comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
periꝰ est tpressim. ¶ Sitm de missis matiũ
iut propito duꝑlex uel triplex officiũ ĩtũbũt
sta superueniũt infra ãnũ ad altare btati¬
clrĩs et beali sceꝑhani facta fuit declaratio di
bunt modũ. Pe totũ ãnũ exceplis sex
sextimanis in quibus oido de ficit quacuq dĩe
ad maiꝰ altare una missa uel due uel tues
facrista. uedãm septimanarꝰ eldoᵈ ᵃ p̾cedẽtis
Deptiã uero ebdomadarꝰ septimant subse ꝙptis
pont fit de ⁊ euestitis. Si utro dica sacriste
sit septimanatiꝰ maioris misse ad altare seti
robib. uel misse mãt ad altare sciꝰ scephani
In illo casu debet ce lebrare primã missam
seplumanariꝰ ebdomade precẽdẽtis Scdam utro

Expanded text:
perius est expressum. Item de missis matutinalibus perius est expressum. Item de missis matutinalibus quae propter duplex vel triplex officium incumbunt vel superveniunt infra annum ad altare B. Joannis et B. Stephani facta fuit declaratio in hunc modum. Per totum annum, exceptis sex septimanis in quibus ordo deficit, quacunque die ad majus altare una missa, vel duae, vel tres dentis, tertiam vero hebdomadarius septimanae subsequentis, prout fit de revestitis. Si vero dictus sacrista sit septimanarius missae majoris ad altare S. Joannis, vel missae matutinalis ad altare S. Stephani, in illo casu debet celebrare primam missam septimanarius hebdomadae praecedentis, secundam vero
Abbreviated transcription (Latin):
qualuor canorici saccõdoses deputati ad sanctũ
stephanũ. et thesaurariꝰ et sacrista sci stepħi
stuetur cclebare missas dũicas ad mains altare
uel alibi ubicũq cõuĩtus debet missi marore. et
ebdomadas in quibus ordo eccliẽ deficit que
precedũt dnĩcã aute festũ om̃ sanctoꝵ In
qua dñica ordo eccliẽ semper ⁊ c̾icipit nõ tens¬
tur horas In choro cãtare nec aquã bñdictã
facere per se uel per aliũ sed sacrista Alissã
tamẽ matũt tenentur celebrare ad macꝰ altare
qualibet dic. Ged quia in festis In quibus mai¬
iora signa pulsantus missa mãt celebratur
ad sanctũ speratũ. In illo casu loco msse mãt
das missa maior dabitur ex prece prout ordi¬
nabitur a magro. Idem fit in festo dedicatiõis
ecl̃iẽ sancti scephani qualicũq dic Infra dictas
se se see ebdomadas euenerit. Idem etĩã fit
michaelis quacũq dit euenerit. Et idẽ fit
ex p̾it si predictis dicbus dutuerint prout su¬

Expanded text:
onici sacerdotes deputati ad S. Stephanum, et thesaurarius et sacrista S. Stephani tenentur celebrare missas Dominicas ad majus altare, vel alibi, ubicunque conventus debet missam majorem, et fra vero sex hebdomadas in quibus ordo Ecclesiae deficit, aut praecedunt Dominicam ante festum Omnium Sanctorum, in qua Dominica ordo Ecclesiae semper reincipit, non tenetur horas in choro cantare, nec aquam benedictam facere per se, vel per alium, sed sacrista. Missam tamen matutinalem tenetur celebrare ad majus altare qualibet die. Sed quia in festis in quibus majora signa pulsantur, missa matutinalis celebratur ad S. Speratum, in illo casu loco missae matdas, missa major dabitur ex prece, prout ordinabitur a magistro. Idem fit in festo dedicationis ecclesiae S. Stephani, qualicunque die infra dictas sex hebdomadas evenerit. Idem etiam in fefit in festo S. Michaelis quacunque die evenerit. Et idem fit ex prece, si praedictis diebus evenerit, prout su
Abbreviated transcription (Latin):
prosit. Ergo sapibis ⁊eputatur qui nouit
factre adminus In choro.
De siltutio In choro et processiomibus.
nhibilũ fuuit et statutũ ꝙ aliqui
In processiomibus In eccliã uel eeka
pcliãm non loquerẽtur nec inter se tõfabu¬
larẽtur. sed humililer incederẽt in processione
et capite submuisso nec aspictrẽt huc atq illuc
ne prauũ exẽplũ laicis prestarẽt ut cleriti
suo prauo cxͦ a laicis qͣi a portis corrũ ꝑtret᷑
sui Inquis ⁊ etractiomibus. Unde sapic̾cia

Expanded text:
prosit; ergo sapiens reputatur qui novit prosit; ergo sapiens reputatur qui novit tacere ad minus in choro. Item, de silentio in choro et in processionibus. nhibitum fuit et statutum, quod aliqui in processione in ecclesia, vel extra ecclesiam non loquerentur, nec inter se confabularentur, sed humiliter incederent in processione, et capite submisso, nec aspicerent huc et illuc, ne pravum exemplum laicis praestarent, ne clerici suo pravo exemplo a laicis quasi a porcis corrumperentur suis in
Abbreviated transcription (Latin):
dyocesis. uel custõdes sancte crrcis. lhesaura uiꝰ
et sacrista sancti stephani.¬
I
De forma supplicandi In choro
Tem ita scatutũ fuit In eccłiã lugd̃
cũ aliquis iutrat chorũ qualistułs cõditiõis
sit in medio chori debet deo toto corpore suꝑ¬
plicare et deurle cõtra locũ suũ et ibi siltu¬
nũ tenere donec incipiantur hore.
De silentio In choro
pillus debet loqui in choro nisi cor¬
uigendo uel ⁊ eprehendendo. unde ambrosms.
Ex uerbis tiis cõde̾naberis si in eccłiã louilꝰ
fueris sñ causa. Suptr hoc idem ambrosius.
Quid opus est igitus ut properes iudicud̾ et
ptriculid cõdẽ nationis loquendo cũ tacendo
possis esse tutior: Ittm ꝙpplures uidi loquẽdo
In pct̃m incidisse. uix qns̃ꝙͣ taceudo. Ideoq
tactre nosse ꝙ̃ loqui difficilius est. Scio loqui
ꝑlerosq cũ lactre nequeant uel nesciant. Itc̃
idem. Rarũ est tactre quẽꝙͣ cũ sibe lõqͣ nichil

