comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis homo putredo. & filius
hominis uermis: Acsi aꝑte diceret᷑.
Si ipsi quoq ẽẽ sine contagio non
ualent. qui inter p̃sentis uite tene¬
bras uirtutib lucent: quanto reatu
iniquitatis obstricti sunt. qui adhuc
carnaliter uiuunt: Si apeccato lib̾i
esse nequeunt. qui iam in celestib de¬
sideriis conuersant᷑: que peccatoꝵ
pondera tolerant. qui carnis sue
uoluptatib dediti. adhuc putredi¬
nis iugum portant: Hinc petrus
ait. Si iustus uix saluabit᷑. impius
& peccator ubi parebunt: Hinc ꝑ isa¬
iam dicit᷑. Suꝑ humum popłi mei
spinȩ & uepres ascendent. quanto
magis suꝑ om̃em domũ gaudii ci¬
uitatis exultantis: Humũ quippe
popłi sui dñs electoꝵ om̃ium men¬
tẽ uocat. suꝑ quam spinas ac ue¬
pres ascendere ꝑhibet: quia nec ip¬
sam quoq esse abs punctionib ui¬
tioꝵ udet. Domus uͦ gaudii ciui¬
tatis exultantis. est mens prauoꝵ.
quȩ dum uentura supplicia con¬
spicere negligit. in carnis uolup¬

Expanded text:
to magis homo putredo, et filius hominis vermis? - Ac si aperte diceretur: Si ipsi quoque esse sine contagio non valent, qui inter praesentis vitae tenebras virtutibus lucent, quanto reatu iniquitatis obstricti sunt qui adhuc carnaliter vivunt? Si a peccato liberi esse nequeunt qui jam in coelestibus desideriis conversantur, quae peccatorum pondera tolerant qui carnis suae voluptatibus dediti, adhuc putredinis jugum portant? Hinc Petrus ait: « Si justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt? »  Super humum populi mei spinae et vepres ascendent, quanto magis super omnem domum gaudii civitatis exsultantis ? Humum quippe populi sui Dominus electorum omnium mentem vocat, super quam spinas ac vepres ascendere perhibet, quia nec ipsam quoque esse absque punctionibus vitiorum videt. Domus vero gaudii civitatis exsultantis est mens pravorum, quae dum ventura supplicia conspicere negligit, in carnis volup
Abbreviated transcription (Latin):
maledictionis crescit. Unde neces¬
se ẽ ut cum nos diutius exspecta¬
ri conspicimus. ipsa p̃rogate p̾ie¬
tatis tempora. quasi dampuationis
agmenta timeamus: ne ex clemen¬
tia iudicis. crescat supplicium pec¬
catoris: & unde quisq eripi a mor¬
te poterat. inde grauius ad mortẽ
tendat. Qđ iccirco plerumq agit᷑.
quia nequaqu̾a ap̃sentib mentis
oculus separat᷑. Considerare namq
peccator redemptoris uias negligit.
s iccirco in suis itinerib sine cessa¬
tione ueterascit. Unde & subditur.
Uias enim suas peccator intuetur.
quia sola cogitare. sola cernere n¬
titur: quȩ sibi ad cõmodum tem¬
porale suffragentur. Hinc et enun
paulus dicit. Oñs quȩ sua sunt
querunt. non quȩ iħu xp̃i. Uia
namq elati. suꝑbia. Uia raptoris.
auaritia. Uia eͣ lubrici. concupis¬
centia carnalis. In uiis gͦ suis ini¬
quus quisq oculos deprimit. qͥa
solis uitiis ut ꝑ hec animo satis fa¬
ciat intendit. Unde & ꝑ salomonem

Expanded text:
maledictionis crescit. Unde necesmaledictionis crescit. Unde necesse est ut cum nos diutius exspectari conspicimus, ipsa praerogatae pietatis tempora quasi damnationis argumenta timeamus, ne ex clementia judicis crescat supplicium peccatoris; et unde quisque eripi a morte poterat, inde gravius ad mortem tendat. Quod idcirco plerumque agitur, quia nequaquam a praesentibus mentis oculus separatur. Considerare namque peccator Redemptoris vias negligit, et idcirco in suis itineribus sine cessatione veterascit. Unde et subditur: ias enim suas peccator intuetur, quia sola cogitare, sola cernere nititur quae sibi ad commodum temporale suffragentur. Hinc etenim Paulus dicit: Omnes quae sua sunt quaerunt, non quae Jesu Christi . Via namque elati, superbia; viavaritia, via est lubrici concupiscentia carnalis. In viis ergo suis iniquus quisque oculos deprimit, quia solis vitiis ut per haec animo satisfaciat, intendit. Unde et per Salomonem
Abbreviated transcription (Latin):
quis delinquit & uiuit: iecirco hunc
diuina dispensatio in iniquitate
tolerat. ut ab iniquitate compescat.
Sed qui diutius tolerat᷑. nec tamen
ab iniquitate compescitur: munꝰ
quidem suꝑne patientie ꝑcipit. sed
reatus sui uinculis ex ipso se mu¬
nere artius astringit. Nam quia
accepta penitentie tempora diuer¬
tit ad culpam: districtus in ultimis
iudex impensa agnienta miscđie.
conuertit ad penam. Hinc namq
ꝑ paulum dicit᷑. An ignoras. quia
patientia di ad penitentiam te
adducit: Tu autẽ sedm duritiã
tuam. & cor inpenitens: thesauri¬
tas tibi iram in die ire. & reuelatio¬
nis iuisti iudicii dĩ. Hinc ysaias ait.
Puer centum annoꝵ morietur. et
peccator centũ annoꝵ maledictus
erit. Aesi aꝑte nos deterreat diceis.
Uita quidem pueri in longũ trahi¬
tur. ut a factis puorilib corrigat᷑.
Ded si apeccati perpetratione nec
temporis longuiquitate cõpescit.
hec ipsa uite longiquitas qũa
ꝑ misediam accipit. ei ad cũntulũ

Expanded text:
quis delinquit et vivit, idcirco hunc divina dispensatio in iniquitate tolerat, ut ab iniquitate compescat. Sed qui diutius toleratur, nec tamen ab iniquitate compescitur, munus quidem supernae patientiae percipit, sed reatus sui vinculis, ex ipso se munere arctius astringit. Nam quia accepta poenitentiae tempora divertit ad culpam, districtus in ultimis judex impensa argumenta misericordiae convertit ad poenam. Hinc namque per Paulum dicitur: An ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duriticirco hunc uam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Isaias ait: Puer centum annorum morietur, et peccator centum annorum maledictus erit . Ac si aperte nos deterreat, dicens: Vita quidem pueri in longum trahitur, ut a factis puerilibus corrigatur; sed si a peccati perpetratione nec temporis longinquitate compescitur, haec ipsa vitae longinquitas, quam per misericordiam accepit, ei ad cumulum
Abbreviated transcription (Latin):
candor ostenditur: quia iniquis
in supplicia eterna cadentibus
scõꝵ iusticia quanta ueritate can¬
deat. demonstratur. Unde recte qͦꝙ
ꝑ ioħem dicit᷑. Cuius uentilabrum
in manu sua ẽ. & ꝑmundabit areã
suam: & triticum quidẽ recondet
in horreo. paleas autẽ comburet
igni mextinguibili. Beatus autem
iob prauoꝵ elatio quanta animad¬
uersione frangatur aspiciat. eosq
aristis ꝑeuntib comparaus dicat.
terentur: quia nimirum rigiditas
suꝑboꝵ. triture ultine fortitudi¬
ne frangetur: quȩ nunc electoꝵ
uitam despiciens eleuat᷑. Sequit᷑.¬

