comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exempli lum̃ p̃betur. Sed ñ nunꝗ
opus qđ ab aliena opinione sumitur:
minꝰ mundo desiderio in animo for¬
mat᷑. Nã infirmȩ m̃tes. dũ bona de
aliis audiunt: aliqͣndo se ad oꝑationẽ
rectã ñ amore uirtutis. sed delecta¬
tione laudis accendunt. Et ꝓfecto
liquet. qͥa sic̃ solis natura. ẽ ut quęq
attigerit. accendat & siccet: ita
lunãris ignis ẽ ꝓpriũ: ut qͥcquid
contigerit. ex urat quidẽ: sed exuren¬
do hiĩmidũ reddat. Ad uitã gͥ bonã.
alios pamorẽ dĩ affectꝰ rectĩ oꝑis.
alios uero amor laudis inflãmat. Sed
uĩ rectiopis affectu accendim᷑: quasi
pignẽ sołis a uitiorũ humore siccam᷑
um uͦ quẽ adopus honũ laudis amor
ꝓuocat: concupita fama quasi luna
attingit. qͥa uidelicet eiꝰ animũ &
accendit & resoluit Accendit scilicet
ad exercitiũ oꝑis. resolutt uͦ ad con¬
cupiscentiã fauoris. Plerunq tam̃
adexercenda bona oꝑa. aliena nos

Expanded text:
exempli lumen praebetur. Sed nonnunquam exempli lumen praebetur. Sed nonnunquam opus quod ab aliena opinione sumitur minus mundo desiderio in animo formatur. Nam infirmae mentes cum bona de aliis audiunt, aliquando se ad operationem rectam non amore virtutis, sed delectatione laudis accendunt. Et profecto liquet quia sicut natura solis est ut quaeque attigerit accendat et siccet, ita lunaris ignis est proprium ut quidquid contigerit exurat quidem, sed exurendo humidum reddat. Ad vitam igitur bonam alios pro amore Dei affectus recti operis, alios vero amor laudis inflammat. Sed cum recti operis affectu accendimur, quasi per ignem solis a vitiorum humore siccamur. Eum vero quem ad opus bonum laudis amor provocat, concupita fama, quasi luna, attingit, quia videlicet ejus animum et accendit et resolvit. Accendit scilicet ad exercitium operis, resolvit vero ad concupiscentiam favoris. Plerumque tamen ad exercenda bona opera aliena nos
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Acsi apte diceret. Opus meum̃
etiã cũ aliis exemploꝵ lucẽ tribue¬
rec. ad pͣsũptionis głam ñ attendi
Quia dũ de eo extolli timui: ab intu¬
endo eo oculos auerti. S eqr̃¬
lunã subdidit: qͥa uidelicet post
opus bonũ. fama laudabilis seqͥt᷑.
ꝑ quã celebre nom̃ inhac p̾sentis ui¬
te nocte possidet᷑. Si aut̃ uerũ . ẽ.
qđ quidã putant. illustrationẽ ꝑ oc
cultũ circulũ a radio solis lunã exci¬
pe. ut possit lucẽ nocturnis cursib
horret Fana qͥppe a bono oꝑe ui¬
res accipit. & fauoris grãm qͥuasi
claritatẽ luminis asꝑgit. Est ali¬
ud inluna. qđ ꝑ simĩsitudinẽ: bo¬
na spargenti famȩ conueniat. Lux
nanq eius. etiã in tenebrarũ tẽpore.
iter ambulantib ostendit. Qiua
& dũ de aliena uita lux laudis emi¬
cat: alios ad exercitiũ boni oꝑis illu¬
strat. Cũq illius opinio clara cogno¬
scitur: huic quasi ꝑgenti in itinẽre.

Expanded text:
ret. Ac si aperte diceret: Opus meum ret. Ac si aperte diceret: Opus meum etiam cum aliis exemplorum, lucem tribueret, ad praesumptionis gratiam non attendi, quia dum de eo extolli timui, ab intuendo eo oculos averti. Sequlunam subdidit, quia videlicet post opus bonum, fama laudabilis sequitur, per quam celebre nomen in hac praesentis vitae nocte possidetur. Si autem verum est quod quidam putant, illustrationem lunam per occultum circulum a radio solis accipere, ut possit lucem nocturnis cursibushorret. Fama quippe a bono opere vires accipit, et favoris gratiam quasi claritatem luminis aspergit. Est et aliud in luna quod per similitudinem bona spargenti famae conveniat. Lux namque ejus etiam in tenebrarum tempore iter ambulantibus ostendit, quia et dum de aliena vita lux laudis emicat, alios ad exercitium boni operis illustrat; cumque illius opinio clara cognoscitur, huic quasi pergenti in itinere
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ad memoriã ꝑfectionẽ reduxit
õpis: cũ iã p̃uidit ad largitatis spa¬
cĩũ minime subesse tẽpus opationis.
Sic̃ enĩ dũ uiuimꝰ. debemꝰ bõna nr̃a
amemoria repellere ne extollant:
ita apꝓpinquante exitu. plerunq
ea ad memoriã iterũ reuocamꝰ. ut
uidelicet fiduciã p̾beant. & desꝑa-¬
tũ timorẽ p̃mant. Qui & si corin¬
thiis bona sua enumerando narra¬
uit: illos confirmare studuit. ñ
se ostendere. Nã qͥa eadẽ bona ñ in
se attenderet. pate facta tribula¬
tione ꝓpriȩ tẽptationis edocurt.
qua ex pressa subiunxit Propt̃ qđ
placeo m in infirmitatib meis. Ut
discipłos instrueret: de se sũma
referebat. Ut uͦ se in humilitate
custodiret: considerationis oculũ.
ñ in iurtutib suis. sed in infirmitatib
ut bona quidẽ quȩ agant uideant.
& tam̃ cũ ꝑegerint. ab eoꝵ memo¬
ria oculos auertant. Unde recte ꝑ
beatũ iob dr̃. Si uidi solẽ cũ fulge¬

Expanded text:
ergo ad memoriam perfectionem reduxit ergo ad memoriam perfectionem reduxit operis, cum jam praevidit ad largitatis spatium minime subesse tempus operationis. Sicut enim, dum vivimus, debemus bona nostra a memoria repellere, ne extollant, ita appropinquante exitu, plerumque ea ad memoriam iterum revocamus, ut videlicet fiduciam praebeant, et desperatum timorem premant. Qui etsi Corinthiis bona sua enumerando narravit, 704 illos confirmare studuit, non se ostendere. Nam quia eadem bona non in se attenderet, patefacta tribulatione propriae tentationis edocuit qua expressa subjunxit: Propter quod placeo mihi in infirmitatibus meis . Ut ergo discipulos instrueret, de se summa referebat; ut vero se in humilitate custodiret, considerationis oculum non in virtutibus suis, sed in infirmitatibus viri, ut bona quidem quae agunt videant; et tamen cum peregerint, ab eorum memoria oculos avertant. Unde recte per beatum Job dicitur: Si vidi solem cum fulge
Abbreviated transcription (Latin):
Plerunq enĩ hõc uitio tẽptant᷑ electi
plerunq eoꝵ cordi suggerit᷑ ut & bona
si uere electi st̃: ab eo inqͦ sibi placent
m̃tis oculos diuertunt. Omnẽ inse de
ꝑactis bonis lȩticiã depͥmunt: & de
iis quȩ se minꝰ egisse intelligunt. tri¬
sticiã requir̃. Indignos se estimant.¬
& pene soli bona sua ñ uident. quȩ
in se uidenda om̃ib ad exẽplũ pͣbent
Hinc .ẽ. qđ paulus dũ expleta inse bo¬
na post poneret. & sola adhuc reliqͣ
quȩ essent explenda cogitaret: dicit
est qđ ut posset se debonis quȩ agebat
humiliare: studebat ad animũ prȩ¬
terita mala reducere. dicens. Qui
primꝰ fuiblasphemꝰ & ꝑsecutor. & con¬
tumeliosus. Qui & si quando dixit.
bonũ certam̃ certaui. cursũ consũma¬
ui. fidẽ seruaui: intuendũ sũmope
re discessurũ se esse cognouit. Ibi quip¬
pe p̾misit dicens. Egõ enĩ iã delibor
& tẽpus meȩ resolutionis instat Iunc

