comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ paulo ante ostendit intuã licenti
partem seuelle transire: magnoꝑe ex
pecto. quales sententiarũ ur̃arum patro¬
ni. eẽ. possitis. Res enĩ magna. ẽ : & dili¬
genti discussionȩ dignissima. Si resmagna
.ẽ. ait licentiꝰ : magnos uiros desidãt. Noli
querere inqm p̃sertim in hac ulla: qđ ubi¬
uis gentiũ repꝑire disficile. est. Et potius
explica tu id qd abste ñ temere ut oppinor
platũ. ẽ : & qͣtibi ratione uideatur. Nã &
maxime rescũ aparus quęrunt᷑ : magnos
eos solent efficere. Qm̃ te inqt uideo mag
noꝑe nos urgere ut adũsũ inuicem dis¬
putemus. qđ te utilit̃ uelle confido: quero
gur beatus. ẽẽ ñ possit qͥuerũ querit. etiã¬
si minime inueniat. Quia bȩatũ inqͥt
trigetius uolumꝰ. ee̾. ꝑfectũ in om̃ibi sa¬
pientẽ. qͥ autẽ adhuc querit : ꝑ fectus
ñ est. hunc igit᷑ q modo asseras beatũ
om̃ino ñ uideo. & ille. Potest apd̃ de ui¬

Expanded text:
autem paulo ante ostendit in tuam, Licenti, autem paulo ante ostendit in tuam, Licenti, partem se uelle transire, magno opere specto, quales sententiarum uestrarum patroni esse possitis. res enim magna est et diligenti discussione dignissima. — Si res magna est, ait Licentius, magnos uiros desiderat. — Noli quaerere, inquam, praesertim in hac uilla, quod ubiuis gentium reperire difficile est, et potius explica, cur id quod abs te non temere, ut opinor, prolatum est et qua tibi ratione uideatur. nam et maximae res cum a paruis quaeruntur, magnos eos solent efficere. Quoniam te, inquit, uideo magno opere nos urgere, ut aduersum inuicem disputemus, quod te utiliter uelle confido, quaero, cur beatus esse non possit qui uerum quaerit, etiamsi minime inueniat. — Quia beatum, inquit Trygetius, uolumus esse perfectum in omnibus sapientem. qui autem adhuc quaerit, perfectus non est. hunc igitur quomodo asseras beatum, omnino non uideo. — Et ille: P test apud te ui
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. aliud beate uiuere. nisi scđm id qđ in
homine. ẽ. optimũ uiuere: temere in qt
uerba ñ fundã. Nã id ipsũ optinũ qd sit
diffiniendũ mͥ abste puto. Quis inqm du¬
bitauerit nichil. eẽ. aliud hominis optimũ.
quã eã partẽ animi. cui dnꝰanti obtemꝑ are
conuenit cetera queq ui homine st̃: tlec
aut̃ ne aliã postales diffinitionẽ: mens aut
ratio dici potest. Qđ si tͥ ñ uidetur: que¬
re quomͦ ipse diffinias uł beatã uitã: uł
hominis optiyium. Assentior inꝗt. Qd
sitantũ quęratur. repeto in qt sententi¬
ã meã illã minimȩ uidetur. Uos in qͣm
qͥd opinaminiꝰ Tum licentius. orbi ꝓr¬
sus in qͥt uident᷑. Nã maiores nr̃i qs sapi¬
entes beatosq accepimꝰ: eo solo qđ uerũ
querebant benȩ beateq uixerunt.¬
Ago gr̃as inqm. qđ cũ alippio me uicli¬
sola inuefagatione ueritatis. ala ñ nisi
inuęntionẽ possẽ contingere. nauiguis

Expanded text:
esse aliud beate uiuere nisi secundum id quod in esse aliud beate uiuere nisi secundum id quod in homine optimum est uiuere ? — Temere, inquit, uerba non fundam; nam id ipsum optimum quid sit, definiendum mihi abs te puto. — Quis, inquam, dubquam eam partem animi, cui dominanti obtemperare conuenit cetera, quaeque in homine sunt? haec autem, ne aliam postules definitionem, ratio dici potest . Quod si tibi non videtur, quaere quomodo ipse definias vel beatam vitam, vel hominis optimum. Assentior, inquit. si tantum quaeratur? Repeto, inquit, sententiam illam meam: Minime videtur. Vos, inquam, quid opinamini? Tum Licentius: Mihi prorsus, inquit, videtur: nam majores nostri, quos sapientes beatosque accepimus, eo solo quod verum quaerebant, bene beateq— Ago gratias, inquam, quod cum Alypio me iudisola inuestigatione ueritatis, alteri non nisi inuentione posse contingere, Nauigius
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ iter sit in inurbẽ. constitutũ: oportet
me onȩre alicuiꝰ suscipiende partis releuari
Simul: qđ facilius uidicis partes. qm cuiꝰꝗ
defensoris cuipiã delegare possum. Quarȩ:
de hinc ꝑ alterutra parte. ne ame qͥc quã
expectetis. Quod ei cũ concessũ eẽt. ab
om̃ib ceeg̾o rogationẽ repetissem: beati cer¬
te inqt trigecus. ẽẽ. uolunius. &. si ad hanc
rem possumus absq ueritatȩ ꝑuenire: quȩ¬
renda nobis ueritas ñ. est. quid hoc inqͣm
ipsũ existiniatis ne beatos nos eẽ possȩ
etiã ñ inuenta e ueritate: Tum licentius.
Possumꝰ inqͥt. siuerũ quęramꝰ. hic cũ ego cȩ¬
terors sententiã nutu flagitassem: mouet
me in quit nauigus qđ ablicentio dictũ ẽ.
Notest enĩ fortasse hoc ipsũ. eẽ. beatȩ uiuere:
inueritatis in qͣtione uiuere. diffini ergͦ ait
trigetius qͥd sit beata uita: ut ex eo colligã
qͥd respondẽ conueniat. Qͥd censes inqͣm

Expanded text:
enim iter mihi in urbem sit constitutum, oportet enim iter mihi in urbem sit constitutum, oportet me onere alicuius suscipiendae partis releuari, simul quod facilius iudicis partes quam cuiusquam defensionis cuipiam delegare possum. quare dehinc pro alterutra parte ne a me quidquam exspectetis. — Quod ei cum concessum esset ab omnibus et ego rogationem repetissem: Beati certe, inquit Trygetius, esse uolumus, et si ad hanc rem possumus absque ueritate peruenire, quaerenda nobis ueritasnon est. — Quid hoc ipsum? inquam; existimatisne beatos nos esse posse etiam non inuenta ueritate ? — Tunc Licentius: Possumus, inquit, si uerum quaeramus. — Hic cum ego ceterorum sententiam nutu flagitassem: Mouet me, inquit Nauigius, quod a Licentio dictum est. potest enim fortasse hoc ipsum esse beate uiuere, in ueritatis inquisitione uiuere. — Defini ergo, ait Trygetius, quid sit beata uita, ut ex eo colligam quid respondere conueniat.— Quid censes, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
fastidiũ disciplinarũ aliquantũ sibi usur¬
panẽt militia. ista nobis magnarũ hones¬
tarũq rerũ ardentissimũ ẽdacissimũq:
restituit. Pauculis igit᷑ dieb tũ transactis.
post ea quã ingro uiuere cȩpimꝰ. cũ eos
adstudia ortans atq animans ultra quã
optauerã paratos & ꝓrsus in hiantes uidem:
uolui temptare ꝓ ętate quid possent.
p̃sẽrtim cũ hortensius eiceronis iã eos ex
magna parte conciliasse philosophiae
uideretur. Adhibito itaq notario ne
aure laborẽ nr̃m discerperent. nichil
perire ꝑ misi. Sane in hoc libro res &
sententias illoꝵ: mea uͦ & alippii etiã ũba
lecturus es. TCũ igit᷑ om̃s hortatu meo
unũ in locũ ad hoc congregati. eẽmus.
ubi oportunũ uisum. ẽ.: Nunqͥd nã du¬
bitatis in qͣm. uerũ nos scirȩ oportere:
Minimẽ ait trigecuis. Ceteriq se uultu ipso ad¬
so uero beati eẽ possumus. necessariã ueri

