comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dificii calomo uno. Altitudinem quoq calamo uno. Si ad totũ refert᷑.
quod hic de quodã nescio quo edificio dr̃: tocius descriptionis ueritas
& auctoritas euacuatur. Nonne obsecro multo rectius multoq conue-¬
nientius ẽ. ad partem referre. quam ad totũ referendo totũ euacuare:
Nonne magis congruum ẽ. rationiq consentaneum uiderunt esse. crede
scͥptam hoc loco cuiusdam edificii mensuram describ̾e: quod iuxta seu supͣ
portam erat inqua uirum stare. & necdum quoꝗͣ. recessisse cõmemorat:
Sed numquid quia semel scͥptura totum edificium nominauit. hoc uo¬
cabulo deinceps partem designare non potuit. uł non debuit: Nonne
totum similiter domum nominauit: &. tamen hoc nom̃ insubsequenti¬
bus ad partem referre non timuit cum dicit. Eerat interior domus
in laterib domus. Qͥd si hoc ipsum edificii nom̃ inuenimꝰ ubi ita

Expanded text:
dificii calamo uno, altitudinem quoque calamo uno. Si ad totum refertur dificii calamo uno, altitudinem quoque calamo uno. Si ad totum refertur quod hic de quodam, nescio quo aedificio dicitur, totius descriptionis veritas et auctoritas evacuatur. Nonne, obsecro, multo rectius multoque convenientius est ad partem referre, quam ad totum referendo totum evacuare? Nonne magis congruum, rationique consentaneum videtur esse, credere Scripturam hoc loco cujusdam aedificii mensuras describere, quod juxta seu supra portam erat in qua virum stare, et necdum quoque recessisse commemorat? Sed nunquid quia semel Scriptura totum aedificium nominavit, hoc vocabulo deinceps partem designare non potuit, vel non debuit? Nonne totum similiter domum nominavit, et tamen hic nomen in subsequentibus ad partem referre non timuit, cum dicit: Et erat interior domus in lateribus domus? Quid si hoc ipsum aedificii nomen invenimus ubi ita
Abbreviated transcription (Latin):
iuncto scripturȩ testimonio sufficienter suꝑus dixisse me recolo: hic eadẽ
replicare deuito. & in manu uiri calamus mensurȩ ÷ sex cubitoꝵ &. palmo.
Mensuram calami hoc loco diffinit: quod suꝑius cum de eo loqueretur mi¬
nime det̾minauit. Cur queso in hoc calamo ad sex cubitos palmus adicit᷑.
nisi quod inter meciendum ex ea parte app̃henditur atq tenetur: Q uo¬
cienscumq igit᷑ calami mensuram metientem ꝓpħam collig̃e audimus:
nichil aliud quamius quidam aliter autumant quam sex cubitos intelli¬
gere debemus. hinc. ẽ. quod thalamus calami mensuram pͥus hab̾e descri¬
bitur: ꝙ. postea ꝑ recapitulationẽ de eodem scrib̃r. Thalami autẽ sex cubitoꝵ
erant hinc ꝙ. inde. Multipliciter sane id ipsum ꝓbari ualet: quod ꝑse
ipsum diligens lector satis inueniet. E mensus ẽ. in quit latitudinem edi¬

Expanded text:
juncto Scripturae testimonio sufficienter superius dixisse me credo, hic eadem juncto Scripturae testimonio sufficienter superius dixisse me credo, hic eadem replicare devito: Et in manu viri calamus mensurae sex cubitorum, et palmo . Mensuram calami hoc loco definit, quod superius cum de eo loqueretur minime determinavit. Cur, quaeso, in hoc calamo ad sex cubitos palmus adjicitur, nisi quod inter metiendum ex ea parte apprehenditur atque tenetur? Quotiescunque igitur calami mensuram metientem prophetam colligere audimus, nihil aliud, quamvis quidam aliter autument, quam sex cubitos intelligere debemus. Hinc est quod thalamus calami mensuram prius habere describitur, et postea per recapitulationem de eodem scribitur. Thalami autem sex cubitorum erant hinc et inde. Multipliciter sane idipsum probari valet, quod per seipsum satis diligens lector inveniet: Et mensus est, inquit, latitudinem ae
Abbreviated transcription (Latin):
non atrii interioris. hoc enim sequentia tam aꝑte indicant: ut nr̃a ꝓ
batione non egeant. S si de aliqua atrii interioris porta adhane oriẽ¬
talem portam quam pͥmo loco metitur. ueniret: ꝑ eius utiq gradus
descendere. non autẽ ascendere haberet. Sed dr̃. ꝓ ascendit ꝑgradꝰ eiꝰ.
Sed nehoc dealia aliqua atrii exterioris porta possimus acciꝑe: mani¬
festa ratio uidetur contraire. Primo enim inatrio ext̃iori orientalis
portȩ mensuram accipit. &. postea ad alias dimetiendas ꝑ ordinem transit.
Cur queso pͥmo loco eius mensuras non caꝑet. inqua pͥmo stetisset: si hoc de
alia aliqua atrii ext̾ioris porta intelligi uoluisser: Patet gͦ quod extimi mu¬
ri hȩc porta fuerit: inqua pͥmo loco stetit. De quo muro dr̃. E cce milꝰ fo¬
rinsecus incircuitu domus undiq. Sed quia de hoc muro eiꝰq mensura ad¬

Expanded text:
non atrii interioris. Hoc enim sequentia tam aperte indicant, ut nostra non atrii interioris. Hoc enim sequentia tam aperte indicant, ut nostra probatione non egeant. Sed si de aliqua atrii interioris porta ad hanc orientalem portam, quam primo loco metitur veniret, per ejus utique gradus descendere, non autem ascendere haberet. Sed dicitur: Ei ascendit per gradus ejus. Sed, ne hoc de alia aliqua atrii exterioris porta possimus accipere, manifesta ratio videtur contraire. Primo enim in atrio exteriori orientalis portae mensuram accipit, et postea ad alias dimetiendas per ordinem transit. Cur, quaeso, primo loco ejus mensuras non caperet in qua primo stetisset, si hoc de alia aliqua atrii exterioris porta intelligi voluisset. Patet ergo quod extimi muri haec porta fuerit in qua primo loco stetit, de quo muro dicitur: Ecce murus forinsecus in circuitu domus undique . Sed quia de hoc muro ejusque mensura ad
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ tu uides domui isrł. Situs &. mensuram edificiorum uisu. ritus ⁊ mo¬
dum cerimoniarum auditu ꝑciꝑe iubetur: & ad singła cor apponere.
subtiliter intellig̾e. memoriter retiñe. nec sͥ soli tantȩ scientiȩ talenta aua¬
re retinere: sed nec illi uel illi. imio domui isrł omnia annuntiare. Im
obsecro nequeat cȩlestis oraculi tanta contestatio attonitũ redd̃e uel at
tentum . &. adhorum intelligentiam desidio inflanimare: Sed ad id nc̃
redeomus: quod eundẽ uirum in porta stare audiuimꝰ. Ad quem tͥum mu¬
roꝵ p̃dictorum hec porta udeatur ꝑtinere: ex eo quod insubsequentib
ad iungitur possumus adũtere. E ueñ adportam inquit quȩ respicie¬
bat uiam orientalem: ꝙ ascendit ꝑgradus enus. P roculdubio alia est
porta adquam uenit. & alia porta de qua uenit: inqua ꝙ pͥus stetit.
Sed luce clarius constat portam adquam ueniebat esse atrii ext̾ioris.

