comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut euangłm p̃dicans. de eugłio ui¬
lit: & tam̃ eugłii sũptib sustentari
ut regnet : qͥminꝰ qđ seruaret acce.¬
pit. sedmaius qđ uiueret inuenit :
dicat᷑ igit᷑ recte. iuditiũ pauperib
tribuit : quia quanto huic mundo
magna humilitate despecti sunt.
tanto tunc acceptis sedib maiore
culmine potestatis excrescunt:
lis se enĩ aiustis oculos suos fortasse
dñs creditur: qr iniustorũ crudeli¬
tatib hic sine uindicta lacerant᷑:
Sed famulos suos tunc magis respicit :
cũ in iuste eos neqͥtia ꝑsequentis
affligit Videns enĩ quid hic humi¬
liter tolerent : nimirũ iam p̃uidet.
qͥđ illic eis misericorditer penset:
Nonergo aufert aiusto oculossuos
Icce iste humiliter ingemiscit: ille
supbit & neqͥter floret Iste cor con-¬
terit: ille se degła iniqͥtatis extollit
Horũ ergo qͥs diuinis obtutib longe
est qͥ miusticiã ꝑtulit: anquieam
pacientibus irrogauit᷑. qui suꝑnã

Expanded text:
ut Evangelium praedicans de Evangelio viut Evangelium praedicans de Evangelio viit, et tamen Evangelii sumptibus sustentari ut regnet, qui minus quod servaret accepit, sed majus, quod viveret, invenit. Dicatur igitur recte: Judicium pauperibus tribuit , quia quanto huic mundo magna humilitatate despecti sunt, tanto tunc acceptis sedibus majore culmine potestatis excrescunt. lisse enim a justis oculos suos fortasse Dominus creditur, quia injustorum crudelitatibus hic sine vindicta lacerantur; sed famulos suos tunc magis respicit, cum injuste eos nequitia persequentis affligit. Videns enim quid hic humiliter tolerent, nimirum jam praevidet quid illic eis misericorditer recompenset. Non ergo aufert a justo oculos suos. Ecce iste humiliter ingemiscit, ille superbit et nequiter floret. Iste cor conterit, ille se de gloria iniquitatis extollit. Horum ergo quis divinis obtutibus longe est, qui injustitiam pertulit, an qui eam patientibus irrogavit; qui supernam
Abbreviated transcription (Latin):
iuditio non uidicant᷑ & regnant:
qr cũ auctore suo etiã udicesue.¬
niunt : Relinquentes qͥꝓpe om̃ia.
plus ꝓmpta deuotione exsecutis:
quã iuberi generaliter audieruns
Specialinãq uissione paucis ꝑ fec¬
torib & non generaliter om̃ib dr̃¬
Vade uende quȩ habes & dapaupe.¬
rib: & habebisthes aurũ incelo :¬
& ueni. sequereme : Sienĩ subhoc
p̃cepto cunctos iussio generalis
Sedaliud. ẽ. qđ ꝑscripturã sacrã
generaliter om̃ib p̃cipit᷑: aliud
qđ spetialiter ꝑ fectiorib inperat᷑:
Hiergo recte sub generali iuditio
ñtenent᷑ : quia & p̾cepta genera-¬
lia uiuendo uicer̃: Sic̃ enĩ non iu¬
dicantur & pereunt. quisuadente
ꝑfidia lege teneri contẽpnunt:
ita non iudicantur & regnant. qui
suadente pietate. etiam ultra gene¬
ralia diuinȩ legis p̃cepta ꝓficuuNi
Hinc. ẽ. qđ paulus etiã specialia
p̃cepta transcendens: plus opere
exhibuit. quã institutione ꝑmissi¬
onis accepit Cũ enĩ accepisset.

Expanded text:
judicio non judicantur et regnant, quia cum actore suo etiam judices veniunt. Relinquentes quippe omnia, plus prompta devotione exsecuti sunt, quam juberi generaliter audierunt. Speciali namque jussione paucis et perfectioribus, et non generaliter omnibus dal., omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni et sequere me . Si enim sub hoc praecepto cunctos jussio generalis Sed aliud est quod per Scripturam sacram generaliter omnibus praecipitur, aliud quod specialiter perfectioribus imperatenerali judicio non tenentur, qui et praecepta generalia vivendo vicerunt. Sicut enim non judicantur et pereunt, qui suadente perfidia lege teneri contemnunt, ita non judicantur et regnant, qui, suadente pietate, etiam ultra generalia divinae legis praecepta proficiunt. Hinc est quod Paulus, etiam specialia praecepta transcendens, plus opere exhibuit quam institutione permissionis accepit . Cum enim accepisset
Abbreviated transcription (Latin):
detalib dicitur: Dspoten tes non
abicit. cũ& ipse sit potens Dm̃qͥp¬
pe imitari desiderat. qͥ fastigium
potentiȩ alienis intentus utilitatib
& ñ suis laudib elatus administrat:
Quip̃latꝰ cȩteris ꝓdesse appetit.
non p̃ esse : Tumorisnãq elatio.
non ordo potestatis incrimine est:
Potentiã ds̃ tribuit: elationem
uero potentiȩ. malicia nrȩ̃ m̃tis inue¬
nit : Tollamergo qđ de nr̃o contuli¬
mꝰ: & bonasunt quȩdeo largiente
possidemꝰ: Quia enĩ nequaquã iusta
potentia. sed actio praua dãpnat᷑.
apte sub iungitur: Sed nonsaluat

