comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ger̃ mori magis quã cibis adño uetitis comquinari. Sequit᷑. Carnes scoꝵ tuoꝵ
bestiis terre. Una res duplici uarietate describit᷑: ut diuersitas crudelis facti.
auditũ possit uidicis exacerbare piissimi. Non enĩ suffecerat mortuos uolati-¬
lib tradere: nisi & feras ꝑmitterent eorũ corpora lanare. Iffuderunt¬
sanguinẽ eorũ sicut aquã incircuitu hierłm: & non erat qui sepelir&
Adhuc in ipsa exaggeratione remorat᷑: ne cito transir& ab animo. qđ atroci
commissum tudebat᷑ exemplo. Dicendo enim sic̃ aquã cruclelib factis aug&
inuidiam: ut ita sibi crederent humanũ sanguinẽ fundere licuisse: quem-¬
admocdũ sol& aqua sine aliciuus culpa clecurrere. Nam qđ addidit in cir-¬
cuitu hierłm. & non erat qui sepelir&. nefandissimã copiam scelerate çȩdis
ostendit : ut non solum intra urbẽ. uerũ etiã circa muros ciuitatis tan-¬

Expanded text:
gerunt mori magis quam cibis a Domino vetitis coinquinari . Sequitur, carnes sanctorum tuorum gerunt mori magis quam cibis a Domino vetitis coinquinari . Sequitur, carnes sanctorum tuorum bestiis terrae. Una res duplici varietate describitur, ut diversitas crudelis facti auditum possit judicis exaggerare piissimi. Non enim suffecerat mortuos volatilibus tradere, nisi et feras permitterent eorum corpora laniare. Versanguinem eorum sicut aquam in circuitu Jerusalem, et non erat qui sepeliret. Adhuc in ipsa exaggeratione remoratur: ne cito transiret ab animo, quod atroci commissum videbatur exemplo. Dicendo enim, sicut aquam, crudelibus factis auget invidiam, ut ita sibi crederent humanum sanguinem effundere licuisse, quemadmodum solet aqua sine alicujus culpa decurrere. Nam quod addidit, in circuitu Jerusalem, et non erat qui sepeliret, nefandissimam copiam sceleratae caedis ostendit, ut non solum intra urbem, verum etiam circa muros civitatis tan
Abbreviated transcription (Latin):
casellulam pomorũ. quȩ uilis atq despecta trans acta aestate deseritur. Und
& isaias dicit. Relinquet᷑ filiȩ syon. uelut unbraculũ inuinea: & sic̃ tugurium
incoͥcumerario. Posuer̃ mortalia seruorũ tuorũ ȩscas uolatilib cȩli : carnes
scõrũ tuoꝵ bestiis terrȩ. P ostꝗ deduuni templi ÷ conquestus in iuria. uenit
ad hominũ neces. ut eos post sacrilegiĩ culpas. homicidii reatꝰ arguer& : his tam̃
aliquid maius adicit᷑. ut crudeli immanitate truciclatos. fęris. etiã abi cerent
uidiã. Nam si sepelire pietatis ͤ officiũ: ualatilib cȩli abicere magnȩ crudelitatis
constat exemplum. Dicendo aut̃ seruoꝵ tuoꝵ: martyres significat. qui in illa
captiuitate copiosa ꝑsecutione floruer̃. sicut in libro ipso legit᷑. Muta de popło
isrł optinuer̃ & confortati sunt in eis. ut non manducarent inmunda: Et ele-¬

Expanded text:
casellulam pomorum, quae vilis atque despecta transacta aestate deseritur. Unde casellulam pomorum, quae vilis atque despecta transacta aestate deseritur. Unde et Isaias dicit: Relinquetur filia Sion velut umbraculum in vinea, et sicut tugurmortalia servorum tuorum escas volatilibus coeli, carnes sanctorum tuorum bestiis terrae. Postquam de divini templi conquestus est injuria, venit ad hominum neces; ut eos post sacrilegii culpas, homicidii reatus argueret. His tamen aliquid majus adjicitur, ut crudeli immanitate trucidatos, feris etiam abjicerent invidiam  ms. A., injuriam; nam si sepelire est pietatis officium, volatilibus coeli abjicere, magnae crudelitatis constat exemplum. Dicendo autem, servorum tuorum, martyres significat, qui in illa captivitate copiosa persecutione floruerunt, sicut in libro ipso legitur: Multi de populo Israel obtinuerunt, et confortati sunt in eis, ut non manducarent immunda; et ele
Abbreviated transcription (Latin):
pio defler&. qđ addiuinã nouerat contumeliã ꝑtinere. Comquinauer̃ dicit.
polluer̃: Qm̃ illo tempore non ÷ euersũ scũarui dei. sed impie gentes inscĩssimis
locis. simulacra nefancla p̃sũptione posuer̃: ut ubi colebat᷑ uerꝰ deus. ibi in mi
adoraret᷑ sp̃s. Sic enĩ de antiocho inmachabeorũ libro legitur. Iussit comquinare
scã : & sc̃m popłm isrł. Iussit ȩdificare aras. & templa. & idola : ut immolarent
carnes suillas. & cȩtera. Sequit᷑ dolencla nimis & iniuriosa comparatio: posuer̃
herłm uelut pomorum custodiariũ. Ađ schema dicit᷑ parabolae : quando res sibi
genere dissimiles comparant᷑. Custodiaria siquidẽ pomorũ. dicunt᷑ tuguria
quę sibi ortorũ cultores ad depellendũ solis inuiriam. & ad custodiendas furũ
serit. tanquã inutilia derelinquunt. Qua ꝓpt̃. gentes quȩ hierosolimã uasta¬
uer̃: illã templi pulchritudinẽ singularẽ sic contemptibilẽ putauer̃. tanꝗ

Expanded text:
quinaverunt, dixit, polluerunt: quoniam illo tempore non est eversum sanctuarium Domini, sed impiae gentes in sanctissimis locis simulacra nefanda praesumptione posuerunt; ut ubi colebatur verus Deus, ibi immundus adoraretur spiritus. Sic enim de Antiocho in Machabaeorum libro legitur: Jussit coinquinari sancta, et sanctum populum Israel; jussit aedificari aras et templa et idola, ut immolarent carnes suillas , etc. Sequitur dolenda nimis et injuriosa comparatio: Posuerunt Jerusalem velut pomorum custodiarium. Quod schema dicitur parabole, quando res sibi genere dissimiles comparantur. Custodiaria siquidem pomorum dicuntur tuguria, quae sibi hortorum cultores ad depellendam solis injuriam, et ad custodiendas furum serit, tanquam inutilia derelinquunt. Quapropter gentes quae Jerosolymam vastaverunt, illam templi pulchritudinem singularem sic contemptibilem putaverunt tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
de medio ꝓbent᷑ ablata. Sacerdos autẽ precipuȩ dicitur xp̃c. qui semel se pro nobis
optulit immolandũ: de quo dicit apłs: talis enĩ nobis decebat ut esset pontifex. sc̃s.
innocens. impollutus. segregatus a peccatorib. & excelsior cęlis factus. Quẽ sensum:

