comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit iudith. Torobabel apud hebre¬
os ex trib integris nominib tradi¬
tur ẽẽ compositus. To iste. ro magist.
babel ꝓprie babilonnun resonat: & ef¬
ficitur nomen zorobabel. iste magist̃
de babilone. In babilone enum mortu¬
uus est: tibi pͥnceps gentis iudee ex¬
titit. Opatriarchis.
uorundam patriarcharum echi¬
mologie notande sunt: ut sci¬
amus quid in suo uocabulo resonẽt.
Nam pleriq eorum: ex causis ꝓprũs
nomina acceperunt. Patriarcha inter¬
pretatur patrum princeps. archos enĩ
grece. princeps est. Abram primũ uoca
scilicet tantum. P ostea appellatus ẽ¬
abraham. quod transfertur pater
multarum gentium: quod erat ad huc
ꝑ fidem futurum. Gentium autem
non habetur in nomine. s subaudit᷑
uixta illud. Erit nomen tuum abrahã:
quia patrem multarum gentiũ po¬
sui te. Ysaac ex risu nomen accepit. R¬
serat enim pater quando ei ꝓmissus
est: admirans in gaudio. Rasit & ma¬
ter: quando ꝑ illos tres uiros ꝓmissꝰ

Expanded text:
diaci. Z 51 ZOROBABEL apud Ebreos ex tribus integris nominibus dicitur esse compositum: zo, iste; ro, magister; babel proprie Babiloniam sonat, et efficitur nomen Zorobabel, iste magister de Babilone, in Babilone enim ortus est, ubi et princeps gentis Iudaeae extitit. De patriarchis . Quorundam patriarcharum etymologiae notandae sunt, ut sciaNam plerique eorum ex causis propriis nomina acceperunt. Patriarcha interpretatur patrum princeps. Ἄρχος enim Graece princeps est. 2. Abram primum vocat26 Israel, scilicet, tantum; postea appellatus Abraham, quod transfertur pater multarum gentium, quod erat adhuc per fidem futurum. Gentium autem non habetur in nomine, sed subauditur, juxta illud: Erit nomen tuum Abraham, quia patrem multarum gentium posui te. 3. Isaac, ex risu nomen accepit. Riserat enim pater quando ei promissus est, admirans in gaudio. Risit et mater, quando per illos tres viros promissus
Abbreviated transcription (Latin):
lata est ex gentib multitudo creden¬
tium: ab eadem latitudine iafech dic¬
tus est.Chanaan filius cham: inter¬
pretatur motus corum. Quod qͥd
aliud nisi opus eorum: Pro motue¬
nim patris. id est ꝓ oꝑe cius: maledi¬
ctus est. Arfaxat. sanans depopula¬
tionem. Chus hebraice echiops dicit᷑.
sortitus. ab ipso cnim sunt ꝓgeniti
echiopes. Nembroth interpretatur
tyrannus. Iste enimprior arripuit
insuetam in popło tirannidem. et
ipse aggressus est aduersus dm̃ im¬
pietatis edificare turrim. Heber tͣn¬
situs. Ethimologia eius mistica est:
quod ab eius stirpe transiret ds̃. nec
ꝑseueraret in eis: translata in gentib
gr̃a. Ex ipso enim sunt exorti hebrei.
falech diuisio. Cui pater ꝓpterea tale
nomen imposuit. quia tunc natus est.
quando ꝑ linguas diuisa est t̾ra. Thare
exploratio ascensionis. Melchisedcch
rex iustus. Rex. quia ipse postea impe¬
rauit salem: iustus. ꝓ eo quod discer¬

Expanded text:
lata est ex gentibus multitudo credenlata est ex gentibus multitudo credentium, ab eadem latitudine Iapheth dictus est. Canaan filius Cham interpretatur motus eorum. Quod quid est aliud nisi opus eorum? Pro motu enim patris, id est pro opere eius, maledictus est. Arfaxat sanans depopulationem. Chus Hebraice Aethiops interprsortitus. Ab ipso enim sunt progeniti Aethiopes. Nembroth interpretatur tyrannus. Iste enim prior arripuit insuetam in populo tyrannidem, et ipse adgressus est adversus Deum impietatis aedificare turrem. Heber transitus. Etymologia eius mystica est, quod ab eius stirpe transiret Deus, nec perseveraret in eis, tralata in gentibus gratia. Ex ipso enim sunt exorti Hebraei. Phaleg divisio, cui pater propterea tale nomen inposuit, quia tunc natus est, quando per linguas terra divisa est. Thara exploratio ascensionis. Melchisedech rex iustus. Rex, quia ipse postea imperavit Salem. Iustus, pro eo quod discer
Abbreviated transcription (Latin):
Euidens ethimologia nominis. Quiddã
& diluuium preterisse putauerunt. ob
hoc signanter tranffertur mortuuis ẽ:
ut ostenderetur non uixisse cum post
diluuium. sed in eodem catactismo fu¬
isse defunctum. Soli enim octo homintᷤ
ꝑcutiens. Iste enim ꝑcussit & interfecit
cam: quod etiam ipse postea ꝑpetrasse
uxorib confitetur. Noe reqͥes intptat᷑:
ꝑco quod sub illo omnia retro oꝑa
quieuerunt ꝑ dilumum. Unde & pa¬
ter eius uocans nomen cius noe: dix̃.
quod nomen ex p̃sagio posteritatis
accepit. Ex ipso ouim patriarche. ꝓpħe.
apłi. et popłs dei. Ex enis quoq stirpe
& xp̃c. cuius ab ortu solis usq ad occa¬
sum magnum est nomen eius in gen¬
tibus. Cham calidus. & iꝑse ex p̃sagio
futuri cognominatus. P osteritas ciuĩ
euis eam terre partem possidet. que
uicino sole calentior est: unde & egyp¬
tus usq hodie egyptiorum lingua
cham dicitur. Iafeth latitudo. Ex eo
enim popłs gentium nascitur. & qͥa

Expanded text:
Evidens etymologia nominis. Quidam Evidens etymologia nominis. Quidam et diluvium praeterisse putaverunt. Ob hoc signanter transfertur: mortuus est, ut ostenderetur non vixisse eum post diluvium, sed in eodem cataclysmo fuisse defunctum. Soli enim octo homines percutiens. Iste enim percussit et interfecit Cain: quod etiam ipse postea perpetrasse uxoribus confitetur. Noe requies interpretatur, pro eo quod sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium. Unde et pater eius vocans nomen eius Noe dixit quod nomen ex praesagio posteritatis accepit. Ex ipso enim patriarchae et apostoli et populus Dei. Ex eius quoque stirpe et Christus, cuius ab ortu solis usque ad occasum magnum est nomen in gentibus. Chain calidus, et ipse ex praesagio futuri cognominatus. Posteritas enim eius eam terrae partem possedit, quae vicino sole calentior est. Unde et Aegyptus usque hodie Aegyptiorum lingua Kam dicitur. Iapheth latitudo. Ex eo enim populus gentium nascitur; et quia
Abbreviated transcription (Latin):
quod est ue. Cain possessio int̃precat.
Unde ethi mologiam ipsius pater eius
nem ꝑ deum. Idem et lamentatio. eo
quod ꝓ interfecto abel interfectussit:
et penam sui sceleris. Abel luctus i¬
ter pretatur. quo nomine prefiguraba¬
tur occidendus. Idem et uanitas: qͥa
cito solutus est atq subtractus. Sec
inter pretatur resurrectio. eo quod post
fratris interfectionem natus sit: quasi
resurrectionem fr̃ĩs ex mortius suscita¬
ret. Idem et positio: quia posuit eum
ds̃ ꝓ abel. Enos iuxta ꝓpriȩ lingue
uarietatem. homo uel uir dicitur Ẽt
congrue hoc uocabulum habuit. De
hebi eorum arbitrentur. quod tunc pͥ¬
nium in nomine dm̃ & in similitudine
eius fabricata si nt idola. Enoch dedica¬
tio. In ipsius enim nomine ciuitatem
postea edificauit cam. Chamam lam̃¬
tatio uel possessio eorum. Sicut enim
cam possessio: ita diriuatum nomeni
quod est cainam. facit possessio eorum.
Matusalam interpretatur mortuis ẽ.

