comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tĩte st̃ ñ intentione mercedis. Parre¬
do qͥppe conatȩ st̃ infantũ uitã te¬
re. mentiendo suã. Et licet in testan¬
to ueteri ñ nulla possint talia rax¬
riri: pene nunquã tam̃ hoc uł tile
genꝰ mendacii. a ꝑfectis admissũ stuch¬
õsus lector inueniet. Quãuis indaciui
quandã tenere ueritatis unaginẽ uide¬
atur: & sub ueteri forsitan testamto
minoris culpȩ esse potuit. in qͦ ꝑtau¬
rorũ hyrcorũq uictimas. sacrificiũ
ñ fuit ipsa ueritas sed umbra ueritaus
Nã in cestam̃to nouo. p̾ceptis altiorib
manifestata ꝑ carnẽ ueritate ꝓficimꝰ
iustũq ẽ ut facta quȩ in illo popło um¬
bre ueritatis deseruierant deseramꝰ.
mendaciũ. qͥa minꝰ illic quibdã fortas¬
se nociierit: dicat necesse .ẽ. rerũ alie¬
narũ raptũ. dicat retributionẽ inuus¬
rię. quȩ infirmis illic concessa st̃: sibi
nocere ñ posse. Quȩ om̃ia cunctis li¬
quet quanta anĩ aduersione ueritas

Expanded text:
ntitae sunt, non intentione mercedis. Parcendo quippe conatae sunt infantum vitam tegere, mentiendo suam . Et licet in Testamento Veteri nonnulla possint talia reperiri, pene nunquam tamen hoc vel tale genus mendacii a perfectis admissum studiosus ibi lector inveniet, quamvis mendacium quamdam tenere veritatis imaginem videatur, et sub veteri forsitan testamento minoris culpae esse potuit, in quo per taurorum hircorumque victimas sacrificium non fuit ipsa veritas, sed umbra veritatis. Nam in testamento novo praeceptis altioribus manifestata per carnem Veritate proficimus; justumque est ut facta quaedam quae in illo populo umbrae veritatis deservierant deseramus.mendacium , quia minus illic quibusdam fortasse nocuerit, dicat necesse est rerum alienarum raptum, et retributionem injuriae, quae infirmis illic concessa sunt, sibi nocere non posse. Quae omnia cunctis liquet quanta adnimadversione Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
mandatoꝵ ubertĩ manant ore gentiliũ
Quia enĩ in petris riuos aꝑuit: ex duris
qͦq cordib fluuius scẽ prȩdicationis
qͥa tanto una quęꝙ anima fit̃ p̃ciosior
ante ocłos dĩ. quanto ꝓamore uerita¬
tis despectior fuerit ante oculos suos.
H inc ad saul dicit᷑. Nonne cũ pariulus
esses inoculis tuis. caput te constitiu

Expanded text:
m ubertim manant ore gentilium, quia cum in petris rivos aperuit, ex duris quoque cordibus fluvius sanctae praedicationis quia tanto unaquaeque anima pretiosior est ante oculos Dei, quanto prae amore veritatis despectior fuerit ante oculos suos. Hinc esses in oculis tuis, caput te constitui
Abbreviated transcription (Latin):
seunte destruit᷑. Et ꝓmissa abhereti¬
cis requies cũ tẽpore destruit᷑. quȩ
post hanc uitã nullatenꝰ inuenitur
łquia sepe heretici. incontẽptu uni¬
uersalis ȩccłȩ potentũ scłi patrociniis
fulciunt᷑ eisq diuites ꝓtectione atq
administratione quanta pͣualent:
opitulari ñ cessant: ipse etiã quilbet¬
diues contra conditorẽ sinũ rebtep¬
ralib intumesçens. scĩ uiri nunc sen¬
tentia tangit᷑. atq a speciali hereti¬
corũ interitu. ad generalẽ elatoriꝰ
om̃iũ definitionẽ sermo deriuat᷑
chil secũ aufert. aꝑit oculos suos &
nichil inueniet. Cui nimirũ senten¬
tiȩ psalmista concinens. dicit. Tur¬
bati st̃ om̃s insipientes corde. Pormi¬
tauer̃ somnũ fuũ. & nichil inuenerꝰ
om̃s uiri diuitiarũ in manib suis
It enĩ in manu sua diuites post mortẽ¬
suã quicquã inueniant: eis ante mortẽ
dicit᷑ diuitias suas inquorũ manb

Expanded text:
seunte destruitur. Et promissa ab haeretiseunte destruitur. Et promissa ab haereticis requies 568 cum tempore destruitur, quae post hanc vitam nullatenus invenitur. Et quia saepe haeretici in contemptu universalis Ecclesiae potentum saeculi patrociniis fulciuntur, eisque divites protectione atque administratione quanta praevalent opitulari non cessant, ipse etiam quilibet contra conditorem suum rebus temporalibus intumescens sancti viri nunc sententia tangitur, atque ab speciali haereticorum interitu ad generalem elatorum omnium definitionem sermo derivatur, si secum aufert, aperit oculos suos et nihil inveniet. - Cui nimirum sententiae Psalmista concinens dicit: « Turbati sunt omnes incipientes corde, dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in t in sua manu divites post mortem quidquam inveniant, eis ante mortem dicitur, divitias suas in quorum manibus
Abbreviated transcription (Latin):
uersi st̃. atq ideo ad depcandũ dñm
decẽ ueniunt. Pro eo aut̃ qđ sanis in¬
sana miscuer̃: coloris diuersitate
uariant᷑. Sed qͥa in eiꝰ p̾ceptis offen¬
derant: id illũ unde offenderant.
uocant dicentes. Iħu p̃ceptor Unde
& mox curari meruer̃ Ergo qͥa uir
catholicus. quȩ abeis rectẽ uel quȩ
praue sentiant᷑ intelligit: argentũ
in nocens diuidit. id ẽ quȩ ab eis sa¬
lubrit̃. uł quȩ pestifere fuerint
dicta discernit. Seqr̃. Aedifica
domũ corrũpendo ȩdificat. Nec me¬
liori potuit cõparatione hereticus de¬
monstrari. qͥ locũ suȩ ꝑfidiȩ ñ nisi in
m̃tib quas corruꝑit facit. Qui etiã
sequaces suos ab ȩterno igne esse libe¬
ros pollicet᷑. Spondet quippe eis re¬
soliditatẽ ñ habent. qͥa plenitudine
ueritatis carent. Unde subiungit᷑
Et sicut custos fecit umbraculũ Um¬
braculũ qͥppe custodis. nullo funda¬
m̃to solidatur: sed tẽpore mox tran¬

