comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ticia oritur simł : si diemq oritur diebus
dñi nõ solũ iusticia. s ⁊ habundantia pacis:
feliciora tꝑ̃ra ne qͥsieris: qn̾ et regnũ dĩ nicħ
aliud ẽ ꝗͣ iusticra. ⁊ pax.⁊ gaudiũ. in sp̃ũ scõ¬
uideatur optimus atq pulcherrimꝰ. cum et iꝰ¬
ticia moribus imponit disciplinã. ⁊ habũdan-¬
tiam cũ pace quietẽ inte prat ⁊ leuciam. Deq¬

Expanded text:
stitia oritur simul; si denique oritur in diebus stitia oritur simul; si denique oritur in diebus Domini non solum justitia, sed et abundantia pacis: feliciora tempora ne quaesieris, quando et regnum Dei nihil aliud est quam justitia, et pax, et gaudium in Spjudicatur optimus, atque pulcherrimus, cum et justitia moribus imponit disciplinam, et abundantia cum pace quietem vitae praestat et laetitiam. De
Abbreviated transcription (Latin):
tat corꝑalit̾. Niderut apłi plenũ grẽ ⁊ u̾itatis .i
de plenitudine eius om̃s acceꝑr̃: adõ ut nouissi¬
mus omniũ ⁊ abortuiꝰ paulus uas elechonis. de
plenitudine qͣm acceꝑat disseminaret uͥq ple¬
nitudinẽ gr̾e ⁊u̾iratis : clamans ⁊ dicens. occe
iam uenit plenitudo iꝑ̃ris. Cum eñi plenus õibꝰ
bonis. natus eẽt temꝑalit̾ auctor temporis: qͥd¬
in plenitud inẽ atuliss temporis. Cum celi rora¬
rent de suꝑ ⁊ nubes pluerent iustũ. saluatore̾
que tra germinaret.: tanta suꝑne b̾ndictiois
ub̾ tas. qͥd infecunditatẽ tr̾is om̃ibꝰ pr̃ar Re
diristi dnẽ tr̾am tuam : dedisti benignitatem
et t̾ram nr̃a dd fructũ suũ: uidł de uno gno
frum̃ti qd̾ g̾minauit alius uirginis ubique
ir̾arũ pullulante copiosa messe fideliũ. Ho¬
lo eñi hac̃ plenitudinẽ tpr̃is. requiras in cop
agrorũ s celoꝵ. Si celi rorant de sr̃ et nubeꝰ
pluunt iustũ: si tr̃a g̾minat saluatorẽ et iꝰ¬

Expanded text:
itatis, et de plenitudine ejus omnes acceperunt: adeo ut novissimus eorum et ebortivus Paulus, vas electionis, de plenitudine quam acceperat, disseminaret ubique plenitudinem gratiae et veritatis, clamans et dicens: Ecce jam venit plenitudo temporis . Cum enim plenus omnibus bonis natus esset temporaliter auctor temporis, quidni plenitudinem attulisset temporis? Cum coeli rorarent desuper, et nubes pluerent Justum, Salvatorem terra germinaret, tanta supernae benedictionis ubertas quidni fecunditatem terris omnibus prae dedisti benignitatem, et terra nostra dedit fructum suum ; videlicet de uno grano frumenti, quod germinavit alvus Virginis, ubique terrarum pullulante copiosa messe fidelium. Nolo enim hanc plenitudinem temporis requiras in copiagrorum, sed coelorum. Si coeli rorant desuper, et nubes pluunt Justum; si terra germinat Salvatorem, et ju
Abbreviated transcription (Latin):
suspirio leticiam pretĩte consolationis ait. Quis
michi tribuat ut sim iuata menses pristinos se¬
cũdũ dies quibus ds custodiebat me. q̃n splende¬
bat lucerna eius suꝑ caput meũ: ⁊ ad lumen
euis ambulam intenebris: Ceterũ qͥ lucerna ħ

Expanded text:
suspirio laetitiam praeteritae consolationis, ait: Quis suspirio laetitiam praeteritae consolationis, ait: Quis mihi tribuat ut sim juxta menses pristinos, secundum 947 dies quibus Deus custodiebat me, quando splendebat lucerna ejus super caput meum, et ad lumen ejus a
Abbreviated transcription (Latin):
frs̃ mi. quicqͥd sp̃c̃ euis dignatione sua loquit᷑
in uob̾: hominẽ utiq sermonẽ qui bonus ad
hedificationẽ fidĩ. in ꝓuocationẽ caritatis.Si
quis gͦ urm̃ loqͣr qiͣ sermones dĩ: ut etiam u
pͥuatis collo quiis om̃is sermo malus ñ ꝓcedat
de ore ur̃o: s siquis bonus est ad hedificatio¬
nem fidi ubi grãm aet audienti: ⁊ qui audi¬
rit dicat gr̃ãs agens tibi. Benedictus. ẜmo oriᷤᷤ
cui:ͣ quia lucerna pedibus nĩs uerbũ tuũ : et
lumẽ semitis mĩs. de or̃one aut̃ quod ⁊ ip̃a lu¬
cerna sit. maxrime si diuinitus illuminata¬
sit: ereo colligimus qd̾ salomon ait. Lucerna
diũ sꝑ racłm hominis: que inuestigat omĩa
secreta uertris. Lumen namq qd̃ nb orantibus
uel psallentibꝰ aesuꝑ aperitur. spiracłm uite est. ĩ
qd̾ suauiter respiramus. hꝰ lucerne uidetur iob re¬
cordari: cum in more temptationis. recolens cũ

Expanded text:
fratres mei, quidquid spiritus ejus dignatione sua loquitur fratres mei, quidquid spiritus ejus dignatione sua loquitur in vobis; omnem utique sermonem qui bonus est ad aedificationem fidei, in provocationem charitatis. Si qcedat de ore vestro, sed si quis est ad aedificationem fidei, ut gratiam det audienti; ut qui audierit, dicat gratias agens tibi, Benedictus sermo oris tui, quia lucerna pedibus meis verbum tuum, et lumen semitis meis . De oratione autem quod et ipsa lucerna sit, maxime si divinitus sit illuminata, ex eo colligimus quod Salomon ait: Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris . Lumen namque quod nobis orantibus vel psallentibus desuper aperitur, spiraculum vitae est, in quod suaviter respiramus. Hujus lucernae videtur Job recordari, cum in moerore tentationis recolens cum
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ lucerna sit. lux ip̃a ueritafis indicat c̃
ait. Sint lunbi ur̃i precincti: ⁊ lucerne ardẽ¬
tes in manibus ur̃is. Et luceat lux ur̃a coram
hominibus: ut uideant oꝑa ur̃a bona. Quod
sermo edificationis lucerna sit : dauid dicit. Hu¬
cerna pedibus m̃is uerbũ tuũ: ⁊ lumen semiti
nũs. E t petrus apłs de sermone ꝓpħico: cui
b̃nfacitis inquid intendentes tanqͣm lucerne
lucenti in obscuro loco. declaratio quoq sermo¬
num dĩ illuminat: ⁊ intellectũ dat pariuilis:
siue cum sermones euͣugłia declarant umbra
legis: siue cum ip̃i sermones tam enuͣgłii q̃m
legis declarantur expositionis dilucidis. qui ñ
intelligentibꝰ paruulis uidebantur obseuri: ⁊ ĩ
lumine dicinuis quod dictũ nb̾ erat intenebris
Ido ⁊ philippus infigura eiius libet eccłiastici
doctoris. dictus est om̃s lampadis: eo qd̾ de ore ip¬
sius ad illuminationẽ audientrũ chorus caret
ignitũ eloquiũ dñi. Sernonẽ aut̃ di intelligo

