comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditas: Qmnͣ quidam appetentes: errauert̃
a fide. & inseruerunt se dolorib multis.
Dominꝰ autem quib nos p̃miis ad con¬
temptum rei familiaris inuitat. par¬
ua hȩc & exigua huius temporis dãpna
quib mercedib pensat. nemo ẽ inquit
qui relinqͣt domum aut agrum. aut pa-¬
rentes. aut fr̃s. aut uxorem. aut filios
ꝓpt̾ regnum dei: & ñ recipiat septies ta̾¬
tum in isto tp̃r: in scło autẽ uent᷑o ui¬
tam ȩternam: Quib cognitis. & de dñi polli¬
centis u̾itate comꝑtis. ñ tantum tim̃da ñ
ẽ eiusmodi s optanda iactura ẽ: ipso denuo
dño p̃dicante & monente Beati eritis cum
ꝑsecuti uos fuerint. & separauint uos & ex¬
pulerint. & maledixerint nomini ur̃o ut
neqm ꝓpt̾ filium hominis: gaudete in illa
die & exultate: Ecce enim merces ur̃a: mul¬
ta ẽ in cęlis: S torm̃ta post modum uene¬
rant. & cruciatꝰ gͣues in luctationib immmi¬
nebant. Queri de torm̃tis potest. qui ꝑ torm̃¬

Expanded text:
m quidam adpetentes errauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. Dominus autem quibus nos praemiis ad contemptum rei familiaris inuitat? parua haec et exigua huius temporis damna quibus mercedibus pensat? nemo est, inquit, qui relinquat domum aut agrum aut parentes aut fratres aut uxorem aut filios propter regnum Dei et non recipiat septies tantum in isto tempore, in saeculo autem uenturo uitam aeternam. quibus cognitis et de Dei pollicentis ueritate conpertis non tantum timenda non est eiusmodi sed et optanda iactura est ipso denuo Domino praedicante et monente: beati eritis, cum persecuti uos fuerint et separauerint uos et expulerint et maledixerint nomini uestro ut nequam propter filium hominis. gaudete in illa die et exultate: ecce enim merces uestra multa in caelis. Sed tormenta postmodum uenerant et cruciatus graues reluctantibus inminebant. queri de tormentis potest qui per torme
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatum frustrantium uanitate deꝑe-¬
unt Illic in pauꝑib tuis tu uestiris & pas¬
ceris: tu ȩt̾nam uitam oꝑantib polliceris.
& uix tumeis ꝑeuntib adeqͣntur qͥ a te di¬
uinis mercedib & p̃miis gelestib honoran
diuitũ m̃tes. quaratione defenduͦ qͦ exui-¬
satione purgamꝰ. qui diaboli serus mino
uicem nec in modicis rependamꝰ: Precepta
ille nob dedit. quid fac̃e seruos eiꝰ oporteret in¬
struxit. oꝑantib p̃mium pollicitꝰ & supplici¬
um st̾ilib comminat᷑. sententiam suã ꝓtulit
qui iudicatur᷑ sit ante p̃dix̃. Quȩ potest ex¬
cusatio ẽẽ cessanti. quȩ defensio sterili. nͥ qd̾
ñ faciente seruo qd̾ p̃cipit᷑ dñs faciet qd̾ mi¬
nature Qui & dicit. Cum uen̾it filiꝰ homins
in claritate sua & om̃s angłi cum eo. tc̃ sede¬
bit in throno claritatis suȩ. & colligentur
ante eum om̃s gentes & segregabit eos ab in¬
uicem quemadmnodũ pastor seg̾gat oues ab e-¬

Expanded text:
uoluptatum frustrantium uanitate depereuoluptatum frustrantium uanitate depereunt. illic in pauperibus tuis tu uestiris et pasceris, tu aeternam uitam operantibus polliceris: et uix tui meis perdentibus adaequantur qui a te diuinis mercedibus et praemiis caelestibus honorantdiuitum mentes qua ratione defendimus, qua excusatione purgamus? qui diaboli semis minoruicem nec in modicis rependamus. praecepta ille nobis dedit, quid facere seruos eius oporteret instruxit, operantibus praemium pollicitus et supplicium sterilibus comminatus sententiam suam protulit, quid iudicaturus sit ante praedixit. quae potest excusatio esse cessanti, quae defensio sterili? nisi quod non faciente seruo quod praecipitur Dominus faciet quod minatur. qui et dicit: cum uenerit filius hominis in claritate sua et omnes angeli cum eo, tunc sedebit in throno claritatis suae et colligentur ante eum omnes gentes, et segregabit eos ab inuicem quemadmodum pastor segregat oues ab ha
Abbreviated transcription (Latin):
pas accepi. nec flagella sustinui. neo crucẽ
ꝑtuli. nec sanguinem fudi. nec familiam
meam p̃cio passionis. & cruoris redemi. sed
nec regnum illi cȩleste ꝓmitto. nec ad para¬
disum restituta immortalitate denuo re¬
longo et nimio labore quesita. sũptuosissi¬
mis apparatib comparant reb suis. uł ob¬
ligatis innumeris comparatione uł uendi-¬
tis ac nͥ edicio honesta successerit. c̃uiciis ac
sibilis eiciunt᷑. & furore popłari ññꝗͣ pene
lapidantur: Tuos tales munerarios xp̃e de-¬
monstra illos diuites. illos copiosis opib af¬
fluentes. aneccłia p̃sidente & expectante
eiusmodi munus edant oppineratis uł dis¬
tractis reb sius. immo ad cȩlestes thesau-¬
ros mutata in melius possessione tnͣslatis:
In istis munerib meis eaducis atq t̾renis ne¬
mopascit᷑ nemo uestit᷑. nemo cibi alicuiꝰ
aut potͦ sustinet᷑ solatio. cuncta int̾ furorẽ
edentis & spectantis errorem ꝓdiga & stulta

Expanded text:
pas accepi nec flagella sustinui nec crucem pas accepi nec flagella sustinui nec crucem pertuli nec sanguinem fudi nec familiam meam pretio passionis et cruoris redemi, sed nec regnum illis caeleste promitto nec ad paradisum restituta immortalitate denuo renimio et longo labore quaesita sumptuosissimis apparatibus conparant rebus suis uel obligatis in muneris comparationem uel uenditis: ac nisi editio honesta successerit, conuiciis ac sibilis eiciuntur et furore populari nonnumquam paene lapidantur. tuos tales munerarios, Christe, demonstra, illos diuites, illos copiosis opibus afluentes, an in ecclesia praesidente et spectante te eiusmodi munus edant obpigneratis uel distractis rebus suis, immo ad caelestes thesauros mutata in melius possessione translatis. in istis muneribus meis caducis adque terrenis nemo pascitur, nemo uestitur, nemo cibi alicuius aut potus solacio sustinetur. cuncta inter furorem edentis et spectantis errorem prodiga et stulta
Abbreviated transcription (Latin):
nere grande & copiosum uidet᷑. proconsu¬
les uł imꝑatores habere p̃sentes. & apparatꝰ
& sumpt᷑ apd̃ munerarios maior ẽ. ut pos¬
bere. qͣnͣto istic apparatꝰ uberior & sumptꝰ
largior exhibendꝰ ẽ. uͥ ad spectaculum conue-¬
niunt cȩlorum uirtutes conueniunt angłi
om̃s ubi munerario ñ quadͥga uł consulatꝰ
petit᷑ s uita ȩtna pr̃atur: Nec captat᷑ inanis
& temporarius fauor uulgi. s ꝑpetuũ p̃miũ
regni cȩlestis accipit᷑. atq ut pigros & steri¬
les. E cupiditate nummaria. nichil circa
fructum salutis oꝑantes magis pudeat ut
plus conscientiam sordidam dedecoris ac tͦ¬
pitudinis suȩ rubor cedat. Ponat unusqͥsq
ante ocłos suos diabolum cum suis seruis.
idest cum ppło ꝑditionis acmortis inmedi¬
um ꝓsilire. plebem xp̃i pͣsente ac iudicante
ipso comparationis examine ꝓuocare dicen¬
dem: Ego ꝓ istis quos mecum uides. nec ala¬

