comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmutere. Aterdite iotũ hoc. id.ẽ. quod uouerat:
quo ardort noutrit. quo amore. quo desiderio. Et
tam̃ ad hoc implendũ: añm acp̃catus ẽ. diotus. MNe.¬
mento dñe aauid: & om̃is mansuctudinis cius. In
hac mansuetudie uotũ uouit. ut sit domus d̾ei.
Si introiero in tab̾tiacłm domꝰ meȩ. si ascendero
supra loctum stratus mei. si aedero somuũ oculis
meis. P arum uisus est dictre somnũ oculis meis. &
palpebris meis dormitationẽ. & requiem timporib
meis si acdero: quoadusq inueniã locũ dño. tab̾.¬
naculũ dõ iacob. Ubi quęxebat locũ dũo: Si man¬
suetris crat. in se quȩxebat. Quomꝰ est eiã locꝰ dm̃:
Audi ꝓpłiam. Suꝑ quem requiescet sp̃s nr̃o: Suꝑ¬

Expanded text:
promittere. Attendite votum hoc, id est, quod voverat quo ardore voverit, quo amore, quo desiderio; et tamen ad hoc implendum Dominum deprecatus est dicens. «Memento, Domine, David, et omnis mansuetudinis ejus.» In hac mansuetudine votum vovit, ut sit domus Dei: «Si introiero in tabernaculum domus meae, si ascendero super lectum stratus mei. Si dedero somnum oculis meis.» Parum visus est dicere, «somnum oculis meis: Et palpebris meis dormitationem; et requiem temporibus meis» si dedero, «quoadusque inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob.» Ubi quaerebat locum Domino? Si mansuetus erat, in se quaerebat. Quomodo est enim locus Domini? Audi prophetam: «Super quem requiescet Spir
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad tab̾naculũ uocctur. Non ꝓoedemꝰ adpug.¬
nandũ. s ꝑmanebimus adlaudandñ. Qd cñi
dicitur de ila domo: Pcati qui habitant in
domo tua. in scła scłoꝵ latidabunt te. Intaber¬
naculo adbuc gemimus: in domo laudabimus.
quare: Quia gemitus est ꝑegrinantiũ. landatio.
iam in patria cõmanentiũ. Hic primo queratur.
in qstrata. Imienumus cã in campis saltuũ. An

Expanded text:
ut tabernaculum vocetur. Non procedemus ad pugut tabernaculum vocetur. Non procedemus ad pugnandum, sed permanebimus ad laudandum. Quid enim dicitur de illa domo? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . In tabernaculo adhuc gemimus, in domo laudabimus. Quare? Quia gemitus est peregrinantium, laudatio jam in patria commanentium. Hic primo quaeratur tin Ephrata. Invenimus eam in campis saltuum.»
Abbreviated transcription (Latin):
non uemiet somnꝰ. Cũ gͦ ꝯꝑit te aliquid tempo.¬
rae delectare : pͥeccatum: iam grauantur tͥ tĩpora.
Uis caiglare & non dornuire. nec dormitare.
Noli t̾e ertoere tali delectationi. maiores dolores
habebit quã suauitates. Ista cogitatione quasi
confricans frontem excutis somnũ. ⁊ paras lo.¬
cã dño. donce inuenias locũ dño. tab̾naculum
as ucos. Quãquã aliquando dicit᷑ tab̾naculũ
di domus aĩ. a domꝰ dĩ tab̾naculũ dĩ: aistinctus
ibimus. Tab̾naculã eñi. tanquã mlitantium
& pugnantiũ. Tabtrnacula militũ in ꝓcinctu.
in epeditione. Unde conturb̾uales dicuntur mi.¬
lites. quasi tab̾uacula eadem habentes. Quãdiu
ergo habemus cũ quo pugnemus: tabernaculũ
do facimus. Cũ autẽ transicrit tenpꝰ ꝑugnȩ.
illa. minus eam capit animus adbue in ista cor¬
poris grauedine constitutus. cũ uenerit illa pax.
iam doius crit. nullus aduersaruis temptabit

Expanded text:
non venit somnus. Cum ergo coeperit te aliquid temponon venit somnus. Cum ergo coeperit te aliquid temporale delectare ad peccatum, jam gravantur tibi tempora. Vis evigilare, et non dormire, nec dormitare? Noli te credere tali delectationi; majores dolores habebit quam suavitates. Ista cogitatione quasi confricans frontem, excutis somnum, et paras locum Domino. 10. «Donec inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob.» Quanquam aliquando dicitur tabernaculum Dei domus Dei, et domus Dei tabernaculum Dei: distinctius ibimus. Tabernaculum enim tanquam militantium et pugnantium: tabernacula militum in procinctu, in expeditione; unde contubernales dicuntur milites, quasi tabernacula eadem habentes et habitantes. Quamdiu ergo habemus hostem cum quo pugnemus, tabernaculum Deo facimus. Cum autem transierit tempus pugnae,illa, minus eam capit animus adhuc in ista corporis gravedine constitutus: cum venerit illa patria, jam domus erit, nullus adversarius tentabit,
Abbreviated transcription (Latin):
uitiarã in manib siris. Dormiert̃ somnũ sinĩ.
finitus est somnus. o nichil inuenerunt in ma¬
nib suis: quia in somnis uidebant diuitia.
transitorias. Iste ergo qui nult inuenire locũ
aũo: dixit xtiam si dedero somuñ oculis meis.
Sunt autẽ quidam qui ñ dormiunt: s dormitant.
Aliquantum retralrunt se ab amore tẽporaliũ.
& rursus reuoluunt᷑ in eum. Quasi dormi¬
tantes. caput crebro reclinant. E ugila. crente
somnũ. dormitando casurus es. Non uult psal¬
mus oculis suis dare somnũ. nec palpebris
dormitationẽ: cum qui uult inuenire locũ
A requie timpoꝵ. somnꝰ uenit ad oculos. łipora.
cirea oculos funt. Ueluti futurus soninꝰ. gra.¬
uedo tanpoꝵ est. Nã om̃ib dormituris. giiua.¬
ri tĩpora incipiunt. Et cũ sensertut. sibi gͣuari
timpora. iam imminet somnꝰ. Qui si dandus
Et ocilis: at requicm timporib suis. & uenit
somnus. Si non acderit requiem timporib suis:

Expanded text:
vitiarum in manibus suis» . «Dormierunt somnum suum,» vitiarum in manibus suis» . «Dormierunt somnum suum,» finitus est somnus, «et nihil invenerunt in manibus suis;» quia in somnis videbant divitias transitorias. Iste ergo qui vult invenire locum Domino, dixit etiam, «Si dedero somnum oculis meis.» Sunt autem quidam qui non dormiunt, sed dormitant. Aliquantum retrahunt se ab amore temporalium, et rursus revolvuntur in eum; quasi dormitantes, caput crebro inclinant. Evigila, excute somnum; dormitando casurus es. Non vult Psalmus, oculis suis dare somnum, nec palpebris dormitationem, eum qui vult invenire locum A requie temporum somnus venit ad oculos. Tempora circa oculos sunt. Veluti futurus somnus, gravedo temporum est. Nam hominibus dormituris gravari tempora incipiunt; et cum senserint sibi gravari tempora, jam imminet somnus: qui si dandus est oculis, dant requiem temporibus suis, et venit somnus; si non dederint requiem temporibus suis,
Abbreviated transcription (Latin):
quãdo moritur. Ad hoc plus habuit. ut plus tumẽret.
Iste antẽ qui uult iuuenire locũ dño: dicit.
non faciunt locũ dño. Tales excitat apłs.
Surge qui dormis. & exurge a mortuis. & ilba¬
minabit te xp̃s. Et alio loco. b Ios autẽ qui
dici sumꝰ : igilenus a sobrii simus. Nã qui
dormiunt. nocte dormiunt: & qͥ mebriantur.
nocte ebrii sunt. Noctem dicit iniquitatem.
in qua illi obdorminnt: cupiendo ista t̃rena.
& oñĩs iste felicitates quȩ uidentur scłi: som¬
ma sunt dormientiũ. Et quomͦ qui uidet
tbesauros in somnns dormiens diues est. seo
euigilabit & pauꝑ erit: sic om̃ia ista uana huiꝰ
scłi. De quib homines gaudent. in sõno gaudent.
Euigilabunt quando nolunt. si non ilł cuigi¬
lant quando utile est: & inuenient somnia fuisse
iia. &transire sicut dicit scriptura: ueluti som¬
mũ exurgeutis. Et alio loco. Dormierunt som.¬
num suum. & nicdil inuenerunt om̃s uiri di¬

