comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Uos gͥ nunc quidem
tristitiam habetis. Iterum
autem uidebo uos. & gau¬
debit cor ur̃m: & gaudiũ
Sospitate gͦ dñs. merentes
erigere dicitur: quia pro se
affuctos temporaliter. uera
salute consolatur. Quod ta¬
men de electis dei: etiam in
hac uita nil obstat intelligi.
In sublime quipoe humiles
ponuntur: quia cum ex hu¬
militate substernunt : alte
mentis udicio. cuncta tem¬
ꝑalia transeunt. Cumq
se indignos in om̃ib estimãt:
recte cogitationis ex amine.
huiꝰ mundi głam transcen¬
dentes calcant. Uideamus
humilem paulum. Ecce
discipłis dicit. Non enim
nosmet ipsos predicamus:
in sublime iam positum.
An nescitis. quia angłos ui¬
dicabimus: Et rursũ. Con¬
resuscitauit: & consedere fe

Expanded text:
dem tristitiam habetis, iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium Sospitate ergo Dominus moerentes erigere dicitur, quia pro se afflictos temporaliter vera salute consolatur. Quod tamen de electis Dei etiam in hac vita nil obstat intIn sublime quippe humiles ponuntur, quia cum se ex humilitate substernunt, altae mentis judicio cuncta temalia transeunt; cumque se indignos in omnibus aestimant, rectae cogitationis examine hujus mundi gloriam transcendentes calcant. Videamus humilem Paulum. Ecce discipulis dicit: Non enim nosmetipsos praedicamus, in sublime jam positum: « An nescitis quia angelos judicabimus? » ; et rursus: « Conresuscitavit, et consedere nos
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet in ore spiritalium.
iuxta uoluntatem edentiũ.
saporem dedit : quia diui¬
nus sermo. & omnib cõgru¬
ens. & a semet ipso non dis¬
crepans: qualitati audien¬
tium condescendit. Quem
dum elatus quisq. utiliter
iuxta modum suum intel¬
ligit: quasi acceptum man¬
na. in uoluntarium sapo¬
rem uertit. Et quia labo¬
rem boni oꝑis. gła sequit᷑
retͥbutionis: post aquarũ
irrigationem. recte subiun¬
gitur. Qui ponit humiles
in sublime: & merentes eri¬
git sospitate. In sublime hu
miles ponuntur: quia hi qͥ
nunc pro dei amore despec¬
ti sunt. tunc cum deo iudi¬

Expanded text:
videlicet in ore spiritalium, videlicet in ore spiritalium, juxta voluntatem edentium, saporem dedit, quia divinus sermo et omnibus congruens, et a semetipso non discrepans, qualitati audientium condescendit; quem dum electus quisque utiliter juxta modum suum intelligit, quasi acceptum manna in voluntarium saporem vertit. Et quia laborem boni operis gloria sequitur retributionis, post aquarum rigationem recte subjungitur: Qui ponit humiles in sublimi, et moerentes erigit somiles ponuntur, quia ii qui nunc pro Dei amore despecti sunt, tunc cum Deo judi
Abbreviated transcription (Latin):
uersoꝵ nomine: ipse moꝵ
dissimilitudines designari.
Alius namq elatione erigi¬
tur: alius pondere timoris
inclinatur. Alius libidine
estuat: alius auaritia anhe¬
lat. Alius remissione se de¬
icit: alius ira feruescit. S
ꝑ doctrinam sacri eloquii.
dum suꝑbo humilitas tͥbui¬
tur. timido confidentia pre¬
betur: luxuriosus ꝑ castita¬
tis studium. ab inmundicia
tergitur : auarus ꝑ continẽ¬
tiam. ambitionis estu tem¬
ꝑatur: remissus zelo rec̾ti¬
tudine erigitur. iracundus
deus aquis irrigat: quia
uim sui sermonis. in singłis
iuxta moꝵ diuersitatem.
formatꝰ: ut hoc in eiꝰ eloqͥo
quisq inueniat: ꝑ quod uir¬
tutis necissarie germen fe¬
rat. Unde ꝑ quendam sapi
entem: de manne dulcediẽ
dicitur. Paratum panem
de celo prestitisti illis. sine
labore: omne delectam̃tum
in se habentem. & omnis sa¬
poris suauitatem. Manna
quippe omne delectamen¬
tum.atq omnis saporis in
se suauitatem habuit: qd

Expanded text:
versorum nomine ipsae morum versorum nomine ipsae morum dissimilitudines designari. Alius namque elatione erigitur, alius pondere timoris inclinatur, alius libidine aestuat, alius avaritia anhelat, alius remissione se dejicit, alius ira fervescit. Sed per doctrinam sacri eloquii, dum superbo humilitas tribuitur, timido confidentia praebetur, luxuriosus per castitatis studium ab immunditia tergitur, avarus per continentiam ab ambitionis aestu temperatur, remissus zeli rectitDeus aquis irrigat. Vim sui sermonis Deus in singulis juxta morum diversitatem format, ut hoc in ejus eloquio quisque inveniat, per quod virtutis necessariae germen ferat. Unde per quemdam saentem de mannae dulcedine dicitur: Paratum panem de coelo praestitisti illis sine labore, omne delectamentum in se habentem, atque omnis saporis suavitatem . Manna quippe omne delectamentum atque omnis saporis in se suavitatem habuit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
bruta animalia: uiuunt
& sentiunt : nec tamen in¬
telligunt. Sunt angłi: &
uiuunt & sentiunt ⁊ & in¬
telligendo discernunt. Ho¬
mo itaq quia habet ẽẽ cũ
lapidib. uiuere cum arbori¬
b. sentire cum anmalib.
discernere cum angłis: rec¬
te nomine uniu̾sitatis expͥ¬
mitur : in quo uixta aliqͥd.
ipsa uniuersitas tenetur.
Unde & discipłis ueritas di¬
cit. Euntes in mundum u¬
niuersum: predicate eugłm
omni creature. Omnem ui¬
delicet creaturam. solum in¬
telligi hominem uoluit: cui
commune aliquid cum om¬
loco uniu̾sa. intelligi & ali¬
ter possunt. Scĩ enim sp̃c
gr̃a. cum sibi diuites subi¬
cit: pauꝑes non repellit.
Cum fortes humiliat: ue¬
nire ad se debiles non recu¬
sat. Cum nobiles colligit:
simul & ignobiles app̾hendit.
Cum sapientes fuscipit: im¬
ꝑitinum stultitiam non con¬
tempnit. Uinuersa gͦ deus
aquis irrigat: qui dono sci
sp̃c ex om̃i genere hõium
ad suam cognitionem uo
cat. Possunt autem uni¬

