comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nosterreat regnũ. Ht̃ decorẽ: qͦ delectem᷑. Qenĩ
quale illud decꝰ ẽ. quo ꝑfruent᷑ scĩ quib dice¬
tur: uenite benedicti patrss mei ꝑcipite re¬
gnũ : Uñ ibunt : Quo ibunt: Uidete frẽ ͤ
et si potestis qͣntũ potestis cogitate decorẽ
regni illiꝰ qͦd uentur̃ ẽ. Unde ẽ. in oratione
nr̃a. Adueniat regnum tuũ. Ip̃m enĩ regñ:
optamꝰ utueniatꝰ. Hoc regnũ uentur sciꝰ p̾di¬
cant. Mundũ istum attendite. Decorẽ ht̃.
Quẽ decorẽ: Terrã. mare. aerem. cȩlũ. syd̾a.
Omiã hȩc ñne omnẽ consicłatorẽ terrent:
Nonne pulchritudo siceminet. ut qͣsi pul¬
chriꝰ nicħ inueniri possit: Et hic uiuunt
inisto decore. in ista pulchritudine ꝓpe iã
ineffabili: hic uiunt tec̃ ⁊ u̾miculi. ⁊
mures. ⁊ omiã terrȩ serpentia. Istatec̃ ui¬
uunt indecore isto. Quale decus ẽ. illiꝰ reg¬
nI. uͥ tec̃ ñ uiuunt nͥ angłi: Ideo par̃ fuit

Expanded text:
nos terreat regnum, habet et decorem quo delectemur. Etenim nos terreat regnum, habet et decorem quo delectemur. Etenim quale illud decus est quo perfruentur sancti, quibus dicetur, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum» ! Unde ibunt? Quo ibunt? Videte, fratres; et si potestis, quantum potestis, cogitate decorem regni illius quod venturum est; unde est in oratione nostra, «Adveniat regnum tuum» . Ipsum enim regnum optamus ut veniat; hoc regnum venturum sancti praedicant. Mundum istum attendite; decorem habet. Quem decorem habet terra, mare, aer, coelum, sidera! Omnia haec nonne omnem consideratorem terrent? Nonne pulchritudo ipsa sic eminet, ut quasi pulchrius nihil inveniri possit? Et hic vivunt in isto decore, in ista pulchritudine prope jam ineffabili, hic vivunt tecum et vermiculi et mures, et omnia terrae repentia; ista tecum vivunt in decore isto. Quale decus est illius regni, ubi tecum non vivunt nisi Angeli? Ideo parum fuit
Abbreviated transcription (Latin):
inuenisti uox confessionis ipsiꝰ ẽ. ut laudeᷤ. sc̃ iͣ¬
creatorẽ. Nonne considata uniu̾sa pulchri¬
tudine mundi hꝰ. tanꝗͣ una uoce tͥ spẽs
tui benedicant te: ip̃i scĩ tui inspiciant
creaturã ĩfitentẽ. Et illoꝵ uocẽ audi be¬
nedicentẽ. Qenim c̃ scĩ tui benedicunt
te qͥd dicunt: Głam regni tui dicent: ⁊
potentiam tuã loq̃nt᷑. Qm potensd̾s: qui
fec t̾ram. Qmpotens d̾s: qui impleuit t̾rã
bonis fuis. Qmͣ potens ds̃: qͥ dedit uitas
suas ꝓpriis ammalib. Qm potens ds: qͥ se¬
mina diu̾sa dedit uiscerib t̾rȩ ut g̾mina¬
rent tantã uarietatẽ fruticũ: tantã spe¬
Tu int̾roga⁊ creatura respondet: & de res-¬
ponsione tanqͣm confessione creaturȩ. tu sc̃s d̾i
risgłam. Est quedã magnitudo decoris regni
tui: ħ÷ regnum tuũ ht̃ decorẽ ate ⁊ magnũ
decorẽ. Qndoqͥdẽ quicqͥd ht̃ decorẽ atẽ habet
decorẽ: ip̃m regnum tuũ. qͣlẽ decorẽ ht̃: Nõ

Expanded text:
invenisti, vox confessionis ipsius est, ut laudes Creatorem. Nonne considerata universa pulchritudine mundi huius, tanquam una voce tibi tui te benedicant, ipsi sancti tui inspiciant creaturam confitentem. Et illorum vocem audi benedicentem. Etenim cum sancti tui benedicunt te, quid dicunt? Gloriam regni tui dicent, et potentiam tuam loquentur. Quam potens Deus, qui fecit terram! quam potens s, qui dedit vitas suas proprias animalibus! quam potens Deus, qui semina diversa dedit visceribus terrae, ut germinarent tantam varietatem fruticum, tantam speTu interroga, creatura respondet; et de responsione, tanquam confessione creaturae, tu, sancte Dei,o decoris regni tui; hoc est, regnum tuum habet decorem, et magnum decorem. Quandoquidem quidquid habet decorem, a te habet decorem; ipsum regnum tuum qualem decorem habet! Non
Abbreviated transcription (Latin):
Tam̃ ⁊ ipã ingn̾e suo de ẽẽ. ñ posst̃. Et
gͣdib qͥbdã ordinauit c̾at᷑am. at̾ra u̾q
incelum: auisibilib ad inuisibilia:
amortalib ad ĩmortalia. Ista c̃textio
creaturȩ. ista ordinatissima pulchritudo. ab
imis ad sũma conscendens: a sumis adima des¬
cendens. nusꝗͣ int̾rupta s dissimilib tẽꝑata:
tota laudat dm̃. Qre gͦ tota laudat dme la
c̃ eã considas et pulcͣm uides: tu m illa lau¬
das dm̃. Ulox quedam ẽ mute t̾rȩ: species
terrȩ. Attendis et uides eiꝰ speciẽ: uides eiꝰ
fecunditatẽ: uides eiꝰ uires: qͦmͦ concipiat
sem̃. qͦm pler̃q afferat qͦd ñ ÷ seminatũ.
Uides. ⁊ considatione tua tanꝗͣ int̾rogaseã:
et ip̃a inqͥsitio int̾rogatio ẽ. Cum aut̃ inqͥ¬
sieris admmrans. et ꝑscrutat᷑ꝰ fui̾s: ⁊ magnã

Expanded text:
e suo deesse non possunt, et gradibus quibusdam ordinavit creaturam, a terra usque ad coelum, a visibilibus ad invisibilia, a mortalibus ad immortalia. Ista contextio creaturae, ista ordinatissima pulchritudo, ab imis ad summa conscendens, a summis ad ima descendens, nusquam interrupta, sed dissimilibus temperata, tota laudat Deum. Quare ergo tota laudat Deum? Quia cum eam consideras et pulchram vides, tu in illa laudas Deum. Vox quaedam est mutae terrae, species terrae. Attendis et vides ejus speciem, vides ejus fecunditatem, vides ejus vires, quomodo concipiat semen, quomodo plerumque afferat quod non est seminatum: vides, et consideratione tua tanquam interrogas eam; et ipsa inquisitio interrogatio est. Cum autem inquisieris admirans, et perscrutatus fu
Abbreviated transcription (Latin):
dñe omĩa oꝑa tua: Laudent te omĩa
oꝑa tua. S talis questio redit ad laudẽ:
qͣlis erat inconfessione. Siem ꝓpt̾ea con-¬
fiteri ñ pot̾it terra. ligna ⁊ queq insen¬
sata. qr uocẽ ñ hñt c̃fitendi: iõ nec lauda¬
bt̃ qr uocẽ ñ hñt p̃dicandi. Nonne tam̃
omĩa tres illi pueri enum̾ant deambulã¬
tes int̾flamas innoxias: qͥb spaciũ erat
ñ solũ ñ ardendi. s etiã laudandi dm̃:
Omib dicunt acȩlestib usq ad terrena:
benedicite. ymnũ dicite. et suꝑ exaltate
eũ in scła. Ecce qͦm dicunt ymuũ. Nemo
hoc sentiat: qͦd mutꝰ lapis aut mutũ a¬
nimal hãt rationẽ dni intelligendi.
Hoc qͥ putauer᷑: multũ au̾itate erraue

