comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petri lacrimas subito gaudemꝰ fuisse respectas:⁊ blandit᷑ nob̾. mom̃tanea humilitas publi-¬
cani: dauid aũt clũ sua peccata plixius nitit᷑ clet̾gere: dedit unde se generalitas posset al¬
soluere ⁊ fecitq ut lacrimȩ suȩ: dũ & ꝓposteroꝵ ora clecurr̃. nulla tẽporis ꝓlixitate siccert᷑
Considemꝰ etiã: quȩ fuerit humilitas̃ in ꝓpħa. Cor pͥncipis. uox qͣsi pͥuata c̃terruit &iratꝰ
ẽ potiꝰ sibi qͥ se cognouit iusta obiurgatione culpari. Iam ingentiũ popłoꝵ rector. sibierat
uehem̃tissimꝰ t̃̾ror: exigens asepenas. qͦs iussione uix poterat aliena sustinere. Uulgo mos
e. peccata sua calliclis allegationib excusare: rex aut̃ potentissimꝰ inconspectu om̃iu se
potiꝰ elegit adelicr c̃stituens se reũ. cuiꝰ c̃sueuerat popłs formidare iudictũ. Qua ꝓpt̃ dõ

Expanded text:
Petri lacrymas subito gaudemus fuisse respectas, blanditur nobis momentanea humilitas publiPetri lacrymas subito gaudemus fuisse respectas, blanditur nobis momentanea humilitas publicani; David autem, dum sua peccata nititur prolixius detergere, dedit unde se generalitas possit absolvere; fecitque ut lacrymae suae, dum per posteriorum ora decurrunt, nulla temporis prolixitate siccentur. Consideremus etiam quae fuerit humilitas in propheta. Cor principis vox quasi privata conterruit, et iratus est potius sibi, qui se cognovit justa objurgatione culpari. Tam ingentium populorum rector sibi erat vehementissimus tortor, exigens a se poenas quas jussione vix ferre poterat aliena. Vulgo mos est peccata sua callidis allegationibus excusare; rex autem potentissimus in conspectu omnium se potius elegit addicere: constituens se reum, cujus consueverat populus formidare judicium. Quapropter ideo
Abbreviated transcription (Latin):
udebat᷑ admita. Nã & osee ꝓphȩ iussit cłs urorẽ sibi acciꝑe meretricẽ.: ut significanet e ce la
gentiũ peccatis suis sordida c̃iunctione dni. ee mundanda. Noc etiã iniũda & thamar nuru
dehac etiã figura cdauid & bethsabee: sc̃s angustinꝰ inlibris quos aclũsus faustũ manicheũ
scripsit int alia diligentissime elisputauit. Unde siue ista similitulo. siue alia fuerit.: ualde
mundo ꝑfuit qđ talit̾ satis facturꝰ errauit. ut de uniꝰ tẽporali uulnere. generalitiet̾̃nã
sumeret sospitatẽ. Quanta rgo beato urro in agnitione culpȩ suȩ fuit humilitas: cui tanta
ẽ post ueniã insatis factione constantia : seregrinũ & insolitũ illie adulterii fuisse crimen
ostendit̃ : qđ tanta m̃tis intentione cleflet̃. Latronis qͥdẽ nos intutat repentina confessio

Expanded text:
ti. Nam et Osee prophetae jussit Deus uxorem sibi accipere meretricem ; ut significaretur Ecclesia ti. Nam et Osee prophetae jussit Deus uxorem sibi accipere meretricem ; ut significaretur Ecclesia gentium peccatis suis sordida, conjunctione Domini esse mundanda. Hoc etiam in Juda et Thamar nuru sum Faustum Manichaeum scripsit , inter alia diligentissime disputavit. Unde sive ista similitudo, sive alia fuerit, valde mundo profuit, quod taliter satisfacturus erravit; ut de unius temporali vulnere generalitas aeternam sumeret sospitatem. Quanta, rogo, beato viro in agnitione culpae suae fuit humilitas, cui tanta est post veniam in satisfactione constantia? Peregrinum et insolitum illic adulterii fuisse crimen ostenditur, quod tanta mentis intentione defletur. Latronis quidem nos invitat repentina confessio,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe p̃ciũ .ẽ. hunc psalmũ diligentius ꝑscrutari : ut uirtutis eiꝰ ꝓfunda mysteria p̃stante
lnĩo cognoscere meream̃. Et qͥa serex & ꝓpħa. sic̃ regũ testat᷑ hystoria. humili satis fa¬
one ꝓstrauit: et peccatũ suũ increpatꝰ publice ñ erubuit c̃fiteri: merito eũ scĩssimi patres
honorandũ figuratione sacratissima censuer̃. Int̾ alios si quidẽ beatꝰ ieronimꝰ beth sabeȩ figu¬
ram eccłȩ uł humanȩ carnis habusse demonstrat: dauid uͦ. sic̃ multis locis c̃stat aptatũ.
dñ xp̃i fortasse cliẽ imaginẽ. Et sic̃ illa dũ infonte cedron lauaret᷑ exuta uestib suis dauio
padia idẽ ẽ gregatio fideliũ ꝑlauacrũ sacribaptismatis mundatis sordib peccator. xp̃o
dño noscit᷑ c̃eꝰ sociata. Congruũ si qͥdẽ fuit illis tẽporib ut ꝑ actus huiꝰ modi melicarent᷑ dñ
futura mesteria & sp̃ualit ad magnũ sacram̃tũ ꝓbaret᷑ referri. qđ int̾ homines culpabiliter

Expanded text:
ium est hunc psalmum paulo diligentius perscrutari; ut virtutis ejus profunda mysteria, praestante omino, cognoscere mereamur. Et quia se rex et propheta, sicut Regum testatur historia , humili satisfactione 169 prostravit, et peccatum suum increpatus, publice non erubuit confiteri; merito eum sanctissimi Patres honorandum figuratione sacratissima censuerunt. Inter alios siquidem beatus Hieronymus Bersabee figuram Ecclesiae, vel humanae carnis habuisse demonstrat : David vero, sicut multis locis constat aptatum, Domini Christi portasse dicit imaginem. Et sicut illa, dum lesia, id est congregatio fidelium per lavacrum sacri baptismatis mundatis sordibus peccatorum Christo Domino noscitur esse sociata. Congruum siquidem fuit illis temporibus, ut per actum hujusmodi indicarentur Domini futura mysteria; et spiritualiter ad magnum sacramentum probare
Abbreviated transcription (Latin):
erimina uetuisse uideat᷑. hec figura dr̃ aparte totũ: quȩ inp̃senti psalmo ce suꝑiꝰ ꝓbat
a posita. arguit enĩ peccatorẽ. qͥre simul cũ fure c̃currat: id ẽ. cur ad faci
scelus sociata uolunte iungat᷑: ut qł forsitan ille solus implere ñ poterat. ad effectũ
sceleris isto auxiliante pueniat. Ed aut̃ elix̃. & cũ aclulteris portionẽ tuã ponebas
subtilit̃ ꝑscrutandũ ẽ: qͥa siqͥs clando pecunias. aut c̃siliando. aut lauclando. ammini¬
cula p̃bet adultero. qͦ sua uota ꝑficiat: hab̾e ibi sine dubio clinoscit᷑ porcionẽ Nã sicu
facultas suppetit. & amalo ñ reuocat excedentẽ : & ipse quoq particeps ꝓbat᷑ errorise
nt etia cle c̃scientie p̾utate & linguȩ subdolositatib accusant᷑: os hic cogitationẽ cordis

