comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nciens tumulo campũ spectabat. & ambos
entũ troumq acies urbemq latini:
mplo turni siciẽ. ad fata sororem
deam stagnis quȩ fluminibq sanoris¬
idet hunc illi rex aetheris altũ hanorẽ
c arrepta pro uirginitate sacrauit:
pha decus fluuiorũ animo gratissima nr̃o
ut te cunctis unã quecum latinę
unimi iouis in gratũ asoendere cubile
lerim celiq libens in par̾e locarim:
num ne me incuses uiturna dolorem :
usa .ẽ. fortuna pati parcaeq sinebant
⁊ res lacio turnum & tua moenia texi
iuuenẽ in parib uideo concurrere fatis:
idecet: forsan miseros meliora sequant᷑¬
laorimis hoc tempus ait saturnia iuno
bella cie conceptumq eoccute foedus
n ego audendi: sic exortata reliquit
Incertam et trisi turbatam uulnere mentis
Interea reges ingenti mole latinus
Quo driiugo uehitur curru. cui tempora circum

Expanded text:
ia monti, prospiciens tumulo campum aspectabat et ambas ia monti, prospiciens tumulo campum aspectabat et ambas Laurentum Troumque acies urbemque Latini. Extemplo Turni sic est adfata sororem diva deam, stagnis quae fluminibusque sonoris praesidet hunc illi rex aetheris altus honorem Iuppiter erepta pro virginitate sacravit: Nympha, decus fluviorum, animo gratissima nostro, scis ut te cunctis unam, quaecumque Latinae magnanimi Iovis ingratum ascendere cubile, praetulerim caelique lubens in parte locarim: disce tuum, ne me incuses, Iuturna, dolorem. Qua visa est Fortuna pati Parcaeque sinebant cedere res Latio, Turnum et tua moenia texi: nunc iuvenem imparibus video concurrere fatis, perge: decet. Forsan miseros meliora sequentlacrumis hoc tempus, ait Saturnia Iuno:bella cie conceptumque excute foedus: auctor ego audendi. Sic exhortata reliquit incertam et tristi turbatam volnere mentis. Interea reges, ingenti mole Latinus quadriiugo vehitur curru, cui tempora circum
Abbreviated transcription (Latin):
lens. regiq iub& respansa lotino
eferre uiros. & pacis dicere leges:
uix summo spargebat lumine montes
lescũ primũ alto se gargite tollunt
iui. lucẽq elatis naribus asflant
ad certam̃ magne sub moenibus urbis
hs rutuliq uiri teueriq parabant
duo: focos. & dis communibus aras
dit legio ausonidum. pilataq plenis
i se fundunt portis: hinc troius omnis
musq ruit uariis exercitus armis:
secus instructi ferro quã si aspera martis
i uoc&: nec non mediis in milibus ipsi
ires auro uolitant ostro decori
us asiaraci. mnestheus & fortis as. las
dito signo spacia in sua quisq recesset
it tellȩri hastas. & scuta reclinant
uidio estusȩ matres & uulgus inermũ
udiq: senes. turres & tecta domorum
iore alii portis sublimibus adstant
u ex summo qui nunc albanis habetur.

Expanded text:
docens, regique iubet responsa Latino docens, regique iubet responsa Latino certa referre viros et pacis dicere leges. Postera vix summos spargebat lumine montis orta dies, cum primum alto se gurgite tollunt solis equi lucemque elatis naribus efflant: campum ad certamen magnae sub moenibus urbis dimensi Rutulique viri Teucrique parabant in medioque focos et dis communibus aras Procedit legio Ausonidum, pilataque plenis agmina se fundunt portis. Hinc Troïus omnis Tyrrhenusque ruit variis exercitus armis, haud secus instructi ferro, quam si aspera Martis pugna vocet; nec non mediis in milibus ipsi ductores auro volitant ostroque decori, et genus Assaraci Mnestheus et fortis Asilas dato signo spatia in sua quisque recessit, defigunt tellure hastas et scuta reclinant. Tum studio effusae matres et volgus inermum invalidique senes turris ac tecta domorum obsedere, alii portis sublimibus adstant. At Iuno e summo, qui nunc Albanus habetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ipie dehinc auro squalentẽ alboq orio alcho
incundat Loricã humeris: simul aptaet habe
Ensemo elipaũq: & rubre cornua cristg
Ensein quẽ dauno ignipotens deus pse para
tcerat & stygia candentem tinxerat undo
Ecin quȩ mediis ingenti ad nixa colanna
dibus ad seabat. ualidã ui corripit hastas
Auetoris iurunci spoliũ. quassatq trem̃tor
Uoeiferans nunc onumꝗ frustrata uocatus
Hastam eos nunc tempus adͥ est te maximꝰ actor
Eeturni nunc dextra gerit da st̃ nere corpus
Lorieãq manu ualida lacerare reuulse a
Semiuir phirigis et foedare in muluer e crii
ibratos calido ferro merraq madentes:
uoluti cum prima in prelia taurus
osciet. atq irasci in cornua temptat
ut sparsa ad pugnam ꝓludit harena
mus interea mat̾nis seuus in armis
aouit martẽ. o se suscitat ira:
gaudens componi foedere bellum
suios mestiq moctũ solatur iuli

Expanded text:
Ipse dehinc auro squalentem alboque orichalco Ipse dehinc auro squalentem alboque orichalco circumdat loricam umeris; simul aptat habendo ensemque clipeumque et rubrae cornua cristae. ensem, quem Dauno ignipotens deus ipse parenti fecerat et Stygia candentem tinxerat unda. Exin quae mediis ingenti adnixa columnae aedibus adstabat, validam vi corripit hastam, Actoris Aurunci spolium, quassatque trementem vociferans: Nunc, O numquam frustrata vocatus hasta meos, nunc tempus adest: te maximus Actor te Turni nunc dextra gerit. Da sternere corpus loricamque manu valida lacerare revulsam semiviri Phrygis et foedare in pulvere crinis vibratos calido ferro murraque madentis. ignis: mugitus veluti cum prima in proelia taurus terrificos ciet atque irasci in cornua temptat,  ictibus aut sparsa ad pugnam proludit harena. Nec minus interea maternis saevos in armis Aeneas acuit Martem et se suscitat ira, oblato gaudens componi foedere bellum, tum socios maestique metum solatur Iuli, fata
Abbreviated transcription (Latin):
Fubiecit rubar & calefacta ꝑora ciicurer:
ndum sanguineo ueluti uiolauerit ostro
Siquis osbur aut mixta rubent ubililia muli
A lba rosa tales uirgo dabat ore colon
Allum turbat amor figitq: in uirgine uulti
Aede in arma magis. paucisq affatur aniata
Ne pieso ne me lacrimis ne ue ominc tanto
Prosequero induri certamina martis euto
Amarer. neq anĩ turno mora libera niorin
Nuno us hes d mon phorigio mea dicta c
aud placitura refer cũ primũ crastina
Puicus inuecta rotis aurora rubebit
nite ueros agat in rutulos teuerũ arna qͥ scau
e rutuli in nr̃o dirimanꝰ sanguine bellum
Illo gueratur consunx lauinia cimpo
Pex itbi dicta dedit rapidusq in tecta recess
Poscit cquos gaud&q tuens ante ora frementi
Pilumno quos ipsa dec us dedit orithģa
Qui candore niues anteirent cursibus auris¬
S iroũ stant ꝓpere aurigȩ manib q laces
Ebctora plausa cauis & colla comantia pecti

