comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noue uite reddidit ocłos paginis ⁊ legebat. ⁊ muta¬
bat᷑ uitꝰ uͥ tu uidebas. ⁊ exuebat᷑ mũdo mens eꝰ: ũ mox
aꝑuit. Nam dũ legit ⁊ uoluit flutꝰ cordis qui: in¬
fremuit aliq̃ñ ⁊ dacreuit. decreuit q meliora. Iam¬
quietꝰ ait amico suo. ego iã abrupi me ab illa sꝑe nr̃a
⁊ dõ suire sratiuĩ ⁊ ħ ex nͣ hora ĩ ħ loco aggͥdior. te
sipiget unitari noli adu̾sari. Respondit ille adħere¬
se sociũ tq̃te m̾cetis tante q milicie. ⁊ ambo iã tui
edificabant t᷑rẽ sũptu idoneo: reliquẽdi oc̃a sua ⁊ se¬
quendi te. Tũt põcianꝰ ⁊ qͥ cũ eo ꝑ alias orci ꝑtes deã¬
blãbant q̃rentes eos: deuen̾ũt ꝙ ĩ eũdẽ locũ. Et ĩue¬
uientes admonu̾ũt ut redirant ꝗ iã dedinass dies.
At illi narrato ꝑlacito ⁊ ꝓpõito ꝯuo qͦq mͣ ĩ eis tał
uoluntas orta eẽt atq fi̾rmata: petiu̾ũt ne ꝯͥ mo¬
lesti eẽnt: si adisĩgi recusarent. Isti aũ nichilomii¬

Expanded text:
nouae uitae reddidit oculos paginis: et legebat et mutabatur intus, ubi tu uidebas, et exuebatur mundo mens eius, ut mox apparuit. namque dum legit et noluit fluctus cordis sui, infremuit aliquando et discreuit decreuitque meliora iamque tuus ait amico suo: "ego iam abrupi me ab illa spe nostra et deo seruire statui et hoc ex hac hora, in hoc loco aggredior. te si piget imitari, noli aduersari". respondit ille adse socium tantae mercedis tantaeque militiae. Et ambo jam tui, aedificabant turrim sumptu idoneo relinquendi omnia sua et sequendi te . Tum Pontitianus et qui cum eo per alias horti partes deambulabant, quaerentes eos devenerunt in cumdem locum, et invenientes admonuerunt ut redirent, quod declinasset dies. At illi narrato placito et proposito suo, quoque modo in eis talis voluntas orta esset atqlesti essent, si adiungi recusarent. isti autem nihil mu
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ dom̃ q̃ nos hẽbat ꝓspͨtabat᷑ illic ap̃ ostia tibina uͥ
remoti a t̾bis pꝰ lotigi itiu̾is laborẽ ĩstaurabamꝰ nas
nauigacõi. Collo q̃bam᷑ gͦ soli ualde dulcit᷑. ⁊ pͥtita olli¬
iustentes ĩ ea q̃ anta sunt extenti: q̃rebamꝰ uit nos
ap̃ p̾sentẽ u̾itatẽ ꝙ tu es quał fut᷑a eẽt uita sc̃õꝵ. qt̃¬

Expanded text:
tia Tiberina, ubi remoti a turbis post longi itineris laborem instaurabamus nos nauigationi. conloquebamur ergo soli ualde dulciter et praeterita obliuiscentes in ea quae ante sunt extenti quaerebamus inter nos apud praesentem ueritatem, quod tu es, qualis futura esset uita aet
Abbreviated transcription (Latin):
ut uiderẽ qm tͣpis eẽm. qͣm distortꝰ ⁊ sordidꝰ. maculosꝰ
⁊ ulc̾osꝰ. ⁊ iudebam ⁊ horrobã.⁊ qͦ a me fug̾emñ erat.
Et si conabar au̾t̾e a me asp̃tũ. nartabat ille qd nar¬
rabat. ⁊ tume r̃sꝰ opponebas ui. ⁊ ĩpingebas me ĩ ocdos
meos: ũ ĩuenirẽ ũqͥtatẽ meã. ⁊ odulẽ. Nou̾am eam.

Expanded text:
m turpis essem, quam distortus et sordidus, maculosus et ulcerosus. Et videbam, et horrebam; et quo a me fugerem non erat. Et si conabar a me avertere aspectum, narrabat ille quod narrabat, et tu me rursus opponebas mihi, et impingebas me in oculos meos ut invenirem iniquitatem meam et odissem. Noveram eam,
Abbreviated transcription (Latin):
bat me obstrictũ dura q̾uitꝰ. uoluntas aũ noua que
cuntitas e̾ͥta: ñ dũ erat idonea ad suꝑandã priorem
uetustatẽ roboratam. Ita due uolunitates mor una
uettis. alia noua. illa carnał. illa spirituat. ꝯtlige¬
bant int̾ se: atq discordanto dissipabãt aĩam mei.
Sit ĩełtigebã me ip̃o exꝑim̃to id qdͣ leg̾am qͦmnͦ caio

Expanded text:
s autem noua, quae iucunditas, nondum erat idonea ad superandam priorem uetustate roboratam. ita duae uoluntates meae, una uetus, alia noua, illa carnalis, illa spiritalis, confligebant inter se atque discordando dissipabant animam meam. Sic intellegebam m
Abbreviated transcription (Latin):
cos ꝑtͣiens quociens abs te deuiare cͥtiebat. pꝰtmo tab
cormicõm eꝰ ĩ te iã ꝯsociati uiuebamꝰ ꝑcepta gracd
baptismi tui: tͣ cirã gessit qͣi õs genuisset. Ita siuut.
qͣi ab aĩb genita fuisset. Inpendente aũ die qͦ exs̃
uita erat ex cc̃a qm̃ tiẽ tu nou̾as ignorantib nebi

Expanded text:
eos parturiens, quotiens abs te deuiare cernebat. postremo ndormitionem eius in te iam consociati uiuebamus percepta gratia baptismi tui, ita curam gessit, quasi omnes genuisset, ita seruiuit, quasi ab omnibus genita fuisset. Impendente autem die, quo ex hac uita erat exitura — quem diem tu noueras ignorantibus nobis —
Abbreviated transcription (Latin):
sa cordi tago oes dubitatõis tenebͤ diffug̾ũt. Tũ ĩt¬
ito aut digito aut nescio qͦ aͦ signo. codicẽ clausi:
⁊ tͣnquillo iam uultu ĩticaui alipio. At ille qͥ ĩ se a¬
gͥet᷑ qd̃ ego nes ciebam sic indicauit. petit uidẽ qͥd¬
uidissẽ legissẽ. Ostendi ⁊ atcendit ⁊̃ ultͣ ꝗͣ ego le¬
geram. ⁊ ignorabani quid seq̃ret᷑. Se q̃bat᷑ uͦ. ĩfirm̃
aũ ĩ fide recipite. Qdule ad se retulit. mͥ q aꝑuit.
s tali admonicõe firmatꝰ ÷ placitoq ac ꝓpõcto bo¬
no ⁊ ꝯgͣrntissimo suis morib quib a ma ĩ meliꝰ iã
olim ualde longe distabat. sũ ulla tͣbulñta cogita¬
Indicamꝰ. gaudet. Narramꝰ q̃m ad̃ gestũ sit exultat
⁊ tumphats¬
¶ Qͣm fuaue mͥ suhito fc̃m ÷ carere suauitatib ⁊uga¬
rũ. ⁊ qͣs amitte metꝰ fu̾at: cam dicitt̾e gnudiũ e¬
rat. eiuebas .ti eas a me uera ta ⁊ sũtia sicauitas.
eiciebas ⁊ intͣbas ꝓ eis oĩ suauitate dulcior s tĩ car¬

