comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orreo. res. horrui horrorem hr̃e tiuere ¶ scopus¬
pili ugescunt et surrigunt: pp̾ frigus uł pp̃ timorẽ
ficut innocte cum homo uadit solus. Et hinc hic
lprror. horroris. Et hit et hͨ horribilis et h. le.i. ab¬
hominabilis. Et compat᷑ lior. ssmuꝰ unde horribilt̃
lius. ssime. adu̾bium. Et ħ horribilitas. tatis. Itẽ
ab horreo bordꝰ da. dimmi. terribilis ab hominabiłis.
frigorosus tremens. ⁊ compatur. dior. ssimꝰ unde
horride. dnis. ssime. adu̾bium. et ħ lorriditas. tatis.¬

Expanded text:
ORREO -es -ui, horrorem habere, timere vpili rigescunt et surriguntur propter frigus vel propter timorem, sicut in nocte cum homo vadit solus. Et hinc hic horror -ris et hic et hec horribilis -le, abominabilis, et comparatur -lior -simus, ude horribiliter -lius -sime adverbium et hec horribilitas -tis. Item ab horreo horridus -a -um, terribilis, abominabilis, frigorosus, tremens, et comparatur -dior -simus, unde horride -dius -sime adverbium et hec horriditas -tis
Abbreviated transcription (Latin):
epõꝵ est. tenet emu incem aptĩcã. et p̾sidet tam
metropolitanis qmͣ cet̾ĩs epĩs. Metropolitam a
mensura cuntatum nocantur. Singulis emim
ꝓuinciis president quoꝵ autti et doctrine cet̾i̾
sacerdotes sb̾iecti sunt fũ quib reliquis epĩs
nil agere licet. S olicitudo enim tocius ꝓuincie
ipĩs commissa eit. Om̃s autẽ sr̃iꝰ signͣati or¬
dines uno et eodem nocabulo eꝑĩ nommantur
S iõ pͥuato nomine quidam utũt pp̃ distincõm
potestatis ꝙͣ singuli accepunt. Ab ept̃ dĩnatur¬

Expanded text:
episcoporum est, tenet enim vicem apostolicam et presidet tam metropolitanis quam ceteris episcopis; metropolitani a mensura civitatum vocantur, singulis enim provinciis president, quorum auctoritati et doctrine ceteri sacerdotes subiecti sunt, sine quibus reliquis episcopis nil agere licet, sollicitudo enim totius provincie ipsis commissa est. Omnes autem superius signati ordines uno et eodem vocabulo episcopi nominantur, sed ideo privato nomine quidam utuntur propter distinctionem potestatis, quam singulariter acceperunt. Ab episcopu
Abbreviated transcription (Latin):
agger ciumilus terre sursum eleuare et etiã
media strate euuencia coaceruatis lapidib
strata ab agge .i. coaceruacione laꝑidum dic¬
ta qmͣ hystorici mam mlitarem uł ferratam
dñt et huic aggosus sa. sum .i. cumulosus et

Expanded text:
 cumulus terre sursum elevate, et etiam media strate eminentia, coacervatis lapidibus strata, ab aggere, idest a coacervatione lapidum dicta, quam istorici viam militarem vel stratam dicunt; et hinc aggerosus -a -um, idest cumulosus, et
Abbreviated transcription (Latin):
Et caret supino .i. culum monete. uł crimen¬
riꝙ faciunt mulieres inferius.uñ. u̾sus. Es
est mroꝵ uiter se crissari mulierum inter se
Haltei caseph. filius fuit nachor fris abra¬
he. Uñ casdei dcĩ sunt qui nunc caldei dicũtur

Expanded text:
et caret supino, idest culum movere,quod faciunt mulieres inferius; vel ter se, crissari mulierum inter se.  CASETH filius fuit Nachor fratris Habrae, unde Casdei dicti sunt qui nunc Caldei dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur leonthophonus quedam bestia modi¬
ca sic dcã qr si capiatur et exuratur et enis
cere carnes asꝑse ponantur ꝑ mas leoues
uerant. si quantulum amq ex illis sumꝑse
diceretur leonisꝑdi. ut ex utraq ꝑte declinate¬
tur et nascitur leoꝑdus ex adulterio leene et

Expanded text:
hic leontofonus, quedam bestia modica, sic dicta quia, si capiatur et exuratur et eius cinere carnes asperse ponantur per vias, leones necant si quantulumcumque sumpsediceretur leonis pardi, ut ex utraque parte declinaretur. Et nascitur leopardus ex adulterio leene et
Abbreviated transcription (Latin):
ppriis uł appłatis nominib et siguifi¬
Sat landem et intuperacõne ur mediũ
uel accidens unicuiq landem ut iustus. intuꝑa¬
com ut in iustus medium ut magnus. Diciiꝰ
enimi magnus impator laudantes et magnus
¶latro uł fur utuperantes. Accidens uero idest su¬
ura uiicuiq ut nger cormis et altinu mare. ꝓ¬

Expanded text:
propriis uel appellatiuis et significat laudem uel uituperationem uel medium uel accidens unicuique: laudem, ut iustus; uituperationem, ut iniustus; medium, ut magnus dicimus enim magnus imperator laudantes et magnus latro uel fur uituperantes; accidens uero, id est suum uniuscuiusque, ut niger coruus et altum mare.
Abbreviated transcription (Latin):
arectum .cti. locus ubi crescit sarex uł repo
coge pecus tu pꝰ carecta letabas. Iob .uiii. aut
tu. ꝙ ꝓbat cariturus. Et cassum cassu ꝙ ꝓ
bat cassus . sa. sum. carens caritus uł cassus
tariturus uł cassurus ꝙ ꝓbat cassus. Et est

Expanded text:
arectum -ti locus ubi crescit, unde Virgiliucoge pecus, tu post carecta latebas’. Item a od probat cariturus, et cassum -su, quod probat cassus -a -um; carens, caritus vel cassus, cariturus vel cassurus, quod probat cassus. Et not
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcul dubio nistus est. S iusticiam tempan¬
tia seqii debet qr plerumq insticia si modũ
non ht̃ in crudelitatem cadit. Ipã ergo iusti¬
cia. uere isticia est q̃ se temꝑancia freno mo-¬
deratur. ut in zelo quo quisq fu̾et. sit ecian
tempans ne si plus feruet sit eciam tempe¬
uare moderannna ignorat. Et ut aug̃. ĩ xiiiiͦ.¬
seris. prudencia in p̾cauendis insidiis. forti¬
tudo in ꝑferendis molestiis. tempancia in
docet iusticiecn et nirtutem. Sobrietatem
nocat tempanciam et mitutem uocat forti¬

Expanded text:
dubio justus est; sed ejus justitiam temperantia sequi debet, quia plerumque justitia, si modum non habet, in crudelitatem cadit. Ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet, sit etiam temperans; ne si plus ferveat, pevare moderamina ignorat. 9. seris; prudentia, in praecavendis insidiis; fortitudo, in perferendis molestiis; temperantia, docet, justitiam et veritatem. Sobrietatem vocat temperantiam, et veritatem vocat forti
Abbreviated transcription (Latin):
cardo una ꝑs hostii .s. cuneus qui in foramĩe
tur cardo a cardian ꝙ est cor. qr sicut cor ho¬
extremitas rei. uñ et cardines celi dur̃ ex̾me
ꝑtes axis sic dicti qr ꝑeos u̾titur celum. Car¬
do etiam ponitur ꝓ oꝑtimitate uł articulo.
uñ ꝓũbialr̾ solet dici. res est in cardine .i. in
articulo uł oportitate qui enim in cardine
nirgilius aut̾
tanto cessabit cardine rerum.