Expanded text:
crimina vetuisse videatur. Haec figura dicitur A parte totum, quae incrimina vetuisse videatur. Haec figura dicitur A parte totum, quae in posita. Arguit enim peccatorem, quare simul cum fure concurrat, id est cur ad faciendum scelus sociata voluntate jungatur; ut quod forsitan ille solus implere non poterat, ad effectum sceleris, isto auxiliante, perveniat? Quod autem dixit: Et cum adulteris portionem tuam ponebas, subtiliter perscrutandum est; quia si quis dando pecunias, aut consiliando, aut laudando adminicula praebet adultero, quibus sua vota perficiat, habere ibi sine dubio dignoscitur portionem. Nam si cui facultas suppetit, et a malo non revocat excedentem, et ipse quoque particeps probatur erroris, nunc etiam de conscientiae pravitate, et linguae subdolositatibus accusantur. Os hic cogitationem cordis
Abbreviated transcription (Latin):
uncomtrectet: nec ꝑos sceleratũ atq basphemũ. scã & ueneranda uerba ꝓgredi posse uideant
pͥsumunt. Assumere eni: p̃sũptionẽ significat indeuoti. Nã et lectionẽ creclentib ñ uidec̃
Ocdit clisciplinã qͥ ad correptiones iustas. iniqͣ p̃sũptione remurmurat: & ñ uult inse
utiq plus amemꝰ. Melius. ẽ. enĩ hic pauꝑ affligi: quã in illa iudicatione clãpnari. Pro.¬
ict enĩ sermones łi post se. qͥ cdiuina iussa contẽpnit: cui ante oculos ñ.ẽ. qđ semper
c̃uenit intueri. Si uidebas furẽ simul currebas cũ eo: & cũ adulteris porcionẽ tuã po-¬
nebas. Qui minora uetet scelera: multo magis potiora c̃clẽpnat. Nã furtũ ad homuicidũ
qͥd e Adulteriũ ad sacrilegiũ qͣntũ ẽ: Sedita debet accipi: ut inbis cluob ꝓhibitis om̃ua

Expanded text:
contrectet, ne per os sceleratum atque blasphemum sancta et veneranda verba progredi posse videantur; contrectet, ne per os sceleratum atque blasphemum sancta et veneranda verba progredi posse videantur; praesumunt. Assumere enim praesumptionem significat indevoti. Nam lectionem credentibus non videtur Odit disciplinam qui ad correctiones justas iniqua praesumptione remurmurat, et non vult Dominum utique plus amemus. Melius est enim hic parumper affligi, quam in illa judicatione damnari. Projicit etiam sermones Dei post se, qui divina jussa contemnit, cui ante oculos non est, quod semper convenit intueri. Vers. 18. Si videbas furem, simul currebas cum eo; et cum adulteris, portionem tuam ponebas. Qui minora vetat scelera, multo magis potiora condemnat. Nam furtum ad homicidium quid est? Adulterium ad sacrilegium quantum est? Sed ita debet accipi, ut in his duobus prohibitis, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. sy nagoga reloqͥt᷑. Et quia suꝑius dixerat dñs. laudes hominũ inuicẽ sacrificioꝵ
se posse suscipere: ne force ꝑeccatores hac promissione confisi. dicerent. sola
laus non et probabilis nobis actio cognoscit᷑ imperata: hoc necessaria ratione
at: ꝓhibendo ne lingua eoꝵ p̃sumeret dõ laudes canere. qͥb turpis c̃scient
poterat obiuare. Quȩ figura dr̃ ꝑ contatio: id ẽ quȩ alteriꝰ ꝑsonȩ ñ patit᷑ ex pectare respon¬
sũ. Int̃ elicit᷑ enĩ sceleratis: ne sẽ p̃sumant sermonib miscere diuinis. Sed alraꝰ intẽde qͥa
de illis peccatorib hoc dr̃. qͥinferiꝰ describunt᷑ : deqͥb ait. intelligete hȩc om̃s qͥ obluunscimin.
&abscelerũ suoꝵ pͣuitate ñ cdlesinunt. ꝓhibent᷑ clñ narrare iusticias. idẽ. uel cõmuni ser¬
mone aliqͥd cleilla maiesta te ꝓferre: qͥa os clebet. ẽe. iustũ. qđ iusticias elñi e narrare p̃-¬

Expanded text:
Synagoga reloquitur. Et quia superius dixerat Dominus laudes hominum in vicem sacrificiorum se posse suscipere, ne forte peccatores hac promissione confisi dicerent: Sola laus et non probabilis nobis actio cognoscitur imperata; hoc necessaria ratione declarat, prohibendo ne lingua eorum praesumeret Deo laudes canere, quibus turpis conscientia poterat obviare. Quae figura dicitur percunctatio, id est quae alterius personae non patitur exspectare responsum. Interdicitur enim sceleratis ne se praesumant sermonibus miscere divinis. Sed altius intende, quia de illis peccatoribus hoc dicitur qui inferius describuntur, de quibus ait: Intelligite haec, omnes qui obliviscimini ab scelerum suorum pravitate non desinunt, prohibentur Domini narrare justitias, id est vel communi sermone aliquid de illa Majestate proferre; quia os debet esse justum quod justitias Domini enarrare pra
Abbreviated transcription (Latin):
eua sisse morderis. Nrã enĩ tribulatio illa. ẽ. quȩ ꝓ pͥe salutis formidine gener
ẽ stabilẽ oꝑat᷑. Scłi aut̃ tristicia: mortẽ oꝑat᷑. Eripiã te : Quasi circũlatũ a
tellitib cliaboli. sũma celeritate lib̾abo. Et magnificabis me. Magnũ me & in ȩt̃nũ. ẽẽ.¬
ũ. qͥlã uolunt ad ultimũ uitȩ nr̃ȩ tẽpꝰ aptare: cũ anima de hac luce transie

Expanded text:
evasisse morderis. Nostra enim tribulatio illa est quae propriae salutis formidine generatur, evasisse morderis. Nostra enim tribulatio illa est quae propriae salutis formidine generatur, em stabilem operatur; saeculi autem tristitia mortem operatur . Eripiam te, quasi circumdatum a satellitibus diaboli summa celeritate liberabo. Et magnificabis me; magnum me in aeternum esse pne ditissimum, quidam volunt ad ultimae vitae nostrae tempus aptare, cum anima de hac luce transiens
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quęrit᷑ : qđ pauꝑ & diues equalit̾ habent: ubi magis ditior egenꝰ. ẽ: ubi ille celsior ẽ. qui
corde noscit᷑ inclinatꝰ. Sed c̃sidemꝰ subtilit̃ & inuenimꝰ hic qͦq ꝓprie loquutionis esse
genꝰ: qđ eloquentia ñ potest hab̾e cõmunis. dic̃ enĩ eds̃. Si esuriero ñ dicã tͥ. & paulo post.
nutata ꝑ sona. idem ipse dic̃ : immola dõ sacrificiũ laudis: in subsequenti uͦ. si
tͥ. & cȩtera : & immola clõ sacrificiũ laudis: et peccatori dixi : qͣre tu enarras iusticias
Un de fit ut unꝰ atq idẽ de se loquens. uelut alteriꝰ ꝑ sonã uideat᷑ innectere:.¬
pollicet᷑. Precepit enĩ inuo ca me: ne qͥs spem hab̾et int̾reno solatio: ubi caduca st̃ uniũsa.
& plus infirma solatia. In die tribulationis tuȩ id ẽ. qͣndo te alt̃ affligit: ñ cũ inimicũ

