comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eis scripsi. ut pꝰquã in fide fu̾int
soliclati. si infra ꝓpͥam ꝯsangui¬
nitate inuenti fuerint ñ sepa¬
rentur: aut infra affinitatis li

Expanded text:
ipsi, ut postquam in fide fuerint solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur; aut infra affinitatis lin
Abbreviated transcription (Latin):
ultͣ qͥs nec affinitas inueniri. nͦ
successio pot̾ ampliꝰ ꝓrogari. Scd̾m
alios septẽ gradꝰ icleo computans.¬
rio ita pꝰ septẽ gradꝰ sponsꝰ spon¬
g̾g̃ augͣtino angloꝵ ep̃o a qͦ reqͥ¬
situs fuerat quota gen̾atiõe de¬
beant copulari: rescribit sic. Que¬
dam lex romana ꝑmittit. ut si¬
ue fr̃is uł sororis. seu duoꝵ fr̃m
germanoꝵ. seu duaꝵ soroꝵ filius
et filia misceant᷑: s exꝑrm̃to didi¬
crmus ex tali comugio sobolẽ nõ
posse succede. Uñ necẽe ẽ. ut qͣrta
uł qͥnta gen̾a̾tio fideliũ licent̃
sͥ coniungat᷑. S pꝰ multũ tẽporis
idem g̾g̾ a filice messine cilicie
presule reqͥsitus. utr̃ augꝰtino
scͥpserit ut angloꝵ quarta gene¬
ratione contcta matͥmonia nõ
solu̾entur: int̃ cet̾a talẽ reddidit
rationẽ. Qd̃ scripsi augꝰtino an¬
gloꝵ ep̃o: ipsi ã angloꝵ genti ã
nuꝑ ad fidẽ uenerat. ne a bono
qd ceꝑat metuendo aust̾iora rece¬

Expanded text:
ultra quos nec affinitas inveniri, nec successio potest amplius prorogari. Secundum alios, septem gradus ideo computantur, ita ut post septem gradus sponsus sponGreg. Augustino, Anglorum episcopo, a quo requisitus fuerat quota generatione debeant copulari, rescribit sic, 35, q. 3: Quaedam lex Romana permittit, ut sive fratris, vel sororis, seu duorum fratrum germanorum, seu duarum sororum filius et filia misceantur. Sed experimento didicimus, ex tali conjugio sobolem non posse succrescere. Unde necesse est ut quarta vel quinta generatio fidelium licenter sibi conjungatur. Sed post multum temporis idem Gregor., a Felice, Messinae Siciliae praeside, requisitus utrum Augustino scripserit, ut Anglorum quarta generatione contracta matrimonia non solverentur, inter caetera talem reddidit rationem, ibid.: Quod scripsi Augustino Anglorum episcopo, ipsi etiam Anglorum genti quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo aust
Abbreviated transcription (Latin):
tur. sed augebitur & implebitur.
in qua plenitudine illud p̃ceptũ
caritatis implebitur. diliges dñm
dm̃ tuum ex toto corde tuo. ⁊ cet̾a.
Tunc erit iustus sine peccato: qr
nulla erit lex repugnans menti.
Tunc prorsus toto corde. tota aĩa.
tota m̃te diliges dm̃⁊ quodẽ sum

Expanded text:
tur, sed augebitur et implebitur. tur, sed augebitur et implebitur. In qua plenitudine illud praeceptum charitatis implebitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde, etc. Tunc erit justus sine peccato, quia nulla erit lex repugnans menti. Tunc prorsus toto corde, tota anima, tota mente, diliges Deum, quod est sum
Abbreviated transcription (Latin):
dei modus insinuatur cũ
dicitur. ex toto corde. idest ex
toto intellectu. ex tota anima.
ex tota uoluntate. ex tota m̃te.
idest memoria: ut om̃s cogita¬
tiones et omnem uitam & om¬
nem intellectum in illum con¬
feras. a quo habes ea que conferꝰ
Hec dicens: nullam partẽ uite
nr̃e reliqͥt que uacare debeat.
s quicqͥd uenerit in animum
illuc rapiatur quo dilectioĩs
impetus currit. Et dilig̾e dm̃
ꝓpter se modis est diligendi
dm̃: et sunt isti duo modi dili¬
gendi dm̃ ut qͥbrdã placet. De
ab homine in hac mortali uita.
sed ex parte non ex toto. quia ex
pai te diligimus sicut ex parte
cognoscimꝰ. In futuro autẽ im¬
plebitur ex toto. Unde augustinꝰ.
Cũm adhuc est aliquid carnalis
concupiscentie: non omm modo
ex tota anina diligitur ds̃. Caro
tamen non dieitur concupiscere:
nͥ quia carnaliter anima concupis¬
cit. Cum autem uenerit quod
ꝑfectum ẽ ut destruatur qd̃
ex parte est. idest iam non expar¬
te sit s ex toto. caritas non aufere¬

Expanded text:
Dei modus insinuatur cum dicitur ex toto corde, id est, ex toto intellectu; ex tota anima, id est, ex tota voluntate; ex tota mente, id est, memoria, ut omnes cogitationes, et omnem vitam, et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea quae confers illi. Haec dicens, nullam partem vitae nostrae reliquit quae vacare debeat; sed quidquid venerit in animum, illuc rapiatur quo dilectionis impetus currit. Et diligere Deum propter se, modus est diligendi Deum, et sunt isti duo modi diligendi Deum, ut quibusdam placet. 6. ab homine in hac mortali vita, sed ex parte, non ex toto, quia ex parte diligimus, sicut ex parte cognoscimus. In futuro autem implebitur ex toto. Unde August. Cum adhuc est aliquid carnalis concupiscentiae, non omni modo ex tota anima diligitur Deus. Caro autem non dicitur concupiscere, nisi quia anima carnaliter concupiscit. Cum autem venerit quod perfectum est, ut destruatur quod ex parte est, id est, ut jam non ex parte sit, sed ex toto, charitas non aufere
Abbreviated transcription (Latin):
ait. et sificdes desit. pena satisfa¬
cit. & cet̾a: non de fide intelli¬
gitur qua credit᷑ in dm̃. s de
conscientia delicti. Deest enim
fides: cum. pecci ꝯscientia nõ
sub est. Nam cũ delicta oĩa ne¬
mo intelligat: ẽ aliq̃n in hoĩt
petẽm cuiꝰ non ht̃ ꝯscientiam.

Expanded text:
osius: Etsi fides desit, poena satisfacit, etc., non de fide intelligitur qua creditur in Deum, sed de conscientia delicti. Deest enim fides, cum conscientia peccati non subest. Nam cum delicta omnia nemo intelligat, est aliquando in homine peccatum cujus non habet conscientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ gͥ flagellatur quis ꝓ pecc̃o
cuius non ẽ ꝯscius. si patienter
fert penã & humilit̃ ãplectit᷑.
quod ñ intelligit. & ꝓ eo puni¬
ri a deo: pena illi satisfacit et
releuat grauatũ. ¶Ad hoc aũ
qd̃ obicitur de satisfactione il¬
la. si satisfactio non fuit titrũ
imponenda ẽ. si u iterũ ĩponen¬
da non ẽ satisfactio fuit. & si satis¬
factio fuit ueniam impet᷑uit: res¬
ponderi pot̃ satisfactionẽ ñ fuisse.
quia ille dignos fructus peniten¬
tie non fecit. Est enim satisfactio
scełate uiuunt. nec curant talẽ

