comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mcisternis. Hebrei autem transiert̃ iordanem t̾rã gad & galaad.
ue abscondit isrł inp̃fatis locis. quid ẽ qd ait. hebrei autem transiert̃
iordarem: Absconsis enim quibdã isrłitis quisaul & popłm qͥcũeo
erat reliquerant quedã pars : llor qui hic hebrei uocant᷑ timore ꝑ t̾riti
defecert᷑. a saul & auiris qui cũ eo erant. & descendert̃ incastrisphy¬
listum. Quẽ locũ ad intelligendũ clariꝰ & manifestiꝰ sequentia demon

Expanded text:
cisternis. Hebraei autem transierunt Jordanem in terram Gad et Galaath. Si se abscondit Israel in praefatis locis, quid est quod ait: Hebraei autem transierunt Jordanem. Absconsis enim quibusdam Israelitis qui Saul et populum qui cum eo erat, reliquerant: quaedam pars eorum qui hic Hebraei vocantur timore perterriti, defecerunt a Saul et a viris qui cum eo erant, et descenderunt in castra Philistiim. Quem locum ad intelligendu
Abbreviated transcription (Latin):
ptine enĩ potest int̾ ꝓpħas uersari & pater corũ id ẽ. magister
uocari: quitam doctꝰ & sapiens . ẽ. Pater magister uocat᷑ sicut heliseus
heliam paten id ẽ. magistrũ uocat. Patermi. paterimi. currucure
& aurigaeiꝰ. & in libro iob helui eliphat patrem idẽ. magistrii uoat
hoc mͦ Patermi. ꝓbet᷑ iobusq ad fine. Filiꝰ uniꝰ anni erat saul cũ¬
regnare cȩpisset. Duob autẽ annis regnauit suꝑ isrł Non
nnocens quando regnare epit sicut filius unius anmest & ineadems tiro¬
sebrrus uodicium regni. & reposuit coram dño. Coram dno idẽ cora
rura couini quȩ erat inmasphath. Et nsit dominꝰ ierobaal&e bedan
& ca de ce sa muel & eruit uos de manu iimicorum urorm̃ ꝑciti¬

Expanded text:
Optime enim potest inter Prophetas versari, et pater eorum, id est, magister Optime enim potest inter Prophetas versari, et pater eorum, id est, magister vocari, qui tam doctus et sapiens est. Pater magister vocatur: sicut Elisaeus Eliam patrem, id est, magistrum vocat: Pater mi, pater mi, currus Israel et auriga ejus . Et in libro Job, Heliu Eliphaz patrem, id est, magistrum vocat, hoc mregnare coepisset. Duobus autem annis regnavit super Israel. Non  innocens, quando regnare coepit, sicut filius est unius anni, et in eadem innoHebraeus, Judicium regni. Et reposuit coram Domino. Coram Domino, id est, coram arca Domini, quae erat in Masphat. Et misit Dominus Jerubaal et Bedan et Jephta, et Samuel, et eruit vos de manu inimicorum vestrorum
Abbreviated transcription (Latin):
pplie habitabant. Emsillet inte sp̃s domini & ꝓphabiscum eis¬
prdeniis uistorũ & de poena impiorũ. Quando gͦ uenerint signa
ł que facias. Ci det᷑ quibusdam inculpabilit᷑ saul obtulisse holo costeti
cum samuel abeo expectatꝰ uxta placitũ septẽ dierũ ñ uenerit.
Qđ qui hunc locũ bene distinxerit. inueniet eũ non immeritocul¬
patum fuisse. & inohoedientia redargutũ. Locus autẽ hic apud
hebreos ita distinguit᷑. & descendes ante me ingalgala. E go quippe
descendam adte: & postea infert᷑ ad offerendas oblationei & imino
landas uictimas pacificas septem diebꝰ expettabis donec ueniã adte
C ostendam ł quȩ facias. Non gͦ samuel suũ prȩstolari aduentũ
sauli septẽ dierũ tempore prȩcepit s ad offerendas oblationes &
immolandas uictimas pacificas se abeo eisdem septẽ dieb uoluit
expectari. Qđille nequaquã fecit & idõ merito culpat᷑. & stulticiȩ

Expanded text:
Prophetae habitabant. Et insiliet in te Spiritus Domini et prophetabis cum eisProphetae habitabant. Et insiliet in te Spiritus Domini et prophetabis cum eispraemiis justorum et poena impiorum. « Quando ergo venerint signa etc. Videtur quibusdam inculpabiliter Saul obtulisse holocaustum, cum Samuel ab eo exspectatus juxta placitum septem dierum non venerit. Quod qui hunc locum bene distinxerit, inveniet eum non immerito culpatum fuisse et inobedientiae redargutum. Locus autem hic apud Hebraeos ita distinguitur: « Et descendes ante me in Galgala, ego quippe descendam ad te. » Et postea infertur: « Ad offerendaslandas victimas pacificas septem diebus exspectabis, donec veniam ad te, et ostendam tibi quae facias. » Non ergo Samuel suum praestolari adventum Sauli septem dierum tempore praecepit, sed ad offerendas oblationes, et immolandas victimas pacificas se ab eo eisdem septem diebus voluit exspectari. Quod ille nequaquam fecit; et ideo merito culpatur, et stultitiae
Abbreviated transcription (Latin):
sfirut̃ suagn. ⁊ cce ibimus. Quid feremꝰ adiurũ. Non enũ
putabat᷑ sau sibi asias asamuele alit̾ indiçari. n precio diuina¬
tionis ido ait. Quid feremꝰ adiurũ. Festina nuropeo inore¬
H odic eni uenit incuittatẽ. quia sacrificium. ẽ hodie popło in excel
Sacrificium in hoc loco prandium intelligit᷑ qđ samuel prȩparaue
t popło inbalendis. Et dimittam temane. & om̃ia quȩ sunt in coride
tuo indicabo tibi. & de asinis quas ꝑdidisti nudius terciꝰne sollicit is
quia inuentȩ sunt. Erat incorde saulsicut hebrei tradunt Qđ ii
futturꝰ fet. quia iuderat ꝑ uisum se inuertice arboris palmȩ collo¬
cari seus iusio signum regale gerebat. Cumꝙ abieris inde &uler
transieris & ueneris ad quercũ tabor inuenient te ibi tresiur ascent¬
dentes ad dm̃ in bethel. Hiuiri causa orationis ibant bethel ubidcob
lapiclem erexerat. Post hȩc uenies ad collem dĩ Collis di locus erat u

Expanded text:
ad puerum: Ecce ibimus. Quid feremus ad virum? » Non enim putabat Saul sibi asinas a Samuele aliter indicari, nisi pretio divinationis. Ideo ait: « Quid feremus ad virum? » -- « Festinhodie enim veniet in civitatem: quia sacrificium est hodie populo in excelso, Sacrificium in hoc loco prandium intelligitur, quod praeparaverat Samuel populo in Kalendis. Et dimittam te mane: et omnia quae sunt in corde tuo indicabo tibi: et de asinis, quas perdidisti nudiustertius, ne sollicitus sis: quia inventae sunt. Erat in corde Saul, sicut Hebraei tradunt, quod rex futurus esset, quia viderat per visum se in vertice arboris palmae collocari. Quae visio signum regale fuit. Cumque abieris inde, et ultra transieris, et veneris ad quercum Thabor, invenient te ibi tres viri ascendentes ad Dominum in Bethel. Hi viri causa orationis ibant in Bethel, ubi Jacob lapidem erexerat. Post haec venies ad collem Dei. Collis Dei locus erat, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s consurrexit aduersus alterũ. inme sit iniqͥtas. si tam̃ aliqua. es.
debet. Inte autẽ orex dauid nulla sit iniqͥtas. qͥa absq culpa es. eo qd
absalon ammon dignũ morte int̾fecerit. Ꝙ sicut ego absq culpa
sũ ꝓ eo qđ duo filii mei consurrexert̃ aduersũ se. & int̾fectꝰ. ẽ. alter
abaltero: ita & tu absq culpa es ꝓeo qđ absalon ammon dignũ morte
int̾fecerit. Quȩ ait . Recordet᷑ rex ꝓ missionis suȩ. immo uram̃ti¬

