comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sex annorum oculorum lumen amisit.
sexagenarius uero recepit. Reliquũ uero
uitae suae ingaudio fuit: & cum bonopro¬
fectu timoris dĩ perrexit in pace. In hora
autem mortis suae. uocauit ad setobi¬
am filium suum & septem uiuenes fili¬
os eius nepotes suos dixitq eis Prope e¬
rit interitus niniuae. Non enim exci¬
dit uerbum dñi. Et fratres nr̃i quidis¬
persi sunt a terra israbel : reuertentur
ad eam. Om̃is autẽ deserta terra cius
replebitur : & domus dĩ quae in ea in¬
censa est re aedificabitur. Ibiq reuer¬
tentur om̃s timentes dm̃. Et relinquent
gentes idola sua & uenient in bierusa¬
lem & in babitabunt in ea & gaudebunt
in ea om̃s reges terrae adonantes regem is¬
rabel Audite ergo filii mei patrẽ ur̃m
Seruite dño inueritate : & inquirite ut fa¬
ciatis quae sunt placita illi. Et filus ue¬
stris mandate ut faciant iustitias &
elemosrnas ut sint memores dĩ . & be¬
nedicant dm̃ in om̃i tempore inueri¬

Expanded text:
sex annorum lumen oculorum amisit, sex annorum lumen oculorum amisit, sexagenarius vero recepit. Reliquum vero vitae suae in gaudio fuit, et cum bono profectu timoris Dei perrexit in pace. In hora autem mortis suae vocavit ad se Tobiam filium suum, et septem juvenes filios ejus nepotes suos, dixitque eis: Prope erit interitus Ninive: non enim excidit verbum Domini: et fratres nostri, qui dispersi sunt a terra Israel, revertentur ad eam. Omnis autem deserta terra ejus replebitur, et domus Dei, quae in ea incensa est, iterum reaedificabitur: ibique revertentur omnes timentes Deum, et relinquent gentes idola sua, et venient in Jerusalem, et inhabitabunt in ea, et gaudebunt in ea omnes reges terrae, adorantes regem Israhel audite ergo filii mei patrem vestrum servite Domino in veritate et inquirite ut faciatis quae sunt placita illi et filiis stris mandate, ut faciant iustitias et elemosynas, ut sint memores dei, et benedicant eum in omni tempore in ueri
Abbreviated transcription (Latin):
demnati erunt qui blasphemauerint te
Benedictiq erunt : qui aedificauerint¬
te. Tũ autẽ laetaberis in filiis tuis : qñm
om̃s benedicentur & congregabuntur
ad dñm. Beati om̃s qui diliguntte: &
qui gaudent super pacẽ tuã. Anima
mea benedic dñm: qñm liberauit hie¬
rus alem ciuitatẽ sũam. Beatus ero sĩ
fuerint reliquiae sẽminis mei : aduiden¬
dam claritatem hierus alem. Portachie¬
rusalem ex saphyro & smanagdo aedi¬
ficabuntur : & ex lapide preciõsõ omnis
circuitus murorum eius. Ex lapide can¬
dido &mundo om̃s plateae euis sternen¬
tur: & peruicos euis alleluia cantabit᷑
Benedictus dñs qui ex altauit eã . ut sit re¬
gnum eus insaecula saeculorũ supereã
Amen Et consummati sunt sermones
tobiae. Et post ea quã illuminatus est
uixit annis qua draginta duobus: &uidit
filios nepotum sũorum. Completisitaq
annis centũ duo decim: sepultus est hono¬
rifice inniniue. Iuinquaginta nanque

Expanded text:
demnati erunt omnes qui blasphemaverint te: demnati erunt omnes qui blasphemaverint te: benedictique erunt qui aedificate tu autem laetaberis in filiis tuis quoniam omnes benedicentur et congregabuntur ad Dominum beati omnes qui diligunt te et qui gaudent super pace tua anima mea benedic Dominum quoniam liberavit Hierusalem civitatem suam beatus ero si fuerint reliquiae seminis mei ad videndam claritatem Hierusalem portae Hierusalem ex sapphyro et zmaragdo aedificabuntur et ex lapide pretioso omnis circuitus murorum eius ex lapide candido et mundo omnes plateae eius sternentur et per vicos eius alleluia cantabitur benedictus Dominus qui excitavit eam ut sit regnum eius in saecula saeculorum super eam amen et consuTobiae. Et postquam illuminatus est Tobias, vixit annis quadraginta duobus, et vidit filios nepotum suorum. Completis itaque annis centum duobus, sepultus est honorifice in Ninive. Quinquaginta namque et
Abbreviated transcription (Latin):
mini illi: regemq saeculorum exaltate
in operibus ur̃is. Ego autẽ in terra capti¬
uitatis meae confitebor illi: qñm osten¬
dit maiestatem suã in gentẽ peccatricẽ
Conuertimini itaq peccatores. & facite
ustitiam coraem dõ: credentes quod faciat
uobiscum miseri cordiam suam. Ego autẽ
& anima mea : in eo laetabimur. Benedi¬
cite dĩm om̃s electi eius: agite dies laeti¬
tiae & confitemini illi. Hierus alem cuui¬
tas dĩ castigauit te dñs in operib: manu¬
um tuarũ : Confitere dño inbonis & be¬
nedic dm̃ saeculorum : ut re aedificet in
tẽ tabernaculũ suũ. & reuocet ad te om̃s
captiuos & gaudeas in om̃ia saecula sae¬
culorum lũce splendida fulgebis &
om̃s fines terrae ad orabunt te Nationes
ex longinquo ad teuenient. & munera de¬
ferentes adorabunt dñm inte : & terram
tuam in scificatione habebunt Nomen
enim magnum inuocabunt inte. Male¬
diea erunt qui contempserint te : & con¬

Expanded text:
mini illi regemque saeculorum exaltate mini illi regemque saeculorum exaltate in operibus vestris ego autem in terra captivitatis meae confitebor illi quoniam ostendit maiestatem suam in gentem peccatricem convertimini itaque peccatores et facite iustitiam coram Deo credentes quod faciat vobiscum misericordiam suam ego autem et anima mea in eo laetabimur benedicite Dominum omnes electi eius agite dies laetitiae et confitemini illi Hierusalem civitas Dei castigavit te Dominus in operibus manuum tuarum confitere Domino in bonis et benedic te tabernaculum suum, et revocet ad te omnes captivos, et gaudeas in omnia saecula saeculorum. Luce splendida fulgebis: omnes fines terrae adorabunt te. Nationes ex longinquo ad te venient: et munera deferentes, adorabunt in te Dominum, et terram tuam in sanctificationem habebunt. Nomen enim magnum invocabunt in te. Maledicti erunt qui contempserint te: et con
Abbreviated transcription (Latin):
utor. Tempus est ergo : ut reuertar ad
eum qui me misit. Uos autẽ benedicite
dnm : & narrate omia minaebilia eius
Et cum baec dixisset ab aspectu eorum
ablatus est: & ultroc eum uidere non po¬
tuerunt. Tunc prostrati perhoras tres
in faciem benedixerunt dm̃ : & exurgen¬
tes narrauerunt̃ om̃ia mirabilia eius
A periens autem tobias senior os suũ:
benedixit dñm & dixit. Magnus es dñe
in aeternum : & in om̃ia saecula regnum
tuum. Inm tũ flagellas & saluas de¬
ducis adinferos & reducis : & non est qui ef¬
fugiat manum tuam. Confitemini dño
filii isrł & in conspectu gentium laudate
eum. Qñm ideo dispersit uos inter gentes
quae ignonant eum : ut uos narretis mi¬
rabilia cius. & faciatis scne eos quia non
est alius ds̃ om̃i potens praeter eũ Ipse
castigauitnos propter iniquitates nr̃as
& ipsẽ saluauit nos propter misericor¬
diam sũam. Aspicite ergo quae fecit uo¬
biscum & cum timore & tremore confite¬