Expanded text:
uis flagellatur pro peccato cujus non est conscius, si patienter fert poenam et humiliter amplectitur, quod non intelligit et pro eo puniri a Deo, poena illa satisfacit et relevat gravatum. Ad hoc autem quod objicitur de satisfactione illa: si satisfactio non fuit, iterum imponenda est; si vero iterum imponenda non est, satisfactio fuit: et si satisfactio fuit, veniam impetravit; responderi potest satisfactionem ideo non fuisse, quia ille dignos fructus poenitentiae non fecit. Est enim satisfactio scelerate vivunt nec curant tale
Abbreviated transcription (Latin):
is respondi pot̃: p̃missa.
sic. Illud gregorũ. pluit
s ad oꝑis peccati desertionẽ restren¬
dum est: ut iõ pars ciuitatis dica¬
tur complui. qr ab actu & delecta¬
tione pecc̃i cui añ seruierat modo
diaturniori delectatione ꝙ ac¬
tu pecc̃i magis sibi accumu¬
lasset torm̃ti. Si uͦ ad indulgen¬
tiam reatus plunua refratuR.
tur ad penã. multomagis que
nondum sunt dimissa ꝓpter
odium suꝑnũ ad penã reserua¬
ri ꝓbant᷑. Et si ille qui arbiter
sue uoluntatis ꝯstitutus ẽ nõ
pot̾ inchoare nouã uitã ut ait

Expanded text:
is responderi potest sic: Illud Greg.: Pluit sed ad operis pravi desertionem referendum est; ut ideo pars civitatis dicatur complui, quia ab actu et delectatione peccati cui ante serviebat modo ui diuturniori delectatione et actu peccati magis sibi accumulasset tormentum. Si vero ad indulgentiam reatus pluvia referatur,tur ad poenam, multo magis quae nondum sunt dimissa propter odium fraternum ad poenam reservari probantur. Et si ille qui arbiter suae voluntatis constitutus est, non potest inchoare novam vitam, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
delictũ qd uoce pudor ẽ ꝯfiteri: ad
publicã penitentiã referentũ ẽ.
Ibienĩ uirtutẽ lacͥmaꝵ ⁊ ꝯfessioĩs
ostendens. significare uoluit qu
lacrunt occulte. ⁊ ꝯfessio secreta
sicut que fit soli sacerdoti. lauit
delictũ qd̃ pudet aliquẽ publice
confiteri. Qd̃ uͦ dic̃ se lacrimas
factionẽ: ꝑ hoc ñ exdudit illa.

Expanded text:
delictum quod voce pudor est confiteri, ad publicam poenitentiam referendum est. Ibi enim virtutem lacrymarum et confessionis ostendens, significare voluit quod lacrymae occultae et confessio secreta, sicut quae fit soli sacerdoti, lavant delictum quod pudet aliquem publice confiteri. Quod vero dicit se lacrymas factionem
Abbreviated transcription (Latin):
sit necessaria. cl̃ in ꝯtͥcione
iam delecũ sit pecc̃m: dm̃s quia
quedã punitio pecci c̃. sic̃ satisfac¬
tio oꝑis. ꝑ confessionẽ d̃ intelli¬
git sacerdos: qualit debeat iudi¬
care de tͥmint. ꝑ eã ꝗͦ peccator fit
ũ a quo eũ absoluit. ⁊ iõ quero.
Ante penitudinẽ quippe cordis
atq et̃ne ultionis uincło liga¬
ta existit. Si uͦ añ ꝯfessionẽ ꝑ cor¬
dis ꝯtritionẽ ds̃ ꝑ scip̃m sine
minist̾io sac̾dotis ⁊ debitũ oĩo

Expanded text:
sit necessaria, cum in contritione sit necessaria, cum in contritione jam deletum sit peccatum, dicimus quia quaedam punitio peccati est, sicut satisfactio operis. Per confessionem etiam intelligit sacerdos qualiter debeat judicare de crimine. Per eam quoque peccator fit non a quo eum absolvat. Et ideo quaero. Ante poenitudinem quippe cordis, atque aeternae ultionis vinculo ligata existit. Si vero ante confessionem per cordis contritionem Deus per seipsum sine ministerio sacerdotis et debitum omnino
Abbreviated transcription (Latin):
conspectui exhibuit. qd ex fonte
suꝑbie nascit᷑. Species enĩ fuꝑbie
ẽ. se uelle iustũ uid̃i qui peccator
c̃ atq ypocͥta conuincit᷑. qͥ ad in
star pͥmoꝵ parentũ uł t̃giu̾satio¬
ne u̾boꝵ pecc̃a sua leiuigare con¬
tendit. uł sic̃ cham pecc̃m suũ
reticendo suppͥmere querit. Ubi
uͦ suꝑbia regnat uł ypocͥsis: hu¬
militas locũ ñ ht̃. Sine humilita¬
te uͦ alicui ueniã sꝑare non licet.
ubi uͦẽ taciturnitas ꝯfessionis:
ñ ẽ sꝑanda uenia cͥminis. lã ccrtis¬
sime liquet ꝗͣ sit detestabile ptc¬
cati silentiũ: ⁊ e ꝯu̾so ꝗͣ sit neces¬
saria confessio. Estͥ enĩ ꝯfessio tes¬
timoniũ ꝯscĩe dm̃ tim̃tis. Qui
enĩ timet iudiciũ dei. pcocm non
erubescit confictri. Ptrfectꝰ timor.
soluit omnẽ pudorẽ. Confessio pec¬
cati pudorẽ ht: ⁊ ipsa erubescen¬
tia grauis pena. Iacoq iubemͣ
ꝯfittri pecc̾a: ut erubescentiã pa¬
tiam̃ ꝓ pena. Nam hoc ip̃m pars

Expanded text:
conspectui exhibuit, quod ex fonte conspectui exhibuit, quod ex fonte superbiae nascitur. Species enim superbiae est se velle justum videri qui peccator est; atque hypocrita convinciar primorum parentum vel tergiversatione verborum peccata sua levigare contendit, vel sicut Cain peccata sua reticendo supprimere quaerit. Ubi ergo superbia regnat et hypocrisis, humilitas locum non habet. Sine humilitate vero alicui veniam sperare non licet. Ubi est ergo taciturnitas confessionis, non est speranda venia criminis. Jam certissime liquet quam sit detestabile peccati silentium, et e converso quam sit necessaria confessio. Est enim confessio testimonium conscientiae Deum timentis. Qui enim timet judicium Dei, peccatum non erubescit confiteri. Perfectus timor solvit omnem pudorem; confessio peccati pudorem habet, et ipsa erubescentia est gravis poena. Ideoque jubemur confiteri peccata, ut erubescentiam patiamur pro poena, nam hoc ipsum pars
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt: uł forte ñdũ facta
trat institutio ꝯfessionis que mͦ¬
ẽ. Similit̾ & illud ꝓsꝑi. si sui n¬
dices fiant mutabt᷑ et̾na suppli¬
cia. ꝙ illud. faciliꝰ dm̃ placabunt
sibi qui aut ꝓpͥis ꝯfessionib cri¬
men ꝓdunt. aut nescientib ali¬
is inse sententiã excõmunicatio¬
nis ferunt: ad publicã ꝯfessionẽ
& satisfactionẽ referri oportet.
Non enĩ soł sacerdotib ius ligã¬
di ⁊ soluendi datũ ẽ. si cuiq suo
arbitrio se pena uł excõmuinca¬
tionis sententia ligare. o absq
sacerdotali iudicio se ip̃m deo
uł altari reconciliare licet. qd̾
eccłiastice institutioni & ꝯsuetu¬
dim penitꝰ repugnat. Potiꝰ gͦ si
publice peccasti: publice ꝯfitere
te reũ & em̃da. Siuͦ occulte de¬
liqͥsti. etiã sic ñ tateas: nec tam̃
dico ut publices. Taciturnitas enĩ
pecoĩ: ex suꝑbia nascit᷑ cordis. Ideo
enĩ peccm̃ suũ quis celat. ne re¬
putecet᷑ foris qualẽ se iã diuino

