comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gis uida. Defectione defi¬
ciat a facie t̾rȩ. dicit
dr̃is: deficiat homo & iu¬
menta. deficiant uolatilia
cęli &e pisces maris. & infirmabunt᷑ impu.
& auferam iniquos a facie t̾rȩ dicit dñs.¬

Expanded text:
 LXX: Defectione deficiat a facie terrae, dicit Dominus: deficiat homo, et jumenta: deficiant volatilia coeli, et pisces maris ÷ et infirmabuntur impii ⁑ et auferam iniquos a facie terrae, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
eius in om̃ĩb quib ultus sum suꝑeã. Prȩpa¬
rare. consurge diluculo. Dispierunt om̃s
udiciũ meũ in congregationes gentiũ. ut
suscipiã reges. ut effundã suꝑ eos omnem¬
indignationẽ meã. omnẽ iram furoris mei
Quia inigne zeli mei consumet᷑ omĩs t̾ra.
Quia tunc conuertã in popłis linguã in ge¬
nerationes eiꝰ: ut inuocent om̃s nomeNi
dñi. ut seruiant ei sub iugo uno: De finib
fluminũ ethopiȩ suscipiã disꝑsos meos.
afferent uictimas michi. Indie illa ñ con¬
funderis ex omib ad inuentionib tuis.
quib impie egisti inme. Quia tunc aufe¬
ram a te detractionẽ contumeliȩ tuȩ:
& ultra ñ adicies ut magnificeris suꝑ mon¬
te scõ meo. Et relinquã in te popłm man¬
qui fuerint reliqui de isrł. Et ñ facient

Expanded text:
ejus in omnibus in quibus ultus sum super eam. Praepaejus in omnibus in quibus ultus sum super eam. Praeparare, consurge diluculo: disperierunt omnes judicium meum in congregationes gentium, ut suscipiam reges, ut effundam super eos iram meam omnem, iram furoris mei; quia in igne zeli mei consumetur omnis terra, quia tunc convertam super populos linguam in generationem ejus, ut invocent omnes nomen Domini, ut serviant ei sub jufluminum Aethiopiae suscipiam dispersos meos: afferent victimas mihi. In die illa non confunderis ex omnibus adinventionibus tuis, 725 quibus impie egisti in me, quia tunc auferam a te detractionem contumeliae tuae, et ultra non adjicies ut magnificeris super montem sanctum meum: et relinquam in te populum manqui fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
inuiã quasi desertũ & pascent᷑ in medio
eiꝰ greges & om̃s bestiȩ t̾rȩ. & cameleontes
stiȩ clamabunt in foueis eius. corui in pa:¬
tis euis: quasi cedrus altitudo eiꝰ. Hȩc est ciui¬
tas malis dedita. quȩ habitat in spe. quȩ
dic̃ incorde suo. Ego sum. & non est post me
pascua bestiarũ: Omĩs qui transit ꝑeã sibi¬
labit: & mouebit manus suas. O illustris
& redempta ciuitas columba. Non audiuit
uocẽ: non suscepit disciplinã. In dño ñ est
Iudices eiꝰ sicut lupi arabiȩ. ñ dimittebant
ptores. Sacerdotes eiꝰ polluunt scã. & impie
non faciet iniquitatẽ. Mane. mane dabit¬
nescit iniquitatẽ in exactione: nec insem¬
pitnũ iniusticiã. Detraxi suꝑbos. dissipati
sunt anguli eors. Destruxi uias eoꝵ. ut
penitꝰ non transeant᷑. Defecerunt ciuitates
eors. eo qđ nullus subsisteret neq habita¬
ret. Dixi. Ueruntamen timebis me & sus¬
cipietis disciplinam. & non ꝑibitis de oculis

Expanded text:
rtum: et pascentur in medio ejus greges, omnes bestiae terrae et cameleonti, stiae vocem dabunt in fossis ejus, et corvi in portis ejus, quoniam cedrus altitudo ejus. Civitas contemnens, quae habitat in spe, quae dicit in corde suo: Ego sum, et non est post me pascua bestiarum? Omnis, qui transit per illam, sibilabit et movebit manus suas . O illustris et redempta civitas, columba, quae audivit vocem, non recepit disciplinam, in Domino non est iudices eius sicut lupi Arabiae, non subreliqui contemptores, sacerdotes eius contaminant se et impie non faciet iniustnescit iniquitatem in exactione, nec in sempiternum injustitiam: detraxi superbos, dissipati sunt anguli eorum: destruxi vias eorum ut penitus non transeant: defecerunt civitates eorum, eo quod nullus subsisteret, neque habitaret. Dixi, verumtamen timebitis me, et suscipietis disciplinam, et non peribitis de oculis
Abbreviated transcription (Latin):
bunt ut ceci. quia dño peccauerunt. Et ef¬
fundetur sanguis eors sic̃ humus. & corpo¬
ra eor sicut stercora. Sed ce argentũ eors
& aurum eoꝵ ñ poterit liberare eos in die
tione faciet cunctis habitantib t̾ram.
Conuenite congregamini gens ñ amabilis.
prius pariat uissio quasi p̾uluerẽ transe.¬
untẽ diẽ: ante quã ueniat suꝑ uos ira
furoris dnĩ. ante quã ueniat suꝑuos
dies furoris dñi. Quęrite dñm̃ om̃s man-¬
sueti t̾rȩ. qui iudiciũ eiꝰ estis oꝑati. Quȩ¬
rite iustum. quęrite mansuetũ: siqͦ nodo

Expanded text:
— ueluti cęci, quia Domino peccauerunt. Et effundetur sanguis eorum sicut humus, et corpora eorum sicut stercora. Sed et argentum eorum et aurum eorum non poterit liberare eos in die tione faciet cunctis habitantibus terram convenite congregamini gens non amabilis priusquam pariat iussio quasi pulverem transeuntem diem antequam veniat super vos ira furoris Domini antequam veniat super vos dies furoris Domini quaerite Dominum omnes mansueti terrae qui iudicium eius estis operati quaerite iustum quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
bria moab &e contumelias filioꝵ ammon.
in quib ex ꝓbrauerunt popło meo. & ma¬
gnificati sunt suꝑ t̾minos meos. Propt̾ẽa
moab sicut sodoma erit. & filii ammon
quasi gomorra. &e damascus derelicta qͣsi
aceruus areȩ. & dissipata in sempit̾nũ. Q¬
reliqui qui fuerint de popło meo diripient
eos & residui gentis meȩ possidebunt eos.
Hoc erit eis ꝓ contumelia sua: quia ex ꝓbra¬
uerunt & magnificati sunt suꝑ dnm̃ omĩ

Expanded text:
brium Moab, et contumelias filiorum Ammon: in quibus exprobraverunt populo meo, et magnificati sunt super terminos meos. Propterea Moab sicut Sodoma erit, et filii Ammon quasi Gomorrha, et Damascus derelicta quasi acervus areae, et dissipata usque in sempiternum, et qui reliqui fuerint de populo meo, diripient eos, et residui gentis meae possidebunt eos: hoc erit eis pro contumelia sua, quia exprobraverunt et ma
Abbreviated transcription (Latin):
& disꝑdam de loco hoc reliquias baal & no-¬
mina edituoꝵ cum sacerdotib. & eos qͥ
adorant suꝑ tecta militiam cęli & ad¬
orant & iurant in dño & urant in mel-¬
chom: & qui auertuntur de post tergũ
dñi. & qui non quęsierunt dnm : nec in¬
uestigauerunt eum. Silete a facie

