comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
putans quemqͣm. eẽ. p̃t̃ se o dicens. Ego sũ: & ñ ÷ aliꝰ p̃ter me ultra. Quomͦ gͦ
facta ÷ in solitudinẽ. pascua bestiarũ : Ubi enĩ pat̾ pͥiis habitabat &x filiꝰ & sp̃s¬
Ne tracdas bestiis animã confitentẽ tibi. Omis qͥ transierit ꝑeã sibilabit: ꝙ mouebit
manus suas. Qđ si de angłis in tellexerimꝰ : ita int̾p̃tabim᷑. Cũ transierint ꝑ eam angłi.
orñ manserint in ea ut prius facere consuerant: stupebunt & mirabuntur. ꝙ ñ
eã fulcient & sustentabt̃ ruentẽ manu sua. s leuabt̾ manꝰ atq tͣnsient. Uel certe
cũ sibilo attollent manꝰ. & qͣsi plangentes in morẽ lugentiũ concrepabt̃. Si aut̃ hoc
de diabolo & angłis eiꝰ uoluerimꝰ acciꝑe. qͥ uineã quoq quȩ de egypto tͣnslata fuerat
uastauer: dicemꝰ ꝑ aniiã de qua ꝓp̃c recesserat & quȩ pͥis tẽplu di fuerat & ẽẽ. de¬

Expanded text:
putans quemquam esse praeter se, et dicens: Ego sum, et non est alia praeter me ultra: quomodo ergo putans quemquam esse praeter se, et dicens: Ego sum, et non est alia praeter me ultra: quomodo ergo facta est in solitudinem pascua bestiarum? Ubi enim prius habitabat Pater, Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Omnis qui transibit per eam, sibilabit et movebit manus suas. Quod si de angelis intellexerimus, ita interpretabimur: cum transierint per eam angeli, et non manserint in ea, ut prius facere consueverant, stupebunt et mirabuntur: et non eam fulcient, et sustentabunt ruentem manu sua, sed levabunt manus et pertransient. Vel certe cum sibilo attollent manus, et quasi plangentes in morem lugentium concrepabunt. Si autem hoc de diabolo et angelis ejus voluerimus accipere, qui vineam quoque, quae de Aegypto translata fuerat, vastaverunt: dicem
Abbreviated transcription (Latin):
bestiȩ trȩ quȩ corda eoꝵ comedt᷑. & cameleontes qͥ ñ habent unũ colorẽ. s diu̾sis pec¬
catis. nunc auaricia. nc̃ luxuria. nc̃ crudelitate. nc̃ libidine: ne̾ tristicia. nc̃ exulta¬
tione ꝑnionĩta mutant᷑. & ericii in p̃sepibꝰ eoꝵ animal spinosũ ac plenũ sentibus
& uulnerans qͥcqͥd atagerit. s & bestiȩ eubent inforaminibꝰ id÷ in cordibꝰ eoꝵ. & corui
immunda auis inportis eoꝵ uł in ore uł in auribꝰ. quo aut loquant᷑ seꝑ aut au¬
diant mala ÷. ꝑ ost quȩ infert᷑ & dr̃. ideo ȩccłam hȩc passurã fore. uł eẽ. ꝑ pessam: qđ
in suꝑbia se eleuauerie & quasi cedrus suũ cacum̃ erexerit. malis oꝑibꝰ declita & ni¬
chilo minꝰ futura sibi beatitudinẽ reꝓmitaens. &x in corde suo oȩteros despiciens nec

Expanded text:
bestiae terrae, quae corda eorum comedunt, et chamaeleontes qui non habent unum colorem; sed diversis pecbestiae terrae, quae corda eorum comedunt, et chamaeleontes qui non habent unum colorem; sed diversis peccatis, nunc avaritia, nunc luxuria, nunc crudelitate, nunc libidine, nunc tristitia, nunc exsultatione per momenta mutantur. Et hericii in praesepibus eorum, animal spinosum et plenum sentibus, et vulnerans quidquid contigerit. Sed et bestiae cubabunt in foraminibus, id est, in cordibus eorum, et corvi immundae 714 aves in portis eorum, vel in ore, vel in auribus, quo aut loquantur semper, aut audiant mala. Post quae infertur et dicitur: ideo Ecclesiam haec passuram fore, vel esse perpessam, quod in superbiam se elevaverit, et quasi cedrus suum cacumen erexerit, malis operibus dedita, et nihilominus futuram sibi beatitudinem repromittens, et in corde suo caeteros despiciens, nec
Abbreviated transcription (Latin):
naturalibꝰ ñ peꝑcit s fregit eos. & posuit flumina in lesertũ & fontes aquarũ in stim.
tra fructifera insalsuginẽ. ꝓpt̾ maliciã habitatoꝵ eiꝰ: cũ ñ ȩcontrario eos de quibꝰ clpent.
posuit desertũ in palucdes a quaru &e t̾rã sine aqua in fontes aquarũ & habitare fecit ibi
esurientes & cetera. & quos in seruit de oleastro in radicẽ bone oliue. si im memores be¬
neficii recesserint a conditore suo q deuorauerint assyriũ. euertat & ad eandẽ sitim re¬
sit intelligi : tam̃ cotidie in his qͥ simulant se. ẽẽ. de eccła lĩ & oꝑibꝰ negant. auditoresq
legis st̃ & ñ factores accipi potest: qđ frustra de speciosa. ẽẽ. se iactant: eũ habitent
ineis greges uitioꝵ scilicet multitudo. orbruta animalia corpori seruientia. & om̃s

Expanded text:
naturalibus non pepercit, sed fregit eos, et posuit flumina in desertum, et fontes aquarum in sitim, naturalibus non pepercit, sed fregit eos, et posuit flumina in desertum, et fontes aquarum in sitim, terram fructiferam in salsuginem, propter malitiam habitatorum ejus: cur non econtrario eos de quibus dixerat: Posuit desertum in paludes aquarum, et terram sine aqua in fontes aquarum, et habitare fecit ibi esurientes, et caetera, et quos inseruit de oleastro in radicem bonae olivae, si immemores beneficii recesserint a conditore suo, et adoraverint Assyrium, evertat et ad eamdem sitim resit intelligi: tamen quotidie in his qui simulant se esse de Ecclesia Dei, et operibus negant, auditoresque legis sunt, et non factores, accipi potest, qui frustra speciosos se esse jactent, cum habitent in eis greges, vitiorum scilicet multitudo, et bruta animalia corpori servientia, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sis. que helbitabat in sp̃e : que dicebat in corde suo. Ego sũ: e ñ ÷ pret̾ me ampli. Quomͣ
facta e in solttudine pascua pestiarũ : S qͥ consiclerauerit illuo aptieũ in quo elr̃o inno
uisum is dicbꝰ instabt tepora pessima. &x erunt homines sui amatores auari anogantes.
supbr blasphemi. parentib ñ obecdientes. ingrati. impuri. sine affectionse. sinei ace. dccu¬
satores intepantes perudeles: oclio habentes honũ ꝓditores. temerarii. inflati. uoluptatũ
amatores magis qua amatores di. habentes formã pietatis. uirtutẽ aut̃ eiꝰ denegantes ne¬
Noo hoc qđ ineuangłio seriptũ ÷ qđł multiplicata iniqͥtate refrigescat caritas multꝵ in¬
tantu ut iiso tapore cõpleat᷑ uerutam̃ ueniens filłꝰ hois. pitas in ueniec fide supt̃ia
n mirabit de e tremia eccłe uastteate. qđ regnante antup̃o redigenda sit in desolationẽ ꝙ
tradenda bestiis : & passura quȩcũq nẽ ꝓpħa describit. Si enĩ ds̃ ꝓpt̾ infidelitatẽ ramis

