comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uisionis sue specie ꝑ corpꝰ tendit᷑.
exuta aut̃. fracta cõplicat᷑. ita unꝰ qͥsq.
qͥ a scẽ eccłiȩ tc̃ statu recesserit. ten¬
sus ac decorus qͣsi dũ indueret᷑ fu¬
it: sed exutus postmodũ cõfractus
atq abiectus iacebit. Si uͦ stare in¬
telligimꝰ ꝑdurare. sic̃ uestim̃tũ stat
qͥsq reꝓbus: qr in hac uita quã dili

Expanded text:
sionis suae specie per corpus tenditur, exuta autem fracta complicatur, ita unusquisque qui a sanctae Ecclesiae tunc statu recesserit, tensus ac decorus quasi dum indueretur fuit, sed exutus postmodum, confractus atque abjectus jacebit. Si vero stare intelligimus perdurare, sicut vestimentum stat quisque reprobus qui in hac vita quam dili
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd tenuisti concutiens extrema t̾re.
& excussisti impios ex ea: Subaudis.
ut ego. qͥ in suis ultimis sepe pecca¬
tores t̾rendo concutio. conũtendo
teneo: atq ab eoꝵ cordib impios
cogitationũ motus euello. Et rocte
beato iob dñs qͦmͦ iuxta finẽ pecca¬
tores cõu̾tat. insinuat. Aesi aꝑte di¬
cat. Miscđie mee potentiã respice.
& tuȩ iusticie elationẽ p̾me. Que
extrema hominis qr etiã cũ cõu̾ti¬
t᷑. ꝑ carnis mortẽ illa antiquȩ cul¬
pȩ uindicta comitat᷑: ꝓtinꝰ insinu¬

Expanded text:
quid tenuisti concutiens extrema terrae, quid tenuisti concutiens extrema terrae, et excussisti impios ex ea? Subaudis ut ergo, qui in suis ultimis saepe peccatores terrendo concutio, convertendo teneo, atque ab eorum cordibus impios cogitationum motus evello. Et recte beato Job Dominus quomodo juxta finem peccatores convertat insinuat. Ac si aperte dicat: Misericordiae meae potentiam respice, et tuae justitiae elationem preme. Quae extrema hominis quia, etiam cum convertitur per carnis mortem, illa antiquae culpae vindicta comitatur, protinus insinu
Abbreviated transcription (Latin):
ea. ꝑt̾ram qͥppe homo infir¬
ma sapiens designat᷑. cui peccan¬
ti dictũ ẽ: t̾ra es. & in terrã ibis.
S qr pius conditor facturã suã
ñ deserit. mala hominũ & ꝑ su¬
ã patientiã tolerat. & ꝑ eoꝵ qͦn¬
doq conu̾sionẽ relaxat. Cũ du
ras atq insensibiles m̃tes respi¬
cit. mͦ eas minis. mͦ ũberib. mͦ
reuelationib terret: ut quȩ
pessima securitate duruerunt.
salubri timore mollescant: qua¬
tinus & sero redeant. & hoc ip¬
sũ saltẽ qđ diu expectati sunt
erubescant. Scit enĩ dñs qr extre¬
ma uitȩ nr̃e plus iudicat. & iccir¬
eo electos suos in finẽ sollicitiꝰ pur¬
gat. Scriptũ qͥppe ẽ. Dñs iudica¬
bit fines t̾re. Canto gͦ impensius ul¬
timis nr̃is inuigilat. quanto in ipsis
pendere initia uite sequentis pen¬
sat. Qđ qr misericordit᷑ facit. pie¬
tate sua in. mediũ deducta. qua eti¬
ã sero conũsos peccatores recipit.
beati iob iusticiã erudit dicens. Nũ¬

Expanded text:
er terram quippe homo infima sapiens designatur, cui peccanti dictum est: Terra es, et in terram ibis . Sed quia pius conditor facturam suam non deserit, mala hominum et per suam sapientiam tolerat, et per eorum quandoque conversionem relaxat. Cum autem duras atque insensibiles mentes respicit, modo eas minis, modo verberibus, modo revelationibus terret, ut quae pessima securitate duruerant, salubri timore molescant, quatenus vel sero redeant, et hoc ipsum saltem, quod diu exspectati sunt erubescant. Sic enim Dominus quia extrema vitae nostrae plus judicat, et idcirco electos suos in fine sollicitius purgat. Scriptum quippe est: Deus judicabit fines terrae . Tanto ergo impensius ultimis nostris invigilat, quanto in ipsis pendere initia vitae sequentis pensat. Quod quia misericorditer facit, pietate sua in medium deducta, qua etiam sero conversos peccatores recipit, beati Job justitiam erudit, dicens: Nun
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ seniꝑ ẽ pauidus. qͥ aut̃ m̃tis est
dure. corruet in malũ. Igit᷑ qr
extrema iudee dñs in apłis cenu¬
it. atq. ex illa scribas & phariseos
ac pontifices. impietatis sue meri¬
to exigente reꝓbauit: qͥd adhuc
de eoꝵ dãpnatione subdat audi¬

Expanded text:
idus; qui autem mentis est durae, corruit in malum . Igitur quia extrema Judaeae Dominus in apostolis tenuit, atque ex illa Scribas et Pharisaeos ac pontifices impietatis suae merito exigente reprobavit, quid adhuc de eorum damnatione subdatur audi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itati renuunt. cognitionẽ le¬
gis in ꝑpetuũ amittunt. Et dũ
de accepta lege suꝑbiunt. nimi¬
rũ de scientiȩ suȩ gła cȩcant᷑.
Scriptũ quippe ẽ. Obscurent᷑
oculi eoꝵ ne uideant. Rursũq
scriptũ ẽ Excȩca cor popłi hu¬
iꝰ. et aures eiꝰ aggraua. Et rur¬
sũ scriptũ est. In iudiciũ ego in

Expanded text:
veritati renuunt, cognitionem legis in perpetuum amittunt; et dum de accepta lege superbiunt, nimirum de scientiae suae gloria caecantur. Scriptum quippe est: Obscurentur oculi eorum, ne videant . Rursumque scriptum est: Excaeca cor populi hujus, et aures ejus aggrava . Et rursum scriptum est: In judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
ri do similis dedignet᷑. atq eum
qũe habere ñ pocuit suꝑb eqͣlem.
dãpnatus inferiorẽ putat. Nam
cũ de illo hoc qđ iã p̃misimꝰ dr̃¬
qł colit᷑. aꝑte monstrat᷑: qr appe¬
tendo dudũ di similitudinẽ. qͣsi
iuxta dm̃ se erigere uoluit: seo
in suꝑbiȩ culpa crescendo. iã se
cti uidicis erit aduentu ferien¬
da. sic̃ seriptũ ẽ: quẽ dñs iħs in¬
tͥficiet sp̃u oris sui. & destruet
illustratione aduentꝰ sui: recte

