comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mõ alit̾ fiat fides indici de¬
legato. uisi forie.uticulus
noue questioĩs cm̃gat. hu¬
ĩmoli nõ testes publici ueͣ
possut ꝓpt̾ infamiam aper
hibento testimoĩo remoui
quorum testimoi̾a si qñq
non stucliose s in proferc¬
do errauĩt et se inotinc̃¬
ti corrxipit. reprobar non

Expanded text:
modo aliter fiat fides judici delegato: nisi forte articulus novae quaestionis emergat. Hujusmodi vero testes publico jure possunt propter infamiam a perhibendo testimonio removerQuorum testimonia si quandoque non studiose, sed in proferendo erraverint, et se in continenti correxerint, reprobari no
Abbreviated transcription (Latin):
ualde suspectam pp̃ coempli
pnitiem haberemus.¶S
dinatum c̃ curcaunum de clu¬
oboclectis ut ip̃c hãt prioratũ
hoc ex urasclictioẽ delegatasir
iusticiam uidetur ec̃ statutum
qd̃ autem ordinatum ẽ cuca
gitur cẽ p̃ccptum ex arbitraĩa
potãte. cum indelegatos fuit
ꝯpromissum qui auctem sibi
ictinendo ꝯmissam. se ꝓ bono
pocis et utilitatis hec ordirias¬
se fattutur. ¶Q uiaigitur h̃
ordinatio ab om̃ibo est reccp

Expanded text:
valde suspectam propter exempli perniciem haberemus. Qudinatum est circa unum de duobus electis, ut ipse habeat prioratum, hoc ex jurisdictione delegata secundum justitiam videtur esse statutum. Quod autem ordinatum est circa igitur esse praeceptum ex arbitraria potestate, cum in delegatos fuerit compromissum, qui, auctoritatem sibi retinendo commissam, se pro bono pacis et utilitatis haec ordinasse fatentur. Quia igitur haec ordinatio ab omnibus est recep
Abbreviated transcription (Latin):
mancat honerata. ne forit
cuta proucntus aliqua rurd̃¬
atur fcã sectio pnoratus. ita
qd̃ ipo priore defurncto succei¬
sorip̃ius ad pr̃aticẽm .xl. ub̾¬

Expanded text:
maneat onerata, ne forte vel circa proventus aliqua videatur facta sectio prioratus, ita quod, ipso priore defuncto, successor ipsius ad praestationem qu
Abbreviated transcription (Latin):
crearum prolatioc̃ nulla pena
adusus carum comtemꝑide
nullaq pacti critptio habatur
piolatam que prolege ẜuat᷑
in iartib g. llicanis ftmine
pcclcrtor. insub icctos suos i¬
ordinaĩ amiunsdictioe̾m hr̃e
doscuntur madamus.q̃. ho¬
spitaiai̾os ut arbitrium ip̃m
sentia et ꝯscilio roboratum
sicut prouide latumẽ et ab
utraq part sponit ieccptur
so statutam.p.p̃. ꝯpellatis.¬

Expanded text:
ex earum prolatione nulla pena adversus earum contemptores nullaque pacti exceptio habeatur, probatam, que pro lege servatur in partibus Gallicanis, femine precellentes in subiectos suos ordinariam iurisdictionem habere noscantur, mandamus quatenus hospitalarios, ut arbitrium ipsum, esentia et consilio roboratum, sicut proinde latum est et ab utraque parte sponte receptum so statutam appellati
Abbreviated transcription (Latin):
latum dec̾numus obsuan¬
dum. illisdum tatat exccp¬
tis capitus que contra lib̾ti¬
tem ip̃is maisteru et du⁊
capellarum ciusdem in arbi¬
trio sunt cꝙssa. cum et si spõ¬

Expanded text:
m decernimus observandum, illis duntaxat exceptis capitulis quae contra libertatem ipsius monasterii et duarum capellarum eiusdem in arbitrio sunt expressa: cum etsi spon
Abbreviated transcription (Latin):
se.ap. declarari. nos igitur
cognouimus qd̃ sccundum
formam arbitru prior scĩbã¬
tholomci lucani tenetur hĩt
ꝯsilium cum familia hospi¬
calis cuifdem et tractare cũ
dicimus. qd̃ nisi pnor suꝑm
ucĩendo rectore tractauit cũ
familia hospitalis et ip̃ius
ꝯsilium itquisiciͣt non b̃t
potestatem cligendi rectorc
et si alio mõ cum clegcit. ei

Expanded text:
am declarari. Nos igitur,cognovimus quod secundum formam arbitrii prior Sancti Bartholomaei Lucani tenetur habere consilium cum familia hospitalis ejusdem et tractare cum dicimus quod nisi prior super inveniendo rectore tractaverit cum familia hospitalis et ipsius consilium requisierit, non habet potestatem eligendi rectorem, et si alio modo rectorem
Abbreviated transcription (Latin):
scartlin cistercicn. ordinis si¬
a not̾ querela monstrarunt
qd̾ cum int̾ eos cruna parte
achospitalaĩos er alta super
usuaĩo cui̾dam mnemorisque¬
stio u̾ͥtcretur in regiriam frã¬
corum fuit ꝯpromissum u¬
trinq que causc micitis intel¬
lectis. arbitrium duxit ꝓclis¬
finitiuam snĩam ꝓmulgn¬
regulam cuuł uu̾s femine

Expanded text:
isterciensis ordinis sua nobis querela monstrarunt, quod, cum inter eos ex una parte et hospitalarios ex altera super usuario cuiusdam nemoris questio verteretur, in reginam Francorum compromissum utrinque, que cause meritis intellectis arbitrium duxit per diffinitivam sententiam promulganregulam iuris civilis femine
Abbreviated transcription (Latin):
cũqrͣ maĩfeste fur̾nt in he
dĩastiai orcunis prerogatiua
nudetur. et sic om̃i offitio
et bñficio spoliatus ecclĩasti¬
co seculaĩs reluiqͣtur.arbi¬
trio potãtis aĩadũsione de¬
bita piu̾endus nisi ꝯtimi¬
o post dep̾hensi oẽm crioris
ad fidei catholice unitater
abiurata h̾resi et satisfacti¬
one erbibita. ꝯfestim ad fi¬
demꝯfugit᷑ ortodoram sc¬
culaĩs iudicis arbitrio re

Expanded text:
cunque manifeste fuerit in herclesiastici ordinis prerogativa nudetur et sic omni officio et beneficio spoliatus ecclesiastico, secularis relinquatur arbitrio potestatis, animadversione debita puniendus, nisi continuo post deprehensionem erroris ad fidei catholice veritatem abiurata heresi et satisfactione exhibita confestim ad fidem confugerit ortodoxam, secularis iudicis arbitrio re
Abbreviated transcription (Latin):
promittãt qd̾ fidelit᷑ et effi¬
cacit᷑ cum abcis fuũnt requi¬
siti eccti̾am ꝯtra h̾reticos et
corum ꝯplices adiunabũt
boĩ fide uixta officium et poᷤᷤ¬
se suum¶ si uõid obscruare
noluint honore quẽ obti¬
nẽt spolicntur. et alios nui¬
latenus assumãtur. eis m¬
dis et t̾ris ipõrum ing̾clcto
autem que bis institutis
reat ꝯmertio cuutatum. ⁊
fuĩnt qui alegẽ cuocesi ãe

Expanded text:
promittant, quod fideliter et efficaciter cum ab eis fuerint requisiti, ecclesiam contra hereticos et eorum complices adiuvabunt bona fide, iuxta officium et posse suum. Si vero id observare noluerint, honore quem obtinent spolientur et ad alios nullatenus assumantur, eis dis et terris ipsorum interdicto autem que his institutis reat commercio civitatum et fuerint, qui a lege diocesane
Abbreviated transcription (Latin):
um nocõs subtͥ fugit quem¬
admoclum ut ab saluatura
c̃ innoco̾s querit. ¶ Confite¬
tur crum de omĩb quisquis
se subt fugere uiditium dua¬

Expanded text:
um nocens subterfugit, quemadmodum ut absolvatur qui est innocens quaerit. Confitetur enim de omnibus quisquis se subterfugere judicium dila
Abbreviated transcription (Latin):
Qlod non estlicitũ marcui.
iege necessitas licitum facit
uami et sabbatum custoditurip̃¬
ceptum est. machabei tñ sin̾cul
grotus reli uoti non habetur.

