comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
undiet auris mea. Transit fęnum. tͣnsit flos
peccatoꝵ. quid de iustis: Iustus ut palma
forebit. Iili exoriunt᷑ sicut fęnũ: iustus ut pal¬
ma florebit. In palma altitudinem significa-¬
uit. Force & hoc significauit inpalma. quia
in nouissimis suis pulcra ẽ: ut initium eiꝰ
at̾ra ducas. finẽ ipsius in cacumine. ubi ha-¬
bet totam pulcritudinem. Asꝑa radix uidet᷑
int̾ra. pulcra coma sub cȩlo ẽ. Erit gͦ & tua
pulcritudo infine. tua radix fixa sit. S sursũ
uersum habemus radicem nram. Radix enĩ
cxaltabit᷑. Uelut cedrus in libano multiplica¬
bit᷑. Uidete quia arbores dix̃. Iustꝰ ut palma
florebit. uelut cedrus in libano multiplicabit᷑.
Nunqͥd cũ exierit. arescit palma: Nunquid
arescit cedrus: Cum aut̃ sol candens aliqͣn¬
do fuerit. arescit fȩnum. Ueniet gͦ iudiciũ
ut arescant peccatores: & uirescant fideles:
Uelut cedrus in libano multiplicat᷑. Plantati
in domo dñi. in atriis domus dĩnr̃i florebt̃.

Expanded text:
ers.» 13. Transit fenum, transit flos peccatorum: quid de justis? «Justus ut palma florebit.» Illi exoriuntur sicut fenum; «justus ut palma florebit.» In palma altitudinem significavit. Forte et hoc significavit in palma, quia in novissimis suis pulchra est; ut initium ejus a terra ducas, finem ipsius in cacumine, ubi habet totam pulchritudinem: aspera radix videtur in terra, pulchra coma sub coelo est. Erit ergo et tua pulchritudo in fine. Radix tua fixa sit: sed sursum versus habemus radicem nostram. Radix enim exaltabitur. «Velut cedrus in Libano, multiplicabitur.» Videte quas arbores dixit: «Justus ut palma florebit; velut cedrus in Libano, multiplicabitur.» Numquid cum sol exierit, arescit palma? numquid arescit cedrus? Cum autem sol candens aliquando fuerit, arescit fenum. Veniet ergo judicium, ut arescant peccatores, et virescant fideles. «Velut cedrus in Libano, multiplicabiin domo Domini, in atriis» «domus Dei nostri florebunt,
Abbreviated transcription (Latin):
riendite ad psalmum. Det nob̃
dñs aꝑire mysteria quȩ hic
continent᷑. cũ ꝓpt̾ fastidium
animoꝵ. eadem diuerse uarieq
tractant᷑. Nam nullũ aliud
c anticum nos docet ds̃. nͥ fidi.
spei. & caritatis. Ut fides nr̃a firma sit
in illo: qͣm diu illum ñ uidemus. credences
ineum. qͦm ñ uidemus. ut gaudeamus cũ
uderimis. & fidei nr̃e succedat species lu¬
cis cius. ubi iam ñ nob̾ dicet᷑ crede qđ ñ ui¬
des: s gaude quia uides. Spes etiam nr̃a in¬
cõmutabilis sit & figatur in illo. & ñ nutet¬
&. fluctuet. ñ agitet᷑ sic̃ ipse ds̃ in qͦ figit᷑
non potest agitari. Spes enĩ mͦ uocat᷑. tunc
ñ spes. s res erit. Tam du enĩ uocat᷑ spes.
pes aut̃ quȩ uidet᷑: non ẽ. spes. Qđ enĩ und&

Expanded text:
ttendite ad Psalmum: det nobis Dominus aperire mysteria quae hic continentur; cum propter fastidium animorum eadem diverse varieque tractantur. Nam nullum aliud canticum nos docet Deus, nisi fidei, spei, et charitatis: ut fides nostra firma sit in ipso, quamdiu non illum videmus, credentes in eum quem non videmus, ut gaudeamus cum viderimus, et fidei nostrae succedat species lucis ejus, ubi jam non nobis dicetur, Crede quod non vides; sed, gaude quia vides. Spes etiam nostra incommutabilis sit, et figatur in illo, et non nutet et fluctuet, non agitetur; sicut ipse Deus in quo figitur, non potest agitari. Spes enim modo vocatur; tunc non spes, sed res erit. Tamdiu enim vocatur spes, «Spes autem quae videtur, non est spe
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa area. mira res ẽ. de critico. Recedit
a palea cum expoliat᷑. & ñ recedit ab area cũ
triturat᷑. Quando aut̃ omnino seꝑabitim:
Cum uenerit uentilator. G mͦ area in orbe t̾ra-¬
rum ẽ. Necesse ẽ. ut si ꝑficis. int̾ iniqͦs uiuas.
Abiniquis recedere ñ potes. ab iniquitate recede.
Recedat ab iniquitate omis qͥ nominat nom̾
dñi: & erit in oibe t̾rarum qͥ ñ cõmouebitur
Parata ͤ sedes tua ex illo. Exillo quid ẽ. Ex
tunc. tanqmͣ si diceret. Quȩ ẽ. sedes dĩ. Ubi
sedet ds: In scĩs suis. Uis eẽ. sedes dĩ: Para lo.¬
cum incorde cuo. ubi sedeat. Quȩ ẽ. sedes

Expanded text:
in ipsa area, mira res est de tritico: recedit in ipsa area, mira res est de tritico: recedit a palea, cum exspoliatur; et non recedit ab area, cum trituratur. Quando autem omnino separabitur? Cum venerit ventilator. Ergo modo area in orbe terrarum est: necesse est ut, si proficis, inter iniquos vivas. Ab iniquis recedere non potes; ab iniquitate recede. «Recedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini;» et erit in orbe terrarum qui non commovebiturParata est sedes tua, Deus, ex illo». «Ex» «illo,» quid est? Ex tunc. Tanquam si diceret, Quae est sedes Dei? ubi sedet Deus? In sanctis suis. Vis esse sedes Dei? Para locum in corde tuo ubi sedeat. Quae est sedes
Abbreviated transcription (Latin):
aliqm tribulationẽ: ꝑ orbem t̾rarum sunt.
mobilis: de quo dicit apłs. Uide orbem t̾rarum
mobilem. rogo ce de quib dicit apłs. Exquib
ẽ. hymeneus & phyletus. qui circa ueritaĩ
aberrauerunt. dicentes resurrectionẽ iam fir¬
tam eẽ. & fidem quorũdam subuertunt. Na¬
quid isti ad orbem t̾rarum ueniunt. qͥ ñ com.¬
mouebit᷑ : S palea erunt. & fidem inquit
quorũdam subuertunt. Non dix̃ omniũ. fcl
omniũ diceret: omnes intelligere deberemis.
ꝑtinentes ad ciuitatẽ babyloniam. quȩ hals
damnari cum diabolo. Tamen fidem qͦrũln
dixit. & qͣsi diceret᷑ ei. & quis eis potest itifi
Subiecit statim. firmũ aut̃ fundamentĩ dd
frmum fundamentum: Nouit dñs qui sunt
eiꝰ. Iste ẽ. oibis t̾rarum. qui ñ cõmouebit᷑. No¬
uit añs qͥ sunt eius. & qđ signaculum habet:
enĩ ñ potest recede: quia mixta ẽ. palea tri-¬
tico usq dum uentilet᷑. Quid dicitis fr̃s: &