Expanded text:
utor tempus est ergo ut revertar ad utor tempus est ergo ut revertar ad eum qui me misit vos autem benedicite Deum et narrate omnia mirabilia eius et cum haec dixisset ab aspectu eorum ablatus est et ultra eum videre non potuerunt tunc prostrati per horas tres in faciem benedixerunt Deum et exsurgentes narraverunt omnia mirabilia eius aperiens autem Tobias senior os suum benedixit Dominum et dixit magnus es Domine in aeternum et in omnia saecula regnum tuum quoniam tu flagellas et salvas deducis ad infernum et reducis et non est qui effugiat manum tuam confitemini Domino filii Israhel et in conspectu gentium laudate eum quoniam ideo dispersit vos inter gentes quae ignorant eum ut vos narretis mirabilia eius et faciatis scire eos quia non est alius Deus omnipotens praeter eum ipse castigavit nos propter iniquitates nostras et ipse salvabit nos propter misericordiam suam aspicite ergo quae fecit vobiscum et cum timore et tremore confite
Abbreviated transcription (Latin):
cum ieunio: & elemosyna magis quam
thesauros auri condere. Iñm edemosina
a morte liberat: & ipsa est quae purgat
peccata & facit inuenire uitã aeternã
qui autem faciunt peccatum & iniqui¬
tatẽ: hostes sunt animae sũae. Manife¬
sto ergo uobis ueritatem : & non abscon¬
dam a uobis sermonẽ occultũ Quando
orebas cum lacrimis & sepeliebas mortu
os & derelinquebas praendiũ & mortu¬
os abscondebas perdiem in domotua
& nocte sepeliebas: ego obtuli oblationẽ
tuam dño. Et quia acceptus eras dõ. ne¬
cesse fuit ut temptatio probaret te Et
nunc misit me dñs ut curarem te: & sa¬
raam uxorem filiitui adaemonio li¬
berarem. Ego enim sum raphael ange¬
lus : unus ex septem qui astamus ante
dñm. Cumq haec audissent turbatis.
re Et enim cum essem uobiscum: peruolun¬
tatẽ dĩ enam Ipsũm benedicite : & cantate
illi. Uidebar quidem uobiscum mandu¬
care &bibere: sed ego cibo inuis ibili & po¬
tu qui ab hominibus uideri non potest

Expanded text:
cum jejunio, et eleemosyna magis quam cum jejunio, et eleemosyna magis quam thesauros a morte liberat et ipsa est quae purgat peccata et faciet invenire vitam aeternam qui autem faciunt peccatum et iniquitatem hostes sunt animae suae manifesto ergo vobis veritatem et non abscondam a vobis sermonem occultum quando orabas cum lacros, et derelinquebas prandium tuum, et mortuos abscondebas per diem in domo tua, et nocte sepeliebas eos, ego obtuli orationem tuam Domino. Et quia acceptus eras Deo, necesse fuit ut tentatio probaret te. Et nunc misit me Dominus, ut curarem te, et Saram uxorem filii tui a daemonio liberarem. Ego enim sum Raphael angelus, unus ex septem, qui astamus ante Dominum. Cumque haec audissent, turbati sunt, re. Etenim cum essem vobiscum, per voluntatem Dei eram: ipsum benedicite, et cantate illi. Videbar quidem vobiscum manducare, et bibere: sed ego cibo invisibili, et potu, qui ab hominibus videri non p
Abbreviated transcription (Latin):
ei Quid possumus dare uiro isti scõqui uenit
tecũ : Respondens tobias : dixit patrisuo
Pater quã mercedẽ dabimus ei : Aut quid
dignum poterit esse beneficiis eius : Ale
duxit & reduxit sanum : pecuniam agabae¬
lo ipse suscepit. Uxorem ipse me habe¬
re fecit : & daemonium ab ea ipse com¬
pescuit. Gaudium parentibus euis fecit :
me ipsum adeuoratione piscis eripuit.
bonis om̃ibus per eum repleti sumus:
quidilli ad haec dignum poterimus da¬
re : Sed peto te pater ut roges eum: si
forte dignabitur medietate de om̃ibus
quae allata sunt sibi assumere. Et uocan¬
partem : & rogare coeperunt ut dignare¬
tur dimidiamꝰ partem om̃ium quae at¬
tulerant acceptam habere. Tunc dixit
eis occulte. Benedicite dm̃ caeli. & coroem
om̃ibus uiuentibus confitemini ei : qnm̃
fecit uobiscum misericordiam sũam. Et¬
enim sacramentum regis absconderebo¬
num est: opera autem dĩ reuelare & con¬
fiteribonorificum est. Bona est oratio

Expanded text:
ei: Quid possumus dare viro isti sancto, qui venit ei: Quid possumus dare viro isti sancto, qui venit tecum? Respondens Tobias, dixit patri suo: Pater, quam mercedem dabimus ei? aut quid dignum poterit esse beneficiis ejus? Me duxit et reduxit sanum, pecuniam a Gabelo ipse recepit, uxorem ipse me habere fecit, et daemonium ab ea ipse compescuit, gaudium parentibus ejus fecit, me ipsum a devoratione piscis eripuit, bonis omnibus per eum repleti sumus. Quid illi ad haec poterimus dignum dare? Sed peto te, pater mi, ut roges eum, si forte dignabitur medietatem de omnibus, quae allata sunt, sibi assumere. Et vocanpartem: et rogare coeperunt, ut dignaretur dimidiam partem omnium, quae attulerant, acceptam habere. Tunc dixit eis occulte: Benedicite Deum coeli, et coram omnibus viventibus confitemini ei, quia fecit vobiscum misericordiam suam. Etenim sacramentum regis abscondere bonum est: opera autem Dei revelare et confiteri honorificum est. Bona est oratio
Abbreviated transcription (Latin):
dio. Cumq ad orassent dm̃ & grãs egis¬
sent : consederunt: Tunc sũmens tobias
de felle piscis: linuut oculos patrisũo
Et sustinens quasĩ dimidia ferebora:
coepit albugo ex oculis eius quasi mem¬
braenum oui egredi. Quem apprehen¬
dens tobias trcexit ab oculis eius statimq
uisum recepit. Et glorificabant dm̃ ipsẽ
uidelicet &uxor eus : & om̃s qui sciebant
cum. Dixitq tobias. Benedico te dñe
ds̃ isrochel qnm̃ tu castigasti & tu salua¬
stime : &ecce uideo tobiam filium meũ
sed & pecunia quam receperat agabae¬
lo Et narrauit parentib: suis omĩa be¬
neficia dĩ quae fecisset circa eum. per
hominẽ qui eũ duxerat. Ueneruntq
achior & nabath consobrini tobiae gau¬
dentes ad tobiam congratulantes ei :¬
de om̃ibus bonis quae circa illum osten¬
derat ds̃ Et per septẽ dies epulantes
om̃s gaudio magno gauisi sunt Tunc
uocauit ad se tobias filium suũ. dixitq