Expanded text:
fastidium disciplinarum aliquantum sibi usurfastidium disciplinarum aliquantum sibi usurpasset militia, ita nobis magnarum honestarumque artium ardentissimum edacissimumque restituit. Pauculis igitur diebus transactis, posteaquam in agro vivere coepimus, cum eos ad studia hortans atque animans, ultra quam optaveram paratos et prorsus inhiantes viderem, volui tentare pro aetate quid possent: praesertim cum Hortensius liber Ciceronis iam eos ex magna parte conciliasse philosophiae uideretur. adhibito itaque notario, ne aurae laborem nostrum discerperent, nihil perire permisi. sane in hoc libro res et sententias illorum, mea uero et Alypii etiam uerba lecturus es. Cum igitur omnes hortatu meo unum in locum ad hoc congregati essemus, ubi oportunum uisum est: Numquidnam dubitatis, inquam, uerum nos scire oportere? —Minimeait Trygetius ceterique se uultu ipso apso uero beati esse possumus, necessariam ueri
Abbreviated transcription (Latin):
totũq contemni oportere: qͥcquid mor¬
talib oculis cernitur. qͥcquid mortalis cor¬
ꝑis sensus attingit. Ipsa seuerissimũ & se¬
cretissimũ dm̃ ꝑspicue de monstraturã ꝓ¬
mittit. iã iamq quasi ꝑlucidas nubes osl¬
tentare dignatur. In bac mȩcũ studiosis¬
simȩ uiuit noster licentius. ad cam totus
auiuenilib illecebris uoluptatibusq con¬
uersus.ẽ. ita ut eũ ñ temere patri audeã
imitandũ ꝓponere. Philosophia ẽ. enĩ
acuiꝰ uberib nulla etas se queret᷑ excbudi.
adqͣm auidius retinendam hauriendãq
quo te incitarẽ qͣmuis xuã stam benȩ
nouerĩ: gustumq tam̃ mittere uolui. quẽ
tibi suauissimũ & ut ita dicã inductoriuĩ
fore. petonȩ frustra sꝑaueri. Nam disputa¬
tionem quã int̾ se trigecnuis & licentuis
habuer̃. relatã in litteras tibi misi. Illũ qͦq
enĩ adolȩscentẽ quẽ quasi Addedergendũ

Expanded text:
totumque contemni oportere, quidquid mortotumque contemni oportere, quidquid mortalibus oculis cernitur, quidquid ullus sensus attingit . Ipsa verissimum et secretissimum Deum perspicue se demonstraturam promittit, et jam jamque quasi per lucidas nubes ostentare dignatur. In hac mecum studiosissime uiuit noster Licentius; ad eam totus a iuuenalibus inlecebris uoluptatibusque conuersus est ita, ut cum non temere patri audeam imitandum proponere. philosophia est enim, a cuius uberibus se nulla aetas queretur excludi. ad quam auidius retinendam et hauriendam quo te incitarem, quamuis tuam sitim bene nouerim, gustum tamen mittere uolui. quod tibi suauissimum et, ut ita dicam, inductorium fore peto, ne frustra sperauerim. nam disputationem, quam inter se Trygetius et Licentius habuerunt, relatam in litteras tibe adolescentem, quasi ad detergendum
Abbreviated transcription (Latin):
lud tuũ qͦ semꝑ decora &. honesta desidãfai
qͦ te liberalẽ magisꝗ diuitẽ ee̾ maliufa.
qͦ nunquã concupisti ẽẽ potentior quã
iustior. Nunꝗ adũsitatib impbitatib:q
cȩssifa. illud ipsum inqm qd intȩ diuinũ
nescio qͦuitȩ huius somno uet̾noq sõ¬
pitũ. eit: uarus illis durisq iactationi¬
bi secreta ꝓuidentia excitarȩ decreuit.
Euigilat. ȩuigila. orote. Alultũ mͥ crȩdȩ
gratulaberis. qđ penȩ nullis ꝓsꝑitatib
quib tenel ntur incanti. mu̾ndi huius
tibi doni blandita sunt. quȩ meipsũ caꝑȩ
moliebantur quotidię ista cantuitẽ: nisi
me pectoris dolor uentosa ꝓfessionẽ abi-¬
cere & in phuosophi& gremiũ confuge¬
re coegiss&s. Ipsa mȩ nunc inodio qđ ue¬
hem̃ter optauimus nutrit ac fouet. ips&
mȩ penitus abilla suꝑstitione inqm te mecũ¬
p̃cipitẽ dederã: lib̾auit. Ipsa enĩ docet &
uere docet nichil om̃ino uolendũ. eẽ.

Expanded text:
lud tuum, quo semper decora et honesta desiderasti, lud tuum, quo semper decora et honesta desiderasti, quo te liberalem magis quam diuitem esse maluisti, quo numquam concupisti esse potentior quam iustior, numquam aduersitatibus inprobitatibusque cessisti, illud ipsum, inquam, quod in te diuinum nescio quo uitae huius somno ueternoque sopitum est, uariis illis durisque iactationibus secreta, prouidentia excitare decreuit. euigila, euigila, oro te; multum, mihi crede, gratulaberis, quod paene nullis prosperitatibus, quibus tenentur incauti, mundi huius tibi dona blandita sunt, quae me ipsum capere moliebantur cotidie ista cantantem, nisi me pectoris dolor uentosam professionem abicere et in philosophiae gremium confugere coegisset. ipsa me nunc in otio, quod uehementer optauimus, nutrit ac fouet, ipsa me penitus ab illa supraecipitem dederam, liberavit. Ipsa enim docet, et vere docet nihil omnino colendum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
tantis sũptib paratãq p̃beret : tu interea
uiueres in e dificioꝵ exquisitissimis molib
innitore balnearũ. in tesieris quas honestas
ñ respuit. inuenatib in conuiuiis. in orȩ
clientiũ. in ore ciuiũ. in orȩ deniq popłoꝵ
humanissimꝰ. lib̾alissimꝰ. mundissimꝰ. ut suesi
fortunatissimꝰ. iactaręris : quisꝗ tͥ romani¬
ane beatus alterius uitȩ que sola beata. est.
qlquã queso m̃tionem facere auderet. qiꝗ
tibi ꝑ suade̾ posset ñ solũ te felicẽ ñ. ẽẽ.
sed eo maxime miserũ qͦ tibi minimȩ ui¬
dereris: hunc uͦ qͣm te breuit̃ am mo¬
nendũ. tot & tanta que ꝑtulifa aduer¬
sa fecer. Non exĩ tͥ alienis exemplis ꝑsua-¬
elendũ.ẽ. quã fluxa & fragilia ce plena ca-¬
lamitatũ sint omĩa que bona mortales pu¬
tant: cũ ita exaliqͣ parte benȩ exꝑtus sis¬
ut exte ceteris ꝑsuadẽ possimus. Illud gͦ il.¬

