comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me grauari. Certo enĩ certiꝰ est. quod
qͥ indignum scienter uł absq multa
ꝓbatione ordinat: etã si ordinatꝰ postea
corrigat᷑: grauit̾ dm offendat. Qđ si or¬
uinatus ñ corrigit᷑: ordinans ordinati
peccatis se maculat. his maxime que
post ordinationis sue diem ordinatꝰ
cens. Manꝰ nemini cito imposueris: ne¬
q cõmunicaueris peccatis alienis.
uobis gͦ fr̃es ex parte om̃ipotentis dei
et nr̃a int̾dicimꝰ: ne qͥs uigum dñi
a nobis sͥ imponi ꝑmittat: si se minꝰ
sufficientem attendat. Stet potius
in bono: qmͣdu ñ conualescit ad me¬
lius. Hec int̾ cet̾a in sermone illo ad
ordinandos: uerba ipsius ꝓpria. uide
ex his. si non exterritꝰ. si ñ tremebun¬
dus. si ñ sollicitus. Uñ et in ordinando¬
rum discussione: indagator erat acer¬
rimus. Primũ ut eccłiastica ht insti-¬
tutio: si uita dignꝰ. Scd̃o: si scientia
ornatus. ꝓ gradu tñ quẽ quereret.

Expanded text:
me gravari. Certo enim certius est quod me gravari. Certo enim certius est quod qui indignum scienter vel absque multa probatione ordinat, etiamsi ordinatus postea corrigatur, graviter Deum offendat: quod si ordinatus non corrigitur, ordinans ordinati peccatis se maculat, his maxime quae post ordinationis suae diem ordinatuscens: Manus nemini cito imposueris neque communicaveris peccatis alienis ; vobis ergo, fratres, ex parte omnipotentis Dei et nostra interdicimus, ne quis jugum Domini a nobis sibi imponi permittat, si se minus sufficientem attendat. Stet potius in bono, quandiu non convalescit ad melius. » Haec inter caetera in sermone illo ad ordinandos verba ipsius propria: vide ex his si non exterritus, si non tremebundus, si non sollicitus, verum et in ordinandorum discussione indagator erat acerrimus: primum, ut ecclesiastica habet institutio, si vita dignus, secundo si scientia ornatus, pro gradu tamen quem quaerebat,
Abbreviated transcription (Latin):
posueris: neq cõmunicaueris peccatis
alienis. Ex his quasi terribili quodam
tonitrui sono et ipsis p̃sertim toniti
filiis metuendo: toto corde concutieba¬
tur ⁊ corpore. Illud supra modũ quod
in calce t̾ribilis sermonis illiꝰ adititur
ueritus: neq inqͥt cõmunicaueris pec¬
catis alienis. Unde ⁊ in exhortatorio qͦ¬
dam sermone quẽ ipsemet tunc ad or¬
dinandos fecit: int̾ cet̾a sermonis ⁊ ip̃e
hoc int̾pretatꝰ est uerbũ. Non tñ nouã
inducens: nec a uet̾i orthodoxoꝵ inter¬
p̾tatione dissidens. Cuiꝰ ad multoꝵ p̾-¬
stante dño instructionẽ: int̾pretati-¬
onis sue hic ꝓpria uerba int̾serere cu¬
raui. que ipse tunc ad ordinandos
habuit: ad ipsos loquens sic. Obsecro
ascito uob̾ imponi patiamini. p̃ter
qm illis qͥ scł̾m officii sui gradũ: in
eccłia dei digne ministrare disposue¬
rint. Ne peccatis alienis cõmunicem.
qui ꝓprioꝵ multitudine nimis sentio

Expanded text:
posueris neque communicaveris peccatis posueris neque communicaveris peccatis alienis. Ex his quasi terribili quodam tonitrui sono et ipsis praesertim tonitrui filiis metuendo toto corde concutiebatur et corpore. Illud supra modum, quod in calce terribilis sermonis illius adjicitur, veritus: Neque, inquit, communicaveris peccatis alienis , unde et in exhortatorio quodam sermone, quem ipsemet tunc ad ordinandos fecit, inter caetera sermonis et ipse hoc interpretatus est verbum: non tamen novam inducens nec a veteri orthodoxorum interpretatione dissidens. Cujus, ad multorum praestante Domino instructionem, interpretationis suae hic propria verba interserere curavi quae ipse tunc ad ordinandos habuit ad ipsos loquens sic: « Obsecras cito vobis imponi patiamini, praeter quam illis qui secundum officii sui gradum in Ecclesia Dei digne ministrare disposuerint, ne peccatis alienis communicem qui propriorum multitudine nimis sentio
Abbreviated transcription (Latin):
uos p̾sertim comꝓiuntiales tem-¬
pore statuto ⁊ congruo ⁊ hoc in breui:
ad nouũ met᷑politanũ ur̃m reu̾tami¬
ni. Siquide in instanti septimi men-¬
sis sollemni ieumio: dispensatores in
d̾i mensa ordinare ⁊ constituere dis¬
posuit. et uosad hoc necessarii. Ut
quales ministros in dei mensa ordina-¬
re ⁊ constituere nouus pontifex de¬
beat. aut docendo detis formã: aut
discendo a metͦpolitano ur̃o capiatis
exemplũ. Et ꝓfecto ut disposuit acci¬
oit. Nam pꝰ consecrationẽ ꝓpriam qͣm
ĩ octauic pentecostes tam festuie.
tam celebrit̾ factam supͣdiximꝰ: in
seq̃nti quatuor tempoꝵ septini m̃¬
sis ieiunio: ordines celebrauit. Eo qui¬
dem maturiꝰ: qͦd iam aliqnͣdui metͦ¬
politana sedes uacasset. Et reuera ut
uerũ fatear. et reuera uerũ: supͣ cete¬
ra ⁊ p̃cet̾is in hoc p̾sertim pastoris
officio pauidus admodũ fuit et sol¬
licitus. Legerat quippe illud magistͥ
ad discipłm. Manus cito nemini im¬

Expanded text:
os, praesertim comprovinciales, tempore statuto et congruo et hoc in brevi, ad novum metropolitanum vestrum revertamini. Si quidem in instanti septimi mensis solemni jejunio, dispensatores in Dei mensa ordinare et constituere disposuit; et vos ad hoc necessarii, ut quales ministros in Dei mensa ordinare et constituere novus pontifex debeat, aut docendo detis formam aut discendo a metropolitano vestro capiatis exemplum. Et profecto ut disposuit accidit. Nam post consecrationem propriam, quam in octavis Pentecostes tam festive tam celebriter factam supra diximus, in sequenti quatuor temporum septimi mensis jejunio ordines celebravit: eo quidem maturius, quod jam aliquandiu metropolitana sedes vacasset; et revera ut verum fatear et revera verum, supra caetera et prae caeteris in hoc praesertim pastoris officio pavidus admodum fuit et sollicitus. Legerat quippe illud magistri ad discipulum: Manus cito nemini im
Abbreviated transcription (Latin):
tus regni singłos. qͦtqͦt a quindecĩ
annis et supͣ uirantib: quod dñi pa-¬
pe nuntios sen litteras. et archip̃sulis
parit̾. aut in captione detinerent:
si possent: aut ꝓdent illis qͥ ñ pos¬
sent hoc. Qm uͦ sacrilegum qm ꝓpha-¬
num uiram̃tũ hoc: lippi uident
et tonsores: Iuxta quod ait uidens.
quia peccatũ ariolandi ẽ. repugna¬
re: et quasi scelus idolatrie. nolle
acquiescere. Uerum omisso tanqmͣ¬
sacrilego facto hoc. quod ñ regni tui¬
tio est s potiꝰ contaminatio: ad ap¬
pellatores nr̃os reuertamur.

