comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ouit. Cum duo eñ p̃copta sint in quib tota lex pendet
ꝙ ꝓpħe. dilectio dei & dilectio ꝓximi: ñ immerito ple¬
runq scriptura ꝓ utroq unum ponit. sine tantũ dei. sicu¬
ti ẽ illud. S cimus qm̃ diligentib dm̃ omma eooꝑantur
in bonĩ. Et iterum. Quisquis autem diligit dm̃. hic
rognitis ẽ ab illo. Et illua. Qm̃ caritas dei diffusa ẽ in
qr & qui diligit dm̃. consequens ẽ ut faciat qđ p̃cepio ds̃.
Et in tautum cdiligit. in quantum facit. Consequens gͦ esti
tit ꝓximum diligat. qr hoc p̃cepit ds. S tue tantũ ꝓxim
dilec tionem scriptura cõmemorat. sicuti ẽ illucd. Inuicem
onera ur̃a portate. & sic adimplebias legem xpi. Et illud.
Omnis enim lex in uno sermone impletur in eo qđ scrip
tum ẽ: diliges ꝓximũ tutm tanquã te ipsum. Et ine-
tiangło. Omna quecunq uultis ut faciant uobis ho¬
mines: & uos facite eis. Hec ẽ enim lex & ꝓpħe. Et
plera q talia reperimus. in litiris frĩs. inquib sola dilec¬

Expanded text:
uit. cum enim duo praecepta sint, in quibus tota lex pendet et prophetae, dilectio dei et dilectio proximi, non immerito plerumque scriptura pro utroque unum ponit, sine tantum dei, sicuti est illud: scimus, quia diligentibus deum omnia cooperantur in bonum, et iterum: quisquis autem diligit deum, hic cognitus est ab illo, et illud: quoniam caritas dei diffusa est in quia et qui diligit deum, consequens est, ut faciat quod praecipit deus, et in tantum diligit, in quantum facit. consequens ergo est, ut et proximum diligat, quia hoc praecipit deus — siue tantum proximi dilectionem scriptura commemorat, sicuti est illud: inuicem onera uestra portate, et sic adimplebitis legem Christi, et illud: omnis enim lex in uno sermone imptum est, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum ; et in Evangelio, Omnia quaecumque vultis ut faciant vobis hoec et uos facite illis; haec est enim lex et prophetae. et pleraque alia reperimus in litteris sanctis, in quibus sola dilec
Abbreviated transcription (Latin):
rit. ꝓxim dileotionẽ qua legem Rixit impleri. Qui
adulterabis. ñ homicidiũ facies. ñ furaberis. ñ concupisaes
ꝙ si qd ẽ aliud mandatum. in hoc sermone recuꝑattur.
eam ꝓbant: In dilectione autẽ ꝓximi facilus conum.¬
cuntur eam ñ habere. dum inque cũ hominib agt̃.
Consequens ẽ autẽ ut qui ex toto corde. ex tota anina.
ex tota m̃te dm̃ diligit. diligat & ꝓximũ tanquam se¬
ipsum. qr hoc iubet ille quẽ ex toto corde & ex tota a¬
nima. & ex tota m̃te diligit. Item diligero ꝓxim̃u id ẽ
omuẽ hommñe tanquã se ipsum quis potest. insi dm̃ dili¬
gat. eiuius p̃cepto & dono dilectionẽ ꝓxum possit ĩpleree
possit teneri. etiam tinum hoꝵ cõmemorare plerunq
sufficit. cum agitur de oꝑib iustitie. sed oportunis il¬
lud de quo quisq facilius comucittr. Qnde ꝙ ioħs
dicit. Qui enim ñ diligit fr̃em suum quem iudet.
dm̃ que ñ uidet quomͦ potest diligere: Mentiebant᷑

Expanded text:
vit proximi dilectionem, qua Legem dixit impleri; et aadulterabis, Non homicidium facies, Non furaberis, Non concupisces, et si quod est aliud meam probant; in dilectione autem proximi facilius convincuntur eam non habere, dum inique cum hominibus agunt? Consequens est autem ut qui ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente Deum diligit, diligat et proximum tanquam seipsum; quia hoc jubet ille, quem ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente diligit. Item diligere proximum, id est omnem hominem, tanquam seipsum, quis potest, nisi Deum diligat, cujus praecepto et dono dilectionem proximi possit implere? possit teneri, etiam unum horum commemorare plerumque sufficit, cum agitur de operibus justitiae: sed opportunius illud, de quo quisque facilius convincitur. Unde Joannes dicit: Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere ? Mentiebantur
Abbreviated transcription (Latin):
ides enim fient apłs
ait. ꝑ dilectionẽ
oꝑatur. El nde item
diligit alterum. legẽ
qua sola caritate iustitia legis posset impleri. ꝓpt̾ra
dixit. ñ uem legem soluere sed adimplere: hocẽ nonumi
testam̃tum. ꝗd huic dilectioni hereditas rogm celoꝵ ꝓmit¬
titur: qđ in figuris ueteris testam̃ti ꝓ tempoꝵ distributio¬
ne tegebatur: ¶l node itlem dicit. Mandatum nouum do
uobis. ut uos inuicem diligatis. Hec ẽ aut̃ẽ tiera

Expanded text:
des enim, sicut apostolus ait. per dilectionem operatur. unde item diligit alterum, legem qua sola caritate iustitia legis posset inpleri, propterea dixit: non ueni legem soluere sed adinplere. hoc est nouum testamentum, quo huic dilectioni hereditas regni caelorum promittitur, quod in figuris ueteris testamenti pro temporum distributione tegebatur. unde item dicit: mandatum nouum do uobis, ut uos inuicem diligatis. Itaque uel omnia
Abbreviated transcription (Latin):
oiamus inquit oꝑa tenebrarñ. & induanur arma lu¬
eis. sic ut in die honeste ambulemus. Ergo honeste
iriuentes in cõparatione uitȩ impioꝵ. in die sumus.
Sed iste dies uite fidelium ñ sufficit. Hic enĩ quãnis¬
dies sit uita fidelium. temptatio ẽ uita humana suꝑ
terrami. nox & dies. Dies in cõparatione infideliũ: nox
in comparatione angłoꝵ. Habent enim diem augeli
quem nos ñdũ habrmis: iam nos habemus quem ũ
habent iufideles. Sed ũdum habent fideles: quem
angeli habent. Tuno autem habebunt. cum erunt
equales angelis dei: qdđ illis in resurrectione ꝓmis¬
sum est.¬

