comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ exꝑositione sed lectore indigeat. ⁊ notꝗt hͥ
quaitꝰ actꝰ hominis. In hac namq apłi sie q̃¬
tuor hõis actiones designantur. prima fuit ati
legem. scd̾i sub lege. tͦtia subgtã. Etta in ui¬
ta cc̾a. In ꝑeuna actione ante legẽ nlła pug¬
na ẽ cum noluꝑtatib hꝰ scculi. in scc̃a suble¬
ge pugnamꝰ s uincimut. Inttu ꝑtignamꝰ ⁊¬

Expanded text:
non expositore, sed lectore indigeat. Et notatur hic quartus actus hominis. In hac namque Apostoli serie quatuor hominis actiones designantur. Prima fuit ante legem, secunda sub lege, tertia sub gratia, quarta in vita aeterna. In prima actione ante legem, nulla pugna est cum voluptatibus hujus saeculi; in secunda sub lege, pugnamus, sed vincimur; in tertia,
Abbreviated transcription (Latin):
tabuntur similes ysanc qui sunt płigura¬
ti adeo. In ysaic quipꝑe qui ꝓmissiũ ast filiꝰ
abrabe figurati funt ñ qui se ip̃os ĩtos. sed
que sursum ast. que ẽ mat̾ nr̃a. filii uõ cat¬
nis sunt t̾tem ietłm que seruit cum filiis

Expanded text:
sunt praefigurati ab eo. In Isaac quippe qui promissus est filius Abrahae figurati sunt, non qui se ipsos justos, sed quae sursum est, quae est mater nostra. Filii vero carnis sunt terrena Jerusalem quae servit cum
Abbreviated transcription (Latin):
id etigit. ut ip̾e qui n uult peccĩa de¬
seteit. peccõ amplius ⁊ teminetut. sĩ
pbamo. qui uisis signis debuisset coctigi.
s den̾o factꝰ ⁊ uicio suo. nͥ hos inutile
anñcictur nom̃ incum in uniu̾sa t̾ta.
Nota qr goemplum de pbatione qͥ ito

Expanded text:
id exigit ut ipse qui non vult peccatum deserere peccato amplius contaminetur, sicut Pharao qui visis signis debuisset corrigi, sed deterior factus est vitio suo. Nec hoc inutile annuntietur nomen meum in universa terra. Nota quia exemplum de Pharaone qui
Abbreviated transcription (Latin):
melior deꝰ ÷. Si gͦ nlła tes ab aius cari¬
tate nos seꝑarat quid eẽ ñ solum meliꝰ
s ⁊̃ ceituis hoc bono potest. I ipm̃n
quod diligunus dm̃ mori ñ potest.
nisi dum quis ũ diligit dm̃i. cui mor
ip̃a ⁊ non diligete dcum. ꝙ nicħ ali¬
ud ⁊ ꝙͣ ei quioquam in diligendo p̃¬
diligit nos. a qua ñ seꝑatut nͥ quia
deo druditut. q̃. caritas nob̾ ẽ osten

Expanded text:
melior est. Si ergo nulla res ab ejus charitate nos separat, quid esse non solum melius, sed etiam certius hoc bono potest? Id ipsum enim quod diligimus Deum mori non potest, nisi dum quis non diligit Deum, cui mors ipsa est non diligere Deum, quod nihil aliud est quam ei quidquam in diligendo prdiligit nos, a qua non separatur, nisi qui a Deo dividitur; quae charitas nobis osten
Abbreviated transcription (Latin):
ñ recipiendo saluatore prerogatãm patr̃
⁊ ꝓmissionis ꝑdiderũt. pciores ⁊̃ gentib
sti quos ꝑeuis ab hominabantur. Pro¬
pensuis cum malum ⁊̃ dignitatẽ per¬
didisse quam ñ hũisse. deuide se m̾ito
dolere ostendit subdens. qui st̃ cognati

Expanded text:
ndo Salvatorem, praerogativam patrum et promissionis perdiderunt, pejores etiam gentibus facti, quas prius abominabantur. Propensius enim malum est dignitatem perdidisse, quam non habuisse. Deinde merito dolere ostendit se, subdens; qui sunt cognati
Abbreviated transcription (Latin):
misi̾am quam m̾uit uita ista dempnata sa¬
pient̾ tolcrans ⁊ qr fitctur prudent̾ gͣtulãs
ꝓsunt gͥ ista mala que fideles pͥic ꝑpfłnt uł
ad demenda peccã. ł ad erercendam ꝓbandã q
iusticiam ł ad demonstrandẽ hꝰ iute misi̾am.
dciñ eponens qui sunt qui uocantur scd̾m ꝓptit¬

Expanded text:
uam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prudenter gratulans. Prosunt igitur ista mala, quae fideles pie perferunt, vel ad demenda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam hujus vitae miseriam. Deinde exponens qui sunt qui vocentur secundum p
Abbreviated transcription (Latin):
cogniti ads ita dom̃ ĩ ut intelligamꝰ dm̃ in nob
fccisse crgnitionem suã. Quis cami ĩ qd̾ ait
cogniti estis adeo .i. cognitors suos uos fucit.
facit enim uos deꝰ cognosce̾ si. un̾ pnt cogniti
ab eo que oũ sic debert intelligi docet apło.
Qui cum in quodam loco dicit mistt spm̃ cla¬
mantem abba ppitͥ. ⁊ alibi .ꝙ. hoc eꝓponcus
ait. in quo clamamꝰ abba pat̾. Sic itaq

Expanded text:
cogniti a Deo, ita dictum est ut intelligamus Deum in nobis fecisse cognitionem suam. Quid enim est quod ait: Cogniti estis a Deo , id est cognitores suos vos facit. Facit enim Deus nos cognoscere se, unde dicimur cogniti ab eo. Quae omnia sic debere intelligi, docet Apostolus, qui cum in loco quodam dicat: Misit spiritum clamantem, Abba, Pater , alibi, quasi hoc exponens ait: I
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc ipm cis faciat ꝓficere inbonum. qua
tute fiduciam hant permineidi. Uñ seruite
dnõ intimore.⁊ c̾. ⁊ alibi. Non alta sapuntes. T¬
uis gͦ ip̃i mors cariis de peccõ primi hominis ori¬
ginaliter ucni̾t tñbonꝰ ciꝰ usus głosissimos mar
la labores doloresq honinũ ꝙ̃ ꝙͣ de peccõꝵ ⁊

Expanded text:
m hoc ipsum eis faciat proficere in bonum, quitute fiduciam permanendi. Unde: Servite Domino in timore, etc. , et alibi: Non alta sapientes . Qim et ipsa mors carnis de peccato primi hominis originaliter venerit, tamen bonus ejus usus gloriosissimos martla labores doloresque hominum, quanquam de peccatorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
uił dicitur. qr similes a camꝰ. Nota ꝙ cum hes
dicatur. c̃ iam heͥditas moete decessoris fitmate¬
neatur: nec alio modo possit intlłi he̾s scd̃mmꝙꝓ
⁊ sinon decedãt. qr bcceditatem et̾nam nosfilii
sponsi ⁊ sponse sꝑamus ꝙͣ iustituro possldedinsꝰ
non patͥs morte. qui mori ñ potest. qui c̃ heͥditas
umͣ. uel potist dici ꝙ decedit scd̃m madꝰ cognitiões
quo nunc cognoscitur a nob̾. Numc ã exꝑe cognos¬
cimꝰ ⁊ ꝑ spoculum uidemꝰ. Decedet gͦ ut tanc nõ
iuideatut ꝑ speculum ineinginate sic̃ nc̃. s facie¬
decedens nob̃ reliquit pacis eccłastice possessũt.
sic̾ ipẽ ait. pacem meam relinquo uod̃. Aitendͤ¬

