comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a adsapientiã dĩ: Nonne ec ꝑiti nͥ illo
subueniente utiq ꝑituri: Crescit ad¬
huc ȩtate corporis: uenit ad fluuium
baptitandus. Baptirator dñm agnoscit:
indignum se soluendȩ calciamenti cor¬
rigiȩ conficet᷑. lam inde cȩci illuminant᷑.
surdis aꝑitur auditus: loquunt᷑ muti:
mundant᷑ lepsi ÷ stringunt᷑ paralitici:
conualescunt languidi: resurgunt
mortui. Iam quidẽ inu̾bi illius ꝑ quod
facta sunt omnia comparatione diui¬
tiarũ: agnosco pauꝑtatẽ. S quã longe
ad huc: acinere et fletu cum potu.
Adhuc timeo dic̾e ipse ẽ: et tam̃ uolo.
Sunt enim hic quȩdam quȩ me cogãt
uellȩ: et rursum q̃dam quȩ me cogãt
timere. Ipse ẽ: et ñ ẽ ipse. Iam in forma
seruiẽ. iam mortalẽ fragilemq carnẽ
portat: iam mortalis ad uenit: et tam̃
nondum intelligitur in hac egestate. ci¬
nerẽ sicut panẽ manducaui: & potũ meu̾
cum fletu miscebam. Addat gͦ pauꝑtatem

Expanded text:
a ad Sapientiam Dei? Nonne et periti, nisi illo a ad Sapientiam Dei? Nonne et periti, nisi illo subveniente, utique perituri? Crescit adhuc aetate corporis: venit ad fluvium baptizandus; baptizator Deum agnoscit, indignum se solvendae calceamenti corrigiae confitetur . Jam inde caeci illuminantur, surdis aperitur auditus, loquuntur muti, mundantur leprosi, stringuntur paralytici, convalescunt languidi, resurgunt mortui . 2. Jam quidem in Verbi illius per quod facta sunt omnia comparatione, divitiarum agnosco paupertatem; sed quam longe adhuc a cinere et fletu cum potu? Adhuc timeo dicere, Ipse est; et tamen volo. Sunt hic enim quae me cogant velle, et rursus quaedam quae me cogant timere. Ipse est, et non est ipse. Jam in forma servi est, jam mortalem fragilemque carnem portat, jam moriturus advenit, et tamen nondum intelligitur in hac egestate. «Cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam.» Addat ergo paupertatem
Abbreviated transcription (Latin):
tuus: et filius ancillȩ tuȩ. Attende ilã¬
ancillam castam: et uirginẽ. et matre
Ibi enim accepit pauꝑtatẽ nrãm. uͥ set¬
ui formã incdutus ẽ. semet ipsũ exina¬
mens: ne diuitias eiꝰ ex pauesceres. et
ad eum accedere cum tua mendicitate ñ
auderes. Tbi accepit inqͣm formã serui: uͥ
nr̃a indutus ẽ. pauꝑtate. Ibi se pauꝑauit.
ibinos aicauii. Lam gͦ ꝓpinqͣmꝰ: de illo ħ
itellig̾e Uerũtam̃ adhuc ñ ẽ. tam tẽi̾e
prominciandũ. Partus uinginis ẽ: lapi
sine manib de monte precisus: uͥ null
hominum oꝑatus ẽ. nulla tͥnsfusa con¬
cupiscentia: s sola fides accensa. et u̾bi
caro concepta. Deinde ꝓcessit exutero.
Locuti sunt celi: angłi pastorib nunci¬
auerunt. Stella adadorandum regem
magos tͣxit. Symeon repletus spũ: in¬
fantem dm̃ inmatris manib agnouit.
Accessit etas: ñ diuinitati s carni. Hor¬
rent mirant᷑q sapientiam pueri duode¬

Expanded text:
tuus et filius ancillae tuae» . Attende ancilltuus et filius ancillae tuae» . Attende ancillam illam castam, et virginem, et matrem: ibi enim accepit paupertatem nostram, ubi servi forma indutus est, semetipsum exinaniens; ne divitias ejus expavesceres, et ad eum accedere cum tua mendicitate non auderes. Ibi accepit, inquam, formam servi, ibi nostra indutus est paupertate; ibi se pauperavit, ibi nos ditavit. Jam ergo propinquamus de illo haec intelligere: verumtamen adhuc non est temere prsine manibus de monte praecisus , ubi nullus hominum operatus est, nulla transfusa concupiscentia, sed sola fides accensa, et Verbi caro concepta. Deinde processit ex utero; locuti sunt coeli, Angeli pastoribus nuntiaverunt , stella ad adorandum regem magos traxit , Simeon impletus Spiritu infantem Deum in matris manibus agnovit. Accessit aetas, non divinitati, sed carni. Horrent, miranturque sapientiam pueri duod
Abbreviated transcription (Latin):
Hiicine illȩ tantȩ diuitiȩ ꝑuen̾unt:
Multum illud excelsum: multum hoc
abiectũ. Quid hoc faciemus: Quem ad¬
modũ ista una illis suminis contẽꝑabimꝰ :
Nimis abinuicem longe sunt: ñdum
agnosco istũ pauꝑem. Alius ẽ fortasse: s
adhuc queramꝰ. Unde enĩ nob̾ ñ uidetur
ipse: Mirũ si int̾rogas: et ñ expauescis
diuitias. In pͥncipio erat uerbum. et ues¬
bum erat ap̃ dm̃: & ds̃ erat u̾bum. Hoc¬
erat in principio apud dm̃. Omnia pen
ipsum facta sunt: ce sine ipso factũ est
nichil. Qui ista dixit. scum dice̾t diues
erat: quantomagis illȩ deqͦ dicebat. In
pͥncipio erat u̾bum. Et ñ qͣlecunq ue¬
bum: sed uerbũ deus. Et ñ uͥcunq: s
apud dm. Et ñ uacans: s: omnia ꝑip̃m
facta sunt. Cinerem sicut panẽ. man¬
ducauit: et potum suum cum fletu cõ¬
miscuit. Metuendum ẽ: ne tantisdi¬
uitiis nr̃a pauꝑtas faciat in iuriã. Quen
bis. Respice et illam uocẽ. Ego seruu

Expanded text:
Hucne illae tantae divitiae pervenerunt? Hucne illae tantae divitiae pervenerunt? Multum illud excelsum, multum hoc abjectum. Quid faciemus? quemadmodum ista ima illis summis contemperabimus? Nimis ab invicem longe sunt. Nondum agnosco istum pauperem; alius est fortasse: sed adhuc quaeramus. Unde enim nobis non videtur ipse, mirum si interrogas et non expavescis divitias: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Derat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Qui ista dixit, cum diceret, dives erat; quanto magis ille de quo dicebat, «In principio erat Verbum:» et non qualecumque Verbum, sed «Verbum Deus;» et non ubicumque, sed «apud Deum;» et non vacans, sed «omnia per ipsum facta sunt?» Cinerem sicut panem manducavit, et potum suum cum fletu commiscuit? Metuendum est ne tantis divitiis nostra paupertas faciat injuriam. Quaere bis» . Respice et illam vocem: «Ego servus
Abbreviated transcription (Latin):
CCE Uꝰ
PAUPER
ORAT
et non orat
insilentio. Li¬
cet gͦ audire
eũ. et uidere
quisnam sit:
ne forte illȩ sit
st̃ diuites: Puto auro. argento. familia.
terra: s omnia ꝑ ipsum facta sunt. Qͥ d
gͦ illo ditius. ꝑ quẽ factȩ sunt diuitiȩ.
etiam illȩ quȩ ñ sunt uͭ diuitiȩ : Per il¬
lum enim. et illȩ diuitiȩ : Ingenium.
mores. uita. ipsus corꝑis sanitas. sensus.
conformatioq menbroꝵ. Et erim cum
hec salua sunt: et pauꝑes diuites sũt
Per illum et illȩ maiores diuitiȩ: fides.
pietas. iusticia. caritas. castitas: mores
bomi. Nemo enim et has habet: nisi
per eum qui iustificat impium. Ecce ꝗͣ
diues. Quis enim diues: Qui hc qͦdiult.
alio faciente: an qui facit qͦd uult et alio
habente: Puto. quia ditior illȩ qui fecit
qͦd habes: qͥa qͦd illȩ ht̃ tuñ habes. Ecce
qͣm diues. In hoc tam diuitȩ. unde agni¬
turi sumꝰ hȩc u̾ba. cinerem sic̃ panẽ man¬
ducaui. et potum meũ cũ fletu miscebã:

Expanded text:
cce unus pauper orat, et non orat in silentio. Licet ergo audire eum, et videre quisnam sit: ne forte ille sit, sunt divites? Puto auro, argenterra. Sed omnia per ipsum facta sunt . Quid ergo illo ditius, per quem factae sunt divitiae, etiam illae quae non sunt verae divitiae? Per illum enim et illae divitiae, ingenium, mores, vita, ipsius corporis sanitas, sensus, conformatioque membrorum: etenim cum haec salva sunt, et pauperes divites sunt. Per illum et illae majores divitiae, fides, pietas, justitia, charitas, castitas, mores boni: nemo enim et has habet, nisi per eum qui justificat impium . Ecce quam dives. Quis enim dives, qui habet quod vult alio faciente, an qui facit quod vult et alio habente? Puto quia ditior ille qui fecit quod habes; quia quod ille habet, tu non habes. Ecce quam dives. In hoc tam divite unde agnituri sumus haec verba: «Cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam?»
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. pat̾ ignosce illis quia nesciunt
quid faciunt: Deinde natꝰ insolitudi¬
ne: quia solusita nat᷑. passus intenebriˢᷤ
iudeorum tanqͣm innocte. inp̾uaricatõe.
tanqͣm inruinis. Quid postea: Uigila¬
ui. Ergo dormieras in parietinis: &e di¬
xeras. Ego dormiui. Q uid ẽ ego dormi¬
ui: Quia uolui dormiui. N octem amã¬
do dormiui: sed ibi seqͥt᷑. et resurrexi.
Ergo hic: uigilaui. S pꝰea qͣm ugilauit.
quid egit: Ascendit incȩlum. Factus ẽ
sicut passer uolando: idẽ. ascendendo.
Singularis in tecto: id÷ incęlo. Ergo pe¬
licanus nascendo. nicticorax moriendo:
passer resurgendo. Ibi insolitudine ue¬
lut sol. hic inparietinis uelut ab eis occi¬
sus qui stare ñ potuerunt in ȩdifitio: hic
uͦ iãuigilans et uolans singularis in tec¬
to. Ibi int̾pellat ꝓ nob̾. Caput enĩ nr̃m
passer ẽ: corpꝰ illius turtur. Et enim
passer inuenit s̃ domũ. Qmͣ domum:

Expanded text:
diceret, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt diceret, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» ? Deinde natus in solitudine, quia solus ita natus; passus in tenebris Judaeorum tanquam in nocte, in praevaricatione tanquam in ruinis: quid postea? «Vigilavi.» Ergo dormieras in parietinis, et dixeras: «Ego dormivi.» Quid est, «Ego dormivi?» Quia volui, dormivi; noctem amando dormivi: sed ibi sequitur, «Et exsurrexi» . Ergo hic, «Vigilavi.» Sed posteaquam vigilavit, quid egit? Ascendit in coelum, factus est «sicut passer» volando, id est ascendendo: «singularis in tecto,» id est in coelo. Ergo pelicanus nascendo, nycticorax moriendo, passer resurgendo: ibi in solitudine, velut solus; hic in parietinis, velut ab eis occisus, qui stare non potuerunt in aedificio; hic vero jam vigilans et volans singularis in tecto, ibi interpellat pro nobis . Caput enim nostrum passer est, corpus illius turtur. «Etenim passer invenit sibi domum.» Quam domum?
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc auis. si uere ita ẽ magnã similitu¬
dinem carnis xp̃i: cꝰ sanguine uiuifi¬
cati sumus. S qͦm congruit xp̃o. qͦd
ipsa occidit filios suos: An et illi non
congruit. ego occidam. et ego uiuifica¬
bo. ego ꝑcutiam et ego sanabo: Anuͦ
saulus ꝑsecutor moreretur. nͥ de cęlo ꝑ¬
cuteretur: Aut p̾dicator excitaretur.
nͥ illidis sanguine uiuificaretur: S hoc
uidint: qui scͥpserunt. Non mnincerto
intellectum nr̃m constituere nos debe¬
mus. Hanc autem potiꝰ in solitudine ag¬
noscamꝰ. Hoc enim inde psalmꝰ uoluit¬
Lmͣ pon̾e. Pelicanus in solitudine. Putoego hie
intelligi: xp̃m natum de uirgine. Sol
enim sic. Idõ solitudo. In solitudine natꝰ:
qͥa sol ita natꝰ. Post natiuitatem: uentum
ẽ ad passionem. A quib crucifigebat᷑:
Nunqͥd a stantibus: Nunqͥd a lucenti¬
bus: Ergo tanqͣm in nocte ignorãcie
ipsorum et tanquam in parietinis ruine
ipsorũ. E cce nicticorax: et inpariẽtinis a¬
mat et innocte. Nam si non amaret:unde

Expanded text:
re ita est, magnam similitudinem carnis Christi, cujus sanguine vivificati sumus. Sed quomodo congruat Christo, quod ipsa occidit filios suos? An et illi non congruit: «Ego occidam, et ego vivificabo; ego percutiam, et ego sanabo» ? An vero Saulus persecutor moreretur, nisi de coelo percuteretur ; aut praedicator excitaretur, nisi illius sanguine vivificaretur? Sed hoc viderint qui scripserunt; non in incerto intellectum nostrum constituere nos debemus. Hanc avem potius in solitudine agnoscamus; hoc enim inde Psalmus voluit ponere, «Pelicanus in solitudine.» Puto ego hic intelligi Christum natum de virgine. Solus enim sic, ideo solitudo: in solitudine natus, quia solus ita natus. Post nativitatem ventum est ad passionem: a quibus crucifigebatur? numquid ab stantibus? numquid a lugentibus? Ergo tanquam in nocte ignorantiae ipsorum, et tanquam in parietinis ruinae ipsorum. Ecce nycticorax et in parietinis, amat et noctem. Nam nisi amaret, unde
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nͥ qr iam tanqͣm ad ferrum et uic¬
timã destinati. explere uolunt libidi¬
nem anteqͣm fundant sanguinẽ: Non¬
ne & tu hoc tͥ dic̾es: Iam peccator sum. iã
iniquus: iam dampnanduᷤ. Nulla ueniȩ
spes ẽ. Cur iam non faciam qͥcqͥd libet. & si
dulgentiã ꝓmittit ⁊ dicit. Redite p̾uari¬
catores ad cor. Nolo mortẽ impii: sed tan¬
tum ut reu̾tat᷑ et uiuat. Hoc ꝓculdubio
portu ꝓposito. deponis uela iniquitatiᷤ :
conu̾tis ꝓram uelificans adiusticiam: &
sꝑans uitam. ñnegligis medicinã. Nec in
hoc tͥ displiceat ds: tanqͣm ꝑistam indul¬
gentiȩ ꝓmissionẽ securos fec̾it peccatoreᷤᷤ.
& enim ne desꝑatione homines peius
uiu̾ent: ꝓmisit indulgentie portum.
Rursum ne spe uenie peius uiu̾ent:
fecit diem mortis incertum: ꝓuidentiᷤᷤ¬
sime utrunq constituens: & reu̾tenteᷤᷤ
qͦ recipiant᷑. et differentes unde t̾eant᷑.
Manduca cin̾em sic̃ panẽ: et potũ tuũ

