comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bo illum: ilico adiunxit. Ipse
uͦ scit uiam meam. Ac si aꝑte
dicat. Uidere non ualco uiden¬
tem me: & eum qui me subti¬
liter intuetur. intueri non pos¬
sum: ut uidelicet ostendat. qͥa
tanto cautius formidandus
est: quanto conspicabilis non
est. Qui enim ita nos aspicit.
ut a nobis aspici nequeat: eo
magis timendus est. quocun¬
cta uidens minime uidetur.
Cum enim contra nos late¬
re quempiam ininsidiis cre¬
dimus: eo illum amplius me¬
tuimus. quo minime uidemꝰ.
deprehendimus ubi sunt: & ibi
eaf metumus ubi non sunt.
Creator autem ñn. qui ubiq to¬
tus est. & cernens cuncta non
cernitur: tanto magis metuen¬
dus est. quanto inuisibilis ꝑma¬
nens. de nr̃is actib quando &
quid decernat ignoratur. Que
tamen uerba intelligi & aliter
possunt. Ad orientem quippe
imus: cum mentem in conside¬
rationem maiestatis eius attol¬
limus. S non apparet: quia
qualis sit in natura sua. a co¬
gitatione mortali. uideri non

Expanded text:
bo illum; illico adjunxit: Ipse bo illum; illico adjunxit: Ipse vero scit viam meam. Ac si aperte dicat: Videre non valeo videntem me, et eum qui me subtiliter intuetur intueri non possum; ut videlicet ostendat quia tanto cautius formidandus est, quanto conspicabilis non est. Qui enim ita nos aspicit, ut a nobis aspici nequeat, eo magis timendus est, quo cuncta videns minime videtur. Cum enim contra nos latere quempiam in insidiis credimus, eo illum amplius metuimus, quo minime videmus.deprehendimus ubi sunt, et ibi eas metuimus ubi non sunt. Creator autem noster, qui ubique totus est, et cernens cuncta non cernitur, tanto magis metuendus est, quanto invisibilis permanens, de nostris actibus quando et quid decernat ignoratur. Quae tamen verba intelligi et aliter possunt. Ad Orientem quippe imus, cum mentem in consideratione majestatis ejus attollimus. Sed non apparet, quia qualis in natura sua est a cogitatione mortali videri non
Abbreviated transcription (Latin):
tudine enim sua diuinitas.
a nobis ut pote paruulis. app̃¬
hendi non poterat: s strauit
se hominib ꝑ humanitatẽ.
& quasi iniacentem ascendi¬
mus: surrexit & leuati sumꝰ.
Vnde hoc quoq mox subdit᷑:
ꝑ quod diuinitas inuisibilis
atq in comprehensibilis. de
Si ad orientem iero. non ap¬
paret: si ad occidentem. non
intelligam eum. Si ad sini¬
stram. quid agam: Non ap¬
prehendam eum. Si meuer¬
tam ad dexteram: non uidebo
illum. Creator quippe om̃i¬
um in parte non est. quia
ubiq est: & tunc minus in¬
uenitur: quando is qui totꝰ
ubiq est. in parte queritur.
Incirtum scͥptus namq sp̃c.
omnia intra semet ip̃m habet:
que tamen & implendo circum¬
dat. & circumdando implet: &
sustinendo transcendit: & tran¬
scendendo sustinet. Bene au¬
tem postqͣm dic̾tum est. si ad
orientem iero non apparet. si
ad occidentem non intelligã
eum: si ad sinistram quid agã.
non apprehendam eum: si me
uertam ad dexteram non uide¬

Expanded text:
tudine enim sua divinitas tudine enim sua divinitas a nobis utpote parvulis apprehendi non potuerat, sed stravit se hominibus per humanitatem, et quasi in jacentem ascendimus; surrexit, et levati sumus. Unde hoc quoque mox subditur, per quod divinitas invisibilis atque incomprehensibi« Si ad orientem iero, non apparet; et si ad occidentem, non intelligam eum; si ad sinistram, quid agam? non apprehendam eum, si me vertam ad dextram, non videbo illum. - Creator quippe omnium in patre non est, quia ubique est, et tunc minus invenitur, quando is qui totus ubique est in parte quIncircumscriptus namque spiritus omnia intra semetipsum habet, quae tamen et implendo circumdat, et circumdando implet, et sustinendo transcendit, et transcendendo sustinet. Bene autem postquam dictum est: Si ad Orientem iero, non apparet; si ad Occidentem, non intelligam eum; si ad sinistram quid agam? non apprehendam eum; si me vertam ad dexteram, non vide
Abbreviated transcription (Latin):
tis nomine designatur : De
quo scͥptum est. Qui factus
est sapientia nobis a deo: & ui¬
stitia. Que scilicet iustitia.
dum in hunc mundum contra
uias peccatoꝵ uenit: antiquũ
hostem uincimus. a quo capti
tenebamur. Dicat gͦ. nolo
multa fortitudine contendat
mecum. nec magnitudinis sue
mole me premat: proponat
equitatem contra me. & ꝑue¬
niat ad uictorram iudicium
meum: id est ad redarguen¬
das uias meas. incarnatum fi¬
lium mittat: & tunc insidian¬
tem aduersarium. ꝑ absolu¬
tionis mee iudicium uictor ex¬
cludam. Si enim in diuini¬
tatis fortitudine. sic unigeni¬
tus filius inuisibilis maneret.
ut nil de nr̃a infirmitate sus¬
ciperet: infirmus homo ad
eum uenire accessu gr̃e. qͣn¬
do potuisset: Consideratũ
quippe pondus eus magni¬
tudinis: opprimeret potius
quam uiuaret. Si fortis suꝑ
omnia. apparuit infirmus in¬
ter om̃ia: ut dum nobis ex as¬
fumpta infirmitate congrue¬
ret: ad ꝑmanentem nos suã
fortitudinem eleuaret. In alti¬

Expanded text:
e designatur? de quo scriptum est: Qui factus est sapientia nobis a Deo et justitia . Quae scilicet justitia dum in hunc mundum contra vias peccatorum venit, antiquum hostem vincimus, a quo captivi tenebamur. Dicat ergo: Nolo multa fortitudine contendat mecum, nec magnitudinis suae mole me premat; proponat aequitatem contra me, et perveniet ad victoriam judicium meum. Id est, ad redarguendas vias meas incarnatum Filium mittat, et tunc insidiantem adversarium per absolutionis meae judicium victor excludam. Si enim in divinitatis fortitudine sic unigenitus Dei Filius invisibilis maneret, ut nil de nostra infirmitate susciperet, infirmus homo ad eum invenire accessum gratiae quando potuisset? Consideratum quippe pondus ejus magnitudinis opprimeret potius quam juvaret. Sed fortis super omnia apparuit infirmus inter omnia, ut dum nobis ex assumpta infirmitate congrueret, ad permanentem nos suam fortitudinem elevaret. In alti
Abbreviated transcription (Latin):
hinc exqͥsite sapientie nimiũ ca¬
lorem deuitans ait: ñ plꝰ sapere
quã oportet saꝑe. s saꝑe ad sobͥe¬
tatẽ: ne fortasse nimiꝰ calor int̾i¬
meret: qͦs pͥus aqua niuiũ. id ẽ
infidelitatis. uł torpentiũ actio¬
num frigora. morituros tenebãt.
Et qͥa ualde difficile ẽ. ut isqui
se sapientem estimat. m̃tẽ adhu¬
militatẽ reducat. ⁊ recta p̾dican¬
tib credat: sensũq sue ꝑu̾sita¬
tis abitiat: rec̾te subiungitur.