Expanded text:
nere grande et gloriosum uidetur proconsunere grande et gloriosum uidetur proconsules uel imperatores habere praesentes, et apparatus ac sumptus aput munerarios maior est ut posbere, quanto istic et apparatus uberior et sumptus largior exhibendus est, ubi ad spectaculum conueniunt caelorum uirtutes, conueniunt angeli omnes, ubi munerario non quadriga uel consulatus petitur, sed uita aeterna praestatur, nec captatur inanis et temporarius fauor uulgi, sed perpetuum praemium regni caelestis accipitur. Adque ut pigros et steriles et cupiditate nummaria nihil circa fructum salutis operantes magis pudeat, ut plus conscientiam sordidam dedecoris ac turpitudinis suae rubor caedat, ponat unusquisque ante oculos suos diabolum cum semis suis id est cum populo perditionis ac mortis in medium prosilire, plebem Christi praesente et iudicante ipso comparationis examine prouocare dicentem: ego pro istis quos mecum uides nec ala
Abbreviated transcription (Latin):
fac coram illo qd̃ placet illi. & filiis tuis man
da. ut faciant iusticiam & elemosinam. et sint
memores dei. & bñdicant nom̃ eiꝰ om̃i tempore:
Et iterum Omnib dieb uitȩ tuȩ fili dñm¬
in m̃te habe: ꝙ noli preterire p̃cepta eiꝰ Iusti¬
ciam fac om̃ib dieb uitȩ tuȩ. & noli ambu¬
lare uiam iniquitatis. qm̃ agente te in uĩta¬
te. erit respectꝰ oꝑum tuorum. Ex sub̃a tua fac
elemosinam. & noli aũt̾e faciem tuã ab ullo
pauꝑe. ita fiet: ut nec ate au̾tat᷑ facies dei:
Prout habueris fili sic fac elemosinam: si tͥ
fu̾it copiosa sub̃a plus ex illa fac elemosinã.
si exiguum habueris: ex hoc ipso exiguo c̃¬
munica. & ne timueris fili cum facis elemo¬
sinam. p̃mium bonum repones tͥ. in diem
necessitatis. quia elemofina a morte liberat.
& ñ patitur ire in tenebras Munꝰ bonũ ẽ
elemona om̃ib qui faciunt eam coramsũ¬
deo spectante celebratur. si in gentiliũ mu¬

Expanded text:
fac coram illo quod illi placet; et filiis tuis manda fac coram illo quod illi placet; et filiis tuis manda 244 ut faciant justitiam et eleemosynas, et sint memores Dei, et benedicant nomen ejus omni tempore . Et iterum: Omnibus diebus vitae tuae, fili din mente habe et noli praeterire praecepta eius. iustitiam fac omnibus diebus uitae tuae et noli ambulare uiam iniquitatis, quoniam agente te ex ueritate erit respectus operum tuorum. ex substantia tua fac eleemosynam et noli auertere e faciem tuam ab ullo paupere. ita fiet ut nec a te auertatur facies Dei. prout habueris, fili, sic fac: si tibi fuerit copiosa substantia, plus ex illa fac eleemosynam. si exiguum habueris, ex hoc ipso exiguo communica. et ne timueris, cum facis eleemosynam: praemium bonum reponis tibi in diem necessitatis, quia eleemosyna a morte liberat et non patitur ire in tenebras. munus bonum est eleemosyna omnibus qui faciunt eam coram sumDeo spectante celebratur. si in gentilium mu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ caris pignerib in posterum ꝓuidere. hoc est
futuris heredib pat̾na pietate consulere. sec̃¬
dum fidem scripturȩ sc̃ẽ dicentis: Iunior fui
& senui. & non uidi uistum derelictum. nec se¬
men eius querens panem. tota die miseretur
et fenerat: et sem̃ eius in bñdictione erit  ite¬
rum: Qui conu̾sat᷑ sñ uituꝑatione: in iusticia
beatos filios relinquet Preuaricator itaq & ꝓ
ditor pater es: nisi filiis tuis fidelit̃ consulas.
nisi conseruandis eis religiosa & uera pietate
ꝓspicias. qui studes terreno magis qͣmͣ celesti
patͥmonio filios tuos diabolo mauuis c̃m̃dare
qmͣ xp̃o bis delinquis. ac geminum ac duplex
crim̃ ãmittif. & qd̾ non p̃paras filiis tuis d̃ĩ pa¬
talis qͣlis tobias extitit. dautilia & salutaria
precepta pignerib qualia ille filio dedit. man¬
da filiis tuis qd̾ & ille mandauit dicens: Et
nunc fili mando t serui domino inu̾itate &

Expanded text:
est charis pignoribus in posterum providere, hoc est est charis pignoribus in posterum providere, hoc est futuris haeredibus paterna pietate consulere secundum fidem Scripturae sanctae dicentis: Junior fui, et senui, et non vidi justum derelictum, neque semen ejus egens pane. Tota die miseretur et foenerat, et semen ejus in benedictione est . Et iterum: Qui conversatur sine vituperatione in justitia, beatos post se filios relinquet . Praevaricator itaque et proditor pater es, nisi filiis tuis fideliter consulas, nisi conservandis eis religiosa et vera pietate prospicias. Qui studes terreno magis quam coelesti patrimonio, filios tuos diabolo magis commendare quam Christo, bis delinquis et geminum ac duplex crimen admittis, et quod non praeparas filiis tuis Dei pauis pater talis qualis Tobias exstitit. Da utilia et salutaria praecepta pignoribus qualia ille filio dedit; manda filiis tuis quod et ille filio mandavit dicens: Et nunc, fili, mando tibi, servi Deo in veritate, et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ deerant. quib possent peccata tergeri Pro¬
bat scͥptura diuina dicens. Iob homo uerus
& iustꝰ hũit filios septem. & filiastres. ⁊ emũ¬
dabat illos offerens ꝓ eis hostias deo scđm
numerum illorum. & ꝓpeccatis eorũ uitulũ
unum: Sigͦ uere filios tuos diligis. si eis ex-¬
hibes plenam & pat̾nam dulcedinem carita¬
tis: oꝑari magis debes ut filios tuos deo iusta
oꝑatione comm̃des: Ne eum liberis tuis cogi-¬
tes. patrem qui & temporarius & infirmꝰ ẽ.
hillum cole qui gt̾nus & firmꝰ filiorum sp̃a-¬
lium pat ẽ. Illi assigna facultates tuas. qͣs
heredib seruas. ille sit liberis tuis tutor. il¬
le curator. ille contͣ om̃s inuirias scł̃ares di¬
uina maiestate ꝓtector: Patͥmonium deo cre-¬
ditum nec res publica eripit. nec fiscus inua¬
dit. nec calũpnia aliqua forensis eũtit. intuto
hereditas ponit᷑ quȩ deo custode seruat᷑. Hoc