Expanded text:
edita, quae habitabat in spe, quae dicebat in corde suo: Ego sum, et non est praeter me amplius, quomodo facta est in solitudinem, pascua besibus instabunt tempora pessima, et erunt homines sui amatores, avari, arrogantes, superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, scelesti, sine affectione, sine pace, accusatores, intemperantes, crudeles, odio habentes bonum, proditores, temerarii, inflati, voluptatum amatores magis quam Dei: habentes formam pietatis, virtutem autem ejus denegantes . Necnon et hoc quod in Evangelio scriptum est, quod multiplicata iniquitate, refrigescat charitas multorum, intantum ut n mirabitur de extrema Ecclesiae vastitate, quod, regnante Antichristo, redigenda sit in solitudinem, et tradenda bestiis, et passura quaecumque nunc propheta describit. Si enim Deus propter infidelitatem ramis
Abbreviated transcription (Latin):
ut postea recto itinere gͣdiant᷑. Deniq sequit᷑. Et desertͥũ facia uias eoꝵ. eoqd nor
sit quo ꝑgranscett. Sccłm illud ꝗd in pͥmo psalmo scriptũ ÷. Et iter impioꝵ ꝑbit

Expanded text:
ut postea recto itinere gradiantur. Denique sequitur: Et desertas faciam vias eorum, eo quod non ut postea recto itinere gradiantur. Denique sequitur: Et desertas faciam vias eorum, eo quod non sit qui pertranseat: secundum ill
Abbreviated transcription (Latin):
&e ñ sac̾elotũ merita de qͥbꝰ dr̃. Et sacdos in quocũq fuerit macula: n accedet offe¬
re oblationẽ dnõ. Cũ hȩc faciant. pͥncipes. iudices. ꝓpħȩ sac̃dotes ierłm: nichilo¬
m inꝰ clemens & iustꝰ ÷ dñs. Clemens: in eo qđ a sua ęccła ñ recedit. Iustꝰ: in eo qđ red¬
dit unicuiq qđ meret᷑. Postq enĩ aduenerit mane: & nor huiꝰ scłi ꝑtransierit: dabit
in luce udiciũ suuꝰ. & non abscondet᷑. uł ipse uł iudiciũ eiꝰ. Et cũ cȩꝑit asingulis
exigere peccuniã qͣm eis cõmiserat: ñ erit in iustꝰ nec faciet in ꝑpetuuꝰ ualere in iusti¬
ciam. s suꝑbos pͥncipes qͥbꝰ resistet dñs dechraec de cathedris suis. & de culmine. qđ
tenebant. Et dissipabunt᷑ anguli eoꝵ. id ÷ praue uoluntates & arecto ianere decli¬
nantes. inqͥbꝰ semꝑ & pharisẽi orare consueuerant: anguli lapile contepto. P uto aut̾
qđ &x suꝑbis ꝓsit detrahi eos cde arrogantia sua. oe disũpari angi porta & angulos eaꝵ

Expanded text:
um merita, de quibus dicitur: Et sacerdos in quo fuerit macula, non accedet offerre oblationes Domino . Cum haec faciant principes, judices, prophetae, sacerdotes Jerusalem, nihilominus clemens et justus est Dominus. Clemens, in eo quod a sua Ecclesia non recedit: justus, in eo quod reddit unicuique quod meretur. Postquam enim advenerit mane, et nox hujus saeculi pertransierit, dabit in luce judicium suum, et non abscondetur vel ipse, vel judicium ejus. Et cum coeperit a singulis exigere pecuniam quam eis commiserat, non erit injustus, nec faciet in perpetuum valere injustitiam; sed superbos principes, quibus resistit Deus, detrahet de cathedris suis, et de culmine quod tenebant, et dissipabuntur anguli eorum, id est pravae voluntates, et a recto itinere declinantes, in quibus semper et Pharisaei orare consueverant, angulari 719 lapide contempto. Puto autem quod et superbis prosit detrahi eos de arrogantia sua, et dissipari angiportus et angulos eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cata expbrant. Nec audiunt ee̾. p̾ceptũ. Noli impꝑare hoĩ qͥ conũtit᷑ apeccatis
suis. Ue gͥ ei qͥ tollit opꝑbriũ atq suscipit. & huicemodi se officio mancipauit.
ut detraheret syon & ciuitati di. qr phac in iuria urbis sue ultor dñs ÷. &¬
dic̃ ad syon. Ecce ego faciã inte ꝓpt̾ te. id ÷ faciã ultionẽ tuã. & saluabo afflictã
siue ut ingreco dr̃ exp̃ssam. ut sit sensus. Ego saluabo eam quȩ inp̾sentiarũ
ut unũ faceret & oleũ. ut de uino biberet iħe in regno patris sui. de oleo
ait̾ ungueret᷑ pꝰparticipibꝰ suis. Ego puto ꝓpt̾ expͥssionẽ talis uine alei iob

Expanded text:
 Noli improperare homini qui convertitur a peccatis suis . Vae igitur ei, qui tulit opprobrium atque suscepit, et hujuscemodi se officio mancipavit, ut detraheret Sion, et civitati Dei: quia pro hac injuria urbis suae ultor est Dominus, et dicet ad Sion: Ecce ego faciam in te propter te, id est, faciam ultionem tuam, et salvabo afflictam, sive ut in Graeco dicitur, expressam; ut sit sensus: Ego salvabo eam, quae in praesentiaut vinum faceret et oleum, et de vino biberet Jesus in regno Patris sui; de oleo autem ungeretur prae participibus suis. Ego puto propter expressionem talis vini et olei, Job
Abbreviated transcription (Latin):
paruos qͥdẽ cibos indigentibꝰ derelinquunt. Propħȩ ȩciã id÷ magistri qͥ se putant do¬
cere popłos. & de scripturis sermocinari. nͥ xͣ ẽ ai oͦ  o̾pͭoi: id ÷ pottantes spmꝰ¬
siue spũales ꝙ hoc. iͥ pͣ uͦ Xͥͥ si uͦ. legendũ: st̃ uiri contemptores. Non enĩ docere s
facere m ȩçcła conuenit. nec factis uerba destruere. Ceterũ tu cũ aliũ doceas ꝙ ipse
ñ facias: ñ tam doctor qͣm contẽptor uocandus es. De quo & in ab acue scribit᷑. Uilete
contẽptores. & respicite & miramini mirabilia &x disꝑlimini. Sac̾dotes qͦq qͥ eucha¬
restiȩ seruiunt & sanguinẽ dnẽ papłis eiꝰ diuicdt̃ impie agunt in legẽ xp̃i. putantes¬

Expanded text:
parvos quidem cibos indigentibus derelinquunt. Prophetae etiam, id est magistri qui se putant doparvos quidem cibos indigentibus derelinquunt. Prophetae etiam, id est magistri qui se putant docere populos, et de Scripturis sermocinari, πνευματοφόροι, id est, portantes spsive spirituales et hoc εἰρωνικῶς legendum sunt viri contemptores: non enim docere, sed facere in Ecclesia convenit, non factis verba destruere. Caeterum tu cum alium doceas, et ipse non facias, non tam doctor quam contemptor vocandus es, de quo et in Habacuc scribitur: Videte contemptores et respicite, et admiramini mirabilia, et disperdimini . Sacerdotes quoque qui Eucharistiae serviunt et sanguinem Domini populis ejus divid
Abbreviated transcription (Latin):
qui cuseras Aecentirario habttatores ierłi. me cos ao penitentiã ꝓuocante: qsl
industria & excontentione diluculo surrexer. ut festinatione qua adme redire cebu¬
erant complerent om̃s cogitationes suas. & oꝑe demonstrarent qđ mente conceperant.
hoc iuxta hebraicũ. Ceterũ illustris & redẽpta ciuitas sanguine ꝓp̃i: iuxta suꝑiora ꝑspt¬
cuȩ ȩccła intelligit᷑. quȩ & uocat᷑ colũba: ꝓpt̾ simplicitate multitudinis in ea credentiũ
Hec ñ audiuit uocẽ dnĩ neq susciꝑe uoluit disciplinã. nec confisa ÷ in dno. qr noluit
ꝗdo oꝑib fide destruit & magis mamonȩ ungit᷑ quã dnõ dõ suo. &e duplici corde acceclie
deconare. & uocẽ tyrannicã rabidisq cõnuituis plebem cont̾ere: ut ñ pastore̾ in grege.
naria conferunt᷑ uertentes in lucrũ suũ. ut ñ habeant pauꝑes qđ mane comedant
& qͣsi in nocte & nullo uidente populant᷑. Et cũ lupoꝵ more cuncta diripiant: ne