Expanded text:
quod est vae. Cain possessio interpretatur, quod est vae. Cain possessio interpretatur, unde etymologiam ipsius exprimens pnem per Deum.' Idem et lamentatio, eo quod pro interfecto Abel interfectus sit, et poenam sui sceleris dederit. Abel luctus interpretatur, quo nomine praefigurabatur occidendus. Idem et vanitas, quia cito solutus est atque subtractus. Seth interpretatur resurrectio, eo quod post fratris interfectionem natus sit, quasi resurrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem et positio, quia posuit eum Deus pro Abel. Enos iuxta propriae linguae varietatem homo vel vir dicitur. Et congrue hoc vocabulum habuit. De Hebraeorum arbitrentur quod tunc primum in nomine Domini et in similitudine eius fabricata sint idola. Enoch dedicatio. In ipsius enim nomine civitatem postea aedificavit Cain. Cainan lamentatio vel possessio eorum; sicut enim Cain possessio, ita derivatum nomen, quod est Cainan, facit possessio eorum. Matusalam interpretatur mortuus est.
Abbreviated transcription (Latin):
igna bellorum dicunt᷑ qͥd exbis ẽiꝰ
os pugnandi &s uictorie receptui ax¬
cipit sẏmbolum. Nam aut ꝑuocẽ tubt
aut ꝑsymbolum admonet᷑ excitꝰ. legior̃
yncipalia signa aquile. dracones ⁊ pile.
a quile io. qͦa ead̾ aius iouis ui armis au¬
spicio fuerit. Nlam dum idem iouis adu̾s
titanas ꝓficisserit᷑. aquilam ei auspitio¬
tam legioni signum dedit. Quofactũẽ
at de inceps militum signis cominittat᷑.
Cuits meminit lucanꝰ dictnis. Signa pa¬
res aquilas. ⁊ pila manancia pilis. Dra¬
chonum signa ab apolline morte phico¬
nis scrpentis inchoata sunt: debinc ał
cis et romanis ubello gestari ceperunt
Silam insigno constituisse feit᷑ aug̾tus
malus figam orbis ostenderit. Ucxillum
et ipsum signum bellicum tracta nom̃
hñs a uai diminutione qͥsi uelꝑxillum
sub romulo aut̃ fascicłos fem ꝑ uexillu
milites huerunt. hinc ⁊ manipuli appellit
Mampnlos aut̃ dicimus fasces feni quod
manũ impleãt. Cet̾a signa diũsis ꝑlaca

Expanded text:
igna bellorum dicuntur, quod iis exercitus et pugnandi et victorie receptui accipit simbolum. Nam aut per vocem tube, aut per symbolum admonetur exercitus legionum. Principalia signa sunt aquile, dracones et pile. Aquile ideo quod eadem avis Iovi in armis auspicio fuerit. Nam dum idem Iovis adversus tytanas proficisceream legioni signum dedit; quo factum est ut deinceps militum signis committeretur. Cuius meminit Lucanus dicens1, 7: Signa pares aquilas et pila minantia pilis. Draconum signa ab Apolline morte Pythonis serpentis inchoata sunt. Dehinc a Graecis et Romanis in bello gestari coeperunt. Pilam in signo constituisse fertur Augustumaius figuram orbis ostenderet. Vexillum et ipsud signum bellicum, tractum nomen habens a veli diminutione, quasi velxillum. Sub Romulo autem fasciculos feni pro vexillis milites habuerunt: hinc et manipuli appellantur; manipulos enim dicimus fasces feni quod manum inpleant. Cetera signa diversis praelata
Abbreviated transcription (Latin):
hec ant corpis c̃. aut cẽꝑis. Corꝑis ut hõium
lignorum⁊ colũpnarum. longitudo ⁊ bre¬
uitas. s et solem istum ꝓͥani sui oibis ha¬
bere mensuram. qͦd grometrici pscrutari
audent. Temporis. ut mensura horarũ⁊
cataqͦo ea fruges inetiunt᷑. atq frum̃tuap
Acͥlicatus conculam facit. Concula drag¬
ma una ⁊ dimidia adimplit᷑. Eiati pond
snoĩat᷑.
Arifalus fit. si quuiq dragnie addut᷑ad r᷑.¬
appendens. Cocͣila einina ẽ bñs ciatos six
q̃ iccirco cotulauocat᷑ qi cote g̃co sermoẽ
duarum librarũ ẽ. quibis assũptꝰ noĩat᷑
bilibris. assumptusq quater fit g̾co noĩe
cnir. Quinquies complicatꝰ qͥnarẽ fiue go¬
Nam cognitis sermetit᷑ scitariis aq̃ ⁊ sex
tario nom̃ dederunt. Coniugiũ ail acon¬
giendo .i. paugmentum crescendo uocat᷑.¬
adiciebat ut largice uiderit᷑ iudonis.
songiarium aut̃ specialit̾̃ m̃sura ẽ liqͥdoꝵ
cuiusscm̃⁊ rẽsimul nom̃ a romanis in¬

Expanded text:
ec aut corporis est aut temporis: corporis, ut hominum, lignorum et columnarum longitudo et brevitas. Sed et solem istum propriam sui orbis habere mensuram: quod geometrici perscrutari audent. Temporis, ut mensura horarum, catam quod ea fruges metiuntur atque frumentum, vem; qui triplicatus conculam facit. Concula dragma una et dimidia adimpletur. Cyati pondus s nominatur. Oxifalus ut si quiappendens. Cotula hemina est habens cyathos sex, quae idcirco cotula vocatur, quia cote graeco sermone duarum librarum est, qui, bis assumptus, dicitur bilibris, assumptus quater fit, greco nomine, cerix, quinquies complicatus quinarem sive gonam congius sex metitur sextariis, tario nomen dederunt. 7. Congius autem a congiendo, id adiciebat, ut largior videretur in donis. Congiarium autem specialiter mensura est liquidorum, cuius et rem simul et nomen a Romanis in
Abbreviated transcription (Latin):
ama lingua greca uocatur. quod sit
odorabile. Nam timum dicitur flos. qͥ
igne consiunitur dum offertur. Titra.¬
idos formule incensi in longitudinem
porrecte. que fiunt ex quatuor pigm̃¬
formula dicitur. Stacten est incensũ¬
quod ex pressura manat. dictum a
fit ex glande odorata. de quo oratius. Ex
purum nulliq rei admixtum. unguen¬
tum uͦ est ome quod ex commnum oleo
confectum aliarum specierum commix¬
tione augetur: odoris iocunditatẽ su¬
mens et longiis redolens. Unguenta au¬
drm quedam dicuntur a locis. ut telinũ:
cuis uilius cesar meminit dicens. Corpꝰ¬
q fuam telino ungimus. Hoc conficieba¬
tur ininsula telum. que est una ex cicla¬
dib. Sunt et quedam ab inuentorum
nomine. ut amaracenum. Nam quidã
tradunt regium quendam puerũama¬
racum nomine cum plurima unguento¬
ium genera ferentem casu ꝑlapsũ ẽ.
et maiorem ex commixtione odorẽ ere¬
asse. Unde nunc optima unguenta a¬
maracena dicuntur. Sunt autem ex ge¬