Expanded text:
non deerant, quibus possent peccata tergeri. Pronon deerant, quibus possent peccata tergeri. Probat Scriptura divina dicens: Job homo verus et justus habuit filios septem et filias tres, et emundabat illos offerens pro eis hostias Deo secundum numerum illorum, et pro peccatis eorum vitulum unum . Si ergo vere filios tuos diligis, si eis exhibes plenam et paternam dulcedinem charitatis, operari magis debes, ut filios tuos Deo justa operatione commendes. XIX. Nec eum liberis tuis cogites patrem qui et temporarius et infirmus est, sed illum pares qui aeternus et firmus filiorum spiritalium pater est. Illi assigna facultates tuas quas haeredibus servas. Ille sit liberis tuis tutor, ille curator, ille contra omnes injurias saeculares divina majestate protector. Patrimonium Deo creditum nec respublica eripit, nec fiscus invadit, nec calumnia aliqua forensis evertit. In tuto haereditas ponitur quae Deo custode servatur. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnͣtum in eccłia peccet. qui se & filio xp̃o an¬
teponens diuicias suas seruat. nec patͥmo¬
nium copiosum cum indigentium pauꝑ-¬
tate communicat: S enim multi st̃ in do¬
mo liberi. & retardat de numerositas filio¬
rum. quominꝰ largit̾ bonis oꝑib insistas
at quȩ hoc ipso oꝑari ampliꝰ debes: quo
multorum pignerum pater es: Plures st̃
dim̃da sunt. multorũ purgandȩ conscien-¬
tiȩ. multorum animȩ liberandȩ ut in hac
uita scłari alendis sustinendis q pigneri¬
b quo maior ẽ numerꝰ. hoc maior sũptꝰ ẽ
Ita  inuita sp̃ali atq cȩlesti quo ampli¬
or fuĩt pignerum copia: ẽẽ & oꝑum maior
debet impensa: S & iob sacrificia nume¬
rosa ꝓ filiis offerebat qnͣtusq erat in do¬
mo pignerum numerus: tantꝰ dabat᷑ deo nume¬
rus hostiarum Ꝙ qm̃ cotidie deẽẽ ñ potest
qd̾ peccet᷑ in conspectu dei. sacͥficia cotidiana

Expanded text:
quantum in ecclesia peccet qui se et filios Christo anquantum in ecclesia peccet qui se et filios Christo anteponens diuinium copiosum cum indigentium paupertate communicat. XVIII. Sed enim multi sunt in domo liberi, et retardat te numerositas filiorum quominus largiter bonis operibus insistas. Atqui hoc ipso operari amplius debes quo multorum pignorum pater es. Plures suntdimenda sunt, multorum purgandae conscientiae, multorum animae liberandae. Ut in hac vita saeculari alendis sustinendisque pignoribus, quo major est numerus, hoc major et sumptus est, ita et in vita spiritali atque coelesti, quo amplior fuerit pignorum copia, esse et operum debet major impensa. Sic et Job sacrificia numerosa pro liberis offerebat; quantusque erat in domo pignorum numerus, tantus dabatur Deo et numerus hostiarum. Et quoniam quotidie deesse non potest quod peccetur in conspectu Dei, sacrificia quotidiana
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾cio regnorum libro cũ in siccitate ꝙ fa¬
me consumptis om̃ib de modico farre
& oleo qd̾ suꝑfuerat. fecisset cinericium
panem. quo absumpto moritura cum libe-¬
ris eẽt. suꝑuenit helyas. & petit sͥ pͥus ade-¬
dendum dari. tc̃ qd̃ suꝑfuisset inde illa
cum filiis suis uesci. nec obtemꝑare illa
dubitauit. aut helyȩ filios mat̾ in fame
et egestate preposuit: fit immo in conspectu
dei qd̃ deo placeat ꝓinte ac libenter qd̾ peteba-¬
tur aͦsfertur. nec de habundantia porcio. s
de modico tottm dat᷑: & esurientib liberis
tari carnalit̾ uita contempnit᷑. sp̃alit̾ aĩa
respondit & dyxit hȩc dicit dñs: fidelia far¬
ris ñ deficiet. & capsaces olei ñ minuiet᷑ usq
in diem quo dabit dñs imbrem suꝑ t̾ram:
Scđm diuinȩ pollicitationis fidem multipli-¬
cata sunt uiduȩ & cumulata. quȩ p̾stitit ĩ
ꝓ sanguine rependebat: ut ex hoc appareat

Expanded text:
in tertio Regnorum libro cum in siccitate et fain tertio Regnorum libro cum in siccitate et fame consumptis omnibus de modico farre et oleo quod superfuerat fecisset cinericium panem quo absumpto moritura cum liberis esset, superuenit Helias et petit sibi prius ad edendum dari, tunc quod superfuisset inde illam cum filiis suis uesci. nec obtemperare illa dubitauit aut Heliae filios mater in fame et egestate praeposuit. fit immo in conspectu Dei quod Deo placeat, prompte ac libenter quod petebatur obfertur nec de abundantia portio sed de modico totum datur, et esurientibus liberis tari carnaliter uita contemnitur spiritaliter anima respondit et dixit: haec dicit Dominus: fidelia farris non deficiet et capsaces olei non minuet usque in diem quo dabit Dominus imbrem super terram. secundum diuinae pollicitationis fidem multiplicata sunt uiduae et cumulata quae praestitit et pro sanguine rependebat, ut ex hoc appareat
Abbreviated transcription (Latin):
beris nr̃is s dñm p̾feramꝰ: ipso instruen-¬
te & monente Qui diligit inquit patrem
aut matrem suꝑ me: ñ est me dignꝰ & qͥ
diligit filium aut filiam sr̃ me: ñ ẽ me
dign᷑ Item in deutronomio ad corrobora
tionem fidei. & dilectionem dĩ paria c̃scͥp-¬
ta sunt: Qui dicunt inqͥt patͥ & matͥ ñ no¬
uite. & filios suos non agnouert. hii custo¬
dierunt precepta tua. & testam̃tũ tuum
seruauert̃ Nam si dm̃ toto corde diligimꝰ.
nec parentes nec filios deo p̃ferre debem̾
apd̃ eos ñ ẽẽ. qͦs uidem oꝑari in pauꝑes nol¬
le Qui habuerit inquit substantiã mun¬
di & uiderit fr̃ẽm suum desid̾ante̾: & clau¬
serit uscera sua ab eo. quomͦ caritas dei
manet in illos Si enim d̾s elemosinis pau¬
ꝑum fenerat᷑ & cũ dat᷑ minimis xp̃o dat᷑.
non ẽ qd̾ quis t̾rena cȩlestib p̃ferat. nec di-¬
uinis humana p̃ponat: Sicut uidua illa