Expanded text:
quae tu vides domui Israel. Situs et mensuram aedificiorum visu, ritus et moquae tu vides domui Israel. Situs et mensuram aedificiorum visu, ritus et modum caeremoniarum auditu percipere jubetur, et ad singula cor apponere, subtiliter intelligere, memoriter retinere, nec sibi soli tantae scientiae talenta avare retinere, sed nec illi vel illi, imo domui Israel omnia annuntiare. Quem, obsecro, nequeat coelestis oraculi tanta contestatio attentum vel attonitum reddere, et ad horum intelligentiam desiderio inflammare? Sed ad id nunc redeamus, quod eumdem virum in porta stare audivimus, ad quem trium murorum praedictorum haec porta videatur pertinere, ex eo quod in subsequentibus adjungitur, possumus advertere. Et venit ad portam, inquit, quae respiciebat viam orientalem, et ascendit per gradus ejus. Procul dubio alia est porta ad quam venit, et alia porta de qua venit, in qua et prius stetit. Sed luce clarius constat portam ad quam veniebat esse atrii exterioris,
Abbreviated transcription (Latin):
re debemus: & ea quȩ dicit uel facit. studiosa mente ꝑtractemꝰ. Sed quod
uir ille cȩlestis funiculum & calamum mensure ad edificium dimetiendũ
in manu portat. utinam saltem ꝙ. hoc apud fastidiosos lectores ualeat:
ut nemo nos rep̃hende audeat. cum nos uidit singłoꝵ edificiorũ situm. qͣ¬
litatem & mensuram subtiliter querere. &. in uestigare. &. cum tanta dili¬
gentia assignare: ꝙ singła queq ꝓut possumꝰ uel scͥpture auc̃toritate uł
rationis attestatione ꝓbare. S neforte quod hucusq dictum ẽ. adhorum
commendationem minus sufficiat: audiamus adhuc quid idem uirdicat.
quid de his domini ꝓpħe p̃cipiat. &. locutus ẽ inquit adme idem uir. Fili
hominis: uide oculis tuis. &. aurib tuis audi. & pone cortuũ inom̃ia quȩ
ego ostendam tibi: quia ut ostendantur tibi ad ductͥus es huc. Annuntia oĩa

Expanded text:
re debemus, et ea quae dicit vel facit studiosa mente pertractemus. Sed quod re debemus, et ea quae dicit vel facit studiosa mente pertractemus. Sed quod vir iste coelestis funiculum, et calamum mensurae ad aedificium dimetiendum in manu portat, utinam ad hoc saltem apud fastidiosos auditores valeat, ut nemo nos reprehendere audeat, cum nos viderit singulorum aedificiorum situm, qualitatem et mensuram subtiliter quaerere et investigare, et cum tanta diligentia assignare et singula quaeque prout possumus, vel Scripturae auctoritate, vel rationis attestatione probare. Sed ne forte quod hucusque dictum est ad horum commendationem minus sufficiat, audiamus adhuc quid idem vir dicat, quid de his Domini propheta praecipiat. Et locutus est, inquit, ad me idem vir: Fili hominis, vide oculis tuis, et auribus tuis audi, et pone cor tuum in omnia quae ego ostendam tibi; quia, ut ostendantur tibi, adductus es huc; annuntia omnia
Abbreviated transcription (Latin):
um interius. in quarto centenario templum situm fuit: &. quintũ cente¬
narium & eo amplius post tergum reliquit. Hoc tam̃ scõm plane suꝑ¬
ficiei considerationem dictum sit: nam adhanc mensuram tumor mon¬
tis aliquid adiecit. de quib suo loco diligentius considerare oportebit.
Ex hac tam̃ considatione facile adũtere licet. contra quem locum mons
altus intumesceret. uel cuiꝰmodi formam haberet: uel exqua parte
deuexior esset. Dr̃ autẽ recte hoc edificium habere similitudinẽ ciuita¬
tis: eoquod essed undiq cunctum muris. firmatum portis multais stpatũ
edificiis. Et ecce uir cuius erat speties quasi speties eris: ꝙ funiculus lineꝰ
ininanu eius. & calamus mensure in manu eius. S tabat autem inporta.
Uir iste qui similitudinẽ eris habere describitur: imaginem non t̾reni s
cȩlestis portare uiderunt. Celestia ergo de cȩlesti. sublimia de sublimi sꝑa¬

Expanded text:
um interius, in quarto centenario templum situm fuit, et quintum centeum interius, in quarto centenario templum situm fuit, et quintum centenarium, et eo amplius post tergum reliquit. Hoc tamen secundum plane superficiei considerationem dictum sit, nam ad hanc mensuram tumor montis nonnihil adjecit, de quibus in loco suo diligentius considerare oportebit. Ex hac tamen consideratione facile advertere licet contra quem locum mons altius intumesceret, vel cujusmodi formam haberet, vel ex qua parte devexior esset. Dicitur autem recte hoc aedificium habere similitudinem civitatis, eo quod esset undique cinctum muris, firmatum portis, multis stipatum aedificiis. Et ecce vir, cujus erat species quasi species aeris, et funiculus lineus in manu ejus, et calamus mensurae in manu ejus. Stabat autem in porta. Vir iste qui speciem aeris habere describitur, imaginem non terreni sed coelestis portare videtur. Coelestia ergo de coelesti, sublimia de sublimi spera
Abbreviated transcription (Latin):
tionis legitur: ubi dr̃. Ista ẽ. lex domus insuminitate montis: omnes
Mons itaq usq in id loci in quo templum construcꝰtum erat paulatun
ad altiora surgebat: & ad eum locum ab om̃i parte inclinabat. & ibi se
in planam quandam equalemq: planitiem ex pandat: quȩ templi
structuram ȩquali eminentia circumquaq excipiebat. Si enim ab una
qualibet parte templum altius emineret: omnis eiꝰ finis ꝓculdubio mon¬
tis summitatẽ non teneret. Consideremus si placet prius hoc edificium
quasi in plano constitutũ sit: ut forma montis ȩdificiorumq situs pꝰmodũ
rectius intelligi possit. Ut ex suꝑiorib colligitur. medius murꝰ qͦ atriũ
exterius cingitur. ab om̃i latere in oppositum latus qͥngentos cubitos in¬
cludere compbatur. Ut gͥ incipiamus aboriente. ex his quingentis cubi-¬
tis ducentos possidebat atrium exterius. intercio uͦ centenario erat atri¬