Expanded text:
sit, lux ipsa veritatis indicat, cum ait, Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in manibus vestris : et, Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona . Quod sermo aedificationis lucerna sit, David dicit: Lucerna pedibus meis verbum tuum, et lumen semitis meis . Et Petrus apostolus de sermone prophetico, cui benefacitis, inquit, intendentes, tanquam lucernae lucenti in obscuro loco . Declaratio quoque sermonum Dei illuminat, et intellectum dat parvulis , sive cum sermones evangelici declarant umbram legis, sive cum ipsi sermones tam Evangelii quam legis declarantur expositionibus dilucidis, qui non intelligentibus parvulis videbantur obscuri; et in lumine dicimus quod dictum erat nobis in tenebris. Ideo Philippus in figura cujuslibet ecclesiastici doctoris dictus est os lampadis, eo quod de ore ipsius ad illuminationem audientium coruscaret ignitum eloquium Domini. Sermonem autem Dei intelligo,
Abbreviated transcription (Latin):
cors. quẽ sola miscđia puerũ fecit. lic parit̾ mi¬
ẜicordia ⁊u̾itas inte obuiauer sibi: uere inqͣm
tu misericors puer natus ẽs nob̾ nõ tͥ. lucra nr̃a.
nõ augm̃ta tua. nascens de nb̾ q̃sisti: qͥ ad ħ solũ
nasci dignatus es. ut nos minoratione tui ꝓue¬
ħes humilianione. głificares. Tu exinanitus
nos replesti: tu eñ omnẽ tue plenitudinẽ diuini¬
tatis in hominẽ tͣnsfudisti. T̃ ransfudisti s nõ ofu¬
disti. Tranffusũ tũ dm in hominẽ non dic̃em.
si ad mensurã datũ huic homini spm̃ audnre:
side om̃i sua plenitudine penes dm aliqͥd rese¬
diss : qd̾ nõ in hominẽ unitus ẽ effudiss. Meri¬
ta ig᷑ oleũ effusũ nom̃ dĩ hominis uel c̃te un

Expanded text:
cors, quem sola misericordia puerum fecit: licet pariter micors, quem sola misericordia puerum fecit: licet pariter misericordia et veritas in te obviaverunt sibi . Vere, inquam, tu misericors puer, natus es nobis, non tibi: lucra nostra, non augmenta tua nascens de nobis quaesisti, quia ad hoc solum nasci dignatus es, ut nos minoratione tui proveheres, humiliatione glorificares. Tu exinanitus nos replesti: tu enim omnem tuae plenitudinem divinitatis in hominem transfudisti. Transfudisti, sed non confudisti. Transfusum tamen Deum in hominem non dicerem, si ad mensuram datum huic homini spiritum audirem: si de omni sua plenitudine penes Deum aliquid recedisset, quod non in hominem, cui unitas est, effudisset. 2. Merito igitur oleum effusum nomen Dei h
Abbreviated transcription (Latin):
erat : qr de dõ ꝑfecto. d̾s ꝑfectus natus erat. An¬
głis narus non ẽ: qr nec angłs ille qui in u̾itare
stabat reparatione indigebat. nec illius qui
siliens: ut ad nos usq deueniens. unus fient e
nob̾: et ex manitus semetipso. minoratus ab an
ẽ nob̾ redemptio: quia nos solos laborare. antiqͥ
bilis natiuitas tua puer iħu. que natiuitatem
omĩũ emendat. conditionẽ reformat. p̾ uidici¬
ut soluit  cyrogͣphũ dampnate nature rescin¬
dit ut si que piget dampnabilit̾ eẽ natum.
possit felicissime renasci. Quot qͦt enĩ te recepe¬
runt: de disti eis potestatẽ filios di fĩ. Gras gra-¬
ꝑꝙͣ. accessum habe mus ꝑ gr̾ã istam in qͣ stamus.
et głiamꝰ inspe głie filioꝵ dĩ. Prsus aminirabile
comerciũ: et sumens carnẽ largiaris ditatem:
comertiũ in ꝗm caritate nõ cupiditate contc¬
tum: indulgentie quidẽ tue głosum: s indigẽ¬
tie mee omnino lucrosũ. Nere tu puer miseri¬

Expanded text:
erat, quia de Deo perfecto perfectus Deus natus erat. Angelis natus non est; quia nec angelus ille qui in veritate stabat, reparatione indigebat; nec illius qui siliens, ut ad nos usque deveniens unus fieret e nobis; et exinanitus a semetipso, minoratur ab angest nobis redemptio; quia nos solos laborare videbat bilis nativitas tua, puer Jesu, quae nativitatem omnium emendat, conditionem reformat, praejudicium solvit, chirographum damnatae naturae rescindit: ut si quem piget damnabiliter esse natum, possit felicissime renasci! Quotquot autem receperunt eum, dedisti eis potestatem filios Dei fieri . Grahabemus in gratiam istam in qua stamus, et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei . Prorsus admirabile commercium, ut sumens carnem, largiaris deitatem! commercium, inquam, charitate, non cupiditate contractum; indulgentiae quidem tuae gloriosum, sed indigentiae meae omnino lucrosum. Vere tu puer miseri
Abbreviated transcription (Latin):
lius: qͣmq ꝓbabile sit qd̾ de sapĩa que ipe est
legitur uener̃ mͥ omĩa bona parit̾ cũ illa: et in¬
numabilif honestas ꝑ manus illius. Quare at
ħ ita in eulco fis̃ m̃iꝰ Quare. nͥ ut discatis głari¬

Expanded text:
lius; quamque probabile sit quod de Sapientia, quae ipse est, lius; quamque probabile sit quod de Sapientia, quae ipse est, legitur: Venerunt mihi omnia bona cum illa, et innumerabilis honestas per manus illius . Quare autem hoc ita inculco, fratres mei? Quare, nisi ut discatis
Abbreviated transcription (Latin):
nrõꝵs scił uarie tatẽ armoꝵ subsidia sacͣ mẽtoꝵ.
feresa sc̃pturarũ. gradiis et ordines ministrorũ: in
om̃i etate seru ⁊i conditione. natione.⁊ lingͣ. tot
martiriũ trophea. confessoꝵ insignia. uirginum.
coronas: S i mirari inquid eccłia uñ repente mͥ
pauꝑde. hec młtitude diuitiarũ et magnntudo głie:
tum ex rer głie. Immo mag̾ mirũ eẽt si nõ seq̾rẽ¬
tur dnm̃ bona sua: cũ eẽ ip̃e sit omĩa bona. Inqͥ¬
rentes inqͥd dñm nõ minuẽtꝰ om̃i bono: qͣnto
magis suscipientesꝰ Si enĩ miraris ista ub per
filiũ data: ego ut plus mireris adiciã oĩa om̃ino
nob̾ cũ illo eẽ donata. Cũ enĩ filiũ ꝑ qͣm ⁊ ĩ qͥ
omĩa subsistunt. pat̾ nob̾ donauit : quomͦ nõ
oiã nob̾ cũ illo donauit.  Diã nr̃a sunt ait apłs.¬
quia nr̃ est auctor omiũ ⁊ dñs: ut et si iudea¬
mur tanꝗͣ nicħ habentes: in ueniamꝰ tñ om̃ia
possidentes. Hides igitur ꝗͣtũ et quale datũ sit fi¬