Expanded text:
bruta animalia vivunbruta animalia vivun sentiunt, nec tamen intelligunt. Sunt angeli, et vivunt, et sentiunt, et intelligendo discernunt. Homo itaque, quia habet commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, discernere cum angelis, recte nomine universitatis exprimitur, in quo juxta aliquid ipsa universitas tenetur. Unde et discipulis Veritas dicit: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . Omnem videlicet creaturam solum intelligi hominem voluit, cui commune aliquid cum omloco universa intelligi et aliter possunt. Sancti enim Spiritus gratia cum sibi divites subjicit, pauperes non repellit, cum fortes humiliat, venire ad se debiles non recusat; cum nobiles colligit, simul et ignobiles apprehendit; cum sapientes suscipit, imperitorum stultitiam non contemnit. Universa ergo Deus aquis irrigat, qui dono sancti Spiritus ex omni genere hominum ad suam cognitirmat. --Possunt autem uni
Abbreviated transcription (Latin):
& irrigat aquis uniuersa.
spitate. Quia amicos bea¬
ti iob eruditos eius societa¬
te credimus: necesse est ut
hec eliphaz u̾ba. mistice
disseramus. Omp̃c enim
deus terre pluuiam tͥbuit:
cum arentia corda gentili¬
um. suꝑne gr̃a predicatõis
infundit. Et aquis uniu̾¬
sa irrigat: quia sterilita¬
tem ꝑditi hominis. repleti¬
one sp̃c ad fructificationem
format : sicut ꝑ semet ipsã
ueritas dicit. Qui biberit
ex aqua quam ego dabo ei:
non sitiet met̾num. Unũ¬
sitatis autem nomine ho¬
mo signatur: quia in ipso
uera species. & magna com¬
munio. uniuersitatis osten
ditur. Omne namq quod
est. aut est & non uuit:
aut est & uiuit. sed nequa¬
quam sentit: aut est. ui¬
uit. & sentit. sed non intel¬
ligit. nec discernits. aut ẽ
men uiuunt. Sunt arbu¬
sta: iuuunt quidem. nec
tamen sentiunt. Herbar̃
namq atq arborum ui¬
ta. uiriditas uocatur: si¬
cut ꝑ paulum de seminib
dicitur. Insipiens tu quod
seminas ñ inuificatur:
nisi prius moriatur. Sũt

Expanded text:
 Deus universa signatur. --Quia amicos beati Job eruditos ejus societate credimus, necesse est ut haec Eliphaz verba mystice disseramus. Omnipotens enim Deus terrae pluviam tribuit, cum arentia corda gentilium, supernae gratia praedicationis infundit. Et aquis universa irrigat, quia sterelitatem perditi hominis repletione Spiritus ad fructificationem format, sicut per semetipsam Veritas dicit: Qui biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum . Universitatis autem nomine homo signatur, quia in ipso vera species, et magna communio universitatis ostenditur. Omne namque quod est, aut est et non vivit, aut est et vivit, sed nequaquam sentit; aut est et vivit, et sentit, sed non intelligit nec discernit; aut est men vivunt; sunt arbusta, vivunt quidem nec tamen sentiunt: herbarum namque et arborum vita viriditas vocatur, sicut per Paulum de seminibus dicitur: Insipiens tu: quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur ; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie ex arente terra. ar¬
bor producitur. uirtusq
pulueris in lignum u̾titur:
& nemo miratur. Quia
quinq sunt panib qͥnq
milia homines satiati. cre¬
uisse escas in dentib cunc¬
ti mirati sunt: cotidiespar¬
sa grana seminum. plenttu¬
dine multiplicantur spica¬
rum : & nemo mirat᷑. A¬
quam semel in uinum mu¬
tatam. uidentes cuncti mi¬
rati st̃: cotidie humort̾re
in radicem uitis attrac̾tus
ꝑbotrum in uinum uerti¬
tur: & nemo miratur. Mira
sunt itaq omnia que mira¬
ri homines negligunt. quia
ad considerandum ut pre¬
diximus. usu torpescunt. Be
facit magna : adiunxit sta¬
tim. & inscrutabilia. Mi¬
nus enim fuerat magna
facere. si tamen ea que fa¬
cta sunt. ꝑscrutari potuis¬
ssait. Et rec̾te subditur.
& mirabilia ab̾q numero:
quia minoris esset mag¬
nitudinis. sique inscruta¬
bilia. pauea fecisset. Sed¬

Expanded text:
quotidie ex arente terra arquotidie ex arente terra arbor producitur, virtusque pulveris in lignum vertitur, et nemo miratur. Quia quinque sunt panibus quinque millia homines satiati, crevisse escas in dentibus cuncti mirati sunt; quotidie sparsa grana seminum, plenitudine multiplicantur spicarum, et nemo miratur. Aquam semel in vinum permutatam videntes cuncti mirati sunt; quotidie humor terrae in radicem vitis attractus, per botrum in vinum vertitur, et nemo miratur. Mira sunt itaque omnia quae mirari homines negligunt, quia ad considerandum, ut praediximus, usu torpescunt.  Rfacit magna, adjunxit statim: Et inscrutabilia. Minus enim fuerat magna facere, si tamen ea quae facta sunt, perscrutari potuissent. Recte autem subditur: Et mirabilia absque numero, quia minoris esset magnitudinis, si quae inscrutabilia condidit, pauca fuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
numero. Quis omnipo¬
tentis dei mirabilia ꝑscru¬
tari sufficiat: Quod cun¬
c̾ta ex nichilo creauit: qd
ipsa mundi fabrica. mira
potentie uirtute disposi¬
ta est. & suꝑ aera celum
suspenditur : & suꝑ abys¬
sum terra libratur: quod
ex reb inuisibilib omnis
hec uniuersitas ac uisibili¬
b existit : quod hoĩem
fecit ut ita dixerim. in bre¬
ui colligens mundum al¬
terum. sed rationalem: qd̾
hunc ex amina & carne con¬
stituens. inuestigabili uir¬
tutis dispositione. ꝑmiscu¬
it sp̃m & lutum. Ex his
itaq aliud nouimus. aliud¬
& sumus: sed tamen mira¬
ri negligimus : quia ea qͦ¬
incomp̾hensibili indagati¬
one mira sunt: humanis
ocłis usu uiluerunt. Unde
fit ut si mortuus homo sus¬
citatur: in admirationem
om̃s exiliant. Et cotidie
homõ qui non erat nascit᷑.
& nemo miratur: dum pro¬
culdubio om̃ib constet. qͥa
plus creari quod non erat :¬
quam reparari quod erat.
Quia arida aaron uirga
floruit cuncti mirati sunt:

Expanded text:
tua. Quis omnipotentis Dei mirabilia perscrutari sufficiat, quod cuncta ex nihilo creavit, quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita est, et super aera coelum suspenditur, et super abyssum terra libratur: quod ex rebus invisibilibus omnis haec universitas visibilium existit, quod hominem fecit, ut ita dixerim, in breve colligens mundum alterum, sed rationalem: quod hunc ex anima et carne constituens, investigabili virtutis dispositione permiscuit spiritum et lutum. Ex his itaque aliud novimus, et aliud sumus, sed tamen mirari negligimus, quia ea quae comprehensibili indagatione mira sunt, humanis oculis usu viluerunt. Unde fit, ut si mortuus homo suscitetur, in admiratione omnes exsiliant. Et quotidie homo, qui non erat, nascitur, et nemo miratur, cum procul dubio omnibus constet quia plus sit creasse quod non erat quam reparare quod erat. Quia arida Aaron virfloruit, cuncti mirati sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
sicut urbis additus. porta
dicitur: ita est dies iudicii
porta regni ⁊ quia ꝑ eum
ab electis om̃ib ad celestis
patrie głam intratur. Unde
& hunc diem. cum ad retribu¬
tionem sc̃ẽ ecclesie. salomon
ꝓpinquare conspiceret: dixit.
Nobilis in portis uir eiꝰ : qnͣdo
sederit cum senatorib terre.
Uir quippe est eccłie: huma¬
ni generis redemptor. Qui
in portis senobilem ostendit:
quia despectus pͥus in contu¬
melus extitit ÷ sed in ingͥssu
regni. sublimis apparebit.
Qui cum terre senatorib re¬
sidet: quia iudicii sententi¬
am. cum scĩs eiꝰdem ecclesie
predicatorib decernet : sicut