Expanded text:
ama lingua Graeca vocatur, quod sit odorabile. Nam thymus dicitur flos, quiigne consumitur dum offertur. 4. Tetraidos, formulae incensi in longitudinem porrectae, quae fiunt ex quatuor pigmeformula quod ex pressura manat, dictum a fit ex glande odorata. De quo HoratiusC. 3purum nullique rei admixtum. Unguentum vero est omne quod ex communi oleo confectum aliarum specierum conmixtione augetur, odoris iucunditatem sumens et longius redolens. Unguenta autem quaedam dicuntur a locis, ut telinum, cuius Iulius Caesar meminit, dicens: Corpusque suavi telino unguimus. Hoc conficiebatur in insula Telo, quae est una ex Cycladibus. Sunt et quaedam ab inventorum nomine, ut amaracinum. Nam quidam tradunt regium quendam puerum Amaracum nomine complura unguentorum genera ferentem casu prolapsum esse, et maiorem ex commixtione odorem creasse. Unde nunc optima unguenta amaracina dicuntur: sunt autem ex ge
Abbreviated transcription (Latin):
qbalatudine constat et nominatum. dsi
ataara. Pulpitam qͦs ineo lector łpsalmiᷤ¬
apositus inꝑublico conspici appło possit
qoliberius audiat᷑. Tribunal iñ dictum
oqͥdiñ a sacerdote cribuant᷑ precepta iuẽ¬
tib nominatum. qd ad illum itibus cõ¬
uocentur: Analogium dictum qͦd sermo
cra collocuntur. sic̃ donarium ẽ. ĩqͦ
pollocant᷑ oblata lectistirma dicunt᷑ iͥ bo¬
nmes sedere consucuerunt. Ab insirendis
Iadeportandis sactis sacraria nacupans.
Honaria uͦ eoqͦo sbidona reponantur. qĩ
templis offerri consuenerunt. Erarium
pocatum. ꝙ prius ẽsignatum ibi reconde¬
bat᷑ hoc enim olim inusuerat. auro ar¬
gento q non dum signato ex quoꝵ me¬
tallis quamuis postea facta fuisset pe¬
cunia. nom̃ tñ errari ꝑmansit. ab eome¬
tallo uñ pecuma inuitium sumpsit.
instrumenta ponunt᷑. drmamentariũ¬

Expanded text:
ab altitudine constat esse nominatum, quasi alta ara. Pulpitum, quod in eo lector vel psalmista positus, in publico conspici a populo possit, quo liberius audiatur. Tribunal inde dictum eo quod inde a sacerdote tribuantur precepta viventribu denominatum, quod ad illud tribus convocetur. Analogium dictum quod sermocra reponuntur; sicut donarium est in quo conlocantur oblata; sicut lectisternia dicuntur ubi homines sedere consueverunt. Ab inferendis igitur et deportandis sacris sacrarium nuncupatur. Donaria vero, eo quod ibi dona reponantur quae in templis offerre consueverunt. Aerarium vocatum quia prius aes signatum ibi recondebatur. Hoc enim olim in usu erat auro argentoque nondum signato: ex quorum metallis quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen aerarii permansit ab eo metallo unde pecunia nomen initium sumpsit. instrumenta ponuntur. Armamentariu
Abbreviated transcription (Latin):
diis miserorum membra fouent rr¬
inquib alcaria litantib de more pontifi¬
tib consecrant᷑ sc̃a utͣ ueteres exteriora
templi sunt: sc̃a autem scõꝵ locus tẽpli
secretior. ꝗd quem nullius erat accessus. msi
uniũs a ꝑ̃cellũt. Scm̃ aut̃ a sanguine hostiȩ
nuncupatum. Dichil enim scm̃ ap̃d uec̃ci
dicebatur. nͥ qͦd hostie sanguine q̃t consit
Sancire aut̃ ẽ confirmare. et irrogatiõi
pene ab iniuiria desendẽ. sic ⁊ legessc̃t ⁊¬
mores sc̃i esse dñt. Propitiatorium dia¬
qsi ꝑꝑitiationis oratorium. ꝓpiciatio eñ
platio ẽ. Oracula dicta eo ꝗͦd isi responsa
peddant᷑. ⁊ oracula ab ore. Penetralia scĩ¬
ta st̃ oraculoꝵ. ⁊ penetralia dicta st̃ ab
qͦd ẽ penitus. hoc. õ pene intus. Oracoeisi
orationi tm̃ ẽ consecintum. in qͦ nemo
aliqͥo agcit debeat nͥ ad qͦd c̃ factum. uĩs¬

Expanded text:
diis miserorum membra foventin quibus altaria litantibus de more pontificibus consecrantur. Sancta iuxta veteres exteriora templi sunt. Sancta autem sanctorum locus templi secretior, ad quem nulli erat accessus nisi universa praecellunt. Sanctum autem a sanguine hostiae nuncupatum; nihil enim sanctum apud veteres dicebatur nat esse sancitum. Sancire autem est confirmare, et irrogatione poenae ab injuria defendere, sic et leges muri sancti esse dicuntur. Propitiatorium quasi propitiationis oratorium; propitiatio enim placatio est. Oracula dicta eo quod inde responsa redduntur; et oracula ab ore. Penetralia secreta sunt oraculorum; et penetralia dicta sunt ab eo quod est penitus, hoc est pene intus. Oratorium orationi tantum est consecratum, in quo nemo aliquid agere debet nisi ad quod est factum; u
Abbreviated transcription (Latin):
ab arnus .i. brachiis quib ex̃centur. Biblo¬
pbeca.ẽ locus il reponuntur libri. Biblio g̃c
inun libri. checa repositocium dr᷑. Prom¬
iuarium erm dictum eoqd iñ necessa¬
ria uictui ꝓmunt᷑ hoc ẽ ꝓferunt᷑. Cella¬
rium qͦd in eo colligantur ministi̾a mẽ¬
sarum ł q̃ necetatia uictui seit ꝑ sunt.
Inter ꝑnituatium aut̃⁊ cellarium hoc
int̃ ẽ. qͦd cellarium ẽ paucoꝵ dictum ꝑ¬
intuarium uͦ temporis longi. Apotbeca
aut̃ uł horrea a g̾̃co uerbum e uerbore¬
positoria. uł peconditeia dici possunt eo
aͦͦ inhis homines elaboratas fruges itpo¬
nunt. uñz enthecam gc̃o nomĩe reposigam
rti copiosam substantiamappellamus:

Expanded text:
ab armis, id est brachiis quibus exercentur. Bibliotheca est locus ubi reponuntur libri. Biblio enim grece liber, teca repositorium dicitur. Promptuarium dictum eo quod inde necessaria victui promuntur, id est proferuntur. Cellarium, qsarum, vel quae necessaria victui supersunt. Inter promptuarium autem et cellarium hoc interest, quod cellarium est paucorum dierum, promptuarium vero temporis longi. 8. Apotheca autem, vel horrea, a Gpositoria vel reconditoria dici possunt, eo quod in his homines elaboratas fruges reponunt. Unde et entecham graeco nomine repositam rei copiosam substantiam appellamus
Abbreviated transcription (Latin):
sttrion statio .i. solitarii habitatio. Ceno¬
bium uͦ ex g̃ĩo⁊ latino uidet᷑ et̃ composi¬
tum. Est enim habitaculũ plurimoꝵi
Prolocis emm quibuscumq magnis an¬
tiqui templa dicebant. Et templa didi
qͣs cecta ampla. s ⁊ locus designatus a
otientem a contemplatione templum
dicebat᷑. cuius partes quatuor erant. en¬
tica ad ortum. postie ad occasum. sins¬
itaut lancẽ ab ortu occidentem missc e¬
ent partes celi dextra ac sinistra equalas
ut qui consulerit ac dep̃caret᷑ rectum
aspiccrit orientẽ. Erimꝰ aut̃ moyses tib¬

Expanded text:
statio; id est solitarii habitatio. Coenobium ex Graeco et Latino videtur esse conpositum. Est enim habitaculum plurimorumPro locis enim quibuscunque magnis antiqui templa dicebant: et templa dicta, quasi tecta ampla: sed et locus designatus ad orientem a contemplatione templum dicebatur: cujus partes quatuor erant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinisita ut linea ab ortu ad occidentem missa, fierent partes coeli dextra atque sinistra aequales: ut qui consuleret ac deprecaretur, rectum aspiceret orientem. Templum mysti
Abbreviated transcription (Latin):
dcxͥana consecrauit. fana dicta a fanis
quibus templa error gentilium consi¬
bat. uñ consulentes demonum respot¬
sa audirent. Delubra uettres dicebant
tmpla. fontes hñtia. ex quib ance i¬
gressum diluebant᷑. ⁊ appellabant᷑ de¬
ubra a cailuendo. Ipse nẽ eates
⁊ purificant᷑. Et bne quodam ptesagio de¬
ubra st̃ appellata sunt enim inablutiont
þecratoꝵ. fons aut̃ indetubris locus regencra¬
acum ẽ. inqͦ septem graduis in scĩ sp̃s mistio
õcptimus u̾is ẽ qui⁊ quantus .i. simmilis fibo
honius extinguens fornacemignis. stabili¬
mnentum pedum. fraudam̃tum aq̃. in qͦ
plemtudo diuinitatis habicat corporalit̃
Dasilict prius uocabantur. regum habitacu¬
tgie habitationes. Nc̃ qus iõ diuina tc̃pla
dasilict nominant᷑. ꝙ ibi regi omnicu deo
ustus et sactificia offerunt᷑ Maityrium lotꝰ¬
iam martiriis st consituctum. ł qd ibi se¬
pulcra scõꝵ sint martirum. aram̃ uocatã¬
quidã qrrerunt. qͦd ibi incense uictune ar¬

Expanded text:
ceret Orientem. 8. Fana dicta a Faunis, quibus templa error gentilium construebat, unde consulentes daemonum responsa audirent. 9. Delubra veteres dicebant templa fontes habentia, quibus ante ingressum diluebantur, et appellantur delubra a diluendo. Ipsa nunc sunt ati purificantur, et bene quodam praesagio delubra sunt appellata; sunt enim in ablutionem peccatorum. 10. Fons autem in delubris locus regeneratorum est in quo septem gradus in Spiritus sancti septimus vero is est qui et quartus, id est similis Filio hominis, extinguens fornacem ignis, stabilimentum pedum, fundamentum aquae; in quo plenitudo divinitatis habitat corporaliter. Basilicae prius vocabantur regum habitacuregie habitationes: nunc autem ideo divina templa basilice nominantur, quia ibi regi omnium deo cultus et sacrificia offeruntur. riam martyris sit constructum, vel quod ibi sepulchra sanctorum sint martyrum. Aram quidem vocatam dixerunt, quod ibi incense victime ar
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Porib autẽ ot bestiis et uolacili¬
b anita homines nomina imposucit
quampis cib. quia pͥus ce uisa oe bog¬
nita sunt. Piscium si postta patilatim
cognitis gen̾ib noĩa instituta sunt:
aut᷑ similitudine terrestriũ amnia¬
lium. aut ex spccie ꝓpͥa siue moribi. se¬
u colcee uł sigura ant sexi. Ear simibitu¬

Expanded text:
. Pecoribus autem et bestiis et volatilibus antea homines nomina inposuerunt quam piscibus, quia prius visa et cognita sunt. Piscium vero postea paulatim cognitis generibus nomina instituta sunt aut ex similitudine terrestrium animalium, aut ex specie propria sive moribus seu colore, vel figura, aut sexu. Ex similitu
Abbreviated transcription (Latin):
cum quod hoc tinctura ex ceste humore
dicit᷑. Cancros uocari. qr conce sunt cru¬
ra sunt hũtes: inunica ostitis animalia.
f em̃ carnib uiuunt miro ingeno.
Nam quia ualiddam testam eius aptre
ñ potest explorat quando ostrea claust
cestarum aꝑiat. Tanc cancer latenter
lapillum uncit. atꝙ impedita concla¬
sione ostree carnes crodit. Tradunt quidã
dectin cancris cum ocqni manipulo
albgatis om̃squi ibi sunt scrapiones
ad euni locum coituros. Duo antẽ genãst̃
cancuorum fluuiales et marim. Ostira
nis munitur: Greci enim testamostrea
uocant. Ostira autẽ neutio. carneseius

Expanded text:
tum, quod haec tinctura ex testae humore tum, quod haec tinctura ex testae humore elicitur. Canchros vocari, quae conchae sunt, crura habentes, inimica ostreis animalia. Eorum enim carnibus vivunt miro ingenio. Quae cum validam testam ejus aperire non potest, explorat, quando ostrea claustra testarum aperiat, tunc cancer latenter lapillum injicit, atque impedita conclusione ostreae carnes erodit. Tradunt quidam, decem cancris cum ozimi manipulo alligatis, omnes, qui ibi sunt, scorpiones ad eum locum coituros. Duo sunt autem genera cancrorum: fluviales et marini. Ostreanis munitur. Graeci enim testam ostrea dicunt. Ostrea autem neutro, carnes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
mauritanie siꝓcul alixo stumine tan¬
tam multitudinẽ tulliginũ euolare ex
aqua. ut etiam naues dinergẽ possu
omnium enun clausorum malis am
malium atꝙ comcarum. increm̃to lu
nem̃bra turgescunt. defectu euacuant᷑.
Luna enim cum inaugm̃tofuit auget
humorẽ. cum uͦ indefectu uenłt humo¬
resminuuntur. Hoc enim physici dicũt
sonce autẽ pͥme positionis nom̃e᷑: cocles
uͦ ꝑdiminutionem quasi concule. Cõca¬
rũmulta gen̾a sunt: int̃ quaᷤ &. marga¬
ritifere que eceloe dicunt᷑. in quarũ car¬
ne preciosus calculus solidat᷑. de quił
tradunt hi qui de anunantiũ scͥpsere
naturis eo quod nocturno temꝑa littora
appetunt &e excelesti rore margaritũ
conciptunt: uñ et eceloe nominantur.
Murice coclea ẽ maris dicta ab acumi¬
ne ce aspitate: que alio nomine conchi¬
lum nominat᷑. ꝓpt᷑ quod cucũcisa ser¬
polacͥmas pupurei coloris emutat erqͥb
purpura tinguit᷑ et iñ ostrum appella¬

