comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus considerabatur affectus. Mortui enim scłi sunt: qui in peccatis
suis defecisse noscuntur. Et ideo uir tot honorũ. iustȩ se deflet sic
fuisse despectũ ut crederetur nullatenus uindicandus. Sequitur.
Et auxiatus est in me sp̃s m̃s: in me turbatũ est cor meum. Anxiꝰ
sp̃s. uicinitatem periculi ꝓdit: turbatũ cor. humanã sapientiam
testatur esse confusam: ut spem suã amplius in dño rȩponeret
cũ uirium suarũ confidentiam non haberet. Addidit: memor
fui dierũ antiquorũ. Iustȩ cor eius fuerat turbatũ : qm̃ memor
erat ingentium peccatorũ. Ipsi sunt enĩ antiqui dies: ueteris illiꝰ
hominis antiquitate fuscati. Nam sicut hic nouitas ꝓdit in nocen¬
tiam. uitȩ : sic antiquitas scelerata facta testatur. Et̃ meditatus sũ.
in omnibus operib tius: & in factis manuum tuarũ meditabor
Ad curã rediit salutaris agnitio: quatinus cũ diuina opera re¬

Expanded text:
nus considerabatur affectus. Mortui enim saeculi sunt, qui in peccatis nus considerabatur affectus. Mortui enim saeculi sunt, qui in peccatis suis defecisse noscuntur. Et ideo vir tot bonorum juste se deflet sic fuisse despectum, ut crederetur nullatenus vindicandus. Sequitur, Et anxiatus est in me spiritus meus, in me turbatum est cor meum. Anxius spiritus vicinitatem periculi prodit; turbatum cor, humanam sapientiam testatur esse confusam; ut spem suam amplius in Domino reponeret, cum virium suarum confidentiam non haberet. Addidit, Memor fui dierum antiquorum. Juste cor ejus fuerat turbatum, quoniam memor erat ingentium peccatorum. Ipsi sunt enim antiqui dies, veteris illius hominis antiquitate fuscati. Nam sicut hic novitas prodit innocentiam vitae, sic antiquitas scelera facta testatur. Vers. 5. Et meditatus sum in omnibus operibus tuis, et in factis manuum tuarum meditabar. Ad curam rediit salutaris agnitio, quatenus cum divina opera re
Abbreviated transcription (Latin):
nata est. Quia persecutus est inimicus animã meam: humiliauit
in terra uitã meam. Quamuis titulus de absalon dicere uidãtur.:
tamen bene uger sonaliter ponitur ut hocͦ de diabolo sentiamus.
Humiliatur autem in terra. cuius carnalibus actibus uita polluitur: non
illa humilitate. ꝓbabili. sed in declinatione uiciosa. Quod merito propt̃
afflictionem specialiter exprimendã pęnitens ait: qui in alio psalmo
dixit: quia cinerem sicut panem manducabam. & potũ meum cũ fle¬
atus est in me sp̃s m̃s. in me turbatũ est cor meum: in emor fui di¬
erũ antiquorum. Collocauit. deputauit significat: more furentium
inimicorũ: qui sic hominem contempnunt odiosũ. quasi iam udicent
& sepultum. In obscuris enim reuera collocatus est. qui post regni cul¬
mina. persecutionis patiebatur iniuriam: & sicut mortiuuis babitus est¬
scłi. in quo nec ꝓphetalis. nec regni reuerentia ÷ nec ipse quoq pater.¬

Expanded text:
nata est. Vers. 3. Quia persecutus est inimicus animam meam; humiliavit nata est. Vers. 3. Quia persecutus est inimicus animam meam; humiliavit in terra vitam meam. Quamvis titulus de Abessalon dicere videatur, tamen bene inimicus impersonaliter ponitur, ut hoc de diabolo, sentiamus. Humiliatur autem in terra, cujus carnalibus actionibus vita polluitur, non illa humilitate probabili, sed declinatione vitiosa. Quod merito propter afflictionem specialiter exprimendam poenitens ait, qui in alio psalmo dixit: Quia cinerem sicut panem manducabam, et potum meum cum fleatus est in me spiritus meus, in me turbatum est cor meum. Memor fui dierum antiquorum. Collocavit deputavit significat, more furentium inimicorum, qui sic hominem contemnunt odiosum, quasi jam judicent et sepultum. In obscuris enim revera collocatus est, qui post regni culmina persecutionis patiebatur injuriam. Et sicut mortuus saeculi habitus est, in quo nec prophetalis, nec regni reverentia, nec ipse quoque pater
Abbreviated transcription (Latin):
tia: sed etiã ipsa uideatur iuftitiȩ regula formidata. Sic enim scri¬
ptũ est. Conclusit ds̃ omĩa in incredulitate : ut omnium misereatur.
Sed cũ dicitur omnis uiuens. hominem significat generalem: ubi &
infantũ uita concluditur: qui originali peccato nisi aqua regerati¬
onis abluantur obnoxii sunt. Vnde & iob ueracissime dicit: nemo
mundus ante te. nec infans cuius est unius diei uita suꝑ terrã:
et in quinquagesimo psalmo iã dictũ est: ecce enim in uniquitatib
conceptus sũ. & in delictis peperit me. mater mea. Cuius enim erat
tanta iustitia. ut non aliquo tempore aliqua ȩtate peccauerit: qui
& per traducem. delicti tenemur obnoxii. & cotidianis lapsibus
addimus: ut numquã per nos nisi per diuinã grãm liberi ẽẽ possi¬
muse Qua propter. desinat heresis pelagiana desipere : quȩ tam
multis scripture diuinȩ sententuis. priusquã inciperet ante dam¬

Expanded text:
tia, sed etiam ipsa videatur justitiae regula formidata. Sic enim scritia, sed etiam ipsa videatur justitiae regula formidata. Sic enim scriptum est: Conclusit Deus omnia in incredulitate, ut omnibus misereatur . Sed cum dicitur, omnis vivens, hominem significat generalem, ubi et infantum vita concluditur, qui originali peccato nisi aqua regenerationis abluantur, obnoxii sunt. Unde et Job veracissime dicit: Nemo mundus ante te, nec infans cujus est unius diei vita super terram . Et in quinquagesimo psalmo jam dictum est: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Cujus enim erat tanta justitia, ut non aliquo tempore, aliqua aetate peccaverit, qui et per traducem delicti tenemur obnoxii, et quotidianis lapsibus addimus, ut nunquam per nos, nisi per divinam gratiam liberi esse possimus? Quapropter desinat haeresis Pelagiana desipere, quae tam multis Scripturae divinae sententiis priusquam inciperet, ante dam
Abbreviated transcription (Latin):
litatem penitentium ꝓbetur aptatus. Ueritas enim & iuiftitia ipsius
est. ne cũ rogante disceptet : ne ad iudicium illũ trahat. qui se hic
prius ipse coridempnat. Superbos enim dñs ad eramen ducit. qui se
bona putant habere negotia: & solus ille ꝓbatur iudicium euadere
qui recurrit ad preces. Non enim diuina maiestas austera potestate
seuera est: ut illos uelit affligere. qui se hic peccatorũ suorum recor¬
uoluntate iustitiam dñi petebat: qui nunc dicit non intres in iudi¬
cium cũ seruo tuo. Nam si iustitia iudicium significasset: hoc non pote
rat petere quod pauebat. Hec moueat quod iudici dicitur: non intres
in udiciũ cũ seruo tuo. Ipse enim hanc formã locutionis oftendit:
dicendo : iudicate inter me & uineam mean. Sequitur. Quia non uis¬
tificabitur in conspectu tuo omis uiuens. Causa reddita est quare
noluerit ad iudicium uenuire cũ dño: ut non sola poteftis reueren¬

