comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sicumdies ꝯpimi si finiretur ꝓlato
die litrigatores denuo ĩ eũ ꝯꝑmisũt. nͨ
eẽ cog̾dũ recipe si ip̃e ĩ mora nõ fu̾i̾t qͣ
ramꝰ partib suis fung̾et᷑. ꝙ si per eum¬
factum ⁊ equissiiũ ÷ cogi eum ap̃tore se¬
nichil ĩ pore ꝯꝓmissio de die proferendo
cauebat᷑. cet̾um si cauebat᷑ ⁊ ip̃e protulit

Expanded text:
si cum dies compromissi finiretur, prolato die litigatores denuo in eum compromiserinesse cogendum recipere, si ipse in mora non fuit, quo minus partibus suis fungeretur: equissimum esse cogi eum a praetore senihil in priore compromisso de die proferendo caueatur: ceterum si cauebatur et ipse protulit,
Abbreviated transcription (Latin):
ceptõ .s. replicacões incħ aliud sunt
ꝙͣ ex ceptões q̃ a parte actoris. ueniunt
que quidẽ iõ nect̃e sunt ut except̃o i¬
nes exclcidant. Sit .n. replicatõ al¬
ideo obicitur ut excepcõm ĩpu  ͭ gn¬

Expanded text:
ctum est. Replicationes nihil aliud sunt quam exceptiones, et a parte actoris ueniunt: quae quidem ideo necessariae sunt, ut exceptiones excludant: semper enim replicatio idcirco obicitur, ut exceptionem oppugne
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ dr᷑. Qm̃ cͥouentam dicis sororem tuã
oĩaboͣ. ĩ dotem dedisse an u̾itas allegatõ¬
num ꝯsistat si ad te heditas sororis tue
ciano rescripsit ꝙ desid̾as an ĩpetrare
debeat existimabunt. uͥ dices adhibitis

Expanded text:
iam circumventam dicis sororem tuam omnia bona in dotem dedisse, an veritas adlegationi adsistat, si ad te hereditas sororis tuaechiano rescripsit: "Quod desideras an impetrare debeas, aestimabunt iudices adhibitis
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ ml. ⁊ si sñ dolo. cui ꝙͣ legat̃ repu¬
diau̾it uł ĩ emptõnis. legato captꝰ sit
cum elegit deteriorem uł si duas res ꝑ¬
misit illam aut illam ⁊ p̃cõsiont dedeut
dr᷑ ꝙͣtum ⁊ ex eo ꝙ ĩ lucro qͦ inmorib

Expanded text:
it et si sine dolo cuiusquam legatum repudiauerit, uel in optionis legato captus sit dum elegit deteriorem, uel si duas res promiserit illam aut illam et pretiosiorem dederit, aesitum est ex eo, quod in lucro
Abbreviated transcription (Latin):
tas adeundi ñ fu̾it. meliꝰ dicemꝰ facul¬
tatẽ nõ fuisse adeundi. Si quis ip̃iꝰ qui¬
dem a quo appellau̾it ademndi facuł¬
tatẽ. ñ hũit ut ei libellos daret eiꝰ aut̃ ad¬
ꝙ̃ appellau̾it hẽat copiam uidendum:

Expanded text:
tas non fuit, melius dicetur facultatem non fuisse adeundi, § 6. Si quis ipsius quidem, a quo appellavit, adeundi facultatem non habuerit, ut ei libellos daret, ejus autem, quem appellavit, h
Abbreviated transcription (Latin):
fide inftru. Iudices sũ ĩ hac ĩclita urbe sũ
si hoc ꝓ fpex̾int octasione testiũ in aliit
locis ꝗ degentium litigantes uł ꝓcurato¬
res eoꝵ qui litigant testinare ibi ut depõi¬
b su̾ utruusq ꝑtis p̃centia fcĩs. res ad eos.
referat᷑. ⁊̃ ħ in ulis s̾uare uolumꝰ quiꝑ
lacis instrumentis fidẽ ad hib̾e exigunt᷑.
ut si poposteruit ĩ aluis locis idẽ fac̾e pro¬
ꝓferat᷑ st̃a ut ptꝙͣ ĩ locis opportuns
fides instrum̃to data mmꝰ data fũit.
referatur negotiũ ad pͥorẽ iudicẽ uł¬

Expanded text:
nae pp. Iudices sive in hac inclita urbe sive si hoc perspexerint, occasione testium in aliis locis degentium litigantes vel procuratores eorum ibi destinare, ut depositionibus sub utriusque partis praesentia factis res ad eos referatur etiam in illis servare volumus, qui prolatis instrumentis fidem adhibere exiguntur, ut, si poposcerint in aliis locis id eis facere perententia, ut, postquam in locis opportunis fides instrumento data vel minus data fuerit, referatur negotium ad priorem iudice
Abbreviated transcription (Latin):
Sĩ autẽ pro parte cõq̃ritur q̃ pars peccĩue
solute debita nõ sit. uł qr ab ĩtõ quidẽ
debitum fmiis s p̾mo soluto debito
pꝰda ignarꝰ ftñs i̾m solu̾t uł exceptõe
tutꝰ eirore eiꝰ peccũiꝰas dependit. ip̃m oĩmo
do ostendere. ħ ꝙ plus debito persoluit
uł iã soliam pect̃ĩnam per errorẽ re¬
petita solutõne dependituł excep
ꝓiecit pecc uniam secũdũͫ g¬
ũdũ gene¬
eẽ exceptõnes affirmant uł soluise

Expanded text:
queritur, quod pars pecuniae solutae debita non est, uel quod ab initio quidem debitum fuit, sed uel dissoluto debito postea ignarus iterum soluit uel exceptione tutus errore eius pecunias dependit: ipsum omnimodo hoc ostendere, quod uel plus debito persoluit uel iam solutam pecuniam per errorem repetita solutione dependit uel proiecit pecuniam, secudum geneesse exceptiones adfirmant uel solu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ firmani ueritatis scĩam acceperit ab sur¬
dum nõ erit si aliquid ex eruditõe coĩ ac
lib̾alib studiis q̃ forte ĩ ꝑ uĩcia attĩgit
assertionẽ ueritatis doginatis cõferat. iͣ
tñ ut ubi uͣ dedistit: faita ⁊ simulata

Expanded text:
ceperit, absurdum non erit, si aliquid etiam ex eruditione communi, ac liberalibus studiis, quae forte in pueritia attigit, assertionem veri dogmatis conferat: ita tamen, ut ubi vera didicit, falsa et simulata
Abbreviated transcription (Latin):
uł furoris laborẽ cum nemiem tuto¬
rem uł curatorẽ hẽat uł quia ĩ magͣ
porestate. ꝯstitutꝰ ÷ intͣ. ꝯͣsticuta tẽpora
p̃sidem adeat᷑ libellũ ei porrigat. ⁊ hoc
ĩ querimonam deducat ⁊ sic tẽporis
interruptionem faciat. Si añ p̾sidẽ ad re
ce ꝓponere nͥ domiciliũ hẽat possessor
tas tabuiarios nõ hẽatur trm̃ testiũ

Expanded text:
neminem tutorem vel curatorem habeat, vel quia in magna potestate constitutus est, intra constituta tempora praesidem adeat, libellum ei porrigat, et hoc in querimoniam deducat, et sic temporis interruptionem faciat. Si autem praesidem adce proponere, ubi domicilium habet possessor, tas tabularios
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bo credat ᷑ ĩ cãis sũ super testamẽtis
ag̾etur. uł stͥpture eoꝵ nisi testium ã¬
miniculo fulciat᷑ optineat eam fir¬
mitatẽ quipossis ei uł debeant auoꝵ
uł triũ restiũ bonoꝵ uiroꝵ testimonia

