comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã acceperunt in baptysmo recolunt. Itaen ĩ
inspehabent regnum futurũ. Vt &i ã hicbene
operndo adbeatitudinẽ ꝑueniađ. Siue ut alio
modo dicam: ꝑres ponsoriũ actiuãuitam iutel¬
legimus ꝑ clleluia contem platiuã : Actus
necesse ẽ hic cuelebr&ur ut quod spentmus
& ꝑ patiediũ expectamus: ad ipisciuideamus
ꝑbona opent. Ves ponsorii illi quos ꝑsexdies
cunlumus siue ꝑc&eros dominicos dies uel fes¬
tiuos dies sc̃orũ quib subsequitur adleluui
tides uctus significait quidis ẽ p̃dicatio lectio
elei mosina : uisitatio uiducrum pupillorum
& infirmorũ. Haec in p̃senti sđo oinnidie domi¬
nico agere possumus siner& nactione : Quib:
id ẽ memonitis res ponsoriis alleluia sequitur
quiaposttadem actionem in laudem dĩ trans¬
festur animascĩficata ab omni peccato: Illi
octuuas pente costes: alterã uitã informant
quã nondũ ꝑcepimus Libi nonerit res ponso¬
rius quianemo ibi p̃dicabitur. sederunt omues

Expanded text:
quam acceperunt in baptismo, recolunt. Ita enim in spe habent regnum futurum, ut etiam hic bene operando ad beatitudinem perveniant. Sive, ut alio modo dicamus, per responsorium activam vitam intelligimus, per alleluia contemplativam. Actus necesse est hic celebretur, ut quod speramus et per patientiam exspectamus adipisci valeamus per bona opera. Responsorii illi quos per sex dies cantamus, sive per caeteros Dominicos dies, vel festivos dies sanctorum, quibus subsequitur Alleluia, tales actus significant qualis est praedicatio, lectio, eleemosyna, visitatio viduarum, pupillorum et infirmorum. Haec in praesenti saeculo omni die Dominico agere possumus sine retractatione. Quibus id est memoratis responsoriis, Alleluia sequitur, quia post talem actionem in laudem Dei transfertur anima sanctificata ab omni peccato. Illi octavas Pentecostes, alteram vitam informant, quam nondum percepimus, ubi non erit responsorius, quia nemini ibi praedicabitur: sed erunt omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Vlenos docebit quadito: legere debeamus sicuti
scriptũ e iu eodem Congregatus que .e. omnis
populus quasiuir uiui ad plateam quae e auto
postam aquarũ :  dixerunt esdrte seribace
ut affere& librum logis motsi: & postpauuo ste

Expanded text:
ille nos docebit qualiter legere debeamus, sicut ille nos docebit qualiter legere debeamus, sicut scriptum est in eodem: Congregatusque est omnis populus quasi vir unus ad plateam, quae est ante portam Aquarum, et dixerunt Esdrae scribae u
Abbreviated transcription (Latin):
duues ecdesicie & cudiunt ab ep̃o ita agite acsirir¬
tonem dõ possitis reddere prorebus quaeistis duui¬
bus induduntur & caccipiunt hostium: Nos quia
geneneliter sumus genus electum regade scuerdo¬
tium gens scc̃e: scrutari debemus quali modo hosti¬
fidem aliquem introduxerit in ecdesiã: ipsehostia¬
rius ẽ: Vnde agustinus intractatu superiohan¬
nem quadiit gesimi secundi: Ego ueni ut ui tam hac¬
beant hoc ẽ fidem quae ꝑdi lectionem openctur:
Perquamfidem in ouile in grediuntur utui uant
qui aiustus & fideuiuit: F Hoc donum gratiae
sp̃s sc̃ĩ dinumerat apłs paulus ubi dicit Alu
fides in eodem spũ: Tria hab& fides Vnum ẽ
ut sit hostium quo utitur in p̃senti hostiarius: Q
alterum ut sit expulsio quo utitur exorcrsta: Q
testium ut sit munime quoutitur pbt inoleiunctio¬
ne quod iusuoloco dnomiseriiedictum est
DELECID RIBUS.
E÷ dram lettorem accipiamus inuaeritestcaneno

Expanded text:
claves ecclesiae et audiunt ab episcopo: Ita agite, ac si raclaves ecclesiae et audiunt ab episcopo: Ita agite, ac si rationem possitis Deo reddere pro rebus quae istis clavibus includuntur; et accipiunt ostium. Nos quia generaliter sumus genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, scrutari debemus quali modo ostifidem aliquem introduxerit in ecclesiam, ipse ostiarius est. Unde Augustinus in tractatu super Joannem quadragesimo secundo: Ego veni ut vitam habeant, hoc est fidem, quae per dilectionem operatur, per quam fidem in ovile ingrediuntur ut vivant, quia justus ex fide vivit. Hoc donum gratiae Spiritus sancti dinumerat apostolus Paulus, ubi dicit? Alii fides in eodem Spiritu. Tria habet fides: unum est, ut sit ostium, quo utitur in praesenti ostiarius, et alterum, ut sit expulsio quo utitur exorcista, et tertium, ut sit munimen, quo utitur presbyter in olei unctione, quod in suo loco, Domino miserante dictum estDe lectoribus. Esdram lectorem accipiamus in Veteri Testamento,
Abbreviated transcription (Latin):
uentos enexit hosticcrii id ẽ. ad orientem & udocci¬
dentem ad aquilonem & ud custrum: fratres aut
eorum inuiculis morabantur: & ueniebant in sab¬
batissuis. d&empo reusq: ad tempus: His iuior
leuitis scilic& sellum & acub & elmoꝵi & uchimam
creditus .ẽ. omnis numerus ianitorum : & enent
super exednis & thes auros domus dnĩ: Pergirum
quoq: templi diũ morebantur incustodiissuis: & cũtep:
suis s& ut ipsimaue aperirent sores Dihorum
gregeentut & super uec sec ministeri Aduu¬
inerum enim inferebunitur uasc & esferebautur
tem dem inisterio eorum in secundo. Constituit
quoq: iccnitores in pastes domus dũi : ut nou ingre¬
der&ur econ immundus inomni tempore: Ꝙiterũ
auitores uero perpostcos singulcos obserudnt
ita ut nepuncto quidem disce derenit aminis terio :
qua in obrem & fntires eorum leuitae pantueriiut
eis cibos: T Hiquaudo ordinantur suscipiupt