Expanded text:
ne, omnia opera tua?» Laudent te omnia opera tua. Sed talis quaestio redit ad laudem, qualis erat in confessione. Si enim propterea confiteri non poterunt terra, ligna et quaeque insensata, quia vocem non habent confitendi; ideo nec laudabunt, quia vocem non habent praedicandi. Nonne tamen omnia tres illi pueri enumerant, deambulantes inter flammas innoxias; quibus spatium erat, non solum non ardendi, sed etiam laudandi Deum? Omnibus dicunt a coelestibus usque ad terrena: «Benedicite, hymnum dicite, et superexaltate eum in saecula» . Ecce quomodo dicunt hymnum. Nemo hoc sentiat, quod mutus lapis aut mutum animal habeat rationem intelligendi Deum: hoc qui putaverunt, multum a veritate
Abbreviated transcription (Latin):
serationes eiꝰ : Inde ẽ illa longanimitas qͣfacit
solẽ oriri suꝑ bonos ⁊ malos. Nonne misera¬
tiones eiꝰ in omĩa oꝑa eiꝰ: Qui pluit suꝑ iꝰtos
⁊ ĩ iustos. Nonne miserationes eiꝰ in omĩa oꝑa
eiꝰ: Longanimis. expectans peccatorẽ: di¬
cens conu̾timini adme et ego conu̾tar ad¬

Expanded text:
serationes ejus?» Inde est illa longanimitas qua facit solem suum oriri super bonos et malos: nonne «miserationes ejus in omnia opera ejus,» qui pluit super justos et injustos ? nonne «miserationes ejus in omnia opera ejus?» Longanimis exspectat peccatorem, dicens, «Convertimini ad me, et
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ: utrũq ꝑiculosum. Ue a desꝑa¬
et utriq malo. qͦmͦ occurrit miscd̾ia
dei: Quid dicis tu qui desꝑando uo¬
lebas peccare : lam cdãpnandꝰ sũ. Qrͣe
ñ facio quicqͥd uolo: Audi scͥpturam.
Nolo mortẽ impii: qͣntũ ut reu̾tatur
et uiuat. Hac uoce dei reducit᷑ inspẽ.
S timendꝰ ÷ aliꝰ laqueus: ne ip̃a spe
ampliꝰ peccet. Quid gͦ ⁊ tu dicebas. qui
spe magis peccas: ¶ñ me conu̾tero: oĩã
mͥ ss dimittit. faciã quec̃q uolo. Au¬
di et tu scͥturã. Ne tardss conu̾ti ad
dnm̃: neq differas de die in diẽ. Su¬
bito enim uenit ira illiꝰ: ⁊ in tp̃re¬

Expanded text:
ue periculosum; vae a desperaet utrique malo quomodo occurrit misericordia Dei? Quid dicis tu, qui desperando volebas peccare? Jam damnandus sum; quare non facio quidquid volo. Audi Scripturam: «Nolo mortem impii, tantum ut revertatur et vivat.» Hac voce Dei reducitur in spem: sed timendus est alius laqueus, ne ipsa spe amplius peccet. Quid ergo et tu dicebas, qui spe magis peccas? Quando me convertero, omnia mihi Deus dimittet; faciam quidquid volo. Audi et tu Scripturam: «Ne tardes converti ad Dominum, neque differas de die in diem; subito enim veniet ira illi
Abbreviated transcription (Latin):
mo. Custodit dñs om̃s diligentes se: et
om̃s peccatores disꝑdet. Uidetis quia ẽ.
ap̃ eum seu̾itas: apud quẽ tanta suaui¬
tas. Saluos faciet om̃s sꝑantes inse. os̃
fideles: om̃s tim̃tes se. om̃s inuocantes se
inu̾itate: et om̃speccatores disꝑdet. Qs
om̃s peccatores: nͥ ꝑ seu̾antes inpeccatis.
dm̃ ñ se rep̾hendẽ audentes. contͣ dm̃
quotide disputantes: ueniã delictorũ desꝑan¬
tes. et exipsa desꝑatione delicta cumulante.
aut ueniã sibi ꝑu̾se ꝓmittentes. et ex ipsa ꝓ¬
missione a pecc̃is et impietate ñ recedentes:
Ueniet tempꝰ ut separent᷑ isti om̃s: et fiant
due illȩ partes. una addext̾am. alt̾a ad si¬
nistrã: accipiant iusti regnũȩt̾num: eant il¬
li inignem ȩt̾nũ. Et om̃s peccatores disꝑdet.

Expanded text:
20. Custodit Dominus omnes diligentes se, et omnes peccatores disperdet.» Videtis quia est apud eum severitas, apud quem tanta suavitas. Salvos faciet omnes sperantes in se, omnes fideles, omnes timentes se, omnes invocantes se in veritate; «et omnes peccatores disperdet.» Quos «omnes peccatores,» nisi perseverantes in peccatis; Deum, non se, reprehendere audentes; contra Deum quotidie disputantes; veniam delictorum desperantes, et ex ipsa desperatione delicta cumulantes; aut veniam sibi perverse promittentes, et ex ipsa promissione a peccatis et impietate non recedentes? Veniet tempus ut separentur isti omnes, et fiant illae duae partes, una ad dexteram, altera ad sinistram; accipiant justi regnum aeternum, eant illi in ignem aeternum : «Et omnes peccatores disperdet.
Abbreviated transcription (Latin):
longanimis et multũ misericors. Su¬
auis dñs om̃ib: ⁊ miserationes eiꝰ in oĩa
oꝑa eiꝰ. Nisuille taliseẽt: de nob̾ repeti¬
tio nulla ẽẽt. Aitende ad te ipsum. Qd
merebaris peccator: Comptẽptor dei
qͥd m̾ebaris: Uide si occurrit tͥ nͥ pe¬
na: si occurrit tͥ nͥ suppliciũ. Uides gͦ
quid tͥ debebat᷑: et quid ded̾it quigͣtis
dedit. Data ẽ uenia peccatori: datꝰ ÷ sp̃c
iustificationis: data ẽ caritas et dilec¬
tio inqͣbona omĩa facis: et suꝑ ħ dabit
tes: quia ⁊ ip̃a tua m̾ita illius dona st᷑
Et iusticia tua existtabunt. Misericors
et miserator dñs: qui fec̃ gratis omĩa.
b ueniã dedit: in his quib adhuc nõ
dedit longanimis: ñ dãpnans s: expec¬
tans: ip̃a expectatione clamans. Conu̾¬
timini adme: & conu̾tar aduos. Et
nimia longanimitate: nolo inquit
mortẽ impii qͣntum ut reu̾tat᷑ ⁊ uiuat.
Ille quidẽ longanimis: tu autẽ scd̃m
duriciam cordis tui ⁊ cor impenitens.

Expanded text:
longanimis et multum misericors. Suavis Dominus omnibus, et miserationes ejus in omnia opera ejus.» Nisi ille talis esset, de nobis repetitio nulla esset. Attende ad te ipsum; quid merebaris peccator? contemptor Dei, quid merebaris? Vide si occurrit tibi nisi poena, si occurrit tibi nisi supplicium. Vides ergo quid tibi debebatur, et quid dederit qui gratis dedit. Data est venia peccatori, datus est spiritus justificationis, data est charitas et dilectio, in qua omnia bona facias; et super haec dabit tes, quia et ipsa tua merita illius dona sunt: «Et justitia tua exsultabunt. Misericors et miserator Dominus:» qui fecisti omnia ibus veniam dedit: in his quibus adhuc non dedit, «longanimis,» non damnans, sed exspectans, ipsa exspectatione clamans, «Convertimini ad me, et convertar ad vos» ; et nimia longanimitate, «Nolo,» inquit, «mortem impii, tantum ut revertatur et vivat» . Ille quidem longanimis; tu autem secundum duritiam cordis
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo qͣsi dõ tͥbuat. quia ẽ: ⁊ sͥ qr iustꝰ ẽ.
Meliꝰ ÷ enĩ qͦd tͥ uis tͥbuere: ꝗͣ qͦd illi. Me¬
liꝰ enĩ aliqͥd es quia iustꝰ es: ꝗͣ quia homo
es. Inferiꝰ aliqͥd das deo: et suꝑiꝰtͥ. To¬
tum illi da: in toto ip̃m lauda. Ncadaᷤᷤ
de manu artificis. Ut eẽs quid fec̃: Nõ¬
ne scͥtum ẽ. quia sũpsit d̾s limũ de
terra ⁊ formaũ hominẽ : Anteꝗͣ homo