Expanded text:
iamus, inquit, opera tenebrarum, et induamur arma lucis; sicut in die honeste ambulemus . Ergo honeste viventes, in comparatione vitae impiorum, in die sumus. Sed iste dies vitae fidelium non sufficit huic Idithundies sit vita fidelium, tentatio est vita humana super terram . Nox, et dies: dies in comparatione infidelium; nox in comparatione Angelorum. Habent enim diem Angeli quem nos nondum habemus: jam nos habemus quem non habent infideles; sed nondum habent fideles quem Angeli habent: tunc autem habebunt, cum erunt aequales Angelis Dei; quod illis in resurrectione promissum est
Abbreviated transcription (Latin):
ita fidelium quȩ in hac carne atq in hoc scło.
ducitur. in cõparatione uitȩ infidelis atq impie non
irrationabilit̃ lux & dies appellatur. dicente apło. Pt
istis enim aliquando tenebre. nunc autẽ lux in dño.
Et illud. Abiciamts oꝑa tenebrarum. & induamus nos¬
arma lucis. sic ut in die honeste ambulemus. Qui tñ
dies nisi rursus in cõparatione illius diei quo equales
angelis facti uidebimus dm̃ sicuti ẽ:⁊pse quoq nox eẽt.
ñ hic ꝓphetie lucerna indigeromus. Qnde apłs petrus
dicit. Habemus certiorem ꝓpħicũ sermouẽ. cui benefa¬
citis intendentes sicut lucernȩ inobsruro loro doneo
dies luceseat. & lucifer oriatur in cordib nr̃is. U̾¬

Expanded text:
vita fidelium quae in hac carne atque in hoc saeculo ducitur, in comparatione vitae infidelis atque impiae non irrationabiliter lux et dies appellatur, dicente Apostolo, fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino, et illud: abiciamus ergo opera tenebrarum et induamur arma lucis, sic ut in die honeste ambulemus: qui tamen dies nisi rursus in conparatione illius diei, quo aequales angelis facti uidebimus deum, sicuti est, ipse quoque nox esset, non hic prophetiae lucerna indigeremus. unde apostolus Petrus dicit: habemus certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes sicut lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in\' cordibus u
Abbreviated transcription (Latin):
Detulerunt honorẽ nomini xꝑi. Et tam̃ quid ait eis Nolite
in hoc głari quia demonia uobis subiecta sunt. sed gaudete qͥa
nomina ur̃a scripta sunt in celo. Petrus demonia exeludit.
Nescio quȩ anicula uidua. nescio quis homo qualiscunq laicꝰ.
habens caritatem tenens integritatem fidei ñ facit hoc. P e¬
trus in corpore oculus ẽ. ille in corpore digitus ẽ. In eo
tam̃ corpore ẽ in quo petrus. Et si minus ualet digitus
quã oculus. ñ ẽ tam̃ p̃cisus a corpore. ielius ẽ ẽẽ digitũ
s ẽẽ incorpore. quam ẽẽ oculum & euelli de corpore. Eit si¬

Expanded text:
detulerunt honorem nomini Christi; et tamen quid ait eis? Nolite detulerunt honorem nomini Christi; et tamen quid ait eis? Nolite in hoc gloriari, quia daemonia vobis subjecta sunt; sed gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Petrus daemonia exclusit; nescio quae anicula vidua, nescio quis homo qualiscumque laicus habens charitatem, tenens integritatem fidei, non facit hoc: Petrus in corpore oculus est, ille in corpore digitus; in eo tamen corpore est, in quo et Petrus; et si minus valet digitus quam oculus, non est tamen praecisus a corpore. Melius est esse digitum et esse in corpore, quam esse oculum et evelli de corpore. 18.
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ habuerit caritatẽ. E rederem si ñ diuisisset unitatem.
Nam & contra istos ut sic loquał  mirabiliarios cautĩt me
& miratulis decipi ñ debemus. Aliquando erum & desertor
terret ꝓuintialem. Sed utrum in castris sit & aliquid illi pos¬
sit character ille in quo signatus ẽ. hoc attendit qui terreri &
seduci ñ uult. T eneamus gͦ unitatem fr̃s mei. Pret̃ unitatẽ
& qui facit miracula nichil est. Tunitate enĩ erat populus
isrł. s ñ faciebant miracula. P reter iinitatem erant magi
pharaonis. & faciebant similia morsi. Populus isrł ut dixi
ñ faciebat. Qui erant salui apud dñm. Qui faciebant an
qui ñ faciebant: Petrus apłs resuscitauit mortuũ. Simon
nec qł faciebat petrus. nec qł faciebat sy mon: Sed unde gaui
Dixerunt enim głantes ipsi discipuli. Ecce dñe in nomine tuo
eiam nobis demonia subiecta sunt. B ene quidẽ confessift̃.

Expanded text:
utrum habuerit charitatem. Crederem, si non divisisset unitatem. utrum habuerit charitatem. Crederem, si non divisisset unitatem. Nam et contra istos, ut sic loquar, mirabiliarios cautum me s, quia et miraculis decipi non debemus. Aliquando enim et desertor terret provincialem; sed utrum in castris sit, et aliquid illi prosit character ille in quo signatus est, hoc attendit qui terreri et seduci non vult. Teneamus ergo unitatem, fratres mei: praeter unitatem, et qui facit miracula nihil est. In unitate enim erat populus Israel, et non faciebat miracula: praeter unitatem erant magi Pharaonis, et faciebant similia Moysi . Populus Israel, ut dixi, non faciebat: qui erant salvi apud Deum; qui faciebant, an qui non faciebant? Petrus apostolus resuscitavit mortuum ; Simon nec quod faciebat Petrus, nec quod faciebat Simon; sed unde gaudeDixerunt enim gloriantes ipsi discipuli, Ecce, Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt. Bene quidem confessi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
go inquit ecła si sponsa fum. si arras accepi. si p̃tio
sanguinis illius redempta sum. audio uocẽ spon¬
si. Et sponsi amici uoc̃e tunc audio. si sponso meo det
głam ñ sibi. Dicat amicus. Qui habet sponsam sponsus
ẽ. A micus autem sponsi stat ꝯ audit eum & gaudio gau¬
dec ꝓpt̃ uocem sponsi. Ecce habes sacram̃ta. Et ego con-¬
cedo. H abes formam. sed sarm̃tum es de uite p̃cisũ. T u
formam. ostendis. ego radirem quero. He fructus forma¬
ñ exit. nisi ubi ẽ radix. Cbi autem ẽ radx: In caritate.
Et audi formã sarm̃toꝵ. Paulus loquatur. S i sciã inqͥt
omnia sacram̃ta &̃ habeam omnẽ ꝓphetiam & omne fidẽ ita¬
ut montes tranfferam. caritatem autem ñ habeam. nichil sũ.
Nemo gͦ uobis fabulas uendat. Et fotinͦfecit miraculum
Et donatus orauit & respondit ei d̃s de celo. Primo. aut fal¬
luntur. aut fallunt. Postremo. fac illum montes transferre.
Caritatem autẽ inquit ñ habeam. nichil sum. Uideamus