Expanded text:
de talibus dicitur: Deus potentes non de talibus dicitur: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens. Deum quippe imitari desiderat, qui fastigium potentiae alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus elatus administrat, qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potestatis in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro contulimus, et bona sunt quae Deo largiente possidemus. Quia enim nequaquam justa potentia, sed actio prava damnatur, apte subjungitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ñcessat : eãq multiplicit̃ loquens.
idicis sui oculis ostentat: Quid. ẽ.
hoc : & qͦ modo istud sacrifitiũ deo
placere cognouerat. qđ inconspec¬
tueiꝰ tanta iteratione uocis immola¬
bat.: nisi qđ uicina. ẽẽ. suꝑbia potentib
solet. & pene semꝑ reb affluentib
elatio sociat᷑: quia & sȩpe honoris
abundantia : duritiã dat tumoris:
Mirũ uero ẽ: cũincordib sublimiũ
regnat humilitas morũ: Vnde pen¬
sandũ ẽ : qr potentes qͥq cũ humili¬
ter sapiunt. culmen extraneȩ &qͣsi
longe positȩ uit tutis attingunt:
& recte hac uirtute chĩm quanto¬
tius placant : quia illud ei sacrifiti¬
ũ potentes offerunt. qđ potentes
inuenire uixpossunt: Subtilissima
nãq ars uiuendi. ẽ. culm̃ tenere :
głam p̃mere : ẽẽ. qͥdẽ inpotentia.
sed potentẽ se esse nescire : Adlar¬
gienda bona potentẽ se cognoscere :
ad repetenda noxia. om̃e qđ poten¬
tor ualet ignorare : Recte itaq

Expanded text:
non cessat, eamque multipliciter loquens non cessat, eamque multipliciter loquens Judicis sui oculis ostentat. Quid est hoc? et quomodo istud sacrificium Deo placere cognoverat, quod in conspectu ejus tanta iteratione vocis immolabat? nisi quod vicina esse superbia potentibus solet, et pene semper rebus affluentibus elatio sociatur, quia et saepe humoris abundantia duritiam dat tumoris. Mirum vero est, cum in cordibus sublimium regnat humilitas morum. Unde pensandum est quia potentes quique, cum humiliter sapiunt, culmen extraneae quasi longe positae virtutis attingunt, et recte hac virtute Dominum quantocius placant, quia illud ei sacrificium humiliter offerunt, quod potentes invenire vix possunt. Subtilissima namque ars vivendi est culmen tenere, gloriam premere; esse quidem in potentia, sed potentem se esse nescire; ad largienda bona potentem se cognoscere, ad rependenda noxia omne quod potenter valet ignorare. Recte itaque
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cȩteris conditi: ñ qđ cẽporaliter
cȩteris p̃lati Fotestas enĩ quanto
exterius eminet. tanto p̃munterius
debet : necogitationẽ uincat. ne in.
delectatione sui animũ rapiat. ne
iã subse meris eã regere ñ possit:
cuise libidine dominandi suppo¬
nit: Bene dđ regni potentiã regere
nouerat : qelationẽ eiꝰdẽ potentiȩ
semet ipsũ p̃m̃do uincebat dicens
Dñe. non ẽ. exaltatũ cormeum:
Quiq in eiꝰ humilitatis augm̃to. sub¬
unxit: Neq elatisunt oculimei ÷
Atq addidit: Neq ambulaui inmag.¬
nis : & adhuc semet ipsũ. subtilisi¬
ma inqͥsittone discutiens: ait:
Neq in mirabilib suꝑme: Om̃sq
etiam cogitationes suas. a fundo
cordis ex bauriens: sub iungit dic-¬
cens: Sinon humiliter sentte bam:
sed ex altaui animã meam :
Ecce humilitatis hostiã. ab intimo
cordis oblatã. crebro replicat: & ite.¬
rũ atq iterũ confitendo offerre