Expanded text:
de medio probentur ablata. Sacerdos autem praecipue dicitur Christus, qui semel se pro nobis de medio probentur ablata. Sacerdos autem praecipue dicitur Christus, qui semel se pro nobis obtulit immolandum, de quo dicit Apostolus: Talis enim decebat, ut nobis esset pontifex, sanctus, innoc
Abbreviated transcription (Latin):
ipse in euangelio dicit. nisi manducaueritis carnẽ filii hominis. & biberitis eurs san¬
guinẽ. non babebitis uitã ȩt̾nam: Sed in ista carne ac sanguine. nil cruentum. nil
corruptibile mens humana concipiat me sicut dicit apłs. qui enĩ corpis añi incsigne
manducit. iudiciũ sibi manducat: sed uiuificatricẽ substantiã atq salutarem .&. ipsius
uerbi ꝓpriã factam: per quã peccatorũ remissio. & ȩt̃nȩ uitȩ cdona prestant᷑. Quẽ
ordinem. per iysticã similitudinẽ mel chisedech iustissimus rex instituit: quando
dño panis & uini fructus optulit. Constat enĩ pecudũ uictimas perisse. quȩ fueruã
sedech manere potius infatutũ: qđ toto orbe in sacramentorũ erogatione celebra¬
tur. Quod adhuc iudȩi non intelligunt obstinati: cũ eorũ & sacerdos & sacrificia

Expanded text:
ipse in Evangelio dicit: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanipse in Evangelio dicit: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam aeternam . Sed in ista carne ac sanguine nil cruentum, nil corruptibile mens humana concipiat: ne sicut dicit Apostolus Qui enim corpus Domini indigne manducat, judicium sibi manducat ; sed vivificatricem substantiam atque salutarem, et ipsius Verbi propriam factam, per quam peccatorum remissio et aeternae vitae dona praestantur. Quem ordinem per mysticam similitudinem Melchisedech justissimus rex instituit, quando Domino panis et vini fructus obtulit. Constat enim pecudum victimas periisse, quae fuerunt ordinis Aaron et Melchisedech manere potius institutum, quod toto orbe in sacramentorum erogatione celebratur; quod adhuc Judaei non intelligunt obstinati, cum eorum et sacerdos et sacrificia
Abbreviated transcription (Latin):
homines iurare merito ꝓhibentur: dum qđ efficere nequeunt temerariȩ sub dei attes¬
tatione ꝓmittunt. lurat autem ip̃se deus. sicut abrahȩ .ꝓmisit. uiuo ego dicit dñs.
qm̃ audisti uocem meã. & non pepercisti filio tuo unigenito propt̾ me. nisi benedices
benedicã tibi& cȩtera Nec penitebit eum utiq: qm de tanta ac tali dispensatione
cuncta gauisa sunt: Legis etiã. pęnitet me hominem fecisse: quando ante diluuri
aduentũ. corda mortalium dimersa erant in gurgite peccatorũ. Hoc autẽ dicitur
oꝑ humanitatis consuetudine: cui alit̾ res quã uidebatur sperare. succedit. Sequit᷑.
Tu es sacerdos in ȩternũ: scdm ordinem melchisedech. Hoc etiã ꝓpħa promisisse fi¬
lio. cõmemorat patrem. Cui enĩ potest ueracit̾ & euident᷑ aptari. nisi dño saluatori.⁊
qui corpus & sanguinẽ suũ in panis ac uini erogatione salutarit̃ consecrauit. sicut

Expanded text:
homines jurare merito prohibentur, dum quod efficere nequeunt, temerarie sub Dei atteshomines jurare merito prohibentur, dum quod efficere nequeunt, temerarie sub Dei attestatione promittunt. Jurat autem per se Deus, sicut Abrahae promisit: Vivo ego, dicit Dominus: quoniam audisti vocem meam, et non pepercisti filio tuo unico propter me: nisi benedicens benedicam te , etc. Nec poenitebit eum, utique, quoniam de tali ac tanta dispensatione cuncta gavisa sunt. Legis etiam, Poenitet me fecisse hominem , quando ante diluvii adventum corda mortalium demerserant in gurgitem peccatorum. Hoc autem dicitur pro humanitatis consuetudine, cui aliter res quam videbatur sperare succedit. Sequitur, tu es Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Hoc etiam propheta promisisse Filio commemorat Patrem. Cui enim potest veraciter et evidenter aptari, nisi Domino Salvatori, qui corpus et sanguinem suum in panis ac vini erogatione salutariter consecravit? sicut
Abbreviated transcription (Latin):
dicit prius esse genitũ. ante quã illud existeret quod solet uenturũ diem scło nunci¬
are. Hon enĩ potest principiũ eius cõprehendi: a quo cuncta creata sunt. Nunc ad ter¬
tu es sacerdos in eternũ. scđm ordinẽ melchisedech. Hic iterũ ꝓpħa sicut dictũ est: ꝓ¬
missionẽ cõmemorat patris. lurauit enĩ filio: sed iã xp̃o qui ex maria uirgine natus
est. llam soli uerbo quid potuit ꝓmittere: qui omĩa cũ ipso semꝑ noscitur possidere ⁊
lurare enĩ est: aliquid firmũ sub attestatione. ꝓmittere. Et cui melius conuenire pote¬
consilii sui. int̾posuit iusiurandũ: ut per duas res immobiles quib impossibile est
mentiri dm̃. fortissimũ solatiũ habeamus. qui confugimus ad tenendam proposita sỹe.
quã sicut anchorã habemus animȩ tutã ac firmam. hinc est sicut iam dictũ est qđ̃

Expanded text:
dicit prius esse genitum antequam illud existeret quod solet venturum diem saeculo nuntidicit prius esse genitum antequam illud existeret quod solet venturum diem saeculo nuntiare. Non enim potest principium ejus comprehendi, a quo cuncta creata sunt. Nunc ad terTu es Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Hic iterum propheta sicut dictum est promissionem memorat Patris. Juravit enim Filio, sed jam Christo, qui ex Maria Virgine natus est. Nam soli Verbo quid potuit promittere, qui omnia cum ipso semper noscitur possidere? Jurare est enim aliquid firmum sub attestatione promittere. Et cui melius convenire poteconsilii sui, interposuit jusjurandum, ut per duas res immobiles, quibus impossibile est mentiri Deum, fortissimum solatium habeamus, qui confugimus ad tenendam propositam spem, quam sicut anchoram habemus animae tutam ac firmam . Hinc est sicut jam dictum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
quã an nichilare uoluerat crudelis inimicus. Hunc aduersus iftius exponenda uer-¬
ba: ueniamus. Dicit enĩ pat̾ ad filium. ex utero ante luciferũ genui te. idest ex arc̾a¬
no substantiȩ meȩ: ex ipsa scilicet deitate: totũ ex tota: omnipotentem de ommipote¬
nte. lum̃ ex lumine: summũ ex sũmo: quo nulla inuestigatio: nullus sensus possit adda̾¬
ngere. Nam que madmodũ ualeat. comprehendi : de qua scriptũ est. generationẽ autem
eius quis enarrabit: Mira breuitas. & sufficiens ꝓ nr̃a infirmitate mensura: quia
nec plus possumus capere. & hoc abunde sufficit utiq credidisse. Ante luciferũ cũ
dicit: immensitatẽ ęt̾nitatis ostendit. Lucifer enĩ ꝓ omĩb stellis ponitur: quasi a parte
totũ: qui diem significat esse uenturũ. Et ut ostenderet in cõprehensibile nescio quid