Expanded text:
 justus est. Melius est enim quod tibi vis tribuere, quam quod illi: melius enim aliquid es quia justus es, quam quia homo es. Inferius aliquid das Deo; et superius tibi. Totum illi da, in toto ipsum lauda: non cadas de manu artificis. Ut esses quis fecit? Nonne scriptum est quia sumpsit Deus limum de terra, et formavit hominem ? Antequam homo
Abbreviated transcription (Latin):
intelligeret. planiꝰ hoc aꝑire dignat᷑ ẽ
Da intellectorẽ: et totũ dix̃. grã salui fcĩ
estis. Ulbi audis grãm: gͣcis intellige.
Si gͦ gͣtis : nncb tu attulisti. nicħ m̾uisti.
Nam si m̃itis aliqͥd redditũ ẽ: m̾ces : ñ gr̃a.¬

Expanded text:
intelligeret, planius hoc aperire dignatus est. Da intellectorem, et totum dixit: «Gratia salvi facti estis.» Ubi audis, «gratia,» Gratis intellige. Si ergo gratis, nihil tu attulisti, nihil meruisti: nam si meritis aliquid redditum est, merces est, non gra
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinis n ÷ finis: ñ de illa tacebunt
rabunt eam. Qmͦ enarrabt̃ eã. si finᷤᷤ
non ẽ eiꝰ: Narrabunt eam: cum laudabt̃
eã. Et quia finis eiꝰ ñ ẽ: sic et laudis eiꝰ ñ
erit finis. ꝓbemꝰ quia ñ erit finis lau
nitudinẽ tuã illã. illã infinitã: enarra¬
uitatis tuȩ eructabt̃. Oepulas felices.
Quid manducabt̃. qui sic eructabt̃: Me¬
moriã abundantiȩ suauitatis tuȩ: Qͥd:
memoriã abundantie suauitatis tue :
Quia nos oblitꝰ ñ es: cum obliti te nos
fũimꝰ. Omĩs enĩ caro oblita erat dm̃:
illȩ tam̃ oꝑa sua ñ ẽ oblitꝰ. Hȩc memo¬
ria eiꝰ suꝑ nos quia nos ñ ẽ. oblitꝰ. p̾di¬
canda ẽ: enarranda ẽ. Et quia ualde
dulcis ẽ: manducanda et eructanda ÷
Sic manduca et ut eructes: sic accipe
ut des. Manducas cũ discis: eructascũ
doces. Manducas cum audis: eructas
cũ p̃dicas. Hoc tam̃ eructas: qͦd mandu¬
mini. nͥ discumb̾et suꝑ pectus dñi et
de archano eiꝰ bibet diuina secreta: qͥd

Expanded text:
non est finis; non de illa tacebunt.rabunt eam.» Quomodo enarrabunt eam, si finis non est? Enarrabunt eam, cum laudabunt eam; et quia finis ejus non est, sic et laudis ejus non erit finis. Probemus quia non erit finis laudnitudinem tuam» illam, illam infinitam, «enarravitatis tuae eructabunt.» O epulas felices! Quid manducabunt qui sic eructabunt? «Memoriam abundantiae suavitatis tuae.» Quid est, «memoriam abundantiae suavitatis tuae?» Quia nos oblitus non es, cum obliti te nos fuerimus. Omnis enim caro oblita erat Deum; ille tamen opera sua non est oblitus. Haec memoria ejus super nos, quia non nos oblitus est, praedicanda est, enarranda est; et quia valde dulcis est, manducanda et eructanda est. Sic manduca, ut eructes; sic accipe, ut des. Manducas, cum discis; eructas, cum doces; manducas, cum audis; eructas, cum praedicas: hoc tamen eructas quod mandumini, nisi discumberet super pectus Domini , et de arcano ejus biberet divina secreta, quid
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ memoriã suauitatis tuȩ eructabunt:
intelligentes in se nichil bom eẽ qͦd ate ñ
sit. nec potuisse conu̾ti adte nͥ cõmemo¬
rarent᷑ abste. nec reduci potuisse in me¬
moriã tui si tu obliuiscereris illoꝵ:ħ
considantes in gr̃a tua et iusticia tua ex¬
ultabt᷑. Hȩc inꝗͣ intua grã considantes:
exultabt̾ iusticia tua ñ sua. frẽs siuultiᷤ
ructare grãm: bibite grãm. Quid ÷ bi¬
bite gr̃am: Discite grãm: intelligite

Expanded text:
iae suavitatis tuae eructabunt,» intelligentes in se nihil boni esse quod a te non sit; nec potuisse converti ad te, nisi commonerentur abs te; nec reduci potuisse in memoriam tui, si tu obliviscereris illorum: haec considerantes in gratia tua, «Et justitia tua exsultabunt.» Haec, inquam, in tua gratia considerantes, «exsultabunt justitia tua,» non sua. Fratres, si vultis eructare gratiam, bibite gratiam. Quid est, bibite gratiam? Discite gratiam, intelligite
Abbreviated transcription (Latin):
cabunt regnũ tuum inet̾nũ: et tacebt̃
ignẽ et̾nũ. Laus enim dei inuia te cõ¬
stituens. ostende tͥ debet et qͥd diligas.
et qͥd timeas: et qͥd appetas. ⁊ qͥd fugias:
qͥd eligas. et qͥd reicias. Tempꝰ electionis
nc̃ ẽ: acceptionis pꝰea erit. Dicat᷑ gͦ uirtꝰ
metuendoꝵ. Et magnitudinẽ tuã inqͥt

Expanded text:
cabunt regnum tuum aeternum, et tacebunt cabunt regnum tuum aeternum, et tacebunt ignem aeternum. Laus enim Dei in via te constituens, ostendere tibi debet et quid diligas, et quid timeas, et quid appetas, et quid fugias; quid eligas, et quid rejicias. Tempus electionis nunc est, acceptionis postea erit. Dicatur ergo virtus metuendorum. «Et magnit
Abbreviated transcription (Latin):
magnificentiã głe scitatis tuȩ loquentur:
et mirabilia tua narrabunt. Et uirtutẽ
metuendoꝵ tuoꝵ dicent: & magnitudi¬
nẽ tuã enarrabt̃ eã. Memoriã abundã¬
nͥ tuã Iste oꝑm c̃sidator uide sideflex̾
ẽ. ab oꝑante ad opꝰ: uide si decidit ab eo
qͥ fec̃ adea q̃ fec̃. Abhisque fcã s̃ gradũ
s fec̃ ad eum: ñ abeo adista casũ. Sienĩ
amau̾is hȩc płꝗͣ illũ: ñ habeb̾ illũ. Et qͥd
tͥ ꝓdest abundare oꝑib: si te deserit
oꝑator: Certe ama ⁊ hȩc. S plꝰ illũ ama:
et hȩc ꝓpt̾ illũ ama. Annuncia iurtutẽ
eiꝰ magnificentiã głȩ scitatis eiꝰ loq̃re:
mirabilia eiꝰ enarra: uirtutẽ metuen¬
tur: milla ẽẽt exhortatio. Si ñ minaret᷑:
nulla eẽt correctio. Dicent gͦ laudato¬
res tui. ⁊ uirtutẽ metuendoꝵ: et uir¬
titẽ creatẽ tuȩ punientis et disciplinã
dantis. Dicent: ñ tacebunt. Nenĩ p̾di¬