Expanded text:
n sunt; et forte nondum facta erat institutio confessionis, quae modo Similiter et illud Prosperi: Si sui judices fiant, mutabunt aeterna supplicia; et illud: Facilius Deum placabunt sibi, qui aut propriis confessionibus crimen produnt, aut nescientibus aliis in se sententiam excommunicationis ferunt, ad publicam confessionem et satisfactionem referri oportet. Non enim solis sacerdotibus jus ligandi atque solvendi datum est, si cuique suo arbitrio se poena vel excommunicationis sententia ligare, et absque sacerdotali judicio seipsum Deo vel altari reconciliare licet, quod ecclesiasticae institutioni et consuetudini penitus repugnat. Potius ergo si publice peccasti, publice confitere te reum, et emenda. Si vero occulte deliquisti, etiam sic non taceas, nec tamen dico ut publices. Taciturnitas enim peccati ex superbia nascitur cordis. Ideo enim peccatum suum quis celat, ne reputetur foris qualem se jam divino
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃a ut inueniat gr̃am. querat
sacdotẽ qui serat ligare & solu̾e:
ne cũ negligens circa se extiterit.
negligat᷑ ab illo qui eũ miscdit᷑
monet ⁊ petit ne ãbo in foueam
caclant ꝗͣ stultꝰ euitare noluit.
Tanta itaguis ẽ ꝯfessionis: ite si
deest sacerdos ꝯfiteat᷑ ꝓrimo. Se¬
pe enĩ ꝯtingit qđ penitens ñ po¬
test uerecunclari corã sacdote
quẽ desidanti nec tẽpꝰ nec locus
dignꝰ uenia ex sac̾dotis desicłio
qui cͥm̃ ꝯfitet᷑ socio. Mundati
enĩ sunt lepsi dũ ibant ostenaere¬

Expanded text:
peccata, ut inveniat gratiam, quaerat sacerdotem scientem ligare et solvere: ne cum negligens circa se exstiterit, negligatur ab illo qui eum misericorditer monet et petit, ne ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaque vis confessionis est, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit, quod poenitens non potest verecundari coram sacerdote, quem desiddignus venia, ex sacerdotis desiderio, qui crimen confitetur socio. Mundati enim sunt leprosi dum irent orare
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝯcessit ds̃ potestatt̃ ligandi
et soluendi: ⁊ iõ quib ipsi dimit¬
tunt & ds̃ dimittit. Si tñ defuerit
sacerdos: ꝓximo uł socio ꝯfessio
facienda ẽ. S curet quisq sac̾dotẽ
querere: qͥ sorat ligare & soluere.

Expanded text:
bus concessit Deus potestatem ligandi et solvendi: et ideo quibus ipsi dimittunt et Deus dimittit. Si tamen defuerit sacerdos, proximo vel socio est facienda confessio; sed curet quisque sacerdotem quaerere, qui sciat ligare et solvere.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ: qd̾ notauit ddicens. non tͥ
dico ut te ꝓdas in publicum.
Siẽ enĩ publica noxa pliblico
eget remedio: ita occulta secre¬
ta confessione. ⁊ occulta satisfac¬
tione purgat᷑. N ec necẽt ẽ. ut
qd̃ sacerdoti semel confessi su¬
mus icerũ ꝯficcam᷑. s lingua
corctis non carnis apud uerũ
recorderis peccõꝵ tuoꝵ.⁊ freq̃n

Expanded text:
tum est. Quod notavit dicens: Non tibi dico ut te prodas in publicum. Sicut enim publica noxa publico eget remedio, ita et occulta secreta confessione et occulta satisfactione purgatur. Nec necesse est ut quod sacerdoti semel confessi sumus denuo confiteamur, sed lingua cordis, non carnis apud judicerecorderis peccatorum tuorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ illũ locũ. sonfitemim alieru¬
trũ peccata nr̃a. ait emĩ. Cõcqͣlib
cotidiana & leuta. gͣuiora uͦ sacer¬
doti pandamꝰ: & qͣnto iusserit
tẽpore purgare curemꝰ. qr sine
ablata sacerdotis copia licet con¬
fitere coeqͣli ⁊ sufficit. ut qͥb dã
placet: si t̃n ex ꝯtẽptu ñ p̃t̃mitti¬
tur sacerdos. Tutiꝰ ẽ tñ ⁊ ꝑfectiẽ¬

Expanded text:
 locum: Confitemini alterutrum peccata vestra. Ait enim: Coaequalibus quotidiana et levia, graviora vero sacerdoti pandamus, et quanto jusserit tempore purgare curemus, quia sietiam sacerdotum oblata copia, licet confiteri coaequali, et sufficit, ut quibusdam placet, si tamen ex contemptu non praetermittatur sacerdos. Tutius est tamen e
Abbreviated transcription (Latin):
tanda. Dixit enĩ. Ora monstrate:
& om̃s. ñ unus ꝓ oĩb. Non alium
statuatis nuntiũ. quiꝓ uob̾ offe¬
rat munꝰ a moyse statutũ: s qui
ꝑ uos peccastis. ꝑ uos crubescatis.
Erubescentia enĩ ipsa: partẽ h̃t
remissionis. Ex mĩa enĩ hoc p̃ce¬
pit dñsꝰ ut nemo peniteret in oc¬
culto. In hoc enĩqd ꝑscipm dicit
sacerdoti. ⁊ erubescentiã uincit ti¬
more offensi: fit uenia criminis.
fit enĩ ueniale ꝑ ꝯfessionẽ. qd̾ cri¬
unale erat in oꝑatione: & si ñ
statĩ purgat᷑. fit tñ ueniale quod
cõmiserat mortale. Multũ enĩ
satisfactionis obtulit: qͥ erubescen¬
Opus enĩ miscdie ẽ peccanti peccã
dimitere: s oportet ut iustus
Laborat em̃ mens patiendo e̾ru
bescentiã: & qm̃ ueretundia est
magna pena. qͥ erubescit ꝓ xp̃o.¬

Expanded text:
tanda. Dixit enim: Ora monstrate et omnes; non unus pro omnibus, non alium statuatis nuntium qui pro vobis offerat munus Deo a Moyse statutum; sed qui per vos peccastis, per vos erubescatis. Erubescentia enim ipsa partem habet remissionis. Ex misericordia enim hoc praecepit Dominus, ut nemo poeniteret in occulto. In hoc enim quod per seipsum dicit sacerdoti, et erubescentiam vincit, timore Dei offensi fit venia criminis. Fit enim veniale per confessionem quod criminale erat in operatione, et si non statim purgatur, fit tamen veniale quod commiserat mortale. Multum enim satisfactionis obtulit, qui crubescenOpus enim misericordiae est peccanti peccata dimittere; sed oportet ut justus Laborat ebescentiam, et quoniam verecundia est magna poena, qui erubescit pro
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ nonmͦ in gͣui ciꝰ malo. s etiam in
tanto scandalo alioꝵ ẽ. atq hoc ex¬
pediri utilitati eodie uidet᷑ antisti¬
ti. innoticiã multoꝵ uł totiꝰ pleb̾
agere ꝑenitentiã ñ recuset. ne leta¬
li plage ꝑ pudorẽ addat tumorẽ.
Cũ tanta ẽ plaga peccĩ ⁊ ĩpetus
morbi. ut medicam̃ta corꝑis et
sanguinis dm̃ differenda sunt au¬
ctoritate antistitis debet se quis
remouere ab altari ad agendam

