comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ginẽ. Bñ tu uestiris. ego me¬
liꝰ exuar ut me ꝑsecutor agͦscat.
Sume hĩtũ qͥ abscondit feĩam
trade qͥ ꝯsecret mr̃em. Induere
clamidẽ q̃ occłtat m̃bra u̾ginis
seruet pudorẽ. Sume puneũ qͥ
tegat cͥnes abscondat ora. So¬
lent erubescẽ qͥ lupanar intͣunt.
Sane cũ eg̾ssa fu̾it ne respicias
retro memor uxoris loth q̃ na¬
turam suã q̃ ĩ pndicos lic castis o¬
culis aspexit anusit. nͨ uereare ne
qͥd ꝑeat sacrificio. Ego ꝓ te hossiã
deo reddo. tu pro me militẽ xͦ hñs
bonã miliciã castitatis q̃ stipẽdus
scutũ fidei quo uulnꝰ repellas. Gale

Expanded text:
estieris, ego melius exuar, ut me persecutor agnoscat. Sume habitum, qui abscondat feminam: trade, qui consecret martyrem. Induere chlamidem quae occultet membra virginis, servetque pudorem. Sume pileum quod tegat crines, abscondat ora. Solent erubescere qui lupanar intraverint. Sane cum egressa fueris, ne respicias retro, memor uxoris Loth quae naturam suam, quia impudicos licet castis oculis respexit, amisit . Nec vereare ne quid pereat sacrificio. Ego pro te hostiam Deo reddo, tu pro me militem Christo. Habes bonam militiam castitatis, quae stipendiis scutum fidei, quo vulnus repellas: galea
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ tñ qr ħ religione ñ amore faciebat:
nemo eã adulterĩ iudicabat. bene
successit exẽplũ. Nã si uia q̃ se ꝯmi¬
sit religioni ⁊ pudorẽ suauit ⁊ pa¬
triã fortassis: ⁊ nos su̾ando religi

Expanded text:
quia hoc religione, non amore faciebat, nemo eam adulteram judicavit. Bene successit exemplum. Nam si illa quae se commisit religioni, et pudorem servavit et patriam; fortassis et nos servan
Abbreviated transcription (Latin):
audita nec uisa plus desid̾at᷑ͣ du¬
ob stimsis cupiditatũ amoris
tcognitionis. dum ⁊ nichil occ̃¬
rit qd minꝰ placeat ⁊ plus putat᷑
ẽe qd̾ placeat. qd ñ incex ocłs ex¬
plorat. s ãimꝰ amator exoptat.
ciendi spe cupiditatis integͥtatẽ
pudoris ꝓfessa. sic restͥnxit ̃ꝓboꝵ
pauida ne ĩcid̾et ĩ insidiatores
pudoris. aĩm ad uͥtutẽ ꝑauit. tã
religiosa ut mortẽ ñ tim̾et. tam
pudica ut mortẽ expͤtaret. ueĩt
corrͤtõis dies maxĩa oĩũ expͤtatõ
ꝓducit᷑ puella. duplex ꝓfessa c̾ta¬
mẽ ⁊ castitatis ⁊ religionis. S uͥ
uid̾unt ꝯstantiã ꝓfessionis. me¬
tu pudoris ꝑatã ad cruciatꝰ. eru
bescentẽ ad aspͤtꝰ excogitare cepe¬
r̃t ꝙ̃ ad̃m sp̃e castitatis religionẽ
tolłent cũ id abstulissent qd̾ erat
lupanari ꝓstitui iubent. Quomͦ¬

Expanded text:
audita nec visa plus desideratur, duobus stimulis cupiditatum, amoris et cognitionis: dum et nihil occurrit quod minus placeat, et plus putatur esse quod placeat, quod non judex oculus explorat, sed animus amator exoptat. tiendi spe cupiditates, integritatem 168 pudoris professa, sic restinxit improbpavida, ne incideret insidiatores pudoris, animum ad virtutem paravit: tam religiosa, ut mortem non timeret: tam pudica, ut exspectaret. Venit coronae dies. Maxima omnium exspectatio. Producitur puella, duplex professa certamen, et castitatis, et religionis. Sed ubi viderunt constantiam professionis, metum pudoris, parabescentem ad aspectus, excogitare coeperunt quemadmodum specie castitatis religionem tollerent; ut cum id abstulissent quod erat alupanari prostitui jubent. Quomo
Abbreviated transcription (Latin):
res exierunt. fert᷑ ꝑueua ad io¬
cum supplicii cucͣrisse cercasse.
ambo de nece. Cum. illo dixit. Ego
sũ iussus occidi te absoluit sñia
qñ me tenuit. At illa clamaret
q̃rit᷑ manet sexꝰ. Si sanguis ex¬
poscit᷑ fideisorẽ ñ desid̾o hẽo un
te fideiꝰsorẽ dedissẽ ⁊ absente me
iudex tuũ censum fen̾atori ad¬
morte censeret. qnͣto maiore
ẽ capitis hꝰ usura mori debet
ĩnocens ne moriar nocẽs ni
chil mediũ ẽ hodie aut rea ero
sangͥnis tui aut mrͣ mei. s
cito reoi qͥs me audet exclud̾e̾
si morã feci qͥs audeat absol¬
nere. plus legib debeo rea ñ
solũ fuge mee. s ⁊̃ credis alie¬
ne. Sufficiũt m̃bra morii: q̃
ñ sufficiebãt ĩ iure. Est ĩ u̾gĩe
uuln̾is looꝰ qͥ ñ erat ꝯtumelie.
Ego oꝓpbriũ dedi naui. non
mim tibi cessi. uestẽ nõ ꝓfessi¬
onẽ mutaui. Ꝙ si mͥ p̾rũpis
mortẽ ñ redemisti me s cir¬
nas: caue ne ꝯtͣoicẽ audeas.
Noli eriꝑe bñficium qd̃ dedisti.

Expanded text:
res exierunt. Fertur puella ad locum supplicii cucurrisse, certasse ambos de nece, cum ille diceret: Ego sum jussus occidi, te absolvit sententia, quando me tenuit. At illa clamare cquaeritur, manet sexus: si sanguis exposcitur, fidejussorem non desidero, habeo undte fidejussorem dedissem; et absente me, judex tuum censum feneratori admorte censeret? Quanto major est capitis hujus usura! Moriar innocens, ne moriar nocens. Nihil hic medium est: hodie aut rea ero tui sanguinis, aut martyr mei. Si cito redii, quis me audet excludere? Si moram feci, quis audet absolvere? Plus legibus debeo, rea non solum fugae meae, sed etiam caedis alienae. Sufficiunt membra morti, quae non sufficiebant injuriae. Est in virgine vulneri locus, qui non erat contumeliae. Ego opprobrium declinavi, non martyrium. Tibi cessi vestem, non professionem mutavi. Quod si mihi praeripis mortem, non redemisti me, sed cirndas, cave ne contradicere audeas. Noli eripere beneficium, quod dedisti.
Abbreviated transcription (Latin):
ante qͣm crederent uidisse ñ du¬
bium. Certe fulgur ip̃e ⁊ maie¬
stas diuinitatis occulta q̃ etiã ĩ
humana facie relucebat ex pͥ¬
mo ad seuidentes trah̾e poterat
cas sibi copulet: qͣnto magis
dñs om̃iũ creaturarum ad setͣ¬
here pot̾at qͦs uolebat. ħ Ionupꝰ

Expanded text:
equam crederent, vidisse non dubium est. Certe fulgor ipse, et majestas divinitatis occultae, quae etiam in humana facie relucebat, ex primo ad se videntes trahere poterat cas sibi copulent, quanto magis Dominus omnium creaturarum ad se trahere poterat, quos volebat? Et
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is uͥginib concremaret. Apꝰ
aũt eidem apparens omnem
ignem ab eiꝰ domo excussit. qͥ
erupens palatium inuasit ⁊
solo rege cum unico filio uix
euadente: cuncta ꝯsumpsit.
Statimq filius eiꝰ arreptus a
demonio patris crimina ꝯfi¬
effc̃s. cum curari non poss ma¬
nu ꝓpria gladio se int̾emit. po¬