Expanded text:
dio. Cumque adorassent Deum, et gratias egisdio. Cumque adorassent Deum, et gratias egissent, consederunt. Tunc sumens Tobias de felle piscis, linivit oculos patris sui. Et sustinuit quasi dimidiam fere horam: et coepit albugo ex oculis ejus, quasi membrana ovi, egredi. Quam apprehendens Tobias traxit ab oculis ejus, statimque visum recepit. Et glorificabant Deum, ipse videlicet, et uxor ejus, et omnes qui sciebant eum. Dicebatque Tobias: Benedico te, Domine Deus Israel, quia tu castigasti me, et tu salvasti me: et ecce ego video Tobiam filium meum.sed et illa pecunia, quam receperat a Gabelo: et narravit parentibus suis omnia beneficia Dei, quae fecisset circa eum per hominem qui eum duxerat. Veneruntque Achior et Nabath consobrini Tobiae, gaudentes ad Tobiam, et congratulantes ei de omnibus bonis, quae circa illum ostenderat Deus. Et per septem dies epulantes, omnes cum gaudio magno gavisi sunt.  Cvocavit ad se Tobias filium suum, dixitque
Abbreviated transcription (Latin):
piscis : erit enim nec essarium:. Tulit
itaq tobias exfelle illo : & abierunt
Anna uero sed ebat secus uiã quottdie
in supercilio montis: unde respicere¬
poterat de longinquo. Et dum ex eodẽ loco
speculcretur aduentũ eius : uidit alonge
& ilico cognouit uenientẽ filium suum
Currensq nuntiauit uiro suo dicens. Ecce
uenit filius tuus. Dixitq rxphael adto¬
biam. At ubi introieris in domũ tuam :
statim ad ora dñm dm̃tuum. Et grãs
agens ei : accede ad patrem tuum & oscu¬
lare eum. Statimq linies super oculos
eius ex felle isto piscis: quod portas tecũ
Scias enim qm̃ mox aperientur oculi eiꝰ
& uidebit patertuus lumen caeli : & in
aspectu tuo gaudebit. Tunc praecucur¬
rit canis qui simul fuerat in uia : & qua
gaudebat. Exurgens caecus pater coe¬
pit offendens pedibus currere : & data
manu puero occurrit obuiam filio sũo
Et suscipiens osculatus est eum cũ uxore
sua : & coeperunt ambo flere praegau¬

Expanded text:
piscis: erit enim necessarium. Tulit piscis: erit enim necessarium. Tulit itaque Tobias ex felle illo, et abierunt. Anna autem sedebat secus viam, quotidie in supercilio montis, unde respicerepoterat de longinquo. Et dum ex eodem loco specularetur adventum ejus, vidit a longe, et illico agnovit venientem filium suum: currensque nuntiavit viro suo, dicens: Ecce venit filius tuus: Dixitque Raphael ad Tobiam: At ubi introieris domum tuam, statim adora Dominum Deum tuum: et gratias agens ei, accede ad patrem tuum, et osculare eum. Statimque lini super oculos ejus ex felle isto piscis, quod portas tecum. Scias enim quoniam mox aperientur oculi ejus, et videbit pater tuus lumen coeli, et in aspectu tuo gaudebit. Tunc praecucurrit canis, qui simul fuerat in via: Et quasgaudebat. Et consurgens caecus pater ejus, coepit offendens pedibus currere, et data manu puero, occurrit obviam filio suo. Et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua, et coeperunt ambo flere prae gau
Abbreviated transcription (Latin):
paterm̃s & mater mea modo dies com¬
putant : & cruciatur sp̃s eorum in ipsis
Cumq uerbis multis rogaret raguhel tobi¬
am. & ille eum nulla rxtione uellet au¬
dire : tradidit ei saraam & dimidiam par¬
tem om̃is substantiae suae. in pueris in
tem dimisit eũ a sedicens. Angelus dñi
sc̃s sit initinere ur̃o perducatq uos in co¬
lumes : & inueniatis om̃ia recte circa
comparentes ur̃os. & uideant oculi mei
filios ur̃os priusquã moriar. Et appre¬
hendentes parentes filiam suã osculati
sunt eam : & dimiseruntire. Mlonentes
cam honorare soceros diligere ma¬
ritum. regere familiam gubernare do¬
contraniniue un decimo die Dix̃q
angelus. Tobias frater : scis quẽ ad mo¬
dum reliquisti patrẽ tuum Si placet
itaq tibi praecedamus: & lento gradu
sequentur iter nr̃m familiae simul
cum coniuge tua & cum animalibus
Cumq hoc placiusset ut irent: dixit
raphael ad tobiam. Tolle tecũ ex felle

Expanded text:
pater meus et mater mea modo dies compater meus et mater mea modo dies computant, et cruciatur spiritus eorum in ipsis. Cumque verbis multis rogaret Raguel Tobiam, et ille eum nulla ratione vellet audire, tradidit ei Saram, et dimidiam partem omnis substantiae suae in pueris, in tem dimisit eum a se, dicens: Angelus Domini sanctus sit in itinere vestro, perducatque vos incolumes, et inveniatis omnia recte circa parentes vestros, et videant oculi mei filios vestros priusquam moriar. Et apprehendentes parentes filiam suam, osculati sunt eam, et dimiserunt ire: monentes eam honorare soceros, diligere maritum, regere familiam, gubernare docontra Niniven, undecimo die. Dixitque angelus: Tobia frater, scis quemadmodum reliquisti patrem tuum. Si placet itaque tibi, praecedamus, et lento gradu sequantur iter nostrum familiae, simul cum conjuge tua, et cum animalibus. Cumque hoc placuisset ut irent, dixit Raphael ad Tobiam: Tolle tecum ex felle
Abbreviated transcription (Latin):
est. & nemo illi reddit pecuniam: Coe¬
pit autem contristarinmis ipse & anna
uxor eus cum eo : & coeperunt ambo
simul flere eo quod die statuto minime
reuerteretur filius eorum ad eos. Elebat
igitur mater eius irremediabilibus lacri¬
mis : atque dicebat. heu me filimi : ut
quid te misimus peregrinari lumen o¬
culorum nrõrum baculũ senectutis
nr̃ae. solatium uitae nrãe. sp̃e poste¬
ritatis nr̃ae : Om̃ia simul inte uno habentes:
te non debuimus dimittere a nobis . Cui
dicebat tobias. Tace : & noli turbari Sa¬
nus est filius nr̃ Satis fidelis est uir ille
cũ quo misimus cum. Illa autẽ nullo mo¬
do consolari poterat: sed quottidie exi¬
liens circums piciebat &circumibat uias
om̃s perquas spes remeandi uidebatur
ut procul uideret eum si fieri posset ueni¬
entem. At uero roguhel dicebat ad
generum suum. Ma ne hic & ego mictã
nuntiũ salutis dete ad tobiam patrem
tuũ Cui tobias dixit. Ego noui. quia