Expanded text:
litatem poenitentium probetur aptatus. Veritas enim et justitia ipsius litatem poenitentium probetur aptatus. Veritas enim et justitia ipsius est: ne cum rogante disceptet, ne ad judicium illum trahat, qui se hic prius ipse condemnat. Superbos enim Dominus ad examen adducit, qui se bona putant habere negotia; et solus ille judicium probatur evadere, qui recurrit ad preces. Non enim divina majestas austera potestate severa est, ut illos velit affligere qui se hic peccatorum suorum recorvoluntate justitiam Domini petebat, qui nunc dicit: Non intres in judicium cum servo tuo. Nam si justitia judicium significasset, hoc petere non poterat quod pavebat. Nec moveat quod Judici dicitur: Non intres in judicium cum servo tuo. Ipse enim hanc formam locutionis ostendit, dicendo: Judicate inter me et vineam meam . Sequitur, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Causa reddita est quare noluerit ad judicium venire cum Domino; ut non sola potestatis reveren
Abbreviated transcription (Latin):
UAUIS ꝓpħa plurimorũ pęnitentiũ meditatione fuerit excita¬
tus: tamen quantũ futuris laudibus reddebatur uicinus. tan¬
to cõpunctione cordis ad pęnitentiȩ lauacra conuertitur.
ut salutari suffugio cõpetenter ablutus. conspectib dñi mundissimus
appareret: merito: ne illã sententiam confusionis audiret. peccatori
autem dixit ds̃. quare tu enarras uftitias meas. Prima itaq deprecati
one. rogat dñm xp̃m. ne cũ seruo suo uelit intrare in iudicium: sed per¬
turbationi suȩ miscđiam ipsius supplicat subuenire scdã uelociter se petit¬
peruenire ad ueniam: ut deductus in uiã ueritatis. ab inimicorũ liberetur
scrutemur: cõmata uersus iftius. sibi uidentur esse contraria.
Nam cũ primũ ꝓpħa petat humiliter. ad mitti orationem suam: postea
se exaudiri in eius iufaitia deprecatur. Sed totũ ad lacrimabilem confes¬
sionem pertinere non dubium eft: maxime cũ hic psalmus ad humi¬

Expanded text:
uamvis propheta plurimorum poenitentium meditatione fuerit exercitatus, tamen quantum futuris laudibus reddebatur vicinus, tanto compunctione cordis ad poenitentiae lavacra convertitur, ut salutari suffugio competenter ablutus, conspectibus Domini mundissimus appareret. Merito, ne illam sententiam confusionis audiret: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas ? Prima itaque depone rogat Dominum Christum, ne cum servo suo velit inire judicium, sed perturbationi suae misericordiam ipsius supplicat subvenire. Secunda velociter pese petit ad veniam; ut deductus in viam veritatis, ab inimicorum liberetur scrutemur, commata versus istius sibi videntur esse contraria. Nam cum primum propheta petat humiliter admitti orationem suam, postea se exaudiri in ejus justitia deprecatur. Sed totum ad lacrymabilem confessionem pertinere non dubium est, maxime cum hic psalmus ad humi
Abbreviated transcription (Latin):
ta est illius lȩtitiȩ plenitudo mirabilis. In miscđia enim disper¬
duntur inimici: quando cõpunctionis studio ab sceleratis cogitatio¬
nib abstrahuntur. Quod ad illos pertinere non dubiun eft: qui pę¬
nas debitas remedio supplicationis euadunt. Addidit. Et percdes om
pios. qui in sua obstinatione moriuntur quos ideo dicit tribulas¬
se animã suã: quia ipse in dei seruitio permanebat. Et necesse eft
istos in udicio perire qui tales animos ꝓbantur assumere: ut in¬
nocentes uiros ideo persequantur: quia dei famulos esse cognoscul.
Ecce regula illa penitentis impleta est: ut post afflictiones erũ¬
pnasq cruciabiles. exultatione conclusa sit.
CONCLUSIO

Expanded text:
ta est illius laetitiae plenitudo mirabilis. In misericordia enim disperduntur inimici, quando compunctionis studio ab sceleratis cogitationibus abstrahuntur. Quod ad illos pertinere non dubium est, qui poenas debitas remedio supplicationis evadunt. Addidit, et perdes omnepios qui in sua obstinatione moriuntur. Quos ideo dicit tribulasse animam suam, quia ipse in Dei servitio permanebat; et necesse est istos in judicio perire, qui tales animos probantur assumere, ut innocentes viros ideo persequantur, quia Dei famulos esse cognoscunt. Ecce regula illa poenitentis impleta est, ut post afflictiones aerumnasque cruciabiles exsultatione conclusa sit. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
De gente aut̃ qđ posuit numero singulari: significat popłm xpĩanũ. Nã quãuis
de multis gentibus doceat᷑. ẽẽ. collectꝰ: merito gens dicit̾ una. quȩ deimno fonte
baptismatis. noscit᷑. eẽ. ꝓcreata : siue ille ꝑsecutor unã gentẽ dicere potuit. quos
inunã uoluntatẽ sociatos. ẽc̃ cognouit: seu ꝑ figurã exallage potest accipi id .ẽ.
ꝑmutationẽ. qͣndo ꝓnumero plurali ponit᷑ singularis. Qm̃ cogitauer̃ consensũ¬
in unũ aduersus te testam̃tũ disposuer̃. Testam̃tũ indiuinis scripturis non
scriptura testat᷑. Sic enĩ laban & iacob fecisse legimꝰ testam̃tũ: dũ aliqua inter
se uiui pepigisse cloceant᷑. Pactũ enĩ qͦdãmodo & ꝑcliti fecisse dicunt᷑: qͣndo ad-¬
unato studio ꝑsecunt᷑ eos. qͥ ab eoꝵ errore dissentiunt. &inspice qm̃ dicendo
contra te : acluersariis fecit inuidiã. Quod argum̃ti genꝰ oratores ad sua

