comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ Exu̾t᷑ qui seminat. semi¬
nare sem̃ suũ. Hanc parabolã dñs ideo ꝑ
se ipsũ exponere dignatꝰ est: ut figurate
se loqui innotesceret. rerũq significa¬
tiones in his etiã q̃ ꝑ semet ipsũ noluit
explanare : doceret ẽẽ quȩ rendas. Sed
qr semen qđ uerbũ dĩ sit: terrãq uariã
qđ diuersũ corauditors significet ipse dñs
aꝑuit: satorẽ quem nob̾ quȩrendũ reliquit
nullũ meliꝰ quã filiũ dĩ intelligere possu¬
mꝰ. qͥ exut seminare sem̃ suũ qr de sinu
patris qͥ creaturȩ ñ erat accessus egrediens.
adhoc uenit in mundũ. ut testimoniũ
ꝑhiberet ueritati. Unde bene iuxta euan¬
gelistas alios hanc parabolã dicturus:
de domo exisse. mare adisse. nauẽ conscen¬
disse ꝑhibet᷑ ipsũ nimirũ situ corpo¬
ris: qđ ꝓcessu sermonis insinuans :¬
t dũ seminat. aliud cecidit secus uiã

Expanded text:
dinem: Exiit qui seminat seminare semen suum. Hanc parabolam Dominus ideo per seipsum exponere dignatus est, ut figurate se loqui innotesceret, rerumque significationes in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare, doceret esse quaerendas. Sed quia semen, quod verbum Dei sit, terramque variam, quod diversum cor auditorum significet, ipse Dominus aperuit, satorem quem nobis quaerendum reliquit, nullum melius quam Filium Dei intelligere possumus, qui exiit seminare semen suum, quia de sinu Patris, quo creaturae non erat accessus, egrediens, ad hoc venit in mundum ut testimonium perhiberet veritati. Unde bene juxta evangelistas alios hanc parabolam dicturus, de domo exisse, mare adisse, navem conscendisse perhibetur, ipsum nimirum situ corporis quod processu sermonis insinuans. Et dum semi
Abbreviated transcription (Latin):
Unde supͣ dñs in parabolã seminis ex po¬
nens aiteos qͥ auditii tantũ uerbũ suscepine
terrã esse rȩpbã bonã uͦ eos qͥ in corde
bono & optimo uerbũ qđ audiunt reti¬
neant & fructũ afferant in patientia
Qui mat̾ dñi uocant᷑ eo qđ illũ cotidie
suo uel exẽplo uel dicto qͣsi pariant in

Expanded text:
Unde supra Dominus parabolam seminis expoUnde supra Dominus parabolam seminis exponens, ait eos qui auditu tantum verbum susceperint terram esse reprobam; bonam vero eos qui in corde bono et optimo verbum quod audiunt retineant, et fructum afferant in patientia. Qui mater Domini vocantur, eo quod illum quotidie suo vel exemplo vel dicto quasi pariant in
Abbreviated transcription (Latin):
gredit᷑ domũ qr differente iudea gen¬
tilitas confluxit ad xp̃m. atq intẽrna
uigȩ mysteria. qͣnto fide uicinior. tanto
m̃te capacior hausit. iuxta qđ psalmus
ait. Accedite ad eũ. & illuminamini:
t nunciatũ est illi. Mlat̾ eua & fr̃s tui
Istant foris. uolentes uidere te. Intus
uerbũ intꝰ est lum̃. unde supra ut int᷑n¬
tes inqͥt uideant lum̃. Si gͦ foris stantes
nec ipsi agnoscunt᷑ pareñtes. & ꝓpt̾ nr̃m
fortasse ñ agnoscunt᷑ exẽplũ quẽ ad mo¬
dũ nos agnoscem᷑. si foris stemꝰ: Foris enĩ
stantes uolunt dm̃ uidere. qͥ sp̃ualem
intelligere sensũ ñ querentes: sese ad
custodiã litterȩ foris fixerunt. & qͣsi
xp̃m potiꝰ ad carnalia docenda cogunt
sentiunt intrare. Qui respondens
dix̃ ad illos. Mater mea & fr̃s mei ii sunt
qͥ uerbũ dĩ audiunt & faciunt. Tota
uitȩ cȩlestis ꝑfectio duob his cõprehen¬
dit᷑ uerbũ scilicet dĩ audire & facere.

Expanded text:
greditur domum, quia, differente Judaea, gengreditur domum, quia, differente Judaea, gentilitas confluxit ad Christum, atque interna vitae mysteria, quanto fide vicinior, tanto mente capacior hausit. Juxta quod psalmus ait: Accedite ad eum, et illuminamini . Et nuntiatum est illi: Mater tua et fratres tui stant foris, volentes te videre. Intus verbum, intus est lumen; unde supra: Ut intrantes inquit videant lumen. Si ergo foris stantes nec ipsi agnoscuntur parentes, et propter nostrum fortasse non agnoscuntur exemplum, quemadmodum nos agnoscemur, si foris stemus? Foris enim stantes volunt Dominum videre, qui spiritalem in lege sensum non quaerentes, sese ad custodiam litterae foris fixerunt, et quasi Christum potius ad carnalia docenda cogunt sentiunt intrare. Qui respondens, dixit ad eos: Mater mea et fratres mei hi sunt qui verbum Dei audiunt, et faciunt. Tota vitae coelestis perfectio duobus his comprehenditur, verbum scilicet Dei audire et facere.
Abbreviated transcription (Latin):
esse cognati. sic̃ & supͣ disseruimꝰ. Sane
qđ dñs ad matrẽ fr̃sq rogatꝰ. ab offi¬
cio uerbi dissimulat egredi ñ maternȩ
refutat obsequiũ pietatis cuiꝰ p̃ceptũ ÷
honora patre & matrẽ. sed pat̾nis se mys¬
terus ampliꝰ quã mat̾nis affectib deb̾e
demonstrat. idẽ nob̾ ex ẽplo qđ uerbo com¬
mendans: qͥ amat patrẽ aut matrẽ plus
quã me: ñ ÷ me dignꝰ Non iniuribse fr̃s
contẽnit. sed opus sp̃uale carnis cognatio¬
ni p̃ferens: religiosiorẽ cordiũ copulam
docet esse qͣm corporũ. Mysticȩ aut̃ hȩc
lectio suꝑiori concinit ubi de uideis lit¬
terã solũ legis intuentib dr̃. Et quicunq
ñ habet: etiã qđ putat se habere aufere¬
t᷑ ab illo. Nã mat̾ &e fr̃s iłiy synagoga ex
cuiꝰ carne est editꝰ & popłs iudeorũ qui
saluatore intꝰ docente uenientes intrare
nequeunt cuiꝰ sp̃ualit̃ intelligere ne
glegunt Prȩ occupans enĩ turba eꝰ in¬

