comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbierit. & non sꝑauerit in incerto
diuitiarum. sedet suꝑ fluuiũ. suspi¬
rat ȩternȩ iherusalem. recordatus
syon: & ut ꝑueniat ad syon. ero¬
gat. Ecce habes canticum: quod
diuites acceperunt de canticis sẏon.
Operentur: tangant organum. non
uacent cum inuenerint hominem
dicentem sibi. Quid ẽ quod facis:
ꝑdes res tuas tanta erogando: thes-¬
auriza filiis tuis. Cum uiderint ñ
capere. & intellexerint lignũ esse sa¬
licis. non facile dicant. quare agant
& quid agant: suspenclant orga¬
na in salicibus babylonis. Freter sa.¬
lices autem cantent: non cessent. o¬
perentur. Non enĩ ꝑdunt. quod
erogant. Seruo cõmendant: & tu¬
tum est. Xp̃o cõmendant. & perit:
Audistis canticum diuitum. de
canticis syon: audite ᷤ canticum paupe¬
rum. Idem paulus loquitur. Nichil
intulimus in hunc mundũ. sed nec au¬
ferre aliquid possumus: uictum & tegu¬
mentum habentes. his contenti simus.

Expanded text:
superbierit, et non speraverit in incerto superbierit, et non speraverit in incerto divitiarum, sedet super fluvium, suspirat aeternae Jerusalem recordatus Sion; et ut perveniat ad Sion, erogat. Ecce habes canticum quod divites acceperunt de canticis Sion. Operentur, tangant organum, non vacent, cum invenerint hominem dicentem sibi: Quid est quod facis? perdis res tuas tanta erogando; thesauriza filiis tuis. Cum viderint non capere, et intellexerint lignum esse salicis, non facile dicant quare agant, et quid agant, suspendant organa in salicibus Babylonis. Praeter salices autem cantent, non cessent, operentur. Non enim perdunt quod erogant. Servo commendant, et tutum est; Christo commendant, et perit? 14. Audistis canticum divitum de canticis Sion; audite et canticum pauperum. Idem Paulus loquitur: «Nihil intulimus in hunc mundum, sed nec auferre aliquid possumus: victum et tegumentum habentes, his contenti simus.
Abbreviated transcription (Latin):
gana. ñ suspendit. Diuites sint in ope¬
ribus bonis. facile tribuant: cõmu¬
nicent. thesaurizent sibi fundam̃tũ
bonũ in futurum: ut apprehendant
ueram uitam. Hoc cantieum de can¬
ticis syon. diuites acceperunt. Primo
non suꝑbe sapere: extollunt enĩ diui¬
tiȩ. & quos extollunt: flumina illa
extollunt. Quid ergo his p̃cipitur:
ante omĩa non superbe sapere. Qđ̃
faciunt diuitiȩ: hoc caueant in di¬
uitus. Caueant in diuitiis supbiam:
Ipsum enĩ malũ est: quod important
maxime diuitiȩ in cautis hominib.
Non enĩ aurum malũ est quod
ds̃ condidit: sed malus est homo
auarus. relinquens creatorem & con¬
uersus ad creaturam. Hoc ergo ibi
p̃caueat ne sit suꝑbus: & suꝑ fluuiũ
babylonis sedeat. Hoc enim illi di¬
ctum ẽ: non suꝑbe sapere. Ergo se¬
deat: neq speret in incerto diuitiarũ.
Ergo suꝑ flumen babylonis sedeat.
Si enim sꝑauerit inincerto diuitia¬
rum: trahitur a flumine babylonis.
Si uero humiliauerit se & non

Expanded text:
ad fruendum; divites sint in operibus bonis, facile tribuant, communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum; ut apprehendant veram vitam» . Hoc canticum de canticis Sion divites acceperunt, primo, «non superbe sapere.» Extollunt enim divitiae; et quos extollunt, flumina illa tollunt. Quid ergo his praecipitur? Ante omnia, «non superbe sapere.» Quod faciunt divitiae, hoc caveant in divitiis; caveant in divitiis superbiam. Ipsum enim malum est quod important maxime divitiae incautis hominibus. Non enim aurum malum est, quod Deus condidit; sed malus est homo avarus relinquens Creatorem, conversus ad creaturam. Hoc ergo ibi praecaveat, ne sit superbus, et super fluvium Babylonis sedeat. Hoc illi enim dictum est, «Non superbe sapere:» ergo sedeat. «Neque sperare in incerto divitiarum:» ergo super flumina Babylonis sedeat. Si enim speravit in incerto divitiarum, trahitur a flumine Babylonis. Si vero humiliaverit se, et non
Abbreviated transcription (Latin):
Humiliatus a ꝑsecutorib: humiliatꝰ
in confessione. Humiliat se inuisibi¬
liter: humiliatur ab hostibus uisi¬
biliter. Erigitur ergo ab illo inuisi¬
biliter. & uisibiliter. Inuisibiliter
erecti sunt iam martyres: uisibilit̃
erigentur. cum corruptibile hoc
induerit incorruptionem. in re¬
surrectionem mortuoꝵ: cũ & hoc
ipsum in quod solum ꝑsecutores se¬
uire potuerunt. instauratur. No¬
lite timere eos qui corpus occidunt:
animã autem non possunt occide¬
re. & quid perit : quod occidunt.
Uel hoc eis ꝑmittitur. ut quod oc¬
ciderint pereat: non periet. Audi
ipsius dñi promissionem. Amen dico
uobis: capillus capitis ur̃i non peri&
Quid ergo de cęteris membris solli¬
citus es: ubi dampnũ capilli ñ erit:
Erue me a ꝑsequentib:  Aquibus
putatis quod oret ut eruaturs
ab hominib qui ꝑsequebantur. Ita
uero. ipsi homines sunt hostes nr̃i.
Habemus alios hostes inuisibiles: qͥ
aliter persequuntur. Homo ꝑsequi¬

Expanded text:
Humiliatus a persecutoribus, humiliatus Humiliatus a persecutoribus, humiliatus in confessione. Humiliat se invisibiliter, humiliatus ab hostibus visibiliter. Erigitur ergo ab illo visibiliter et invisibiliter. Invisibiliter erecti sunt jam martyres: visibiliter erigentur, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem in resurrectione mortuorum, cum et hoc ipsum in quod solum persecutores saevire potuerunt, instaurabitur . «Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere» . Et quid perit? quid occidunt? Vel hoc eis permittitur, ut quod occiderint pereat? Non periet. Audi ipsius Domini promissionem: «Amen dico vobis, capillus capitis vestri non periet» . Quid ergo de caeteris membris sollicitus es, ubi damnum capilli non erit? 14. «Erue me a persequentibus me.» A quibus putatis quod oret ut eruatur? Ab hominibus qui persequebantur? Ita vero ipsi homines sunt hostes nostri? Habemus alios hostes invisibiles, qui aliter persequuntur. Homo persequi
Abbreviated transcription (Latin):
go non est qui exquirat animã
ipsius: uidit homines uelle seui¬
re in necem suam: uelle effundere
sanguinem eius. Quomodo non
est qui requirat animam eius:
& hoc duob modis accipitur.
Quomodo ꝑire fuga accipitur
duob modis. Quia & a capto. &
a forte periit fuga:. Sic duobus
modis queritur anima hominis.
aut a ꝑsecutorib. aut adilectorib.
lta ergo non est qui requirat ani¬
mam meam. De illis dixi
qui persequuntur animã meam:
& non querunt animã meam. Si
autem requirant animã meam.
inuenient inherentem tibi: & si no¬
runt eam quęrere. norunt & uni¬
tari. Nam ut noueritis quęri
animã hominis. & a ꝑsecutoribus:
inde alibi dicitur. Confundant᷑
& reuereantur: qui quęrunt ani¬
dixi. tu es spes mea. Quando to¬
lerabam. quando tribulabar : di¬
xi. tu es spes mea. Spes mea hic:¬
S ideo tolero. Portio autem ds̃: in ter¬
hic: sed in terra uiuentium. Dat
liquid ase extra. Quid dabit

