comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nexe c̃ẽ dedent. ut uicaria semꝑ ope se fulerãt
quatinus nec humilitas cum ueneratur ꝓ.¬
airaumi largitatis grãm deserat. nec pietas
cum largitur intumescat. Erga indigenti¬
am itaq ꝓrrrni humilitatem pietas fulci¬
at. humilitas pietatem. Ut cum in digentẽ
reb necesfariis nature tue consortem ude¬
ris nec ꝑ impietatem desinas tegere. nec ꝑ
suꝑbiam negligas uenerari quem tegis. Nã
sunt non nulli qui mox ut abegenis fr̃ib
fuerint netessarie postulati: post dona lar¬
gituri ineis prius contumeliosa uerba ra¬
culantur. Qui isi reb ministeriũ pietatis
ꝑficuit. uerbis tñ grãm humilitatis ꝑdũt.
ita ut plerumq uideant᷑. quia illate iam
inuirie satiffactionẽ soluunt. qui post con¬
tumelias dona largunt᷑. Nec magni est oꝑiꝰ
qd̃ postulata tribuunt: quia ipso dationis
sue munere uix eumdem excessum sermo¬
nis tegunt. Quib bene ꝑcccłiasticum librũ

Expanded text:
nnexae debent, ut vicario semper opere fulciantur; nnexae debent, ut vicario semper opere fulciantur; quatenus nec humilitas, cum veneratur proximum, largitatis gratiam deserat, nec pietas cum largitur intumescat. Erga indigentiam itaque proximi humilitatem pietas fulciat, humilitas pietatem, ut cum indigentem rebus necessariis naturae tuae consortem videris, nec per impietatem desinas tegere, nec per superbiam negligas venerari quem tegis. Nam sunt nonnulli qui mox ut ab egenis fratribus fuerint necessaria postulati, post dona largituri, in eos prius contumeliosa verba jaculantur. Qui etsi rebus ministerium pietatis perficiunt, verbis tamen gratiam humilitatis perdunt; ita ut plerumque videatur quia illatae jam injuriae satisfactionem solvunt, cum post contumelias dona largiuntur. Nec magni est operis quod postulata tribuunt, quia ipso dationis suae munere vix eumdem excessum sermonis tegunt. Quibus bene per Ecclesiasticum librum
Abbreviated transcription (Latin):
Miseratio ⁊ enim ⁊ si enis fuit arbitrii ut
cum ipso ꝓficeret: liquet tñ quia eius ar¬
bitrii nonfuit ut cum ipso exiret de ute¬
ro. Constat gͦ quia sue uituti nil tribu¬
it: qui ꝑfecto testatur quia hoc excondi¬
tionis munere accepit. ẜonum igitur qd̃
a conditione habuisse se intimat: liquet
procul dubio quia ad laudem conclitoris
narrat. indicatis se accepisse ut pius ẽẽt
a quo accepit ut tẽt. Qiua sicut suo oꝑe
mutero conditus nonfuit: ita nec sua uͥtute
abitero puis fuit. S pensandum nobis est qd̾
asserit creuit mecum. Non nulli enim qd̃ ad
etatem crescunit: ab innocentia decrescunt. flec¬
ti uero cum foras etas corꝑis iitus si dioi liceat
crescit etas uitutis. Sequitur. Si despexi prete
⁊reuntem eo qd̾ non haberet indumentum:
absq oꝑimento pauperẽ. Sinon benedixer̃t
mͥ latera euus: ⁊ de uellerib ouium mearũ ea¬
tem humilitatis ex hibuit. qd̵ autem oꝑuit. pi¬
etatis. Due quupe iste urtutes ita sibi esse co¬

Expanded text:
Miseratio etenim etsi ejus fuerit arbitrii, ut cum ipso proficeret, liquet tamen quia ejus arbitrii non fuit ut cum ipso de utero exiret. Constat ergo quia suae virtuti nil tribuit, qui profecto testatur quia hoc ex conditionis munere accepit. Bonum igitur quod a conditione habuisse se intimat, liquet procul dubio quia ad laudem conditoris narrat, indicans ab ipso se accepisse ut pius esset, a quo accepit ut esset, quia sicut suo opere in utero conditus non fuit, ita nec sua virtute ab utero 692 pius fuit. Sed pensandum nobis est, quod asserit: Crevit mecum. Nonnulli enim quoad aetatem crescunt, ab innocentia decrescunt. Electis vero cum foris aetas corporis, intus, si dici liceat, crescit aetas virtutis. Sequitur: CAPUT XIX Vetreuntem, eo quod non haberet indumentum, et absque operimento pauperem. Si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum catem humilitatis exhibuit; quod autem operuit, pietatis. Duae quippe istae virtutes ita sibimet esse co
Abbreviated transcription (Latin):
Sẽs uir postqm tot untutum suarũ subli¬
mua gesta narrauit: sciens qd̾ meritis suis¬
ad sũma ꝑuenire nequeat: ad uitorem q̃¬
rit. Et quẽ nimirũ nͥ unigenitũ dei filium
contemplatur. qui humanã naturã in
hac mortalitate laborantem dum susce¬
pit adiuit Ipse qͥppe adiuuit hominẽ
factus homo. ut quia puro homini uia re¬
deundi non patebat ad deum: uia redeun¬
di fieret ꝑhominem deum. Longe quippe
distabarmis a iusto ⁊ immortali: nos mortalẽ
⁊ inusti. S int̃ inmortalem inustum ⁊
nos mortales iniuistos: apparuit metlrator
dei shominum mortalis ⁊ iustus. qui ⁊ mor¬
ꝑtocius eccl̃ie significationem loquens: me¬
diatorem requirit. Qui cum dixisset qͥs mͥtͥ
buat adiutorẽ. apte sublidit. ut desideriũ
meum omp̃s audiat. Sciebat qͥppe qd̃ ad
requiem liberationis eterne. humane p̃ces
nͥ ꝑ aduocatũ suum audiri nonpossent.
rit aduocatum habemus apud patrem iħm¬

Expanded text:
s vir postquam tot virtutum suarum sublimia gesta narravit, sciens quod suis meritis ad summa pervenire nequeat, adjutorem quaerit. Et quem nimirum nisi unigenitum Dei Filium contemplatur, qui humanam naturam in hac mortalitate laborantem dum suscepit adjuvit? Ipse quippe adjuvit hominem factus homo, ut quia puro homini via redeundi non patebat ad Deum, via redeundi fieret per hominem Deum. Longe quippe distabamus a justo et immortali, nos mortales et injusti. Sed inter immortalem et justum et nos mortales et injustos apparuit Mediator Dei et hominum mortalis et justus, qui et morper totius Ecclesiae significationem loquens, Mediatorem requirit, qui cum dixisset: Quis mihi tribuat adjutorem, apte subdidit: Ut desiderium meum Omnipotens audiat. Sciebat quippe quod ad requiem liberationis aeternae humanae preces nisi per advocatum suum audiri non possent. rit. advocatum habemus apud Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
ego in eo non mirius admiror confessionem hu¬
millimam peccatoꝵ. qͣm tot sublumia gesta uͥtitũ.
Scio enim qura infirmitatis uereciundia ple¬
rũq gͣmoris est certaminis cõmissa peccata ꝓd̾e
non erubuit: ostendit in uirtutib qm humslis
fuit. S quia exhumilitate uera secura semꝑ au¬
ctoritas nascitur. ut tanto foras nil metuat. qͣto
ad rerum culmina animus ꝑelationis deside¬
rium non anhelat: expressa confessione pecca¬