Expanded text:
cum caeteris conditi, non quod temporaliter cum caeteris conditi, non quod temporaliter caeteris praelati. Potestas enim quanto exterius eminet, tanto premi interius debet, ne cogitationem vincat, ne in delectatione sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Bene David regni potentiam regere noverat, qui elationem ejusdem potentiae semetipsum premendo vincebat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum . Quique in ejus humilitatis augmento subjunxit: neque elati sunt oculi mei, atque addidit: Neque ambulavi in magnis. Et adhuc semetipsum subtilissima inquisitione discutiens ait: Neque in mirabilibus super me. Omnesque etiam cogitationes suas a fundo cordis exhauriens, subjungit, dicens: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . Ecce humilitatis hostiam ab intimo cordis oblatam crebro replicat, et iterum atque iterum confitendo offerre
Abbreviated transcription (Latin):
te peccamꝰ: Disciplina autẽ nr̃a sub¬
ditos tanto diuinotuditio liberiores
reddet: quanto hic eorũ culpassine
uindicta ñ deserit: Seruanda itaq ẽ
& incorde humilitas. & in operẽ dis¬
ciplina: Atq interhec sollerter
intuendũ. nedũ immoderatitis
custoditur uirtus humilitatis.
soluantur iura regiminis : &dũ p̃latꝰ¬
osq plus decet se deicit: subdito¬
rũ uitã stringere sub disciplinȩ uin¬
cla ñ possit : Teneamꝰ ergo exterius
qđ ꝓalioꝵ utilitate suscepimꝰ: tenea.¬
mꝰ interius qđ denr̃a estimatione sen.¬
timꝰ Sed tam̃ decenter qͥb dã erum
pentib signis. talesnos apud nos esse.
ipsietiã qͥ nobis cõmissi sunt ñ igno¬
rent : ut & de auctoritate nr̃a. qđ for¬
mident uideant. & dehumilitate
qđ imitentur agnoscant: Seruata
autẽ auctoritate regiminis. ad cor
nr̃m sine cessatione redeamꝰ : & con¬
sideremꝰ assidue. qđ sumꝰ ȩqualiter

Expanded text:
te peccamus. Disciplina autem nostra subte peccamus. Disciplina autem nostra subditos divino judicio tanto liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est et in corde humilitas, et in opere disciplina. Atque inter haec solerter intuendum est, ne dum immoderatius custoditur virtus humilitatis, solse quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneamus ergo exterius quod pro aliorum utilitate suscipimus; teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus. Sed tamen decentepentibus signis, tales nos apud nos esse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent: ut et de auctoritate nostra quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Servata autem auctoritate regiminis, ad cor nostrum sine cessatione redeamus, et consideremus assidue quod sumus aequaliter
Abbreviated transcription (Latin):
Sedcũculpã quȩ corrigi debuisset
inuenit : ilico magistrũ sc̃. ẽẽ. recolu¬
it dicens Quid uultis. inuirga ueni¬
ã aduos: Sũmꝰ itaq locus benere¬
git᷑: cũis qͥp̃. ẽ. uiciis potius quam
fratrib: dominat᷑: Cunctos quippe
natura ȩquales genuit : Vt autẽ
alii adregendũ aliis cõmittantur.
non eos natura. sedculpa postpo¬
nit: Uicus ergo se debent rectores
erigere : quoꝵ & causa p̃feruntur
&cũ delinquentes corrigunt. sol¬
licite attendant. ut ꝓdisciplinam
culpas qͥdẽ iure potestatis feriant:
sed ꝑhumilitatis custodiã. ȩquales
se ipsis fr̃ib: qͥcorriguntur agnos¬
cant: Quãuis plerũq etiã dignũ ẽ.
ut eosdẽ qͦs corrigimꝰ. tacita nobis
cogitatione p̃feramꝰ: Illoꝵ nãq
ꝑnos uicia discipline uigore ferum¬
t᷑: in hisuero quȩ ipsi cõmittimꝰ. ne
uerbi qdẽ abaliquo inuectione lace¬
ram᷑: Tanto ergo apud dñm obligati.¬
oressumꝰ: quanto apud homines inul¬