Expanded text:
est, et nemo reddet illi pecuniam? Coeest, et nemo reddet illi pecuniam? Coepit autem contristari nimis ipse, et Anna uxor ejus cum eo: et coeperunt ambo simul flere: eo quod die statuto minime reverteretur filius eorum ad eos. Flebat igitur mater ejus irremediabilibus lacrymis, atque dicebat: Heu! heu! me, fili mi, ut quid te misimus peregrinari, lumen oculorum nostrorum, baculum senectutis nostrae, solatium vitae nostrae, spem posteritatis nostrae! Omnia simul in te uno habentes, te non debuimus dimittere a nobis. Cui dicebat Tobias: Tace, et noli turbari, sanus est filius noster: satis fidelis est vir ille, cum quo misimus eum. Illa autem nullo modo consolari poterat, sed quotidie exsiliens circumspiciebat, et circuibat vias omnes, per quas spes remeandi videbatur, ut procul videret eum, si fieri posset, venientem. At vero Raguel dicebat ad generum suum: Mane hic, et ego mittam nuntium salutis de te ad Tobiam patrem tuum. Cui Tobias ait: Ego novi, quia
Abbreviated transcription (Latin):
possum. Tunc raphael assumens quattu¬
or exseruis racgubelis & duos camelos
in rages ciuitatem medorum perrexit
Et inueniens gabaelum. deditq: ei crrogra¬
phum suum : & recepit omnem pecuni a
Indicauitq ei de tobia filio tobiae om̃ia
quae gesta sunt: fecitq eum secum ueni¬
re adnuptias. Cumq ingressus eẽt. domũ
raguhelis: inuenit tobiam discumbentẽ
Et exiliens osculati sunt se inuicẽ : & fle
ctio super uxorem tuam & super paren¬
tes ur̃os : & uideatis filios ur̃os & filios
filiorum urorum usque intertiam &
quartam generationem. Et sit semen
uestrum benedictum adõ ifrabel: qui re¬
gnat in saecula saeculorum. Cumq om̃s
dixissent amen accesserunt ad conuiuiũ:
sed & cum timore dñi nuptiarũ conuiui¬
um exercebant: Cum uero moraes face¬
ret tobias ccuisa nuptiarum : sollicitus
erat pater eius tobias dicens. Putas qua¬
re moratur filius m̃s aut quare deten¬
tus est ibi: Putaspe gabaelus mortuus

Expanded text:
possum tunc Rafahel adsumens quattupossum tunc Rafahel adsumens quattuor ex servis Raguhelis et duos camelos in Rages Medorum perrexit et inveniens Gabelum dedit ei chirografum suum et recepit omnem pecuniam indicavitque ei de Tobia filio Tobiae omnia quae gesta sunt fecitque eum secum venire ad nuptias cumque ingressus esset domum Raguhelis invenit Tobiam discumbentem et exiliens osculati sunt se alterutrum flevictio super uxorem tuam et super parentes vestros et videatis filios vestros et filios filiorum vestrorum usque in tertiam et quartam generationem et sit semen vestrum benedictum a Deo Israhel qui regnat in saecula saeculorum cumque omnes dixissent amen accesserunt ad convivium sed et cum timore Domini nuptiarum convivium exercebant cum vero moraret Tobias, causa nuptiarum, sollicitus erat pater ejus Tobias, dicens: Putas quare moratur filius meus, aut quare detentus est ibi? Putasne Gabelus mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
or arietes occidi fecit: & parari epulas
om̃ib: uicinis suis cunctisq amicis. Et
adiurauit ragubel tobiam : ut duas ebdo¬
madas morarentur apud eũ. De om̃ibus
autem quae possidebat ragubel dimidi¬
am partẽ dedit tobiae : & fecit hanc
scripturam ut pars dimidia quae super¬
erat post obitum eorum tobis dominio
deueniret NTunc uocauit ad sẽ tobias an¬
gelum quem quidẽ hominẽ aestimabat
dixitq ei. Atarias frater peto ut au¬
scultes uerba mea. Sime ipsum tradã¬
tibi seruum : non ero condignus proui¬
dentiae tuae. Tamen obsecro te ut as¬
sumas tibi animalia siue seruitia : & ua¬
das ad gabalum in rages ciuitatẽ medorũ
Reddasq ei crrographum sũum & recipias
ab eo pecuniam : & roges eum uenire ad
nuptias meas Scis enim ipse : qñm nume¬
rat dies paterm̃s. Et si tardauero una die
plus: contristabitur anima euis. Et cer¬
te uides quo modo ragubel coniurauerit
me : cuius adurtementum spernere non

Expanded text:
or arietes occidi fecit, et parari epulas or arietes occidi fecit, et parari epulas omnibus vicinis suis, cunctisque amicis. Et adjuravit Raguel Tobiam, ut duas hebdomadas moraretur apud se. De omnibus autem, quae possidebat Raguel, dimidiam partem dedit Tobiae: et fecit  Al. add. hanc scripturam, ut pars dimidia, quae supererat post obdeveniret tunc vocavit ad se Tobias angelum quem quidem hominem aestimabat et dixit ei Azarias frater peto ut auscultes tibi servum, non ero condignus providentiae tuae. Tamen obsecro te, ut assumas tibi animalia sive servitia, et vadas ad Gabelum in Rages civitatem Medorum, reddasque ei chirografum suum et recipias ab eo pecuniam et roges eum venire ad nuptias meas scis enim ipse quoniam numerat dies pater meus et si tardavero una die plus contristatur anima eius et certe vides quomodo Raguhel coniuraverit me cuius adiuramentum spernere non
Abbreviated transcription (Latin):
si ad eam: Cumq parassent fossam reuer¬
sus roeguhel ad uxorem suam dixit ei
Mit te unam ex ancillis tuis. & uideat sĩ
Quae ingressa cubiculum : repperitq
eos saluos & in columes secum pariter
dormientes. Et reuersa : nuntiauit bo¬
num nuntium. Et benedixerunt dm̃
roeguhel uidelicet & anna uxor eius.
& dixerunt. Benedicimus te dñe ds̃ is¬
rochel: quia non contigit nobis quem¬
admodum putabamus Pecisti enĩ no¬
biscum miseri cordiam tuam : & exclusi¬
sti a nobis inimicum persẽquentem nos¬
Misertus es autẽ duobus unicis. Pac
eos dñe implenius benedicere te: &
sacrificium tibi laudis tuae & suae sa¬
nitatis offerre ut cognoscat uniuersi¬
tas gentium quia tũ es ds̃ solus in u¬
niuersa terra. Statimq praecepit
seruis suis rocguhel ut replerent fossam
quam fecerant . prius quã illucesceret
Uxori autem suae dixit ut instrueret
conuiuium : & praepararet om̃ia quae
incibos eraent iter agentibus necessaria