Expanded text:
Quod non est licitum in lege, necessitas licitum facit. Nam et sabbatum custodiri preceptum est; Machabei tamen in sabgrotus, reus voti non habetur.
Abbreviated transcription (Latin):
sucum potauit. et sruenter
cus intumuit et uide gra¬
uram se ostendẽs sibi par¬
tum supposuit alicrũ tum¬
n maitum non uult facinus
sibi detegere qui prolemere¬
clit sine dubitatioẽ qualib⁊
ec̃ suam ¶ Am igitur postu¬

Expanded text:
succum potabat, et sic ejus venter intumuit; et inde gravidam se ostendens, tandem sibi partum supposuit alienum, timensque maritum, non vult facinus ipsi detegere, qui prolem credit sine dubitatione qualibet esse suam. Quoniam igitur p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtrictioe̾m discreti sac̾dotis
sit arbitrium mod cranda.
pensata qualitate ꝑ sõe suꝑ
fornicatioe̾. adultio homi¬
cidio et alus criminb ꝯsi¬
deratis cutũstantus oĩb
et presertim nouitate luo¬

Expanded text:
tritionem et discreti sacerdotis sit arbitrium moderanda, pensata qualitate personae super fornicatione, adulterio, homicidio et aliis criminibus, consideratis circumstantiis omnibus, et praesertim novitate Livo
Abbreviated transcription (Latin):
Iberes uissa cestatoris non ad¬
impleuit. ab ep̃olociuliũs oĩs
res que eirelicta ẽ canoice int̾¬
licatur cum fructibo et ectis e¬
molum̃tis ut uota definctiur¬

Expanded text:
edes jussa testatoris non adimpleverint, ab episcopo loci illius omnis res, quae his relicta est, canonice interdicatur, cum fructibus, et caeteris emolumentis, ut vota defuncti i
Abbreviated transcription (Latin):
quadam corporis molestia
appetitum aliquãtulum cr¬
caitaret equum quem nutri¬
cbat ascendit. qui cum bñ
non pareret habenis s u̾ter
sessoris arbitrium saltib
lascuuret ip̾e ut cius refre¬
naret impetum fitrio inm
intunt equũq calcanbus
stimulauit. Cumq fracto
obuiauit in quã cquus ir¬
ruens ꝓcul abiecto sessore
pucrum t̃dictum oppressit
capellanus nec uoluntate

Expanded text:
quadam corporis molestia appetitum aliquantulum excitaret, equum quem nutrierat ascendit; qui, cum non plene pareret habenis, sed praeter sessoris arbitrium suis saltibus lasciviret, ipse, ut ejus refrenaret impetum, et freno vim intulit et equum calcaribus stimulavit. Cumque, fracto obviavit; in quam equus irruens, procul projecto sessore, puerum praedictum oppressitcapellanus nec voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
rat noncit ad depoitioĩs. sen¬
tentiam pccclendum. s int̃a¬
m̃ato canoica potĩt maicii
purgatio secũdum arbitrur
uidicantis. qui ꝓpt̾ cucta pa¬
ucorum eum infamatũ re¬
putat non debet. cuuis apd̾

Expanded text:
xat non erit ad depositionis sententiam procedendum, sed infamato canonica poterit indici purgatio secundum arbitrium judicantis, qui propter dicta paucorum eum infamatum reputare non debet cujus apud
Abbreviated transcription (Latin):
non eminẽtis. tñ ꝯueĩentis
electus cristit ut pro defictu
scĩc sicut pleius intellerimꝰ
ab his qui ꝙm inanis cegro¬
uerunt ab electioc non debe¬
ret ercludi de legittima tam̃
etate plene scire non potiuir
ciũ etatis enistẽt curaueimꝰ
auduuinus qd̃ annũetatr̃¬

Expanded text:
ientis existat, ut pro defectu scientiae, sicut plenius intelleximus ab his qui eum melius cognoverunt, ab electione non deberet excludi, de legitima tamen aetate plene scire non potuimuscujus aetatis existeret curaverimus audivimus quod annum aetat
Abbreviated transcription (Latin):
miscrcordit᷑ dispensandũ
dummo ex ipo duello homi¬
cidium us mcnbrorũ dimmi¬
nutio non fuĩt subsecuta.
Celestinus. tertius
ri placito ꝯucĩss quia testes

Expanded text:
misericorditer dispensandum, dummodo ex ipso duello, homicidium vel membrorum diminutio non fuerit subsecuta . Celestinus III: ri placito convenisset, quia testes
Abbreviated transcription (Latin):
ipe tp̃i fidem brt non crtai¬
tismum non spontaneus¬
Nullus ctiam xp̃ianus
eorum quemlibet sine iu¬
aitio tẽrene potestatis uel
occidere us uulnerare uł su¬
as peccuias aufferre presu¬
mat. aut bõas quas actenꝰ
habucrũt ꝯsuetudines ĩ¬
mutare. preẜtim infestuui¬
tatum suarum celebrati oẽ
quisqũa fustibo uł lapicu¬
bus eos nullatenus ꝑtur-
ip̃i tempote pret̾ito faceres

Expanded text:
ppe Christi fidem habere non creditismum non spontaneNullus etiam christianus, eorum quemlibet sine iudicio terrene potestatis vel occidere vel vulnerare vel suas pecunias eis auferre presumat aut bonas, quas hactenus habuerunt, consuetudines immutare, presertim in festivitatum suarum celebratione, quisquam fustibus aut lapidibus eos nullatenus pertubipsi tempore preterito facere
Abbreviated transcription (Latin):
uo ꝯstruere synagogas ubi
non habuerunt pati non de¬
bes. ¶Ptrum si antiquatõ
pliores aut p̾tiosiores fa¬
tiant quam antea fuisse ro¬
scuntur. qui utiqr pro ma¬
synagogis et sius obẜuan¬
tus tollerantur. Idem.

Expanded text:
vo construere synagogas, ubi non habuerunt, pati non debes. Verum si antique corpliores aut pretiosiores fiant, quam antea fuisse noscuntur; quia qui utique pro masynagogis et in suis observantiis tolerantur .
Abbreviated transcription (Latin):
scmp obtuicat. Rñ cum
locum ip̃m obtincre noni
possit itgnͣaui ꝯailio neqrĩ
um cẽt ut abbus primus post
sius statuta reciꝑe ac ẜuare.