Expanded text:
icitur, quia similes ei erimus. Nota quod cum haeres dicatur, cum jam haereditas morte decessoris firma teneatur, nec alio modo possit intelligi, haeres sect si non decedat, quia haereditatem aeternam nos filii sponsi, et sponsae speramus quam in futuro possidebimus, non Patris morte, qui mori non potest, qui est haereditas nostra. Vel potest dici, quod decedet secundum modum cognitionis, quo nunc cognoscitur a nobis. Nunc enim ex parte cognoscimus, et per speculum videmus. Decedet ergo ut tunc non videatur per speculum indecedens, nobis reliquit pacis ecclesiasticae possessionem, sicut ipse ait: Pacem meam relinquo vobis . Attend
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uał. corꝑał per loca tenditut. aninł uiuficat
corpalem. spũał regit animalẽ. ⁊ tunt betie reg̃
cĩup̃ã se regendam subicio deo. ħ autem omĩs cie¬
atuta in hoĩe ẽ. qi homo utellig̃ sꝑ̃u ut angłi.
⁊ scitit anima et corpe. locałt ⁊ et moił. Om̃is¬

Expanded text:
s. Corporalis per loca tenditur, animalis vivificat corporalem, spiritualis regit animalem. Et tunc bene regit, cum seipsam Deo regendam subjicit. Haec autem omnis creatura in homine est, quia homo intelligit spiritu, ut angeli; et sentit anima; et corpore localiter est, et m
Abbreviated transcription (Latin):
i. quoꝵ iam sꝑc̃ .qͣ. in salficium oblati stͣ deõ
⁊ diuino caritatis igne succensi. gemutꝰ ĩ tib̾
tantes etne iccłm. nos dico eꝓpectante ᷤᷤ sacuir
⁊ fortitet nͦ dilatione ni aduetsis frach ad¬
optionem ꝑfectam filioꝵ dei .i. ut corpꝰ ⁊ be
neficium adoptõnis accipiat. ⁊ ex or̃i parte
filii dei sunt. ħ enim adoptio que iam scã :
inbis qui crediderũt sꝑũ noncorꝑe fcã ÷. siõ¬
dum crm corpꝰ uftematum ⁊ ĩilla celestẽ mir¬

Expanded text:
 quasi in sacrificium oblati sunt Deo, et divino charitatis igne succensi, gemimus in nobis salem. Nos dico, exspectantes, secure et fortiter, nec dilatione, nec adversis fracti, adoptionem perfectam filiorum Dei, id est ut corpus etiam beneficium adoptionis accipiat, et ex omni parte filii Dei sint. Haec enim adoptio quae jam facta est in his qui crediderunt, spiritu non corpore facta est. Nondum enim corpus reformatum est in illam coelestem mu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m adoptionis in quo .i. ꝑ quem nos lib̾i de utͦqi
insticia. Clamor iste cord̾ ẽ non labioꝵ. uitꝰ so¬
nat aurib dei. quałr susaru clauso ore la¬
bus q ĩmotis clamabat. Iud̾i quid̾ clamabãt.
hice. pat̾ lat̾. dicitur. s pꝑ sac̾maitum utt̾q

Expanded text:
m adoptionis, in quo, id est per quem nos liberi, de utroque ingrati. Clamor iste cordis est non labiorum, intus sonat auribus Dei, qualiter Susanna clauso ore labiisque immotis clamabat. Judaei quidem clamabant: ice, Pater Latine d
Abbreviated transcription (Latin):
uee dilectione setuientes. Uel agunt᷑. dic̾ no
regantat. ut magnũ qił effectum ostendat.
Plus ẽ eium agi quam regi. agi cium drns a.
⁊ iõ agitut ut recte agat. Ut gͦ multũ p̾sti¬
tisse grã saluatoris intelligatur: dix̃ agũt᷑.
ã ut nil agãt. s q impetu gr̃e aguntut. uix
tũ ut agant. Nam tantomag esficitur quis

Expanded text:
ex dilectione servientes. Vel aguntur dicit, non reguntur, ut magnum gratiae effectum ostendat. Plus est enim agi quam regi. Agi enim dicimus et ideo agitur ut recte agat. Ut ergo multum praestitisse gratia Salvatoris intelligatur, dixit, aguntur, non ut nil agant, sed quia impetu gratiae aguntur, vix tamen ut agant. Nam tanto magis efficitur quis
Abbreviated transcription (Latin):
coode reu̾sutum ame. bocẽ dait illi cui
dand̾ ⁊. ⁊ s dare illi cui dandum si ⁊.
ut eũ uecet quem sciat obedite. illũ uͥ nõ
quem sciat nori obedite. qr ñ in uolunta¬
te potentis. si in arbitͥo dantis: debet ec̃
ꝙ datut. an cium dandum sit dantis
debet iudicio ꝑcusat. Et quamuis ꝑicło¬

Expanded text:
corde reversurum ad me, hoc est, dare illi, cui dandum est, neque dare illi, cui daut eum vocet quem sciat obedire; illum vero non, quem sciat non obedire, quia non in voluntate petentis, sed in arbitrio dantis debet esse quod datur. An enim dandum sit, dantis debet judicio pensari. Et quamvis periculo
Abbreviated transcription (Latin):
curm. Uenit cium saluator adgͥ hum mũ. ulłm
sanũ inuicuit. idcm magnꝰ medicꝰ uenit ad sinãd̾
naturam mali. hoc u̾bo apłi suũ osumantes er¬
tercm. S unꝰ hõ e eademq natuta. abono d̾o̾
ꝯdita. bona que e̾ti sapiebat scd̾m cartiẽ hodie
scd̾m spm̃ sap̃. que dum uicium ht̃ ñ potist
subici legi dei. sicut claudicatõ ñ pͣ subici recte
ãbulationi. Colle uõ claudicationẽ. uideb rectã
ambulationẽ. Ita acluso uicio: sanata ł̃ nat᷑u.

Expanded text:
um. Venit enim Salvator ad genus humanum, nullum sanum invenit, id est magnus medicus venit, ad sanandum naturam mali, hoc verbo Apostoli suum confirmantes errorem. Sed unus homo eademque natura, a bono Deo condita bona, quae heri sapiebat secundum carnem, hodie secundum spiritum sapit, quae dum vitium habet non potest subjici legi Dei, sicut claudicatio non potest subjici rectae ambulationi. Tolle vero claudicationem, et videbis rectam ambulationem. Ita exclus
Abbreviated transcription (Latin):
concuꝑisces. uicium agnouit. ⁊ ad̾. bellum
hu̾it qr uolebat ñ concupisce ⁊ ꝯcuꝑiscebat
concupiscentiam eat apło ⁊ eum ad mala
tͣhat. luctabatur ñ subuigabatur. de se
hec tͥ ꝓponit ne de ħ desꝑci inte. constita
tͥ ante᷑ oculos pugnam suam ne tuncres
despemres ⁊ dicͥs si ad dm̃a ꝑtin̾̾m ñ sic mo¬
uerer. Uide autem apłm ꝑugnantẽ ⁊ noli te

Expanded text:
concupiscas, vitium agnovit, et odit; bellum habuit, quia volebat non concupiscere, et concupiscebat. concupiscentiam eat Apostolus, et eum ad mala trahat. Luctabatur, non subjugabatur. De se haec tibi proponit, ne de hoc desperes vitae. Constituit tibi ante oculos pugnam suam, ne timeresdesperares, et diceres: Si ad Deum pertinerem, non sic moverer. Vide autem Apostolum pugnantem, et noli te
Abbreviated transcription (Latin):
aone. Scaudulcita ⁊ comestiae uẽnti sinuꝰ.
Omuẽ eni ꝓlĩ suam serꝑeutis ꝑsuasione se¬
ductꝰ illiciti cibi ꝑceptõe ꝑꝑetue secuituti ad¬
drp̃. soletq hic mos int̾ uendentos emenitsꝙ
setuati. ut isquise cuꝑ alimno dnĩo manci¬
ꝑur aliquid p̃cii ꝓ iactura ꝓp̾e libertatis ⁊
addictione ꝑꝑitue  setuitatis. a suo consegͥt᷑¬
emptore. qd ⁊̃ uit̾ adam ⁊ serpentẽ manists¬
tumẽ int̾cestłł. Ille ciũ p̾cium lib̾tatis noti¬
e ⁊ mortisĩ ꝑomi a serpente acciꝑiens allli li¬
ita ñ inm̾to omnẽ pͦt̾tatis ꝓgeniem ciꝰ sub¬
potuit s redim̾e si ualuit. Uendidit nos cõ¬
sensu ꝑcc̃. redinumut sͣticia fidei. Sanqͥs
N. innocens datꝰ ẽ ꝑ nob̾ ut redime̾m᷑. Inuen¬
ditore gͦ crubescat᷑ subetbia. in redemꝑtore
rectum se ficit. qr deseruit imꝑatorẽ. ⁊ di¬
u̾tit ad desertorem. carens q amami figu¬
sua ꝓbatet qi sine deonil ꝑocest. De gͦ ⁊
aliosuendidit uoluntatia ꝯcuꝑiscrtia