Expanded text:
ceteris virginibus concremaret. Apostolus autem eidem apparens omnem ignem ab eius domo excussit. Qui erumpens regis palatium invasit et, solo rege cum unico filio vix evadente, cuncta consumpsit. Statimque filius eius areptus a demonio, patris crimina confieffectus, cum curari non posset, manu propria se gladio interemit.
Abbreviated transcription (Latin):
datus. credens ꝙ ħ ideo diceret
imꝑato silentio simnonẽ repetit
si saluo fed̾e teneat᷑ bñ scitis as¬
tantes ꝙ si regis sponsam ali
quis seruoꝵ usur pare p̾sum̾et
non solum regis offensam sed
mortem insuꝑ mereret᷑. Nõ qr
uxorem duxisse probat᷑: s quia
sponsam dñi sui accipiens eiꝰ
mr̃imoniũ uiolasse ꝯuincitur.
ita ⁊ tu rex sciens ephygeniam
regis et̾ni effectam ⁊ sacro uela¬
mine consecratam qͦmͦ poceris
sponsam potentioris te tollere
⁊ tuo mat̾monio copulare: Qͦ
ribundus abscessit. Apłs aute
fortauit. ⁊ ephygeniam corã
se extimoreprostratam cũ

Expanded text:
dicere facto silentio sermonem repetiit t matrimonium si saluo federe teneatur, bene scitis astantes quis servorum usurpare presumeret, non solum regis offensam, sed et mortem insuper mereretur, non quia uxorem duxisse probatur, sed quia, sponsam domini sui accipiens, eius matrimonium violasse convincitur. Ita et tu, rex, sciens Ephygéniam regis eterni sponsam effectam et sacro velamine consecratam, quomodo poteris sponsam potentioris te tollere  in matrimonium copulare?». ribundus abscessit. Apostolus fortauit et Ephigeniam coram se pre timore prostratam cum
Abbreviated transcription (Latin):
Certe enim manichei a qͥb
ine scripuure quas canon
ecͣcsticꝰ respuit tamqͣm uere
atq sincere acceptantur. Sal¬
tem huic coguntur fateri uͥ¬
tutem illam pacĩe qmͣ docet
dñs dicens. Si qͥs te ꝑcussĩt¬
in maxiliam tuam dext̾am
prebe iui et sinistram possẽ ẽẽ
in p̾patione cordis. etiam si non
exhibeatur gestu corporis exp̾s
scło ꝑceret᷑. In presenti aũt illa
inuria nõ inulta relinq̃retur
qͣm uł prebutt ferienti. alt̾am
Tenebat certe iit̾ius dilc̃onis
affectum: ⁊ ext̾ius requirebat
correctionis exemplum. Si ue
hoc uerum sit siue confictum
cur nolunt credere. Tali aĩo fa¬
mulum dei moysen. ydoli fabͥ¬
catores et adoratores gladio ꝓ¬
mꝰ qͥd siłe fr̾o int̾imi: ⁊ a feris
trucidari atq lamari. Qñ qͥdã
iudices publicis legib seruien¬
tes maioris criminis reos be¬
stiis subrigi qͣm gladio ꝑcuti

Expanded text:
certe enim Manichaei, a quibus certe enim Manichaei, a quibus illae scripturae, quas canon ecclesiasticus respuit, tamquam uerae atque sincerae acceptantur, saltem hinc coguntur fateri uirtutem illam patientiae, quam docet dominus dicens: si quis te percussin maxillam tuam dexteram, praebe illi et sinistram, posse esse in praeparatione cordis, etiamsi non exhibeatur gestu corporis et expsaeculo parceretur, in praesenti autem illa iniuria non inulta relinqueretur, quam uel praebuit ferienti alteram tenebat certe interius dilectionis adfectum et exterius requirebat correctionis exemplum. siue hoc uerum sit siue confictum, cur nolunt credere tali animo famulum dei Moysen idoli fabricatores et adoratores gladio p quid simile ferro interimi et a feris trucidari atque laniari? quandoquidem iudices publicis legibus seruientes maioris criminis reos bestiis subrigi quam gladio percuti
Abbreviated transcription (Latin):
eodem libro. Legunt script᷑as
apocrifas manichei nescio qͥ¬
b fautorib fabulaꝵ sub a¬
postoloꝵ nõie scriptas. Que
ritatem sc̃e eccłie recipi m̾en¬
tur. S sci ⁊ docti hoĩes qͥ tunc
in hac uita erant. ⁊ examĩa¬
re alia pot̾ant. eos u̾e locutos
ẽe cognoscerent. Ibi tũlegitur
uuptiaꝵ cõuiuio ꝑegrinꝰ et
prorsus incognitꝰ. a quodam
ministro palma ꝑcussum ĩ p̾¬
catum fuisse homini ꝯtinuã
seuamq uindictam. Nã cũ
egressus eẽt ad fontem. unde
aqͣm conuiuantib ministra¬
ret eum leo irruens int̾emit.
manũq eiꝰ qua caput apłi le¬
ui ictu ꝑcusserat corꝑe auul¬
sam scd̃m uerbũ eiusdem apo¬
stoli id optantis atq ĩp̾cãtis.
canis intulit mensis ĩ quib
ip̃e discunbebat apłs. Quid ħ
futuro petiu̾it. fc̃a ẽ ꝯpensa¬
morem ꝯm̃datur ignotis.
⁊ illi post hanc uitam finien¬
dam inet̾nũ consistet᷑. utrũ
illa natura sit an ꝯficta nar¬
ratio nichil in ea nc̃ int̾ est.

Expanded text:
 2. Legunt scripturas apocryphas Manichaei nescio quibus sutoribus fabularum, sub apostolorum nomine scriptas, quae ritatem sanctae ecclesiae recipi mererentur, si sancti et docti homines, qui tunc in hac uita erant et examinare talia poterant, eos uera locutos esse cognoscerent. ibi tamen legunnuptiarum conuiuio peregrinus et prorsus incognitus, a quodam ministro palma percussum inprecatum fuisse homini continuam saeuamque uindictam. nam cum egressus fuisset ad fontem, unde aquam conuiuantibus ministraret, eum leo inruens interemit manumque eius, qua caput apostoli leui ictu percusserat. a corpore auulsam secundum uerbum eiusdem apostoli id optantis atque inprecantis canis intulit mensis, in quibus ipse discumbebat apostolus. quid hoc futuro petiuerit, facta est conpensamorem commendaretur ignotis et illi post hanc uitam quandoque finiendam in aeternum consuleretur. utrum illa uera sit aut conficta narratio, nihil mea nunc interest.
Abbreviated transcription (Latin):
lig̾e̾ comꝓbaris: qͣm uie qͥtantas
diuicias qͣs nõ amando s ꝯtemp¬
se putau̾at. si gregorio ꝯferret᷑.
⁊ faios eiꝰ sr̃ morte cuiꝰdam ep̃i
faiso accaret᷑. g̾gꝰ. sic ait in epła
qͣm apocrifario misit. Unũ ẽ qd̾ b¬
uit̾ sugg̾as dñis nr̃is qui si ego
st̾us eoꝵ in morte longobardoꝵ¬
uł dampnũ me misc̾e uoluissẽ.
hodie longobardoꝵ. gens. uͦ regẽ
n ducẽ. uͨ comites hr̃et. atq ĩ suã¬