Expanded text:
ventos erant ostiarii, id est, ad orientem, ad occiventos erant ostiarii, id est, ad orientem, ad occidentem, ad aquilonem et ad austrum: fratres autem eorum in vinculis morabantur, et veniebant in Sabbatis suis de tempore usque ad tempus. His quatuor levitis scilicet Sellum et Acub et Elmon et Achimam, creditus est omnis numerus janitorum, et erant super exedras et thesauros domus Domini. Per gyrum quoque templi Domini morabantur in custodiis suis, et cum tempus fuisset ut ipsi mane aperirent fores: de eorum grege erant et super vasa ministerii. Ad numerum enim inferebantur vasa, et efferebantur. Iterum de ministerio eorum in secundo: Constituit quoque janitores in partes domus Domini, ut non ingrederetur eam immundus in omni tempore. Et iterum: Janitores vero per portas singulas observabant, ita ut ne puncto quidem discederent a ministerio, quamobrem et fratres eorum Levitae paraverunt eis cibos. Hi quando ordinantur, suscipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
quasdam similitudines ipsum ui delic& xp̃m accipere
hostium ipsum hostiarium: Quid enim hostiũ quo
intriom: quis ẽ hostiarius: quia perit : Qui sergo se
aperit nisi qui se ipsum exponit Xp̃s dignco¬
tus ẽ lector ee ubi secundum lucc̃o uperuit librum
& legio: Exor orstue officium ad sacerdotis mi¬
nisterium couiuugit ses gregorius ubidicit: Nam
scccerdotes cumper exor essii gratiam manum cre¬
dentibus imponunt &rłq: F. A colrtiminis teriũ
inuenimus aa ron summum pontisicem in lege caele¬
bnrsse : ubi dicitur in exodo delucerne: Ecollo ca¬
bunt eam aaron & filueius: Deistis sat .ẽ. adde¬
monstranidum unum quem que sacerdotem habe
inem hominum non pos seomnia illum adin
aut: Nuncordo poscit quantum dñs dederit ut
desingulis ordinibus dicamus specicliter:
Mostiarii habenit exordium au&eritesta mento :
Hienim ianitores uocubantur: Scriptum .ẽ.
in libro parelipeme non primo : Perquattuor

Expanded text:
quasdam similitudines ipsum videlicet Christum accipere quasdam similitudines ipsum videlicet Christum accipere ostium, ipsum ostiarium. Quid est enim ostium? Quo intramus. Quid est ostiarius? Qui aperit. Quis ergo se aperit? nisi qui seipsum exponit? Christus dignatus est lector esse, ubi secundum Lucam aperuit librum, et legit. Exorcistae officium ad sacerdotis ministerium conjungit sanctus Gregorius ubi dicit: Nam sacerdotes cum per exorcismi gratiam manum credentibus imponunt, et reliqua. Acolyti ministerium invenimus Aaron summum pontificem in lege celebrasse, ubi dicitur in Exodo de lucerna, Et collocabunt eam Aaron et filii ejus. De istis sat est ad demonstrandum unumquemque sacerdotem haberinem hominum non posse illum omnia adimpant. Nunc ordo deposcit, quantum Dominus dederit, ut de singulis ordinibus dicamus specialiter. ostiariis. Ostiarii habent exordium a Veteri Testamento: hic enim janitores vocabantur. Scriptum est in libro Paralipomenon primo: Per quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
nem antecdture as sequuntur: eo quod nec mi¬
nisteriis ministrare statuuntur. Sed aluiquidẽ
eorũ lectionum officium implent: uluuero intra
diccconiũ illa p̃panerb: quae addia coui perti¬
nent ministeria. Nec non solicitudinem implen
luminariorum: N ammiuisterii ministerium
p̃s byteri implent & dicc conisoli : Aluquidemeo¬
rum sacerdo tale opus implentes: cduuero sc¬
cris ministrentes:  Iuxta uerba ambro su
intellegimus subiectos ordines dicicono & p̃sbstero
non debere ordinationem accipere circaulturi¬
a necquando ep̃s prosternitur ante altare debere
secum prosternere edios: nisieos qui proueher disunt
ad saccerdo tale mipisterium uelad diuco natus offi¬
cium: sic sunt inferiores ordines mnadiutorio supe¬
riorum : ut tamen non excludaat superiores aboffici¬
is sibi commissis: secundum agustinum ipsum sum¬
mumpontificem xp̃m hosticrium possumus acci¬
euangłm: Nonergo pigeat nos frtctres secundum

Expanded text:
nem ante altare assequuntur, eo quod nec mnem ante altare assequuntur, eo quod nec mysteriis ministrare statuuntur, sed alii quidem eorum, lectionum officium implent, alii vero intra diaconium illa praeparant, quae ad diaconi pertinent ministeria, nec non sollicitudinem implent luminariorum. Nam mysterii ministerium presbyteri soli implent et diaconi: alii quidem eorum sacerdotale opus implentes, alii vero sacris ministrantes. Juxta verba Ambrosii intelligimus subjectos ordines diacono et presbytero non debere ordinationem accipere circa altaria? nec quando episcopus prosternitur ante altare, debere secum prosternere alios nisi eos qui provehendi sunt ad sacerdotale ministerium, vel ad diaconatus officium. Sic sunt inferiores ordines in adjutorio superiorum, ut tamen non excludant superiores ab officiis sibi commissis. Secundum Augustinum, ipsum summum pontificem Christum ostiarium possumus accier Joannis Evangelium. Non ergo pigeat nos, fratres, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Primo notandũ ẽ eos ordines qui potissimũ ne¬
ces scriisunt inecdesia : apłmpaulum de nomi¬
nasse : & eorũ mores depinxisse : si ne quibus
non potestrite immolatio ulturis caeleb nri:
tatione sucerdoscircahosticas uigil& necessa¬
rius ẽ dicconus administ raendũ eu quueneces¬
suria sunt sacerdoti: C&eriordines hisa diecti
suut: Crescente ecdesi creuit afficiũ ec desias¬
ticum: Ue multitud in ecdesiae subueniriposset
adiciuntur inferiores in aduitorio p̃positorum
Vnde ambrosius intrastuepistolae pauli adti¬
motheũ . Illud uero dictis nr̃is adici dignũ e qm̃
non conuenit demineri sineq: subdicconũ ne¬
q: lectorũ memoriã apłm fecis seuid&ur. Illis
& enim gradib: functionum qui inecdesia neter¬
surio habentur: ist ipostea magissunt adiecti
ꝓpt̃ utilitatemiministeru : quod ꝓpt̃ multi¬
tudinem credentiũ ꝑadteros postea implere de¬
bere necessitas flagitiuit: Vude necordinatio¬

Expanded text:
Primo notandum est, eos ordines qui potissimum nePrimo notandum est, eos ordines qui potissimum necessarii sunt in Ecclesia, Apostolum Paulum denominasse, et eorum mores depinxisse, sine quibus nctatione sacerdos circa hostias vigilat, necessarius est diaconus ad ministrandum ea quae necessaria sunt sacerdoti. Caeteri ordines his subjecti sunt. Crescente Ecclesia, crevit officium ecclesiasticum: ut multitudini Ecclesiae subveniri posset, adjiciuntur inferiores in adjutorio praepositorum. Unde Ambrosius in tractatu Epistolae ad Timotheum: illud vero dictis nostris adjici dignum est, quoniam non convenit demirari, si neque subdiaconorum, neque lectorum memoriam Apostolus fecisse videatur: illis etenim gradibus functionum qui in Ecclesia necessario habentur isti postea magis sunt adecti propter utilitatem ministerii, quod propter multitudinem credentium per alteros postea impleri debere necessitas flagitavit. Unde nec inordinatio
Abbreviated transcription (Latin):
nem : ndere easdebemius: Interrogatur ab aliqui¬
b: quis primus tonsus sit nr̃o more :: Legi inepisto¬
lac cuius dam uiri: p&rus sed qui a nontantas
Nontameu abre ẽ. si dixorimus illum autaliquem
successorum eius primo fuisse tonsum nr̃omore :
ips sederunt: sed quid adros: cum multuuguo¬
mus ex consu&udiue p̃sentis ec desiae : quorum
auctores non proferuntꝰ speci aditer: sicut nec
d seruationis qua dr gesimclis temporis antepas¬
cha: scimus tamen ex de monstratione sc̃ĩ agusti¬
ni : consensione ecdesicie eam eẽ robonitam:
sio &nos dicimus tonsurẽ nnẽm exauctoritate &
consu&u dine romanae eodesice eam eẽ robo¬
netam: Qicamus quod gregorius dicit in mont¬
lib: descriptore libriiob: sed quis haec scripserit : ual¬
de superuacue quaeritur. cum tameni auctor libri
spĩ ses̃ fideliter credatur: Sic& nobis nop mag¬
nopere cunndumsit quis primus scema stematis
capiti imposuiss& : cum scimus magistrantione