Expanded text:
esse cognati, sicut et supra disseruimus. Sane esse cognati, sicut et supra disseruimus. Sane quod Dominus ad matrem fratresque rogatus, ab officio verbi dissimulat egredi, non maternae refutat obsequia pietatis, cujus praeceptum est, Honora patrem et matrem ; sed paternis se mysteriis amplius quam maternis affectibus debere demonstrat, idem nobis exemplo quod verbo commendans, Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus . Non injuriose fratres contemnit, sed opus spiritale carnis cognationi praeferens, religiosiorem cordium copulam docet esse quam corporum. Mystice autem haec lectio superiori concinit, ubi de Judaeis litteram solum legis intuentibus dicitur: Et quicunque non habet, etiam quod putat se habere, auferetur ab illo. Nam mater et fratres Jesu, syneorum: qui Salvatore intus docente, venientes intrare nequeunt, cujus spiritaliter intelligere dicta negligunt. Praeoccupans enim turba, ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
litterario sẽ callere putarit exercitio.
nulla uerȩ sapientiȩ dulcedine gaudebit
Qđ & si specialit᷑ de apłis quib caritate
fideq potiꝰ datũ ÷ nosse mssteriũ regn
dĩ & de ꝑfidis iudeis qͥ in parabolis uio¬
dentes ñ uidebant & audientes ñ intel¬
ligebant qđ uidelicet litterã legis in qͤ
gloriabant᷑ amissuri essent dictũ uide¬
at᷑ potest tam̃ & generalit̃ accipi. qua
nimirũ sepe lector ingeniosus negle¬
gendo se priuat sapientia. qͣm simplex
& studiosus elaborando degustat Iccirco
aũt sepe ñ studiosus ingen̾iũ accipit.
ut de neglegentia iustiꝰ puniat᷑: qr qđ
sine labore assequi potuit scire contẽnit.
& iccirco ñ nunꝗͣ studiosus tarditate in¬
telligentiȩ p̾mit᷑. ut eo maiora p̾mia re¬
tributionis inueniat. qͦ magis studio
uirginis mariȩ iuxta heluidiũ. nec
filii ioseph de alia uxore uixta qͦsdam
putandi sed eorũ potiꝰ intelligendi st̃

Expanded text:
litterario se callere putarit exercitio, litterario se callere putarit exercitio, nulla verae sapientiae dulcedine gaudebit. Quod etsi specialiter de apostolis, quibus charitate fideque potitis, datum est nosse mysterium regni Dei, et de entes non videbant et audientes non intelligebant, quod videlicet litteram legis in quam gloriabantur amissuri essent, dictum videatur, potest tamen et generaliter accipi, quia nimirum saepe ingeniosus lector negligendo se privat sapientia, quam simplex sed studiosus elaborando degustat. Idcirco autem saepe et desidiosus ingenium accipit, ut de negligentia justius puniatur, quia quod sine labore assequi potuit scire contemnit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarditate intelligentiae premitur; ut eo majora praemia retributvirginis Mariae, juxta Helvidium, nec filii Joseph de alia uxore, juxta quosdam, putandi, sed eorum potius intelligendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cio ne forte aliis p̃dicans ipse repb inueniar.
on enĩ ÷ occultũ qđ ñ manifestet᷑. nec
absconditũ qđ ñ agnoscat᷑ & ñ in palã
ueniat. Nolite inqͥt erubescere euangłiũ
dĩ sed int̾ tenebras ꝑsecutorũ lumen
uerbi sup᷑ ur̃i corporis candelabrũ
leuate. fixa m̃te retinentes illũ retri¬
butionis excremȩ dic̃ quo illuminabit
ds̃ abscondita tenebrarũ & manifesta¬
bit cogitationes cordiũ Tunc enĩ & uob̾
laus a dõ & aduersariis ueritatis poenea
manet ȩtna. V idete gͦ quomͦ audistis
nstant̃ nos docet uerba auscultare qͣtinꝰ
& nr̃o illud pectore continue ruminaꝰ¬
re & alieno ructare sufficiamꝰ audi¬
tui. Qui enĩ habet dabit᷑ illi. & quidinq
ñ habet etiã qđ putat se habere auferet᷑
ab illo. Tota inquit intentione uerbo
qđ auditis oꝑã date. Quia qͥ amorẽ habet
uerbi dabitur & illi sensus intelligendi
qđ amat. At qͥ uerbi amorẽ ñ habet au¬
diendi etiã si uel naturali ingenio uel

Expanded text:
 inveniar . Non enim est occultum quod non manifestetur, nec absconditum quod non cognoscatur et in palam veniat. Nolite inquit erubescere Evangelium Dei, sed inter tenebras persecutorum, lumen verbi supra vestri corporis candelabrum levate, fixa mente retinentes illum retributionis extremae diem, quo illuminabit Deus abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordium . Tunc enim et vos a Deo laus, et adversario veritatis poena manet aeterna. Videte ergo quomodo auditis. Instanter nos docet verbo auscultare, quatenus et nostro illud pectore continue ruminare, et alieno ructare sufficiamus auditui. Qui enim habet, dabitur illi. Et quicunque non habet, etiam quod putat se habere, auferetur ab illo. Tota inquit intentione verbo quod auditis operam date. Quia qui amorem habet verbi, dabitur illi et sensus intelligendi quod amat. At qui verbi amorem non habet audiendi, etiamsi vel naturali ingenio vel
Abbreviated transcription (Latin):
It ille surgens increpauit uentũ & tẽ¬
pestatẽ aquȩ & cessauit. & facta ÷ tran¬
quillitas. uentũ qͥppe surgens increpauit.
qr resurrectione celebrata diaboli suꝑbi¬
ã strauit. dũ ꝑ mortẽ destrux it eũ qͣ ha¬
bebat mortis imꝑiũ. Tẽpestatẽ quoq
deoꝵs rabiẽ quȩ caput quatiens clama¬
uerat. si filiꝰ dĩ est descendat nc̃ de cru¬
cȩ & credimꝰ ei. de sepulchro surgendo
labe fecit. Ubi iuxta litterã notandũ.
qđ om̃s creaturȩ sentiunt creatorẽ. Quib
enĩ increpat᷑ & imꝑat᷑ sentiunt imꝑan¬
tẽ. Non errore heretieors qͥ omĩa putant
animantia. sed maiestate conditoris quȩ
apud nos insensibilia. illi sensibilia sunt᷑.
ixit aut̃ illis ubi ÷ fides ur̃a: Recte
arguunt᷑ qͥ p̾sente xp̃o timebant. cũ
utiq qͥ ei adhȩserit perire ñ possit.
Cui simile ÷ qđ post mortis sõnũ disci¬
płis apparens ex ꝓbrauit incredulitatẽ

