatis sequitur, dum per infirmitatem perfectio denegatur. Hinc est enim quod, sub specie uniuscujusque animae, de infirmante Judaea, atque in pravis itineribus gradiente
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtatis etiam tumore potestatis extollitur
Quia enim ꝑ collum suꝑbia exprimitur.
isaias ꝓpħa testatur : qui iherłm filias re¬
darguit dicens. Ambulauerunt exten¬
to collo. In collo ergo leuiathan istius
fortitudo demorari dicitur: quia elatio¬
ni illius etiam subiuncta potentia suf¬
fragatur. Nam quicquid tunc superbe
extollitur. quic quid callide machinat᷑:
etiam cum uir tute potentiȩ sȩcularis
exequitur. Qđ danihel ꝓpħa intuens¬
S ait. Dolus in manu eiu̾s diriget᷑. Dolus
quippe in manu est: fraus in uirtute.
Quia om̃e quod nequit̃ uolet: hoc ad
tempus exequi etiam fortit̃ potest. Dolus
uero eius dirigi dicitur: quia fraudis eius
malicia nulla difficultate prȩpeditur.
Hoc enĩ leuiathan iste uel uasa eius ha¬
bere crebro ꝓprium solent: quod ad ini¬
quitatis suę cumulum ea quȩ nequiter
appetunt. explere nequius possunt. Nã
derus illicitis ruunt: in hoc plerunq di¬

Expanded text:
sanctitatis etiam tumore potestatis extollitur. sanctitatis etiam tumore potestatis extollitur. Quia enim per collum superbia exprimitur, Isaias propheta testatur, qui Jerusalem filias redarguit, dicens: Ambulaverunt extento collo . In collo ergo Leviathan istius fortitudo demorari dicitur, quia elationi illius etiam subjuncta potentia suffragatur. Nam quidquid tunc superbe extollitur, quidquid callide machinatur, etiam cum virtute potentiae saecularis exsequitur. Quod Daniel propheta intuens, ait: Dolus in manu ejus dirigetur . Dolus quippe in manu ejus est fraus in virtute, quia omne quod nequiter vult, hoc ad tempus exsequi etiam fortiter potest. Dolus vero ejus dirigi dicitur, quia fraudis ejus malitia nulla difficultate praepeditur. Hoc enim Leviathan iste vel vasa ejus habere crebro proprium solent, quod ad iniquitatis suae cumulum ea quae nequiter appetunt explere nequius possunt. 3. Dderiis illicitis ruunt, in hoc plerumque di
Abbreviated transcription (Latin):
temptaturus aggreditur: quia tanto
fit feruentior ad sȩuitiam. quanto se uici¬
niorem sentit ad pęnam. Considerat
quippe qđ iuxta sit ut licentiã nequis¬
simȩ libertatis amittat: & quantum
breuitate temporis angustatur. tantũ
multiplicitate crudelitatis expanditur.
Sicut de illo uoce angelica. ad iohannẽ
dicitur. Uȩ terrȩ & mari: quia descen¬
Sdit diabolus ad uos habens iram magnã.
sciens quod modicũ tempus habet. Tunc¬
ergo in magnȩ irȩ feruorem se dilatat: ne
qui in beatitudine stare ñ potuit. in dam¬
pnationis suȩ foueam cũ paucis ruat. Tẽ
quicquid nequit̃ ualuerit callidius ex¬
quiret: tunc ceruicem suꝑbiȩ altius eri¬
get: & ꝑ dampnatũ illum quẽ gestat
hominẽ. omẽ quod temporalit̾ prȩualet
nequit̃ ostendet. Unde diuina uoce recte
tudo. Quid enim collo leuiathan istius.
nisi elationis extensio designatur: qua
contra dm̃ se erigens. cum simulatione

Expanded text:
tentaturus aggreditur: quia tanto tentaturus aggreditur: quia tanto fit ferventior ad saevitiam, quanto se viciniorem sentit ad poenam. Considerat quippe quod juxta sit ut licentiam nequissimae libertatis amittat, et quantum brevitate temporis angustatur, tantum multiplicitate crudelitatis expanditur; sicut de illo voce angelica ad Joannem dicitur: Vae terrae et mari, quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam, sciens quod modicum tempus habet . Tuncergo in magnae irae fervorem se dilatat, ne qui in beatitudine stare non potuit, in damnationis suae foveam cum paucis ruat. Tunc quidquid nequiter valuerit, callidius exquirit; tunc cervicem superbiae altius erigit, et per damnatum illum quem gestat hominem omne quod temporaliter praevalet nequiter ostendit. Unde et divina voce recte tudo. - Quid enim collo leviathan istius, nisi elationicontra Deum se erigens, cum simulatione
Abbreviated transcription (Latin):
UIA
EX NOC
mundo cor¬
pus gerimꝰ
uniuersitati ᷤ
terminum
ex ea quȩ nos
sumus parte
pensemus. Citius quip¬
pe qualis sit mundi finis
agnoscimus: si sollicite aspicimus. hoc quod
de mundo gestamus. Aetas & enim nr̃a
ꝑ iuueniles annos robustius uiget: in seni¬
li autẽ tempore crebrescentib morbis exco¬
quitur. Et dum diutius distendit᷑. ut
subsistat: moriendi uice cotidie deficit ꝑ
momenta uiuendi. Ita etiam mundi tem¬
pus dũ uenientib annis augetur: erebre¬
scentib malis afficitur. Et unde ȩtatis
augmentũ ꝑcipit: inde salutis dispendiũ
sentit. Tribulationes nanq illi cum tem¬
porib crescunt: & eo detrimenta uitȩ de¬
bilior tolerat. quo quasi ad uitã ꝓuectior
durat. Totis enim contra illum antiquus
hostis uirib soluitur: qui quãuis nunc
interiit pro eo qđ suꝑnȩ conditionis
beatitudinẽ amisit. tunc tam̃ plenius
extinguetur: quando & a temptandi
licentia abstractus ȩternis incendus reli
gatur. Unde & extrema mundi atrocius