Expanded text:
quando moritur. Ad hoc plus habuit, ut plus tumeret. quando moritur. Ad hoc plus habuit, ut plus tumeret. Iste autem qui vult invenire locum Domino, dicit, non faciunt locum Domino. Tales excitat Apostolus: «Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te Christus» ; et alio loco, «Nos autem qui diei sumus, vigilemus, et sobrii simus: nam qui dormiunt, nocte dormiunt; et qui inebriantur, nocte ebrii sunt» . Noctem dicens iniquitatem, in qua illi obdormiunt cupiendo ista terrena. Et omnes istae felicitates quae videntur saeculi, somnia sunt dormientium. Et quomodo qui videt thesauros in somnis, dormiens dives est; sed evigilabit, et pauper erit: sic omnia ista vana hujus saeculi, de quibus homines gaudent, in somno gaudent: evigilabunt quando nolunt, si non modo evigilant quando utile est; et invenient somnia fuisse illa, et transisse, sicut dicit Scriptura, «veluti somnium exsurgentis» : et alio loco, «Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri di
Abbreviated transcription (Latin):
Nã multi non ꝑielitabantur. antequã maio¬
rib iungerentut. Exoptarunt maioꝵ ami¬
citias. ut maiora ꝑicula meurrertat. Sccn¬
rus oꝑta amicitiã xpĩ. Hospitari apud te
nult: fac illi locũ. Qa est fac illi locum:
Noli amare te ipsum. illum ama. Si tẽ ama¬
ueris: clandis contra illã. Si ipsum amaueris.
aꝑis illi. Si autem aꝑueris & intrauerit: non
ꝑies amando te. seo inuenieris cũ amat te.
S ĩ introiero in tab̾naculum domus meȩ: fi
ascendero suꝑ lectum strati mei. Priuata cñi
res ipsa ubi homo adquiescit. suꝑbos facit.
ideo dixit. si ascendero. In re quã priuatam
quisq possiaet. necesse est suꝑb sit. Inde se cñi
teodit homo adhominẽ. cũ sint ambo caro.
Qua est homo fr̃s: Caro. Et quid. ẽ alt̃ homo:
Altera caro. Ꝙ tamen caro diues extendit sẽ
contra carut̃ pauꝑem. quasi aliquid illa caro
attulerit quando nata est. aut aliquid anferat

Expanded text:
Nam multi non periclitabantur antequam majoNam multi non periclitabantur antequam majoribus jungerentur; exoptarunt majorum amicitias, ut majora pericula incurrerent. Securus opta amicitiam Christi: hospitari apud te vult; fac illi locum. Quid est, fac illi locum? Noli amare teipsum, illum ama. Si te amaveris, claudis contra illum; si ipsum amaveris, aperis illi: si autem aperueris et intraverit, non peries amando te, sed invenieris cum amante te.Si introiero in tabernaculum domus meae, si ascendero super lectum stratus mei.» Privata enim res ipsa, ubi homo acquiescit, superbos facit; ideo dixit, «Si ascendero.» In re quam privatam quisque possidet, necesse est superbus sit: inde se enim tendit homo ad hominem, cum ambo sint caro. Quid est homo, fratres? Caro. Et quid est alter homo? Altera caro. Et tamen caro dives extendit se contra carnem pauperem; quasi aliquid illa caro attulerit quando nata est, aut aliquid auferat
Abbreviated transcription (Latin):
iste qui dicebat. Si introieto in tab̾naculu᷑ domꝰ
meȩ. Priuatũ hoc erat. sciebat pͥuato sẽ ĩpediri
ne faceret locũ dño. & ca cõmemorat. quȩ ad
se iꝑsum ꝑtinebant. NIon introibo in tab̾iata¬
lũ domꝰ icȩ. donce inueniã. Quid: Cũ inue.¬
neris locũ dño. intrabis in tab̾naculũ tuũ:
Añ ipsum erit tabernaculũ tuũ. ubi inuene¬
tis locũ dño: Quare : Quia ipst cris locus
dñi. o cũ cis qui fucrint locus añi. unũ eris.
Abstincamus gͥ nos fr̃s a possessione rei priuatȩ.
aut ab amore si ñ possumus i possessione: & faci¬
mus locũ dnõ. Multum est ad me ait aliqͥs.
s inde qͥo sis facturus. Locũ dño. Si uellet
apud te hospitiũ habere aliquis scnator. ñ dico
& si amares hoc: auferres tamen ne eum of.¬
fenderes. ad cuiꝰ amicitiã ambires. Et quid tͥ
ꝓdest homiuis amicitia : Forte ibi non solũ
mllã auxiliũ. sed aꝑiculum inuenires.

Expanded text:
iste, qui dicebat, «Si introiero in tabernaculum domus iste, qui dicebat, «Si introiero in tabernaculum domus meae.» Privatum hoc erat. Sciebat privato se impediri, ne faceret locum Domino, et ea commemorat quae ad seipsum pertinebant: non introibo «in tabernaculum domus meae, donec inveniam:» quid? cum inveneris locum Domino, intrabis in tabernaculum tuum? An ipsum erit tabernaculum tuum, ubi inveneris locum Domino? Quare? Quia ipse eris locus Domini, et cum eis qui fuerint locus Domini, unum eris. 6. Abstineamus ergo nos, fratres, a possessione rei privatae; aut ab amore, si non possumus a possessione; et facimus locum Domino. Multum est ad me, ait aliquis. Sed vide quis sis, facturus locum Domino. Si vellet apud te hospitium habere aliquis senator, non dico omo tua; etsi amares hoc, auferres tamen ne eum offenderes, ad cujus amicitiam ambires. Et quid tibi prodest hominis amicitia? Forte ibi non solum nullum auxilium, sed et periculum invenires.
Abbreviated transcription (Latin):
unũ in dño. Gulti autẽ ne faciant locũ dũo.
sua quęrunt. sua diligunt. potestate sua gaudẽt.
pͥuatũ suũ concupiscunt. Qui autẽ uult facere
locum dño: non de pͥnato s de cõmum debet
gaudere. Hoc illi feccrunt. de reb suis pͥuatis.
fecerunt illas cõmunes. Qtios habebant suũ. ñqͥd
amiserunt: Si soli huderent & un̾qͥsq suũ
haberto: hoc solum habcteõ. Esuũ habebat. Cũ
autẽ qđ ꝓpͥum erat cõmunt fecit. & ea qͥ etant
quia ꝓpter illa quȩ singuli possidemus cxistũt
lites. in unicine. discordia. bella uit̃ homines.
tumultus. dissensiones aduersũ sẽ. scandala.
peccata. iniquitates. homicidia. Ptopter quȩr
Propt̃ psa quȩ singuli possidemus. Nũqͥ ꝓpter
ista quȩ cõmunit᷑ possidemus litigamꝰ: Aerem
istum cõmuuit̾ ductinus. solem cõmunat̃ om̃s
uidemus. Beati ergo qui sic facunt locum año.
ut pͥuato suo non gatdeant. Talem ergo describebat