Expanded text:
go, inquit Ecclesia, si sponsa sum, si arrhas accepi, si pretio sanguinis illius redempta sum, audio vocem sponsi; et vocem amici sponsi tunc audio, si sponso meo det gloriam, non sibi. Dicat amicus, Qui habet sponsam, sponsus est: amicus autem sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi. Ecce habes Sacramenta, et ego concedo. Habes formam, sed sarmentum es de vite praecisum; tu formam ostendis, ego radicem quaero: de forma fructus non exit, nisi ubi est radix; ubi autem est radix, nisi in charitate? Et audi formam sarmentorum; Paulus loquatur: Si sciam, inquit, omnia sacramenta, et habeam omnem prophetiam et omnem fidem ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . 17. Nemo ergo vobis fabulas vendat. Et Pontius fecit miraculum; et Donatus oravit, et respondit ei Deus de coelo. Primo, aut falluntur aut fallunt. Postremo, fac illum montes transferre: Charitatem autem, inquit, non habeam, nihil sum. Videamus
Abbreviated transcription (Latin):
uid gͦ uos tanqũa de xꝑiana pauꝑtate iaetatis. cum
ꝑiana cartate eareatis: H abent enl int̾ se qũa
caritatem uocant etiam latrones. sibi debentes facinorosa.
apłs ut eam a ceteris imꝓbandis repudiandisq secerneret
ait alio loco. Pinis autẽ p̃cepti ẽ caritas de corde puro
ꝙ conscientia bona. ꝙ fide ñ ficta. Ex R epłe¬
on diligamus uerbo tantum & lingua. sedoꝑe & ue

Expanded text:
uid ergo uos tamquam de christiana paupertate iactatis, cum christiana caritate careatis ? habent enim inter se quam caritatem uocant etiam latrones sibi debentes facinorosam mendat apostolus. et ut eam a ceteris inprobandis repudiandisque secerneret, ait alio loco: finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. unde ergo
Abbreviated transcription (Latin):
habet caritatẽ. ille ñ habet caritatem. Sec audiat ab apło
ille qui ñ habet caritatem. Si distribuero omnia mea
pauꝑib & si tradidero corpus meum ut ardeam caritatem
autẽ ñ habeam. nichil mͥ ꝓdest. Ergo scriptura diuina in¬
tro nos reuocat. a iactatione huius faciei forinsecus. & ab
ista suꝑficie quȩ iactatur ante homines reuocat nos intro.
Redi ad conscientiam tuã. ipsam interroga. Noli atten¬
dere qd floret foris. sed que radix ẽ interna. R adicata
ẽ cupiditas. speties potest ẽẽ bonoꝵ factoꝵ. uere oꝑa bona
eẽ ñ possunt. Radicata ẽ caritas. securꝰ esto. nichil mali ꝓcecłẽ po

Expanded text:
habet charitatem, ille non habet charitatem. Sed audiat ab Apostolo habet charitatem, ille non habet charitatem. Sed audiat ab Apostolo ille qui non habet charitatem: Si distribuero omnia mea pauperibus, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Ergo Scriptura divina intro nos revocat a jactatione hujus faciei forinsecus; et ab ista superficie quae jactatur ante homines, revocat nos intro. Redi ad conscientiam tuam, ipsam interroga. Noli attendere quod floret foris, sed quae radix est in terra. Radicata est cupiditas? species potest esse bonorum factorum, vere opera bona esse non possunt. Radicata est charitas? securus esto, nihil mali procedere po
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habeam. nichil mͥ ꝓdest. Potest enĩ quisquã hoc facere
sine caritate : Potest. Nam qui ñ habent caritatẽ. diuise¬
runt unitatẽ. Querite ibi. & uidebitis multos multa tri¬
buere pauꝑibus. uidebitis alios paratos ad suscipiencdã mor¬
tẽ. ita ut desistente ꝑsecutore se ipsos p̃ cipitent. Ist si ne
nr̃m utr̃u de uena caritatis emanet. utrum de radice dilectio¬
nis rami bonoꝵ oꝑum pullulent. Opus autem suũ ꝓbet unꝰ¬
quisq ait. & tunc in semet ipso głam habebit & ñ in altero.
Non quaudo illi ꝑhibet testimonium lingua aliena. secdqͣn¬
do ꝑhibet conscientia ꝓpria.
ascit misccd̾a. pascit & suꝑbia. H ospitem suscipit miscdła.
Audeo aliquid dicere. sed ñ ego. Paulus dixit M oritur ca¬
ritas. id est homo habens caritatem. Confitetur nom̃ xꝑi.
ducit mart̾riũ. Confitetur s suꝑbia. ducit martiriũ. Ile

Expanded text:
non habeam, nihil mihi prodest . Potest enim quisquam hoc facere non habeam, nihil mihi prodest . Potest enim quisquam hoc facere sine charitate? Potest. Nam qui non habent charitatem, diviserunt unitatem. Quaerite ibi, et videbitis multos multa tribuere pauperibus; videbitis alios paratos ad suscipiendam mortem, ita ut desistente persecutore, seipsos praecipitent: isti sine nostrum, utrum de vena charitatis emanet, utrum de radice dilectionis rami bonorum operum pullulent. Opus autem suum probet unusquisque, ait, et tunc in semetipso gloriam habebit, et non in altero: non quando illi perhibet testimonium lingua aliena, sed quando perhibet conscientia propria.ascit misericordia, pascit et superbia; hospitem suscipit misericordia, Audeo aliquid dicere, sed non ego; Paulus dixit: moritur charitas, id est, homo habens charitatem, confitetur nomen Christi, ducit martyrium; confitetur et superbia, ducit et martyrium. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
hoc iactantia faciunt. ñ dilectione. Potest ẽẽ manifestius
opus quã mori ꝓfr̃ib: Et hoc multi uolunt putari face
iactantia nominis comparandi. ñ uisceribus dilectionis. Re¬
stat ut ille diligat fr̃em qui ante dm̃ ubi solus uidet cordi
suo ꝑsuadet. & int̾rogat cor suum an uere ꝓpter fr̃m di¬
lectionẽ hoc faciat. & ꝑhibet illi testimoniũ oculus qui pe¬
netrat cor quo homo attendere ñ potest. I deo paulus apł̃s
quia paratus erat mori ꝓfr̃ib & dicebat. ipse impendar ꝓ
animabus ur̃is. tam̃ quia ds hoc uidebat in corde ipsius
ñ homines quib loquebatur: ait illis. Michi autẽ minimũ
ẽ ut a uobis diuidicer. aut ab humano die. E t ostendit
etiam ipse quodam loco quia solent ista fieri inani iacta¬
tia. ñ firmam̃to caritatis. Ait enim cum de ipsius caritatis
comm̃datione loqueretur. Si distribuero omnia mea pau¬
ꝑibus & tradidero corpus meum ut ardeam caritatẽ autẽ