Expanded text:
At ille surgens, increpavit ventum et temAt ille surgens, increpavit ventum et tempestatem aquae, et cessavit, et facta est tranquiquia resurrectione celebrata diaboli superbiam stravit, dum per mortem destruxit eum qui habebat mortis imperium. Tempestatem quoque daeorum rabiem, quae, caput quatiens, clamaverat: Si Filius Dei est, descendat nunc de cruce, et credimus ei , de sepulcro surgendo labefecit. Ubi juxta litteram notandum quod omnes creaturae sentiant Creatorem. Quibus enim increpatur et imperatur, sentiunt imperantem: non errore haereticorum, qui omnia putant animantia, sed majestate Conditoris, quae apud nos insensibilia, illi sensibilia sunt. Dixit autem illis: Ubi est fides vestra? Recte arguuntur, qui praesente Christo timebant, cum utique qui ei adhaeserit, perire non possit. Cui simile est quod post mortis somnum discipulis apparens, exprobravit incredulitatem
Abbreviated transcription (Latin):
DE EUGIENDO SCłO
isto sermo. acq
utinã quã facilis
sermo. tam cautus & sollicitꝰ affectꝰ
Sed quod peius est frequent᷑
irrepit terrenarũ illecebra
cupiditatũ. & uanitat᷑i offu¬
sio mentẽ occupat. ut quod
studeas uicare hoc cogites.
animoq uoluas quod cauere
difficile est homini. ex uere
autẽ impossibile. Deniq uoti
magis cã esse rem quã effectꝰ.
testatur ꝓpħa dicendo. decli-¬
na cor meũ in testimonia tua.
& non in auariciã. Non eñĩ¬
in potestate nr̃a ẽ. cor nr̃m¬
& cogitationes nr̃ȩ. quȩ imꝓuiso
effusȩ mentẽ animũq confundunt.¬
Natq alio trahunt quã tu ꝓposueras.
d scłaria reuocant. mundana in seĩt᷑.
uoluptaria in gert̃. illecebrosa in¬
texunt ipsoq in tempore quo eleua¬
re m̃tẽ paramꝰ. insertis inanib cogi¬
tationib ad t̾rena plerunq deicim᷑.

Expanded text:
de effugiendo saeculo isto sermo atque utinam quam facilis sermo tam cautus et sollicitus affectus! sed quod peius est, frequenter inrepit terrenarum inlecebra cupiditatum et uanitatum offusio mentem occupat, ut quod studeas uitare hoc cogites animoque uoluas. quod cauere difficile est homini, exuere autem inpossibile. deniqueuoti magis eam esse rem quam effectus testatur propheta dicendo: \'declina cor meum in testimonia tua et non in auaritiam\'. non enim potestate nostra cor ne cogitationes, quae inprouiso offusae mentem animumqueconfunduntatque alio trahunt quam tu proposueris, ad saecularia reuocant, mundana inserunt, uoluptaria ingerunt, inlecebrosa intexunt ipsoque in tempore, quo eleuare mentem paramus, insertis inanibus cogitationibus ad terrena plerumque deicim
Abbreviated transcription (Latin):
DE EUGIENDO SCłO
isto sermo. acq
utinã quã facilis
sermo. tam cautus & sollicitꝰ affectꝰ
Sed quod peius est frequent᷑
irrepit terrenarũ illecebra
cupiditatũ. & uanitat᷑i offu¬
sio mentẽ occupat. ut quod
studeas uicare hoc cogites.
animoq uoluas quod cauere
difficile est homini. ex uere
autẽ impossibile. Deniq uoti
magis cã esse rem quã effectꝰ.
testatur ꝓpħa dicendo. decli-¬
na cor meũ in testimonia tua.
& non in auariciã. Non eñĩ
in potestate nr̃a ẽ. cor nr̃m¬
& cogitationes nr̃ȩ. quȩ imꝓuiso
effusȩ mentẽ animũq confundunt.
Natq alio trahunt quã tu ꝓposueras.
d scłaria reuocant. mundana in seĩt᷑.
uoluptaria in gert̃. illecebrosa in¬
texunt ipsoq in tempore quo eleua¬
re m̃tẽ paramꝰ. insertis inanib cogi¬
tationib ad t̾rena plerunq deicim᷑.

Expanded text:
de effugiendo saeculo isto sermo atque utinam quam facilis sermo tam cautus et sollicitus affectus! sed quod peius est frequenter inrepit terrenarum inlecebra cupiditatum et uanitatum offusio mentem occupat, ut quod studeas uitare hoc cogites animoque uoluas. quod cauere difficile est homini, exuere autem inpossibile. denique uoti magis eam esse rem quam effectus testatur propheta dicendo: declinacormeumin testimonia tua et non in auaritiam. non enim in potestate nostra est cor ne cogitationes, quae inprouiso offusae mentem animumque confundunt atque alio trahunt quam tu proposueris, ad saecularia reuocant, mundana inserunt, uoluptaria ingerunt, inlecebrosa intexunt, ipsoque in tempore quo eleuare mentem paramus insertis inanibus cogitationibus ad terrena plerumque deicim
Abbreviated transcription (Latin):
CATORUM
UEL POXI
ꝑocNiT ENTU
RECERTIONE
EOS QUISISI
IUSXIUIDEAN¬
TUR TRIBUS
continuis parabolis de quib supꝰ
disputatũ est saluator redargu¬
it. docens salutẽ resipiscentium
dõ quidẽ & angelis gratissimã.
quenda subiungens: pia ius¬
taq discretione manifestat eos
ꝗͥ bona t̾rena disꝑserint de¬
derintq pauꝑib. ab his
in ȩt̾na tab̾nacula recipi¬
endos: illos aut̃ qͥ in his soli
luxuriari desiderant in in¬
ferno sepeliendos. & nec stillã aquȩ
ꝑ modicã qua poenas torm̃torũ & ardorẽ
uel ad mom̃tũ refrigerare queant eẽ nac¬
turos. Quia uidelicet & ordo p̃dicandi
antissimꝰ est ut post penitentiã elemosina.¬

Expanded text:
catorum, vel potius poenitentium receptione, eos qui sibi justi videbantur tribus continuis parabolis, de quibus supra disputatum est, Salvator redarguit, docens salutem resipiscentium Deo quidem et angelis gratissimam, quenda subjungens, pia justaque discretione manifestat eos qui bona terrena disperserint dederintque pauperibus, ab illis in aeterna tabernacula recipiendos. Illos autem qui in his soli luxuriari desiderant, in inferno sepeliendos, et nec stillam aquae permodicam, quae perennes tormentorum ardores vel ad momentum refrigerare queant, esse nacturos. Quia videlicet et ordo praedicandi aptissimus est, ut post poenitentiam eleemosyna
Abbreviated transcription (Latin):
uit mors ꝑfenestrã. dixit ꝓpħa. fenestra
tua. oc ulus tuus est. Si uideas mulierẽ
ad concupiscendũ: intrauit mors. Si
audias sermones meretricios: in trauit
mors. Siluxuria sensus tuos capiat:
penetrauit mors. Et ido qͥ uult ascen¬
dere: ñ lȩta scłi. ñ amȩno. si delectabi¬
lia: s plena doloris & fletus sequatun
Melius . ẽ. enĩ ire indomũ luctus. qũa
in domũ conuiuĩ. Deniq nec adã
de paradiso de̾cendisset. nisi delectati
ꝑiculosos hominis etiã ipsos aspectus
fuerat ex ꝑtꝰ. beatũ illũ dicens. cuiꝰ spes
om̃is indĩ nomine. Sic enĩ ñ respicit
in uanitates & in insanias. si sẽꝑ in xp̃m
intendat. semꝑ xp̃m in ceriorib ocłis
aspiciat. Unde iterũ adipsũ conuer¬
sus aic. Auerte ocłos meos ne uideant
uanitatẽ. Uanitas circus. qͥa nichil
ꝓdest. Uana est equorũ uelocitas: qͥ a
m̃dax ad salucẽ. Uanitas theatrũ ÷:¬
irrepit terrenarũ i