Expanded text:
a pars hostii, scilicet cuneus, qui in foramine tur cardo a cardian, ideo quia sicut cor hoetreme partes axis, sic dicti quia per eos vertitur celum; cardo etiam ponitur pro oportunitate vel articulo, unde proverbialiter solet dici ‘res est in cardine’, idest in articulo vel oportunitate; qui enim in cardine Virgilius ‘aut tanto cessabit cardine rerum’.
Abbreviated transcription (Latin):
et eius compoĩta omĩa sunt actiua. Et silła hãt
li. u̾q corripuunt et faciunt p̾teritũ in leui et su¬
pmum in litum. pemult̾. cor̃r. est regula gn̾alis
om̃e supnium uemiens a p̾terito terminãte. ĩ. iii.
citũ. sitũ. satum. cognitum aguntũ. Que oĩa¬

Expanded text:
omposita omnia sunt activa et hanc sillabam li- ubique corripiunt et faciunt preteritum in levi et supinum in litum, penultima correpta. Est enim regula generalis omne supinum veniens a preterito terminante in -vi situm citum satum cognitum
Abbreviated transcription (Latin):
pom sententie aliciaus lib̾ et non construccõm
litt̾e accipit: a capr̃ qũq commnentũ largius .s.
pro quol libro. et tunc sic diffitͤ Comẽtũ est
plimoꝵ studio uel doctrina inmente hĩtoꝵ ĩ unũ
et exponens. unde dicitur glosa qiͣ glossa .i. lingͣ¬
exponende insistit et sensum emicleat transia¬
ip̃ius doctoris continens tractatum sine tr̃e ul

Expanded text:
alicuius libri et non constructioni littere. Accipitur quandoque commentum largius, scilicet pro quolibet libro et tunc sic diffinitur: commentum est plurimorum studio vel doctrina in mente habitorum in unum et exponens, unde exponende insistit et sensum enucleat. Translaipsius auctoris continens tractatum, sine l
Abbreviated transcription (Latin):
thesamus. unde hoc gazetum gazeti .i. gazarũ
repoĩtorium ꝙ et ꝓ ipa gaza pouite Et h gaza ga
ze quedam ciuitas palestine qma ibi cambises
rei psarimi tlesauros suos posuit cumbellum e¬
gyptiis intulisset. unde gazetum guzeti .i. iniiuiiu

Expanded text:
 gazetum, idest gazarum repositorium, quod et pro ipsa gaza ponitur. Et hec Gaza -e, pro quadam civitate Palestine, quia ibi Cambises, rex Persarum, thesauros suos posuit, cum bellum Egiptiis intulisset. Unde hoc gazetum vinum
Abbreviated transcription (Latin):
dccõ ab eadem incipit consonãte ut officio suffi¬
cio. affectus difficił diffuido efficio et ex ħ quoq
muta ce. ouditur .t. ꝙ cũ omẽs seĩuocales sun¬
plices solent in mediis dicconib ge̾mari ħ nõ
gematur nec t̾minat eas sic̃ ille insi in suo uo¬

Expanded text:
dictio ab eadem incipit consonante, ut officio, sufficio, affectus, efficio, difficilis, diffundo. et ex hoc quoque muta esse ostenditur, quod, cum omnes semiuocales simplices solent in mediis dictionibus geminari, haec non geminatur nec terminat eas sicut illae nisi in suo no
Abbreviated transcription (Latin):
sequens quoq ab eadem incipiat in sĩ¬
plicib diccombris ⁊ in plisq compoitis ut ab¬
addir uł abaddier. addo. reddo. redduco. Quod
eciam reduco dicitur urgilius n qrͣto eneydoᷤ¬
Eiectani classem socios a morte redireit. Hec
tamen ip̃a consonãs. do. in ad p̾põne mutatur se¬

Expanded text:
sequens quoque ab eadem incipiat in simplicibus dictionibus et in plerisque compositis, ut abaddir uel abaddier, addo, reddo, redduco, quod etiam reduco dicitur. Virgilius in VIII: «rediectam classem, socios a morte reduxi». haec tamen ipsa consonans in ad praepositione mutatur se
Abbreviated transcription (Latin):
cius cauib plus enim sensus cetĩs anma
scant. dños suos diligunt. Ñoꝵ tecta de¬
fendunt ꝓ diu̾s suns se morti obiiciunt
uolinitarie cum dño ad p̾dam currunt cor¬
relinquunt. quoꝵ postremo neͤ est exͣ hoĩes
ẽẽ non posse ħ ysidorꝰ. Quis ergo ut dicit
gr̃am bñ dese m̾entib non referre cum inde¬
at eciam bestias refugere crimen ingͣci ⁊ ille
imptite alimonie ẜuant menoriam tunori
non ẜuas salutis accepte¬

Expanded text:
cius canibus, plus enim sensus caeteris aniscunt, dominos suos diligunt; diminorum tecta defendunt; pro dominis suis se morti objiciunt; voluntarie cum domino suo ad praedam currunt; correlinquunt. Quorum postremo natura est, extra homines esse nongratiam bene de se merentibus non referre, cum videat etiam bestias refugere crimen ingrati? Et illae impertitae alimoniae servant memoriam, tu non servas salutis accept
Abbreviated transcription (Latin):
diis dumcare. unde giadiator. toris. qui gladio.
duicat et est nonien cinustam officii q olin io¬
me excebatur in areria. unde ħ gladiatura . re. ars
illa ludus ille. Et gladiatorius. ria. rium.  per¬
tinet ad gladiatores uł ꝙ ex̃cetur agladiatore.
unde gladiatorius ensis .i. eusis gladiatoris. Et¬
Gladio. dias componitur congladio. as. simul
gladiare. Digladio. as. diuersis moĩs gladia¬
re. Gladio in hat fignificacõne cum suns cõpor̃¬
tis est neutrur. Item gladio. dias .i. gladio int̾¬
ficere. Et in hat significatc̃ẽ aum om̃ĩb suis com

Expanded text:
dimicare, unde hic gladiator -ris, qui gladiis dimicat, et est nomen cuiusdam officii quod olim Rome exercebatur in arena. Unde hec gladiatura -re, ars illa, ludus ille, et gladiatorius -a -um, quod pertinet ad gladiatorem vel quod exercetur a gladiatore; unde gladiatorius ensis, idest ensis gladiatoris, Gladio componitur congladio -as, idest simul gladiare; digladio -as, idest diversis modis gladiare: gladio in hac significatione cum suis compositis est neutrum. Item gladio -as, idest gladio interficere, et in hac significatione cum suis com
Abbreviated transcription (Latin):
¶uades hiados grece latine dicitur pluma. uude
h hias hiadis ꝙdam signum celeste et quelz stella
illius signi pt dici hias. Et ħ signũ est in fronte
tauri. Et diciitur hiades ab hiados qr ortu suo ef¬
ficiunt plumas. unde et latini succulas illas appel¬
lant ur dicuntur hiades ab ydor ꝙ est aqua. Et¬

Expanded text:
 HYETOS grece, latine dicitur pluvia; unde hec Hyas -adis, quoddam signum celeste; et quelibet stella illius signi potest dici Hyas. Et est hoc signum in fronte Tauri; et dicuntur Hyades ab hyetos, quia ortu suo efficiunt pluvias, unde et Latini succulas eas appellant. Vel dicuntur Hyades ab hydor, quod est aqua,
Abbreviated transcription (Latin):
cadaũ sic dictum afimib accensis .i. candelis
quia ante feretrum ante papiri usum cera cir¬
est luctuosum et fimereũ ꝙͣ ex fumere constat uł
ꝙ ad finus ꝑtinet. ftimestii uero q fimere est in¬
quinatum. unde fimesto. stas .i. finie inquinare
et ponitur simplicit ꝓ inquinare. Q aut̃ sit drist¬

