comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lute sagitarum tuarsi .i. ĩusticia mã¬
datoꝵ tuoꝵ. ĩsplendore fulgurantis
haste tue. hoc est insplendore bone oꝑ¬
ationis delonge corruscantis. Nec te
t̾reat qͥ regem celestem times. labor
hiuius militie quia larga sunt huius
regis donatiua. larga surt p̃mia. Si q̃¬
ris q̃: id ĩꝓmptu est dicere. qr singuł
militib suis dat singulos denarios. uł
si hoc paruũ mi̾uiu̾s estimas diuitias glo¬
rie sue omines tibi ꝓponit. ĩmo donat
scd̃m desiõia cordis tui. ut eas indelici¬
is cuis possideas. dñ mͦ tiuior eł semꝑ
mancat aput te. nec desistas iuste ⁊ pie ui¬
uendo illi nulitare. Noq tam̃ ĩtimore re¬
gis hiiiꝰ finis ponendus est nr̃e spei eoquod
ĩpse rex dcus scit. cui debcinus amorẽ itiq
caritatis affectu amplectamur. Et qͥdeni
amor iste siue caritatis ignis sp̃uał est.
me. ⁊ ĩmeditatione uca exardescit ignis.
Ignis autẽ mat̾ialis sicut nostis tͥa habet.
inse. uidłe. ardorcui. caloreni. splendorẽ.

Expanded text:
a mandatorum tuorum: in splendore fulgurantis hastae tuae, hoc est in splendore bonae operationis de longe coruscantis. Nec te terreat qui Regem coelestem times, labor hujus militiae: quia larga sunt hujus regis donativa, larga sunt praemia. Si quaeris quae? Id in promptu est dicere: quia singulis militibus suis dat singulos denarios. Vel si hoc parvum munus aestimas, divitias gloriae suae omnes tibi proponit: imo donat secundum desideria cordis tui, ut eas in delitiis tuis possideas, dummodo timor ejus semper maneat apud te, nec desistas juste et pie vivendo illi militare. Neque tamen in timore Regis hujus finis ponendus est nostrae spei, eo quod ipse rex Deus sit, cui debemus amorem, utique charitatis affectu amplectamur. Et quidem amor iste charitatis ignis spiritalis eme, et in meditatione mea exardescit ignis . Ignis autem materialis, sicut nostis, tria habet in se: videlicet ardorem, calorem, et splendorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Certe ꝑsaulem homo quilibet t  f
qui iudicio coꝵ qui t̾reua sapiunt mom̃¬
ti alicuiꝰ uidetur. significatus est. uͭ pote
si diues. si potens. si nobił fũit aut sapĩã
mundi huius p̃ alus sit assocuitis. drma
li saul cute ⁊occupationes uite huiꝰ ⁊ de¬
liciarũ appetitus que omia gentes ĩ quitt̃.
Si dauid .i. quilibet uir sp̃ualis contra go¬
liam. idest. diabolũ pugnat᷑us. Arma
saul que ponderosa sunt dcponit .i. om
nia quib scło huic nulitat᷑ abi: tiẽs timo¬
re regis ct̾ni ⁊ assumpta funda cũ lapide
memorit̃ cenet. Manus uͦ qua funda
benc regi celesti mulitare intendit opottet
ut inlege dĩ meditet᷑ die ac nocte. ⁊ quod
pie iuendo exequatur. his gͥ armis
oꝑatõne regi celesti militare debemus.
Sic̃ scͥptura alibi loquitur dicens. Sol .⁊
luna steterunt ĩ habitaculo suo in lu¬
ce sagit̾tarũ cuaruui ibunt insplendore

Expanded text:
Certe per Saulem homo quilibet secularis, Certe per Saulem homo quilibet secularis, qui judicio eorum qui terrena sapiunt momenti alicujus videtur, significatus est, utpote si dives, si potens, si nobilis fuerit aut sapientiam mundi hujus prae aliis sit assecutus. Arma vero Saul, curae et occupationes vitae hujus et delitiarum appetitus quae omnia gentes inquirunt. Sed David, id est quilibet vir spiritalis, contra Goliam, id est diabolum, pugnaturus, arma Saul, quae ponderosa sunt, deponit, id est, omnia quibus seculo huic militatur abiiciens timore Regis aeterni et assumpta funda cum lapide memoriter tenet: manus vero, qua funda bene Regi coelesti militare intendit, oportet ut in lege Dei meditetur die ac nocte , et quod pie vivendo exequatur. His igitur aroperatione Regi coelesti militare debemus. Sicut Scriptura alibi loquitur dicens: Sol et luna steterunt in habitaculo suo, in luce sagittarum tuarum ibunt, in splendor
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯtingit stadium ꝑtransire. Aut certe fĩ¬
git animã qͣm ñ creauit altissimus stu¬
dũs iiugiliĩs multis. exdiucoua ⁊ indiui¬
ẽ. capacẽ ssime. ⁊ beate illius diuinitatis.
neq regit. neq ĩmaculatam custodit. ꝓpt̃
hułtemodi curas. ⁊ inquisitiones ĩutiles.
que aduitam ꝑhennem neminẽ ducere
possurt. Uere ñ est cunor celestis regis ĩ
huiꝰmodi. ñ st̃ hic arma quib spũalis
militia sũmo imꝑatori ꝑsoluat᷑. quin
potius hec ⁊ his similia arma sunt ũqͥta¬
tis. quib melius demoniis qͣm deo mi¬
litatur. Reuocemus si placet ad memori¬
am quib armis dauid militiã celestis re¬
gis agens ꝯtra goliam .i. diabłm dimica¬
uerit. legunus qm dauid ꝯtͣ goliã uinuca¬
turus cũ. ẽẽt radutus armnis saul q̃ mili¬
tie huius seculi ꝯpetebant. deposuit illa
qm̃ hosiosa erant.⁊ accepta hnda cum
lapide p̃ualuit philistro: ieum uilfat.

Expanded text:
non contingit stadium pertransire. Aut certe finnon contingit stadium pertransire. Aut certe fingit animam quam non creavit Deus altissimus studiis et vigiliis multis, ex dividua et indiviest, capacem summae et beatae illius divinitatis neque regit, neque immaculatam custodit propter hujusmodi curas et inquisitiones inutiles, quae ad vitam perennem neminem perducere possunt. Vere non est timor caelestis regis in hujusmodi, non sunt haec arma quibus spiritalis militia summo imperatori persolvatur: quin potius haec et his similia arma sunt iniquitatis, quibus melius daemoniis quam Deo militatur. Revocemus, si placet, ad memoriam quibus armis David militiam coelestis regis agens contra Goliam, id est diabolum, dimicaverit . Legimus quoniam David contra Goliam dimicaturus cum esset indutus armis Saul, quae militiae hujus seculi competebant, deposuit illa quoniam onerosa erant, et accepta funda cum lapide praevaluit Philisteo, et eum interfecit.
Abbreviated transcription (Latin):
se ĩuoluiut. quasi ĩ ꝓuidi ex ip̃is uo¬
luptatib suis absltahunt᷑. mortis discͥ¬
mine. Descendentẽs ad inferos nichi
sccum preter peccata portantes. O quanti fru¬
dib huius arboris minis intenti obliti sunt
dcum qui saluanit cos. descendentes in ꝓfun¬
dum quasi lapis. ⁊ecte exempla ĩcuidenti st̃.
Cum erã homo diues. ⁊ affluens bonis hul
uite fc̃s fũit. Freq̃nt̃ hanc solam sibi ꝑteui
reputat. si dieb quos concessit ci deus ad
penitentiam: utat᷑ faciens carnis curam
indesiderus. Si nobilis ⁊ potens fũit nomen
habens uixta noũi magnoꝵ qui st̃ interra.
tunc ei cura p̃cipua ludere ĩ auibe celi. curi¬
allium sequi ĩ curiam. cauib grassari in
bestiarsi ub̾tatem. Si subtilioris forte fue¬
rit ingenii ad seͥpturas ĩuestigandas. tũc
p̃tmissa frequent̃ lege dñi ĩtaculata ⁊
ꝯũtente animas omnib ad id sticouis uiti¬
t᷑. ut sciat quadrare cͥculuni. ⁊ ꝓbare quod

