comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scillianstis negat. ut eos lacẽtes blasphemo ñ da¬
tio nudet et capiat. Qͥs ã dubitat obsecͦ denega
p̾scillianista credit. ita ẽẽ dicit᷑. S occłtos lupos
inqͥes indutos peslib ouiũ. et dñicũ grege
uenatio: Unde ad ip̃iꝰ auctoris illoꝵ ꝓfc̃o astu¬
tioris. ec ĩõ rectioris cubile ꝑuẽtũ est: Unde
tot tantiꝙ manifestati atꝙ dãpnati. et ceci
ĩnu̾abiles. ꝑtim correcti. ꝑti yelut correcti.
et eccłia misante collã st̾ sultas eñi uias
daginẽ. Quaꝵ due st̃ aliis feliciores. ut uel¬
ab cis qͦs seduce̾ uoluerũt. Aut abeis qͦs iã se¬
duxerant resipiscẽtib ꝯn̾sis ꝙ mõ stͤnt᷑. ꝙ fa
ciliꝰ fit. si nefarius eoꝵ error ñ iñdacibꝰ capta¬
tionib. sed ueracib disputatõib eu̾tat᷑. Qͥb
ꝯscͥbendis oꝑam te oꝑtet ĩpende̾. qm̃ dñs dona¬

Expanded text:
iscillianistis negat, ut eos latentes blasphemo mendacio nudet et capiat? quis autem dubitat, obsecro te, negari Priscillianista credit, ita esse dicitur? Sed occultos lupos, inquies, indutos pellibus ouium et dominicum gregem uenatio? unde ad ipsius auctoris illorum profecto astutioris et ideo tectioris cubile peruentum est? unde tot tantique manifestati atque damnati et ceteri innumerabiles partim correcti, partim uelut correcti et ecclesia miserante conlecti sunt? multas enim uias daginem: ab eis quos seducere voluerunt, aut ab eis quos jam seduxerant, resipiscentibus conversisque monstrentur. Quod facilius fit, si nefarius eorum error, non mendacibus captationibus, sed veracibus disputationibus evertatur. Quibus conscribendis operam te oportet impendere, quoniam Do
Abbreviated transcription (Latin):
tas si sola eẽti ĩ nob̾ nemo peccaret. et qñ so¬
laerit̃ nemo peccabit. Nũc añ adhuc trahimꝰ
uamꝰ᷑ int̾uis. Cũ uo̾ et corrupti ᷝ ͤ htñdue¬
rit ĩcorruptõm uita totũ absorbebit. et ulłs
mortis acculeꝰ remanebit. Aculeꝰ aũ mortis
ẽ pcc̃m. Aut gͦcauẽda iñdacia recte agendo
aut ꝯfitẽda st̃ penitẽdo. Nõ aũ cũ hũndẽt infe¬
lit̾ ui yẽdo augẽda st ⁊ docẽdo. sed eligat qͥhoc
putat uñ sb̾ueniat ꝑtelitanti hõĩ ad ꝙͣlibet
salutẽ qͣliac̃q m̃dacia. dũ er̃ ⁊ ap̃ tales ob¬

Expanded text:
tas si sola esset in nobis, nemo peccaret; et quando sola erit, nemo peccabit. nunc autem adhuc trahimusuamur interius. cum uero et corruptibile hoc induerit incorruptionem, uita totum absorbebit, et nullus mortis aculeus remanebit; aculeus autem mortis est peccatum. Aut ergo cauenda mendacia recte agendo aut confitenda sunt paenitendo; non autem, cum abundent infeliciter uiuendo, augenda sunt et docendo. sed eligat qui hoc putat, unde subueniat periclitanti homini, ad quamlibet salutem qualiacumque mendacia, dum tamen et apud tales ob
Abbreviated transcription (Latin):
calłe eudẽ uiris qͦs fefellerãt timuerũt deũ
teste Eallacit᷑ adhib̾e. Qͥd gͥ cause ẽ ut hõ castꝰ
et religiosus hõi baptirando nolit adultio
sb̾uenrre. et ꝑuirio uelte ꝙ solent et adubã
formidare: Porro si nefas ẽ ħ ag̾e peietãdor

Expanded text:
erant, timuerunt deum testem fallaciter adhibere. quid igitur causae est. ut homo castus et religiosus homini baptizando nolit adulterio subuenire et periurio uelit, quod solent et adulteri formidare? porro, si nefas est hoc agere peierando,
Abbreviated transcription (Latin):
dixisset. deponẽtes mñdaciũ loqͥnũ ueritatẽ.
statĩ addidisse. Unꝰqͥsꝙ cũ ꝓximo suo. qr sumꝰ ĩ¬
uitẽ m̃bͣ. ut uidelitet cu eis. qͥ nobis ĩ socie ͭ ͤ
iũtatis ꝓpĩ ñ st neq ut ita dicã ꝯm̃bres nr̃i
martyres ephonorat. ĩmo uõ auft᷑ st̃a oñnio
nec eos sua ꝯfõne face̾nt hp̃icidas sed poꝰ m̃ti¬
etido et negando ꝙ erãt. et ip̃i saluũ hr̃ent
carnis ꝯmodũ cordisq ꝓpositũ. et illos cõcept̃
aĩo scelus implere ñ sinerẽt. Non em̃ ꝓꝑimi
eoꝵ erant in fide xp̃iania. ut cũ eis deb̾ent
loqͥ uĩtatẽ in ore suo. qͣtri loq̃bantͦ ĩ corde suo.
sed ip̃ius u̾itatis insuꝑ inimici. Si em̃ iehu
quẽ sibi int̾ cet̾os ad exẽplũ m̃tiendi p̾dent᷑
uident᷑ intueri. seruũ bahal se eẽ m̃titꝰ est.

Expanded text:
dixisset: deponentes mendacium loquimini ueritatem, statim addidisse: unusquisque cum proximo suo, quia sumus inuicem membra, ut uidelicet cum eis, qui nobis in societate ueritatis pmartyres exhonorat, immo uero aufert sancta omnino nec eos sua confessione facerent homicidas: sed potius mentiendo et negando quod erant, et ipsi salvum haberent carnis commodum cordisque propositum, et illos conceptum animo scelus implere non sinerent. Non enim proximi eorum erant in fide christiana, ut cum eis deberent loqui ueritatem in ore suo, quam loquebantur in corde suo, sed ipsius ueritatis insuper inimici. si enim Iehu, quem sibi inter ceteros ad exemplum mentiendi prudenter uidentur intueri, seruum Bahalis se esse mentitus est,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ dc̃a uel fcã ĩ ratõnabłib aĩantib et rebꝰ sensu
carẽtib hõĩes ad̾ derũt. Uo eiꝰ mõi fictis narrõilb
seduãcib significatõib ꝙ uellent ꝯm̃datiꝰ intima¬
rent. nec ap̃ anctores tr̃a scłariũ litt̾aꝵ. itt ap̃ horati¬
ram ad id ꝙꝓ agttͦ u̾ar significatio refãti᷑ Unde et
ẏsospitales fabulas ad eũ finẽ relatas. nlłs tamĩeru¬
disꝰ fuit qͥ putaret appellanda iñdacia. sed ĩ litis ꝙͦ

Expanded text:
m dicta uel facta inrationalibus animantibus et rebus sensu carentibus homines addiderunt, ut eius modi fictis narrationibus, sed ueracibus significationibus quod uellent commendatius intimarent. nec apud auctores tantum saecularium litterarum, ut apud Horatitam ad id, quod agitur, uerax significatio referatur: unde et Aesopi tales fabulas ad eum finem relatas nullus tam ineruditus fuit, qui putaret appellanda mendacia. sed in litteris
Abbreviated transcription (Latin):
nabas iõꝙ cogebãt gentes iudaizare. Id erãt eñi co¬
g̾e: sic ea ncͣcia p̃dicare. tãꝙͣ et recepto ewͦ. nlła
sine ilł salus eẽc ĩ xp̃o. hocerror qͦꝵdam putabat.
hoc timorpetͥsimłabat. hoc lib̾tas pauli redargue¬
lat. Qͥd gͦ aut oĩb om̃ia fõns sũ. ut om̃s lucͥfac̾em
ꝯpatiendo id fecit ñ tñtiendo. fit enĩ qͥsꝙ tãꝙͣ ille
cui ułt sb̃uenire. qñ tanta truseritordia sb̾uenit
ꝗͣta sibi sb̾uenire uellet. si ẽẽt ip̃e in eadẽ misi̾acõ