Expanded text:
Plerumque enim hoc vitio tentantur etiam electi. Plerumque enim hoc vitio tentantur etiam electi. Plerumque eorum cordi suggeritur ut bona si veri electi sunt, ab eo in quo sibi placent mentis oculos divertunt: omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his quae se minus egisse intelligunt tristitiam requirunt. Indignos se aestimant, et pene soli bona sua non vident quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, dixit:est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus . Qui etsi aliquando dixit: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi , intuendum summopere discessurum se esse cognovit. Ibi quippe praemisit, dicens: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat . Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝓdest longũ iter carꝑe: si non
totũ eciã ualeant consiũmare. Qui gͦ
ȩc̃nã uitã quęrimꝰ. quid aliud quã
quȩdã itinera agimꝰ. ꝑquȩ ad patriã
festinamꝰ: Sed quid ꝓdest qͦd carpi¬
mus tã multa. si ea quȩ ad ꝑuenien¬
ctũ restant. neglegimꝰ reliqua: Mo¬
aspicere. quantũ iã iter egimꝰ. sed
quantũ suꝑest ut ꝑagamꝰ: ut pau¬
lisꝑ fiat prȩcerituĩ. quod indesinent̃¬
& timide adhuc attendit᷑ futurũ.
Amplius gͥ debemꝰ inspicere. quȩ bona
necdũ fecimꝰ: quã ea quȩ iã nos fe¬
cisse gaudemꝰ. Secdhabet hoc huma¬
na infirmitas ꝓpriũ: ut plus ei in¬
tueri libeat qđ sibi in se placet. quã
qđ sibi in se displicet. Eger qͥppe ocłs
cordis. diĩ laborare inconsideratione
sua metuit: quasi qͦddã stratũ dele¬
ctationis. in animo ubi mllit iaceat
requirit. Atq iccirco quȩ cõmoda de
ꝑactis bonis sit assecutꝰ intelligit: sed
quȩ dãna de neglectis patit᷑. neseit.

Expanded text:
re, si non etiam totum valeant consummare. Qui ergo aeternam vitam quaerimus, qui aliud quam quaedam itinera agimus, per quae ad patriam festinamus? Sed quid prodest quod carpimus tam multa, si ea quae ad perveniendum restant, negligimus reliqua? aspicere quantum jam iter egimus, sed quantum superest ut peragamus, ut paulisper fiat praeteritum quod indesinenter et timide adhuc attenditur futurum. Amplius igitur debemus inspicere quae bona necdum fecimus, quam ea quae jam nos fecisse gaudemus. Sed habet hoc humana infirmitas proprium, ut plus ei intueri libeat quod sibi in se placet quam quod sibi in se displicet. Aeger quippe oculus cordis, dum laborare in consideratione sua metuit, quasi quoddam stratum delectationis in animo, ubi molliter jaceat, requirit; atque idcirco quae commoda de peractis bonis sit assecutus intelligit, sed quae damna de neglectis patitur nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ occultã grãm ad amorẽ dĩ tẽꝑata
desuꝑ mensura ꝓficimꝰ: qͣnto in nob̾
cotidie de dĩ sp̃u uirtꝰ crescit. tanto
nr̃ sp̃s deficit. Qui sp̃s erroris. qͥa ñ
a nobis subito funditꝰ amputat᷑.
bene paulisꝑ defecisse ꝑhibetur.
Tunc uͦ in do plene ꝓficimꝰ cũ a nob̾
ipsis penitꝰ defecerimꝰ. Hȩ itaq cre

Expanded text:
ultam gratiam ad amorem Dei temperata desuper mensura proficimus, quanto in nobis quotidie de Dei Spiritu virtus crescit, tanto noster spiritus deficit. Qui spiritus erroris, quia non a nobis subito penitus amputatur, bene paulisper defecisse perhibetur. Tunc vero in Deo plene proficimus, cum a nobis ipsis funditus defecerimus. Aliter: Me
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩ aut̃ uiri. sc̃iunt post primi parentis
lapsũ de corruptibili stirpe se editos
& ñ uirtute ꝓpria. sed p̃ueniente
suꝑna grã. ad meliora se uota uł opa
cõmutatos. Et qͥcquid sibi mali iesse
cognoscunt: de mortali ꝓpagine sen¬
tiunt meritũ. Quic qͥd ueroboni in
se inspiciunt: immortalis grẽ cogno¬
scunt donũ. Eiq de accept̃o mune¬
re debitores fiunt: qͥ & p̾ueniendo
dedit eis bonũ uelle qđ noluer̃ &
sub sequendo concessit bonũ posse qđ
uolunt. Unde bene ꝑ ioħem dicit᷑.
tentes coronas suas ante thronũ dñi
Coronas nanq suas ante thronũ dñi
mittere. e.: certaminũ suoꝵ uictorias.
ñ sibi tribuere sed auctori. Ut adillũ
referant głam laudis: a qͦ se sciunt ui¬
res accepisse certaminis. Beatꝰ gͦ iob
qͥ sic bona quȩ oꝑatꝰ .ẽ. narrat. ut tam̃
hȩc suȩ oꝑationĩ ñ tribuat. sed ad au-¬
ctoris lau̾dẽ recurrat: manũ suã ore
suo osculatũ fuisse se denegat: Ac si

Expanded text:
i autem viri sciunt post primi parentis lapsum de corruptibili stirpe se editos, et non virtute propria, sed praeveniente superna gratia ad meliora se vota, vel opera commutatos; et quidquid sibi mali inesse cognoscunt, de mortali propagine sentiunt meritum: quidquid vero in se boni inspiciunt, immortalis gratiae cognoscunt donum; eique de accepto munere debitores fiunt, qui et puniendo dedit eis bonum velle quod noluerunt, et subsequendo concessit bonum posse quod volunt. Unde bene per Joannem dicitur: tentes coronas suas ante thronum Domini . Coronas namque suas ante thronum Domini mittere est certaminum suorum victorias n sibi tribuere, sed auctori, ut ad illum referant gloriam laudis, a quo se sciunt vires accepisse certaminis. Beatus ergo Job, quia sic bona quae operatus est narrat, ut tamen haec suae operationi non tribuat, sed ad auctoris laudem recurrat, manum suam ore suo osculatum fuisse se denegat. Ac si
Abbreviated transcription (Latin):
catur recte. Silȩtatꝰ sũ suꝑ diuituis
meis. & qͥa plurima reppit manꝰ mea
Acsi aꝑte diceret᷑ Ne quaqua me in co
locupletẽ ex iusticia credidi: qͦ recta
quȩ agere debui. eciã multa cognoui.
Nec intelligentia cor exculit. qͥa illud
consideratio debitȩ oꝑationis pressit.
Sciendũ uͦ est: qđ plerunq contingit.
ut cũ intelligentiȩ altitudo ꝑcipit᷑.
circa semet ip̃sũ animꝰ ualde sollicitꝰ.
abelationis lapsu teneat᷑. Sed cũ mira
quȩ intelligit. etiã oꝑari coepit: eo
ipso ñnunꝗ quo foris ostendit᷑ labit᷑.
atq in suis actib se cȩteros p̾ire głat᷑.