Expanded text:
candor ostenditur, quia iniquis candor ostenditur, quia iniquis in supplicia aeterna cadentibus, sanctorum justitia quanta veritate candeat demonstratur. Unde recte quoque per Joannem dicitur: Cujus ventilabrum in manu sua est, et permundabit aream suam; et triticum quidem recondet in horreo suo, paleas autem comburet igni inexstinguibili . Beatus igitur Job pravorum elatio quanta animadversione frangatur aspiciat, eosque aristis pereuntibus comparans dicat: terentur, quia nimirum rigiditas superborum triturae ultimae fortitudine frangitur, quae nunc electorum vitam despiciens elevatur. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
contra se uicissim crescendo diuidun¬
tur. Alius quippe alium despicit.¬
& alter in alter in alterum inuidie
facib ignescit. Qui gͦ ex tumore
mentis a caritatis unitate se sepa¬
rant. quasi aristarum more con¬
tra se rigidi stant. Quid gͦ prauoᷤᷤ
huius mundi diuites dixerim. n¬
si aristas quasdam generis huma¬
ni: Qui dum contra se suꝑbiunt.
bonoꝵ uitam unauimit᷑ affligunt:
aduersum se quidem diuisi sunt.
sed tamen concorditer grana deor
sum p̾munt. Nunc gͥ ariste ad al¬
ta ꝓsiliunt. grana latent: quia &
factis ostendunt. isti in humilita
te se deprimunt. Sed triture tẽ¬
pus adueniet. qđ & aristarum ri¬
giditatem frangat: & solida gra¬
na non conterat. Tunc quippe
suꝑbia iniquoꝵ cõminuitur. tc̃
electoꝵ uita quanta integritate
fulgeat declaratur: quia cum
iniusti deficiunt. ex hac ipsa a¬
ristarum contritione agitur.
tit grana appareant que latebãt.
Cumq ariste franguntur. granoꝵ

Expanded text:
contra se vicissim crescendo dividuncontra se vicissim crescendo dividuntur. Alius quippe alium despicit, et alter in alterum invidiae facibus ignescit. Qui ergo ex tumore mentis a charitatis unitate se separant, quasi aristarum more contra se rigidi stant. Quid ergo pravos hujus mundi divites dixerim, nisi aristas quasdam generis humani? Qui dum contra se superbiunt, sed bonorum vitam unanimiter affligunt, adversum se quidem divisi sunt, sesum premunt. Nunc igitur aristae ad alta prosiliunt, grana latent, quoniamfastibus ostendunt, isti in humilitte se deprimunt. Sed triturae tempus adveniet, quod et aristarum rigiditatem frangat, et solida grana non conterat. Tunc quippe superbia iniquorum comminuitur, tunc electorum vita quanta integritate fulgeat declaratur, quia cum injusti deficiunt, ex hac ipsa aristarum contritione agitur ut grana appareant quae latebant. Cumque aristae franguntur, granorum
Abbreviated transcription (Latin):
non alia condenda sunt: sed hec
ipsa renouantur. Celum gͥ & terra
&e transit & erit. quia & ab ea quã
nunc habet specie ꝑ ignẽ tergitur.
& tamen in sua semꝑ natura serua¬
tur. Unde ꝑ psalmistam dicit᷑. Mu¬
tabis ea. & mutabunt᷑. Quã quidẽ
ultimam cõmutationẽ suam. ipsis
nobis nunc uicissitudinib nuntiant:
quib nr̃is usib indesinenter alter¬
nant. Nam terra a sua specie hye¬
mali ariditate deficit. uernali hu¬
more uridescit: cęlum cotidie ca¬
ligine noctis obducit᷑. & diurna
claritate renouat᷑. Hinc gͦ. hinc fi¬
delis quisq colligat. & interire hȩc.
& tamen ꝑ innouationem refici: quȩ
constat nunc assidue uelut ex de¬
quanta quandoq animaduersio¬
ne deficiant innotescit: dum ꝑti¬
pe summitates. ariste sunt. Ariste
autẽ conuincte in spica ꝓdeunt.
sed crescendo paulisꝑ a se hyrsu¬
te & rigide disiungunt᷑. Sic n¬
mirum sic ad huius mundi głam
praui diuites surgunt. Nature em̃
sibi cõmunione coniuncti sunt: sed

Expanded text:
non alia condenda sunt, sed haec ipsa renovantur. Coelum igitur et terra et transit et erit quia et ab ea, quam nunc habet, specie per ignem tergitur, et tamen in sua semper natura servatur. Unde per Psalmistam dicitur: Mutabis ea, et mutabuntur . Quam quidem ultimam commutationem suam ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternant. Nam terra a sua specie hiemali ariditate deficit, vernali humore viridescit. Coelum quotidie caligine noctis obducitur, et diurna claritate renovatur. Hinc ergo hinc fidelis quisque colligat et interire haec, et tamen per innovationem refici, quae constat nunc assidue velut ex dequanta quandoque animadversione deficiant innotescit, dum protipe summitates, aristae sunt. Aristae autem conjunctae in spica prodeunt, sed crescendo paulisper, a se hirsutae et rigidae disjunguntur. 540 Sic nimirum sic ad hujus mundi gloriam pravi divites surgunt. Naturae enim sibi communione conjuncti sunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quasi infructuosum lignum ex eiꝰ
iudicio conterunt᷑. Terra quippe
eos temporali sumptu aluit. p̃di¬
cationis se desuꝑ pluuia infudit.
Sed quia eoꝵ uita nequaqu̾a fru¬
ctum boni oꝑis ꝓtulit. iratus hanc
agricola abscidit: ut uixta ueri¬
tatis sententiam locum non occu¬
pet. quẽ tenere alius ad fructum
ualet. De hoc infructuoso ligno.
ꝑ ioħ̾em dicit᷑. Iam securis ad radi¬
cem arboꝵ posita ẽ. Om̃is gͦ arbor
que non facit fructũ bomłi pxcide¬
tur &e in ignem mittet᷑. Hoc autem
loco ut ȩtertia reꝓbi supplicia de¬
signent᷑. nequaqũa lignum dicit᷑
abscidi sed conteri: quia uidelicet
reꝓbos mors quidem carnis absci¬
dit. sed pena subsequens conterit.
Quasi enim hic ineidit᷑. cum a pre¬
senti uita separatur: sed in geheti¬
na conterit᷑. cum ꝑpetua dampna¬
tione cruciatur. Uir autẽ sc̃s qtna
districtam ꝑuersi penam ꝓtulit.

