comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aruus quidẽ psalmꝰ. sed cȩlestis doctrinȩ ub̃tate repletus ẽ : habens in uer¬
sib grãm breuitatis. & in sensib extensas om̃mo latitudines. hic eni sc̃ȩ resu¬
rectionis gr̃a dr̃: hic passio dñi gloriosa memorat᷑: ut nulla tribulatio passionis
terreat. quos resurrectionis spes magna lȩtificat. & intuere ꝓpt̃ gr̃am nouita¬
s hic ordinẽ fuisse conuersũ : ut inciperet a resurrectione. qua post passio
referenda : cui totus hic psalmꝰ aptandus ẽ qͣndo eiꝰ passionẽ resurrec¬
tionẽq decantat. loqui enĩ ex nr̃a humilitate dignatꝰ ẽ qui &iã sustinuit hu¬
iani corporis passionẽ : ꝑ sua nos eloquia bonus magist᷑ erudiens: ut nc
mitantes rerũ cȩlestiũ disciplinã. humilis ac deuoti nr̃i capitis dicta seque¬
rem᷑. intuendũ ẽ uͦ psalmũ hunc quartũ eẽ eoꝵ. qui de passione & resurrecti¬

Expanded text:
Parvus quidem psalmus, sed coelestis doctrinae ubertate repletus est: habens in verParvus quidem psalmus, sed coelestis doctrinae ubertate repletus est: habens in versibus gratiam brevitatis, et in sensibus extensas omnino latitudines. Hic enim sanctae resurrectionis gratia dicitur, hic passio Domini gloriosa memoratur; ut nulla tribulatio passionis terreat, quos resurrectionis spes magna laetificat. Et intuere propter gratiam novitatis hic ordinem fuisse conversum, ut inciperet a resurrectione, quam post passionem sse referenda, cui totus psalmus aptandus est, quando ejus passionem resurrectionemque decantat. Loqui enim ex nostra humilitate dignatus est, qui etiam sustinuit humani corporis passionem: per sua nos eloquia bonus Magister erudiens, ut et nos imitantes rerum coelestium disciplinam, humiles ac devoti nostri capitis dicta sequeremur. Intuendum est vero psalmum hunc quartum esse eorum qui de passione et resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
ła. Cantare aut̃ diximꝰ: ad m̃tis lȩtitiã ꝓprie ꝑtinere. Gloria uͦ xp̃i .i¬
maiestas ẽ : a quo audiuit. hic ẽ. filius m̃s dilectus: in quo mͥ bene cõplacu.
& quia semel ꝓ mundi salute conpunctus. id ẽ. crucifixus ẽ. nulli se ulterius
subiacere memorat passioni : quippe qui carnis fragilitate deposita.in
ei ultra ñ dominabit᷑. Sed ne p̃dictã cantilena putares existere tẽporalẽ: in ȩt̃¬
nũ se dic̃ confiteri. Confitebor aut̃ hic accipiendũ ẽ. a parte m̃broꝵ. quasi confa¬
bor id ẽ cũ sc̃is ȩt̃na te uoce laudabo. Qđ absolute credit̾ ẽẽ. uenturũ: cũ illa ci¬
uitas ierłm fuerit dedicata: qͣndo iustis om̃ib indeficiens ꝓmittit᷑ psal modia.
Sic eñ frequent̃ ꝓmitat se facere xp̃c qđ facturus ẽ popłs. utiq xp̃iamus. sicut
& illud. Confitebor tibi dñe in eccła magna: inpopło graui laudabo te. cOnciusio.

Expanded text:
gloria. Cantare autem diximus, ad mentis laetitiam proprie pertinere. Gloria vero gloria. Cantare autem diximus, ad mentis laetitiam proprie pertinere. Gloria vero ajestas est, a quo audivit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Et quia semel pro mundi salute compunctus, id est crucifixus est, nulli se ulterius subjacere memorat passioni; quippe qui carnis fragilitate deposita, in dominabitur . Sed ne praedictam cantilenam putares existere temporalem, in aeternum se confiteri dicit. Confitebor autem hic accipiendum est a parte membrorum, quasi confabor, id est, cum sanctis aeterna te voce laudabo. Quod absolute creditur esse venturum, cum illa civitas Jerusalem fuerit dedicata, quando justis omnibus indeficiens promittitur psalmodia. Sic enim frequenter promittit se facere Christus, quod facturus est populus utique Christianus, sicut illud: Confitebor tibi, Domine, in ecclesia magna; in populo gravi laudabo te . Conclusio psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
tortuosis ligaminib: ambebat: & uelut aliqđ strum̃tũ insolubili carcere tenebat.
Sed ut intelligas saccũ ꝓ tristitia mortis fuisse positũ: contra hunc dic̃ de resur¬
retione. p̃cinxisti me lȩtitia Perpende uerbũ p̃cinxisti. Cingulũ significat : qđ
aduidicis ꝑtinet dignitatẽ. Nã cuncta potestas: in ipso uocabulo noscit᷑ constitu¬
a. Sic enĩ cinctũ dicimꝰ uidicẽ: quando eius fasces honoresq declaramꝰ. & i
quia ñ dix̃ cinxisti. sed p̃cinxisti: id ẽ. supꝰ om̃s potestates & uirtutes eleuasti: ꝓpt̃
illud apłi. & dedit ei nom̃: qđ ẽ suꝑ om̃e nom̃. Vt cantẽ tͥ gła mea & ñ con¬
ar : dñe ds̃ m̃s in et̃nũ confitebor tibi. De suꝑiorib pendet iste uersicu¬
lus. idõ enĩ p̃cinctũ se dix̃ eẽ. lȩtitia: ut humanitas cantaret dĩtati. quȩ ẽ eius.

Expanded text:
tortuosis ligaminibus ambiebat, et velut aliquod frumentum insolubili carcere tenebat inclusos. tortuosis ligaminibus ambiebat, et velut aliquod frumentum insolubili carcere tenebat inclusos. Sed ut intelligas saccum pro tristitia mortis fuisse positum, contra hunc dicit de resurrectione: Praecinxisti me laetitia. Perpende verbum praecinxisti; cingulum significat quod ad judicis pertinet dignitatem. Nam cincta potestas in ipso vocabulo noscitur constituta. Sic enim cinctum dicimus judicem, quando ejus fasces honoresque declaramus. Et vide quia non dixit cinxisti, sed praecinxisti, id est, supra omnes potestates et virtutes elevasti, propter illud Apostoli: Et dedit ei nomen quod est super omne nomar: Domine Deus meus, in aeternum confitebor tibi. De superioribus pendet iste versiculus. Ideo enim praecinctum se dixit esse laetitia, ut humanitas cantaret Deitati, quae est ejus
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit saluus erit : qui aut̃ non crediderit condẽpnabit᷑. Audiuit dñs & miser¬
tus ẽ. mer dñs factus ẽ aduitor m̃s. Cenit ad tc̃iã narrationẽ: in qua iã de sua
resurrectione gaudens: et̃nȩ beatitudinis gratificatrone mulcet᷑. Sed qr̃e¬
dũ factus sit adiutor ipse consequent̃ ex ponit: & idõ nr̃a uerba nondebent ad¬
ici. ut cursus ipse dictoꝵ ꝓpria magis expositione declaret᷑. Hoc schema dicit᷑
eferegis. latine explanatio: ubi priora dicta uerbis subsequentib erponuntur.
Conuertisti plantũ meũ in gaudiũ michi: conscidisti saccũ meũ. & p̃cinxisti me
etitia. Planctus ad mortẽ attinet: gaudiũ ad resurrectionẽ : qđ iã utrũq
tat impletũ. Saccus uero ẽ textrina grossissima atq aspera. in humanos usus la¬
boresq deputata: quȩ carni humanȩ congruent̃ aptat᷑. Conscissus ẽ gͦ saccus id. ẽ
orpus ipsius: cũ ꝓ nob̃ ipse mori dignatus ẽ Ante eiꝰ quippe exiciũ mors i