Expanded text:
hoc, nisi jam tanquam ad ferrum et vichoc, nisi jam tanquam ad ferrum et victimam destinati, explere volunt libidinem, antequam fundant sanguinem? Nonne et tu hoc tibi diceres: Jam peccator sum, jam iniquus, jam damnandus, nulla veniae spes est; cur jam non faciam quidquid libet, etsi dulgentiam promittit, et dicit: «Redite praevaricatores ad cor» . «Nolo mortem impii; quantum» «ut revertatur, et vivat» . Hoc procul dubio portu proposito, deponis vela iniquitatis, convertis proram, velificas ad justitiam, et sperans vitam, non negligis medicinam. Nec in hoc tibi displiceat Deus, tanquam per istam indulgentiae promissionem securos fecerit peccatores. Etenim ne desperatione homines pejus viverent, promisit indulgentiae portum, rursus, ne spe veniae pejus viverent, fecit diem mortis incertum: providentissime utrumque constituens, et revertentes quo recipiantur, et differentes unde terreantur. Manduca cinerem velut panem, et fletum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
hominib penitentie locũ: ꝓmittendo
impunitatem omniũ delictoꝵ. Ideoho¬
mines mala faciunt: securi qͦd eis cum
bam. O qui in sultas: inuito te ad istũ
panẽ. Non enim audeste dic̾e. ñ ẽẽ pec¬
catorẽ. Discute conscientiam tuam: ascẽ¬
de tͥbunal mentis tuȩ: noli tͥ parc̾e: exa¬
mina te: loquat᷑ tͥ medulla cordis. Uide
utrum audeas innocentiam ꝓfiteri.
Hic plane si se respexerit conturbabit᷑
si se ñ palpauerit confitebit᷑. Et qͥd
aget miser. si ñ erit portus in porti¬
nitatis: Si sola fuit peccandi licenta.
et nulla peccatorũ est indulgentia.
u̾eris: Quo ibis: Certe et ꝓte factumẽ
it pauꝑ iste ciñem sicut panẽ manduca¬
ret: & potum suum cum fletu misceret
Nonte ian delectat tale conuuiũ: Sed
tam̃ in auit augent homines pecc̃a: spe
uenis Iimo augerent pecc̃a: desꝑatio¬
ne ienie. Nonne attendis quã licentio¬
s crudelitate uiuant gladiatores: Uñ

Expanded text:
hominibus poenitentiae locum, promittendo hominibus poenitentiae locum, promittendo impunitatem omnium delictorum: ideo homines mala faciunt, securi quod eis, cum bam.» O qui insultas, invito te ad istum panem. Non enim audes te dicere non esse peccatorem. Discute conscientiam tuam, ascende tribunal mentis tuae, noli tibi parcere, examina te, loquatur tibi medulla cordis; vide utrum audeas innocentiam profiteri. Hic plane si se respexerit, conturbabitur; si se non palpaverit, confitebitur. Et quid agis miser, si non erit portus impunitatis? Si sola fuit peccandi licentia, et nulla peccatorum est indulgentia, ubi eris? quo ibis? Certe et pro te factum est, ut pauper iste cinerem sicut panem manducaret, et potum suum cum fletu misceret. Non te jam delectat tale convivium? Sed tamen, inquit, augent homines peccata spe veniae. Imo augerent peccata desperatione veniae. Nonne attendis quam licentiosa crudelitate vivant gladiatores? Unde
Abbreviated transcription (Latin):
minimicimei: &e qui laudabant me ad¬
uersum me urabant. Ore laudabant:
corde insidias p̾parabant. Audi laudem
dare cesari: Quem laudas: supplantas.
Quarȩ nͥ qͥa qui laudabant me adu̾sũ
me turabant: Unde autem hoc opꝓbũ
nͥquia ueni fac̾e menbra mea peccatores.
ut agendo penitentiam sint in corpore
meo: Inde totum obꝓbriũ: inde ꝑsecu¬
dicus: s egͦtantib Utinam uos egͥare nos¬
setis: ut medicũ quȩreretis. ñ occidetis: &
ꝑ suꝑbam dem̃ciam falsa sanitate peri
inmici mei: Unde qui laudabant me
adu̾sum me iurabant: Qm̃ cinerẽ sicut
panẽ manducaui: & potum meũ ẽ fletu
miscebam. Quia hȩc genera hominũ
hab̾e in suis m̃bris sananda uolunt et
libanda: inde obꝓbrium. Hodieq paga¬
norum. obꝓbͥum quale in nosẽ: Quidpu¬
tatis frẽs. qͥd eosputatis dic̾e nobis: Nos
corrumpitis disciplinam: moresq gn̾is
humani ꝑu̾titis. Quid inueneris: dic
Qmͣ obrem: Quid fecimꝰ: Dando inqͥt

Expanded text:
mihi inimici mei, et qui laudabant me, adversus me jurabant.» Ore laudabant, corde insidias praeparabant. Audi laudem dare Caesari» ? Quem laudas, supplantas. Quare nisi quia «qui laudabant me, adversus me jurabant?» Unde autem hoc opprobrium, nisi quia veni facere membra mea peccatores, ut agendo poenitentiam sint in corpore meo? Inde totum opprobrium, inde persecudicus, sed aegrotantibus» . Utinam vos aegrotare nossetis, ut medicum quaereretis; non occideretis, et per superbam dementiam falsa sanitate peririnimici mei?» unde «qui laudabant me, adversus me jurabant? Quoniam cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam.» Quia haec genera hominum habere in suis membris sananda voluit et liberanda, inde opprobrium. Hodieque Paganorum opprobrium quale in nos est? quid putatis, fratres, quid eos putatis dicere nobis? Vos corrumpitis disciplinam, moresque generis humani pervertitis. Quid inveheris? dic quamobrem; quid fecimus? Dando, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
s manet suꝑ eum: quia nͨ tollit᷑ inqͣ ẽ.
natꝰ. Quare gͦ. & quid s uult uox ista.
qm̃ leuasti ȩlisisti me: Nonenĩ ait.
elisistime. Ideo elisisti: quia leuasti.
Unde hoc: Homo in honore positꝰ: fac¬
tus ẽ adimaginem di. Leuatus in hunc
honorem: erectus apulu̾e: erectꝰ a t̾ra.
accepit animã rationalẽ: p̾positꝰ ẽ. ra¬
tionis ipsius uiuacitate om̃ib bestiis.

Expanded text:
«manet super eum:» quia non tollitur in qua natus est. Quare ergo, et quid sibi vult vox ista, «Quoniam levasti, elisisti me:» Non enim ait, levasti, elisisti me.» Ideo elisisti, quia levasti. Unde hoc? Homo in honore positus, factus est ad imaginem Dei: levatus in hunc honorem, erectus a pulvere, erectus a terra, accepit animam rationalem, praepositus est rationis ipsius vivacitate omnibus best
Abbreviated transcription (Latin):
pariupendo laudant in me: qͦd ego
catũ habeo rep̃hendunt in me. Adu-¬
latores fallaces: deceptores. Magnꝰur
ille. u̾bi gr̾a grauis eneus: magnꝰ. doc¬
tꝰ. sapiens. S quare xp̃ianꝰ: Nã mag-¬
na doctͥna ⁊ magne litt̾e: ⁊ magna