Expanded text:
versi sunt, atque ideo ad deprecandum Dominum versi sunt, atque ideo ad deprecandum Dominum decem veniunt. Pro eo autem quod sanis insana miscuerunt, coloris diversitate variantur. Sed quia in ejus praeceptis offenderunt, id illum unde offenderant vocant dicentes: Jesu praeceptor ; unde et mox curari meruerunt. Ergo quia vir catholicus quae ab eis recte, vel quae prave sentiuntur, intelligit, argentum innocens dividit, id est quae ab eis salubriter, vel quae pestifere fuerint dicta discernit. Sequitur: CAdomum corrumpendo aedificat. Nec meliori potuit comparatione haereticus demonstrari, qui locum suae perfidiae non nisi in mentibus quas corruperit facit, qui etiam sequaces suos ab aeterno igne liberos esse pollicetur. Spondet quippe eis resoliditatem non habent, quia plenitudine veritatis carent. Unde subjungitur: Et sicut custos fecit umbraculum. Umbraculum namque custodis nullo fundamento solidatur, sed tempore mox tran
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃it᷑ Beniamin lupus rapax. mane
comedet predã. & uesꝑe diuidet spo¬
lia. Quib ꝓfecto dictis paulus apłs
designat᷑. de beniamin stirpe ꝓgenitꝰ
Qui mane precdã comedit: qͥa in primor¬
diis suis fideles qͦs potuit rapiens.
crudelitati ꝓpriȩ satisfecit. Uespere
spolia diuisit: qͥa fidelis postmodũ
factꝰ sacra eloqͥa exponendo distribu
innocens. intelligi & alit̾ potest. Here¬
ticinanq ut facile ualeant ꝑuersa
suadere: dictis suis quȩdã recta ꝑmi¬
scent ut animas audientiũ ex recͥtif
sensib trabant. ex puersis feriant
Qui in p̾ceptis dĩ. qu̾ia sana insanaꝙ
locutione uariant᷑: bene in euanglio
decẽ leprosorũ st̃ specie designati.
Quorũ colori sano: dũ uitiosus candor
asꝑgitur: immoderato hoc candore
foedant᷑. Unde admonem̃ ñ plus
saꝑe quã oportet saꝑe: sed saꝑe ad so¬
brietatẽ. Qui etiã quia necdũ dm̃ di¬
ligunt de qͦ mala sentiunt. nec ꝓrimuĩ
a quo diuidunt᷑: decalogi p̃ceptis ad¬

Expanded text:
dicitur: Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, vespere dividet spolia . Quibus profecto dictis Paulus apostolus designatur, de Benjamin stirpe progenitus, qui mane praedam comedit, quia in primordiis suis fideles quos potuit rapiens crudelitati propriae satisfecit. Vespere spolia divisit, quia fidelis postmodum factus sacra eloquia exponendo distribuiinnocens intelligi et aliter potest. Haeretici namque, ut facile valeant perversa suadere, dictis suis quaedam recta permiscent, ut animos audientium ex rectis sensibus trahant, ex perversis feriant. Qui in praeceptis Dei, quia sana insanaque locutione variantur, bene in Evangelio decem leprosorum sunt specie designati , quorum colori sano dum vitiosus candor aspergitur, immoderato hoc candore foedantur. Unde admonemur non plus sapere, quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Qui etiam quia necdum Deum diligunt, de a quo dividuntur, decalogi praeceptis ad
Abbreviated transcription (Latin):
ĩsterqͥlinio corpore poĩtus ĩ quãto
uirtutũ culmiẽ apud se sedeat ostẽ¬
dit: cũ nil e̾e̾ pñtis uitẽ cliuitias
meõrat. quas abũclare & reꝓbis nar¬
rat dicens. Habũdant tabernacu¬
la predonũ: & auelacter ꝓuocant
deum: cũ ipẽ clederit omnia in ma¬
nib corũ Sacile est tunc hoiẽm
cliuitias despicere cũ habet. diffi¬
cile uͦ est eas cũ nõ habet uiles esti¬
mare. Unele patẽter ostendr̃ quã¬
tus cõtemptus terrenarũ rerũ ĩbtĩ
Iob cogitatione fuerit. qͥ tunc di¬
cit nulla eẽ que abunclant repbis:
qñ omnia amisit. Ait ergo. Abũ¬
dant tabernaclã p̃clonũ et audac¬
ter prouocant deũ: quiã plerũq¬
mali co magisᷤ con cleũ suꝑbiunt:
quo ab eiꝰ largitate et cõtra meri¬
tũ clitãtur. etꝰpͣrouocari bonis
ad meliora debuerant: don is
peiores fiunt. Seel intelligendũ
nobis est quõ predones appellent᷑
dũ ꝓtins adclatur: cũ ipẽ dede

Expanded text:
in sterquilinio corpore positus, in quanto in sterquilinio corpore positus, in quanto virtutum culmine apud se sedeat ostendit, cum nil esse praesentis vitae divitias memorat, quos abundare et reprobis narrat, dicens: CAPUonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum. Facile est hominem tunc divitias despicere cum habet: difficile vero est eas cum non habet, viles aestimare. Unde patenter ostenditur, quatenus contemptus terrenarum rerum in beati Job cogitatione fuerit, qui tunc dicit nulla esse quae abundant reprobis, quando omnia amisit. Ait ergo: Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum. Quia plerumque eo magis contra Deum superbiunt, quo ab ejus largitate, et contra meritum, ditantur, et qui provocari bonis ad meliora debuerant, donis pejores fiunt. Sed intelligendum nobis est, quomodo praedones appellentur, dum protinus additur, Cum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
cibos eclẽtib diuersitas placet coc¬
tionis. Seel quotiẽs partes singlãs
ia legenelũ sumes: reducere semꝑ
d memoriã cã quã p̃posui cause
riginem stude: quia & ꝑ btm̃ Iob
q dolens dr̃ passiones dnĩ eiusq
corporis. id est scẽ ecclẽ designãtur
ciem. qͥ ue sepe iã diximꝰ leũ dũ
cleffendere nitũtur offenclunt. Q
dũ ficte cõsulunt. scõrũ mẽtẽ for¬
titer affligunt. Nec tam̃ ꝑcũctaqͦ
loquilcura ueritatis cognitiõẽ desi¬
piunt: sed plerũq et stultis pru¬
clenꝰ et fictis uera ꝑmiscent dũ ex
ueritate ali qͥel p̃rogant facile idad
falsitatẽ trahant. Unele amici qͦ be
ati iob modo despicabilia modo
aũt mira sunt qͦ loquũtur: qͦ tam̃ sc̃s
iur aliqñ reprobando cõuĩcit. ali¬
qñ uͦ apꝓbando suscipit: atq ad
usũ rectit udinis ꝑtrahit. etiã qͦ ab
eis recta sed ñ recte ꝓferũtur. Itaq
ĩopiã suã elespiciẽtes despicit. atq

Expanded text:
cibos edentibus, diversitas placet coccibos edentibus, diversitas placet coctionis. Sed quoties partes singulas ad legendum sumis, reducere semper ad memoriam eam, quam proposui causae originem, stude, quia et per beatum Job, qui dolens dicitur, passiones Domini ejusque corporis, id est sanctae Ecclesiae designantur, ut saepe jam diximus , Deum dum defendere nituntur, offendunt. Qui dum ficte consulunt, sanctorum mentem fortiter affligunt; nec tamen per cuncta quae loquuntur a veritatis cognitione desipiunt, sed plerumque et stultis prudentia, et fictis vera permiscent, ut dum ex veritate aliquid praerogant, facile ad falsitatem trahant. Unde amici quoque beati Job modo despicabilia, modo autem mira sunt quae loquuntur; quae tamen sanctus vir aliquando reprobando convincit, aliquando vero approbando suscipit, atque ad usum rectitudinis pertrahit etiam quae ab eis recta, sed non recte proferuntur. Itaque inopiam suam despicientes despicit, atque
Abbreviated transcription (Latin):
UAM UIS in prolixo
ꝓpere c̃ẽ culpabilis sti¬
i mutabilitas nõ de¬
beat. ne quis tamẽ me
sex locutionis mee ĩmutatione reprehẽ¬
clat in eplã libris premissa rõnem red¬
didi curterciã huiꝰ operis ꝑtem ad
aliarũ usq sim ilitulinẽ minime emẽ¬
dando perduxi. Quib se geclu¬
sis. hoc qͦq additur quod ab eou
su quo dr̃ abundant tabernacula
predonũ: eiusdem parts expõ inci¬
pit. et usq ad hoc quod scriptũ c̃.
cdulccelo eorũ uermis disserẽdo ꝑtĩgit.
Que nimirũ tam multa sunt ut ĩ uno
corpore cõprehendi ñ possent: nisi
sub magna breuitate dicerẽtur. Q
ergo ab aliis actib uacat: legat ce¬
tera multipliciter dicta. Qui uero
ad stucdose legendũ nõ uacat
huis partis ci breuitas placcat. ĩ
qua ñ tam que sentimꝰ clicimiis:
quã ea que sunt dicenda signamus.
Igr̃ qm̃ in ea multa sicut me loquẽ¬
te excepta sunt ita dereliqui: ĩmu¬
tationẽ stili o lector meus equani¬
miter accipe. quia & sepe eoslem