Expanded text:
sa cordi meo omnes dubitationis tenebrae diffugerunt. Tum interiecto aut digito aut nescio quo alio signo codicem clausi et tranquillo iam uultu indicaui Alypio. at ille quid in se ageretur — quod ego nesciebam — sic indicauit. petit uidere quid legissem: ostendi, et adtendit etiam ultra quam ego legeram. et ignorabam quid sequeretur. autem in fide recipite . Quod ille ad se retulit, mihique aperuit. Sed tali admonitione firmatus est, placitoque ac proposito bono et congruentissimo suis moribus, quibus a me in melius jam olim valde longeque distabat, sine ulla turbulenta cunctaindicamus; gaudet. Narramus quemadmodum gestum sit; exsultat et triumphat quam suaue mihi subito factum est carere suauitatibus nugarum, et quas amittere metus fuerat, iam dimittere gaudium erat. eiciebus enim eas a me, uera tu et summa suauitas, eiciebus et intrabas pro eis omni uoluptate dulcior, sed non car
Abbreviated transcription (Latin):
miseratꝰ es t̾ram ⁊ cin̾ẽ ⁊ placuit ĩ ꝯspͣtu tuo reforma¬
re deformia mea ⁊ stimłis uttnis a gitabas me ut in¬
paciens ẽẽm don mͥ ꝑ int̾iore aspͤtũ cͥtꝰ eẽs. ⁊ residebat
tumor ex octulta manu medicine tue. accesq qtbata¬
⁊ ꝯtenebt᷑a m̃tis mee acͥ collirio salubriũ doloꝵ meoꝵ
de die ĩ dĩẽ sanabat᷑. ⁊ pͥmo uolens astend̾e mͥ ꝙͣ resistas
strata sit hõib uia hũilitatis. qd u̾bũ tuũ caro fc̃m est
⁊ hitauit int̾ hõies ꝓcurasti mͥ ꝑ quẽdã hõiem ĩmanis

Expanded text:
miseratus es terram et cinerem, et placuit in conspectu tuo reformare deformia mea; et stimulis internis agitabas me, ut impatiens essem, donec mihi per interiorem aspectum certus esses. Et residebat tumor meus ex occulta manu medicinae tuae, aciesque contet contenebrata mentis meae acri collyrio salubrium dolorum de die in diem sanabatur. Et primo uolens ostendere mihi, quam resistas strata sit hominibus uia humilitatis, quod uerbum caro factum est et habitauit inter homines, procurasti mihi per quendam homi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣrũ mͥ nõ erã ꝯsciꝰ : cũ tã stultꝰ eẽta: ut nescure̾ sicut
scͥntũ ÷ neminẽ passe ẽẽ ꝯtinentẽ nͥ tu ded̾is. uti dares
si gemitu int̾nopulsarẽ aures tuas ⁊ fide salida ĩ te iasta¬
rẽ curã tuã meã. ꝓhibebat me sane alipiꝰ ab uxore
ducenda: cantans nlło mͦ nos posse secuto ocio simł in
amore sapientie uiu̾e. ¶ O tortuosas uas. ue aĩe au
y relda int̾gũ ⁊ in lat̾a ⁊ in uentrẽ ⁊ dura ĩunt om̃ia.¬
rorib ⁊ ꝯstituis nos ĩuitatia ⁊ ꝯsalaris ⁊ dicis. currite.
ego ferã. ⁊ ego ꝑducã ⁊ ibi ego ferã.
¶ Superior erã aͤtis du̾e.te aũ inflor.et tu gaudiũ meum
michi subtito tͥ. ⁊ tu mͥ subiecas q̃ rnfra me creasti. ⁊ erat
tͤtum tẽꝑam̃tũ. ⁊ media regio salictis mee. ut man̾ẽ
inei: ⁊̃ ista infuta supͣ me fc̃a sunt.⁊ p̾mebant.⁊ nꝰꝙͣ¬

Expanded text:
 cum tam stultus essem, ut nescirem, sicut scriptum est, neminem posse esse continentem, nisi tu dederis. utique dares, si gemitu interno pulsarem aures tuas et fide solida in te iactarem curam meam. Prohibebat me sane Alypius ab uxore ducenda cantans nullo modo nos posse securo otio simul in amore sapientiae uiuere, et reuersa in tergum et in latera et in uentrem, et dura sunt omnia,roribus, et constituis nos in via tua, et consolaris, et dicis: Currite: ego feram, et ego perducam, et ibi ego feram.tu gaudium verum mihi subdito tibi, et tu mihi subjeceras quae infra me creasti. Et hoc erat rectum temperamentum, et media regio salutis meae, ut manerem mei , etiam ista infima supra me facta sunt, et premebant,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm caput nescientis ⁊ clausisti o cdõs meos ue
uideuanitatẽ cesi aui de me paululũ. ⁊ ꝯsopita
⁊ ĩsania mea ⁊ euigilaui in te ⁊ uidi te ĩfiuiã
alit ⁊ uisꝰ iste ñ a carne tħebat᷑. ⁊ tespexi alia.
⁊ uidi tͥ debere qr sunt. ⁊ in te cũcta fiuiti. s ałt.¬

Expanded text:
 caput nescientis et clausisti oculos meos, ne uiderent uanitatem, cessaui de me paululum, et consopita est insania mea; et euigilaui in te et uidi te infinitum aliter, et uisus iste non a carne trahebatur. Et respexi alia et uidi tibi debere quia sunt et in te cuncta finita, sed a
Abbreviated transcription (Latin):
falsas. Seniq ut uentũ ⁊ ad horam ꝓficende fidei:
q̃ ubis c̾tis ꝯcoꝑtis retentis q memoriter de d loco tmai¬
uantiore ĩ ꝯspͤtu ppfideł romet ⁊ di sol ab hus qͥ actes.¬
suri sunt ad grãm tuã: oblatũ ẽẽ ticebat uictorino a
usbitis ut secretiꝰ tedderet sicut nõ ulłis qͥ ilecun dia
trepitati uidibantur off̾ti mos exat. Illũ maluissese
salitrẽ suã s̃ ꝯspͤtu sc̃e multitudinis ꝓfiteri. Nõ.n. etat

Expanded text:
. 5. Denique, ut ventum est ad horam profitendae fidei, quae verbis certis conceptis, retentisque memoriter, de loco eminentiore in conspectu populi fidelis Romae reddi solet ab eis qui accessuri sunt ad gratiam tuam, oblatum esse dicebat Victorino a presbyteris ut secretius redderet, sicut nonnullis qui verecundia trepidaturi videbantur, offerri mos erat; illum autem maluisse salutem suam in conspectu sanctae multitudinis profiter
Abbreviated transcription (Latin):
ix̾ceant cor sic. tautaq diu̾sis artib possint ut
Qm multa funi ambuli cet̾iq theatͥti artifices ꝗͣ mł¬
ta opifices maxͣ q mecaniti miranda fet̾unt. Nũ ideo
animosctate ꝯsid̾at. s ł cogitet si de ꝯubiacenti cͣlli¬
uetalloꝵq uarioꝵ tãta qͥdã hões possunt. ut eos ili
qͥ ħ nõ possũt płmu stupendo ĩ sui ꝯꝑacõe diuinos uo¬
cent. cũ qͥdã illoꝵ ꝯut aitib potentiores. quidã illo
morib meliores: qnͣto maiora ⁊ miabiliora ꝓ sub
tilissimi corͥ ᷤᷤ ħ ÷ a erei facultate ac facilitate de¬
mones possint. cũ tñ sint pͣnitate uoluntatis mae¬

Expanded text:
ita exerceant corpora sua tantaque diuersis artibus possint, utut credant? quam multa funiambuli ceterique theatrici artifices, quam multa opifices maximeque mechanici miranda fecerunt? num ideoanimositate considerat, simul cogitet, si de subiacenti cmetallorumque uariorum tanta quidam homines possunt, ut eos illi, qui haec non possunt, plerumque stupendo in sui comparatione diuinos uocent, cum quidam illorum sint artibus potentiores, quidam istorum moribus meliores. quanto maiora et mirabiliora tilissimi corporis, hoc est aerei facultate ac facilitate, daemones possint, cum tamen sint pravitate voluntatis maxime
Abbreviated transcription (Latin):
adininicłõ humani magisterii tot nodissimi libͥ enoda¬
tu cũ de formit᷑ ⁊ sacͥlaga t᷑pitudine ĩ doctͥna pietatis
exrarẽt aut quid tm̃ obirat ꝑuulis tuis lõger tardꝰ
ĩgeniũ cũ a te longetiõ recedent ut ĩnido eccł̃ie tue
tuti plum es cͤent ⁊ alas caritatis alim̃to sane fidei.
tuttͥrent: o dñe deꝰ nr̃ ĩ uelam̃to alar tuar̃ sꝑemus.
⁊ ꝓtegis nos ⁊ portas nos. Tu portabis ⁊ ꝑuulos us