Expanded text:
ligere comprobaris, quam ille qui tantas divitias non amando, sed contemse putaverat, si Gregorio conferretuet filios eius super mortem cuiusdam episcopi falsó accusaretur, sic ait in epistola quam apocrisario mittit: «Unum est quod breviter suggeras dominis nostris, quia, si ego  Si in morte Longobardorum me miscere voluissem, hodie Longobardorum gens nec regem, nec duces, nec comites haberet, atque in su
Abbreviated transcription (Latin):
tate uł ex senectute eiꝰ oculi
caligassent. de sangͥne xp̃i
ꝑ lanceam decurrente fortu¬
itu oculos suos tetigit: ⁊ ꝓti
annis monasticam uitam

Expanded text:
tate uel senectute oculis caligaret, de sanguine Christi per lanceam decurrente fortuitu oculos suos tetigit et protannis monasticam uitam
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃s eiꝰ socios intrauerunt
⁊ insanientes ⁊ lac̾antes se
longini pedib prostrauerunt.
Cur habitatis in ydoł: Qui
⁊ eius signũ nõ ẽ põitum: ibi

Expanded text:
otinus intrauerunt, et simul insanientes et latrantes se eius pedibus prostrauerunt. «Cur habitatis in ydolis?».  eius signum non est positum, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ex manu petri dyaconi mag¬
nam facem qͣm tenere uide¬
batur arripiens. eiꝰq flamis
os faciemq ip̃ius exurẽs ad
instar echẏopis denigrauit

Expanded text:
 manum diaconi, qua magnam facem tenere videbatur, arripiens, ejusque flammis os faciemque petulantis exurens, ad instar Aethiopis denigravit.
Abbreviated transcription (Latin):
tas fame nõ sinat ꝑtre. Quib
respondebat. Si g̾gꝰ. ad famam
sue laudis cunctos ppłos cura¬
uit suscipere. nos aũt uos nõ
possumꝰ pasce̾ ⁊ sic eos semper
uacuos remittebat. uñ sc̃s. ggꝰ.

Expanded text:
tas fame perire non sinat». Quibus respondebat: «Si Gregorius ad famam sue laudis cunctos populos curauit suscipere, nos omnes non possumus pascere». Sicque semper uacuos remittebat. Vnde sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
tantisq molestiaꝵ doloribus
premor ut uita mea ingͣuissĩa
pena sit. Cotidie eñi in dolore
deficio: ⁊mortis remedium ex¬
spectando suspiro. Item alibi.¬
dolor m̃s int̾dum mͥ lentus est:
int̾dum minus. S n italentꝰ
ut recedat. n ita nimius ut in¬
terficiat. unde fit ut qͥ cotidie
in morte sum: repellar a morce.

Expanded text:
tantisque molestiarum doloribus premor, ut vita mea mihi gravissima poena sit. Quotidie enim in dolore deficio, et mortis remedium exspectando suspiro. In cldolor interdum mihi lentus est, interdum nimius, sed neque ita lentus ut recedat, neque ita nimius ut interficiat. Unde fit ut qui quotidie in morte sum, repellar a morte.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ꝑ uisum apparuit dicens.
Tutͥ delicias p̃ꝑas ⁊ seruꝰ meus
inillo loco fame cruciat᷑. Qui
protinꝰ surrexit ⁊ cum diffi¬
cultate magna eum inueni¬
ens. dixit. Surge ⁊ suamꝰ

Expanded text:
festo pasche apparuit dicens: «Tu tibi delicias preparas et seruus meus in illo loco fame cruciatur». Qui protinus surrexit et cum difficultate maxima ad locum ueniens di
Abbreviated transcription (Latin):
cipe t̾ra tuo corpꝰ de corꝑe sũptũ.
kedd̾e ꝙ ualeat uiuificante deo.
Sp̃c astra petit. leti nil inra noce¬
bunt. Cui uita alt̾ius mors ma¬
gis ip̃a uia ẽ pontificis sũmi ħ
claudunt᷑ menbra sepulchro Qͥ
ĩnum̃is semꝑ uiuit ubiq bonis.

Expanded text:
cipe, terra, tuo corpus de corpore sumptum, Reddere quod valeas vivificante Deo. Spiritus astra petit, leti nil jura nocebunt, Cui vitae alterius mors magis ipsa via est. Pontificis summi hoc clauduntur membra sepulcro, Qui innumeris semper vivit ubique bonis.
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. Quoꝵ dum quosdam com¬
disputau̾at traditur uehem̃tis¬
sime obstitisse. asserens ħ ad eiꝰ ce¬
ten̾ent᷑. aduingens ĩmane sacri¬
legiũ ẽẽ tanti patris tot ⁊ tales li¬
bros exurere suꝑ cuiꝰ capnt ip̃m¬

Expanded text:
e. Quorum dum quosdam jam comdisputaverat, creditur vehementissime obstitisse dicens, ad oblitessent; subjungens immane sacrilegium esse, tanti Patris tot et tales libros exurere, super cujus caput ip
Abbreviated transcription (Latin):
c̾e formido. Ecce qͣnͣte hũilitatis¬
extitit. Quia cum ẽet sũmꝰ ponti¬
fex: imꝑatoris se seruũ uocabat
et dñm suũ eũ appłsabat. Ecce qͣn¬
te ĩnocentie. qr ĩ mortẽ inimicoꝵ

Expanded text:
e formido». Ecce quante humilitatis, quia, cum esset summus pontifex, imperatoris se servum vocabat et dominum suum eum appellabat! Ecce quante innocentie, quia in mortem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mechanomice diserte ⁊ my¬
stice multa cum cesare dispu
qͣre incussum congregasti hnͣc
młtitudinem ad colendam stul
Miraris ornamenta preciosa
in eis sunt. Mirare ornamenta
celoꝵ solem uide licz ⁊ lunã et
stellas. Mirare famulatũ eoꝵ
qualiter amundi initio usq
ad finem nocte ⁊ die currunt
ad occidentem ⁊ redeunt ad o¬
rientem uec unqͣm fatigant᷑¬
Cum aũc ip̃m ip̃o donante in

Expanded text:
et metonimice, diserte et mistice multa cum cesare disputre incassum congregasti hanc multitudinem ad colendum stultmiraris ornamenta pretiosa in eis sunt; mirare ornamenta celi, solem videlicet lunam et stellas, mirare famulatum eorum, qualiter a mundi initio usque ad finem die noctuque currunt ad Occidentem et redeunt ad Orientem et numquam fatigantucum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sit eam extractis prius maniil¬
lis deconari. Que cum ad mͣr¬
tiriũ duc̾et᷑: kath̾inam roga¬
regina qr tͥ hodie pro tͣnsito¬
rio regno ꝯmutabit᷑ et̾num
⁊ pro mortali sponso tͥ ĩmorta¬
le acqͥres. Tunc illa constans¬
effecta tortores hortabatur
ne qd̃ iussi fuerant fac̾e mo¬
uitatem eam ducentes freis

Expanded text:
ssit eam extortis mamillis decollari. Que cum ad martyrium duceretur Katherinam rogaregina, quia hodie tibi pro transitorio regno commutabitur eternum et pro mortali sponso tibi immortalem acquires». Tunc illa robustior tortores hortatur ne quod iussi fuerant facere mourbem ducentes ferreis
Abbreviated transcription (Latin):
xit imꝑatori. Qualt iudicio
ꝯtra unam puellam qͥnq̃s¬
ta oratores apponis. qͦs ⁊ pro
uictoria remim̾andos ꝓmͣtis.
⁊ me sine spe mercedis pugna¬
re compellis: Erit tm̃ mͥ dñs¬

Expanded text:
imperator quali iudicio contra unam puellam quinquaginta oratores opponis, quos etiam pro uictoria remunerandos promittis, et me sine spe mercedis sic pugnare compellis? Erit tamen m
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ⁊ uidens eam splendidio¬
rem qͣm tanto ieiunio existi¬
mabat afflictam putauit ꝙ
eam aliquis in carc̾e fusten¬
tasset. Et furore repletus: cꝰ¬