Expanded text:
tantis sumtibus paratamque praeberet, tu interea tantis sumtibus paratamque praeberet, tu interea uiueres in aedificiorum exquisitissimis molibus, in nitore balnearum, in tesseris, quas honestas non respuit, in uenatibus, in conuiuiis, in ore clientium, in ore ciuium, in ore denique populorum humanissimus liberalissimus mundissimus fortunatissimus iactareris, quisquam tibi, Romaniane, beatae alterius uitae, quae sola beata est, quisquam quaeso mentionem facere auderet? quisquam tibi persuadere posset non solum te felicem non esse sed eo maxime miserum, quo tibi minime uidereris ? nunc uero quam te breuiter admonendum tot et tanta quae pertulisti aduersa fecerunt. non enim tdendum est quam fluxa et fragilia, et plena calamitatum sint omnia, quae bona mortales putant; cum ita ex aliqua parte bene exut ex te ceteris persuadere possimus. Illud ergo, il
Abbreviated transcription (Latin):
obsorbere gurgitib: nͥ inde de fortunȩ illi
flatus qui putant᷑ adu̾si. eripuissent pe¬
nȩ mergentem. An uͦ si edentẽ te mune¬
ra ursoꝵ. & nunquã ibi antea uisa specꝰ¬
tacula ciuib nr̃is. theatricus plausus sem
ꝑ ꝓsꝑrimus accepisset. si stultoꝵ homi¬
nũ quoꝵ unmensa turba ẽ. conflatis
& consentientib uocib ferreris ad celũ:
si nemo tͥ auderet ẽẽ inimicus. si munici¬
pales tabulȩ te ñ solũ cuiũ sed eaã uici¬
noꝵ patronũ it erȩ signarent. collocarentꝰ
statuȩ. influerent honores. adderentꝰ etiã po¬
testates que municipabilẽ habitũ suꝑ crȩscȩrent
conuiuus quotidianis mense optime strue¬
rentur. qđ cui ꝰ ẽẽt. necęsse. qđ cuiusq ętiã
delitie sitirent indubitant̾ peteret. in dubi¬
tant̾ hauriret. multa etiã ñ petentib fun¬
derentur. resq ipsa familiaris diligent̃
atus fidelit̾q amministrata. idoneã se

Expanded text:
absorbere gurgitibus, nisi inde te fortunae illi absorbere gurgitibus, nisi inde te fortunae illi flatus, qui putantur aduersi, eripuissent paene mergentem. An uero si edentem te munera ursorum et numquam ibi antea uisa spectacula ciuibus nostris theatricus plausus semper prosperrimus accepisset, si stultorum hominum, quorum inmensa turba est, conflatis et consentientibus uocibus ferreris ad caelum, si nemo tibi esse auderet inimicus, si municipales tabulae te non solum ciuium sed etiam uicinorum patronum aere signarent, conlocarentur statuae, influerent honores, adderentur etiam potestates, quae municipalem habitum supercrescerent, conuiuiis cotidianis mensae opimae struerentur, quod cuique esset necesse, quod cuiusque etiam deliciae sitirent, indubitanter peteret, indubitanter hauriret, multa etiam non petentibus funderentur, resque ipsa familiaris diligenter a tuis fideliterque administrata idoneam se
Abbreviated transcription (Latin):
nisi cuius ratio & causa sȩcreta est. Nichilq
seu cõmodi sen in cõmodi contingit in par¬
te: qđ ñ cõueniat iã aut congruat uniũso.
Quã sententiã ub̃rimarũ doctrinarũ oracu¬
lis editã. remotãq longisp̃me ab intellectu¬
ꝓfunoꝵ : sẽ de monstratirã ueris amatori¬
b sius adquã ł inuit. philosophia polli¬
cetur. Quã obrem ci tibi tuo animo in¬
digna multa acciait: ne de ipse con¬
tempnas. Nã si diana ꝓuidentia ꝑtendit᷑
usq ad nos. qđ ninime dubitandũ. ẽ. : mͥ
crede. sic tecũ gi opoxtet: ut agitur.
Nam cũ tanta uantã sȩpȩ ad miror in¬
dole tua abieuntȩ adolescentia adhuc
infirmo radnis atq labante uestigio
humanã itã erroꝵ om̃ium plenisĩ¬
mã ingdereris : excepit te circũ flu¬
ȩntia uutiarũ. que illã ȩtatẽ atq ani¬
mũ qr pulcra & honesta uidebantur
uite quentẽ. uł auidȩ illecebrosis oeꝑat

Expanded text:
nisi cujus ratio et causa secreta est : nihilque nisi cujus ratio et causa secreta est : nihilque seu commodi seu incommodi commodi contingit in parte, quod non conveniat et congruat universo. Quam sententiam uberrimarum docrinarum oraculis editam, remotamque longisprofanorum se demonstraturam ueris amatoribus suis ad quam te inuito philosophia pollicetur. quam ob rem cum tibi tuo animo indigna multa accidunt, ne te ipse contemnas. nam si diuina prouidentia pertenditur usque ad nos, quod minime dubitandum est, mihi crede, sic tecum agi oportet, ut agitur. nam cum tanta quantam semper admiror indole tua ab ineunte adulescentia adhuc infirmo rationis atque lapsante uestigio humanam uitam errorum omnium plenissimam ingredereris, excepit. te circumfluentia diuitiarum, quae illam aetatem atque animum, quae pulchra et honesta uidebantur, auide sequentem inlecebrosis coeperat
Abbreviated transcription (Latin):
UT INAM ROMANIA
HOMINEM SIBI APTUMITA
uicissim uirtus foraine repu¬
gnanti posset auferre : ut ab
ea sibi auferri neminem patitur. Iam tibi
ꝓfecto iniecisset manũ suiq uiris de eẽ
ꝓclamans. & in boiorũ a ussimorũ pos¬
sessionem traducens: ne prosꝑis quidẽ
casibus serure ꝑmita&. Sed qm̃ ita copa
ratum .ẽ. siue ꝓ meritĩ nr̃is siue ꝓneces¬
sitate naturȩ. ut dins animũ mortalib
inherentẽ nequaꝗͣ sapiente portus accipiat:
ubi neq aduersante naturȩ atu neq secuta¬
dante moueatur. nisi eo illui ipsa fortuna
uel secunda uel quasi adiusa ꝑducat
quib: ab illo cui hec cure su dõ. si pos¬
sumis impetremus. ut te tibrȩddat:
Ita enĩ facilȩ reddet & nobis: latq
mentẽ illã tuam quȩ respiradiem¬
iã dui parturit : aliquando mãuras uerȩ lib̾¬
tatis emergere. Et enĩ fortasse que uulgo
fortuna nominatur: occulto quodã ordinę
regitur. Nichilq aliud in reb casum uocamꝰ:

Expanded text:
utinam, Romaniane, hominem sibi aptum ita vicissim virtus fortunae repugnanti posset auferre, ut ab ea sibi auferri neminem patitur! jam tibi profecto iniecisset manus suique iuris te esse proclamans et in bonorum certissimorum possessionem traducens ne prosperis quidem casibus seruire permitteret. sed quoniam itatris, sive pro necessitate naturae , ut divinum animum mortalibus inhaerentem, nequaquam sapientiae portus accipiat, ubi neque adversante fortunae flatu, neque secundante moveatur; nisi eo illum fortuna ipsa, vel secunda, vel quasi adversa perducat: quibus ab illo cui haec curae sunt Deo, si possumus, impetremus ut te tibi reddat; ita enim facile reddet et nobis; sinatque mentem illam tuam, quae respiratiiu parturit, aliquando in auras verae libertatis emergere. Etenim fortasse quae vulgo fortuna nominatur, occulto quodam ordine regitur; nihilque aliud in rebus casum vocamus,
Abbreviated transcription (Latin):
nitentia : quib sermonib & fletib. ut peccati
dies. dies confusionis appellet. Confusio ẽ enim:
quando xp̃s negatur. Et ideo subiciamꝰ nos deo
ut non subditi simus peccato. & delictorũ nr̃oꝵ
memoriam recensentes. tamqͣm oppbrium eru¬
bescamus: non uelut quandam glam p̃dicemus.
sicut quidam expugnata pudicicia. opp̃ssa uis¬
ticia gloriantur. Et tanta fiat conuersio. ut
qui dm̃ non agnoscebamꝰ. ipsi eum aliis demonstre¬
frem: ut puer in delicus. qm̃ eo quod sermones
mei in ipso sunt memoria. memor eius ero.
Propterea festinaui suꝑ illum miscdia miscrdor
eus. dicit dñs. Quam autẽ miscłiam nobis pol¬
liceatur: infra ostendit dicens. In ebriaui om̃en
animã sicientem. & om̃en animã esuerientẽ sati¬
aui: & ideo exurrexi & uidi. & somnꝰ m̃s michi dul¬

Expanded text:
nitentia, quibus sermonibus, quibus fletibus; ut peccati nitentia, quibus sermonibus, quibus fletibus; ut peccati dies, dies confusionis appelletur; confusio est enim, quando Christus negatur. 38. Et ideo subjiciamus nos Deo, et non subditi simus peccato: et delictorum nostrorum memoriam recensentes, tamquam opprobrium crubescamus; non velut quamdam gloriam praedicemus, sicut quidam expugnata pudicitia, et oppressa justitia gloriantur: et tanta fiat conversio, ut qui Deum non agnoscebamus, ipsi eum jam aliis demonstreEphraem, puer in deliciis; quoniam eo quod sermones mei in ipso sunt, memoria memor ero ejus; propterea festinavi super illum, misericordia miserebor ejus, dicit Dominus . 39. Quam autem misericordiam nobis polliceatur, infra ostendit dicens: Inebriavi omnem animam sitientem, et omnem animam esurientem satiavi. Ideo exsurrexi
Abbreviated transcription (Latin):
& cuiꝰ iniquitas remittit᷑ ꝑ lauacrũ. & cuiꝰ peccatum
tegitur oꝑib bonis. Qui enim agit penitentiam
non solũ diluere lacrimis debet peccatũ suũ. sed etũ
emendatiorib factis oꝑire. & tegere delicta supira.
ut non ei imputetur peccatum. Ergo tegamus lap¬
sus nr̃os posteriorib factis. mundemus fletibus. ut
audiat nos dominus deus nr̃ ingemiscentes. sicut audi¬
uit lacrimantẽ effrem: quẽ ad modum scriptũ ẽ di¬
cente dño. Audianis audiui effrem lacrimantẽ Et
ipsa uerba effrem lamentantis: expressit diceNs
Castigasti me: & castigatus sum. Sicut uitulus
non sum edoctus. Uitulus enim ludit: & p̃sepia
deserit. Et ideo effrem sicut uitulus non ẽ edoctꝰ
futurũ ꝑ aaron indicauerat sic lapsurũ popłm
iudeorum : ideoq agens penitentiam dicit. Con
nouissimo captiuitatis meȩ penitentiam egi. Et
post quam cognoui. ingenui suꝑ dies confusionis

Expanded text:
et cujus iniquitas remittitur per lavacrum, et cujus peccatum et cujus iniquitas remittitur per lavacrum, et cujus peccatum tegitur operibus bonis. Qui enim agit poenitentiam, non solum diluere lacrymis debet peccatum suum, sed etiam emendatioribus factis operire et tegere delicta superiora, ut non ei imputetur peccatum . 36. Ergo tegamus lapsus nostros posterioribus factis, mundemus fletibus; ut audiat nos Dominus Deus noster ingemiscentes, sicut audivit lacrymantem Ephraem, quemadmodum scriptum est, dicente ipsa verba Ephraem lamentantis expressit dicens: Castigasti me, et castigatus sum, sicut vitulus non sum edoctus . Vitulus enim ludit, et praesepia deserit; et ideo Ephraem sicut vitulus non est edoctufuturum per Aaron indicaverat, sic lapsurum populum Judaeorum. Ideoque agens poenitentiam dicit: Conv meus. Quia in novissimo captivitatis meae poenitentiam egi: et postquam cognovi, ingemui super dies confusionis,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum uerebunt᷑. Et alibi ex sua ꝑsona filius ait.
Neq me fritis: neq patrem meum. Si enim me sa¬
retis: & patrem meũ forsitan sciretis. Si gͦ his uer¬
bis usus ẽ sc̃s petrus. quib ds usus ẽ. sine p̃iudi¬
cio conscientiȩ suȩ. cur non accipiã & petrũ his
usum sermonib sine fidei p̃iudicio: Neq enim pote¬
rat dubitare de xp̃i munere. qui sibi soluendoꝵ
peccatoꝵ dedat potestatem : p̃sertim cũ uersuti is
hereticoꝵ locũ ñ deberet relinquere. qui ideo uolua
spem hominũ destituere. ut iterandi baptisiatis apd
desꝑantes facilius inducant ꝑsuasionem. Sed apłi hoc
cau̾entes. scđm xp̃i magisterium penitentiã docuert᷑.
spopondert̾ ueniam: culpam relaxauerunt. Sicut dã
docuit dicens. Beati quorũ remisse sunt iniquitates.
& quorũ tecta sunt peccata. Beatus uir cui non im¬
putabit dñs peccatum. Urumq enim beatũ dixit:

Expanded text:
ipsum verebuntur . Et alibi ex sua persona Filius ait: ipsum verebuntur . Et alibi ex sua persona Filius ait: Neque me scitis, neque Patrem meum. Si enim me sciretis, et Patrem meum forsitan sciretis . 34. Si ergo his verbis usus est Petrus, quibus Deus usus est sine praejudicio scientiae suae; cur non accipiamus et Petrum his usum sermonibus sine suae fidei praejudicio? Neque enim poterat dubitare de Christi munere, qui sibi solvendorum peccatorum dederat potestatem ; praesertim cum versutiis haereticorum locum non deberet relinquere, qui ideo volunt spem hominum destituere, ut iterandi baptismatis apud desperantes facilius inducant persuasionem. 35. Sed apostoli hoc habentes, secundum Christi magisterium poenitentiam docuerunt; spoponderunt veniam, culpam relaxaverunt, sicut et docuit David dicens: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Beatus vir cui non imputavit Dominus peccatum . Utrumque enim beatum dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
in eo uerbo expͥmitur: sed in diuinis scripturis frequens
huiꝰmodi consuetudo aduertitur. eo quod sit simplex
elocutio. Diquidem & ad iezechiel dicit dñs. Fili ho¬
minis. mittã ego te ad domũ isrł. ad eos qui exacerba¬
uerunt me. ipsi & patres eoꝵ usq in hodiernũ diem:¬
& dices ad eos. Hec dicit dominus si forte audient. &¬
terrebuntur. Nesciebat gͦ eos posse aut ñ posse conuerti:
Non gͦ dubitantis ista ẽ elocutio. Deniq ipsi sapien¬
tes scłi. qui om̃en głam suam statuunt in exp̃ssione
uerhoꝵ. qđ latine forte dicinus. grece ΘAXA. non
ubiq ꝓ dubitatione posuerunt. Aiunt itaq dixisse
simul in surgentib. unũ facile abuniuersis posse ꝓs¬
terni. Sed nos nr̃is magis quã alienis utaniur. Deniq
habes in eũgł̃io. qr ipse filus de patre ait. cũ misis¬
set seruos ad uineam suam. & eos occidissent: dixisse
patrem. Mittam filium meum dilectissimũ: forsitan