Expanded text:
scilicet varietatem armorum, subsidia Sacramentorum, fercula Scripturarum, gradus et ordines ministrorum; in omni aetate, sexu, et conditione, natione et lingua, tot martyrum trophaea, confessorum insignia, virginum coronas? si miraris, inquit Ecclesia, unde repente mihi pauperculae haec multitude divitiarum, et magnitudo gloriae: tum, et Rex gloriae. Imo magis mirum esset, si non sequerentur Dominum bona sua, cum etiam ipse sit omnia bona. Inquirentes, inquit, Dominum, non minuentur omni bono ; quanto magis suscipientes? Si enim miraris ista nobis per Filium data, ego ut plus mireris adjiciam omnia omnino nobis cum illo esse donata. Cum enim Filium, per quem et in quo omnia subsistunt, Pater nobis donavit, quomodo non omnia nobis cum illo donavit? Omnia nostra sunt, ait Aposnus; ut, etsi videamur tanquam nihil habentes, inveniamur tamen omnia possidentes. Vides igitur quantum, et quale datum sit Fi
Abbreviated transcription (Latin):
eni semel datus ẽ mundo informa carnis: ⁊ ce¬
tĩs diebus ad horis datur fidelibus in sapĩe panis
mũ exrig̃ ut fides sit recta: scđ̾m ut ꝯscientia pu¬
ra : t̾ciũ ut deuotio ꝓ mta. ħ mente eleuat ũ grẽ
occ̾rat. cor aꝑit ut excipiat: affectũ dilatat ut̾
plurimũ ip̃iꝰ capiat. Non solũ aut̃ istã s et ome
grãm habundare fatiat. in uob̾ ds om̃is grẽ filiꝰ
qͥ datus ẽ nb̾: qui ẽ as benedictꝰ inscła scłoꝵ ã.

Expanded text:
i semel datus est mundo in forma carnis, is cunctis diebus aut horis datur fidelibus in specie panis,mum exigit ut fides sit recta; secundum, ut conscientia pura; tertium, ut devotio prompta. Haec mentem elevat, ut gratiae occurrat; cor aperit, ut excipiat; affectum dilatat, ut plurimum ipsius capiat. Non solum autem istam, sed et omnem gratiam abundare faciat in vobis, Deus omnis gratiae, Filius, qui datus est vobis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
inplenii: etu crũt  post te ambulant. te ado¬
rabunt: teq deprecabunt᷑. Et merito inquit.
es deus absconditus : đs isrł saluator. Siunꝙͣ. ma¬
infestius. si expressius potuit dici iħc d̾s: nõ qͣm
credat uideus. Aut c̾te si derogat hoc ẽẽ dicta
tur: ut assignare poffit đm in quo sit đs: ita
ut alius deus p̾ter enĩ nõ sit. S ħ te ꝑfide scã¬
dalizat. qd̾ ad pietatẽ edificare debuerat:
q̃ scił ds absconditus. ⁊ homo ocłis ad hibitus
est : tanꝙͣ lutũ exsputo. qd̾ ad uidicẽ dum deũ
cec̃ illuminai hoc inquã scandalo tibi est qd̾
in infirmitate carnis abscondita ẽ fortitudo
dĩ ÷ etiam ⁊ in infirmitate crucis abscondita
fortitudo hominis d̾i: qui in głosus int̾ iuros as¬
pectus eus :i forma eius int̾ filios hominũ: uñ
nec reputast eum. s putasti qiͣ leꝓsum et ꝑ¬
cussum a deo ⁊ humiliatũ: cũ deus posuerit
in eo iniqͥtates om̃iũ nrm. Nam et tuam qͦ

Expanded text:
ibunt, tui erunt, post te ambulabunt, te adorabunt, teque deprecabuntur. Et merito, inquit,es Deus absconditus, Deus Israel Salvator . Si unquam manifestius, si expressius potuit dici Jesus Deus, nunquam credat Judaeus: aut certe si derogat haec esse dicta tur, ut assignare possit Deum, in quo sit Deus, ita ut alius Deus praeter eum non sit. Sed te, perfide, scandalizat, quod ad pietatem aedificare debuerat; quod scilicet Deus absconditus, et homo oculis adhibitus est, tanquam lutum ex sputo, quod ad videndum Deum caecum illuminaret. Hoc, inquam, scandalo tibi est, quod in infirmitate carnis abscondita est fortitudo Dei, et in infirmitate crucis abscondita est fortitudo hominis Dei; quod inglorius inter viros aspectus ejus, et forma ejus inter filios hominum: unde nec reputasti eum, sed putasti quasi leprosum, et percussum a Deo, et humiliatum; cum Deus posuerit in eo iniquitates omnium nostrum . Nam et tuam quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Q uicũq enĩ fac̾it uoluntatẽ euis: ip̃e mat̾. ⁊ frͣ.
et soror eus ẽ. O dñe salomon. tu matrẽ dicis gͦ
ancillã ꝓficeor. Ancilla &ͥ sum: fiat mͥ tm̃ scđ̃m
uerbũ tuũ. Et quidẽ matrẽ amore et sollicitudi¬
ne me p̾stabo. qͣntũ poto: s condicionis mee

Expanded text:
Quicunque enim fecerit voluntatem ejus, ipse mater, et frater, Quicunque enim fecerit voluntatem ejus, ipse mater, et frater, et soror ejus est . O Domine Salomon, tu matrem dicis, ego ancillam profiteor. Ancilla Christi sum: fiat mihi secundum verbum tuum . Et quidem matrem amore et sollicitudine me praestabo, quantum potero: sed conditionis meae
Abbreviated transcription (Latin):
cognou̾ : uos inꝗͣ quibꝰ saluator iõ non uiluit
quia misericors fieri uoluit ͥ s eo uob̾ tem̾or ẽ
in affectu. quo minor ẽ in aspectu: cantate et
tus ẽ nos. datus. Cantate dno canticũ nouum:
quia mirabilia fec̃. Notũ fecit dñs salutare
suũ adõ ut et asinus de gentibus cognoscat inp̾¬
sepi dñm suũ fenũ sibi fa hĩ: quia om̃is caro
fenũ. In conspectu namq gentiũ reuelauit
iusticiam suam. qͣm uideus ignorat : qr uelũ
ad huc habens suꝑ faciẽ suã. Nelũ ht: qr zelũ
ten uñ nec uerũ uidet. s uiuid qd̾ puer natꝰ
est nobis: filius datus ẽ nb. Nec in uid qd̾ cu¬
piat ħ̾e sibi: s quod cupiat ꝑire et mͥ et sͥ. Mal¬
let emula et mala metria infantẽ necari ꝗͣ.
uiuũ michi dare: s uidiciũ nr̃i salomonis cuiꝰ
sermo penetͣbilior om̃i gladio ancipiti. scrutans
corda ⁊ renes: in uinẽmenda matre ñ errãt.
Date inqͥt ecłie infantẽ uiuũ. ħẽ enĩ mat̾ eus.

Expanded text:
gnovit: vos, inquam, quibus Salvator ideo non viluit, 927 quia misericors esse voluit; sed eo vobis tenerior in affectu, quo minor est in aspectu: cantate, et tus, nobis est datus. Cantate Domino canticum novum, quia mirabilia fecit. Notum fecit Dominus salutare suum : adeo ut et asinus de Gentibus cognoscat in praesepi Dominum suum, fenum sibi factum, quia omnis caro fenum . In conspectu namque Gentium revelavit justitiam suam : quam Judaeus ignorat, velum adhuc habens super faciem suam. Velum habet, quia zelum tenet: unde nec velum videt, sed invidet quod puer natus est nobis, filius datus est nobis. Nec invidet, quod cupiat habere sibi, sed quod cupiat perire et mihi et sibi. Mallet aemula et mala meretrix infantem necari, quam vivum mihi dari. Sed judicium nostri Salomonis, cujus sermo penetrabilior omni gladio ancipiti, scrutans corda et renes, in invenienda matre non erravit: Date, inquit, Ecclesiae infantem vivum: haec est enim mater ejus .
Abbreviated transcription (Latin):
Sia ergo semptẽ principalia uicia tantã
de se uitiorum młtitudinem ꝓfrunt cũ
ad cor ueniunt. quasi subsequentis ex̾citus
sibi cognatione uingitur : ut non nͥ unum
de altero ꝓferatur. Prima namque suꝑbie
soboles: in anis ẽ głia. q̃ dum opp̾ssam mẽ¬
tem corrumꝑit: mor: in uidiam gignit
quia nimirum dum uani nominis potẽ¬
tiam appetit: nequis hanc alius ad iprisci
ualeat. tabescit.:
Inindia qͦ iram geñat.

