comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fideles reꝑtꝰ ẽ aliquis adulte fidi ñ fidelis. ne
paruuli eoꝵ de hac uita anͣ rationabiles annos
extutes. alieni reman̾ent a consortio xͥ. ꝓuisa ÷
tizarent᷑. ⁊ ꝑ alt̾ius fidẽ reconciliarent᷑ do: sicut
ꝑ alt̾ius peccatũ erant alienati a dõ. Institut ũ¬
dos ppłos. exorzizandos. iniciandos. demũ bap¬
tizandos. in quib ꝓ paruulo audit ȩccła. ⁊ ad
intͣrogata respondet: & respondet donec paruu¬
lus ad intelligibiles annos ꝑueniat. ⁊ sacram̃ta si¬
dei. caritatis. & spei. sibi inposita intelligat: de
quibꝰ sacram̃tis quid significent ꝓ ut d̾ns inspira¬
re uolu̾it. caritati utͣs aliquid dice ꝓposumꝰ : ut
& ipsam uirtutẽ sacram̃toꝵ intelligatis: & audi¬
tores uros docere studeatis. Notandum gͦ pͥꝰ ÷.
quom̃ baptizandꝰ in ut̾o matris ęccłȩ concipiatur:
quib alim̃tis usq ad natiuitatẽ noui ħois in eo¬
dem ut̾o nutͥatur. Tria quippe sunt quib usq

Expanded text:
fideles repertus est aliquis adultae fidei non fidelis, ne parvuli eorum de hac vita ante rationabiles annos exeuntes, alieni remanerent a consortio Christi, protizarentur, et per alterius fidem reconciliarentur Deo sicut per alterius peccatum ados parvulos, exorcizandos, initiandos, et demum baptizandos. In quibus pro parvulo audit Ecclesia, et ad interrogata respondet, donec parvulus ad intelligibiles annos perveniat, et sacramenta fidei, charitatis et spei sibi imposita per se intelligat. De quibus quoque sacramentis quid significent, prout Domin charitati vestrae aliquid dicere proposuimus, ut et ipsi virtutem sacramentorum intelligatis, et auditores vestros docere studeatis. Notandum ergo est prius quomodo baptizandus in utero matris Ecclesiae puer concipiatur, quibus alimentis usque ad nativitatem novi hominis in eodem utero nutriatur. Tria quippe sunt quibus usque
Abbreviated transcription (Latin):
tonitrua bestiles m̃tes terribili cõminatione.
uelut quodam t̾ribili tonitruo commouentia. Ta¬
na uꝑarũ : quis dabit uob̾ fug̾e ã uent᷑a ira as
Et dominuiᷤ in ẽgło. Omnis arbor q̃ ñ fec̾it fruc¬
tum boni᷑. excidet᷑. ⁊ in ignẽ nuttet᷑: ⁊ in hũc
modũ plurima. Isti in modum p̾cons manifes¬
te aenmonent cunctos. ad orandũ. ad genufleo¬
tendum. Isti eugbrant: isti sac̃m̃ta dispensãt
ipsi alb uestib induti. asfistunt altari. Qua in re sig̾ca¬
t qr hi mundiciam candoris ꝗͣ p̾ferunt in corꝑe: de¬
bent hab̾e̾ in mente. Tales .N. d̾m habe̾ decet minis¬
tros. qui nullo carnis contaminent᷑ contagio: s plena
m̃tis ⁊ corꝑis castitate p̃fulgeant. Quales iit. diacones
gues. scił ne cont̾bent habentes pace᷑. ñ multo uino
deditos: qr uͥ eb̾etas. ibi libido ⁊ furor dñat᷑. Non
turpe lucrum sectantes: ne de sp̃ĩtali minist̾io t᷑re¬
na luũ sectent᷑. Pꝰ hec subiecit. Hi autͣ ꝓbent᷑ pͥmũ.

Expanded text:
tonitrua septem, bestiales mentes terribili comminatione velut quodam terribili tonitru commoventia. Tana viperarum, quis dabit vobis fugere a ventura ira? » Et Dominus in Evangelio: « Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . » Et in hunc modum plurima. Isti in modum praeconis, manifeste admonent cunctos ad orandum, et ad genu flectendum: Isti evangelizant, isti sacramenta dispensant. ipsi albis vestibus induti, altari assistunt. Qua in re significatur quam munditiam candoris, quam praeferunt in corpore, debeant habere in mente. Tales enim Deum decet habere ministros, qui nullo carnis contaminentur contagio, sed plena mentis et corporis castitate praefulgeant. Quales enim diaconi gues, scilicet ne conturbent pacem habentes; non multo vino deditos, quia ubi ebrietas, ibi libido et furor dominatur; non turpe lucrum sectantes, ne de spirituali ministerio terrena lucra sectentur. Post haec adjecit: Hi autem probentur primum,
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs nutͥret᷑: ⁊ nr̃ȩ redẽptionis mod̾ insinuaret᷑.
Nam pͥma ętate adã de t̾ta matͥ sine tͣreno patͥ¬
si homo ad eand̾e imaginẽ dei a d̾o sexte die plas
rena matre natum sine tͣreno patre ħo ad ean¬
dẽ imaginẽ dei reformatꝰ ÷. Ad ciusdẽ rei con¬
sonantiam eadẽ ȩtate de lat̾e adȩ. qͥ ecat forma
manantẽ. cum aqͦ scificatiõis eecłi fab̾cata ÷¬

Expanded text:
retur. Nam prima aetate Adam de terra matre sine terreno patre homo ad imaginem Dei a Deo sexta die plasmstum de terrena matre natum, sine terreno patre homo ad eamdem imaginem Dei reformatus est. Ad cujus rei consonantiam eadem aetate de latere Adae, qui erat forma manantem cum aqua sanctificatio
Abbreviated transcription (Latin):
malis obseruantiȩ. quȩ continentiȩ nob̾ arma ministt.¬
S . iiiͦi. eiusoe ebdomadȩ fia. cateritandi ⁊ exorcitan¬
di deferunt᷑ ad eccłam. ibi audit᷑i ⁊ instruendi.
qͣlit᷑ cont᷑ spũales neqͥtias sint pugnati. s tũ usq
in salb̾um paschale baptismꝰ coꝵ differt᷑: ħ atten¬
dente ȩccli. qr qͥ ad agonem in p̃senti uita uocan¬
t: in spe futurȩ qͥetis baptirant᷑. Sicut .pi. cont᷑
uisibiles hostes repellendos pugnat᷑i. ñ añ quã
in qͣrta .i. iuuenili ȩtate ad militiam eligunt᷑. ut
lendos. sic ad ꝓp̃ianã militiã sub tẏpo huiꝰ numꝰi¬

Expanded text:
antiae, quae continentiae nobis arma ministrat, et quarta hebdomade feria catechizandi et exorcizandi deferuntur ad Ecclesiam: ibi audituri et instruendi qualiter contra spiritales nequitias sint pugnaturi, sed tamen usque in Sabbatum paschale baptismus eorum differtur, hoc attendente Ecclesia, quia qui ad agonem in praesenti vita vocantur, in spe futurae quietis baptizantur. Sicut enim contra visibiles hostes pugnin vita, id est, juvenili aetate, ad militiam eliguntur, utlendos, sic ad Christianam militiam sub typo hujus num
Abbreviated transcription (Latin):
cͥdos ad fontẽ. & consec̾tur fonis. in noe̾ patͥs & filii ⁊
filii spc̃ scĩ: quib u̾b̾ si iqua salutis consecratur. nec
a bono melius. nec a malo peiꝰ baptismꝰ accipr. Unͣ
augͦtinꝰ in libro .iiiͦ. de unico baptismo. Non ẽ
aqua ꝓfana nec adult̾a suꝑ ꝗͣ d̾i nom̃ inuocat᷑. nͣ¬
si aͥ ꝓfanis & adult̾is inuocet᷑: qr nec ipsa c̾at᷑a.¬