Expanded text:
uia ex hoc mundo corpus gerimus, universitatis terminum ex ea qua nos sumus parte pensemus. Citius quippe qualis sit mundi finis agnoscimus, si sollicite aspicimus hoc quod de mundo gestamus. Aetas etenim nostra per juveniles annos robustius viget, in senili autem tempore crebrescentibus morbis excoquitur; et dum diutius distenditur ut subsistat, moriendi vice quotidie deficit per momenta vivendi. Ita etiam mundi tempus dum venientibus annis augetur, crebrescentibus malis afficitur; et unde aetatis augmentum percipit, inde salutis dispendium sentit. Tribulationes namque illi cum temporibus crescunt, et eo detrimenta vitae debilior tolerat, quo quasi ad vitam provectior durat. Totis enim contra illum hostis antiquus viribus solvitur, qui quamvis jam nunc interiit pro eo quod supernae conditionis beatitudinem amisit, tunc tamen plenius exstinguitur, quando, et a tentandi licentia abstractus, aeternisgatur. Unde et extrema mundi atrocius
Abbreviated transcription (Latin):
Si malorũ unitas noxia ñ fuisset : de scẽ
ȩccłȩ hostib ꝓpłia non diceret. Prȩcipita
dñe: & diuide linguas eorũ. Igitur quia
leuiathan iste tunc contra electos dĩ in suis
urib effrenat᷑. ad augmentũ suȩ maliciȩ
unitatẽ quoq in reprobis habere ꝑmittit᷑:
ut tanto contra nos robustius uires suas
exerat. quanto ñ solum nos ictu fortitudi¬
nis. sed mole etiam adunationis impugnat.
Sed quis contra ista sufficiat: quȩ mens
ad tantȩ elationis & compagis pondera.
ñ ab ipsa cogitationũ radice contremiscat:
Unde quia trepidare nos ꝑ infirmitatem
conspicit: ꝓtinus diuina clementia quid
ꝑ semet ipsam faciat adiungit. Nam se¬
& ad locum alium ñ ferent᷑. Quid appel¬
latione fulminũ: nisi tremendȩ illȩ extre¬
mi iudicii sententiȩ designantur e Quȩ
iccirco fulmina uocantur: quia nimirũ
eos quos feriunt in ꝑpetuum incendunt.

Expanded text:
Si malorum unitas noxia non fuisset, de sanctae Ecclesiae hostibus Propheta non diceret: Praecipita, ne, et divide linguas eorum . Quia ergo Leviathan iste tunc contra electos Dei in suis viribus effrenatur, ad augmentum suae malitiae unitatem quoque in reprobis habere permittitur, ut tanto contra nos robustius vires suas exerat, quanto non solum nos ictu fortitudinis, sed etiam mole adunationis impugnat. Sed quis contra ista sufficiat? Quae mens ad tantae elationis et compagis pondera non ab ipsa cogitationum radice contremiscat? Unde quia trepidare nos per infirmitatem conspicit, protinus divina clementia quid per semetipsam faciat? adjungit. Nam seet ad locum alium non ferentur. - Quid appellatione fulminis, nisi tremendae illae extremi judicii sententiae designantur? Quae idcirco fulmina vocantur, quia nimirum eos quos feriunt in perpetuum incendunt
Abbreviated transcription (Latin):
nulla formidine concuti. Sed cum leui¬
athan iste rapitur. cunq omã in eius
interitu elementa quatiunt᷑ : prȩdicato¬
res scõs quos ut dixi adhuc in suis corpo¬
ribus illud tempus inuenerit. spes de
regni ꝓpinquitate lȩtificat: & carnis
infirmitas de irȩ ostensione perturbat.
Erit ergo in eis aliquo modo tremor
lȩtus & timor securus: quia & cȩlesti re.¬
gno se remunerari certi sunt. & ꝑ tanti
turbinis metũ pro carnis infirmitate¬
tunc iniquorũ conscientia concutiet᷑. quan¬
do eciam iustorum uita turbabitur. Hii qui
oderunt aduentũ iudicis quid facient:
si terrorem tanti iudicii etiam qui dili¬
gunt expauescunt: Et quia in sanctis
prȩdicatorib hoc pauore excoquit᷑. si qua
eis inesse potuit leuium rubigo uiciorũ:
post quam dixit. cũ sublatus fuerit time¬
bunt angeli. apte mox subdidit: & territi
purgabunt᷑. S ed quia hȩc de leuiathan
istius fine cognouimꝰ : interim prius quã