Expanded text:
aliquam tribulationem, per orbem terrarum sunt. aliquam tribulationem, per orbem terrarum sunt. mobilis: de quo dicit Apostolus. Vide orbem terrarum mobilem. Rogo te, de quibus dicebat Apostolus, t, Hymenaeus et Philetus, qui circa ueritatem aberrauerunt dicentes resurrectionem iam factam esse et fidem quorundam subuertunt. quid isti ad orbem terrarum pertinebant, qui non commovebitur? sed palea erant: «Et fidem,» inquit, «quorumdam subvertunt.» Non dixit, Omnium; et si omnium diceret, omnes intelligere deberemus pertinentes ad civitatem Babyloniam, quae habet damnari cum diabolo: tamen «fidem quorumdam» dixit. Et quasi diceretur ei, Et quis eis potest resistere? subjecit statim: «Firmum autem fundamentum Dei firmum fundamentum? «Novit Dominus qui sunt ejus.» Iste est orbis terrarum qui non commovebitur: «Novit Dominus qui sunt ejus.» Et quod signaculum habet? enim non potest recedere, quia mixta est palea tritico usque dum ventiletur. Quid dicimus, fratres? Et
Abbreviated transcription (Latin):
ce ille maledixit. non post dorsum cuũ: p̃cine.¬
tus es illa. Iam cet̾a audiamus. breuis psalmꝰ¬
est. & enĩ confirmauit orbem t̾re qui ñ cõmo.¬
uebit᷑. Uidetis fr̃s. inulti credunt in xpm̃. mag¬
na turba. ẽ. & tamen in hac magna turba au.¬
distis mͦ cum ȩuangłium legeret᷑. quia ueniens
dñs ferens palam in manu sua. & mudabit aũ
suam. frumentum recondet in horreum. palea
comburet igni in extinguibili. Sunt gͦ ꝑ totan
t̾ram: & boni & mali. Boni grana sunt: mali
palea. In area intrat tribula. paleam concĩaͥt.
triticum purgat. Quis ẽ. gͦ orbis t̾rarum qui
non comouebit᷑: Qđ utiq ñ diceret. nisi ãt
& orbis t̾rarum qui commouebit᷑. Est orbis
t̾rarum qui ñ cõmouebitur. & ẽ. orbis c̾ranĩ
qui cõmmouebit᷑. Quia & boni qui stabiles fi
in fide. oibis t̾rarum ẽ. nequis diceret mnpont
sunt: & mali qui non stant infide cũ senstint

Expanded text:
te ille tibi maledixit, non post dorsum tuum, praecincte ille tibi maledixit, non post dorsum tuum, praecinctus es illa. 5. Jam caetera audiamus: brevis est Psalmus, «Etenim confirmavit orbem terrae, qui non commovebitur.» Videtis, fratres, multi credunt in Christum, magna turba est: et tamen in hac magna turba, audistis modo cum Evangelium legeretur, quia veniet Dominus ferens palam in manu sua, et mundabit arcam suam; frumentum recondet in horreo, paleas comburet igni inexstinguibili . Sunt ergo per totam terram et boni et mali: boni grana sunt, mali palea. In aream intrat tribula: paleam concidit, triticum purgat. Quis est ergo orbis terrarum «qui non commovebitur?» Quod utique non diceret, nisi esset et orbis terrarum qui commovebitur. Est orbis terrarum qui non commovebitur, est orbis terrarum qui commovebitur. Quia et boni qui stabiles sunt in fide, orbis terrarum est; ne quis diceret, In parte sunt: et mali, qui non stant in fide cum senserint
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. aliquando nob̃ absentib faciunt tanꝗͣ
post doisum aliqͣndo coram infacie. sic̃ dño
faciebant pendenti in oruce. si filius dĩ ẽ. des-¬
cendat de cruce: non opus habes forcitudine.
quando tͥ aliquis detrahit absenti. quia ñ audiͦ
nec sentis. si aut̃ infaciem tͥ dicat : opꝰ ẽ. ut
fortis sis. Quid ẽ. ut fortis sis: Ut feras. Ne for¬
te idõ te putes foitem cum audieris: qͥa ꝑcutis
pugno uictus conuitio. Non ẽ. ista fortitudo.
de stultum ẽ. hominem uictũ fortẽ dicere.
cum dic̃ scriptura. Melior ẽ. qui iuncit iram. gͣ
qui capit ciuitatem. Meliorẽ dixit ire uictorẽ:
qͣm ciuitatis captiuatorẽ. Hab es gͦ adu̾sariũ
magnum inte ipso. cum audito conuitio irace¬
ꝑit surgere: ut reddas malum ꝓmalo. Recorda¬
re u̾ba apłi. Non reddentes malum ꝓmalo. neq
maledictum ꝓmaledicto. His uerbis recordatis :¬
frangis iram. cenes foititudinem. Ꝙ quia corã

Expanded text:
nobis, aliquando nobis absentibus faciunt, tanquam nobis, aliquando nobis absentibus faciunt, tanquam post dorsum; aliquando coram in faciem, sicut Domino faciebant pendenti in cruce, «Si filius Dei est, descendat de cruce» : non opus habes fortitudine quando tibi aliquis detrahit absenti, quia non audis, nec sentis; si autem in faciem tibi dicat, opus est ut fortis sis. Quid est, Fortis sis? Ut feras: ne forte ideo te putes fortem, cum audieris, quia percutis pugno victus convicio. Non est ista fortitudo, de stultum est, hominem victum fortem dicere, cum dicat Scriptura, «Melior est qui vincit iram, quam qui capit civitatem» . Meliorem dixit irae victorem, quam civitatis captivatorem. Habes ergo adversarium magnum in teipso. Cum audito convicio ira coeperit surgere, ut reddas malum pro malo, recordare verba Apostoli: «Non reddentes malum pro malo, neque maledictum pro maledicto» . His verbis recordatis frangis iram, tenes fortitudinem; et quia coram
Abbreviated transcription (Latin):
bat quod lauit pedes eis: s ad exemplũ humilita¬
tis. hoc enim dixerat. Qđ enĩ ego facio nescis.
scies aut̃ postea. Uideamus siscierunt postea. uide-¬
amus si aꝑuit illis qđ faciebat. ut uideamꝰ dnm p̃¬
cinctum fortitudine. quia inhumilitati ẽ. toca
fortitudo. Cum lauisset eis pedes: rursus discu-¬
buit. & ait illis. Dicitis me magistrũ. & uerum
aicitis. Sum etenim. Dicitis me dnm. & uerũ
atis Si gͦ in humilitati ẽ fortitudo: nolite time¬
re suꝑbos. Humiles canqͣm petra sunt. Petra
deorsum uidetur. s solida est. Suꝑbi quid: Q si
fumus. & si alti sunt: euanescunt. Gͦ ad humi¬
litatem diũ referre debemus qđ p̃cinctus est:¬
scd̾m cõmemorationẽ ȩuangłii qđ p̃cinctus est.
ut lauaret pedes discipłis suis. Est aliud qđ
in hoc uerbo possumus intelligere. Diximus
quia qui se p̃cingit ante se ponit : qđ sibi ad¬
iungit ut se cingat. Quia gͦ illi qui detͣhins