Expanded text:
cerdos ad fontem, consecratur fons in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, quibus verbis si aqua salutis consecretur, nec a bono, melius, nec a malo pejus baptismus accipitur. Unde August. in lib. III De unico baptismo: Non est aqua profana, nec adultera, super quam Dei nomen invocatur, etsi a profanis et ab adulteris in
Abbreviated transcription (Latin):
dedicationẽ custodierit. His gͥ breuit᷑ declara¬
tis fr̾nitatẽ nram cõmonemꝰ. ut qd̾ aure auditis.
corde credatis. & oꝑe implere studeatis: pͣstante
oͣͦ ppłs ad fide̾ uocatꝰ.
iusibilibus sacm̃tis instruendꝰ ÷. ut ꝑ exibiti¬
onẽ uisibiliũ ꝑting̾e possit ad intellectũ inuisibi¬
liũ. nosse oportet dni sac̾dotes. qui hȩc sacͣm̃ta
contrectant. modũ ⁊ ordinẽ sacmͣtoꝵ. ⁊ uerita¬
tẽ rerum significataꝵ: alioqͥn dispensatores st¬
utilitatis iñ habituri. ꝗͣtum capiant ium̃ta qͦ
portant panes ad usum alioꝵ. licit diuina grã

Expanded text:
dedicationem custodierit. His igitur breviter declaradedicationem custodierit. His igitur breviter declaratis, fraternitatem vestram commonemus, ut quod aure audistis, corde credatis, et opere implere studeatis, praestante opulus ad fidem vocatus, visibilibus sacramentis instruendus est, ut per exhibitionem visibilium, pertingere possit ad intellectum invisibilium, nosse oportet, Domini, sacerdotes, qui haec sacramenta contrectant, modum et ordinem sacramentorum, et veritatem rerum significatarum: alioqui dispensatores taatis tantum inde habituri quantum capiunt jumenta, quae portant panes ad usus aliorum, licet divina gratia
Abbreviated transcription (Latin):
mus ꝑacta ꝑegͥnatione ꝑuenitur. Unde ⁊ seqr̃. Con¬
scidisti saccum meum. Sictus quippe ex lanis capͣ¬
rum ⁊ edoꝵ contixitur. Hedi uͦ quia perulca ani¬
malia sunt: ꝓ peccatoribus in scriptura ponunt᷑.
Saccus gͦ m̃ conscindit᷑. cum passibilitas ⁊ morta¬
litas humanȩ naturȩ de peccato ueniens. in in¬
mortalitatẽ cõmutat᷑. ⁊ leticia incõmutabilis
de reꝑata in mortalite comitatur: ⁊ ħ ÷ quod
seqͥtur. ut cantit tͥ gła mea. cui suspirabat &
to in carne pecõo. ñ punget conscientiam spi¬
ni pecati. qus tanto aͣt̃ in itiordatios̃ t̾stior qͣto
dam tͥ. Beati .ni. qui habitant in domo tua:
in scła scłoꝵ laudabunt te. Huc tam iocundȩ
tamq festiuȩ dedicationi: gaudens festiuusq
int̾erit : qui in ħ templo manufacto accepta
ueste nuptiali. templum di quod ipse ẽ scm̃
inuolatumq usq ad hanc ȩt̾nam inuiolabilẽq

Expanded text:
mus, peracta peregrinatione, pervenitur. Unde et sequitur: « Conmus, peracta peregrinatione, pervenitur. Unde et sequitur: « Conscidisti saccum meum . » Saccus quippe ex lanis caprarum et haedorum contexitur. Hoedi vero quia petulca animalia sunt, pro peccatoribus in Scriptura ponuntur. Saccus ergo noster conscinditur cum passibilitas et mortalitas humanae naturae de peccato veniens, in immortalitem commutatur, et laetitia incommutabilis, de reparata immortalitate commutatur, et hoc est, quod sequitur, « Ut cantet tibi gloria mea , » cui suspirabat et flto in carne peccato, non punget conscientiam spina peccati, quae tanto esset in recordatione tristior, quanto dam tibi. « Beati enim qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te . » Huic tam jucundae tamque festivae dedicationi gaudens festivusque intererit, qui in hoc templo manufacto, accepta veste nuptiali templum Dei, quod ipse est sanctum inviolatumque usque ad hanc aeternam inviolabilemque
Abbreviated transcription (Latin):
pcossist in apite.⁊ p̾ea resulfit in corꝑs e dum mis
grũ. de qua dicit apłs. Om̃s de plenituline ciꝰ
meta. Niñe ÷ quod conseorato altari crismarit᷑ ei
temur dictum ẽ gła future incorruptionis.
Huius enim templi noir manufadi tt̃ uera
⁊ plena. erit consecratio. cum passibile hoc ui¬
duerit inpassibilitatem. ⁊ mortale hod acceꝑit
inmortalitatem. ⁊ completum fuerit in cor¬
ꝑe. quod iam p̃cessit in capite. Uñ in psalmo
qui intitulatur in dedicatione domus. ⁊ uo¬
ce mediatoris. tam ꝓ se ꝗͣ ꝓ menbris suis
ita continctur. Conuertisti plinctum meum
in gaudium mͥ: consaidisti saccum meum :
artumndedisti me leticia. Planctum dicit nrãm¬
mortalitatem. quȩ tamdiu deflenda ÷. qͣdiu
ꝑegͥnamur a do. ⁊ differtur nob̾ iuisio pacis.
qua ꝑfruentur quib suaue ẽ dolere in dolori¬
bus ⁊ eruranis huius uitȩ: & ad et̃nȩ uicȩ gau¬
dia suspirare. Hic planctus. hic dolor in gau¬
dium uertiturꝰ: cum ad patͥam a qua nunc exula¬

Expanded text:
cessit in capite, et postea refulsit in corpore, cum missgratia, de qua dicit Apostolus: « Omnes de plenitudine ejus mata. Hinc est, quod de consecrato altari chrismantur inremur dictum est, gloria futurae incorruptionis. Hujus enim templi non manufacti tunc vera et plena erit consecratio, cum passibile hoc induerit impassibilitatem, et mortale hoc acceperit immortalitatem, et completum fuerit in corpore, quod jam praecessit in capite. Unde in psalmo, qui jam intitulatur: In dedicatione domus, ex voce mediatoris tam pro se, quam pro membris suis, ita continetur: « Convertisti planctum meum in gaudium mihi, conscidisti saccum meum, et circumdedisti me laetitia . » Planctum, dicit mortalitem nostram, quae tandiu deflenda est, quandiu peregrinamur a Deo; et differtur a nobis visio pacis, qua perfruentur, quibus suave est dolere in doloribus et aerumnis hujus vitae, et ad aeternae vitae gaudia suspirare. Hic planctus, hic dolor in gaudium vertitur , cum ad patriam, a qua nunc exsula
Abbreviated transcription (Latin):
pite. Residuos aut̃ capillos ordine p̃cid̾e dobetis.
ut aures & alios ocłos & alios eꝑis sensꝰ capitis
lib̾os reddant: & curam ext̾ioꝵ non in suꝑfluis
desid̾iis carnis. s in necessariis tantũ exercendam
agnoscant. Si gͦ ad ambulandum in iua sicut
ut forma quȩ p̃cesserat in capite. rep̃sentaret᷑ ui
N his .uii. officiis. pͥmꝰ g̃dꝰ ÷ ostiarioꝵ. qui possunt