Expanded text:
quasi infructuosum lignum ex cujus quasi infructuosum lignum ex cujus judicio conteruntur. Terra quippe eos temporali sumptu aluit, praedicationis desuper pluvia infudit. Sed quia eorum vita nequaquam fructum boni operis protulit, iratus hanc agricola abscidit, ut juxta Veritatis sententiam locum non occupet quem tenere alius ad fructum valet . De hoc infructuoso ligno per Joannem dicitur: Jam securis ad radicem arboris posita est. Omnis ergo arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Hoc autem loco, ut aeterna reprobi supplicia designentur, nequaquam lignum dicitur abscidi, sed conteri, quia videlicet reprobos mors quidem carnis abscindit, sed poena subsequens conterit. Quasi enim hic inciditur, cum a praesenti vita separatur. Sed in gehenna conteritur, cum perpetua damnatione cruciatur. Vir autem sanctus, quia districtam perversi poenam
Abbreviated transcription (Latin):
sat. cuncta fine intermissionis al¬
ternatione considerat: & recordat᷑
bonoꝵ. quoꝵ tamen numquam
obliuiscit᷑: & nullatenus recordat᷑
maloꝵ. quos tamen ꝑ iudicium
semꝑ intuet᷑. Quasi enim redit
ad bonoꝵ memoriam. quã tamen
nũquã deseruit: & quasi nequa¬
quã malos respicit. quoꝵ tamen
facta considerat: sed suꝑ bec dãp¬
nationis uidicium in ultimis ser¬
uat. Hinc enim scriptum ẽ. Deu¬
li dni contemplant᷑ bonos & malos.
Hinc ꝑ psalmistam dicit᷑. Uultus
dñ suꝑ facientes mala. ut ꝑdat
de terra memoriam eoꝵ. Conside¬
rat gͦ quos puniat. sed eosdem ip¬
sos antemon uidet quos nescit.
Nant quibdam in fine dicturus ẽ.
Nescio uos pnde sitis. discedite a me
om̃s qui oꝑamim iniquitatẽ. Mro
gͥ mͦ prauoꝵ uitam & intuet᷑. ⁊ obli¬
uiscit᷑. quia quos ꝑ districtionẽ sen¬
tentie iudicat: quantum ẽ ad me¬
moriam miscłie ignorat. Qui qm̃¬
in eius recordatione non ueniunt.

Expanded text:
sat, cuncta sine intermissionis alsat, cuncta sine intermissionis alternatione 535 considerat; et recordatur bonorum, quorum tamen nunquam obliviscitur; et nullatenus recordatur malorum, quos tamen per judicium semper intuetur. Quasi enim redit ad bonorum memoriam, quam tamen nunquam deseruit; et quasi nequaquam malos respicit, quorum tamen facta considerat, sed super haec damnationis judicium in ultimis servat. Hinc enim scriptum est: Oculi Domini contemplantur bonos et malos . Hinc per Psalmistam dicitur: Vultus Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Considerat igitur quos puniat, sed eosdem ipsos ante non vidit, quos nescit. Nam quibusdam in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis; discedite a me omnes operarii iniquitatis . Miro pravorum vitam intuetur et obliviscitur, quia quod per districtionem sententiae judicat, quantum est ad memoriam misericordiae ignorat. in ejus recordationem non veniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cum iminutatione uocis. illius nr̃a
quoꝙ intelligentia alternet: ut
tanto uerius. enis sensib congru¬
at. quanto se a cum enis uocibus
immutat. Uerbis itaq p̃cedentib
sc̃s uir ꝑ disertas prudentie arte
sententias. iniqui cuiuslibet. cul
pas ꝓtulit: & quã sit dampnan¬
ca eius actio expressit. De cuius
quasi lignum infructuosum. In
recordatione enim conditoris ñ
reducitur: quisquis usq ad finẽ
uite uitiis subiugatur. Nam si
hunc suꝑni respectus memoria
tangeret: ꝓculdubio ab miquita¬
te reuocaret. Ciuis quippe merita
exigunt. ut funditus ab auctoris
recordatione deleatur. Sciendum uͦ.
qđ recordari as nequaquã ꝓprie
dicit᷑. Qui enim obliuisci non po¬
test. quo pacto recordari potest:
Sed quia eos nos quoꝵ recordam᷑
amplectimur. ab his autẽ quorum
obliuiscimur elongamur: huma¬
no usu. & recordari ds dr̃. cũ dona
tribuit: & obliuisci. cum in culpa
derelinquit. Sed quia cuncta pen¬

Expanded text:
cum immutatione vocis illius nostra cum immutatione vocis illius nostra quoque intelligentia alternet, ut tanto verius ejus sensibus congruat, quanto se et cum ejus vocibus immutat. Verbis itaque praecedentibus sanctus vir per disertas prudentiae arte sentpas pertulit, et quam sit damnanda ejus actio expressit de cujus pquasi lignum infructuosum. - In recordatione enim conditoris non reducitur, quisquis usque ad finem vitae vitiis subjugatur. Nam si hunc superni respectus memoria tangeret, procul dubio ab iniquitate revocaret. Ejus quippe merita exigunt, ut funditus ab auctoris recordationest quod recordari Deus nequaquam proprie dicitur. Qui enim oblivisci non potest, quo pacto recordari potest? Sed quia eos nos quorum recordamur amplectimur, ab his autem quorum obliviscimur elongamur, humano usu et recordari Deus dicitur, cum dona tribuit, et oblivisci, cum in culpa derelinquit. Sed quia cuncta pen
Abbreviated transcription (Latin):
Uotiens in scĩ uiri hystoria ꝑ no¬
uum uolumen enodare mysteriũ
typice expositionis aggredinur:.
oportet ut eiusdem uiri uel nomi¬
ne uel passione significationẽ my¬
sticam principaliter ꝓferamus:
quatinus habitaculoꝵ more. dum
suꝑscriptionem tituli in ipsa postis
fronte p̃figimus: quia cuius est
domus agnoscit᷑. securius intret᷑.
Crebro autẽ dixisse me memini. qm̃
beatus iob passiones redemptoris
ob quippe. interp̃tat᷑ dolens. Et qͥs
alius in hoc dolente figurat᷑. nisi
is de quo scriptum ẽ: uere. languo¬
res nr̃os ipse tulit. & dolores nr̃os
ipse portauit: De. quo rursũ dr̃.
Liuore eius sanati sumus. Amici
uͦ eius hereticoꝵ speciem tenent.
qui ut sepe iam diximus. dũ dm̃
defendere nituntur. offendunt. Sc̃s
gͦ uir ꝑ uulnera & uerba sic loqͣ¬
tur sua: ut etiam nr̃a significet.
ra narret. p̃sentia transcendat:
nonnũqũa ũ sic de p̃sentib disserat.
ut de futuro reticiscat. Cognita i¬
taꝙ discretionis huius custodia

