comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
la qͥb hec int̾ponit᷑ sẽpiterna ẽẽ cõ¬
lendii in psalma sit qd̾ psaiit᷑. ui¬
apsalma u̾o int̾positũ ĩ ꝑsallendo
dr̃ uocis copulacio ĩcantando. ita
diapsalma disiunctio eaꝵ ubi q̃dã
recles distincte ꝯtinuationis osten

Expanded text:
iterna esse conlendi, ut psalma sit quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo dicitur vocis copulatio in cantando, ita diapsalma disiunctio earum ubi quedam requies distincte continuationis osten
Abbreviated transcription (Latin):
uolũt eo qd̾ uia ucħ pariat. Et ideo am
bos sagittas hr̃e fingũt qd̾ ip̃a duo
luna. eade̾ diaua. cadẽ ꝓserpina uacat᷑.
S cũ luna fingit᷑ sublustͥs pendet a¬
nuctũ. eũ succiucta iacit calamos la¬
tonia u̾go ẽ. sũ subnixa sedet solio plu¬

Expanded text:
volunt, quod via nihil pariat; et ideo ambas habere sagittas fingunt, quod ipsa duo Luna, eadem Diana, eadem Proserpina dicitur, sed cum Luna fingitur, sublustri splendei amictu, Cum succincta iacet calamis, Latonia uirgo est, Cum subnixa sedet solio, Plu
Abbreviated transcription (Latin):
ialectica: est racio siue regula
d̾isputandi intellectũ m̃tis acu¬
ens. u̾aq a falsis distĩguens. hec ut
qͥdam ait. sicut ferrum ueneno.
sic sendenciam armat elocuuo
quidẽ̾ pͥmi philosophi ĩ suis dicti¬
ouib habuerũt. ñ tñ ad artis rede¬
gere ꝑitiã. Poit hos aristotiles ad re¬
gulas qͣsdam huius doctͥne argu¬
eo qd̃ ĩ eade̾. dictis disputat. Naui
tis utreq cõmumes ex istunt: de diffr̾a
nuit. Diellectica ⁊ rectorica ẽ qd̾ ĩ
manu hõis pugnus astctꝰ ⁊ palma
distenta. Ila u̾ba ꝯtͣhens: ista disten¬
dens. Uialectica si qͥ dem addisseren¬
das res acucior. Rethorica ad ea q̃
iitit᷑ docenda facundior. Illa ad sco¬
lals ñ nũqͣm uenit: ista iugit᷑ ꝓce¬
dit ĩ forũ. Illa reqͥrit rarussimos stu¬
diosos hec frequent̾ ⁊ popłos. Solẽgt
aut̃ philosophi aute qͣm ad ysagogẽ̾
ueniãt erponendã diffinicione᷑ pħi

Expanded text:
ialectica est ratio siue regula disputandi, intellectum mentis acuens, ueraque a falsis distinguens. Haec, ut quidam ait, sicut ferrum ueneno sic sententiam armat eloquioquidem primi philosophi in suis dictionibus habuerunt, non tamen ad artis redigere peritiam. Post hos Aristoteles ad regulas qeo quod in ea de dictis disputatur. Namltis utraque communia existunt. De differenvit: 'Dialectica et Rhetorica est quod in manu hominis pugnus adstrictus et palma distensa: illa verba contrahens, ista distendens'. Dialectica siquidem ad disserendas res acutior: Rhetorica ad illa quae nititur docenda facundior. Illa ad scholas nonnumquam venit: ista iugiter procedit in forum. Illa requirit rarissimos studiosos: haec frequenter et populos. Solent autem Philosophi antequam ad isagogen veniant exponendam, definitio
Abbreviated transcription (Latin):
pylensia uocabłm sũpsit qd̾ m̃tem apͥhẽdẽs
parit̾ ⁊̃ corpꝰ possideat. G̃reci em̃ epy¬
lensia appensione̾ appellant. fit auteꝰ
ex melancolico humore qͦciens exu¬
b̾au̾it. ⁊ ad cerebrũ ꝯu̾sus f̾u̾it. hec pas¬
sio ⁊ caduca uocat᷑ eo qd̃ cadens eg̾
spasmos patiat᷑. hos ⁊̃ uulgꝰ lunatieos
uocat qd̃ lune cursu conutet᷑ eos iu¬
u̾idia demonũ. Ide̾ n barbati. Ip̃e ⁊ mor¬
caduci tenent᷑. eui dauta uis e̾ ut hõ
uales sadat spumecq. Comitialis ã
bant᷑. Erat aut̃ apd̃ romanos conuiti¬
oꝵ dies sollempnis uni kl̃ iamiar.¬

Expanded text:
pilepsia vocabulum sumpsit, eo quod mentem appendens, pariter etiam corpus possideat, Greci enim appensionem epilepsiam appellant. Fit autem ex melancholico humore, quoties exuberaverit et ad cerebrum conversus fuerit. Hec passio caduca vocatur, eo quod cadens eger spasmos patiatur: hos etiam vulgus lunaticos vocat, quod per lune cursum comitetur eos insidia daemonum. Item et larvatici. Ipse est et morcaduci tenentur. Cui tanta vis est ut homo valens concidat spumetque. Comitialis autbantur. Erat autem apud Romanos comitiorum dies sollennis in kalendis Ia
Abbreviated transcription (Latin):
caput: ⁊sic cũ pelle ꝓpe ossib ad he¬
ueix. coma densa ⁊ cauda. ungłaꝵ
soliditate fixa rotunditas. Meritũ
ut sit aĩo audax. pedsb alacer.
trem̃tib membris. qdꝰ eꝰ fortitu¬
diuis indiciũ qͥq exsumma qlete
facile ꝯertet᷑. uł excitata festina¬
cione ũ difficile retineat᷑ Motus
aut̃ equi ĩ aurib ĩtelligit᷑ iurt᷑
ĩ me̾bris trem̃tib. Color hic pͥcipue
expectandus. badius. roseus. aureꝰ
mirteus. ceruinꝰ. giluus. Glauens
Scutulatus. canus. candidus. alb
Gudatꝰ. niger. Seq̃ndi aut̃ ordiue:
uariꝰ ex nigro badioq distinctꝰ
Reliquus uariꝰ color uł cireneus de

Expanded text:
caput, et siccum, pelle prope ossibus adhaecaput, et siccum, pelle prope ossibus adhaea cervix, coma densa, et cauda, ungularum soliditate fixa rotunditas. 47 47. Meritum, ut sit animo audax, pedibus alacer, trementibus membris, quod est fortitudinis indicium, quique ex summa quiete facile concitetur, vel ex citata festinatione non difficile teneatur. Motus autem equi in auribus intellegitur, virtus in membris trementibus. Color hic praecipue spectandus: badius, aureus, roseus, myrteus, cervinus, gilvus, glaucus, scutulatus, canus, candidus, albus, guttatus, niger. Sequenti autem ordine, varius ex nigro badioque distinctus; reliquus varius color vel cinereus de
Abbreviated transcription (Latin):
pes qd̃ pedib souat. Hiuiacitas eoꝰ
multa. ex ultant eñi ĩ campis . ob¬
durant᷑ bello. excitant᷑ sono tube
ad p̾liũ uoce accensi. ad cursũ ꝓ¬
uocant᷑. dolent cũ uicti fu̾int. er¬
ultant cũ iceruit. qͥdam hostes
ĩ bello sentiunt ad eo ut ad u̾sari¬
diuis si mutentur. alieͥ p̾der dũm
dorso nullũ recipirunt. Int̾fectisul
morientib dñis multi lacͥmas
fuudut. Solũ eni equũ ꝓpt hoĩeᷤ
lacrumare ⁊ doloris affectũ sen¬
tire. uñ centauris equoꝵ ⁊ hominũ
uatura ꝑnuxta ẽ. Solent ĩ exe¬
tum futuri dimicaturi colligere.
Ctas longeua equis ꝑsicis. hunm¬
nudis. ⁊ galleis freepiẽs opĩo est.
Iugenoxosis eqͥs ut aiunt uet̾es
quatuor expectant᷑. forma. pulchri¬
tudo meritũ. ateꝵ color. forma:
ut sit ualidũ corpusi solidũ. robori
ꝯueniens altitudo. latus longũ
corpꝰ õe muscłoꝵ densitate nodo¬
sum. pessicus. ⁊ corni ꝯeauo soli¬
datꝰ . pulchritudo. ut sit exiguum