Expanded text:
meus consurrexit adversus alterum, in me sit iniquitas, si tamen aliqua esse meus consurrexit adversus alterum, in me sit iniquitas, si tamen aliqua esse debet. In te autem, o rex David, nulla sit iniquitas: quia absque culpa es, eo quod Absalom Amnon dignum morte interfecit. Et sicut ego absque culpa sum pro eo quod duo filii mei consurrexerunt adversum se, et interfectus est alter ab altero: ita et tu absque culpa es, pro eo quod Absalom et Amnon dignum morte interfecit. Quae ait: Recordetur rex Domi
Abbreviated transcription (Latin):
absalon suspirasse. & mneo intellȩxit qđ cor eiꝰ uersũ eẽt ad absalonꝰ
M iit thecua & tulit mde mulierem sapientẽ. Tec̾ua qiuitas .ẽ. dequa fuit
amos ꝓpħa. Dutat᷑ autẽ eadẽ uidua aina fuisse eiꝰdẽ amos ꝓphę
Quȩ respondit. Heu mulier uidua ego sũ. Mortuus.ẽ. autem uir
mis & ancillȩ tuȩ erant duo filii. Qui rixati sunt ad uersus se in
agro nullusq erat qui eos ꝓhibere posset. & ꝑcussit alt̾ alterũ &
int̾fecit eũ. Et ecce consurgens uniuersa cognatio aduersus ancillã
dunt hȩc mulier duos filios habuit. Qui rixati sunt inagro suꝑ here¬
ditate patris sui. & alterũ ab altero interemptũ. Se ipsam tam̃ eadẽ
uidua inꝑsona dauid posuit. & duos filios suos inꝑsona ammonꝙ
absalon. cognationẽ uͦ quȩ consurrexit aduersus filiũ suũ inꝑsona
cȩterorũ filiorũ dauid. In me dñẽ mirex iniquitas & indomo patris
mei. rex autẽ & thronꝰ eiꝰ sit innocens. Ac si diceret. Peo qđ alter filiꝰ

Expanded text:
 cor ejus versum esset ad Absalom. « Misit Thecuam et tulit inde mulierem sapientem. » Thecua civitas est, de qua fuit Amos propheta. Putatur autem eadem vidua avia fuisse ejusdem Amos prophetae. Quae respondit: « Heu mulier vidua ego sum. Mortuus est autem vir meus, et ancillae tuae erant duo filii, qui rixati sunt adversus se in agro, nullusque erat qui eos prohibere possit, et percussit alter alterum et interfecit eum. Et ecce universa cognatio adversus ancillam dunt, haec mulier vidua duos filios habuit, qui rixati sunt in agro super haereditatem patris sui, et alter ab altero interemptus; seipsam tamen eadem vidua in persona David posuit, et duos filios suos in persona Ammon et Absalon. Cognationem vero quae consurrexit adversus filium suum, in persona caeterorum filiorum David. In me, Domine mi rex, iniquitas: et in domo patris mei: rex autem, et thronus ejus sit innocens. Ac si diceret, pro eo quod alter filius
Abbreviated transcription (Latin):
& quinq mures exquinq ciuitates dederunt. Reliquȩ autem ciui¬
tates ꝓuintiarii & uillȩ quȩ erant absq muro. mures tantum de¬
derunt. Iccirco dicit᷑ ab urbe murata usq ad uillam quȩ erat
absq muro. Qcł autẽ sequit᷑. & usq adabel magnum quẽ sup
siue ꝓpt̾ distinctionẽ ciuitatis abelbech macha. de qua excla¬
mauit mulier sapiens adioab dicens. Qui interrogant indeuam geiet
mabtta Sicintelligendum. ẽ qđ aburhe murata usq ad uillar a auie
erat absꝙ muro & usꝙ aclabel magnũ dederint mures uiuii qucdie
idi suꝑ luctum posuerunt archam dñi. que eratusꝙ ieullam. diem
iig no iosiie bethsamitis fuit gͥ inagro illius domnet iq ariothaorut
quenq lagenta milia uiros. Hos septuaginta iuir os iuidices tepruaginit.
hebrei intelligunt. quorũ merito & gła qunquagintiecemn uib

Expanded text:
et quinque mures, hae quinque civitates dederunt. Reliquae autem civiet quinque mures, hae quinque civitates dederunt. Reliquae autem civitates provinciarum, et villae quae erant absque muro, mures tantum dederunt. Idcirco dicitur, ab urbe murata usque ad villam quae erat absque muro. Quod autem sequitur: Et usque asive propter distinctionem civitatis Abel Bethmacha, de qua exclamavit mulier sapiens ad Joab, dicens: « Qui interrogant, interrogenttaque intelligendum est quod ab urbe murata usque ad villam quae erat absque muro, et usque ad Abel magnum, dederint mures. Super quem, id est, super luctum, posuerunt arcam Domini quae erat usque in illam diem in agro Josue Bethsamitis. Fuit igitur in agro illius donec in Cariathiarim quinquaginta millia plebis. » Hos septuaginta viros, judices septuaginta Hebraei intelligunt, quorum merito et gloria quinquaginta millia
Abbreviated transcription (Latin):
rent. & domus heli sacerdotio domus dñi priuaret᷑. & obid factũ
audientium aures tinnirent stupore uehementi. Aperuitq hostra
domus dnĩ. & samuel timebat uisionẽ indicare heli. Nonẽ. intelli¬
gendum. qđ samuel aperuitrit hostia domus dñi. sed sacerdos.
ñ cecidit exom̃ib uerbis samuel interram. Non cecidisse exom̃ib ꝙ
uerbis eiꝰ interram dicit᷑. qͥa quicqͥd ꝓpħatabat reb gestiᷤᷤ demonstrabi.
Et euenit sermo samuelis uniuerso isrłi. Sermo eus fuit ad
unuier sum isrł. qd ꝑcutiendi. ee̾nt aphylisteis ꝓpt̾ peccata filioꝵ
heli. Quem sermone. euentus rei postea ꝓbauit. Erat autẽ ibi
lapis magnꝰ. & conciderunt ligna plaustri. Lapidem istum. hebrei
aram ababraham edificatam intelligunt. hi sunt autem ani
aurei quos reddidert̃ phẏlistum ꝓdelicto dnõ. Azotus unũ
gaza unum. ascalon unum. get unũ. accaron unũ. Quinq anos