Expanded text:
uoties in sancti viri historia per novum volumen enodare mysterium typicae expositionis aggredimur, oportet ut ex ejusdem viri vel nomine, vel passione significationem mysticam principaliter proferamus, quatenus habitaculorum more, dum superscriptionem tituli in ipsa postis fronte praefigimus, quia cujus est domus agnoscitur, securius intretur. Crebro autem dixisse me memini quoniam beatus Job passiones Redemptoris Job quippe in interpretatur dolens. Et quis alius in hoc dolente figuratur, nisi is de quo scriptum est: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit ? De quo rursum dicitur: Livore ejus sanati sumus . Amici vero ejus haereticorum speciem tenent, qui, ut saepe jam diximus, Deum dum defendere nituntur, offendunt. Sanctus ergo vir per vulnera et verba sic loquatur sua, ut etiam nostra significet, ra narret, praesentia transcendat; nonnunquam vero sic de praesentibus disserat, ut de futuris 534 reticescat. Cognita itaque discretionis hujus custodia,
Abbreviated transcription (Latin):
dax est. Hinc paulus ait. Confi¬
tent᷑ se nosse dm̃. factis autẽ ne¬
gant. Hinc iacob dicit. Fides sine
oꝑib. mortua est. Sed inter hec
conditor miri dispensatione con¬
silii & culpas respicit. os uiuen¬
di tempora impendit: ut longi¬
ora uite temporalis spacia. aut cõ¬
uerso fiant ad adiutorium mu¬
neris: aut non conuerso ad agm̃¬
tum dampnationis. Unde adhuc

Expanded text:
dax est . Hinc Paulus ait: Confidax est . Hinc Paulus ait: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus dicit: Fides sine operibus mortua est . Sed inter haec conditor mira dispensatione consilii et culpas respicit, et vivendi tempora impendit, ut longiora temporalis vitae spatia aut converso fiant in adjutorium muneris, aut non converso ad augmentum damnationis. Unde adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
teros despicit. atꝙ in contemptu
om̃ium quasi singulariter apud
se peritus intumescit. Qui mag¬
na de se sentiens. sed uera de dño
ignorans. longe a fidei agnitio¬
no disiungitur: & tamen uide¬
ri fidei p̃dicator conatur. Unde ad
do ꝑuersus quisq p̃dicator. quo¬
usꝙ terreno uiuit in corpore.
sed uite suȩ credere renuit: quia
de dõ uera credere contempnit.
Uite enim sue crederet. si de condi¬
toris sui sustantia. recta sentiret.
Hec itaꝙ suꝑtus de quolibet iniquo
plata dicebamus. sed repente ad
erroris p̾dicatorem intellectum
sic ad speciem ducimur: ut neqͣ¬
quam tamen a genere funditꝰ
euellamur. Nam ꝑuersus quisq
etiam si rectam fidem in sinu u
recta quidem sunt que ꝑ fidem
de conditore intelligit. sed tamen
fidei oꝑa tenere contempnit. Et
incredulitatis redarguitur. quia
ab eo qđ se ostendit credere uiuen¬
do reꝓbatur. Hinc enim ꝑ ioħem
dicit᷑. Qui dicit se nosse dm̃. et
mandata eius non custodit: men¬

Expanded text:
teros despicit, atque in contemptu teros despicit, atque in contemptu omnium quasi singuse peritus intumescit. Qui magna de se sentiens, sed vera de Domino ignorans, longe a fidei cognitione disjungitur, et tamen videri fidei praedicator conatur. Unde adhdo perversus quisque praedicator, quousque terreno vivit in corpore. Sed vitae suae credere renuit, quia de Deo vera cognoscere contemnit. Vitae enim suae crederet, si de conditoris sui substantia recte sentiret. Haec itaque superius de quolibet iniquo prolata dicebamus, sed repente ad erroris praedicatorem intellectum sic ad speciem ducimur, ut nequaquam tamen a genere funditus evellamur. Nam perversus quisque etiam si rectam fidem in sinu unrecta quidem sunt quae per fidem de conditore intelligit, sed tamen fidei opera tenere contemnit; et incredulitatis redarguitur, quia ab eo quod se ostendit credere, vivendo reprobatur. Hinc enim per Joannem dicitur: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, men
Abbreviated transcription (Latin):
benꝑ sticere ẽ: in eius que mortui
uiri fui amore atteritur. consola¬
tione. laborare. Unde & psalmiste
uocẽ heo eadem uidua. scilicet
scã eccła querit᷑ dicens. Conso¬
lantem me quesiui. & non iuem.
Tunc solum quippe consolantẽ inue¬
nit: cum ex ea morte quam uir
eus ꝑtulit. multos intra semetip¬
sam surgere ad uitam cernit. Se¬
pe autẽ p̃dicator erroris. huius
mundi diuitib iungit᷑: qui ꝓ eo
qł terrenis occupationib incu¬
bant. dictoꝵ dephendere astutias
ignorant. Et cum potentes eẽ exte¬
rus ambiunt. ꝑuerse p̃dicationis
laqueo sine labore capiunt᷑. Un¬
titudine sua. In fortitudine quip¬
pe sue prauitatis fortes quosꝙ
detrahit. cum ꝑ sui erroris astu¬
tiam. mundi huius potentes ra-¬
ꝑit. Quos contra ꝑ paulum drͣ
Infirma mundi elegit ds: ut con¬
funderet fortia. Fortitudo autẽ
ꝑuersi p̃dicatoris. est elata scien¬
tia locutionis: qua inflatus cȩ¬

Expanded text:
benefacere est in ejus quae mortui benefacere est in ejus quae mortui viri sui amore conteritur consolatione laborare. Unde et Psalmistae voce haec eadem vidua, scilicet sancta Ecclesia queritur, dicens: Consolantem me quaesivi, et non inveni . Tunc solum quippe consolantem invenit, cum ex ea morte quam vir ejus pertulit multos intra semetipsam surgere ad vitam cernit. Saepe autem praedicator erroris hujus mundi divitibus jungitur, qui pro eo quod terrenis occupationibus incubant, dictorum deprehendere astutias ignorant; et cum potentes esse exterius ambiunt, perversae praedicationis laqueo sine labore capiuntur. Untitudine sua. - In fortitudine quippe suae pravitatis fortes quosque detrahit, cum per sui erroris astutiam mundi hujus. potentes rapit, quos contra per Paulum dicitur: « Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . » Fortitudo autem perversi praedicatoris est, elata scientia locutionis, qua inflatus cae
Abbreviated transcription (Latin):
non parit dicit᷑. quia in suo sensu
bonas cogitationes gignere nec u
ultunis ualet. Auigore enun iam
ꝓprio deficit. & tamen adhuc tran¬
sitoria concupiscere non desistit.
Iamq a pristino robore lassata pe¬
ne ab ipso quẽ diligit mundo re¬
pellit᷑: & tamen adhuc adnisu un¬
ꝓbo obtinere temporalia conatur.
A gere iam ꝑuersa non sufficit. sed
tamen cogitare uel que non agit.
nequaquam desistit. Recte gͦ non
solum sterilis sed etiam ñ pariens
dicit᷑: qui suo sensu ut diximus
ad ꝓlem bone cogitationis nec
cum infirmata fuerit fetatur.
ticis p̃dicantib potest. Unus quisꝙ
enim p̃dicator erroris. dum plebẽ
extra unitatẽ eccłe positam docet.
ꝓfecto sterilem. & eam que parere
non ualet pascit: quia ei usum
sui laboris impendit. que spuales
fructus nequaqu̾a recddit. Bene
autẽ uidue non facit: quia uide¬
aduersa mortis ꝑtulit. uiuere &
deserii̾re. contempnit. Uiduȩ enĩ

