comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se cohiberet. Ibi agnoscit᷑ longitu¬
lux ñ lute̾. u̾bũ ĩ fans. aqͣ siciens:
panis esuriens. Uideas. etiã ĩ eo¬
si actẽdas potenciã regi sapiam
ĩstrui. uͥtutẽ sustentari. dm̃ deniq

Expanded text:
 Porro ibi agnoscitur longitulux non lucens, verbum infans, aqua sitiens, panis esuriens. Videas, si attendas, potentiam regi, sapientiam instrui, virtutem sustentari: Deum d
Abbreviated transcription (Latin):
Nolo ut m fiat aut de clamatorie.
pdicatũ aut figuralit̾ sigͥficatum.
aut ymaginarie sompniatũ. s si¬
lent in spiratũ. ꝑsonalit̾ in carna¬
tũ. torporalr̾ ĩ usceratũ. u̾bũ gͥ qd̾¬

Expanded text:
fiat mihi aut declamatorie praedicatum, aut figuraliter significatum, aut imaginatorie somniatum; sed silenter 755 inspiratum, personaliter incarnatum, corporaliter invisceratum.
Abbreviated transcription (Latin):
extorquet anob̾ ⁊ dũ nos p̾ueĩt tri¬
buendo ꝙ retͥbuat gͣtis agit. ne
uite ꝓmissionis. iũxit m̾itũ sue
latũ ut transeat. s ꝯceptũ ut ma
mͥ ñ tm̃ audibile aurib. d uisibi¬
ie ocułꝰ palpabile maĩb. gestabile
ĩp̃ssum. Et hoc ñ mortui calami de

Expanded text:
extorquet a nobis: et dum nos praevenit tribuendo quod retribuat, gratis agit, ne tuitae promissionis, junxit meritum suae latum quod transeat, sed conceptum ut manmihi non tantum audibile auribus, sed et visibile oculis, palpabile manibus, gestabile impressum: et hoc non mortui calami de
Abbreviated transcription (Latin):
totũq hoĩem in meliꝰ ꝯmutand̾.
nullateuꝰ indet̾ius mutata coap¬
tauit. huãitatis nom̃ ab eo dig¬
nant̾ asumẽs ⁊ diuinitatis eĩ
riã locali motu dĩnitas ueĩt s ĩ¬
effabili potencie sue maĩfestari¬
one. ⁊ ut̾um mr̃ĩs gignendꝰ ĩ ple¬
uit. ⁊ ꝙ totũ ẽ sb̾stancie se pleni¬

Expanded text:
o hominem in melius mutandum nullo modo in deterius mutata coaptauit nomen humanitatis ab eo dignanter adsumens, diuinitatis ei riam locali motu divinitas venit, sed ineffabili potentiae suae manifestatione et uterum matris gignendus implevit: et quod totum est substantiae suae pleni
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ⁊ leticia u̾ecũdiam. ait ad an¬
ñ cognosco: Non dubitat de fc̃o. s
mod̾ requirit ⁊ ordinẽ. nõ tnĩ q̃¬
lege. quo ordine sͥ placebit ut is
⁊ gaudeo de filio ⁊ dolco de ꝓpoisito.
fiat tñ uoluntas aꝰ. Sin autẽ uͥ¬

Expanded text:
rem, laetitia verecundiam, dixit ad annon cognosco. Non dubitat de facto, sed modum requirit et ordinem. Nec enim qulege, quo ordine placebit ei et gaudeo de filio, et doleo de proposito: fiat tamen voluntas ejus. Sin ve
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ maxima p̃stant ignib fom̃ta
ꝯtectũ. Currebat miser aquã de
tractã apectore crucẽ eleuaui ꝯtͣ
ignẽ. Mox gͥ in ꝯspectu sc̃aꝵ reli¬
quiaꝵ ita cunctꝰ ignis ẽ extinctꝰ
ac si ũ fuiss accensꝰ. uidi ⁊ boĩem

Expanded text:
 maxima praestant fomenta, contectum. Currebat miser cum libertractam a pectore crucem elevo contra ignem: mox in aspectu sanctarum reliquiarum ita cunctus ignis obstupuit, ac si non fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
ne dilectõnis ãplectit᷑. atq adre¬
dẽptoris sui ꝯsceciũ trahe̾ unũ¬
quer sĩgillatim admonẽdo co¬
ut nimirũ plꝰ amaret qͥ plꝰ ama¬
bat᷑. ⁊ qͥ pͣ erat ĩ redẽptoris amore.

Expanded text:
onis, amplectitur atque ad Redemptoris sui consortium trahere unumquemque sigillatim admonendo cout nimirum plus amaret qui plus amabatur, et qui primus erat in Redemptoris amore
Abbreviated transcription (Latin):
roiñ ut bt̃o petro ꝯꝑatur.
tũ discipłos suos redẽptor nr̃ inqͥ¬
reret. q̃ cirra se opinione hoĩes te¬
nereut᷑. illiq ꝓtinꝰ respondissent.
uentuma ẽ nutabat assercio. nec
ambiguitatis iuĩculũ soluebat᷑.

Expanded text:
roinde ut beato Petro Joannes cum discipulos suos Redemptor noster inquireret qua circa se opinione homines ducerentur, illique protinus respondissent: ventum est, nutabat assertio nec ambiguitatis vinculum solvebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nutantis ad huc fid̾i finnosa uo¬
lumina. int̾ ꝓcellosas ãbiguita¬
tũ Ructuantiũ tempestates. pis¬
cator iste u̾itatis anchorã fixit.
portꝰ gremio collocauit. S uide¬
amꝰ ut᷑m iohe̾s ⁊̃ huic oꝑi aliquã
cũ btõ petro siłi̾tudinẽ teneat.
Cõstantissiẽ nãq pꝰ assensionẽ dñi¬

Expanded text:
nutantis adhuc fidei sinuosa volumina, inter procellosas ambiguitatum fluctuantium tempestates piscator iste veritatis anchoram fixit, portus gremio collocavit. Sed videamus utrum Joannes et huic operi aliquam cum B. Petro similitudinem teneat. Constantissi
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis. ardorib estuare uidet᷑¬
mͦ. enĩ peẽs noĩatim ad caritatẽ
tẽne̾ diligens appłłat. M ꝓpͥis e¬
tatũ uocabuł in fantesͤ. mͣ iuue¬
los. mͦ sĩgillatim ꝯmonet adole¬

Expanded text:
ribus aestuare. Modo enim patres nominatim ad charitatem tenere diligens appellat. Modo propriis aetatum vocabulis infantes. modo juvenes, modo sigillatim admonet adole
Abbreviated transcription (Latin):
xit. uelut ꝑ tenuissĩas rimas. dĩ¬
nitatis fulgorẽ ad ccłos hoĩm
choruscare ꝑmittit Sicq dũ tenu¬
issimo lucis et̾ne radio ocłis m̃tis
nr̃e ꝑst̾ngit᷑. ad indagand̾ mox ĩ
in accessibile sũme ui̾tatis lum̃ ꝑ
d̾ificũ illd̾ ac singleͣ ponit ex ordi