Expanded text:
ego in eo non minus admiror confessionem huego in eo non minus admiror confessionem humillimam peccatorum quam tot sublimia gesta virtutum. Scio enim quod per infirmitatis verecundiam plerumque gravioris est certaminis commissa peccata prodere non erubuit, ostendit in virtutibus quam humilis fuit. Sed quia ex humilitate vera secura semper auctoritas nascitur, ut tanto foris nil metuat, quanto ad rerum culmina animus per elationis desiderium non anhelat, expressa confessione pecca
Abbreviated transcription (Latin):
tib non negemus. Sirꝑbie quippe uicium est. ut
qd̾ de se fateri quisq quasi sua sponte dignatur.
hoc sibi dici abaliis dedignetur. Beatus itaq Iob qͣte¬
fuerit hunulitatis ostendit. qui se uñt aduersarios no¬
uerat uiuere. ⁊ tamen non uerebatur culpas uoce
confessionis aꝑire. S notandum qd̾ suꝑus suas ur¬
tutes loquitur: interiꝰ pacm̃n fatetur. Hinc enim liqͥ¬
do demnonstrat. quia uera de bonis suis dixerat.
qui noluit tacere de malis. Modo iurtutes suas in¬
ommipotentis dei oculis fuerit. quia ⁊ uitauit
mala ne cõmitteret. ⁊tamen que eum contigit
cõmittere hominibꝰ non abscondit. quatinꝰ ei ⁊
usticie sit głia. declinasse peccm̃ ⁊ iusticie custo¬
dia. ut qd̾ non potuit declinare ꝓdidisse uideat᷑.
Uir iste cuilibet magnus in uirtutibus suis m
certe sublimis apparet etiam in peccatis suis. Mi
integritatem iusticie. mirent᷑ uiscera pietatis.

Expanded text:
tibus non negemus. Superbiae quippe vitium est, ut tibus non negemus. Superbiae quippe vitium est, ut quod se fateri quisque quasi sua sponte dignatur, hoc sibi dici ab aliis dedignetur. Pignus debitfuerit humilitatis ostendit, qui se et inter adversarios noverat vivere, et tamen non verebatur culpas voce confessionis aperire. Sed notandum quod superius virtutes suas loquitur, inferius peccatum fatetur. Hinc enim liquido demonstrat quam vera de bonis suis dixerat, qui noluit tacere de malis. Modo virtutes suas inomnipotentis Dei oculis fuerit, qui et vitavit mala, ne committeret, et tamen quae eum committere contigit, hominibus non abscondit, quatenus ei et justitiae sit gloria declinasse peccatum, et justitiae custodia quod non potuit declinare prodidisse. Videatur vir iste cuilibet magnus in virtutibus suis, mihi certe sublimis apparet etiam in peccatis suis. Mirintegritatem justitiae, mirentur viscera pietatis;
Abbreviated transcription (Latin):
dum est. qd̾ plerumq hoĩes ⁊ culpas confitentur.: ⁊ hu¬
miles nonsunt. Nam multos nouimꝰ qui arguente
nullo. pectatores se ẽẽ confitentur. Cũuero de culpa
sua fuerint correcti: defensionis patrociniũ querũt.
ne peccatores eẽ uideantur. Qui situnc cum id sponte
dicunt peccatores se ẽe. humilitate ueraci cognoscen̾t.
cum arguuntur ab aliis ẽe. se qd̃ confessi fuerant
non negarent. Qua inre indicia uere confessioĩs
sunt: sicum quisq se peccatorem dicit. id de se dicen
ti alteri non contͣicit. Nam quia scriptum est. iu¬
stus in pͥncipio accusator est sui: non magis peccator
s iustus uideri appetit. cum peccatorem se quisq nul
lo arguente confitetur. S confessionis ueritatem ꝓ¬
bat: cum alter malum qd̾ fecimꝰ uncrepat. Etõ sisu¬
ꝑbe defendumis: liquet quia peccatores nos ex nobis
ficte dicebamꝰ. Unde sũmoꝑe curandum est. ut ma¬
la que fecimus: isponte fateamur. ⁊ ħ aliis arguen¬

Expanded text:
dum est quod plerumque homines et culpas confitentur, et humiles non sunt. Nam multos novimus qui arguente nullo peccatores se esse confitentur; cum vero de culpa sua fuerint fortasse correpti, defensionis patrocinium quaerunt, ne peccatores esse videantur. Qui si tunc cum id sponte dicunt peccatores se esse veraci humilitate cognoscerent, cum arguuntur ab aliis, esse se quod confessi fuerant non negarent. Qua in re indicia verae confessionis sunt, si cum quisque se peccatorem dicit, id de se dicenti etiam alteri non contradicit. Nam quia scriptum est: Justus in principio accusator est sui , non magis peccator, sed justus videri appetit, cum peclo arguente confitetur. Confessionis veritatem probat, cum alter malum quod fecimus increpat. Quod si superbe defendimus, liquet quia peccatores nos ex nobis ficte dicebamus. Curandum summopere est ut mala quae fecimus et sponte fateamur, et haec aliis arguen
Abbreviated transcription (Latin):
ducimiis. uel ad bonũ mala ꝑmutamꝰ. Cumq
nos de uita ꝓximi fame splendor irradiat: mens
nr̃a ut prediximus que ad optinendum untu¬
tis iter se dirigit. quasi inlune lumine gressus
figit. S sicut exaliena opinione ꝓficimus: sic
mus in hoc qd̃se extrnsecus habere considerat.
ulud obliuiscitur ad qd̃ introrsus anelabat. Quia¬

Expanded text:
roducimus, vel ad bonum mala permutamus. Cumque roducimus, vel ad bonum mala permutamus. Cumque nos de vita proximi famae splendor irradiat, mens nostra, ut praediximus, quae ad obtinendum virtutis iter se dirigit, quasi in lunae lumine gressus ponit. Sed sicut ex aliena opinione proficimus, sic mus in hoc quod de se extrinsecus haberi considerat, illud obliviscitur ad quod introrsus anhelabat.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qm opus qd̾ ab aliena opinione sumitur: mi¬
nus munclo desiderio manimo formatur. Nam
infirme mentes cumbona de aliis audiunt: ani¬
qñ ad oꝑationem rectã se non amore uirtutis. s
delectatione laudis accenduntur. Et ꝓfato liquet
quia sicut natura solis est. ut queq attigerit ac¬
cendat: ⁊ siccet: ita lunaris ignis est ꝓpͥum. ut qͥd¬
quid contigerit exurat quidem s exurendo
humictum reddat. ad uitam igitur bonam ali¬
os ꝑ amorem dei affectus recti oꝑis. alios uero amor
siccamur. Cũ uero quem ad opꝰ bonũ laudis amor
prouocat: concupita fama quasi luna attingit.
quia uidelicet eius animum ⁊ accendit ⁊ resol¬
uit. accendit scilicet ad exercicium oꝑis: resoluit uͦ
ad concupiscentiam fauoris. Plerumq tñ ad
exercenda oꝑa bona aliena nos utiliter exempla
ꝑsuadent. Et cum mente humili opinonis ali¬
ene bona suscipimus: nr̃a uel ad melus bona ꝓ¬