Expanded text:
subiecit rubor et calefacta per ora cucurrit. subiecit rubor et calefacta per ora cucurrit. Indum sanguineo veluti violaverit ostro siquis ebur, aut mixta rubent ubi lilia multa alba rosa: talis virgo dabat ore colores. Illum turbat amor, figitque in virgine voltus: ardet in arma magis paucisque adfatur Amatam. Ne, quaeso, ne me lacrimis neve omine tanto prosequere in duri certamina Martis euntem, O mater; neque enim Turno mora libera mortis. Nuntius haec Idmon Phrygio mea dicta tyranno haud placitura refer: cum primum crastina caelo puniceis invecta rotis Aurora rubebit, non Teucros agat in Rutulos, Teucrum arma quiescant et Rutuli; nostro dirimamus sanguine bellum, illo quaeratur coniunx Lavinia campo. Haec ubi dicta dedit rapidusque in tecta recessit. poscit equos gaudetque tuens ante ora frementis, Pilumno quos ipsa decus dedit Orithyia, qui candore nives anteirent, cursibus auras. Circumstant properi aurigae manibusque lacessunt pectora plausa cavis et colla comantia pectunt.
Abbreviated transcription (Latin):
diuidre liuuo quaquã diecis uiolentia nmii
lectitur. exuꝑat magi egresctq medendo
St primum fari poruit sic instiait ore
Quam ꝓme curã geris hanc p̃cor optime ꝓmi
Aporiii letũ q sinas ꝙ laude pasciscił
E nos tela pat̃ ferrũq: ha id debile decira
Spargudue nr̃o sequitur ile uulnere sangui
Longe illidea mat̾ erit. quȩ nube fugacens
Neminaa tegat .&. uanis sese ocorilat umbru
At regͥna nõu pugnę conterrita sirte
Flelat &curdentẽ generũ moritura teneb
Turne ꝑ has egoe lacrimas ꝑ siquis amate
łanga bonos animũ spes tu nunc una senec
Turequies misere decus impemiuim ÷ lati st
Te penes in te omis domꝰ inclinata ritumbit
U nũ oro existe minũ conmitere teuenis
Qui tecũq manent isto certamine casus
& me turne manent. simul hȩ in uisa reli
Tumina nes generũ aeneñ captiua uidebe
Eccepit uocẽ lacrimis louina matris
Eldrant es ꝑfusa genas cũ plurimus ignem

Expanded text:
dividit. Haudquaquam dictis violentia Turni dividit. Haudquaquam dictis violentia Turni flectitur: exsuperat magis aegrescitque medendo. Ut primum fari potuit, sic institit ore: Quam pro me curam geris, hanc precor, optime, pro me deponas letumque sinas pro laude pacisci: et nos tela, pater, ferrumque haud debile dextra spargimus; et nostro sequitur de volnere sanguis. longe illi dea mater erit, quae nube fugacem feminea tegat et vanis sese occulat umbris. At regina, nova pugnae conterrita sorte, flebat et ardentem generum monitura tenebat: Turne, per has ego te lacrimas, per siquis Amatae tangit honos animum spes tu nunc una, senectae tu requies miserae, decus imperiumque Latini te penes, in te omnis domus inclinata recumbit. unum oro: desiste manum committere Teucris. Qui te cumque manent isto certamine casus, et me, Turne, manent: simul haec invisa relinquam lumina nec generum Aenean captiva videbo. Accepit vocem lacrimis Lavinia matris flagrantis perfusa genas, quoi plurimus ignem
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt tibi regna patris dauni: sunt oppida capta
ulta manu: net non aurũq: animisq latino ẽ
Sunt aliȩ uinuptȩ latio & laurentib agris.
Mec genus indecores sino me haud hȩc mollia fatu
Miblatis aperire dolis simul hoc animo hauri
me natã nulli ueterum sociare procorum
inserat. idq om̃s uiuiq hominesq canebant
Uirtus amore tui cognati sanguine iuctus
Coniugis et mestȩ¬
Primissa oripui genero arma impia sũpsi
exillo qͥ me casus quȩ turne sequanturs
Bella uides: quantos pͥmus paciare labore
Bis magna iueti pugna uix urbe tuemur
Sues italas recalant nrc tiberina fluenta
Sanguine. adhuo cãpi q ingentes ossib albon
Quo referor inciens: quȩ m̃rẽ insania mutat
Si turno extincto socios sũ adscire paratus
Cur non incolumi pocius certamina tollo
Qd oonguinei rutuli qͥd cetera dicet
Italia eiad mortẽ sito fors dicta refutet
Re sinceres bello uarias miscrere pireittis

Expanded text:
Sunt tibi regna patris Dauni, sunt oppida capta Sunt tibi regna patris Dauni, sunt oppida capta multa manu, nec non aurumque animusque Latino est; sunt aliae innuptae Latio et Laurentibus arvis, nec genus indecores. Sine me haec haud mollia fatu sublatis aperire dolis, simul hoc animo hauri. Me natam nulli veterum sociare procorum fas erat, idque omnes divique hominesque canebant. Victus amore tui, cognato sanguine victus coniugis et mpromissam eripui genero, arma impia sumpsi. Ex illo qui me casus, quae, Turne, sequantur bella, vides, quantos primus patiare labores. Bis magna victi pugna vix urbe tuemur spes Italas; recalent nostro Thybrina fluenta sanguine adhuc campique ingentes ossibus albent. Quo referor totiens? Quae mentem insania mutat? Si Turno exstincto socios sum adscire paratus, cur non incolumi potius certamina tollo? Quid consanguinei Rutuli, quid cetera dicet Italia, ad mortem si te—Fors dicta refutet!— Respice res bello varias; miserere parentis
Abbreviated transcription (Latin):
urnus ut infractos alunso marte letinos
defccisie uide. sue nuo ꝓmissa reposoi
Se signari oculis ultro in placabilis arde.
Attoł q. animos: penorũ qualis in urmis
Saucius ille graui uenantim uolnere pectꝰ
Tum demũ mouet arina leo gauditq comantes
ucuciens ceruice thoros. ficumq latrinis
in pauidus franga idũ. & fremit ore cruento
haud sicus ucenso g ascit uiolentia turno
Tum sic affatur rege. atq ita turbidus infit
dułl ma intũrno ninil ẽ qđ dicta retrac tent
ignaut anuade: nec quo̧ perigere recusent:
singredior : fer sacra nat᷑  concpo fucdus
Aut̃ hac clarda  .ĩ. dextra sub tartara mittũ
desertorẽ asiȩ: sedeant speotentq lat . ni
et solus ferru crimen communa rofellam.
ut habedt uictos: cȩdat lauinia coniuni:
olli sedato respondit corde latinus
Oprestans aninu iuuonis quantũ ipse feroci
Uirture exuꝑas. iantu m& inpensius ęquum . ẽ.
Coniulere atq mũs metuentẽ expendere casus

