comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pfectam saturitatẽ ñ in hoc scło sed in fut᷑o
posse ꝓuenire: supnoꝵ desiderio psalmista
flagrans ostendit qui ait. Ego au̾t cum
iustitia apparebo in conspectu tuo: satiabor
dum manifestabit᷑ gła tua.¬

Expanded text:
perfectam saturitatem non in hoc saeculo, sed in futuro perfectam saturitatem non in hoc saeculo, sed in futuro posse provenire supernorum desiderio Psalmista flagrans ostendit, qui ait: Ego autem cum justitia apparebo in conspectu tuo, satiabor dum manifestabitur gloria tua
Abbreviated transcription (Latin):
eati itaq paupes: ñ utiq om̃s. s illi tan¬
tummꝰ qui om̃e p̾sentis scłi tam &si altũ
uideat᷑ ꝓ nichilo culmen ducunt. Q merito
regni celestis phibent᷑ munere digni: quia de¬
lectationis humanȩ ꝓbant᷑ cupiditate nuda¬
ti. Qualem se rex dauid paupiem sustinuis-¬
se declarans ait. Ego uͦ egenꝰ et pauꝑ sum. xi¬
t alibi ñ mͦ t̾restria sed et ipsa ꝓ dño suꝑ¬
cȩlestia. paruipendens. dicensq qͥd enim
michi ẽ in celo. & a te quid uolui suꝑ t̾ram:
mox ubi spei suȩ fixisset anchoram: subden¬
do manifestat. Michi aũt adherere dõ bo¬
nũ ẽ. ponere in dño dõ spem meam. Auoqͥn:
nonnulli misera conditione pauptatis. et
hic seli gaudiis ob mnopiam rerum: et ibi re¬
gno ddĩ ob meritorum nequitiam carent.
Beati qui nunc. esuritis. quia saturabimini.
aptissime nos instituens nunquam nos satiᷤᷤ
iustos estimare debere. s cotidianũ iustitiȩ
semꝑ amare immo ardere ꝓfectum. Cuiꝰ

Expanded text:
eati itaque pauperes. Non utique omnes, sed illi tantummodo qui omne praesentis saeculi, tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. Qui merito regni coelestis perhibentur munere digni, quia delectationis humanae probantur cupiditate nudati. Qualem se rex David pauperiem sustinuisse declarans ait: Ego vero egenus et pauper sum. Et alibi non modo terrestria, sed et ipsa pro Domino supercoelestia parvi pendens dicensque: Quid enim mihi restat in coelo, et a te quid volui super terram ? mox ubi spei suae fixisset anchoram, subdendo manifestat: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam. Alioquin nonnulli miserrima conditione paupertatis, et hic saeculi gaudiis ob inopiam rerum, et ibi regno Dei ob meritorum nequitiam carent. Beati qui nunc esuritis, quia saturabimini. justitiam, apertissime nos instituens nunquam nos satis justos aestimare debere, sed quotidianum justitiae semper amare, imo ardere profectum. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
designent:. ipsa uniꝰcuiꝰq libri euuangłici
exordia testant᷑. Nam qͥa ab humano ge-¬
nere cȩpit. iure ꝑ hominẽ matheus: qͥa
a clamore in deserco. recte ꝑ leonẽ marcꝰ.
qͥa a sacrificio exorsus ẽ. bene ꝑ uitulum
mcase quia ũ a diunitat qbi epit. dig¬
ne ꝑ aquilam sig¬

Expanded text:
designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, recte dequia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam sig
Abbreviated transcription (Latin):
salutem: quẽ ñ credere saluatorẽ. Quare
Eͦ dr̃ nisi signa et ꝓdigia uideritis ñ credi¬
tis: qui ante credidit quam signũ uideret:
Sed mem̃tote quid petiit: et aꝑte cognos¬
cetis quia in fide dubitauit. Poposcit naͦ-¬
q ut descenderet. et sanaret filiũ suum.¬

Expanded text:
 quem non crederet salvatorem. Quare ergo dicitur: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis, qui ante credidit quam signum videret? Sed mementote quid petiit, et aperte cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet, et sanaret filium eju
Abbreviated transcription (Latin):
loqͣnte: uenit alius et dixit. Chaldei fe¬
cerunt tres turmas. et inuaserunt ca¬
melos. et tulerunt eos: nec non et pue̾ros
pcusserunt gladio. & ego effugi solus:
ut nuntiarem tibi.
ahuc loquebat᷑ ille: et ecce alius int̾¬
uit et dixit. Filiis et filiabus tuis¬
uescentib & bibentib uinũ in domo fr̃is
sui pͥmogeniti: repente uentꝰ uehemetis
irruit a regione deserti. et concussit quat¬
tuor angulos domus. Quȩ corruens opp̃s¬
sit liberos tuos: & mortui sunt. Et effugi
ego solus: ut nuntiarem tibi.uiii¬
unc surrexit iob et scidit uestim̃ta
sua: & tonso capite corruens in t̾rã ado¬
rauit et dixit. Nudus egressus sum de
utero mat̾s incȩ: nudus reu̾tar illuc. Dn̾s
dedit dñs abstulit. sic̃ dño placuit ita fa¬

Expanded text:
loquente, venit alius, et dixit: Chaldaei feloquente, venit alius, et dixit: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros percusserunt gladio, et ego fugi solus, ut nuntiarem tibi. Adhuc loquebatur ille, et ecce alius intravit, et dixit: Filiis tuis et filiabus vescentibus et bibentibus vinum in domo fratris sui primogeniti repente ventus vehemens inruit a regione deserti et concussit quattuor angulos domus quae corruens oppressit liberos tuos et mortui sunt et effugi ego solus ut nuntiarem tibi tunc surrexit Iob et scidit tunicam suam et tonso capite corruens in terram adoravit et dixit nudus egressus sum de utero matris meae et nudus revertar illuc Dominus dedit Dominus abstulit sit no
Abbreviated transcription (Latin):
espondit dño satan & ait. Nunqͥd
frustra timet iob dm̃e Nonne tu
uallasti eũ ac domũ eiꝰ. uniu̾samq substan¬
tiã eĩ ꝑ circuitum : Operibusq manuũ
eiꝰ benedixisti: et possessio illius creuit in
terra. Sed extende paululũ manũ tuam.
et tange cuncta quę possidet: nͥ in facie
tua benedixerit tibi.
ixit gͦ dñs ad satan. Eece uniu̾sa
ꝗͣ habet in manu tua sunt: tantũ
in eum ne extendas manũ tuam. Egress
q ẽ satan a facie dñi. Cũ aũt quadam
die filii et filiȩ eius. comederent et biberenss
uinum in domo fr̃is sui pͥmogeniti: nuntiꝰ
uenit ad iob qui diceret. Gones arabant
et asinȩ pascebant᷑ uxta eos: et irruerunt
sabei tuleruntq ominia. et pueros ꝑcusse.¬
runt gladio. & euai go solus: ut nuntia¬
rem tibi.
Unq addhuc ilie loq̃ret᷑: uenit alt̾
et dixit. Igiis dĩ cecidit e cęlo. et tactas
oues puerosq consumpsit: et effugi ego so¬
lus. ut nuntiarem tͥ. Sed et illo adhuc