Expanded text:
bo credatur in causis, sive super testamentis agitentur; nec scriptum eorum, nisi testium adminiculo fulciatur, eam obtineat firmitatem, quin ei possint et debeant duorum vel trium testium bonorum testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
ut .C. de feriis a nuillo indice p̃sumi d
ut auctoritate sua feriassãs cõdat nec
enm. ĩꝑiales ferias nouari oz. qͣs ad¬
mimstrator edix̃it ac per hoc si nõie
exiuiuntꝰ fructu carebuntꝰ rustices̃¬

Expanded text:
us . A nullo iudice praesumi decet, ut auctoritate sua ferias aliquas condat. Nec enim imperiales ferias vocari oportet, quas administrator edixerit, ac per hoc, si nomine eximuntur, etiam fructu carebunt C
Abbreviated transcription (Latin):
tus cum semẽl ad iudicẽ ꝙ̃ l licet nõ
suũ dicendi gͣtia testimonium fu̾it
ing̾ssꝰ armatam forte miliciam uł ꝙͣ¬
libet aliam fori exceptõm ad euacu¬
ãdum indicis motum. qm̃ uł testimo¬
nii u̾boꝵ ĩ ꝑbitas uł rei qͣltas fragi¬
tos ita iudicatis intrare secretum ut
ĩ quoq aures eiꝰ offenderint nõ dubitãt
sibimi forundandum. danda cunctis iu

Expanded text:
tus, cum semel ad iudicem quemlibet, licet non suum, dicendi gratia testimonii fuerit ingressus, armatam forte militiam vel quamlibet aliam fori praescriptionem ad evadendum iudicis motum, quem vel testimonii verborum improbitas vel rei qualitas flagitos, ita iudicantis intrare secretum, ut, quodcumque aures eius offenderit, non dubitent sibimet formidandum: data cunctis iu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a ĩterced̾t alii mandaret ut id fac̾et
an ĩ hꝰi periona locus suic senatus ꝯsusto
sit qͥ rogatii mulieris id fac̾et totꝰ .ii. ser¬
mo senatꝰ ꝯsulti ad petitõm nõ dandã
adũsꝰ ip̃am mulierem ipectat ⁊ puto
rem istam distĩguendam ut si quidẽ
creditor qui me obligui mandante
alium exludendũ eũ exceptõne fraudis
senatꝰ ꝯsulto fac̃essiuͦ is ignorass ego
autẽ scistem tc̃ mãdati me agẽtẽ c̃ młiere
excludend̾ eẽ me aũ crodicori teneri neciu

Expanded text:
ipsa intercederet, alii mandaret ut id faceret, an in huius persona locus huic senatus consulto sit, qui rogatu mulieris id faceret? totus enim sermo senatus consulti ad petitionem non dandam adversus ipsam mulierem spectat. et puto rem ita esse distinguendam, ut, si quidem creditor, cui me obligavi mandante alium, excludendum eum exceptione fraudis senatus consulti factae: si vero is ignorasset, ego autem scissem, tunc mandati me agentem cum muliere excludendum
Abbreviated transcription (Latin):
putabunt ĩ sacrariis sisti. si .n. ip̃e pͥnci¬
pales litigantiũ ꝑtes per uiram̃tum li¬
tes exc̾cearit ⁊ cãm patrom p̾̃beant uira¬
mentum ⁊ ip̃i uidices p̾positis sacrostĩs scͥp¬
turii tñ cause tociꝰ faciant examnatõm

Expanded text:
omnes in sacrariis sisti. Si enim et ipsae principales litigantium partes per iuramentum lites exerceant et causarum patroni praebeant sacramentum et ipsi iudices propositis sanctis scripturis tam ca
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ partẽ soluant nisi uer securitatẽ
sine scriptis debitum uł partẽ eiꝰ sol¬
uerunt p̃senti merito stĩone excipiẽ¬
dic si uero fcã p̾sc̾pturam securitas sit
fortinto cãu uł ĩcendii uł naufragũ
uł adult̾ns ĩ fortunii perempta tũc
liceat hiis qui l ꝑꝑensi sunt cãm ꝑ
emptõis ꝓbantib ⁊̃ debiti solõnem
ꝑ testes ꝓbare. dampnũq ex anuissio

Expanded text:
eius persolvant, nisi vel securitatem sine scriptis debitum vel partem eius solverunt, praesenti sanctione merito excipiendis. Sin vero facta quidem securitas sit, fortuito vero casu vel incendii vel naufragii vel alterius infortunii perempta, tunc liceat his qui hoc perpessi sunt causam peremptionis probantibus etiam debiti solutionem per testes probare damn
Abbreviated transcription (Latin):
si feriatis dieb flũt iudicatum .I. cantũ
3. ue hiis dieb iudicatum sit nisiex
tum erit. nͨ quis indicatũ fac̾e. nͨ sołue de¬
beat neue qͥs ad ꝙ̃ de ea re ĩ ius aditum
fuit. iudicatum fac̃e togat ¶Istud cor

Expanded text:
Si feriatis diebus fuerit iudicatum, lege cautum est, ne his diebus iudicium sit nisi extum erit ne quis iudicatum facere neue soluere debeat, neue quis ad quem de ea re in ius aditum erit iudicatum facere cogat. 7 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ex eo die quonsq admissũ dolũ didi ułt¬
cisse ꝯmemorauit. n ĩtra anni utile
tẽpore s potiꝰ ex eo die ex quo asserit᷑
admitꝰ doiꝰ ĩ tra ꝯtinuũ. bienniũ de
p̃sto ẽ is qmi dolum se passum ꝯq̃rit᷑¬
te. post bienniũ finẽ de doli actionis

Expanded text:
non ex eo die, quo se quisque admissum dolum didicisse memoraverit, neque intra anni utilis tempus, sed potius ex eo die, quo adseritur commissus dolus, intra continuum biennium de aesto est is, qui dolum se passum esse cae post bienn
Abbreviated transcription (Latin):
ĩre nullam ue pactiõm ꝯfic̾e cũ eo litiga¬
noratis qui ħ putant elig̃dũ: eo usq lice¬
at perorare quousq maluerint uidelitz
ut nõ ad turpe ꝯpendium uł dispẽdiũ defor¬
ue ca piantur uelun ⁊ degeneres int̾ uilis¬
simos numerabuntur ¶ t ꝓhibr qui amo

Expanded text:
 litiganoratis, qui hoc putaverint eligendum, eo usque liceat orare, quousque maluerint, videlicet ut non ad turpe compendium stipemque deforue capiantur, veluti degeneres inter vilissimos numerabuntur. § 12. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
ieges stͥbentes de deo amabilib ep̃it
⁊ reliauo oĩ sac̾dotõ nͦ nõ ⁊ de reuerẽ¬
tissimis. monachꝰ. ⁊ nuper hoc agentes
ĩ quib iubemꝰ uolumꝰ reu̾entissimos
monachos. ap̃ solos cuuitatis epõpos
sb̾ quib sunt monast̾ia eoꝵ cõuentões
sustipere petiti sumꝰ a merendo d̾õ ama¬
bili artħ̾ ep̃o hi feliscistune ciuitatis. ⁊
uniu̾sali parriartha reuerentissimis cli