Expanded text:
non quaeritur, quod pauper et dives aequaliter habent: ubi magis ditior egenus est; ubi ille multo celsior est, qui non quaeritur, quod pauper et dives aequaliter habent: ubi magis ditior egenus est; ubi ille multo celsior est, qui corde noscitur inclinatus. Sed consideremus subtiliter, et invenimus hic quoque propriae locutionis esse genus, quod eloquentia non potest habere communis. Dicit enim Deus: Si esuriero, non dicam tibi; et paulo post non mutata persona idem ipse dicit: Immola Deo sarificium laudis; in subsequenti vero sutibi, etc., et, immola mihi sacrificium laudis; et, peccatori dixit: Quare tu enarras justitias meas? Unde fit ut unus atque idem de se loquens, velut alterius personam videatur innecterepollicetur. Praecipit enim, Invoca me, ne quis spem haberet in terreno solatio, ubi caduca sunt universa, et plus infirma solatia. In die tribulationis tuae, id est quando te alter affligit, non cum inimicum
Abbreviated transcription (Latin):
carnes tauroꝵ. aut sangumẽ ircoꝵ potabo: Quã multis modis. uoluntatis suȩ clignat᷑ recddere
pascit᷑: sitiens potat᷑ : & in pauꝑib ds̃ accipit. quȩ sibi insacrificiis ñ ꝑmittit offerri. Immola
poscit. Angusta qͥdẽ inuerbis sententia: sed sensu multo ꝓbat᷑. eẽ. latissima. Nã qͥs immo-¬
lat sacrificiũ laudis: nisi qͣ t̾renis uicis fuerit segregatꝰ Qui morit᷑ mundo: ut hostia
peccatorib parcat: qua fortituline diabolũ uincat. Non enĩ solũ sacrificiũ dicendũ .ẽ. qđ
peccudes mactat: sed omẽ sacrũ factũ : qͦ nos pia oblatio cõm̃dat. Uota qͦq reddit altissimo:
qͥ ei talia immolanda p̃parauerit. qualia ꝓͣtiuꝰ ipse p̃cepit. Addidit tua: ut ñ quereres fortas.¬
sis extranea: aut ircũ pinguẽ. aut uituli saginã: et cȩtera. quȩ extra nos ẽẽ. intellectualis
ratio cõp̃henclit: Tua uero. retulit ad corelis archanũ: qđ in animȩ penitralib iacet: qđ extra

Expanded text:
carnes taurorum, aut sanguinem hircorum potabo. Quam multis modis voluntatis suae dignatur reddere pascatur, sitiens potetur; et in pauperibus Deus accipit, quae sibi in sacrificiis non permittit offerri. Vers. 1lla quae poscit. Angusta quidem in verbis sententia, sed sensu multum probatur esse latissima. Nam quis immolat sacrificium laudis, nisi qui a terrenis vitiis fuerit segregatus; qui moritur mundo, ut hostia peccatoribus parcat, qua fortitudine diabolum vincat. Non enim solum sacrificium dicendum est, quod pecudes mactat; sed omne sacrum factum quod nos pia oblatio commendat. Vota quoque reddit Altissimo, qui ei talia immolando praeparat qualia propitius ipse praecipit. Addidit tua, ut non quaereres fortassis extranea, aut hircum pinguem, aut vitulorum sanguinem, et caetera quae extra nos 167 esse intellectualis ratio comprehendit. Tua vero retulit ad cordis arcanum, quod in animae penetralibus jacet, quod extra
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlebrant. scificandos se ẽẽ. diuedicant. Et annuntiauer̃ çeli iustitiã eiꝰ: qm̃ ds̃ uidex. ẽ.¬
sine rep̃hensione discerit. hoc enĩ ueracit̾ ac ꝓpͥe ele dõ elicit᷑: cui nichil negat᷑. mchil

Expanded text:
celebrant, sanctificandos se esse dijudicant. Vers. 6. Et annuntiabunt coeli justitiam ejus: quoniam Deus celebrant, sanctificandos se esse dijudicant. Vers. 6. Et annuntiabunt coeli justitiam ejus: quoniam Deus sine reprehensione discernit. Hoc enim veraciter ac proprie de Deo dicitur, cui nihil negatur, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ministerio suo infine scłi scõs de uniu̾so mundo sic̃ legit᷑ c̃gregabt̃. dic̃ enĩ ipse dñs in ȩ-¬
uangłio. Mittet angłos suos: et c̃gregabt̃ ante eũ om̃s gentes. et separabit ab inuicẽ: sic̾
pastor segregat oues ab ȩdis. Seqͥt᷑. Qui ordinant testam̃tũ eiꝰ suꝑ sacrificia. Ordinare dicimꝰ
testam̃tũ eos qͥ actib bonis restituunt ea quȩ intestam̃ti serie cognouer̃: ut hospitẽ susciꝑe :
mosynã dare : caritati studere: hoc enĩ supra sacrificiũ pecudũ lño constat accep
illi magis ꝓbitas offerat᷑ : siue ut qͥdã uoluer̃. potest & hoc deiucdȩis accipi. ꝑ yroniã. id. ẽ
pirrisionẽ: qͥndo uilẽ rẽ laudando suggillat. Ac si diceret. Cos clño c̃gregatẽ. qͥin officio
sc̃t tatis com morant᷑. ec̃trario uͦ quȩ impia sẽ agunt: et in eo qđ sacrificia dõ c̃sueta

Expanded text:
qui ministerio suo in fine saeculi sanctos de universo mundo, sicut legitur, congregabunt. Dicit enim ipse Dominus in Equi ministerio suo in fine saeculi sanctos de universo mundo, sicut legitur, congregabunt. Dicit enim ipse Dominus in Evangelio: Mittet angelos suos, et congregabunt ante eum omnes gentes, et separabit eos ab invicem, sicut pastor segregat oves ab haedis . Sequitur, qui ordinant testamentum ejus super sacrificia. Ordinare dicimus testamentum eos qui actibus bonis restituunt ea quae in testamenti serie cognoverunt, ut hospitem suscipere, eleemosynam dare, charitati studere. Hoc enim supra sacrificium pecudum Domino constat accep ut quidam voluerunt, potest hoc et de Judaeis accipi per ironiam, id est, per irrisionem, quando vilem rem laudando suggillat; ac si diceret: Eos Domino congregate, qui in officio sanctitatis commorantur: econtrario vero quae impia sunt agunt; et in eo quod sacrificia Deo consueta
Abbreviated transcription (Latin):
innouissa tuba. Canet enĩ: et mortui resurgent. Incircuitu eiꝰ tẽpestas ualida ñ in cõpent̃ aduertit᷑.
qm̃ cũ ipso iusti seclentes si c̃ ꝓmittit᷑ in ȩuangłio iudicabunt. A duo cauit çȩlũ sursũ. & terrã:
ut discerneret popłm suũ. hoc certe facturꝰ. ẽ. in illo iudicio. Sel t̾rra rationabilit̾ fortasse
dr̃ sursũ uocata : quȩ inimo loco noscit᷑ constituta. Cȩlũ aut̃ cũ sit cesuꝑ: ubi id sursũ uocauit.
Sed celũ hic omnẽ iustũ debemꝰ acciꝑe:ł t̾rã peccatorẽ: qͥa ille spũali se conũsatione clño p̃stante
purificat: iste t̾rena uicioꝵ qualitate sordescit. Et uide. qͥa in pͥmo acluentu om̃s in liscrete
uocauerat: ut ammoniti in hoc scło corrigi debuissent: sic̃ in euangłio dic̃ et exi