Expanded text:
go non est qui exquirat animam go non est qui exquirat animam ipsius? Videt homines velle saevire in necem suam, velle effundere sanguinem ipsius; quomodo non est qui requirat animam ejus? Et hoc duobus modis accipitur. Quomodo perire fugam accipitur duobus modis, quia et a capto et a forti perit fuga; sic duobus modis quaeritur anima hominis, aut a persecutoribus, aut a dilectoribus. Ita ergo, «Non est qui requirat animam meam:» de illis dixit, Certe persequuntur animam meam, et non quaerunt animam meam. Si autem requirunt animam meam, invenient inhaerentem tibi: et si norunt eam quaerere, norunt et imitari. Nam ut noveritis quaeri animam hominis et a persecutoribus, inde alibi dicitur: «Confundantur, et revereantur qui quaerunt anidixi, Tu es spes mea.» Quando tolerabam, quando tribulabar, «dixi, Tu es spes mea.» Spes mea hic; ideo tolero. «Portio» autem «mehic, sed «in terra viventium.» Datliquid a se, extra se. Quid dabit
Abbreviated transcription (Latin):
in una ciuitate : fuge in alteram.
Qui ergo non fugit animo: ꝑut¬
fuga ab illo. Si inter est. quare
non fugiat: quia conclusus est.¬
Quȩ ergo fuga cauenda est: que
fuga a nobis pereat: de qua di¬
cit dñs in euangłio: Quia pa¬
stor bonus animã suam ponĩt
pro ouibus suis. Mercennarius
autem & qui non ẽ pastor. cum
uiderit lupum uenientem: fugit.
Cum uiderit predonem: quare
fugit: quia non ẽ ei cura de oui¬
bus. Talis fuga ab isto ꝑierat: si¬
ue ab ipsius capitis ꝑsona accipi¬
mus hanc uocem. illius xp̃i dñ.
qui pro om̃ib mortuus est. si¬
ue a membris eius. martẏribus
nr̃is: quia & ipsi pro frĩbus passi
sunt. Audi iohannem dicentem.
Sicut enĩ ille animã suã pro
nobis posuit: sic & nos debemus
animã pro fr̃ibus ponere. Sed
cum illi ponunt. xp̃c ponit.
Quia cũ illi patiuntur ꝑsecutio¬
nem. ipse clamat: quid me perse¬
queris: Periit fuga ame: & non
est qui exquirat animã meã. Er¬

Expanded text:
in una civitate, fugite in aliam» . in una civitate, fugite in aliam» . Qui ergo non fugit animo, periit ab illo fuga. Sed interest quare non fugiat; quia circue ergo fuga cavenda est? quae fuga a nobis pereat? De qua Dominus dicit in Evangelio, quia «pastor bonus animam suam ponit pro ovibus suis: mercenarius autem et qui non est pastor, cum viderit lupum venientem, fugit.» Cum viderit praedonem, quare fugit? «Quia non est ei cura de ovibus» . Talis fuga ab isto perierat; sive ab ipsius capitis persona accipiamus hanc vocem illius Christi Domini, qui pro omnibus mortuus est; sive a membris ejus martyribus nostris, quia et ipsi pro fratribus passi sunt. Audi Joannem dicentem: «Sicut enim ille animam suam pro nobis posuit, sic et nos debemus animas pro fratribus ponere» . Sed cum illi ponunt, Christus ponit; quia cum illi patiuntur persecutionem, ipse clamat, «Quid me persequeris» ? «Periit fuga a me; et non est qui exquirat animam meam.» Er
Abbreviated transcription (Latin):
Sait. & non erat qui cognosceret me.
Cum enĩ toleras omĩa. quis nouit
quid attendas: utrũ in dexteram
oculũ dirigas. an in sinistram: in
eo quod toleras. si laudem hominũ
quęris : in sinistrã adtendisti. In eo
quod tolenas si promissa dĩ quȩris.
in dexterã attendisti. Attendisti
in dexteram: uidebis. Attendisti
in sinistram: excȩcaberis. Sed & cũ
indexteram uides: non erit qui
te agnoscat. Quis enim te conso¬
latur. nisi dñs: cui dicis. & tu co¬
gnouisti semitas meas: nec erat qͥ
cognosceret me: perut fuga a me.
Tanquã circũ clusum se dicit: ꝑnt
fuga a me. Insultant ꝑsecutores.
oppressus est. captus ẽ. cireũclusus
est. uictus ẽ: periit fuga ab illo
Ab illo periit fuga: qui non fugit
Qui autẽ non fugit. patitur
quicquid potest pro xp̃o: id ẽ ñ
fugit animo. Nam fugere corpo¬
re licet. Concessũ est: ꝑmissum ẽ.
dño dicente. Si te ꝑsecutus fuerit

Expanded text:
ait, «Et non erat qui cognosceret me.» ait, «Et non erat qui cognosceret me.» Cum enim toleras omnia, quis novit quid attendas; utrum in dexteram oculum dirigas, an in sinistram? In eo quod toleras, si laudem hominum quaeris, in sinistram attendisti: in eo quod toleras, si promissa Dei quaeris, in dexteram attendisti. Attendisti in dexteram, videbis: attendisti in sinistram, excaecaberis. Sed et cum vides in dexteram, non erit qui te agnoscat. Quis enim te consolatur, nisi Dominus cui dicis, «Et tu cognovisti semitas meas? Nec erat qui cognosceret me.» 11. «Periit fuga a me.» Tanquam circumclusum se dicit: «Periit fuga a me.» Insultent persecutores, oppressus est, captus est, circumclusus est, victus est; periit fuga ab illo. Ab illo periit fuga, qui non fugit. Qui autem non fugit, patitur quidquid potest pro Christo; id est, non fugit animo. Nam corpore fugere licet, concessum est, permissum est, Domino dicente: «Si vos persecuti fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
laquei asinistris. aduersitas seculi.
Laquei a dextris promissiones: la¬
quei asinistris terrores. Tu in medio
laqueorum ingredere: a uia noli re¬
cedere: nec promissio te capit: nec
terror elidit. In uia hac qua in¬
grediebar : absconderunt muscipu¬
teram & uidebam. In dexterã consi¬
derabat: & uidebat: in sinistrã qui
considerat: excecatur. Quid est
in dextera considerare:: ubi erunt
illi quib dicetur: uenite benedi.¬
in sinistram quib dicetur: ite in
ignem ȩternũ. qui paratus ẽ dia¬
bolo & angłis eius. Fremente ergo
toto mundo. & minante in ꝑsecu¬
tionibus. crebrescentibus undiq in¬
sultationib hominũ. atq terrorib:
ille contempnens presentia. respici¬
ebat in futura: attendebat in dex¬
tera. Ubi futurus est: ibi ẽẽ medi¬
tabatur. Illuc attendebat. & uide¬
bat: & ideo omĩa ferebat. Illi aut̃
qui ꝑsequebantur. non uidebant.
ldeo cum diceret. considerabam
in dexterã & uidebam: secutus