Expanded text:
rent, et domus Eli sacerdotio domus Domini privaretur: et ob id factum, rent, et domus Eli sacerdotio domus Domini privaretur: et ob id factum, audientium aures tinnirent stupore vehementi. Aperuitque ostia domus Domini, et Samuel timebat visionem indicare Eli. Non est intelligendum quod Samuel aperuerit ostia domus Domini, sed sacerdos. Et non cecidit ex omnibus verbis Samuel in terram. Non cecidisse ex omnibus verbis ejus in terram dicitur: quia quidquid prophetabat, rebus gestis demonstrabatur. Et evenit sermo Samuelis universo Israeli. Sermo ejus fuit ad universum Israel, quod percutiendi essent a Philistaeis propter peccata filiorum Eli: quem sermonem eventus rei postea probavit. Erat autem ibi lapis magnus: et conciderunt ligna plaustri. Lapidem istum Hebraei aram ab Abraham aedificatam intelligunt. Hi sunt autem ani aurei, quos reddiderunt Philistiim pro delicto Domino: Azotus unum, Gaza unum, Ascalon unum, Geth unum, Acharon unum. Quinque anos
Abbreviated transcription (Latin):
Non erat uisio manifesta. Quia ꝓiphͣm̃ plena manifestabat᷑ fãctum ẽ .gͦ.
Die quadã heliiacebat in loco suo. & ocłi eiꝰ caligauerant: nec poterat uidere.
Hicenĩ distinguendum est: & postea inferendũ & antequã lucerna ertingue¬
ret᷑. Samuel autẽ dormiebat intemplodnĩ ubi erat archa dĩ Intelligi aige
ret᷑: intelligioporcet : antequã lux diurna fieret: quando eadẽ lucẽrna¬
ut ardeat lucerna semꝑ intabernaculodomini: & collocabunt eam
aaron & filu eiꝰ ut usq mane luceat coram dño. Porro samuel nec¬
dũ sciebat dñm. Nec dum scire dnm dicit᷑. quia ꝑ ꝓphetis my steriuĩ
nec dum ei fuerat reuelatus sermo dñi. Dixit dñs adsamuel. Ecce
ego facio uerbum inisrł qł quicunq audierit. tinnient ambe aures eꝰ
oc in loco comminatio dĩ . ẽ. suꝑ heli & suꝑ domum eiꝰ eo qł hoc inpec¬
cato filiorumꝰ el archa dĩ caperet᷑ & isrł rueret. & eiꝰ filii interi¬

Expanded text:
festabatur. Factum est vero in die quadam, Eli jacebat in loco suo: et oculi ejus caligaverant nec poterant videre. Hic enim distinguendum est, et postea inferendum: Et antequam lucerna Dei exstingueretur. Samuel autem dormiebat in templo Domini, ubi erat arca Dei. Intelligretur, intelligi oportet, antequam lux diurna fieret: quando eadem eut ardeat lucerna semper in tabernaculo Domini: et collocabunt eam Aaron et filii ejus, ut usque mane luceat coram Domino . Porro Samuel necdum sciebat Dominum. Nescire Dominum dicitur: quia per prophetiae mysterium necdum ei revelatus fuerat sermo Domini. Dixit Dominus ad Samuel: Ecce ego facio verbum in Israel: quod quicumque audierit, tinnient ambae aures ejus. Hoc in loco comminatio Domini est super Eli, et super domum ejus: eo quod in peccato filiorum Eli, Arca Dei caperetur, et Israel rueret, et ejus filii interi
Abbreviated transcription (Latin):
instabunt bella hostiũ. & qui ñ erit uir sanguinũ. ipse edificabit
Ego te tuli de pascuis sequentẽ gregẽ. Ꝙ post pauca. Feciq tͥ nom̃
grande. sicut feci abrahã isaac & iacob. moysi & iosi̾e. quorũ noĩa
famosissima st̃ int̾ra. & ponã locũ popło meo isrł. & plantabo eii¬
& habitabit subeo. Hoc in loco tempꝰ salomonis sermo describit di¬
uinꝰ. quo filii isrł pacẽ. ee̾nt. habituri ꝑcircuitũ. & ñ. e̾e̾nt. af¬
fligendi & oppͥmendi sicut tẽpore uidicũ fuert̃ oppressi & af¬
flicti. Quisi iniq aliqͥd gesserit:. arguã eũ inuirga uirorũ &

Expanded text:
instabunt bella hostium, et quia non erit vir sanguinum, ipse aedificabit instabunt bella hostium, et quia non erit vir sanguinum, ipse aedificabit Ego tuli te de pascuis sequentem gregem. Et post pauca: Fecique tibi noominus, tibi nomen grande, sicut feci Abraham Isaac, et Jacob, et Moysi et Josue: quorum nomina sunt famosissima in terra. Et ponam locum populo meo Isret habitabit sub eo. » Hoc in loco tempus Salomonis sermo describit divinus, quo filii Israel pacem essent habituri per circuitum, et non essent affligendi et opprimendi, sicut tempore Judicum fuerant oppressi et afflicti. « Qui si inique aliquid gesserit, arguam eum in virga virorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
engenuit dacud iet raa. cuiꝰ partu occubuit. Dixitq nachapsad rate
usꝙ addiem hanc: sed ambulabã intabernaculo & intentorio.
Ambulassẽ se diis dicit intabernaculo & intentorio. quia nec moy ses
nec iosue potuerunt edificare domũ eo qđ uiri fuerint sanguinũ
sicut & dauid. Per cuncta loca adque transiui cũ om̃ib filiis isrł.
nunqͥd loquens locutꝰ sũ adimã de tribub isrł cui p̃cepi ut pasce¬
ret popłm meũ isrł dicens. quare ñ edificasti michi domũ cedrinaꝰ
ex loca ꝑquȩ se transisse dñs dicit intelligenda st̃ sylo & galgala & no¬
be & cȩtera loca ubi tabernaculum & archa dnĩ collocata fuit. Nunqd
loquens locutꝰ sũ alicui iudici de tribu isrł cui pͣcepi ut pasceret po¬
płm meũ isrł. quare ñ edificastim domũ cedrinã: Iccirco a nullo
iudicũ sibi edificari domũ cedrinã iussit: quia ab om̃ib contra hostes
pugnatũ fuit. & om̃s effusores sanguinũ fuert̃. Filiꝰ tam̃ tuuscui ñ

Expanded text:
genuit David Jethraam, cujus partu occubuit. Dixitque Nathan ad regeusque ad diem hanc: sed ambulabam in tabernaculo, et in tentorio. Ambulasse se Dominus dicit in tabernaculo et in tentorio: quia nec Moyses, nec Josue potuerunt ei aedificare domum, eo quod viri fuerint sanguinum, sicut et David. Per cuncta loca quae transivi cum omnibus filiis Israel, numquid loquens locutus sum ad unam de tribubus Israel, cui praecepi ut pasceret populum meum Israel, dicens: Quare non aedificasti mihi domum cedrinam? Haec loca per quae se transisse Dominus dicit, intelligenda sunt Silo et Galgala et Nobe, et caetera loca, ubi tabernaculum et arca Domini collocata fuit. Numquid loquens locutus sum alicui judici de tribubus Israel, cui praeens: Quare non aedificasti mihi domum cedrinam? » Idcirco a nullo judicum sibi aedificari domum cedrinam jussit, quia ab omnibus contra hostes pugnatum fuit, et omnes effusores sanguinum fuerunt. Filius tamen tuus cui non
Abbreviated transcription (Latin):
sc saul stationem phylistinorũ. Sic enim intelligendũ ẽ. Q đ cũ
audusent phiy listum: subaudit᷑ conturbati sunt᷑ Saul cetinit
bucma Hec hucina signum uictorie & exhortationis fuit. ut audirent
oucossent hebrei conturbatos & suꝑatos. ee̾ phylisttos. ꝓpt̃ea sequit᷑
&umuersus isrł audiuit huiꝰcemodi famã. Percussit saũl stationẽ

Expanded text:
l stationem Philistinorum. Sic enim intelligendum est, quod cum audissent Philistiim, subauditur, conturbati sunt. Saul cecinit buccina. Haec buccina signum victoriae et exhortationis fuit, ut audirent et nossent Hebraei, conturbatos et superatos esse Philistaeos. Propterea sequitur: Et universus Israel audivit hujusmodi famam: P
Abbreviated transcription (Latin):
U nae & insubsequentib dicitur. Ueniet ut adoret cũ. id ẽ. sacerdo¬
tem magnũ & accipiat abeo nũmũ argenteũ. & tortam panis.¬
& dicatꝰ. Dinitte me obsecro adunam partem sacerdotalem. ut
comedã buccellam panis. Et sermo dñi erat preciosus indieb
illis Preciosus dicit᷑: quia ꝑ rarꝰ erat. Omẽ enĩ qđ rarũ ẽ. p̃ciosũ ẽ.¬