Expanded text:
magnificentiam gloriae sanctitatis tuae loquentur, magnificentiam gloriae sanctitatis tuae loquentur, et mirabilia tua narrabunt. Et virtutem metuendorum tuorum dicent, et magnitudinem tuam enarrabunt eam. Memoriam abundansi tuam. Iste operum considerator, vide si deflexus est ab operante ad opus; vide si decidit ab eo qui fecit, ad ea quae fecit. Ab his quae facta sunt, gradum sibi fecit ad eum, non ab illo ad ista casum. Si enim amaveris haec plus quam illum, non habebis illum. Et quid tibi prodest abundare operibus, si te deserit operator? Certe ama et haec; sed plus illum ama, et haec propter illum ama. Annuntia virtutem ejus, magnificentiam gloriae sanctitatis ejus loquere, mirabilia ejus enarra, virtutem metuentur, nulla esset exhortatio; si non minaretur, nulla esset correptio. Dicent ergo laudatores tui «et virtutem metuendorum;» virtutem creaturae tuae punientis et disciplinam dantis dicent, non tacebunt. Non enim praedi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sic te laudat gen̾atio et gen̾atio inser¬
uis tuis cũ laudat oꝑa tua. S qͣm lau¬
dat: Et uirtutẽ tuã annunciabt̃. In
laudatis oꝑib tuis uirtutẽ tuã annim¬
ciabunt. Laudatores isti scĩ et boni fide¬
les. ĩi laudatores. ñ ingrati gr̃ę. c̃ laudãt
oꝑa dĩ hȩc atq illa sumia et ima. cȩle¬
stia t̾restria: int̾ ipsa oꝑa dei q̃ laudant
et seipsos inueniunt: quia inoꝑib dei
et ip̃i s̃. Qͥenĩ fec̃ omĩa: ipse nos fec̃ int̾
omĩa. Pinde si laudas oꝑa dei: et te
laudaturꝰ quia ⁊ tu opꝰ dei es. Ubi÷ gͦ ñ
te laudet os tuũ: Ecce inuentũ ÷ qͦm̾
et te laudare possis: et arrogansñsis.
Dm̃ inte lauda ñ te. N quia tutalises:
dabunt : et uirtutẽ tuã anñciabunt.
Nsuã: s tuã. Discite gͦ laudare. Intuẽ¬
tes oꝑa: miramini artificẽ. Grãs agen
do ñ arrogando laudate: quia ipse
fec̃: quia sic constituit: quia talia do

Expanded text:
non sic te laudat generatio et generatio in sernon sic te laudat generatio et generatio in servis tuis, cum laudat opera tua. Sed quomodo laudat? «Et virtutem tuam annuntiabunt.» In laudandis operibus tuis, virtutem tuam annuntiabunt. Laudatores isti, sancti et boni fideles, veri laudatores, non ingrati gratiae, cum laudant opera Dei haec atque illa, summa et ima, coelestia et terrestria, inter ipsa opera Dei quae laudant, et seipsos inveniunt, quia in operibus Dei et ipsi sunt. Qui enim fecit omnia, ipse nos fecit inter omnia. Proinde si laudas opera Dei, et te laudaturus es; quia et tu opus Dei es. Ubi est ergo, «Non te laudet os tuum» ? Ecce inventum est quomodo et te laudare possis, et arrogans non sis. Deum in te lauda, non te: non quia tu es talis, dabunt te, «et virtutem tuam annuntiabunt;» non suam, sed «tuam.» Discite ergo laudare. Intuentes opera, miramini artificem; gratias agendo, non arrogando. Laudate quia ipse fecit, quia sic constituit, quia talia don
Abbreviated transcription (Latin):
nͥut uirtutẽ tuã anmincient. Pponũt᷑
laudes pueris inscola: et omĩa talia ꝓ¬
ponit᷑ homini laus solis: laus cęli. laus
terre: ut adminora etiã ueniã laus
rosȩ. lausauri. Omĩa ista oꝑa deis̃. ꝓ
ponunt᷑. suscipiunt᷑: laudant᷑. Oꝑa cȩ¬
lebnͣtur: de oꝑatore tacet᷑. Frgo de oꝑi¬
b uolo laudare creatorẽ: in gratũ nõ
amo laudatorẽ. Laudas qͦd fec̃: taces
de illo qui fec̃. Quasi uͦ nͥ ille tantꝰ eẽt:¬
inuenires qͦd laudares. Ineo qͦd uides qͥd
ibi laudat᷑: Species: utilitas: aliqͣuirtꝰ.
aliqͣpotentia rer̃ istar̃. Si pulchritudo
te delec̾tat: quid pulchriꝰ faciente: Si
utilitas laudat᷑: quid illo utiliꝰ qͥ fecit
omĩa: Si uirtꝰ laudat᷑: qͥd illo potentiꝰ
a qͦ fcã s̃ omiã. aqͦ etiam fc̃a ñ dimittũ¬
tur. s regunt᷑ et gubnant᷑ omĩa: Nõ gͦ
quẽ ad modũ quidã eloquentes muti. lau¬
dantes creaturã. obliuiscentes creatorẽ:

Expanded text:
nisi ut virtutem tuam annuntient. Proponuntur nisi ut virtutem tuam annuntient. Proponuntur laudes pueris in schola, et omnia talia pponitur homini laus solis, laus coeli, laus terrae; ut ad minora etiam veniam, laus rosae, laus lauri: omnia ista opera Dei sunt, proponuntur, suscipiuntur, laudantur; opera celebrantur, de operatore tacetur. Ego in operibus volo laudari Creatorem; ingratum non amo laudatorem. Laudas quod fecit, taces de illo qui fecit? Quasi vero nisi ille tantus essinvenires quod laudares. In eo quod vides, quid ibi laudatur? Species, utilitas, aliqua virtus, aliqua potentia rerum istarum. Si pulchritudo te delectat, quid pulchrius faciente? Si utilitas laudatur, quid illo utilius, qui fecit omnia? Si virtus laudatur, quid illo potentius, a quo facta sunt omnia; a quo etiam facta non dimittuntur, sed reguntur et gubernantur omnia? Non ergo quemadmodum quidam eloquentes muti, laudantes creaturam, obliviscentes Creatorem;
Abbreviated transcription (Latin):
nificans ait gen̾atio et gen̾atio laudabit
oꝑatua: an forte duas qͣsdã gen̾ationes in¬
sinuare uoluit ista repeticione: Sumꝰ enĩ
in hac gen̾atione filii dei: erimꝰ in alia ge¬
neratione filii resurrectionis. Appellaũ
scͥpt᷑a filios resurrectionis. Ipãm resurre¬
ctionẽ. regen̾ationẽ uocauit. In regen̾atio¬
ne inqͥt: c̃uen̾it filiꝰ hoĩs in maiestate sua
Item alio loco. Non enĩ nubent neq uxo¬
res ducent: cũ sint filii resurrectionis.
Ogen̾atio et gen̾atio laudabit oꝑa tua.
Laudamꝰ nc̃ oꝑa dei: cũ in hac mortalita. st¬
te iuiumꝰ. Et si laudamꝰ compediti. qͦmͦ
laudabimꝰ coronati : Ergo hȩc nc̃ atten¬
damꝰ in hac gen̾atione oꝑa dñi: incuiꝰ
laude dr̃. Gen̾atio et gen̾atio laudabit
oꝑatua: qm magnitudinis tuȩ ñ ẽ fimͤ.
Oꝑa tua intueri licet: ut tu laudis qui
talia oꝑaris. Et uirtutẽ tuã annuncia¬
bunt. Neq enim oꝑa tua laudabunt:

Expanded text:
nificans ait, «Generatio et generatio laudabit nificans ait, «Generatio et generatio laudabit opera tua.» An forte duas quasdam generationes insinuare voluit ista repetitione? Sumus enim in ista generatione filii Dei; erimus in alia generatione filii resurrectionis. Appellavit Scriptura filios resurrectionis; ipsam resurrectionem regenerationem vocavit. «In regeneratione,» inquit, «cum sederit filius hominis in majestate sua» . Item in alio loco: «Non enim nubent, neque uxores ducent, cum sint filii resurrectionis» . Ergo, «Generatio et generatio laudabit opera tua.» Laudamus nunc opera Domini, cum in hac mortalitate vivimus; et si laudamus compediti, quomodo laudabimus coronati! Ergo haec nunc attendamus in hac generatione opera Domini, in cujus laude dicitur, «Generatio et generatio, laudabitoniam magnitudinis tuae non est finis. Opera tua intueri licet, ut tu lauderis qui talia operaris. 7. «Et virtutem tuam annuntiabunt.» Neque enim opera tua laudabunt,
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudo. qͣnta alia fecit que nos no᷑
adçelũ extendimꝰ : et asole. et luna et
stellis rursum ad terrã reuocamꝰ: et hoc
totũ spaciũ ẽ uͥuagat᷑ acies nr̃a. Ultra
cȩlos quisextendat aciẽ uelm̃tis: ñ dicã
carnis: Ergo qͣntũ notas̃ nob̃ oꝑa eiꝰ:
laudemꝰ eumꝑ oꝑa eiꝰ. In uisibilia enĩ
eiꝰ: a constitutione mundi ꝑ ea q̃ facta¬
s̃ intellecta conspiciunt᷑. Gen̾atio e ge¬
n̾atio laudabit oꝑa tua. Omĩs gn̾atio
laudabit oꝑa tua. forte enĩ omĩs gn̾atio
dicta ẽ: geu̾atio ⁊ gen̾atio. Non enim
tam diu dicturꝰ erat gen̾atio ⁊ gen̾atio
quã diu finiret num̾ũ oĩũ gen̾ationũ:
s repeticio loq̃ntis. i infinitũ misit aĩũ
cogitantis. Ecce ista gen̾atio quȩ nẽ in
carne ẽ. tͣnsitura hinc sic̃ uenit. laudat
oꝑa dei: et illa cui succedenti cedit. laudabit
utiq oꝑa dei. Et pꝰ illam erit alia. Et usq
infinem scłi qͣm multe gn̾ationes. Hoc sig¬

Expanded text:
quae nos non ad coelum extendimus, et a sole et a luna et a stellis rursus revocamus ad terram; et hoc totum spatium est ubi vagatur acies nostra: ultra coelos quis extendat vel aciem mentis, non dicam carnis? Ergo quantum nota sunt nobis opera ejus, laudemus eum per opera ejus. Invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, sunt intellecta conspiciuntur . «Generatio et generatio laudabit opera tua.» Omnis generatio laudabit opera tua. Forte enim omnis generatio dicta est, «generatio et generatio.» Non enim tamdiu dicturus erat, «generatio et generatio,» quamdiu finiret numerum omnium generationum; sed repetitio loquentis, in infinitum misit animum cogitantis. Ecce ista generatio quae nunc in carne est, transitura hinc sicut venit, laudat opera Dei; et illa cui succedenti cedit, laudabit utique opera Dei; et post illam erit alia; et usque in finem saeculi quam multae generationes! Hoc sig
Abbreviated transcription (Latin):
scłm ⁊ in scłm scłi. Magnꝰ dñs: et laudabilis
ualde. Qnͣtum dictus erat: Quȩ u̾ba quesi¬
turꝰ: Quantã conceptionẽ conclusit inuno
ualde. Cogita qͣntum uis. Qñ aut̃ pot̾ co-¬
gitari. qͥ capi ñ pot̾: Laudabił ÷ ualde.
Et magnitudinis eiꝰ ñ ẽ sinis. Ideo dixit
ualde. quia magnitudinis eiꝰ ñ ẽ. finis: ne
forte incipias uelle laudare: et putes te
laudando posse finire: cꝰ magnitudo finẽ
ñ pot̃ hrẽ. Noli gͦ te putare eũ cꝰ magni¬
tudinis finis ñ ẽ: sufficient̾ posse laudare.
Nonne gͦ meliꝰ ẽ. ut qͦmͦ ipse ñ finit᷑. nec
laus ipsiꝰ finiat᷑: Illiꝰ magnitudo sine fi¬
ne ẽ: et tua laudatio sine fine sit. De Aciiͦi.¬
magnitudine eiꝰ quid dictum ẽ: Et ma-¬
gnitudinis eiꝰ ñ ẽ finis. De tua laude qͥd:
laudis ñ erit finis. Nonenĩ c mortuus
fu̾is in hac carne: desines laudare dm̃.
Dictum ẽ qͥd ẽ: ñ mortui laudabt᷑ te dñe

Expanded text:
 Magnus Dominus et laudabilis valde.» Quantum dicturus erat? quae verba quaesiturus? Quantam conceptionem conclusit in uno «valde?» Cogita quantum vis. Quando autem potest cogitari, qui capi non potest? «Laudabilis» est «valde; et magnitudinis ejus non est finis.» Ideo dixit, «valde;» quia, «magnitudinis ejus non est finis:» ne forte incipias velle laudare, et putes te laudando posse finire, cujus magnitudo finem non potest habere. Noli ergo te putare eum cujus magnitudinis finis non est, sufficienter posse laudare. Nonne ergo melius est ut quomodo ipse non finitur, nec laus ipsius finiatur? Illius magnitudo sine fine est, et tua laudatio sine fine sit. De magnitudine ejus quid dictum est? «Magnitudinis ejus non est finis.» De tua laude quid? laudis non erit finis. Non enim cum mortuus fueris in hac carne, desines laudare Dominum. Dictum est quidem, «Non mortui laudabunt te
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ magnitudinis eiꝰ ñẽ finis caꝑe ex
eo aliqͥd possumꝰ. dm̃ tam̃ totũ caꝑe nõ
possumꝰ: tanqͣm defitientes in eiꝰ mag¬
tẽ: de conditis conditorẽ: de creatura
creatorẽ. Uideamꝰ que hic fec̾it: quȩ
nob̾ nota s. que nob manifesta s. Illius

Expanded text:
finis, capere ex eo aliquid possumus; Deum tamen totum capere non possumus; tanquam deficientes in ejus magemus operantem, de conditis Conditorem, de creatura Creatorem. Videamus quae hic fecerit, quae nobis nota sunt, quae nobis manifesta sunt. Illius
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ fac̃: & in eo nob̾ consulit qr se amabilẽ
fac̃. Exhortat᷑ gͦ cornr̃m in laudẽ suã: et¬
qͥd aliud qͣm ip̃e selaudat: Incip̃ gͦ psal
mꝰ iste: ita.
xaltabo te ds̃ ms̃ rex: et be
nedicã nom̃ tuũ in scłm ⁊ ĩ¬
scłm scłi. Uidetis inchoatã.
ẽẽ laudẽ dei: et usq ad fi¬
nẽ psalmi lausipsa ꝑducit᷑. Deniq titu¬
qͥ ueñ ad nos exsemine dd. ipse aut̃ rex
nr̃ ẽ. regens nos et ĩ tꝰducens nos in reg¬
nũ suũ: intelligit᷑ lausipsi da̾. laus ip̃i

Expanded text:
o nobis consulit, quia se amabilem facit. Exhortatur ergo cor nostrum in laudem suam; spquid aliud quam ipse se laudat? Incipit ergo psa mus iste ita: xaltabo te, Deus meus, rex meus; et benedicam nomen tuum in ssaeculi.» Videtis inchoatam esse laudem Dei, et usque ad finem Psalmi laus ipsa perducitur. Denique titu venit ad nos ex semine David , ipse autem rex noster est, regens nos, et introducens nos in regnum suum: intelligitur «Laus ipsi David,» Laus ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
singłos dies inquit benedicam te. Lau¬
dies: ut cũ finiti fui̾nt singłi dies ⁊ ue¬
n̾it sine fine unꝰ dies: eas exlaudib in
laudẽ. sic̃ exuirtutib inurtutẽ. ꝑ singłoᷤᷤ¬
dies benedicã te. Nontͣnsiet dies: qͦte ñ
benedicã. Nec mir̃ ẽ. si leto die tuo bene¬
dicis dm̃ tuũ. Quid si forte aliqͥs dĩx̾it
tristes dies. sic̃ sehñt humane res. sic̃ :
abundantia scandaloꝵ: sic̃ ẽ multiplico̾
tẽptationũ: Quid si gͦ aliqͥd accidat tri¬
ste homini: desines laudare dm̃: Desi¬
nes benedicẽ c̾atorem tuũ : Si desines:
m̃titꝰ es dicendo ꝑsingłos dies benedicã
te dñe. Si autẽ ñ desines: ⁊ si tͥ uidet᷑
indie tristi male: erit tͥ in dõ tuobñe.