Expanded text:
t uidens eam splendidiorem quam tanto ieiunio extimabat afflictam, putauit quod eam aliquis in carcere sustentasset; et furore commotus c
Abbreviated transcription (Latin):
no nõ solũ clemont̾ indulsit. s
⁊ de bono patĩe eis sb̾limit̾ p̾dica¬
uit. post .uii. annos feramũdus
expulsus ẽ. ⁊ sc̃s lambertꝰ iubẽ¬
bo ⁊ exemplo potleret insurgẽ¬
tes eum duo maligni eũ gͣmt̃
ci pontificis sicut m̾uerant oc¬

Expanded text:
non solum clementer indulsit, sed etiam de bono patientie eis sublimiter predicauit. Post septem annos Faramundus expulsus est et sanctus Lamberturbo et exemplo conuerteret, insurgentes in eum duo maligni eum et suoci pontificis licet mult
Abbreviated transcription (Latin):
se ip̃m dilanians uix euasit De¬
inde educta põita suꝑrotam cu¬
ius uectes carbonib pleni e¬
rant ⁊ artifex intra rotam ta¬
le signũ trahentib dedit ut q̃n
sonum fac̾et simł traherent.
Et sic exeunte igne uectes corpꝰ
uirginis dissiparent. S mitu
de manu eius decidens sonũ fe¬

Expanded text:
et se ipsum dilanians uix euasit. Tunc educta posita est super rotam cuius uectes carbonibus pleni erant; et artifex intra rotam tale signum trahentibus dedit ut quando sonum faceret simul traherent et sic exeunte igne uectes corpus uirginis dissiparent. Sed nutu de manu eius decidens sonum de
Abbreviated transcription (Latin):
deglutirent. Que statim blan¬
diendo ad uirginem ꝯcͣrentes
⁊ uinctis ad inuicem caudis ei
qͣi cathedram ad sedendũ p̾ben¬
tes iudicem hoc uidentem ue¬

Expanded text:
deglutirent. Que statim blandiendo ad uirginem concurrentes et uinculis ad inuicem caudis ei quasi cathedram ad sedendum prebentes iudicem hoc uidentem ue
Abbreviated transcription (Latin):
luuc lamb̾tꝰ illico nudis pedib
tam diu inniue ⁊ glacie fixiis
scetit doneo fr̾ib post matutĩas
se cale facientib abbas eũ deesse
cognouit ⁊ audions a quod̾ fr̃e
introduci fecit: ⁊ ab eo cum mo

Expanded text:
us Lambertus illico nudis pedibustamdiu sub niue et glacie fixus stetit donec fratribus post matutinas se calefacientibus abbas eum deesse cognouit. Et audiens a quodam fratrum i
Abbreviated transcription (Latin):
clusa gͥ in carc̾e ⁊ seq̃nti die cũ¬
itum grauissime est ꝯquesta.
cur contra leges imꝑatoꝵ sͥ so¬
li auinculis ꝑaretur. Tunc ala¬
pis duitissime ceditur: ⁊ ĩ carc̾e¬
ex libidine opprimere uoluit.
N illa uirilit̾ reluctante: ma¬

Expanded text:
clusa ergo in carcerem sequenti die soliterumque grauissime conquesta est cur contra leges imperatorum ei soli a uinculis parceretur. Tunc alapis diutissime cesam iudex in carceex libidine eam opprimere uoluit. Sed ipsa uiriliter reluctante si
Abbreviated transcription (Latin):
ad iuidicem ꝓperauit ⁊ xp̃m pu¬
blice confitens exemplo sue ꝯ¬
stantie etiam uiroꝵ animos
nos successiue occideret alios p̾¬
sentes ẽẽ iubebat. ut saltem t̾¬
tam crudelit̾ laniari uid̾unt¬

Expanded text:
ad iudicem properauit et Christum publice confitendo exemplo constantie sue etiam uirorum animos nos successiue occideret alios presentes esse iubebat ut uel tetam crudeliter laniari uiderent
Abbreviated transcription (Latin):
tiasset: ille ꝯfisus in dño ut eoᷤ
expugnaret nucronẽ arripu
it: s ad se rediens gladium de
manu proiecit. meluis iudic̃as
ut ꝑsistendo ⁊ moriendo uince¬
ret qmut sacratas manus de

Expanded text:
t. At ille fidens in domino ut eos expugnaret mucronem arripuit; sed statim ad se rediens gladium de manu proiecit, melius iudicans ut persistendo et moriendo uinceret quam ut sacratas manus de
Abbreviated transcription (Latin):
qua qͣm nob̃ falso pastoris nõie
uestis eiꝰ ilesa apꝑiit: et ait
Sicut hoc meum uestimentũ
a primis mansit illesum: sic
corpus meũ a contactu młieris

Expanded text:
us nobis falso pastoris nomine uestis eius illesa apparuit. Et dixit: «Sicut hoc uestimentum a prunis uidetis illesum ita corpus meum a ta
Abbreviated transcription (Latin):
Seꝑtimo gͥ anno brictius cum¬
auctoritate pape rediens. sexto
ab urbe miliario hospicium
accepit: ⁊ armenus eadẽ nocte
sp̃m exalauit. Qd̾ brictius per
reuelationem cognoscens ait
suis ut surgerent ⁊ secum ad
tumulandũ turonensem ep̃m¬

Expanded text:
Septimo itaque anno Britius cumauctoritate pape rediens sexto ab urbe miliario hospicium accepit et Armentius eadem nocte spiritum exalauit. Quod Britius per reuelationem cognoscens ait suis ut surgerent et secum ad tumulandum Turonensem p
Abbreviated transcription (Latin):
uide ꝑit̾ ⁊ celũ uagientẽ. In p̾se¬
pe intueris infantem: s angłos
simł asculta laudantes.ħodes ꝑ¬
seqͥt᷑. s adorant magi. Ignorant
phei: s stella demonstrat. bap¬
tiratur a suo: s uox dei de super
tonantis auditur. Aqͥs ĩm̾gitur
s colũba descendit: ĩmo sp̾o ĩ co¬

Expanded text:
vide pariter et coelum. Vagientem in praesepe intueris infantem: sed angelos simul ausculta laudantes. Herodes persequitur, sed adorant Magi . Ignorant Pharisaei, sed stella demonstrat. Baptizatur a servo: sed vox desuper Dei intonantis auditur . Aquis mergitur: sed columba descendit, immo Spiritus in co
Abbreviated transcription (Latin):
ut fiat mͥ aut declamatorie pre¬
dicatũ. aut sigͣalit̾ significatũ.
aut ymaginatorie sõpniatum
s silent̾ inspiratũ. ꝑ sonalit in¬
carnatũ. corꝑalit̾ inuisc̾atum.