Expanded text:
xit, velut per tenuissimas rimas divinitatis fulgorem ad oculos hominum coruscare permittit, sicque dum tenuissimo lucis aeternae radio, oculus mentis nostrae perstringitur, ad indagandum mox illud inaccessibile summae veritatis lumen deificum illud ac singulare ponit exordi
Abbreviated transcription (Latin):
lat̾e̾ sue carnis ꝓduxit. Exista ꝓͨ¬
diix scd̾ sarnẽ natꝰ. illam ꝓtulit
carne iã moriturꝰ. Exista uoluit
nasci. ꝓ illa dignatꝰ ẽ mori. Exuna
semł natꝰ ẽ inꝑsona sua. exalt̾a na¬
scunt᷑ cottidie m̃bra sua. Trax̃ ex

Expanded text:
lateris sui carne produxit. Ex ista prodiit secundum carnem natus, illam protulit carne jam mortuus. Ex ista voluit nasci, pro illa dignatus est mori. Ex una semel natus est in persona sua, ex altera nascuntur quotidie membra sua. Traxit ex
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tũ hũane qͥppe ĩ becillitatis
gessit addisc̾et. sicq paulatĩ ad
ꝯp̃hendend̾ ditatis oculte mist¬
riũ sius uegetata ꝓuectib t¬
traret. Qua pp̃ d̾mi cã fuit Ali

Expanded text:
m .» Humanae quippe imbecillitatis gessit, addisceret sicque paulatim ad comprehendendum divinitatis occultae mysterium suis vegetata provectibus aspiraret. Quap
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ organũ fecit. atq ut ħ supple¬
ret. ꝙ ad tp̃c ipẽ dñs dispensatĩe
suppssãt smet uicariũ dereliquit.
qͣtiꝰ ex pleto passionis ac rȩsurre¬
ctõnis ascensionisq myst̾i̾o. post
tresdecim fere annoꝵ lustra. cum
iã iuidel hoĩes lib̾i̾orẽ adcapescẽ¬
dã uitatẽ hrẽnt m̃tis obtutum.¬

Expanded text:
t, atque ut hic suppleret quod ad tempus ipse Dominus dispensative suppresserat, sibimet vicarium dereliquit, quatenus expleto passionis, ac resurrectionis ascensionisque mysterio, post tredecim fere annorum lustra, cum jam videlicet homines liberiorem ad capessendam veritatem haberent mentis obtutum
Abbreviated transcription (Latin):
se. ⁊ adexeqͥas eoꝵ. obseqͥa p̾̃stiti¬
se. nec ñ ⁊ aĩas electoꝵ usq ad ce¬
los cũ ymnis ⁊ laudil detulisse
uͥ ⁊̃ utusq sexus chori ꝯmemorã¬
huc uiuẽtes incarne ibidẽ min

Expanded text:
sequia praestitisse, nec non et animas electorum usque ad coelos cum hymnis et laudibus detulisse, ubi et utriusque sexus chori commemoranhuc viventes in carne, ibidem miri
Abbreviated transcription (Latin):
mactari ⁊ carnẽ de carne tua abĩ¬
piis crudelit̃ dissecari. seuib sin¬
gultib estimabo purissimũ pectꝰ
uexatũ eẽ cum tu audire ᷤ. Nluli¬
er ecre filiꝰ t. ⁊ discipłs ecce mater
tib cũdidissẽ. in sepulcro collocas¬
sem. uł saltẽ ꝓsecutꝰ eem ut tãto

Expanded text:
et carnem de carne tua ab impiis crudeliter dissecari? Quibus singultibus aestimabo purissimum pectus tuum vexatum esse, cum tu audires: Mulier, ecce filius tuus; et discipulus: Ecce mater tibus condivissem, in sepulcro collocassem, aut saltem, prosecutus essem, ut tanto
Abbreviated transcription (Latin):
gine nasc̾e̾tur. Audiat u̾sutus
lar penetrat ⁊ solidatẽ eiꝰ in sen¬
sibili subtilitate ꝑtraicit ⁊ tał
sus eiꝰ specular in tegrũ ꝑseue¬
rat. Specular gͦ ñ rũpit radius
solis. ⁊ integͥtatẽ u̾ginis in g̾ssus
aut egͥssus uiciare pota̾t digͥta¬

Expanded text:
ine monstratur. Audiat et versutus lar penetrat, et soliditatem ejus insensibili subtilitate pertrajicit: et talis essum ejus specular integrum perseverat. Specular ergo non rumpit radius solis: integritatem Virginis ingressus aut egressus vitiare potuit deita
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ sp̃c sc̃s de quo ꝯcpis. ⁊ ip̃e pr̃qui
genuit ꝙ̃ ꝯcipis. Pat̾ in ꝙͣ tecũ. qui. sto¬
filiũ suũ facit ⁊ tuũ. filiꝰ tecũ. qͥ ad
ꝯdendũ in te mirabile sacͣm̃tũ. mi¬
ro mͦ ⁊ sͥ resa̾t genitale secretũ ⁊ tͥ

Expanded text:
i genuit quem concipis. Pater, inquam, tecum, qui Filium suum facit et tuum. Filius tecum, qui ad condendum in te mirabile sacramentum, miro modo et sibi reserat genitale secretum, et
Abbreviated transcription (Latin):
in gͥssus : Puto ꝙ in secretariũ pu¬
dici cubituli. uͥ fortassis illa clauso
abscondito. Solent ninurũ angłi
ꝯstare mͣantib ⁊ ineis delectari. qͦs
suauitatis. Mlarie gͥ or̃ones ꝙͣtu¬

Expanded text:
ingressus ad eam? Puto in secretarium pudici cubiculi, ubi illa fortassis clauso abscondito. Solent angeli astare orantibus, et delectari in suavitatis. Mariae autem orationes qu
Abbreviated transcription (Latin):
uterus sponsi fuit thalamꝰ. Au
di mariã in eiuĩagłio. Respexitĩ¬
qͥt huilitatẽ ancille sue. Audi
eand̾ ĩ epithalamio. Cũ eẽt ĩquit¬
tex in accubitu suo. nardꝰ mã dedͭ¬

Expanded text:
uterus, sponsi thalamus fuit. Audi Mariam in Evangelio: Respexit, inquit, humilitatem ancillae suae . Audi eamdem in epithalamio: Cum esset rex, inquit, in accubitu suo, nardus mea ded
Abbreviated transcription (Latin):
re. abscondat᷑ ⁊ ꝑturiẽtis ĩ corrup¬
sio legali pificatc̃e in fantis ĩ nocẽ¬
cia solita circũcisione. De filiis u̾¬
inꝙͣ absconde maria noui sol
fulgorẽ pone ĩp̃sepio ĩ uolue pan¬
nis ĩ fantẽ. Nam ⁊ ip̃i pãni nr̃e di
uicie sũt. p̃ciosiores siquidẽ pãni
saluatoris oĩi purpura ⁊ gliosiusͤ
ħ p̃sepe: auratis regũ solus. Bio¬
c̾atoeẽ tuũ lacta panẽ celi. lacta p̃ci¬
um mũdi. p̃be lambenti manullã