Expanded text:
beris nostris, sed Dominum praeferamus ipso instruenberis nostris, sed Dominum praeferamus ipso instruente et monente: qui diligit, inquit, patrem aut matrem super me non est me dignus, et qui diligit filium aut filiam super me non est me dignus. ittionem fidei et dilectionem Dei, paria conscripta sunt: Qui dicunt, inquit, patri aut matri, Non novi te, et filios suos non agnoverunt, hi custodierunt praecepta tua, et testamentum tuum servaverunt . Nam, si Deum toto corde diligimus, nec parentes nec filios Deo praeferre debemuapud eos non esse quos videamus operari in pauperes nolle: Qui habuerit, inquit, substantiam mundi, et viderit fratrem suum desiderantem, et clauserit viscera sua, quomodo charitas Dei manet in illo ? Si enim Deus eleemosynis pauperum faeneratur et cum datur minimis Christo datur, non est quod quis terrena caelestibus praeferat nec diuinis humana praeponat. Sic uidua illa
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ examinans & consid̾ans ñ qnͣtũ s ex ꝗͣto
dedisset: respondit & dix̃. Am̃ dico uobis.
qm̃ uidua ista plus om̃ib misit in dona
dei: Om̃s enim isti de eo qd̾ habundabat il-¬
lis miserunt in dona di. Hȩc autem de mo-¬
pia sua omnem quemẽq habuit uictũ mi¬
sit Multum beata mulier & głosa q̃ etiã
ante diem iudicii meruit iudicis uoce
laudari Pudeat diuites st̾ilitatis atq mn¬
felicitatis suȩ. uidua & mobs uidua in oꝑe
inuenitur Cumq uniu̾sa quȩ dant᷑ pu¬
pillis & uiduis conferant᷑. dat illa qͣm opor¬
tebat acciꝑe. ut sciamꝰ quȩ pena diuitẽ st̃i-¬
lem maneat. qnͣdo hoc docum̃to oꝑari q̃
paupes debeant. atq ut intelligamꝰ hȩc o-¬
am duos quadrantes misisse significat ut
magis ac magis posset ẽẽ manifestum: qr
qui miseretur pauꝑis do fenerat. S nec
se posse existimet. bñficio filiorum. qnͣdo

Expanded text:
eius examinans et considerans, non quantum sed ex quanto eius examinans et considerans, non quantum sed ex quanto dedisset, respondit et dixit: amen dico uobis quoniam uidua ista omnibus plus misit in dona Dei. omnes enim isti ex eo quod abundauit illis miserunt in dona Dei. haec autem de inopia sua omnem quemcumque habuit uictum misit. multum beata mulier et gloriosa quae etiam ante diem iudicii meruit iudicis uoce laudari. pudeat diuites sterilitatis adque infelicitatis suae. uidua et inops uidua in opere inuenitur, cumque uniuersa quae dantur pupillis et uiduis conferantur, dat illa quam oportebat accipere, ut sciamus quae poena sterilem diuitem maneat, quando hoc documento operari etiam pauperes debeant. adque ut intellegamus haec oam duos quadrantes misisse significat, ut magis ac magis possit esse manifestum quia qui miseretur pauperis Deo faenerat. Sed nec se aliquis existimet beneficio filiorum , quand
Abbreviated transcription (Latin):
dib tuis t̾aꝗͣ ignedecoctis. ẽẽ aurũ mundum
possis: Si elemosinis & iuista oꝑatione pur-¬
geris: eme tͥalbam uestem. ut qui scdm adã
nud̃ fueras. & horrebas ante deformis. indu¬
m̃to xp̃i candido uestiaris & quȩ matrona¬
in eccłia xp̃i locuples & diues es. unge ocłos
tuos ñ stibio diaboli. s collirio xp̃i. ut ꝑue¬
nire ad uidendum dm̃ possis. dum dm̃ et
es. nec oꝑari in eccłia potes. egentem enĩ et
pauꝑem ñ uident ocłi suꝑfusi nigroris te¬
nebris & nocte contecti Locuples & diues
es. dñicũ celebrare te credis. quȩ corbanam
omĩo ñ respicis. quȩ in dominiẽ sñ sacͥficio
uenis. quȩ paͬtrem in sacrificio qd̵ pauꝑ ob-¬
tulit sumĩ Intuere in ęunͣgłio uiduam p̃cep¬
dorum cȩlestium memorem. int̾ ipsas p̃ssu¬
ras & angustias egestatis oꝑantem. in gazo¬
phylacium duo quȩ sola sͥ fuerant minu¬
ta mittentẽ. qmͣ cum animadu̾teret dñs &
uideret ñ de patͥmonio sed de animo opꝰ

Expanded text:
dibus tuis tamquam igne decoctis esse aurum mundum possis, si eleemosynis et iusta operatione purgeris. eme tibi albam uestem, ut qui secundum Adam nudus fueras et horrebas ante deformis, indumento Christi candido uestiaris. et quae matrona locuples et diues es ungue oculos tuos non stibio diaboli sed collyrio Christi, ut peruenire ad uidendum Deum possis, dum Deum et es nec operari in ecclesia potes: egentem enim et pauperem non uident oculi superfusi nigrore, tenebris et nocte contecti. locuples et diues dominicum celebrare te credis quae corban omnino non respicis, quae in dominicum sine sacrificio uenis, quae partem de sacrificio quod pauper obtulit sumis? intuere in euangelio uiduam praeceptorum caelestium memorem, inter ipsas pressuras et angustias egestatis operantem, in gazophylacium duo quae sola sibi erant minuta mittentem, quam cum animaduerteret Dominus et uideret, non de patrimonio sed de animo opus
Abbreviated transcription (Latin):
ligantur. hȩc indesinentium oꝑum mag-¬
nanunitate redimantur: Preterea p̃cla-¬
solacium gnͣde credentium securitatis nr̃ȩ
salubre p̃sidium. munim̃tũ spei. tutela
fidei. medela peccati: E es posita in potes¬
tate facientis. res & gnͣdis & facilis sine ꝑi¬
culo ꝑsecutionis corona pacis. uerũ dei
munus & maximum. infirmis necessari
rum salutarium palmam libent̾ ac ꝓmte
certemꝰ. om̃s in agone iusticie deoxp̃o ex
pectante curramꝰ & qui scło & mundo ma¬
iores ẽẽ cepimͦ: cursum nr̃m nulla scłi et
mundi cupiditate tardemͦ. Si expeditos.
si celeres. si in hoc oꝑis agone currentes
dies nos uł redditionis uł ꝑsecutionis in¬
uenerit: nusqmͣ dominꝰ meritis nr̃is ad
p̃mium deerit. in pace uincentib coronã
candidam ꝓ oꝑib dabit. inꝑsecutione p᷑¬
puream ꝓpassione geminabit.

Expanded text:
ligantur, haec indesinentium operum magligantur, haec indesinentium operum magnanimitate redimantur. praeclasolacium grande credentium, securitatis nostrae salubre praesidium, munimentum spei, tutela fidei, medella peccati, res posita in potestate facientis, res et grandis et facilis, sine periculo persecutionis corona pacis, uerum Dei munus et maximum, infirmis necessariurum salutarium palmam libenter ac prompte certemus, omnes in agone iustitiae Deo et Christo spectante curramus et qui saeculo et mundo maiores esse iam coepimus cursum nostrum nulla saeculi et mundi cupiditate tardemus. si expeditos, si celeres, si in hoc operis agone currentes dies nos uel redditionis uel persecutionis inuenerit, nusquam Dominus meritis nostris ad praemium deerit, in pace uincentibus coronam candidam pro operibus dabit, in persecutione purpuream pro passione geminabit.
Abbreviated transcription (Latin):
nec quisqmͣ abñficiis eiꝰ & munerib arce¬
tur. quominꝰ humanum genꝰ bonitate
aclargitate diuina ȩqͣlit̾ ꝑfruat᷑. Sic egͣ¬
liter dies luminat. sol radiat. imber rigat.
uentꝰ aspirat & dormientib sompnꝰ unꝰ est:
& stellarum splendor ac lunȩ c̃munis ẽ: qͦ e¬
quitatis exemplo quis possessor in t̾ris red¬
dit᷑ ac fructꝰ suos cum fr̃nitate partit᷑ dum
largitionib gratuitis c̃munis ac iustꝰ ẽ. dei pa¬
rantium gła. qmm gnͣdis & sũma leticia. cum
terrenis celestia ꝓtemporalib sempit̾na ꝓ
modicis magna pr̃are. offerre nos pat. cui
nos sua scificatione restituit. ȩt̾nitatẽ nob̃
ummortalitatemq largiri. ad qm nos san¬
guinis sui uiuificatione reparauit. redu¬
ces nos ad paradisum fac̾e. regna cȩlorum
fide & ueritate suȩ pollicitationis appe¬
rire: Hȩc hereant firmit̾ sensib nr̃is. hȩc
intelligantur plena fide. hȩc corde doto di¬