Expanded text:
seras. At econtrario habitatores Hierusalem, me eos ad poenitentiam provocante, quasi industria et ex contentione diluculo surrexerunt, ut festinatione qua ad me redire debuerant, complerent omnes cogitationes suas et opere demonstrarent quod mente conceperant.ne, juxta superiora perspicue Ecclesia intelligitur, quae et vocatur columba, propter simplicitatem multitudinis in ea credentium. Haec non audivit vocem Domini, neque suscipere voluit disciplinam, nec confisa est in Domino, quia noluit do operibus fidem destruit, et magis mammonae jungitur quam Domino Deo suo, et duplici corde accedit adetonare, et voce tyrannica rabidisque conviciis plebem conterere, ut non pastorem in grege, 718 naria conferuntur, vertentes in lucrum suum, ut non habeant pauperes quod mane comedant, qui quasi in nocte, et nullo vidente, omnia populantur; et cum luporum more cuncta diripiant, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Q in eccła cotidie magnificat᷑ nom̃ eoꝵ. non quo ipsis ꝓsit a nob̾ inȩccła noĩari. S
quo nos magnificantes nom̃ eoꝵ & quȩ scripser lectitantes consequam̃ salitem.
eos quos miseros. c̾e̾. putauerant felices: & qͦs pauꝑes estimabant atq deiectos poten-¬
tes fieri & głosos. Tunc cernent captiuitatẽ eoꝵ ꝑquã in hoc scło duro fuerant im-¬
nas in głam. Confundat᷑ in tẽpore ȩxcetra. cessent sibila. uenena torpeant. & confusio
supioris capituli diximꝰ. ñ multũ abeoꝵ translatione discordat: indigere exꝑo¬
sitione non arbitror.

Expanded text:
eorum: non quod ipsis prosit a nobis in Ecclesia nominari: sed quod nos magnificantes nomen eorum, et quae scripserunt lectitantes, consequamur salutemeos quos miseros putaverant, esse felices, et quos pauperes existimabant atque dejectos, potentes fieri atque gloriosos. Tunc cernent captivitatem eorum per quam in hoc saeculo duro fuerant impnas in gloriam: confundatur in tempore excetra, cessent sibila, venena torpeant, et confusiosuperioris capituli diximus, non multum ab eorum translatione discordat, indigere expositione non arbitror.
Abbreviated transcription (Latin):
habitabit in medio tui. Gaudebit suꝑte in exultatione atq leticia. & silebit
peceata tua in caritate qua te dilexit. Exultabit suꝑte in laude. ut qł lauda¬
bilis sit. uł qđ eũ tuis laudibꝰ canas. Nugas siue ut aquila int̾ptatꝰ: trans¬
latos qͥ ate recesserant congregabo. qi exte erant. Hoc ÷ hi qͥ ꝑuicia atq pecca¬
ta de tuo sinu fugerant᷑. & facti erant sublemonũ potestate. reclintegiato
statui ouiuinuenient adter&e nequaquã ultra suꝑ ꝑelitis faliis tuis patieris oppbruĩ
det poerꝰ sicubi rechoꝵ mane luclere uoluero. quã arguet intantis obseuritatibꝰ ut ido
nũ immoraneeim Tece ego intficia om̃s qui afflurer te in tẽpore illo. & sal uabo

Expanded text:
habitabit in medio tui, gaudebit super te in exsultatione et laetitia, et silebit habitabit in medio tui, gaudebit super te in exsultatione et laetitia, et silebit peccata tua in charitate , qua te dilexit: et exsultabit super te in laude, vel quia laudabilis sis, vel quia cum tuis laudibus canas. Nugas, sive, ut Aquila interpretatus est, translatos, qui a te recesserunt, congregabo, quia ex te erant, hoc est, hi qui per vitia atque peccata de tuo sinu fugerant, et facti erant sub daemonum potestate, redintegrato omnium statu, venient ad te, et nequaquam ultra super perditis filiis tuis patieris opprobria. det potius sicubi rhetorum more ludere voluero, quam arguet in tantis obscuritatibus ut dignum est immorantem. Ecce ego interficiam omnes qui afflixerunt te in tempore illo: et sa
Abbreviated transcription (Latin):
rias ad similẽ leticiã cohortat᷑ syon & ierłm. & hanc ipsã ꝓphetiã matheus dic̃
in pͥmo aduentu ipĩ completã: necessitate cõpellim᷑ immo ipso ordine ducim᷑
ueritatis : qđ in sophonia dr̃ ñ futurũ sꝑare s factũ. Scriptũ ÷ enĩ intacharia
Gauede uehem̃t̃ filia syon: p̃dica filia ierłm. Ecce rex tuus uenit tͥ iustus &
uidens dm̃. & exultare atq letari in omĩ corde. Locus pacis ille ÷: adquẽ dictũ ÷.
Pacẽ meã do uobis. pacẽ meã relinquo uobis. Abstulit enĩ infine & in consũmatione
mutli iudiciũ eiꝰ. nequaquã eã corripiens atq uidicans. s saluans. & auertit ini-¬
micos eiꝰ demonũ turbas rex isrł. Dñs in medio eiꝰ erit. ñ timebit ultra malum.
nec facies qł te fecisse lugebis. Dñs dĩ tuus qͥ saluabit te fortis & potens: ipse

Expanded text:
rias ad similem laetitiam cohortatur Sion et Jerusalem, et hanc ipsam prophetiam Matthaeus dicit rias ad similem laetitiam cohortatur Sion et Jerusalem, et hanc ipsam prophetiam Matthaeus dicit in primo adventu Christi esse completam , necessitate compellimur, immo ordine ipso ducimur veritatis, quod in Sophonia dicitur, non futurum sperare, sed factum. Scriptum est enim in Zacharia: Gaude vehementer, filia Sion; praedica, filia Jerusalem: ecce rex tuus venit tibi justus et videns Deum, et exsultare atque laetari in omni corde locus pacis, ad quem dictum est: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Abstulit enim in fine et in consummatione mundi judicium ejus, nequaquam eam judicans atque corripiens, sed salvans: et avertit inimicos ejus, daemonum turbas. Rex Israel Dominus in medio ejus erit: non timebit ultra malum. nec facies quae te fecisse lugebis . Dominus Deus tuus, qui salvabit te, fortis et potens, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nriꝰ dicens Ego & pat᷑ m̃s ueniemꝰ. & mansionẽ apuo eũ faciemꝰ. Et habitabo & in¬
ambulabo in eis. Et ultra ñ uidebimꝰ mala: solas uirtutes cogitantes atq facientes.
In illo die dicit dñs uidentibꝰ nob̾ ꝑacem & insullimi positis ne dissoluant᷑ manꝰ tuȩ
qui &e ꝑisaiã dixit. Confortamini manꝰ dissolute. & oꝑa tua robusta sint. Dñs enĩ
fortis eui nemo potest resistere. saluator tuus. ipse tͥ reddet lȩticiã qͣm ꝑlidisti. &
ueteri homine ꝓiecto in nouo ambulare te faciet. Et hoc faciet indilectione
sua: n tuo merito s miscđia sua. Et letabit᷑ inte : & delectabit᷑ qͣsi pinguissimam
solennitatis sue hostiã suscipiens salutẽ tuã. Et ipse tͥ dicet. Congregabo contritos
tuos. Cor qͥppe contritũ & humiliatũ ñ despicit dñis. & calamũ quassatũ ñ confłinget.
Hoc interim: si uoluerimꝰ de sccło aduentu acciꝑe saluatoris. ꝑorro qr ꝓpħa zacha¬