Expanded text:
one fraudulentaque comestione venditi sumus. Omnem enim prolem suam serpentis persuasione seductus, illiciti cibi perceptione perpetuae servituti addixit. Soletque hic mos inter vendentes ementesque servari, ut is qui se cupit alieno domino mancipari aliquid pretii pro jactura propriae libertatis et additione perpetuae servitutis inter Adam et serpentem manifestum est intercessisse. Ille enim pretium libertatis noxiae, et mortiferi pomi a serpente accipiens, a naturali liita non immerito omnem posteritatis progeniem ejus subpotuit, sed redimere non valuit. Vendidit nos consensu peccati, redimimur justitia fidei. Sanguis enim innocens datus est pro nobis ut redimeremur. In venditore ergo erubescat superbia, in redemptore rectum fecit se, quia deseruit imperatorem, et divertit ad desertorem, cadensque a manu figusua probaret, quia sine Deo nihil potest. Se ergo et alios vendidit, voluntaria concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
s ex uicio hõis. qi ñ lex si fomes e aficiens cã
motis qui bonamit᷑u̾tit ĩmalũ. Sic̃ cnum
medicina ñ ⁊ͥ ca mortis si ostendat uenena mor¬
tiftra lic lis mali homines abutant᷑ ad mortẽ
⁊ hoĩcm lib̾cate sua abutentẽ .q. fteno cshib
⁊ comꝑosito gͥssu uicrd̾e docit. ñ eificiens cã ꝑech̃ꝰ.

Expanded text:
sed ex vitio hominis, quia non lex, sed fomes est efficiens causa mortis, qui bonam rem vertit in malum. Sicut enim medicina non est causa mortis, si ostendat venena mortifera, licet his mali homines abutantur ad mortem et hominem libertate sua abutentem quasi freno cohibet, et composito gressu incedere docet, non efficiens causa peccati
Abbreviated transcription (Latin):
hibet ⁊ quod uolo ꝑcip. dico consentiolegi ⁊ tes¬
tis sum qm̃ bona est. Seqrͣ. Nunc ã. qr osca¬
declarat aliũ ẽt. cuiꝰ spul
facio ꝙ nunc paret. qr no¬
lo illud ⁊ consentiolegi ⁊ ħ ÷. Nunc aũ. ego ĩ¬
Cauendumẽ ne quis arbitrettit his u̾b̾ aufer¬

Expanded text:
hibet, et quod volo praecipit, dico consentio legi, et testis sum quoniam bona est. Nunc autem, quia consendeclarat aliud esse cujus Quod nunc patet, quia nolo illud, et consentio legi. Et hoc est: Nunc autem, ego inCavendum est ne quis arbitretur his verbis aufer
Abbreviated transcription (Latin):
bit.⁊ .i. ⁊̃ corꝑa utã. tͣꝗortalia. ñ ait martua. q̃ iłͥi
sunt̃. cũ e sup᷑ dmisit coepꝰ mortusi. s ait mor¬
tale erat s ñ mouum. qr ꝑocetat mori si pecta¬
ret hõ. s ñ ħebat uisd uoccitatt moriendi. sicut
⁊ ita illud corpꝰ um tunc erat moetale. s ꝑꝑ

Expanded text:
a; mortalia, non ait mortua, quae modo sunt, cum et supra dixisset corpus mortuum; sed ait mortale erat, sed non mortuum, quia poterat mori si peccaret homo, sed non habebat in se necessitatem moriendi, sicut et ita illud corpus jam tunc erat mortale, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ttnco memb᷑. ⁊ tñ fit ĩ me ꝙ nolo. ꝙ ñ uult
⁊ log uolo idem cum lege. qr qd̃ ñ uult nolo
⁊ tñ facio. s e ñ consetio. imo legi. ⁊ cestis
sum q bona ẽ. qm̃ idem uolo ꝙ len. dicit cił
lix. ñ concupisces. ⁊ ego nolo concupisct. si
ueallan concuꝑisct: legi ñ conscntiti. Ilitnc
autem qd̃ ñ uult. nolo. ⁊ ꝙ uult uolo. ⁊ qd̾ iui¬

Expanded text:
teneo membra. Et tamen fit in me quod nolo, quod non vult et lex. Volo idem cum lege, quia quod non vult nolo, et tamen facio, sed ei non consentio, imo legi et testis sum quia bona est, quoniam idem volo quod lex. Dicit enim lex, non concupisces, et ego nolo concupiscere; si vellem concupiscere, legi non consentire. Nunc autem quod non vult nolo, et quod vult volo, et q
Abbreviated transcription (Latin):
nil fucit. Rebellat enim concapiscintia
⁊ t̾ consctitit. delectͥat enim itor abena
⁊ ñ annuit. mentem au̾tit. in secretate¬
um mentis ułt. uidet fieis stitpititm
concupiscentiam. ⁊ uitꝰ tuidat oscĩam.¬

Expanded text:
il facit; rebellat enim concupiscentiae, et non consentit. Delectat enim uxor aliena, et non annuit; mentem avertit, in secretarium mentis intrat, videt foris strepentem concupiscentiam et intus mundat
Abbreviated transcription (Latin):
auetsario. ꝑotestate tccpta ct illũ di ui
uatut a deo. Et attende ꝙ hic inducit qͣitã
Quatuor cuim leges in hͣ sł̾e memorentur. s.
l naturt. leo membroꝵ. que ꝑ uia cum le¬
⁊ pecc̃i accipitut. lex moyil. quarta lec fidĩ

Expanded text:
ersario, potestate recepta contra illum dum juvatur a Deo. Et attende quod hic inducit quartam Quatuor enim leges in hac serie memorantur, scilicet lex naturae, lex membrorum, quae pro una cum lege peccati accipitur, lex Mosi, quar
Abbreviated transcription (Latin):
mis .i. excatne. quanto aute̾ uicimor tanto
⁊ ꝑiculosior. ħ ⁊ lix mala qͣ quisq catnali
osuctudine imꝑlicatꝰ astͥngitur. hanc te¬
pugnare ait legi m̃tis suc.⁊ se eꝑtiuate.
unꝰ intefłr ille homo descͥbi qͥ ñ ⁊ sub gr̾a.¬

Expanded text:
e. Quanto autem vicinior, tanto est periculosior. Haec est lex mala, qua quisque carnali consuetudine implicatus astringitur; hanc repugnare ait legi mentis suae, et se captivare. Unde intelligitur ille homo describi qui non est sub gra
Abbreviated transcription (Latin):
de: nͥ ferueat diligendo. ñ ẽ benignꝰ. nͥ diligat¬
cũ cui oꝑitulatur. ñ ẽ bonꝰ nͥ diligendo. ñ ẽ
fideł salubrit᷑ isi ea fide q̃ ꝑ dilectionẽ oꝑa¬
tͣ. ñẽ mansuetꝰ: cui dilectio ñ mod̾at᷑. ñ ꝯtint
se: quis ab eo ũn tͣpet᷑. nͥ diligat ũ honestat᷑.
m̾̃ito oͥ caritatẽ sic sepe ꝯm̃dat. qͣi soli sit p̾ci¬
pienda q̃ ñ p̾hr̃i sñ ceti̾s. qͥb hõ efficit᷑ bonꝰ.¬

