comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑcipi potest. quod mundis cordibꝰ licet.
heati enim mundi cordes. quia iꝑsi deũ
uidebunt: nͥ ꝑ fidem diligatur ñ poterit
cor muindari. quo ad eum uidendum. sit
aptum & idoneum. Ubi sunt enim illa
tria ꝓpter que in animo edificande om¬
nitim diuinorum librorum machinam̃ta
consurgunt. fides. spes. caritas: nisi in
animo credente quod ñdum uidet. & sꝑan¬
te atq amante quod credit: Amatur
gͦ & quod ignoratur: sed tam̃ creditur.
Nimirum autẽ cauendum ẽ: ne credens
animus id qd̃ ñ uidet. fingat sibi aliquid
ꝗtiod ñ ẽ. & sꝑet diligatq quod falsumẽ.
Quod si fit: non erit caritas de corde ꝑti¬
ro. & conscientia bona os fide ñ ficta. Que

Expanded text:
et percipi potest, quod mundicordibus licet; et percipi potest, quod mundicordibus licet; Beati enim mundicordes, quia ipsi Deum videbunt : nisi per fidem diligatur, non poterit cor mundari, quo ad eum videndum sit aptum et idoneum. Ubi sunt enim illa tria, propter quae in animo aedificanda omnium divinorum Librorum machinamenta consurgunt, fides, spes, charitas ; nisi in animo credente quod nondum videt, et sperante atque amante quod credit? Amatur ergo et qui ignoratur; sed tamen creditur. Nimirum autem cavendum est, ne credens animus id quod non videt, fingat sibi aliquid quod non est, et speret diligatque quod falsum est. Quod si fit, non erit charitas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tenebimus. E iam res erit: non spes
Caritas quid: Nuinqͥd & ipsa mͦ ẽ. & tẽ
non erit: Si amamus credendo & non
uidendo: quomͦ amabuntis uidendo & de¬
nendo: Ergo caritas ñ tantum erit:
s ꝑfecta erit. Sicat ait apłs. fides. spec.
caritas: tria hec. Maior autẽ honim:
ilectione instandum est. ad illad.
& inherendum illi: ut p̃sente ꝑfrtram᷑ a qͦ
stimꝰ. quo absente nec ẽẽ possemus. Cum
enim ꝑ fidem adhric ambuilamus ñ ꝑ spe¬
tiem: nondum utiq uidemꝰ dm̃ fic̃ idem
ait facie ad faciem. Quem tam̃ nͥ nc̃ iam
diligamꝰ: nunquã uidebimꝰ. S quis dili¬
git. quod ignorat: Sciri enim aliqͥd: co
non diligi potest. Diligi autẽ qd̃ nescit᷑:
quero utrum possit. Qͥa si ñ posset: ne¬
mo diligit deum. antequã sciat. Et qͥd
ẽ qdm scire: nisi eũ mente iconspice̾. fir¬
meq ꝑciꝑe : Non enĩ corpus ẽ: ut car¬
neis occilis inquirat᷑. S & pͥtisquã ualea¬
mꝰ conspicere. atq ꝑciꝑe dm̃. sic̃ conspici

Expanded text:
tenebimus, et jam res erit, non spes. Charitas quid? numquid et ipsa modo est, et tunc non erit? Si amamus credendo et non videndo; quomodo amabimus videndo et tenendo? Ergo charitas erit, sed perfecta erit: sicut Apostolus ait, Fides, spes, charitas, tria haec; major autem horum ilectione standum est ad illud et inhaerendum illi, ut praesente perfruamur a quo sumus, quo absente nec esse possemus. Cum enim per fidem adhuc ambulamus, non per speciem , nondum utique videmus Deum, sicut idem ait, facie ad faciem : quem tamen nisi nunc jam diligamus, nunquam videbimus. Sed quis diligit quod ignorat? Sciri enim aliquid et non diligi potest: diligi autem quod nescitur, quaero utrum possit; quia si non potest, nemo diligit Deum antequam sciat. Et quid est Deum scire, nisi eum mente conspicere, firmeque percipere? Non enim corpus est, ut carneis oculis inquiratur. Sed et priusquam valeamus conspicere atque percipere Deum, sicut conspici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑacientẽ. S munqͥd decipit. qui ꝓmuisit:
Medicus exerit ferrum ad secanda uuil¬
nera: & dicit ei quẽ secturus ẽ. Patiẽs
esto: sustine. tolera. In doloribus exigit
pacientiã: sed post dolores ꝓnuttit sa¬
lutem. Et ille qui tolerat dolores
inferro medici: nisi sibi ꝓponat sam¬
tatẽ quam nondum habet. deficit
in dolore quẽ patit᷑. Multa gͦ mala st̃
in isto sclo. Intris. foris. prorsus non cessãt.
Abundant scandala. Nemo illa sentii:
nͥ qͥgradiatur uam dm̃. Ei dicit᷑ in
omnibus diuinis pagmis: ut toleret p̃sen¬
tia. sꝑet futura. Amet quȩ ñ uidet: ut
amplectatur cam uiderit. Caritas enti
q̃ tertia nob̾ adiungit᷑ ad fidem & ad sp̃e.
maior ẽ supra fidem & spem. Quia fides
rerum ẽ. que ñ uidentur. Erit autẽ spe¬
ties: cum uise fuerint. Et spes rei ẽ: quȩ
ñ tenet᷑. Adueniente ipsa re. ñ erit iã
spes: quia tenebimus. ñ sꝑabunus. Caris¬

Expanded text:
patientem. Sed numquid decipit qui promisit? patientem. Sed numquid decipit qui promisit? Medicus exserit ferrum ad secandum vulnera, et dicit ei quem secturus est, Patiens esto, sustine, tolera: in doloribus exigit patientiam, sed post dolores promittit salutem. Et ille qui tolerat dolores in ferro medici, nisi sibi proponat sanitatem, quam nondum habet, deficit in dolore quem patitur. Multa ergo mala sunt in isto saeculo, intus, foris; prorsus non cessant, abundant scandala: nemo illa sentit, nisi qui graditur viam Dei. Ei dicitur in omnibus divinis paginis, ut toleret praesentia, speret futura, amet quem non videt, ut amplectatur cum viderit. Charitas enim quae tertia nobis adjungitur ad fidem et spem, major est supra fidem et spem : quia fides rerum est quae non videntur; erit autem species cum visae fuerint: et spes rei est quae non tenetur; quae adveniente ipsa re, non erit jam spes, quia tenebimus, non sperabimus: chari
Abbreviated transcription (Latin):
ullum aliud canticum nos docet
deus. nisi fidei. spei. & caritatis
ut fides nr̃a firma sit in ipso. quamdiu
ñ illum uidemus. Credentes in etim quẽ
non uuidemus: ut gaudeamus cuim uideri¬
mus. Et fidei nr̃e succedat speties lucis
eius. Ubi iam non nob̃ dicetur. crede qd̾
non uides: s gaude quia uides. Spes
etiam nr̃a incomutabilis sit: & figatur
in illo. E non nutet & fluctuet: non
agitetur. sic̃ ipse ds̃ in qͦ figitur. non
ꝑotest agitari. Spes enim modo uocat᷑.
Tunc non spes: sed reserit. Tamdiui
enum uocatur spes. quamdiu ñ udet᷑
quod sꝑatur: dicente apło. Spes autẽ
que uidetur: non est spes. Quod enim
demꝰ sꝑamus: ꝑ pacientiam expectamꝰ.
Modo gͦ pacientia necessaria ẽ: quam¬
dit ueniat quod ꝓmissum ẽ. Nemo
antẽ patiens est in uob̃. Quando exigit᷑
de homine pacientia: in malis agit.
Quando dicitur. paciens esto. tolera.
sustine: molestia ẽ. Sub qua te deus
uult ẽẽ fortẽ: tolerantẽ. longanunũ.