Expanded text:
laquei a sinistris, adversitas saeculi: laquei a sinistris, adversitas saeculi: laquei a dextris, promissiones; laquei a sinistris, terrores. Tu in medio laqueorum ingredere, a via noli recedere: nec promissio te capiat, nec terror elidat. «In via hac qua ingrediebar, absconderunt musciputeram, et videbam.» In dexteram considerabat, et videbat: in sinistram qui considerat, excaecatur. Quid est in dexteram considerare? Ubi erunt illi quibus dicetur: «Venite, benediin sinistra, quibus dicetur: «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Fremente ergo toto mundo et minante in persecutionibus, crebrescentibus undique insultationibus hominum atque terroribus, ille contemnens praesentia, respiciebat in futura, attendebat in dexteram ubi futurus est; ibi esse meditabatur, illuc attendebat, et videbat, et ideo omnia ferebat: illi autem qui persequebantur, non videbant. Ideo cum diceret, «Considerabam in dexteram, et videbam;» secutus
Abbreviated transcription (Latin):
beam crucem xp̃i. sed in fronte.
portem. Multa sacramenta aliter
atq aliter accipimus: quedã sicut
nostis ore accipimus. quȩdã ꝑ totum
corpus accipimus. Quia uero in
fronte erubescitur. ille qui dixit. qͥ
me erubuerit coram hominib eru¬
bescam illum coram patre meo qui
in cęlis est: Ipsam ignominiã quodã
modo quã pagani derident. in lo¬
co pudoris nr̃i constituit. Audis ho¬
minem insultare impudenti & dice¬
re: frontem non habet. Quid est
frontem non habet: ĩmpudens est.
Non habeam nudã frontem: te-¬
gat illam crux dñi mei. Ergo in
uia quã ingrediebar : abscondert̃
muscipulam michi. Quantum
in ipsis est: iuxta uiam posuerunt.
Ego autem tutus ero : si de uia ñ
recessero. Ignoras quia in medio la¬
queorum ingrederis: ait scriptura:
quid ẽ in medio laqueorum: in ui
a xpp̃i. & hinc laquei. & hinc laquei:
laquei adextris: laquei a sinistris:
Laquei adextris. prosperitas seculi:

Expanded text:
beam crucem Christi, sed in fronte beam crucem Christi, sed in fronte portem. Multa Sacramenta aliter atque aliter accipimus: quaedam, sicut nostis, ore accipimus, quaedam per totum corpus accipimus. Quia vero in fronte erubescitur, ille qui dixit, «Qui me erubuerit coram hominibus, erubescam eum coram Patre meo, qui in coelis est» ; ipsam ignominiam quodam modo, quam Pagani derident, in loco pudoris nostri constituit. Audis hominem insultare impudenti, et dicere: Frontem non habet. Quid est, Frontem non habet? Impudens est. Non habeam nudam frontem; tegat eam crux Domini mei. Ergo «In via qua ingrediebar, absconderunt muscipulam mihi,» quantum in ipsis est; nam juxta viam posuerunt: ego autem tutus ero, si de via non recessero. «Ignoras quia in medio laqueorum ingrederis,» ait Scriptura . Quid est, «in medio laqueorum?» In via Christi, et hinc laquei, et hinc laquei; laquei a dextris, laquei a sinistris: laquei a dextris, prosperitas saeculi;
Abbreviated transcription (Latin):
Dictum ẽ illud: quod dictum est.
iuxta uiam. id est iuxta semitas:
sodm ueritatem dictum ẽ. Reuera
enĩ non ponunt in semita. non
ponunt in ipsa uia: quia xp̃c est
uia. Sane iuxta semitas ponunt:
non eos xp̃c sinit ponere in uia.
ne non sit qua eamus. Sinit
tamen ponere eos iuxta uiam: ut¬
de uia non declinemus. In uia se
putat ponere paganus scandalũ:
quando michi dicit: colis dm̃ cru
cifixum : reprehendit crucem xp̃i:
quã non intelligit: in xp̃o se pu¬
tat: quod iuxta uiam ponit.
Non egrediar a xp̃o: & non inci
do in muscipulam. Insultet xp̃o¬
ille crucifixo: uideam ego in fron¬
tibus regum crucem xp̃i: quod ir¬
ridet ibi. saluor. Nichil ẽ suꝑ¬
bius egroto: qui deridet medica¬
mentum suum. Si non derideret:
acciperet & ipse. & sanaretur. Crux
illa: signum ẽ humilitatis. Ille
autem suꝑbia nimia: non agno¬
scit unde sanetur tumor anime
ipsius. Si autẽ ego agnosco. in
uia ambulo: usq adeo de cruce ñ
erubesco. ut non in occulto loco ha¬

Expanded text:
 illud quod dictum est, juxta viam, id est, «juxta semitas;» secundum veritatem dictum est. Revera enim non ponunt in semita, non ponunt in ipsa via, quia Christus est via : sane juxta semitas ponunt. Non eos Christus sinit ponere in via, ne non sit tamen ponere juxta viam, ne a via declinemus. In via se putat ponere scandalum qui dicit: Colis Deum crucifixum. Reprehendit crucem Christi, quam non intelligit. In Christo se putat ponere quod juxta viam ponit. Non egrediar a Christo, et non inci in muscipulam. Insultet ille crucifixo Christo; videam ego in frontibus regum crucem Christi. Quod irridet, ibi salvor. Nihil est superbius aegroto qui deridet medicamentum suum. Si non derideret, acciperet et ipse, et sanaretur. Crux illa signum est humilitatis; ille autem superbia nimia non agnoscit unde sanetur tumor animae ipsius. Si autem ego agnosco, in via ambulo. Usque adeo de cruce non erubesco, ut non in occulto loco ha
Abbreviated transcription (Latin):
uitabant omnẽ contactum pecca¬
peccatorum. & si quando forte ne¬
cessitate tangebantur. abluebant
suos. calices. parapsides: sicut dñs in
euangłio cõmemorat. Cum ergo
ille phariseus nosset hanc mulierẽ.
quȩ utiq si ad pedes ipsius pharisei
accederet. repelleret eam ne scĩtas eiꝰ
pollueretur. Habebat enĩ eam in cor¬
pore. non in corde: & quia eam ñ
habebat in corde. utiq falsam ha¬
bebat in corpore: Quia ergo ille eã
repulsurus esset. cum hoc dñs non
fecit. existimauit eũ nescire quȩ
illa esset: & dixit apud semetipsũ.¬