Expanded text:
cadaver, sic dictum a funibus accensis, idest candelis, quos ante feretrum, ante usum papiri, cera cir quia funebre et luctuosum et funereum quod ex funere constat vel quod ad funus pertinet, funestum vero quod funere est inquinatum; unde funesto -as, idest funere inquinare et ponitur simpliciter pro inquinare. Item
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ corruperũt diuatim mutantes .e. penłt
in .I et dixerurnt ħ et ħ̾ ceretis et h̾cerete silt̃
penult̾. ꝓducta. postea mod̾ni amplius nom̃
rerunt ħ et ħ ceres et ħ cerete gtõ ceretis. nel
ne corr̃. ap̃ anctores. Cum ergo in p̾mitino ĩne¬

Expanded text:
rruperunt derivatum mutantes e penultimam in i, et dixerunt hic et hec ceritis et hoc -te, similiter penultima producta. Postea moderni amplius nomen xerunt hic et hec ceres et hoc -rete, genitivo ceretis vel ne correpta apud auctores; cum ergo in primitivo inve
Abbreviated transcription (Latin):
Erete achere dr̃ ħcerete. ceretis quedam ci¬
nitas dũ enĩ romani olim militarent nrta
aquiliuam cruitatem q̃sierunt acinb ꝙ ẽẽt
nomen auitatis. Illi uero exꝑtes lingue lati¬
ne ut pote greci se a romanis ẽẽ salutatos cre-¬
dentes responderunt chere ꝙ est salire. tunc ro¬
mani chere nomen ciuitatis ẽẽ credentes sub¬
traxerunt .h. et addiderunt hant silłam. ce

Expanded text:
Item a chere hoc Cerete -tis, quedam civitas: dum Romani olim militarent iuxta Achiliam civitatem, quesiverunt a civibus quod esset nomen civitatis; illi vero expertes lingue latine, utpote Greci, se a Romanis esse salutatos credentes, responderunt: ‘chere’, quod est salve. Tunc Romani chere nomen civitatis esse credentes, subtraxerunt h et addiderunt hanc sillabam te
Abbreviated transcription (Latin):
est a liene ligue corrupcõ¬
fert a barbarismo qr barlurismꝰ est corrupcõ
ꝓp̾e liugue. ut si g̾cus corrumpat linguã
grecam latius latinam barbarolexis uo̾¬
est corrupcõ aliene liugne ut si grecus cor¬
rumperet lingnam uł latinus grecam cõ¬
Darbarostomus stomi. qui u̾ba plena
barbarisnus ꝓfert abarbarisimuis et thomoᷤ
ru. sruder incultus austerus stolidus Et
est nomen crudelitatis. ⁊ austeritatis. uñ
olun gentes omnes dicte sunt barbare p̾¬
ter grecos et latinos un barbaricus. sa. cũ.
Et barbartinus. na. mim. in eodem sẽsu

Expanded text:
est aliene lingue corrupfert a barbarismo, quia barbarismus est corruptio proprie lingue, ut si Grecus corrumperet grecam, Latinus latinam, sed barbarolexis est corruptio aliene lingue, ut si Grecus corrumperet latinam vel Latinus grecam; condbarbarismis profert, a barbarismus et tomos, -um, crudelis, incultus, stolidus, et est nomen crudelitatis et austeritatis, unde olim gentes omnes dicte sunt barbare preter Grecos et Latinos, unde barbaricus -a -um, et barbaricinus -a -um in eodem sensu,
Abbreviated transcription (Latin):
componitur de la qͥo. as .i. naĩde laqueare nel sol¬
uere. Et laq̃o. as. in eodem sensu. Item illaq̃s.
laqueare. uł oblaq̃are est circa corticem tr̃am ape¬
nre. et uelut lacum efficere ħ quidama excorticare
dur. ⁊ aqueo. as. actĩm est cum om̃ib suis com

Expanded text:
alde laqueare vel solvere, elaqueo -as in eodem sensu, illaqueo, laqueare, vel oblaqueare est circa corticem terram aperire et velut lacus efficere: hoc quidam excodicare dicunt. Laqueo activum est cum omnib
Abbreviated transcription (Latin):
trabim in sumitate domus. ur laquearia sunt
que suꝑ tigna pomitur et ip̃is tignis illaq̃antͤ
Item lagnearea sunt que cameram subtegñt
et ornant. S laq̃ar ip̃a testudo canere dr̃ instar
nar. Et inde ħ laquearium .rii. idem ꝙ laquear.
unde laqͥarius. na mii. uñ Iosephus in .uiii. de
lignis celatis opere ĩ ciq̾atio auros restitis.¬

Expanded text:
trabium in summitate domus; vel laquearia sunt que super tigna ponuntur et ipsis tignis illaqueantur; item laquearia sunt que cameram subtegunt et ornant, sed laquear ipsa testudo camere dicitur ad nar; et inde hoc laquearium -rii, idem quod laquear, et laquearius -a -um, unde Iosephus in octavo ‘de lignis celatis opere laqueario auroque vestitis
Abbreviated transcription (Latin):
mata q̃cumq fragrantis odoris. Iudia uł
arabia mittit nel regiones. dcã sic ab ara
qr aris impoĩta diuinis inuocacionibus
apta bideantur uł ab aere qr se se aeri inseri
et misceri ꝓbatur. Nam quid est odor insi-
aeris contractus. Et ꝓd̾ penult᷑. aroma

Expanded text:
unt quecumque fragrantis odoris India vel Arabia mittit, vel alie regiones, dicta sic ab ara, quia aris imposita divinis invocationibus apta videantur, vel ab aere, quia sese aeri inseri et misceri probantur; nam quid est odor nisi aeris contactus ? Unde aroma
Abbreviated transcription (Latin):
Aronia. me. dulcoracio ⁊ consona cie.¬
cia plimorum cantuum. uñ armonicus. cã.
cum. dulcis suanis delc̾abilis ut armonia.
i. cõmunis cantus celi. Et iudetur armoĩa
ẽẽ compoĩtum ex ad et ẜm autiquos muuitã
o. iii .x. ⁊ monos ꝙ est unum. q aid unum bbi¬

Expanded text:
ARMONIA, dulcoratio et consonantia plurimorum cantuum, unde armoniacus -a -um dulcis, suavis, delectabilis ut armonia idest communis cantus celi, et videtur armonia esse compositum ex ad, sed secundum antiquos mutatur d in r, et monos quod est unum, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur arotum. ex et fit. ex aro. aras .i. tescci¬
bere ue nalce arare. et cumi. ꝑ .ꝑ. et fit paro. ras
Et cum ob. et fit ob aro ob. aras. Et hic uer¬
balia aro cum sins compor̃tis neutrum ẽ ex¬
cepto exaro ꝓdescubere. Et corr̃. p̾mani. Sed

Expanded text:
ponitur cum ex et fit exaro -ras, idest describere vel valde arare, et cum per et fit peraro -ras, et cum ob et fit obaro -ras, et hinc verbalia; aro cum suis compositis neutrum est, excepto exaro pro describere, et corripit a. A 310
Abbreviated transcription (Latin):
nnitate fidei eligendo ꝙ sibi melius uidet: S scisma¬
tici sunt qui ab aliis sunt segregati. Solocium cõ¬
grega cõius gandent discidio quĩa eodem cultu et eo¬
dem ritu incẽdunt ut cetere et fere esdem opinant᷑
h̾etiti uero penitus alia opinantur