Expanded text:
mansionem apud eum faciemus ; et habitabo et inambulabo in eis : 729 et ultra non videbimus mala, solas virtutes cogitantes atque facientes. In illa die, dicit Dominus, videntibus nobis pacem, et in sublimi positis, ne dissolvantur manus tuae, qui et per Isaiam dixit: Confortamini manus dissolutae, et opera tua robusta sint . Dominus enim fortis, cui nemo potest resistere: salvator tuus, ipse tibi reddet laetitiam quam perdidisti, et veteri homine projecto, in novo ambulare te faciet, et haec faciet in dilectione sua: non tuo merito, sed misericordia sua. Et laetabitur in te, et delectabitur, quasi pinguissimam solemnitatis tuae hostiam suscipiens salutem tuam: et ipse tibi dicet: congregabo contritos tuos: Cor, quippe, contritum et humiliatum Deus non despiciet ; et, Calamum contritum non confringet . Haec interim si voluerimus de secundo adventu accipere Salvatoris. Porro quia propheta Zacha
Abbreviated transcription (Latin):
Ascalon enim. int̾pretatur ignis homicida. Et hoc fiet quia uisitabit dñs
popł̃m suum. & hi qui ante facile capiebant᷑ sophismatibꝰ hereticoꝵ. qͣsi le capti.¬
utate uenientes uincent. aduersarios suos. & habitabt̃ intabernaculis coꝵ. Quod aut̃
licitur in lxx. a facie filioꝵ uida oboelo ynotiuimus. Nec in hebraico enum nee
ap̃ ua ullũ fertũ int̃ptũ. &x textũ capituli sensũꝙ conturbat. Non quo difficile fu¬
crt quomꝰ cũq & hoc posito sententiã terere: sed semel de
Udiui opprobriũ
molbi o baphemurdfilioꝵ ammõn: quȩ expbrauer ꝓopło meo. & hgnifieati suꝑ¬

Expanded text:
Ascalon enim interpretatur ignis homicida. Et hoc fiet quia visitabit Dominus Ascalon enim interpretatur ignis homicida. Et hoc fiet quia visitabit Dominus populum suum, et hi qui ante facile capiebantur sophismatibus haereticorum, quasi de captivitate venientes, vincent adversarios suos, et habitabunt 702 in tabernaculis eorum. Quod autem legitur in LXX, A facie filiorum Juda, obelo praenotavimus, nec in Hebraeo enim, nec apud ullum fertur interpretum, et contextum capituli sensumque conturbat: non quod difficile fuerit quomodocumque et hoc posito sententiam texere; sed semel decdivi opprobrium Moab, et blasphemias filiorum Ammon, quae exprobraver
Abbreviated transcription (Latin):
magis aduene. eẽ. cretensiũ. qͥ diu̾sis maris fluctibꝰ hinc inde tundunt᷑ & sonant ere cory¬
banthio ex sunt iuxta apłm quasi cymbalũ tynniens. Et q aduene st̃ eretensium: ideo
sermo di hoc ÷ cõminatio fit ad illos. & dicunt᷑ t̾ra chanaan seꝑ influctu. seꝑ in motu.
& tra allophyloꝵ. Alieni enĩ adõ in funiculo maris & increte regione uersant᷑. Fit itas
ad eos sermo di. uł in consumatione &x mundi fine. ł cotidie ꝑ eccłasti cos i ros & qͥ posstꝰ¬
nis habitationibꝰ suis. & illa regio quȩ pͥus gregẽ ꝑditũ continebat incipiat. eẽ. mun¬
dus aduesperam. & de multis uocatis pauei electi qui nunc reliqui uocantur de
domo iuda. pauerint eos qui pͥmũ in mari & increta & in mendatio pascebantur.
declinabt᷑ in domibꝰ ascalonis. id ÷ ubi pͥus ignis diaboli & int̾fectoꝵ manabat cruo

Expanded text:
magis advenae esse Cretensium, qui diversis maris fluctibus hinc inde tunduntur, et sonant aere Corymagis advenae esse Cretensium, qui diversis maris fluctibus hinc inde tunduntur, et sonant aere Corybantio, et sunt, juxta Apostolum, quasi cymbalum tinniens . Et quia advenae sunt Cretensium, ideo sermo Dei, hoc est, comminatio fit ad illos: et dicuntur terra Chanaan semper in fluctu, semper in motu, et terra Allophylorum: alieni enim a Deo, in funiculo maris et in Cretae regione versantur. Fit itaque ad eos sermo Dei, vel in consummatione et fine nis habitationibus suis, et illa regio quae prius gregem perditum continebat, incipiat esse dus ad vesperam, et de multis vocatis pauci electi, et qui nunc reliqui vocantur de domo Juda, paverint eos qui primum in mari, et in Creta, et in mendacio pascebantur: declinabunt in domibus Ascalonis, id est ubi prius ignis diaboli et interfectorum manabat cruor:
Abbreviated transcription (Latin):
spualẽ aut̃ seniũ &x translationẽ. Lxx. difficilis. intelligentia ÷: maxime qr in int̾ptatione
discordant. Ubi enĩ nos transtulimꝰ gens ꝑditoꝵ. illi dixerꝰ. aduene crecensiũ. Et quia he¬
braice seriptũ ÷ gõichortim. p̃goi. hõc ÷ gente legunt. gari. id ÷ aduenã. Et ꝓchorechim.¬
qđ dr̃ ꝑditoꝵ. nom̃ crete insule putauer̾. Peniq aqͥla ox qͥnta editio int̾ptati ft̃. ⁊ ⁊ rͥ¬
semel tenentes semitam: querimꝰ sicubi in scripturis scĩs alibi nõm crecȩ legerimꝰ. Et ni
fallor: illud in ꝑmptu ÷. Cretenses semꝑ mendaces: male bestie uentres pigni. łestimoniu
hoc uerũ ÷ Qui fluctuant & circũferunt᷑ om̃i uento doctrinȩ indeceptione hominũ.
in u̾sutia erroris: isti cũ debuerint intra confessionis hoc ÷ int̾ra habitare iudeȩ uoluerꝰ.