Expanded text:
De gente autem quod posuit numero singulari, significat populum Christianum; nam quamvis De gente autem quod posuit numero singulari, significat populum Christianum; nam quamvis de multis gentibus doceatur esse collectus, merito gens dicitur una, quae de uno fonte baptismatis noscitur esse procreata. Sive ille persecutor unam gentem dicere potuit, quos in unam voluntatem sociatos esse cognovit. Seu per figuram exallage potest accipi, id est per mutationem, quando pro numero plurali ponitur singularis. Versin unum: adversum te testamentum disposuerunt. Testamentum in divinis Scripturis non Scriptura testatur. Sic enim Laban et Jacob fecisse legimus testamentum , dum aliqua inter se vivi pepigisse doceantur. Pactum enim quodammodo et perditi fecisse dicuntur, quando adunato studio persequuntur eos qui ab eorum errore dissentiunt. Et inspice quoniam dicendo, contra te, adversariis fecit invidiam. Quod argumenti genus oratores ad sua
Abbreviated transcription (Latin):
excelsũ. Inplebẽ tuã astute cogitauer̃ consilũ: & cogitauer̃ aduersus scõs tuos.
Risoria potius quã dolencla conquȩstio: contra plebẽ clñi cogitasse perituros. &x
astuta falsitate. id ÷ dolosa uoluntate nisos. eẽ. deciꝑe. qͦs ꝓbant᷑ ueritatis studia
cõmonere. Sed ut ãplius eorũ leuitas exponeret᷑. addidit adũsus scõs tuos.
ut ñ solũ medio crib dolũ. uerũ ȩtiã ipsis qͦlamodo cȩlestib uiris inferre
conarent᷑ exitiũ. Dixer̃ uenite & disꝑclamꝰ eos degente: & ñ memoraet᷑ nomen
isrł amplius. Refert inania u̾ba dementiũ: quesmerito suꝑiꝰ sonuisse posuit quã
locutos. Hac enĩ intentione faciendat antichristi ꝑ secutio illa saeiussima ut
xp̃ianũ nom̃ de orbe trarũ qͥs malũ aliqͦd funditꝰ ab roget᷑: nescientes quia
dũ seruos xpĩ necare cupiunt: scõꝵ numerũ assidua ꝑsecutione complebunt.

Expanded text:
excelsum. Vers. 3. In plebem tuam astute cogitaverunt consilium, et cogitaverunt adversus sanctos tuos. excelsum. Vers. 3. In plebem tuam astute cogitaverunt consilium, et cogitaverunt adversus sanctos tuos. Risoria potius quam dolenda conquestio, contra plebem Domini cogitasse perituros, et astuta falsitate, id est dolosa voluntate nisos esse decipere, quos probantur veritatis studia communire. Sed ut amplius eorum levitas exponeretur, addidit: Adversus sanctos tuos; ut non solum mediocriamus eos de gente, et non memoretur nomen Israel amplius. Refert inania verba dementium, quae merito superius sonuisse posuit quam locutos Hac enim intentione facienda est Antichristi persecutio illa saevissima, ut Christianum nomen de orbe terrarum quasi malum aliquod funditus abrogetur: nescientes quia dum servos Christi necare cupiunt, sanctorum numerum assidua persecutione complebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu ñ fuisse manifestũ.ẽ: quando sic̃ orus ad occisionẽ cluctus ẽ.
& sic̃ agnus corã tandente se. sic ñ aperuit os suũ. Compesciutȩtiã uir¬
tutẽ suã: qͣnlo se passus . ẽ. qͣsi reũ tenere: & pontio pilato. sine aliꝗͣ
reluctatione contracli. Ista enĩ infutura iudicatione cessabunt: ubi
te extuler̃ caput. S ingula singulis reddit. Nã contra illud quod aic
causã reddit & qui oder̃ te extuler̃ caput. Sed hoc totũ ad anti¬
christi magis
tempora conpetenter aptat᷑: quando inmici
dñi tumultuosis seditionib insonabrnt. & bene non posuit lociti
sunt sed sonsuer᷑: ut eis hominũ merito negaret uerba. qͥuoces rationabiles
ñ habebant. Intende ȩtiã ꝗͦd plurali numero dixit. qͥ oder̃. & seqͥt᷑ exculer̃
caput : dũ capita dicere potuiss&. Sed om̃ib insanis unũ ẽ caput antichristꝰ.
qͥd ideo dicit elatũ qͥa multa potestate głiabit᷑: ut se ȩtiã clm̃ dicere p̃sumat

Expanded text:
us est, et sicut agnus coram tondente se, sic non aperuit os suum . Compescuit etiam virtutem suam, quando se passus est quasi reum teneri, et Pontio Pilato sine aliqua reluctatione contradi. Ista enim in futura judicatione cessabunt, ubi t, et qui oderunt te extulerunt caput. Singula singulis reddit. Nam contra illud quod ait,causam reddit, et qui oderunt te extulerunt caput. Sed hoc totum ad Antichristi magis tempora competenter aptatur, quando inimici Domini tumultuosis seditionibus insonabunt. Et bene non posuit, locuti sunt, sed sonuerunt; ut eis hominum merito negarentur verba, qui voces rationabiles non habebant. Intende etiam quod plurali numero dixit, qui oderunt; et sequitur, extulerunt caput, dum capita dicere potuisset: sed omnibus insanis unum est caput Antichristus. Quod ideo dicit elatum, quia multa potestate gloriabitur, ut se etiam deum dicere praesumat
Abbreviated transcription (Latin):
magnarũ rerũ sacram̃ta conclulit. Quis enĩ similis erit illi : qui cȩlũ t̾rã
uel cuncta quȩ in his st̃ mom̃tanea cȩleritate ꝑfecit: Nã lic& dñs xp̃c qui
int̃ uideos conuersatꝰ. ẽ. aꝑfilis. homini tantũꝰ creditꝰ ẽ. ẽẽ. simillimꝰ.
intantũ ut eũ flagellis cederent. & sententię prauitate clãpnarent: iste
tam̃ uir egreius qͥ xp̃m potentiȩ suȩ magnitudine contuebat᷑. merito
nullũ ei similẽ. eẽ. ꝓfitet᷑ ⁊ qͥ carnis ueritate uestitus. diutͣatis suȩ iura
ñ minuit: sed cũ patẽ sẽꝑ manens nob̾tũ habitare dignatꝰ ẽ. Weraciter
xͦ positũ.ẽ. qͥs similis erittibi: S equit᷑. Netaceas neq compescaris ds̃.
Hic iã potentia illa futuri declarat᷑ aduentꝰ: quando nectac& qͥuuidicat.¬