Expanded text:
ullum aliud canticum nos docet Deus, nisi fidei, spei, et charitatis: ut fides nostra firma sit in ipso, quamdiu non illum videmus, credentes in eum quem non videmus, ut gaudeamus cum viderimus, et fidei nostrae succedat species lucis ejus, ubi jam non nobis dicetur, Crede quod non vides; sed, gaude quia vides. Spes etiam nostra incommutabilis sit, et figatur in illo, et non nutet et fluctuet, non agitetur; sicut ipse Deus in quo figitur, non potest agitari. Spes enim modo vocatur; tunc non spes, sed res erit. Tamdiu enim vocatur spes, quamdiu non videtur quod speratur, dicente Apostolo: «Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim atientiam exspectamus» . Modo ergo patientia necessaria est, quamdiu veniat quod promissum est. Nemo autem patiens est in bonis. Quando exigitur de homine patientia, in malis agit: quando dicitur, Patiens esto, tolera, sustine, molestia est, sub qua te Deus vult esse fortem, tolerantem, longanimem,
Abbreviated transcription (Latin):
Dicis xp̃m filium dei. Hoc dyxit petpiss:
& audiuit beatus es. symon bariona. Hoc
dixertint & demones: & audierunt ob¬
mutescite. Prius gͦ discerne fidem tuĩ.
ã fide demonis. llitoe enim discreta:
Demones hoc dꝑceraunt timendo: pe¬
trus amando. Adde gͦ fidei spem. Et
quȩ spes ẽ: nͥ de aliqua conscientie bo¬
nitate : Speiq ipsi adde caritatẽ: idest¬
suꝑeminentem uiam. Habemꝰ dicentẽ
Fdesenim que ꝑ dilectionem oꝑatur: sine
spe esse ñ potest. Cum uenerimus. ramerit
ibi fides: Dicettir nobis crede : Hon uti¬
q llidebimts eũ: contemplabim̾ eum. Di¬
lectissimi filiĩ dei fumtis: & nondum appa¬
rut quid erimus. Quia nondum appa-
ruit: ideo fides. Scimus quod cum appa¬
ruerit. similes ei erimtis. Nunquid qr
credimus: Non. Qtare ergo: Qm̃ ui
debimus eum sicuti ẽ. Quid spes: Grit
erit res. Etenim ipsa spes peregrinatio¬
ni necessaria ẽ. Ipsa ẽ: que consolatur in
uia. lliator enim quando laborat ambu¬

Expanded text:
istum Filium Dei? Hoc dixit Petrus, et audivit, Beatus es Simon Bar Jona: hoc dixerunt daemones, et audierunt, Obmutescite. Ille a fide daemonis. Unde eam discernis? Daemones hoc dixerunt timendo, Petrus amando. Adde ergo fidei spem. Et quae spes est, nisi de aliqua conscientiae bonitate? Speique ipsi adde charitatem. Desuper eminentem viam habemus, dicente des enim quae per dilectionem operatur, sine spe esse non potest. Cum autem venerimus, jam erit ibi fides? dicetur nobis, Crede? Non utique. Videbimus eum, contemplabimur eum. Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparreat quod erimus. Scimus quod cum apparuerit, similes ei erimus. Numquid quia credimus? Non. Quare ergo? Quoniam videbimus eum sicuti est . CAPUT VIII. erit res. Etenim ipsa spes peregrinationi necessaria est, ipsa est quae consolatur in via. Viator enim quando laborat ambu
Abbreviated transcription (Latin):
uod oculus non indit. nec auris
audiuit. nec in cor hominis ascen¬
dit: quod p̃perauit ds̃ diligentibus eũ.
Quanti ualet hoc quod ñ udet᷑. & eniit᷑.
tanto: quantũ qͥsq habere potuerit.
ꝓpter hoc ille sparsit: dedit pauꝑibus.
Non uidebat: oemebat. S ille tbesau¬
rum seruatut in celo: qͥ esurire ac sitire
in pauꝑibus dignabatur in terra. Non
mirum ẽ igitur si iusticia eiꝰ manet in se¬
culum scłi: custode illo qti condidit scłã.¬

Expanded text:
dit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quod praeparavit Deus diligentibus eum . Quanti valet hoc quod non videtur, et emitur tanti quantum quisque habere potuerit! Propter hoc et ille «sparsit, dedit pauperibus:» non videbat, et emebat; sed ille thesaurum servabat in coelo, qui esurire et sitire in pauperibus dignabatur in terra. Non mirum est igitur si «Justitia ejus manet in saeculum saeculi:» custode illo qui condidit sa
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc dicis: hoc inquit. Ergo in potestate
habemtis ñ peccare. sine adiutorio dei. Pla¬
ne inqͥt liberum arbitrium nr̃m. ad hoc
nob̃ sufficit. Quid ẽ ergo quod ait apł
scͥbens ad coriithios: oramus ad deũ. neqͥd
faciatis mali : Attendistis. audistis. acce¬
pistis: &t quia manifestissimũ ẽ sine dubio
intellexistis. Quid orauit apłõ: Oramꝰ
inqͥt ad dm̃: ne quid faciatis mali. Pote¬
tat dicere: monemus nos ne qͥd faciatis
mali. Docemus uos ne quid faciatis mali:
tubemus uobis. p̃cipimus uobis. Quod
quidem si chueret certam diceret: quia
a

Expanded text:
hoc dicis? "hoc" inquit. ergo in potestate hoc dicis? "hoc" inquit. ergo in potestate habemus non peccare sine adiutorio dei? "plane" inquit; "liberum arbitrium nostrum ad hoc nobis sufficit." quid est ergo, quod ait apostolus scribens ad Corinthios? oramus ad deum, ne quid faciatis mali. attendistis, audistis, accepistis et, quia manifestissimum est, sine dubio intellexistis quid orauit apostolus. oramus, inquit, ad deum, ne quid faciatis mali. poterat dicere: monemus uos, ne quid faciatis mali, docemus uos, ne quid faciatis mali, iubemus uobis, praecipimus uobis. quod quidem si diceret, certum diceret, quia a
Abbreviated transcription (Latin):
uod isti dicunt nos ñ debere per̾e
ã sempit̾na merrate. s habere
in potestate .b. nẽdictiones fratres mei:
benedictioi es nr̃as quas suꝑ uos facimus
euacuat. exinanunt elidunt. Audistis
me credo fr̃s mer: quando dico. Conuersi
ad dñm: benedicamꝰ nom̃ eiꝰ. Det nob̃ ꝑse.¬
uerare in mandatis suis: ambulare in uia
recta eruditionis suȩ. plac̾e̾ illi in omni
tempore bono. & cet̾a talia. ꝓrsus inqͥut̃
hoc totũ in potestate nr̃a ẽ constitatum.
Ergo nos inaniter talia nobis optamus.
Defendamtis & nos uos: ne &nos sine cati¬
sa benedicamus. ex uos fine causa am̃ sub¬
scribatis. fratres mei: am̃ ur̃m subscͥptio
ur̃a ẽ. consensio ur̃a ẽ. ad stipulatio ur̃a ẽ.
Neforte aliqͥs nsorũ. & nos condempnet¬
& uos: defendamus de apło paulo. Uidea¬
dico. Quid dicis õ noue heretice: quict̃q
audis si p̃sens es quid dicis: Quia ñ pec¬
care in potestate sic habemus: ut hoc fine
adintorio diuie gr̃e implere possimus.