Expanded text:
urnus ut infractos adverso Marte Latinos urnus ut infractos adverso Marte Latinos defecisse videt, sua nunc promissa reposci, se signari oculis, ultro implacabilis ardet attollitque animos. Poenorum qualis in arvis saucius ille gravi venantum vulnere pectus tum demum movet arma leo gaudetque comantis excutiens cervice toros fixumque latronis inpavidus frangit telum et fremit ore cruento: haud secus adcenso gliscit violentia Turno. Tum sic adfatur regem atque ita turbidus infit: Nulla mora in Turno; nihil est quod dicta retractent ignavi Aeneadae, nec quae pepigere recusent. Congredior, fer sacra, pater, et concipe foedus. Aut hac Dardanium dextra sub Tartara mittam, desertorem Asiae sedeant spectentque Latini, et solus ferro crimen commune refellam, aut habeat victos, cedat Lavinia coniunx. Olli sedato respondit corde Latinus: O praestans animi iuvenis, quantum ipse feroci virtute exsuperas, tanto me impensius aequum est consulere atque omnis metuentem expendere casus.
Abbreviated transcription (Latin):
Precipites primȩq mariꝑ moenibus audent
Interea turnũ insiluis seiulsimus implae
Nuncius e iuueni ingentẽ fert acca damultũ
Deletas uolscorũ acies cecidisse comillam
Ingruere infensos hostes. & marte scđo
Omnia crrripuisse metũ iã ad moenia ferri
Ille furens & sȩu a iouis sic numina postun.
Deserit obsessos collis nemora asꝑa linquit:
N re e conspectu ecierat. campumq tenebat
C ũ pat̃ eneas sabius ingressus aꝑtos
e xuꝑat q iugum siluaq euadt̃ opaeca
dic ambo ad mus.s rapidi tocoq firuntur
agmine nec langis int̾ se passibus ab sune:
&ͦ simul eneas fumantes puluere cimpos
ꝓsperit louge laimentiaq igmino uit¬
oe soũ atrẽ agneuit curnus ui arms
id aentũq pedum. flitusq audiua equorũ:
smnnuoq ineait pugnas. or p̃lia terptent
Ni roseus fessos iam gurgne phebus ł obero
inguat equos. na tẽq dic labnte reduca
nisidunt castris ante urbemae menia uallant¬

Expanded text:
praecipites primaeque mori pro moenibus ardent. praecipites primaeque mori pro moenibus ardent. Interea Turnum in silvis saevissimus implet nuntius, et iuveni ingentem fert Acca tumultum: deletas Volscorum acies, cecidisse Camillam, ingruere infensos hostis et Marte secundo omnia corripuisse, metum iam ad moenia ferri. Ille furens, et saeva Iovis sic numina pellunt, deserit obsessos collis, nemora aspera linquit. Vix e conspectu exierat campumque tenebat, cum pater Aeneas saltus ingressus apertos exsuperatque iugum silvaque evadit opaca. Sic ambo ad muros rapidi totoque feruntur agmine nec longis inter se passibus absunt; ac simul Aeneas fumantis pulvere campos prospexit longe Laurentiaque agmina viit Turnus in armis adventumque pedum flatusque audivit equorum. Continuoque ineant pugnas et proelia temptent, ni roseus fessos iam gurgite Phoebus Hibero tinguat equos noctemque die labente reducat: considunt castris ante urbem et moenia vallant. T
Abbreviated transcription (Latin):
S ed laxos referunt. & equis humeris languentib arcꝰ
Q uadripedumq putrẽ cursu quatit ungula capum
Uoluit᷑ ad muros caligine turbidus atra
Femineum clamorẽ ad celi sydera tollunt
Qui cursu portas primi in rupere patentes
hos inimica suꝑ mixto p̃mit agmine turba
Neo miserã effugiunt morte sed limine in ipso
Menib in patriis atq int̃ tuta domorion
Confixi expirant animas pars clauđe portas:
Nec sociis aperire uiã nec moenib audent.
a coipere orantes. oriturq miserrima cedes
Defendentũ armis aditus. inq arma tuentũ
Exolusi ante oculos lacrimantũq ora parentũ
Pars in p̃cipites fossas urgente ruina
Uoluitur in missis pars ceca & amcita frenis
a rietat in portas & duros obice postes:
Ipse de muris summo certamine matres
Monstrat amor uerus patriȩ ut uidere oimillã.
Tela manu trepidȩ iaciunt. ac robore duro
Stipitib ferrũ sudib q dimittantur obustis

Expanded text:
sed laxos referunt umeris languentibus arcus, sed laxos referunt umeris languentibus arcus, quadrupedumque putrem cursu quatit ungula campum. Volvitur ad muros caligine turbidus atra femineum clamorem ad caeli sidera tollunt. Qui cursu portas primi inrupere patentis, hos inimica super mixto premit agmine turba; nec miseram effugiunt mortem, sed limine in ipso, moenibus in patriis atque inter tuta domorum confixi exspirant animas. Pars claudere portas: nec sociis aperire viam nec moenibus audent accipere orantis, oriturque miserrima caedes defendentum armis aditus inque arma ruentum. Exclusi ante oculos lacrumantumque ora parentum pars in praecipitis fossas urgente ruina volvitur, immissis pars caeca et concita frenis arietat in portas et duros obice postis. Ipsae de muris summo certamine matres, monstrat amor verus patriae, ut videre Camillam, tela manu trepidae iaciunt ac robore duro stipitibus ferrum sudibusque imitantur obustis
Abbreviated transcription (Latin):
Sistit. & aruntẽ tumulo speculatur ab alto
Ut uidte fulgentẽ armis. ao uana tunitem
Cur inqͥt diuersus abis: huo dirige gresium
huc pertiure ueni. capias ut digna camillȩ
Premia tu ne etiã telis moriere diang
dixit. & auiata uoluerem treissa sagittã
Deꝓmit pharetra cornuq infensa tetendit
& duxi longe donec curuata coirent
Int̾ se capita &e manib iam tenderet ȩquis
Leua aciem ferri. dextra leuaq papillam
exemplo teli stridorem aurasq sonantis
Audiit una arruns. hesitq: incorpore ferrum
Illũ expirantẽ socii atq extrema gem̃tem
bliti ignoto camporũ in puluere linquunt
pis ad etheriũ pennis aufercur olympum
Prima fugit dña amissa leuis ala camillȩ
t urbati fugiunt rutuli sugit acer atinas
Dis iectiq duces desolatiq manipli
Tuta petunt & equis aduersa ad menia rendunt
Neo qusꝗ instantes teuores lȩtumq ferentis
Sustentare ualet. telis aut sistere contra