Expanded text:
magnarum rerum sacramenta concludit. Quis enim similis erit illi qui coelum et terram, magnarum rerum sacramenta concludit. Quis enim similis erit illi qui coelum et terram, vel cuncta quae in eis sunt, momentanea celeritate perfecit? Nam licet Dominus Chriantummodo creditus est esse simillimus, in tantum ut eum et flagellis caederent, et sententiae pravitate damnarent, iste tamen vir egregius qui Christum potentiae suae magnitudine contuebatur, merito nullum ei similem esse profitetur, qui carnis veritate vestitus, divinitatis suae jura non minuit: sed cum Patre semper manens, nobiscum habitare dignatus est. Veraciter ergo positum est: Quis similis erit tibi? Sequitur, Ne taceas, neque compescaris, Deus. Hic jam potentia illa futuri declaratur adventus, quando nec tac
Abbreviated transcription (Latin):
ubi locus exegit frequent̃ ecliximꝰ. quoniã nominoꝵ uirtꝰ¬
adillũ nos intellectũ trahit. ut mreb actualib acleliuinã
contemplationẽ animinugit̃ erigamꝰ. Asaph uero congregatio.¬
nẽ. latina Cingua resonare non clubiũ . ẽ. Sed iste asaph qͦtiens in mediũ de-¬
cducit᷑ sic̃ iã cliximꝰ. ñ. ẽ. atictor ipse carminis: sed ꝓpt̃ nominis sui significationẽ
uirtutisq p̃salmoꝵ apte titulis uidet᷑ appositus.¬
in pͥmo m̃bro cleaduentu eiꝰ sccło dicturꝰ. ẽ: expetens ut qm̃ infine scłi in imici
eiꝰ ꝑantichristũ nimis erigendi sunt. ipsiꝰ cito debeat uenire iuditiũ. negra-¬
uissimi hostis diutna licentia cunctã uastare possit ȩccłiã: scło m̃bro in eos
ꝑsimilituclines qͣsclã nominũ supplicat uindicari correctionis uoto non ma¬
Hac figura dicit᷑ ẽpanałesis: iel ÷ uerbi inpͥncipio uersus positi. in eiꝰdẽ fine
repetteio. Considerandũ. ẽ. qͥel sibi uelit istud iniciũ: qm̃ sũma breuitate

Expanded text:
 titulos, ubi locus exegit, frequenter ediximus: quoniam nominum ist actualibus ad divinam contemplationem animos jugiter erigamus. Asaph vero congregationem Latina lingua resonare non dubium est. Sed iste Asaph, quoties in medium deducitur, sicut jam diximus, non est auctor ipse carminis, sed propter nominis sui significationem virtutesque psalmorum apte titulis est appositus.in primo membro de adventu ejus secundo dicturus est: expetens ut quoniam in fine saeculi inimici ejus per Antichristum nimis erigendi sunt, ipsius cito debeat venire judicium: 283 ne gravissimi hostis diuturna licentia cunctam vastare possit Ecclesiam. Secundo membro in eos per similitudines quasdam nominum supplicat vindicari, correctionis voto, non maHaec figura dicitur epanalepsis, id est verbi in principio versus positi, et in ejusdem fine repetitio. Considerandum est quid sibi velit istud initium, quoniam summa brevitate
Abbreviated transcription (Latin):
tooius̃ filiis loth. E numeratio istoꝵ nomitiũ quã hi tres uersus amplectunt᷑.
xp̃i declarat inimicos: quoꝵ significationes aperiamꝰ. ut om̃a tẽporib antrxp̃i
congruere uideant᷑. Idumei. int̃p̃tant᷑ uel sanguinei. uel t̾reni. Ismabelitȩ
obȩdientes mundo ñ clño. Moab expatre: qͦd tali modo significat peccatorũ
ut ad patrẽ aclã. eiꝰ inobȩdienta referat᷑. Aggareni: id ÷ aduenȩ. Eebal: uallis

Expanded text:
tionem filiis Lot. Enumeratio istorum nominum quam hi tres versus amplectuntur, Christi declarat inimicos, quorum significationes aperiamus, ut omnia temporibus Antichristi congruere videantur. Idumaei interpretantur vel sanguinei vel terreni; Ismahelitae obedientes mundo, non Domino; Moab ex patre, quod tali modo significat peccatorem, ut ad patrem Adam ejus inobedientia referatur; Agareni, id est advenae; Gebal, val
Abbreviated transcription (Latin):
deles homines : sicut isaias dicit: exorietur tanquam fenũ in medio aquȩ
& tanquam salix super defluentem aquam. Talibus ergo uiris organa
nr̃a suspendimus: quando communicata gratia de scripturarũ diuinarũ
lectione conferimus. Ipsa sunt enim nr̃a organa: quȩ & psalmodiȩ gratiã
prȩstant. & alterna nos collatione lȩtificant. In medio eius. babiloniȩ ci¬
uitatis dicit. non fluminis: quia necesse est in mundi sit scĩssimus x p̃r¬
anus. quamuis ad superna. animo uideatur esse translatus. Quia illic

Expanded text:
deles homines, sicut Isaias dicit: Exorietur tanquam fenum in medio aquae, deles homines, sicut Isaias dicit: Exorietur tanquam fenum in medio aquae, et tanquam salix super defluentem aquam . Talibus ergo viris organa nostra suspendimus, quando communicata gratia de Scripturarum divinarum lectione conferimus. Ipsa sunt enim nostra organa, quae et psalmodiae gratiam praestant, et alterna nos collatione laetificant. In medio ejus, Babyloniae civitatis dicit, non fluminis, quia necesse est in medio mundi sit sanctissimus Christianus, quamvis ad superna animo videatur esse translatus.
Abbreviated transcription (Latin):
ab illis fluctibus diuino sunt munere liberati. Sitũ quoq ipsum respi¬
ce temperatũ. Nec erectos dicit. ut arrogantiam fugeret: nec iacentes.
ut ruinam uitaret: sed sedentes. in humilitate pias lacrimas supra
peccatorũ impia fluenta transmittere. In salicibus in medio eius: sus¬
pendimus organa nr̃a. Hic. doloris exasgeratur acerbitas: quando
delectationem suam. qua se populus poterat consolari. uelut non
necessariã suspendebat arboribus. Quid enim illic agerent organa
dulcia: ubi tempora uitȩ. amaris erant lamentationibus ocupãta:
Uerũ hȩc hystoria. ad spiritualem intelligentiam referatur. Sali¬
ces sunt arbores supra ripas fluminis pinguissima uiriditate
gaudentes: quȩ frequenter excisis palis atq humide terre
reconditis. altissima radice merguntur: & fluentis necari ne¬
queunt: quamuis copiosa irrigatione satientur. His comparantur scĩ pac fi¬