Expanded text:
it, de loco hoc reliquias Bahal et nomina aedituorum cum sacerdotibus: et eos qui adorant super tecta militiam caeli et adorant et iurant in domino et iurant in Melchom: et qui auertuntur de post tergum domini et qui non quaesierunt dominum nec inuestigauerunt eum. silete a facie
Abbreviated transcription (Latin):
non est finis diuitiarũ ex omĩb uasis deside.¬
rii. Dissipata. & scissa & dilacerata. &e corta¬
bescens. & dissolutio geniculor. & defectio in
cunctis renib. & facies omĩum sicut ingredo
ollȩ. Ubi est habitaculũ leonũ. & pascua catu¬
lor leonum: Ad quam iuit leo ut ingrederet᷑
illuc : catulus leonis & non est qui exterreat.
Leo cepit sufficient̃ catulis suis. & necauit lee¬
nis suis. Et impleuit preda speluncas suas.
&e cubile suum rapina. Ecce ego ad te
dicit dñs exercituum. & suecendã usq ad
fumum quadrigas tuas. & catulos tuos come¬
det gladius. Et ext̾minabo de t̾ra predam
tuã. & ñ audiet᷑ ultra uox nuncioꝵ tuoꝵ.¬
Ue ciuitas sanguinũ. uniuersa mendacu.
laceratione plena. Non recedet a te rapina.
Uox flagelli &e uo.x impetꝰ rotȩ & equi frem̃tis
&e quadrige feruentis: & equitis ascendentis
& micantis gladii. & fulgurantis hastȩ. &

Expanded text:
non est finis divitiarum ex omnibus vasis desidernon est finis divitiarum ex omnibus vasis desiderabilibus. Dissipata est, et scissa, et dilacerata: et cor tabescens, et dissolutio geniculorum, et defectio in cunctis renibus: et facies omnium eorum sicut nigredo ollae. Ubi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum, ad quam ivit leo ut ingrederetur illuc, catulus leonis, et non est qui exterreat? Leo cepit sufficienter catulis suis, et necavit leaenis suis: et implevit praeda speluncas suas, et cubile suum rapina. Ecce ego ad te, dicit Dominus exercituum, et succendam usque ad fumum quadrigas tuas, et leunculos  Al. catulos tuos comedet gladius: Et exterminabo de terra praedam tuam, et non audietur ultra vox nuntiorum tuo civitas sanguinum, universa mendacii dilaceratione plena: non recedet a te rapina. Vox flagelli, et vox impetus rotae, et equi frementis, et quadrigae ferventis, et equitis ascendentis: et micantis gladii
Abbreviated transcription (Latin):
qui disꝑgat in facie tua. custo diens obsidionẽ.
Contẽplare uiã. conforta lumbos. robora uir¬
tutem ualde: qm̃ sicut reddidit dñs suꝑbiȩ iacob
sic reddet suꝑbiȩ isrł: quia uastatores dissipa¬
uerunt eos. & ꝓpagines eoꝵ corruperunt.
Clipeus fortium eiꝰ ignitus. uiri exercitus in coc-¬
cineis. Igneȩ habenȩ curruũ in die p̃parationis
eiꝰ. & agitatores consopiti sunt. In itinerib con¬
turbati sunt: quadrige collisȩ sunt in plateis.
A spectus eor quasi lampades. quasi fulgura dis¬
currentia. Recordabitur fortiũ suoꝵ. & ruent
in itinerib suis. Uelociter ascendet muros eiꝰ.
& prȩparabit umbraculũ. Portȩ fluuioꝵ aꝑtȩ
sunt: & templum ad solũ dirutum est. Et mi
les captiuus abductꝰ est: & ancillȩ eiꝰ minabant᷑
gementes ut columbȩ. murmurantes in cordib
suis. & niniue quasi piscina aquarũ aquȩ eꝰ.
ipsi uͦ fugerunt. State. state : &e non est quire.¬
uertat᷑. Diripite argentũ. diripite aurũ. &

Expanded text:
qui dispergat in facie tua, custodiens obsidionem: contemplare viam, conforta lumbos, robora virtutem valde: quoniam sicut reddidit Dominus superbisic reddet superbiae Israel: quia vastatores dissipaverunt eos, et propagines eorum corruperunt. Clypeus fortium ejus ignitus, viri exercitus in coccineis: Igneae habenae currus in die praeparationis ejus, et agitatores consopiti sunt. In itineribus conturbati sunt: quadrigae collisae sunt in plateis: Aspectus eorum quasi lampades, quasi fulgura discurrentia. Recordabitur fortium suorum, ruent in itineribus suis: Velociter ascendent muros ejus, et praeparabitur umbraculum. Portae fluviorum apertae sunt, etabductus est: et ancillae ejus minabantur gementes ut columbae, murmurantes in cordibus suis. Et Ninive quasi piscina aquarum aquae ejus: ipsi vero fugerunt: State, state, et non est qui revertatur. Diripite argentum, diripite aurum: et
Abbreviated transcription (Latin):
state &e turbine uiȩ eiꝰ. & nebulȩ puluis pedũ
eiꝰ. Increpans mare & exiccans illud. & omĩa
flumina ad desertũ ꝑducens. Et infirmatus
est basan & carmelus. & flos libani elanguit.
Montes commoti sunt abeo. & colles desolati sunt.
&e contremuit t̾̃ra a facie eiꝰ. & orbis. & om̃s ha¬
bitantes in eo. Ante faciẽ indignationis eiꝰ
quis stabit. & quis resistet unira furoris eiꝰ:
Indignatio eiꝰ effusa est ut ignis. & petrȩ disso¬
lutȩ sunt abeo. Bonus dñs &e confortans indie
tribulationis. & sciens sꝑantes uise. Et in di¬
luuio prȩtereunte consummationẽ faciet lo¬
ci illiꝰ : & inimicos eiꝰ ꝑsequent᷑ tenebrȩ. Quid
cogitatis contra dm̃: Consummationẽ ipse¬

Expanded text:
ulae pulvis pedum ejus. Increpans mare, et exsiccans illud: et omnia flumina ad desertum deducens. Infirmatus est Basan, et Carmelus: et flos Libani elanguit. Montes commoti sunt ab eo, et colles desolati sunt; et contremuit terra a facie ejus, et orbis, et omnes habitantes in eo. Ante faciem indignationis ejus quis stabit? et quis resistet in ira furoris ejus? Indignatio ejus effusa est ut ignis: et petrae dissolutae sunt ab eo. Bonus Dominus, et confortans in die tribulationis: et sciens sperantes in se. Et in diluvio praetereunte, consummationem faciet loci ejus. et inimicos ejus persequuntur tenebrae. Quid cogitatis contra D
Abbreviated transcription (Latin):
Stur maceriȩ tuȩ. In die illa longe fiet lex. in
Idie illa usq ad te ueniet assur. ce usq ad ciui¬
tates munitas. Et a ciuitatib munitis. usq¬
S ad flumen & ad mare de mari. & ad montẽ
Idemonte. Et erit terra indesolationẽ ꝓp̃t ha¬
bitatores suos: & ꝓpt̾ fructũ cogitationũ eor.
Larx. Ne insultes mͥ inimica mea. quia cecidi &
resurgã. Quia si ambulauero intenebris: ds̃ illu¬
Iminabit me. Iram dñi sustinebo. quia peccaui ei.
Idonec iustificet causam meã. & faciat udiciũ
Imeũ. & educet me inlucẽ. Uidebo iusticiã eius.