Expanded text:
sistit et Arruntem tumulo speculatur ab alto. sistit et Arruntem tumulo speculatur ab alto. Ut vidit laetantem animis ac vana tumentem, Cur, inquit, diversus abis? Huc dirige gressum, huc periture veni, capias ut digna Camillae praemia. Tune etiam telis moriere Dianae? dixit, et aurata volucrem Threissa sagittam deprompsit pharetra cornuque infensa tetendit et duxit longe, donec curvata coirent inter se capita et manibus iam tangeret aequis, laeva aciem ferri, dextra nervoque papillam. Extemplo teli stridorem aurasque sonantis audiit una Arruns, haesitque in corpore ferrum. Illum exspirantem socii atque extrema gementem obliti ignoto camporum in pulvere linquunt, Opis ad aetherium pennis aufertur Olympum. Prima fugit domina amissa levis ala Camillae; turbati fugiunt Rutuli, fugit acer Atinas disiectique duces desolatique manipli tuta petunt et equis aversi ad moenia tendunt. Nec quisquam instantis Teucros letumque ferentis sustentare valet telis aut sistere contra,
Abbreviated transcription (Latin):
m uero in m̃sus sugens fert aurea el amor
dera deiecta crudescit pugna camillo:
currunt densi simul omnis copia teuerum
hrreniq duces euandriq archades alȩ
t triuie custos iam dudum in montib opis
ta sedet sũmis: spectatq int̾rita pugnas:
ꝓcul medio iuuenũ in clamore furentũ
ospex̃ tristi multatam morte camillam
igemuitq: dedit q hasimmo pectore uoces
tinimiũ uirgonimium crudele buisti
uppliciũ : teueros omata lacesse bello:
ec tͥ desertȩ̨ indumis coluisse dianam
rofuit: haud nr̃as humero gessisse sagitas
in tam̃ indecorẽ tua te regina relinquit
trema iã in morte. neq hoc sine nomine lȩtũ
gentes erit aut famam pacieris in ultȩ :
tigeũq tuũ uiolauit uulnere corpus
Mirte luat merita: fuit ingens monte sub alto
Regis derunni terreno ex aggere bustum
antiqui laurentis opaccaq ilice tectum
hic dea se primũ rapido pulcherrima uisum

Expanded text:
Tum vero immensus surgens ferit aurea clamor Tum vero immensus surgens ferit aurea clamor sidera: deiecta crudescit pugna Camilla, incurrunt densi simul omnis copia Teucrum Tyrrhenique duces Evandrique Arcades alae. At Triviae custos iamdudum in montibus Opis alta sedet summis spectatque interrita pugnas. Utque procul medio iuvenum in clamore furentum prospexit tristi multatam morte Camillam, ingemuitque deditque has imo pectore voces: Heu nimium, virgo, nimium crudele luisti supplicium, Teucros conata lacessere bello! Nec tibi desertae in dumis coluisse Dianam profuit aut nostras umero gessisse sagittas. Non tamen indecorem tua te regina reliquit extrema iam in morte, neque hoc sine nomine letum per gentis erit aut famam patieris inultae. Nam quicumque tuum violavit vulnere corpus, morte luet merita. Fuit ingens monte sub alto regis Dercenni terreno ex aggere bustum antiqui Laurentis opacaque ilice tectum: hic dea se primum rapido pulcherrima nisu
Abbreviated transcription (Latin):
isoius audacis facti. caudãq remulcens
ibieoit pauitantẽ utero siluasq petiuit :
ud secus ex oculis se turbidus abstulit arru
nentꝰq fuga. mediis se inmiscuit armis
amanu moriens telũ trahit. ossa sed int̃
inreus e costas alto stat uulnere muoro:
bnuir ecanguis. labuntur frigida lȩto
miina: purpureus quodã color ora reliquit:
mno sic expirans accam exequalibus unam
liqua᷑: fida ante aliasq sola camillȩ:
uicũ partiri curas. atq hec ita fatur
tenus acca soror potui. nunc uulnus acerbam
nsicit: & tenebris nigrescunt omnia cireum
fuge. & hȩc turno mandata nouissima ꝑfer
uedat pugnȩ. troianosq arceat urbe:
iiq uole simulhis dictis linquebat abenas :
trã non sponte fluens: tũ frigida toto
uulat mn exoluit se cnrpore: lentaq colla
uptũ lȩto posuit cuput arma relinquens
iq: cũ gemitu fugit indignata sub umbras:

Expanded text:
conscius audacis facti, caudamque remulcens conscius audacis facti, caudamque remulcens subiecit pavitantem utero silvasque petivit: haud secus ex oculis se turbidus abstulit Arruns contentusque fuga mediis se immiscuit armis. Illa manu moriens telum trahit, ossa sed inter ferreus ad costas alto stat vulnere mucro: labitur exsanguis, labuntur frigida leto lumina, purpureus quondam color ora reliquit. Tum sic exspirans Accam ex aequalibus unam adloquitur fidam ante alias, quae sola Camillae, quicum partiri curas; atque haec ita fatur: Hactenus, Acca soror, potui: nunc vulnus acerbum conficit, et tenebris nigrescunt omnia circum. Effuge et haec Turno mandata novissima perfer: succedat pugnae Troianosque arceat urbe. Iamque vale. Simul his dictis linquebat habenas, ad terram non sponte fluens. Tum frigida toto paulatim exsolvit se corpore lentaque colla et captum leto posuit caput, arma relinquunt, vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbras.
Abbreviated transcription (Latin):
U irginis aut spolia ulla peto m̃: ectera laudes
la ferent: hȩc dira meodũ uulnere pestis
ili cadat patrias remeabo ingloriꝰ urbes
udiit & uoti pheebus succedere partem
une dedit. partẽ uolucres disꝑsit in auras:
maret ut subita turbatam morte camillã
unuit oranti. reducẽ ut patria alta uiłae
gamissa manu sonitũ dedit hasta ꝑ auras
quertere animos sacros ooulosq tule re
ucti ad reginã uolso. nihil ipsa neq aurȩ
sonitꝰ memor aut uenientis ab ȩthere reli
ista sub exertã donec ꝑ lata papillam
t uirgineũ q alte bibit acta eruorẽ
ncurriio trepidȩ comites dominãq: ruentẽ
asc ipiunt : fugit ante om̃s ext̃ritus arruns
ecia mixtoq metu. nec iã amplius haste¬
dere nec telis occurre uirginis audet:
uelut ille pͥusꝗ tela inimica sequantur
manuo in mences sese auius abdidit altos
uso pastore lupꝰ magno ue iuuenco