Expanded text:
apientiae nimium calorem devitans, ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne fortasse nimius calor interimeret quos prius aquae nivium, id est infidelitatis, vel torpentium actionum frigora morituros tenebant. Et quia valde difficile est ut is qui se sapientem aestimat mentem ad humilitatem reducat, et recta praedicantibus credat, sensumque suae perversitatis abjiciat, recte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dem uoluntatem eiis. in eius
eloquio agnoscunt. Unde
fit. ut eius uerba non ꝑ eorum
aures suꝑuacue transeant: sed
hec in suis cordib figant. Un¬
de hic subditur. Et in simi meo¬
nu etenim cordis. uerba oris eiꝰ
abscondimus: quia mandata
illius non transitorie. s implen¬
da oꝑe. audimus. Hinc ẽ enĩ
quod de ipsa matre uirgine.
scriptum est. Maria autem
conseruabat omnia u̾ba hec :
conferens in corde suo. Que
nimirum uerba. & cum ad ope¬
rationem prodeunt. in sinu
cordis absconsa latent: si per
hoc quod foras agitur: intus
agentis animus non eleuatur.
Nam cum conceptus sermo ad
opus ducitur: si ꝑ hoc huma¬
na laus queritur : sermo dei
in sinu mentis proculdubio
non occultatur. S nosse ue¬
lim beate uir. cur te tanta in¬
tentione examinas : cur tanta
sollicitudine astringas. Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
dem voluntatem illius in ejus dem voluntatem illius in ejus eloquio agnoscunt. Unde fit ut ejus verba non per eorum aures supervacue transeant, sed haec in suis cordibus figant. Unde hic subditur: CAPUT XXXVI nu etenim cordis verba oris ejus abscondimus, quanto mandata illius non transitorie, sed implenda opere audimus. Hinc est quod de ipsa matre Virgine scriptum est: Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo . Quae nimirum verba, et cum ad operationem prodeunt, in sinu cordis absconsa latent, si per hoc quod foris agitur intus agentis animus non elevatur. Nam cum conceptus sermo ad opus ducitur, si per hoc humana laus quaeritur, sermo Dei in sinu mentis procul dubio non occultatur. Sed nosse velim, beate vir, cur te tanta intentione examines, cur te tanta sollicitudine astringas? Seq
Abbreviated transcription (Latin):
Custodit etenim & non de¬
clinat: qui hoc ubi intendit
oꝑatur. Custodire quippe
ꝑ uitentionem est: non decli¬
nare ꝑ oꝑationem. Hec nãq
est sollicitudo iustoꝵ. ut ac¬
tus suos cotidie uixta uias
ueritatis examinent: & eas
sibi in regulam proponentes.
a rectitudinis earum trami¬
te non declinent. Suꝑ semet¬
ipsos quippe cotidie ire con¬
tendunt: & quo in uirtutũ
uertice prouehuntur : cau¬
ta reprehensione diiudicant.
quicquid de eis ex semet ip¬
sis. remanet infra semet ipõs:
& totos se illo festinant tra¬
here : ubi se inueniunt ex
parte ꝑuenisse. Sequitur.
recessi. Sicut bene obsequen¬
tes famuli. dominoꝵ suorum
uultib semꝑ intentisunt:
ut ea que preceꝑint. festini
audiant. & implere conten¬
dant : sic iustoꝵ mentes. ꝑ
intentionem sitam ommpo¬
tenti dño assistunt. atq in
scriptura eius quasi os eius
intuentur: ut quia ꝑ eam
deus loquitur omne quod
uult. tanto a uoluntate eiꝰ
non discrepent : quando ean¬

Expanded text:
Custodit et non declinat, qui hoc ubi intendit operatur. Custodire quippe per intentionem, est non declinare per operationem. Haec namque est sollicitudo justorum, ut actus suos quotidie juxta vias veritatis examinent, et, ea sibi in regulam proponentes, a rectudinis earum tramite non declinent. Super semetipsos quippe quotidie ire contendunt, et quo in virtutum verticem provehuntur, cauta reprehensione dijudicant, quidquid de eis ex semetipsis remanet infra semetipsos, et totos se illo festinant trahere, ubi se inveniunt ex parte pervenisse. Sequitur: recessi. - Sicut bene obsequentes famuli dominorum suorum vultibus semper intenti sunt, ut ea quae praeceperint festini audiant, et implere contendant, sic justorum mentes per intentionem suam omnipotenti Domino assistunt, atque in Scriptura ejus quasi os ejus intuentur, ut quia per eam Deus loquitur omne quod vult, tanto a voluntate ejus non discrepent, quanto eam
Abbreviated transcription (Latin):
Potest tamen beatus iob. quicer¬
ta fide iam dixerat. scio quod
redemptor meus uiuit. & i no¬
uissimo die de terra surrec̾tu¬
rus sum: sic in futura oꝑatio¬
ne incarnande sapientie inten¬
dere. sicut nos eiusdem sapien¬
tie iam preterita oꝑa ꝑ fidem
uidemus : quod mediator dei
& hominum benignus ad tri¬
buendum. humilis ad sustinen¬
dum: patiens ad exemplum
prebendum fuerit. Cuius n¬
mirum uitam. dum beatꝰ iob
suꝑno sp̃u repletus. sollicita
intentione conspiceret. futu¬
ram mansuetudinis illiꝰ hu¬
militatem preuidens. quasi
ad exemplum sibi propositũ
recurrit : ut quicquid in hac
uita ageret ad imitationis
illius uestigia ligaret: qua¬
tinus qui occulte dispositio¬
nis illius sublimia. uidere ñ
poterat : quasi in terra con¬
spiciens. ad imuitationem eiꝰ
uestigia tenderet. De quib
eius uestigiis: ꝑ petrum di¬
citur. p̃c passus est prono¬

Expanded text:
Potest tamen beatus Job, qui certa fide jam dixerat: Scio quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum , sic in futura operatione incarnandae sapientiae intendere, sicut nos ejusdem sapientiae jam praeterita opera per fidem videmus, quod Mediator Dei et hominum benignus ad tribuendum, humilis ad sustinendum, patiens ad exemplum praebendum fuerit. Cujus nimirum vitam dum beatus Job, superno spiritu repletus, sollicita intentione conspiceret, futuram mansuetudinis illius humilitatem praevidens, quasi ad exemplum sibi propositum recurrit, ut quidquid in hac vita ageret, ad imitationis illius vestigia ligaret, quatenus qui occultae dispositionis ejus sublimia videre non poterat, quasi in terra conspiciens, ad imitationem ejus vestigia teneret. De quibus ejus vestigiis per Petrum dicitur: Christus passus est pro
Abbreviated transcription (Latin):
eius. S in his omnib: anse
tentia ostendit: quia in tot
bonis que egerat. nil esse se
credidit. S hec ipsa suꝑus
uerba repetentes: ut possu¬
mus ꝑstringamus. Uestigia
eius secufus est pes meus. Qͣ¬
si quidam namq gressus dei¬
sunt. ipse quas cernimus oꝑa¬
malusq regitur. quib iusti
iniustiq suis ordinationib
disponuntur ⁊ quib & sub¬
iectus quisq ad meliora co¬
tidie ducitur: & auersus.
ad deceriora corruens tolera¬
tur. De quib nimirum pro¬
sunt gressus tui ds. Nos itaq
cum uirtutem longanimitatis.
atq pietatis eius intuemur. &
intuentes imitari contendimꝰ :
quid aliud quam gressuum eiꝰ
uestigia sequimur: quia extre¬
ma quedam eius oꝑationis imi¬
tamur: Hec enim patris sui
uestigia. ueritas admonebat
imitari: cum diceret. Orate ꝓ
ꝑsequentib & calumpnianti