Expanded text:
si ad eam. Cumque parassent fossam, reversi ad eam. Cumque parassent fossam, reversus Raguel ad uxorem suam, dixit ei: Mitte unam ex ancillis tuis, et videat si Quae ingressa cubiculum, reperit eos salvos et incolumes, secum pariter dormientes. Et reversa, nuntianum nuntium et benedixerunt Deum Raguhel videlicet et Anna uxor eius et dixerunt benedicimus te Domine Deus Israhel quia non contigit nobis quemadmodum putabamus fecisti enim nobiscum misericordiam tuam et exclusisti a nobis inimicum perseMisertus es autem duobus unicis. Fac ees, Domine, plenius benedicere te: et sacrificium tibi laudis tuae et suae sanitatis offerre, ut cognoscat universitas gentium, quia tu es Deus solus in universa terra. Statimque praecepit servis suis Raguel, ut replerent fossam, quam fecerant, priusquam elucesceret. Uxori autem suae dixit, ut instrueret convivium, et praepararet omnia quae in cibos erant iter agentibus necessaria.
Abbreviated transcription (Latin):
uingemur. Tercia autẽ trxnsacta nocte :¬
in nr̃o erimus coniugio. Filii quippes cõ¬
rum sumus: & non possumus ita coniun¬
gi sicut gentes quae ignorant dm̃ Sur¬
gentes autem pariter instanter orabant
ambo simul ut sanitas daretur eis Di¬
xitq tobias. Dñe ds̃ patrum nr̃orum
benedicant te caeli & terra. mare & fon¬
tes & flumina & om̃is creatura quae
in eis sunt. Tũ fecisti adam delimo ter¬
rae : dedistiq ei aduitoriũ euam. Et nunc
dñe tũ scis quia non luxuriae causa ac¬
cipio sororem meam. sed sola posteritatis
dilectione : in qua benedicatur nomen
tuum insaccula saeculorum. Dixit itaq
saraa Miserere nobis dñe miserere no¬
bis : & consenes camus ambo pariter sa¬
ni. Et factum est circa pullorum cantũ.
arcessiri iussit ragubel scruos suos: & ab¬
ierunt pariter ut foderent sepulcbrum
Dicebat enim ne sĩmili modo euenerit ei:
quo & caeteris illis sẽptem qui sunt ingres¬

Expanded text:
iungimur tertia autem transacta nocte iungimur tertia autem transacta nocte in nostro erimus coniugio filii quippe sanctorum sumus et non possumus ita coniungi sicut et gentes quae ignorant Deum surgentes autem pariter instanter orabant ambo ut sanitas daretur eis dixitque Tobias Domine Deus patrum nostrorum benedicant te caeli et terra et mare fontes et flumina et omnis creatura tua quae in eis sunt tu fecisti Adam de limo terrae dedistique ei adiutorium Evam et nunc Domine tu scis quia non luxuriae causa accipio sororem meam sed sola posteritatis dilectione in qua benedicatur nomen tuum in saecula saeculorum dixit itaque Sarra miserere nobis Domine miserere nobis et consenescamus ambo pariter sani et factuaccersiri jussit Raguel servos suos, et abierunt cum eo pariter, ut foderent sepulcrum. Dicebat enim: ne forte simili modo evenerit ei, quo et caeteris illis septem viris qui sunt ingres
Abbreviated transcription (Latin):
Et nunc noli dubium gerere : quod tibi eã
tracdã Et apprebendens dexteram filiae
suae: dexterae tobiae tic didit dicens
ds̃ abrabam & ds̃ isaac & d̃ iacobsit uo¬
biscum : & ipse conungat uos impleatq
benedictionem suam in uobis. Et acce
pta carta fecerunt conscriptionẽ coniu¬
gii : & post haet epulati sunt benedicen¬
uxorem suam: & praecepit ei ut praepa¬
raret alterum cubiculũ. Et introduxit
in cum saraam filiam sũam : & lacrima¬
ta est. Dixitq ei. lorti animo esto filia
mi Dñs caeli det tibi gaudium. protae¬
ad eam Recordatus itaq tobias sermo¬
nem angeli. protulit de cassidile suo par¬
tem iecoris : posuitq eam sũper carbones
uiuos. Tunc raphael angelus appreben¬
dit demonium : & religauit eum in deser¬
to superioris a egrpti Tunc hortatus ẽ¬
uirginem tobias : dixitq ei. Saraa exur¬
ge de precemur dm̃ hodie & craes & secun¬
dum erces : quia istis tribus noctibus dõ

Expanded text:
et nunc noli dubium gerere quod tibi eam non et nunc noli dubium gerere quod tibi eam non tradam et adprehendens dexteram filiae suae dexterae Tobiae tradidit dicens Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob sit vobiscum et ipse coniungat vos impleatque bepta charta, fecerunt conscriptionem conjugii. Et post haec epulati sunt, benedicenuxorem suam, et praecepit ei ut praepararet alterum cubiculum. Et introduxit illuc Saram filiam suam, et lacrymata est. Dixitque ei: Forti animo esto, filia mea: Dominus coeli det tibi gaudium pro taead eam. Recordatus itaque Tobias sermonum angeli, protulit de cassidili suo partem jecoris, posuitque eam super carbones vivos. Tunc Raphael angelus apprehendit daemonium, et religavit illud in deserto superioris Aegvirginem Tobias dixitque ei Sarra exsurge deprecemus Deum hodie et cras et secundum cras quia istis tribus noctibus Deo
Abbreviated transcription (Latin):
Benedictio tibi sit filimi: quiaboni &opti¬
mi uiri filius es. Et annauxor cius & saraa¬
filia ipsorum : lacrimatae sunt. Post quam
autẽ locuti sunt: praecepit raguhel occidi
arietem & parari conuuuum. Cumq hor¬
taretur eos discumbere ad prandium to¬
bias dixit hic ego hodie non manducabo
ne que bibam : nisi prius petitionem meã
confirmes & promictas michi dare sara¬
am filiam tuã Iuo audito uerbo raguhel
expauit : sciens quid euenerit illis septẽ
uiris Et timere coepit : ne forte huic simi¬
liter accideret. Et cumnutaret & nonda¬
ret ullum petenti responsum: dixit ei an¬
gelus Noli timere dare illã isti. qnm hu¬
ic timenti dm̃ debetur conuix filiatua:
propter ea alius non potuit habere illã
Tunc dixit racguhel Non dubito quod
ds̃ preces & lacrimas meas in conspectu
suo admiserit : & credo qñm ideo uos fe¬
cit ad me uenire ut ista conuingeretur
cognationi suae secundum legem morsi