Expanded text:
ri Deo esse similis dedignetur, atque eum ri Deo esse similis dedignetur, atque eum quem habere non potuit superbus aequalem, damnatus inferiorem putet. Nam cum de illo hoc quod jam praemisimquod colitur , aperte monstratur quia appetendo dudum Dei similitudinem, quasi juxta Deum erigere se voluit, sed in superbiae culpa crescendo, jam se cti judicis erit adventu ferienda, sicut scriptum est: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, 926 et destruet illustratio
Abbreviated transcription (Latin):
ds colit᷑. transire conat᷑. Notandũ
uͦ ẽ. in quantã suꝑbiȩ foueã cecidit.
qͥ in m̃surã runę qͥ lapsus ẽ ñ ꝑ-¬
mansit. Diabolus qͥppe uel homo
ab statu cõditionis ꝓpͥe elata m̃te
corruerunt. ut uel ille diceret.
ascendã suꝑ altitudinẽ nubium.
similis ero altissimo: uel iste au¬
diens crederet. aꝑient᷑ oculi ur̃i.
& eritis sicut dii. Iccireo gͦ uterq
cecidit. qr eẽ d̾o similis. ñ ꝑ iustici¬
ã. sed ꝑ potentiã cõcupiutt. Ses
homo ꝑ grãm liberatus. qͥ dĩ simi¬
litudinẽ ꝑu̾se appetendo ceciderat.
in reatu crimuns sui longe do
imparẽ se eẽ cognoscens clamat.
Dne. quis similis tibi: Diabolus uͦ
in lapsus sui crimine iuste dimis¬
sus. in m̃surã ruine sue minime
ꝑmansit. sed quanto diu ab om̃i¬
potentis gr̃a defuit. cantomagis
reatũ criminis cumulauit. Nam
qͥ icdo cecidit. qr ꝑũso ordine deo
eẽ similis uoluit: eo usq ꝑductꝰ
ẽ: ut in antixp̃m ueniens. uide¬

Expanded text:
e conatur. Notandum vero est in quantam superbiae foveam cecidit, qui in mensuram ruinae qua lapsus est non permansit. Diabolus quippe et homo ab statu propriae conditionis elata mente corruerunt, ut vel ille diceret: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo ; vel iste audiens crederet: Aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii . Idcirco ergo uterque cecidit, quia Deo similis am, sed per potentiam concupivit; sed homo per gratiam liberatus qui Dei similitudinem perverse appetendo ceciderat, in reatu criminis sui longe Deo imparem se esse cognoscens, clamat: Domine, quis similis tibi ? Diabolus vero in lapsus sui crimine juste dimissus, in mensura ruinae suae minime permansit, sed quanto diu ab omnipotentis gratia defuit, tanto magis reatum criminis cumulavit. Nam qui ideo cecidit, quia perverso ordine Deo esse similis voluit, eo usque perductus est, ut in Antichristum veniens, vide
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. Ac uͦ ut ęt̃nus designari uale
at & ꝑfectus. & semꝑ dicamꝰ & na¬
tꝰ: qͥtinꝰ & natꝰ ad ꝑfectionẽ ꝑtine¬
at. et semꝑ ad et̃nitatẽ: ut qͦcũq
mͦ illa essentia sine tẽpore tẽpo¬
rali ualeat designari sermone.

Expanded text:
 vero, ut aeternus designari valeat et perfectus, semper dicamus et natus: quatenus et natus ad perfectionem pertineat, et semper ad aeternitatem; ut quocunque modo illa essentia sine tempore, temporali valeat designari sermone.
Abbreviated transcription (Latin):
suũ: Subaudis ut ego. Ortus qͥppe
diuinitatis eiꝰ ante & post ñ habet.
sũ tẽporũ discursus claudit. Ortus
uͦ humanitatis eiꝰ qr & cepit & desiit.
& ante & post habere a tẽpore acce¬
pit. S qr dũ ipse umbras nr̃e tẽ¬
poralitatis suscepit. lum̃ nobis ȩter¬
nicatis infudit: recte ꝑ hunc ortũ
que creator sibi in tempore condidit.
locũ suũ sine tempore aurora cog¬
nouit. Qa enĩ diluculũ uel auro¬
ra a tenebris in lucẽ ũtit᷑. ñ unme¬
rito diluculi uel aurore nomine
om̃is electoꝵ eccłia designat᷑. In
ipsa nanq dũ ab infidelitatis no¬
cte ad lucẽ fidei ducit᷑. uelut au¬
rore more in diem post tenebras
splendor suꝑne claritatis aꝑitur.
Unde & bene in canticis canticoꝵ¬

Expanded text:
sa.---Subaudis ut ego. Ortus quippe divinitatis ejus ante et post non habet. sum temporum discursus claudit. Ortus vera humanitatis ejus, quia et coepit, et desiit, et ante et post habere a tempore accepit. Sed quia, dum ipse umbras nostrae temporalitatis suscepit, lumen nobis suae aeternitatis infudit, recte post hunc ortum quem creator sibi in tempore condidit locum suum sine tempore aurora cognovit. Quia enim diluculum vel aurora a tenebris in lucem vertitur, non immerito diluculi vel aurorae nomino omnis electorum Ecclesia designatur. Ipsa namque dum ab infidelitatis nocte ad lucem fidei ducitur, velut aurorae more in diem post tenebras splendore supernae claritatis aperitur. Unde et bene in Canticis cantico
Abbreviated transcription (Latin):
dñs tenet & cõcutit. qr ȩccłiȩ su¬
e ultima ꝑ aduentũ antixp̃i ꝑ
secutione immanissima tbari
ꝑmittit. nec tamͣ ꝑmittendo dese-¬
rit. Hanc t̾ram aliquando dñs
tenet & ñ cõcutit. aliquando te¬
net & cõcutit: qr mͦ eã tranqͥlla
pace fidei possidet. mͦ cõmoueri
impetu ꝑsecutionis iubet. Bene¬
aut̃ cũ diceret. nũquid teniusti
cõcutiens extrema t̾re. ilico ad¬
iunxit: & excussisti impios ex ea.
Aitestante enĩ paulo pleriq in ea st̃
qͥ cõfitent᷑ se nosse dm̃. factis au¬
tẽ negant. Impios gͦ ex ea dñs ex¬
cõcutit. qr hii qͦs nc̃ intima uicia
possident. tc̾ in uoraginẽ aꝑtȩ in¬
fidelitatis cadent: atq in aceruũ
palearũ transeunt. cũ tẽptationis
illiꝰ aura cõmouent᷑. Et qũauis se
nc̃ sub specie fidĩ intra areȩ sinũ
tegunt. tc̃ nimirũ extra granorũ
cumulũ districti examinis uenti¬
labro resiliunt. Unde & apte sub

Expanded text:
nus tenet et concutit, quia Ecclesiae suae ultima per adventum Antichristi persecutione immanissima turbari permittit, nec tamen permittendo deserit. Hanc terram aliquando Dominus tenet, et non concutit; aliquando tenet et concutit, quia modo eam tranquilla pace fidei possidet, modo commoveri impetu persecutionis jubet. autem cum diceret: Nunquid tenuisti concutiens extrema terrae, illico adjunxit: Et excussisti impios ex ea? Attestante enim Paulo, plerique in ea sunt qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Impios ergo ex ea Dominus excutit, quia hi quos nunc intima vitia possident, tunc in voraginem apertae infidelnis illius aura commoventur. Et quamvis se nunc sub specie fidei intra areae sinum tegant, tunc nimirum extra granorum cumulum districti examinis ventilabro resilient. Rec. IV. 922
Abbreviated transcription (Latin):
accepti u̾bi mysteria ꝑdidit: et
sola t̾rena saꝑe quȩ inqͥnant ele¬
sicut uestim̃tũ. Impolita nanq &
grossiora uestim̃ta etiã cũ indu¬
ta fuerint. qr induentis m̃bris
bene applicata ñ inherent. stare
referunt᷑. Iudea gͥ circa ueritatis
notitiã etiã cũ seriuire uideret᷑.
sic̃ uestim̃tũ stetit: qr ꝑ exteriora¬