Expanded text:
re. Abscondatur et parturientis incorruptio legali purificatione; infantis innocentia solita circumcisione. Am, absconde, Maria, novi solis fulgorem; pone in praesepio, involve pannis infantem: nam et ipsi panni divitiae nostrae sunt. Pretiosiores siquidem panni Salvatoris omni purpura, et gloriosius hoc praesepe auratis regum soliis; ditcreatorem tuum; lacta panem coeli; lacta pretium mundi; praebe lambenti mamillam,
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝯducti sũt. si ociosi ĩ uenti
fuerint qͥd met᷑ fides qͥppe sine
oꝑib mortua ẽ. Ipã deniq oꝑaᷤ
nra in feruore agenda sũt ⁊ in
desid̾io cordis ut sint lucerne
ardentes in manib neĩs. alioaͥn
tim̃dũ ẽ ne forte tepidos euo

Expanded text:
 si otiosi inventi fuerint, quid merentur? Fides quippe sine operibus mortua est . Ipsa denique opera nostra in fervore agenda sunt, et in desiderio cordis, ut sint lucernae ardentes in manibus nostris. Alioquin timendum est, ne forte tepidos nos
Abbreviated transcription (Latin):
.uiiiͦ. die ccuncidẽtur puer. Ue¬
hinc uo̾ absolucõni ⁊ pificatõi
in tenta abstine̾t se ab in g̾s¬
su templi tͥginta tͥb dieb qͥb
explẽtis offerret filiũ dño tũ

Expanded text:
 die circumcideretur puer: dehinc ablutioni et purificationi intenta, abstineret ab ingressu templi triginta tribus diebus: quibus expletis, offerret filium Domino cum
Abbreviated transcription (Latin):
lii maiestatẽ. hinc ẽ ꝙ eũ ĩ tẽplo
uenies filiũ iosepħ uocat dicẽs
fili quid fecisti nob̾ sic. Etce pat̾
tuus ⁊ ego dolentes q̃rebam̃ te.
Quẽ ꝓculdubio sciebat se sũ ꝯ¬
cubitu ioseph ꝯcepisse sũ corrup¬
tõne uͥgiuali edidisse. S curab.¬
scondit ꝯceptõnis ac nat̾i̾tatis

Expanded text:
estatem. Hinc est quod eum in templo veniens, filium Joseph vocat, dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? Ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te . Quem procul dubio sciebat se sine concubitu Joseph concepisse, sine corruptione virginali edidisse. 3. Sed cur abscondit conceptionis ac nativitatis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd mͥ opꝰ ẽ pĩficatõe : Cur absti¬
neã ab ing̾ssu templi. cuiꝰ uterꝰ
ꝯceptu in purũ fuit. nil illicit᷑
nił purgand̾. nimirũ cũ ꝓles
ista fons puritatis sic ⁊ purga¬
me legalis purificet obsu̾atio
q̃ purissima fcã sũ ip̃o ꝑtu ĩma¬

Expanded text:
d mihi opus purificatione? cur abstineam ab ingressu templi, cujus uterutu impurum fuit, nihil illicitum, nihil purgandum: nimirum cum proles ista fons puritatis sit, et purgame legalis purificet observatio, quae purissima facta sum ipso partu imma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtc̃e. Natꝰ ut hõ. s ñ gauitꝰ ut hõ.
ita suscepit carnis huãitatẽ ut
su̾aret maiestatis honoeẽ. ac sic
segregando puritatẽ nat̾i̾tatis
sue a ꝯcretõe colunionis hũone
pegit qͥdẽ in ortu suo plenã hõis
dispensatõem. s d̾i tñ ñ desuit di¬
gnitatẽ. Iõq ĩmũdo isto talis
actu. qͣł natiuitate piͨtatẽ ortus
sui su̾auit. ⁊ in uite sinci̾tate. So¬

Expanded text:
; natus ut homo, sed non genitus ut homo. Ita suscepit carnem, ut servaret majestatis honorem. Et sic segregando puritatem nativitatis suae a concretione colluvionis humanae, peregit quidem in ortu suo plenam hominis dispensationem, sed Dei tamen non descruit dignitatem. Ideoque in mundo isto talis qualis nativitate, puritatem ortus sui etiam in vitae sinceritate s
Abbreviated transcription (Latin):
rabiẽ. ꝯtulisti fc̃s es in exemplũ
eiꝰ ꝙ̃ fabule ferũt qͥ cũ uulgo ãt
ignotꝰ ⁊ nich̾ boni poss faciuoeis
dente sacrilegiũ. fert᷑ ip̃e iu me¬
dio ꝓcessisse clamitãs se se ĩ cen-¬
diũ subiecsse Sassitãtibq ephe¬
si pͥnciꝑib ꝙͣ ob cam ħ fatẽ uol

Expanded text:
sti, in exemplum ejus quem fabulae ferunt, cum vulgo esset ignotus, et nihil boni posset facinoris dente sacrilegium, fertur ipse in medium processisse, clamitans sese incendium subjecisse: sciscitantibus Ephes
Abbreviated transcription (Latin):
Dicat natꝰ ex uͥgine fili maris
picat sponse matͥ sue. Modo li
nõ scĩaui ⁊ colligo uͥ ñ sparsi. Di¬
cat ⁊ maria ⁊ ego te filiũ gn̾aui.
s u̾ginitatẽ meã ñ uiolaui. Re¬
gnũ tenui u̾g̾i̾tatis. ⁊ regẽ genu¬
i castitatis. in g̾dientẽ ⁊ reg̾dien¬
tẽ hũi in palacio uent̾s filiũ in¬
ꝑatoris. ⁊ emanib mĩs ñ amisi

Expanded text:
gine, Filius Mariae, dicat sponsae matri suae, Meto ubi non seminavi, et colligo ubi non sparsi. Dicat et Maria: Et ego te filium generavi; sed virginitatem meam non violavi: regnum tenui virginitatis, et regem genui castitatis: ingredientem et egredientem habui in palatio ventris Filium imperatoris, et de manibus meis non amisi
Abbreviated transcription (Latin):
spũ p̾sentẽ uereꝯdia u̾g̾itatisi
uultũ adu̾tentẽ ad collocutore
⁊ in dicãtem quõ ĩ p̃gnata sit acre¬
atore. Etam in qͥt maria indomo mã
ꝑuella uidea ex scĩe dd̾ regis gen̾a̾ta.
Adulta fcã sũ ⁊ desponsata ꝯiugi.i¬

Expanded text:
praesentem; verecundia virginitatis vultum avertentem a collocutore, et indicantem quomodo impraegnata sit a Creatore. Eram, inquit Maria, in domo mea, puella Judaea, ex semine David regis generata: adulta facta sum, et desponsata su
Abbreviated transcription (Latin):
culoꝵ s cũ res diu subhac ãbi¬
ticiã ꝑuẽit᷑. Iue nimirũ cordiscipu¬
loꝵ in se ꝑsona suscepta ꝯsultor
accedit. qͥ de ãpliori ̃ se ꝑsona fami¬
liatitatis atq dilectõtus p̃rogatĩa

Expanded text:
culorum. Sed cum res diu sub hac ambititiam pervenitur. Ille nimirum, condiscipulorum in se persona suscepta, consultor accedit, qui de ampliori familiaritatis, atque dilectionis praerogativa
Abbreviated transcription (Latin):
leticiã ⁊ eam maxĩe q̃ tam copiosoĩ¬
petu letificat. hac die ciuitatẽ dei
ut senciamꝰ ⁊ ip̃i stillicidia stillan¬
cia st̃ f̾ram. p̃cessit nos regina ura
p̾cessit. ⁊ tam głose suscepta ẽ ut si¬
tantes. Trahe nos pꝰ te inodore un¬