Expanded text:
nunquam opus quod ab aliena opinione sumitur minunquam opus quod ab aliena opinione sumitur minus mundo desiderio in animo formatur. Nam infirmae mentes cum bona de aliis audiunt, aliquando se ad operationem rectam non amore virtutis, sed delectatione laudis accendunt. Et profecto liquet quia sicut natura solis est ut quaeque attigerit accendat et siccet, ita lunaris ignis est proprium ut quidquid contigerit exurat quidem, sed exurendo humidum reddat. Ad vitam igitur bonam alios pro amore Dei affectus recti operis, alios vero amor siccamur. Eum vero quem ad opus bonum laudis amor provocat, concupita fama, quasi luna, attingit, quia videlicet ejus animum et accendit et resolvit. Accendit scilicet ad exercitium operis, resolvit vero ad concupiscentiam favoris. Plerumque tamen ad exercenda bona opera aliena nos utiliter exempla persuadent. Et cum mente humili opinionis alienae bona suscipimus, nostra vel ad melius bona p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ endo eo oculos auerti. Sequitur. Et lunam in¬
⁊ ceclentẽ clare. Post p̃missum solem apte qͦ in¬
cedentẽ lunã cdare subdidit: quia uidelicet
post opus bonum fama laudabilis sequitur.
ꝑ quã celebre nomen in hac presentis uite nocte
possicdetur. Sienim uerum est qd̃ quidam pu¬
tant illustrationem linã ꝑ occultũ circulum
a radio solis acciꝑe. ut possit lucem noctur nis
cursib exhibere: abhums significatiõis ordine
ħ quoq suspitio non abhorret. fama quippe abo¬
noꝰ oꝑe uires accipit: ⁊ fauoris grãm quasi claritatẽ
baminis asꝑgit. Est alid inluna: qd̾ ꝑsimilitudi¬
nem bona spargenti fame comienat. Lux nãq
eius: etiam intenebrarum temꝑe iter ambulan¬
tib ostendit. Quia ⁊ dum de aliena uita bux laudis
emicat: alios ad exerticium boni oꝑis illustrat.
Cñq alus opimo clara cognoscitur: huic quasi
initiriere ꝑgenti exempli lumen prebetur. S non¬

Expanded text:
endo eo oculos averti. Sequitur: CAPUT endo eo oculos averti. Sequitur: CAPUT aucupanda.---Post praemissum solem, apte quoque incedentem clare lunam subdidit, quia videlicet post opus bonum, fama laudabilis sequitur, per quam celebre nomen in hac praesentis vitae nocte possidetur. Si autem verum est quod quidam putant, illustrationem lunam per occultum circulum a radio solis accipere, ut possit lucem nocturnis cursibus exhibere, ab hujus significationis ordine haec quoque suspicio non abhorret. Fama quippe a bono opere vires accipit, et favoris gratiam quasi claritatem luminis aspergit. Est et aliud in luna quod per similitudinem bona spargenti famae conveniat. Lux namque ejus etiam in tenebrarum tempore iter ambulantibus ostendit, quia et dum de aliena vita lux laudis emicat, alios ad exercitium boni operis illustrat; cumque illius opinio clara cognoscitur, huic quasi pergenti in itinere exempli lumen praebetur. Sed non
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a amemoria repellere ne extollant: ita appro¬
piqͣnte exitu plerumq ea ad memoriam reuo
camus iterum. ut uidelicet fiduciam p̃beant. ⁊
desꝑantium tumorem p̃mant. Qui isi chorintiis
bona sua enumerando narrauit. illos confirma¬
re studuit nonse ostendere. Nam quia eadembo¬
na non uise detenderet patefacta tribulatione
ꝓpͥe tẽptationis edocuit: qua expressa sub iunxit.
Propt̃ qd̾ placeo mͥ: ininfirmnitatib meis. Ut gͦ
discipulos instrueret: de se sũma referebat. Ut uͦ
se inihumilitate custochiret: considerationis oculũ
non in uirtutib suis s in infirmitatib fixerat.
agant uideant. ⁊ tamen cumꝑegerint ab eoꝵ
memoria oculos auertant. Unde recte ꝑbeatũ
Iob dicitur. Siuidi solem cum fulgeret. Ac si aꝑte
diceret. Opus meum etiam cum aliis exemploꝵ
lucem tribuerem: ad p̃sumptionis gr̃am non
attendi. quia dum de eo extolli timui. ab intu¬

Expanded text:
nostra a memoria repellere, ne extollant, ita appronostra a memoria repellere, ne extollant, ita appropinquante exitu, plerumque ea ad memoriam iterum revocamus, ut videlicet fiduciam praebeant, et desperatum timorem premant. Qui etsi Corinthiis bona sua enumerando narravit, 704 illos confirmare studuit, non se ostendere. Nam quia eadem bona non in se attenderet, patefacta tribulatione propriae tentationis edocuit qua expressa subjunxit: Propter quod placeo mihi in infirmitatibus meis . Ut ergo discipulos instrueret, de se summa referebat; ut vero se in humilitate custodiret, considerationis oculum non in virtutibus suis, sed in infirmitaagunt videant; et tamen cum peregerint, ab eorum memoria oculos avertant. Unde recte per beatum Job dicitur: Si vidi solem cum fulgeret. Ac si aperte diceret: Opus meum etiam cum aliis exemplorum, lucem tribueret, ad praesumptionis gratiam non attendi, quia dum de eo extolli timui, ab intu
Abbreviated transcription (Latin):
cent mentis oculos diuertunt. omnem inse de
ꝑactis bonis leticiã deprimunt. ⁊dehis que se
minus egisse intelligunt: tͥsticiam requirt̃.
Indignos se estimant: ⁊ipene soli bona sua
non uident. que inse uidenda omnib ad
exemplum prebent. Hinc est qd̾ paulus dum exple¬
eent explenda cogitaret: dicit. Ego me non arbi¬
tror comprehendisse. Huic est qd̃ ut posset se de
honis que agebat huimiliare: studebat ad animũ
preterita mala reducere dicens. Quui pͥmus fu blas
xit. bonum certamen certaui. cursum consum maui
fidem seruairi: intuendũ sũmoꝑe est. quia ea illo
temꝑe intulit. quo iam ex corꝑe discessurũ se ẽe cog¬
nouit. Ibi qppe p̃misit dicens. Ego enim iam deli¬
bor: ⁊ tempiis resolutionis mee instat. Tunc gͦ ad
memoriam uirtutem reduxit oꝑis: cum iam pre¬
uidit ad largitatis spacium minime sub esse tempꝰ
oꝑationis. Sicut enim dum uiuimꝰ debemꝰ bona