Expanded text:
sicut urbis aditus porta dicitur; ita est dies judicii porta regni, quia per eum ab electis omnibus ad coelestis patriae gloriam intratur. Unde et hunc diem cum ad retributionem sanctae Ecclesiae Salomon appropinquare conspiceret, dixit: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Vir quippe est Ecclesiae humani generis Redemptor, qui in portis se nobilem ostendit, qui despectus prius in contumeliis exstitit, sed in ingressu regni sublimis apparebit. Qui cum terrae senatoribus residet, quia judicii sententiam cum sanctis ejusdem Ecclesiae praedicatoribus de
Abbreviated transcription (Latin):
si aꝑte diceret. Illum rogo:
ꝑ quem hec tribui scio. Si
emm hoc ꝑ se habere se cre¬
deret: deprecari deum non
indigeret. Sequit᷑. Qui¬

Expanded text:
si aperte diceret: illum rogo, per quem haec tribui scio. Si enim hoc per se habere se crederet, deprecari Deum non indigeret. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
do illa terre ariditas. ꝑ in¬
uentia membra uiridescat:
ac sese ꝑ eoꝵ species. formasq
distinguat. Hoc nimirum
comprehendi ꝑ rationem
non potest: sed tamen credi
facile. ꝑ exemplum potest.
Quis enim ab uno grano se¬
minis. inmensam surgere
arborem crederet : nisi cer¬
tum hoc ꝑ exꝑimentum
teneret: In tanta namq
unius gram paruitate. &
pene nulla sui dissimilitu¬
dine. ubi latet ligni duri¬
tia ÷ & ligno tenerior. uel
durior medulla. asꝑitas cor¬
ticis ⁊ uiriditas radicis: sa¬
por fructuum. suauitas odo¬
rum ⁊ coloꝵ diu̾sitas. mol¬
lities folioꝵ: Et tam̃ qͥa
hoc ꝑ exꝑimentum nouimꝰ
ex uño gr̃ano seminis ꝓdere
omnia non dubitamꝰ. Qͥd
gͦ est difficile & puluis ĩ mẽ¬
bra redeat : dum conditoris
potentiam cotidie cernimꝰ.
quia ex grano ligna mira¬
biliter : & adhuc mirabiliꝰ.
fructus ex lignis creat: Di¬
cat gͦ. qui facit magna & in¬
scrutabilia. & mirabilia ab¬

Expanded text:
do illa terrae ariditas per vido illa terrae ariditas per viventia membra viridescat, ac se per eorum species formasque distinguat. Hoc nimirum comprehendi per rationem non potest, sed tamen credi facile per exemplum potest. Quis enim ab uno grano seminis, immensam surgere arborem crederet, nisi certum hoc per experimentum teneret? In tanta namque unius grani parvitate et pene nulla sui dissimilitudine, ubi latet ligni duritia, et ligno tenerior vel durior medulla, asperitas corticis, viriditas radicis, sapor fructuum, suavitas odorum, colorum diversitas, mollities foliorum? Et tamen quia hoc per experimentum novimus, ex uno grano seminis prodire omnia non dubitamus. Quid ergo est difficile, ut 190 pulvis in membra redeat, dum conditoris potentiam quotidie cernimus, qui et ex grano ligna mirabiliter, et adhuc mirabilius fructus ex lignis creat? Dicat ergo: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia ab
Abbreviated transcription (Latin):
diuina miracula. & semp
debent considerari ꝑ stu¬
dium : & numquam discu¬
ti. ꝑ intellectum. Sepe nãq
humanus sensus. dum qua¬
rumdam rerum rationem
querens noninuenit: indu¬
bitationis se uoraginem mer¬
git. Unde fit ut nonnulli
homines. mortuoꝵ corꝑa
in pulu̾e redacta consid̾ent:
dumq resurrectionis uim.
ex ratione colligere non pos¬
sunts:. hec ad statum pristi¬
num redire posse desꝑent.
Mira gͥ. ex fide credenda
sunt. ꝑscrutanda ꝑ rationẽ
non sunt: quia si hec nr̃is
ocłis ratio expanderet: mi¬
ra non essent. Sed cum in
nobis fortasse animus titu¬
bat. necesse est ut ea que ꝑ
usum nouit. nec tamen ꝑ
rationem colligit. ad me¬
moriam reducat: quatinꝰ
rei similis argumento. fidẽ
roboret: quam labefactari
sua sagacitate deprehen¬
dit. Considerato quippe hu¬
mano carnis puluere quo¬
rumdam mens concussa
desꝑat: quando puluis ad
carnem redeat. & rediui¬
uum corpus ꝑ membrorũ
linamenta componat : qͣn¬

Expanded text:
miracula et semper debent considerari per studium, et nunquam discuti per intellectum. Saepe namque humanus sensus dum quarumdam rerum rationem quaerens non invenit, in dubitationis se voraginem mergit. Unde fit ut nonnulli homines mortuorum corpora in pulverem redacta considerent; dumque resurrectionis vim ex ratione colligere non possunt, haec ad statum pristinum redire posse desperent. Mira igitur, ex fide credenda sunt, perscrutanda per rationem non sunt; quia si haec nostris oculis ratio expanderet, mira non essent. Sed cum in his fortasse animus titubat, necesse est ut ea quae per usum novit, nec tamen per rationem colligit, ad memoriam reducat; quatenus rei similis argumento fidem roboret, quam labefactari sua sagacitate deprehendit. Considerato quippe humanae carnis pulvere, quorumdam mens concussa desperat, quando pulvis ad carnem redeat, et redivivum corpus per membrorum lineamenta componat; quan
Abbreviated transcription (Latin):
nerem. simul etiam penam
sequentem uidi. Non enim
statim maledicerem: siqua
me głe illius delectatio tenu¬
isset. Sed sine tarditate
maledixi: quia supplicia
mansura conspiciens. eiꝰ po¬
tentiam sine dubitatione
reprobaui. Sed quia iniqͥ
quiq. quo plus in hoc mun¬
do proficiunt. plures secum
ad int̾itum trahunt: rec̾te
subditur. Longe fient filii
eiꝰ a salute. Flu quippe stul¬
ti sunt: qui in ambitione hu¬
iuis scłi. ex eiꝰ imitatione nas¬
cuntur. Qui profec̾to a sa¬
lute tanto longius fiunt:
quanto in ꝑpetratione neqͥ¬
tie nulla infirmitate fernin¬
tur. De quib bene dicit᷑.¬