Expanded text:
ejus non modo in gravi ejus malo, sed etiam in tanto scandalo aliorum est, atque hoc expedire utilitati Ecclesiae videtur antistiti, in notitiam multorum vel totius plebis agere poenitentiam non recuset, ne lethali plagae per pudorem addat tumorem. Cum tanta est plaga peccati et impetus morbi, ut medicamenta corporis et sanguinis Domini differenda sint, auctoritate antistitis, debet se quisque removere ab altari ad agendam
Abbreviated transcription (Latin):
locũ ĩs absorbeat me ꝓfundum.
neq urgeat suꝑme putens ossu¬
um. Puteus ẽ ꝓfunditas iqui¬
tatis: in ꝗͣ si cecid̾is ñ claudet
suꝑ te os suũ. si tu non elaudis
os tuũ. Confitere gͦ & dic. de pro¬
funcdis clamam ad te dñe dñe. ⁊¬
cet̾a: & euades. C laudit suꝑ illũ
qui in ꝓfundo ꝯtẽpuit: a quo
mortuo uelut qui ñ sit ꝑit ꝯfessio.
Idẽ. Nullus debite gͣuioris pene
accipit ueniã. nͥ qͣlemẽq & si lon¬
ge minorẽ ꝗͣ debeat soluerit pe¬
nã. Ita enĩ imꝑtit᷑ adeo largitas
misccłie: ut ñ relinquat᷑ iusticia
discipline. Itẽ ier. Qui peceator
ẽ. plangat delicta ꝓpͥa uł popłi.
.&. ingrediat᷑ eccłiam de qͣ ꝓpter
pecc̃m fuerat egressus. ⁊ dormiat
in sacco. ut p̃teritas delicias ꝑ qͣs
dm̃ offendat uite aust̾i̾tate cõ¬
penset. His aliis q płib aucto¬
ritatib nitunt᷑ asserere. sine cor¬
fessione uocis ⁊ aliqͣ solutione
pene neminẽ a pecc̃o mundari.

Expanded text:
on absorbeat me profundum, neque urgeat super me puteus os suum: Puteus est profunditas iniquitatis, in quam si cecideris, non claudet super te os suum, si tu non claudis os tuum; confitere ergo et dic: De profundis clamavi ad te, Domine, etc., et evades. Claudit super illum, qui in profundo contemnit; a quo mortuo, velut qui non sit, perit confessio. Item, nullus debitae gravioris poenae accipit veniam, nisi qualemcumque, etsi longe minorem quam debeat, solverit poenam. Ita enim impartitur a Deo largitas misericordiae, ut non relinquatur justitia disciplinae. Item Hieron.: Qui peccator est, plangat delicta propria vel populi, et ingrediatur ecclesiam, de qua propter peccata fuerat egressus; et dormiat in sacco, ut praeteritas delicias per quas Deum offenderat, vitae austeritate compenset. His aliisque auctoritatibus nituntur asserere sine confessione vocis et aliqua solutione poenae neminem a peccato mundari.
Abbreviated transcription (Latin):
ant: tẽporalib penis uitabt̃ et̃na
supplicia. & lacͥmis ex u̾a cordis con¬
tritione fluentib restringent
ignis et̃mi incendia. Et infra. fa¬
cilius sibi dm̃n placabunt illi. qui
aut ꝓpriis ꝯfessionib cͥm̃ ꝓdunt.
aut nescientib aliis ipsi in se uo¬
luntarie excõmunicationis senten¬
tiã ferunt. ⁊ ab altari cui minis¬
trabant ñ aĩo s officio seꝑati. uitã
suã qͣsi mortuã plangunt. certi qd̃
reconciliati sͥ efficacis penitentie
fructib a deo ñ solũ amissa recipi¬
ant. s ⁊̃ suꝑne cuuitatis gaudia re¬
cipiant. His auctoritatib inni¬
tunt᷑ qui suffic̾e ꝯtendunt deo
ꝯfiteri pecc̃a sine sacerdote. Dic̃t
enĩ. qd̃ si qͥs timens detegi culpan
suã apud hoĩes nͨ inde opꝓbrio
habeatur. uł alii suo exẽplo ad pec¬
candũ accingant᷑. ⁊ iõ taceat ho¬
mini ⁊ reuelet deo: ꝯsequit᷑ ueniã.¬
Qd̃ ũ sufficit soli deo ꝯfiteri: si tũ

Expanded text:
ant; temporalibus poenis mutabunt aeterna ant; temporalibus poenis mutabunt aeterna supplicia, et lacrymis ex vera cordis contritione fluentibus extinguent aeterni ignis incendia. Et infra, ibid.: Facilius sibi Deum placabunt illi, qui aut propriis confessionibus crimen produnt, aut nescientibus aliis ipsi in se voluntariae excommunicationis ferunt sententiam: et ab altari cui ministrabant, non animo, sed officio separati, vitam suam quasi mortuam plangunt; certi quod reconciliati sibi efficacis poenitentiae fructibus, a Deo non solum amissa recipiant, sed etiam supernae civitatis gaudia recipiant. His auctoritatibus innituntur qui sufficere contendunt Deo confiteri peccata sine sacerdote. Dicunt enim quod si quis timens detegere culpam suam apud homines, ne inde opprobrio habeatur, vel alii suo exemplo ad peccandum accingantur, et ideo tacet homini, et revelat Deo, consequitur veniam.od non suffic
Abbreviated transcription (Latin):
Reuela uiã tuã ante dm̃. Ergo tria
ꝯfitere pecc̃a apd uerũ iudicẽ: cũ
oratione delicta tua ꝓnuntia. nõ
lingua. s ꝯscientie tue memoria.
sequi. si habueris peccata tua in
funderis alicui dice̾: dicito ea co¬
tidie inaĩa tua. Non dico ut con¬
fitearis ea ꝯseruo tuo ut tͥ exꝓ¬
bret: dicito deo qͥ curat ea. Nec
enĩ ꝙ̃ si ñ dixeris ignorat ea. Cũ
faciebas ea presto erat: ctĩ admit¬
teres ea cognouerat. Nunquid
ea uult a te cognoscere: P eocare¬
enĩ non erubiusti. ⁊ ꝯfiteri eru¬
bescis: Dicito in hac uita: ut ĩ
alia reqͥem habeas. Dicito inge¬
miscens & lacͥmans. In codice scͥp¬
ta sunt peccã. Spongia peccõꝵ
Illi quoꝵ peccã humanã noti.¬
ciã latent. ñ ab ipsis ꝯfessa. nec
ab aliis publicata: si ei ꝯfiteri
uł em̃idare noluerint. dm̃ quẽ
hñt testẽ. ip̃m ⁊ habituri sunt
fiant. ⁊ ueluti sue iniqͥtatis
tiltores hic inse uoluntariã penã
scuerissime anĩadu̾sionis exerce¬

Expanded text:
Revela Deo vitam tuam. Ante Deum ergo tua confitere peccata, apud verum judicem cum oratione delicta tua pronuntia, non lingua, sed conscientiae tuae memoria;  posse consequi. Si habueris peccata tua in funderis alicui dicere, dicito ea quotidie in animo tuo; non dico ut confitearis ea conservo tuo, ut tibi exprobret. Dicito Deo, qui curat ea. Nec enim si illi non dixeris, ignorat ea: cum faciebas ea, praesto erat; cum admitteres ea, cognoverat. Numquid ea vult a te cognoscere? Peccare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in alia requiem habeas: dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua. Spongia peccatorum enim quorum peccata humana notitia latent, nec ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata, si ea confiteri vel emendare noluerint, Deum, quem habent testem, ipsum habituri sunt fiant, et veluti suae iniquitatis ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerce
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes: ꝑ aliꝗͣ culpã ab uni¬
tate eccłie diuisos. Ex his satis
apit᷑ ⁊ absoluit᷑ p̃misse q̃stionis
articłs. Querendus ẽ tnĩ sag̾dos
sapiens ⁊ discretus qͥ cũ potestate
habeat iudiciũ: qui si forte defu¬
erit. ꝯfictri debet socio. Beda uͦ.¬