Expanded text:
in novissima tuba; canet enim tuba, et mortui resurgent . In circuitu ejus tempestas valida non incompetenter advertitur, in novissima tuba; canet enim tuba, et mortui resurgent . In circuitu ejus tempestas valida non incompetenter advertitur, quoniam cum ipso justi sedentes, sicut promittitur in Evangelio, judicabunt. Vers. 4. Advocabit coelum sursum, et terram ut discerneret populum suum. Hoc certe facturus est in illo judicio. Sed terra rationabiliter fortasse dicitur sursum vocata, quae nunc in imo loco noscitur constituta. Coelum autem cum sit desuper, ubi illud sursum vocavit? Sed coelum hic, omnem justum debemus accipere, terram peccatorem; quia ille spirituali se conversatione, Domino praestante, purificat, iste terrena vitiorum qualitate sordescit. Et vide quia in primo adventu omnes indiscrete vocaverat; ut admoniti, in hoc mundo se corrigere debuissent; sicut in Evangelio dicit: Et exi
Abbreviated transcription (Latin):
debit: magni uidicis sic̃ dictũ ẽ. p̃darus aduentus mystica uirtute describit᷑. Ignis enĩ p̃ire
dr̃: ut qui ẽ. palea se formidet arsurũ. Addidit. Et in circuitu eiꝰ tẽpestas ualidã. Hȩc tẽpestas
ñ uentis agit᷑. nec ꝓcellis seuientib excitat᷑: sed diuina potentia uehemens consurgit sp̃s. ut
area dñi ȩquitatis eiꝰ sententia uentilet᷑. Tunc frum̃ta sequestrat a paleis: hoc ẽ. bonos discer¬
nit ab impus. Quȩ̃ iudicatio merito tẽpestas dr̃: qm̃ & i ꝓuisa ueniet. & in disceptatione sua m
mia celeritate raptalit. Ualida qͦq decent̃ adiunctũ ẽ. Na quã sit potens hinic dat̃ intelligi: ut
om̃e genꝰ hominũ ꝓsuis meritis mom̃tanea celeritate chscernat: sic̃ apłs dic̃. In mom̃to inictu oculi

Expanded text:
debit: magni Judicis, sicut dictum est, praeclarus adventus mystica virtute describitur. Ignis enim praeire debit: magni Judicis, sicut dictum est, praeclarus adventus mystica virtute describitur. Ignis enim praeire dicitur; ut qui est palea, se formidet arsurum. Addidit, et in circuitu ejus tempestas valida. Haec tempestas non ventis agitur, nec procellis saevientibus excitatur; sed divina potentia vehemens consurget spiritus, ut area Domini aequitatis ejus sententia ventiletur; tunc frumenta sequestrabit a paleis, hoc est bonos discernet ab impiis. Quae judicatio merito tempestas dicitur, quoniam et improvisa veniet, et in disceptationem suam nimia celeritate raptabit. Valida quoque decenter adjunctum est; nam quam sit potens hinc datur intelligi, ut omne genus hominum pro suis meritis momentanea celeritate discernat; sicut Apostolus dicit: In momento, in ictu oculi,
Abbreviated transcription (Latin):
larit̃ dicat᷑. Ds manifestus ueniet : ds̃ nr̃ & ñ silebit. Ignis in conspectu eiꝰ ardebit: & in circuitu
eiꝰ tẽpestas ualida. Sinagoga fideliũ postquã de pͥmo multa dix̃ uenit ad scđm dñi saluatoris
aduentũ : que ꝑ figurã ideam diuersis similitudinib: mirabili imaginatione describit: ut ñ tam fu¬
turus qua p̃sens eẽ iudeat᷑. Dicendo enĩ manfeste ueniet significat illũ in pͥmo aduentu cuncas
iudicaturus ẽ . mundũ. Tractus sermo sacrificuis: qđ toto die festiuitati uacaret᷑. Manifeste eni
ir̃: quasi a mane dies festus. Repetit dĩ nr̃: ne sibi infideles putarent eẽ. cõmunẽ. Ds̃ enĩ xp̃i¬
anoꝵ ipse ẽ. ds̃ dõꝵ : qui &e manifeste ueniet & ñ silebit. Silet enĩ modo cũ mundus iste ꝑ a¬
git᷑ : qm blasphemas & sacrilegas uoces suȩ ueritatis ñ dãpnat. sed ad c̃uersionis m¬
net peccatores. Tunc aut̃ ñ silebit: qͥ ando sceleratis dicturus ẽ ite in ignẽ ȩc̃nũ qͥ paratus ẽ. diabo¬

Expanded text:
noster et non silebit; ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida. Synagoga fidelium postquam de primo multa dixit, venit ad secundum Domini Salvatoris adventum, quem per figuram ideam diversis similitudinibus mirabili imaginatione describit; ut non tam futurus quam praesens esse videatur. Dicendo enim, manifeste veniet, significat illum in primo adventu cunctis judicaturus est mundum. Tractus sermo a sacrificiis, quod toto die festivitati vacaretur. Manifeste enim dicitur, quasi a mane dies festus. Repetit Deus noster, ne sibi infideles putarent esse communem. Deus enim Christianorum ipse est Deus deorum, qui et manifeste veniet, et non silebit. Silet enim modo cum mundus iste peragitur, cum blasphemas et sacrilegas voces sententiae senet peccatores. Tunc autem non silebit, quando sceleratis dicturus est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabo
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dictũ. ẽ: ñ pedib. sed scĩs m̃tib ambulat᷑. Quod si puro corle gracliam᷑. nos cluc̃ ad xp̃m.
fitq nob̵ illa scala iacob. quȩ ascendentes ꝑ clucebat ad cȩlos. CONCLU SIO
incar¬
natione loquutꝰ.ẽ. Ipse qͦq saluator ammonet: ut uictimas pecudũ deserentes. cordis
exclusit. deinde. qͣle sacrificiũ laudis immolet᷑: ostendit. Postremũ quẽ ad mõdũ peccator
iudicet᷑: aperuit. Quid adhuc udȩi desipitis: Cur ur̃m interitũ ñ timetis: Audite syna¬
ã de in carnatione dm̃ : defuturo iudicio ꝑsonantẽ. Uisũ iã credite: qͥ p̃dicatus ẽ. a

Expanded text:
o corde gradiamur, nos ducit ad Christum, fitque nobis illa scala Jacob quae ascendentes perducebat ad coelos . Conclusio incarnatione locutus est. Ipse quoque Salvator admonet, ut victimas pecudum deserentes, cordis dicatione Divinitatis exclusit. Deinde quale sacrificium laudis immoletur ostendit. Postremum quemadmodum peccator judicetur aperuit. Quid adhuc, Judaei, desipitis? Cur vestrum interitum non timetis? Audite Synagogam de incarnatione Domini et de futuro judicio personantem. Visum jam credite, qui praedictus est a
Abbreviated transcription (Latin):
eimilla trena possessione gratulant᷑. Sub hoc igit᷑ sensu ꝑenumerationes reliqͣs currat ddoidt
unta in montib aboues ete quis de facutate confisus minꝰ escientiȩ opã cdarelti Aũ secsdl̃a
petia liummo ationib. ex piare qđ iniqͥ iñte deliqͥset. Pocest a alio modo untellintot illia
pe gent es sigol ficant: quȩ inscti istius nemorib suꝑsti cione fero cissima uersabanto cuñt
inmontib sisunt simplices in eccłia cathobica ẽstituti. qͥ ieacumine ficli habtare uoscun e¬