Expanded text:
um locum istum obtinere non possit in generali concilio, neque um esset, ut abbas primus post sius statuta recipere ac servare.
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝯpellatis. cum enum
tanto tempore ceͣ inaulta
priuilegia decimas soluĩnt.
eis ienuuitiasse tacite p̃su¬
cernt abipao ui impetitõe
templaios ab soluatis. ip̃r

Expanded text:
ompellatis. Cum enim tanto tempore contra indulta privilegia decimas solverint, ipsis renuntiasse tacite praesucerint, ab ipsorum impetitione Templarios absolvatis, ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
clias a ce tenent occaĩone pͥ¬
uilegu p̾libati uahis etiam
quorum uirudictio. tdte ꝑ¬
tinet ita se dicũt exemptos¬
ut qͣtumeũq grauit᷑ inter¬
dum excetant tue correetõi¬
recusant. et siu̾e subiaccit

Expanded text:
sias a te tenent, occasione ppraelibati, in his etiam, quorum jurisdictio ad te tinet, ita se dicunt exemptosuantumcunque graviter interdictum excedant, tuae correctirecu
Abbreviated transcription (Latin):
rum assensum et ꝯcessionis
pagiam in aliquot liueis
huisse rasuras et subscrip¬
tioes singłas fuisse singłis
subscribentium maĩbus ad¬
notatas. scriptum autem
qd̾ nob̾ erhibitum fuãt.

Expanded text:
orum assensum, et concessionis paginam in aliquod lineis habuisse rasuram, et subscriptiones singulas fuisse singulis subscribentium manibus adnotatas; scriptum autem, quod nobis exhibitum fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
untur in quib amre portes
fucrunt. ut non possint eqͣli¬
t̾ dundi uclud si impari nũo
fuĩnt distributis locis q parẽ
hñt nũm quicũq locus rercã¬
seĩt hoc in eo ẜuctur qd den

Expanded text:
iuntur, in quibus ambae partes fuerunt, ut non possint aequaliter dividi, velut si impari numero fuerint, distributis eis locis qui parem habent numerum, quicunque locus remanserit, hoc in eo servetur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
aunum. iem custecliendã
nancissci non potest. uł acq¬
sitam amitit. et̃ sic cũẜ̾m
multorum asẜticc̾m ucris
non effitiatur post lapsur
anui possessor. reportet ⁊¬
moduim de malitia sua re
conclictiois ccistat de ca

Expanded text:
endam nancisci non potest, vel acquisitam amittit, et sic cum secundum multorum assertionem, verus non efficeretur post lapsum anni possessor, reportet commodum de malitia sua reuconditionis existat, de ca
Abbreviated transcription (Latin):
iccisti aliam questioe̾m an il¬
lorum filii qui eccł̾ic ẜuui cõ¬
dictior̃ tenctur. traditi apart̃¬
tib militic csicali cum suorũ
tos ꝓpt̾ta lib̾tatem post cẽpus
distinguctidum. utrumcote¬
nore fum̃c maumissi et obla
et cunc transftrencli scad. iui
lmẽei licentia deneganda .iͣ.
maĩmussi ertit̾int absolute

Expanded text:
iciens aliam quaestionem, an illorum filii qui Ecclesiae servili conditione tenentur, traditi a parentibus militiae clericali cum suorum s distinguendum, utrum eo tenore fuerint manumissi et oblatet tunc transferendi se ad aliam est eis licentia deneganda, vel manumissi
Abbreviated transcription (Latin):
consultatio. utrumdiai qui
armamilitai̾a relicco habitu
dĩcali gestare nullattiniscru¬
bescunt sicis fuĩt imuria cor¬
ant emunitate gaudere. qua
pro temeraia manuũ miecti¬
quii ip̃o iuire notatur. ad hoc

Expanded text:
posita, utrum clerici qui arma militaria, relicto habitu clericali, gestare nullatenus erubescunt, si eis fuerit corimmunitate gaudere, qua pro temeraria manuum injectiquis ipso jure notetur. Ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cccłie sinc ꝑmissu pontificis
ꝑ se distringe̾ aut ogempna¬
re p̾sumat. ꝗd̃ si focit᷑ ab ec̾ca¬
dei cui mnuũam irrogare di¬
noscitur tamdiu sit seque¬
stratus. quousq reatum su¬

Expanded text:
icentia pontificis per se distringat aut condemnare praesumat. Quod si fecerit, ab ecclesia, cui injuriam irrogare dignoscitur, tamdiu sit sequestratus, quousque reatum su
Abbreviated transcription (Latin):
uiret᷑ se non psuiato edio. ne¬
qi anutitia noq paliquo com
Et sicut ipĩ dicunt aicũt iti
uci̾tatem accepisse amuoribꝰ

Expanded text:
urent se non privato odio, neque amicitia, neque pro aliquo commet sicut ipsi dicunt, rei veritatem accepisse a maioribus
Abbreviated transcription (Latin):
gotio principał ꝑsõa licens
ueitatem de re sibi nota iectis¬
simc hut̾a est pio testẽ. cui i¬
rohibito uno effitumtur duo
testes: adhibitis duob effitiũ¬

Expanded text:
gotio principalis persona dicens veritatem de re sibi nota rectissime habenda est pro teste: cui adhibito uno efficiuntur duo testes; adhibitis duobus efficiu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. uł criam de auclitũ et pit¬
sumptieem iuolentam fara
consentic̃s sub mministret ac
alia legittima adminici.
suffragentur stanaum c̾te¬
stimonio uratorum. et cuĩ
cutum spectus iuder atii
scictus motum animi suice
aigum̾̃tis et cestimous que

Expanded text:
tur, vel etiam de auditu et presumptionem violentam fama consentiens subministret, ac alia legitima adminicula suffragentur, standum est testimonio iuratorum. Etenim circumspectus iudex atque discretus, motum animi sui ex argumentis et testimoniis, que
Abbreviated transcription (Latin):
ict̃cacum quis accũatur ałi
sola uicinĩe fama suff̾itiat
uł si uiratis testib sit citaen¬
dum. quisc camał copule ꝯ¬
scios cẽ faccrtur. si de uisu m¬

Expanded text:
II: Cum quis accusatur aliqsola vicinie fama sufficiat vel si iuratis testibus sit procedendum, qui se carnali copule conscios esse fatentur, sed de visu
Abbreviated transcription (Latin):
Im anob̾ ⁊ĩ et cinoica et
qiuiuia uura scuentes aistric¬
cius in hilemus. ne uniusui¬
cuos quant̾gtũq fuit augco¬
titatis u̾bo credatur in cai̾s
testium adminiculo fultiat̃

Expanded text:
m assensu, et canonica et civilia jura sequentes, districtius inhibemus ne unius judicis quantaecunque fuerit auctoritatis, verbo credatur in caustestium adminiculo fulciatur
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩ. quia nõ nuntiati faciro¬
ris qualitas nos uehement᷑
impellit. ut ea que audun¬
mus cussimulart nullateñ
deb̾amus. et p̾sertim cũ ac¬
cusatores et accũatum int̾
se fecisse grãm indicauĩtis
loe nocesse ẽ subtilius ꝑscrui¬
tan. ne forte non er caĩtate
s er p̾mio eoium sit ꝯcordi
comparati. DDem.
cusatore ingrãm redusset.¬