Expanded text:
parvipendo laudant in me, quod ego parvipendo laudant in me, quod ego charum habeo reprehendunt in me, adulatores, fallaces, deceptores. Magnus vir ille, verbi gratia, Gaius Seius; magnus, doctus, sapiens: sed quare christianus? Nam magna doctrina,
Abbreviated transcription (Latin):
do istud erit: qm̃ mͦ clamas. infelix ego
homo quis me lib̾abit de corpore mortis
huiꝰ : Nunquid separabit᷑ ate hoc corpꝰ. &
tc̃ securꝰ eris: Et qͥd ÷ in nob̾met ipfis in¬
gemiscunꝰ ad optionẽ expectantes redep¬
tionẽ corꝑis nr̃i: Reparat᷑ a mortalitate
ad immortalitatẽ: ⁊ iam ñ refistit: qͥa
ñ ẽ mortalitas que resistat. ꝓpt̾ea casti¬
ga corpꝰ tuũ. Mͦ doma: quod postea re¬
cipias. Mͦ defitiat: ut tc suffitiat. Nã
in hac uita reparari ñ pot̾. Quã diumor-¬
tale gerit᷑ ñ te deponat: ñ te abrumpat.
Porta: erudi: castiga. Reparabit᷑ infi-¬
ne. Et quia nemo unqͣm carnẽ suã o-¬
dio habuit: resurget et caro. S qͦmͦ:
Etiã tc̃ luctaturꝰ sum: Oportet inqͥt¬
hõc corruptibile induere in corrupti¬
onem: ⁊ mortale hoc induere ĩ morta
et me. siue sit fr̃. siue sit ꝓximꝰ. siue
Patior adulatores: ñ cessant ꝑ streꝑeꝰ.
laudant in me que nolo: Quȩ ego

Expanded text:
do istud erit? Quoniam modo clamas, «Infelix ego do istud erit? Quoniam modo clamas, «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» numquid separabitur a te hoc corpus, et tunc securus eris? Et quid est, «In nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem ad immortalitatem, et jam non resistit, quia non est mortalitas quae resistat. Propterea castiga corpus tuum; modo doma quod postea recipias; modo deficiat, ut tunc sufficiat. Nam in hac vita reparari non potest, quamdiu mortale geritur. Non te deponat, non te abrumpat; porta, erudi, castiga: reparabitur in fine. Et quia «nemo unquam carnem suam odio habuit,» resurget et caro. Sed quomodo? etiam tunc luctaturus sum? «Oportet,» inquit, «corruptibile hoc induere incorruptionem, et moret me;» sive sit frater, sive sit proximus, sive Patior adulatores, non cessant perstrepere; laudant in me quae nolo, quae ego
Abbreviated transcription (Latin):
spero: In felix ego homo quis me lib̾a¬
bit de corpore mortis huiꝰ: Grã dei :¬
cepit resculpere: gr̃a dei que infun-¬
dit suauitatẽ. ut iã ꝑ int̾iorẽ hoĩẽ
condelecteris legi dei. Hinc cęt̾a sana-¬
bunt᷑ : unde et ista sanata s̃. Geme
adhuc uuln̾atꝰ: castiga te displice tͥ
Non sic pugno inquit quasi aerẽ cȩ¬
dens: s castigo corpꝰ meu̾ ⁊ in seruitu¬
tem redigo: ne forte aliis p̃dicans
ipse reꝓb inueniar. Nunqͥd qͥ casti-¬
gat corpꝰ odit corpꝰ: Siquis castigat
seruũ. odit seruũ: Siqͥs u̾b̾at filium.
odit filium: Et ut aliqͥd comunctiu ᷤᷤ
eloqͣm᷑: caro tua tanqͣm coniux tua ẽ. Et ͥͣi
Hoc ipse apłs dic̃. Nemo unqͣm carnẽ
suam odio habuit: s nutrit ⁊ fouet
iuix ẽ: et nemo carnẽ suã odio ha-¬
buit. Tañ quid alio loco: Caro con
nem. Concupiscit ad u̾sus te tanqͣm
coniunx tila: ama et castiga. donec fiat
in una reformatione una concordia. Quan¬

Expanded text:
spero? «Infelix ego homo, quis me liberaspero? «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei coepit jam resculpere, gratia Dei quae infundit suavitatem, ut jam per interiorem hominem condelecteris legi Dei: inde caetera sanabuntur, unde et ista sanata sunt. Geme adhuc vulneratus, castiga te, displice tibi. 16. «Non sic pugno,» inquit, «quasi aerem caedens; sed castigo corpus meum et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus inveniar» . Numquid qui castigat corpus, odit corpus? Si quis castigat servum, odit servum? si quis verberat filium, odit filium? Et ut aliquid conjunctius eloquamur, caro tua tanquam conjux tua est. Hoc ipse Apostolus dicit: «Nemo unquam carnem suam odio habuit; sed nutrit et fovetjux est, et nemo carnem suam odio habet. Tamen quid alio loco? «Caro connem» . Concupiscit adversus te, tanquam conjux tua; ama et castiga, donec fiat in una reformatione una concordia. Quan
Abbreviated transcription (Latin):
iustus es. Ex qͦ autẽ lapsus fecisti ea q̃
displicent deo. et fragilitate qͣdã in¬
firmitatis humane ꝓlaberis in illa:
et adhuc portas in firmitatẽ carnis. ⁊
gemis. cuiusdã reluctationis conscien-¬
tia: ex hac parte iniquus es. et peccõr
es. Quomͦ inquies exquadã parte iustꝰ.
ex quadã parte peccator: quid ÷ qͦd
dicis: Laboramꝰ. Uidem᷑ loqͥ contͣria:
nͥ nob̵ subueniat apłica auctoritas:¬
sc Iͦi. Audi illud ab apło: ne me mał intel¬
lector accuses. Condelector enim inquit
legi dei: scdm int̾iorẽ hominẽ. Ecce iustꝰ
Anñ ẽ iustus qui condelectat᷑ legi dei :
Unde gͦ pecc̃or: Nideo aliã legẽ in m̃briᷤ
mei repugnantem legi m̃tis ineẽ: et cap-¬
tiuũ me ducentẽ in legem peccati que ÷¬
me g̾o: ñdum sũ totꝰ instauratꝰ adima-¬
ginẽ fabricatoris mei. Cepi resculpi ex
ea parte qͣ reformor: displicet mͥ qͦd de-¬
forme ẽ. Ergo qͣm diu ita sum. quid

Expanded text:
justus es: ex quo autem lapsus fecisti ea quae justus es: ex quo autem lapsus fecisti ea quae displicent Deo, et fragilitate quadam infirmitatis humanae prolaberis in illa, et adhuc portas infirmitatem carnis, et gemis cujusdam reluctationis conscientia, ex hac parte iniquus et peccator es. 15. Quomodo, inquies, ex quadam parte justus, ex quadam parte peccator? quid est quod dicis? Laboramus, videmur loqui contraria, nisi nobis subveniat apostolica auctoritas. Audi illud ab Apostolo, ne me malus intellector accuses: «Condelector enim,» inquit, «legi Dei secundum interiorem hominem.» Ecce justus. Annon est justus qui condelectatur legi Dei? Unde ergo peccator? «Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccatme gero, nondum sum totus instauratus ad imaginem fabricatoris mei; coepi resculpi, et ex ea parte qua reformor, displicet mihi quod deforme est. Ergo quamdiu ita sum, quid
Abbreviated transcription (Latin):
stis ñ delectabis. Quid gͦ: Nullũ accipit sa¬
cͥfitiũ: Sacͥfitiũ deo sp̃c contͥbulatꝰ: cor
contͥtũ ⁊ humiliatũ d̾s sꝑnit. Humilia
cor tuũ: contere cortuũ : crucia cortuũ:
te: cum seuis inte. Eris imparte emen¬
data iustꝰ: qͣmuis sis adhuc inem̃danda
peccator. Exqͣ parte enĩ tͥ iam displices.
iustus es: exqͣtͥ displicet inte qͦd inuis¬
tũ ÷ iustus es. uis uide qͣm iustus sis:
Hoc inte tͥ displicet: qͦd ⁊ deo. Iamcõ-¬
iunxisti te uoluntate dei: ⁊ inteipso
ñ qͦd ille fec̃. s qͦd ille odit odisti. Exeo
qͦd odisti inte qͦd fecisti. quod odit ⁊
ille qui hoc ñ fec̃: cȩpisti inte eẽ seuerꝰ:
erit illȩ misericors. Parcet: quia tu ñ
peꝑcisti. Gͦ exqͦ coniunctus es oculis eiꝰ:
et condelecteris legi eiꝰ. ⁊ hoc inte ar¬
guis qͦd lex eiꝰ arguit. ⁊ hoc inte tͥ displi¬
cet qͦd et ocuł dei displicet: uide quã

