comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Roborasti eũ paululũ. ut in
ppetuũ ꝑtransiret. Paululũ roboratꝰ
ẽ. homo. qͥa hic uiuendi uires ad mõ-¬
dicũ accepit. ut in ꝑpetuũ transeat.
ubi eiꝰ uitã t̃minꝰ ñ concludat: Sed in¬
hac breuitate ubi roboratꝰ. ẽ. colligat.
unde in ꝑpetuitatẽ ueniat. uel ut
semꝑ gaudeat. uł ut suscepta supplicia
ñ euadat. Qui ꝓeo qđ paululũ robo¬
ratus . ẽ. ut ui ꝑpetuũ transeat: apte
tur: cũ eius species morte atterit᷑:
Emittit᷑ uͦ: qͥa abhis quȩ uolens tenuit.
transire adȩt̾na cogit᷑ nolens: Dũq
ad illa ꝑducit᷑: hȩc quȩ diu cogitata
tenuit. qualit̾ se se habitura sint re¬
licta nescit. Unde & addit᷑. Siue no¬
uiuentes st̃. mortuoꝵ animȩ qͦ loco
habeant᷑ ignorant: ita mortui: uĩta¬
in carne uiuentiũ posteos qualit᷑ di¬
sponat᷑ nesciunt. qͥa & uita sp̃s. longe
est a uita carnis. Et sicut corporea
atq incorporea diuersa sunt genere:
ita etiã distincta cognitione. Qđ

Expanded text:
20. Roborasti eum paululum, ut in perpetuum transiret. - Paululum roboratus est homo, quia vivendi vires ad modicum accepit, ut in perpetuum transeat, ubi ejus vitam terminhac brevitate ubi roboratus est colligit unde in perpetuitate inveniat, vel ut semper gaudeat, vel ut suscepta supplicia non evadat. Qui pro eo quod paululum roboratus est ut in perpetuum transeat, apte tur cum ejus species morte atteritur. Emittitur vero, quia ab his quae volens tenuit transire ad aeterna cogitur nolens; dumque ad illa perducitur, haec quae diu cogitata tenuit qualiter sese habitura sint relicta nescit. Unde et additur. CAPUT Xes sunt, mortuorum animae quo loco habeantur ignorant, ita mortui vitain carne viventium post eos qualiter disponatur nesciunt, quia et vita spiritus longe est a vita carnis, et sicut corporea atque incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cognitione . Quod
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ est: qualit̃ hypocrita sic̃ uinea
in primo flore. uł sic̃ oliua florem
ꝓiciens lȩdat᷑. Si florentẽ uineã.
ꝑ inȩ qualitatẽ aeris immoderatum
frigus actigerit: ꝓtinꝰ abomĩ humo¬
re uiriditatis are facit. Et sunt non¬
nulli. qͥ post ꝑuersa itinera scãs uias
sectari appetunt. sed priusquã ineis
ut diximꝰ desideria bona roborent:
quȩdã illos pͣsentis scłi ꝓsꝑitas aes¬

Expanded text:
vinea in primo flore, vel sicut oliva florem projiciens laedatur. Si florentem vineam per inaequalitatem aeris immoderatum frigus attigerit, protinus ab omni humore viriditatis arefacit. Et sunt nonnulli qui post perversa itinera sanctas vias sectari appetunt, sed priusquam in eis, ut diximus, desideria bona roborentur, quaedam illos praesentis saeculi prosperitas a
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & recte qͦq de hoc iniqͦ dicit᷑ Ante¬
quã dies eiꝰ impleant᷑ ꝑibit:. Quia &
siquid boni fortasse agere coeperit:
prius quã in eo ꝑ longitudinẽ tẽporis
conualescat. adexteriora relabit᷑.
& ꝑuerse deserit. quȩ recte incho¬
asse uidebat᷑. Unde apte subdit᷑.
Manꝰ eiꝰ arescet: Quia dũ exteriorib
actionib intẽpestiue inuoluitur:

Expanded text:
Unde recte quoque de hoc iniquo dicitur: AnteUnde recte quoque de hoc iniquo dicitur: Antequam dies ejus impleantur peribit. Quia et si quid boni fortasse coeperit agere, priusquam in eo per longitudinem temporis convalescat, ad exteriora relabitur, et perverse deserit quae recte inchoasse videbatur. Unde et apte subditur: Et manus ejus arescent. Quia dum exterioribus actibus intempestive invol
Abbreviated transcription (Latin):
nulli qͥ post uitã ꝑditã ad semet ipsos
redeunt. & accusante se conscientia.
ꝑuersa itinera relinquunt. Cõmutant
oꝑa. antiquȩ suȩ prauitati contradi¬
cunt. trenas actiones fugiunt. de¬
sideria suꝑna sectant᷑. Sed priusquã
ineisdẽ sc̃ĩs desideriis solident᷑: ꝑ
torporẽ m̃tis ad ea quȩ diiudicare
coeꝑant redeunt. atq ad mala quȩ
fugere disposuerant recurrunt.
Quĩã enĩ sepe contingit. ut ꝓ utilita¬
te multoꝵ etiã scĩ uiri exteriorib
actionib seruiant. & popłor gu¬
bernationib occupent᷑ : hoc infir¬
mi aspicientes. & ꝑ uetustã adhuc
suꝑbiã quęrentes imitari: exteriorib
se actionib inferunt. Sed quanto ad
eas ñ eruditi spũalib ueniunt: tanto
eas carnalit̾ ȩxequunt᷑. Nisi enĩ pͥus
cor longo studio & diuturna conuer¬
satione in desideriis cȩlestib conuale¬
scat: cũ ad exteriora agenda refundi¬
tur. ab omĩ statu bonĩ opis eradicat᷑.

Expanded text:
nulli qui post vitam perditam ad semetipsos redeunt, et, accusante se conscientia, perversa itinera relinquunt, commutant opera, antiquae suae pravitati contradicunt, terrenas actiones fugiunt, desideria superna sectantur; sed priusquam in eisdem sanctis desideriis solidentur, per torporem mentis ad ea quae dijudicare coeperant redeunt, atque ad mala quae fugere disposuerant recurrunt. Quia enim saepe contingit ut pro utilitate multorum etiam sancti viri exterioribus actibus serviant, et populorum gubernationibus occupentur, hoc infirmi aspicientes, et per vetustam adhuc perbiam quaerentes imitari, exterioribus se actionibus inserunt; sed quanto ad eas non eruditi spiritalibus veniunt, tanto eas carnaliter exsequuntur. Nisi enim prius cor longo studio et diutina conversatione in desideriis coelestibus convalescat, cum ad exteriora agenda refunditur, ab omni statu boni operis eradicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enĩ a conuersatione conuiuentiũ
ciuitas appellat᷑: ciuitates desolatȩ
st̃ ipsi obsequentiũ cunei ꝑuersoꝵ:
Quoꝵ clamorib ꝑuersus iste laudat᷑.
cũ ad praua oꝑa ꝑ nequiciã rapitur.
Unde scriptũ. ẽ Laudat᷑ peccator in
desideriis animȩ suȩ & qͥ iniqua
gerit. benedicit᷑. Domꝰ uͦ desertȩ st̃
cogitationes prauȩ. quas iniquus iste
inhabitat: quia ꝑ om̃e qđ agit.
iniquor hominum placere cogita¬
tionib appecit. Quȩ ciuitates deso¬
latȩ. & domꝰ desertȩ recte nominant᷑.
qͥa nisi omp̃s ds̃. taliũ conuersationes
cogitationesq pͣcedentib eoꝵ culpis
relinqueret: ad grauiora ꝑpetranda
minime ꝑuenirent. Bene aut̃ dr̃.
Quȩ intumulos st̃ redactȩ. Ruentia
nanq domoꝵ atq ciuitatũ ȩdificia:
tumulos faciunt. qñ dũ prauiquiq¬
confusis actionib sibimet ipsis ad
puersa oꝑa iungunt᷑: ostendunt ꝓcuil
dubio qͥa de edificio uitȩ cecideñ.