Expanded text:
s et de deo amabilibus episcopis et reliquo omni sacerdotio, nec non de reverentissimis monachis et nuper hoc agentes in quibus volumus reverentissimos monachos apud solos civitatis episcopos sub quibus sunt monasteria conventiones suscipere, petiti sumus a Mena deo amabili archiepiscopo huius felicissimae civitatis et universali patriarcha, reverentiss
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ħ u̾ba. restͥpsit. Exemplum libelli mich
dati auilio tarẽtino mitti tidi nssi.
adũsarioꝵ testib peccĩua corruptis op¬
p̃ssñ se ẽẽ. ⁊ rẽ seuerre iudicatam si
ꝙͥ a uidice tã malo exemplo tͥrtũscͥp¬
to iudicatum÷ ĩ integrũ restitueri.¬

Expanded text:
 uerba rescripsit: 'Exemplum libelli dati mihi a Iulio Tarentino mitti tibi iussi: aduersariorum et testibus pecunia corruptis oppressum se, et rem seuere uindica et, si qua a iudice tam malo exemplo circumscript‹o› iudicata
Abbreviated transcription (Latin):
eos ꝙͣl pecc̃inariã cãm pͥus ap̃ dõ ama¬
bilẽ ep̃m peragat sb̃ quo ꝯstitutꝰ ÷. ⁊ nõ
ĩt̾peliat eum ⁊ ex nõ scͥpto iudiciũ m̾e¬
atur ⁊ si hoc fiat neq ĩquietet eum
neq tͣhat ad auditoria cuulia neq

Expanded text:
ariam causam, prius ad deo amabilem episcopum pergat sub quo constitutus est, et interpellet eum et ex non scripto iudicium mereatur, Et si hoc fiat, nec inquietet eum nec trahat ad auditoria civilia neque
Abbreviated transcription (Latin):
gauit ex p̾sentib facultatib eoꝵ quib
eam ĩdixit redigi nõ posse dep̾hẽ derit necc̃i¬
tatẽ solutõisind̾etur rep̃hensa exactoꝵ il¬
licita auaricia ⁊ remissa. pp̃ ĩ piam pena
a prouincias regentib exigi ñ d ĩ alus ñ¬

Expanded text:
gauit ex praesentibus facultatibus eorum, quibus eam dixit, redigi non posse deprehenderit: necessitate solutionis moderetur replicita avaritia. remissa propter inopiam multa a provincias regentibus exigi non debet.
Abbreviated transcription (Latin):
nil sufficiẽs agitatũ ÷ ex qͦ possit termni¬
solum partẽ fugiẽtẽ ab obsernatõe iudicii
relaxare s ⁊̃ in om̃s expẽtas q̃ ꝯsueto modo
ccͣ littes expẽdunt᷑ cum ꝯdẽpnare. urxͣ ꝙͣ¬
titatẽ eoꝵ sacramento fugientis mani¬
festãdis ⁊ oĩ cautela ꝙͣ super lite reus
exposuit redenda q̃ ⁊̃ si remã serit uirib

Expanded text:
x quo possit termisolum partem fugientem ab observatione iudicii relaxare, sed etiam in omnes expensas, quae consueto modo circa lites expenduntur, eum condemnare, vera quantitate earum sacramento fugientis manifestanda et omni cautela, quam super lite reus exposuit, reddenda: quae et si remanserit, viribus
Abbreviated transcription (Latin):
dispostͥatũ :÷ facere malluerit tanꝙͣ lite
q̃ ei ingeritur ex die quo possd̾r ad uidi¬
cium uocatus . ad interrum pendam
longi tẽporis p̾scͥptionẽ ꝯtestatã uidex
ꝓponendis eum citare cͤabit ⁊ tũc ip̃e ead̾
uoluntate permanẽte negotium sm̃a¬

Expanded text:
dispositum est facere maluerit, tamquam lite quae ei ingeritur ex die, quo possessor ad iudicium vocatus est, ad interrumpendam longi temporis praescriptionem contestata iudex,proponendis eum citare curabit et tunc in eadem voluntate eo permanente negotium summa
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ quoꝵ regim̃ ꝑs ꝑtimescat pul
ximos attestatõ missa fui̾t uł udici
qͣm mãifestũ fiat diffi̾t̾oem ñ eẽ am¬
plectendam tũc silcatid ꝑtium sm̃am
roboratam esse ⁊ fugienti extepcõem

Expanded text:
, quorum regimen pars pertimescat puls dies proximos attestatio missa fuerit vel iudici quam manifestum fiat definitionem non esse amplectendam, tunc silentio partium sententiam roboratam esse et fugienti exceptionem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fortuna suspẽsa sit reos sane accipiatͥuic¬
ti acq costõdiat. excubiis solertib iugi¬
manifesta ꝑb̾de ꝯuictus spatium añ sẽ¬
tẽtiam tẽporis dat᷑ facultas supplicãdi
irł qͥb ⁊ dã malignis actib tam p̾sidis
ꝙͣ officioꝵ penas euitandi criminosoꝵ¬

Expanded text:
m sors et fortuna suspensa sit. Reos sane accipiant vincla, atque custodia et excubiis solertibus vigimanifesta probatione convictis spatium ante sententiam temporis datur, facultas supplicandi vel quibusdam malignis artibus tam praesidum quam officiorum poenas evitandi criminos
Abbreviated transcription (Latin):
ei qui t̾cio dizendudum fecit testium ꝓ duc¬
tionem neq per disputatõnem edoctꝰ: hiis
qui eo ꝑduxit ⁊ que testimomiis desunt h̾
tatões neq ip̃e mͦ aliquis aduccatoꝵ eiꝰ.
ant oĩo ꝓ eo agens neq per aliꝙ̃ dolum
eis q̃ p̾missa sũt. ⁊ usq ad qͣrtam testiũ
ꝓductõm licẽtiam ẽẽ testimoniic un nõ tñ

Expanded text:
ei qui tertio dudum fecit testium productionem, neque per disputationem edoctus sit is qui eos produxerat, quae testimoniis desunt haetationes neque ipse neque aliquis advocatorum eius aut omnino pro eo agens, neque per aliquem dolum eis haec quae permissa sunt; et usque ad quartam testium productionem licentiam esse testimoniis uti, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
git ꝙ executõ sentẽtie ordinario demnãda
ordinarius ip̃am ĩiuistã cognouerit de¬
beat eam cͣetncsti mandare. an sit ei
pociꝰ resistendum. aitẽdentes itaq as
nõ cognitõ s exetutõ mandatur eidẽ¬

Expanded text:
git, quod exsecutio sententiae Ordinario demandatOrdinarius ipsam injustam esse cognoverit, debeat eam exsecutioni mandare? An sit ei potius subsistendum? Attendentes itaque, quod non cognitio, sed exsecutio tantum de
Abbreviated transcription (Latin):
bent᷑ ⁊ mox distrai quaꝵ p̾cium si
nora capi inbentur ⁊ distrahi ⁊ si
nlia mouentia sunt a pignorib
soli ĩ itium facunt. sic deniq inte¬
capiantur. nõ apignorib soli inici

Expanded text:
bent, mox distrahi: quarum pretium si nora capi iubent et distrahi. quod si nulla mouentia sint, a pignoribus soli initium faciunt: sic deniquecapiantur: nam
Abbreviated transcription (Latin):
stimꝰ. ut si quis cõdemꝑnatꝰ fuit pꝰ datas
quidẽ usuras secundum naturam iudi¬
cati eũ cõpelli solu̾e s tm̃ modo sortis ⁊ ñ
usuraꝵ q̃ ÷ pͥstino tͣctatu in cõdẽpnatõ¬
nẽ deducte sunt. Interdum. tñ q̃drimes