Expanded text:
nem, radere eas debemus. Interrogatur ab aliquinem, radere eas debemus. Interrogatur ab aliquibus quis primus tonsus sit in nostro more. Legi in epistola cujusdam viri, Petrus; sed quia non tantae Non tamen ab re est si dixerimus illum aut aliquem successorem ejus primo fuisse tonsum nostro moreilli sederunt. Sed quid ad nos, cum multa agamus ex consuetudine praesentis Ecclesiae, quorum auctores non proferuntur specialiter, sicut nec observationes quadragesimalis temporis ante Pascha? Scimus tamen, ex demonstratione sancti Augustini, consensione Ecclesiae eam esse roboratam. Sic et nos dicimus tonsuram nostram ex auctoritate et consuetudine Romanae Ecclesiae esse roboratam. Dicamus quod Gregorius dicit in Moralibus de scriptore libri Job: Sed quis haec scripserit, valde supervacue quaeritur, cum tamen auctor libri Spiritus sanctus fideliter credatur: sic et nobis non magnopere curandum sit quis primus schema stemmatis capiti imposuisset, cum scimus magistra ration
Abbreviated transcription (Latin):
autem cecidit inspinas hisurit qui cudierunit
& us olicitudinib & diuitiis & nolunt cab uitat
euntes. suffocantur & non referi fructũ. Dis
camus &iã ex uerbis scĩ gregoru quidillud signis¬
c& quodintempore ieiunu extra morem solitũ ca¬
pillos occipitiisi ueb arbã ꝑmittimus crescere
dem in eodem quosipnt. Quid .ẽ enim quod narare
capillos nutriuiat. nisi quod ꝑuitam mae nue con¬
tinedice p̃sumptionũ cogiationes cresciuit. Sed
quid e quod de uotionie comꝓl&a cumputuureus
neder cupillos que in igue sucrificu poncre iub&ur
nisi quodtunc calperfectionis sum maempes tingim:
cumsic exteriora uiciee uincimus. ut &iam cogita¬
tones superflucis menteresecemus : Quas imi¬
rum sacrificiiigne coneremare .ẽ. slummaeas di¬
uiui amoris incendere:  Pius cogitatio nes
quaesolent crescere tempore abstinentiue : nul¬
lus prohibere deb&. Sed ante quam perduo
nrit in fiigilitatem ad cli quã periculos cmp̃sumptio¬

Expanded text:
autem cecidit in spinis, hi sunt qui audierunt, autem cecidit in spinis, hi sunt qui audierunt, et a sollicitudinibus et divitiis et voluptatibus vitae euntes suffcamus etiam ex verbis sancti Gregorii quid illud significet quod in tempore jejunii extra morem solitum capillos occipitii sive barbam permittimus crescere. Idem in eodem quo supra: Quid est enim quod Nazaraei capillos nutriunt, nisi quod per vitam magnntiae, praesumptionum cogitationes crescunt? Sed quid est quod, devotione completa, caput Nazaraeus radere, capillosque in igne sacrificii ponere jubetur, nisi quod tunc ad perfectionis summam pertingimus, cum sic exteriorem vitam vincimus, ut etiam cogitationes superfluas a mente resecemus: quas nimirum sacrificii igne concremare, est flamma eas divini amoris incendere . Pias cogitationes quae solent accrescere tempore abstinentiae, nullus prohibere debet; sed ante quam perducant nostram fragilitatem ad aliquam periculosam praesumptio
Abbreviated transcription (Latin):
uero capillorum : uis tutem aequaditatis iutioni
undiq: conserientem siguificaat : ⁊ uncgubernaNt
beneres tempo raricce: si ntioni conuenerint :: De
quare protulitidem qui supna in libro dequautitate
animae uersum oractu desapientelo quentem
Fostis & inse ipso totus teres atq: rotundus: Cequi¬
tur postue: sum memortus agustinus dicens &
rectenã neq: inanimobonii quicquã inuenis quod
magis sibi ex omnipaste consentiat quamuistutẽ
neq: inplauis figuris quam circulum:  sũperio¬
rempastem capitis rcsorio secepereno uamus¬
rib abutiucum fostisolicitu dine superflucs temportriasq¬
nulua piito gitationes de superiore paste animire secamus
scđm mundum neces sacrio rubernae debenus
concorditer cũnti uone asquamus. Hoc piudendũ e
nei psicapillud e cunte huius mundi suꝑfluue
crescanti neccirescordis cooperuuit. & oculos
impedicnt: quae solent sue pe suffocare uerbum
seminiaitis Vnde dns dicit ineucrgelio. Quod

Expanded text:
vero capillorum virtutem aequalitatis rationi vero capillorum virtutem aequalitatis rationi undique consentientem significat . Tunc gubernantur bene res temporariae, si rationi convenerint. De qua re protulit idem qui supra, in libro de quantitate animae, versum Horatii de sapientia loquentem: Fortis, et in seipso totus teres atque rotundus. Sequitur post versum memoratus Augustinus, dicens: Et recte: nam neque in animo boni quidquam invenis quod magis sibi ex omni parte consentiat, quam virtutem, neque in planis figuris, quam circulum. Superiorem partem capitis rasorio saepe renovamus, cum forti sollicitudine superfluas temporariasque cogitationes de superiore parte animi resecamus. secundum mundum necessario gubernare debemus, concorditer cum ratione aequamus. Hoc praevidendum est ut ne ipsi capilli, id est curae hujus mundi, superflue crescant, ne aures cordis cooperiant, et oculos impediant, quae solent saepe suffocare verbum seminantes. Unde Dominus dicit in Evangelio: Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcaput nisi ea quae principde unius cuius que
actionis mens ipsa signatur: &pose pauca Ca¬
put ergo tondere ẽ. cogitationes suꝑflucis am̃te
resecure:  Inferior uero pars hab& cupillos
id .ẽ. multi flucis cogitationes inqua solemus de te¬
ponrlibus suepecogitare: Quae pars non .ẽ. ad
imaginem di ut agustinus in libro decriuitateduc¬
decimo titulo septimo: sed quici sexu distat auisu
corporis quin mulier rite potuit in ei corpondiue¬
lumento figuntri parsilla notionis quae ad tempo¬
nilia guberuandec deflectitur : Vt non maueat
imago dĩ nisi ex qua pacste mens hominis a&ernis
nationib: conspiciendis uel consuleudis adhuerescit:
Hon enim pcipitur xpĩ anone aliquanda cogit&
d&empordib: sinequib: p̃sens uita non transigitꝰ.
sedesse debere pastem animae qua&em porelicre¬
git subditã menti sicut mulier .ẽ. uiro: Qua propt̃
cupilli in iii feriorepaste capitismanent: Circulus