Expanded text:
oso impetu laetificat hodie civitatem Dei, ut sentiamus et ipsi stillicidia stillantia super terram. Praecessit nos regina nostra, praecessit, et tam gloriose suscepta est, ut fiantes: Trahe nos post te; in odorem un
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ. ucc in t̾ris locus dignior
filiũ maria suscepit nec ĩ celis re¬
gali solio quo mariã. hac die fi¬
uiꝰ sublimauit. felix nimiũ utra
susceptio utraq in effabił qr utra¬

Expanded text:
ia? Nec in terris locus dignior Filium Dei Maria suscepit; nec in coelis regali solio, in quo Mariam hodie Mariae filius sublimavit. Felix nimirum utraque susceptio; ineffabilis utra
Abbreviated transcription (Latin):
tam noua ħ potensq gn̾acio
ẽ ut̃ pcc̃ores ⁊ impios natꝰ mor¬
talisq de mr̃e ꝓgressus purga¬
tõe cunctis uascentib ⁊ ip̃o mͥ
celo purior apꝑet. nich̾q ineo¬

Expanded text:
tam nova potensque generatio est? Inter peccatores et impios natus, mortali etiam de matre progressus, purgatior cunctis nascentibus et ipso mihi coelo purior apparet. Avaritiae
Abbreviated transcription (Latin):
tͣgat.ꝙ sine pulu̾e eẽ ꝯstat. Iste
nͥ festucam educat de ocło qͥ ñ b
trabem ĩ suo p̾mo iste trabes e¬
ducat de ocło mõ: qͥ nͨ exiguum
pulu̾em ht̃ in suo. uidimꝰ terte
diuicias salutis ⁊ uite. uidimus

Expanded text:
sola sine pulvere est. Iste meo festucam educat de oculo, qui non habet trabem in suo: imo iste trabem educat de meo, qui nec exiguum pulverem habet in suo. 6. Vidimus certe divitias salutis et vitae; vidimus
Abbreviated transcription (Latin):
iuim̃toꝵ. Lacta eũ qͥ talẽ fecit
te. ut ip̃ẽ fieret ĩ te. qui tͥ ⁊ mu¬
nus fecunditatis actulit ꝯcep¬
tus ⁊ decꝰ u̾gi̾tatis. ñ abstulit
git ⁊ ut̾um de quo nasce̾t᷑ ele¬
git ⁊ ip̃e ꝯdidit ꝙ elegit. ut il

Expanded text:
i. Lacta cum qui talem fecit te, ut ipse fieret in te, qui tibi et munus fecunditatis attulit conceptus, et decus virginitatis non abstulit retur, et diem qua nasceretur elegit. Et ipse condidit quod elegit, ut ill
Abbreviated transcription (Latin):
re. abscondat᷑ ⁊ ꝑturiẽtis ĩ corrup¬
sio legali pificatc̃e in fantis ĩ nocẽ¬
cia solita circũcisione. De filiis u̾¬
inꝙͣ absconde maria noui sol
fulgorẽ pone ĩp̃sepio ĩ uolue pan¬
nis ĩ fantẽ. Nam ⁊ ip̃i pãni nr̃e di
uicie sũt. p̃ciosiores siquidẽ pãni
saluatoris oĩi purpura ⁊ gliosiusͤ
ħ p̃sepe: auratis regũ solus. Bio¬
c̾atoeẽ tuũ lacta panẽ celi. lacta p̃ci¬
um mũdi. p̃be lambenti manullã
ut ille ꝓte p̃beat ꝑcucienti maxillã.¬

Expanded text:
re. Abscondatur et parturientis incorruptio legali purificatione; infantis innocentia solita circumcisione. Am, absconde, Maria, novi solis fulgorem; pone in praesepio, involve pannis infantem: nam et ipsi panni divitiae nostrae sunt. Pretiosiores siquidem panni Salvatoris omni purpura, et gloriosius hoc praesepe auratis regum soliis; ditcreatorem tuum, lacta panem caeli, lacta pretium mundi, praebe lambenti mammillam, ut pro te ipse praebeat percutienti se maxilla
Abbreviated transcription (Latin):
eta lege ꝑiendi ⁊̃ edico filio mr̃
exultat ut uͥgo. En iacet ĩ cina¬
ĩ fancie corruptõ existit. Pãnis
obsitꝰ sordet. s celũ illi radio ste¬
ne lecioris arridet.S ⁊ in honorẽ

Expanded text:
eta lege pariendi, etiam edito filio, mater exsultat ut virgo. En jacet in cunain infante corruptio. Pannis obsitus sordet; sed coelum illi radio stellae laetioris arridet, atque in honorem
Abbreviated transcription (Latin):
uost gnbnã ciũ. licet cuide de fiio
qͥd cũ maria egerit angis. subito¬
q iosẽpb ĩ tuitu familiati ⁊ lic̃tia
maritali aspicit mariã ꝯiugẽ suã¬
ea tumescentes uenas ingutture
Sulari. in tlligit eiꝰ ut̾um grauidari.

Expanded text:
sunt gubernantium. Licet cuiquam de filio quid cum ea egerit angelus. Subito Joseph intuitu familiari et licentia maritali aspicit Mariam conjuea tumescentes venas in gutture, et gravari; intellexit Mariae uterum gravidari
Abbreviated transcription (Latin):
am. angłoꝵ. Uñ ⁊ in nazarech
qd̾ intp̃tat᷑ flos ad uolauit ⁊ ad
redolentẽ ꝑpetue u̾gĩtatis florẽ
cantat. At tñ ad nos uẽiens solũ
mel. attulit. ⁊ ñ aculeũ qr ñ uẽit

Expanded text:
 Nazareth, quod interpretatur flos, advolavit, et ad suave olentem perpetuae virginitatis florem cantat . Attamen ad nos veniens solum mel attulit, et non aculeum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
uirga de radice yesse ⁊ flos de ra¬
dite eiꝰ ascendet. Q gͦ u̾ga ħ nuices
ꝓduxit ymago dñni corpis fuit.
Nux eñi t̾nã h in suo corpe sb̾eir
nionẽ corum testam. ⁊ nuleũ.
Incorio caro intesta ossa. innu

Expanded text:
Virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Quod haec virga nuces produxit, imago Dominici corporis fuit; nux enim trinam habet in suo corpore substantiae unionem, corium, testam et nucleum. In corio, caro; in testa, ossa; in nu
Abbreviated transcription (Latin):
la. uidel ut sũ hũilitate place̾ suffi¬
it ex sua. Deniq qnͣto honorabłior
es ex singłari munere castimoĩe:
tanto tͥ tu maioeẽ ĩ uiriã facis ꝙ
ẽ uͥginitas: multo tñ pauciorũ
ẽ cũ uͥginitate hũilitas. Si gͦ ñ po