Expanded text:
nitate fidei eligendo quod sibi melius videtur. Sed scismatici sunt qui ab aliis sunt segregati: solo enim gaudent congregationis discidio, quia eodem cultu et eodem ritu incedunt ut ceteri et fere eadem opinantur; heretici vero penitus alia opinantur
Abbreviated transcription (Latin):
duunisio sib mutate fidei qr minis ad leret illis. uł qma
fatit illud dubitare in fide quos uradit nel hesis pa¬
abeligendo quia id sibi unusquisq eligat q melius
illi ẽẽ nrͣ ut ꝑ ypatletiti epyturi stoyti nel ficut alii q
ꝑ u̾sim dogina cogitantes arbituo suo de ecc̃a recesse¬
runt. Inde ħesis ergo c̾ca est abeleccõe qmͣ quisq abi
arbitrio suo ad instituenda uł suscipienda q̃lilet ip̃e
sibi eligit. Rob̾ uero nch ex arbituo ur̃o induce licet
S nec eligere huiꝰ rei apłos dei bẽmus autores quĩ
nec ip̃i quicquid ex suo arbitrio ꝙ inducerent ele¬
gerunt. S acceptam a xp̃o disciplinã fidelitꝰ nacõ¬

Expanded text:
divisio ab unitate fidei, quia nimis adhereat illis, vel quia facit illos dubitare in fide quos invadit; vel heresis insque eligat quod melius esse illi videtur, ut perypatetici, epicurei, stoici vel, sicut alii, qui perversum dogma cogitantes arbitrio suo, ab ecclesia recesserunt; inde ergo heresis dicta est ab electione quam quisque arbitrio suo, ad instituenda vel suscipienda quelibet, ipse sibi eligit. Nobis vero nichil ex arbitrio nostro inducere licet, sed nec eligere: huius rei apostolos Dei habemus auctores, quia nec ipsi quicquam ex suo arbitrio quod inducerent elegerunt, sed acceptam a Christo doctrinam fideliter natio
Abbreviated transcription (Latin):
fenre quoq anis in lotis arabie ꝑhiletur de gere
atq ea ns ad annos quingentos longena etate
ꝓcede̾. Quod cum sibi finem inte ad ẽe adu̾tit fa¬
cit sibi flecam de thure et mirra et cet̾is odorib ĩ
qũ impleto inte sue temꝑe intrat et moritur. de
cnus humore cariis uerinis exurgit paulatim¬
q ad olescit ac ꝓcessu statuti temꝑis induit alaꝵ
remigia atq in frĩoris quis spem formam q reꝑa
ipã sibi insignia resurrerccõnis instaurat et utiq a¬
nes pp̃ hominẽ sunt. non homo pp̃ aues sit igitur
eremplo nob̃ ꝙ auctor et creator oĩm scõs suos i
perpetinim pire non paciatur qui anem uincam
pure non passus resirgenti eam sui semine uoluit
fenicẽ nocant. ħ quingentos et ultͣ annos iens
dum se unidet semiisse collectis arõtum nirguł regũ
sibi instruit et ⁊ñso ad radium solis alaꝵ plansu
uoluntarium sibi incendium mitrit. sic q iterum

Expanded text:
«Fenix avis in locis Arabie peribetur degere atque eam usque ad annos quingentos longaeuam aetatem producere. quae cum sibi finem uitae adesse aduerterit, facit sibi thecam de ture et murra et ceteris odoribus, in quam impleto uitae suae tempore intrat et moritur. de cuius umore carnis uermis exsurgit paulatimque adolescit ac processu statuti temporis induit alarum remigia atque in superioris auis speciem formamque reparatipsa sibi insignia resurrectionis instaurat. et utique aues propter hominem sunt, non homo propter auem. sit igitur exemplo nobis quia auctor et creator auium sanctos suos in perpetuum perire non patitur, qui auem unicam perire non passus resurgentem eam sui semine uoluit fenicem vocant. Hec quingentos et ultra annos vivens, dum se videt senuisse, collectis aromatum virgulis, rogum sibi: seruit et, converso ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit sicque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cumaliqins uellet mire fedꝰ quedam porta satrifi¬
carret᷑ in hunc modum. maior ex ista ꝑte et minor ex
ałia sũ eẽt imꝑator sine rex. sine alius princeps tene¬
uant illan portam et ip̃am ꝑtuciebãt. et turpiter ot¬
cidebant ꝙ sic occitat ⁊le qui a pace renlient. Et inde
dciñ elt fedꝰ apporta fede .i. tupͥiter occisa. sunismors
optabatur ei qui a pace resiliret. uł dr̃ fedus afide
ał dr ab hẏrco et edo.f lr̃a addita uł pocius poĩta
ꝓ .h. que hr ꝓ hoc nomine hycus. Et dr̃ fedus sic
q hyrcus et edus. cum porca iiolabãt infedere
fatiendo et fedrs p̾uenit pacem. s feceris ꝑtis st̃

Expanded text:
quod cum aliqui vellent inire fedus quedam porca sacrificaretur in hunc modum: maior ex ista parte et maior ex illa, sive esset imperator sive rex sive alius princeps, tenebant porcam illam et illam percutiebant et turpiter occidebant, quasi sic occidatur ille qui a pace resilierit, et inde dictum est fedus a porca fede et turpiter occisa cuius mors optabatur ei qui a pace resiliret; undvel dicitur ab hyrco et edo, f littera addita vel potius posita pro h que habetur pro hoc nomine hyrcus, et dicitur fedus sic quia hircus et edus cum porca immolabantur in federe faciendo. Et fedus prevenit pacem; sed federis partes
Abbreviated transcription (Latin):
pum uł punicei et f̾ra rartagim ad iacens dtã¬
tit primicia. tñ post ea ampliata est a ppło et dtã
pei pumi. unde et qdam genus maloꝵ dr̃ malũ
płimum abiuidet uł qr grana hãt iubea Itẽ a fe¬

Expanded text:
Punici vel Punicei et terra Carthagini adiacens dPunici vel Punicei et terra Carthagini adiacens dea ampliata est appellatio et dicta Peni, Puni; unde et quoddam genus malorum dicitur plurimum abundat vel quia grana habet rubea. Item a fe
Abbreviated transcription (Latin):
et mustro qr nũster lucem diñ. Et sit ꝓpe fene¬
stre quib eẜior ꝑs angusta est. s int̾ior diffusa ⁊
et fenestro. stras. fenestras facere uł fenegras p̾pa
re. ¶ Enceon grece latiue dr̃ iuleum unͣ fenicͤeꝰ
cea. crum .i. rubeus ut fenceam uestem diciit g̾ti
rubeus qr ergo illi ex incuntate solis surit ꝑmucei
nuo scabimꝰ ut colore rep̾sintemus illos fusse in¬
uentores lrãꝵ ab eis terra ꝙͣ coluerunt dcã est het¬
est de terra illa sine sit rubeus sine non. Et fences
ꝑ ph. uł mutata f. i .p. si scribatur ꝑ .f. ⁊ a peruus
muitata .e. in .u. fit punus. na. nũ. unde punicus
sensu. Et noͣ diligenter ꝙ ꝑem et pum. et ꝑuici ⁊
puincei. dicintur tam illi de prancea qui carta¬
ginenses et affricam. dido quidem que fuit de sprio
et sp̃done cuntatib fencie fugiens fr̃em sim
pignialionem uenit maffticami cum magͣ multi¬
tudire suoꝵ cum quib cartaginem edificauit.
Et hint cargnienses dã sunt pemi uł punici ul