Expanded text:
hoc jactantia faciunt, non dilectione. Potest esse majus opus, quam mori pro fratribus? Et hoc multi volunt putari se facere, jactantia nominis comparandi, non visceribus dilectionis. Restat ut ille diligat fratrem, qui ante Deum ubi solus videt, cordi suo persuadet, et interrogat cor suum an vere propter fratrum dilectionem hoc faciat; et perhibet illi testimonium oculus qui penetrat cor, quo homo attendere non potest. Ideo Paulus apostolus, quia paratus erat mori pro fratribus, et dicebat, Ipse impendar pro animabus vestris : tamen quia Deus hoc videbat in corde ipsius, non homines quibus loquebatur, ait illis, Mihi autem minimum est ut a vobis dijudicer, aut ab humano die . Et ostendit etiam ipse quodam loco quia solent ista fieri inani jactantia, non firmamento charitatis: ait enim cum de ipsius charitatis commendatione loqueretur, Si distribuero omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem
Abbreviated transcription (Latin):
ad aceruum testimonu: Quia & si tradidero corpus meũ
ut ardeam. caritatẽ autẽ ñ habeam. nichil mͥ ꝓdest. ex tract̾¬
unt quidam qui facilius omnia sua pauꝑib pꝰ.lxxi.
distribuunt. quam ipsi pauꝑes deifiunt. Inflati sunt¬
enuim enim iactantia. qui putant sibi ẽẽ tribuendũ ñ gr̃e
dei quod bene uiuunt. Et ideo iam nec bene uiuunt.
quantacunq oꝑa facere uideantur. De suo quippe ha¬
bere se putant. & głantur quasi ñ acceꝑint. Hiuites sui:
ñ pauꝑes dei. Abundantes sibi. ñ egentes deo. Sed ait
apłs. Si distribuero omnia mea pauꝑib & tradidero corpꝰ
meum ut ardeam. caritatem autem ñ habeam. nichil mͥ ꝓdest.
Tanquam si diceret. Si distribuero omnia mea pauꝑib &
pauꝑ dei ñ fuero. nichil mͥ ꝓdest. E aritas enĩ ñ inflatur.
Nec ẽ uera dei caritas in eo qui ingratus ẽ sc̃o sꝑui eius. ꝑ
quem diffunditur in cordibus nr̃is caritas eius Et ideo

Expanded text:
ad acervum testimonii? Quia et si tradidero corpus meum ita ad acervum testimonii? Quia et si tradidero corpus meum ita ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil munt quidam qui facilius omnia sua pauperibus distribuunt, quam ipsi pauperes Dei fiant. Inflati sunt enim jactantia qua putant sibi esse tribuendum, non gratiae Dei, quod bene vivunt; et ideo jam nec bene vivunt, quantacumque bona opera facere videantur. De suo quippe habere se putant, et gloriantur quasi non acceperint : divites sui, non pauperes Dei; abundantes sibi, non egentes Deo. Sed ait Apostolus: Si distribuero omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest. Tanquam si diceret: Si distribuero omnia mea pauperibus, et pauper Dei non fuero, nihil mihi prodest. Charitas enim non inflatur ; nec est vera Dei charitas in eo qui ingratus est sancto Spiritui ejus, per quem diffunditur in cordibus nostris charitas ejus . Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
est nouit occulta: Qm̃ ꝓpter te mortificamur totadie de¬
putati sumus uelut oues occisionis. Potes enim uidere mor¬
tificari hominem. quare mortificetur nescis. Deus hoc nouit.
Res in occulto ẽ. S ed dicet mͥ aliquis. E cce ꝓ nomine xꝑi
sus in ipsa ẽoła dicam catholica. putatis defuisse aut deesse
posse qui causa uanȩ głȩ paterentur: d ed si ñ ẽẽnt huius¬
modi homines. ñ diceret apłs. Si dedero corpus meum
ut ardeam. caritatem autem ñ habeam. nichil mͥ ꝓdest. Sci-¬
ebat gͦ posse ẽẽ quosdam qui hoc iactatione facerent. non
dilectione. Ideo obscurum ẽ. Hs̃ hoc solus uidet. nos ñ
possumus. Ipse solus potest iudicare. qui nouit occulta cordis.
alaad habet interp̃tationis sue uocẽ. Ex R p.lix.¬
& magni sacram̃ti. Interp̃tatur enim aceruus testimonii.
Quantus aceruus testimonu in martirib:. Meus ẽ galaad.
meus ẽ aceruus testimonii. mei sunt martyres ueri. dTorian¬
tur alii ꝓ uetustate. uanitate. sine sale. Nunquid ꝑtinent

Expanded text:
 quae occulta? Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis. Potes enim videre mortificari hominem; quare mortificetur, nescis: Deus hoc novit; res in occulto est. Sed dicit mihi aliquis: Ecce pro nomine Christi sus in ipsa Ecclesia, dicam, catholica, putatis defuisse aut deesse posse, qui causa humanae gloriae paterentur? Si deessent hujusmodi homines, non diceret Apostolus: Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Sciebat ergo esse posse quosdam qui hoc jactatione facerent, non dilectione. Ideo obscurum est; Deus hoc solus videt, nos non possumus. Ipse solus potest judicare, qui novit occulta cordis. alaad habet interpretationis suae vocem et magni sacramenti: interpretatur enim Acervus testimonii. Quantus acervus testimonii in martyribus? Meus est Galaad: meus est acervus testimonii, mei sunt Martyres veri. Moriantur alii pro vetusta vanitate sua sine sale; numquid pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
spineam corona. Ad illam postremo crucẽ ñ ꝑuenis:
antiqui scelerati crucifigerentur: mͦ nullus crucifigit᷑.
Honorata ẽ & finita. F initaẽ in pena: manet ĩ gr̃a.
Alocis supplicioꝵ: fecit transitum ad frontes ĩ ꝑatoꝵ.
Qui tantum honorem dedit. penis suis: quid seruat
fidelib suiss Hiis gͦ reb. hiis uerbis. hiis allocutio¬
nib. hoc tali exẽpło confirmat iustos dñs. Seuiant
quantum uoluerint & quantum ꝑmissi fuerint pec¬
catores. Confirmat iustos dñs. quicquid acciderit
iusto uoluntat diumȩ deputet. & ñ potestati inimici.
Seuire ille potest: ferire si ille noluerit ñ potest. Si
ille uoluerit ut feriat: nouit suum queadmodũ exci¬
piat. Quem enimdiligit dñs corripit: flagellat autem
omñe filium quem recipit. Quid sibi gͦ plaudit iniqu̾u
q flagellum sibi de illo fecit pat̃ meusꝰ Illum assũpsit
ad ministerium: me ẽrudit ad patrimoniũ. N ec attende