Expanded text:
pite. Residuos autem capillos eo ordine praecidere debetis, pite. Residuos autem capillos eo ordine praecidere debetis, ut aures, oculos, et alios sensus capitis liberos reddant: et curam exteriorum non in superfluis desideriis carnis, sed necessariis tantum exercendam agnoscant. Si ergo ad ambulandum in via Dei, sicut ut forma quae praecesserat in capite repraesentaretur in  septem officiis primus gradus est ostiariorum qui po
Abbreviated transcription (Latin):
de aliis innocentib artib cͣquisistis. non de usu¬
ris. ñ de turpib lucͥs. non de negociatioib: uł
quȩ in siguram clericał ordinis p̾cessit. habuit
Si gͥ ⁊ uos de stipe ȩccłȩ uiue̾ disponitis. si ext᷑
deum nicħ queritis. qui si eo continti fu̾itis. erit
uob implissimũ & ub̾rimũ p̃diũ.⁊ salbrit᷑ ad deri¬
catum accessistis. qr ⁊ uita ur̃a concordat cum nomi¬
ne iͫ. ꝓfessio apparet in oꝑe. Alioqum si pauꝑtatẽ
& humilitatem ꝗͣ p̾fert habitꝰ corꝑis. ⁊ sig̾am ca¬
ur̃a. ⁊ spes ur̃a ab et̾na m̾cede sit uacua: qui nͣ
ut clerici. s ut acephali in elericali milicia sola quȩ¬
ritis luc̃ temꝑalia. Ad hoc capillos in modum coro¬
nȩ in summitate capitis radicis. ut ⁊ regnũ spĩa¬
le quod cȩcis p̃minet tali fig̾a ostendatis.⁊ curȩ
mortał illecebras freqnt᷑ redeuntes. aputetis sic de
corde: sicut freqn̾t᷑ cͥues resurgentes abraditis de ca¬

Expanded text:
de aliis innocentibus artibus conquisita, non de usuris, non de turpibus lucris, non de negotiationibus 2quae in figuram clericalis ordinis praecessit, partem Si ergo et vos de stipe templi vivere disponitis, si extra Deum nihil quaeritis, qui, si eo contenti fueritis, erit vobis amplissimum et uberrimum praedium, et salubriter ad clericatum accessistis, quia et vita vestra concordat cum nomine, et professio apparet in opere. Alioquin, si paupertatem et humilitatem, quam praefert habitus corporis, et figura cavestra, et spes vestra ab aeterna mercede sit vacua: qui non ut clerici, sed ut accephali in clericali militia sola quaeritis lucra temporalia. Ad hoc enim capillos in modum coronae in summitate capitis raditis, ut et regnum spirituale, quo caeteris praeeminetis, tali figura ostendatis, et curae mortalis illecebras frequenter redeuntes, sic amputetis de corde, sicut crines frequenter resurgentes, abraditis de ca
Abbreviated transcription (Latin):
scaituri corꝑis pͥmonst᷑uerũt. Quod bñ ostensũ
÷ in iacobminoris ppł̃i tẏpũ gerente. qͥ ad ortũ
festinans manũ p̾misit: plantam friͣs minoris
natii teneus. Hoc facꝰto significans qr repbato
pͥore ppło. cuiꝰ typũ gerebat esau nascit᷑ biͥt mi¬

Expanded text:
turi corporis praemonstraverunt. Quod bene ostensum est in Jacob interioris populi typum habentem: qui ad ortum festinans manum praemisit, plantam fratris majoris natu manu tenens , hoc facto significans quia reprobato priori populo, cujus typum gerebat Esau , nasciturus
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea mittt pontifex oleum suꝑ altare. in me
dio altaris crucẽ ex eo faciens: ⁊ suꝑ .iiiͬi. angulos
altaris. Eit quid satis congrue ordo seruat᷑. ut pͥ
emundationem ꝑ Aꝗ̃ ⁊ reliqͣ quȩ dicta sunt ꝑ sun¬
manus pontificis. ut sp̃c scĩ in se mereatur ad¬
uentum. Nam oleum grãm signisiat spc̃ scĩ. q̃¬

Expanded text:
nterea mittit dio altaris crucem ex eo faciens et super quatuor angulos altaris. Et quidem satis congrue ordo servatur ut post emundationem per aquam et reliqua quae dicta sunt perfunmanus pontificis ut Spiritus sancti in se mereatur adventum, nam oleum gratiam significat Spi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾̃s ⁊ ⁊ homo : postremo sacro fonte purificari.
Hoc ide significitũ e in ext̾iori parietum
asꝑsione. s nͣ uło hic fieri ad int̾iore parietũ
asꝑsionẽ. suꝑ uacuura uideri debet : quia qͥc¬
quid in exteriori scĩficatione agitur. suꝑsticiosũ
ẽ nͥ in int̾iori homine conpleatur. P̾ ost ħ tin¬
guit sacerdos digitum in aꝙͣ.⁊ facit̃ crucẽ ꝑ .iiͦiͦi.
cornua altaris: Altare enim ȩccł̃ȩ figuram pͣfert.
di cardines dilatat᷑.  cuius typo abrahe dictũ
ẽ. Dilataberis usq ad orientem.⁊ occidentem.
septẽttionem.⁊ meridiem. Hene gͦ crux de aqua
fit. ꝑ .iiii. altaris cornua: ut ostendatur omnẽ
eccłam eeͣ mundandã a sordibus peccatoꝵ. ꝑ la¬
uacrum aquȩ ⁊ fidem passionis. Inde uenit anͣ¬

Expanded text:
Deus et homo, postremo, sacro fonte purificari. Hoc idem significatum est in exteriori parietum aspersione, sed non ideo hic fieri ad interiorem parietum aspersionem, supervacuum videri debet, quia quidquid in exteriori sanctificatione agitur, superstitiosum est, nisi interiori homine compleatur. Post haec tingit sacerdos digitum in aqua, et facit crucem per quatuor cornua altaris. Altare enim Ecclesiae figuram praefert, di cardines dilatatur. Pro cujus typo Abrahae dictum est: « Dilataberis usque ad orientem et occidentem, septentrionem et meridiem . » Bene ergo crux de aqua fit per quatuor altaris cornua, ut ostendatur omnem Ecclesiam esse mundandam a sordibus peccatorum per lavacrum aquae et fidem passionis. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
adgaudet: quarum pͥma est. quia in tali sema¬
te crux fĩguratur : ut doctͥnȩ ȩuugłicȩ. qua
simplices imbuendi sunt. mors xp̃i pͥncipalit᷑
miserat᷑. Unde paulus coruithiis adhus rudi¬
angulus otintalis. a quo pͥmus u̾sus incipit.
ppłs intelligitur uidacus: ex quo ortus ẽ dns.
Preuenit aut᷑ usq in angulum orientalem: quia
cum diis nr̃ ex iudeis sit ortꝰ. fides incarnatiõis

Expanded text:
adgaudet. Quarum prima est, quia in tali schemaadgaudet. Quarum prima est, quia in tali schemate crux figuratur, ut doctrinae evangelicae, qua simplices imbuendi sunt, mors Christi principaliter inferatur. Unde Paulus Corinthiis adhuc rudiangulus orientalis, a quo primus versus incipit populus intelligitur Judaicus, ex quo ortus est Dominus. Pervenit autem usque in angulum occidentalem, quia cum Dominus noster ex Judaeis sit ortus, fides
Abbreviated transcription (Latin):
Orandum ⁊ gͦ ꝓ talibus. qui dum miciati sut.
ñdum salutandi sunt. quia no ⁊ oͦis consentien¬
dum uł ad plaudendum. Unde ipsis p̃dicatorib
dns dicit . ut nemine̾ salutent in uia .i. nemi¬
nem transparia appetenteꝰ uana spe demulceant.
as complitis incipit
pontifex de sinistrs angło ab oriente scri¬
bert ꝑ pauim̃tum aphabetum. usqin dextrũ
ingulum occidentis: at. ttum ã dȩxtro angulo
orientis. usq in sinisteum angłm occidentalẽ
basilice. Quid aut̾ ꝑ alphabetum. nͥ inicia:
rudim̃ta doctrinȩ sacrȩ uitelligi conuenit.
Unde paulus ad hebreos. Cũm debetis inqͥt¬
ee̾ magistri ꝓpt̾ temp̃. rursum indigetis ut in¬
struamini: quę sunt elemñta sermonũ dei. Scͥ¬
bit gͦ pontifex quasi alphabeti ordinẽ: cum
noscere. deĩ ad sillabas ac post u̾ba paulatẽ
ad sentenciaꝵ cognitionẽ ꝑuenire: sic sunt qͥda
gd intellectus in erudicione sgͣ eccđe. Quod