Expanded text:
et ministro, quia ministret lucem Domini, et sunt proprie fenestre quibus exterior pars angusta, sed interior diffusa eset fenestro -as, idest fenestras facere et fenestras prepaon grece latine dicitur rubeum, unde feniceus -a -um, idest rubeus, unde feniceam vestem dicunt Greci rubeus. Quia ergo illi ex vicinitate solis sunt punicei, minio, scribimus ut colore representemus ipsos fuisse inventores literarum. Et ab eis terra quam incoluerunt dicta est Feest de terra illa, sive sit rubeus sive non, et feniceus per ph, vel mutata f in p si scribatur per f. Et a penus, mutata e in u, fit punus -a -um, unde punicus sensu. Et nota diligenter quod Peni et Puni et Punici et Punicei dicuntur tam illi de Fenicia quam Carthaginenses et Africani. Dido quidem, que fuit de Tyro et Sydone civitatibus Fenicie, fugiens fratrem Pygmalionem, venit in Africam cum magna multitudine suorum cum quibus Carthaginem edificavit, et hinc Carthaginenses dicti sunt Peni vel Puni vel
Abbreviated transcription (Latin):
eneror. raris. a fenus dr̃ feneror amis. et ¶ fie
meodem sensu muertur. feño. ras .i. iuituare nel
iituari. s. tare ad iisnram uł accipere est em̃ tãtis
et accipientis. Et qui dat mutuo et aui accipit
as. uł refen̾or. raris .i. it̾um fen̾ari. Et nõ ꝙ fen̾o
uel feneror ĩuenitur ⁊̃ ꝓ ⁊iũgere uł ligare. fenero
ras. cum onũb sins compoĩtis est neutrũ s fene

Expanded text:
r -aris; et in eodem sensu invenitur fenero -as, idest mutuare vel mutuari, scilicet dare ad usuram vel accipere: est enim dantis et accipientis et qui dat mutuo et qui accipit -as vel refeneror -aris, idest iterum fenerari. Et nota quod fenero vel feneror invenitur etiam pro coniungere et ligare. Feneror -aris cum omnibus suis compositis est deponens; fene
Abbreviated transcription (Latin):
carencia amina ꝑtinens. Diciniꝰ emm conditur
olus aratur terrã. inseritur arbos curcitur spaci¬
habere pͥmam et secindam ꝑsonam passiuorum
in quib et fateri possunt leedem ꝑsone ꝙ in se sit
ut est amo te conseguitur ut ille ad quem dixi cõ¬
fitendo id ꝙ ame audunt dicat amote. Quedam

Expanded text:
carentia anima pertinens. dicimus enim conditur holus, aratur terra, inseritur arbos, curritur spatihabere primam et secundam passiuorum personam, in quibus et fateri possunt eaedem personae quod in se fit, ut est amo te, consequitur, ut ille, ad quem dixi, confitendo id, quod a me audiuit, dicat amor a
Abbreviated transcription (Latin):
in gtõ nam ꝓ bacho uł in genilo fac̾ gtm liber
liberi ꝓcodice uł cortice liłer libri libet liberi dr̃
filius ingennus qr ex libero mrĩmonio sit nat¬
uł ornatus. Nam filii ex libero et antilla orti ẜ¬
uilis sunt condicõnis semꝑ enĩ qui nascitur se¬
lachus qui liberat hominem acuris. ut qr ma-¬
res ni coenudo ꝑ eiuis bñ ficium enussis sem̃b
liberantur. Item liber muliebri et delicato corꝑe¬
de puigitur quia dicunt mulieres ei attribins
dinem unde et frõs eius pãpino cingit᷑ s iõ co¬
ronã inteã et cormi ht̃ qr cum grate et mode¬
rate uimim bibitur leticiam p̾stat cum ultͣ
modum excitat lites. Et qr̃ cormia ad dit. uñ¬

Expanded text:
ivo: nam pro Bacho vel ingenuo facit genitivum liber liberi, pro codice vel cortice liber libri. Liber -eri dicitur filius ingenuus quia ex libero matrimonio sit ortus; nam filii ex libero et ancilla orti servilis sunt condicionis: semper enim qui nascitur deuia liberat homines a curis vel quia mares in coeundo per eius beneficium emissis seminibus liberentur. Idem Liber muliebri et delicato corpore pingitur quia dicunt mdinem, unde et frons eius pampino cingitur; sed ideo coronam viteam in cornu habet, quia cum grate et moderate vinum bibitur, letitiam prestat; cum ultra modum, excitat lites et quasi cornua dat.
Abbreviated transcription (Latin):
liberalitas. tatis .i. largitas humanitas bengni¬
tas. ⁊ ꝓ libertate inuenitur. s ꝓp̾e libertas est cõ¬
dicõnis liberalitas uero bñficiẽrie et largitatis
artes dnr̃ liberales quia non insi liberis licebat
eas addiscere. uł quia nolunt liberum ab ꝯnin
cura et solicitudine. unde paupes studere nõ possũt
mumi acuris temporalib et intiis liberalis com¬

Expanded text:
 benignitas et pro libertate invenitur: sed proprie libertas condicionis est, liberalitas vero beneficentie et largitatis.artes dicuntur liberales quia non nisi liberis licebat eas addiscere, vel quia volunt liberum ab omni cura et sollicitudine, unde pauperes studere non possunt  liberant animum a curis temporalibus et vitiis. Liberalis com
Abbreviated transcription (Latin):
re. uł posse non petcare ꝓp̃ infirmitatẽ nõ dũ
ꝑfcẽ absortam. et pp̃ gr̃am non dum ꝑfcẽ con¬
sũmatam. post confirmacõm. uero infirutate
penitus consumpta et grã consmumata nec
uuici poterit nec p̾mi et tunc hebit non posse

Expanded text:
el non posse peccare, propter infirmitatem nondum perfecte absorptam, et propter gratiam nondum plene consummatam. Post confirmationem vero infirmitate penitus consumpta, et gratia consummata, nec vinci poterit, nec premi, et tunc habebit non posse
Abbreviated transcription (Latin):
ingilia. Depͥmo statu accepit xp̃s miminitatẽ
pccĩ. uñ aug̃. illud Iohannis euuͣgeliste exponẽs
qui de sursum est nenit suꝑ õs est. dicit xp̃m ue
nisse desursum .a. de altitudine hũane nature ã¬
te pocã quia de illa altitudine assimpsit u̾bri¬
peͣmi assumpsit de statu ħ eo et alios defectus de
tertio uero gre plenitudinem de quarto nõ posse
peccare et dei ꝑfcãm contemplacõm huit em̃
suł bona meͥ quedã et bona prĩe. sicut et q̃dam