Expanded text:
quam annihilare voluit crudelis inimicus. Nunc ad versus istius exponenda verquam annihilare voluit crudelis inimicus. Nunc ad versus istius exponenda verba veniamus. Dicit enim Pater ad Filium: Ex utero genui te, id est ex arcano substantiae meae, ex ipsa scilicet deitate, totum ex toto, omnipotentem de omnipotente, lumen ex lumine, summum ex summo, quod nulla investigatio, nullus sensus possit attingere. Nam quemadmodum valeat comprehendi, de qua scriptum est: Generationem autem ejus quis enarrabit ? Mira brevitas, et sufficiens pro nostra infirmitate mensura: quia nec plus possumus capere, et hoc abunde sufficit utique credidisse. Ante luciferum cum dicit, immensitatem aeternitatis ostendit. Lucifer enim pro omnibus stellis ponitur, quasi a parte totum, qui diem significat esse venturum. Et ut ostenderet incomprehensibile nescio quid,
Abbreviated transcription (Latin):
& deitatem ipsius parit̃ non uidere. Splendores autem scõrũ sunt. quando in resur¬
rectione lucebunt sicut angłi dei : & ita purificati atq perspicui erunt. ut illam
maiestatem queant cordis oculis intueri. Illud enĩ lumen. nisi in melius immutati
uidere non possunt: sicut dicit apłs. om̃s resurgemus. sed non om̃s immutabimur.
genitũ: nunc de eius scã generatione dicturus est: quȩ licet sit in enarrabilis: aliqͣ
tamen cominemoratione perstringit᷑. Narratio in effabilis: intellectus in cõprehen¬
sibilis: cogitatio supra creaturarũ omnium uires: quȩ angłorũ quoq superat sensum.:
& tamen nobis se. ꝓut capere potuissemus indulgens. Deus enĩ ȩternus atq in cõmutabilis.
in sua natura permanens. dignatus est assumere humanitatem nr̃am. ut ueterem homi¬
nena innouaret: ut de mortali faceret immortalem: de peccatore iustũ: de alienato. sui re¬

Expanded text:
et deitatem ipsius pariter non videre. Splendores autem sanctorum sunt, quando in resuret deitatem ipsius pariter non videre. Splendores autem sanctorum sunt, quando in resurrectione lucebunt sicut angeli Dei, et ita purificati atque perspicui erunt, ut illam majestatem queant cordis oculis intueri. Illud enim lumen nisi in melius immutati videre non possunt, sicut dicit Apostolus: Omnes resurgemus, sed non omnes immutabimur genitum, nunc de ejus sancta generatione dicturus est, quae, licet sit inenarrabilis, aliqua tamen commemoratione perstringitur. Narratio ineffabilis, intellectus incomprehensibilis, 379 cogitatio supra omnium creaturarum vires, quae angelorum quoque superat sensum; et tamen nobis se, prout capere potuissemus, indulgens. Deus enim aeternus atque incommutabilis in sua natura permanens, dignatus est assumere humanitatem nostram, ut veterem hominem innovaret, ut de mortali faceret immortalem, de peccatore justum, de alienato sui re
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc enĩ quando ꝑ grãm dñi plenissimo cȩperint splendore radiari: uident principiũ
pus. quando non erat filius: solus pat̾ dici potuit eẽ principiũ. Sequit᷑. In die uirtu¬
tis tuȩ: in splendorib scõrũ. Respice singula uerba. quã uim habeant: quem honorẽ
in die significat et̾nitatẽ: ubi unus est dies: ubi iã a beatis claritas & uirtus diuina
legitur: tollatur impius ne uideat głam dñi. Om̃s enĩ uidebunt filiũ hominis iudi¬
care uiuos & mortuos: sed deitatẽ ipsius soli beatissimi contuent᷑. Ubi sunt illi qui
etiã nunc. duas naturas in xp̃o dño minime confitentur. Peccator uidet humani¬
tatẽ: beatus conspicit simul & deitatẽ. Quod si una esset ut confingunt naturał non
poterant peccatores carnem quã compunxerunt. in resurrectione solã respicere.

Expanded text:
Tunc enim, quando per gratiam Domini plenissimo coeperint splendore radiari, vident principium Tunc enim, quando per gratiam Domini plenissimo coeperint splendore radiari, vident principium pus quando non erat Filius, solus Pater dici potuit esse principium. Sequitur, in die virtutis tuae in splendoribus sanctorum. Respice singula verba quam vim habeant, quem honorem. In die significat aeternitatem, ubi unus est dies, ubi jam a beatis claritas et virtus divinalegitur: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . Omnes enim videbunt Filium hominis judicare vivos et mortuos, sed deitatem ipsius soli beatissimi contuentur. Ubi sunt illi qui etiam nunc duas naturas in Christo Domino minime confitentur? Peccator videt humanitatem, beatus conspicit simul et deitatem. Quod si una esset ut confingunt natura, non poterant peccatores carnem quam compunxerunt in resurrectione solam respicere,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ituta. Hactenꝰ de natura deitatis & humanitatis eius ꝓpħa locutꝰ est: nc̃ sedȩ par
fuit de generatione filii scã locuturus. Nam ut coȩt̾nitatẽ eius euident̃ ostenderet. ⁊¬
dicit omp̃s pat̾ de omĩpotente filio suo: tecũ principiũ in die uirtutis tuȩ. Nlam & ip-¬
se pat̾ principiũ est: ut est illud. in principio erat uerbum. Ibi enĩ patrem designat
esse principium: ubi erat uerbũ. filius quoq in euangelio principiũ declarat᷑. Eũ ait.
ego sũ principiũ. ꝓpt̃ qđ & loquor uobis. Uerũ non duo principia. sed sicut unꝰ est ds̃.
ita & unũ constat ẽẽ principiũ. Hoc etiã & de sp̃u sco constat sine dubio ẽẽ sentiendũ.
admodũ sit principiũ in principio: nequeunt intueri. Nam cũ filiũ uideret philippus
dixit. oftende nobis patrem: quib ait integritas: qui me uidet. uidet & patrem.