Expanded text:
Quia enim a conversatione conviventium civitas appellatur, civitates desolatae sunt ipsi obsequentium cunei perversorum, quorum clamoribus perversus iste laudatur cum ad prava opera per nequitiam rapiatur. Unde scriptum est: Laudatur peccator in desiderio animae suae, et qui iniqua agit benedicitur . Domus vero desertae sunt cogitationes pravae, quas iniquus iste inhabitat, quia per omne quod agit iniquorum hominum placere cogitationibus appetit. Quae civitates desolatae, et domus desertae recte nominantur, quia nisi omnipotens Deus, talium conversationes cogitationesque, praecedentibus eorum culpis, relinqueret, ad graviora perpetranda minime pervenirent. Bene autem dicitur: Quae in tumulos sunt redactae. Ruentia namque domorum atque civitatum aedificia tumulos faciunt, quoniam dum pravi quiqconfusis actionibus sibimetipsis ad perversa opera junguntur, ostendunt procul dubio quia de aedificio vitae ceciderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cunq non posst̃. ꝑfecte se scire glori¬
lerunt. diripucr̃ greges. & pauer eos
Quos aliorũ nominẽ. nĩsi hereticos de¬
signat. qui a scẽ ȩccłȩ gremio extra¬
nei existunt: Ipsi enĩ t̾minos trans¬
ferunt: qͥa constitutiones patrũ
p̾uaricando transcendunt: De quib¬
nimirũ constitutionib: scriptũ. ẽ
Ne transgrediaris t̃minos antiqͦs. quos
posuer̃ patres tui. Qui greges diri¬
piunt & pascunt: quia imꝑitos qͦsq
puersis ad se ꝑsuasionib trahunt.
& doctrinis pestiferis ad int̾ficien
uerba testant᷑: qui sponsã suã allo¬
quit᷑ dicens. Nisi cognoueris te o
pulchra int̾ mulieres: egredere &
abi post uestigia gregũ. Idest. nisi
honorẽ tuũ quo ad si militudinẽ dĩ
es condita bene uiuendo cognoueris:
a conspectu meȩ contẽplationis e¬
gredere. & imꝑitors uiã imitare

Expanded text:
cunque non possunt perfecte se scire gloricunque non possunt perfecte se scire glorilerunt, diripuerunt greges, et paverunt eos. - Quos aliorum nomine, nisi haereticos designat? qui a sanctae Ecclesiae gremio extranei existunt. Ipsi enim terminos transferunt, quia constitutiones Patrum praevaricando transcendunt, de quibnimirum constitutionibus scriptum est: Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui . Qui greges diripiunt et pascunt, quia imperitos quosque perversis ad se persuasionibus trahunt, et doctrinis pestiferis ad interficienverba testantur, qui sponsam suam alloquitur dicens: Nisi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum , id est nisi honorem tuum, quo ad similitudinem Dei es condita, bene vivendo cognoveris, a conspectu meae contemplationis egredere, et imperitorum vitam imitare
Abbreviated transcription (Latin):
expectatio ñ esset. Adhuc enĩ ete¬
nitas ñ habet. quę semꝑ esse halt
in qua nulla pars suȩ longitui¬
nis prȩterit. ut pars alia succedat.
sed totũ simul. eẽ est. ut nil dees¬
se uideat᷑ qđ ñ cernat. Inqua om̃e
qđ est. animꝰ uidet & tardũ ñ esse
& longũ esse. Sed hȩc de ȩtͣnitatis
dieb loquentes. conam᷑ magis ui¬
dere aliqͥd quã uidemꝰ. Dicat᷑ gͥ
recte. Qui aut̃ nouerunt eũ: igno¬
rant dies illius. Quia & si iã dñm
ꝑ fidẽ nouimꝰ. qualit̃ tam̃ sit eius
ȩc̾nitas sine p̾terito ante scła. sine
futuro post scła. sine mora longa
sine prȩstolatione ꝑpetua. ñ uidemꝰ
iat os itaq iob sce ȩccłe typuĩ te¬
nens. qͥa sub inagno se scientiȩ freno
moderat᷑. ne plus sapiat quã opor¬
tet sapere. & dies dĩ ñ posse compre¬
hendi testificans: ad hereticoꝵ mor
supbiã respectũ mentis reducit. qui
alta sape appetunt. & qđ caꝑe ut¬

Expanded text:
exspectatio non inesset. Adhuc enim aeteexspectatio non inesset. Adhuc enim aeternitas non habet, quae semper esse habet, in qua nulla pars suae longitudinis praeterit, ut pars alia succedat, sed totum simul esse est, ut nil deesse videatur quod non cernat; in qua omne quod est animus videt et tardum non esse, et longum esse. Sed haec de aeternitatis diebus loquentes, conamur magis videre aliquid quam videmus. Dicatur igitur recte: Qui autem noverunt eum, ignorant dies illius, quia etsi jam Deum per fidem novimus, qualiter tamen sit ejus aeternitas, sine praeterito ante saecula, sine futuro post saecula, sine mora longa, sine praestolatione perpetua, non videmus. Beatus itaque Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quia sub magno se scientiae freno moderatur, ne plus sapiat quam oportet sapere, et dies Dei non posse comprehendi testificans, ad haereticorum mox superbiam respectum mentis reducit, qui alta sapere appetunt, et quod capere ut
Abbreviated transcription (Latin):
inttio & fine concluditur. Qđsi mo
ra aliquantula differt᷑ ut finiat᷑.
longũ dicit᷑ Inqua uidelicet longi¬
quitate. cũ quisq m̃tis oculos reai
retro ꝑ memoriã tendit. ante pem
ctationẽ. & quasi spaciũ tẽporisq
latat in m̃te. Cũq audit et̃intitiꝰ
dĩ. humano more intendente anni
longa uite spacia ꝓponit. inqub
metiat᷑ semꝑ & qͥd abiit retro qđ
retincat᷑ in memoria. & qͥd ante re¬
stet. qđ expectet᷑ ex intentione.
ȩt̾nitatẽ necdũ cognouimũs. Ihi
qͥppe. ẽ. qđ nec initio incipit᷑ ne
fine t̾minat᷑. Ubi nec expectat᷑ qł
ueniat. neq p̃currit qđ debeat n¬
cordari. sed est unũ qđ sẽꝑ esse est
Qđ & si nos & angłi cũ initio uidere
incipimꝰ: esse tam̃ hoc sine initio us¬
demus. ubi sic semꝑ sine fine esse .̃¬
ut nunquã se animꝰ tendit ad sequs¬
tia acsi multiplicent᷑ quȩ st̃: &¬
quii humano modo sp̃s hominib
.ẽ. locutꝰ ut ibi ad huc diceret ubi