Expanded text:
Unde et in subsequentibus dicitur: Veniat ut adoret eum, id est, sacerdoUnde et in subsequentibus dicitur: Veniat ut adoret eum, id est, sacerdotem magnum: et accipiat ab eo nummum argenteum, et tortam panis, dicatque: Dimitte me, obsecro, ad unam partem sacerdotalem, ut comedam buccellampanis. Et sermo Domini erat pretiosus in diebus illis. Pretiosus dicitur, quia perrarus erat. Omne enim quod rarum est, p
Abbreviated transcription (Latin):
tribubꝰ isrł sicut habes inhelles moth & inuagecra. Qđ u̾ait uenit
uir dĩ adheli. & cetera quȩ sequunt᷑. ante tempꝰ elchane dicta fuis
Carbitrant᷑. sed hic obgloriam samuelis int̃posita dicuntꝰ. Ecce dies
uocat. & dignitatem sacerdotii. Ut ñ sit senex indomo tua. Senẽ.
sacerdotem magnum dicit. Q uidebis emulum tuũ intemplo
iuniuersis ꝓsꝑis isrł. Emulus domꝰ heli. sadoch sacerdos extitit¬
chim legit᷑. ꝓiecitq salomon abiathar ne. e̾ẽt sacerdos dnĩ ut
impleret᷑ uerbum dnĩ qđ locutꝰ ẽ. suꝑ domũ heli. Ueruntam̃
n auferam penitus uir ũ exte ab altari meo ut deficiant ocłi tui & ta¬
bescat anima tua ldõ dnĩ señ penitus ablaturũ exdomo heliurrũ ab
altar i suo dicit ut semꝑde domo heli esset indomo dñĩ uir qui in
dignitate sacerdotii alium substitutum uideret. ut & se eadem
dignitate prniatũ uidens ocłi eiꝰ deficerent & anima tabesceret

Expanded text:
in Elle Smoth et in Vajecra. Quod vero ait: Venit in Elle Smoth et in Vajecra. Quod vero ait: Venit vir Dei ad Eli, et caetera quae sequuntur, ante tempus Elcanae dicta fuisse arbitrantur: sed hic ob gloriam Samuelis interposita dicuntur. Ecce diesvocat, et dignitatem sacerdotii. Ut non sit senex in domo tua. Senem, sacerdotem magnum dicit: Et videbis aemulum tuum in templo, in universis prosperis Israel. Aemulus domchim legitur: « Projecitque Salomon Abiathar ne esset sacerdos Domini, ut impleretur verbum Domini, quod locutus est super domum Eli . Verumtamen non auferam penitus virum ex te ab altari meo, ut deficiant oculi tui, et tatbescat anima tua. Ideo Dominus se non penitus ablaur um ex domo Eli virum ab altari suo dicit, ut semper de domo Eli esset in domo Domini vir, qui in dignitate sacerdotii alium substitutum videret: et se eadem dignitate privatum videns, oculi ejus deficerent, et anima tabesceret.
Abbreviated transcription (Latin):
ferendis carnibꝰ faciebant homines de trahere sacrificio domini ita
qͥꝙ nichilominus inconiungendis uxoribꝰ trans gredi faciebant po¬
płm dnĩ Si peccauerit uir inuirũ placari ei potest ds̃. Qiia placato
euro inquẽ peccaiit: placabilem sibi facit dm̃ cui muiro peccauit.
indi peccatur. quia inurũ peccare peccatum qualecumꝙ ẽ. lettiorq
miisbio Indm̃ uͦ peccare idẽ ab eiꝰ culturecedere impietatis peccatii ẽ
difficiliorq remissio. Q qm̃ cũ iniuirũ quis peccat. placato sibi uiro
facit sibi dm̃ placabilẽ. Indm̃ autẽ cum quis peccat. qͥs orabit ꝙꝓ eo
Ncsi dicat᷑ ꝑ quẽ dm̃ sibi inque peccauit ꝓpicium facere poterit.
domiꝰ fuisse dicit᷑ domui patris eiꝰ id ẽ aaron ineo loco ubiait. Dixit
enim dñs ad aaron. Uade inoccursũ morsi indeserto. & cȩtera. In hoc
loco primis dominꝰ ei reuelatꝰ dicit᷑. Insacerdotem uͦ electꝰ ẽ. exom̃ibꝰ

Expanded text:
ferendis carnibus, faciebant homines detrahere sacrificio Domini, ita ferendis carnibus, faciebant homines detrahere sacrificio Domini, ita quoque nihilominus in conjungendis uxoribus, transgredi faciebant populum Domini. Si peccaverit vir in virum, placari potest ei Deus. Quia placato sibi viro, in quem peccavit, placabin Deum peccatur: quia in virum peccare peccatum qualecunque est, leviorque remissio. In Deum vero peccare, id est, ab ejus cultu recedere, impietatis peccatum est, difficiliorque remissio. Et quoniam cum in virum quis peccat, placato sibi viro, facit sibi Deum placabilem; in Deum autem cum quis peccat, quis orabit pro eo? Ac si dicatur: Per quem, Deum sibi in quem peccavit propitium facere potuerunt. Dominus fuisse dicitur domui patris ejus, id est, Aaron: in eo loco ubi ait: Dixit enim Dominus ad Aaron. Vade in occursum Moysi in deserto , et caetera. Et in hoc loco primum Dominus ei revela
Abbreviated transcription (Latin):
& mortui sunt multo plures lapidib grandinis quã qͦs gladio ꝑcusse¬
rant filii isrł. Heli autem senex erat ualde. & audiuitꝰ om̃ia quȩ facie¬
bant filii sui uniuerso isrłi. & quomodo dormiebant cũ mulieribꝰ quę
obseruabant ad hostium tabernaculi. Dormisse eos dicunt hebrei cis
mulier ibꝰ eo qd post menstrui tempꝰ aut partꝰ ñ impleto scđm legis
pceptũ sacrificio: suadebant eas ad uiros suos redire. eisq cõmisceri
& dormire idõ dicunt᷑: quia eas dormire cũ urris suis contra legis
p̾ceptum faciebant. Vnde idẽ heli post paululum ait. Noñ ẽ. enĩ
bona fama quã ego audio. ut trangredi faciatis popłm dñĩ. Trans¬
gressionẽ gͦ popłs faciebat. quia sacrifitio ñ r̾te ꝑacto uxorib
suis ungebat᷑. Sicut enĩ ui extorquebant carnes abimmolando
ita etiã extorquebant sacrificium ab offerente. & iccirco sicut in au¬