Expanded text:
gendo; non est benignus nisi diligat cui opitulatur; non est bonus, nisi diligendo; non est fidelis salubriter, nisi ea fide quae per dilectionem operatur; non est mansuetus, cui dilectio non moderatur; non continet se quis ab eo unde turpatur, nisi diligat unde honestatur. Merito igitur charitatem sic saepe commendat quasi sola sit praecipienda
Abbreviated transcription (Latin):
ponatis. ẜ.u.n ꝓ. licebat ͦs his qͦs fides q̃ re¬
uelatas ẽs iam ĩmbutos inuesiat illa teñe.
ne uideant᷑ ĩ ꝓbata potiꝰ q̃ t̾minata. gentib
uͦ ñ st̃ iponenda ne uideant᷑. aut ñ c̃ꝗꝓuut¬
tendi xͥ instituta. ant adbuc ꝓmtod̾e s
cessando u appareant signa futĩ fuisser q̃ c̃
honore paulatĩ dest̾ndo erant sepebenda.
sint sacͥlegia gentiũ fugienda . p̾tauͦ tãꝗͣ cho¬

Expanded text:
obis. Licebat ergo his quos fides quae revelata est eis, jam imbutos invenerat, illa tenere, ne videantur improbata potius quam terminata. Gentibus vero non sunt imponenda, ne videantur aut non cauti instituta, aut adhuc promittere, sed cessando jam appareant signa futuri fuisse, quae cum honore paulatim deserendo erant sepelienda, non ut sacrilegia gentium fugienda. Postea
Abbreviated transcription (Latin):
debu̾ant. Gentiles si exdiu̾so uełti pariete ad
eund̾ laꝑid̾̃ angbire uenientes ã erant ad ta¬
la cogendi. Si qui uͦ is qͥ ex cͥocisiõe ueñant. ta¬
libq facͣm̃tis adhic dediti erant ult᷑ uellẽt
sic timocheꝰ ꝯferre ꝯgͥentiã ñ erant ꝓbibndi.¬

Expanded text:
debuerant. Gentiles vero ex diverso veluti pariete ad eumdem lapidem angularem venientes, non erant ad talia cogendi. Si qui vero his qui ex circumcisione venerant talibus sacramentis adhuc dediti erant ultro vellent sicut Timotheus conferre congruentiam, non erant prohibendi
Abbreviated transcription (Latin):
uno u̾bo ciponi pocest. Si dicat᷑ ecestͦ. ĩ cicissu
uõ mentis duo milłiguntut. ł pauor nel intñ¬
cõ ad suꝑna. ica ut quodam mͦ a memoria labã¬
cur iuflora. In hoc mentis aceslu fucit᷑ om̃s sci.
quibi archana d̾i. mundum istum eccedentiã
recelata st̃. de hoc m̃tis gcessu lequit᷑ hic panłꝰ¬

Expanded text:
uno verbo exponi potest, si dicatur excessus. In excessu vero mentis duo intelliguntur, vel pavor, vel intentio ad superna, ita ut quodammodo a memoria labantur inferiora. In hoc mentis excessu fuerunt omnes sancti, quibus arcana Dei mundum istum excedentia revelata sunt. De hoc mentis
Abbreviated transcription (Latin):
quod ⁊ noos ip̃ificiatis. ħ añ omĩa se agł dic̃.
quia fides illoꝵ multis proficte sam ⁊ illi qui ẽ¬
diditant roborati sunt uitentes prinapes suos.
fr̃as sibi factos infide. ⁊ qui ñ cididerant faci¬
le poterant cred̾e coꝵ xremplo puite crum faẽ
inferior: quod uid̾it fieri a potiore. uel ita lege.¬

Expanded text:
quod et vos ipsi faciatis. Haec ante omnia se agere dicit, quia fides illorum multis proficit. Nam et illi qui crediderant roborati sunt, videntes principes suos fratres sibi factos in fide, et qui non crediderant, facile poterant credere eorum exemplo, prompte enim facit inferior quod viderit fieri a potiore. Haimo Ve
Abbreviated transcription (Latin):
mur apecatis. ⁊ pat qua reconciamut deo. ni
in spũ sancto ⁊ ĩo ip̃a crmitas parit̾ ꝙ incõmu¬
tabilis unitas. in uła salutõe cognoscitur inu
tas apparet ꝑ hec quod ait. a deo. de hoc eodẽ
tione prius latut gos. quib sctibit posti suit
cosom increpaturꝰos. Congaudit erum hic
de bonio incepto coꝵ ⁊ p̃cipue in hoc guudere
se dicit. quia fides illoꝵ in om̃i loco cutebat.
Quamuis enim fidem s̃i accepissent scd̾m te¬
gulam ab auctorib craditam u̾itatis. m̃ qr
posse profic̾e. ꝑ quod ⁊̃ Rͥaritatem fuam E qlis
ostendit. ⁊ hortatur ꝓfcctum ita dicens. pt̃¬

Expanded text:
mur a peccatis, et pax qua reconciliamur Deo, nisi in Spiritu sancto: et ideo ipsa Trinitas pariterque incommutabilis unitas in ista salutatione cognoscitur. Haimo Unitas apparet, per hoc quod ait, a Deo. De hoc eodem t eos quibus scribit, post graviter eosdem increpaturus. Congaudet enim hic de bono incoepto eorum, et praecipue in hoc gaudere se dicit, quia fides illorum in omni loco currebat, quamvis enim fidem non accepissent, secundum regulam ab auctoribus traditam veritatis, tamen, quia posse proficere. Per quod etiam charitatem suam erga illos ostendit, et hortatur ad profectum, ita dicens: P
Abbreviated transcription (Latin):
si graficat. qui in caritate sc̃.d̾i. qui sunt hui nͥ
qui de filio d̾i tecte sentiunt : hii sunt sancti.
or cram dilexit nos an omia m̾ita. ut nos cã
dilecti. diligtͥmꝰ uñ cciam auit. ueitis sc̃is.
ut nemo s tͥbuat quod uocatus ÷. Nõ cͥum ita¬

Expanded text:
se significat qui in charitate Dei sunt. Qui sunt hi, nisi qui de Filio Dei recte sentiunt? Isti sancti sunt, or enim dilexit nos ante omnia merita, ut nos eum dilecti diligeremus. Unde etiam addidit, vocatis sanctis, ut nemo sibi tribuat quod vocatus est. Am
Abbreviated transcription (Latin):
libetari p̃camut. dicentes. liba nos a malo. iõq
ñ dixit dñs quos amplsꝰ ÷ m̾alum ẽ. tu inim
ñ focismalum qui bñ ut̾is uiratõne. ut alti
suaders. quod utile ÷ s amalo ÷ illius. Et no¬
tandum qr multum ⁊ int̾ t̃ qui etigit uratio¬
nescit. ⁊ idto dicit. iuta mͥ ait a fides sit. ñ audeo

Expanded text:
erari precamur, dicentes: Libera nos a malo . Ideoque non dixit Dominus quod amplius est, malum est: tu enim non facis malum qui bene uteris juratione, ut alteri suadeas quod utile est, sed a malo est illius. Et notandum quia multum interest, si exigit jurationescit
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio ñ tn plena fide. st p̾. ũb angłi ĩsi¬
de solidata fuit. riserat ⁊ abeihã: qñ ei ꝓmis¬
sus ẽ. s risus ille ãmir̾onis fuit ⁊ gandũ ñda

Expanded text:
gaudio non tamen plena fide, sed post verbis angeli in fide solidata est; riserat autem Abraham quando ei promissus est, sed risus ille admirationis fuit et gaud
Abbreviated transcription (Latin):
mel moriendo similitudini ꝑecci meetuꝰ
uat a lauacro renascendo. sic̃ ip̃e asepulcro
resurgendo. ꝙ̃ lib cratem getat. a patuulo
anm receusnato usq ad deccepitum senẽ
peccõ ñ moriatur in baꝑtõ. s parnuli tꝰ
otiginali: maiorcs nõ ⁊̃ actualib q̃ origma¬