Expanded text:
pes, quod pedibus sonat. Vivacitas equorum multa: exultant enim in campis; odorantur bellum; excitantur sono tubae ad proelium; voce accensi ad cursum provocantur; dolent cum victi fuerint; exultant cum vicerint. Quidam hostes in bello sentiunt, adeo ut adversaridinis si mutentur; aliqui praeter dominum dorso nullum recipiunt: interfectis vel morientibus dominis multi lacrimas fundunt. Solum enim equum propter hominem lacrimare et doloris affectum sentire. Unde et in Centauris equorum et hominum natura permixta est. Solent etiam ex etum futurum dimicaturi colligere. Aetas longaeva equis Persicis, Hunnimidis et Gallicis frequens opinio est. In generosis equis, ut aiunt veteres, quattuor spectantur: formatudo, meritum, atque color. Forma, ut sit validum corpus, et solidum, robori conveniens altitudo, latitudo, latus longum, corpus omne musculorum densitate nodosum, pes siccus, et cornu concavo solidatus. 46. Pulchritudo, ut sit exiguum
Abbreviated transcription (Latin):
laucus u̾o ẽ ueludi pictos ocłos
hũs ⁊ quodã splendore ꝑfusos. nã
glaucũ uet̾es dixetũt Giluus aut̃
melinus cołor ẽ subalbidus Glitat᷑
alb ngris int̾uemẽtib punctis
fert̃. Nam alb cũ quodã pallore
cauus dẽs. qr ex candido colore ⁊
ingro e̾̃. seutulatus uocatꝰ: ꝓpt̾
orbes quos ht̃ candidos int̾pur¬
calidi. Ceruinus ẽ: quẽ uulgo gau¬
ranã uocant. Eranẽ ideꝰ migꝰ uo¬
cat. qd̃ in modũ aerei sit coloris
Mirteusaut̃ ẽ p̾ssus ĩ purpura. Po
sinus aut̃ dõs qd̃ sit color eius de
asino. idẽ ⁊ cireneus. St̃ aũt hni de
agresti gen̾e orti quos equiferos
diciꝰ. ⁊ ꝓ nñ ad urbam dignitateᷤ
transre ñ possũt. Mauron. iuger ẽ.
Mannus u̾o equus. bremior ẽ que̾
uulgo bruimicũ uocant. Heredos
anticiui dixeit qd̃ ueherent redas
currant. ꝑ eiͣs ⁊⁊ redis ire solitũ erat.
pliis ⁊ honorib aptũ. alt̾m uul¬
gare atq gregariũ ad uehendũ

Expanded text:
tos oculos habens et quodam splendore perfusos. Nam glaucum veteres dixerunt. Gilvus autem melinus color est subalbidus. Guttatus, albus nigris intervenientibus punctis. ferunt. Nam albus cum quodam pallore Canus dictus, quia ex candido colore et nigro est. Scutulatus vocatus propter orbes, quos habent candidos inter purcallidi. 53. Cervinus est, quem vulgo gauranem dicunt. Aeranem idem vulgus vocat, quod in modum aerei sit coloris. Myrteus autem est pressus in purpura. 54. Dossinus autem dictus, quod sit color ejus de asino, idem, et cinereus. Sunt autem hi de agresti genere orti, quos equiferos dicimus, et proinde ad urbanam dignitatem transire non possunt. 55. Mauros niger est. Mannus vero equus brevior est, quem vulgo brunicum vocant. Veredos antiqui dixerunt, quod veherent redas, currant, per quas et redas ire solitum erat. proeliis et oneribus aptum; alterum vulgare atque gregarium ad
Abbreviated transcription (Latin):
podon inpoemate clausula breuis
eͦ uietũ aut̃ epodon qd̾ accinat᷑ ao
sp̃era elegiaci. ubi p̾musso uno lon¬
giore alt̾ brenor subponis᷑ atqꝵ ĩsin¬
glis eͥbzq maior seqͥntes numores
qͥsi clausule recinunt. Clausulas aut̃
lirici apellant qͣsi pcisos usus ute¬
gͥo subiectos. lt ẽ apd oratiũ. Beat¬

Expanded text:
podon in poemate clausula brevis est. Dictum autem epodon, quod adcinatur ad speciem elegiaci, ubi praemisso uno longiore, alter brevior conponitur, atque in singulis quibusque maioribus sequentes minores quasi clausulae recinunt. Clausulas autem lyrici appellant quasi praecisos versus integris subiectos, ut est apud Horatium E
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincia g̾eie apirro achillis filio co¬
guoĩata. cuiꝰ pars caonia. q̃ aute mo¬
losia dc̃a ẽ a moloso filio pirri que
de andromacha hũit. S p̾teim oceis
ẽ pirrꝰ horestis ĩ sidiis. andromachã
heilenus suscepit tenuitq regnum
piugni qͥ successerat pr̃i. aquo molo¬
sia dc̃a ẽ pars pirepyri quã helenus
ptea afr̃e ccione que̾ iuuenatu ꝑ igno¬
ranciã dr̃ occidisse ⁊ caoniã noĩauit.

Expanded text:
a Pyrrho Achillis filio cognominata. Cuius pars Chaonia, quae antea Molosia dicta est, a Moloso filio Pyrrhi quem de Andromacha habuit. Sed postquam occisus est Pyrrhus Orestis insidiis, Andromacham Helenus suscepit tenuitque regnum privigni qui successerat patri; a quo Molosia dicta est pars Epiri, quam Helenus postea a fratre Chaone, quem in venatu per ignorantiam dicitur occidisse,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuiuũ u̾sam multis e̾ mainfestatus.
Refert aut̃ cassianꝰ ap̃d egyptios na
pontificis alexandrini ꝑ uniu̾sas e¬
gypti eccłias uł monast᷑a dirigunt᷑
quib ⁊ u̾ciũ eͣdragesime ⁊dies pas

Expanded text:
in vinum versam multis est manifestatus. 3. Refert autem Cassianus apud Aegyptios Natpontificis Alexandrini per universas Aegypti Ecclesias vel monasteria diriguntur, quibus et initium Quadragesimae, et dies Pas
Abbreviated transcription (Latin):
tine apparitio siue mamfestatio uo¬
cat᷑. eo em̃ die xp̃e syd̾is ĩ dicio magͣ
apparuit ad orandus. q̃ fuit figura
pͥminie credentiũ gentiũ Quo die
dĩiei baptismatis sacͥmentũ. ⁊ ꝑmu¬

Expanded text:
tine apparitio sive manifestatio vocatur. Eo enim die Christus sideris indicio Magis apparuit adorandus. Quod fuit figura primitiae credentium gentium. Quo die et Dominici baptismatis sacramentum et permu
Abbreviated transcription (Latin):
aliena dicta suis ꝑmiscet. sic̃ solent pig¬
m̃tarii ĩpila diu̾sa mixta ꝯtund̾e. hoc
scelere accusabat᷑ mantuanus ille ua¬
des cũ qͣsdam u̾sus homeri drãfferẽs
suis ꝑmicusset. ⁊cõpilator ueteꝵ ab
emulis dr̃etur. ille respondit. magnaꝵ
ẽẽ uiriũ. clauã hereulis extorq̃re de

Expanded text:
aliena dicta suis permiscet, sicut solent pigmentarii in pila diversa mista contundere. Hoc scelere quondam accusabatur Mantuanus ille vates, cum quosdam versus Homeri transferens suis permiscuisset et conpilator veterum ab aemulis diceretur: Ille respondit: 'Magnarum esse virium clavam Herculi extorquere de
Abbreviated transcription (Latin):
cib aut̃ dicta qd̃ sensus sentenciasq
conuingat. hec em̃i ꝑse nichil ualet
s incopulacione sermone qͣsi ed̾dam
erhibet glutinũ. aut eñi noĩa soeiat.
ilegit. yna aut̃ uis ẽ oĩum siue copu¬
lent᷑. siue disiungant. Copulatine a
diunctiones: dc̃e. eo qd̃ sensũ uł ꝑso¬
nas ꝯuingãt. Ut ego itu eamus ad
et tu ego idͥ faciamus. subiuncti¬
ne dñr qr subiungunt uteꝵ dicuuꝰ¬