Expanded text:
tus regni singulos, quotquot a quindecim tus regni singulos, quotquot a quindecim annis et supra jurantibus, quod domini papae nuntios seu litteras et archipraesulis pariter, aut in captione detinerent si possent, aut proderent illis qui non possent hoc. Quam vero sacrilegum, quam profanum juramentum hoc, lippi vident et tonsores. Juxta quod ait: Videns quia peccatum ariolandi est repugnare et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere , verum omisso tanqsacrilego facto hoc, quod non regni tuitio, est sed potius contaminatio, ad appellatores nostros revertamur.
Abbreviated transcription (Latin):
quaqmͣ inuenerunt. Siquidem a
quodam familiari suo qͥ tunc in re¬
gis curia erat de mittendis sic nun¬
tiis archip̃sul p̃munitꝰ se subtͣxit.
Igit᷑ p̃fati nuntii ꝓpt̾ nos pontini¬
acum uementes. s minime nos re¬
ꝑientes: mox recesserunt. Prus
tñ scł̃m formam uiris. pontina-¬
ci ubi quasi domiciliũ habere ui-¬
debam᷑. appellationẽ suam edentes:
nec tñ ut docet ciuile ius scribentes
eam ꝓ forib. s uiua uoce appellan¬
tes. Subtraximꝰ autẽ nos ñ quasi
iuris ignari. quin appͥme sciremꝰ
ratione domicilii uł quasi appel¬
landis absentib seu absentantib
se appellationes posse fieri: s ideo
in aduentu nuntioꝵ nos subtraximꝰ:
quia illoꝵ colloquia uitabamꝰ. Et
quẽadmodũ appellationes inter¬
posite: ita et ad regni tuitionem iu-¬
ramenta quedã illicita et sacrile¬
ga ꝑ totũ regnũ exacta ft̃. in cuu-¬
tatib. in castellis. in pagis. ꝑ comita-¬

Expanded text:
quaquam nos invenerunt. Siquidem a quaquam nos invenerunt. Siquidem a quodam familiari suo, qui tunc in regis curia erat, de mittendis sic nuntiis archipraesul praemunitus se subtraxit. Igitur praefati nuntii, propter nos Pontiniacum venientes, sed minime nos reperientes, mox recesserunt: prius tamen secundum formam juris Pontiniaci, ubi quasi domicilium habere videbamur, appellationem suam edentes, nec tamen ut docet civile jus scribentes eam pro foribus, sed viva voce appellantes. Subtraximus autem nos, non quasi juris ignari, quin apprime sciremus ratione domicilii, vel quasi appellandis absentibus seu absentantibus se, appellationes posse fieri, sed ideo in adventu nuntiorum nos subtraximus quia illorum colloquia vitabamus. Et quemadmodum appellationes interpositae, ita et ad regni tuitionem juramenta quaedam illicita et sacrilega per totum regnum exacta sunt in civitatibus, in castellis, in pagis, per comita
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. Deo quidẽ in subsannationẽ
et derisum noui legis latoris et no¬
uarum legum quas supͣ apud re-¬
giam illam mansionẽ que claren¬
dune dicit᷑ fabricatas et in scͥptum
redactas ostendimꝰ: iuste quideni
oꝑante nunc sic. Nam cũ legib
illis appellationes ad romanã eccl̃i¬
am inhibite forent: nc̃ tamen
ad regis et regni tuitionem. ad ip¬
sas recurrere necesse. ꝑsone itaop
regni quia remotiores erant: ꝓ re¬
ge. ꝓ regno. ꝓ se et ꝓsuis eccłiis scͥp¬
to appellauert̃: et ꝑ eruditos nun¬
tios libellum appellatorium in ea
forma conceptum. archip̃suli ad
solitudinem nr̃am pontiniacum
transmisert̃. Et quia rex extra
regnum erat tunc transmarinꝰ:
magnas quidẽ et uenerabiles ꝑso¬
nas eccłe normannoꝵ ꝓ se ipse rex
destinauit. Uidelc pie memori Ro¬
therot tunc rothomagensem ar-¬
chiep̃m et ernulfum tc̃ lexouien¬
sem ep̃m. ⁊ cũ eis alios plerosq
uiros magnos et eruditos. Qui qͥ¬
dem pontiniacũ uenientes: ne¬

Expanded text:
cuit, Deo quidem, in subsannationem et derisum novi legislatoris et novarum legum, quas supra apud regiam illam mansionem quae Clarendune dicitur fabricatas, et in scriptum redactas ostendimus, juste quidem operante nunc sic. Nam cum legibus illis appellationes ad Romanam Ecclesiam inhibitae forent, nunc tamen ad regis et regni tuitionem ad ipsas recurrere necesse. Personae itaque regni, quia remotiores erant, pro rege, pro regno, pro se et pro suis ecclesiis, scripto appellaverunt, et per eruditos nuntios libellum apellatorium in ea forma conceptum archipraesuli ad solitudinem nostram Pontiniacum transmiserunt. Et quia rex extra regnum erat tunc transmarinus, magnas quidem et venerabiles personas Ecclesiae Normannorum pro se ipse rex destinavit, videlicet piae memoriae Rotherot tunc Rothomagensem archiepiscopum et Ernulfum tunc Lexoviensem episcopum, et cum eis alios plerosque viros magnos et eruditos, qui quidem Pontiniacum venientes ne
Abbreviated transcription (Latin):
conuentiones et obligationes illici-¬
tas. quas in alemannia cũ scisma¬
ticis fecerat: anathematis uinculo
iam innodanerat. Quas tñ conuen¬
tiones et obligationes a rege missus:
de regis mandato ipse fecisse diceba¬
tur. ꝑsone gͥ regni metuentes sibi
ex his. et que fut᷑a sibi accidere pos¬
sent grauamina p̃uenire molien¬
tes: solliciti quid̃e attentissime de¬
liberant qͥd agendum. Nam tua
res agit᷑ paries cũ ꝓximiiꝰ ardet:
ait quidã. Cõmodius autẽ sͥ non
repperert̾ remediũ: qmͣ ut ad appel¬
la tiones conuolarent. Et regi pla

Expanded text:
conventiones et obligationes illiconventiones et obligationes illitas, quas in Alemannia cum schismaticis fecerat, anathematis vinculo jam innodaverat. Quas tamen conventiones et obligationes a rege missus de regis mandato ipse fecisse dicebatur. Personae igitur regni metuentes sibi ex his et quae futura sibi accidere possent gravamina praevenire molientes, solliciti quidem attentissime deliberant quid agendum. Nam tua res agitur paries cum proximus ardet, ait quidam. Commodius autem sibi non repererunt remedium quam ut ad appellationes convolarent. Et regi pla
Abbreviated transcription (Latin):
sa est: qm̃ certissime iam audiert̃
sic. Conuenit itaq eccl̃a angloꝵ in
cismarinis. conuenit et eccła nor¬
mannoꝵ in tnsmarinis. hinc ĩn
qͥd facto opꝰ int̾ se acerrime delibe¬
rantes: sũmoꝑe ꝓuidere curantes
ne uidel̃c in regem sententia cuiꝰ
iam p̃cessit. cõminatoriũ ad ꝑfec¬
tum ꝓcederet. seu in regnũ uł ꝑ¬
sonas regni aut ecclas. aliquod eccl̃ia¬
stice districtionis grauam̃. Conster¬
nati etiam iam et tremefacti ñ so¬
lum ob id quod iam de rege audi¬
erant: s et quia archip̾sul ioceli¬
num saresb̾iensem ep̃m ob mani-¬
festam inobedientiam iã suspen-¬
disset. Eo uidelc qͦd decanatũ sa¬
resb̾iensis eccłe contͣ int̾dictum
oñi pape et suũ. in consultis qͥbdã
euꝰlem eccl̃e canonicis qͥ tunc cum
ipso ꝑegrinabant᷑. quoꝵ erat cum
aliis confratrib decanũ suũ elig̾e:
cuidam de aulicis cłicis ad regis uo¬
luntatem contulisset. Qui etiam et
eundẽ aulicũ cłicum ꝓpt̾ quasclam