Expanded text:
itiis meis, et quia plurima reperit manus mea. Ac si aperte diceretur: Nequaquam me in eo locupletem ex justitia credidi, quo recta quae agere debui etiam multa cognovi, nec intelligentia cor extulit, quia illud consideratio debitae operationis pressit.Sciendum vero est, quod plerumque contingit, ut cum intelligentiae altitudo percipitur, circa semetipsum animus valde sollicitus ab elationis lapsu teneatur. Sed cum mira quae intelligit etiam operari coeperit, eo ipso nonnunquam quo foras ostenditur labitur, at
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ : occulto iudicio suꝑni iudicis. post
flagella tẽporalia. etiã mansura
torm̃ta sequerent᷑. Qua in re cum
magno nob̾ timore pensandũ. ẽ.
quis nr̃m iã de requie ȩt̾̃na securus
sit si de ea adhuc & ille trepidat.
cuiꝰ uirtutis p̾conia & ipse iudex qͥ
pcutit laudat. Si enĩ iustꝰ urx sal¬
uabit᷑. impiꝰ &e peccator ubi parebunt:¬
Beatꝰ & enĩ iob ad requiem se post fla¬
gella ꝑuenturũ nouerat. sed ut nr̃a
in timore corda concuteret. ipse uisus
.ẽ. de ęt̾̃na quietis retributione dubi¬
tare. cũ dicit. putasne. Ut nos uide¬
licet ꝑpendamꝰ. quanta debemꝰ for¬
midine uenturũ iudiciũ semꝑ expa¬
uescere. quando & ille qͥ iudice teste
laudatꝰ. ẽ. ad huc de retributione
iudicii. in suis uocib securus ñ est :¬

Expanded text:
sunt occulto judicio superni judicis, post sunt occulto judicio superni judicis, post flagella temporalia etiam mansura tormenta sequerentur. Qua in re cum magno nobis timore pensandum est, quis nostrum jam de requie aeterna securus sit: si de ea adhuc et ille trepidat, cujus virtutes, praeconia et ipse et judex qui percutit clamat. « Si enim justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebuntBeatus etenim Job ad requiem se post flagella perventurum noverat. Sed ut nostra in timore corde concuteret, ipse visus est de aeterna quietis retributione dubitare cum dicit: Putasne, ut nos, videlicet, perpendamus quanta debemus formidine venturum judicium semper expavescere, quando et ille qui judice teste laudatus est, adhuc de retributione judicii in suis vocibus securus non est
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia sua descendere. nisi qđ ibi se
esse totũ uidet. ubi pondus suȩ re¬
munerationis intelligit: Quia hoc
qđ ex sẽ insensibile int̾ra deserit.
quousq ad incorruptionẽ resurre¬
ctionis redeat. se esse ñ sentit. Om¬
nia itaq sua in infernũ ꝓfundissi¬
mũ descensura ꝑhibet. quo solã suã
animã descensurã uidet: qͥa ibi
totꝰ. ẽ. ubi sentire posset qđ reciꝑet¬
U el certe in infernũ eiꝰ om̃ia descen¬
dunt : qͥa laboꝵ omiũ retributio.
adhuc in sola inferni quiete recipi
p̾stolabat᷑. Et quasi illuc descendit
om̃e qđ egit: quia ibi quietẽ retri¬
butionis suȩ ex omĩb inuenit. Un¬
de etiã ipsa quies p̃stolata subiun¬
gitur: cũ ilico sub infert᷑. Putasne
saltẽ ibi erit requies mͥ: In quib
nimirũ uerbis. & innotescit quid
desiderat. & tam̃ se esse ad huc de
suscipienda requie dubiũ designat.
ne cuiꝰ scã oꝑa tot flagella secuta

Expanded text:
omnia sua descendere, nisi quod ibi se omnia sua descendere, nisi quod ibi se esse totum vidit, ubi pondus suae remunerationis intelligit? Quia hoc quod ex se insensibile in terra deserit, quousque ad incorruptionem resurrectionis redeat, se esse non sentit. Omnia itaque sua in infernum profundissimum descensura perhibet, quo solam suam animam descensuram videt, quia ibi totus est, ubi sentire possit quod receperit. Vel certe in infernum omnia ejus descendunt, quia laborum omnium retributio adhuc in sola inferni quiete recipi praestolabatur. Et quasi illuc descendit omne quod egit, quia ibi quietem retributionis suae ex omnibus invenit. Unde etiam ipsa quies pgitur, cum illico subinfertur. Putasne saltem ibi erit, requies mihi? In quibus nimirum verbis innotescit quod desiderat, et tamen esse se adhuc de suscipienda requie dubium designat: ne cujus sancta opera, tot flagella secuta
Abbreviated transcription (Latin):
uocant᷑ : Quia uidelicet quantũ
ad sullimitatẽ cęli. iã huiꝰ aeris spa
Unde cũ apostatȩ angłi a cȩlestib se¬
dib in hoc caliginoso aere sit de¬
mersi: Petrus apłs dicit. Angłis pec¬
cantib ñ pepcit. sed rudentib in¬
ferni detractos. in tarcarũ tradidit
in iudicio cruciandos reseruari. Si
itaq qͣntũ ad celsitudinẽ cęli. aer
iste caliginosus infernꝰ. ẽ: quantũ
ad eiꝰdẽ aeris altitudinẽ. t̾ra quȩ
uiferius iacet. & infernꝰ intelligi &
ꝓfundus potest. Quantũ uͦ ad eiꝰdẽ
t̾rȩ altitudinẽ. & illa loca inferni
quȩ supiora st̃ aliis receptaculis in¬
ferni. hoc loco ñ incongrue inferni
ꝓfundissimi appellatione signant᷑:
quia qđ aer ad cȩlũ. t̾ra ad aerem:
hoc ille .ẽ. suꝑior infernoꝵ sinus
ad t̾rã. Sed mirũ ualde. ẽ. qđ ad iun¬
git. Descendent omia mea. Cũ enĩ
sola anima descensura esset ad infer
ni loca. qͥd ẽ. qđ sc̃s uir illuc ꝑhibet

Expanded text:
vocat? Quia videlicet, quantum vocat? Quia videlicet, quantum ad sublimitatem coeli, jam hujus aeris Unde cum apostatae angeli a coelestibus sedibus in hoc caliginoso aere sint demersi, Petrus apostolus dicit: « Angelis peccantibus non pepercit, sed rudentibus inferni detractos in tartarum tradidit in judicio cruciandos reservari . » Si itaque quantum ad celsitudinem iste caligosus infernus est, quam ad eiusdem aeris altitudinem, terra que inferius iacet et infernus intelligi et profundus potest; quantum vero ad eiusdem terre altitudinem, et illa loca inferi que superiora sunt aliis receptaculis inferni, hoc loco non incongrue infernifundissimi appellatione signantur. Quae quod aer ad coelum, terra ad aerem, hoc ille est superior infernorum sinus ad terram. Sed mirum valde est quod jungit: « descendent omnia mea. » Cum enim sola anima desni loca, quid est quod sanctus vir illuc perhibet
Abbreviated transcription (Latin):
pandunt᷑. Neq enĩ ut p̃diximꝰ. iusto¬
pas patientiã n considerat ds̃. s quasi
ñ considerare dicit᷑. ad uotũ deside¬
rii minꝰ citius apparere. & ꝑ ꝓlixi¬
ora tẽpora dispensationis suȩ grãm
differre. Dicat gͦ. Patientiã meã
qͥs considerat: Quia qđ disponen¬
ti breue .ẽ: longũ. ẽ. amanti. Unde
ad huc dilationis suȩ dãna conside¬
rans. hoc qđ iã p̾dixerat repetit.
& descensurus adima. uocẽ doloris
ingeminat dicens. In ꝓfundissimiĩ¬
infernũ descendent omĩa mea. Cũ
constet. qđ apud inferos iusti ñ in
locis poenalib sed in suꝑiori qͥetis
sinu tenerent᷑: magna nob̾ oborit᷑
questio quid nã sit᷑ qđ beatꝰ iobasse¬
rit dicens In ꝓfundissimũ infernũ
descende t omĩa mea. Qui ce si an¬
te aduentũ mediatoris dĩ & hominũ.
in infernũ descensurus erat: liquet
tam̃ qͥa in ꝓfundissimũ infernũ de¬
scensurus ñ erat. An ipsa suꝑiora
loca inferni. ꝓfundissimũ infernũ