Expanded text:
nulla formidine concuti. Sed cum Levinulla formidine concuti. Sed cum Leviathan iste rapitur, cumque omnia in ejus interitu elementa quatiuntur, praedicatores sanctos, quos, ut dixi, adhuc in suis corporibus illud tempus judicii invenerit, spes de regni propinquitate laetificat, et carnis infirmitas de irae ostensione perturbat. Erit ergo in eis aliquo modo tremor laetus, et timor securus, quia et coelesti regno se remunerari certi sunt, et per tanti turbinis metum pro carnis infirmitatetunc iniquorum conscientia concutitur, quando etiam justorum vita turbatur. Hi qui oderunt adventum judicis, quid facient, si terrorem tanti judicii etiam qui diligunt expavescunt? Et quia in sanctis praedicatoribus hoc pavore excoquitur, si qua eis inesse potuit levium rubigo vitiorum, postquam dixit: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, apte mox subdidit: Et territi purgabuntur. Sed quia haec de Leviathan istius fine cognovimus, interim priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
Siustificatum ẽ in sp̃u. apparuit angelis.
Sprędicatũ est gentibus. creditum est in
mundo. assumptũ est in gła. Qui igitur
dispensationis mysterium postquã appa¬
ruisse angelis dixit. prȩdicatum gentib
subdidit: ꝓfecto angelorũ nomine prȩdi¬
catores scõs. id est ueritatis nuntios desi
fuerit. timebunt angeli. & territi purga¬
buntur ad futurũ tempus refert᷑. adueni¬
ente districto iudice. extrema hic leuia¬
than istius dampnatio designat᷑: quia
de hoc mundo ꝑ iram iudicis tollit᷑. qui
nunc mira mansuetudinis longanimitate
toleratur. Tanto autẽ hinc pondere terro
ris excutitur : ut scõꝵ etiam prȩdicatorũ
fortitudo turbetur. Cum enim sublatus
fuerit timebunt angeli: quia cũ iudicu
turbine rapitur. bii qui in corporibus
repperiri potuerint: immenso terrore
concussi. etiam suꝑnȩ patriȩ nuntu con¬
tremiscunt. Quãuis enĩ iam fortes atq¬
ꝑfecti: adhuc tam̃ quia in carne sunt po¬
siti. ñ possunt in tanti terroris turbine

Expanded text:
in spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria . Qui igitur dispensationis mysterium postquam apparuisse angelis dixit, praedicatum esse gentibus subdidit, profecto angelorum nomine praedicatores sanctos, id est veritatis nuntios desigfuerit, timebunt angeli, et territi purgabuntur, ad futurum tempus refertur, adveniente districto than damnatio designatur, qua de hoc mundo per iram judicii tollitur, qui nunc mira mansuetudinis longanimitate toleratur. Tanto autem ris excutitur, ut sanctorum etiam praedicatorum fortitudo turbetur; Cum enim sublatus fuerit, timebunt angeli, quia cum judicii turbine rapitur, hi qui in corporibus reperiri potuerint, immenso terrore concussi, etiam supernae patriae nuntii contremiscunt. Quamvis enim fortes t, adhuc tamen; quia in carne sunt positi, non possunt in tanti terroris turbine
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suꝑbientem iudȩam cerneret p̾dicante
ȩccła prȩt̾missam. Ñ on calcauerunt eam
filii institorum. nec ꝑtransiuit ꝑ eam leena.
mam catulorũ eius impleat: quia ad au¬
gmentum huiꝰ ȩccł̃ȩ innumeros de gentilitate
diripuit. & ꝑ animarũ lucrum esurientia
apłorum uota satiauit. Ipsi quippe catuli
ꝓ mentis teneritudine. & formidinis infirmi¬
tate uocati sunt: quia passo dño clausis fo¬
rib residebant. sicut de illis scriptum est.
Cum e̾e̾t sero die illo una sabbatorum. &
Ifores essent clausȩ ubi erant discipuli ꝓptͣ¬

Expanded text:
cum superbientem Judaeam cerneret praedicante Ecclesia praetermissam: Non calcaverunt eam filii institorum, nec pertransivit per eam leaena . mam catulorum ejus impleat, quia ad augmentum hujus Ecclesiae innumeros de gentilitate diripuit, et per animarum lucrum esurientia apostolorum vota satiavit. Ipsi quippe catuli pro mentis teneritudine et formidinis infirmitate vocati sunt, quia, passo Domino, clausis foribus residebant, sicut de illis scriptum est: Cum esset sero die illo una Sabbatorum, et fores essent clausae ubi erant discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
fundatur: quia in solida membra reducit᷑.
Et glebȩ cõpinguntur: quia nimirũ firma
corpora ex puluere collecta consurgunt.
Sed postquã uerba hȩc dñica quomodo de
futuro intelligenda sint diximꝰ: nunc etiam
quid de pręsenti insinuent in dicemꝰ. Quis
enarrauit cȩlorũ rationem. & concentum
cȩli quis dormire faciet: Cȩlorũ rationem
dñs narrat: dũ nunc insinuando superna
secreta. electorum suoꝵ mentes illuminat.
Concentũ uero cęli dormire facit: dũ con
cordes hẏmnos angelorũ. atq illa cȩlestium
uirtutũ gaudia. repborũ cordib iusto iudi¬
cio abscondit. Qui concentus cȩli quãuis in¬
se intrinsecus uigilet: in ipsa tam̃ reꝓborum
ignorantia extrinsecus dormit. Et narrat᷑
ergo secreti cęlestis ratio. & tam̃ concentꝰ cȩli
dormire ꝑmittit᷑ : quia & aliis ꝑ inspirationẽ
suꝑnȩ retributionis scientia pandit᷑. & aliis
quȩ sit internȩ laudis suauitas occultatur.