Expanded text:
Benedictio sit tibi, fili mi, quia boni et optiBenedictio sit tibi, fili mi, quia boni et optimi viri filius es. Et Anna uxor ejus, et Sara ipsorum filia, lacrymatae sunt. Postquam autem locuti sunt, parietem et parari convivium cumque hortaretur eos discumbere ad prandendum Tobias dixit hic ego hodie non manducabo neque bibam nisi prius petitionem meam confirmes et promittas mihi dare Sarram filiam tuam quo audito verbo Raguhel expavit sciens quid evenerit illis septem viris et timere coepit ne forte et huic similiter accideret et cum nutaret et non daret ullum petenti responsum dixit ei angelus noli timere dare illam isti quoniam huic timenti Deum debetur coniux filia tua propterea alius non potuit habere illam tunc dixit Raguhel non dubito quod Deus preces et lacrimas meas in conspectu suo admiserit et credo quoniam ideo vos fecit ad me venire ut ista coniungeretur cognationi suae secundum legem Mosi
Abbreviated transcription (Latin):
dauero nocte : in copulatione scõrum pa¬
triarcharum admitteris. Tercia autem
nocte : benedictionẽ consẽqueris ut filii
ex uobis incolumes procreentur. Transa¬
cta autẽ tercia nocte accipies uirginem
cum timore dñi amore filiorum magis
quam libidinis ductus : ut in semine abra
hae benedictionem infiliis consequaris
ingressĩ sunt autẽ ad rcgubelem : & susce¬
pit eos ragubel cũ gaudio Intuensq tobi¬
am ragubel: dixit annae uxori suae¬
quam similis est uiuenis iste consobrino
meo. Et cumhaec dixisset : ait Vnde es¬
tis iuuenes fratres nr̃i : At illi dixerunt
Ex tribu nepthalim sumus: ex captiuita¬
te niniuae. Dixitq illis reguhel. Nostos
tobiam froctrẽ meum : qui dixerunt No¬
uimus. Cumq multabona loqueretur de
eo : dixit angelus ad nocguhel Tobias de
quo interrogas : pater huius est Et misit
se ragubel: &cum lacrimis osculatus est
eum: &plorans super collum eius : dixit

Expanded text:
da vero nocte in copulatione sanctorum pada vero nocte in copulatione sanctorum patriarcharum admitteris. Tertia autem nocte benedictionem consequeris, ut filii ex vobis incolumes procreentur. Transacta autem tertia nocte, accipies virginem cum timore Domini, amore filiorum magis quam libihae benedictionem in filiis consequaris ingressi sunt autem ad Raguhelem et suscepit eos Raguhel cum gaudio intuensque Tobiam RaguQuam similis est juvenis iste consobrino meo! Et cum haec dixisset, ait. Unde estis, juvenes fratres nostri? At illi dixerunt: Ex tribu Nephthali sumus ex captivitate Ninive. Dixitque illis Raguel: Nostis Tobiam fratrem meum? Qui dixerunt: Novimus. Cumque multa bona loqueretur de eo, dixit angelus ad Raguelem: Tobias, de quo interrogas, pater istius est. Et misit se Raguel, et cum lacrymis osculatus est eum, et plorans supra collum ejus, dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
Tibi debetur om̃is substantia cius : & opor¬
tet eamte accipere coniugẽ. Pete ergo eã
a patre cius : & dabit tibi eam uxorem
Tunc respondit tobias : & dixit Audio
quia traedita est uiris septem : & mortui
sunc Sed & hoc audiui : quia daemoniũ¬
illos occidit. Timeo ergo neforte & mi¬
chi haec eueniant: & cum sim unicus pa¬
rentibus meis de ponã senectutẽ illorũ
cum tristitia ad inferos. Tunc angelus
raphaeldixit ei. Audi me : & ostendam
tibi qui sunt quib praeualere potest dae¬
monium. hu nanque qui conuigium i¬
ta suscipiunt ut dm̃ ase sua mente ex¬
cludant & suae libi dini ita uacent sicut
equus & mulus in quibus non est in telle¬
ctus: habet potestatẽ daemoniũ super
eos. Tũ autẽ cum acceperis eã : ingres¬
sus cubiculũ pertres dies continens esto
ab ea & nichil aliud nisi orationibus
uacabis cum ea Ipsa autem nocte incenso
iecore piscis fugabitur daemoniũ. Secun¬

Expanded text:
Tibi debetur omnis substantia ejus, et oporTibi debetur omnis substantia ejus, et oportet eam te accipere conjugem. Pete ergo eam a patre ejus, et dabit tibi eam in uxorem. Tunc respondit Tobias, et dixit: Audio quia tradita est septem viris, et mortui sunt, sed et hoc audivi, quia daemonium occidit illos. Timeo ergo, ne forte et mihi haec eveniant: et cum sim unicus parentibus meis, deponam senectutem illorum cum tristitia ad inferos. Tunc angelus Raphael dixit ei: Audi me, et ostendam tibi qui sunt, quibus praevalere potest daemonium. Hi namque qui conjugium ita suscipiunt, ut Deum a se et a sua mente excludant, et suae libidini ita vacent, sicut equus et mulus, quibus non est intellectus: habet potestatem daemonium super eos. Tu autem cum acceperis eam ingressus cubiculum, per tres dies continens esto ab ea, et nihil aliud, nisi orationibusvacabis cum ea. Ipsa autem nocte, incenso jecore piscis, fugabitur daemon. Secun
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixit angelus: Apprebende branciã eius
& troche cum ad te. quod cum fecisset at¬
traxit eum in siccum: & palpitare coepit
ante pedes eius. Tunc dixit ei angelus
Exentera hunc piscem: & cor eius & fel &
iecur repone tibi. Sunt enim haec neces¬
saria ad medi camenta utiliter. Quod cũ
fecisset assauit carnes eius : & secum sũstu¬
lerunt inuia. Caetera salierunt quae suf¬
ficerent eis : quo usque peruenirent in ra¬
gesciuitatẽ medorum: Tunc interroga¬
uit tobias angelum & dixit ei. Obsecro
te azarias frater : ut dicas michi quod re¬
medium habebunt ista quae de pisce ser
dis eus particulam si super carbones po¬
nas fumus eius extricat om̃e genus dae¬
moniorum siue a uiro siue amuliere : ita
ut ultrix non accedat ad eos. Et dixit ei
gelus ait. Est bic raguhel nomine propin¬
quus uirde tributua: Et hic habet filiam
nomine saraam : sed neque masculũ neq
feminam ullum habet alium practer eã