Expanded text:
non parit dicitur, quia suo sensu non parit dicitur, quia suo sensu bonas cogitationes gignere nec in ultimis valet. A vigore enim jam proprio deficit, et tamen adhuc transitoria concupiscere non desistit, jamque a pristino robore lassata, pene ab ipso quem diligit mundo repellitur, et tamen adhuc annisu improbo obtinere temporalia conatur. Agere jam perversa non sufficit, sed tamen cogitare vel quae non agit nequaquam desistit. Recte ergo non solum sterilis, sed etiam non pariens dicitur, quae suo sensu, ut diximus, ad bonae cogitationis prolem, nec cum infirmata fuerit, fetatur.ticis praedicantibus potest. Unusquisque enim praedicator erroris, dum plebem extra unitatem Ecclesiae positam docet, profecto sterilem, et eam quae parere non valet, pascit, quia et ei usum sui laboris impendit, quae spiritales fructus nequaquam reddit. Bene autem viduae non facit, quia videadversa mortis pertulit, vivere ac deservire contemnit. Viduae enim
Abbreviated transcription (Latin):
lem. & que non parit: & uidue bene
caro nominat᷑  Quȩ dum sola pre¬
sentia appetit. bonas gignere cogi¬
tationes nescit. Quȩ autẽ uidua.
nisi ania nuncupatur: Quam
quia sibi conditor conungere uolu¬
it. ad thalamum uteri carualis ue¬
uit: psalmista attestante qui ait. Et
ipse tanquam sponsus ꝓcedens de cha¬
lamo suo. Que recte uidua dicit᷑.
quia eius uir ꝓ ea mortẽ ꝑtulit: &
nunc. in celi penetrabilib ab eius o¬
ñ ignẽ quia dartus desideriis serui¬
ens. curam anme uitamq contẽp¬
nit. Tota namꝙ intentione. om̃iq
studio cogitat. quam sine ullis ne¬
cessitarib caro moritura subsistat.
Et curare atuimȩ uitam despicit. que
uel in morte uel in beatitudine ꝓ¬
culdubio in ꝑpetuuun uunt. Rec¬
te autẽ cum diceret᷑ pau̾it steri¬
lem. ptinils adiungitur. teqite ñ
parit᷑. Qtiasdam namꝙ exsacra
bystoria feniuias nouunius steri¬
lis extitisse. sed tamen in tetupo¬
re extremo pepisse. Caro autem
non solum sterilis. sed etiam que

Expanded text:
lem, et quae non parit, et viduae bene caro nominatur? Quae dum sola praesentia appetit, bonas gignere cogitationes nescit. Quae autem vidua, nisi anima nuncupatur? Quam quia sibi conditor conjungere voluit, ad thalamum uteri carnalis venit, Psalmista attestante, qui ait: Et ipse tanquam sponsus, procedens de thalamo suo . Quae recte vidua dicitur, quia ejus vir pro ea mortem pertulit, et nunc in coeli penetralibus ab ejus oigit, quia carnis desideriis serviens, curam animae vitamque contemnit. Tota namque intentione omnique studio cogitat, quam sine ullis necessitatibus caro moritura subsistat, et curare animae vitam despicit, quae vel in morte vel in beatitudine procul dubio in perpetuum vivit. Recte autem cum diceretur: Pavit sterilem, protinus adjungitur: Et quae non parit. Quasdam namque ex sacra historia feminas novimus 536 steriles exstitisse, sed tamen in tempore extremo peperisse. Caro autem non solum sterilis, sed etiam quae
Abbreviated transcription (Latin):
namq interius uictus est: dum qua¬
si uicit exteruis. Et qui nos iure de¬
bitores mortis cenuit. iure in nobis
ius mortis amisit: quia ꝑ satellites
suos eius carnem ꝑimendam ap¬
petiit. in quo nil ex culpe debito
soluit indebitam. ut nobis mors
debita non noceret. Bene itaq di¬
ctum ẽ. Prudentia eius ꝑcussit sui¬
ꝑbum: quia antiquus hostis ꝑ ex¬
cessum p̾sumptionis suȩ eum etiã
ꝑdidit. quem iniquȩ ꝑsuasionis le¬
ge possedit. Et dum audacter eum
in quo nil sibi competebat appetiit.
iure illum quem quasi iuste tene¬
bat amisit. Prudentia itaq non uir¬
tute ꝑcussus est: qui dum ad temp¬
tandum dm̃ soluitur. ab homine
possidendo
religatur: ut inde eum qui sub ipso
erat ꝑderet. unde cum illo qui suꝑ
ipsum est. congredi p̾sumpsisset. Doci¬
so autem carne dño. que p̾dicatores
eius uirtutum gła sit secuta. narra¬
cȩlos. Quos celos. nisi eos de quib
scriptum ẽ. celi enarrant głam dĩ:

Expanded text:
namque interius victus est, dum quanamque interius victus est, dum quasi vicit exterius; et qui nos jure debitores mortis tenuit, jure in nobis jus 553 mortis amisit, quia per satellites suos ejus carnem perimendam oppetiit, in quo nil ex culpae debitosolvit indebitam, ut nobis mars debita non noceret. Bene itaque dictum est: Prudentia ejus percussit superbum, quia antiquus hostis per excessum praesumptionis suae eum etiam perdidit quem iniquae persuasionis lege possedit; et dum audacter eum in quo nihil sibi competebat appetiit, jure illum quem quasi juste tenebat amisit. Prudentia itaque non virtute percussus est, qui dum ad tentandum Deum solvitur, ab homine possidendo religatur, ut inde eum qui sub ipso erat perderet, unde cum illo qui super ipsum est congredi praesumpsisset. Occiso autem carne Domino, quae praedicatores ejus virtutum gloria sit secuta, narracoelos. - Quos coelos, nisi eos de quibus scriptum est: « Coeli enarrant gloriam Dei? »
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. ibi ꝓ nobis factus ẽ homo. Sump¬
ta ẽ ab illo natura. non culpa. Fecit
ꝓ nobis sacrificium corpus suum.
exhibuit ꝓ peccatorib uictimam
sine peccato. quȩ & humanitate mo¬
ri. & iusticia mundare potuisset.
Hunc gͦ cum post baptisma uidit
antiquus hostis. mex temptationi¬
b impetiit: & ꝑ diuersos aditus
ad interiora eius molitus irrum
pe. uictus ẽ. atꝙ ipsa inexpugnabilis
mentis eius integritate ꝓstratus. S
quia ad interiora non ualuit. ad eius
se exteriora conuertit: ut quia mentis
uirtute uictus ẽ. eum quem decipere
temptatione non ualuit. carnis saltẽ
uideret᷑ morte suꝑare: atq ut aute
P nos dictum ẽ. ꝑmissus ẽ in illud qđ
ex nobis mortalib mediator acceꝑat.¬
Sed ubi potuit aliquid facere: ibi ex
om̃i parte deuictus est. Et unde acce¬
pit exterius potestatem dominice car¬
nis occidende. inde interius potestas
eius qua nos tenebat occisa ẽ. Ipse