Expanded text:
ctio dicta, quod sensus sententiasque coniungat. Haec enim per se nihil valet, sed in copulatione sermonum quasi quoddam exhibet glutinum. Aut enim nomina sociat,legit'. Una autem vis omnium, sive copulent, sive disiungant. Copulativae autem coniunctiones dictae eo, quod sensum vel personas coniungant, ut 'ego et tu eamus ad , ut 'ego aut tu faciamus'. Subiunctivae dicuntur, quia subiunguntur, u
Abbreviated transcription (Latin):
osanguinei uocati: eo qd̾ꝰ exuo
sanguine .i. exuuo patͥs semine st̃
nati. uã sem̃ uiri spuma ẽ sangui¬
nis ad iustar aẽ inscopulos collise
q̃ spuniã caudidã facit. uł sic̃ uinũ
ingrũ qd̃ salice agidatũ. spumam

Expanded text:
sanguinei vocati, eo quod ex uno sanguine, id est ex uno patris semine sati sunt. Nam semen viri spuma est sanguinis ad instar aquae in scopulos conlisae, quae spumam candidam facit, vel sicut vinum nigrum, quod in calice agitatum spumam
Abbreviated transcription (Latin):
ereat futurũ dempus ne ꝑ imꝑiciã
qͥs dicat legebo ꝓlegã. haꝵ pͥma ⁊ scd̾a
nuttunt futurũ tempus iubo nin
Coniuges appellati ꝓpt̾ iugũ qd̾ mi¬
ponit᷑ matͥmonio ꝯuingendis. Iugo
eñ nubendes subiei solent. ꝓpt̾ futurã
ꝯcordiã ne seꝑent᷑. Comuges em̃ ueriꝰ
appellant᷑ apͥma desponsacionis fide.

Expanded text:
exeat futurum tempus, ne per inperitiam quis dicat 'legebo' pro 'legam'. Harum prima et secunda mittunt futurum tempus in 'bo' et in Coniuges appellati propter iugum, quod inponitur matrimonio coniungendis. Iugo enim nubentes subici solent, propter futuram concordiam, ne separentur. Coniuges autem verius appellantur a prima de
Abbreviated transcription (Latin):
cula corꝑe. s egregie pia. subluus
affectu. q̃ indiga rerũ õium p̾cio¬
siores auro uidos ĩstruit. q sapie̾¬
ter iudificat. Nidus em̃i sap̃ie: p̾ͥcio¬
sior e̾ auro. Quid enĩ sapienciꝰ esͣm
& uolandi uaga libertate ponat᷑:
& hominiũ domiciliis paruulos su¬
os & decta cõmendet. nͥ sobolẽ nłłꝰ
ĩcurset. Iam illi ẽ pulchrũ ut apͥmo
ortu pullos suos hũane usin ꝯu̾sa¬
east ludo illiuit. ut ꝯglutinare pos¬
sit. S q lutũ pedib ñ pot̾ detere. sũ¬
mtate̾ penuaꝵ a qua ĩfũdit. ut his¬
fãcile puluis adh̾eat de fiat liꝰ. quo¬

Expanded text:
cula corpore, sed egregie pio sublimis adfectu, quae indiga, rerum omnium pretiosores auro nidos instruit, quia sapienter nidificat; nidus enim sapientiae potior est auro. quid enim sapientius, quam ut et uolandi uaga libertate potiatur et hominum domiciliis paruolos suos et tecta commendet, ubi subolem nullus incurset? nam et illud est pulchrum, ut a primo ortu pullos suos humanae usu conuersaeasque luto illinit, ut conglutinare possit. Sed quia lutum pedibus non potest deferre, summitatem pennarum aqua infundit, ut facile his pulvis adh
Abbreviated transcription (Latin):
iuste possidendo. hoc eñi iure possidet᷑.
qd̾ iuste. Hoc iuste qd̾ bñ. Qd̾ aut̃ male
possidet᷑. alienũ est. Male aũt possidet:
qͥ sua male utit᷑. uł aliena p̾sumut
uessidet aũ iuster qͥ ñ reretit᷑ cupioita¬
te.Qraũ cupiditade tenet᷑. possess̃

Expanded text:
iuste possidendo. Hoc enim iure possidetur quod iuste, hoc iuste quod bene. Quod autem male possidetur, alienum est. Male autem possidet qui vel sua male utitur vel aliena praesumit. Possidet autem iuste qui non inretitur cupiditate. Qui autem cupiditate tenetur, posses
Abbreviated transcription (Latin):
nrm laborẽ uł onus suo adiutoro
subuectando aut arando iuuent.
Nã bos carpenta trahit. or durisũ¬
mas t̾re glebas uom̾e uertut. Equꝰ
& asinꝰ portant ouera & hominũ in
gradiendo laborẽ cẽꝑant uñ ⁊ nm̃

Expanded text:
m laborem vel onus suo adiutorio subvectando vel arando iuvent. Nam bos carpenta trahit, et durissimas terrae glebas vomere vertit; equus et asinus portant onera, et hominum in gradiendo labore
Abbreviated transcription (Latin):
hñ iuuroł Tũc pat̾ omĩps fecundis
imbrib ether. Comugis ĩgremiũ.
gͥmium. Telluris aut t̾re. qr qe hie
aliqͣs diffr̾as uolunt ẽẽ. atq ĩ ip̃a
t̾ra. Aliud t̾ram. aliud tellure᷑. Aliud

Expanded text:
 est, Tum pater omnipotens fecundis imbribus aether, Conjugis in gremium telluris aut terrae. Quia et hic aliquas differentias volunt esse, atque in ipsa terra aliud Terram, aliud Tellurem, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
deis : scissura decẽ tͥbuũ nom̃ impo¬
da reges habebant. ĩ deoꝵ nom̃ sor¬
dici st̃. reliqua pars decem tͥbuũ. q̃
ĩ samaria regeꝰ sͥ ꝯstituit ob ppłi ma¬
guitudinẽ p̾stinũ nom̃ retinuit isrł.¬

Expanded text:
en scissura decem tribuum Hebreis impoda reges habebant, Iudeorum nomen sortite sunt; reliqua pars decem tribuum, que in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudinem pristinum nomen retinuit Isr
Abbreviated transcription (Latin):
ia cobi qͥ alibi appellatꝰ e. lebbeus figͣ¬
atũ nom̃ ht̃ acorde. qd̾̃ uos dimuni¬
tiue cortulũ possumꝰ appellare. Ip̃e
ĩ alio eugen̾ta dadeleus seͥbit᷑. que
ecclłastica dradit hitoria uussũ edes¬
sam ad abgarũ rege̾. Iudas scarithes

Expanded text:
obi, qui alibi appellatur Lebbaeus, figuratum nomen habet a corde, quod nos diminutive corculum possumus appellare; ipse in alio evangelista Thaddaeus scribitur, quem ecclesiastica tradit historia missum Edessam ad Abgarum regem. Iudas Iscariotes
Abbreviated transcription (Latin):
Sediũ occupacio. edificaꝰ. iniuincio
bella. captiuitates. seruntes. pꝰtlimi¬
olandoꝵ religio. Conubint̾ alleni¬
genas ꝓhibita. Et iñ iusenciũ qr eo
iure õs fere g̾s utunt᷑. I nullitare¬