Expanded text:
lla terrena possessione gratulantur. Sub hoc igitur sensu per enumerationes reliquas currit. Addidit, jumenta in montibus et boves; ne quis de facultate confisus, minus conscientiae operam daret, dum se crederet pecudum immolationibus expiare, quod iniqua mente deliquisset. Po gentes significant, quae in saeculi istius nemoribus superstitione ferocissima versabantur; jumenta in montibus, sunt simplices in Ecclesia catholica constituti, qui in cacumine fidei habitare noscuntu
Abbreviated transcription (Latin):
dicturꝰ ẽ. esuruii. et decdistis mͥ manducare. et similia. Seqͥt᷑. Qm̃ ds̃ ds̃ tuus ego sũ. hoc erat.
qđ popłm auelire sub c̃testatione p̃monebat: ut ds̃ ille generalis. et uolentiũ & nolentiũ.
ẽẽt. ipsius ꝓpͥe. qͥ eũ pura m̃te cliligeret. Nã cũ dic̃ tuus: fidelẽ sibi eũ fuisse monstrauit
tio enĩ ista. ds̃ ds̃. ñtẽ solidat: ne semel dicta lab̾ent᷑. Istud uͦ sũ. ꝓpͥ̾ũ diuinitatis
ego sũ qͥ sũ. łtrursus. dur ẽ. misit me ad uos. Sed ꝑscrutandũ. ẽ: cur istud nom̃ essentiae
solus sibi uindicet cls. Tunc eni qͥndo dictũ. ẽ: erant angłi. erant cȩlestia. erant t̾rena om̃i
sic̃ eẽ. de creta st̃. Sed qͥa illa sola ẽ ꝑfecta et et̾na natura. nec aliqͥndo cepit extẽpore.
uirtutis ꝓprie uigore consistit E st ibi & aliud sacram̃tũ qđ una syllaba tribus

Expanded text:
ducare , eisque similia. Sequitur: Deus Deus tuus ego sum. Hoc erat quod populum audire sub contestatione praemonebat; ut Deus ille generalis et volentium et nolentium esset ipsius proprie qui eum pura mente diligeret. Nam cum dicit, tuus, fidelem sibi eum fuisse monstravit. Repetitio enim ista, Deus Deus, mentem solidat, ne semel dicta laberentur. Illud vero sum, proprium Divinitatis est Ego sum qui sum ; et rursum, Qui est misit me. Sed perscrutandum est cur istud nomen essentiae solus sibi vindicet Deus? Tunc enim quando dictum est, erant angeli, erant coelestia, erant terrena omnia, sicut esse decreta sunt. Sed quia illa sola est infacta et aeterna natura, nec aliquando coepit ex temporvirtutis propriae vigore consistit. Est ibi et aliud sacramentum, quod una syllaba tribus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ urbe exeuntes apłi. speciẽ decoris xp̃i. annunciauer̃ in toto orbe t̾rarũ: sic̃ isaias dic̃. Ex si¬
n exiut lex & uerbũ dñi de ierusalẽ. Ueneranda urbs. sc̃m culm̃ : ut illud regis nr̃i insigne
domiciliũ. arcẽ merito dicamꝰ eẽ. t̾rarũ. Et respice: qũa cõpetent̃ edocem᷑. In suꝑiori uersu dixe¬
rat xp̃m dñm uniu̾sas gentes euocare : nc̃ &iã designat unde doctrina eiꝰ tanqũa de purissimo
atq fluentissimo fonte ꝑ spacia totius orbis effluxerit. his enĩ dictis euangelica uerba c̃cordant.
ꝑ om̃s gentes incipientib ab ierłm. Inde eñĩ p̃dicari cȩpit xp̃c: cuiꝰ species decora cognoscit᷑ ⁊estante¬

Expanded text:
enim urbe exeuntes apostoli speciem decoris Christi annuntiaverunt in toto orbe terrarum; sicut Isaias dicit: Ex Sion exibit lex, et verbum Domini de Jerusalem . Veneranda urbs, sanctum culmen; ut illud Regis nostri insigne domicilium, arcem merito dicamus esse terrarum. Et respice quam competenter edocemur. In superiore versu dixerat Christum Dominum universas gentes evocare, nunc etiam designat unde doctrina ejus tanquam de purissimo atque affluentissimo fonte per spatia totius orbis effluxerit. His enim dictis evangelica verba concordant , per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem. Inde enim praedicari c
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa exꝑsona ꝓpͥa loqͥt᷑. ds̃ enĩ qͥ uerba sua ñ uult in cassũ suscipi. ne ut i
porci p̃ciosa lisꝑgant: dic̃ ad popłm. Aucli: id. ẽ. deuote suscipe. Illos enĩ audire dicimꝰ qͥ
p̃cepta cõpleuer̃ : sic̃ legit᷑. Qui habet aures aueliendi aucliat. Popłs m̃s: significat plebem
loquar: sub audis ꝓfutura. Qđ si ñ audieris: c̃ seqͥt᷑. ut al interitũ tuũ taceam.
lsrł uͦ. frequent̃ diximꝰ int̾ptari uidens dm̃. Ergo sime uid es. audire ñ negligas: qͥa contẽ
mea oboedientiã tribuit audienti Testificari uͦ. ẽ: testimoniũ dicere. Qđ utiq i

Expanded text:
ipsa ex persona propria loquitur. Deus enim, qui verba sua non vult incassum suscipi, ne ut legitur porci pretiosa dispergant, dicit ad populum: Audi, hoc est devote suscipe. Illos enim audire dicimus qui praecepta compleverint; sicut legitur: Qui habet aures audiendi audiat . Populus meus significat plebem devotam. Et loquar, subaudi profutura; quod si non audieris, consequitur ad interitum tuum, taceam. Israel vero frequenter diximus interpretari videns Deum. Ergo si me vides, audire non negligas; quia contemplatio mea obedientiam tribuit audienti. Testificari vero est testimonium dicere; quod utique i
Abbreviated transcription (Latin):
uetat dñi narrare p̃conia. dic̃ enĩ. Intelligite: iel ẽ. ficlelit̾ obȩlite. Enͥe hoc om̃ib peccatorib
s dictũ: addidit. qͥ obliuiscimini dñm. Peccator enĩ qͥ supplicat. et se humili satisfe
castigat: ñ obliuiscit᷑ dñm. & iclõ de quib hoc dictũ.ẽ: breui cõplęxione monstrauit. Im-¬
m̃sũ crim̃ negligentia ñ ferenda: obliuisci dm̃: qͥ anim̃ã declit: carnẽ pascit: & fideles
ab om̃i aclũsitate defendit. Am̃tia. ẽ. certe illũ memoria carere: quẽ p̃sentẽ semꝑ constat
acduindictã trahit: ñ. ẽ. qͥ lib̾are possit ad dictũ. Qiuippe: cũ ipse auctor criminũ ȩt̃na cru-¬
dĩ. Hoc c̃tra illos ponit᷑: qͥ indigni laudes dñĩ canere p̃sumebant: Sacrificiũ laudis.
honorificauit me: ñ qͣlia scelerati canunt. sed qͣle pura mens c̃sueuit offerre. Ipsũ enim