Expanded text:
tituta. Hactenus de natura deitatis et humanitatis ejus propheta locutus est, nunc secundae parttituta. Hactenus de natura deitatis et humanitatis ejus propheta locutus est, nunc secundae partfuit de generatione Filii sancta locuturus. Nam ut coaeternitatem evidenter ostenderet, dicit omnipotens Pater de omnipotente Filio suo: Tecum principium in die virtutis tuae. Nam et ipse Pater principium est, ut est illud: In principio erat Verbum . Ibi enim Patrem designat esse principium ubi erat Verbum. Filius quoque in Evangelio principium declaratur, dum ait: Ego sum principium, propter quod et loquor vobis . Verum non duo principia, sed sicut unus Deus, ita et unum constat esse principium. Hoc etiam et de Spiritu sancto constat sine dubio sentiendum. admodum sit principium, in principio nequeunt intueri. Nam cum Filium videret Philippus, dixit: Ostende nobis Patrem. Quibus ait Integritas: Qui me videt, videt et Patrem .
Abbreviated transcription (Latin):
de ierłm. Audiat hereticus patrem loqui de potestate & maiestate filii. Equo iam
dicente possit imbui: si nec ipsi credit auctori. Addidit: & dñaberis in medio inimico¬
rũ tuorũ. Exposuit emissa uirga uirtutis quid faciet: scilicet. ut domineris in medio
inimicorũ tuorũ. Considera clementissimũ uerbũ: ut hic xp̃m supra inimicos domina-¬
ri dixerit non uindicare: quia tunc illis dñatur. quando ad ipsũ delinquentium
turba conuertit᷑. Alit̃ enĩ dñatur fidelib: alit̃ regnat ingratis. Istos beneficiis &
correctione educat: illos uindiactȩ diftrictione percellit. In medio autẽ dixit. in a-¬
nima: in prȩcordiis: ubi dñs requiescit. emundatis sordib utiq peccatorũ. Siue xp̾m
dñari dicit in eccła: quȩ est int̾ hereticorũ ac superstitionũ rabiem. in isto scło cons¬

Expanded text:
de Jerusalem . Audiat haereticus Patrem loqui de potestate et majestate Filii. Quo jam de Jerusalem . Audiat haereticus Patrem loqui de potestate et majestate Filii. Quo jam dicente possit imbui, si nec ipsi credat auctori? Addidit, et domina beris in medio inimicorum tuorum. Exposuit emissa virtutis virga quid faciet, scilicet ut domineris in medio inimicorum tuorum. Considera clementissimum verbum, ut hic Christum supra inimicos dominari dixerit, non vindicare: quia tunc illis dominatur, quando ad ipsum delinquentium turba convertitur. Aliter enim dominatur fidelibus, aliter regnat ingratis: istos beneficiis et correctione educat, illos vindictae districtione percellit. In medio autem dixit, in anima, in praecordiis, ubi Dominus requiescit, emundatis sordibus utique peccatorum. Sive Christum dominari dicit in Ecclesia, quae est inter haereticorum ac superstitionum rabiem in isto saeculo cons
Abbreviated transcription (Latin):
Suprã om̃ĩa regna euehitur: cui subiectio tanta prȩstatur. Ham cũ sedenti ad dexte¬
rã scabellũ subdit᷑: sine dubio de illis inimicis dicit᷑ qui conuersi ad dexterã collo
cant̾. Uirgã uirtutis tuȩ emittet dñs ex syon: & dñaberis in medio in imicorũ tuorũ.
St hunc uersum ꝓpb̃a loquit᷑ ex persona sua. laudem in eo offerens dño xp̃o. Uirgai
uirtutis. est sceptrũ regię potestatis: qua suftentant᷑ fideles. affligunt᷑ increduli t᷑¬
rent̾ ingrati. Et ut ostenderet filiũ cuiuslibet rei indigentiam non habere: tuȩ di:¬
xit: quia potestas illi deitatis su&.ꝓpria atq ȩt̃na est. Sed ut hoc manifestiꝰ possis
aduertere: ad didit. banc uirtutem emittet dñs ex sẏon: qui est utiq omp̃s pater
Dñs autẽ ex syon dicitur & filius: sicut isaias dicit: quia de syon exibit lex. & uerbũ dñi

Expanded text:
supra omnia regna evehitur, cui subjectio tanta praestatur. Nam cum sedenti ad dextesupra omnia regna evehitur, cui subjectio tanta praestatur. Nam cum sedenti ad dexteram scabellum subditur, sine dubio de illis inimicis dicitur, qui conversi ad dexteram colloe emittet Dominus ex Sion, et dominaberis in medio inimicorum tuorum. Et hunc versum propheta loquitur ex persona sua, laudem in eo offerens Domino Christo. Virga virtutis est sceptrum regiae potestatis, qua sustentantur fideles, affliguntur increduli, terrentur ingrati. Et ut ostenderet Filium cujuslibet rei indigentiam non habere, tuae dixit, quia potestas illa deitatis suae propria atque aeterna est. Sed ut hoc manifestius possis advertere, addidit, Sion dicitur, et Filius, sicut Isaias dicit: Quia de Sion exibit lex, et verbum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
seat ira dñi. Donec autẽ. & alibi sicut hic. significat tempus ȩc̃nũ. Nam sic in centesi¬
mo uigesimo scd̃o psalmo dicturus est: ita oculi nr̃i ad dñm dm̃ nr̃m. donee misere¬
at nobis. & in euanzelio similit̾ dictũ est de ioseph non cognouit eã donec peperit
filiũ suũ primogenitũ: quasi uero post partũ eã cognouerit: quȩ uirgo ꝑmansit.
Noc etiã suo loco repetita cura retractabimus. Quod idroma. idest ꝓpriũ scripturȩ
diuine possumꝰ nun cupare. Per pedes autem dñi. stabilitas ec̃na significat᷑ ubi ille
tanquã uestigis positis onsipotentiȩ suȩ uirtute consistit. H is pedib constat esse su¬
bdendos: qui quotidie uiciorũ contrarietade derelicta reuertuntur ad dñm. & tanquã
scabellũ pedib. ita eiꝰ p̃dicationib inclinantur. Obeatũ scamnũ: qł pedib sc̃is apponit᷑.