Expanded text:
le moriendo similitudini peccati peccaat a lavacro renascendo, sicut ipse a sepulcro resurgendo quamlibet aetatem gerat. A parvulo enim recenter nato usque ad decrepitum senem, peccato non moriatur in baptismo, sed parvuli tantum originali, majores vero etiam actualibus quae origina
Abbreviated transcription (Latin):
p̾bare aꝑeitius assiccõnam᷑ suam. Gtadanĩ
n. uult eis trad̾e u̾itatem. uñ subd. Uam
la dñatur sicut pħ exemplum ostendo. Nam
diu statum ht̃ debet scit̾ati. gͦ hac spqũti ct¬
uito ñ a lege nate. ñ ult᷑ debet a xͥamꝰ sub
lege. Si enim lex uiuit ei adult̾ẽ. nec ꝓdest

Expanded text:
probare apertius assertionem suam. Gradatim enim vult eis tradere veritatem. Unde subdit: Nam lex dominatur, sicut per hoc exemplum ostendo. Nam diu statum habet, debet servari. Hoc ergo sequenti non a lege naturae, nec ultra debere esse sub lege. Si enim lex ei vivit, adulter est, nec prodest
Abbreviated transcription (Latin):
intlłm. ut u similitudine̾ p̃uaricationis ade
peccasst accipiant illoᷤᷤ. qui in illo peccauert᷑. ut
a similes c̾arentur. s. sicut ex homine hoĩs ita ex
pectõre peccõres. ⁊ eomorituro moritur. dãpnato¬
ꝙ dampnandi. Greci aũ codices im̃ it̾p̃tõ stã ÷¬
positum ẽ. uł aliis ñ mutatis ab illo loco sic
corpał regiauit cotidic pet aliqͣs passiones. ⁊ cã¬
dem dissoluendo. ab adam usꝙ ad mo. ẽ mitiꝰ ui¬
deretur. Regnauit dico ñ solig incos qui ꝑ se

Expanded text:
tum, ut in similitudinem praevaricationis Adae peccasse accipiant illos qui in illo peccaverunt, ut ei similes crearentur, scilicet sicut ex homine homines, ita ex peccatore peccatores, et ex morituro morituri, damnatoque damnandi. Graeci autem codices, unde interpretapositum est. Vel aliis non mutatis, ab illo loco sic corporalis regnavit quotidie per aliquas passiones; et tandem dissolvendo, ab Adam usque ad Mosen, cum minus videretur; regnavit dico, non solum in his qui per se
Abbreviated transcription (Latin):
ghibet d̾o. ut sint atina uisticie. quibi .s.
impleatur sticia. Sic enim pccco arma
a si furgenti it damꝰ ł linguam admaledicẽd̾
ł manꝰ ad ꝑcutiend̾: ita et insticit atitia damꝰ᷑
cum recte ou̾samur. mẽb  ñ custadicntes

Expanded text:
hibete Deo, ut sint arma justitiae, quibus scilicet impleatur justitia. Sicut enim peccato arma tia, si surgenti damus irae, vel linguam ad maledicendum, vel manus ad percutiendum, ita et justitiae arma damus cum recte conversamur, membra vestra custodientes
Abbreviated transcription (Latin):
nuł id̃ u ẽ ibonis libeta: q liberata ñc̃. nͨ po¬
cest hõ abquid boni uelle nͥ adiuuct᷑ ab eo
quimalum ũ potest uelle. ⁊ iõ uigilantisłĩc
hic dix̾ liberatos apeccõ ⁊ supͭ liberos sticie.
libetum cuim arbitrium usq ad̾o inpecc̃ore
ũ ꝑut: ut ꝑ ipm̃ peccent marime os qui cũ
dealectõne peccant.⁊ quib placet qd̾ cis lib.
libi gͦ acticia ñ sunt nͥ arbito libatatis. lib̾i

Expanded text:
n est in bonis libera, quia liberata non est; nec potest homo aliquid boni velle, nisi adjuvetur ab eo qui malum non potest velle. Et ideo hic vigilantissime dixit liberatos a peccato, et supra, liberos justitiae. Liberum enim arbitrium usque adeo in peccatore non periit, ut per ipsum peccent, maxime omnes qui cum delectatione peccant, et quibus placet, quod eis libet. Liberi ergo a justitia non sunt nisi arbit
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ dicemꝰ:
mala. qr uidebatut culpas¬
se legem diccudo passiones
uocando legem mortis ⁊¬
ucttatem lnt̾e. que u̾ba
male intellecta fomitẽ
uis am furon manicheoꝵ subministit᷑. Ma¬
nichei cnm legem moysi dũt ñ adco datam.
gitur. p̃dictis apłi testimoniis apłi q̃ ñ in tel¬
ligunt conantur ꝯuinc̾t catholicos. Ꝙ gͦ
scnsit apłc posse intelligi: opponit ut ⁊ ħ
se intellexisse neget. ⁊ legtmi legis ip̃ł lan¬
uins pecti detinens a bona oꝑatat̃. gͦ qͥd¬

Expanded text:
Quid ergo? Hic mala, quia videbatur culpasse legem dicendo passiones ocando legem mortis ustatem litterae; quae verba male intellecta fomitem insaniae furori Manichaeorum subministrarent. Manichaei enim legem Mosi dicunt non a Deo datam, gitur, praedictis testimoniis Apostoli quae non intelligunt, conantur convincere Catholicos. Quod ergo sensit Apostolus posse intelligi, opponit, ut et hoc se intellexisse neget, et legem legis ipsius lauvires peccati detinens a bona operatione.
Abbreviated transcription (Latin):
co carne ur̃a. ꝓ qͣ hum anum dico. qi ma¬
iora debcrem dicete si possetis fectiꝰ qipł
scruitutis debetisiticie qmͣ peccõ. ħ parto in¬
firinitati ur̃c. ñ coigens plus boni a uob̾ ꝙ
mali fecistis. Sequit᷑. Sic̃ enim. ⁊ c̾. ħ ostẽ¬
dit illud humanum pu¬
dorcm incutiens ilł dum¬
dic̃: ut hoc saltem depeu¬

Expanded text:
 carne vestra, pro qua humanum dico, quia majora deberem dicere si possetis ferre, quia plus servitutis debetis justitiae quam peccato; sed parco infirmitati vestrae non exigens plus boni a vobis, quam fecistis mali. Sicut enim, etc. Hic ostendit illud humanum,dorem incutiens ildicit, ut hoc saltem depe
Abbreviated transcription (Latin):
diatis concupiscentie s nͦ¬
⁊ concupiscatis. ꝙ ÷ exhib̾e¬
⁊ habilia fac̾e mandͭ pectõ.¬
q̃ cunc sunt arma miquita¬
tis. bic autem nota ꝙ ad cu

Expanded text:
diatis concupiscenticoncupiscatis: quod est exhibe habilia facere membra peccae tunc sunt arma iniquittis. Hic autem nota quod con
Abbreviated transcription (Latin):
tita pertã tulit. ea remntendo. p̃sentia hoiãs
ab cis retͣhendo. ⁊ iemriuttendo. fututa
ud̾ ñ ea rmutendo tulit. s grãm qua uita¬
rentur ꝯft̾ndo. gͦ futtira tulit. qr il nõ
ficrint fecit. Pnam qͦ simułt ⁊ sumpfit.¬