Expanded text:
Sed cum culpam quae corrigi debuisset invenit, illico magistrum se esse recoluit, dicens, Quid vultis? In virga veniam ad vos . Summus itaque locus bene regitur, cum is qui praeest, vitiis potius quam fratribus dominatur. Cunctos quippe natura aequales genuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed culpa postponit. Vitiis ergo se debent rectores erigere, quorum et causa praeferuntur; et cum delinquentes corrigunt, sollicite attendant, ut per disciplinam culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant. Quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi commiverbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus, quanto apud homines inul
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ter suȩ in becillitatis reminiscit᷑:
ut aliorũ ȩquanimiter infirma patiat᷑:
Quasienĩ ad terrã dequasũpta fuerat.
postcelũ aqua rediit: dumposttanta
sue contẽplationis archana. peccato.¬
rẽ se paulus meminit : ut ꝓlaeẽ. humi¬
liter peccatorib possit : Uideamꝰ
itaq: aqua hȩc inniuis soliditate
uertenda : qualit̃ trahat᷑ ad sũma:
ait Siuem̃te excedimꝰ dõ  Videamꝰ
qͣliter adima nix redeat. ut &dũ
liquat᷑ infundat: ait Siue sobrii
sumꝰ uobis : Uideamꝰ qua manuducit᷑ :
ut & iacens eleuari ualeat. & sub leua¬
ta reuocari: ait: Caritas enĩ xp̃iur.¬
piomoderamine. ꝓ fraterna dilecti¬
one. etiã adhumilitatẽ condescensi.¬
onis format : recte dicit᷑ Qui p̃cipit
niui. ut descendat int̾rã: Ubi &apte
subiungit᷑ & hiemis pluuiis: & pͥmbri
fortitudinis suȩ : Hiemps qͥppe est
uita p̃sens: inquaros & si iã spes ad su¬
pna erigit. ad huc tam̃ mortalitatis
nr̃e frigidus torpor ad stringit:

Expanded text:
enter suae imbecillitatis reminiscitur, ut aliorum aequanimiter infirma patiatur. Quasi enim ad terram de qua sumpta fuerat post coelum aqua rediit, dum post tanta suae contemplationis arcana peccatorem se Paulus meminit, ut prodesse humiliter peccatoribus possit. Videamus itaque aqua haec in nivis soliditatem vertenda qualiter trahatur ad summa. Ait: Sive mente excedimus, Deo . Videamus qualiter ad ima nix redeat, ut dum liquatur infundat. Ait: Sive sobrii sumus, vobis . Videamus qua manu ducitur, ut et jacens elevari valeat, et sublevata revocari. Ait: Charitas enim Christi urpio moderamine pro fraterna dilectione etiam ad humilitatem condescensionis format, recte dicitur: Qui praecipit nivi ut descendat in terram. Ubi et apte subjungitur: Et hiemis pluviis 874 et imbri fvita praesens, in qua nos etsi jam spes ad superna erigit, adhuc tamen mortalitatis nostrae frigidus torpor astringit,
Abbreviated transcription (Latin):
mero ad pluralẽ subito transeat: atq
in singularẽ ueniens. ad ꝑsonã subito
infirmiuniꝰ cuiq transiuit: Fortasse
quia a singulis melius recognoscitur.
qͥc qͥd dici singulariter auditur: ut ad
corsuũ qͥsq redeat. & insemet ipsũ
hoc qđ deuno qͦq dicit᷑ rep̾hendat:
Singularẽ igitur numerũ tenuit dicenss
ñdix̃ ubi ẽ. ds̃qͥfecit me : Quisquisenĩ
aduersitatũ tribulatione frangitur:
a quo factus ẽ. minime contẽplatur:
Namqui qđ nonerat fecitꝰ factũ sine
gubernatione non deserit : Et qͥ be¬
signe hominẽ condidit. nequaquã
neglecte perire qđ est: qͥhoc etiam
quod non fuit curauit ut ẽẽt Cuergo
causam tribulationis nr̃ȩ reqͥrimꝰ. &
fortasse tardius inuenimꝰ: est ista
concita ratio. qđ nihil in iuste paciam:
Quia sido auctore sumꝰ. qͥ non fuimꝰ:

Expanded text:
mero ad pluralmero ad pluralin singularem veniens, ad personam subito infirmi uniuscujusque transivit, fortasse quia a singulis melius recognoscitur quidquid dici de eis singulariter auditur, ut ad cor suum quisque redeat, et in semetipso hoc quod de unoquoque dicitur reprehendat. Singularem igitur numerum tenuit, dicens: Non dixit, Ubi est Deus qui fecit me. Quisquis enim adversitatum tribulatione frangitur a quo factus est minime contemplatur. Nam qui quod non erat fecit, factum sine gubernatione non deserit; et qui benigne hominem condidit, nequaquam neglecte perire quod est, qui hoc etiam quod non fuit creavit ut esset. Cum ergo causam tribulationis nostrae requirimus, et fortasse tardius invenimus, est ista consideratio, quod nihil injuste patiamur, quia si Deo auctore sumus qui non fui
Abbreviated transcription (Latin):
nis: Absconditũ quippe tẽpestatis ẽ:
cũ incorde contrito. cogitationũ
tẽptantiũ fluctꝰ intumescunt:
cũ contra amoris scistudia curarũ
scłariũ se tumultꝰ inlidunt: In abs¬
condito ergo tẽpestatis auditur.
quia clamor dep̃cantis ẽ. hȩc ipsa
om̃ino non desunt qͥbona querentib
suadere ꝑuersa moliant᷑:. aquȩ contra¬
dictionis sunt popłi resistentes Et quia
tunc ꝓbatur desideriũ. cũ aliqua ei
aduersitate resistitur: recte dicitur:
Probauite. ad aquas contradictionis
Hisitaq uirtutũ nisib robusti exaduer¬
sitate ꝓficiunt: sed infirmi sȩpe inde¬
sideriis suis siqua eis fuerint exaduer¬
so obiecta languescunt: & cũualida
tribulatione pulsantur. pusillanimi¬
tate defitiunt: Unde heliubeato iob
ꝓbra pusillanimitatis impingens :
prȩ missis malorũ oppressionib. infir¬
morũ mox pusillanimitate s exeqͥtur.
Mos sacre scripturȩ.ẽ. ut a singulari nu¬

Expanded text:
nis . Absconditum quippe tempestatis est, nis . Absconditum quippe tempestatis est, cum in corde contrito cogitationum tentantium fluctus intumescunt, cum contra amoris sancti studia curarum saecularium se tumultus illidunt. In abscondito ergo tempestatis auditur, quia clamor deprecantis est haec ipsa omnino non desunt qui bona quaerentibus suadere perversa moliantur, aquae contradictionis sunt populi resistentes. Et quia tunc probatur desiderium cum aliqua ei adversitate resistitur, recte dicitur: Probavi te ad aquas contradictionis. His itaque virtutum nisibus robusti ex adversitate proficiunt, sed infirmi saepe in desideriis suis, si qua eis fuerint, ex adverso objecta, languescunt, et cum valida tribulatione pulsantur, pusillanimitate deficiunt. Unde Eliu beato Job probra pusillanimitatis impingens, praemissis malorum oppressionibus, infirmorum mox pusillanimitates exsequitur, Mos sacrae Scripturae est, ut a singulari nu
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ ut crescat: &unde quasi extingui¬
cernit᷑ : inde roboratur: In eonãq
ostendimꝰ. quanta addm̃ cupiditate
flagramꝰ si non solũ ad eũ ꝑ tranqͥl¬
la & mollia. sed etiã ꝑaspera & dura
transimꝰ: hinc nãq ꝓpħ&a aitꝰ Qui
ꝑfecit pedesincos. tanquã cerui
Ceruus enĩ cũmontiũ iuga conscendit.
quȩq se aspera. quęq se obitiunt
sentib illigata .: dato saltu transgre¬
ditur : & absq ullo cursus sui obstacu¬
ciunt contẽplationis saltu trans¬
cendunt : & more ceruorũ despec¬
tis terrenarũ rerũ sentib insuꝑna
deo meo trans grediar murũ: Murus
qͥppe .ẽ. om̃e qđ itineri nr̃o obicit᷑.
ne adeu qͥdiligit᷑ transeatur: Sed mu¬
rũ trans gredim̃: cũp̃amore suꝑnę
patriȩ. queq in hoc mundo fuerine
obiecta calcamꝰ: Hinc ꝑ eundẽ ꝓphe¬
tã. certanti animȩ dñs dicit Exau¬
diuite in abscondito tẽpestatis:
ꝓbauite apud aquã contra dictio¬