Expanded text:
uamvis in prolixo opere esse culpabilis styli mutabilitas non debeat, ne quis tamen me ex locutionis meae immutatione reprehendat, in epistola libris praemissa causam reddidi cur tertiam hujus operis partem ad aliarum usque similitudinem minime emendando perduxi. Quibus scilicet exclusis, hoc quoque additur, quod ab eo versu, quo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, ejusdem partis expositio incipit, et usque ad hoc, quod scriptum est: Dulcedo eorum vermis; disserendo pertingit. Quae nimirum tam multa sunt, ut in uno corpore comprehendi non possent, nisi sub magna brevitate dicerentur. Qui ergo ab aliis actibus vacat, legat caetera multipliciter dicta. Cui vero ad studiose legendum non vacat, hujus partis ei brevitas placeat, in qua non tam quae sentimus dicimus quam ea quae sunt dicenda signamus. Igitur quoniam in ea multa, sicut me loquente excepta sunt, ita dereliqui, immutationem styli lector meus aequanimiter accipe, quia et saepe eosdem
Abbreviated transcription (Latin):
nis lȩnit̾ infundit. omnẽq duriciã
fortitudinis corrũpit atq consumit:
dicat᷑ Lapides ex cauent aquȩ. Qua
uidelicet duriciã m̃tis ab sorbent
assidua & mollia blandim̃ta libidinis.
& lentũ atq subtile uitiũ corrũpit
durũ & forte ꝓpositũ m̃tis. Unde sub¬
consumit᷑ Sic̃ enĩ influente aqua
paulatim consumit᷑ terra: sic lȩniter
surripiente uitio. mens etiã fortis

Expanded text:
nis leniter infunditur, omnem duritiam nis leniter infunditur, omnem duritiam fortitudinis corrumpit atque consumit, dicatur: Lapides excavant aquae. Quia videlicet duritiam mentis absorbent assidua et mollia blandimenta libidinis, et lentum atque subtile vitium corrumpit durum et forte propositum mentis. Unde sub Sicut enim influente aqua paulatim terra consumitur, sic leniter subrepente vitio mens etiam fortis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ infert᷑. & homines gͦ similit̃ ꝑ¬
des. Quid .ẽ. enĩ hoc. qđ cadentĩ
monti. & saxo trans lato. qđ excauato
lapidi. & ꝑ alluuionẽ t̾rȩ consũptȩ.¬
patent̃ dat᷑ intelligi. qͥa duo st̃ ge¬
nera tẽptationũ. unũ qđ inm̃tẽ etiã
iusti hominis ꝑ repentinũ euentũ a¬
gitur. quatinꝰ sic subito tẽptet᷑ ut
hunc in opinato ꝓuentu concutiat
& ꝓsternat. casũq suũ nonnisi post¬
quã ceciderit uideat. aliud uͦ qđ
paulatĩ uenit in m̃tẽ. & resistentẽ a¬
nimũ lȩnib suggestionib inficit.
& om̃s in eo uires iusticiȩ ñ nimieta¬
te sua sed assiduitate consumit.
Quia gͦ alia. ẽ. tẽptatio quȩ iustos ple¬
runꝙ subita inuasione ꝓsternit:
dicat᷑. Mons cadens defluit. & saxũ
trans fert᷑ de loco suo: Id ẽ. mens scã
cuiꝰ locus iusticia fuerat. impulsu
subito transfert᷑ ad culpã. Rursum
qͥa alia .ẽ. tẽptatio quȩ secordi homi¬

Expanded text:
quod infertur: Et homines similiter pquod infertur: Et homines similiter perdes. Quid est enim hoc quod cadenti monti et saxo translato, quod excavato lapidi, et per alluvionem terrae consumptae ppatentnera tentationum? Unum, quod in mente etiam justi hominis per repentinum eventum agitur, quatenus sic subito tentetur, ut hunc inopinato proventu concutiat et prosternat, casumque suum nonnisi postquam ceciderit videat. Aliud vero, quod paulatim venit in mentem, et resistentem animum lenibus suggestioet omnes in eo vires justitiae, non nimietate sua, sed assiduitate consumit. Quia ergo alia est tentatio quae justos plerumque subita invasione prosternit, dicatur: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo, id est mens sua sancta, cujus locus justitia fuerat, impulsu subito transfertur ad culpam. Rursum quia alia est tentatio quae se cordi homi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fecimꝰ. sollicito semꝑ corde pen¬
samꝰ. Quid nanq . ẽ. cor̾ hominis. nͥ
sacculus dĩ: Ubi dũ studiose conspi¬
quasi in sacculo dĩ signata portamꝰ
An ñ peccatũ suũ dauid signatũ te¬
nebat in sacculo qͥ dicebat᷑. iniqͥtatẽ
meã ego cognosco. & delictũ meũ
corã me. ẽ. semꝑ : & qͥa culpas quas
nos intuendo & poenitendo cogno
scimꝰ. pius nob conditor relaxãt:
recte post signata in sacculo delicta
subiungitur. Sed curasti iniqͥtatẽ
meã. Acsi apte dicat. Quȩ mͦ signas
ut poenitendo uideã: agis ꝓculdu¬
bio. ne in retributionẽ uideant᷑.¬
transfert᷑ de loco suo. Lapides exca¬
uant aquȩ. & alluuione paulatim
t̾ra consumit᷑. & homines gͦ similit̾
ꝑdes. Hoc crebro agit᷑ ut cãdentib
rupib saxũ ad loca alia trans ferat᷑.
ut aquȩ lapides ęxcauent. & paulatĩ
terra alluiuonib consumat᷑: Sed ma¬
gna nob̾ intentione discutiendũ est

Expanded text:
quae fecimus, sollicito semper corde penquae fecimus, sollicito semper corde pensamus. Quid namque est cor hominis, nisi sacculus Dei? ubi dum studiose conspiquasi in Dei sacculo signata portamus. An non peccatum suum David signatum tenebat in sacculo, qui dicebat: Iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper? Et quia culpas, quas nos intuendo, et poescimus, pius nobis conditor relaxat, recte post signata in sacculo delicta subjungitur: Sed curasti iniquitatem meam. Ac si aperte dicat: Quae modo signas ut poenitendo videam, agis procul dubio ne in retributione videant de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur; et hominem ergo similiter perdes. - Hoc crebro agitur, ut cadentibus rupibus saxum ad loca alia transferatur, ut aquae lapides excavent, et paulatim terra alluvionibus consumatur. Sed magna nobis intentione discutiendum est
Abbreviated transcription (Latin):
ad publicũ iudicii. Unde etiã ꝑ moy¬
sen dic̃. Nonne hȩc condita sc̃ apud̾
me. & signata in thesauris meis.¬
Indie ultionis reddã eis. Cũ uͦ ꝓ
malis quȩ fecimꝰ: disciplinȩ flagello
atterim̃ & hȩc ꝑ poenitentiã deflemꝰ:
iniqͥtatẽ nrãm signat & curat. qui nec
imulta hic deserit. nec iniudicio puni¬
enda seruat. Signat gͥ delicta: qͥa ea
Hic subtilit᷑ atcendit. ut feriat. Curat
u qͥa hȩc ꝑflagella funditꝰ relaxat.
Unde iniqͥtatẽ quoq illius ꝑsecutoris
sui quẽ in t̾ra ꝓstrauerat. signando
curauit: cũ de illo ad ananiã dixit.
Uas electionis . ẽ. mͥ iste. ut portet nom̃
mei corã gentib & regib & filiis isrł.
Ego enĩ ostendã illi. quanta oporteat
eũ ꝓ nomine meo pati. Cui enĩ adhuc
corde signatũ tenebat: Sed ꝓculdubio
delicta eiꝰ signando curauerat: quẽ uas
electionis uocabat. Uel certe pecca¬
ta nr̃a signant᷑ in sacculo: cũ mala