Expanded text:
Et dixit ei angelus: Apprehende branchiam ejus, Et dixit ei angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te. Quod cum fecisset, attraxit eum in siccum, et palpitare coepit ante pedes ejus. Tunc dixit ei angelus: Exentera hunc piscem, et cor ejus, et fel, et jecur repone tibi: sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter. Quod cum fecisset, assavit carnes ejus, et secum tulerunt in via - caetera salierunt, quae sufficerent eis, quousque pervenirent in Rages civitatem Medorum. Tunc interrogavit Tobias angelum, et dixit ei: Obsecro te, Azaria frater, ut dicas mihi, quod remedium habebunt ista, quae de pisce servdis ejus particulam si super carbones ponas, fumus ejus extricat omne genus daemoniorum, sive a viro, sive a muliere, ita ut ultra non accedat ad eos. Et fel valetgelus, ait: Est hic Raguel nomine, vir propinquus de tribu tua, et hic habet filiam nomine Saram, sed neque masculum, neque feminam ullam habet aliam praeter eam.
Abbreviated transcription (Latin):
itinere ur̃o : & angelus eius comitetur uo¬
biscum. Tunc paratis om̃ibus quae erant
inuia portanda: fecit tobias uale patri
suo & matri suae. & ambulauerunt am¬
bo simul. Cumq profecti essent: coepit
flere mater eus &dicere. Baculum sene¬
ctutis nr̃ae tulisti : & transmisisti a no¬
bis Nunquam esset ipsa pecunia: proqua
misisti eum. Sufficiebat nobis paupertas
nr̃a ut diuitias computaremus hoc quod
uidebamus filium nr̃m. Dixitq tobias
Noli flere Saluus perueniet filius nr̃
& saluus reuertetur ad nos: & oculi tui
uidebunt eum. Credo enim qñm ange¬
lus dĩ bonus comitetur ei & bene dispo¬
nat om̃ia quae circa ipsum geruntur:
ita ut cũ gaudio reuertatur ad nosAd
canis secutus est eum : & mansit prima
mansione uixta fluuium trgris. Et
exiut ut lauaret pedes suos : & ecce pis¬
cis immanis exiuit ad deuorandũ eum
quẽ ex pauescens tobias : clamauit uoce¬
uoce magna dicens. Domine inuadit me

Expanded text:
itinere vestro, et angelus ejus comitetur voitinere vestro, et angelus ejus comitetur vobiscum. Tunc paratis omnibus, quae erant in via portanda, fecit Tobias vale patri suo et matri suae, et ambulaverunt ambo simul. Cumque profecti essent, coepit mater ejus flere, et dicere: Baculum senectutis nostrae tulisti, et transmisisti a nobis. Numquam fuisset ipsa pecunia, pro qua misisti eum. Sufficiebat enim nobis paupertas nostra, ut divitias computaremus hoc, quod videbamus filium nostrum. Dixitque ei Tobias: Noli flere, salvus perveniet filius noster, et salvus revertetur ad nos, et oculi tui videbunt illum. Credo enim quod angelus Dei bonus comitetur ei, et bene disponat omnia, quae circa eum geruntur, ita ut cum gaudio revertatur ad nos. Acanis secutus est eum, et mansit prima mansione juxta fluvium Tigris. Et exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit ad devorandum eum. Quem expavescens Tobias clamavit voce magna, dicens: Domine, invadit me.
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus itaqͦ salutauit eum & dixit
Gaudium tibi semper sit. Et tobias ait
quale michi gaudium erit qui in tenebris
sedeo & lumen caeli non uideo : Cui ait ui¬
uenis Porti animo esto: in proximo est ut
adõcureris Dixit itaq illi tobias Nun¬
quid poteris perducere filium meum ad
gabaclum in rages ciuitatẽ medorũ : Et cũ
redieris : restituam tibi mercedem tuam.
Et dixit ei angelus. Ego ducam & redu¬
cam eũ adtẽ Cui tobias respondit Ro¬
go te indica michi de quadomu aut de
qua tribu estu. Cui raphael angelus dix̃
Genus quaeris mercennarii. an ipsum mer¬
cennarium qui cum filio tuo eat: Sed ne
forte sollicitum te reddam: ego sumara¬
rias annaniae magni filius. Et tobias
respondit. Exmagno genere estu. Sed
petone ircescaris : quod uoluerim cogno¬
scere genus tuum. Dixit autẽ illi ange¬
lus : Ego sanum ducã : & sanum tibi re¬
ducamꝰ filiũ tuum. Respondens autem
tobias : dixit. Bene ambuletis & sit ds̃ in

Expanded text:
Ingressus itaque salutavit eum, et dixit: Ingressus itaque salutavit eum, et dixit: Gaudium tibi sit semper. Et ait Tobias: Quale gaudium mihi erit, qui in tenebris sedeo, et lumen coeli non video? Cui ait juvenis: Forti animo esto, in proximo est ut a Deo cureris. Dixit itaque illi Tobias: Numquid poteris perducere filium meum ad Gabelum in Rages civitatem Medorum? et cum redieris, restituam tibi mercedem tuam. Et dixit ei angelus; Ego ducam et reducam eum ad te. Cui Tobias respondit: Rogo te, indica mihi, de qua domo, aut de qua tribu es tu? Cui Raphael angelus dixit: Genus quaeris mercenarii, an ipsum mercenarium, qui cum filio tuo eat? Sed ne forte sollicitum te reddam, ego sum Azarias Ananiae magni filius. Et Tobias respondit: Ex magno genere es tu. Sed peto ne irascaris quod voluerim cognoscere genus tuum. Dixit autem illi angelus: Ego sanum ducam, et sanum tibi reducam filium tuum. Respondens autem Tobias, ait: Bene ambuletis, et sit Deus in
Abbreviated transcription (Latin):
ter suus respondit illi : & dixit. Cyrogra¬
phum quidem illius: poenes me habeo
Quoddum illi ostenderis: statim restitu¬
et. Sed perge nunc & inquire tibi ali¬
quem fidelem uirum qui eat tecũ salua
mercede sua : dum adhuc uiuo ut recipi¬
as cam Tunc egressus tobias inuenit iu¬
uenem splendidum stantem praecin¬
ctum & quasĩ paratum ad ambulandũ:
et ignorans quod angelus dĩ esset saluta¬
uit eum & dixit. Vnde te habemus bo¬
ne uiuenis: At ille respondit. Ex filiis
issochel. Et tobias dixit ei Nosti uiã quae
ducit in regionẽ medorum: Cui respon¬
dit. Noui & omia itinera eius frequent̃
ambulaui. Et mansi apud gabaelũ fra¬
trem nr̃m qui moratur in rages ciuitate
medorum : quae posita est in monte
exbathanis . Cui tobias ait. Sustine me
obsecro : donec haec ipsã nuntiem patri
Tunc ingressus tobias: indicauit uniuer¬
sahaec patrisuo. Super quae ad mira¬
tus pater : rogauit ut introiret ad eum