Expanded text:
ertus est mei; Dominus factus est adjutor meus. Venit ad tertiam narrationem, in qua jam de sua resurrectione gaudens, aeternae beatitudinis gratificatione mulcetur. Sed quamadmodum factus sit adjutor, ipse consequenter exponit; et ideo nostra verba non debent adjici, ut cursus ipse dictorum propria magis expositione declaretur. Hoc schema dicitur epexegesis, Latine explanatio, ubi priora dicta verbis subsequentiConvertisti planctum meum in gaudium mihi: conscidisti saccum meum, et praecinxisti me laetitia. Planctus ad mortem attinet, gaudium ad resurrectionem; quod jam utrumque constat impletum. Saccus vero est textrina grossissima atque aspera, in humanos usos laboresque deputata, qui carni humanae congruenter aptatur. Conscissus est ergo saccus, id est corpus ipsius, cum pro nobis ipse mori dignatus est. Ante ejus quippe exitium, mors nos
Abbreviated transcription (Latin):
descenderet: qđ om̃ipotentis uerbi incarnatione ꝓuenit᷑ unde merito petebat᷑. qđ ad
minime pͥbat᷑ effectũ. Seqͥt Accelera ut eripias me : id .ẽ. festina resurrection
dare celerrima : non illã morosã quã generalitas adhuc noscit᷑ sustinere. Hȩc aut̃
credimꝰ aliqua posse concedi. Peait qͦq ut ab huiꝰ scłi importunis insidus diuina uirtu¬
te ꝑtegat᷑: ne pateat inimicis derelicta simplicitas : sic̃ scriptũ ẽ in isaia ꝓpħa. Sic̃
gnus corã tondente se sine uoce: sic ñ aꝑuit os suũ. Et in dom̃ũ refu

Expanded text:
descenderet, quod omnipotentis Verbi incarnatione provenit. Unde merito petebatur quod adhuc descenderet, quod omnipotentis Verbi incarnatione provenit. Unde merito petebatur quod adhuc minime probabatur effectum. Sequitur, accelera ut eripias me, id est festina resurrectionem dare celerrimam, non illam morosam quam generalitas adhuc noscitur sustinere. Haec autem  credimus aliqua posse concedi. Petit quoque ut ab hujus saeculi importunis insidiis divina virtute protegatur, ne pateat inimicis derelicta simplicitas; sicut scriptum est in Isaia propheta: Sicut agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suu
Abbreviated transcription (Latin):
ternũ: in tua iustitia libera me & eripe me. Perserutandũ ẽ : que ad modũ frequent̃
lia dicta suaui uarietate repetant᷑. Orat xp̃c patre . ex natura humanita
assũptȩ : ne de sua spe deiectus. humanȩ insultationis patiat᷑ opꝓbria: ad dens. in
ȩt̃nũ : libi eiꝰ contẽplatio fixa & in cõmutabilis ꝑmanebat. In tua unstitia: id .ẽ. qua
consuesti subuenire rogantib:: qui firmissime de tua maiestate confidunt. libera:
ad ꝑicula huiꝰ mundi ꝑtinet amouenda. Fripe. ad celeritatẽ respicit auxilui ne
la resurietto mundo saluberrima tardaret᷑ Eripe aut̃ constat arapiend
positũ. Qua ꝓpt̃ merito implorauit iustitiã dñi : qui se nouerat ꝑmiqua passurũ.
Ouere miranda & diuina cõmutatio. Accepit necẽ : reddidit salutẽ. Pertulit in iuri¬
s: tribuit honores. dolorẽ sũpsit: contulit sospitatẽ: & solus. & sũ me pius. qui
suã humana conditio ad diuinitatẽ non poterat a ttingere. ad eã diumnitas inelinata

Expanded text:
aeternum; in tua justitia libera me, et eripe me. Perscrutandum est quemadmodum frequenter similia dicta suavi varietate repetantur. Orat Christus Patrem ex natura humanitatis assumptae, ne de sua spe dejectus, humanae insultationis patiatur opprobria: addens, in aeternum, 98 ubi ejus contemplatio fixa et incommutabilis permanebat. In tua justitia, id est qua consuevisti subvenire rogantibus, qui firmissime de tua majestate confidunt. Libera, ad pericula hujus mundi pertinet amovenda; eripe, ad celeritatem respicit auxilii: ne illa resurrectio mundo saluberrima tardaretur. Eripe autem constat a rapiendo compositum. Quapropter merito imploravit justitiam Domini, qui se noO vere miranda et divina commutatio! Accepit necem, reddidit salutem; pertulit injurias, tribuit honores; dolorem sumpsit, contulit sospitatem; et solus et summe pius, qui quoniam per naturam suam humana conditio ad Divinitatem non poterat attingere, ad eam Divinitas inclinata
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ tibi puluis. aut annunciabit ueritatẽ tuã : Immaculata uerbi in carnatio. cȩp¬
tis p̃cib ꝑseuerat Ab ipsa enĩ parte dicit᷑. si descendero in corruptionẽ. id.ẽ.
trefactionẽ cui lege generali. cuncta caro subiecta ẽ: qualis erit spes fideliũ. qͥ
me sub triduana celeritate resurgere credider̃ : Petit gͦ. non ut moriat᷑: sed ne
tilitas mundi insalutifero sanguine dominicȩ passionis. Confessio uͦ hic. lau¬
dẽ significat: qũa utiq offerre ñ possunt. qui in puluerẽ cõmuni morte sol¬
uunt᷑ Seqͥt᷑: Aut annunciabit ueritatẽ tuã: illã uidelicet. qũa post resurrecti

Expanded text:
em tuam? Immaculata Verbi incarnatio coeptis precibus perseverat. Ab ipsa enim parte dicitur: si descendero in corruptionem, id est ad putrefactionem, cui lege generali cuncta caro subjecta est; qualis erit spes fidelium, qui me sub triduana celeritate resurgere crediderunt? Petit ergo non ut non moriatur, sed ne ncipiat non esse utilitas mundi in salutifero sanguine dominicae passionis. Confessio vero hic laudem significat, quam utique offerre non possunt qui in pulverem communi morte solvuntur. Sequitur, aut annuntiabit veritatem tuam? Illam videlicet quam post
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta. etiã rerũ nob̵ glestiũ indicare mysteria. DIUISIO PSAIMI.
oto psalmo ꝑ figura ethopoeiã. mirabili supplicatione dep̾cat᷑ ec¬
clesia: ne ante conspectũ dm̃ contẽptibilis appareat inimicis. Primo
menbro deposcit: ut institutas dm̃i uias cognoscat. Quȩ sectio: continet supͣ
memorati alfabeti litteras quinq Sȩcundo menbro : beneficia eiꝰ postulat. quȩ
sc̃ĩs patrib a seculo condonauit. Hoc & iã continet sequentes litteras sex. Tertio
loco dicit custod̾entes p̃cepta dñi ȩc̃na p̃mia ꝓmereri: ꝓtestans se in eadẽ uolun¬
ta te iugit᷑ ꝑmanere : ubi reliquas habet litteras nouẽ. Sic totus psalmꝰ. me¬
moratarũ litterarũ conscriptione depictus ẽ. eo te dñe leuaui animã mea ͤ¬