Expanded text:
nec quisquam a beneficiis eius et muneribus arcenec quisquam a beneficiis eius et muneribus arcetur quominus omne humanum genus bonitate ac largitate diuina aequaliter perfruatur. sic aequaliter dies luminat, sol radiat, imber rigat, uentus adspirat, et dormientibus somnus unus est, et stellarum splendor ac lunae communis est. quo aequalitatis exemplo qui possessor in terris reditus ac fructus suos cum fraternitate partitur, dum largitionibus gratuitis communis ac iustus est. Dei parantium gloria, quam grandis et summa laetitia, cum terrenis caelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare, obferre nos patri cui nos sua sanctificatione restituit, aeternitatem nobis inmortalitatemque largiri ad quam nos sanguinis sui uiuificatione reparauit, reduces ad paradisum denuo facere, regna caelorum fide et ueritate suae pollicitationis aperire. haec haereant firmiter sensibus nostris, haec intellegantur plena fide, haec corde toto di
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs. qnͣdo int̾ ipsa pͥmordia maioribꝰ uir¬
tũtib mens uigebat. qnͣdo credentium fi¬
des nouo adhuc fidei calore feruebat domi¬
cilia tc̃ & pͣlia uenundabant. & dispensabãt
pauꝑib. qnͣtitatem libent̾ ac largit᷑ apłis
offe rebant derreno patͥmonio uendito
atq distracto fundos illuc tnͣfferentes. uͥ
fructꝰ caꝑent possessionis ȩt̾nȩ. illic com¬
parantes domos uͥ inciꝑent semꝑ babi¬
tare Lalis tẽ fuit in oꝑationib cumulꝰ
qualis in dilectione consensꝰ sic̃ leguꝰ
in actib apłorum. Turba autẽ eorum qͥ
credid̾ant. anima ac m̃te una agebant:
nec fuit inter illos discrimen ullum. nec qͥs¬
qm suum uendicabat ex bonis quȩ eis erant.
s fuert illis omĩa cominunia Hoc ẽ nati¬
uitate sp̃ali uere dei filium fieri. hoc ẽ lege
cȩlesti ȩquitatem dei patͥs imitari. Qd̾cũq
enim dei ẽ. in nr̃a usurpatione cõmune ẽ:

Expanded text:
populus, quando inter ipsa primordia maioribus uirpopulus, quando inter ipsa primordia maioribus uirtutibus mens uigebat, quando credentium fides nouo adhuc fidei calore feruebat. domicilia tunc et praedia uenundabant et dispensandam pauperibus quantitatem libenter ac largiter apostolis obferebant, terreno patrimonio uendito adque distracto fundos illuc transferentes ubi fructus caperent possessionis aeternae, illic comparantes domos ubi inciperent semper habitare. talis tunc fuit in operationibus cumulus qualis in dilectione consensus, sicut legimus in Actis apostolorum: turba autem eorum qui crediderant anima ac mente una agebant nec fuit inter illos discrimen ullum nec quicquam suum iudicabant ex bonis quae eis erant, sed fuerunt illis omnia communia. hoc est natiuitate spiritali uere Dei filium fieri, hoc est lege caelesti aequitatem Dei patris imitari. quodcumque enim Dei est in nostra usurpatione commune est,
Abbreviated transcription (Latin):
uni ex minunis his: nec mͥ fecistis. E abibt̃
isti in combustionem ȩt̾nam: iusti autẽ in ui¬
tam et̃nam. Quid potuit nob̃ maius xp̃c edi-¬
cere. quomͦ magis potuit iusticiȩ ac miscđiȩ
egenti pr̃atur & pauꝑi. et se dix̃ offendi nisi
egenti pr̃etur & pauꝑi. ut qui respectu fr̃is
in eccłia ñ mouetur. uł xp̃i contemplatione
moueat᷑. & qͥ ñ cogitat in labore atq in egesta¬
te conseruum. uł dn̾m cogitet in ipso quem
mundo ad suꝑna & duuna animꝰ erectꝰ fide:
plena. m̃te deuota.oꝑatione continua ꝓme¬
uestunta terrena: indum̃ta cȩlestia recep-¬
turi Demꝰ cibũ & potũ scłarem: cum abra-¬
ham & ysaac & iacob. ad conuiuiũ cȩleste
uenturi Ne parum metamꝰ. plurimũ semi¬
nemꝰ: securitati ac saluti et̾nȩ dum tempꝰ
ẽ consulamꝰ. paulo apło monente & dicen
num autem facientes ñ deficiamꝰ: tp̃r e¬
nim suo metemꝰ ñ fatigati Cogitemꝰ fr̃s di-¬
lectissimi qͥd sub apłis fecerit credentiũ

Expanded text:
ni ex minimis his, neque mihi fecistis. et abibunt isti in ignem aeternum, iusti autem in uitam aeternam. quid potuit nobis maius Christus edicere? quomodo magis potuit iustitiae ac misericoregenti praestatur et pauperi, et se dixit offendi nisi egenti praestatur et pauperi, ut qui respectu fratris in ecclesia non mouetur uel Christi contemplatione moueatur et qui non cogitat in labore adque in egestate conseruum uel Dominum cogitet in ipso illo quem mundo ad superna et diuina animus erectus est, fide plena, mente deuota, operatione continua promeChristo uestimenta terrena indumenta caelestia recepturi. demus cibum et potum saecularem cum Abraham et Isaac et Iacob ad conuiuium caeleste uenturi. ne parum metamus plurimum seminemus. securitati ac saluti aeternae dum tempus est consulamus Paulo apostolo admonente et dicentnum autem facientes non deficiamus, tempore enim suo metemus. Cogitemus, fratres dilectissimi, quid sub apostolis fecerit credentium
Abbreviated transcription (Latin):
Tc̃ respondebt̃ ei iusti dicentes Domine. qnͣ¬
do te uidimꝰ esurientẽ & pauim. sicientẽ et
potaummꝰe. Qnͣdo uidim hospitẽ & ad duxi
diu fecistis uni borum ex fr̃ib meis minimis
mͥ fecistis. Tc̃ dicet illis qui ad finistram ert

Expanded text:
centes: Domine, quando te vidimus esurientem et pavimus, sitientem et potavimus? quando te vidimus hospitem, et adduximmdiu fecistis uni horum ex fratribus meis minimis, mihi fecistis. Tunc dicet et illis qui a
Abbreviated transcription (Latin):
omin carne ẽ quis exhomologesum¬
facere debere In psalmo yi. Apd̾ infero
autem quis confitebit᷑ tͥ. Item in psal¬
mo.xx.ix. Hum qͥdex homologesim fa-¬
ciet tibi pulius: Item alibi exhomologe¬
sim faciendum: Malo peccatoris peniten