Expanded text:
initio et fine coinitio et fine coiniatur, longum dicitur; in qua videlicet longinquitate cum quisque mentis oculos reducit retro per memoriam, tendit ante per exspectationem, quasi per spatium temporis dilatat in mente. Cumque audit aeternitatem Dei, humano more intendenti animo longa vitae spatia proponit, in quibus metiatur semper et quid abiit retro, quod retineatur in memoria, et quid ante restat, quod exspectetur ex intentione. aeternitatem necdum cognovimus. Ibi quippe est quod nec initio incipitur, nec fine terminatur, ubi neque exspectatur quod veniet, neque percurrit quod debeat cordari, sed est unum quod semper esse est. Quod si nos et angelicum initio videre incipimus Deum esse, tamen hunc sine initio videmus, ubi sic semut nunquam se animus tendat ad sequentia, ac si multiplicentur quae sunt et quii, humano modo spiritus hominibus est locutus, ut ibi adhuc diceret, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ipse quidẽ nr̃a comp̃hensibilit̃
conspicit. nos aut̃ ea quȩ eius st̃.
cõprehendere nullatenꝰ ualemus.
Sed cũ natura dĩ simplex sit: mi¬
randũ ualde . ẽ. cur dicit᷑ qͥ nouer̃
eũ: ignorant dies illius. Neq enĩ
aliud ipse: atq aliud dies illius st̃
Ds̃ nanq hoc . ẽ: qđ habet. Et̃nitatẽ
quippe habet: sed ipse. ẽ. et̾nitas.
Lucẽ habet: sed lux sua ipse est.
Claritatẽ habet: sed ipse.ẽ. claritas
sua. Non .ẽ. gͦ in eo aliud esse: & a¬
liud habere. Quid ẽ. itaq dicere.
qͥ nouer̃ eũ ignorant dies illius.
nisi qͥa & qͥ cõgnoscunt eũ. adhuc
nesciunt: Nã & quicunq eũ iam
fide tenent: adhuc ꝑspeciem igno¬
rant. Et cũ ipse sibi sit ȩt̃nitãs quẽ
ueracit̃ credimꝰ: qualit̾ tam̃ sit
ipsa eiꝰ ȩt̾nitas. ignoramꝰ. In hoc
nanq qđ diuinẽ nature potentiã¬
eiꝰ audimꝰ. ea non nunquã cagita¬
re consueuimꝰ. quȩ ꝑexperientiã
scimꝰ. Omẽ enĩ qđ coepit & desinit.

Expanded text:
quia ipse quidem nostra comprehensibiliter conspicit, nos autem ea quae ejus sunt comprehendere nullatenus valemus. Sed cum natura Deus simplex sit, mirandum valde est cur dicit: Qui noverunt eum, ignorant dies illius. Neque enim aliud ipse, atque aliud dies ejus sunt. Deus namque hoc est quod habet. Aeternitatem quippe habet, sed ipse est aeternitas. Lucem habet, sed lux sua ipse est. Claritatem habet, sed ipse est claritas sua. Non est ergo in eo aliud esse, et aliud habere. Quid est itaque dicere: Qui noverunt eum, ignorant dies illius, nisi quia et qui cognoscunt eum adhuc nesciunt? Nam et qui jam eum fide tenent, adhuc per speciem ignorant. Et cum ipse sibi sit aeternitas, quem veraciter credimus, qualiter tamen sit ipsa ejus aeternitas ignoramus. In hoc namque quod de divinae naturae potentia audimus, ea nonnunquam cogitare consuevimus quae per experientiam scimus. Omne enim quod coepit et desinit,
Abbreviated transcription (Latin):
crebro sententia. qͥ auctor extitit
inculpa: Aquȩ aut̃ suꝑficies huc
illucq aura impellitur. & nulla
stabilitate solidata. passim mouet᷑
niqͥ igit᷑ mens plusquã aquȩ suꝑ¬
ficies leuis ẽ: qͥa quȩlibet hanc
aura tẽptationis attigerit. si ne
tarditate aliqua retrãctationis tra¬
hit Si enĩ cor fluxũ cuus libet ꝑ¬
uersi cogitamꝰ. qͥd aliud quã in
uento positã: aquȩ suꝑficiem cer¬
nimꝰ: Nunc nanq illud aura im¬
aura inuidiȩ nunc fallaciȩ ꝑtrahit.
Suꝑ faciẽ gͦ aquȩ leuis. ẽ: is quem
quilibet erroris uentꝰ ueniens impel¬
ponunt᷑ iniqui. qͥa incircũ itu
laboris missi. dũ eaquȩ ante sunt
neglegunt: & ea quȩ deserenda st̃
sequunt᷑ ex posteriorib eleuant᷑.
& in anteriorib cadunt. Qui re¬
cte qͦq stipulȩ ante faciẽ uenti
cõparant᷑. qͥa irruente aura tẽpta¬
tionis. dũ nulla subnexi st̃ ratione
grauitatis. eleuant᷑ ut corruant.

Expanded text:
crebro sententia qui auctor exstitit crebro sententia qui auctor exstitit in culpa. Aquae autem superficies huc illucque aura impellitur, et nulla stabilitate solidata passim movetur. Iniqui igitur mens plusquam aquae superficies levis est, quia quaelibet hanc aura tentationis attigerit, sine tarditate aliqua retractationis trahit. Si enim cor fluxum cujuslibet perversi cogitamus, quid aliud quam in vento positam aquae superficiem cernimus? Nunc namque illum aura imaura invidiae, nunc aura fallaciae pertrahit. Super faciem ergo aquae levis est is quem quilibet erroris ventus cum venerit impelponuntur iniqui, quia, in circuitu laboris missi, dum ea quae ante sunt negligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevantur, et in anterioribus cadunt. Qui recte quoque stipulae ante faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant,
Abbreviated transcription (Latin):
uersa & enĩ m̃te. gaudent in facin¬
rib: ꝑ culpã suã cotidie ad suppli¬
ciũ trahuntur. & securi st̃. Unde
& ꝑsalomonẽ dicit᷑ Sunt impi
qͥ ita securi st̃: quasi iustoꝵ facta¬
tenebris quasi in luce ambulant.
qͥa ita gaudent in nocte peccati. ac
si eos lux iusticiȩ circũ fundat¬
U el certe qͥa tenebrȩ uitã p̾sentẽ ñ
inconuenient᷑ exprimunt. inqua ali¬
enȩ conscientiȩ ñ uident᷑. lux uͦ nrã
patria ȩtña ẽ: in qua dũ uultꝰ aspicimꝰ.
corda in nob̾ nr̃a uicissim uidemꝰ. ini¬
qui aut̃ quiq uitã p̃sentẽ ita dili¬
gunt. atq hȩc exilii tẽpora cõplectun¬
tur. ac si ia in patria regnent: recte
dicit᷑. Sic in tenebris quasi in luce
ambulant: Quia sic in p̾senti cȩcitate
aquȩ. A plurali numero. ad singu
lare redit: qͥa plerunq unꝰ mala in¬
doat & imitando multi subsequun¬
tur. secd eiꝰ principalit̾ culpa.ẽ: qui
puersis sequentib exempla p̃buit
sniquitatis. Unde & ad illũ redit

Expanded text:
ersa etenim mente gaudent in facinoribus, per culpam suam quotidie ad supplicium trahuntur, et securi sunt. Unde et per Salomonem dicitur: Sunt impii qui ita securi sunt, quasi justotenebris quasi in luce ambulant, quia ita gaudent in nocte peccati, ac si eos lux justitiae circumfundant. Vel certe, quia tenebrae vitam praesentem non inconvenienter exprimunt, in qua alienae conscientiae non videntur; lux vero nostra patria aeterna est, in qua dum vultus aspicimus, corda in nobis nostra vicissim videmus; iniqui autem quia vitam praesentem ita diligunt, atque haec exsilii tempora complectuntur ac si jam in patria regnent; recte dicitur: Sic in tenebris quasi in luce ambulant, quia sic in praesenti caecitate Alarem redit, quia plerumque unus mala inchoat, et imitando multi subsequuntur. Sed ejus principaliter culpa est qui perversis sequentibus exempla praebuit iniquitatis. Unde ad illum redit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ad corda sua redeunt: ante m̃¬
tis oculos reuocant. quicqͥd sẽ ꝑuer¬
se egisse meminer̃. Uindicarił
in se om̃it uitiũ formidant. & unde
ille lucet qͥ potestatẽ suscepit: ind
ꝑuersus qͥsq qui corrigi metuit. in
t̾risticia tenebrascit: Bene g dictꝰ
Si subito apparuerit aurora: arhi¬
trant᷑ umbrã mortis. Aurora qͥppe
mens iusti. ẽ: quȩ peccati sui tene¬
bras deserens. ad lucẽ iam erũpit
iusticiȩ luce radians: in p̃senti uita
honorib sullimat᷑: eo ante puer¬
sorũ oculos. tenebrȩ mortis funt
Quia qͥ ꝑuerse se egisse meminerunt.
corrigi ꝑtimescunt. Semꝑ nanq
desiderant in suis prauitatib rela¬
xari. incorrecti uiuere. & de culpi
gaudiũ habere. Quoꝵ ipsa sȩtals
lȩcicia conuenient̃ ex primitur.
cũ ꝓtinꝰ sub infert᷑. Et sic intene