Expanded text:
sa est, quam certissime jam audierunt sic. Convenit itaque Ecclesia Anglorum in cismarinis; convenit et Ecclesia Normannorum in transmarinis hinc inde, quid facto opus inter se acerrime deliberantes, summo opere providere curantes, ne videlicet in regem sententia, cujus jam processit comminatorium, ad perfectum procederet, seu in regnum vel personas regni aut ecclesias aliquod ecclesiasticae districtionis gravamen. Consternati etiam jam et tremefacti, non solum ob id quod jam de rege audierant, sed et quia archipraesul Jocelinum Saresberiensem episcopum ob manifestam inobedientiam jam suspendisset: eo videlicet quod decanatum Saresberiensis ecclesiae contra interdictum domini papae et suum inconsultis quibusdam ejusdem ecclesiae canonicis, qui tunc cum ipso peregrinabantur, quorum erat cum aliis confratribus decanum suum eligere, cuidam de aulicis clericis ad regis voluntatem contulisset. Qui etiam et eumdem aulicum clericum, propter quasdam
Abbreviated transcription (Latin):
t post modicũ duob trib ue
dieb exactis post festũ beati andree
tu. noctu mare intrauimꝰ : ⁊ aduotũ
aura ꝓsꝑa. ꝓpt̾ insidiarũ que nob̃
sicut audiuimꝰ iam parabant᷑ suspi¬
tionem. ñ in sinu maris dorobernie
ut putabat᷑: s in alio maris sinu
qͥ uocat᷑ sandwiz ꝓsꝑe applicuimꝰ.
Lo qͥdem securiꝰ. quod homines su¬
pra sinũ illũ maris habitantes.
ꝓpriũ dñm archip̾sulem habuerĩt:
utpote de ꝓprio cantuariensis eccl̃e
feodo. In naue uͦ archip̾sulis. uexil¬
lo crucis cũ ad litꝰ appropinqͣret e¬
recto. qͦd archip̃sules cantuarienses
tanqm totiꝰ anglie pͥmates coram
se semꝑ baiuilare consueuert̃: hoc
inqmͣ signo erecto ꝑ qͦd archip̃sulis
nauis ab aliis discerni pot̾at. uide¬
res mox pauꝑum turbam que cõ¬
uenerat moccursum. Hos succinctoᷤᷤ
ut p̾uenirent ⁊ pr̃em sinĩ applican¬
tem exciꝑent. ⁊ bñdictionẽ p̾ripe¬
rent: alios uͦ humi se humilit̾ ꝓst̾¬

Expanded text:
t post modicum duobus tribusve diebus exactis, post festum Beati Andraeae tu, noctu mare intravimus et ad votum aura prospera propter insidiarum, quae nobis, sicut audivimus, jam parabantur, suspicionem, non in sinu maris Doroberniae, ut putabatur, sed in alio maris sinu qui vocatur Sandwiz prospere applicuimus; eo quidem securius quod homines supra sinum illum maris habitantes, proprium dominum archipraesulem habuerint utpote de proprio Cantuariensis Ecclesiae feodo. In nave vero archipraesulis vexillo crucis, cum ad littus appropinquaret, erecto, quod archipraesules Cantuarienses, tanquam totius Angliae primates, coram se semper bajulare consueverunt, hoc, inquam, signo erecto, per quod archipraesulis navis ab aliis discerni poterat, videres mox pauperum turbam quae convenerat in occursum, hos succinctos ut praevenirent et patrem suum applicantem exciperent, et benedictionem praeriperent, alios vero humi se humiliter proste
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe febre corriꝑet᷑. et ipsa in uales¬
cente ardens iam sensi ꝑ om̃e corpus¬
culum ex intimis sudor erumꝑet: iu¬
sa ẽ. ei dña quedã statura ꝓcera. uul¬
tu placido. ⁊ aspectu decora: in lecto
decumbenti astitisse: et puero de sani¬
tate pollicita confortato. duas claues
aureas tradidisse sibi in manꝰ in hec
uerba. Thoma inqͥens: heȩ sunt cla-¬
ues paradisi. quarũ tu adhuc es habi

Expanded text:
tempore febre corriperetur, et ipsa invalescente ardens jam sensim per omne corpusculum ex intimis sudor erumperet, visa est domina quaedam statura procera, vultu placido et aspectu decora, in lecto decumbenti astitisse, et puero de sanitate pollicita confortato, duas claves aureas tradidisse sibi in manu in haec verba: « Thoma, » inquiens, « hae sunt claves paradisi, quarum tu adhuc es habi
Abbreviated transcription (Latin):
t̾remotu. carne tã delicata tã fragi¬
li adeo mota. ĩmo ĩmutata sic. uiso
inqm t̾remotu hoc. quasi euangłi-¬
co illi centurioni mox conclaman¬
tes: succinerunt. dicentes. uere. fi¬
lius dei erat iste. Igit᷑ postqmͣ exu-¬
tum fuit. postqmͣ lotum. acceꝑunt
mox corpꝰ thome. ⁊ aliis induerunt
uestim̃tis: sicut mos ẽ pontifices se¬
pelire. Erat autẽ incripta eccle mo¬
num̃tũ nouũ. excisum de petra. a
multis dieb qͣi adhoc adeo p̃paratũ:
in quo ñdum quisqmͣ positus fue¬
rat. Et ꝓpt̾ metũ in eccłe cripta illud
quasi abscondentes. posuert̃ corpꝰ
thome in hoc monum̃to nouo quod
erat excisum de petrat. Anno abin¬
anno circit̾ qͥnquagesimo t̾cio.
Incipiunt capitula thomi septimi

Expanded text:
terraemotu carne tam delicata, tam fragiterraemotu carne tam delicata, tam fragili adeo mota, imo immutata sic, viso, inquam, terraemotu hoc quasi evangelico illi centurioni mox conclamantes succinerunt, dicentes: Vere Filius Dei erat iste! Igitur postquam exutum fuit, postquam lotum, acceperunt mox corpus Thomae et aliis induerunt vestimentis, sicut mos est pontifices sepelire. Erat autem in crypta ecclesiae monumentum novum, excisum de petra a multis diebus quasi ad hoc adeo praeparatum, in quo nondum quisquam positus fuerat. Et propter metum in ecclesiae crypta illud quasi abscondentes posuerunt corpus Thomae in hoc monumento novo, quod erat excisum de petra, anno ab Inanno circiter quinquagesimo tertio. INCIPIUNT CAPITULA TOMI SEPTIMI
Abbreviated transcription (Latin):
qͦddam colobiũ: absq caputio tñ.
Quod ipsi mor cucullam monacha¬
lem int̃pretati st̃. Quo ex uto: intime
repperert̃ totũ corpꝰ cilicinis cooꝑtũ.
Cilitium in humero. cilicium in bra-¬
chio : cilicium in dorso. cilicium inti-¬
biis uiri: toto corꝑe cilicinis qͣi obsuto.
Hec erat põderis: hec talaris uestis io¬
seph. Hanc ut circa hystorie huiꝰ ini¬
dium nos dixisse meminimꝰ. ex quo in
sacerdotium ꝓmotꝰ mox induit: usq
ad martyrii sui consũmationẽ ñ exu¬
it. fr̃es uͦ in quoꝵ manib sc̃m illud
corpꝰ erat. pret̾ spem suã. ĩmo supra
mundi estimationẽ uidentes sic:
cũ magno tͥpudio. ĩmo cũ quodam
m̃tis iubilo. confestim alios de fr̃ib
conuocart̃. Et qͥa int̾ ipsos pleriq
queadmodũ ⁊ mundi homines de
uiri sc̃itate dubitauerant. uidentes
nunc sic. t̾ribilit᷑ stupefacti ⁊ salu¬
brit̾ contͥti: ĩmobilit̾ confirmati fc̃.
Et qͣi iunso t̾remotu. ⁊ uere ipsius