Expanded text:
i enodati, cum deformiter et sacrilega turpitudine in doctrina pietatis errarem? aut quid tantum oberat paruulis tuis longe tardius ingenium, cum a te longe non recederent, ut in nido ecclesiae tuae tuti plumescerent et alas caritatis alimento sanae fidei nutrirent?s o domine deus noster, in uelamento alarum tuarum speremus et protege nos et por
Abbreviated transcription (Latin):
quost᷑ leg̾r potui. ⁊ gaudebã ĩ eis ⁊ nesciebã unde rẽt
ta q̃ illuminant᷑ faciẽ. Uñ ipͣ facies mea qͣ aluminata
t̃n ebã nõ illumirabant᷑. Qͥcqͥ de arte loquẽti ⁊ disserẽ¬
di quitꝗ de tim̃sionib fig̾aꝵ. ⁊ de musicis ⁊ de num̾is.
sũ magua difficultate nłto hõinũ t᷑dente ĩtellexi. scĩ
acumen donũ tuũ ÷: s ñ inde sacrificabã tͥ. Ita in nõ
ad ulũ s ad ꝑnitiẽ mag̃ualebat qr tã boniã subam ꝑ¬
ũ eã dissiparẽ ĩ mettes cupiditates. Nã qlud mꝓdera
bona tes nõ utenti bñ: Nõ .n. sẽtiebã ⁊̃ illas artes ĩa
audiosis nãgeniosis tifficillime ĩcłłigi. tiͥ cũ eis easdẽ
conabar exponie. Et erat ille excellentissimꝰ. qͥ me ex¬

Expanded text:
bam in eis, et nesciebam unde esset ea quae illuminant faciem, unde ipsa facies mea qua illuminata cernebam, non illuminabatur. Quidquid de arte loquendi aut disserendi, quidquid de divisionibus figurarum, et de musicis, et de numeris, sine magna difficultate nullo hominum tradente intellexi. Scis,acumen, donum tuum est, sed non inde sacrificabam tibi. Itaque mihi non ad usum, sed ad perniciem magis valebat, quia tam bonam parut eam dissiparem in meretricis cupiditates . Nam quid mihi proderat bona res non utendo bene? Non enim sentiebam illas artes etiam a studiosis et ingeniosis difficillime intelligi, nisi cum eis eadem conabar exponere. Et erat ille excellentissimus in e
Abbreviated transcription (Latin):
t ride qd q̃ritis. s ibi nõ ÷:uͥ q̃ritis ħeatã uitã uitã¬
q̃ritis ĩ regiõe mortis: ñ ⁊ illic. Qͦmͦ .ii. beata uita
ubi n᷑ uita᷑. ⁊ descendit huc uita nr̃a ⁊ tullt mortẽ
nr̃am. ⁊ occidit eam de habundãcia uite sue.⁊ ĩtonu¬
it camãs ut ut redeanꝰ hincad eũ ĩ iꝰ secͤtũ unde ꝓ¬
cessit ad nos. ĩ ip̃m pͥm̃ uͥginalẽ utͥñ uͥ ei riupsit huma¬
ua nͣ cͤat᷑a caro mortat. ne sꝑ eẽt mortał. ⁊ inde uelut
sporitꝰ ꝓ cerens e talamo suo exultauͭ ut gigas ad cͣren¬
dã uiam. ñ .ii. tardauit. s cucurrit.: clamãs dẽĩs fc̃as.
morte uita. tascessu. ascensu. clamãs uͥ redeamꝰ ad
eũ. ⁊ discessit ab ocłis ut redeamnꝰ ad cor⁊ ĩueniamꝰ
eũ. abcessit .n. ⁊ ecce ħ 2. noluit nob̾tũ eẽ diu ⁊ ñ re

Expanded text:
ritis, sed ibi non est, ubi quaeritis. beatam uitam quaeritis in regione mortis: non est illic. quomodo enim beata uita, ubi nec uita? Et descendit huc ipsa uita nostra et tulit mortem nostram et occidit eam de abundantia uitae suae et tonuit clamans, ut redeamus hinc ad eum in illud secretum, unde processit ad nos in ipsum primum uirginalem uterum, ubi ei nupsit humana creatura, caro mortalis, ne semper mortalis; et inde uelut sponsus procedens de thalamo suo exultauit ut gigans ad currendam uiam. non enim tardauit, sed cucurrit clamans dictis, factis, morte, uita, descensu, ascensu, clamans,, ut redeamus ad eum. et discessit ab oculis, ut redeamus ad cor et inueniamus eum. abscessit enim et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
iͥtũ ĩ ectͣi excitatũ ⁊ ex̾cdtatũ ĩ libris tius. quẽ ã
illa feminã rogass ut dignaret᷑ metũ colloqͥ ue
fellera errores meos. ⁊ dadoce me mala ac docer
noluit ille pͣdent᷑ sane qͣntũ setisi postea. Respon¬
taate heresis illiꝰ. ⁊ ñ ulłis q̃stiunculis iã mltosigi¬
tos exagitassẽ sicut illa itdicau̾at ei. s ĩqͥt sine
alũ ibi ⁊ tm̃ rogã ꝓ eo dñm. sp̃e legendo reꝑeqͥ¬

Expanded text:
itum in Ecclesia, et exercitatum in Libris tuis. Quem cum illa femina rogasset ut dignaretur mecum colloqui, et refellere errores meos, et dedocere me mala, ac docere noluit ille, prudenter sane, quantum sensi postea. Respontate haeresis illius et nonnullis quaestiunculis iam multos inperitos exagitassem, sicut illa indicauerat ei. "sed" inquit "sine illum ibi. tantum roga pro eo dominum: ipse legendo repe
Abbreviated transcription (Latin):
uictoritu pͣtꝰ qd tãꝙͣ ineypugnabile receptacłm dia¬
bolus obtinu̾at: uictorini lingͣ qͦ telo gͣndi ⁊ acuto mł¬
tos ꝑem̾at. habuntantiꝰ exultare oportuit filios tuos.
qr rey nr̃ alligauit fortẽ ⁊ uidebat uasa eꝰ erepta mũ¬
dari ⁊ aptari in honorem tuũ: ⁊ fiᷤ utilia dño ad om̃e
opꝰ bonũ s ubi mͥ hõ tuꝰ simplicianꝰ de uictorino ista
imꝑatoris uilram temporib lege data ꝓhibiti sũt xͥa¬
ni doce sitt̾at᷑am ⁊ oratoriã. ꝙͣ legẽ ille amplexꝰ. loqua¬
nẽ uacandi tͥ. Cui reiꝰ ego suspirabã. ligatꝰ nõ ferto¬
. alieno: ꝗ mea frea ualuuntate. Uelle maũ tanebat

Expanded text:
Victorini pectus, quod tam inexpugnabile receptaculum diabolus obtinuerat, Victorini lingua, quo telo grandi et acuto multos peremerat, abundantius exultare oportuit filios tuos, quia rex noster alligauit fortem, et uidebant uasa eius erepta mundari et aptari in honorem tuum et fieri utilia domino ad omne opus bonum. Sed ubi mihi homo tuus Simplicianus de Victorino ista imperatoris Iuliani temporibus lege data prohibiti sunt christiani docere litteraturam et oratoriam — quam legem ille amplexus loquanem uacandi tibi. cui rei ego suspirabam ligatus non ferro alieno, sed mea ferrea uoluntate. uelle meum tenebat
Abbreviated transcription (Latin):
: Longe. Nõ .n. fecit ⁊ abilt. s ex illo ĩ illo sũt. Ecte
ubi estnubi sapitu̾itas. Intimꝰ corti ÷: s corertauit ab
eo. Retite pͥuaricatoras ad cor. ⁊ ĩ herete illi qͥfecit uos.
state cũ ula ⁊ stabitis. reqͥescite ĩ eo ⁊ qͥeti erctis. Qͦibi¬
tis ⁊̃ asꝑa qͦ ibitis: boñ qd amatis. ab illo ÷. S qͣntũ