Expanded text:
dioecesis, vel custos Sanctae Crucis, thesaurarius dioecesis, vel custos Sanctae Crucis, thesaurarius et sacrista Sancti Stephani. De forma supplicandi in choro. Item, ita statutum fuit in Ecclesia Lugdunensi, cum aliquis intrat chorum, qualiscunque conditionis sit, in medio chori debet toto corde et corpore supplicare, et devote contra locum suum, et ibi silentium tenere donec incipiantur horae. De silentio in choro faciendo. Nullus debet loqui in choro, nisi corrigendo vel reprehendendo. Unde Ambrosius: « Ex verbis tuis condemnaberis, si in ecclesia locutus fueris sine causa. » Super hoc idem Ambrosius: « Quiuscipere condemnationis, loquendo; cum tacendo possis esse tutior? Quamplures vidi loquendo peccatum incidisse, vix quemquam tacendo: ideoque tacere nosse quam loqui difficplerosque, cum tacere nequeant vel nesciant. » Item idem: Rarum est tacere, quamvis sibi loqui nihil
Abbreviated transcription (Latin):
et cãtor cũ aliis dnobus canonicis debã dicere
Auuitaloriud̃. duthẽ utro dicũtus a cauonicis
 a parie sua. Iorecẽtor utro defert anͣ de
Ne altaria amittant missas suas.
Tatrtũ etiã fuit et sacram̃to fir.¬
matũ ꝙ maiꝰ altare sc̃i stephani
ie ꝙ amiteat missas statutas suit matulua¬
lto siie dun̾tales. Et si amittant aliqͣ causel
iltouciuẽte aliquã misã mabitiualẽ i mussa
duitalis na̾ ꝙ̃ cãtaretur donee illa miste resti¬
tutretur. e hoc cogitarent dñi et premdereĩ
antt ꝙͣ lantus de fectus missaꝵ enciurer In
eccliã lugd̃ ut milterent pro abbalitus pro
pm pnoribus ut uerurent et missaꝵ defeitus
pltrent aulsꝙ̃ tanta negligĩtia uel defrctus
missaꝵ cutiuat in eccliã lugd. lle propt̃ hoc
aliquod Impedimẽtũ uel perturbatio uel
dissensio in capitulo oriri possit. Et est
scitudũ ꝙ aliquis non debet celebrare In
maiori altari nisi futrit canonicus sactrdos

Expanded text:
, cantor cum aliis duobus canonicis debent dicere , cantor cum aliis duobus canonicis debent dicere vitatorium; antiphonae vero dicuntur a canonicis,sque a parte sua: praecentor vero defert antiphoNe altaria amittant missas suas. Statutum etiam fuit, et sacramento firmatum, quod majus altare Sancti Stephani nunquam amittat missas statutas, sive matutinales, sive Dominicales. Et si amittat aliqua causa interveniente, aliquam missam matutinalem, missa Dominica nunquam cantaretur, donec illa missa restituatur, et hoc cogitarent domini et praeviderent, antequam tantus defectus missarum eveniret in Ecclesia Lugdunensi, ut mitterent pro abbatibus suis propinquioribus ut venirent, et missarum defectus implerent, antequam tanta negligentia vel defectus missarum eveniat in Ecclesia Lugdunensi, ne propter hoc aliquod impedimentum, vel perturbatio, vel dissensio in capitulo oriri possit. Et est sciendum, quod aliquis non debet celebrare in majori altari, nisi fuerit canonicus sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
terpollatione. Unmililer et cauoinci qui de¬
sepuiut altari beati stephani si aliquis ip̃oꝵ
de medio tollitur suꝑtrstiles cõtinuãt septima¬
nã illius defincti sñ Interpollotione.
De successiont capellarroꝵ sancti sperati.
¶ Ca lutrunt etiã auti qui duodecim
capellauos qui deseruiant altart
beali sperati et socioꝵ eius. Et si aliquis
ipoꝵ de duodecim decesserit primus faciat
seꝑtimanã de fũcti. De nuitatione ordiuis
Talutũ eliã fuit ꝙ aliquis canonicꝰ
uel aliqua persona ecclesit uel enã
aliqua pars canonicoꝵ non possit addere en
nimiere sñ assensu et uolinitate totiꝰ capłe
ciusd̃ eccliẽ. Et si mutare uolucoĩt anathes¬
matis gladio seriãtur. De Inuitatoriis. R¬
Ieatutũ etiã fuit ꝙ canoniti om̃i Ium¬
tatoria dicerent in magnis solẽnitalih¬
At diebus festuis. Et etiã super septimanã eñ
Auntatoriũ dabitur die sabbali In plͫ cĩ mĩt

Expanded text:
terpellatione. Similiter et canonici, qui deterpellatione. Similiter et canonici, qui deserviunt altari Beati Stephani, si aliquis ipsorum de medio tollitur, superstites continuant septimanam illius defuncti sine interpellatione. De successione capellanorum Sancti Sperati. tatuerunt enim antiqui duodecim capellanos, qui deserviunt altari Beati Sperati et sociorum ejus, ut si aliquis ipsorum de duodecim decesserit, primus faciat septimanam defuncti. De mutatione ordinis. Statutum fuit etiam, quod aliquis canonicus vel aliqua persona ecclesiae, vel etiam aliqua pars canonicorum non possit addere, minuere sine assensu et voluntate totius capituli jusdem Ecclesiae. Et si mutare voluerint, anathematis gladio feriantur. De vitatoriis. Statutum etiam fuit, quod canonici omnes vitatoria dicerent in magnis solemnitatibus, diebus festivis, et etiam super septimanam, cum vitatorium dabitur die Sabbati in Quadragesima,
Abbreviated transcription (Latin):
missis mãt ut superiꝰ est expressũ. Et hoc or¬
dinanerũt sanctissimi prẽs sacramẽto fioma¬
sti ut nm̾ꝓ ab aliquo mortali posset uel lice.¬
r et ĩmutari uel alitto fitri. Nlam In hac̃
ordinatione maximã considerationt̃ Iet re ¬
ntrẽcit circũspectionẽ sanctissum prẽs habhi¬
crunt. Quia custodes sancte crucis quos dĩ
nr̃i ad tãtam excellentiã qloriã ⁊ honorem
iilio ecclie lugd̾ se scirent et cognosterent
esst minores cauonicis / et sibi subiectes et ĩ
or̃bus obedire paralos In seruitio tatidmodo
sex septimanaꝵ In quibus ordo deficit. Et
hec est et fuit causa quare custodes sancte
cruc̾is cantant dñis missas matũt In illis sex
septimanis ad maiꝰ altare et ad sc̃m̃ sceꝑħm̃.
Te successione canonicorũ.
Tatutũ etiã fuit ꝙ si aliquis cano.¬
nicus decedit cuiscũq ordinis sit.
alii superstites succedũt In officiũ suũ / et le¬
uẽtur factre seꝑtimanã illiis de functi sñ in¬