Expanded text:
quoddam colobium absque caputio tamen. quoddam colobium absque caputio tamen. Quod ipsi mox cucullam monachalem interpretati sunt. Quo exuto intime repererunt totum corpus cilicinis coopertum. Cilicium in humero, cilicium in brachio, cilicium in dorso, cilicium in tibiis, viri toto corpore cilicinis quasi obsuto. ec erat poderis, haec talaris vestis Joseph: hanc, ut circa historiae hujus initium nos dixisse meminimus, ex quo in sacerdotium promotus mox induit, usque ad martyrii sui consummationem non exuit; fratres vero, in quorum manibus sanctum illud corpus erat, praeter spem suam, imo supra mundi aestimationem videntes sic, cum magno tripudio, imo cum quodam mentis jubilo confestim alios de fratribus convocarunt. Et quia inter ipsos plerique, quemadmodum, et mundi homines, de viri sanctitate dubitaverunt, videntes nunc sic, terribiliter stupefacti et salubriter contriti, immobiliter confirmati sunt. Et quasi viso terraemotu et vere ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
N crastino uͦ reacceclentes uiꝑe de iã
sepedicta ꝓgenie uiꝑea: iurus suũ
ꝑlinguam suã lanceatã euomentes.
terribilit̾ intonant si corpꝰ seductoris
illius suꝑ t̾ram foret adhuc. Adicien¬
tes. qͦd nisi citissime ab hominũ ocu¬
lis amotũ absconderet᷑ sub t̾ra: illud
ꝑ totã ciuitatẽ equis distrahendũ.
aut suspendendũ patibulo. Inhiben¬
tes etiã ne corpꝰ seductoris: int̾ sc̃oꝵ
pontificũ sarcophaga poneret᷑.
Hox uͦ quid̾a fr̃m monachoꝵ pre tã
horrida tam sacrilega cõminatione
stupefacti ⁊ exterriti accelerantes. a
lectica inqua iacebat deposito corꝑe.
pͥmo ipsuis cepert̾ uestim̃ta tollere.:¬
⁊ post ut moris ẽ monachalis p̾ser¬
tim: sauare corpꝰ. Uerũ pͥma tollen¬
tes uestim̃ta quib ad ocłos hominũ
utebat᷑: int̾ius om̃ia inuenert̃ dissi¬
milia. Iuxta illud sapientis. Frons
inqͥt tua popło conueniat:. intꝰ uͦ.
om̃ia dissimilia sint. Quod qͥdẽ in
isto. Inuenert̃ qͥppe mox int̾uis atrũ

Expanded text:
crastino vero reaccedentes viperae, de jam saepedicta progenie viperea, virus suum per linguam suam lanceatam evomentes, terribiliter intonant, si corpus seductoris illius super terram foret adhuc; adjicientes quod nisi citissime ab hominum oculis amotum absconderetur sub terra, illud per totam civitatem equis distrahendum aut suspendendum patibulo: inhibentes etiam ne corpus seductoris inter sanctorum pontificum sarcophaga poneretur. Mox vero quidam fratrum monachorum prae tam horrida tam sacrilega comminatione stupefacti et exterriti, accelerantes, a lectica in qua jacebat deposito corpore primo ipsius coeperunt vestimenta tollere et post, ut moris est monachalis praesertim, lavare corpus. Verum prima tollentes vestimenta, quibus ad oculos hominum utebatur, interius omnia invenerunt dissimilia, juxta illud Sapientis: Frons, inquit, tua populo conveniat, intus vero omnia dissimilia sint. Quod quidem in isto: invenerunt quippe mox interius atrum
Abbreviated transcription (Latin):
iam anno consecrationis pontificis.
Et arege ꝓ more ⁊ debito tanqmͣ pa-¬
ter a filio inom̃i gaudio ⁊ alacritate¬
uacabant sedes ep̃ales inꝓiuntia.¬
licet ⁊ herefordensis. Prioris sedis põ¬
so: s altero ab herefordensi ad sedem¬
lundoniensem tnͣslato. Translatus¬

Expanded text:
jam anno consecrationis suae. jam anno consecrationis suae. Et a rege, pro more et debito, tanquam pater a filio in omni gaudio suscipitvacabant sedes episcopales in provilicet et Herefordiensis, prioris sedis ponsed altero ab Herefordiensi ad Londoniensem sedem translato. Translatus
Abbreviated transcription (Latin):
no ad hospitium hoc confluere mul¬
titudines. Nam sicut audientes sic
uidentes qui conuenerant pontificis
magnificentiam: quotqͦt dieb con¬
fluebant ad ipsum diuersoꝵ regno¬
rum ꝑsone eccł̃iastice. gr̃am et fami¬
liaritatẽ querentes. et offerentes.
Pret̾ea nobiles t̾re et potentes crebro
euntes et reuertentes ad nos. et hii
presertim qͥ regiam iurisdictionẽ
exercebant: scientes pontificem in
sũma regis gr̃a. assidui circa nos.
aut parati ad obsequendũ: aut ob¬
sequentes. Et qͦd cet̾is maiꝰ adhuc: ro¬
mana eccłia nr̃m archipresulem tan¬
qmͣ ex multis qͥ conuenerant pͥmoge¬
nitum: quodam qͣi pͥmogeniti ho¬
nore et cultu honestabat p̃ ceteris.
Iam uͦ ꝑ aliquot dies celebrato con¬
cilio: ad archip̃sulis nr̃i peticionem
ñ nullis eccłe sue priuilegiis renoua-¬
tis: uir apłicus moscło pacis dimisit
oem equore et aere ꝓsꝑantib iter:
in angliam cito cum gaudio et ꝓsꝑi-¬