Expanded text:
bat, quod lavit eis pedes, sed ad exemplum humilitabat, quod lavit eis pedes, sed ad exemplum humilitatis: hoc enim dixerat, «Quod enim ego facio, nescis; scies autem postea.» Videamus si scierunt postea, videamus si aperuit illis quod faciebat, ut videamus Dominum praecinctum fortitudine; quia in humilitate est tota fortitudo. Cum lavisset eis pedes, rursus discubuit, et ait illis: «Dicitis me Magistrum, et verum dicitis; sum enim: dicitis me Dominum, et vatis» ? Si ergo in humilitate est fortitudo, nolite timere superbos. Humiles tanquam petra sunt: petra deorsum videtur, sed solida est. Superbi quid? Quasi fumus: etsi alti sunt, evanescunt. Ergo ad humilitatem Domini referre debemus qEvangelii, quod praecinctus est, ut lavaret pedes discipulis suis. 4. Est aliud quod in hoc verbo possimus intelligere. Diximus quia qui se praecingit, ante se ponit quod sibi adjungit, ut se cingat. Quia ergo illi qui detrahunt
Abbreviated transcription (Latin):
cate: quia fragilis ẽ. omnis suꝑbia. Ido cumde
forcicudine diceret. addidit p̃cinctus ẽ: ut recolas
dm̃ p̃cinctum humilem. quando pedes discipłoꝵ
lauit. Ꝙ ex horruit petrus dñ suum. ma-¬
gistrum suum. minus dixi magistrũ suum.
cum dixissem dmn suum. curuantẽ se ante¬
pedes suos. & lauantem sͥ pedes. Expauit. & dixit.
Dnẽ. ñ lauabis mͥ pedes. & ille. Qđ ego facio cui
nescis: scies aut̃ postea. & ille. Non lauabis mͥ
pedes in ȩt̾num. Et ille. Si ñ lauero ct: ñ habeb̃
partem mecum. Qui pͥmo petrus expauerat do¬
minũ lauantem sͥ pedes: plus expauit ñ habeb̾
partt̃ mecũ. & credidit ñ sine causa hoc facere
dnm̃. nͥ quia aliquod erat illud forte sacram̃tũ.
& totum. Et ille. Qui lotus ẽ. semel: ñ habet ne-¬
cessitatem iterum lauandi : s ẽ. mundus totus.
Non gͦ ad sacramentũ tanqͣm mundationis ꝑtine¬

Expanded text:
tate; quia fragilis est omnis superbia: ideo cum de tate; quia fragilis est omnis superbia: ideo cum de fortitudine diceret, addidit, «praecinctus est;» ut recolas Deum praecinctum humilem, quando pedes discipulorum lavit. Et exhorruit Petrus Dominum suum, magistrum suum minus dixi magistrum suum, cum dixissem Dominum suum curvantem se apedes suos, et lavantem sibi pedes, expavit, et dixit: «Domine, non lavabis mihi pedes.» Et ille: «Quod ego facio, tu nescis modo; scies autem postea.» Et ille: «Non lavabis mihi pedes in aeternum.» Et ille: «Si non lavero te, non habebis partem mecum.» Qui primo Petrus expaverat Dominum lavantem sibi pedes, plus expavit, «Non habebis partem mecum;» et credidit non sine causa hoc facere Dominum, nisi quia aliquod erat illud forte sacramentum,  totum.» Et ille: «Qui lotus est semel, non habet necessitatem iterum lavandi, sed est mundus totus.» Non ergo ad sacramentum tanquam mundationis pertine
Abbreviated transcription (Latin):
git: cum oꝑaturus ẽ. S quare ñ dixit cinctus
est. s p̃cinctus ẽ ͦ Dic̃ enim in alio psalmo. Ac¬
cingere gladium tuum. circa femur potentis¬
sime. popłi sub te cadent. Nec ibi dix̃ cingere.
neq p̃cingere: s accingere. Accingeris enĩ. qͣn¬
do aliquid adiunxeris lateri cuo ꝑ cinctionem.
do accingere gladium tuum. Gladius dm̃ unde
debellauit orbem t̾rarum. occidendo nequitias:
accingere dr̃ gladium: Illud quidem ex alio
psalmo accinctionem diximus. s cam̃ qͥa cõme¬
moratum ẽ: ñ ẽ. pret̾mittendum. Quid ẽ. accinc-¬
cio gladii circa femur : ꝑfemur: carnẽ signifi-¬
cat. Non enĩ alit̾ debellaret dñs orbem t̾rarum:
nisi in carne ueniret gladius ueritatis. Hic gͦ qͣre
p̃cinctus ẽ: Qui se p̃cingit ante se ponit aliqͥa
quo p̃cingitur. Unde dictum ẽ. p̃cinctus ẽ. linteo
& lauit pedes discipłoꝵ suoꝵ. Quia enim cunc

Expanded text:
git, cum operaturus est. Sed quare non dixit, Cinctus git, cum operaturus est. Sed quare non dixit, Cinctus est; sed, «praecinctus est?» Dicit enim in alio psalmo: «Accingere gladium tuum circa femur, potentissime; populi sub te cadent» . Nec ibi dixit, Cingere, neque, praecingere, sed, «accingere:» accingeris enim quando aliquid adjungis lateri tuo per cinctionem; ideo, «Accingere gladium tuum.» Gladius Domini unde debellavit orbem terrarum, occidendo nequitiam, accingere dicitur gladium? Aliud quidem ex alio de alio psalmo ad cinctionem diximus; sed tamen quia commemoratum est, non est praetermittendum. Quid est accinctio gladii circa femur? Per femur carnem significat. Non enim aliter debellaret Dominus orbem terrarum, nisi in carnem veniret gladius veritatis. Hic ergo quare «praecinctus est?» Qui se praecingit, ante se ponit aliquid quo praecingitur: unde dictum est, «Praecinctus est linteo, et lavit pedes discipulorum suorum.» Quia enim tunc
Abbreviated transcription (Latin):
dnis fortitudinem & p̃cinctus ẽ. De ipso deco¬
re & forttaidine. habet alium locũ apłs pauꝰ.
decorus: in ignobilitate fortis. Apud głosus p̃dica¬
batur: apud alios ignobilis contemnebat᷑. Deco¬
rem afferebat eis quib placebat : fortitudinem
adu̾sus eos quib displicebat. & sic enumerat
omnia usq infinem ubi dic̃. quasi nichil haben-¬
tis. & omnia possidentes. Cum possidet omnia
decorus ẽ: cum nichil habet fortis est. Non gͦ mi¬
rum ẽ. si seqr̾. & enĩ confirmauit orbem terrȩ
qui non cõmonebit᷑. Quomͦ enĩ ñ commnouebit᷑
oibis t̾rarum᷑ Cũ credunt in xp̃m omnes fideleᷤᷤ.
& ꝑati sunt ad utrũq. gaudere cũ laudantib
foites e̾t̃. adu̾sus uituꝑantes. ñ mollescere linguiᷤᷤ
laudantium. nec frangi linguis uicuꝑ antium.
foite quȩ ramꝰ & de hoc u̾bo. qͣre dixͣ p̾cinctꝰ est.
Cinctio: oꝑa significat. Tunc enĩ quisq secin¬

Expanded text:
Dominus fortitudinem, et praecinctus est.» De ipso decoDominus fortitudinem, et praecinctus est.» De ipso decore et fortitudine habet alium locum apostolus Pdecorus, in ignobilitate fortis. Apud alios gloriosus praedicabatur; apud alios ignobilis contemnebatur. Decorem afferebat eis quibus placebat, fortitudinem adversus eos quibus displicebat. Et sic enumerat omnia usque in finem, ubi dicit: «Quasi nihil habentes, et omnia possidentes» . Cum omnia possidet, decorus est; cum nihil habet, fortis est. Non ergo mirum, si sequitur, «Etenim confirmavit orbem terrae, qui non commovebitur.» Quomodo enim non commovebitur orbis terrarum? Cum credunt in Christum omnes fideles, et parati sunt ad utrumque; gaudere cum laudantibus, fortes esse adversus vituperantes; non mollescere linguis laudantium, nec frangi linguis vituperantium. 3. Forte quaeramus et de hoc verbo, quare dixit, «praecinctus est.» Cinctio opera significat: tunc enim se quisque cin
Abbreviated transcription (Latin):
qui salui fiunt. & in tis qui ꝑeunt. Qͥb enim
placet bonum: salui fiunt. Qͥ detͣhunt bono:
ꝑeunt. Qd suũ erat. ille odorem habebat bo¬
num. immo bonus odor erat. s ue miseris. qͥ
& bono odore moriunt᷑. Non enĩ ait illis bonꝰ
odor sumus. illis malus odor sumꝰ : s xp̃i bonꝰ
odor sumus ait in omni loco. & in iis qui sal¬
ui fiunt. & in iis qui ꝑeunt. Subiecit statim.
Aliis quidẽ odor sumus uite inuitã. aliis odor
mortis in mortem. Quib enĩ erat odor uice in
uitam: decorẽ induerata uib erat odor mortiᷤᷤ
inmortẽ: fortitudinem induerat. Si aut̃ cunc
gaudes: quando te laudant homines. & pla¬
cent illis bona oꝑa tua. cũ uituꝑauerint aut̃
deficis in bonis oꝑib. & quasi fructũ bonaꝵ¬
oꝑum te ꝑdidisse arbitraris. quia inuenis re¬
prebensores: non stetisti mmmobilis. ñ ꝑtines
ad oibem t̾rarum. qui ñ commouebit᷑. Induit