Expanded text:
Id erat enim cogere, sic ea necessaria praedicare, tanquam et recepto Evangelio nulla sine illis salus esset in Christo. Hoc error quorumdam putabat, hoc timor Petri simulabat, hoc libertas Pauli redarguebat. Quod ergo ait, Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem, compatiendo id fecit, non mentiendo. Fit enim quisque tanquam ille cui vult subvenire, quando tanta misericordia subvenit, quanta sibi subveniri vellet
Abbreviated transcription (Latin):
cred̾e. iu̾tas nos doceat ẽẽ m̃daces. Qie ẽ enĩ ut eẽ
adult̾andũ nemo discat a castitate. deũ offendo̾
nemo discat a pietate. cͥꝙͣ nocẽdũ niemo discat.
a benignitate. et ẽẽ m̃tiendũ discamꝰ a uitate.
Porro si ħ docet u̾tas. ñ ẽ uerũ. sł ñ ẽ y̾m ñ est

Expanded text:
tas nos doceat esse mendaces. quale est enim, ut esse adulterandum nemo discat a castitate, deum offendendum nemo discat a pietate, cuiquam nocendum nemo discat a benignitate et esse mentiendum discamus a ueritate? porro si hoc non docet ueritas, non est uerum; si non est
Abbreviated transcription (Latin):
ñ addidit ex m̃daciis ur̃is. sed ex fructib
eoꝵ cognoscetis eos. Ueritate st̃ cauẽda.yste
capienda. n̾itate octidenda m̃dacia. Absit ut
blasphemias ignorãtiũ scient̾ blasphemãdo
uineamꝰ. absit ut mala fallaciũ nnitãdoca¬
ueamꝰ. Qũo enĩ cauebriuꝰ. sicaueamꝰ it
hẽbim᷑. Sieñ ut capiat᷑ qͥ blasphemat nesti¬
ens. blasphemãdo sciẽs: peiꝰest ꝙ facio. ꝙͣ qd̾ capio.
negabo sciẽs: ad ꝑditione me secut᷑us ẽ. ꝙ̃ sic ĩ¬
ueno. si qͥdem ut illũ inueniã: pͥor ꝑeo. Atifor¬
te qͥ eo mͦ pͥscillianistas ĩuenire molit᷑. ideoñ¬

Expanded text:
non addidit: ex mendaciis uestris. sed: ex fructibus non addidit: ex mendaciis uestris. sed: ex fructibus eorum cognoscetis eos. ueritate sunt cauenda, ueritate capienda, ueritate occidenda mendacia. absit, ut blasphemias ignorantium scienter blasphemando uincamus, absit, ut mala fallacium imitando caueamus. quomodo enim cauebimus, si, ut caueamus, bebimus? si enim, ut capiatur qui blasphemat nesciens, blasphemabo sciens, peius est quod facio quam quod capio; negabo sciens, ad perditionem me secuturus est, quem sic inuenero: si quidem, ut illum inueniam, prior pereo. An forte q
Abbreviated transcription (Latin):
usq qͣꝙ diffusa: hec er̃t sc̃aretia ĩ qͥbcapiã¬
tut ueracit᷑ ñ m̃dacit᷑. inqͥrãtꝰ. Siceñcapti
aut ultꝰ qͥd fu̾nt fatebũt᷑. et alios qͦs ĩ sua
teperũt. occłta dei marin medicãte sanãt᷑
e młto f aciliꝰ inqͥes eoꝵ latibula penetͣmꝰ.
siꝙ sũt nos eẽ m̃tiamꝰ. ħ si lice̾t aut expedi
amicte pellib ad lupos uenirẽt. et eos huiꝰ
artis fallaciis ĩuenirẽt. ꝙ eis ñ dip̃. nͨ qñ eas
ĩ mediũ lupoꝵ semissurũ ẽẽ pdixit. Sed dices.
sioneranttũt in qͥrendi. cũ eẽtt aꝑtissimi lu¬
pi. sed eoꝵ morsus et seuicia ꝑfe̾nda. qͥdcũtẽ¬
ꝑa postĩora p̃m̃tians. ĩuestitu ouiũ dixit ra¬
paces lupos ẽẽ yẽtiros: Nonne ibi erat locꝰ. ait
hec mone̾t et dr̃et. et uos ut eos ĩueni atis assu¬
mite uestitũ luꝑoꝵ: intͥnsetꝰ ã oues mane¬
te. Nõ ħ ait: S cũ dixississ. młti ad uos ueniẽt
ĩ uestitu ouiũ: int̾nsecus añ st̾ lupi rapaces.

Expanded text:
uaque diffusa; haec erunt sancta retia, quibus capiantur veraciter, non mendaciter inquirantur. Sic enim capti, aut ultro quid fuerint fatebuntur, et alios quos in sua texerunt, occulta dei manu medicante sanabuntur. Sed multo facilius, inquies, eorum latibula penetramus, si quod sunt nos esse mentiamur. hoc si liceret aut expediramictae pellibus ad lupos uenirent et eos huius artis fallaciis inuenirent: quod eis non dixit nec quando eas in medium luporum se missurum esse praedixit. sed dices: non erant tunc inquirendi, cum essent apertissimi lupi, sed eorum morsus et saeuitia perferenda. quid? cum tempora posteriora praenuntians in uestitu ouium dixit rapaces lupos esse uenturos, nonne ibi erat locus, ut haec moneret et diceret: et uos, ut eos inueniatis, adsumite uestitum luporum, intrinsecus autem oues manete? non hoc ait. sed cum dixisset: multi ad uos uenient in uestitu ouium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectꝰ suꝑ om̃s celos. ñ tñ des̾uit discipłos suoł.¬
ꝓpt̃ ħ sigñdũ fut᷑m di̾nitꝰ fcm ad p̃sens illud
⁊ huãrtiis fictũ. et ĩo significatio uerax ĩ illa ẽ
ñ ĩuenit iñdaces hec ici intestam̃ti noui litn̾s.
imitanda exẽpla iñdacii copiostssimos se ẽẽ exi¬
stimãt in hac disputatõe qua opinãt᷑ ẽẽ m̃ti¬
endũ cũ de uet̾ib ꝓphĩtis libris ñ ibi apparec¬

Expanded text:
profectus super omnes caelos non ndum futurum diuinitus factum ad praesens illud est humanitus fictum. et ideo significatio uerax in illa estnon inueniunt mendaces haeretici in testamenti noui litteris imitanda exempla mendacii, copiosissimos se esse existimant in hac disputatione, qua opinantur esse mentiendum, cum de ueteribus propheti
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ catholicꝰ de corrigẽdo ħecito ĩqͥrit ĩcerta sũt.
qͥs peccat gͣuiꝰ utr̃ qui hoĩem decip̃ nestĩẽsi.an
qͥ deũ blasphemat sciẽs. ꝓfc̃õ qͥd sit peiꝰ incłłit
qͥ hoĩ deũ sollicita pietate p̃ponit. huc accedit
qr sidlas phemãdꝰ ẽ deꝰ ut ad sũ laudãd̾ hoĩes¬
adducamꝰ ꝓculdubio sĩ solũ ad laudãdũ. S̾m ⁊̃ ad
blasphemãdũ deũ. exẽplo et doctna nr̃a hoĩes ĩ¬
uitamꝰ.qm̃ qͦs ad dei laudes ꝑdei blaspheniias
molun᷑ adduc̾e. utiq si addupimꝰ ñ solũ lauda¬
re discẽt. uerũ ⁊̃ blasphemare. hec slł benefici
a ꝯferimꝰ qͦs nõ ignorant̾ sed scient̾ blasphem̃a¬
do ab hecicis lib̾amꝰ. Et cũ apłc hoĩes tͣdid̾it ⁊̃ ip̃i