Expanded text:
involvunt, quasi improvidi ex ipsis voluptatibus suis abstrahuntur mortis discrimine, descendentes ad inferos nihil secum praeter peccata portantes. O quanti fructibus hujus arboris nimis intenti obliti sunt Deum, qui salvavit eos, descendentes in profundum quasi lapis! Et ecce exempla in evidenti sunt. Cum enim homo dives et affluens bonis hujus vitae factus fuerit, frequenter hanc solam sibi partem reputat, si diebus quos concessit ei Deus ad poenitentiam utatur, faciens carnis curam in desideriis. Si nobilis et potens fuerit nomen habens juxta nomen magnorum qui sunt in terra, tunc ei cura praecipua ludere in avibus coeli, curialium sequi incuriam, canibus grassari in bestiarum libertatem. Si subtilioris forte fuerit ingenii ad Scripturas investigandas, tunc praetermissa frequenter lege Domini immaculata et convertente animas , omnibus ad id studiis nititur, ut sciat quadrare circulum, et probare quod
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ ꝯtirmiscit ad memoriani illiꝰ. eo quod
t̾icat minis intołabilib: ⁊ plagus ĩsanabi¬
les sinc mĩa imponat. ñ parcens etati uel ꝯ¬
ditioni. gladio semꝑ exteuso cͣnsgressores
punieus uixta sceła sua. Respiciant gͦ a¬
matores huiuis scłi regem istũ uenientem
ad se cũ ira magna. ⁊ paueatit ĩ dignatõnem
tã crudelit̃ ꝯnuuantis. tã asꝑc ferientis.
Respiciant omnes uoluptatib ⁊ carnalib
suffocati desidiis ad regem istum. ⁊ paue¬
arit aspectum. tã crudelit̾ ꝯmuinantis. Re¬
spiciant a diegem istũ om̃s illi qͥ om̃i in¬
iqͥtatum gñe latã ꝑditionis uiam ĩgressi

Expanded text:
qui non contremiscit ad memoriam illius: eo quod qui non contremiscit ad memoriam illius: eo quod terreat minis intolerabilibus, et plagas insanabiles sine misericordia imponat, non parcens aetati vel conditioni, gladio semper extenso transgressores puniens juxta scelera sua. Respiciant ergo amatores hujus seculi regem istum venientem ad se cum ira magna, et paveant indignationem tam crudeliter comminantis, tam aspere ferientis. Respiciant omnes voluptatibus et carnalibus suffocati desideriis ad regem istum, et paveant aspectum tam crudeliter comminantis. Respiciant ad regem istum omnes illi, qui omnium iniquitatum genere latam perditionis viam ingressi
Abbreviated transcription (Latin):
test minuere defectus eloquii si ñ sit in
affectu sincere uoluntatis defectus. qͥ
tͥum magoꝵ parem deuotionẽ pari co
nobis prebent mat̾iam laxandi retia in.
capt᷑am eooq plena sint misfiis. diui¬
nis .Qam auro. rex. chure: deus. myrra
homo mortalis. ip̃e qui deuirgine natus
est xp̃c. iħc. mystice designatur. Intue
gnatus est. Certe si purificate m̃tis ocu¬
lo. uelis. ad ip̃m respicere: uidebis qt̃a
ĩ eo quod rex minat᷑ ⁊ ꝑcutit. In eo qs̃
ocus: iustificat ⁊ coronat. Ineo ꝙ mortal¬
ammonet te ⁊ instruit. Tu qͦ redde que st̃
hominis homini. q̃ sunt cesaris cesari. ⁊
que sunt dei doo. Hoc est regi cimorem: ⁊spi¬
ritalem militiam. dõ amorenr iuicũati¬
oncm. homini uͦ mortali qͥ ꝑ te mortẽ
exꝑiri uoluit. grãs ⁊ redibitionẽ Longe
ad modum ꝓiectus ẽ a dõ: ⁊ sui ip̃ius ĩme¬
mor. qͥ regem istũ tã potentẽ ñ ictuit. ĩmo

Expanded text:
test minuere defectus eloquii, si non sit in test minuere defectus eloquii, si non sit in affectu syncerae voluntatis defectus, qui trium magorum parem devotionem pari cornobis praebent materiam laxandi retia in capturam, eo quod plena sint mysteriis divinis. Nam auro rex, thure Deus, myrrha homo mortalis, ipse qui de Virgine natus est Christus Jesus, mystice designatur. Intuergnatus est. Certe si purificatae mentis oculo vetis ad ipsum respicere, videbis quoniam in eo quod rex, minatur et percutit: in eo quod Deus, justificat et coronat: in eo quod mortaladmonet et instruit. Tu quoque redde quae sunt hominis homini, quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo; hoc est, regi timorem et spiritalem militiam, Deo amorem et venerationem, homini vero mortali, qui propter te mortem experiri voluit, gratias et redhibitionem. Longe admodum profectus est a Deo et sui ipsius immemor, qui regem istum tam potentem non me tuit, imo
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: quo usq comp̾hendamꝰ cũ om̃ibus
sc̃is quod adulti solido
cybo. s paruisli lacte nutͥendi
sunt ⁊ inde nob̾ significat᷑. qm̃ simpliciũ
corda simplici sermone. qͥ uͦ subtilium
st ingenioꝵ ⁊ magnis eruditi scientus al¬
tiori quadam uerbi dĩ uirtute st̃
erudiendi. Et qm̃ multiexuob̃. ꝑ multã
scͥpt᷑arum scĩam pariuloꝵ ĩtellectum
habunde ex ceflistis libet ad p̃sens hũili
loq̃ndi mͦ pariuilis ũbi dĩ panem fran¬
gere qñi sicut s̃ isdigentib dare suꝑua¬
cuum est ita ⁊ indigentib subtra here
auarum. nͨ rusticitas eloquiĩ cuiquam
ꝯtemptũ pariat uł prurientẽ indigna¬
tionis auditum. siquidẽ scͥnia ꝯtempti¬
bilia thesaurũ qͣndoq p̾ciosĩĩ ꝯtinent.
⁊ uasa fictiula cybos delicatos ⁊ sermo
ĩ compositꝰ multa edificationis suaui¬
tate. ispiritali dulcedine qñq repletui
est. S neq pmiatoris sũrai donatiua po¬