Expanded text:
Dei: ibi pro nobis factus est homo. SumpDei: ibi pro nobis factus est homo. Sumpta est ab illo natura, non culpa. Fecit pro nobis sacrificium corpus suum, exhibuit pro peccatoribus victimam sine peccato, quae et humilitate mori, et justitia mundare potuisset. Hunc ergo cum post baptismavidit antiquus hostis, mox tentationibus impetiit, et per diversos aditus ad ejus interiora molitus irrepere, est victus, atque ipsa inexpugnabilis mentis ejus integritate prostratus. Sed quia ad interiora non valuit, ad ejus se exteriora convertit, ut quia mentis virtute victus est, eum quem decipere tentatione non valuit, carnis saltem videretur morte superare: atque ut ante dictum est, permissus est in illud quod ex nobis mortalibus Mediator acceSed ubi potuit aliquid facere, tibi ex omni parte devictus est; et unde accepit exterius potestatem Dominicae carnis occidendae, inde interior potestas ejus qua nos tenebat occisa est. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
poterat ꝓ absoluendis hominib inue¬
mri: Neꝙ cenim iustum fuit. ut ꝓ
rationali homine brutoꝵ anmaliumn
uictiinę cederentur. Unde ait apłs. Ne¬
cesse ẽ gͦ exemplaria celestium his mun¬
dari. ipsa autẽ celestia meliorib ho¬
stiis quam istis. Ergo si bruta anima¬
lia ꝓpter rationale animal. id est ꝓ
homine digne uictunȩ non fuerunt:
requirendus erat homo qui ꝓ homi¬
nib offerri debuisset. ut ꝓ rationali
peccante. rationalis hostia mactare¬
tur. Sed quid. qđ homo sine pecca¬
to inueniri non poterat: & oblata ꝓ
nobis hostia. quando nos a peccato
mundare potuisset. si ipsa hostia
peccati contagio non careret: Inqui¬
nata quippe. inquinatos mundare
non posset. Ergo ut rationalis eẽt
hostia. homo fuerat offerendus. Ut
uͦ a peccatis mundaret hominem: ho¬
mo. & sine peccato. Sed quis essit
homo sine peccato. si ex peccati com¬
mixtione descenderet. Proinde ue¬
int ꝓpter nos in utero uirginis filiꝰ

Expanded text:
poterat pro absolvendis hominibus invepoterat pro absolvendis hominibus inveniri? Neque enim justum fuit ut pro rationali homine brutorum animalium victimae caederentur. Unde ait Apostolus: Necesse est ergo exemplaria coelestium his mundari; ipsa autem coelestia melioribus hostiis quam istis. Ergo si bruta animalia propter rationale animal, id est, pro homine, dignae victimae non fuerunt, requirendus erat homo qui pro hominibus offerri debuisset, ut pro rationali peccante rationalis hostia mactaretur. Sed quid quod homo sine peccato inveniri non poterat, et oblata pro nobis hostia, quando nos a peccato mundare potuisset, si ipsa hostia peccati contagio non careret? Inquinata quippe inquinatos mundare non posset. Ergo ut rationalis esset hostia, homo fuerat offerendus; ut vero a peccatis mundaret hominem, homo et sine peccato; sed quis esset homo sine peccato, si ex peccati commistione descenderet? Proinde venit propter nos in utero Virginis Filius
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quamuis simplici naturȩ diuini¬
tatis non sit aliud esse. & aliud saꝑe.
nec aliud saꝑe. & aliud fortem esse:
quippe quia ipsa fortitudo que sa¬
pientia. & ipsa sapientia quȩ diuini-¬
tatis essentia ẽ: uigilanter tamen
intuendum puto. qđ uir iste ꝓphe¬
tico plenus spũ. suꝑbum diabolum
prudentia dĩ potius maluit dicere
quam fortitudine esse ꝑcussum. Non
enim ait fortitudo. sed prudentia eiꝰ
ꝑcussit suꝑbum. Nam qũauis sicut
dictum ẽ. ꝓpter naturam simplicem
dĩ fortitudo sapientia sit: dñs tam̃
diabolum quantum ad faciem spectat.
namq diabolus in illa nos parentis
primi radice supplantans sub capti¬
uitate sua quasi iuste tenuit homi¬
ei iniusta suadenti consensit. Ad ui¬
tam namꝙ conditus in libertate. ꝓpͥe
uoluntatis: sponte sua factus ẽ de¬
bitor mortis. Delenda gͦ erat talis
culpa: sed nisi ꝑ sacrificium deleri
non poterat. Quȩrendum erat sa¬
crificium. sed quale sacrificium

Expanded text:
Sed quamvis simplici naturae diviniSed quamvis simplici naturae divinitatis non sit aliud esse, et aliud sapere, nec aliud sapere, et aliud fortem esse, quippe quia ipsa fortitudo quae sapientia, et ipsa sapientia quae divinitatis essentia est, vigilanter tamen intuendum puto quod vir iste prophetico plenus spiritu superbum diabolum prudentia Dei potius maluit dicere quam fortitudine esse percussum. Non enim ait fortitudo, sed prudentia ejus percussit superbum. Nam quamvis, sicut dictum est, propter naturam simplicem, Dei fortitudo sapiendiabolum quantum ad faciem exspectatnamque diabolus in iprimi radice supplantans, sub captivitate sua hominem quasi juste tenuit,ei injusta suadenti consensit. Ad vitam namque conditus in libertate propriae voluntatis, sponte sua factus est debitor mortis. Delenda ergo erat talis culpa, sed nisi per sacrificium deleri non poterat. Quaerendum erat sacrificium, sed quale sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
e prudentia eius ꝑcussit suꝑbum.
Quid aliud maris nomine. quam p̃¬
sens scłm designatur: in quo corda
hominum terrena querentium. di
uersis cogitationum fluctib intu¬
mescunt: Qui elatione suꝑbiȩ in¬
citati. dum alterna intentione se
impetunt: quasi aduersanti se un¬
da collidunt. Sed iam in fortitudi¬
ne illius maria congregata sunt:
quia incarnato dño discordantia
scłarium corda concorditer credunt.
Iam petrus in maria ambulat. quia
miirum xp̃i p̾dicatorib illa quon¬
dam tumida humili auditu corda
substrata sunt: ut recte etiam in eu¬
angłio huius mundi mansuetudi¬
nem figurauerit. qđ ꝓcellosa ma¬
ris aqua dñi pedib presso tumore
alius appellat᷑. nisi ille qui dixit.
ascendam suꝑ altitudinẽ nubium.
similis ero altissimo: Et de quo uo¬
ce cdi dicit᷑. Qui factus ẽ ut nullũ
timeret: & ipse est rex suꝑ om̃s filios
suꝑbiȩ. De quo etiam huic sententie
miliasti sicut uulneratum suꝑbum.