Expanded text:
 Numquid frustra timet Job Deum? nonne tu vallasti eum, ac domum ejus, universamque substantiam per circuitum, operibusque manuum ejus benedixisti, et possessio ejus crevit in terra? Sed extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet, nisi in facie tua benedixerit tibi. Dixit ergo Dominus ad Satanam: Ecce, universa quae habet, in manu tua sunt: tantum in eum ne extendasusque est Satan a facie Domini. Cum autem quadam die filii et filiae ejus comederent et biberent vinum in domo fratris sui primogeniti, nuntius venit ad Job qui diceret: Boves arabant, et asinae pascebantur juxta eos, et irruerunt Sabaei tuleruntque omnia, et pueros percusserunt gladio: et evasi ego solus, ut nuntiarem tibi. Cumque adhuc loqueretur, venit alter et dixit: Ignis Dei cecidit e coelo et tactas oves puerosque consumpsit, et effugi ego solus ut nuntiarem tibi. Sed et illo adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
x magna gͣ parte diffisus ẽ: quia ho
et potentem ad curandũ credidit. et tamen
morienti filio ẽẽ absente m putauit dm̃. S ed
añs qui rogat᷑ ut uaddat. quia ñ desit ubi
inuitat᷑ indicat. Solo iussu salutr᷑ oldtid̾at:
qui uoluntate omnia creauit. Scdin ioħeo¬

Expanded text:
x magna ergo parte diffisus est, quia hoet potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit Deum . Sed Dominus qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur, indicat: solo jussu salutem reddidit, qui voluntate omnia creavit. Qua in re
Abbreviated transcription (Latin):
spreto cubili surgimꝰ. nobis pat̾ ca¬
nentib adẽẽ te deposcimus. Te lingua
pͥmum concinat. tereñtis ardor ambiat
ut actuum sequentium. tu sc̃e sis exor-¬
dium. Cedant tenebrȩ lumini. it nox
diurno syderi. ut culpa quã nox intu¬
ut. iucis labescat munere. Precam̃ idẽ
supplices noxas ut om̃s amputes. et ore
te canentiũ. lauderis in ꝑpetuum Pr̃a.¬

Expanded text:
Spreto cubili surgimus, Nobis, Pater, canentibus Adesse te deposcimus. Te lingua primum concinat, Te mentis ardor ambiat; Ut actuum sequentium Tu, sancte, sis exordium. Cedant tenebrae lumini, Et nox diurno sideri; Ut culpa quam nox intulit, Lucis labascat munere. Precamur iidem supplices, Noxas ut omnes amputes; Ne ore te canentium Lauderis in perpetuum. Pra
Abbreviated transcription (Latin):
tum audiui mus quas passę sunt et defe¬
mus timor et hebetudo mentis cecidit
suꝑ nos et suꝑ liberos no. stros ipsi
montes nolunt recipere fugam no stram
domine misere re. u Pecca iuimus cum¬

Expanded text:
tum audivimus, quas passae sunt, et defecimus. Timor et hebetudo mentis cecidit super nos, et super liberos nostros. Ipsi montes nolunt recipere fugam nostram. Domine, miserere. Vers. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
odiernam dilectissimi
festiuitatem toto orbe t̾rarum
uenerabilem. ille sc̃i sp̃s consecra¬
uit aduent᷑: qui post resurrectionẽ dm̃
quinquagesimo die in apłos popłmq
credentium sic̃ sꝑabat᷑ influxit. Sꝑa¬
batur au̾t. quia illum dñs iħc spopon¬
ẽẽ habitator inciperet:. sed ut sacrata
sibi pectora et feruentius accenderet.
et copiosius inundaret. cumulans sua
dona ñ inchoans. nec idõ nouus oꝑe.
quia ditior largitate.

Expanded text:
odiernam, dilectissimi, festivitatem toto terrarum orbe venerabilem, ille sancti Spiritus consecravit adventus, qui post resurrectionem Domini quinquagesimo die in apostolos populumque credentium, sicut sperabatur, influxit . Sperabatur autem, quia illum Dominus Jesus spopone sanctorum habitator inciperet, sed ut sacrata sibi pectora et ferventius accenderet, et copiosius inundaret; cumulans sua dona, non inchoans, nec ideo novus opere, quia ditior largitate.
Abbreviated transcription (Latin):
unquam enĩ ab om̃ipo
sitione omniũ rerum agit diuina mo-¬
deratio. ex totius uenit ꝓuidentia trim¬
tatis. Una ẽ ibi benignitas miscdiȩ.
una ẽ censura iustitiȩ: nec aliquid ẽ

Expanded text:
umquam enim ab omnipotsitione omnium rerum agit divina moderatio, ex totius venit providentia Tritatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae; nec
Abbreviated transcription (Latin):
laudib intonat. mundꝰ exultans iu¬
bilat᷑. gemens infernus ululat. Cũ rex ille
fortissimus mortis confractis uirib pede ꝯ¬
culcans tartara soluit a pena miseros. Ille
qui clausus lapide custodit᷑ sub milite tri¬
umphans pompa nobili uictor surgit de
funere. Solutis iamgemitib et inferni do-¬
lorib quia surrexit dñs. resplendens cla-¬
mat angłs. Iristes erant apłi de nece sui
rant impii. Sermone blando angłs p̃dix᷑
mulicrib in galilea dñs uidendus ẽ quam¬
totius. Ille dum ꝑgunt concite apłis hoc
dicere uidentes eum uiuere osculant᷑ pedes
dm̃. Quo agnito discipuli in galileam
ypere ꝑgunt uidere facic̃ desideratã dñi.
Claro paschali gaudio sol mundo nitet
reo. Ostensa sibi uulnera in xp̃i carne ful¬
gida. resurrexisse dñm uoce fatent᷑ publica.
Rex xp̃e clem̃tissime tu corda nr̃a posside¬

Expanded text:
laudibus intonat, Mundus exsultans jubilat, Gemens infernus ululat, Cum rex ille fortissimus, Mortis confractis viribus, Pede conculcans tartara Solvit a poena miseros. Ille qui clausus lapide Custoditur sub milite, Triumphans pompa nobili Victor surgit de funere. Solutis jam gemitibus Et inferni doloribus, Quia surrexit Dominus Resplendens clamat angelus. Tristes erant apostoli De nece sui runt impii. Sermone blando Angelus Praedixit mulieribus: In Galilaea Dominus Videndus est quamtocius. Illae dum pergunt concitae, Apostolis haec dicere: Videntes eum vivere, Osculant pedes Domini. Quo agnito Discipuli In Galilaeam propere Pergunt, videre faciem Desideratam Domini. Claro paschali gaudio Sol mundo nitensreo. Ostensa sibi vulnera In Christi carne fulgida, Resurrexisse Dominum, Voce fatentur publica. Rex Christe clementissime
Abbreviated transcription (Latin):
discipulus. Crux quippe: a
afficimus. aut ꝑ compassionẽ ꝓcimi neces-¬
sitatem illius nr̃am putamus. Q enĩ dolo