Expanded text:
enim fecit atque abiit, sed ex illo in illo sunt. ecce ubi est, ubi sapit ueritas? intimus cordi est, sed cor errauit ab eo. redite, praeuaricatores, ad cor et inhaerete illi, qui fecit uos. state cum eo et stabitis, requiescite in eo et quieti eritis. quo itis in aspera? quo itis? bonum, quod amatis, ab illo est: sed quantum
Abbreviated transcription (Latin):
cõis. Qͥs aũ ibi eũ nõ nou̾at : Sonuit ꝓsio sonitu ꝑ
ora cũctoꝵ colletãtiũ  uictorinꝰ uictorinꝰ. Cito sonue¬
runt eꝵigͥatõe qr uidebant eũ. ⁊ cito silu̾ũt ĩtẽcõe
ut audirent eũ. ꝑnũciauit ille fide u̾acẽ p̾clari fi¬
ducia ⁊ uolebant õẽs eũ raꝑ intͦ in corsuũ: ⁊ rapi¬
eatit amando ⁊ gaudendo. her rapiẽtiũ manꝰerãt

Expanded text:
s. quis autem ibi non eum nouerat? et sonuit presso sonitu per ora cunctorum conlaetantium: "Victorinus, Victorinus". cito sonuerunt exultatione, quia uidebant eum, et cito siluerunt intentione, ut audirent eum. pronuntiauit ille fidem ueracem praeclara fiducia, et uolebant eum omnes rapere intro in cor suum. et rapiebant amando et gaudendo
Abbreviated transcription (Latin):
lastescet sap̃ĩa tua ꝑ qͣm creasti oĩa. Nõ .n. tenebam
eius infirmitas: nou̾ã. u̾bũ .ii. tuũ et̾na u̾itas su¬
ꝑiorib cregte tue ꝑtib suꝑaminẽs. subditos erigit
ad se q̃m. ĩ ĩfi̾orib aũ edificauit sͥ huituilẽ domũ
de lutio nr̃o ꝑ qͣm subdendo depͥm̾et a se ip̃is ⁊ ad se

Expanded text:
uam creasti omnia. non enim tenebam eius infirmitas noueram. uerbum enim tuum, aeterna ueritas, superioribus creaturae tuae partibus supereminens subditos erigit ad se ipsam, in inferioribus autem aedificauit sibi humilem domum de limo nostro, per quam subdendos deprimeret a se i
Abbreviated transcription (Latin):
donis miam ꝯtẽpserunt.Ita uoluntas nĩ sꝑ ĩuicta ÷. Uiu¬
terecur. aũ si nõ ĩueniret quid de ꝯtẽptorib fac̾et. aut
ullo mͦ possent euade qd̾ de dalib ille ꝯstituit. Q ͥ .n. ac̃¬
u. gͣ. Solo ut hu om̃s serui mei oꝑent᷑ ĩ uinea. ⁊ pꝰ labo¬
tem reqͥescentes epulent᷑. ita ut qͥsqͥs eoꝵ ħ uolu̾it:
t̃ pͥstino semꝑ molat. Uidet᷑ quidẽ quicũ ꝯtẽpserit cõt᷑
uoluntatẽ dñi sui fac̾e. S tũc eã uincet: si ⁊ pͥstinũ ꝯ¬

Expanded text:
diam contempserunt. ita uoluntas dei semper inuicta est; uinceretur autem, si non inueniret quid de contemptoribus faceret aut ullo modo possent euadere quod de talibus ille constituit. qui enuolo ut hi omnes serui mei operentur in uinea et post laborem requiescentes epulentur, ita ut quisquis eorum hoc noluerit, in pistrino semper molat\', uidetur quidem quicumque contempserit contra uoluntatem domini sui facere, sed tunc eam uincet, si et pistrinum
Abbreviated transcription (Latin):
sui ⁊ ñ timebit ⁊ habebit se optime ĩ oꝑtimo. de¬
fluxi abs te ego ⁊ erraui deꝰ meꝰ tutus ĩ uiis tuisa
stabilitate tua ĩ adolescentia. ⁊ fc̃s sũ michi regio
egestatis.
gicionͦ amoꝵ. ñ dũ amabam ⁊ amare amabã ⁊ secͥa¬
ore indigentia odã me ininꝰ ĩdigentẽ. q̃ rebã qͥdana¬
rẽ amans amare ⁊ od̾ã secͨitatẽ ⁊ uiã sñ muscipłis
qm fames mͥ eratĩtꝰ ab ĩt̾iore cibo te ip̃o deꝰ me
ea fame ñ esuriebã. s orã sñ desid̾io alim̃toꝵ iucdi¬
ruptibiliũ: ñ qr plenꝰ eis eram. s qͦ ĩ anior⁊ fastidio¬
sior. ⁊ iõ ũ bñ ualebat aĩa mea: ⁊ ulc̾osa ꝓiciuebatle
foras miserabilctꝰ. scalpi aucta ꝯtactu sensibilium.
s si ũ hẽrent aĩam: ñ uti ania rent᷑. Amare aml¬
ti dulce mͥ erat. magis. si ⁊ amãtis corͣ fruerer denã

Expanded text:
sui ; et non timebit, et habebit se optime in optimo. Defluxi abs te ego, et erravi, Deus meus, nimis devius a stabilitate tua in adolescentia, et factus sum mihi regio egestatis. gitiosorum amorum. Nondum amabam, et amare amabam, et secretiore indigentia oderam me minus indigentem. Quaerebam quod amarem, amans amare, et oderam securitatem, et viam sine muscipulis. Quoniam fames mihi erat intus ab interiore cibo teipso, Deus meus, et ea fame non esuriebam; sed eram sine desiderio alimentorum incorruptibilium, non quia plenus eis eram, sed quo inanior, fastidiosior. et ideo non bene ualebat anima mea et ulcerosa proiciebat se foras, miserabiliter scalpi auida contactu sensibilium. sed si non, haberent animam, non utique amarentur. amare et amari du
Abbreviated transcription (Latin):
ut amẽ te diꝰ meꝰ ut cu diacestas mͥ diacede ñ fallay. dul¬
ceto feliꝵ ⁊ secura. colligens me a disꝑsione ĩ qͣ trustatĩ
detitꝰ sũ. dũ ab uno ee aũsus ĩ iiłta euanui. ex arsi .n. als¬
qͣusto saciari ĩ ĩferis ĩ adolescentia ⁊ siluescͥe ausus sum:
uarist ⁊ ũbiosis amori ⁊ ꝯtabuit spes mea ⁊ ꝯputi corã
oasus iteas ꝑ lacẽs m ⁊ plac̾e cupiens oculis hõlnã eqͥd

Expanded text:
tationis meae, ut tu dulcescas mihi, dulcedo non fallax, dulcedo felix et secura, et colligens me a dispersione, in qua frustatim discissus sum, dum ab uno te auersus in multa euanui. exarsi enim aliquando satiari inferis in adulescentia et siluescere ausus sum uariis et umbrosis amoribus, et contabuit species mea et conputrui coram oculis tuis placens mihi et placere cupiens ocu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ete nõ ⁊ intior sittaꝵ sec̃ctẽcia ꝙͣ scͥpta ꝯscĩa id se acti
tace qdͣ uosit pati. Qm̃ tu sec̾us es ħctãs ĩ excelsis ĩ sil en¬
cio deꝰ salus magnꝰ lege ĩuestigabili spargens ꝑeuales se¬
curitates supͣ alicitas secͣrcates cupiatates. cũ hõ eloquẽ
ciã q̃rit astans añ hõiem ludicẽ cͥcũ stãte hõinũ intẽttu¬
dine. ũmicũ suũ odio ĩmanasimo sectans uigila itissime

Expanded text:
i facere quod nolit pati. Quam tu secretus es, habitans in excelsis in silentio, Deus solus magnus, lege infatigabili spargens poenales caecitates super illicitas cupiditates! Cum homo eloquentiae famam quaerit, astans ante hominem judicem, circumstante hominum multitudine inimicum suum odio inmanissimo insectans uigilantissime c
Abbreviated transcription (Latin):
guis ũbras. Et ecce pulcia sunt cũ eis oĩa. ⁊ ip̃ t᷑pes st̃.
⁊ quid nocuũt tͥ. aũ ĩ qͦ iꝑiũ tuũ dehonestau̾ũt a ce
lis us ad tiouissinta iustũ ⁊ ĩtegͣ ͥ Qͦ .n. fug̾ũt c̃ fuge¬
renta facie tua: Aũ uͥ tu nõ ĩuenis eos: s fugũt ut
ñ uid̾ent te uidentẽ se. ates excecati ĩ te offend̾unt
quia nõ desetis aliquid eoꝵ q̃ fecisti. In te offend̾ũt in¬
iusti ut ⁊ iuste uexarent᷑ subt᷑hentes se lenitati tua
⁊ offendentes ĩ rtitutinẽ tuã ⁊ cadentes ĩ asꝑitatẽ suã.
uidelicet noscũtt ꝙ ubi sis. quẽ nit cͥcseͥbit locꝰ ⁊ solis