Expanded text:
unum in Deum» . Multi autem ne faciant locum Domino, unum in Deum» . Multi autem ne faciant locum Domino, sua quaerunt, sua diligunt, potestate sua gaudent, privatum suum concupiscunt. Qui autem vult facere locum Domino, non de privato, sed de communi debet gaudere. Hoc illi fecerunt de rebus suis privatis; fecerunt illas communes. Quod habebant suum, numquid amiserunt? Si soli haberent, et unusquisque suum haberet; hoc solum haberet quod suum habebat: cum autem quod proprium erat, comquia propter illa quae singuli possidemus, existunt lites, inimicitiae, discordiae, bella inter homines, tumultus, dissensiones adversum se, scandala, peccata, iniquitates, homicidia. Propter quae? Propter ipsa quae singuli possidemus. Numquid propter ista quae communiter possidemus, litigamus? Aerem istum communiter ducimus, solem communiter omnes videmus. Beati ergo qui sic faciunt locum Domino, ut privato suo non gaudeant. Talem ergo describebat
Abbreviated transcription (Latin):
Uis ergo esse locus dñi: Esto humilis & quietus.
o tremens uerba d̃. ꝙ tu ipse esficieris qͦo queris¬
n altero. Si autẽ in te non fiat qͦd queris in altõ.
quia tͥ ꝑdest: Oꝑatar quidem as aliquando ꝑ
euatigłistam salutem alterius tantũ. si iple dicit
& non facit. & fit ꝑ linguam ciꝰ in alio locus dño.
ñ aut̃ fit ipse locus año. Qui autẽ quȩ docet
benefacit & sic docet: fit ipse locus dño cum co
quem docet. quia om̃s credentes unũ locũ faci¬
unt adño. In corde cm̃ habet locũ as. quia unum
cor est om̃tum in caritate copulatoꝵ Quãmnlta
milia crediaerunt fr̃s mei. quando p̃cia rerum
suarum posuerunt ad podes apłoꝵ. Sed quid de
illis dicit scriptura: Certe facti sunt templum
dĩ. NIon tantũ temipla dłi singuli: sco e omnes
simul templũ dĩ. Facti sunt gͥ locus dño. Et ut
noueritis quia unius locus factus est dño ĩ oĩb
scriptura dicit. Etat illis auima una. & cor

Expanded text:
ni? Esto humilis, et quietus, et tremens verba Dei, et tu ipse efficieris quod quaeris. Si enim in te non fiat quod quaeris, in altero quid tibi prodest? Operatur quidem Deus aliquando per evangelistam salutem alterius tantum, si ipse dicit et non facit; et fit per linguam ejus in alio locus Domino, non autem fit ipse locus Domino. Qui autem quae docet bene facit, et sic docet, fit locus Domino cum eo quem docet: quia omnes credentes unum locum faciunt Domino. In corde enim habet locum Dominus; quia unum cor est omnium in charitate copulatorum. 5. Quam multa millia crediderunt, fratres mei, quando pretia rerum suarum posuerunt ad pedes Apostolorum! Sed quid de illis dicit Scriptura? Certe facti sunt templum Dei; non tantum templum Dei singuli, sed et omnes templum Dei simul. Facti sunt ergo locucus factus est Domino in omnibus, Scriptura dicit: «Erat illis anima una et cor
Abbreviated transcription (Latin):
spera. Aliter illam facit ds quãinis nomine pe.¬
nitentiȩ appellat. alit̾ tii. Tu eñi facis quia coraue¬
nas. ille autẽ facit quia undicat. aut quia lił̾at.
Mutauit regnũ saul: cũ peniteret cũ. Sic dictũ. ẽ.
& in eo ipso loco ubi scriptura dicit penituit cũ:
ibi paulo post dicitur. Non cm̃ sic est ut homo:
ut peniteat cũ. Cũ gͦ mutat oꝑa sua ꝑ incõmu¬
tabile consiliũ sũ: ꝓpt̾ ipsam non consilii s oꝑis
mutationẽ. penitere dicit᷑. Hoc autẽ sic ꝓmisit.:
ut non mutaret. Quomͦ dicit᷑ & illud. iuraiit
dñs & non penitebit cũ. tu es saccrdos ingternũ.
sedm ordinẽ melehisedech: sic & hoc quia ita
ꝓmissum est ut uon mutaretur. quia necessario
futurũ erat & ꝑmansutũ : dixit. Iurauit dñs¬
ueritatem & non penitebit cũ. ex fructu uentͥs
tui ponã suꝑ sedem tuam. Poterat dicere. &¬
ce fructu femoris tui. Quare ex fructu uentͥs¬

Expanded text:
spera. Aliter illam facit Deus, quamvis nomine poespera. Aliter illam facit Deus, quamvis nomine poenitentiae appellet, aliter tu: tu enim facis, quia erraveras; ille autem facit, quia vindicat, aut quia liberat. Mutavit regnum Saül, cum poeniteret eum sicut dictum est: et in eo ipso loco ubi Scriptura dicit, «Poenituit eum;» ibi paulo post dicitur, «Non enim sic est ut homo, ut poeniteat eum» . Cum ergo mutat opera sua per incommutabile consilium suum; propter ipsam, non consilii, sed operis mutationem, poenitere dicitur. Hoc autem sic promisit, ut non mutaret. Quomodo dicitur et illud, «Juravit Dominus, et non paenitebit eum, Tu es sacerdos in» «aeternum, secundum ordinem Melchisedec» : sic et hoc quia ita promissum est, ut non mutaretur, quia necessario futurum erat et permansurum; dixit, «Juravit Deritatem, et non poenitebit eum: Ex fructu ventris tui ponam super sedem tuam.» Poterat dicere, Ex fructu femoris tui: quare, «Ex fructu ventri
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã rogatur d̾e ꝓpter reliquias isrł. & dicit᷑
ci. Propter daind seruũ tuũ. ne auertas faciẽ
xp̃i tui. Si palea dampnata est frumenta colli¬
guntur. & teliquię salue fient. sicut dicit ysa¬
ias. & plane facte sunt reliquiȩ salus. Inde
erant duodecĩ apłi. inde plusquã quingenti
fr̃s. quib se ipse dñs demonstrauit post restir.¬
rectionẽ. Inde tot milia baptixati. quȩ p̃cia
rerũ suarũ ante pedes apłoꝵ ponebant. Trgo
impletum est qđ hic rogatus est ds ꝓpt̾ dauid
seruũ tuñ. ne auertas faciem xp̃i tui. Iurauit¬
dñs dauid ueritatẽ. & ñ penitebit cũ. Quid. ẽ.
uirauit : łmissum ꝑ sc ipsũ firmauit. Qnid .ẽ.
non penitebit eũ: Non mutabit. Non cnim
dolorem penitentiȩ patittr ds. aut in aliquo
fallitur. ut uelit corrigere in quo errauit: sed
quomͦ hominẽ cũ penitet mutare uult qͦd fecit.
sic ubi audis quia penitet dm̃. mutationẽ ipsã