Expanded text:
enim ad corda sua redeunt, ante meenim ad corda sua redeunt, ante mentis oculos revocant quidquid se perverse egisse meminerunt, vindicari in se omne vitium formidant, et unde lucet ille qui potestatem suscipit, inde perversus quisque qui corrigi metuit in tristitia tenebrescit. Bene ergo dicitur: Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis. Aurora quippe mens justi est, quae, peccati sui tenebras deserens, ad lucem jam erumpit justitiae luce irradians in praesenti vita honoribus sublimatur, eo ante perversorum oculos tenebrae mortis fiunt, quia qui perversa se egisse meminerunt corrigi pertimescunt. Semper namque desiderant in suis pravitatibus relaxari, incorrecti vivere, et de culpa gaudium habere. Quorum ipsa lethalis laetitia convenienter exprimitur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ad maligna solũ modo contra eos
consiliã uacabant. Siue aut̃ here¬
tici. seu ꝑuersi quilibet. cũ iustos in
deiectione conspiciunt gaudent:
cũ uͦ eos ad regendȩ pot̾estatis ui¬
derint culmeñ erumꝑe. ꝑturban¬
tur. metuunt. afflictionib tabe¬
scunt. Unde & subdit᷑. Si subito¬
umbrã mortis. Iniqui semꝑ affli¬
ctionẽ fideliũ expectant: eosq
in tribulatione uidere desiderant.
Et intenebris domos ꝑfodiunt: dũ
cor innocentiũ sed t̾am̃ infirmoꝵ
deiectionis tẽpore pessima collocu¬
tione corrũpunt. Sed plerunq
contingit. ut dũ bonos qͦsq in de¬
iectionẽ conspiciunt: subito occul¬
ta dispensatione diuina: iustus
quispiã qͥ uidebat᷑ oppressus ali¬
qua scłi potestate fulciat᷑. eiq pro¬
speritas uitȩ p̃sentis arrideat:
quẽ prius aduersitatis tenebrȩ
p̾mebant. Quã nimirũ ꝓspitatẽ
illius: cũ ꝑuersi conspiciunt: si¬
cut p̾dictum. ẽ. ꝑturbant᷑. Mox

Expanded text:
ad maligna solummodo contra eos ad maligna solummodo contra eos consilia vacabant.  Vet. tici, sive perversi quilibet, cum justos in dejectione conspiciunt, gaudent; cum vero eos ad regendae potestatis viderint culmen erumpere, perturbantur, metuunt, afflictionibus tabescunt. Unde et subditur: CAPUTturbantur. --Iniqui semper afflictionem fidelium exspectant, eosque in tribulatione videre desiderant. Et in tenebris domos perfodiunt, dum cor innocentium, sed tamen infirmorum, dejectionis tempore pessima collocutione corrumpunt. Sed plerumque contingit ut dum bonos quosque in dejectione conspiciunt, subito occulta dispensatione divina justus quispiam qui videbatur oppressus, aliqua saeculi potestate fulciatur, eique prosperitas vitae praesentis arrideat, quem prius adversitatis tenebrae premebant. Quam nimirum prosperitatem illius cum perversi conspiciunt, sicut dictum est, perturbantur. Mox
Abbreviated transcription (Latin):
tuã ad tuos: & annuncia illis quan¬
ta tͥ dñs fecerit. Id ẽ. a peccati uitio¬
iã securus ad conscientiã reuertere :¬
& in uocẽ p̾dicationis excitare. Iu¬
stis itaq cũ in p̃senti scło dies ꝓsꝑi¬
tatis clarescunt. eis errorũ magistri
puersa suadere mecuunt: sed consi¬
lia exquirunt. deiectionẽ ꝓsꝑitatis
eoꝵ sũmope prestolant᷑. ut in aduer¬
sitatis tenebris. m̃tes eoꝵ suadendo
ꝑfodiant: quib ꝓspere uiuentib ꝑ¬
uersa loqui minume audebant.
Quos mox ut in aduersitate uiderint¬
exurgunt: & ñ nisi ex peccati meri¬
to talia illos p̾peti asserunt. qͥa solã
p̾sentis uitȩ głam diligentes: Flagel¬
lum dãnatiõnẽ credunͣt. In tenebris
gͦ domos ꝑfodiunt: qͥa bonorũ m̃¬
tes ex ipsa eoꝵ corrũpere aduersi¬
tate maluntur. Bene autẽ dicit᷑
Sicut in die condixerant sibi. Quia
cũ iustos conspicerent ꝓspitatis
luce claruisse. qm̃ loqui ñ poterañ.

Expanded text:
tuam ad tuos, et annuntia illis quantuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit , id est, a peccati jam vitio securus ad conscientiam revertere, et in vocem praedicationis excitare. Justi itaque cum in praesenti saeculo die tates clarescunt, eis errorum magistri perversa suadere metuunt, sed consilia exquirunt, dejectionem prosperitatis eorum summopere praestolantur, ut in adversitatis tenebris eorum mentes suadendo perfodiant, quibus prospere viventibus perversa loqui minime audebant. Quos mox ut in adversitate viderintexsurgunt, et non nisi ex peccati merito talia illos perpeti asserunt, quia solam praesentis vitae gloriam diligentes, flagellum damnationem credunt. In tenebris ergo domos perfodiunt, quia bonorum mentes ex ipsa eorum corrumpere adversitate moliuntur. Bene autem dicitur: Sicut in die condixerant sibi, quia cum justos conspicerent 530 prosperitatis luce claruisse, quoniam loqui non poterant,
Abbreviated transcription (Latin):
Iccirco faciem suã adulter operit: ne
cognoscat᷑. Omĩs aut̃ qui sentiendo
uel agendo nequit᷑ uiuit. uultum
suũ operit: qͥa ad hoc ꝑuersitate do¬
gmatis uł opis tendit: ut ab omĩpoten¬
de dõ inuidicio recognosci ñ possit.
Unde quibdã infine dicturus est.
Nunquã noui uos: discedite ame qͥ
opamini iniqͥtatẽ. Quid aut̃ uultꝰ
cordis humani ẽ nisi similitudo dĩ:
Quẽ uidelicet uultũ ꝑuersus oꝑit.
ut cognosci nequeat᷑: cũ uitã suã
uel malis actib. uł ꝑfidiȩ errore
confundit: Sed talis quisq cũ ꝓspe¬
ritate uitȩ p̾sentis iustos fulciri
conspicit: eis ꝑuersa suadere mini¬
me p̾sumit: Si qua uͦ illos ꝓcella
aduersitatis inuenerit: ad uerba
ꝓtinꝰ pestiferȩ suasionis erũpit. Un¬
de & subditur. Perfodiunt intene
hoc locõ domorũ nomine: ni si conꝰ¬
scientiȩ designant᷑. in quib habitamꝰ.
cũ tractandõ quid agimꝰ : Unde
cuidã sanato dicit᷑. Uade indomũ