Expanded text:
nerem, simul etiam poenam nerem, simul etiam poenam sequentem vidi. Non enim statim maledicerem, si qua me gloriae illius delectatio tenuisset; sed sine tarditate maledixi, quia supplicia mansura conspiciens, ejus potentiam sine dubitatione reprobavi. Sed quia iniqui quique quo plus in hoc mundo proficiunt, plures secum ad interitum trahunt, recte subditur: Longe fiant filii ejus a salute. Filii quippe stulti sunt, qui in ambitione hujus saeculi ex ejus imitatione nascuntur; qui profecto a salute tanto longius fiunt, quanto in perpetratione nequitiae nulla infirmitate feriuntur. De quibus bene addit
Abbreviated transcription (Latin):
exoptant. Cum uͦ głosos.
quosq aut deiet̾tos subito.
dut fortasse etiam morien¬
tes aspiciunt: quia huma¬
na gła om̃imodo nichilsit.
cum genutu fatentur :
ita ut protinus dicant. ecce
quam nichil est homo. Qͥ
hoc nimirum rectiꝰ dicerẽt:
si cum in głam hoĩem cer¬
nerent: tunc eiꝰ int̾itum
cogitantes. transeuntẽ po¬
tentiam nichil esse sensissẽt.
Tunc quippe est humana
elatio pensanda. quam ni¬
chil sit: cum sese suꝑ cet̾os
successib. extollit. Timc con¬
fiderandum est. quo cursu
felicitas transuolet: cum an¬
te humanos ocłos. quasi ꝑ¬
manens pollet. Nam głam
morituri nichil ẽẽ: in ipsa
iam morte pensare infirmi
quilibet possunt. Tunc enĩ
ei etiam illi derogant. qui
hanc & usq ad mortem se¬
quentes amant. Bene itaq
dicitur. Ego uidi stultum
firma radice : & maledixi
pulchritudini eiu̾s statim.
Ac si aꝑte diceret. Contra
stulti pulchritudinem. mo¬
ram in maledictionem non
habui: quia cum hanc cer¬

Expanded text:
exoptant. Cum vero gloriosos exoptant. Cum vero gloriosos quosque, aut dejectos subito, aut fortasse etiam morientes aspiciunt, quia humana gloria omni modo nihil sit, cum gemitu fatentur, ita ut protinus dicant: Ecce quam nihil est homo. Qui hoc nimirum rectius dicerent, si cum in gloria hominem cernerent, tunc ejus interitum cogitantes, transeuntem potentiam nihil esse sensissent. Tunc quippe est humana elatio pensanda quam nihil sit, cum sese super caeteros successibus extollit. Tunc considerandum est quo cursu felicitas transvolet, cum ante humanos oculos quasi permanens pollet. Nam gloriam morituri nihil esse, in ipsa jam morte pensare infirmi 185 quilibet possunt. Tunc enim ei etiam illi derogant, qui hanc et usque ad mortem sequentes amant. Bene itaque dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Ac si aperte diceret: Contra stulti pulchritudinem, moram in maledictione non habui, quia cum hanc cer
Abbreviated transcription (Latin):
ne gͦ dicitur. Ego uidi stul¬
tum firma radice: & maledi¬
xi pulchritudini eiꝰ statim.
Pulchritudini quippe estul¬
ti. maledicere est. eius głam
ex considerata dampnatio¬
ne iudicare: quia eo atrotiꝰ
intormentis obruitur. quo
altius in peccatis eleuatur :
quia transit quod extollit᷑.
ꝑ mranet quod punitur :
quia qui honoratur in uita:
in ꝑuentione dampnabitur.
Et quasi ꝑ amena prata ad
carcerem ꝑuenit : qui ꝑ p̾sen¬
tis uite prosꝑa. ad interitum
tendit. Notandum uͦ. quod
cum stulti pulchritudinem
maledixisse se diceret: ad di
dit statim. Mos namq hu¬
mane & infirme mentis est.
ut cum earum rerum quas
respicit qualitate uarietur.
Sepe enim eiꝰ uidicium. cum
ipsa p̾sentis rei specie indu¬
citur: & iuxta hoc quod as¬
picit. intentio illius sensusq
formatur.Nam plerumq
non nulli dum quoꝵdam
glam cernunt: eiusdẽ głe
aspectib delectantur. Mag
num hinc aliquid existimãt:
seq ut talia mereantur.

Expanded text:
ne ergo dicitur: Ego vidi stulne ergo dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Pulchritudini quippe stulti maledicere, est ejus gloriam ex considerata damnatione judicare, quia eo atrocius in tormentis obruitur, quo altius in peccatis elevatur; quia transit quod extollitur, permanet quod punitur; quia qui honoratur in via, in perventione damnabitur; et quasi per amoena prata ad carcerem pervenit, qui per praesentis vitae prospera ad interitum tendit. Notandum vero, quod cum stulti pulchritudini maledixisse se diceret, protinus addidit, statim. Mos namque humanae et infirmae mentis est, ut cum earum rerum quas respicit qualitate varietur. Saepe enim ejus judicium cum ipsa praesentis rei specie ducitur, et juxta hoc quod aspicit, intentio illius sensusque formatur. Nam plerumque nonnulli, dum quorumdam gloriam cernunt, ejusdem gloriae aspectibus delectantur, ac magnum aliquid existimant, seque ut talia mereantur
Abbreviated transcription (Latin):
ut aꝑte monstraretur. quia
ipse in terra fundamentum
posuit : quia soliditate cele¬
stis patrie. alienus fuit. Qua¬
si firma radice stultus attol¬
litur. quando hic temꝑali
prosꝑitate fulcitur: ut om¬
ne quod appetit assequatur:
aduersa nulla sustineat: con¬
tra infirmos sine repugnatio¬
ne preualeat : bene agenti¬
b ex auctoritate contradi¬
çat: ad maiora commnoda.
ex peiori semꝑ actione pre¬
ueniat : ut unde uiam ui¬
te deserit: inde ad tempus
felicior uiuat. S cum malos
florere infirmi conspiciunt.
trepidant: & apud semet ipõs
peccantium ꝓsꝑitate turba¬
ti. intus ingressib mentis nu¬
tant. Quoꝵ profecto speciẽ
sumpsit psalmista: cum dice¬
ret. Mei autem pene moti st̃
pedes. pene effusi sunt gres¬
sus mei: quia zelaui in pecca¬
tocib ͥ pacem peccatoꝵ u¬
te aspiciunt. protinus que pt
głam pena sequatur atten¬
dunt: & alta intus cogitati¬
one despiciunt: hoc quod
suꝑbi foras. fastu uacue in¬
flationis intumescunt. Be¬

Expanded text:
ut aperte monstraretur quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate aeternae patriae alienus fuit. si firma radice stultus attollitur, quando hic temporali prosperitate fulcitur; ut omne quod appetit assequatur, adversa nulla sustineat, contra infirmos sine repugnatione praevaleat, bene agentibus ex auctoritate contradicat, ad majora commoda ex pejori semper actione perveniat, ut unde viam vitae deserit, inde ad tempus felicior vivat. Sed cum malos florere infirmi conspiciunt, trepidant; et apud semetipsos peccantium prosperitate turbati, intus in gressibus mentis nutant. Quorum profecto speciem sumpsit Psalmista cum diceret: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatotes aspiciunt, protinus quae post gloriam poena sequatur, attendunt; et alta intus cogitatione despiciunt hoc, quod superbi foras fastu vacuae inflationis intumescunt. Be
Abbreviated transcription (Latin):
quia & medicamina uires
ꝑdunt : cum sanis membͥs.
apponuntur. In om̃i gͦ qd̾
dicitur: necesse est ut cau¬
sa. tempus. & ꝑsona pen¬
setur: si uerba sententie
ueritas roborat: si hanc tẽ¬
pus congruum postulat:
si & ueritatem sententie.
& congruentiam temporis.
ꝑsone qualitas non impm¬
guat. Ille enim laucdabilit̾
spicule mittit: qui prius
hostem quem feriat. con¬
spicit. Male namq arcus
ualidi. cornua subigit: qui
sagittam fortiter dirigens.
quem ferit.