Expanded text:
spineam coronam, ad illam postremo crucem non pervenispineam coronam, ad illam postremo crucem non perveniantiquis scelerati crucifigerentur, modo nullus crucifigitur. Honorata est, et finita. Finita est in poena, manet in gloria. A locis suppliciorum fecit transitum ad frontes imperatorum. Qui tantum honorem dedit poenis suis, quid servat fidelibus suis? His ergo rebus, his verbis, his allocutionibus, hoc tali exemplo confirmat justos Dominus. Saeviant quantum voluerint, et quantum permissi fuerint peccatores: confirmat justos Dominus. Quidquid acciderit justo, voluntati divinae deputet, non potestati inimici. Saevire ille potest: ferire, si ille noluerit, non potest. Et si ille voluerit ut feriat, novit suum quemadmodum excipiat: Quem enim diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . Quid sibi ergo plaudit iniquus, quia flagellum sibi de illo fecit Pater meus? Illum assumit ad ministerium, me erudit ad patrimonium. Nec attendere
Abbreviated transcription (Latin):
uidere dm̃: Quantum p̃stat ceco qui illi oculum
sanauerit ut ut uideat hanc lucem: Cum sa nus
factus fuerit ille: nec inuenit qͥd dignum rependat
sanatori suo. Quantumlibet enim ille det: quid
dabit tale quale ille p̃stitate Ut plurimũ det:
aurum dabit. Ille lucem p̃stitit. Et nouerit ille
q nichil dat: uideat in tenebris qd̃ dat. Quid gͦ
d abimus nos medico illi. oculos interioris nr̃i
sananti ad uidendam quancdã lucẽ et̃nam. qd̃ ẽ
ipse: Quid illi dabimus: Queramus. inueniamus
si posumus: & in angustuis inquisitionis nr̃e excla¬
memus. Quid retribuã dño: ꝓ omnib que retri¬
ẽ molestia tua: eterna erit beatitudo tua. Ad modicũ
dolebis: sine fine gaudebis. Sed int̾ molestias inci¬
pis labi: ꝓponitur exemplũ passionum xꝑi. Uide
quid ꝓte ꝑtulit: qui quare ꝑferret ñ habebat. Can¬
tacunq patiaris ñ ꝑuemies ad illas insultationes. ad il¬
la flagella. ad illam ignominiosam uestem. ad illam

Expanded text:
idere Deum? Quantum praestat caeco, qui illi oculos sanaverit, ut videat hanc lucem? Cum sanus factus fuerit ille, nec invenit quid dignum rependat sanatori suo: quantumlibet enim illi det, quid dabit tale quale ille praestitit? Ut plurimum det, aurum dabit, et multum aurum dabit: ille lucem praestitit. Ut noverit ille quia nihil dat, videat in tenebris quod dat. Quid ergo dabimus nos medico illi, oculos interiores nostros sananti, ad videndam quamdam lucem aeternam, quod est ipse? quid illi dabimus? Quaeramus, inveniamus, si possumus; et in angustiis inquisitionis nostrae exclamemus: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retriest molestia tua, aeterna erit beatitudo tua: ad modicum doles, sine fine gaudebis. Sed inter molestias incipis labi? Proponitur exemplum et passionum Christi. Vide quid pro te pertulit, qui quare perferret non habebat. Quantacumque patiaris, non pervenies ad illas insultationes, ad illa flagella, ad illam ignominiosam vestem, ad illam
Abbreviated transcription (Latin):
armnis. Ouicquid potest faciat: quid faciet ad id qd̃ ac-¬
cepturi sumus: Appendo qd̃ patior. contra id qd̃ sꝑo.
Hoc sentio. illud credo. Et tñ plus ualet qd̾ credo: qũa
ꝗd sentio. Quic quid ẽ qd̃ seuit ꝓ nomine. xꝑi: si potest
dilui tolerabile ẽ. S̾ i ñ potest dilur: migrare hincfacit.
Non extinguit sed accelerat. Quid accelerat: I psum
p̃mium: ipsam dulcedine. Quȩ cum uenerit: sine fineerit.
Opus cum fine: merces sine fine.

Expanded text:
armis, quidquid potest faciat: quid faciet ad id quod acarmis, quidquid potest faciat: quid faciet ad id quod accepturi sumus? Appendo quod patior, contra id quod spero. Hoc sentio, illud credo. Et tamen plus valet quod credo, quam quod sentio. Quidquid est quod saevit pro nomine Christi, si potest vivi, tolerabile est: si non potest vivi, migrare hinc facit. Non exstinguit, sed accelerat. Quid accelerat? Ipsum praemium, ipsam dulcedinem; quae cum venerit, sine fine erit. Opus cum fine, merces sine fine.
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit quid erimus. Scimus qr cum apparuerit
similes eierimus qm̃ uidebimus eum sicutiẽ. Seruat᷑
ergo nobis nescio qd̃ dulce spectaculum. Omnino
& si cogitari ex aliqua parte in enigmate s ꝑ speculũ
potest: dici tñ nullo modo potest pulchritudo illius
dulcedims. quam seruat ds tim̃tib se. ꝑficit autemsꝑn¬
El nde uox euiusdam iusti confirmat. Non sunt con¬
digne passiones huius temporis ad futuram glam
que reuelabitur innobis. Uidetis gͦ km̃i que sint¬
ꝓposita in hoc tempore seruis dei. ꝓꝑter futuram głam
que reuelabitur in nobis. Contra quã glam ñ expen¬
ditur quelibet quantalibet tribulatio temporalis. Iu¬
digne sunt passiones huius temporis ad futurã głam¬
que reuelabitur in nobis. Iyse dicit qui patiebat᷑
& sciebat ꝙ quo nomine patiebatur: & quo fructupa¬
tiebatur. Non sunt condignȩ passiones huius tẽporis
ad futuram głam que reuelabitur in nobis. Seiuat
mundus. fremat mundus. increpet linguis. choruscet

Expanded text:
apparuit quod erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Servatur ergo nobis nescio quod dulce spectaculum omnino: et si cogitari ex aliqua parte in aenigmate et per speculum potest, dici tamen nullo modo potest pulchritudo illius dulcedinis, quam servat Deus timentibus se, perficit autem speranUnde vox illa justi confirmati: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Quae osita in hoc tempore servis Dei, propter futuram gloriam quae revelabitur in nobis: contra quam gloriam non appenditur quaelibet quantalibet tribulatio temporalis. Indignae enim sunt passiones hujus temporis, ait A hujus temporis. Ipse dicit qui patiebatur, et sciebat pro quo nomine patiebatur, et quo fructu patiebatur. Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Saeviat mundus, fremat mundus, increpet linguis, coruscet
Abbreviated transcription (Latin):
interioris hominis bona. qui ẽ ante dñm diues: Hee
sunt opes xꝑianoꝵ: quib opulentus dicebat apl̃s Est
autem questus magnus pietas cum sufficientia. Nichil
enim intulimus in hunc mundum: sed nec auferreali¬
quid possumus. H abentes autem uictũ & tegum̃tum:
hus contenti simus. Nam qui uolunt diuites ficri. mci¬
dunt in temptationẽ & laqueum diaboli & desideria
multa inutilia & noxia. que mergunt homines in inte¬
ritũ & ꝑditionem. Radix enim ẽ omniũ maloꝵ auaricia.
Quam quidam appetentes a fide ꝑerrauerunt. & inseru-¬