Expanded text:
 ut superius est expressum. Et hoc ordinaverunt sanctissimi Patres, sacramento firmantes, ut nunquam ab aliquo mortali possit vel liceret mutari, vel aliter fieri. Nam in hac ordinatione maximam considerationem et reverentiae circumspectionem sanctissimi Patres habuerunt, quia custodes sanctae Crucis quos domini nostri ad tantam excellentiam, gloriam et honorem lesiae Lugdunensis, sederent et cognoscerent esse minores terminos, et sibi subjectos, et in omnibus obedire paratos. In servitio tantummodo sex septimanarum, in quibus ordo deficit, et hoc est et fuit causa quare custodes Sanctae Crucis cantant omnes missas matutinales in illis sex septimanis ad majus altare Sancti Stephani. De successione canonicorum. Statutum etiam fuit, quod si aliquis canonicus decedit, cujuscunque ordinis sit, alii superstites succedunt in officium suum, et tenentur facere septimanam illius defuncti sine in
Abbreviated transcription (Latin):
De ꝑtins et sofraitis canonicorũ qui
non faciĩt officia sua.
Ttm statutũ fuit ꝙ unusq̃uisq ca¬
nouicoꝵ tam saccedotis ꝙ̃ etiã leuite et
subdiaconi soluerẽt pro pena officioꝵ suoꝵ
quorũtũq tres solidos fort᷑ et ꝙ amitterẽt
cibaria refectorii denec soluerent ꝑtuã ꝑo¬
sitã pro de fectu. et om̃is subiactrent cõĩter
uiii ꝑene. Et ista ꝑtua cõqregata refunderet
in necessariis eccliẽ /et non In aliis.
ordinatũ fuit et preceptũ ꝙ seruibũ suũ
cũ limore et tiemore et honescate / et sr̃ effõso
et scoupulo ut suit In exemplu et formã et
speculũ aliis elcoicis sibi subiectis et etiã laias
De custodibus sancte concis in quo tenẽtur.
Talutrũt etiã sanctissimi pr̃es duos
cuscodes In eccłiã sancte crucis et ut
acciperent tos de intitulatis in eccłiã suñe de
seplem suie de duoderim. Es ut faciãt septima¬

Expanded text:
ui non faciunt officia sua. Item, statutum fuit, quod unusquisque canonicorum, tam sacerdotes, quam etiam levitae et subdiaconi solverent pro poena officiorum suorum quorumcunque tres solidos fortium, et quod amitterent cibaria refectorii donec solverent poenam positam pro defectu, et omnes subjacerent communiter omni poenae. Et ista poena congregata refunderetur in necessariis Ecclesiae et non in aliis. ordinatum fuit et praeceptum, quod servitium suum  et tremore, et honestate, et sine offensa et scrupulo, ut sint in exemplum et formam et speculum aliis clericis sibi subjectis, et etiam laicis. De custodibus Sanctae Crucis in quibus tenentur. Statuerunt etiam sanctissimi Patres duos custodes in Ecclesia S. Crucis, et ut acciperent eos de intitulatis in ecclesia, sive de septem, sive de duodecim, et ut faciant septima
Abbreviated transcription (Latin):
canonicis saccõdotibus deputatis ad sc̃m scipłmꝵ
tenẽtur ad missas du̾icas sins maiores ad man
altare / et aquã beuedictã facta prout ordo
calir̃ exagit / ceceptis diebus infra scriplis:
I ꝓuibus archiepñs teuctur celebrare missas
et horas cantare prout ordo eccle ordinanit᷑¬
. Dits autẽ In quibus archiepi ltuttur
itlebrare et horas cãtare sunt hni. In uigilia
manx ad altare sancti seephi celebrare. Item
missã dñicã ad maiꝰ altare ccletrare. Ittm
Ittm in festo bui scephĩ mãt cãtare In eccliã

Expanded text:
canonicis sacerdotibus deputatis ad S. Stephanum, canonicis sacerdotibus deputatis ad S. Stephanum, tenentur missas Dominicas sive majores ad majus altare, et aquam benedictam facere, prout ordo Ecclesiae exigit, exceptis diebus infra scriptis, in quibus archiepiscopus tenetur celebrare missas et horas cantare, prout ordo Ecclesiae ordinavit. Dies autem in quibus archiepiscopus tenetur celebrare et horas cantare sunt hi: In Vigilia Nmane ad altare S. Stephani celebrare. Item missam Dominicam ad majus altare celebrare. Item Item
Abbreviated transcription (Latin):
cũ duobus capellanis ⁊ tutscitis. Qnãgeluus
dyacons canonicus cũ duobris aliĩs ⁊ euestitis.
Eplam canonicus cũ duobus ⁊ tuestitis ¶ Ter
rariis sicut scriptũ est In tabula. Et sic ser¬
natur In pascha et peuterostes ¶ In oĩbus
festinis diebus qñ pulsantur magut cãpane
sunt per tolũ ãmẽ cauonitoꝵ: sed uicapni eoꝵ
crista uel alius pro co. Mlissas mãt que¬
eutuiñt ad sanctũ setphanũ debet cãtape cus tos
uel ad mains altare ordinatũ est de illis suꝑ¬
fluis sicut ordiatũ fuit de ⁊ tuescitis ĩ festis.
maioris altaris celebrandis In quibus archi¬
ep̃us lenetur et alii.
Anonici sactrdotes et duo custodes
sancte crucis debent missas duĩcas ad mat̃¬
predictuõ autẽ statutũ declaratũ fuit hoc mo ͭ
¶a dnca ante nat dmn usq ad diu̾cã ãle
nãt blĩ iohannis baꝑliste decanꝰ sacrista
custos magr̃̾ / ꝑt alii canonici sactodoles et
duo custodes sancte crncis exceptis quatuor

Expanded text:
stitis; Evangelium diaconus canonicus cum duobus aliis revestitis; Epistolam canonicus cum duobus revestitis. Terti ceroferariis, sicut scriptum est in tabula, et sic servatur in Pascha et Pentecostes. In omnibus festivis diebus, quando pulsantur magnae campanae, sunt per totum annum canonicorum; sed vicarii eorum crista, vel alius pro eo. Missas matutinales ad S. Stephanum debet cantare custos vel ad majus altare ordinatum est de illis superfluis, sicut ordinatum fuit de revestitis in festis. latum, de missis majoris altaris celebrandis, in quibus archiepiscopus tenetur et alii. Canonici sacerdotes et duo custodes Sanctae Crucis debent missas Dominicas et matuclaratum fuit hoc modo. A Dominica ante Natale Domini usque ad Dominicam ante Natale S. Joannis Baptistae, decanus, sacrista, custos, magister et alii canonici sacerdotes et duo custodes sanctae crucis, exceptis quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
et ptintentes ⁊ ecõciliare. Ilissã duũcã ad maiꝰ
altare elebrare. Crisma. oltũ calhecuminoꝵ
it infi noꝵ benedicere. Ittm post prãdiu
In ca iõ ad mandatũ duodecim capellanis In
eccliã intitulalis pt̾des lauare/ et in ⁊ efectorio
pant ctus benedicers. et cuilibet de dictis
duodecim capellanis portionẽ panis ostulando
manũ tradere. ¶ Item In die sc̃o ꝑasetuss
officiũ ad sanctã cruce facere. Attm In¬
sabbato sancto In uigilia pasche ibidẽ ad sctam
crutẽ officiũ facere. Item ad sc̃m̃ scep hanud̃
foutes beuedicere / et mssa ad maiꝰ altare ce¬

