comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prio bono ut tamquam agnoscentium pudorem
laudator ꝑurgeat. quia non ipsos nos. sed diuine
bonitatis munera atq opera praedicari cognos¬
cimus. Si quid enim in nobis boniuid&ur autcre¬
ditur. Illius ẽ quisolus bonus est & decuius pleni¬
tudine om̃s accipimus. & promeriti uel fidei capa¬
citate respergimur: Ros enim qui ab illo ẽ sanitas ẽ
nobis & laetamur instillicidus eiꝰ: ergo &error
iste quonos laudatis innocuus erit uobis. Insuꝑ
& mercedem uobis copiosam tampia fides cõgerit
quia ut nos nr̃amente iniquos. & deꝑuersa huiꝰ
saeculi generatione prauos. & istim&is bonos factos
dño omnipotenti creditis. qui potens est iustifica¬
re impium. &uiuificare mortuos. & i luminare
tenebras. & foenicium candidare quam obrem p¬
orate sollicit. ut tanto opere ułmunere dĩ dig¬
num cor accipiamus. & qui accepimus contemptũ
patrimonii. accipiamus &iam nr̃i contemptum:

Expanded text:
prio bono, ut tamquam agnoscentium pudorem prio bono, ut tamquam agnoscentium pudorem laudator perurgeat, quia non ipsos nos sed diuinae bonitatis munera atque opera praedicari cognoscimus; si quid enim in nobis boni uidetur aut creditur, illius est, qui solus bonus est et de cuius plenitudine omnes accipimus et pro meriti uel fidei capacitate respergimur. ros enim qui ab illo est sanitas est nobis, et laetamur in stillicidiis eius. ergo et error iste, quo nos laudatis, innocuus erit uobis. insuper et mercedem nobis copiosam tam pia fides congerit, quia, ut nos nostra mente iniquos et de peruersa huius saeculi generatione prauos existimetis bonos factos, domino omnipotenti creditis, qui potens est iustificare inpium et uiuificare mortuos et inluminare tenebras et phoenicium candidare. Quamobrem orate solliciti, ut tanto opere uel munere dei dignum cor accipiamus et qui accepimus contemptum patrimonii accipiamus etiam nostri contemptum;
Abbreviated transcription (Latin):
cemus in terra membra nr̃a ut fiant arma iustitiȩ
quib: accineti & xp̃o & angelis cius. & uobis lectũ
de nostro certamine spectaculum praebeamus.¬
tulatione cantemus. Anima nr̃a sicut passer
crepta cst delaqueo uenantium. Laqueus contri¬
tus est & nos liberatisumus. quia adiutorium nr̃m
est in nomine dñi ihũ xp̃i. Non est enim aliud nom̃
subcaelo datum hominib: inquo oporteat saluos
fierinos in hoc nomine triumphantes confiteamur
dño misericordias ei: & gloriemur in laude cius
non in nrã: Qm̃ ut propheta dicit. Siquid bonum
nobis ab ipso est. & siquid optimum abipsius est:
Ipse enim fecitnos & non ipsinos. Et propterea dicit.
quid aut̃ habes ohomo quod non acceperis. quod si
accepisti quid gloriaris quasi non acceperis. In quo
monet ut quigloriatur in dño glorietur : Vndeiã
nobis leues angustiȩ fiunt. quando laudari
uidemur: Nihil enim nobis consciisumus depro¬

Expanded text:
cemus in terra membra nostra, ut fiant arma iustitiae, cemus in terra membra nostra, ut fiant arma iustitiae, quibus accincti et Christo et angelis eius et nobis laetum de nostro certamine spectaculum praebeamustulatione cantemus: anima nostra sicut passer erepta est de laqueo uenantium; laqueus contritus est, et nos liberati sumus, quia adiutorium nostrum est in nomine domini Iesu Christi. non est enim aliud nomen sub caelo datum hominibus, in quo oporteat saluos fieri nos. in hoc nomine triumphantes confiteamur domino misericordias eius et gloriemur in laude eius, non in nostra. quoniam, ut propheta dicit, si quid bonum nobis, ab ipso est et si quid optimum, ipsius est: ipse enim fecit nos, et non ipsi nos. et propterea dicit: quid autem habes, o homo, quod non acceperis? quod si accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? in quo monet ut qui gloriatur in domino glorietur, unde iam nobis leues angustiae fiunt, quando laudari uidemur; nihil enim nobis conscii sumus de pro
Abbreviated transcription (Latin):
tib: ⁊ Non quod sp̃s nequam in caelestib agant.
sed quod incaelesti conuer satione uiuentib aduer¬
sentur : induamus itaq: arma lucis in dõ nr̃o trans¬
grediamur murum illum internos et dm̃ separantẽ
nec de carnali infirmitate timeamus aduersarium
spiritali natura uiolentum. quia uirtus in infirmi¬
tate ꝑ ficitur. & non inuir tute sua potens est uir.
sed dñs infirmum facit aduersarium ei: quemipsedñs
uirtutum re głȩ tali pronobis congressionis genere
confudit . Vtillum incrucexp̃i non diuina uirtus
sed humana superar& infirmitas. Sequamur itaq:
trium phantem ihm̃. & scuto fidei circum d& nos ueritas
eus ut nontimeamus atimore nocturno: & aiaculo
uolante ꝑdiem. Cadent a latere nr̃o mille & decem
milia ad extris nr̃is. non nr̃a uirtute sed xp̃i. cuius
pugna est quapugnamus & cuius corona quauinci¬
mus quiamem brasumus corporis ei: sitamen mortifi¬

Expanded text:
tibus, non quod spiritus nequam in caelestibus agant, tibus, non quod spiritus nequam in caelestibus agant, sed quod in caelesti conuersatione uiuentibus aduersentur. induamus itaque arma lucis, in deo nostro transgrediamur murum illum inter nos et deum separantem nec de carnali infirmitate timeamus aduersarium spiritali natura uiolentum, quia uirtus in infirmitate perficitur, et non in uirtute sua potens est uir, sed dominus infirmum facit aduersarium eius, quem ipse dominus uirtutum, rex gloriae, tali pro nobis congressionis genere confundit, ut illum in cruce Christi non diuina uirtus sed humana superaret infirmitas. sequamur itaque triumphantem Iesum, et scuto fidei circumdet nos ueritas eius, ut non timeamus a timore nocturno et a iaculo uolante per diem. cadent a latere nostro mille et decem milia a dextris nostris, non nostra uirtute sed Christi, cuius pugna est qua pugnamus et cuius corona qua uincimus, quia membra sumus corporis eius, si tamen mortifi
Abbreviated transcription (Latin):
ut & illius nomine odorem uitȩ trahamus. et efficia¬
mur odor xp̃ibonus dõ. potianati utscriptum est
auino ungentorum de calice salutaris: Inquo ipse
ut ptͦmentarius. ut in ȩc clesiastico scribitur ungen¬
ta sua uitatum miscet. diuidens donasua singulis
prout uult. ut omnia in omnib: impleantur. & odorẽ
notitiȩ suae manifestaet innob̵. quia ungentum &i¬
nanitum est nomen ei: quod ut nomen in uocetur
suꝑnos semꝑ. et in nob̵ nomin&ur. fiat conuersatio
nr̃a in caelis: Ita enim efficiemur sicut passer
unicus suꝑtectum. Sinonqͤ interra sunt sapiamus.
autqueramus. sed que sursum sunt ubixp̃s est
sedens add&xteram patris: Innumerabilibus oculis¬
spẽculator actuum nr̃orum. & & pectator agonis
istius quo in carne ambulantes Non secundum
carnem militamus. Non enim est nobis conlucta¬
tio aduersus carnem & saguinem. sed aduersus in ui¬
sibiles inimicos. & aduersus spãlia nequitiȩ in caecles¬