Expanded text:
tanquam rogatur Deus propter reliquias Israel, et dicitur tanquam rogatur Deus propter reliquias Israel, et dicitur ei, «Propter David servum tuum, ne avertas faciem Christi tui.» Si palea damnata est, frumenta colligantur. «Reliquiae salvae fiant» , sicut dicit Isaias. Et plane factae sunt reliquiae salvae: inde erant duodecim Apostoli, inde plus quam quingenti fratres quibus se Dominus demonstravit post resurrectionem ; inde tot millia baptizata, quae pretia rerum suarum ante pedes Apostolorum ponebant . Ergo impletum est quod hic rogatus est Deus, «Propter David servum tuum, ne avertas faciem Christi, tuinon poenitebit eum.» Quid est, «juravit?» Promissum per seipsum firmavit. Quid est, «non poenitebit eum?» Non mutabit. Non enim dolorem poenitentiae patitur Deus, aut in aliquo fallitur, ut velit corrigere in quo erravit. Sed quomodo hominem cum poenitet, mutare vult quod fecit; sic ubi audis quia poenitet Deum, mutationem ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixis est a indcis. ab eis tur latus dormi¬
uit. inter quoꝵ seuientiũ manus dormunt.
ad cos iudicandos surrexit. & dieit qͦdã loco.
E xsuscita ie. & reodam illis. Et reddidit. &
redditurus est. Nam quanta iudei postea
passi sunt occiso dũo: norunt ipsi. Ne ipsa
eiuitate ubi illum occiderunt: om̃s expulsist̃.
Quid ergo : Etiam de stirpe dd̾ om̃s ꝑierunt. &
de triba iuda. Hon. Nã credderunt inde aliqͥ
& multa milia hominũ crediderunt iude. &
hoc iam pꝰt resurrectionẽ dñi. Sciuerunt ut
crucifigerent. & ptꝰea operunt uidere ficri
miracula in nomine crucifixi. & plus contre¬
iuerunt tantũ posse ciꝰ nom̃. qui quasi mitr
manꝰ coꝵ nichil poterat: & cõpuncti corde iam
credentes dimiuitatt̃ occultã fuisse in illo. quc̃
ꝯteris similc̾ esse hominib putauerunt. & con¬
siliũ petentes ab apłis: audicrunt. Agite peni¬
tentiã. & baptietur unꝰqͥsq urm in nomine
am̃ nri iħu xp̃i. E rgłr qua ad iudicandos cos

Expanded text:
crucifixus est a Judaeis; ab ipsis turbatus dormivit. Inter quorum saevientium manus dormivit, ad eos judicandos surrexit: et dicit quodam loco, «Et suscita me, et reddam illis» . Et reddidit, et redditurus est. Nam quanta postea Judaei passi sunt occiso Domino, norunt ipsi. De ipsa civitate, ubi illum occiderunt, omnes expulsi sunt. Quid ergo? etiam de stirpe David omnes perierunt, et de tribu Juda? Non: nam crediderunt inde aliqui, et multa millia hominum crediderunt inde, et hoc jam post resurrectionem Domini. Saevierunt, ut crucifigerent, et postea coeperunt videre fieri miracula in nomine crucifixi; et plus contremuerunt tantum posse ejus nomen, qui quasi inter manus eorum nihil poterat; et compuncti corde, jam credentes divinitatem occultam fuisse in illo quem caeteris similem hominibus putaverunt, et consilium petentes ab Apostolis, audierunt, «Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nominego quia ad judicandos eos
Abbreviated transcription (Latin):
ses ibi sc̃ dicit requiescere: quia nos in illo reqͥt̃
baberimꝰ. Hic inhabitabo. qm̃ p̃elegi eã. Uidiã¬
ciꝰ beuedicens bencdicã: pauꝑes ciꝰ saturabo panib.
Om̃s amma quȩ intelligit sc desertam om̃i auxi¬
lio. nsi solits dĩ: indua est. Quomͦ cũi descri

Expanded text:
sed ibi se dicit requiescere, quia nos in illo requiem sed ibi se dicit requiescere, quia nos in illo requiem habemus. Hic inhabitabo, quoniam elegi eam.  benedicens benedicam, et pauperes ejus saturabo panibus.» Omnis anima quae intelligit se desertam omni auxilio, nisi solius Dei, vidua est. Quomodo eni
Abbreviated transcription (Latin):
Nã quonłi nos dicimꝰ filios esse dauid. cũde stirpe¬
esꝰ non sirmꝰ sca̾m carnẽ: Restat ut faii ñ simꝰ
ħͥ ĩmitando fidem. nͥ colendo dm̃. sicut & ille
coluit. Si ergo qđ tibi ꝑstioꝑem non speras.
ꝑ fidem non nis assequi. quomꝰ cõplebit᷑ in te¬
quia seaebis suꝑ sedem dauid: Et si non in
te complerit᷑. putas quia ñ cõplebit᷑: & quomͦ
inuenit eã in campis saltuũ: Et qͦt stetert̃
pedis cĩ : Qualiscũq fueris. illa domꝰ stabit.
qm̃ degit dñs syon. p̃elegit eam in habitationẽ
sibi. Syon ipsa est eccłia. ipsa est & illa ierłm
ad cus pacem currimꝰ. quȩ non in angłis ses
in nobis peregrinat᷑. quȩ gxeparte meliore ex¬
petat partem redituram. unde nobis litterȩ
uenerunt. quȩ cotidie recitantur. Ipsa ciui¬
tis. ipsa est t̃on: quã p̃elegit dñs. Hc reqͥes¬
mea. ibi requiesco. Quantũ nos amat dĩ fr̃s.
it quia nos requescimꝰ. se dicat requiescere :
Non em̃ ipse aliquando turbatur & sic requiescit.

Expanded text:
s dicimus filios David, qui de ejus stirpe non sumus secundum carnem? Restat ut filii non simus, nisi imitando fidem, nisi colendo Deum, sicut ille coluit. Si ergo quod tibi per stirpem non speras, per facta non vis assequi; quomodo in te complebitur quia sedebis super sedem David? et si non in te complebitur, putas quia non complebitur? Et quomodo invenit eam in campis saltuum? et quomodo steterunt pedesegit Dominus Sion; praeelegit eam in habitationem sibi.» Sion ipsa est Ecclesia, ipsa est et illa Jerusalem ad cujus pacem currimus, quae non in Angelis, sed in nobis peregrinatur, quae ex parte meliore exspectat partem redituram; unde nobis Litterae venerunt, quae quotidie recitantur. Ipsa civitas, ipsa est Sion, quam praeelegit Dominus. 22. «vemea: ibi requiesco. Quantum nos amat Deus, fratres, ut quia nos requiescimus Non enim ipse aliquando turbatur, aut sic requiescit:
Abbreviated transcription (Latin):
txciltabunt: Quia induti sunt salutari. Non in
se sunt lix em̃i facti. s in ño. Nã erant ante
tenebre. a ids subiteit. Ebi suscitabo cornu dd̾̃.
Ut de xp̃o p̃sumatur. ipse erit altitudo dd̾. Cornu
cũi. significat altitudinẽ. Et qualẽ altitudinẽ:
Non carualẽ. Ioco om̃ia ossa carne inuoluta st̃.
cornu excedit carnẽ. Altitado spũalis est cornu.
Quȩ autẽ altitudo spu̾alis est. nͥ de xp̃o p̾sumere.
ñ dicert ego facio. & ego baptito. s hic est qui
baptitat Ibi est cornu dauid. Ut noueritis qͥa
ibi est cormi aauid. Attendite quid sequatur.
Paraui lucernã . xp̃o meo. Quȩ est lucerna. Iam
nostis am̃ uerba de iohanne. Ille erat luctrna
ardens & luccus. Et qͥd ait iohannes: Hic est qͥ
baptizat. In hoc ergo exultabunt scĩ. in hoc ex¬
ultabunt sacerdotes: quia om̃t quod ipsoꝵ bo¬
nũ.ẽ. non est ipsoꝵ. sed altꝰ qui habet potestatẽ
baptitandi. Securus crgo accedit ad templũ el