Expanded text:
et prudentia ejus percussit superbum. et prudentia ejus percussit superbum. - Quid aliud maris nomine, quam praesens saeculum designatur, in quo corda hominum terrena quversis cogitationum fluctibus intumescunt? qui elatione superbiae concitati, dum alterna intentione se impetunt, quasi adversante se unda collidunt. Sed jam in fortitudine illius maria congrquoniam incarnato Domino, discordantia saecularium corda concorditer credunt. Jam Petrus in mari ambulat; quia nimirum Christi praedicatoribus, illa quondam tumida humili auditu corda subtracta sunt; ut recte etiam in Evangelio hujus mundi mansuetudinem figuraverit, quod procellosa maris aqua Domini pedibus presso tumore alius appellatur, nisi ille qui dixit: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo ? Et de quo voce Dei dicitur: Qui factus est ut nullum timeret, et ipse est rex super omnes filios superbiae . De quo etiam huic sententiaemiliasti, sicut vulneratum, superbum .
Abbreviated transcription (Latin):
illic & ab eadem sapientia subditur.
Siquis ẽ paruulus. ueniat adme. Ac
si aꝑte dicat. Quisquis se apud se
magnum estimat. aditum sibi me¬
i accessus angustat: quia tanto ad
me altius ꝑtingitur. quanto unius
te ꝓficiat. qualibet scientia excres¬
cat: penetrare non fufficit. quo nos
conditor moderamine iudicioꝵ re¬
gat. Dicat gͦ. Columpne cęli con¬
tremiscunt. & pauent ad nutum
eius. quia in plerisꝙ nec ipsi ꝑtin¬
gere ad uoluntatis eus celsitudinẽ
p̾ualent: qui eiusdem uoluntatis
p̃mia denuntiantes uident. Q&
sicut suꝑius diximus de scĩs quoq
angłis nil obstat intelligi. quia ip¬
se quoꝙ uirtutes cȩlestium quȩ ħo¬
hunc sine cessatione conspiciunt.
in ipsa sua contemplatione contremis¬
cunt. Sed isdem tremor ne eis pęnalis
sit: non timoris ẽ. sed aminirationis.
Quia uͦ quantus pauor sit ammiratio¬
nis. cius intulit. nunc ordinem nr̃e sa¬
lius repente maria congregata sunt:

Expanded text:
illic ab eadem Sapientia subditur: illic ab eadem Sapientia subditur: Si quis est parvulus, veniat ad me . Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, quia tanto ad me altius pertingitur, quanto uniuscte proficiat, quantalibet scientia excrescat, penetrate non sufficit quo nos conditor moderamine judiciorum regat. Dicat ergo: Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus, quia in plerisque nec ipsi pertingere ad voluntatis ejus celsitudinem praevalent qui ejusdem voluntatis praemia denuntiantes vident. Quod, sicut superius diximus, de sanctis quoque angelis nil obstat intelligi, quia ipsae quoque virtutes coelestium, quae hunc sine cessatione conspiciunt, in ipsa sua contemplatione contremiscunt. Sed isdem tremor ne eis poenalis sit, non timoris est, sed admirationis. Quia vero quantus pavor sit admirationis ejus intulit, nunc ordinem nostrae salius repente maria congregata sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Immolauit uictimas: miscuit uinũ.¬
& ꝓposuit mensam. Misit ancil¬
las suas. ut uocarent ad arcem.
&e ad menia ciuitatis. Siquis est
paruulus: ueniat ad me. Immola-¬
uit enim dñs uictimas. se ipsum
offerendo ꝓ nobis. Miscuit uinũ.
p̃ceptoꝵ suoꝵ poculum ex narra¬
tione hystoriȩ. & intelligentia sp̃u¬
ali contemꝑans. Unde alias dictũ
est. Calix in manu dni: uinmi me¬
ri. plenus ẽ mixto. Et posuit men¬
sam. id ẽ scripturam sacram. quȩ
fessos ad se atq a scłi onerib ue¬
mentes. pane uerbi nos reficit: & con¬
tra aduersarios sua refectione nos
roborat. Unde alias ab eccła dr̃. losu¬
isti in conspectu meo mensam. adu̾¬
sus eos qui tribulant me. Misit an¬
cillas suas. apłaꝵ uidelicet ammas.
in ipso suo mitio infirmas: ut uoca¬
rent ad arcem & ad męnia ciuitatis.
quia dum internam uitam denun¬
tiant. ad alta nos menia suꝑniȩ ci¬
uitatis leuant. Quę ꝓfecto menia.
nisi humiles non ascendunt. Unde

Expanded text:
Immolavit Immolavit proposuit mensam, misit ancillas suas ut vocarent ad arcem et maenia civitatis: Si quis est parvulus, veniat ad me . Immolavit enim Dominus victimas, seipsum offerendo pro nobis. Miscuit vinum, praeceptorum suorum poculum ex narratione historica et intelligentia spiritali contemperans. Unde alias dictum est: Calix in manu Domini, vini meri, plenus est misto . Et posuit mensam, id est Scripturam sacram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus venientes pane verbi nos reficit, et contra adversarios sua refectione nos roborat. Unde et alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Misit ancillas suas, apostolorum videlicet animas, in ipso suo initio infirmas, ut vocarent ad arcem et moenia civitatis, quia dum internam vitam denuntiant, ad alta nos moenia supernae civitatis levant, quae profecto moenia nisi humiles non ascendunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe p̃dicatores appellat: Suꝑ qͦs
in cęlestib crescens uniuersa sp̃u¬
alis fabrice structura surrexit: si¬
cut alia scriptura testat᷑ dicens. Qͥ
uicerit faciam illum columpnam
in templo dłi mei. Nam quisquis
in cdi oꝑe recta intentione firma¬
tur. columpna in structura fabri
cȩ spiritualis erigit᷑: ut in hoc templo
qł ẽ eccła positus. & utilitati sit & de¬
apłs columpnas uocat eccłe dicens.
Petrus & iacob o ioħes. qui uidebant᷑
columpnȩ esse. dextreis dederunt mͥ.
Possumus etiam columpnas cęli & ip¬
sas eccłas non inconuenienter acci¬
ꝑe: quȩ multȩ unam catholicam
faciunt. toto terrarum orbe diffusã.
Unde & septẽ eccłiis scribit ioħes apłs.
ut unam catholicam septiformis
gr̃e plenam spũ designaret. Et de
dũo nouimus dixisse salomonem.
Sapientia edificauit sibi domum.
excidit columpnas septem. Qui ut¬
se id de septẽ eccłiis dixisse inno¬
tesceret: secutus etiam sacram̃ta
ipsa diligenter inseruit. dicens.