Expanded text:
IN CARNE EST QUIS, EXOMOLOGESFACERE DEBERE. In Psalmo quinto: Apud inferos autem quis confitebitur tibi ? Item in Psalmo XXIX: Numquid exomologesin faciet tibi pulvis ? Item alibi exomologesin faciendam: Malo poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
uod d̾s solus colendus sit. sicut siptum
est. Dominum dm̃ tuum adorab̃ & illi so¬
li seruies: Item in deutronomio: Noner̃t
tibi dii alii absq me Item illio Uidete ui¬
dete. quia ego sum: & ñ est ds̃ p̃ter me ẜ go
interunam & uiuere faciam. ꝑcutiam ego
& sanabo. & nonẽ qui eripiat demanibus
meis: Item in apocalipsi & uidi alium an¬
gelum uolantem ꝑ medium cęlum haben¬
tem euangłium et̃num. ut annuntiaret
pocius dm̃. & date illi claritatẽ. qm̃ uenit
hora iudicii eiꝰ. & adorate eum qui fecit ce¬
lum & terram: & mare & om̃ia quȩ in eis
sunt: Sic & dñs in euͣngłio commemorati¬
onemfacit pͥmi & scc̃i precepti dicens. au¬
di isrł: dominꝰ d̃s tuus dñs unꝰ est. Edili¬
ges dominum deum tuum de toto corde
tuo. & de tota anima tua. & de tota uirtute
tua: Hoc primum. & scđm simile huie: di¬
liges ꝓximum tibi tanqm te In his duob
p̃ceptis tota lex pendet & ꝓpħe. Et iterum.
Hȩc ẽ audem uita eterna ut cognoscant

Expanded text:
UOD DEUS SOLUS COLENDUS SIT. Sicut scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Item in Exodo: Non erunt tibi dii alii absque me . Item illic: Videte, videte quia ego sum, et non est Deus praeter me. Ego interimam et vivere faciam, percutiam et ego sanabo, et non est qui eripiat de manibus meis . Item in Apocalypsi: Et vidi alium Angelum volantem in medio caelo, habentem Evangelium aeternum, ut annuntiaret potius Deum, et date illi claritatem, quoniam venit hora iudicii eius, et adorate eum qui fecit caelum et terram et mare et omnia quae in eis sunt. sic et Dominus in euangelio commemorationem facit primi et secundi praecepti dicens: audi Israel, Dominus Deus tuus Dominus unus est, et: diliges Dominum Deum tuum de toto corde tuo et de tota anima tua et de tota uirtute tua. hoc primum et secundum simile huic: diliges proximum tuum tamquam te. in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. et iterum: haec est autem uita aeterna ut cognoscant
Abbreviated transcription (Latin):
colligamꝰ. illis solis foris remanentib qui
obstinatione sua uł furore suꝑsederunt¬
& ad nos redire noluerunt: discrepationis
& separationis a se factȩ. & eccłiȩ derelicte
ipsi rationem dño reddituri Qnͣtum uͦ ħ
ad p̾sbit̾ium qͦrumdam & felicissimi cau¬
sam ꝑtinet. qͥd h aptum sit ut scire posses
littas adte collegȩ nr̃i manu sua fubsc̾p¬
tas misert. Quib auditis eis qͥd senserint
& qͥd ꝓnuntiauerint ex eorum litt̾is di¬
terarum quȩ ad de legenda ꝓdilectione.
cominuni ꝑ calidonium & fortunatũ col¬
legas nr̃os ꝓxime miseram q̃ de eodem fe¬
licissimo⁊ de p̃bit̾io eiꝰdem ad lerum istic
nr̃m & ad plebem scͥpseram. legi illic fr̃̾ib¬
iubeas fr̾tb tubeas. quȩ & ordinationẽ et
rationem rei geste loqͣnt᷑. ut dam istic qͣm
illic circa om̃ia ꝑ nos fr̃nitas instruatur.
cephorum acolitum transmisi: Optote

Expanded text:
colligamus, illis solis foris remanentibus qui colligamus, illis solis foris remanentibus qui obstinatione sua uel furore supersederunt et ad nos redire noluerunt, discretionis et separationis a se factae et ecclesiae derelictae ipsi rationem Domino reddituri. Quantum uero hic ad presbyterium quorundam et Felicissimi causam pertinet, quid hic actum sit ut scire posses, litteras ad te collegae nostri manu sua subscriptas miserunt, qui auditis eis quid senserint et quid pronuntiauerint ex eorum litteris diterarum quae ad te legenda pro dilectione communi per Caldonium et Fortunatum collegas nostros proxime miseram, quae de eodem Felicissimo et de presbyteris isdem ad clerum istic, non et ad plebem scripseram, legi illic fratribus iubeas, quae et ordinationem et rationem rei gestae loquantur, ut tam istic quam illic circa omnia per nos fraternitas instruatur. cephorum acoluthum transmisi. opto te
Abbreviated transcription (Latin):
ueteres mores obliti. nouum aliqͥd q̃ reba¬
mͦ Nam satis erat ut tu te ep̃m factis lit¬
teris nuntiares. nͥ si eẽt ex diu̾so discrepats
factio. quȩ cͥminosis & calũpniosis ꝯm̃tis
suis collegarum parit̾ ac fr̃m plurimoꝵ
Ebare m̃tes & corda confund̾et Cui rei so¬
piende necessariũ duximꝰ. ut scͥbentiũ no¬
bis inde collegarũ nr̃orum firma & solida
digna litt̾arum fuarũ testimonia p̃dican¬
tes. emulis qͦ & rerũ uł nouitate uł pͣui¬
tate gaudentib. omnem ãbigendi & discre
pandi scrupulum substulerunt. & scđ̃m
consilium nr̃m salubri ratione libratas
in hoc fluctu estuantium fr̃m m̃tes since¬
re ac firmit̾ tuũ sacerdotiũ ꝓbauert. Hoc
enim uł maxime fr̃ & laboramꝰ ⁊ laborare
successorib tͣditam qnͣtũ possumꝰ obtinere
curemꝰ & qd̾ in nob̃ ẽ palabundas & erran¬
tes oues qͣs quorumdam ꝑuicax factio & he¬
tica temptatio amatre secernit. in eccłia

Expanded text:
ueteres mores obliti nouum aliquid quacrebaueteres mores obliti nouum aliquid quacrebamus nam satis est ut te episcopum factis litteris nuntiares, nisi esset M diucrso discrepans factio quae criminosis et calumniosis commentis suis collegarum pariter ac fratrum plurimorum turbaret mentes et corda confunderet cui rei sopiendae necessarium duximus at scribentium nobis uobis collegarum nostrorum firma et solida digna litterarum suarum testimonia praedicantes aemulis quoque.. rerum uel nouitate uel prauitate gaudentibus omnempandi scrupulum sustulerunt; et, secundum consilium nostrum salubri ratione libratum, in hoc fluctu aestuantium fratrum mentes sincere ac firmiter tuum sacerdotium probaverunt. Hoc enim vel maxime, frater, et laboramus et laborare successoribus traditam quantum possumus obtinere curemus et quod in nobis est balabundas et errantes oues, quas quorundam peruicax factio et haeretica temptatio a matre secernit, in ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
& falsorum more maculas insparg̾e. certe qd
p̃positis & sacerdotib congruit. danda oꝑa :
ut talia cũ a quibꝰdã scͥbunt᷑. ꝑ nos respuan-¬
tur. Ubi enim erit qͦd discim. ac docemꝰ scͥp¬
tum ẽẽ Contine linguam tuã amalo & la¬
bia tua ne loqͣnt᷑ dolum insidiose. Itẽ alibi.
Os tuum habundabit malicia⁊ lingͣ tua
complectebat᷑ insidias. Sedens adu̾sus frẽm
tuum detrahebas: & adu̾sus filiũ matͥs tuȩ
ponebas scandalum: Item apłs dicit: Om̃is
sermo malus de ore ur̃o ñ ꝓcedat. s bonus
ad edificationem fidei. ut det grãm audi-¬
entib. Porro hȩc fieri debere ostendimꝰ.
& cõp̃b̾ros tecũ considentes scͥpta uenissent.
dero ⁊⁊ plebi legi precepi. que religiosam
simplicitatem sonabant: nec ullis maledi¬
tiorũ & ꝯuiciorum latratib ꝑstrepebant:
Qd̾ autẽ scͥpta collegarum nr̃orum qͥ illic
ordinationi duȩ affuerant desid̾auimꝰ. ñ