Expanded text:
igendo haeretico inquirit, incerta sunt — quis peccat grauius: utrum qui hominem decipit nesciens, an qui deum blasphemat sciens? profecto quid sit peius intellegit, qui homini deum sollicita pietate praeponit. huc accedit, quia. si blasphemandus est deus, ut ad eum laudandum hoadducamus, procul dubio non solum adblasphemandum deum exemplo et doctrina nostra homines inuitamus, quoniam quos ad dei laudes per dei blasphemias molimur adducere, utique si adduxerimus, non solum laudare discent, uerum etiam blasphemare. haec illis beneficia conferimus, quos non ignoranter, sed scienter blasphemando a
Abbreviated transcription (Latin):
nũc ⁊̃ ĩd facias: ne capiaris amte. An uͦ cuitͣ ꝑsua¬
deri põt hoĩem m̃etiri ne capiat᷑. qͥ m̃titur ut
capiat. Nides ne ouo tendat ħ malũ. ut .s. ñ
to uideat᷑ eẽ suspectꝰ: atꝙ ita dũ ꝑ m̃daciũ
tendit᷑ ut doceat ᷑ fides. id agit᷑ potiꝰ ut nlła
hũda sit fides. Sienĩ et contͣ deũ loqͥm cũ mẽ¬

Expanded text:
nunc id facias, ne capiaris a me? an uero cuiquam persuaderi potest hominem non mentiri, ne capiatur qui mentitur, ut capiat? uidesne, quo tendat hoc malum? ut scilicet non ito uideatur esse suspectus. atque ita, dum per mendacium tenditur, ut doceatur fides, id agitur potius, ut nulli habenda sit fides. si enim et contra deum loquimur, cum men
Abbreviated transcription (Latin):
sachane ut disc̾ent ñ blasphemare. nos conam᷑
eruere hõies sathane. ut discãt ñ ꝑ ignorãtiam
sed ꝑscĩam blasphemare. nob̾q ip̃is magr̃is eoꝵ
hoc tam magnũ ĩportamꝰ exitũ. ut p̃p ħeticos ca¬
piendos pͥꝰ efficiam ͦ ꝙ certũ ẽ deiblasphemato¬
tatis eiꝰ eẽ doctores. Cũ gͥblasphami᷑e doũ doceamꝰ
nr̃os. ut eos pͥscislianiste credant suos. uideamꝰ
ria. Catholicos ep̃os a qͥb illa hesis. nudata op¬
pugnata ꝓsttͣa est magnis efferũt laudib ⁊

Expanded text:
satanae, ut discerent non blasphemare, nos conamur homines eruere satanae, ut discant non per ignorantiam, sed per scientiam blasphemare, nobisque ipsis, magistris eorum, hoc tam magnum inportamus exitium, ut propter haereticos capiendos prius efficiamur, quod certum est, dei blasphematotatis eius esse doctores? Cum igitur blasphemare deum doceamus nostros, ut eos Priscillianistae credant suos, uideamus, ria; catholicos episcopos, a quibus illa haeresis nudata, oppugnata, prostrata est, magnis efferunt laudibus
Abbreviated transcription (Latin):
fła sentiẽdi. s in eis ht̃ salcẽ uołũtatẽ u̾adicẽ¬
di. iste latẽs uidet u̾a. eo uolens loqͥt᷑ fła. Sille
ĩqͥes ħ docet. ec ut erroris sui faciat furorisꝙ
ꝑticipes. iste aũ ħ dic̃. ut ab ilło errore ac firro¬
re liberet hoĩes. Iamqͥdõ supͣ ostendi. ꝙͣtũ ⁊ ħ

Expanded text:
falsa sentiendi, sed in eis habet saltem uoluntatem uera dicendi; iste latens uidet uera et uolens loquitur falsa. sed ille, inquies, hoc docet, ut erroris sui faciat furorisque participes; iste autem hoc dicit, ut ab illo errore ac furore liberet homines. iam quidem supra ostendi, quantum et
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ dogmata laudaturi: qͥlcͥ ea crediderit
inde postea lib̾ent᷑ u̾a dicẽtib nob̃̾. qͥ decepti st̃ fal¬
lentib nob̾. et utr̃ audire uesĩt docẽtẽ ꝙ̃ sic exꝑti
iñtiũt᷑ ħetici. ut catholicos lateant. qm̃ qͥsqͥs
credit heticis m̃tiendo se occłtantib. nõ desinit
ẽẽ catholicus. Ꝙut fiat planiꝰ aliqͣ exẽpligr̃a
ꝓponamꝰ. et ex eispotissim̃ scͥptis que mͥ legedami¬
sisti. Ecce constituamꝰ añ ocłos calid̾ exploratorẽ
acced̾e̾ ad eũ qũe pͥscillianistã eẽ p̾sens erit. et
dictinii ep̃i uel cogniti uitã uel ĩ cogniti famã
laudare sũdacit᷑. est ħ tolłabłius adhuc: qͥa isle
putatꝰ fuisse catholitꝰ. atꝙ ex illo exrore cor¬
rectus. Deñi p̾seillianũ herũ seqͥt᷑ ĩ arte m̃¬
tiendi. Uen̾abłit̾ ꝯmemoratꝰ ẽ hoĩem ĩptũ.¬

Expanded text:
crediderit,inde postea liberentur uera dicentibus nobis, qui decepti sunt fallentibus nobis, et utrum audire uelint docentem, quem sic experti mentiuntur haeretici, ut catholicos lateant, quoniam quisquis credit catholicis mentiendo temptantibus, aut efficitesse catholicus. quod ut fiat planius, aliqua exempli gratia proponamus et ex eis potissimum scriptis, quae mihi legenda misisti. Ecce constituamus ante oculos callidum exploratorem accedere ad eum, quem Priscillianistam esse praesenserit, et Dictinii episcopi uel cogniti uitam uel incogniti famam laudare mendaciter; est hoc tolerabilius adhuc, quia ille putatur fuisse catholicus atque ex illo errore correctus. deinde Priscillianum — hoc enim sequitur in arte mentiendi — uenerabi
Abbreviated transcription (Latin):
palis accepit.
ad sĩiaut poꝰ u̾iditã martyrũ defendẽdã te fr̃ exhor¬
torut sis adu̾sus m̃daces ñ m̃dacii doctor. sedu̾ta¬
tis assdctor. Nam diligentiꝰ obsecro. attẽde ꝙ dico. Nt
lueĩas ꝙͣ sit cauẽdũ cꝑ relo qͥdẽ laudabili adu̾sꝰ
ĩꝑios. ut possint ꝯp̃hendi et corrigi uel uitari.sed
tũ ĩe autꝰ docẽdũ putatͦ. Mendacioꝵ gña młta
sũt. que qͥdͣ oĩa yniu̾salit̃ odisse debemꝰ. Nlłu ẽ
luꝑ ⁊ tenebre. pietas et ĩpiecas. iusticia et iniqͥtas
poc̃m ec recte fc̃m. sanitas et ĩbecillitas. utta ⁊ mors
¶ta int̾ sest̃ iu̾tas m̃daciũ ꝙ contͣria. Uñ ꝙͣto ama¬
naꝰ istã tãrto illud odisse debemꝰ. Uerũpeñ sũt
tiendigene falłe uoluisse. m̃etienti sit noxiũ ñ
d̾denti tamꝙͣ sifr̃ ille seruꝰ dei fronto. ĩ hiis que
t̾ indicauit ꝙ absit aliqͣ mẽtiret ᷑. sibi noctusset
ꝑfc̃o ñ tͥ. ꝙͣ uis tu om̃ia odidisses sñ tua iniqͥtate