Expanded text:
sacerdotes per aliquam culpam ab unisacerdotes per aliquam culpam ab unitate Ecclesiae divisos. Ex his satis aperitur et absolvitur praemissae quaestionis articulus. Quaerendus est sacerdos sapiens et discretus, qui cum potestate simul habeat judicium, qui si forte defuerit, confiteri debet socio. Beda
Abbreviated transcription (Latin):
cito sicut solu̾ent᷑ a sacerdote.
Qui gͦ oĩo ꝯfitet᷑ sacerdoti. meli¬
rectione puelle: pauci int̾fuer̾t
qui uident. Nondtũ enim erat
sep ulta. nondum extra portam
delata: nondum extͣ domũ ĩ no¬
ticiã portata. Intus resuscitauit
quã intus muenit: relictis solis
petro. iacobo. Iohe. ⁊ patre ⁊ ma¬
tre puelle. in qͥb figuralit conti¬
nentur sacerdotes eccłie. Quos aũ
extͣ inuenit: adu̾tentũ ẽ quomͦ
suscitauit. fiebat enĩ turba pꝰ fili¬
um uidue. fleuit martha ⁊ ma¬
ria supplicantes ꝓfr̃e: flebat ⁊ tur¬
ba mariã secuta. In qͦ docemͣ pu¬
blice peccantib ñ ꝓpriũ s eccłie
sufficere meritũ. Laboret gͥ peni
tatẽ tencłe. Nisi enĩ unitas eccłie
fuccurrat. nͥ qd̾ deẽ peccõri sua
oratione cõpleat: de manib ini¬
mici non eripiet᷑ aĩa mortui. Cre
mortẽ suã ad ꝯu̾siont̃. Ideo ꝙ ne¬
mo digne pot̾ penitere: quẽ non
sustineat untas eccłie. lõ qꝙ ñ petat

Expanded text:
cito, sicut si solverentur a sacerdote. Qui igitur omnino confitetur sacerdoti, meligogi puellae, pauci interfuerunt qui viderunt; nondum enim erat sepulta, nondum extra portam delata, nondum extra domum in notitiam portata. Intus resuscitavit quam intus invenit, relictis solis Petro et Jacobo et Joanne, et patre et matre puellae, in quibus figuraliter continentur sacerdotes Ecclesiae. Quos autem extra invenit, advertendum est quomodo suscitavit. Flebat enim turba post filium viduae; flevit Martha et Maria supplicantes pro fratre; flebat et turba Mariam secuta. In quo docemur, publice peccantibus non proprium, sed Ecclesiae sufficere meritum. Aug., iitatem tendere. Nisi enim unitas Ecclesiae succurrat, nisi quod deest peccatori sua oratione compleat, de manibus inimici non eripietur anima mortui. Credmortem suam ad conversionem. Ideoque nemo digne poenitere potest, quem non sustineat unitas Ecclesiae. Ideoque nemo petat
Abbreviated transcription (Latin):
cũq peeci soluerit penã. Uł de ex¬
teriori pena accipiendasunt: & ad
ꝯtẽpuentes uł negligentes referen¬
da. sic̃ illud. Nemo dicat. occulte
ago. ⁊ cet̾a. Nonnulli enĩ in uita cor
fiteri negligunt. uł erubescunt:
& iõ non merent᷑ iustificari. Siẽ
enĩ p̃cepta ẽ nob̃ int̾ior penit̃ntia.
ita ⁊ oris ꝯfessio. ⁊ ext̾ior satisfactio
si assit facultas. Unde nec uere
penitens ẽ qͥ ꝯfessionis uotũ non
ht̃. ⁊ sic̃ peccati remissio munus
dei ẽ. ita penitentia ⁊ ꝯfessio ꝑ quã
pecẽm deletur ñ pot̾ eẽ nͥ adeo. ut
fessio peceĩ ⁊ punitio in hoĩe ex se

Expanded text:
erit poenam, vel de exteriori poena accipiendum est, et ad contemnentes vel negligentes referendum, sicut illud: Nemo dicat: Occulte ago, etc. Nonnulli enim in vita peccata confiteri negligunt vel erubescunt, et ideo non merentur justificari. Sicut enim praecepta est nobis interior poenitentia, ita et oris confessio, et exterior satisfactio, si adsit facultas. Unde nec vere poenitens est, qui confessionis votum non habet. Et sicut peccati remissio munus Dei est, ita poenitentia et confessio per quam peccatum deletur, non potest esse nisi a Deo, ut fessio peccati, et punitio in homine, ex sei
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝓbat᷑ añ ꝯfessionẽ uł satisfactio¬
nẽ sola cõpunctione pecem dimit¬
ti. Qd̃ qͥ negaut eas det̾iminare labo¬
rant: necnon in huiꝰ sententie de¬
pressionẽ. ⁊ sue opinionis assertio¬
nem auctoritatũ testimonia indu¬
cunt. ait enĩ dñs ꝑ ysaiã. Dic tu
inqͥtates tuas: ut iustificeris. ltẽ

Expanded text:
 ante confessionem vel satisfactionem sola compunctione peccatum dimitti; quod qui negant, eas determinare laborant; nec non in hujus sententiae depressionem, et ad suae opinionis assertionem auctorum testimonia inducunt. Ait enim Dominus per Isaiam: Dic tu iniquitates tuas ut justificeris. Item
Abbreviated transcription (Latin):
ic oritur q̃stio multiplex.
Primo enĩ querit᷑. utrum
absq satisfactione & oris ꝯfessi¬
one ꝑ solã cordis ꝯtͥcionẽ pecẽm
alicui dimiitat᷑. Scdo: an aliq̃n
sufficiat ꝯfiteri deo sine sac̾aote.
Tercio: an laico fideli facta uale¬
at ꝯfessio. In his enĩẽ docti diu̾¬
sa sentire  inueniunt᷑
qr suꝑ his uaria ac pene adu̾sa
tcbdisse uident᷑ doctores. Dicuñ
enĩ quidã sine ꝯfessione oris
e satisfactione oꝑis neminem

Expanded text:
ic oritur quaestio multiplex. Primo enim quaeritur utrum absque satisfactione et oris confessione, per solam cordis contritionem peccatum alicui dimittatur; secundo an alicui sufficiat confiteri Deo sine sacerdote; tertio, an laico fideli facta valeat confessio. In his etiam docti diversa sentire inveniuntur, quia super his varia ac pene adversa tradidisse videntur doctores. Dicunt enim quidam, sine confessione oris et satisfactione operis nemin
Abbreviated transcription (Latin):
di funt pecc̾a. ut ea qͥ penitentiã
poscunt non tuneant publica¬
re: remoueat᷑ imꝓbabił ꝯsuetudo.
ne multi a penitentie remediis
arceant᷑. dũ aut crubescunt aut
timent inimicis sua facta rese¬
rare. quib possint legñ ꝑcelli
ꝯstitutione. Sufficit enĩ ꝯfessio
que pͥmũ deo offert᷑: tunc etiã
sacerdoti qͥ ꝓ delictis penitentiũ
p̃cator accectit. Tunc enĩ płes ad
penitentiã poterunt ꝓuocari:
si popłi aurib ñ publicet᷑ ꝯscĩa
conficentis. Ex his aliis q płib
indubitant̃ ostendit᷑ oport̾e deo
pͥmũ. ⁊ dem̃ sacerdoti offerre con¬
fessionẽ: nec alit̾ posse ꝑueniri
ad ingressũ paradisi si assit fa¬
cultas. De trio articlo. seił an suf
unc priꝰ ficiat ꝯfiteri laico.