Expanded text:
discipulus. Crux quippe a cafficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolo
Abbreviated transcription (Latin):
i om̃e qđ petimus in nomine filii
dat uob̾ pater. qͥd ẽ quod paulus ter
dominum rogauit. et exaudiri nͨ meruit:
S dictum ẽ illi. Sufficit tͥ gr̃a mea: nam
tam egregius p̃dicator in nomine filii ñ
petiit: Quare aũt nͨ accepit quod petiit:
uomͦ gͦ uerum ẽ quia quicqͥd uͣ
petierimꝰ in nomine filii dat nobis
pater: si auferri a se angłm sathanȩ petiit
pecit᷑: ñ in nomine ui̾u petit᷑ pater. uii¬
nde et eisdem apłis adhuc infir
mantib dñs dic̃. Usq mͦ non pe¬
tistis quicquam in nomme meo Acsi aꝑte
diceret᷑. Non petistis in nomine saluato¬
ris: qui nescitis ȩt̾nam qͣrere salutem.
hinc ẽ qđ et paulus ñ exaudit᷑: qͥa si libe¬
raret᷑ a temptatione ei ñ ꝓderat ad salutẽ.
pensate qͣso petitiones ur̃as. Uidete si in
nomine ñu petitis: idest si gaudia salutis
ȩt̾nȩ postulatis. In domo enĩ uiu ihesum
ñ qͣritis. si in et̾nitatis templo importune
ꝓ temporalib oratis. Ecce in oratione

Expanded text:
i omne quod petimus in nomine Filii, dat nobis Pater, quid est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi, Sufficit tibi gratia mea, nam tam egregius doctor in Filii nomine non petiit? Quare autem non accQuomodo ergo verum est quia quidquid petierimus in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit petitur, non in nomine Jesu petitur Pater. Unmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis quidquam in nomine meo . Ac si aperte diceretur: Non petistis in nomine Salvatoris, quia nescitis petere aeternam salutem. Hinc est quod et Paulus non exauditur, quia si liberaretur a tentatione, ei non proderat ad salutem.pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro temporalibus oratis. Ecce alius in oratione
Abbreviated transcription (Latin):
pedis corum quasi planta pedis ui-¬
tuli. Et scintillȩ quasi aspectus exis canden-¬
tis: et manꝰ hominis sub pennis eorum in
quatuor partibus. Et facies & pennas
ꝑ quatuor partes habebant: iuncteque
erant penuȩ eorum alterius ad alterũ.
Non reuertebant᷑ cum incederent: sed
unum quodq ante faciem suam g̃diebat᷑.
imilitudo autem uult᷑ eoꝵ: uiii
facies hominis et facies leonis a

Expanded text:
rum quasi planta pedis vituli, et scintillae quasi aspectus aeris candentis. Et manus hominis sub pennis eorum in quatuor partibus: et facies et pennas per quatuor partes habebant. Junctaeque erant pennae eorum alterius ad alterum. Non revertebantur cum incederent: sed unumquodque ante faciem suam gradiebatur. Similitudo autem vultus eorum: facies hominis, et facies leoni
Abbreviated transcription (Latin):
ammalia habens quatuor facies. Et
aspectus irarum & opus earum. qͥsi
uisio maris. & una similitudo ipsar̃
quatuor. & aspectus earum et oꝑa. qͣͥ¬
si sit rota in medio rotȩ. Per quatuor
partes earum euntes ibant: & nͨ reu̾te¬
bant᷑ cum ambularent.

Expanded text:
lg. habens quatuor facies. Et aspectus rotarum, et opus earum, quasi visio maris, et una similitudo ipsarum quatuor, et aspectus earum et opera, quasi sit rota in medio rotae. Per quatuor partes earum euntes ibant, et non revertebantur cum ambularent.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. ueni. Et uidi et ecce equus iger:
& qui sedebat suꝑ eũ habebat stateram
in manu sua. Et audiui tanquã uocẽ
in medio quattuor animaliũ dicentiũ.
Bilibris tritici denario et tres bilibres
ordei denario: et uinũ et oleum ne lese¬
ris. Et cum aꝑuisset sigillũ qͣrtũ. au¬
diui uocẽ qͥrti animalis dicentis ueni.
& uidi et ecce equus pallidus: et qͥ sede
bat desuꝑ. nom̃ illi mors: et infernus
sequebat᷑ eum. Et data ẽ illi potestas
suꝑ quatuor partes terre: int̾ficere gla¬
dio. fame. morte. et bestus terrȩ.ini¬

Expanded text:
et ecce equus niger et qui sedebat super eum habebat stateram in manu sua et audivi tamquam vocem in medio quattuor animalium dicentem bilibris tritici denario et tres bilibres hordei denario et vinum et oleum ne laeseris et cum aperuisset sigillum quartum audivi vocem quarti animalis dicentis veni et vidi et ecce equus pallibat super eum nomen illi mors et infernus sequebatur eum. Et data est illi potestas super quatuor partes terrae, interficere gladio et fame et morte, et bestiis terrae .
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ dicunt se iudeos ẽẽ et ñ sunt. s m̃tiun¬
t᷑. Ecce faciam illos uenant et adorent
ante pedes tuos. et sciant quia ego dilexi
te. quoniã seruasti u̾bũ patientię meȩ. &
ego te seruabo ab hora temptationis qͦ
uentura ẽ in orbem umu̾sũ temptare
habitantes in terra.¬
cce uenio cito: tene quod habes: ut
nemo accipiat coronam tuam. O
uicerit faciam illum columpnã in tem¬
plo dĩmer: & foras ñ egrediet᷑ amplius.

Expanded text:
et non sunt sed mentiuntur ecce faciam illos ut veniant et adorent ante pedes tuos et scient quia ego dilexi te quoniam servasti verbum patientiae meae et ego te servabo ab hora temptationis quae ventura est in orbem universum temptare habitantes in terra venio cito tene quod habes ut nemo accipiat coronam tuam qui vicerit faciam illum columnam in templo Dei mei et foras non egredi
Abbreviated transcription (Latin):
ta patientiam uͦ possidemꝰ animas
nr̃as. quia dum nobis ipsis dñ ari
discimus. hoc ipsum incipimꝰ posudere qͦd
sumꝰ. Patientia uͦ ẽ aliena mala ȩquammit̃
ꝑpeti:contra eum quoq qui mala irrogat
nullo dolore morderi. Nam qui sie ꝓximi
mala portat ut tamen tacitus doleat &¬
tempus digne retributionis quęrat: pati¬
entiam ñ exhibet s ostendit. quia patienti.¬
quippe ẽ. Caritas patiens est: benigna est.
Patiens namq ẽ ut aliena mala toleret:
benigna uero ẽ ut ipsos quos portat amet.