Expanded text:
it, «dies benedicam te.» Laudies; ut cum finiti fuerint singuli dies, et venerit sine fine unus dies, eas ex laudibus in laudem, sicut ex virtutibus in virtutem . «Per singdies benedicam te;» non transiet dies quo te non benedicam. Nec mirum est si laeto die tuo benedicis Deum tuum. Quid, si forte illuxerit aliquis tristis dies, sicut se habent humanae res, sicut est abundantia scandalorum, sicut est multiplicatio tentationum? Quid si ergo aliquid accidat triste homini? desines laudare Deum? desines benedicere Creatorem tuum? Si desines, mentitus es dicendo, «Per singulos dies benedicam te, Domine.» Si autem non desines, etsi tibi videtur in die trist
Abbreviated transcription (Latin):
dit: dñs abstulit. Sic̃ dño placuit: ita fa¬
ctũ ẽ. Sit nom̃ dñi benedictũ. G̃ ꝑ sin¬
gulos dies laudauit : qͥ cẽ in die tam tri¬
sti laudauit. Breue magist̾iũ ẽ: ut sẽꝑ
laudes dmñ: uͦq corde ñ falso dicas. Bene¬
dicã dnm̃ in omĩ tp̃re : semꝑ laus eiꝰ in
ore meo. Breue magist̾iũ ẽ: scił ut no¬
auferre cũ tollit: nec te credas a miscđia
defitias. aut corripit exultantẽ ne ꝑeas
Siue gͦ ineiꝰ donis. suit in eiꝰ flagellis: lau¬
datu. Laus flagellantis: medicina est
uuln̾is. ꝑsingłos inquit dies benedicã
te. Prsus ꝑsingłos dies frẽs benedicite.
Omnino quicqͥd accidit: benedicite do¬
minũ. Et enĩ neaccidat aliqͥd qͦd ferre

Expanded text:
dit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita fadit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Ergo per singulos dies laudavit, qui etiam in die tam tristi laudavit. Breve magisterium est, ut semper laudes Deum, veroque corde, non falso dicas: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo» . Breve magisterium est, scilicet ut noauferre cum tollit; nec te credas a misericodeficias; aut corripit exsultantem, ne pereas. Sive ergo in ejus donis, sive in ejus flagellis, lauda tu. Laus flagellantis, medicina est vulneris. «Per singulos,» inquit, «dies benedicam te.» Prorsus per singulos dies, fratres, benedicite; omnino quidquid acciderit, benedicite Deum. Etenim ne accidat aliquid quod ferre
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ad eum accedas: s conscientia accedit.
concientia recedit. Qͦd dictũ ÷ accedite
ad eum ⁊ illuminamini: animo dictũ
ẽ ñ uehicło. Affectib dictũ ẽ: ñ pedib
Et cum in eo stabis: estus ñ patieris.
Sp̃c eiꝰ spirabit tͥ: et subalis eiꝰ sꝑabis.
Uides gͦ hr̃e te qͣmͦ delecteris ꝑ singłoᷤ
dies. Non enim te dimittet ds tiuuis:
etiã si aliqͥd tͥste accidit. Qm enĩ triste
tẽptante subtracta s̃. Quẽ admodũ et fi¬
lii mortui s. Put quod seruabat᷑:̃ ꝑiert̾
quib seruabat᷑: nec tam̃ ꝑiit qui et illd̾
et illos dedit: qr ⁊ ipsi filii p̃senti scło ꝑier̃.
agnoscendi et recipiendi infuturo. Ille ta¬
m̃ uir hñs aliud uñ gaudet: inqͦ uer̃ erat
qͦd mͦ cõmemorauimꝰ. ꝑ singłos dies bene¬
dicã te: nũqͥd qr illȩ dies qͦ cuncta ꝑierat᷑
tristis illux̃. iõ lux int̾ior incorde defec̃:
Stecit quippe in illa luce: et ait. Dñs de¬

Expanded text:
quo ad eum accedas; sed conscientia accedit, quo ad eum accedas; sed conscientia accedit, conscientia recedit. Quod dictum est, «Accedite ad eum, et illuminamini» : animo dictum est, non vehiculo; affectibus dictum est, non pedibus. Et cum in eo stabis, aestus non patieris. Spiritus enim spirabit tibi, et sub alis ejus sperabis . 4. Vides ergo habere te quomodo delecteris per singulos dies. Non enim te dimittet Deus tuus, etiam si aliquid triste acciderit. Quam enim triste tentante subtracta sunt! quemadmodum et filii mortui sunt! Periit quod servabatur, perierunt quibus servabatur; nec tamen periit qui et illud et illos dedit. Et ipsi filii praesenti saeculo perierunt, agnoscendi et recipiendi in futuro. Ille tamen vir habens aliud unde gauderet, in quo verum erat quod modo commemoravimus, «Per singulos dies benedicam te;» numquid quia ille dies quo totum perierat, tristis illuxit, ideo lux interior in corde defecit? Stetit quippe in illa luce, et ait: «Dominus de
Abbreviated transcription (Latin):
in aliqͦ bono bñ tͥ erit. et qͥd tam boñ
qͣm ds̾ tiuis deqͦ dictũ ẽ nemo bonꝰ nisi
unꝰ ds: Nam qm sit secura ista laudatio. ⁊
qͣm sit secur̃ hoc bñ: intellige de ipsobo¬
no. Nam si gaudes de bono qͦd tͥ accidit
ꝑdiẽ: fortassis tͣnsiit alio die bonũ hoc
unde gaudes. Bene fuit mͥ: bonũ diem
duxi: quia forte lucͣ uen̾unt : aut inui¬
tat᷑ es. aut inepłis diu suisti. Gaudes quia
inepulis diu fuisti: alt̾ te dolet qr ñ eru¬
biusti. U̾untam̃ deqͦc̾q tali bono gaude¬
ẽ. ille certior inqͦ gaudeb̾. Si enĩ gaudes
de ñmo: times furẽ. Si autẽ gaudes
fulgens. Nqñ uolumꝰ adeã accedimꝰ: qr
ñ inomĩ loco lucet. ꝑ infirmitatẽ nr̃a. It in
forte. fit ut hieme nos delectet ẽẽ. in ip̃a
luce: nc̃ autẽ ꝑestatẽ uidetis qm̃ mag̃
eum loc̃ quȩ suumꝰ ut imp̃a luce ñ sta-¬
remꝰ. Indõ autẽ tuo qñ stas. ⁊ inlumi¬
ne u̾itatis eiꝰ delectaris: ñ queris locum

Expanded text:
aliquo bono bene tibi erit. Et quid tam bonum, quam Deus tuus; de quo dictum est: «Nemo bonus, nisi unus Deus» ? Nam quam sit secura ista laudatio, et quam sit securum hoc bene, intellige de ipso bono. Nam si gaudes de bono quod tibi accidit per diem, fortasse transit alio die bonum hoc unde gaudes. Bene fuit mihi, bonum diem duxi: quia forte lucra venerunt, aut invitatus es, aut in epulis diu fuisti. Gaudes, quia in epulis diu fuisti; alter te dolet, quia non erubuisti. Verumtamen de quocumque tali bono gaudeest ille certior in quo gaudebis. Si enim gaudes de nummo, times furem; si autem gaudes fulgens. Non quando volumus ad eam accedimus quia non in omni loco lucet. Per infirmitatem nostram forte fit, ut hieme nos delectet esse in ipsa luce: nunc autem per aestatem videtis quia magis eum locum quaesivimus, ut in ipsa luce non staremus. In Deo autem tuo quando stas, et in lumine veritatis ejus delectaris, non quaeris locum
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Ꝙ qm̃ hoc concede dig-¬
natꝰ ÷ ut laus qͣm illi dicimꝰ
habeat ordinẽ suũ: ne forte aliqͦ excessu
quẽ laudat offendat: meliꝰ it̾ laudis
insinistram digredim̃. Audeo enĩ dic̾e carita-
tiurẽ. Ut bñ ab homine laudet᷑ ds: lauda-¬
uit se ipse as̃. Et quia dignatꝰ ẽ laudare se:
iõ inuenit hõ quẽ ad modũ laudet eũ. Neq
enĩ hoc pot̾ dici do qͦd dictum ẽ homini: ñ
te laudet os tuum. Ut enim hõ se laudet