Expanded text:
qui salvi fiunt, et in his qui pereunt.» Quibus enim qui salvi fiunt, et in his qui pereunt.» Quibus enim placet bonum, salvi fiunt; qui detrahunt bono, pereunt. Quod suum erat, ille odorem habebat bonum; imo bonus odor erat: sed vae miseris qui et bono odore moriuntur. Non enim ait, Illis bonus odor sumus, illis malus odor sumus; sed, «Christi bonus odor sumus,» ait, «in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt.» Subjecit statim, «Aliis quidem sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem» . Quibus erat odor vitae in vitam, decorem induerat: quibus erat odor mortis in mortem, fortitudinem induerat. Si autem tunc gaudes, quando te laudant homines, et placent illis bona opera tua; cum autem vituperaverint, deficis in bonis operibus, et quasi fructum bonorum te perdidisse arbitraris, quia invenis reprehensores: non stetisti immobilis; non pertines ad «orbem terrarum, qui non commovebitur. Induit
Abbreviated transcription (Latin):
auas res indint. decorem & fortitudinem. Ut¬
quid aut̃: Ut fundaret t̾ram. Seqn enim.
Ꝙ enĩ confirmauit orbem t̾rȩ. qui non com¬
mouebitur. Unde confirmauit : Quia
decorem induit. Non confirmaret. si solum
decorẽ indueret. & ñ fortitudinem. Qͣre gͦ de¬
corem: Quare fortitudinem: Utrũq enim
dix̃. Dñs regnauit decorem induit. induit.
bat. Nam diuisȩ sunt adũsus se linguȩ iudeoꝵ
Alii dicebant qͥa bonus e̾. alii dicebant non. s
seducit turbas. Alii gͦ bene loquebant᷑. alii
detͣhebant. lacerabant. mordebant. conuitia¬
bantur. Ad eos gͦ qͥb placebat. decorẽ induit:
adeos qͥb displicebat fortitudinem induit.
Imitare gͦ & cui dnm tuum. ut possis eẽ. uestis
ipsius. Adesto cum decore ad eos quib placent
bona oꝑa tua. Esto foitis. adu̾sus detractores.
Audi apłm paulum: imitantẽ dnm̃ suũ. qͦmͦ et
ipse habuit decorem. habuit fortitudinẽ. xp̃i
bonus odoi sumus inquit in omni loco. & in iis

Expanded text:
udinem. Utquid autem? Ut fundaret terram. Sequitur enim: «Etenim confirmavit orbem terrae, qui non commovebitur.» Unde confirmavit? Quia decorem induit. Non confirmaret, si solum decorem indueret, non et fortitudinem. Quare ergo decorem? quare fortitudinem? Utrumque enim dixit: «Dominus regnavit, decorem induit; induit bat. Nam divisae sunt adversus se linguae Judaeorum: «Alii dicebant, Quia bonus est; alii dicebant, Non, sed seducit turbas» . Alii ergo bene loquebantur; alii detrahebant, lacerabant, mordebant, conviciabantur. Ad eos ergo quibus placebat, «decorem induit:» ad eos quibus displicebat, «fortitudinem induit.» Imitare ergo et tu Dominum tuum, ut possis esse vestis ipsius: esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua; esto fortis adversus detractores. Audi apostolum Paulum imitantem Dominum suum, quomodo et ipse habuit decorem, habuit fortitudinem. «Christi bonus odor sumus,» inquit, «in omni loco, et in his
Abbreviated transcription (Latin):
de lois omnib : Domũ cuam decet scĩficatio
anẽ. Domum tuã. cotã doinũ cuam. Non
brouauit bic. aut ibi. s domũ cuã tantũ per
cotum oribem t̾rarum. Quars ꝑ cotũ orbam
t̾rarum: Quia correxit oibẽ t̾rȩ. qͥ ñ cõmoue¬
bit᷑. Domus dñi foitis erit. ꝑ cotũ orbẽ t̾rar̃
erit. Multi cadent. s domꝰ illa stat. Multi
turbant᷑. s domis illa ñ mouebit᷑. Domũ cuã
lecet sc̃t̃ficatio dñẽ. Nunquid paruo tẽpore

Expanded text:
de his omde his omam: non hic, aut hic, aut ibi; sed domum tuam totam, per totum orbem terrarum? Quare per totum orbem terrarum Quia correxit orbem terrae, qui non commovebitur . Domus Domini fortis erit; per totum orbem terrarum erit: multi cadent, sed domus illa stat; multi turbabuntur, sed domus illa non movebitur. «Domum tuam decet sanctificatio, Domine.» Numquid parvo tempor
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa dixerat illud ante. Hȩc dico uob̃. ut in
me pacem habeatis. in mnundo aut̃ p̃ssurã.
G quia mundus p̃ssuram uob̃ facturus ẽ: di¬
co uob̃. seꝑunt pati. & confirmauerunt in sẽ
qđ illis p̃dixerat dñs. & magis fortes sunt fac¬
ti. Cum enĩ uidebant impleri in se passiones :
sꝑabant impleri in se. & coronas. & ido mira¬
biles suspensure maris. mirabilis in excelsis
dñs. Ut in me inquit pacẽ habeatis. in mun¬
do aut̃ p̃ssuram. Ergo quid facimꝰ : Seuit
mare & extollunt᷑ fluctus. & rabidi fremun.
p̃ssuras patimur. nonne forte deficimus :
Absit. Mirabilis in excelsis dñs. Idõ & ibi cũ
diceret. ut in me pacẽ habeatis. in mundo
aut̃ p̃ssuram. qͣsi dicerent. putas ne p̃mat
nos mundus. et extinguat nos: statim sub¬
culũ. qͥ uicit mare. Gaudete adeum. quia
mirabilis in excelsis dñs : & testimonia eus
credita facta sunt nimis. & quid factũ ẽ.