Expanded text:
vitabant omnem contactum vitabant omnem contactum peccatorum; et si quando forte necessitate tangebantur, abluebant suos, calices, paropsides, sicut Dominus in Evangelio commemorat . Cum ergo ille pharisaeus nosset hanc mulierem, quae utique si ad pedes illius pharisaei accederet, repelleret eam, ne sanctitas ejus pollueretur; habebat enim eam in corpore, non in corde; et quia non habebat eam in corde, utique falsam habebat in corpore: quia ergo ille eam repulsurus esset, cum hoc Dominus non fecit, existimavit eum nescire quae illa esset, et dixit apud semetipsu
Abbreviated transcription (Latin):
uit lacrimis: tersit capillis. Redes
xp̃i qui sunt: nisi ꝑ quos ꝑagrauit
totum mundũ: quã speciosi pe¬
des eorum. qui adnuntiant pa¬
cem: qui adnuntiant bona. Pe¬
des ergo dnĩ quanti susceperunt:
ut suscipiendo iustũ in nomine
iusti. mercedem iusti acciperent:
S susceperunt propham in nomi¬
ne propħȩ: ut mercedem propħȩ ac¬
ciperent. & quicumq potũ dede¬
rit inquit uni ex minimis istis
calicem aquȩ frigidȩ. tantũ in nomi¬
ne discipuli: amen dico uobis non
ꝑdet mercedem suã. Qui ergo tali
humanitate pedes dñi suscipit: qͥd
impendit nisi quȩ habet in domo
suꝑflua : Merito. quia capilli
quasi suꝑflui sunt: inde illa pedes
dñi detergebat. Suꝑflua tua. ne¬
cessaria fiunt tibi: si inde fueris ob¬
secutus pedib dñi. Ergo illa cura¬
ri uolebat : conscia magni uulne¬
ris. Sed nunquid magnũ uulnus :¬
& paruus medicus: pharisei autẽ
nolebant se tangi ab immundis:

Expanded text:
vit lacrymis, tersit capillis. Pedes vit lacrymis, tersit capillis. Pedes Christi qui sunt, nisi per quos peragravit totum mundum? «Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona» ! Pedes ergo Domini quanti susceperunt, ut suscipiendo justum in nomine justi, mercedem justi acciperent; et susceperunt prophetam in nomine prophetae, ut mercedem prophetae acciperent! «Et quicumque potum dederit,» inquit, «uni ex minimis istis calicem aquae frigidae, tantum in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam» . Qui ergo tali humanitate pedes Domini suscepit, quid impendit, nisi quae habebat in domo superflua? Merito quia capilli quasi superflui sunt, inde illa pedes Domini detergebat. Superflua tua necessaria fiunt tibi, si inde fueris obsecutus pedibus Domini. Ergo illa curari volebat, conscia magni vulneris. Sed numquid magnum vulnus, et parvus medicus? Pharisaei autem nolebant se tangi ab immundis,
Abbreviated transcription (Latin):
natum in uerba maligna. ad
excusandas excusationes in pera¬
tis. cũ hominib oꝑantib iniquita¬
tem: non cõmunicabis cum electis
eorum. Hoc enĩ sequitur : & non cõ¬
municabo cum electis eorum. Qui
sunt electi eorum : qui seipsos iusti¬
ficant. Qui sunt electi eorum: qͥ
sibi iusti uidentur. & contempnunt
çeteros. sicut phariseus ille in tẽplo
dicit. Ds̃ gratias ago tibi: quia
non sum sicut cȩteri homines. Oi
sunt electi eorum: Hic homo si
propħa esset: sciret quȩ mulier illi
accessit ad pedes. Agnoscitis uocẽ
alterius pharisei: qui dñm inuita¬
uerat. quando mulier illa quȩ e¬
rat in ciuitate peccatrix uenit. &
accessit ad pedes eius. Illa impudi¬
ca. quondã frontosa ad fornicatio¬
nem. frontosior ad salutem: ir¬
rupit in domũ alienã. Sed-
ille qui ibi discumbebat: non
erat alienus. Non extranea quẽ¬
libet conuiuã: sed ancilla dñm
suũ secuta est. Accessit ad pedes:
quia eiꝰ uestigia sequi cupiebat: la¬

Expanded text:
natum «in verba maligna, ad natum «in verba maligna, ad excusandas excusationes in peccatis, cum hominibus operantibus iniquitatem; et non» combinabis «cum electis eorum.» Hoc enim sequitur: «Et non combinabo cum electis eorum.» Qui sunt electi eorum? Qui seipsos justificant. Qui sunt electi eorum? Qui sibi justi videntur, et contemnunt caeteros, sicut pharisaeus ille in templo dixit: «Deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri homines» . Qui sunt electi eorum? «Hic homo si propheta esset, sciret quae mulier illi accessit ad pedes.» Agnoscitis vocem alterius pharisaei, qui Dominum invitaverat, quando mulier illa quae erat in civitate peccatrix, venit et accessit ad pedes ejus? Illa impudica, quondam frontosa ad fornicationem, frontosior ad salutem, irrupit in domum alienam. Sed ille qui ibi discumbebat, non erat alienus. Non extranea quemlibet convivam, sed ancilla Dominum suum secuta est. Accessit ad pedes, quia ejus vestigia sequi cupiebat; la
Abbreviated transcription (Latin):
ui & dedistis manclucare. Quan¬
do te uidimus esurientem. &.
ille responsurus est. Cum uni ex
minimis meis fecistis. michi fecistis:
sic & hic dicamus in xp̃o. intus in
interiore homine nr̃o. quia ibi ꝑ
fidem habitare dignatur. Non
enĩ absens ẽ a nobis. & non ẽ cui
dicamus. cum ipse dicat. ecce
ego uobiscũ sũ usq in consũ mationẽ
eius in hoc psalmo accepimus. Eiꝰ
enĩ uox est. quod nemo negat.
eleuatio manuũ mearũ sacrificiũ
uesꝑtinum: Dic̃ ergo consequenter.
: Pone dñe custodiam ori meo. &
ostium continentiȩ circa labia
mea: ut non declines cor meum
in uerba maligna. ad excusandas
Sexcusationes in peccatis. Quare sic
oras dñe: quȩ peccata tua excusa¬
turus es: Respondit. Cũ unũ
ex membris meis sic orat. ego sic
oro: sicut ibi respondi. cũ uni ex
minimis meis fecistis. michi feci¬
stis. Cum autem non declinatũ
fuerit cor tuũ. õ membrũ xp̃i.
cum cor tuum non fuerit decli¬