Expanded text:
fundatur, quia in solida membra reducitur. fundatur, quia in solida membra reducitur. Et glebae compinguntur, quia nimirum firma corpora ex pulvere collecta consurgunt. Sed postquam verba haec dominica quomodo de futuro intelligenda sint diximus, nunc etiam quid de praesenti insinuent indicemusenarrabit coelorum rationem, et concentum coeli quis dormire faciet? Coelorum rationem Dominus narrat, dum nunc insinuando superna 965 secreta electorum suorum mentes illuminat. Concentum vero coeli dormire facit, dum ccordes hymnos angelorum, atque illa coelestium virtutum gaudia reproborum cordibus justo judicio abscondit. Qui concentus coeli, quamvis intrinsecus in se vigilet, in ipsa tamen reproborum ignorantia extrinsecus dormit. Narratur ergo secreti coelestis ratio, et tamen concentus coeli dormire permittitur, quia et aliis per inspirationem supernae retributionis scientia panditur, et aliis quae sit internae laudis suavitas occultatur.
Abbreviated transcription (Latin):
statis suȩ speciem. & quomodo ipsi gignenti
nͣ impar appareat: & quomodo utrorunq
sp̃c utriq coȩternus ꝓcedat ostendit. Aꝑte
nanq tunc uidebimꝰ. quomodo hoc qđ orien¬
do est ei de quo oritur. subsequens non est:
quomodo is qui ꝑ processionẽ ꝓducitur. a
ꝓferentib prȩitur. Aꝑte tunc uidebimus.
quomodo & unũ diuisibilit᷑ tria sint : &
indunisibilit᷑ tria unum. Lingua ergo tͣcͣ¬
narrantis dĩ est: uisa claritas subleuantis.
Et concentus celi tunc dormiunt: quia ap¬
parente in iudicio retributore oꝑum. ex¬
hortationũ iam uerba cessabunt. Unde &
apte ipsum resurrectionis tẽpus adiungit᷑.
cũ ilico ꝓfertur. Quando fundebat᷑ puluis¬
in terram: & glebȩ compingebant᷑. More
enĩ suo quȩ adhuc futura sunt. quasi iam
prȩterita diuinus sermo describit: hoc in se
uidelicet seruans qđ ꝑ eum dicit᷑. qui fecit
quȩ futura sunt. Puluis itaq tunc in t̾ra

Expanded text:
statis suae speciem, et quomodo ipse gignenti statis suae speciem, et quomodo ipse gignenti non impar oriatur, et quomodo utrorumque Spiritus utrique coaeternus procedat, ostendit. Apetie namque tunc videbimus quomodo hoc qdo est ei de quo oritur subsequens non est, quomodo is qui processione producitur a proferentibus non preitur; aperte tunc videbimus, quomodo unum divisibiliter tria sint et indivisibilitnarrantis Dei est visa claritas sublevantis. Et concentus coeli tunc dormiet, quia apparente in judicio retributore operum, exhortationum jam verba cessabunt. Unde et aperte ipsum resurrectionis tempus adjungitur, cum illico profertur: in ter a, et glebae compingebantur. - More enim suo, quae adhuc futura sunt, quasi jam praeterita divinus sermo desvidelicet servans quod per eum dicitur: Qui fecit quae futura sunt . Pulvis itaque tunc in terram
Abbreviated transcription (Latin):
mire cęli concentũ facit: quia cum iam
nobis ꝑ speciem ostendit᷑. nimirũ prȩdican¬
tium uerba subtrahunt᷑. Hinc enim ꝑ¬
iheremiam dñs dicit. N on docebit ul¬
tra uir ꝓximũ suum. & uir frẽm suum
dicens: cognosee dñm. Omͣs enĩ cognosceÑ
me: a minimo eorũ usq ad maximũ. dicit
Stia destruetur. Uel certe cȩlorum ratio ẽ:
ipsa uiuificatrix uirtus quȩ spͣs format
angelorũ. Ds̃ enim sicut est causa causa-¬
rum. sicut uita unientiũ: ita etiam ratio
rationabiliũ creaturarum. Tunc ergo
celorum rationẽ dñs narrat. cũ semet ipsũ
nobis quomodo electis spiritib prȩsit insi
nuat: tunc cȩlorũ rationem narrat: cum
detersa mentis nr̃ȩ caligine. clara se uisione
manifestat. U nde & in ęuangelio dicit.
Uenit hora cũ iam ñ in parabolis loquar
Suobis: sed palam de patre meo annuntia¬
S bo uobis. Palam quippe de patre annun-
tiare se asserit: quia ꝑ patefactam tunc maie.¬