Expanded text:
 patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Patientia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam 1615 qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scriptas patiens est, benigna est . Patiens namque est ut aliena mala toleret, benigna vero est ut ipsos etiam quos portat amet.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ꝑmittis mulierẽ iez abel. qͦ se dic̃ ꝓphe-¬
ten docere & seducere seruos meos forrica¬
ri& manducare de idolothitis. Et dedi
illi tempus ut penetentram agerit. et ñ
uult peniteri a fornicatione sua.
cce mitto eam in lectum: & qui me-¬
chant᷑ cũ ea in tribulatione maxima¬
ert̃. nͥ pęnitentiam egerint ab oꝑib eius.
Et filios eiꝰ int̾ficiam in morte: et scient
omnes eccłe qͥa ego sũ scrutans renes & cor¬
Uobis aũt dico et cet̾is qͥ thyatire estis: qui¬
cunq ñ habent doctrinã hanc. qͥ nͨ cogno¬
uerunt altitudinẽ satanȩ. quẽ ad modũ
dicunt. Non mittam suꝑ uos aliud pon¬
dus: tam̃ ia quod habetis tenetẽ donec
ueniam. & qui uicerit et custodierit us¬
q in finem oꝑa mea. dabo illi potestatẽ
suꝑ gentes. et reget illas in uirga ferrea. &
tanquam uas figuli confringent᷑: sic̃ ego
accepi a patre meo. et dabo illi stellam ma¬
tutinam. O habet aurẽ. audiat qͥd sp̃s
dicat eccłiis.

Expanded text:
mittis mulierem Hiezabel quae se dicit propheten docere et seducere servos meos fornicari et manducare de idolothytis et dedi illi tempus ut paenitentiam ageret et non vult paeniteri a fornicatione sua ecce mitto eam in lectum et qui moechantur cum ea in tribulationem maximam nisi paenitentiam egerint ab operibus eius et filios eius interficiam in morte et scient omnes ecclesiae quia ego sum scrutans renes et corobis autem dico caeteris, qui Thyatirae estis: Quicunque enim habent doctrinam hanc, qui non cognoverunt doctrinam Satanae, quemadmodum dicunt non mittam super vos illud pondus; tantum id quod habetis tenete, donec veniam; et qui vicerit et custodierit usque in finem opera mea, dabo illi potestatem super gentes, et reget illas in virga ferrea, et tanquam vas figuli confringet eas, sicut ego accepi a Patre meo, et dabo illi stellam matutinam. Qui habet aures, audiat quid spiritus dicat Ecclesiis.
Abbreviated transcription (Latin):
os sc̃i domini uocabimini mini¬
stri dĩ nr̃i. D icet᷑ uob̾ fortitudinẽ
gentium comedetis. et ingła corum super¬
bietis. Pro confusione ur̃a dupliciet rubo¬
re: laudabunt partẽ corum. ꝑ ropterea
in terrasua duplicia possidebunt: et leti¬
tia sempit̾ua erit eis. Quia ego dñs dili
gens iudicium: et odio habens rapinam
in holo caustũ. Et dabo opus eorum
in ueritate: et fedus ꝑpetuũ feriam eis.
Et sciet᷑ ingentib semen eoꝵ: et germ̃
corũ in medio populorum. O mnes eniꝰ¬
qui uiderint eos eognoscent illos: qͥa isti
sunt semen cui benedixit dñs. Aliud

Expanded text:
otes Domini vocabimini: Ministri Dei nostri, dicetur vobis: Fortitudinem gentium comedetis, et in gloria earum superbietis. Pro confusione vestra duplici et rubore, laudabunt partem eorum: Propter hoc in terra sua duplicia possidebunt, laetitia sempiterna erit eisgens judicium: et odio habens rapinam in holocaustum. Et dabo opus eorum in veritate: et fedus perpetuum feriam cum eis. Et scietur in gentibus semen eorum: et germen eorum in medio populorum. Omnes qui viderint eos: cognoscent illos: quia isti sunt semen cui benedixit Dominus. R\.
Abbreviated transcription (Latin):
am quasi parum ẽẽ desiderio
deuotorum ds̃ ꝓspiceret. si semel
p̾stitit. quo et alias sollennitates gau¬
t̾ns latione. nec ñ et tumulatione. quȩ¬
sic diuinit᷑ ẽẽ disposita. multa sunt do¬

Expanded text:
am quasi parum esse desiderio deuotorū Deus prospiceret, si semel præstitit, quibus & alias solemnitates gauTranslatione, necsic divinitus esse disposita, multa signorum sunt do
Abbreviated transcription (Latin):
cens ac abraham: in semine tuo benedi-¬
cent᷑ om̃s familie terrȩ Uobis pͥmũ ds̃
suscitan filiũ iuum. misit eũ beneddicen
puenerunt sacerdotes et magistrat᷑ tẽ¬
pli & saducei dolertes qd̃ docerent po¬
pulũ. et annuntiorent in iħm resurre¬
ctionẽ ex mortuis. Et iccerunt in cis
manꝰ. & posuerunt eof in custidiã usq

Expanded text:
cens ad Abraham: Et in semine tuo benedicentur omnes familiae terrae. Vobis primum Deus suscitans Filium suum, misit eum benedicentepervenerunt sacerdotes, et magistratus templi, et Sadducaei, dolentes quod docerent populum: et annuntiarent in Jesu resurrectionem ex mortuis: et injecerunt in eos manus, et posuerunt eos
Abbreviated transcription (Latin):
upͣ dixerat quod dico uob̃ in tenebriᷤ
dicite in lumine: et quod in aure au¬
ditis predicate suꝑ tecta. nunc infert quid
post predicationẽ sequat᷑. Unaqueq domꝰ
et infideles habuit et credentes: et ꝓpt̾ea
bellum missum ẽ bonũ. ut rumꝑet᷑ pax ina¬
la. Tale quid in genesi adu̾sus rebelles homi¬
nes qui moti fuerant de oriente et turrem
extruere festinabant. ꝑ quam cȩli alta pene¬
trarent fecisse scribit᷑ ds̃: ut diuideret lin¬
guas eorum. Unde et in psalmo legitur.¬

Expanded text:
upra dixerat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Nunc infert quid post praedicationem sequatur. Ad fidem et infideles habuit et credentes, et propterea bellum missum est bonum, ut rumperetur pax mala. Tale quid et in Genesi adversus rebelles homines, qui moti fuerant de Oriente, et turrem exstruere festinabant , per quam coeli alta penetrarent, fecisse scribitur Deus, ut divideret linguas eorum. Unde et in psalmo Davi
Abbreviated transcription (Latin):
n cęlum quippe aereum helyas subleuat᷑
est: ut in secreta quadam terreregionẽ
repente duceret᷑. ubi in magna iam car-¬
nis et sp̃s qͥete inueret: quo usq ad finẽ
Ille enim mortẽ distulit ñ euasit: redẽp¬
tor aũt nr qͥa ñ distulit suꝑauit: eamq
Resurgendo consumpsit. et resurrectionis
suȩ gl̃am ascendendo declarauit.
R Omnis pulchritudo domini exaltata est super
syde ra species enis in nubibus cę li et no¬
men e uis in ȩxernum perma net alle lu ia.