Expanded text:
ab illis fluctibus divino sunt munere liberati. Situm quoque ipsum respiab illis fluctibus divino sunt munere liberati. Situm quoque ipsum respice temperatum; nec erectos dicit, ut arrogantiam fugeret; nec jacentes, ut ruinam vitaret, sed sedentes in humilitate pias lacrymas supra peccatorum impia fluenta transmittere. Vers. 2. In salicibus in medio ejus suspendimus organa nostra. Hic doloris exaggeratur acerbitas, quando delectationem suam, qua se populus poterat consolari, velut non necessaria suspendebatur arboribus. Quid enim illic agerent organa dulcia, ubi tempora vitae amaris erant lamentationibus occupata? Verum haec historia ad spiritualem intelligentiam transferatur. Salices sunt arbores supra ripas fluminis pinguissima viriditate gaudentes, quae frequenter excisis palis, atque humidae terrae reconditis, altissima radice merguntur; et fluentis necari nequeunt, quamvis copiosa irrigatione satientur. His comparantur sancti ac fi
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ut eam spiritualiter aduertere debeamus. Duas enim ciui¬
tates in hoc mundo esse: crebra lectione comperimus. Una est
dñi quȩ dicitur hierusalem: id est uisio pacis. Ifta hic pressuram
patitur & multis malis irruentibus sauciatur: humilis. ͤafflicta. spem ha¬
bens in illa eternitate. quȩ numquam nouit defectui subiacere. ł contra
diaboli ciuitas quȩ babilonia dicitur. cuius interpretatio M significat
confusionem: hic florida:  lȩtissima est: quȩ iftius scłi uicuisͫ tanquam
magnis flumilibus irrigatur. Supra ista ergo flumina sedent. fideles. qui
captiuitatem in hoc mundo patiuntur. & suspirantes desiderio patriȩ
suȩ. amaras lacrimas fundunt. qm̃ ad illam promissam pacem. hic per¬
uenire non preualent. Contemplandũ est autem quod non dicit in flu¬
minibus: sed super flumina. Nam qui adhuc in fluminibus iftis sunt. pec¬
catorũ inundatione rapiuntur: qui uero super ripas aluei sedent. iam

Expanded text:
tamen ut eam spiritualiter advertere debeamus. Duas enim civitamen ut eam spiritualiter advertere debeamus. Duas enim civitates in hoc mundo esse crebra lectione comperimus: una est Domini, quae dicitur Jerusalem, id est visio pacis. Ista hic pressuram patitur, et multis malis irruentibus sauciatur: humilis, afflicta, spem habens in illa aeternitate quae nunquam novit defectui subjacere. Econtra diaboli civitas, quae Babylonia dicitur, cujus interpretatio significat confusionem, hic florida, superba, laetissima est, quae istius saeculi vitiis tanquam magnis fluminibus irrigatur. Super ista ergo flumina sedent fideles, qui captivitatem in hoc mundo patiuntur, et suspirantes desiderio patriae suae amaras lacrymas fundunt, quoniam ad illam promissam pacem hic pervenire non praevalent. Contemplandum est autem quod non dicit, in fluminibus, sed Super flumina; nam qui adhuc in fluminibus istis sunt, peccatorum inundatione rapiuntur, qui vero super ripas alvei sedent, jam
Abbreviated transcription (Latin):
opulus hebrȩorũ qui obstinationis suȩ uicio captiuitatem erat sub
nabuchodonosor rege post sȩcula longa passurus. introducitur ad lo¬
quendum: ut mala sua futura sic defleat. quasi iam uideantur esse
preterita. Prima sectione. calamitates suas enumerat. subiungens inter
quaslibet sȩculi huius aduersitates nunquam se iherusalem ullatenus
obliuisci. quamuis euertendam esse constaret: scđa sectione. ad dñm
uerba conuertit. ut memoꝵ sit insultationũ contra eccłam᷑ crassan¬
tium: beatos asserens qui corde suo incipientes malas cogitationes
abiciunt.
UPER EUOHA BABIIOHIS ILIC SEDIAUS: & EITUIMUS. DŨ RECORDA¬
REMUR TUI Syori. Nimis dulcis est recordatio patriȩ: quȩ in
hofcili terra probatur existere. Nam quantũ hec amara sentian.
tantũ fsł illa suauior. De loco enim peregrinationis: proprii do¬
micilii crescit affectus. Sed quamuis propheta hisrahelitici ꝓopuli
captiuitatem quȩ sub assiriis contigit exponere uideatur: cõnuenit

Expanded text:
opulus Hebraeorum, qui obstinationis suae vitio in captivitate erat sub Nabuchodonozor rege post saecula longa passurus, introducitur ad loquendum, ut mala sua futura sic defleat, quasi jam videantur esse praeterita. Prima sectione calamitates suas enumerat, subjungens inter quaslibet saeculi hujus angustias, nunquam se Jerusalem ullatenus oblivisci, quamvis evertendam esse constaret. Secunda sectione ad Dominum verba convertit, ut memor sit insultationum contra Ecclesiam pessima voluntate grassantium, beatos asserens qui de corde suo incipientes malas cogitationes abjiciunt.uper flumina Babylonis illic sedimus et flevimus, dum recordaremur tui, Sion. Nimis dulcis est recordatio patriae, quae in hostili terra probatur existere; nam quantum haec amara sentitur, tantum fit illa suavior. De loco enim peregrinationis, proprii domicilii crescit affectus. Sed quamvis propheta Israelitici populi captivitatem quae sub Assyriis contigit exponere videatur, convenit
Abbreviated transcription (Latin):
suni atq occultissimi uicii secreta uulgauit⁊ ut & pestem proderet. & re-¬
mecdia non taceret Mitatur in mentem nr̃am diabolo inftigante quod
nolumus. ⁊ recipimus quod nr̃a estimatione. damnamus: & tyrannide. qua¬
dam peccat. t̾ nr̃a recimus execrationẽ. sine dubitatione captiui. Sed ifte co¬
gitationes dũ sunt paruuise percutiantur: in petrã commninuantu ri sicut dietũ
est in lapiclem angularem: ubi omne malũ cito dissolutur: si in ipso fortiter

Expanded text:
simi atque occultissimi vitii secreta vulgavit, ut et pestem proderet, et resimi atque occultissimi vitii secreta vulgavit, ut et pestem proderet, et remedia non taceret. Mittitur enim in mentem nostram, diabolo instigante, quod nolumus; recipimus quod nostra aestimatione damnamus, et tyrannide quadam peccati a nostra reddimur exsecratione sine dubitatione captivi. Sed istae cogitationes, dum sunt parvulae, percutiantur in petram, comminuantur sicut dictum est in lapidem angularem, ubi omne malum cito dissolvitur, si in ipso fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
blanda surripiat. Allidet ait ad petram. in dum utiq saluatorem:: de quo
scriptũ est petra autem erat xp̃c: ut ftatim confracta dispereant. quȩ
nos teterrimis motibus instigabant. Bene autem discutiendũ est quod dixit
paruulos tuos: carnis scilicet errores: qui misera matre nascuntur. Hi dum
paruuli fuerint facilius tenentur: atq ad petram illam cȩleftem efficaciter
eliduntur. Nam si iam cȩperint adulti esse & robuftissima ȩtate iuuenescere
grauior cũ eis pugna nascitur. nec facile a nr̃a infirmitate superantur. Qua
re. nos & centesimus psalmus monuisse declaratur: ubi dictum est in ma¬
tutinis interficiebam om̃s peccatores terrȩ. Sed quãuis psalmus ifte ani¬
mos nr̃os pia lamentatione permulserit & in prima parte captuutatem
quoq mrãm mystica expositione narrauerit: in presenti tamen uersu seuis¬