Expanded text:
ut ex illius nomine odorem uitae trahamus et efficiaut ex illius nomine odorem uitae trahamus et efficiamur odor Christi bonus deo, potionati, ut scriptum est, a uino unguentorum de calice salutaris, in quo ipse ut pigmentarius, ut in ecclesiastico scribitur, unguenta suauitatum miscet, diuidens dona sua singulis prout uult, ut omnia in omnibus inpleantur et odorem notitiae suae manifestet in nobis, quia unguentum exinanitum est nomen eius. quod ut nomen inuocetur super nos semper et in nobis nominetur, fiat conuersatio nostra in caelis. ita enim efficiemur sicut passer unicus super tectum, si non quae in terra sunt sapiamus aut quaeramus, sed quae sursum sunt, ubi Christus est sedens ad dexteram patris, innumerabilibus oculisspeculator actuum nostrorum et spectator agonis istius, quo in carne ambulantes non secundum carnem militamus. Non enim est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus inuisibiles inimicos et aduersus spiritalia nequitiae in caeles
Abbreviated transcription (Latin):
enim. quia non sine causa tenduntur auib retia
& scimus quia sic insidiantes uolucrum simplicitati
aucipes humi ponunt tendiculas & aspersȩ plerũq
escae. uel caeci illices fraude deponunt aues.
& oꝑtis doloso caespite laqueis inplicant credulas.
Sednos simili arte nossollicitantib per obtentas
mundi huius ilecebras. nequitie spãlis aucibus
armati fide & inluminati ueritate dicamus: In dño
confido quomodo dicitis anime meȩ trans migra
inmontem sicut passer: Discedite ame om̃s qui
operamini iniquitatem: propterea oremus dnm̃
qui mnluminat omnem hominem uenientem inhunc
mundum Omnem hominem dictum puto. quia
nemo homo nisi agnoscens dm̃. uł qui potius merue¬
rit agnosciadõ. quemnon agnoscentes. comͣparatis
iumentis. & similes factisunt illis. nos ergo magna
eius misericordia &impiis iustificati ꝑfidem. & non
& operib: Percurramus in odorem ungentorum eius.

Expanded text:
enim, quia non sine causa tenduntur auibus retia. enim, quia non sine causa tenduntur auibus retia. et scimus, quia sic insidiantes uolucrum simplicitati aucupes humi ponunt tendiculas; et aspersae plerumque escae uel caeci inlices fraude deponunt aues et opertis doloso cespite laqueis inplicant credulas. sed nos simili arte nos sollicitantibus per obtentas mundi huius inlecebras nequitiae spiritalis aucupibus armati fide et inluminati ueritate dicamus: in domino confido, quomodo dicitis animae meae: transmigra in montem sicut passer? discedite a me omnes qui operamini iniquitatem. propterea oremus dominum, qui inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum. omnem hominem dictum puto, quia nemo homo nisi agnoscens deum et qui potius meruerit agnosci a deo. quem non agnoscentes conparati sunt iumentis et similes facti sunt illis. nos ergo magna eius misericordia ex inpiis iustificati per fidem et non ex operibus percurramus in odorem unguentorum eius,
Abbreviated transcription (Latin):
singularem quia unicus est dĩ filius suꝑ uoluntatem.
quia inaltis habitat. & humilia respicit. Et quides¬
cendit in inferiora terrae. Ipse est & qui as cendit
suꝑ om̃s caelos. captiuam ducens captiuitatem.
ut ad impleret omnia: Humnc passerem si directa
imitatione ualeamus sequi. Is dem uestigus ambu¬
lantes quib ingressisunt spetiosi euangelizantium
pedes. tunc inedito constituti poterimus dicere. uigi¬
Laui & factus sum sicut passer unicus suꝑtectum:
Neminerimus tamen &iam insublime prouecti uerbũ
illud dñi ut quifuerit intecto non reuertatur indomũ
suam tollere uasa. idẽ neinnos m&ipsos recurramꝰ.
& opera carnalia quasi uasa in inferiorib derelicta
rep&amus: nemo enim inquit mittens ad aratrum
manum. & respiciens r&ro aptus ẽ regnodĩ: Sed etͦsuꝑ
tectum fuerimus. id est suꝑnaturam terrenam
cuolauerimus. non ad qui escentes carni timeamus
auiũ &emplo adhumilia deuolare: Scriptum ẽ

Expanded text:
singularem, qui unicus est dei filius, superuolitantem, singularem, qui unicus est dei filius, superuolitantem, quia in altis habitat et humilia respicit, et qui descendit in inferiora terrae, ipse est et qui adcendit super omnes caelos captiuam ducens captiuitatem, ut adinpleret omnia? hunc passerem si directa imitatione ualeamus sequi, isdem uestigiis ambulantes, quibus ingressi sunt speciosi euangelizantium pedes, tunc in edito constituti poterimus dicere: uigilaui et factus sum sicut passer unicus super tectum. Meminerimus tamen etiam in sublime prouecti uerbum illud domini, ut qui fuerit in tecto non reuertatur in domum suam tollere uasa, id est ne in nosmet ipsos recurramus et opera carnalia quasi uasa in inferioribus derelicta repetamus. nemo enim, inquit, mittens ad aratrum manum et respiciens retro aptus est regno dei. sed etsi super tectum fuerimus, id est super naturam terrenam euolauerimus non adquiescentes carni, timeamus auium exemplo ad humilia deuolare. scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
lariter sumego donec transeam: Et quis iste passer
est. in quo forma ꝑfecti est. nisi passer ille qui in¬
uenit sibi domum. & cum turture nidum sibi fecit.
Altariatua dñẽ uirtutum : Iste forsitam passerest
de duob: illis. quorum unus non cadit suꝑ terram
sine uoluntate patris: Cecidit enim passer hic sum¬
mus incorpore. sed & resurrex̃. Cȩcidit aũt & uo¬
luntatis assensu. factus oboediens patriusq ad mor¬
tem crucis. Hicpasser est illa sapientia quaerequi¬
rentib se in uiis hilariter ostendit. nunc inportis
fit obuia. nunc in plateis os currit. nunc in muris.
uel turrib celsa conuocat ad se amatores suos.
& inuitat eos in altitudines habitationum suarum.
ut impleat uerbum suum. quia ex altatus omnia
ad se trahit. quis dabit nob pennas columbae
de argentatas. ut per eloquia dñi castac. & sicut
argentum igne & aminata. pennati prouolemus
ad brauium suꝑne uocationis: Sequentes istum passerẽ