Expanded text:
uscemodi peccata, ut ea qui poenitentiam poscunt, non timeant publicari, removeatur improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt, aut timent inimicis sua facta reserare, quibus possunt legum percelli constitutione. Sufficit enim confessio, quae primum Deo offertur, et tunc etiam sacerdoti, qui pro delictis poenitentium precator accedit. Tunc enim plures ad poenitentiam poterunt provocari, si populi auribus non publicetur conscientia confitentis. Ex his aliisque pluribus indubitanter ostenditur oportere Deo primum, et deinde sacerdoti offerri confessionem; nec aliter posse perveniri ad ingressum paradisi, si adsit facultas. 5. De tertio articulo, sicilicet, an sufficiat confiteri laico.
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ. occulte ago. apd̃ dm̃ ago. nouit
ds̃ qͥ mͥ ignoscit qr in corde ago.
frgo sine causadictũ ẽ: que solue¬
ritis in t̾ra soluta ert̃ ⁊ in celo.
Ergo sine causa claues date sunt.¬

Expanded text:
sibi: occulte ago, apud Deum ago, novit Deus, qui mihi ignoscit , quia in corde ago. Ergo sine causa dictum est: Quae solveritis in terra soluta erunt et in coelo. Ergo sine causa claves datae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiugiũ qđ priꝰ occult  fu̾at
ꝯtͣctũ. uoluntas gͥ uerb exp̃s¬
sa inocculto ad hoc suffragat
ut fiat conitigiũ. Manifeste u̾o
exp̾̃ssa suffragatur: ut sanciat
& roboret. ⁊ ub̾um faciat eccłie
de hoc iudicare si expedierit.

Expanded text:
conjugium, quod prius occulte fuerat conjugium, quod prius occulte fuerat contractum. Voluntas ergo verbis expressa in occulto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicare si expedierit.
Abbreviated transcription (Latin):
menti. ut consensus de p̃senti.
qui solus sufficit ad ꝯtͣhendũ
mat̾moniũ: quedã uͭ ꝑtinentia
ad decorẽ ⁊ sollemnitatẽ sacra¬
menti. ut parentũ traditio.
sacerdotũ bñdictio. ⁊ huiꝰmo¬
di. sine quib legitime fit ꝯuigi¬
um. qͣntũ ad uirtutẽ. non qͣn¬
tum ad honestatẽ sacramenti.
Sine his gͦ nom qͣsi legitum
connuiges s qͣsi adulitri uł form¬
catores ꝯueniunt: ut illi qui
clanculo nubunt. & utiq form¬
catores eẽnt. nͥ eis suffragaretur
uoluntas u̾b̾ p̃missa de p̾senti.
que legitimũ int̾ eos fac̃ matͥ¬
moniũ. Nam & ꝯsensus occultꝰ
de p̃senti ꝑ u̾ba exp̃ssus ꝯugiũ
facit. licet non fit ibi honestͦ
contractus: s matͥmoniũ non
sancit consensus qͥ in occulto
fuerit. Si enĩ alt̾ alterũ dimmi¬
serit. non cogitur iudicio eo¬
cłis redire & cõmanere cum
coniuge. qr ñ pot̃ ꝓbari testi¬
bus ꝯtractus qui in ocoulto t̃
ꝓpͥa suffragatur.⁊ legitima¬
uota succurrt̃ ad sanciendũ

Expanded text:
menti, ut consensus de praesenti, qui solus sufficit ad contrahendum matrimonium; quaedam vero pertinentia ad decorem et solemnitatem sacramenti, ut parentum traditio, sacerdotum benedictio, et hujusmodi; sine quibus legitime fit conjugium, quantum ad virtutem, non quantum ad honestatem sacramenti. Sine his ergo non quasi legitimi conjuges, sed quasi adulteri vel fornicatores conveniunt, ut illi qui clanculo nubunt; et utique fornicatores essent, nisi eis suffragaretur voluntas verbis expressa de praesenti, quae legitimum inter eos facit matrimonium. Nam et consensus occultus de praesenti per verba expressus, conjugium facit, licet non sit ibi honestus contractus; sed matrimonium non sanxit consensus qui in occulto fuit. Si enim alter alterum dimiserit, non cogitur judicio Ecclesiae redire et commanere quasi cum conjuge, quia non potest probari testibus contractus, qui in occulto est propria suffragatur et vota legitima succurr
Abbreviated transcription (Latin):
bilis iudicetur. ⁊ qͣsi alienuiu¬
ris ꝑuasor habeatur. qui ꝑso
tur assumpsit. S ic enĩ multa q̃
ad eos qui in captiuitate ducti
sunt ꝑtinebant in ius alienũ
tͣnsire potuert: et tñ plene uis¬
Ideoq si uiri post longã cap¬
tiuitatẽ reuersi ita indelectati¬
one suarũ coniugũ ꝑseuerant.
ut eas cupiant in suũ redire
consortiũ: dimiitendũ ẽ ꝙ ĩcul¬
pabile iudicandũ qđ̃ necessitas
intulit. ⁊ restituendũ qd̃ fides

Expanded text:
bilis judicetur, et tanquam alieni juris pervasor habeatur, qui perstur, assumpsit. Sic enim multa quae ad eos qui in captivitatem ducti sunt pertinebant in jus alienum transire potuerunt, et tideo si viri post longam captivitatem reversi ita in dilectione suarum conjugum perseverant, ut eas cupiant in suum redire consortium, omittendum est et inculpabile judicandum quod necessitas intulit, et restituend
Abbreviated transcription (Latin):
pabile iudicandũ qđ̵ necessi¬
tas intulit. Nam baptizandi
opus. laicis fidelib si necesse
fuerit libe concedit᷑. Unde si
supͣdictus hõ filiũ morientẽ
aspiciens. ne auimã ꝑpetuope¬
rire dimuteret unda baptismi
lauit ut eum de potestate mor¬
tis eriꝑet: bene fecisse laudat᷑.
Ideoq siue uxori sibi iã olim
legitime sociate impune cum
uixerit iudicamꝰ man̾e̾ ꝯuinc¬
his aliis ꝙ plurib auctoritati¬
b edocetur coniuges non esse
separandos. si pꝰ legitimã copu¬
lam alt̃ alteriꝰ filiũ de fonte le

Expanded text:
pabile judicandum quod necessipabile judicandum quod necessitas intulit. Nam baptizandi opus laicis fidelibus, si tamen necesse fuerit, libere conceditur. Unde si supradictus homo filium morientem aspiciens, ne animam perpetuo perire dimitteret, unda Baptismi lavit, ut eum de potestate mortis eriperet, bene fecisse laudatur. Ideoque suae uxori, sibi jam olim legitime sociatae, impune dum vixerit judicamus manere conjuncHis aliisque pluribus auctoritatibus edocetur conjuges non esse separandos, si post legitimam copulam alter alterius filium de fonte le
Abbreviated transcription (Latin):
deras utrũ mulier que ui¬
ri filiũ exalia femina genitũ
de sacro fonte leuauerit. post.¬
modũ possit cũ eod̾ iuro co¬
pulari. quos iõ coniungi pos
religionis obtentu debet ꝯiunx
ẽ nob̃ quasdã feminas ilesidiose.
quasdã uͦ fraudulent̃ ut a uiriꝰ
suis separarent᷑ ꝓpͥos fuios corã
ep̃is ad confirmandũ tenuisse.
Uñ nos dignũ duximꝰ. ut si qͣ
mulier filiũ suũ defidia. aut
fraride aliqͣ corã ep̃o tenuit ad
confirmandũ: ꝓpt̾ fallaciam
uł fraudẽ qͣndu uiuat peni¬
tentiã agat. a uiro tñ suo nõ
separetur. Itẽ iołis papa. Ad
notuit qd̾ filiũ suũ in extremo
uite positũ. necdũ aqua bap¬
tismi lotũ absentia sac̾dotum
cogente baptizrauit. eumq
ꝓpriis manib suscepit. ⁊ ꝓhu
iusmodi negotio reu̾entia tua
p̃fatũ hoĩem a sua comuge ui¬
dicauit ẽẽ separandũ. Qd nul¬
Et dñs non dimit̾e uxorem
nͥ causa fornicationis iibet.
Et nos tanta auctoritate fretr.
dicimꝰ ẽt̃ dimittendũ & incul¬