Expanded text:
ia ergo septem principalia vitia tantam de se vitiorum multitudinem proferunt, cum ad cor veniunt, quasi subsequentis exercitus sibi cognatione junguntur, ut non nisi unum de altero proferatur. Prima namque superbiae soboles inanis est gloria, quae dum oppressam mentem corrumpit, mox invidiam gignit, quia nimirum, dum vani nominis potentiam appetit, ne quis hanc alius adipisci valeat, tabescit. Invidia quoque iram generat
Abbreviated transcription (Latin):
nere: nicħ aliud student. nisi ut qnͣtum
stomacho reficiendo ac fami ex ĩ mende.
satis ec̃ uidr̃. in dulgeant nec expleant s̃
appetitus auiditate p̾cipitendi: s conpͥmãt
atq non satur itas edendi faciem facit. s
uoluntas qui tam acupiditate p̾sociorum
ciporũ qmͣ anima ꝑceptione uiliũ conti¬
nebunt qui cibis nee lautioribus uolunt
carnẽ luxuriose dissolui. nec distensioe
uentͥss uilibus honorari. quando abstinẽ¬
tes. uri nec delitosi soleant eẽ nec auidi.
de uiuo autem abstinendo quid dicam. Sñ
ari uino in quo ẽ luxĩa. Quasi diceret. Lu¬
cruriam facit ⁊ mtrit uini ꝑceptio iii¬
ma non nasura. Et ideo non uos uti ui¬
no s nedĩ ebriamim ꝓibeo. Yñ uanoteo
p̾cip̾it dicens. ħ oli aqmͣ bibere. s modo¬

Expanded text:
nere, nihil aliud student, nisi ut, quantum nere, nihil aliud student, nisi ut, quantum stomacho reficiendo ac fami eximendae satis esse videtur, indulgeant; nec expleant suos appetitus aviditate percipiendi, sed comprimant; atque eis non saturitas edendi finem faciat, sed voluntas: qui tam a cupiditate pretiosorum ciborum, quam a nimia perceptione vilium contineant: qui cibis nec lautioribus volunt carne luxuriose dissolvi, nec distentione ventris vilibus onerari; quando abstinentes viri, nec delitiosi solent esse, nec avidi. De vino autem abstinendo quid dicam? undeiari vino, in quo est luxuria; quasi diceret: luxuriam facit et nutrit vini perceptio nimia, non natura: Et ideo, non vos uti vino, sed ne inebriamini prohibeo. Unde Timotheo praecepit, dicens: Noli aquam bibere; sed mod
Abbreviated transcription (Latin):
ta mentis leuitas in sidietus aspiciant. ne
dum uentri mollitur seruiunt. uicioꝵ
laqueis crudeliter. astringantur. Audi¬
ant apłm dicentem. Esca uentri et uent̃
eschis. deus aut̃ hunc ⁊ has destruet. Et
rurfum. Non in comessationibꝰ. ⁊ ebie
Trursum. Quorũ deus uenter est. ⁊ głia
in confussione eorũ. quia gulam sequit᷑
uia primꝰ homo hoc uitio gule cum
posteritate sua cecidit: necessariũ ẽ
ut ꝑ abstinentiam resurgamus. S in ab ᷤᷤ¬
tinentia ẽ aliud quod q̃ sollecti cura pẽ¬
litas foris ostenditur. s de hac ip̃a humi¬
litate grauit̾ int̾iꝰ suꝑbitur. Ideo amonẽ¬
di sunt absturentes ut sollicite semꝑ aspi¬
ciant cum gule uicium fugiant: acriora
his uicia quasi ex uirtute generantur. In¬
cassum gͦ ꝑ abstmnentiam corpus cont̾itur.
in ordinatis demissa motibus mens uicis
dissipatur. Qui aũt non solum aqͣlitate
s etiam aquantitate ciborũ cubiunt absti¬

Expanded text:
ta mentis levitas insidietur, aspiciant: ne ta mentis levitas insidietur, aspiciant: ne dum ventri molliter serviunt, vitiorum laqueis crudeliter astringantur. Audiant Apostolum dicentem: Esca ventri, et venter escis: Deus autem et hunc, et has destruet; et rursum: Non in comessationibus et ebriet rursum: quorum Deus venter est, et gloria in confusione: quia gulam sequituruia primus homo hoc vitio gulae cum posteritate sua cecidit, necessarium est ut per abstinentiam resurgamus: sed in ipsa abstinentia est aliud quiddam quod solerti cura penlitas foris ostenditur: sed de hac ipsa humilitate graviter interius superbitur. Ideo admonendi sunt abstinentes, ut sollicite semper aspiciant, ne cum gulae vitium fugiant, acriora his vitia, quasi ex virtute, generentur. Incassum ergo per abstinentiam corpus conteritur, si inordinatis demissa motibus, mens vitiis dissipatur. Qui autem non solum a qualitate, sed etiam a quantitate ciborum cupiunt absti
Abbreviated transcription (Latin):
de uictũ cor quasi exx ratione. solet erorta¬
ri. cum dicit. Ad esũ deus omĩa munda cõ¬
didit. Et qui satiari scibo respuit quid aliud
qmͣ muneri cẽesso. contradicit: at contra
uideamus qualit̃ illi pͥmi parentes. conmi¬
serit. tam grande pecem quod ⁊ ipõs de pa¬
radiso proiecit in huiꝰ uite penalis. exitiĩ.
et in eis originałr totũ dampna uit gns̃
humanũ. Proibitũ siqd̃ a dnõ fuerat de
ligno scientie boni ⁊ mali. ne comed̾ent:
s gule uitio decepti comederũt. Hisi eñ
comidissent perpetuo in mortales essent. si
sub deo suo uiuentes preceptum. quod
acce ꝑ ant custodirent nec deserentur adõ.
nis deũ pͥus ipi desererent ⁊⁊ hic enro in
hanc erumpnosam huiꝰ uite miseriam
gule dediti atq morti craditi sunt deicec¬
ti ubi om̃is homo ꝑ pecẽm irascitur per
gule dediti ne in eo quod escarum delecta¬
tione incũbant lucurie. se mucrone tns¬
figant quanta sibi peresum loquacitas ꝙͣ¬