Expanded text:
quia et medicamina vires perdunt, cum sanis membris apponuntur. In omni ergo quod dicitur, necesse est ut causa, tempus et persona pensetur; si verba sententiae veritas roborat, si hanc tempus congruum postulat, si et veritatem sententiae, et congruentiam temporis personae qualitas non impugnat. Ille enim laudabiliter spicula emittit, qui prius hostem quem feriat conspicit. Male namque arcus validi cornua subigit, qui sagittam fortiter dirigens civem ferit.
Abbreviated transcription (Latin):
poralit̾ oꝑantur : quatinꝰ
ex transeunte oꝑe. oꝑis cau¬
sa ñ transeat: que uite pre¬
mia. post uitam parat.
Si hec curare reꝓbi negli¬
gunt: quia profecto ambu¬
lantes in uacuum. uitam
sequentes fugiunt: mue¬
nientes ꝑdunt. Melius
uͦ a prauoꝵ imitatione cõ¬
pescimur: si eoꝵ dampna
ex fine pensamus. Unde be¬
ne etiam cum exhortatio¬
ne subiungitur. Conside¬

Expanded text:
poraliter operantur, quatenus poraliter operantur, quatenus et transeunte opere, operis causa non transeat, quae vitae praemia post vitam parat. Sed haec curare reprobi negligunt, quia profecto, ambulantes in vacuum, vitam sequentes fugiunt, invenientes perdunt. Melius vero a pravorum imitatione compescimur, si eorum damna ex fine pensamus. Unde bene etiam cum exhortatione subjungitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
alius ꝓmerendis laudib an¬
helat. S cuncta hec. cum
hic quisq moriens deseruit.
labores in uacuum ꝑdidit:
qui secum ante iudicem nil
tulit. Quo contra bene ꝑ
legem dicitur. Non appͥa¬
rebis in conspec̾tu dm̃ uacuꝰ.
Qui enim ꝓmerende uite
mercedem. bene agendo nõ
ꝓ uidit: in conspectu dm̃
uacuus apparet. Hme de
iustis ꝑ psalmistam dicit᷑.
Uementes autem uenient
cum exultatione: portan¬
tes mampłos suos. Adex¬
amen quippe iudicu. por¬
tantes manipulos ueniũt:
qui in semet ipsos recta o¬
ꝑa quib uitam mereant᷑
ostendunt. Hinc de uno¬
quoq electo: ꝑsalmista i¬
terum dicit. Qui non ac¬
cepit in uanum aĩam suã.
am accipit: qui sola pre¬
sentia cogitans. que se se¬
quantur in ꝑpetuum. non
attendit. In uanum aĩam
suam accepit: qui eiꝰ uitã
negligens. ei curam carnis
anteponit. S ammam su¬
accipiunt: quia intentio¬
ne continua. ad eiꝰ utilita¬
tem referunt. quicqͥd cor¬

Expanded text:
alius promerendis laudibus analius promerendis laudibus anhelat. Sed quia cuncta haec, hic quisque moriens deserit, labores in vacuum perdit, quia secum ante judicem nihil defert. Quo contra bene per legem dicitur: Non apparebis in conspectu Domini vacuus . Qui enim promerendae vitae mercedem bene agendo non providet, in conspectu Dei vacuus apparet. Hinc de justis per Psalmistam dicitur: Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Ad examen quippe judicii portantes manipulos veniunt qui in semetipsis recta opera quibus vitam mereantur ostendunt. Hinc de unoquoque electo Psalmista iterum dicit: Qui non accepit in vanum animam suam . am accipit, qui, sola praesentia cogitans, quae se sequantur in perpetuum non attendit. In vanum animam suam accipit qui, ejus vitam negligens, ei curam carnis anteponit. Sed animam suaccipiunt, quia intentione continua ad ejus utilitatem referunt quidquid cor
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiẽ lumen tollit.
Quod recte sedechias. in
reblata patitur. Rebla¬
tha quippe: multa hec
interpretatur. Ei enim
quandoq & lumen rati¬
onis clauditur: qͥ prauo
at. uł quib libet ex occa¬
sionib erumpat : reꝓboꝵ
tamen semite. semꝑ in¬
uolute sunt: ut prauis
concupiscentiis dediti.
aut bona nulla appetũt:
aut appetentes. infirmo
desiderio. ad hec neqͣqͣm
mentis liberos gressus
tendant. Recta enĩ. aut
ñ incipiunt: aut in ipso
fracti itinere. ad hec mini¬
me ꝑtingunt. Unde fit ple¬
rumq. ut ad amorem suũ
lassati redeant: seseq ab in¬
tentione animi. in carnis
uoluptatib sternant. So¬
la que transeunt cogitent.
nullaq que secum ꝑmane¬
ant curent. Unde & apte
subditur. Ambulabunt
in uacuum: & ꝑibt̃. In ua¬
cuum quippe ambulant:
qui nil secum. de fructu¬
sui laboris portant. Alius
namq adipiscendis hono¬
rib exsudat: alius multi¬
plicandis facultatib estuat:

Expanded text:
intelligentiae lumen tollit. intelligentiae lumen tollit. Quod recte Sedechias in Reblatha patitur. Reblatha quippe, Multa haec interquandoque et lumen rationis clauditur, qui pravo at, vel quibuslibet ex occasionibus erumpat, reproborum tamen semitae semper involutae sunt, ut pravis concupiscentiis dediti, aut bona nulla appetant, aut appetentes infirmo desiderio, ad haec nequaquam mentis liberos gressus tendant. Recta enim aut non incipiunt, aut, in ipso fracti itinere, ad haec minime pertingunt. Unde fit plerumque ut ad morem suum lassati redeant, seseque ab intentione animi in carnis voluptatibus sternant, sola quae transeunt cogitent, nulla quae 230 secum permaneant curent. Unde apte sin vacuum, et peribunt. In vacuum quippe ambulant, qui nihil secum de fructu laboris portant. Alius namque pro adipiscendis honoribus desudat, alius multiplicandis facultatibus aestuat,
Abbreviated transcription (Latin):
qui dum sedechie captiui¬
tatem narrat. ordinẽ cap¬
tiuitatis interne deñtiat.
dicens. Et occidit rex ba¬
bylonis. filios sedechie. in
reblatha. in ocłis ciꝰ: & õs
nobiles iuida. occidit rex
babylonis : oc ło ᷤᷤ quoq
sedechie eruit. Rex qͥppe¬
babylonis est antiquus
hostis: possessor intime
confusionis. Qui prius
filios. ante intuentis ocu¬
los trucidat: quia sepe
sic bona oꝑa interficit:
ut hec se amittere. ipse
qui captus est. dolens cer¬
nat. Nam gemit plerũq
animus: & tamen carnis
sue delectationib uictꝰ.
bona que gemuit amãs.
ꝑdit. Ea que patitur
dampna considerat: nec
tamen uirtutis brachiũ.
contra regem babylonis
leuat: s: dum uidens. ne¬
quitie ꝑpetratione ꝑcu¬
titur: ad hoc quandoq
peccati usu ꝑducitur ⁊ ut
ipso quoq rationis lumine.
pͥuetur. Unde babylonis
rex. extinctis pͥus filiis. se¬
dechie ocłos eruit: qui a
malignus sp̃s. subduc̾tis
pͥus bonis oꝑib : post &