Expanded text:
Dei , quousque comprehendamus cum omnibus Dei , quousque comprehendamus cum omnibus sanctis , quod adulti solido cibo, sed parvuli lacte nutriendi sunt, et inde nobis significatur, quoniam simplicium corda simplici sermone, qui vero subtilium sunt ingeniorum et magnis eruditi scientiis, altiori quadam verbi Dei virtute sunt erudiendi. Et quoniam multi ex vobis per multam Scripturarum scientiam parvulorum intellectum abunde excessistis, libet ad praesens humili loquendi modo parvulis verbi Dei panem frangere: quoniam sicut non indigentibus dare supervacuum est, ita et indigentibus subtrahere avarum. Nec rusticitas eloquii cuiquam contemptum pariat, vel prurientem indignatione auditum: siquidem scrinia contemptibilia thesaurum quandoque preciosum continent, et vasa fictilia cibos delicatos, et sermo incompositus multa aedificationis suavitate et spiritali dulcedine quandoque repletus est. Sed neque praemiatoris summi donativa po
Abbreviated transcription (Latin):
tota uͥtute deũ diligit. qͥ totis uirib bo¬
nis oꝑib insistit. si in ꝓuidus ĩ choando.¬
ñ tepidus agrndo. ñ negligens omitten¬
do. Ne forte cumi sp̃u ĩ choasut. carne cõ¬
sũmat᷑. Ex qualiũ ꝑsona dicit᷑. Ascendt̃
usq ad celos ⁊ descendunt usq adabysos.
Tota s̃te dm̃n diligit. qui qͣsi altioi scło
effectus. calcatis c̃renis om̃ib tantum ad
ea q̃ dĩ sunt toto m̃tis desid̾io se ꝯuercit.
S si omnes capiunt ũbum hoc. Tota
qͣm diu uiuit. Aninia enim iuimimꝰ sic̃
iam dixi. Hec iiͦiͬiͬ. sunt gradus qͥdã quib
ĩcelum couscendit᷑. cordis enĩ contͥcio: a
pecc̃o lib̾at. oꝑatio uͥtutis. offensam dei
placat. elcuatio m̃tis siue ꝯtemplatio:
gustu suauitatis confortat. ꝑsesiantia
boni confitinat. ut neq angeli. neq pͥn¬
cipatus. neq potestates. neq fames. neq
gladiꝰ. neq ĩstantia. neq ꝓfundũ neq¬
creatura alia posuit separare a caritate

Expanded text:
tota virtute Deum diligit, qui totis viribus bonis operibus insistit, non improvidus inchoando, non tepidus agendo, non negligens omittendo, ne forte cum spiritu inchoaverit, carne consummatur. Ex qualium persona dicitur: Ascendunt usque ad coelos et descendunt usque ad abyssos. Tota mente Deum diligit, qui quasi altior seculo effectus calcatis terrenis omnibus tantum ad ea quae Dei sunt toto mentis desiderio se convertit. Sed non omnes capiunt verbum hoc. Tota quamdiu vivit. Anima enim vivimus, sicut jam dixi. in coelum ascenditur: cordis enim contritio a peccato liberat, operatio virtutis offensam Dei placat, elevatio mentis sive contemplatio gustu suavitatis confortat, perseverantia boni confirmat, ut neque angeli, neque principatus, neque potestates, neque fames, neque gladius, neque instantiacreatura aliqua possit separare a charitate
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ ramusculi: cempora q̃ rumilibet crea¬
t᷑atuni ĩgen̾e suo accipiunt᷑. Fructus queli¬
bet curc i uoluptates huiꝰ scłi. quib mũ¬
di huiꝰ amatores libent̾ occupant᷑. uiator.
homo qͥ qͣsi fumꝰ cito prec̾it. flumtn uͭ:
mortis impetus accipieudꝰ ẽ. ⁊ aues: annu
⁊ dies qͥb uita humana semper corroditur.
⁊ ad defectuni cendit. Dum gͥ horuo uni ex
ramis istis ĩ uxus. longioia sibi uite pro¬
mittens tẽpora. delicias mundi huiꝰ car¬
pit. ⁊ colligit. ĩ obluuonẽ salutis suc dedut¬
tus. ex ĩpuiso abhac uita. p̃cidit᷑ : ⁊ ĩflu¬

Expanded text:
cujus ramusculi, tempora quarumlibet creacujus ramusculi, tempora quarumlibet creaturarum in genere suo accipiuntur: fructus, quaelibet curae et voluptates hujus seculi, quibus mundi hujus amatores libenter occupantur: viator, homo qui quasi fumus cito praeterit: flumen vero, mortis impetus accipiendus est: aves, sunt anni et dies quibus vita humana semper corroditur, et ad defectum tendit. Dum ergo homo uni ex ramis istis innixus, longiora sibi vitae promittens tempora, delitias mundi hujus carpit et colligit, in oblivionem salutis suae deductus ex improviso ab hac vita praeciditur, et i
Abbreviated transcription (Latin):
idõ cũ hominib .i. cũ iustis ĩuita p̾sen¬
ti ñ flagellabunt᷑. Uolunꝰ uob̾ exemplĩ
ꝓpoñe. si forte ꝑsuadeat memoria simili¬
tudinis. qͦd ñ potest uirtus iubecillis orati¬
ouis. fuit uir qͥdam qͥ plantauit arborẽ
secus decursũ fluminis. cũ ĩpetu magno.
uielocitate decurteutis. q̃ creuit ⁊ sublimĩ
fc̃a est multis decorata ramusculis. cuius
ctiã fructus pulcher. ⁊adaduescendũ sua.¬
uis crat. Adueuit uiator qͥdam tͣnsitum
ꝑcam facieus. qͥ fructus uisꝰ suauitate al¬
lectus: ascendit ĩ illam ⁊ dũ ramis eiꝰdẽ
arboris ĩ uixus. fructu illiꝰ auidissime de¬
lectaret᷑. uencrunt uoluctes ĩportune ⁊
ꝑtinacit̃ ramũ cui ille ĩcumbebat corro¬
dentes. idũ carpendis fructib miser il¬
le totus in hiat : ramus qͦ sustentabatur
corrosus abauib euulsus ẽ. ⁊ homo ille ui
fluiuen corruens impetu eiꝰdem fluminis
inꝓfundum absortus est. Houo iste qui
plantauit arborem: d̃s est. arbor: uiundꝰ.

Expanded text:
um hominibus, id est cum justis, in vita praesenti, non flagellabuntur. Volumus vobis exemplum proponere, si forte persuadeat memoria similitudinis quod non potest virtus imbecillis orationis. Fuit vir quidam qui plantavit arborem secus decursum fluminis cum impetu magno et velocitate decurrentis, quae crevit et sublimis facta est multis decorata ramusculis, cujus etiam fructus pulcher et ad vescendum suavis erat. Advenit viator quidam transitum per eam faciens, qui fructus illius suavitate allectus ascendit in illam, et dum ramis ejusdem arboris innixus fructu illius avidissime delectaretur, venerunt volucres importunae et pertinaciter ramum cui ille incumbebat corrodentes, et dum carpendis fructibus miser ille totus inhiat, ramus quo sustentabatur corrosus ab avibus evulsus est, et homo ille in flumen corruens impetu ejusdem fluminis in profundum absorptus est. Homo iste qui plantavit arborem, Deus est: arbor, mundus:
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝯmendatũ. Obtulctunt in qͣm aur̃
p̃ciose uoluntatis thus deuote orõis.
mirrã laboriose actionis. Hec enĩ
tria ꝑtertia dona q̃ dixunꝰ. hac rõne
intelligunt᷑. Aurũ enĩ fulget. thus re¬
dolet. Mura est amara. Cigo ꝑaure
recta uoluntas significatur. ꝓpt̾ ignẽ
inea lucentis caritatis. ꝑthuis: orõ¬