Expanded text:
licet sine humilitate placere suffiit ex sua? Denique quanto honorabilior es ex singulari munere castimoniae, tanto tibi tu majorem injuriam facis, quod est virginitas: multo tamen pauciorum est cum virginitate humilitas, Si igitur vi
Abbreviated transcription (Latin):
gine nasc̾e̾tur. Audiat u̾sutus
lar penetrat ⁊ solidatẽ eiꝰ in sen¬
sibili subtilitate ꝑtraicit ⁊ tał
nec cũ in g̾dit᷑ uolat. nec cũ
eg̾dit dissipat qr in ĩg̾ssu ⁊ eg̾¬
sus eiꝰ specular in tegrũ ꝑseue¬
rat. Specular gͦ ñ rũpit radius
solis. ⁊ integͥtatẽ u̾ginis in g̾ssus
aut egͥssus uiciare pota̾t digͥta¬
tis: S qͥd ultiꝰ ĩ moram  Audiat

Expanded text:
gine nasceretur. Audiat et versutus lar penetrat, et soliditatem ejus insensibili subtilitate pertrajicit; et talis nec cum ingreditur violatur, nec cum egreditur dissipat, quia in ingressu et egressu ejus specular integrum perseverat. Specular ergo non rumpit radius solis; integritatem Virginis ingressus aut regressus vitiare poterat Deitatis? Sed quid ulterius immoror? Audiat
Abbreviated transcription (Latin):
t quidẽ singłaris u̾ginitas ꝙͣ
ñ temerauit. s honorauit fe¬
tas.ꝙͣ ñ abstulit s extulit fecũda
tas. Quid hoꝵ ñ mirabile. qͥd ñ ĩ¬
cõrꝑabile. quid ñ singłare. furũ
u̾o si nõ hesitas in eoꝵ pondãtõe
qͥd tua digniꝰ iudices admiratõe.¬

Expanded text:
ginitas, quam non temeravit, sed honoravit fetas, quam non abstulit, sed extulit fecunda tas. Quid horum non mirabile? quid non incomparabile? quid non singulare? Mirum vero si non haesitas in eorum ponderatione, quid tua judices dignius admiratione
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ mulierse bñdicta ⁊ ñ maledi¬
cta sola agn̾ali maledcõ libã ⁊ a
doloee ꝑturienciũ alieua. nec mi¬
rũ fres si dolorẽ ñ intulit mr̃i¬
qͣ tulit dolores tociꝰ mũdi. Adħ¬

Expanded text:
ter mulieres benedicta, et non maledicta; sola a generali maledicto libera, et a dolore parturientium aliena! Nec mirum, fratres, si dolorem non intulit Matri, qui dolores totius mundi
Abbreviated transcription (Latin):
in foctuna sua in t̾sticiã de cioᷤ
uñ ꝯtulit sese ad quendã ĩ gẽ
tatẽ abnegauit dẏabolũ adoeaui.
eiq de sua mancipatõe fcm ꝙyro¬
graphũ tradidit anulo suo signa¬
tũ postea u̾o sc̃i pẽitens. młtũ q
se aĩo augens quid facẽt qͦ seu̾tẽt
tand̾ coslectis fid̾i̾ ⁊ spei uirib se

Expanded text:
infortunia sua in tristitiam cecidit, unde contulit sese ad quemdam Judaeumtatem abnegavit, diabolum adoravit, eique de sua mancipatione chirographum tradidit annulo suo signatum. Postea vero facti poenitens, multumque se animo angens quid faceret, quo se verteret, tandem collectis fidei et spei viribus,
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie. In pendice gͦ piissimi gͣ¬
tiam ut recipiatis debitũ. facite
iusticiã meã q̃ nulli expedit ⁊
hoĩm tu potiusti reos tuos ⁊̃
usq admortẽ amare. ⁊ potĩs.
te roganti amorẽ tui ⁊ inrĩs

Expanded text:
justitiae. Impendite igitur, piissimi, gratiam, ut recipiatis debitum; facite justitiam meam quae nulli expedit et hominum, tu posuisti reos tuos et usque ad mortem amare, et poteris te roganti amorem tui et matris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte datus ẽ uob̃. Excuset aput
ip̃m in tegritas tua culpã mat̾
corruptõnis ⁊ huĩlitas d̾o gͣta
nr̃e ueniã ĩ petret uaĩtati. Copi¬
osa caritas tua nr̃oꝵ cooꝑiat
multitudinẽ pccõꝵ ⁊ fecundi
cilia. tuo filio nos ꝯm̃da. tuo filio¬
tis ⁊ misi̾s nr̃e. te quoq int̾cedẽ¬
te ꝑticipes faciat nos głe ⁊ btĩtu¬

Expanded text:
te datus est nobis. Excuset apud ipsum integritas tua culpam nostrae corruptionis, et humilitas Deo grata nostrae veniam impetret vanitati. Copiosa charitas tua nostrorum cooperiat multitudinem peccatorum, et fecunditcilia, tuo Filio nos commenda, tuo nos Filitis et miseriae nostrae, te quoque intercedente participes faciat nos gloriae et beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
dio respirabãt.Iam u̾o ut rẽ
ueui fine ꝯcludamꝰ ep̃o iubẽteᷤ
node captum ꝙyrographu¬
igns theophilus sremauit
Deiñ suffragante clero ⁊ ppło dut¬
tus adaltare cũ sacro scãm cõionẽ
de manu ep̃i ors susciꝑet facie re¬

Expanded text:
o ut rem brevi fine concludamus, episcopo jubente male cautum chirographum Theophilus igne cremavit. Deinde suffragante clero et populo ductus ad altare, cum sacrosanctam communionem de manu episcopi ore susciperet, facies re
Abbreviated transcription (Latin):
di pp̃ mĩam aut miserem̾ mi¬
seri. tu ꝑcendo. tu int̾uẽĩendo
aut ostendite mͥ ad quos tuciꝰ
fugiã misicordiore ⁊ monstrate
in quib c̾ciꝰ ꝯfidam potẽtiores.
Sienĩ ẽ ĩmo qr ẽ tam magna
mã iniqͥtas ⁊ tã modica fides
plico. ut in qͦ mĩta mã mͥ udetis
ñ suffice̾ in eo mĩe ur̃e ñ dignẽ¬

Expanded text:
ricordiam, aut miseremini miseri, tu parcendo, tu interveniendo; aut ostendite ad quos tutius fugiam misericordiores, et monstrate in quibus certius confidam potentiores. Si enim est, imo quia est tam magna mea iniquitas, et tam modica fides mea, plico: ut in quo merita mea mihi videtis non sufficere, in eo misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙͣ eis opitulati desistit. ueni¬
ant gͥ ad eam iusti cũ basilio la¬
udantes. ac bñditentes effc̃mq
celerẽ sius scĩs desideriis postulã
si ue̾ peniteãt desidatam uẽiam

Expanded text:
unquam eis opitulari desistit. Veniant igitur ad eam justi cum Basilio laudantes ac benedicentes, effectumque celerem suis sanctis desideriis postulantsi vere poeniteant, desideratam veniam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯm̃dare. ut ꝑ penso dilige̾t ut¬
usq pond̾e minist̾i excellẽciũ
mitoꝵ dignitas in duol celi
senatorib iudea equari. Bicit doꝰ
petro. tͥ dabo claues regni celoꝵ.¬