Expanded text:
vi, et dedistis mihi manducare? quanvi, et dedistis mihi manducare? quando vidimus te esurientem?» et ille responsurus est, «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis;» sic et hic dicamus Christo intus, in interiore homine nostro, qui ibi per fidem habitare dignatur . Non enim absens est a nobis, et non est cui dicamus, cum ipse dicat: «Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem ejus in hoc psalmo accepimus: ejus enim vox est, quod nemo negat, «Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum.» Dic ergo consequenter: «Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium continentiae circum labia mea; ut non declines cor meum in verba maligna, ad excusandas excusationes in peccatis.» Quare sic oras, Domine? quae peccata tua excusaturus es? Respondet, Cum unum ex membris meis sic orat, ego sic oro: sicut ibi respondit, «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis.» 8. Cum autem non declinatum fuerit cor tuum, o membrum Christi, cum cor tuum non fuerit decli
Abbreviated transcription (Latin):
stium. Ostium & aꝑitur & claudi¬
tur. Ergo si ostium est: & aꝑiatur
& claudatur. & aꝑiatur ad confessi¬
onem peccati: claudatur ad excusati¬
onem peccati. Ita enim erit ostium
continentiȩ : non ruine. Quidenĩ
nobis prodest hoc ostium continen¬
tiȩ : quid orat ex ꝑsona corporis xp̃c:
ut non declines inquit cor meũ in
uerba maligna. Quid ẽ cor meũ:
cor ȩccłȩ meȩ: cor utiq corporis mei.
Uerba illa adtendite ubi nobis regu¬
la figitur. Saule saule. quid me ꝑ¬
sequeris: Cum ipsum nemo tetigis¬
set Esuriui & cibastis me: sitiui. &
potum dedistis michi. & cȩtera. & illi.
Quando te uidimus esurientem:
aut sitientem: & ille. Cum uni ex
minimis meis fecistis: michi fecistis.
Hȩc xpĩanis inusitata eẽ non debent.
marime in quib regulȩ fixe sunt.
& ceterorum intelligendorum. &
aut non tͣbabuntur: aut cito cor¬
rigentur. Sicut ergo ibi dicturi
sunt iusti. Dñe. quare dixisti. esuri¬

Expanded text:
stium.» Ostium et aperitur et claudistium.» Ostium et aperitur et clauditur: ergo si ostium est, et aperiatur, et claudatur; aperiatur ad confessionem peccati, claudatur ad excusationem peccati. Ita enim erit ostium continentiae, non ruinae. 7. Quid enim nobis prodest hoc ostium continentiae? quid orat ex persona corporis Christus? «Ut non declines,» inquit, «cor meum in verba maligna.» Quid est, «cor meum?» Cor Ecclesiae meae, cor utique corporis mei. Verba illa attendite ubi nobis regula figitur, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? cum ipsum nemo tetigisset. «Esurivi, et cibastis me; sitivi, et potum dedistis mihi:» et caetera. Et illi: «Quando te vidimus esurientem aut sitientem?» Et ille: «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis» . Haec Christianis inusitata esse non debent, maxime in quibus regulae fixae sunt et caeterorum intelligendorum; et aut non turbabuntur, aut cito corrigentur. Sicut ergo ibi dicturi sunt justi: Domine, quare dixisti, «Esuri
Abbreviated transcription (Latin):
lego in psalmo: hoc audio a dño.
In ipso &iam psalmo agnosco: qđ
in euangłio lego. Foderunt manus
meas & pedes: dinumerauerunt
omĩa ossa mea. Ipsi uero considera¬
uerunt & conspexerunt me: diui¬
serunt sibi uestimenta mea. & suꝑ
uestem meã miserunt sortem. Hec
omĩa sicut predicta. ita facta: sicut
audiuimus. ita & uidimus. Ergo
ritate corporis sui. quãuis esset ipse
sine peccato dixit. uerba delictorum
meorum. Dixit autem hoc ex ꝑsona
corporis sui: quis audet in membris
eius dicere. non se habere peccatum.
nisi qui fuerit ausus se false iusticie
nomine efferre. & xpm fałstatis argu¬
ere: Fatere ergo õ membrum: quod
de te pronuntiauit caput tuũ. Qđ
ut fateamur. quod ut faciamus. nec
nos iustificemus. ante conspectum
solius iusti. qui iustificat impium:
subiecit iam sui corporis uocem: pone
dñe custodiam ori meo: & ostium
‸continentiȩ circũ labia mea. Non
dixit claustrum continentiȩ: sed o¬

Expanded text:
lego in psalmo, hoc audio a Domino. lego in psalmo, hoc audio a Domino. In ipso etiam psalmo agnosco quod in Evangelio lego: «Foderunt manus meas, et pedes; dinumeraverunt omnia ossa mea. Ipsi vero consideraverunt, et conspexerunt me; diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem» . Haec omnia sicut praedicta, ita facta; sicut audivimus, ita et vidimus . Ergoritate corporis sui, quamvis esset ipse sine peccato, dixit, «Verba delictorum meorum;» dixit autem hoc ex persona corporis sui: quis audet in membris ejus dicere non se habere peccatum, nisi qui fuerit ausus se falsae justitiae nomine efferre, et Christum falsitatis arguere? Fatere ergo, o membrum, quod pro te pronuntiavit caput tuum. Quod ut fateamur, quod ut faciamus, nec nos justificemus ante conspectum solius justi, qui justificat impium ; subjecit jam sui corporis vocem: «Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium continentiae circa labia mea.» Non dixit, claustrum continentiae; sed, «o
Abbreviated transcription (Latin):
confixus ẽ cruci cũ illo: ex uoce ipsi¬
us hominis nr̃i clamauit. Ds̃ m̃s
ds̃ m̃s. ut quid me dereliquisti :
Illud ergo ẽ sacrificium uesꝑtinũ:
passio dñi. crux dñi. oblatio uicti¬
mȩ salutaris: holocaustum acce¬
ptum dõ. Illud sacrificiũ uesꝑtinũ:
fecit in resurrectione munus matuti¬
num. Oratio ergo pure directa de
corde fideli: tanquã de ara scã sur¬
git incensum. Nichil ẽ delectabili¬
us odori dñi. sic oleant om̃s qui cre¬
dunt. Uetus ergo homo nr̃. apłi
uerba sunt. confixus ẽ cruci cũ illo:
ut euacuaretur inquit corpus pecca¬
T. ut ultra non seruiamus peccato.
Inde & in ipso psalmo cũ dic̾tum
tum est. uerba delictorum meorũ.
Quorum delictorum. si caput ad¬
tendas: & tamen eius fuisse uocem
in psalmo: ipse testatus est in cruce:
ipsa uerba dixit: ipsum uersum ꝓ¬
nuntiauit. Non ẽ relictus huma¬
ne coniecture locus: nullus negan¬
di aditus qualicunq xpĩano. Qđ