Expanded text:
enim, ut praediximus, justorum patientiam 435 non considerat Deus, sed quasi non considerare dicitur ad votum desiderii minus citius apparere, et per prolixiora tempora dispensationis suae gratiam differre. Dicat ergo: Patientiam meam quis considerat? quia quod disponenti breve est, longum est amanti. Unde adhuc dilationis suae damna considerans, hoc quod jam praedixerat repetit, et, descensurus ad ima, vocem doloris ingeminat, dicens: CAPUT XLVIIIinfernum descendent omnia mea, cum stet quod apud inferos justi non in locis poenalibus, sed in superiori quietis sinu tenerentur. » Magna nobis oboritur quaestio quidnam sit, quod beatus Job asserit dicens, In profundissimum infernum descendent omnia mea. Qui et si ante adventum mediatoris Dei et hominum in infernum descensurus erat, liquet tamen quia in profundissimum infernum descensurus non erat. An ipsa superiora loca inferi profundissimum infernum
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Corpus palpabile habuit
qđ ostendit. sed post confirmata
corda palpantiũ. omẽ illud in dño
qđ palpari potuit in subtilitate. ẽ.
aliqua redactũ. Adhȩc ipse re¬
spondi dicens. Scriptũ. ẽ. Xp̃c re¬
surgens a mortuis iã ñ moritur.
mors ei ultra ñ dominabit᷑. Siqͥd
gͦ in eiꝰ corpore post resurrectionẽ¬
potuit unmutari contra ueridicã
Pauli sententiã: post resurrectionẽ
dñs rediit in mortẽ. Qđ quis dicere
uł stultꝰ p̾sumat. nisi qͥ uerã carnis eiꝰ
resurrectionẽ denegat: Tunc mͥ ob¬
iecit dicens. Cũ scriptũ sit. caro & san¬
guis regnũ dĩ possidere ñ possunt.
qua ratione credendũ. ẽ. resurgere
ueracit̾ carnẽ: Cui in quã. Insacro
eloquio alit̾ caro dicit᷑ uxta naturã.
atq alit̾ uxta culpã uł corruptionẽ
Caro qͥppe iuxta naturã: sic̃ scriptũ ẽ

Expanded text:
dicens: Corpus palpabile habuit dicens: Corpus palpabile habuit quod ostendit; sed post confirmata corda palpantium, omne illud in Domino quod palpari potuit in subtilitatem est aliquam redactum. Ad haec ipsa respondi, dicens: Scriptum est: Christus resurgens a mortuis, jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Si quid ergo in epotuit immutari, contra veridicam Pauli sententiam, post resurrectionem Domini rediit in mortem; quod quis dicere vel stultus praesumat, nisi qui veram carnis ejus resurrectionem denegat? tunc mihi objecit dicens: Cum scriptum sit: Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt , qua ratione credendum est resurgere veraciter carnem; cui, inquam, in sacro eloquio aliter caro dicitur juxta naturam, atque aliter juxta culpam vel corruptionem: caro quippe juxta naturam, sicut s
Abbreviated transcription (Latin):
Ctũ spũ alis potentiȩ. sed palpabile
pueritatẽ naturȩ. Unde etiã re¬
deptor nr̃ dubitantib de sua resur¬
rectione discipłis: ostendit manꝰ &
latꝰ. palpanda ossa carnẽq p̾buit
dicens. Palpate & uidece qͥa sp̃s
carnẽ & ossa ñ habet. sic̃ me uidecis
habere. Qui cũ eidẽ futicio in con¬
stantinopolitana urbe positꝰ. hoc
euanglicȩ ueritatis testimoniũ ꝓ¬
tulissem: ait. Iccirco hoc dñs fecit.
ut dubitationẽ suę resurrectionis
de discipłoꝵ cordib amoueret:
Cui inquã. Mira ẽ. res ualde quã
astruis. ut inde nob̾ dubietas sur¬
gat. unde discipłoꝵ corda a dubi¬
etate sanata sẽ. Quid enĩ deterius
dici potest. quã ut hoc nob̾ de eius
uera carne dubiũ fiat. ꝑ qđ disci¬
puli eiꝰ ad fidẽ ab omĩ st̃ dubietate
reparati: Si enĩ hoc ñ habuisse
astruit᷑ qđ ostendit: unde fides
discipłis eiꝰ confirmata.ẽ. inde
nr̃a destruit᷑. Qui adiungebat etiã

Expanded text:
ctum spiritalis potentiae, sed palpabile ctum spiritalis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae. Unde etiam Redemptor noster, dubitantibus de sua resurrectione discipulis, osda ossa carnemque praebuit, dicens: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Qui cum eidem Eutychio in Constantinopolitana urbe positus, hoc evangelicae veritatis testimonium protulissem, ait: Idcirco Dominus hoc fecit, ut dubitationem resurrectionis suae de discipulorum cordibus amoveret. Cui inquam: Mira est res valde quam astruis, ut inde nobis dubietas surgat, unde discipulorum corda a dubietate sanata sunt. Quid enim deterius dici potest quam ut hoc nobis de ejus vera carne dubium fiat, per quod discipuli ejus ad fidem ab omni sunt dubietate reparati? Si enim non hoc habuisse astruitur quod ostendit, unde fides discipulis ejus confirmata est, inde nostra destruitur. Qui adjungebat etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionẽ audio. effectũ tam̃
eiꝰ dẽ resurrectionis exqͥro. Credo
nanq qͥa resurrecturus sũ: s uolo
ut audiã qualis. Sciendũ qͥppe mͥ
ẽ utriĩ in qͦdã alio subtili fortasse
uł aerio. an in eo qͦ moriar corpo¬
re resurgã. Sed si in aerio corpore
resurrexero: iã ego ñ ero qͥ resur¬
go. Nã quomͦ. ẽ. uera resurrectio.
ratio suggerit. qͥa si uera caro ñ fuẽ¬
rit: ꝓcul dubio resurrectio uera ñ
erit. Hȩc enĩ recte resurrectio di¬
ci ñ potest. ubi ñ surgit qđ cecidit
Sed has nob̾ beate iob dubietatis ne¬
nis nr̃e coepisti. aꝑte indica si ca¬
ro nr̃a ueracit̃ surgat. Sequit᷑.
Et rursũ circundabor pelle mea. Dũ
uere resurrectionis aufertuR.
oia ñ sicut futicius constantino¬
politanȩ urbis ep̃s scripsit. corpus
nr̃m in illa resurrectionis gła erit
impalpabile. uentis aereq subtilius.
n illa enĩ resurrectionis gła erit
corpus nr̃m: subtile quidem ꝑeffe¬