Expanded text:
& mortui sunt multo plures lapidibus grandinis, quam quos gladio percusse& mortui sunt multo plures lapidibus grandinis, quam quos gladio percusserant filii Israel . Eli autem senex erat valde, et audivit omnia quae faciebant filii sui universo Israeli: et quomodo dormiebant cum mulieribus, quae observabant ad ostium tabernaculi. Dormisse eos dicunt Hebraei cum mulieribus, eo quod post menstrui tempus aut partus, non impleto secundum legis praeceptum sacrificio, suadebant eas ad viEt dormire ideo dicuntur, quia eas dormire cum viris suis, contra legis praeceptum faciebant. Unde idem Heli post paulutum ait: « Non est enim bona fama quam ego audio, ut trangredi faciatis populum Domini. » Transgressionem faciebat populus, quia sacrificio non rite peracto uxoribus suis jungebantur. Sicut enim vi extorquebant carnes ab immolante, ita etiam extorquebant sacrificium ab offerente. Et idcirco sicut in au
Abbreviated transcription (Latin):
plurimos & que multos habebat filios infirmata. ẽ. In hebreo & insep
tuaginta translatione ñ plurimi sed septem leguntur. Iudei hunc
locum ita intelligunt. qd nato samuele mortuus sit filius pͥmogenitus
fennena. unͣ anna autem ñ plusquã qͥnq filios habuerit. Quã quęstio¬
nem hebrei soluentes. duos filios samuelis cũ filiis annȩ annumerant.
Domini eñĩ sunt cardines t̾rȩ. & posuit suꝑ eosorbem In hebreꝯ ita habet̾.
omini eni sunt afflicti terrȩ Afflictos terrȩ hebrei pauꝑes spũ & humiles
corde intelligunt. suꝑ qͦs dnm̃ orbem posuisse dicunt: quia eor mericis
terram stare autumant. Dnm̃ formidabunt aduersarii eiꝰ & sup ipsos
incelis tonabit. Suꝑ aduersarios suos dñs incelis tonabit sicut . ẽ. i¬
lud in libro iosue. Cumq fugerent afatie isrł & essent indescensu
bethoron. dominus misit suꝑ eos lapides magnos de cȩlousq areca:

Expanded text:
plurimos: et quae multos habebat filios, infirmata est. Inplurimos: et quae multos habebat filios, infirmata est. Intuaginta translatione non plurimi, sed septem leguntur. Judaei hunc locum ita intelligunt, quod nato Samuele mortuus sit filius primogenitus Phenenna septem: Anna autem non plusquam quinque filios habuerit. Quam quaestionem Hebraei solventes, duos filios Samuelis cum filiis Annae annumerant. Domini enim sunt cardines terrae, et posuit super eos orbem. In Hebraeo ita habetur: Domini enim sunt afflicti terrae. Afflictos terrae, Hebraei pauperes spiritu et humiles corde intelligunt: super quos Dominum orbem posuisse dicunt: quia eorum meritis terram stare autumant. Dominum formidabunt adversarii ejus: et super ipsos in coelis tonabit. Super adversarios suos Dominus in coelis tonabit: sicut est illud in Libro Josue: Cumque fugerent a facie Israel, et essent in descensu Bethoron, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
aruss paris crat cephi. U̾nde dat᷑ intelligi. qdđ el cana ñ obtulerit
tres modios farinȩ cũ tribꝰ uitulis s nouẽ decimas quibꝰ scdm hebra¬
icam mensuram unꝰ efficit᷑ oephi. Exultauit cormeũ indnõ. Q ea¬
ltatum. ẽ cornu meũ indño. Cornu filiũ uocat. Quia quando sine
filio erat. absq cornu uidebat᷑ sibi. ẽẽ. Recedant uetera de ore uro
nhebreo itahabet᷑ Exeant uetera. & est sensus. Exeant humi¬
lea de ore ur̃o. de quo̧ ante grandia & suꝑba exibant. Quib uerb
fennenam & filios eiꝰ increpat. quȩ ob foecunditatẽ sibi conceliam
contra annam eleuabat᷑. Arcus fortiũ superatiis est: & infirmi
acuincti sunt robore. Arcus egy ptiorum. id ẽ. fortitudo & potentia
supata ẽ: & infirmi scilicet isr łitȩ confortati sunt. Aliter. Arcus idẽ.
supbra & forratuido fennenȩ qua infilis głabat᷑ suꝑata ẽ & anna quȩ obsteri¬
litatem infirma erat accincta ẽ. robore filiorum. Demec steralis peperet

Expanded text:
a pars erat Ephi. Unde datur intelligi, quod Elcana non obtulerit tres modios farinae cum tribus vitulis, sed novem decimas: quibus secundum Hebraicam mensuram, unus efficitur Ephi. Exsultavit cor meum in Domino, et exaltatum est cornu meum in Domino. Cornu, filium vocat: quia quando sine filio erat, absque cornu videbatur sibi esse. Recedant vetera de ore vestro. In Hebraeo ita habetur: Exeant vetera, etc. Et est sensus: Exeant humilia de ore vestro, de quo antea grandia et superba exibant. Quibus verbis Phenennam et filios ejus increpat, quae ob fecunditatem sibi concessam, contra Annam elevabatur. Arcus fortium superatus est, et infirmi accincti sunt robore. Arcus Aegyptiorum, id est, fortitudo et potentia, superata est: et infirmi, scilicet Israelitae, confortati sunt, Aliter: Arcus, id est, superbia et fortitudo Phenennae, qua in filiis gloriabatur, superata est: et Anna, quae ob sterilitatem infirma erat, accincta est robore filiorum. Donec sterilis peperit
Abbreviated transcription (Latin):
Tech. bonum.
Ioch. scientia. uł pͥncipiũ uł dñator.
Lameth. doctrina. uł disciplina.
Mem. ex quo. uł ex ipsis uł aqua.
Nun. foetas. uł pisces. uł sempit̾nũ.
Samech firmamentũ. licet qͥdã
erectionem uł adiutoriũ. uł
fulturam putent
us. uł decipula.
Coph uocatio.
Res caput.
S en. dentes.

Expanded text:
bonum. Jod , scientia, vel principium, aut dominator. Lamed, doctrina, sive disciplina. Mem, ex quo, vel ex ipsis, sive aqua. Nun, fetus, vel piscis, sive sempiternum. Samech, firmamentum, licet quidam erectionem, vel adjutorium, sive fulturam putant.us, vel decipula. Cof, vocatio. Res, caput. Sin, dentes
Abbreviated transcription (Latin):
denegabantr: Tndunt etiã ꝗł quicimꝙ ielolatra homiadema qdo¬
Amnee babia eĩ raub adhȩrent ut nequaqua ea abinuicem ide¬
sitra se parare posie H oc indicio idolatra deprehendebatꝰ aes icatie¬
ficia separare oQ sequentia demonstrant ines sdicitus. Iudicauuitar
sariaed filios ist ł minasphat. Iudicarȩ hoeloco idodatias sccli

Expanded text:
denegabant. Tradunt etiam, quod quicunque idololatra hanc aqua sibi adhaererent, ut nequaquam ea ab invicem idololatra separare posset. Hoc indicio idololatra deprehendebatur et interficiebatur. Quod et sequentia demonstrant in eo, quod ait: Judicavitque Samuel fili
Abbreviated transcription (Latin):
sami & palmarũ ferulȩ. Porro asasonthamar innr̃a lingua resona
urbs palmarũ. Thamar quippe. palma dit̃. Sciendũ autẽ ꝓ eo
qđ post paulũ sequitur. & dixer̃ contra eos aciem ad bellũ inualle
salinarũ : inhebreo haberi inualle sedim. qđ aquila interp̃tat᷑.
amoena nemora signi
inhebreo habetur. Rachus. id .ẽ. substantia. & qui fugerae nuncia¬
uit abraham transitori. ipse uͦ sedehat ad quercũ mambre amo¬
rei fr̃is eschol &. fr̃is aunan. qui erant coniurati abrae. ꝓeo qđ no
Qł augem ait apud quęrcũ mambre amorrei. meliꝰ. inhebreo legimꝰ
apud quercum mambre amorrei frĩs eschol & fr̃is ñ aunam ut
Lxx. transtulerunt sed aner. ut ostenderet mambre. & eschol. &
aner amorreos qq germanos socios finsse abrahe. & ꝑsecutꝰ es
cos usqr dan: ad phenicis oppidũ qd nunc paneas dr̃. Dan autem uni