Expanded text:
s, ut si quis condemnatus fuerit, post datas quidem usuras secundum naturam iudicati eum compelli solvere, sed tantummodo sortis et non usurarum, quae ex pristino contractu in condemnationem deductae
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ si res per ignorata sit: udendum ÷ an
sic distrahi possit ut dimisso creditore p̾o
ꝙͣuis ñ cogatur creditor p̾mꝰ rẽ ꝙͣ pigno¬
riaccepit distrahere. tñ cũ iudicati execu¬
tione seruat᷑. ut si emptorẽ inuenerit
tes que capta ÷ qui dimisso creditore pͦ¬
superaiuũ solu̾e ꝑatꝰ ÷. ad mittẽda sit ħ¬

Expanded text:
 quae pignori capta est, uidendum est, an sic distrahi possit, ut dimisso creditore supemquam non cogatur creditor rem, quam pignori accepit, distrahere: tamen in iudicati exsecution‹e› seruatur, ut, si emptorem inuenerit res quae capta est, qui dimisso priore creditore superfluum soluere sit paratus, admittenda sit
Abbreviated transcription (Latin):
tis tempore ferunt nõ ãlr q̃ legittimo modo
ab alio detinent ⁊ ea cum testificatõe pupil
missionis ⁊ sb̾ secute traditõis uentiletur ⁊ ei
possõ adquiratur qui pociora ex legittim is mo¬
dis uira ostenderit siue qui pͥus ÷ missꝰ siue
qui aña detinens cõtradicendum putauit
milus angstiis tẽporũ huiꝰ imssione retͣr¬
datis s siue tardiꝰ sũ pͥnatiue aliquis

Expanded text:
tis tempore fuerunt, non autem legitimo modo ab alio detinentur, et eam cum testificatione publimissionis et subsecutae contradictionis ventilentur et ei possessio adquiratur, qui potiora ex legitimis modis iura ostenderit, sive qui missus est qui antea detinens contradicendum putavit. Nullis angustiis temporum huiusmodi missione coartanda, sed sive tardius sive praemature aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
st̾moueri ab intẽtõe petitõis sue pot̾ an
rationes ꝓpom reus desiderat qͥbz se posse
instruere cõtendit ꝙ utriq rp̃a rei equi¬
tas suad an ut ab eo a quo aliꝰ petit᷑ at¬
tor deside̾t rones exhib̾i qm̃ ħ cãu nõ op¬

Expanded text:
submoveri ab intentione petitionis suae potest, rationes promi reus desideret, quibus se posse instruere contendit quod utique ipsa rei aequitas suadet, an vero ab eo a quo aliquid petitur actor desideret rationes exhiberi, quando hoc casu non op
Abbreviated transcription (Latin):
nature negotiĩ ꝯuenit tꝑ ĩmicicie uł
gͣtie suspitione caret cõfirimabit q
uidex motũ aĩ sui ex argumẽtis ⁊ testĩo¬
ẽẽ ꝯpet̾it nͨ .n. ad multitudinẽ respici
oportet. S ad stĩc̾am testĩoꝵ fidẽ ⁊ ad
testimonia quib pꝰ lux u̾itatis assistit

Expanded text:
naturae negotii convenit, quod inimicitiae aut gratiae suspicione caret, confirmabitque judex motum animi sui ex argumentis et testimoesse compererit. Non enim ad multitudinem respici oportet, sed ad sinceram testium fidem, et testimonia, quibus potius lux veritatis assistit
Abbreviated transcription (Latin):
quid .n. si cognostat deperditã ẽẽ cãrrã
uł forte cõcrematã uł aliquo modo di¬
minutã hnc requisiri assuma̾ns. ⁊ ad
difficultatẽ ꝓductõnis respiciens: ⁊ꝰi
facit petitõm ⁊ postꝙͣ hoc ab anctore
uł petitore fuerit uiratũ ⁊ ĩscͥptõis pa¬
gina ap̃ ꝯpecẽtẽ uidicẽ depoĩta tunc
necãtatẽ ĩponi ei qui ꝑtulerat car¬

Expanded text:
quid enim, si, cum nosset deperditam esse chartam vel forte concrematam vel alio modo diminutam, hanc requiri adsimulans et ad difficultatem productionis respiciens huiusmodi facit petitionem? Et postquam hoc ab actore vel petitore fuerit iuratum et inscriptionum pagina apud competentem iudicem deposita, tunc necessitatem imponi ei, qui protulit char
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmulgata Si uero ex delegata potesta
te utraq pendet sentẽcia ex arbitrio
delegatis. ꝙ si ex cõꝓmisso neutͣ. d hẽre
uigorẽ. ad id̾.C. qñ ĩperator ĩter pupil¬
los ⁊ uiduas. ⁊ miserabiles personas cog

Expanded text:
mulgata. Si vero ex delegata potestate, utrinque utraque pendet sententia ex arbitrio delegantis. Quod si ex compromisso, neutra debeIENO CONSS. . Quando imperator inter pupillos vel viduas vel miserabiles personas cog
Abbreviated transcription (Latin):
osiage̾ neq pret̾mit t̾e ea que utilia funosd¬
inͥt. ⁊ ĩuentario cum onũ subtilitate ꝓublice
osripte: res suscipiat. ⁊eas sm sui opunonẽ dis¬
ponat sub ypocheca rex suaꝵ adeuni pettinen¬
tui adsiłitudinc̃ tutoꝵ ⁊ adulti curatoꝵ. ad

Expanded text:
e admittere ea quae non utilia furioset, inventario cum omni subtilitate publice conscripto, res suscipiat, et secundum sui opinionem disponat sub hypotheca rerum ad eum pertinentium, ad similitudinem tutorum et curatorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
que contra uis scciptũ impetrata fu̾int nisi calia
dante sacerdoctibꝰ et leuitis. seꝑace suut ut desor
legio laicis concedi possiunt. ne d̾mis mandatis
auctoritas humana p̾iudiciũ ĩferat. unde ĩꝑacor
ualentiraauͦ et h theodosoas uaui̾sas t̾ras q̃ a co¬
lonis siue emphiteo tetariis dm̃ci uiris. rei pu.
uł temploꝵ ĩqual prouincia uendite uł ullo
alio pacto alieuare sunt ab hiis qui ꝑperã atq
contra leges eas detra ent ulła longi tp̃ris prescͥp¬
tione officiente uibemꝰ restitui ita ut net precui
quid̃ iuiquis ꝯparatoribꝰ reposc̾e̾ liceat ¶ de pre¬

Expanded text:
quae contra jus scriptum impetrata fuerint, nisi talia ae Deo mandante sacerdotibus et Levitis separatae sunt, ut de sorlegio laicis concedi possunt, ne divinis mandatis auctoritas humana praejudicium inferat. § 3. Unde Impp. Valentinianus et Theodosius: Universas terras, quae a colonis, seu  templorum in qualibet provincia venditae vel ullo alio pacto alienatae sunt, ab his, qui perperam atque contra leges eas detinent, nulla longi temporis praescriptione officiente, jubemus restitui, ita, ut nec pretium quidem iniquis comparatoribus reposcere liceat. IX. P
Abbreviated transcription (Latin):
nemi nõ hebit qui aprescriptõ nẽ fauore niale fi¬
dei posseibris s odio tiũ rẽ suã. ꝑsoqui negligẽtis
introducta est  Si antẽ res ad eceditorẽ suum
Ue̾ ad alium creditor uł uerꝰ dñs adu̾sus cum
cxꝑir poci̾t. nec sibi ꝓd̾it ex cept̾o medii tep̃oris