Expanded text:
alis accepit? am potius ueridicam martyrum defendendam te, frater, exhortor, ut sis aduersus mendaces non mendacii doctor, sed ueritatis assertor. nam diligentius. obsecro, adtende, quod dico, ut inuenias quam sit cauendum. quod zelo quidem laudabili aduersus inpios, ut possint conprehendi et corrigi uel uitari, sed tamen incautius docendum putatur. Mendaciorum genera multa sunt, quae quidem omnia uniuersaliter odisse debemus. nullum est lux et tenebrae, pietas et inpietas, iustitia et iniquitas, peccatum et recte factum, sanitas et inbecilitas, uita et mors, ita inter se sunt ueritas mendaciumque contraria. unde quanto amanus istam. tanto illud odisse debemus. uerumtamen sunt tiendi genere fallere uoluisse mentienti sit noxium, non credenti. tamquam si frater ille seruus dei Fronto in his, quae tibi indicauit — quod absit — aliqua mentiretur, sibi nocuisseton tibi, quamuis tu omnia credidisses sine tua iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs cantis erroꝵ retiebͥs tenebͣꝵr auctorĩuolu̾it
ut honorẽ aĩe sue ad claritatẽ dĩne ꝓsapie ñ
agnoscant. tũ deinde dictinii librũ cuiꝰ nom̃
epplicat᷑. tantis extułit laudib. ut talẽ libm
qua horrende blasphemie cõcinẽtꝰ. młtis lib¬
cũ aurimilib p̃ciostorẽ eẽ testet᷑. Nẽpe hec astu¬
tia nĩtientis aĩam credentis int̃ficit. aut iam
ĩt᷑ fcãm ineadẽ morte demergit ac depͥmit.
Sod inqͥes postea lib̾abit ᷑. q̃ siñ fiat. sũ aliquo
ĩt̾ueniente impediũto ne cepta ꝯpleãt ᷑ sũ
obstinatõe m̃tis ħetice. r᷑sus eadem negantis
uerit se ab alieuo fuisse tẽptatũ. eo tp̃o audaciꝰ
illa que sentit studebit occłtare iñdatio. qñ
id incłpare fiꝰ. młto cerciꝰ didicerit. ⁊̃ ip̃iꝰ sui¬

Expanded text:
s tantis errorum tenebris tenebrarum auctor inuoluerit, ut honorem animae suae et claritatem diuinae prosapiae non agnoscant, tum deinde Dictinii librum, cuius nomexplicatur, tantis extulerit laudibus, ut talem Libram, qua horrendae blasphemiae continentur, multis librarum auri milibus pretiosiorem esse testetur, nempe haec astutia mentiinterfectam in eadem morte demergit, ac deprimit. Sed, inquies, postea liberabitur. Quid, si non fiat, sive aliquo interveniente impedimento ne coepta compleantur, sive obstinatione mentis haereticae rursus eadem negantis,ia si cognoverit se ab alieno fuisse tentatum, eo ipso audacius illa quae sentit, studebit occultare mendacio; quando id inculpate fieri multo certius didicerit, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ulta tnichi legenda misisti ꝯsenti fr̃¬
kiñe qͥb rescͥpta dũ p̃paro et aliis atiꝑ
aliis mag̃ urgẽtib occupationib di¬
stͣhor. Emensus ẽ ãnꝰ. atq in easme
denite iam tẽꝑe nauigandi. ꝑ latorẽ remeare cu¬
pientẽ duitiꝰ detiti̾e̾m. Itaq oĩb que mͥ leonasdĩ
famulꝰ abs te abstulit. et inox ut ea sũpsi. et pꝰt¬
ea cũ hec dictare iã uelłe. uolutis atq ꝑlectis ⁊
qͣnta potui considãtõe ꝓpẽsis: ualde sũ tuo delecta¬
tꝰ eloqͥo et scãꝵ memoria scͥpt᷑aꝵ ingeniiq so¬
lertia et dolore. quo nec legentes catholitos mor¬
des. et ⁊ elo qͦ adu̾sus ⁊̃ latentes heticos frendis. sed
ñ michi ꝑsuadetͦ eos de latebris suis nr̃is ẽẽ indaci¬
is eruẽdos. Ut qͥd enĩ eostantacura ĩuestigare
atq indagãre conam᷑. nͥ ut captos ĩ aꝑtũ ꝙ ꝑduc¬
m̃dacia recte potero ꝑsequi: an et latͦcino latͦ¬
cinia. et sacͥlegio sacͥlegia. et adultĩo st̃ adult̾ĩa

Expanded text:
ulta mihi legenda misisti: quibus rescripta dum praeparo, et aliis atque aliis magis urgentibus occupationibus distrahor, emensus est annus, atque in eas me dente jam tempore navigandi, perlatorem remeare cupientem diutius detinerem. Itaque omnibus quae mihi Leonas Dei famulus abs te adtulit, et mox ut ea sumpsi et postea cum haec dictare iam uellem euolutis atque perlectis et quanta potui consideratione perpensis ualde sum tuo delectatus eloquio et sanctarum memoria scripturarum ingeniique sollertia et dolore, quo neglegentes catholicos mordes, et zelo, quo aduersus etiam latentes haereticos frendes. sed non mihi persuadetur eos de latebris suis nostris esse mendaciis eruendos. ut quid enim eos tanta cura uestigare atque indagare conamur, nisi ut captos in apertumque producmendacia recte potero persequi? an et latrocinio latrocinia et sacrilegio sacrilegia et adulterio sunt adulteria
Abbreviated transcription (Latin):
nignitas sũmaet scã ⁊ iusta. et qͥdã ñ ex ĩ¬
digentia s ex beneficientia ueniẽs amor in
qͣm. Qͥa sũ aq̃ noĩe appellare uoluit totam
corꝑalẽ matĩam ut eomͦ ĩsinuaret unde fc̃a
⁊ formata st̃ oĩa q̃ in suis gni̾b iã dmnosc̾e̾
possumꝰ. appelłas aqͣm q̃ ex hũida naͣ uidemꝰ¬

Expanded text:
nignitas summa et sancta et iusta et quidam non ex indigentia, sed ex beneficientia ueniens amor in aquam, quia, siue aquae nomine appellare uoluit totam corporalem materiam, ut eo modo insinuaret, unde facta et formata sunt omnia, quae in suis generibus iam dinoscere possumus, appellans aquam, quia ex humida natu
Abbreviated transcription (Latin):
cleritos monachos ꝙ ad hoc ip̃m dispo suit:
ut x aliisoret̃. nttesq ut oues laste pre¬
d icacõnit eos imbuãt. lanats sui boti ex¬
empli feruentes ⁊ dei amore faciãt ali¬
ut asꝑitatẽ ⁊ ut necc̃ẽ fu̾it ostẽdãt. tã ꝙ
orantes qͣm̃ agͥcultores ab adu̾sis gẽtib
uelud a tupis defendant. Si gͦ sui cłses or¬

Expanded text:
ipsum disposuit ut pro aliis orent, mitesque, ut oves, lacte praedicationis eos imbuant, lanaque sui boni exempli ferventes in Dei amore faciant. Aliut asperitatem, prout necesse fuerit, ostendant, tamque orantes quam agricultores ab adversis gentibus, velut a lupis, defendant. Si ergo sui quisque or
Abbreviated transcription (Latin):
plũ p̃tende. aut erã agͥcole noluerint ex¬
cołe. qͥd alius pot̾uit offñ exxlere. Rir sus
similites̃ alios defend̾e nolu̾int. aut ⁊̃ more
rapidoꝵ canũ eosdem. aut se ipõs ꝯccident.
uł obp̃sserĩt. quid de ilł nisi qd̾ de rapidis tanib
debet fi:¬

Expanded text:
plum praetendere, aut terram agricolae noluerint excolere, quod aliud poterunt officium explere? Rursus: si milites alios defendere noluerint, aut etiam more rabidorum canum, eosdem aut seipsos occiderint vel oppresserint, quid de illis nisi quod de rabidis canibus debet fi
Abbreviated transcription (Latin):
illd ad uitã dñs ẜuat quia eius sibi utilis est
uita. Si uͭ offñi qd̾ est suũ ñ eg̃it morte so¬
laiudicat᷑ dignũ. Qeius uita nlłm fert
fructũ. Si eĩ ouis lac uł lanã ñ attułit bos
ã t̾rã ñ exexcuerit. ꝙ̃ aliũ fruttũ ferre
potuerint. Rursus si canis cusodie pecu¬
dũ deputatꝰ eas lupos ꝑmiẜ it laniareut
easdem ip̃t ułaltos canes ceꝑit strangłare.
Sit et deus de uł ordinib agit qͦs ad offi̾a¬

Expanded text:
illud ad vitam Dominus servat, quia ejus sibi utilis est vita. Si vero officium quod est suum non egerit, morte sola judicatur dignum, quia ejus vita nullum fert fructum. Si enim ovis lac vel lanam non attulerit, bos autem terram non exercuerit, quem alium fructum ferre poterunt? Rursus, si canis custodiae pecudum deputatus, eas lupos permiserit laniare, aut easdem ipse vel alios canes coeperit strangulare, Sic et Deus de
Abbreviated transcription (Latin):
singulas quid̃ creaturas per se consideratas a
ꝑfc̃o minꝰ hr̃e. uniũisitatẽ aũt reꝵ om̃ium
in tanta ꝯsũmatõne boni exp̾ssam: ut ñ possit
qualit̃ id accipiend̾ sit qd̾ dicunt. meliorẽ ẽe ñ
posse. liue ideo non pot̃ ẽẽ melior qr sũme bo-¬
na est. ita ut nlła om̃io boni ꝑfectõ ei desit.
siue ideo nõ pof ẽẽ melior. qr maiꝰ bonũ qd̾
ei deest: capere ip̃a non pot̃. S si ita sũme bõa