Expanded text:
stis non delectaberis.» Quid ergo? nullum accipit sastis non delectaberis.» Quid ergo? nullum accipit sacrificium? «Sacrificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Deus non spernit» . Humilia cor tuum, contere cor tuum, crucia cor tuum;te, cum saevis in te. Eris in parte emendante justus, quamvis sis adhuc in emendanda peccator: ex qua parte enim tibi displices, injustus es; ex qua tibi displicet in te quod injustum est, justus es. Vis videre quam justus es? Hoc in te tibi displicet quod et Deo: jam conjunxisti te voluntati Dei, et in teipso non quod ille fecit, sed quod ille odit odisti. Ex eo quod odisti in te quod fecisti, quod odit et ille qui hoc non fecit, coepisti in te esse severus; erit ille misericors: parcet, quia tu non pepercisti. Ergo ex quo conjunctus es oculis ejus, et condelectaris legi ejus, et hoc in te arguis quod lex ejus arguit, et hoc in te tibi displicet quod et oculis Dei displicet, vide quam
Abbreviated transcription (Latin):
bit caput meũ. Quid ÷ oleum peccõri
ñ impinguabit caput meu̾: Ncrasses¬
cit caput meũ de adulatione. falsa laus
adulatio ẽ. falsa laus adulatoris: id÷ oleũ
peccoris. ꝓpt̾ea ⁊ homines cũ falsa laude
aliquẽ irriserint: hoc etiam de illo dict̃.
irrisione. Habete oleum uob̾cũ: et ñ quȩ¬
retis oleũ peccatoris. Sapientes enĩ ille uͥgineᷤ
secum portabant oleũ. Sapientes uirgines
secũ oleũ portabant: id ÷ conscientia illar̃
eis testimoniũ ꝑhibebat. Oleũ gła ẽ.
fulget: nitet insuꝑfitie. S bona debet
sis. Audi quid ÷ in uasis. ꝓbet autẽ se hõ:
et tc̃ insemet ipso habebit głam ⁊ ñ ĩ
alt̾o. Quid ÷ in uasis suis: Audi ip̃m apłm
huc portas mortalitatẽ qͣndam: tu tibi
esto iustus. ⁊ inte esto iustꝰ. Peccator es:
uindica inte inte. Redi ad conscientiam
tuam: exige de tepenas: crucia te ip̃m. Ita
enĩ offers sacͥfitium dño. Quia si uoluisses
sacͥfitiũ dedissẽ utiq: ait peccator. holo cau-¬

Expanded text:
bit caput meum.» Quid est, «Oleum peccatoris non impinguabit caput meum?» Non crescet caput meum de adulatione. Falsa laus adulatio est; falsa laus adulatoris, hoc est oleum peccatoris. Propterea et homines cum falsa laude aliquem irriserint, hoc etiam de illo dicunt: irrisione. Habetote oleum vobiscum, et non quaeretis oleum peccatoris. Sapientes enim illae virgines secum portabant oleum : sapientes virgines secum oleum portabant, id est, conscientia illarum illis testimonium perhibebat. Oleum gloria est, fulget, nitet in superficie. Sed bona debet suis. Audi quid est in vasis: «Probet autem se homo, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero» . Quid est, In vasis suis? Audi ipsum Aposhuc portas mortalitatem quamdam; tu tibi esto justus, et in te esto justus. Peccator es, vindica in te; redi ad conscientiam tuam, exige de te poenas, crucia teipsum. Ita enim offers sacrificium Deo. «Quia si voluisses sacrificium, dedissem utique,» ait peccator, «holocau
Abbreviated transcription (Latin):
cto gͣno multa seges debebat᷑: s ex¬
pecta: mortificet᷑ ad huc: qi gͣnũ nͥ
int̾ram cecidit. ⁊ mortificatũ fu̾it:
solum remanet. Ergo sołꝰ erat: anteꝗ̃
eẽt mortificat᷑. ꝓpt̾ea et petrꝰ ñdũ sc̃ ii.
habebat tales uires. Accepturꝰ erat
uires sequendi: ñ habebat p̃cedendi

Expanded text:
grano multa seges debebatur: sed exspecta, mortificetur adhuc; quia granum nisi in terram ceciderit et mortificatum fuerit, solum remanet. 26. Ergo solus erat, antequam esset mortificatus. Propterea et Petrus nondum habebat tales vires: accepturus erat vires sequendi, non habebat praecedendi
Abbreviated transcription (Latin):
quã ipso u̾bo loqueret᷑ euu̾głista : cũ ue¬
nisset inqͥt hora ut tͣnsiret iħe de hoc
mundo ad patrẽ. Pascha hic gͦ sonuit
in hoc uersu: singularis sum donec tͣnseã.
Pꝰpascha iam non ero singłaris: pꝰ tͣnsit᷑
ñ ero singłaris. Multi imitabunt᷑: mul¬
ti cõseqͣnt᷑ : et si pꝰea sequent᷑. Quid÷ sin-
gularis ego sũ donec tͣnseam: Quid÷ q̃¬

Expanded text:
queretur Evangelista: «Cum vequeretur Evangelista: «Cum venisset,» inquit, «hora ut transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem.» Pascha hic ergo sonuit in hoc versu, «Singularis ego sum, donec transeam.» Post Pascha jam non ero singularis, post transitum non ero singularis. Multi imitabuntur, multi consequentur: et si postea sequentur, quid erit? «Singularis ego sum, donec transeam.» Quid
Abbreviated transcription (Latin):
bora: ut tͣnsiret iħc ex hoc mundo ad pa-
trẽ. Quid ÷ donec tͣnscã. nͥ de hoc mundo
adpatrem: Tẽ enim ẽfirmabo colũpnas
eiꝰ id ÷ columpnas terrȩ: qñ in mea resur
multiplicabor. Multi me imitabunt᷑: mł¬
ti patient᷑ ꝓ nomine meo. Unꝰ sum donec
tͣnseã: multi in me unis erunt cũ tͣnsiero.
Singularis ego sũ donec tͣnseam. dudite
etiã myst̾rum u̾bi eiꝰ. Scdm gͣcam elocu¬
tionem: pascha uidet᷑ passionem signifi¬
care. Paschm̃ enim pati dr̃. Scdm hebreã
autẽ linguã. sic̃ int̾p̾tati st̃ qͥ nouer̃: pascha
tͣnsitus int̾ptat᷑. Nam si interrogetis bene
grecos: negant grecũ ẽẽ pascha. Sonat
ibi quidẽ paschin id÷ pati: s ñ solet sic de¬
flecti. Passio enim pathos grece dr̃: non
pascha Ergo pascha sic̃ dicunt qͥ nouer̃.
et qͥ nob qͦd leg̾emꝰ int̾p̾tati sunt: tͣnsitꝰ
int̾ptat᷑. Ideo uentura passione dñi. tã