Expanded text:
Mauritaniae non procul a Lixo flumine tanMauritaniae non procul a Lixo flumine tantam multitudinem lulliginum evolare ex aqua, ut etiam naves demergere possiOmnium enim imalium atque concharum incremento lunae membra turgescunt, defectu evacuantur. Luna enim cum in augmento fuerit, auget humorem; cum vero in defectum venerit, humores minuuntur; hoc enim Physici dicunt. Conchae autem primae positionis nomen, cochleae vero per diminutionem, quasi conchleae. Concharum multa genera sunt; inter quas et margaritiferae, quae †oceloe† dicuntur, in quarum carne pretiosus calculus solidatur. De quibus tradunt hi qui de animantium scripsere naturis eo quod nocturno tempore litora appetant, et ex caelesti rore margaritum concipiunt; unde et †oceloe† nominantur. Murex cochlea est maris, dicta ab acumine et asperitate, quae alio nomine conchilium nominatur, propter quod circumcisa ferro lacrymas purpurei coloris emittat, ex quibus purpura tinguitur, et inde ostrum appella
Abbreviated transcription (Latin):
uix eam intũm cauda statim examina¬
mulcipes plurimos enim nex᷑ ht̃. Isteĩ
geniosus hanium appetens branchiis cõ¬
pleccitur ñ morsu nec pͥus dimittit qͣm
escam cicumroser t. Uadoso autẽ mlit¬
tore petram nactus affigitur ei. auꝙi cius
mili spccie trig ⁊ bauctꝰ plurimos pisti
et sic quodã sue carnis sucouĩcipit. Tor.¬
podo uocata eoquod ccrepͦ torpeseẽ faciat:
sieam quisꝙ inuentẽ tangat. Narrat
plimus scd̃s. exindico mari torpedo etiã
proculet elongiiguo uł si hasta unrgaꝙ
attingat᷑ quamus pͣualidos lacertos
corpescere: quamilibet adcursũ ueloces¬
alligaripedes. Tanta enim iuscuisẽ:
ut etiam aura corporissui afficiat mt̃¬
bra. Sepia dłi quia scꝑib int̃cdusasa¬
calius capitur: in coeundo obsdemim
genus. Ore enum cõcipit sic̃ iupa. cuiꝰ attra¬
m̃ti uisẽ. tanta ut lucerne additum echi¬
opes uidi ablato pͥorilumine quidam
tradant. lulligo Tradunt mocorano

Expanded text:
vix eam interimi, cauda statim exanimavix eam interimi, cauda statim exanimamultipes; plurimos enim nexus habet. Iste geniosus hamum appetens, branchiis complectitur, non morsu: nec prius dimittit quam escam circumroserit. Vadoso autem in littore petram nactus affigitur ei; atque mili specie terga obtutus plurimos pisciuet sinu quodam suae carnis intercipit. Torpedo vocata, eo quod corpus torpescere faciat, si eam quisquam viventem tangat. Narrat Plinius Secundus, « ex Indico mari procul et e longinquo, vel si hasta virgave attingatur, quamvis praevalidos lacertos torpescere, quamlibet ad cursum alligare pedes.' Tanta enim vis eius est ut etiam aura corporis sui adficiat membra. Sepia dicitur, quia sepibus interclusa facilius capitur: in coeundo obscenum genus; ore enim concipit sicut vipera. Cuius atrata vis est, ut lucernae addito Aethiopes videri, ablato priori lumine, quidam tradant. 47. Lulligo, tradunt in Oceano
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ huiꝰ similitudinis piscicłos sarras sardi¬
nasꝙ uocari. Allec pisciculus adliquore̾
salsam̃toꝵ ydoncus. uñ et ñcupatͦ. A forus
pisciculus quiꝓpter erguitatt̃ hamo capi
ñ pocest. Anguille similitudo anguis no¬
iũ dedit. Orrigo huiꝰ exlimo. uñ ec quando
capitur adoleuis ẽ ut quanto foatiꝰ p̃sstris
tanto citius cdabat᷑. scr̃unt auit̃ orimitis
slmuum gangen angulas tͥctnis pedib
gignere. Anguille uino necate qͥ ercobi.¬
berint tediumuini hñt. Braco marinus
aculeos inbracbiis ht̃ ad caudam spcctã¬
tes quidum ꝑcusserit qͣqua ferit uene.¬
num fundit. uñ et uocatꝰ. Murenã g̃ci
mirinam uocant eoquod complicet se i
circulos. Hanc feminuu tmͣ sexus ee̾ tra¬
dunt. ce concipere a scrpñte. Obid. apisca
torib tanquã ascrpsite sibilo cuocatur
⁊ caꝑitur: Ietu autẽ fustis difficulter in¬
t̾imitur. serula ꝓtimis. Anmã incau¬
da habere certiune̾: nam capite ꝑcusso

Expanded text:
est huius similitudinis pisciculos sardas sardiest huius similitudinis pisciculos sardas sardinasque vocari. Allec pisciculus ad liquorem salsamentorum idoneus; unde et nuncupatus. Aphorus pisciculus, qui propter exiguitatem hamo capi non potest. Anguillae similitudo anguis nomen dedit. Origo huius ex limo; unde et quando capitur, adeo lenis est ut quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Ferunt autem Orientis fluvium Gangen anguillas tricenis pedibus gignere. Anguillae vino necatae, qui ex eo biberint taedium vini habent. Draco marinus aculeos in branchiis habet ad caudam spectantes, qui dum percusserit, quaqua ferit, venenum fundit unde et vocatus. Muraenam Graeci μύραιναν vocant, eo quod conplicet se in circulos. Hanc feminini tantum sexus esse tradunt et concipere a serptoribus tanquam a serpente sibilo evocatur et capitur. Ictu autem fustis difficulter interimitur, ferula protinus; animam in cauda habere certum est. Nam capite percusso
Abbreviated transcription (Latin):
Terrestria enim pͥusinuenta sunt qͣm
marina. Nam sparus ẽ telum rustica¬
num misille aspargñdo dictum. Austͣ¬
lispiscis siue quia aquarũ undam ore
fuscipit. siue quia tẽ hic piscis orit᷑ quo
tempore tende inoccasum pliades cepia.
Anno saratilis dertraꝙ sinistraꝙ lat̾ĩb
uurgis piniceis ꝓpctuiᷤꝰ alisꝙ discolorib de¬
signatur dictꝰ anio. qͥa ñ capit᷑ nͥ hamo.
Echenais paruus &e semipedalis piscicu
reuidetur nec moueri. ñ reciũdos: tantũ¬
mͦ adherendo. hunc latini moriamap¬
pellauerunt. eo qͦd cogat stare naiigia.¬
Uraoscopus uocat᷑ ab ocłoquẽ incapite
hrt̃ a qͦ scpͣ semꝑ intendit. Maago nomi¬
natꝰ. quia euolat suꝑ aquã. Quotiens aũ
cernit᷑ extͣ aquã uolitans. cempestates
mutari. Squat᷑ dict᷑ quod sit squamis a¬
cutus. uñ ce eiuscute lignum polit᷑. Ciuitas
apisce quodam qui illic habundat quẽ
lingna sua sar appellant. exquo diriuatũ