Expanded text:
gimus, quia nuntiati nos facinoris qualitas vehementer impellit ut ea quae audivimus dissimulare nullatenus debeamus, praesertim cum accusatores et accusatum inter se fecisse gratiam indicastis. Hoc nobis necesse est subtilius perscrutari, ne forte non ex charitate, sed ex premio eorum sit concordia comparata . Idem: cusatore in gratiam rediisset
Abbreviated transcription (Latin):
malitiam excreuisse ut int̾i¬
dum int̾ se collusioe fc̃a srͥ
pnficus que possicent se sb̾¬
stinent ab alus molestari.
et postea ut questioĩ cedatur
possideant qĩ noĩe transsati

Expanded text:
m excrevisse, ut interdum inter se collusione facta super beneficiis que possident se sustineant ab aliis molestari et postea ut questioni cedatur possideant, quasi nomine transacti
Abbreviated transcription (Latin):
sit alicãrt qd̃ ab eccła possitet᷑.
et aliud qd̾ detinetur al. nico
gousum eccłasticum rtuocare
dectum ꝯsensus ep̃i sunc clicor¬
cccłe decimas de maũi recipe la¬
icorum. hoc autẽ de ilł ẽcimis

Expanded text:
sit alienare quod ab ecclesia possidetur, et aliud, quod detinetur a laico ad usum ecclesiasticum revocare. decretum, consensus episcopi sine cleri concclesiae decimam de manu recipere laicali. Haec autem de iis decimis
Abbreviated transcription (Latin):
tropolitica declarare subclitũ
irratio̾bilit̾ ertitisse . aatre¬
matis mucreẽ pcussum. m¬
Cum autem ercoĩcatus qui
applłauit urta p̃scrptã for¬
mamcoram arthicpõ depoĩt

Expanded text:
tropolitica declarare subditum irrationabiliter exstitisse anathematis mucrone percussum. Cum autem excommunicatus qui appellaverat juxta praescriptam formam coram archiepiscopo, deponit
Abbreviated transcription (Latin):
sccum trabat. et crcoĩcatus
denuntiatioe̾m amplius non¬
ligitur ip̃m cxtoicatum de¬
nuntiart pot̾᷑ ut ab. aluis cuite¬
tur. ¶Et illi prouentus ce¬
chiastici mcĩto subtrabunt᷑¬

Expanded text:
secum trahat et excommunicatus per denunciationem amplius nonligetur, ipsum excommunicatum denunciare potes, ut ab aliis evitetur et illi proventus ecclesiastici merito subtrahant
Abbreviated transcription (Latin):
is̃.ct ĩ. altait nõ in quo tabula
cui ꝯsccratiois bñfitio pontifica¬
n mmuisttĩo adhibetur. simot fu¬
cit ułcnormut fracta: debet non
in mito ꝯsccian. Nec nogumus
quin olcum non ꝯsccratum cõse¬
crato possit olco ꝯmisccri. PDcm¬

Expanded text:
t. Altare vero in quo tabula cui consecrationis benedictio pontificali ministerio adhibetur, si mota fuerit vel enormiter fracta, debet non immerito consecrari. Nec negamus quin oleum non consecratum consecrato possit oleo commisceri. C
Abbreviated transcription (Latin):
O mnberentes detesta¬
biles illas nuncdinasł
ferias quas uulgo torne¬
am̃ta uocant in quibus
milites ce odieto ꝯucĩre
solent: et ad ostensioe
uirium suanim et auda¬
tiam temere ꝯgrecli un̾¬

Expanded text:
o Lateranensi: Detestabiles illas nundinas et ferias, quas vulgo torneamenta vocant, in quibus milites ex condicto convenire solent et ad ostensionem virium suarum et audacie, temere congredi, un
Abbreviated transcription (Latin):
est al legictime pumendus.
et boc uerum e nisi publicus
latro fuĩt uł nocturnus po¬
pusator agrorum. quidum
itiuera frequẽtata uł publi

Expanded text:
est legitime componendum. Et hoc verum, nisi publicus latro fuerit vel nocturnus populator agrorum, dum itinera frequentata et in publi
Abbreviated transcription (Latin):
si cp̃s et clerus tantam necces¬
sitatem uł utilitatem imple¬
ceunt ut absq ulla coactione
ad ieleuandus comunes utili¬
tates uł necessitates ubi laico¬
nuim non suppetuns faculiates
subsiclia ꝑ eccłias ertiment ⁊¬

Expanded text:
scopus et clerus tantam necessitatem vel utilitatem inspexerint ut absque ulla coactione ad relevandas comunes utilitates vel necessitates, ubi laicorum non suppetunt facultates, subsidia per ecclesias extiment
Abbreviated transcription (Latin):
tot roncra frequent imponũt
eccłus ut detioris ꝯclictiois fac¬
tum sub eis sac̾dotium uitatur
quam sub pharacẽ fuĩt quile¬
gis dinc notitiam non habe¬
ẜuituti subactis sac̾dotes et põ¬
sessicõs corum in pnstina lib̾ta¬
te cimisit et de publicocis ali¬
moĩam ministrauit. ¶ Isti uõ¬

Expanded text:
tot onera frequenter imponerent ecclesiis, ut deterioris conditionis factum sub eis sacerdotium videretur, qua sub Pharaone fuisset, qui legis divine notitiam non habeservituti subactis sacerdotes et possessiones eorum in pristina libertate dimisit et de publico eis alimoniam ministravit, in co
Abbreviated transcription (Latin):
ud̾atur:. sic ꝓfecto platus sub¬
dito sine cufficultate ⁊ p̃uitate
indulgere. ne uid̾atur ꝓpoĩtur
impetsire. diinitus inspiratũ
Siuo probabilit̾ cdubitur u¬
trum quis uelit ad oramci ã¬
tiorem an lariorcm ex caitate
an extemitate transire. supio¬
te angłs sathanc inlucis ange¬
lum sc transformet. Illa senꝑ
regła inuolabilit̾ obẜuata. ⁊

Expanded text:
deatur, sic profecto praelatus subdito sine difficultate ac pravitate indulgere, ne videatur propositum impedire divinitus inspiratum. Si vero probabiliter dubitetur utrum quis velit ad ordinem arctiorem an laxiorem ex charitate an ex temeritate transire, superiote angelus Satanae in lucis angelum se transformet; illa semper reg
Abbreviated transcription (Latin):
ihxc anticulo locum hãt illa
cdistinctio qua decctur. qd̾ de¬
functorum alii sunt ualdei
boĩ alii ualde mali. alii modio¬
cnt̾ boni. alu mediccrit᷑ mali.
.I. ñ suffragia que funt afi¬
delib meccłia ꝑro ualde bono¬

Expanded text:
in hoc articulo locum habeat illa distinctio qua docetur quod defunctorum alii sunt valde boni, alii valde mali, alii mediocriter boni et alii mediocriter mali, unde suffragia quae fiunt a fidelibus in Ecclesia pro valde bon
Abbreviated transcription (Latin):
uerus romo. ⁊ au adec ho¬
minis duo principalit̾ gigñ¬
tur. uidclicet corpuset. nĩa ce
quorum coniunctioẽ uerus ro¬
mo subsistit. ꝑ hoc autem qd̃ ĩ
articulo mortis ip̃c inclinato
caput tradidit sp̃m de quo

Expanded text:
verus homo. Nam ad esse hominis duo principaliter exiguntur, videlicet corpus et anima, ex quorum conjunctione verus homo subsistit. Per hoc autem quod in articulo mortis Christus inclinato capite tradidit spiritum, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
moconsistit. ¶Ceteium sicut
gus ita ꝓculaubio uera aqua.
cum ũx sit uoritas et aueritate
ont̃is fallatia sit pei̾tus alicna.
nam si non fuiss. aqua si fieu¬
ma qd de latere saluatoris eri¬
uit ille qui uicdit et testimoi̾ũ
si ficumam diciss. nec in hoc re¬
rum regnatiois sacramitura fu¬