Expanded text:
est commendatum. Obtulerunt, inquam, aurum est commendatum. Obtulerunt, inquam, aurum preciosae voluntatis, thus devotae orationis, myrrham laboriosae actionis. Haec enim tria per tria dona quae diximus hac ratione intelliguntur. Aurum enim fulget, thus redolet, myrrha est amara. Ergo per aurum recta voluntas significatur, propter ignem in ea lucentis charitatis. Per thus or
Abbreviated transcription (Latin):
noster nob̃ p̃sentauit. necc̃m est: uͭ puram
habeainus ꝯsc̃iam . qri alis est radix. tał
na uiceat᷑ facire. magna tam̃ ũ sunt. co qͥd
ñ bonͦ anuno. nͨ bona ĩtentione. fiant.
Deus autem pencat potius affectum. qua
rant. multas faciunt elunosinas. ꝑegri¬
nationes. orõnes. ⁊ icuinia. ⁊ tamen pa¬
rum ꝓficiunt. Alii parum laborant.
pauca foris faciunt. ⁊tam̃ q mundi
corde st̃. multũ ꝓficiunt.: ⁊ ut exp̃siius
dicam quod sentio. multi głantes ĩ oꝑib
suis magis ĩ ꝓfundum ĩ ferni demersi
ritas ꝯsc̃ie. apotheca c̃ uirtutũ. ⁊ bonoꝵ
oꝑum dequa omnis qͥ dõ uult plactre
cona debit ꝓferre ⁊ ob seqͥum illius. Deqͥ
ctiam hodie tres magi siue reges. qui
nato domino pͥmitias sp̃c acceperunt.
uenientes aborienti. aurũ. thus. mur¬
ram obculert̃. nob̾q eadem offerenda
deo docuerunt. qm̃ ñ est ignobile ex¬
empiũ. quia regia auctoritate nobis

Expanded text:
noster nobis praesentavit, necessarium est ut puram noster nobis praesentavit, necessarium est ut puram habeamus conscientiam. Quia qualis est radix, talis na videatur facere, magna tamen non sunt, eo quod non bono animo nec bona intentione fiant. Deus autem pensat potius affectum quam rant, multas faciunt eleemosynas, peregrinationes, orationes et jejunia, et tamen parum proficiunt. Alii parum laborant, pauca foris faciunt, et tamen, quia mundi corde sunt, multum perficiunt, et ut expressius dicam quod sentio multi gloriantes in operibus suis magis in profundum inferni demersi ritas conscientiae apotheca est virtutum et bonorum operum, de qua omnis qui Deo vult placere, dona debet proferre ad obsequium illius. De qua etiam hodie tres magi sive reges, qui nato Domino primitias spiritus acceperunt, venientes ab Oriente, aurum, thus et myrrham obtulerunt, nobisque eadem offerenda Deo docuerunt: quoniam non est ignobile exemplum, quia regia autoritate nobis
Abbreviated transcription (Latin):
pore oportuno. Quod si radicem aridam
habuerit truricus arboris: stat ĩutilis. ra¬
mi sine folus ⁊exsiccati sine spe florum
ifructus ꝓuerit᷑i. Ũ autẽ scirule quod ĩduxi¬
mus nob̾ ad aptemus: bona radix. bona
est conscia. infirma radix: ĩ firma ꝯscĩa.
hec: deũ super omĩa: illa: muridũ suꝑ
om̃ia diligit. Infiriue ꝯscientie: offer
pauꝑtatem. s eam ñ suscipit qr amor
mundi ⁊ pauꝑtas: ñ queniunt. nͨ dolorẽ
cimiserias amplectit᷑. qr amatores inũ¬
dir: ista ũ appetunt. Rursus infirma
ꝯscĩa hunilitatẽ abicit q ĩmundo uult
apparrere sublimis. econtra bona cõscla.
pauꝑtatẽ appetit. qr ciꝰ desid̾ium ñon
indiuitus: s in deo est. Amat labores ⁊
molestias ferre ꝓpt̾ deum. qr si reqͥem
querit hominsi. si eam: que ĩ deo est.
Amat etiã humilitatẽ. qr hec est uia
que addeum ducit. ⁊ q̃ exdeo est. Ergo
ad hoc si diliganus dona illa q̃ redeptor

Expanded text:
pore opportuno. Quod si radicem aridam pore opportuno. Quod si radicem aridam habuerit truncus arboris stat inutilis, rami sine foliis, et exsiccati sine spe florum et fructus proventuri. Ut autem simile, quod induximus, nobis adaptemus, bona radix, bona est conscientia: infirma radix, infirma conscientia: haec Deum super omnia, illa mundum super omnia diligit. Infirmae conscientiae offer paupertatem, sed eam non suscipit, quia amor mundi et paupertas non conveniunt: nec dolores et miserias amplectitur, quia amatores mundi ista non appetunt. Rursus infirma conscientia humilitatem abjicit, quia in mundo vult apparere sublimis: econtra bona conscientia paupertatem appetit, quia ejus desiderium non in divitiis, sed in Deo est. Amat labores et molestias ferre propter Deum, quia non requiem quaerit hominum, sed eam quae in Deo est. Amat etiam humilitatem, quia haec est via quae ad Deum ducit et quae ex Deo est. Ergo ad hoc ut diligamus dona illa, quae Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uult ministre oĩb: ia nullo minist̾ĩ¬
ũ acciꝑe. cigens abiectus cẽ in domo dĩ.
humanc fecis habeat in se miseriam. elati¬
onis pots qͣm subiectionis amorẽ nec sit a¬
liqͥs qui cũ xp̃o ministre uelit dũ mͦ maior
ccc̃is possit estumnari. Liq̃t si arbitror mł¬
tos ee huiꝰ regis ministros. si ad diuitias
⁊ honores. mundiq huꝰ delectationes
ĩuitent᷑. s paucos ad modũ si admiseriaᷤᷤ
idolores ⁊ adqueq ab iecta ꝓnomine ip¬
sius sustinenda fũint ĩ uitati. Nimirum si
sit qͥ acuto ĩtuttu defectus huinanos ue¬
lit respicere. qr sicut fundam̃to existen¬
te infirmo tota ruit fabrica. sic ꝯscĩa lan¬
guente ext̾ioris ꝯũsationis oꝑa pͣua ad¬
modũ sunt uł om̃ino ĩ fructuosa. Respi¬
ciauꝰ nũc ad radicẽ arboris. qͣ uiridi ⁊ in¬
columi existente: stipes ip̃ius robustus.
rami extensi. densa folia apparent. si et
flores ⁊ fructus idonei ex ip̃a ꝑueniunt cẽ¬

Expanded text:
dum vult ministrare omnibus , a nullo ministerium accipere, eligens abjectus esse in domo Dei mei humanae fecis habeat in se miseriam, elationis potius quam subjectionis amorem, nec sit aliquis qui cum Christo ministrare velit dummodo major caeteris possit aestimari. Liquet, ut arbitror, multos esse hujus regis ministros, si ad divitias et honores, mundique hujus delectationes invitentur, sed paucos admodum si ad miserias et dolores et ad quaeque abjecta pro nomine ipsius sustinenda fuerint invitati, nimirum si sit qui acuto intuitu defectus humanos velit respicere. Quia sicut fundamento existente infirmo tota ruit fabrica, sic conscientia languente exterioris conversationis opera prava admodum sunt vel omnino infructuosa. Respiciamus nunc ad radicem arboris, qua viridi et incolumi existente stipes ipsius robustus, rami extensi, densa folia apparent: sed et flores et fructus idonei ex ipsa proveniunt tem
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem posie uoluit. Hoc int̾im si pla¬
cit omissis aliis ꝓratione assignare pos¬
suimus. qr aqua humida. frigida. uaga.
iuucnitur. In co quod humida. pecc̃mi
carnalitatis. Ineo qd̾ uaga: pecc̃n uami¬
tatis. Ineo quod frigida : pecc̃ni mautie.
siue ũquitatis: figurauit. Et hõc tͥplici
genere pect̃i. si uelit quis attendere opfe
genus actuał pact̃i inuenitur inclusũ.
Uides gͥ quam tõnabilit̾ hoc fcm̃ est.
ut aqua q̃ ĩ sins ꝓpͥetatib omue genus
daret. Habes gͥ qͦmͦ notũ fecit dũc salu¬
tare suum. Primo stelle uiditio. Scdo: cũ