Expanded text:
qui dum Sedechiae captiviqui dum Sedechiae captivitatem narrat, ordinem captivitatis internae denuntiat, dicens: Et occidit rex Babylonis filios Sedechiae in Reblatha in oculis ejus, et omnes nobiles Juda occidit rex Babylonis, oculos quoque Sedechiae eruit . Rex Babylonis est antiquus hostis, possessor intimae confusionis, qui prius filios ante intuentis oculos trucidat, quia saepe sic bona opera interficit, ut hqui captus est dolens cernat: nam gemit plerumque animus, et tamen carnis suae delectationibus victus, bona, quae genuit, amans perdit, ea quae patitur damna considerat, nec tamen virtutis brachium contra regem Babylonis levat. Sed dum videns nequitiae perpetratione percutitur, ad hoc quandoque peccato superducitur, ut ipso quoque rationis lumine privetur. Unde Babylonis rex exstinctis prius filiis, Sedechiae oculos eruit, quia malignus spiritus, subductis prius bonis operibus, postea
Abbreviated transcription (Latin):
tũditur: & postmodum
captus animus. ꝑ exteri
ora desuderia uagatur:
ut ceca mens. quo ducit᷑
nesciat: & carnis sue il¬
lecebris. sese libenter sub¬
dat. Aliquando uͦ. pͥus
desideria carnis ebulliut̃:
& post longum usum illi¬
citi oꝑis. ocłm cordis clau¬
dunt. Nam sepe mens rec¬
ta cernit. nec tamen auden¬
ter. contra ꝑuersa se erigit:
& renitens uincitur : dũ
hoc ipsum quod agit di¬
iudicans. carnis sue dele¬
ctatione suꝑatur. Quia
enim plerumq. pͥus ocłs
contemplationis amitti¬
tur. & post ꝑ carnis huiꝰ
desideria. mundi laborib
animus subuingatur:
testatur sanson ab allo¬
philis captus: qui pꝰtqm
ocłos ꝑdidit. ad molam
deputatus est: quia nimi¬
rum maligni sp̃c. pꝰtquã
temptationum stimulis.
intus aciem contemplati¬
onis effodiunt ⁊ foris in
circuitum laboꝵ mittuͣt.
Rursum quia sepe & re¬
cta oꝑatio exterius ꝑdit᷑.
& tamen adhuc rationis
lumen. in corde retinet᷑:
ꝓpħa hieremias insinuat:

Expanded text:
tunditur, et postmodum tunditur, et postmodum captus animus per vana desideria vagatur: ut caeca mens quo ducitur nesciat, et carnis suae illecebris sese libenter subdat. Aliquando vero prius desideria carnis ebulliunt, et post longum usum illiciti operis oculum cordis claudunt. Nam saepe mens recta cernit, nec tamen audacter contra perversa se erigit; et renitens vincitur, dum hoc ipsum quod agit dijudicans, carnis suae delectatione superatur. Quia enim plerumque prius oculus contemplationis amittitur, et post per carnis hujus desideria mundi laboribus animus subjugatur, testatur Samson ab Allophylis captus, qui postquam oculos perdidit, ad molam deputatus est, quia nimirum maligni spiritus, postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis effodiunt, foras in circuitum laborum mittunt. Rursum, quia saepe et recta operatio exterius perditur, et tamen adhuc rationis lumen in corde retinetur, propheta Jeremias insinuat,
Abbreviated transcription (Latin):
sa culpa. culpam adhuc¬
que committatur inuitat.
Sepe namq ut diximus:
reficis: in nullo utili labo¬
re subsistis. Cumq men¬
tem ꝑ desideria carnis
accenderit: mox quoq
luxuria. uerba ꝓprie
suggestionis facit dicens.
Si missceri d̃s homines
corꝑaliter nollet: mem¬
bra ipsa. coeundi aꝑta
usib non fecisset. Cũq
hec quasi ex ratione sug¬
geritͥ: mentem ad libidi¬
num effrenationem tra¬
hit. Que sepe deprehen¬
sa. patrocinium mox fal¬
lacie. & negationis inqͥrit.
reamq se esse non estimat:
si mentiendo. uitam defen¬
dat. Pilosus gͦ. alter ad al¬
terum clamat: quando
sub aliqua rationandi spe¬
cie. ꝑuersam mentem. cul¬
pa subsequens. ex occasione
culpe precedentis illaqͣat.
Cumq hanc peccatorũ
quasi conuocati in ea. con¬
corditer pilosi dñantur.
Sieq fit ut semꝑ se gres¬
suum semite deterius in¬
uoluant: dum mentem
reprobam. culpa ꝑ culpã
ligat. S inter hec scien¬
dum est. quod aliquando

Expanded text:
jam culpa, culpam quae adjam culpa, culpam quae adhuc committatur, invitat. Saepe namque, ut diximus, reficis, in nullo utili labore subsistis. Cumque mentem per desideria carnis accenderit, mox quoque luxuria verba propria suggestionis facit, dicens: Si misceri Deus homines corporaliter nollet, membra ipsa coeundi apta usibus non fecisset. Cumque haec quasi ex ratione suggerit, mentem ad libidinum effrenationem trahit; quae saepe deprehensa patrocinium mox fallaciae, et negationis inquirit; reamque se esse non aestimat, si mentiendo vitam defendat. Pilosus ergo alter ad alterum clamat, quando sub aliqua ratiocinandi specie perversam mentem culpa subsequens ex occasione culpae praecedentis illaqueat. Cumque hanc peccatorum quasi convocati in ea concorditer pilosi dominantur. Sicque fit ut semper se gressuum semitae deterius involvant, dum mentem reprobam culpa per culpam ligat. « Sed inter haec sciendum est quod aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
dent. Onocentauris autẽ
demonia occurrunt: qͥa
maligni sp̃c. ualde eis ad
uotum deseruiunt : qͦs
de his gaudere conspicĩt.
que flere debuerunt. Ubi
apte subiungitur. Et pi¬
losus clamauit alter ad
alterum. Qui namq alu
pilosi appellatione figu¬
rantur: nisi hi qͦs greci
panas. latim incubos uo¬
cant: Quoꝵ nimirum
forma. ab humana effigie
incipitur: s bestiali extͤ¬
mitate terminatur. Pi¬
losi gͦ nomine: cuiꝰlibet
peccati asperitas. designa¬
tur. Quod & si quando.
quasi ab obtentu ratioĩs
incipit: semꝑ tamen ad
irrationabiles motꝰ ten¬
dit. Quasi homo in be¬
stia desinit: dum culpa
ꝑ rationis imaginem in¬
choans.usq ad irratio¬
nabilem effectum trahit.
Nam sepe ecdendi delec¬
tatio. seruit gule. & ser¬
uire se simulat indigen¬
tie nature. Cumq uen¬
trem. in ingluuiem exten¬
dit : membra in luxuriã
erigit. Pilosus autem alt̾
ad alterum clamat: cum
dam maliciam prouocat.
Et quasi quadam cogi¬