Expanded text:
sami et palmarum fertile. Porro Asasonthamar, in lingua nostra resonat, sami et palmarum fertile. Porro Asasonthamar, in lingua nostra resonat, urbs Palmarum. Thamar quippe palma dicitur. Sciendum autem pro eo, quod post paululum sequitur: Et direxerunt contra eos aciem ad bellum in valle Salinarum, in Hebraeo haberi, in valle SEDDIM  : quod Aquila interpretatur amoena nemora signifn Hebraeo habet RACHUS  , id est substantiam. Et qui fugerat, nuntiavit Abram transitori. Ipse vero sedebat ad quercum Mambre Amorrhaei fratris Eschol, et fratris Aunam, qui erant conjurati Abrahae. Pro eo, quod nos Quod autem ait: apud quercum Mambre Amorrhaei, melius in Hebraeo legimus, apud quercum Mambre Amorrhaei fratris Escol: et fratris non Aun transtulerunt, sed Aner: ut ostenderet Mambre et Escol, et Aner Amorrhaeos atque germanos, socios fuisse Abrahae. Et persecutus est eos usque Dan. Ad Phoenicis oppidum, quod nunc Paneas dicitur. Dan autem unus
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ salinarũ sic̃ in hoc eodẽ libro scribit᷑. inqua fuert̃ antea putei hitu¬
gantes in astaroth. carnaim. & gentes fortes simul cũ eis. & homra¬
eos insauhe ciuitate antequã sodomã ꝑ uen̾irent. Q uattuor reges ꝓ¬
fecti de babilone int̾fȩcerunt gigantes. hoc ẽ. raphaim robustos quosq
similituline. cũꝑ. Hf IN. litteram scriptum sit. Bahẽ enĩ cũ ꝑ tres
litteras scribat᷑. si mediã. he. habet int̾pretatur in eis. si autẽ. hech. ut
inp̾senti. locũ significat. id.eͦ. in hom. & reuertentes uener̃ ad fontem ui¬
dicii. hȩc ẽ. cades. ꝑ anticipationẽ dr̃. qđ postea sic uocatum . ẽ. Signifiat¬
autẽ locũ apue pecrã quȩ fons iudicii nominat᷑. qͥa ibi ds̃ popłm iu¬
dicauit. & ꝑcussert̃ omem regionẽ amalechitarũ. & amorreũ se¬
dentẽ in asa sonthamar. Hoc oppidũ. ẽ. qđ nunc uocat᷑ engaddi bal¬

Expanded text:
autem Salinarum, sicut in hoc eodem libro scribitur, in qua fuerunt ante putei bituautem Salinarum, sicut in hoc eodem libro scribitur, in qua fuerunt ante putei bitugantes in Astaroth Carnaim, et gentes fortes simul cum eis: et Ominaeos in Save civitate, antequam Sodomam pervenirent. Quatuor reges profecti de Babylone, interfecerunt gigantes, hoc est RAPHAIM  , robustos qusimilitudine, cum per HETH scriptum sit. BAEM   enim cum per tres litteras scribitur: si mediam HE habet, interpretatur, in eis: si autem HETH, ut in praesenti, locum significat, id est, IN HOM  . Et revertentes venerunt ad fontem judiciiquia ibi Deus populum judicavit. Et percusserunt omnem regionem Amalecitarum et Amorrhaeorum sedentem in Asasonthamar. Hoc oppidum est, quod nunc vocatur Engaddi, bal
Abbreviated transcription (Latin):
in quo to nunc stas ad aquilonemꝰ & ad austrum & ad orientem. &
admare. quia omem̃ terrã. quã tu uideiꝰ tͥ dab & semini tuo. Quat¬
tuor. climata mundi posuit. orientem & occidentẽ. septentrionẽ.
& meridianũ. Qđ autẽ inom̃ib scripturis legit᷑. hic semel dixisse
sufficiat. Mare semꝑ ꝓ occidente ponit eo qđ palesgine regio hauo
ꝓ cul sita. mare in occidentis plaga habeat. & rex bale hȩc ÷
segor. Om̃s hi consenserunt apud uallem salsam. hoc.ẽ. mare salis. Bale
singua hebr̾ea. Kata Noc ic. id .ẽ. deuoratio dr̃. Tradunt gͥ hebrei hanc
eandem in alio loco scripturarũ salissam nominari. diciq rursũ. Moex¬
tu terre absorpta sit. & exeo tempore quo sodoma & gomorra.
adama & seboim diuino igne subuerse sunt illa paruula nuncupet᷑.
S iquidem segar transfert᷑ inparuam. quę lingua syriaca toara dr̃. H allis

Expanded text:
in quo tu nunc es ad Aquilonem, et ad austrum, et ad orientem, et in quo tu nunc es ad Aquilonem, et ad austrum, et ad orientem, et ad mare: quia omnem terram, quam tu vides, tibi dabo eam et semini tuo. Quatuor climata mundi posuit, orientem et occidentem, septentrionem et meridianum. Quod autem in omnibus Scripturis legitur, hic semel dixisse sufficiat, mare semper pro occidente poni: ab eo quod Palaestinae regio ita sita sit, ut mare in occidentis plaga habeat. Et rex Bale, haec est Segor. Omnes hi consenserunt apud vallem Salsam, hoc est, mare Salis. Bale lingua Hebraea, κατάποσις, id est, devoratio dicitur. Tradunt igitur Hebraei, hanc eamdem in alio Sctu terrae absorpta sit. Et ex eo tempore quo Sodoma et Gomorrha, Adama et Seboim divino igne subversae sint, illa parvula nuncupetur: siquidem Segor transfertur in parvam, quae lingua Syra Zoara dicitur; vallis
Abbreviated transcription (Latin):
Nꝰ egyptiȩ sint iuro scõ graues sunt. Deniq ñ ut in .lxxͦ. legimus.
abuit unde uenerat indesertum usq bethel. sed sicut in hebreo scrip¬
tum ẽ. abiit initinere suo ꝑ austrĩi usq bẽthel. Iccirco enim de egyp¬
to ꝓ fectus. ẽ. ut ñ desertum ingrederet᷑ qđ cũ ȩgypto reliquerat: sed̃
ut ꝑ austrũ qui aquiloni contrariꝰ ẽ. ueniret addoriũ dĩ. ubi fuerat
inconspectu dĩ. Si quidẽ sodomoꝵ coloni apud homines mali& pecca-
tores erant. Ille autem elr̃ in conspectu dĩpeccator. qui potest apud ho¬
mines iustus uideri. quo mͦ dezacharia & elisabeth inprȩconio ponit᷑
qđ fuerint iusti ambo in conspectudĩ. Q inpsalterio dr̃. N on iusti¬
ficabitur inconspectu tuo om̃is uiuens. Locutus . ẽ. autẽ ad abram dñs¬
dicens. postquã diuistis . ẽ. abeo. loth. Leua ocłos tuos. & uide aloco