Expanded text:
accepti verbi mysteria perdidit, et accepti verbi mysteria perdidit, et sola terrena sapere quae inquinant elesicut vestimentum. - Impolita namque et grossiora vestimenta etiam cum induta fuerint, quia induendis membris bene applicata non inhaerent, stare referuntur. Judaea igitur circa veritatis notitiam etiam cum servire videretur, sicut vestimentum stetit, q
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Qͥd aliud dñs plebem isra he¬
liticã nisi lutũ repperit. qua ob¬
sequiis gentiliũ deditã. in egypto
seruientẽ laterib inuenit: Quã
dũ tot miraculis ad t̾rã reꝓmissi¬
onis duxit. dũ ꝑductã cogniti¬
onis suę scientia impleuit: dũ
tot archana secretoꝵ ei ꝑ ꝓphe¬
tiã cõtulit. qͥd eã aliud qũa ser¬
uandi mysterii signaculũ fecit:
Ipsa qͥppe diu in ꝓphetia clausũ
cõtinuit. qͥcqͥd de se ueritas in
fine reuelauit. S dũ post tot
diuina secreta. post tot ꝑcepta
miracula in redẽptoris sui ad¬
uentu plus t̾rã qͣm u̾itatẽ dile¬
xit. ꝑ sacerdotes dicens. si dimit¬
timꝰ eũ sic. om̃s credent in eũ. &
uenient romani. & tollent nr̃m
locũ & gentẽ. qͣsi ad eos qͦs in e¬
gypto reliquerat lateres rediit.
& que facta iam dĩ signaculum
fuerat. ad hoc se iterũ qđ dese¬
ruerat inflexit. Lutũq se post
signaculũ in oculis u̾itatis ex hi¬
buit. cũ ꝑ impietatis malitiam

Expanded text:
uid aliud Dominus plebem Israeliticam nisi lutum reperit, quam obsequiis gentilium deditam in Aegypto servientem lateribus invenit? Quam dum tot miraculis ad terram repromissionis duxit , dum perductam cognitionis suae scientia implevit, dum tot arcana secretorum ei per prophetiam contulit; quid eam aliud quam servandi mysterii signaculum fecit? Ipsa quippe divina prophetia clausum continuit quidquid de se Veritas 921 in fine revelavit. Sed dum post tot divina secreta, post tot percepta miracula in Redemptoris sui adventu, plus terram quam veritatem dilexit, per sacerdotes dicens: Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem , quasi ad eos quos in Aegypto reliqueret lateres rediit; et quae facta jam Dei signaculum fuerat, ad hoc se iterum quod deseruerat inflexit; lutumque se post signaculum in oculis veritatis exhibuit, cum per impietatis malitiam
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłia cęlestis uitȩ p̾mia appeters.
aurora uocata ẽ: qr dũ peccato¬
rũ tenebras deserit. iusticiȩ lu¬
ce fulgescit. Habemꝰ tam̃ subtiliꝰ
aliquid qđ considerata qualitate
diluculi uel aurore pensemus.
Aurora nanq uel diluculũ noctẽ
quidẽ p̾terisse nuntiant. nec ta¬
m̃ diei claritatẽ in tegrã osten¬
tant. S dũ illã pellunt hanc
fuscipiunt. lucẽ tenebris ꝑmixtã
tenent. Qͥd itaq in hac uita om̃s
qui ueritatẽ sequim. nisi auro¬
ra uel diluculũ sumꝰ: ¶a et quę¬
dã iam quȩ lucis sunt agimus.¬
& tam̃ quibdam adhuc tenebra¬
rũ reliquiis ñ caremꝰ. ꝑ ꝓpħam¬

Expanded text:
elestis vitae praemia appetens, aurora vocata est, quia, dum peccatorum tenebras deserit, justitiae luce fulgescit. Habemus tamen subtilius aliquid, quod considerata qualitate diluculi vel aurorae pensemus: aurora namque et diluculum noctem quidem praeteriisse nuntiant, nec tamen diei claritatem integram ostendunt, sed dum illam pellunt, hanc suscipiunt, lucem tenebris permixtam tenent. Quid itaque in hac vita omnes qui veritatem sequimur, nisi aurora vel diluculum sumus? quia et quaedam jam quae lucescunt, agimus, tamen in quibusdam adhuc tenebrarum reliquiis non caremus.
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ gͥ ex patre sine tẽpore. ex matre
nasci ẽ dignatꝰ in tẽpore: ut ꝑ hoc
qd ortũ suũ int̾ initiũ finẽq cõclu¬
deret. humane m̃tis oculis ortũ qͥ
nec initio sumit᷑. nec fine angustat᷑¬

Expanded text:
tus igitur ex Patre sine tempore, ex matre tus igitur ex Patre sine tempore, ex matre nasci dignatus est in tempore, ut per hoc, quod ortum suum inter initium finemque concluderet, humanae mentis oculis, ortum, qui nec initio sumitur, nec fine angustat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest dici ꝑfectũ. Et tam̃ infir¬
mitatis nr̃e u̾bis dñs cõdescen¬
dens. ait. Estote ꝑfecti. sicut & pa¬
ter ur̃ celestis ꝑfectus ẽ. In illai
itaq natiuitate diuina. ab huma¬
no genere cognosci ñ poterat. ꝓ¬
inde in humanitate uenit ut ui¬
deret᷑: uideri uoluit ut imitaret᷑.
Que carnis natiuitas. despecta ui¬
sa eͣ sapientib mundi. Contẽpsert᷑
nanq infirma humanitatis eius.
do hȩc indigna iudicantes. Cui
tantomagis homo debitor fuit.
quanto ꝓ illo cds etiã indigna sus¬
cepit. Qͥa enĩ ñ cognouit mundus
ꝑ sapientiã dm̃ placuit do ꝑ stulti¬
tiã p̃dicationis saluos facere creden¬
tes in se. Acsi diceret. Cũ dm̃ qͥ est
sapientia neqͥquã ꝑ sapientiã suã
mundus inueniret. placuit ut dm̃
hominẽ factũ ꝑ humanitatis stul¬
ta cognosceret: quatinꝰ eiꝰ sapientia
ad nr̃a stulta descenderet. & lucẽ
suꝑnȩ prudentie luto sue carnis
illuminata cęcitas nr̃a uideret. Na¬

Expanded text:
non potest dici perfectum, et tamen infirmitatis nostrae verbis Dominus condescendens ait: Estote perfecti, sicut et Pater vester coelestis perfectus est . In illa itaque nativitate divina ab humano genere cognosci non poterat, proinde in humilitatem venit, ut videretur: videri voluit, ut imitaretur. Quae carnis nativitas despecta visa est sapientibus mundi. Contempserunt namque infirma humanitatis ejus, Deo haec indigna judicantes, cui tanto magis homo debitor fuit, quanto pro illo Deus etiam indigna suscepit. Quia enim non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo acere credentes . Ac si diceret; cum Deum, qui est sapientia, nequaquam per sapientiam suam mundus inveniret, placuit ut Deum hominem factum per humanitatis stulta cognosceret, quatenus ejus sapientia ad nostra stulta descenderet, et lucem supernae prudentiae luto suae carnis illuminata nostra caecitas videret. Na
Abbreviated transcription (Latin):
facere ñ potest
homo: ut dũ se ista facere nͣ posse
dep̾hendit. ad eũ refugiat. quem
solũ talia qr facere possit intelli¬
git: atq ante oculos iudicis sui
magis potens appareat. si sua ue¬
rius infirma cognoscat. Qđ gͦ mi¬