Expanded text:
se ta ostendit quia in tot bonis quae egerat nil esse se credidit. Sed haec ipsa superius verba repetentes, ut possumus perstringamus. CAejus secutus est pes meus. - Quasi quidam namque Dei gressus sunt, ipsae quas cernimus ejumalusque regitur, quibus justi injustique suis ordinibus disponuntur, quibus et subjectus quisque ad meliora quotidie ducitur, et adversus ad deteriora corruens toleratur. De quibus nimirum gresunt gressus tui, Deus . » Nos itaque cum virtutem longanimitatis atque pietatis ejus intuemur, et intuentes imitari contendimus, quid aliud quam gressuum ejus vestigia sequimur, quia extrema quaedam ejus operationis imitamur? Haec enim Patris sui vestigia Veritas admonebat imitari, cum diceret: « Orate pro persequentibus et calumnianti
Abbreviated transcription (Latin):
le me premat. Mens etenim
quelibet iusti. si ab ommpo¬
tente dño districte iudicatur:
mole magnitudinis premit᷑.
In quib nimirum uerbis. hoc
quoq intelligendum est: qd̾
sc̃s uir. dum dei fortitudinẽ
deuitat : quid eius aliud. qm
infirmitatem desiderat : Et
scͥptum est. Quod infirmũ
est dei: fortius est hominib.
Unde protinus adiungit.¬

Expanded text:
e desiderant. --Mens etenim quamlibet justi, si ab omnipotente Domino districte judicatur, mole magnitudinis premitur. In quibus nimirum verbis hoc quoque intelligendum est, quod sanctus vir, dum Dei fortitudinem devitat, quid ejus aliud quam infirmitatem desiderat? Et scriptum est: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Unde et protinus adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ eas penitendo ꝑsequimur:
quid nobis de eis uidex in suo
examine dicere possit. inueni¬
mus. Unde adhuc apte sub¬
mͥ respondeat: & intelligam
quid loquatur mͥ. Tunc enĩ
culpas plangimus. cum pen-¬
sare ceꝑimus. Si tunc subti¬
lius pensamus. cũm sollicitiꝰ
plangimus: atq ex lam̃tis
in corde nr̃o plemus nascit᷑.
quid est quod peccantib di¬
uina districtio minatur:
que erunt illa reproborum
improꝑia: qui terror: que¬
implacabilis maiestatis ani¬
maduersio. Tanta enĩ tunc
dñs reprobis iratus dicit: qnͣta
eos pati ex equitate ꝑmiserit.
Que nimirum uerba ani¬
maduersionis illius: iusti dũ
mͦ sollicite metuunt. euadũt.
S quis in illo examine. inue¬
niri iustus ualeat: si scd̾m sue
fortitudinis maiestatem. uitã
hominum discutiat deus:

Expanded text:
vero eas poenitendo persequimur, vero eas poenitendo persequimur, quid nobis de eis judex in suo examine dicere possit invenimus. Unde adhuc apte submihi respondeat, et intelligam quid loquatur mihi. - Tunc enim culpas plangimus, cum pensare coeperimus; sed tunc subtilius pensamus, cum sollicitius plangimus, atque ex lamentis in corde nostro plenius nascitur quid est quod peccantibus divina districtio minatur, quae erunt illa reproborum improimplacabilis Majestatis aversio. Tanta enim tunc Dominus reprobis iratus dicet; quanta eos pati ex aequitate permiserit. Quae nimirum verba animadversionis illius justi, dum modo sollicite metuunt, evadunt. Sed quis in illo examine inveniri justus valeat, si secundum suae fortitudinis Majestatem vitam hominum 515 discutiat Deus?
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium ponere est: intra
secretum mentis. ꝑ fidei con¬
templationem. ad trem̃dum
ex amen maiestatis illius. o¬
culos nr̃e considerationis aꝑi¬
re ÷ quid peccator homo me¬
reatur attendere: & occultꝰ
nunc & tacitus iudex quã
terribilis post appareat. con¬
siderare. Ex qua re agitur.
ut ad cognitionem sui ani¬
ma subtilius reuocetur: &
quo occultatum iudicem
magis terribilem uidet: eo
de suis actib. formidolosus
angustetur. Anxie trepidat.
culpas suas lamentis in seqͥ¬
tur: penitendo increpat. qͥ¬
lem fuisse se memunt. Un¬
de nunc quoq postquam di¬
ctum est. ponam coram eo
indicium: recte subiungit᷑.
os meum replebo increpati¬
onib. Qui enim sibi ĩ con¬
spectu dei iuditium ponit.
os suum increpationib replet:
quia dum subtile examen. tre¬
mendi contra se uidicis con¬
templatur: amara se peni¬
tentie inuectione ꝑsequitur.
Sepe autem dum culpas no¬
stras pensare negligimus: que
earum reprehensio in iudicio
sequatur. ignoramus. Dum

Expanded text:
udicium est, intra secretum mentis per contemplationem fidei, ad tremendum examen majestatis illius oculos nostrae considerationis aperire, quod peccator homo mereatur attendere, et, occultus nunc et tacitus judex quam terribilis post appareat considerare. Ex qua re agitur ut ad cognitionem sui anima subtilius revocetur, et quo occultum judicem suum magis terribilem videt, eo de suis actibus formidolosius angustetur. Anxie trepidat, culpas suas lamentis insequitur, poenitendo increpat, qualem fuisse se meminit. Unde nunc quoque postquam dictum est: Ponam coram eo judicium, recte subjungitur: Os meum replebo increpationibus. Qui enim sibi in conspectu Dei judicium ponit, os suum increpationibus replet, quia dum subtile examen tremendi contra se judicis contemplatur, amarae se poenitentiae invectione persequitur. Saepe autem dum culpas nostras pensare negligimus, quae earum reprehensio in judicio sequatur ignoramus; dum
Abbreviated transcription (Latin):
ea amplius in igne cruciet᷑.
Hic itaq eam relinquere
non uult. & tamen ab ea ab¬
strahitur: illic eam relinqͤre
appetit: & tamen in ea. ꝓpt̾
supplicia seruatur. Ad aug¬
mentum itaq tormenti. &
hic de corpore nolens educi¬
tur: & illic in corpore tene¬
tur inintus. Quia gͦ ens
sp̃c carnem quam sibi ma¬
le amando preposuit. eua¬
dere in tormento uolet. &
non ualet: recte nunc dicit᷑.
sAffugetur relictus in taber¬
naculo suo. De cuius accu¬
satione mox dicitur. Reue¬