Expanded text:
ad publicum judicii. Unde etiam per Moyad publicum judicii. Unde etiam per Moysen dicitur: Nonne haec congregata sunt apud me, et signata in thesauris meisdie ultionis reddam illis . Cum vero pro malis quae fecimus disciplinae flagello atterimur, et haec per poenitentiam deflemus, iniquitatem nostram signat et curat, quia nec inulta hic deserit, nec in judicio punienda reservat. Signat igitur delicta, quia ea hic subtiliter attendit ut feriat; curathaec per flagellum funditus relaxat, unde iniquitatem quoque illius persecutoris sui, quem in terra prostraverat, signando curavit, cum de illo ad Ananiam dixit: Vas electionis mihi est iste ut portet nomen meum coram regibus et gentibus et filiis Israel. Ego enim ostendam illi quanta oporteat eum pro nomine meo pati . Cum enim adhuc corde signatum tenebat; sed procul dubio delicta ejus signando, curaverat, quem vas electionis vocabat. Vel certe peccata nostra signantur in sacculo, cum mala
Abbreviated transcription (Latin):
Tii quidẽ gressus meos dinumerasti.
sed parces peccatis meis. Gressus ds̃
dinumerat: cũ singula quȩq nr̃ã
enĩ in gressib. nisi una quȩq nr̃ã
actio designat᷑: Om̃ps itaq dĩ &
gressus dinumerat & parcit peccatis:
quia & subtilit̾ acta nr̃a considerat.
& tam̃ hȩc poenitentib miscđiter
relaxat:. Quia & duriciã inpeccan¬
tib conspicit. sed tam̃ hanc p᷑ueni¬
ente grã ad poenitentiã emollit.
singulã quȩ fecimꝰ deflenda conuer¬
tit᷑. Q quasi miscdit᷑ relaxat: quia
eadũ nos ipsi punimꝰ. ipse nequaquã
inextremo examine iudicat. paulo
attestante qͥ ait. Si nosinet ipsos di-¬
iudicaremꝰ: ñ utiq iudicarem᷑. Unde
culo delicta mea. sed curasti iniqͥtatẽ
meã. Signant᷑ quasi in sacculo deli¬
cta nr̃a.: qͥa hoc qđ nos exterius agi¬
mus. nͥ poenitentia int̾uenientẽ
diluamꝰ: in secreto iudicioꝵ dĩ sub
quadã occultatione seruat᷑ ut qͣn¬
doq etiã de sacculo secreti. exeat

Expanded text:
Tu quidem gressus meos dinumerasti, sed parce peccatis meis. - Gressus Deus dinumerat, cum singula quaeque nostrenim in gressibus, nisi unaquaeque nostra actio designatur? Omnipotens itaque Deus et gressus dinumerat, et parcit peccatis, quia et subtiliter acta nostra considerat, et tamen haec poenitentibus misericorditer relaxat, qui et duritiam peccantibus conspicit, sed tamen hanc praeveniente gratia ad poenitentiam emollit. singula quae fecimus deflenda convertit, quas misericorditer relaxat, quia ea dum nos punimus ipse nequaquam in extremo examine judicat, Paulo attestante, qui ait: « Si nos nosmetipsos dijudicaremus, non utique dijudicaremur. culo delicta mea, sed curasti iniquitatem meam. - Signantur quasi in sacculo delicta nostra, quia hoc quod nos exterius agimus, nisi poenitentia interveniente diluamus, in secreto judiciorum Dei, sub quadam occultatione servatur, ut quandoque etiam de sigillo secreti exeat
Abbreviated transcription (Latin):
loco recede dicit᷑. uim flagelli amoue
quanto longe fuerit. fit tanto & inqui¬
etus: Itaq sic recede ab eodicit᷑: ut in¬
telligas. feriendo. Apte subiungitur
Donec optata ueniat si c̃ mercenñarii di¬
es eiꝰ Mercennarius qͣnto longe. ẽ a fi¬
ne oꝑis: tanto & a retributione merce
dis Itaq uir qͥsq scs in hac uita positꝰ.
dũ longe se ab exitu uitȩ p̾sentis con¬
spicit. Tonge se esse abȩt̃nis gaudiis ge¬
mit. Quid ẽ gͦ dicere. recede paululũ
abeo ut quiescat. nisi iã flagella uitȩ
p̃sentis sub tralie. & bona ȩt̃nȩ quietis
ostende: Unde etiã de ipsa quiete ad¬
dit̾. Donec optata ueniat. si c̃ mercen-¬
narii dies eiꝰ. Tunc nanq homini opta¬¬
ta sic̃ mertennarii dies eiꝰ uenit:
qͣndo ȩt̃nã requiẽ ꝓ recõpensatione
sui laboris accepit. Quantũ uͦ ad prȩ¬
sentis uitȩ specĩem spectat: ad huc
beatꝰ iob humanũ genꝰ multis miseri¬
is repletũ quã sit despectũ insinuat.

Expanded text:
loco recede dicitur vim flagelli amove. quo quisque quanto longe fuerit, fit tanto et inquietus? Itaque sic recede ab eo, dicitur, ut intelligas feriendo. Apte enim subjungitur: Donec optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Mercenarius quanto longe est a fine operis, tanto et retribdis. Ita vir quisque sanctus in hac vita positus, dum longe se ab exitu vitae praesentis conspicit, longe se esse ab aeternis gaudiis gemit. Quid est ergo dicere: Recede paululum ab eo, ut quiescat, nisi: jam flagella vitae praesentis subtrahe, et bona aeternae quietis ostende? Unde etiam de ipsa quiete additur: Donec 394 optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Tunc namque homini optata sicut mercenarii dies venit, quando aeternam requiem pro recompensatione sui laboris acceperit. Quantum vero ad praesentis vitae speciem spectat, adhuc beatus Job humanum genus multis miseriis repletum quam sit despectum insinuat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħagͥ fallax. qͥa tẽpus mortis in no¬
tuit quo uir ille mori merebat᷑: nec
dominica statuta conuulsa st̃. qͥa ut
ex largitate dĩ anni uitȩ crescerent.
tũ. sine augm̃to pͣscientiȩ fuit intꝰ st