Expanded text:
indicare mysteria. Divisio psalmi. Toto psalmo per figuram ethopoeian, mirabili supplicatione deprecatur Ecclesia, ne ante conspectum Domini contemptibilis appareat inimicis. Primo membro deposcit ut instituta Domini viasque cognoscat. Quae sectio continet supra memorati alphabeti litteras quinque. Secundo membro beneficia ejus postulat, quae sanctis Patribus a saeculo condonavit; hoc etiam continet sequentes litteras sex. Tertio loco dicit custodientes praecepta Domini aeterna praemia promereri, protestans se in eadem voluntate jugiter permanere; ubi reliquas habet litteras novem. Sic totus psalmus memoratarum litterarum conscriptione depictus est. Expositio psa
Abbreviated transcription (Latin):
tione sua gr̃as egit & sc̃is psalmodiã salutarit̃ imꝑauit : secunda narratione redit
ad passionis suȩ gloriorissimã causã. et quȩ illo tẽpore secũ cogitauerit pius doc¬
tor edicit. Nunc uideamꝰ quȩ sit ista abundantia: ꝑ qũa se nullatenꝰ mouendũ ẽẽ.¬
ꝓfitet᷑ Abundantia erat filio semꝑ uirginis mariȩ : qđ uerbũ caro factũ ẽ & habi¬
tauit in nobis. Quid enĩ illa gr̃a copiosus quȩ habe meruit plenitudinẽ deitatis.

Expanded text:
tione sua gratias egit, et sanctis psalmodiam salutariter imperavit, secunda narratione redit tione sua gratias egit, et sanctis psalmodiam salutariter imperavit, secunda narratione redit ad passionis suae gloriosissimam causam; et quae illo tempore secum cogitaverit, pius doctor edicit. Nunc videamus quae sit ista abundantia, per quam se nullatenus movendum esse profitetur. Abundantia erat Filio semper virginis Mariae, quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Quid enim illa gratia copiosius, q
Abbreviated transcription (Latin):
tius Nã sic̃ in indignatione mors. ita in uoluntate eiꝰ uita eẽ. dinoscit᷑. quȩ tam̃ ñ in
meritis nr̃is. sed in ipsius uoluntate consistit. hoc argum̃tũ in topicis dr̃ ex contrari
Adiecit ad uesꝑm demorabit̃ fletus. Vesꝑm dicimꝰ. cũ ꝑacto die sol occidit. & nocus
ĩ uere demoratꝰ ẽ. fletus: dũ ꝑ triduũ. fideliũ turba congemiut: & mundi i
natura concussa ẽ ut & ips eorbis cũ humano genere dñi lugere uideret᷑ exicium.
Matutinu uͦ dicimꝰ. qͣndo discedentib tenebris crepusculũ cȩꝑit elucere. quo tem¬
pore resurrectio dm̃ euangłio teste uulgata ẽ : de qua parte beatis creuisse cons¬
tat sine dubitatione lȩtitiã. Sic in uno uersu : tantarũ rerũ ingens explicata ꝑfec¬
tio ẽ Ego autẽ dixi in mea abundantia : ñ mouebor in ȩt̃nu. Postquã de resurrec¬

Expanded text:
tius. Nam sicut in indignatione mors, ita in voluntate ejus vita esse dignoscitur; quae tamen non in tius. Nam sicut in indignatione mors, ita in voluntate ejus vita esse dignoscitur; quae tamen non in meritis nostris, sed in ipsius voluntate consistit. Hoc argumentum in topicis dicitur ex contrario. Adjecit, ad vesperum demorabitur fletus. Vesperum dicimus, cum peracto die snim vere demoratus est fletus, dum per triduum fidelium turba congemuit, et mundi ipsius natura concussa est, ut et ipse orbis cum humano genere Domini lugere videretur exitium. Matutinum vero dicimus, quando discedentibus tenebris crepusculum coeperit elucere. Quo tempore resurrectio Domini, Evangelio teste, vulgata est: de qua parte beatis crevisse constat sine dubitatione laetitiam. Sic in uno versu tantarum rerum ingens explicata pen movebor in aeternum. Postquam de resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ caligine uersabam᷑. Non eñi nos illius memores fuimꝰ qui nos creauit : sic̃ ipse me
uangłio dic̃ non uos me elegistis: sed ego elegi uos. & idõ confitenda & glorificanda ẽ.
memoria sc̃itatis eiꝰ quȩ humanũ genus in recordationẽ suã deducens quo nos salua¬
demorabit̃ fietus & ad matutinũ lȩatia. Partib sius intelligamꝰ hunc uersũ. in quo
maloꝵ retributionẽ iustoꝵ p̃mia. passionis suȩ tristitiã. resurrectionis lȩta cõme¬
morat. Eoq fit: ut cũ fuerint distincta. nesciant confu sionis iniuriã. Sed cũ ira nr̃a
sic̃ legit᷑ mortẽ oꝑet᷑. in primo cõmate ꝑ tropologiã hoc de dño dr̃: quia reuera in¬
dignatio illiꝰ mors ẽ utiq peccatoris. dignatio enĩ ẽ qͣndo nos clement̾ suscipit:
indignatio cũ nos iratus abiecerit: ñ quia ille irascit᷑ sed de eiꝰ auersione mors eue¬
nit que de ira huma ꝓcedit Seqͥt᷑ & uita in uoluntate eiꝰ Nichil potest dici prestan¬

Expanded text:
creavit; sicut ipse in Evangelio dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Et ideo confitenda et glorificanda est memoria sanctitatis ejus, quae humanum genus in recordationem suam deducens, quod nos salvaersum, in quo malorum retributionem, justorum praemia, passionis ejus tristitiam, resurrectionis laeta commemorat; eoque fit, ut cum fuerint distincta, nesciant confusionis injuriam. Sed cum ira nostra, sicut legitur, mortem operetur, in primo commate per tropologiam hoc de Domino dicitur, quia revera indignatio illius mors est utique peccatoris. Dignatio enim est, quando nos clementer suscipit; indignatio cum nos iratus abjicit; non quia ille irascitur, sed de ejus aversione mors evenit, quae de ira humana procedit. Sequitur, et vita in voluntate ejus. Nihil potest dici praestan
Abbreviated transcription (Latin):
itib qui pressi ponđe peccatoꝵ altissima ꝓfunditate deuorant᷑. Sed quom
saluatus ẽ. qũe constat occisũ : Saluatus ẽ. itaq a talib: id ẽ ab eoꝵ cõmunione. li¬
beratus ẽ cũ resurrex̃ a mortuis & mors ei ultra nocere ñ potuit. Psallite dño scĩ eiꝰ & con¬
fitemmi memoriȩ scĩtatis eiꝰ. Post resurrectionẽ suã conuenient̃ p̃cipit scĩs psallere: ut
resurgente capitae menbra lȩtarent᷑. maxime cũ spes eoꝵ tali dispensatione firmata
ĩt qm & ipsos constat inlȩtitia resurgere. quos contigit eiꝰ p̃dicatione credidissẽ. M