Expanded text:
sedium occupatio, aedificatio, munitio, bella, captivitates, servitutes, postlimiolandorum religio, conubia inter alienigenas prohibita. Et inde ius gentium, quia eo iure omnes fere gentes utuntur. § 7 Qui
Abbreviated transcription (Latin):
les.Ischudicia dc̃a eo qd̾ circa codice
t̾ram aꝑiat. & qͣsi nilis eiꝰ usus ĩ reli¬
ds oꝑib habeat᷑. nom̃ tñ excodice re¬
tiuet. hanc alii gu̾alit̾ fossoriã uocãt.
qd̾ foueã faciat qͣsi fouessoriã. ysis¬
lingua egiptioꝵ appellat᷑. qua ysim
uolunt ẽẽ. fuit aut̃ ysis regina egip¬
dioꝵ i achi regis filia. q̃ de gͥcia ue¬
ieus egiptios lict̾as Docuit: ⁊t̾ras

Expanded text:
es. Scudicia dicta eo quod circa codicem terram aperiat: et quamvis eius usus in reliquis operibus habeatur, nomen tamen ex codice retinet, hanc alii generaliter fossorium vocant, quod foveam faciat, quasi fovessoriam. lingua Egyptiorum terra appellatur, quam Isin volunt esse. Fuit autem Isis regina Egyptiorum Inachi regis filia, que de Grecia veniens, Egyptios literas docuit et terras
Abbreviated transcription (Latin):
gne.qd̃ si qͣ pulli eiꝰ fu̾uit cecitate
suffusi ocłos siue cõpuncti. ht qd̾ dã
medẽdi genꝰ quo possit eoꝵ liuuma
ed̃ eibos ñ siunat residens s ĩaere ca¬
piat escas ce edat. Garrula aius oe ꝑ
tortuosos orbes o flectuosos cͥcuitꝰ ꝑ¬
uolans eẽ ĩiudis ꝯstruendis educãdis¬
q fetib sollertissima. hũs ⁊̃ qͥddam
p̾sciũ qd̾ lapsura deserat nec apptat
culmina. Adiris qͦ aũ̾ib ñ impetit᷑
nec uiꝙͣ p̾da ẽ.Maria transuolat.
ibie hieme cõmorat᷑. Custo dit aut̃¬

Expanded text:
d si qua pulli ejus fuerint caecitate suffusi in oculos sive compuncti, habet quoddam medendi genus quo possit eorum lumina quod cibos non sumat residens, sed in aere capiat escas, et edat, garrula avis, et per tortuosos orbes et flexuosos circuitus pervolans, et in nidis construendis educandisque fetibus solertissima, habens etiam quiddam praescium, quod lapsura deserat nec appetat culmina, a diris quoque avibus non impetitur, nec unquam praeda est, maria transvolat, ibique hieme commoratur. 71. Turdi a t
Abbreviated transcription (Latin):
gna g̾cia appellata ẽ. Dem̃ a regis
uoĩe sarturiua. mox & latiũ dc̃a. co
ciꝰ ide̾ satuinꝰ a ioue sedib suis pul¬
sus ĩ latuerit. Postremo abitalo re
ima ẽ. Cuiꝰ saꝰ longitudine ampliꝰ
qͣm latitudĩe a circio . eurũ exten¬
dit᷑. a u̾die tireuo mari. ab acllõe
adriadico clandit᷑. ab occiduo alpiũ
iugis finit᷑. t̾ra oĩb ĩ reb pulcher¬
rana. soli fertilidate pabuli ubtate
gͣ assima. ht laeus benacũ aunum
ad s luc̾nũ. Elumos: eridanũ. ce tp¬
berim. & dependes fontib baias. Gi

Expanded text:
ia appellata est, deinde a regis nomine Saturnia; mox et Latium dicta eo quod idem Saturnus a Iove sedibus suis pulsus ibi latuerit; postremo ab Italo Sipata est. Cuius situs longitudine amplius quam latitudine a Circio in Eurum extenditur, a meridie Tyrrheno mare, ab Aquilone Adriatico clauditur, ab occiduo Alpium iugis finitur, terra omnibus in rebus pulcherrima, soli fertilitate, pabuli ubertate gratissima. Habet lacus Benacum, Avernum atque Lucrinum; fluvios Eridanum et Tiberim; et tepentes fon
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ł ꝑsone facto aut peneaut pͥmii
sentoneia dat᷑. Nictũ aũt iudiciale
eo qd̃ iudicet hoĩem. &e senteneia sua
ostendat utrũ laudabił p̾mio dignꝰ.
sit. aut certe reus ⁊dẽpnari. libari¬

Expanded text:
ipsius personae facto, aut poenae, aut praemii sententia datur. Dictum autem judiciale, eo quod judicet hominem, et sententia sua ostendat utrum laudabilis praemio dignus sit, aut certe reus condemnari liberari
Abbreviated transcription (Latin):
nauẽ ad h̾endo retineat. ruant licet uẽti
seiant ꝓcelle uauis tũ qͣsi radicata in
mari stare uidet᷑. nec mon̾i ñ retiuẽdo
s tñimꝰ ad h̾endo. hunc latiui moram

Expanded text:
navem adhaerendo retineat. Ruant licet venti, saeviant procellae, navis tamen quasi radicata in mari stare videtur nec moveri, non retinendo, sed tantummodo adhaerendo. Hunc Latini moram
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdestam̃to ĩ urbe romana effecti siuit.
Dicti aut̃ ciues romani qͥ destam̃to li¬
u̾i effecti in numeꝵ romanoꝵ ciuium
redigunt᷑. his pͥmũ aditus erat. iur¬
be roma cõmorari. Cet̾is aute̾ liberis
ꝓhibebat᷑ ne uł ĩ urbe roma uł ĩtra
septimũ ab uibe miliariũ cõmau̾ent¬

Expanded text:
estamenta in urbe Romana effecti sunt. Dicti autem cives Romani, quia testamento liberi effecti in numerum Romanorum civium rediguntur. His primum aditus erat in urbe Roma commorari; ceteris autem libertis prohibebatur ne vel in urbe Roma, vel infra septimum ab urbe miliarium co
Abbreviated transcription (Latin):
se ab apolline credit᷑. forma eytha¬
ye ĩ uucio siłis fuisse tradit᷑ pecto¬
re. ita ex ip̃a cautus ed̾etur appella¬
taq cade̾ de causa. Nam pectus do¬
rica lingua eytharã uocari. paula¬
rũ̃ ut̾ psalt̾ia. lyre. barbite. fenices.¬
⁊ pectides. ⁊ q̃ dñr indice. ⁊ ferunt᷑

Expanded text:
se ab Apolline creditur. Forma citharae initio similis fuisse traditur pectore, ita ex ipsa cantus ederetur, appellatamque eadem de causa. Nam pectus Dorica lingua κιθάρα vocari. Pauladelicet salteria, lire, barbiti, fenices, pectides et que dicuntur indices et feriuntur
Abbreviated transcription (Latin):
lius ꝓcluencio. ler e̾ mens ⁊ animꝰ nsi¬
lium. ⁊ sentencia ciuitatis. Et aliter.
erciadecima sp̃es defuntionis e̾. eͣm

Expanded text:
lius pro Cluentio: 'Lex est mens et animus et consilium et sententia ciuitatis' et aliter Tertia decima species est definitionis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdus. siramius u̾o impuis ⁊ muitis.
Ceptima sp̃es de fiuidionis ẽ: qͣm
Dg̾ci satametaphoran. latim ꝑ drãs¬
lacionẽ dũt. It cic̾o iutropicis litus eͥ
qua fluctus eludit. hec uarie tracta
ui podest. modo em̃i ut moueat. modo
moueat. Nobilitas ẽ uirtus. maior a
pud potteros sarcina. ut designet. aper
ẽ arx corꝑis. ut laudet. Ad olesceneia

Expanded text:
s, tyrannus uero impius et immitis.' Septima est species definitionis, quam Graeci cata metaphoran, Latini per translationem dicunt, ut Cicero in Topicis: 'Litus est qua flucri potest: modo enim ut moneat, modo moneat: Nobilitas est virtus majorum apud posteros sarcina. Ut designet: Caput est ars corporis. Ut laudet: Adolescentia
Abbreviated transcription (Latin):
ad hibita circiutione dictoꝵ factoꝵq rẽ
q̃ sit descͥptione declarat. Querit᷑ eñi qͥd
auarus sic. qͥd crudelis. quid luxuriosꝰ.
uatura desscribit᷑. ut si luxuriosum uo¬
lumus definire: dicimus. luxuriosus e̾.
uittus ñ necessarios. s sũptuosos appe¬