Expanded text:
?» Quia induti sunt salutari: non in se. Lux enim facti, sed in Domino; nam erant ante tenebrae . Et ideo subjecit, «Ibi suscitabo cornu David:» ut de Christo praesumatur, ipsa erit altitudo David. Cornu enim significat altitudinem: et qualem altitudinem? Non carnalem. Ideo omnia ossa carne involuta sunt: cornu excedit carnem. Altitudo spiritualis, cornu est. Quae autem altitudo spiritualis est, nisi de Christo praesumere; non dicere. Ego facio, ego baptizo; sed, «Hic est qui baptizat» ? Ibi est cornu David. Et ut noveritis quia ibi est cornu David, attendite quid sequatur: «Paravi lucernam Christo meo.» Quae est lucerna? Jam nostis Domini verba de Joanne: «Ille erat lucerna ardens et lucens» . Et quid ait Joannes? «Hic est qui baptizat.» In hoc ergo exsultabunt sancti, in hoc exsultabunt sacerdotes; quia omne quod ipsorum bonum est, non est ipsorum, sed illius qui habet potestatem baptizandi. Securus ergo accedit ad templum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Si ñ eustodierint. periit. ꝓmissio dĩ: Hon. Sed
idco dictum. ẽ. & idõ ꝓmissim est: quia p̃dicauit
d̾s. qͥo. nͥ credituros: Sed ne aliquis quasi mina¬
retur ꝓmissis dĩ. & in potestate sua uellet pone.¬
re quos ꝓmisit as ut implerenar: idõ & iurauit.
Aixit. in quo ostendit quia fine adubio uentu.¬
rũ &t. Quom̃ ergo posint ibi. si cꝰtodierint:
Ne iam glorieris de ꝓmissis. & dimitas tt non
custooire. Tunc eris filius daud: si custodieris.
Si antẽ non: non cris faiꝰ dd̾. filiis daind ꝓmisit
u̾s. Noli dicere faliꝰ sũ dd̾: si degeneras. si iudei
illus non dicunt. qui de ipsa stirpe nati sunt.
ĩmo dicunt illns: s delirant. A ꝑte cñi dñs ait.
Si faii abrahe estis. facta abralie facite. Inde¬

Expanded text:
t? periit promissio Dei? Non: sed ideo dictum est, et ideo promissum est, quia praevidit Deus; quid, nisi credituros? Sed ne aliquis quasi minaretur promissis Dei, et in postestate sua vellet ponere quod promisit Deus ut impleretur; ideo et «juravit» dixit: in quo ostendit quia sine dubio venturum est. Quomodo ergo posuit ibi, «Si custodierint?» Ne jam glorieris de promissis, et dimittas te non custodire. Tunc eris filius David, si custodieris; si autem non, non eris filius David. Filiis David promisit Deus. Noli dicere, Filius sum David, si degeneras. Si Judaei illud non dicunt, qui de ipsa stirpe nati sunt imo dicunt illud, sed delirant. Aperte enim Dominus ait: «Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite»
Abbreviated transcription (Latin):
siti sunt a raptotib. Tuti essent. si ñ haberent
quare quertrentur. Multi de amicis potentiorib
p̃sumpscrunt. Ceciderunt illi de quib p̾sumpse¬
runt. & in uoluerunt cos  qui de se p̃fũpsert̃.
Respicut exempla generis humam. Ed magnũ
est qͦd uobis dicitur: Non solũ de his scͥpturis
ca loquim᷑. Legite ea in orbe t̾rarum. attendite
si p̃sumere de pecunia. de amco homine. de ho¬
nore & iactantia seli. Tollite ista om̃iaͤ d habes
illa. Age ao grãs. si contempnis illa. Si autẽ mlla.¬
ris inde. noli attendere quando cris p̾da hominũ.
iam diabolo p̾de es. Si autẽ de bis reb non pre¬
sũpscris: cris in intubris illus iudue que. ẽ. eccłia.
de qua dictum est: uiduã ciꝰ benediocris benedieã.

Expanded text:
siti sunt a raptoribus; tuti essent, si non haberent siti sunt a raptoribus; tuti essent, si non haberent quare quaererentur. Multi de amicis potentioribus praesumpserunt: ceciderunt illi de quibus praesumpserunt et involverunt eos qui de se praesumpserunt. Respicite exempla generis humani. Quid magnum est quod vobis dicitur? Non solum de his Scripturis ea loquimur; legite ea in orbe terrarum. Attendite non praesumere de pecunia, de amico homine, de honore et jactantia saeculi. Tolle ista omnia: sed si habes illa, age Deo gratias si contemnis illa. Si autem inflaris inde, noli attendere quando eris praeda hominum; jam diabolo praeda es. Si autem de his rebus non praesumpseris, eris in membris illius viduae, quae est Ecclesia, de q
Abbreviated transcription (Latin):
peres & siturabuntur. o latidabunt dnm̃n qui
requirunt eum. Uoi dictum est manducaue.¬
runt ꝙ ad orauerunt om̃s diuites terrx. ibi dic¬
tum est. edent pauꝑes & saturabuntur. Quart
quando dicti sunt adorasse. saturati ñ dicti st̃.
quando aut̃ panꝑes dicti sunt. saturati dicti st̃:
Et unde saturati sunt: Heo saturitas fõs. quia¬
lis est: Do tꝑse est pais. Panis ut lie nobro
fierit. descendit ad terram: & ait suis. Ego sũ panis
uuus. qui de olo descendi. Idõ illic in psalmo.
edent pauꝑes a saturabunt. De qͦ saturabuntur
Audi qͥo sequit᷑. Et laudabunt dñm qͥ requirunt
cũ. Estore gͦ pauꝑes. estote in menbris illius
udut. ñ sit auxiltã nr̃m. nͥ in uno dõ. Rccuni a
nichl est: non inde auxiliũ habebitis. Multi
.ꝓpt̾ pecuniã ꝑserunt p̃cipitati sunt : multi ꝓpter
pccuniã ꝑierunt. multi ꝓpter pecumã multã quȩ¬