Expanded text:
um cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Ad esum Deus omnia mundo condidit: et qui satiari cibo respuit, quid aliud quam muneri concesso contradicit? At contra videamus qualiter illi homines primi commiserint tam grande peccatum, et quod ipsos de paradiso projecit, in hoc vitae poenalis exsilium, et in eis originaliter totum damnavit genus humanum. Prohibitum siquidem a Domino fuerat, quod de ligno scientiae boni et mali, ne comederent: sed gulae vitio decepti comederunt. Nisi enim comedissent, perpetuo immortales essent, si sub Deo suo viventes, praeceptum quod acceperunt custodissent. Nec desererentur a Deo, nisi Deum prius ipsi desererent. Et idcirco in hanc aerumnosam hujus vitae miseriam, gulae delicti, atque morti traditi sunt dejecti. Ubi omnis homo per peccatum nascitur, pergulae dediti, ne in eo, quo escarum delectationi incumbunt, luxuriae se mucrone transfigant: quanta sibi per esum loquacitas; quan
Abbreviated transcription (Latin):
quia cupiditas atq sr̃bia ĩtantũ unũ ẽ ma¬
lum ut nec suꝑbus sine cupiditate. nec sine fr̃¬
bia possit inuenire cupidus. deinde si qͦlib
pecm̃. ꝑpetrare noñ possum nisi mee delec¬
tationi conscientiam. quod cupiditaus est
ꝓpriũ ⁊ di precepta. contempnam qd̾ est
perũ. iniufitatione in fir morũ et regu¬
mento midorũ nec nõ ⁊ siqͥd in iuste quis
abstulit reddendũ ẽ. in qͣdruplũ. iuasta sẽ¬

Expanded text:
quia cupiditas, atque superbia in tantum, unum est malum; ut nec superbus sine cupiditate, nec sine superbia possit inveniri cupidus. Deinde si quodlibet peccatum perpetrare non possum, nisi meae delectationi consentiam; quod cupiditatis est proprium: et Dei praecepta contemnam; quod est perum, in visitatione infirmorum, et integumento nudorum, nec non, et si quid injuste quis abstulit, reddendum est in quadruplum, juxta sen
Abbreviated transcription (Latin):
aut qui se acibis temꝑant. si uiciis s¬
uiunt quia facilis res que possidetur. abi¬
citur quã uoluntas. amonendi sunt
abstinentes ut nou̾int. quia tunc pla¬
centem deo absti nentiam offerunt. cũ
ea que sͥ de alimentis. sub tͣhunt indigẽ¬
tibus larguintur. Non enĩ dõ s sibi quisꝙ
ieuinat: si ea que uentri ad tempꝰ subtͣhit.
non in oꝑibus tribuit: s uentͥ post modũ
offerendo custodit. Rursumq amonendi st̃:
ut abstinentiam suam. et semꝑ sine uninu¬
tione custodiant ⁊ nunꝗͣ hanc ap̃d cecultũ
nidieem eximie.¬

Expanded text:
ant, si vitiis serviant. Quia facilius res quae possidetur abjicitur, quam voluntas. Admonendi sunt abstinentes, ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, cum ea quae sibi de alimentis subtrahunt, indigentibus largiuntur. Non enim Deo, sed sibi quisque jejunat, si ea quae ventri ad tempus subtrahit non inopibus tribuit, sed ventri postmodum offerendo custodit. Rursumque admonendi sunt, ut abstinentiam suam, et semper sine imminutione custodiant, et nunquam hanc apud occultum judicem eximi
Abbreviated transcription (Latin):
minus necẽe ẽ ut asꝑa sint in uias planas: ut scł
omnẽ moꝵ complanes asꝑitate.et in quandã iu¬
te sociał stñas equalitatẽ: ne mitis ⁊ suauis il¬
leiuator offensus asꝑitate uie resiliat. Quid mͥ
ĩp̃isdicet ille mitis et humił corde. qͥ ñ nͥ suꝑ man¬
sue tum reqͥescit ⁊ humilem. cũ et̃ humanus
hominiis sensꝯ refugiat ⁊ horreat hom̃iẽ iracun¬
dum ⁊⁊ intractabilẽ.ꝰ S et si eatenꝰ ꝓfecisti in
uia dñi.ũ et ꝓpositũ rectitudinis ⁊ disciplinã mã¬
suetudinis assecutus sis: ꝓfecisti quidẽ s ñ ꝑfecisti:
nͥ luc̾na sit pedibus tuis uerbũ di .⁊ lum̃ semitis
tuis. In uia enĩ qua ambulam ait. abscond̾unt
laqueũ mͥ. Ꝙ sunt uie que uidẽtur hominibꝰ
recte : nouissimũ aũt earum ducit in ꝓfundũ
inferni. Hia eñi impioꝵ tenebrosa: ũ salomõ ait :

Expanded text:
minus necesse est ut aspera sint in vias planas: ut scilicet minus necesse est ut aspera sint in vias planas: ut scilicet omnem morum complanes asperitatem, et in quamdam vitae socialis sternas aequalitatem, ne mitis et suavis ille viator offensus asperitate viae resiliat. Quidni resiliret ille mitis et humilis corde, qui non nisi super mansuetum requiescit et humilem; cum etiam humanus omnis sensus refugiat et horreat hominem iracundum, et intractabilem? Sed, et si eatenus profecisti in via Domini, ut et propositum rectitudinis, et disciplinam mansuetudinis assecutus sis; profecisti quidem, sed non perfecisti, nisi lucerna sit pedibus tuis verbum Dei, et lumen semitis tuis. In via enim qua ambulabam, ait, absconderunt laqueum mihi . Et sunt viae quae videntur hominibus rectae, novissimum autem earum ducit in profundum inferni. Via enim impiorum tenebrosa, ut Salomon ait:
Abbreviated transcription (Latin):
bre ⁊ lubricũ: et angłs dñi persequens eos.
t uia impioꝵ tenebrosa: nesciunt ubi corrũt.
utamꝰ ne fr̃es in aliquo nr̃m in ueniatur ad¬
huc pͣuum aliquid in uolutatibꝰ ⁊ asꝑum ĩ
moribꝰ ⁊ tenebrosũ ꝑ ignorantiam sensus: lubͥ¬
cũ ꝑ mostantiam actus: Qͦmͦ aut̃ scͥpturã de uia
paranda in plebinꝰ: nisi sic̃ scriptũ ẽ faciamus
ut sint praua in directa.⁊ asꝑa in uias planas.
Primo itaq necẽe est ut siqͣ ẽ in ub̾ praua ⁊ dis¬
torta uoluntas corrigatur: et ad regłam diuine
uoluntatis dirigatur. Alit̾ uidebim᷑ dic̾e : sic̃ in¬
pii dicent. Non ẽ recta uia dñi. S statim refel¬
lit nos urefragabilis. u̾itas: ⁊ increpat t̾ribilis
seũtas. Nũ qͥd non uie mee recte sunt. et non
magis uie ur̃e praue sunt.ꝰ Qui gͥ uiã dño ꝑa¬
re festinat primo om̃iũ bona sit uoluntas qm̃
in maliuolam amimã ũ int̾ib̾ sapiencia. Cũ aũ
hoc modo posu̾is praua in directa. scito qr non