Expanded text:
hora ut hora ut onec transeam,» nisi, «de hoc mundo ad Patrem?» Tunc enim confirmavi columnas ejus, id est columnas terrae, quando in mea resurrmultiplicabor; multi me imitabuntur, multi patientur pro nomine meo. Unus ego sum donec transeam; multi in me unus erunt dum transiero. «Singularis ego sum, donec transeam.» Audite etiam mysterium verbi ejus. Secundum graecam locutionem, Pascha videtur passionem significare; πάσχειν enim patautem linguam, sicut interpretati sunt qui noverunt, Pascha Transitus interpretatur. Nam et si interrogetis bene Graecos, negant graecum esse Pascha. Sonat ibi quidem πάσχειν, id est pati, sed non solet sic deflecti: passio enim πάθος graece dicitur, non pascha. Ergo Pascha, sicut dicunt qui noverunt, et qui nobis quod legeremus interpretati sunt, transitus interpretatur. Ideo ventura passio
Abbreviated transcription (Latin):
surrectione. Ergo ñdũ erat tẽpꝰ: ut disꝑge¬
rent᷑ illa ossa iuxta in fernũ. Nam uidete
qͣm multi defec̾unt: usq ad ipsos pͥmos he¬
rentes orieiꝰ. Etiam ipsi defec̾unt. Quare
hoc: Singlaris ego sum donec tͣnseã. Hoc
enim seqͥt᷑ inpsalmo. Supͣ dix̾at custodime
a muscipła ꝗͣ statuer̃ mͥ: et ascandalis eoꝵ¬
qui oꝑant᷑ iniquitatẽ. Amuscipta et ascan-¬
dalis: et aterrentib ⁊ alapsis. S q in eiꝰ
passione etiam illi pͥmi qui futuri erant du¬
cesȩccdiȩ et columpnȩ terre defec̾unt: ñdũ
factum erat qͦd ait in alio psalmo. ego con¬
firmaui columpnas eiꝰ: quid ait: Singula¬
ris ego sũ donec tͣnseã. Hȩc uox exꝑsona ca¬
pitis. Singularis ego sũ donec tͣnseam. Hȩx¬
uex. Quid ÷ singularis: Inpassione tii solꝰ
pat̾is: tu solus occidis abinimicis. Singula¬
ris ego sum donec tͣnseam. Quidẽ. donec
tͣnseã Euuangłista dic̃. Cum autẽ uenisset

Expanded text:
surrectione. 25. Ergo nondum erat tempus, ut dispergesurrectione. 25. Ergo nondum erat tempus, ut dispergerentur illa ossa juxta infernum. Nam videte quam multi defecerunt, usque ad ipsos primos haerentes ori ejus; etiam ipsi defecerunt. Quare hoc? «Singularis ego sum, donec transeam.» Hoc enim sequitur in Psalmo. Supra dixerat, «Custodi mea muscipula quam statuerunt mihi, et ab scandalis qui operantur iniquitatem. A muscipula, et ab scandalis;» et a terrentibus, et a lapsis. Sed quia in passione etiam illi primi, qui futuri erant duces Ecclesiae et columnae terrae, defecerunt; nondum factum erat quod ait in alio psalmo. «Ego confirmavi columnas ejus» . Quid ait, «Singularis ego sum, donec transeam?» Haec vox ex persona capitis, «Singularis ego sum, donec transeam.» Quid est, «singularis?» In passione tu solus pateris, tu solus occideris ab inimicis. «Singularis ego sum, donec transeam.» Quid est, «donec transeam?» Evangelista dicit: «Cum autem venisset
Abbreviated transcription (Latin):
inqͦqͣni te negasti: s ecce illi quitͥ coherebant
intua tẽptatione et ꝑsecutione qͣte inimici re-¬
quirebant crucifigendũ. defec̾unt: ⁊ unꝰ ille
audax qͥtͥ ꝓmiserat qi tec̃ foret usq ad mortẽ.
audiuit quidẽ amedico qͥd inse ag̾et egͦtꝰ. fẽ¬
briens enĩ sanũ se dix̾at: cordisuenã ille tan
gebat. Uentũ ÷ ad tẽptationẽ: uentũ ẽ ad
ꝓbationẽ: uentũ ẽ. ad accusationẽ. Etiam
ipse int̾rogatꝰ ñ ab aliqͣ magna potestate.
abinfimo mancipio ⁊ hoc femina: ab an¬
cilla int̾rogatꝰ succubuit: negauit ter. Se¬
mel negato commemoraret᷑. Negaũ it̾m.
B̾is negato commemoraret᷑. Negaũ t̾cio.
siꝓpt̾ea putat᷑ petrꝰ recte fecisse qͥa ħ p̾dixe¬
rat dñs: recte fecit et uidas qui tͣdidit E i¬
eum. quia et hoc p̃dix̾at dñs. Absit frẽs
mei. Hȩc uex illoꝵ electorũ ẽ: qui etiam
ni. Sequeris me pꝰea: illi dictum erat. Ad-¬
huc futurꝰ erat firmꝰ: confirmatꝰ dñi re¬

Expanded text:
in quoquam te negasti: sed ecce illi qui tibi cohaerebant, in tua tentatione et persecutione, qua te inimici requirebant crucifigendum, defecerunt. Et unus ille audax qui tibi promiserat quia tecum esset usque ad mortem, audivit quidem a medico quid in se ageretur aegrotus. Febrienstum est ad probationem, ventum est ad accusationem; et jam ipse interrogatus, non ab aliqua magna potestate, sed ab infimo mancipio, et hoc femina, ab ancilla interrogatus succubuit. Negavit ter. Semel negato, cum memoraretur, negavit iterum: bis negato, cum memoraretur, negavit tertio. si propterea putatur Petrus recte fecisse, quia hoc praedixerat Dominus; recte fecit et Judas qui tradidit eum, quia et hoc praedixerat Dominus. Absit, fratres mei; haec vox illorum electorum est, qui etiam ni: «Sequeris me postea» , illi dictum erat. Adhuc futurus erat firmus, confirmatus Domini re
Abbreviated transcription (Latin):
sione nõis xͥ nemo mortuus ẽ. anteꝗͣ
dictum ẽ singularis ego sum donec tͣnse¬
am: ut & ipse ioħs qͥ recens int̾fectus erat
ab iniqͦ rege donat᷑ puelle saltatrici. ñ
qui audiebant. xp̃m ipsum occide uo¬
lebant: et eum qͥ ei testimoniũ ꝑhibebat.
Innatis mulier̃. nemo exurrȩx̃ maior iohe
baptista. Ergo in illũ impetꝰ factus ẽ: qͥ
ñ habebat tales uires. fit impetꝰ impetr
ñ fit in ioħm. Et enim uires petrꝰ pꝰaccep̃:¬

Expanded text:
sione nominis Christi nemo mortuus est, antequam dictum est, «Singularis ego sum, donec transeam,» ut et ipse Joannes, qui recens interfectus erat, ab iniquo rege donatus puellae saltatrici, nonqui audiebant Christum, ipsum occidere volebant, et eum qui testimonium perhibebat «In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista» non habebat tales vires: fit impetus in Petrum, non fit in Joannem. Etenim vires ipsas P
Abbreviated transcription (Latin):
Ego in euugło saluatorẽ acceꝑam xp̃m:
uos autem estis in libris ur̃is saluatores
xp̃i. Estis plane blasphematores xͥ: et
tur m̃dico. ⁊ ploret inbucella menbrũ¬
xͥ: dei mendicus fame moriturꝰ ẽ. Falsa

Expanded text:
Ego in Evangelio Salvatorem acceperam Christum; Ego in Evangelio Salvatorem acceperam Christum; vos autem estis in libris vestris salvatores Christi. Estis plane blasphematores Christitur mendico, et ploret in buccella membrum Dei, mendicus fame moriturus est! Falsa
Abbreviated transcription (Latin):
exponã. Qui autẽ inquiunt agͥcola est:
multũ ledit crucẽ lummnis. Queris qͣm
crucẽ luminis. Menbra inquiunt illa di.
q̃ capta s̃ imillo p̾lio. mixta s̃ uniu̾so mũdo:
is in arborib. in ħb̃. in pomis. infructib
Dei m̾bra uexat: qui t̾rã sulco discindit.
lit. Hȩc ne faciat inagͦ falsa homicidia: fa¬
cit in fenore uera homicidia. Panẽ m̃dicã¬
ti ñ porrigit. Uidete si pot̾ ẽẽ maior iniqͥ¬
tas ista iusticia. Panẽ m̃dicanti ñ porigit
Queris quare. Ne uita quȩ ÷ in pane ꝗͣ
dicunt mbr̃ dei. sub̾ã diuinã mendicus
ille accipiat: ⁊ liget illam in carne. Quid
gͦ uos: Quid: Quare manducatis: Car¬
ñem ñ habetis: S: nos inquiune quia fi¬
de manichei illuminati sumꝰ: orationi¬
b ⁊ psalmis nr̃is qui electi sumꝰ purgamꝰ
inde uitam quȩ ẽ in illo pane: ⁊ mittimꝰ
illam ad thesauros cȩloꝵ. Tales s̃ electi
ut ñ sint saluandi adeo: s saluatores di.