Expanded text:
Idcirco faciem suam adulter operit, ne cognoscatur. Omnis autem qui sentiendo vel agendo nequiter vivit, vultum suum operit, quia ad hoc perversitate dogmatis vel operis tendit, ut ab omnipotente Deo in judicio recognosci non possit. Unde quibusdam in fine dicturus est: Nunquam novi vos; discedite a me, qui operamini iniquitatem . Quid autem vultus cordis humani est, nisi similitudo Dei? Quem videlicet vultum perversus operit, ut cognosci nequeat, cum vitam suam vel malis actibus, vel perfidiae errore confundit. Sed talis quisque cum prosperitate vitae praesentis justos fulciri conspicit, eis perversa suadere minime praesumit; si qua vero illos procella adversitatis invenerit, ad verba protinus pestiferae persuasionis erumpit. Unde et subhoc loco domorum nomine nisi conscientiae designantur, in quibus habitamus cum tractando quid agimus? Unde cuidam sanato dicitur: Vade in domum
Abbreviated transcription (Latin):
agit᷑. ne cordis faciem caligo oꝑiat.
tangebat. Nã sepe in ipso oratio
nis sacrificio. importune se cogita¬
tiones ingerunt. quȩ hoc raꝑẽ uel
macularẽ ualeant. qđ in nobis dõ
insistentes aues ꝑtulit. quas studio¬
se ne oblatũ sacrificiũ raꝑent ab¬
egit. Sic nos cũ in ara cordis sacri¬
ficiũ dõ offerimꝰ. ab immundis hoc
qđ mens nr̃a offerre se dño utilit̃¬
sperat.  eqr̃. Ab omĩ potente ñ
sunt abscondita tẽpora: qui autẽ
nouer eũ. ignorant dies illius.
Quid dies dĩ. nisi ipsa eiꝰ ęt̾nitas ap¬
pellant᷑. quȩ nonnunquã unius di¬
ei ꝓnunciatione exprimit᷑ sic̃ scri¬
ptũ. ẽ. melior .ẽ. dies una inatriis
tuis: suꝑmilia. nonnunquã uͦ ꝓ
sua longitudine: dierũ multorũ
appellatione signat᷑. de quib scri¬

Expanded text:
agitur ne cordis faciem caligo tentatiagitur ne cordis faciem caligo tentatitangebat . Nonnunquam in ipso orationis nostrae sacrificio importune se cogitationes ingerunt, quae hoc rapere vel maculare valeant quod in nobis Deo insistentes aves pertulit, quas studiose, ne oblatum sacrificium raperent, abegit . Sic nos, dum in ara cordis holocaustum Deo offerimus, ab immundis hoc quod mens nostra offerre Domino utilitVERS. 1. Ab Omnipotente non sunt abscondita tempora. Qui autem noverunt eum, ignorant dies illius. - Quid dies nisi ipsa ejus aeternitas appellatur? quae nonnunquam unius diei pronuntiatione exprimitur, sicut scriptum est: « Melior est dies una in atriis tuis super millia . » Nonnunquam vero per suam longitudinem dierum multorum appellatione signatur, de quibus scri
Abbreviated transcription (Latin):
titur: ut a futuris suppliciis abscon-¬
dat᷑ Flagella qͥppe bonoꝵ. aut uicia
ꝑpetratã purgant: aut quȩ poterant
ꝑpetrari futura deuitant. Beatꝰ aut̃
iob qͥa inflagello positꝰ. nec a peccatis
p̃cedentib purgabat᷑. nec ab immi¬
nentib tegebat᷑: sed eiꝰ tantũ modo
in flagello uirtꝰ augebat᷑: fiducialit̃
dicit. Non enĩ peri ĩ ꝓpt̾ imminentes
tenebras: nec faciẽ meã oꝑuit caligo.
Qui enĩ semꝑ diuinȩ formidinis pon¬
dus aspexit. eiꝰ cordis faciẽ caligo
peccati ñ oꝑuit: Et is quẽ supp̃licia
nulla sequebant᷑: salutẽ corporis
ꝓpt̃ imminentes tenebras ñ amisit.
Et notandũ qđ suꝑiora denuncians.
nequaquã ait faciem meã ñ tetigit:
sed ñ oꝑuit caligo. Sepe enĩ etiã
corda iustoꝵ. subortȩ cogitationes
polluunt. trenariĩ rerũ delectatio¬
nib tangunt. Sed dũ citius manu
sc̃ȩ distrĩctionis abiguntꝰ: festine

Expanded text:
titur, ut a futuris suppliciis abscontitur, ut a futuris suppliciis abscondatur. Flagella quippe bonorum aut vitia perpetrata purgant, aut quae poterant perpetrari futura devitant. Beatus autem Job, quia in flagello positus, nec a peccatis praecedentibus purgabatur, nec ab imminentibus tergebatur, sed ejus tantummodo in flagello virtus augebatur, fiducialiter dicit: Non enim perii propter imminentes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. Qui enim semper divinae formidinis pondus aspexit, ejus cordis faciem caligo peccati non operuit. Et is quem supplicia nulla sequebantur, salutem corporis propter imminentes tenebras non amisit.Et notandum quod ipse priora denuntians nequaquam ait: Faciem meam non tetigit; sed: Non operuit caligo. Saepe enim etiam corda justorum 521 subortae cogitationes polluunt, terrenarum rerum delectationibus tangunt, sed dum sanctae discretionis abiguntur, festine
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa supni iudicii timore penetratur.
Molle ẽ enĩ qđ penetrari potest: durũ
qđ penetrari ñ potest. Unde ꝑsalo¬
monẽ dicit᷑. Beatꝰ homo qͥ semꝑ est
pauidus. Qui uͦm̃tis ẽ. durȩ: corru¬
et in malũ. Uirtutẽ gͦ suȩ formidi¬
nis ñ sibi sed auctori tribuit: qͥ ait
Ds molliuit cor meũ. & om̃ps conturba¬
uit me Non aut̃ secura sed ꝑturbata
st̃ cordabonoꝵ. qͥa dũ futuri ex ami¬
nis pondus considerant. quietẽ hic
habere ñ appetunt. securitatẽ suã:
districtionis intimȩ consideratione ꝑ¬
turbant. Qui tam̃ int̾ ipsa timoris
supplicia. sepe animũ reuocant ad
dona. & ut semet ipsos consolatione
refoueant. int̾ hoc qđ metuunt redu¬
cunt oculũ ad bona quȩ acceper. ite
spes subleuet quẽ timor p̃mit: Unde
nentes tenebras: nec faciem meã oꝑuit
caligo Ille enĩ inflagello positꝰ. a sa¬
lutẽ corporis ꝓpt̾ imminentes tene¬
bras perit. qͥ iccirco ꝓtransactis ꝑcũ¬