Expanded text:
uit mors per fenestram dixit propheta. fenestra uit mors per fenestram dixit propheta. fenestra tua oculus tuus est. si uideas mulierem ad concupiscendum, intrauit mors: si audias sermones meretricios, intrauit mors: si luxuria sensus tuos capiat, penetrauit mors. et ideo qui uult ascendere non laeta saeculi, non amoena, non delectabilia, sed plena doloris et fletus sequatur; melius est enim ire in domum luctus quam in domum gaudii. denique nec Adam de paradiso descendisset, nisi delectatioid, qui periculosos hominis etiam ipsos aspectus fuerat expertus, beatum illum dicit cui spes omnis in dei nomine. sic enim non respicit in uanitates et in insanias, si semper in Christum intendat, semper Christum interioribus oculis aspiciat. unde iterum ad ipsum conuersus ait: auerte oculos meos, ne uideant uanitatem. uanitas circus est, quia nihil prodest: uana est equorum uelocitas, quia mendax ad salutem est: uanitas theatrum inrepit terrenarum i
Abbreviated transcription (Latin):
Quis autẽ beatꝰ qui incorde suo semꝑ
ascendat: Sed hoc sine auxilio di¬
uino qui fieri pocest: Nullo ꝓfecto
modo Deniq supͣ eadẽ scriptura
Beatus pla ne qũe delectatioñ reuocat.
qũe ñ inclinat uoluptas. qui ad in¬
feriora ñ respicit. quod nec ipsius loth
uron pocuerit euadere. Quo ad monitꝰ
eremplo a płs. posteriora obliuiscens.
& ea quȩ sunt priora appetens. festina¬
bat adbrauiũ & ꝑ uenire meruit. qͥa
ante se xp̃m uidebat. aquo ad tusticiȩ
uocabatur coroña. Sed ꝑuenit ille qui
se ipsũ sibi ab negauit. ut xp̃m lucraret᷑.
Deniq ñ ipse uiuebat. sed uiuebat in eo
xp̃s. Nã quis inter tot pasfiones huius
corporis. inter tot illecebras huiꝰ scłl
tutũ atq intemeratũ seruare uestigi¬
ũ potest: Repex it ocłs. & sensũ m̃tis
auertit. Qud iuit auris. & intentionem
inflexit. In halauit odor & cogitationẽ
impediuit. Oslibauit. & crimen retulit
Tactus contigit. & adoleuit ignẽ. Intra¬

Expanded text:
quis autem tam beatus, qui in corde suo semper ascendat ? sed hoc sine auxilio diuino qui fieri potest ? nullo profecto modo. denique supra eadem scriptura beatus plane, quem delectatio non reuocat, quem non inclinat uoluptas, qui ad inferiora non respicit, quod nec ipsius Loth uxor potuit euadere. quo admonitus exemplo apostolus posteriora obliuiscens et ea quae sunt priora adpetens festinabat ad brauium et peruenire meruit, quia ante se Christum uidebat, a quo ad iustitiae uocabatur coronam. sed peruenit ille, qui se ipsum sibi abnegauit, ut Christum lucraretur. denique non ipse uiuebat, sed uiuebat in eo Christus. Nam quis inter tot passiones huius corporis, inter tot inlecebras huius saeculi tutum atque intemeratum seruare uestigium potest? respexit oculus et sensum mentis auertit, audiuit auris et intentionem inflexit, inhalauit odor et cogitationem inpediuit, os libauitactus contigit et ignem adoleuit. intra
Abbreviated transcription (Latin):
uirib extollat ut qͣsi in uirtutũ culminc
positos ulteriꝰ se iã cadeir ñ posse presumant̃
Et hoc plant curiosis ocłis din tẽptart est
de suis quẽpiã. meritis głarb cont hoc qđ
ipse fidẽ discipłis augens ait cũ facerits
onia quȩ p̃cepta st̃ uob̾: dicit. Scrui in u¬
tiles sumꝰ. quȩ debiimꝰ facere fatimꝰ Qui
cũ alibi p̃ciperet ne iusticia nr̃am corã
hominib faciamꝰ: in eiꝰdẽ definitione ie¬
iuniũ tantũ & elemosinã atq orationem
subiunxit. triplici scilicet hostis celo totidẽ
arma defensionis opponens. uti ieiunio
concupiscentia carnis demosinis auaricia
pretib iactantia oppellat᷑ incricdrs.
Iec de principiis euangeliste dispensatio¬
nifuno libello dixisse sufficiat Uerum
quȩ sequunt᷑ gesta uel dicta saluatoris:
non solũ nĩȩ quicti sed & legentiũ commno¬
do consulentes. ab alio magis intueamur
exordio. Nescio enĩ quomodo ut augusti¬
nus ait ita libri termino reficitur lec¬

Expanded text:
iribus extollat, ut quasi in virtutum culmine positos ulterius se jam cadere non posse praesumant. Et hoc plane curiosis oculis Deum tentare est, de suis quempiam meritis gloriari. Contra hoc quod ipse fidem discipulis augens ait: Cum perfeceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus, quae debuimus facere fecimuram coram hominibus faciamus, in ejusdem definitione jejunium tantum, eleemosynam atque orationem subjunxit, triplici, scilicet, hostis telo totidem arma defensionis opponens, ut jejunio concupiscentia carnis, eleemosynis avaritia, precibus jactantia pellatur meritorum. Haec de principiis evangelicae dispensationis uno libello dixisse sufficiat, verum quae sequuntur gesta vel dicta Salvatoris, non solum nostrae quieti, sed et legentium commodo consulentes, ab alio magis intueamur exordio. Nescio quo enim modo, ut Augustinus ait, ita libri termino reficitur lec
Abbreviated transcription (Latin):
nos. In moyse enim cȩaaron lex &
propheti& figuratȩ sunt. Et sẽpe
apud se infirmus animus quasicontra
sacra eloquia mur murat. quia post¬
quã uerba cęlestia audire & sequi
ceperit : regis egyptu aduersitas.
id ÷ maligniꝰ sp̃s temptatio exerescit:
Debet ergo uigilant̾ doctor ꝓficienti
animȩ quȩ eãm temptationes sequant᷑
innotescere. ut cautam se ualeat
contra maligni sp̃s in sidias p̾patare.
Unde bene nunc post deseriptã ciuitatẽ
ierłm in latere : dicitur prophe
& ordinabis aduersus eã obsidionẽ
& edificabis munitiones. & cõpor¬
tabis aggerem. Inquaenim iam pacis
uisio de scribitur. ei necesse est ut
temptationũ bella nuntientur.
Nam ut ualeat ad illa pacis gaudia
ȩterna ꝑtingere: hanc hic ꝓculdũ

Expanded text:
In Moyse enim et Aaron lex et prophetae figurati sunt. Et saepe apud se infirmus animus quasi contra sacra eloquia murmurat, quia postquam verba coelestia audire, et sequi coeperit, regis Aegyptii adversitas, id est maligni spiritus tentatio excrescit. Debet ergo vigilanter doctor proficienti animae, quae illam tentationes sequantur, innotescere, ut cautam se valeat contra maligni spiritus insidias praeparare. Unde bene nunc, post descriptam civitatem Jerusalem in latere, dicitur prophetae: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem. In qua enim jam pacis visio describitur, ei necesse est ut tentationum bella nuntientur. Nam ut valeat ad illa pacis gaudia aeterna pertingere, hanc hic procul du
Abbreviated transcription (Latin):
Unde demoniacus qui adño sanatur.
abexeunte demone discerpitur: sicuc
scriptum est. Et clamans & multũ
discerpens eum : exuit abeo. Quid ÷
enim quod obsessum hominẽ antiquus
hostis quem possessum nondiscerp¬
serat de serendo discerpsit. nisiquod
plerunq dũ decorde expellitur. acri-¬
ores in eo temptationes generat quã
prius excitauerat quando hocquiet
possidebat: Unde isra elitȩ quoq
ad moysen & aaron dicunt Uideat