Expanded text:
uod isti dicunt nos non debere a sempiterna maiestate, sed habere\' in potestate. benedictiones, fratres mei, benedictiones nostras,\' quas super uos facimus, euacuant, exinaniunt, elidunt. au-i distis me, credo, fratres mei, quando dico: conuersi ad dominum benedicamus nomen eius, det nobis perseuerare in mandatis suis, ambulare in uia recta eruditionis suae, placere illi in omni opere bono et cetera talia. prorsus, inquiunt, hoc\' totum in potestate nostra est constitutum. ergo nos inaniter talia uobis optamus. defendamus nos et uos, ne et nos sine causa benedicamus et uos sine causa amen suscribatis. fratres mei, amen uestrum suscriptio uestra est, consensio uestra est, adstipulatio uestra est. ne forte aliqui ipsorum et nos condemnent et uos, defendamus nos de apostolo Paulo, uideadico. quid dicis, o noue haeretice, quicumque me audis, si praesens es? quid dicis? quia non peccare in potestate sic habemus, ut hoc sine adiutorio diuinae gratiae implere possimus?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hominẽ mors. &o ꝑ hominẽ resurrectio
mortuorum. Sĩc enim in adam om̃s mori¬
unt᷑: sic & in xp̃o omnes uiuificabuntur.
Nemo qͥppe ambigit hoc ibi de corpore
mortis dictum: qm de resurrectione cor¬
poris magna apłi intentione questio uer¬
sabat᷑. Et ideo uidetur ibi de peccato tacu¬
isse: quia ñ erat questio de iusticia. Hic
autẽ ad romanos utrumq postut. & utrũ¬
dauit. Peccatum madam: insticiã in xp̃o.
Et mortẽ in adam: uitã in xp̃o. Ex eplã¬
uo ista q̃ in uno fiunt honine nasci
& renasci: ad duos homines ꝑtiꝰ¬
nent. Unum ad illum pͥmum adam: alte¬

Expanded text:
per hominem resurrectio mortuorum; sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. nemo quippe ambigit hoc ibi de morte corporis dictum, quoniam de resurrectione corporis magna apostoli intentione quaestio uersabatur. et ideo uidetur ibi de peccato tacuisse, quia non erat quaestio de iustitia; hic autem ad Romanos utrumque posuit et utrumdauit, peccatum in Adam, iustitiam in Christo et mortem in Adam, uitam in Christo; quauo ista, quae in uno fiunt homine,. nasci et renasci, ad duos homines pertinent, unum ad illum primum Adam alte
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ refurrectio mortuorum. Sĩc enĩ
in adam omes moriunt᷑: sic & in xp̃o õs
uitificabunt᷑. Omnes & omnes ideo dixit:
quia in mortẽ nemo nͥ ꝑ illum. in uitã ne.¬
mo nͥ ꝑ istam. In pͥmo patuit qͥd hominis
arbitͥum ualeret ad mortẽ: in scdõ autẽ qͥd
dĩ adiutoriũ ualiit ad uitã. Deniq pͥmꝰ ħo.
factum ẽ relicto deo: insticia ñ fit sine dõ.
Ac ꝑ hoc nec morerem᷑: nͥ ꝑ carualem ꝓpa
huiꝰ essemus. Ideo nob̃ opus fuit: nasci &
renasci. Ille autẽ ꝓpter nos tantunimͦ nas¬
ci. Nos enim apeccato. ad iusticiã renas¬
cendo transimꝰ. Ille autẽ a nullo peccato.
ad tusticiã tͣnsitum fecit. S in eo quod
baptizatus ẽ: nr̃e regeneritionis sacram̃¬
tum sta humilitate altius cõmendatit.
lleterẽ tam̃ hominẽ nr̃m passione. nout̃
autẽ resurrectione significans. Ex libro

Expanded text:
em resurrectio mortuorum; sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes. uiuificabuntur. \'omnes\' et \'omnes\' ideo dixit, quia in mortem nemo nisi per illum, in uitam nemo nisi per istum; in primo patuit, quid hominis arbitrium ualeret ad mortem. in secundo autem, quid dei adiutorium ualeret ad uitam. denique primus homo factum est relicto deo, iustitia non fit sine deo. ac per hoc nec moreremur, nisi per carnalem propaghuius essemus. ideo nobis opus fuit nasci et renasci, illi autem propter nos tantum modo nasci; nos enim a peccato ad iustitiam renascendo transimus, ille autem a nullo peccato ad iustitiam transitum fecit; sed in eo, quod baptizatus est, nostrae regenerationis sacramentum sua humilitate altius commendauit ueterem tamen hominem nostrum passione, nouum autem resurrectione significans. Inobo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sibi. E de aere si querat᷑. utrum
in ethereũ corpꝰ. idest celeste possit muta¬
ru iam ipsa uicinitas ꝑfiudet. Ult gͦ ꝑ
hos gradus fieri posse concedit. ut terra
in corpꝰ ethereũ conuertat᷑: cur ñ acce¬
dente dei toluntate qua & corpꝰ huma¬
num suꝑ aquas potuit ambulare. celer.¬
rime id fieri posse. quẽadmodum dictã
ẽ. in ictu oculi. fine ullis talibtis gradibꝰ
credit : Sicut plerumq fumus in flã¬
mã mira celeritate conuertitur. Caro
enim nr̃a utiq ex terra est. Pulosophi
autẽ quiorũ argumentis sepuis resurreo¬
tiomi carnis refistit᷑. quib asserunt nul¬
lum esse posse terrenũ corpus in celo:
quodlibet corpus in omne corpꝰ comierti.
& mutari posse concedint. Qua corporis
resurrectione corpus a temporis conditio¬
ne liberatũ: eternauita ineffabili cari

Expanded text:
sunt sibi. et de aere si quaeras, utrum sunt sibi. et de aere si quaeras, utrum in aethereum corpus, id est in caeleste possit mutari, iam ipsa uicinitas persuadet. quod ergo per hos gradus fieri posse concedit, ut terra in corpus aethereum conuertatur, cur non accedente dei uoluntate, qua corpus humanum super aquas potuit ambulare, celerrime id fieri posse, quemadmodum dictum est: in ictu oculi, sine ullis talibus gradibus credit, sicut plerumque fumus in flammam mira celeritate conuertitur? caro enim nostra utique ex terra est; philosophi autem, quorum argumentis saepius resurrectioni carnis resistitur, quibus asserunt nullum esse posse terrenum corpus in caelo, omne corpus in omne corpus conuerti et mutari posse concedunt. qua corporis resurrectione facta a temporis condicione liberati aeterna uita ineffabili carit
Abbreviated transcription (Latin):
caro erit & sangnis: s tantũ corpꝰ. Ctun
enĩ de carne apłs loq̃ret᷑: alia inqͥt caro
corpora. Omnis eni caro etiã corpꝰ est:
ñ autẽ omne corpꝰ etiã caro ẽ. Primo
in ipsis t̾restribꝰ: qm̃ lignum corpꝰ ẽ s ñ
caro. Hominis autẽ uel pecoris: & corpꝰ
& caro ẽ. In celestibus uͦ nulla caro s cor¬
pora simplitia & lucida: quȩ appellat
apls̃ sp̃uilia. nonnulli autẽ uocant ethe-¬
rea. Et  ideo ñ carnis resurrectio¬
ni contraA dicit illud qd̵ ait. caro &
sanguis regnum dei ñ posfidebunt:
s quale futarum sit quod caro & san¬
guis ẽ p̃di. ͥ cat. Ad qualem nat᷑am
quisqͥs hanc carnem conuerti posse
non credit: gradibus dricendus est ad fi¬
dem. Si enim ab eo queras utrum t̾ra
in aquã possit conuerti ꝓpter inicinita¬
tem: ñ ei uidetur incredibile. Rursis
si queras utrũ aqua possit in aerẽ: neq
abfurdim esse respondet. Ulicina enim