Expanded text:
in gloria. De primo statu accepit immunitatem peccati. Unde August. illud c. 3 Joannis evangelistae exponens: Qui desursum venit, super omnes est, dicit Christum venisse desursum, id est, de altitudine humanae naturae ante pecpoenam assumpsit de statu secundo, et alios defectus. De tertio vero gratiae plenitudinem. De quarto non posse peccare, et Dei perfectam contemplationem. Habuit enim simul bona vitae quaedam, et bona patriae, sicut et quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
suuas. liber libri. est interior tumca uł ꝑs corti¬
cis que ligno adh̾et. Et dr̃ alibero. ras. quia li¬
berat et defendit interius lignuim. uł quia ille
liberato cortice .i. ablato. Est enim medium ꝙdã
iter lignum et corticem. Et inde liler dicinnis
in quo legunus qr ante usum carte uł mẽb̃ne
bantur. uñ et scriptores alibris arboꝵ librarii
nocantur. Et inde dci sunt uibliopole et antig̃rii
s librarii sunt qui nona scribunt et netera. an¬
tiquarii qui tnũ et uetera uñ et dcĩ sunt. uł dr̃
liber alibertate legentium qr olim solis liberis
studium legendi dabatur. Ꝙ autem dicitur li¬

Expanded text:
s’. Liber -bri est interior tunica vel pars corticis que ligno adheret, a libero -as quia liberat et defendit interius lignum, vel quia ille liberato cortice, idest ablato: est enim medium quoddam inter lignum et corticem. Et inde liber dicitur in quo legimus, qbantur; unde et scriptores a libris arborum librarii vocantur, et iidem dicti sunt bibliopole et antiquarii: sed librarii sunt qui et nova scribunt et vetera, antiquarii qui tantum vetera, unde et dicti sunt. Vel dicitur liber a libertate legentium, quia olim solis liberis studium legendi dabatur. Quod autem dicitur li
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓccĩ enim ad bonum uch impediebat. adma¬
lum uil impellebat. non huit infirutatẽ ad
malum et huĩt aduitoriũ ad bomum. timc sũ
errore rõ indicare et uoluntas sine difficultate
s non ht grãm in bono et iõ pt peccare ⁊ nõ pt̃¬
t
non peccare eciam dampnabłr. post repa cõnen
uero ante confirmacõm p̾mitut acõcupĩa ⁊ nõ¬

Expanded text:
 peccatum enim ad bonum nil impediebat, ad malum nil impellebat. Non habuit infirmitatem ad malum, et habuit adjutorium ad bonum. Tunc sine errore ratio judicare, et voluntas sine difficultate sed non habet gratiam in bono; et ideo potest peccare, et non potest non peccare etiam damnabiliter. Post reparationem vero ante confirmationem premitur a concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
steos in quo ꝑcussit adeo datus filius saltus polin¬
tarus rethlemites goliat getienu uͥ dicit magt̃¬
in hystorns hiis quatuor nominib exp̾mitur dd̾
Et dicitur adeo datus. qr ad liberacõm isrr datus ẽ
a deo in regen. filius saltꝰ qr de pascuis et saltu
assumptꝰ est polimitariꝰ. quia de gen̾e beseleel po¬
lunitarii funit ir̃ enis. uł qr multis modis ari¬
pliauit cultum dm̃ bethlenntes dr̃ a patria.¬

Expanded text:
Adeodatus, filius saltus, polymitarius, Bethlehemites, Goliath Gethaeum. » His quatuor nominibus exprimitur David, et dicitur Adeodatus, quia ad liberationem Israel datus est a Deo in regem. Filius saltus, quia de pascuis, et saltu assumptus est. Polymitarius, quia de genere Beseleel Polymitarii fuit mater ejus. Vel quia multis modis ampliavit cultum Domini. Bethlehemites, dictus est a
Abbreviated transcription (Latin):
deponeus et omia mutant .a. simplitis .ii .e. p̾ter
añgredior p̾gradior et om̃ia faciunt suꝑmum
ingressum sicut et simplex. Item gradior et eius
compoĩta corripint hant graul gre.¬
qr gradatim inceditur ad bellum. uel gradinus. a¬
gradm ꝙ est in bracio haste haste. uel gra dinus

Expanded text:
deponentia et omnia mutant a simplicis in e, preter antegradior et pregradior, et omnia faciunt supinum in gressum, sicut et simplex. Item gradior et eius composita corripiunt hanc sili gradatim itur ad bellum, uel a gradein, id est a uibratione haste, uel Gradiuus
Abbreviated transcription (Latin):
nui. q ꝑtinet ad genituram .s. natural. ut gem¬
tura forma uł ymago .i. in qua genitꝰ est et hic
genitinuis ꝓ quodam caũ qr alios cañs ex se gi¬
guat uel qr ꝑ ipm̃ gemis significamꝰ ut cũ dici¬
tur hoc genus priani.
Et est genitor nomen nature uł originis pr̃ digͥ¬
tatis et honoris. unde senes pr̃es digius.

Expanded text:
uod pertinet ad genituram, scilicet naturalis, ut genitiva forma vel imago, in qua quis genitus est. Et hic genitivus pro quodam casu, quia alios casus ex se gignat, vel quia per ipsum genus significamus, ut cum dicitur ‘hoet est genitor nomen nature vel originis, pater dignitatis et honoris, unde senes patres dicimus;
Abbreviated transcription (Latin):
is un̾ ħ ⁊ ħ cognominis ⁊ ħ. ne. qui sunt eisdẽ
cognomĩs uł nomis. Et tunc componit  acon
et nomen. Et cognomino. nas. cognonnine
appłare uł cognomen impouere¬
scere. uñ coguitor dr̃ acognoscendo rõnes utrius
ꝑtis cognosçere ⁊ dr̾ in alio sensu. ⁊ ut ibi cogo¬
int adam ur̃. suam. Cognosco componitut. ex con¬

Expanded text:
unde hic et hec cognominis -e, qui sunt eiusdem cognominis, vel nominis, et tunc componitur a con- et nomen; et cognomino -as, cognomine appellare vel cognomen imponerescere, unde cognitor dicitur a cognoscendo rationes utriusque partis. Cognoscere etiam dicitur in alio sensu, ut ibi ‘cognovit Adam uxorem suam’. Cognosco componitur preco
Abbreviated transcription (Latin):
um uł int̾nicium .i. mors occisio ꝙͣ int̾nitida cõ¬
hominis enecacõ. et ind̃tm int̾ucidii dabatur
iint̾nicidam et acusatorem et eius possessio lo¬
noꝵ seq̃bat᷑ int̾nicium eciam dr̃ bellum in qͦ om̃s
ꝑemit nullo remanente.XXX¬
Rt̾uodium .dii. spacium int̾ nodos. ut illud gł¬
dat sumul trus et coxam inter se. uñ omdius in
u. metam̃. Mollia nodosus facit int̾ nodia po¬

Expanded text:
um vel internicium, similiter mors, occisio quam internicida comhominis enecatio; et iudicium internicidii dabatur in internicidam et accusatorem eius possessio bonorum sequebatur. Internicium etiam dicitur bellum in quo omnes pereunt, nullo remanente.um, spatium inter nodos vel illud grdat simul crus et coxam inter se; Ovidius in V Metamorphoseos ‘mollia nodosus facit internodia po
Abbreviated transcription (Latin):
rare. Et est ꝓprie camini leonum est rugire ti¬
grium recanare pardoꝵ felire pantheraꝵ caurire
ursoꝵ uricare uł senire aproꝵ freudere lincum
liucare. lupoꝵ ululare spentum sibilare ouagro¬
rum mugilare. Ceruoꝵ rugire borm iugirẽ. e¬
tuioꝵ glatilare leporum ⁊ puoꝵ nagire. Muste¬
laruni drmolare. Miniũ pipitare. Soritum desti¬
care. Elefantum barcire. ⁊ anaꝵ coaxare. Coruoꝵ
crocitare aquilaꝵ clangere. Accipitrum pipiare.
ubltuum pulpare. Miluoꝵ lipite. oloꝵ drensare
Grmim gruere. Cicomarum crocolare. Auserũ
siclingere anatum restrissitare. pauonum paupu¬
lare. Galsoꝵ cucurrire. Grãbimoꝵ fringulire. Nu¬
tuaꝵ cucubire. Cuculoꝵ cuculare. Meruloꝵ zinzia¬
re. Timoꝵ rutilare. nr socritare. S tumoꝵ passita¬
re. hyrmidinum fritiuire. ut mimitire. dũt tñ¬
miniurire est om̃ iinitissimaꝵ aincłarum. Gal̃¬
lmanim est trispare passerum tinciare papiuiu
lombicare uel lombilare. Cicadarum fruntare.¬