Expanded text:
virtutem ponere voluit? Hoc interim si plavirtutem ponere voluit? Hoc interim si placet, omissis aliis, pro ratione assignare possumus: quia aqua humida, frigida, vaga invenitur. In eo quod humida peccatum carnalitatis, in eo quod vaga peccatum vanitatis, in eo quod frigida peccatum maliciae sive iniquitatis figuravit. Et hoc triplici genere peccati, si velit quis attendere, omne genus actualis peccati invenitur inclusum. Vides igitur quam rationabiliter hoc factum est, ut aqua quae in suis proprietatibus omne genus daret. Habes igitur quomodo notum fecit Dominus salutare suum. Primo stellae indicio, secundo cum
Abbreviated transcription (Latin):
opus ꝑfecto nr̃e salutis ordo depoposerat.
ut humilitate uinc̾et suꝑbuni. carita¬
te libaret hoĩem captiuũ. potestate ho¬
stem spoliaret auarum. claritate głifica¬
ret miscrum. humilitate gͥ ce docuit.
caritate sanauit. potestate ꝓtexit. cla¬
ritate in fut᷑o głificabit. Tertia ĩordaue
fuit apparitio. qñ baptirandꝰ uenuit rex
ad militẽ. ũbum ad p̃conẽ. dñs adser¬
uum. sponsus ad paranimphũ. Et hoc
qͣre. ut uim regñatiuã aquis ꝯferens
hom̃i ꝑdito rede̾et ĩnocentiã. ꝑ pecc̃oꝵ
remissionem. ꝯferret iusticiam ꝑ gr̃e
infusionẽ. scĩficaret ꝑ sp̃us sc̃i in habi¬
tationem ⁊ si hec omnia largitus est
nobis beneficio sacͣmenti:. quid nobis
contulit cͥumpho passionis: Ibi itet ad
celum parauit. ibi iauuam regni aꝑuit.
Quia fortassis si est hoc ex uuitute sacra¬
meriti. s ex sola uirtute passionis. Qrec
forte aliquis quare inaquis huiꝰ sacraĩti

Expanded text:
opus profecto nostrae salutis ordo depoposcerat, opus profecto nostrae salutis ordo depoposcerat, ut humilitate vinceret superbum, charitate liberaret hominem captivum, potestate hostem spoliaret avarum, claritate glorificaret miserum. Humilitate igitur te docuit, charitate sanavit, potestate protexit, claritate in futuro glorificabit. Tertia in Jordane fuit apparitio, quando baptizandus venit rex ad militem, verbum ad praeconem, dominus ad servum, sponsus ad paranimphum. Et hoc quare? Ut vim regenerativam aquis conferens homini perdito redderet innocentiam per peccatorum remissionem, conferret justitiam per gratiae infusionem, sanctificaret per Spiritus sancti inhabitationem: et si haec omnia largitus est nobis beneficio sacramenti, quid nobis contulit triumpho passionis? Ibi iter ad coelum paravit, ibi januam regni aperuit. Quia fortassis non est hoc ex virtute sacramenti, sed ex sola virtute passionis, quaeret forte aliquis quare in aquis hujus sacramenti
Abbreviated transcription (Latin):
sat mat̾ eccłia. tum qr hodie stela duce
us̃ pat̾ salutare suũ .i. filiũ suũ magis no¬
cum facere uoluit. tum qr ip̃e filiu̾s se
humilẽ ⁊ pannis ĩuolutũ eis magis ad¬
orandũ p̃buit. ł q ĩ iordane colũba supet
eũ descendens dĩ filiũ ẽẽ manifestauit.
Inpͥma gͥ apparitione craxit exẽplo noui¬
tatis. In scd̃a: ĩ formauit exẽplo hũilitatis
tatis. uis uidere qͦ pͥma tͣrit apparitio: stel¬
le nouitas excitauit amirationẽ. ãmiratõ:
deuotionẽ. deuotio: obseqͥum. Obseqͥũ:
Qntam enĩ humilitatis formam tibi ex¬
hibuit q̃ñ rex ⁊ regis filius formã serui
accipiens semet ip̃m ex ĩ aliuit. ¶ntam
estumas caritatem. qñ pĩpiis ⁊ pecc̃orib
tam uilem. tam despectum se exhibere uo¬
luit. Attende singula. Sicut enum in ortu
noui sideris potestas ⁊ claritas demonstͣ¬
ta est diuinitatis. sic cum paruulus ma¬
goꝵ oculis exhibuit hunulitas ⁊ cari¬
tas monstrata est humanitatis. Hoc

Expanded text:
um quia hodie stella duce Deus Pater salutare suum, id est Filium suum magis notum facere voluit, tum quia ipse Filius se humilem et pannis involutum eis magis adorandum praebuit: vel quia in Jordane columba super eum descendens Dei Filium esse manifestavit. In prima igitur apparitione traxit exemplo novitatatis. Vis videre quo prima traxit apparitio? Stella nova excitavit admirationem, admiratio devotionem devotio obsequium, obsequium Quantam enim humilitatis formam tibi exhibuit, quando rex et regis filius formam servi accipiens semeptisum exinanivit? Quantam aestimas charitatem, quando pro impiis et peccatoribus tam vilem, tam despectum se exhibere voluit? Attende singula. Sicut enim in ortu novi syderis potestas et claritas demonstrata est divinitatis, sic cum parvulus magorum oculis se exhibuit humilitas et charitas monstrata est humanitatis. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
i sitim. labores ⁊ ꝑicula. qͥ ꝯtumelus affec¬
cus maledictiomi t̃ respondeat. ⁊ qͥb libet
ĩuirus. scutum patientie opponat. quia in
his om̃ib strenuitas apparet secui dñm
om̃s manꝰ suas ab hoc munere excutiunt.
qr plus uidet᷑ afferre oneris qͣm honoris.
At p̃cipusi illud humilitatis donũ quod
c̾cium ĩ num̃o diximꝰ aliqͥs deuotꝰ suscipiet.

Expanded text:
et pericula, qui contumeliis affectus maledictioni non respondeat, et quibuslibet injuriis sentum patientiae opponat, quia in his omnibus strenuitas apparet servi dominomnes manus suas ab hoc munere excutiunt, quia plus videtur afferre oneris quam honoris. At praecipuum illud humilitatis donum, quod tertium in numero diximus, aliquis devotus suscipiet,
Abbreviated transcription (Latin):
Notus enuĩ fc̃s esb deus pater pͥmis parẽ¬
cib ingraui ĩ crepatione dicens mu
Maledicta cra ĩ oꝑe ttio. Ait̾i: indolore
paries filios. Notus etiã fc̃s filiis istłi
ꝑ signa ⁊ ꝓdigia. cum ĩdatione. legis
uisa sunt fulgura ⁊ audita tonitiua.
sompnia. Ubiq t̾ror. ubiq cõminat̾o.
pͥmo inadam ⁊ eua seuere sententie pro¬
latio. Scdo: filiĩs isrł sñ gr̾a adiuuãte
p̃ceptio. lex enim neminẽ ad ꝑfectum
duxit. quia p̃ceptũ gr̃am adiuuantẽ
si habuit. Tectio: inꝓpħis obscura
saluatoris ꝓmissio. uñ: de ꝓpħarũm
obscuritate dc̃m est. Oꝑuit montes
umbra eiꝰ. ⁊arbusta eius cedros dĩ.