Expanded text:
ut fiat mihi aut declamatorie praedicatum, aut figuraliter significatum, aut imaginatorie somniatum; sed silenter 755 inspiratum, personaliter incarnatum, corporaliter invisceratum.
Abbreviated transcription (Latin):
dinem cysf̾cientium introiuit
⁊ qr lut̾as nesciebat erubescẽtes
monachi nobilẽ ꝑsonam inter
laicos deputari: dederunt ei ma¬
posset: ⁊ sub hac occasione inter
monachos ꝑmaneret. S cum
diucũ magr̃o fuisset ⁊ nichil
om̃ino pret̾ ħ duo uocabula. a¬

Expanded text:
dinem cisterciensem intrauit teras nesciebat erubescentes monachi tam nobilem personam inter laicos deputari dederunt ei madisceret, ut hac occasione inter monachos permaneret. Sed cum diu sub magistro fuisset et nichil omnino preter hec duo uocabula ‘A
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo sf̾ilis cognate conceptus ma¬
rie nuntiatur. ut dum miracłm
audiret ab homine. Ne mat dĩ
sieoꝵ que in t̾ris tam ꝓpe gͥunt᷑
remansisset ignara. uł ideo pociꝰ¬

Expanded text:
ideo sterilis cognatae conceptus Virgini nuntiatur, ut, dum miraculo audiret ab homine: ne Mater visi eorum quae in terris tam prope gererentur, remansisset ignara. Vel ideo poti
Abbreviated transcription (Latin):
dies que uuln̾a nr̃a coherces.
Angłs ẽ missus. ẽ passus ĩ cru
lapsus. Ob m̾itũ decime cadit
abel fr̃is ab ense. Offt̾ melchi¬
sedech ysaac supponit᷑ aris. Est

Expanded text:
dies, que vulnera nostra coherces, angelus est missus, est passus in cruce lapsus, ob meritum decime cadit Abel fratris ab ense, offert Melchizedech, Ysaac supponitur aris, est
Abbreviated transcription (Latin):
nitor. nõ uerba s corda p̾uidit
ũ qͥd dix̾int s qͥd senserint indi¬
cauit. erat enĩ int̾rogantium
ri nõ posse prescribit. Ille ĩpel¬
ientibz exemplis nõ accedit ad
fidem. ħ sũ exemplo p̾currit ad
fidem. ħ mirat᷑ de ꝑtu uirginis
Ille de ꝯceptu disputat ꝯuigali.

Expanded text:
nitor non verba, sed corda pervidit; non quid dixerint, sed quid senserint, judicavit; erat enim interrogantium ri non posse perscribit; ille impellentibus exemplis non accedit ad fidem, haec sine exemplo percurrit ad fidem; haec miratur de partu virginis, ille de conceptu disputat conjugali.
Abbreviated transcription (Latin):
fu que ut pelagꝰ temptatio¬
num trausirem: pelagus mͥ
nomen imposu. uir sum ñ ꝓ
deceptione mentita qd̃ factis
ostendi. De crimine uirtutem
optinui penitentiam innocẽs
minam nescierunt sc̃e sorores
tis ostensio morientis ut fẽie
uirginem recognoscant. quã
calũpniatores adult̾um iudica¬
bant. hiis auditis monachis
⁊ sc̃imonialib ad speluncam
currentib: pelagius a feminiꝰ
femura ⁊ uirgo intacta cognoᷤ¬
citur ⁊ cunctis pñiam agen¬
tib in monasterio uirginum
honorifice sepelit᷑

Expanded text:
fui ut pelagus temptationum transirem Pelagius michi nomen imposui. Virum non sum pro deceptione mentita quem factis ostendi. De crimine uirtutem obtinui, penitentiam innocens c usque feminam nescierunt sancte sorores tis ostensio ut femine uirginem recognoscant quam calumpniatores adulterum iudicabant’. Hiis auditis monachis et sanctimonialibus ad speluncam currentibus Pelagius a feminis femina et uirgo intacta cognoscitur et cunctis penitentiam agentibus in monasterio uirginum honorifice sepelit
Abbreviated transcription (Latin):
riam itaq ⁊ honorem uictorie
illius qͣm prima die augusti
hac die sorlempnizabãt usq
ad tꝑx theodosii imꝑatoris qͥ
cepit regnare anno dñi qua¬
niani ihosolimam prexit:

Expanded text:
riam itaque et honorem illius uictorie quam prima die augusti hac die sollempnizabant usque ad tempus Theodosii imperatoris, qui cepit regnare anno dominiani Iherosolimam ex uoto
Abbreviated transcription (Latin):
serunt. ut octouiamis in occi¬
dente ytaliam gatliam. et
hyspaniam. Anthoniꝰ uõ ĩ ori¬
ente: a syam. pontum. ⁊ affri¬
cam possid̾ent. Anthoniꝰ aũt

Expanded text:
serant ut Octauianus in occidente Ytaliam, Galliam et Hyspaniam, Antonius uero in oriente Asyam, Pontum et Affricam possiderent. Sed sic int
Abbreviated transcription (Latin):
extitisset. unde papa ⁊ regina
protinus st auerunt ut quod
hominum indiscreta religio
faciebut gentili dampnat ꝰ
mutata in meliꝰ faceret apłoꝵ

Expanded text:
e fuissent. Vnde papa cum regina protinus decreuerunt ut quid hominum indiscreta religio faciebat gentili dampnato mutata in bonum faceret apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ urbem cum accilia rex obsi¬
d̾et sr̃ portam b̾s lupꝰ acclamãs
qͥs ẽẽt qͥ eos sic ĩpet̾et: ĩquisui
Cui ille. Ego sum attilia flagel¬
lum dei. Quocirca humilis p̾¬
ses gemens: ait. Et ego lupus.
heuuastator gregis dĩ: ⁊ indi
reserari iussit. Iui ã diuinitꝰ

Expanded text:
cum urbem eius Attila rex obsideret, super portam beatus Lupus acclamans quis esset qui eos sic impeteret inquisivit. Cui ille: «Ego sum Attila flagellum Dei». Quo contra humilis presul gemens ait: «Et ego Lupus, heu vastator gregis Dei». reserari iussit. Illi autem divinitus
Abbreviated transcription (Latin):
hominem siqͥd̃ fuit omen quad
gessit.Talis enĩ eiꝰ extitit uita
ut si miraculis carius s ĩcredi¬
bilis uid̾etur. ẽ anta fuerunt
iniracula. ut nͥ m̃ita p̾cessissent.
fantasma putaret᷑. ¶Hospi

Expanded text:
hominem fuit omne quod gessit. Cuius talis extitit uita, ut si miraculis caruisset, incredibilis uideretur; tanta fuerunt miracula ut nisi merita precessissent fantastica putarentur. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
borem qͣndam pinũ in media
ciuitate hebat ad cuiꝰ ramos
pro admiratõne uenationis se¬
raꝵ capita suspendebat. S cũ
sc̃s amator eiusdem ciuitatis

Expanded text:
borem quandam pirum in media urbe habebat, ad cuius ramos pro admiratione uenationis ferarum capita suspendebat. Sed cum sanctus Amator eiusdem urbis
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sis ibi supplicts consum¬
mauit. ⁊ eos duoᷤ sub regali
rapientes scilz abdon ⁊sennẽ
sepelierunt. unde accusati et
decio p̾sentati romam post e¬
um uincti cathents ducunt᷑
⁊ in conspectu decii ⁊ senatuᷤ
ri iubentur. Contẽpnentes
utiq ⁊ exspuentes ĩ simula¬
chrum: ad theatrum ꝑtͣhũt᷑¬
⁊ ad eos duo leones ⁊ tirsi qͣ¬
tuor dimittunt᷑. Qui cũ scos
nõ tang̾ent. s ⁊ cꝰtodirent:
in iectis in eos gladiis occidũ¬
tur. ⁊ ligatis pedib tͣcti sunt¬
⁊ iactati ante simłachrũ solis.
Qui cũ ibi tͥduo iacuissent:
qͥrinꝰ subdyaconꝰ eos couegit.
⁊ ĩ domo sua sepeliuit passi st̃¬