Expanded text:
es reconciliare, missam Dominicam ad majus altare celebrare, chrisma, oleum catechumenorum et infirmorum benedicere. Item post prandium in capitulo ad mandatum duodecim capellanis in Ecclesia titulatis pedes lavare, et in refectorio panem coenae benedicere, et cuilibet de dictis duodecim capellanis portionem panis osculando manum tradere. Item in die sancto Parasceve officium ad S. Crucem facere. Item Sabbato Sancto in vigilia Paschae ibidem ad S. Crucem officium facere, item ad S. Stephanum fontes benedicere et missam ad majus altare ce
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ordo deficit duo custodes sancte cruncis debera
id predilũ altare sancti stepham celebrare misse
matut. ¶ Et est notandũ ꝙ infra dictas sex
septimanas diebus ferialibus post collectistic̃
pest cellectas de dit debet dici orõ de brato see.¬
¶ Iitu utrsa uiie a diñca ãte nãt U btali

Expanded text:
e Crucis debent ad praedictum altare S. Stephani celebrare missas matutinales. Et est notandum, quod infra dictas sex septimanas diebus ferialibus post collectam seu post collectas de die debet dici oratio de B. Ste Item versa vice, a Dominica ante Na
Abbreviated transcription (Latin):
ordine eccliẽ discant et seruẽt / et sõpliciter
et ordinate per claustou̾ et ꝓ ecc̃la ĩcedant
cuã induũttis eccliãsticis.
De trausitu per claustrũ.
ullus cauonicus uel presbiler uel cle¬
runs debet ire uel transire per clausti

Expanded text:
ordinem Ecclesiae discant et servent, et simpliciter ordinem Ecclesiae discant et servent, et simpliciter et ordinate per claustrum et per ecclesiam incedant cum indumentis ecclesiasticis. De transitu per claustrum. ullus canonicus vel presbyter vel clericus debet ire vel transire per clau
Abbreviated transcription (Latin):
dumuẽtis secularibus uel eccliãsticis. ita tñ ꝙ
ab aliquo de eccliã uideatur.
Dt mora in porta fratoũ.
Tiam aliquis nobilis uel ignobilis
In porta fr̃m nõ polest nec debet stare in
habitu laicali dũ hore pulsãtur uel uesptre
uel ibi aliquis de eccliã colloritiones factre
Ita tñ ꝙ aliquis de eccliã uel plures possut
ip̃os uidere simul loqũaes. De eniũctione.
i aliquẽ de leora tinũgere dchero
cõligerit nõ debet manus suas &.¬
tra superpelliciũ suũ eptrahtre uel se lsq
ad ferrã inclinare. sed ⁊ ecte start et Intus
suptopellicĩ suũ tnnũgere occulte.
De amissione matuitinarũ.
I aliquis de choro duobus dichus
cõtiuut matutinas ꝑtrdiderit / se̾dã
die chorud Intrars nõ debet net eliã ad ũs
penire nisi aliquod maguũ festẽ an crastino
cuenerit. De instructione clericoriõ.
agister et om̃s capellani de duodecim
semper de bent alios iustruere ut

Expanded text:
dumentis saecularibus vel ecclesiasticis; ita tamen quod dumentis saecularibus vel ecclesiasticis; ita tamen quod ab aliquo de ecclesia videatur. De mora in porta fratrum. Etiam aliquis nobilis vel innobilis in porta fratrum nec potest, nec debet stare in habitu laicali, dum horae pulsantur, vel vesperae, vel ibi aliquis de ecclesia collocutiones facere; ita tamen quod aliquis de ecclesia vel plures possint ipsos videre simul loquentes. De emunctione. Si aliquis de terra emungere in choro contigerit, non debet manus suas extra superpelliceum suum extrahere, vel se usque ad terram inclinare, sed recte et intus superpelliceum suum emungere occulte. De amissione matutinarum. Si aliquis de choro duobus diebus continue matutinas perdiderit, secunda die chorum intrare non debet, nec etiam ad vesperas venire, nisi aliquod magnum festum in crastino evenerit. De instructione clericorum. Magister et omnes capellani de duodecim semper debent alios instruere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
seruitiũ dei et pura mẽte faciat ⁊ psallat cũ
timore. De fabulãtibꝰ ⁊ illusioĩbane fiat̃ ĩ ehoi¬
ullus eliã delet fabulationes d thoro
Irbisiones / nec turpes occitationes palã factre
sed occlte. Si de super choro fuerit ꝙ occitare
coligerit de uestimẽtis suis añ obsuũ ponat
ne uideatur ab aliquo occitare qui in choro
futrit uel extra chorũ. u. utro aliquis de
terra occitare uolutrit Indecẽttr os suũ nõ
epigat sursũ nec eleuet occitando. sed os suũ
In sum suo ponat iet ibi sapiẽter occitei sũ
scoupulo. Nemo etiã in choro dũ cãtatur
alitationee faciat neq alios turpissiõs gestus
peq risus i̾anes utq corporis aliquas leuita¬
ses excercere presuat. Ne aliquis faciat
morã in plalea ante ecclesiã.
um hort pulsatur millus clericus
ante eccłiam polest din stape uel manere ual
aliquas fabulationes cũ aliquo factre cũIui¬

Expanded text:
servitium Dei et pura mente faciat, et psallat cum servitium Dei et pura mente faciat, et psallat cum tremore. De fabulationibus et illusionibus, ne fiant in chorNullus etiam debet fabulationes in choro pravos gestus, nec turpes oscitationes palam facere, sed occulte. Si de super choro fuerit, quem oscitare contigerit, de vestimentis suis ante os suum ponat, ne videatur ab aliquo oscitare, qui in choro fuerit vel extra chorum. Si vero aliquis de terra oscitare voluerit, indecenter os suum non erigat sursum, nec elevet oscitando, sed os suum in sinu suo ponat, et ibi sapienter oscitet sine scrupulo. Nemo etiam in choro dum cantatur alitationes faciat, neque alios turpissimos gestus, neque risus inanes, neque corporis aliquas levitates exercere. Ne aliquis moram aciat in platea ante ecclesiam. Dum horae pulsantur, nullus clericus ante ecclesiam potest diu stare, vel manere, vel aliquas fabulationes cum aliquo facere cum in
Abbreviated transcription (Latin):
In domo aliciꝰ laici et alia sumere / et sit pt̃
ire ad negocia eccłiãstua.
De coyfiis non serendis¬
ullus canonicus uel clericus corfias
laicales deferat de die subtus caputiũ suũ per
clausto ut ab aliquo uideri possit. Aet
faciant dinersoꝵ gentrũ indimẽta ad modũ
laicorũ. De indumentis.
Qd faciant Indumuẽta que suit clausa
et ad diferendũ honesto / et caligas hanestas
non all albas / non rubtas / non uioides. sed
polꝰ nigri coloris uel consimilis.
Incedant per clansirũ / et ordine sepuẽt ea¬
eccliam et intus / et snͣ scandalo, et caneant ne
dhoneste intrent eccliãm sed humiliter ĩcedat
et ecclłiam Iutrent simplicilto et chorũ. Ee
dũ sconitiũ dci fectõi honesie In choro statt
uideantur / et aller alteri loqui nõ presimãt
nie utotant se ad respicrẽdũ usus altare inec
ad siistrã partẽ aliqua causa eiuergtute
sed aule se uiusquisq respiciat / et ĩ toto corde