Expanded text:
surrectionem audio, effectum tamen surrectionem audio, effectum tamen ejusdem resurrectionis exquiro. Credo namque quia resurrecturus sim, sed volo ut audiam qualis. Sciendum quippe mihi est utrum in quodam alio subtili fortassevel aerio, an in eo quo maneo corpore surgam. Sed si in aerio corpore surrexero, jam ego non ero qui resurgo. Nam quomodo est vera resurrectio, . Aperta ergo ratio suggerit quia, si vera caro non fuerit, procul dubio resurrectio vera non erit; neque enim recte resurrectio dici potest, ubi non resurgit quod cecidit. Sed has nobis, beate Job, dubietatis nenis coepisti, aperte judica, si caro nostra veraciter resurgat. Sequitur: Et rursum circumdabor pelle mea . Dum verae resurrectionis aufertur, quia non, sicut Euticius Constantinopolitanae urbis episcopus scripsit, corpus nostrum in illa resurrectionis gloria erit impalpabile, ventis aereque subtilius. In illa enim resurrectionis gloria erit corpus nostrum subtile quidem per effe
Abbreviated transcription (Latin):
cta mirabilit̾ ordinante. & in molli¬
cie seminis latuit aspitas corticis.
& inteneritudine illius absconsi ẽ
in el em̃tis redactũ cũ uult in homi¬
nẽ reforinat. qͥ ex tenuissimis semi¬
nib imm̃sa arbusta redintegrat:
Quia gͦ rationales sumꝰ conditi. spem
resur̃ rectionis nrȩ̃ ex ipsa debemis
rerũ specie & contẽplatione coligere
Sudida in nob̾ sensus torpuit rationis.
acessit in eremplũ gra redẽptoris
te. ostendit resurrectionẽ. Ut qͥ resur¬
restionis spem ex ratione tenere no¬
luimꝰ. hanc ex eiꝰ adiutorio & exeplo
redẽptor is̃ uiuit. & in nouissimo
die de tra surrecturus sũ. & qͥs qͥs re¬
surrectionis in se uirtutẽ fieri posse
desꝑat: uerba ingentilitate po¬
siti uiri fidelis erubescat. & penset
quanto poenȩ sit pondere feriendus.
s ad huc ñ credit suã qͥ iã resurre¬
ctionẽ dñi cognouit factã: si &
ille sua credĩdit. qͥ acdhuc dnĩ iħii

Expanded text:
ncta mirabiliter ordinante, et in mollincta mirabiliter ordinante, et in mollitie seminis latuit asperitas corticis, et in teneritudine illius absconsa estin elementis redactum, cum vult in hominem reformat, qui ex tenuissimis seminibus immensa arbusta redintegrat? Quia ergo rationabiles sumus conditi, spem resurrectionis nostrae ex ipsa debemus rerum specie et contemplatione colligere. Sed quia in nobis sensus torpuit rationis, accessit in exemplum gratia Redemptoris. tem, ostendit resurrectionem; ut qui resurrectionis spem ex ratione tenere nolumus, hanc ex ejus adjutorio et exemplo novissimo die de terra surrecturus sum. Et quisquis resurrectionis in se virtutem fieri posse desperat, verba in gentilitate positi viri fidelis erubescat, et penset quanto poenae sit pondere feriendus, si adhuc non credit suam, qui jam resurrectionem Domini cognovit factam, si et ille suam credidit, qui adhuc Domini Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
ralis quasi morit᷑: dũ suꝑ ueniems
noctis tenebris. ea quȩ aspiciebat᷑ si¬
trahit᷑ & quasi cotidie resurgt. ꝓ
lux ablata oculis. suppressa iteru
cernimꝰ arbusta uiriditatẽ folios
amittere. a fructuũ ꝓlatione cesin
Qecce subito quasi ex arescente lign
uelut quadã resurrectione uenient
uidemꝰ folia erũꝑe. fructꝰ grands¬
uestiri. Indesinent̾ cernimꝰ parui
arborũ semina: t̾rȩ humorib com̃¬
dari. ex quib ñ longe post consprei¬
mus magna arbusta surgere. folu
pomaq proferre. Consideremꝰ gͦ
paruũ cuiuslibet arboris sem̃. ql
int̾rã iacitur. ut arbor ex illo ꝓdi¬
catur. E cõp̃hendamꝰ si possumis
ubi in illa tanta paruitate semins
tã unm̃sa arbor latuit. quȩ eill
ꝓcessit. Ubi lignũ. ubi cortex ibli
uiriditas folioꝵ. ubi ubertas fru¬
ctuũ. Hunqͥd nã insemine : talius¬
quid uidebat᷑. cũ int̾rã iacerens:
& tam̃ occulto rerũ omiũ opifice ai¬

Expanded text:
poralis quasi moritur, dum, supervenientibus poralis quasi moritur, dum, supervenientibus noctis tenebris, ea quae aspiciebatur subtrahitur, et quasi quotidie resurgit, dum lux ablata oculis, suppressa iterum cernimus arbusta viriditatem foliorum amittere, a fructuum prolatione cessare; et ecce subito quasi ex arescenti ligno velut quadam resurrectione veniente videmus folia erumpere, fructus grandesvestiri. Indesinenter cernimus parva arborum semina terrae humoribus commendari, ex quibus non longe post conspicimus magna arbusta surgere, folia pomaque proferre. Consideremus ergo parvum cujuslibet arboris semen quod in terram jacitur ut arbor ex illo producatur, et comprehendamus, si possumus, ubi in illa tanta parvitate seminis tam immensa arbor latuit quae ex illo processit: ubi lignum, ubi cortex, ubi viriditas foliorum, ubi ubertas fructuum. Nunquidnam in semine tale aliquid videbatur, cum in terram jaceretur? Et tamen occulto rerum omnium opifice cu
Abbreviated transcription (Latin):
torũ scõꝵ corpora resurrȩxerunt.
Ut & in se nob̾ exemplũ ostenderet:
& de alioꝵ qui nob̾ ꝑ purã huma¬
nitatẽ similes fuer̃. nos resurrecti¬
one roboraret. Quatinꝰ cũ se homo
desparet ꝑciꝑe qđ in se ostende¬
rat ds̃ homo hoc inse fieri posse
pͣsumeret. qđ in ipsis factũ cogno¬
sceret. qͦs puros fuisse homines ñ
dubitaret. Sunt uͦ nonnulli. qͥ con¬
siderantes qđ sp̃s a carne soluit᷑.
qđ caro in putredinẽ uertit᷑. qđ pu¬
tredo in puluerẽ redigit᷑ qđ pul
uis inelem̃ta soluit᷑ ut neqͣquã
abhumanis oculis uideat᷑: resurre¬
ctionẽ fieri posse desꝑant. Et dũ
arida ossa inspiciunt᷑: hȩc uestiri
carnib rursũq ad uitã uiridesce¬
re posse diffidunt. Qui si resurre¬
ctionis fidẽ ex oboedientia ñ tenent.
certe hanc tenere ex ratione debue¬
Arant
Quid enĩ cotidie nisi resurrectione:
in elem̃tis suis mundus imitat᷑:
cotidiana qͥ ppe mom̃ta lux ipsi es¬