Expanded text:
diuersis ibi suppliciis consummauit; et eos duo subreguli rapientes, scilicet Abdon et Sennes sepelierunt. Vnde accusati et Decio presentati Romam post eum uinctis cathenis ducuntur; et in conspectu Decii et senatus ri iubentur. Contempnentes itaque et expuentes simulacrum ad theatrum pertrahuntur et ad eos duo leones et ursi quatuor immittuntur. Qui cum sanctos non tangerent, sed etiam custodirent, iniectis in eos gladiis occiduntur; et ligati pedes tracti sunt et iactati ante simulacrum solis. Qui cum ibi triduo iacuissent, Quirinus subdyaconus eos collegit et in domo sua sepeliuit anno
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o tͣnsitii insidiat᷑ mͥ laqueus ꝯ¬
cupiscentie. Ip̃e eñi tͣnsitꝰ uolup¬
tas ẽ. Et nõ ẽ alius quo tͣnseat᷑
quo tͣnsire cogit ncc̃itas. ⁊ cum
salus sit causa edendi ⁊ bibẽdi:
adiungit se tamqͣm pedisseca
ꝑiculosa iocunditas ⁊ płmq p̾i¬
re comatur. ut eiꝰ causa fiat qd̃
salutis causa me facere: uł di¬
co uł nolo. Ebrietas longe ẽ a
me misereberis mͥ aꝓpinqͣt mͥ
Crapula que ñ nũqͣm subrepit
seruo tuo: miserebis ut longe
aliqͣntulũ extra metas nc̃citatis
quisquis tue magnus profc̾̃o est
magnificet nomentuum. Ego
non satago nimis cum absunt
non requtro. cum obsunt ñ res
uita que tota temptatio noĩat᷑.
utruͣm qui fieri potuit ex det̾io¬
liori det̾ior. ¶Item de auditu con
fitetur dicens. uoluptates auriũ
tenacius me implicauerunt. ⁊
subiugauerunt s resoluisti ⁊
amplius cantus qͣm res que
canitur moueat penalit̾ me pͦ¬
care confite or ⁊ tum mallẽ ñ au¬
dire cantantem. ¶accusait e

Expanded text:
diatur laqueus concupiscentiae; ipse enim transitus uoluptas est et non est alius qua transeatur quo transire cogit necessitas. et cum salus sit causa edendi ac bibendi, adiungit se tamquam pedisequa periculosa iucunditas et plerumque praeire conatur, ut eius causa fiat quod salutis causa me facere uel dico uel uolo. me; misereberis ne appropinquet mihi. crapula autem nonnumquam subrepit seruo tuo; misereberis ut longe aliquantum extra metas necessitatis? quisquis est, magnus est, magnificet nomen tuum: ego non satago nimis: cum absunt, non requiro; cum adsunt, non respuita que tota temptatio nominatur utrum qui potuit fieri ex deterioliori deterior’. Si autem nonia tua. Voluptates aurium tenacius me implicauerunt et subiugauerunt; sed resoluisti et amplius cantus quam res quae canitur moueat, poenaliter me peccare confiteor et tunc mallem non audire cantantem. ecce
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes libros artium qͦs lib̾a¬
les uocant. tc̃ neqͥssimꝰ malarũ
cupiditatum serius ꝑ me ip̃m
legi et intellexi quoscumq le¬
⁊ demusicis ⁊ de num̾is sine
magna difficultate nullo hõim
S nõ inde sacrificabã tͥ. u̾m qͥa

Expanded text:
omnes libros artium quas liberales vocant, tunc nequissimus malarum cupiditatum servus per meipsum legi et intellexi, quoscumque leet de musicis, et de numeris, sine magna difficultate nullo hominum sed non inde sacrificabam tibi. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
Nec satiabar in iuis diebz dulce¬
dine murabili. ꝯsid̾ate dulcedinẽ
consilii diuini sr̃ salutem gn̾is
humani. Quantũ flerit ĩ hymnis
tlle in fluebant auribz meis ⁊e

Expanded text:
Nec satiabar illis diebus dulcedine mirabili, considerare altitudinem consilii tui super salutem generis humani. Quantum flevi in hymnis illae influebant auribus meis, e
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ qm excelsus es in excelsis.
⁊ qͣm profundus in profundis
⁊ nusqͣm recedis ⁊ uix redimꝰ
ad te. Age dñe ⁊ fac ⁊ excita ⁊
reuoca nos. Accede ⁊ raꝑe. et¬
fragra. ⁊ dulcesce. impedim̃tis
Sero te amaui pulchritudo
tam antiqua ⁊ tam noua. se¬
ro te amaui. Intus eras et
ego foras ⁊ ibi te querobam
⁊ in ista formosa que fecisti
deformis irruebam. Mecũ e¬
ras ⁊ tecum ñ eram. Uocasti¬
⁊ clamasti ⁊ rupisti surdita¬
tem meam. choruscasti. et¬
splenduisti ⁊ sugasti cantotã
meam. fragrasti ⁊ duxi sp̃m
⁊ hanelo tͥ. Gustaui ⁊ esurio
⁊ sitio te. Tetigisti me: ⁊ exar¬
si in pacem tuam. Cũ ã ama¬

Expanded text:
m excelsus j es in excelsis et quam profundus in profundis! et nusquam recedis, et uix redimus ad te. Age, domine, fac excita et reuoca nos, accende et rape, fragra, dulcesce: amemusSero te amaui, pulchritudo tam antiqua et tam noua, sero te amaui! et ecce intus eras et ego foris, et ibi te quaerebam et in ista formonsa quae fecisti deformis irruebam; mecum eras, et tecum non eram etet clamasti, et rupisti surditatem meam; coruscasti, splenduisti, et fugasti caecitatem meam; fragrasti, et duxi spiritum et anhelo tibi; gustaui, et esurio et sitio; tetigisti me, et exarsi in pacem tuam. Cum inha
Abbreviated transcription (Latin):
S si delicioso cupitis pabulo sa¬
ginari b̾i augͥ. compatriote
ur̃i opuscula legite ⁊ ad ꝯꝑati¬
furfurem nõ q̃ratis. Idem qͦ¬
augustinus nec cum sorore
sua ħ̃itare consensit dicens.
Que cum sorore mea sunt:so¬
rores mee nõ sunt. Docti gͦ ui¬
ri cautela magna nob̾ debet

Expanded text:
Sed si delicioso cupitis pabulo saginari, beati Augustini patriotae vestri opuscula legite, et ad comparatifurfurem non quaeratis. QAugustinus nec cum sorore sua habitare consenserit, dicens: Quae cum sorore mea sunt, sorores meae non sunt. Docti ergo viri cautela magna nobis esse
Abbreviated transcription (Latin):
liꝙͣdiu iux̃unt dum lifardus
suꝑ rippam ligeris solitariꝰ ma¬
nere uellet ⁊ leonardꝰ ꝑ sã sp̃c¬
dicare disponeret: osculantes
se ab inuicem discesserunt. Leo¬

Expanded text:
t cum Liphardus ibi super Ligerim solitarius remanere uellet et Leonardusdicare disponeret osculantes se ad inuicem discesserunt. Leo
Abbreviated transcription (Latin):
tempsit. Tercia uero nocte sc̃s leo¬
nardus ꝑegͥnũ accipiens extra
opidũ deduxit. statimq tͣris cum
media ꝑte castri corruens opp̾ssis
plurib solum principem ad sui
ꝯfusionem fractis crurib resu̾a¬

Expanded text:
it. Tertia ergo nocte sanctus Leonardus peregrinum arripiens extra oppidum deduxit; et statim turris cum media parte castelli corruens oppressis plurimis solum principem ad sui confusionem fractis cruribus reserua
Abbreviated transcription (Latin):
habitans iliuminet cecitatem
nr̃am ⁊ nob̾cum manens adiu¬
uet infirmitatem nr̃am ⁊ ꝓ no¬
bis stans fragilitatem nr̃am pro¬
regat ⁊ ꝓpugnet. Hec Berñ.¬

Expanded text:
habitans illuminet caecitatem nostram, et nobiscum manens adjuvet infirmitatem nostram, et pro nobis stans fragilitatem nostram protegat et propugnet. Si en
Abbreviated transcription (Latin):
posco ne mͥ id ultra ꝯmendes
s depositum reddo. Cõmenda
alii qͣm illi ultra ñ ĩpedias et
resurrecturũ sũet ⁊ reddat ut
⁊ ip̃m qͦ m̾itũ sui laboris reci¬
piat. Terre illud ꝯmenda ut
me amplius uigilare ñ oꝑte¬
at. ⁊ lib̾e ad te fontem in defici¬
entis gaudii tend̾e auxilian¬
tem ñ iam retͣhat nͦ ĩpediat.