Expanded text:
Terrestria enim prius inventa sunt quam Terrestria enim prius inventa sunt quam marina. Nam sparus est telum rusticanum missile, ab spargendo dictum. Australis piscis, sive quia aquarum undam ore suscipit, sive quia tunc hic piscis oritur quo tempore tendere in occasum Pleiades coeperint. Hamio saxatilis dextra sinistraque lateribus virgis puniceis perpetuis aliisque discoloribus designatur; dictus hamio quia non capitur nisi hamo. Echenais, parvus et sere videtur nec moveri, non retinendo, sed tantummodo adhaerendo. Hunc latini moram appellaverunt. Uranoscopus vocatur ab oculo, quem in capite habet, a quo semper supra intendit. Millago nominatus, quia evolat super aquam. Quoties autem cernitur extra aquam volitans, tempestates mutari. Squatus dictus, quod sit squamis acutus. Unde et eius cute lignum politur. Civitasa pisce quodam qui illic abundat, quem lingua sua 'sar' appellant; ex quo derivatum
Abbreviated transcription (Latin):
re piscem uideas. Mclanurꝰ coquod ingraͣ
cauam habeat. ce pennas nigras. ce iior¬
pore lineas nigras. Mclan enm g̃ei ingruͣ
uocant. Glaucꝰ. acolore dictꝰ. quod sit albus.
Orccienim album glencon dicunt. Hiees¬
tate ram apparet. nͥ tantũ inubilo. Tnnal¬
lus ex flore noiũ accepit. tintũ qͥppe flos appel¬
latur. Namdum sit spt̃ gratꝰ ce sapore
iocundus: tñ sic̃ sios flagrat. et ctepcie odo¬
rts aspirat. Escarus dict᷑ eo qͦd solus escam
ruminare ꝑhibet᷑. D emꝙ alii piscesñru¬
minant. Tracdunt autẽ he ingeniosũ
cẽ. Namꝙ uclusum nassis ñ fronteerũ¬
ꝑe nec infestis uimitub capud inserere:
ẜ adũsum caude ictib crebris laxare fo.¬
res atꝙ ita ntrorsum redire. Quẽ luctatũ
euis si forte alius escarus extrinsec᷑ uide.¬
at apprelm̃sa mor sib̾ cauda: aduiuare¬
dr̃ nisus crumpłitis. Sparꝰ a lancea misil¬
li nom̃ traxit ꝓ eoqͦd eiusdem figure sit.

Expanded text:
re piscem videas. Melanurus, eo quod nigram re piscem videas. Melanurus, eo quod nigram caudam habeat et pinnas nigras et in corpore lineas nigras; μέλαν enim Graeci nigrum vocant. Glaucus a colore dictus, quod albus sit; Graeci enim album γλαυκὸν dicunt. Hic aestate raro apparet, nisi tantum in nubilo. Thymallus ex flore nomen accepit: thymum quippe flos appellatur: nam dum sit specie gratus et sapore iucundus, tamen sicut flos fraglat et corpore odores aspirat. Escarus dictus, eo quod solus escam ruminare perhibetur: denique alii pisces non ruminant. Tradunt autem hunc ingeniosum esse; namque inclusum nassis non fronte erumpere nec infestis viminibus caput inserere, sed aversum caudae ictibus crebris laxare fores atque ita retrorsum redire; quem luctatum eius si forte alius escarus extrinsecus videat, adprehensa mordicus cauda adiuvare nisus erumpentis. Sparus a lancea missile nomen traxit, quod eiusdem figurae sit.
Abbreviated transcription (Latin):
tenera uentum descrantes int̾mnunt. So¬
lus ex ammalib supiorem maxillã mouẽ
lis dorsoiuba et humitu rostro ie supina¬
to. a pͥnis dñtib cauda tortuosa. dic maqͥs
cominorat᷑. nocte segtits depascit᷑. hunc
nilus gignit. Pagrum quẽ g̃ci fagrũ ido
nuncupant qͦd duros dñits habeat: itant
litudine leporini capitis ñcupatus. Lupũ
ut dictuine̾ auiditas appellauit. piscem
incaptura ingeniosum. Demꝙ reti etrc̃¬
dat᷑ fert᷑ harenas arare cauda. atꝙita cõ¬
ditus transire rete. Mullus uocat᷑ qͥo mol¬
lis sit arꝙ tenerrimꝰ: cuiꝰ cybo tͣlũt libidi¬
nem in liberi. oculorum aciem autẽ hebe¬
tari: homines uͦ qui his sepe pasti funtpis¬
cem olent. Mullus inuino necat᷑. hi qui
m̃bib̾int tedium uini hñt. Alugilis nom
ht̃. qͦd sit multũ agilis. Nam nͥ dispositas¬
sñsecit piscatorum insidias. consestim re¬
trorsum rediens itatransilit rete ut nola¬

Expanded text:
tenera ventrium desecantes, interimunt. Sotenera ventrium desecantes, interimunt. Solus ex animalibus superiorem maxillam moverelis dorso, juba et hinnitu, rostro resupinato a primis dentibus, cauda tortuosa, die in aquis commoratur; nocte segetes depascitur, et hunc Nilus gignit. 22. Pagrum, quem Graeci φάγρον ideo nuncupant, quod duros dentes habeat, ita ut similitudine capitis nuncupatus. 24. Lupum, ut dictum est, aviditas appellavit, piscem in captura ingeniosum; denique reti circumdatus fertur arenas arare cauda, atque ita conditus transire rete. 25. Mullus vocatus, quod mollis sit, atque tenerrimus, cujus cibo tradunt libidinem inhiberi, oculorum autem aciem hebetari; homines vero, a quibus saepe pastus est, piscem olent. Mullus in vino 80 necatus iis qui inde biberint taedium vini affert. 26. Mugilis nomen habet, quod sit multum agilis; nam senserit piscatorum insidias, confestim retrorsum rediens ita transilit rete ut vola
Abbreviated transcription (Latin):
trum harenis immergant. pastũ ñ colli¬
gunt. Coru acordis uoce dicti. quia grũ¬
niunt paciore. suaq uoce ꝓditicapiũ¬
tur. Tni grecum nom̃ hnͣt. h ingre.¬
diuntur ueris tenseꝓitrant dextro
nato sit: obhoc naues ꝑ fossã m̃git. Sce¬
ha mancupata quia strratam cristam¬
ht  subcernatans nauẽ sicat. Sccepio
dictus. quia ledit dum manu tollitur.
Tradunt docrm cancris cũ occimi ma¬
mpulo alligatis. om̃s qui ibi sunt scor¬
piones ad cum locum cong̃gari. Am
nea genus piscis. dictus quod aure st¬
riat. Habet cram stimulos quib pcu¬
tit. Cocodrillus. acromcolore dictus.
terra et maquis ualñs. longitudmeple¬
rumꝙ iuginti cubitorum. dñtiunut
uguium immanitate abmatum tantaq
cutis duritia ut quãnis fortium ictas la¬
pidum tergo repeussus ñ sũtiat. Nocte
inaquis. die humi quiescit. Oua int̾ra
fouet. masculus &e simina uices seruant.
hunc quidã pisces screatã hñtescristã