Expanded text:
mire concentum coeli facit, quia cum, jam mire concentum coeli facit, quia cum, jam nobis per speciem ostenditur, nimirum praedicantium verba subtrahuntur. Hinc Jeremias ait: « Non docebit ultra proximum suum, et vir fratrum suum dicens: Cognosce Dominum; omnes enim cognoscent me a minimo eorum usque ad maximum, dicit Vet. VIII. Vel certe coelorum ratio est ipsa vivificatrix virtus, quae spiritus format angelorum. Deus enim sicut est causa causarum, sicut vita viventium, ita etiam ratio rationabilium creaturarum. Tunc ergo coelorum rationem Dominus narrat, cum semetipsum nobis quomodo electis spiritibus prnuat. Tunc coelorum rationem narrat, cum detersa mentis nostrae caligine clara se visione manifestat. Unde et in Evangelio dicit: Venit hora cum jam non in parabolis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis . Palam quipptiare se asserit, qua per patefactam tunc maje
Abbreviated transcription (Latin):
ñ aꝑta specie maiestatis suȩ. sed predicatoꝵ
suorum uoce locutus est: ut corda adhuc
carnalia carnis lingua pulsaret: & tanto
facilius insueta ꝑciperent. quanto ea per
sonitum consuetȩ uocis audirent. At post¬
quam ꝑ mortẽ in puluere caro resoluitur.
& ꝑ resurrectionẽ puluis animat᷑. tunc
de dõ audire uerba ñ quęrimus: quia
unũ ipsum qđ implet om̃a. iam ꝑ speciẽ
altius sonat: quanto & mentes nr̃as ui
intimȩ illustrationis penetrat. Sublatis
nanq ortis & occidentib uerbis. quasi
quidam sonus ȩternȩ predicationis fit:
ipsa imago internȩ uisionis. Unde recte
nunc ad beatũ iob dñs dicit. Quis enar¬
rauit cęlorũ rationem. & concentũ cȩli
quis dormire faciet: Quid enĩ cȩlorum
ratio accipit᷑: nisi uis suꝑna secretorum:
Quid ꝑ cęli concentũ: nisi concors prȩdi
cantium sermo signat᷑: Conditor igitur
nrͣ cũ cęlorũ rationem narrare cȩperit. dor¬

Expanded text:
n aperta specie majestatis suae, sed praedicatorum n aperta specie majestatis suae, sed praedicatorum suorum loquitur voce, et corda adhuc carnalia carnis lingua pulsat, ut tanto facilius insueta percipiant, quanto ea per sonitum consuetae vocis audiunt. At postquam per mortem in pulverem caro resolvetur, et per resurrectionem pulvis animabitur, tunc de Deo audire veunum ipsum quod implet omnia jam per speciem altius sonat quanto et mentes nostras vi intimae illustrationis penetrat. Sublatis namque fortis et occidentibus verbis, quasi quidam sonus aeternae praedicationis fit ipsa imago internae visionis. Unde et recte nunc ad beatum Job Dominus dicit: Quis enarrabit coelorum rationem, et concentum coeli quis dormire faciet? Quid enim coelorum ratio accipitur, nisi vis superna secretorum? Quid per coeli concentum nisi concors praedicantium sermo signatur. Conditor igitur noster cum coeli rationem enarrare coeperit, Dor
Abbreviated transcription (Latin):
dormientes alios ad uigilias uocant. Sed
unde hȩc tanta doctori intelligentia. ut
& sibi ꝑfecte uigilet. & dormientes ad uigi¬
lias sub quibdam clamoris ꝓuectib uocet:
ut & peccatorũ tenebras prius caute dis¬
cutiat. & discrete post modũ lucem prȩdi¬
cationis ostendat: ut singulis iuxta mo¬
dum & tempora congruat. & simul omĩ.¬
bus quȩ illos sequantur ostendat: Unde
ad tanta & tam subtilitͣ tenditur: nisi
intrinsecus ab eo a quo ẽ conditꝰ doceatur:
Quia igit᷑ laus tantȩ intelligentiȩ non
prȩdicatoris uirtus est sed auctoris: recte
ꝑ eundem auctorem dicit᷑. Uel quis de-¬
dit gallo intelligentiam: Aesi diceret.
Nisi ego. qui doctorum mentes quas mire
ex nichilo condidi: ad intelligenda quȩ
occulta sunt mirabilius instruxi : Un¬
de bene ut in dictis prȩdicantium non
solum inspiratorẽ se intelligentiȩ: sed
etiam auctorem locutionis ostendat adiun
speciem ostenderit subtrahit: protinus

Expanded text:
dormientes alios ad vigilias vocant. Sed dormientes alios ad vigilias vocant. Sed unde haec tanta et sibi perfecte vigilet, et dormientes ad vigilias sub quibusdam clamoris provectibus vocet, ut et peccatorum tenebras prius caute discutiat, et discrete postmodum lucem praedicationis ostendat, ut singulis juxta modum et tempora congruat, et simul omnibus quae illos sequantur ostendat? Unde ad tanta et tam subtiliter tenditur, nisi intrinsecus ab eo a quo est conditus doceatur? Quia ergo laus tantae intelligentiae non praedicatoris virtus est, sed auctoris, recte per eumdem auctorem dicitur: Vel quis dedit gallo intelligentiam? Ac si diceret: Nisi ego, qui doctorum mentes quas mire ex nihilo condidi ad intelligenda quae occulta sunt mirabilius instruxi. Unde bene ut in dictis praedicantium non solum inspiratorem se intelligentiae, sed etiam auctorem locutionis ostendat, adjunspeciem ostenderit subtrahit, protinus
Abbreviated transcription (Latin):
tius agitur. auditorũ corda contra tempta¬
tionum certamina ardentius excitantur.
dum: quia cũ iam edere cantus parat. pͥus
alas excutit: & semet ipsum feriens uigilan¬
tiorem reddit. Qđ patent̾ cernimꝰ: si scoꝵ
predicatoꝵ uitã uigilant̾ uidemus. Ipsi
quippe cũ uerba prȩdicationis mouent.¬
prius se in scis actionib exercent: ne in se¬
metipsis torpentes oꝑe. alios excitent uoce.
Sed ante se ꝑ sublimia facta excutiunt: &¬
tunc ad bene agendũ alios sollicitos reddunt.
Prius cogitationũ ałis semet ipsos feriunt:
quia quicquid in se inutilit᷑ torpet. sollicita¬
inuestigatione deprehendunt. districta
animaduersione corrigunt. Prius sua
punire fletib curant: & tunc quȩ alioꝵ
sunt punienda denuntiant. Prius ergo
alis insonant quã cantus emittant: quia
ante quã uerba exhortationis ꝓferant.
om̃e quod locuturi sunt operib clamant.
Et cũ ꝑfecte in semet ipsis uigilant: tẽ