Expanded text:
Unde et daemoniacus qui a Domino sanatur, ab exeunte daemone discerpitur, sicut scriptum est: Et clamans et multum discerpens eum, exiit ab eo . Quid est enim quod obsessum hominem antiquus hostis quem possessum non discerpserat, deserens discerpsit, nisi quod plerumque dum de corde expellitur, acriores in eo tentationes generat, quam prius excitaverat quando hoc quietus possidebat? Unde et Israelitae quoque ad Moysen et Aaron dicunt: Videat
Abbreviated transcription (Latin):
quoq oꝑationis efficatiã stomne
quod fieri p̾cipitur. ut inuita eius
quasi sculptũ eẽ uideatur. S eptẽ
uͦ graduũ erat ascensus eius. &

Expanded text:
quoque operationis efficaciam sumit: ut omne quod fieri praecipitur, in vita ejus quasi sculptum esse videatur. « Septem vero graduum erat ascensus ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
quando autẽ m̃tis malitia designatur
Sebono erim igni scriptum ÷. Ignem ueni
mit tere int̾ram. & quid uolo nisi ut
accendat᷑: Ignis quippe interram
mittitur: cũ ꝑ ardorem scĩsps aflata
ter rena mens. ac irnalib suis desideriis
concrematur. Demalo autẽ igne dicit᷑
tnunc ignis aduersarios consiłmit.
quia cor pessimũ. xsua malitia tabescit:
icut autẽ ignis amoris m̃te erigit: ita
cor quod replet elenat. & ardor
maliuȩ ada inferiora semꝑ incur ure
idea igitu ⁊r nube suę ignorartiẽ
cuta quia e mox adꝑse utionis nequi¬
tiã erupit igne suo inuꝰͦ luta est
quȩ in obligatione Ie nequicie per
eandem ipsam crudelitatẽ quaars it im¬
plicauit.Uenti sergo trbinis ueniȩbat
abaquilone. & nuhes magna & ignis
in uoluens: qria extorporis suifrigore
adignorantiȩ auginẽ ꝑ dncta : usq
aclm aliuã n secutionis erupit. Unde

Expanded text:
ur. De bono enim igne scriptum est: Ignem veni mittere in terram; et quid volo, nisi ut accendatur . Ignis quippe in terram mittitur cum per ardorem sancti Spiritus afflata terrena mens a carnalibus suis desideriis concrematur. De malo autem igne dicitur: Et nunc ignis adversarios consumet , quia cor pessimum ex sua malitia tabescit. Sicut autem ignis amoris mentem erigit, ita cor quod replet elevat, et ardor malitiae ad inferiora semper incurvat. Judaea igitur nube suae ignorantiae caecata, quia mox ad persecutionis nequitiam erupit, igne suo involuta est, quae in obligatione se nequitiae per eamdem ipsam 1188 crudelitatem qua arsit implicavit. Ventus autem turbinis veniebat ab Aquilone, et nubes magna, et ignis involvens, quia ex torporis sui frigore ad ignorantiae caliginem perducta, usque ad malitiam persecutionis erupit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
figurationis eius habebunt ꝑ grãm.
surrectione sequitur similitudo ȩter¬
nitatis inmente qm̃ uidebimus eum
sicuti est: & quia similitudinem quoq
illius. etiã corporanr̃a ꝑcipient in con¬
figuratione : dicaturrecte de scĩs ani¬
malib. dicatur. similitudo hominis
in eis. Hȩc nos in expositionis exordio
prȩlibasse sufficiat : ut loquendi uirtꝰ:
silentio refota. ainda ganda misteria
quȩ seqͥuntur : robustior ex urgat
Certi& enim sumus. quia ipsum dequo
loquimur habemus adiutorem :
qui uiuit & regnat cumpatre inuni¬

Expanded text:
figurationis ejus habebunt per gratiam. Qfigurationis ejus habebunt per gratiam. Qsurrectione sequetur similitudo aeternitatis in mente, « quoniam videbimus eum sicuti est; et quia similitudinem quoque illius etiam corpora nostra percipient in configuratione, dicatur recte de sanctis animalibus: Similitudo hominis in eis. Haec nos in expositionis exordio praelibasse sufficiat, ut loquendi virtus silentio refota, ad indaganda mysteria quae sequuntur robustior exsurgat. Certi etenim sumus quia ipsum, de quo loquimur habemus adjutorem, qui vivit et regnat cum Patre in uni
Abbreviated transcription (Latin):
Inde: dmoysei ucitur Egosũqͥsum:
tdices filiis isrł.. Qui ÷ misit me
aduos:¬
acob: quoq ait. Apud quẽ non ÷ trans¬
mutatio: nec uicissitudinis obumbratio
taq ꝑ iohannem dicitur. similes eierimꝰ
qm̃ uidebimus eum sicuti ÷. Quiaꝑhoc
quod aspicimus ei us essentiam naturȩ :
amutabilitate nr̃a liberati figimur in
ȩternitate. Immutabimur quippe in
ipso quem uidebimus : quia morte care¬
bimus uidendo uitam. Mutabilitatẽ
nr̃am transcendemus: uidendo immu¬
tabilem. Corruptione nulla tenebim᷑:
uidendo incorruptũ :Erit autem
tunc similitudo hominis etiã in corpo¬
rib. nr̃is. Hinc& enim ꝑ paulũdicitur
Ir̃aconuersatio incȩlis ÷. Unde etiam¬
quire formabit corpus humilitatis nr̃e
configuratum corpori claritatis suȩ.
runt ergotunc electorũ corpora clari¬
tati dominici corporis configurata.
quȩ & siequalitatẽ głe eius non habent
ꝑ naturam: si militũdinẽ tamen con¬

Expanded text:
Unde ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum. Unde ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum. Et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vosJacobus quoque ait: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Itaque per Joannem dicitur: Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est: quia per hoc quod aspicimus ejus essentiam naturae, a mutabilitate nostra liberati figimur in aeternitatem. Immutabimur quippe in ipso quem videbimus, quia morte carebimus videndo vitam: mutabilitatem nostram transcendemus, videndo immutabilitatem; corruptione nulla tenebimur, videndo incorruptionem. Erit autem tunc similitudo hominis etiam in corporibus nostris. Hinc enim per Paulum dicitur: Nostra conversatio in coelis est; unde etiqui reformavit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . » Erunt ergo tunc electorum corpora claritati Dominici corporis configurata. Quae etsi aequalitatem gloriae illius non habeant per naturam, similitudinem tamen con
Abbreviated transcription (Latin):
erroris cadat. Ad hiuis similitudi nẽ
hominis surgere festiuabat ꝓpħa: cũ
dicer&. In mandatis tuis exercebor:
& considerabo utas tuas: Quienim
uias dñi tacitus inmente considerat.
& se exercere in mandatis eius festinat
quid aliud insem & ipso nisi imaginẽ
noui hominis reformat: Quod qͥa
in scoꝵ cordib incessant̃ agitur. recte
nunc deanimalib dicrtur. similitudo
hominis i.eis. Post hanc uͦ similitudi nẽ
quȩ nunc inriosũ: te netur: quandoq
adsim ilitudine głe ꝓ uenitur. Hinc
& enim iohannes dicit. Munc filudĩ
sumis: & nondum apparuit quul : rin
cimis autẽ qm̃ cuni ꝗ paruerit.
simues ei erimue. Qui mox unde hoc
fieri ualeat adi irigit dicens. Qm̃
uidebimus enin sicuti est. E sse & enĩ
dĩ ÷: et̃num hunc atq in commutabi¬
lem ꝑ manere. Nam omne quod
nutatur. desinit esse quod fuit.
& inciit esse quod non fuit. Dĩuero
esse est: dissimilit̃ nun quam esse.