Expanded text:
«confixus est cruci cum illo,» ex voce ipsi«confixus est cruci cum illo,» ex voce ipsius hominis nostri clamavit: «Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti» ? Illud ergo est sacrificium vespertinum, passio Domini, crux Domini, oblatio victimae salutaris, holocaustum acceptum Deo. Illud sacrificium vespertinum fecit in resurrectione munus matutinum. Oratio ergo pure directa de corde fideli, tanquam de ara sancta surgit incensum. Nihil est delectabilius odore Domini: sic oleant omnes qui credunt. 6. «Vetus» ergo «homo noster,» Apostoli verba sunt, «confixus est cruci cum illo; ut evacuaretur,» inquit, «corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato» . Inde et in ipso psalmo cum dictum etum est, «Verba delictorum meorum.» Quorum delictorum, si caput attendas? Et tamen ejus fuisse vocem in psalmo, ipse testatus est in cruce, ipsa verba dixit, ipsum versum pronuntiavit. Non est relictus humanae conjecturae locus, nullus negandi aditus qualicumque christiano. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
nisi de tota ȩccła martyrũ passio:
Dñe clamaui ad te exaudi me:
intende uoci deprecationis meȩ dũ
clamauero ad te. Iam finitũ negoti¬
um clamandi putabas: cũ diceres.
clamaui ad te. Clamasti iam: no¬
li eẽ securus. Si finita est tribula¬
tio: finitus ẽ clamor. Si autẽ ma¬
net tribulatio ȩccłȩ. & corporis xp̃i.
usq in finem seculi : non tantum
dicat. clamaui ad te. exaudi me:
conspectu tuo: eleuatio manuum
mearũ sacrificium uesptinũ. Hoc
de ipso capite solere intelligi. om̃is
xp̃ianus agnoscit. Declinante enim
iam die in uesperum. dñs in cruce
animã deposuit recepturus. non a¬
misit inuitus: sed tamen & ibi nos
figurati sumus. Quid enĩ illius pe¬
pendit in ligno: ni si quod de no¬
bis accepit : & unde fieri potest.
ut aliquando ds̃ pater dimittat¬
& deserat unicũ filium: qui utiq
infirmitatem figens in cruce. ubi
uetus homo nr̃ sicut dicit apls.

Expanded text:
nisi de tota Ecclesia martyrum passio? nisi de tota Ecclesia martyrum passio? «Domine, clamavi ad te, exaudi me: intende voci deprecationis meae, dum clamavero ad te.» Jam finitum negotium clamandi putabas, cum diceres, «Clamavi ad te.» Clamasti, jam noli esse securus. Si finita est tribulatio, finitus est clamor: si autem manet tribulatio Ecclesiae et corporis Christi usque in finem saeculi, non tantum dicat, «Clamavi ad te, exaudi me;»conspectu tuo; elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum.» Hoc de ipso capite solere intelligi, omnis christianus agnoscit. Declinante enim jam die in vesperum, Dominus in cruce animam deposuit recepturus, non amisit invitus. Sed tamen et ibi nos figurati sumus. Quid enim illius pependit in ligno, nisi quod de nobis accepit? Et unde fieri potest ut aliquando Deus Pater dimittat et deserat unicum Filium, qui utiquenostram infirmitatem figens in cruce, ubi «vetus homo noster,» sicut dicit Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
propria tollit: uel asuis propriis. ñ
ad nr̃a redit. De ipso enim. & de
ȩccła dictum ẽ. Erunt duo in car¬
ne una. Unde & ipse in euangłio
dicit. de hac ipsa re. Igitur iam¬
non sunt duo: sed una caro. Hec
noua non sunt: a uobis semꝑ audi¬
ta sunt : sed ꝑ occasiones necesse ẽ
cõmemorentur. Frimo quia ipse scri¬
pturȩ quas tractamus. ita sibi
sunt in nexe. ut multa in multis
repetantur : & utile est. Cura enĩ
mundi. spinas habet: & offocat se¬
mina. Oportet sepius a dño com¬
memorari: quod cogit mundus o
audi mẽ: hoc om̃s possumus di¬
cere. Hoc non dico. totus xp̃e di¬
cit. sed magis ex ꝑsona corporis dic¬
tum est : quia cum bie esset carnẽ
portans. & orauit: ex ꝑsona corporis
orauit patrem. & cũ oraret: glo¬
bi sanguinis de toto eiꝰ corpore di
stillabant. Sic scriptum est in
euangłio. Orauit iħc intenta ora¬
tione: & sudauit sanguinẽ. Quid
est de toto corpore sanguiniꝰ effluxio

Expanded text:
propria tollit, vel a suis propriis non propria tollit, vel a suis propriis non ad nostra redit. De ipso enim et de Ecclesia dictum est: «Erunt duo in carne una» . Unde et ipse in Evangelio dicit de hac ipsa re: «Jam igitur non sunt duo, sed una caro» . Haec nova non sunt; a vobis semper audita sunt: sed per occasiones necesse est commemorentur, primo quia ipsae Scripturae quas tractamus, ita sibi sunt innexae, ut multa in multis repetantur; et utile est. Cura enim mundi spinas habet, et offocat semina; oportet saepius a Domino commemorari quod cogit mundus obaudi me.» Hoc omnes possumus dicere. Hoc non dico, totus Christus dicit: sed magis ex persona corporis dictum est; quia et cum hic esset, carnem portans oravit, et ex persona corporis oravit Patrem, et cum oraret globi sanguinis de toto corpore ejus destillabant. Sic scriptum est in Evangelio: «Oravit Jesus intenta oratione,» «et sudavit sanguinem» . Quid est de toto corpore sanguinis effluxio,
Abbreviated transcription (Latin):
& membra. Si ergo ille caput no¬
strum. nos corpus.Unus ho¬
mo loquitur: siue caput lo¬
qui tur. siue membra: unus xp̃c
loquitur: & capitis est proprium
loqui: &iam in ꝑsona membrorũ.
ipsam nr̃am consuetudinẽ aduerti¬
te. Primo quomodo loqui in mem¬
bris nr̃is non potest nisi caput.
Iam uero caput nr̃m. quomodo
loquatur in ꝑsona omĩum membro¬
rum: aduertite. In angustia tibi
pedem aliquis calcat : calcas me di¬
cit caput. Uulnerauit tibi aliquis
manũ: uulnerasti me dicit caput.
Caput tuum nullus tetigit: sed lo¬
quitur unitas compaginis corporis
tui. Omĩum membrorum tuorũ
ꝑsonam. illa quȩ in capite ẽ lingua
suscepit: ipsa pro om̃ib uerbo fun-¬
gitur. Sic ergo audiamus xp̃m
loquentem: sed unusquisq agnos.¬
cat ibi uocem suam: tanquã he¬
rens in xp̃i corpore. Aliquando enĩ
dicturus ẽ uerba. in quib nullus
nr̃m inueniat ꝑsonã suam: sed ad
solũ caput ꝑtineant. Non se ta¬
men seꝑat ex uerbis nr̃is. & ad sua