Expanded text:
facere non potest homo, ut dum se ista facere non posse deprehendit, ad eum refugiat quem solum talia quia facere possit intelligit, atque ante oculos judicis sui magis potens appareat, si sua verius infirma cognoscat. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
onis qualitas indicat.
qua longe reb cȩteris
pͣstat. Nam collata
homini ratio asserit.
quatũ om̃ia quȩ uel
uita. uel sensu. uel ra¬
tione carent: natura
rationalis antecedit.
Et tamen qͥa ab int᷑¬
nis atq inuisibilibus
oculos clausimus. &
uisibilib pascim̃: ple¬
rũq hominẽ ñ ex eo
qđ ipse ẽ. sed ex eis
quȩ circa ipsũ sunt
ueneram᷑. Cũq ñ in¬
tuem qd ipse sit sed
qͥd possit. in acceptione ꝑso¬
narũ ñ ex ꝑsonis sed ex re¬
b adiacentib ducim᷑. Sicq
fit. ut is quoq apud nos
int̾ in despectionẽ ueniat.
qui foris honorat᷑: qͥa dũ¬

Expanded text:
onis qualitas indicat quam longe rebus caeteris praestat. Nam collata homini ratio asserit quantum omnia, quae vel vita, vel sensu, vel ratione carent, natura rationalis antecedit. Et tamen quia ab internis atque invisibilibus oculos claudimus, atque visibilibus pascimur, plerumque hominem non ex eo quod ipse est, sed ex his quae circa ipsum sunt veneramur. Cumque non intuemur quid ipse sit, sed quid possit, in acceptione personarum non ex personis sed ex rebus adjacentibus ducimur. Sicque fit ut is quoque apud nos intus in despectionem veniat qui foris honoratur, quia du
Abbreviated transcription (Latin):
ost dampna re¬
rum. post fune¬
ra pignorum.
post uulnera
corporis. post
uerba male su¬
adentis uxoris.
post contumeliosa dicta consolan¬
tiũ. post suscepta fortit᷑ iacula tot
doloꝵ. de tanta uirtute cõstanti¬
elaudandus a iudice beat᷑ iob
fuerat: sed si iam de p̾senti scło
esset euocandus. At postquam
hic adhuc duplicia recepturus
ẽ. postquã saluti pͥstinę restitui¬
F.ut reb redditis diutiꝰ utatur
ne ꝑ elationis gladiũ ipsa illum
sua uictoria sternat. debet om̃i¬
potens ds increpare ꝑ districtã
iusticiã. quẽ seruat ad uitam.
Qͥa eñĩ peiꝰ plerunq animã. qͥm
cõscia uirtꝰ int̾ficit. Quȩ illã
dũ cõsideratione sua inflat. a
plenitudine ueritatis euacuat.
Et dũ se ad ꝑcipienda p̾mia suffi¬
cere suggerit. eam a melioratio¬
nis intentione diftendit. Iustus
gͥ iob ante flagella extitit. sed
iustior post flagella ꝑmansit.
Et laudatus antea cdĩ uoce. post

Expanded text:
ost damna rerum, post funera pignorum, post vulnera corporis, post verba male suadentis uxoris, post contumeliosa dicta consolantium, post suscepta fortiter jacula tot dolorum, de tanta virtute constantiae laudandus a judice beatus Job fuerat, si jam de praesenti saeculo esset evocandus. At postquam hic adhuc duplicia recepturus est, postquam saluti pristinae restituitur, ut rebus redditis diutius utatur, ne per elationis gladium ipsa illum sua victoria sternat, debet omnipotens Deus increpare per districtam justitiam quem servat ad vitam. Quid enim pejus plerumque animam quam conscia virtus interficit? Quae illam dum consideratione sua inflat, a plenitudine veritatis evacuat; et dum se ad percipienda praemia sufficere suggerit, eam a meliorationis intentione distendit. Justus igitur Job ante flagella exstitit, sed justior post flagella permansit; et laudatus antea Dei voce, post
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsicomorũ transiens dñs cernit᷑. qr
ꝑ hanc sapientẽ stultitiã. & si necdũ
ut est solide: iam tam̃ ꝑ cõtẽplati¬
onis lumen di sapientia quasi in
u̾ba uidere nequeunt. qui sibi sa¬
pientes esse uident᷑: qr ad cõspici¬
endũ dnm in ęlata cogitationũ
suarũ turba depͣhensi. adhuc si¬
comori arborẽ non inuenerunt.

Expanded text:
itur transiens Dominus cernitur, quia per hanc sapientem stultitiam, etsi necdum ut est solide, jam tamen per contemplationis lumen Dei sapientia, quasi in videre nequeunt qui sibi sapientes videntur, quia ad conspiciendum Dominum in elata cogitationum suarum turba deprehensi, adhuc sycomori arborem non invenerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑.At uͦ ut ętͣnus designari uale
at & ꝑfectus. & semꝑ dicamꝰ & na¬
tꝰ: qͣtinꝰ & natꝰ ad ꝑfectionẽ ꝑtine¬
at. et semꝑ ad etͣnitatẽ: ut qͥcũq
m illa essentia sine tẽpore tẽpo

Expanded text:
t aeternus designari valeat et perfectus, semper dicamus et natus: quatenus et natus ad perfectionem pertineat, et semper ad aeternitatem; ut quocunque modo illa essentia sine tempore, tempo
Abbreviated transcription (Latin):
nis dictis arrogan¬
tium sumere sci¬
entiam nititur.
ꝓuidere sollerter
debet. ne hoc qđ eoꝵ scientia al¬
tũ tumet imitetur : ne cum uir¬
tutum uerbis morum uicia col¬
ligat. & in eo qđ loquendi noti¬
ciam assequit. uiuendi se impe¬
ritia transfigat. Hos nanq cum
fortia dicere audimus. sed tam̃¬

Expanded text:
nis dictis arrogantium sumere scientiam nititur, providere solerter debet, ne hoc quod eorum scientia altum tumet, imitetur, ne cum virtutum verbis morum vitia colligat, et in eo quod loquendi notitiam assequitur, vivendi se imperitia transfigat. Hos namque cum fortia dicere audimus, sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
N locutionib suis hoc arro¬
gantes uiri babere inter a¬
lia ꝓprium solent. qđ audi¬
torib suis ne quid fortasse
mnordinatum dixerint. tc̃
requirunt. cum se lauda¬
biliter aliquid dixisse cog¬
noscunt. Hec uidelicet faci¬
unt. non quo de dictis suis
ambigunt: sed quo ab au¬
dientium iudicio fauores
quęrunt. Nam inueniri
facile poterunt. quo animo
ꝑcunctant᷑: si quisquã cũ