Expanded text:
adhibita circuitione dictorum factorumque rem, quae sit, descriptione declarat. Quaeritur enim quid avarus sit, quid crudelis, quid luxuriosus, natura describitur; ut, si luxuriosum volumus definire, dicimus: Luxuriosus est victus non necessarii, sed sumptuosi e
Abbreviated transcription (Latin):
uinta sp̃os defiuitionis ẽ: quã gͥci
catantilerin. latiue adu̾biũ dicimꝰ.
hec uocẽ illã de qua requirit᷑ alio ser¬
mone. designat uno ac singłari. ⁊ quo¬
damm᷑ qͥd illud sit ĩuuo u̾bo positum ĩ
uno u̾bo alio declarat. ut ꝯticescere.
et tacere. Item cũ t̾minũ dicinus fine̾
aut populatas int̾pretat᷑n eẽ uastatas.
erta sp̃es defuutionis e̾: qͣm greci
catadiaphoran. nos ꝑ differentiam di¬

Expanded text:
 quam Graece cata antilexin, Latine aduerbium dicimus. Haec uocem illam, de cuius re quaeritur, alio sermone designat uno ac singulari, et quodammodo quid illud sit in uno uerbo positum, uno uerbo alio declarat, ut: 'Conticiscere t tacere.' Item cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretamur esse uastatas. Sexta species definitionis est, quam Graeci cata diaphoran, nos per differentiam di
Abbreviated transcription (Latin):
id qd̃ euident᷑ ostendit. Cuius eremplũ
tale e̾. hõ est eͥ ĩgenio ualet ⁊ artib pol¬
let.i coguitione reꝵ aut qd̃ agere de¬
bet eligit. aut aĩausione qd̾ ĩutile sit
ꝯtẽpuit. his eñi qͣlitatib erp̾ssus ac de

Expanded text:
id quod sit euidenter ostendit, cuius exemplum tale est: 'Homo est qui ingenio ualet, artibus pollet, et cognitione rerum aut quae agere debeat eligit, aut animaduersione quod inutile sit contemnit.' His enim qualitatibus expressus ac de
Abbreviated transcription (Latin):
iutio. ut ẽ hõ aĩal. racionabe. mortale.
sensꝰ disciplineq capax. hec eñi defi¬
itio ꝑ sp̃os  differencias descendẽs
uenit adapͥũ ⁊ designat plenissime. qłd
nũcupat᷑. Quã notione̾ cominu ͭ sion¬
ꝓͥo noĩe possumus dr̃e. hec isto modo
nẽ erertitioq p̾ est aĩalib cunctis. Nõ

Expanded text:
e, sensus disciplinaeque capax'. Haec enim definitio per species et differentias descendens venit ad proprium, et designat plenissime quid nuncupatur, quam notionem communi, non proprio nomine possumus dicere. Haec isto modo ne et exercitio praeest animalibus cunctis'. Non
Abbreviated transcription (Latin):
imagines adũbratꝰ. hũs aut ĩ senten¬
era obscurũ intellectũ. aut ꝑsiłitudĩes
aliũ sensũ. Sic ut puta. fert᷑ leonis ca¬
tulus dormiẽs patͥs fremitu suscitari
qd̾ refert᷑ ad resurrectionẽ xͥ ptꝰ somnũ
niortis resuscitati potentia patͥs. ⁊ cet̾a.
siłia admores hominũ ꝑtiueneia. Em¬

Expanded text:
imagines adumbratus, habens aut in sententia obscurum intellectum aut per similitudines alium sensum. sicut puta: fertur leonis catulus dormiens patris fremitu suscitari; quod refertur ad resurrectionem Christi post somnum mortis resuscitatum potentia patris, et cetera similia ad mores hominum pertinentia.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ẽ illud. De comedẽte exiuit cib. ⁊ de
forte eg̾ssa ẽ dulcedo sig̾cans exore
leonis fauum extractum:
nc̾ allegoriã aut̃ ienigina hoc uit̾est.
qd allogice uis gemina e̾. ⁊ sub res ali¬
as aliud figuralit ĩ dicat. Enignia. u̾o¬

Expanded text:
ut est illud: De comedente exivit cibus, et de forti egressa est dulcedo, significans ex ore leonis favum extractum. Inter allegoriam autem et aenigma hoc interest, quod allegoriae vis gemina est, et sub re alia aliud figuraliter indicat. Aenigma
Abbreviated transcription (Latin):
strat. Ip̃e ⁊ annꝰ sco moysi diuiuitꝰ re¬
uelatꝰ. ĩ eiuo ibent᷑ hri qͥ longiꝰ ha¬
bitant in scd̾o m̃se pascha celebrare.
expleat numeꝵ amioꝵ comunium
lisim aũt anni n cõmunes sic ĩueni¬
unt. si eñi acͥrta decima luna pat¬
che p̾cedentis. useꝵ ad qͣrtã decuuã
leq̃ntis .ccc. lxxx. qͣtuor dies fu̾int

Expanded text:
est annus sancto Moysi divinitus revelatus, in quo jubentur hi, qui longius habitabant, in secundo mense pascha celebrare. expleat numerum annorum communiumlismi autem anni et communes sic inveniuntur. Si enim a quartadecima luna paschae praecedentis usque ad quartam decimam sequentis CCCLXXXIII dies fuerint:
Abbreviated transcription (Latin):
q ciuiũ romanoꝵ famillis q̃ eã ĩ colerẽt
restaurata ⁊ repleta e̾ magno añ ꝓdigi¬
o pͥcedende. slã cũ mẽsores adlimitand̾
carcagenensẽ agrũ missi stipites t̾mi¬
noꝵ iudices fixos ⁊ nocte alupis reuulsos
mordicꝰ corros q reppussẽt alicͣ dũi hesita¬
tũ ẽ utrũ romane paci expediret carta¬

Expanded text:
omanorum familiis, quae eam incolerent, restituta et repleta est, magno ante prodigio praecedente. nam cum mensores ad limitandum Carthaginiensem agrum missi stipites, terminorum indices, fixos nocte a lupis reuulsos mordicus conrososque reperissent, aliquamdiu haesitatum est, utrum Romanae paci expediret Cartha
Abbreviated transcription (Latin):
ad  ꝙ̾ssi siłitudine̾ respondẽt. lignũ u̾o
iocũdi odoris ⁊ diu durãs nec atiuea ũ¬
unꝙͣ ext̾uuiat᷑. de qͣ ꝑsius. Et cedro di¬
gna locutꝰ. scilicet. ꝓpt̾ durabile̾ ꝑpetui¬
tate̾.Uñ ⁊ ĩ dẽ̾plis ꝓpt̾ diut᷑uit ade̾ ex hoc
ligno lacunaria fũt. huł ligni resina
nec tẽꝑre ꝯsenescant. Naseit᷑ r da. afri¬

Expanded text:
ilitudinem respondent. Lignum vero jucundi odoris est, et diu durans, nec a tinea unquam exterminatur. De qua Persius: Et cedro digna locutus. Scilicet propter durabilem perpetuitatem. Unde et in Templis propter diuturnitatem ex hoc ligno lacunaria fiunt. Hujus ligni resina nec tempore consenescant. Nascitur in Creta, Afri
Abbreviated transcription (Latin):
sine oracione nr̃a fanet animꝰ auditor¬
is. admirabile. eo qd̾ alienatꝰ aĩmus eoꝵ
qͥ audituri sũt. humile e qd̾ negligit᷑
ab auditore. anceps e̾. ĩ quo aut uidica¬
cio dubia ẽ. aut de cã honestatis ⁊ tur¬
pitudinis ꝑticeps. ut beni uolenciã ꝑi¬
at ⁊ offensã. Obscurũ: ĩ quo aut tardi
auditores st̃ aut difficiliorib ad cogiro¬
scend̾ negeoiis causa cernit᷑ implicata.
¶ansaꝵ satꝰ st̃ duo. racionabił ⁊ legalis.
de racionabili: oriunt᷑ ꝯiectura. finis qͣ¬
lidas. tͣnslacio. de fiue nidiciał. ⁊ negocia¬
lis. de iudiciali: ab soluta ⁊⁊ assũptina.
de assũptiua: ꝯcesso. remocio. eminis
relacio cͥminis. copensacio. de ꝯcessiõe:¬