Expanded text:
lariter sum ego, donec transeam. et quis iste passer lariter sum ego, donec transeam. et quis iste passer est, in quo forma perfecti est nisi passer ille, qui inuenit sibi domum et cum turture nidum sibi fecit altaria tua, domine uirtutum? iste forsitan passer est de duobus illis, quorum unus non cadit super terram sine uoluntate patris. cecidit enim passer hic summus in corpore, sed et resurrexit. cecidit autem ex uoluntatis adsensu factus oboediens patri usque ad mortem crucis. hic passer est illa sapientia, quae requirentibus se in uiis hilariter ostendit, nunc in portis fit obuia, nunc in plateis occurrit, nunc in muris uel turribus celsa conuocat ad se amatores suos et inuitat eos in altitudines habitationum suarum, ut inpleat uerbum suum, quia exaltatus omnia ad se trahit. quis dabit nobis pennas columbae deargentatas, ut per eloquia domini casta et sicut argentum igne examinatum pennati peruolemus ad brauium supernae uocationis, sequentes istum passerem
Abbreviated transcription (Latin):
noster interior. Et tunc fi& quasi nycticora indomi¬
cilio hoc est indomodnĩ. Vt inter huius scłi tenebras
acutam aciem defecte mentis intendat. & possit scđm
proph&am talib: oculis luminatum dicere. qui a
tenebrȩ non obscurabuntur ame. & nox sicut dies
lluminabitur. quodutiq: sit cumutraq substantia
in homine sibi congruit. ut &iam caro terrenam inui¬
tiatam naturam ad animȩ concordiam sp̃itali migret
affectu. Et tunc nox sicut dies inluminatur. cum
et caro sicut anima spiritalis efficitur. quod si per
orationes urãs fuerit indultum ut & in hoste uipereo
conterendo pelicanũ solitudinis aemulemur:
Etn vcticorȩ oculis. inter huius saeculi obscura cer¬
namus ÷ Tunc in consummatione pedib constitutis
suꝑ &xcelsa perfectae uirtutis inpositi uigilando
inorationib: & meditando in legedñi. efficiemur
sicut passer unicus suꝑtectum: & corpore acspũ
congruente in uoluntate điiure dicemus singu¬

Expanded text:
noster interior et tunc fiet quasi nycticora in dominoster interior et tunc fiet quasi nycticora in domicilio hoc est in domo domini, ut inter huius saeculi tenebras acutam aciem defectae mentis intendat et possit secundum prophetam talibus oculis luminatum dicere: quia tenebrae non obscurabuntur a me, et nox sicut dies inluminabitur. quod utique fit, cum utraque substantia in homine sibi congruit, ut etiam caro terrenam infitiata naturam ad animae concordiam spiritali migret affectu; et tunc nox sicut dies inluminabitur, cum et caro sicut anima spiritalis efficitur. Quod si per orationes uestras fuerit indultum, ut et in hoste uipereo conterendo pelicano solitudinis aemulemur et nycticorae oculis inter huius saeculi obscura cernamus, tunc in consummatione pedibus constitutis super excelsa perfectae uirtutis inpositi uigilando in orationibus et meditando in lege domini efficiemur sicut passer unicus super tectum et corpore ac spiritu congruente in uoluntate dei iure dicemus: singu
Abbreviated transcription (Latin):
pentib: uolucrem ipsi diabolo & principib: tenebra¬
rum in peccatis & cogitationib: carnis &pugnandis
dimicans aemulatur. Etineo agone superauerit.
uiu& hostium suorum suꝑ stes. escam deuictoria
sua sibi quaerit. quia uite meritum peccati & dia¬
boli uictor adquirit: Quem cum omni nequitiae
spiritalis &ercitu in ꝑninem nr̃am uarus artibus
serpere cotidianis interioris nr̃ĩ periculis &perimur:
sed gratias dõ quidedit nobis uictoriam. ꝑ ihm̃ xpm̃¬
dnm̃ nm̃ ut suꝑ aspidem & basiliscum ambulemus
et conculcemus leonem etdraconem. Ergo aduersus
huius modi artes qui sunt principes tenebrarum.
hoc est homines peccatorum potentes. quos tenebras
apostolus dicit. cum quib: a nobis aemula prosalute
contentio est. Orate ut hos serpentes dum inistius
mundi deserto agimus. &emplo illius solitariȩ alitis
toleramus. Quib: obtritis & peruictoriam deuoratis.
quasi discussa nube tenebrarum: allumin abitur.

Expanded text:
pentibus uolucrem ipsi diabolo et principibus tenebrapentibus uolucrem ipsi diabolo et principibus tenebrarum in peccatis et cogitationibus carnis expugnandis dimicans aemulatur. et si in eo agone superauerit, uiuet hostium suorum superstes; escam de uictoria sua sibi quaerit, quia uitae meritum peccati et diaboli uictor adquirit, quem cum omni nequitiae spiritalis exercitu in perniciem nostram uariis artibus serpere cotidianis interioris nostri periculis experimur. sed gratias deo, qui dedit nobis uictoriam pm, ut super aspidem et basiliscum ambulemus et conculcemus leonem et draconem, ergo aduersus huiusmodi artes, qui sunt principes tenebrarum, hoc est homines peccatorum potentes, quos tenebras apostolus dicit, cum quibus a nobis aemula pro salute contentio est. orate ut hos serpentes, dum in istius mundi deserto agimus, exemplo illius solitariae alitis tollamus. quibus obtritis et per uictoriam deuoratis quasi discussa nube tenebrarum inluminabitur
Abbreviated transcription (Latin):
nere & in lumine cecutire: noctem dieb: pati. Lucẽ
noctib: usurpare. nuncergo benedictimei. uide te
qualiter haec auis congruat ad pauperem mestum:
Noc est paenitentem opib: gratiȩ pauperatum & cons¬
cia miserorum lapsuum mente gloriȩ suȩ damna
lugentem et ad flictatione miserabili labor antem
ingemitusuo. et de propriȩ carnis interitu uitam animȩ
recipere nitentem. perque orationum inpendia.
& ingentium suffragia ambitiosa lacrimarum uulne¬
ratȩ salutis remedia quaerentem. quam aptȩ huius¬
modi pauper autpeccator a egyptia uł noctur na
auis dicitur. & in quose addeflenda & confitenda
peccata secr&um a communi a eccłȩ co&u intra
ergastulum cellulȩ suae mestus includit. & elongatus
ab hoc scło fugiens ut maneat insolitudine deploratio¬
nis et illic aduersus carnissuae desideria confligat.
et in peccata sua spitali certamine conterenda de¬
pugnet : Certe & habitaculo pariter & proelio.
Fit similis pelicano solitudinis. & illam inimicam ser¬