Expanded text:
exponam: qui autem, inquiunt, agricola est, exponam: qui autem, inquiunt, agricola est, multum laedit crucem luminis. Quaeris quam crucem luminis? Membra, inquiunt, illa Dei quae capta sunt in illo praelio, mixta sunt universo mundo, et sunt in arboribus, in herbis, in pomis, in fructibus. Dei membra vexat, qui terram sulco discindit;  arbore. Haec ne faciat in agro falsa homicidia, facit in fenore vera homicidia. Panem mendicanti non porrigit. Videte si potest esse major iniquitas ista justitia. Panem mendicanti non porrigit: quaeris, quare? Ne vitam quae est in pane, quam dicunt membrum Dei, substantiam divinam, mendicus ille accipiat, et liget eam in carne. Quid ergo vos? quid? quare manducatis? Carnem non habetis? Sed nos, inquiunt, quia fide Manichaei illuminati sumus, orationibus et psalmis nostris, qui electi sumus, purgamus inde vitam quae est in illo pane, et mittimus illam ad thesauros coelorum. Tales sunt electi, ut non sint salvandi a Deo, sed salvatores Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
suis hic ita noc̾et᷑. an pot̾at nocere: Gͣ
incorruptibił ñ ẽ. Cum uis te gͦ defẽ¬
dere de peccõ tuo: laudare ñ potes dm̃.
Inlaude dei ñ caꝑeris: nͥ in tua iactareriᷤ.
Kansi adutuꝑationem tuã: & laudabis
dm̃ tuũ. Redi adu̾ba psalinorum qͦs ex se¬
ego peccaui: ñ fortuna. ñ fatũ. ñ gens te¬
nebrarũ. Si gͦ tu peccasti: iam uide quẽ¬
ad modũ pateat laus dei. inqͣ angustaba¬
ris: cum te uelles defendẽ. Meliꝰ inpecc̃iᷤ
tuis angustaris: ⁊ illiꝰ laude dilataris.
Iam gͦ confesso peccõ tuo. uide qͦmad¬
tenebrar̃ fecit qͦd ego feci. Cum hõib¬
Audite iniquitatẽ nefariã manicheoꝵ
publicã: ꝗͣ c̃fitent᷑. Expedire dicunt ho¬
minẽ fen̾atorẽ ẽẽ: qm agͥcolam. Queris
causã: ⁊ reddunt rationẽ. Uide si ratio
illa ñ dem̃tia nominanda ẽ. Qͥ enĩ imu¬
surã inquiunt dat peccuniã: ñ ledit
crucẽ luminis. Multi ñ intelligunt: sed

Expanded text:
suis hic ita noceretur? An poterat noceri? Ergo suis hic ita noceretur? An poterat noceri? Ergo incorruptibilis non est. Cum vis ergo te defendere de peccato tuo, laudare non potes Deum. In laude Dei non capereris, nisi in tua jactareris. Transi ad vituperationem tuam, et laudabis Deum. Redi ad verba Psalmorum quos exseego peccavi; non fortuna, non fatum, non gens tenebrarum. Si ergo tu peccasti, jam vide quemadmodum pateat laus Dei, in qua angustabaris, cum te velles defendere. Melius in peccatis tuis angustaris, et in illius laude dilataris. Jam ergo confesso peccato tuo, vide quemadtenebrarum fecit quod ego feci. 12. «Cum hAudite iniquitatem nefariam Manichaeorum publicam, quam confitentur. Expedire dicunt homini feneratorem esse, quam agricolam. Quaeris causam, et reddunt rationem. Vide si ratio illa non dementia nominanda est. Qui enim in usuram, inquiunt, dat pecuniam, non laedit crucem luminis multi non intelligunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dicã sceleratiora: in hoc ipso exordio qͦ
bellum inducunt. uidete quẽ ad modũ
debellentur. Et uͥ pugnatũ adu̾sus dm̃
a gente tenebrarum dicunt: ipsi in eoꝵ
u̾borum pugna capiunt᷑. Non enĩ ẽ qͦd
dicant: aut qͦ refugiant. S uis onefan-¬
de false electe defende peccatũ tuũ: ut
quando aliquid mali fec̾is. ñ tu fecisse
uidearis. Queris inquẽ peccm̃ tuum
refundas: ⁊ refundis ingentẽ tenebra¬
rum. S ad dm̃ adtende: si ñ in illum
refundis. Si enim posset gens tenebra-¬
rum quã fingitis: hoc tͥ dic̾et. Quid me
accusas: Potui aliqͥd face̾ deo tuo. an¬
ñ potui: Si potui : fortior illo sum. Si
ñ potui. qͣre me timuit: Siñ timuit:
qͣre huc te misit. ut tanta hic patiaris.
cum sis menbr̾ ipsiꝰ. cum sis sub̾a ipsiꝰ:
Siñ timuit: inuidit. Si hoc timore ñ
fec̃: crudelitate fecit. Qm gͦ iniqus
cui nichil noc̾e pot̾at: et fec̃ ut m̃bris

Expanded text:
dicam sceleratiora: in hoc ipso exordio quo dicam sceleratiora: in hoc ipso exordio quo bellum inducunt, videte quemadmodum debellentur; et ubi pugnatum adversus Deum a gente tenebrarum dicunt, ipsi in eorum verborum pugna capiuntur. Non enim est quod dicant, aut quo refugiant. Sed vis, o nefande, false electe, defendere peccatum tuum, ut quando aliquid mali feceris, non tu fecisse videaris: quaeris in quem peccatum tuum refundas, et refundis in gentem tenebrarum. Sed ad Deum attende, si non in illum refundis. Si enim posset gens tenebrarum, quam fingitis, hoc tibi diceret: Quid me accusas? Potui aliquid facere Deo tuo, annon potui? Si potui, fortior illo sum: si non potui, quare me timuit? Si non timuit, quare huc te misit, ut tanta hic patiaris, cum sis membrum ipsius, cum sis substantia ipsius? si non timuit, invidit; si hoc timore non fecit, crudelitate fecit. Quam ergo iniquus est, cui nihil noceri poterat, et fecit ut membris
Abbreviated transcription (Latin):
peccat. Se qͥdem uident᷑ excusare a pecca-¬
to: s dm̃ suum ñ excusant acͥmine timo¬
ris. Nec ipãm sub̾am dei sui acͥmine timo-¬
netrabił: quid ei factura erat gens illa:
fẽcisset illa quẽ uellet impetum. Quomͦ
sit. Cui nichil noci pot̾at. quare uos mi¬
sit: Ecce gens tenebrarum illi nocere ñ
poterat: ipse autẽ gͣuit̾ uob nocuit: ⁊ ipse
magis ꝗͣ illa hostis ur̃ fuit: qͣnꝙͣ ⁊ ipse in¬
uob̾ noq̃ potuit. Potiustis p̾mi: potiusti
captiuari: potuistis inquinari: potuistiꝰ
corrumpi. Potuit gͦ ⁊ ille. frustum enĩ
qͦdam et particula naturȩ ipsius: conun¬
cit massam. Quale ẽ illud qͦd huc misit:
tale ẽ. & illud quoꝰ ibi remansit. hoc ip̃i
dicunt. ipsi fatentur: quia duȩ substã¬
tiȩ s̃. una illa ⁊ una ista. Libri eorũ hoc
hñt. Et si negant: leguntur ⁊ conuin¬
cunt᷑. Quid gͦ: It in hoc uno exordio
nichil amplius dicam: ñ dicã peiora. ñ