Expanded text:
interioris hominis bona, qui est ante Deum diues? Hae interioris hominis bona, qui est ante Deum diues? Hae sunt opes Christianorum, quibus opulentus dicebat apostolus: Est autem quaestus magnus pietas cum sufficientia. Nihil enim intulimus in hunc mundum, sed nec auferre aliquid possumus. Habentes autem uictum et tegumentum his contenti sumus. Nam qui uolunt diu ites fieri, incidunt in tentationem et laqueum et desideria multa stulta et noxia, quae mergunt homines in interitum et perditionem. Radix enim est omnium malorum auaritia, quam quidam adpetentes a fide pererrauerunt et inseru
Abbreviated transcription (Latin):
ons etam exitum ut possitis sustinere. Etollint aan¬
coi itam ala que fideslis pie pstunt uel adl cãi danda
peccara. uel ad exercendam ꝓbandamq iusticiam. uel
ad demonftrandam uitȩ huiufmiseriam. ut illa uͥ
erit beatitudo uera atq ꝑpetua & desideretur arden-¬
tius. & instantius inquiratur. S ed cirea eos istaser¬
uantur: de quib apłs dicit. Scimus qm̃ diligen¬
tib deum. omnia cooꝑantur in bonũ. hiis qui scdm̃
cum diabolo ꝑit: nemo usq ad mortẽ sub diaboli
potestate remanebit. Habent aliam causamboni
quare temporalib affligantur malis. qualẽ habu¬
it iob: ut sibi ipse humanus animus sit ꝓbatus &
cognitus. quanta uirtute pietatis gͣtis deũ diligat.
Quib recte consideratis atq ꝑspectis: attende utr̃u
aliquid mali acciderit fidelib & piis. qd̾ eisñ in bo¬
num uerttretur. Nisi forte putandum ẽ apłicã ilła
que habebant. nunquid fidem. ñquid pietatẽ. ñqͥd¬

Expanded text:
 etiam exitum, ut possitis sustinere . Prosunt au etiam exitum, ut possitis sustinere . Prosunt autem ista mala quae fideles pie perferunt, vel ad emendanda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam vitae hujus miseriam, ut illa ubi erit beatitudo vera atque perpetua, et desideretur ardentius, et instantius inquiratur. Sed circa eos ista servantur, de quibus Apostolus dicit: Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in boncum diabolo peribit; nemo usque ad mortem sub diaboli ectatur. Deinde habent aliam causam boni, quare temporalibus adfligantur malis, qualem habuit Iob: ut sibi ipse humanus animus sit probatus et cognitus, quanta uirtute pietatis gratis Deum diligat.Quibus recte consideratis atque perspectis, attende utrum aliquid mali acciderit fidelibus et piis, quod eis non in bonum verteretur: nisi forte putandum est apostolicam illam quae habebant. Numquid fidem? n
Abbreviated transcription (Latin):
qui opatur in tiobis. ss uelle s opari ꝓ bona uolunta
am opaiarus eni o ipla mors carnis de pertato pͥmi
hominis originalit̾ uenerit. tñ honus eius usus
glosissimos martrtes fecit. Ẽ dideo ñ solum ppa
ses onña scli huuis mala. labores doloresaz homi¬
nũ quanqu̾a de peccatoꝵ & maxime de peccati
originalis meritis uemant. unde factaẽ s ipsa ui¬
ta uinculo mortis obstricta: tñ s remissis peccatis re¬
manere lebuerut cum quib homo ꝓ ueritate cer:¬
taset᷑ sꝰ unde exercretur uirtus fideliũ. ut nouus
homo ꝑ testam̃tũ noũi int̃ mala huius scłi. nouo
sclo p̃paretur: miseriã quã merutt urta ita dãp¬
nata sapiate tolerans. s q fmietur prudeñ q̃ ulansi
ẽ ficlesit̃ s patient̃ expectans. D iabolus uͦ a dnaiu
s cordib fideltum foras missus in quoꝵ lamprauone
atq in fidelitate licet dampnatus etiã ipse cguabat.
tantum ꝓ conditiont mortalitatis huius aduersari
sinitur. quantum eis expedire nouit de quo saere

Expanded text:
qui operatur in vobis et velle et operari pro bona voluntate . » Quamvis enim et ipsa mors carnis de peccato primi hominis originaliter venerit, tamen bonus ejus usus gloriosissimos martyres fecit, et ideo non solum ipsa, sed omnia saeculi hujus mala labores doloresque hominum, quanquam de peccatorum, et maxime de peccati originalis meritis veniant, unde facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen et remissis peccatis remanere debuerunt, cum quibus homo pro veritate certaret, et unde exerceretur virtus fidelium: ut novus homo per testamentum novum, inter mala hujus saeculi novo saeculo praepararetur, miseriam quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prudenter gratulanest, fideliter et patienter exspectans. Diabolus enim a dominatu et a cordibus fidelium foras missus, in quorum damnatione atque infidelitate licet damnatus etiam ipse regnabat, tantum pro conditione mortalitatis hujus adversari sinitur, quantum eis expedire novit, de quo sacrae
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinauit conformes fieri unaginis filii sui. ut sit ip¬
se primogenitus in multis fr̃ib. Quos autẽ p̃destinauit:
illos & magnificauit. Hic subaudire debemus scdm̃ ꝓ-¬
positum. Sunt enim & alii uocati: sed ñ electi. Ac per
hoc ñ scdm̃ ꝓpositũ uocati. Quos autem uocauit hoc
ẽ scdm̃ ꝓpositum: illos & iustificauit. Quos autẽ iusti
ficauit: illos & glorificauit. Hii sunt filii ꝓmissionis.
sunt uasa miscđie: in quib ds̃ etiam ꝑ uasa irȩ notas
facit diuitias głȩ suȩ

Expanded text:
inis filii sui, ut sit ipse primogenitus in multis fratribus; quos autem praedestinauit, illos et uocauit. hic subaudire debemus \'secundum propositum\'. sunt enim et alii uocati sed non electi ac per hoc non secundum propositum uocati. quos autem uocauit - hoc est secundum propositum -, illos etiustificauit;quos autem iusti ficauit, illos et glorificauit. hi sunt fsunt uasa misericordiae, in quibus deus etiam per uasa irae notas facit diuitias gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbe saꝑe. neq sꝑare in incerto diuitiarũ: sed in
deo uiuo qui p̃stat nobis omna abundant̃ ad fru¬
endum. B ene faciant: duntes sint in oꝑib bonis.
Facile tribuant communicent. thesaurteent sibi fun¬
dam̃tum bonum in futurum. ut app̃hendant ueram
se sequentes. Non autem se p̃cedentes & illum sequen¬
tẽ. & in omnib eum bonũ inueniunt. siue em̃dantẽ
siue consolantem. siue exercente. siue coronantem. siue
purgantem. siue illuminantem. S ieut apłs att. Sei