Expanded text:
nere et in lumine caecutire, noctem diebus pati, lucem noctibus usurpare. Nunc ergo, benedicti mei, uidete qualiter haec auis congruat ad pauperem maestum hoc est paenitentem, opibus gratiae pauperatum et conscia miserorum lapsuum mente gloriae suae damna lugentem et adflictatione miserabili laborantem in gemitu suo et de propriae carnis interitu uitam animae recipere nitentem perque orationum inpendia et gemituum suffragia ambitiosa lacrimarum uulneratae salutis remedia quaerentem. quam apte huiusmodi pauper peccator Aegyptia uel nocturna auis dicitur! etenim quod se ad deflenda et confitenda peccata secretum a communi ecclesiae coetu intra ergastulum cellulae suae maestus includit et elongatur ab hoc saeculo fugiens, ut maneat in solitudine deplorationis et illic aduersus carnis suae desideria confligat et in peccata sua spiritali certamine conterenda depugnet, certe et habitaculo pariter et proelio fit similis pelicano solitudinis et illam inimicam ser
Abbreviated transcription (Latin):
tistam multum gaudeo. & talia bona fateor
de side romihi ubertim accrescere fortuna eaut̃
ueris simi sapientes. quossolos beatos fasẽ uocari:
Nectimere uoluerunt nec cupi. ancupiri tuuderis
et uelle accidit : Nam uolome declinationis huius
gnarum facias. Cum enim adiungo uerba similia.
incertior fio. namitaẽ cupio. ut fugio. ut sapio.
utiaceo. ut capio. sedutrum fugiri anfugi. ut rum
sapiri. ansapi. modus sit insinitus ignoro. possem
attendere iaci & capi niuerer neme caper&
& proludibrio iacer& quouell& quii actum & captũ
aliud fugitum cupitum. sapitum eẽ conuincer&.
que mitemtria utrum paenultima longa & inflexa
an graui breuiq: pronuncianda sint. similiter nescio
prouocauerimte adepistulam longiorem. p&o
ut paulo diutius telegam. Namnon que o tantum
dicere quantum uolupe est legerete: EXPLICIT

Expanded text:
tis tam multum gaudeo et talia bona, fateor, tis tam multum gaudeo et talia bona, fateor, desidero mihi ubertim adcrescere. fortunae autem bona uerissimi sapientes, quos solos beatos fas est uocari, nec timeri uoluerunt nec cupi — an cupiri? tu uideris. et belle accidit. nam uolo me declinationis huius gnarum facias. cum enim adiungo uerba similia, incertior fio. nam ita est cupio ut fugio, ut sapio, ut iacio, ut capio; sed utrum fugiri an fugi, utrum sapiri an sapi sit modus infinitus, ignoro. possem adtendere iaci et capi, ni uererer, ne me caperet et pro ludibrio iaceret, quo uellet, qui iactum et captum aliud, aliud fugitum, cupitum, sapitum esse conuinceret. quae item tria utrum paenultima longa et inflexa, an graui breuique pronuntianda sint, similiter nescio. prouocauerim te ad epistulam longiorem; peto, ut paulo diutius te legam. nam -non queo tantum dicere, quantum uolupe est legere te. IIII.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas. aut intellegentia non est in animo.
Aut potest mori aliquid in quo aliquidim mortale ẽ:
Nihil autem horum fieriposse soli loquia nostra
iam continent satisq persua sum ẽ: sed nescio qua
consu&udine malorum territamur atq: titubam̃
postremo &iam simoritur animus. quod nullo modo
fieri posse uideo: non eẽ tamen beatamuitam
in laetitia sensibilium. hoc otio satis &x ploratumẽ:
his reb fortisse atque talib: nebridiomeo sinon beatus
atcerte quasibeatus uideor uideri & mihi quid
in deperdo autquur par cambone opinioni. haec
mihidixi deinde oraui ut solebam atque dormiui
haec placuit scriberetibi. delectat enimme quod
mihi gratias agis. sinihilte quod inbuccam uenerit
celem & gaudeo quiasictibi placeo: Apudquẽ
igitur libentius in eptiam quam cui displicere
non possum. atsi in potestate fortimae est ut hominẽ
am& homo uide quam beatussim quidefortui¬

Expanded text:
ueritas aut intellegentia non est in animo ueritas aut intellegentia non est in animo aut potest mori aliquid, in quo aliquid inmortale est. nihil autem horum fieri posse Soliloquia nostra iam continent satisque persuasum est; sed nescio qua consuetudine malorum territamur atque titubamus. postremo etiam si moritur animus, quod nullo modo fieri posse uideo, non esse tamen beatam uitam in laetitia sensibilium hoc otio satis exploratum est. his rebus fortasse atque talibus Nebridio meo si non beatus, at certe quasi beatus uideor. uidear et mihi; quid inde perdo aut cur parcam bonae opinioni? haec mihi dixi; deinde oraui, ut solebam, atque dormiui. Haec placuit scribere tibi. delectat enim me, quod mihi gratias agis, si nihil te, quod in buccam uenerit, celem, et gaudeo, quia sic tibi placeo. apud quem igitur libentius ineptiam, quam cui displicere non possum? at si in potestate fortunae est, ut hominem amet homo, uide quam beatus sim, qui de fortui
Abbreviated transcription (Latin):
hic profecto aliquid latet. sed nunc dormiendum ẽ.
Neque enimnebridio beatus quaerendo uideor.
sed fortasse aliquid inueniendo: Idautem aliquid
quidest: anillaratiocinatio. cuitam quam unicae meȩ
blandirisoleo. & eamenimis oblectare : Vnde constamꝰ :
&animͦ & corpore: quid horum melius : uidelic &
animus: quid laudatur incorpore: nihil aliud uideo
quam pulchritudinem: Quid est corporis pulchritudo :
congruentia partium cum quadam coloris
suauitate: Haecforma ubi uera melior: a nubi falsa :
quis dubit& ubiuera ẽ esse meliorem : ubiergo uera ẽ
inanimo scilic& : Animus igitur magis amandus
quam corpusꝰ sed inqua parte animi est istaueritas:
inmente atque intellegentia: quidhuic aduersatur
sensus : Resistendum ergo sensib: totis animi uirib:
liqu&: Quidsi sensibilia nimium delectant : fiat
ut non delectent: undefit: consuetudine his carendi
appetendique meliora: quidsimoritur animus.
ergo moritur ueritas autnonest intelle gentico