Expanded text:
per caput, nisi ea quae principale uniuscujusque per caput, nisi ea quae principale uniuscujusque actionis mens ipsa signatur? Et post pauca: Caput ergo tondere est cogitationes superfiuas a mente resecare. Inferior vero pars habet capillos, id est, multifluas cogitationes, in qua solemus de temporalibus saepe cogitare. Quae pars non est ad imaginem Dei, ut Augustinus in libro de Trinitate duodecimo, titulo septimo. Sed quia sexu differt a visu corporis, quin mulier rite potuit in ejus corporali velamento figurari pars illa rationis, quae ad temporalia gubernanda deflectitur, ut non maneat imago Dei, nisi ex qua parte mens hominis aeternis rationibus conspiciendis vel consulendis adhaerescit . Non enim praecipitur Christiano ne aliquando cogitet de temporalibus, sine quibus praesens vita non transigitur, sed esse debere partem animae quae temporalia regit subditam menti, sicut mulier est viro. Quapropter capilli in inferiori parte capitis manent. Circulus
Abbreviated transcription (Latin):
seruit ecdesiue: Interp̃t&ur primũ uocabulũ
suũ: & nominis diffinitione p̃luta : nitatur quod
dicitur: Si enimderus sors latine appellatur.
ꝓptere uocantur derici uelquia desostesum
dñi uel quia dns ipsesors id ẽ. pars dericorum
.ẽ. Quictẽ uel ipsepars drũ .ẽ. uel dnm pastem ha¬
b& : tulem se exhiberedeb& ut & possidect dñm
& ipsepossidecctur adnõ. Qui dnm possid& & cũ¬
ꝓph&cdicit parsmea dñs. nihilextra dnm habere
potest: Quodsi quippia aliud habuerit p̃terdñm
pars eius nonerit dñs: Verbigratia: sicurũ siar¬
gentu si pos sessiones &rłq ł Siue comatus siue¬
agnitiodĩ .e.: Agnitio dĩ .ẽ inmente : quod est capia
nrũm: Capilliincapite : significant cogitationes
inmente: Duae pustes sunt animi: superior &
inferior: Superior ẽmens: inqua e agnitiodĩ
Illã nedere debemus a suꝑfluis cogitatioribus iu
oculus intellectus nr̃i a &ernapossit intuere. De
quare dicit gregorius in moralibus. Quiduero

Expanded text:
e. Interpretetur primum vocabulum suum, et nominis diffinitione praelata nitatur esse quod dicitur. Sic enim clerus sors Latine appellatur; propterea vocantur clerici, vel quia de sorte sunt Domini, vel quia Dominus ipse sors, id est, pars clericorum est. Qui autem vel ipse pars Domini est, vel Dominum partem habet, talem se exhibere debet, ut possideat Dominum, et ipse possideatur a Doit: 'Pars mea Dominus', nichil extra Dominum habere potest. Quod si quippiam aliud habuerit preter Dominum, pars eius non erit Dominus. Verbi gratia: si aurum, si argentum, si possessiones, siagnitio Dei est. Agnitio Dei est in mente, quod est caput nostrum. Capilli in capite significant cogitationes in mente. Duae sunt partes animi, superior et inferior. Superior est mens, in qua est agnitio Dei; illam radere debemus a superfluis cogitationibus, ut oculus intellectus nostri aeterna possit intueri. De qua re dicit Gregorius in Moralibus: Quid vero
Abbreviated transcription (Latin):
conrmomui populo superuniuersum quippepopi¬
gnidusuo: & legeruut in libro legis dĩ distincte&
apeste ad intellegendum: ł Huius soccerdotis&
scribae scilic& es drae opent: replicat ep̃s inonttione
suco cadlectorem dicens: Vt as siduitate lectioniũ
sit aptus pronunciare uerba uitae: & mentis acuo¬
cis distinctione populo monstrare intellegibilia:
Hoc ministerium contin&ur indonograti ecedĩ dequo
dicit paulus: Alii sermoscientiae secundum eundẽ
spm̃: Nos enim spiritaliter lectores sumus: quan¬
do demoribus instruimus cliquem intraentem in
fest iosepus regems alomonem excogitas sesuamq:
gentem do cuis semnodos exor ersmi id ẽ adiuratio¬
nis : quibus immundisp̃i expulsi cb homine : ul¬
terius reuesti non suutaus: Nuando idem
ordinatur: accipit libellum in quõ scripta .e. exor¬
crratio: &ccudit ab ep̃o ut habeat potestatemma¬
uum imponendi super inergumipum Hocdocium
sste osccundus
modus fide perexpulsionem diaboli: Vnde

Expanded text:
coram omni populo; super universum quippe popugradu suo, et legerunt in libro legis Dei distincte et aperte ad intelligendum. Hujus sacerdotis et scribae, scilicet Esdrae opera replicat episcopus in oratione sua ad lectorem, dicens, ut assiduitate lectionum sit aptus pronuntiare verba vitae, et mentis ac vocis distinctione populo monstrare intelligibilia. Hoc ministerium continetur in dono gratiae Dei, de quo dicit Apostolus: Alii sermo scientiae secundum eumdem spiritum. Nos enim spiritualiter lectores sumus quando de moribus instruimus aliquem intrantem in Cfert Josephus regem Salomonem excogitasse, suamque gentem docuisse modos exorcismi, id est conjurationis, quibus immundi spiritus expulsi ab homine, ulterius reverti non sunt ausi. Quando idem ordinatur accipit libellum, in quo scripta est exorcizatio, et audit ab episcopo ut habeat potestatem manum imponendi super energumenum. Hoc donum est secundus modus fidei per expulsionem diaboli. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
& cucioritatem et lesicsticiministerio ipsi
tunc comiissam had ebun & oña regebantur
ꝓeorũ arbitrio &in sequentib: : Beatisuero
apłis decedentib: illi qui post illosordiuatisT
ut pessent ec desis lis primis ex aequari non
poterent neq minaculorũ testimonũ parillis
badere sed & in multis alus in firmiores illis eẽ
uidebartur. Eraue existimauert̃ a postolorũ