Expanded text:
cent mentis oculos divertunt: omnem in se de cent mentis oculos divertunt: omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his quae se minus egisse intelligunt tristitiam requirunt. Indignos se aestimant, et pene soli bona sua non vident quae in se videnda omnibus exemplum praebent. Hinc est quod Paulus dum expleessent explenda cogitaret, dicit: Ego me non arbitror apprehendisse . Hinc est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasxit: Bonum certamen certavi, cursum consummavi , fidem servavi; intuendum summopere est, quia ea illo tempore intulit quo jam ex corpore discessurum se esse cognovit. Ibi quippe praemisit dicens: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat . Tunc ergo ad memoriam perfectionem reduxit operis, cum jam praevidit ad largitatis spatium minime subesse tempus operationis. Sicut enim, dum vivimus, debemus bona
Abbreviated transcription (Latin):
ad patriam festinamꝰ: S quid ꝓdest qd̾ car¬
pimus multa si ea que adꝑueniendũ restant
qͣm debemus aspicere qͣtũ iam iter egimꝰ. s qͣtũ
suꝑ est. ut ꝑagannis. ut paulisꝑ fiat p̾̃teritum
qd̾ indesinenter ⁊ timide adhuc attenditur futu¬
rum. Amplius igitur debemus inspicere que
bona nec dumfecimus: qmͣ ea que iã nos fe¬
cisse gaudemꝰ. d ht̃ hoc humana infirmitas
ꝓpriũ: ut plus ei urtueri libeat qd̾ sibi inse pla
in consideratione sua metuit. quasi qd̾ dam
stratum delectationis in animo ubi molliter
iaceat requirit. atq iccuro que cõmoda de ꝑac¬
tis bonis sit assecutu sintelligit. s que dãpna
de negligentiis patitur nescit. Plerumq enĩ
hoc uitio temptantur electi: plerumq eoꝵ
cordi suggeritur. ut ⁊ bona que fecerint ad
anunum reuocent. ⁊ securitatis iam leticia ex¬
ułtent. S siuere electi sunt ab eo in quo sibipla

Expanded text:
ad patriam festinamus? Sed quid prodest quod carad patriam festinamus? Sed quid prodest quod carpimus tam multa, si ea quae ad perveniendum restant, aquam debemus aspicere quantum jam iter egimus, sed quantum superest ut peragamus, ut paulisper fiat praeteritum quod indesinenter et timide adhuc attenditur futurum. Amplius igitur debemus inspicere quae bona necdum fecimus, quam ea quae jam nos fecisse gaudemus. Sed habet hoc humana infirmitas proprium, ut plus ei intueri libeat quod sibi in se plain consideratione sua metuit, quasi quoddam stratum delectationis in animo, ubi molliter jaceat, requirit; atque idcirco quae commoda de peractis bonis sit assecutus intelligit, sed quae damna de neglectis patitur nescit. Plerumque enim hoc vitio tentantur etiam electi. Plerumque eorum cordi suggeritur ut bona quaeque quae fecerunt ad animum revocent, et securitatis jam laetitia exsultent. Sed si vere electi s
Abbreviated transcription (Latin):
obliuiscunt᷑: icordis oculum inconsideratione
honoꝵ oꝑm que exhibent figunt. Atq eo se iam
scõs estimant: quo inter bona que agunt. ma¬
lors suors inquib ⁊ fortasse ad huc implicati
sunt mernoriam declinant. Qui scilicet si distric¬
tionem uidicis ugilanter attenderent: plus
de malis suis metuerent. qmͣ de imꝑfectis bo¬
nis exultarent. Pius inspicerent qł dehis que
adhuc eis agenda sunt. debitores tenentur: qmͣ
qd̃ oꝑantes quedam ian debiti partem soluũt.
Neq enim absolutus est debitor qui multa redl¬
dit. s qui omĩa. Nec ad brauium uictorie ꝑue¬
uit. quimn magna parte spectaculi uelociter cur¬
rit. s iuxta metas ueniens inhoc qd̃ est reliquũ
deficit. Nec ad quelibet loca destinata ꝑgentibꝰ in¬
choando ꝓdest longũ iter carꝑe. si ñ etiam totũ
ualeant᷑ consũmare. Qui gͣ eternã uitã q̃ri¬
mus quid alid̾ qmͣ q̃dam itinera agimus. ꝑq̃

Expanded text:
obliviscuntur, et cordis oculum in consideratione obliviscuntur, et cordis oculum in consideratione bonorum operum quae exhibent figunt; atque eo se jam sanctos existimant, quo inter bona quae agunt malorum suorum, in quibus et fortasse adhuc implicati sunt, memoriam declinant. Qui scilicet si districtionem judicis vigilanter attenderent, plus de malis suis metuerent quam de imperfectis bonis exsultarent, 703 plus inspicerent quod de his quae adhuc eis agenda sunt debitores tenentur, quam quod operantes quaedam jam debiti partem solvunt. Neque enim absolutus est debitor qui multa reddit, sed qui omnia; nec ad bravium victoriae pervenit qui in magna parte spectaculi velociter currit, si juxta metas veniens in hoc quod est reliquum deficit. Nec ad quaelibet destinata loca pergentibus inchoando prodest longum iter carpere, si non etiam totum valeant consummare. Qui ergo aeternam vitam quaerimus, qui aliud quam quaedam itinera agimus, per quae
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa ur̃a bona ⁊gl̃ficent patrem ur̃m qui in
celis est. Et rursum. Sunt lumbi ur̃i p̃cincti ⁊
lucerne ardentes in manib ur̃is. Qd̃ enim hoc
in loco fulgenti sole: id in euangelio lucernis ar¬
dentib designatur. Bonum quippe opus cum in
mechio ꝑfidoꝵ hicet: lucerna ardet innocte. Cum
uero ineccłia resplendet: sol fulget incdie. Bonum
opris si adhuc tale est. qd̾ solimali mirantur: lu¬
cerna uidelicet in nocte est. Si autem ita ꝓficit
ut mirari abonis ac ꝑfectiorib possit: nimi¬
ex testa resplendet. Cum uero ꝑ solam uirtutem
mentis in contemplatione attollitur: quasi more
solis de celo ueniens lux indetur. sliua igitur mił¬
ta beatus Iob hospitalitatis ac misericordie de
se bona narrauerat. que ꝓfecto tanto ad huc
mininĩa qͣnto ⁊ corꝑaliter nouerat gesta:.
ad uirtutum spiritalium culmen. mentis
oculos reuocans. ꝑfectionis sue meminit: slu¬
cem exemploꝵ quam de se aliis tribuit solem
aliqua faciunt: iniquitatum suarũ ꝓtinus