Expanded text:
posco, ne mihi ultra commendes, sed depositum reddo. Commenda alii quem illud ultra non impediat, et resurrecturum servet et reddat, ut et ipsum quoque meritum sui laboris recipiat. Terrae me commenda, ut me amplius vigilare non oporteat, et libere ad te fontem indeficientis gaudii tendere anxiantem me non retrahat, nec impediat.
Abbreviated transcription (Latin):
O qͣm anguste tunc erunt uie
repbis: suꝑus erit iudex iratꝰ.
inf̾i̾us horrendũ chaos. a dex¬
tris pc̃ca acc̾antia. a sinistris
infinita demonia ad supplici¬
urens. foris mundꝰ ardens. mis¬

Expanded text:
O quam anguste tunc erunt uie reprobis! Superius erit iudex iratus, inferius horrendum chaos, a dextris peccata accusantia, a sinistris infinita demonia ad supplicimordens, foris mundus ardens’.
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sarius: eqͥsime iudex. iudi¬
tibi inobediens mͥ obediens a
te accepit immortalitatis stolã
indiitus ẽ tunicam. tuã uestem
dimisit: cum mea huc uenit̃.
Equissime uidex iudica mũme¬
um ẽẽ. ⁊ mecum dampnandũ

Expanded text:
diabolus: Aequissime judex, juditibi inobediens, michi obediens; a te accepit immortalitatis stolam, nnosam tunicam; tuam uestem dimisit, cum mea huc uenit. Equissime iudex, iudica istum meum esse et mecum dampnandum
Abbreviated transcription (Latin):
leo ppͣ. Ista ẽ scientia sũmi uidi¬
ad Iste tremendus aspectus. cͥ
piuũ ẽ om̃e solidũ et aꝑtun
omne secretum. eui obscura cla¬
rent. muta respondent. silentiũ
confitetur. ⁊ sñuoce mens loqͥt᷑¬

Expanded text:
. Ista ergo scientia summi judicis, iste est tremendus aspectus, cui pervium est omne solidum, et apertum omne secretum; cui obscura clarent, muta respondent; silentium confitetur, et sine voce mens loquitu
Abbreviated transcription (Latin):
cendo. letũ laborau. Scis do¬
mine qͣntũ apuritate ꝯtem¬
plat̾õis retrahere me inten¬
debat qͦtiens a dulcissime qͥe¬
tis sue sompno me excitare
obtendebat. qͣntũ ⁊ qͦtiens do¬
lorem ingerebat. Qui gͥ tam
diu potui benignissime pug

Expanded text:
ndo superbum laboravi. Scis, Domine, quoties a puritate contemplationis me retrahere conabatur, quoties a dulcissimae quietis somno me excitare contendebat, quantum et quoties dolorem ingerebat. Qui igitur tam diu, pater benignissime, pug
Abbreviated transcription (Latin):
cens. In scło isto maligno quid
habundat nͥ nasci laborare et
mori. ħ sunt m̾cimonia regi¬
onis nr̃e ⁊ ad tales m̃ces m̃ca¬
tor uie descendit. ⁊ qr om̃is m̾¬
cator dat ⁊ accipit. dat qd̃ h̃t

Expanded text:
stis, in saeculo isto maligno, quid abundat nisi nasci laborare et mori? Haec sunt mercimonia regionis nostrae. Ad tales merces mercator ille descendit, et quia omnis mercator dat et accipit, dat quod hab
Abbreviated transcription (Latin):
morientur uiuentia: ut cum
mortius resurgant. ¶ Qrta¬
decima: ardebit eelũ ⁊ terra.
¶Quintadecima fiet celum no¬
uum ⁊ t̾ra noua: et resurgent

Expanded text:
morientur viventes, ut cum mortuis resurgant; quartadecima ardebit coelum, et terra; quintadecima fiet coelum novum, et terra nova, et resurgent
Abbreviated transcription (Latin):
ma die eriget semare quadra¬
ginta cubitis suꝑ altitudinem
montium stans in loco suo qͣsi
ut uix possit uideri. ¶Tercia:
maxime belue aꝑpentes super
mare dabunt mugitꝰ usq ad¬
intelligit. ¶Quarta: ardebit
mare ⁊ aqua. ¶Quinta: ar¬
bores et herbe dabunt rorem

Expanded text:
ma die eriget se mare quadraginta cubitis super altitudinem montium stans in loco suo quasi ut vix posset videri. Tertia marinae belluae apparentes super mare, dabunt rugitus elum; quarta ardebit mare, et aquae; quinta herbae et arbores dabunt rorem
Abbreviated transcription (Latin):
atq peccatrix digna sum iudica¬
ta deosculari presepe in qͦ dñs par¬
nulus uagiit. orare ĩ spelunca ĩ
qua uirgo puerpa deum fudit
infantem. ħ requies mea: quia
dñi mei patͥa est. hic hĩtabo: qm̃
saluator elegit eam. tanta se hu
militate deiecit ut qui eam ui¬
disset ⁊ pro celebritate nominis

Expanded text:
atque peLcatrix, digna sum iudicata deosculari praesepe, in quo dominus paruulus uagiit, orare in spelunca, in qua uirgo puerpera deum fudit infantem ? haec requies mea, quia domini mei patria est.hic habitabo, quoniam saluator elegit eam. militate deiecit, ut, qui eam uidisset et pro celebritate nominis
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enim possit siccis oculis.
paulam narrare morientem:
Incidit in gͣuissimam ualitu¬
dinem ĩmo qd̃ optabat ĩuenit
ut nos desereret ⁊ dño pleniꝰ
iungeretur. Quid duu differo
⁊dolorem meum in alus ĩmo¬
rando facio longiorem: Sentie¬
bat prudentissima feminaꝵ
adẽe morte ⁊ frigente tã ꝑte
corporis atq menbroꝵ solũ
anime teporem in scõ ⁊ sacro
pectore palpitare ⁊ nichiloꝰ . q.
ad suos ꝑgeret. alienosq des¬
piceret illos u̾siculos sustirra¬
bat. Dñe dilexi decorem domꝰ
tue ⁊ locum hĩtatõis głie tue.
Et qͣm dilecta tab̾nacula .t̃.d̾.
retur cur taceret cur nouet res¬
pondere clamanti an doleret
aliquid greco sinone rendit:
nichil se hr̃e molestie. Sz omnia
quieta ⁊ tͣnquilla respic̾e. postħ
obinutuit ⁊ clausis oculis qͣsi
humana respiceret usq ad ex
rem quod dicebat. Quom mõ a¬
chorum latentiũ in ħ̾emo cel¬
lulam suam tenuit. Quam uͥ¬
ginum cubiculoꝵ secreta tenu¬
erunt. Sacrilegium putabat

Expanded text:
quis enim possit siccis oculis Paulam narrare morientem? incidit in grauissimam ualitudinem, immo, quod optabat, inuenit, ut nos desereret et et domino plenius iungeretur. in quo languoet dolorem meum in aliis inmorando facio longiorem ? sentiebat prudentissima feminarum adesse mortem et frigente alia parte corporis atque membrorum solum animae teporem in sancto et sacro pectore palpitare et nihilo minus, quasi ad suos pergeret alienosque desereret, illos uersiculos susurrabat: domine, dilexi decorem domus tuae et locum habitationis gloriae tuae et: quam dilecta taretur, cur taceret, cur nollet respondere inclamanti, an doleret aliquid, Graeco sermone respondit nihil se habere molestiae, sed omnia quieta et tranquilla perspicere. post haec obmutuit et clausis oculis, quasi iam humana despiceret, usque ad exprem, quod dicebat; chorum latentium in heremo cellula sua tenuit? quam uirginum cubiculorum secreta texerunt? sacrilegium putabat,
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ ⁊ ĩ medio eoꝵ qͣndã femi¬
nam in throno stantem et astan¬
tib dicentem. uocate mͥ cito mer¬
occidat: qui me ⁊ filiũ meũ sr̾be
blaffemat. Erat a mercuriꝰ mi¬