Expanded text:
trum arenis inmergunt, pastum non collitrum arenis inmergunt, pastum non colligunt. Corvi a cordis voce dicti, quia grunniunt pectore, suaque voce proditi capiuntur. Thynni Graecum nomen habent. Hi ingrediuntur veris tempore, intrant dextro nato sit: ob hoc naves perfossas mergit. Serra nuncupata, quia shabet, et subternatans navem secat. 17. Scorpio dictus, quia laedit, dum manu tollitur. Tradunt decem cancris cum ocimi manipulo alligatis, omnes qui ibi sunt scorpiones ad eum locum congregari. 18. Aranea, genus piscis, dictus quod aure feriat, habet enim stimulos, quibus percutit. 19. Crocodilus, a creoceo colore dictus, terra, et in aquis valensrumque viginti cubitorum, dentium et unguium immanitate armatum, tantaeque cutis duritia, ut quamvis fortium ictus lapidum tergo repercutiat. Nocte in aquis, die humi quiescit. Ova in terra fovet, masculus et femina vices servant. Hunc quidam pisces, serratam habentes cristam,
Abbreviated transcription (Latin):
uarum et oqualia montiũ corꝑa qua¬
lis cctus gcepit ionã cui alcius tante
magnitudinis fuit. ut instar obtineret
instri: diccute ꝓpħ̾a et exaudiunt me de
nentre inferui. Equi marini qͦd pͥma ꝑar¬
te oqui sunt: postirina soluunt᷑ inpiscẽ.
Bocas dicunt. eẽ. boues marmos. q̃siboa¬
cas. Cerulei acolore nuncupati. Namce.¬
rulcum t̃ uiride cum ingro: ut ẽ mare
Delsines certum hĩit uocabulum qͦo uo¬
ces homuinum seqͣntur uł quod adsim¬
phoniam g̃gaum conueniunt. Ndl
in mari uelociꝰ istis. Namplerũq saliẽ¬
ies naues transuosant. Quando autẽ p̃¬
ludunt influctib ⁊ undarũ se molibus
saltu p̃cipiti feriunt. tempestates signi¬
ficare uidñt᷑. Hꝓpͥe symones nominant᷑.
Est et delfinorum genꝰ innilo. dorsoser¬
rato: qui cocodrillos tenera uentum st¬
cantes int̾imunt. Porci ma rim. qui
uulgo fuilli: quia dum escam querͣt.
more suis terrã subaqͥs fodiunt. ¶irta
guttur enim hũt oris oficium. & nͥ rost¬

Expanded text:
uarum et aequalia montium corpora; qualis cetus excepit Ionam, cuius alvus tantae magnitudinis fuit ut instar obtineret inferni, dicente Propheta2, 3: 'Exaudivit me de ventre inferni.' Equi marini, quod prima parte equi sunt, postrema solvuntur in piscem. Bocas dicunt esse boves marinos, quasi boacas. Caerulei a colore appellati; nam caeruleum est viride cum nigro, ut est mare. Delphines certum habent vocabulum, quod voces hominum sequantur, vel quod ad symphoniam gregatim conveniunt. Nihil in mare velocius istis; nam plerumque salientes naves transvolant. Quando autem praeludunt in fluctibus et undarum se molibus saltu praecipiti feriunt, tempestates significare videntur. Hi proprie simones nominantur. Est et delphinum genus in Nilo dorso serrato, qui crocodillos tenera ventrium secantes interimunt. Porci marini, qui vulgo vocantur suilli, quia dum escam quaerunt, more suis terram sub aquis fodiunt. Circa guttur enim habent oris officium, et nisi ros
Abbreviated transcription (Latin):
ouasine masculi susceptione concepta.
quȩ idem in sequens sui seminis iactu
ꝑfundunt᷑ et quȩꝰ munere fuĩnt asla¬
st̃ilia ꝑseuerant aut putrescuit. Pisces¬
dint partus siquro forte dͥinsidiarumt᷑

Expanded text:
ova sine masculi susceptione concepta, qui idem insequens, sui seminis iactu perfunduntur; et quae hoc munere fuerint afflasterilia pederint partus, si quid forte insidiarum te
Abbreviated transcription (Latin):
turdi albi. uarii et orcã quȩ sibi uxta
spccies ttrtestrrum anmaliũ nomina
nendicanerant. Ear morib t̾restiaul.
ut canes in mari aterremscanib min¬
cupati quod mordeant. ⁊ lupi quod
imꝓba uoracitate alios ꝑscquant᷑. Aco¬
lore. ut umbre quia colore umbre sũt
ae aurate quia incapie suo auricoloeẽ
lnt. et uarii auarietate quos nulgo
phibetur. Hinc et musculi coctear uan
quorum lace roncipiunt ostree. Bal¬
lene sunt inmense magniudimz bestie
adenttndo oe sundendo aq̃s uocate.

Expanded text:
etera quae sibi juxta species terrestrium animalium nomina vindicaverunt ex moribus terrestrium, ut canes in mari a terrenis canibus nuncupati, quod mordeant: et lupi, quod improba voracitate alios persequantur: a colore, ut umbrae, quia colore umbreae sunt: et auritatae, quia in capite auri colorem habeant: et varii a varietate, quos vulgo aec bellua perhibetur. Hinc musculi coclearum, quorum lacte concipiunt ostreae. Ballenae autem sunt immensae magnitudinis bestiae, ab emittendo et funden
Abbreviated transcription (Latin):
ircosas diccre possumus obaspiatem
sui. Mollissimum genus carum peni¬
cille uocantur: coquod apte sint adocło¬
rũ tumores: et ad exterglidas lippitudi¬
nes utiles. Candide sfingie cum funt.
pestatem enim ad solcinsfinint᷑. ce sicue
cera punica candorẽ bibunt. Anunabuł
munum t̾re et aque. & rancireum con¬
carũ locustarũ. peloridum. polipporũ.
solearun. lacertonim. ut lulilgo et hu.¬
ic similia: exquib ut. stipͣdiximꝰ multa
quodam nature intelleciu ordinẽ tem¬
porum suoꝵ agnosciit quedã u̾i mstus
locis sine mutatione uagant᷑. Inpiscib
aucem seminis alic comiptione mascł
concipiunt et pariunt catulos. ut mus¬

Expanded text:
hircosas dicere possumus ob asperitatem hircosas dicere possumus ob asperitatem sui. Mollissimum genus earum penicilli vocantur, eo quod aptae sint ad oculorum tumores, et ad extergendas lippitudines utiles. Candidae sfungiae cura fiunt; per aestatem enim ad solem sternuntur, et sicut cera Punica candorem bibunt. Animalium munium terrae et aquae, cancrorum, concharum, lucustarum, peloridum, polyporum, solearum, lacertorum, et lulliginum, et huic similia; ex quibus multa quodam naturae intellectu ordinem temporum suorum agnoscunt, quaedam vero in suis locis sine mutatione vagantur. In piscibus autem feminis aliae commixtione masculi concipiunt et pariunt catulos;
Abbreviated transcription (Latin):
uocis importunis clamorib itdins.
Ex hisquedam aquatice dicunt᷑ quedã
palustres. quedam rubete: obid quia in
ueprib uuuint: grandicres cunctarũ
Aue calamites uocant᷑ qm̃ int̾ harun.¬
dines fruticesꝙ uiuunt: minimeonsi¬
um cr uiridissime mute et sine uoce st̃
Egredule rane parue insieco uł agris
morantes: uũ et nuncupate. Negant qͥ¬
dam canes latrare quib inoffarana ui¬
ua fuit data. Sfungia asi ngete .i. niti¬
dare et extergere dicta. Afraniꝰ. Acccdo
adte: ut tibi ocrucem fĩ gam linteo .i.
sanguis .i. extergebat᷑. Aminial autẽ cẽ.
docctur. cruore in herentẽ petris. unͣ⁊
dum absciditur: sanguinẽ emittit.¬
.I. Nam alia sunt uiuentia in aquis et¬
.I. discurrunt ut pisces: alia que stant
fixa ut ostire icinus ssungie. Eachis
alias mares dici coquod tenues suit fis¬
tule spissioresꝙ alias feminas quȩ ma¬
iorib fistulis acꝑpetuis sunt: aliasdu¬
riores quas gci appellant tragos: et nos