Expanded text:
seat ira Domini . Donec autem et alibi, sicut hic, significat tempus aeternum; nam sic in centesiseat ira Domini . Donec autem et alibi, sicut hic, significat tempus aeternum; nam sic in centesimo vigesimo secundo psalmo dicturus est: Ita oculi nostri ad Dominum Deum nostrum, donec misereatur nobis . Et in Evangelio similiter dictum est de Joseph: Non cognovit eam donec peperit filium suum primogenitum : quasi vero post partum eam cognoverit, quae virgo permansit. Hoc etiam suo loco repetita cura tractabimus; quod idioma, id est proprium, Scripturae divinae possumus nuncupare. tanquam vestigiis positis, omni potentiae suae virtute consistit. His pedibus constat esse subdendos, qui quotidie vitiorum contrarietate derelicta, revertuntur ad Dominum, et tanquam scabellum pedibus, ita ejus praedicationibus inclinantur. O beatum scamnum quod pedibus sanctis apponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
qui aperfidis diuinitatis munere segregant᷑: ꝓpt̃ illud. pat̃ uolo ut ubi sũ ego ibi sint
& hi mecũ. Nam si naturã deitatis excogites: quẽ locũ potest habere partis sinistrȩ
uel dexterȩ. qui omĩa ubiq plenissima maiestate complectitur: Nam qđ dicit fi¬
lio dexterã datã: non ut maiorem quisquã credere debuisses sed ne arriani mino¬
rem sicut predicant concepto scelere mentirentur. Adiecit. Donec ponã in imicos tũ¬
os. scabellũ pedũ tuorũ Scabellũ diccũ est ab eo qđ scandat᷑: idest ascendat᷑. ⁊t consi¬
dera. quod bic. donec finitũ ꝓ infinito sit positũ quasi uero ad derterã patris ñ
Usus enĩ scripturȩ diuinȩ est uerbũ istud & ꝓ breui tempore dicere. & ꝓ et̃tara
depromere. Temporalit̃: ut est illud ieremiȩ. claude ostiũ tuũ. pusillũ. donec tran¬

Expanded text:
qui a perfidis Divinitatis munere segregantur, propter illud: Pater, volo ut ubi sum ego, ibi sint qui a perfidis Divinitatis munere segregantur, propter illud: Pater, volo ut ubi sum ego, ibi sint et hi mecum . Nam si naturam deitatis excogites, quem locum potest habere partis sinistrae vel dextrae qui omnia ubique plenissima majestate complectitur? Nam quod dicit Filio dexteram datam, non ut majorem quisquam credere debuisset, sed ne Ariani minorem sicut praedicant concepto scelere mentirentur. Adjecit, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. Scabellum dictum est ab eo quod scandatur, id est ascendatur. Et considera quod hic donec, finitum pro infinito sit positum; quasi vero ad dexteram Patris non Usus enim Scripturae divinae est verbum istud et pro brevi tempore dicere, et pro aeternitate depromere. Temporaliter, ut est illud Isaiae: Claude ostium tuum pusillum, donec tran
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si causas discutias: utraq uerissima sunt. Filiꝰ scđm carnis originẽnsicut in uni¬
tio mathȩi scriptũ est. liber generationis iħu xp̃i. filii dauid. & alibi clamatur a
creator est ipsius. Quod etiã in hac nr̃a conuersatione. hodieq contingit: ut filiꝰ
ep̃s factus. patris sui pat̾ uocet᷑: non nascendi ordine: sed honore. Illud enĩ quod
natũ est ex semine dauid. sic honoratũ. sic magnificatũ est: ut esset idem & dñs
dauid & filius. Sequit᷑. Sede a dextris meis Victori filio & ꝑ scãm incarnationem
totius mundi triumphatori. post resurrectionis głam honorabilis consessus offert᷑
ut per hunc sitũ. susceptȩ humanitatis gła declaret᷑. Nam uerbũ hoc. illud designat.
ut caput nr̃m ad patris cognosceret᷑ dexterã collocatũ in qua parte ponendi sunt

Expanded text:
Nam si causas discutias, utraque verissima sunt. Filius secundum carnis originem, sicut in iniNam si causas discutias, utraque verissima sunt. Filius secundum carnis originem, sicut in initio Matthaei scriptum est: Liber generationis Jesu Christi, filii David ; et alibi clamabatur a undum deitatem qua creator est ipsius; quod etiam in hac nostra conversatione hodieque contingit, ut filius episcopus factus, patris sui pater vocetur, non nascendi ordine, sed honore. Illud enim quod natum est ex semine David sic honoratum, sic magnificatum est, ut esset idem et Dominus David et filius. Sequitur, Sede a dextris meis. Victori Filio et per sanctam incarnationem totius mundi triumphatori, post resurrectionis gloriam honorabilis consessus 378 offertur, ut per hunc situm susceptae humanitatis gloria declaretur. Nam verbum hoc illud designat, ut Caput nostrum ad Patris cognosceretur dexteram collocatum: in qua parte ponendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. scabellĩ pedũ tuorũ. Congruũ uidet᷑ primũ figurã ponerȩ
per quã inicia psalmi huiꝰ intrinsecus possimꝰ intendere. Idea
figura est quȩ latinȩ dicit᷑ species: ꝑ quã res inuisibiles cernen¬
de sensib offerunt᷑. Ait enĩ. dixit dñs dño meo. sede a dextris
meis. Una deitas: una potestas: una ȩt̾nitas. Pat̃ dicit ad filiũ: qđ
par᷑ & nouit filiꝰ: uult filiꝰ & nouit pat̾ Sed nec ipsa uoluntas nobis cõprehensibi¬
lis est nec ipsa notio humanis potest sensib apparere. Merito ergo ad nr̃am con¬
sueuidinẽ descensũ est: quatinꝰ imbecilla instrueret᷑ humanitas. quando usq ad¬
illã secretã integritatẽ. hominũ non poterat cogitatio peruenire. Dñs. dño. his no¬
minib equalitas substantiȩ. & uirtutis potentia declaratur Geminatio siquidem
ista unius nominis: & ꝑsonas competent̃ ex pressit: & unã naturã dettatis euident᷑

Expanded text:
os scabellum pedum tuorum. Congruum videtur primum figuram ponere, per quam initia hujus psalmi intrinsecus possimus intendere. Idea figura est quae Latine dicitur species, per quam res invisibiles cernendae sensibus offeruntur. Ait enim: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis. Una deitas, una potestas, una aeternitas. Pater dicit ad Filium quod Pater, et novit Filius; vult Filius, et novit Pater. Sed nec ipsa voluntas nobis comprehensibilis est, nec ipsa notio humanis sensibus potest apparere. Merito ergo ad nostram consuetudinem descensum est, quatenus imbecilla instrueretur humanitas, quando usque adillam secretam integritatem hominum non poterat cogitatio pervenire. Dominus Domino. His nominibus aequalitas substantiae et virtutis potentia declaratur. Geminatio siquidem ista unius nominis et personas competenter expressit, et unam naturam deitatis evidenter
Abbreviated transcription (Latin):
cel estium t̾restriũ. & infernorũ. Audi passũ pagane uel iudeȩ. ⁊ lege & ipsum esse
futurũ iudicem: ut contremiscas omnipotentẽ dm̃: qui hominẽ iudicas negligendum.
CONCIUSIO.S