Expanded text:
commendare, ut perpenso diligenter utriusque pondere ministerii, excellentium meritorum dignitas in duobus coeli senatoribus videatur aequari. Dicit Dominus Petro: «Tibi dabo claves regni coelo
Abbreviated transcription (Latin):
tes dicã erupisse de pudicissimis
mactari ⁊ carnẽ de carne tua abĩ¬
piis crudelit̃ dissecari. seuib sin¬
gultib estimabo purissimũ pectꝰ
uexatũ eẽ cum tu audire ᷤ. Nluli¬
er ecre filiꝰ t. ⁊ discipłs ecce mater
meũ de cruce deposuissez aroma¬
tib cũdidissẽ. in sepulcro collocas¬

Expanded text:
s et carnem de carne tua ab impiis crudeliter dissecari? Quibus singultibus aestimabo purissimum pectus vexatum esse, cum tu audires: Mulier, ecce filius tuus; et discipulus, Ecce mater meum de cruce deposuissem, aromatibus condiissem, in sepulcro collocas
Abbreviated transcription (Latin):
disse paulũ int̾ maxĩa gentium
p̃scierat moriturũ. Et qͥdẽ ĩdu¬
bitant᷑. Nũqͥd ñ sꝑabat ꝯtinuo
resurrecturũ. Utiq fident̾ suꝑ
ħ doluit crucifixũ. Et uehem̃t᷑.
am ꝯpacientẽ ꝙͣ marie filiũ pa¬
ista ꝯmori corde ñ potuit᷑: Est

Expanded text:
disse Paulum inter maxima gentium praescierat moriturum? Et indubitanter. Nunquid non sperabat continuo resurrecturum? Et fidenter. Super haec doluit crucifixum? Et vehementeram compatientem, quam Mariae filium paista commori corde non potuit? Fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmacłata se carne uestiuit. in ã¬
gusto. ẜ. latebat aluo ꝯclusus. s
tocꝰ orbis iura regebat ĩ m̃sus.
micilio ꝯstitutus ⁊ celi gub̾nabat
cipatũ. Non gͦ p̃sumptĩe celũ dr̃

Expanded text:
immaculata se carne vestivit. In angusto scilicet latebat alvo conclusus, sed totius orbis jura regebat immensus. gubernabat cipatum. Non ergo praesumptive coelum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
sima uͥginitas alicui discipłoꝵ
aspectus nec ñ ⁊ uenustꝰ ꝯu̾sãdi
unãs alt̾natĩ ꝑudiciciaꝵ splen¬
frõs km̃i pulcram uarietatẽ
die dispõnis coram caritate ur̃a ꝑ
pendẽ ⁊ eg̾gios duos redẽptoris nrĩ
discipło̾s. qͣlit̃ int̾ se qͣdam dignita¬
tis simłitudĩe ꝯgruãt ꝯꝑare: petiũ
uidel ⁊ ioħem. Cõmisit nãq dñs pe¬

Expanded text:
sima virginitas alicui discipuloraspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splenrissimi, pulchram varietatem divinae dispositionis coram charitate vestra perpendere, et egregios duos Redemptoris nostri discipulos qualiter inter se quadam dignitatis similitudine congruant comparare? Petrum videl
Abbreviated transcription (Latin):
utantis ad huc fidi finnosa uo¬
lis uua. int̾ ꝓcellosas ãbiguita¬
tũ rictuantiũ tempestates. pis¬
cator iste u̾itatis anchorã fixit.
portꝰ gremio collocauit. S uide¬
amꝰ ut̾m ioh̾es ⁊̃ huic oꝑi aliquã
cũ btõ petro siłitudinẽ teneat.
Cõstantissiẽ uãq pꝰ assensionẽ dñi¬

Expanded text:
utantis adhuc fidei sinuosa volumina, inter procellosas ambiguitatum fluctuantium tempestates piscator iste veritatis anchoram fixit, portus gremio collocavit. Sed videamus utrum Joannes et huic operi aliquam cum B. Petro similitudinem teneat. Constantissi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ discipłos suos redẽptor nr̃ inqͥ¬
reret. qͥ cirra se opinione hoĩes te¬
nerent᷑. illiq ꝓtinꝰ respondissent.
uentum ẽ mitabat assertio. nec
ambiguitatis uĩculũ soluebat᷑.

Expanded text:
cum discipulos suos Redemptor noster inquireret qua circa se opinione homines ducerentur, illique protinus respondissent: ventum est, nutabat assertio nec ambiguitatis vinculum solvebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uelut ĩ horrescente tempestate
ꝑsidie. płimi naufragant᷑. Quid
plr̃a. Landem ꝑempto domitiano
state turbatũ. solidiꝰ atq robustiꝰ
ad pͥstine fidei reuocauit sacm̃tũ.
Na rogatus ut abystoriographis
tradit᷑. acaritate fere tociꝰ uniu̾¬

Expanded text:
velut inhorrescente tempestate perfidiae plurimi naufragantur. Quid plura? Tandem perempto Domitiano,state turbatum, solidius atque robustius ad pristinae fidei revocat fundamentum. Nam rogatus, ut ab historiographis traditur, a charitate fere totius uni
Abbreviated transcription (Latin):
iadei conueniunt. & in occulto locutꝰ sũ
nichil. Quid me interrogas⁊ Int̾roga eos
qͥ audierunt quid locutus sum ipsis. Ecce
insciunt quȩ dixerim ego. Heͥc autem cũ
dixisset: tnus assistens ministrotũ dedit
alapam iesu dicens Sic respondes pontifici¬
Q espondit ei iħc. Si male locutus sum:
testimorium perhibe demalo. Sautem
simon petrus stans & calefaciensse. Dixerunt.
ergo ei. Numquid & tu ex discipul is eius es:
Iegauit ille & dixit. Nonsum. Dicit unus ex¬

Expanded text:
unt, et in occulto locutus sum nihil: quid me interrogas? interroga eos qui audierunt quid locutus sum ipsis: ecce ii sciunt quae dixerim ego. Haec autem cum dixisset, unus assistens ministrorum dedit alapam Jesu, dicens: Sic respondes pontifici? Respondit ei Jesus: Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo; si autem Simon Petrus stans et calefaciens se. dixerunt ergo ei: numquid et tu ex discipulis eius es? negauit ille et dixit: non sum. hoc igitur
Abbreviated transcription (Latin):
galileȩ. & ascendens sedebat ibi. It accesserun
ad eum turbȩ multȩ.habentes secum mutos
claudos. cecõs. debiles. & alios multos. & ꝓiecerꝰ
eos ad pedes eius. & curauit eos. ita ut turbae
muarentur. uidentes mutos loquentes. claudo
ambulantes. cecos uidentes. & magnificabant
dcum israhel.