Expanded text:
n locutionibus suis hoc arrogantes viri habere inter alia proprium solent, quod ab auditoribus suis ne quid fortasse inordinatum dixerint tunc requirunt, cum se laudabiliter aliquid dixisse cognoscunt. Haec videlicet faciunt, non quod de dictis suis ambigant, sed quod ab audientium judicio favores quaerant. Nam inveniri facile poterit quo animo percunctantur, si quisquam cum
Abbreviated transcription (Latin):
tra iustus a delectationis transito¬
riȩ iocunditate restringit᷑. quia
& nimirum uitulus ad laboris usum
uitȩ deputatus: sub iugo retinet᷑.
Negantur electis in hac uita bona
terrena. quia & egris quib spes
uiuendi est. nequaquam a medico
cuncta que appetunt concedunt᷑. Ban¬
tur autẽ repbis bona quȩ in hac ui¬
ta appetunt. quia & desꝑatis egris

Expanded text:
tra justus a delectationis transitotra justus a delectationis transitoriae jucunditate restringitur, quia et nimirum vitulus ad laboris usum vitae deputatus sub jugo retinetur. Negantur electis in hac vita bona terrena, quia et aegris, quibus spes vivendi est, nequaquam a medico cuncta quae appetunt conceduntur. Dantur autem reprobis bona quae in hac vita appetunt, quia et desperatis
Abbreviated transcription (Latin):
a consensu culpȩ animũ ñ defendo:
quo. os alienatio oꝑantib iniquita¬
tem: festina consolatio bõnorũ ẽ:¬
consideratus finis malorum. Dum
enim ex eoꝵ interitu malum con¬
spiciunt. qđ euadunt: leue existi¬
mant. quiequid aduersum in hac
uita patiunt᷑. Cant gͦ nunc reꝓbi
& delectationum suarum desideria
compleant. in finis sui dampnati
one sensuri sunt: quia mortẽ male
uiuentes amauerunt. Transitorio
autẽ uerbere affligant᷑ electi. ut a
prauitate flagella corrigant. quos
paterna pietas ad hereditatẽ ser¬
uat. Nuno ceenim flagellat᷑ iustus.
& uerbere disciplinatus corrigitur.
qui ad ȩterne hereditatis patri¬
monium preparatur. In suis autẽ
uoluptatib relaxatur iniustus:
quia tanto ei temporalia bona
suppetunt. quanto ȩterna de ne¬
gant᷑. Inustus ad debitã mortẽ
currens. effrenatis uoluptatibus
utit᷑: qr & uituli qͥ mactandi st̃. in
uberis pastib relinquunt᷑. At con¬

Expanded text:
a consensu culpae animum non defendo? a consensu culpae animum non defendo? iquo, et alienatio operantibus iniquitatem? - Festina consolatione bonorum consideratur finis malorum. Dum enim ex eorum interitu malum conspiciunt quod evadunt, leve existimant quidquid adversum in hac vita patiuntur. Eant ergo nunc reprobi, et delectationum suarum desideria compleant, in finis sui damnatone sensuri sunt quia mortem male viventes amaverunt. Transitorio autem verbere affligantur electi, ut a pravitate flagella corrigant quos paterna pietas ad haereditatem servat. Nunc etenim flagellatur justus, et verbere disciplinae corrigitur, quia ad aeternae haereditatis patrimonium praeparatur. In suis autem voluptatibus relaxtur injustus, quia tanto ei temporalia bona suppetunt, quanto aeterna denegantur. Injustus ad debitam mortem currens, effrenatis voluptatibus utitur, quia et vituli qui mactandi sunt in liberis pastibus relinquuntur. At con
Abbreviated transcription (Latin):
regnare potest. sed non esse ñ potest.
Hoc ipsum namq ei de peccato temp¬
tari peccatum est: quo quia quãdiu
uiuimus peccato om̃imꝰ ñ caremus.
scã p̃dicatio qđ hoc expellere plene
non potuit. ei de nr̃i cordis habita¬
culo regnum tulit: ut appetitus il¬
licitus & si plerumꝙ bomis nr̃is co¬
gationib occulte se quasi fur inserit.
saltem si ingredit᷑ non dominetur.
Uir gͥ sc̃s dicens. pepigi fedus cum
oculis meis. ut ne cogitarẽ quidem
de uirgine: nequaquam uult intel¬
ligi. quia eius animu culpa in cogi¬
tatione contigit: sed quia nũquam
hunc ex consensu suꝑauit. Nam ue¬
lut integerrimam possessionẽ di m̃¬
tẽ suam contra aduersarii dep̾dati¬
onẽ uendicat. qui ꝓtinus adiungit.
Quam enim partẽ haberet d̾s in me
desuꝑ. & hereditatẽ omp̃s de excelsis:
Acsi apte dicat. Carne quid̾e mortali.
corruptionis conditioni subiaceo. sed
auctori unde seruio. si ei integrum

Expanded text:
regnare potest, sed non esse non potest. regnare potest, sed non esse non potest. Hoc ipsum namque ei de peccato tentari peccatum est, quo quia quandiu vivimus perfecte omnimodo non caremus; sancta praedicatio quoniam hoc expellere plene non potuit, ei de nostri cordis habitaculo regnum tulit, ut appetitus illicitus etsi plerumque bonis nostris cogitationibus occulte se quasi fur inserit, saltem si ingreditur, non dominetur. Vir igitur sanctus dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine, nequaquam vult intelligi quia ejus animum culpa in cogitatione non contigit, sed quia nunquam hunc ex consensu superavit. Nam velut integerrimam possessionem Dei mentem suam contra adversarii depraedationem vindicat, qui protinus adjungit: Quam enim partem haberet Deus in me desuper, et haereditatem Omnipotens de excelsis? Ac si aperte dicat: Carne quidem mortali corruptionis conditioni subjaceo, sed auctori unde servio, si ei integrum
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑. aliud uͦ cum ꝑ consensum delecta¬
tionib obligatur. Plerumq enĩ cogi¬
tatione praua pulsatur. sed reniti¬
tur: plerumꝙ autẽ cũ ꝑuersum qͥd
concipit. hoc intra semet ipsum etia
desiderium uoluit. Et nunirũ men¬
tẽ nequaquã cogitatio immunda
inquinat cum pulsat. sed cũ hanc
sibi ꝑ delectationẽ subiugat. Hinc
&e enim p̾dicator egregius dicit. Cemp¬
tatio uos non apprehendat. nisi hu¬
mana. Humana quippe temptatio
est. qua plerumq in cogitatione tan¬
gimur. etiam nolentes: quia ut non¬
nũquam illicita ad animũ ueniat.
hoc utiq in nobisiet ipsis ex huma¬
nitatis ccrruptibilis pondere habemꝰ.
Iam uͦ demonica est ce non humana
tẽptatio: cum ad hoc qđ corruptibili¬
ph ter subgerit. ꝑ consensum se am¬
mus astringit. Hinc iterum dicit.
Non regnet peccatum in ur̃o mortali
corpore. Peccatum quippe in mortali
corpore non esse. sed regnare ꝓbibu¬
it: quia in carne corruptibili non