Expanded text:
Orandum ergo est pro talibus, qui nondum initiati sunt, Orandum ergo est pro talibus, qui nondum initiati sunt, non tamen salutandi sunt, qui non est eis consentiendum, vel applaudendum. Unde ipsis praedicatoribus Dominus dicit, « ut neminem salutent in via ; » id est, neminem transitoria appetentem vana spe demulceant. His completis, incipit pontifex de sinistro angulo ab oriente scribere per pavimentum alphabetum, usque in dextrum angulum occidentis; atque iterum a dextro angulo orientis usque in sinistrum angulum occidentalem basilicae. Quid autem per alphabetum, nisi initia et rudimenta doctrinae sacrae intelligi convenit? Unde Paulus ad Hebraeos: « Cum deberetis esse magistri propter tempus, rursum indigetis ut instruamini quae sint elementa sermonum Dei . » Scribit etiam pontifex quasi alphabeti ordinem, cum noscere, deinde ad syllabas, ac per verba paulatim ad sententiarum cognitionem pervenire, sic sunt quidam gradus intellectus in eruditione sanctae Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
i: quia xpc̃ mundum ing̾diens ꝑ issumptionẽ
cirnis nrͣe parictem nuucitiaꝵ piccatis nr̃is e¬
reformauit. Pontifex gͦ eccl̃am ingͥdiens. pax
huic domui clamat: quia scĩ doctores ħ intendt̃.
ut ppłs qui ã dõ discordiui̾at ꝑ peccata. ei recon¬
cilietur. ꝑ bonoꝵ oꝑum exercitia. Quod uͦ
ipsius domus: hoc ÷ quod dñs ante passionem
fecit ꝓ discipłis ⁊ cet̾is fidelibus oraus. pat᷑ scĩ¬
fica eos quos dedisti mͥ. Ita ⁊ͣ paulus tanꝗͣ ec¬
cłam ingressus. cohortat᷑ om̃s ad orationem dicẽs.
Obsecro primum omnium fieri oratioẽs. postu
conplet. qui pͥmum omĩum ꝓ oĩb hominib
orationẽ fieri monet: ⁊ tam̃ adhuc eoꝵ typũ
tenet. qui rudem ppłm docere incipiunt.
Inde ÷ quod surgens ab oratione. nondum sa¬
lutat ppłm dicendo. dñs uobiscum. s tamͣ ad
orationem cunctos hortatur: quia nouellus
ppłs nec dũ sac̾dotis salutacione dignus uidetur.

Expanded text:
istus mundum ingrediens per assumptionem carnis nostrae parietem inimicitiarum peccatis nostris ereformavit. Pontifex ergo ecclesiam ingrediens, pax huic domui, clamat, quia sancti doctores hoc intendunt, ut populus qui a Deo discordaverat per peccata, ei reconciliaretur per bonorum operum exercitia. Quod vero, anctificatione ipsius domus. Hoc est quod Dominus ante passionem fecit, pro discipulis et caeteris fidelibus orans: « Pater sanctifica eos, quos mihi dedisti . » Ita enim Paulus tanquam ecclesiam ingressus, cohortatur omnes ad orationem, dicens: « Obsecro primum omnium fieri orationes, postulcomplet, qui primum omnium pro omnibus hominibus orationem fieri monet; et ita adhuc eorum typum tenet, qui rudem populum docere incipiunt. Inde est quod surgens ab oratione, nondum salutat populum, dicendo: Dominus vobiscum; sed tantum ad orationem cunctos hortatur, quia novellus populus necdum sacerdotis salutatione dignus videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tur sacerdotalis. quam dñs discipłis suis contulit:
quando eos ad p̾dicationẽ mittens. nichil cos in iuia
ferre. nisi uirgam tantum ꝑmisit. Qua unga
scĩ saceedotes. ⁊ solantur humiles: ⁊ tͣrent suꝑbos.

Expanded text:
tur sacerdotalis, quam Dominus discipulis suis contulit, tur sacerdotalis, quam Dominus discipulis suis contulit, quando eos ad praedicationem mittens, nihil eos in via ferre nisi virgam tantum permisit. Qua virga, sancti sacerdote
Abbreviated transcription (Latin):
ter exterius asꝑgimus. quia ubi more bapti¬
ratoꝵ non potest fieri t̾na mersio: necesse ⁊ ut
qua possumꝰ sacram̃ti similitudine tͥua fat
aspsio. Unam enim habent significationẽ
trma mersio. ⁊ tͥna asꝑsio: quia quieqͥa co¬
gitatione. locitione. uł adione cõmuttitur.to¬
tum salutati fonte diduit᷑.Srii lununarib.¬
auodecim sunt aciiisi lumiuria: quibus
significatur qđ in¬
ea cõmendanda sit
lucens ⁊ ardens apłica
dodrina. Sic cum
tab̾nacłm a moyse constructum dno iubente
fuisfet dedicatum. xii. duces eadem mun̾a de¬
tulerunt.s
ea singłi singłis diebus ob¬
tulerunt: hoc
significante spũ scõ quod
cationẽ doctrina apłica una
singłos uͦ circiutus. accedit pontifex ad hostiuͣ
basilicȩ clero & ppło subsequente. ⁊ ꝑcutit suꝑli
minare uirga pastorali cantando antiphonam.
tollite portas principes uras & eleuanum portȩ
eteruales. Uirgi enim pastorales. potestas intelligi¬

Expanded text:
tunc exterius aspergimus, quia ubi more baptitunc exterius aspergimus, quia ubi more baptizatorum non potest fieri trina mersio, necesse est ut qua possumus sacramenti similitudine trina fiat aspersio. Unam enim habet hanc significationem trina mersio, et trina aspersio, quia quidquid cogitatione, locutione et actione committitur, totum salutari fonte diluitur. Interduodecim sunt accensa luminaria, quibus significatur, quod commendanda sit lucens et ardens apostolica doctrina. Sic cum templum a Salomone constructum, Domino jubente fuisset dedicatum, duodecim duces eadem munera detulerunt, sed ea singuli singulis diebus obtulerunt: hoc significante Spiritu sancto, quod catione doctrina apostolica, unasingulos vero circuitus accedit pontifex ad ostium basilicae, clero et populo subsequente, et percutit super liminare virga pastorali, cantando antiphonam: « Tollite portas, principes, vestras, et elevamini, portae aeternales » Virga enim pastoralis potestas intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
constringeret. ⁊ ab imposito sibi ordine separari
non ꝑmitt̾et : quãuis alicubi muor minori sup¬
positus incdetur. alicubi uͦ minor minore
pͤmeretur. Et hoc in templo non manufacto
siri uidemꝰ: cum gum eos quos congregat fidiꝰ
unitas ligit uidissolubilis cirtas ne indigne¬
tur maue da p̾lacione minoris. ne conquerat᷑
inuict̃ onera urã portate: & sic adimplebtais le¬
dificato itaq. templo.: quasi in unius
lapidis formara cemento constringente re¬
dacto. ut templi dei nomen & honorem habere
matatur ad cõmendandum baptismi saciam᷑¬
tum. ꝑ quod in eodem templo noui ppłi ere¬
andi sunt. ipsum templum primum suo m
y suo ordine baptiramus: ⁊ deuaceps multiplici
sicramentoꝵ scĩtate dedicamꝰ. Erimo itaq aquã
benedicimus: cui & sil admiscemꝰ. Aqua ⁊ enĩ
ui modacitate constringens:  ad consetuandã
uit nouitatem sipienter cõponens. Istam aaͣ
ad quandam baptismi imaginem gi̾ando eccsĩ