Expanded text:
 eo verbo exprimitur, sed in Scripturis divinis frequens  eo verbo exprimitur, sed in Scripturis divinis frequens hujusmodi consuetudo advertitur; eo quod simplex sit elocutio. Siquidem et ad Ezechielem dicit Dominus: Fili hominis, mittam ego te ad domum Israel, ad eos qui me exacerbaverunt ipsi, et patres eorum usque in hodiernum, et dices ad eos: Haec dicit Dominus, si forte audient et terrebuntur . Nesciebat ergo eos posse aut non posse converti? Non ergo semper dubitantis ista est elocutio. 32. Denique ipsi sapientes saeculi, qui omnem 424 gloriam suam statuunt in expressione verborum, quod Latine forte dicimus, Graece τάχα non ubique pro dubitatione posuerunt. Aiunt itaque dixisse omnibus simul insurgentibus, unum facile ab universis posse prosterni. 33. Sed nos nostris magis quam alienis utamur. Denique habes in Evangelio quia ipse Filius de Patre ait cum misisset servos ad vineam suam, et occidissent. dixisse Patrem: Mittam Filium meum dilectissimum, forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
nem de uerbo apłi petri: q̾ dixit ne forte. & pir¬
tant ñ confirmasse petrum. ut agenti penitentiã
peccatũ remitteretur. Sed consideret de quo lo¬
quatur. hoc ẽ de simone: qui non ex fide credet
subdolum cogitaret. Deniq & dñs dicenti et cuius
non plenã sinceritatẽ uidet. sequar te: ait. Vulpes
foueas habent. Quem gͦ dñs ante baptismũ ꝓhibu¬
it sequi qm fraudulentũ uidebat: miraris sipost
baptisiũ p̃uaricantẽ ñ absoluit apłs. quẽ in obliga¬
tione iniquitatis manere ꝓnuntiauit. Sed hoc illi
responsum ẽ. Ego autẽ nec sc̃m petrũ dubitasse
dico: nec uerbi uniꝰ p̃ iudicio tantã causam stran¬
gulandam arbitror. Nam si putaÑ dubitasse pe¬
trum: num dñs dubitauit qui ait ad ieremiam
uideis. qui ueniunt adorare in domo dñi om̃ia uerba
quȩ constitui tibi respondẽ illis. noli auferre uerbũ.
forsitan audient & reuertentur: Dicant gͦ & dm̃
ignorasse quid ẽẽt futurum. Sed non ignorantia¬

Expanded text:
nem de verbis apostoli Petri. Quia dixit: Ne forte , putant non confirmasse Petrum, ut agenti poenitentiam peccatum remitteretur. Sed considerent de quo loquatur, hoc est, de Simone, qui non ex fide crederet, sed dolum cogitaret. Denique et Dominus dicenti ei, cujus non plenam sinceritatem videret: Sequar te, ait: Vulpes foveas habent . Quem ergo Dominus ante baptismum prohibuit sequi, quoniam fraudulentum videbat; miraris si post baptismum praevaricantem non absolvit apostolus, quem in obligatione iniquitatis manere pronuntiavit? 30. Sed hoc illis responsum sit. Ego autem nec Petrum dubitasse dico, nec verbi unius praejudicio tantam causam strangulandam arbitror. Nam si putant dubitasse Petrum, numquid et Deus dubitavit? qui ait ad Jeremiam ae, iis qui veniunt adorare in domo Domini, omnia verba quae constitui tibi respondere illis, noli auferre verbum: forsitan audient, et avertentur . Dicant ergo et Deum ignorasse quid esset futurum. 31. Sed non ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
dari ¶lec etiam in adolestula etate uiciosa sunt.
Sed saltationem illam mandauit. quã saltauit etiã¬
dauid ante archam dñi. Totum enim decet. qͥcqͥd
defertur religioni: ut nullum obsequium. quod ꝓ¬
ficiat ad cultum & obseruantiã xp̃i erubescamus.

Expanded text:
dari; haec etiam in adolescentula aetate vitiosa sunt: dari; haec etiam in adolescentula aetate vitiosa sunt: sed saltationem mandavit, quam saltavit David ante arcam Domini. Totum enim decet, quidquid defertur religioni; ut nullum obsequium quod proficiat ad cultum et observantiam Christi, erubescamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Cgo sum ego sum qui deleo iniquitates tuas &¬
mur : Ego inquit memor ero : tu autẽ memor
esto. Hoc ẽ non reuoco illa quȩcũq delicta dona¬
ui tibi. uelut quadam obluuone tecta sunt : tuuit
esto ut scias donatũ ẽẽ peccatũ: ne glorieris qͥsi
innocens. ne te uistificando plus in graues. Sed
siuis iustificari: fatere delictum tuum. Soluit
enim criminũ nexus. uerecundia confessio pecca¬
torum. Uides quid ate exigat ds̃ tuus: Ut memor
sis eius quã accepisti gr̃ȩ. non glorieris quasi non
acceꝑis. Uides qͣ remissionis pollicitatione te ꝓuoce
ad cnfitendum: Uide ne reluctando mandatis cȩles¬
tib in deuotationẽ iudeoꝵ incidas. quib dicit dñs
ib̃s. Cantauimus uobis: & non saltastis. Lamentauimꝰ.
& non plorastis. Uilis sermo: sed non uile misterium.
Et ideo cauendum ne quis uulgari quadam sermonis
huiꝰ deceptus interp̃tatione putet nobis saltationis
lubricȩ histrionicos motus & scenȩ deliramenta man¬

Expanded text:
fastigio decidistis. Bonum Dominum habemus, qui vego, inquit, memor non ero: tu autem memor esto, 426 hoc est: Non revoco illa, quaecumque delicta donavi tibi, velut quadam oblivione tecta sint: tu autem esto, ut scias donatum esse peccatum; ne glorieris quasi innocens, ne te justificando, plus ingraves: sed si vis justificari, fatere delictum tuum. Solvit enim criminum nexus verecunda confessio peccatorum. 41. Vides quid a te exigat Deus tuus, ut memor sis ejus quam accepisti gratiae, et non glorieris quasi non acceperis. Vides qua remissionis pollicitatione te provocet ad confitendum: vide ne reluctando mandatis coelestibus, in indevotionem Judaeorum incidias, quibus dicit Dominus Jesus: Cantavimus vobis, et non saltastis: lamentavimus, et non plorastis . 42. Vilis sermo, sed non vile mysterium. Et ideo cavendum ne quis vulgari quadam sermonis hujus deceptus interpretatione, putet nobis saltationis lubricae histrionicos motus, et scenae deliramenta man
Abbreviated transcription (Latin):
ablueret aqua. Peniq naamam sirus leprã suã
mundari ꝑ aquã posse non credidit. Sed qđ impos¬
sibile erat. fecit deus eẽ possibile: qui tantã dona.
uit nobis grãm. Similiter impossibile uidebat᷑.
ꝑ penitentiã peccata dimitti. Concessit hoc apłis