Expanded text:
vetat Domini narrare praeconia. Dicit enim: Intelligite, id est fideliter obedite. Et ne hoc omnibus peccatoribus vetat Domini narrare praeconia. Dicit enim: Intelligite, id est fideliter obedite. Et ne hoc omnibus peccatoribus crederes dictum, addidit, qui obliviscimini Dominum. Peccator enim qui supplicat, et se humili satisfactione castigat, non obliviscitur Dominum. Et ideo de quibus hoc dictum sit, brevi complexione monstravit. Immensum crimen, negligentia non ferenda oblivisci Dominum, qui animam dedit, carnem pascit, et fideles ab omni adversitate defendit. Amentia est certe illum memoria carere, quem praesentem semper constat Dominus ad vindictam trahit, non est qui liberare possit addictum; quippe cum et ipse auctor criminum aeterna cruDei. Hoc contra illos ponitur, qui indigni laudes Domini canere praesumebant. Sacrificium laudis honorificabit me; non quale scelerati canunt, sed quale pura mens consuevit offerre. Ipsum enim
Abbreviated transcription (Latin):
frĩ suo: qͥ bereticas prauitates. uel alias int̾ceptiones quib in nocens capit᷑ excogitat. de
os insidiosos qͥ abscondunt᷑ arte ũboꝵ: ut in cauta simplicitas occultis nexib ob
tuã. Consicła: quẽ aclmodũ hic inuna sententia quȩ latiꝰ fuerant narrata recolligit. Dic̃ enĩ
ta facerent peccatores dnm iustũ ñ iniuste distulisse iucliciũ: ut c̃uersionis cẽpꝰ in¬
nc̃ iniquã m̃tẽ de dño sentire c̃firmat: ut qͥa cliffert uindicare. & ipsi creclant᷑ scelera¬
na placuisse. Seel huic pͣuo intellectui: clat᷑ iusta sententia. Suꝑiꝰ enĩ dix̃ uba si
post peccatoris tergũ fuisse ꝓiecta: nc̃ sorte c̾traria. peccata clic̃ unicuiq ante
faciẽ suã collocanda. Per hanc aut̃ sententiã. futuri iudicii cognoscimꝰ qualitatẽ: qͥa
tator ante se uiclebit stare. qđ seputabat obliuionis beneficio p̃terisse hor¬
eripiat. hic facta ẽ a postrophȩ id ẽ c̃uersio: ad illos scilicet peccatores. qͦs superius

Expanded text:
ri suo, qui haereticas pravitates, vel alias interceptiones, quibus innocens capiatur, excogitat. De os insidiosos, qui absconduntur arte verborum, ut incauta simplicitas occultis nexibus obtuam. Considera quemadmodum hic in una sententia, quae latius fuerant enarrata, recolligit. Dicit enim, cum multa facerent peccatores, Dominum justum non injuste distulisse judicium; ut conversionis tempus innunc iniquam mentem de Domino sentire confirmat; ut quia differt vindicare, et ipsi credantur scelera humana placuisse. Sed huic pravo intellectui datur justa sententia. Superius enim dixit verba sua post peccatoris tergum fuisse projecta: nunc sorte contraria, peccata dicit unicuique ante faciem suam collocanda. Per hanc autem sententiam futuri judicii cognoscimus qualitatem; quia omnis peccator ante se videbit stare quod se putabat oblivionis beneficio praeteriisse. Horeripiat. Hic facta est apostrophe, id est conversio ad illos scilicet peccatores quos superius
Abbreviated transcription (Latin):
quasi fractũ uas abiciendus putabat̾ a ꝑfidis. Quid eni dici potest mediocrius: qu̾a ut illa
malestas omp̃s. testis fragilib equaret᷑: Sed hȩc sit adem̃tib putata ꝑpendȩ. Cȩcerũ m illo
sẽꝑ fuit om̃ipotentia singularis. & diuina plenitudo mirabilis: sic̃ apts dic̃. In quo habitat
om̃is plenitudo duunitatis corporalit̃ : id ẽ substantialit̃ & manifeste. Duunitas enĩ. ẽẽ non
udeos qui synagogã circũhabitant: non inhabitant. Circũ enĩ. a circuitu pecratores uult intel¬
ligi. De qͥb malio loco ait. incircuitu impii ambulant. Merito gͦ tales circũ habitantes di¬
cumnt᷑ qui legẽ dĩ ñ sp̃ualit̃. sed carnalit aduertere maluer̃. Sic ꝑ hȩc uerba lucentia : te¬
nebrosa facmora udaici popłi subtilit̃ indicant᷑. I n eo dũ congregarent᷑ om̃s simul aduer

Expanded text:
quasi fractum vas abjiciendus putabatur a perfidis. Quid enim dici poterat mediocrius quam ut illa quasi fractum vas abjiciendus putabatur a perfidis. Quid enim dici poterat mediocrius quam ut illa majestas omnipotens testis fragilibus aequaretur? Sed haec sic a dementibus putata perpende. Caeterum in illo semper fuit omnipotentia singulanitudo divinitatis corporaliter , id est substantialiter et manifeste. Divinitas enim esse non perfidos Judaeos, qui synagogam circumhabitant, non inhabitant. Circum enim a circuitu, peccatores vult intelligi, de quibus in alio loco ait: In circuitu impii ambulant . Merito ergo tales circumhabitantes dicuntur, qui legem Dei non spiritualiter, sed carnaliter advertere maluerunt. Sic per haec verba lucentia, tenebrosa facinora Judaici populi subtiliter indicantur. Vers. 17. In eo dum congr
Abbreviated transcription (Latin):
qđ prius dixc̃ inimicos. deinde uicinos: nunc accedendo ꝑuenit ad notos. Iotos aut̃ a
de. Et in isto alteroq uersii qui sequit᷑. figura ẽ metriasmos. quȩ latine dr̃ mediocri¬
tas quoties rẽ magnã mediocri relatione ꝓferimꝰ. dic̃ enĩ. & nunc qͥ uidebant me.
ras fugiebant ame : scilicet qui minus scripturis credentes. dñm uider̃ in er
sitĩ. foras aditate ipsius exier̃: sꝑantes sp̃e suã morte ipsius fuisse finita. Siue hereti¬
cos significat qui audientes in eccła scripturas diuinas. uidentesq magnalia foras
ereunt ad iniquas p̃dicationes fugientes ueritatẽ in qua munime ꝑseuerare patiunt᷑
Bene aut̃ sequit᷑ excidi tanqũa mortuits a corde. Considera qđ dic̃. tanqua mortuus. Non em̃
a frcelib mortuus dr̃. cuiꝰ dita simpaslibilis ueracit̃ estimat᷑ Eicidi a corde: id ẽ am̃te infidelũ

Expanded text:
quod prius dixit inimicos, deinde vicinos, nunc accedendo pervenit ad notos. Notos autem 100 quod prius dixit inimicos, deinde vicinos, nunc accedendo pervenit ad notos. Notos autem 100 de. Et in isto alioque versu qui sequitur, figura est metriasmos, quae Latine dicitur mediocritas, quoties rem magnam mediocri relatione proferimus. Dicit enim: Qui videbant me foras fugiebant a me: scilicet qui minus Scripturis credentes, Dominum viderunt in cruce positum, foras a deitate ipsius exierunt, sperantes spem suam morte ipsius fuisse finitam. Sive haereticos significat, qui audientes in Ecclesia Scripturas divinas, videntesque magnalia, foras exeunt ad iniquas praedicationes, fugientes veritatem, in qua minime perseverare patiuntur. Bene autem sequitur, excidi tanquam mortuus a corde. a fidelibus mortuus dicitur, cujus deitas impassibilis veraciter aestimatur. Excidi a corde, id est a mente infidel
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c dñs innocens atq immaculatus inter eos habebat᷑ opꝓbriũ: qui se nefario scelere
polluebant Sequit᷑ factus sũ opꝓbriũ. Non quia ego uere opꝓbriũ fui: sed qm̃ ab illis
putabar tẽ. qđ non erã: qui deceptiuanis ꝑsuasionib errauer̃. Contra ꝓbrĩrdicimꝰ
opꝓbruiꝰ d ẽ inhonestũ. atq indecorũ. Opꝓbrũ aut̃ significat. ualde ab hominabile
facinus : qđ dño saluatori int̃ iniquos udȩos euenisse manifestũ ẽ. cũ dicerent hic
homo a dõ non ẽ: qui sabbatũ ñ custodit. & alibi. Samaritanꝰ es: & dȩmoniũ habes Ui¬
cinos aut̃ illos dic̃ qui ei uicinitate fidei ꝓpinquabant : qui adhuc ñ crediderant. sed
credere disponebant᷑: sed uidentes eũ meruoe pependisse a credulitatis uicinitate re¬
moti s: dũ pati uidebant que ad orandũ ẽẽ. putauerant. usieati cũ fidelit̾ p̃die¬
ta necessario cernerent consecuta: tunc magis a firma credulitate suspensi st & nota