Expanded text:
gitur fallax, quia tempus mortis innotuit, quo vir ille mori merebatur, nec Dominica statuta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, itum, sine augmento praescientiae Dei fuit intus st
Abbreviated transcription (Latin):
tũ aduersitas feriat. ne electos eiꝰ aut
immoderata ꝓspitas eleuet. aut nimi¬
Aaduersitas grauet. Statutũ qͦq ẽ
quantũ in ipsã uita mortali tẽporalit̾
uiuat. Nã & si annos quindecĩ ex echiȩ
regi ad uitã addidit omp̃s ds: cũ eũ
mori ꝑmisit. tunc eũ p̃sciuit esse mori¬
turũ. Qua in re quęstio orit᷑. qͦmͦ ei ꝑ
morieris tu & ñ uiues. Cui cũ mortis¬

Expanded text:
tis feritas feriat, ne electos ejus ut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est, quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivatur. Nam etsi annos quindecim Ezechiae regi ad vitam addidit omnipotens Deus, cum eum mori permisit, tunc praescivit esse moriturum. Qua in re quaestio oritur: quomodo ei a morieris tu,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi queso.ẽ: Sed qͥa hoc iuxta litte¬
rã patet: debemꝰ sensũ ad interna
reducere. & qualit̾ hȩc iuxta sp̃m intel¬
ligi debeant ꝑscrutari. Inscriptura &¬
enĩ sacra: ligni nomine: aliquando
crux. aliqͣndo uir iustꝰ aut etiã iniustꝰ.
aliqͥndo uͦ incarnata dĩ sapientia de¬
signatur. Crux & enĩ ligno signat᷑:
cũ dicit᷑. Mittamꝰ lignũ in pane eiꝰ¬

Expanded text:
untur. --Sed quia hoc juxta litteram patet, debemus sensum ad interiora reducere, et qualiter haec juxta spiritum intelligi debeant perscrutari. In Scriptura etenim sacra ligni nomine alcrux, aliquando vir justus, aut injustus, aliquando vero incarnata Dei sapientia figuratur. Crux enim per lignum signatur, cum dicitur: Mittamus lignum in panem e
Abbreviated transcription (Latin):
telligi etiã iuxta sp̃m ualet. qͥa non¬
nunquã in uirtutib ꝓficere conam.
& quȩdã dona ꝑcipimꝰ. a quibusdã ͥ
repulsi in imis iacemꝰ. Nemo enĩ est qͥ
tantũ uirtutes app̃hendat. quantun
desiderat: Quia om̃ps ds̃ interiora d¬
scernens. ipsis spũalib ꝓuectib modĩ
ponit. ut ex hoc bono qđ app̃hender
conat᷑ & ñ ualet. in illis se ñ eleuetꝗ
ualet. Unde ille qͦq egregius p̃dicati
qͥ raptꝰ usq ad t̾̃ciũ cęlũ fuerat. par¬
dẏsi arcana penetrauerat. esse postn
uelationẽ tranqͥllus atq intẽptat᷑ u
ualebat. Sed qͥa om̃ps ds̃ t̾minos consti¬
tuit homini qͥ prȩteriri ñ poter̃: &
eleuauit hunc ad cognoscenda sulli¬
mia. & reduxit iterũ ad infirma ci¬
leranda. Ut modi sui mensuras aspid¬
ens. dũ securitatẽ cõphendere conaret
& ñ posset: ne ꝑelationẽ extra se irt
ꝑhumilitatẽ cõgeret᷑ intra suos sems¬

Expanded text:
uxta spiritum valet, quia nonnunquam in virtutibus proficere conamur, et quaedam dona percipimus, a quibusdam vero repulsi in imis jacemus. Nemo enim est qui tantum virtutes apprehendat quantum desiderat, quia omnipotens Deus, interiora discernens, ipsis spiritalibus profectibus modum ponit: ut ex hoc homo quod apprehendere conatur, et non valet, in illis se non elevet quae valet. Unde ille quoque egregius praedicator, qui raptus ad tertium coelum fuerat, paradisi arcana penetraverat, esse post revelationem tranquillus atque intentatus non valebat . Sed quia omnipotens Deus terminos constituit homini, qui praeteriri non poterunt, et elevavit hunc ad cognoscendum sublimia, et reduxit iterum ad infirma toleranda, ut modi sui mensuras aspiciens dum securitatem comprehendere conaretur et non posset, ne per elationem extra se iret, per humilitatem co
Abbreviated transcription (Latin):
siũ eiꝰ apud te. ẽ. Hoc & enĩ apud nos
uelut ñ esse considerat. qđ tanta ue¬
locitate transcurrit. Quia uͦ apud
omĩpotentẽ dm̃ eciã labentia stant:
apud eũ esse numerũ nr̃oꝵ mensiũ
phibet. Uel certe in dieb breuitas
tẽporis inm̃sib uͦ quasi multiplicata
dierũ spacia designant᷑ Nobis gͦ dies
breues st̃: Sed quia uita nr̃a post ten¬
esse memorat᷑. Unde ꝑsalomonẽ dr̃¬

Expanded text:
nos velut non esse considerat, quod tanta velocitate transcurrit. Quia vero apud omnipotentem Deum etiam labentia stant, apud eum esse numerum nostrorum mensium perhibet. Vel certe in diebus brevitas temporis, in mensibus vero quasi multiplicata dierum spatia designantur. Nobis ergo breves dies sunt. Sed quia vita nostra post tenesse memoratur. Unde et per Salomonem d
Abbreviated transcription (Latin):
quã sit fugitiua cogita¬
re: qͣnto studiosius noue¬
Irunt
cȩlestis patriȩ bona ȩtña ꝑpendere
Ex is enĩ quȩ manentia intꝰ aspiciunt:
foris fugã rerũ labentiũ subtilius at¬
tendunt᷑. Unde beatꝰ iob cũ de lapsũ hu¬
mani tẽporis sententiã ꝓtulisset dic̃s.
homo natꝰ de muliere breui uiuens tẽ¬
pore. & rursũ. & fugit uelut umbra.

Expanded text:
fugitiva cogitare, quanto studiosius noverint coelestis patriae bona aeterna perpendere. Ex his enim quae manentia intus aspiciunt, foris fugam rerum labentium subtilius attendunt. Unde beatus Job, cum de lapsu humani temporis sententiam protulisset, dicens: Homo natus de muliere, brevi vivens tempore. Et rursum: Et fugit velut umbra,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ maluit uocare. spem ꝓculdubi o
resurrectionis insinuans. qͥa sicut
citius homo a somno euigilat. ita con¬
cite ad conditoris nutũ a morte cor¬
poris surgat. Uehem̃t enĩ ab infir¬
mis m̃tib nom̃ mortis ꝑtimescit᷑.
somni aut̃ uocabulũ ñ tĩmet᷑. Unde

Expanded text:
num maluit vocare, spem procul dubio num maluit vocare, spem procul dubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno evigilat, ita concite ad conditoris nutum a morte corporis resurgat. Vehementer enim ab infirmis mentibus nomen mortis pertimescitur, somni autem voc
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã ueritas dicat. om̃s qͥ in monum̃tis
st̃ audient uocẽ eiꝰ. & ꝓcedent qui
bona fecer̃ in resurrectionẽ uitȩ
Sed subiuncta sententia indicat. quȩ
discretio in p̃missa lateat Nã subdit᷑
Donec atteratur cȩlũ ñ euigilabit. nec
consurget de sõno suo Liquet enĩ qͥa
ñ resurget. sed donec atterat᷑ cȩlũ : qͥa
nisi mundi huiꝰ finis aduenerit. huma¬
nũ genꝰ a somno mortis ad uitã ñ euigi¬
labit. Nongͦ quia omĩmodo ñ resur¬
gat. sed qͥa ante contritionẽ cȩli huma¬
nũ genꝰ minime resurgat insinuat.
Notandũ .ẽ. qͦq cur postquã supius ho¬
minẽ mortuũ dixerit. inferius non
mortuũ sed dormientẽ nominat. eũq
de somno suo minime consurgere do¬
nec cȩlũ atterat᷑ narrat. nisi qđ pa¬
tent̃ datur intelligi. qͥa in cõparatio¬
ne ligni reuirentis hominẽ mortuũ:
peccatorẽ memorat. a uita scilicet u¬
sticiȩ excinctũ: Ubi aut̃ de morte
carnis loquit᷑: ñ hanc mortẽ sed sõ¬