Expanded text:
hic profecto aliquid latet. sed nunc dormiendum est. neque enim Nebridio beatus quaerendo uideor, sed fortasse aliquid inueniendo. id autem aliquid quid est? an illa ratiocinatio, cui tamquam unicae meae blandiri soleo et ea me nimis oblectare? Unde constamus?. ex animo et corpore. quid horum melius? uidelicet animus. quid laudatur in corpore? nihil aliud uideo quam pulchritudinem. quid est corporis pulchritudo? congruentia partium cum quadam coloris suauitate. haec forma ubi uera melior, an ubi falsa? quis dubitet, ubi uera est, esse meliorem? ubi ergo uera est? in animo scilicet. animus igitur magis amandus quam corpus. sed in qua parte animi. est ista ueritas? in mente atque intellegentia. quid huic aduersatur? sensus. resistendum ergo sensibus totis animi uiribus liquet. quid si sensibilia nimium delectant? fiat, ut non delectent. unde fit? consuetudine his carendi appetendique meliora. quid si moritur animus? ergo moritur ueritas aut non est intellegentia
Abbreviated transcription (Latin):
ria intellegibiles numeri : sed & pecta: uide amus
quidsit hoc nescio quid quod suggeritur menti certe
sensibilis mundus. nescio cuius intelligibilis imago cẽ
dicitur: Mirum est aut̃ quod inim aginib: uidemus
quae specula referunt. nam quamuis ingentia
specula sint . non redunt maiores imagines quã sune
corpora &iam breuissima obiecta in paruis autem
specib: sicut inpupillis oculorum & simagna facies
sese opponat. breuissima imago promodo speculi
formatur. ergo &imagines corporum minuilic&
si specula minuantur. augeri si augeantur non lic&¬

Expanded text:
ria intellegibilis numeri. Sed expecta; uideamus, ria intellegibilis numeri. Sed expecta; uideamus, quid sit hoc nescio quid, quod suggeritur menti. certe sensibilis mundus nescio cuius intellegibilis imago esse dicitur. mirum est autem, quod in imaginibus uidemus, quas specula referunt; nam quamuis ingentia specula sint, non reddunt maiores imagines, quam sunt corpora etiam breuissima obiecta. in paruis autem specillis sicut in pupillis oculorum etsi magna facies sese opponat, breuissima imago pro modo speculi formatur. ergo et imagines corporum minui licet, si specula minuantur; augeri, si augeantur, non lic
Abbreviated transcription (Latin):
ultramonadem resoluere : contra sensibilis :
Namquid est aliud sensibilis numerus. nisi corporeoꝵ
uel corporum quantitas : minui quidem infinite.
sed infinite crescere nequeat: Etideo fortis se
meri phiylos ophi in reb: intelligibilib: diuitiasponũs
in sensibilib: egestatem: quidenim erum nosus
quamminus atque semꝑ posse fieri: Quid diuitius
quamcrescere quantum uelis. irequouelis redire
cum uelis. quo usque uelis & hocmultum amare
quod minui nom potest : quis quis namq: intellegit
istos numeros. nihilsic amat ut monadem :
Nec mirum cumper eam fiat ut ceteri amentur:
sedtamen curtantus ẽmundus. poterat enim esse
uel maior uel breuior nescio tale estenim & quur
hocdo co potius quamin illo: Nec in eare debet esse
questio ubi quicquid ess& quaestio ess&: unum
illud multum mouebat. quod infinitae corpora
secarentur : Cui fortasse responsum ẽ deui contra¬

Expanded text:
ultra monadem resoluere —, contra sensibilis- — ultra monadem resoluere —, contra sensibilis- — nam quid est aliud sensibilis numerus nisi corporeorum uel corporum quantitas? — minui quidem infinite, sed infinite crescere nequeat. et ideo fortasse merito philosophi in rebus intellegibilibus diuitias ponunt, in sensibilibus egestatem. quid enim aerumnosius quam minus atque minus semper posse fieri? quid ditius quam crescere, quantum uelis, ire, quo uelis, redire, cum uelis, quousque uelis, et hoc multum amare, quod minui non potest? quisquis namque intellegit istos numeros, nihil sic amat ut monadem; nec mirum, cum per eam fiat, ut ceteri amentur. sed tamen cur tantus est mundus? poterat enim esse uel maior uel breuior. nescio; tale est enim. et cur hoc loco potius quam illo? nec in ea re debet esse quaestio: ubi quicquid esset, quaestio esset. unum illud multum mouebat, quod infinite corpora secarentur, cui fortasse responsum est de ui contra
Abbreviated transcription (Latin):
uauit. quod deme aliquid l&ior asseuer&:
Uide la &ico quid faciat: sedubiest istaebeata uitte
ubi ubinam : Osi ipsa ess& repeller& a tomos
epicuri : Osiipsa ess& scire nihil deorsum esse
pra&ermundũ Osupsa e& nosse & trema
spher aetardius rotari quam medium & alia similia
quae similiter nouimus: Nunc uero quomodo uel
qualis cumq: beatussum. quinescio quurtantus
mundussit. cumrationes figurarum ꝑ quas est:
nihil prohibeant eẽ quanto quis uoluerit ampliorẽ.
Aut non mihi dicer&ur. Immo non cogeremur
confiteri corpora in infinitum secari. ut acerta
uelut basi inquantitatem certam certus corpusculoꝵ
numerus surger& : quare cum corpus nullum eẽ
minimum sinitur. quo pacto eẽsinamus amplissimũ
quo amplius eẽ non poss& : Nisi forte illud quod
aliquiendo alipio dixi. occultissime hab& magnã uĩ
ut qm̃ numerus ille intellegibilis infinitȩ crescit
non tamen infinite minuitur. Namnon eum lic&