Expanded text:
virginis aut spolia ulla peto mihi cetera laudem virginis aut spolia ulla peto mihi cetera laudem facta ferent: haec dira meo dum vulnere pestis pulsa cadat, patrias remeabo inglorius urbes. Audiit et voti Phoebus succedere partem mente dedit, partem volucris dispersit in auras: sterneret ut subita turbatam morte Camillam, adnuit oranti; reducem ut patria alta viderecellae. Ergo ut missa manu sonitum dedit hasta per auras, convertere animos acris oculosque tulere cuncti ad reginam Volsci. Nihil ipsa nec aurae nec sonitus memor aut venientis ab aethere teli, hasta sub exsertam donec perlata papillam haesit virgineumque alte bibit acta cruorem. Concurrunt trepidae comites dominamque ruentem suscipiunt. Fugit ante omnis exterritus Arruns, laetitia mixtoque metu, nec iam amplius hastae credere nec telis occurrere virginis audet. Ac velut ille, prius quam tela inimica sequantur, continuo in montis sese avius abdidit altos occiso pastore lupus magnove iuvenco,
Abbreviated transcription (Latin):
Spumantẽ agitabat equũ quẽ pellis aenis
In pluma squamis auro conserta regebat
Ipse peregrina ferrugine clarus & ostro
S pecula torquebat lecio gortynia cornu
Aureus ex humeris sonat arcꝰ o aurea uati
Cassidatũ croceã clamidẽq: sinusq crepana
Carbaseos fuluo in nodũ collegerat auro
Pistus acu tunicas. & barbara tegmina crurum
H uno uirgo siue ut tẽplis p̾figerae arma
Troia captiuos siue ut se ferre in auro
Uenatrix unũ. ex omni certamine pugnę
C eca sequebatur totumq camilla ꝑ agnen
F emineo p̃dȩ & spoliorum ardebat amore
Telum ex insidiis tum tandẽ tẽpore capto
Concitat &e superos arruns sic uoce p̃catur
Sũme deũ sc̃i custos soraotis apollo
Quẽ primi colimꝰ cui pineus ardor aceruo
P ascitur. & mediũ freti pietate ꝑ ignem
Caltores multa premimus uestigia pruno
Da pater hoc nr̃is aboleri dedecus armuis
Omp̃s. non eruiuas pulsȩ ue tropeum

Expanded text:
spumantemque agitabat equum, quem pellis aënis spumantemque agitabat equum, quem pellis aënis in plumam squamis auro conserta tegebat. Ipse, peregrina ferrugine clarus et ostro, spicula torquebat Lycio Gortynia cornu; aureus ex umeris erat arcus et aurea vati cassida; tum croceam chlamydemque sinusque crepantis carbaseos fulvo in nodum collegerat auro pictus acu tunicas et barbara tegmina crurum. Hunc virgo, sive ut templis praefigeret arma Troïa, captivo sive ut se ferret in auro venatrix, unum ex omni certamine pugnae caeca sequebatur totumque incauta per agmen femineo praedae et spoliorum ardebat amore, telum ex insidiis cum tandem tempore capto concitat et superos Arruns sic voce precatur: Summe deum, sancti custos Soractis Apollo, quem primi colimus, cui pineus ardor acervo pascitur et medium freti pietate per ignem cultores multa premimus vestigia pruna, da, pater, hoc nostris aboleri dedecus armis, omnipotens. Non exuvias pulsaeve tropaeum
Abbreviated transcription (Latin):
Sustinet a iugulo dextrã &e iuim uirib exit
Utq uolans alte raptũ oũ fulua dãconem
Fert aquila implicuit qͥ pedes atq unguib he
Saucius at seͬpens sinuosa uolumina uersat
Arrectisq horret squamis .&e sibilar ore
arduus insurgens illa haud minꝰ urga obun
Luctantẽ rostro simul ȩthera uerberat alis
Haud alit̃ p̃da tiburtũ ex agmine tparcon
Portatat ouans. ducis exemplũq secuti
Meonide incurrunt tũ fatis debitus arruns
Uelocẽ iaculo & multa prior arie ocnillã
Circuit. & quȩ sit fortumo focillima tẽpiat
Qua setũq ferens medio tulit agmine u
Hac arruns subit. & tacitus uestigia lus hui
Qua uictrix redit illa pedeq ex hoste repor
Hac iuuenis furtĩ celeros detorquet habeni
Hosaditꝰ atq hos aditꝰ om̃ẽq ꝑ errat
Undiq circuitũ. & certã quatit imꝑb hasti
Furte sacer cibelo chloreus olimq: sacerdos
Insignis longe phyrgiis fulgebat in armis.

Expanded text:
sustinet a iugulo dextram et vim viribus exit. sustinet a iugulo dextram et vim viribus exit. Utque volans alte raptum cum fulva draconem fert aquila implicuitque pedes atque unguibus haesit, saucius at serpens sinuosa volumina versat adrectisque horret squamis et sibilat ore, arduus insurgens; illa haud minus urget obunco luctantem rostro, simul aethera verberat alis: haud aliter praedam Tiburtum ex agmine Tarchon portat ovans. Ducis exemplum eventumque secuti Maeonidae incurrunt. Tum fatis debitus Arruns velocem iaculo et multa prior arte Camillam circuit et quae sit fortuna facillima, temptat. Qua se cumque furens medio tulit agmine virgo, hac Arruns subit et tacitus vestigia lustrat; qua victrix redit illa pedemque ex hoste reportat, hac iuvenis furtim celeris detorquet habenas. Hos aditus iamque hos aditus omnemque pererrat undique circuitum et certam quatit improbus hastam. Forte sacer Cybelo Chloreus olimque sacerdos insignis longe Phrygiis fulgebat in armis
Abbreviated transcription (Latin):
tertur equo uariisq: instigat uocibus alas
Nomine queq uarons. resicitq in p̃lia pulsos.
Quis metus onũꝗ dolituri o semꝑ inertes
Tprreni quȩ tanta animis ignauia uenit.
femina palantes a gtatq hec agmina uertit:
Quo ferrũ quid ue hȩc gerimꝰ tela irrita dexo
at non inuenerẽ segnes nooturnaq bellã
Aut ubi curua ooros indixit tubia bacchi.
e xpectate dapes. ce plene pocula m̃sȩ.
H ic amer hoc studium dũ saera secundus aru
Nunciet. ac lucos uocet hostia pinguis in abtos
Hȩo effatꝰ equũ in medios moriturus & ipse
Concitat & uenulo adũsũ se turbidus inferi
di reptũq abequo dextra complectitur host
Et gremiũ ante suũ multa ui concitus ausei
T ollit᷑ in cęlũ clamor cunitiq latini
Conuertere ooulos. uolat igneus equora tar
arma uirũq ferens: tũ sũma ipsius ab hasta
Defringit ferrũ & partes rimatur aꝑtas
Qua uulnꝰ letale ferat: contra ille repugnan