Expanded text:
eterita peccata tulit ea remittendo, praesentia, homines ab eis retrahendo, et item remittendo; futura vero non ea remittendo tulit, sed gratiam qua vitarentur conferendo. Ergo futura tulit, quia ut non fierent fecit. Poenam quoque sim
Abbreviated transcription (Latin):
tudine camnis pecc̃i incruce pect̃ pependit. ꝑ
destruatur. ñ ita ut in ipa uiuente carus cõ¬
cupiscentia. respersa ⁊ innata repente absia
E ⁊ ñ sit. s ne obsit mortuo. que inctat nato.
Nam si p ꝰ hapt̃m iuxi̾t incatne hĩ concupis¬
centiam c̃ qua pugnat. eam q adiuiante dõ
foete miracło mesfabili cceatoris. ut lex pect̃
tũ ẽ. cuĩ cid̾ ꝯcupiscentie subiecta m̃ce struiret
ꝑ illã diabelus animamtetinebat. ⁊ asuo ccto¬
te seꝑabat. mancat in cͥtamine. qͦ ccepꝰ nrtn¬

Expanded text:
nis peccati in cruce pependit, per destruatur, non ita ut in ipsa vivente carne concupiscentia respersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo quae inerat nato. Nam si post baptismum vixerit in carne, habet concupiscentiam cum qua pugnet, eamque adjuvante Deo forte miraculo ineffabili Creatoris, ut lex peccattum est, cum eidem concupiscentiae subjecta mente serviret, per illam diabolus animam retinebat et a suo Creatore separabat, maneat in certamine q
Abbreviated transcription (Latin):
uiniscat ⁊ in regnum ꝓpͥum dñatonemq reuoce¬
tur. si regnet dico ita ut obediatis ⁊ senticado
⁊ oꝑando ⁊cupiscentiis cꝰ ⁊ si cupitis ex infir
lum ñ obediatis s ÷. Nq exhibeatis isb .ii.
poddo .i. concupiscentie q̃

Expanded text:
viviscat, et in regnum proprium dominationemque revocetur. Non regnet, dico, ita ut obediatis consentiendo et operando, concupiscentiis ejus, etsi cupitis ex infirmlum non obediatis, sed etiam neque exhibeatis membra d est concupiscent
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciptum datumꝰsatis apꝑatibat admis¬
sum. M cum homines mti ꝑacores sine
mandato uiueram tn¶ mortiul latbu
seqͣbatut concupisantias ounis sine co¬
guõne qr sinc cobibitione. s data lege

Expanded text:
ceptum datum satis apparebat admissum; sed cum homines nati peccatores sine mandato viverent, tanquam mortuum latebat, sequebaturque concupiscentias carnis sine cognitione, quia sine cohibitione; sed, data lege,
Abbreviated transcription (Latin):
tuitei put̃ꝵ cum ganitu ⁊ dolore penitentie
depomimꝰ. ⁊ menbri nt̃a continentie atq
iusticis clauis consixa ħmmꝰ. nc ad pͥora ma
ut nec eoꝵ uisio. nec memoria hãt᷑. ⁊ sio ad
bona tesingentes iunouitate uite abule¬

Expanded text:
dolore poenitentiae deponamus, et membra nostra continentiae atque justitiae clavis confixa habeamus, ne ad priora malut nec eorum visio nec memoria habeatur; et sic ad bona resurgentes in novitate vitae ambule
Abbreviated transcription (Latin):
dauit. Nam in młtos qui neglectos dis seruierãt
creatuit. ue ab bac uita discedentes a scd̾a indite
excipentur. ⁊ incultores iꝰ dei qui patetno peccõ
in descensu saluatoris. om̃ib dans indulgentiã.
c̃ tͥumpho sublatis eis incelum. Sequitus

Expanded text:
cto Deo servierunt creaturae, ne ab hac vita decedentes a secunda morte exciperentur, et in cultores unius Dei qui paterno peccatoin descensu Salvatoris, omnibus dans indulgentiam cum triumpho, sublatis eis in coelum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tudĩe̾ p̃uaticõis ade
peccũ probibet. Nõ dicit̃¬
petc̃m ñ erat. s ũ imputabatut. qi ñ crat sũ lex
rationis in paruulo. siue lex lict̾e̾ in paꝑulo. qͤ
arguente demonsttͣet᷑ pecẽni. Sequit᷑. S ed teg

Expanded text:
e peccatum prohibet. Non dicit,non erat, sed non imputabatur, quia non erat sive lex rationis in parvulo, sive lex litterae in populo, qua arguente demonstraretur peccatum. Sed reg
Abbreviated transcription (Latin):
num bominẽ ⁊ ñ mag̃ ꝑ unam mulierem.
dicat apłc: peccm̃ introisse lmũdũ. c̃ a mu¬
lierc micium pac̾i fuit. ⁊ ante ascipente suie
dinis ordinan tenuisse. dum succeissionẽ
postitatis humane que pecc̃o et morti et eo ue¬
uienti succubuit ñ mulicti. s uito attͥbuit. Nõ
cuĩ er muliere postitas. s exuito nominat solet
⁊ ob ł ᷤ mortał postitas. ⁊ corporał successio ui¬
ropociꝰ tanꝙͣ auctori ⁊ ñ mulieri deputat᷑. U ł q
muliet de uito ẽ ⁊ utͥus qi una caroẽ. ⁊ iõ si¬
ue amuliere sine ab adam dicatur: utłq
ad puimum hominemꝑtinet. Psit̾t sciẽd̾
⁊ hetiticos quosał qui nominan st̃ pelagia¬
ni dirisse pecc̃m primc transgssionis ĩ alio ᷤᷤ

Expanded text:
rem, dicat Apostolus peccatum introisse in mundum, cum a muliere initium peccati fuerit, et ante a serpente, sive dinis ordinem tenuisse, dum successionem posteritatis humanae quae peccato et morti ex eo venienti succubuit, non mulieri, sed viro attribuit. Non enim a muliere posteritas, sed ex viro nominari solet: et ob hoc, mortalis posteritas, et corporalis, successio viro potius, tanquam auctori, et non mulieri deputatur. Vel quia mulier de viro, et utriusque una caro est, et ideo sive a muliere, sive ab Adam dicatur, utrumque ad primum hominem pertinet. Praeterea sciendum est haereticos quosdam, qui nominati sunt Pelagiani, dixiss
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitis temꝑni seruanit. ⁊ ꝓrobat. pꝰꝙ uã
a cõcordia aĩs diideatib ⁊ heretics ꝑtuitan¬
tibi moui qsiones ceꝑunt. mlta tã ig̾cas ꝙͣ¬
in latinis codicib abbeticis teationis studio
ad uictoriam. uerba legis adultitant. ut sc̃fui

Expanded text:
simplicitas temporum servavit, et probat. Postquam vero a concordia animis dissidentibus, et haereticis perturbantibus mob haereticis contentionis studio ad victoriam, verba legis adulterant, ut sensum
Abbreviated transcription (Latin):
patã s ũ apud hominos. Noni cium lex ratutił pe¬
nitꝰ obtorpuctat. q ñ igroribant ꝙ s̃ debebant
fact̾ aliis qd̾ patinolebant. slamusq adb̾ petm fĩ
erat ignotum intͥ homines. qd̾ iosph quimuis ꝑci
lumpinam tũ qi itꝰ clausus ẽ incarcere. ⁊ pistte
⁊ pincua phataonis. Peccm̃ g. ñ ĩpcita. c̃ .i. ñ at

Expanded text:
apud homines. Non enim lex naturalis penitus obtorpuerat, quia non ignorabant quod non debebant facere, aliis, quod pati nolebant. Nam usque adeo peccatum non erat ignotum inter homines quod Joseph, quamvis per calumniam, tum quasi reus clausus est in carcere, et pistor, et pincerna Pharao
Abbreviated transcription (Latin):
tpo. sc gͦ despetes de ciꝰ potentu cꝰ appiret ĩ
morte benuolentia. iͦ quo tales artas acce-¬
pimꝰ qd̾ donauit impiis mncetam suam qui ser¬
uat uistisuitam suam. mortis ẽ ꝓte o hõ mor¬
tał ut uiuas cum illo. fuscep̃ mortt ntam ut
donaret nob̾ uitam suam. Inccedibalł est qd̾
moctuus t̃.⁊ un̾: Et potest mori deꝰ : accepit ex
te uñ moieretur ꝓce. induit se ut pro ce more
retur : uduette ut cum illo uiuas. induit se
carne mortali inuirguntate mals. induet te ui¬
ta phenni iuieqͣlitate patͥs. Eccc quomͦ amatꝰ es