Expanded text:
ns in montem, sedebat ibi. Et accesserunt ad eum turbae multae, habentes secum mutos, claudos, caecos, debiles, et alios multos; et projecerunt eos ad pedes ejus, et curavit eos: ita ut turbae mirarentur, videntes mutos loquentes, claudos ambulantes, caecos videntes; et magnificabant Deum Isra
Abbreviated transcription (Latin):
iudico serue nequam. Sciebas qͦd ego homo au¬
sterus sum. tollens quod non posui. & metens
quod ñ seminaui. & quare ñ dedisti pecuniam
meam ad mensam. & ego ueniens. cum usuris
utiq exegissem illud: it astantib dixit. Auferte

Expanded text:
ui respondit: Sciebas quod ego homo austerus sum, tollo quod non posui, meto quod non seminavi: et quare non dedisti pecuniam meam ad mensam, et ego veniens cum usuris uti
Abbreviated transcription (Latin):
scriptionem. Respondentes dixerunt. Cesaris.
Et ait illis. Reddite gͦ quȩ cesaris sunt cesari. &
quȩ dĩ sunc dõ. Et non potuerunt uerbum eius
reprehendere. coram plebe. Et mirati sunt
responso eius. & tacuerunt. A

Expanded text:
Caesaris et ait illis reddite ergo quae Caesaris sunt Caesari et quae Dei sunt Deo et non potuerunt verbum eius reprehendere coram plebe et mirati in responso eius tacuerunt a
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie in templo. Principes aut̃ sacerdotum et
scribȩ. & principes plebis. quȩrebant illũ ꝑ dere:
& non inueniebant quid facerent illi. Omnis en ĩ
populus suspensus erat audiens illum.
t factum est in una dicrum docerte illo popłm
intemplo & euangeli :ante: conuenerant prm¬
cipes sacerdetum & scribe cum seniorib & aiunc¬

Expanded text:
sacerdotum et Scribae et principes plebis quaerebant illum predere: et non inveniebant quid facerent illi. Omnis enim populus suspensus erat audiens illum. t factum est in una dierum, docente illo populum in templo et evangelizante, convenerunt principes sacerd
Abbreviated transcription (Latin):
falsum testiinonium dices. honora patrem tuum.
& matrem tuam. Qui ait. Hȩc omiuia custodiui
a iuuentute mea. Qua audito iesus ait illi. Ad huc
unum tibi deest. Omnia quęcumq habes uende
& da patiꝑibus. & habebis thesaurum in celo
& ueni sequere me. Iis ille auditis. contristac᷑ est

Expanded text:
onium dices, honora patrem tuum et matrem. qui ait: haec omnia custodiui a iuuentute mea. quo audito Iesus ait ei: adhuc unum tibi deest: omnia quaecumque habes uende et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni, sequere me. his ille audi
Abbreviated transcription (Latin):
Acilli cogitabant inter se dicentes. quia si direrimus
de ccło dicet. Quare ergo non credidistis illi
Si aitem dixerimiis ex hominibus: plebs uni
esse. Et responderunt. se nescire utide esset. Et iħs
ait illis. Neq ego dico uobis in qua potestate. Hec
facio Cepit aut̃ dicere ad plebem parabolã hanc.

Expanded text:
icentes: Quia si dixerimus, De coelo, dicet: Quare ergo non credidistis illi? Si autem dixerimus: Ex hominibus, plebs univesse. Et responderunt, se nescire unde esset. Et Jesus ait illis: Neque ego dico vobis in qua potestate haec f
Abbreviated transcription (Latin):
eam. Dico uobis. in illa nocte erunt duo in lecto
uno: unus assumetur. & alter relinquetur. Duȩ
erunt molentes in unum. una assumetur. &
altera relinquetur. Duo in agro. unus assumetꝰ.
& alter relinquetur. Respondentes dicunt illi
Ubi dñe : Qui dixit eis. Ubicumq fuerit corpꝰ.
illuc congregabuntur aquilȩ.¬
ecebat᷑ autem & parabolam ad illos. qm̃
oportet semꝑ otare. & ñ deficere: dicens.

Expanded text:
obis illa nocte erunt duo in lecto uno unus adsumetur et alter relinquetur duae erunt molentes in unum una adsumetur et altera relinquetur duo in agro unus adsumetur et alter relinquetur respondentes dicunt illi ubi Domine qui dixit eis ubicumque fuerit corpus illuc congregabuntur aquilae dicebat autem et parabolam ad illos quoniam oportet se
Abbreviated transcription (Latin):
enim camelum ꝑ foramen acus transire. quam
diuitem intrare in regnum dĩ. Et dirert̃ qui
audiebant. Et quis potest saluus fieri: Ait illis.
Quȩ impossibilia sunt apud homines. possibilia
sunt apud deum. A it aut̃ petriis. Ecce nos di¬
misimus om̃ia. & secuti sumus te. Qui dixit eis
E
Amen dico uobis. nemo est qͥ relinqͥt domum. aut
parentes. aut fr̃s. aut uxorem. aut filios ꝓpt̾ regnũ
dĩ: & ñrecipiat multoplura in hoc tẽpore. & in¬

Expanded text:
amen acus transire quam diuitem intrare in regnum dei. et dixerunt qui audiebant: et quis potest saluus fieri? ait illis: quae inpossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud deum. ait autem Petrus: ecce nos dimisimus omnia et secuti sumus te. qui dixit eis: en dico dico uobis, nemo est -qui relinquit domum, aut parentes, aut fratres, aut uxorem, a<it filios propter regnum dei, et non recipiat multo plura in hec tempore
Abbreviated transcription (Latin):
Absit. Ille aut̃ aspiciens eos ait. Quuid est gͦ quod
scriptum est. lapidem quem reꝓbauerunt ȩdifi¬
cantes. hic factus ẽ in caput anguli: Om̃nis qͥ
ceciderit supra illum lapidem. conquassabitur.
supra quem aut̃ ceciderit. comminuet illũ. Et
querebant principes sacerdotũ & seribȩ mitere
in illu manus illa hora. & timuerunt populum.
Cognouerunt enim qͦd ad ipsos dixerit similitudinẽ istã
t obseruantes. miserunt insidiatores qͥse iustos
simularent. ut caperent cum in sermone. &

Expanded text:
s ait quid est ergo hoc quod scriptum est lapidem quem reprobaverunt aedificantes hic factus est in caput anguli omnis qui ceciderit supra illum lapidem conquassabitur supra quem autem ceciderit comminuet illum et quaerebant principes sacerdotum et scribae mittere in illum manus illa hora et timuerunt populum cognoverunt enim quod ad ipsos dixerit similitudinem istam et observantes miserunt insidiatores qui se iustos simularent ut caperent
Abbreviated transcription (Latin):
da de pluribus. cur ñ ad grecam originem
reuertentes ea quȩ uel a uiciosis interꝑietibus
mule edita uł a presimptorib mpertis eindat
puere sius. uel a librariis dorinitantib aut addi¬
tasumt aut mittata corrigims illoꝑ ueior
de uete ri disputo testamiento qͥd a septuaguita
seniorib ingrecam linguam uersũ teio gradu
Adnosus puenit. Non quero quid a genio qͥd
simisutut sapiant. quare theedetio nouois e
urteres medius incedat. Sit illa uera niter poe¬
testnito quod grecum ẽẽ non dubuĩe excepto

Expanded text:
da de pluribus: cur non ad Graecam originem da de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpreTestamento: quod Graecum esse non
Abbreviated transcription (Latin):
on opus facere me cogis
ex ueteri. ut post exemplaria
seripturarum toto orbe disꝑsa
quasi quidam arbiter sedeã
Et quia inter se uariant.
quȩ sint illa quȩ cum grecis
consentiant. ueritate decernã
Pius labor: sed periculosa p̾sumptio. iudicare
de ceteris. ipsum ab om̃ib uidicandum. senis
mutare linguam. & canescentem mundũ
ad inicia retrahere paruulorum. Quis enĩ
doctus pariter uel indoctus cum in manus
uoluinen assumpserit & a saliua quam semel
inbibit uiderit discrepare quod lectitat. ñ
statun erumpat in uoce. me falsarium. me
clamans esse sacrilegum. qui audeam aliqͥd
inueterib libris adde̾re. mutare. corrigere:
Aduersum quam inuidiam duplex causa me
consolatur. Quod & tu quisummus sacer¬
dos es fieri iubes. & uerum non esse qͦduariat
etiam maledicoꝵs testimonio comprobatur.
Si enu latinus exemplarib fides est adhi¬
benda. respondeant quib tot sunt ex ẽplaria
pene quot codices. Sin autẽ ueritas ẽ quęren¬