Expanded text:
coelestium, terrestrium et infernorum . Audis passum, pagane vel Judaee, lege et ipsum esse coelestium, terrestrium et infernorum . Audis passum, pagane vel Judaee, lege et ipsum esse futurum judicem, ut contremiscas omnipotentem Deum, qui hominem judicas negligendum. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ sensus nrõs capiat uniuersos. id est. uisum. auditũ. gustũ. olfactũ. tactũ: quos utiq
alia menbra nr̃a excepto tactu non capiunt. Et ideo caput nr̃m recte possumus dicere:
quẽ decernimus sequi. Terrã uero copiosam dicit. quȩ peccatores abundant᷑ enu̾trit: qua¬
fuit turbulenta perͤcutio iudeorũ: de qua dñs xp̃c bibit in uia. idest in hac uita: dũ¬
eam in corpore pertulit. Sed dum in uia dicit᷑: illata uis oftenditur. & uelocissimus tra¬
nsitus indicatur ꝑ quam iterantes uehi solent ad aliam mansionem. Ipse est autem
qui audiuit sede a dextris meis: ipse cui dicit᷑. tu es sacerdos in et̾nũ scđm ordinem
mel chisedech ipse qui conquassat capita peccatorũicui propt̃ gloriosȩ meritũ passi¬
onis datũ est nomen qđ est supra omne nom̃: ut in nomine eius om̃e genu flectat᷑

Expanded text:
uod sensus nostros capiat universos, id est visum, auditum, gustum, 380 olfactum, tactum, quod utique uod sensus nostros capiat universos, id est visum, auditum, gustum, 380 olfactum, tactum, quod utique alia membra nostra excepto tactu non capiunt. Et ideo caput nostrum recte possumus dicere, quem decernimus sequi. Terram vero copiosam dicit, quae peccatores abundantes enutrit, quafuit turbulenta persecutio Judaeorum, de qua Dominus Christus bibit in via, id est in hac vita dum corpore pertulit. Sed dum in via dicitur, illata vis ostenditur, et velocissimus transitus indicatur, per quem itinerantes vehi solent ad aliam mansionem. Ipse est autem qui audivit, Sede a dextris meis; ipse est cui dicitur, Tu es Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech; ipse qui conquassat capita peccatorum; cui propter meritum gloriosae passionis datum est nomen quod est super omne nomen, ut in nomine e
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunia Utriq tamen a suis intentionib felicit᷑ cadunt: dum apriore malignitate
bono ꝓposito conuersionis abscedunt. Et considera. quomodo hic dicitur iudicare.
ut impleat ruinas. Implet enim ruinas. quando de cordib humanis facit peccata cor-¬
ruere: delictaq noxia emendatione saluberrima disperire. Quod ꝑ illud exemplũ
potest intelligi. ubi ait. destrues eos. & non ȩdificabis eos: qđ utiq non diceret᷑. nisi
destruerent᷑ aliqui. ꝓsperius innouandi. Seqͥt᷑. Conquassabit capita multa ⁊ in t̾ra
copiosa: capita utiq illorũ. qui caput non habent xp̃m. Nam qui diabolũ diuersis
secunt᷑ errorib: cũ fuerint correcti. capite suo sine dubitatione quassantur. Caput
uero dicitur sublimȩ atq honorabilȩ culmen corporis nr̃i: appellatũ a capiendo. ⁊¬

Expanded text:
communia; utrique tamen a suis intentionibus feliciter cadunt, dum a priore malignitate communia; utrique tamen a suis intentionibus feliciter cadunt, dum a priore malignitate bono proposito conversionis abscedunt. Et considera quomodo hic dicitur, judicare ut impleat ruinas. Implet enim ruinas, quando de cordibus humanis facit peccata corruere, delictaque noxia emendatione saluberrima disperire. Quod per illud exemplum potest intelligi, ubi ait: Destrues eos, et non aedificabis eos ; quod utique non diceretur, nisi destruerentur aliqui prosperius innovandi. Sequitur, conquassabit capita multa in terra copiosa. Capita illorum utique qui caput non habent Christum; nam qui diabolum diversis sequuntur erroribus, cum fuerint correcti, capite suo sine dubitatione quassantur. Caput vero dicitur sublime atque honorabile culmen corporis nostri, appellatum a capiendo, q
Abbreviated transcription (Latin):
permanet in gła sempiterna. Dñs adextris tuis: confregit in die irȩ suȩ reges.
luud autẽ mouere potest: cũ in psalmi huius inicio pat̾ dixerit filio. sede a
dextris meis. nunc iterũ ꝓpħa dicit. adextris filii patris operatã fuisse uirtu¬
tẽ. Quod ideo dictũ est. ut cũ hȩc uicissitudo equalis ponit᷑. mauis aliquid hic
aut minus nullo modo sentiatur. Reges confregit. illos significat de quib scđs
psalmus ait: astiterunt reges t̾rȩ & principes conuenerunt in unũ. aduersus do¬
minũ & aduersus xp̃m eius. hos confregit. quando superbiam eorũ omĩpotentiȩ
suȩ uirtutȩ prostrauit. quia nisi fuissent confracti. in maliciȩ suȩ utiq noxio
rigore constiterant. Iudicabit in nationib implebit ruinas. conquassabit capita
multa in t̾ra copiosa. Proprietates intuere uerborũ. Reges confringendos in superiore
uersu dixit. propt̾ superbiã tyrannicã: nunc popłos udicari perhibet. ꝓpt̾ peccata

Expanded text:
ers. 6. Dominus a dextris tuis: confregit in die irae suae reges. Illud autem movere potest, cum in psalmi hujus initio Pater dixerit Filio: Sede a dextris meis; nunc iterum propheta dicit a dextris Filii Patris operatam fuisse virtutem. Quod ideo dictum est, ut cum haec vicissitudo aequalis ponitur, majus hic aut minus aliquid nullo modo sentiatur. Reges confregit, illos significat de quibus secundus psalmus ait: Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum adversus Dominum et adversus Christum ejus . Hos confregit, quando superbiam eorum omnipotentiae suae virtute prostravit: quia nisi fuissent confracti, in malitiae suae utique noxio rigore constiterant. Vers. 7. Judicabit in nationibus, implebit ruinas, conquassabit capita multa in terra copiosa. Proprietates intuere verborum. Reges confringendos in superiore versu dixit propter superbiam tyrannicam, nunc populos judicari perhibet propter peccata
Abbreviated transcription (Latin):
Iactenus de istis quatuor psalmis qui de laudib dñi precesserunt.
in conclusionib eorũ dictũ est. qua intentione formati sunt: ut doti
ad p̃parationem sequentiũ positi eẽ uideantur Ordo enim ipse psa¬
lmorũ: dispositionem rerũ noscitur indicare mirabilem. decorũ enim
fuit. ut prius de preceptis diuini preconii. post de mundi ꝑuer¬
sitate fugienda. tertio de congregatione eccłȩ diceretur: quarto qui
nunc finitus est collectȩ herusalem precepit laudes dñi celebrare
quȩ de mundi istius diuersis periculis liberata. in ȩterna requie
noscitur constituta. Qua propter choro illi scĩssimo. & de mundi par¬
tibus aggregato. trina subnectit exultatione gaudendũ: ut in opere
scĩssimo. trinitatis gratia ubiq fulgere.