Expanded text:
rum qui in coelis est . Et rursum: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Quod enim hoc in loco fulgente sole, id in Evangelio lucernis ardentibus designatur. Bonum quippe opus cum in medio perfidorum lucet, lucerna ardet in nocte; cum vero in Ecclesia resplendet, sol fulget in die. Bonum opus si adhuc tale est, quod soli mali mirantur, lucerna videlicet in nocte est; si autem ita proficit, ut mirari a bonis ac perfectioribus possit, nimiex testa resplendet. Cum vero per solam virtutem mentis in contemplatione attollitur, quasi more solis de coelo veniens lux videtur. Quia igitur multa beatus Job hospitalitatis ac misericordiae de se bona narraverat, quae profecto tanto adhuc minima, quanto et corporaliter noverat gesta, ad virtutum spiritalium culmen mentis oculum revocans, perfectionis suae meminit, et lucem exemplorum, quam de se aliis tribuit, solemaliqua faciunt, iniquitatum suarum protinus
Abbreviated transcription (Latin):
sauo Apta i senitenitiã emittit. suuia enimi flagellãt
quisq dgnoscimꝰ. s. qua excausa flagellũ ueniat
ignoramꝰ. Cum uero post flagella uite correptio sẽ¬
quitur: etiã ipsa consilii uirtus aꝑitur. Pharet᷑
igitur clausa: est consiliũ occisitum. S aꝑta faret
affligimur: qñ ꝑid qd̾ post flagellum seqͥtur. qͦ¬
consilio flagellamur uidemus. sum pecrata dñs ii¬
det. ⁊tñ manũ adundictã ñ cõmouet: quasiclan¬
sampharetrã tenet. S feriendo indicat: qnͣtum
ei innobis displicuit hoc qd̾ dui nidendo tolerauit.
Scã taq electoꝵ eccłia tribulationib p̃ssa: dicat.
Pharetrã enuim aꝑuit: ⁊ afflixit me. Que aduer¬
sarioꝵ uoces insolentes sustinens: dum cernit qd̾
eius predicatio non admnittitur quoꝵdam duri¬
ciam deserens p̃dicationis sue uerba moderatur.
Ppendens ⁊enim ꝑsecutores suos ad exhortatiõis
sue uocem deteriores existere: magis eligit tacere.

Expanded text:
silio apertam sententiam emittit. Quia enim flagellatur silio apertam sententiam emittit. Quia enim flagellatur quisque cognoscimus, sed qua ex causa flagellum veniat, ignoramus. Cum vero post flagella vitae correctio sequitur, etiam ipsa consilii virtus aperitur. Pharetra igitur clausa est consilium occultum, sed aperta pharetra affligimur, quando per id quod post flagellum sequitur, qconsilio flagellamur videmus. Cum peccata Dominus videt, et tamen manum ad vindictam non commovet, quasi clausam pharetram tenet, sed feriendo indicat quantum ei in nobis displicuit hoc quod diu videndo toleravit. Sancta itaque electorum Ecclesia tribulationibus pressa dicat: Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me. Quae adversariorum voces insolentes sustinens, dum cernit quod ejus praedicatio non admittitur, quorumdam duritiam deserens, praedicationis suae verba moderatur. Perpendens etenim persecutores suos ad exhortationis suae vocem deteriores existere, magis eligit tacere.
Abbreviated transcription (Latin):
non passib gressuũ s qualitatib moꝵ. Longe fi¬
unt non loco s merito: dum crescentes suꝑbia.
aꝑta eam exꝓbatione contẽpnunt. faciem nãq
euis conspuere est: non tm̃ mabsentia bonis de¬
tra here. s unũ quẽq iustum etiã inp̃sentia cõ¬
futare. Quos tunc pͣui dum aꝑte irridendo despi¬
ciunt: in eoꝵ contumeliis fluxa uerba quasi deflu¬
crescere. atq int̾ opprobria uitã honorabilẽ tenere.
Scit nec de aduersis deicr. nec de ꝓsꝑis głiari. Nouit
ꝯtra ꝓsꝑa mentẽ suam indeiectione sternere: no¬
uit contra aduersa animum ad spem suꝑni cul¬
minis exaltare. Scit bona sua misericordie redẽp¬
toris. scit mala sua iusticie tribuere iuidicis. qd̾ ⁊
bona illo largiente habeat. ⁊mala illo ꝑmittente
patiatur. Unde imox de dũo subuingit᷑ dicens.
retrai dei  nisi occistum consiliũ designat᷑: Sagit¬
tamuero de pharetra dñs eicit: qñ de occulto con¬

Expanded text:
non passibus gressuum, sed qualitatibus morum; longe fuginon passibus gressuum, sed qualitatibus morum; longe fugiunt, non loco, sed merito, dum crescente superbia aperta etiam exprobatione contemnunt; faciem namque ejus conspuere est, non tantum in absente bonis detrahere, sed unumquemque justum etiam in praesentia confutare. Quos tunc pravi dum aperte irridendo despiciunt, in eorum contumeliis fluxa verba quasi deflucrescere, atque inter opprobria honorabilem vitam tenere; scit nec de adversis dejici, nec de prosperis gloriari; novit contra prospera mentem suam in dejectione sternere, novit contra adversa animum ad spem superni culminis exaltare; scit bona sua misericordiae Redemptoris, scit mala sua justitiae tribuere judicis; quod et bona illo largiente habeat, et mala illo permittente patiatur. Unde et mox de Domino subjungit, dicens: retram Dei, nisi occultum consilium designatur. Sagittam vero de pharetra Dominus ejicit, quando de occulto
Abbreviated transcription (Latin):
rum concremat ftãma corruptionis. Dicat gͦ. Ignis
est. usq ad ꝑditionem deuorans: ⁊ omĩa eradicãs
genimina. Quia si corruptionis malo non resistit᷑:
nilla ꝓculdubio ꝑeunt que bona uidebantur. S
solent non millos adhumilitatem uicia sternere:
tutum teneat. qͣm de se humilia sentiat: repente
⁊ cum seruo meo: ⁊ancilla mea : cum discepta¬
rent aduersum me. Qui enĩ uilicari cum seruis
ancillisq renuit: liquido indicat qd̾ contra nul¬
lum uiꝙͣ ꝓximũ apud se cumidus fuit. Int̾
hautem libet intuerr uitam suam inomnib
ꝗͣta uir sc̃s discretione custodit. Non enĩ longe
suꝑus dixit. Uidebant me senes i abcondebant᷑.¬

Expanded text:
rum concremat flamma corruptionis. Dicat ergo: Ignis rum concremat flamma corruptionis. Dicat ergo: Ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina, quia si corruptionis malo non resistitur, et illa procul dubio pereunt quae bona videbantur. Sed solent nonnullos ad humilitatem vitia sternere, tutum teneat, quam de se humilia sentiat, repente um cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me. - Qui enim judicari cum servis ancillisque non renuit, liquido indicat quod contra nullum unquam proximum apud se tumidus fuit. Inter haec autem libet inquiri vitam suam in omnibus quanta vir sanctus discretione custodit. Non enim longe superius dixit: « Videbant me juvenes, et abscondebant
Abbreviated transcription (Latin):
bona oꝑa: si luxurie scelus non abluitur. inmen¬
sitate huius crimitus abluuntur: secutus adiun¬
xit. Et omĩa eradicans genimina. Menimina qͥppe.
sunt anime: oꝑationes bone. Cui tamen si ꝑuer¬
so ordine caro dominatur: igne luxurie omnia
bene plata concremantur. Nulla quippe ante om¬
nipotentis dei oculos iusticie pietatis q sunt oꝑa:
que corruptionis contagio monstrantur inmũ¬
da. Quid enim ꝓdest si pie quisqm necessitati cõ¬
patitur ꝓximi. qñ impe semet ip̃m destruit
habitationem dei : Sigͦ ꝑcordis mundiciam
liidinis flãma non extinguitur: incassum
quelibet uirtutes oriuntur. sicut ꝑ moysen dicit᷑.
Icnis exarsit abira mea: ⁊ardebit usq ad inferos
deorsum. comedet terram mascentia euis. Iguis
qiuippe t̾rã atq eiuis nascentia comedit: cũ libido
carnem ato ꝑ hanc omnia bene acta consumit.
Nam quicqͥd ꝓdit ex fruge rectitudinis: hoc nimi¬