Expanded text:
fertur equo variisque instigat vocibus alas, fertur equo variisque instigat vocibus alas, nomine quemque vocans, reficitque in proelia pulsos. Quis metus, O numquam dolituri, O semper inertes Tyrrheni, quae tanta animis ignavia venit? Femina palantis agit atque haec agmina vertit! Quo ferrum quidve haec gerimus tela inrita dextris? At non in Venerem segnes nocturnaque bella aut ubi curva choros indixit tibia Bacchi, exspectate dapes et plenae pocula mensae, hic amor, hoc studium, dum sacra secundus haruspex nuntiet ac lucos vocet hostia pinguis in altos! Haec effatus equum in medios, moriturus et ipse, concitat et Venulo adversum se turbidus infert dereptumque ab equo dextra complectitur hostem et gremium ante suum multa vi concitus aufert. Tollitur in caelum clamor, cunctique Latini convertere oculos. Volat igneus aequore Tarchon arma virumque ferens; tum summa ipsius ab hasta defringit ferrum et partis rimatur apertas, qua vulnus letale ferat; contra ille repugnans
Abbreviated transcription (Latin):
Tradic equũ comiti paribq ad sistit in armis
ense pedes nudo puraq int̾rita parma:
ad iuuenis uicisse dolo ratus aduolat ipse
haud mora conuersisq: fugax aufertur abenis
Qadripedemq citũ ferrata calce fatigat
Uane ligus frustraq animis elate suꝑbis
Nequiꝗ patrias temptasti lubricus artes
neo fauste incolom̃ fallaci ꝑferet autlo
hȩc fat᷑ uirgo. & ꝑnicibus ignea plantis
Transit equũ cursu. frenisq ad ũsa p̃hensis
congreditur penasq inimico ex sanguine sumit
Quã facile accipit̃ saxo sacer ales ab alto
cũ sequit᷑ pennis sublimẽ in nube colubam
Comp̃hensãq tenet. pedibq euiscerat uncis:
Tũ cruor et uulsȩ labuntur ab ethere plume
at non hȩc nullis hominũ sator atq deorum
obseruans oculis sũmo sedet altus olimpo:
Tyrrenũ genitor charconẽ in p̃lia scua
Suscitat. & stimulis haud mollib inieit iras
ergo int̾ oedes cedentiaq agmina tarcon

Expanded text:
tradit equum comiti paribusque resistit in armis, tradit equum comiti paribusque resistit in armis, ense pedes nudo puraque interrita parma. At iuvenis, vicisse dolo ratus, avolat ipse, haud mora, conversisque fugax aufertur habenis quadrupedemque citum ferrata calce fatigat. Vane Ligus frustraque animis elate superbis, nequiquam patrias temptasti lubricus artis, nec fraus te incolumem fallaci perferet Auno, haec fatur virgo et pernicibus ignea plantis transit equum cursu frenisque adversa prehensis congreditur poenasque inimico ex sanguine sumit: quam facile accipiter saxo sacer ales ab alto consequitur pennis sublimem in nube columbam comprensamque tenet pedibusque eviscerat uncis; tum cruor et vulsae labuntur ab aethere plumae. At non haec nullis hominum sator atque deorum observans oculis summo sedet altus Olympo: Tyrrhenum genitor Tarchonem in proelia saeva suscitat et stimulis haud mollibus incitat iras. Ergo inter caedes cedentiaque agmina Tarchon
Abbreviated transcription (Latin):
Pitotinus orsilocũ & buten duo maxima teucrũ
corpora sed buten auersum euspide fycit
Loricã galeãq inter qua colla sedentis
Lucent e lȩuo dependet parmna la certo
orsi lochũ fugiens. magnũq agitata ꝑ orbem
eludit giro interior sequiturq sequentem
Tum ualidã ꝑq arma uiro. ꝑqssa seourim
alcior exurgens oranti & multa p̃canti
congeminant uulnus calido rigat ora cerebro
Inoidit huic subituq aspectu territus hesit
appenninioole bellator filius auni
naud ligurũ extremus dũ fallere fata
Isq ubi se nullo iam cursu euadere pugnȩ
Posse neq neq instantẽ reginã auertere cernit
consilio uersare dolos ingressus & hasta
Incipit hec qͥd tã egregiũ si femina forti
lidis equo dimitte fugã & te cõminus ȩquo
Necũ tride solo. pugnȩq accinge pedestri
Iã nosces uentosa ferat cui gloria laudem
dixit. at illa furens. acriq accensa dolore

Expanded text:
Protinus Orsilochum et Buten, duo maxima Teucrum Protinus Orsilochum et Buten, duo maxima Teucrum corpora, sed Buten aversum cuspide fixit loricam galeamque inter, qua colla sedentis lucent et laevo dependet parma lacerto, Orsilochum fugiens magnumque agitata per orbem eludit gyro interior sequiturque sequentem, tum validam perque arma viro perque ossa securim altior exsurgens oranti et multa precanti congeminat: vulnus calido rigat ora cerebro. Incidit huic subitoque aspectu territus haesit Appenninicolae bellator filius Auni, haud Ligurum extremus, dum fallere fata sinebant. Isque ubi se nullo iam cursu evadere pugnae posse neque instantem reginam avertere cernit, consilio versare dolos ingressus et astu incipit haec: Quid tam egregium, si femina forti fidis equo? Dimitte fugam et te comminus aequo mecum crede solo pugnaeque adcinge pedestri: iam nosces, ventosa ferat cui gloria fraudem. Dixit, at illa furens acrique adcensa dolore
Abbreviated transcription (Latin):
Tũ lirĩ pagasũq: suꝑ. quorũ alt̃ abenas
Susfuso reuolutus equa dũ colligit. alter
dum subit. ac dextrã labenti tendit mnertẽ:
Pretipites pariterq: ruunt. his addit amastrũ
hyppetaten seqͥturq in combens eminus hasta
Ter eaq: arpalicũq: & demophounta chromĩq
Quodq emissa manu emtorsit spicula uirgo
Tot plirygii cecidere uiri. ꝓcul ornitus armir
Ignotis e equo uenator iapige fertur
cui pellis latos hunieros. erepta iuuenco
Pugnatori operit. caput ingens oris hiatus
et mole texere lupi cum dentibus albis:
agrestisq manus armat sparus: ipse cat̃uis
uercitur in mediis & toto uertiae supra .ẽ.
hunc illa exceptũ. neq enĩ labor agmine uerso
Traicit & suꝑ hȩc inimico pectore fatur
Siluis teryrrhenȩ feras agitare putasti.
aduenit qui ura dies muliebribus armis
Uerba red argueret. nom̃tam̃ haud leue ꝑ atrũ
manib: hoc referes telo cecidisse camillȩ