Expanded text:
tius agitur, auditorum corda contra tentatius agitur, auditorum corda contra tentationum certamina ardentius excitantur. dum, quia cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens, vigilantiorem reddit. Quod patenter cernimus, si sanctorum praedicatorum vitam vigilanter videamus. Ipsi quippe cum verba praedicationis movent,prius se in sanctis actionibus exercent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; sed ante se per sublimia facta excutiunt, et tunc ad bene agendum alios sollicitos reddunt. Prius cogitationum alis semetipsos feriunt, quia quidquid in se inutilitinvestigatione deprehendunt, distincta animadversione corrigunt. Prius sua punire fletibus curant, et tunc quae aliorum sunt punienda denuntiant. Prius ergo alis insonant, quam cantus emittant, quia antequam verba exhortationis proferant omne quod locuturi sunt, operibus clamant. Et profecto dum in semetipsis vigilant, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
luci ueritatis apꝓpinquant. Et quos dor¬
mientes longus galli clamor excitauerat.
cto cuilibet cognoscere de regno subtiliter
dulcia libeat. qui prius de iudicio aduersa
formidabat. Qđ bene ꝑ moysen expͥmit᷑:
cũ ad ꝓducendum exercitũ tubȩ clangere
concisius iubent᷑. S criptum nanq est. Fac¬
S tibi duas tubas argenteas ductiles. Et
paulo post. Cum concisus clangor increpii.
citus ducitur: quia ꝑ duo prȩcepta carita¬
tis. ad ꝓcinctum fidei popłs uocat᷑. Quȩ
iccirco argenteȩ fieri prȩcipiunt᷑: ut prȩdi¬
catorum uerba lucis nitore pateant. & au
ditorum mentẽ nulla sui obscuritate con¬
fundant. Iccirco autẽ ductiles: qͥa necesse
est. ut hii qui uenturam uitã prȩdicant.
tribulationũ prȩsentiũ tunsionib crescant.
Bene autẽ dicitur. cũ concisus clangor in¬
crepuerit mouebunt᷑ castra: quia nimirũ
prȩdicationis sermo cũ subtilius ac minu¬

Expanded text:
luci veritatis jam certius appropinquant. Et quos dorluci veritatis jam certius appropinquant. Et quos dormientes longus galli clamor excitaverat, cto cuilibet cognoscere de regno subtilia et dulcia libeat, qui prius de judicio adversa formidabat. Quod bene per Moysen exprimitur, cum ad producendum exercitum tubae clangore concisius jubentur. Scriptum namque est: Fac tibi duas tubas argenteas ductiles . Et paucitus ducitur, quia per duo praecepta charitatis ad procinctum fidei populus vocatur. Quae idcirco argenteae fieri praecipiuntur, ut praedicatorum verba lucis nitore pateant, 963 et auditorum mentem nulla sui obscuritate confundant. Idcirco autem ductiles, quia necesse est ut hi qui venturam vitam praedicant tribulationum praesentium tunsionibus crescant. Bene autem dicitur: Cum concisus clangor increpuerit, movebuntur castra , quia nimirum praedicationis sermo cum subtilius ac minu
Abbreviated transcription (Latin):
onis ꝓlixitate pͣpedim᷑. Auctore autẽ dõ in alio
opere id explere appetit animus: si tamen la¬
boriosȩ huiꝰ uitȩ adhuc aliquantulũ restaue¬
galli huiꝰ intelligentia considerare debeamus:
quia ꝓfundiorib horis noctis ualentiores ac
ꝓductiores edere cantus solet: cũ uero matu¬
tinum iam tẽpus apꝓpinquat. leniores & mi¬
nutiores omnimodo uoces format. In quib
galli huiꝰ intelligentia quid nobis innuat:
considerata prȩdicatoꝵ discretio demonstrat.
Qui cũ iniquis adhuc mentib prȩdicant.
altis & magnis uocib ȩterni iudicu terrores
intimant: quia uidelicet quasi in ꝓfundae¬
noctis tenebris clamant. Cũ uero iam au¬
ditorum suoꝵ cordib ueritatis lucẽ adesse
cognoscunt. clamoris sui magnitudine̾ in
lenitatẽ dulcedinis uertunt: & ñ tam illa
quȩ sunt de pęnis terribilia. quam ea quȩ
minutis tunc uocib tantant: quia ꝓpin¬