Expanded text:
euntibus, qui pressi pondere peccatorum, altissima profunditate devorantur. Sed quomodo euntibus, qui pressi pondere peccatorum, altissima profunditate devorantur. Sed quomodo salvatus est, quem constat occisum? Salvatus est utique a talibus, id est ab eorum communione liberatus est, cum resurrexit a mortuis, et mors ei ultra nocere non potuit. Vers. 4. Psallite Dofitemini memoriae sanctitatis ejus. Post resurrectionem suam convenienter praecipit sanctis psallere, ut resurgente capite membra laetarentur, maxime cum spes eorum tali dispensatione firmata sit: quoniam et ipsos constat in laetitia resurgere, quos contigit ejus praedicationi credidisse. M
Abbreviated transcription (Latin):
nodũ &iã non st̃ delectati. qͣndo suꝑ uestim̃ta eiꝰ miser̃ sortẽ: Sed hȩc fugi
inanisq lȩtitia. in pęnitudinẽ illis tristitiãq conuersa ẽ: dũ eũ post triduũ uide¬
runt resurgere. que sꝑauerant cõmunẽ interitũ repperisse. Delectasti uͦ. posuit:
electari fecisti. Quȩ figura dr̃ exallage: quotiens aut genꝰ aut uerbi declina
cõmutat᷑. Suꝑ me aut̃ dix̃: post qũa de hoc mundo transiuit. Tunc enĩ & inimici tris
uniuersũ hominẽ sua incarnatione suscepit qui erat obnoxius & morbis & mor¬
se non credunt : Ecce ipse totiens clamat ad inferosse huma lege ꝑductũ: ex in¬
: anim̃a suã potestate suȩ diuinitatis abstractã. Et uide quia abstractã di
scilicet qm claustris inferni di ruptis. ad celũ usq ꝑducta ẽ. Descendentes uͦ in la¬
cũ st̃ qui in scłi istius iniquitate uersant᷑. Et benedix̃ descendentib : quasi in ꝓfundũ

Expanded text:
electati, quando super vestimenta ejus miserunt sortem? Sed haec fugitiva inanisque laetitia in poenitudinem illis tristitiamque conversa est; dum eum post triduum viderunt resurgere, quem speraverunt 96 communem interitum reperisse. Delectasti vero posuit, pro delectare fecisti. Quae figura dicitur hypallage, quoties aut genus, aut verbi declinatio commutatur. Super me autem dixit, postquam de hoc mundo transivit; tunc enim et inimici tristes universum hominem sua incarnatione suscepit, qui erat obnoxius et morbis et morse non credunt? Ecce ipse toties clamat ad inferos se humana lege perductum, exindeque animam suam potestate suae divinitatis abstractam. Et vide quia abstractam dicit; scilicet quoniam claustris inferni diruptis, ad coelum usque perducta est. Descendentes vero in lacum sunt qui in saeculi istius iniquitate versantur. Et bene dixit, descendentibus, quasi in profundum
Abbreviated transcription (Latin):
icarnatione. gloriosa resurrectione cõpletũ ẽ Quanti enĩ ante hoc tẽpus
dñm spualit̃ cognoscere potuer̃: nisi eiꝰ aduentu ueritas ꝓmissa claruisset: Sed
homo idõ eraltare ualuit nom̃ altissimi: qm̃ ab eodẽ constat assũptus. Nã quẽ¬
ad modũ potuisset. aut occulta dĩ ꝓdere. aut uidicia futura narrare᷑: nisi uirtute
cȩlesti qua p̃ualuit sua. patrisq secreta reuelare : Seqͥt᷑ nonnulla questio: nec delec¬
asti inimicos meos suꝑ me. Quomodo enĩ ñ st̃ delectati inimici eiꝰ. qͣndo eũ¬

Expanded text:
ompletum est. Quanti enim ante hoc tempus Dominum spiritualiter cognoscere potuerunt, nisi ejus adventu veritas promissa claruisset? Sed homo ideo exaltare valuit nomen Altissimi, quoniam ab eodem constat assumptus. Nam quemadmodum potuisset aut occulta Dei prodere, aut judicia Dei futura narrare, nisi virtute coelesti, qua praevaluit, sua Patrisque secreta revelare? Sequitur nonnulla quaestio: Nec delectasti inimicos meos super me. Quomodo enim non sunt delectati inimici ejus, quando eu
Abbreviated transcription (Latin):
cere: qͣndo & ipsa uerba ꝓbat eẽ. cõmunia. Reuelauit &iã timor dñi conden sar
qͣndo ignoratione deposita ad intelligentiã diuinȩ legis. deuoti popłi conuener̃t.
Pro qua re in eccta eiꝰ om̃s refer̃ głam: ꝓro ut unusquisq p̃fati fp̃s septi formis dona
suscipit Gloria enĩ sic̃ dictũ sepe meminimꝰ : laus ẽ facta celebratione multoni¬

Expanded text:
cere, quando et ipsa verba probat esse communia. Revelavit etiam timor Domini condensa, cere, quando et ipsa verba probat esse communia. Revelavit etiam timor Domini condensa, quando ignoratione dPro qua re in Ecclesia ejus omnes referunt gloriam: prout unusquisque praefati spiritus septiformis dona suscipit: gloria enim sicut dictum saepe meminimus laus est facta celebratione multo
Abbreviated transcription (Latin):
cent głam. Septimũ dic̃ sp̃m timoris dñi. Cerui enĩ st̃ timidi quidẽ. sed uenenosa sor¬
bentes: & merito illis comꝑati st̃. qui & diuinitatẽ timent. & contraria quȩc
rant: nec ab eis posst̃ decipi uł noceri. qui aduersũ eccłam dĩ uenenata
noscunt᷑ alt̾catione resistere. Consignatꝰ ẽ. ut suꝑius diximꝰ sp̃s septi formis. que
& supputatione facile colligis. & oꝑatione cognoscis. Sed hunc scm̃ sp̃m unũ atq
eundẽ debemꝰ acciꝑe: cuiꝰ has quas diximꝰ testante isaia septẽ constat eẽ uirtutes:
id ẽ. sp̃s sapientiȩ. sp̃s intellectus sp̃s consilu. sp̃s uirtutis. sp̃s scientiȩ. sp̃s pi¬
mꝰ uocẽ cũ dec̃ hic ẽ filius m̃s dilectus. in quo michi complacui. Idẽ filii dicentis. saule
augustinꝰ contra arrianos scribens in uno libro utili adunatione collegit: ut ȩ¬
qualitatẽ substantiȩ uł potentiȩ in diuiduȩ trinitatis. om̃is prudens possit agnos¬