Expanded text:
et membra» . Si ergo ille caput, nos corpus, unus homo loquitur; sive caput loquatur, sive membra, unus Christus loquitur. Et capitis est proprium loqui etiam in persona membrorum. Ipsam nostram consuetudinem advertite. Primo quomodo loqui in membris nostris non potest nisi caput: jam vero caput nostrum quomodo loquatur in persona omnium membrorum, advertite. In angusto tibi pedem aliquis calcat: Calcas me, dicit caput. Vulneravit tibi aliquis manum: Vulnerasti me, dicit caput. Caput tuum nullus tetigit, sed loquitur unitas compaginis corporis tui. Omnium membrorum tuorum personam illa, quae in capite est, lingua suscepit, ipsa pro omnibus verbo fungitur. loquentem; sed unusquisque agnoscat ibi vocem suam tanquam haerens in Christi corpore. Aliquando enim dicturus est verba in quibus nullus nostrum inveniat personam suam, sed ad solum caput pertineant; non se tamen separat ex verbis nostris et ad sua
Abbreviated transcription (Latin):
timere eos qui corpus occidunt. ani¬
mam autẽ non possunt occidere.
sed eum timete. qui & corpus & ani¬
mam potest mittere in gehennam
ignis. Dedit timorẽ: subiecit spem.
inflãmauit caritatem. Nolite in¬
quit timere mortem. Mortem ti¬
metis: prior morior: ne uel capillus
ur̃ pereat. Formidatis: prius inte-¬
ger in carne resurgo. Merito audi¬
stis uerba eius: qm̃ preualuerunt.
Ducebantur. occidebantur: cadebant.
& stabant. & quid ẽ factum de
tot mortib martyrum. nisi ut ipsa
uerba prȩualerent: & tanquã irriga.¬
ta terra sanguine testium xp̃i. pul¬
lularet ubiq seges ȩccłȩ : dudient
inquit uerba mea. qm̃ prȩualuerunt.
Unde prȩualuerunt: Iam diximꝰ:
cum prȩdicantur a non timentibus:
quid non timentibus: nec exilia.
nec dampna: nec mortẽ. nec crucẽ.
Non enĩ nec mortem solam. sed nec
crucem: qua morte nichil uideba¬
tur execrabilius. Ipsam dñs sus¬
cepit: ne discipuli eius mortem

Expanded text:
timere eos qui occidunt corpus, anitimere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere; sed eum timete, qui et corpus et animam potest mittere in gehennam ignis» . Dedit timorem, subjecit spem, inflammavit charitatem. Nolite, inquit, timere mortem. Mortem timetis? Prior morior. Ne vel capillus vester pereat, formidatis? Prior integer in carne resurgo. Merito audistis verba ejus, quoniam praevaluerunt. Dicebant, et occidebantur; cadebant, et stabant. Et quid est factum de tot mortibus martyrum, nisi ut ipsa verba praevalerent, et tanquam irrigata terra sanguine testium Christi, pullularet ubique seges Ecclesiae? «Audient,» inquit, «verba mea, quoniam praevaluerunt.» Unde praevaluerunt? Jam diximus: cum praedicantur a non timentibus. Quid non timentibus? Nec exsilia, nec damna, nec mortem, nec crucem. Non enim nec mortem solam; sed nec crucem, qua morte nihil videbatur exsecrabilius. Ipsam Dominus suscepit, ne discipuli ejus mortem
Abbreviated transcription (Latin):
homo adtende xp̃m: non quando
ad te uenerit. sed quando te fecerit.
Potest & egrotus dicere: sed prius ego
cecidi in lectum: quã medicus ad
me uenisset: utiq ideo ille posterior
uenit: quia tu prius cecidisti. Ui
huc & oratio mea in beneplacitis eoꝵ.
Sederunt multi qui contradicant:
absorti sunt iuxta petram iudices
seorum. Quid ergo erit: audient
uerba mea qm̃ pręualuerunt. Pre¬
ualuerunt uerba mea uerbis eorum:
dicta sunt ab eis quędam diserte. sed
a me uera. Aliud ẽ laudare loqua¬
cem: aliud laudare ueracem. Au¬
dient uerba mea: qm̃ preualuerunt.
Unde prȩualuerunt: Quis eoꝵ
comprehensus ẽ in sacrificio. cũ his
legib ista prohiberentur: & non nega¬
uit: Quis eorum comprehensus ẽ
adorare idolum. & non clamauit.
non feci: & timuit ne conuinceret᷑:
Tales ministros diabolus habebat.
Unde autem preualuerunt uerba
dñi : Ecce ego mitto uos: sicut a¬
gnos in medio luporum. Nolite

Expanded text:
homo, attende Christum, non quando homo, attende Christum, non quando ad te venerit, sed quando te fecerit. Potest et aegrotus dicere: Sed prius ego cecidi in lectum, quam medicus ad me venisset. Utique ideo ille posterior venit, quia tu prius cecidisti. 20.huc et oratio mea in beneplacitis eorum.» Sed erunt multi qui contradicant: «Absorpti sunt juxta petram judices eorum» Quid ergo erit? «Audient verba mea, quoniam praevaluerunt.» Praevaluerunt verba mea verbis eorum. Dicta sunt ab eis quaedam diserte, sed a me vera. Aliud est laudare loquacem, aliud laudare veracem. «Audient verba mea, quoniam praevaluerunt.» Unde praevaluerunt? Quis eorum comprehensus est in sacrificio, cum his legibus ista prohiberentur, et non negavit? Quis eorum comprehensus est adorare idolum, et non clamavit, Non feci, et timuit ne convinceretur? Tales ministros diabolus habebat. Unde autem praevaluerunt verba Domini? «Ecce ego mitto vos sicut agnos in medio luporum. Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
id est comparati iudices magni.
potentes. docti. Ipsi dicuntur iu¬
dices eorum: tanquã iudicantes
de morib. & sententiam ꝓferentes.
Dixit hoc aristotiles: adiunge illũ
petrȩ. & absortus est. Quid est
aristotiles: Audiant. Dixit xp̃c :
& apud inferos contremiscit. Di¬
xit hoc pithagoras. Dixit hoc
plato. Ad iunge illos petrȩ: com¬
para auctoritatem illorum aucto¬
ritati euanglicȩ: compara infla¬
tos crucifixo. dicamus eis. Uos
litteras ur̃as conscripsistis. in cordi¬
bus suꝑborum: ille crucem suam
fixit in cordib regum. Postremo.
mortuus ẽ & resurrexit. Mortui
estis: & nolo quęrere. queadmodum
resurgatis. Ergo absorti sunt iuxta
petram. iudices eorum. Tam
diu uidentur aliquid dicere : donec
comparentur petrȩ. Propterea si inuen¬
tus fuerit aliquis eorum. hoc dixisse.
quod dixit & xp̃c. gratulamur illi:
non sequimur illũ. Sed prior fuit
ille quã xp̃c: siqui uera loquitur
prior est quam ipsa ueritas: O