Expanded text:
quia superni judicii timore penetratur. quia superni judicii timore penetratur. Molle est enim quod penetrari potest, durum quod penetrari non potest. Unde per Salomonem dicitur: Beatus homo qui semper est pavidus, qui vero mentis est durae corruet in malum . Virtutem ergo suae formidinis non sibi, sed auctori tribuit, qui ait: Deus mollivit cor meum, et Omnipotens conturbavit me. Non autem secura, sed perturbata sunt corda bonorum, quia dum futuri examinis pondus considerant, quietem hic habere non appetunt, securitatem suam districtionis intimae consideratione perturbant. Qui tamen inter ipsa timoris supplicia saepe animum revocant ad dona, et ut semetipsos consolatione refoveant, inter hoc quod metuunt reducunt oculum ad dona quae acceperunt, ut spes sublevet quem timor premit. Unde nentes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. - Ille enim in flagello positus a salute corporis propter imminentes tenebras perit, qui idcirco pro transactis percu
Abbreviated transcription (Latin):
securus. ẽ: quantõ a considerations
ȩternȩ districtionis alienꝰ. Sẽꝑ ꝙeni
iusti uiri. ad cordis secretarium re¬
deunt. uim occultȩ districtionis in¬
tuent᷑. maiestatis intimȩ iudicio
assistunt. ut eo magis quandoq se¬
curi sint: quo hic quamdiu ui ue¬
rent. securi esse noluer̃. Nã maloꝵ
m̃tes cũ renuunt considerare qua
timeant: ad hoc quandoq gaudenes
pueniunt. qđ tim̃ces nullo modo eua¬
euni. S Ed ecce de beato iob nouimꝰ.
qerebris di sacrificis deditꝰ. qđ hospi¬
talicatib. qcđ indigentiis pauꝑum im¬
pensus: qđ suis etiã subditis humilis.
qđ sibi aduersantib benignꝰ fuit. &
tamꝰ tot flagella suscepit. nec iã se¬
metuit adhuc diuinȩ districtionis
uum considerans contremiscit. Quid
nos itaq miseri. qͥd peccatores dicimꝰ.
ssic timet qͥ sic egit: Sed tanti timo¬
ris pondus an a semet ipso habeat.
Qiuino munere cor iusti molliri dicit᷑.

Expanded text:
securus est, quanto a consideratione securus est, quanto a consideratione internae districtionis alienus. Semper etenim justi viri ad cordis secretarium redeunt vim occultae districtionis intuentur, majestatis intimae judicio assistunt, ut eo magis quandoque securi sint, quo hic quandiu viverent securi esse noluerunt. Nam malorum mentes cum renuunt considerare quod timeant, ad hoc quandoque gaudentes perveniunt quod timentes nullo modo evadant. Sed ecce de beato Job novimus quod crebris Dei sacrificiis deditus, quod hospitalitatibus, quod indigentiis pauperum impensus, quod suis etiam subditis humilis, quod sibi adversantibus benignus fuit, et tamen tot flagella suscepit nec jam semetuit, adhuc divinae districtionis vim considerans contremiscit. Quid nos itaque miseri, quid peccatores dicimus, si sic timet, qui sic egit? Sed tanti timoris pondus an a semetipso habeat, divino munere cor justi moliri dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Iã ꝑpendo quȩ patior: sed adhuc for¬
mido. quȩ pati possũ. Explet enim
me uoluntatẽ suã: qͥa multis me
ꝑcussionib affligit: Sed multa si¬
milia prȩsto st̃ ei: qͥa si ferire cogia
adhuc inuenit᷑ ubi plaga crescãt
Hinc itaq pensandũ. ẽ: quã pauidus
ante flagellũ fuit. qui etiã ꝑcussus
ad huc metuit ne feriat᷑. In cõpre¬
hensibilẽ quippe uim ei in esse consi¬
derans: & potestatis. & examinis este
uir iustꝰ noluit nec de flagello seci¬
rus. Unde adhuc metuens adiunqt¬
siderans eũ timore sollicitor. Bene
a facie dnĩ turbat᷑: qͥ terrorẽ ma¬
iestatis illius. cordis sui obtutib ꝓpo¬
nit. Et eiꝰ rectitudinis pauore cin¬
cutit᷑ : dũ se reddendis rationib
conspicit idoneũ ñ esse. si distriste
iudicet᷑ Recte aut̃ dicit᷑. Q conside¬
rans eũ. timore sollicitor. Quia di¬
uinȩ anĩ aduersionis uim. cũ mini¬
me qͥsq considerat: minime formi¬
dat. Q tanto magis in hac uita quisi

Expanded text:
perpendo quae patior, sed adhuc formido quae pati possum. Explet enim in me voluntatem suam, quia multis me percussionibus affligit. Sed multa similia praesto sunt ei, quia si ferire cogitat, adhuc invenit ubi plaga crescat. Hinc itaque pensandum est quam pavidus ante flagellum fuit, qui etiam percussus adhuc metuit ne feriatur. Incomprehensibilem quippe vim ei inesse considerans et potestatis et examinis, esse vir justus noluit nec de flagello securus. Unde adhuc metuens adjungsiderans eum timore sollicitor. a facie Domini turbatur, qui terrorem majestatis illius cordis sui obtutibus proponit, et ejus rectitudinis pavore concutitur, dum 520 se reddendis rationibus conspicit idoneum non esse, si dictricte judicetur. Recte autem dicitur: Et considerans eum, timore sollicitor, quia divinae animadversionis vim cum minime quisque considerat, minime formidat; et tanto magis in hac vita quasi
Abbreviated transcription (Latin):
uitia purgarentur. sed ut merita
crescerent:. Aurũ uͦ igne purgat᷑
Minꝰ gͦ de se existimauit ip̃se quã erat
dũ tribulationi traditꝰ purgari se
credidit. qͥ purgandũ inse aliquid
uis de se humilia sentiat animꝰ iusto¬
rũ. ea tam̃ quȩ agunt quã sint recta
conspiciunt. sed de eoꝵ recticudinȩ
ñ prȩsumunt. Unde ad huc subdit᷑.
Uestigia eiꝰ. secutꝰ. ẽ. pes ms. Uiã eiꝰ
custodiui: & ñ declinaui ex ea. Aman¬
datis labioꝵ eiꝰ ñ recessi: & in sinu

Expanded text:
vitia purgarentur, sed ut merita vitia purgarentur, sed ut merita crescerent, aurum vero igne purgatur. Minus ergo de se aestimavit ipse quam erat, dum, tribulationi traditus, purgari se credidit, qui purgandum in se aliquid vis de se humilia sentiat animus justorum, ea tamen quae agunt quam sint recta conspiciunt, sed de eorum rectitudine non praesumunt: Unde adhuc subditur: Vestigia ejus secutus est pes meus: viam ejus custodivi, et non declinavi ex ea. A manda
Abbreviated transcription (Latin):
Indexterã ꝓcul dubio uertit᷑ : qui de
uirtutib eleuat᷑. Sed dm̃ uidere ñ
ualet. qͥ priuata lȩticia de bonis
actib gaudet: qͥa in eo cordis oculũ.
tumor̃ elacionis p̃mit. Unde bene
alias dicit᷑. Ne declines ad dexterã.
aut ad sinistrã. In quib cunctis plerun¬
q se anima discutit. nec tam̃ plene de¬
prehendere semet ipsã ualet. Unde
Acsi patent̃ dicat. Ego me & districte
subtilit̃ cuncta quȩ ago. S equit᷑.
Et ꝓbauit me quasi aurũ qđ ꝑ ignem
transit. Aurũ qͥppe infornacẽ. ad
naturȩ suȩ claritatẽ ꝓficit. dũ sor¬
des amittit. Quasi aurũ gͦ qđ ꝑ ignẽ
transit. ꝓbant᷑ animȩ iustoꝵ: quib
ex ustione tribulationis. & subtrahun¬
tur uicia. & merita augent᷑. Nec ela¬
tionis fuit. qđ sc̃s uir ĩn tribulatio¬
ne se positũ auro cõparauit. qͥa qui
di uoce iustꝰ ante flagella dictus. ẽ:
ñ iccirco tẽptari ꝑmissus.ẽ. ut in eo