Expanded text:
mo consistit. Caeterum, sicut guis, ita procul dubio vera aqua, cum Christus sit veritas, et a veritate omnis fallacia sit penitus aliena. Nam si non fuisset aqua sed flegma quod de latere Salvatoris exivit, ille qui vidit et testimonium sed flegma dixisset. Nec in hoc verum regenerationis sacram
Abbreviated transcription (Latin):
cat auctoritas qd̃ iniriam fa¬
alus senticndum. quia oratioi¬
b ntis non indigent. pro co qd̃
cum sint ꝑfcc bcati. oia cis ad
uota succeclunt. Se nos poti
corum oratioĩb indigemius:

Expanded text:
cat auctoritas quod injuriam faaliis sentiendum, qui orationibus nostris non indigent, pro eo quod cum sint perfecte beati, omnia eis ad vota succedunt, sed nos potius eorum orationibus indigemus,
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃. si prtcisqui credituri sunt
pũbum corum nime ut et irĩ
in nob̾ unium sint et mũdus
credat quia tumc misisti. Ter
iconis fin antiquiora codicci
continctur. sic uiteueet. annue
nob̾ añc ut aĩe famuli tui ico

Expanded text:
m, sed pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me, ut et ipsi in nobis unum sint, et mundus credat quia tu me misisti. Tertio Leonis secundum antiquiores codices continetur; sic videlicet: Annue nobis, Domine, ut animae famuli tui Leo
Abbreviated transcription (Latin):
plictas illa probalior iudicatur
que asserit aquam cum iuno in
sangiunemtransmut. are ut ex¬
pͥssius cluccat ꝓpuctas sacram̃ti
Nam cum aque multe sit ppli
multi uiita qd̾ alibi legitur. bt̃i
qui scminant suꝑ aquas. Io̾¬

Expanded text:
praedictas, illa probabilior judicatur, quae asserit aquam cum vino in sanguinem transmutari, ut expressius eluceat proprietas sacramenti. Nam, cum aquae multae sint populi multi, juxta quod alibi legitur: Beati qui seminatis super aquas, i
Abbreviated transcription (Latin):
hec ipt̾ raritattin magrorũ
pirfessi.ñs studium aliqui
docibiles destinentur. quicũ
docti fuu̾̃t in dci occłia ueld̾
splendor fulgeat furm ami̾ti
erquibo postinodum copia
possit hñ doctorum qui ue¬
iro stelle in ꝓpetuas et̾uita¬
os mansuri ad uistitiam

Expanded text:
um professionis studium aliqui docibiles destinentur, qui cum docti fuerint in dej ecclesia velut splendor fulgeant firmamentj. ex quibus postmodum copia possit haberi doctorum qui velut stelle in perpetuas eternitates mansuri, ad iusticiam
Abbreviated transcription (Latin):
Aiiconus st̃cuaconus. de qͣ¬
cumq femia crimĩe formea¬
tiois suspectus post pimamse¬
cundam ⁊ ttiam admoĩtioem
inucĩatur fabulari et aliquo

Expanded text:
iaconus, vel subdiaconus, de quacunque femina crimine fornicationis suspectus post primam, secundam et tertiam admonitionem inveniatur fabulari cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut cãm ipãm cliscretis iuris
ꝯmutere dignaremur qui
restos recipent quos ꝯtra pri¬
prescuptioe̾m legittimam ĩ¬
ducere ꝓpoẽbant. ¶s dosi¬

Expanded text:
ut causam ipsam discretis viris committere dignaremur, qui testes reciperent, quos contra pripraescriptionem legitimam inducere p
Abbreviated transcription (Latin):
stut. ¶Alla quoq clubitanio
ꝯtinebat. ut cum fcudum. ili¬
cãtum reperis ꝙ ꝑte facile re¬
cuꝑare nõn potes utrum pos¬
sis alicui laicoinfeudũ illt̾
in fcudum ꝑ eccłam recogno¬

Expanded text:
estire. Alia quoque tua dubitatio continebat utrum cum feudum alienatum repereris quod per te facile recuperare non potes, possis alicui laico in feudum illud in feudum per Ecclesiam recogno
Abbreviated transcription (Latin):
I princeps uoluĩt
remimmobilem
acciꝑe ab eis aliar
qͣm p̾sticit maioꝵ fuĩt uel e¬
quas pͣ̃gmatica sanictioẽ suꝑ
hoc ꝓmulgata. Ee ocilio.¬

Expanded text:
i princeps voluerit rem immobilem accipere ab eis aliam uam prestiterit maior fuerit vel equalis, pragmatica sanctione super hoc promulgata. Ex concilio
Abbreviated transcription (Latin):
sti de saraccns quidi
in captiuitate ccñt. qua¬
tundam xpĩanarumn
ros canim insidus et
machmanioibo occiderunt.

Expanded text:
sti de Saracenis qui cum in captivitate essent, quarumdam Christianarum viros insidiis et machinationibus occiderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
inducta. cumsinc qualibita
u cã idip̃m religiois obtentu
facere potiuss. ¶Portonci
predicta mułr iit̾atur inue¬
u suscepticẽ religiois Hĩtum
afsumpsisse. sictiuelit indorro¬

Expanded text:
inducta, cum sine qualibet tali causa, id ipsum religionis obtentu facere potuisset. Porro, licet praedicta mulier videatur in veli susceptione religionis habitum assumpsisse, si t
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ uir et uror una caro sint pi
copulam ꝯiugalemeffecti nec u¬
na pars. conu̾ti poilit ad dĩiet
alta mns̃cloitmnanẽ. profecto non
ẽ alt ꝯiugum iecipiendus adcb¬

Expanded text:
autem vir et uxor una caro sint per copulam conjugalem effecti nec una pars converti possit ad Dominum et altera in saeculo remanere: profecto non est alter conjugum recipiendus ad ob
Abbreviated transcription (Latin):
licet autrin hoe moto pecdere
federa. et utrunq p̾stito iura¬
ad p̾ficum tininum non fue¬
runt. numquid non pot̾rmus
de uiram̃ti religioẽ cegnoscere
qd̃. ad uiditium cedie non est
dubiumi ꝑtinere ut ruꝑta pa¬
cis federa reform̃tur. ¶De ĩ¬
gitur tantam discordiamui¬
tã pace cũ p̃dc̃o rege refor ⁊¬
utrum iusta sit quẽamoi̾ q̃
contia cum ꝓpoit coram ecciia¬

Expanded text:
licet hoc modo procedere foedera, et utrinque praestito juraad praefixum terminum non fuerunt, nunquid non poterimus de juramenti religione cognoscere, quod ad judicium Ecclesiae non est dubium pertinere, ut ruptae pacis foedera reformentur? Ne igitur tantam discordiamdam pacem cum praedicto rege reforutrum iusta sit quaerimonia, quam contra eum proponit apud Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
tia. ct ĩ. Cum igitur hincp¬
lures inde uõ sin̾t testos nuo
pautioros paucti quos non
solum auicisa s adũsa penit᷑
in quibꝰdam ostat testimoia
rectiisse. quiactiam ad mul¬
titual. nem tm̾ respicere non
opertet s ad testium qualita¬
tem et ad ip̃orum depoita qb¬

Expanded text:
t. Cum igitur hinc plures, inde vero sint testes numero pauciores producti, quos non solum diversa sed adversa penitus in quibusdam constat testimonia reddidisse, quia etiam ad multitudinem tantum respici non oportet, sed ad testium qualitatem, et ad ipsorum deposita, q
Abbreviated transcription (Latin):
autem effrenatam multitu¬
dinem testium resienari. no
dere non ꝑmictas. ita rudeli¬
cet ut si faucrit᷑. testium dcyo¬
sicioes ratas hr̃e uoluint q̃ a

Expanded text:
autem effrenatam multitudinem testium refrenari, pradere non permittas, ita videlicet, ut, si Faventini testium depositiones ratas habere voluerint, qua
Abbreviated transcription (Latin):
sucłitient ostenum mũde
andicu tm et fama. cum suꝑ
alus siqua forte iud̾antur cẽ
probata testes suit uł sols uel
tales qui non potim̃t protũe
macrimoĩo qd ioem clectus
dicitur otrarisse cum uidua
testes non fucre iecepti ꝓpt̃. ap.