Expanded text:
actenus de istis quatuor psalmis, qui de laudibus Domini praecesserunt, in conclusionibus eorum dictum est qua intentione formati sint, ut toti ad praeparationem sequentium positi esse videantur. Ordo enim ipse psalmorum dispositionem rerum noscitur indicare mirabilem. Decorum enim fuit, ut prius de praeceptis divini praeconii; post, de mundi perversitate fugienda; tertio, de congregatione Ecclesiae diceretur; quarto, qui nunc finitus est collectae Jerusalem praecepit laudes Domini celebrare, quae de mundi istius diversis periculis liberata, in aeterna requie noscitur constituta. Quapropter choro illi sanctissimo, et de mundi partibus aggregato, trina subnectit exsultatione gaudendum, ut in opere sanctissimo Trinitatis gratia ubique fulgeret.
Abbreviated transcription (Latin):
irabilis psalmus. ad deuotissimos populos instruendos. Nichil¬
enim post tanta beneficia reddere possumus. nisi ut sicut
in principiis dictum est. dñm nr̃m trina confessione prȩ¬
dicemus : laudemus patrem. laudemus filium. laudemus sp̃m scm. unũ
atq omnipotentem dm̃: ut sicut non est in illa natura distantia. ita
non sit & in ipsa laude diuersitas. Hȩc est reuera laus quȩ nos refi¬
cit: hoc pabulũ quo anima deuota saginatur. Ipsa  enim remuneratio
nr̃a quȩ & operatio: in qua tantũ reficimur. ut nulla delectatio similis
esse uideatur. Prȩdicemus itaq modo : ut eum in eternũ cũ angelis

Expanded text:
irabilis psalmus ad devotissimos populos instruendos. Nihilenim post tanta beneficia reddere possumus, nisi, ut sicut in principiis dictum est, Dominum nostrum trina confessione praedicemus. Laudemus Patrem, laudemus Filium, laudemus Spiritum sanctum, unum atque omnipotentem Deum, ut, sicut non est in illo diversa substantia, ita non sit et in ipsa laude diversitas. Haec est revera laus, quae nos reficit; hoc pabulum, quo anima devota saginatur. Ipsa est enim remuneratio nostra, quae et operatio. In qua tantum reficimur, ut nulla delectatio similis esse videatur. Praedicemus itaque modo, ut eum in aeternum cum angelis
Abbreviated transcription (Latin):
ret. multum repleta est anima nr̃a opprobrio abundantium. & despectione
superborum: sed cũ dixerit multũ repleta est anima nr̃a opprobrium habun¬
dantibus & despectio superbis: hoc uidetur esse proprium scripture diuinę.
Quod tamen trahi non debet ad uicium. qm non est adhuc humanis regu

Expanded text:
ret: Multum repleta est anima nostra opprobrio abundantium, et despectione ret: Multum repleta est anima nostra opprobrio abundantium, et despectione superborum. Sed cum dixerit, multum repleta est anima nostra, opprobrium abundantibus, et despectio superbis, hoc videtur esse proprium Scripturae divinae, quod tamen trahi non debet ad vitium, sed quoniam non est adhuc humanis regu
Abbreviated transcription (Latin):
tatem suam & humilitatem iniqua inuectione reputabant: dicentes. Quid uobis
prodest mundi diuitias non habere. & futura nescio quȩ perquirere: presen¬
tia gaudia deserere. & triftitiam plus amare: Ecce ego quȩ uideo teneo:
tu spera quȩ inaniter potius suspicaris. Sequitur. Et despectio superbis. Despi¬
ciunt superbi humiles: quando tales predicationes eorũ audiunt. quibus o¬
bȩdire contempnunt. Nam cũ superbi presentia diligant. futura non tractont:¬
& acrius in illos iniquitate suȩ̨ prauitatis insurgunt. qui regulis dnͣi seruire
contendunt. Uerum his. in udicio uenturo fit alterna conuersio. In opprobriũ
& despectionem ueniunt abundantes atq superbi: sicut salomon de talibus. ait.
Quid nobis profuit superbia. aut quid diuitiarũ iactantia contulit nobis.
& cȩtera. Sciendum plane. quia communis eloquentiȩ ordo poscebat. ut dice¬

Expanded text:
tatem suam et humilitatem iniqua invectione reputabant, dicentes: Quid vobis tatem suam et humilitatem iniqua invectione reputabant, dicentes: Quid vobis prodest mundi divitias non habere, et futura nescio quae perquirere, praesentia gaudia deserere, et tristitiam plus amare? Ecce ego quae video, teneo; tu spera quae inaniter potius suspicaris. Sequitur, et despectio superbis. Despiciunt superbi humiles, quando tales praedicationes eorum audiunt, quibus obedire contemnunt. Nam cum superbi praesentia diligant, futura non tractant, et acrius in illos iniquitate suae pravitatis insurgunt, qui regulis Domini servire contendunt. Verum his in judicio venturo fit alterna conversio; in opprobrium et despectionem veniunt abundantes atque superbi, sicut Salomon de talibus ait: Quid nobis profuit superbia, aut quid divitiarum jactantia contulit nobis ? etc. Sciendum plane quia communis eloquentiae ordo poscebat ut dice
Abbreviated transcription (Latin):
ad martyres refertur: qui prȩstante dño. uiuacitate animi in iuriam superant
passionum. Huic ergo repetite misericordiȩ causa subiungitur: quia multum
repleti sumus contemptione. Replentur enim contemptione. quando famuli dei¬
uerberibus lacerantur.: quando flammis seuientibus exuruntur: quando gurgi¬
tibus necantur altissimis. Nisi enim contempnerentur abunde: talia non potera¬
nt sustinere. Multũ repleti significat abundantiam passionum: quam tamen
contemptu eorum qui sibi uidebantur esse felices. & obhoc corpus suum pȩ¬
nali assereret uerberatione laceratum: dicit etiam animam quoq suam
opprobrus & despectionibus fuisse completam: ne quid restaret. quod non
grauissimȩ passionis subderetur iniuriȩ. Opprobrium autem abundantibus
ideo posuit. quia cum persecutores essent diuites ac lȩtantes. uiris sc̃is pauper¬