Expanded text:
torum sanctorum corpora resurrexerunt, torum sanctorum corpora resurrexerunt, ut in se nobis exemplum ostenderet, et de aliorum qui nobis per puram humanitatem similes fuerunt nos resurrectione roboraret: quatenus cum se homo desperaret percipere quod in se ostenderat Deus homo, hoc in se fieri posse praesumeret quod in ipsis factum cognosceret quos puros fuisse homines non dubitaret. Sunt vero nonnulli qui, considerantes quod spiritus a carne solvitur, quod caro in putredinem vertitur, quod putredo in pulverem redigitur, quod pulvis ita in elementa solvitur, ut nequaquam ab humanis oculis videatur, resurrectionem fieri posse desperant; et dum arida ossa inspiciunt, haec vestiri carnibus rursumque ad vitam viridescere posse diffidunt. Qui si resurrectionis fidem ex obedientia non tenent, certe hanc tenere ex ratione debuerant. Quid enim quotidie nisi resurrectionem nostram in elementis suis mundus imitatur? Per quotidiana quippe momenta lux ipsa tem
Abbreviated transcription (Latin):
erupit. Quo flore. recte aaron sacer¬
dos esse cognoscit᷑: qͥa hac resurrecti¬
onis gła. redẽptor nr̃ qͥ de tribu iu¬
da ac leui ortus. ẽ. int̾cessor ꝓ nob̾
esse monstrat᷑. Ecce gͦ iã uirga a aron
post ariditatẽ floret. sed uirgę duo¬
decim tribuũ in ariditate remanent:
qͥa iam quidem corpus dñi post mor¬
tẽ uiuit. sed nr̃a ad huc corpora usq
infinẽ mundi a resurrectionis gła
differunt᷑. Unde caute hanc eandẽ
dilationẽ intulit dicens. Et in no¬
uissimo die de t̾ra surrecturus sũ.
Habemꝰ gͦ spem resurrectionis nr̃ȩ.
considerata gła capitis nr̃i. Sed ne
quis uł cogitatione tacita forsitan
dicat. qđ iccirco ille resurrexit a
morte. qͥa unus idẽq ds̃ & homo:
mortẽ quã ex humanitate ꝑtulit.
ex diuinitate suꝑauit. nos uͦ qui
puri homines sumꝰ a mortis dãna
tione surgere ñ possumꝰ: recte in
resurrectionis eiꝰ tẽpore. etiã mul¬

Expanded text:
erupit. Quo flore recte Aaron sacererupit. Quo flore recte Aaron sacerdos esse cognoscitur, quia hac resurrectionis gloria Redemptor noster, qui de tribu Juda ac Levi ortus est, intercessor pro nobis esse monstratur. Ecce ergo jam virga Aaron post ariditatem floret; sed virgae duodecim tribuum in ariditate remanent, quia jam quidem corpus Domini post mortem vivit, sed nostra adhuc corpora usque ad finem mundi a resurrectionis gloria differuntur. Unde caute hanc eamdem dilationem intulit, dicens: Et in novissimo die deHabemus ergo spem resurrectionis nostrae, considerata gloria capitis nostri. Sed ne quis vel cogitatione tacita forsitan dicat quod idcirco ille resurrexit a morte, quia unus idemque Deus et homo mortem, quam ex humanitate pertulit, ex divinitate superavit, nos vero, qui ptione non possumus: recte in resurrectionis ejus tempore etiam mul
Abbreviated transcription (Latin):
scerent. ita in se ipsis in fine mundi
resurrectionis p̃mia sꝑarent. Ecce
nos ꝑ mortẽ carnis usq ad finẽ mun¬
di remanemꝰ inpuluere. ille aut̃ die
t̃cia ab ariditate mortis uiruit. &
diuinitatis suȩ nob̾ potentiã ipsa
innouatione suȩ carnis ostendit.
Qđ bene ꝑmoysen uirgis duodecim
in tabnaculo positis demonstratur
Nã cũ aaron sacerdotiũ qͥ de tribu
leui fuerat despiceret᷑. nec digna
causta crederet᷑: duodecim uirgę
iuxta duodecĩ trib in tab̾naculo
poni p̃ceptȩ st̃. & ecce uirgaleui
uiruit. & qͥd uirtutis inmunere
a aron haberet ostendit. Quo uideli¬
cet signo qͥd innuit᷑ nisi qđ om̃s qͥ
usq ad finẽ mundi iacemꝰ in morte.
quasi uirge reliquȩ in ariditate re¬
manemꝰ : Sed cunctis uirgis in ari¬
ditate remanentib. uirgã leui ad
Florẽ redit: qͥa corpus dnĩ ueri scili¬
cet sacerdotis nr̃i. in mortis aridita¬
te positũ. in florẽ resurrectionis

Expanded text:
scerent, ita in seipsis in fine mundi scerent, ita in seipsis in fine mundi resurrectionis praemia sperarent. Ecce nos per mortem carnis usque ad finem mundi remanemus in pulvere, ille autem die tertia ab ariditate mortis viruit; ut divinitatis suae nobis potentiam ipsa innovatione suae carnis ostenderet. Quod bene per Moysen virgis duodecim in tabernaculo positis demonstratur . Nam cum Aaron sacerdotium, qui de tribu Levi fuerat, despiceretur, nec digna causta crederetur, duodecim virgae, juxta duodecim tribus, in tabernaculo poni praeceptae sunt; et ecce virga Levi viruit, et quid virtutis in munere Aaron haberet, ostendit . Quo videlicet signo quid innuitur, nisi quod omnes qui usque ad finem mundi jacemus in morte, quasi virgae reliquae in ariditate remanemus? Sed cunctis virgis in ariditate remanentibus, virga Levi ad florem redit, quia corpus Domini, veri scilicet sacerdotis nostri in mortis ariditate positum, in florem resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. Quia uidelicet resurrectionẽ
quã inse ostendit. in nob̾ etiã qͣndoq
facturus ẽ. Resurrectionẽ qͥppe quã
in se ostendit nob̾ ꝓmisit. qͥa sui capi¬
tis głam sequunt᷑ mẽbra. Redẽptor
gͦ nr̃ suscepit mortẽ ne mori time¬
remꝰ. Ostendit resurrectionẽ. ut
nos resurgere posse confidamꝰ. Unde
& eande mortẽ ñ plus quã triduanã
esse uoluit. ne si in illo resurrectio
differret᷑ in nob̾ omĩ no desparet᷑
Qd bene de illo ꝑ ꝓpħam dicitur
De torrente in uia bibit. ꝓpterea exal¬
tauit caput. Quasi enĩ de qͦdã flumi¬
ne nr̃e passionis. ñ in mansione bibere
sed inuia dignatꝰ ẽ: qͥ mortẽ transico¬
rie id. ẽ. ad triduũ contigit. atq in
ea morte quã contigit. nequaquã sic̃
nos usq ad finẽ scłi remansit. Dũ gͦ¬
die t̃cio surrexit: qͥd in eiꝰ corpore
id ẽ. eccła sequat᷑ ostendit. Exẽplo
qͥppe monstrauit qđ ꝓmisit in p̃mio.
ut sic̃ ipsũ resurrexisse fideles agno¬

Expanded text:
s. --Quia videlicet resurrectionem quam in se ostendit in nobis etiam quandoque facturus est. Resurrectionem quippe quam in se ostendit nobis promisit, quia sui capitis gloriam sequuntur membra. Redemptor ergo noster suscepit mortem, ne mori timeremus. Ostendit resurrectionem, ut nos resurgere posse confidamus. Unde et eamdem mortem non plusquam triduanam esse voluit, ne si in illo resurrectio differretur, in nobis omnimodo desperaretur. Quod bene de illo per Prophetam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . Quasi enim de quodam flumine nostrae passionis non in mansione bibere, sed in via dignatus est, quia mortem transitorie, id est ad triduum contigit, atque in ea morte quam contigit, nequaquam sicut nos usque ad finem saeculi remansit.  die tertio resurrexit, quid in ejus corpore, id est Ecclesia, sequatur ostendit. Exemplo quippe monstravit quod promisit in praemio, ut sicut ipsum resurrexisse fideles agno
Abbreviated transcription (Latin):
ant. & eo ipso amici st̃ qͦ boni fiunt.
aut in malicia ꝑseuerant. & in hoc
qͦq etiã uolentes amicist̃: qͥa si qua
bonoꝵ delicta st̃. ea suis ꝑsecutionib
etiã nescientes purgant: Notandũ
stꝰ beati uiri in publico uerba con¬
cordant. A sathian qͥppe ꝑcussus-
fuerat. nec tam̃ ꝑcussionẽ suã satha¬
ne tribuit. sed tactũ se manu dnĩ
appellat. sic̃ ipse qͦq sathan dixerat:
Mitte manũ tuã & tange os eiꝰ & carnẽ¬