Expanded text:
ablueret aqua: denique Naaman Syrus lepram suam ablueret aqua: denique Naaman Syrus lepram suam mundari per aquam posse non credidit. Sed quod impossibile erat, fecit Deus esse possibile, qui tantam nobis donavit gratiam . Similiter impossibile videbatur per poenitentiam peccata dimitti: concessit hoc Chris
Abbreviated transcription (Latin):
nos qͦq de principatib quorũ iugum deponimus
triumphemus. Semel autẽ crucifixus ẽ xp̃s. se
Quicquid ẽ supͣ doctrinam baptimoꝵ p̃misit. Et
qr multa erant baptismata in lege. merito rep̃hen¬
e dit illos: qui ꝑfecta dimittunt. & principiũ uerbi
requirunt. Docet nos scire oportere destructa ẽẽ
uniuersa legis baptismata: unũ baptismũ eẽ
in erclẽ sicramentis. Ortatur autẽ nos ut re¬
linquentes inicium uerbi: ad ꝑfectum tendamus.
Et hoc faciemus inquit: siquidem ꝑmiserit deus.
Son potest enin sine fauoreꝰ aliquis eẽ ꝑfectus.
Possem quidem etiam illud dicere ei. qui hoc de
penitentia dictũ putat: qr quȩ impossibilia sunt
apd homines possibilia sunt apd dm̃. Et potens
ẽ ds quando uult donare nobis patata: etiã quę
putamus non posse concedi. Et ideo quod nobis
impossibile impetratu uidet᷑: deo donare possibi¬
le ẽ. Nam & impossibule uidebatur: ut peccatum

Expanded text:
nos quoque de principatibus quorum jugum deponimus, nos quoque de principatibus quorum jugum deponimus, triumphemus. Semel autem crucifixus est ChristusQuid, quod et supra doctrinam baptismorum praemisit? Et quia multa erant baptismata in lege, merito reprehendit illos qui perfecta dimittant, et principium verbi requirant. Docet nos scire oportere destructa esse universa legis baptismata, unum baptisma esse in Ecclesiae sacramentis. Hortatur autem nos, ut relinquentes initium verbi, ad perfectum tendamus: Et hoc faciemus, inquit, si quidem permiserit Deus ; non potest enim sine favore Dei aliquis esse perfectus. 12. Possem quidem etiam illud dicere ei, qui hoc de poenitentia dictum putat; quia quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum: et potens est Deus quando vult donare nobis peccata, etiam quae putamus non posse concedi. Et ideo quod nobis impossibile 419 impetratu videtur, Deo donare possibile est. Nam et impossibile videbatur, ut peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ sunul crucifixus ẽ cruci. Et ad colosenses ait.
Consepulti ei estis in baprismo. in qͦ & consur¬
rexistis. Qđ ideo scriptũ ẽ: ut credamꝰ quia
ipse crucifigitur in nobis. ut ꝑ illum peccata
nr̃a mundentur. ut ipse ciro graphum nr̃m af¬
figat cruci: qui solus potest donare delicta. lpse
in nobis principatus & potestates triumphat: qͥm
de ipso scriptũ ẽ. Principatus & potestates ostenta¬
uit: triumphans eos in semet ipso. Ergo quod ait
in hac epła quȩ scribitur ad ebreos in possibile
ẽẽ lapsos renouari in penitentiam. rursum cruci¬
figentes filium dei & ostentatione trium phantes.
eo spectat ut de baptismo dic tum credamꝰ in quo
crucifigimus filium dei in nobis. ut ꝑ illum nolus
mundus crucifigatur. Qui quadam triumpham
specie. dum similitudinem mortis eius assumimus.
qui principatus & potestates in sua cruce ostentauit
ac triumphauit. ut in mortis eius similitudinẽ

Expanded text:
noster simul confixus est cruci . Et ad Colossenses ait: noster simul confixus est cruci . Et ad Colossenses ait: Consepulti ei per baptismum, in quo et consurrexistis . Quod ideo scriptum est, ut credamus quia ipse crucifigitur in nobis; ut per illum peccata nostra mundentur, ut ipse chirographum nostrum affigat cruci, qui solus potest donare delicta. Ipse in nobis principatus et potestates triumphat; quoniam de ipso scriptum est: Principatus et potestates ostentavit, triumphans eos in semetipso . 10. Ergo quod ait in hac epistola quae scribitur ad Hebraeos, impossibile esse lapsos renovari in poenitentiam, rursus crucifigentes Filium Dei, et ostentatione triumphantes , eo spectat, ut de baptismo dictum credamus, in quo crucifigimus Filium Dei in nobis; ut per illum nobis mundus crucifigatur, qui quadam triumphamus specie, dum similitudinem mortis ejus assumimus, qui principatus et potestates in sua cruce ostentavit ac triumphavit; ut in mortis ejus similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ lapsos renouari in pęnitentiam Per lauacrum enim
renouamꝰ ꝑ quod renaseimur: sicut ipse paulus dicit.
Consepulti enim sumꝰ cũ illo ꝑ baptismũ in morte:
Renouamini spiritu mentis ur̃ȩ: & indite nouum
hominẽ. qui scđ̃m dm̃ creatus ẽ Et alibi Renouabit᷑
sicut aquilȩ uuentus tua. Qđ etiam aquila cũ
fuerit mortua ex suis reliquus renascit᷑. sicut ꝑ
baptismatis facramentũ cũ fuerimꝰ pectato mortu
renascimꝰ deo. ac reformamꝰ. Unum enim baptismũ
docet: sicut alibi. Una fides. unũ inquit baptisma
Illud qͦq euidens. quod ineo qui baptizat᷑ crucifi¬
gitur filius dei : qr ñ potuit caro nr̃a abolere
peccatũ. nisi crucifixa eẽt in xp̃o iħu. Deniq
scriptũ ẽ. q quicũq baptizati sumus in xp̃o ihu.
in morte ipsius baptitati sumus. Et infra. Dienĩ
cõplantati simus sumlitudini mortis eiꝰ. sinul &i
rexurrectionis erimus: scientes qr uetus homo

Expanded text:
esse lapsos renovari in poenitentiam; per lavacrum enim esse lapsos renovari in poenitentiam; per lavacrum enim renovamur, per quod renascimur, sicut ipse Paulus dicit: Consepulti enim sumus cum illo per baptismum in mortem, induite novum hominem, qui secundum Deum creatus est . Et alibi: Renovabitur sicut aquilae juventus tua : quod etiam aquila, cum fuerit mortua, ex suis reliquiis renascitur, sicut per baptismatis sacramentum, cum fuerimus peccato mortui, renascimur Deo, ac reformamur. Unum ergo baptisma docet, sicut alibi: Una fides; unum, inquit, baptisma . 9. Illud quoque evidens, quod in eo qui baptizatur, crucifigitur Filius Dei; quia non potuit caro nostra abolere peccatum, nisi crucifixa esset in Christo Jesu. Denique scriptum est, quia quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in mortem ipsius baptizati sumus . Et infra: Si enim complantati sumus similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus, scientes quia vetus homo
Abbreviated transcription (Latin):
reuocari in penitentiam. rursus crucifigentes
filium dei. & ostentatione triumphantes. Nũ qͥd
paulus aduersus factum suum p̃dicare potuit:
Donauit corintio peccatũ ꝑ penitentiã. & quomͦ
rephende : Prgͦ qr non potuit qđ edificauerat
destruere. noñ contrariũ dixisse eum: sed diuer¬
sum aduertimꝰ Qd̾ enim contrariũ ẽ: se ipsum
impugnat. Qđ diuersum ẽ: distinctã solet ha¬
be rationem. Ita autẽ contrariũ non ẽ: ut alte¬
rũ suffragetur alteri. Et enĩ & de remitten¬
da p̃dicaint penitentia: debuit & de his qui
iterandum putant baptismũ non silere. Et
prius sollicitudinẽ nob̃ auferri oportuit. ut
sciremꝰ etiam post baptismũ siqui peccarent
donari eis possẽ pectatũ. ne spe uenie destitutos iteran¬
di baptismatis opinio uana ꝑ uerteret: deude
iterandũ non eẽ baptisma. rationabili disputatione
suadendum fuit. De bastismate autem dictũ uer¬
ba ipsa decdarant : quib significauit in possibile