Expanded text:
erroris cadat. Ad hujus similitudinem erroris cadat. Ad hujus similitudinem hominis surgere festinabat Propheta, cum diceret: « In mandatis tuis exercebor, et considerabo vias tuas . » Qui etenim vias Domini tacitus in mente considerat, et sese exercere in mandatis illius festinat, quid aliud in semetipso nisi imaginem novi hominis reformat? Quod quia in sanctorum cordibus incessanter agitur, recte nunc de animalibus dicitur: « Similitudo hominis in eis. » Post hanc vero similitudinem, quae nunc in moribus tenetur, quando ad similitudinem gloriae pervenitur. Hinc etenim Joannes dicit: « Nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus autem quoniam cum apparuerit, similes ei erimus . Qui mox unde hoc fieri valeat adjungit dicens: Quoniam videbimus eum sicuti est . Esse enim Dei est aeternum hunc atque incommutabilem permanere. Nam omne quod mutatur desinit esse quod fuit, et incipit esse quod non fuit; Dei vero esse, est dissimiliter nunquam esse.
Abbreviated transcription (Latin):
dempinr omniũ flagello deresticul.
factu ulentes crement:: eie it
dece nulocachedras uendentium
columbas euertic: ẽ nũ mular m
effudita es i nomne o od fortierogiq
humiliatem tota intentu necustodi in÷
sed ꝑ redemptorem nr̃m dicit᷑. discite
ame iuia mitis sum & humilis corde
Persecutores quoq suos diligunt prę¬
dicatores scĩ: sed ipse auctor omniũ
ac redemptor inpassione positus. ꝓꝑsecutorib
intercedit dicens. Pater ignosce illis: quia
nesciunt quid faciunt. Mẽ bra sua ponui
gͦ de scĩs animalib quod similitudo homini
in eis ÷ : quia quod scã: quod mira sunt. hoc
in eis despecie similitudinis ÷. id ÷ deuir¬
tute imitationis Caput quippe om̃i ũ
autem intenebris ambulat. Tunc
enim incapite oculos habemus: cum
uitam redemptoris nr̃i tacita cogita¬
tione conspicimus. cum omnis nr̃a
intentio in eius imitationẽ se erigit:
N esi uias lucis aspicere oculus mentis
neglexerit : statim clausus intenebras

Expanded text:
sticulis facto vendentes et ementes ejecit de templo, cathedras vendentium columbas evertit, et nummulariorum effudit aes. In omni quod fortiter agunt humilitatem tota intentione custodiunt, sed per redemptorem nostrum dicitur: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde . » Persecutores quoque suos diligunt praedicatores sancti. Sed ipse auctor omnium ac redemptor, in passione positus, pro persecutoribus intercedit, dicens: « Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. » Membra sua ponuntergo de sanctis animalibus, quod similitudo hominis in eis est. Quia quod sancta, quod mira sunt, hoc in eis de specie similitudinis est, id est, de virtute imitationis. Caput quippe omnium nautem in tenebris ambulat . » Tunc enim in capite oculos habemus, cum vitam redemptoris nostri tacita cogitatione conspicimus, cum omnis nostra intentio in ejus imitatione se erigit, ne si vias lucis aspicere oculus mentis neglexerit, statim clausus in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
da Omp̃s enim ds̃ & linguas infanti ũ
facit disertas. & exore infantiũ atq
lactentiũ ꝑ ficit laudem. Sed aliud ÷
quod nos dedoctrine usu atq disciplinȩ
dicimus. aliud quoddemiraculo scimꝰ
illius expressione mysticum aliquid
ȩtatis suȩ tempore ostendat. Anno
chobar: quia quasi tricesimo ȩtatis
suȩ annodñs ad fluuiũ iordanem ue¬
nit. Ibutaq celi aꝑtisunt : quia sp̃s
in columba descendit. Uox qͦq decęlo

Expanded text:
da. Omnipotens enim Deus et linguas infantium da. Omnipotens enim Deus et linguas infantium facit disertas , et ex ore infantium atque lactentium perficit laudem . Sed aliud est quod nos de doctrinae usu atque disciplina discimus, aliud quod de miraculo scimusillius expressione mysticum aliquid aetatis suae 1185 tempore ostendat. Anno juxta fluvium Chobar, quia quasi tricesimo aetatis suae anno Dominus ad fluvium Jordanem venit. Ibi itaque coeli aperti sunt, quia Spiritus in columba de
Abbreviated transcription (Latin):
aliene linguȩ manu tangi ñon debet
neprius quã plene ꝑcipiat᷑: ꝑdat soli¬
ditatẽ suam neimpulsa ruat. ne
Ad exemplũgͦ non sunt ostendenda
que  firma sunt. Prius & en un
conualescere deb& mens. atq aduti¬
litatẽ ꝓximoꝵ postmodum demons¬
trari: cum iãm nec ꝑ laudem eleuata
corruat. nec ꝑ uituperationem per¬
cussa contabescat. Nam& si timo¬
theo dicitur. Prȩcipe hȩc & doce.
nemo adolescentiam tuã conte nat
sciendũ est quod in sacro eloquio non¬
nun quã ad olescentia iuuentus uocat᷑.
Unde scriptum ÷ Lȩtare iuuenis in ad¬
olescentia tua. Propħa igitur ut osten¬
daturcu i us auctoritatis sit in p̃dicatione.
etatis solidȩ esse describitur: quati nus
ei cũ uita & sp̃u omnia quȩ ad p̃dican¬
dum congru unt a concordare uideant
Nec contrahec mouere quempiam debet.
quod ieremias atq dani el ꝓphetie
sp̃m pueri ꝑceperunt: quia miracula
in exemplo operationis non sunt trahen