Expanded text:
ad martyres refertur, qui praestante Deo vivacitate animi injuriam superant ad martyres refertur, qui praestante Deo vivacitate animi injuriam superant passionum. Huic ergo repetitae misericordiae causa subjungitur, quia multum repleti sumus contemptione. Replentur enim contemptione, quando Dei famuli verberibus lacerantur, quando flammis saevientibus exuruntur, quando gurgitibus necantur altissimis; nisi enim contemnerentur abunde, talia non poterant sustinere. Multum repleti, significat abundantiam passionum, quam tamen contemptu eorum qui sibi videbantur esse felices, et hoc corpus suum poenali assereret verberatione laceratum, dicit etiam animam quoque suam opprobriis et despectionibus fuisse completam, ne quid restaret quod non gravissimae passionis subderetur injuriae. Opprobrium autem abundantibus ideo posuit, quia cum persecutores essent divites ac laetantes, viris sanctis pauper
Abbreviated transcription (Latin):
misereatur nobis: quasi uero oculi nr̃i in manibus eius esse non debeant. &
post quam nobis fuerit misertus. Tale est & illud euangelii: non cognouit eam
donec peperit filium suum primogenitum: quam conftat uirum nullo tempo¬
re cognouisse. Qua propter. donec. merito hic semper aduertitur: quamuis
temporaliter dictum esse uideatur. Quod locutionis genus: inter diuinȩ pro¬
pria scripturȩ numerandum est. Miserere nobis dñe miserere nobis: quia¬
multum replea sumus contemptione. Uenit ad ingressum scđm: ubi misereri
sibi. contemptus & opprobrii sui consideratione de precatur. Nam ille famulus
qui assidua malorũ afflictione uapulabat. oculosq suos in dñi miseratione
posuerat: erupit in necessariam uocem. sibiq miserendum gemina peatione de¬
plorat: quia corpus eius passionibus. anima laborabat opprobrus. Quod merito

Expanded text:
misereatur nobis, quasi vero oculi nostri in manibus ejus esse non debeant, etiam misereatur nobis, quasi vero oculi nostri in manibus ejus esse non debeant, etiam postquam nobis fuerit misertus. Tale est et illud Evangelii, Non cognovit eam, donec peperit filium suum primogenitum , quam constat virum nullo tempore cognovisse. Quapropter, donec merito hic semper advertitur, quamvis temporaliter dictum esse videatur. Quod locutionis genus inter divinae propria Scripturae enumerandum est. Vers. 4. Miserere nobis, ., B., F., despectione . Venit ad ingressum secundum, ubi misereri sibi contemptus et opprobrii sui consideratione deprecatur. Nam ille famulus qui assidua malorum afflictione vapulabat, oculosque suos in Domini miseratione posuerat, erumpit in necessariam vocem, sibique miserendum gemina petitione deplorat, quia corpus ejus passionibus, anima laborabat opprobriis. Quod merito
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & serui in manib dominorũ suorum. Sequitur autem sententia quae
sexum utrumq concludit. Ita oculi nr̃i ad dñm dm̃ nrͣm: donec misereatur
nobis. Ita dum dicitur similitudo prȩmissa declaratur: ut siue aliquid a
dño prosperũ petamus. siue cũ tormenta animi uel corporis sustinemus. ad
dñm semper oculos eleuemus. Addidit etiam nr̃i: ut hoc de se dictũ uterq
sexus acciperet. Subiecit. donec misereatur nobis: ut ofaenderet siue feminas
siue masculos. sub patientia debere beneficia diuina perquirere: & ei iugiter
supplicare. Istud autem donec: in scripturis diuinis omonimon est. Interdum
quippe significat aliquid temporaliter agi: interdum semper. Temporaliter.
ut est illud in psalmo centesimo nono. donec ponam inimicos tuos scabellũ
pedum tuorũ: semper autem significat. ut presens psalmus declarat: donec

Expanded text:
sicut et servi in manibus dominorum suorum. Sequitur autem sententia quae sicut et servi in manibus dominorum suorum. Sequitur autem sententia quae sexum utrumque concludit, ita oculi nostri ad Dominum Deum nostrum, donec misereatur nobis. Ita, dum dicitur, similitudo praemissa declaratur, ut sive aliquid a Domino prosperum petamus; sive cum tormenta animi vel corporis sustinemus, ad Dominum semper oculos elevemus. Addidit etiam nostri, ut hoc de se dictum uterque sexus acciperet. Subjecit donec misereatur nobis, ut ostenderet, sive feminas, sive masculos sub patientia  mss. A., B., F., poenitentia debere beneficia divina perquirere et ei jugiter supplicare. Istud autem, donec, in Scripturis divinis homonymum est; interdum quippe significat aliquid temporaliter agi, interdum, semper. Temporaliter, ut est illud in psalmo centesimo nono: Donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Semper autem significat, ut praesens psalmus declarat, donec
Abbreviated transcription (Latin):
euattant: siue quando pro culpis suis uapulare. iubentur: donec audiant. parce
Vtraq enim ponuntur in potestate dominorum: siue spes continentiȩ siue finis
aliquando uindictȩ. Quȩ nos conuenit utraq facere: ut oculos nr̃os semper
leuemus ad dñm: & cum aliquam indigentiam suftinemus. & cum pro aliquib
uerberamur excessibus. Sed hic uersus & sequens. per figuram omoyosis de promu-¬
ntur: per quam. minus notȩ rei ex similitudine eius quȩ magis nota est demons¬
tratio declaratur. Et sicut oculi ancillȩ in manibus dñȩ suȩ: ita oculi nr̃i ad
dñm deum nr̃m. donec misereatur nobis. Quidam & istum uersum sic ad do
minum aptare uolunt. ut ipsum deum dominam dicerent. propter illud exem
aborreat. potest sub hoc modo fortassis intelligiͦ superius de seruis fecit
comparationem & dñis: ne se sexus femineus putaret exceptum. huic quoq

Expanded text:
evadant; sive quando pro culpis suis vapulare jubentur, donec audiant, parce. evadant; sive quando pro culpis suis vapulare jubentur, donec audiant, parce. Utraque enim ponuntur in potestate dominorum, sive spes continentiae, sive finis aliquando vindictae. Quae nos utraque convenit facere, ut oculos nostros semper levemus ad Dominum, et cum aliquam indigentiam sustinemus, et cum pro aliquibus verberamur excessibus. Sed hic versus et sequens per figuram homoeosis depromuntur, per quam minus notae rei, ex similitudine ejus quae magis nota est, demonstratio declaratur. Vers. 3. Et sicut oculi ancillae in manibus dominae suae, ita oculi nostri ad Dominum Deum nostrum, donec miseminum aptare volunt, ut ipsum Deum Dominum dicerent, propter illud exempabhorreat, potest sub hoc modo fortassis intelligi. Superius de servis fecit comparationem et dominis; et ne se sexus femineus putaret exceptum, huic  ed.,