Expanded text:
bona opera, si luxuriae scelus non abluitur, inmenbona opera, si luxuriae scelus non abluitur, inmensitate huius criminis obruuntur, secutus adiunxit: et omnia eradicans genimina. Genimina quippe sunt animę operationes bonae. Cui tamen, si perverso ordine caro dominatur, igne luxuriae omnia bene prolata concremantur. Nulla quippe ante omnipotentis dei oculos iustitiae pietatisque sunt opera, quae corruptionis contagio monstrantur inmuda. Quid enim prodest si pie quisquam necessitati compatitur proximi, quando impie semetipsum destruit habitationem Dei? Si ergo per cordis munditiam libidinis flamma non exstinguitur, incassum quaelibet virtutes oriuntur, sicut per Moysen dicitur: Ignis exarsit ab ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum; comedet terram, et nascentia ejus . Ignis quippe terram atque ejus nascentia comedit, cum libido carnem, atque per hanc omnia bene acta consumit. Nam quidquid prodit ex fruge rectitudinis, hoc nimi
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia plerum hoc qd̾ faciendo non ꝑpendunus
quã gͣue sit patiendo pensamus: eiusdem uim
facinoris qd̾ se pati sireus sit. debere denuntiat: expͥ¬
⁊ iquitas maxima. Ignis est usq ad ꝑdicionem deuo¬
rans: iomnia eradicans genimina. Hoc inter pec¬
catum distat ⁊ crimen: qd̾ om̃e crimen peccatũ est:
non tamen omne peccatũ crimen. Et in hac uita mul¬
tisine crimine: nullus uero eẽ sine peccatis ualet.
Unde ⁊ preclicator scĩ cum uirum dignũ gr̃a sacerdo¬
s siquis sine crimine est. Quis uero cẽ sine peccato
ualeat. cum Ioħs dicat. Sidixerimꝰ quia peccm̃ non
habemus. nos ipsos seducimꝰ ⁊ ueritas in nobis non:
Inqua uidelicet peccatoꝵ ⁊ criminũ distinctione pẽ
sandum est. quia non nulla peccata animã pollu¬
unt. nam crimina extingunt. Unde ⁊beatus Iob
nem tleuorans. Quia nimirũ reatus huius facino¬
ris nonusq ad inquinationem maculat: s usq
ad ꝑditionem uorat. Et quia quelibet fuerint alia¬

Expanded text:
Et quia plerumque hoc quod faciendo non perpendimus quam grave sit, patiendo pensamus ejusdem vim facinoris quod se pati, si reus sit, debere denuntiat, expriiquitas maxima; ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina. 688 Hoc inter peccatum distat et crimen, quod omne crimen peccatum est, non tamen omne peccatum crimen est. Et in hac vita multi sine crimine, nullus vero esse sine peccatis valet. Unde et praedicator sanctus, cum virum dignum gratia sacerdoo; sed, Si quis sine crimine est . Quis vero esse sine peccato valeat, cum Joannes dicat: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est . In qua videlicet peccasandum est, quia nonnulla peccata animum polluunt, nam crimina erditionem devorans, quia nimirum reatus facinoris non usque ad participationem maculat, sed usque ad perditionem devorat. Et quia quaelibet alia fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
extusatione atq ex occultatione peccati. ad acclisatio¬
nem suam ore ꝓprio exire ꝓuocetur. Unde dauid ꝓpħa.
ab illa tanti morte facinoris reuiuiscens. ad uocem
dñi quasi foras exiit. dum ꝑ nathan correitus qd̃ fe
no gen̾e uehementer excreuit: bene beatus iob dũ
diceret. si abscondi peccatum meum int̃posuit qͣsi
homo. Hominis quippe ẽẽ ꝓprium conspicit: qd̾ ex
parentis ueteris imittatione descendit. Ubi apte sub¬
mente consuenit. sicut uoce eccłie de ꝑsecutorib ñis
qui nobis quidẽ natura coniuncti sunt. s uita dis¬
uncti. ꝑ psalmistam dicitur. Redde uicinis nr̃is sep¬
tuplum insinu eoꝵ. Acsi aꝑte diceretur. In mente sua
recipiant hoc qd̾ in nr̃is corꝑib seuientes oꝑantur.
ut dum nos exparte puniunt exteruis. ipsi interiꝰ
ꝑfecte puniantur. Quia igitur sinum secretũ men¬
tis accipitur. insinu iniquitatem celare est. hanc

Expanded text:
excusatione atque occultatione peccati ad accusatioexcusatione atque occultatione peccati ad accusationem suam ore proprio exire provocetur. Unde David propheta ab illa tanti morte facinoris reviviscens ad vocem Domini quasi foras exiit, dum, no genere vehementer excrevit, bene beatus Job cum diceret: Si abscondi peccatum meum, interposuit: quasi homo. Hominis quippe esse proprium conspicit, quod ex parentis veteris imitatione descendit. Ubi apte submente consuevit, sicut voce Ecclesiae de persecutoribus nostris, qui nobis natura quidem conjuncti sunt, sed vita disjuncti, per Psalmistam dicitur: Redde vicinis nostris septuplum in sinu eorum . Ac si aperte diceret: In mente sua recipiant hoc quod in nostris corporibus saevientes operantur, ut dum nos exterius ex parte puniunt, ipsi interius perfecte puniantur. Quia igitur sinus secretum mentis accipitur, in sinu iniquitatem celare est hanc
Abbreviated transcription (Latin):
arboꝵ folia abscondit. Et uelud ad quedam excusatio¬
nis sue opacta secreta faciem cognitoris fugit. dum ñ
uult cognosci qd̾ fecit. Inqua uidelicet atustatione ñ
se dño. s dñm abscondit sibi. Agit quippe ne omna
uidentem uideat: non autem ne ipse uideatur. Q̾ cot
cuiq pecratori iam exordium illumnationis est. hu¬
militas confessionis: quia sibimet ipsi iam parcere re¬
nuit. qui malum non erubescit consiteri qd̾ fecit. Ẽt
qui defendendo accusare potuit: accusando se celerri¬
me defendit. Unde ⁊ mortuo lazaro qui mole mag¬
na p̃mebatur: nequa qm dicitur. reminiscere s ue¬
ni foras. Ex qua scilicet resurrectione que gesta inil¬
de. cum mortuo dicitur: ueni foras. ut nimirum ho¬
mo in peccato suo mortuus. ⁊ ꝑ molem male consu¬
etudinis iam sepultus. quia intra conscientiã fuam
absconsus iacet ꝑnequiciam. ase ipso foras exeat ꝑcõ¬
fessionem. Mortuo enim ueni foras dicitur: ut ab