Expanded text:
quia dixerat illud ante: «Haec dico vobis, ut in quia dixerat illud ante: «Haec dico vobis, ut in me pacem habeatis, in mundo autem pressuram.» Ergo quia mundus pressuram vobis facturus est, dico vobis. Coeperunt pati, et confirmarunt in se quod illis praedixerat Dominus, et magis fortes sunt facti. Cum enim videbant impleri in se passiones, sperabant compleri in se et coronas: et ideo «mirabiles suspensurae maris; mirabilis in excelsis Dominus. Ut in me,» inquit, «pacem habeatis, in mundo autem pressuram.» Ergo quid facimus? Saevit mare, extolluntur fluctus, et rabidi fremunt; pressuras patimur: nonne forte deficimus? Absit. «Mirabilis in excelsis Dominus.» Adeo et ibi cum diceret, «ut in me pacem habeatis, in mundo autem pressuram;» quasi dicerent, Putas non premet nos mundus, et exstinguet nos? statim subculum, qui vicit mare. Gaudete ad eum, quia mirabilis est in excelsis Dominus, et «testimonia tua credita facta sunt nimis.» Et quid factum est
Abbreviated transcription (Latin):
est hinꝰ scłi. Cum cepisset xp̃c tantis uocii
p̃dicari: cepit irasci mare. ceꝑunt crebidi
ꝑ secutiones. Cum eleuassent gͥ flumins
cem suam. auocib aquarũ multarim
rabiles suspensurȩ maris. Suspensus el
tationes sunt. Qina qͣndo rascit᷑ mar¶
penduntur fluctus. Suspendant᷑ e
quantũ uolunt. fremat mare quantum
uult: Mirabiles qͥdem suspensurȩ maris.
mirabiles mine. mirabiles ꝑ secutiones: sed
uide qͦd sequit᷑. Mirabilis in excelsis dñs.
Conpescat gͦ se mare. & aliquando tͣnqͥllet᷑.
Detur par xp̃ianis. Turbabat᷑ mare. fluc¬
tuabat nauicula. Nauicula eccła ẽ. mare se¬
culum ẽ. Uenit dñs. ambulauit suꝑmare.
& p̃ssit fluctus. Quomͦ ambulauit dñs suꝑ
mare: Suꝑ capita istoꝵ fluminũ magnoꝵ
spumantium. Pocestates. reges crediderunt.
Magis quia mirabiles erant suspensurȩ maris.
& mirabilis in excelsis dñs: cestimonia tua
credita facta sunt nimis. Testimonia tua.

Expanded text:
est, hujus saeculi. Cum coepisset Christus tantis vocibus praedicari, coepit irasci mare, coeperunt crebrescere persecutiones. Cum elevassent ergo «flumina vocem suam, a vocibus aquarum multarum mirabiles suspensurae maris.» Suspensurae, exaltationes sunt; quia quando irascitur mare, suspenduntur fluctus. Suspendantur fluctus quantum volunt, fremat mare quantum vult; «mirabiles» quidem «suspensurae maris,» mirabiles minae, mirabiles persecutiones, sed vide quid sequitur: «Mirabilis in excelsis Dominus.» Compescat se ergo mare, et aliquando tranquilletur, detur pax Christianis. Turbabatur mare, fluctuabat navicula. Navicula Ecclesia est, mare saeculum est. Venit Dominus, ambulavit super mare, et pressit fluctus . Quomodo ambulavit Dominus super mare? Super capita istorum fluctuum magnorum spumantium. Potestates, et reges crediderunt, Magis quam mirabiles erant suspensurae maris, et mirabilis in excelsis Dominus. «Testimonia tua credita facta sunt nimis. Testimonia tua,»
Abbreviated transcription (Latin):
quanta eis sac̾dotes & seniores d pxerunt. lt¬
mes omnes addnm̃: & dixerunt. Dñe. al
qui fecisti celum & t̾ram. mare & omnas
in eis sunt. & cet̾a quȩ dicere potuerunt
flumina eleuantia uocem suam. Mirabill
suspensure maris. Cum enĩ eleuassent uall
suas discipłi: crediderunt multi. & acctpiuit

Expanded text:
quanta eis sacerdotes et seniores dixerunt mes omnes ad Dominum, et dixerunt: Domine, tu es qui fecisti coelum et terram et mare, et omnia in eis sunt» ; et caetera quae dicere potuerunt flumina elevantia vocem suam. «Mirabiles suspensurae maris.» Cum enim illi elevassent voces suas discipuli, crediderunt multi, et acceperunt
Abbreviated transcription (Latin):
illa dext̾e ceciderunt: idõ dictum ẽ. xp̃o. Ca¬
dent a latere tuo mille. & dena milia adextͥs.
tins. Et quia multi erunt cũ illo qͥ omnia illa
ad solum capit dix̃. ñ appropinqͣbit. Ñ utiq.
si nec ad petrũ nec ad paulum. nec ad omnes
apłos. nec ad omnes marty res. qͥ intormentis
ñ aefecerunt. Quomͦ gͦ ñ appropinquauit. cũ
sic tota sunt: Ppinquauit carni tormentum.
s ñ ꝑuenit ad locũ fidei. Itaq longe erat fideᷤᷤ
ipsoꝵ at̾rore torquentium. Torqueant. nec ap¬
ꝓpinquabit t̾ror. Torqueant. s irridebrnt cor¬
mentũ p̃sumentes in illo qui pͥor uicit. ut
cet̾i uincerent. Ꝙ qui uincunt. nͥ qͥ dese ñ
p̃sũpserunt: Intendat caritas ur̃a. Ad hoc

Expanded text:
illa dexterae ceciderunt, ideo dictum est Christo: «Cailla dexterae ceciderunt, ideo dictum est Christo: «Cadent a latere tuo mille, et dena millia a dextris tuis.» Et quia multi erunt cum illo, qui omnia illa ad solum caput dixit, «non appropinquabit?» Non utique; sed nec ad Petrum, nec ad Paulum, nec ad omnes Apostolos, nec ad omnes martyres, qui in tormentis non defecerunt. Quomodo ergo «non appropinquabit?» cur sic torti sunt. Propinquavit carni tormentum, sed non pervenit ad locum fidei. Itaque longe erat fides ipsorum a terrore torquentium. Torqueant, nec appropinquabit terror; torqueant, sed irridebunt tormentum, praesumentes in illo qui prior vicit, ut caeteri vincerent. Et qui vincunt, nisi qui de se non praesumpserunt? Intendat Charita
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quia his dicet. qͥ habent substantiãli
scłi. unde ista humana faciant. Tam̃ ap
cũ illis regnabunt. quia illi tanqͣm miba
bolum. deuotus ꝓuintialis annonã trlut
militib. Incelligat caritas ura. & auaiues
in fine addext̾am positi. Uenite benedica
patris mei. ꝑcipite regnum qđ uobpacam
ẽ. ab origine mundi. Erant gͦ illo cempoue
multi: quando grauit̾ inferbuerat sol pse¬
cutionis & demoniũ meridianũ. erant qͥs
ꝓmittebant. qͥa iudicaturi erant cũ ipõ.
N potuerunt ferre estũ ꝑsecutionis. & aerd¬
runt alatere ipsius. Erant ibi alii qͥ ñ sibi ꝓ¬
mittebant sedes iudicantium. s pelemo sinal
ꝓmittebant sͥ. quia ad dext̾am fitturi erail
qͥb dicturꝰ erat xp̃c. Uenite benedica pa¬
tris mei. ꝑcipite regnũ qđ uob ꝑatũ ẽ ab as¬
gine mundi. & quia multi de spe illa iudican¬
di ceciderunt. multi aut̾ & multo plures de spẽ