Expanded text:
in domo alicujus laici, et alia sumere, et sic potest in domo alicujus laici, et alia sumere, et sic potest ire ad negotia ecclesiastica. De coyfiis non ferendisNullus canonicus vel clericus coyfias laicales deferant de die subtus capuccium suum per claustrum, ut ab aliquo videri possit, nec faciant diversorum generum indumenta ad modum laicorum. De indumentis. Sed faciant indumenta quae sint clausa et ad deferendum honesta, et caligas honestas, non albas, non rubeas, non virides, sed potius nigri coloris vel consimilis. incedant per claustrum, et ordinem servare execclesiam, et intus, et sine scandalo, et caveant ne inhoneste intrent ecclesiam; sed humiliter incedant, et ecclesiam intrent simpliciter, et chorum. Et dum servitium Dei fecerint, honeste in choro stare videantur, et alter alteri loqui non praesumat, nec vertat se ad respiciendum versus altare, nec ad sinistram partem, aliqua causa emergente, sed ante se unusquisque respiciat, et in toto corde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ canonici per lolũ ãnũ de sernirẽt maiꝰ
tam in na̾ssis ꝙͣ in alis horis sicut inserins
notatis notabitur¶In natinitate dñ om̃s
tres misse architpi sunt prima missa ad
maiꝰ altare cũ duobus reuestitis ꝓbrĩs. Euã¬
heliũ dyatonus canonieꝰ cũ aliĩs dnobus dyatom¬
bus. E plam̃ canonicꝰ subdiaconus cu aliĩs du

Expanded text:
otum annum deservirent majus tam in missis, quam in aliis horis sicut inferius notatis notabitur. In Natali Domini omnes tres missae archiepiscopi sunt. Prima missa ad majus altare cum duobus revestitis presbyteris; Evangelium diaconus canonicus cum aliis duobus diaconibu
Abbreviated transcription (Latin):
os utro istoꝵ suꝑtobiã uy ͦ insipiẽtiã
Inspiciẽles uolumus neh nonas Inũe.¬
tiones ap̃pontre sed auti quoꝵ pr̃mm ĩ̾stituta
uolumꝰ duouare. ne tractu lprĩs oblumone
scu peruersoꝵ negligẽtia ordinis statuta re
promittũt canones scõꝵ pr̃m frrmiter ob¬
seruare. et faciũt et iurant fidelitalẽ eccłie
et cetera que statuũtur In eccliã lugdimẽsi
ustodire. De obediencia
muts tam maiores ꝙͣ minores debẽt
esse obediẽtes decano et aliĩs ꝓsuin
eccliẽ scdm̃ ordinis forma ⁊ dstituta ecclis
De ordinatione scruitii ecclesie.
ntiqui patres nr̃i scatutrue et ordi

Expanded text:
am inspicientes, volumus non novas inventiones apponere, sed antiquorum Patrum instituta volumus innovare, ne tractu temporis oblivione, seu perversorum negligentia, ordinis statuta relet promittunt canones SS. PP. firmiter observare, et faciunt et jurant fidelitatem Ecclesiae, et caetera quae statuuntur in Ecclesia Lugdunensi custodire. De obedientia. Omnes tam majores quam minores debent esse obedientes decano, et aliis personis Ecclesiae secundum ordinis formam et instituta Ecclesiae. De ordinatione servitii ecclesiae. Antiqui Pa
Abbreviated transcription (Latin):
nĩster humilis / totũq ciisdem
Prolixitalt fit temporis ut ⁊er
gestaꝵ noticia ab homi memo.¬
ria facile dilabatur / iisi aꝑicibus litttrard
cia uel negligẽtia onm̃ sine ꝑluriu calu̾mãdo
et cõtemmuendo et dexidendo de ptruersis cordii¬
bus et pessius uolutatibus nequilto nitũtur
crũpere / et in actus pessimos suã maloꝵ moꝵ
ue ita dicã fatuitalẽ siue ꝑtruicit nõ cessant
prauissimũ uirus sue uesanit in ⁊ emssis cor ⁊¬
dibus stulloꝵ imꝑudeutes Indesmẽter dissenuãre
et palconũ morem antiquoꝵ In eccłiã lugd̃ cõ.
scitutũ aꝑprobatũ ordiue sctoꝵ pr̃mm om̾o sti¬
deut et iulendũat maliciose sperut ac reli̾qu̾e

Expanded text:
nister humilis totumque ejusdem Prolixitate fit temporis, ut rerum gestarum notitia ab hominum memoria facile dilabatur, nisi apicibus litterarum a vel negligentia omnium sive plurium calumniando, et contemnendo, et deridendo, de perversis cordibus et pessimis voluntatibus nequiter erumpere et in actus pessimos suam malorum morum, ut ita dicam, fatuitatem sive perniciem non cessant, pravissimum virus suae vesaniae in remissis cordibus stultorum impudentes indesinenter disseminare, et paternum morem antiquorum in Ecclesia Lugdunensi institutum, approbatum ordinem SS. PP. omnino student et intendunt malitios
Abbreviated transcription (Latin):
elesie lugd̃ et regulis consernãdĩ. et sine
offensa maneatis In ordine / custodiẽdo uirilis
ut Inueniri possitis In die xp̃i cũ graꝵ ab
et integre usq ad finẽ cõsernãdo. saer xpm¬

Expanded text:
Ecclesiae Lugdunensis et regulis conservandis, et sine Ecclesiae Lugdunensis et regulis conservandis, et sine offensa maneatis in ordine custodiendo viriliter, ut inveniri possitis in die Christi, cum gratet integre usque ad finem conservando per
Abbreviated transcription (Latin):
simis ciusdem eclie doctoribus epordiũ sup̃sat
Qui libti In cunctis eccliãsticis ordinibus et
comiẽtibus habetur custoditur a exhibetur et
ge siune sigulis ãins legitux post lectiont̃
bore prime in caˡͦ lugdimẽsi. Qũe librũ pre.¬
decessores np̃i diligenler et ꝑlene ispicẽlto
curanerut consilio unaniiiter accepto colligi
uc primo duocalo spũsc̃o digerere: ut om̃s
pacifici et prudeules et sapiẽtissimi, et boue
ma ordinatio et lexius ex codem libro exerptꝰ
uenerit uerissunt a guoscatur et euidentes
nec unꝙͣ a recto fidei tramiite demasse/ et
paternũ moĩe quẽ statuta eccłiastica decla¬
rant fideliter custodisse. Aec ꝓer hoc ab an
liquo enliẽ ordine discrepare nt cõle̾nert
sunt sequi De obsernatione ordimib.
nde ip̃e ait. Hoc oro ut caritas ura
magibat magis abundet in scittia
ordinis et regule eccłie᷑ seruãde et oĩ seusit
memorilto rebinendi ut probetis statula ord̃is
spem et sanã cõscie̾tiã habeatis In statutis ec¬
drdinis