Expanded text:
 praescriptio non favore malae fidei possessoris, sed odio tantum rem suam persequi negligentis introducta est. Si autem res ad creditorem suum vero ad alium, creditor vel alius dominus adversus eum experiri poterit, nec sibi proderit exceptio medii temporis
Abbreviated transcription (Latin):
qui ĩ cã prescribendi crat posso̾nẽ. aliquis nan¬
fantiam uł furoris laborẽ: cũ neminẽ tucorẽ uł cu¬
ratorem lx̾at uł qr ĩ iuagna p̾tace ꝯsticut᷑ est itra
ꝯscituta tp̃ra presidem adeat liblłm ei porrigat
ethoc ĩquerimoniã dedurat et sit tẽporis uiter¬
iuptõnẽ faciat. si aut̃ presidem adire nõ pot̾it
Catim ad ep̃oꝵ locoꝵ uł defensorẽ ciuitatis eat
etluã maifestare uoluntatẽ ĩ scriptis deproꝑet
publice depon̾e isidonuciliũ ħ̾eat possessor cũ
tabularioꝵ subscript̾oe uł si ciuitas tabłarios

Expanded text:
qui in causa praescribendi erat, possessionem aliquis nanfantiam, vel furoris laborem, quum neminem tutorem vel curatorem habeat, vel quia in magna potestate constitutus est, intra constituta tempora praesidem adeat, libellum ei porrigat, et hoc in querimoniam deducat, et sic temporis interruptionem faciat. Si autem praesidem adire non poterit, saltem ad episcopum locorum vel defensorem civitatis eat, et suam manifestare voluntatem in scriptis deproperepublice proponere, ubi domicilium habet possessor, seu cum tabulariorum subscriptione, vel, si civi
Abbreviated transcription (Latin):
aead̾it ⁊̃ adu̾sus u̾m dimĩ utilit̾ re̾ uendicare po¬
tit. Si autẽ uullo titulo boua tũ fide ꝑ triẽmum
ren alicuiꝰ possedit siłi gaudet presidio bona u̾ fides
nõ ad tractũ medii temporis: s adiuiciũ possoĩs
refcit᷑. sufficit. eiuĩ inttio cuq bona fide possid̾e¬

Expanded text:
etiam adversus verum dominum utiliter rem vendicare poterit. Si autem nullo titulo, bona tamen fide, per tricennium rem alicujus possederit, simili gaudebit praesidio. Bona vero fides non ad tractum medii temporis, sed ad initium possessionis refertur. Sufficit enim in initio cu
Abbreviated transcription (Latin):
su̾ie ñ obtemꝑans si sordes uł emdẽs
gr̾a eoꝵ ꝗ arbitrati sũt int̾cesserint ad¬
n̾sus filiam tuam ꝯͣ te agentẽ ex stipu¬
latu exceptõne doli maliuti pot̾is
subici sol filiam tuã ꝯuenire ñ ueta¬

Expanded text:
sententiae non obtemperans, si sordes vel evidens gratia eorum qui arbitrati sunt intercessit, adversus filiam tuam agentem ex stipulatu exceptione doli mali uti poterisubici solet, filiam tuam convenire non veta
Abbreviated transcription (Latin):
uł patrona pro lib̾rs et̃ seruis. frx̾. ⁊ sorore. soc̾o¬
iuguo. pupillo. pupilla. furioso furiosa. fa¬
tuo. et fatua. prodigo. surdo. ⁊ adolescente. Itẽ
pro hus quibꝰ ꝓpt̾ ĩfirmitatẽ. curatores dari solet
⁊ qui negocuis suis aliquo. ꝑpetuo morbo sr̾ee̾ nõ

Expanded text:
o liberis etiam suis, fratre, sorore, soceroivigna, pupillo, pupilla, furioso, furiosa, fatuo, fatua, surdo et prodigo adolescente. Item pro his quibus propter infirmitatem curatores dari solent et qui negotiis suis aliquo perpetuo morbo superesse n
Abbreviated transcription (Latin):
tordinare. uir̃. ordĩe. obseruato. uł penitꝰ pret̾¬
misso. ul cxͣ ord̾iarie prout sibi meliꝰ uisum fu¬
erit diebꝰ fi̾atis ⁊ nõ fi̾atis sedendo. stando omĩ
gatoris punur ⁊ citare parces ad qnõq locum
uolu̾it. uł. ad loca. ⁊ ut possit proñtiare ĩ sccipt̃

Expanded text:
ordinare, juris ordine observato vel penitus pretermisso, vel extraordinarie prout sibi melius visum fuerit, diebus feriatis et non feriatis, sedendo, stando omni gatoris punire et citare partes ad quemcumque locum voluerint vel ad loca et ut possit pronunciare in scriptis
Abbreviated transcription (Latin):
lib lib̾is. i hiis rebꝰ que ab eo ĩ eos profecte sunt
tutorẽ ñ reliquerit: mat̾ aut̃ uolu̾it coꝵ sñ mascli
sint siue femĩe subire tutelam ad exemplimi
legittie sobolis. liceat ei ħ facere qͣtinꝰ actis sb̾
ꝯpetenti iudice. int̾ueniẽtibꝰ iuram̃t̾. an̾a pstet
qd̃ ad miptias ñ perue̾i̾at s pudiciciã suã in¬
tactam ꝯseruet ⁊ renũciet. senatꝰ. ꝯsulti. uell.

Expanded text:
libus liberis in his rebus, quae ab eo in eos profectae sunt, tutorem non reliquerit, mater autem voluerit eorum, sive masculi sunt sive feminae, subire tutelam, ad exemplum legitimae subolis liceat ei hoc facere, quatenus actis sub competenti iudice intervenientibus iuramentum antea praestet, quod ad nuptias non perveniat, sed pudicitiam suam intactam conserve
Abbreviated transcription (Latin):
faiues ñ possunt ẽẽ procuratores uł patroni cãꝵ
lare desid̾ium suũ uł amici sui. ĩ iure auud eumi
prohibẽtur omĩo postulare. ul ꝓpt̾ etatẽ. ut mi¬
nores .xuiii. annis. uł ꝓpt̾ cam̃ ut surdͦ qui
ꝓrsus ñ audit. aliis prohibetur ne pro aliis
postulent uł ꝓpt̾ sexum ut fenũe uł ꝓpt̾ casũ
ut utro lumĩe orbati. uł ꝓpt̾ notã turpitudis.
nt qui corpore suo mnuliebria passi sunt nͥ force
.UI. p̾doĩ uel hosciũ strupaci probent᷑. simiłr qui
capitali cͥnũe uł calumpnia publici iudicii suc̃
dampnati. uł qui oꝑas suas locau̾int ut ꝯ bectus
depugnarent in arena pro aliis ꝓhibentur postu¬
adolescentiũ uõ affectatã s ncciãm admĩstrẽt
pro hiis eĩ quoꝵ curã gerunt eis postulare per

Expanded text:
Infames non possunt esse procuratores vel patroni causarum. lare desiderium suum vel amici sui in jure apud eum, prohibentur omnino postulare vel propter etatem, ut minores XVII annis, vel propter casum, ut surdus qui prorsus non audit. Alii prohibentur ne pro aliis postulent vel propter sexum, ut femine: vel propter casum, ut utroque lumine orbati qui corpore suo muliebria passi sunt, nisi forte vi predonum vel hostium stuprati probentur. Similiter qui capitali crimine vel calumnia publici iudicii sunt damnati vel qui operas suas locaverunt, ut cum bestiis depugnarent in arena, pro aliis postuadolescentium non affectatam, sed necessariam administrent. Pro his enim, quorum curam g
Abbreviated transcription (Latin):
ut nullus monachoꝵ ꝓ lucco t̾reno de monas¬
terio exire ne fandissio̾. ausi presumat n peni¬
tenciã dare. n filium de baptisino acciꝑe. u
baptizare. n infirmũ hap uisitare. Neq mor¬
tuum sepelire. n ad eccłiam scłarem tͣnsire
leq qual ꝯq negociis sese ĩplicare. sit clau̾¬
tro suo contentꝰ. quia sic̃ piscis sine aqua carz
uita: ita sine mouasti̾o monachꝰ. sẽdeat itaꝙ
solitariꝰ ⁊ tacrat quia mundo mortinus est. deo
aũt uunt. agnoscat nom̃ suum. monos enm
grece latine iniꝰ. achos grece. latine tristis. unde