Expanded text:
no ad hospitium hoc confluere mulno ad hospitium hoc confluere multitudines. Nam, sicut audientes, sic videntes qui convenerant pontificis magnificentiam quotquot diebus confluebant ad ipsum diversorum regnorum personae ecclesiasticae, gratiam et familiaritatem quaerentes et offerentes. Praeterea nobiles terrae et potentes crebro euntes et revertentes ad nos, et hi praesertim qui regiam jurisdictionem exercebant, scientes pontificem in summa regis gratia, assidui circa nos aut parati ad obsequendum aut obsequentes. Et quod caeteris majus adhuc, Romana Ecclesia nostrum archipraesulem, tanquam ex multis qui convenerant primogenitum, quodam quasi primogeniti honore et cultu honestabat prae caeteris. Jam vero per aliquot dies celebrato concilio, ad archipraesulis nostri petitionem nonnullis Ecclesiae suae privilegiis renovatis, vir apostolicus in osculo pacis dimisit dam aequore et aere faventibus, in Angliam cito cum gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ palatium. Quasi ꝓpł̃ne sp̃u im¬
pellente: ipse papa qͥ nemini uix as¬
surgit. archip̃suli quasi obuiam ue¬
niens. et iam quasi in occursu reu̾en¬
tiam exhibens. Totus quippe occur¬
sus hic ut uidetur. sicut honorus:
dm̃ ypapanti. tanqm uaticinium
fut᷑oꝵ. Qd et nos hodie impletũ cer-¬
nimus. qnͣdo iam ab uniu̾so eccłia¬
rum orbe. et ab oriente et ab occiden¬
te ꝑ multas difficultates ad ipsum
uenunt: et adorant magis qmͣ oc-¬
currant. Et dñs quidem papa ar-¬
chipresulem benignissime tunc sus¬
cepit. Et eo quid̃e benignĩ: quod ex
multo temꝑe cupiens erat uidere eũ:
et iam multa bona audierat de eo.
Et ut uidebatur suꝑ itinere ei com¬
passus: cito dimisit eũ. et in hec uer¬
ba. uade inquiens frat̾. quiesce. neces¬
saria est quies post laborem. Et ita
tunc recessimꝰ. Et in arcem regis que
ꝓpe pape palatium erat: hospitio
nos recepimꝰ. Uideres mox in crasti¬

Expanded text:
retur palatium. Quasi prophetiae spiritu imretur palatium. Quasi prophetiae spiritu impellente, ipse papa, qui nemini vix assurgit, archipraesuli quasi obviam veniens et jam quasi in occursu reverentiam exhibens. Totus quippe occursus hic, ut videtur, sicut honorus eDomini Ypapanti tanquam vaticinium futurorum. Quod et nos hodie impletum cernimus, quando jam ab universo Ecclesiarum orbe, et ab Oriente et ab Occidente per multas difficultates ad ipsum veniunt et adorant magis quam occurrant. Et dominus quidem papa archipraesulem benignissime tunc suscepit. Et eo quidem benignius, quod ex multo tempore cupiens erat videre eum et jam multa bona audierat de eo. Et ut videbatur super itinere ei compassus, cito dimisit eum et in haec verba: « Vade, inquiens, frater, quiesce: necessaria est quies post laborem. » Et ita tunc recessimus, et in arcem regis, quae prope papae palatium erat, hospitio nos recepimus. Videres mox in crasti
Abbreviated transcription (Latin):
rum ditione ꝑciuitates. ꝑ castella et
uicos adeo honorifice quid̃e tanqm
sirex ip̃se excipit᷑. Turonis uͦ iam ap¬
propinqnͣs tercio ni fallor die ante
celebrandũ conciliũ ciuitatẽ ingres¬
surus: audito archipresulis cantu¬
ariensis aduentu. mox uniu̾sa ci¬
uitas cõmouetur. et obuiam exeunt
uniu̾si. Non solum cuies et indigene
s et ꝓsone eccłiastice que ad conciliũ
iam fere omnes conuenerant. diuer¬
sarum nationũ archip̾sules et ponti-¬
fices. Et quod minime tacendum:
pret̾ romane eccl̃ie morem dñi patreᷤ
et rectores eccle cardinales uniuersi.
longe priꝰ qm ciuitatẽ ingrederet᷑.
occurrunt: p̃terqmͣ duo tm̃ qui dño
pape ne in tam celebri frequentia
absq laterib eẽt : consedlebant. Tan¬
ta uͦ fuit sequentiũ turba. ut ar¬
chipresule ad dñm papam ingredi¬
ente palatium: ipse papa quasi ex
necessitate ne cõprimeret᷑ in quo e¬
rat exiret thalamum: et ingrede-¬

Expanded text:
rum ditione, per civitates, per castella et rum ditione, per civitates, per castella et vicos adeo honorifice quidem tanquam si rex ipse excipitur. Turonis vero jam appropinquans tertio, ni fallor, die ante celebrandum concilium civitatem ingressus. Audito archipraesulis Cantuariensis adventu mox universa civitas commovetur et obviam exeunt universi, non solum cives et indigenae, sed et personae ecclesiasticae quae ad concilium jam fere omnes convenerant, diversarum nationum archipraesules et pontifices. Et quod minime tacendum, praeter Romanae Ecclesiae morem, domini Patres et rectores Ecclesiae, cardinales universi, longe priusquam civitatem ingrederetur, occurrunt; praeterquam duo tantum qui domino papae, ne in tam celebri frequentia absque lateribus esset, considebant. Tanta vero fuit sequentium turba ut, archipraesule ad dominum papam ingrediente palatium, ipse papa, quasi ex necessitate ne comprimeretur, in quo erat exiret thalamum et ingrede
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa post modicum felicis rouense.¬
memorie tercius alexander papa ꝑ
uniu̾sam catbolicoꝵ eccłiam: erat qͥp¬
pe in romana eccłia tunc scisma:
conciliũ conuocat. Uñ et archip̃sul
nr̃ qui in om̃ib magnus: magnifi¬
centissime quidem ad transfretandũ
se parat. Et rege quem tanqm dñm
et supra hominem diligebat adito:
alumnum suum regi patͥ restituit.
Et int̾ ipsum ⁊ regẽ ꝑ dies dulci et fa¬
miliari colloquio habito: rege saluta¬
to. incantia in ꝓpͥo pago suo qͥ dicitur
Rumenel supra mare sito: auram ex¬
pectat ꝓsꝑam. Qua post paucos dies
data. mare ingredit᷑: et inflandria ĩ
portu qui d̃r graueshende applicuit
prospe. cũ magno qͥdem et magnifi¬
co apparatu. Cui mox in ipsa maris
ripa nobilis flandrie et uiromandue
comes philippus. et in crastino terre
ꝓceres et nobiles occurrerunt. omnẽ
honorem exhibentes: et certatim et
sua et que pot̾ant offerentes. Deinde
uͦ ꝑ normanniam et cenomanniam
transiens: in om̃i illustͥs regis anglo¬

Expanded text:
a post modicum felicis memoriae tertius Alexander papa per universam catholicorum Ecclesiam, erat quippe in Romana Ecclesia tunc schisma, concilium convocat: verum et archipraesul noster, in omnibus magnus, magnificentissime quidem ad transfretandum se parat. Et rege, quem tanquam dominum et supra hominem diligebat, adito, alumnum suum regi patri restituit: et inter ipsum et regem per dies dulci et familiari colloquio habito, rege salutato, in Cantia in proprio pago suo, qui dicitur Rumenel, supra mare sito auram exspectat prosperam. Qua post paucos dies data, mare ingreditur et in Flandria, in portu qui dicitur Graveshende, applicuit prospere, cum magno quidem et magnifico apparatu. Cui mox in ipsa maris ripa nobilis Flandriae et Viromandiae comes Philippus et in crastino terrae illius proceres et nobiles occurrerunt, omnem honorem exhibentes et certatim et sua et quae poterant offerentes. Deinde vere per Normanniam et Cenomaniam transiens, in omni illustris regis Anglo
Abbreviated transcription (Latin):
ma ad mortem ducunt. Int̾dum eti-¬
am uiã prauã et scientes ⁊ pruden¬
tes carpentes: minime tñ arbitran-¬
tes qͦd tam uicina tã directa sit ad
p̃cipitiũ. unde et quẽ admodum
iuxta ꝓpb̃am cultus iusticie. ẽ. silen¬
tium: ita et iuxta eunde et ipsum
idem silentium: iusticie int̾clum
ẽ. p̃cipitium. ue inqͥt michi quia
tacui. Propħa hic ue sibi intentat:
ue metuit: et presertim ob id qͦd
achab regem imꝑiose et libere qua
decuit auctoritate ñ cor. ripuerit.
Propt̾ qͦd etiã ⁊ labia polluta contͣr-¬
isse se accusat. hẽc gͥ om̃ia: archi¬
p̃sul nr̃ nouus ad se reuersus reco¬
lens. et atcendens id sui eẽ. officii:
regem quẽ supra hominẽ dilige¬
bat: nc̃ rogabat. nc̃ supplicabat. nc̃
monebat: ut sedes dui uacantes
ordinari ꝑmitt̾et. Nunt uͦ amice
corripiebat obuirgans: qͦd eas uacan¬
tes tam diu occuparet. ⁊ intemꝑali¬
b ⁊ in spũalib que iñ increscebant