Expanded text:
dent. Onocentauris autem dent. Onocentauris autem daemonia occurrunt, quia maligni spiritus valde eis ad votum deserviunt quos de his gaudere conspiciunt quae flere debuerunt. Ubi apte subjungitur: Et pilosus clamabit alter ad alterum Qui namque alii pilosi appellatione figurantur, nisi hi quos Graeci Panas, Latini incubos vocant? quorum nimirum forma ab humana effigie incipitur, sed bestiali extremitate terminatur. Pilosi ergo nomine cujuslibet peccati asperitas designatur, quod et si quando quasi ab obtentu rationis incipit, semper tamen ad irrationabiles motus tendit; et quasi homo in bestiam desinit, dum culpa, per rationis imaginem inchoans, usque ad irrationabilem effectum trahit. Nam saepe edendi delectatio servit gulae, et servire se simulat indigentiae naturae; cumque ventrem in ingluviem extendit, membra in luxuriam erigit. Pilosus autem alter ad alterum clamat, cum dam malitiam provocat; et quasi quadam cog
Abbreviated transcription (Latin):
s usum uolandi ñ habet :
quia & hẏpochrisis. cun¬
ctis intuentib. iaginem
de se sc̃itatis insinuat :s
tenere uitam sc̾itatis ig¬
norat. In ꝑuersa gͥ mente.
draco cubat. & strutiopa¬
scitur: quia & latens ma¬
licia callide tegitur: & in¬
tuentium ocłis. simulatio
bonitatis antefertur. Qd
uͦ onocentauroꝵ nõie : nisi¬
& lubrici figurantur. &
elati: Greco quippe eloqͥo:
ona̾s asinus dicitur. Et
appellatione asini. luxuria
designatur: ꝓpħa attestã¬
te qui ait. Carnes asinoꝵ:
carnes eoꝵ. Tauri autem
uocabulo. cerurc suꝑbie
demonstratur: sicut uoce
dñica. de iuideis suꝑbien¬
tib. ꝑ psalmistam dicit᷑.
Tauri pingues: obsedert̃
me. Onocentauri gͦ sũt :¬
qui subiec̾ti luxurie uiti¬
is. in de ceruicem erigunt :
unde humiliari debuert̃.
Qui carnis sue uoluptati¬
b seruientes: expulsa lon¬
ge uerecundia non solum
se amittere ret̾titudinem
non dolent: s ad huc etiã
de oꝑe confusionis. gau¬

Expanded text:
sed usum volandi non habet, sed usum volandi non habet, quia et hypocrisis cunctis intuentibus imaginem de se sanctitatis insinuat, et tenere viam sanctitatis ignorat. In perversa igitur mente draco cubat et struthio pascitur, quia et latens malituentium oculis simulatio bonitatis antefertur. Quid vero onocentaurorum nomine nisi lubrici figurantur et elati? Graeco quippe eloquio ὄνος asinus dicitur, et appellatione asini luxuria designatur, propheta attestante qui ait: Ut carnes asinorum carnes eorum . Tauri autem vocabulo cervix superbiae demonstratur, sicut voce Dominica de Judaeis superbientibus per Psalmistam dicitur: Tauri pinques obsederunt me . Onocentauri ergo sunt qui, subjecti luxuriae vitiis, inde cervicem erigunt, unde humiliari debuerunt. Qui, carnis suae voluptatibus servientes, expulsa longe verecundia, non solum se amittere rectitudinem non dolent, sed adhuc etiam de opere confusionis gau
Abbreviated transcription (Latin):
etiam quam deuicerant
uͦ. inuolutis gressuum se¬
mitis: & nulla culpa de¬
uincitur: & alia ꝑ aliam
ꝑpetratur. Nam sepe fur¬
ta negationis fallacia iun¬
gitur: & sepe culpa fal¬
latie. ꝑiurui reatu cumu¬
latur. Sepe quodlibet
uitium. impudenti pre¬
sumptione committitur:
& sepe quod om̃i culpa
fit grauius. etiam de com¬
misso uitio suꝑbit᷑. Nam
quamus de uirtute nasci
elatio soleat: ñ numquam
tamen. stulta mentis elatio.
de ꝑpetrata se nequitia ex¬
altat. S cum culpa culpe
adiungitur : quid aliud qͣm
inuolutis semitis. atq ĩno¬
datis uinculis. prauoꝵ gres¬
sus ligantur: Unde bene
contra ꝑuersam mentem:
sub uidee specie. ꝑ ysaiam
dicitur. Erit cubile dra¬
conum. & pascua strutio¬
num: & occurrent demo¬
nia. onocentauris : & pi¬
losus clamauit alter ad al¬
terum. Quid namq per
dracones : nisi malicia:
Quid uͦ strutionum no¬
mine ⁊ nisi hẏpochrisis¬
designatur: Strutio qͥp¬
pe. spetiem uolandi habet:

Expanded text:
etiam quam devicerant etiam quam devicerant vero involutis gressuum semitis et nulla culpa devincitur, et alia per aliam perpetratur. Nam saepe furto negationis fallacia jungitur, et saepe culpa fallaciae perjurii reatu cumulatur. Saepe quodlibet vitium impudenti praesumptione committitur, et saepe quod omni culpa fit gravius etiam de commisso vitio superbitur. 228 Nam quamvis de virtute nasci elatio soleat, nonnunquam tamen stulta mens de perpetrata se nequitia exaltat. Sed cum culpa culpae adjungitur, quid aliud quam involutis semitis atque innodatis vinculis pravorum gressus ligantur? Unde bene contra perversam mentem sub Judaeae specie per Isaiam dicitur: Erit cubile draconum, et pascua struthionum, et occurrent daemonia onocentauris, et pilosus clamabit alter ad alterum . Quid namque per dracones nisi malitia, quid vero struthionum nomine nisi hypocdesignatur? Struthio quippe speciem volandi habet,
Abbreviated transcription (Latin):
explende luxurie pretium
preparat: iugo quoq aua¬
ritie. quam dudum edomu¬
it: cordis ceruicem subdit.
Alius rebellantem iam im¬
patientiam strauit: s ina¬
nem głam necdum uicit.
Et cum se ꝑ hanc mundi
honorib mnserit: confixus
causarum stimulis. ad im¬
patientiam captus redit.
Cumq manis gła. ad de¬
fensionem sui animum e¬
rigit: & illam uictus tole¬
rat quam suꝑauit. Alius
inanem głam subdidit: s
tamen impatientiam nec¬
dum strauit. Et cũ mul¬
ta resistentib. ꝑ impatien¬
tiam minatur: erubescens
non implere. quod loqͥtur :
sub manis głe uigum re¬
uocatur. Et hoc uic̾tus ꝑ
aliud tolerat. quod plene̾
se uicisse gaudebat. Sic gͦ
ope uicaria. fugitiuum suũ
uitia retinent: & quasiiam
amissum sub dm̃ iure reci¬
piunt : atq ad uindictam
sibi uicissim tradunt. Per¬
uersis itaq. inuolute sunt
gressuum semite: quia &¬
si de uicta una nequitia.
pedem leuant : regnante
tamen altera. hunc in ea