Expanded text:
caro erit et sanguis, sed tantum corpus. Cum caro erit et sanguis, sed tantum corpus. Cum enim de carne Apostolus loqueretur, Alia, inquit, caro corpora. Omnis enim caro etiam corpus est, non autem omne corpus etiam caro est: primo in istis terrestribus, quoniam lignum corpus est, sed non caro: hominis autem vel pecoris et corpus et caro est: in coelestibus vero nulla caro, sed corpora simplicia et lucida, quae appellat Apostolus spiritualia; nonnulli autem vocant aetherea. Et ideo non carnis resurrectioni contradicit illud quod ait, Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt; sed quale futurum sit, quod nunc caro et sanguis est, praedicat, in qualem naturam quisquis hanc carnem conuerti posse non credit, gradibus ducendus est ad fidem. si enim ab eo quaeras, utrum terra in aquam possit conuerti, propter uicinitatem non ei uidetur incredibile. rursus si quaeras utrum aqua possit in aerem, neque hoc absurdum esse respondet; uicina enim
Abbreviated transcription (Latin):
ecit ds̃ hominem ad imaginem
suam: ut quemadmodum ipse
ꝑ omnipotentiã fuã preest uniu̾se creatȩ.
sic homo ꝑ intelligentiam qua etiam
creatorem suũ cognoscit & colit. p̃esset
om̃ibꝰ t̾renis animalibꝰ. fecit illi etiã ad¬
iutorium feminam ñ ad carnalem con¬
cupiscentiam. quandoqͥdẽ nec corrupti¬
bilia corꝑa t̃c̃ habebant. anteꝗͣ eos mor¬
talitas inuad̾et pena peccati: s ut ha¬
beret uir gloriã de femina. cum ei ꝑre¬
iret ad detim. seq illi p̃beret imitan.¬
dum sc̃itate atq pietate. Sĩc ipse ee̾t gła dr̃
cum eiꝰ sapientiam sequeret᷑. Ex libro

Expanded text:
ecit et hominem ad imaginem suam, ut quemadmodum ipse per omnipotentiam suam praeest universae creaturae, sic homo per intelligentiam qua etiam Creatorem suum cognoscit et colit, prae caeteris omnibus terrenis animalibus: fecit etiam illi adjutorium feminam non ad carnalem concupiscentiam, quandoquidem nec corruptibilia corpora tunc habebant antequam eos mortalitas invaderet poena peccati, sed ut haberet vir gloriam de femina cum ei praeiret ad Dominum, seque illi praeberet imitandum in sanctitate atque pietate, sicut ipse esset gloria Dei cum ejus sapientiam sequeretur. I
Abbreviated transcription (Latin):
ad imaginem: ñ quasi ad filium dicit᷑.
q̃ imago equalis est patri. Alioquin:
ñ dicet ad imaginem nr̃am. Quom enĩ
nr̃am:. cum filius solius patͥs imago
sit : d ꝓpteꝵ imparem ut dixinuis
similitudinẽ: dictꝰ est homo ad imra¬
ginem dĩ. Et ideo nr̃am : ut imago
tͥntatis e̾et homo. Non trinitati equalis
sic̃ filius patri: sed accedens ut dictumẽ
quadam similitudine. Et ficut indistantr¬
bꝰ significat᷑ quedam uicinitas ñ loci. s
cuiꝰdam imitationis. Ad hoc enum & dr̃.
Reformamini in notitate mentis ur̃ȩ.
Quibꝰ itẽ dicit. Estote itaq imitatores
dei: fic̃ filii km̾i. Nouo enim homini dr̃
qͥ renouatur in agnitionẽ dei: scdm uma¬
distinguit᷑: qd̃ aliud sit imago
dicat apłs. llir quidem ñ debet uelare
caput: cũ sit imago & gloria dei. S dicit᷑

Expanded text:
Ad imaginem, non quasi ad Filium dicitur, Ad imaginem, non quasi ad Filium dicitur, quae imago aequalis est Patri; alioquin non diceret, ad imaginem nostram. Quomodo enim nostram, cum Filius solius Patris imago sit? Sed propter imparem, ut diximus, similitudinem dictus est homo ad imaginem: et ideo nostram, ut imago Trinitatis esset homo; non Trinitati aequalis sicut Filius Patri, sed accedens, ut dictum est, quadam similitudine; sicut in distantibus significatur quaedam vicinitas, non loci, sed cujusdam imitationis. Ad hoc enim et dicitur, Reformamini in novitate mentis vestrae : quibus item dicit, Estote itaque imitatores Dei, sicut filii charissimi . Novo enim homini dicitur: Qui renovatur in agnitionem. Dei, secundum imadistinguitur, quod aliud sit imago dicat apostolus: uir quidem non debet uelare caput, cum sit imago et gloria
Abbreviated transcription (Latin):
hominem ad unaginẽ & similitu.¬
dinem nr̃am. E faciamus & nr̃am: plu¬
raliter dictum ẽ. Et nisi ex relatiuis
accipi non oportet. Non enim ut face¬
rent dii. autͥ imaginem & similitudi¬
nem deori̾r: s ut facerẽt pater oo filiꝰ
& sp̃c̃ sanctꝰ. Ad inaginem gͦ patͥs &
filiĩ & sp̃c sc̃ĩ: ut subsisteret homo una¬
go dĩ. Ds̃ autẽ tͥnitas. S quia ñ omni¬
mnͦ equalis fiebat illa imago dĩ. tanqͣ
ñ ab illo nata s ab eo creata: huiꝰ rei
significande causa. ita imago ẽ ut ad
imaginẽ sit. Idest ñ equat᷑ parilitate:
s quadam similitudine accedit. Non
enim locoꝵ interuallis s similitudine
accedit᷑ ad deum: & dissimilitudine re¬
ceditur ab eo. Sunt enim qͥ ita distin¬
gunt: ut imaginẽ uelint ẽẽ filiũ. hoĩem
ui ñ imaginẽ. s ad unaginẽ. Refellit
eos autẽ apłs dicens. llir quidem ñ
debet uelare caput: cum sit imago
& głã dĩ. Non dixit ad imaginẽ: s
imago. Quȩ tam̃ imago cum alibi dr̃.