Expanded text:
etauctoritatem ecclesiastici ministerii ipsi etauctoritatem ecclesiastici ministerii ipsi tunc commissam habebant, et omnia regebantur pro eorum arbitrio. Et in sequentibus: Beatis vero apostolis decedentibus, illi, qui post illos ordinati sunt ut praeessent Ecclesiis, illis primis exaequari non poterant, nec miraculorum testimonium par illis habere, sed et in multis aliis inferiores illis esse vid
Abbreviated transcription (Latin):
rũ : inscis matis ramediũ factũ .e neunus quisq:
ad setrahens xpĩ ec desiãrumper& A. Videam
curprbyteri nomen trigis eat ad epi. Ambrosius
dicit in epistolaada motheom. Quaeiuite s it cau¬
su non ẽ iustũ eamsilentio p̃terre obillu immu¬
tationem nominũ quae adp̃sens ee uid&ur. &
quu exciuis udis cr&cisunit nunt nomina Q
neq: ep̃s dicipotest prbyter neq: ssbrterumquã
epi nuncupationem poterit sib uin dicart usq
dũ prdorter et̃ sistit : Antiquis & tnim tempori¬
b quandopi&at stu debant presbyteri: omni
in loco ordinidiantur. Hoc quidem nomencor¬
tem plationis honoris accipientes. Sicut & apud
iudaeos prbyteri dicebantur qui populo p̃encũ
Vocabancur auterr & ep̃i ab illo ope quod&
implere uidebantur eo quod considercre oña
quue cadcultũ ꝑtin& pi&atis fuertut constititi:
itccut uniuersorũ dispensactonem haberent
commissum. Num& ꝑfectã dispensationẽ

Expanded text:
rum, in chrismatis remedium factum est, ne unusquisque rum, in chrismatis remedium factum est, ne unusquisque ad se trahens Christi Ecclesiam rumperet. Videamus cur presbyteri nomen transeat ad episcopi. Ambrosius dicit in Epistola ad Timotheum: Quae autem sit causa, non est justum eam silentio praeterire ob illam immutationem nomqua ex causa discreta sunt nunc nomina, et neque episcopus dici potest presbyter, neque presbyter unquam episcopi nuncupationem poterit sibi vindicare, neque dum presbyter esse desistit. Antiquis etenim temporibus quando pietati studebant presbyteri, omni in loco ordinabantur, hoc quidem nomen contemplatione honoris accipientes; sicut et apud Judaeos presbyteri dicebantur, qui populo praeerant. Vocabantur autem et episcopi ab illo opere, quod et implere videbantur, eo quod considerare omnia, quae ad cultum pertinent pietatis, fuerant constituti, ita ut universorum dispensationem haberent commissam. Nam et perfectam dispensationem
Abbreviated transcription (Latin):
& inex celsiori gnrdu collocatum : epm̃ nomina¬
bant: Quomodosi exercitus impenitorem faci¬
at: autdicoconi eligant desequem industrium
no uerunt & crchi dicconum uocerit: F Archi
dicc copi consecrittionabis notissimaest:Archo¬
diciconus candem cousecntionem hab& quam
c&eri diccconi sed electione frtrum p̃ponitur :
Idem hieronimus exponit quare unus eliger&ur:
super epistolam adtitum: Antequam dicbo¬
li iustinctu studico in religione fierent: & dicere¬
tur in populis ego sumpaculi: ego apollo ego autẽ
cephae: commuui p̃sbyterorum cousilio eccle¬
si cao gubernabcntur: Post quam uero
unus quis que eos quos bapts tauerat suos. eẽ
putabat non xp̃i : in toto decr&um .ẽ orbeutu
nus dep̃sbyteris electus superponer& c&eris
adquem omnis cun ecdesi aepestiuer&: & scis¬
matũ semina tollerentꝰ Idemun de supnciuepła
admemoratũ eu cingeliũ. Quo dicuto posteco
unus electus ẽ qui c&eris p̃poner&ur psbetero¬

Expanded text:
, in excelsiori gradu collocatum, Episcopum nomina, in excelsiori gradu collocatum, Episcopum nominabant: quomodo si exercitus Imperatorem faciat: aut Diaconi eligant de se, quem industrium noverint, et Archidiaconum vocent. Quidiaconi consecratio nobis notissima est. Archidiaconus eamdem consecrationem habet quam caeteri diaconi: sed electione fratrum praeponitur. Idem Hieronymus exponit quare unus eligeretur, super Epistolam ad Titum: Antequam diaboli instinctu studia in religione fierent, et diceretur in populis; Ego sum Pauli, ego Apollo, ego autem Cephae, communi presbyterorum consilio Ecclesiae gubernabantur. Postquam vero unusquisque eos, quos baptizaverat, suos esse putabat, non Christi, in toto decretum est orbe, ut unus de presbyteris electus super poneretur caeteris, ad quem omnis cura Ecclesiae pertineret, et schismatum semina tollerentur. Idem unde supra in epistola ad memoratum Evagrium: Quod autem postea unus electus est, qui caeteris praeponeretur presbytero
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s brteros inquit in uobis p̃corcõ p̃sbrter & testispus¬
sionum xp̃i & futuraegloriae quaereuelanda ẽ pasti¬
sed uoluntarie iuxta dm̃ quod quidem grece signi¬
ficantius dicitur. ΕΠΙCΚΟΙtΕΥΟΝEC unde & no¬
men epĩ tractactũ .ẽ Paruci tibiui dentur tapto¬
rum uirorum testimoni ec: dagactuba eucn¬
gelica filius tonitrui quem it̃s amauit plurimũ
quide pectore scductoris doctri uce fluenta potauit :
Prb̵t electe domine& filiis eius quos egodiligo ir
ueritate. Qmalicepistola : Prbt gaio caris¬
simo quem ego diligo in ueritateł Comites non de
dignentur eẽ quod ducos fuerunt: Aducatuac¬
cepit nomen sacerdos. ut beda dicit iuex positi¬
one d&emplo sadomonis: sacer dos num que ab eo
nomen latine accepit : quod sacrum p̃bereduca¬
tum minorib: debeat:  Quulis & eorũ
amarco euan gelista usque ad enxlam & dioni¬
sium epõs psbrteris semperunum eẽ electum¬

Expanded text:
Presbyteros, inquit, in vobis precor compresbyter, et testis pasPresbyteros, inquit, in vobis precor compresbyter, et testis passionum Christi, et futurae gloriae, quae revelanda est partised voluntarie juxta Deum. Quod quidem Graece significantius dicitur ἐπισκοπεύοντες, unde et nomen episcopi tractum est. parua tibi uidentur tantorum uirorum testimonia? clangat tuba euangelica filius tonitrui, quem Iesus amauit plurimum, qui de pectore saluatoris doctrinarum fluenta potauit: presbyter Electae dominae et filiis eius, quos ego diligo in ueritate, et in alia epistula : presbyter Gaio carissimo, quem ego diligo in ueritate. dignentur esse, quod duces fuerunt. A ducatu accepit nomen sacerdos, ut Beda exponit in expositione de templo Salomonis. Sacerdos namque ab eo nomen Latine accepit, quod sacrum praebere ducatum minoribus debeat. Qualis esset eorum a Marco Evangelista usque ad Heraclam et Dionysium Episcopos, Presbyteri semper unum ex se electum
Abbreviated transcription (Latin):
Vt constitu aes perciuitates pĩ byteros sicutego
tibi dis posui: Quiquidis ps̃byter debeat ordi¬
uari: in consequentibus disserens: hoc ẽ siquis ẽ¬
si ne crimine unius uxoris uir & c&erae: Postea
itulit: O post& enimepm sine crimine eẽ tumquã
a &cctis aliud eẽ nomen officii: relegat a postoli
adphilipenses uerba dicentis: Nuulus & timohe¬
lippis. cum epis & dicaonis gratia uobis & pcex &re¬
liqua Philippis una eurbsmcccedoniue:
pore quosps brteros appellabant : proptereain¬
huo alicui hoc uidectur ambiguum nisi ciltero
testimonio comprob&ur: In uctib: apłorum
scriptum .ẽ: Quod cum uenis s& a postolus pcu¬
lus mil&um: miserit ephesum & uocauerit
p̃s brteros eius dem ecdesice: Quibus postea
interc&er sit locutus: Attendite uobis & omnigre
diligentius obseruate : quo modo uniusciuitatis ephe
si ps orteros uocans postec eos demepos dixerit:
Eiusdem cedeucengelium: sed & p&rus inprima epła