Expanded text:
explendae luxuriae pretium explendae luxuriae pretium praeparat, jugo quoque avaritiae, quam dudum edomuit, cordis cervicem subdit. Alius rebellantem jam impatientiam stravit, sed inanem gloriam necdum vicit, et cum se per hanc mundi honoribus inserit, confixus causarum stimulis ad impatientiam captus redit; cumque inanis gloria ad defensionem sui animum erigit, et illam victus tolerat, quam superavit. Alius inanem gloriam subdidit, sed tamen impatientiam necdum stravit; et cum multa resistentibus per impatientiam minatur, erubescens non implere quod loquitur, sub inanis gloriae jugum revocatur; et hoc victus per aliud tolerat, quod plene se vicisse gaudebat. Sic ergo ope vicaria fugitivum suum vitia retinent, et quasi jam amissum sub dominii sui jure recipiunt, atque ad vindictam sibi vicissim tradunt. Perversis itaque involutae sunt gressuum semitae, quia etsi devicta una nequitia pedem levant, regnante tamen altera, hunc in ea
Abbreviated transcription (Latin):
humiles. s tamen sine des¬
pecͥtu:. esse contenti ꝓpruis.
s sine necessitate ⁊ esse casti.
s sine maceratione corꝑis:
esse pateentes. s sine con¬
tumelus uolunt. Cumq
adipisci uirtutes querut.
s labores uirtutum fugi¬
unt ÷ quid aliud quam &
belli certamina. in campo
nesciunt : & triumphare
in urbib. de bello concu¬
quod eoꝵ semite. inuolu¬
te memorantur: adhuc
intelligi & aliter possit.
Sepe namq nonnulli con¬
tra quedam se uitia uehe¬
menter accingunt: si que¬
dam subigere negligunt.
Cumq se contra ista non
erigunt: illa contra se re¬
parant. que subigerunt.
Alius namq iam carnem
a luxuria domuit: s tamen
adhuc mentem ab auari¬
tia non frenauit. Cumq
se in mundo pro exercen¬
da auaritia retmet: cũq
a terrenis aftib non rece¬
dit : erumpente occisionis
articło. etiam in luxuria
labitur: quam iam subisse
uidebritur. Alius auaritie
estum uicit: s: nequaquam
uim luxurie subdidit. Cũq

Expanded text:
humiles, sed tamen sine deshumiles, sed tamen sine despectu; esse contenti propriis, sed sine necessitate; esse casti, sed sine maceratione corporis; esse patientes, sed sine contumeliis volunt; cumque adipisci virtutes quaerunt, sed labores virtutum fugiunt, quid aliud quam et belli certamina in campo nesciunt, et triumphare in urbibus de bello concuquod eorum semitae involutae memorantur, adhuc intelligi et aliter possit. Saepe namque nonnulli contra quaedam se vitia vehementer accingunt, sed quaedam subigere negligunt; cumque se contra ista non erigunt, et illa contra se reparant quae subegerunt. Alius namque jam carnem a luxuria edomuit, sed tamen adhuc mentem ab avaritia non refrenavit; cumque se in mundo pro exercenda avaritia retinet, cumque a terrenis actibus non recedit, erumpente occasionis articulo, etiam in luxuriam labitur, quam jam subegisse videbatur. Alius avaritiae aestum vicit, sed nequaquam vim luxuriae subdidit; cumque
Abbreviated transcription (Latin):
derat: seq etiam contra
contumelias. patientem
parat. S cum parua qͣm¬
libet commotionis occa¬
sio nascitur: repente ad
uoces & contumelias. me¬
dullitꝰ inflammatur: ita
ut non solum ad memori¬
am. patientia promissa
non redeat: s & semet ip¬
sa mens. & ea que loquit᷑¬
conuitia. non agnoscat. Cũq
furori plene satis fecerit: qͣ¬
si post exercitum in tranqͥl¬
litatem redit. Et tunc se
ad silentu claustra recolli¬
git: cum lingue non patien¬
tia : s procacitatis sue sa¬
tisfactio. frenim posuit. Uix
gͦ sero post conuitia illata.
se cohibet: quia & acursu
sepe spumantes equos. non
p̾sidentis dextera ÷ s campi
termins coercet. Bene gͦ
de reprobis dicitur. iuolu¬
te sunt semite gressuũ eoꝵ.
quia recta quidem delibe¬
rando appetunt : s ad con¬
sueta semꝑ mala replican¬
tur. Et quasi extra se ten¬
si. ad semet ip̃os ꝑ circuitũ
redeunt: qui bona qͥdem
cupiunt: sed amalis num¬
quam recedunt. Esse qͥppe

Expanded text:
derat, seque etiam contra derat, seque etiam contra contumelias patienter temperat; sed cum parva quaelibet commotionis occasio nascitur, repente ad voces contumeliosas medullitus inflammatur, ita ut non solum ad memoriam patientia promissa non redeat, sed semetipsam mens, et ea quae loquitconvicia non agnoscat. Cumque furori plene satisfecerit, quasi post exercitium in tranquillitatem redit, et tunc se ad silentii claustra recolligit, cum linguae non patientia, sed procacitatis suae satisfactio frenum ponit. Vix igitur sero post convicia illata se cohibet, quia ex cursu saepe spumantes equos non praesidentis dextera, sed campi terminus coercet. Bene ergo de reprobis dicitur: Involutae sunt semitae gressuum eorum, quia recta quippe deliberando appetunt, sed ad consueta semper mala replicantur, et quasi extra se tensi, ad semetipsos per circuitum redeunt. Qui bona quidem cupiunt, sed a malis nunquam recedunt. Esse quippe
Abbreviated transcription (Latin):
adipiscendi hec. occasionẽ
querit: & oblita continen¬
tie quam secum pepigerat:
cogitationum se stimulis.
ꝑ desideria acquisitionis
inquietat. Alius luxurie
tabe polluitur: & longa
iam consuetudine captus
tenetur. Quanta autem
castitatis sit mundicia con¬
spicit: & a carne uinci tur¬
pe deprehendit. Restrin¬
gere gͦ uoluptatum flu¬
xa deliberat: & resultare
consuetudini. quasi totis
uirib parat. s uel obiec¬
ta ocłis specie. uel ad me¬
moriam reducta. cum su¬
bita temptatione concuti¬
tur: protinus a pristina
p̃paratione. dissipat᷑. Et
qui contra hanc clipeum
deliberationis erexerat: de¬
lectationis iaculo. confos¬
sus iacet. Sicq eum luxu¬
ria eneruem suꝑat: ac si
nulla contra eam.intenti¬
onis arma p̾parasset. Aliꝰ
ire flammis accenditur:
& usq ad inferendas pro¬
ximis contumelias. effre¬
natur. Cum uͦ nulla furo¬
ris occasio animum pul¬
sat: quanta sit mansue¬
tudinis uirtus. quanta
patientie altitudo. consi¬

Expanded text:
adipiscendi haec occasionem adipiscendi haec occasionem quaerit, et oblita continentiae quam secum pepigerat, cogitationum stimulis sese per desideria acquisitionis inquietat. Alius luxuriae tabe polluitur, et longa jam consuetudine captus tenetur, quanta autem castitatis sit munditia, conspicit, et a carne vinci turpe deprehendit. Restringere ergo voluptatum fluxa deliberat, et resultare consuetudini quasi totis se viribus parat; sed objecta oculis specie, vel ad memoriam reducta, cum subita tentatione concutitur, protinus a pristina praeparatione dissipatur, et qui contra hanc clypeum deliberationis erexerat, delectationis jaculo confossus jacet, sicque eum luxuria inermem superat, ac si nulla contra eum intentionis arma praeparasset. Alius irae flammis accenditur, et usque ad inferendas proximis contumelias effrenatur. Cum vero nulla furoris occasio animum pulsat, quanta sit mansuetudinis virtus, quanta patientiae altitudo consi