Expanded text:
uauit, quod de me laetior adseueret. uauit, quod de me laetior adseueret. uide, laetitia quid faciat. Sed ubi est ista beata uita? ubi? ubinam? o si ipsa esset repellere atomos Epicuri! o si ipsa esset scire nihil deorsum esse praeter mundum! o si ipsa esset nosse extrema sphaerae tardius rotari quam medium! et alia similia, quae similiter nouimus. nunc uero quomodo uel qualiscumque beatus sum, qui nescio. cur tantus mundus sit, cum rationes figurarum, per quas est, nihil prohibeant esse, quanto quis uoluerit, ampliorem? aut non mihi diceretur, immo non cogeremur confiteri corpora in infinitum secari, ut a certa uelut basi in quantitatem certam certus corpusculorum numerus surgeret? quare cum corpus nullum esse minimum sinitur, quo pacto esse sinamus amplissimum, quo amplius esse non posset, nisi forte illud, $uo3 aliquando Alypio dixi occultissime, habet magnam uim, ut, quoniam numerus ille intellegibilis infinite crescit, non tamen infinite minuitur — nam non eum licet
Abbreviated transcription (Latin):
diumecum in lecto situs cogitaui atque has loque las
habui. aug̃ ipse cum augustino: Nonuerum est
quod nebridio plac& beatos nos eẽ honutiq: hastultos
adhuc eẽ nec ipse aud& negare. quid si &iam stultis
beatauita contingit durum quasi uero parua
uel alia ulla miscria sit quam ipsa stultitia:
Vndeergo illiuisum est: anlectis illis libellis &iam
sapientem me ausus est credere:: Nonusque ad eo
temeraria ẽ la&itia gestiens. praesertim hominis
cuius quanti ponderis consideratio sit bene nouimus:
Illudigitur est scripsit quod non nob̵ putauit dulcis¬
simum fore quia & illi dulce factum ẽ: quicquid
posuimus in illis litteris & scripsit gaudens : Neccu¬
rauit quid commitendum gaudenti calamo ess&:
quidsi soli loquia loquicc legiss& la& arctur multo
exundantius nec tamen repperir& plus aliquid
quod me appellar& quam beatum : Citoergo
summum nomen effudit inme: Nec sibi aliquid reser¬

Expanded text:
diu mecum in lecto situs cogitaui atque has loquelas diu mecum in lecto situs cogitaui atque has loquelas habui Augustinus ipse cum Augustino: Nonne uerum est, quod Nebridio placet, beatos nos esse? non utique; nam stultos adhuc esse nec ipse audet negare. quid, si etiam stultis beata uita contingit? durum! quasi uero parua uel alia ulla miseria sit quam ipsa stultitia. unde ergo illi uisum est? an lectis illis libellis etiam sapientem me ausus est credere? non usque adeo temeraria est laetitia gestiens praesertim hominis, cuius quanti ponderis consideratio sit, bene nouimus. illud igitur est: scripsit, quod nobis putauit dulcissimum fore, quia et illi dulce factum est, quicquid posuimus in illis litteris, et scripsit gaudens nec curauit, quid committendum gaudenti calamo esset. quid? si Soliloquia legisset? laetaretur multo exundantius nec tamen reperiret plus aliquid, quod me appellaret, quam beatum. cito ergo summum- nomen effudit in me + nec sibi aliquid reser
Abbreviated transcription (Latin):
Nesic quidem me paenit&. hab& enim suam hilaritatẽ
psa cunctatio. &iam cum adeam membra non mo¬
uet cuiplena caritatis modulatione cantatur
uerba quaedam in aepistulistuis memouerunt
sed dehis tractare cumfactorum uitaeq: totius
tuaecura. excioquat. ineptum putaui:¬
N CIDIT NIORIDIO AUGUSTINOS
trum nescio quo ut itadicam blandi loquiotuo
factum putem: anuere ita seres habeat incertũ
apud me est: nam repente accidit necsatis deliberatũ c̃.¬
quatenus debeat committi fidei. ex pectas quidistuc
sic. quidoenses prope ꝑsuasistimihi nonquidem bea¬
tum eẽ me namid solius sapientis praedium est
sedcerte quas. beatum ut dicimus hominẽ quasi hominẽ
in comparatione hominis illius quem plato nouerat
aut quasi ratunda & quasi quadra ea quaeuidem
cum longe ab eis absit. quae paucorum animꝰuid&:
Legienim lit terastuas ad iucernam iamcenatus pro¬
ximaerat cubitio sed nonita &iam dormitio. quippe

Expanded text:
nec sic quidem me paenitet. habet enim suam hilaritatem nec sic quidem me paenitet. habet enim suam hilaritatem ipsa cantatio, etiam cum ad eam membra non mouet, cui plena caritatis modulatione cantatur. uerba quaedam in epistused de his tractare, cum factorum vitaeque totius tuae cura excoquat, ineptum putavi III. NEBRIDIO AUGUSTINUS. Utrum nescio quo, ut ita dicam, blandiloquio tuo factum putem, an uere ita se res habeat, incertum apud me est. nam repente accidit nec satis deliberatum estquatenus debeat committi fidei. expectas, quid istuc sit. quid censes? prope persuasisti mihi non quidem beatum esse me, nam id solius sapientis praedium est, sed certe quasi beatum, ut dicimus hominem quasi hominem in comparatione hominis illius, quem Plato nouerat, aut quasi rotunda et quasi quadra ea, quae uidemus, cum longe ab eis absint, quae paucorum animus uidet. legi enim litteras tuas ad lucernam iam cenatus; proxime erat cubitio, sed non ita etiam dormitio; quippe
Abbreviated transcription (Latin):
crudiuerit : post acternis amplexib: alligabit: Quo
uinculo nec iacundius nec solidius cogitari quicquam
potest: prima haec aliquantulum dura cẽ confiteor
Illa uero ultima nec dura dixerim qui a dulcissimas̃:¬
nec mollia qui a firmissima. quidigitur nisi quod
dici non potest: sed credi tamen & sperari &amari
potest : Vinculauero huius mundi asperitatem
habent ueram. iocunditatem falsam. certum dolo¬
rem incertam uoluptatem : Durum laborem timidã
quietem : remplenam miseriae spem beatitudinis
inanem: his netu inseres & collum. & manus & pedes:
Cum & honorib: huius cemodi subiugari affectus.
& fatua non aliter fructuosa & istimas & ambis in herese
quo nonmodo inuitatus. sed nec compulsus quidem
ire debuisti his fortasse terentiani serui mihi res¬
ponsum dederis Q & tu uerba fundis hic sapientie
cape igitur ut fundam potius quam effundam
Autsi ego canto tuautem ad aliam uocem salaus

Expanded text:
erudiuerit, post aeternis amplexibus alligabit, quo erudiuerit, post aeternis amplexibus alligabit, quo uinculo nec iucundius nec solidius cogitari quicquam potest. prima haec aliquantulum dura esse confiteor; illa uero ultima nec dura dixerim, quia dulcissima sunec mollia, quia firmissima. quid igitur, nisi quod dici non potest, sed credi tamen et sperari et amari potest? uincula uero huius mundi asperitatem habent ueram, iucunditatem falsam; certum dolorem, incertam uoluptatem; durum laborem, timidam quietem; rem plenam miseriae, spem beatitudinis inanem. hisne tu inseris et collum et manus et pedes, cum et honoribus huiusce modi subiugari adfectas et facta tua non aliter fructuosa existimas et ambis inhaerere, quo non modo inuitatus, sed nec compulsus quidem ire debuisti? Hic tu fortasse Terentiani serui mihi responsum dederis: Ohe! tu uerba fundis hic, sapientia? cape igitur, ut fundam potius quam effundam. aut si ego canto, tu autem ad aliam uocem saltas,
Abbreviated transcription (Latin):
ugustinus. Vixrepperio occasionem scribendi tibi
quis credat sed mihitamen licentium necesse est credere:
Nolote ccusas rationesq: rimari quae &iam si reddi possin:
fidei tamen qua mihi credis non eas debeo: Nam & lit¬
terastuces non ꝑeos accepi perquos possem scripta redhibere
Quac autem petisti ut p&erem curaui ꝑ epistulam quantũ
petendum uidebatur. sed quideffecerim tuuideris:
quod si nondum effectum est ułcum sciero a gaminstantius
uelcum rursus ipse ad monueris hactenus quae huius
uitae uincula perstrepunt tecum locutus sim
Nunc paucis accipe pectoris mei aestus despe tua
nontransitoria quod ammodo uiatibi patescat in dm̃
milicenti. &iam atq: &iam recus antem & formidantẽ
compedes sapientiae. Timeo tereb: mortalib: ualidis¬
sime . & ꝑniciosissime compediri: Nam sapientia
quos primo alligauerit. & &ercitictoris quidã laborib:
edomuerit. soluet postea liberatisq: sesedonat
ad fruendum & quos primo temporalib: nexibus