Expanded text:
be sapere neque sperare in incerto diuitiarum, sed in deo uiuo. qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum: benefaciant, diuites sint in operibus bonis, facile tribuant, communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut a d prehendant ueram se sequentes; non autem se praecedentes, et illum sequentem: et in omnibus eum bonum inveniunt, sive emendantem, sive consolantem, sive exercentem, sive coronantem, sive purgantem, sive illuminantem, sicut Apostolus ai
Abbreviated transcription (Latin):
rantur in bonum. Quid ẽ omnia. nisi & ipsas t̃ribi.¬
les seuasq passiones: S arcina quppe que infirmitati
grauis ẽ: leuis efficitur caritati. T alib enim dñs dix̃
ẽẽ suam sarcinam leuẽ. qualis petrus fuit cũ passus
temur. unde ne ouili xꝑi noceant eis possit occurri. tan¬
quã de somno ignauiȩ nr̃a excitatur industria. Lta
ꝑ multiplicem gr̃am saluatoris etiam qd̃ inimicus in ꝑm-¬
tiem machinatur. ds̃ conuerait in adiutorium. O m̃ dili¬
gentib dm̃ omnia cooꝑantur in bonũ. nam quos p̃scunt
ȩccłiȩ quolibet errore censentur: uel malitia deprauentur:
si accipiunt potestatem. corporalit̾ affligendi.: exercent enis
patientiam. Si tantũ mͦ male sentiendo aduersantur:
exercent eius sapientiam. Et ut etiã inimici
diligantur. exercent enus beniuolentiam. qr d̃s hiis qui
diligunt eum omnia cooꝑatur in bonum. Certum¬
ẽ gͦ dei p̃scientie definitus numerus & multitudo sc̃oꝵ.

Expanded text:
rantur in bonum . Quid est omnia, nisi et ipsas terribirantur in bonum . Quid est omnia, nisi et ipsas terribiles saevasque passiones? Sarcina quippe quae infirmitati gravis est, levis efficitur charitati. Talibus enim Dominus dixit esse suam sarcinam levem, qualis Petro fuit, cum passus temur, unde ne oculi Christi noceant, eis possit occurri, tanquam de somno ignaviae nostrae excitatur industria; ita per multiplicem gratiam Salvatoris etiam quod inimicus in perniciem machinatur, Deus convertit in adjutorium. Quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum. Qui etsi uolibet errore caecentur uel malitia deprauentur, si accipiunt potestatem corporaliter adfligendi, exercent eius patientiam; si tantummodo male sentiendo aduersantur, exercent eius sapiediliguntur, exercent ejus benevolentiam. Quia Deus his, qui diligunt eum, omnia cooest ergo Dei praescientiae definitus numerus, et multitudo sanctorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Anima xpiana recte facit. mala huns muncdi tole¬
rabilia ducere spe futuri. Sic enim usu quodam
bono conuertuntur in bonũ. dum ũ augent nr̃am
concupiscentiã: sed exertent patientiam. H e qua re
apłs ait. S̾cimus qm̃ diligentib dm̃ omina cooꝑan¬
tur in bonũ. O mnia inquit. Non solum gͦ illa qͦ
appetuntur ut suauia: uerum etiã illa quȩ ut mole¬
sta uitantur. Quando alia sic suminus ne capiamͣ.
alia sic ferimus ne frangamur. & scd̃m p̃cepta diuina
in omnib grãs agimus ei. de quo dicimus. B enedicam
nes tuas. Neq enim reuera si fallacis ꝓsꝑitatis semꝑ
hic tranquillitas arrideret. anima humana portũ illũ
uerȩ certȩq securitatis appeteret. Sine dño uel oꝑan
te ut uelimus. uel cooꝑante cum uolumus. ad bona
pietatis oꝑa nichil ualemus. De oꝑante illo ut uelimꝰ:
dictum ẽ. O s̃ ẽ qui oꝑatur in uobis & uelle. De co¬
oꝑante illo cum iam uolumus & uolendo agimus:
scimus enim inquit qm̃ diligentib dm̃ omina coope¬

Expanded text:
ntuens recte facis mala huius mundi tolerabilia ducere spe futuri. sic enim usu quodam bono conuertuntur in bonum, dum non augent nostram concupiscentiam, sed exercent patientiam. de qua re apostolus ait: Scimus, quoniam diligentibus deum omnia cooperatur in bonum. \'omnia\' inquit, non solum ergo illa, quae appetuntur ut suauia, uerum etiam illa, quae ut molesta uitantur, quando alia sic sumimus, ne capiamur, alia sic ferimus, ne frangamur, et secundum praecepta diuina in omnibus gratias agimus ei, de quo dicimus: Benedicam dstificationes tuas. neque enim re uera, si fallacis prosperitatis semper hic tranquillitas adrideret, anima humana portum illum uerae certaeque securitatis appeteret, domina inte, ut velimus, vel cooperante, cum volumus, ad bona pietatis opera nihil valemus. De operante illo ut velimus dictum est: Deus enim qui operatur in vobis et velle . De cooperante illo cum jam volumus, et volendo agimus: Scimus enim, inquit, quoniam diligentibus Deum omnia coope
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiam siqui eoꝵ deuiant & exorbitant: etiam hoc
ipsum eis faciat ꝓficere in bonum. q humiliores re.¬
deun atq doctiores. D iscunt enĩ in ipsa uita ii¬
sta cum tremore se exultare debere. ñ sibi arrogan¬
&o tanqũa de sua uirtute fiduciam ꝑmanendi nec
aicencioi abundantia sua ñ mouebor in et̾aulꝰ rop

Expanded text:
ut etiamsi qui eorum deviant et exorbitant, etiam hoc ut etiamsi qui eorum deviant et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum, quia humiliores redeunt atque doctiores. Discunt enim ipsa vita justa cum timore se exsultare debere, non sibi arrogando tanquam de sua virtute fiduciam permanendi, nec dicendo in abundantia sua, « non movebor in aeternum, »
Abbreviated transcription (Latin):
iusificauit Q eñ & om̃s iam p̃setti ac p̃destinati suntt:
&s multi iam uocati atq iustificati. Qd autẽ posutt in
fine illos s glorificauit. si quise illa gła ẽ hic intelli¬
gena de qua idem dieit. cum xꝑc apparuerto uita
ũa. tune & uos cum illo apparebitis ingła. ñdu
factume. quamius & illa duo id ẽ uocaute & ausi¬
frauit: ñ dum in omnib facta sint de quib dictast̃.¬
A ahue eñ usq in finem scł̃i multi uocandi siufa¬
ficandi sunt: & tñ uerba p̃terta temporis posuit de
reb enam futuris. tanqu̾a ĩa fecerit ads. que iã ut
fierent ex et̃nitate disposuit. Ades at illo dict ꝙ¬
ꝓpħa ysaitas. Qui fecit que futura sunt. Quicũq
ẜ in dei ꝓuidentissima dispositione p̃seiti. pdefinai.
uocati iustificati. glorficati sunt: ñ dico etiam ñdũ
renat. sed etiam ñ dum nati. iam filĩ dei sunt. & om¬
nino pire ñ possunt. Talib d̃s diligentib eum
omtia coopatur in boñ. E sq ad eo ꝓrsus omnia.