Expanded text:
ater primis parentibus in gravi increpatione dicens uni: Maledicta terra in opere tuo . Alteri: In dolore paries filios . Notus etiam factus filiis Israelis per signa et prodigia, cum in datione legis visa sunt fulgura, et audita tonitrua . somnia: ubique terror ubique comminatio. Primo in Adam et Eva, severae sententiae prolatio: secundo filiis Israel sine gratia adjuvante praeceptio. Lex enim neminem ad perfectum duxit , quia praeceptum gratiam adjuvantem non habuit. Tertio in prophetis obscura Salvatoris promissio. Unde de prophetarum obscuritate dictum est: Operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedro
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̾̃s p̃ceptum sacre eruditionis.
Tertiꝰ radius diuine aspirationis.
Istis regib ĩ hac uita mortali nos re¬
gi ⁊guberuari expedit. Si q̃ras a ra¬
tione q̃ deo offerre debenius: respon¬
diͤt tͥ. puram uolũtatem. scãm or̃o¬
neui. bonam accionẽ. Idip̃m man¬
datum dĩ. ⁊ gr̃a aspiratrix acclama¬
bunt. Reges isti ueniunt aboriente.
quia ĩ tatione oritur nobis sol ꝑui
dicium discretionis. Inp̃cepto dei ori¬
tur nobis sol ꝑ illuminationẽ ũi¬
tatis. In gr̃a aspirante oritur nobis
sol ꝑ infusionem uirtutis. Quod si
aliquis regis istos a magnitudine scien¬
tic magos uelit appellare ñ dissonat p̃¬
ueniunt p̾cipue aminiculo rõnis. mã¬
dato dĩ ⁊ gratia aspiratiouis ĩnotescũt.
ds̃ glificit᷑ a nobis uuxta dictum beati
augustuu. psalmis: hymns. cum
oramus dm̃ hoc teneamus uoluntate ⁊
corde. qͦd ore ꝓfcrimꝰ. ne dissimilituto ĩ ab¬
fectu cordis tollat uͥtutem oronis uerũp¬

Expanded text:
st praeceptum sacrae eruditionis, tertius radius divinae aspirationis. Istis regibus in hac vita mortali nos regi et gubernari expedit. Si quaeras a ratione quae Deo offerre debemus, respondet tibi, puram voluntatem, sanctam orationem, bonam actionem. Idipsum mandatum Dei et gratia aspiratrix acclamabunt. Reges isti veniunt ab Oriente, quia in ratione oritur nobis sol per juditium discretionis, in praecepto Dei oritur nobis sol per illuminationem veritatis, in gratia aspirante oritur nobis sol per infusionem virtutis. Quod si aliquis reges istos a magnitudine scientiae magos velit appellare, non dissonat a prveniunt praecipue adminiculo rationis mandato Dei, et gratia aspirationis innotescunt. Deus glorificetur a nobis: et juxta dictum beati Augustini: Psalmis et hymnis, cum oramus Deum, hoc teneamus voluntate et corde quod ore proferimus, ne dissimilitudo in affectu cordis, tollat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdeat ĩ mediũ. bonus xp̃i initator ⁊ amator
pauꝑtatis. qͥ nonuult hr̃e p̃cepta uł man¬
cipia. ñ aministrationes. uł dignitates. qͥ
diuitias habitas abicit. oblatas ꝯtempnit.
ꝓcedat inqͣm inmediũ. ⁊ suscipiat munus
stiud głosum pauꝑtatis oblatum s adño.
S ñ est qͥ titulo pauꝑtatis suo regi uelit mi¬
litare. eoqd̃ ignomiosã qͥuis estimet cũ
xp̃o pantus in uolui ⁊ urgente ĩ opia recli¬
nari in p̾sepe dñi dĩ sui. Nunc saltẽ in¬
ueniat᷑ aliqͥs amator ĩfirmitatis quam

Expanded text:
amator paupertatis, qui non vult habere praecepta vel mancipia, non administrationes vel dignitates: qui divitias habitas abjicit, oblatas contemnit: procedat, inquam, in medium et suscipiat munus illud gloriosum paupertatis oblatum sibi a Domino. Sed non est qui titulo paupertatis suo regi velit militare, eo quod ignominiosum quivis aestimet cum Christo pannis involvi, et urgente inopia reclinari in praesepe Domini Dei sui. Nunc saltem inveniatur aliquis amator infirmitatis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ deceant ctatem ip̃iꝰ paruulã. ucrũ
etiam diuinã ũp̃o manentẽ maiesta¬
tem. ⁊quidem debitores sumus tale ei
seruitutis obseqͥum impendere. qm ip̃e
p̃uenit nos ĩ benedictionib dulcedinis.
prior ip̃e nobis offerens ⁊ largiens nu¬
nera. ut tali liberalitate piis m̃tibus
suũ affectum cõmendaret. Quod eui¬
dent̃ ostendit᷑. si diei istͥut q̃ epiphani¬
a dicit᷑. aliarumq sollẽpnitatũ quas
iam p̃t̾itas recolimus .i. natalis. ⁊ cir¬
cũcisionis beneficia uelimus ĩ tueri.
suum redmaret. Die cͥciumcisionis sue munus
infirmitatis sue nobis contulit dũ ip̃e
signaculo cͥcumtisionis p̃ceptum legis ĩplẽs.
ꝑexꝑientiã dolores ⁊ angustias humane in¬
firmitatis incarne sustinuit. Die hodier¬
na munꝰ humilitatis nob̃ exhibuit. qñ ip̃e
rex celoꝵ ⁊ dominꝰ seruo suo ioħi intm hu¬
miliatus est. uͭ sacram̃tũ bab̾i abco susci

Expanded text:
 deceant aetatem ipsius parvulam. ac etiam divinam in ipso manentem majestatem: equidem debitores sumus tale ei servitutis obsequium impendere. Quoniam ipse praevenit nos in benedictionibus dulcedinis , prior ipse nobis offerens et largiens munera, ut tali liberalitate piis mentibus suum affectum commendaret. Quod evidenter ostenditur, si diei istius, quae Epiphania dicitur, aliarumque solennitatum, quas jam praeteritas recolimus id est natalis et circuncisionis beneficia velimus intueri. Dsuum reclinaret. Die circuncisionis suae, munus infirmitatis suae nobis contulit, dum ipse signaculo circuncisionis praeceptum legis implens per experientiam dolores et angustias humanae infirmitatis in carne sustinuit. Die hodierna munus humilitatis nobis exhibuit, quando ipse Rex coelorum et dominus servo suo Joanni in tantum humiliatus est, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ iob. excelsior esccelo. ⁊ qͥd faciam:
ꝑfundior inferno. ⁊unde cognoscã:
longior es c̃ra mensura eiꝰ. ⁊ latitudo
mari. Uelamine nr̃e ĩfirmitatis
a nobis exalce̾tur. q̃m aĩa humana
nube corporeẽ infirmitatis a nobis
obscurata. ñ nͥ ꝑspeculum ⁊ ĩenig¬
mate ip̃m ꝯtemplati p̃ualet. Uñ:
Accedet homo adcor altũ ⁊exaltabit᷑
deus. hoc est quod sponsa sponsũ ĩcan¬
ticis. ꝑfenestras ⁊ cancellos. quasi stan¬
tem retro parietẽ intuctur. ꝑfenestras
quippe ⁊ cancellos hoo est exparte eum
respicit. quẽ paricte siue muro sue in¬
firmitatis int̾posito ad plenũ ñ. comp̃¬
hendit. hoc etiam ẽ quod tͣnseunte
domino helias pallio suo uultũ oꝑuit.
Iste transitus aspiratio q̃dam diuine
gr̃e qua aninia adhoram uisitatur:
accipiendus est. in quo transitu he¬
lias .i. quilibet uir ꝯtemplatuuis pal¬
lio uultum suũ cooꝑit. qñ uelami¬
ne humane ĩfirmitatis int̾posito: co¬