Expanded text:
singulas quidem creaturas per se consideratas a perfecto minus habere. Universitatem autem rerum omnium in tanta consummatione boni expressam, ut non possit qualiter id accipiendum sit, quod dicunt meliorem eam esse non posse: sive ideo non potest esse melior, quia summe bona est, ita ut nulla omnino boni perfectio ei desit: sive ideo non potest esse melior, quia majus bonum, quod ei deest, ca
Abbreviated transcription (Latin):
cuꝑio. qmͣ req̾ro: Ecce .ii. ut dixi. nil ĩ me se¬
det. s cucta in motu sc̃. oĩa mutant. fluctit¬
ant uniu̾sa. Postremo uͥ ꝯcupiscit ad huc
cdit sessionẽ uetat᷑ eẽ sedat᷑. s duplex qͦͣ scd̃mu
corpꝰ miserũ hoĩnẽ ꝯtricio uerat. p̾sentis ui¬
delicet sensu doloris: ⁊ mortis metusᷤ fute. ni¬
mirũ. cũ passibile sit ⁊ mor ͤ. Duplex nͥominꝰ
aĩã agitare sollicitudo ur᷑. spei utiq ⁊ timo¬
ris. Int̾ ħ nẽppe flustuat iugit᷑. donec pct̃m cor¬
pus q ĩhĩtat. ascendẽs usq ad celos ⁊ st̃m us

Expanded text:
cupio, quam requiro? Ecce enim, ut dixi, nil in me sedet, sed cuncta in motu sunt, omnia nutant, fluctuant universa. Postremo ubi concupiscit adhuc cdit sessionem, vetat esse sedatum; sed duplex quoque secundum corpus miserum 300 hominem contritio vexat, praesentis videlicet sensus doloris, et mortis metus futurae. Nimirum cum et passibile sit et mortale, duplex nihilominus animam agitare sollicitudo videtur spei utique et timoris. Inter haec nempe fluctuat jugiter, donec peccati corpus inhabitat, ascendens usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
tucline. q̃ ñ tam ip̃m ꝯstat ĩstituisie ꝙͣ dm̃
⁊ ob ħ penitꝰ ñ ẽẽ mutanda decet̾o. reliqua
uniu̾sa ñ ꝓfitentib ͥdẽ monita cm̃ seu cõ¬
silia censenda sũt. nec gͣuãt ñ obseruata cũ
tñ ꝓfitentib in p̃cepta p̾uaricantib ĩ cri¬
mina fiant. sũ ut ur̃a uob̃ reddam. illis
dispensacio. nͥ in hiis clũtaxat. qui cũ apłis¬

Expanded text:
tudine, qua non tam ipsum constat instituisse quam Deum, et ob hoc penitus non esse mutanda; de caetero reliqua universa non profitentibus quidem monita tantum, seu consilia censenda sunt, nec gravant non observata: cum tamen profitentibus in praecepta, praevaricantibus in crimina fiant, sive ut vestra vobis reddam illis dispensatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficentib ea̾. utr̃ uidel cũcta q̃ ⁊tinẽt putã
ni ponderis sit ip̃oꝵ ꝓfessio. nllꝰ aut ñ gͣuis cl̾¬
ꝯsiliis reputanda . qͦ ꝑtĩ ea liceat. ꝑtĩ ñ li¬
talis ne cͥ forte ꝑ uarias sui sensus oꝑiões li¬
cenciꝰ uaganli det᷑ occasio sicq liquare culi¬
cẽ ⁊ camelum glutire ꝯstͥngit ⁊tingat. si ncͤ¬
ciat qnͣtũ cure uł oꝑe sue qͥbrq debeat obseruã¬
habet᷑. ⁊ puto cũ ad illam satis ixsũ fu̾it. de ista
taq ut ego sencio regła scĩ bñdc̃i om̃i hoĩ ꝓpo¬

Expanded text:
a, ni ponderis sit ipsorum professio; nullius, aut non gravis culpam pro consiliis reputanda, quo partim ea liceat, partim non litatis: ne cui forte per varias sui sensus opiniones licentius vagandi detur occasio; sicque liquare culicem et camelum glutire contingat, si nesciat quantum curae vel operae suae quibusque debeat observanhabetur: et puto, cum ad illam satis responsum fuerit, de ista Itaque, ut sentio
Abbreviated transcription (Latin):
nido: arguẽs cordis elacõnẽ. Est .n. ĩt̾d̾
uidere ñ nlłos qͥ relictis oĩb abren̾ciare
scło disponẽtes. cũ recte offerre uelint. no¬
lũt cliuidere rede. calliditate hũana. co¬
tos sese diuino emittẽ nutui formidãtes.
s ⁊ reseruantes nescio ꝙ ferm̃ti ꝙ totã mas¬
sã coriũpit. ꝙ in młtis freq̃nt᷑ exꝑtũ ẽ. aliꝰ
sine duce ⁊ p̾ceptore spũale studiũ app̃hẽ¬
dere facile cogitans. ambulat in magnis
⁊ mirabilib suꝑse. ut uulgo dr̃. Saliens an¬
qmͣ uideat. casutꝰ añqmͣ debeat. Petrꝰ cogita¬
tũ suũ iactans in clño ⁊ omnẽ sollicitudi¬
nẽ suã̾ in eumꝑiciens. certus ꝙ illi foret cu¬
ra de eo. reliqͥt oĩa. Sequtꝰ ẽ clñm. neͤ ĩtrogãs
qͥdẽ de premio. donec ex ꝑicło cliuitũ ꝙ ial¬

Expanded text:
rdis elationem. Est enim interdum videre nonnullos, qui relictis omnibus abrenuntiare saeculo disponentes, cum recte offerre velint, nolunt dividere recte, calliditate humana totos sese divino committere nutui formidantes, sed reservantes nescio quid fermenti, ut totam massam corrumpat : quod in multis frequenter expertum est. Alius sine duce et praeceptore spirituale studium apprehendere facile cogitans, ambulat in magnis et mirabilibus super se; ut vulgo dicitur, « Saliens antequam videat, casurus antequam debeat. » Petrus cogitatum suum jactans in Domino, et omnem sollicitudinem suam in eum projiciens, certus quod illi foret cura de eo, reliquit omnia, secutus est Dominum, ne interrogans quidem de praemio, donec ex periculo divitum quod Sal
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuis dissensio ẽ ĩ t̾ regnũ. ⁊ sac̾dociũ. ad eo
quid̃ magna. ꝙ ⁊ ip̃e abs assẽsu regis an¬
gliã exiuit. romã pecut. sbiq aliꝙͣ diu cũ
ũcaturegis at totus regni: angliã reui¬
sens sue ꝓfecto sedi. deo qͥd̾ amnuente at¬

Expanded text:
gravis dissensio est inter regnum et sacerdotium, adeo gravis dissensio est inter regnum et sacerdotium, adeo quidam magna quod et ipse absque assensu regis Anglia exivit et Romam petiit. Ibique aliquandiu cum precatu regis ac totius regni Angliam revisens, suae profecto sedi, Deo quidem annuente a
Abbreviated transcription (Latin):
itut bubo dũ ĩcau̾na cũ puił Qͥ supͣ¬
siris est letat᷑. ⁊ suo modo sibi bñ ẽ: dũ
uo ĩt̾ cornos aut corniculas seu alias aues ẽ:
icursat᷑ ac diuaniat᷑ et oĩo sibi maleẽ. ut pote
ꝙ̃ hic rostro ꝑcutit. ille alis ĩ eũ irruit. alt̾
grata ac singłaris iute niee ꝯsolacõ. Qũ uͦ
remotus ab ilł ĩt secłares cõu̾sor. hĩt ĩ de
uariar̃me c̾ar̃ ĩcursus dilat̾ãt. et q̃ ñ amo
negocia secłaria uexat. Male itass iͥ est
qũ sic sũ. at tremẽs ꝑtimesco aĩemee dis¬
pẽdiũ. hic idem pr̃ nr̃ quadã uice de trans
mare regressũ regẽ mulelñ minorẽ adut
et ut romã ad papam urbanũ ꝓ stola sui ar¬
chiep̾atꝰ eundi sibi litenciã daret: hũiliter
et mansuete peciit. At ad nomen urbani t᷑¬
batꝰ: dix̃ se ⁊ llũ ꝓ para ñ teu̾e. nec sue cõsue¬
tudĩs ẽẽ ut abscs sua electõe alicui lic̾et
⁊ regno suo papã noĩare. hĩt igͭ orta q̃dam