Expanded text:
tionis legitur, ubi dicitur: Ista est lex domus, in summitate montis omnes tionis legitur, ubi dicitur: Ista est lex domus, in summitate montis omnes Mons itaque usque in id loci in quo templum constructum erat paulatim ad altiora surgebat, et ad eum locum ab omni parte inclinabat, et ibi se in planam quamdam aequalemque planitiem expandebat, quae templi structuram aequali eminentia circumquaque excipiebat. Si enim ab una qualibet parte templum altius emineret, omnis ejus finis procul dubio montis summitatem non teneret. Consideremus, si placet, prius hoc aedificium quasi in plano constitutum sit, ut forma montis aedificiorumque situs postmodum rectius intelligi possit. Ut ex superioribus colligitur medius murus quo atrium exterius cingitur ab omni latere in oppositum latus quingentos cubitos includere comprobatur. Ut igitur incipiamus ab oriente ex his quingentis cubitis ducentos possidebat atrium exterius, in tertio vero centenario erat atri
Abbreviated transcription (Latin):
na affuetione fili isrł laborauerant: e tã pium quam nec̃m fuit eos
inter tot dura & diuturna mala magnam aliquam consolationem reci¬
ꝑe .&. diuine erga se pietatis argum̃ta sentire: ne inter tot calamitates
penitus deficerent. & de diuino ad uitorio funditus desꝑarent. Sed quis
domini deductus inuisionib dĩ uidet: Ad duxit me in quit interram
isrł: & dimisit me suꝑ montẽ excelsum nimis. suꝑ quẽ erat quasi edifici¬
um ciuitatis uergentis ad austrum: ꝙ. introduxit me illuc. Non negli¬
genter p̃tereundum quod ostensum edificium in monte nimis excelso
dr constitutum. Multoꝵ siquidem nobis intelligentiam claudimus.
sihoc negligenter considamus: quod ex subsequentib facile adũtimꝰ.
In hoc sane edificio interius atrium tenebat intimum locũ: s templũ
ꝓculdubio tenebat summum. hinc ẽ. quod in nouissimis huiꝰ descrip¬

Expanded text:
na afflictione filii Israel laboraverant, et tam pium quam necessarium fuit eos na afflictione filii Israel laboraverant, et tam pium quam necessarium fuit eos inter tot dura et diuturna mala magnam aliquam consolationem recipere, et divinae erga se pietatis argumenta sentire, ne inter tot calamitates penitus deficerent, et de divino adjutorio funditus desperarent. Sed quis  manum Domini deductus in visionibus Dei videt? Adduxit me, inquit, in terram Israel, et dimisit me super montem excelsum nimis, super quem erat quasi aedificium civitatis vergentis ad austrum, et introduxit me illuc . Non negligenter praetereundum quod ostensum aedificium in monte nimis excelso dicitur constitutum. Multorum siquidem nobis intelligentiam claudimus, si haec negligenter consideramus; quod ex subsequentibus facile advertimus. In hoc sane aedificio interius atrium tenebat intimum locum; sed templum procul dubio tenebat summum. Hinc est quod in novissimis hujus descrip
Abbreviated transcription (Latin):
num domini. uł quomodo
queso nͥ quomͦ scriptum ẽ.
inuisionib dĩ: Adductus
ẽ. autẽ in terram ꝓmissionis.
haud dubium autẽ quod de
terra babilonis. deterra ad
terram tot terrarũ spaciis
interiectam. Quem queso ñ
moueat. quem iure mou̾e
non debebãt quod talis a tali.
taliter tamq longe adduc¬
tus ẽ ut uderet &. audiret que postea scriberet. posterisq legenda tͥns¬
miteret: Qs uisi insensatus negligenter audiat uel negligere audeat.
quod seriptura sacra tot circumstantiis cominendat: Sed nec ipsum
tempus quidem in quo hec uiderit ꝓpħa tacite p̃terire uoluit: naui
ꝓ hoe ipsum fortassis ad uisionis ipsus commendationem ꝑtinere p̃uõ.¬
niucesimo &. quinto anno transmigrationis nr̃e. inȩxordio anni. deeim
mensis. quarto decimo anno postquam ꝑ cussa ẽ. ciuitas. in ipsa hac die
facta ẽ. suꝑ me manus domini: & adduxit me illuc inuisionib dei.
ud aice idm captiuitatis multa tempora fluxerant. iam dui sub in as¬

Expanded text:
num Domini, vel quomodo, quaeso, nisi quomodo scriptum est in visionibus Dei? Adductus est autem in terram promissionis, haud dubium ante quod de terra Babylonis, de terra ad terram tot terrarum spatiis interjectam. Quem, quaeso, non moveat, quem jure movere non debeat quod talis a tali, taliter, tamque longe adductus est ut videret et audiret quae postea scriberet, posterisque legenda relinqueret? Quis nisi insensatus negligenter audiat, vel negligere audeat quod Scriptura sacra tot circumstantiis commendat? Sed nec ipsum tempus quidem in quo haec vidit propheta tacite praeterire voluit. Nam et hoc ipsum fortassis ad visionis ipsius commendationem pertinere po transmigrationis nostrae, in exordio anni, decima mensis, quartodecimo anno postquam percussa est civitas, in ipsa hac die facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc in visionibus Dei. Judaicae jam captivitatis multa tempora fluxerant, jamdiu sub mag
Abbreviated transcription (Latin):
que inlaterib portȩ erant. quȩ medio uestibulo decem cubitoru
posterat. Locentur itaq tres thalami in uno uestibuh latere eo ude¬
licet loci ubi parieti tectum uidetur in cumbe. ita ut pariet uide¬
antur ipsi inherere: imno ipsum pro uno sui pariete ꝙ. quasi pro
una fronte habere: ubi intelliginus fenestras illas esse de quibus sẽp¬
tara loquitur cum dicit. Fenestras obliquas inthalamis ꝙ infrontib
tibus que uidentur inde sequi. quas arbitror ꝑse facile posse in celligi.
nonerat unde clarum lumen habere potuissent: insi parietib ue¬
rolibus uestibulis orientalis porticus quȩ medio uestibulo lateribusq
portarum hinc ide adherebant. hic ponimus: ut quomodo thala¬
ur parietib adhererent. uel quomodo ipsum uestibulum in septẽ
sectiones diuiderent: sub oculis rep̃sentaemus a
oc facto constat proculdubio