Expanded text:
unde Job: Excelsior est coelo, et quid faciam? unde Job: Excelsior est coelo, et quid faciam? profundior inferno, et unde cognoscam? Longior est terra mensura ejus, et latitudo mari . Velamine nostrae infirmitatis a nobis exaltatur, quoniam anima humana nube corporeae infirmitatis a nobis obscurata, non nisi per speculum et in enigmate ipsum contemplari praevalet, unde Accedet homo ad cor altum, et exaltabitur Deus . Hoc est quod sponsa sponsum in Canticis per fenestras et cancellos, quasi stantem retro parietem, intuetur . Per fenestras quippe et cancellos, hoc est, ex parte eum respicit, quem pariete sive muro suae infirmitatis interposito ad plenum non comprehendit. Hoc etiam est, quod transeunte Domino Helias pallio suo vultum operuit. Iste transitus aspiratio quaedam divinae gratiae, qua anima ad horam visitatur, accipiendus est. In quo transitu Helias, id est vir quilibet contemplativus, pallio vultum suum cooperit , quando velamine humanae infirmitatis interposito, co
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exemplis scoꝵ accensi. mandatis diui¬
nis eruditi. uirtutes ⁊ oꝑa q̃ mente cõ¬
cepert̃: student b̾ninu̾endo adsplere.
bibentes cũ xp̃o de corrente passiõis.
ut cũ ip̃o in ebrient᷑ gaudio fut᷑e resur¬
rectionis. In hoc enĩ xp̃c. Detorreute
ĩ ua bibit. In hoc exaltauit caput. uͭ̃ hũ qͥ
ꝑhiuĩ seculi agones. ꝑamaritũdines
passionum spresenti u̾ita humilian¬
tur ĩ iocunditate fut᷑e głie cũ suo capi
te exaltent᷑. ẽ aũ caput istud xp̃c.
auctoritate creationis. saput eccłie ple¬
nitudine grẽ ⁊ũitatis. Caput eccłie
pͥncipio xp̃iano religionis. Hoc capͭ
.iiiͦi. modis a nobis ex altat᷑. primo:
ĩm̃sitate sue maiestatis. Sid̃o: uela¬
mine nr̃e infirmitatis. Tertio: cruce
uoluntarie passionis. Quarto: ꝑglo¬
riam hodierne resurrectionis. un¬
mensitate sue maiestatis a nob̾ ex¬
altatur. qm̃ ĩ sui natura ĩmensus
ilfinitus. omnẽ creat᷑am excellit.

Expanded text:
et exemplis sanctorum accensi, mandatis diviet exemplis sanctorum accensi, mandatis divinis eruditi, virtutes et opera, quae mente conceperunt, student bene vivendo adimplere, bibentes cum Christo de torrente passionis, ut cum ipso inebrientur gaudio futurae resurrectionis. In hoc enim Christus de torrente in via bibit, in hoc exaltavit caput, ut hi qui per hujus seculi agones, per amaritudines passionum in praesenti vita humiliantur, in jocunditate futurae gloriae cum ipso capite suo exaltentur. Est autem caput istud Christus, autoritate creationis, caput Ecclesiae plenitudine gratiae et veritatis, caput Ecclesiae principio Christianae religionis. Hoc caput quatuor modis a nobis exaltatur: primo, immensitate suae majestatis; secundo, velamine nostrae infirmitatis; tertio, cruce voluntariae passionis; quarto, per gloriam hodiernae resurrectionis. Immensitate suae majestatis a nobis exaltatur, quoniam in sui natura immensus et infinitus omnem creaturam excellit,
Abbreviated transcription (Latin):
iuati uid̾ent᷑. Qui uͦ oblique ꝑhũc põtem
ĩcedunt: st̃ hii qͥ multa deuotione bona
oꝑãcipiũt.⁊ assiduitate boue ꝯũsationis
deo seruiunt. nec recedentes a templo eiꝰ
die ac nocte. s tp̃e tẽptatõrius ĩuinente.
dum uultus incipit palle uigilũs. corpꝰ
ieiuniis marcesc̾e. dũ hinc asina gemit
subonere. illinc qñq pungit uexatio a¬
liene malitie retardari ĩcipiũt: ⁊ ̃tẽp¬
tatione uͥ fortes ẽẽ debuerant: ibi abo¬
no oꝑe desistunt. Dc quib scͥptum est.
filu etfrem utendentes m uttentes
artum ꝯũci st̃ in die belli. filii effrom
.i. fructificationis. qͥ fructũ face debuetãt.
untendentes ⁊ nuttentes arcũ. Hoc est
pugnam fortit̾ aggredientes. ꝯũsi sũt
retrorsum indie belli. hoc ẽ intempore
temptationis. Qui uͦ directe ꝑ ip̃m gra¬
diuntur. sunt hũ qͥ urt̾ta huius mortał
uite adhuc positi torrente ĩt̾posito t̾tã
uiuentiũ uoto ⁊ desid̾io respiciunt.

Expanded text:
viati viderentur. Qui vero oblique per hunc pontem incedunt sunt hi, qui multa devotione bona opera incipiunt, et assiduitate bonae conversationis Deo serviunt: nec recedentes a templo ejus die ac nocte, sed tempore tentationis imminente, dum vultus incipit pallere vigiliis, corpus jejuniis marcessere, dum hinc asina gemit sub onere, illinc quandoque pungit vexatio alienae maliciae, retardari incipiunt, et in tentatione, ubi fortes esse debuerant, ibi a bono opere desistunt, de quibus scriptum est: Filii Ephrem intendentes et mittentes arcum, conversi sunt in die belli . Filii Ephrem, id est fructificationis, qui fructum facere debuerant, intendentes et mittentes arcum, hoc est, pugnam fortiter aggredientes, conversi sunt retrorsum in die belli, hoc est, in tempore tentationis. Qui vero directe per ipsum gradiuntur sunt hi, qui in terra hujus mortalis vitae adhuc positi torrente interposito terram viventium voto et desiderio respiciunt:
Abbreviated transcription (Latin):
amorẽ. ab amore: ad fruitionẽ. Tres pͥ¬
me exaltationes habent᷑ in ualle ista
posust .i. ĩ loco quem ad fruendũ deo sãs
sicis p̃parauit. in qͦ modo regnat xp̃o cũ
angelis. intut᷑o regnabit cũ omubus
scĩs. cũius regni coħedes nos faciat ip̃e

Expanded text:
amorem, ab amore ad fruitionem. Tres pramorem, ab amore ad fruitionem. Tres primae exaltationes habentur in valle ista posuit, id est, in loco quem ad fruendum Deo sanctis suis praeparavit, in quo modo regnat Christus cum angelis, et in futuro regnabit cum omnibus sanctis, cujus regni cohaeredes nos faciat ipse
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtate xp̃m induert̃. lĩmortali corꝑe
ad huc positi ꝓfectũ ututũ ⁊ bonoꝵ oꝑũ
cum ip̃o capite suo spũali qͣdam resur¬
recdione exaltant᷑. Si enĩ solum caput
exaltat᷑. ubi pedes ⁊ manus. uͥ cet̾a eccłi¬
e membra que capiti suo desiderant co¬
pulari : Exaltantur gͥ ⁊ electi.iiͦii. mo¬
dis. pͥmo. cum ꝑ ꝯtĩptum mu̾ndi at̾re¬
nis affectib abstrahunt᷑. Scd̾o. dum
ad ĩuisibilia dei ꝑfidem ⁊ cognitionẽ
etͥigunt᷑. Tercio: dum adeum quem
suꝑ om̃ia diligu̾nt: affectu deuotiõis
sublouant᷑. Quarto: exaltabunt᷑.
cum utͥusq stole corꝑ̾is. uidł. ⁊ anime
iocuriditate cum capite suo fruenitur.
Iste sunt exaltationes quas sc̃s ille uir
inpsalmo nob̾ significauit dicens. Be¬
atus uir cuius est auxi. abs te. as. in.¬
Iste ⁊ enĩ exaltationes sunt gradus qͥdã
quib au̾ita ista mortali ad dm̃ ascũ¬
ditur. dum aꝯtemptu mundi. transi¬
tur. addĩ cognitionẽ. Acognitione: ad