Expanded text:
constringeret, et ab imposito sibi ordine separari constringeret, et ab imposito sibi ordine separari non permitteret, quamvis alicubi major minori suppositus videretur, alicubi vero minor majore premeretur, et hoc in templo non manufacto fieri videmus, cum eos quos congregavit fidei unitas, ligat indissolubilis charitas, ne indignetur major de praelatione minoris; ne conqueratur Invicem onera vestra portate et sic adimplebitis ledificato itaque templo, et quasi in unius lapidis formam caemento constringente redacto, ut templum Dei nomen et honorem habere mereatur, ad commendandum baptismi sacramentum, per quod in eodem templo novi populi creandi sunt, ipsum templum primum suo modo et suo ordine baptizamus, et deinceps multiplici sacramentorum sanctitate dedicamus. Primo itaque aquam benedicimus, cui et sal admiscetur. Aqua etenim moderatione constringens, et ad conservandam vitae novitatem sapienter componens. Ista aqua ad quamdam baptismi imaginem gyrando ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓut dns donau̾it cum suꝑiorib conferamꝰ.
rimo enĩ lapides qui ad fabricam hãnc¬
ȩdificandam conportati sunt. aut de moͣ¬
tib sunt pͣcisi. aut de locis subt̾raneis eruti:
uit de agris collecti. Abhibita ÷ de hinc cem̃tari¬
conplanaret.⁊ ad dobitam quadraturam qͣ ma¬
iores minoribus in pariete coaptari possent.
artis suȩ disciplina ꝑduceret. Uidemus hȩc
in scõ dei templo spũalit᷑ impleta. cum uos de
omni gen̾e hominum. sublimium. humili¬
un. mediocrium. ad audiendum u̾bum ui¬
t conuenistis. & glestis disciplinȩ dolabro
tortitudine̾ uet̾is uitȩ deponere uoluistis:
ut in dei edificio tanꝗͣ ꝑpoliti lapides ordina¬
ri possitis. ubi iam non asꝑnarit᷑ nobilis ignobi¬
lem. diues pauꝑem: qui cognosceret se cum
eo eundera in gelis habere patrem. Addita est
etiam cum plinatis lapidibus. cum in parietibus
ad ordinem unius lineȩ collocarent᷑. sicut nostis
cemͣti glutinosa tenatitas. quȩ lapides inuicem

Expanded text:
us donaverit, cum superioribus conferamus. Primo enim lapides, qui ad hanc fabricam aedificandam comportati sunt, aut de montibus sunt praecisi, aut de locis subterraneis eruti, aut de agris collecti. Adhibita est dehinc caementaricomplanaret, et ad debitam quadraturam, qua majores minoribus in paritate comparari possent, artis suae disciplina perduceret. Videmus haec in sancto Dei templo spiritaliter impleta, cum vos de omni genere hominum, sublimium, humilium, mediocrium, ad audiendum verbum vitae convenistis, et coelestis disciplinae dolabro fortitudinem veteris vitae deponere voluistis, ut in Dei aedificio tanquam perpoliti lapides ordinari possetis, ubi jam non aspernaretur nobilis ignobilem, dives pauperem, quem cognosceret secum in coelis eumdem habere patrem. Addita est etiam complanatis lapidibus, cum in parietibus ad ordinem unius lineae collocarentur, sicut nostris, caementi glutinosa tenacitas, quae lapides invicem
Abbreviated transcription (Latin):
humantatis glestium. tͣrestrium ⁊ infernoꝵ dna¬
tum accepit. Eandem gͦ potestatem dns sius lar¬
gitus ⁊ p̃sulibus cum petro.⁊ in eo eccłe pͥnci¬
pibus potostatem dedit dicciis. tu es petrus
⁊ suꝑ hanc pettam ȩdificabo eccłam meam. &¬

Expanded text:
tatis, coelestium, terrestrium et infernorum dominatum accepit. Eamdem ergo potestatem Dominus suis largitus est praesulibus, cum Petro et in eo Ecclesiae principibus, potestatem dedit, dicens: « Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam:
Abbreviated transcription (Latin):
tionem isti duo u̾sus significant. in unã cru¬
cis cõpaginem. Hinc ÷ quod ⁊ iacob cum¬
filiis ioseph benedic̾et. cancellatis manib effigiẽ
crucis faciens. dext̾am manũ suꝑ esfrau minoris.
sinistram suꝑ capͣ manassẽ maioris posuit: sig¬
nuficans quia ppłs quondam dext̃ ui sinistrum
uerteretur. sinist᷑q in dextrum. Quod uͦ ea¬
dem scriptura uirga pastorali ꝑagitur : signi¬
ficatur quod iste transitus de iudeis ad gentes.
⁊ ea denuo conu̾sio. quȩ in fine scl̃i consuman¬
da ẽ. ꝑ officium sacerdotum ꝑficiet᷑.
e hinc pontifex ad altiora
conscendit : cum stans ante altare d̃m
sibi in adiutoriũ in uocat. ueluti iam incipi¬
ens oꝑari. Nam p̃terita. quasi quȩdam ꝓe

Expanded text:
tionem illi duo versus significant in unam crucis compaginem. « Hinc est quod Jacob filiis Joseph benedicens, et cancellatis manibus effigiem crucis faciens, dextram manum supra Ephraim junioris, sinistram super caput Manassae majoris posuit , » significans quia populus quondam dexter, in sinistrum vertetur, sinisterque in dextrum. Quod vero eadem scriptura virga pastorali peragitur, significatur quod iste transitus de Judaeis ad gentes, et ea denuo conversio quae in finem mundi consummanda est, per officium sacerdotum perficietur. Dehinc pontifex ad altiora conscendit, et stans ante altare, Deum sibi in adjutorium invocat, veluti jam incipiens operari.
Abbreviated transcription (Latin):
hic uͦ ad ȩdificandim in cordibris urͣis dĩ & ꝓx¬
umi dilectionem. Hȩo caritas in xpͣi corꝑe non
p̃fert indigenam aliergens. non nobilem igno¬
bili. ñ uirum mulieri: s om̃s ꝑ adoptione᷑
habetur sublimior: qui fuerit in dei amore
potttior. Accepistis etiã oleum scm̃ in pecto¬
re. ut iugeret in corde ur̃o sapientia: accepis¬
tis ⁊ in humo dextro. ut in exercitiis bonoꝵ
oñis. huiꝰ partis unctione xp̃i athletȩ dedica¬
ti estis: ut sciatis uos ad c̾tam̃ eẽ uocatos.⁊
ꝑ totum uitȩ ur̃e cursum cont᷑ antiquu
hostem publicis ⁊ pͥuatis cong̾słionib ẽe pug¬
natͦos. Data ÷ uobis ad ultimũ uestis can¬
dida. caput ⁊ meubra cooꝑiens. quȩ cindore
suo siguram prosirebat acceptę nouitatis :¬

Expanded text:
ic vero ad aedificandam in cordibus vestris Dei et proximi dilectionem. Haec charitas in Christi corpore non praefert indigenam alienigenae, non nobilem ignobili, non virum mulieri, sed omnes per adoptionem isti corpore ille solus habetur sublimior, qui fuerit in Dei amore potentior. Accepistis etiam oleum sanctum in pectore, ut vigeret in corde vestro sapientia. Accepistis et in humero dextro, ut in exercitiis bonoruoneris, hujus partis unctione Christi athletae dedicati estis, ut sciatis vos ad certamen esse vocatos, et per totum vitae vestrae cursum, contra antiquum hostem publicis et privatis congressionibus esse pugnaturos. Data est vobis ad ultimum vestis candida, caput et membra cooperiens, quae candore suo figuram praeferebat, acceptae novitatis, e
Abbreviated transcription (Latin):
crismata sacerdotalis ministeris: erucis sig̃a ꝑficiun¬
tur. Omnia aut̃ sic̃menta quȩ acta sunt ⁊ agua¬
tur. exorcismis. oratioib. insufflatiõibꝰ. qͣsi escę sc̃
quȩ paruulos reficiunt in ut̾o: ut renatos aqͣ sa¬
te descendit in os. suꝑnã significãs sapientiã : cuiꝰ
tactu ⁊ aures cordis aꝑiuntur. ad intelligendũ di¬
u̾bũ : & nares ad
repellendũ fetorẽ noxi¬
arum delectitiouˢ
Uñ ait beatꝰ ãbrosius
in libro de saanͣtis.
Qd egimꝰ in salb̾o:¬