Expanded text:
deras utrum mulier quae viri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo conjungi possreligionis obtentu debet conjux est nobis, quasdam feminas desidiose, quasdam vero frudulenter, ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut, si qua mulier filium suum desidia aut fraude aliqua cconfirmandum, propter fallaciam vel fraudem, quamdiu vivat, poenitentiam agat; tamen a viro suo non separetur. Item Joan. papa, 30,notuit, quod filium suum in extremo vitae positum, necdum Baptismi unda lotum, absentia sacerdotum cogente, baptizavit, eumque propriis manibus suscepit. Atque pro hujusmodi negotio, reverentia tua praefatum hominem a sua conjuge judicavit esse separandum. Quod fieri nulEt Dominus non dimittere uxorem, nisi causa fornicationis, jubet. Et nos tanta auctoritate freti dicimus non dimittendum esse, et incul
Abbreviated transcription (Latin):
alienigenas. ꝑ quas ibant ad de¬
os alienos. ñ ille ꝑ maritos acqͥ¬
rebant᷑ aco. Recte hoc p̃cepit. qr
ꝑ moysen uisserat dñs ne quis
uxorẽ alienigenã duceret. Me¬
rito gͦ quas duxerant dño ꝓhi¬
bente. año iubente dimiserun:
dum matͥmoniũ qd̾ extͣ decretũ
¶dĩ factũ
ẽ. s cum cognoscit᷑ eĩndandum:
ut qñ fideł copulat᷑ infideli. S¬

Expanded text:
alienigenas, per quas ibant ad dealienigenas, per quas ibant ad deos alienos; non illae per maritos acquirebantur Deo. Recte hoc praecipit, quia per Moysen jusserat Dominus ne quis uxorem alienigenam duceret. Merito ergo quas duxerant Domino prohibente, Domino jubente dimiserunt;dum matrimonium, quod extra decretum Dei factum est; sed cum cognoscitur, emendandum, ut quando fidelis infideli
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. N ulla de his questio est
testam̃ti ⁊ noui. qͦ ꝓhibet᷑ fide¬
lis cũ infideli copulare ꝯuigiũ.
Iam funt conuges: & ambo ad¬
huc sunt infideles. Tales sunt ad¬
huc qͣles coniuncti sunt. Uenitq
euangłii p̃dicator. credidit eoꝵ
unus uł tina: s ita ut infidelis
cũ fideli habitare consentiat. N
iubet dñs ut fideł infidelẽ dimit¬
tat taltr̃ comunctũ. Nẽc apłs
iubet ut ñ dimitat. s ꝯsulit:
ut si qͥs alit̃ agat ñ sit tͣnsgres¬
sor. Monet gͦ qd̾ ẽ lueͣndi occa¬
sio: cũ poss licite relinquere.
s non expedit. Tunc enĩ ñ expe¬
dit id qd̾ licitũ ẽ. qñ ꝑmittitur
delis ab in fideli: quã ñ ꝓhibet
dñs quia corã illo ñ ẽ iniusta.
s apłs ne fiat consilio caritatis
suadet. ut nemo in ea re iussi
strat᷑ int̾ infideles conugrum
ẽẽ.⁊ consiliũ apłi ñ obuiare p̃¬
cepto dñi. quo uibet fidelẽ nõ
comungi infideli. ⁊ si ꝯuincti
fuerint separari. Legit᷑ enĩ qd̾

Expanded text:
sunt. Nulla de his quaestio est Testamenti, quo prohibetur fidelis cum infideli copulare conjugium. Jam sunt conjuges, et ambo adhuc sunt infideles. Tales sunt adhuc quales conjuncti sunt. Venitque Evangelii praedicator, credidit eorum unus vel una, sed ita ut infidelis cum fideli habitare consentiat, non jubet Dominus ut fidelis infidelem dimittat, taliter conjunctum. Nec Apostolus jubet ut non dimittat, sed consulit ut si quis aliter agat, non sit transgres. Monet ergo quod est lucrandi occasio, cum posset licite relinquere, sed non expedit. Tunc enim non expedit id quod licitum est, quando permittitur delis ab infideli, quam non prohibet Dominus, quia coram illo non est injusta; sed Apostolus ne fiat, consilio charitatis suadet, ut nemo in ea re jussiostratur inter infideles conjugium esse, et consilium Apostoli non obviare praecepto Domini, quo jubet fidelem non jungi infideli, et si conjuncti fuerint separari. Legitur enim quo
Abbreviated transcription (Latin):
filius dei et hominis sint duo illa
ꝑte enim hylarius in nono li¬
bro de truitate ait. Cũm non ali
nd sit filius hominis. neq aliud
filius adei. uerbum enuum caro fa¬
ctum est. et cum qui filius dei ẽ
ipse et hominis sit faluis: reqͥro
qui in hoc filio hominis clarifi
catus sit. Euidenter dicit noN
aliud cẽ filium aei. & alind fili¬
um hominis: ex quo premissa
roboratur & apꝓbatur dẽt̃mina¬
tio. Alia etiam uerba auetorita¬
tum anuotat ut determinet.
potest lectorem: sicut et illud qd
augustinus dicit in primo li¬
bro de trinitate. quia forma dei
formam serui accepit. utrunq: ds̃.¬

Expanded text:
Filius Dei et hominis sit duo illa Aperte enim Hilarius, in nono lib. de Trin., aiud sit hominis, neque aliud Filius Dei »  Verbum enim caro factum est , « et cum qui Filius Dei, ipse et hominis sit Filius; requiro quis in hoc Filio hominis, qui catus sit? Evidenter dicit non aliud esse Filium Dei, et aliud filium hominis. Ex quo praemissa roboratur et approbatur determinatio. 8. Alia etiam verba auctoritatum adnotat ut determinet. potest lectorem, sicut et illud quod August. dicit in 1 lib. de Trin., cap. 24: Quia forma Dei formam servi accepit
Abbreviated transcription (Latin):
& illud quod idem ait in libro
de bono ꝑseuerantie. Qui fidelis
est. in eo ueram humanam na¬
turam credit suscipiente deo
uerbo ita sullimatam. ut qui
suscepit & quod suscepit una cẽt
in tͥnitate ꝑsona. assumptione il¬
la ineffabilit̾ faciente ꝑsone u¬
nius in deo et homine ueritatẽ.
Si autem qui suscepit et quod
suscepit una est ꝑsona: gͦ nat᷑a
humana cum uerbo una est ꝑ¬
sona. Sed hec omnia ex tali sen¬
su dicta fore tradunt. ut utr̃q
subsistit. Ita ctiam susceptũ cũ
suscipiente dicitur una ꝑsona.
quia susceptum suscipienti ẽ so¬
ciatum in unitate ꝑsone. idẽ ita
quod unitas ꝑsone ꝑmansit. non
ita ut caro et anima sint ds̃: qͥa
non caro assumpta. Et ambrosiꝰ
tentie multum indetur opposi

Expanded text:
 illud quod idem ait in lib. de Bono perseverantiae: Qui fidelis est, in eo veram naturam humanam credit suscipiente Deo Verbo ita sublimatam, ut qui suscepit et quod suscepit una esset in Trinitate persona, assumptione illa ineffabiliter faciente personae unius in Deo et in homine veritatem. Si autem qui suscepit et quod suscepit una est persona, ergo natura humana cum Verbo est una persona. Sed haec omnia ex tali sensu dicta fore tradunt, ut utrumque subsistit. Ita etiam susceptum cum suscipiente dicitur una persona, quia susceptum suscipienti est sociatum in unitate personae, id est, ita quod unitas personae permansit, non ita ut caro et anima sunt unus Deusnon caro assumpta. Et Ambr., inae multum videtur
Abbreviated transcription (Latin):
cecũ uitare. Qd̃ urbanꝰ facere
monet: ne sicecus cecũ ducat
ambo in foueã cadant. ait enĩ
sacerdotũ deinceps liceat
quẽlibet commissũ alteri sa¬
cerdoti ad penitentiã srsciꝑe.
sine eiꝰ ꝯsensu cui se priꝰ cõmi¬
sit. nͥ ꝓ ignorantia illiꝰ cui prĩ
confessus ẽ. Qui uͦ ꝯtͣ hoc fac̾e̾
tẽptauerit: gradiis sui ꝑicło