Expanded text:
istinguis umbras; et ecce pulchra sunt cum eis omnia, et ipsi turpes sunt. Et quid nocuerunt tibi? aut in quo imperium tuum dehonestaverunt, alis usque in nouissima iustum et integrum? quo enim fugerunt, cum fugerent a facie tua.? aut ubi tu non inuenis eos? sed fugerunt, ut non uiderent te uidentem se atque excaecati in te offenderent — quia non deseris aliquid eorum, quae fecisti — in te offenderent iniusti et iuste negarentur, subtrahentes se lenitati tuae et offendentes in rectitudinem tuam et cadentes in asperitatem tuam. uidelicet nesciunt, quod ubique sis, q
Abbreviated transcription (Latin):
ueniss et hora qͣ ut hõ morere̾. de cͣce ꝯgnitã ma¬
appetebant: pͥanꝑ eẽ uoluit. honorib ⁊ imꝑu̾s u
hiabant. rex fĩ uoluit̃. cartales filios magnũ
melias suꝑb issime hoirebant: oẽ gñis ꝯtumelia t̃
sustinuit. Insurias inttollerabiles eẽ arbitbant.
q̃ maior iniuria qͣm iustũ ĩtiocentẽq dapnati:

Expanded text:
uenisset hora, qua ut homo moreretur, de cruce cognitam maappetebant: pauper esse uoluit; honoribus et imperiis inhiabant: rex fieri noluit; carnales filios magnum melias superbissime horrebant: omne genus contumeliarum sustinuit; iniurias intolerabiles esse arbitrabantur: quae maior iniuria quam iustum innocentemque damnari?
Abbreviated transcription (Latin):
sit. oꝵ illo .ii. ꝓpͣ d ͥ qr ip̃ ht̃ austorẽ ut sit . ñ iͨ ut
ab ilło nata sit ł ꝓcesseitt. s ab aͦ creata. qdita fc̃a
sit. ꝑtc̃ ex nłta ałia .i. oĩo ex nichilo. sicut cel̃ ⁊
uir ex limo. mulier en uiro. ex ꝑẽtib hõ. cͤatã tñ om̃is
ex dõ. s creante ł ex nichilo rex aliqͦ. ñ aũ gignente ł

Expanded text:
ut ab illo nata sit uel processerit, sed ah illo creata, condita, facta sit, partim ex nulla alia, id est omnino ex nihilo, sicut caelum et uir ex limo, mulier ex uiro, ex parentibus homo, creatura tamen omnis ex deo, sed creante uel ex nihilo uel ex aliquo, non au
Abbreviated transcription (Latin):
ti laudandꝰ cũ ad suꝑiora. n culpandꝰ hõ essec
cũ ad ĩflora detorquet qͣi q̃lã cardinẽ uolũ m¬
tis. n oĩo mouẽdꝰ eẽtur istis neglistis etͦna
uellet adipisci atq ut male stollet uiue uell
aũ bñ. ħ aũ mone̾d̾ ñ cẽ hõiem quis qͥs existimat.

Expanded text:
 laudandus cum ad superiora, neque culpandus homo esset cum ad inferiora detorquet quasi quemdam cardinem voluntatis; neque omnino monendus esset ut istis neglectis aeterna vellet adipisci, atque ut male nollet vivere, vellet autem bene. Hoc autem monendum non esse hominem, quisquis existimat,
Abbreviated transcription (Latin):
emulo calore signasset. ⁊ signato iam ꝯsũmatoq
simulacͦ manꝰ alius inferret. ũ iã forta iã picta qͤ
ꝑicior reformaret. gͣuis pͥoris artificis ũuria ⁊ uesta
indignatõ uid̾et᷑. tu ne existimas ĩpune lat᷑am tam
ĩꝑbe temitatis autaciã dĩ arcificis offensã: ut enin¬
inpudita ctͣ hõies ⁊ incesta fucis senocinatib nõ
sigr corruptis uiołatis q q̃ dĩ sunt peior adult̾a det¬
netis ꝙ ornari te putas ꝙ putas comi. Inpugnato:
ista diuini oꝑis. p̾uaricatõ ÷ u̾itatis. sdĩis tuꝰ ric̃. nõ¬

Expanded text:
emulo colore signasset, et signato iam consummatoque simulacro manus alius inferret ut iam formata iam picta quasi peritior reformaret, gravis prioris artificis iniuria et iusta indignatio uideretur: tu te existimas inpune laturam tam inprobae temeritatis audaciam, Dei artificis offensam? ut inpudica circa homines et incesta fucis lenocinantibus non sis, corruptis uiolatisque quae Dei sunt peior adultera detineris. quod ornari te putas, quod putas comi, inpugnatio est ista diuini operis, praeuaricatio est ueritatis. Monentis
Abbreviated transcription (Latin):
dicã messorib. colligite pͥmũ zizannia ⁊ alligate fa̾ci¬
culos ad qb urẽndũ ea. tͥticũ aũ meo recoiate ĩ horreo.
T̃ransiet gͦ agͥ ꝯtrecõ. ueniet messis discͤtõ. Sxig̃ de no¬
bis moto deus paciẽtiã ꝙ iponit ĩ se dicens tͥ. Ego ceite si
mnͦ uoluato iudicare nunqͥd ũq iudicabo: ego si mꝰ uolu̾o
iuditaro: nũ quid falli pot̾o: Si gͦ qͥ semꝑ tͤte iudico ⁊ qui

Expanded text:
ibus: Colligite primum zizania, et alligate in fasciculos ad comburendum ea; triticum autem meum recondite in horreo. Transiet ergo agri concretio, veniet messis discretio. Exigit de nobis modo Dominus patientiam, quam proponit in se, dicens tibi: Ego certe si modo voluero judicare, numquid inique judicabo? Ego si modo voluero judicare, numquid falli potero? Si ego qui semper recte judico, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
dunt se laniandos libidinib. diuina uidicia negã¬
tes hũana falsẽtes eos a quib acułant᷑ fortune
patͦtinio ꝓpulsare se putant ꝗͣ tñ cetã effĩg̾e ac
pingͥe ꝯsueiũt. ut aũ meliores ea sint a qͣ regi
arbitͣntur. aut se qͦ cũ eadẽ cecitate ⁊ sentire ista

Expanded text:
t dilaniandos libidinibus, divina judicia negantes, humana fallentes, eos a quibus accusantur, fortunae patrocinio propulsare se putant; quam tamen caecam effingere ac pingere consueverunt, ut aut meliores ea sint a qua se regi arbitrantur, aut se quoque cum eadem caecitate et sentire ista
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃a sergiũ oratũ fuisse miserũ ꝙ timabat ne fortune illa
miui̾a amict̾et: s qr stultꝰ etat. Qͦ fit uͭ milerabilior eãt
sitã pandulis nutantib q hus q̃ bana putabat uͭ oĩo me¬
tuisset. essat ñ forritudinis excubus s m̃tis sopore setior
⁊ altiore stulticta dem̾sus mtuser. at si oĩs qͥ caret sapĩa mas¬
nã patct᷑ egestatẽ oñusq ꝯpõi sapĩe nichila eget. saqͦ u̾