Expanded text:
chrismata sacerdotalis ministerii crucis figura perficiunchrismata sacerdotalis ministerii crucis figura perficiuntur. Omnia autem sacramenta quae acta sunt, et aguntur exorcismis, orationibus, insufflationibus, quasi escae sunt, quae parvulos reficiunt in utero ut renatos aqua sate descendit in os, supernam significans sapientiam, cujus tactu et aures cordis aperiuntur, ad intelligendum verbum Dei, et nares ad repellendum fetorem noxiarum delectationum. Unde ait B. Ambrosius in libro De sacramentis: Quid egimus in sa
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli iniqua pellat᷑. add̾r ꝓ eo or̃o. ut grã
p̃ueniat ⁊ sequatur. q̃ uires pͣbeat lib̾o arbi¬
tͥo : & qua ꝓcul fiat unu̾sa maligni spcͣ
illusio. Signat᷑ itaq pͥmo baptiz andꝰ crucis
signacło in fronte: in pectore. in ocłis. in au
do eius. Hoc gͦ signo muniunt᷑ totiꝰ corꝑis
& omnia diaboli
figmenta frustͣnt᷑.
Sio cum pͥmoge¬
nita delerent᷑ egyp¬
signatis postib do
sꝯ ÷. Sic ap̃ iherechielem iherłm ab inminenti¬
tentium signaretur. Pea datur sal benedictũ
in os. utͦ ꝑ tẏpicum sapientię salecondit.
fetore careat iniquitatis. nec a u̾mibꝰ uitioꝵ
ultͣ putrefiat : s incorruptꝰ seruet᷑ ad ꝑcipien¬
dam plenã xͥ grãm. neq ult a ẽdim̃to sapi¬
entiȩ desipiat : neq ulte retͦ aspiciat. sicut
in rnfantib porzirat᷑. & exsuflat᷑: s ille¬
sub quo sunt qͥ sub pecco nascunt᷑. Hondum
ꝑ sacrum baptisma renati sunt: s iam ꝑ signũ
crucis in ut̾o matͥs eccłę concepti sunt. Omnia .ni.

Expanded text:
 iniqua depellatur. Additur pro eo oratio, ut gratia praeveniat et sequatur, quae vires praebeat libero arbitrio, et qua procul fiat maligni spiritus illusio. Signatur itaque primo baptizandus crucis signaculo in fronte, in pectore, in oculis, in audo ejus . » Hoc ergo signo muniuntur totius corporis  omnia diaboli figmenta frustrantur; sicut cum primogenita delerentur Aegypsignatis postibus dosus est. Sicut apud Ezechielem Hierusalem ab itentium, signaretur . Postea datur sal benedictum in os pueri, ut per typum sapientiae sale conditus, fetore careat iniquitatis: nec a vermibus vitiorum ultra putrescat, sed incorruptus servetur, ad percipiendam plenam Christi gratiam: neque ultra a condimento sapientiae desipiat, neque retro aspiciat, sicut in infantibus exorcizatur et exsufflatur: sed illesub quo sunt, qui sub peccato nascuntur. Nondum per sacrum baptisma renati sunt: sed jam per crucis signum in utero matris Ecclesiae concepti sunt. Omnia enim
Abbreviated transcription (Latin):
monte consticuto: facat mentioneꝰ de salomorie aicẽs.
ꝗͣuis ꝑ eccasset tam̃
egit penitentiam. scͥbens ꝓ¬
Nsouissime egi penitentiam:
⁊ resperi ut eli¬
gerem disciplinam.
salomonis. penitentiam agentis.
mbr̾ in apologia dauid
Quid de
dd dicam: & quid de sc̃o
salomone.
quem qm̃ iudaicũ uulgus exis timabat illũ
uenisse ꝓ xpo. ne uidetur ee̾ sup hominem:

Expanded text:
monte constituto, facit mentionem de Salemone dicens: Quamvis peccasset, tamen egit penitenciam scribens pNovissime egi penitenciam et respexi, ut eligerem disciplinam. Salemonis penitenciam agentis. ius in Apologia David: « Quid de vid dicam, quid de sancto Salomone? Qui, quoniam judaicum vulgus aestimabat eum venisse pro Christo, ne videretur esse super hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ caruatẽ in uiruͣ ꝑfedũ nutͥtur: spe xt̾nitatis in
eade fide ⁊ eaxitate solidit᷑: & om̃iũ sic̾m̃toꝵ adminis¬
Erationẽ. adhunc finẽ teficant: ut intelligant ȩccłam
di tanꝗ̃ domũ dĩ in fide fundari : dilectionẽ di ⁊ ꝓx¬
ii tãnꝗͣ parietes bñ sibi coherentes suꝑedificariꝰ:
cꝰq abaitudinẽ sp̃e gt̃nitatis głosissimne emulari.
Hoc corpꝰ xͥ licet natiuitatt capitiᷤ sui consue¬
to nascendi ordine subsecutũ sit: tm̃ huiꝰ capitis
natiuitatẽ in unitate subsecut᷑i corꝑis quȩdã m̃¬
bra p̾cisserunt: pat̾archȩ .s. ⁊ ꝓpħȩ. ⁊ multi ĩ ti

Expanded text:
irum perfectum nutritur, spe aeternitatis in eadem fide et charitate solidatur, et omnium sanctorum administratione ad hunc finem refertur, ut intelligat Ecclesiam Dei tanquam domum in fide fundari dilectione Dei et proximi, tanquam parietes bene sibi cohaerentes superaedificari, ejusdem altitudinem spe aeternitatis gloriosissimae cumulari. Hoc corpus Christi licet nativitate capitis sui consueto nascendi ordine subsecutum est, tamen hujus capitis nativitem in unitate subsecuturi, corporis quaedam membra praecesserunt
Abbreviated transcription (Latin):
aut᷑ reliquus .i. memoriam significat dnicȩ
passionis : quẽ admodũ significabat cinis uitu
iȩ asꝑsꝰ ad exsp̃iationẽ ppłi. A qua uͦ benedicit᷑
ut sanctisicetur. Sal aut̃ cinere miscetur. cuͣ
ppłs ut scĩficari possit diuina scientia: ⁊ fide
diu̾cȩ passionis instruit᷑. fit aut̃ crux suꝑ aꝗͣ
tͣ. ox sale ⁊ cuie̾ : cum fid̃i diuinitatis: palłionis.
fides addit᷑ tͥnitatis. Auic gͦ mixturȩ. ⁊ uinu
addit᷑ cum aqͣ: quȩ duo geminã naturam sig¬
nficant in una ꝑsona. diuinitatẽ scilicet ⁊ hu¬
manitatẽ. Et ÷ ordo intuendus. Primũ ponti
benedicit. cui uinum admiscet : qͥa unꝰquisq
pͥmũ sibi ꝑ confessionẽ portam salutis aꝑit.
deinde sactidotis ÷ ꝓ eo orare. pꝰ ħ pͥmordia fi¬
d̾i ei tͣdẽ. ⁊ qͣsi cat᷑ecuinũ fact̾: deinde in