Expanded text:
n coelum itaque aereum Helias sublevatus est, ut in secreta quadam terrae regione repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem ille enim mortem distulit, non evasit; Redemptor autem noster, quia non distulit superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Omnis pulchritudo Domini exaltata est super sidera; species ejus in nubibus coeli, et nomen ejus in aeternum permanet, alleluia.
Abbreviated transcription (Latin):
ystice aũt ⁊ acheus qui int̾pretatur
iustificatus. credentem ex gentibus
populum significat: qui quanto curis se¬
cularibus occupatior. tanto flagitiis de-¬
pͥm̃tibus erat factus humilior. S ablut᷑
ẽ. sed scificat᷑. s iustificat᷑: in nomine dñi
iericho saluatorẽ udere qͣrebat. s pre
turba ñ poterat: quia gr̃e fidei quam
mundo saluator atculit participare cu-¬
pĩe et sed inolita uitioꝵ consuetuuo ne
ad uotum perueniret obstiterat.

Expanded text:
ystice autem Zachaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat: qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justificatus in nomine DomiJericho Salvatorem videre quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiam fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, obsistebat.
Abbreviated transcription (Latin):
tamquam diceret. resuscita me. ut inno¬
tescas toto orbi ꝑme. Denide magis ma¬
gisq pandens. quomͦ clarificet patrẽ
filius sicut tdedisti inquio ei potestate
osĩus carnis: ut ome quod dedisti ei der
eis uitam et̾nam. Om̃em carnẽ clixit

Expanded text:
tanquam diceret, Resuscita me, ut innotanquam diceret, Resuscita me, ut innotescas toti orbi per me. 2. Deinde magis magisque pandens quomodo clarificet Patrem Filius: Sicut dedisti, inquit, ei potestatem omnis carnis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qm non tantũ dixit: pater clatifi¬
ca filium tuũ sed addidit etiam ut
filius tuus clarificet te. Merito q̃rit ur
quomͦ patrem clarificauerit filius:
cũ sempit̾na claritas patris. nec di¬
minuta fuerit in fozma humana: nec
augeri poterit in sua profectione di¬
uina: seci in se ip̃a claritas patris nec
minui nec augeri potest. Apiso homi¬
nes aute. proculdubio mino erat: quã¬
do in iudea tatumm deus notus erat.
Dondu a solis ortu usq ad occasum:
laudabant pueri nomen dñi. Hoc aut᷑e
quia ꝑ euangłium xp̃i factum est. ut
ꝑ filium pater innotesceret gentibus
ꝓfecto patre̾ clarificauit ꝙ filius.
i autem tantum mortuus fuisset
filius nec resurrexiss: proculdu bio
nec a parre clarificatus ess: nec patrem
clarificasset. Nunc autẽ resurrectione
clarificatus a patre: resurrectionis sue
predicatione clarificat patre. Hoc quippe
aperit ordo ipse u̾borum. Clarifica inqͥd
filium tuu̾ ut filius tuus clarificet te.

Expanded text:
m non tantum dixit, Pater, clarifica Filium tuum, sed addidit etiam, ut Filius tuus clarificet te; merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in forma humana, nec augeri potuerit in sua perfectione divina. Sed in seipsa claritas Patris nec minui nec augeri potest; apud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus erat : nondum a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini . Hoc autem quia per Evangelium Christi factum est, ut per Filium Pater innotesceret gentibus; profecto Patrem clarificavit et Filius. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset: nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurrectionis suae praedicatione clarificat Patrem. Hoc quippe aperit ordo ipse verborum: Clarifica, inquit, Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te;
Abbreviated transcription (Latin):
dit illi draco uirtutẽ suam et potestatẽ
magnam: et unũ de capitib: suis qͣsi occi-¬
sum in morte. et plaga mortis eiꝰ curata ẽ.
t ammirata ẽ uniu̾sa t̾rau̾̃i
post bestiam. et adorauert̃ draconẽ.
qui dedit potestatẽ bestiȩ: et adorauerunt
bestĩã dicentes. Quissimilis bestiȩ. et qͥs
poterit pugnare cum ea : Et datũ est ei
os loquens magna et blasphemias: et da¬
ta ẽ ei potestas facere m̃ses qͣdraginta duos.
Et aꝑuit ossum in blasphemias ad dm̃.
blasphemare nom̃ eiꝰ et tab̃naculũ eius.
et eos qui in cęlo habitant. Et datũ est

Expanded text:
dit illi draco virtutem suam et potestatem dit illi draco virtutem suam et potestatem magnam et unum de capitibus suis quasi occisum in mortem et plaga mortis eius curata est et admirata est universa terra post bestiam et adoraverunt draconem quia dedit potestatem bestiae et adoraverunt bestiam dicentes quis similis bestipoterit pugnare cum ea? Et datum est ei os loquens magna et blasphemias; et data est ei potestas facere menses quadraginta duos. Et aperuit os suum in blasphemias ad Deum, blasphemare nomen ejus, et tabernaculum ejus, et eos qui in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
E terrȩ et mari quia descendit
diabolus ad uos habens iram
magnam. sciens qđ modicum
tempus habet. Et postquam uidit dra¬
co quod ꝓiectus ẽ int̾ram: ꝑsecutꝰ ẽ mulie¬
rem quȩ peꝑit masculum. Et datȩ sunt
mulieri duȩ alȩ aquilȩ magnę. ut uolar&
in desertum in locum suum: ubi alitur ꝑ
tempus et tempora. et dimidiũ temporis
a facie serpentis. Et misit serpens ex ore
suo post mulierem aquam tanꝙͣ flumen:
ut eam faceret trahi a fiumine. Et adiu¬
uit t̾ra mulierem: et aꝑuit t̾ra os suum et
absorbuit flum̃ qͦd misit draco de ore
suo. Et irat᷑ est draco in mulierẽ: et adie¬
cit facere prelium cum reliquis de semi¬
ne eiꝰ qui custodiunt mandata dĩ: et ha-¬
bent testur onium iħu.¬
de mari bestiam ascendentẽ haben¬
tem capita septem et cornua decem. & su¬
per cornua eiꝰ decem diademata: et suꝑ ca¬
pita eius nomina blasphemiȩ. Et bestia
quam uidi. similis erat pardo. et pedes eiꝰ
sicut ursi: et os eiꝰ sicut os leonis. Et de¬