Expanded text:
ea amplius in igne crucietur. ea amplius in igne crucietur. Hic itaque eam relinquere non vult, et tamen ab ea abstrahitur; illic eam relinquere appetit, et tamen in ea propter supplicia servatur. Ad augmentum itaque tormenti et hic de corpore nolens educitur, et illic in corpore tenetur invitus. Quia ergo ejus spiritus carnem quam sibi male amando praeposuit evadere in tormento volet et non valet, recte nunc dicitur: Affligetur relictus in tabernaculo suo. De cujus accusatione mox dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
eius sp̃u additur. Affuge
naculum caro est: quia ip¬
sam letus in habitat: & si
sit possibile. optat ut eam
numquam relinquat. Iusti
uͦ. quia gaudium suum in
spe celestium ponunt. eoꝵq
conuersatio in celis est: &
cum adhuc in carne sunt.
quasi in carne iam non sunt:
quia nulla carnis delectatio¬
ne pascuntur. Unde & qui¬
busdam dicitur. Uos autem
non estis in carne: s in sp̃ũ.
Neq enim in carne ñerant:
qui ꝑ magistri epłas. exhor¬
tationis eloquia suscipiebãt.
S quasi iam non incarne
esse est: de amore carnali
um. nil habere. At contra
iniquus iste. quia om̃egau
dium.incarnali uita posu¬
it: in tabernaculo carnis
habitauit. Quam uideli¬
cet carnem. cum in resur¬
rectione receperit: cum ea
gehenne ignib traditur.
ardebit. Tunc ab̃ ea educi
appetit: tunc eis torm̃ta
euadere. si ualeat querit:
tunc incipit uelle uitare
qͦdaamauit. S quia eandẽ
carnem deo preposuit: uidi¬
cante deo agitur : ut cum

Expanded text:
ejus spiritu additur: Affligiejus spiritu additur: Affliginaculum caro est , quia ipsam laetus inhabitat, et, si sit possibile, optat ut eam nunquam relinquat, justi vero, quia gaudium suum in spe coelestium ponunt, eorumque conversatio in coelis est , et cum adhuc in carne sunt, qquia nulla carnis delectatione pascuntur. Unde quibusdam dicitur: Vos autem non estis in carne, sed in spiritu. Neque enim in carne non erant qui magistri epistolas et exhortationis eloquia suscipiebant, sed quasi jam non in carne esse est de amore cum nihil habere. At contra iniquus iste, quia omne gaudium suum in carnali vita posuit, in tabernaculo carnis habitavit; quam videlicet carnem cum in resurrectione receperit, cum ea gehennae ignibus traditus ardebit, tunc ab ea educi appetit, tunc ejus tormenta evadere, si valeat, quaerit, tunc incipit velle vitare quod amavit: sed quia eamdem carnem Deo praeposuit, judicante Deo agitur ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
re non caret. Bene gͦ de
hoc iniquo dicitur. Deuo¬
rabit eum ignis qui si suo¬
cenditur: quia ommipoten¬
tis iustitia. futuroꝵ prescia.
ab ipsa mundi origine. ge¬
henne ignem creauit: qui
in pena reproboꝵ esse semel
inciperet: s ardorem suũ
etiam sine lignis. ñquam
finiret. Sciendum uͦ est:
quod om̃s. reprobi. quia ex
anima simul & carne pecca¬
uerunt: illic in anima pari¬
ter & carne cruciantur.
Unde ꝑ psalmistam dicit᷑.
Pones eos ut clibamim ig¬
nis in tempore uultus tui:
dñs in ira sua conturbabit
eos: & deuorabit eos ignis.
Clibanus namq: intrinse¬
cus ardet. Is uͦ qui ab igne
deuoratur: ab exteriori in¬
cipit parte cremari. Vt
gͦ sacra eloquia ardere ex
terus & interns reprobos
demonstrarent: eos ab igne
deuorari. & sicut clibanum
poni testantur: ut ꝑ ignẽ
crucientur in corpore: & ꝑ
dolorem ardeant in m̃te.¬
Unde hic quoq cum de
hoc impio diceretur. deuo¬
rabit eum ignis qui non
succenditur: protinus de

Expanded text:
re non caret. Bene ergo de re non caret. Bene ergo de hoc iniquo dicitur: Devorabit eum ignis qui non succenditur. Quia Omnipotentis justitia futurorum praescia, ab ipsa mundi origine gehennae ignem creavit, qui in poena reproborum esse semel inciperet: sed ardorem suum etiam sine lignis nunquam finiret. Sciendum vero est quod omnes reprobi, quia ex anima simul et carne peccaverunt, illic in anima pariter et carne cruciantur. Unde per Psalmistam dicitur: Pones eos ut clibanum ignis, in tempore vultus tui; Dominus in ira sua conturbabit eos, et devorabit eos ignis . Clibanus namque intrinsecus ardet, is vero qui ab igne devoratur, ab exteriori incipit parte concremari. Ut ergo sacra eloquia ardere et exterius et interius reprobos demonstrarent, eos et ab igne devorari, et sicut clibanum poni testantur, ut per ignem crucientur in corpore, et per dolorem ardeant in mUnde hic quoque, cum de hoc impio diceretur devorabit eum ignis qui non succenditur, protinus de
Abbreviated transcription (Latin):
tamen in eo maloꝵ operum
tenebre apparent : si tamen
minus prodit in oꝑe: quã
in eiꝰ latet cogitatione. Nã
qui cunc̾ta simul. in effec̾tu
non explet: cunc̾ta que no¬
ceant. in mente tacitus tenet.
Om̃s gͦ tenebre. in occultis
eius abscondite dicuntur:
quia & si in se mala omnia
non ostendit: omnia tamen
inferre proximis appetit. S
ultione sit ferienda. subiun¬
gat. Sequitur. Deuorabit
eum ignis. qui non succendi¬
tur. Miro ualde modo: pau¬
cis uerbis expressus est. ignis
gehenne. Ignis namq corpo¬
reus: ut esse ignis ualeat.
corporeis indiget fomentis
Qui cum necesse est ut ser
uetur. ꝑ congesta ligna ꝓ¬
culdubio nutritur: nec ua¬
let insi succensus esse: & nisi
refotus subsistere. Atcon¬
tra gehenne ignis. cum sit
corporeus. & in semet ipso
reprobos corporaliter exu¬
rat: nec studio humano suc¬
cenditur. nec lignis nutri¬
tur: s creatus semel. durat
in extinguibilis. Et succen¬
sione non indiget: & ardo¬