Expanded text:
usdem Ecclesiae doctoribus exordium sumpsit; qui liber in cunctis ecclesiasticis et conventibus habetur custoditus et exhibetur et gesima singulis annis legitur post lectionem horae primae, in capitulo Lugdunensi. Quem librum praedecessores nostri diligenter et plene inspicientes curaverunt, consilio unanimiter accepto, colligere ac primo invocato Spiritu sancto dirigere, ut omnes pacifici et prudentes et sapientissimi et bonae ma, ordinatio et textus ex eodem libro extentus venerit, verissime agnoscant, et evidenter te, nec a recto fidei tramite deviasse, et paternum morem, quem statuta ecclesiastica declarant, fidelittiquo Ecclesiae ordine discrepare nec contemnere sunt sequi . De observatione ordinis. Unde ipse ait: Hoc oro ut charitas vestra magis ac magis abundet in scientia ordinis, et regulae Ecclesiae servandae et omni sensu memoriter retinendi, ut probetis statuta ordinisspem, et sanam conscientiam habentes in statutis ordinis
Abbreviated transcription (Latin):
fatis et perutose malicie et occulie detractiois
et d̾uidie et arpenepetis dignũ duximus t̾at
et tantis malis emergẽtibus ꝓrouidtre et
cante uudicinã apporitre. ut hiis qui dinims
sciupto astant officiis eccłiẽ Incessales et sĩ
Ialcopo siiont ordinẽ et statuta dtiqua cu¬
stediãt instãtia q̃lidiana uideam᷑ adiunade.

Expanded text:
tatis et perversae malitiae et occultae detractionis et invidiae et irreverentiae, dignum duximus tot et tantis malis emergentibus providere, et caute medicinam apponere, ut ii, qui divinis semper astant officiis Ecclesiae incessanter et sine interpositione et ordinem et statuta antiqua custodiant, instantia quotidi
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ et statutũ fuit et iuraniẽto fioma¬
gallicanas eccliãs dignitate ita fuit In hone¬
state conspicua. quia semper auctore deo
leuitatis o incõsiancie In optre ⁊ actu notã
alicmꝰ Inhenestatis uitauit. et uigortmn sui
ordinis et ⁊ egule / cãtandi ⁊ esponsorioꝵ forma
duplicandi unius cmufs cãtus tam ad mal ꝙͣ
ad missam et ad us̃ normã ꝑsallendi obser¬
nauit et tenuit. Et etiã tam in sꝑũatibus
ꝙͣ In temporalibus mulliplex̃ ducremẽtũ acci¬
pieus ob ⁊tuerẽtiã consernãdi ordintm et
⁊ egulã excłit᷑. bonos semꝑtr et amplioribus
etulit bent ficiis firmiler et sỹ offensa or.¬
diũe et r egulã / et om̃s alias obsernationes
et scalnta sanctoꝵ prm̃t sicut statim̃tur in cadẽ

Expanded text:
dictum et statutum fuit, et juramento firmaGallicanas Ecclesias dignitate, ita fuit in honestate conspicua, quia semper auctore Deo, levitatis et constantiae in opere et actu notam alicujus honestatis vitavit et vigorem sui ordinis, et regulae cantandi, responsoriorum formam duplicandi uniuscujusque cantus tam ad matutinam, quam ad missam, et ad vesperas normamque psallendi observavit et tenuit. Et etiam tam in spiritualibus, quam in temporalibus multiplex incrementum accipiens, ob reverentiam conservandi ordinem et regulam Ecclesiae; bonos semper et amplioribus extulit beneficiis firmiter, et sine offensa ordinem et regulam, et omnes alias observationes, et statuta SS. PP., sicut statuuntur in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
feo aalin ouiti arqs non ille conspectu tum primum a sensi con¬
tentio aruicem eis manibus amplectit : Motuo a gainse ecrõ¬
sturontia puera E phestionem intuens ꝙ uellems inquit. dacnio
alioquid ex h ac indole hausisset tum tabernatiqoie elaiius

Expanded text:
suo admovit, atque nihil ille conspectu tum primum a se visi consuo admovit, atque nihil ille conspectu tum primum a se visi conterritus cervicem eius manibus amplectitur. Motus ergo rex constantia pueri Hephaestionem intuens: “Quam vellem,” inquit, “Dareus aliquid ex hac indole hausisset!” Tum tabernaculo egressus.
Abbreviated transcription (Latin):
epulas cedibus amicorum. egiegiosq tam belo uiros. et tot gen¬
tium secum domitores indicta causa non ueritus ẽet occidexe
Sed nundum fortuna se animo eius suꝑ fuderat: ita orientem
eam moderate et piudenter tulit ad ultimum magnitudine̾ enis
non cepit. Tunc quidem ita se gessit ut omnes ante cum regeᷤ
et continentia et clementia iuincerentur. Uirgines. et regmas ex¬
cellentis forme tam sancte habuit quasi coden quo ipse parẽte
hibuerit cinam ne quis captiuo corpori illuderet. Onmẽ cul¬
tum reddi feminis iussit. nec quicq ex pristine fortime ma¬
gnificentia captiuis p̃ter fidutiam defuit. Itaq sysiganibro
felicitate solum s etiam cquĩtate superaueris: Tu quidẽ ma¬
tiem me et reginam uocas. s ȩgo me tuani famula eẽ cõfiteor
ce pteriti soisiuie fastigium cupio et pntis iunguim pati possum. Tua ĩ¬
Test atumo uit ex bonum ammum haberc ead iuissit⁊ fuium collo

Expanded text:
epulas caedibus amicorum egregiosque bello viros et tot genepulas caedibus amicorum egregiosque bello viros et tot gentium secum domitores indicta causa veritus esset occidere. Sed nondum fortuna se animo eius superfuderat: ita, qui orientem tam moderate et prudenter tulit, ad ultimum magnitudinem eius non cepit. Tunc quidem ita se gessit, ut omnes ante eum reges et continentia et dementia vincerentur: virgines reginas excellentis formae tam sancte habuit, quam si eodem quo ipse parente hibuerit curam, ne quis captivo corpori inluderet. Omnem cultum reddi feminis iussit, nec quicquam ex pristinae fortunae magnificentia captivis praeter fiduciam defuit. Itaque Sisigambis: felicitate solum, sed etiam aequitate superaveris. Tu quidem matrem me et reginam vocas, sed ego me tuam famulam esse confíteor. Et praeteritae fortunae fastigium capio et praesentis iugutestatum.” Rex bonum animum habere eis iussis Darei filium collo
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o pariter editus secretorum oiu arbiter libertatis qnoq in ad¬
monendo et non alius uim habebat. quod tn ita usmpabat. ut
magis a rege permissum ꝙ uendicatum ab eo iuderetin: Et sic̃¬
sicũt etate par erat Regi ita corporis habitu p̾stabat. Ergo re¬
gine illum regem ẽe̾ iate suo more uenerate sunt: Inde ex̾ cap¬
tuus spadonibus quis alexander eẽt monstrantib Sysigambiᷤᷤ
aduoluta est pedibus eius ignorationem nunꝙ antea ussii regiᷤᷤ
excusans: Quam manu alleuans rex non euasti inquit mater
Nam et hic Alexander est: E quidem hac continentia animi si
ad ultimum uite perseuerare potiusset feliciorem fuisse crederẽ
ꝙ uisus est ẽeͬ̾ cum liberi patus imitaretur trumphum. ab El¬
lesponto usq ad occeanum om̃s gentes iuctoria emensus si in¬
cisset profecto superbiam. atq iram mala in uicta si abstinuiss in tͥ