Expanded text:
s qui in monumentis sunt audient vocem ejus, et procedent qui bona fecerunt in resurrectionem vitae . Sed subjuncta sententia indicat quae discretio in praemissa lateat. Nam subdDonec atteratur coelum, non evigilabit, nec consurget de somno suo. Liquet enim quia n resurget, sed donec atteratur coelum. Quia nisi mundi hujus finis advenerit, humanum genus a somno mortis ad vitam non evigilabit. Non ergo quia omnimodo non resurgat, sed qnum genus minime resurgat, insinuat. Notandum quoque est cur postquam superius hominem mortuum dixit, inferius non mortuum, sed dormientem nominat, eumque de somno suo minime consurgere, donec coelum atteratur narrat, nisi quod patenter datur intelligi quia in comparatione ligni revirentis hominem mortuum peccatorem nominat, a vita scilicet justitiae exstinctum. Ubi autem de morte carnis loquitur, non hanc mortem, sed som
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Sed qͥa ĩustoꝵ animȩ ꝑmediato¬
ris aduentũ erant quandoq ab infer¬
tendo subiungit. Et constituas mͥ¬
tẽpus in qͦ recorderis mei. At ubi ue-¬
nit plenitudo tẽporis: misit ds̃ fili¬
um suũ factũ ex muliere. factũ sub
lege. ut eos qͥ sublege erant redime¬
ret. Hanc itaq redẽptionẽ uir dñi
pͣsciens. in qua erant multi etiã ex
gentilitate liberandi. sic̃ ipse ait.
licet hȩc celes in corde tuo. tam̃ scio
qͥa uniuersorp memineris: apud omĩ.¬
potentẽ dm̃ tẽpus sibi constitui suȩ
recordationis petit. Hinc ẽ enĩ qđ
in euangłio dñs ait. Et eggo si ęxalta¬
tus fuero a t̾ra: omĩa trahã ad me
ipsũ. Om̃ia uidelicet electa. Non
enĩ ab inferno rediens dñs. electos
simul & reꝓbos traxit: sed illa omĩa¬
exinde sustulit. que sibi inhȩsisse pre¬

Expanded text:
nos . Sed quia justorum animae per Mediatonos . Sed quia justorum animae per Mediatoris adventum erant quandoque ab infertendo subtempus in quo recorderis mei . At ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret . Hanc itaque redemptionem vir Domini praesciens, in qua erant multi etiam ex gentilitate liberandi, sicut ipse ait: Licet haec celes in cordo tuo, tamen scio quia universorum memineris , apud omnipotentem Deum tempus sibi constitui suae recordationis petit. Hinc est enim quod in Evangelio Dominus dicit: Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum , omenim ab inferno rediens Dominus, electos simul et reprobos traxit, sed illa exinde omnia sustulit quae sibi inhaesisse prae
Abbreviated transcription (Latin):
Beatꝰ gͥ iob ante mediatoris adueni
ad infernũ se descendere sciens en¬
ditoris sui illic ꝓtectionẽ postula
ut a locis poenalib alienꝰ ȩxistat. ibs
dũ ad requiẽ ducit᷑. a suppliciis ab¬
scondat᷑. Unde subiungit. Et abson¬
das me. donec ꝑtranseat furor tuis
Furor & enĩ om̃ĩpotentis dĩ ui hoc
cotidiȩ uim suȩ districtionis pact̃.
qđ uiuentes indigne: dignis supplid
demergit. Qui furor. nunc quidem
transit sed in fine ꝑtransit qͥa modo
agitꝰ sed in mundi t̾mino consũmat᷑:
Qũi tam̃ iste furor qͥntũ ad electorũ
animas: in redẽptoris nr̃i aduentu
ptransiit: qͥa eas ab inferni claustris
ad parachysi gaudia. mediator dĩ & ho-¬
minũ. dĩ ipĩe il luc pie descenderet
redigxit Int̾ hec uͦ sciendũ ẽ qđ furo¬
ris nom̃ diuinitati ñ congruit: quia
naturã dĩ simplicẽ. ꝑturbatio nulla
confundit. Unde ei dr̃. Tu aut̃ domi¬
nator uirtutis cũ tranqͥllitate iudi¬
cas. & cũ magna reuerentia disp̃onis

Expanded text:
Job, ante Mediatoris adventum ad infernum se descendere sciens, Conditoris sui illic protectionem postulaut a locis poenalibus alienus existat, ubi, dum ad requiem ducitur, a suppliciis abscondatur. Unde subjungit: Ut abscondas me, donec transeat furor tuus Furor etiam omnipotentis Dei in hoc quotidie vim suae districtionis peragit, quod viventes indigne dignis suppliciis demergit. Qui furor nunc equidem transit, sed in fine pertransit, quia modo agitur, sed in mundi termino consummatur. Qui tamen iste furor, quantum ad electorum animas, in Redemptoris nostri adventu pertransiit, quia eas ab inferni claustris ad paradisi gaudia mediator Dei et hominum, dum ipse illuc pie descenderet, reduxit. Inter haec vero sciendum est quod furoris nomen Divinitati non congruit, quia naturam Dei simplicem perturbatio nulla confundit. Unde ei dicitur: Tu autem dominator virtutis cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis
Abbreviated transcription (Latin):
quasi fluctꝰ maris st̃ cogitationes m̃tis.
quȩ aliqͥndo ꝑ irã tumescunt. ꝑ gr̃am
tranqͥllȩ fiunt. ꝑ odiũ cũ amaritudi¬
ne defluunt. Sed cũ homo morit᷑.
aquȩ maris recedunt: qͥa uxta psal¬
mistȩ uocẽ. in illo die ꝑibunt om̃s co¬
gitationes eoꝵ. Et rursũ de moriente
scriptũ.ẽ Amor qͦq & odiũ simul pe¬
ribunt. Arescit gͦ fluuius uacue factꝰ.
qͥa subducta anima. uacuũ remanet
corpus Quasi enĩ alueus fluminis ua¬
cuus . ẽ. corpus exanime. Qua in re
uigilant̾ intuendũ. ẽ: qͥa uita p̃sens.
uidelicet qͦusq anima morat᷑ in cor-¬
pore. mari cõparatꝰ & fluuio. Aqua
enĩ maris amara. ẽ : fluminis dulcis
Et qͥa hic uiuentes: modo quibusdã
amaritudinib afficim᷑. modo autẽ
dulcedine tranqͥlli ac mites inuenim᷑:
pͣsentis uitȩ decursus cõparatione expͥ¬
mit᷑ maris & fluminis. Sed in his
durũ ualde uidet᷑. ẽẽ qđ subditur
Sic homo cũ dormierit. ñ resurget.