Expanded text:
e terrae et mari, quia descendit diabolus ad vos, habens iram magnam, sciens quod modicum tempus habet. Et postquam vidit draco quod projectus esset in terram, persecutus est mulierem quae peperit masculum, et datae sunt mulieri alae duae aquilae magnae, ut volaret in desertum in locum suum; ubi alitur per tempus et tempora, et dimidium temporis, a facie serpentis. Et misit serpens ex ore suo post mulierem aquam tamquam flumen, ut eam faceret trahi a flumine. Et adjuvit terra mulierem, et aperuit terra os suum, et absorbuit flumen quod misit draco de ore suo: et iratus est draco in mulierem, et abiit facere praelium cum reliquis de semine ejus qui custodiunt mandata Dei et habent testimonium de mare bestiam ascendentem habentem capita septem et cornua decem et super cornua eius decem diademata et super capita eius nomina blasphemiae et bestiam quam vidi similis erat pardo et pedes eius sicut ursi et os eius sicut os leonis et de
Abbreviated transcription (Latin):
t uidi alterum angłm uolantem ꝑ
medium cęlum. habentẽ euuangłi
ęternum: ut euuangłizaret sedentibus
suꝑ terrã. et suꝑ omnẽ gentẽ et tribum.
et linguam. et populũ. dicens uoce mag¬
na. Timete dm̃ et date illi honorem. qͥa
uenit hora iudici ciꝰ: et adorate eum qui
fecit cęlum et terram et mare et fontes
aquarum. Et aliꝰ angłs sequutꝰ ẽ dicens.
Cecidit cecidit babylon illa magna: quȩ
a uino irȩ forncationis suȩ. potauit om̃s¬

Expanded text:
 ait, alterum angelum volantem per medium celum, habentem evangelium eternum, ut evangelizaret sedentibus super terram et super omnem gentem et tribum et linguam et populum, dicens magna vovoce timete Deum et date illi honorem quia venit hora iudicii eius et adorate eum qui fecit caelum et terram et mare et fontes aquarum et alius angelus secutus est dicens cecidit cecidit Babylon illa magna quae a vino irae fornicationis su
Abbreviated transcription (Latin):
t uidi. et ecce agnus stabat supͣ
montẽ syon: et cum illo centum
quadraginta quatuor milia. ha¬
bentes nom̃ eiꝰ. et nom̃ patris eiꝰ scriptũ in
frontib suis. Et audiui uocem de celo tan

Expanded text:
t vidi et ecce agnus stabat supra montem Sion et cum illo centum quadraginta quattuor milia habentes nomen eius et nomen Patris eius scriptum in frontibus suis et audi
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad se: Rex contͣ regem ex equo uenit
ad p᷑lium: et tamen si se ꝑpendit ñ possẽ
sufficere. legationem mitcit. et ea q̃ pacis st̃
debemꝰ. qui in illo trem̃do examine cum
rege nr̃o ex ȩquo ad iudiciũ ñ uenim᷑: qͣs n¬
mirum conditio infirmitas. et causa infe¬
riores exbibet: S fortasse iam mali oꝑis
culpas abscidimꝰ. iam pra ua queq exteriꝰ
declinamꝰ. nunquid ad rec dendam rationẽ
cogitationis nr̃eͤ
I

Expanded text:
unt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sudebemus, qui in illo tremendo examine cum Rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas et causa, inferiores exhibet? Sed fortasse jam mali operis culpas abscidimus, jam prava quaeque exterius declinavimus, nunquid ad reddendam rationem cogitationis nostrae i
Abbreviated transcription (Latin):
i gͦ nichodemꝰ de illis multis erat
qui crediderant in nomine eius:
iam in isto nichodemo attendamꝰ quare
iħc ñ se credebat illis. Respondit iħe &
dixit ei. Am̃ am̃ dico tͥ: nͥ qͥs nat̾ fue¬
rit denuo. ñ potest uidere regnum diͦ.
Ipsis gͦ se credit iħ̾c qui nati fuerint de-¬
nuo. Ecce illi crediderant in eum: et
iħc ñ se credebat eis. Tales sunt om̃s ca¬
tecumini. Ipsi iam credunt in nomine

Expanded text:
ergo Nicodemus de illis multis erat qui crediderant in nomine ejus, jam in isto Nicodemo attendamus quare Jesus non se credebat eis. Respondit Jesus, et dixit ei: Amen, amen dico tibi, nisi quis natus fuerit deIpsis ergo se credit Jesus, qui nati fuerint denuo. Ecce illi qui crediderant in eum, et Jesus non se credebat eis; tales sunt omnes catechumeni. Ipsi jam credunt in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
UDeatus laurentius clamauit et dixitrare.
deum meum co lo et illi so Ler ui o et
ideo non timeo tormenta tu a.
Mea nox obscurum non habet sed omnia in
lu ce cla rescunt. Et ido d Ce

Expanded text:
eatus Laurentius clamavit, et dixit: Deum meum colo, et illi soli servio; et ideo non timeo tormenta tua. Vers. Mea nox obscurum non habet, sed omnia in luce clarescunt. Et ideo. Re
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i petriet pauli quorum hodie
beatissimis passionib iocundam᷑:
letior ꝑ uniu̾sum mundum xp̃i
exultet ȩccł̃ia. Quȩ licet omnium se sc̃oꝵ
martẏrio certa sit adornari. horum tamͦ¬
uidet de hoc scł̃o ipsos fidĩ patres et ma¬
gistros mr̃um triumphasse. Quid enim
insignius petro: qui in carne posit᷑ m̃surã
mortalium pectus latebat. pͥma petri lin¬
gua nouo ẽ ser monẽ confessa xp̃m.

Expanded text:
mi, Petri et Pauli, quorum hodie beatissimis passionibus jucundamur, laetior per universum mundum Christi exsultat Ecclesia; quae licet omnium se sanctorum martyrio certa sit adornari; qvidet de hoc saeculo ipsos fidei patres et magistros martyrum triumphasse. Quid enim insignius Petro, qui in carne positus, mensuram mortalium pectus latebat, prima Petri lingua novo est sermone confessa.
Abbreviated transcription (Latin):
ed dic̃ quis. Tu fidem habes: et ego
oꝑa habeo. Ostende mͥ fidem tuã
sine oꝑib: et ego ostendam tͥ ex opib fidẽ
meam: Tu credis qm unus ẽ ds̃. bene faciᷤ:
et demones credunt. & contremiscunt.
Uis aũt scire ohomo manis: qm̃ fides si¬

Expanded text:
ed dicet quis tu fidem habes et ego opera habeo ostende mihi fidem tuam sine operibus et ego ostendam tibi ex operibus fidem meam tu credis quoniam unus est Deus bene facis et daemones credunt et contremescunt vis autem scire o homo inanis q
Abbreviated transcription (Latin):
bi drͣ ut abnegeniꝰ nr̃a. hic dr ut abne-¬
gẽmus nos. Et fortasse laboriosum non
est homini relinquere sua:. s ualde labo.¬
riosum est relinquerẽ semet ipsum: Minꝰ
quippe eͦ ab negare quod habet: ualde
nuntiemꝰ nr̃is: quia quicunqad fidei ago¬
nem uenimꝰ. luctam̃ contra malignos sp̃s
sumimus. Nichil aũt maligni spͣs in hoc
mundo ꝓprium possident.