Expanded text:
et omnes jam praesciti ac praedestinati sunt, et multi jam vocati atque justificati: quod autem posuit in fine, illos et glorificavit siquidem illa gloria est hic intelligenda, de qua idem dicit, Cum Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos cum illo apparebitis in gloria , nondum factum est. Quamvis et illa duo, id est, vocavit et justificavit, non in omnibus facta sint, de quibus dicta sunt; adhuc enim usque in finem saeculi multi vocandi et justificandi sunt: et tamen verba prarebus etiam futuris, tanquam jam fecerit Deus, quae jam ut fierent, ex aeternitate disposuit. Ideo dicit et propheta Isaias: « Qui fecit quae futura sunt . » Quicunque ergo in Dei providentissima dispositione praesciti, praedestinati, vocati, justificati, glorificati sunt, non dico etiam nondum renati, sed etiam nondum nati, jam filii Dei sunt, et omnino perire non possunt. Talibus enim diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, usque adeo prorsus omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
ita in om̃s homines ꝑtransut. qũa illo quo dictũ ẽ ad cho¬
rinthios. ꝑ homiñe mors. & ꝑ hominẽ resurrectio mortuoꝵ.
S icut enĩ in adam om̃s moriuntur sic ꝙ in xpo om̃s uiuificabun¬
tur.Nemo quippe ambigit hoc ibi de corpore mortis dictum.
qm̃ de resurrectione corporis magna apłi intentione questio
uersabatur. Et ideo uidetur ibi de peccato tacuisse. quia non
erat questio de iustitia. Hic autem ad romanos utrunq
ꝑeccatũ in adam. iustitiam in xꝑo. Et mortẽ in adã. uitã inxͦ.

Expanded text:
ita in omnes homines pertransiit: quam illo quo dictum est ad Corinthios, Per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum: sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. nemo quippe ambigit hoc ibi de morte corporis dictum, quoniam de resurrectione corporis magna apostoli intentione quaestio uersabatur. et ideo uidetur ibi de peccato tacuisse, quia non erat quaestio de iustitia; hic autem ad Romanos utrumque peccatum in Adam, iustitiam in Christo et mortem in Adam, uitam in
Abbreviated transcription (Latin):
y ego in illo. H oc ẽ gͦ manducare illam escã & illũ bibe¬
re potũ. in aꝑo manere & illum manentem in se habere.
Ne ꝑ hoc qui ñ manet in xꝑo. & in quo ñ manet xꝑc. pro¬
culdubio nec manducat eius carnẽ nec bibit sanguinẽ. enã¬
sitante rei sacram̃tũ ad iudicium sibi manducet & bibat.

Expanded text:
inem ejus, hoc est, manducare illam escam et illum bibeinem ejus, hoc est, manducare illam escam et illum bibere potum; in Christo manere, et illum manentem in se habere. Ac per hoc qui non manet in Christo, et in quo non manet Christus, procul dubio nec manducat ejus carnem, nec bibit ejus sanguinem, etiamsi tantae rei sacramentum ad judicium sibi manducet et bibat.
Abbreviated transcription (Latin):
benedixit abraham. Et si iam sunt participes eius. uident
tale sacrificium nunc offerri deo toto orbe terrarũ. U ei
autem iuratio. increduloꝵ ẽ increpatio. Et qđ dñm ñ
penitebit sigꝰ nificatio ẽ quia hoc sacerdotiũ non
mutabit. Iutauit quippe sacerdotium scłm ordiñe
aaron. Unde ꝙ alius ꝓpħa dicit ad eum qui carnaliter
aaron. Cur autẽ hoc ñ accipiat. adddit & dicit. uia
ab ortu solis usq ad occasum glorificatum ẽ nom̃ meũ in¬
gentib & in omni loco incensum offertur nomini meo &

Expanded text:
benedixit Abraham : et si jam sunt participes ejus, vident benedixit Abraham : et si jam sunt participes ejus, vident tale sacrificium nunc offerri Deo toto orbe terrarum. Dei autem juratio incredulorum est increpatio. Et quod Deum non poenitebit, significatio est quia hoc sacerdotium non mutabit. Mutavit quippe sacerdotium secundum ordinem Aaron. Unde alius propheta dicit ad eum qui carnaliter Aaron. Cur autem hoc non accipiat, addit, et dicit: Quia ab ortu solis usqgentibus, et in omni loco incensum offertur nomini meo,
Abbreviated transcription (Latin):
dentib significata ẽ ueritatẽ. Et immolat deo in corpore
xꝑi sacrificiũ laudis ex quo ds̃ deoꝵ iocutus. uocauit trã
a solis ortu usq ad occasum. Hec quippe ȩccła ẽ isrł scam
sꝑm. a quo distinguitur ille isrł sedm carnem. Qui ser¬
uebat in umbris sacrificioꝵ quib significabatur singu¬
lare sacrificium. qđ nc̃ offert isrł scđm sꝑm. Cui datum
neq de gregib eius hircos. Iste immolat deo sacrisitium
laudis. ñ scdm ordinẽ aaron. sed scdm ordinẽ melchisedech.
Ođ in eo psalmo positum ẽ. quẽ dñs iħe in euangelio de
se conscriptum ẽẽ testatur: querens a uideis respondentib
xꝑi filium ẽẽ dauid. qđ solum de illo carnaliter noue
huius psalmi cõmemorauit exordium. Hixit dño dñs meo.
sode a dertris meis. donec ponam inimnicos tuos scabellũ pedũ¬
bit eum. tu es sacerdos in ȩternũ scdm̃ ordiñẽ melchisedech.
Nouerunt qui legunt. quid ꝓtulit melchisedech quando

Expanded text:
dentibus significata est veritatem. Christi sacrificium laudis, ex quo Deus deorum locutus vocavit terram, a solis ortu usque ad occasum. Haec quippe Ecclesia est Israel secundum spiritum; a quo distinguitur ille Israel secundum carnem, qui serviebat in umbris sacrificiorum, quibus significabatur singulare sacrificium quod nunc offert Israel secundum neque de gregibus ejus hircos. Iste immolat Deo sacrificium laudis, non secundum ordinem Aaron, sed secundum ordinem Melchisedec. Quod in eo psalmo positum est, quem Dominus Jesus in Evangelio de se conscriptum esse testatur, quaerens a Judaeis respondentibus Christum filium esse David, quod solum de illo carnaliter noverc enim hujus psalmi commemoravit exordium: Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellubit eum, Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec . Noverunt qui legunt, quid protulerit Melchisedec, quando
Abbreviated transcription (Latin):
Et uos post illa ieuinia. p ost labores. post humilitatem.
dñi uenistis. Et ibi uos estis in m̃sa. & ibi uos estis ui
calice. Nobiscũ uos estis. Simul enĩ hoc sumimus.
simul bibimus. quia simul uiuimꝰ. Ex feug̃s iob¬

Expanded text:
Et vos post illa jejunia, post labores, post humilitatem eEt vos post illa jejunia, post labores, post humilitatem eini vebistis, et ibi vos estis in mensa, et ibi vos estis in calice, nobiscum vos estis. Simul enim hoc sumimus, simul bibimus, quia simul vivimus. Item i