Expanded text:
hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Et faciamus, et nostram, pluraliter dictum est, et nisi ex relativis accipi non oportet. Non enim ut facerent dii, aut ad imaginem et similitudinem deorum; sed ut facerent Pater et Filius et Spiritus sanctus, ad imaginem iritus sancti, ut subsisteret homo imago Dei. Deus autem Trinitas. Sed quia non omnino aequalis fiebat illa imago Dei, tanquam non ab illo nata, sed ab eo creata, hujus rei significandae causa, ita imago est ut ad imaginem sit: id est, non aequatur parilitate, sed quadam similitudine accedit. Non enim locorum intervallis, sed similitudine acceditur ad Deum, et dissimilitudine receditur ab eo. Sunt enim qui ita distinguunt, ut imaginem velint esse Filium: hominem vero non imaginem, sed ad imaginem. Refellit autem eos Apostolus dicens: Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei . Non dixit, Ad imaginem; sed imago. Quae tamen imago, cum alibi dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tiarum sapientiȩ & scientiȩ dei. & ꝑ inscra-¬
tabilia tudicia eius. & nonnulli acorporibus
incorporea discernentes. cum sibi ex hoc mag¬
ni uidenttir & irrident stalticiam p̃dicatio¬
nis qua salui fiunt credentes. ab tinica ura
longe exerrent. que ad uitam eternam sola
ꝑducit. Et multin cruce xp̃i glouantes.
& ab eadem uia ñ recedentes. etram qͥ ista
q̃ subtilissime difseruntur ignorant. quia
non perit unus de pusillis. ꝓ quibus mortu¬
us ẽ ad eandem ꝑueniunt et̾nitatem. ueri¬
tatẽ. caritatem: id est ad stabilem. certam.
plenamq felicitatẽ. uͥ manentibus. uidentibꝰ.
animantibus fint cuncta perspicua. Qm̃¬

Expanded text:
tiarum sapientiae et scientiae dei et per inscrutiarum sapientiae et scientiae dei et per inscrutabilia iudicia eius, ut et nonnulli a corporibus incorporea discernentes, cum sibi ex hoc magni uidentur et inrident stultitiam praedicationis, qua salui fiunt credentes, ab unica uia longe exerrent, quae ad uitam aeternam sola perducit, et multi in cruce Christi gloriantes et ab eadem uia non recedentes, etiam qui ista, quae subtilissime disseruntur, ignorant, quia non perit unus pusillus, pro quibus mortuus est, ad eandem perueniant aeternitatem, ueritatem. caritatem, id est ad stabilem, certam plenamque felicitatem. ubi manentibus, uidentibus, amantibus sint cuncta perspicua.
Abbreviated transcription (Latin):
dei. ñ cognouit mundtis ꝑ sapientiam deum:
placuit deo ꝑstulticiã p̃dicationis saltios facere
credentes. Hec stulticia p̃dicationis. ac stultũ
dei quȩ sapientior est hominibꝰ. multos con¬
trahit ad saltitẽ: ut ñ solam qui nondum ua¬
lent certa intelligentia conspicere naturam
dei quam fide tenent. uerum etiam qui
nondum in ipsa ar̃a sira ita incorpoream
suibstantiam ã corporis generalitate discer¬
nunt. quemadinodum certi sunt se uitiere
nosse uelle. non sint alieni ã salute. quã stul¬
ticia illa p̃dicationis fidelibus confert. Nã
siꝓpter eos solos xp̃o mortuus ẽ. qui certa
intelligentia possunt ista discernere: pene
frustra in eccłia laboramus. Si autẽ quod ue¬
ritas habet. infirmi popłi credentium ad mȩ¬
dicam currunt sanandi ꝑ xp̃m. & hunc crus¬
cifixtm. ut uͥ abuindatut peccatum suꝑ abun¬
det gr̃a: miris fit modis ꝑ altitudinem duti¬

Expanded text:
dei non cognouit mundus per sapientiam deum, dei non cognouit mundus per sapientiam deum, placuit deo per stultitiam praedicationis saluos facere credentes. haec stultitia praedicationis ac stultum dei, quod sapientius est hominibus, multos contrahit ad salutem, ut non solum qui nondum ualent certa intellegentia conspicere naturam dei, quam fide tenent, uerum etiam qui nondum in ipsa anima sua ita incorpoream substantiam a corporis generalitate discernunt, quem ad modum certi sunt se uiuere, nosse, uelle, non sint alieni a salute, quam stultitia illa praedicationis fidelibus confert. Nam si propter eos solos Christus mortuus est, qui certa intellegentia possunt ista discernere, paene frustra in ecclesia laboramus. si autem, quod ueritas habet, infirmi populi credentium ad medicum currunt sanandi per Christum et hunc crucifixum, ut, ubi abundauit peccatum, superabundet gratia, miris fit modis per altitudinem diui
Abbreviated transcription (Latin):
tudebant᷑ sp̃n excellere. cum suꝑbiendo cum.¬
ta turbarent. Siquis gͦ uidet᷑ ꝓpħa esse aui
sp̃ualis: cognoscat inqͥt quȩ scribo uobis. quu
dñi est mandatum. Siquis uidetur esse: & uti¬
q non est. Nam qui est. sine dubitatione cog.¬
noscit. Nec admonitione & cohercione opus
habet: quia omnia iudicat. & a nemine iudi¬
catur. Illi gͦ seditiones & ꝑturbationes in ec-¬
clesia faciebant: qui tudebantur esse quod ñ
erant. Hoc docet cognoscere dñi mandatum:
quia ñ ẽ seditionis deus. sed patis. Siquis
autẽ ignorat: ignorabitur. idest imꝓbabit᷑
Non enim ds̃ si ad scientiam referas: ignorat
eos quibꝰ dicturus ẽ. non toui uos. S eorũ
imꝓbatio hoc uerbansinuata ẽ. Cum autẽ
dñs dicat. beati mundo corde quia ipsi dm̃
ad liqͥdum quȩ de dei natura credimus con-¬
spicere non ualemtis. ne iide sit dictum. qui
ignorat ignorabitur. Quia enim in sapientia

Expanded text:
uidebantur spiritu excellere, cum superbiendo cuncuidebantur spiritu excellere, cum superbiendo cuncta turbarent. si quis ergo uidetur propheta esse aut spiritalis. cognoscat, inquit, quae scribo uobis, quia domini est.mandatum. si quia uidetur esse et utique non est; nam qui est, sine dubitatione cognoscit nec admonitione et cohortatione opus habet, quia omnia iudicat et a nemine iudicatur. illi ergo seditiones et perturbationes in ecclesia faciebant, qui uidebantur esse, quod non erant. hos docet cognoscere domini esse mandatum, quia non est seditionis deus sed pacis. si quis autem ignorat, ignorabitur, id est inprobabitur. non enim deus, si ad scientiam referas, ignorat eos, quibus dicturus est: Non noui uos, sed eorum inprobatio hoc uerbo insinuata est. Cum autem dominus dicat: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum ad liquidum. quae de dei natura credimus, conspicere non ualemus, ne inde sit dictum: Qui ignorat, ignorabitur. quia enim in sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
ut scribis qui ignorat ignorabitur
de hac re dicit apłs: tanquã ista pena ille
plectendus sit. qui non ualet intelligentia
sic discernere in effabilem trinitatis unita¬
tem. sicut discernit᷑ in animo nr̃o memorta.
intellectus. uoluntas. Aliunde hoc dicebat
aplłs. Lege : & uidebis ea quȩ loquebatur.
Que fidem uel mores multorum edificaret:
ñ quȩ uix ad paticorum eamq exiguã quã¬
tulacumq in hac uita de re tanta esse
potest. intelligentiam ꝑuenirent. Idest ut
linguis ꝓphetia p̃poneretur. ut ñ ꝑturbate
illa gererentur. quasi ꝓphetiȩ sp̃c etiã intu¬
tos loqui cogeret: ut mulieres in eccłia tace¬
rent. ut omĩa honeste & scd̃m ordinem fie¬
rent. Hec cum ageret ait. Siquis uidetur
ꝓpħa esse aut sp̃ialis: cognoseat quȩ scribo
nob̃. quia dm̃i ẽ mandatum. Siquis autem
ignorat: ignorabitur. His uerbis choercens.
o ad pacifictim ordinem reuocans inqͥetos:
tanto ad seditionem faciliores. quanto sͥ