Expanded text:
titur, aliud vero cum per consensum delectatitur, aliud vero cum per consensum delectationibus obligatur. Plerumque enim cogitatione prava pulsatur sed renititur, plerumque vero cum perversum quid concipit, hoc inter semetipsum etiam per desiderium volvit. Et nimirum mentem nequaquam cogitatio immunda inquinat cum pulsat, sed cum hanc sibi per delectationem subjugat. Hinc etenim praedicator egregius dicit: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Humana quippe tentatio est, 681 qua plerumque in cogitatione tangimur etiam nolentes, quia ut nonnunquam et illicita ad animum veniant, hoc utique in nobismetipsis ex humanitatis corruptibilis pondere habemus. Jam vero daemoniaca est, et non humana tentatio, cum ad hoc quod carnis corruptibilitas suggerit per consensum se animus astringit. Hinc iterum dicit: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Peccatum quippe in mortali corpore nequaquam non esse, sed regnare prohibuit, quia in carne corruptibili non
Abbreviated transcription (Latin):
oetera. si occulti iudicis oculis ca¬
stitatis testimonio non appbant᷑.
Om̃s quippe uirtutes in conspectu
conditoris sui uicaria oꝑa suble¬
uant: ut quia una uirtus sine a¬
lia uel nulla e̾ om̃ino uel mini¬
ma. uicissim sua coniunctione
fulciant᷑. Si enim uel castitatẽ
humilites deserat. uel humilitatẽ
castitas relinquat: apud auctorem
humilitatis & castitatis ꝓdesse quid
pͣualet. uel suꝑba castitas. uel humi¬
litas inquinata: Sc̃s gͥ uir ut ab au¬
ctore suo in bonis reliquis possideri
mereat᷑. cordis mundiciam custodiens
dicat. Pepigi fedus cum oculis meis.
ut ne cogitarẽ quidem de uirgine.
Quam enĩ partẽ haberet ds̃ in me
desuꝑ. ⁊ hereditatẽ omp̃s de excelsis:
Acsi aꝑte fateatur dicens. Habere me
possessionẽ suam excelsorũ conditor
renuit. si mea mens ante conspectũ
illius in infimis desideriis tabescit.
Sed inter hȩc sciendum ẽ. aliud esse
qđ animus de temptatione carnis pa¬

Expanded text:
caetera, si occulti judicis oculis cacaetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbantur. Omnes quippe virtutes in conspectu conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia vel nulla est omnino, vel minima, vicissim sua conjunctione fulciantur. Si enim vel castitatem humilitas deserat, vel humilitatem castitas relinquat, apud auctorem humilitatis et munditiae prodesse quid praevalet vel superba castitas, vel humilitas inquinata? Sanctus igitur vir ut ab auctore suo in bonis reliquis possideri mereatur, cordis munditiam custodiens, dicat: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Quam enim partem haberet Deus in me desuper, et haereditatem Omnipotens de excelsis? Ac si aperte fateatur, dicens. Habere me possessionem suam excelsorum conditor renuit, si mens mea ante conspectum illius in infimis desideriis tabescit.humana . Sciendum est aliud esse quod animus de tentatione carnis pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ humana membra sibimet subdita.
usq ad expletionẽ oꝑis luxuriam exer¬
cet. Serpens autẽ repit pectore. quan¬
do eos quos in oꝑe luxuriȩ ñ ualet.
polluit in cogitatione. Alius itaꝙ
luxuriam iam ꝑpecrat actione. huic
serpens repit ex uentre. Alius autẽ
ꝑpetrandam uersat in mente. huic
serpens repit ex pectore. Sed quia
nit᷑: recte serpens prius pectore. &
postmodum repere uentre descri
nam etiam in cogitatione tenuit.
una custodia serpentis pectus
uentremq suꝑauit dicens. Pepigi
fedus cum oculis meis. ut ne cogi¬
tarẽ quide de uirgine. Quã nini
rum cordis mundiciam quisquis
adipisci non appetit. quid aliud
quam eiusdem a se mundicie au¬
ctorẽ repellit: Unde & beatus iob
partẽ haberet in me d̾s desuꝑ. &
hereditatem omp̃s de excelsis: desi
aꝑte dicat. Si mentẽ in cogitatio
ne polluero. ens qui mundicie
auctor ẽ: hereditas esse nequaqũã
possum. Nulla enum bona sunt

Expanded text:
per humana membra sibimet subdita per humana membra sibimet subdita usque ad expletionem operis luxuriam exercet. Serpens autem repit pectore, quando eos quos in opere luxuriae non valet polluit in cogitatione. Alius itaque luxuriam jam perpetrat actione, huic serpens repit ex ventre. Alius autem perpetrandam versat in mente, huic serpens repit ex pectore. Sed quia pervenitur, recte serpens prius pectore, et postmodum repere ventre describnam etiam in cogitatione tenuit, una custodia serpentis pectus ventremque superavit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgirum cordis munditiam quisquis adipisci non appetit, quid aliud quam ejusdem a se munditiae auctorem repellit? Unde et beatus Job partem haberet in me Deus desuper, et haereditatem Omnipotens de excelsis. - Ac si aperte dicat: Si mentem in cogitatione polluero, ejus qui munditiae auctor est, esse haereditas nequaquam possum. Nulla enim bona sunt
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is qui uiderit mulierem ad con¬
cupiscendum eam: iam mechatus ẽ
eam in corde suo. Per moysen quippe
luxuria ꝑpetrata. ꝑ auctorẽ uͦ mun¬
dicie luxuria cogitata dampnatur.
cti lumbos mentis ur̃ẽ. sobrii & ꝑfe¬
cti. sperate in eam quȩ offertur uob̾
grãm. Lumbos enim carnis succin¬
gere ẽ luxuriam ab effectu refre¬
nare. Lumbos uͦ mentis succingere
ẽ: hanc etiam a cogitatione restrin¬
gere. Hinc ẽ qđ angłs qui iohannem
alloquit᷑. tona aurea suꝑ mamillas
cinctus esse ꝑhibetur. Quia enim
testamenti noui mundicia etiam
cordis luxuriam refrenat: angłs qͥ
in eo apparuit. in pectore cinctus
uenit. Quem bene zona aurea re¬
stringit. quisquis suꝑnę patriȩ ci¬
uis est: non iam timore supplicii. s
amore caritatis immundicitam dese¬
rit. Malum uͦ luxurie. aut cogitatio¬
ne ꝑpetuat᷑ aut oꝑe. Callidus uͦ adũ
& uentre repes. Serpens uidelicet
uentre repit: quando hostis lubricus

Expanded text:
omnis qui viderit mulierem ad conomnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in coluxuria perpetrata, per auctoremditiae luxuria cogitata damnatur. cti lumbos mentis vestrae, sobrii perfecte sperate in eam quae offertur vobis gratiam ; lumbos enim carnis succingere est luxuriam ab affectu refrenare, lumbos vero mentis succingere est hanc etiam a cogitatione restringere. Hinc est quod angelus qui Joannem alloquitur, zona aurea super mamillas cinctus esse perhibetur, quia enim Testamenti novi munditia et cordis luxuriam frenat, angelus qui in eo apparuit in pectore cinctus venit, quem bene zona aurea stringit, quia quisquis supernae patriae civis est, non jam timore supplicii, sed amore charitatis immunditiam deserit. Malum vero luxuriae aut cogitatione perpetratur, aut opere. Callidus namque ectore et ventre repes . Serpens videlicet ventre repit, quando hostis lubricus
Abbreviated transcription (Latin):
tutes amisit. Que gͦ interiorẽ fructũ
ꝑ exteriorẽ uisum ꝑdidit. ꝑ oculum
corporis p̃dam ꝑtulit cordis. Unde nob̾
ad custodiendam cordis mundiciam
exteriorũ quoꝙ sensuum disciplina
seruanda est. Nlam quantalibet uirtu¬
te mens polleat. quantalibet grauita¬
te uigeat. carnales tamen sensus pu¬
erile quiddam exterius ꝑstrepunt.
& nisi interioris grauitatis pondere.
& quasi iuuenili quodam uigore re¬
frenent᷑: ad fluxa queꝙ & leuia men¬
ac puerile caro sapere potuit: iuueni¬
li sapientie iugore restringat. Ait
enim. Repigi fedus cum oculis meis.
Et quia non in se actionem tantũmͦ.
sed etiam cogitationẽ lixxurie extin¬
xit. secutus adiunxit: ut ne cogitarẽ
quidem de uirgine. Sciebat nimirũ
litxuriam in corde esse refrenandam:
cenderet. & ab electis suis non solũ
luxuriam carnis. sed etiam cordis a¬
boleret dicens. Scriptum est. Non
adulterabis. Ego autẽ dico uobis. qmͣ