Expanded text:
spiritualem autem sensum et translationem LXX difficilis intelligentia est, maxime quia et in interpretatione spiritualem autem sensum et translationem LXX difficilis intelligentia est, maxime quia et in interpretatione discordant. Ubi enim nos transtulimus, gens perditorum, illi dixerunt, advenae Cretensium: et quod Hebraice scriptum est GOIrditorum, nomen Cretae insulae putaverunt. Denique et Aquila, et quinta editio interpretati sunt, 701 ἔsemel tenentes semitam, quaerimus an alibi in Scripturis sanctis nomen Cretae legerimus. Et, ni fallor, illud in promptu est: Cretenses semper mendaces: malae bestiae, ventres pigri: testimonium hoc verum est . Qui fluctuant et circumferuntur omni vento doctrinae in deceptione hominum, in versutia erroris: isti cum debuerint in terra confessionis, hoc est, in terra habitare Judaeae, voluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ci ue babilonio ueniente. qđ &x ipsi qͥ iuxta mare habitant ꝑcant atq tollant᷑. Qđ adit
t̃ra palestinoꝵ t̾ra sit chanaan: nulli clubiũ ÷. Et disꝑdã te inquit: ita ut nullus sit
habitatoꝵ. Et in tantã uenies uastitate quȩ letabaris ineusione iudee: ut om̃s tue ur¬
bes munttisũme in ouilia sint pastoꝵ. Et postq dñs uisttauerit popłm suũ. or fecerit eos
regredi sub rorobabel & iesu. & edificauerint teplũ &x extruxerit᷑ ierłm: tuita inculta eris.
& sic auepribꝰ urticisq oꝑieris. ut pastores dereliquiis iudeoꝵ in ascalone post meridiem
requiescant: & in urbȩ quondã nobili greges suos faciant accubare Et hoc fiet : qr dnis
uist̃cabit plebe sua. & euertet captiuitate ei. Qđ factũ nec ne sit: ds̃ uiderit. Neq enĩ nc̃
ꝓpositũ nob̵ ÷ hystorie texere ueritatẽ. s ea intimare nr̃is quȩ accepimꝰ abhebreis. Iuxt

Expanded text:
is, Babylonio veniente; quia et ipsi qui juxta mare habitant, perient atque tollentur. Quod autem terra Palaestinorum terra sit Chanaan, nulli dubium est. Et disperdam te, inquit, ita ut nullus sit habitator: et in tantam venies vastitatem, quae laetabaris in eversione Judaeae, ut omnes tuae urbes munitissimae in ovilia sint pastorum. Et postquam Dominus visitaverit populum suum, et fecerit eos regredi sub Zorobabel et Jesu, et aedificaverint templum, et exstruxerint Jerusalem, tu ita inculta eris, et sic vepribus urticisque operieris, ut pastores de reliquiis Judaeorum in Ascalone post meridiem requiescant, et in urbe quondam nobili greges suos faciant accubare, et hoc fiet, quia Dominus visitabit plebem suam, et avertet captivitatem ejus, quod factum nec ne sit, Deus viderit. Nepositum est historiae texere veritatem; sed ea intimare nostris, quae accepimus ab Hebraeis. Juxta
Abbreviated transcription (Latin):
s uniu̾se eie et adorent eũ singuli de loco suo. om̃s insule gentiũ. q mnagis pbenesici
tribuet blasphemantilꝰ ut aberrore redeu̾unt adsalute. Qđ ũ uoluerint dicẽpb. post
resressionẽ de babylone. has gentes popłos isrił fuisse subiectas. pͥmũ aucboere ꝑmn
postulabimꝰ scrpturarũ. unele hoc factũ ꝓbent. Peinde cũ minime poterint ee¬
monstrare . concedemꝰ eis exsuꝑfluo atq dicemꝰ. Esto accidisse qđ dicitis. Quę iusti¬
eia di⁊ blasphemasse aduos & expbrasse attauos. & postea nepotibꝰ rodditũ. eũ ut cut
illa sententia quȩ ante dicebat in lege peccata patrũ suꝑ filios intciã & quarta
generationẽ restitui. ꝑ exechiel solutã ÷ ubi dr̃. uiuo ego dicit dñs nequaquã dicet

Expanded text:
 ut adorent eum singuli de loco suo, omnes insulae gentium? quod magis pro beneficio tribuet blasphemantibus, ut ab errore redeant ad salutem. Quod si voluerint dicere, post regressionem de Babylone has gentes populo Israel fuisse subjectas, 705 primum auctoritatem postulabimus Scripturarum, unde hoc factum probent: deinde cum minime potuerint demonstrare, concedemus eis ex superfluo, atque dicemus: Esto accidisse quod dicitis: quae justitia Dei esset blasphemasse avos, et exprobrasse atavos, et postea nepotibus redditum? cum utique illa sententia, qua antea dicebatur in Lege, peccata patrum in filios in tertia et in quarta generatione restitui , per Ezechielem soluta sit: Vivo ego, di
Abbreviated transcription (Latin):
dieu ignis pbrabttE qͥ habitatis funiculũ maris gens ꝑditoꝵ. Uerbui dm̃ suꝑ uos cha¬
naam t̾ea pͥhilistinoꝵ. de disꝑdã te ita ut ñ sit in habitator. Et erit funiculuis enia nos ehes
pastoꝵ. & caule peccoꝵ. Et erit funiculꝰ eiꝰ qͥ remanserit de domo iuda: ibi pascentris nd¬
mibꝰ abscalonis aduesꝑant recescent: qr uisitabit eos dñs ds̃ eoꝵ & auertet captiurtate
eoa.Lxx. Ue qͥ habitatis funiculũ maris. ac cole eretarũ. Serbũ dñi suꝑ uos chanaan
Et erg funiculus maris his qui reliqͥ st̃ de domo iuda: suꝑ ipsos pascert. In domibues:
ascalonis post meridiem diuertent a faciȩ filioꝵ uda: qr uisitabit eos dñs as̃ eoꝵ .&. autet

Expanded text:
is funiculum maris gens perditorum verbum Domini super vos Chais funiculum maris gens perditorum verbum Domini super vos Chanaan terra Philisthinorum et disperdam te ita ut non sit inhabitator et erit funiculus maris requies pastorum et caulae pecorum et erit funiculus eius qui remanserit de domo Iuda ibi pascentur in domibus Ascalonis ad vesperam requiescent quia visitabit eos Dominus Deus eorum et avertet captivitahabitatis funiculum maris, advenae Cretensium: verbum Domini super vos, Chanaan, orum, et erit funiculus 700 maris his, qui reliqui sunt de domo Juda: super ipsos pascentur in domibus Ascalonis: post meridiem divertent ÷ a facie filiorum Juda  quia visitabit eos Dominus Deus eorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
ire dnĩ sceleris sui mensurã sentiet. & eode quo oꝑata ÷ pondere depͥmetur. Et qr
arsit ad effundendũ sanguinẽ & multas scandalitauit animas. & impletũ ÷ inea.
uirũ sanguinũ & dolosũ ab ominabit᷑ dñs. ñ diripiet᷑ ut gara. s in soliaudinẽ redacta
& in ligua nr̃a sonat ignis generationis clara luce uastabit᷑. Arsit enĩ libidine.
& generationis incendiõ debac̃hata ÷ Et qr om̃s adulterantes quasi clibanꝰ corda eoꝵ.
& sagittis ardentibꝰ uulnerati st̃: ñ intenebris. ñ in occulto iudicio. s in meridię¬
hoc ĩ quando sci plena recipiant claritate ꝓicient᷑ intenebras: ox scõꝵ consortiũ
hiladebts. See accharon quȩ int̾p̃tat᷑ sterilefas uł eradicatio qr nullos fructos ha¬
buti pusterte doctrine sue eradicauit plurimos ipsa quoq eradicabit. Has altꝰ es
uanierates inallige in aiarũ uiciis atq peccatis &e qđ unicuiq opus quałe st uscuetus