Expanded text:
alienae linguae manu tangi non debet, alienae linguae manu tangi non debet, ne priusquam plene percipiat, perdat soliditatem suam, ne impulsa ruat, ne Ad exemplum ergo non sunt ostendenda, nisi quae firma sunt. Prius etenim convalescere debet mens, atque ad utilitatem proximorum postmodum demonstrari, cum jam nec per laudem elevata corruat, nec per vituperationem percussa contabescat. Nam et si Timotheo dicitur: Praecipe haec, et doce; nemo adolescentiam tuam contemnat : sciendum est quod in sacro eloquio nonnunquam adolescentia juventus vocatur; unde scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Profecto igitur, ut ostendatur cujus auctoritatis sit in praedicatione aetatis solidae esse, describitur quatenus ei cum vita et spiritu omnia quae ad praedicandum congruunt, concordare videantur. Nec contra haec movere quempiam debet quod Jeremias atque Daniel prophetiae spiritum pueri perceperint, quia miracula in exempla operation
Abbreviated transcription (Latin):
bibunt. hocquod beatitudine ȩt̃ na
satiantur. Quod moẏses quoq sub
allegorie misterio ad monet dicens
onarabis in primogenitobouis. Pri¬
mogenitũ enim bouis accipimusin
infirmitate primi nr̃i temporis bonã
operationẽ. In quatamen arandum
nonest : quia cumprimas unt ad oles¬
centiȩ uł iuuentutis nr̃ȩ tempora.
nobis adhuc ap̃dicatione cessandum
est : ut uomer linguȩ nr̃ȩ ꝓscindere
non audeat terram cordis alieni. Quo¬
adusq & enim in firmisumus: conti¬
nere nos intranos m& ipsos debemꝰ.
nedũ tenera bonacitius ostendimus:
amittamus. Quia & arbusta planta¬
ta si prius in terra radicata non fue¬
rint : manutactaciti us arescunt. At
sisemel radicem fixerint: manus tangi
& tamennil officit. Uentum pellunt.
nectam̃ impellentes lȩdunt. Et cons¬
tructi pariẽtes suimpellantur eruunt᷑.
nisi asuo pͥus fuerint humore siccati
Nens itaq quousq ab humore prauita¬
tis suȩ ꝑfecte non fuerit ex siccata:

Expanded text:
vivunt hoc quod beatitudine aeterna vivunt hoc quod beatitudine aeterna satiantur. Quod Moyses quoque sub allegoriae mysterio admonet, dicens: Non arabis in primogenito bovis . Primogenitum enim bovis accipimus in infirma aetate primi nostri temporis bonam operationem. In qua tamen arandum non est, quia cum prima sunt adolescentiae vel juventutis nostrae tempora, nobis adhuc a praedicatione cessandum est, ut vomer linguae nostrae proscindere non audeat terram cordis alieni. Quoadusque etenim infirmi sumus, continere nos intra nosmetipsos debemus, ne dum tenera bona citius ostendimus, amittamus, quia et arbusta plantata si prius in terra radicata non fuerint, manu tacta citius arescunt; at si semel radicem fixerint, manus tangit, et tamen nil officit; venti impellunt, nec tamen impellentes laedunt. Et constructi parietes si impellantur, eruuntur, nisi a suo prius fuerint humore siccati. Mens itaque quousque ab humore pravitatis suae perfecte non fuerit exsiccata,
Abbreviated transcription (Latin):
interiora : quatinus simul
utraq uideant. simulq
ineis fiat. & intus uerbũ
quod audiuint: & foris quod
dicunt. Pata igitur causa
cur qui nichil dixerat.
inchoauit dicens. & factũ
÷ intricesimo anno: quia
hoc uerbũ quod foris ꝓ¬
tulit. illi uerbo quod
ineus
circo incipit dicens.
Et factũ÷. Sub iungit
enĩ hoc quod extertus loquiin¬
choat. acsi & illud foris sit quod
intas uidet. Hoc autẽ quod
dicitur. quia tricesimo anno
srm̃ ꝓphetiȩ acceperit: indicat
licat quia iuxta rationis usum.
dastrioe sermo non suꝓpetit. nisi
mȩtate ꝑ fecta. Unde & ipse dñs
anno duodecimo ȩtatis sue in medio
doctorũ intemplo sedens. non docens
sed in terrogans uoluit in ueniri
Ut enim non auderent homi nes in
infirma ecate p̃dicare: ille anno
duo decimo ętatissue in terrogare
homines est dignatus in terta.
squi ꝑ diuinitatem suã semꝑ angłos
docet in cęlo. Quia enim ipse est
dĩ sapientia : deipso angłi uidendo

Expanded text:
interiora, quatenus simul interiora, quatenus simul utraque videant, simulque in eis fiat et intus verbum quod audiunt, et foras quod dicunt. Patet igitur causa cur qui nihil dixerat inchoavit dicens: Et factum est in tricesimo anno. Quia hoc verbum quod foris protulit illi verbo quod intus circo incipit dicens: Et factum est. Subjungit enim hoc quod exterius loqui inchoat, ac si et illud foris sit quod intus videt. 3. Hoc autem quod dicitur, quia tricesimo anno spiritum prophetiae acceperit, indicat licet quia juxta rationis usum doctrinae sermo non suppetit nisi in aetate perfecta. Unde et ipse Dominus anno duodecimo aetatis suae in medio doctorum in templo sedens, non docens, sed interrogans voluit inveniri . Ut enim non auderent homines in infirma aetate praedicare, ille anno duodecimo aetatis suae interrogare homines est dignatus in terra, qui per divinitatem suam semper angelos docet in coelo. 1184 Quia enim ipse est Dei sapientia, de ipso angeli videndo
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Et factũ ÷ intricesimo
anno: inquarto m̃se in quinta
mensis. Locũ quoq denuntians.
ad iungit. Cum essemin
medio cãptiuoꝵ iuxta flumen
chobar: aꝑtisunt celi &uidi
uisiones dñi lempus etiã in
captiuitatis
sinuat: subdens. In qu inta m̃sis.
ipse ÷ annus quintus transmi¬
grationis regis ioachim. Qui
ut bene ꝑ sonam indicet. &iam
genus narrat: cũ sub ditur
t̃ factum ÷ uerbũ dñi ad eze¬
chiel filiũ buzi sacerdotem Sed prima
nobis quȩstio oritur: eur is
quinichil adhuc dexerat. itaexorsus
dicens. Et faccum ÷ intricesimo anno.
Unanq sermo coniunctionis ÷ Et scim
quie nonconiungitur sermogubsequens
nis sermoni p̃cedenti: Quisigitur nichi
cixerat. cur dicit ꝙ factũ ÷. cum
nonsit sermo cuihoc quod incipit
subiungat: Qua inre intuendũ ÷ :
quia sicut nos corporalia. sic ꝓpħo
& illa sunt pͣsentia. que nr̃e igno¬
rantis absentia uidentur. Unde
fit ite inmente ꝓpħarumita
coni uncta sint exteriorib

Expanded text:
 Et factum est in tricesimo anno, in quarto mense, in quinta mensis. Locum quoque denuntians, adjungit: IBID.-- Cum essem in medio captivorum juxta fluvium Chobar, aperti sunt coeli, et vidi visiones Dei. Tempus etiam incaptivitatis insinuat subdens. « In quinta die mensis ipse est annus quintus transmigrationis Joachin. » Qui ut bene personam indicet, etiam genus narrat cum subditur: « Et factum est verbum Domini ad Ezechiel filium Buzi sacerdotem. » Sed prima nobis quaestio oritur, cur is qui nihil adhuc dixerat, ita exorsus est dicens: « Et factum est in tricesimo anno; » namque sermo conjunctionis est, et scimus quod non conjungitur sermo subsequens nisi sermoni praecedenti; qui ergo nihil dixerat, cur dicit: Et factum est, cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungatur? Qua in re intuendum est quia sicut nos corporalia, sic prophet illa sunt praesentia quae nostrae ignorantiae absentia videntur. Unde fit ut in mente prophetarum ita conjuncta sint exterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
alin.l quõ asimilitudine longe recedere:
Plangint autẽ utam delinquenti um
p̃dicatares sc̃i : sed de ipso nr̃o capite
scriptũ ÷ q ua fleuit suꝑ ierłm. Gau¬
dent debanis actib subditoꝵ & recte
operintis d gunt : sed deredeniptore