Expanded text:
ma ad mortem ducunt: interdum etima ad mortem ducunt: interdum etiam viam pravam et scientes et prudentes carpentes, minime tamen arbitrantes quod tam vicina, tam directa sit ad praecipitium, unde et quemadmodum juxta prophetiam: Cultus justitiae est silentium , ita et juxta eumdem et ipsum idem silentium justitiae interdum est praecipitium: Vae, inquit, mihi quia tacui . Prophetica hic vae sibi intentat, vae metuit, et praesertim ob id quod Achab regem imperiose et libere qua decuit auctoritate non corripuerit, propter quod etiam et labia polluta contraxisse se accusat. Haec ergo omnia archipraesul noster novus ad se reversus recolens et attendens id sui esse officii, regem quem supra hominem diligebat, nunc rogabat, nunc supplicabat, nunc monebat, ut sedes diu vacantes ordinari permitteret, nunc vero amice corripiebat, objurgans quod eas vacantes tam diu occuparet, et in temporalibus et in spiritualibus quae inde increscebant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdunt. et rep̾hendenda: ꝓ auctori-¬
tate qua fungunt᷑ imꝑiose ñ argu¬
unt. Et ita dum uni sic parcunt:
multi corruunt. Isti certe sic demul¬
centes. sic dissimulantes. sic correpti¬
onem sus. pendentes: ñ patrib di¬
ligentib. seu pastorib sollicitis com¬
parandi: s ut ait doctoꝵ unus: po¬
tius furib qui seducendo auerten¬
ois pecorib spargunt pabulum: ñ
cõminando errantib ut reuocent᷑:
intentant flagellum. Quod bene
attendit sapiens ille qui olim iam
dixerat utiliores ẽẽ. plerumq in¬
micos iurgantes: qm amicos obuir¬
gare metuentes. Illi enĩ dum rixan-¬
tur crimina nr̃a sepe ꝓdunt que cre¬
oebamꝰ occulta. unde et magis con¬
fundimur. isti uͦ dum tacent: in
nr̃is nos criminib magis fouent.
eo longius qͦ liberiꝰ absos choertio¬
nis freno ꝓuoluntate ininuio et ñ
in uia currentes. Int̾dum inuio hoc
uisa nob ua recta: cuiꝰ tñ nouissi¬

Expanded text:
produnt, et reprehendenda pro auctoriprodunt, et reprehendenda pro auctoritate qua funguntur imperiose non arguunt. Et ita dum uni sic parcunt, multi corruunt, Isti certe sic demulcentes, sic dissimulantes, sic correptionem suspendentes, non patribus diligentibus, seu pastoribus sollicitis comparandi, sed, ut ait doctorum unus, potius furibus qui seducendo avertendis pecoribus spargunt pabulum, non comminando errantibus ut revocentur intentant flagellum: quod bene attendit sapiens ille, qui olim jam dixerat utiliores esse plerumque inimicos jurgantes, quam amicos objurgare metuentes. Illi enim, dum rixantur, crimina nostra saepe produnt quae credebamus occulta, unde et magis confundimur; isti vero dum tacent, in nostris nos criminibus magis fovent, eo longius quo liberius, absque coercitionis freno, pro voluntate in invio et nos in via currentes. Interdum in invio hoc visa nobis via recta, cujus tamen novissi
Abbreviated transcription (Latin):
uis ⁊ p̾sertim in archip̃sules q̃rimo¬
nia. quoꝵ ꝓuisiomi et sollicitudim:
tota ꝓuintialis eccl̃ia cõmissa. Quoꝵ
dissimulationib: reges plerumq tran¬
seunt intyrannos. Quos ꝓdolor ipsi
archi p̃sules palpant. demultent et
deliniunt: quib potius tanqmͣ pr̃es
filiis imꝑare debuissent. unde et
magister ad metͦpolitanoꝵ suoꝵ unũ.
Argue inqͥt cum om̃i imꝑio. uerum
ut taceam nunc de metu seu negli-¬
gentia. aut forte inprudentia ma-¬
gistroꝵ hoꝵ et patrum: sunt ñnul¬
li qui ex sola mansuetudine ne di¬
cam nc̃ remissione: ab huiꝰcemodi
correptionib retardant᷑. Qui ꝓfecto
minorem qm oporteret exhibent iu¬
sticie libertatẽ: dum amiticie ueren¬
tur exasꝑare dulcedinem. Sic adam
pectauit cũ coniuge: et helicũ sobo¬
le ꝓphana. In quo ⁊ se et alios quos
diligunt cũ multa etiã int̾dum po¬
puloꝵ strage ledunt: dum ne amiti-¬
ciam offencdant: errorem libere nõ

Expanded text:
vis et praesertim in archipraesules querimovis et praesertim in archipraesules querimonia, quorum provisioni et sollicitudini tota provincialis Ecclesia commissa. Quorum dissimulationibus reges plerumque transeunt in tyrannos: quos, proh dolor! ipsi archipraesules palpant, demulcent, et deliniunt, quibus potius tanquam patres filiis imperare debuissent. Unde et magister ad metropolitanorum suorum unum: Argue, inquit, cum omni imperio ; verum ut taceam nunc de metu seu negligentia aut forte imprudentia magistrorum, horum et Patrum sunt nonnulli, qui ex sola mansuetudine, ne dicam nunc remissione, ab hujuscemodi correptionibus retardantur. Qui profecto minorem quam oporteret exhibent justitiae libertatem, dum amicitiae verentur exasperare dulcedinem. Sic Adam peccavit cum conjuge, et Heli cum sobole profana. In quo et se et alios quos diligunt, cum multa etiam interdum populorum strage laedunt, dum, ne amicitiam offendant, errorem libere non
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑiatur alterũ. aut si nudet᷑ unus
pauꝑum: ut nudus alter uestiatur.
Qͥa iuxta scͥpt᷑am: redemptio anime
uri diuitie ꝓprie. Euntes enĩ ibant ⁊
flebant. ñ aliena s semina sua mitten¬
tes. Iuxta qͦd et legimus: dm̃ de tuis
iustis laborib honorandum. Alioquin
upxta sapientẽ qui offert sacrificiũ
ex sub̾a pauꝑum: quid aliud agit
qm in patris conspectu uictimare fi¬
lium: Et̃ ut maiora addamus ad¬
huc: toto temꝑe quo occupate eccł̃ie
nitus cura pastoralis ⁊ pastorale offi-¬
cium. Et sic totiꝰ gregis salus in ꝑicu¬
lo. Qͦd si monast̾ium occupatũ sic:
ꝑit in monast̾io sine pat re cõhercio.
ꝑit sine doctore eruditio. ꝑit sine cha-¬
mo districtio. ꝑit sine uirga discipli¬
na: ꝑit sine p̾lato obedientia. Et
sic quasi ꝑ libertatem noxiam eman¬
cipata: in claustris ꝑnitiosa dissolu¬
tio imꝑat. Qui priꝰ scẽ et districte mo¬
nastice regule serui fuerant: factis
eiusdẽ regłe lib̾is. Et ꝓfecto ꝓhis: gra¬