Expanded text:
animus auditoris. Admirabile, a quo est alienatus animus eorum, qui audituri sunt. Humile est, quod neclegitur ab auditore. Anceps est, in quo aut iudicatio dubia est, aut causa honestatis et turpitudinis particeps, ut benivolentiam pariat et offensam. Obscurum, in quo aut tardi auditores sunt, aut difficilioribus ad cognoscendum negotiis causa cernitur inplicata.arum sunt duo: rationalis et legalis. De rationali oriuntur coniectura, finis, qualitas, translatio. De fine iudicialis et negotialis. De iudiciali absoluta et adsumptiva. De adsumptiva concessio, remotio criminis, relatio criminis, conpensatio. De c
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ sitũ e̾ uolũtarie ad id qdꝰ p̾parat᷑ urgeri.
⁊ ꝑĩgenitã qͣndã obedicie formulã: soladic¬
c̃iplinati timoris expectacione suspendi.
donec ad ꝑagendi licenciã iuitu signoue
mutant᷑. hũt eñi ꝓpͥos appetitꝰ qͣntũ brutis

Expanded text:
insitum est, uoluntarie ad id quod praeparantur urgueri et per ingenitam quandam oboedientiae formulam sola disciplinati timoris exspectatione suspendi, donec ad peragendi licentiam nutu signoue mittantur. habent enim proprios appetitus, quantum brutis
Abbreviated transcription (Latin):
cati q ꝯche st̃ crura hñtes ĩimica os¬
treis aĩalia. Eoꝵ eñi carnib uiuunt
miro ĩgenio. Nã qr ualidã testã eius
aꝑire ñ pot̾: explorat qͣndo ostrea clau¬
stra destaꝵ dꝑiat. Tunc caucer latent̃
lapillũ u̾eit. atq impedita ꝯclusione
ostree c̃ancer erodit. Tradũt qͥdam dece̾
cancris cũ ocuni manipulo colliga¬
tis õs qͥ ibi sũt scorpiones ad eũ locũ

Expanded text:
ia conchae sunt crura habentes: inimica ostreis animalia. Eorum enim carnibus vivunt miro ingenio; nam quia valida testa eius aperire non potest, explorat quando ostrea claustra testarum aperiat, tunc cancer latenter lapillos injicit, atque impedita conclusione ostreae carnes erodit. Tradunt quidam decem cancris cum ocimi manipulo alligatis omnes qui ibi sunt scorpiones ad eum locum
Abbreviated transcription (Latin):
m̃fis carta papiro. Bibulã aut̃ papirũ
d̾ixit. qd̾ humore̾ bibat. Carca aute᷑ dc̃a qd̾
carptim ꝑ arte̾ papiri degmen decerptũ
glutinat᷑. Cuiꝰ geu̾a qͣm plurua st̃ pͥma
⁊p̾cipua angustia regia ⁊ maiorie for¬
me i houore̾ octauii augusti appellata.
gebat᷑. siłis augustie. s subcolorata. Qrta
p̾fecto egypti pͥmũ ꝯf̾ecta. Eeptima em¬
poritica ex ea merces ĩuolunt᷑. cũ sit scͥpt᷑¬

Expanded text:
is carta papyro. Bibulam autem papyrum dixit quod humorem bibat. Carta autem dicta quod carptim papyri tegmen decerptum glutinatur. Cuius genera quam plura sunt. Prima et praecipua Augustea regia, maioris formae in honorem Octaviani Augusti appellata. gebatur, similis Augusteae, sed subcolorata. Quarta praefecto Aegypti primum confecta. Septima emporetica, quod ea merces involvuntur, cum sit script
Abbreviated transcription (Latin):
Carmina: licc̾e. sarm̃ uocat᷑ qͥcqͥd pedib
ntinet᷑. eui datũ nom̃ eristimãt seu qd̾ carp¬
tu ꝓnũciet᷑. uñ hodie lauã qͣm purgãtes
discerpũt carminare dicimꝰ. se qd̾ q illa ca¬
u̾ent carere m̃te eristimabant Carm̃talẽpor

Expanded text:
d pedibus continetur: cui datum nomen existimant seu quod carptim pronuntietur, unde hodie lanam, quam purgantes discerpunt, 'carminare' dicimus: seu quod qui illa canerent carere mentem existimabantur. Metr
Abbreviated transcription (Latin):
ł dũ int̾isse credit᷑. maioris fit uͥtutis. nam
it̾m aocentꝰ for euis luce caleseit Cuiꝰ tãta ẽ
ceiã ⁊i sine igne firmitas. ut nlło humore
corrũpat᷑. ulła uetustate uincat᷑. Extĩat
eñ tm̃ ĩ corruptibilit̾ durat: ut hi qͥ lum¬
des fugũt eos ĩfossos t̾re sibsternat. ua¬
pides desuꝑ figant. ad ouncend̾ litigatore
pꝰ qntalibet scła. fixũq lapide̾ umitẽ eẽ co¬
gnoseũt. Carbuncłus dẽs qd̾ ĩ ortu suo ru¬
b̾ens sit ut ignis. pꝰea niger ut carbo ex
g̾e oiuelut igne̾ effund̾e. Cãrbuncłus a¬

Expanded text:
 dum interisse creditur, maioris fit virtutis; nam iterum accensus fortiori luce calescit. Cuius tanta est etiam et sine igne firmitas ut nullo humore conrumpatur, nulla vetustate vincatur. Extinctus enim tantum incorruptibiliter durat, ut hi qui limites figunt eos infossos terra substernant, et lapides desuper figant ad convincendum litigatorem post quantalibet saecula fixumque lapidem limitem esse aur. Carbunculus dictus, quod in ortu suo rubens sit, ut ignis, postea niger, ut carbo exgere et veluti ignem effund
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuigillant. yũ ⁊̃ mystico saeram̃to ĩ euͦngsi¬
o dr̃ qd̾ edant micas catelli sub m̃sa dñoꝵ.
⁊ chananea ñ erubuit dr̃e. ⁊ dũs ñ fastidi¬
uit audire. Beatꝰ eciã cobyas duceꝰ angłm
seq̃ns cane̾ cõmide̾ hr̃e ñ sp̾uit. Albanie¬

Expanded text:
inuigilant. unde etiam mystico sacramento in Euangeliis, quod edant micas catelli sub mensa dominorum, et Chananaea non erubuit dicere et Dominus non fastidiuit audire. beatus etiam Tobias, ducem angelum sequens, canem comitem habere non spreuit. i
Abbreviated transcription (Latin):
postea uarro dixit. sciendũ sane qd̾ iatinũ
canna delĩgna hebrea nom̃ sũpsit. ap̃ eoseĩ
calamꝰ canna dr̃. Cicuta aut̃ ẽ qd ͥ eꝰ int̾ cãm
uodos. dc̃a qd̾ lateat. Iu ĩdicis stagnis nasci
arundines calamiq dũr. ex quoꝵ radicib
exp̾ssũ suaiussimũ succũ bibũt. yũ idrro
ait. Iudica ñ magnũ ĩ arbore crescitarũdo.