Expanded text:
tutes amisit. Quae ergo interiorem fructum tutes amisit. Quae ergo interiorem fructum per exteriorem visum perdidit, per oculum corporis pertulit praedam cordis. Unde nobis ad custodiendam cordis munditiam exteriorum quoque sensuum disciplina servanda est. Nam quantalibet virtute mens polleat, quantalibet gravitate vigeat, carnales tamen sensus puerile quiddam exterius perstrepunt, et nisi interioris gravitatis pondere et quasi juvenili quodam vigore refrenentur, ad fluxa quaeque et levia menac puerile caro sapere potuit, juvenili sapientiae vigore restrinxit. Ait enim: Pepigi foedus cum oculis meis. Et quia non in se actionem tantummodo, sed et cogitationem luxuriae exstinxit, secutus adjunxit: Ut ne cogitarem quidem de virgine. Sciebat nimirum luxuriam esse in corde refrenandam, cenderet, et ab electis suis non solum luxuriam carnis, sed etiam cordis aboleret, dicens: Scriptum est: Non adulterabis; ego autem dico vobis, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ligata. uix magni luctaminis manu
soluitur. Ne gͦ quedam lubrica in co¬
gitatione uersemus. ꝓuidendum no¬
bis est. quia intueri non decet. qđ ñ
licet concupisci. Ut enim munda mens
in cogitatione seruetur. a lascuna
uoluptatis suȩ deprimendi sunt ocu¬
li: quasi quidam raptores ad culpã.
Neq enim eua lignum uetitum conti¬
gisset. nisi hunc prius incaute respi¬
ceret. Seriptum quippe est. Nidit mu¬
lier qđ bonum esset lignum ad ues¬
cendum. & pulchrum oculis. aspectuq
delectabile: & tulit de fructu illius ce¬
S comediti. Hino gͦ pensandum ẽ. quan¬
to debemus moderamine erga illici¬
ta uisum restringere nos qui marta¬
liter uiuimus. si & mater uiuentiũ
ꝑ oculos ad mortem uenit. Hinc eti¬
am sub iudeȩ uoce quȩ exteriora
uiuendo concupiscens. bona interi-¬
ora ꝑdiderat: ꝓpħa dicit. Oculus m̃s
dep̾datus est animam meam. Concu¬
piscendo enim uisibilia. iniusibiles uir¬

Expanded text:
ligata vix magni luctaminis manu ligata vix magni luctaminis manu solvitur. Ne ergo quaedam lubrica in cogitatione versemus, providendum nobis est; quia intueri non decet quod non licet concupisci. Ut enim munda mens in cogitatione servetur a lascivia voluptatis suae deprimendi sunt oculi, quasi quidam raptores ad culpam. Neque enim Eva lignum vetitum contigisset, nisi hoc prius incaute respiceret. Scriptum quippe est: Vidit mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis, aspectuque delectabile; et tulit de fructu illius, et comedit . Hinc ergo pensandum est quanto debeamus moderamine erga illicita visum restringere nos qui mortaliter vivimus, si et mater viventium per oculos ad mortem venit. Hinc etiam sub Judaeae voce, quae exteriora videndo concupiscens bona interiora perdiderat, propheta dicit: Oculus meus depraedatus est animam meam . Concupiscendo enim visibilia, invisibiles vir
Abbreviated transcription (Latin):
te exterius respicit. plerumq in de¬
lectatione peccati etiam nolens cadit:
atq obligatus desideriis. incipit uel¬
le quȩ noluit. Preceps quippe am¬
ma dum ante non ꝓuidet. ne in¬
caute uideat qđ concupiseat: cȩca
post incipit desiderare qđ uidet.
Unde & ꝓpħe mens que subleuata ss¬
pe mysteriis internis intereat: quia
alienam coniugem incaute uidit.
obtenebrata postmodum sibimet il¬
licite coniunxit. Sc̃s autẽ uir quia
acceptis corporis sensib uelut subiectis
ministris quidam ȩquissimus iudex
prȩest. culpas conspicit antequam ue¬
niant: & uelut insidianti morti fene¬
stras corporis claudit. dicat. Pepigi fedus
cum oculis meis. ut ne cogitarẽ quidẽ
de uirgine. Ut enim cogitationes cordis
caste seruare potuisset. fedus cũ oculis
pepigit: ne prius incaute aspiceret.
qđ postinodum inuitus amaret. Ual¬
de namq est qđ caro deorsum trahit.¬
⁊ semel species forme cordi ꝑ oculos il¬

Expanded text:
te exterius respicit, plerumque in dete exterius respicit, plerumque in delectationem peccati etiam nolens cadit; atque obligatus desideriis, incipit velle quod noluit. Praeceps quippe anima dum ante non providet, ne incaute videat quod concupiscat, caeca post incipit desiderare quod vidit. Unde et Prophetae mens, quae sublevata saepe mysteriis internis intererat, quia alienam conjugem incaute vidit, obtenebrata postmodum sibimet illicite conjunxit . Sanctus autem vir, qui acceptis corporis sensibus velut subjectis 679 ministris quidam aequissimus judex praeest, culpas conspicit antequam veniant, et velut insidianti hosti fenestras corporis claudit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Ut enim cogitationes cordis caste servare potuisset, foedus cum oculis pepigit, ne prius incante aspiceret quod postmodum invitus amaret. Valde namque est quod caro deorsum trahit, et semel species formae cordi per oculos il
Abbreviated transcription (Latin):
gustus. odoratus. & tactus. quasi que¬
dam uie mentis sunt. quib foras ue¬
niat. & ea quȩ extra eius sunt sub¬
stantiam concupiseat. Per hos cenim
corporis sensus. quasi ꝑ fenestras quas¬
dam exteriora quȩq anima respicit.
respiciens concupiscit. Hinc &enim
iheremias ait. Ascendit mors ꝑ fenestras
nr̃as. ingressa est domos nr̃as. Mors qͥp¬
pe ꝑ fenestras ascendit. & domos in¬
gredit᷑: cum ꝑ sensus corporis concu¬
piscentia ueniens. habitaculũ m̃tis
intrat. Quo contra hoc qđ sȩpe iam
diximus de iustis ꝑ isaiam dr̃. Qui
sunt isti qui ut nubes uolant. & qua¬
si columbe ad fenestras suas: Iusti
namq uolare ut nubes dicti sunt:
quia a terrenis contagiis subleuan¬
tur. Et quasi columbȩ ad fenestras
suas sunt: quia ꝑ sensus corporis.
exteriora quȩq intentione non res¬
piciunt rapacitatis. eosq foras non
rapit concupiscentia carnalis. Quis¬
quis uͦ ꝑ has corporis fenestras in cau¬