Expanded text:
ut scribis, \'qui ignorat, ignorabitur\' de hac re dixit apostolus, tamquam ista poena ille plectendus sit, qui non ualet intellegentia sic discernere ineffabilem trinitatis unitatem, sicut discernitur in animo nostro memoria. intellectus, uoluntas. aliunde hoc dicebat apostolus. lege et uidebis, quod ea loquebatur, quae fidem uel mores multorum aedificarent, non quae uix ad paucorum eamque exiguam. quantulacumque in hac uita de re tanta esse potest, intellegentiam peruenirent, id est ut linguis prophetia praeponeretur, ut non perturbate illa gererentur, quasi prophetiae spiritus etiam inuitos loqui cogeret, ut m u Ii ere sin ecclesia tacerent, ut omnia honeste et secundum ordinem fierent. haec cum ageret, ait: Si quis uidetur propheta esse aut spiritalis, cognoscat, quae scribo uobis. quia domini est mandatum. si quis autem ignorat. ignorabitur, his uerbis cohercens et ad pacificum ordinem reuocans inquietos tanto ad seditionem faciliores, quanto sibi
Abbreviated transcription (Latin):
lla que scͥpsit ad corinthios: aliter utiq ab
tpsis partiulis. aliter a capatioribtis posse
intelligi sciensait. Siquis ẽ inter uos ꝓpb̃a
aut sp̃lalis: agnoscat quȩ scribo uobis.
quia dm̃ ẽ mandatum. Siquis autẽ ig¬
norat: ignorabitur. Solidam ꝓfecto uolat
esse scientiam fp̃ualium. Ubi non sola accõ¬
modaretur fides: sed certa cognitio tenere¬
tur. Ac ꝑ hoc illi ea ipsa credebant: que
sp̃uales insitꝑ agnoscebant. Ignorabitur aũt
ait qui ignorat: quia nondum ei reuelatũ
est. ut quod credit sciat. Quod cum fit in
hominis mente. ipse dicitur agnosci adeo:
quia deus illum cognoscentem facit. Sĩc¬
ait alibi. Hunc autẽ cognoscentes deum:
immo cogniti a deo. Neq enim tunc eos¬
cognouerat ds̃ p̃cognitos & electos ante con¬
stitutionem mundi: sed tunc eos seipsum

Expanded text:
lla quae scripsit ad Corinthios, aliter utique ab ipsis parvulis, aliter a capacioribus posse intelligi sciens, ait: Si quis est inter vos propheta aut spiritualis, agnoscat quae scribo vobis, quia Domini est mandatum: si quis autem ignorat, ignorabitur . Solidam profecto voluit esse scientiam spiritualium, ubi non sola fides accommodaretur, sed certa cognitio teneretur; ac per hoc illi ea ipsa credebant, quae spirituales insuper agnoscebant. Ignorabitur autem, ait, qui ignorat; quia nondum ei revelatum est, ut quod credit sciat. Quod cum fit in hominis mente, ipse dicitur cognosci a Deo; quia Deus illum cognoscentem facit, sicut alibi ait: Nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo . Neqcognouerat deus, praecognitos uidelicet ante constitutionem mundi; sed quia tunc eum
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. Sinite ptieros uenire ad me : talit̃
⁊ enim regnum celorum. Ec iterum. Nis
quis receperit regntum dei sic puer: non
militer uitam. fimilitudine puerilis etatis
accusat. Qua ꝓpter dilectisimi cum can¬
tari auditis psalmum. laudate puieri dñm:
ne arbitremini ad uos istam exhortionem
ñ ꝑtinere. qitia iam corporis ptieritiã suꝑ¬
gressi. uel iuenilidecore uirescitis. uel senibi
honore canescitis. Omnibus enim uobis
malitia paruali estote: ut mentibus ꝑfecti
fitis. Qua malitia maxime: nisi suꝑbia :
Ipsa enĩ deuana granditate p̃sumens. ñ
sinit hominẽ ambulare ꝑ artam uiam.
& intrare ꝑ angustam portã. Ptier atitẽ
facile intrat ꝑ angustam. Et ideo nemo
scͥptami ẽ. Initium suꝑbie hominis: aposta¬
tare a deo. Hanc se aduersus p̃cepta diui¬
na tumidis ceruicibus erigentem. & firaui
iugo dñi resistentẽ: deicite. frangite. cõ-¬
minuite atq confumite. & landate pueri

Expanded text:
me; talium est enim regnum coelorum;» et iterum, «Si quis non receperit regnum Dei, sicut puer, non militer vitam similitudine puerilis aetatis accusat. Quapropter, charissimi, cum cantari auditis in Psalmis, «Laudate, pueri, Dominum,» ne arbitremini ad vos istam exhortationem non pertinere, quia jam corporis pueritiam supergressi, vel juvenili decore virescitis, vel senili honore canescitis: omnibus enim vobis malitia parvuli estote, ut mentibus pesitis . Qua malitia, nisi superbia? Ipsa enim de vana granditate praesumens, non sinit hominem ambulare per arctam viam, et intrare per angustam portam . Puer autem facile intrat per angustam; et ideo nemo,scriptum est, «Initium superbiae hominis, apostatare a Deo» . Hanc se adversus praecepta divina tumidis cervicibus erigentem et suavi jugo Domini resistentem dejicite, frangite, comminuite atque consumite, et «laudate, pueri
Abbreviated transcription (Latin):
Roponitur enim pueritia: ꝓpt̾
imitandam humilitatẽ. Ecitẽ.
ꝓponitur pueritra. ad cauendã fattu¬
ꝓpter mmitandam humilitatẽ ã dño ẽ.
quando uocanit ad se pueros. & cũ ꝑhi¬
fatuitatem ab apło ẽ. fratres: nolite pueri
ẽe sensibus. Et rurstis ꝓponit ad mmitandã¬
ut mentibus ꝑfecti fitis. Ex trict psilimi

Expanded text:
roponitur enim pueritia ad imitandum humilitatem, et item proponitur pueritia ad cavendum fatuiad imitandum humilitatem a Domino est, quando vocavit ad se pueros, et cum prohifatuitatem ab Apotolo est: Fratres, nolite pueri esse sensibus. Et rursum proponit ad imitandut mentibus perfecti sitis . Pro filii
Abbreviated transcription (Latin):
dominꝰ inuitatierat nos ad imitationem.
ꝑuerorum. quando ante se parutilum
posuit & ait. siqͥs ñ fuerit ut puer iste.
& uocat rursus ad imitationem pueri¬
lem. Nolite inqͥt ꝑueri effici sensibꝰ. sed
malitia paruuli estote: ut mentibꝰ ꝑfec¬
ti sitis. Qnẽ delectat imitari ptierum:
ñ delectet imꝑitia. s innocentia.