Expanded text:
ni persequens eos . Et via impiorum tenebrosa: nesciunt ubi corruant . Putamusne, fratres, in aliquo nostrum inveniatur adhuc pravum aliquid in voluntatibus, asperum in moribus, tenebrosum per ignorantiam sensus, lubricum per inconstantiam actus? Quomodo autem scripturam de via paranda implebimus, nisi, sicut scriptum est, faciamus: Ut sint prava, in directa; et aspera, in vias planas ? 4. Primo itaque necesse est ut, si qua est in nobis prava et distorta voluntas, corrigatur, et ad regulam divinae voluntatis dirigatur. Aliter videbimur dicere, sicut impii dicunt: Non est recta via Domini. Sed statim refellit nos irrefragabilis veritas, et increpat terribilis severitas: Nunquid non viae meae rectae sunt, et non magis viae vestrae pravae sunt ? Qui igitur viam Domino parare festinas primo omnium bona sit voluntas; quoniam in malevolam animam non introibit sapientia . Cum autem hoc modo posueris prava in directa, scito quia non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliud qm uiciis oĩbꝰ repudiũ dari ome
genꝰ tristicie amputane. ab his gͦ tristibus
asurgunt ab dicatisꝙy tarenis celestia ꝯeupiset̃¬
carere desid̾at : orationibus freq̾nt̃ ĩ sistat. mortẽ
anime quotidie añ occłos ponat: qr oĩs caro feñ ẽ.
recognoscat miscdiã ⁊ bonitatẽ di erga os sperãtes
ĩ se cũ magna osid̾atoẽ. aut ꝑse meditãdo. aut ab
aliis audiendo. ex toto amõ osid̾atõnẽ nõ negligat.
ꝑegͥnꝰ ⁊ pauꝑibꝰ uidius ac pupilł. nec ñ ĩfirmi
⁊ hospitibꝰ siqͥd ualet micb̾it̾ tribuat. ⁊ incetõꝵ

Expanded text:
m vitiis omnibus repudium dare, et omne genus tristitiae amputare. Ab his ergo tristibus assurgunt: abdicatisque terrenis, coelestia concupisccarere desiderat, orationibus frequenter insistat: mortem animae quotidie ante oculos ponat. Et quia omnis caro fenum est, recognoscat misericordiam et bonitatem Dei erga omnes sperantes in se, cum magna consideratione, aut per se meditando aut ab aliisistat: mortem recognoscat misericordiam et bonitatem Dei erga omnes sperantes in se, cum magna consideratione, aut per se meditando aut ab
Abbreviated transcription (Latin):
płs terribiliter cominatur dicens. Qui ho¬
dit frem suũ : homicida ẽ. Et qui uidet frm
suũ : intenebris ẽ: ⁊ intenebris ambulat.
Unde si huic uitio ualent̾ resistere cupimus:
caritatem dõ exibeamus. ⁊ ꝓorimo. de corde
puro. et conscia bona.⁊ fide non ficta. et
facile peco resistimus. bonis om̃ibus habunda¬
mus. sic̃ blandim̃ta contempnimus et omĩa
que disticilga sunt humane fragilitati uel
aspera etiam cum dilectione perficimus: si
hec precepta dilectionis custodimus. Attamẽ
ordinem dilectionis illi ꝑ uertunt. nec modũ
diligendi custodiunt qui aut mundum qui
contempnendus est diligunt : aut corpora sua
minus diligenda diligunt aut ꝓccimos suo¬
non sicut se ip̃os. aut dm plusqmͣ se ipõs
forte non diligunt. ꝑ roximos aut̃ tunc dili¬
gimus sic̃ nos: si nos ꝑꝑ aliqͥs utilitates nr̃a¬

Expanded text:
natur, dicens: Qui odit fratrem suum, homicida est; et, qui invidet fratri suo, in tenebris est, et in tenebris ambulat. Unde si huic vitio valenter resistere cupimus, charitatem Deo exhibeamus et proximo, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta; et facile peccato resistimus, si bonis omnibus abundamus; saeculi blandimenta contemnimus, et omnia quae difficilia sunt humanae fragilitati vel aspera, etiam cum dilectione perficimus, si haec praecepta dilectionis custodimus. Attamen ordinem dilectionis illi pervertunt, nec modum diligendi custodiunt: qui aut mundum, qui contemnendus est, diligunt; aut corpora sua minus diligenda, diligunt: aut proximos non sicut se ipsos, aut Deum plus quam se ipsos forte non diligunt. Proximos autem tunc diligimus sicut nos, si non propter aliquas utilitates n
Abbreviated transcription (Latin):
Et si non dimiseris unusquisq fr̃ĩ suo de cor¬
dibus ur̃is nec pater ur̃ celestis dimittet ub
delicta ur̃a. Nam si irasci fas nõ est. aut dis¬
ce nicha aut fatue: multo minus est. lici¬
tum tenere. aliquid am̃o ut in hodium in¬
dignatio conuertatur. Est enĩ ira mentis fu¬
ror que si in corde infigiur. oem̃ exrmuit pro¬
uidentiam abeo facti nec uidiciũ recte dis¬
cretionis in quirere. nec honeste contempla¬
tionis uirtutem nec consilii poterit habete
maturitatem s omia ꝑ precipiũ qd̾ dam fa¬
cere uiderũt. ex qͣ nascitur. homicidium. dicẽ¬
dum quippe est inpatientibus quia dum fre¬
nari sp̃m negligunt. ꝑ multa etiam que nõ
appetunt in iniquitatum abruta rapuint᷑
quia uidelic mentem in pellit furor quo
non trahit desid̾ium ⁊ ag̾ comota uelut nes¬
cia. unde post doleat scietis. Per hoc quoq inpa¬
tientie. uiciũ plerumq mentem airogantie

Expanded text:
Et: si non dimiseritis unusquisque fratri suo de corEt: si non dimiseritis unusquisque fratri suo de cordibus vestris, nec Pater vester coelestis dimittet vobis delicta vestra. Nam si irasci fas non est, aut dicere racha, aut fatue, multo minus est licitum tenere aliquid animo, ut in odium indignatio convertatur. Est enim ira mentis furor: quae si in corde infigitur, omnem eximit providentiam ab eo facti: nec judicium rectae discretionis inquirere, nec honestae contemplationis virtutem, nec consilii poterit habere maturitatem. Sed omnia per praecipitium quoddam facere videtur. Ex qua nascitur homicidium. Dicendum quippe est impatientibus: quia dum frenare spiritum negligunt, per multa etiam quae non appetunt iniquitatum abrupta rapiuntur. Quia videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium, et agit commota, velut nesciens, unde post doleat, sciens. Per hoc quoque impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae
Abbreviated transcription (Latin):
cm̃ quod sũt natuers nr̃e paruicipes diliga
homo alt̾iꝰ bn suum facere: dum amat in
alio quod ipẽ nõ facit. hinc gͦ possent inui¬
di: caritas qnte uirtutis ẽ: que alien labo¬
ris oꝑa nr̃a sine labore facit. dicendum itaꝙ
ẽ: inuidis: quia dum se aliuore minime
custodiunt: in antiꝙͣ u̾suti hostis neditiam
demerguntur. Ideo sũmoꝑe est iugil andum
ut hoc uiciũ radicitus a cordibus cicius euellat᷑.
ac bonis oꝑibus ut scriptum ẽ cum consilio tñ
sacerdotis emundetur. ⁊ condie ꝓ illo exroret q̃.
od̾at eique officia caritatis exhibeat. acui ne¬
cessitatibus si ualuerit frequenter sub ueniat
cui cum amautͥ minus diligendo exhibuit.
exortari cum dicit. Que erga te aguntur eqͥͣ
na excasꝑatione resistitur. contra te de inceps
sine mensura cumulantur. Aplica contra hec
respondet sententia. Sol noc occidat super
iracundiam urãm. Inde et ueritas dicit. Qͥa
om̃is qui iracitur frĩ suo: reus erit uidicio