Expanded text:
ur ut crescat, ur ut crescat, cernitur, inde roboratur. In eo namque ostendimus quanta ad Dominum cupiditate flagramus, si non solum ad eum per tranquilla et mollia, sed etiam per aspera et dura transimus. Hinc namque propheta ait: Qui perfecit pedes meos quasi cervi . Cervus enim cum montium juga conscendit, quaeque aspicit aspera, quaeque se objiciunt sentibus illigata, dato saltu transgreditur, et absque ullo cursus sui obstacuciunt, contemplationis saltu transcendunt, et more cervorum, despectis terrenarum rerum sentibus, in superna Deo meo transgrediar murum . 822 Murus quippe est omne quod itineri nostro objicitur, ne ad eum qui diligitur, transeatur. Sed murum transgredimur, cum prae amore supernae patriae, quaeque in hoc mundo fuerint objecta calcamus. Hinc per eumdem Prophetam certanti animae Dominus dicit: Exaudivi te in abscondito tempestatis, probavi te ad aquas contradictio
Abbreviated transcription (Latin):
clamabunt: Quia uero eaquȩ uerbis
suadere nonualent. extorquere etiã¬
nonnũquã effrenatis uirib student:
apte sub iungit᷑ : Et he iulabunt.
ꝓpter uim brachii trannorum:¬
Quisquis eñi male nos uiuere suo exẽ¬
plo conpellit: adhuc in nobis uoce
calumatoris utitur Quisquis uero
peccatũ suadens. etiã terrenos appe¬
tit : iam contranos brachio tyranni¬
dis se uit: Aliud ẽ. eñi uitia suade¬
re uiuendo : aliud iubere terrendo:
Dũ ergo exempla malȩ actionis aspi¬
cimꝰ: quasi ad huç strepitũ calum¬
niatoris audimꝰ: Dũ uero ui peccare
cogimur: lam tyrannũ incorde susti¬
mobiliter fixȩ. tanto ista despiciunt:
quanto cernunt qđ contra p̃cepta
conditoris excrescunt: E ternitatis
qͥppe p̃mia prȩstolantes. uire sex
aduersitatib sumunt : quia crescen¬
te pugna. gloriosiorẽ sibi non am¬
bigunt manere uictoriã Sic itaq
electorũ desideria dũ p̃munt᷑ aduer¬
sitate ꝓficiunt: sicut ignis flatu p̃mi.¬

Expanded text:
cogunt.---Quia vero ea quae verbis suadere non valent extorquere nonnunquam etiam effrenatis viribus student, apte subjungitur: Et ejulabunt propter vim brachii tyrannorumQuisquis enim male vivere suo nos exemplo compellit, adhuc in nobis voce calumniatoris utitur; quisquis vero peccatum suadens etiam terrere nos appetit, jam contra nos brachio tyrannidis saevit. Aliud est enim vitia suadere vivendo, aliud jubere terrendo. Dum ergo exempla malae actionis aspicimus, quasi adhuc strepitum calumniatoris audimus; dum vero vi peccare cogimur, jam tyrannum in corde sustimobiliter fixae tanto ista despiciuquanto cernunt, quod contra praecepta Conditoris excrescunt. Aeternitatis quoque praemia praestolantes, vires ex adversitatibus sumunt, quia, crescente pugna, gloriosiorem sibi non ambigunt manere victoriam. Sic itaque electorum desideria dum premuntur, adversitate proficiunt, sicut ignis flatu premit
Abbreviated transcription (Latin):
rata reuocant. quȩ nos abeo male
electa diuiserunt: Heliu itaq ut uim
considerationis ad moueret. atq
excorporeis reb ostenderet. quanto
sit excelsior ds̃ homine : bene intu¬
lit: Suspice cȩlũ & intuere: contẽ¬
plare. ȩthera. qđ altior te sit:
Ipsis eñireb creatis atq corporeis
agnoscimꝰ. quantũ acreatoris nr̃i
sublimitate distamꝰ: Quia ꝑom̃e qđ
cernimꝰ. ẽẽ. humiles ammonemur:
ut quasi quȩdã sit lectio m̃tis nr̃ȩ
speties considerata creaturȩ: Dicat
ergo: Suspice cȩlũ &intuere. con.
tẽplare ȩthera. qđ altior tesit: Sipec.

Expanded text:
rata revocant, quae nos ab eo male rata revocant, quae nos ab eo male electa diviserunt. Eliu itaque, ut vim considerationis admoveret, atque ex corporeis rebus ostenderet quanto sit homine excelsior Deus, bene intulit: Suscipe coelum, et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Ipsis enim rebus creatis atque corporeis agnoscimus quantum a creatoris nostri sublimitate distamus, quia per omne quod cernimus esse humiles admonemur, ut quasi quaedam sit lectio menti nostrae species considerata creaturae. Dicat ergo: Suscipe coelum; et intuere, et templa
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ : quȩdũ facta cernimus. po.¬
tentiã factoris miramur: Inistis
uiis. asapientia om̃i nobis ꝓuidentia
occurritur: quia factoris nobis uirtꝰ
inqrenda ꝓponitur. in om̃e qđ mira¬
biliter factũ uidetur: Et qͥuo qͦse
uerterit anima. siuigilanter inten.¬
dit: in hisdem ipsis dm inuenit. ꝑquȩ
reliquit: Eiusq potentiã. ex eorum
rursus consideratione cognoscit.
quorũ amore deseruit: a ꝑquȩ
ꝑuersa cecidit: ꝑhȩc conuersa reuo¬
catur: Vbienĩ lapsi sumꝰ. ibi incum¬
bimꝰ ut surgamꝰ: Et quasi ibi sur gen¬
do manũ considerationis figimus:÷
ubi pede amoris lubrici corruentes.
negloͥgendo iacebamus: Quia enim
abinuisibilib ꝑ uisibilia cȩcidimꝰ:
dignũ est ut ad inuisibilia ipsisrur.¬
sum uisibilib innitamur: Ut quo
casu animauenit ad infima: eo gra¬
du reuertatur ad sũma. atq eisdẽ
quib corruit passib surgat: ũ sicut
dictũ. ẽ. illanos addm̃ bene conside¬