Expanded text:
ipso pariter eductus, secretorum omnium arbiter libertatis quoque in adipso pariter eductus, secretorum omnium arbiter libertatis quoque in admonendo eo non alius plus habebat, quod tamen ita usurpabat, ut magis a rege permissum quam vindicatum ab eo videretur. Et sicut aetate par erat regi, ita corporis habitu praestabat: ergo reginae illum esse regem ratae suo more veneratae sunt. Inde ex captivis spadonibus, quis Alexander esset, monstrantibus Sisigambis advoluta est pedibus eius ignorationem numquam antea visi regis excusans. Quam manu adlevans rex: “Non errasti,” inquit, “mater: nam et hic Alexander est.” Equidem hac continentia animi si ad ultimum vitae perseverare potuisset, feliciorem fuisse crederem, quam visus est esse, cum Liberi Patris imitaretur triumphum usque ab Hellesponto ad Oceanum omnes gentes victoria emensus. Sic vicisset profecto superbiam atque iram, mala invicta, sic abstinuisset inter
Abbreviated transcription (Latin):
ut priusꝙ̾ interficcient᷑ daui corpus ip̃is patuo more sẽpeliee
permetoret: functas suppiemo in regem officio ingenue inde se
moritinas. Leonatus et uiere darim et ipsas iłon icoline
modo s etiam apparatu pristine fortime regnias fore: Eum cda
rii mater alleuari se passa est. Alexander᷑ postero die cum cura
sepultis militibus quorum corpora inuenerat. Persanim qͣ nobi¬
lissums eundem honorem haberi iubet: Mataq ddarii pmictit
quos uellet patrio more sepellret. Illa paucos acta propĩgtate
coniunctos pro habitu p̃ntis fortune humari iussit apparatum fime¬
rum quo perse suppiema officia celebrarent inuidiosum fore ex¬
istimans. cum uictores haud p̾tiose humarentin: Iamq iustis de¬
functorum corporibus solutis p̾mictit ad captiuas qui nuntiarẽt ip̃m uenir
Inhibitaq comitantium tinba tabernaculum cum Efestione
intiat: Is longe onnium amicoꝵ carissimus erat regi: cum

Expanded text:
ut, priusquam interficerentur, Darei corpus ipsis patrio more sepelire ut, priusquam interficerentur, Darei corpus ipsis patrio more sepelire permitteret, functas supremo in regem officio inpigre esse morituras. Leonnatus et vivere Dareum ait et ipsas non incolumes modo, sed etiam apparatu pristina« fortunae reginas fore. Tum demum Darei mater adlevari se passa est. Alexander postero die cum cura sepultis militibus, quorum corpora invenerat, Persarum quoque nobilissimis eundem honorem haberi iubet matrique Darei permittit, quos vellet, patrio more sepeliret. Illa paucos arta propinquitate coniunctos pro habitu praesentis fortunae humari iussit, apparatum funerum, quo Persae suprema officia celebrarent, invidiosum fore existimans, cum victores haud pretiose cremarentur. Iamque iustis defunctorum corporibus solutis praemittit ad captivas, qui nuntiarent ipsum venire, inhibitaque comitantium turba tabernaculum cum Hephaestione intrat. Is longe omnium amicorum carissimus erat regi: cum
Abbreviated transcription (Latin):
qui sardes tradiderat peritum lingio persice ire ael consolandas
cais iusserat. Ueritus demde ne proditor captiuar aam dolordas
aingenet lconatum ex pinpinatis suis misit uissum indicare fal¬
fo bamentari eas darium uuum. Ille cum pancis armigis m
tabe masnlum in quo captiue erant peruenit missingr se a
rege nuntiari uibet: At hi qui in uestibulo erant ut aimatos con¬
soexere tati actum esse de dominis in tabeinaculum cinumt co¬
taferantes adesse supremam horam. missosq qui occidcient cap¬
tas  Itao ut que nec prohibere possent nec ad micteie anacient
muillo ⁊ esponso dato tacite operiebantur uictoris arbitiua. leo¬
natus expectato diu qui se intioiicteret postq nemo peiduce
audebat. telictis in uestibulo satelitibus intiat in tabcinaciã
Sa ipsa res tiubauerat fenninas ꝙ rupisse non admissus in¬
debatur. Itaq inater et conimx prouolute ad pedes orare cepernt

Expanded text:
qui Sardis tradiderat, peritum linguae Persicae, ire ad consolandas qui Sardis tradiderat, peritum linguae Persicae, ire ad consolandas eas iusserat: veritus deinde, ne proditor captivarum iram doloremque renovaret, Leonnatum ex purpuratis suis misit iussum. indicare, falso lamentari eas vivum. Ille cum paucis armigeris in tabernaculum, in quo captivae erant, pervenit missumque se a rege nuntiari iubet. At ii, qui in vestibulo erant, ut armatos conspexere, rati actum esse de dominis in tabernaculum currunt vociferantes, adesse supremam horam missosque, qui occiderent captas. Itaque, ut quae nec prohibere possent nee admittere auderent, nullo responso dato tacitae opperiebantur victoris arbitrium. Leonnatus expectato diu, qui se introduceret, postquam nemo procedere audebat, relictis in vestibulo satellitibus intrat in tabernaculum. Ea ipsa res turbaverat feminas, quod inrupisse, non admissus videbatur: itaque mater et coniunx provolutae ad pedes orare coeperunt,
Abbreviated transcription (Latin):
oio. et duo desiderati sut equitum centum quniquagmñta m¬
teifecti. Tantulo impendio ingens inctoria stetit: Rex diui da¬
uum ꝑsequendo fatigatus postq nox et appetebat. et conscq̃n¬
di spes non erat in cͤastra paulo ante a sins capta peruenit.
Inuitau demde amicos quibus maxime assueuerat iussit. Eni¬
pesuma diuntaxat cutis in fenine ꝑstucta prohibebat inteiesse conin
uo um repente e proximo tabeinaculo iugiibris clamor bar ba¬
do bululatu planctuq permixtus epulantes contenuntec ohors
quoq que exeubabat ad tabemaculum regis uerita ne maioris
reafeotir xẽ ciede bant ingenti gemitu eiulatiq deficbant unꝰ
namaae captius spadomb qui forte ante iparim tabeinaculn
stetcrat amiculum quod paulo ante darins sicut. dieatue estti ins
cultua proditetut abiccerat ꝙ in manibus ciu qui repeitum fece
bat signouit ratus inteifecto detiactum ẽẽ falsim nintumten