Expanded text:
m quod sunt naturae nostrae participes, diligahomo alterius bonum suum facere, dum amat in alio quod ipse non facit. Hinc ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni laboris opera, nostra sine labore facit. Dicendum itaque est invidis quia, dum se a livore minime custodiunt, in antiquam versuti hostis nequitiam demerguntur. Igitur summopere est vigilandum ut hoc vitium radicitus a cordibus citius evallatur, ac bonis operibus, ut praescriptum est, cum consilio tamen sacerdotis emundetur, et quotidie pro illo exoret quem oderat, eique officia charitatis exhibeat, ac necessitatibus, si valuerit, frequenter subveniat, cui, cum non amavit, minus diligendo exhibuit.» IRA DICIT: Quae erga te aguntur, aequna exasperatione resistitur, contra te deinsine mensura cumulantur. Apostolica contra haec respondet sententia: Sol non occidat super iracundiam vestram. Unde et Veritas dicit quia omnis qui irascitur fratri suo, reus erit judicio.
Abbreviated transcription (Latin):
d nos presentibus delectati dum in hac uita
conmoda nr̃a et honores in quirimus : nõ
gregem dñi qui nł pascendus tuendusque con¬
missus ẽ. s nr̃as uoluntates dnationem diuua¬
as et cetera blandimenta carnalit̾ cogitamus.
ꝑ astores dici uolumus et tamen eẽ contendimꝰ¬
ge dilac̾antes. non pellimus ⁊ qd̾ eis reman¬
serat. ipsi consumpinimꝰ qñ peccantes diuites
uł potentes nõsolum non arguimus s etiam
ueneramur ne nob̾ aut munera solita osten¬
si non dirigant aut obsequia desidata subdu¬
cant ac si muneribus eorũ et obsequiis ca¬
piti inmo ꝑ hec ilł ad dicti loqui eis depecca¬
to suo aut defuturo uidicio formidamus. Et iõ
minaciter suꝑbiam nrãm diuinais sermo con¬
tundit. s nr̃ auditus nichil unde ꝓficiamus
ad mittit. quia presentis uite capiti dulcediẽ
que penam negligentiam nr̃a maneat in et̃¬
num nolumus cogitare. In pastores

Expanded text:
d nos praesentibus, etc. delectati, dum in hac vita commoda nostra et honores inquirimus, non gregem Domini, qui nobis pascendus tuendusque commissus est, sed nostras voluptates, dominationem, divitias, et caetera blandimenta carnaliter cogitamus. Pastores dici volumus, nec tamen esse contendimege dilacerando non pellimus; et quod eis remanserat, ipsi consumimus, quando peccantes divites vel potentes non solum non arguimus, sedetiam veneramur: ac nobis aut munera solita offensi non dirigant, aut obsequia desiderata subducant; ac sic muneribus eorum et obsequiis capti, imo per haec illis addicti, loqui eis de peccato suo, aut de futuro judicio formidamus: et ideo minaciter superbiam nostram divinus sermo contundit: sed noster auditus nihil, unde proficiamus, admittit, quia praesentis vitae capti dulcedine, quae poena negligentiam nostram maneat in aeternum, noluimus cogitare. In pastores
Abbreviated transcription (Latin):
risticia quoꝙ deuictum quor quasi ex ratio¬
Ine solet exortaricum dicit. Quid habes
unde gaudeas cum tanta mala deproximis
portas:: Perpende cum quo merore om̃s intuẽ¬
di sũt qui intanto contra te amaritudinis fel¬
le utuntur. Apłica ad uersus ħ dicit senten¬
tia. Quis nos separabit acaritate xͥ Tribu¬
latio anangustia ⁊ rł. Sunt quippe duo
genera tristicie. Unum salutiferum aliud
uero pestiferũ. Cristicia salutaris est : qñ aui¬
mus ex delictorum recordatione ꝯtristatur ut
confessionem et penitentiam agere querat
⁊ ronueria ad dm̃. se toto corde desidat. alia
neni. ac futurorum spem abstrait bonorum
s etiam ħ patientis inciũ: uite presentis ĩ¬
illa est delectatio

Expanded text:
ristitia quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Quo habes, unde gaudeas, cum tanta mala de proximis portas? perpende cum quo moerore omnes intuendi sunt, qui in tanto, contra te, amaritudinis felle vertuntur. Apostolica adversus haec dicit sententia: Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an augustia? Et reliqua. Sunt quippe duo genera tristitiae: unum salutiferum, aliud vero pestiferum. Tristitia salutaris est, quando animus ex delictorum recordatione contristatur, ut confessionem et poenitentiam agere quaerat, et converti ad Deum se toto corde desiderat. Alia nem, ac futurorum spem abstrahit bonorum: cui etiam hoc patienti vitium vitae praesens nulla est delectatio.
Abbreviated transcription (Latin):
pacis nõ cognouerũt.ꝰ Ea ꝓpt̾ si q̃n uidi homi¬
nẽ inqͥetũ. contumacẽ litigiosum. gͣuissima
temptanone uexari uel tͥbulatõne flagellari:
recordabar illius ꝓ uerbii. Semꝑ uirgia q̃¬
rit malus: angłs aum crudeł inutetur contra
eum: cui tradit᷑ forsitan in afflictionẽ carni.
ut sp̃c̃ saluus sit in die dñi. Si tñ aliqn ꝓs¬

Expanded text:
pacis non cognoverunt ? Eapropter, si quando vidi hominem inquietum, contumacem, litigiosum, gravissima tentatione vexari, vel tribulatione flagellari, recordabar illius proverbii: Semper jurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra cum , cui traditur forsitan in afflictionem carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini. Si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
me uirtute ꝯtinentie: ⁊ posuit in macłatã
uiam meam. Nerp̃tamen ne de castitate sine
uirtutibꝰ aliis głeris. qiͣ iam uam in macła¬
tam dño paraueris: scito quia nicħo minꝰ necẽe
est ut uia ħ eẽ recta sit. plana sit: ut ⁊̃ tene

Expanded text:
me virtute continentiae, et posuit immaculatam me virtute continentiae, et posuit immaculatam viam meam ! Verumtamen, ne de castitate sine virtutibus aliis glorieris, quasi jam viam immaculatam Domino paraveris: scito quia nihilominus necesse est ut via haec etiam recta sit, plana sit, ut etiam tene
Abbreviated transcription (Latin):
qr ħ uia eoꝵ scandalũ ip̃is : ut tanto lib̾ius
in mortẽ curuant. qnto minus sepitur eis
uia ꝗͣ ambulant. De istis sapiens loquitur.
B̾ ĩgͥ in macłati in uia qui ambulant ĩ uia
dñi  qr et si de torrente in uia bibunt ꝓptẽa
eraltabunt capud: quia caput suum quod
sequntur per inam passionis: consequent᷑ infi¬
nem mansionis. Quicquid igitur fres ueb̾ oc
ciurerit in uia dñi. leto ac dilatato corde c̾ri¬
te uã mandatoꝵ di: qr et si pusillanimgs
arta uidetur uia. tñ recta ẽ: et si dura uidet᷑
in macłata est. Plane b̾i in macłati in iia qͥ
ĩmacłato calle tͣnseunt uiã mũdi. ut nõ in¬
qͥnẽt uestimenta sua : aut certe si inqͥnauert.
scd̾m b̾itudinis nõ amutunt locũ: s lauãt
polluta uia eius. Inpolluta castitas uirginis. ꝙr
uenit inut̾um illiꝰ in polluta neceẽ ẽ sit casti¬
tas hominis qua ueniat in aiãm illius. Felix
conscientia: cui conuenit uor illa. Ds̃ p̾cinxͣ