Expanded text:
irae, sceleris sui mensuram sentiet, et eodem quo operatus est pondere deprimetur. Et quia arsit ad effundendum sanguinem, et multas scandalizavit animas, et impletum est in ea: Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus, non diripietur, ut Gaza, sed in solitudinem redacta  in lingua nostra sonat, ignis generationis, clara luce vastabitur: arsit enim libidine, et generationis incendio debacchata est. Et quia omnes adulterantes quasi clibanus corda eorum , et sagitis ardentibus vulnerati sunicientur in tenebras, et sanctorum consortium non habebunt. Sed Accaron, quae interpretatur sterilitas, vel eradicatio: quia nullos fructus habuit et perversitate doctrinae suae eradicavit plurimos, ipsa quoque eradicabitur. Has autem omnes varietates intellige in animarum vitiis atque peccatis, et quia uniuscujusqu
Abbreviated transcription (Latin):
sortis dnĩ t̾rfferantur: Deniq & dauĩd ñ erat de sacdotibꝰ. nec licebat ei comere panes pr¬
positionis. S er ꝑsingła crescebat oꝑa. & ꝑsecutio saul uirtutũ illiꝰ ꝓfectꝰ erat:
ꝓpt̾ea infuga sua dũ nescit subito antistes efficit᷑. & accipit panes ꝓpositionis. &
licta adnĩ misccłia qͣsi aceruus salis. Quiã enĩ pͥnceps eiꝰ ÷ rex arechã & limasceni paulum
occidere cupiunt. & ꝑmurũ insporta dimittit᷑: ñ dr̃ ad damascũ uos estis sal mundi nec il¬
lud sal uocat᷑ qđ seꝑͥ offert᷑ inuictimis. s qđ infatuarũ ÷. & de quo scribit᷑ in euangłio

Expanded text:
sortis Domini transferantur? Denique et David non erat de sacerdotibus, nec licebat ei comedere panes propositionis , sed quia per singula crescebat opera, et persecutio Saul virtutum illius profectus erat, propterea in fuga sua dum nescit, subito antistes efficitur, et accipit panes propositionis, et licta a Dei misericordia, quasi acervus salis. Quia enim princeps ejus est rex Aretha, et Damasceni Paulum occidere cupiunt, et per murum in sporta dimittitur , non dicitur ad Damascum: Vos estis, sal mundi; nec illud sal vocatur, quod semper offertur in victimis, sed quod infatuatum est, et de quo in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
sodoma erit. &x filii ãman quasi gomarra. &e damascus derelicta qͣsi acercius aree o dis.
tis mee possidebt᷑ eos hoc erit eis ꝓ contumelia sua: q exꝓbrauerͦ e magnifieatĩ st̃
suꝑ adnm̃ om̃i potente. Manifestꝰ erit dñs suꝑ eos: & disꝑdet om̃s dos gentiũ t̾re. &e¬
& aderabtꝰ singuli eũ de loco suo. om̃s insule gentiũ. Qđ excepto daniel ꝓpħa qui
exponit. & isaias ieremias. & ezechiel faciunt. ut post uisionẽ iudee adueriũ ceteras
nationes quȩ incircuitu eiꝰ st̃ uertant uaticiniũ &r unta. ĩ aiͥ uꝰ gͣe aͥ ⁊̃ aͥ singulde
quȩ eis uentura sint nuntient. atq indescriptione earũ diutiꝰ immorent᷑. hõc nẽ
ypħa sõphonias quãquã breuit̃. eode᷑ tam̃ ordine facit. Post philistũ enĩ contra qͦs
it in lxx additũ ÷ contͣ damascũ quȩ in isaia dr̃. añram. texitur ꝓphetia. eoqd̾
p̾bentes auxilia nabuchodonosor uastauerint iudeam. conculcauerint᷑. Habucho¬

Expanded text:
Sodoma erit, et filii Ammon quasi Gomorrha, et Damascus derelicta quasi acervus areae, et ditis meae possidebunt eos: hoc erit eis pro contumelia sua, quia exprobraverunt et magnifios, et disperdet omnes deos gentium terrae, et adorabunt eum singuli de loco suo, omnes insulae gentium. Quod excepto Daniele prophetaexponit , Isaias, Jeremias, Ezechiel faciunt, ut post visionem Judae adversum caeteras nationes, quae in circuitu ejus sunt, vertant vaticinium, et juxta ἰδιώματα singularum, quae eis ventura sunt, nuntient, atque in descriptione earum diutius immorentur: hoc nunc propheta Sophonias, quamquam breviter, eodem tamen ordine facit. Post Philisthiim enim contra quut in LXX additum est, contra Damascum, quae in Isaia dicitur Aram, texitur prophetia, eo quod praebentes auxilia Nabuchodonosor, vastaverint Judam, conculcaverint sanc
Abbreviated transcription (Latin):
tũ querite. Ut qͥeqͥd in urã mansuetudine minꝰ ÷: abeo qͥ fons ÷ mansuetudinis impleat᷑.
Hoc aut̃ dico uob̾ si qͥm absconclamim indiȩ furoris dnĩ. Hoc ÷ si forte possitis ȩxeo
tatẽ que uel anabucholonosor uel aromanis inferencda ÷ popło iudeoꝵ. Si aut̃ de his
niꝰ: ut ȩtiam potentissimas urbes phylistinoꝵ quȩ seꝑ uob̾ ęquo certamine restiterunt.
eadẽ captiuitas app̾henclat. Gata enĩ deffructa erit. oe ascalon in solitudinẽ redigetur.
o arotũ ñ furto s bello id ÷ manifesta luce atq uictoria in captiuitatẽ trahent. ee
accharon quȩ int̾ptat᷑ eradicatio hoc sustinebit qł in suo uocabulo sonat. id ⁊ eradica
alios doceat. Sapientia eñi abscondita & thesaurꝰ ñ comparens: quȩ utilitas ñ ab obꝰ:
Et hoc inquit pcipio uobis: ut indie irȩ dnĩ ꝓtegamini. uł in consũmatione mundi.
uł in exitu uniꝰcuiꝰq de scło. Gaza enĩ & ascalon & atotꝰ & accaron: diuersa suppli¬

Expanded text:
tum, ut quidquid in vestra mansuetudine minus est, ab eo qui fons est mansuetudinis, impleatur. Hoc autem dico vobis: Si quomodo abscondamini in die furoris Domini, hoc est, si forte possitis ex eo,tatem, quae vel a Nabuchodonosor, vel a Romanis inferenda est populo Judaeorum. Si autem de his ndet exercitus, ut etiam potentissimas urbes Philistinorum, quae semper vobis aequo certamine restiterunt, eadem captivitas apprehendat. Gaza enim destructa erit, et Ascalon in solitudinem redigetur, et Azotum, non furto, sed bello, id est, manifesta luce atque victoria in captivitatem trahent: et Accaron, quae interpretatur eradicatio, hoc sustinebit, quod in suo vocabulo sonat, id est, eradialios doceant: Sapientia enim abscondita, et thesaurus non comparens, quae utilitas in ambobus ? Et hoc, inquit, praecipio vobis, ut in die irae Domini protegamini, vel in consummatione mundi, vel in exitu uniuscujusque de saeculo, Gaza enim et Ascalon, et Azotus, et Accaron diversa suppli
Abbreviated transcription (Latin):
conuenite sociamini: nȩ eũ iudicii tempꝰ uenerit. & om̃is gła ur̃a transierit : tunc
uelitis agere penitentiã. ꝗdo locus ñerit penitentiȩ s penarũ. Querat aliquis. qm̾
hoc ipsũ suꝑ uno qͦꝙ migrante de scło posuit intelligi. Pr̃ gͥ & ad singulos. Qͥ tu qͥ
& coetui quos uides placere dñõ. Et clissolita membra animȩ tue nee sibi coheren¬
tia in unã sapientiȩ coge cõpagẽ. & illiꝰ herȩ complexui. & audi misticȩ. Conforta¬
mini manꝰ dissolitte. ox genua debilia solilamini. Nec głeris in bonis carnis. & eiꝰ
flore qͥ p̃terit. Omis eni caro fenum: ox omis gła eiꝰ quali fos feni. aruit fenũ¬