Expanded text:
arborum folia abscondit, et velut ad quaedam excusatioarborum folia abscondit, et velut ad quaedam excusationis suae opaca secreta faciem Conditoris fugit, dum non vult cognosci quod fecit. In qua videlicet occultatione non se Domino, sed Dominum abscondit sibi, agit quippe ne omnia videntem videat, non autem ne ipse videatur. Quo contra cuique peccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis, quia sibimetipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri quod fecit. Et qui defendendo excusare potuit, accusando se celerrime defendit. Unde et mortuo Lazaro, qui mole magna premebatur, nequaquam dicitur, Revivisce, sed, Veni foras. Ex qua scilicet resurrectione, quae gesta est in ilrde, cum videlicet mortuo dicitur, Veni foras. Ut nimirum homo in peccato suo mortuus, et per molem malae consuetudinis jam sepultus, quia intra conscientiam suam absconsus jacet per nequitiam, a seipso foras exeat per confessionem. Mortuo enim Veni foras dicitur, ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
uocandus ad ueniam. non est de culpa requisitꝰ.
cie abẽẽt. S adhibere ut̾q sibimet defensionis so¬
latia qmͣ confessionis eleggerunt. sumq excusare
peccatum uoluit uirꝑmulierem. mulier ꝑser¬
pentem: auxerunt culpam qm tuendo conati
sunt. Oblique adam dñm tangens qd̾ ipse pec¬
cati eoꝵ auctor extiterit qui muliererem fecit. ⁊
eua culꝑam ad dñm referens. qui serpentem inꝑa¬
diso posuisset. Qui enim ore diaboli fallentis audie¬
rant. eritis sicut dii. quia deo ẽẽ similes induu¬
nitate nequiuerunt. ad erroris sui cumulum. dm̃
sibi facere similem inculpa conati sunt. Sic ergo
reatum sium dum defendere moluntur: addidr̃t.¬
ut cuipa eorum atrocior discussa fieret. qm̃ fuerat ꝑpefa
Unde nunc quoq humani generis rami exhac adhuc ra¬
dice a maritudinem trahunt. Et cum quisq de uicio suo
arguitur. sub defensionum uerba quasi sub quedam se

Expanded text:
vocandus ad veniam, non est de culpa requisitus. vocandus ad veniam, non est de culpa requisitus. cie abesset. Sed adhibere sibimet utrique defensionis solatia quam confessionis elegerunt. Cumque excusare peccatum voluit vir per mulierem, mulier per serpentem, auxerunt culpam, quam tueri conati sunt: oblique Adam Dominum tangens, quod ipse peccati eorum auctor exstiterit, qui mulierem fecit; et Eva culpam ad Dominum referens, qui serpentem in paradiso posuisset. Qui enim ore diaboli fallentis audierant: Eritis sicut dii , quia Deo esse similes in divinitate nequiverunt, ad erroris sui cumulum Deum sibi facere similem in culpa conati sureatum suum dum defendere moliuntur, addiderut culpa eorum atrocior discussa fieret, quam fuerat perpetrata. Unde nunc quoque humani generis rami ex hac adhuc radice amaritudinem trahunt, ut cum de vitio suo quisque arguitur, sub defensionis verba, quasi sub quaedam se
Abbreviated transcription (Latin):
ħsunt nãq nere humilitatis testimonia: ⁊ iquita¬
tem suam quemq cognoscere: icognitam uoce con¬
fessionis aꝑire. At contra usitatum humam gene¬
ris uicium est. ilibendo peccm̃ cõmittere. ⁊ cõmis¬
sum negando abscondere. ⁊ comuctum defenden¬
do multiplicare. Ex illo quippe lapsu primi ho¬
minis. ħ argumenta nequicie ducimꝰ. ex qͦ
ipsam radicem tͣximus culpe. Sic namq ille dũ
lignum uetitum contigisset: abscondit se a facie
dñi int̾ ligna ꝑadisi. Inqua absconsione scilic et
quia deum latere non poterat: non latendi effec¬
tus describitur. s effectus notatur. Qui cum ar¬
gueretur a dño qd̃ de ligno uetito contigisset:
slico respondit. Mulier qmͣ dedisti mͥ sociam: ipsa
mͥ dedit de ligno ⁊ comedi. Ipsa quoq mulier
requisita: respondit. Serpens decepit me: ⁊ come¬
di. Adhoc quippe inquisiti fuerant. ut pecratũ
qd̃ tnͣsgrediendo conmiserant. confitendo dele¬
rent. Unde ⁊ serpens ille ꝑsuasor qui non erat re¬

Expanded text:
sunt namque verae humilitatis testimonia, et iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. At contra, usitatum humani generis vitium est, et latendo peccatum committere, et commissum negando abscondere, et convictum defendendo multiplicare. Ex illo quippe lapsu primi hominis haec augmenta nequitiae ducimus, ex quo ipsam radicem traximus culpae. Sic namque ille dum lignum vetitum contigisset, abscondit se a facie Domini inter ligna paradisi. In qua absconsione, scilicet quia Deum latere non poterat, non latendi effectus describitur, sed affectus notatur. Qui cum argueretur a Domino, quod de ligno vetito contigisset, illico respondit: Mulier quam dedisti mihi sociam ipsa mihi dedit de ligno, et comedi . Ipsa quoque mulier inquisita respondit, dicens: Serpens decepit me, et comedi . Ad hoc quippe requisiti fuerant, ut peccatum quod transgrediendo commiserant confitendo delerent. Unde et serpens ille persuasor, qui non erat re
Abbreviated transcription (Latin):
dolo pes meus. atq ut monstraretur qmͣ fue¬
rit ad cuncta pauidꝰ. ad omnia circunspectus
inferuis asserit dicens. Semꝑ enim quasi tu¬
mentes suꝑ me fluctus. timui deum. Qui sci¬
licet inpsꝑis positus. atq habundantia rerũ
fultus. si spem aut insuis accibꝰ aut incircũ¬
fluentib reb poneret: ꝓfecto iustus non eẽt.
S qñ ist uir sc̃s in se spem posuit qui aꝑte

Expanded text:
dolo pes meus . Atque ut monstraretur quam fuedolo pes meus . Atque ut monstraretur quam fuerit ad cuncta pavidus, et ad omnia circumspectus inferius asserit, dicens: Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Dominum . Qui scilicet in prosperis positus, atque abundantia rerum fultus, si spem aut in suis actibus aut in circumfluentibus rebus poneret, profecto justus non esset. Sed quando iste vir sanctus in s
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣto uicissim scrimet iuncte. Disiuncte autem:
ꝑfecte ẽẽ nequaqͣm possunt. Qiuia nec pruden¬
tia uera est. que iusta temperans ⁊ fortis non:
nec ꝑfecta temꝑantia que fortis iusta. ⁊prides
non est. Nec fortitudo integra que prudens. tẽ¬
ꝑans ⁊iusta non est: nec uera nisticia que pru¬
dens fortis ⁊ temperans non est. Beatus itaq
uirtutes habuerit: enumerando singulas in¬
notescit. Namboria pudicicie insinuans: dicit.
Si deceptõ est. cor meum suꝑ mulierem. Atq ut
eidem pudicicie demonstraret humilitatis
grãm nulla tenus defiusse: post cetera subiũ¬
git. Si contempsi iudicũi subire cum seruo
meo. Qui ut humilitatissue ostencleret mise¬
ricordiam fuisse conuinctam: paulo post di¬
cit. dinegaui qd̾ uolebant pauperes. Atq
ut misericordiam suam ostenderet de usticie
radice descendere: paulo suꝑnis p̃misit dicens.
Si ambulaui in uanitate: aut festinauit in