Expanded text:
Dominus invitaverat nos ad imitationem puerorum, quando ante se parvulum posuit, et ait, Nisi quis fuerit ut puer iste,  vocat rursus ad imitationem puerilem: Nolite, inquit, pueri effici mentibus, sed malitia parvuli estote, ut mentibus perfecti sitis . Quem delectat imitari puerum, non delectet imperitia, sed innocentia.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ murũ in sporta sumimissus est:
ut manus ꝑsequentis euaderet. Non gͦ
illi fuit cura de ouibus: quas lupo ueni¬
ente deserebat : fuit plane. S eas pasto.¬
ri incelo sedenti. oiationibus cõmenda¬
bat. Se autẽ utilitati earum fugendo
seruabat: sicut quodã loco ait. Manere
in carne necessarium ꝓpt̾ uos. Ab ipso
namq pastore oñis audierant: si uospse.¬
cuti fuerint in una cruitate. fugite in
uidisti & fugistie Respondet forte & dĩc:
ecce hic sum. ñ faigi. fugisti: quia tacusti.
Tacinsti: quia timusti. fuga anini timor
ẽ. Corpore stetisti: spũ fugisti. Quod ille
ñ faciebat: qui dicebat. Ec si corpore ab.¬
sens fum: spa uobiscũ sum. Quomͦ enĩ
formcatores litteris arguebat: Ex epła¬

Expanded text:
r murum in sporta submissus est, ut manus persequentis evaderet . Non ergo illi cura fuit de ovibus, quas lupo veniente deserebat? Fuit plane, sed eas pastori in coelo sedenti orationibus commendabat: se autem utilitati earum fugiendo servabat, sicut quodam loco ait, Manere in carne necessarium propter vos . Ab ipso namque pastore omnes audierant, Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in vidisti, et fugisti. Respondet forte et dicit: Ecce hic sum, non fugi. Fugisti, quia tacuisti; tacuisti, quia timuisti. Fuga animi, timor est. Corpore stetisti, spiritu fugisti: quod ille non faciebat qui dicebat, Etsi corpore absens sum, spiritu vobiscum sum . Quomodo enim fornicatores litteris arguebat? Affe
Abbreviated transcription (Latin):
runt quodanmͦꝰ omnes tribu¬
lationes: s alind ẽ ari ad consũꝑ¬
tionem. aliud ẽ uri ad purgationẽ. Nã
&o apłs dicit. Quis scandalizatur & ego
ñ tiror S iste affectus purgibat eim
magis: quia de caritate uemebat. Et
ille tribulationes quas iusti patiuntur.
ad istam ꝑtinent flamineã frameam.¬

Expanded text:
rit quodammodo omnis tribulatio. Sed aliud est uri ad consumptionem, et aliud est uri ad purgationem. Nam et Apostolus dicit: Quis scandalizatur, et ego non uror ? Sed iste affectus purgabat eum magis, quia de charitate veniebat. Et illae tribulationes quas justi patiuntur, ad istam pertinent flammeam frameam
Abbreviated transcription (Latin):
Ntelligendĩ est fuisse quosdam. qui eã
uellent eis legis seruitutẽ ꝑsuad̾e. & uide¬
rent eos pauli apłi auctoritate reuoca¬
ri: dicerent etiã ipsum paulum id sen¬
tire. s ñ eis facile aꝑire uoltusse sentẽ.¬
tiam suam. Oportunissime subiecit. Ego
autẽ fratres si circumcisionẽ ad huc p̃¬
dico: quid adhiic ꝑsecutionem patiorͤ
Etiam ab ipsis enim patiebatur ꝑsecu¬
tionem: qui talia ꝑsuadere moliebant᷑.
cum iam euangłm suscepisse uderent̾.
Quos tangit & alio loco: ubi ait. ꝑicuł
in falsis fratribus. Et hic in capite epłe:¬
ss fratres. qͥ fab introierunt ꝓscultare

Expanded text:
ntelligendum est fuisse quosdam qui cum vellent eis istam servitutem persuadere, et viderent eos Pauli apostoli auctoritate revocari, dicerent etiam ipsum Paulum id sentire, sed non eis facile aperire voluisse sententiam suam; opportunissime subjecit, Ego autem, fratres, si circumcisionem adhuc praedico, quid adhuc persecutionem patior? Etiam ab ipsis enim patiebatur persecutionem, qui talia persuadere moliebantur, cum jam Evangelium suscepisse viderentur. Quos tangit alio loco, ubi ait, Periculis in falsis fratribus ; et hic in capite Epsos fratres, qui subintroierunt proscultare
Abbreviated transcription (Latin):
suoium. apłs̃ tantum carceribus. & nan¬
fragiis. atq huiꝰmodi multis molestips.
s eciam in fame & siti. in frigore & nudi¬
tate se laborasse cominemorat. Quod cũ
legunus: non existimemꝰ dm̃ ꝓmissa ti:¬
trbasse. ut famem ac sitim & nuditatem
pateretur apłs. querens regnum & iusti¬
ciam dei: cum dictum sit nob̾. querite
pͥmum regntum dei & iusticiam eiꝰ. & hȩc
ominia adicientur uob̃. Quandoquaidẽ
ista ficut adiutoria nouit ille medicus.
cui semel nos totos cõmisimus. & a quo
habemius ꝓmissionẽ uite presentis & fu¬
turȩ: quando apponat. quando detra¬
hat. sicut nob̃ iudicat expedire. quos
ad confulandos & exercendos in hac in¬
ta. & pꝰ banc uitã in beata requie sta¬
biliendos atq firmandos gubernat &s

Expanded text:
stolus non tantum in carceribus et naufragiis, atque hujusmodi multis molestiis, sed etiam in fame et siti, in frigore et nuditate se laborasse commemorat . Quod cum legimus, non aestimemus Domini promissa titubasse, ut famem ac sitim et nuditatem pateretur Apostolus, quaerens regnum et justitiam Dei, cum dictum sit nobis, Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis: quandoquidem ista sicut adjutoria novit ille medicus, cui semel nos totos commisimus, et a quo habemus promissionem vitae praesentis et futurae, quando apponat, quando detrahat, sicut nobis judicat expedire; quos et consolandos et exercendos in hac vita, et post hanc vitam in perpetua requie stabiliendos atque firmandos gubernat, ac
Abbreviated transcription (Latin):
cipit. siquis extollitur: siquis in faciẽ
uos cedit. Deiide contintio fubiuingit.
Sccłm ignobilitatem dico. Ult ex ponat
quid sit in faciem cedi: hoc ẽ contemp
m. &o despici. Quod quidem ñ ddeo cdicit
apłs ut illos non sustinerent: sed ut se
magis qui eos sic diligeret. ut seipsum
ꝓeis uellet impendi. Periculis infalsis fra