Expanded text:
ari in poenitentiam, rursus crucifigentes Filium Dei, et ostentatione triumphantes . 7. Numquid Paulus adversus factum suum praedicare potuit? Donavit Corinthio peccatum per poenitentiam ; quomodo rehendere? Ergo quia non potuit quod aedificaverat destruere, non contrarium dixisse eum, sed diversum advertimus. Quod enim contrarium est, se ipsum impugnat: quod diversum est, distinctam solet habere rationem. Ita autem contrarium non est, ut alterum suffragetur alteri. Etenim quia de remittenda praedicavit poenitentia, debuit et de iis qui iterandum putant baptismum, non silere: et prius sollicitudinem nobis auferri oportuit, ut sciremus etiam post baptismum, si qui peccarent, donari eis posse peccatum; ne spe veniae destitutos iterandi baptismatis opinio vana perverteret: deinde iterandum non esse baptisma rationabili disputatione suadendum fuit. 8. De baptismate autem dictum verba ipsa declarant, quibus significavit impossibile
Abbreviated transcription (Latin):
& osculum tribuat. qđ in signe ẽ sacrȩ pacis. Stolã
ꝓferri iubeat: quȩ uestis ẽ nuptialis. Quã siquis ñ
habuerit: a conuino nuptiali excludetur. Det anulum
in manũ eius: qđ ẽ fidei pignus. & sc̃i sp̃s signaculum
Calciamenta deferri p̃cipiat. Celebraturus enim
pascha dñi. epulaturus agnum: debet aduersus om̃s
incursus bestiarũ spiritualiũ. morsusq serpentis hab̾e¬
munitũ uestigium. Uitulũ p̾cipiat occidi: qr pascha
nr̃m immolatus ẽ xp̃s. Et enim quocienscũq sanguiñs
dñi sumimꝰ: mortẽ dñi annuntiamꝰ. Sicut gͦ semel ꝓ¬
om̃ib immolatus ẽ: ita quotienscũq peccata donantur
corporis eius sacramentũ sumimꝰ : ut ꝑ sanguinẽ eiꝰ fiat
peccatoꝵ remissio. Ergo euidentissime dñi p̃dicatione
mandatũ ẽ: etiam grauissimi criminis reis. si extoto
corde & manifesta confessione pecati penitentiã gerant

Expanded text:
, osculum tribuat, quod insigne est sacrae pacis: stolam , osculum tribuat, quod insigne est sacrae pacis: stolam proferri jubeat, quae vestis est nuptialis, quam si quis non habuerit, a convivio nuptiali excluditur: det annulum in manu ejus, quod est fidei pignus, et sancti spiritus signaculum: calceamenta deferri praecipiat ; celebraturus enim pascha Domini, epulaturus agnum, tectum debet adversus omnes incursus bestiarum spiritalium, morsusque serpentis habere vestigium: vitulum praecipiat occidi; quia Pascha nostrum immolatus est Christus . Etenim quotiescumque sanguinem Domini sumimus, mortem Domnibus immolatus est, ita quotiescunque peccata donantur, corporis ejus sacramentum sumimus, ut per sanguinem ejus fiat peccatorum remissio . 19. Ergo evidentissime Domini praedicatione mandatum est etiam gravissimi criminis reis, si ex toto corde, et manifesta confessione peccati poenitentiam gerant,
Abbreviated transcription (Latin):
ne aduertitis. id euidenter nobis expositũ qđ eme¬
rendi gr̃ã sacramenti ad precandum impellimur.:
& hoc auferre uultis. ꝓpter qđ agitur peniten¬
tia: Tolle gubernatori ꝑ ueniendi spem & in
mediis fluctib incertus errabit. Tolle luctato¬
ri coronam: lentus iacebit in stadio. Tolle pistatori
capiendi efficatiam : desint iactare retia. Quomͦ
F potest qui famen patit᷑. animȩ suȩ. studiosius
dm̃ dep̃cari. si sacram desꝑet alimoniam: Pacaii
inquit incelum & corã te. Fatet᷑ itaq peccatũ ad nor¬
tẽ : ne que uos agentẽ cuiꝰ libet criminis pęnitentũ
iure excludi putaretis. quando is qͥ in cęlũ peccauit
uł in Regnũ celeste. uł in animã suam qđ ẽ peccatũ
ad mortẽ. & peccauit corã deo cui soli dicitur. tibi soli
peccaui. & malũ corã te feci. tã cito ueniã meretur:
ut uenienti & adhuc longe posito. occurrat pater¬

Expanded text:
ne advertitis id evidenter nobis expositum, quod emene advertitis id evidenter nobis expositum, quod emerendi gratia sacramenti ad precandum impellimur; et hoc auferre vultis, propter quod agitur poenitentia? Tolle gubernatori perveniendi spem, et in mediis fluctibus incertus errabit. Tolle luctatori coronam, lentus jacebit in stadio. Tolle piscatori capiendi efficaciam, desinit jactare retia. Quomodo ergo potest qui famen patitur animae suae, studiosius Deum precari, si sacram desperet alimoniam? 17. Peccavi, inquit, in coelum et coram te. 420 Fatetur utique peccatum ad mortem, ne quem vos agentem cujuslibet criminis poenitentiam jure excludi putaretis; quando is qui in coelum peccavit, vel in regnum coeleste, vel in animam suam, quod est peccatum ad mortem; et peccavit eoram Deo, cui soli dicitur: Tibi soli peccavi et malum coram te feci . 18. Tam cito veniam meretur, ut venienti et adhuc longe posito occurrat pater
Abbreviated transcription (Latin):
ratio ꝑsuadet. Neq enim apłs contra eudentẽ xp̃i
doctrinã ueniret. qui de paratore penitentiã a gente
cõꝑationẽ posuit. eo quod ꝑogre ꝓfectus. acceptã a
patre om̃en substantiã deuorauerit uiuendo luxa¬
siliquis: & meruit stolam. anulum. calciamentũ
qui erat a sacris altirib seꝑatus. Hoc ẽ enim
ab serufalem illa quȩ in celo ẽ. ciuico quodam
& domestico scõꝵ seꝑari domicilio. Unde a pł̃s
ait. Ergo iam non estis aduenȩ atq ꝑegrini.
sed estis ciues scõꝵ & domestici dei. Et consump¬
sit inquit substantiam suam. Merito consumꝑ¬
sit eam: cuiꝰ fides inoꝑib claudicabat. Fides enĩ
eorun quȩ sꝑantur. substantia rerũ argumentũ
non apparentũ Et bona substantia fides in qͣ
spei ẽ nr̃e patrocinium. Nec mirũ si fame peri¬
bat: qui diuino alimento egebat. Cuiꝰ desidio
cõpulsus. surgam inquit & ibo ad patrem meũ.
& dicam illi. Pater pacaui in celum & corã te. Non¬