Expanded text:
t falso rumore maculas inspergere Certe quod t falso rumore maculas inspergere Certe quod praepositis et sacerdotibus congruit, danda opera est, ut talia, cum a quibusdam scribuntur, per nos respuantur. Ubi enim erit quod discimus ac docemus scriptum esse, Contine linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur insidiose ; item alibi: Os tuum abundavit malitia, et lingua tua complectebatur insidias, sedens adversus fratrem tuum detrahebas, et adversus filium matris tuae ponebas sandalum ; item quod Apostolusrmo malus de ore vestro non procedat, sed bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus . Porro haec fieri debere ostendimus,et conpresbyteri tecum considentis scripta uenissent, clero et plebi legi praecepi quae religiosam simplicitatem sonabant nec ullis maledictorum et conuiciorum latratibus perstrepebant Quod autem scripta collegarum nostrorum qui illic ordinationi tuae adfuerant desiderauimus, non
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ib⁊ plebi istic uniu̾sȩ manifestatũ
fuisset. quando litteris nuꝑ ab utraq parte
noris etiam ꝯmunis memores. & gͣuitatis sa¬
cerdotalis ac scĩtatis tuȩ respectũ tenentes.
ea quȩ ex diu̾so in librum ad nos missu c̃¬
gesta fuerant coacerbationib criminosis
respuimꝰ ꝯsid̾antes parit & ponderantes
qͦd in tanto fr̃m numero religiosoq ꝯuentu.
ꝯsidentib dei sacerdotib ⁊ altari posito nec
legi debeant nec audiri Neq enĩ facile ꝓ¬
m̃da sunt & incaute ac temere publican¬
da. quȩ discordi stilo audientib scandalũ
moueant ⁊ fr̃s longe pofitos ac tnͣsmare
constitutos incerta opinione ꝯfundant.
Uiderint qui uel furori suo uł liuoriser¬
uientes. & diuinȩ legis ⁊ sc̾itatis ĩ memores.
uł iactitare interim gestiunt ꝗͣ ꝓbare ñ pos¬
sunt. & cũ innocentiã destruere atq ĩpug¬
nare ñ ualeant. satis habent famam indacii.¬

Expanded text:
fratribus et plebi istic uniuersae manifestatum fratribus et plebi istic uniuersae manifestatum fuisset, quando litteris nuper ab utraque parte noris etiam cerdotalis ac sanctitatis respectum tenentes, ea quae ex diverso in librum ad nos transmissum congesta fuerant acerbationibus criminosis, respuimus; considerantes pariter et ponderantes quod in tanto fratrum religiosoque conventu considentibus Dei sacerdotibus et altari posito nec legi debeant, nec audiri. Neque enim facile promenda sunt, et incaute ac temere publicanda, quae discordioso stylo audientibus scandalum moveant, et fratres longe positos ac trans mare constitutos incerta opinione confundant. Viderint qui vel furori suo, vel libidini servientes, et divinae legis ac sanctitatis immemores, vel jactitare interim gestiunt quae probare non possunt, et cum innocentiam destruere atque expugnare non valeant, satis habent fama mendaci e
Abbreviated transcription (Latin):
tunatum. ut ñ tantum ꝑsuasione litte¬
rarum nr̃arũ. s p̃sentia sua & ꝯsilio om¬
nium nr̃m enit̾entur ꝗͣtũ possent & ela¬
borarent ut ad catholicȩ eccłiȩ unitatẽ
ũsȩ partis obstinata & inflexibilis factio¬
sinum atq cõplexum recusauit. setiam
gliscente & in peius recrudescente discor¬
dia ep̃m sͥ constituit. & contͣ sacram̃tũ se¬
mel traditũ diuinȩ dispositionis & catho¬
licȩ unitatis adulterum & contͣriũ caput
extra eccł̃iam fecit. acceptis uͦ litt̾is tã tuis
ꝗͣ collegarum nr̃orum: item aduentanti
pompeio ⁊ stepħo aquib hȩc om̃ia nob̃ẽ
leticia communi asseuerata. st̃ firmit̾ ꝙ¬
sticȩ institutionis sc̃itas parit ac u̾itas
exigebat: litteras nr̃as ad te direximꝰ. s et
piunciam nr̃am hȩc eãdem collegis nr̃is¬
singulis in noticiam ꝑferentes ab his qͦ
fr̃s nr̃os cũ lit̾tis dirigendis ẽe mandaui¬
mus. Qmͣꝗͣ mens nr̃a ⁊ ꝓpositum iam t̾e

Expanded text:
suasione litterarum nostrarum, sed praesentia sua et consilio omnium vestrum eniterentur, quantum possent, et elaborarent, ut ad catholicae Ecclesiae unitatem versae partis obstinata et inflexibilis pesinum atque complexum recusavit; sed etiam gliscente et in pejus recrudescente discordia episcopum sibi constituit, et contra sacramentum semel traditum divinae dispositionis et catholicae unitatis, adulterum et contrarium caput extra Ecclesiam fecit; acceptis litteris tam tuis, quam collegarum nostrorum, item adventantibPompeio et Stephano, a quibus haec omnia nobis cum laetitia communi asseverata sunt firmitasticae institutionis sanctitas pariter ac ueritas exigebat, litteras nostras ad te direximus. sed et per prouinciam nostram haec eadem collegis singulis in notitiam perferentes ab his quoque fratres cum litteris redigendos esse mandauimus. Quamquam mens nostra et propositum iam tunc
Abbreviated transcription (Latin):
manent p̃mia. s etiam si passio fidelib desit.
fides tam̃ integra atq inuicta ꝑstiterit. &
contẽptis ac relictis suis omnib xp̃m se seqͥ
tyres honorat᷑ pollicente ipso & dicente:
Hemo ẽ qui relinquat domum aut agr̃u.
tp̃r. in scło autem uenturo: uitam ȩter¬
nam. Item in apocalipsi hoc idem loquit᷑
& uidi inquit animas occisorum ꝓpt̾ nom̃
iħu & sermonem di Et cum pͥmo in loco
posuisset occisos. addidit dicens Et qͥc̃q
imaginem bestiȩ ñ adorauerint. ñ accepe¬
runt scͥptionem in fronte. aut in manu
sua. Quos uniu̾sos ase in eodem locosi¬
mul uisos coniungit & dicit: & uixert
& regnauerunt cum xp̃o: Niuere omnes
dicit & regnare cum xp̃o ñ tantũ qui oc¬
cisi fuerint: s quiq in fidei suę firmita¬
te. & dei tunore ꝑstantes imaginem bestiȩ
ñ adorauerint. neq ad funesta eiꝰ & sacri¬
lege dicta consenserint.