Expanded text:
eriae tuae: in die illa longe fiet lex. In die illa et usque ad te veniet de Assur, et usque ad civitates munitas; et a civitatibus munitis usqe ad flumen, et ad mare de mari, et ad montem de monte. Et erit terra in desolationem propter habitatores suos, et propter fructum cogitationum eorum. LXX: Ne insultes mihi, inimica mea: quia cecidi, et resurgam: quia si ambulavero in tenebris, Dominus illuminabit me. Iram Domini sustinebo, quia peccavi ei, donec justificet causam meam, et faciat judicium meum, et educat me in lucem, et videbo jus
Abbreviated transcription (Latin):
Shumiliatio tua in medio tui. Ꝙ app̃hendes &
Inon saluabis. & quos saluaueris in gladiũ dabo
Tu seminabis &e ñ metes. tu calcabis oliuã. & ñ
Sungueris oleo. & mustũ : & ñ bibes uinũ.
Et cũstodisti prȩcepta amri: & omẽ opus domꝰ¬
Sachab: & ambulasti in uoluptatib eor. ut da¬
Irẽ te in ꝑditionẽ: & habitatores tuos in sibilũ.¬

Expanded text:
humiliatio tua in medio tui: Et apprehendes, et non salvabis: et quos salvaveris, in gladium dabo. Tu seminabis, et non metes: tu calcabis olivam, et non ungeris oleo: et mustum, et non bibes vinum. Et custodisti praecepta Amri, et omne opus domus Ahab: Et ambulasti in voluntatibus eorum, ut darem te in perditionem, et habita
Abbreviated transcription (Latin):
placuerit ut legamꝰ assyrios. qd tam̃ in he¬
braico ñ habet᷑. dicamꝰ hos esse de qͥb scriptũ
est. Inducã suꝑ sensũ magnũ pͥncipẽ assyriors.
qͥ dix̃. Fortitudine mea faciã. Et cȩtera.
Ut capiant᷑ heretici ab assyrio. & teneant᷑ in
t̾ra ȩgypti. de qua quondã uenientes ad ec¬
cłiam liberati sunt. Propterea hȩc dicit

Expanded text:
placuerit ut legamus Assyrios quod tamen in Heplacuerit ut legamus Assyrios quod tamen in Hebraico non habetur, dicamus hos esse, de quibus scriptum est: Inducam super sensum magnum principem Assyriorum, qui dixit, Fortitudine mea faciam, et caetera, ut capiantur haeretici ab Assyrio et teneantur in terra Aegypti, de qua jam venientes ad Ecclesiam liberati sunt. Propterea haec d
Abbreviated transcription (Latin):
dum unusquisq fingit qđ uoluerit & adorat
figm̃tũ suũ. ut martion bonũ dm̃ & otiosũ.
ut ualentinus eonas triginta & extremũ
ortiuũ. ut basilides qui omĩpotentẽ dm̃ por¬
tentoso nomine appellat abraxas. & eundẽ
scđm grecas litteras &e annui cursus numerũ
dicit insolis circulo contineri. quẽ ethiici
subeodẽ numero aliarũ litterarũ uocant.
mitran. & hiberȩ ineptie in balsamo barbe¬
lõq mirant᷑. Nonne hȩ in saniȩ sunt. & multȩ
insaniȩ. unoquoq fingente qͦd in animo eius
inciderit: Calimiã quoq patiut᷑ inpene.¬
tralib suis siue opprimuntur simplices
quiq credentium : dum sub nomine ueri¬
tatis celant mendaciũ. & omĩno rectum
facere nesciunt : quia ꝑdider̃t tramitem
ueritatis nec credunt in eũ qui dic̃ ego sum
ueritas. & thesauritant sibi dognata iniqͥ¬
tatis. &e rapiunt atq concludunt in edib suis
qͦs potuerint falso errore deciꝑe. Sin autem

Expanded text:
dum unusquisque fingit quod voluerit, et adorat dum unusquisque fingit quod voluerit, et adorat figmentum suum - ut Marcion bonum Deum et otiosum: ut Valentinus αἰῶνας triginta, et extremum ortivum: ut Basilides, qui omnipotentem Deum portentoso nomine appellat Ἀβράξας, et eumdem secundum Graecas litteras, et annui cursus numerum dicit in solis circulo contineri, quem ethnici sub eodem numero aliarum litterarum vocant Μείθραν. Et Iberae ineptiae in Balsamo Barbeloque mirantur. Nonne hae insaniae sunt, et multae insaniae, unoquoque fingente quod in animum ejus inciderit? Calumniam quoque patiuntur in penetralibus ejus, sive opprimuntur simplices quique credentium; dum sub nomine veritatis colunt mendacium, 258 et omnino rectum facere nesciunt, quia perdidere tramitem veritatis, nec credunt in eo qui dicit: Ego sum veritas : et thesaurizant sibi dogmata iniquitatis, et rapiunt atque concludunt in aedibus suis, quos potuerint falso errore decipere. Sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
batur. uel uniuersȩ ꝓuintiȩ quȩ inmontuõ¬
sis sita est. & uidete inquit in sanias mul.¬
tas in medio eiꝰ. ut ꝓdeo adorent uitulos
ce ummolent filios suos. nec hoc scelere conten¬
ti calumnient᷑ pauꝑes inpenetralib suis.
&e omĩno rectũ facere Nesciant. thesauri¬
tantes sibi ñ aurũ & pecunias quȩ int̾dum
labore querunt᷑. sed iniquitatẽ & rapinas
in edib suis. Ut quia deserto cultu dĩ adora¬
uerunt idola: tradat eos ds̃ in reꝓbũ sensum.
ut faciant quȩ ñ oportet. Et quia semel iux¬
ta leges tropologie samaria refert᷑ adhere-¬
ticos. qui custodes mandatorsꝰ esse se menti¬
untur: prȩcipit sermo diuinus ut in gentib
prȩdicent quȩ non habent noticiã dĩ. inqua¬
rum doctrina ignis exũrens est & tribula¬
tio & angustia. ut considerent falsã sama.¬
riã & ascendant ad montes suꝑbiȩ eiꝰ. &
uideant multas insanias inmedio ciuitatis.

Expanded text:
batur, vel universae provinciae, quae in montuobatur, vel universae provinciae, quae in montuosis sita est: et videte insanias multas in medio ejus, ut pro Deo adorent vitulos, et immolent filios suos: nec hoc scelere contenti, calumnientur pauperes in penetralibus suis, et omnino rectum facere nesciant, thesaurizantes sibi non aurum et pecunias, quae interdum labore quaeruntur, sed iniquitates et rapinas in aedibus suis: ut quia, deserto Dei cultu, adoraverunt idola, tradat eos Deus in reprobum sensum , ut faciant quae non oportet. Et quia semel juxta leges tropologiae, Samaria refertur ad haereticos, qui custodes mandatorum Dei esse se mentiuntur, praecipit sermo divinus, ut in gentibus praedicent, quae non habent notitiam Dei, in quarum doctrina ignis exurens est, et tribulatio et angustia: ut considerent falsam Samariam, et ascendant ad montes superbiae ejus, et videant multas insanias in medio civitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. & calumniã patientes in penetralib eiꝰ.
Et nescierunt facere rectum dicit dñs. thesau¬
Srizantes iniquitatẽ & rapinas edib suis.
Lx.x. Annunciate regionib in assyrus. & in
regionib t̾rȩ egypti. & dicite. Congregami¬
Ini suꝑmontem samariȩ. & uidete mirabilia
Imulta in medio eiꝰ. & oppressionẽ in ea. Et
Ithesauritant iniquitatẽ & miseriã in regi¬
onib eorũ. Supradiximꝰ. amos ꝓpħam spe¬
cialit̾ immo magnã uoluminis partẽ ad
decẽ tribus quȩ appellant᷑ isrł & ephraim
&e samaria ꝓpħare. Itaq etiã nunc iubet᷑.
ut annunciet a zoto & terrȩ ȩgypti quȩ
sequuntur. Pro a toto. nescio quid uolentes
Lxx. assyrios posuerunt. cum azotus lingua
Pro edib quoq quȩ dicunt᷑. armanothi. uerter̃
regiones quȩ uocant᷑. sadoth. & nichil inuer.¬
bo similitudinis habent. Dicite inqͥt ut con¬
gregent᷑ om̃s gentes quȩ inuicino sunt. &e ui¬
deant scelera isrł. ne iniquum putent dĩ esse