Expanded text:
est quia his dicet qui habent substantiam hujus est quia his dicet qui habent substantiam hujus saeculi, unde ista humana faciant. Tamen et ipsi cum illis regnabunt: quia illi tanquam milibolum, dovotus provincialis annonam tribuit militibus. Intelligat Charitas vestra. Et audient in fine ad dexteram positi: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Erant ergo illo tempore multi, quando graviter inferbuerat sol persecutionis et daemonium meridianum, erant qui sibi promittebant quia judicaturi erant cum Christo; non potuerunt ferre aestum persecutionis, et ceciderunt a latere ipsius: erant ibi alii, qui non sibi promittebant sedes judicantium; sed per eleemosynas promittebant sibi quia ad dexteram futuri erant, quibus dicturus erat Christus, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Et quia multi de spe illa judicandi ceciderunt, multi autem et multo plures de spe
Abbreviated transcription (Latin):
solus pocest nosse. & ñ possunt euitare demo¬
nium meridianũ. id ẽ. casum feruentis caloris.
nimiȩ ꝑsecutionis. Tales multi cũ een̾t illo cẽ¬
pore. qui distribuerant omnia sua pauꝑib
& sibi iam ꝓmittebant quia sessuri erati
cũ xpo. & iudicaturi gentes. feruente callea
ꝑsecutionis. tanqͣm ademonio meridiano as¬
ad mundũ iudicandũ: ceciderunt. A dethꝰ
aut̾ dicam qͥ cadunt. Nostis qͥa cũ appani¬
rit ipsũ tribunal ubi cũ xp̃o dño iucticabis
de sole. & demonio mendiano: hoc ait apł.
Congregabunt᷑ ante eũ omnes gentes. &q
uidet illos ab inuicem. sic̃ pastor diuiait
oues ab hedis. & oues ponet adextris. ha
aut̃ a sinistris. & iudicabunt᷑. M ulti erut
qͥ uidicabunt. s pauciores erunt q̃m illiqͥ
ante tribunal stabunt. Qͥa illi tanqͣm ma
illi tanqͣm dena milia. Adextris postas
dicturus ẽ: Esuriui. & dedistis mͥ mant¬
care. Hospes fui & suscepistis me. Manibł

Expanded text:
solus potest nosse, et non possunt evitare daemonium meridianum, id est, casum ferventis caloris nimiae persecutionis. Tales multi cum essent illo tempore, qui distribuerant omnia sua pauperibus, et sibi jam promittebant quia sessuri erant cum Christo, et judicaturi gentes, fervente calore persecutionis tanquam a daemonio meridiano defead mundum judicandum, ceciderunt. 10. A dextris autem dicam qui cadunt. Nostis quia cum apparuerit ipsum tribunal, ubi cum Christo Domino judicabunt de sole et daemonio meridiano, hoc ait Dominus, «Congregabuntur ante eum omnes gentes, et dividet illos ab invicem, sicut pastor dividit oves ab haedis; et oves ponet a dextris, haedos autem a sinistris;» et judicabuntur. Multi erunt qui judicabunt, sed pauciores erunt quam illi qui ante tribunal stabunt: quia illi tanquam mille, illi tanquam dena millia. A dextris positis quid dicturus est? «Esurivi, et dedistis mihi manducare; hospes fui, et suscepistis me.» Manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ laborat. Si non habet unde faciat.: gła mer¬
celsis dõ. & in t̾ra pax hominib bone uoluita¬
cis. Qui aut̃ uult spoliare uestitum. quantũ
laboret quis enumerat: Q tam̃ ista transitura
sunt. cum uenerimus ad illam requiem ubi nem
esurit: qui pascat᷑. nemo nudus ẽ. qͥ uestiatun:
ido quia & ista transitoria sunt oꝑa bona. etsx.¬

Expanded text:
non laborat: si non habet unde faciat, «Gloria in exnon laborat: si non habet unde faciat, «Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis» . Qui autem vult spoliare vestitum, quantum laboret, quis numerat? Et tamen et ista transitura sunt, cum venerimus ad illam requiem, ubi nemo esurit qui pascatur, nemo nudus est qui vestiatur. Ideo quia et ista transitura sunt opera bona, et
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ sentiebant de dõ. nec intelligebant quia ds̃
est. Gͦ & nos quos in se uoluit as̃ cunc figurare:
post omnia oꝑabona habebimus requiem. Ꝙ
quidem oꝑa bona nr̃a fr̃s. quȩ hic oꝑamur in
scło ante requiem: quasi cum labore sunt. et re-¬
quies illa inspe ẽ. nondũ tenet᷑ inre. Ꝙ nisi
ẽẽt in spe: deficeremus in labore. S transeunt
oꝑa laboriosa & bona. Quid enim tam bonũ.
qͣm porrigere panem esurienti: & qđ audie¬
bamus mͦ cum ȩuangelium legeret᷑. quid tam
bonum qͣm id qd admonebat generalit̾: Om̃iᷤᷤ
qui habet duas cuncas det ñ habenti. & qui
habet escas pascat esurientem. Nudũ uestire.
bonum opꝰ c̃. Nunqͥd semꝑ erit hoc opꝰ bonuĩ:
Habet aliquantulũ laborem. s habet solatium
in spe futurȩ quietis. Quantum aut̃ laborem
habet. quod uestis nudum:: Bonum opus. ñ
muttum laborat. malum opus habet laborẽ.
Q uienim uestit nudum. si habet unde faciat

Expanded text:
ntiebant de Deo, nec intelligebant quia Deus ntiebant de Deo, nec intelligebant quia Deus est. Ergo et nos, quos in se voluit Deus tunc figurare, post omnia opera bona habebimus requiem. Et quidem opera bona nostra, fratres, quae hic operamur in saeculo ante requiem, quasi cum labore sunt; et requies illa in spe est, nondum tenetur in re: et nisi esset in spe, deficeremus in labore; sed transeunt opera laboriosa et bona. Quid enim tam bonum, quam porrigere panem esurienti? et quod audiebamus modo, cum Evangelium legeretur, quid tam bonum, quam id quod admonebat generaliter, «Omnis qui habet duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, pascat esurientem» ? Nudum vestire, bonum opus est: numquid semper erit hoc opus bonum? Habet aliquantulum laborem, sed habet solatium in spe futurae quietis. Quantum autem laborem habet quod vestis nudum? Bonum opus non multum laborat: malum opus habet laborem. Qui enim vestit nudum, si habet unde faciat,
Abbreviated transcription (Latin):
&e quid ÷ͥ uelit de scriptura dĩ. hoc ẽ. ex libro
genesis. ñ ẽ. difficile cognosc̾e. Incitulo enĩ can¬
qͣm admonemur inlimine quid intꝰ qͦramꝰ
Inscripturis gͦ ẽ. ita Laus cantici ipsi dauid.
in die ante sabbatum. quando fundata ẽ. t̾ra
Recor dantes gͦ ꝑ omnes dies. quid fecerit ds̃:
quando creauit & ordinauit uniuersa. apͥma
die usq ad sextun diem. septimum enĩ scĩfi¬
cauit. quia millo requieuit pꝰ omnia oꝑa qͦ
fecit bona ualde: inuenimus eum sexto die
fecisse. qui dies hic commemorat᷑. quia dicit
ante sabbatum: omnia animalia in t̾ra. Den-¬
de ipso die. fecit hominẽ ad imaginẽ & simi¬
litudinem suam. Non aut̃ sine causa illidieᷤᷤ
sic sunt oidinati : nisi quia & scła sic cursu¬
ra erant. ante qͣn requiescamus indõ. Tunc
aut̾ requiescimus : si facimus oꝑa bona. Ad hoc
exemplum dictũ ẽ. de dõ. Requieuit ds̃ septi¬
mo die. cum fecisset omnia oꝑa bona ualde.
Non enĩ fatigatus ẽ. ut requiesceret. aut mͦ non

Expanded text:
 velit, de Scriptura Dei, hoc est ex libro Genesis, non est difficile cognoscere: in titulo enim tanquam admonemur in limine quid intus quaeramus. Inscriptus ergo est ita: «Laus cantici ipsi» «David, in diem ante sabbatum, quando fundata est terra.» Recordantes ergo per omnes dies quid fecerit Deus, quando creavit et ordinavit universa a primo die usque ad sextum diem septimum enim sanctificavit, quia in illo requievit post omnia opera, quae fecit bona valde, et invenimus eum sexto die fecisse qui dies hic commemoratur, quia dicit, «ante sabbatum» omnia animalia in terra: deinde ipso die fecit hominem ad imaginem et similitudinem suam. Non autem sine causa illi dies sic sunt ordinati, nisi quia et saecula sic cursura erant, antequam requiescamus in Deo. Tunc autem requiescimus, si facimus opera bona. Ad hoc exemplum scriptum est de Deo, «Requievit Deus septimo die,» cum fecisset omnia opera bona valde . Non enim fatigatus est, ut requiesceret, aut modo non
Abbreviated transcription (Latin):
Dlaudo misccłiam quando ẜene ẽ. rep̃bendam
Qarudelitatem quando male est: Non. S qͣn¬
d bene ẽ lauda miscd̾iam: quando male ẽ. lau¬
d uertiarem Ꝙ uia peccata flagesiat. ñ ẽ. miqꝰ.
In noste ereit dania. quando orabat is rat emim.¬