Expanded text:
ut nullus monacorum pro lucroterreno de monasterio exire nefandissimo ausu presumat, neque penitentiam dare, neque filium de baptismo accipere, neque baptizare, neque infirmum visitare, neque mortuum sepelire, neque ad ecclesiam secularem transire, neque qualibuscumque negociis sese implicare. Sitclaustro suo contentus, quia sicut piscis sine aqua caret vita, ita sine monasterio monacus. Sedeat itaque solitarius et taceat, quia mundo mortuus est, Deo autem vivit. Agnoscat nomen suum: monos enim grece,id est unus, acos grece, id est tristis; unde
Abbreviated transcription (Latin):
sent prohibeantur adu̾sus fiscũ patrocunũ p̾sta¬
re. tũ hodie. ⁊ͣ adusus fiscum possũt patrocini
ui exhib̾e priuatis. dur cã cam declinent susci¬
pere qͣm tͣctau̾aut dum fisci aduocati fuerunt
¶Icem si contra patrẽ pupilli caiũ egisti: tutor
tił curacor datꝰ. eandã cam̃ defend̾ ñ prohib̾is cog¬

Expanded text:
um patrocinium praestare, tamen hodie etiam adversus fiscum patrocinium possunt exhibere privatis, dum eam causam declinent suscipere, quam tractaverant, dum fisci advocati fuerunt. § 16. Item, si contra patrem pupilli causam egisti, tutor vel curator datus eandem causam defendere non prohiberis
Abbreviated transcription (Latin):
cus uir q̃stor et uir spectabił. magri scrinii qui sine
p̾fata adrectone qͣlecũq diuinũ responsũ dicta¬
u̾nt et iudices qui susceꝑint rep̾hensionẽ subibuc̃
et qui ilicite dictata scrib̾e ausi fu̾int cuiꝰq sormis
menoriales seu pͣgmaticarii uł adnitores primice¬

Expanded text:
i spectabiles magistri scriniorum, qui sine praefata adjectione qualecunque divinum responsum dictaverint, et judices, qui susceperint, reprehensionem subibunt, et qui illicite dictata scribere ausi fuerint cujuscunque scrinii memoriales, seu pragmaticarii, vel adjutores primice
Abbreviated transcription (Latin):
de albata de nouo rescribatur ¶ It̃ septiã
ꝯ carte cui fu̾at appõita. u̾a bulla cotałr a¬
bolice uł abrase: alia subtilisĩa carta eiꝰ dem
qͣntitatis scripta ꝯtenacifĩo glutino ꝯiũgit᷑
¶Eos ⁊̃ a coum̃e falsitatis nõ reputataꝰ

Expanded text:
dealbata, de novo rescribitur. Septima cum charte cui fuerat vera apposita bulla, totaliter abolite et abrase, alia subtillissima charta eiusdem quantitatis scripta, cum tenacissimo glutino coniungitur. Eos etiam a crimine falsitatis non reputamus
Abbreviated transcription (Latin):
refert eum qui arbitriũ suscipiat. an sit ĩtegoe
fame. an ignom̃ĩosꝰ filiꝰ eiũ ⁊̃ ĩre. patris arbit̾
ẽẽ pocest nã ⁊̃ iudicẽ eiii ee̾ posse: plerisq placet¬
¶ Siquis u̾o uidex sit arbit̾ũ reciꝑe cid̃ rei de qͣ
uitex est in se ꝯpronutti ub̾e prohibet᷑. et si stũa
dixit nouest dandapene ꝑsecuto .l. scruꝰ. arbit̾¬
es aliqñ geu̾e pene. sicut iili qui dãpnant᷑ ĩ op
publicum. qui pͥstinũ quid̃ statũ obrinent s
dampno ĩfamie ⁊̃ post ĩpletũ tẽpꝰ subicuintͤ.

Expanded text:
refert eum qui arbitrium suscipit, an sit integre fame, an ignominiosus. Filius etiam in re patris arbiter esse potest. Nam et iudicem eum esse posse plerisque placet. Si quis vero iudex sit, arbitrium accipere eiusdem rei de qua iudex est et in se compromitti iubere prohibetur et si sententiam dixerit non est daes. Aliquando genere poenae, sicut illi, qui damnantur in opus publicum, qui pristinum quidem statum obtinent, sed damno infamiae etiam post impletum tempus subjiciuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
xxu. q. ii. rescripta¬
Sescͥpta siue fuit ãnotatõ siñ pͣmatice sãctor̾s
cxp̃ssam debent ꝯtin̾e ĩ se ꝯdicõnẽ: si p̾ces uĩ¬
tate intãtur mẽdax. eĩ p̾cacor debet carere ĩpe¬
teatis et quib scripta dirigũtur sũt puniẽdi.
sip̃cum iũdacia uetuerĩt argui. unde ĩꝑatores

Expanded text:
. Gratian. Rescripta, sive sint adnotationes sive pragmaticae sanctiones, expressam debent in se habere conditionem: Si preces veritate nitantur. Mendax enim precator debet carere impetratis, et quibus scripta diriguntur sunt puniendi, si precum mendacia vetuerint argui. Unde Impp.
Abbreviated transcription (Latin):
spẽs falsicatis ħ est falsa bulia falsif lict̾is ap¬
ꝓuat᷑. ¶ Sed̾a ut filũ de u̾a bulla exͣhat᷑. ex
toto et per aliud ĩmusũ falsis litãs ĩserat᷑. ¶T¬
tia ut filum ab ea parce. ĩ q̃ carca plicat᷑ ĩ cisĩ
ꝯuera billa falsis lut̾is ĩnutat᷑ sb̾ cad̾ plicataᷤ
ꝯ filo siłis caiꝰ apis restauratũ. ¶ Sitarta qd̾
suꝑiori parte bulle altera pars fili sb̾ plũbo res¬
cuidat᷑. ⁊ ꝑ id̾ filũ lict̾is fassis inserca: ⁊ redu¬
cat᷑ ĩfra plũbũ ¶ Quiuta ꝯlit̾is bullatis¬

Expanded text:
species falsitatis haec est, ut falsa bulla litteris apponatur. Secunda, ut filum de vera bulla extrahatur ex toto et per aliud filum immissum falsis litteris inseratur. Tertia, ut filum ab ea parte, in qua charta plicatur, incisum, cum vera bulla falsis litteris immittatur sub eadem plicatura cum filo similis canapis restauratum. Quarta, quod a superiori parte bullae altera pars fili sub plumbo rescinditur et per id filum litteris falsis inserta reducitur infra plumbum. Quinta
Abbreviated transcription (Latin):
nem. S ⁊ si alrad crimien obiciat uelu¬
ti ꝙ domiũ suam p̃buit ut stuprimi nĩr¬
famił. pat̾etur ut ꝙ adult̾ium de p̾hẽsũ
dumiserit uł ꝙ p̾tium ꝓ ꝯperto stupro ac¬
dum:. Si autẽ accator decessent alia ue