Expanded text:
 via eorum scandalum ipsis; ut tanto liberius in mortem currant, quanto minus sepitur eis via qua ambulant. De istis Sapiens loquitur: Beati igitur immaculati in via, qui ambulant in via Domini! quia, etsi de torrente in via bibunt, propterea exaltabunt caput; quia caput suum, quod sequuntur per viam passionis, consequentur in fine mansionis. 3. Quidquid igitur occurrerit vobis in via Domini, laeto ac dilatato corde currite viam mandatorum Dei: quia etsi pusillanimis arcta videtur via, tamen recta; et si dura videtur, immaculata est. Plane beati immaculati in via! qui sic immaculato calle transeunt viam mundi, ut non inquinent vestimenta sua: aut certe, si inquinaverint, secundum beatitudinis non amittunt locum; sed lavant polluta via ejus. Impolluta castitas Virginis, qua venit in uterum illius: impolluta necesse est sit castitas hominis, qua veniat in animam illius. Felix conscientia, cui convenit vox illa: Deus praecinxit
Abbreviated transcription (Latin):
nos. qui in hoc ipm̃ p̃ueñ nos. a dño siquidẽ gͥss
hominis dirigent᷑.⁊ sic uiã eius uolet: ut gratãt᷑
ꝑ eam ueniens ab hominẽ. cũ eo uigiter ambu¬
let. Nisi enim suum ad nosu̾entum ip̃e per¬
ueniat. qui ẽ uia ueritas ⁊ uita: nõ pot̾ ua
nr̃a corigi scđ̾m regulam ueritatis: ac per hoc
nec dirigi ad uitã et̾nitatis. In quo uero corrig̾
adolescentior uiam suam. nisi in custo diendos¬
mones tuos. nisi in sequendo uestigia eius: qr
uiam fecit se ip̃m. qͣꝵ ueniamꝰ ad ip̃m. Sitmã
dirigant᷑ uie mee ad custo diendas o dnẽ.¬
iustificationes tuas: ut ꝓpt̾ uerba labiorum
tuoꝵ custodiam etiam uias duras. Et si dure ui¬
deantur carni que infirma est. suaues ⁊ pulcͤ

Expanded text:
nos, qui in hoc ipsum praevenit nos. A Domino siquidem gressus hominis dirigentur, et viam sic ejus volet, ut gratanter per eam veniens ad hominem, cum eo jugiter ambulet. Nisi enim suum ad nos adventum ipse praeveniat, qui est via, veritas et vita ; non potest via nostra corrigi secundum regulam veritatis, ac per hoc nec dirigi ad vitam aeternitatis. In quo vero corrigit adolescentior viam suam, nisi in custodiendo sermones ejus, nisi in sequendo vestigia ejus, qui viam fecit se ipsum, qua veniamus ad ipsum? Utinam dirigantur viae meae, ad custodiendas, o Domine, vias tuas ; ut propter verba labiorum tuorum custodiam etiam vias duras: quae etsi durae videantur carni, quia infirma est, suaves et pulchrae
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid est ad medicum uenire. nisi infirmũ
suas infirmitates cognoscere.  tantumq eo
ardor humane laudis inflamat: ut labo¬
riosa oꝑa que ppłs ad miretur et quibus fa¬
ma diffunditur sine labore suscipiant et
libenter exoeant. Iñe quod ieuinare. absti¬
nere uigilare eccłia frequentare uł psalłe:
cum hec omĩa nõ sine labore faciant stu¬
dent ut ab om̃ibus quibus placere non dõ
desid̾ant uideantur. U ñ ueritas ait. Am̃ di

Expanded text:
Et quid est, ad medicum venire, nisi infirmum Et quid est, ad medicum venire, nisi infirmum suas infirmitates cognoscere? tantumque eos ardor humanae laudis inflammat, ut laboriosa opera, quae populus admiretur, et quibus fama diffunditur, sine labore suscipiant, et libenter exerceant. Inde est quod jejunare, abstinere, vigilare, ecclesiam frequentare, vel psallere, cum haec omnia sine labore non faciant, et ut ab hominibus, quibus placere, non Deo, desiderant, videantur. Unde Veritas ait: Amen di
Abbreviated transcription (Latin):
Nannis namq głia deuictum cor quasi ex
ratione soles erortari cum dicit. Debes ma-¬
iora appetere ut quo potestate uolueris mł¬
tos eacedere: eo etiam ualeas ⁊ pluribus ꝓd¬
eẽ. S scͥptura e contͣ signũ uanitatis osten¬
dit dicens. Est enĩ uanitas: in flata quedã
enta delectationes uarias am̃i languentis
affectio. potiendi honoris auida. simil et
nescia morbo excellentie in anis afflata ca¬
ua morbida turbulenta am̃orũ leuium
Anã. Male fundatis om̃ibus blanda repus¬
nantibus fumea. capiendis seductoria. capi¬
cis inuicta. Simlato quedam uirtutum ap¬
penicio dignitatum. dulcis miseris. amara ꝑ¬
feclis. cui seruunt cumidi. subqͣ iacent elati.
quise de oꝑibus quorum fibi conseii non sũt
turpiter iactant. quise ab om̃ibus predica¬
ri pernefas affectant. qui scõs uiros sui cõ¬
ꝑatione depreciant. his et similibus de lim¬
tos uanitas premit. nec eos morbum suũ
sentire. aut ad medicum uenire ꝑmitat.

Expanded text:
nanis namque gloria devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Debes majora appetere: ut qua potestate volueris multos excedere, eo etiam valeas et pluribus prodesse. Sed Scriptura e contra signum vanitatis ostendit dicens: Est enim vanitas inflata quaedam circa delectationes varias animi languentis affectio, potiendi honoris avida simul et nescia, morbo excellentiae inanis afflata, cava, morbida, turbulenta, animorum levium domina, male fundatis omnibus blanda, repugnantibus fumea, capiendis seductoria, captis invicta: simulatio quaedam virtutum, appetitio dignitatum, dulcis miseris, amara perfectis: cui serviunt tumidi, sub qua jacent elati, qui se de operibus quorum sibi conscii non sunt turpiter jactant, qui se ab omnibus praedicari per nefas affectant. Qui sanctos viros sui deprecationedepreciant. His, et similibus delinitos vanitas premit, nec eos morbum suum sentire, aut ad medicum venire permittit.
Abbreviated transcription (French):
redemptoris ma ter que
per ui a ce li por ta ma¬
nenis. et stel  la ma¬
ris succurre cadenti surgere qui
curat po pulo tu que ge mi¬
isti natu ra mirante inunt
sanctum genitorem uir go
priMus ac posterius
gabrie lis ab ore sumens illud
aue peccatorum miserere.

Expanded text:
Redemptoris mater, quae pervia coeli Porta manes et stella maris, succurre cadenti Surgere, qui curat, populo: tu quisti, Natura mirante, tuum sanctum genitorem: Virgo prius, ac posterius, Gabrielis ab ore Sumens illud Ave, peccatorum miserere.
Abbreviated transcription (Latin):
gentes in multitudine
ut dimi cent con¬
tra  nos et i gnora¬
mus quid agere de¬
mus. Do¬
mine deus adte sint
O culi nostri
ne pe¬

Expanded text:
gentes in multitudine, ut dimicent contra nos, et ignomus quid agere debeamus. Domine Deus, ad te sunt oculi nostri, ne pe
Abbreviated transcription (Latin):
singulis conp&entẽ & prouidentiã gerat omnis
possessionis quae subeius est potestate. It aut prbos
& dia conos ordin& & singula suo iudicio conp̃hen¬
dat. amplius autem nihil agere tempt& praeter
antistitem m&ropolitanũ. nec m& ropolitanus
sine c&erorũ gerat consilio sacerdo tum

Expanded text:
singulis competentem, et providentiam gerat omnis singulis competentem, et providentiam gerat omnis possessionis, quae sub ejus est potestate; ita ut presbyteros et diaconos ordinet, et singula suo judicio comprehendat: amplius autem nihil agere tentet, praeter antistitem metropolitanum, nec metropolitanus sine caeterorum gerat consilio sacerdotum