Expanded text:
peres, et saturabuntur, et laudabunt Dominum qui peres, et saturabuntur, et laudabunt Dominum qui requirunt eum» . Ubi dictum est, «Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae;» ibi dictum est, «Edent pauperes, et saturabuntur.» Quare quando divites dicti sunt adorasse, saturati non dicti sunt; quando autem pauperes dicti sunt, saturati dicti sunt? Et unde saturati? haec saturitas, fratres, qualis est? Deus ipse est panis. Panis, ut lac nobis fieret, descendit ad terram; et ait suis: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . Ideo illic in psalmo, «Edent pauperes, et saturabuntur.» De quo satiabuntur? Audi quod sequitur: «Et laudabunt Dominum qui requirunt eum.» 25. Estote ergo pauperes, estote in membris illius viduae, non sit auxilium vestrum nisi in uno Deo. Pecunia nihil est; non inde auxilium habebitis. Multi propter pecuniam praecipitati sunt, multi propter pecuniam perierunt: multi propter pecuniam multam quae
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit iudex malus uiduam ne tediũ pateret᷑
d̾s ñ audit cccłiam. quam hortatur ut dep̃cetur :
sacurautur. Saturi eñi sunt. ohabundant in su¬
ꝑbia sua. De talib dicit᷑. Opprobriũ cis qͥhabun¬
dant. & despectio suꝑbis. Isti habundant. & ia co
manducant. s non saturantur. Et quid de alis dic¬
tum est in psalmo: Manducauerunt e adorauert̃
supplicant xp̃o: s ñ saturant᷑ sapientia  iusticia
ipsitist. Qͥuaire: Quia non sinit pauꝑes. Pauꝑes
auit̃ id. ẽ. hmles corde. quanto plus csurunt.
tanto plus mananicant. Tanto auit̃ plus esuriũt.
quanto ⁊ scło inanes sunt. Qui plenus est. qͥcqͥd
au aaturus es respuit. quia plenus.ẽ. Da michi
& erunt hĩ panꝑes de de quib mͦ dicit. a pauꝑes
ciꝰ saturabo panib. Quia o in ipso psalmo ubi
dictum est. manducanert̃ & adoranerut emis
aruites trx: dictum est illic ꝙ de pauꝑib. & ꝓs¬
sus comodo. quo o in isto psalmo. Edent pau¬

Expanded text:
audivit judex malus viduam, ne taedium pateretur; audivit judex malus viduam, ne taedium pateretur; Deus non audit Ecclesiam, quam hortatur ut deprecetur ?saturantur: saturati enim sunt, et abundant in superbia sua. De talibus dicitur, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis» : isti abundant; et ideo manducant, sed non saturantur. Et quid de illis dictum est in psalmo? «Manducaverunt et adoraverunt n saturantur sapientia et justitia ipsius. Quare? Quia non sunt pauperes. Pauperes autem, id est humiles corde, quanto plus esuriunt, tanto plus manducant; tanto autem plus esuriunt, quanto a saeculo inanes sunt. Qui plenus est, quidquid illi daturus es, respuit; quia plenus est. Da mihi  erunt hi pauperes de quibus modo dicit, «Et pauperes ejus saturabo panibus.» Quia et in ipso psalmo ubi dictum est, «Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae;» dictum est illic et de pauperibus, et prorsus eo modo quo et in isto psalmo, «Edent pau
Abbreviated transcription (Latin):
alunde. nͥ solias dĩ. Ine qus babent uiros. qͥsi
saꝑbiunt ac auixilio inrorũ. Desertȩ iideat᷑
uiduȩ. & robustius est auxdiũ earũ. Ergo tota
xccłia una indua est: suic in uiris. siue in
feminis. sine in coningatis. siue in maritatis
feminis. sine in adolescentib. sine in senibus.
sine in uirginib. Om̃is occłia una uidua est
deserta in hoc scło: si scutit illud. si nouit ui¬
duitatẽ sua. Tunc cũi aupciliũ p̃sto est illi.
Honne agnoscitis istam uiduam. in guangłio
fr̃s mei: Cũ diceret añs opportere semꝑ orare & ñ
deficere. erat quidam iudex in ciuitate dixit. qui
nec dm̃ timebat. nec liomines reuerebat᷑: & int̃ꝑ ella¬
bat cũ quędim udua. cotidie & dicebat. Uindica
me de aduersario meo. Cẜ interpeslando cotidie ui¬
dua:. fregit illũ. Ait em̃ ipse uidex apud se: qui
nec dm̃ timebat. nec homines reuerebatur. Et si
nec am̃ tunco. nec homines erubesoo: uel propter
tediũ qͦd m facit ista uidua. uindicabo eam. Si

Expanded text:
 solius Dei. Illae quae habent viros, quasi superbiunt de auxilio virorum: desertae videntur viduae, et robustius est auxilium earum. Ergo tota Ecclesia una vidua est, sive in viris, sive in feminis, sive in conjugatis, sive in maritatis feminis, sive in adolescentibus, sive in senibus, sive in virginibus: omnis Ecclesia una vidua est, deserta in hoc saeculo, si sentit illud, si novit viduitatem suam; tunc enim auxilium praesto est illi. Nonne agnoscitis istam viduam in Evangelio, fratres mei, cum diceret Dominus oportere semper orare, et non deficere? «Erat quidam judex in civitate,» dixit, «qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur; et interpellabat eum quaedam vidua quotidie, et dicebat, Vindica me de adversario meo.» Et interpellando quotidie vidua, fregit illum. «Ait enim ipse judex apud se, qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur: Etsi Deum, non timeo, nec hominem erubesco, vel propter taedium quod mihi facit ista vidua, vindicabo eam.» Si
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbe saꝑt. neq sꝑare in incerto diuitiarũ: s in
do uiuo qui nobis p̃stat om̃ia habundanter ad
fouendũ. Qd ergo faciunt ae diuitiis suis. S eqͥt᷑
& dicit. Diuites sint in oꝑib bonis. facile tͥbuant.
cõmunicent. Et uide quia hic pauꝑes st̃. Thes¬
turũ. ut app̃hendant uenuĩ uitã. Cũ app̃hende¬
ruit: tẽ erunt diuites. Quando aut̃ ñ cã adhuc
habent. nouerint se pauꝑes. Ita fit: ut om̃s hu¬
miles code. oin caritate germana constitutos.
quiecͥd habuerint in hoc scło. int̾ pauꝑes suos
numeret ds quos saturat panib. Sacerdotes¬

Expanded text:
o divitiarum, sed in Deo vivo, qui nobis praestat omnia abundanter ad fruendum.» Quid ergo faciant de divitiis suis? Sequitur et dicit: «Divites sint in operibus bonis; facile tribuant, communicent.» Et vide quia hic pauperes sunt: «Thesturum, ut apprehendant veram vitam» . Cum apprehenderint, tunc erunt divites; quando autem non eam adhuc habent, noverint se pauperes. Ita fit ut omnes humiles corde, et in charitate gemina constitutos, quidquid habuerint in hoc saeculo, inter pauperes suos numeret Deus, quos saturat panibus. 27. «ve
Abbreviated transcription (Latin):
filii tui testamentũ meũ. & testimonia inta.
hge quȩ docebo cos: a filii coꝵ sedebunt ingt̃nũ
suꝑ sedem tuam. id est tales fructus habebunt.
ut spes cos ñ fallat: ut illuc ueniant qͦ sꝑant
se uenturos. Modo ergo tanquã patres sunt
homines spei faturȩ. C ñ autẽ adepturi fue.¬
rint qͦd sperant. filii sunt: quia illud quod
adipiscunt᷑ pepcrerunt & generauerunt in
oꝑil suis. Qe hoc illis seruatur in posterũ.
quia co ipsa posteritas in filiis appellari
solet. Aut si falios ipsos homines accipis.
faii tui testamentũ meñ. & testimonia mea
hoc quȩ docebo illos: ao filii con. id. ẽ. si custodi