Expanded text:
tum Sergium Oratam fuisse miserum, quod timebat, ne fortunae illa munera amitteret, sed quia stultus erat. quo fit, ut miserior esset, si tam pendulis nutantibusque his, quae bona putabat, nihil omnino metuisset. esset enim non fortitudinis excubiis sed mentis sopore securior et altiore stultitia demersius miser. at si omnis, qui caret sapientia, magnam patitur egestatem omnis
Abbreviated transcription (Latin):
mine sapiente uesclo qͦmͦ accipiam: metuebat tũ Erat
tu raꝑent᷑. nõ .n. magnũ erat ĩtlłig̾e talia cũcta qͣntat̃¬
eeñt: ẽẽ sub casib ꝯstituta. tũc ego arridens. uides inqͣm
licenti fortunatissim̃ hõiem istũ a bestta uita ĩgenũ bani¬
tate ĩperitũ : al ͦ etũ erat acutior: eo uidebat illa oĩase p᷑se
amitt̾e. qͦ metu frãgebat᷑. illd̾ q uulgare satis asserebat.¬
saris asserebat infidũ hõiem malo suo ẽẽ cordatũ. ħͥ cura
ꝙͣ icis nõ eg̾et. hõ gͥ om̃is qui miser ÷: eget. Qd cũ apbiafiet
dicitis ampꝰ desid̾abat: tñ qr meruebat ue amite̾it: egebat
sapĩa. Ergo ne hũc eguntẽ dic̾emꝰ si eget argento ⁊ petu¬
nia. cũ egeret sapĩa nõ dicemꝰ . uͥ c̃ õs mirando exclamas¬
sent. me ip̃o ñ ñ medioct̾ alac̾ at leto qd ab ea potissimũ¬

Expanded text:
mine non sapiente nescio quomodo accipiam; metuebat tamen, ertu raperentur. Non enim magnum erat intelligere, talia cuncta, quantaent, esse sub casibus constituta. — Tum ego arridens: Uides, inquam, Licenti, fortunatissimum istum hominem a beata uita ingenii bonitate inpeditum. quo enim erat acutior, eo uidebat illa omnia se posse amittere; quo metu frangebatur illudque uulgare satis adserebat infidum hominem malo suo esse cordatum. Hic cum et quamuis non egeret. non igitur omnis, qui miser est, eget. — Quod cum adprobauisset dicitis, amplius desiderabat, tamen, quia metuebat ne amitteret, egebat sapientia. ergone hunc egentem diceremus, si egeret argento et pecunia, cum egeret sapientia, non dicemus? — Uli cum omnes mirando exclamassent me ipso etiam non mediocriter alacri atque laeto, quod ab ea potissimu
Abbreviated transcription (Latin):
s qui ã plena liba uoluntare s tñ ñ facit nͥ uolun
defiussa facienti.Si enĩ cogenti cedens uellet facer
ũ pset ei uolũtatẽ affiusse licet eytortã s ptatem
defuisse dicͥemꝰ. Cũ uͦ iõ ñ faciebat qr nolebat: erat
it pͣtas. s uolũtas de erat ꝙͣ diu cogenti relustando

Expanded text:
on quidem plena et libera voluntate, sed tamen non facit nisi volunacienti. si enim cogenti cedens uellet facere nec posset. ei uoluntatem affuisse licet extortam, sed potestatem defuisse diceremus. eunt uero ideo non faciebat, quia nolebat, erat utique potestas, sed uoluntas deerat, quamdiu cogenti reluctando
Abbreviated transcription (Latin):
si ufilit᷑. Si nõ asf̾ilit. nõ eũ statũ rerũ franget ĩopia.
om̃is tiã sapiens fortis ÷. tłts aũ fortis aliquid rueruit.
ñ gͦ metuit sapiens aut mortẽ toi  aut dolores. qͥb pelłe¬
ma ÷ .ii. illa sententia. Nam tu qd̾ uitare pꝰsis stultũ ad m̃¬
tere est. uitabit gͦ mortẽ ⁊ dolorã qͣnͣtũ pͭ. ⁊ qͣntũ decet.
n ͨ si minime uitau̾it: ñ ex eo miser sit ꝙ ħ accidũt. s qr
uitare ẽ psset: uoluit. qd mãitm̃ stulticie signũ ÷. Etit̃
gͦ ista nõ uitans. ñ ear̃ uerũ ꝑpessione si stulticia miset. Si
aũ nõ ualu̾it euitare cũ ħ seduloᷤᷤ euident eg̾it: ñ eũ ista

Expanded text:
it, si non adfuerit, non eum istarum rerum franget inopia. omnis namque sapiens fortis est, nullus autem fortis aliquid metuit: non igitur metuit sapiens aut mortem corporis aut dolores, quibus pellema est enim illa sententia: nam tu quod uitare possis, stultum admittere est. uitabit ergo mortem ac dolorem, quantum potest et quantum decet, ne, si minime uitauerit, non ex eo miser sit, quia haec accidunt, sed quia uitare cum posset, noluit, quod manifestum stultitiae signum est. erit ergo ista non uitans non earum rerum perpessione, sed stultitia miser. si autem non ualuerit euitare, cum id sedulo ac decenter egerit, non cum ista
Abbreviated transcription (Latin):
mia ꝑfcãe caritatis dĩ om̃s montes t̾cene libidinis
ab sorbuerit ates ꝯsũpserit: at tñ ĩ ista minore cͥ
ad illicirum aliquid oꝑandũ eidm̃ libidini nulla ĩ¬
cliuacõe ꝯsentiat Ut ad illã uitã iam ĩ t ortalen
ꝑtinioat diliges dñm dm̃ tuũ ex poto cordetuo et e
fota aĩa ticã. ⁊ e tota nĩtetua irute. ad hnc aũ¬

Expanded text:
ima perfectione charitatis Dei omnes motus terrenae libidinis absorbuerit atque consumpserit, attamen in ista minore justitia ad illicitum aliquid operandum eidem libidini nulla inclinatione consentiat: ut ad illam vitam jam immortalem pertineat, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua,
Abbreviated transcription (Latin):
tasmata spletidita: qͥb iã meliꝰ erat amare ip̃ solẽ saltẽ
istis ocuł uũ ꝙͣ illa fͣ aĩo decepto ꝑ oculos. ⁊ tñ qr te pu
sicuti es. t .ii. tueras illa figm̃ta ĩ ania nͨ nutͥebar
eis. s eꝑhauriebar mag̃. Cib ĩ sõpnis simillimꝰ ÷ tibis
uigilantũ: qͦ tñ dormientas ñ alĩt᷑. dormiũt .n. At

Expanded text:
tasmata splendida, quibus iam melius erat amare istum solem saltem istis oculis uerum quam illa falsa animo decepto per oculos. et tamen, quia te putsicuti es — neque enim tu eras illa figmenta inania — nec nutriebar eis, sed exhauriebar magis. cibus in somnis simillimus est cibis uigilantium, quo tamen dormientes non aluntur; dormiunt enim. at
Abbreviated transcription (Latin):
tas iti ⁊̃ponitur. un cũ dauid saulis occidendi pͣtatẽ ac¬
tehiset: in aluit ꝑt̾e ꝙͣ ferire. Unde ittelłigitnꝰ malos acti¬
pe pͣdatem ad dãpna cõm in ale uolunitatis sue. honos ã
ad ꝓbacõm bone uolic̃tatis sue. Cũ gͦ fides in pͥcate sit:
q̃m cũ iuat quisq cretitri cũ credit uolens cretit. deĩde
sp̃ui crede s ꝓbate sp̃m qͥ ex dõ ÷ : paͣm ĩ laudib caxita¬
tis qd dc̃m ÷. oĩa cretit. sic accipsendũ ÷ ut caritati cpiã
detogemꝰ. si nõ qd̾ audierit statim credid̾it. Qͥd ꝗ eadẽ en¬
ritas admonet nõ facile de fiẽ mali aliquid ẽẽ cradẽd.