Expanded text:
bubo, dum in caverna cum pullis suis est, laetatur et suo modo bene sibi est, dum vero inter corvos et corniculas seu alias aves, incursatur ac dilaniatur et omnino sibi male est: utpote quem hic rostro male percutit, ille alis in eum irruit, alter grata haec singularis vitae meae consolatio. Quando vero remotus ab illis inter saeculares conversor, hinc inde me variarum causarum incursus dilacerant, et quae non amot. Male itaque mihi est, quando sic sum, ac tremens pertimesco animae meae dispensum. Hic idem Pater noster quadam vice de trans mare regressum regem Guillelmum Juniorem adiit, et ut Romam ad papam Urbanum pro stola sui archiepiscopatus eundi sibi licentiam daret humiliter et mansuete petiit. At rex, ad nomen Urbani turbatus, dixit se illum pro papa non tenere, nec suae consuetudinis esse ut absque sua electione alicui li orta quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
specosi ⁊ ait. Circumspse. aspex̃. ⁊ille rec
ce ꝑietes claust᷑ ip̃ius obdinti erant argẽ¬
to purissimo. hba quoq ĩ medio uirens e¬
rat. et ip̃a argentea. mollis quidẽ et re¬
dolens ⁊ ultra humanã opinionẽ delecta¬
bił. hec more alt̾ius he sub hnis qui ĩ
ea pansabat̃ leuit̃ flectebatur. et surgẽ
petuo habitandũ elegisset .A. ductor eius
se ip̃ei spopondit. si uellet u̾am ostẽ sur̃
patiam. sed qr ut solet ĩt̾im molauit :¬
amisit. Has gͥ duas uisiones nob̾ a sca
libent̃ audiamꝰ. et andiendo deuote te ip¬
neaimnuis. tenendo: mente iugit̾ reuolulͣ.¬
ut uniꝰ horrorẽ dũ uacat sugiamꝰ. altuis ue

Expanded text:
speciosi. Et ait: « Circumspice. » Aspexit et ille. Et ecce parietes claustri illius obducti erant argento purissimo. Herba quoque virens in medio erat, et ipsa argentea, mollis quidem, et redolens, et ultra humanum opinionem delectabilis. Haec more alterius herbae sub his qui in ea pausabant leviter flpetuo habitandum elegisset Anselmus, ductor ejus se ei spopondit, si vellet, veram ostensurum patientiam. Sed quia, ut assolet, interim eviamisit. Has igitur duas visiones, a sancta libenter audiamus, et audiendo devote teneamus, tenendo mente jugiter revolvamut unius horrorem, dum vacat, fugiamus; alterius
Abbreviated transcription (Latin):
ta maloꝵ młto alit̾ qmͣ sinit ꝑ ymaginia¬
cõnẽ cernere. Quis .n. ea oĩo ꝓut st̃ ĩ hac iuta
ꝯtẽplari sufficcat᷑. s qͥsq ea ꝑ arbitͥo m̃tis
ñ qͣlia sũt. s qͣlia fing̾e uouit. figurando de¬
scribit. Uñ fortassis hic talis filius dan .i.
tificẽ taliũ. dan .i. iudiciũ uecat.

Expanded text:
nta malorum multo aliter quam sunt per imaginationem cernere. Quis enim ea omnino prout sunt in hac vita contemplari sufficiat? Sed quisque ea pro arbitrio mentis non qualia sunt, sed qualia fingere novit, figurando describit. Unde fortassis hic talis filius Dan, id tificem talium Dan in judicium vocat.
Abbreviated transcription (Latin):
eleutiani sũt uel heriiani ab auctorib se¬
leuco uel herinia qͥ elem̃toꝵ matĩam de
qua fcũs ẽ m̃dus. ñ adeo fc̃am dñt. sed deo coe¬
t̃nã. nec anitã deo tͥbuũt creatori. sed creato¬
res cẽ aĩarũ angłos uolũt de igni ⁊ spũ. Malũ
aũ asserũt eẽ. alñ aũ deo. alicñ a matĩa. Negãt
caluatorẽ in carne sedẽ ad dext̾am pr̃is. sed ea
se exuisse ꝑhibenit. eãꝙ in sole ꝓosuisse accipiẽ¬
tes occõm de psalmo ubi legit᷑. In sole posuit ta¬
b̾n acłm suũ. Negarit ⁊̃ uisibilẽ ꝑadysũ. baptis¬
mũ maqua ñ accipiũt. resurrexioñe ñ putãt

Expanded text:
ELEUCIANI sunt vel Hermiani ab auctoribus Seleuco vel Hermia, qui elementorum materiam de qua factus est mundus, non a Deo factam dicunt, sed Deo coaeternam. Nec animam Deo tribuunt creatori, sed creatores esse animarum Angelos volunt de igne et spiritu. Malum autem asserunt esse aliquando a Deo, aliquando a materia. Negant Salvatorem in carne sedere ad dexteram Patris, sed ea se exuisse perhibent, eamque in sole posuisse, accipientes occasionem de Psalmo, ubi legitur, In sole posuit tabernaculum suum . Negant etiam visibilem paradisum. Baptismum in aqua non accipi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diu̾sit̃ a bonosto. ⁊ ꝓ eo ad ipiscendo: ali qͣmdiu¬
illi adheserunt. donec ĩcrepati. ⁊ mutati u̾itatem
ergo dixit tͥ scptuia ut teip̃m diligas. nec t̃ oĩo
tacuit cũ dix̃ ut dm̃ tiũ diligas. cũ enĩ diligis deum
tliũ diligis tonĩ tuũ ⁊ meliꝰ bomĩ. ⁊ melioris bo-¬
nũ. ⁊ cũ diligis bonũ tuĩt diligis teip̃m᷑. ¶ Dilige¬
ex toto corde tuo ⁊ ex tota aĩa tua ⁊ ex tora mente
tua ⁊ ex toto ĩtellcũ tuo ⁊ ex toto aftũ tuo ⁊̃ ex to¬
ta memoria tua. Qnͣtũ ĩtelligis. qnͣtũ sapis. qͣntũ
sufficis tantũ dilige. totũ cognitc̃e ĩpleat᷑: totũ
dilcone afficiatur. totũ memoria teneat᷑. ¶ p̾cepit

Expanded text:
et diversum a bono isto; et pro eo adipiscendo aliquet diversum a bono isto; et pro eo adipiscendo aliquilli adhaeserunt, donec increpati et mutati veritatem rgo tibi dixit, ut teipsum diligas, nec tamen omnino tacuit, cum dixit ut Deum tuum diligas. Cum enim diligis Deum tuum, diligis bonum tuum, et melius bonum et melioris bonum. Et cum diligis bonum tuum diligis teipsum, quito corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua, id est ex toto intellectu tuo, et ex toto affectu tuo, et ex tota memoria tua, quantum intelligis, quantum sapis, quantum sufficis, tantum dilige. Totum cognitione impleatur, totum dilectione afficiatur, totum memoria teneatur. Quant
Abbreviated transcription (Latin):
ĩqͥunt merc̃enarii nõ sumꝰ. si dm̃ p̃p hoc diligimꝰ. ut
iste filialis. s m̾cẽnarii ⁊ serui. qͥ p̃ciũ q̃rit pro
seruitute sua. qui hoc dicũt: iltutẽ dilcõis nõ in¬
telligunt. Quid ẽ enĩ eũ dilig̾e. nisi ip̃m uelle
hr̃e. ñ aliud ab ip̃o s ip̃m : hoc ẽ gͣtis. Si aliud q̃re¬
res ab ip̃o: gͣtis nõ amares. nunc aũ nõ aliud q̃ris
ꝓ eo ꝙ amas. ⁊ tñ aliqͥd q̃ris ⁊ desid̾as ĩ eo ip̃o qd̾ a-¬
mas. alioqͥn nõ amares: si nõ defid̾ares. S aliud
est pro ip̃o. aliud ĩ ip̃o. s ꝓ ip̃o aliqͥd amas: m̾cẽna¬
riꝰ es si ĩ ip̃o amas ⁊ ip̃m amas: filiꝰ es. Si ⁊̃ ui¬
tam et̃nã aliud aliquid ẽẽ cogitau̾is ⁊ diu̾sũ ab
ip̃o bono qd̾ deus ẽ ⁊ pro ip̃o bono adipiscendo tm̃.
seruieris: nõ est seruitꝰ pura neq dilcĩo gͣtuita
filiĩ illi ⁊ebedei qui ꝯsessũ dextre ⁊ sinistre peci¬
erunt ĩ regno eiꝰ. qͥddã aliud cogitauer̃t alienũ