Expanded text:
i testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos; et filii eorum sedebunt in aeternum super sedem tuam:» id est, tales fructus habebunt, ut spes eos non fallat, ut illuc veniant quo sperant se venturos. Modo ergo tanquam patres sunt, homines spei futurae: cum autem adepti fuerint quod sperant, filii sunt; quia illud quod adipiscuntur, pepererunt et generaverunt in operibus suis. Et hoc illis servatur in posterum, quia et ipsa posteritas in filiis appellari solet. 20. Aut si filios ipsos homines accipis, filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos, et filii eorum,» id es
Abbreviated transcription (Latin):
quomꝰ uepres ibi erant idolatriȩ. ibi innemimꝰ¬
locum año. tab̾naculum dõ iacob. Qͦ a audiuimꝰ
in esfrata: inuenimtis in campis saltrĩ. Qd p̃di¬
catum est in imagine uideis: manifestatũ est in
qui inrant ut inbabitent᷑. In domũ tuã ut inha¬
bites intras: domũ dĩ ut inhabiteris. Est enĩ
melior dñs. qui cũ te cꝑit in habitare : beatũ te
facit. Nlã si tu ab illo ñ inhabiteris: miser cris. In
sua potestate esse uoluit ille filtus qͥ dixit. da mͥ
partem patrimonti quȩ me tangit. Dene seruaba¬
tur apud patrem. nc cũ meretricib dissiparetur.
Accepit. facta est in ciꝰ potestate. Profectus in regionẽ
longinquã. effudit omnia cum ineretricibꝰ.
passus. ẽ. tam̃ famen. rccordatus est tam̃ patrẽ.
reuersuis cit ad patot̃. ut panc saturaret᷑. Ergo
intra ut inhabiteris. & ñ quasi tuus sis: sed illiꝰ.
Intrabimus in tab̾nacula eiꝰ. adorabimꝰ in loco

Expanded text:
quomodo vepres ibi erant idololatriae, ibi invenimquomodo vepres ibi erant idololatriae, ibi invenimlocum Domino, tabernaculum Deo Jacob. Quod «audivimus in Ephrata, invenimus in» «campis saltuum;» quod praedicatum est in imagine Judaeis manifestatum est in qui intrant ut inhabitentur. In domum tuam ut inhabites intras, in domum Dei ut inhabiteris. Est enim melior Dominus, qui cum te coeperit inhabitare, beatum te faciet. Nam si tu ab illo non inhabiteris, miser eris. In sua potestate esse voluit ille filius qui dixit: «Da mihi partem patrimonii quae me tangit.» Bene servabatur apud patrem, ne cum meretricibus dissiparetur. Accepit, facta est in ejus potestate; profectus in regionem longinquam, effudit omnia cum meretricibus. Passus est tandem famem, recordatus est patrem; reversus est, ut pane saturaretur . Ergo intra, ut inhabiteris; et non quasi tuus sis, sed illius: «Intrabimus in tabernacula ejus.» 13. «Adorabimus» «in loco
Abbreviated transcription (Latin):
efratã ubi audunt. item quęramus qui sit cãpi
saltus. ubi muenit. Effrata uerbũ hebrtã int̃¬
pretat᷑ latine speculũ: sicut tradiderunt qui
acrba hebrea inscripturis posita in aliã linguã
transtalerunt. ut ad nos ꝑtieniret intellectus.
Nam ex hebrea transtulerunt in grecã. E groca
translata sunt nobis in latinã. Fuerunt em̃
qui ingilarent in scripturis. Si effrata spoculũ.
illa domus quȩ inuenta est in campis saltuum.
in speculo andita est. Sꝑcculũ imagnem
habet. Om̃is ꝓphetiã. ĩmago futuroꝵ. Domus
ergo dĩ futura. in ĩmagine ꝓphetiȩ p̃dicata est.
saltuum: Tampi siluarũ. Hon enĩ quẽadmodũ
uulgo dicitur saltus ille nerbi grã centurias
habet tot. Saltus. ꝓpͥe locus adhuc incultus
& silnester dicitur. Nã e quidã codices. in cam¬
pis silue habent. Qui ergo crant cãpi saltuũ.
nͥ gentes ineułte: Qui crant campi saluũ. nͥ
ubi adhuc uepres erant idolatriȩ: Sic tamen

Expanded text:
ubi audivit; item quaeramus quid sit «in campis saltuum,» ubi invenit. Ephrata verbum hebraeum interpretatur latine, Speculum, sicut tradiderunt qui verba hebraea in Scripturis posita in aliam linguam transtulerunt, ut ad nos perveniret intellectus. Nam ex hebraea transtulerunt in graecam, et ex graeca translata sunt nobis in latinam. Fuerunt enim qui vigilarent in Scripturis. Si ergo Ephrata speculum, illa domus quae inventa est in campis saltuum, in speculo audita est. Speculum imaginem habet: omnis prophetia imago futurorum. Domus ergo Dei futura, in imagine prophetiae praedicata est. saltuum? Campi silvarum. Non enim quemadmodum vulgo dicitur, Saltus ille, verbi gratia, centurias habens tot. Saltus proprie, locus adhuc incultus et silvester dicitur. Nam et quidam codices, «in campis silvae,» habent. Qui ergo erant campi saltuum, nisi gentes incultae? qui erant campi saltuum, nisi ubi adhuc vepres erant idololatriae? Sic tamen
Abbreviated transcription (Latin):
induantur iusticiã. & scĩ tui lȩtent᷑. Te exur¬
gente a mortuis. & eunte ad patrem: regale illud
sacerdotiũ induatur fidem. quia iustus ex fide
uiuit. & accepto pignore sp̃s scĩ: lȩtentur menbra
spe resurrectionis. que p̃cessit in capite. Eis

Expanded text:
induantur justitiam, et sancti tui laetentur.» Te exsurgente a mortuis, et eunte ad Patrem, regale illud sacerdotium induatur fidem, quia justus ex fide vivit ; et accepto pignore Spiritus sancti, laetentur membra spe resurrectionis, quae praecessit in capite: eis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓꝑter uooem suam gauderet: caderet. Iã inde¬
tis ergo quare ceciderint: qui ad nooem suam
gandent. Amicꝰ eñi ille sponsi dioebat. Hie est
qui baptuat. Quidam aut̃ dicunt. Nos baptita¬
mus. Ad nocẽ suã gauisi stare non potuerunt.
& non ꝑtinent ad istam domũ de qua dicit᷑. ubi
uit. & quis resurrexit. Ipse em̃ quodã loco dicit
in psalmo. Dormiui conturbatꝰ. Pene illi dicit᷑.
quia xp̃s surgens a mortuis iam non moritur.
s mors ci ultra non dominabit᷑. Ipsiꝰ est uox
ipsi dicitur. E xurge dñe in requiem tuam: tu
& archa sc̃ificationis tuç. Id est exurge. ut exur.¬
gat a archa scĩficationis tuȩ. quam. scĩficasti.
Ipse caput nr̃m. archa cuis: eccłia ciꝰ. Surrexit
prior: surget & eccłia. Non autem auderet sibi
resurrectionẽ corpus ꝓmutere. nͥ pͥus exurgerit
caput. Exurge dñe in requiem tuam. tu & archa