Expanded text:
at, et eo ipso amici sunt quo boni fiunt; at, et eo ipso amici sunt quo boni fiunt; aut in malitia perseverant, et in hoc quoque etiam nolentes amici sunt, quia si qua bonorum delicta sunt, ea suis persecutionibus etiam nescientes purgant. Notandum sunt, beati viri in publico verba concordant. A Satan quippe percussus fuerat, nec tamen percussionem suam Satanae tribuit, sed tactum se manu Domini appellat, sicut ipse quoque Satan dixerat: « Mitte manum tuam, et tange os et carne
Abbreviated transcription (Latin):
remanserant: qͥa uirtutẽ bonȩ opa¬
tionis amiserant. & sola de illo con¬
fabulationis uerba retinebant
Perdider̃ morsũ correptionis. & habe¬
bant inotũ locutionis. Labia itaꝙ
tantũmodo circa dentes relicta sunt.
quad huc quidẽ confabulari nõuerag̃
sed p̃dicare iã eũ. aut mordere infide¬
lu uitia formidabant Peractis
itaq iis quȩ in uoce capitis dixit. ad
ppriabeatꝰ iob uerba reuertit᷑ dicens
cũ in usta ab aduersariis patit᷑ ñ tã
ad ira quã ad p̾ces mouet᷑. Et ut se
moderari eors prauitas placide uale¬
at: plus dep̃cari eligunt quã irasci.¬
nde recte nunc dicitꝰ. Miseremini mei.
miseremini ici saltẽ uos amici mei.
qͥa manꝰ dnĩ tetigit me. Ecce eos a
quib se ꝑcontumelias affligi consi¬
derat: amicos uocat: qͥa bonis m̃tib
etiã ipsa fiunt ꝓsꝑa. quȩ uident᷑
aduersa: Nã ꝑuersi quiq bonorũ
dulcedine aut conuertunt᷑ ut rede¬

Expanded text:
remanserant, quia virtutem bonae operaremanserant, quia virtutem bonae operationis amiserant, et sola de illo confabulationis verba retinebant. Perdiderant morsum correptionis, et habebant motum locutionis. Labia itaque tantummodo circa dentes relicta sunt, quia adhuc quidem confabulari noverant, sed praedicare jam eum, aut mordere infidelium vitia formidabant. Peractis itaque his quae in voce capitis dixit, ad propria beatus Job verba revertitur, dicens: cum injusta ab adversariis patitur, non tam ad iram quam ad preces movetur, ut se moderari eorum pravitas placide valeat, plus deprecari quam irasciUnde recte nunc dicitur: Miseremini mei, miseremini mei, saltem vos amici mei, quia manus Domini tetigit me. Ecce eos a quibus semper contumeliis se affligi considerat amicos vocat, quia bonis mentibus etiam ipsa fiunt prospera, quae videntur adversa. Nam perversi quique bonorum dulcedine aut convertuntur, ut rede
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sequit᷑. Et derelicta st̃ tantũm
labia circadentes meos. Quid enĩ
circa dentes aliud quã labia habe¬
mus. etiã si nulla flagella patiam᷑:
Sed qͥd ꝑ labia nͥ locutio. qͥd ꝑdents
nisi scĩ apłi designant᷑. qui in hoc
eccłȩ corpore iccirco st̃ positi. ut
uitã carnaliũ correptione morde¬
ant. eãq a suȩ ꝑtinaciȩ duricia comn¬
fringant: Unde & eidẽ pͥmo apłas
quasi denti in eiꝰ corpore postco qͥr
Macta & manduca. Sed qͥ a passionis
eiꝰ tẽpore : isti dentes p̃timore mor¬
tis amiserunt morsũ correptionis.
amiser̃ fiduciã roboris. amiseruit
efficaciã omĩ modȩ oꝑacionis. iti
ut duo ex illis ambulantes post eiꝰ
mortẽ ac resurrectionẽ in uia lo¬
querent᷑ & dicerent. nos aut̃ spa¬
bamꝰ qͥa ipse. eẽt. redẽpturus isrł.
recte nunc dicit᷑ & de relicta st̃
tantũmodo labia circa dentes meo
Confabulabant᷑ ad huc de illo. sed
iã in illo minime credebant. Tan¬
tummodo gͦ labia circa dentes eiꝰ

Expanded text:
 Sequitur: Et derelicta sunt tantummodo labia circa dentes meos. - Quid enim circa dentes aliud quam labia habemus, etiamsi nulla flagella patiamur? Sed quid per labia, nisi locutio, quid per dentes, nisi sancti apostoli designantur? Qui in hoc Ecclesiae corpore idcirco sunt positi, ut vitam carnalium correptione mordeant, eamque a suae pertinaciae duritia confringant. Unde et eidem primo apostolorum quasi denti in ejus corpore posito dicitur: Macta, et manduca . Sed quia passionis ejus tempore isti dentes prae timore mortis amiserunt morsum correptionis, amiserunt fiduciam roboris, amiserunt efficaciam omnimodae operationis, ita ut duo ex illis ambulantes, post ejus mortem ac resurrectionem, in via loquerentur et dicerent: Nos sperabamus quia ipse esset redempturus Israel , recte nunc dicitur: Et derelicta sunt tantummodo labia circa dentes meos. Confabulabantur adhuc de illo, sed jam in illum minime credebant. Tantummodo ergo labia circa dentes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
mus si iohannis admediũ testimoni¬
sui eũ ñ receper̃. Abeo qͥppe fr̃s lon¬
ge facti st̃. & noti recesser: quẽ tenen¬
tes legẽ ꝓphetari hebrei nouerant.
& p̃sentẽ minime recognoscebant.
Unde recte dr̃. Dereliquer̃ me ꝓpinqͥ
mei. & qͥ me nouerant obliti st̃ me
udei & enĩ ꝓpinqui ꝑcarnẽ. noti ꝑ¬
legis instructionẽ. quasi obliti sunt
quẽ ꝓphetauerant. dũ & eũ incar¬
nandum uerbis legis canerent. & in¬
carnatũ uerbis ꝑfidiȩ negarent:
lini domꝰ dĩ fuer̃ sacerdotes. quoꝵ
origo indĩ seruiciũ deputata. iã ꝑ
officiũ inconditione tenebat᷑. Ancillȩ
autẽ ñ immerito intelligunt᷑ leuita¬
rũ animȩ. ad secreta tab̃naculi quasi
ad interiora cubiculi familiarius ser¬
uientes. Dicat gͦ de sacerdotib sedula
cura seruientib. dicat de leuitis ad
interiora domꝰ dĩ obsequentib Inqͥ¬
lini domꝰ meȩ & ancillȩ. sic̃ alienũ
habuer̃ me. Quia in carnatũ dm̃
quẽ dudũ ꝑlegis uerba p̃dixerant.