Expanded text:
Si laudo misericordiam, quando bene est; reprehendam Si laudo misericordiam, quando bene est; reprehendam ergo crudelitatem, quando male est? Non. Sed quando bene est, lauda misericordiam; quando male, lauda veritatem: quia peccata flagellat, non est iniquus. In nocte erat Daniel, quando orabat
Abbreviated transcription (Latin):
inde insuꝑbiam. quia licuit illis expellere demo¬
nia. Uidit illos quȩrere głam suam . & ait iłł.
querens ipse. immo conseruans nomina eoꝵ a¬
pud se. Nolite gaudere in hoc. Gaudete aut̃. qͥa
nomina urã scripca sunt in cęlo. Ecce ubi ba¬
bes nomen: si ci nomen dĩ ñ neglegas. Psalle
gͦ nomini dĩ: ut fixum sit apud dm̃ nomentuũ.
Psallere gͦ dõ. quid ẽ. fr̃s : Psalterium organige¬
nus est: cordas habet. Opus nr̃m: psalt̾ium nrm
ore confitet᷑: cantat dõ. Canta ore. psalle oꝑibꝰ.
uult quia mane annuntianda ẽ. miscłia dĩ.
bene est. Nox dr̃: quando cristicia tribulatio¬
nis est. Quid gͦ dixit breuit̾: Qͣndo tͥ bene eͣ:
gaude dõ. quia miscłia ipsius est. Iam cu forte
diceres. sigͦ gaudeo dõ qͣndo mͥ bene ẽ. quia mi¬
sericordia ipsius ẽ. quando intristicia. in tribula¬
cione sum. quid facio: misccłia ipsius ẽ. quando
in bene est. Crudelitas gͦ ipsius. qͣndo male ẽ:

Expanded text:
inde in superbiam, quia licuit illis expellere daemoinde in superbiam, quia licuit illis expellere daemonia. Vidit illos quaerere gloriam suam, et ait illis, quaerens ipse, imo conservans nomina eorum apud se: «Nolite gaudere in hoc; gaudete autem quod nomina vestra scripta sunt in coelo» . Ecce ubi habes nomen, si tu nomen Dei non negligas. Psalle ergo nomini Dei, ut fixum sit apud Deum nomen tuum. Psallere autem quid est, fratres? Psalterium organi genus est; chordas habet. Opus nostrum, psalterium ore confitetur, cantat Deo. Canta ore, psalle operibuvult quia mane annuntianda est misericordia bene est: nox dicitur, quando tristitia tribulationis est. Quid ergo dixit breviter? Quando tibi bene est, gaude Deo, quia misericordia ipsius est. Jam tu forte diceres: Si ergo gaudeo Deo, quando mihi bene est, quia misericordia ipsius est; quando in tristitia, in tribulatione sum, quid facio? Misericordia ipsius est, quando mihi bene est; crudelitas ergo ipsius, quando male est?
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ respondeat. nisi ds̃. Restat gͦ ut siue pdl
senniam. siue ꝑ cannam longam. siue ꝑpatꝰ
ut puniat qđ fecit. Punit quod facis. ubl
qͦd fecit. Aliquando aut̃ dimissis omn ad
nino directe eunt in dm̃. & quando pamis
nus iste: Bonum ẽ. confiteri año. Qind ẽ. confite¬
ri dño: In utraq re. & inpeccato tuo. qui a ti fe¬
cisti. & in bono facto confiteri dño. qͥa ipse fecit:
Tunc psalles nomini dñi altissimi. quȩrens glam
dĩ non tuam. nomen ipsius ñ tuum. Si enĩ cu
queris nomen dĩ: quęrit & ipse nomen tuum. Si
ant̾ tu neglexeris nomendĩ: delet & ipse nomen
cuum. Quomͦ aut̃ dixi. quęret nom̃ cuũ: & mͦ
dix̃ discipłis uenientib postea qͣm misit eos euan-¬
głitare. Cum fecissent multa miracula. & in no¬
mine xp̃i demonia eiecissent: redeuntes dixert̃.
quidẽ in nomine tuo. s ille uidit ineis qͥa ipsa
głificatione gaudebant. & extollebant se. & ibañ

Expanded text:
tibi respondeat, nisi Deus, Restat ergo ut sive per tibi respondeat, nisi Deus, Restat ergo ut sive per transennam, sive per cannam longam, sive per prut puniat quod fecit: punit quod facis, ut liberet quod fecit. Aliquando autem, dimissis omnibus, omnino directe eunt in Deum; et quando peccant, ocet psalmus iste? «Bonum est confiteri Domino.» Quid est, «confiteri Domino?» In utraque re, et in peccato tuo, quia tu fecisti, et in bono facto, confitere Domino, quia ipse fecit. Tunc psalles nomini Dei altissimi: quaerens gloriam Dei, non tuam; nomen ipsius, non tuum. Si enim tu quaeris nomen Dei, quaerit et ipse nomen tuum: si autem tu neglexeris nomen Dei, delet et ipse nomen tuum. Quomodo autem dixi, Quaerit nomen tuum? Quomodo dixit discipulis suielizare. Cum fecissent multa miracula, et in nomine Christi daemonia ejecissent, redeuntes dixerunt:quidem, «in nomine tuo;» sed ille vidit in eis quia ipsa glorificatione gaudebant, et extollebant se, et ibant
Abbreviated transcription (Latin):
excusares. Mͦ aures tuȩ posite sunt. int̾ monti
dm̃. & suggerentem serpentẽ. Quare huc flta¬
tur. hinc auertunt᷑: Non cessat sachanas su¬
dere malum. s nec ds̃ cessat ad monere bonuĩ
Sathanas aut̾ ñ cogit inuitum. in cua potisti
ẽ. consentire. aut non consentire. Si aliquii
adente sathana mali feceris: dimute sacham
accuisa te. ut accusatione tua: dĩ miscdiam na¬
aris. Expectas illum accusare. qͥ ñ habet ueniaa
te accusa. & accipis indulgentiam. Demde
multi ñ accusant sachanan. s accusant fatũ.sa¬
tum meũ me duxit dicit. Cum dixeris illi. qͣt
fecisti. qͣre peccasti: & ille. fãto malo. Ne hes
ego feci: iam manus addm̃ tendit lingua ble¬
ma. Nondũ quidem hoc aꝑte dicit. s tam̃aa¬
de & ude. quia hoc dicit. Queris ab illo qͥbs
facum: & dicit. Scellȩ malę. Quęris abillis
fecit stellas. quis ordinauit stellas: ñ balt aͥl