Expanded text:
postea Varro dixit. Sciendum sane quod Latinum canna de lingua Hebraea sumpsit; apud eos enim calamus 'canna' dicitur. Cicuta autem est quod est inter cannarum nodos; dicta quod lateat. In Indicis stagnis nasci arundines calamique dicuntur, ex quorum radicibus expressum suavissimum sucum bibunt; unde et Varro ait20: Indica non magna in arb
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ medicam̃to ualet̾. ad diusas ualitudines ⁊hi¬
stigau̾it eũ uenator. seqͥt᷑ ꝑꝰ eũ. sastor u̾ocũ
respex̾it. pͦ se. underit uenatorẽ uenientẽ
statiᷤ morsu abscidit testicilos suos ei ꝓicit
eos ante facie̾ uenatoris. ⁊ sic fugiẽs ouadit
ꝑseqͥe᷑ eũ. s recedit ab eo. Siant̃ rursus uen̾
it alt̃ uenator ⁊ ꝑci̾rẽs ĩueniat eũ seclt᷑ q
pꝰeũ. ille uidẽs se euad̾e ñ posse. erigit se.idem̃o¬
strat uirilia sua uenatori.Uenator aut̃ cũ
iud̾it eũ iã ñ hũdem testiculos: discedit ab

Expanded text:
unt ad diuersas ualetudines. Phystigauerit eum uenator, sequitur post eum; castor uero, cum respexerit post se et uiderit uenatorem uenientem post se, statim morsu abscidit testiculos suos, et proicit eos ante faciem uenatoris, et sic fugiens euadit; o. Si autem rursus euenerit ut alter uenator perquirens inueniat et sequatur post eum, ille, uidens se iam euadere non posse, erigit se et demonstrat uirilia sua uenatori; uenator autem cum uiderit eum non habere testiculos, discedit ab
Abbreviated transcription (Latin):
aliẽn ẽ. ebriositas aut̃ freq̃us temuilẽ¬
tia uini e̾. Ne qͣ apłs ait. Neq ebͥosi reg¬
nũ dei possidebũt. Pulchre aut̃ qͥdam
ñ ignobilis oratoꝵ cũ ebriũ esomino
describ̾e̾t excitatũ ait. Nec dormire ex¬
cuatꝰ. nec euigilare ebrius poterat. Q
Qia sententia erp̾ssit eodã modonec
nec mortuũ eũ fuisse nec uiuũ. Ebͥosa:¬

Expanded text:
s temulentia vini est. De qua apostolus ait: «Neque ebriosi regnum Dei possidebunt». Pulcre autem quidam non ignobilis orator, cum ebrium e somno describeret excitatum, ait: «Nec dormire excitatus, nec uigilare ebrius poterat». Qua sententia expressit quodam modo nec mortuum eum fuisse, nec uiuum.
Abbreviated transcription (Latin):
distinctioĩb asb ac fuluis. Echiopicũ
tum. s ẽ iugrũ. lene ⁊corneũ. Est aut̃
mareotica palus ĩ india: uñ ebenut
uenit. lucanꝰ. ebenus marcotica liqͥe
Ebenꝰ aut̃ crepundiis illigat᷑ ut ĩ fan¬
tẽ usu nigra ñ t̾reant. Ebenꝰ: gẽma

Expanded text:
ethiopicum tum, sed est nigrum, leve et corneum. Est autem Mareotica palus in India, unde ebenus venit. Lucanus: Ebenus Mareotica, inquit. Ebenus autem crepundiis illigatur, ut infantem visu nigra non terreant. 37. Pla
Abbreviated transcription (Latin):
rei transactio. Uictã aut̃ dũit donati¬
onẽ: qͣi doniactione̾. Et dode᷑: qͣsi doitẽ
Precedente eñi ĩ iptiis donatiõe: dos
quo se maritꝰ nuxor inuicẽ emebaut.
ue iud̾et᷑ uxor ancilla sic̃ habemꝰ ĩ uire
Inde ẽ qd̃ p̾cedente donatione uiri:se¬
quit dos ireoris. Donatio usu frnctario.
ideo dr̃. qr donator ex ea usũ fructuum
Ad huc retiet. seruato cui donatũ est

Expanded text:
rei transactio. Dictam autem dicunt donatiouem, quasi doni actionem; et dotem, quasi do item. Praecedente enim in nuptiis donatione, dos quod se maritus et uxor invicem emebant, ne videretur uxor ancilla, sicut habemus in jure. Inde est, quod praecedente donatione viri, sequitur dos uxoris. 27. Donatio usufructuaria tur, quia donator ex ea usumfructum adhuc retinet, servato cui donatum est
Abbreviated transcription (Latin):
uolus ẽ m̃tis calliditas ab eo qdꝰ delu¬
dat. Aliud eũi agit. ⁊ aliud sunubat.
Petroniꝰ aliud ex istiuat. dicens. qͥd
est iudices: bolus e̾: uimirũ uͥ aliep¬
fc̃m est qd̃ legi dolet. habetis dolum:
corporis ĩcõmoditas. siue molestia. o¬
lus u̾o: occulta malicia. blaudis ser¬
monib ad ornata. ltẽ dolũ ĩsidias : frau¬
de̾. Uolus: aĩo fit.Insidre. loco siue celo.

Expanded text:
olus est mentis calliditas, ab eo quod deludat. Aliud enim agit, et aliud simulat. Petronius aliter existimat dicens: 'Quid est, iudices, dolus? Nimirum ubi alim est quod legi dolet. Habetis dolum, corporis incommoditas siue molestia, dolus uero occulta malitia, blandis sermonibus adornata. Inter dolum et insidias et fraudem. Dolus animo fit, insidiae loc
Abbreviated transcription (Latin):
splendor plus fulgeat. luce alia reꝑcuisus.
hĩc ⁊ aurarii dicti quos fulgor splendidos.
at splendore. est em̃i coloris optui qd̾
hebrei ofaz. greci ꝙẏrron uocant. Brateai
t i .ii. lamina. Pecunia pͥus de pecudib ⁊
ꝓpͥetate̾ habebat ⁊ nom̃ de corio enĩ peend̾
nũmi ĩ cidebant᷑ n signabant᷑. postea ã
saturno ereus nũmus ĩ uentꝰ. ip̃e eñi sig¬
nare nũmos ⁊ scribere ꝯstituit. ꝓpt̾ea et
erariũ saturno a gentilib ꝯsecratũ est.
alii ut suꝑiꝰ dictũ e̾ pecuniã apecudib
appellau̾unt. sic̃ a iuuando iuĩnta st̃ die¬
tã. Oẽ cñi patͥmoniũ apud auticuos pe¬

Expanded text:
splendor plus fulgeat luce alia repercussus. Hinc et aurarii dicti, quorum fulgor splendidos reddit. t splendore; est enim coloris optimi, quod Hebraei 'ophaz', Graeci κιρρὸν dicunt. Brattea ὸ τοῦ †βρατυν† lamina. Pecunia prius de pecudibus et proprietatem habebat et nomen; de corio enim pecudum nummi incidebantur et signabantur. Postea a Saturno aereus nummus inventus; ipse enim signare nummos et scribi constituit. Propterea et aerarium Saturno a gentilibus consecratum est. Alii, ut superius, pecuniam a pecudibus appellaverunt, sicut a iuvando iumenta sunt dicta. Omne enim pat
Abbreviated transcription (Latin):
tus ab hauriendo deͣs uocatꝰ. iñ crassũ aerẽ
facit. ⁊ nubila nutͥ⁊. hic grece nothus ap¬
pellat᷑ ꝓpt̾ eid int̾dum corrũpat aerẽ Nam
pestilenciã q̃ ercorrupto aere nascit᷑. aust̃
flans ĩreliqͣs regiones tͣnsnuttit. s sic̃ Aust̾
pestilenciã gignit sic aqͥlo repellit. auste¬

Expanded text:
ab hauriendo aquas vocatus. Unde et crassum aerem facit, et nubila nutrit: hic Graece Nothus appellatur, propter quod interdum corrumpat aerem. Nam pestilentiam, quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas regiones transmittit. Sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit. S
Abbreviated transcription (Latin):
solũ recõdebat᷑. auro argentoq ñd̾ signato.
ex quoꝵ metallis qͣmuis postea facta fu¬
isset pecunia nom̃ tũ erarii ꝑmansit ab eo
ti iauri. ⁊ eris: signatũ. factũ. ĩfectũ Si¬
gnatũ est qd̾ ĩ nũmis ẽ factũ: qd̾ i̾uasis
la uenerũt. Dũ em̃ qͦcũq casu ardentes
silue excoxerũt t̾ram. q̃ calefactis uenis
fudit riuos cuiꝰcũq structure. Siue gͥ. es
illud fuerat. siue aurũ cũ ĩ loco t̾re depisti¬
ore decurreret. sũpsit figurã ĩ quã illud
ꝓfluensriuus uł excipiens lacuna forma¬
u̾at. Quaꝵ reꝵ splendore capti hõios. cũliga¬
das atcollerẽt massas uiderũt ĩ eas uestigi
a t̾re figurata. Hĩcq excogitauerũt lienie¬
factas ad oẽm formã posse ꝑ duci.