Expanded text:
aliud quam a similitudine longe recedere? aliud quam a similitudine longe recedere? Plangunt autem vitam delinquentium praedicatores sancti: sed de ipso nostro capite scriptum est, quia flevit super Jerusalem . Gaudent de bonis actibus subditorum, et recte operantes diligunt; sed de Redemptore
Abbreviated transcription (Latin):
ex inani uit formam serti accipiens.
insimilitudinem hominũ factus. &
habitu inuentus ut homo: Hec
itaq animalia ut surgere ad sc̃ĩ¬
tatis uirtutẽ ualeant: adhu ius
hominis similitudinem tendunit.
ca enim non essent: si hu us hemi noꝰ
quicquid de zelo rectitudims. quicquidde
custodia humilitatis. quicquid deferuore
caritatis est: hoc ab ipfofonte miscđiȩ.
alu psaradice mansuetudinis. ab ipsa uirtute
iusticie. id ÷ amediatore di & hominum
do dño traxerunt. Huius se hominis simi¬
licudinẽ habere egregius p̃dicator ostendit
dicens. Imitatores mei estote. sicut &
egoxp̃i. Adeius nos similitudinẽ surgere
ad mon& cũ dicit. Prius homode t̃ra
terrenus. scđs homo decȩlo cȩlestis. Sicut
portauimus imaginem terreni. portem
& imaginem eius qui decelo descendit
S c̃s & enimquisq in tantũ ad similitudinẽ
huius hominis ducit᷑. inquantũ uitam
sui redemptoris imitatur. N am ei us
mandatis atq operib: discordare. qͥd ÷

Expanded text:
ivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo ? Haec itaque animalia ut surgere ad sanctitatis virtutem valeant, ad hujus hominis similitudinem tendunt. Sancta enim non essent, si hujus hominis squidquid de zelo rectitudinis, quidquid de custodia humilitatis, quidquid de fervore charitatis est, hoc ab ipso fonte misericordiae, ab ipsa radice mansuetudinis, ab ipsa virtute justitiae, id est a Mediatore Dei et hominum Deo Domino traxerunt. Hujus se hominis similitudinem habere egregius praedicator ostendit, dicens: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Ad ejus nos similitudinem surgere admonet, cum dicit: Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis. Sicut portavimus imaginem teet imaginem ejus qui de coelo descendit . Sanctus etenim quisque in tantum ad similitudinem hujus hominis ducitur, in quantum vitam sui Redemptoris imitatur. Nam ab ejus mandatis atque operibus discordare, quid est
Abbreviated transcription (Latin):
uertamꝰ: Quȩ in carnato dño tanto
grauius abaquilone uentũ turhinis
ꝑtulit : q anto a sua rectitudine con¬
cussa. cadens ꝑ torporem m̃tis in ꝑfiha
srigida remansit. Uentus gͦ turrini
abaquilone uenit : cum uitã iudaioi
popłi malignus sp̃s inteiptatione
oc cec oi meuit inignorantie sire
caligina. F ei empti remquippe huma¬
ni grneris quẽ iulge ac ꝓphetis
intelleo entes exe tuerant
rentes agnoscerent : quem pr⁊ss &
denunciare ꝓterant. & anire re¬
nuebint. Na cum m odo: usuir¬
tutes & mirocula macio datẽpas nc¬
nubes magna ab aquilone uenerat. ex
peccati sui frigore ꝓpt̃ infirmitatem pas¬
sionis illius :& int̾ signa caligabant. Quid
u̾exilla nubͥsmagnaẽcaligine sit secutũ
subiungitur: cum ꝓtinꝰ dicit. Et ignis¬

Expanded text:
vertamus. Quae incarnato Domino tanto vertamus. Quae incarnato Domino tanto gravius ab Aquilone ventum turbinis pertulit, quanto a sua rectitudine concussa cadens, per torporem mentis in perfidia frigida remansit. Ventus ergo turbinis ab Aquilone venit, cum vitam Judaici populi malignus spiritus in tentatione obcaecari meruit in ignorantiae suae caligine. Redemptorem quippe humani generis, quem in lege ac prophetis intelligentes exspectaverant,  inquirentes agnoscerent, quem prius et denuntiare poterant, et amare renuebant. Nam cum modo ejus virtutes et miracula, modo autem passionubes magna ab Aquilone venerat, quia ex peccati sui frigore propter infirmitatem passionis illius et inter signa caligabant. Quid vero ex illa nubis magnae caligine sit secutum, subjungitur, cum protinus dicit: IBID.
Abbreviated transcription (Latin):
eaquȩ essent in fine uentura conspi¬
ciens. uenire abaquilone uentum
turbinis uidit : quia in extrȩmoscłi
m̃tes hominum torporis sui frigore
malignus sp̃s grauius occupaut nde
scriptum ÷. Ue terrȩ & mari. quiad ef¬
cendit diabolus aduos habens iram
magnã : sciens qua modicum tempꝰ
habet. Antiquus quippe aduersarius.
insidiarum suarum molimina in humanis
mentib graui us ex aggerauit: contra
cũius excrescentẽ suꝑbiam. incarnati
manifestata ÷ humilitas dĩ. atq ut
humanũgenus ãsuo languore sanar&.
tunc magna apparuit potentia medici.
cum languor creuit egroti Bene
autẽ maligni sp̃s im̃missio. uentus
turbinis appellatur. Turbo quippe
ȩdificiũ quod tangit concutiendo sub¬
ruit. Et omnis antiqui hostis tẽptatio
que agitur inmente. uentus ÷ turbinis.
ticentes quȩ huin ano generi erunt
abhosto callido infine uentura: ad
solam iudȩam ex qua ꝓpħa fuit & cuiꝰ
ꝑditionẽ ꝓphetando conspicit. uerba

Expanded text:
ea quae essent in finem ventura conspiea quae essent in finem ventura conspiciens, venire ab Aquilone ventum turbinis vidit, quia in extremo saeculi mentes hominum torporis sui frigore malignus spiritus gravius occupabit. Unde scriptum est: Vae terrae et mari, quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam, sciens quia modicum tempus habet . Antiquus quippe adversarius insidiarum suarum molimina in humanis mentibus gravius exaggeravit. Contra cujus excrescentem superbiam incarnati manifestata est humilitas Dei: atque ut humanum genus a suo languore sanaret, tunc magna apparuit potentia medici, cum languor crevit aegroti. 10. Bene autem maligni spiritus immissio, ventus turbinis appellatur. Turbo quippe aedificium quod tangit, concutiendo subruit. Et omnis antiqui hostis tentatio, quae agitur in mente, ventus est turbinis; ticentes quae humano generi erunt ab hoste callido in finem ventura, ad solam Judaeam, ex qua Propheta fuit, et cujus perditionem prophetando conspicit, verba