Expanded text:
am. Septimum dicit Spiritum timoris Domini. Cervi enim sunt timidi quidem, sed venenosa sorbentes. Et merito illis comparati sunt, qui et Divinitatem timent, et contraria quaeque devorant; nec ab eis possunt decipi vel noceri, qui adversum Ecclesiam Dei, fellita noscuntur altercatione resistere. Consignatus est, ut superius diximus, Spiritus septiformis, quem et supputatione facile colliges, et operatione cognosces. Sed hunc Spiritum sanctum unum atque eumdem debemus accipere, cujus has quas diximus, testante Isaia , septem constat esse virtutes, id est spiritus sapientiae, spiritus intellectus, spiritus consilii, spiritus virtutis, spiritus scientiae, spirimus vocem, cum dicit: Hic est Filius meus dilectus in quo mihi complacui . Item Filii dicentis: Saule, Augustinus contra Arianos scribens in uno libro utili adunatione collegit, ut aequalitatem substantiae, vel potentiae individuae Trinitatis omnis prudens possit agnos
Abbreviated transcription (Latin):
ad trinitatis conplexionẽ mirabili clispositione puenit. dicendo eñ in his duob uer¬
siculis t̃cio dñs ostendit scãm trinitatẽ. diluiuũ id ẽ aquas baptismatis in habitare
sic̃ in euangłio dictũ ẽ Cuntes baptitate om̃s gentes: in nomine patris & filu &e sp̃is¬
sĩ Sc quȩram cur hic diliuũ ꝓ sacris fontib positũ ẽ. Merito : qm̃ illud qđ factũẽ
sub noe baptismatis sacri gerebat imaginẽ. Nã sic̃ istud purgat animas soredib
peccatoꝵ ita & illud diluiuũ mundi crimina ꝓbrosa deleuit Merito Eͦꝑbapes¬
mate diluũ positũ ẽ: ad cuius similitudinẽ constat effectũ. Nã qđ aio dni repetiti

Expanded text:
ad Trinitatis complexionem mirabili dispositione pervenit. Dicendo enim in his duobus versiculis tertio, Dominus, ostendit sanctam Trinitatem diluvio, id est, aquis Baptismatis inhabitare, sicut in Evangelio dictum est: Euntes baptizate omnes gentes, in nomine Patris et Filii, et SpiSed quaeramus cur hic diluvium pro sacris fontibus positum est? Merito, quoniam illud quod factum est sub Noe, baptismatis sacri gerebat imaginem. Nam sicut istud purgat animas sordibus peccatorum, ita et illud diluvium mundi crimina probrosa delevit. Merito ergo pro baptismate diluvium posit
Abbreviated transcription (Latin):
bitat. Seq & secdebit dñs rex in ec̃nũ hoc aut̃ de filio recte maelligoms diñs uudutẽ
popto suo dabit de patre cõpetent̃ aduertimꝰ Popło suo sigificã trxpian siqũe dea
Perib aptismatis munere conquisiuit s ubiunx̃ &iã. & benedicet popłm suũ in pa¬
SIO I S eminerimꝰ qũa ingenti tuba psalmꝰ iste tonuerit. ut
i ñ possint ignorantiȩ excusatione defendi. Nã potentia
ipsuis septiformi distributione laudata ẽ ut nichil ibi inferius. nichil cognosceres
ce diuisũ Quia scẽ trinitatis unitas in fine declarata ẽ: desinat heredoort insana
ficdia uianas tomouere calũpnias : legant Didimũ : legant beatũ ambrosiũ cȩterosq
patres qui dehac re ꝑfectissima disputatione dixer. Afferant indiuiduȩ trinitatu
głam & honorẽ : nec faciant in ȩqualitate distantiã. si ꝑduci non eligunt ad runa
salmi cantici. cognita significatio ẽ. Nunc consideremꝰ cur posita sitgacio.

Expanded text:
itur, et sedebit Dominus Rex in aeternum; hoc autem de Filio recte intelligimus. Dominus virtutem populo suo dabit, de Patre competenter advertimus. Populo suo, significat Christiano, quem de sacri baptismatis munere conquisivit. Subjunxit etiam: Et benedicet populum suum in pai. Meminerimus quam ingenti tuba psalmus iste tonuerit, ut detrectatores Spiritus sancti non possint ignorantiae excusatione defendi. Nam potentia ipsius septiformi distributione laudata est, ut nihil ibi inferius, nihil cognosceres esse divisum; quia sanctae Trinitatis unitas in fine declarata est. Desinat haereticorum insana perfidia vanas commovere calumnias: legant Didymum, legant beatum Ambrosium, caeterosque. Patres qui de hac re perfectissima disputatione dixerunt. Afferant individuae Trinitati gloriam et honorem, nec faciant in aequalitate distantiam, si perduci non eligunt ad ruinaPsalmi cantici cognita significatio est: nunc consideremus cur posita sit
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ut istũ dñm euident̃ aduerteres: addidit. quis eẽt: id ẽ dĩ ueritatis. Illorũ enĩ spe
ls̃ ẽ. qui ueritatẽ diligunt: nec in aliqua falsitate miscent᷑ Odisti om̃s obserua
eẽ contraria Iuste gͦ ueritas oderat uanitatẽ : quia uanitas infalsitate uersat᷑. Cui
rei ipse tribiut expositionẽ : dicens suꝑuacue: quȩ ñ solũ uacua. sed &iã suꝑuacua
dicta ẽ. merito : qͣndo fructuosã intelligentiã tollens alienat᷑ a dño. & qua prius
dix̃ dñm odisse uanitatẽ id .ẽ. scłi istius desideria transitoria: nunc se dic̃ amare
uerissima quȩ st̃ ista uerissima: Sꝑabo in dño: ubi nichil uanũ. nichil suꝑuacuũ

Expanded text:
Sed ut istum Dominum evidenter adverteres, addidit quis esset, id est, Deus veritatis. Illorum enim speSed ut istum Dominum evidenter adverteres, addidit quis esset, id est, Deus veritatis. Illorum enim spes est qui veritatem diligunt, nec in aliqua falsitate miscentur. Vers. 7. Odisti omesse contraria. Juste ergo veritas oderat vanitatem, quia vanitas in falsitate versatur. Cui rei ipse tribuit expositionem dicens, supervacue; quae non solum vacua, sed etiam supervacua dicta est; merito, quando fructuosam intelligentiam tollens, alienat a Domino. Et quando prius dixit Dominum odisse vanitatem, id est, saeculi istius desideria transitura, nunc se dicit amare verissima. Quae sunt ista verissima? Sperabo in Domino: ubi nihil vanum, nihil supervacuum
Abbreviated transcription (Latin):
Consideremꝰ cur hic sermones ipsi sint positi: quos euangelii textus eloquit᷑. Nã & ibi
sic ait in manus tuas cõmendo sp̃m meũ : et inclinato capite reddidit sp̃m scilicet.
it & hic eũ cognosceres fuisse locutũ. qui post tot scła eadẽ erat in cruce por
uerba dicturus : In manus tuas. in ueritate tua: qua benigna & iusta semꝑ oꝑaris.
Cõmendat itaq patri mestimabilẽ thesaurũ: animã uidelicet illã quȩ uoluntatẽ
is pura intentione faciebat. Dignũ gͦ fuit : ut tanto susceptori talis cõmendari
sp̃s. Redẽptũ se deinde eẽ testificat᷑ : sed udeamꝰ quo p̃cio: illo scilicet quodapłs dic̃:
semet ipsũ ex maniuit formã serui accipiens. Uides qũa magnũ p̃ciũ fuit᷑: ut maiestatẽ
suã usq ad carnẽ hominis inclinaret: seq exmaniuit ut cȩlestib humana cõpleret.