Expanded text:
ut constituas per civitates presbyteros, sicut ego ut constituas per civitates presbyteros, sicut ego tibi disposui. Qui, qualis presbyter debeat ordinari, in consequentibus disserens, hoc est, si quis sine crimine est, unius uxoris vir, etc. Postea intulit: Oportet enim episcopum sine crimine esse tanquam aetatis, aliud esse nomen officii, relegat Apostoli ad Philippenses verba dicentis: Paulus et Timothepiscopis et diaconis, gratia vobis et pax , et reliqua. Philippi una est urbs Macedoniae, pore quis et presbyteros appellabant: propterea inhoc alicui videatur ambiguum, nisi altero testimonio comprobetur. In Actibus apostolorum scriptum est, quod cum venisset Apostolus Miletum, miserit Ephesum, et vocaverit presbyteros Ecclesiae ejusdem, quibus postea inter caetera sit locutus: Attendite vobis, et omni grediligentius observate, quomodo unius civitasi presbyteros vocans, postea eosdem episcopos dixerit. Ejusdem ad Evagrium: Sed et Petrus in prima epistola:
Abbreviated transcription (Latin):
Hice cultus familice gersonitarum intiderpa¬
culo foederis : eruntq: sub inanu ithamarfilu
aarons acerdotis Ipsienim quccudo consecrantur
manus impositionẽ accipiunt: Qui dillud signi¬
fic& secundum quod nobis dñs ded it minis traui¬
mi . In quo ordine essent ps̃brteri temporea posto¬
lorum discamus ex auctoritate scorum patrum
Dict ambrosius intnactatu sũpertimotheum:
Opiucabatur quis quisusum diuinecrum non hab&
scriptuntrum becctum paulum p̃sbyteros p̃t̃miss¬
se sed nonita seres hab&: Illa enim quocede ep̃o in
anteri oribus dixit: &i com& de illis dicit quinuncno¬
mincutur p̃bri: Eoquod antiquis temporibus utris¬
que nominibus uocabantur p̃sbrteri. & post pauca
Melius autem quis cognoscere poterit illud ex his quae
adtitum scripsit capostolus: Dixit & enim ut consto¬
tucos persingulas ciuitates ps byteros sicute gotib¬
Opost& enimepm in rep̃ hensibilem eẽ sicut dĩ dispex¬
sator ẽ Cũ conue nerit utique illum ut ps̃brte¬

Expanded text:
Hic est cultus familiae Gersonitarum in tabernaculo foederis, eruntque sub manu Ithamar filii Aaron sacerdotis. Ipsi enim quando consecrantur, manus impositionem accipiunt. Quid illud significet, secundum quod nobis Dominus dedit, ministravimus. In quo ordine essent presbyteri tempore apostolorum, discamus ex auctoritate sanctorum Patrum. Dicit Ambrosius in tractatu super Timotheum: Opinabitur quisquis usum divinarum non habet Scripturarum, beatum Paulum presbyteros praetermisisse: sed non ita se res habet; illa enim quae de episcopo in anterioribus dixit, etiam et de illis dicit, qui nunc nominantur presbyteri, eo quod antiquis temporibus utrisque nominibus vocabantur presbyteri. Et post pauca: Melius autem qui cognoscere poterit illud ex illis quae ad Titum scripsit Apostolus: Dixit enim: ut constituas per singulas civitates presbyteros, sicut ego prapiscopum irreprehensibilem esse sicut Dei dispensatorem: cum conveniret utique ut presbyte
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupati: hi qui& ordinationis p̃ditipotes¬
tate : itut plenissime idẽ p̃positos et clesiarũ
eẽ cognoscerent I Hieronim: exponit quid
plus habeat ep̃s quãc prbyter dicens in epłu ad
eucingelium sue perep&itũ. Quid enim fucit
excepta ordiuatione ep̃s̃ quo dpsbrter non facit:
& ex ponit cuius constitutione sit ep̃s constitu¬
tus in trectatu supestitum dicens: Sicuter¬
go pr̃bsteri sciuut se ex ecdesiae consuiudine
ei quisibi p̃positus fuerit eẽ subiectos it cep̃ noue¬
rint semagis consu&udiue quam dispositionis
dominicae ueritateps byteris eẽ maiores : & in
commune debere eclesi amregere : Imitani¬
tes moy sen quicum haber& in potestate solus
p. eẽ populo isrł septuaginta elegit cum quib:
populum iudican& Secis dem septuciguo¬
ita÷ mentio facta et in comsecntione p̃sbs¬
teri dicendo: Atcum pontifices sum mosre¬
gondis populis p̃fecisses: ad eorum soci&atis &
operis adiumentum : sequentisordinis iuiros &
secun dae dignitatis eligeres sicinhere moper

Expanded text:
iti potestate, ita ut plenissime iidem praepositos se Ecclesiarum esse cognoscerent  Hieronymus exponit quod plus habeat episcopus quam presbyteri, dicens in epistola ad Evagrium saepe repetitum: Quid enim facit excepta ordinatione episcopus, quod presbyter non facit?  Et exponit, cujus constitutione episcopus sit constitutus, tractatu super Titum, dicens: Sicut ergo presbyteri sciunt se ex Ecclesiae consuetudine ei qui sibi praepositis fuerit, esse subjectos: ita episcopi noverint se magis consuetudine, quam dispositionis Dominicae veritate presbyteris esse majores, et in commune debere Ecclesiam regere, imitantes Moysen, qui cum haberet in potestate solus praeesse populo Israel, septuaginta elegit, cum quibus populum judicaret. De eisdem septuaginta mentio facta est in consecratione presbyteri, dicendo, ut cum pontifices summos regendis populis praefecisses, ad eorum societatis et operis adjumentum, sequentis ordinis viros et secundae dignitati
Abbreviated transcription (Latin):
irescat & geminata
& uendentis. & cu
queat hancheresim
im̃s radicepestifer
repisse atq in ips
or̃igine a postolica
testatione dãnata

Expanded text:
crescat, et geminata et vendentis. Et cum liqueat hanc haeresim ante omnes radice pestifera surrepsisse, atque in ipsa sua origine apostolica esse detestatione damnata
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus pccstem despusuod& ei. Sienim quis
uoluerit dicere quidnecesse. ẽ totius imponere
manus suꝑcapita eorũ quicons ecnantur .  im¬
ponuntur enim suꝑdiaconũ : imponuntur postea
suꝑpsbrterum: Quare hoc nii quiu ꝑcousecnt¬
tionem deopere adopus trensit : sicut deministerio
diuconitrensitadimmolationẽ sacerdotadem:
Qm̃nec illu dopus nec illud possumus agere : nisi
dono gnatiuedĩ adiuti ut apłs. ds̃ enim e. qui ope¬
natur in uobis & uelle & opentri ꝓboua uolunlate