Expanded text:
blanda subripiat. Allidet, ait, ad petram, in Dominum utique Salvatorem, de quo blanda subripiat. Allidet, ait, ad petram, in Dominum utique Salvatorem, de quo scriptum est: Petra autem erat Christus ; ut statim confracta dispereant, quae nos teterrimis motibus instigabant. Bene autem discutiendum est quod dixit, parvulos tuos; carnis scilicet errores, qui misera matre nascuntur. Hi dum parvuli fuerint, facilius tenentur, atque in petram illam coelestem efficaciter eliduntur; nam si jam coeperint adulti esse, et robustissima aetate juvenescere, gravior pugna cum eis nascitur, nec facile a nostra infirmitate superantur. Quam rem nos et centesimus psalmus monuisse declaratur, ubi dictum est: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Sed quamvis psalmus iste animos nostros pia lamentatione permulserit, et in prima parte captivitatem quoque nostram mystica expositione narraverit, in praesenti tamen versu saevis
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentias illicitas. sauciet animas uulnere peccatorũ: sicut dicit apłs
caro concupiscit aduersus sp̃mꝰ. Sed post quam de babyloniȩ filia dixit.
iuftissimam compensationem ei asserit esse reddendam: ut sicut nos luxu¬
ria concitat uicia ita repressam ieiuniis atq tribulationibus. sub¬
ditam faciamus esse uirtutibus. Reddimus enim dignam retributionem¬
illi: ut coacta faciat. quod in deliciis implere dissimulat. Tales enim
retributiones carni reddere beatorũ est: ut quȩ traxit ad culpam. ad
uulos tuos. ad petram. Adhuc ad ipsam carnem loquitur: beatũ esse cõ¬
memorans: qui filios eius. idest uicia nocentia tenet: quia iam illa tenȩre
prouectus est. Nam quando aliquid tenemus hoc in potestate nr̃a redigi¬
mus: & desinit fieri liberũ. quod nobis ceperit esse captiuum. Addidit.
& allidet paruulos tuos ad petram: ut non moretur tenens. ne uoluptas

Expanded text:
concupiscentias illicitas sauciet animas vulnere peccatorum? sicut dicit Apostolus: concupiscentias illicitas sauciet animas vulnere peccatorum? sicut dicit Apostolus: Caro concupiscit adversus spiritum . Sed postquam de Babyloniae filia dixit, justissimam compensationem ei asserit esse reddendam; ut sicut nos luxuria concitat ad vitia, ita repressam jejuniis atque tribulationibus subditam faciamus esse virtutibus. Reddimus enim illi dignam retributionem, ut coacta faciat quod in deliciis implere dissimulat. Tales enim retributiones carni reddere beatorum est, ut quae traxit ad culpam, 466 allidet parvulos tuos ad petram. Adhuc ad ipsam loquitur carnem, beatum esse commemorans qui filios ejus, id est vitia nocentia tenet, quia illa jam tenere provectus est. Nam quando aliquid tenemus, hoc in potestate nostra redigimus, et desinit fieri liberum, quod nobis coeperit esse captivum. Addidit, et allidet ad petram, ut non moretur tenens, ne voluptas
Abbreviated transcription (Latin):
apud magistros sȩcularium litterarũ. dicitur eclẏpsis idest defectus.
quando uerba ex induferia suspendinus. ut pretermissa desiderabilius
exquirantur. Uerba sunt ergo ifta filiorũ edom. persequentium populũ
xp̃ianũ. a similitudine tracta cifternȩ: unde si aqua sedulȩ tollitur. usq
ad fundc̃mentũ tius sine dubio peruenĩtur. Sed quid illis proderat
seculi iftius lucem adimere talibus: quando magis in ipso fundamento ȩter
probentur auferri. Sic dum persecutores catholicam religionem exhaurire
cupiunt: felicissimas atq copiosas coronas martyribus contulerunt. Filia¬
babylonis misera: beatus qui ł retributionem tuam. quam retribuisti nobis.
filia babylonis bene caro nr̃a dicitur: quia confusionem nobis probatur in-¬
gerere peccatorũ. Huic additũ est proprium epyc̾eton: ut misera diceretur.
Quid enim miserius quam ut res fragilis tantis ausibus insolescat & per

Expanded text:
apud magistros saecularium litterarum dicitur ellipsis, id est defectus, apud magistros saecularium litterarum dicitur ellipsis, id est defectus, quando verba ex industria suspendimus, ut praetermissa desiderabilius exquirantur. Verba sunt ergo ista filiorum Edom persequentium populum Christianum, a similitudine tracta cisternae, unde si aqua sedule tollitur, usque ad fundamentum ejus sine dubio pervenitur. Sed quid illis proderat saeculi istius lucem adimere talibus, quando magis in ipso fundamento aeternprobentur auferri. Sic dum persecupiunt, felicissimas atque copiosas coronas martyribus contulerunt, ribuit tibi retributionem tuam, quam retribuisti nobis. Filia Babylonis bene caro nostra dicitur, quia confusionem nobis probatur ingerere peccatorum. Huic additum est proprium epitheton, ut misera diceretur. Quid enim miserius, quam ut res fragilis tantis ausibus insolescat, et per
Abbreviated transcription (Latin):
populus hebrȩorũ: ubi conuersus ad dñm deprecatur. ne inultos discedere
patiatur. qui eccłam dei seuissima increpatione dilacerant. Edom. alii sangui¬
neum. alii terrenũ interpretandũ esse putauerunt: quodͭ utrumq ad carna¬
lia uicia referri posse. non dubium est. Isti sunt ergo filii edom. qui xp̃ianũ
populũ sunt grauissime persecuti: nec aliqua satisfactione conuersi sunt.
Hos in illa sequestratione bonorũ. deprecantur in memoriam redire: ut eos
debita possit pęna suscipere. Hoc enim dicitur sicut sepe memoratũ est. pro¬
phetiȩ effectu: non maledicendi uoto. In illis enim pietas nr̃a non quęritur.:
qui dñi ȩftimatione dampnandi sunt. Addidit. Qui dicunt exinanite ex¬
inanite: quousq ad fundamentũ in ea. In his sermonibus addendũ eft
perueniamus: ut nobis integra possit constare sententia. Quȩ figura