Expanded text:
, Deus veritatis. Consideremus cur hic sermones ipsi sint positi, quos Evangelii textus eloquitur. Nam et ibi , Deus veritatis. Consideremus cur hic sermones ipsi sint positi, quos Evangelii textus eloquitur. Nam et ibi sic ait: In manus tuas commendo spiritum meum; et inclinato capite reddidit spiritum ; scilicet ut et hic cognosceres fuisse locutum, qui post tot saecula, eadem erat in cruce positus verba dicturus. In manus tuas, in veritate tua, qua benigna et justa semper operaris. Commendat itaque Patri inaestimabilem thesaurum, animam videlicet illam quae voluntates ipsius pura intentione faciebat. Dignum ergo fuit ut tanto susceptori talis commendaretur spiritus. Redemptum se deinde esse testificatur. Sed videamus quo pretio? Illo scilicet quo Apostolus dicit: Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Vides quam magnum pretium fuit, ut majestatem suam usque ad carnem hominis inclinaret, seque exinanivit, ut coelestibus humana compleret.
Abbreviated transcription (Latin):
& refugiũ meũ es tu: & ꝓpt̃ nom̃ tuũ dux michi eris & enutries me. Firmam̃ tũ ꝑ¬
tinet ad toleranda quȩ passus ẽ: refugiũ ad finẽ maloꝵ: qͣndo istius scłi iniqͥ¬
tates. gloriosȩ mortis fine suꝑ auit. Sequit᷑ & ꝓpt̃ nom̃ tuũ dux michi eris. Prop¬
ter nom̃ suũ dñs dux erat humanitati : q̃m illud latius ꝑ uniuersas gentes fecit
agnosci: saluberrima p̃dicatione uulgata : siue hoc a menbris accipiendũ sic̃ supra
Iccultatus ẽ. quidẽ ab inimicis laqueus : sed ñ qui xp̃o eẽt occultus. nec in mor
deceptus incidit. sed sciens eã ꝓ nr̃a liberatione suscepit. Ergo laqueũ ocultauer̃
udȩi xp̃o. quia tantũ hominẽ credentes. occultis eũ ꝑdere machinabant᷑ insidus:
inde se dic̃ educendũ id. ẽ resurrectionis beneficio ad suꝑna uelocit̃ eleuar
Sed om̃a consilia uidȩoꝵ dic̃ eẽ frustranda: quia dño ꝓtegente nulla potest aduer

Expanded text:
et refugium meum es tu; et propter nomen tuum dux mihi eris, et enutries me. Firmamentum pertinet ad toleranda quae passus est, refugium ad finem malorum, quando istius saeculi iniquitates gloriosae mortis fine superavit. Sequitur: Et propter nomen tuum dux mihi eris. Propter nomen suum Dominus dux erat humanitati, quoniam illud latius per universas gentes fecit agnosci, saluberrima praedicatione vulgata. Sive hoc a membris accipiendum, sicut supra Occultatus est quidem ab inimicis laqueus, sed non qui Christo esset occultus, nec in mortem deceptus incidit, sed sciens eam pro nostra liberatione suscepit. Ergo laqueum occultaverunt Judaei Christo, quia tantum hominem credentes, occultis eum perdere machinabantur insidiis. Unde se dicit educendum, id est resurrectionis beneficio ad superna velociter elevandum. Sed omnia consilia Judaeorum dicit esse frustranda, quia, Domino protegente nulla potest advers
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ muneris ẽ. se prestare fidelissimis. contuendũ. Seqͥt᷑ deq declines in ira aseruo tuo
Sepe dicimꝰ rã poni uidicu tẽpus. cũ dscernet malos abonis uns entns. queno scu¬
infelica segr egaione danandi se: bogat gͦ ne tune ab ipso dedinee dñe. quando sns
millu sus maustatis induls et homo carnalis dm̃ timerine peccatis meratidẽ¬
tbl qau subsantia ꝑ ant aut filios amittat aut copia auri argentaqp iiua tnes¬

Expanded text:
enim muneris est, se praestare fidelissimis contuendum. Sequitur: Neque declines in ira a servo tuo. enim muneris est, se praestare fidelissimis contuendum. Sequitur: Neque declines in ira a servo tuo. Saepe diximus iram poni judicii tempus, cum discernet malos a bonis. Illis enregatione damnandi sunt. Rogat ergo ne tunc ab ipso dectinet Dominus, quando sanctis vultum suae majestatis indulserit. Homo carnalis Deum timet, ne peccatis ingravantibus aut substantiam perdat, aut filios amittat, 90 aut copia auri argentique minuat
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib dieb uite meȩ Et cũ suꝑius dixerit. hostiã se iubilationis offerie. quia diuer
munera consecutus: nunc iterũ rogat ut exaudiat᷑: nec desiderio suo ad huc
tisfacit. nisi hoc frequenti supplicatione rogauerit: scilicet quia diuinarũ rerũ
ulla satietas ẽ. sed quanto gustatꝰ dñs. tanto suauiꝰ appetit᷑: sic̃ & in alio ps
tũ tuũ dñe requirã. Cor desideriũ tacitũ ꝓdit: qđ plus audit diumitas. quã po¬
ũ tonantissimas uoces: sic̃ morsi dicit᷑ quid clamas ad me: cũ locutus al
ñ legat᷑. fidelis itaq: uir. cor suũ dic̃ ad dñm loqui: qm hoc uidebat᷑ qđ cogitabat
offerre. Uultũ aut̃ dñi quȩrit. qui se scã conuersatione tractauerit: de quib
uultũ dñi se desiderant̃ exquirere : et qm̃ ñ ẽ. in potestate hominis suũ obtinere
desideriũ. p̃cat᷑ ne auertat faciẽ suã dñs quã ille magnopere postulabat. Ipsius

Expanded text:
omnibus diebus vitae meae. Et cum superius dixerit, hostiam se jubilationis offerre, quia diversa sit munera consecutus, nunc iterum rogat ut exaudiatur. Nec desiderio suo adhuc satisfacit, nisi hoc frequenti supplicatione rogaverit, scilicet quia divinarum rerum nulla satietas est: sed quanto gustatur Dominus, tanto suavius appetitur; sicut et in alio psalmo tum tuum, Domine, requiram. Cor desiderium tacitum prodit, quod plus audit Divinitas quam populorum tonantissimas voces; sicut Moysi dicitur: Quid clamas ad me ? cum locutus aliquid non legatur. Fidelis itaque vir cor suum dixit ad Dominum loqui, quoniam hoc videbatur quod cogitabat offerre. Vultum autem Domini quaerit, qui se sancta conversatione tractaverit; de quibus ssus est vultum Domini se desideranter exquirere; et quoniam non est in potestate hominis suum obtinere desiderium, precatur ne avertat faciem suam Dominus, quam ille magnopere postulabat. Ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ceat᷑: s in eiꝰ eccła ꝑseueret. decorẽ domꝰ dic̃. ñ pulchritudinẽ parietũ. aut ministerior
õ ciosissimos apparatus : s: ipsoꝵ actuũ beatissimã qualitatẽ. quib cuncta

Expanded text:
ceatur, sed in ejus Ecclesia perseveret. Decorem domus dicit, non pulchritudinem parietum aut ministeriorum ceatur, sed in ejus Ecclesia perseveret. Decorem domus dicit, non pulchritudinem parietum aut ministeriorum pretiosissimos apparatus, sed ipsorum actuum beatissimam qualitatem, in quibus cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
innocentes enĩ lauat manus suas: quisquis facta ꝓpria studio bone conuersationis
tes sunt sic̃ fecit pontius pilatus. qͥ dũ animã suã nefanda dñi traditione pollueret:
manꝰ suas scłi istius liquore mundabat. Sed sp̃ualit̃ manus lauat: quisquis actus suos
lacrimabili satisfactione diluerit. Circũibo uͦ dix̃. id ẽ frequent̃ iterabo: ut assidiuta¬
tẽ scĩssimȩ deuotionis ostenderet. Altare enĩ. ab altitudine dictũ ẽ quasi alta ara : ubi
dño sacrificat᷑: ut conspeccib popłoꝵ. miscdiȩ ipsius dona pandant᷑. Ut audiã
uocẽ laudis tuȩ : & enarrẽ uniuersa mirabilia tua. Prouectus ad cȩlestia. idõ illud sp̃u¬
ale animo circuiuit altare. ut concentũ dñicȩ laudis audiret: forte illud dicat qđ co¬
dit᷑: supplicans ut cũ decorẽ domꝰ dñi dilexerit. illis qͥ ab eodẽ alieni s̃ nullatenꝰ mis¬