Expanded text:
 ergo desperes de ejus potentia, cujus apparet in morte benevolentia, et a quo tales arrhas accepimus, quod donavit impiis mortem suam, qui servat justis vitam suam. Mortuus est pro te, o homo mortalis, ut vivas cum illo; suscepit mortem nostram, ut donaret nobis vitam suam. Incredibilius est quod mortuus est, et unde, et potest mori Deus? Accepit ex te unde moreretur pro te; induit se ut moreretur pro te, induet te ut cum illo vivas; induit se carne mortali in virginitate matris, induet te vita perenni in aequalitate Patris. Ecce quomodo amatus es
Abbreviated transcription (Latin):
diaboł nonpotiitia. quod quo nͦ fcm̃ sit: ut
patrat eplicabo ꝓut petero. Quadam iꝰticia
da inpotestatẽ diaboli traditũt gͣhĩmum¬
niscentes origiłt tnscunte ⁊ debito primoꝵ
parentum obligante. q cͥca qs hoĩes ab origine
st̃ sub pͥncipe diabolo. Uñ apłt. Eramꝰ nituta

Expanded text:
diabolus, non potentia. Quod quomodo factum sit, ut pateat explicabo, prout potero. Quadam justitia Dei in potestatem diaboli traditumnascentes originaliter transeunte, et debito primorum parentum obligante, quocirca omnes homines ab origine sunt sub principe diabolo. Unde Apostolus: Eramus natura
Abbreviated transcription (Latin):
titiq ħ erat. s. quantum nos dilexetit ⁊ qͣles.
gi in cã. quales ne supetbutmꝰ ⁊ suꝑbiente ᷤᷤ de
mag̃ deficeremꝰ. Illuo qͦ attendẽi̾ ẽ qd̾ dic̃ nos tͥti¬
ficatos in sanguine b ⁊ reconciliatos d̾̾. tanꝙ̃ ñ
alio modo poss nos reconcibate. ⁊ iustificatt nͥ¬

Expanded text:
ilicet quantum nos dilexerit, et quales: gi in eum; quales, ne superbiremus et superbientes de magis deficeremus. Illud quoque attendendum est quod dicit nos justificatos in sanguine Christi, et reconciliatos Deo, tanquam non alio modo posset nos reconciliare, et justificare n
Abbreviated transcription (Latin):
deꝰ᷑. legem dedit. qiͣ dicens hominib. Ecce do uob̾
p̃cpta ne puteas dec̃e uibentẽ. ñ decẽ qui uitat
ctescene peccõ hũiltatentur supbi ⁊ hũibaati cõ¬
tur morbꝰ. ctescit molesha. qͣritut medis. ⁊ totũ
sanatur corꝑ. Magntim gꝰ dei consilium fuit.
ut ꝑleger habundant deictũ. ut in anst̾itate legiꝰ
suam uxlłigentes infirmitatẽ infirmi id medic᷑
habutane dlictum. nõqr lex delictum iubetet
s qi eo qd̾ gr̾a ibi ñ erat auctum ẽ exꝓhibitõne
ticttõnis tͥmai accessit. Consilium aũ dei quolegẽ
dedit. iudcos iuscisse satis signisie ᷤ isto n̾bo. Lex
subintut. ⁊c̾. ułita. lex subint᷑i habunaart

Expanded text:
Deus, legem dedit, quasi dicens hominibus: Ecce do vobis praecepta, ne putetis deesse jubentem, non deesse qui jubeat; crescente peccato humiliarentur superbi, et humiliati contur morbus, crescit molestia, quaeritur medicus, et totum sanatur corpus. Magnum ergo Dei consilium fuit, ut per legem abundaret delictum, ut in austeritate legis suam intelligenabundasse delictum, non quia lex delictum juberet, sed quia eo quod gratia ibi non erat, auctum est ex prohibitione ricationis crimen accessit. Consilium autem Dei quo legem dedit, Judaeos nescisse, satis significavit isto verbo, lex subintravit, etc. Vel ita: Lex subintravit ut abundaret
Abbreviated transcription (Latin):
infestum ẽ ex uoluntate arali. tanꝗͣ t arbore ma¬
la. fi omia oꝑa mala. tanꝗͣ frudus malos. s q̃ũ
malam uoluntatẽ uñ dicet craetã nͥ ꝙ bono. si
ens ex angło. quid ÷ angłs nͥ bonum opꝰ dei.
Sier hoic. quid erat ipẽ homo nisi bonum opꝰ dei.
Ims quiliant ħ duo. auteꝗᷤ in eis oriretur mali ue¬

Expanded text:
nifestum est ex voluntate mala, tanquam ex arbore mala fieri omnia opera mala tanquam fructus malos; sed ipsam malam voluntatem unde dicet exortam, nisi ex bono? Si enim ex angelo, quid est angelus nisi bonum opus Dei? Si ex homine, quid erat ipse homo, nisi bonum opus Dei? Imo quid erant haec duo antequam in eis oriretur mala vo
Abbreviated transcription (Latin):
tende ꝙ ait. mors regnauit ñ regnat. ⁊coraus
suꝑiori sensti. uͥ dip̃mett regrasse. usꝙ ad mo¬
ysen. qr qui ꝑ legem noto dei uidicio tunorẽ ciꝰ
hu̾cit᷑. sublatisunt de mactis imꝑio. Ante uõ dũ
sine lage tunce. dei interris ñ erat. mors in siłcos
ade pualuit. ⁊ si ibi regnauit mors. młtomag̃
hoũs. accipientes. habundãciam git ⁊ donatõnis
⁊ uisiac inuita regnabunt ꝑ inum iħm tp̃m¬

Expanded text:
it mors regnavit, non regnat, concordans superiori sensui, ubi dixit mortem regnasse usque ad Mosen, quia qui per legem noto Dei judicio timorem ejus habuerunt, sublati sunt de mortis imperio. Ante vero dum sine lege timor Dei in terris non erat, mors in similes Adae praevaluit; et si ibi regnavit mors, multo magis homines accipientes abundantiam gratiae et donationis, et justitiae in vita regnabunt
Abbreviated transcription (Latin):
siuc in quo pecc̃o manifestũẽ. Alia etum sunt pͥa
peccata in quib t̃ peccant. quoꝵ pecc̃a sunt:
aliud hoc unum in quo om̃s peccauert᷑. qnͣ õs
illi imus homo fuctant. Manisestum ẽ itaq
ex eogͥ oñis sunt pectõres. usq adlegẽ. ⁊ qͣi dicat
quis. In om̃s ꝑdisiit pecc̃m. quid gͣ egͥ loo: Nõ¬
ne illa reconciliare potuit uͥ pecc̾m ñ transiret

Expanded text:
scilicet peccato, manifestum est. Alia enim sunt propria peccata, in quibus tantum peccant quorum peccata sunt; aliud hoc unum in quo omnes peccaverunt, quando omnes illi unus homo fuerant. Manifestum est itaque Ex eo igitur cuncti sunt peccatores, usque ad legem. Et quasi dicat quis: In omnes pertransiit peccatum. Quid ergo egit lex? Nonne illa reconciliare potuit ut peccatum non transiret
Abbreviated transcription (Latin):
am probono forco. N am forsitã potest ĩ¬
le ẽ inuenire qui ħ faciat. xp̃c autem ꝑ ĩpie¬
tatib ppłi adbuc ñ sui mortuus ẽ. Uł ita ut
fiat distinctio int̾ustũ ⁊ bonĩ. Iustꝰ n. ꝓ ex̾ci¬
cio uiltutum hic dicitur. qui ⁊ bonꝰẽ. si ⁊ botiꝰ