Expanded text:
stum induerunt: et in mortali corpore adhuc positi, profectu virtutum et bonorum operum cum ipso capite suo spiritali quadam resurrectione exaltantur. Si enim solum caput exaltatur, ubi pedes et manus? ubi caetera Ecclesiae membra, quae capiti suo desiderant copulari? Exaltantur igitur et electi quatuor modis: primo, cum per contemptum mundi a terrenis affectibus abstrahuntur: secundo, dum ad invisibilia Dei per fidem et cognitionem eriguntur: tertio, dum ad Deum quem super omnia diligunt, affectu devotionis sublevantur: quarto exaltabuntur, cum utriusque stolae, corporis videlicet et animae jocunditate cum capite suo fruentur. Istae sunt exaltationes, quas sanctus ille vir in psalmo nobis significavit, dicens: Beatus vir, cujus est auxilium abs te, ascenIstae etenim exaltationes sunt gradus quidam, quibus a vita ista mortali ad Deum ascenditur, dum a contemptu mundi transitur ad Dei cognitionem, a cognitione ad
Abbreviated transcription (Latin):
custodiat. sapiens ut dirigat. potens ut
ꝑducat. Si gͦ uis hũc correntẽ tͣnsire.
si xp̃m cupis imitari:. ꝑ huiꝰ pontis me¬
dium: it̾ tuũ dirige. Et si uis cauere p̃ci¬
pitium: ñ declines ad dext̾am uł ad si¬
nistram. Sunt enĩ aliqui qͥ ꝑ hunc
pontem etransũso gradiuntur. ⁊ sõ
corruunt. Alir ꝑ ipm oblique gradiun¬
tur sceficiunt. Alii directe. ⁊ ꝑtͣuseũt.
Qui e tͣnsũso suꝑ hũc pontem gradi¬
uitur: sunt illi qui ꝑlam̃ta ꝯfessi¬
onis. ⁊ penitentie uias suas malas
deserentes tter bone uite q̃ adxp̃m¬

Expanded text:
custodiat: sapiens, ut dirigat: potens, ut custodiat: sapiens, ut dirigat: potens, ut perducat. Si ergo vis hunc torrentem pertransire, si Christum cupis imitari, per hujus pontis medium iter tuum dirige: et si vis cavere praecipitium, non declines ad dexteram vel ad sinistram. Sunt enim aliqui, qui per hunc pontem e transverso gradiuntur, et ideo corruunt: alii per ipsum oblique gradiuntur, et deficiunt: alii directe, et pertranseunt. Qui e transverso super hunc pontem gradiuntur, sunt illi qui per lamenta confessionis et poenitentiae vias suas mala deserentes, iter bonae vitae quod
Abbreviated transcription (Latin):
cudum p̃cepta diuina dirigẽ. ħ mare
alibi cristallo cõꝑat᷑. ut ĩ apocalipsi. ⁊ in
conspectu sedis inqͥt erat tanqͣm mare
iitreu simile cristallo. Siticenĩ cͥstallꝰ
lapis clarissimꝰ obiectu solis scintilluliᷤ
ignis exse emittit: sio lex diuina oꝑe
ad impleta ⁊ exemplo bonoꝵ oꝑũ ĩ cosdi¬
b f̾deliũ. ignem caritatiᷤᷤ accendit. Sũt
etiã ⁊claui necc̃ii. ut firmit̾ coheat ma¬
les. Iusticia. fortitudo. prudentia. temꝑ¬
antia. inquib uita bonoꝵ oꝑũ con¬
sistit. ut in hisq̃ beneagenda surit. Iu¬
sticia: prebe. at rectum iu̾diciũm.
fortitudo: auxiliũ. prudentia: ꝯsiliũ.
temꝑantia. solatium. Pontegͥ hoc sic
ꝯsũmato torrentis huius patet tͣ¬
situs. nec est̾ iam cur desꝑet puctilla¬
nimis. eur desistat debilis. cur deui¬
at ignarus. cur paueat formsdolo s.
cur si incipiat paruulus. cur ñ ꝑueniat
adultus. xp̃c enĩ dux uie fc̃s c̃. fortis uͭ

Expanded text:
cundum praecepta divina dirigere: hoc mare cundum praecepta divina dirigere: hoc mare alibi crystallo comparatur, ut in Apocalypsi: Et in conspectu sedis, inquit, erat tanquam mare vitreum simile crystallo. Sicut enim crystallus lapis clarissimus, objectu solis scintillulas ignis ex se emittit, sic lex divina opere adimpleta, exemplo bonorum operum in cordibus fidelium ignem charitatis accendit. Sunt etiam et clavi necessarii, ut firmiter cohaereat males: justitia, fortitudo, prudentia, temperantia, in quibus vita bonorum operum consistit, ut in his quae bene agenda sunt, justitia praebeat rectum judicium: fortitudo, auxilium: prudentia, consilium: temperantia, solatium. Ponte igitur hoc sic consummato, torrentis hujus patet transitus: nec est jam cur desperet pusillanimis, cur desistat debilis, cur deviat ignarus, cur paveat formidolosus cur non incipiat parvulus, cur non perveniat adultus. Christus enim dux viae factus est fortis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
in eis. ꝯtemptores uͥ pimant᷑ quia
qͣtumcumq recti speciem tencant
oꝑa. si formã eu̾ngłice doctͥne ñ tenent. a
sumo iudice repba iudicant᷑. Sunt certe
ñ nulli singłaris uite. qͥ iciuniis. iugiliis.
or̃onib extra ordinariis młta qͥ fac̾e bo¬
na uident᷑. q̃ tñ bona ñ st̃. qr occasione
scandali contra diuina p̃cepta ĩueni¬
unt᷑. aliꝰ ĩ mod̾atũ habẽs ⁊elũ iusticie os¬
tra uolũtatẽ apłi iudicat seruũ alienũ
aliꝰ specie mansuetudinis. ⁊ elũ subuertit
iu̾sticie ⁊ eqͥtatis. Que omĩa mala sunt
licet bona usdeant᷑. q oĩa ꝯtͣ diuina p̃¬
cepta ĩueniunt᷑. hoc est qd̾ intemplo
salomonis mare eneũ dr̃ poni. ĩ quo
sacerdotes oblaturi hostias: manu̾s
suas lauabant. Uͥ ꝑmare eneũ. lex di¬
uina. ꝑmanus: oꝑationes accipien¬
de sunt. Quicũq gͦ sacrificiũ dignũ
dõ uult offerre debet manus suas laua¬
re in hoc mari eneo .i. oꝑationes suas se¬

Expanded text:
in eis, contemptores vero puniantur: quia in eis, contemptores vero puniantur: quia quantumcunque recti speciem teneant opera, si formam evangelicae doctrinae non tenent, a summo judice reproba judicantur. Sunt certe nonnulli singularis vitae, qui jejuniis, vigiliis, orationibus extraordinariis multa sibi facere bona videntur, quae tamen bona non sunt: quia occasione scandali contra divina praecepta inveniuntur: alius immoderatum habens zelum justitiae, contra voluntatem Apostoli judicat servum alienum, alius specie mansuetudinis zelum subvertit justitiae et aequitatis. Quae omnia mala sunt, licet bona videantur, quia contra divina praecepta inveniuntur. Hoc est quod in templo Salomonis mare aeneum dicitur poni, in quo sacerdotes oblaturi hostias, manus suas lavabant. Ubi per mare aeneum lex divina, per manus operationes accipiendae sunt. Quicunque ergo sacrificium dignum Deo vult offerre, debet manus suas lavare in hoc mari aeneo, id est operationes suas se