Expanded text:
extollitur, si quis in faciem vos caedit: deinde continuo subjungit, Secundum ignobilitatem dico ; ut exponat quid sit in faciem caedi, hoc est contemni atque despici. Quod quidem non ideo dicit Apostolus, ut illos non sustinerent; sed ut se magis qui eos sic diligeret, ut seipsum pro eis vellet impendi . Sed quoniam fa
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare atq dinoscere. cum se
sichinas transfigurat uelit angls lucis.
nefallendo ad aliqua ꝑnitiosa seducat.
Nłam quando sensus corporis fallit. m̃tẽ
uͨ ñ mouet auera rectaq sententia qua
quisq tutã fidelem gerit: nullum ẽ in
rebigine pericalum. Uel cum se bontini
fingens. ea facit siue dicit ꝗtiȩ bonis an¬
gelis congruunt: etiã si credatur bomuis.
nẽ error xp̃iane fidei ꝑiculosus. aut mor¬
bidnis. Ctim uͦ ꝑ hec aliena. in stia inci¬
pit ducere: tunc eum dinoscere. nec ire
posteum magna & necessaria nugilantia ẽ.
S quotuis quisq hominũ idoneus ẽ. om̃s
mortiseros dolos eius euadere: nisi regat
atq tueatur ds̃. Et ipsa huius diffi¬
caltas ad hoc ẽ titilis: ne sit spes sibi qͥsꝙ.
aut homo alter alteri. s ds̃ sins omnibͦ
Ienim nobis potius expedire: prorsus

Expanded text:
judicare atque dignoscere, cum se satanas transfigurat velut angelum lucis , no fallendo ad aliqua perniciosa seducat. Nam quando sensus corporis fallit, mentem vero non movet a vera rectaque sententia, qua quisque vitam fidelem gerit, nullum est in religione periculum: vel cum se bonum fingens, ea facit sive dicit, quae bonis angelis congruunt, etiam si credatur bonus, non est error christianae fidei periculosus aut morbidus. Cum vero per haec aliena ad sua incipit ducere, tunc eum dignoscere, nec ire post eum, magna et necessaria vigilantia est. Sed quotusquisque hominum idoneus est omnes mortiferos ejus dolos evadere, nisi regat atque tueatur Deus? Et ipsa hujus rei difficultas ad hoc est utilis, ne sit spes sibi quisque, aut homo alter alteri, sed Deus suis omnibus. Id enim nobis potius expedire prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
matribus concipiant᷑ & forment᷑.
iam formati autẽ parturiant᷑ ut nas¬
cantur. potest monere quod dictum
ẽ. Quositerum parturio: donec xp̃c
formetur in nobis. Hisi parturitionẽ
hanc ꝓcurarum angoribus positani ut¬
telligamus: quib eos parturunit ut nal¬
cerentur in xp̃o. Et iterum parti¬
rit ꝓpter ꝑicula seductionis: quibus
eos conturbari uidet. Sollicitado añ
taliũ de illis curarum. qua se quodã¬
modo parturire dicit: tam dui esse
poterit. donec ꝑueniant in mensurrã

Expanded text:
matribus concipiantur ut formentur, matribus concipiantur ut formentur, jam formati autem parturiantur ut nascantur, potest movere quod dictum est, Quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis. Nisi parturitionem hanc pro curarum angoribus positam intelligamus, quibus eos parturivit ut nascerentur in Christo; et iterum parturit propter pericula seductionis, quibus eos conturbari videt. Sollicitudo autem talium de illis curarum, qua se quodammodo parturire dicit, tamdiu esse poterit, donec perveniant in mensuram
Abbreviated transcription (Latin):
colaphiz aretur. Ecce quomͦ ꝓpiticis erat
ei ds̃: iundicans in omnes affectiones
eiꝰ. Quȩ sunt affectiones. in qtas sic
Inmagnitudine inqͥt reuelationum ne
extollar: datus ẽ michi stimulus carius
mẽẽ angls̃ satbane. qui me colaphiret.
Tam ꝑfectus erat: ut tamen timendum
esset ne extolleretur. Nam ñ poneret
d̃s medicam̃tum: uͥ uuluis ñ esset. Et
rogatit: ut colleretur. Eger ille roga¬
uit: ut iatiferretur medicamentum.
ꝓpter quod ter dñm rogati inqͥt ut
auferret eñ a me: id est stimulam car¬
nis a quo colaphitabatur. Aliquẽ forte
dolorem corpons. Rogani inqͥt ut au¬
ferret eum a me: & dirit micbi. Sufsi¬
cit tͥ gratia mea: Nam uirtus in infix¬
mitate ꝑficitur. Ego notu: quẽ caro.
Non michi det qui egrotat consilium.
Tanꝗͣ. emplaustrum mordax urit te:
s sanat te. Rogit medicum ut collat
emplastrum: & ñ tollit nͥ cum fuerit
sanatã quo posuerat. Uirtus in infirmi¬

Expanded text:
colaphizaretur. Ecce quomodo propitius erat colaphizaretur. Ecce quomodo propitius erat Deus, vindicans in omnes affectiones ejus. Quae sunt affectiones in quas sic tionum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet.» Tam perfectus erat, ut tamen timendum esset ne extolleretur: nam non poneret Deus medicamentum, ubi vulnus non esset. Et rogavit ut tolleretur; aeger ille rogavit ut auferretur medicamentum: «Propter quod ter Dominum rogavi,» inquit, «ut auferret eum a me,» id est, stimulum carnis a quo colaphizabatur, aliquem forte dolorem corporis: «rogavi,» inquit, «ut auferret eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Ego novi quem curo; non mihi det qui aegrotat consilium. Tanquam emplastrum mordax urit te, sed sanat te. Rogat medicum ut tollat emplastrum; et non tollit, nisi cum fuerit sanatum quo posuerat. «Virtus in infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
ui apponit scientiam: mi octaui.¬
apponit dolorem. Eoce abundet
in te caritas: plus dolebis peccantem.
Quanto in te maior caritas ẽ: tanto
amplius te torquebit quẽ toleras. Nõ
torq̃bit tanꝗͣ. irascentem illi: s tanquã
dolentẽ ꝓ illo. llide paulum apłm: quid
patiebatur. Ulide in quã: quid paciebat᷑.
Preter illa inquit que extͥnsecus sunt.
Nixit enim multa quȩ patiebat᷑: & cep̃
dicere interiora. Preter illa que extͥnsecꝰ
erant. q̃ patiebat᷑ a malis ꝑsecatoribus
xp̃i. in cursus in me cotidianus: sollicitu¬
do omniileccłãrum. Et nide qualis sol¬
licitudo: quã paterna. quã mat̾na. llidete:
quomͦ cedebatur ut uindicaret᷑ in om̃s
affectiones eius. Dicenitis & affectiones
eius: in quas uindicabat ds̃. Quis infir.¬
matur inqͥt: & ñ ego infirmor ᷑ Quis
scandalizatur: & ego ñ uror: Quanto
maior caritas: tanto maiores plage
de peccatis alienis. Acceꝑat quidem ille
stimulum carns angłm sathaue: a quo

Expanded text:
ui apponit scientiam, apponit dolorem» . Ecce abundet in te charitas, plus dolebis peccantem. Quanto in te major charitas est, tanto amplius te torquebit quem toleras: non torquebit tanquam irascentem illi, sed tanquam dolentem pro illo. 13. Vide Paulum apostolum, quid patiebatur; vide quis quid patiebatur: «Praeter illa,» inquit, «quae extrinsecus sunt» dixit enim multa quae patiebatur, et coepit dicere interiora, praeter illa quae extrinsecus erant, quae patiebatur a malis persecutoribus Christi, «incursus in me quotidianus, sollicitudo omnium Ecclesiarum.» Et vide qualis sollicitudo, quam paterna, quam materna; videte quomodo caedebatur, ut vindicaretur in omnes affectiones ejus: dicemus et affectiones ejus, in quas vindicabat Deus. «Quis infirmatur,» inquit, «et non ego infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror» ? Quanto major charitas, tanto majores plagae de peccatis alienis. Acceperat quidem ille et stimulum carnis, angelum satanae, a quo