Expanded text:
I. Vix repperi occasionem scribendi tibi. quis credat? sed mihi tamen Licentium necesse est credere. nolo te causas rationesque rimari, quae etiam si reddi possent, fidei tamen, qua mihi credis, non eas debeo. nam et litteras tuas non per eos accepi, per quos possem scripta redhibere. quae autem petisti, ut peterem, curaui per epistulam, quantum promendum uidebatur; sed quid effecerim, tu uideris. quod si nondum effectum est, uel, cum sciero, agam instantius uel, cum rursus ipse admonueris. hactenus, quae huius uitae uincula perstrepunt, tecum locutus sim; nunc paucis accipe pectoris mei aestus de spe tua non transitoria, quod quodam modo uia tibi patescat in deum. Mi Licenti, etiam atque etiam recusantem et formidantem compedes sapientiae timeo te rebus mortalibus ualidissime et perniciosissime compediri. nam sapientia quos primo alligauerit et exercitatoriis quibusdam laboribus edomuerit, soluet postea liberatisque sese donat ad fruendum; et quos primo temporalibus nexibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad dnm̃ uniuersi fines terrȩ : & ad orabunt
da & aliis pluribus testimoniis & in codem ipso psadmo unde hoc
commemoraui satis appar& : cum enimpaulo superius futuram
passionem suam perpro ph&am ipselo quer&ur dicens. Eoderunt
manus meas & pedes meos dinumerauerunt om̃a ossamea. Ipsi
uero considerauerunt & conspexerunt me diuiserunt sibi uestim̃ta
mea & superuestem meam miserunt sostem Paulo post infest
illud quod posui. commemorabuntur & conuestentur ad dnm̃
uniuersi fines terrȩ & c&era quam & illud testimonium quod prius

Expanded text:
ad dominum uniuersi fines terrae, et adorad dominum uniuersi fines terrae, et adorda et aliis pluribus testimoniis et in eodem ipso psalmo, unde hoc commemoraui, satis adparet. cum enim paulo superius futuram passionem suam per prophetam ipse loqueretur dicens: foderunt manus meas et pedes meos, dinumerauerunt omnia ossa mea; ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me. diuiserunt sibi uestimenta mea, et super uestimentum meum miserunt sortem, paulo post infert illud, quod posui: commemorabuntur et conuertentur ad dominum uniuersi fines terrae et cetera. quamquam et illud testimonium, quod prius
Abbreviated transcription (Latin):
negar& non solum subiacer& debitis poenis uerum &iam certis
conuincer&ur effectibus : isteergo dẽ quemnemo ut dixit illorũ
negare ausus est uerum dñ illos falsos essedeos &omnino deseren¬
dos corum quȩ templa & simulacra & sacrȩ uestenda persuos uates
hoc est prophoas a pesta denuntiatione prȩdixit. a pesta potestate
precepit. a pesta uontate conplebit: unde quis usq ad eo desipiat
qui noncum potius colendum eligat quem coli non prohibent quos¬
& colebantꝰ quem proculdubio cum colere coeperit illos utiq non
est culturus quos prohib& coli quem colit: quod aut̃ ipsum essent
culturȩ gentir ex terminatis diis falsis quos antea colebant : a pro¬
ph&is cius cẽ prȩdictum paulo ante commemoraui. & nunc rep&o
gentium terrȩ & ad orabunt cum unus quisq: deloco suo om̃s insa¬
legentium neq: solȩ in sulae sedita om̃s gentes ut &iam om̃s
in sulȩ gentium quando quidem alibi non insulas nominat sedun¬
uersum orbem
terrarum dices commemorabuntur &
conuestentur

Expanded text:
negaret, non solum subiaceret debitis poenis, uerum etiam certis conuinceretur effectis: iste ergo deus, quem nemo, ut dixi, illorum negare ausus est uerum deum, illos falsos esse deos et omnino deserendos eorumque templa et simulacra euertenda per suos uates, hoc est prophetas, aperta denuntiatione praedixit, aperta potestate praecepit, aperta ueritate conpleuit. unde quis usque adeo desipiat, qui non eum potius colendum eligat, quem coli non prohibent, quos colebat? quem procul dubio cum colere coeperit, illos utique non est culturas, quos prohibet coli quem colit. Quod autem ipsum essent culturae gentes exterminatis diis falsis, quos antea colebant, a prophetis eius esse praedictum paulo ante commemoraui et nunc repeto. gentium terrae; et adorabunt eum unusquisque de loco suo omnes insulae gentium. neque solae insulae, sed ita omnes gentes, ut etiam omnes insulae gentium, quandoquidem alibi non insulas nominat, sed uniuersum orbem terrarum dicens: commemorabuntur et conuertentur
Abbreviated transcription (Latin):
absumentur. & sicutlaa atinea comedẽtur iustitia aut mea.
in a&ernum Manet: legant tamen hȩc nr̃a si dignantur cum ad
nos contradictiones eorum peruenerint: quantum dñs adiuuat

Expanded text:
absumentur et sicut lana a tinea comedentur, iustitia autem mea absumentur et sicut lana a tinea comedentur, iustitia autem mea in aeternum manet. legant tamen haec nostra, si dignantur. cum ad nos contradictiones eorum peruenerint, quantum dominus adiuuat,
Abbreviated transcription (Latin):
adi sapientiam quõ quod stultum estdĩ sapientius est hominib:
& quod infirmum estdĩ fostius est hominibus in rideant ergo quan¬
tum possunt tam qua mimperitiam &stultitiam nram. &actent
doc trinam & sapientiam sucom. Illudicio quod isti inrisores nr̃ pauai¬
ores sunt hoc anno quam fuerunt priore anno : ex quo enim fremu¬
erunt gentes & populi meditati sunt in ania ad uersus dñm & aduersus
xp̃m eius quando ab eis fundebatur sangiusscõrũ & uastabatur
ecđa usq: ad hoc tempus & deinceps cotidie minuuntur: nos aũt
aduersus eorum opprobrium & superbas inrisiones. fortissimos
reddunt oraculadĩ nr̃i quȩ dehacquoq: reuidemus & gaudemus
impleri sic enim nos alloquitur perproph&am : auditeme quiscitis
iũ dicium populus m̃s. inquorum corde lex mea est op probria homi¬
num nalite meluere. &deractiones eorum nesu peremini nec quod
uos spernunt magni duxeritis: sicut enom uestimentũ ita pertempus