Expanded text:
 opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
ohis & maixi. & inceteris reliqͦrũ quȩ aliis propria
sunt inueni. Qum itaq canones legeris qͥ subiect
siuit. confusionis errore sublato. & xͦmilia omiũ
scies & singulis sua queq restitues In canone pͥmo
ocordunt᷑ quatuor matħs mrarcus lucas. loħs
Insecundo tres. mathtus. mar ers ⁊⁊cas. oh
Intercio. tres eratheus lucas botro
inquarto tres etitheus marcus loħis
In quinto dtto oathetis lucas.
Inseptimo dtioeu oł¬

Expanded text:
is et Marci, et in caeteris reliquorum quae aliis propria sunt, inveniantur. Cum itaque Canones legeris, qui subjecti sunt, confusionis errore sublato, et similia omnium scies, et singulis sua quaeque restitues. In Canone primo concordant quatuor, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes. In secundo tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. In tertio tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. In quarto tres, Matthaeus, Marcus, Joannes. In quinto duo, Matthaeus, Lucas. In septimo duo
Abbreviated transcription (Latin):
Indecuno ꝓpria unꝰqsq quȩ ñ habent᷑ in alisedider:
Singulis uero eugłiis ab uno incipie̾s usq ad finem
librorũ dispar numerus increscit. Hic nigro colore
ꝑscriptus. subse haboe aliũ exniuieo numerum
discolorem. qͥ ad decẽ usq ꝓcedens indicat pͥor. nume¬
rus in quo sit canone requirendus. Cum gͥ aꝑto
codice. uerbigrã illud siue illud capitulũ scire
uolueris. c̃uius canonis sit statim ex subiectonu¬
meio doceberis. & recurrens ad principia in quib
canonum est distincta congeries: eodemq statim
canone ex titulo frontis inuento: illũ quẽ quere¬
bas numerum eiuidem eugłistȩ qͥ& ipse exscrip¬
tione signatus inuenies. atq e uicino ceterorum
tramitib inspectis. quos niuneros e regione habea

Expanded text:
In decimo propria unusquisque, quae non habentur in aliis, ediderunt. Singulis vero Evangeliis, ab uno incipiens usque ad finem librorum, dispar numerus increscit  Al. accrescit. Hic nigro colore praescriptus, sub se habet alium ex minio numerum discolorem, qui ad decem usque procedens, indicat prior numerus, in quo sit Canone requirendus. Cum igitur aperto codice, verbi gratia, illud sive illud capitulum scire volueris, cujus Canonis sit, statim ex subjecto numero doceberis, et recurrens ad principia, in quibus Canonum est distincta congeries, eodemque statim Canone ex titulo frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem Evangelistae, qui et ipse ex inscriptione signatur, invenies: atque e vicino caeterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habea
Abbreviated transcription (Latin):
habent᷑ expressimus. Q uod siquis de curiosis
uoluerit nosse in ęuangeliis uel eadem uel
uicina uel sola sint: eorum distinctione cog¬
noscat. Magnus siquidem hic innr̃is codicib
error moleuit. dũ qͦd in eadẽ re alius eugłista
plus doxit. in alio quia minus putauerint
ad diderunt. uł dum eundem sensũ alius iliter ex¬
pressit. ille qui unũ e quatuor primũ segerat. ad
eiꝰ exemplum ceteros qͦq estimauerit eniend indos¬
Oiude accidit ut apudnos inteta sint omia & it

Expanded text:
habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis voluerit nosse, quae in Evangeliis, vel eadem, vel vicina, vel sola sint, eorum distinctione cognoscat. Magnus siquidem hic in nostris codicibus error inolevit, dum quod in eadem re alius Evangelista plus dixit, in alio quia minus putaverint, addiderunt. Vel dum eumdem sensum alius aliter expressit, ille qui unum e quatuor primum legerat, ad ejus exemplum caeteros quoque aestimaverit emendandos. Unde ac
Abbreviated transcription (Latin):
hrebraicis litteris edidit. Hoc certe cum innr̃o
sermone discordat. & diuersos r iuulorũ tramites
Auctt. uno de fonte quęrendum est. Precermit¬
to eos codices quos a liiciano & esichio nuncitra¬
tos paucorum hominum asserit ꝑuersa c̃tentio.
qͥb utiq nec inueteri instriuñto post seꝑtua¬
quita interpretes emendare quid licuit. nec
mnouo ꝓfuit emendasse. cum multarũ gentiũ
linguis seriptura ante translata doceat falsa
esse que addita sunt. Igitur hec p̃sens p̃facumn¬
cula pollicetur quatuor ȩuangelia. quorum
ordo iste est. matheus. marcus. Eucas. iohannes.
codicum grecorum em̃data collatione sed et¬
ueterum. quene multum alectionis latinȩ
consuetudine discreparent: ita calamo impe¬
rauimus. ut his tantum quę sensũ uidebant᷑
mutare correctis: reliqua manere paterem
ut fuerant. Canones quoq qͦs eusebius cesari¬
ensis ep̃s al ex andrinum secutus ammonium
in decem numcros ordinauit: sicut in greco

Expanded text:
Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut fuerant. Canones quoque, quos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
rodes autem tenuit ioħm & alligauit eiun &
posuit in carcerem ꝓpter herodiadem uxoren
fris sui. Sicebat enim illi ioħs. Nonlicet tͥ ha¬
bere eam. Et uolens illum occidere. timuit po¬
pulum. quia sicut proplietam eum habebant:
Die aut̃ natalis herodis. saltauit. filia herodiadis
in medio triclinio: & placuit herodi. Unde cum
uiram̃to pollicitus est ei cdare qͦdciunq postulasset
ab eo. Atilla prenionita a matre sua dixit. Da mͥ
inquit in disco caput ioħis luptistȩ. Et contrista¬
tus est rex. Propter iuramentum autem & eod
qui pariter recumbebant: iussit dari . misitq
decollauit ioħm in carcerẽ. & allatum est caput.
eiꝰ in disco. & datum ẽ puellȩ. & tulit matrisuȩ.

Expanded text:
s enim tenuit Iohannem et alligavit eum et posuit in carcere propter Herodiadem uxorem fratris sui dicebat enim illi Iohannes non licet tibi habere eam et volens illum occidere timuit populum quia sicut prophetam eum habebant die autem natalis Herodis saltavit filin medio: et placuit Herodi. Unde cum juramento pollicitus ei dare quodcumque postulasset ab eo. At illa premonita a matre sua: da mihi inquit in disco caput Johannis Baptiste. Et contristatus est Rex: propter juramentum autem: et eos qui pariter recumbebant: jussit dari. Misitque et decollavit Johannem in carcere: et adlatum est caput ejus in disco: et datum e