Expanded text:
. calumniam patientes in penetralibus ejus, et nescierunt facere rectum, dicit Dominus: thesaurizantes iniquitatem et rapinas, in aedibus suis. LXX: Annuntiate regionibus in Assyriis, et in regionibus terrae Aegypti, et dicite: Congregamini super montem Samariae, et videte mirabilia multa in medio ejus, et oppressionem in ea, et i thesaurizant iniquitatem et miseriam in regionibus eorum. Supra diximus Amos prophetam speciaEphraim, et Samaria, prophetare. Itaque etiam nunc jubetur ut annuntiet Azoto et terrae Aegypti quae sequuntur. Pro Azoto nescio quid volentes Septuaginta Assyrios posuerunt, cum Azotus lingua Pro aedibus quoque quae dicuntur ARMANOTH, verterunt regiones, quae vocantur SADOTH: et nihil 257 in verbo similitudinis habent. Dicite, inquit, ut congregentur omnes gentes quae in vicino sunt, et videant scelera Israel, ne iniquum putent Dei esse
Abbreviated transcription (Latin):
regũ in honore tuo. Quando uisitare coeꝑit
dñs pͣuaricationes isrł qui priꝰ dm̃ mente cer¬
nebat : uisitabit & suꝑ altaria bethel. ñ unum
altare qđ habet ȩccła. sed altaria hereticorum
plurima. Tot enĩ habent altaria: quot scismata.
Amputabit & cornua altaris. quod ꝑsuꝑ¬
biam unum habere se iactant. Cadent᷑¬
quoq eorum cornua idest arrogantia in
terrã. Ꝙ ꝑcutiet domum hiemalẽ. eos
hereticos qui laborant continentia & ieiumis.
xerophagiis &e chameumis. e quib tatianꝰ¬
est &r manicheus. Et domum estiuam.
ut nicholaitas & eunomianos & uete¬
ris hereseos nouos sectatores. qui ꝓpt̾ uen¬
tris in gluuiẽ omnẽ recipiunt uoluptatẽ.
Et ꝑibunt domus eburneȩ. quȩ artifici den-¬
te & rhethorici nitoris splendore cõpositȩ
sunt. Et dissipabuntur edes multȩ. quȩ in
toto orbe dispsȩ sunt. Una enim ueritate
surgente: multa mendacia destruent᷑.
pretati sumus pinnatã. eo qđ hostiola
habeat ꝑfenestras. & quasi pinnas. ad ma.¬

Expanded text:
Quando visitare coeperit Dominus praevaricationes Israel, qui prius Deum mente cernebat, visitabit et super altaria Bethel: non unum altare, quod habet Ecclesia, sed altaria haereticorum plurima. Tot enim habent altaria, quot schismata. Amputabit et cornua altaris, quod per superbiam unum se habere jactant. Cadentque eorum cornua, id est, arrogantia in terram; et percutiet domum hyemalem, eos haereticos qui laborant continentia et jejuniis, xerophagiis, chameuniis, e quibus Tatianest et Manichaeus. Et domum aestivam, ut Nicolaitas et Eunomianos, et veteris haereseos novos sectatores, qui propter ventris ingluviem, omnem recipiunt voluptatem. Et peribunt domus eburneae, quae artifici dente et rhetorici nitoris splendore compositae sunt. Et dissipabuntur aedes multae, quae in toto orbe dispersae sunt. Una enim veritate surgente, multa mendacia destruentur.rpretati sumus, pinnatam, eo quod ostiola habeat per fenestras, et quasi pinnas ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta. lax.x. positũ est sacerdotes: in hebraico
ñ habet᷑. sed ꝓhoc uerbo legit᷑. hares. qđ aquila
interp̃tatꝰ est grabatum. Et puto. Lxa. ipsum
uerbũ posuisse hebraicum. qđ qͥdã ñ intelli¬
gentes. ꝓ. hares. legunt. tereis. idest sacerdotes.
Precipit aut̃ sermo ꝓpħicus. ut pͥmũ audiant.
deinde contestent᷑ indomo iacob idest in decẽ
tribub quȩ dñs dixerit. Cum coepo inquit
uisitare pͣuaricationes uel impietates domꝰ
isrł. & ei reddere quȩ meret᷑. & captiuitatis
tempus aduenerit: tunc destruent᷑ altaria
bethel ubierant aurei uituli. & amputabunt᷑
cornua altaris qđ iero boam quoq manũ ex¬
tendente diruptũ est. & ruent in t̾rã assyrio

Expanded text:
inta positum est, sacerdotes, in Hebraico non habetur, sed pro hoc verbo legitur ARES  , quod Aquila interpretatus est grabatum; et puto Septuaginta ipsum verbum posuisse Hebraicum, quod quidam non intelligentes pro ARES legerunt ἱερεῖς, id est, sacerdotes. Praecipit autem sermo propheticus ut primum audiant, deinde contestentur in domo Jacob, id est, in decem tribubus quae Dominus dixerit. Cum coepero, inquit, visitare praevaricationes, vel impietates domus Israel, et ei reddere quae meretur, et captivitatis tempus advenerit: tunc destruentur altaria Bethel, ubi erant aurei vituli, et amputabuntur cornua altaris, quod, Jeroboam quoque manum extendente, diruptum est ; et ruent in terram, Assyrio
Abbreviated transcription (Latin):
mandare dicentes. ne ꝓphetetis: qui liuore
suꝑati ꝓhibent eruditos uiros doctrinȩ ꝓ¬
ferre sermonẽ. & dicente dño. uade & dicꝰ
popło huic: illi e contrario uibent. ne loqua¬
ris in nomine diũi. Maxime si ille qui doc&.
ñ turpi lucro & głȩ atq iactantiȩ sed utili¬
tati legentiũ audientiumq ꝓuideat.
Icce ego stridebo subter uos. sicut stridet
plaustrũ onustum foeno. Et ꝑibit fuga a
Sueloce. & fortis ñ obtinebit uirtutẽ suam. &e