Expanded text:
nus innocens atque immaculatus inter eos habebatur opprobrium, qui se nefario scelere polluebant. Sequitur, factus sum opprobrium: non quia ego vere opprobrium fui, sed quoniam ab illis putabar esse quod non eram, qui decepti vanis persuasionibus erraverunt. Contra probum dicimus probrum, id est inhonestum atque indecorum. Opprobrium autem significat valde abominabile facinus, quod Domino Salvatori inter iniquos Judaeos evenisse manifestum est, cum dicerent: Hic homo a Deo non est, qui sabbatum non custodit ; et alibi: Samaritanus es, et daemonium habes . Vicinos autem illos dicit qui ei vicinitate fidei propinquabant, qui adhuc non crediderant, sed credere disponebant; sed videntes eum in cruce pependisse, a credulitatis vicinitate remoti sunt, dum pati videbant quem adorandum esse putaverunt. Ignari cum fideliter praedicta necessario cernerent consecuta, tunc magis a firma credulitate suspensi sunt. Et nota
Abbreviated transcription (Latin):
iubente transimꝰ. Vnde necesse erat. ut sp̃e firã haberet in dño: qui uita mortẽq suã in
me illumina faciẽ tuã suꝑ serũu tuũ. Ipsũ rogat. qui potest aduersantiũ uitã confringe¬
re. hominũq: corda ꝓsua mirabili dispensatione conuertere. Prius enĩ dix̃ inimicorũ . id ẽ
me dignaris intendere : ut sic̃ de moriente desꝑant. ita de resurgente confida
fendaris: qđ audis a dño dici serũu tuũ. Om̃a siquidẽ uerba talia humanitatii st̃ specia¬
lit̃ applicanda : sic̃ in alio loco dic̃. Ego seruus tuus: & filius ancillȩ tuȩ. Ubi sunt qui
ias naturas dicere nolunt in dñm saluatorẽ : Nã que ad modũ alit̾ sibi conu
potest ista diuersitas. ut una eadẽq ꝑsona & dñm intelligas cęli. & obnoxiũ passiom:¬

Expanded text:
jubente transimus. Unde necesse erat ut spem fixam haberet in Domino, qui vitam mortemque suam in jubente transimus. Unde necesse erat ut spem fixam haberet in Domino, qui vitam mortemque suam in m meorum, et a persequentibus me; illumina faciem tuam super servum tuum. Ipsum rogat qui potest adversantium vitam confringere, hominumque corda pro sua mirabili dispensatione convertere. Prius enim dixit, inimicorum, id esme dignaris intendere; ut sicut de moriente desperant, ita de resurgente confidant. Nec offendaris quod audis a Domino dici servum tuum. Omnia siquidem verba talia humanitati sunt specialiter applicanda, sicut in alio loco dicit: Ego servus tuus et filius ancillae tuae . Ubi sunt qui duas naturas dicere nolunt in Domino Salvatore? Nam quemadmodum aliter sibi convenire potest ista diversitas, ut in una eademque persona et Dominum intelligas coeli, et obnoxium passio
Abbreviated transcription (Latin):
i eo consiliati s̃ ut acciperent ammã meã. In eo consiliatã dic̃ partẽ maximã uidȩoꝵ ut
dñm neci traderent: quando om̃e scelus grauius ẽ qđ consilio gerit᷑ plurimorũ. dãdi¬
cendo om̃s simul. ñ uult paucos intelligi ut sceleratã turbã. ultio debita subsequat: Vt
acciꝑent animã. significat ut adimerent: siue tollerent. Mirabilis & scĩssimꝰ ordo dictoꝵ
cũ inimici cirũ habitarent synagogã. & sp̃e suã hab̾ent in uirib suis. se dic̃ sꝑasse de
dño : sciens quia potestas eoꝵ nulla erat. & insidis talib semet ipsos magis int̾ficere co¬
te scilicet humanitatis assũpte : quȩ sic̃ ait inferius. & tẽpori subiacebat & mortiadon eñi
que admodũ inimici putabant eoꝵ ꝑsecutione uitã suã finiendã eẽ cõmemorat: sed in potes¬
tate ponit dm̃ tẽpora uitȩ suȩ. Ipso enĩ creante existim. ipso disponente uegetam̃: eodẽ & iã

Expanded text:
n eo consiliati sunt, ut acciperent animam meam. In eo consiliatam dicit partem maximam Judaeorum, ut Dominum neci traderent, quando omne scelus gravius est quod consilio geritur plurimorum. Nam dicendo, omnes simul, non vult paucos intelligi, ut sceleratam turbam illam ultio debita subsequatur. Ut acciperent animam meam, significat ut adimerent, sive tollerent. Mirabilis et sanctissimus ordo dicendi. Cum inimici circumhabitarent synagogam, et spem suam haberent in viribus suis, se dicit sperasse de Domino, sciens quia potestas eorum nulla erat, et insidiis talibus semetipsos magis interficere cote scilicet humanitatis assumptae, quae, sicut ait inferius, et tempori subjacebat et morti. Non enim, quemadmodum inimici putabant, eorum persecutione vitam suam finiendam esse commemorat, sed in potestate ponit Domini tempora vitae suae. Ipso enim creante existimus, ipso disponente vegetamur, eodem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Inspiciendũ.ẽ. qͦq qđ dic̃: qui tribulato st̃ corde. Mlulti enĩ tribulant᷑. sed non
excorde: ut queruli fatuiqui ñ peccata deflent: seed mundana eos dãpna con¬
tristant. Illi aut̃ corde tribulant᷑. qui aliena mala suas faciunt. eẽ. miserias : qui
undũ lugentes. generalitatis cladib affligunt᷑. Ipsos utiq saluabu
se humillimis conuersationib subedider̃. & itende. quia ñ licit uerbis humiles.
qđ habet plerũq nequitia peccatoꝵ: sed spũ ⁊ sic̃ & in euangłio dic̃. Beati pauꝑes¬
spũ: qm̃ ipsorũ. ẽ regnũ celoꝵ. Multȩ tribulationes iustoꝵ: & de omnibus
memorat. Aptũ enĩ fuit. plus de ista parte loqͥ nefragilia ce corcda

Expanded text:
Inspiciendum est quoque quod dicit, qui tribulato sunt corde. Multi enim tribulantur, sed non Inspiciendum est quoque quod dicit, qui tribulato sunt corde. Multi enim tribulantur, sed non ex corde, ut queruli, fatui, qui peccata non deflent, sed mundana eos damna contristant. Illi autem corde tribulantur, qui aliena mala suas faciunt esse miserias, qui mundum lugentes generalitatis cladibus affliguntur. Ipsos namque salvabit, qui se humillimis conversationibus subdiderunt. Et intende quia non dicit verbis humiles, quod habet plerumque nequitia peccatorum, sed spiritu; sicut in Evangelio dicit: Beati paupetiones justorum, et de his omnibus memorant. Aptum enim fuit plus de ista parte loqui, ne fragilia corda
Abbreviated transcription (Latin):
iuistos: de quib paulo latius lic̃.iut popłos enarrata dona reficiant. qͦs maloꝵ pȩ
uerat. Discutiamꝰ. quid sibi uelit ista sententia. Iustos clamasse clicit ad dñ
& semper ꝓfitet᷑ aulitos. Quid ergo de martẏrib dicimꝰ. quos de supplicus ty-¬
rannorũ minime constat. ẽẽ. liberatos: Liberati plane st̃: qͦncdo ad cȩloꝵ regna
ucti. om̃ib tribulationib ꝓbant᷑ ex uti. Clamor enĩ iustoꝵ. ñ solũ ad te
st̃ corde: & humi les sp̃u saluabit. Et iste uersus: ꝑtinet ad clona iustoꝵ. Mos
elñi. & humana consuetudo: diuersa . ẽ. Nã qui uult altiorib uicinus fieri: eri-¬
gitur. tenclit᷑᷑ ut possit fastigia celsa contingere. dñs enĩ altissimꝰ attingi non
botest. nisi ꝑ humilitates uidelicet inclinatas: nec ael clulcia eiꝰ gauelia.