Expanded text:
 cogitationes mentis, quae aliquando per iram tumescunt, per gratiam tranquillae fiunt, per odium cum amaritudine defluunt. Sed cum homo moritur, aquae maris recedunt, quia, juxta Psamistae vocem: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Et rursum de moriente scriptum est: Amor quoque et odium simul peribunt . Arescit ergo fluvius vacuefactus, quia, subducta anima, vacuum remanet corpus. Quasi enim alveus fluminis vacuus est corpus exanime. Qua in re vigilanter intuendum est quia vita praesens, videlicet quousque anima moratur in corpore, mari comparatur et fluvio. Aqua enim maris amara est, fluminis dulcis. Et quia hic viventes modo quibusdam amaritudinibus afficimur, modo autem dulcedine tranquilli ac mites invenimur, praesentis vitae decursus comparatione exprimitur maris et fluminis. durum valde videtur esse quod subditur: Sic homo, cum dormierit, non resurget.
Abbreviated transcription (Latin):
paradysi aditũ rũphea flãmea pis¬
ta. eẽ. memorat᷑. Quȩ & uersacili
dicit᷑ ꝓ eo qđ quandoq ueniret t¬
pus. ut etiã remoueri potuisset Nt
tam̃ ita iustoꝵ animas ad inferni
dicimꝰ descendisse. ut in locis poen¬
lib tenerent᷑. Sed esse suꝑiora int¬
ni loca esse alia inferiora creden
st̃. Ut & in suꝑiorib iusti requis¬
rent. & in inferiorib iniusti cru¬
arent᷑. Unde & psalmista. ꝓpt̃ ir

Expanded text:
paradisi aditum romphaea flammea posparadisi aditum romphaea flammea posita esse memoratur , quae et versati lis dicitur, pro eo quod quandoque veniret tempus ut etiam removeri potuisset Nec tamen ita justorum animas ad infernum dicimus descendisse, ut in locis poenalibus tenerentur. Sed esse superiora inferni loca, esse alia inferiora credenda sunt, ut et in superioribus justi requiescerent, et in inferioribus 398 injusti cruciarentur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
credimꝰ qđ iłis mortuus.ẽ. & resur¬
ręxit: ita & ds̃ eos qͥ dormierunt.
ꝑ iħm adducet cũ eo. Quid ẽ. qđ pꝰ¬
dicator egregius mortẽ dnĩ mortẽ
corda audientiũ respiciens. medica¬
mentũ p̃dicationis suȩ mira arte cõ¬
ponit. & illũ quẽ iã resurrexisse nõ¬
uerant. eis mortuũ insinuare ñ dii¬
bitat. eos uͦ qͥ necdũ resurrȩxerant.
ut spem resurrectionis insinuet. ñ
mortuos sed dormientes uocat:
Non enĩ uerebat
gere uix credebant. Beatꝰ gͥ i ob qui
carne mortuos. ad uitã rursus euig¬
lare ñ dubitat: eos dormientes pͥn¬
us quã mortuos appellat. Seqtꝰ¬
me: Quia ante aduentũ mediatoris¬
dĩ & hominĩs. omĩs homo quãuis mi¬
dȩ ꝓbatȩq uitȩ fuerit. ad inferni
claustra descendit: dubiũ ñ ẽ. qm̃¬
homo qͥ ꝑ se cecidit. ꝑ se ad paradys
reqͥem redire ñ potuit: nisi uenim
ille qͥ suȩ in carnationis mẏsterio.
eiusdẽ nob̾ parahysi iter aperiret
Unde & post culpã primi hominis ad

Expanded text:
rtuus est et resurrexit, ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum adducet cum eo . Quid est quod praedicator egregius mortem Domini mortecorda audientium respiciens, medicamentum praedicationis suae mira arte componit, et illum quem jam resurrexisse noverant, eis mortuum insinuare non dubitat; eos vero qui necdum resurrexerant, ut spem resurrectionis insinuet, non mortuos, sed dormientes vocat? Non enim verebaturgere vix credebant. Beatus igitur Job, quia carne mortuos ad vitam rursus evigilare non dubitat, eos dormientes potius quam mortuos appellat. Seqme? - Quia ante adventum Mediatoris hominis, omnis homo, quamvis mundae probataeque vitae fuerit, ad inferni claustra descendit, dubium non est. homo, qui per se cecidit, per se ad paradisi requiem redire non potuit, nisi veniret ille qui suae incarnationis mysterio ejusdem nobis paradisi iter aperiret. Unde et post culpam primi hominis ad
Abbreviated transcription (Latin):
corde felicius. qͥa quo innocentiã er¬
ga alios echibet. nil est qđ pati aboe
Aliis formidet habet enĩ quasi arcẽ
quanca forcitudinis simplicitatẽ
sua nec suspectꝰ. ẽ pati. qcł se fecisse
n meminit. Unde bene ꝑ Salomonẽ
quasi iuge conuiuiũ. Quasi enĩ con¬
tinuatio refectionis. ẽ: ipsa tranqͥl¬
litas securitatis. At contra mens pra¬
ua sẽꝑ in laborib. ẽ: qͥa aut moli¬
tur mala quȩ inferat. aut mecuit
ne hȩc sibi ab aliis inferant᷑: Et quic¬
qͥd contra ꝓximos excogitat: hoc con¬
tra se excogitari a ꝓximis formi¬
dat Fit undiq suspecta. undiq
trepida. Omĩs qͥ ad memoriã uenit.
ex quirerȩ contraria credit᷑. Cui gͦ
tranqͥllitas securitatis de est: huĩc
ꝓcul dubio terroris sonitꝰ semꝑ in
aurib ẽ. Et sepe contingit. ut alia
quilibet ꝓximꝰ suus simplicit̾ loqua¬
tur. nichil aduersũ cogitans : Sed cũ
pax sit. ille insidias semꝑ suspicat᷑:
quia ꝗͥ semꝑ dolose agit. simplicit᷑

Expanded text:
corde felicius, qui quo innocentiam erga alios exhibet, nihil est quod pati ab aliis formidet. Habet enim quasi arcem quamdam fortitudinis simplicitatem suam. Nec suspectus est pati quod se fecisse non meminit. Unde bene per Salomonequasi juge convivium . Quasi enim continuatio refectionis est ipsa tranquillitas securitatis. At contra mens prava semper est in laboribus, quia aut molitur mala quae inferat, aut metuit ne haec sibi ab aliis inferantur. Et quidquid contra proximos excogitat, hoc contra se excogitari a proximis formidat. Fit undique suspecta, undique trepida. Omnis qui ad memoriam venit exquirere contraria creditur. Cui ergo tranquillitas securitatis deest, huic procul dubio terroris sonitus semper in auribus est. Et saepe contingit ut illi quilibet proximus suus simpliciter loquatur, nil adversum cogitet. Sed cum pax sit, ille insidias suspicatur, quia qui s
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Adhoc aut̃ conditor nr̃ laten
nos uoluit finẽ nr̃m: ut dũ inceri
sumꝰ quando moriam᷑. semꝑ ad mos¬
tẽ parati inueniam᷑. Undẽ recte
postquã dictũ. ẽ. cunctis dieb sus
impius suꝑbit: adiungit. Ꝙ numa
annoꝵ incertꝰ. ẽ. tyrannidis eiꝰ desi¬
aꝑte diceret᷑ Cur quasi de certo er¬
tollit᷑. cuiꝰ uita sub poena incerciu¬
gentib ñ solũ uentura suppliciã
seruat: sed eoꝵ corda hic etiã ubi
delinquunt. poenis implicat. Ut eo
ipso qͦ peccant. semet ipsos feriant:
Ut semꝑ trepidi. semꝑq suspecti. ma¬
la ab aliis pati metuant. quȩ se aliis
fecisse meminer. Unde adhuc de hor