Expanded text:
populus Hebraeorum: ubi conversus ad Dominum deprecatur ne inultos discedere populus Hebraeorum: ubi conversus ad Dominum deprecatur ne inultos discedere patiatur, qui Ecclesiam Dei saevissima increpatione dilacerant. Edom, alii sanguineum, alii terrenum interpretandum esse putaverunt; quod tamen utrumque ad carnalia vitia referri posse non dubium est. Isti sunt ergo filii Edom qui Christianum populum sunt gravissime persecuti, nec aliqua satisfactione conversi sunt. Hos in illa sequestratione bonorum deprecatur in memoriam redire, ut eos debita possit poena suscipere. Hoc enim dicitur sicut saepe memoratum est prophetiae affectu, non maledicendi voto. In illis enim pietas nostra non quaeritur, qui Domini aestimatione damnandi sunt. Addidit, Qui dicunt: Exinanite, exinanite, quousque ad fundamentum in ea. In his sermonibus addendum est, perveniamus, ut nobis integra possit constare sententia. Quae figura
Abbreviated transcription (Latin):
ga reuersus est. quod idem in euangelio per parabolam dictũ legitur. qua¬
ndo lȩtissimus pater uitulũ saginatũ in eius conuiuatione mactauit: uel
post infirmitatem sanitas restituta corporis. ut ȩzechiȩ regi contigit: cui
post egritudinem ualidissimam. quindecim annorũ quoq spacia legimus at¬
tributa. Verborũ quoq ipsorũ dicta: pensanda sunt. Nam principium lȩtitiȩ
semper ualidũ. semper amplissimũ est. quando in ipsis iniciis uoluntas ac¬
cenditur gaudiorũ: dum calore animi in lȩtitiam rapimur. quam uix pro¬
uenire credebamus. Omnia siquidem subita uiolenta sunt: & quod diuturnũ
in hoc sȩculo fuerit. intepescit. Quapropter. ad exaggerandũ fidei calorem. prin¬
cipio lettiȩ illam dicit preponi: quam dicit supra omnia plus amari. Hic
tamen uersus & superior. potest etiam illis conuenire: quos supra diximus

Expanded text:
ga reversus est, quod idem in Evangelio per parabolam dictum legitur, quaga reversus est, quod idem in Evangelio per parabolam dictum legitur, quando laetissimus pater vitulum saginatum in ejus convivatione mactavit . Vel post infirmitatem sanitas corporis restituta, ut Ezechiae regi contigit, cui post aegritudinem validissimam quindecim annorum quoque spatia legimus attributa. Verborum quoque ipsorum dicta pensanda sunt. Nam principium laetitiae semper validum, semper amplissimum est, quando in ipsis initiis voluntas accenditur gaudiorum, dum calore animi in laetitiam rapimur, quam vix provenire credebamus. Omnia siquidem subita violenta sunt, et quod diuturnum in hoc saeculo fuerit, intepescit. Quapropter ad exaggerandum fidei calorem, principio laetitiae illam dicit praeponi, quam decet supra omnia plus amari. Hic tamen versus et superior potest etiam illis convenire, quos supra diximus
Abbreviated transcription (Latin):
probatur esse deterius: quam illud non posse loqui. unde consueuit medici-¬
na prestari: Psalmodia est enim consolatio flentium: cura dolentium: sani-¬
tas egrotorũ. Hoc animȩ remedium: hoc miseriarũ omnium cognoscitur esse
suffugium. Nam qui tali munere priuatur: ab omni beneficio consolationis. ex¬
cluditur. Sequitur. Si non proposuero hierusalem: in principio letitię meȩ. Sunt
quidem principia mundane letitiȩ: ut auaro aurum inuenire: luxurioso pul¬
chram feminam: superbo iactantiam: sed absit ut hȩc principia lȩtitiae. prophetali
conueniant scitati. Quin immo dicamus quȩ honesta sunt: sed tamen ecclesiȩ scẽ
non debeant ullatenus anteferri. G rauibus uiris. & summa se honestade trac¬
tantibus principium lecitiȩ est filius natus. sicut zachariȩ de iohanne contisit.
qui ei angelica uoce promissus est: est etiam de filio qui post tempora lon¬

Expanded text:
probatur esse deterius quam illud non posse loqui, unde consuevit mediciprobatur esse deterius quam illud non posse loqui, unde consuevit medicina praestari? Psalmodia est enim consolatio flentium, cura dolentium, sanitas aegrotorum. Hoc animae remedium, hoc miseriarum omnium cognoscitur esse suffugium. Nam qui tali munere privatur, ab omni beneficio consolationis excluditur. Sequitur, si non praeposuero Jerusalem in principio laetitiae meae. Sunt quidem principia mundanae laetitiae, ut avaro aurum invenire, luxurioso pulchram feminam, superbo jactantiam. Sed absit ut haec principia laetitiae prophetali conveniant sanctitati; quinimo dicamus quae honesta sunt, sed tamen Ecclesiae sanctae non debeant ullatenus anteferri. Gravibus viris et summa se honestate tractantibus, principium laetitiae est filius natus, sicut Zachariae de Joanne contigit, qui ei angelica voce promissus est . Est etiam de filio, qui post tempora lon
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ã. debent esse scõrum. Scriptũ est enim. He miserias margaritas ur̃as
ante porcos. His ergo monet nullatenus esse consentiendũ. Si oblitus
fuero tui hierusalem: obliuiscatur me dextera mea. Pollicetur se ꝓphe¬
ta eccłam dei numquã penitus obliuiscr conditionem sibi grauissimã
ponens : quia necesse est ita fieri. si hierusalem contigerit non amari.
tũ est. prouidebam dũm in conspectu meo semper. qm̃ adextris est m̾i¬
chi ne commouear. Aftringit se itaq propheta duris quidem uinculis. sed
nequaquã nouis: ut ipse a dñi saluatoris memoria decidat. si hierusalem
ab eius mente discesserit. Ipsa est enim mater fidelium: patria felicium:
regio beatorũ: quã qui hic obliuiscitur. ibi in regno dñi minime collo
nalis secunda conditio᷑ ut in dñi laudibus ominutescat. si oblitus fuerit
hierusalem: quod magnũ habent premium xp̃iani. Quid enim prebattn¬