Expanded text:
propter vocem suam gauderet, caderet. Jam videpropter vocem suam gauderet, caderet. Jam videtis ergo quare ceciderint qui ad vocem suam gaudent. Amicus enim ille sponsi dicebat: «Hic est qui baptizat» . Quidam dicunt, Nos baptizamus: ad vocem suam gavisi, stare non potuerunt; et non pertinent ad istam domum de qua dicitur, «Ubvit, et quis resurrexit. Ipse enim quodam loco dicit in psalmo: «Dormivi conturbatus» . Bene illi dicitur,quia Christus surgens a mortuis, jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur . Ipsius est vox ipsi dicitur, «Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae:» id est, exsurge, ut exsurgat et arca sanctificationis tuae, quam sanctificasti. Ipse caput nostrum; arca ejus, Ecclesia ejus: surrexit prior, surget et Ecclesia. Non autem auderet sibi resurrectionem corpus promittere, nisi prius resurgeret caput. «Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca
Abbreviated transcription (Latin):
habundauit iniquitas: refrigescet caritas
multoꝵ. In his in quib caritas refrigescit.
ñ stant pedes eiꝰ. Sd quid secutus t̃: Qui autẽ
ꝑseuerauerit usq in finẽ: hic saluns erit. E cce
in quib steterunt pedes eiꝰ. In eo loco adora. id.
.ẽ. de talib esto. in quib steterunt pedes dñi Si
autẽ de ipsa domo intelligere uolueris ubi ste.¬
terunt pedes ciꝰ domnis. pedes tui in xp̃o stent.
Tunc autẽ stabunt podes.⁊ si ꝑscueraueris in xp̃o.
Qd eñi dicitur de diabolo: Ille em̃ homicida erat
ab iuitio. o in ueritate uon stetit. Diaboli ergo
pedes. non steterunt. Idem de suꝑbis qͥd dicit:
Non ueniat mͥ pes suꝑbiȩ. & manꝰ peccatoꝵ
non moueant me. Ibi cociderunt qui oꝑantur
iniquitatem. expulsi sunt nec potuert̃ stare.
Ergo domus dĩ: cuiꝰ pedes stant. U̾nde ille gau.¬
sus est: amicus autẽ sponsi stat & audit cum.
stat: qua ꝓpter uocem sponsi gaudet. Nã si

Expanded text:
abundavit iniquitas, refrigescet charitas abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum.» In his in quibus charitas refrigescit, non stant pedes ejus. Sed quid secutus est? «Qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» . Ecce in quibus steterunt pedes ejus: in eo loco adora, id est, de talibus esto in quibus steterunt pedes Domini. 14. Si autem de ipsa domo intelligere volueris, «Ubi steterunt pedes ejus» domus; pedes tui in Christo stent. Tunc autem stabunt pedes, si perseveraveris in Christo. Quid enim dicitur de diabolo? «Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit» . Diaboli ergo pedes non steterunt. Item de superbis quid dicit? «Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatorum non moveat me. Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem; expulsi sunt, nec potuerunt stare» . Ergo domus Dei, cujus pedes stant. Unde ille gausus est, amicus autem sponsi stat et audit eum.stat, quia propter vocem sponsi gaudet: nam si
Abbreviated transcription (Latin):
bantur. Non filii abrahe. seo filii chananei. amor¬
rei. gergesci. iebusci. & om̃iũ qui offenderunt dm̃.
tio iꝑarum. quis ostendit uobis fugere a uent᷑a
ira: Facite ergo fructũ dignũ penuentiȩ. & ne
dixeritis patrem habemus abraham. Potens est
eũi as de lapidib istis suscitare filios abrahȩ.
Nescio quos lapides tunc uidebat in campis saltu¬
um. unde suscitati sunt filii abrahe. Filii enĩ
magis qui fidem imitatisunt. quã qui de carne
nati sunt. Nemo ergo minetur domui dĩ. qͥsi
dicat. Subtraho me. & ruet domꝰ. Bonũ est cñi
illi. ut coedificetur. & habeat caritatẽ. NIam ipse
ruerit. stabit domus. Itaq fratres. in his. ẽ. domꝰ
illis dictum est. ubi steccrunt pedes ciꝰ. Et em̃ qui
ñ ꝑscuerant. noc stant pedes eoꝵ. Non sunt ergo
ipsi ȩccłia. non ipsi ꝑtinent ad illud  taber nadm
tunc domũ. Sed ubi steterunt pedes eiꝰ: Qm̃

Expanded text:
bantur; non filii Abrahae, sed filii Amorrhaei, Chananbantur; non filii Abrahae, sed filii Amorrhaei, Chananaei, Gergesaei, Jebusaei, et omnium qui offenderunt Deum: tio viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructum dignum poenitentiae. Et ne dixeritis, Patrem habemus Abraham. Potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» . Nescio quos lapides tunc videbat in campis saltuum, unde suscitati sunt filii Abrahae. Filii enim magis qui fidem imitati sunt, quam qui de carne nati sunt. Nemo ergo minetur domui Dei, quasi dicat: Subtraho me, et ruet domus. Bonum est enim illi ut coaedificetur, et habeat charitatem. Nam si ipse ruerit, stabit domus. Itaque, fratres, in his est domus illis dictum est, «Ubi steterunt pedes ejus.» Sunt enim qui non perseverant, nec stant pedes ejus in eis. Non sunt ergo ipsi Ecclesia; non ipsi pertinent ad illud modo tabernaculum, tunc domum. Sed ubi steterunt pedes ejus? «Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
debet adorari. Adorabimus in loco ubi steterunt
pedes eiꝰ. Pret̃ quã domũ suã. ñ exaudit ̃o ad
uitã ccernã. Ille cm̃i ad domũ dĩ ꝑtinet. qui est in
caritate õpaginatus lapidib uiuis. Qui autẽ ca¬
ritatem non habuerit: ruiuã facit. & illo rucnte
domus stat. Nemo cnĩ minet᷑ domui ubi esse quasi
lapis cȩpit. si ruere uoluerit: quasi aliqͥd domui
noceat. Sic cũi suꝑbierat o primꝰ ppłs iudeoꝵ di
cens. neq cm̃i fraudaturꝰ. est d̾s patrẽ abraham
cui ꝓmisit tanta de semine es. & faciebant omĩa
mala tanquã sccuri de pollicitatione dr̃ qͦd non
ꝓ illoꝵ meritis qui scelera faciebant. s ꝓ meritis
abrabe pareeret cis: & qualescũq malos filios abra¬
hȩ congregaret in domũ suã ad uitã et̃nã. Sca
ad illũ uenerunt ipsi filii abraliȩ ut bapticaren¬
tur in aqua penitentiȩ. non cis dixit generatio abta¬
hȩ sed iuꝑarum. T ales cũi crant. quales qͦs imita¬

Expanded text:
steterunt pedes ejus.» Praeterquam domum suam, non exaudit Deus ad vitam aeternam. Ille enim ad domum Dei pertinet, qui est in charitate compaginatus lapidibus vivis. Qui autem charitatem non habuerit, ruinam facit; et illo ruente domus stat. Nemo enim minetur domui, ubi esse quasi lapis coepit, si ruere voluerit, quasi aliquid domui noceat. Sic enim superbierat et primus populus Judaeorum, dicens, Neque enim fraudaturus est Deus patrem Abraham, cui promisit tanta de semine ejus: et faciebant omnia mala tanquam securi de pollicitatione Dei, quod non pro illorum meritis qui scelera faciebant, sed pro meritis Abrahae parceret eis, et qualescumque malos filios Abrahae congregaret in domum suam ad vitam aeternam. Sed ad illum venerunt ipsi filii Abrahae, ut baptizarentur in aqua poenitentiae, non eis dixit, Generatio Abrahae, sed «viperarum.» Tales enim erant, quales quos imita