Expanded text:
quatenus partem de spiritu suo det ei. Si enim quis quatenus partem de spiritu suo det ei. Si enim quis voluerit dicere quid necesse est toties imponere manus super capita eorum qui consecrantur? Imponuntur enim super diaconum, imponuntur postea super presbyterum. Quare hoc? nisi quia per consecrationem de opere ad opus transit, sicut de ministerio diaconi transit ad immolationem sacerdotalem. Quoniam nec illud opus, nec illud possumus agere, nisi dono gratiae Dei adjuti, ut Apostolus: Deus enim est qui operatur in vobis et velle et operari pro bona voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
Caput enimprino pedementis designat: Scrip¬
simus inpsemiopus culo ex dictis sci agustini nor
quibus mauus imonebant. Vndescripniu ẽ
inldironumerorum: &dixitdus ad morsent
Congregamihi sertua ginta uiros deseniorib: isrł
quostiinostiquads enes populi sint ac magistri
& ducȩscos cdhostiũ tadierna culi foederis fauesqr
ibisture tecũ ut descendã & loquarabi : & uusera
desputuo tradũq: eis: Nondixit aufer despĩetuo
& trude eis sed icuferũ &rradã: &paulo post: Des¬
cenditq dñs ex ꝑnubem & locutus ẽ adeum : Au¬
ferens despũ qui eraet in morse : & duns septuagin¬
tairis Neq: hic dixit quod morses dur& sed
dñs dedit Perim positionẽ munuũ : operas cĩsps¬
intellemus. Nonenim adhuc .ẽ ds̃ om̃na in
omnib: Incdiquo .ẽ scpientia : in aliquofides in
uli quopi&cs incli quo castitas inaliquo humi¬
litas. Hocuadent plurimue manius suꝑcaput
eius qui consecratur ut uuus quisq: dep̃ celur dnm̃m

Expanded text:
Caput enim, principale mentis designat. Scripsimus in praesenti opusculo ex dictis sancti Augustini, non quibus manus imponebant. Unde scriptum est in libro Numerorum: Et dixit Dominus ad Moysen: Congrega mihi septuaginta viros de senioribus Israel, quos tu nosti quod senes populi sint ac magistri, et duces eos ad ostium tabernaculi foederis, faciesque ibi stare tecum, et descendam et loquar tibi, et auferam de spiritu tuo tradamque eis. Non dixit: Aufer de spiritu tuo, et trade eis; sed, auferam et tradam. Et paulo post: Descenditque Dominus per nubem, et locutus est ad eum. Auferens de spiritu qui erat in Moyse, et dans septuaginta viris. Neque hic dixit, quod Moyses daret, sed Dominus dedit. Per impositionem manuum, opera Spintelligimus. Non enim adhuc est Deus omnia in omnibus. In aliquo est sapientia, in aliquo fides, in aliquo pietas, in aliquo castitas, in aliquo humilitas. Hoc valent plurimae manus super caput ejus, qui consecratur, ut unusquisque deprecetur Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinuntur suscipiunt ab ep̃o patenũ & calicẽ
Subdiuconi sequentes qui accipiunit ab archidia¬
cono orciolũ administrandũ uinũ in eucha¬
ristiã corporis xp̃i. Ipsi&iã accipiunt sciffum¬
rito ab archidiucono suscipint quicineius
adiutorio consecntti sunt. Subdicoms
gomarius temporesacrisicii stat in facio panti¬
ficis ideo necesse e. ut subsequentes neces sciria
a foris ministrent. Subdiaconus deodicitur
quia s ubdiucino e Aduuũ minister ũ conse¬
cnintur. subdicccouus uasu altaris adeum
defest ĩ pse uero adalture. Vt iue dispouat
quuedis penendu sunt atq: uide recipiut ut
bonus dispenstor demensc dn sui Miror
diuconus frequentissi me legat lectione mad
missam cũ hoc non repperiatur exministerio
sibi duto in consecratione commissum: neq
exlitteris canonicis neq: ex nomiue suo sul¬
diuconus ut monstratũ e dicitur quias b
diucono ẽ positus. In quib relus illi subdicus

Expanded text:
ordinantur, suscipiunt ab episcopo patenam et calicem. ordinantur, suscipiunt ab episcopo patenam et calicem. Subdiaconi sequentes qui accipiunt ab archidiacono urceolum ad ministrandum vinum in eucharistiam corporis Christi. Ipsi etiam accipiunt scyphumrito ab archidiacono suscipiuntur, quia in ejus adjutorio consecrati sunt. Subdiaconus regionarius tempore sacrificii stat in facie pontificis: ideo necesse est ut subsequentes necessaria a foris ministrent. Subdiaconus ideo dicitur, quia sub diacono est. Ad unum mysterium consecrantur: subdiaconus vasa altaris ad eum defert, ipse vero ad altare, ut in eo disponat quae disponenda sunt, atque inde recipiat, ut bonus dispensator de mensa Domini sui. Miror ut subdiaconus frequentissime legat lectionem ad missam cum hoc non reperiatur ex ministerio sibi dato in consecratione commissum, neque ex litteris canonicis, neque ex nomine suo. Subdiaconus, ut monstratum est, dicitur, quia sub diacono est positus. In quibus rebus illi subditus
Abbreviated transcription (Latin):
quitur si uouad diderimus fomenta : sic prima
doctrini extinguitur nis frequenter ecidem
rep& uniir diuersis sententis. Duo sunt officiu
ꝓph&ue. Vnũ ut obscuros sensus scripturtoe
dilucid& Aterum ut futunt nunci&. Ille ẽ
enim spiritaditer a colrtus: quiignem uerbi cae¬
lestis quo& iuluminentur fratres adugnoscen¬
thiuei appellantur. quado .e. illud ines dra : Ma¬
thinei filuisca filui sufani & reliqua. &iterũ. Ha¬
biticuit unus quisq in possessione & urbibus suis¬
isrł: sacerdotes. leuitue: nathinei : & filii seruo¬
rum sad omonis & c&ent : Vt isidorus dicit:
Iathinei interp̃tuntur in humilitatednõ serui¬
entes: Deministeriis eorundeidemdicit. Deniq
istioblationes intemplodñi suscipiunt a populis.
istioboediunt officiis leuiturum. isti quoq: uasa
corporis & suuguinis xp̃i diuconis udadtarida
dñi offerunt ipsi uocunitur apud grȩcos hyp¬
podiaconiapudnos subdiuconi *. Hi quanido