Expanded text:
mandare, dicentes: Ne prophetetis, qui, livore mandare, dicentes: Ne prophetetis, qui, livore superati, prohibent eruditos viros doctrinae proferre sermonem. Et dicente Domino: Vade et dic populo huic , illi econtrario jubent, ne loquaris in nomine Domini, maxime si ille qui doceat, non turpi lucro et gloriae atque jactantiae, sed utilitati legentium audientiumque provideat. Ecce ego stridebo subter vos, sicut stridet 248 plaustrum onustum feno, et peribit fuga a veloce, et fortis non obtinebit virtute
Abbreviated transcription (Latin):
ebriaretis natarenos meos uino. quib lege
pͣceptum est ut omẽ qđ in ebriare potest᷑
bethel: & ieremiȩ a rege mandatum est
ne inuerbis dñi loqueret᷑ ad popłm. in¬
tantum ut etiam sermones eius ignib con¬
cremaret. De hoc heresim suam tatianus
encratitarũ princeps astruere nititur. uinũ
asserens ũ bibendũ. cũ & lege pͣceptũ sit ne
nazarei bibant uinũ: & nunc accusent᷑ a
ꝓpħa qui ꝓpinant nazareis uinũ. Quisi litte¬
rã sequuntur inomĩb. & iudaicas fabulas ȩc
tre & matre mortuis ñ ingredi. Et si forte hoc
fecerint. & fuerint humana uel fragilitate
uł necessitate suꝑati: radant capita. & irriti
sint om̃s dies consecrationis & laboris eorũ.
Qͦa si hȩc non faciunt. neq possunt more uidai-¬
corũ cauponũ miscere aquã uino. umbram
ueritati. euangłii gr̃ȩ legis necessitatẽ: ebrie-¬
tatẽ illam intelligant quacuris scłi in ebri¬
atur & obruit᷑ animȩ uigor. & illos ꝓpħis

Expanded text:
iaretis Nazaraeos meos vino, quibus lege praeceptum est, ut omne quod inebriare potest, Bethel: et Jeremiae a rege mandatum est, ne verbis Domini loqueretur ad populum, intantum ut etiam sermones ejus ignibus concremaret. De hoc loco haeresim suam Tatianus, Encratitarum princeps, struere nititur, vinum asserens non bibendum, cum et lege praeceptum sit, ne Nazaraei bibant vinum, et nunc accusentur a propheta, qui propinent Nazaraeis vinum. Qui si litteram sequuntur in omnibus, et Judaicas fabulas Eccl super matre et patre mortuis non ingredi; et si forte haec fecerint et fuerint humana vel fragilitate, vel necessitate superati, radant capita, et irriti sint omnes dies consecrationis et laboris eorum. Quod si haec non faciunt, neque possunt more Judaicorum cauponum miscere aquam vino, umbras veritati, Evangelii gratiae Legis necessitatem, ebrietatem illam intelligant, qua curis saecularibus inebriatur et obruitur animae vigor, et illos prophetis
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝑcutiã domũ hiemalẽ cum domo estiua. &
Sꝑibunt domus eburneȩ. & dissipabunt᷑ edes
Imulte dic̃ dñs. Ixx. Sacerdotes audite. &¬
Quia in die qua ulciscar iniquitates isrł suꝑeũ.
Sulciscar &e suꝑ altaria bethel. & suffodientur
Scornua altaris. & cadent suꝑ t̾rã. Confundã
Soe ꝑcutiã domũ pinnatã suꝑ domũ estiuã. &¬

Expanded text:
 hyemalem cum domo aestiva, et peribunt domus eburneae: et dissipabuntur aedes multae, dicit Dominus. LXX: Sacerdotes, audite: mnipotens: quia in die qua ulciscar iniquitates Israel super eum, ulciscar et super altaria Bethel: et suffodientur cornua altaris, et cadent super terram. 261 Confundam et percutiam domum pinnatam super domum aestivam,
Abbreviated transcription (Latin):
mentis &e ulla mortui animalis pellicula
Ponite inquit sermones ur̃os in aurib cordis
ur̃i. Hoc it̃ tam heretici quã magistrieoꝵ de¬
mones impedire festinant & intexere retibus.
ne inuia quȩ xp̃c est curramꝰ. Sed si uenerit
uir ȩccłiasticus & homo dĩ. & sanson qui inter¬
pretat᷑ sol: leonẽ int̾ficit. descendensq in lacũ¬
inferni qui aquas refrigerat tẽpore niuis &
tempestatis & hiemis: suffocat leonẽ. ut secu¬
ro pede & tutis aurib dnm̃ sequi & uerba eiꝰ
audire ualeamus. Audite &e contestami¬
ni in domo iacob. dic̃ dñs ds exercituũ. Quia
Iin die cũ uisitare coeꝑo pͣuaricationes isrł

Expanded text:
mentis et ulla mortui animalis pellicula mentis et ulla mortui animalis pellicula Ponite, inquit, sermones vestros in auribus cordis vestri. Hoc iter tam haeretici quam magistri eorum daemones impedire festinant, et intexere retibus, ut in via quae Christus est, corruamus. Sed si venerit vir ecclesiasticus et homo Dei, et Samson, qui interpretatur sol, leonem interficit: descendensque in inferni lacum, qui aquas refrigerat, tempore nivis, tempestatis, et hyemis, suffocat leonem: ut securo pede et tutis auribus Dominum sequi et verba ejus audire valeamus. Audite et contestamini in domo Jacob, dicit Dominus Deus exercituum, quia in die cum visitare coeper
Abbreviated transcription (Latin):
regem isrł. inito foedere contra uidã uenisse
pugnantes. De quib dñs p̃cepit achaz
regiꝰ uide & ierłm ne timeat duos semiustos
torres. quando in signũ plenȩ libertatis.
uirginis ei & conceptꝰ & partus ostenditur.
Filii gͦ samariȩ habitant in regione & plaga
lectuli. requiescentes in syrorum auxilio. & in
damasci grabato sibi uictoriã pollicentes. Ut
quomͣ qui fessus est refocilat᷑ in lectulo: sic illi
fractas uires uicinȩ gentis auxilio roborarent.
Unde ce in eodem isaia ꝑtypum dr̃ futurorũ qđ
nasciturus sit puer. qui priusquã sciat uocare
patrẽ &e matrẽ accipiat spolia samariȩ &e uirtu¬
tem damasci. quȩ scilicae contra ierłm iunctis
uirib dimicabant. Pro plaga lectuli & dama
oues leonũ feritas laniat. de quorũ faucib
uix duo crura aut extremũ aufert᷑ auriculȩ.
Incrura uia ostendit᷑ doctrinarũ. in aure sa.¬
cramenta dictorũ. Unde & apłi absq calcia.¬

Expanded text:
regem Israel, inito foedere, contra Judam venisse regem Israel, inito foedere, contra Judam venisse pugnantes : de quibus Dominus praecipit Achaz regi Judae et Jerusalem ne timeat duos semiustos torres: quando in signum plenae libertatis, Virginis ei et conceptus et partus 260 ostenditur. Filii ergo Samariae habitant in regione et plaga lectuli, requiescentes in Syrorum auxilio, et in Damasci grabato sibi victoriam pollicentes: ut quomodo qui fessus est, refocillatur in lectulo: sic illi fractas vires vicinae gentis auxilio roborarent. Unde et in eodem Isaia per typum dicitur futurorum, quod nasciturus sit puer, qui priusquam sciat patrem et matrem vocare, accipiat spolia Samariae et virtutem Damasci, quae scilicet contra Jerusalem, junctis viribus, dimicabant . Pro plaga lectuli et Damaoves leonum feritas laniat: de quorum faucibus vix duo crura aut extremum aufertur auriculae. In crure via ostenditur doctrinarum, in aure sacramenta dictorum. Unde et apostoli absque calcia
Abbreviated transcription (Latin):
Taa. Hec dic̃ dũs. Quomꝰ si auellat pastor de
ore leonis duo crura aut extremũ auriculȩ:
sic auellent᷑ filiusrł qui habitant insamaria
contra tribũ. & indamasco. Inpͥncipio amos ubi
uersiculos illos disseruimꝰ. dñs de syon rugi&
& de ierłm dabit uocem suã. & luxer̃ specio¬
sa pastorũ & exiccatꝰ est uertex carmeli.
diximus illũ artis suȩ usũ esse sermonib. ut
quia pastor gregũ nichil terribiliꝰ leone co.¬
gnouerat.: iram dñi leonib compararet.
uxta hunc gͦ sensũ etiã nunc de eo qđ sepe
uiderat sumit exemplũ. & sic decẽ tribuũ
paruas reliquias de assyrior narrat manib
eruendas : quomodo si pastor deuoratis om.¬
nib membris. duo crura aut extremũ au¬
riculȩ de leonis faucib rapiat. Positoq com¬
parationis exemplo: ita in quit eruent᷑ filu
isaia. rasin regẽ aran idest syrors qui regna¬
bat in damasco. & phacee filium romeliȩ