Expanded text:
innocentes enim lavat manus suas, quisquis facta propria studio bonae conversationis innocentes enim lavat manus suas, quisquis facta propria studio bonae conversationis  qui nocentes sunt, sicut fecit Pontius Pilatus , qui dum animam suam nefanda Domini traditione pollueret, manus suas saeculi istius liquore mundabat. Sed spiritualiter manus lavat quisquis actus suos lacrymabili satisfactione diluerit. Circumibo vero dixit, id est frequenter iterabo, ut assiduitatem sanctissimae devotionis ostenderet. Altare enim ab altitudine dictum est, quasi altae arae, ubi Domino sacrificatur, ut conspectibus populorum misericordiae ipsius dona pandantur. Vers. 7. vocem laudis tuae, et enarrem universa mirabilia tua. Provectus ad coelestia ideo illud spirituali animo circumibat altare, ut concentum dominicae laudis audiret. Forte illud dicit, quod coditur, supplicans ut, cum decorem domus Domini dilexerit, illis qui ab eodem alieni sunt nullatenus mis
Abbreviated transcription (Latin):
fieri aliquid audact̃ incipit᷑. Introitus enĩ initiũ significat oꝑationis: qđ uir scĩ
sedebo. Minus fuerat scõ uiro malũ uitasse conciliũ : nisi & congregationẽ odisset om̃i¬
modis subdolorũ. Odiui enĩ. significat diuisionẽ : sic̃ ẽ in amore collegiũ. Et cũ suꝑius
dixerit inuanitatis concilio ñ sedisse : modo se ꝓfitet᷑ cũ impus ñ sedere. Utrũq qui
erat om̃ino deserendũ : s alii st̃ uani. alii impii. Uani st̃. qui caducis inqͥs
onib ꝑfidis scripturas diuinas deprauare contendunt: sic̃ petrus apłs ait. de pra¬
uantes eas ad suũ interitũ: & ꝑditionẽ. Hos gͦ utrosq uire monet eẽ fugiendos: qui
illi suꝑfluitatis diligunt. isti tela ꝑuersitatis infigunt. Lauabo int̾ innocentes ma¬
nus meas & circum ibo altare tuũ dñe. Potest talia loqui qͥ caput suũ seqͥt᷑ xp̃m.¬

Expanded text:
fieri aliquid audacter incipitur. Introitus enim initium significat operationis, quod vir sfieri aliquid audacter incipitur. Introitus enim initium significat operationis, quod vir ssedebo. Minus fuerat sancto viro malum vitasse concilium, nisi et congregationem odisset omnimodis subdolorum. Odium enim significat divisionem, sicut est in amore collegium. Et cum superius se dixerit in vanitatis concilio non sedisse, modo se profitetur cum impiis non sedere. Utrumque quidem erat omnino deserendum. Sed alii sunt vani, alii impii. Vani sunt qui caducis inquisonibus 87 perfidis Scripturas divinas depravare contendunt, sicut Petrus apostolus ait: Depravantes eas ad suum interitum et perditionem . Hos ergo utrosque jure monet esse fugiendos, quia illi superfluitates diligunt, isti tela perversitatis infigunt. Vers. 6. Lavabo inter innocentes manus meas, et circumibo altare tuum, Domine. Potest talia loqui, qui caput suum seq
Abbreviated transcription (Latin):
duob uersib refugiendo quȩ praua st̃ : aliis uͦ duob agendo quȩ recta st̃. Qđ argum̃tũ
in topicis dr̃ ex contrarus. Conciliũ enĩ uanitatis & congregntio innocentiũ: om̃ino con¬
traria st̃ Enumerat enĩ quȩ dño largiente ꝑegerit: unde se cõplaciusse testatus ẽ Non
sedit in concilio uanitatis: qͥ tractatib iniquoꝵ nulla consili sui paraitipatione con¬
sensit fieri enĩ porest. ut homo sc̃s casu aliquo in conciliũ ueniat iniquoꝵ. ubi uel in con¬
grua. uel uana referunt᷑: sed dũ talia cognouerit. neq cũ eis sedet. neq delectatio
aliqua commora t̃: sed prauũ studiũ. aut dissuadet. aut deserit. ꝗi
cũ se prius negasset sedisse cũ malis: modo se ꝓfitet̾ ñ introisse cũ pessimis: Ante
enĩ tractatũ ipsorũ uitauit: post facta facta deseruit. Introit᷑ enĩ ad scelus cũ

Expanded text:
duobus versibus refugiendo quae prava sunt; aliis vero duobus agendo quae recta sunt. Quod argumentum duobus versibus refugiendo quae prava sunt; aliis vero duobus agendo quae recta sunt. Quod argumentum in topicis dicitur ex contrariis. Concilium enim vanitatis, et congregatio innocentium omnino contraria sunt. Enumerat enim nunc quae, Domino largiente, peregerit, unde se complacuisse testatus est. Non sedit in concilio vanitatis, qui tractatibus iniquorum nulla consilii sui participatione consentit. Fieri enim potest ut homo sanctus casu aliquo ad concilium veniat iniquorum, ubi vel incongrua vel vana referuntur. Sed dum talia cognoverit, neque cum eis sedet, neque delectatione aliqua commoratur, sed pravum studium aut dissuadet, aut deserit. Quapropter cum se prius negasset sedisse cum malis, modo se profitetur non introisse cum pessimis. Ante enim tractatum ipsorum vitavit, post et facta deseruit. Introitus est enim ad scelus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
in genesi. Tẽptauit dñs abrahã. Uel illud qđ dic̃ morses. Tẽptat uos dñs ds̃ ur̃. Altera uͦ
diaboli ẽ quȩ semꝑ ducit ad mortẽ : de qua p̃cam̃ ne in eiꝰ partes acis m̃tib inducamur
benegͦ ꝓpħa petit dicens. proba me dñe & tẽpta me in ista parte quȩ dñi ẽ ut ñ in illã
tẽptationẽ diabolicã induceret᷑. ubi subseqͥt᷑ s: libera nos amalo: id ẽ ab ipso diabolo¬
Qm̃ miscdia tua ante oculos meos ẽ: & cõplacui inueritate tua. Hoc erat. unde tẽpr¬
onũ pericula ñ timebat: quia miscđiã eiꝰ ñ poterat obliuisci. Iugit̃ enĩ sibi fac̃ subuenire:
cui collatũ beneficiũ ante oculos semꝑ assistit. Qua de re etiã dño cõplacuisse sedicit.
Ego sũ uia ueritas. & uita. Alit̃ eniꝰ patri ñ potest cõplacere : nisi qui tali fuerit creduli
isse se dño egregia nimis narratione declarat. Innocentiã quippe suã nitit᷑ ostendere :