Expanded text:
quanto vicissim sibimet conjunctae. Disjunctae autem quanto vicissim sibimet conjunctae. Disjunctae autem perfectae esse nequaquam possunt, quia nec prudentia vera est quae justa, temperans et fortis non est, nec perfecta temperantia quae fortis, justa et prudens non est, nec fortitudo integra quae prudens, temperans et justa non est, nec vera justitia quae prudens, fortis et temperans non est. 3. Omnes in Jvirtutes habuerit, enumerando singulas innotescit. Nam bona pudicitiae insinuans, dicit: Si deceptum est cor meum super mulierem . Atque ut eidem pudicitiae demonstraret humilitatis gratiam nullatenus defuisse, post caetera subjungit: Si contempsi subire judicium cum servo meo . Qui ut humilitati suae ostenderet misericordiam fuisse conjunctam, paulo post dicit: Si negavi quod volebant pauperibus . Atque ut misericordiam suam ostenderet de justitiae radice descendere, paulo superius praemisit, dicens: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in
Abbreviated transcription (Latin):
contingit: s non humiles. Quoscdã uero qͣsi
humiles s non misericordes. Quostlã quasi mi¬
sericordes: s nequaqm iustos. Quosdan uero
quasi iustos: s inse potius qͣm indño contiõe tes
Et certum est quia nec castitas incorde enis
militas uera est. cui misericordia iũcta ñ÷.
quia net debet humilitas dici. que ad cõpassionẽ
fr̃ne miserie nescit in clinari. Nec misericordia
uera est que aractitucine iusticie aliena exiatit.
quia que potest ꝑ inusticiam pollui. nelct ꝓcł
dubis sibimet ipsi misereri. Nec iusticia uera est.
que ficluciamsuam non inconditore om num
S in se fortasse aut in reb concditis ponit. quia
dum acreatore spem substrahit: ipse sibi ꝓͥnci¬
palis iusticie ordinem ꝑuertit. Una itaq iurtus
sine aliis aut omnino nulla÷ aut imꝑfecta.
Ut enim sicut quibꝰdã iusum est. de primis qͣtu¬
tudine atq iusticra: tanto ꝑfecte sunt singule.

Expanded text:
contigit, sed non humiles; quosdam vero quasi contigit, sed non humiles; quosdam vero quasi humiles, sed non misericordes; quosdam quasi misericordes, sed nequaquam justos; quosdam vero quasi justos, sed in se potius quam in Domino confidentes. Et certum est quia nec castitas in ejus corde militas vera est cui misericordia juncta non est, quia nec debet humilitas dici, quae ad compassionem fraternae miseriae nescit inclinari. Nec misericordia vera est quae a rectitudine justitiae existit aliena, quia quae potest per injustitiam pollui, nescit procul dubio sibimetipsi misereri. Nec justitia vera est quae fiduciam suam non in conditore omnium, sed in se fortasse, aut in rebus conditis ponit, quia dum a creatore spem subtrahit, ipse sibi principalis justitiae ordinem pervertit. Una itaque virtus sine aliis, aut omnino nulla est, aut imperfecta. Ut enim, sicut quibusdam visum est, de primis qufectae sunt singulae,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Fadem uobis scri¬
bere. mͥ quidẽ non pi¬
grum: uobis autan necessarium. Featus iob
icento gestas uirtutes narrat: quia inter inẽ.¬
pationis uerba ⁊ ꝑcussionis uerbera deprehens.
aspei fiducia mentem suam labefactari confi¬
derat. Multa qppe egisse se mala: ab incre¬
pantib amicis audierat. Et ne uerbis parit̃
i flagellis p̃ssa in desꝑatione mentis corruat. hãc
ꝑsuarum uirtutũ memoriam ad spem refor¬
mat. ut nequaqtͣ se debeat in calamitate dei¬
cere. que tranquillitatis sue temꝑe memine¬
rat tam sublimia egisse. Quia igitur inten¬
tionis euis causam diximus: restat ut aucdi¬
tas uirtutes illiuis subtiliter ꝑpendamus. Hoc¬
autem primum sciendum est. quia quisquis
untute aliqua pollere crecitur tunc ueracit̃
pollet. cum uiciis exaliqua parte non subia¬
cet. Nam si exalio uiciis subditur: nec hoc est
solidum ubi stare putabatur. Una queq enim
iuitus tanto minor est: qnͣto desunt cetere.
Ilam sepe quosdã pudicos quidem uidisse nos

Expanded text:
adem vobis scribere mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium . Beatus Job idcirco gestas virtutes narrat, quia inter increpationis verba et percussionis verbera deprehensus, a spei fiducia mentem suam labefactari considerat. Multa quippe et egisse se mala ab increpantibus amicis audierat, et ne verbis pariter et flagellis pressa in desperationem mens corruat, hanc per suarum virtutum memoriam ad spem reformat, ut nequaquam se debeat in calamitate dejicere, quae tranquillitatis suae tempore se meminerat tam sublimia egisse. Quia igitur intentionis ejus 697 causam diximus, restat ut auditas virtutes illius subtiliter perpendamus. autem primum sciendum est, quia quisquis virtute aliqua pollere creditur, tunc veraciter pollet, cum vitiis ex alia parte non subjacet. Nam si ex alio vitiis subditur, nec hoc est solidum, ubi stare putabatur. Unaquaeque enim virtus tanto minor est, quanto desunt caeterae: Nam saepe quosdam pudicos quidem vidisse nos
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur. Siletatiuis sum suꝑ multis diuicis meis:
quia plurima reppit manis mea. Ac si aoꝑte di¬
ceretur. Nequaq̾m me in eo locupletem exnisti¬
cia erecdidi quo recta que agere debui etiam mł¬
ta cognoui. nec intelligentia cor extulit. quia il¬
tie altitudo ꝑcipit᷑. cura semet ip̃m animus ual¬
de sollicitus abelationis lapsu teneatur. S cum
mira que intelligit etiam oꝑari ceꝑit: eoipso ñ¬
nonqmͣ quo foras ostenditur labit᷑: atq insuis
actib se ceteros preire głiatur. Beatum igitur
Iob sicut intelligentie aurum non extulit. nec
lumen quoq ante humanos oculos mire oꝑati¬
onis eleuauit. Uncde ⁊apte subiungit. Si uicli
honum opus in manifestatione. Scriptum nãq:¬

Expanded text:
etatus sum super multis divitiis meis, et quia plurima reperit manus mea. Ac si aperte diceretur: Nequaquam me in eo locupletem ex justitia credidi, quo recta quae agere debui etiam multa cognovi, nec intelligentia cor extulit, quia iltiae altitudo percipitur, circa semetipsum animus valde sollicitus ab elationis lapsu teneatur. Sed cum mira quae intelligit etiam operari coeperit, eo ipso nonnunquam quo foras ostenditur labitur, atque in suis actibus se caeteros praeire gloriatur. Beatum igitur Job sicut intelligentiae aurum non extulit, nec lumen quoque ante humanos oculos mirae operationis elevavit. Unde et apte subjungit: CAPUT VI bonum opus in manifesto. Dicitur