Expanded text:
m hoc concedere dignatus est; ut laus quam illi dicimus habeat ordinem suum, ne forte aliquo excessu quem laudat offendat, melius iter laudis in sinistram digrediamur. Audeo enim dicere Charitati vestrae: ut bene ab homine laudetur Deus, laudavit se ipse Deus; et quia dignatus est laudare se, ideo invenit homo quemadmodum laudet eum. Neque enim hoc potest dici Deo, quod dictum est homini, «Non te l
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm dĩ. unde ⁊ apłi ipsi credidunt. et
multe ȩccłiȩ pͥmȩ factȩ s̃ facientes inmł¬
tis hominũ milib qͦd mͦ exeuu̾głio diueᷤᷤ
unꝰ audiuit & tristis abscessit: id÷ uendẽ¬
tes omiã quȩ habebant et distribuentes
pauꝑib et ꝑfectionem in dño reqͥrente.
cum gͦ laudaret ip̃m ppłm pͥmũ: sicait.

Expanded text:
populum Dei, unde et Apostoli ipsi crediderunt, et multae Ecclesiae primae factae sunt, facientes in multis hominum millibus quod modo in Evangelio dives unus audivit, et tristis abscessit ; id est, vendentes omnia quae habebant, et distribuentes pauperibus, et perfectionem in Domino requirentes : cum ergo laudaret ipsum populum primum, sic ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ingłam. Montes gestier̃ uelut arietes. fide
damuos hec scribo: s ut filios meos carissi¬
mos moneo. hi s̃: de quib dr. Afferte dño
filios arietum. Attendite ꝑ ons t̾ras qͥ nostiᷤᷤ
ista mirari: ce gaudere atq cantare dño dõ
nr̃o: attendite ista compleri ꝑ om̃s gentes:
q̃ante tam longa tempora figurate gesta
atq p̾dicta s. Int̾rogate: et dicite. Quid:
tͥ mare qͦd fugisti: et tu iordanis qͣre conu̾¬
sus es retͦrsum: Montes. quia gestistis ue
dñm conuertimini: Quid ÷ qͦd gaudetis
qͥb infine dicet᷑. euge bone serue: qm̃ in pa¬
ucis fidelis fiusti supͣmulta te constituã:
Quid÷ qͦd gaudetis quib in sine dicet᷑. ue¬
nite benedicti patrismei: ꝑcipite regnum

Expanded text:
. «Montes gestierunt velut arietes:» fidedam vos, haec scribo, sed ut filios meos charissimos moneo» : hi sunt de quibus dicitur, «Afferte Domino filios arietum» . Attendite per omnes terras, qui nostis ista mirari, et gaudere atque cantare Domino Deo vestro; attendite ista compleri per omnes gentes, quae ante tam longa tempora figurate gesta atque praedicta sunt. 9. Interrogate et dicite, «Quid est tibi, mare, quod fugisti; et tu, Jordanis, quia conversus es retr convertimini? Quid est quod gaudetis, quibus in fine dicetur, Euge, bone serve, quoniam in paucis fidelis fuisti, supra multa te constituam ? Quid est quod gaudetis, quibus in fine dicetur, Venite benedic
Abbreviated transcription (Latin):
seip̃m enĩ ce qͣndã suã duriciã liq̃fec̃ a dir¬
rigandos fideles suos: ut fieret ineis fons
aquȩ salientis inuitam ȩt̾nã: quia pͥus c̃ igno¬
raret᷑. durꝰ uidebat᷑. Inde illi turbatis. ⁊ ñex¬
pectauer᷑ donec scͥpt᷑is aꝑtis influeret atqiꝰ
undaret ineos: qui dix̾unt. Durꝰ ẽ hic ser¬
mo. Quispot̾ eũ audire: Ista duricia. ista
pet᷑. conu̾sa ÷ instagna aqͣr̾: ⁊ ista rupis in
fontes aqͣrum: cum resurgens exposuit eiͤ.
incipiens a moyse ꝑ om̃s ꝓpħas. qi sic oporte¬

Expanded text:
Seipsum enim et quamdam suam duritiam liquefecit ad irrigandos fideles suos, ut fieret in eis fons aquae salientis in vitam aeternam ; quia prius, cum ignoraretur, durus videbatur. Inde illi turbati sunt, et non exspectaverunt donec Scripturis apertis influeret atque inundaret in eos, qui dixerunt, «Durus est hic sermo, quis potest eum audire» ? Ista petra, ista duritia conversa est in stagna aquarum, et ista rupes in fontes aquarum, cum resurgens exposuit eis, incipiens a Moyse per omnes Prophetas, quia sic oporte
Abbreviated transcription (Latin):
Non incelo uͥsolem ⁊ linã uident. oꝑa dei
q̃colunt: s incelo sursũ qͦd tͣnsgͣditur oĩa
corꝑa ⁊ celestia. ⁊ t̾restria. Nec sic ẽ. incȩlo d̾s
nr̃: quasi subtcto cȩlo riunã sine sede for-¬
midet. Incelis enim ⁊ int̾ra: omĩa quec̃q uo¬
luit fecit. Nec indiget oꝑib suis. tanꝗͣ in
eis collocetur ut maneat: s in sua et̾nitate
ꝑsistit: in qͣ manens omĩa quec̃q uoluit

Expanded text:
solem et lunam vident, opera Dei quae colunt; sed «in coelo sursum,» quod transgreditur omnia corpora coelestia et terrestria. Nec sic est in coelo Deus noster, quasi subtracto coelo ruinam sine sede formidet. «In coelis et in terra omnia quaecumque voluit fecit.» Nec indiget operibus suis, tanquam in eis collocetur, ut maneat; sed in sua aeternitate persistit, in qua manens omnia quaecumque voluit
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾tat᷑ : fiatq illid̾s ante faciẽ redeun¬
ti. quẽ sibi atergo posuerat. ⁊ fiat illi retͦ
mare huiꝰscłi. quod sibi ante faciẽ ẽ illuc
lab̾et᷑ effecerat. et sic obluuscat᷑ ea q̃ retro
s. ⁊ in eaquȩ ante sunt extendatur. Qd
iam conu̾so utile ẽ. Namq anteꝗͣ c̃ u̾tat᷑ si ea
q̃ret᷑ s̃ obliuiscit᷑. dm̃ obliuiscit᷑. q ipsũ ret̾
fec̾at. adquẽ dorsum posuerat. Et si mea q̃
ante sunt extendit᷑. in scłm extendit᷑: quia
ip̃m sibi ante faciẽ posuerat. qͦ a uidus irru-¬
ebat. Tordanisgͦ illos significat: qui grãm
baptismi ꝑceꝑunt. Et sic iordanis conu̾tit᷑
retͦr sũ. c̃ illi cu̾tunt᷑ ad dm̃: ut eũ iã retͦ nõ