Expanded text:
ter suus respondit illi, et dixit: Chirograter suus respondit illi, et dixit: Chirographum quidem illius penes me habeo, quod dum illi ostenderis, statim restituet. Sed perge nunc, et inquire tibi aliquem fidelem virum, qui eat tecum salva mercede sua: ut, dum adhuc vivo, recipias eam. Tunc egressus Tobias, invenit juvenem splendidum, stantem praecinctum, et quasi paratum ad ambulandum. Et ignorans quod angelus Dei esset, salutavit eum, et dixit: Unde te habemus, bone juvenis? At ille respondit: Ex filiis Israel. Et Tobias dixit ei: Nosti viam, quae ducit in regionem Medorum? Cui respondit: Novi: et omnia itinera ejus frequenter ambulavi, et mansi apud Gabelum fratrem nostrum: qui moratur in Rages civitate Medorum, quae posita est in monte Ecbatanis. Cui Tobias ait: Sustine me, obsecro, donec haec ipsa nuntiem patri meo. Tunc ingressus Tobias, indicavit universa haec patri suo. Super quae admiratus pater, rogavit, ut introiret ad eum.
Abbreviated transcription (Latin):
tuum cum esurientibus & egenis come¬
de : & de uestimentis tuis nudos tege
Panẽ tuum & uinum tuum super sepul¬
turam iusti constitue : & noli ex eoman¬
ducare & bibere cũ peccatoribus Consi¬
lium semper a sapiente perquire. Om̃i¬
tempore benedic dm̃. & pete ab eo ut uias
tuas dirigat : & om̃ia consilia tua in ipso
permaneant. indico etiam tibi filimi de¬
disse me decem talenta argenti dum in
fantulus esses gabaelo inciuitate medorũ
& crrogrphum eius apud me habeo
Et ideo perquire quo modo ad eum per¬
uenias & recipias abeo sũprax memoratũ
pondus argenti & restituas ei cyrogra¬
phum suum Noli timere filimi Paupe¬
rem quidem uitam gerimus: sed multa
bona habebimus si timuerimus dm̃ & re¬
cesserimus ab om̃i peccato & fecerimus
michi faciam pater : quo modo autem¬
hanc pecuniam in quiram ignoro Ille
me nescit : & ego illum ignoro. quod sĩ¬
gnum dabo ei: Sed nequeuiam qua per¬
gatur illuc aliquando cognoui Tunc pa¬

Expanded text:
tuum cum esurientibus et egenis cometuum cum esurientibus et egenis comede, et de vestimentis tuis nudos tege. Panem tuum et vinum tuum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus. Consilium semper a sapiente perquire. Omnitempore benedic Deum: et pete ab eo, ut vias tuas dirigat, et omnia consilia tua in ipso permaneant. Indico etiam tibi, fili mi, dedisse me decem talenta argenti, dum adhuc infantulus esses, Gabelo, in Rages civitate Medorum, et chirographum ejus apud me habeo: et ideo perquire quomodo ad eum pervenias, et recipias ab eo supra memoratum pondus argenti, et restituas ei chirographum suum. Noli timere, fili mi: pauperem quidem vitam gerimus, sed multa bona habebimus, si timuerimus Deum, et recesserimus ab omni peccato, et fecerimus mihi, faciam, pater. Quomodo autem pecuniam hanc requiram, ignoro. Ille me nescit, et ego eum ignoro: quod signum dabo ei? sed neque viam, per quam pergatur illuc, aliquando cognovi. Tunc pa
Abbreviated transcription (Latin):
in utero suo. Cum autem & ipsã comple¬
circa me Om̃ibus autẽ diebus uitae tu¬
ae inmente habe dm̃ & caue ne aliquan¬
do peccato consentias & praetermittas
praecepta dĩ nr̃i. Ex substantia tua fac
elemosinam : & noli auertere faciẽ tuã
abullo paupere ita enim fiet: ut nec a
te auertatur facies dñi quo modo potu¬
eris : ita esto misericors: Si multum tibi
fuerit : abundanter tribue Si exiguũ
fuerit : etiam exiguum libenter imper¬
tire stude. Prxemium enimbonũ tibi thes¬
aurizas : indie necessitatis qñm elemoss¬
na ab om̃i peccato & amorte liberat &
ter uxorem tuam nunquam patiaris cri¬
men scire Superbiam nunquã intuo sen¬
sũ aut in tuo uerbo dominari permictas:
in ipsa enim initium sumpsit om̃is per¬
ditio. Qui cunque aliquid tibi operatus
fuerit : statim mercedẽ ei restitue Et
merces mercennarii : apud te om̃ino ñ
maneat. Quod ab alio odis fieritibi ui¬
de ne alteritũ aliquando facias Panẽ

Expanded text:
in utero suo. Cum autem et ipsa complein utero suo. Cum autem et ipsa complecirca me. Omnibus autem diebus vitae tuae in mente habeto Deum: et cave, ne aliquando peccato consentias, et praetermittas praecepta Domini Dei nostri. Ex substantia tua fac eleemosynam, et noli avertere faciam tuam ab ullo paupere: ita enim fiet, ut nec a te avertatur facies Domini. Quomodo potueris, ita esto misericors. Si multum tibi fuerit, abundanter tribue: si exiguum tibi fuerit, etiam exiguum libenter impertiri stude. Praemium enim bonum tibi thesaurizas in die necessitatis. Quoniam eleemosyna ab omni peccato et a morte liberat, et noter uxorem tuam, numquam patiaris crimen scire. Superbiam numquam in tuo sensu, aut in tuo verbo dominari permittas: in ipsa enim initium sumpsit omnis perditio. Quicumque tibi aliquid operatus fuerit, statim ei mercedem restitue, et merces mercenarii tui apud te omnino non remaneat. Quod ab alio oderis fieri tibi, vide ne tu aliquando alteri facias. Panem
Abbreviated transcription (Latin):
state : consilium tuum. hoc autem certũ
babet om̃is qui colit te: quia uita eus si
in probatione fuerit coronabitur. Si au¬
tem in tribulatione fuerit : liberabitur
Et si in correptione fuerit: ad misericor
delectaris inperditionibus nr̃is : quia post
tempes tatem tranquillum facis & post
Lacrimationem & fletum exultationẽ
infundis Sit nomen tuum ds̃ isrł: bene¬
dictum in saccula In illo tempore ex au¬
ditae sunt preces amborũ inconspectu
gloriae summi dĩ : & missus est angelus
dñi sc̃s roephael ut curaret eos ambos
quorum uno tempore fuerant orationes
as putaret orationem suam ex audiriut
mori potuisset: uocauit ad sẽ tobiam fili¬
um suum dixitq ei Audi filimi uerba
oris mei: & ea incorde tuo quasi funda¬
menta construe Cum acceperit ds̃ ani¬
mam meam : corpus meum sepeli. Etho¬
norem habebis matri tuae : om̃ib: dieb
uitae eius. Memor enim esse debes: quȩ
& quanta pericula passa sit propterte

Expanded text:
state consilium tuum. Hoc autem pro certo state consilium tuum. Hoc autem pro certo habet omnis qui te colit; quod vita ejus, si in probatione fuerit, coronabitur: si autem in tribulatione fuerit, liberabitur: et si in correptione fuerit, ad misericorddelectaris in perditionibus nostris: quia post tempestatem, tranquillum facis: et post lacrymationem et fletum, exsultationem infundis. Sit nomen tuum, Deus Israel, benedictum in saecula. In illo tempore exauditae sunt preces amborum in conspectu gloriae summi Dei: et missus est angelus Domini sanctus Raphael, ut curaret eos ambos, quorum uno tempore sunt orationes tur cum Tobias putaret orationem suam exaudiri ut mori potuisset, vocavit ad se Tobiam filium suum, dixitque ei: Audi, fili mi, verba oris mei, et ea in corde tuo, quasi fundamentum construe. Cum acceperit Deus animam meam, corpus meum sepeli; et honorem habebis matri tuae omnibus diebus vitae ejus: memor enim esse debes, quae et quanta pericula passa sit propter te