Expanded text:
manent praemia, sed etiam si passio fidelibus desit, manent praemia, sed etiam si passio fidelibus desit, fides tamen integra adque inuicta perstiterit et contemptis ac relictis suis omnibus Christum se tyras honoratur pollicente ipso et dicente: nemo est qui relinquat domum aut agrum atempore, in saeculo autem uenturo uitam aeternam. item in Apocalypsi hoc idem loquitur, et uidi, inquit, animas occisorum propter nomen Iesu et sermonem Dei. et cum primo in loco posuisset occisos, addidit dicens: et quicumque imaginem bestiae non adorauerunt nec acceperunt inscriptionem in fronte aut in manu sua. quos uniuersos a se in eodem loco simul uisos coniungit ac dicit: et uixerunt et regnauerunt cum Christo. uiuere omnes dicit et regnare cum Christo, non tantum qui occisi fuerint, sed quique in fidei suae firmitate et Dei timore perstantes imaginem bestiae non adorauerint neque ad funesta eius et sacrilega edicta consenserint.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. & iusticiȩ lum̃ ñ luxit in nob̃. & sol ñ
est ort᷑ nob̾. lassati sumꝰ iniquitatis uia.
& ꝑditionis & ambulauimꝰ solitudines
tio contulit nob̾. tnͣsier̃t om̃ia illa tanqͣ
umbra. Item in psalmo. c.xu. p̃ciũ & mer¬
ces passionis ostendit᷑ Preciosa ẽ inqͥt in
conspectu domini mors sc̃oꝵ eiꝰ Item in
psalmo.cxxu. tͥsticia conflictationis & le¬
ticia retͥbtitionis expͥmit᷑. Qui seminant
inquit in lacrimis ingaudium metent:
Ambulantes ambulabant & plorabant
mittentes semina sua. uenientes autẽ
uenient in exultationẽ tollentes gremia
sua Iterum in psalmo. exuui. Beati ĩma¬
cłati in uia qui ambulant in lege dñi
Beati qui scrutant᷑ martyria eiꝰ. in toto
corde exquirunt eum: Item dominus
in euangłio ultor ipse ꝑsecutionis nr̃ȩ &
munerator passionis Beati inquit qͥ
Et iterum. qui ꝑdit animam suam ꝓpt̾
mer bic saluauit illam. Hec solos ani¬
madu̾sos & int̾fectos diuinȩ pollicitationis

Expanded text:
sol non est ortus nobis. lassati sumus iniquitatis uia et perditionis et ambulauimus solitudines tio contulit nobis? transierunt omnia ista tamquam umbra. item in psalmo CXV pretium et merces passionis ostenditur. pretiosa est, inquit, in conspectu Dei mors iustorum eius. item in psalmo CXXV tristitia conflictationis et laetitia retributionis exprimitur. qui seminant, inquit, in lacrimis in gaudio metent. ambulantes ambulabant et plorabant mittentes semina sua: uenientes autem uenient in exultatione tollentes gremia sua. et iterum in psalmo CXVIII: beati inmaculati in uia, qui ambulant in luce Domini. beati qui perscrutantur martyria eius, in toto corde inquirunt eum. item Dominus in euangelio, ultor ipse persecutionis nostrae et munerator passionis, beati, inquit, qet iterum: qui perdit animam suam propter me hic saluabit illam. nec solos anmaduersos et interfectos diuinae pollicitationis
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit illos dignos se Lanqͣm aurum in
fornace ꝓbauit illos: & quasi holocaustã
hostiam accepit illos. Et in tp̾r erit: respe¬
ctꝰ illorum. Iudicabt̃ nationes & dominabun¬
tur ppłis. et regnabit dominꝰ illorum in
ꝑpetuum: Item apd̃ eundem uindictam nr̃a
describitur. & ꝑsequentium nos atq infe¬
stantium pęnitentia p̃dicat᷑ Tc̃ stabunt¬

Expanded text:
urum in fornace probauit illos et quasi holocaustam hostiam accepit illos, et in tempore erit respectus illorum. iudicabunt nationes et dominabuntur populis, et regnabit dominus eorum in perpetuum. item aput eundem uindicta nostra describitur et persequentium nos adque infestantium paenitentia praedicatur. tunc stabun
Abbreviated transcription (Latin):
ue spes & merces maneat iustos & mar¬
tyres post c̾onflictiones huiꝰ temporis & pas¬
siones. ꝑ salomonem sp̃c sc̃s ostendit & p̃¬
canit dicens: Et si coram hominib torm̃ta
passi sunt: spes illorum immortalitate
plena ẽ. Et in paucis uexati: in multisbe

Expanded text:
E SPES ET MERCES MANEAT IVSTOS ET MARTVRAS POST CONFLICTATIONES HVIVS TEMPORIS ET PASSIONES. Per Salomonem Spiritus sanctus ostendit et praecanit dicens: et si coram hominibus tormenta passi sunt, spes eorum inmortalitate plena est: et in paucis uexati in multi
Abbreviated transcription (Latin):
reterea docendum non facile ignosce¬
re deum ydolatris:
t qd̾sic ydolatriȩ indignetur deus.
ut p̃ceꝑit etiam eos int̾ficiei qui sacrifi¬
care & seruire ẏdolis suaserunt. Siͣ
ubiungendũ est post hec qd̾ redẽpti
nere debeamꝰ quiaͣ ille quicqmͣ nob̃ p̃posu¬
erit. & ille ꝓpt̾ nos malabomis p̃tulerit.
pauꝑtatem diuiciis. seruitutem domina¬
tioni. mortem immortalitati. nos contͣ
in passionib nr̃is pauꝑtati scłari para¬
disi diuicias & delicias p̃feramꝰ. dñatum
& regnum ȩt̾num temporarie seruituti.
immortalitatem morti. dm̃ & xp̃m diabo¬
GII

Expanded text:
eterea docendum non facile ignoscere Deum idololatris. V. Et quod sic idololatriae indignetur Deus, ut praeceperit etiam eos interfici qui sacrificare et seruire idolis suaserint. VI. Subiungendum ponere debeamus, quia nec ille quicquam nobis praeposuerit, et ille propter nos mala bonis praetulerit, paupertatem divitiis, servitutem dominationi, mortem immortalitati; nos contra in passionibus nostris paupertati saeculari paradisi divitias et delicias praeferamus, dominatum et regnum aeternum temporariae servituti, immortalitatem morti, Deum et Christum diaboVII
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi ac dilectissimi fr̃s ut ad conspe¬
ctum atq complexũ ur̃m uenire ipse
deberem. nisi me qͦ adͦ confessionem
nominis religatum p̾finiti loci t̾mi¬
ni coercerent. S qͦmͦ possum rep̃sento

Expanded text:
tissimi ac dilectissimi fratres, ut ad conspectum adque ad conplexum uestrum uenire ipse deberem, nisi me quoque ob confessionem nominis relegatum praefiniti loci termini coercerent. sed quomodo possum repraesento
Abbreviated transcription (Latin):
ceptis. testat᷑ scͥptura diuinag̃ dicit. Nõ
dilig̃ indisciplinat᷑ castigantem se Qui
autem od̾unt corruptiones ꝯfum̃t᷑ turpit.
Ergo ne indisciplinati ꝯsumant᷑ ⁊ ꝑe
siliis salubrib fr̾mtatem regas. & sin¬
gulis ad falutem suam consulas: Arta
& angusta uia. ꝑ qͦm ingredim᷑ ad ut̾a

Expanded text:
ceptis, testatur scriptura diuina quae dicit: non ceptis, testatur scriptura diuina quae dicit: non diligit indisciplinatus castigantem se. qui autem oderunt correptiones, consumentur turpiter. Ergo ne indisciplinati consumantur eonsiliis salubribus fraternitatem regas et singulis ad salutem suam consulas. arta et angusta est uia per quam ingredimur ad uita