Expanded text:
quae in lateribus portae erant quae medio vestibulo decem cubitorum quae in lateribus portae erant quae medio vestibulo decem cubitorum poterat. Locentur itaque tres thalami in uno vestibuli latere, eo videlicet loci ubi parieti tectum videtur incumbere, ita ut parieti ipsi videantur inhaerere, imo ipsum pro uno sui pariete, et quasi pro una fronte habere ubi intelligimus fenestras illas esse de quibus Scriptura loquitur, cum dicit: Fenestras obliquas in thalamis, et in fronttibus quae videntur inde sequi, quas arbitror per se facile posse intelligi, non erat unde clarum lumen habere potuissent, nisi parietibus veralibus vestibulis orientalis porticus quae medio vestibulo lateribus portarum hinc inde adhaerebant hic ponimus; ut quomodo thalami parietibus adhaererent, vel quomodo ipsum vestibulum in septem sectiones dividerent, sub oculis repraesentemus. Hoc facto constat procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
tam erant. Nam portam hic ꝓ amore suo portam ipsam cũ tota porti¬
cu sua appellat. Nam quod dr̃ aliter omnino stare non possit. Tale
ẽ illud. . mensus õ. portam atecto chalami usq ad tectum eiꝰ. Simi¬
lier hie portieu sub nomine portȩ designat. Constat autem quia unꝰ¬
quism fbalamus euem marguie suo. octocubitos occupabat: nari quilibet
corum sex cubitoꝵ erat. & marginem unius cubit non solum ante ses
abutroq late habebat: sc̃ptura attestante quȩ ait. miensus c̃. margie
ente trralamos cubit unius: & cubitus unus finis utmq Thala arg il
sex eubitorum erant hinc & inde.T er ꝙ .uiiͦi. xxiiii. reddunt. quib ded̃¬
mhalonuis colligius. adhuc alios decem adicimus: quia quinq thalaic
inter piumi thalanum & sed̃m. qͥnq uero alios inter scõm & terciũ
ebent aute esse uixta latera porte. tres hinc ꝙ. tres incde. S uestibula

Expanded text:
tam erant. Nam portam hic pro more suo portam ipsam cum tota portitam erant. Nam portam hic pro more suo portam ipsam cum tota porticu sua appellat. Nam quod dicit aliter omnino stare non posset. Tale est illud: Et mensus est portam a tecto thalami usque ad tectum ejus. Similiter hic porticum sub nomine portae designat. Constat autem quia unusquisque thalamus cum margine suo octo cubitos occupabat. Nam quilibet eorum sex cubitorum erat, et marginem unius cubiti non solum ante, sed et ab utroque latere habebat, Scriptura attestante, quae ait: Et mensus est marginem ante thalamos cubiti unius et cubitus unus finis utrimque thalami autem sex cubitorum erant hinc et inde et mensus est thalamis colligimus, adhuc alios decem cubitos adjicimus, quia quinque cubitos inter primum thalamum, et secundum, quinque vero alios inter secundum et terti. Debent autem esse juxta latera portae tres hinc, et tres inde. Sed vestibula
Abbreviated transcription (Latin):
nem .xxu. cubitoꝵ: &. latitudinem .u. cubitoꝵ. S suꝑius scͥpturȩ au¬
ctoritate ꝓbauimus. quia quicquid de una qualibet harum porticuũ
inhis quȩ adm̃suram ꝑtinent concedunꝰ: de om̃ib pariter pari rõne
concedere debemus. Ergo apud omnes porticus erant uestibula .uiii. cu¬
bitoꝵ: simłr ꝙ. apud omnes necẽe̾ ẽ. inueniri uestibula quinq cubitoꝵ
Sed nunc pͥus desitu thalamoꝵ uideamus: ꝙ tunc fortassis de istis rõnẽ
facilius inueniemus. Habet autẽ unaqueq porticus sex thalamos. tres
hinc &. tres inde ab utraq parte uiȩ: quos scriptura docente nouimꝰ
intra ipsas porticus sicos fuisse. Porro thalami portȩ aduiam orienta¬
lem tres hinc & .iiͦi. inde. Hȩc de num̃o thalamoꝵ: & insequentibus
de situ ipsoꝵ. Et fenestras inquit obliquas in thalamis &. infrontib
eorum que erant intra portam undiq ꝑ cireuitũ. Si fenestrȩ quȩ in
thalamis erant intra ipsam portam erant : gͦ &. ipsi thalami iutra por¬

Expanded text:
nque cubitorum, et latitudinem quinque cubitorum. Sed superius Scripturae auctoritate probavimus quia quidquid de una qualibet harum porticuum in his quae ad mensuram pertinent, concedimus, de omnibus pariter pari ratione concedere debemus. Ergo apud omnes porticus erant vestibula octo cubitorum, similiter et apud omnes necesse est, inveniri vestibula quinque cubitorum. Sed nunc prius de situ thalamorum videamus, et tunc fortassis de istis rationem facilius inveniemus. Habet autem unaquaeque porticus sex thalamos, tres hinc, et tres inde ab utraque parte viae, quos, Scriptura docente, novimus intra ipsas porticus sitos fuisse. Porro thalami portae ad viam orientalem tres hinc, et tres inde. Haec de numero thalamorum, et in sequentibus de situ ipsorum. Et fenestras, inquit, obliquas in thalamis, et in frontibus eorum quae erant intra portam undique per circuitum. Si fenestrae, quae in thalamis erant, intra ipsam portam erant, ergo et ipsi thalami intra por
Abbreviated transcription (Latin):
ongitud inene. & latitudmẽ rei cubitor Quod pus dict uestitor¬
lum hoe refertus ad totum. ad partes autem quod reperue testi¬
bula. unde &. ibi additur: incircuitu. eo quod medio uestibulo seu ipsi
porte: adiacerent ꝑ duo eiꝰ latera. Hec itaq tria uestibula unũ mediũ
& duo lateralia erant sibi inuicem inhunc modum conuncta: ꝙ. un¬
ed adhuc in illis duob late¬
ralib uestibulis aliȩ sane
sub diuisiones ẽe ꝓbantur:
quȩ & ipse quidẽ inscͥptura uesti¬
Abula nominantur. In uenio ibi ue¬
Estibulum uiiͦi. eubitoꝵ inuenio

Expanded text:
ue cubitorum. Quod prius dicit vestibulum, hoc refertur ad totum, ad partes autem quod repetitur vestibula: unde et ibi additur in circuitu, eo quod medio vestibulo, seu ipsi portae adjacerent per duo ejus latera. Haec itaque tria vestibula unum medium, et duo lateralia erant sibi invicem in hunc modum conjuncta, et imSed adhuc in illis duobus lateralibus vestibulis aliae sanae subdivisiones esse probantur, quae et ipsae quidem in Scriptura vestibula nominantur. Invenio ibi vestibulum octo cubitorum, invenio
Abbreviated transcription (Latin):
Noabaq iulone in meridiem s. ab oriente in occidentẽ uelit excendes¬
os omnino non pot̾it stare. & friuolum duco intam aꝑta refrustra labo¬
rare. Hec autẽ porticus sicut iinaqueq aliarum intria pͥncipaliter
dudĩ. unde & dictum ẽ. triplex porticus iure nominatur. herũ au¬
tem partiuu seu porticuũ quȩ medium tenebat. nichil aliud erat nͥ
spaturni ellud seu uia illa que inter portam ꝙ portam iacebat. a por¬
ta urdelicet muri usq ad portam uestibuli: cuius latitudo erat scdn
cebãt t uo alia ciusdem mensure. unum in uno ꝙ aliud in alio late.
sigrans. eoꝵ mensuras desebit. Hinc ẽ quod de aqͥlonari portatreg de
nuse stacon postihane subsequenter describitur. Portam quoq que