Expanded text:
si Aegyptiae sunt, viro sancto graves sunt. Denique non ut in LXX legimus, si Aegyptiae sunt, viro sancto graves sunt. Denique non ut in LXX legimus, abiit unde venerat per desertum usque Bethel, sed sicut in Hebraeo scriptum est, Abiit in itinere suo per austrum usque Bethel. Idcirco enim de Aegypto profectus est, ut non desertum ingrederetur, cum Aegyptum relinqueret, sed ut per austrum, qui aquiloni contrarius est, veniret ad domum Dei, ubi fuerat in conspectu Dei, siquidem Sodomorum coloni apud homines  Al. omnes, mali et peccatores erant. Ille autem dicitur in conspectu Dei peccator, qui potest apud homines justus videri, quomodo de Zacharia et Elizabeth in praeconio ponitur, quod fuerint justi ambo in conspectu Dei . Et in Psalterio dicitur: Non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Leva. Leva oculos tuos, et vide a loco,
Abbreviated transcription (Latin):
mulierum placuisset regi apud ueteres .Ui. mensib unguebatur. oleo mir¬
teo &e ser mensib inpigmentis uariis erat & curationib feminar iuoceri
tunc demũ ingrediebat᷑ ad regem. atq ita potest fiera ut osarau postuiã
placuerat ragi dum ꝑ annum eiꝰ ad regem prȩparet᷑ unrterditus & abralie pla¬
intacta abei concubitu ꝑmaneret. & ascendit abrahã ecȩge pto ipse &
uror es. & om̃ia quȩ illius erant. & loth cum eo indesertũ. Erat autẽ
abraham diues uasee pecore &̾ argento & auro. & abiitꝰ & uenit uedeser¬
cuum usuo beterl ⁊ pulehire dẽ egrpto lib̾atis ascendisse dr̃ ied occurrit
hinc sensiui illid qđ sequitur. quo mͦ potuerit exie̾ns de egypto fuisse
diues ualde. Q & soluitur il la hebrea ueritate. inqua scribitur abrahã
uabatur. & licet uideantur. eẽ. diuitię. pecoris auri. argenti: tam̃

Expanded text:
mulierum placuisset regi apud veteres, sex mensibus ungebatur oleo myrmulierum placuisset regi apud veteres, sex mensibus ungebatur oleo myrtino, et sex mensibus in pigmentis variis erat, et curationibus feminarum, et tunc demum ingrediebatur ad regem. Atque ita potest fieri, ut Sarai postquam placuerat regi, dum per annum ejus ad regem praepararetur introitus, et Abrahae Phaintacta ab ejus concubitu permanente. Et ascendit Abram ex Aegypto ipse et uxor ejus, et omnia quae illius erant: et LoAbram dives valde pecore, argento et auro: et abiit unde venit, in desertum usque Bethel. Pulchre de Aegypto liberatus ascendisse dicitur. Sed occurrit huic sensui illud quod sequitur, quomodo potuerit exiens de Aegypto fuisse dives valde? Quod tamen solvitur illa Hebraica veritate, in qua scribitur Abram grvabatur, et licet videantur esse divitiae pecoris, auri et argenti, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
fessus .ẽ. dominũ. spnens idola chaldeorũ. Potest autem fieri ut qui
scriptura reliquit incertũ ante paucos annos thara de chaldea ꝓ
fectur uenerit in carram quã mortem obirȩt. uł certę statius¬
post ꝑ secutionẽ in carrã uehiret. ibiq dutiꝰ sit moratꝰ. Siquis
gͦ huic expositioni contrariꝰ . ẽ. quęrat aliam solutionẽ. & tunc
recte eã quȩ a nob dicta sunt impbabit. & ꝓ fitiscens abrabam abit
inplurimis aliis locis ꝓ deserto ad austrũ scriptum . ẽ. in hebreo
Hocg notare debemꝰ. & uiderunt tã pͥncipes pharaonis. & laudaua
eais a pharaone & introduxer̃ eã indomum pharaonis. & abis¬
cuset sed uoluntas. & excusari possit sarai qd famis urtem poredola rogi
in peregrinis locis marito conuente resistere nequiuerit: tam̃ potest
& alitꝰ foeda necessitas excusari. qđ uixta librum hester quecunꝙ

Expanded text:
fessus est Dominum, spernens idola Chaldaeorum. Potest autem fieri, ut quia fessus est Dominum, spernens idola Chaldaeorum. Potest autem fieri, ut quia Scriptura reliquit incertum, ante parofectus venerit in Carra, qua morte obierit, vel certe post persecutionem in Carram venerit, et ibi diutius sit moraergo huic expositioni contrarius est, quaeret aliam solutionem: et tunc recte ea, quae a nobis dicta sunt, improbabit. Et proficiscens Abram, abiit plurimis aliis locis, pro deserto, ad Austrum, scriptum est in Hebraeo. Hoc igitur notare debemus. Et viderunt eam principes Pharaonis, et laudaverunt eam apud Pharaonem, et introduxerunt eam in domum Pharaonis: et Abculet, 325 sed voluntas: et excusari possit Sarai, quod famis tempore sola regis in peregrinis locis, marito connivente, resistere nequiverit; tamen potest et aliter foeda necessitas excusari: quod juxta librum Esther quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
sit Qoquitur autẽ postea dñs ad abraham. Egosum qͥeduxi te de igne
abraham sarai: & nom̃ uxoris nachor melcha filia aram. Pater¬
autemꝰ elche. apse .ẽ pat ieschȩ. Aram filiꝰ tharę fr̃ abrahani & nacha
duas fiuas genuit. melcham & larai cognomento tescham. Aionimon.
equib melchã accepit ulxorem nachor. & sarai abraham. Necdũ
quippe int̾ patruos & frm̃ filias nuptię fuerant lege ꝓhibitȩ. quȩ
in carra ducentesima qrunto ȩtatis suȩ anno mortuus. ẽ. quo mͦ nẽ
post mortẽ tharę abraham exiens de carra. lxxu. annorũ fuisse
anm fuisse doceant᷑. Hera . ẽ. gͥ illa hebr̾eor traditio quam supra
diximꝰ qđ egressus sit tchare cum filiis suis de igne chaldeorũ. & qđ alia¬
ham babilonio uallatꝰ incendio quia illud adorare nolebat dĩ sit auxilio
libat᷑ & exillo tempore ei dies uitȩ & tempꝰ reputet᷑ ȩtatis  ex quo cn¬

Expanded text:
sit. Loquitur autem Dominus postea ad Abraham: Ego sum, qui eduxi te de igne sit. Loquitur autem Dominus postea ad Abraham: Ego sum, qui eduxi te de igne Abram, Sarai: et nomen uxoris Nachor, Melcha, filia Aram, patrautem Melchae, ipse est pater Jescae. Aran filius Thare, frater Abraham et Nachor, duas filias genuit, Melcham, et Sarai cognomento Jescan, δυώνυμον. E quibus Melcham accepit uxorem Nachor, et Sarai Abraham: necdum quippe inter patruos, et fratrum filias nuptiae fuerant lege prohibitae, quae , et postea in Charra ducentesimo quinto aetatis suae anno mortuus est: quomodo nunc post mortem Thare, Abram exiens de Charra, septuaginta quinque anni doceantur. Vera est igitur illa Hebraeorum traditio, quam supra diximus, quod egressus sit Thara cum filiis suis de igne Chaldaeorum: et quod Abram Babylonio vallatus incendio, quia illud adorare nolebat, Dei sit auxilio liberatus; et ex illo tempore ei dies vitae, et tempus reputetur aetatis, ex quo con
Abbreviated transcription (Latin):
nunc uocantur meones. Arfaxat genuit sela: & sela genuit heb̾.
Exheb nati sunt filii. nomen uni falech quia indieb suis diuisa .ẽ. t̾ra
gentium posteriora nomina. inuemire ñ potuł sed usq in p̃sens quia
ꝓ aul anobis sunt ł ita uocantus ut pͥmum. ł quȩ enmutata st̃ igno¬
rorat̃ : Possederurit autẽ a cofene fluuio omem indiȩ regionem quȩ
autem hebrei ex hac occasione istiusmodi fabulam. qđ abrabam inignẽ
missus sit quia ignem adorare noluerit quem chaldei colunt. & dĩ au¬
xilio liberat᷑ de idolatriȩ igne ꝓfugerit. qđ insequentib scribitur egn¬
ssum. eẽ. tharam cũ sobole sua de regione chaldeorum ÷ ꝓ eo qđ inhe
bres habetur de incendio chaldeorum. Q hoc .ẽ. qđ nunc dr̃. Mor¬
tuus ẽ. aran ante conspectũ tharȩ patris sui interra natiuitatis sus
inigre chaldeorum. qđ uidelicet ignẽ nolens adorare igne consũptꝰ