Expanded text:
Tum Lirim Pagasumque super; quorum alter habenas Tum Lirim Pagasumque super; quorum alter habenas suffosso revolutus equo dum colligit, alter dum subit ac dextram labenti tendit inermem, praecipites pariterque ruunt. His addit Amastrum Hippotaden, sequiturque incumbens eminus hasta Tereaque Harpalycumque et Demophoonta Chrominque; quotque emissa manu contorsit spicula virgo, tot Phrygii cecidere viri. Procul Ornytus armis ignotis et equo venator Iapyge fertur, cui pellis latos umeros erepta iuvenco pugnatori operit, caput ingens oris hiatus et malae texere lupi cum dentibus albis, agrestisque manus armat sparus; ipse catervis vertitur in mediis et toto vertice supra est. Hunc illa exceptum, neque enim labor agmine verso, traicit et super haec inimico pectore fatur: Silvis te, Tyrrhene, feras agitare putasti? Advenit qui vestra dies muliebribus armis verba redarguerit. Nomen tamen haud leve patrum manibus hoc referes, telo cecidisse Camillae.
Abbreviated transcription (Latin):
ac medias int̃ cedes exultat ame xon
unũ exerta latus pugnę pharetritru canulla
et nunc lenta manu spargeiis hastila densat:
Nunc ualidam dextra ragt indefessa bipennem
Aureus ex humero sonat arcus o arma dianȩ
Spicula conuerso fugientia dirigit artu:
at circũ lectȩ comites. larinaq uirgo.
Tullaq et ȩratã quaciens tarpeia sacurim
Icalides quas ipsa decus sibi dia camilla
delegit pacisq: bonȩ belliq ministras
Quales treiciȩ cũ fluminathermodo ontis
Pulsant. & pictis bellantur amatones armis
Seu oircũ hy̧politen seu cũ se maroia currii
Pentelisia refert magnoq ululante uimultu
Feminea exultant lunatis agmina peltis:
Quẽ telo primũ quẽ postremũ aspera uirgo
deicis. aut quod humi morientia corpora fandi
tuneũ olicio primum patre ouius aꝑtum
aduersi longa trans uerberat abiete pectus
Sanguinis ille uomens riuos cadit. atq cruentã
Mandit humũ moriensq: suo se in uulnere uersot

Expanded text:
At medias inter caedes exsultat Amazon, At medias inter caedes exsultat Amazon, unum exserta latus pugnae, pharetrata Camilla, et nunc lenta manu spargens hastilia denset, nunc validam dextra rapit indefessa bipennem; aureus ex umero sonat arcus et arma Dianae. spicula converso fugientia dirigit arcu. At circum lectae comites, Larinaque virgo Tullaque et aeratam quatiens Tarpeia securem, Italides, quas ipsa decus sibi dia Camilla delegit pacisque bonas bellique ministras: quales Threiciae cum flumina Thermodontis pulsant et pictis bellantur Amazones armis seu circum Hippolyten, seu cum se Martia curru Penthesilea refert, magnoque ululante tumultu feminea exsultant lunatis agmina peltis. Quem telo primum, quem postremum, aspera virgo, deicis? Aut quot humi morientia corpora fundis? Eunaeum Clitio primum patre, cuius apertum adversi longa transverberat abiete pectus: sanguinis ille vomens rivos cadit atque cruentam mandit humum moriensque suo se in volnere versat.
Abbreviated transcription (Latin):
Saxa fugit litusq uado labente reliquit
Bis tusei rutulos egere ad moenia uersos.
Sis reiecti armis respectant t̃ga tegentes
Tertia sed postꝗ congressi in prelia tutasq
Implicuere uit̃ se acies. legitq: uirũ uir
Tum uͦ &e gemitus morientũ  sanguine in a
Armaq: corporaq: & ꝑ mixti cede uirorum
Senu animes uolauntur eqͥ pugna asꝑa surgit
orsilocus remuli quando ipsũ horrebat adire
hastã intorsit equo ferrũq sub aure reliquit
&uo sonipes ictu furit arduus. altaq iactat
uulneris in paciens arrecto pectore crura
uoluit᷑ ille grcussus humi. oathillus iollam
Ingentẽq: animis. ugentẽ corpore e armis
deicit henmeniũ. nudo cui uertice fulua
cesaries nudiq humeri. nec uulnera trent
tantus in arma parat. latos huic hastua ꝑ armos
acta tremit. duplicatq: uirũ transfixu dolone
Funditur at̃ ubi cruor dant funera ferro
Certantes: pulerãq petunt ꝑualnera mortẽ

Expanded text:
saxa fugit litusque vado labente relinquit: saxa fugit litusque vado labente relinquit: bis Tusci Rutulos egere ad moenia versos, bis reiecti armis respectant terga tegentes. Tertia sed postquam congressi in proelia totas implicuere inter se acies legitque virum vir: tum vero et gemitus morientum et sanguine in alto armaque corporaque et permixti caede virorum semianimes volvuntur equi, pugna aspera surgit. Orsilochus Remuli, quando ipsum horrebat adire, hastam intorsit equo ferrumque sub aure reliquit. Quo sonipes ictu furit arduus altaque iactat vulneris impatiens arrecto pectore crura: volvitur ille excussus humi. Catillus Iollan ingentemque animis, ingentem corpore et armis deicit Herminium, nudo cui vertice fulva caesaries nudique umeri, nec vulnera terrent: tantus in arma patet. Latos huic hasta per armos acta tremit duplicatque virum transfixa dolore. Funditur ater ubique cruor; dant funera ferro certantes pulchramque petunt per vulnera mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
bersi campo apparent. hastasq reductis
ndunt longe dectris & spicula uibrant
eniusq uirũ fremitusq arde soit equorum:
iitra iactũ teli ꝓgressus ucerq
ssterant: subito erumpunt clamore furentesq
tant᷑ equos. fundunt simul undiq tela
bra niuis .⁊tu. celumq obtexitur umbra
fanuo ad uersis tyrrenus e acer acontrus
ni incurrunt hastis primiq ruinam
sonitu ingenti. ꝑ fracta quadriped intũ
t pectoribus rumpunt : excussus a conteus
nuns in morẽ aut torm̃to ponderis acti
palot. Longo : & uitã disꝑgit in auras
agant. prinoeps turmas in uadit asylas:
Iamq ꝓpinquabant portis. rursusq latini
lamorẽ tollunt : & mollia colla reflectun
hu fugiunt penitusq: datis referuntur abenu
Q ualis ubi alt̃no ꝓoumbens gurgite pontus
Iunc ruit ad t̾ram. scopulisq suꝑ iacit undã
Suumeus extremãq sinu ꝑfundit arenam
Nunc rapidus retro atq: estu reuoluta resorbens