Expanded text:
itur ut abnegemus nostra, hic dicitur ut abnegemus nos. Et fortasse laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est abnegare quod habet, valde nuntiemus nostris, quia quicunque ad fidei agonem venimus, luctamen contra malignos spiritus sumimus. Nihil autem maligni spiritus in hoc mundo proprium possident.
Abbreviated transcription (Latin):
redictus aũt dm̃ uir leodebodus
hoc negotio ꝑacto: nequaquam
oblitus sui destinationẽ desiderii. in su-¬
pͣ dicto agello cepit edificare habitatio¬
nes utiles monachis. Qđ opus sagaci
insistens industria: mirifico consum¬
mauit effectu. Edificansq basilicam
in honore sci petri: itemque aliam in
honore sanctȩ mariȩ domino dedica.¬
ri uoluit.

Expanded text:
edictus autem vir Domini Leodebodus hoc negotio peracto nequaquam oblitus suae destinationem desiderii, in supradicto agello coepit aedificare habitationes utiles monachis. Quod opus sagaci insistens industria, mirifico consummavit effectu: aedificansque ibi basilicam in honore S. Petri, itemque aliam in honore S. Mariae Domino dedicari voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
d illos specialit̾ hȩc quȩ dicta sunt
ꝑtinent. qui eiꝰ discipulatiu p̾di-¬
cantis in carne adherere. et post tristitiã
passionis uisa resurrectione et ascensione
eiꝰ lȩtificari meruerunt. Modicũ etiam
fuit ab illa hora illius noctis qua tͣditus
est in horam passionis suȩ. quo eũ disci¬
puli carnaliter uidebant: et iterũ modi¬
cum fuit qued clausus in sepulchro ter¬
cia die resurrecturꝰ iacuit. et illoꝵ aspec¬
tib uideri non potuit. Hoc ẽ quod ait.
modicum et ñ uidebitis me.x
uod uͦ ait iterum modicũ et uide¬
bttis me. significat tempus post
Uresurrectionem quo cũ discipulis conu̾sat᷑
est: & illis multimoda ostensione appa¬
ruit: usq dũ ascendit in cęlũ illis uiden¬
tibus ut in euuangłio et in actib apłoꝵ.
legitur: et hoc est quod ait quia uado
ad prrem. xi

Expanded text:
d illos specialiter haec quae dicta sunt pertinent, qui ejus discipulatui praedicantis in carne adhaerere, et post tristitiam passionis suae, visa resurrectione et ascensione ejus, laetificari meruerunt. Modicum etiam fuit ab illa hora illius noctis qua traditus est in hora passionis suae, quod eum discipuli carnaliter videbant. Et iterum modicum fuit, quod clausus in sepulcro tertia die resurrecturus jacuit, et illorum aspectibus videri non potuit, hoc est quod ait: Modicum et non videbitis me. Quod vero ait: Iterum modicum et videbitis me, significat tempus post resurrectionem, quo cum discipulis conversatus est, et illis multimoda ostensione apparuit, usque dum ascendit in coelum illis videntibus, ut in Evangelio et in Actibus Apostolorum legitur. Et hoc est, quod ait: Quia vado ad Patrem, ac
Abbreviated transcription (Latin):
tq et enim infideles quosq et
ꝓ suis criminib ȩt̾no supplicio de-¬
ditos. ad ueniam dñs resurgendo repara-¬
uit: s illos ex inferni claustris eripuit
quos suos in fide et actib recognouit.
Id namq quod occidimꝰ: agimꝰ ut penit᷑
non sit. Ex eo enĩ quod mordemꝰ. partem
abstrahimꝰ. partẽq relinquimus.

Expanded text:
que enim infideles quosque et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos ad veniam resurgendo reparavit, sed illos ex inferni claustris rapuit, quos suos in fide et actibus recognovit.Id namque quod occidimus agimus, ut penitus non sit. Ex eo etenim, quod mordemus, partem abstrahimus et partem relinquimus.
Abbreviated transcription (Latin):
uit gͥ quidam uir nobilis. honorificꝰ
etiam comes scđm uanam huiꝰ scl̃i di¬
gnitatem nomine Walbertꝰ: uxor uͦ eius
regentrudis fuit nuncupata. Huic uͦ walt-¬
bilem ritum int̾ xp̃ianos ad comungen-¬
da frat̾nȩ caritatis federa conseruatum.
Beatꝰ gͥ b̾tinus: utrisq u̾bũ sepe p̾dica¬
bat diuinum. Oꝓpt̾ pus uir p̃dictus
waltb̾tꝰ ad beatum b̾tinũ sepe uenire sole-¬
bat: ut a beado uiro diuina precepta audi¬
ret. et ut a sacro eiꝰ ore post cõmunicatio¬
nem corporis et sanguinis xp̃i more bene¬
diceret᷑ solito.

Expanded text:
itur quidam vir nobilis honorificus et comes secundum vanam hujus saeculi dignitatem nomine Walbertus, uxor vero ejus Regentrudis fuit nuncupata. Huic vero Waulbilem ritum inter Christianos ad conjungenda fraternae charitatis foedera conservatum. Beatus igitur Bertinus utrisque verbum saepe praedicabat divinum. Quapropter pius vir praedictus Walbertus ad B. Bertinum saepe venire solebat, ut a beato viro divina praecepta audiret, et ut a sacro ejus ore post communicationem corporis et sanguinis Christi more benediceretur solito.
Abbreviated transcription (Latin):
lescente mortuus sic iacebat: ut ei iam
pollices ligarent᷑. O pitulatione memo¬
rati mr̃is. cum de memoria eiꝰ reportata es¬
set. et super iacentis corpus missa ipsius
uit ibi uir in ordine suo pͥmariꝰ no. inii¬
mine marcialis. euo iamgͣuis. et mul¬
tum abhorrens a religione xp̃iana. Ha¬
bebat sane fidelem filiam: et generũ eodẽ
anno baptizatum. Q cum eum egrotan¬
tem multis et magnis lacrimis rogarent
ut fieret xp̃ianus. ꝓrsus ab nuit: eosq a
se turbida indignatione submouit. Uisũ
ẽ genero eiꝰ ut iret ad memoriam sc̃i stephaur:
& illic ꝓ eo in quantum posset oraret.
ut ds̃ illi donaret mentẽ bonam. qua
credere non differret inxp̃m.¬

Expanded text:
lescente mortuus sic iacebat, ut ei iam lescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero eius, ut iret ad memoriam sancti Stephani et illic pro eo quantum posset oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua credere non differret in
Abbreviated transcription (Latin):
d aquas tibilitanas ep̃o deferente Ec¬
p̃iecto: ad martyris głosissimi ste¬
phani memoriam ueniebat mag¬
ne multitudinis concursus et occursus.
Ibiegca mulier ut ad ep̃m portando du¬
ceretur orauit. Flores quos ferebat dedit:¬
hosq ut recepit. oculis ammouit: ꝓti¬
nus uidit. Stupentib qui aderant pre¬
ibat exultans uiam carpens: et uiȩ du¬
emorati memoriam mr̃is ꝗͣ posita
est in castello sinitensi quod ipponi¬
ensi coloniȩ uicinum ẽ: eiꝰdem loci lucillꝰ
ep̃s populo p̃cedente atq seqͣnte porta¬
la cuĩ molestia iam diu laborauerat: &
familiarissum sui mediei qui eum secaret
opperiebat᷑ manus. illius sarcinȩ uectati¬
one repente sanat᷑ ẽ. Nam deinceps eam:
in suo corpore non inuenit.RSurrecerunt.¬
ucharius p̃sbiter ex hispania iii
calame habitans: uetere morbo cal¬
cuui laborabat. ꝑ memoriã sup̃dicti mr̃i
quam possidius illo aduexit ep̃s saluus
factus ẽ. Idẽ ipse postea morbo alio p̾ua¬