Expanded text:
Ecclesiae praedicatores appellat? Super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias sancta Scriptura testatur, dicens: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei . Nam quisquis in Dei opere recta intentione firmatur, columna in stcae spiritualis erigitur, ut in hoc templo, quod est Ecclesia, positus, et utilitati sit et deocat Ecclesiae, dicens: Petrus, et Jacobus, et Joannes, qui videbantur columnae esse, dextras dederunt mihi . 43. Possumus etiam columnas coeli et ipsas Ecclesias non inconvenienter accipere, quae multae unam catholicam faciunt toto terrarum orbe diffusam. Unde et septem Ecclesiis scribit Joannes apostolus, ut unam catholicam septiformis gratiae plenam spiritu designaret . Et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Qui ut id de septem Ecclesiis se dixisse innotesceret, secutus etiam sacramenta ipsa diligenter inseruit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ enus celsitudimis terrorem ferit.
cum scdi aduentus potentia ꝑ ignẽ
iudicium exercens. in potestatis suę
maiestate canduerit: Unde uir sc̃s
aduentum illius narrat primum. s
lassatur ad scđm dicens. Ecce hec ex

Expanded text:
vero ejus celsitudinis terrorem ferat, vero ejus celsitudinis terrorem ferat, cum secundi adventus potentia per 556 ignem judicium exercens, in potestatis suae majestate canduerit? Unde vir sanctus adventum illius narrat primum, sed lassatur ad secundum, dicens: CAPUT X
Abbreviated transcription (Latin):
quia peccatores ad fidem uocati sunt.
quoꝵ quondam corda. leonum eu¬
bilia fuerunt: dum uicisse mortẽ
dñs eoꝵ confessione creditur. qua¬
si de leonum cubilib coronat᷑. Re¬
muneratio quippe uictorie. corona
ẽ. Tociens gͦ coronam fideles offer̃t.
quotiens hunc uicisse mortem ex
resurrectione confitent᷑. Leo gͦ de
suis cubilib pellitur. quia obstetri¬
cante manu dñi. tortuosus colu¬
ber in cauernis quas tenuerat
habitare ꝓhibetur. Nam uictus
a fidelium cordib exiit: qui suꝑ
sc̃s uir aduentus dominici poten¬
tiam retulit. pondera expressit:
quid ex eius incarnatione fieri
qui mira fecit in humilitate ueni¬
ens. considerari non potest. cũ quã¬
to terrore uenturus est. in maiesta¬
tis suȩ fortitudine apparens. Ordo
primi aduentus illius pensari &
conspici in tantum potuit. in quan¬
tum ad redimendos carnales ueni¬
ens. diuinitatis sue magnitudinem
carnalib oculis temperauit. Quis

Expanded text:
quia peccatores ad fidem vocati sunt, quia peccatores ad fidem vocati sunt, quorum quondam corda leonum cubilia fuerunt, dum vicisse mortem Dominus eorum confessione creditur, quasi de leonum cubilibus coronatur. Remuneratio quippe victoriae corona est. Toties ergo ei coronam fideles offerunt, quoties hunc vicisse mortem ex resurrectione confitentur. Leo ergo de cubilibus suis pellitur, quia, obstetricante manu Domini, tortuosus coluber in cavernis quas tenuerat habitare prohibetur. Nam victus a fidelium cordibus exiit, qui super sanctus vir adventus dominici ordinem retulit, pondera expressit, quid ex ejus incarnatione fieri qui mira fecit in humilitate veniens, considerari non potest cum quanto terrore venturus est, in majestatis suae fortitudine apparens. Ordo primi adventus illius pensari et conspici in tantum potuit, in quantum ad redimendos carnales veniens, divinitatis suae magnitudinem carnalibus oculis temperavit. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
namq infantem ab ubere uel eum
qui ablactatus fuerit. nsi dñm ap¬
pellat: Quid uͦ foramine aspidis.
uel cauernis reguli. nisi corda signa¬
uit iniquoꝵ: Quia antiquus hostis
dum totum se in eoꝵ consensu con¬
tulit. quasi in foramine ꝓprio colu¬
ber tortuosus sinus astutie colligen¬
do glomerauit. Quem & aspidis ap
pellat nomine occulte sȩiuentem. &
reguli aꝑte ferientem. Manum gͦ su¬
am dñs in foramine reguli atq as¬
pidis misit. quando iniquoꝵ corda
diuina potestate tenuit. Et compre¬
hensum exinde aspidem. uel regulũ.
id ẽ captiuum diabolum traxit: ut
in monte scõ etus qđ ẽ eccła. electis
fidelib non noceret. Hinc namꝙ in¬
canticis canticoꝵ sponso uemente
dicit᷑. Coronaberis de capite ama-¬
.or na. de uertice sanir & hermon:
de cubilib leonum. Quid eñ
leonum nomine. aliud quam demo¬
na designant᷑. que ira contra nos a¬
trocissimȩ crudelitatis insęuiunt: Et

Expanded text:
namque infantem ab ubere, vel eum namque infantem ab ubere, vel eum qui ablactatus fuerit nisi Dominum appellat? Quid vero foramine aspidis et cavernis reguli nisi corda signavit iniquorum? Quia antiquus hostis dum totum se in eorum consensum contulit, quasi in foramine proprio coluber tortuosus, sinus astutiae colligendo glomeravit. Quem et aspidis nomine appellat occulte saevientem, et reguli aperte ferientem. Manum ergo suam Dominus in foramine reguli atque aspidis misit, quando iniquorum corda divina potestate tenuit; et comprehensum exinde aspidem, vel regulum, id est captivum diabolum traxit, ut in monte sancto ejus, quod est Ecclesia, electis fidelibus non noceret. 52. Di sponso veniente dicitur: Coronaberis de capite Amana, de vertice Sanir et Hermon, de cubilibus leonum . Quid enim aliud leonum nomine quam daemonia designantur, quae ira contra nos atrocissimae crudelitatis insaeviunt? Et
Abbreviated transcription (Latin):
ad prauitatem ꝓpriam traxit: qua¬
si in eoꝵ habitatione requieuit.
Sed obstetricante manu dm̃. tortu¬
osus coluber de ꝓpriis cauerins ex¬
pulsus eͣ: quia dum nobis diuina
grã medetur. is qui nos tenuerat
antiquuis a nobis hostis eicitur: si¬
cut incarnata ueritas dicit. Nunc
princeps huius mundi eiciet᷑ foras.
Unde iam nunc scoͣs om̃s non tenen¬
do possidet. sed temptando ꝑsequit᷑.
Nam quia non in eis intrinsecus reg¬
nat: contra eos pugnat extrinsecꝰ.
& quia intus dominum ꝑdidit. bel¬
la molit᷑ foras. Ille enun eum de car¬
nalib hominum cordib expulit: qui
ꝓpter homines ad incarnationẽ uenit.
Dum ꝙ corda infidelium tenuit. qua¬
si manum ad latibula serpentis mi¬
sit. Unde recte ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Dele¬
ctabit᷑ infans ab ubere suꝑ foramine
aspidis: & in cauerna reguli. qui
ablactatus fuerit. manum suã mit¬
tet. Non nocebunt & non occident.
in uniuerso monte scõ meo. Quem

Expanded text:
ad pravitatem ad pravitatem si in eorum habitatione requievit: sed obstetricante manu Domini, tortuosus coluber de propriis cavernis expulsus est, quia dum nobis divina gratia medetur, is qui nos tenuerat antiquus hostis, a nobis ejicitur, sicut incarnata Veritas dicit: « Nunc princeps hujus mundi ejicitur foras . » Unde jam nunc sanctos omnes non tenendo poNam quia non in eis intrinsecus regnat, contret quia intus dominium perdidit, bella molitur foris. Ille enim eum de carnalibus hominum cordibus expulit, qui propter homines ad incarnationem venit; dumque corda infidelium tenuit, quasi manum ad latibula serpentis misit. Unde recte per prophetam dicitur: Delectabitur infans ab ubere super foramine aspidis; et in caverna reguli qui ablactatus fuerat manum suam mittet. Non nocebunt, et non occident in universo monte sancto meo . Quem