Expanded text:
onis prolixitate praepedimur. Auctore autem Deo in alio onis prolixitate praepedimur. Auctore autem Deo in alio opere id explere appetit animus, si tamen laboriosae hujus vitae adhuc aliquantulugalli hujus intelligentia considerare debeamus, quia profundioribus horis noctis valentiores ac productiores edere cantus solet, cum vero matutinum jam tempus appropinquat, leniores et minutiores omnimodo voces format. In quibus galli hujus intelligentia quid nobis innuat considerata praedicatorum discretio demonstrat. Qui cum iniquis adhuc mentibus praedicant, altis et magnis vocibus aeterni judicii terrores intimant, quia videlicet quasi in noctis tenebris clamant. Cum vero jam auditorum suorum cordibus veritatis lucem adesse cognoscunt, clamoris sui magnitudinem, in lenitatem dulcedinis vertunt, et non tam illa quae sunt de poenis terribilia, quam ea quae am minutis tunc vocibus cantant, quia appropin
Abbreviated transcription (Latin):
coniugiis obligati: alit̾ a coniugii nexibus
liberi. Aliter admixtionẽ carnis exꝑti. alitͣ
ignorantes. Aut̃ qui peccata deplorant ope¬
rum. aliter qui cogitationũ. Aliter qui cõ¬
missa plangunt nec tam̃ deserunt: alitͣ qui
deserunt nec tam̃ plangunt. Alit̾ qui illici¬
ta quȩ faciunt etiam laudant. alit̾ qui accu¬
sant praua. nec tam̃ deuitant. Aliter qui
repentina concupiscentia suꝑant᷑: atq alit̃
qui in culpa ex consilio ligantur. Alit̾ qui
licet minima crebro tamͣ illicita faciunt:
atq alit̾ qui se a paruis custodiunt. sed ali¬
quando in grauib demergunt᷑. Aliter qui
bona nec inchoant: alit̾ qui inchoata mini¬
me consummant. Aliter qui mala occulte
agunt & bona publice: alit̾ qui bona quȩ
faciunt abscondunt. & tam̃ quib dam fa¬
ctis publice mala de se opinari ꝑmittunt.
Et quidem de singulis qui sit admonitionis
ordo subtilit᷑ insinuare debuimꝰ: s. formidata locuti¬

Expanded text:
conjugiis obconjugiis obliberi. Aliter admistionem carnis experti, aliter ignorantes. Aliter qui peccata deplorant operum, aliter qui cogitationum. Aliter qui commissa plangunt, nec tamen deserunt; aliter qudeserunt, nec tamen plangunt; aliter qui illicita quae faciunt etiam laudant, aliter qui accusant prava nec tamen devitant; aliter qui repentina concupiscentia superantur, aliter qui in culpa ex consilio ligantur; aliter qui licet minima, crebro tamen illicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur; aliter qui bona nec inchoant, aliter qui inchoata minime consummant; aliter qui mala occulte agunt, et bona publice, aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publice mala de se opinari permittunt. Et quidem de singulis quis sit admonitionis ordo subtiliter insinuare debuimus, sed formidata locuti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterea innocent᷑ uiuunt: alitͣ qui sic in ini¬
quitate duruerunt. ut nec ꝑ flagella corrigart᷑.
Aliter nimis taciti. alit̾ multiloquio uacan¬
tes. Alit̾ timidi. aliter audaces. Alit̃ pigri.
aliter prȩcipites. Alit̾ mansueti. aliter ira.¬
dediti. alit̾ abstinentes. Aliter ꝑtinaces. alit̃¬
tribuunt: aliter qui aliena rapere conten¬
dunt. Alit᷑ qui nec aliena rapiunt. nec sua
largiunt᷑: aliter qui & ea quȩ habent sua
tribuunt. & aliena rapere non desistunt.
Alit̃ discordes. alit̾ pacati. Alit̃ seminantes
iurgia. aliter pacifici. Alit̾ admonendi sunt
qui sacrȩ legis uerba ñ recte intelligunt: alit̾
leant. prȩ humilitate formidant: alitꝰ quos
a predicatione imꝑfectio uel ȩtas prohibet. &
tam̃ prȩcipitatio impellit. Aliter qui in hoc
qđ temporalit᷑ appecunt ꝓsperant᷑: aliter
qui quidem quȩ mundi sunt concupiscunt.
sed tam̃ aduersitatis labore fatigant᷑. Aliter