Expanded text:
ecum vitare, quod Urbanus facere monet, ne si caecus caecum ducat, ambo in foveam cadant. Ait enim sacerdotum deinceps liceat quemlibet commissum alteri sacerdoti ad poenitentiam suscipere, sine ejus consensu cui se prius commisit, nisi pro ignorantia illius cui prius confessus est. Qui vero contra hoc facere tentaverit, grad
Abbreviated transcription (Latin):
culpũ: s ꝓpt̾ nuptias accip̃ ue¬
nã.Iminod̾ata gͥ ꝓgressio: scdm
ueniam ꝯcedit᷑. Quo circa ⁊ hĩe
laudabiles sunt nuptie: qͥa
ꝙ̃ illõ qd̃ ñ ꝑtinet ad se. ignosci
faciunt ꝓpter se. Hon enim iste
concubitus guo seruit᷑ ꝯcupis¬
centie agit᷑᷑ ut impleat᷑ fetus
quẽ posfulant nuptie. Omnino
gͥ in gen̾e̾ suo nuptie bone st̃:
qr fidem thori seruant. ⁊ ꝓlis
suscipiende causa utr̃q sexum
commniscent. et impietatẽ separa¬
tionis horrent. Scĩtati d̃ coniu¬
gũ nec comunx in fideł obeẽ pot̾:
s potiꝰ fideł ꝓdest infideli. ut apłs
docet. ¶ Ex his ostenditur. qđ con¬
inges qui causa ꝓlis tm̃ ꝯueni¬
unt. uł qui exigentib debitũ
reddunt defendit a pecc̃o sc̃ĩtas
coniugii. bonũq nuptiale. Si
enim absq pecc̃o non posset fie¬
lari dicens. croscite & multipli¬
camini: cũ iam sine carnalicon¬
cupiscentia non possunt cõmis¬

Expanded text:
culpam, sed propter nuptias accipit veculpam, sed propter nuptias accipit veniam. Immoderata ergo progressio secundum veniam conceditur. Quocirca et hinc laudabiles sunt nuptiae, quia etiam illud quod non pertinet ad se, ignosci faciunt propter se. Non enim iste concubitus, quo servitur concupiscentiae, agitur ut impleatur foetus quem postulant nuptiae. Omnino ergo in genere suo nuptiae bonae sunt, quia fidem thori servant, et prolis suscipiendae causa utrumque sexum commiscent et impietatem separationis horrent . Sanctitati etiam conjugii nec conjux infidelis obesse potest, sed potius fidelis prodest infideli, ut Apostolus docet. Ex his ostenditur quod conjuges qui causa prolis tantum conveniunt, vel qui exigentibus debitum reddunt, defendit a peccato sanctitas conjugii, bonumque nuptiale. Si enim absque peccato non posset fielari, dicens, Gen. 9: Crescite et multiplicamini, cum jam sine carnali concupiscentia non possint commis
Abbreviated transcription (Latin):
Iaem. Concubitũ qui ñ fio cau¬
sa ꝓlis nuptie ñ cogunt fieri.
s impetrant ignosci.si tam̃
non ita sit mimus ut ĩpedi¬
at tempora que orationi debent.
nec immutet᷑ in eum usum qͥ
contra naturam ẽ. Concubitris
enim necessarius. carisa gen̾andi
inculpabilis. ⁊ solus ipse nup¬
tialis ẽ. Ille eͭ qͣm uit necessitatẽ
ꝓgredit᷑. non rationi s libidim
obsequitur: &s hune non exig̾e
s reddere coniugi ne fornicetur
ad coniugẽ ꝑtinet. Si uͦ ambo
tali concupiscentie subigunt᷑.
rem faciunt que non ẽ nuptiax:
cuiꝰ delicti non sunt nuptis hor¬
tatrices s dep̃catrices. Decus qui¬
dem conuigale ẽ castitas: ꝓcre¬
andi &o redaendi carnał debiti
fides. Hocẽ opus nuptiqꝵ: qđ̾ ab
Non peccat uirgo sinupserit.
Cumgͥ culpabilis non sit gent¬
randi intentione concubitꝰ. qui
pͥe nuptiis imputandus ẽ. qͥd
non ꝓpaginis uoluntate. s libi¬
dinis uoluptater Que tñ uo¬
luptas n ꝓpt̃ nuptias cadit in

Expanded text:
 Concubitum qui non fit causa prolis, nuptiae non cogunt fieri, sed impetrant ignosci; si tamen non ita sit nimius, ut impediat tempora quae orationi debentur, nec immutetur in eum usum qui est contra naturam. Concubitus enim necessarius causa generandi inculpabilis, et solus ille nuptialis est. Ille vero qui ultra necessitatem r, nam non rationi sed libidini obsequitur, et hunc non exigere, sed reddere conjugi ne fornicetur, ad conjugem pertinet. Si vero ambo tali concupiscentiae subiguntur, rem faciunt quae non est nuptiarum, cujus delicti non sunt nuptiae exhortatrices, sed deprecatrices. Decus quidem conjugale est castitas procreandi et reddendi carnalis debiti fides. Hoc est opus nuptiarum quod ab Non peccat virgo si nupserit. Cum ergo culpabilis non sit generandi intentione concubitus, qui proprie nuptiis imputandus est, quinon propagationis voluntate, sed libidinis voluptate? quae tamen voluptas non propter nuptias cadit in
Abbreviated transcription (Latin):
damnate. De indulgentia apłi
am. Cui enĩ p̾statur uenia nͥ
culpe: ꝑhoc etiã qͥdã ꝓbare
uolunt nuptias cẽ pecc̾m. S
ut supͣ dictũ ẽ: indulgentia
alia concessionis. alia ꝓmissioĩs.
Egerat apłs de nuptiis & de
carnali coitu: ⁊ ad utr̃q retulit
illud. hoc aũ dico sedm indul¬
gentiam. Indulgent᷑ enĩnup¬
tie scd̾m concessionẽ: & ꝯcubteꝰ¬

Expanded text:
damnatae. 7. De indulgentia Apostam. Cui enim praestatur venia, nisi culpae? Per hoc etiam quidam probare volunt nuptias esse peccatum. Sed, ut praedictum est, indulgentia alia est concessionis, alia permissionis. Egerat Apostolus de nuptiis, et de carnali coitu; et ad utrumque retulit illud: Hoc autem dico secundum indulgentiam. Indulgentur enim nuptiae secundum concessionem et con
Abbreviated transcription (Latin):
ait. fort̾e aliquis dicit. Si ue¬
sunt nuptie. Cui enĩ insipee
infirmitati ꝑmisit: scd̾m ueniã
audeo dicere peccm̃n eẽ. Ueniam
nanq concedens apłs. concubi¬
tum attendit comugatoꝵ: uͥ
ẽ incontinentie malũ. Iñcon¬
tinentie malum ẽ e qd uir cog¬
noscit uxorẽ ũ ultid e secessita¬
incontinentia malũ ẽ. iõ con
culpabile est hoc boñ: s utb̾¬

Expanded text:
t.: Forte aliquis dicet: Si vesunt nuptiae. Cui enim venia, infirmitati permisit secundum veniam, audeo dicere peccatum esse, veniam namque concedens Apostolus, concubitum attendit conjugatorum, ubi est incontinentiae malum. Incontinentiae malum est, quod vir cognoscit uxorem etiam ultra necessitainconticulpabile est hoc bonu