Expanded text:
gustus, odoratus et tactus, quasi quaegustus, odoratus et tactus, quasi quaedam viae mentis sunt quibus foras veniat, et ea quae extra ejus sunt substantiam concupiscat. Per hos etenim corporis sensus quasi per fenestras quasdam exteriora quaeque anima respicit, respiciens concupiscit. Unde etiam Jeremias ait: « Ascendit mors per fenestras nostras, ingressa est domos nostras. » Mors quippe per fenestras ascendit et domos ingreditur, cum per sensus corporis concupiscentia veniens habitaculum mentis intrat. Quo contra hoc quod saepe jam diximus de justis per Isaiam dicitur: « Qui sunt hi qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Justi namque volare ut nubes dicti sunt, quia a terrenis contagiis sublevantur; et quasi columbae ad fenestras suas sunt, quia per sensus corporis exteriora quaeque intentione non respiciunt rapacitatis, eosque foras non rapit concupiscentia carnalis. Quisquis vero per has corporis fenestras incau
Abbreviated transcription (Latin):
eius uberib sanguis nobis ꝓ lacte
respondeat. Si quando uͦ que dam
mystica in suoꝵ oꝑum narratione
ꝑmiset. ad hec necesse est ut mens
concita redeat. ad que hanc ipse ut
datur intelligi ordo loquentis uocat.
Nam sc̃s uir postquam ea que si¬
bi ꝑ flagellum dñi fuerant inflicta
flagellum fuerit innotescit: sic ui¬
te suȩ hystoriam texens. ut ei ꝑ ra¬
rum aliquid qđ allegorice intelli¬
gi possit interserat: quatinus & ex
magna parte hystorica sint quȩ
memorat. & camen aliquando ꝑ hec
eadem ad spũalem intelligentiam
consurgat. Qua itaq fortitudine
ab om̃i lapsu exteriora sua custo¬
diȩ interioris disciplina constrinxe
rit. insinuat dicens. Pepigi fedus
cum oculis meis. ut ne cogitarem
quidem de uirgine. Cum sit inui¬
sibilis anima. nequaquã corporea¬
rum rerum delectatione tangitur.
nisi qđ inherens corpori quasi quędam
egrediendi foramina eiusdem corporis
sensus habet. Uisus quippe. auditus.

Expanded text:
ejus uberibus sanguis nobis pro lacte ejus uberibus sanguis nobis pro lacte respondeat. Si quando vero quaedam mystica in suorum operum narratione permiscet, ad haec necesse est ut mens concita redeat, ad quae hanc ipse, ut datur intelligi, ordo loquentis vocat. Nam sanctus vir postquam ea quae sibi per flagellum Domini fuerant inflicta flagellum fuerit innotescit; sic vitae suae historiam texens, ut ei perrarum aliquid quod allegorice intelligi possit interserat, quatenus et ex magna parte historica sint quae memorat, et tamen aliquando per haec eadem ad spiritalem intelligentiam consurgat. Qua itaque fortitudine ab omni lapsu exteriora sua custodiae interioris disciprit, insinuat dicens: VERS. 1. Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. - Cum sit invisibilis anima, nequaquam cor earum rerum delectatione tangitur, nisi quod inhaerens corpori, quasi quaedam egrediendi foramina ejusdem corposensus habet, visus quippe, auditus,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mit ubera ad eliciendum lac. expri¬
mit butyrum: & qui uehementer e¬
mulget᷑ elicit sanguinem. Ubera qͥp¬
pe fortiter p̃iminus. cum uerba sacri
eloquii subtili intellectu pensamus.
Qua pressione dum lac quęrimus. bu¬
tyrum inuenimus: quia dum nutriri
uel tenui intellectu quęrimus. uberta¬
te interne pinguedinis unguimur. Qđ
tamen neo nmiȩ nec semꝑ agendũ est.
ne dum lac quęritur. ab uberib san¬
guis sequatur. Plerumq &enim quida
dum uerba sacri eloquii plusqua de¬
bent descutiunt. in carnalẽ intellectũ
cadunt. Sanguinem quippe elicit qui
uebementer emulgetur. quia carnale
efficitur. hoc qd ex inmia sp̃s discussi¬
one sentitur. Unde necesse est. ut beati
iob oꝑa quȩ inter increpantiũ amico¬
rum uerba iccirco narrat. ne afflicta
mens illius in desꝑationẽ deficiat:
uxta pondus hystorie ꝑscrutemur.
ne si hec animus plusquã necesse
ẽ spualiter inuestigat: a uerborũ

Expanded text:
premit ubera ad eliciendum lac, expripremit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum; et qui vehementer emungit, elicit sanguinem . Ubera quippe fortiter premimus, cum verba sacri eloquii subtili intellectu pensamus, qua pressione dum lac quaerimus, butyrum invenimus, quia dum nutriri vel tenui intellectu quaerimus, ubertate internae pinguedinis ungimur. Quod tamen nec nimie nec semper agendum est, ne dum lac quaeritur ab uberibus, sanguis sequatur. Plerumque etenim quidam dum verba sacri eloquii plus quam debent discutiunt, 678 in carnalem intellectum cadunt. Sanguinem quippe elicit, qui vehementer emungit, quia carnale efficitur hoc quod ex nimia spiritus discussione sentitur. Unde necesse est ut beati Job opera, quae inter increpantium amicorum verba idcirco narrat ne afflicta mens illius in desperatione deficiat, juxta pondus historiae perscrutemur, ne si haec animus plusquam necesse est spiritaliter investiget, a verborum
Abbreviated transcription (Latin):
Et dum plerumq intellectum lutere se¬
quimͦ. quasi corticem reseruamus. Dũꝙ
ab ipsis cortex lutere subducit᷑. allego¬
riȩ candor interior demonstrat᷑. Et dũ
cortex relinquitur. exterioris intelligen¬
tiȩ uirentia exempla monstrant᷑. Qͥs
bene iacob in aquȩ canalib posuit. qr
& redemptor nrͣ in libris eas sacre sci¬
entiȩ. quib nos intrinsecus infundim᷑¬
infixit. Has aspicientes arietes cum
ouib coeunt: quia rationales nr̃i sp̃s
dum in earum intentione defixi sunt.
singulis quibꝙ actionib ꝑmiscentur.
ut tales fȩtus oꝑum ꝓcreent̃. qualia
exempla p̃cedentium in uocib p̃cepto¬
rum uident. & diuersum colorẽ ꝓles
boni oꝑis habeat: quia & ñnuquam
subtracto lutere cortice acutius int̾¬
na considerat. & reseruato ñnũ quam
hystorie teginine bene se in exterio
sunt. aliquando exterius obseruandȩ:
ꝑ salomonẽ quoꝙ dicit᷑. Qui fortiter

Expanded text:
et dum plerumque intellectum litterae seet dum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur, et dum cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Quas bene Jacob in aquae canalibus posuit, quia et Redemptor noster in libris eas sacrae scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt, quia rationales nostri spiritus, dum in earum intentione defixi sunt, singulis quibusque actionibus permiscentur, ut tales fetus operum procreent, qualia exempla praecedentium in vocibus praeceptorum vident; et diversum colorem proles boni operis habeat, quia et nonnunquam subtracto litterae cortice, acutius interna considerat, et reservato nonnunquam historiae tegmine, bene se in exteriorsunt, aliquando exterius observandae, per Salomonem quoque dicitur: Qui fortiter