Expanded text:
In dexteram procul dubio vertitur qui de In dexteram procul dubio vertitur qui de virtutibus elevatur. Sed Deum videre non valet qui privata laetitia de bonis actibus gaudet, quia in eo cordis oculum tumor elationis premit. Unde bene alias dicitur: Non declines ad dexteram, aut ad sinistram . In quibus cunctis plerumque se anima discutit, nec tamen plene deprehendere semetipsam valet. Unde ac si patenter dicat: Ego me et districte subtiliter cuncta quae ago. Sequitur: Et probabit me quasi aurum quod per ignem transit. - Aurum inaturae suae claritatem proficit, dum sordes amittit. Quasi aurum ergo quod per ignem transit probantur animae justorum, quibus exustione tribulationis et subtrahuntur vitia et merita augentur. Nec elationis fuit quod sanctus vir in tribulatione se positum auro comparavit, quia qui Dei voce justus ante flagella dictus est, non idcirco tentari permissus est ut in eo
Abbreviated transcription (Latin):
nens cuncta ñ cernit᷑. tanto magis me¬
tuendus. ẽ: quanto inuisibilis ꝑma¬
nens. de nr̃is actib quando & quid
decernat ignorat᷑. Quȩ tam̃ uerba
intelligi & alit̃ posst̃. Adorientẽ
quippẽ imus: cũ ñtẽ in considerati.¬
one maiestatis eiꝰ attollimꝰ. Sed non
apparet: qͥa qualis innatura sua .ẽ.
a cogitatione mortaliũ uideri ñ prȩ¬
ualet. Si ad occidentẽ: ñ intelligam.¬
La occidentẽ imus. cũ subleuatũ in
dm̃ cordis oculũ. sed ipsa immensi¬
tate luminis reuerheratũ. ad nosmet¬
ipsos reducimꝰ: & lassati discimꝰ ual¬
mortalitatẽ considerantes: indignos
nos adhuc. ẽẽ. dep̃hendimꝰ. qͥ im̃mor¬
talẽ uidere uolebamꝰ. Si ad sinistrã.
qͥd agã: Non app̃hendã eũ. Ad sini¬
strã ĩre. ẽ: peccatoꝵ delectationib
consentire. Et nimirũ constat. quia
dm̃ app̃hendere ñ ualet. qͥ ad huc in
delectatione peccati ꝑsinistrã iacet.
Si me uertã ad dexterã: ñ uidebo illũ

Expanded text:
ncta non cernitur, tanto magis metuendus est, quanto invisibilis permanens, de nostris actibus quando et quid decernat ignoratur. Quae tamen verba intelligi et aliter possunt. Ad Orientem quippe imus, cum mentem in consideratione majestatis ejus attollimus. Sed non apparet, quia qualis in natura sua est a cogitatione mortali videri non praevalet. Si ad Occidentem non intelligam Occidentem imus cum sublevatum in Deo cordis oculum, sed ipsa immensitate luminis reverberatum, ad nosmetipsos reducimus, et lassati discimus valmortalitatem considerantes, indignos nos adhuc esse deprehendimus qui immortalem videre valeamus. Si ad sinistram, quid agam non apprehendam eum. Ad sinistram ire est peccatorum delectationibus consentire. Et nimirum constat quia Deum apprehendere non valet qui adhuc in delectatione peccati per sinistram jacet. Si me vertam ad dexteram, non videbo illum.
Abbreviated transcription (Latin):
tuere quẽ ñ uidemus. Uir itaq
sc̃s despiciat quicqͥd exterius terret.
quicqͥd ꝑessentiã suã nisi regeret᷑
Ad nichilũ tenderet: & m̃tis oculo
suppressis omĩb intueat᷑ unũ. in
cuius essentiȩ cõparatione. esse nr̃m
ñ esse est & dicat: Ipse enĩ solus. ẽ
De cuiꝰ mox imnmutabilitate: apte sub
uingit᷑. Et nemo auertere potest
tabilis cogitatione. Cogitationẽ
qͣppe eiꝰ nullꝰ i auertit᷑: qͥa nemo
resistere occultis eiꝰ iudiciis p̃ualet
N a & si fuer̃ quidã qͥ dep̾cationib
suis eiꝰ cogitationẽ auertisse uide¬
rent̾: itã fuit eiꝰ int̾na cogitatio.
ut sententiã illius auertẽre depre¬
cando potuissent. & ab ipso acceper̃
qđ agerent apud ipsũ. Dicat ergo.
Quia semel fixa iudicia mutari nequa¬
quã posst̃. Unde scriptũ. ẽ Preceptũ
posuit: & ñ p̃teribit. & rursũ. Cȩlũ
& t̾ra transibunt: uerba autẽ mea ñ

Expanded text:
tuere, quem non videmus. Vir itaque tuere, quem non videmus. Vir itaque sanctus despiciat quidquid exterius terret, quidquid per essentiam suam, nisi regeretur, ad nihilum tenderet: et mentis oculo suppressis omnibus intueatur unum in cujus essentiae comparatione, esse nostrum non esse est, et dicat: Ipse enim solus est. De cujus mox immutabilitate, apte subjungitur: Et nemo avertere potest tabilis cogitatione. Cogitationem quippe ejus nullus avertit, quia nemo resistere occultis ejus judiciis praevalet. Nam etsi fuerunt quidam qui deprecationibus suis ejus cogitationem avertisse videantur, ita fuit ejus interna cogitatio, ut sententiam illius avertere deprecando potuissent, et ab eo accipere quod agerent apud ipsum. Dicat ergo: quia semel fixa judicia mutari nequaquam possunt. Unde scriptum est: Praeceptum posuit, et non praeteribit . Et rursum: Coelum et terra transibunt
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ creata st̃: ꝑ se nec subsistere
prȩualeiit. nec moueri. Sed in tan¬
tũ subsistunt: in quantũ ut esse
debeant acceper̃. In tancũ mouent᷑.
inq̾ncũ acculto instinc̾tu disponunt᷑.
Fecc eni peccator flagellantus. ẽ. le
reb humanis. Arescit in eiꝰ laborib
t̾ra concutit᷑ in eiꝰ naufragis mare.
ignescit in eiꝰ sudorib aer obtene¬
brescit contra eũ mundationib celũ.
in ardescunt in eiꝰ oppressionib ho¬
mines mouent᷑ in eius aduersitate
& angłice uirtutes. Nunquidnã hec
que inanimata uł uiuentia diximꝰ.
suis instinctionib & ñ magis diui¬
nis impulsionib agitant᷑: Quicqͥd
ẽ. itaq qđ exterius seuit: ꝑ hoc ille
intuendus ẽ qͥ hoc interius dispo¬
nit In omĩ gͥ causa solus ipse metu¬
admoysen dicit ꝑ gosũ qui sũ
Sic dices fliis isrł. Qui .ẽ. misit me
aduos. Cũ itaq flagellam᷑ ꝑ ea quȩ
uidemꝰ: illũ debemus sollicite me¬