Expanded text:
autem reliquias, id est, memoriam signat Dominicae autem reliquias, id est, memoriam signat Dominicae passionis, quam significabat cinis vitulae aspersus, ad expiationem populi. Aqua ergo benedicitur, ut sanctificetur. Sal cum cinere miscetur, cum populus ut sanctificari possit divina sapientia sciee passionis, instruitur. Fit autem crux ter super aquam et sale et cinere, cum fidei divinitatis et passionis, fides additur Trinitatis Huic ergo misturae et vinum additur cum aqua. Quae duo geminam naturam significant in una persona, divinitatem scilicet et humanitatem. Et est ordo intuendus. Primum pontifbenedicit, cui vinum admiscet, quia unusquisque primum sibi per confessionem portam salutis aperit, deinde est sacerdotis pro eo orare, post hoc primordia fidei ei tradere, et quasi catechumenum facere, de
Abbreviated transcription (Latin):
meum intende. ⁊ cęta. absq alła. Hȩc enĩ
uox ⁊ in hac uita laborantium. ⁊ contͣ hos¬
tes uisibiles ⁊ inuisibiles conluctantium:
⁊ id̾o deum in suum aduttorium in uocan¬
tium. Nec dum tamͣ laudibꝰ dei alła adiun¬
gunt : quia adhuc in laboribus ⁊ sudorib
des : s ętͣuȩ uitȩ głim significat. Unde mos
moleuit. ut in dieb septuagesimş ante pas¬
cha alł̃i ñ cantetur : quii sunt dies luctus
⁊ penitenciȩ. Pontifex gͦ qui cum subditoꝵ
iꝑicia. ⁊ contͣdictione adhuc c̾tat. adiutoriũ
quidẽ di postulat : alła uͦ ñdum cum eis ple¬
nit᷑ cantat . de quaꝵ salute nondũ plenit᷑ sꝑat.
Postħ uͦ benedicit᷑ aqua. cõmixto sale ⁊ cinere.
sis dicens. aquȩ multȩ̃ ppłi multi. Sal aut̃
lege p̾cipitur in omni sacͥficio offeres sal: nec
auferes sal fedis dñi d̃i tui de sacͥficio eius.
Quod ÷ dic̾e. Non placent do illa oꝑa :
quȩ non condint᷑ diuina sapientia. Cinis

Expanded text:
ec enim vox est in hac vita laborantium, et contra hostes visibiles et invisibiles colluctantium, et ideo Deum in suum adjutorium invocantium. Nedum tamen laudibus Dei Alleluia adjungunt, quia adhuc in laboribus et sudoribudes, sed aeternae vitae gloriam significat: unde mos inolevit, ut in diebus Septuagesimae ante Pascha Alleluia non cantetur, quia sunt dies luctus, et poenitentiae. Pontifex ergo qui cum subditorum imperitia et contradictione adhuc certat, adjutorium quidem Dei postulat, Alleluia nondum cum eis pleniter cantat, de quorum salute nondum pleniter sperat. Postea vero benedicitur aqua commisto sale et cinere. sis, dicens: « Aquae multae, populi multi . » Sal autem lege praecipitur: « In omni sacrificio sal offeres ; » nec auferes sal foederis Domini Dei tui de sacrificio ejus. Quod est dicere: Non placent Deo illa opera, quae non condiuntur divina sapientia. Cinis
Abbreviated transcription (Latin):
celo ⁊ in tͣra pͥuile¬
gium tͣdit᷑. constat
quia in cęlo ⁊in tra
ĩ inferno pͥncipe¬
tur. Cum gͦ pontifex
suꝑliminare fut᷑e
ȩccłȩ uirga pastorali tͣ ꝑcutit. ostendit qͥa
sibi cęli & terrȩ ⁊ inferm
potestas cedit :
unde et pꝰ trinam ꝑcussio¬
nem hostiũ
aꝑitur: quia sacerdoti po¬
testatem su¬
am digne conseruanti. par̾
adu̾sa resist̾e
non potest. Nam ipsa ecła anteꝗͣ ponti¬
fex eam ingrediat᷑. ppłi ignorantis. ⁊ ꝑfidiȩ
tenebris uiclusi figuram tenet. Huius ppłi
ignorantis typum gerit . qͥ uitus ad admo¬
iutionẽ pontificis. quasi admirans uit̾ragat.
portas pͥncipes ur̃as : ut tollant portas su¬
as. quatdͥnꝰ portȩ celestes .i. uirtutes ele¬
uentur. ꝑ quał introeat rex głe. Econtra¬
rio porte mortis suat peccata. Unde ꝓpħa

Expanded text:
coelo et in terra privilegium traditur, constat quia et coelo et terrae et inferno principetur. Cum ergo pontifex super liminare futurae ecclesiae virga pastorali ter percutit, ostendit quia sibi coeli et terrae et inferi potestas cedit. Unde et post trinam percussionem ostium aperitur, quia sacerdoti potestatem suam indigne conservanti, pars adversa resistere non potest. Nam ipsa ecclesia, antequam pontifex eam ingrediatur, populi ignorantis, et perfidiae tenebris inclusi figuram tenet. Hujus populi ignorantis typum gerit, qui intus admonitionem pontificis quasi admirans, interrogatportas, principes, vestras , » ut tollant portas suas, quatenus portae coelestes, id est virtutes elevantur, per quas introeat rex gloriae. E contrario portae mortis sunt peccata. Unde et Pr
Abbreviated transcription (Latin):
mine soli mathematici dicti sunt. cuiꝰ artis scientia. usq
ad eugłum fuit concessã: ut xͦ edito. nemo exiñ natiui¬
tatem aliqͥs de celo intꝑtet᷑. Nospopi dicti sunt. q ho¬
ras natiuitatis hominũ specłant᷑: dissimili ⁊ duiso fa¬
to. Sortdogi siuit. qͥ sub nõe fictȩ religionis. ꝑ qͣdã¬

Expanded text:
postea hoc nomine soli mathematici dicti sunt. Cujus artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo ex inde nativitatem de coelo interpretetur. Horoscopi dicti sunt, qui horas nativitatis hominum speculentur dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt qui sub nomine fictae religionis per qua
Abbreviated transcription (Latin):
placeatq ꝓ nob̾. ut cum offerimꝰ qd̾ placet. pla¬
cet᷑ nob̾ d̾s. Uñ ⁊ exempla scõꝵ adhibent᷑. ab el iꝰti
patarchȩ abhȩ. sũmi sacdotis melchisedech.
ut sic̃ eoꝵ sacͥficia acceptauit d̾s eis ꝓpician¬
do: ita suscipiat hostiã hanc nr̃i miserando.

Expanded text:
d placet, placetur nobis Deus. Unde et exempla sanctorum adhibentur Abel justi patriarchae Abrahae, summi sacerdotis Melchisedech, ut, sicut eorum sacrificia Deus acceptavit, eis propitiando, ita suscipiat hostiam hanc, nostri miserando.
Abbreviated transcription (Latin):
nuo st̃ ꝯsecͣnda. ħ de motioe altaris. De parie¬
catio estis. Ego ut sapiẽs architectꝰ fundam̃tũ po¬
cui suꝑponũt᷑ bona oꝑa. qͥb: ꝓbat᷑ dilectio d̾i
suꝑ addit᷑ uice tecti celsitudo spei. q̃ ꝓced̾ penet᷑n¬
do usq ad ĩt̾iora uelaminis. Scͥptũ ẽ aut̃ ab
eode apło. Sine fide inpossibile ẽ plac̾e d. fideᷤ
gͦ si euellat᷑ : tota edificatio spũał ꝓculdubio

Expanded text:
nuo sunt consecranda. Haec de motione altaris. De pariecatio estis, ego ut sapiens architectus fundamentum pocui superponuntur bona opera, quibus probatur dilectio Dei, superadditur vice tecti, celsitudo spei, quae procedit penetrando usque ad interiora velaminis. Scriptum est autem ab eodem Apostolo: Sine fide impossibile est placere Deo . Fides ergo si evellatur, tota aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
Me solũ mortis p̃mat ir reꝑabile dãpnũ
Et qͥd erit causȩ modico cur tẽꝑe iuuẽs
Oꝑtima pars mundi uiteq datoris imago
ꝑꝰ modicũ ꝑ cã sublata spe redeundi
Nõne putas dignũ mag̃ uifetiora ꝑtre