Expanded text:
ster . Altera vero diaboli est, quae semper ducit ad mortem: de qua precamur ne in ejus partes caecis mentibus inducamur. Bene ergo propheta petit dicens: Proba me, Domine, et tenta me, in ista parte quae Domini est, ut non in illam tentationem diabolicam induceretur; ubi sequitur: Sed libera nos a malo misericordia tua ante oculos meos est, et complacui in veritate tua. Hoc erat unde tentationum pericula non timebat, quia misericordiam ejus non poterat oblivisci. Jugiter enim sibi subveniri facit, cui collatum beneficium ante oculos semper assistit. Qua de re etiam Domino complacuisse se dicit. Ego sum via, veritas et vita . Aliter enim Patri non potest complacere, nisi qui tali fuerit credulitisse se Domino egregia nimis narratione declarat. Innocentiam quippe suam nititur ostendere,
Abbreviated transcription (Latin):
delectantes cũ sũma iocunditate gr̃as referre contendimꝰ. Diximꝰ suꝑius aliud ẽẽ
are : aliud psalmũ dicere. Cantare ẽ : sola uoce laudes canere . Psalmũ dicere

Expanded text:
delectantes cum summa jucunditate gratias referre contendimus. Diximus superius aliud esse delectantes cum summa jucunditate gratias referre contendimus. Diximus superius aliud esse cantare, aliud psalmum dicere. Cantare est sola voce laudes canere; psalmum dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq illud dicimꝰ caput : qđ eminere monstrat᷑ . Suꝑ inimicos. uiciosos significat
appetitus: supra quos mens nr̃a decent̃ erigit᷑: quando diuino beneficio. pura
at᷑ Circĩubo & immolabo in tab̃naculo eiꝰ hostiã iubilationis: cantabo & p¬
mũ dicã dño. Decursis beneficuis. quȩ & de futuro & in p̃senti se cognouerat acce¬
pisse : nunc gaudiũ suũ mirabili narratione describit. Circĩubo dic̃. hoc ẽ. animo
scrutabor qua potentia cȩlos fecerit: stellas fundauerit: maria de t̃mina uer¬
rã stabilierit : totũq mundũ uaria uirtutũ laude cõpleuerit: & cũ hȩc om̃a animo
circĩuerit. immolare se dic̃ m tab̵naculo eiꝰ hostiã iubilationis. id .ẽ. ineccła eiꝰ offer¬
re sacrificiũ laudis Iubilationẽ quippe dicimꝰ. ex eo qđ nos iuuat laudare : quando

Expanded text:
plerumque illud dicimus caput, quod eminere monstratur. Super inimicos, vitiosos significat plerumque illud dicimus caput, quod eminere monstratur. Super inimicos, vitiosos significat appetitus, supra quos mens nostra decenter erigitur, quando divino beneficio pura10. Circumibo et immolabo in tabernaculo ejus hostiam jubitationis; cantabo et psalmum dicam Domino. Decursis beneficiis quae et de futuro et in praesenti se cognoverat accepisse, nunc gaudium suum mirabili narratione describit. Circumibo dicit, hoc est animo perscrutabor qua potentia coelos fecerit, stellas fundaverit, maria determinaverit, terram stabiliverit, totumque mundum varia virtutum laude compleverit. Et cum haec omnia anitionis, id est in Ecclesia ejus offerre sacrificium laudis. Jubilationem quippe dicimus ex eo quod nos juvat laudare: quando
Abbreviated transcription (Latin):
tempus quando saule ꝑsequente multis locis ꝑ squalentes speluncas & montiũ secre¬
ta latitabat : qđ illi reuera tab̾naculũ fuit: quia mens ipsius nusqu̾a a religionis pieta¬
e discessit. Seqͥt᷑. Protex̃ me in abscondito tabnaculi sui. Suꝑuis dix̃ abscondit nu
ꝓter: Abscondi ẽ quȩrentiũ oculis ñ p̃beri : ꝓtegi aut̃. ab om̃i metu ꝑiculoq lib̾ari. In
abscondito tabnaculi sui dir̃. id ẽ in diuinitatis secreto: ad qđ semꝑ deuoti animꝰ fes¬
bat: dũ ibi sibi eẽ. uidebat᷑. ubi eiꝰ intentio ꝑdurabat. Qđ aut̃ dic̃. in petra exa¬
nans popłos angularis. Nunc aut̃ exaltauit caput meũ suꝑ inimicos meos. Postqũa
ir̃ p̃mia quȩ dedĩu erant incarnatione uentura : nunc dic̃ p̃sentia: cũ cũ al
micis suis: siue carnalib siue sꝑualib constat eẽ. lib̾atũ. Caput meũ. bene m̃tis ocu¬
lũ uidem᷑ acciꝑe : qui reuera caput nr̃m ẽ quia  uegetante possumꝰ contineri. Nam

Expanded text:
tempus quando Saule persequente multis locis per squalentes speluncas et montium secreta latitabat. Quod illi revera tabernaculum fuit, quia mens ipsius nunquam a religionis pietate discessit. Sequitur, protexit me in abscondito tabernaculi sui. Superius dixit, abscondit; nut. Abscondi est quaerentium oculis non praeberi; protegi autem, ab omni metu periculoque liberari. In abscondito tabernaculi sui, dicit, id est in Divinitatis secreto, ad quod semper devotus animus festinabat, dum ibi sibi esse videbatur, ubi ejus intentio perdurabat. Quod autem dicit: In petra exanans populos angularis. Vers. 9. Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos. Postquam dixit praemia quae de Domini erant incarnatione ventura, nunc dicit praesentia, cum eum ab inimicis suis, sive carnalibus, sive spiritualibus constat esse liberatum. Caput meum, bene mentis oculum videmur accipere, qui revera caput nostrum est, quo vegetante possumus contueri. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
toli accipiendi st̃. qui tanquã duces regni gregũi. in caulas dm̃ ꝑduxer̃ popłm¬
xp̃ianũ Filios aut̃ arietũ offerendos dic̃. quos apłi recta p̃dicatione genuer̃:
animalia ipsa plurimũ fronte ualent: & obiecta semꝑ inpingendo deicunt.
Qđ p̃dicando fecisse constat apłos. qui diuersas suꝑstitiones & idola firmissima cȩ
uerbi quadã fronte ruper̃. aries enĩ dictus : quasi a fronte ruens. Addici
Afferte dño głam & honorẽ. Hic specialit̃ cõmonem̃: ut nullã sp̃s scĩ patiat᷑ in
I. Nã qui eũ minorẽ patre uel filio dic̃: głam illi ñ ꝓbat᷑ afferre. Hulli e

Expanded text:
toli accipiendi sunt, qui tanquam duces gregum in caulas Domini perduxerunt poptoli accipiendi sunt, qui tanquam duces gregum in caulas Domini perduxerunt popianum. Filios arietum offerendos dicit, quos apostoli recta praedicatione genuerunt, non rati, quoniam animalia ipsa plurimum fronte valent, et objecta semper impingendo dejiciunt; quod praedicando fecisse constat apostolos, qui diversas superstitiones et idola firmissima coelestis verbi quadam fronte ruperunt. Aries enim dictus est, quasi a fronte ruens. Addidit, afferte Domino gloriam et honorem. Hic specialiter commonemur ut nullam Spiritus sanctus patiatur in. Nam qui eum minorem Patre vel Filio dicit, gloriam illi non probatur afferre. Nulli enim