Expanded text:
sufficienter ostensum, nisi de auditu tantum et fama, cum super aliis, si qua forte videantur esse probata, testes sint vel soli, vel tales, qui non potuerunt matrimonio quod idem electus dicitur contraxisse cum vidua, testes non fuere recepti, propter a
Abbreviated transcription (Latin):
constitit actatem et maichõ
quartam ꝓluctiot̾m testiu
cum uus sollempnitate sr̃
possessorio petiuisse. et ꝓpt̾
ram sniam̾i appellassc. nisi
forte nidices quartam ꝓluc¬
tioem negauerit pro co qd̃
uolucrunt efficratã multi¬
tudinem testium itficnait.
adhibita sollempnitate le¬
si in probãtioẽ defccerint in
cipensis log̾utĩs ꝯtempnan¬
tos. ¶ Et isi adco sit in pe¬
titorio iam ꝓcessum ut plene
possit de ꝓprictate liqutrt o
los cãm possessioĩs ad quã¬

Expanded text:
constiterit abbatem et monachos quartam productionem testium cum juris solemnitate super possessorio petivisse, seque priam sententiam appellasse, nisi forte judices quartam productionem negaverint, pro eo quod voluerint effrenatam multitudinem testium refrenare, adhibita solemnitate lesi in probatione defecerint, in expensas legitimas condemnantes. Et, nisi adeo sit in petitorio jam processum, ut plene possit de proprietate liquere, vos causam possessionis, ad qua
Abbreviated transcription (Latin):
testium quam in licta. quo
ruincipali negotio si suꝑ ar¬
ticulo incidenti fuissent li¬
te non ꝯtestata reccpit. rn
suꝑ toto negotio alior no¬

Expanded text:
testium quam in dicta. Quo principali negotio, sed super articulo incidenti fuissent, lite non contestata, receptae; unde, super toto negotio,
Abbreviated transcription (Latin):
tur uit̾ abtatem et moãchos
sã dionisu cxuna parte. et
abbatissam et moiales ex al¬
proprictate quam possessioe
prioratus de argento logio ui
dicib anob̾ ꝯmissa fuisset:¬

Expanded text:
tur inter abbatem et monachos Sancti Dionysii ex una parte, ac abbatissam et moniales proprietate quam possessione prioratus de Argentolio, sibi a nobis commissa fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
et moni alos suꝑ cã ꝓprictatis
prius uite̾ ingresse testes. pro¬
duxisset mula postinedum
possessioĩs uuiclitiura suspẽse
petitorio intentarũt ct ĩ. un¬

Expanded text:
et moniales, super causa proprietatis prius litem ingressae, testes produxissent in illa, postmodum possessionis judicium suspenso petitorio intentarunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
mandetis er pate nr̃a captło
ut clectioe̾m de alio non clit̾
clectum lict̃as nob̾ sub noie
maioris partis capituli desti¬
narunt. cum ꝯstet ꝑ attesta¬
ticõs pclictas longe maiorẽ
purtem capłi non fiuisse osci

Expanded text:
mandetis ex parte nostra capitulo, ut electionem de alio non differelectum litteras nobis sub nomine longe majoris partis capituli destinarunt, cum constet per attestationes praedictas longe majorem partem capituli non fuisse consciam
Abbreviated transcription (Latin):
hec durit prescntandos: cra¬
mines diligent᷑. et corũ dẽa
in publica recugi fatias mu¬
mm̃ta. d̃cmintiando funda¬
torib añclictis ui corumhe¬
redb ut receptioi testium
siuclint int̾sunt. et suꝑdm
tiatioẽ sic fcã. ꝯficifatias pu¬

Expanded text:
erit praesentandos, examines diligenter, et eorum dicta in publica reduci facias munimenta, denuntiando fundatoribus antedictis vel eorum haeredibus ut receptioni testium, si velint, intersint, et super denuntiatione sic fa
Abbreviated transcription (Latin):
cum cestes ipĩ licerent hec
longe ex̃ dictam ꝓuntiam
et lecum qd̃ ꝑtestos ydocosi
cãt probare parata.Si econ¬
tra fuit er adũso responsu.
hinc inde sollempnit̾ publi¬
dubitatis utium post publi¬
catioe̾m atiestationum suꝑ
illo. aticulo deteret testes. id

Expanded text:
i dicerent, hoc longe extra dictam provinciam et locum, quod per testes idoneos erat probare parata. Sed econtra fuit ex adverso responsum, hinc inde solemniter publidubitastis, utrum post publicationem attestationum super illo articulo deberent testes ad
Abbreviated transcription (Latin):
secutioe reu̾sa. ¶ ⁊ icet nob̾
non potiĩt legem impoe̾re
ut eam teneremur. ĩ. dictũ
tminum expedie. cum et
sccundum legittias sanct¬
ones lisq̃: in ꝯsistorio prin¬
cipis sꝑatur infcã absqu
dampno more intacta per¬

Expanded text:
secutione reversa, licet nobis non potuerit legem imponere, ut eum teneremur infra dictum terminum expedire, cum, et secundum legitimas sanctiones, lis quae in consistorium principis speratur inferri, absque damno morae intacta per
Abbreviated transcription (Latin):
su debos abstiacie. msi forte
id cibi soli pateret in quo caũ
ip̃m ꝑmuatim tantũmõ cuita¬
b̾. quãciui ab cccũa tolleratur
saltem ucrccũuc rubore sb̾fu¬
s̃us ꝓlatenti excessu satisfaccͣ
compellatur. ¶In articulo

Expanded text:
uc debes abstinere, nisi forte id tibi solo pateret. In quo casu ipsum privatim tantummodo evitabis, quamdiu ab ecclesia toleratur, ut saltem verecundiæ robore suffusus pro latenti excessu aliter satisfacere compellatur. In articulo
Abbreviated transcription (Latin):
os clĩcos et laicos impetra¬
tas eam coramuilicibus
ad quos obtempte fuciũt
sup quadam sũma peccuie
quam citem frat suo sc
mutuasse dicebãt ꝑ illam
gnalem el ausuiam ꝗdam
Sui quia inp̃cito comita¬
tu successẽat ꝯuenciunt.
ercipicnte itaq pcuratore
suo qd̃ cum adhuc frater