Expanded text:
Ad aquas Tibilitanas episcopo adferente Praeiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, orauit; flores, quos ferebat, dedit, recepit. oculis admouit, protinus uidit. Stupentibus qui aderant praeibat exsultans, uiam carpens et uiae dumorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitensi, quod Hipponiensi coloniae uicinum est, eiusdem loci Lucilius episcopus populo praecedente adque sequente portala, cuius molestia iam diu laborauerat et familiarissimi sui medici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est; nam deinceps eam in suo corpore non inuenit. Eucharius est presbyter ex Hispania, Calamae habitat, uetere morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeua
Abbreviated transcription (Latin):
uis namq sit sanguis agni ñ iã
audiendo s bibendo didicistis. Qui
sanguis suꝑ utrunq postẽ ponit᷑: quando
ñ solum ore corporis. s etiã ore cordis hauri¬
tur. In utroq etenĩ poste sanguis agni ẽ po¬
situs: qͣndo sac̃m̃tũ passionis illiꝰ cũ ore ad
redemptionẽ sumit᷑. ad imitationẽ quoq
intenta m̃te cogitat᷑. Nam qui sic redemp¬
toris sui sanguinẽ accipit. ut imitari passi¬
onem illiꝰ necdũ uelit. in unũ postem san¬
guinẽ posuit: qui etiã in suꝑliminaribꝰ domoꝵ

Expanded text:
guis Agni, non jam audiendo, sed bibendo didicimus. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis hauritur. In utroque enim poste sanguis Agni est positus, quando sacramentum passionis illius ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris sui sanguinem accipit, ut imitari passionem ejus necdum velit, solum in uno poste sanguinem posuit. Qui etiam in superliminaribus domo
Abbreviated transcription (Latin):
idit gͦ hominem: miserat᷑ ẽ eum.
qui humanis tantũ studiis dedit᷑.
necdumq euuangłico nomine dignꝰ exti¬
terat. Uidit sedentẽ in theloneo: ꝑtinaci
uidelicet animo temporalib lucris inhi¬

Expanded text:
idit ergo hominem et miseratus est eum qui, humanis tantum studiis deditus, necdum angelico nomine dignus exstiterat. Vidit sedentem in telonio, pertinaci, videlicet, animo temporalibus lucris inhi
Abbreviated transcription (Latin):
am uͦ sumpto ep̃atu: qualem se qͥntumq
p̾stiterit. ñ ẽ nr̃e facultatis euoluere. Idẽ
enim constanassime ꝑseuerabat. qui priꝰ
fuerat. Eadem in corde eius humilitas:
eadem in uestitu eius ulitas erat. Atq ita
plenus auctoritatis et gr̃e implebat ep̃i
dignitatẽ: ut ñ tam̃ ꝓpositum monachi

Expanded text:
am uero sumpto episcopatu qualem se quantumque praestiterit, non est nostrae facultatis euoluere. idem enim constantissime perseuerabat qui prius fuerat. eadem in corde eius humilitas, eadem in uestitu eius uilitas erat: adque ita, plenus auctoritatis et gratiae, inplebat episcopi dignitatem, ut non tamen propositum monachi
Abbreviated transcription (Latin):
pere p̾cium ẽ etiam illud in serere
lectioni. qͥliter sc̃m eius corpusculũ
in loco ubi nunc adorat᷑ fuerit angło an¬
nuente tͣnslatum. Anno sexagesimo qͥrto
post tͣnsitum głosi domni martini. beat᷑
ppetuus turonicȩ sedis cathedra m sortit᷑
ẽ diguitatis. Adeptꝰq hunc apicem cum
inagno uotorum consensir: fundam̃ta tem¬
pii ampliora quam fuerant suꝑ beata
membra locare disposuit. Quodl sagaci

Expanded text:
est enim etiam illud inserere lectioni, qualiter sanctum eius corpusculum in loco ubi nunc adoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexagesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum magno votorum consensu fundamenta templi ampliora quam fuerant supra beata membra locare disposuit. Quod sagaci
Abbreviated transcription (Latin):
uter ep̃os tam̃ qui affuerant: p̃cipue de¬
fensor quidam nomine dr̃ restitisse. Un¬
de animadũsum ẽ grauit̾ illum lectio.¬
ne ꝓphica tunc notatum. Nam cũ for¬
tuitu lector cui eo die legendi officium e¬
rat int̾elusus a populo defuisset: cbatis
ministris dum expectat᷑ qui non aderat.
unus ex circumstantib sumpto psalterio.
quem pͥmum u̾sum inuenit. arripuit.
Psalmus aũt hic erat. Ex ore infantium
et lactentium ꝑfecisti laudem ꝓpt̾ inimi¬
cos tuos: ut destruas mimicum & defensorẽ.
M lecto clamor populi attollit᷑. pars diu̾sa
confundit᷑: atq ita habitum ẽ diuino nu¬
tu psalmum hunc lectum fuisse. ut testi¬
monium oꝑis sui defensor audiret. quia
exore infantium et lactentium in marti¬
no dñi laude ꝑfecta. & ostensus pariter.
& destructus ẽ inimicus.

Expanded text:
ter episcopos tamen qui affuerant, praecipue defensor quidam nomine dicitur restitisse: unde animadversum est, graviter illum lectione prophetica tunc notatum. Nam cum fortuito lector, cui legendi eo die officium erat, interclusus a populo defuisset, turbatis ministris, dum exspectatur qui non aderat, unus e circumstantibus sumpto psalterio, quem primum versum invenit, arripuit. Psalmus autem hic erat: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem propter inimicos tuos, ut destruas inimicum et defensorem . Quo lecto clamor populi tollitur, pars diversa confunditur. Atque ita habitum est, divino nutu psalmum hunc lectum fuisse, ut testimonium operis sui defensor audiret; quia, ex ore infantium atque lactentium in Martino Domini laude perfecta, et ostensus pariter et destructus est inimicus.
Abbreviated transcription (Latin):
filiȩ: & fuit possessio eiꝰ septem imilia oui¬
um. et tria milia camelõrum: quingen¬
ta quoq iuga boum. et quingente asi¬
nȩ ac familia mnulta niiis. Eratq uir
ille magnus: int̾ om̃s orientales. Et i.

Expanded text:
est in possessione ejus septem millia ovium, et tria millia camelorum, quingenta quoque juga boum, et quingentae asinae, ac familia multa nimis; eratque vir ille magnus inter omnes Orientales .