Expanded text:
tas utique inponitur. unde cum Dauid Saulis occidendi potestatem accepisset, maluit parcere quam ferire. unde intellegimus malos accipere potestatem ad damnationem malae uoluntatis suae, bonos autem ad probationem bonae uoluntatis suae. Cum ergo fides in potestate sit, quoniam cum uult quisque credit et. cum credit, uolens credit, deinde in laudibus charitatis quod dictum est, Omnia credit , sic accipiendum est, ut charitati cujuspiam derogemus, si non quod audierit, statim crediderit. Quid, quod eadem charitas admonet, non facile de fratre mali aliquid esse credendum,
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedinus eꝰ. ħ ÷ lex fidei. caritas eꝰ ꝯscͥpta ĩ coraibus
at diffusa ꝑficit᷑ sꝑantib in eꝓ eo. ut aĩa sanata
nõ timore pene s amore uisticie oꝑetur bonũ. libã¬

Expanded text:
dulcedinis eius, hoc est lex fidei, caritas eius conscripta in cordibus dulcedinis eius, hoc est lex fidei, caritas eius conscripta in cordibus atque diffusa perficitur sperantibus in eum, ut anima sanata non timore poe
Abbreviated transcription (Latin):
illũ modũ de quosuꝑius s̾atu diximꝰ nat᷑alit̾ que legis
sunt facũt: quid exit ꝑ eis ꝓderũt excusantes cogi¬
tacões in die qͣ iudicabit ds̃ õculta hõinũ tͥ forte ut
mitiꝰ a g puniant᷑: sicut .n. nõ ĩpetiũt a uita etͥta
iustũ quedim ꝓc̃ca ueni alia sñ quib ħ uita nõ ducꝰ¬
sic ad salutẽ et̾tiam nͭ ꝓsunt ĩpio aliꝗͣ bona oꝑa si
quib daficillime uita c̾libet pessimi hõis ĩuenit᷑. ue¬
rũtũ sicut ĩ regno dĩ uelut stella ab stella ĩ gła de¬
ferunt scĩ: sic ⁊ ĩ dapniacõe pene sẽptt̾ne tostabile̾
exit sorome qͣm alt̾i ciuitati. ⁊ erũt quidã duplo
eu fide sꝑamꝰ ĩ dõ. s timentib penã abscotitt᷑ abi gr̃ã.
q̃ub quo timore aĩa laborans qͣndo ꝯcupiscentiã malã
ñ uicit nͣ timor ille qi custos seu̾us abscessent. ꝑfidẽ
gr̃e suauitite ꝑ sp̃m sc̃m faciat plus delectate qd pͥc¬
pit. qͣm delectat qd̾ ĩperit. Ita multa multitudo

Expanded text:
illum modum de quo superius satis diximus, naturaliter quae legis sunt faciunt; quid eis proderunt excusantes cogitationes, in die qua judicabit Deus occulta hominum , nisi forte ut mitius puniantur? Sicut enim non impediunt a vita aeterna justum quaedam peccata venialia, sine quibusic ad salutem aeternam nihil prosunt impio aliqua bona opera, sine quibus difficillime uita cuiuslibet pessimi hominis inuenitur. uerum tamen sicut in regno dei uelut stella ab stella in gloria differunt sancti, sic et in damnatione poenae sempiternae tolerabilius erit Sodomae quam alteri ciuitatex fide speramus in deum; sed timentibus poenam absconditur gratia. sub quo timore anima laborans, quando concupiscentiam malam non uiccrit nec timor ille quasi custos seuerus abscesserit, per fidem r spiritum sanctum faciat plus delectare quod praecipit quam delectat quod inpedit. ita multa multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
ut aut ang̾tauit. Nicat pauꝑ deꝰ ieꝰ. dicat diues. deᷤ meꝰ.
minꝰ ille ht̃. plus ħͥ ht̃. S argentũ nõ dm̃. Uͣ ꝑueniret
Idm̃. ⁊ ache diues dedit dimidiũ patmotii sui. Uͣ ꝑue¬
uret petͣs: retia ⁊ nauẽ dimisit. uͣ ꝑueniret uidua:
duo minuta dedit. Ut ꝑuenitet paupetior: calicẽ aque
frigide portexit. ut ueniret ꝑtuitus pauꝑ ⁊ egenus:
salã bonã uolũtatẽ tͥbuit. Siu̾sa dedũt. s ad unũ ꝑue¬
n̾ut. qr ñ diu̾sa amau̾ũt sior uos hõies oues dĩ oues
gͤgi d̃ nolite ꝑtͣbaii tẽporalib diu̾sctatib ur̃is qd̾ alii
ĩhonore alii sũ honore. alii cũ pecunia. alii p̾t̾ petu¬
niã. alis pultͥ tor᷑ alii minꝰ pulcri. alu etate fessi. ali
s fidi. Et uos ĩquit aues mae ⁊ ouas gͣgis mei hõies estiᷤ.
alũ ut colamꝰ alũ. q nos coliriꝰ tanꝗͣ tm̃. ille colit tã¬
qͣni agrũ. illenos colit ut ftustũ feramꝰ. nos eũ colinꝰ

Expanded text:
dicat dives, Deus meus: minus ille habet, plus hic habet; sed argentum, non Deum. Ut perveniret ad Deum Zacchaeus dives, dedit dimidium patrimonii sui ; ut perveniret Petrus, retia et navem dimisit ; ut perveniret vidua, duo minuta dedit ; ut perveniret pauperior, calicem aquae frigidae porrexit ; ut perveniret penitus pauper et egenus, solam bonat vos, homines oves Dei, oves gregis Dei, nolite perturbari temporalibus diversitatibus vestris, quod alii in honore, alii sine honore, alii cum pecunia, alii praeter pecuniam, alii pulchri corpore, alii minus pulchri, alii aetate fessi, alii sed fidei. Et vos, inquit, oves meae, et oves gregis mei, homines estis; illum, ut colamus illum: sed nos colimus tanquam Deum, ille colit tanquam agrum: ille nos colit, ut fructum afferamus; nos eum colimus,
Abbreviated transcription (Latin):
bol ⁊ nesciũt. sꝑ agens. sꝑ quiet᷑. colligens ⁊ nõni
equis portans ⁊ ĩplens ⁊ ꝓtegens. creans nutͥas
. sifus es penitet te: ⁊ ñ doles. irascͥis. ⁊ tͣnquillus es.
qͦ amisisti. nũꝙͣ ĩ ops ⁊ gaitens lucͥs. nũꝙͣ aiatꝰ et
quid dicit aliquis cũ de te dicit᷑ uetacẽtib de te. q̃m̃¬

Expanded text:
erbos, et nesciunt: semper agens, semper quietus; colligens, et non egens; portans, et implens, et protegens; creans, et nutet securus es; poenitet te, et non doles, irasceris et tranquillus es; quam amisisti; nunquam inops, et gaudes lucquid dicit aliquis, cum de te dicit? Et vae tacentibus de te, q
Abbreviated transcription (Latin):
obens. in oĩb integͥꝰ. in singłis utteger. Nõ enĩ qͥ dic̃t
dñi mesi: singłi ductũt int se. Si ꝯͥmo iste quẽ iacto ligͣ
u sono ꝯstante litt̾is ⁊ sillabis tot̾ꝰ ad sicgłos ꝑuenit:
n ͨ diuddũt illũ utt̾ se qui audiũt. ꝯi ꝯͥmo ad aures cot᷑
copalit᷑ sonãs. ĩ ꝓpitiqͦ clariꝰ. iti longinqͦ langͥdiꝰ. ab om̃ib
tñ audientib totꝰ excipit᷑. nõ uit̾ se sillabatim eũ diui¬
deutib s oĩb tatũ accipientib: qͣnto mas ille deꝰ ubi
p̾sens implens oĩa ñ ꝓpinqͣ clarius ⁊ longinqͣ langͥdius.
s ꝑtendens a fine us ad finiẽ fortit̾ ⁊ disponẽs ꝯc̃a sua¬

Expanded text:
s integer. Non enim qui dicunt, Deus meus, singuli dividunt inter se. Si sermo iste quem jacto lingua, et sono constante litteris et syllabis, totus ad singulos pervenit, nec dividunt illum inter se qui audiunt; si sermo ad aures corporis corporaliter sonans, in propinquo clarius, in longinquo languidius, ab omnibus tamen audientibus totus excipitur, non inter se syllabatim eum dividentibus, sed omnibus totum accipientibus; quanto magis ille Deus ubique praesens, implens omnia, non propinqua clarius, et longinqua languidius, sed pertendens a fine usque ad finem fortiter, et disponens
Abbreviated transcription (Latin):
gͣue enĩ uidebat᷑ gͥuis ẽẽ ⁊izanua uit frum̃tũ. Et u̾e
głie erat. S alia ÷ ꝯdicõ agͥ. alia reqͥes horrei. Tollara.
ad ħ enĩ natꝰ es. Colera. qr forte cołatꝰ es. si semꝑbo nus
iemoriã. Et quis ÷ semꝑ bonꝰ : faciliꝰ si te deꝰ diligent̾ dis¬
eutiat ĩueniet te ⁊̃ nũc malũ ꝙͣ tu te sẽꝑ botiũ. gͦ tola¬