Expanded text:
tamen in eo malorum operum tamen in eo malorum operum tenebrae apparent; sed tamen minus prodit in opere quam in ejus latet cogitatione. Nam qui cuncta simul in effectu non explet, cuncta quae noceant in mente tacitus tenet. Omnes ergo tenebrae in occultis ejus absconditae dicuntur, quia etsi in se mala omnia non ostendit, omnia tamen inferre proximis appetit.  Vultione sit ferienda subjungat. Sequitur: CAPUTeum ignis qui non succenditur . Miro valde modo paucis verbis expressus est ignis gehennae. Ignis namque corporeus, ut esse ignis valeat, corporeis indiget fomentis: Qui cum necesvetur, per congesta ligna procul dubio nutritur, nec valet nisi succensus esse et nisi refotus subsistere. At contra gehennae ignis cum sit incorporeus, et in se missos reprobos corporaliter exurat, nec studio humano succenditur, nec lignis nutritur: sed creatus semel, durat inexstinguibilis, et succensione non indiget, et ardo
Abbreviated transcription (Latin):
uideas miquum. in terrena
potestate constitutum. gra¬
ui furore commoueri: quicqͥd
ira suggesserit exsequi. Et
cum furor abscesserit: mox eiꝰ
mentem luxuria deuastat.
Cum luxuria ad tempus in¬
termittitur: elatio protinus
quasi de continentia. in eius
cogitatione subrogat᷑: atq
ut a ceteris timeatur. appe¬
tit uideri terribilis. s cum
res exigit ut loqui quid du¬
pliciter debeat: quasi post¬
posito terrore suꝑbie. remis¬
sa locutione blanditur. Et
ri: duplex effici non ꝑtimes¬
cit. In cuius gͦ mentem. ui¬
tia utiis succedunt: recte
de eo dicitur: uadent & ue¬
nient suꝑ eum horribiles:
quia quot uitiis derelinqͦn¬
tib & succedentib p̾mitur.:
tot malignis spiritib ens
animus. quasi euntib ac re¬
deuntib. deuastatur. S hec
que agit extrinsecus. ꝑ par¬
tes prodeunt. Nam menti
eius: simul omnia mala col¬
ligantur. Unde & subdit᷑.¬
hẏpochrita. actiones bonas
in suꝑficie ostendat: quedã

Expanded text:
videas iniquum in terrena videas iniquum in terrena potestate constitutum, gravi furore commoveri, quidquid ira suggesserit exsequi; et cum furor abscesserit, mox 482 ejus mentem luxuria devastat; cum luxuria ad tempus intermittitur, elatio protinus quasi de continentia in ejus cogitatione subrogatur, atque ut a caeteris timeatur, appetit videri terribilis. Sed cum res exigit ut loqui quid dupliciter debeat, quasi postposito terrore superbiae, remissa locutione blanditur; et rit, duplex effici non pertimescit. In cujus ergo mentem vitia vitiis succedunt, recte de eo dicitur: Vadent, et venient super eum horribiles, quia quot vitiis decedentibus et succedentibus premitur, tot malignis spiritibus ejus animus quasi euntibus ac redeuntibus devastatur. Sed haec quae agit extrinsecus per partes prodeunt; nam menti ejus simul omnia mala colligantur. Unde et subditenim hypocrita actiones bonas in superficie ostendat, quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
rans in amaritudinesua.
Qui enim modo. quasi ex
terrore & claritate seriens
gaudet: inde post suppli¬
cia inꝑpetuum sustinet.
Et quidem de quodam di¬
uite scriptum est: quia epu¬
labatur cotidie splendide.
S aliud est splendere: atq
aliud fulgurare. Nonnum¬
quam quippe splendor sine
ꝑcussione est: fulgoris uero
nomine. splendor expͥmitur
cum ꝑcussione. Qui itaq
in potestate positus. aliis no¬
cet. non incongrue fulgu¬
rans dicitur: quia unde ip¬
se contra bonos. quasi exlu¬
ce głe extollitur : in de bonoꝵ
uita cruciatur. Sequitur.
horribibes. nisi maligni sp̃c
appellantur: bonis uideli¬
cet mentib. pauendi atq
fugiendi: Et quia idem
maligni sp̃c. certis quibꝰq
uitiis. singuli obsequi sunt
credendi: cum ꝑuersus iste.
alia quidem uitia ad mom̃¬
tum deserere uidetur. s alia
agere incipit ⁊ suꝑ hunc pro¬
fecto horribiles uadunt &
ueniunt: quia ꝑuersimen¬
tem. & si alia mala deserunt:
alia occupant. Sepe namq

Expanded text:
rans in amaritudine sua. rans in amaritudine sua. Qui enim modo quasi ex terrore et claritate feriens gaudet, inde post supplicia in perpetuum sustinet. Et quidem de quodam divite scriptum est quia epulabatur quotidie splendide. Sed aliud est splendere, atque aliud fulgurare. Nonnunquam quippe splendor sine percussione est, fulguris vero nomine splendor exprimitur cum percussione. Qui itaque in potestate positus aliis nocet, non incongrue fulgurans dicitur, quia unde ipse contra bonos quasi ex luce gloriae extollitur, inde bonorum vita cruciatur. Sequitur: horribiles, nisi maligni spiritus appellantur, bonis videlicet mentibus pavendi atque fugiendi? Et quia iidem maligni spiritus certis quibusque vitiis singuli obsequi sunt credendi, cum perversus iste alia quidem vitia ad momentum deserere videtur, sed alia agere incipit, super hunc profecto horribiles vadunt et veniunt, quia perversi mentem, etsi alia mala deserunt, alia occupant. Saepe namque
Abbreviated transcription (Latin):
uagina sua. Educ̾tus scili¬
cet ꝑ seductorem : egrediens
uͦ ꝑ propͥam uoluntatem.
Nam is qui ducitur: ducen¬
tem proculdubio sequitur.
Qui autem egreditur: se¬
cundum suam ꝑgere uo¬
luntatem uidetur. Quia
gͦ ad mala queq oꝑa. & ab
antiquo hoste trahitur. &
tamen suo libero arbitrio.
m eoꝵ desideriis obligatur:
de uagina sua eductus &e egre¬
diens dicitur : qm hoc quod
ex praua cogitatione exiit ad
pessimam oꝑationem: & illiꝰ
est sp̃c qui suggessit : & euis
nequitie. qui ex propria uo¬
luntate consensit. Cunis
ditur : cum protinus sub¬
infertur. Et fulgurans in
amaritudine sua. Fulgur
uenit. cum terrore ante o¬
culos clarescit: claritatem
ostendit : & anteposita ꝑ¬
cutit. Sic sic uidelicet mi¬
quus. cum głam uite p̾sen¬
tis assumpserit: unde in
hoc mundo ꝑ potentiam
clarus ostenditur. inde a¬
gitur tit multi feriantur:
quasi fulgurare iniqui ẽ:
in huius uite honore cla
cte nunc dicitur. Fulgu¬