Expanded text:
idest comparati; ‘iudices’ magni idest comparati; ‘iudices’ magni potentes docti. Ipsi dicuntur ‘iudices eorum’ tanquam iudicantes de moribus et sententiam proferentes. 43 Dixit hoc Aristotiles: adiunge illum petre, et absorptus est; quis est Aristotiles? Audiant dixit Cristus et apud Inferos contremiscit. Dixit hoc Pithagoras, dixit hoc Plato: adiunge illos petre, compara autoritatem illorum autoritati evangelice, compara inflatos crucifixo; dicamus eis: ‘Vos literas vestras conscripsistis in cordibus superborum; Ille crucem suam fixit in frontibus regum; postremo mortuus est et resurrexit; mortui estis, et nolo quaerere quemadmodum resurgatis. Ergo, «Absorpti sunt juxta petram» istam «judices eorum.» diu videntur aliquid dicere, donec comparentur petrae. Propterea si inventus fuerit aliquis eorum hoc dixisse, quod dixit et Christus; gratulamur illi, non sequitur illum. Sed prior fuit ille quam Christus. Si quis vera loquitur, prior est quam ipsa veritas? O
Abbreviated transcription (Latin):
le hoc induere immortalitatem.
Ergo cũ dicitur. emendabit me
& arguet me: siue sit frater. siue
sit proximus. siue sit uicinus:
siue tu ipse. in miscłia debes ar¬
gui & emendari. Oleum autem
peccatoris : non impinguet caput
tuum. Sed quid facio dicis mͥ
patior adulatores: non cessant per¬
strepere. Laudant in me quȩ no¬
lo: quȩ ego paruipendo laudant
confitentium: dimitte nobis debita
nr̃a. sicut & nos dimittimus debi¬
toribus nr̃is: & aduocatum habea¬
mus apud patrem iħ̃m xp̃m iu¬
stum: ut ipse sit propitiatio pro pec¬
catis nr̃is. Modo loquantur suꝑbi.
uincuntur numero: uincuntur po¬
pulis tota terra: a solis ortu usq ad
occasum laudat᷑ nomen dñi.
Quid faciunt pauci aliter dispu
tantes: iudices sunt impiorum.
Sed quid ad te : uide quod sequit᷑.
Absorti sunt iuxta petram iudices
eorum. Quid est absorti sunt iux¬
ta petram: Retra autẽ erat xp̃c.
Absorti sunt iuxta petram: iuxta.

Expanded text:
le hoc induere immortalitatem» . le hoc induere immortalitatem» . 17. Ergo cum dicitur, «Emendabit me, et arguet me;» sive sit frater, sive sit proximus, sive sit vicinus, sive tu ipse, in misericordia debes argui, et emendari. «Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum.» Sed quid facio, dicis mihi? Patior adulatores, non cessant perstrepere; laudant in me quae nolo, quae ego parvipendo laudant confitentium, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris;» et advocatum habeamus apud Patrem, Jesum Christum justum, ut ipse sit propitiatio pro peccatis nostris ? Modo loquantur superbi; vincuntur numero, vincuntur populis, tota terra a solis ortu usque ad occasum laudante nomen Domini. Quid faciunt pauci aliter distantes? iudices sunt impiorum. Sed quid ad te? vide quod sequitur. ‘Absorpti sunt iuxta petram iudices eorum’. Quid est ‘absorpti sunt iuxta petram’? ‘Petra’ autem erat Cristus; ‘absorpti sunt iuxta petram’, ‘iuxta’,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c eccłam. Certe caro tanquã
coniunx est: & nemo carnem suã
odio habet. Tamen. quid alio loco:
scit aduersus te tanquã coniunx
tua: ama & castiga. donec fiat in
una reformatione. una concordia.
Quando istud erit: quomodo
clamas: Infelix ego homo. quis me
liberabit de corpore mortis huius:
Iunquid seꝑabitur ate hoc cor¬
pus: & tunc securus eris: & quid
ẽ. in nobismet ipsis ingemiscimus
adoptionem expectantes redemp¬
tionem corporis nr̃ie reparat᷑ ergo
a mortalitate ad immortalitatẽ.
& iam non resistit: quia non est
mortalitas quȩ resistat. propterea
castiga corpus tuũ. Modo doma:
quod postea recipias. Modo defi¬
ciat: ut tunc sufficiat. Nam
in hac uita reꝑari non potest:
quãdiu mortale geritur. Non
te deponat : non te abrumpat.
Porta. erudi. castiga: reꝑabitur
in fine. & qͥa¬
anemo unquam
carnem suã
odio habuit:
resurget & caro.
Sed quomodos
Etiam tunc luctaturus sum:
Oportet inquit corruptibile hoc
induere incorruptionẽ : & morta¬

Expanded text:
Ecclesiam» . Certe caro tanquam conjux est, et nemo carnem suam odio habet. Tamen quid alio loco? scit adversus te, tanquam conjux tua; ama et castiga, donec fiat in una reformatione una concordia. Quando istud erit? Quoniam modo clamas, «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» numquid separabitur a te hoc corpus, et tunc securus eris? Et quid est, «In nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri» . Reparatur ergo a mortalitate ad immortalitatem, et jam non resistit, quia non est mortalitas quae resistat. Propterea castiga corpus tuum; modo doma quod postea recipias; modo deficiat, ut tunc sufficiat. Nam in hac vita reparari non potest, quamdiu mortale geritur. Non te deponat, non te abrumpat; porta, erudi, castiga: reparabitur in fine. Et quia «nemo unquam carnem suam odio habuit,» resurget et caro. Sed quomodo? etiam tunc luctaturus sum? «Oportet,» inquit, «corruptibile hoc induere incorruptionem, et morta
Abbreviated transcription (Latin):
habitabimus in domo dĩ. tota uita
nr̃a non erit nisi laus dĩ. Iam se¬
pe uobis expositum est. quia re¬
cedente necessitate. omĩa negotia
necessitatis intercidunt: quia non
erit quid ibi agamus. Non dico
die & nocte. ubi nox non est:
sed toto die. cum unus dies est.
Non erit quid ibi agamus. nisi
laudemus quẽ diligimus : quia
tunc & uidebimus. Dodo non
uisum desideramus. & laudamꝰ:
tunc uisum quod amamus. quo¬
modo laudabimus: sine fine
erit laus: quia sine fine amor.
Quia ergo hoc ibi agemus: ideo
educ de carcere animã meam.
ut confiteatur nomini tuo. Bea¬
ti enĩ qui habitant in domo tua:
in secula scłorum laudabunt te.
Modo impedit carcer: quia corpꝰ
mam: nam & tunc habebimus corpꝰ:
sed corpus quod non corrumpetur.
Ergo carcerem facit: non corpus sed
corruptio. Educ de carcere animã
meam: ut confiteatur nomini tuo.
lam uox quȩ sequitur. ex capite
ipsa : qualis hesterna ultima. He¬
sterna enim ultima si meministis.

Expanded text:
habitabimus in domo Dei, tota vita habitabimus in domo Dei, tota vita nostra non erit nisi laus Dei. Jam saepe vobis expositum est quia recedente necessitate omnia negotia necessitatis intercidunt; quoniam non erit quid ibi agamus. Non dico die ac nocte, ubi nox non est; sed toto die, cum unus dies est, non erit quid ibi agamus, nisi laudemus quem diligimus, quia tunc et videbimus. Modo non visum desideramus, et laudamus; tunc visum quod amamus, quomodo laudabimus? Sine fine erit laus, quia sine fine amor. Quia ergo hoc ibi agemus, ideo «educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Beati enim qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te . Modo impedit carcer, quia «corpumam nam et tunc habebimus corpus; sed «corpus quod corrumpitur». Ergo carcerem facit non corpus, sed corruptio. «Educ de» «carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Jam vox quae sequitur, ex capite ipsa, qualis hesterna ultima. Hesterna enim ultima, si meministis,