Expanded text:
convenite, sociamini, ne cum judicii tempus venerit, et omnis gloria vestra transierit: tunc convenite, sociamini, ne cum judicii tempus venerit, et omnis gloria vestra transierit: tunc velitis agere poenitentiam, quando locus non erit poenitentiae, sed poenarum. Quaerat aliquis, quomodo hoc ipsum super unoquoque mieorum vitae et coetui quos vides placere Deo, et dissoluta membra animae tuae nec sibi cohaerentia in unam sapientiae coge compagem, et illius haere complexui, et audi mystice: Confortamini, manus dissolutae: genua debilia, solidamini : nec glorieris in bonis carnis, et ejus flore qui praeterit: Omnis enim caro fenum, et omnis gloria
Abbreviated transcription (Latin):
cios ira futoas dnĩ. Lxx. Congregamini & colligamini gens inerudita: anteq sitis sic̃
lati. gens ñ amabilis: quȩ amore dĩ indigna es. siue gens in erudita. de qua di inde¬
utero nomio. Popłs stultꝰ & ñ sapiens. Ft̃ in ieremia. Sine causa ꝑcussi filios ur̃os.
cile ueniet qͣsi puluis ꝑtransiens. anteq suꝑ uos furor dnĩ cõpleat᷑. Simulq dĩ cer
ne clementiam. Suffecerat prudentibꝰ. maloꝵ uenientiũ impetũ descripsisse. Uerum
qr ñ uult inferre supplicia. s tantũ t̾renȩ passuros: ipse adpenitentiã ꝓuocat. ne
faciat qđ minatꝰ ÷. Generalit̾ aut̃ tota multitudo credentiũ ꝙ eoꝵ qͥ di popłs nũ¬
& pace. ogens inerudita quȩ ñ uis di reciꝑe disciplinã. nec habere scientiã mancla¬
toꝵ eiꝰ: s diuitiis & corporis sanitate & corpore pulchritudine huiꝰ scłi carnisq uolup¬
tatibꝰ delectaris quȩ transit qͣsi flos qͥ in una marcescit diȩ. Propt̾ea autꝰ dico uobis.

Expanded text:
is Domini. LXX: Congregamini et colligamini, gens inerudita: antequam sitis sicut  vinculo copulati: gens non amabilis, quae amore Dei indigna es: sive gens inerudita, de qua dicitur in Deuteronomio: Populus stultus, et non sapiens . Et in Jeremia: Sine causa percussi filios vestros, cile veniet quasi pulvis pertransiens, antequam super vos furor Domini compleatur. Simulque cerne Dei clementiam: suffecerat prudentibus malorum venientium impetum descripsisse; verum quia non vult inferre supplicia, sed tantum terrere passuros, ipse ad poenitentiam provocat, ne faciat quod minatus est. Generaliter autem tota multitudo credentium, et eorum qui Dei populus nunobis charitate et pace, o gens inerudita, quae non vis Dei recipere disciplinam, nec habere scientiam mandatorum ejus; sed divitiis et corporis sanitate et pulchritudine hujus saeculi, carnis quoque voluptatibus delectaris, quae transit quasi flos qui in una marcescit die. Propterea autem dico vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
cireuitu sc̃ ut sole potissimũ nominent᷑ : hõc contͣ iudeos. & generalis in om̃ibꝰ
ꝓpħis ubicũq aduersũ gentes aliquas ꝓphetia texit᷑. explanatio ÷. Nunc qd suꝑͣ
diximus damaseũ hebraice ñ haberi: nec apud quenquã aliũ intp̃tẽ: eciã exipso
scripture ordine cũ ꝓbabimꝰ. Ad id enĩ qđ duerat. audiui oppbriu moab. & błas¬
phemias filioꝵ amnion. postea reculit. qr moab ut sodoma erit. & filii ammon
quasĩ gomorra. Qd gͦ sequit᷑ & damascus deserta quasi aceruus areȩ debuerat¬
& de dãmasco aliqͥd p̃misisse. ut quomͦ de duabꝰ gentibꝰ dixerat. moab & sodoma erit
& filii ammon ut gomorra. quarũ ꝑeccata ant̾e iam dixerat: sic & lamasci uel

Expanded text:
neralem in omnibus neralem in omnibus prophetis ubicumque adversum gentes aliqua prophetia dicitur, explanationem. Nunc quod supra diximus, Damascum Hebraice non haberi, nec apud quemquam alium interpretem, etiam ex ipso Scripturae ordine comprobabimus. 706 Ad id enim quod dixerat: Audivi opprobrium Moab, et blasphemias filiorum Ammon, postea retulit: Quia Moab et Sodoma erit, et filii Ammon quasi Gomorrha. Quod ergo sequitur: Et Damascus deserta, quasi acervus areae, debuerat et de Damasco aliquid praemisisse, ut quomodo de duabus gentibus dixerat: Moab ut Sodoma erit, et filii Ammon ut Gomorrha, quarum peccata ante jam dixerat: sic et Damasci vel
Abbreviated transcription (Latin):
bolã cẽ qđ dictũ ÷ nec id̾ sonare qđ insuꝑficie litere p̾fer̃. Qđł si in iustũ ÷ nepotibꝰ
reddere qđ deliquerint aui quanto in iustẽ sełm stulticiã iudeoꝵ hoc ipsu sꝑare incon¬
ad futura xp̃i tẽpora. &x omĩa quȩ ñ positꝰ exponere post multa sibi scła reꝑintetunt.
x dicunt & moab & filios ammon & egiptũ & phylistum oe idumeam quȩ nunc in¬
sultant uideis. eo tẽpore puniendos. Introgemꝰ gͦ eos. quare has potissimũ gentes ds
puniat. & ñ totũ orbẽ inquo iudei longe lateq disꝑsi fcꝰ. Si enĩ meretur moab
corripi quȩ indeis insultat. & filii ammon oe reliquȩ gentes incircuitu. quare gal¬
lia n corripit᷑. quare britannias in cõminatione ñ punit. eur ispaniȩ apena alie¬
nȩ st̃. quaꝰ obcausã deitalia nichil drꝰ de affrica cur tacet᷑: Et ut semeł dicaniie
cũ om̃is orbis iudeos captiuos teneat. qͥd sole gentes tantũ cõmisere flagicii quȩ in

Expanded text:
injustum est nepotibus reddere quod deliquerint avi: quanto injustius pro stultitia Judaeorum hoc ipsum sperare in conad futura Christi tempora, et omnia quae non possunt exponere, post multa saecula sibi repromittunt, et dicunt, et Moab, et filios Ammon, et Aegyptum, et Philisthiim, et Idumaeam, quae nunc insultant Judaeis, eo tempore puniendas. Interrogemus ergo eos, quare has potissimum gentes Deus puniat, et non totum orbem in quo Judaei longe lateque dispersi sunt. Si enim meretur Moab corripi, Judaeis insultans, et filii Ammon et reliquae gentes in circuitu, quare Gallia non corripitur? quare Britannias in comminatione non ponit? cur Hispaniae a poena alienae sunt? quam ob causam de Italia nihil dicitur? de Africa cur tacetur? et ut semel dicam, cum totus orbis Judaeos captivos teneat, quid solae gentes tantum commisere f
Abbreviated transcription (Latin):
uie yduenustũ: quertẽ mansuetũ. si quomꝰ absconclamini indie furoris dnĩ. Quia
Qae destructa erit :÷ & ascalon inelesertũ. Arotũ in meridie eicient : &e accarori era¬
dicabitur. Lxx. Queritȩ dnm̃ om̃s humiles t̾re: iudiciũ operamini & iusticiam
querites respondete eam: ut ꝓtegamini indie irȩ dni. qr gata clirepta erit. geras¬
calon indesertu & arotuis meridiȩ ꝓicietur. & accaron eradicabit᷑. Humilis terrȩ
appellat qui n humilitate que uirtutẽ sonat. s peceatis humiligꝰ :÷ nec potest
cu pepo dicere. Diseite ame. qr mansuetꝰ su oe humilis corde. Omis enĩ qͥ se humilras
erastabitur Ret in alio loco ad sem sermo dirigit᷑. Quanto maior fueris: tanto magis hu¬
milia te ipsu. & cora ddño inuenies gram. Qui aut̃ peccatis humiliatꝰ ⁊: aggrauaties