Expanded text:
ad justos, de quibus paulo latius dicit, ut populos enarrata dona reficiant, quos malorum pad justos, de quibus paulo latius dicit, ut populos enarrata dona reficiant, quos malorum poena terruerat. Discutiamus quid sibi velit ista sententia. Justos clamasse dicit ad Dominum, et semper profitetur auditos. Quid ergo de martyribus dicimus, quos de suppliciis tyrannorum minime constat esse liberatos? Liberati sunt plane, quando ad coelorum regna perducti, omnibus tribulationibus probantur exuti. Clamor enim justosunt corde, et humiles spiritu salvabit. Et iste versus pertinet ad bona justorum. Mos Domini et humana consuetudo diversa est. Nam qui vult altioribus vicinus fieri erigitur; tenditur ut possit fastigia celsa contingere. Dominus enim altissimus attingi non potest, nisi per humilitates videlicet inclinatas; nec ad dulcia ejus gaudia nis
Abbreviated transcription (Latin):
pessimi. iustos attendit: nos iñ respicit: securi iã facimꝰ qui ab illo conspici non
meremur : ꝓnuntiat uultũ dñi. id.ẽ. intellectũ. ẽẽ. supra malos: quos sic attendit
on respiciat: sic respicit. ut tamen eoꝵ facta cognoscat. Timeamus ero
malũ facere : qͦd euis scientiã nouimꝰ non latere. & considera. quia & mistis dicitꝰ¬
facientes mala: ut falli non possit coniuncta uicinitas. Intellige uero qđ
q uicdet: sed eos euentu dispari contuet᷑: iustos ut audiat: peccatores ut perdat.
De t̾ra uero dic̃. id ẽ. de futura patria: quã soli dõ placiti possidebt̃. Memoria eoꝵ
ubit: quia ñ erit iniquorũ int̾ iustos ulla cõmemoratio. Illos aut̃ in memo
nos hab̾e dicimꝰ: quib aliqua prestare desicleramꝰ. Nam qui de memoria
dnĩ exeunt: ad xt̾na supplicia sine dubitatione perueniunt. Clamauer̃ iusti &¬
iñs exaudiuit eos : & ex omĩb tribulationib eorũ liberauit eos.Iterũ re

Expanded text:
pessimi, justos attendit, nos autem non respicit, securi jam facimus qui ab illo conspici non meremur: pronuntiat vultum Domini, id est intellectum esse supra malos, quos sic attendit ut non respiciat, sic non respicit ut tamen eorum facta cognoscat. Timeamus ergo malum facere, quod ejus scientiam novimus non latere. Et considera quia et in istis dicitfacientes mala, ut falli non possit conjuncta vicinitas. Intellige vero quod utrosque videt, sed eos eventu dispari contuetur: justos ut audiat, peccatores ut perdat. De terra vero dicit, id est de futura patria, quam soli Deo placiti possidebunt. Memoria eorum peribit, quia non erit iniquorum inter justos ulla commemoratio. Illos enim in memoria nos habere dicimus, quibus aliqua praestare desideramus. Nam qui de memoria Domini exeunt, ad aeterna supplicia sine dubitatione perveniunt. Vers. inus exaudivit eos, et ex omnibus tribulationibus eorum liberavit eos. Iterum redit
Abbreviated transcription (Latin):
de quib suꝑiꝰ dic. Redimet dñs animas seruoꝵ suoꝵ: & ñ derelinquet om̃s quuute
spant in eũ. Quã bene inspe bonoꝵ psalinꝰ iste finitꝰ ẽ: ut maloꝵ collegia deserentes.
didit: a peccatoꝵ debita captiuitate reclimit̾. animas. frequent̃ script᷑a ponit ꝓ
meliore: bene totus homo soscipit᷑. Sediude qͥa seruoꝵ suor dic̃ ñ iniqua libtat
uiuentiũ. addidit qͥq & ñ derelinquet: scilicet tanꝗͣ pastor bonꝰ qui ories suas
sedula pietate custodit. Sed geminauit ꝓmissionis cautelã om̃ĩno. Non enĩ diena
nullũ derelinqui sed om̃s qui sꝑant in eũ. Nã derelinquet illos: qui spem suam
ut eũ conseriptũ putes temporib xp̃ianis. hic enĩ & ymnoꝵ ordode¬
ucursus ẽ : hc ad cõmunionẽ deuotus popłs iubetur accedere¬
hic inuitant᷑ uenire qui prima ficlei rudim̃ta suscipiunt. ut mehil tante
reide ẽe sentias cũ cam̃ nullũ horũ tunc ꝓuenisse cognoseas. hic etiã genus

Expanded text:
ers. 22. TAU. Redimet Dominus animas servorum suorum, et non derelinquet omnes qui sperant in eum. Quam bene in spe bonorum psalmus iste finitus est, ut malorum collegia deserentes, diderit, a peccatorum debita captivitate redimetur. Animas frequenter Scriptura ponit pque . A parte enim meliore bene totus homo suscipitur. Sed vide quia servorum suorum dicit, non iniqua libertate viventium. Addidit quoque, et non derelinquet, scilicet tanquam Pastor bonus, qui oves suas sedula pietate custodit. Sed geminavit promissionis omnino cautelam. Non enim dicit nullum derelinqui, sed omnes qui sperant in eum. Nam derelinquet illos qui spem suam ut eum conscriptum putes temporibus Christianis. Hic enim et hymnorum ordo decursus est; hic ad communionem devotus populus jubetur accederehic invitantur venire qui prima fidei rudimenta suscipiunt, ut nihil tantae rei deesse sentias, cum tamen nullum horum tunc provenisse cognoscas. Hic etiam genus
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e saccrilis uelut theaurũ cȩlestẽ frequenti meditatione conlendũ.
ongrauat breuit̃ int̾lũ clicta repetere: ut legentis animꝰ ad memorȩ
necessaria stuclia reuocet᷑. dauid si c̃ diximꝰ. cluas significationes ampleca¬
t̃ id ẽ manu fortis & cdesidabilis. Qđ utrũq dño saluatori certũ. ẽ. conuenire. Mani
fortis ẽ. qͥa mortis nr̃e captiuitatẽ cũ impio auctore ꝓstrauit. Desi cłabilisẽ. qũ
DIUISIO PSALMI P

Expanded text:
ti meditatione condendum. Non gravat breviter interdum dicta repetere, ut legentis animus ad memoriae necessaria studia revocetur. David, sicut diximus, duas significationes amplectitur, manu fortis, et desiderabilis, quod utrumque Domino Salvatori certum est convenire. Manu fortis est, quia mortis nostrae captivitatem cum impio auctore prostravit; desiderabilis est, quoniam visio psalmi. P