Expanded text:
iunt, mercenarii non sumus si Deum propter hoc diligimus ut iste filialis; sed mercenarii et servi, qui pretium quaerit pro servitute sua. Qui hoc dicunt virtutem dilectionis non intelligunt. Quid est enim diligere nisi ipsum velle habere? Non aliud ab ipso sed ipsum, hoc est gratis. Si aliud quaereres ab ipso, gratis non amares. Nunc autem non aliud quaeris pro eo quod amas, et tamen aliquid quaeris et desideras in eo ipse quod amas. Alioquin non amares si non desiderares. Sed aliud est pro ipso, aliud in ipso. Si pro ipso aliquid amas, mercenarius; si in ipso amas et ipsum amas, filius es; tam aeternam aliud aliquid esse cogitaveris, et diversum ab ipso bono quod Deus est, et pro ipso adipiscendo tantum servieris, non est pura servitus, neque dilectio gratuita. Filii illi Zebedaei qui consessum dextrae et sinistrae petierunt in regno ejus, quiddam aliud cogitaverunt alienum
Abbreviated transcription (Latin):
git. qr aĩe sue bonũ diligit: fortassis estimabis tibi
dici ut dm̃ tuũ diligas sic̃ diligis uicinũ tuũ. cog¬
natũ tuũ. amicũ tuũ. uł ꝓximũ. quomͦ eñt illum
diligił. si tantũ potes qnͣtũ diligis: tm̃ facis qͣntũ
diligis. si aũt minꝰ potes: facis tm̃ qnͣtũ potes. Si
uo̾ plus potes. ⁊ minꝰ diligis: qͣnͣtũ diligis tantũ
facis. quid igitur: ita putas tibi iuberi ut deum
tuũ diligas. ut facias uł cupias illi bonũ. ⁊ non
poctꝰ ut cupias illũ bonũ: nõ illũ amas ad bonũ

Expanded text:
dictum est ut Deum diligas? Fortassis existimabas tibi dici, ut Deum tuum diligas sicut diligis vicinum tuum, cognatum tuum, amicum vel proximum. Quomodo enim illum diligis. Si tantum potes quantum diligis, tantum facis quantum dvero plus potes et minus diligis, quantum diligis tantum facis. Quid igitur? Ita putas tibi juberi ut Deum tuum diligas, ut facias vel cupias illi bonum, et non potius ut cupias illum bonum? Non illum amas ad bonum
Abbreviated transcription (Latin):
nitẽs a ꝑccõ: a pnĩa frigescit eodẽ exemplo.
plo superatur. si autẽ temptacõe całłebat :
eo ip̃o tẽptat᷑: qd̃ uicisi inius cõsid̾at. Si u̾o¬
iustꝰ p̃ferendo se iiti ĩ suꝑbiã extolliur.
sid̾ si diligebat etiã ĩ deo. nc̃ eũ ĩcipit hr̃e
odio. Nõ gͦ facile cõsid̾anda est alterius culpa:
cuiꝰ cõsid̾atõ tot gna ͭ mala. uirtꝰ u̾o illius
sꝑ debet attendi: q eius cõsid̾acõ ꝑ cõtͣri¬
um uadit. Ip̃ã namq pccõrẽ cõu̾ti. peĩtẽtẽ
penit̾e. mass. tẽptatũ tẽptacõĩ resifr̾e. Non¬

Expanded text:
ccato, a poenitentia frigescit eodem exemplo. us illius exemplo superatur. Si autem tentatione carebat, eo ipso tentatur quod vitium illius considerat. Si superbiam extollitur, quem si diligebat in Deo nunc eum incipit habere odio. Non ergo facile consideranda est alterius culpa, cujus consideratio tot generat mala. Virtus vero illius semper debet attendi, quia ejus consideratio contrarium facit; ipsa namque peccatorem converti, poenitentem poenitere, magis te
Abbreviated transcription (Latin):
eũ iceo dimittũt: Sed ab eo distrite stulti¬
ciam ut p̃ualent mĩc hoc ñ illo ñc modo abs¬
tindũt. Cũitacs suerit emendatꝰ a uiciuis :
et mitior fc̃us. ad se reu̾sus eisdem grãs red¬
dit. quib mascebaturt qd̾ eũ rep̃hũfim
illa tanta districtõ. quia eã ĩfirmitate car
te sua ĩ monast̾io se colligau̾it ꝓderit utiq.
ce et e eã liberat᷑ ab õi ĩfirmitate uitior̃. et
reddit adu̾am sanitatẽ uirtutũ. sed dicit
aͥs melius eẽt ut deo sũ ꝓfessiõe ẜuiret spõ¬
taneus. qm̃ ĩ monastio ꝓ fessiõe se alligans ẜ

Expanded text:
ricte stultitiam, ut praevalent, nunc hoc nunc illo modo abscindunt. Cum itaque fuerit emendatus a vitiis, et mitior factus, ad se reversus eisdem gratias reddit, quibus irascebatur, quod eum reprehensum illa tanta districtio, quia eam infirmitate carnte sua in monasterio se alligaverit? Proderit utique, quia et per eam liberatur ab omni infirmitate virtutum. Sed dicet aliquis: Melius esset ut Deo sine professione serviret spontaneus quam in monasterio professione se alligans se
Abbreviated transcription (Latin):
mendẽt At plerũs t̃ eũ ceperũt ad melio¬
ra simulare. et eiꝰ uicia corripiendo reseca¬
re: recalottate atq irascit᷑ dicens se ñ ẽẽ
culpabilẽ. uñ rep̃hñdr̃. ipõs q qui eũ argu¬

Expanded text:
emendent. At plerumque cum eum coeperint ad melioemendent. At plerumque cum eum coeperint ad meliora stimulare, et ejus vitia corripiendo resecare, recalcitrat atque irascitur, dicens se non esse culpabilem, unde reprehenditur, ipsosque qui eum argu
Abbreviated transcription (Latin):
mali hr̃e. cõminat᷑ ꝙ eos nͥ eũ dimiẜint.
otcid̾e. Seo illi qui eũ hoc dite p̃ꝑ dolorẽ sci¬
unt: ñ u̾ba illius attendũt. sed ut cexant
putrediẽm retfc̃e abscindũt. Cum ã ad ꝑleñ
mundatꝰ meltus habuerit: eisdẽ: quos antea
sibi sectõce eam tolerauit ĩuitꝰ. c̃ ad eã tole¬
randã se fecit ligari sp̃otaneus: ꝑ rodest reu̾a.
quia ꝑeã abscisa est ĩ firmitas. et reparata
sanitas. Siłr autẽ plerũqs contingit ut aͥl
redundet intinis. et ĩtellieat qs alit̃ salua¬
ri ñualeat. nisi a se ferro distritti oris re¬
nitentie fĩĩt resecata. ut eͦ ĩ de purgari ꝑ¬
fecte queat. alicubi ⁊̃ monast̾io spõte sua se
alligat ꝓ fessiouẽ et enĩ fatiens. sibi stabiui¬
t̾atẽ. moꝵ q suoꝵ conu̾sionem ꝓmitut. se¬
Q ĩtra monasfĩ claustͣ eo tenore recludit.
ut medici spũales udelicet sui pastores
qui eũ corrg̾e debent quitaͥd ip̃e postea di¬
cat. ñ eũdiñtãt. sed eius uitia resecẽt ⁊e