Expanded text:
peccat. Se quidem videntur excusare a peccapeccat. Se quidem videntur excusare a peccato; sed Deum suum non excusant a crimine timoris, nec ipsam substantiam Dei sui a crimine conetrabilis, quid ei factura erat gens illa? Fecisset illa quem vellet impetum; quomodo sit, cui nihil noceri poterat. Quare vos misit? Ecce gens tenebrarum illi nocere non poterat; ipse autem vobis graviter nocuit, et ipse, magis quam illa, hostis vester fuit: quanquam et ipsa vobis nocere potuit. Potuistis premi, potuistis captivari, potuistis inquinari, potuistis corrumpi: potuit ergo et ille. Frustum enim quodammodo, et portiuncula naturae ipsius convincit massam. Quale est illud quod huc misit, tale est et illud quod ibi remansit. Hoc ipsi dicunt: ipsi fatentur quia duae substantiae sunt; una illa, et una ista. Libri eorum hoc habent; et si negant, leguntur, et convincuntur. 11. Quid ergo? Ut in hoc uno exordio nihil amplius dicam, non dicam pejora, non
Abbreviated transcription (Latin):
eminentiores in se. tenentes uelut
pͥmum gͣdum iusticiȩ. electos uoca¬
ri apud manicheos. Qui nouer̃ reco¬
gnoscant: qui nesciebant audiant.
Electi quidẽ sunt dĩ e om̃s scĩ: et ha¬
bemus hoc in scͥpturis. S usurpant
s illud nom̃. et quasi familiariꝰ sibi
peccasti: statim illam defensionen impiam
it peiorem cet̾is magisq saclegam ꝓferunt.
Non ego peccaiti: s gens tenebrar̃. Que ẽ
ista gens tenebrar: Quȩ bellum gessit ẽ¬
deo. Et ipsa peccat cum tu peccas: Ipsa in¬
quit: quia commixtus fum illi. Ds eram
qui te commiscuit. qͥd timuit: Hoc eniꝰ
dicunt: quod illa gens tenebrar rebella¬
Et illȩ cauens ne regna eiꝰ illo aduenien¬
te hostili impetu uastarent᷑: misit huc
m̃bra sua substantiã suã: hoc qͦd ẽ ipse:
Siaurũ: aurũ. Si lux: lucẽ. Quicqͥd illd̃
dicunt: et fabricauit inde mundũ. Et
nos anime inquiunt deipsis m̃bris dei
sumꝰ: s p̃mim̃ hic uisc̾ib gentis tenebra¬
rum. Et quicqͥd peccare dicim᷑: illa gens

Expanded text:
eminentiores in se tenentes velut primum gradum justitiae, Electos vocari apud Manichaeos. Qui noverunt, recognoscant; qui nesciebant, audiant. Electi quidem Dei sunt omnes sancti, et habemus hoc in Scripturis : sed usurparunt sibi illud nomen, et quasi familiarius sibi si dixeris, Peccasti; statim illam defensionem impiam et pejorem caeteris magisque sacrilegam proferunt: Non ego peccavi, sed gens tenebrarum. Quae est ista gens tenebrarum? Quae bellum gessit Deo. Et ipsa peccat, cum tu peccas? Ipsa, inquit, quia commixtus sum illi. Deus enim qui te commiscuit, quid timuit? Hoc enim dicunt, quod illa gens tenebrarum rebellaet ille cavens ne regna ejus loco adveniente hostili impetu vastarentur, misit huc membra sua, substantiam suam, hoc quod ipse est; si aurum, aurum; si lux, lucem: quidquid illud  tenebrarum, dicunt, et fabricavit inde mundum. Et nos animae, inquiunt, de ipsis membris Dei sumus; sed premimur hic visceribus gentis tenebrarum, et quidquid peccare dicimur, illa gens
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ combinandum. id ÷ cũ qͥb ñ ẽ ha¬
benda societas. qui sunt: Aut arbi¬
tͣntes se iustos. et contẽpnentes ꝗtos
qͣsi peccatores. sicut erant illi phariser
aut quia ipsa peccã manifesta. uel
dep̾hendunt᷑. uel publice fiunt. defe̾¬
dentes et asserentes: ne aliquid eoꝵ
culpe tͥbuatur : et ut ipsi nichil ma¬
li fecisse ndicentur. s totũ ds̃. qui ł
sic creauit hominẽ dicunt. uel stel¬
las composuit. uel res humanas ne¬
gligit. Defendentes s̃ ȩlectoꝵ scłi.

Expanded text:
non est combinandum, id est, cum quibus non est hanon est combinandum, id est, cum quibus non est habenda societas. Qui sunt autem? Arbitrantes se justos, et contemnentes caeteros quasi peccatores, sicut erant illi pharisaei: aut quia ipsa peccata manifeste vel deprehenduntur, vel publice fiunt, defendentes et asserentes, ne aliquid culpae eorum tribuatur; et ut ipsi nihil mali fecisse judicentur, sed totum Deus, qui vel sic creavit hominem, dicunt, vel stellas composuit, vel res humanas negligit. Defensiones sunt electorum saeculi.
Abbreviated transcription (Latin):
Docti magni uident᷑. Totum hoc doctũ
et magnũ: defensio peccatiẽ. Eris ad¬
ult̾: quia sic habes uenerẽ. Eris homi¬
cida: quia sic habes martẽ. Mars gͦ ho¬
micida: ñ tu. Et ad ultera uenꝰ: ñ tu.
Uide ne et ꝓmarte ⁊ ꝓuenere tu dãp̾¬
n̾is. dc̃ enim qui dapnaturꝰ ẽ noui qr
tu es: qͥ dicis ñ ego. iudici scienti. P orro
ipse mathematicꝰ. qui tͥ fabulas laque¬
orum tuoꝵ etiam uendit. ut ñ uel
gͣtuitã compares mortẽ: emis enim
mortẽ anathematico p̃cio. qui contẽ¬
psisti uitã a xp̃o gratis: ipse gͦ mathe¬
mathicꝰ. si uxorem siuxorẽ suã paullo
petulantiꝰ uidit conu̾sari. aut aliqͥs
alienos imꝓbe attend̾e. aut fenestm
crebro repetere: ñ ne arripit. uab̾it
&e dat disciplinã indomo sua: Rep¬
deat illi uxor. Si potes. uen̾em tede.:
quod competit rectori: aliud qͦd ꝓfertꝰ
emptori. Ergo electi eorũ qui sunt:
Electi malorũ. electi impiorũ. cum qͥb

Expanded text:
Docti, magni videntur. Totum hoc doctum Docti, magni videntur. Totum hoc doctum et magnum, defensio peccati est. Eris adulter, quia sic habes habes Venerem: eris homicida, quia sic Martem. Mars ergo homicida, non tu; et Venus adultera, non tu. Vide ne et pro Marte et pro Venere tu damneris. Deus enim qui damnaturus est, novit quia tu es, qui dicis, Non ego, judici scienti. Porro ipse mathematicus qui tibi fabulas laqueorum tuorum etiam vendit, ut non vel gratuitam compares mortem emis enim mortem a mathematico pretio, qui contempsisti vitam a Christo gratis: ipse ergo mathematicus si uxorem suam paulo petulantius viderit conversari, aut aliquos alienos improbe attendere, aut fenestram crebro repetere; nonne arripit, verberat, et dat disciplinam in domo sua? Respondeat illi uxor: Si potes, Venerem caede,quod competit rectori, aliud quod profertur emptori? Ergo electi eorum qui sunt? Electi malorum, electi impiorum, cum quibus