Expanded text:
non ab aquilone in meridiem, sed ab oriente in occidentem velit extendernon ab aquilone in meridiem, sed ab oriente in occidentem velit extendere, omnino non poterit stare, et frivolum duco in tam aperta re frustra laborare. Haec autem porticus sicut unaquaeque aliarum in tria principaliter dividitur. Unde, ut dictum est, triplex porticus recte nominatur. Harum autem partium, seu porticuum quae medium tenebat nihil aliud erat nisi spatium illud seu via illa, quae inter portam et portam jacebat, a porta videlicet muri usque ad portam vestibuli, cujus latitudo erat secuncebant duo alia ejusdem mensurae, unum in uno, et aliud in alio lateresignans eorum mensuras describit. Hinc est quod de aquilonari porta legitur, quae statim post hanc subseq
Abbreviated transcription (Latin):
fronte uestibuli obstrueretur in trinsecus. Habebat itaq uestibulũ
portam contra portam: in muro unam. in frontem aliam. Ad utriusq
itaq distinẽtionem uocetur una porta muri. alia dicatur porta uesti¬
buli. Portam itaq interiorem hoc loco dicit portam uestibuli: ñ por¬
tam interioris atrii. Nam inter ext̾iorem & illam excepto eo qͦd muri
occupabant: erant ducenti cubiti. Faciem autem porte dicit locum
qui erat ante portam ext̾iorem. s retro portam intĩorem: faciem uͦ
uestibub porte interiors dicit latus illud quod uestibulum habebat
ad portam interiorem̃. Unde nanfeste colligitur quod antedicta iñ¬
sura ptra parietes sumebatur. Bene gͦ dr̃. &. ante faciem porte que
ptingebat ułqr d̃o facieni uestibuli porte interioris: quinquaginta cũ¬
bitos. Siguis autẽ ud quod diximus de huius uestibuli fronte sine de
eius longitudine uelit inaliam partẽ accipe. ꝙ. longitudinem ipsuis

Expanded text:
fronte vestibuli obstrueretur intrinsecus. Habebat itaque vestibulum fronte vestibuli obstrueretur intrinsecus. Habebat itaque vestibulum portam contra portam, in muro unam, in fronte aliam. Ad utriusque itaque distinctionem vocetur una porta muri, alia dicatur porta vestibuli. Portam itaque interiorem hoc loco dicit portam vestibuli, non portam interioris atrii. Nam inter exteriorem et illam excepto eo quod muri occupabant erant ducenti cubiti. Faciem autem portae dicit locum qui erat ante portam exteriorem, sed retro portam interiorem. Faciem vero vestibuli portae interioris, dicit latus illud quod vestibulum habebat ad portam interiorem. Unde manifeste colligitur quod antedicta mensura intra parietes sumebatur. Bene ergo dicitur: Et ante faciem portae quae pertingebat usque ad faciem vestibuli portae interioris quinquaginta cubitos. Si quis autem id quod diximus de hujus vestibuli fronte sive de ejus longitudine velit in aliam partem accipere, et longitudinem ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
atrium interius: sicut econũso interiorum respiciebant ũsus atͥum ex te¬
rius. Harum frontium mensura describit᷑: cum dr̃. & fecit frontesꝑ .lx.¬
cubitos. Hȩc erat mensura longitudinis omnium porticuum seu ue¬
stibuloꝵ: cum tam̃ ꝑ hȩc nomina intelligimus non partem s totũ
Huius itaq: orientalis porte porticus frontẽ habebat uersus occidentẽ:
cuius longitudo extendebatur u̾sus aquiloneni ꝙ. m̃idiem. Extendeba¬
tur autem sexaginta cubitis uxta mensuram frontis: latitudo uero
aboriente in occidentem dilatabatur quinquaginta cubitis. Uñ est
illud. E ante faciem portȩ quȩ ꝑtingebat usq ad faciem uestibuli
portȩ interioris: quinquaginta cubitos. habebat sane hȩc portieus sic̃
ceterȩ portam infronte. hoc ẽ. in introitu atrii contra portã muri.
Alioquin frustra in muro aditus pat̾et extrinsecus: si ex opposito in

Expanded text:
atrium interius, sicut e converso interiorum respiciebant versus atrium exteatrium interius, sicut e converso interiorum respiciebant versus atrium exterius. Harum frontium mensura describitur cum dicitur: Et fecit frontes cubitos. Haec erat mensura longitudinis omnium porticuum, seu vestibulorum, cum tamen per haec nomina intelligimus non partem, sed totum. Hujus itaque orientalis portae porticus frontem habebat versus occidentem, cujus longitudo extendebatur versus aquilonem et meridiem. Extendebatur autem sexaginta cubitis juxta mensuram frontis. Latitudo vero ab oriente in occidentem dilatabatur quinquaginta cubitis. Unde est illud: et ante faciem portae quae pertingebat usque ad faciem vestibuli portae interioris quinquaginta cubitos. Habebat sane haec porticus sicut caeterae portam in fronte, hoc est in introitu atrii contra portam muri. Alioquin frustra in muro aditus pateret extrinsecus, si ex opposito in
Abbreviated transcription (Latin):
de australi porta scribitur. Et ecce porta quȩ respiciebat ad austrũ. Et m̃sꝰ
est frontem eius. & uestibulum eius. iuxta mensuras suꝑiores: ꝙ fenestg
eius. & uestibula incircuitu: sicut fenestras cet̾as. Hȩc sane sententia ĩ om̃i¬
um sex porticuũ descriptione semꝑ repetitur: unde una om̃iũ eadẽq¬
esse mensura conuincitur. U num quodq horum uestibuloꝵ seu porticuũ
multipliciter diuisum erat: uñ & scriptura sepe unam eandemq por¬
ticum mͦ singłariter ꝓ toto: uestibulum. modo plurałr propartib:
uestibula uocat. Principaliter tam̃ unaq̃q porticus intria diuidebat᷑.
unde & insequentib una illarum triplex nominatur: que sententia
quidem ad omnes iuxta p̃dictam rationẽ iure refertur. Ubi erat ĩ¬
quit porticris iuncꝰta porticui triplici. De toto itaq uideamꝰ prius:
& postea de partib. frontes itaq exterioꝵ porticuum respiciebant uersꝰ

Expanded text:
e ad viam australem et ecce porta quae respiciebat ad austrum et mensus est frontem eius et vestibulum eius iuxta mensuras superiores et fenestras eius et vestibula in circuitu sicut fenestras ceteras um sex porticuum descriptione semper repetitur, unde una omnium eademque mensura esse convincitur. Unumquodque igitur horum vestibulorum seu porticuum multipliciter divisum erat. Unde et Scriptura saepe unam eamdemque porticum, modo singulariter pro toto vestibulum, modo pluraliter pro partibus vestibula vocat. Principaliter tamen unaquaeque porticus in tria dividebatur, unde et in sequentibus una illarum triplex nominatur, quae sententia quidem ad omnes juxta praedictam rationem jure refertur: Ubi erat, inquit, porticus juncta porticui triplici. De toto itaque videamus prius, et postea de partibus. Frontes itaque exteriorum porticuum respiciebant versus
Abbreviated transcription (Latin):
uimus. Statura quoq erat in rotis. ꝙ altitudo: ꝙ horribił aspectus:
uantum mͥ uidetur quotiens stabant uniformiter idagebant: ne
passim inomnem se partẽ ut in rotis nr̃is uidemꝰ adstandũ erigebãt:
sed ubi supius designata illa quasi duarum rotarum factura. hĩc
inde ꝑtransuersum inserebatur. & inuicem copulabatur: cũ stare
uellent unam illarum partiũ semꝑ interra figebant: alt̾am ĩ altũ
erigebant. Facile ẽ. gͦ uidere quam promptũ eis esset post stationẽ in
omnem se partem pari modo sine ulla corporis conũsione uolũȩ: quȩ
nitudinis esse. ut esset horror aspicere: unde &. suꝑiꝰ dictum ẽ. de rotis.
quod aspectus earum ess quasi uisio maris. E totum corpus plenum ocłis.
eunte sp̃u & rote pariter eleuabatur sequentes eum. Sp̃s enim uitȩ in rotis.¬