Expanded text:
quae creata sunt, per se nec subsistere quae creata sunt, per se nec subsistere praevalent, nec moveri; sed intantum subsistunt, inquantum ut esse debeant acceperunt: intantum moventur, inquantum occulto instinctu disponuntur. Ecce enim peccator flagellandus est de rebus humanis: arescit in laboribus ejus terra, concutitur in ejus naufragiis mare, ignescit in ejus sudoribus aer, obtenebrescit contra eum inundationibus coelum, inardescunt in ejus oppressionibus homines, moventur in ejus adversitate et angelicae virtutes. Nunquid nam hic quae inanimata, vel quae viventia diximus, suis instinctionibus, et non magis divinis impulsionibus agitantur? Quidquid est itaque quod exterius saevit, per hoc ille intuendus est qui hoc interius disponit. In omni igitur causa, solus ipse intuui sum: sic dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Cum itaque flagellamur per ea quae videmus, illum debemus sollicite me
Abbreviated transcription (Latin):
aer & maria. ac cuncta uolatilia¬
ub quadrupeclia. atq repentia. & cȩ
tera de quib scriptũ.ẽ. creauit ut
essent om̃ia: Cũ gͦ in rerũ natura
cã multa sint. cur̃ beati uiri nunc
uoce dicitꝰ ipse enĩ solus. ẽ: Sed
aliud. ẽ esse. aliud pͥncipalit̾ esse
Aliud mutabilit̾: atq aliud immu¬
tabilit̾ esse. Sunt enĩ hȩc om̃ĩa.
sed principalit̾ ñ st̃: qͥa in semet¬
ipsis minime subsistunt. Et nisi gu¬
bernantis mani teneant᷑: esse neqͣ¬
quã possunt. Cuncta nanq in illo
subsistunt. a qͦ creatast̃. Nec ea quȩ
uiuunt sibimet ipsis uitã tribuug̃:
neq ea quȩ mouent᷑ & ñ uiuunt.
suis ncib ad motũ ducunt᷑ Sed
ille cuncta mouet. qui quȩdã uiui¬
ficat. quȩdã uͦ ñ uiuificata in ex¬
trema essentia mire ordinans ser-¬
uat. Cuncta qͥ ppe ex nichilo facta
st̃: eorũq essentia rursũ ad nichilũ
tenderet. nisi eã auctor om̃iũ: re¬
guninis manu retineret. Omĩa itaq

Expanded text:
 mare, cuncta volatilia, quadrupedia, atque reptilia? Et certe scriptum est, creavit ut essent omnia. Cum ergo in rerum natura tam multa sint, cur beati viri voce nunc dicitur: Ipse enim solus est? Sed aliud est esse, aliud principaliter esse; aliud mutabiliter atque aliud immutabiliter esse. Sunt enim haec omnia, sed principaliter non sunt: quia in semetipsis minime subsistunt, et nisi gubernantis manu teneantur, esse nequaquam possunt. Cuncta namque in illo subsistunt, a quo creata sunt; nec ea quae vivunt, sibimetipsis vitam tribuunt, neque ea quae moventur, et non vivunt suis nutibus, ad motum ducuntur: sed ille cuncta movet, qui quaedam vivificat, quaedam vero non vivificata, in extremam essentiam mire ordinans servat. Cuncta quippe ex nihilo facta sunt, eorumque essentia rursum ad nihilum tenderet, nisi eam auctor omnium regiminis manu retineret. Omnia itaque
Abbreviated transcription (Latin):
cte aut̃ dicit᷑. Qui inclinauerit o¬
culos suos ipse saluabit᷑. Quia qͣn¬
tũ pmẽbroꝵ ministeriũ dephendi
potest. prima suꝑbiȩ ostensio eẽ in ocu¬
lis solet. Hinc enĩ scriptũ. ẽ. Wocłos
supboꝵ humiliabis. Hinc de ipso su¬
pbientiũ capite dicit᷑. Omẽ sullime
uidet. Hinc de illa quȩ ei ꝑ infide¬
litatẽ adhesit: scriptũ. ẽ. Generatio
cuiꝰ excelsi st̃ oculi: & palpebrȩ eiꝰ
in alta surrectȩ. Oculos gͦ inclina¬
re.ẽ: nullũ respiciendo despicere.
sed se minorem atq imparem cun¬
ctis quos aspicit estimare. Saluabitꝰ
itaq qͥ oculos inclinat. qͥa qͥ falsũ
suꝑbiȩ uerticẽ deserit. ueritatis
al titudinẽ ascendit. Sequitur.

Expanded text:
autem dicitur: Qui inclinaverit oculos suos, ipse salvabitur, quia, quantum per membrorum ministerium deprehendi potest, prima superbiae ostensio esse in oculis solet. Hinc enim scriptum est: Et oculos superborum humiliabis . Hinc de ipso superbientium capite dicitur: Omne sublime videt . Hinc de illa quae ei per infidelitatem adhaesit scriptum est: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in altum subrectae . Oculos ergo inclinare est nullum respiciendo despicere, sed se minorem atque imparem cunctis quos aspicit aestimare. Salvabitur itaque qui oculos inclinat, quia qui falsum superbiae verticem deserit, veritatis altitudinem ascendit. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
in hȩserint. cũ in illo extremo examine
illorũ dãnationẽ conspiciunt. & de
se iã qđ metuant ñ habebunt: Nunc
itaq reꝓbos aspiciunt & gemunt.
tunc conspicient & subsannabunt. qͥa
eos exultando despiciunt. qͦs modo nec
si ne gemitu iniqua ꝑpetrantes. nec
sine inetu uident ꝓ iniqͥtate morientes.
Unde ꝑhoc qđ subdit᷑ qͥa de dãnatione
eoꝵ ultima dicat᷑. ostendit᷑. Nã ꝓtinꝰ

Expanded text:
inhaeserintinhaeserintillorum damnationem conspiciunt, et de se jam quod metuant non habebunt? Nunc itaque reprobos aspiciunt et gemunt, tunc conspicient et subsannabunt, quia eos exsultando despicient, quos modo nec sine gemitu iniqua psine metu vident pro iniquitate morientes. Unde per hoc quod subditur, quia de damnatione eorum ultima dicatur ostenditur; nam protinus
Abbreviated transcription (Latin):
eos. Iusti cũ hic iniustos conspiciunt¬
errare: de errore peccantiũ lȩtari ñ
posst̃. Si enĩ gaudent errorib: iusti
ñ sunt. Rursũ si ꝑ insultationẽ lȩtan¬
tur. eo qđ tales ñ st̃ quales alios. ẽẽ.
conspiciunt. omino suꝑbi st̃. Unde
& phariseus iustificationẽ ꝑdidit:
qͥa publicani meritis gaudendo se prȩ¬
tulit dicens. Grãs ago tibi: qͥa non sũ
sicut cȩteri hominũ. raptores. iniusti.
adulteri. uelut etiã hic publicanuis.
Rursũ si dicimꝰ qđ ꝑfecto gaudio exul¬
tare iusti possunt᷑ de morte prauoꝵ.
quale. ẽ in hoc mundo gaudiũ de ul.¬
tione peccantiũ. in qͦ adlnic incerta.ẽ.
uita iustor: Discernamꝰ gͥ tẽpora
tremoris a exultationis. Uident & enĩ
nunc in iustos iusti: & de eoꝵ neqͥcia
tabescunt. Cũq eos etiã feri ⁊ con¬
spiciunt: de sua qͦq uita suspecti st̃.
Quando gͦ uidebunt iusti iniquoꝵ in¬
teritũ & lȩtabunt᷑ nisi cũ districto
iudici ꝑfecta iã securitate exultationis

Expanded text:
usti cum hic injustos errare conspiciunt, de errore pereuntium laetari non possunt. Si enim gaudent erroribus, justi non sunt. Rursum si per insultationem laetantur eo quod tales non sunt quales alios esse conspiciunt, omnino superbi sunt. Unde et pharisaeus justificationem perdidit, quia publicani meritis gaudendo se praetulit, dicens: Gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri homines, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus . Rursum si dicimus quod perfecto gaudio exsultare justi possunt de morte pravorum, quale est in hoc mundo gaudium de ultione peccantium, in quo adhuc incerta est vita justorum? Discernamus igitur tempora tremoris et exsultationis. Vident etenim nunc injustos justi, et de eorum nequitia tabescunt. Cumque eos feriri conspiciunt, de sua quoque vita suspecti fiunt. Quando ergo videbunt justi iniquorum interitum, et laetabuntur, nisi cum districto judici perfecta jam securitate exsultationis