Expanded text:
eriatur alterum, aut si nudetur unus pauperum, ut nudus alter vestiatur. Quia juxta Scripturam redemptio animae viri divitiae propriae. Euntes enim ibant et flebant, non aliena sed semina sua mittentes. Juxta quod et legimus Dominum de tuis justis laboribus honorandum. Alioquin juxta Sapientem: Qui offert sacrificium ex substantia pauperum quid aliud agit quam in patris conspectu victimare filium? Et ut majora addamus adhuc toto tempore, quo occupatae ecclesiae nitus cura pastoralis et pastorale officium. Et sic totius gregis salus in periculo. Quod si monasterium occupatum sic, perit in monasterio sine patre coercitio, perit sine doctore eruditio, perit sine chamo districtio, perit sine virga disciplina, perit sine praelato obedientia. Et sic quasi per libertatem noxiam emancipata in claustris perniciosa dissolutio imperat. Qui prius sancte et districte monasticae regulae servi fuerant factis ejusdem regulae liberis. Et profecto pro his gra
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ut in ẽa mox subdit᷑: reliquert̃
legem. potentes reges uide. ⁊ contẽp̾¬
serunt timorem dei. Ecce qͦd certissi¬
mũ est: de tot ⁊ taittis regib ⁊ his et
illis. qui aut ceꝑunt: aut si ceꝑunt
ñ ꝑstiterunt. In regum ꝓfecto peni¬
tentia: tam rara est ꝑseuerantia. tã
difficilis. Quoꝵ ut de ꝑseuerantia ta¬
ceam: etiam inchoata penitentia ra-¬
ra est. Et si forte est: in ipsa rara.
est mora parua. Ieit᷑ si in exemplari¬
b scͥpture nr̃e regibꝰ sic. qͥd de tanta

Expanded text:
Nam, ut in ea mox subditur, reliquerunt Nam, ut in ea mox subditur, reliquerunt legem potentes reges Judae et contempserunt timorem Dei. Ecce quod certissimum est, de tot et tantis regibus et his et illis, qui aut coeperunt aut si coeperunt non perstiterunt. In regum profecto poenitentia tam rara est perseverantia, tam difficilis. Quorum, ut de perseverantia taceam, etiam inchoata poenitentia rara est et si forte est in ipsa rara est mora parva. Igitur, si in exemplaribus scripturae nostrae regibus sic, quid de tanta
Abbreviated transcription (Latin):
palli delicias in regum thalamis. in
stratis iacinctinis purpuratis ⁊ poli¬
mitis: carnis suaue nutͥtur illecebra.
qmͣ nec etiã cure effugare possunt
aut effugere. Ecce cura. ece gła.¬
ecce illecebra. tria hec: que alta sine ꝑicu¬
lo stare ñ ꝑmittunt. Ecce onus. ecce
honor. ecce honorismacula: carnis ut
diximꝰ illecebra. que honoris głe insicdi¬
atur elatere: ut in eam maculam det.
Et uelut ꝑaliqm auram pestilentem
iuolet: seu quasi ꝑ uile lutũ contami¬
net ipsam et defedet. Et ita: alta
nunqmͣ sine ꝑiculo. que semꝑ pre
nimia sui altitudine: riunam mi¬
nant᷑. Et ipsis quasi in seipsis ex ipsa
sui altitudine nimia fractis: nec stant
diutius: et qͣnto ab altiori. ruuint
grauius. Uñ et ut nostris sc̃e hystorie
utamur exemplis: reges isrł ni fallor
triginta sex: quotqͦt mali. Parit̾ et
reges uide uginti et unus ni fallorõs
ut scͥptura testat᷑ pret dauid. ezechi¬
am et iosiam: ꝯmiserunt peccatum.

Expanded text:
pali delicias, in regum thalamis, in pali delicias, in regum thalamis, in stratis hyacinthinis purpuratis et polimitis carnis suave nutritur illecebra, quam nec etiam curae effugare possunt aut effugere. Ecce cura, ecce glorecce illecebra, tria haec, quae alta sine periculo stare non permittunt. Ecce onus, ecce honor, ecce honoris macula, carnis, ut diximus, illecebra, quae honoris gloriae insidiatur e latere, ut in eam maculam det, et velut per aliquam auram pestilentem violet, seu quasi per vile lutum contaminet ipsam et defoedet. Et ita alta nunquam sine periculo quae semper prae nimia sui altitudine ruinam minantur. Et ipsis quasi in se ipsis ex ipsa sui altitudine nimia fractis nec stant diutius et quanto ab altiori ruunt gravius. Unde, et ut nostris sanctae historiae utamur exemplis, reges Israel, ni fallor, triginta sex quotquot mali. Pariter et reges Judae viginti et unus, ni fallor, omnes, ut scriptum testatur, praeter David Ezechiam et Josiam commiserunt peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
eruntñ in fugitiua uita hac laque¬
is et temptationib et auersionib
plena: om̃i quidẽ carni. s regib pre¬
sertim difficillimum: in penitentia¬
li humilitate ꝑmanere sic. Regib
certe p̾sertim difficillimũ hoc: qui
tot t̾rarũ distracti curis. tot occupa¬
ti causis. tot implicati negotiis: uix
est ut in cogitatu uno. in ꝓposito ullo.
stare possint ĩmobiles. mente diui¬
sa et dilacerata sic. Utpote quos om̃i¬
um mortalium premurit cure. ur¬
gent cause: et querele sollicitant.
Rex enĩ uelut qͥdam humani gene-¬
ris currus est: idem ipse et auriga.
et iaculum. Om̃s uehit. om̃s regit.
premit ipse om̃s: idem ipse om̃ib
timor et stimulus. Om̃s erigit. om̃es
ducit: et agitat ipse om̃s. Et qui gła-¬
tur inquit in iaculo: stimulo boues
agitat. Et pret̾ curas has et occupa-¬
tiones. ⁊ implicamenta hec q̃ men¬
tẽm dilacerant. diuidunt et auer¬
tunt: extollit ip̃am. gła mundi-¬
alis. Et int̾ tot cresi opes et sardana¬

Expanded text:
en in fugitiva vita hac laqueis et tentationibus et aversionibus plena, omni quidem carni sed regibus praesertim difficillimum in poenitentiali humilitate permanere sic. Regibus certe praesertim difficillimum hoc, qui tot terrarum distracti curis, tot occupati causis, tot implicati negotiis vix est ut in cogitatu uno in proposito ullo stare possint immobiles, mente divisa et dilacerata sic: utpote quos omnium mortalium premunt curae, urgent causae et querelae sollicitant. Rex enim velut quidam humani generis currus est, idem ipse et auriga et jaculum. Omnes vehit, omnes regit, premit ipse omnes, idem ipse omnibus timor et stimulus. Omnes erigit, omnes ducit, et agitat ipse omnes. Et qui gloriatur, inquit, in jaculo stimulo boves agitat . Et praeter curas has et occupationes et implicamenta haec quae mentem dilacerant, dividunt et avertunt, extollit ipsam gloria mundialis. Et inter tot Cresi opes et Sardana
Abbreviated transcription (Latin):
lut quadratã quasi ꝑ crucis signum
tͥumphãte sic: mox fugiant crucis
uexillum tͥumphale cernentes. Iux¬
ta illud. Ecce inqͥt crux dñi. fugite
partes adu̾se. Et ita crux que uite
cõmilitonũ xp̾i pͥus fuerat signum:.
postea in morte erigit᷑ quasi mortis
ipsius triumphalis uexillum. Ex iu
ta xp̾iam cuiꝰ ipsa crux ante fuerat
signum: mortẽ triumphalem subse¬
cutam demonstrans. Ad¬
ad aptare inci