Expanded text:
vit. Ad hoc autem conditor noster latere vit. Ad hoc autem conditor noster latere nos voluit finem nostrum, ut dum incerti sumus quando moriamur, semper ad mortem parati inveniamur. Unde recte postquam dictum est: Cunctis diebus suis impius superbit, adjungit: Et numerus annorum incertus est tyrannidis erum est quod quasi de certo extollitur, cujus vita sub poena incertituagentibus, non solum ventura supplicia reservat, sed eorum corda hic etiam ubi delinquunt, poenis implicat, ut eo ipso quo peccant, semetipsos feriant, ut semper trepidi, semperque suspecti mala ab aliis pati metuant, qufecisse meminerunt. Unde adhuc de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Suꝑbire enĩ minime debuisset.
etiã si annoꝵ suoꝵ numerũ certũ
habere potuisset. ut sciens qͣntũ
uiueret. p̃sciret quando se abelatio¬
ne remoueret. At postquã p̾seris uita
semꝑ incerta ẽ: tanto semꝑ mors
surripiens timeri debet. quanto
quã prȩuideri ualet. Bene auteꝰ
biã impii. tyrannidẽ uocat. Pi
enĩ cẏrannꝰ dicit᷑ qͥ in cõmuni nꝰ¬
publica ñ iure pͥncipat̾ Et sciens
tyrannidẽ exercet Nã qđ non nin
alius inre publica. hoc. ẽ. ꝑ accepti
dignitatis potentiã. alius in ꝓui
alius inciuitate. alius indomo ꝓpͥi
alius ꝑlatentẽ nequiciã: hoc exer
apud se incogitatione sua. Nec inti¬
tur dñs quantũ quisq mali ualen
facere. sed quantũ uelit. Et cũ dec
potestas foris. apud se tyrannꝰ est.
cui iniqͥtas dominat᷑ intꝰ. Quia &s
exterius ñ affligit ꝓximũ. intrins¬
cus tam̃ habere potestatẽ appetit. it
affligat. Et qͥa om̃ps ds̃ corda pensa
iã in eiꝰ oculis impius egit qđ cogiti¬

Expanded text:
erbire enim minime debuisset, etiamsi annorum suorum numerum certum habere potuisset ut, sciens quantum viveret, praesciret quando se ab elatione removeret. At, postquam praesens vita semper incerta est, tanto semper mors subripiens timeri debet, quanto nunquam praevideri valet. Bene autem superbiam impii tyrannidem vocat; proprie enim tyrannus dicitur qui in omni republica non jure principatyrannidem exercet. Nam quod nonnunquam alius in republica, hoc est, per acceptam dignitatis potentiam, alius in provincia, alius in civitate, alius in domo propria, alius per latentem nequitiam hoc exercet apud se in cogitatione sua. Nec intuetur Dominus quantum quisque mali valeat facere, sed quantum velit. Et cum deest potestas foris, apud se tyrannus est, cui iniquitas dominatur intus, quia etsi exterius non affligit proximos, intrinsecus tamen habere potestatem appetit, ut affligat. Et quia omnipotens Deus corda pensat, jam in ejus oculis impius egit quod cogita
Abbreviated transcription (Latin):
lugebit. De coniugib paulus dicit.
Tribulationẽ tam̃ carnis. habebunt
huiꝰ modi. Sed carnis tribulationẽ Inc
pati possunt. etiã qͥ sp̃ualit̾ uiuunt.
Cur ergo inesse coniugib carnis tribu¬
latio quasi specialit̾ dicit᷑. quȩ etiã a
uita spũaliũ longe ñ. ẽ nisi qđ ii
frequent᷑ maiores tribulationes ex
carne suscipiunt. qͥ carnis uolupta¬
tib delectant᷑  Bene aut̃ dicitur.
Q anima eiꝰ suꝑ semet ipso lugebit.
Quia qͥsquis in se gaudere ap̃petit:
eo ipso iã in luctu . ẽ. quo a uera lȩci¬
cia recessit. Uera qͥppe lȩticia m̃tis
creator. ẽ. Dignũ itaq . ẽ. ut in se

Expanded text:
onjugibus dicit: Tribulationem carnis habebunt hujusmodi . Sed tribulationem carnis hic pati possunt etiam qui spiritaliter vivunt: cur ergo inesse conjugibus carnis tribulatio quasi specialiter dicitur, quae etiam a vita spiritalium longe non est, nisi quod hi frequenter majores tribulationes ex carne suscipiunt qui carnis voluptatibus delectantur? Bene autem dicitur: Et anima ejus super semetipso lugebit, quia quisquis gaudere in se appetit, eo ipso jam in luctu est quo a vera laetitia recessit. Vera quippe laetitia mentis creator est Dignum
Abbreviated transcription (Latin):
Siue itaq nobiles fuerint filii eiꝰ siue
ignobiles ñ. intelligit: qͥa subtili exa¬
minatione discussa. utrũ apꝓbent᷑
eius oꝑa an reꝓbent᷑. ignorat. Et hic
gͦ homo indolore laboris. ẽ. positꝰ.
& illuc ducit᷑ intimore suspicionis.
Unde ad huc de ipso p̾sentis uitȩ labore

Expanded text:
Sive itaque nobiles fuerint filii ejus, sive Sive itaque nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, non intelligit, quia, subtili examine discussa, utrum approbentur ejus opera an reprobentur ignorat. Et hic ergo homo in dolore laboris est positus, et illuc ducitur in timore suspicionis. Unde adhuc de ipso praesentis vitae labore
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ de animab scĩs sentiendũ ñ est:
qͥa quȩ intꝰ omĩpotentis dĩ claritatẽ
uident. nullo modo credendũ . ẽ. quia
sit foris aliqͥd qđ ignorent. Sed car¬
nales quiq quia am̃orẽ prȩcipuũ fili¬
is impendunt: hoc eos beatꝰ iob nesci¬
re postmodũ asserit. qđ hic uehem̃t
amauerunt: ut siue nobiles sint si ue
ignobiles filii nesciant. quorũ eos
semꝑ cura fatigabat. Qđ tam̃ si in¬
telligi spũalit̾er debet: ñ in congrue
filior nomine oꝑa designant᷑. sicut
de muliere paulus dicit. qͥa salua
erit ꝑfiliorũ generationẽ. Neq enĩ
mulier quȩ continentiȩ studens ne¬
quaquã filios generat. salua ñ erit:
saluti sociatur. Nobiłes gͦ sunt filii
recta oꝑa. ignobiles autẽ facta ꝑuersa.
Et sepe homo agere quȩ libet bona in¬
tentione nitit᷑. sed tam̃ ꝓmultis
quȩ surripiunt. eiꝰ acta apud omĩpo¬
tentẽ dm̃ qualit̾ habeantur incertũ. ẽ

Expanded text:
tamen de animabus sanctis sentiendum non est, tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omnipotentis Dei claritatem vident nullo modo credendum est quia foris sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique, quia amorem praecipuum filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire postmodum asserit quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive ignobiles sint filii nesciant, quorum eos semper cura fatigabat. Quod tamen si intelligi spiritaliter debet, non incongrue filiorum nomine opera designantur; sicut de muliere Paulus dicit: Quia salva erit per filiorum generationem . Neque enim mulier quae, continentiae studens, nequaquam filios generat salva non erit, erum perpetuae saluti sociatur. Nobiles ergo sunt filii recta opera, ignobiles autem facta perversa. Et saepe homo agere quaelibet bona intentione nititur; sed tamen pro multis, quae subrepunt, ejus acta apud omnipotentem Deum qualiter habeantur, incertum est.