Expanded text:
LXX: Haec dicit Dominus: Quomodo si avellat pastor de LXX: Haec dicit Dominus: Quomodo si avellat pastor de ore leonis duo crura, aut extremum auriculae: sic avellentur filii Israel qui habitant in Samaria contra tribum et in Damasco. In principio Amos, ubi versiculos illos disseruimus: Dominus de Sion rugiet, et de Jerusalem dabit vocem suam: et luxerunt speciosa pastorum, et exsiccatus est vertex Carmeli, diximus illum artis suae usum esse sermonibus: ut quia pastor gregum nihil terribilius leone cognoverat, iram Domini leonibus compararet. Juxta hunc ergo sensum etiam nunc de eo quod saepe viderat sumit exemplum, et sic decem tribuum parvas reliquias de Assyriorum narrat manibus eruendas: quomodo si pastor, devoratis omnibus membris, duo crura aut extremum auriculae de leonis faucibus rapiat: positoque comparationis exemplo, ita, inquit, eruentur filIsaia Rasin regem Aram, id est, Syrorum, qui regnabat in Damasco, et Phacee filium Romeliae
Abbreviated transcription (Latin):
&e rapinas. Ideo tribulabit᷑ siue conteret᷑
&e assrio exerettu circundabitur t̾ra eoꝵs.
&e detrahetur ex tẽ ait o samaria. o decẽ trib.
õ quondã popłs m̃s fortitudo tua. & diripient᷑
in edib tuis ea quȩ ꝑ calumniã ex miseror.
lacrimis congregasti. Heretici quoq aut tri-¬
bulabunt᷑ in die udicu. & omĩs eor fortitu¬
do tenuabitur. & diripient᷑ quȩ habuerant
de rapinis. ut liberent᷑ popłi quos deceꝑant:
aut certe cotidie ꝑ uiros eccłasticos tribula.¬
bunt᷑ & circundabunt᷑ testimoniis scriptu¬
rarũ. & detrahet᷑ ex eis fortitudo syllogismo¬
rũ & uerbors argutiȩ. quib suũ dogma
firmauerant. Etꝰ edes eors diripientur. ut
qui rapti fuerant de ȩccłia: ad ȩccłam reuer¬
tantur. Haec dicit dñs. Quomꝰ si eruat
pastor de ore leonis duo crura aut extremũ
auriculȩ : sic eruent᷑ filii isrł qui habitant in¬
samaria. inplaga lectuli & in damasci gralitto

Expanded text:
et rapinas: 259 ideo tribulabitur, sive conteretur, et rapinas: 259 ideo tribulabitur, sive conteretur, et Assyrio exercitu terra circumdabitur eorum, et detrahetur, ait, ex te, o Samaria, o decem tribus, o quondam populus meus, fortitudo tua: et diripientur in aedibus tuis, quae per calumniam ex miserorum lacrymis congregasti. Haeretici quoque aut tribulabuntur in die judicii, et omnis eorum fortitudo attenuabitur, et diripientur quae habuerant de rapinis, ut liberentur populi quos deceperant: aut certe quotidie per viros ecclesiasticos tribulabuntur, et circumdabuntur testimoniis Scripturarum, et detrahetur ex eis fortitudo syllogismorum, et verborum argutiae quibus suum dogma firmaverant. Et aedes eorum diripientur: ut qui rapti fuerant de Ecclesia, ad Ecclesiam revertantur. Haec dicit Dominus: Quomodo si eruat pastor de ore leonis duo crura, aut extremum auriculae: sic eruentSamaria in plaga lectuli et in Damasci grabato.
Abbreviated transcription (Latin):
hetur ex te fortitudo tua. & diripient᷑ edes
tuȩ. Larx. Propterea hȩc dic̃ dñs ds̃. Tyrus
& in circũitu t̾ra tua deserta erit. & detrahet de
te fortitudinẽ tuã. & diripient᷑ regiones tue.
Pro tyro quȩ in hebreo duab litteris scripta
la & .Lacx. similit̃ transtuler̃: hebreus qͥ
me inscripturis scĩs erudiuit tribulatio¬
nẽ int̾p̃tatꝰ est. Nec renuimꝰ eiꝰ sententiã.
quia & symmachus qͥ ñ solet uerbors lea¬
Rotaim sed intelligentiȩ ordinẽ sequi:
ait. Obsidio &e circundatio t̾rȩ. Pro obsidi
do a theodotione posita est. qui putauit
re. Loquamur gͦ de singulis. Lax. dixer̃t.
Cyrus & ꝑcircũitũ t̾ra tua. Uidebat᷑q pen¬
dere sententia. Ad dider̃t gͦ de suo. deserta
erit. Nec error int̾p̃tum est. ubi ꝓpter
latio dici potest. Et est sensus. Suꝑ montes
samariȩ multas popłs m̃s in sanias ꝑpe.¬
trauit. calumniã faciens &e rectũ penitus
ignorans. & thesauritans sibi iniquitatẽ

Expanded text:
e fortitudo tua, et diripientur aedes tuae. LXX: Propterea haec dicit Dominus Deus: Tyrus et in circuitu terra tua deserta erit: et detrahet de te fortitudinem tuam, et diripientur regiones tuae. Pro Tyro, quae in Hebraico duabus litteris scripta a similiter transtulerunt: Hebraeus qui me in sanctis Scripturis erudivit, tribulationem interpretatus est, nec renuimus ejus sententiam: quia et Symmachus, qui non solet verborum κακοζηλίαν, sed intelligentiae ordinem sequi, ait, obsidio et circumdatio terrae. Pro obsidiodo a Theodotione posita est qui putavit nus. Loquamur ergo de singulis. LXX dixerunt: Tyrus et per circuitum terra tua. Videbaturque pendere sententia: addidere ergo de suo, deserta erit: nec error interpretum est, ubi propter Tyrus dici potest. Et est sensus: Super montes Samariae multas populus meus insanias perpetravit: calumniam faciens, et rectum penitus ignorans, et thesaurizans sibi iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
animam suam. Qui ignorat dictum ꝑ ꝓpħam
fallax equus ad salutem. & nescit scriptũ esse
dormitauerunt om̃s qui ascender̃t equos: Hic
ñ saluabit animã suã. sed ꝑiens audiet. Hi in
nos aut̃ surreximus & erecti sumꝰ. Robustus
etiã corde. int̾ fortes nudus fugiet. Qui locus
duplicit̾ exponi potest. Ut aut̃ ideo possit eua¬
dere quia expoliauit se ueterẽ hominẽ &
peccatorũ tunicas pellicias & nulla fuit sar-¬
cina prȩgrauatus: aut e contrario quia est nu
induti non nudi inueniam᷑: nichil ei ꝑderit
fortitudo sua. sed indie proelu atq certami¬
nis fugiet ꝑsequentes. & absq armatura apł̃i
resistere nonualens hostib terga prebebit.
udite uerbũ qđ locutꝰ est dñs suꝑ uos filii isrł.
Isuꝑ omnẽ cognationẽ quã eduxi de t̃ra ȩgy-