Expanded text:
o et duo desiderati sunt, equitum centum quinquaginta io et duo desiderati sunt, equitum centum quinquaginta interfecti. Tantulo inpendio ingens victoria stetit. Rex avidius Dareum persequendo fatigatus, postquam et nox adpetebat et consequendi spes non erat, in castra paulo ante a suis capta pervenit. Invitari deinde amicos, quibus maxime adsueverat, iussit — quippe summa dumtaxat cutis in femine perstricta non prohibebat interesse convivio —, cum repente e proximo tabernaculo lugubris clamor barbaro ululatu planctuque permixtus epulantes conterruit. Cohors quoque, quae excubabat ad tabernaculum regis, verita, ne maioris interfectum esse credebant, ingenti gemitu eiulatuque deflebant. Unus namque e captivis spadonibus, qui forte ante ipsarum tabernaculum steterat, amiculum, quod Dareus, sicut paulo ante dictum est, ne cultu prodebat, agnovit ratusque interfecto detractum esse falsum nuntium
Abbreviated transcription (Latin):
id solum intactum omiserant milites ita tradito more ut uctoi
uicti iegis tabeinaciilum exciperent: S oium oculos ammosq
in semẽt auerterant: captiue mater conuxq darii: Illa non
maiestate solum s etiam etate uenerabilis. hec forme p̾uleritudi¬
ue. nec illa quidem sorte cormnpte acceperat in sinum filium nõ¬
dum sextum annium etatro egiessum in spem tante fortime ꝙ̃¬
tam pater eius paulo ante am̃serat genitum: At in giemio Anꝰ
lacciatis crimbis abscisaq ueste p̾ristim decoris ĩmemores re¬
ginas dominasq ueris quondam. tunc alienis nominib inuo¬
cantes. Ille sue calamitatis oblite in utio cormi darius stetisset
que fortima discrimiins finsset requirebant: Negabant se fuisse
captas si uiueret zex. S illum cqnos sub inde mutantem lon¬
gis fuga abstulerat: In acie autem cesa sunt Persarum pedi¬
ex paite Alexandu quatuor et quingenti sautĩ fucie tugnita

Expanded text:
nt. Namque id solum intactum omiserant milites ita tradito more, ut victorem nt. Namque id solum intactum omiserant milites ita tradito more, ut victorem victi regis tabernaculo exciperent. Sed omnium oculos animosque in semet averterant captivae mater coniunxque Darei: ilia non maiestate solum, sed etiam aetate venerabilis, haec formae pulchritudine ne illa quidem sorte corruptae. Receperat in sinum filium nondum sextum annum aetatis egressum, in spem tantae fortunae, quantam pater eius paulo ante amiserat, genitum. At in gremio anus laceratis crinibus abscissaque veste, pristini decoris inmemores, reginas dominasque veris quondam, tunc alienis nominibus invocantes. Illaе suae calamitatis oblitae, in utro cornu Dareus stetisset, quae fortuna discriminis fuisset, requirebant: negabant se captas, si viveret rex. Sed illum equos subinde mutantem longius fuga abstulerat. In acie autem caesa sunt Persarum pedia parte Alexandri ad quattuor milia quingen
Abbreviated transcription (Latin):
guia intenderumt. alii qua rectum iter in p̾ersidem dncebat
q̃uidam ciiciitus iupio saltusq montium occuiltos periiice
Pauci castia daui. S iam illa quoq uictor intauerat onini qui¬
dem opulentia ditia. Ingeris auri argentiq pondus non belli s
luxinie apparatum diupuerant milited: Cumq plus raperent
passim stiata eiant itinera uilioribus sarcims quas in compera¬
tione meliorum auaritia contempserat: Iamq ad feminas per¬
uentum erat quibus quo cariora ornamenta simt iuolentius de¬
detrahebantur: nec corporibus quidem ins ac libido parcebat
omma plantu tumultuq piout cuiq fortima erat castia reple¬
uerant nec ulla facies mali deerat. cum per ommes ordines e¬
tatesq uictons crndelitas et licentia. ac licentia uagaretin. łn¬
ne uero impotentid fortune speties conspici potuit. cum hi ꝗ tu
dauo tabernaculum exornauerant ommi luxu et opulentia ins¬

Expanded text:
gam intenderunt: alii, qua rectum iter in Persidem ducebat, gam intenderunt: alii, qua rectum iter in Persidem ducebat, quidam circumitu rupes saltusque montium occultos petivere, pauci castra Darei. Sed iam ilia quoque victor intraverat omni quidem opulentia ditia. Ingens auri argentique pondus, non belli, sed luxuriae apparatum, diripuerant milites, cumque plus raperent, quam capere possent, passim strata erant itinera vilioribus sarcinis, quas in conparatione meliorum avaritia contempserat. Iamque ad feminas perventum erat. Quibus quo cariora ornamenta sunt, violentius detrahebantur: ne corporibus quidem vis ac libido parcebat. Omni planctu tumultuque, prout cuique fortuna erat, castra repleverant, nec ulla facies mali deerat, cum per omnes ordines aetatesque victoris crudelitas ac licentia vagaretur. Tunc vero inpotentis fortunae species conspici potuit, cum ii, qui Dareo tabernaculum exornaverant omni luxu et opulentia ins
Abbreviated transcription (Latin):
dam qi una ala ipo impeti proculcata erat : cum thesase stret¬
PoLIe circunmactis equit delapsi rinsus in p̃lium ⁊edcimt spar¬
sosqt et incompositos uctorie fidutia barbaros ingenticẽder
piosteimint. E qui pariter equitesq Nersarum ob id geniis e
xaue agmen maxime astat egie moliebantin. &iippe incu¬
cumiagendis equis sius thesali multi occupauerant : dctam
prosbera pugna nuintiata Alexander non ante ausus perscqm
barbaros utiq iam uictor instare fugientib cepitꝰ. hanqra¬
pliuis aegem ꝙ̃ mille equites sequebantur: Cum ingens mł¬
titudo hostium caderet: S quis aut in iuctoria aut in fuga
copias numerat. Agebantir ergo a tam pancro pecorum mo¬
do et idem metus qui cogebat fugere fugientes mor abatin
Agieci qui in darii partibus steterant Aminta duco. diet¬
or hĩc Alexanodi fiit tumc tansfuga abrupti ceters hanasa¬
ne fugientibus similes euaserant. Barbari longe diuersam fui¬

Expanded text:
iamque una ala ipso inpetu proculcata erat, cum Thessali streiamque una ala ipso inpetu proculcata erat, cum Thessali strenue circumactis equis dilapsi rursus in proelium redeunt sparsosque et inconpositos victoriae fiducia barbaros ingenti caede prosternunt. Equi pariter equitesque Persarum serieate maxime constat, aegre moliebantur: quippe in circumagendis equis illos Thessali inulti occupaverant. Hac tam prospera pugna nuntiata Alexander, non ante ausus persequi barbaros, utrimque iam victor instare fugientibus coepit. Haud amplius regem quam mille equites sequebantur, cum ingens multitudo hostium cederet: sed quis aut in victoria aut in fuga copias numerat? Agebantur ergo a tam paucis pecorum modo, et idem metus, qui cogebat fugere, fugientes morabatur. At Graeci, qui in Darei partibus steterant, Amynta duce — praetor hic Alexandri fuerat, tunc transfuga — abrupti a ceteris haud sane fugientibus similes evaserant. Barbari longe diversam fu