Expanded text:
Sed et si aliud crimen objiciat, veluti quod domum suam praebuit, ut stuprum materfamilias pateretur, quod adulterum deprehensum dimiserit, quod pretium pro comperto stupro acndum erit. Si accusator decesserit, aliave
Abbreviated transcription (Latin):
quidem succesto: es idcrco nec furti cõue¬
riri pꝰsunt. S ꝙͣuis furti actõe nõ te¬
neatur at tũ ad exhibendum actionẽ¬
eos teneri oportet si possideant aut do¬
lo fet̾int quominꝰ possideant sic ⁊ enĩ ⁊
uendicatõne tenebuntur re exhibita
¶t̃m. cum dico aduertꝰ eos ꝯpetit ħed
antẽ siirti ag̾e posse constat exetusio
enim quoꝵdam delictoꝵ ħedib datas

Expanded text:
i conueniri possunt. sed quamuis furti actione non teneantur, attamen ad exhibendum actione teneri eos oportet, si possideant aut dolo fecerint quo minus possideant: sed enim et uindicatione tenebuntur re exhibita. item condictio aduersus eos competit. Heredem autem furti agere posse aeque constat: exsecutio enim
Abbreviated transcription (Latin):
tur. retusare cum ⁊̃ ex gñalib formic
su̾ limissime tue sedis statutũ ÷ netãtat̃e
ĩponi a udice retusato partib ad elig̃¬
dos arbitros ꝯuemre ⁊ st̃ audientia eoꝵ
sua uira ꝓponere licet ex ĩꝑiali culmi¬
suspicõe ꝓced̾e nob̾ cordi ⁊ licet ei qui sus¬
pectum nid̾ purat añꝙͣ lis ĩ choet᷑ eum re¬
cusare ut ad alium returrat᷑ libello retu

Expanded text:
recusare, cum etiam ex generalibus formis sublimissimae tuae sedis statutum est necessitatem imponi iudice recusato partibus ad eligendos venire arbitros et sub audientia eorum sua iura proponere. licet enim ex imperiali numisuspicione pectum judicem putat, antequam lis inchoetur, eum recusare, ut ad alium recurratur. Nam qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponit suspicionis cãm coram eodem iud.
torie declinare. S per partes ut in aliꝙ̃
iudicem uł alios nõ ualde remotos cõueni¬
ant per enndem uidicem q̃ noĩat᷑ suspec¬
tus debent cogi corã quo uł corã quib

Expanded text:
ponit suspicionis causam coram eodem judice torie declinare; sed partes, ut in aliquem judicem, vel aliquos non valde remotos conveniant per eumdem judicem, qui nominatur suspectus debent cogi, coram quo licet quibus si
Abbreviated transcription (Latin):
del arbitri si uariatum ĩt̾ partes
fuerit siłi modo uł p̃si dis ꝓ iñcie si ad¬
est uł defensoris locoꝵ uł magr̃a¬
tuũ municipii arbitreo dirimẽta
ab arbitris effectum mancipante

Expanded text:
et arbitri, si variatum inter partes fuerit, simili modo vel praesidis provinciae, si adest, vel defensoris locorum vel magistratuum municipii arbitrio dirimenda ab arbitris effectui mancipante,
Abbreviated transcription (Latin):
leges ĩfames ꝓnunciant. hii nimirũ
om̃s nec autẽ legitumam lib̾tatẽ nec
penitẽtes nec hͥgami nec illi qmi curie
deseruiunt uł qui nõ łsñt inteteri cor¬
eistunt aut qui furiosi mamfestãt᷑
hii om̃s ĩꝙͣ nec ad sacros gradꝰ debẽt
ꝓuehi nec isci liberti nec suspecti net
sũmos sac̃dotes possunt accusare net¬

Expanded text:
leges infames pronuntiant; hi nimirum omnes nec servi ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec bigami, nec illi qui curiae deserviunt, et qui non sunt integri corcretis existunt, aut qui furiose manifestantur. Hi omnes nec ad sacros gradus debent provehi; nec isti, nec liberti, nec suspecti, neque ntes summos possunt accusare
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝓudis ⁊ honestis nõ semel tm̃ s sepe
ꝙ clamor ĩrmit ⁊ diffamatõ mauife¬
stat d index corã ecc̃e semorib ueritatẽ
diligentiꝰ ꝑscrutari ut si rei popos cerit
qualitas. canonica districtõ tripã feti¬
at deliꝙ̃ ns. nõ tãꝙͣ id̾sit accusator
uidex s qͣi denunciante fama ⁊ defe¬
rẽte clamore officiũ sui deb itã exeqͣt᷑¬
legitima deb p̃cede instͥptõ sic. ⁊ demũ¬
ciationẽ caritatiua amonitõ ⁊ inqͥsitõ¬
nem clamosa insinuat̃õ d p̾uenire. ad¬

Expanded text:
sepe, quod clamor innuit et diffamatio manifestat, debet coram ecclesie senioribus veritatem diligentius perscrutari, ut si rei poposcerit qualitas, canonica districtio culpam feriat delinquentis. Non tanquam idem sit actor et iudex, sed quasi denunciante fama vel deferente clamore, officii sui debitum exeqlegitima debet procedere inscriptio, sic et denunciationem caritativa monitio et inquisitionem clamosa insinuatio prevenire.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ facienda ÷ inquisitõ nisi per cõtumati¬
am s absentet. ⁊ exponenda sunt illi ca¬
pitula de quib fu̾it inquirẽdum ut fa¬
da ut quid ⁊ a quo sit dictum appare¬
at publicãda nec ñ exceptõnes s repli¬
cationes legittime sunt admittẽ de ne
per supp̾ssiones nõinũ ĩfamandi ⁊ ꝑ
audatia p̾beatur. ad id̾ exͣ. e.t. ĩquisi¬

Expanded text:
 fieri in inquisitio, nisi se per contumaciam absentaverit, et exponenda sunt illa capitula de quibus fuerit inquirendum, ut fa ut quid et a quo sit dictum appareat, publicanda, necnon exceptiones et replicationes legitime admittende, ne per suppressionem nominum, infamandi, per audacia prebeatur. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ om̃i inuido infauna notantur. Sibr
⁊ ĩ cestuosos hõicidas periuros raptores ma¬
leficos. ueneficos. ad ult̾os de bellis puͥ
fugiẽtes ⁊ qui ĩ digna petunt sibi loca
tenere aut facultates iinste auffer̃t
ect̃e aut qui fr̃es calũpniãt᷑ aut accꝰsãt

Expanded text:
in omni mundo infamia notantur. Similiter et incestuosos, homicidas, perjuros, raptores, maleficos, veneficos, adulteros, de bellis publicis fugientes, et qui indigna petunt sibi loca tenere, aut facultates Ecclesiae auferunt injuste, et qui fratres calumniantur aut accusant,
Abbreviated transcription (Latin):
blico iudicio maritꝰ uelit uxorẽ suam
ream fac̃e an lenccinii allegafõ repellat
maritum ab accatõe ⁊ puto nõ repellere
ex tusat. uñ q̃ri p ͭ an is: qͥ de mõastio cog¬
nestit statuere ĩ maritum ob lenccimũ
possit ⁊ puto posse. nã claudiꝰ georgiꝰ uir
clarissimus uxorem accusans cum detextꝰ
eẽt uxorem ĩ adult̾io dep̃nsam retimusse
⁊ sñ acc᷑a. de lenocimo dampnatꝰ ꝯ ad.