Expanded text:
os clericos et laicos impetratas, eam coram iudicibus, ad quos obtentae fuerant, super quadam summa pecuniae, quam eidem fratri suo se mutuasse dicebant, per illam generalem clausulam: quidam alii, quia in praedicto comitatu successerat, conuenerunt. Excipiente itaque procuratore suo, quod, quum adhuc frater
Abbreviated transcription (Latin):
qui non tamer plcĩtudine po¬
cestatis qua ex officu debito pos¬
sumus et debemus de stͣclito¬
rum crceiib ad corieptioe̾m
inquutͣ uĩtitem te macime
cãm et occaioẽm prestante in¬
quisitioe̾m ꝯmisimũs faticiti¬
dam. ¶Omibo cigo diligẽ¬

Expanded text:
 non tam ex plenitudine potestatis quam ex officii debito, quia possumus et debemus de subditorum excessibus ad correctionem inquirere veritatem, te maxime causam et occasionem praestante, inquisitionem commisimus faciendam. Omnibus ergo diligen
Abbreviated transcription (Latin):
petenti doãses. ¶Porio cu do¬
natio fuissi occulta et idõ suspi¬
tioẽ non careat. et clapioiam
anno nullus omĩno cancella¬
tiui apparet. nonimineito cre

Expanded text:
petenti donasses. Porro cum donatio fuisset occulta et ideo suspicione non careat et elapso jam anno nullus omnino cancellarius appareret, non immerito cre
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝯcedere nucdum offitiũ et
tibi retiriẽ prouẽtus. cum et
quis ꝯferendo ecclasticum be¬
nefitium partem prouẽtuum
sius usib retinere p̾sumat.
Et alibi cautum reꝑiatur inca¬

Expanded text:
to concedere nudum officium et tibi retinere proventus; cum et quis conferendo ecclesiasticum beneficium, partem proventuum suis usibus retinere praesumat; et alibi cautum reperiatur in ca
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ris non cũ de occurtis pos¬
sumus diumnare. ¶Quiaer¬
go contra ulud qd̾ prmi.⁊ fati¬
c̃ iuste p̾sunctatur pro nob̾
ꝯtulcras facultattm tibi ꝓte
probandi ꝯcessimus nor fuit
grauam s̃grã. nec ex malitia
s̾ ex benignitate ꝓcessit ¶A
ctiam de modo canoĩco fitez

Expanded text:
ris, non tamen de occultis possumus divinare. Quod ergo contra illud quod prima facie juste praesumebatur pro nobiscontuleras, facultatem tibi pro te probandi concessimus, non fuit gravamen sed gratia nec ex malitia, sed ex benignitate processit. Quod etiam de modo canonico fidem
Abbreviated transcription (Latin):
nere. et ipĩ acausa sua deci¬
tunt si crparte ip̃õrum pre¬
dictum iuram̃tum cum res
postulauĩt non fuit prestit.
tuant. qui procis petere et
ercipe. atq iuram̃tum de ca¬
lumpnia cum necesse fucĩt

Expanded text:
a decidant, si ex parte ipsorum praedictum juramentum, si res ita postulaverit, non fuerit praestitum: tuant, qui pro eis petere et excipere, atque juramentum de calumnia, cum necesse fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
tum ut cũ gn̾ale int̾clictu
tĩt fuĩt liceat eis ianuscia¬
usis. ercoĩcatis et iñt̾tuctis
erclusis: non pulsatis cam¬
unus supp̾ssa uoce celebra¬
re aiuna. ¶Recipientibo
autem signum crucis non
negamus quominus cisob
cum postulauint iniungat᷑.
qd et alus ꝑegrinis pot̾ mise¬

Expanded text:
tum ut cum generale interdictum terre fuerit liceat eis, januis clausis, excommunicatis et interdictis exclusis, non pulsatis campanis, suppressa voce, celebrare divina. Recipientibus autem signum crucis non negamus quominus eis, ob cum postulaverint injungatur, quod et aliis peregrinis potest mise
Abbreviated transcription (Latin):
mus mandatum apłicum ⁊̃
ad albates exteridi et ad resi¬
gnatioc̾m spũalium et tem¬
poralium que ruiuo pacto si
affectu aninui p̾ccaente utir̾¬
qr talit̾ acquinntur in quo

Expanded text:
mus mandatum apostolicum etiam ad abbates extendi et ad resignationem spiritualium et temporalium, que nullo pacto, sed affectu animi precedente, utrique taliter acqu
Abbreviated transcription (Latin):
et tab̾nas prorsus eiutent
nisi forte ca necessitatis in
tinẽ ꝯsticuti. ¶ ad alcas ⁊
taxillos non ludant nec hĩ
ugent ¶Clausa deferant i¬
is sellis pectoralib calcaribi
deauaratis. aut aliam super¬

Expanded text:
et tabernas prorsus evitent, nisi forte causa necessitatis in itinere constituti. Ad aleas et taxillos non ludant, nec huiusmodi  clausa deferant iis, sellis, pectoralibus et calcaribus deargentatis aut aliam super
Abbreviated transcription (Latin):
genus usurc ex̃cere pre¬
te possessioe̾m restituat de¬
bitori. si autem aliqo minꝰ
habet corcepto possessioli
cus usurarũ lucris insistat
ecclĩastici offitu ꝑiculũ pa¬
tiatur. nisi forte bñfitiur

Expanded text:
genus exercere praete possessionem restituat debitori. Si autem aliquod munus habet, eo recepto, possessio lidis usurarum lucris insistat, ecclesiastici officii periculum patiatur, nisi forte beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
melia ualec doliuinus asscre̾¬
tes ipm̃ cpm̃ mullius iuram̃ti
iunculis suꝑ hec posse ꝯstrgi
quem tñ ab soluimus quiaue¬
fanclissima coacties uirauit.
Dem regi francoriun.

Expanded text:
melia valde doluimus, asserentes ipsum episcopum nullius iuramenti vinculis super hoc posse constringi, quem tamen absolvimus, quia nefandissima coactione iuravit. Idem regi Francoru
Abbreviated transcription (Latin):
unquitur ad sccunda ũuclu¬
cĩt uota tranibuit. et in hoc ca
frat᷑ cuim uł soror non est s¬
et cancemetiam in quo clici
cur ꝯcumelia crcatoris solũ
ius matrimou cuta cum qui
reliquitur. Siuo alt fute¬
lum ꝯiugium us labatur
in heresimus transeat ad gẽ¬
tilitatis errorem non credurꝰ
qd᷑ in ioc cãu is qui relinqui¬
tur uiuente altõ possit ad
secũdas nuptias ꝯuolart. li¬
cet inhoc cãu maior appare¬
at ꝯtumelia creatoris. Nam
fideles ⁊ cristat. non tũ cit
ratum inter fideles at̾ ⁊ ue
nimet ratum cristit. quia
sacram̃tum fidci qd̾ scmel ẽ¬
admissum nõquam a mi¬
titur racum effrcit ꝯiugn
sacram̃tum. ut ip̃m ui ꝯiu
gibꝰ illo aurante ꝑcuret. nͨ
obstat qd̃ aquibodam forsã
obicitur qd̾ fidclis relictus ñ
debeat uirt suo siñculpar̾¬
uan. cũ in multis cãbo hec
ꝯtingat ut si alt̾ ouigium
incitatur. ¶Phanc respon¬
sice̾m quorũdam mautie ob