Expanded text:
ni. Quia Gaza destructa erit, et Ascalon in desertum. Azotum in meridie ejicient, et Accaron eradicabitur. LXX: Quaerite Dominum, omnes humiles terrae: judicium operamini, et justitiam quaerite, et respondete ea, ut protegamini in die irae Domini, quia Gaza direpta erit, et Ascalon in desertum: et Azotus in meridie projicietur, et Accaron eradicabitur. Humilis terrae appellatur, qui non humilitate, quae virtutem sonat, sed peccatis humiliatus est, nec potest cum Christo dicere: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde . Omnis enim qui se humiliat, exaltabitur. Et in alio loco sermo ad sanctum dirigitur: quanto major fueris, tanto magis humilia teipsum, et coram Deo invenies gratiam . Qui autem peccatis humiliatus est, et aggravatus
Abbreviated transcription (Latin):
ar esfundet sanguis eoꝵ sic̃ humꝰ. o corpora eoꝵ sic̃ stereora boum: uidetꝰ absur-¬
du ut in resurrectione mortuoꝵ  in consũmatione mundi atq iudicio di-¬
camꝰ esfundi sanguinẽ. & corpora iaçere quasi stercora. Igit᷑ illud ad neȩ dr̃.¬
hominis qͥ effudertt sanguinẽ hois. ꝑsanguine eiꝰ effundet᷑ sanguis illiꝰ & in resur¬
reetione eredere ridculũ ÷: o in uita hac stare ñ potest. Quanti eniꝰ effuderꝰ san.¬
guinẽ & sanguis eoꝵ effusus ñ ÷. Et alii occider̃ hominẽ ueneno utł suspendio &
tam eũ homo mortuus sit n÷ sanguis efusus. Quomꝰ gͦ dñs effusine ÷ sangune e e¬

Expanded text:
humus, et corpora eorum sicut stercora boum, videtur absurdum, ut in resurrectione mortuorum, et in consummatione mundi atque judicio, dicamus effundi sanguinem et corpora jacere quasi stercora. Igitur illud quodguine ejus effundetur sanguis illius , et in resurrectione credere ridiculum est, et in vita haec stare non potest. Quanti enim effuderunt sanguinem, et sanguis eorum effusus non est? et alii occiderunt hominem veneno, vel suspendio, et tamen cum homo mortuus sit, non est sanguis effusus? Quomodo ergo Domin
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes blasphemauer̃ in cordibꝰ suis qł nichil ꝓdesset benefacere nec obeet.
quando conculcabat᷑ agentibꝰ & demonũ ludibrio erat. dicta ÷ iebꝰ: & postquã
cept inea pax habitare dnĩ &x factꝰ ÷ in pace locus eiꝰ nom̃ ierłm sortita est.
Quia ÷ in nouissimo tepor geł sipe iam chimꝰ imiulca plas ta anftiene. sesuees¬

Expanded text:
dicentes, blasphemaverunt in cordibus suis: quod nihil prodesset benefacere, nec obessedicentes, blasphemaverunt in cordibus suis: quod nihil prodesset benefacere, nec obessequando conculcabatur a gentibus, et daemonum ludibrium erat, dicta est Jebus, et postquam coepit in ea pax habitare Domini, et factus est in pace locus ejus, nomen Jerusalem sortita est. Quia igitur in novissimo tempore, quod sa
Abbreviated transcription (Latin):
faciet bene dñs. & non faciet male. In tempore & indie captiuitatis ierłm uł
ababyloniis. uel aromanis. qr dereliquit legem dnĩ. & impie egit indĩ crea¬
torẽ suum. scrutabitur dñs cũ lucerna om̃nia abscondita ierłm: & nullum
in ultum patietur effugere. Legamꝰ iosephi hystorias ꝙ ibi reꝑiemꝰ scriptũ. clecoa¬
cis quoq & speluncis x antris & sepulchris extractos principes ꝙ reges. ꝙ po¬
tentes. & sacerdotes. qui se in eis metu mottis absconderant. Et uisitabo inquit
uocat siue peccata in quibus penitus fuere defra. qui tollentes ꝓuidentiam
In consũmatione aut̃ mundi. qr dĩes dnĩ ipsa intelligit᷑: scrutabit᷑ dñs ierłm¬
ad ÷ ȩccłam suam cũ lucerna. & ulciscet᷑ suꝑ uoros contemptores qͥ noluer sua
seruare custodias id ⁊ mandata dni contẽp̃serunt. & in suꝑ ricione se peccare

Expanded text:
faciet bene Dominus, et non faciet male. In tempore et in die captivitatis Jerusalem vel faciet bene Dominus, et non faciet male. In tempore et in die captivitatis Jerusalem vel a Babyloniis vel a Romanis quia dereliquit legem Domini, et impie egit in Dominum Creatorem suum, scrutabitur Dominus cum lucerna omnia abscondita Jerusalem, et nullum inultum patietur effugere. Legamus Josephi historias, et ibi reperiemus scriptum, de cloacis quoque, et speluncis, et antris, et sepulcris, extractos principes et reges et potentes et sacerdotes, qui se in eis metu mortis absconderant. Et visitabo, inquit, at, sive peccata, in quibus penitus fuere defixi: qui tollentes providentiam, In consummatione autem mundi, quia dies Domini ipsa intelligitur, scrutabitur Dominus Jer viros contemptores, qui noluerunt suas servare custodias, id est, mandata Domini contempserunt, et insuper ratione se peccare,
Abbreviated transcription (Latin):
Qd qͥ intellexerit: puto eũ ñ satis cupere diuitias. inqͥbꝰ ñ ꝑibt̾. s ꝑierunt qui
erecti sunt. Heco uͦ estimandũ eos solos ꝑisse qui erecti sunt argento : s̃ iurta hanc
cõmams nuteit: uellit pilos. cutem polit: & ad speculũ cõmit᷑. que ꝓp̾e pasũo ꝙ in¬
sania: feminarũ ÷. Siquis aut̃ uult erigi er suꝑbire sea suꝑbia: erigait᷑ eum aptis
quando dignꝰ fuerit ꝓnomine iħn ap̃i contumelia pati: głetur eu p̾aulo qͥ eculta¬
bat intribulationibꝰ.: sciens qđ tribulatio oꝑet᷑ patientia patientia spem. E spes¬
sitabo suꝑ uiros desxos in fetibꝰ suis. qui dicunt in cordibꝰ suis. Hon faciet bene. Ens
o non faciet male. Lxx. Et erit in die illa scrutabor ierłm cũ lucerna. & uleisear
super uiros qui contemnunt custodias suas. & dicunt in corclibꝰ suis. Hon

Expanded text:
Quod qui intellexerit, puto eum non satis cupere divitias, in quibus non peribunt, sed perierunt qui Quod qui intellexerit, puto eum non satis cupere divitias, in quibus non peribunt, sed perierunt qui erecti sunt. Neque vero aestimandum est eos solos periisse, qui argento erecti sunt, sed juxta hanc comam nutrit, vellit pilos, cutem polit, et ad speculum comitur, quae proprie passio et insania feminarum est. Si quis autem vult erigi et superbire sancta superbia, erigatur cum apostolis, quando dignus fuerit pro nomine Jesu Christi contumeliam pati, glorietur cum Apostolo, qui exsultabat in 688 tribulationibus, ssitabo super viros defixos in faecibus suis; qui dicunt in cordibus suis, non faciet bene Dominus, et non faciet male. LXX: Et erit in die illa, scrutabor Jerusalem cum lucerna, et ulciscar super viros qui contemnunt custodias suas, et dicunt in cordibus suis, non