Expanded text:
excusares: modo aures tuae positae sunt inter monentem excusares: modo aures tuae positae sunt inter monentem Deum, et suggerentem serpentem. Quare huc flectuntur, hinc avertuntur? Non cessat satanas suadere malum; sed nec Deus cessat admonere bonum. Satanas autem non cogit invitum: in tua potestate est consentire, aut non consentire. Si aliquid persuadente satana mali feceris; dimitte satanam, accusa te, ut accusatione tua Dei misericordiam merearis. Expetis illum accusare qui non habet veniam? Te accusa, et accipis indulgentiam. Deinde multi non accusant satanam, sed accusant fatum. Fatum meum me duxit, dicit. Cum dixeris illi, Quare fecisti? quare peccasti? Et ille: Fato meo malo. Ne dicat, Ego feci, jam manus ad Deum tendit; lingua blasphemat. Nondum quidem hoc aperte dicit, sed tam vide quia hoc dicit. Quaeris ab illo quid sit fatum; et dicit, Stellae malae. Quaeris ab illo quis fecit stellas, quis ordinavit stellas; non habet quid
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc cõmendat᷑. hoc cantat᷑ in isto psalmo. qͦmͦ
sit homo xp̃ianus. in sabbato cordis sui. id÷
in uacatione & tranquillitate & serenicate
conscientiȩ suȩ ñ ꝑturbat᷑. Inde dicit hic in¬
de solent ꝑturbari homines. & docer te agere es¬
batum incorde tuo. Primũ e̾. ut tu ipse si aliqͥs
ꝓfecisti: dõ confittaris exeo qđ ꝓfecisti. qͥa mu¬
nera ipsius sunt. ñ merita tua. Hinc incipe sas¬
batum. ñ tͥ cribuendo qͣsi ñ acceꝑis qđ accepibi
neq exeusando tẽ ab eo qđ facis mala. quia ps
sunt tua. Puersi enĩ homines & ꝑturbati quĩ
agunt sabbatum: mala sua dõ tribuunt. boni
sua gͥ. Siquid boni fecerit. ego feci dicit. Sigre
mali feceritꝰ . quẽ acciset. ne confiteatur dõ. & qͥ
ẽ. quęrit qͦm accuset Siñ est ualde impius. u
manũ habet sathanan qͦm accuset. Sathanasfn
cem cogencdi. Astutiam suadendi habet. S sil
chanas loqueret᷑ & taceret ds̃: haberes undta

Expanded text:
Hoc commendatur, hoc cantatur in isto psalmo, quomodo Hoc commendatur, hoc cantatur in isto psalmo, quomodo sit homo christianus in sabbato cordis sui, id est, in vacatione et tranquillitate et serenitate conscientiae suae non perturbatus. Inde dicit hic, unde solent perturbari homines, et docet te agere sabbatum in corde tuo. 3. profecisti, Deo confitearis ex eo quod profecisti, quia munera ipsius sunt, non merita tua. Hinc incipe sabbatum, non tibi tribuendo quasi non acceperis quod accepisti ; neque excusando te ab eo quod facis mali, quia ipsa sunt tua. Perversi enim homines et perturbati, qui non agunt sabbatum, mala sua Deo tribuunt, bona sua sibi. Si quid boni fecerit, Ego feci, dicit: si quid mali fecerit, quaerit quem accuset, ne confiteatur Deo. Et quid est, Quaerit quem accuset? Si non est valde impius, ad manum habet satanam quem accuset: Satanas fectatem cogendi. Astutiam suadendi habet. Sed si satanas loqueretur, et taceret Deus, haberes unde te
Abbreviated transcription (Latin):
iudei. Uacant enum ad nugas. & cũ ds̃ p̃ceꝑit
sabbatum: illi inhis quȩ ds̃ ꝓhibet exercent
sabbatum. Uagatio nr̃a amalis oꝑib. uagatio
illoꝵ abionis oꝑib est. Meluis c̾. enĩ arare.
qͣm saltare. Illi ab oꝑe bono uacant. ab oꝑe
nugatorio non uacant. Nob̃ sabbatũ indicit
ds̃. Quare pͥmo ubi sit uidete. Intus ẽ. incor¬
de est: sabbatum nr̃m. Multi enĩ uacant m̃briᷤᷤ.
& tumultuant᷑ conscientia. Omnis homo
malus : sabbatum habere ñ potest. Nusqͣm
enĩ illi conquiescit conscientia. necesse ẽ. in
ꝑturbationib iuuat. Cui aut̃ bona ẽ. consci¬
entia: tranquillus ẽ. Ipsa tranquillitas. sab¬
batum ẽ. cordis. Attendit enĩ ꝓmissorẽ dm̃.
& si laborat in p̃senti. extendit᷑ spe futuri.
& serenat᷑ omne nubilum tristiciȩ. sic̃ dicit
apłs. spe gaudentes. Ipsum aut̃ gaudium.
in tranquillitate spei ur̃e sabbatum ẽ. nr̃m.

Expanded text:
Judaei. Vacant enim ad nugas; et cum Deus praeceperit Judaei. Vacant enim ad nugas; et cum Deus praeceperit sabbatum , illi in his quae Deus prohibet exercent sabbatum. Vacatio nostra a malis operibus, vacatio illorum a bonis operibus est. Melius est enim arare, quam saltare. Illi ab opere bono vacant; ab opere nugatorio non vacant. Nobis sabbatum indicit Deus. Quale? Primo ubi sit videte. Intus est, in corde est sabbatum nostrum. Multi enim vacant membris, et tumultuantur conscientia. Omnis homo malus, sabbatum habere non potest: nusquam enim illi conquiescit conscientia; necesse est in perturbationibus vivat. Cui autem bona est conscientia, tranquillus est; et ipsa tranquillitas sabbatum est cordis. Attendit enim promissorem Dominum; et si laborat in praesenti, extenditur spe futuri, et serenatur omne nubilum tristitiae; sicut dicit Apostolus, «Spe gaudentes» . Ipsum autem gaudium in tranquillitate spei nostrae, sabbatum nostrum est.
Abbreviated transcription (Latin):
des rerum ẽ. quȩ ñ uident᷑. erunt aut̃ specieᷤ
cũ uisȩ fuerint. & spes rei ẽ. quȩ ñ tenetur
Adueniente ipsa re: ñ erit iamspes. qͥa tenebimꝰ
ñ sꝑabimus. Caritas ait̾ñ nouit: nͥ crescere ma.¬
gis magisq. Si enim amamus qͤm ñ uidemus.
qͦmͦ amaturi sumus cũ uderimus. Desideriũ
felicitatẽ mundi. quia xp̃iamis ẽ : s utat᷑ felici¬
tate p̃senti ut potest. qͦmͦ potest. qͣndo pocest.
quantũ potest. Cum adest: consolationi dĩ grãs
agat. Cũ deest: iusticie dĩ grãs agat. Ubiq sit
gratus. nusqͣm sit ingratus. & patri consolan¬
ti. & blandienti gratus sit. Epatri emendanti
& flagellanti. & disciplinam danti: gratus sit.
Amat enim ille semꝑ. siue blandiat᷑. siue mi¬
netur. & dicat qđ audistis in psalmo.  Bonũ
die sabbati. Eece & bodiernus dies sabbati est.
Hunc in p̃senti tempore ocio quodam corpora¬
liter languido. & fluxo & luxurioso: celebͣnt

Expanded text:
rerum est quae non videntur; erit autem species rerum est quae non videntur; erit autem species cum visae fuerint: et spes rei est quae non tenetur; quae adveniente ipsa re, non erit jam spes, quia tenebimus, non sperabimus: charitas autem non novit nisi crescere magis magisque. Si enim amamus quem non videmus, quomodo amaturi sumus cum viderimus? Desiderium felicitatem mundi, quia christianus est; sed utatur felicitate praesenti, ut potest, quomodo potest, quando potest, quantum potest. Cum adest, consolationi Dei gratias agat: cum deest, justitiae Dei gratias agat. Ubique sit gratus, nusquam ingratus: et Patri consolanti et blandienti gratus sit; et Patri emendanti et flagellanti et disciplinam danti gratus sit; amat enim ille semper, sive blandiatur, sive minetur: et dicat quod audistis in Psalmo, «Bonum diem» «sabbati.» Ecce et hodiernus dies sabbati est: hunc in praesenti tempore otio quodam corporaliter languido et fluxo et luxurioso celebrant