Expanded text:
aro dico: Nam forsitan potest le est invenire, qui hoc faciat; Christus autem pro impietatibus populi adhuc non sui, mortuus est Vel ita, ut fiat distinctio inter justum et bonum. Justus enim pro exercitio virtutum hic dicitur, qui et bonus est; sed est
Abbreviated transcription (Latin):
unũ ⁊ diundiũ in latitudĩe. cantũdẽ ĩ alti¬
a dextͥs. ⁊ u. a smstͥs. in quib assidue erãt ad
portandũ uectes de lignis sechĩ. aino puris¬
simo deaurati. ꝓpiciatoriũ uͦ erat tabula.
stabant cherubm. in quã sẽꝑ asprciebãt

Expanded text:
 tantumdem in altia dextris, et duos a sinistris, in quibus assidue erant ad portandum vectes de lignis Setim auro purissimo deaurati; propitiatorium erat tabula stabant cherubim, in quem semper aspiciebant.
Abbreviated transcription (Latin):
offerre fideles. carne̾ suã c̃ uicu̾s ⁊ c̃ꝯcu¬
piscẽtũs mantficãtes. In scdo ã ĩtroibat
tatis effuso sanguine ĩ remissionẽ pcc̾xx¬
⁊ in nit̾ora celi intrount. ianuã ꝑadisi anĩ
clausã. fedelib patulã faciẽs. his docͣsis in

Expanded text:
offerre fideles, carnem suam cum vitiis et concupiscentiis mortificantes. In secundo autem introibat tatis effuso sanguine in remissionem peccatorum; in interiora coeli introivit januam paradisi ante clausam fidelibus patulam faciens. His decursis ins
Abbreviated transcription (Latin):
reũ ꝑcͥcuitũ. ac de suꝑcoronã aureã int̾¬
rasilem. altã digitis. ałł. ⁊ suꝑ illã alt̾ameo¬
ronam aureolam. habebat ⁊ ꝑ singulos an¬
galos cͥculos aureos. quib mmittebans̃
uectes ut posse portari. qui erãt de lignis
guł sabbis om̃s mutabant̃. Si uͦi añ salbm
aliqͥs eẽt necessatiꝰ. ñ pot̾at sumi. insi alius
statĩ loco essubstituent᷑. ⁊ suꝑ panes erat
patena aurea. ⁊ pugillus lucidissimi chu¬

Expanded text:
per circuitum, ac desuper coronam auream interrasilem altam digitis quatuor, et super illam alteram coronam aureolam habebat etiam per singulos angelos circulos aureos, quibus immittebantur vectes, ut posset portari, qui erant de lignis gulis Sabbatis omnes mutabantur. Si vero ante Sabbatum aliquis erat necessarius, non poterat sumi, nisi alius statim loco ejus substitueretur. Et super panes erat patena aurea, et pugillus lucidissimi thu
Abbreviated transcription (Latin):
paccm ad d̾m fĩ. ꝑ se. nob dico qui lon¬
ge ficstis ads̃. qr ydolatre ⁊ sñ lege trãti
t̾io̾nenm regione add longe quisq s
asfictu. Amas dcum: ꝓpt es. Odistideum
longees. ⁊. eamd pacem amintiauit.

Expanded text:
pacem ad Deum fieri per se. Vobis dico, qui longe fuistis a Deo, quia idololatrae et sine lege erant. Non enim regione a Deo longe est quisque, sed affectu. Amas Deum, prope es. Odisti Deum, longe es. Et eamdem pacem annuntiavit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑisti. a deo : Sciendum est neminem posse dis¬
ccrni ab illa ꝑdicionis massa. nisi qui hoc bo¬
num ht̃. ut credat ꝙ quioquid bori ħt. gr̃a
saluatoris accepit. Ociendum ⁊̃ ꝙ sic̃ sup  te¬
metatum iudicium ꝓhibuit. ita ħͥ alud

Expanded text:
stinus Sciendum est neminem posse discerni ab illa perditionis massa, nisi qui hoc bonum habet, ut credat quod quidquid boni habet gratia Salvatoris accepit. Sciendum etiam quod sicut supra temerarium ju
Abbreviated transcription (Latin):
cogitanti. erit. pio mͦ
suo laus .i. remuneratõ.¬
ado. bic autẽ nescit᷑ qͥs¬
sit laude dignus. Mec
dixisse. Ego sum̃ pauli.¬

Expanded text:
 erit pro modo suo laus, id est remunerato. Hic autem nescitsit laude dignus. Haec dixisse, ego sum Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
uacuat siłmatĩ illos designans i sigillatim ne maior
nascctur discordia. Nemo erum audiens nom̃
suum tarari. ł ciꝰ cui fauet contentꝰ ẽ tac̾e. ta¬
cito uo nomine audiens de se aliquid dictum
discatis ne unꝰ iunfletur aduersus aliũ ꝑ se alio
nistris aliis .i. meliorẽ. quam alũ suit. inflet᷑

Expanded text:
vacuat, summatim illos designans, non sigillatim, ne major nasceretur discordia. Nemo enim audiens nomen suum taxari, vel ejus cui favet contentus est tacere, tacito vero nomine, audiens de se aliquid dictum discatis, ne unus infletur adversus alium, pro se alio,nistris aliis, id est meliore quam alii sint. Infletur
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ uidicia tũ .i. diffinitas firmas q sententias
ꝯtinere debemus. Sigͦ suspicamur ꝙ ẽ huã
temptacio: saltem non uidictmiꝰ. qñ ergo nõ
crracur in reb ut recta sit impbatio uidicioꝵ
urtutum q apꝓbatio. ꝑfecho: si erratur in
hominib ueniałẽ. humana temptatio. ꝙ
autem ꝑniciosum cit ꝓ hibi apło diceus.
qr gesta et cogitata bona ł mala. tunc erunt
aꝑta. ⁊ quia tunc erunt omĩa nota onũb
poterund de se et de alus iudicare. Et cunc u¬
nicuiq bene agonti uł¬

Expanded text:
 id est definitas firmasque sententias, continere debemus. Si ergo suspicamur quod est humana tentatio, saltem non judicemus. Quando ergo non erratur in rebus ut recta sit improbatio vitiorum virtutumque approbatio, profecto si erratur in hominibus, venialis est humana tentatio. Quod autem perniciosum est prohibet Apostolus dicens: Quia gesta et cogitata bona, vel mala tunc erunt aperta. Et quia tunc erunt omnia nota omnibus, poterunt de se judicare, et de aliis. Et tunc unicuique bene agenti
Abbreviated transcription (Latin):
luntate ponimꝰ. uita p̾sens nr̃a ẽ. si modeste
⁊ cum gła dei agitut. Mors nr̃a ẽ si sꝑe fu¬
turi libent̾ ꝑ rp̃o mnorimut. siũ p̃sentia
ut ñ offendamꝰ. futn᷑ nr̃a surit. si ca credai¬
fecliu fidelium. per mortan diabolum⁊
membra ciꝰ: accipe. qui dum ꝑcisccuntur
utilitati setuoꝵ dci ñ scruiunt. Alia ñ mu¬

Expanded text:
luntate ponimus. Vita praesens, nostra, si modeste et cum gloria Dei agitur. Mors nostra est, si spe futuri libenter pro Christo morimur. Praesentia ut non offendamus. Futura nostra sunt, si ea credenrofectui fidelium; per mortem diabolum, et membra ejus accipe, qui dum persequuntur, utilitati servorum Dei serviunt. Alia n
Abbreviated transcription (Latin):
si auob̾ uel ab aliis idicit. si neqͥq ego
qui meli me noui. ꝙͣ uos. iidico me ipm̃.
⁊ ita ꝑiculum ÷ nob de ignotis coedis iei
ł alioꝵ uidicare. Tnta cuim ꝓfindita ᷤᷤ ẽ¬
ccedenda cẽ in homine que lattit ⁊̃ ip̃m
hominemin quo ẽ. ut ĩ pet ꝓfunditas ĩfir

Expanded text:
si a vobis, vel ab aliis judicer. Sed neque ego, qui melius me novi quam vos, judico meipsum, et ita periculum est vobis de ignotis cordis mei, vel aliorum judicare. Tanta enim profunditas credenda est esse in homine, quae lateat ipsum homi