Expanded text:
vagina sua; eductus scilivagina sua; eductus scilicet per seductorem, egrediens vero per propriam voluntatem. Nam is qui ducitur ducentem procul dubio sequitur; qui autem egreditur, secundum suam pergere voluntatem videtur. Qui ergo ad mala quaeque opera et ab antiquo hoste trahitur, et tamen suo libero arbitrio in eorum desideriis obligatur, de vagina sua eductus et egrediens dicitur, quoniam hoc quod ex prava cogitatione exit ad pessimam operationem, et illius est spiritus qui suggessit, et ejus nequitiae qui ex propria voluntate consensit. 32. ditur cum protinus subinfertur: Et fulgurans in amaritudine sua. --Fulgur venit, cum terrore ante oculos clarescit; claritatem ostendit, et anteposita percutit. Sic videlicet iniquus, cum gloriam vitae praesentis asshoc mundo per potentiam clarus ostenditur, inde agitur ut in ultimo feriatur. Quasi enim fulgurare iniqui est in hujus vitae honore clarcte nunc dicitur: Fulgu
Abbreviated transcription (Latin):
uelut ex insidiis ꝑcutit: dũ
illud is qui ꝑcutitur non
attendit. Fugiet gͦ arma fer¬
rea. & irruet in arcum ere¬
um: quia dum presentes ne¬
cesfitates metuens. multa ꝑ
auaritiam rapit : extremi
iudicii districtis se ꝑcussiõib
anteponit. Et cum fugit
arma ferrea. ab arcus erei
sagittis inuenitur: quia ma¬
la temporalia stulte preca¬
uens. sententia eterna ꝑcu
titur. Qui enim hic inopie
duritiam cum culpa fugit:
huc que miquus iste hic o¬
peretur. insimiet. Sequit᷑.¬
Eductus & egrediens de
uaginai sua: & fulgurans
in amaritudine sua. Iniqͦ
iste insidiatur dep̾dationib
proximorum: s dum praua
in cogitatione machinatur :
quasi adhuc gladius inuagi¬
na est. Dum uͦ malum qͦd
cogitauit iniq ꝑficit. de ua¬
gina sua egreditur: quia de
occultatione cogitationis sue.
ꝑ iniquitatem male oꝑatio¬
nis. aꝑitur. Ostenditur in
oꝑe: qualis latuit in cogita¬
tione. Et notandum quod
ait: eductus & egrediens de

Expanded text:
velut ex insidiis percutit, dum velut ex insidiis percutit, dum illud is qui percutitur non attendit. Fugiet ergo arma ferrea, et irruet in arcum aereum, quia dum, praesentes necessitates metuens, multa per avaritiam rapit, extremi judicii districtis se percussionibus anteponit. Et cum fugit arma ferrea, ab arcus aerei sagittis invenitur, quia, mala temporalia stulte praecavens, sententia aeterna 481 percutitur. Qui enim hic inopiae duritiam cum culpa fugit, huc quae iniquus iste hic operetur insinuat. SequitEductus et egrediens de vagina sua, et fulgurans in amaritudine sua. - Iniquus iste insidiatur depraedationibus proximorum, sed dum prava in cogitatione machinatur, quasi adhuc gladius in vagina est. Dum vero malum quod cogitavit, inique perficit, de vagina sua egreditur. Quia de occultatione cogitationis suae per iniquitatem malae operationis aperitur, ostenditur in opere qualis latuit in cogitatione. Et notandait: Eductus, et egrediens de
Abbreviated transcription (Latin):
ereum. Sciendum quod
auaritia aliqͣndo ꝑ elationẽ
subripit: aliquando uͦ ꝑ ti¬
morem. Sunt namq non¬
nulli: qui dum potiores uide¬
ri appetunt: ad alienarum
rerum ambitũ succendunt᷑.
Et sunt nonnulli: qui dum
sibi subsidioꝵ necessaria de¬
esse timent. mentem ad aua¬
ritiam relaxant: & aliena
ambiunt: cum sua sibi suf¬
ficere non posse. suspicantur:
Omnis uͦ necessitas. non ĩcon¬
grue ferrum uocatur: quia
uitam mopis. meroris uulne¬
necessitatib scͥptum est: qͥa
fr̃ib uenditus. afflctam
amimam ducebat. Ferrum
ꝑtransiuit animam eius.
Quid gͦ sunt arma ferrea.
nisi necessitates uite p̾sen¬
tis : que dure premunt. &
uitam mopis insecuntur :
Ferrum quippe erugo con¬
sumit: es autem confume¬
re. difficilius solet. Ferro
gͦ necessitas presens. qͦͤ tran¬
sitoria est: ere autem. sen¬
tentia eterna figuratur. Et
quia uidicium suꝑnum. ab
iniqui mente non attenditur.
iuste arcui comparatur. qm̃

Expanded text:
aereum. - Sciendum quod aereum. - Sciendum quod avaritia aliquando per elationem subrepit, aliquando vero per timorem. Sunt namque nonnulli, dum potiores videri appetunt, in alienarum rerum ambitum succenduntur. Et sunt nonnulli qui, dum sibi subsidiorum necessaria deesse timent, mentem ad avaritiam relaxant et aliena ambiunt, cum sibi sua sufficere non posse suspicantur. Omnis ergo necessitas non incongrue ferrum vocatur, quia vitam inopis moeroris vulnenecessitatibus scriptum est, qui a fratribus venditus, afflictam vitam ducebat. « Ferrum pertransivit animam ejus . » Quid ergo sunt arma ferrea, nisi necessitates vitae praesentis, quae dure premunt, et vitam inopis insequuntur? Ferrum quippe aerugo consumit, aes autem consumere difficilius solet. Ferro ergo necessitas praesens, quae transitoria est, aere autem sententia aeterna figuratur. Et quia judicium supernum ab iniqui mente non attenditur, juste arcui comparatur, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
tis: eisq de labore cogita
trahuntur ad ignem eter¬
num. Et quia ut supra
iam diximus : sepe ꝑuersꝰ
quisq. quantocitius ꝑue¬
nit ad desiderium. tanto
facilius rapitur ad tormen¬
tum: optando subiungit᷑.¬
Utinam impleatur uenter
eius. ut emittat in eũ tram
furoris sin: & pluat suꝑ il¬
lum bellum suum. Suꝑ
hunc hẏpochritam bellũ
cioꝵ suoꝵ gladiis. eius oꝑa
ꝑcutit. Bellum namq deo
pluere est: iniqui uitam di¬
strictis sententiis desuꝑ. ad
interitum urgere. Bellũ
deo pluere est: suꝑbientia
contra se corda ꝑcutere :¬
& mentem aridam. quasi
quibusdam guttis pluuie
descendentib. iudicioꝵ su¬
oꝵ iaculis ferire: ut cum
iam ad iudicium rapitur:
modo meminerit quia ma¬
le concupiuit. & concupi¬
ta peuis congregare studu¬
it: modo doleat. quod con¬
gregata deserit: quandoq
autem. & ultionis ignem
sentiat : quem ne bene ui¬
ueret. preuidere contemp¬
sit. Sequitur. Pugiet arma¬
ferrea: & irruet in arcum

Expanded text:
tis; eisque de labore cogitattis; eisque de labore cogitathuntur ad ignem gehennae. Et quia, ut supra jam diximus, saepe perversus quisque quanto citius pervenit ad desiderium, tanto facilius rapitur ad tormentum, optando subjungitUtinam impleatur venter ejus, et immittat in eum iram furoris sui, et pluat super illum bellum suum. - Super hunc hypocritam Dominus ciorum suorum gladiis ejus opera percutit. Bellum namque Deo pluere est, iniqui vitam districtis sententiis desuper ad interitum urgere. Bellum Deo pluere est superbientia contra se corda percutere, et mentem aridam, quasi quibusdam guttis pluviae densescentibus, judiciorum suorum jaculis ferire, ut cum jam ad judicium rapitur, modo meminerit quia male concupivit, et concupita pejus congregare studuit, modo doleat quod congregata deserit, quandoque autem et ultionis ignem sentiat, quem, ne bene viveret, praevidere contempsit. Sequitur: CAPUT ferrea, et irruet in arcum
Abbreviated transcription (Latin):
more custodiat: quod cũ
graui labore meminit adqͥ¬
situm. Hinc & inde insidi¬
atores metuit: atq hoc se ꝑ¬
peti. quod ipse fecit aliis.
ꝑtimescit. Formidat poti¬
orem alterum: ne hunc su¬
stineat uiolentum. Paupe¬
rem uͦ cum conspicit: sus¬
picatur furem. Ipsa quoq
que congesta sunt: curat
magnopere. ne ex nature
ꝓprie defectu. ꝑ negligenti¬
am consumantur. In his
itaq omnib. quia timor
ipse pena est: tanta infelix
patitur. quanta pati timet.
Post hoc quoq ad gehen
nam ducitur: eternis cru¬
ciatib mancipatur. Om̃is
gͦ dolor. suꝑ eum irruet: quẽ
& hic prius pena concupis¬
centie : postinodum uͦ cura
custodie: & illic quandoq.
ra autem est. securitas cor¬
dis. aliena non querere:
tum manere. Ex qua ui¬
delicet securitate. etiam ꝑ¬
hennis requies nascit᷑: quia
a bona & tranquilla cogi¬
tatione. ad gaudia eterna
transitur. Quocontra re¬
probi. & hic fatigantur in
desideriis. & illic intormen¬