Expanded text:
parte ponemus: ‘leonum est rugire, tigridum rachanare, pardorum felire, pantherarum caurire, ursorum urcare vel sevire, aprorum frendere, lincum urcare, luporum ululare, serpentum sibilare, onagrorum mugilare, cervorum rugire, boum mugire, etulorum glatire, leporum et puerorum vagire, mustellarum drinorare, murium pipitare, soricum desticare, elefantum barrire, ranarum coaxare, corvorum crocitare, aquilarum clangere, accipitrum pipiare, vulturum pulpare, milvorum lupire, olorum drensare, gruum gruere, ciconiarum crotolare, anserum sclingere, anatum tetrissitare, pavonum paupolare, gallorum cucurrire, graculorum fringulire, noctuarum cucubire, cuculorum cuculare, merulorum zinziare, turdorum trucilare vel soccitare, sturnorum passitare, hyrundinum fritinnire vel minurrire dicunt tminurrire est omnium minutissimarum avicularum, gallinarum crispare, passerum tictiare, apum bombizare vel bombilare, cicadarum frinitare
Abbreviated transcription (Latin):
sensu. unde gruus nei grimmlꝰ dr̃ ager atio¬
re. Et ħ grimia. me. crusta q̃ fit in laterib dolu ꝓpt̾
uiuũ. unde giumosus .sa. sum. Et comꝑatur. unde
rnda. de. fe. ge. nnferior ꝑs tecti campane aqͣ
giundam facere. nel a grunda guttas aque finde̾.
nel agrunda cadere guttatini. Et hinc ħ grunda¬
torum idem sy grunca. uel ꝙ stillat agrunda. uel

Expanded text:
sensu, unde grumus vel grumulus dicitur ager a tumore, et hec gruma -e crusta que fit in lateribus dolii propter vinum, unde grumosus -a -um, et comparatur, unde NDA -e, inferior pars tecti campane, a qua ndo -as, grundam facere, vel a grunda guttas aque fundere, vel a grunda cadere guttatim. Et hinc hoc grundatorium, idem quod grunda, vel quod distillat a grunda, vel
Abbreviated transcription (Latin):
eremplo amum policiam homines ex̾cere tepant
ut coĩs eẽt labor cois dignitatis ꝑ uicem singuli ꝑtiri
turas discerent obsequia amꝑia q diuide̾. Nemio eẽt
honoris erors. Nll̾s mimus iaboris ħ erat puich¬
riius reꝵ statꝰ nec in solescebat quisqmͣ perpetua
potestate nec dinturno ẜincio frangebatur qr et
sme muidia erat ordine num̃s et temꝑis mode¬
racc̃e delata ꝓmotio et colabilior. bidebatur q̃ coĩ
cadebat sorte custodia. Nemo caidebat alium ẜuicio¬
pͥme cri sibi successus in honore mutua forent
subemida fastigia. Nemim labor grauis ꝙ̃ digni¬
qui sponte deponat imprum et ducatꝰ su sedat ĩ
signe fiat q uolens nõ postrenius ex pͥmo. Nos
autem non solum de p̾mo s eciã te medio sepe con¬
tendims et p̾mos discubitꝰ incõmuno uendicam
ac si semel delatum fu̾it uolumus perpetuum. Et¬

Expanded text:
exemplo avium politiam homines exercere coeperunt; exemplo avium politiam homines exercere coeperunt; ut communis esset labor, communis dignitas, per vices singulisequia imperiaque dividerent, nemo esset honoris exsors, nullus immunis laboris. Hic erat pulcherrimus rerum status, nec insolescebat quisquam perpetua potestate, nec diuturno servitio frangebatur; quia et sine invidia erat ordine muneris et temporis moderatione delata promotio; et tolerabilior videbatur quae communi cadebat sorte custodia. Nemo apremere, cuius sibi successuri tn honorem mutua forent subeunda fastidia, line labor grauis, qqsigne, fiatque volens numero postremus ex primo? Nos autem non solum de primo, sed etiam de medio saepe contendimus, et primos discubitus in convivio vindicamus: ac si semel delatum fuerit, volumus esse perpetuum.
Abbreviated transcription (Latin):
tario usu. in notte sollicitam ex̾cent custodiam
dispoĩtos nigiles sucnt et cet̾is consortib gn̾is
gor̾e tutelam post u ingiliarum fu̾it tempꝰ imple¬
tum. ꝓfucta ninuere in sompnũ se pͥmisso clã¬
gore componit ut excitet torentem cuiuicẽ minũs
trditura est. at illa nolens fuscipit sortem n ufu
nio ii uta ⁊ pignor sompno renuntiat. S ĩ ꝑigre
suis extutitur estratis incem exequit᷑ et qmͣ accep
gram pari custodia atq officio representat. Io mil¬
la discrecõ qr deuocõ naturalis io tuta et custodia
quia uoluntas libera ¶ Hunc eciam uolantes or¬
dinem euant et hat moderacce omnem laborẽ alle-¬
mant. ut ꝓuites fungantur ductꝰ su nuu̾e p̾cedͭ
sortem ducendi agiinus cedit. Quid ħ pultrns ⁊
laborem omĩb et honorem ẽẽ cõmunẽ nec paucis
arrogari põm. s quadam ionmes. uolũtaria sorte
transcripsi antique hiꝰ rei publice mimiꝰ et instat
klrre auitatis est. Sic a pͥncipio acceptam a nata

Expanded text:
tario usu grues in nocte sollicitam exercent custodiam! dispositos uigiles cernas, et ceteris consortibus generis gore tutelam. post ubi uigiliarum fuerit tempus impletum, perfuncta. munere in somnum se praemisso clangore cooponitconponit, ut excitet dormientem cui uicem muneris traditura est. at illa uolens suscipit sortem nec usu nostro inuita et pigrior somno renuntiat, sed inpigre suis excutitur stratis, uicem exsequitur et quam accepit gratiam pari cura atque officio repraesentat. ideo nulla desertio, quia deuotio naturalis, ideo tuta custodia, quia uoluntas libera. hunc etiam uolantes ordinem seruant et hac moderatione omnem laborem adleuant, ut per uices fungantur ductus consilio sortem ducendi agminis cedit. Quid hoc pulchrius, et laborem omnibus et honorem esse communem, nec paucis arrogari potentiam, sed quadam in omnes voluntaria sorte transcribi? 52. Antiquae hoc reipublicae munus, et instar liberae civitatis est. Sic ab initio acceptam a natura,
Abbreviated transcription (Latin):
grossitudo et ħ grossicies. ciei. et hic grossus. ssi.
Et sunt grossi ficus in mature inhabiles ad edẽ¬
dum et ꝓpe pͥmitine que ad pulsum uenti facile
grossum. Et componite congrosso. ssas. regrosso. ssas¬
ĩ subtiliare in grosso. slas. Et est actĩm suui oĩb
suns compoĩtis. Item a grosso. sscis. grosseo. sses. ẽẽ
uel fieri grossum. Et huic grossesco. scis. inchoa.¬