Expanded text:
lut quadratam quasi per crucis signum lut quadratam quasi per crucis signum triumphatae sic mox fugiant crucis vexillum triumphale cernentes. Juxta illud: « Ecce, inquit, crux Domini, fugite partes adversae, » et ita crux, quae vitae commilitonum Christi prius fuerat signum, postea in morte erigitur quasi mortis ipsius triumphalis vexillum, ex vita Christiani, cujus ipsa crux ante fuerat signum, mortem triumphalem subsecutam demonstrans. ADAPTARE INCI
Abbreviated transcription (Latin):
lum. Et ut adhuc addamꝰ his: quod
fuit crux ip̃i imꝑatori xp̃o. hoc ipsa
eadem ẽ. cõmilitonib suis xp̃ianis.
uite uidełe ipsoꝵ in carne hac. qua¬
tuor hãbentis dimensiones. imago pͥ-¬
us et signum: et postea mortis tͥum¬
phalis uexillum. Que ꝓfecto tͥumpha¬
lis mors: uitã instar crucis qͣtuor di¬
mensiones hr̃tem semꝑ sequit᷑. Et
hee sunt in spuali uita xp̃iani. cõmi¬
litonis imꝑatoris xp̃i: quatuor ille
sp̃uales dñite crucis dim̃siones ad
quas magister hortatur discipłos. In ca¬
ritate inqͥt radicati et fundati: ut poᷤ¬
sitis cõprehendere cũ om̃ib scĩs. que
sit latitudo. longitudo. et sublimitas.
et ꝓfundum. Quarũ certe dimensio¬
num si inuita comilitonis xp̃i una de¬
fuerit: iam mors tͥumphalis ñ erit.
Ad cuiꝰ triumphũ denotandum: an-¬
te fidelium defunctoꝵ corꝑa p̾cedit
crucis uexillũ triumphale. Ut par¬
tes aduerse ꝑ uitã instar crucis ue¬

Expanded text:
lum. Et ut adhuc addamus his quod lum. Et ut adhuc addamus his quod fuit crux ipsi imperatori Christo, hoc ipsa eadem est commilitonibus suis Christianis, vitae videlicet ipsorum in carne hac, quatuor habentis dimensiones, imago prius et signum, et postea mortis triumphalis vexillum, quae profecto triumphalis mors vitam instar crucis quatuor dimensiones habentem semper sequitur. Et haec sunt in spirituali vita Christiani commilitonis imperatoris Christi quatuor ille spirituales Dominicae crucis dimensiones ad quas Magister hortatur discipulos: In charitate, inquit, radicati et fundati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo et sublimitas et profundum . Quarum certe dimensionum, si in vita commilitonis Christi una defuerit, jam mors triumphalis non erit. Ad cujus triumphum denotandum ante fidelium defunctorum corpora praecedit crucis vexillum triumphale, ut partes adversae per vitam instar crucis ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ sua reuerentia. loquens de eo sic.
Qui inqͥt in dieb carnis sue p̾ces
supplicationesq ad eũ qui potuit
saluũ illum a morte facere cũ clamo¬
re ualido et lacrimis offerens: exaudi¬
tus est ꝓ sua reuerentia. Ecce imꝑato¬
ris uita: instar crucis. quatuor hñs
dim̃siones. et quasi quadrata seu qua¬
driꝑtita uita hec. Et ita euidentissi¬
me quatuor dim̃siones crucis: Et̃ in
uita crucifixi imꝑatoris. Uñ ni fallor
ñ inm̾ito crucis uexillũ: uite imꝑa¬
toris uere r et exp̾ssiue est ⁊ mago
et signũ. Parit᷑ ⁊ idem crucis uexillũ
siue crux eade uexillaris: imꝑatoris
in carne mortẽ indicat triumphałe.
Talem qͥppe uitã qmͣ crucis instar qͦ¬
tuor dimensionũ fecimꝰ. tanqm qua¬
dratam seu quadriꝑtitã: mors sine
dubio sequit᷑ triumphalis. Et ita e¬
uident̾ una et eadem crux uite imꝑa¬
toris in carne est imago et signũ:
et eadem tͥumphalis mortis sue uexil¬

Expanded text:
pro sua reverentia, loquens de eo sic: pro sua reverentia, loquens de eo sic: Qui, inquit, in diebus carnis suae preces supplicationesque ad eum qui potuit salvum illum a morte facere cum clamore valido et lacrymis offerens, exauditus est pro sua reverentia . Ecce imperatoris vita instar crucis, quatuor habens dimensiones et quasi quadrata seu quadripertita vita haec. Et ita evidentissime quatuor dimensiones crucis sunt in vita crucifixi, imperatoris. Unde, ni fallor, non immerito crucis vexillum vitae imperatoris vere dicitur et expressive est et imago et signum. Pariter et idem crucis vexillum sive crux eadem vexillaris imperatoris in carne mortem indicat triumphalem. Talem quippe vitam quam crucis instar quatuor dimensionum fecimus, tanquam quadratam seu quadripertitam mors sine dubio sequitur triumphalis. Et ita evidenter una et eadem crux vitae imperatoris in carne est imago et signum et eadem triumphalis mortis suae vexil
Abbreviated transcription (Latin):
tor ipse nr̃ imꝑator uocẽ et uocis m̃¬
tem ministraui̾t: decantandu. Et
idem ip̃e imꝑator sicut uirtutũ et
om̃ium scientiarũ dñs. ipsius cru¬
cis sue clauis: ꝓpositum nc̃ nob̾ cru¬
cis sue misterium reseret. Deinde
de uexillõ uasis aque et sanguinis
qualit̾ imꝑatoris instar uite milttis
in carne hac ip̃m̃ imago sit ⁊ signũ:
et idem tͥumphalis mortis sue uexil¬
lum: succinendum. ꝓut idem ipse
imꝑator uerbum di uocem ministra
ip̃m imꝑatoris uite signũ sit ĩmago
audiamꝰ: ecce qͥa crucis quatuor st̃ deͥ-¬
mensiones. Lata ẽ. ⁊ longa. sublimis
ẽ et ꝓfunda. harũ quatuor dimensi¬
onum imꝑatoris fuit in carne uita:
quasi uita eiꝰ quadrata. uidełc in cari¬
tate: latissima. in ꝑseuerantia. longis¬
sima: in co̾templatione: sublimissi¬
ma. et in dei timore seu reuerentia:
ꝓfundissima. Imꝑator siquide in
uita sua dm pre om̃ib reueritꝰ est.
Uñ et magist̃ exauditũ eũ docet:

Expanded text:
ocis mentem ministraverit, decantandum. Et idem ipse imperator, sicut virtutum et omnium scientiarum Dominus, ipsius crucis suae clavis propositum nunc nobis crucis suae mysterium reseret. Deinde de vexillo vasis aquae et sanguinis, qualiter imperatoris instar vitae militis in carne hac ipsum imago sit et signum, et idem triumphalis mortis suae vexillum succinendum, prout idem ipse imperator verbum Dei vocem ministrabipsum imperatoris vitae signum sit et imago, audiamus, ecce quia crucis quatuor sunt dimensiones. Lata est et longa, sublimis est et profunda. Harum quatuor dimensionum imperatoris fuit in carne vita quasi vita ejus quadrata, videlicet in charitate latissima, in perseverantia longissima, in contemplatione sublimissima et in Dei timore seu reverentia profundissima. Imperator siquidem in vita sua Deum prae omnibus reveritus est. Unde et magister exauditum eum docet