Expanded text:
Me solum premat irreparabile damnum; Me solum premat irreparabile damnum; Et quid erit causae modico cur tempore vivens Optima pars mundi, vitaeque datoris imago, Post modicum peream, sublata spe redeundi? Nonne putas dignum magis inferiora pe
Abbreviated transcription (Latin):
Clamat id̾e mundꝰ nat᷑aq ꝓuida rerũ
Quas ds humanis sic c̃did̾ usĩb aptãs
Ut possint homini queda signare fut᷑a
Mutat luna uices. defunctaq lumine rursum
Surgens mane nouuꝰ reditũ de morte sigͣat.
Signat ide gytos agitando uolubile celũ
lera distinguẽs teneb̾s ⁊ lue seq̃nte
psa parens tellꝰ q̃ corprã nr̃a receptat
Nudatos fõliis bfumali tẽꝑe ramos.
Et uelut arentes sub mortis imagine truncos.
in ꝓpͥam spẽm frondosa resuscitat eilas.
Queq ꝑemut hiemps noua gͣmina u̾e resurgt̃
Dãpnaq tamꝑib restaurat pͥstina certis
Semiia iacta manu sulcis moriũt᷑ oꝑta.
Quȩ uełt e tumulis cito iuuificata resurgũt
Ut suus incipiat labor arridere colonis
N os quoq spẽ ead̾e manet ⁊ teꝑatio uite
Qua reuuuscet id̾e. s ñ resolubile corpͦ
An mͥ subrectis data sit renouatio reb
Totꝰ ⁊ hãc spẽm tefereus mͥ seruiat orb

Expanded text:
Clamat idem mundus, naturaque provida rerum, Clamat idem mundus, naturaque provida rerum, Quas Deus humanis sic condidit usibus aptas, Ut possint homini quaedam signare futura. Mutat luna vices, defunctaque lumine rursum Surgens mane novus reditum de morte figurat. Signat idem gyros agitando volubile coelum, Aera distinguens tenebris et luce sequente. Ipsa parens tellus, quae corpora nostra receptat,erbis, Nudatos foliis brumali tempore ramos, Et velut arentes mortis sub imagine truncos In propriam speciem frondosa resuscitat aestas; Quaeque peremit hiems nova gramina vere resurgunt, Damnaque temporibus restaurant pristina certis, Semina jacta manu sulcis moriuntur operta, Quae velut e tumulis cito vivificata resurgunt, Ut suus incipiat labor arridere colonis. Nos quoque spes eadem manet et reparatio vitae, Qua revirescat idem, sed non resolubile corpus. An mihi subjectis data sit renovatio rebus, Totus et hanc speciem referens mihi serviat orbis,
Abbreviated transcription (Latin):
In qͥbꝰ a miscris sub tẽpr̃e iuiuit᷑ isto.
psa metũ mortis penãq fidelib aufert
Excusatq dm sua ne uideat᷑ imago
In nichilũ redigi frust᷑q fuisse cͥata
hac spe solat᷑ ꝑcussȩ uuln̾a carnis
Qd̵̃ sua de tumulo cato pelł& ossa resurgẽt
Ad sec̾ta poli semel ⁊ his rapt᷑ ad ipsũ
affirmat paulꝰ ꝑhibens sermone fideli
Mundo t̃ribilẽ tuba cũ dabit ultima cantũ.
Nec mora defuncti scissa tellure resurgẽt.
Ocurtensq d̾o pats in sublime feret᷑
attͥa deuex̃ captiua tͣhet᷑ in orbt̃.
Cred̾e cur dubitẽ fieri qd̾ posse ꝓbat᷑
Qd̃q refcit factũ sac᷑ pagina qdq fut᷑ũ
in qͦ consistit fid̾i pars maxima nix
Cuiꝰ ⁊ ipse typũ nat᷑ȩ mun̾e gesto
Quaq oie sõno ceu mortis imagine p̃ssꝰ
Rursꝰ ⁊ eugilans ueluti demorte resurgo
lpsa mͥ sine uoce loq̃ns nat᷑a susurrat
tꝰ sõnũ iugilas pꝰ mortis tẽprã iuues

Expanded text:
In quibus a miseris sub tempore vivitur isto. In quibus a miseris sub tempore vivitur isto. Ipsa metum mortis, poenamque fidelibus aufert Excusatque, Domini ne sua videatur imago In nihilum redigi, frustraque fuisse creata,Hac spe solatur percussae vulnera carnis, Quod sua de tumulo caro, pellis et ossa resurgent,Ad secreta poli semel et bis raptus, idipsum Affirmat Paulus, perhibens sermone fideli Mundo terribilem tuba quod dabit ultima cantum; Nec mora, defuncti scissa tellure resurgent, Occurrensque Deo pars in sublime feretur, Altera devexum captiva trahetur in orbem. Credere quid dubitem fieri quod posse probatur? Quodque refert factum sacra pagina, quidni futurum, In quo consistit fidei vis maxima nostrae? Cujus et ipse typum, naturae munere gesto, Quaque die somno, ceu mortis imagine pressus, Rursus et evigilans veluti de morte resurgo, Ipsa mihi sine voce loquens natura susurrat: Post somnum vigilas, post mortis tempora vives,
Abbreviated transcription (Latin):
Nob̾ certa fides. uisuq ꝓbata reuelat.
Ipso qͥ mortẽ destrux̃ testificante
Qd̾ noua pꝰ cines humana cadau̾a surgẽt.
Et reparata caro iã sinis nescia uiuet.
Se patͥs ad dextͣm pͥꝰ ascendendo leuauit
eo rediuiua polo tandẽ sua m̃bͣ locaũ.
Neue qͥs hoc aliis ctinge̾ posse negaret.
Qd̃ tͥ concessit qͥ solꝰ cͥminis expers
Et d̾s ẽ ⁊ ho uitȩ mortisq magist᷑.
hsserat exainctos reduces ad mun̾a iuitȩ.
Ut potuere pͥꝰ cũ ñdũ uĩcta suissent.
Sic ⁊̃ pꝰ fata queunt disiuncta reduu.
Neo stat ĩ alt̾ut᷑ gͣuior labor oĩpotẽti
Filiꝰ hoc uiduȩ ꝓles docet unua matͥ
Laratꝰ hoc clamat dũ ꝓsilit a monum̃to
uelatꝰ faciẽ manib pedib ꝙ ligatis.
Instita nec ꝓhibet cui ussio fortiar ĩlat
Et ne desꝑet fragił qͦ talia sexꝰ
Nausa puella domi uerũ rediuiua fatef
Testis ut̃q parens ⁊ tͦba domestica testis.
Hȩc gͥ spes ẽ ħ expectatio sola.
Quȩ c̃solat᷑ multõ magno̾q labores

Expanded text:
isuque probata revelat, Ipso qui mortem destruxit testificante, Quod nova post cineres humana cadavera surgent, Et reparata caro jam finis nescia surget.De Patris ad dexteram prius ascendendo levavit. Et rediviva polo tandem sua membra locabit. Neve quis haec aliis contingere posse negaret, Quod sibi concessit, qui solus criminis expers, Et Deus est et homo, vitae mortisque magister, Jusserat exstinctos reduces ad munera vitae, Ut potuere prius, cum nondum juncta fuissent, Sic etiam post fata queunt disjuncta reduci; Nec stat in alterutro gravior labor Omnipotenti. Filius haec viduae proles docet unica matri, Lazarus haec clamat, dum prosilit a monumento 1615 Velatus faciem, manibus pedibusque ligatis; Instita nec retinet, cui jussio fortior instat. Et ne desperet fragilis quoque talia sexus, Clausa puella domi verum rediviva fatetur; Testis uterque parens, et turba domestica testis. Haec igitur spes est, haec exspectatio sola, Quae consolatur multos magnosque labores,