Expanded text:
turae. Quae dum facta cernimus, poturae. Quae dum facta cernimus, potentiam factoris miramur. In istis viis a sapientia omni nobis providentia occurritur, quia factoris nobis virtus inquirenda proponitur in omne quod mirabiliter factum videtur; et quocumque se verterit anima, si vigilanter intendit, in iisdem ipsis Deum invenit, per quae reliquit; ejusque potentiam ex eorum rursus consideratione cognoscit, quorum amore deseruit; et per quae perversa cecidit, per haec conversa revocatur. Ubi enim lapsi sumus, ibi incumbimus ut surgamus; et quasi ibi surgendo manum considerationis figimus, ubi pede amoris lubrici corruentes negligendo jacebamus. Quia enim ab invisibilibus per visibilia cecidimus, dignum est ut ad invisibilia ipsis rursum visibilibus innitamur, ut quo casu anima venit ad infima, eo gradu revertatur ad summa; atque eisdem quibus corruit passibus surgat, dum, sicut dictum est, illa nos ad Deum bene conside
Abbreviated transcription (Latin):
ñpossumꝰ: sedĩa ad eiꝰ uisionẽ ten¬
dimꝰ. sieũ in his quȩ fecit miramur:
Ciusergo uestigia creaturã dicimꝰ.
quia ꝑhȩc quȩ abipso sunt. sequendo
imꝰ ad ipsũ  Unde paulus ait Inuisi¬
bilia eiꝰ ꝑea quȩ facta sunt intellec¬
ta conspiciuntur : sempiterna qͦq
uirtꝰ eiꝰ & diuinitas : Vnde in libro
sapientiȩ scriptũ ẽ: Permagnitudi¬
nẽ enĩ creature & speciem: potest
intelligibiliter creator uideri
Menti enĩ nr̃e peccato suo exte¬
rius sparse. nedũ ds̃ sicut est inte¬
rius in notescit: sed dũ facture suȩ
decus foras ꝓponit. quasi qͥb dã
mis exteriorib nos ad interiora
ꝑducit: Innuit im̃nsa ammiratio¬
ne qđ est. mira hȩc exterius osten¬
dendo quȩ non est: Hincenĩ. desa¬
pientia scriptũ est: Inuiis ostendit
se illis hilariter. & om̃i prudentia
occurrit illis Uię qͥppe adcrea
torẽ sunt. opera considerata crea¬

Expanded text:
non possumus; sed jam ad ejus visionem tennon possumus; sed jam ad ejus visionem tendimus, si eum in his quae fecit miramur. Ejus ergo vestigia creaturam dicimus, quia per haec quae ab ipso sunt sequendo imus ad ipsum. Unde Paulus ait: Invisibilia ejus per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, svirtus ejus et divinitas . Unde et in libro Sapientiae scriptum est: Per magnitudinem enim creaturae et speciem potest intelligibiliter creator videri . Menti enim nostrae peccato suo exterius sparsae necdum Deus sicut est interius innotescit; sed dum facturae suae decus foris proponit, quasi quibusdammis exterioribus nos ad interiora perducit; innuit immensa admiratione quod est, mira haec exterius ostendendo quae non est. Hinc enim de sapientia scriptum est: In viis ostendit se illis hilariter, et omni providentia occurrit illitorem sunt opera considerata crea
Abbreviated transcription (Latin):
scienti maiora. nequaquã dici ista
debuer̃ : liera tam̃ sunt quȩ dicunt᷑ :
qđ uidelicet dõ nec peccata nr̃a no¬
ceant. nec bene gesta concurrant:
Sedinter hȩc illud. ẽ. sollerter intuen¬
dũ : qđ ait: Suspice cȩłũ & intuere :
contẽplare aethera qđ altior tesit:
Hȩc enĩ dicens. nimirũ colligit. ut
considerare debeat. quanto minꝰdõ
actione sua. aut ꝓsit aut noceat :
qͥ altitudine cęli atq ȩtheris ꝓdesse.
uel nocere non possit: Quãuis incȩ¬
lo uel ethere. possumꝰ suꝑnas potẽs¬
tates accipere diuinis semꝑ obtutib
inherentes : ut cũ angelicos sp̃s longe
adhuc anobis distare conspicimus.
ipsicreatori atq dominatori spi¬
rituũ. quanto distamꝰ inferius ag¬
noscamꝰ: corporeã tam̃ cęli ethe¬
risq matheriã. hoc loco sentire
riora conspicimꝰ: ꝑ ipsa eadẽ ad in¬
teriora reuocamur: Uestigia qͥppe
creatoris nr̃i sunt: mira oꝑa uisibilis
creaturȩ: Ipsũ nãq adhuc uidere