Expanded text:
grossitudo et hec grossities -ei, et hic grossus -si, et sunt grossi ficus immature inhabiles ad edendum, et proprie primitive, que ad pulsum venti facile grossum facere, et componitur congrosso -as; degrosso -as, subtiliare; ingrosso -as; et est activum cum omnibus suis compositis. Item a grosso grosseo -es, idest esse vel fieri grossum, et hinc grossesco inchoa
Abbreviated transcription (Latin):
alites fere et sunt in om̃ib leonib sumles p̾ter
alas et facies quib aquilis cõnemunt ⁊ mul¬
tum equos infestant et eis ĩ mutãtur a deo s
equitẽ armatum cum equo in sb̾lime rapiãt
sunt anmalia t̾ribilia. ⁊ fortia que sorpus
hñt leonnnũ pedes antem et rostrum et alas
cit aquilia ĩoq ꝑterram currunt ut leones per
et ignobiles gripos uocamus quia p̾ceteris sr̃bi¬

Expanded text:
alites fere, et sunt in omnibus leonibus similes, preter alas et faciem, quibus aquilis conveniunt; et multum equos infestant et eis inimicantur adeo quod equitem armatum cum equo sublimem rapiants, animalia terribilia et ferocia, quae corpus habent leoninum, pedes autem, rostrum et alas, ut aquila: ideoque per terram currunt ut leones, per et ignobiles gripos vocamus, quia pre ceteris s
Abbreviated transcription (Latin):
is dicitur quia maximam suant inuolatu cõcor¬
diam. unde dicũt᷑ deditare concordie uł iõ tractũ
est a gruib qr de tibris grimmi solent fieri fistule
ciam et concordiam. unde point gn̾e ꝓ conuemre
ueuire concordare ⁊. Item cuni. dis. et dicit᷑ discõ
grio. is. discorenire discordare. Item cuni in¬
dere instare. Et ꝓp̾e dicit᷑ de malo malũ ingrint
quasi contra congruum et bomini est ꝙ inpen¬
det .i. contra conguntatem nenit. Grno neutrũ
est cuni omnb suis compor̾tis et facit p̾titum

Expanded text:
latu concordiam, unde etiam dicuntur dedicate Concordie; vel ideo tractum est a gruibus, quia de tibiis gruum solent fieri fistule, enientiam et concordiam, unde ponitur gruere pro convenire; venire, concordare, et igruo, idest disconvenire, discordare; ingrdere, instare; et proprie dicitur de malo: malum ingruit, quia contra congruum et bonum est quod impendet, idest contra congruitatem venit. Gruo neutrum est cum omnibus suis compositis et
Abbreviated transcription (Latin):
tñ erordnim. narracõ peticõ possunt naturale
ordinent ꝓmutexe. S non salutatõ nec contłõ.
qr illa pͥor sp̃ ⁊ h̾ uitima ẽẽ debet. nam peticio
pt᷑ p̃pom erordio. ut si dicam amiciciam tuam
rogo quatinus equũ tuum michi accõmodes
us romani ami ormĩa que hẽo sunt expoĩta sẽꝑ
ad tiun bñplacitum et mandatum ¶ Sili̾ter
narrõ p̾mitti exordio. ut si dicansciatis me sñ
uestro auxilio non posse instudio ꝑmanere. quia
michi estis spãlis dominus et piissimꝰ bũfactor.
mittatis. Q illam totam qui metum detuli iã
expendidi. cariore bononie temꝑe ꝑsistenti. Qmĩuis¬
autemeplã ex qm̃q ꝑtib integret᷑ pt̃ tamen
subtracta non debet ꝓeticõ iemomi uł ea ͦ sb̾trahr

Expanded text:
tamen exordium, narratio et petitio possunt naturalem ordinem permutare; sed non salutatio, nec conclusio, quia illa prior semper et hec ultima esse debet. Nam petitio potest preponi exordio, ut si dicam: Amicitiam tuam rogo quatinus equum tuum michi acommodes usque Romam, cum omnia que habeo sint exposita semper ad tuum beneplacitum et mandatum. Similiter narratio potest premitti exordio, ut si dicam: Sciatis me sine vestro auxilio non posse in studio permanere, quia michi estis specialis dominus et piissimus benefactor. mittatis, quia illam totam, quam mecum detuli, iam expendi cariore solito Bononie tempore persistenti. XXXVItola ex quinque partibus integretur, potest tamen subtracta, non debet petitio removeri vel e conver
Abbreviated transcription (Latin):
rum nocalium in eadem silła. et in eadem dice po¬
sitarum cum collisione utriusq. Et dicit᷑ epysi¬
nalimpha qrͣ supͣ sp̃nalimphani. qr plus est ꝙ̃
smalimpha. plus enim est ita duas uocales sb̾¬
tiliare ut ꝓferantur ẜm unum impulsum qiͣ in
unum sommni ita tũ ꝙ utraq aliquid som retine¬
sit qmͣ ita duas ꝯm̾gere ut altera totum suũ somũ

Expanded text:
rum vocalium in eadem sillaba et eadem dictione positarum cum collisione utriusque. Et dicitur episinalimpha quasi supra sinalimpha, quia plus est quam sinalimpha: plus enim est ita duas vocales subtiliare ut proferantur secundum unum impulsum, quasi in unum sonum, ita tamen quod utraque aliquid soni retineat, quam ita duas coniungere ut altera totum sonum suum
Abbreviated transcription (Latin):
sancie capilli a fronte dependentes qͣ antie
ab añ uł ab ana ꝙ est sursimi. et ota. uł. otis.¬
ꝙ auris quia fuꝑ aurem dependent a fronte q̃¬
reꝑcussus. Greti anapestini reꝑcussionem dñt.
Qui iõ sic dr̃ quia in eleuacone reꝑtutitur a

Expanded text:
ANTIE, capilli a fronte dependentes, quasi antie ab ante vel ana, quod est sursum, et ota, quod est auris, quia super aurem dependent a fronte, qureci enim anapestin repercussionem dicunt - qui ideo sic dicitur quia in elevatione repercutitur a
Abbreviated transcription (Latin):
da. dim in eodem sensu .i. camnus dicũtur ⁊
cinici uł cinedi molles et effemĩati ⁊ ĩ mundi
sicut canes qui et pb̃lice coeunt ⁊ ad nounitũ
redemnt. uł dicuntur sic satirici ⁊ rep̾hensores
quia rep̾hensione ledunt sicut cars morsu-
ticos notissima fossa ciuedos uñ et ꝑ exceslen¬
ciam in mundicie quidam phĩ h̾etici dicti
sunt cinici qmi publice et in patulo ammi uroribͤ
⁊cũbebant p̾dicantes publice ee concumbend̾
cum uxorib muitis et plateis ad modum
canũ q ꝯnigium iustumi est et ꝓducit penult̾

Expanded text:
-a -um in eodem sensu, idest caninus; dicuntur etiam cinici vel cinedi molles et effeminati vel immundi sicut canes, qui publice coeunt et ad vomitum redeunt, vel dicuntur sic satirici et reprehensores quia reprehensione ledunt sicut canis morsu.ticos notissima fossa cinedos?’. Perstiam immunditie quidam philosophi dicti sunt Cinici, qui publice et in propatulo cum uxoribus concumbebant predicantes publice esse concumbendum cum uxoribus in vicis et plateis ad modum canum, quia coniugium iustum est. Item a