Expanded text:
sancta, debent esse sanctorum; scriptum est enim: Ne miseritis margaritas vestras sancta, debent esse sanctorum; scriptum est enim: Ne miseritis margaritas vestras ante porcos . His ergo monet nullatenus esse consentiendum. Vers. 6. Si oblitus fuero tui, Jerusalem, obliviscatur me dextera mea. Pollicetur se propheta Ecclesiam Dei nunquam penitus oblivisci, conditionem sibi gravissimam ponens, quia necesse est ita fieri, si Jerusalem contigerit non amari. tum est: Providebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a dextris est mihi, ne commovear . Astringit se itaque propheta duris quidem vinculis, sed nequaquam novis, ut ipse a Domini Salvatoris memoria decidat, si Jerusalem ab ejus mente discesserit. Ipsa est mater fidelium, patria felicium, regio beatorum, quam qui hic obliviscitur, ibi in regno Domini minime collocnalis secunda conditio, ut in Domini laudibus obmutescat, si oblitus fuerit Jerusalem, quod magnum habent praemium Christiani. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
doloribus suis : ut usq ad hoc ludibrium se peruenisse defleant. quatinus
necessitas. paganis dicere. quod fola plebs dñi consueuit audire. Superbus
enim & arrogans uictor: uult sibi ludos & delicias. de dei canticis erhibe¬
ri. Quibus respondendũ est. Quomodo cantabimus canticũ dñi in terra alie¬
na: Sed ut magis illam partem quam cȩpimus exequamur: concupiscentiã
mundi obnoxios nos tenere. teftatur apłs: dicens. uideo aliam legem in
menbris meis repugnantem legi mentis meȩ: & captiuum me ducentem
in legẽ peccati quȩ est in menbris meis. Iste igitur concupiscentiȩ quȩ
nos iure captiuitatis illaqueant. frequenter nobis suadent ut psal¬
modiȩ uerba in locis profanis atq spectaculis. gesticulatione nefandissi¬
ma canere debeamus: sed eis non esse consentiendũ presens doctrina
declarat: quando ammonet in terra aliena id est inter actus uiciosos.
qui sunt a deo alieni. ymnũ dñi non esse cantandũ. Uerba enim dñi

Expanded text:
doloribus suis, ut usque ad hoc ludibrium se pervenisse defleant; quatenus necessitas paganis dicere, quod sola plebs Domini consuevit audire. Superbus enim et arrogans victor vult sibi lusus et delicias de Dei canticis exhiberi. Quibus respondendum est, 465 Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? Sed ut magis illam partem quam coepimus exsequamur, concupiscentiam mundi obnoxios nos tenere testatur Apostolus, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Istae igitur concupiscentiae quae nos jure captivitatis illaqueant, frequenter nobis suadent, ut psalmodiae verba in locis profanis atque spectaculis gesticulatione nefandissima canere debeamus. Sed eis non esse consentiendum praesens doctrina declarat, quando admonet in terra aliena, id est inter actus vitiosos qui sunt a Deo alieni, hymnum Domini non esse cantandum. Verba enim Domini
Abbreviated transcription (Latin):
tempore homo fieri ꝓ nr̃a salute dignatus est. Et ideo quod hum¬
liter loquitur. non deitati debet applicari: sed pro mysterio sc̃ȩ in¬
carnationis intelligi. Qua ratione tractata: in offensȩ cognoscimus d¬
uina mẏsteria.
DTUTSIOPSALMAL

Expanded text:
tempore homo fieri pro nostra salute dignatus est. Et ideo quod humtempore homo fieri pro nostra salute dignatus est. Et ideo quod humiliter loquitur, non deitati debet applicari, sed pro mysterio sanctae incarnationis intelligi. Qua ratione tractata, inoffense cognoscimus divina mysteria. Divisio psalm
Abbreviated transcription (Latin):
ost tot psalmos. istud in finem repetitur: ut merito iterum
exponi debere uideatur. Proxima est enim obliuioni protra¬
cta longinquitas. In finem. dixinius du pliciter dici. E st unus
iste mortalis occasus. ac terminus aliquarũ rerũ. qui humanȩ
conclitioni simillimus. spatio peracto concluditur: alter uero perfe¬
ctus atq ȩternus. id est dñs xp̃e. qui finis. non ad occasum respi¬
cit. sed ad totius integritatis culmen attendit. Nam cũ ad illum
peruentũ fuerit non est ultra quod querere debeamus: qm̃ ipse ad
omnia sufficit: in quo est maiestatis cuncta perfectio. & omnium
plenitudo uirtutũ. Qua propter: uniuersus hic psalmus sicut & pa¬
Sed ne humilitas eius. quemquã turbare. ac confundere uide¬
atur. ad illam regulã redeat catholicȩ disciplinȩ. ut duas naturas
unitas atq perfectas: esse meminerit: unã qua deus & coeternus¬
est padri: alterã qua ex maria uirgine natus. unus atq idem in

Expanded text:
ost tot psalmos istud In finem repetitur, ut merito iterum exponi debere videatur. Proxima est enim oblivioni protracta longinquitas. In finem diximus dupliciter dici. Est unus iste mortalis occasus ac terminus aliquarum rerum, qui humanae conditioni simillimus spatio peracto concluditur. Alter vero perfectus atque aeternus, id est Dominus Christus, qui finis non ad occasum respicit, sed ad totius integritatis culmen attendit. Nam cum ad illum perventum fuerit, non est ultra quod quaerere debeamus: quoniam ipse ad omnia sufficit, in quo est majestatis cuncta perfectio et omnium plenitudo virtutum. Quapropter universus hic psalmus, sicut et PaSed ne humilitas ejus quemquam turbare ac confundere videatur, ad illam regulam redeat catholicae disciplinae, ut duas naturas unitas atque perfectas in est Patri; altera qua ex Maria Virgine natus, unus atque idem in
Abbreviated transcription (Latin):
Acce iterũ aurib nr̃is insonat celeftis auctoritas: pulsatq
alleluia ianuas cordis. ne uacuis atq inanib cogitationib
occupemur: q̃m ociosũ tempus habere non decet militẽ xp̃i.
Habet enim & lingua fructus suos. Vberrima siquidem messis inde col¬
ligitur si in laudes dñi pura mente moueatur. Spirituale menbrũ est
cũ famulatur auctori:: ipsam quoq animã commendat. dũ ueritatem
loquitur. Quaꝓpter: cõpleamus aerem dulcissimis sonis. Nam musica
ista salutaris. non solũ mortaliũ permulcet auditũ: sed etiam intel¬
lectũ delectat angelicum. DI UISI¬
DIUISIO PSALMT

Expanded text:
cce iterum auribus nostris insonat coelestis auctoritas, pulsatque Alleluia januas cordis, ne vacuis atque inanibus cogitationibus occupemur: quoniam otiosum tempus habere non decet militem Christi. Habet enim et lingua fructus suos; uberrima siquidem messis inde colligitur, si in laudes Domini pura mente moveatur. Spirituale membrum est, cum famulatur auctori; ipsam quoque animam commendat, dum veritatem loquitur. Quapropter compleamus aerem dulcissimis sonis; nam musica ista salutaris non solum mortalium permulcet auditum, sed etiam intellectum delectat angelicum. Divisio psalm
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. qui in fragili ꝓbatur corpore confaitutus. Quando enim non aut co¬
gitatione delinquimus  aut uerborũ superfluitate peccamus: aut impro¬
uida actione dilabimur Una est ergo securitas in hoc scło. iugiter pus
precib inclinari: ut qui a culpa esse non possumus liberi: per mu

Expanded text:
tum, qui in fragili probatur corpore constitutus. Quando enim non aut cotum, qui in fragili probatur corpore constitutus. Quando enim non aut cogitatione delinquimus, aut verborum superfluitate peccamus, aut improvida actione delabimur? Una est ergo securitas in hoc saeculo viventi, jugiter piis precibus inclinari; ut qui a culpa esse non possumus liberi, per mu