Expanded text:
vocis importunis clamoribus reddunt. vocis importunis clamoribus reddunt. Ex iis quaedam aquaticae dicuntur, quaedam palustres, quaedam rubetae, ob id, quia in vepribus vivunt grandiores cunctarum. alie calamites vocantur, quia inter arundines et frutices vivunt, minime omnium et viridissime, mute et sine voce; sunt agredule rane parve in morantes; unde et nuncupatae. Negant quidam canes latrare, quibus in offa rana viva fuerit data. Sfungia a fingere, id est nitidare et extergere, dicta. Afranius415: Accedo ad te, ut tibi cervicem fingam linteo, id est sanguis,' id est extergebatur. Animal autem esse docetur cruore inhaerente petris. Unde et dum absciditur sanguinem remittit. Nam alia sunt viventia in aquis et discurrunt, ut pisces; alia, quae stant fixa, ut ostreae, echini, sfungiae. Ex his alias mares dici, eo quod tenues sint fistulae spissioresque; alias feminas, quae maioribus fistulis sunt ac perpetuis; alias duriores, quas Graeci appellant τράγους, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
aquorum lacce concipiunt ostree: cetlic¬
ti musculi quasi masculi. Pelorides apelo¬
de pelori. Ungues asimilitudine humana¬
rum ungnium dicce. Testudo dictꝰ. co
quod tegnune teste sit ad oꝑtꝰ. in camere
modum. Sunt autẽ quatuor gen̾a. t̾re. ꝑ¬
stres. maritime. luctarie .i. inceno cepa¬
ludib uiuentes. Quartum genus fluma.¬
tiles que indulci aqua uuunt. Tradunt
aliquid quod incredibile ẽ tanliꝰ ire na¬
Testudo iuscerib pasta serpsitis cum ue¬
nenum aduercĩt sͥ surrepe. origano me¬
dicinam sue salutis exeiret: ce cũ sit no¬
luptabris palustrib m̃sa. curare secam̃
ꝓpͥo nouit antidoto: certoq auxilio sam¬
tatis potestates herbarum cciam ipsa
nom̃ traxit: quẽ uulgͦ cricium uocat:
cuiꝰ cestula dupplex spinis aculeata m̃mo¬
dum castanearum: qnͣ adhuc opte de.
arborib cadunt. Caro euis mollis &e mi¬
mo sumilis. Urris trib modisdr. oe cestu¬
do. ac peloris. et clociea. Nam et quod
cura genitales strepunt paludes. Et sonos

Expanded text:
a quorum lacte concipiunt ostreae; et dicti musculi quasi masculi. Pelorides a Pelode Pelori. Ungues a similitudine humanarum unguium dictae. Testudo dictus, eo quod tegmine testae sit adopertus in camerae modum. Sunt autem quattuor genera: terrestres, maritimae, lutariae, id est in caeno et paludibus viventes; quartum genus fluviales, quae in dulci aqua vivunt. Tradunt aliqui, quod incredibile est, tardius ire natestudo uisceribus pasta serpentis, cum uenenum aduerterit sibi serpere, origano medicinam suae salutis exercet et, cum sit uolutabris palustribus mersa, curare se tamen proprio nouit antidoto certoque auxilio sanitatis potestates herbarum etiam ipsa nomen traxit, quem vulgus hericium vocat. Hujus testula duplex, spinis aculeata in modum castanearum, quando adhuc opertae de arboribus cadunt. Caro ejus mollis, et minio similis. Et is tribus modis dicitur, ut testudo, ac peloris et conclea; nam et quod circa genitales strepunt paludes, et sonos
Abbreviated transcription (Latin):
contulit. Nam septuaginta duo milia
librorum: huius temporib alexandriȩ
inuenta sunt. De incerpretibus. iin.¬
ic etiam et ab eleazaro pontisice pe¬
tens scripturas ueteris testam̃ti
in grecam uocem ex hebrea lingua per
septuaginta interpretes transferre cu¬
rauit: quas in alexandrina biblio¬
theca habuit. Si quidem singuli in sin¬
eorum codice inuentum ec̃t. quod in ce¬
teris uel in uerborum ordine discrepant.
fuerunt et alii interpretes. qui ex hebrea
lingua in grecum sacra eloquia trans¬
tulerunt. sicut aquila. sẏmmachus. et
theodotion: sicut ctiam et uulgaris illa
int̃pretatio cuius auctor non apparet.
et ob hoc sine nomine interpretis qͥnta
editio nuncupatur. Preterea sextam et
septimam editionem origenes miro la¬
bore reppit. et ceteris editionib compa¬
rauit. Presbiter quoq ierominus trium
linguarum peritus. ex hebreo in latinũ

Expanded text:
contulit. Nam septuaginta milia librorum huius temporibus Alexandriae inventa sunt. § 4 De interpretibus. Hic etiam et ab Eleazaro pontifice petens Scripturas Veteris Testamenti, in Graecam vocem ex Hebraica lingua per septuaginta interpretes transferre curavit, quas in Alexandrina bibliotheca habuit. Siquidem singuli in sineorum codice inventum esset quod in ceteris vel in verborum ordine discreparet. Fuerunt et alii interpretes, qui ex Hebraea lingua in Graecum sacra eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus et Theodotion, sicut etiam et vulgaris illa interpretatio, cuius auctor non apparet et ob hoc sine nomine interpretis Quinta Editio nuncupatur. Praeterea sextam et septimam editionem Origenes miro labore repperit, et cum ceteris editionibus conparavit. Presbyter quoque Hieronymus trium linguarum peritus ex Hebraeo in Latinu
Abbreviated transcription (Latin):
cua abicit. Iñ ⁊ subsciui agri. qs in ꝑti¬
ca diuisos ricusant. qͣsi stitiles ł palii¬
stres. Item subsiciua q̃ in diuisura agri
si efficiunt centuriã .i. iugera ducenta
area drͣ tabulatum equalitas. Dicta
aut̃ arta aplanitie atq equalicate.
qo ꝓtritur andis stugibus eindatus
uł qͦd si tricurentur inea. uͥ arida. Pra¬
tum ẽ. ciius sem copia armenta cu¬
entur. cui ueteres romani nom̃ indi¬
derunt abeo qd ꝑtinus sit paratum
nec magnum laborem culture desiqͥe

Expanded text:
cua abicit. Inde et subsiciva, agri quos in perticua abicit. Inde et subsiciva, agri quos in pertica divisos recusant quasi steriles vel palustres. Item subseciva quae in divisura agri non efficiunt centuriam, id est iugera ducenta. Area dicitur tabularum aequalitas. Dicta autem area a planitie atque aequalitate; quod pro triturandis frugibus eradatur, vel quod non triturentur in ea nisi arida. Pratum est cuius feni copia armenta tuentur, cui veteres Romani nomen indiderunt ab eo quod protinus sit paratum, nec magnum laborem culturae deside