Expanded text:
more custodiat quod cum more custodiat quod cum gravi labore meminit acquisitum. Hinc inde insidiatores metuit, atque se hoc perpeti quod ipse fecit aliis pertimescit. Formidat potentiorem alterum, ne hunc sustineat violentum; pauperem vero cum conspicit, suspicatur furem. Ipsa quoque quae congesta sunt curat magnopere, ne ex naturae propriae defectu 480 per negligentiam consumantur. In his itaque omnibus quia timor ipse poena est, tanta infelix patitur, quanta pati timet. Post hoc quoque anam ducitur, aeternis cruciatibus mancipatur. Omnis ergo dolor super eum irruet, quem et hic prius poena concupiscentiae, postmodum vero cura custodiae, et illic quandoque ra autem est securitas cordis, aliena non quaerere, tum manere. Ex qua videlicet securitate etiam perennis requies nascitur, quia a bona et tranquilla cogitatione ad gaudia aeterna transitur. Quo contra reprobi et hic fatigantur in desideriis, et illic in tormen
Abbreviated transcription (Latin):
Qui gͦ ex habundantia
coangustatuᷤᷤ dicebat. qͥd
faciam: quasi multo cibo p̾s¬
sus. estuabat. Pensemus qd̾
uotis appetiit: ut uberes
fructus. ager illius afferret.
Ecce autem uota comple¬
ta sunt: quia fructus ube¬
res ager attulit. S ad
recondendum loca ñ suf¬
ficiunt: multiplicatus diues.
quid faciat ignorat᷑. De an¬
gustia: ex satietate nata.
De ubertate agri: angu¬
statur animus auari. Di¬
cens namq quid faciam:
profecto indicat. quia uoto¬
rum suoꝵ effectib pressus:
sub quodam rerum fasce la¬
borabat. Bene gͦ dicitur.
cum satiatur fuerit arta¬
bitur: quia mens auari. qͦ
prius ex habundantia re¬
quiem quesierat : post ad
custodiam grauius labo
Prius namq dolorem ha¬
buit. in ipsa sue concupiscen¬
tie fatigatione. qualiter con¬
cupita raperet: quomͦ alia
blandimentis. alia terrorib
auferret. At postquam ad¬
quisitis reb. ꝑuenit ad de¬
siderium: alius hunc dolor
fatigat: ut cum sollicito ti¬

Expanded text:
Qui ergo ex abundantia Qui ergo ex abundantia coangustatus dicebat: Quid faciam? quasi multo cibo pressus aestuabat. Pensemus quot votis appetiit ut uberes fructus ager illius afferret. Ecce autem vota completa sunt, quia fructus uberes ager attulerat. Sed quia ad recondendum loca non sufficiunt, multiplicatus dives quid faciat ignorat. O angustia ex satietate nata! De ubertate agri angustatur animus avari. Dicens namque: Quid faciam? profecto indicat quia, votorum suorum affectibus pressus, sub quodam rerum fasce laborabat. Bene ergo dicitur: Cum satiatus fuerit, arctabitur. Quia mens avari, quae prius ex abundantia requiem quaesierat, post ad custodiam gravius laborPrius namque dolorem habuit in ipsa suae concupiscentiae fatigatione, qualiter concupita raperet, quomodo alia blandimentis, alia terroribus auferret; at postquam acquisitis rebus pervenit ad desiderium, alius hunc dolor fatigat, ut cum sollicito ti
Abbreviated transcription (Latin):
enim ei de bonis suis aliqͥd
ꝑmaneret: secum que ha¬
buerat tolleret. S quia
omnia ambiens. timere iui¬
dicem noluit: ex hac uita
subtrac̾tus. ad iudicem nu¬
dus uadit. Qui tamen mi¬
quo. ad retͥbutionem minꝰ
est. quod sub sequenti pena
cruciatur: si in hac saltem
uita. liber esse ꝑmittitur.
S nulla est libertas ineul¬
pa: sicut scͥptum est. Ubi
sp̃c domini: ibi libertas.
Et plerumq ꝑuerse men¬
ti: ipsa sua culpa. fit pena.
Cum satiatus fuerit: arta¬
bitur. Prius quippe anhe¬
lat. ꝑ auaritiam concupi¬
ta cong̾gare: & cum quasi
in quodam uentre auari¬
tie multa congesserit. satia¬
tus artatur: quia dum an¬
xiatur. qualiter acquisi¬
ta custodiat: ipsa eũ sua
satietas angustat. Diuitis
enim cuiusdam. uberes fru¬
ctus ager attulerat: sed
quia ubi eos tantos repo¬
neret non habebat dixit.
Quid faciam: quod non
habeo. quo congregem fru¬
ctus meos: Et dixit. Hoc
faciam. Destruam horrea
mea: & maiora edificabo.

Expanded text:
enim de bonis suis aliquid enim de bonis suis aliquid remaneret, secum quae habuerat tolleret; sed quia omnia ambiens timere judicem noluit, ex hac vita subtractus, ad judicem nudus vadit. Cui tamen iniquo ad retributionem minus est quod in subsequenti poena cruciatur, si in hac saltem vita liber esse permittitur. Sed nulla est libertas in culpa, quia scriptum est: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Et plerumque perversae menti ipsa sua culpa fit poena. Cum satiatus fuerit, artabitur. Prius quippe anhelat per avaritiam concupita congregare, et cum quasi in quodam ventre avaritiae multa congesserit, satiatus artabitur; quia dum anxiatur, qualiter adquisita custodiat, ipsa eum satietas angustat. Divitis enim cujusdam uberes fructus ager attulerat; sed quia ubi eos tantos reponeret, non habebat, dixit: Quid faciam, quod non habeo quo congregem fructus meos? Et dixit: Hoc faciam, destruam horrea mea, et majora aedificabo .
Abbreviated transcription (Latin):
de repentina ultio sequit᷑:
quia hoc quoq obtinuit:
quod deo irascente concupi¬
uit. Unde & ꝑ psalmistam
dicitur: cum escam carnis.
male popłs desiderasse ꝑ¬
hibetur. Ad huc esca eoꝵ
erat in ore ipsoꝵ. & ira di
apparere diuina uidicia:
cum prepediuntur neimi¬
pleri debeant. mala uota.
Nam quanto citius malũ
uotum impleri ꝑmitut᷑ :
plerumq tanto celerius
punitur. Vnde gͦ hypo¬
chrita festine multipli¬
catur. ut potens sit: inde
agitur cum celeritate ne sit:
quia & arbusta que tardiꝰ
crescunt. annosa ꝑdurant :¬
& que in temꝑis breuitate
proficiunt. celerius arescũt:¬
& quasi cum festinant esse
tendunt ad non esse. Seqͥt᷑.
Cibus eius est: omne hoc
quod ꝑuerso desiderio con¬
cupiuit. S ꝑcusso hẏpochri¬
ta. de cibo suo nil remanet:
quia cum ipse ad eterna sup
plicia ducitur : a cunctis bo¬
nis que hic possederat alie¬
natur. Unde & adhuc sub-¬
ditur. Propterea nichil ꝑ¬
manebit de bonis tius. Si