Expanded text:
e enim videbatur servis esse zizania inter frumentum; et vere grave erat. Sed alia est conditio agri, alia quies horrei. Tolera; ad hoc enim natus est: tolera, quia forte toleratus es. Si semper bonus memoriam. Et quis est semper bonus? Facilius, si te Deus diligenter discutiat, inveniet te
Abbreviated transcription (Latin):
Constituit dñs mõtes isrł auctoras scͥpt᷑aꝵ scãisi.¬
nuinar. ibi pascite ut set᷑e pascatis. Qͥ qͥd inte audi¬
etitas ħ bñ uab̾ sapiat. qͥequid enͣ ÷ respuite: ne erre¬
tis in nebula. autite uacẽ pastous colligite uos ad
nontẽ scͥpte scẽ. cbi sunt delicie cordis uestri. ibi tͭ
un enosum ti alienũ. uberrinra pascita sũt uos tan¬
tt̃ sane uenite. sane pascimini ĩ mõte isrł. ⁊ ĩ riuis

Expanded text:
Constituit super montes Israel auctores Scripturarum divinarum. Ibi pascite, ut secure pascatis. Quidquid inde audieritis, hoc vobis bene sapiat: quidquid extra est, respuite. Ne erretis in nebula, audite vocem pastoris: colligite vos ad montes Scripturae sanctae. Ibi sunt deliciae cordis vestri, ibi nihil venenosum, nihil alienum. Uberrima pascua sunt, vos tantum sanae venite, sa
Abbreviated transcription (Latin):
.ii. modistiã ⁊ tẽꝑantiã uirtutẽ maximã iudico. prorsus
doissinie ac decentissime. Consid̾auit .n. frugem .i. tͥ¬
etuidinẽ q̃ frugalitas. qiͣ ꝑsimonia dici sol duob ꝯsegñ¬
tib quis senserit illustrauit subiciendo modestiã ⁊ tẽꝑã¬
ciĩ. Et h duo u̾ba diligentiꝰ attendimꝰ. Modestia ua¬

Expanded text:
id est modestiam et temperantiam, virtutem esse maximam judico . Prorsus doctissime ac decentissime: consideravit enim frugem, id etudinem, qua frugalitas quasi parsimonia dici solet, duobus consequentibus quid senserit inlustrauit subiciendo modestiam et temperantiam; et haec duo uerba diligentius adtendamus. Modestia u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯgͤ gauit q̃ nõ ꝑexit faciens diuicias suas ñ cũ udicio.
qtia istũ ꝑdicem facientẽ diuicias suas nõ cũ uditio:
pascit iste pastor cũ iudicio. qr̃ ille sñ uiditio: qr ꝯ
gͥgauit q̃ tiõ poꝑit. qr̃ iste cũ iudicio: qr fouet quod
peꝑit. s ꝑdix quidẽ ille a quibdã maiorib ⁊ añ nos

Expanded text:
ngregavit quae non peperit, faciens divitias suas non cum judicio. Contra istum perdicem facientem divitias suas non cum judicio, pascit iste pastor cum judicio. Quare ille sine judicio? Quia congregavit quae non peperit. Quare iste cum judicio? Quia fovet quod p
Abbreviated transcription (Latin):
nã ĩ messe ꝯcessit. aitin. in tp̃r messis dicam messorib.
ñ aiti dicã uobis. S quid si ip̃i serui messores erunt᷑᷑
Nam exponens singillatim. messores ait angłi sunt.
hõ gͦ cartie septꝰ carnẽ portans. aut forte caro totꝰ .i. ca¬
ro corͤ caro mente carnat aĩa audes ante usui pare
iudiciũ alienũ qa̾ nͨ ĩ messe erit tuũ ͦ ħ de seꝑandis
⁊ irantius. de hircis quidͦ Cũ uen̾it filius hõis ⁊ om̃es

Expanded text:
 in messe concessit. Ait enim, In tempore messis dicam messoribus: non ait, Dicam vobis. Sed quid, si ipsi servi messores erunt? Non. Nam exponens omnia singillatim: Messores, ait, Angeli sunt . Homo ergo carne septus, carnem portans, aut forte caro totus, id est, caro corpore, carnalis animo, audes ante usurpare officium alienum, quod nec in messe erit tuum? Hoc de separandis zizaniis: de hircis quid? Cum venerit Filius hominis, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
discunt ꝑtͣbate docent. ⁊ cũ habeant doctorẽ aciẽtu
seiuũt ĩ discentẽ. Quã nos .n. tͣnquille docent ip̃ scͥpt᷑a
quis nescit: Benit gͦ aliquis ⁊ legͥit p̾cepta dĩ. legit¬
⁊ capit. Capit tͣnquillus de tͣnquillo bihens. de uiridi
⁊ iundo pascens. Ueuit aliquis audire ab illo aliquid.

Expanded text:
discunt, perturbate docent; et cum habeant doctorem patientem, saeviunt in discentem. Quam nos enim tranquille doceat ipsa Scriptura, quis nescit? Venit ergo aliquis, et legit praecepta Dei; legit et capit, capit tranquillus de tranquillo bibens, et de viridi et mundo pascens. Venit aliquis audire ab illo aliquid;
Abbreviated transcription (Latin):
ouẽ ⁊ ouẽ. ⁊ arietes ⁊ hutos ego iudico. Magna secitas
ip̃e iudicat. Seturi suit boni. Iudicẽ ip̃oꝵ nłłs adu̾sariꝰ
cori ũpit. usss aduocatꝰ cirtũ uenit. nullus testis illu¬
dit. S quautũ set᷑i sunt boni : tãtũ timeant mali.
ñ tał udicat: cͥ aͥd abscondast᷑. Nũquid .n. deꝰ iudicans
q̃sct̃us ⁊ testes: ꝑ quos discat qui sis. Unde pͭ falli qui

Expanded text:
tas, ipse judicat, securi sint boni. Judicem ipsorum nullus adversarius corrumpit, nullus advocatus circumvenit, nullus testis illudit. Sed quantum securi sunt boni, tantum timeant mali. Non talis judicat, cui aliquid abscondatur. Numquid enim Deus judicans quaesiturus est testes, per quos discat quis
Abbreviated transcription (Latin):
discunt. at hinc ⁊̃ młta fut᷑a p̾nũciant. aliis uidel¬
mira qui ista dicpõita nõ nou̾ũt. Sic̃ .ni. aꝑet ꝯtitator
aĩ motus ĩ uultu ut ab hõib quoq aliquid foritsecus
agnoscat᷑ qd̾ uttͥnsecꝰ agat᷑ ita nõ d eẽ ĩcdibile. si eti¬
am leuiores cogitatões dant aliqͣ signa ꝑ coiꝰ. q̃ obtunso
sensu hõinũ cognosci nõ possunt. acuto aũ demonũ pos¬

Expanded text:
discunt: atque hinc etiam multa futura praenuntiant, aliis videlmira, qui ista disposita non noverunt. Sicut enim apparet concitatior animi motus in vultu, ut ab hominibus quoque aliquid formsecus agnoscatur, quod intrinsecus agitur, ita non debet esse incredibile, si etiam leviores cognationes dant aliqua signa per corpus, quae obtuso sensu hominum cognosci non possunt, acuto autem daemonum pos
Abbreviated transcription (Latin):
Respondebit. ñ ÷ ala uua spinarũ. s aliq̃ti ĩcioeles
Carm̃tũ inplicat se in sepẽ. ⁊ pendet uua entdes.
spinarũ. s ñ surgit de radice spinãt. Tu s esuite¬
tis ̃ aliud nõ htꝰ unde suunas: caute manũ iñtea¬
¶ Dastoies qͥ nõ pꝰsũt facͥe qd̾ paulus. ut manib suis se
transigant: accipiant de lacte ꝯuiũ. Sustentẽt suam
uc̃titatẽ. s nõ uegligant ouiũ ĩfur mitatẽ. ¶ Unde ui¬

Expanded text:
Respondebitur: Non est illa uva spinarum; sed aliquando increscens sarmentum implicat se in sepem, et pendet uva inter densa spinarum, sed non surgit de radice spinarum. Tu si esurieris, et aliud non habes unde sumas, caute manum mitte ergo non possunt facere quod Paulus, ut manibus suis se transigant, accipiant de lacte ovium, sustentent suam necessitatem, sed non negligant ovium infirmitatem: non