Expanded text:
adversi campo apparent hastasque reductis adversi campo apparent hastasque reductis protendunt longe dextris et spicula vibrant, adventusque virum fremitusque ardescit equorum. Iamque intra iactum teli progressus uterque substiterat: subito erumpunt clamore furentisque exhortantur equos; fundunt simul undique tela crebra nivis ritu caelumque obtexitur umbra. Continuo adversis Tyrrhenus et acer Aconteus conixi incurrunt hastis primique ruina dant sonitum ingenti perfractaque quadrupedantum pectora pectoribus rumpunt: excussus Aconteus fulminis in morem aut tormento ponderis acti praecipitat longe et vitam dispergit in auras. agunt, princeps turmas inducit Asilas. Iamque propinquabant portis, rursusque Latini clamorem tollunt et mollia colla reflectunt: hi fugiunt penitusque datis referuntur habenis. Qualis ubi alterno procurrens gurgite pontus nunc ruit ad terram scopulusque superiacit unda spumeus extremamque sinu perfundit arenam, nunc rapidus retro atque aestu revoluta resorbens
Abbreviated transcription (Latin):
nauere nurũ : sola cententa diana
inũ telorũ & uirginitatis amorem
imerat colit. uellem haud correpta fuissae.
ucia tali conata lacessere teucros:
tamihi comitũq foret nunc una mearum
ni age quando quidẽ fatis urgetur acerbis.
ui umiha polo sinesq inuise latinos
dis ubi infaulto cõmittitur omine pugna
uut et ultrieẽ pharetra deꝑme sagittã¬
uũq sacrũ uiolarit uulnere copus
sualusq mihi parit̃ det sanguine poenas:
go uube auia miserande corpus & arma
coliata feram cumulo patriȩq reponam:
imuit. nigro ciroumdata turbine opus:
manus interea muris troiana ꝓpinquat
tusciq duces: equitumq exercitus omnis
poser numero in turmas. fremit eqͦre toto
sitans sonipes. & pressis pugnat habenis
obuersus & hue: tum late ferreus hastis
pre ager. cumpiq: armis sublimibus ardet᷑:
mnon et messapus contra celeresq latini
ñ frẽ coras & uirginis ala camillȩ

Expanded text:
optavere nurum: sola contenta Diana optavere nurum: sola contenta Diana aeternum telorum et virginitatis amorem intemerata colit. Vellem haud correpta fuisset militia tali, conata lacessere Teucros: cara mihi comitumque foret nunc una mearum. Verum age, quandoquidem fatis urgetur acerbis, abere, nympha, polo finisque invise Latinos, tristis ubi infausto committitur omine pugna. Haec cape et ultricem pharetra deprome sagittaarit volnere corpus, Tros Italusque, mihi pariter det sanguine poenas. Post ego nube cava miserandae corpus et arma inspoliata feram tumulo patriaeque reponam. insonuit, nigro circumdata turbine corpus. At manus interea muris Troiana propinquat Etruscique duces equitumque exercitus omnis, compositi numero in turmas. Fremit aequore toto insultans sonipes et pressis pugnat habenis huc conversus et huc; tum late ferreus hastis horret ager campique armis sublimibus ardent. Nec non Messapus contra celeresque Latini et cum fratre Coras et virginis ala Camillae
Abbreviated transcription (Latin):
Dieit. & adduoto emitortum hastile lacerto
Imnuttit: sonuere unde rapidum suꝑ amnen
I nfelix fugit in ioculo stridente camillo
netibis magia propius iam urgente oatua
seic fluuio. atq hastã oum uirgine uictor
ramineo denũ triuie de cespite uellit.
in illum tocdis. ullȩ̨ non moenib urbes
uporo: neq ipse manus feritate dedisset:
hͥorũ & solis exegit montibus ȩuum:
natã indumis interq horrentia lustra
m̃talis equę maminis. & locte ferino
itribat. teneris in mulgens ubera labris:
pidũ primis infans uestigia plantis
iliterat. iaculo palmas anmauit acuto:
ncui aq: ex humero paruȩ suspendit & arcũ.
ocrinali auro ꝓ longo tegmine pallȩ
gridis uuuiae ꝑ dorsum auertioe pendent
limanu ãtũ tenera puerilia torst
sundã toreti circum caput egit habena
mmoniãq gruem aut albũ deieat olorem
ltę illũ frustra tyrrena ꝑ oppida matres

Expanded text:
Dixit et adducto contortum hastile lacerto Dixit et adducto contortum hastile lacerto immittit: sonuere undae, rapidum super amnem infelix fugit in iaculo stridente Camilla. At Metabus, magna propius iam urgente caterva, dat sese fluvio atque hastam cum virgine victor gramineo donum Triviae de caespite vellit. Non illum tectis ullae, non moenibus urbes accepere neque ipse manus feritate dedisset: pastorum et solis exegit montibus aevom. Hic natam in dumis interque horrentia lustra armentalis equae mammis et lacte ferino nutribat, teneris immulgens ubera labris. Utque pedum primis infans vestigia plantis institerat, iaculo palmas armavit acuto spiculaque ex umero parvae suspendit et arcum. Pro crinali auro, pro longae tegmine pallae tigridis exuviae per dorsum a vertice pendent. Tela manu iam tum tenera puerilia torsit et fundam tereti circum caput egit habena Strymoniamque gruem aut album deiecit olorem. Multae illam frustra Tyrrhena per oppida matres
Abbreviated transcription (Latin):
Priuerno antiqua metabus cũ excedorar urbe
Infantẽ fugiens media int̾ prolia belli
Sustulit exilio comitem matrisq uocauit
Nomine casmille mutata parte camillam
Ipse sinu psse portans iuga longa petebar
Solorũ nemorũ tela undiq seua p̃mebant
Et oircũ fuso uolitabat milite uolsci
Ecce fugę medio summis amasenus ab unda
Spumabat rippis tantus se nubibus imber
Ruperat ille innare parans infantis amore
Tardatur. caroq oneri timet omnia secum
Uersanti subito uix hȩc sententia sedit̃
Telum immane manu ualida quod forte geri
Bellator solidũ nodis & corpore cocto
Huo natã libro ar siluestra subere clausam
I mplicat atq habile medię oircum ligat hastę
Quã dextra ingenti librans. ita aethera fatus
Alma tibi hano namarũ cultrix latonia uis
Ipse pat̾ famulam uoueo tua prima ꝑ aus
Tela tenens supplex hostẽ fugit. accipe testor
Diua tuã quę nunc dubiis comintotitur auri

Expanded text:
Priverno antiqua Metabus cum excederet urbe, Priverno antiqua Metabus cum excederet urbe, infantem fugiens media inter proelia belli sustulit exsilio comitem matrisque vocavit nomine Casmillae mutata parte Camillam. Ipse sinu prae se portans iuga longa petebat solorum nemorum: tela undique saeva premebant et circumfuso volitabant milite Volsci. Ecce fugae medio summis Amasenus abundans spumabat ripis: tantus se nubibus imber ruperat. Ille, innare parans, infantis amore tardatur caroque oneri timet. Omnia secum versanti subito vix haec sententia sedit. Telum immane manu valida quod forte gerebat bellator, solidum nodis et robore cocto, huic natam, libro et silvestri subere clausam, implicat atque habilem mediae circumligat hastae; quam dextra ingenti librans ita ad aethera fatur: Alma, tibi hanc, nemorum cultrix, Latonia virgo, ipse pater famulam voveo; tua prima per auras tela tenens supplex hostem fugit. Accipe, testor, diva tuam, quae nunc dubiis committitur auris.