Expanded text:
blico iudicio maritus uxorem ream faciat, an lenocinii allegatio repellat maritum ab accusatione? et putem non repellere: excusat. Unde quaeri potest, an is, qui de adulterio cognoscit, statuere in maritum ob lenocinium possit? et puto posse. nam Claudius Gorgus uir clarissimus uxorem accusans cum detectus est uxorem in adulterio deprehensam retinuisse, et sine accusatore lenocinio damnatus est
Abbreviated transcription (Latin):
seculi leges ĩ fames ꝓnũtust. hii uimirũ õs
uiet scrui ance: legiti̾ani lib̾tatem. net
iutentes uec bigami. uec illi qui curie des̾u̾uit
uł nõ sunt integri corpore. aut sanã ũ hñt
existunt: aut qui furiosi maĩfcstant᷑: hii om̾s

Expanded text:
fames pronuntiant; hi nimirum omnes nec servi ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec bigami, nec illi qui curiae deserviunt, et qui non sunt integri corpore, aut sanam non habeum decretis existunt, aut qui furiose manifestantur. Hi omnes
Abbreviated transcription (Latin):
um . uͥ. d . itẽ testũ fides. diligent̾ examiuãda est
Ndo̾q ĩ ꝑsona eoꝵ exploranda cruut ista. ĩ primĩs
ꝯdicõ ciuꝰq utrũ quis de curio. an plebeiꝰ sit ⁊ ã
honeste ⁊ ĩculpate uice. an u̾ͥ notatꝰ quis et repre¬
hensibłis. an locuplex uł egenus situt lucri. cã
adu̾sus quen fert uel amicꝰ ei sit pro quo testiõm
a qua feitur qd̾ honesta fit. uł ꝓpt̾ cãm qd̾ neq¬

Expanded text:
iligenter examinanda est. ideoque in persona eorum exploranda erunt in primis condicio cuiusque, utrum quis decurio an plebeius sit: et an honestae et inculpatae uitae an uero notatus quis et reprehensibilis: an locuples uel egens sit, ut lucri causa duersus quem testimonium fert, uel amicus ei sit, pro quo testimonium a qua fertur quod honesta sit uel propter causam q
Abbreviated transcription (Latin):
noratis qui ħ putant elig̃dũ: eo usq lice¬
at perorare quousq maluerint uidelitz
ut nõ ad turpe ꝯpendium uł dispẽdiũ defor¬
ue ca piantur uelun ⁊ degeneres int̾ uilis¬
simos numerabuntur ¶ t ꝓhibr qui amo

Expanded text:
noratis, qui hoc putaverint eligendum, eousque liceat orare, quousque maluerint, videlicet ut non ad turpe compendium stipemque deforue capiantur, veluti degeneres inter vilissimos numerabuntur. § 12. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
qui cum ep̃is suis per ciuitates seu parro¬
chias fatigantur aliquod laboris fui
capiant te disponente sb̾̃sidium. Iustum
namq : ut illi ꝯseꝙ̃tur scipendiũ qui ꝓ
tẽpore suum accomodare reperiũt᷑ ob seqͥ¬

Expanded text:
qui cum ipsis per non suae civitatis parochias fatigantur, aliquod laboris sui capiant, te disponente, subsidium. Justum namque est ut illic consequantur stipendium, quo pro tempore suum commodare reperiuntur obseq
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uł monachũ ꝯduc̾e passi̾o nes. aut mis¬
ceri secularib ꝓcurationib posse de iure.¬
nisi forte qͥ legib auͭ mioꝵ etatum tu¬
telas siue ꝓcuratõnes ĩ excusabiłr attͣħũ¬
tur aut tum ip̃iꝰ ciuitatis ep̃c etciasticaꝵ¬

Expanded text:
t monachum conducere possessiones aut miscere se saecularibus procurationibus posse, nisi forte qui legibus ad minorum aetatum tutelas sive curationes inexcusabiles attrahuntur, aut cui ipsius civitatis episcopus ecclesiastica
Abbreviated transcription (Latin):
Sed abhis apiũ castris longe sint om̃a odoris horrendibalncȩ
stabula coquinȩ fusoria fugemꝰ p̃terea animaliaquȩ sunt
apib inimica lacestos etblattas. et hissimilia aues etiam
pannis et crepitaculis terream. puros custos frequens &¬
castus accedat habens noua albearia p̃parata quib excipiat᷑
examinũ rudis Iuuentu s uidetur odor caeni &cancer ex¬
ustus et locus qui adhumanã uocẽ falsaiitatione respon¬
det: Absint eherbȩ tytymalus elleborũ tharsia. absintiũ
iucumeris agres. et om̃is amaritudo conficiende aduersa
dulcedini albearia meliora s̃ quae cortex formabit raptus
exubere qui a nontrans mittunt uimfrigoris etcaloris poss̃¬
tam̃ et ferulis fieri sihaec desint saliginis uiminib fabricent᷑
łligno cauate arborib: auttabulis more cuparũ. fictiliade¬
t̃rima sunt quȩ & hie me gelant᷑ et ȩstate feruescunt: Sed in¬

Expanded text:
Sed ab his Apium castris longe sint omnia odoris horrendi, balnea, Sed ab his Apium castris longe sint omnia odoris horrendi, balnea, stabula, coquine, fusoria: fugemus preterea animalia, que sunt apibus inimica, lacertos et blactas et his similia; et aves etiam crepitaculis terreamus. Purus custos frequens dat, habens nova alvearia preparata, quibus excipiatur examinum iuventus, vitetur odor ceni et cancer exustus et locus qui ad humanam vocem falsa imitatione respondet. Absint et herbe, titimallus, elleborum, tapsia, absinthium, cucumis agrestis et omnis amaritudo conficiende adversa dulcedini. Alvearia meliora sunt que cortex formabit raptus ex subere, quia non transmittunt vim frigoris tamen ex ferulis fieri. Si hec desint, saliginis viminibus fabricentur, vel ligno cavate arboris; aut tabulis more cuparum. Fictilia deterrima sunt et hyeme gelantur et estate fervescunt. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
quuiris ł gladiolus dr̃ similitudinẽ foliorũ. Nacissũ crocũ
ceterasq herbas suauissimiodoris et floris. Infruticib uͦ
sintrosȩ. lilia uiolȩ flabȩ rosmarinus ederȩ. In arborib:
⁊ytyphus amigdalus ꝑsicus pirus pomifereq: arbores
quib: nulla a maritudo respondet flore desuco. Siluestria
uero grandifera. rubora. therebintus. lentis chus cȩdrus
tilia ulexminor ettinus Sedtaxiremoueantur inimicȩ
primis aporis mella thymisucus effudit Secundimerit
thimbra serpyllũ. łorganũ Ttumeriti rosmarinus.
et satureia. ettȩtera ut arbutus et olera. saporẽ rustic
mellis efficiunt Sintaut̃ arbores a septentrion ali
pastȩ dispositȩ strutices atq uirgulta ordines suos sub
maceriis exequant᷑ herbas de inde plano postfrutices
conseremus. Tons uelriuus huicconueniat. otiosus qui
humiles transeundo formet lacunas quaso periant rara.
et transuersa uirgulta sedes tutas apib p̃bitura cũ sitient

Expanded text:
iris vel gladiolus dicitur similitudine foliorum narcissum, crocum, ceterasque herbas suavissimi odoris vel floris. In fructicibus vero sunt rose, lilia, viole flave, rosmarinus, hedere. In arboribus zizifa, amigdalus, persicus, pyrus, pomifereque arbores, quibus nulla amaritudo respondet flori de succo. Sylvestria vero glandifera, robora, terebinthus, lentiscus, cedrus, tilia, ilex minor et thymus: sed taxi removeantur inimici. Primi saporis mella thymi succus effundit: secundi tymbra, serpillum, vel origanum: tertii rosmarinum et saturegia. Cetera, ut arbutus et olera, saporem rustici mellis efficiunt. Sint autem a septentrionali parte disposite fructices, atque virgulta ordines suos sub maceriis exequantur: herbas deinde plano, post frutices conseremus. Fons vel rivus huc conveniat ociosus, qui humiles transeundo formet lacunas, quas operiant rara et transversa virgulta, sedes tutas apibus prebiture, cum sitient