Expanded text:
re, comminaturque eos, nisi eum dimiserint, occidere. Sed illi, qui eum hoc dicere propter dolorem sciunt, non verba illius attendunt, sed, ut coeperant, putredinem perfecte abscindunt. Cum autem ad plenum mundatus melius habuerit, eisdem, quos antea ei sectio, qui eam toleravit invitus, cum ad eam tolerandam se fecit ligari spontaneus? Prodest revera, quia per eam abscissa est infirmitas et reparata est sanitas. Similiter autem plerumque contingit ut aliquis redundet vitiis, et intelligat quod aliter salvari non valeat, nisi a se ferro districtioris poenitentiae fuerint resecata. Ut ergo inde purgari perfecte queat, alicui in monasterio sponte sua se alligat. Professionem etenim faciens, ibi stabilitatem morumque suorum conversionem promittit, seque intra monasterii claustra eo tenore recludit ut medici spirituales, videlicet sui pastores qui eum corrigere debent, quidquid ipse postea dicat, non eum dimittant, sed ejus vitia resecent et
Abbreviated transcription (Latin):
bitur  ¶ Eĩt bonis male ẽ̾ malis bñ. ħ fortassis dep̃hñ¬
dit᷑. q ⁊ boni si q̃ deliq̃rũt. hic recipiũt. ut ab et̾na
pleniꝰ dãpnatẽe lib̾ent᷑. ⁊ mali bona q̃ ꝓ hac uita fa¬
ciunt ħ ĩuẽiũt. ut ad sola ĩ posterũ torm̃ta ꝓtͣhantͦ.
.s.m. at cũ bonis hic bñ ẽ. ⁊ malis male. Incertum
ualde fit utrũ boni idcirco hona accipiãt ut ꝓuocati
ad alicͥd meliꝰ crescant. an iꝰto latenti ꝙ iudicio hic
suoꝵ oꝑm remuui̾atõm ꝑcipiãt. ut a p̾miis uite se¬
q̃ntis maneant extortes. ⁊ utrũ malos idc̾to adu̾sa¬
fi̾ant ut ab et̾nis suppliciis defendãt. an hic eoꝵ pena
ĩciptat ut qñq ꝯplenda: ad ultĩa gehẽne torm̃ta

Expanded text:
rtasse deprehenditur, quia et boni, si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur; et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. . At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde fit utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant; an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant; et utrum malos idcirco adferiant, et ut ab aeternis suppliciis defendant, an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda ad ultima gehennae tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ diu̾sa ĩstrum̃ta ꝑcipit: ⁊ ob hoc q̃dã eminꝰ ꝯstituta
corꝑali fñsu ñ ꝑcipit: q ad ꝑcipienda illa ĩstrum̃tũ
corꝑalis sensus ñ sufficit sbi enĩ seniꝰ deficit: ubi ãpliꝰ
ĩstrum̃tũ ñ sufficit. ꝑp̃ea illi sensꝰ qͥ ĩstrum̃ta magis
sufficientia hñt: maiorẽ ĩ ꝑcipiendo uim hñt. ocłs̾
longe põita uid tactꝰ u̾o sentire nõ pot̃. ñ ĩmediate¬

Expanded text:
 diversa instrumenta percipit, et ob hoc quaedam eminus constituta, corporali sensu non percipit, quia ad percipienda illa instrumenta corporis sensus non sufficit? Ibi enim sensus deficit ubi amplius instrumentum non sufficit. Propterea illi sensus qui instrumenta magis sufficientia habent, majorem in percipiendo vim habent. Oculus longe posita videt; tactus vero sentire non pot
Abbreviated transcription (Latin):
natura :. ¶ Si hnͣt lucem corꝑis sensit: sic ⁊ meã uolũ¬
tatẽ plane uideo. qr p̾sens est animi mei sensib atz
intꝰ m p̃sens ẽ. si qͥs uo̾ mͥ indicet uolũtatẽ suam
cuiꝰ os ⁊ uox mͥ p̃sens ẽ. tñ qr ip̃a uolũtas qmͣ mͥ ĩdi¬
cat. latet sensũ corꝑis mei ⁊ animi mei: credo ñ uideo.
aut si eũ m̃tiri existimo: nõ credo. ⁊ si forte ut dicit:
ita sit. credunt᷑ gͦ illa q̃ absunt a sensib nr̃is. si ur᷑
ydoneũ qd̾̃ eis testimõiũ ꝑhibetur. q̃ alicñ uidimꝰ¬

Expanded text:
ntur. sic enim hanc lucem corporis sensu, sic et meam uoluntatem plane uideo, quia praesto est animi mei sensibus atque intus mihi praesens est. si quis uero mihi indicet uoluntatem suam, cuius os et uox mihi praesens est, tamen, quia ipsa uoluntas, quam mihi indicat, latet sensum corporis et animi mei, credo, non uideo aut, si eum mentiri existimo, non credo, etsi forte, ut dicit, ita sit. creduntur ergo illa, quae absunt a sensibus nostris, si uidetur idoneum, quod eis testimonium perhibetur; uid
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣuis dẽpnandi. quib dã tñ leuiorib penis scd̾m
modũ.s. ⁊ m̃surã culparũ dispõite : ñ statim ad tor-¬
m̃ta ĩferni descendant. De ꝑfc̃is qͥppe bonis dubiũ
ñ est. qͥn egredientes stat̃ĩ ad gaudia tͣnseant. Siłr
⁊ de ualde malis dubiũ ñ ẽ. qͦn exeuntes hinc: fñ
mora ad ĩferni torm̃ta descendãt. De ĩperfc̃is quippe
bonis certũ ẽ. ꝙ ñc int̾im qͥbd̾ penis usq ad plenam
uidel purgatõm a uentis gaudiis differsit᷑. De ĩper-¬
fc̃is aue minꝰ malis certũ nõ est ubi nc̃ sint. donec ĩ
tp̃r uniũsalis resurr̾tõis receptis corꝑib ad illa tor¬
m̃ta descendant: ubi sꝑ sint. nã si idcͥco ab illis dif¬
ferri dicunt᷑ q minꝰ mali st̾: poter̃t̃ siłi r̃oe ñ dif

Expanded text:
quamvis damnandi, quibusdam tamen levioribus poenis secundum modum culparum dispositis, non statim ad tormenta inferni descendant. De perfectis bonis dubium non est, quin egredientes, statim ad gaudia transeant. Similiter et de valde malis dubium non est, quin exeuntes hinc, sine mora ad inferni tormenta descendant. De non perfectis quoque bonis certum est, quod nunc interim quibusdam poenis usque ad plenam videlicet purgationem a venturis gaudiis differantur. De imperfectis sive minus malis certum non est ubi nunc sint, donec in tempore universalis resurrectionis receptis corporibus ad illa tormenta descendant, ubi semper sint. Nam, si idcirco ab illis differri dicuntur, quia minus mali sunt, poterunt simili ratione non dif
Abbreviated transcription (Latin):
celo ꝯuenientẽ fitturã. sic̃ nunc ignis corruptibłis
elem̃toꝵ uñ om̃ipotenti deo qͦminꝰ faciat corꝑa nr̃a
talia ut ⁊ ĩ celo possint hitare: p̾sc̾bant. ¶ Quedã
uis ĩtelligenda ẽ d̾ina. qͣ fiet ut cuiq oꝑa sira uel
bona ł mala cũcta ĩ memoriã reuocent᷑. ⁊ m̃tis m̾itĩt
mira cesitate c̃natur ut accuset uł excuset sc̃ia ꝯscĩam.
atq ita simłꝰ ⁊ om̃s ⁊ singłi iudicent᷑. q̃ nimirũ uis d̾i̾¬
na libri nom̃ accepit. ⁊̃ ea qͥrpe qͦd̾mꝰ leg̾r quicqͥd a fa-¬

Expanded text:
convenientem futuram sicut nunc ignis corruptibiliselementorum unde omnipotenti Deo quo minus faciat corpora nostra talia ut etiam in coelo possint ut cuique sua opera vel bona vel mala cuncta in memoriam revocentur, et mentis intuitu mira celeritate cernantur, ut accuset vel excuset conscientia, atque simul et omnes et singuli judicentur. Quae nimirum vis divina libri nomen accepit. In eadem quippe legitur quoda