Expanded text:
 testimonisui eum non receperunt . Ab eo quippe fratres longe facti sunt, et noti recesserunt, quem tenentes legem prophetare Hebraei noverunt, et praesentem minime recognoscebant. Unde recte dicitur: Dereliquerunt me propinqui mei, et qui me noverant obliti sunt mei. Judaei etenim propinqui per carnelegis instructionem, quasi obliti sunt quem prophetaverunt, dum eum et incarnandum verbis legis canerent, et incarnatum verbis perfidiae negarent. lini domus Dei fuerant sacerdotes, quorum origo in Dei servitio, deputatum jam per officium in conditione tenebatur. Ancillae autem non immerito intelliguntur Levitarum animae, ad secreta tabernaculi, quasi ad interiora cubiculi, familiarius servientes. Dicat ergo de sacerdotibus sedula cura servientibus, dicat de Levitis ad interiora domus Dei obsequentibus: Inquilini domus meae et ancillae sicut alienum habuerunt me, quia incarnatum Dominum, quem dudum per legis verba praedixerant,
Abbreviated transcription (Latin):
maxime diligelã auersatꝰ ẽ. me
pse enĩ ordo. succedente ꝑfidia a
fide ueritatis auersus. ẽ: qui pͥus
in labore p̾dicationis seruiens. ma¬
xime diligebat᷑. Quẽ ñ solũ ad ñ
credendũ. sedusq ad ꝑsequendũ
qͦq dñm popłoꝵ turba secuta. ẽ: &¬

Expanded text:
maxime diligebam aversatus est me. maxime diligebam aversatus est me. Ipse enim ordo, suadente perfidia, a fide veritatis aversus est, qui prius in labore praedicationis serviens, maxime diligebatur; quem non solum ad non credendum, sed usque ad persequendum quoque Dominum populorum turba secuta e
Abbreviated transcription (Latin):
consiliariis hominũ. sapientię con¬
siliũ p̃bet. De qͦ etiã scriptũ est.
Quis cognouit sensũ dnĩ. aut quis
consiliarius eiꝰ fuit: Sed quẽ ad¬
modũ cũ panis uł uestim̃tũ egenti
tribuit᷑. hoc dñs accepisse se testat᷑.
ita cũ nescienti cuilibet rectũ con¬
siliũ datur. hoc ipse accipit cuius
ille mẽbrũ. ẽ. qͥ eruditur. Om̃s
& enĩ fideles mẽbra nr̃i redẽptoris
largitatis pascit᷑ ita ipse in nob̾ ꝑ
doc̃trinȩ consiliũ iuuat᷑. Scribȩ
itaq & legis doctores qͥ erudire
popłos ad uitã consueuerant. quid
aliud quã uenturi redẽptoris
consiliarii fuer̾: Qui tam̃ dũ in¬
carnatũ dm̃ conspicerent: consi¬
liis suis multos ab eiꝰ fide diuiser̃.
quãuis pͥus ad credendũ incarna¬
tionis eiꝰ mysteriũ. ꝑ ꝓpħarũ
uerba multos docuisse uiderent᷑.
& qͥa ille apud dm̃ magis in amore
.ẽ. qͥ ad eius amorẽ plurimos trahit:
adhuc de eodẽ legis doctoꝵ atq
phariseoꝵ ordine subdit᷑ Et quẽ

Expanded text:
e consilium praebet. De quo etiam scriptum est: Quis cognovit sensum Domini, aut quis ejus consiliarius fuit . Sed quemadmodum cum panis vel vestimentum egenti tribuitur, hoc se Dominus accepisse testatur , ita cum nescienti cuilibet rectum consilium datur, hoc ipse accipit, cujus ille membrum est qui eruditur. Omnes etenim fideles membra nostri Redemptoris cordiam largitatis pascitur, ita ipse in nobis per doctrinae consilium juvatur. Scribae itaque et legis doctores, qui erudire populos ad vitam consueverant, quid aliud quam venturi Redemptoris consiliarii fuerunt? Qui tamen dum incarnatum Dominum conspicerent, consiliis suis multos ab ejus fide diviserunt, quamvis prius ad credendum incarnationis ejus mysterium per prophetarum verba multos docuisse viderentur. Et quia ille apud Deum magis in amore est, qui ad ejus amorem plurimos trahit, adhuc de eodem legis doctorum atque Pharisaeorum ordine subditur: Et quem
Abbreviated transcription (Latin):
sequebat᷑ illũ amictꝰ sindone suꝑ
nudo. & tenuer̃ eũ. At ille reiecta
sindone. nudus ꝓfugit ab eis. Qui
& si post ut uerba sui redẽptoris au¬
diret. ad horã crucis rediit: pͥus
tam̃ territꝰ fugit. Mulieres autẽ ñ
solũ ñ timuisse. neq fugisse. sedecia
usq ad sepulchrũ stetisse memorant
Dicat gͦ. Pelli meȩ consũptis carnib
adhȩsit os meũ. Hoc . ẽ. ii qui meę
fortitudini ꝓpinquius in hȩrere
debuer: passionis meȩ tẽpore tino¬
re consũpti st̃. Ꝙ eas quas ad exter¬
ora ministeria posui: inpassione
mea sine formidine in hȩrere mͥ
fidelit̾ inueni. Ubi & apte subdit̾¬

Expanded text:
sequebatur illum amictus sindone super sequebatur illum amictus sindone super nudo, et tenuerunt eum; at ille rejecta sindone, nudus profugit ab eis . Quo etsi postea ut verba sui Redemptoris audiret, ad horam crucis rediit, prius tamen territus fugit. Mulieres autem non solum non timuisse neque fugisse, sed etiam usque ad sepulcrum stetisse memorantur. Dicat ergo: Pelli mea, consumptis carnibus, adhaesit os meum. Hoc est, hi qui meae fortitudini propinquius inhaerere debuerant, passionis meae tempore timore consumpti sunt, et eas, quas ad exteriora ministeria posui, in passione mea sine formidine inhaerere mihi fideliter inveni. Ubi et aperte subi
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝑsona. ẽ: quid ꝑos nisi ipse dñs
designat᷑. qͥd ꝑ carnẽ nisi discipłi.
qͥ passionis eiꝰ tẽpore infirma sapu¬
erunt: ꝑpellẽ uͦ quȩ exteriose
subsidia corporis: exteriorib dño
ministeriis seruiebant: Nã cũ eiꝰ
discipłi quãuis necdũ firmi. ueri¬
tatis fidẽ popłis p̃dicarent: ossi suo
inhȩrebant carnes.  cũ scẽ mulie¬
res ea quȩ necesse erant exteriora
p̃pararent: quasi pellis exterius ma¬
nebat in corpore: Sed cũ ad crucis
horã uentũ. ẽ: eiꝰ discipłos grauis
ex ꝑ secutione iudeoꝵ timor inua¬
sit: Euger̃ singuli. mulieres astite¬
runt. Quasi gͦ consũpta carne. os
dnĩ pelli suȩ adhȩsit : qͥa fortitu¬
do eius. passionis tẽpore fugientib
discipłis iuxta se mulieres inuenit
Stecit equidem aliquandiu Petrus.
sed tam̃ post t̾ritꝰ negauit. Stecit
etiã iohannes. cui ip̃so crucis tẽpo¬
re dictũ. ẽ. Ecce mat᷑ tua. Sed pse¬
uerare minime potuit: qͥa de ipso

Expanded text:
na persona est, quid per os nisi ipse Dominus designatur? Quid per carnem nisi discipuli, qui passionis ejus tempore infirma sapuerunt? Per pellem vero, quae exterior subsidia corporis exterioribus Domino ministeriis serviebant? Nam cum ejus discipuli quamvis necdum firmi veritatis fidem populis praedicarent, ossi suo inhaerebant carnes. Et cum sanctae mulieres ea quae necessaria erant exteriora praepararent, quasi pellis exterius manebant in corpore. Sed cum ad crucis horam ventum est, ejus discipulos gravis ex persecutione Judaeorum timor invasit: fugerunt singuli, mulieres adhaeserunt. Quasi ergo consumpta carne, os Domini pelli suae adhaesit, quia fortitudo ejus, passionis tempore, fugientibus discipulis, juxta se mulieres invenit. Stetit equidem aliquandiu Petrus, sed tamen post territus negavit . Stetit etiam Joannes, cui ipso crucis tempore dictum est: Ecce mater tua Sed perseverare minime potuit, quia de ipso