Expanded text:
vimus. Statura quoque erat in rotis, et altitudo, et horribilis aspectus. vimus. Statura quoque erat in rotis, et altitudo, et horribilis aspectus. Quantum mihi videtur, quoties stabant uniformiter id agebant, nec passim in omnem se partem, ut in rotis nostris videmus, ad standum erigebant; sed ubi superius designata illa, quasi duarum rotarum factura, hinc inde per transversum inserebatur, et invicem copulabatur. Cum stare vellent unam illarum partium semper in terra figebant, alteram in altum erigebant. Facile est ergo videre quam promptum eis esset post stationem in omnem se partem pari modo sine ulla corporis conversione volvere, quae, nitudinis esse, ut esset horror aspicere, unde et superius dictum est de rotis, quod aspectus earum esset quasi visio maris. Et totum corpus plenum oculis eunte spiritu, et rotae pariter elevabantur sequentes eum. Spiritus enim vitae erat
Abbreviated transcription (Latin):
aspicerem animalia: apparuit rota una suꝑ terram iuxta animalia.
Non una sola tantum iuxta omnia: sed singłȩ iuxta singła. sicut
declarant sequentia. Apparuit itaq rota una iuxta singła animalia.
S qualis: Habens in quit quatuor facies. Quomͦ autẽ quatuor facies. ha¬
buerit: melius ex sequentib patebit. E aspectus rotarũ ꝙ. opus carum:
quasi uisio maris. Maris similitudinẽ dicuntur hab̾e: ꝓ incredibili mag¬
nitudine. E. una similitudo ipsarum quatuor. E aspectus earũ ⁊ oꝑa:
quasi si sit rota in medio rotȩ. Cogitemꝰ quasi duȩ rote essent sͥ inuicem
insertȩ. &. inunam oꝑis facturam ꝑ transũsum conunctȩ: ꝙ tunc in¬
tellig̃e poteruus quomͦ dicatur unaqueq quatuor facies habere.
t quatuor partes earum euntes ibant: & non reũtebant᷑ cũ ambularẽt.
Hoc eoden modo de rotis dicunus: quomͦ suꝑus de animalib det̾mina¬

Expanded text:
aspicerem animalia, apparuit rota una super terram juxta animalia. aspicerem animalia, apparuit rota una super terram juxta animalia. Non una sola tantum juxta omnia, sed singulae juxta singula, sicut declarant sequentia. Apparuit itaque rota una juxta singula animalia. Sed qualis? Habens, inquit, quatuor facies. Quomodo autem quatuor facies habuerit melius ex sequentibus patebit: Et aspectus rotarum, et opus earum, quasi visio maris. Maris similitudinem dicuntur habere pro incredibili magnitudine. Et una similitudo ipsarum quatuor, et aspectus earum, et opera quasi si sit rota in medio rotum conjunctae, et tunc intelligere poterimus quomodo dicatur unaquaeque quatuor facies habere. Per quatuor partes earum euntes ibant, et non revertebantur cum ambularent. Hoc eodem modo de rotis dicimus quomodo superius de animalibus determina
Abbreviated transcription (Latin):
ubicumq erat sp̃s impetus siue adeundum siue adredeundũ siue ad
quamlibet partem diũtendum. ita illuc gradiebant᷑ ut non ꝯũterent᷑.¬
& inter eundum &. redeundum. nulla corporis conũsione uterent᷑. R. sum¬
litudo animalium aspectus eoꝵ quasi carbonum ignis ardentiũ: ⁊ qͣsi
aspectus lampadarum. E cce quod suꝑius iam diximus quoniam igneas
facies habebant: qui calorem inmodum carbonum ardentium. ꝙ lumen
in modum lampadarum fundebant. Sequitur. Hȩc erat uisio discur¬
rens in medio animalium. Splendor ignis: ꝙ. deigne fulgur egrediẽs.
Ista satis patent. E animalia ibant ꝙ. reũtebantur: insimilitudinem
fulguris choruscantis. Ecce quod suꝑius iam diximꝰ quia animalia ibãt¬
& redibant S quoniodo putatis: Insimilitudinem fulgis coruscantis.
Celeritas stupenda: ꝙ solis celestib animalib attribuenda. Cumq

Expanded text:
ubicunque erat impetus spiritus, sive ad eundum, sive ad redeundum, sive in ubicunque erat impetus spiritus, sive ad eundum, sive ad redeundum, sive in quamlibet partem divertendum, ita illuc gradiebantur, ut non converterentur, et inter eundum et redeundum nulla corporis conversione uterentur. Et similitudo animalium aspectus eorum quasi carbonum ignis ardentium, et quasi aspectus lampadarum. Ecce quod superius jam diximus, quoniam igneas facies habebant, qui calorem in modum carbonum ardentium, et lumen in modum lampadarum fundebant. Sequitur: Haec erat visio discurrens in medio animalium. Splendor ignis, et de igne fulgur egrediens. Ista satis patent. Et animalia ibant, et revertebantur in similitudinem fulguris coruscantis. Ecce quod superius jam diximus, quia animalia ibant et redibant. Sed quomodo putatis? In similitudinem fulguris coruscantis. Celeritas stupenda et solis coelestibus animalibus attribuenda. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
& asinistͥs eius erant id faciebant. & isdem ipsis in contrariam partem
hoc ẽ. coram aqͥlina facie uolebant. Duab uero aliis corꝑa tegebãt. Cũ uero
coram leonina uł bouina facie uolare uoluissent: econtrario faciebãt.
Et unum quodq coram facie sua ambulabat. Uidetur suꝑiꝰ positam sen¬
tentiam repetere: sed credo aliud quiddã hic uelle ostend̃e. Suꝑiꝰ do¬
cuit quia corpus idcirco non conũtebant: quia in ea parte ad quam
nte uolebant fioetar qulan leouereant luabedante e coamn ei anbili¬
bant. Hic michi uidetur hoc dicere uelle: quoniam ꝑtot partes irẽt.
in quot partes facies haberent.Idem ẽ. enin acsi diceret. Unum quodq
eorum coram qualibet facie sua ambulabant. Huic sententiȩ astipłãtur
quod sequitur. Ubi erat impetus sp̃s illuc gradiebant᷑: nec reũtebant᷑
cum ambularent. Uere coram una quaq facie sua gradiebant᷑: quia