Expanded text:
animam suam, qui ignorat dictum per prophetam: animam suam, qui ignorat dictum per prophetam: Fallax equus ad salutem . Et nescit scriptum esse: Dormitaverunt omnes qui ascenderunt equos . Hic non salvabit animam suam; sed periens audiet: Hi in 251 nos autem surreximus, et erecti sumus . Robustus etiam corde inter fortes nudus fugiet. Qui locus dupliciter exponi potest: Ut aut ideo possit evadere, quia exspoliavit se veterem hominem, et pelliceas tunicas peccatorum, et nulla fuit sarcina praegravatus, aut econtrario, quia nuinduti non nudi inveniamur ; nihil ei proderit fortitudo sua; sed in die praelii atque certaminis fugiet persequentes, et absque armatura Apostoli resistere non valens, hostibus terga praebebit. Audite verbum, quod locutus est Dominus super vos, filii Israel: super omni cognatione, quam e
Abbreviated transcription (Latin):
sed ñ salutis. Huuiscemodi pugnatorꝰ ñ scĩficat
proeliũ nec dnĩ potest bella bellare. contra
ueritatem dimicans ꝑmendaciũ. Talis pu¬
gnutor non potest dicere. Benedictꝰ dñs ds̃¬
m̃s qui docet manus meas ad proelium & digi¬
tos meos adbellum. miscđia mea & refugium
meum. Habent & sagittarios heretici. qui fru¬
stra tendentes arcum sagittã dñi sustinere ñ
poterunt. quȩ loquit᷑ ꝑisaiã. Ego aut̃ sicut
sagita electa inpharet̾ra dnĩ. Isti sunt sagit.¬
tarui. dequib & dauid canit. Ecce peccatores
intenderunt arcũ. parauerunt sagitas suas
in pharetra. ut sagittent in obscuro rectos corde.
Et uelax inquit pedib ñ saluabit᷑. Qui ꝓpt̃ acũ¬
men ingenii discurrit ꝑtestimonia scriptura¬
rũ. & oratorũ eloquentia uel sophysmatib
dialecticorũ oppͥmere nititur ueritatẽ: in eo
confidit pedib. Ascensor quoq equi ñ saluabit

Expanded text:
sed non salutis . Hujusmodi pugnator non sanctificat sed non salutis . Hujusmodi pugnator non sanctificat praelium, nec Domini potest bella bellare, contra veritatem dimicans pro mendacio. Talis pugnator non potest dicere: Benedictus Dqui docet manus meas ad praelium, et digitos meos ad bellum. Misericordia mea et refugium meum . Habent et sagittarios haeretici qui frustra tendentes arcum, sagittam Domini sustinere non poterunt, qui loquitur per Isaiam: Ego autem sicut sagitta electa in pharetra Domini . Isti sunt sagittarii, de quibus et David canit: Ecce peccatores intenderunt arcum, paraverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde . Et velox inquit pedibus suis non salvabitur, qui propter acumen ingenii discurrit per testimonia Scripturarum, et oratorum eloquentia, vel sophismatibus dialecticorum opprimere nititur veritatem, et in pedibus confidit. Ascensor quoque equi non salvabit
Abbreviated transcription (Latin):
cito fugerimꝰ: peccatũ nos apphendere non
ualebit. Sin aut̃ ligauerit malicia pedes nr̃os.¬
&e a facie tua quo fugiam: De malis cursorib
apłs loquitur. Non uolentis neq currentis
sed miserentis est dĩ. Sequitur. Et fortis non
obtinebit uirtutẽ suã. Non quo fortis sit. sed
quo fortẽ esse se iactet. Siue qui confidit in
fortitudine sua & ñ indĩ miscdia. uixta illud
qđ scriptũ est. Perdã sapientiã sapientiũ. &
intelligentiã prudentiũ reꝓbabo. Non quo
ꝑire possit uera sapientia. &e ueritatis intelli.¬
gentia reprobari: sed quo eor ꝑeat sapientia
qui apuduident᷑ esse sapientes: & insua erudi¬
tione confidunt. Robustus quoq siue pugna¬
tor qui ñ saluabit animã suã ille est: qui ne¬
quaquã apłi possedit armaturã. habens scutũ
sed ñ fidei. accinctus lumbos sed ñ inueritate.
indutꝰ lorica sed ñ iusticiȩ. portans gladium

Expanded text:
cito fugerimus, peccatum nos apprehendere non cito fugerimus, peccatum nos apprehendere non valebit; sin autem ligaverit malitia pedes nosquo a facie tua fugiam ? De malis cursoribus Apostolus loquitur: Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . Sequitur: Et fortis non obtinebit virtutem suam: non quo fortis sit, sed quo fortem se esse jactitet. Sive qui confidit in fortitudine sua, et non in Dei misericordia, juxta illud quod scriptum est: Perdam sapientiam sapientium, et intelligentiam prudentium reprobabo : non quo perire possit vera sapientia, et veritatis intelligentia reprobari; sed quo eorum pereat sapientia, qui apud se videntur esse sapientes, et in sua eruditione confidunt. Robustus quoque, sive pugnator, qui non salvabit animam suam, ille est qui nequaquam Apostoli possidet armaturam, habens scutum, sed non fidei: accinctus lumbos, sed non in veritate: indutus lorica, sed non justitiae: portans gladium,
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ quia factus sum sicut qui colligit stipu¬
lam in messe. & racemos inuindenia. cum
Ligna foenum. stipulam. unius cuius que
opus manifestum erit. qm̃ in die dñi in igne
reuelabitur. Plaustrũq qͦd uoluit᷑ illud est.
de quo inisaia legimꝰ. Conculcabit᷑ moabitis.
sicut conculcat᷑ area in plaustris. Et in alio
loco. Ponam inquit te sicut rotas plaustri
fuga a ueloce. dicente paulo. Hescitis quod
qui instadio currunt om̃s quidẽ currunt.
sedunus accipit brauiũ: Et in alio loco.
Currebatis bene. quis uos impediuit ueritati
Non quia iam accepi aut ꝑfectus sum. Curro
aut̃ si app̃hendã in quo &e app̃hensus sum
a xp̃o. Hȩc uniuersa faciebat. ne ꝑiret fu¬
ga a ueloce. Quã obrem cũ iamꝑuenisset
ad calcẽ & accepisset brauiũ uictoriȩ: secu¬
rus aiebat. Certamen bonũ certaui. cursum
consũmaui. fidẽ seruaui. De cętero reposita
om̃ib qui diligunt aduentũ eiꝰ. Si gradu cõn¬