Expanded text:
am. 13. Neque enim Apostolus contra evidentem Christi doctrinam veniret, qui de peccatore poenitentiam agente comparationem posuit eo quod peregre profectus acceptam a patre omnem substantiam devoraverit vivendo luxusiliquis: et meruit stolam, annulum, calceamentum, ofectus est, qui erat a sacris altaribus separatus; hoc est enim ab Jerusalem illa quae in coelo est, civico quodam et domestico sanctorum separari domicilio. Unde et apostolus ait: Ergo jam non estis advenae atque peregrini, sed cives sanctorum et domestici Dei . 15. Et consumpsit, inquit, substantiam suam. Merito consumpsit eam, cujus fides in operibus claudicabat: Fides enim eorum quae sperantur, substantia est, rerum argumentum non apparentium . Et bona substantia fides, in qua spei est nostrae patrimonium. 16. Nec mirum si fame peribat, qui divino alimento egebat; cujus desiderio compulsus: Surgam, inquit, et ibo ad patrem meum, et dicam illi: Pater, peccavi in coelum, et coram te Non
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam ꝑtinere poterit. cuiꝰ om̃is interierit caro
cũ manifestũ sit in utroq redemptũ hominẽ. in
utroq saluari. neq animã sine carne. neq carnẽ
sine anima. cũ sibi suit gestoꝵ hominũq Ee
consortes copulatȩ. sine consortio uł penȩ eẽ. uel
p̃mii. sibi responsum hoc habeat. quod interitus
ñ consumnatã assumptionẽ carnis significet. sed
castigationem. Dicut enim mortuus pecato deo
uiuit: ita illecebrȩ carnis intereunt. & cupiditatib
suis moritur caro. ut castitati cȩterisq bonis oꝑib
reniuiscat. Et qđ aptius exemplum quã de matre
sumamus: Namq  de qua sumpti fumꝰ terra:
intermisso exercitio cultuq uidetur deserta Et
aut uinetis quib consitus ẽ ager aut oleis
moritur : sucũ tamen ꝓprium. uelut quandam
sui animã ñ amittit. Deniq repetita cultione.
& creditis seminib quib habilis estimat᷑. Fe¬

Expanded text:
is interierat caro; is interierat caro; cum manifestum sit in utroque redemptum hominem, in utroque salvari: neque animam sine carne, neque carnem sine anima, cum sibi sint gestorum operum consortiis copulatae, sine consortio vel poenae esse vel praemii? Is sibi responsum hoc habeat, quod interitus non consummatam absumptionem carnis significet, sed castigationem. Sicut enim mortuus peccato, Deo vivit: ita illecebrae carnis intereunt, et cupiditatibus suis moritur caro: ut castitati caeterisque bonis operibus reviviscat. 96. Et quod aptius exemplum, quam de matre sumamus? Namque ipsa de qua assumpti sumus, terra, intermisso exercitio cultuque, videtur deserta: et aut vinetis quibus consitus est ager, aut oleis moritur; succum tamen proprium velut quamdam sui animam non amittit. Denique repetita cultione, et creditis seminibus, quibus habilis aestimatur, fe
Abbreviated transcription (Latin):
multe ad nocendũ sunt. Uult semꝑ nocere. semꝑ
circũ uenire. ut mortẽ inferat. sed debemus
cauere ne remedium nr̃m fiat eius eius triumphus.
Circũlienim᷑ enim ab eo. si ꝑ nimiã tristiciã peat:
qui potest libari ꝑ indulgentiã Et ut sciremus
quia de baptirato dicit: addidit S cripsi uobis
in epła: ne cõmisceamini fornicariis. Non utiq for¬
ncariis huiꝰ mundi. Et infra subiunxit. Nunc aut̃
fcripsi uobis non cõmisceri. Diquis fr̃ nominatur
fornicator. aut auarus. aut idolis seruiens. Quos
simul subiunxit ad pęnam: simul uoluit etiam
ad pen̾am ꝑ uenire. Siquis autẽ talis ẽ inquit.
cũ hoc nec cibum sumas. Qam seuerus ꝑtinacib
quã indulgens rogantib. Ad uersus illos xp̃i armat᷑
iniuria: his xp̃i inuocatione suffragat᷑. Ac ne quis
forte eo moueatur. quia scriptũ ẽ. tradi huiꝰmodi
hominẽ satanę ininteritũ carnis: & dicat. qͦmͦ ad

Expanded text:
multae ad nocendum sunt. Vult semper nocere, semper multae ad nocendum sunt. Vult semper nocere, semper circumvenire; ut mortem inferat: sed debemus cavere ne remedium nostrum fiat ejus triumphus; circumvenimur enim ab eo, si per nimiam tristitiam pereat, qui potest liberari per indulgentiam. 94. Et ut sciremus quia de baptizato dicit, addidit: Scripsi vobis in epistola, ne commisceamini fornicariis hujus mundi . Et infra subjunxit: Nunc autem scripsi vobis, non commisceri, si quis frater nominatur fornicator, 416 aut avarus, aut idolis serviens . Quos simul junxit ad poenam, simul voluit etiam ad veniam pertinere. Si quis autem talis est, inquit, cum hoc nec cibum sumas . Quam severus pertinacibus, quam indulgens rogantibus! Adversum illos Christi armatur injuria, his Christi invocatio suffragatur. 95. At ne quis forte eo moveatur, quia scriptum est: Tradidi hujusmodi hominem Satanae in interitum carnis , et dicat: Quomod
Abbreviated transcription (Latin):
netis. & consolemini ne forte abundantiori tris¬
ticia ab sorbeatur. Si satis ẽ ad condempnati¬
onem obiurgatio quȩ fit a plurib satis est
quoq ad remissionẽ peccati obsecratio que fit
a plurib Moralis magister & nr̃e fragilitatis
conscius. & pietatis diuine interpres. uult do¬
nari peccatum: uult consolationẽ adhiberi. ne
tristitia penitentẽ tedio longe dilationis ab¬
sorbeat. Ideo gͦ donauit apłs. Nec solũ donauit.
sed etiam confirmari in eo caritatẽ uoluit. Qui
carus ẽ: non habet duriciã. sed mansuetudinem.
Nec solũ donauit ipse. sed uoluit etiam om̃s do¬
nare: & se ꝓpter alios donasse dixit. ne multi
ꝓpter unum dutius contristarentur. Sicui inqͥt
donastis & ego. Nam & ego ꝓpt̃ uos in ꝑsona
xp̃i: ut non circũueniamur a satana. Nec enĩ
uersutias eius ignoramꝰ Recte potest serpentem
cauere. qͥ eus potest uersutias non ignorare: quȩ

Expanded text:
netis et consolemini; ne forte abundantiore trisnetis et consolemini; ne forte abundantiore tristitia absorbeatur . Si satis ad condemnationem est objurgatio, quae fit a pluribus, satis est quoque ad remissionem peccati obsecratio, quae fit a pluribus. Moralis magister et nostrae fragilitatis conscius, et pietatis divinae interpres, vult donari peccatum, vult consolationem adhiberi; ne tristitia poenitentem taedio longae dilationis absorbeat. 93. Ideo ergo donavit apostolus, nec solum donavit, sed etiam confirmari in eum charitatem voluit. Qui charus est, non habet duritiam, sed mansuetudinem. Nec solum donavit ipse, sed voluit etiam omnes donare, et se propter alios donasse dixit; ne multi propter unum diutius contristarentur. Si cui, inquit, donastis, et ego; nam et ego propter vos in persona Christi, ut non circumveniamur a Satana; nec enim versutias ejus ignoramus . Recte potest serpentem cavere, qui ejus potest versutias non ignorare, quae