Expanded text:
et a sinistris ejus erant id faciebant, et eisdem ipsis in contrariam partem, et a sinistris ejus erant id faciebant, et eisdem ipsis in contrariam partem, hoc est coram aquilina facie, volabant, duabus vero alis corpora tegebant. Cum vero coram leonina, vel bovina facie volare voluissent, econtrario faciebant: Et unumquodque coram facie sua ambulabat. Videtur superius positam sententiam repetere, sed credo aliud quiddam hic ostendere. Superius docuit quia corpus idcirco non convertebant, quia in ea parte ad quam ire volebant, faciem quam sequerentur habebant, et coram ea ambulabant. Hic mihi videtur hoc dicere velle, quoniam per tot partes irent in quot partes facies haberent. Idem est enim ac si diceret: Unumquodque eorum coram qualibet facie sua ambulabat. Huic sententiae astipulatur, quod sequitur: Ubi erat impetus spiritus, illuc gradiebantur, nec revertebantur cum ambularent. Vere coram unaquaque facie sua gradiebantur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
stum fuit. Illud solum dix̃ de quo si dictum non esset dubitari potuit:
quatuor erat desuꝑ. hoc ẽ. cȩt̾ĩs suꝑior. E aues quidẽ solent hab̾e ut om̃s
nouimus longiora colla cȩt̾is animalib. Et facies eoꝵ ꝙ pennȩ eoꝵ ex¬
tentȩ desuꝑ. Quod dicit. ⁊ facies eorum: defectiua oratio ẽ. Quasi dicat.
s. facies eoꝵ: in hunc modum erant. Et penuȩ eoꝵ: extente desuꝑ illas
facies. Nam ad hoc p̃uuttit & facies eoꝵ: ut competentiꝰ inferat quod de
pennis dr̃e uolebat. Duȩ pennȩ singłoꝵ iungebantur. hoc idem aliis ũb̾
suꝑius dixerat: s repetit ut addat. E duȩ tegebaut corpora eoꝵ. Nõ sic
intelligendum ẽ. quasi eisdem semꝑ duab alis corpora teg̾ent.ꝙ. duab
solũmodo uolarent: cum utrumq utͥsq sed uicissim facerent. E um
coram humana facie uolare dec̃uissent: duab illis alis quȩ adextris

Expanded text:
stum fuit. Illud solum dixit, de quo, si dictum non esset, dubitari potuit, stum fuit. Illud solum dixit, de quo, si dictum non esset, dubitari potuit, quatuor erat desuper. Hoc est caeteris superior. Et aves quidem solent habere, ut omnes novimus, longiora colla caeteris animalibus. Et facies eorum, et pennae eorum extentae desuper. Quod dicit, et facies eorum, defectiva oratio est, quasi dicat: et facies eorum in hunc modum erant, et pennae eorum extentae desuper illas facies. Nam ad hoc praemittit et facies eorum, ut competentius inferat quod de pennis dicere volebat: Duae pennae singulorum jungebant. Hoc idem aliis verbis superius dixerat, sed repetit, ut addat: Et duae tegebant corpora eorum. Non sic intelligendum est, quasi eisdem semper duabus alis corpora tegerent, et duabus solummodo aliis volarent, cum utrumque utrisque sed vicissim facerent. Cum coram humana facie volare decrevissent, duabus illis alis quae a dextris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quatuor partes: dicit modo nouissime qualem in quam partem habu¬
ere. Si dicta anunialia ꝓ more nr̃o dextram & sinistram ꝙ posteriora ha¬
berent: facile esset ꝓphe singłas partes expͥmere. ꝙ scd̃n eas singillatim fa¬
cies distinguere. Sed hoc idcico non potuit: quia om̃is ineis pars antĩor
fuit. Fecit ergo quomodo potuit. Unam faciem pͥmo ponit: & scõm illam
ceteras distinguit. Dicit ergo. similitudo uultus eoꝵ facies hominis. Quis
nesciat quod uultus iinobꝰ p̃cipua & pͥncipalior pars ẽẽ soleat: Dicitur
itaq quia uultus hoc ẽ. pͥma ꝙ pͥncipalior facies in eis erat facies homuiis.
A dextris autẽ illius humanȩ faciei ipsoꝵ quatuor: erat facies leonis. a
sinist̾s autẽ eiusdem: erat facies bouis. Notandum quod de aquilȩ facie
non dicit inqua parte & ipsa fuerit: quia ex p̃cedentib hoc ip̃m manife¬

Expanded text:
pro quatuor partes. Dicit modo novissime qualem, inquam, partem habupro quatuor partes. Dicit modo novissime qualem, inquam, partem habuere. Si dicta animalia pro more nostro dextram et sinistram et posteriora haberent, facile esset prophetae singulas partes exprimere, et secundum eas sigillatim facies distinguere. Sed hoc idcirco non potuit, quia omnis in eis pars anterior fuit. Fecit ergo quomodo potuit, unam faciem primo ponit, et secundum illam caeteras distinguit. Dicit ergo: Similitudo vultus eorum facies hominis. Quis nesciat quod vultus in nobis praecipua et principalior pars esse soleat? Dicitur itaque quia vultus, hoc est prima et principalior facies, in eis erat facies, hominis. A dextris autem illius humanae faciei ipsorum quatuor erat facies leonis. A sinistris autem ejusdem erat facies bovis. Notandum quod de aquilina facie non dicit in qua parte et ipsa fuerit, quia ex praecedentibus hoc ipsum manife
Abbreviated transcription (Latin):
nalib. Non reũtebantur cum incederent. Cur autẽ sine ulla corpons con¬
uersione ire & redire potuissent: ostenditur exeo quod subiungitur. Sed
unumquodq: ante faciem suam gradiebat᷑. Acsi aꝑte diceret. Iccirco non
erat eis necesse corpus conuerr̾e cum redire uellent: quia in eam etiam
partem faciem habebant. Nos cum ad posteriora redire uolumus. corpis
conũsionem necesse habemus: qui solam unã faciẽ habemꝰ. S illa ũtebant᷑
nec retro uertebantur. s ante faciem suã gradiebantur: illam uidelicet
quam ad eam partem habebant. ad quam ire uolebant. Sequit᷑. Simili¬
tudo uultus eoꝵ. facies hominis. & facies leonis. ad ext̾s ipsorum quatuor.
Facies autem bouis asinists ipsorum quatuor. & facies aquilȩ desuper
ipsoꝵ quatuor. Ecce insua descriptione quomͦ quib dam gradib ĩcedit.
Primo dixit quod haberent quatuor facies. postea dix̃ quod eas hab̾ent