Expanded text:
propterea innocenter vivunt; aliter qui sic in inipropterea innocenter vivunt; aliter qui sic in iniquitate duruerunt, ut nec per flagella corrigantur; aliter nimis taciti, aliter multiloquio vacantes; aliter timidi, aliter audaces; aliter pigri, aliter praecipites; aliter mansueti, aliter iradediti, aliter abstinentes; aliter qui tribuunt, aliter qui aliena rapere contendunt; aliter qui nec aliena rapiunt, nec sua largiuntur, aliter qui et ea quae habent sua tribuunt, et aliena rapere non desistunt; aliter discordes, aliter pacati; aliter seminantes jurgia, aliter pacifici; aliter admonendi sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, aliterleant, prae nimia humilitate formidant, aliter quos a praedicatione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit; aliter qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, aliter qui quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur; aliter
Abbreviated transcription (Latin):
gruat. & tam̃ a communis ȩdificationis
arte nunquã recedat. Quid enim sunt
intentȩ mentes auditorũ: nisi quasi quȩdã
in cithara tensiones stratȩ cordarũ: Quas
tangendi artifex ut ñ sibimet ipsi dissimile
canticũ faciant: dissimilit̃ pulsat. Et iecir¬
co cordȩ consonam modulationẽ reddunt:
quia uno quidẽ plectro. sed ñ uno impulsu
feriunt᷑. Unde & doctor quisq ut in una
cunctos uirtute caritatis ȩdificet: ex una
doctrina ñ una eademq exhortatione tan¬
gere corda audientiũ debet. Aliter namq
iuuenes. alit̃ senes. Alter inopes. alit̾ locu¬
pletes. Aliter lȩti. alit̾ tristes. Auter subditi.
aliter pręlati. Aliter serui. aliter domini.
Aliter huiꝰ mundi sapientes. aliter hebetes.
Alit̃ impudentes. alit̃ uerecundi. Alit̾ ꝓterui.
aliter pusillanimes. Aliter patientes. aliter¬
Alit̾ simplices. aliter impuri. Alit̃ incolumes.
aliter ȩgri. Aliter qui flagella metuunt. &

Expanded text:
gruat, et tamen a communis aedificationis gruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde et doctor quisque, ut in una cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, non una eademque exhortatione tangere corda audientium debet. CAPUT PRIMUM juvenes, aliter senes. Aliter inopes, aliter locupletes. Aliter laeti, aliter tristes. Aliter subditi, aliter praelati. Aliter servi, alitaliter hujus mundi sapientes, aliter hebetes; aliter impudentes, aliter verecundi; aliter protervi, aliter pusillanimes; aliter impatientes, aliter patientes; aliteraliter simplices, aliter impuri; aliter incolumes, aliter aegri; aliter qui flagella metuunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
emittat: quia uidelicet sc̃s quisq prȩdica¬
tor prius in auditorib suis qualitatẽ uitȩ
considerat. & tunc demũ ad erudiendum
congruam uocẽ prȩdicationis format.
Quasi eñ horas noctis discernere ẽ: pecca¬
torum merita diuidicare. Quasi horas
noctis discernere est: actionum tenebras.
apta increpationis uoce corripere. Gallo
itaq intelligentia desuꝑ tribuitur: quia
doctori ueritatis discretionis uirtus. ut
nouerit quibus. quid. quando. uel quomͦ
inferat. diuinitus ministrat᷑. Non enim
una eademq cunctis exhortatio cõnuenit:
quia nec cunctos par morum qualitas
astringit. Sepe autẽ aliis officiunt: quȩ
alus ꝓsunt. Nam & plerunq herbae
quȩ hȩc animalia reficiunt. alia occidunt:
& lenis sibilus equos mitigat. catulos insti¬
gat: & medicam̃tum qđ hunc morbum
imminuit. alteri uires iungit: & panis qui
uitã fortium roborat. paruulorũ necat.
Pro qualitate igit᷑ audientiũ formari debet
sermo doctorum: ut & ad sua singulis con¬

Expanded text:
ctus quisque praedicator prius in auditoribus suis qualitatem vitae considerat et tunc demum ad erudiendum congruam vocem praedicationis format. Quasi enim horas noctis discernere est peccatorum merita dijudicare, quasi horas noctis discernere est actionum tenebras apta increpationis voce corripere. Gallo itaque intelligentia desuper tribuitur, quia doctori veritatis, discretionis virtus ut noverit, quibus, quid, quando, vel quomodo inferat, divinitus ministratur. Non enim una eademque cquia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe namque aliis officiunt, quae aliis prosunt. Quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat. Et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et ad sua singulis con
Abbreviated transcription (Latin):
modio enĩ cõmmodũ temporale: in lucerna
autẽ lux prȩdicationis accipit᷑. Lucernam
ergo sub modio ponere est: ꝓpter temporale
commodũ gram prȩdicationis abscondere:
quod nemo utiq electorum facit. Et bene
illic additur: sed suꝑ candelabrum. In cande¬
labro enim. status corporis designatur. Cui
lucerna suꝑ ponitur: dũ eidem corpori eura
prȩdicationis antefertur. Bene itaq ꝑ ꝓphe¬
tam dictum est: sceptrum exactoris eius su¬
perasti. sicut in die madian. S ed quia expo¬
nendi ꝓphetici testimonii gr̃a longe digressi
sumus : ad oꝑis nr̃i ordinem reuert̾amur.
Igitur postquã dictum est. clamorẽ exactoris
non audit: quia uidelicet antiqui hostis in¬
sidias dñs manifestatus in carne despexit. qͥd¬

Expanded text:
modio enim commodum temporale, in lucerna modio enim commodum temporale, in lucerna autem lux praedicationis accipitur. Lucernam ergo sub modio ponere est propter temporale commodum gratiam praedicationis abscondere, quod nemo utiqueillic additur: Sed super candelabrum. In candelabro enim status corporis designatur, cui lucerna superponitur, dum eidem corpori cura praedicationis antefertur. Bene itaque per Prophetam dictum est: Sceptrum exactoris ejus superasti, sicut in die Madian . Sed quia exponendi prophetici testimonii gratia longe digressi sumus, ad operis nostri ordinem revertamur. Igitur postquam dictum est: Clamorem exactoris non audiit, quia videlicet antiqui hostis insidias Dom