Expanded text:
i sapientiam; quoniam quod stultum est dei, sapientius est hominibus, et quod infirmum est dei, fortius est hominibus. inrideant ergo, quantum possunt, tamquam inperitiam et stultitiam nostram et iactent doctrinam et sapientiam suam. illud scio, quod isti inrisores nostri pauciores sunt hoc anno, quam fuerunt priore anno. ex quo enim fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania aduersus dominum et aduersus Christum eius, quando ab eis fundebatur sanguis sanctorum et uastabatur ecclesia, usque ad hoc tempus et deinceps cotidie minuuntur. nos autem aduersus eorum obprobria et superbas inrisiones fortisreddunt oracula Dei nostri, quae de hac quoque re videmus et gaudemus impleri. Sic enim nos alloquitur per Prophetam: Audite me quiudicium, populus meus, in quorum corde lex mea est; obprobrium hominum nolite metuere, et detractatione eorum ne superemini, nec quod uos spernant, magni duxeritis. sicut enim uestimentum ita per tempus
Abbreviated transcription (Latin):
& scĩs ciusq: diligenter studiosis appar& excelsa & solauera sa¬
pientia ipia inquam uelut stultitia xp̃i anorum eos adistum pauci¬
tatem redigit : qm̃ sicut dicit a postolus stultam fecitds̃ sapientiam
huius mundi: deinde subiungit rem mirabilem siquis intellegat. &ita
sequitur. Namqm̃ in di scpientia non cognouitmundus persapien¬
tiam dm̃: placuit dõ pr stultitiam prȩdicationis saluos facere¬

Expanded text:
et sanctis eiusque diligenter studiosis adparet excelsa et sola uera saet sanctis eiusque diligenter studiosis adparet excelsa et sola uera sapientia, ipsa, inquam, uelut stultitia christianorum eos ad istam paucitatem redigit, quoniam, sicut dicit apostolus, stultam fecit deus sapientiam huius mundi. deinde subiungit rem mirabilem, si quis intellegat, et ita sequitur: nam quoniam in dei sapientia non cognouit mundus per sapientiam deum, placuit d
Abbreviated transcription (Latin):
deos gentium & templis eorum. & a cordib: cultorum suorũ
e molir&ur : eant nuncisti &adhuc contraxp̃i anam religionem
contrauerum dicultum uanitate pristinas defensitare audeañ
cumstrepitu pereant. Nam & hoc deillis prȩdictum est in psalmis
dicente proph&a. sed isti superthronum qui iudicas aequitatem
increpastigentes &perut impius. nomen eorum delesti in a&ernũ
insȩculum sȩculi inimici defecerunt framȩȩ infinem. &ciuitates
dextruxisti. perut memoria eorum cums trepitu. & d ñs̃ in a&nũ
perman& Nexce est ergo ut impleatur hȩc om̃a nec quod ad¬
huc audent ipsi pauci qui remanserunt uanilo quas suus osten¬
taredotrinas. &xp̃i anostam quam imperitissimos in ridere mo¬
ueri debemus dumincis impleriea quȩ prȩdicta sunt uideamus:
ipsa quippe uelut imperitia &stultitia xp̃i anorum : quȩ humilib

Expanded text:
deos gentium et a templis eorum et a cordibus cultorum suorum deos gentium et a templis eorum et a cordibus cultorum suorum amoliretur. Eant nunc isti et adhuc contra christianam religionem, contra uerum dei cultum uanitates pristinas defensitare audeant, ut cum strepitu pereant. nam et hoc de illis praedictum est in Psalmis dicente propheta: sedisti super thronum, qui iudicas aequitatem. increpasti gentes, et periit inpius; nomen eorum delesti in aeternum et in saeculum saeculi. inimici defecerunt frameae in finem, et ciuitates eorum destruxisti: periit memoria eorum cum strepitu. et dominus in aeternum manet. necesse est ergo, ut inpleantur haec omnia; nec quod adhuc audent ipsi pauci, qui remanserunt, uaniloquas suas ostentare doctrinas et christianos tamquam inperitissimos inridere, moueri debemus, dum in eis inpleri ea, quae praedicta sunt, uideamus. ipsa quippe uelut inperitiae stultitia christianorum, quae humilibus
Abbreviated transcription (Latin):
adhibui ubi dictum est prȩualebit dns aduersus eos & ex terminabit¬
i om̃s deos gentium terrȩ in eo quod positum est prȩualebit satis ostendit᷑
&am hoc prȩuntiatum : quod pagani prius oppugnaturi essent
exclesiam nomen que xp̃ianum : quantum ualerent persecuturi ut
si fieri poss& deterra omnino deler&ur: & quia eos patientientia
mastyrum. & magnitudine mira culorum & consequentem̃ fidem
lta propheatum est. Ut quid fremuer̃ gentes & populi meditati sunt
in ania. astiterunt regesterra & principes conuenerunt in unum
aduersus dñm & aduersus xpm̃ eius: & paulo postdicit. dñs dixit
ad mefilius meus estu ego hodie genuite: postulu ame&da botibi
gentes hȩreditatem tuam & possessionem tuam terminos terrȩ
ecce unde dictum est & in alio psudmo
quod superius
interposui conmemorabuntur & conuestentur ad¬
si fines terrȩ. his atq: huius modi proph&is documentis. prȩdictũ
appllata est isrł : sed in omnibus gentibus coler&ur : & om̃s falsos

Expanded text:
adhibui ubi dictum est, « Praevalebit Dominus adversus eos, et exterminabit omnes deos gentium » terrae, in eo quod positum est, « praevalebit, » satis ostenditur etiam hoc praenuntiatum, quod pagani prius oppugnaturi essent Ecclesiam, nomenque Christianum, quantum valerent, persecuturi: ut si fieri posset, de terra omnino deleretur. Et quia eos patientia martyrum, et magnitudine miraculorum, et consequente fide ita prophetatum est : « Ut quid fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania? Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum, adveego hodie genui te; postula a me, et dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae. ecce unde dictum est et in alio psalmo, quod superius interposui: commemorabuntur et conuertentur adsi fines terrae. his atque huius modi propheticis documentis praedictum appellata est Israhel, sed in omnibus gentibus coleretur et omnes falsos