Expanded text:
guitur, si non addiderimus fomenta: sic prima guitur, si non addiderimus fomenta: sic prima doctrina exstinguitur, nisi frequenter eadem reparatur diversis sententiis. Duo sunt officia prophetae: unum ut obscuros sensus Scripturae dilucidet: alterum, ut futura nuntiet. Ille est enim spiritualiter acolythus, qui ignem verbi coelestis, quo et illuminentur fratres ad agnoscenthinaei appellantur, quale est illud in Esdra: Nathinaei filii Isai, filii Susan, et reliqua. Et iterum: Habitabat unusquisque in possessione es, levitae, Nathinaei, et filii Salomonis, etc. Ut Isidorus dicit, Nathinaei interpretantur, in humilitate Domino servientes. De ministeriis eorum idem dicit: Denique isti oblationes in templo Domini suscipiunt a populis, isti obediunt officiis levitarum, isti quoque vasa corporis et sanguinis Christi diaconis ad altaria Domini offerunt. Ipsi vocantur apud Graecos ὑποδιάκονοι, apud nos subdiaconi. Hi quando
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitit abernaculo testimonii extrcuclum quo dacppep¬
sum .e. tostimonio & collocabunt eam aaror & fibli
eius: Quoditabeda in libro testio d& abernaculo
Dis posito omniornatutaboruaculi. consequenter
&iam lumen iucernae p̃uid&ur : Vt decor eius amm¬
nebilis sicut interdiu lumi nesolar it a&iam noctu
in domudĩ aliquis tonebnarũ locus: aliquacumbniri
possit or supp&ere: Illecum ordinat᷑ accipitab
archidia cono cero ferrium: Quare ho faeiatissidarus
dicit : A colrti grece : latine cerofentrĩ dicuntur
adepostandis cereis quando legendum ẽ euangelium
aut saori ficium offerendũ: Tunc enim accenduntur
luminarica cebeis & depostantur : non ad effugapi¬
das tenebnts dum soleo tempore rutil&. sed ad signũ
la&itiae demonstrandũ : Hoc donum ad proph&iã
pestin& : Postquam imbutus fuerithomo demori¬
b: quod .ẽ. primum donum scientiae necesse ẽ
ut frequenter ammoneatur sententus scriptu¬
narũ sacrrum. Sicut enimignis incensus extin¬

Expanded text:
culo testimonii extra velum, quod appensum est testimonio, et collocabit eam Aaron et filii ejus. Quod ita Beda in libro tertio de tabernaculo: Disposito omni ornatu tabernaculi, consequenter etiam lumen lucernae praevidetur, ut decor ejus admirabilis sicut interdiu, lumine solari, ita etiam noctu in domo Dei aliquis tenebrarum locus aliqua umbrarum possit hora suppetere. Ille cum ordinatur, accipit ab archidiacono ceroferarium. Quare hoc faciat Isidorus dicit: Acolythi Graece, Latine conferarii dicuntur a deportandis cereis quando legendum est Evangelium, aut sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria ab eis, et deportantur, non ad effugandas tenebras, dum sol eo tempore rutilat, sed ad signum laetitiae demonstrandum. Hoc donum ad prophetiam pertinet. Postquam imbutus fuerit homo de moribus, quod est primum donum scientiae, necesse est ut frequenter admoneatur sententiis Scripturarum sacrarum. Sicut enim ignis incensus exstin
Abbreviated transcription (Latin):
DEPRESBU TERIS
Oresbrteri deputantur in loco filiorũ caron:
Scriptu ẽ. in libro numerorũ. Haet nomiua fi¬
liorũ auron sucerdotũ qui uncti sunt : quorum
repl&a .ẽ. consecratio manus ut sucerdotio
fungerentur .I. Hunc morem tenent epi nrĩ:
manus prbrterorũ ungunt deoleo : Manifestũ e
curhoc fuciuit ut mundue sint hostius dõ udof¬
& caritur dilectionis . Mipsunt leuitis utidem
numerorũ demonstrat : Princeps autem priuci¬
pũ leuitarũ electarfilius a aron sucerdotis
erit suꝑ excubitores custodiae scũ ccrii: & paulo

Expanded text:
De presbyteris. Presbyteri deputantur in loco filiorum Aaron. Scriptum est in libro Numerorum. Haec nomina filiorum Aaron sacerdotum, qui uncti sunt, quorum repleta est consecratione manus, ut sacerdotio fungerentur. Hunc morem tenent episcopi nostri, manus presbyterorum ungunt de oleo. Manifestum est cur hoc faciant, ut mundae sint, ad ofet charitas dilectionis. Hi praesunt Levitis, ut idem liber Numerorum demonstrat: Princeps autem principum Eleazar filius Aaron sacerdotis, erit super excubitores custodiae sanctuarii. Et pau
Abbreviated transcription (Latin):
rep&itur manus impositio. Acsic dep̃catio pri¬
mioperis: trensitad de p̃cationem sicundi Ad¬
ditur unuminis teriũ diacono: id ẽ ut legate uun¬
geliũ quodinprimo tempore nonlegebatur: Quan¬
do stephanus fuir fcatus dicconus. utopinornor¬
dũ erant euangeliascripta. Diucono euangeli
lectio conuenit. quia minister .e. Imitatur en im cũ¬
qui dixit nonueniministnri . s ed ministrre :¬

Expanded text:
Repetitur manus impositio, ac deprecatio primi operis transit ad deprecationem secundi. Additur unum ministerium diaconi, id est, ut legat Evangelium quod in primo tempore non legebatur, quando Stephanus fuit factus diaconus. Ut opinor, nondum erant Evangelia scripta. Diacono Evangelii lectio convenit, minister est. Imitatur eum qui dixit: Non veni ministr
Abbreviated transcription (Latin):
tutom gnaitia num quam plures a postoli pcabantur
anfoste ideo non imponit sacerdos mauum supeream
qui addia conatus officium oon secratur ut nonfiat
ea oposta ei epm̃ manum imponere quicipseontepeo
non solus alleentt sed omnes quipiete intendunt uerbis
epis copi ac mente r&inent Imitatio epis coporum a posto¬
lorum corus .e. Optimum ẽ bonos duces sequi quĩ
certa uerunt us que ed plenam uictoriam: Qui cedepo¬
sitio ne manus legimus quae as sumpta ẽ au&critestu¬
meritos bonum̃ e iũ quirere quid signific&: Miste¬
rium .ẽ quale cum que sit: Quae in u&oritestcomen¬
to agebantur : umbrterent futurorum Dicum
breuiter quod seritimus ds̃ dabit doctores quimelius
ex planeebunt conatũ nrum Permuitium opertem
humatis non .ẽ. macior discr&io membrorum qutem

Expanded text:
tutem gratiarum, quam plures apostoli precabantur? tutem gratiarum, quam plures apostoli precabantur? An forte ideo non imponit sacerdos manum super eum, qui ad diaconatus officium consecratur, ut non fiat ea oportet ei episcopum manum imponere, quia ipse orat pro eo, non solus ille orat, sed omnes qui pie intendunt verbis episcopi, ac mente retinent. Imitatio episcoporum, apostolorum chorus est. Optimum est, bonos duces sequi, qui certaverunt usque ad plenam victoriam. Quia de impositione manus legimus, quae assumpta est a Veteri Testamento, bonum est inquirere quid significet. Mysterium est qualecunque sit: quae in Veteri Testamento agebantur, umbra erant futurorum. Dicamus breviter quod sentimus. Deus dabit doctores, qui melius explanabunt conatum nostrum. Per manus, opera humanis non est major discretio membrorum, quam