Expanded text:
su erat, auro argentoque nondum signato; ex quorum metallis quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen erarii permansit, ab eo t auri et aeris: signatum, factum, infectum. Signatum est quod in nummis est; factum, quod in vasis ita venerunt; dum enim quocumque casu ardentes silvae exquoquerent terram, quae calefactis venis fudit rivos cuiuscumque structurae, sive igitur aes illud fuerat sive aurum, quum in loca terrae depressiora decurreret, sumpsit figuram, in quam illud vel profluens rivus vel excipiens lacuna formaverat. Quarum rerum splendore capti homines quum ligatas adtollerent massas, viderunt in ea terrae vestigia figurata; hincque excogitaverunt liquefactas ad omnem formam posse deduci.
Abbreviated transcription (Latin):
guriũ. duspiciũ est uciũ alicuius rei. quopͥ¬
mũ sumit exordiũ .i. ĩ choat᷑ ut fiat. Et ẽ auc¬
pierũ qd̾ auos uł aĩalia paganis aurib dẽ¬
moristrãt. uñ futura noscim᷑. Sũt gͥ uona
Auspicia q̃ cogũt res ĩchoare: st̃ mala ẽ ꝓhi¬

Expanded text:
rant. Auspicium est initium alicuius rei, quo primo sumit exordium, id est inchoatur ut fiat. Est autem auspicium, quod aues uel animalia paganis auguribus demonstrant, unde futura noscuntur. Sunt igitur bona auspicia, quae cogunt res inchoare, sunt mala,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mirabilis padet racio uature ut iuila
ad uoladud̃ uł ad rapiend̾ usu a cõmoda¬
do fulciant᷑: i ista ad natand̾ habeant ad¬
ium̃ta cõꝑetencia. q̃uo melius aqͥs pos¬
sĩt suꝑnare. ⁊ qͣsi remis qͥbdã. ita pedi¬
b suis mẽbrane illiꝰ extensione laciori¬
ĩgestu et ĩ motu. ⁊ ĩ uolatu. ⁊ ĩuoce aui¬
um signa eẽ ostituta. Oscinos aues uo¬
cãt᷑. q̃ ore cautuq auspiciũ faciunt. ut
corius. corix. piscus. altiles q̃ uolatu
ostend̾e̾ fut᷑a uident᷑. q̃ si adu̾se sũt ĩ hi

Expanded text:
admirabilis patet ratio naturae, ut et illa ad uolandum uel ad rapiendum cibum usu adcommodo fulciantur et ista ad natandum adiumenta habeant conpetentia, quo melius aquis possint supernatare et quasi remis quibusdam ita pedibus suis membranae illius extensione latiorigestu et in motu et in volatu et in voce avium signa esse constituta. Oscines aves vocant, quae ore cantuque auspicium faciunt; ut corvus, cornix, picus. Alites, quae volatu ostendere futura videntur; quae si adversae sunt, i
Abbreviated transcription (Latin):
cui sapient̾ lingua ladiua nom̃ indidit.
cũ appellauit pͥuatĩ. qd̃ pocius a detͥm̃to
qͣm ab ĩcrem̃to dictũ elucet. Oĩs eñi pͥua¬
eio minuit.Uñ itaq nult emin̾e suꝑbia.
ĩde ĩ angustias egestantẽq ꝯcludit᷑. cũ¬

Expanded text:
idit, cum appellavit privatum, quod potius a detrimento quam ab incremento dictum elucet. Omnis enim privatio minuit. Unde itaque vult eminere superbia, inde in angustias egestatemque contruditur
Abbreviated transcription (Latin):
ligine plurib modis suꝑ ardentes tedas.
resia adiecta lacusculo edificata ouie
fi̾mũ retineat. huic pictores cũ aqua
admiscent gluten ut illustriꝰ resplende¬
ducendis ꝑietib attraũti spẽm reddũt.
Sũt ⁊ qͥ uiui fecẽ siccata excocpnt. asfir¬
mant qd̃ si ex bono uino fer fuerit. ĩdi¬
ci spẽm. id attram̃tum p̾bere. S ⁊ sarm̃¬
tum une uigre uiuo optimo tinctum.
postea quã siccitate auerit aruerit si
guuras ⁊ ꝯteras ad iectio ꝗlutine uitoreᷤ
ĩdici reodet usta. Que plurinũ neccessa¬
ria eꝰ uullo negotio ꝓuenit. Nã si et
glebã silicis bene igne excoquas. ⁊ ace¬
to asꝑrimo suꝑfusã extingnas made fcãm¬
fungia colore̾ purpureũ reddet. Ea a
ubi dtͥueris usta erit. Om̃e eñi atram̃¬
tũ sole ꝑficit᷑. Oĩs colores caleis admi¬

Expanded text:
ligine pluribus modis super ardentes taedas resina adiecta, lacusculo aedificata, quae fumum retineat. Huic pictores cum aqua admiscunt gluten ut inlustrius resplendeducendis parietibus atramenti speciem reddunt. Sunt et qui vini faecem siccatam excoquant, adfirmantque, si ex bono vino faex fuerit, Indici speciem id atramentum praebere. Sed et sarmentum uvae nigrae vino optimo tinctum posteaquam siccitate aruerint, si exuras et conteras adiecto gluten, nitorem Indici reddet. Usta, quae plurimum necessaria est, nullo negotio provenit. Nam si eoquas, et aceto acerrimo superfusam extinguas, madefacta spongia colorem purpureum reddet. Eam ubi contriveris usta erit. Omne autem atramentum sole perficitur: omnes colores calcis admi
Abbreviated transcription (Latin):
ideo apud romanos nom̃ imꝑii e̾: eo eidͣ
oli aug̾ent re̾ publicã amplificando.
qid̃ nom̃ pͥmũ senatꝰ octauiano cesaritͤ¬
didit. ut qr auxerat t̾ras ip̃o noĩe ⁊itiu¬
cesar imꝑador appellaret᷑. id augustꝰ post¬
ea u̾o dũ ludos expectaret ⁊ ꝓnunciatũ
appellacionẽ ut homo decliuauit. ater

Expanded text:
ideo apud Romanos nomen imperii est, eo quod olim augerent rem publicam amplificando. Quod nomen primo senatus Octaviano Cesari tradidit, ut quia auxerat terras, ipso nomine et tituCaesar et imperator appellaretur, vel Augustus, postea vero dum ludos spectaret, et pronuntiatum appellationem ut homo declinavit, atque
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰmodi ad escã q̃rendã ĩ digent ininist̾i¬
habeant ꝯsid̾emus. Inuenimꝰ eñĩ cornicis
pedes uelut qͥb dã digitis distantib seꝑ¬
alit̾ eciã formados. a natura pedes aiui¬

Expanded text:
huiusmodi ad escam quaerendam indigent ministerihuiusmodi ad escam quaerendam indigent ministerihabeant consideremus. Invenimus enim cornicis pedes velut quibusdam digitis distantibus sepaliter etiam formatos a natura pedes; avi
Abbreviated transcription (Latin):
auos ibi suꝑuolare ñ possint. sã autea su¬
uarũ densitate sic ambiebat᷑. ut exalantes
ĩ de suꝑ augustias aque sulphure odorgͣ¬
uissimꝰ suꝑuolantos auos alitu suo necoa¬
ret. Quã rẽ aurgustꝰ cesar ĩtelligens deiec¬
tis. siluis ex pestilenciis ameua reddidit

Expanded text:
aves ibi supervolare non possent; nam antea silvarum densitate sic ambiebatur ut exhalantis inde per angustias aquae sulphureae odor gravissimus supervolantes aves halitu suo necaret: quam rem Augustus Caesar intellegens, deiectis silvis ex pestilentibus amoena reddidit