Expanded text:
nunc vocantur Maeones. Arphaxad genuit Sela, et Sela genuit Heber. nunc vocantur Maeones. Arphaxad genuit Sela, et Sela genuit Heber. Ex Heber nati sunt duo filii: nomen uni Phaleg, quia in diebus ejus divisa est terra, gentium posteriora nomina invenire non potui, sed usque in praesens, quia procul a nobis sunt, vel ita vocantur ut primum, vel quae mutata sunt ignorantur; possederunt autem a Cofene fluvio omnem Indiae regionem quae autem Hebraei ex hac occasione, istiusmodi fabulam: Quod Abraham in ignem missus sit, quia ignem adorare noluerit, quem Chaldaei colunt, et Dei auxilio liberatus, de idololatriae igne profugerit: quod in sequentibus scribitur, egressumbraeo habetur De incendio Chaldaeorum, et hoc esse quod nunc dicitur: Mortuus est Aran ante conspectum Tharae patris sui in terra nativitatis suae, in igne Chaldaeorum, quod videlicet ignem nolens adorare, igne consumptus
Abbreviated transcription (Latin):
donec uenias ingerara. usq ad gazam ꝑ gentib sodoman & gomorrã
& acdaman & seboim. usq ad lecenr Quia̾ cęterȩ ciuitates. sidon uidelicet
& gerara. & sodoma. & gomorra. & adama & sebousi. sunt note om̃ib.
aque calidȩ ꝓrumpentes inmare mortuum defluunt. Filii sem. elam. &
assur. & arfaxath. & ludim. & aram. hi ab eufrate fluuio partem asiȩ
usq ad indicum õceanum tenent. Est autẽ elam a quo elamitȩ pͥncipes ꝑ¬
sidis. De assur autem iam dictum . ẽ. qđ ninum urbem condiderit: AR
faxath aquo chaldei. ludim aqͦ lidia. aramꝰ ꝯͦsycri. quorũ metropolis . ẽ.
damaschus. Filii aram. us. & ul. & gether. & mes. Ust̾ra conitidis &
da masri conditor. int̾ palestinam & coelen sy riam tenuit principati
Aquo . lxx. int̾pretes in libro iob ubi in sebreo scribit᷑ terra hus regionem
ausitidem quasi usitidem transtulerunt. Ul aqͦ armenii. Gecher aqͦ carnam.

Expanded text:
donec venias in Gerara usque ad Gazam pergentibus Sidoniam et Gomorrham, donec venias in Gerara usque ad Gazam pergentibus Sidoniam et Gomorrham, et Adamam, et Seboim usque Lesa. Quia caeterae civitates, Sidon videlicet et Gerara, et Sodoma, et Gomorrha, et Adama, et Seboim notae sunt omnibus, aquae calidae prorumpentes in mare Mortuum defluunt. Filii Sem, Aelam et Assur, et Lud, et Arphaxad et Aram. Hi ab Euphrate fluvio partem Asiae usque ad Indicum oceanum tenent. Est autem Aelam, a quo Aelamitae, principium Persidis. De Assur ante jam dictum est, quod Ninum urbem cphaxad a quo Chaldaei: Lud a quo Lydii: Aram a quo Syri, quorum metropolis est Damascus. Filii Aram, Us, et Ul, et Gether, et Mes. Us Trachonitidis et Damasci conditor, inter Palaestinam et Coelen Syriam tenuit principatum: a quo Septuaginta Interpretes in libro Job, ubi in Hebraeo scribitur, terra Us, regionem Ausitidem, quasi Usitidem, transtulerunt. Ul, a quo Armenii: Gether, a quo Acarnanii,
Abbreviated transcription (Latin):
suum. & cetheum. & iehuseum. & amorreum. & gergeseum. &
eueum. & aracesim. & sineum. & auatdium. & samareũ. & a madi¬
ũ. De chanaan pͥmꝰnatꝰ. ẽ sidon. aquo urbs infenice sidon. uocat
Deinaracheus. qui archas condidit oppidũ contra tripolim in ra¬
dicib libanositum. a quo haud ꝓ cul alia ciuitas. fuit nomine sin
num reseruauit: aradii sunt qui aradum insulã possederunt. an¬
gusto freto a fenicis littore separatam. Samarii emissa nobił sẏriȩ coe¬
les cuitas amath usq ad nr̃m tempꝰ tam asyris quã abhebreis ita ut
apud ueteres dicta fuerat appellatur. Hanc macedones qui post ale
xandrum in oriente regnauerunt. epiphaniam nuncupauerunt.
Sonnulli antiochiam ita appellatam putant. alii licet ñuere tam̃
opinionem suam quasi ueri simili uocabulo consoł antes. emãs pͥraã
a bantiochia mansionẽ edessam ꝑ gentib appellari putant. & eandem. ẽẽ.
quȩ apud ueteres dicta sit emachi. & fuit t̾minꝰ chananeorum a sidone

Expanded text:
usaeum, et Amorrhaeum, et Gergesaeum, et Evaeum, et Aracaeum, et Sinaeum, et Aradium, et Samaraeum, et Amathaeum. De Chanaan primus natus est Sidon, a quo urbs in Phoenice Sidon vocatur. Deinde Aracaeus, qui Arcas condidit, oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm. A quo haud procul alia civitas fuit nomine Sininum reservavit. Aradii sunt, qui Aradum insulam possederunt angusto freto a Phoenicis littore separatam. Samaraei; quibus Emessa nobilis Syriae Coeles civitas. Amath usque ad nostrum tempus, tam a Syris quam ab Hebraeis, ita ut apud veteres dicta fuerat, appellatur. Hanc Macedones, qui post Alexandrum in Oriente regnarunt, Epiphaniam nuncupaverunt. Nonnulli Antiochiam ita appellatam putant. Alii licet non vere, tamen opinionem suam quasi verisimili vocabulo consolantes, Emath primam ab Antiochia mansionem Edessam pergentibus appellari putant; et eamdem esse quae apud veteres dicta sit Emath. Et fuit terminus Chananaeorum, a Sidone
Abbreviated transcription (Latin):
meã. Ruben interp̃tat᷑ uisionis filius. & concepit inqͥs alterũ filium
& dixit. Qñ ex audiuit me dñs. eo qđ odio me haberet uir m̃s & dedit
mͥ etiam hunc. & uocauit nomen eiꝰ symeon. ab eo qđ sit ex audita
sy meoni nom̃ imposuit. Sx meon quippe interp̃tat᷑ auditio. De t̾cio
uͦ sequit᷑. & concepit adhucͣpeperit filium. & dixit. Nunc mecũ erit
uir m̃s quia peperi ei tres filios. & idõ uocauit nom̃ eiꝰ leui. Ubi nos legin

Expanded text:
meam. RUBEN   interpretatur visionis filius. Et concepit, inquit, alterum filium meam. RUBEN   interpretatur visionis filius. Et concepit, inquit, alterum filium et dixit: Quoniam exaudivit me Dominus, eo quod odio me haberet vir meus, et dedit mihi etiam h mihi etiam haec . Simeon quippe interpretatur auditio. De tertio vero sequitur: Et concepit adhuc, et peperit filium, et dixit: Nunc mecum erit vir meus, quia peperi ei tres filios. Ideo vocavit nomen ejus Levi . Ubi nos legi