Expanded text:
mihi! quia factus sum sicut qui colligit stipumihi! quia factus sum sicut qui colligit stipulam in messe, et sicut racemos in vindemia, cum Ligna, fenum, stipula, uniuscujusque opus manifestum fiet : quoniam in die Domini in igne revelabitur. Plaustrumque quod volvitur, illud est, de quo in Isaia legimus: Conculcabitur Moabitis, sicut conculcatur area in plaustris . Et in alio loco: Ponam, inquit, te sicut rotas plaustri ente Paulo: Nescitis quia hi, qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, unus autem accipit bravium . Et in alio loco: Currebatis bene, quis vos impedivit non acquiNon quia jam accepi, aut perfectus sim: curro autem si apprehendam, in quo et apprehensus sum a Christo . Haec universa faciebat, ne periret fuga a veloce: quamobrem cum jam pervenisset ad calcem, et accepisset bravium victoriae, securus aiebat: Certamen bonum certavi, cursum consummavi, fidem servavi, de caetero reposita omnibus qui diligunt adventum ejus . Si gradu con
Abbreviated transcription (Latin):
Manaen intelligunt. qui frustra festinans
regi assyriors dona direxit. Et ascensor
eqͥ ñ saluabit animã suã. Hunc phaceẽ filiũ
romeliȩ int̃pretant᷑. qui uincto sibi aram
idest syro. sub rege achat uideȩ multa
uastauit. Et robustus corde int̾ fortes nud
fugiet in die illa dicit dñs. Solus osee qui
ultimus rex decem tribuũ fuit. & errantẽ
popłm ad dĩ cultũ reuocare conatꝰ est: quasi
uocat: quia subipso decem trib captae
sunt. Hoc hebrei autumant. & sic̃ nobis ab
eis traditũ est nr̃is fideliter exposuimus.
Nunc ad nr̃a redeamus. Uoluere se suꝑ hereticos
grauatum. ut qui frum̃tũ ñ habent quod
in horrea condat᷑. foenum eoꝵ &stipula
incendio concremet᷑. Hoc est foenũ de quo
ꝓpħa dic̃. Fiant sicut foenũ edificior. quod
prius quã euellat᷑ ex aruit. Et. Omĩs caro
foenum. Stipula aut̃ illa est. suꝑcuius in¬
cendio fleb̾lit̾ ꝓpħa complorat dicens. Heu

Expanded text:
Manahen intelligunt, qui frustra festinans Manahen intelligunt, qui frustra festinans regi Assyriorum dona direxit : Et ascensor equi non salvabit animam suam: hunc Phacee, filium Romeliae, interpretantur, qui juncto Aram, id est, Syro, sub rege Achaz Judaeae multa vastavit. Et robustus corde, inter fortes nudus fugiet in die illa, dicit Dominus . Solus Osee qui ultimus rex decem tribuum fuit, et errantem populum ad Dei cultum revocare conatus est , quasi vocat, quia sub ipso decem tribus captae sunt. Hoc Hebraei autumant, et sicut nobis ab ipsis traditum est, nostris fideliter exposuimus. Nunc autem ad nostra redeamus. Volvere se subter eos gravatum, ut quia frumentum non habent quod in horrea condatur, fenum eorum et stipula incendio concremetur. Hoc est fenum de quo propheta dicit: Fiant sicut fenum aedificiorum, quod priusquam evellatur, exaruit . Et: Omnis caro fenum . Stipula autem illa est, super cujus incendio flebiliter propheta complorat, dicens: Heu
Abbreviated transcription (Latin):
Nint̾ fortes nudus fugiet in die illa dicit dñs.
Lacx. Qua ꝓpt̃ ecce eggo uoluã suꝑuos sicut
Suoluit᷑ plaustrũ plenum stipula. & ꝑibit fu¬
Iga a cursore. & fortis ñ obtinebit fortitudi¬
Inem suã & pugnator ñ saluabit animam
Isuã. & sagittarius ñ sustinebit. & uelox pe¬
Idib saluari ñ poterit. & eques ñ saluabit
dñs. Me uobis prȩstante beneficia & educen-¬
te uos de t̾ra ȩgypti. & int̃ficiente ante fa¬
ciemurãm amorreũ ut possideretis t̾ram
nos meos uino. & ꝓphis dicebatis nẽ ꝓpħetis.
Iccirco sicut plaustrum stipulȩ uel foeni one.¬
re prȩgrauatũ stridore &e sonitu longe ulu¬
lat: sic ego ur̃a peccata ultra non sustinens
& quasi stipulam tradens incendio. clama¬
bo &e dicã. Peribit fuga a ueloce. Hebrei iero¬
boam filium nabath uelocẽ intelligunt. qui
prius in egyptũ fugerat. Hic aut̃ ñ ipsos prin¬¬
ñ stabit siue sustinebit. De hieu filio namsi
putant. Et uelox pedib non saluabitur.

Expanded text:
udus fugiet in die illa, dicit Dominus. LXX: Quapropter ecce ego volvam subter vos sicut volvitur plaustrum plenum stipula, et peribit fuga a cursore, et fortis non obtinebit fortitudinem suam, et pugnator non salvabit animam suam, et sagittarius non sustinebit, et velox pedibus salvari non poterit, et eques non salvabit Dominus. Me vobis praestante beneficia, et educente vos de terra Aegypti, et interficiente ante faciem vestram Amorrhaeum, ut possideretis terram eos meos vino, et prophetis dicebatis: Ne prophetetis. Idcirco sicut plaustrum stipulae vel feni onere praegravatum, stridore et sonitu longe exululat: sic ego peccata vestra ultra non sustinens, et quasi stipulam tradens incendio, clamabo et dicam: Peribit fuga a veloce: quem Hebraei Jeroboam filium Nabath intelligunt, qui prius in Aegyptum fugerat . Hic autem non ipsos prinnon stabit, sive sustinebit: de Jehu filio Namsi putant. Et velox pedibus suis non salvabitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ niniuȩ. ut qui audirent uentura suppli¬
cia: aut agerent poenitentiã & tormenta
rent᷑. Ita &e nunc dñs reuelat ꝑ amos seruum
suu ac ꝓpħam quid facturus sit decẽ tribub
ut si fuerint ad meliora conuersȩ &e idola de¬
seruerint: de imminenti ꝑiculo liberent᷑. Et
nota qđ clemens & benignus ds̃ semꝑ futura
p̃nunciet. ne cogat᷑ inferre supplicia. Et qđ here.¬
poenas nisi ante p᷑di xerit. Qui aut̃ p̃dicit:
ñ uult punire peccantes. Leo inquit rugiet.
quis ñ timebit: Dñs dĩ locutꝰ est. quis non
ꝓpħabit: Quis. in hoc loco. ñ ꝓimpossibili sed
ꝓraro accipit᷑. Ille enĩ ñ timebit. &e ille non
ꝓpħabit: qui ꝓpt̾ duriciã suã dm̃ audire
contẽpserit. Et est sensus iuxta hystoriam.
Si ad leonis uocẽ omĩa contremiscunt. & cun¬
cta animantiũ natura terret᷑: nos iubente
in suis scriptũ cõmentarus reliquisse. leonem
rugientẽ diabolum intelligendũ. & rugientẽ

Expanded text:
sionem Ninivae : ut qui audirent ventura supplicia, aut agerent poenitentiam, et tormenta rentur. Ita et nunc Dominus revelat per Amos servum suum et prophetam, quid facturus sit decem tribubus, ut si fuerint ad meliora conversae, et idola deseruerint, de imminenti periculo liberentur. Et nota quod clemens et benignus Deus semper futura praenuntiat, ne cogatur inferre supplicia. Et quod haerepoenas, nisi ante praedixerit. Qui autem praedicit, non vult punire peccantes. Leo, inquit, rugiet, et quis non timebit? Dominus Deus locutus est, quis non prophetabit? Quis in hoc loco non pro impossibili, sed pro raro accipitur. Ille enim non timebit, et ille non prophetabit, qui propter duritiam suam Dominum audire contempserit. Et est sensus juxta historiam: si ad leonis vocem omnia contremiscunt, et cuncta animantium natura terretur, nos, jubentin suis scriptum Commentariis reliquisse leonem rugientem diabolum intelligendum, et rugientem