Expanded text:
malibus, non revertebantur cum incederent. Cur autem sine ulla corporis conmalibus, non revertebantur cum incederent. Cur autem sine ulla corporis conversione ire et redire potuissent, ostenditur ex eo quod subjungitur: Sed unumquodque ante faciem suam gradiebatur; ac si aperte diceret: Idcirco non erat eis necesse corpus convertere cum redire vellent, quia in eam etiam partem faciem habebant Nos cum ad posteriora redire volumus corporis conversione necesse habemus, qui solam unam faciem habemus. Sed illa revertebantur, nec retro vertebantur, sed ante faciem suam gradiebantur, illam videlicet quam ad eam partem habebant ad quam ire volebant. Sequitur: Similitudo vultus eorum facies hominis, et facies leonis a dextris ipsorum quatuor. Facies autem bovis a sinistris ipsorum quatuor. Et facies aquilae desuper ipsorum quatuor. Ecce in sua descriptione quomodo quibusdam gradibus incedit. Primo dixit quod haberent quatuor facies, postea dixit quod eas haberent
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ. non retro uertebantur: quia non conũtebant᷑. Hinc ẽ. quod longe post
derotis loquens dicit. Cum ambularent in quatuor partes gradiebant᷑: & non
reuertebantur ambulantes. Certe si ꝑ quatuor partes ibant: fuit eis necesse ire
determinat᷑: Statim namꝙ adiungit᷑. S alle:um ad quem ire declinabat
que pͥma erat. sequebantur e. cȩtẽ: nec conũtebantur. Eece ꝓ eo quod prius
posuit reũtebantur: eandem sententiam repetens. ponit conũtebantur:
&. det̃minauit quod pͥus obscure posuit. Sed quid inter hȩc dicimꝰ. nisi quod
adsententiam beati gregorii recurrimꝰ: quod dispensante dõ idcirco ob¬
scure ponitur. ut multipliciter exponatur: E absꝙ dubio ex hac obseu¬
ritate scripture agitur. ut quamuis fortassis una sit expositio sed̾m litte¬
ram: multiplex ẽẽ possit scd̃m misticam intelligentiam. Dicatur itaq de ani¬

Expanded text:
hoc est non retro vertebantur, quia non convertebantur. Hinc est quod longe post hoc est non retro vertebantur, quia non convertebantur. Hinc est quod longe post de rotis loquens, dicit: Cum ambularent in quatuor partes gradiebantur, et non revertebantur ambulantes. Certe, si per quatuor partes ibant, fuit eis necesse ire determinatur? Statim namque adjungitur: Sed ad locum ad quem ire declinabat, quae prima erat, sequebantur et caeterae, nec convertebantur. Ecce pro eo quod prius posuit revertebantur, eamdem sententiam repetens ponit convertebantur, et determinavit quod prius obscure posuit. Sed quid inter haec dicimus, nisi quod ad sententiam beati Gregorii recurrimus, quod, dispensante Deo, idcirco obscure ponitur, ut multipliciter exponatur? Et absque dubio ex hac obscuritate Scripturae agitur, ut quamvis fortassis una sit expositio secundum litteram, multiplex esse possit secundum mysticam intelligentiam: dicatur itaque de ani
Abbreviated transcription (Latin):
uersi. quaquauersum uolare potuissent. Notandum autem quod quatuor
facies . iiͦiͬ. pennas. quatuor manus.ꝙ. eiusdem numeri pedes habuere: nume¬
rum tamen pedum non uidetur expͥmere. eo quod nec rarum sit nec in¬
solitum quatuor pedes habere. Iuncteq erant pennȩ eoꝵ alterius ad altũ.
noedentium itaq animalium tanta distantia erat: quanta extensarũ alarũ
copula pati poterat. Non reuertebantur cum incederent: sed unumquodq
ante faciem suam gradiebat᷑. Cum inposteriorib dicturus sit. ibant ꝙ reũ¬
tebantur: quomodo hie dicitur. quod incedentes non reũtebanture Sed
uide neforte reũtebantur sub alio sensu ponatur hic. & sub alio ibi: si ñ
facimus ꝓpħam mentiri. Idem enini uidetur hic sonare reũtebantur. quod
conuertebantur. Insequentib autẽ idem uidetur sonare. quod redire. Reũ¬
tentes gͦ non reũtebantur: quia reuerti hoc ẽ. redire uolentes ñ reũtebant᷑:

Expanded text:
versi quaquaversum volare potuissent. Notandum quod quatuor versi quaquaversum volare potuissent. Notandum quod quatuor facies, quatuor pennas, quatuor manus, et ejusdem numeri pedes habuere; numerum tamen pedum non videtur exprimere, eo quod nec rarum sit, nec insolitum quatuor pedes habere. Junctaeque erant pennae eorum alterius ad alterum. Incedentium itaque animalium tanta distantia erat, quanta extensarum alarum copula pati poterat. Non revertebantur cum incederent, sed unumquodque ante faciem suam gradiebatur. Cum in posterioribus dicturus sit: Ibant et revertebantur, quomodo hic dicitur quod incedentes non revertebantur? Sed vide ne forte revertebantur sub alio sensu ponatur hic, et sub alio ibi, si non facimus prophetam mentiri. Idem enim videtur hoc sonare revertebantur quod convertebantur. In sequentibus autem idem videtur sonare quod redire. Revertentes ergo non revertebantur, quia reverti, hoc est redire, volentes non revertebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ex sequentib colligitur sine ulla corporis conuersione incedere.
E planta pedis eoꝵ quasi planta pedis uituhꝰ. Uitulinam plantam
dicta animalia habere describuntur: ut non ex industria uelut ho¬
minum. s nat᷑aliter munita intelligantur. Ut autẽ possent pari mͦ
in omnem partẽ incedere: oportebat formam pedum. uitulinam si¬
nulitudinem non nulla ex parte exced̾e. In hoc autẽ quod dr quia sem¬
tillȩ erant ineis uel potius ex eis quasi eris candentis. ostenditur auoa
facies igneas habebant: quȩ ardentes scintillas spargebant. E facies
ꝙ pennas ꝑ quatuor partes habebant. Certe si ut suꝑiꝰ dictum ẽ. qua¬
tuor facies habebant. si eas ut hic dicitur ꝑ quatuor partes habebãt:
oportet ut in singłis partib quantum ad litteram spectat. non nisi so¬
lam hab̾ent. Quatuor autem pennas babebant: ut equȩ quocumq:

Expanded text:
sicut ex sequentibus colligitur, sine ulla corporis conversione incedere: sicut ex sequentibus colligitur, sine ulla corporis conversione incedere: Et planta pedis eorum quasi planta pedis vituli. Vitulinam plantam dicta animalia habere describuntur, ut non ex industria, velut hominum, sed naturaliter munita intelligantur. Ut autem possent pari modo in omnem partem incedere, oportebat formam pedum vitulinam similitudinem nonnulla ex parte excedere. In hoc autem quod dicitur, quia scintillae erant in eis, vel potius ex eis quasi aeris candentis, ostenditur quod facies igneas habebant quae ardentes scintillas spargebant. Et facies et pennas per quatuor partes habebant. Certe si, ut superius dictum est, quatuor facies habebant; si eas, ut hic dicitur, per quatuor partes habebant, oportet ut in singulis partibus quantum ad litteram spectat nonnisi solam haberent. Quatuor autem pennas habebant, ut aeque quocunque