Expanded text:
ntem et in medio eorum quandam feminam super thronum sedentem et astantibus dicentem: «Vocate michi Meroccidat, qui me et filium meum superbe blasphemat». Statim Mercuri
Abbreviated transcription (Latin):
eius uirgo eustochium qua¬
si ablactata: sr̃ mr̃em suam
abstrahi parentem ñ pot̾at
deosculari. oculos hr̃e uultuz
totum corpus amplexari et
se cum nire uelle sepeliri. Te¬
stis ẽ shc ut unũ qͥd̃ nũmum
ab ea silie delictum. s magnũ¬

Expanded text:
eius Eustochium quasi ablactata super matrem suam abstrahi a parente non poterat: deosculari oculos, haerere uultui, totum corpus amplexari et se cum matre uelle sepeliri. Testis est Iesus ne unum quidem nummum ab ea filiae derelictum, sed, u
Abbreviated transcription (Latin):
misit. ⁊ sicut int̾ multas gẽmas
preciosa gẽma micat. iubar sol
ꝑuos igniculos stollaꝵ obruit
⁊ obscurat. ita cunctoꝵ uͥtutes
⁊ potentiam sua humilitate sr̃¬
auit. minimaq fuit int̾ om̃s:
ut om̃iũ maior ẽet. ⁊ qͣnto plus¬
se deiciebat: tanto magis a xp̃o
głiam merebatur que uͥtutem
qͣi umbram sequit᷑. ⁊ appetito¬
res suos deserens appetit con¬
didisset besiliam suꝑ cuiꝰ morte
eam rome consolatus sum. pau¬
linamq sc̃am ⁊ admirabilẽ ui¬
rum ⁊ p̃positũ reꝵ suaꝵ pãma¬
chium reliquit ħedem ad ꝙ̃ su¬
ꝑ eiꝰ obiui: paruũ liblłm edidimꝰ.
Eusto chium que nunc in scĩs lo¬
cis uirginitatis ⁊ eccł̾ie monile
preciosissimũ ẽ ruffinam q̃ in¬
maturo funere piuur matris
animũ const̾nauit. ⁊ thorochiũ
postqͣm parere desiit ut intel¬
lige̾s eam nõ suire uoluisse of¬
ficio conuigali s mariti desi

Expanded text:
t sicut inter multas gemmas pretiosissima gemma micat et iubar solis paruos igniculos stellarum obruit et obscurat, ita cunctorum uirtutes et potentias sua humilitate superauit minimaque fuit inter omnes, ut omnium maior esset, et quanto se plus deiciebat, tanto magis a Christo gloriam merebatur, quae u i uirtutem quasi umbra sequitur et adpetitores sui deserens adpetit condidisset—Blesillam, super cuius morte eam Romae consolatus sum, Paulinam, quae sanctum et admirabilem uirum et propositi et rerum suarum Pammachium reliquit heredem, ad quem super obitu eius paruum libellum edidimus, Eustochimñ, quae nunc in sanctis locis uirginitatis et ecclesiae monile pretiosissimum est, Rufinam, quae inmaturo funere pium matris animum consternauit, et Toxotium, post quem parere desiuit, ut intellegeres eam non diu seruire uoluisse officio coniugali, sed mariti desi
Abbreviated transcription (Latin):
um qd̃ uiris tͣoid̾at gub̾nandũ
pses uirgines qͣs ex diu̾sis ꝓuin¬
ciis cong̾gau̾at tam nobiles qͣ
mediocris ⁊ infimi gen̾is ĩ tres
tͣmas ⁊ monast̾ia diuisit. itadũ¬
taxat. ut in oꝑe ⁊ cibo seꝑate p
psalmis ⁊ or̃onib iungerentur.
simo. fed̾abat lascuiientem
adolescentularum carnem cre¬
bris ⁊ duplicatis fuͣ gebat iemi¬
niis malens stomachĩr dolere

Expanded text:
um, quod viris tradiderat gubernandum, plures virgines quas e diversis provinciis congregarat, tam nobiles, quam medii, et infimi generis, in tres turmas, monasteriaque divisit: ita duntaxat, ut in opere et in cibo separatae, psalmodiis et orationibus jungerentur. simo foederabat. Lascivientem adolescentularum carnem crebris et duplicatis frangebat jejuniis, malens eis stomachum dolere,
Abbreviated transcription (Latin):
Loquar ⁊ aliis ꝙ forsitan emuł
uideat᷑ incredulũ hebreã lingnã
qͣm ego ab adolescentia młto la¬
bore ⁊sudore. ex ꝑte didici ⁊ infa¬
tigabili meditatione nõ desero
ne ip̃e ab ea deserar. disc̾e uolu¬
it ⁊ consecuta ẽ. ita ut psalmos
hebrayce caneret ⁊smonẽ absz
ulle latine lingne ꝓprietate ꝑ¬
sonaret qd̾ qͥdem usq hodie in
sanctam filiam eiꝰ eustochium

Expanded text:
Loquar et aliud, quod forsitan aemulis videatur incredibile. Hebraeam linguam, quam ego ab adolescentia multo labore ac sudore ex parte didici, et infatigabili meditatione non desero, ne ipse ab ea deserar, discere voluit, et consecuta est: ita ut Psalmos hebraice caneret, et sermonem absque ulla latinae linguae proprietate personaret. Quod quidem usque hodie in sancta filia ejus Eustochio
Abbreviated transcription (Latin):
um.⁊me audiente iurabat cor¬
nere se fidei oculis infantẽ pan¬
nis inuolutũ. uagientẽ ĩ p̾sepe.
deum magos adorantes stellã
fulgentem. desup mr̃em u̾ͥginẽ
nutrium sedulũ. pastores noc¬
In pͥncipio erat u̾bũ ⁊ u̾bũ caro
fc̃m ẽ. ꝑuulos int̾fectos. h̾odem
seuientem. Ioseph ⁊ mariam
fugientes ĩ egyptũ. nuxtisq
gaudio lacrimis loquebatur.
Salue bethleem domꝰ panis

Expanded text:
me audiente iurabat cernere se fidei oculis infantem pannis inuolutum uagientem in praesepe, deum magos adorantes, stellam fulgentem desuper, matrem uirginem, nutricium sedulum, pastores nocin principio erat uerbum et uerbum caro factum est, paruulos interfectos, Herodem saeuientem, Ioseph et Mariam fugientes in Aegyptum. mixtisque gaudio lacrimis loquebatur: \'salue, Bethlem, domus panis
Abbreviated transcription (Latin):
derio qui mares optabat lib̾os
obedisse. postqͣm uir mortuus ẽ
ita eum planxit: ut ꝓpe ip̃a more¬
retur. ita se conu̾tit ad d̾i s̾uitutẽ:
ut mortem eius uidetur optasse.
Quid gͦ refa̾m ample ⁊ nobił domꝰ
⁊ quondam opulentissime. om̃es
pene diuicias in pauꝑes eroga¬

Expanded text:
derio, qui mares optabat liberos, oboedisse —, postquam uir mortuus est, ita eum planxit, ut prope ipsa moreretur, ita se conuertit ad domini seruitutem, ut mortem eius uideretur optasse. quid ergo referam amplae et nobilis domus et quondam opulentissimae omnes paene diuitias in pauperes eroga