Expanded text:
convertatur, fiatque illi Deus ante faciem redeunconvertatur, fiatque illi Deus ante faciem redeunti, quem sibi a tergo posuerat; et fiat illi retro mare hujus saeculi, quod sibi ante faciem, cum illuc laberetur, effecerat; et sic obliviscatur ea quae retro sunt, ut in ea quae ante sunt extendatur : quod jam converso utile est. Namque antequam convertatur, si ea quae retro sunt obliviscitur, Deum obliviscitur; quia ipsum retro fecerat, ad quem dorsum posuerat: et si in ea quae ante sunt extenditur, in saeculum extenditur; quia ipsum sibi ante faciem posuerat, quo avidus irruebat. Jordanis ergo illos significat, qui gratiam Baptismi perceperunt; et sic Jordanis convertitur retrorsum, cum illi convertuntur ad Deum, ut eum jam ret
Abbreviated transcription (Latin):
plicare. eiuisq suaui iugo recedens apͥsti¬
nis ignorantiȩ suȩ desidiis. deuotũ anim̃
subde: carnalibq huiꝰ mundi factis. reli¬
ctis atq abiectis. in quib sine fructu labo¬
rabat. tanꝗͣ inegypto lat̾es subdura dña¬
xͥ sarcinã currere : recordet᷑ gͦ unꝰquisq
ur̃m quẽ admodũ omĩa scłaria impedi¬
menta cesser: dissuadentium uoces aut
erumꝑe ñ ause sunt: aut considato xp̃i
nõie ꝑ om̃s t̾ras exaltato ⁊ honorato. tre¬
me factȩ siluer̃. Ergo mare uidit et fu-¬
git: ut tͥ sine contͣdictione adlib̾tatẽ spu¬
alẽ pandetur uia. Tordanis autẽ quẽ ad¬
modũ retͦrsum conu̾sus sit. nolo extͣ uos
queratis: nolo aliud aliquid suspicemim.
Increpat enĩ dñs qͦsdã: qui dorsũ ad eũ
posuer̃ ⁊ ñ faciẽ. Et quisqͥs pͥncipiũ suũ
deserit. et a suo creatore au̾titur: tanꝗͣ
fluuiꝰ inmare labit᷑ huius scłi amaricã¬
tem maliciã. Bonũ gͦ illi ẽ. ut retͦrsum

Expanded text:
plicare, ejusque suavi jugo, recedens a pristinae ignorantiae desideriis, devotum animum subdere, carnalibusque hujus mundi factis relictis in quibus sine fructu laborabat, tanquam in Aegypto latens sub dura dominaChristi sarcinam currere: recordetur ergo unusquisque vestrum quemadmodum omnia saecularia impedimenta cesserunt, dissuadentium voces aut erumpere non ausae sunt, aut considerato Christi nomine per omnes terras exaltato et honorato tremefactae siluerunt. Ergo, «Mare vidit et fugit:» ut tibi sine contradictione ad libertatem spiritualem panderetur via. 7. «Jordanis» autem quemadmodum «retrorsum conversus» sit, nolo extra vos quaeratis, nolo aliquid mali suspicemini. Increpat enim Dominus quosdam qui dorsum ad eum posuerunt, et non faciem . Et quisquis principium suum deserit, et a suo Creatore avertitur, tanquam fluvius in mare, labitur in hujus saeculi amaricantem malitiam. Bonum ergo est illi ut retrorsum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħiȩ spc̃: tam̃ uidet᷑ uelut tͣnsacta nar¬
rare. Facta ẽ inquit iudea scificatio eiꝰ:
mare uidit ⁊ fugit. Et facta ẽ. ⁊ uidit
et fugit: p̾t̾iti temporis u̾ba sunt. Et
conu̾sus ẽ iordanis et gestier̃ montes.¬
et commota ẽ t̾ra eodẽ mͦ p̾t̾itum sonãt
sine p̾iudicio tam̃ intelligendi futura.
Alioqͥn contͣ euuangłm testimonium
cogim᷑ etiam illa ñ defuturo p̾nunciata.
s dep̾t̾ito cominemorata intellig̾e: diui¬
serunt sibi uestimenta mea ⁊ suꝑ uestẽ¬
temporis dicta sint. id tamen p̾nuncia¬
bant. qͦd tantopꝰ futurũ ĩ passione dñi
compleretur. S: tam̃ dilectissimi ppħa is¬
te quẽ commemoraui etiã crassa corda
limauit: et adintelligenda dep̾t̾itis reb
gestis futura incunctanter extendit:
derent᷑ uidentes atq gaudentes: certi ac
securi de thesauro dei et noua et uet̾a cõ¬
cordit̾ sibimet coherentia ꝓferamꝰ. Cum
to. et tanto ante ista eccł̃iȩ temꝑa. hec qͣ

Expanded text:
ritus, tamen videtur velut transacta narrare. «Facta est,» inquit, «Judaea sanctificatio ejus: mare vidit et fugit:» et «facta est,» et «fugit,» praeteriti temporis verba sunt; et «conversus est Jordanis,» et «gestieret «commota est terra,» eodem modo praeteritum sonant; sine praejudicio tamen intelligendi futura. Alioquin contra Evangelicum testimonium cogimur etiam illa non de futuro praenuntiata, sed de praeterito commemorata, intelligere: «Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vesttemporis dicta sint, id tamen praenuntiabant quod tanto post futurum in passione Domini compleretur. Sed tamen, dilectissimi, propheta iste quem commemoravi, etiam grossa corda limavit, et ad intelligenda de praeteritis rebus gestis futura incunctanter extendit; dente, videntes atque gaudentes, certi ac securi, de thesauro Dei et nova et vetera concorditer sibimet cohaerentia proferamus. Cum to, et tanto ante ista Ecclesiae tempora haec quae
Abbreviated transcription (Latin):
gypto: ostendã mirabilia illis. Uidebt̾
nationes: et confundent᷑. Hoc ÷ qͦd hic
ipsos hostes nrõs. quinos fugientesut ĩ¬
t̾im̾ent sequebant᷑: id÷ delicta nr̃a. sicut
egyptios in mari obrutos. itain baptismo
demersa.⁊ extincta. luce clariꝰ intimat:
dicens. Qm̃ uoluntariꝰ ⁊ misericors ẽ. ipse
conũtet: et miserebit᷑ nr̃i. Dem̃get de¬
licta nr̃a: dem̾get in maris ꝓfundũ om̃s¬
scitis isrłitas scłm sem̃ abraham. quiesti
domꝰ iacob scđm ꝓmissionẽ heredes: cog¬
noscite uos etiam exisse de egẏpto. qui
huic scło renunciastis: exisse de populo
barbaro. qui confessione pietatis uos a
blasphemiis gentium se iunxistis. Non
ta ẽ enim udea scifico euis inuobis. Non
enim qͥ inmanifesto iudeus ÷ neq quȩ in

Expanded text:
gypto, ostendam mirabilia illis. Videbunt nationes, et confundentur.» Hoc est quod hic ipsos hostes nostros, qui nos fugientes ut interimerent sequebantur, id est delicta nostra, sicut Aegyptios in mari obrutos, ita in Baptismo demersa et exstincta luce clarius intimat, dicens: «Quoniam voluntarius et misericors est, ipse convertet et miserebitur nostri; demerget delicta nostra, demscitis Israelitas secundum semen Abrahae, qui estis domus Jacob secundum promissionem haeredes, cognoscite etiam vos exiisse ab Aegypto, qui huic saeculo renuntiastis; exiisse de populo barbaro, qui confessione pietatis vos a blasphemiis gentium sejunxistis. Non ta est» enim «Judaea sanctificatio ejus» in vobis: «Non enim qui in manifesto Judaeus est, neque quae in
Abbreviated transcription (Latin):
uelut agni ouiũ : Attendamꝰ gͦ qͥd ãmo¬
neam̃: quia et illa facta figurȩ nr̃e suer̃:
et hȩc dicta ut nos ipsos recognoscamꝰ hor¬
tant᷑. Sienim gr̃am di quȩ data ẽ nobis
firmo corde retineamꝰ: nos sumꝰ isrł sem̃
estis: quia sicut alioloco dic̃. ñ incircũ¬
cisione s imp̾putio deputata ẽ. abrahȩ
fides ad iusticiã. Et signũ accepit circũ

Expanded text:
velut agni ovium?» 2. Attendamus ergo quid admovelut agni ovium?» 2. Attendamus ergo quid admoneamur; quia et illa facta figurae nostrae fuerunt, et haec dicta ut nos ipsos recognoscamus hortantur. Si enim gratiam Dei quae data est nobis firmo corde retinemus, nos sumus Israel seestis» . Quia sicut alio loco dicit, «Non in circumcisione, sed in praeputio deputata est Abrahae fides ad justitiam,