Expanded text:
de repentina ultio sequitur, de repentina ultio sequitur, quia hoc quoque obtinuit quod Deo irascente concupivit. Unde et per Psalmistam dicitur, cum escam carnis male populus desiderasse perhibetur: Adhuc esca eorum erat in ore ipsorum, et ira apparere divina judicia, cum praepediuntur, ne impleri 479 debeant mala vota. Nam quanto citius malum votum impleri permittitur, plerumque tanto celerius punitur. Unde ergo hypocrita festine multiplicatur ut potens sit, inde agitur cum celeritate ne sit, quia et arbusta quae tardius crescunt annosa perdurant; et quae in temporis brevitate proficiunt celerius arescunt, et quasi cum festinant esse tendunt ad non esse. SequiturCibus ejus est omne hoc quod perverso desiderio concupivit. Sed percusso hypocrita, de cibo suo nil remanet, quia cum ipse ad aeterna supplicia ducitur, a cunctis bonis quae hic possederat, alienatur. Unde et adhuc subditur: Propterea nihil remanebit de bonis ejus. - Si
Abbreviated transcription (Latin):
Discedite a me maledicti
in ignem eternum: quipa¬
ratus est diabolo. & angłis
eius. Si gͥ tanta pena mul¬
tatur. qui non dedisse con¬
uincitur: qua pena feri¬
endus est. qui redarguit᷑
non edificauit eam: quia
non solum de suo nil tribu¬
it: s etiam quod erat ali¬
enum tulit. Bene autem
subditur. Nec est satiatus
uenter eius. Uenter quip¬
pe iniqui auaritia est: qͥa
in ipsa colligitur: qͥcquid
ꝑuerso desiderio glutitur.
Liquet uͦ. quia auaritia
desideratis reb non extin¬
guitur: s augetur. Nam
more ignis. cum ligna qͤ
consumat acceperit. excres¬
cit: & unde uidetur ad
momentum flamma com¬
pͥmi ÷ mnde paulopost cer¬
nitur dilatari. Et sepe
omp̃e deus. cum auare
menti uehementer irasci¬
tur: prius ei ꝑmittit ad
uotum cuncta suppetere :¬
& post hanc ꝑultionim sub¬
trahit: ut pro eis debeat sup¬
plicia eterna tolerare. Un
buerit que concupierat:
possidere non poterit. Ma
cum & hoc tribuitur quod
male desideratur. Atq in¬

Expanded text:
scedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Si igitur tanta poena multatur, qui non dedisse sua convincitur, qua poena feriendus est, qui redarguitur non aedificavit eam, quia non solum de suo nil tribuit, sed etiam quod erat alienum tulit. Bene autem subditur: Nec est satiatus venter ejus. Venter quippe iniqui avaritia est, quia in ipsa colligitur quidquid perverso desiderio glutitur. Liquet vero quia avaritia desideratis rebus non exstinguitur, sed augetur. Nam more ignis cum ligna quae consumat acceperit, accrescit; et unde videtur ad momentum flamma comprimi, inde paulo post cernitur dilatari. Et saepe omnipotens Deus cum avarae menti vehementer irascitur, prius ei permittit ad votum cuncta suppetere, et post hanc per ultionem subtrahit, ut pro eis debeat supplicia aeterna tolerare. Undbuerit quae concupierat, possidere non poterit. 24.cum hoc tribuitur quod male desideratur, atque in
Abbreviated transcription (Latin):
uidendo. cognoscat. Sed
hec heretici. scãm ecclesiã
scire non estimant: quia
stulto iudicio. solos se sapi¬
entes putant. Ex quorũ
custodire cupis: quam cal
cut semita redemptoris no¬
stri. humilitas: ita semita
itaq semitam. uiri inqui
caloant: quia ꝑ hunis uite
desideria an elatione ꝑam

Expanded text:
videndo cognoscat. Sed videndo cognoscat. Sed haec haeretici sanctam Ecclesiam scire non aestimant, quia stulto judicio solos se esse sapientes putant. Ex quorum custodire cupis, quam calccut semita Redemptoris nostri humilitas, ita semita itaque semitam viri iniqui calcant, quia per hujus vitae deside
Abbreviated transcription (Latin):
simul omnib numquam de¬
sit. Nam & si quosdam pec¬
cantes deserit: eisdem tamen
ipsis ad est ꝑ uidicium : quib
deesse cernitur. ꝑ adiumen¬
tum. Sic itaq exteriora cir¬
cumdat. ut interiora imple¬
at: sic interiora implet. ut
exteriora circumdet : sic sũ¬
ma regit. ut ima non dese¬
rat: sic imis presens est. ut
a suꝑiorib non receclat. Sic
latet in sua specie: ut tamen
cognoscatur in oꝑatione.
Sic cognoscitur in suo oꝑe:
ut tamen comprehendi nõ
ualeat. a cognoscentis estima¬
tione. Sic adest ut uderi
nequeat: sic uderi non ua¬
let. ut tamen eius presentiã.
ipsa sua iudicia testentur.
Sic se nobis intelligendum
prebet. ut tamen ipsum no¬
bis radium sui intellectus
obnubilet: et rursum sic ca¬
ligine nos ignorantie repra¬
mit. ut tamen menti nr̃e.
radus sue claritatis int̾mi¬
cet : quatinus & subleuata
quippeam uideat. & reuer¬
berata contremiscant: et
quia eum sicuti est. uidere
non potest: aliquatenus

Expanded text:
simul omnibus nunquam desimul omnibus nunquam desit. Nam etsi quosdam peccantes deserit, eisdem tamen ipsis adest per judicium, quibus deesse cernitur per adjumentum. Sic itaque exteriora circumdat, ut interiora impleat: sic interiora implet, ut exteriora circumdet: sic summa regit ut ima non deserat: sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat: sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione: sic cognoscitur in suo opere, ut tamen comprehendi non valeat agnoscentis aestimatione: sic adest, ut videri nequeat: si videri non valet, ut tamen ejus praesentiam ipsa sua judicia testentur: sic se nobis intelligendum praebet, ut tamen ipsum nobis radium sui intellectus obnubilet, et rursum sic caligine nos ignorantiae reprimit, ut tamen menti nostrae radiis suae claritatis intermicet, quatenus et sublevata quippiam videat et reverberata contremiscat; et quia eum sicuti est videre non potest, aliquatenus