Expanded text:
nquitur ad secunda, si voluerit, vota transibit; et in hoc casfrater enim vel soror non est s: et canonem etiam in quo dicitur quod contumelia Creatoris solvit jus matrimonii circa eum qui relinquitur. Si vero alter fidelium conjugum vel labatur in haeresim vel transeat ad gentilitatis errorem, non credimus quod in hoc casu is qui relinquitur, vivente altero possit ad secundas nuptias convolare; licet in hoc casu major appareat contumelia Creatoris. Nam fideles existat, non tamen est ratum: inter fideles autem verum quidem et ratum existit. Quia sacramentum fidei, quod semel admissum nunquam amittitur, ratum efficit conjugii sacramentum, ut ipsum igibus illo durante perduret. Nec obstat quod a quibusdam forsan objicitur, quod fidelis relictus non debeat suo jure sine culpa privari, cum in multis casibus hoc contingat, ut si alter conjugum incidatur. Per hanc autem responsionem quorumdam malitiae ob
Abbreviated transcription (Latin):
hñnci priuil. qd non solum
confirmatiois sictiam doa̾tio¬
intrlligatur co mõ quo mag̾
posset ualcre clistinguendiũ
uidebatur ut idem he̾nricus.
lia docu̾icrt et alia ꝯfirauit
Cum cadem legittime nc̃ii¬
bita et possessa. trãn tamquã
tunc tradita et ꝯcessa. ac per¬

Expanded text:
Henrici privilegium, quod non solum confirmationis sed etiam donatiointelligatur eo modo quo magis posset valere, distinguendum utrique videbatur, ut idem Henricus alia donaverit et alia confirmaverit, cum eadem legitime nequibita et possessa; donari, tanquam tunc tradita et concessa. Donaver
Abbreviated transcription (Latin):
littis nisi hec adiectio. deigrã
ꝯparebat. ita qd̃ crlitis ip̃is
non mag̾ pottrat ꝯproban fu¬
isse sigilsum cunci quã lodo¬
rci. ¶ Instium̃tum quoqi sẽ¬
ttntic multis mocis inueicba¬
subscriptio instrum̃ti. cũ tñ
notuus in subscriptioc̾ ꝓfite¬
atur sc instriuntum manu
tum ut antiquius appareret.
In omib cciam impialibus
suiã. Quamius in corum a¬
liquibo m̃tio fca fucãt lutar¬
di qui cdicctatur doãtioẽm fe¬

Expanded text:
litteris nisi haec adjectio, Dei gratia, litteris nisi haec adjectio, Dei gratia, comparebat; ita quod ex litteris ipsis non magis poterat comprobari fuisse sigillum Henrici quam Lodoici. Instrumentum quoque sententiae multis modis inveniebaconscriptio instrumenti; cum tamen notarius in subscriptione profiteretur se instrumentum manu tum, ut antiquius appareret. In omnibus etiam imperialibus sententia, quamvis in eorum aliquibus mentio facta fuerit Luitardi, qui dicebatur donationem fe
Abbreviated transcription (Latin):
si lothanus legcixtur. qd̾ etiar
inde ꝯnicipoterat. quia sccũ¬
clum dispositict̾m aliarum li¬
iterarum init̾.l.et .t. non eãt
spatium nisi qd̾ potuissi una
lict᷑am contincit cum sccũdũ
heclita .d. que manis occupat
spatium. si hecluta .i. que mini¬
mum eccupat uiderctur fõmi¬
ta fuisse. Rursum cum cera si¬
guu ab int̾iori parte uctustissi¬
ma ce̾t ceraque poita caͣt abcr¬
teriori parte qiͣ ad or̃uatioc̾m
sigilli reces eat et molłꝰ. qd̾ cui
culigent᷑ inuestigatum fuiss
ccrto certius est comꝑtum. qd̃
subuctusto sigillo carta fuaͣt
ꝑforata et ꝑglutinum noue
fuit ipĩ carte subunctũ eadẽ
falsitatis spe̾m ꝑuitiosam u¬
delicet appoi̾tioc̾m sigillrcctera
uł falsa repta sunt uł falsata
odetl et ipmerrici priuile¬
gium ad fidem astrucridam
non uidebatur sufficcrt. quia
nec cãt publica maũ ꝯfectur.
nec sigillum habebat autenti
mine ppno nisi ultima inclic¬
tas udelicet. icꝰ. nec de cetĩs nͥ

Expanded text:
 Lotarius legeretur. Quod etiam inde cognosci poterat, quia secundum dispositionem aliarum litterarum inter L et T non erat spatium nisi quod potuisset unam litteram continere, cum secundum haec littera D, quae majus occupat spatium, sed haec littera I, quae minimum occupat, videretur formata fuisse. Rursus, cum cera sigilli ab interiori parte vetustissima esset, cera quae posita erat ab exteriori parte, quasi ad conservationem sigilli, recens erat et mollis. Quod cum diligenter investigatum fuisset, certo certius est compertum quod sub vetusto sigillo charta fuerat perforata et per glutinum novaefuit ipsi chartae conjunctum. Eadem falsitatis specie, per vitiosam videlicet appositionem sigilli, caetera el falsa reperta sunt vel falsata. Sed et ipsum Henrici privilegium ad fidem astruendam non videbatur sufficere; quia nec erat publica manu confectum nec sigillum habebat authentimine proprio, nisi ultima medietas, videlicet icus, nec de caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
p̾uicucet. ¶ 2 dec attestatioos
que ꝯtinebantur in instrum̾
tio luitardi udebatur eẽ ꝓba¬
ta. pottrant cioem aithicpã¬
tui nocum̃tum aliqod uro¬
gare. Cum int̾ allas ꝑscãs
et in alio uiditio recepte fiuis¬

Expanded text:
icet; nec attestationes quae continebantur in instrumentio Luitardi videbatur esse probata, poterant eidem archiepiscopatui nocumentum aliquod irrogare, cum inter alias personas et in alio judicio receptae fuis
Abbreviated transcription (Latin):
¶tingit int̾tium ut¬
adu̾se parti cogiimĩ plenius
crhibert uñ accicdit qd̾ occaioe̾
plura littigia suscitantur. et ĩ.
do primlegio uł maulgentia
s̃cu instrum̃to fuciͣtis itquisi¬
si pscute indice aut aliquib
prudentib uiris deputatũ ab
ipo. audiente parte õtia tr̃nõ¬

Expanded text:
tingit interdum quadverse parti cognimine plenius exhibere unde accidet quod occasione plurima litigia suscitantur  ut do privilegio vel indulgentia seu instrumento fueritis requisiti presente judice aut aliquibus prudentibus viris deputatis ab ipso audiente parte contrar
Abbreviated transcription (Latin):
que tñ totanacua itmanerat.
si q̃dam umago u debatur er
ea fuisse deleta quia cera m ei
purte noc in colore nec in pla¬
nitie relique parti similũ ip¬
parebat. Rñ non cpĩ s inpato¬
un. metuctate cciaio ymagi¬
buisse. nãm et ipo ũgillo nul¬
ic alit att̾e apparebãt nisi que
tirm̃ pprium cum hac adiccti¬
onc. deigia. designabar. sicũ
propriu̾it nom̃ ipius cpĩ fuc¬

Expanded text:
tamen tota vacua remanebat; sed quaedam imago videbatur ex ea fuisse deleta, quia certa in ea parte nec in colore nec in planitie reliquae parti similis apparebat. Unde non episcopuna medietate Caesaris imagibuisse. Nam et in ipso sigillo nullae aliae litterae apparebant, nisi quae nomen proprium cum hac adjectione Dei gratia designabant. Sed cum proprium nomen ipsius episcop