Expanded text:
scienti majora nequaquam dici ista debuerint, vera tamen sunt quae dicuntur, quod videlicet Deo nec peccata nostra noceant, nec bene gesta concurrant. Sed inter haec illud est solerter intuendum, quod ait: Suspice coelum, et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Haec enim dicens, nimirum colligit ut considerare debeat quanto minus Deo actione sua aut prosit aut noceat, qui altitudini coeli atque aetheris prodesse vel nocere non possit. Quamvis in coelo vel aethere possimus supernas potestates accipere, divinis semper obtutibus inhaerentes, ut cum angelicos spiritus longe adhuc a nobis distare conspicimus, ipsi creatori atque dominatori spirituum quam longe distamus inferius agnoscamus, corpoream tamen coeli aetherisque materiam hoc loco sentire riora conspicimus, per ipsa 819 eadem ad interiora revocamur. Vestigia quippe creatoris nostri sunt mira opera visibilis creaturae. Ipsum namque adhuc videre
Abbreviated transcription (Latin):
corda audientiũ leuant: ut excussa
uelociter dictis sequentib uelut
initinere occurrant : & tanto ea intel¬
ligentiȩ amplęxu constringant.
quanto illa & quasi priusquã cerne-¬
rent. in uoce laudantis amauerant:
Sedhȩc ut dixi: arrogantes ne sc̃iuns
Quia enĩ foris. ẽ. qđ appetunt : qͥd sit
intus desiderabile sentire non possuq
De electoꝵ qͥppe eccła. scriptũ est.
Om̃is gła eiꝰ filie regũ abintus:
& sap̾ientes uirgines: inuasa oleum

Expanded text:
corda audientium levant, ut excussa corda audientium levant, ut excussa velociter dictis sequentibus velut in itinere occurrant et tanto ea intelligentiae amplexu constringant, quanto illa et quasi priusquam cernerent in voce laudantis amaverant. Sed haec, ut dixi, arrogantes nesciunt. Quia enim foris est quod appetunt, quid sit intus desiderabile sentire non possunt. De electorum quippe Ecclesia scriptum est: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Et sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
cultatione sue arrogantiȩ dñi iusti¬
tia loquitur : apud humana iudi¬
cia. qͥcqͥd arroganter effluit excu¬
auditorib se intelligi non posse
conspiciunt. solent plerũq etiam
iustilaudare bona quedicunt.
non quo ipsi suis laudib inhiant.
sed quo auditores suos ad audiendi
sollicitudinẽ accendant: Utdũ
eorũ uo cep̃feruntur : ab illorum
cordib ardenciore affectu rapiant᷑:
Vnde paulus cũmira chorinthiis
& multa dixisset: ad iunx̃ Osnr̃m
patet aduos ochorinthii: cor nr̃m
dilatatũ est Sed arrogantes dũcor
bonoꝵ nesciunt. & solas aliquando
uoces imitantur: efferunt laudando
quȩ dicunt : ñ qđ eis torpor audien¬
tiũ displicet. sed qđ sibi in hianter
placent Iustorũ uocẽ imitantes
simulant: seduim uocis ignorant :
Vident qđ iusti ꝓferunt: sed nesci¬
unt qđ requirunt : Cũ eñi scĩ docto¬
res laudẽ p̃dicationis exaltant. qua¬
si manu uocis abimis cogitationib

Expanded text:
cultatione suae arrogantiae Domini justicultatione suae arrogantiae Domini justitia loquitur, apud humana judicia quidquid arroganter effluit excuauditoribus se intelligi non posse conspiciunt, solent plerumque etiam justi laudare bona quae dicunt, non quod ipsi suis laudibus inhiant, sed quod auditores subaudiendi sollicitudine accendant, ut dum eorum voce praeferuntur, ab illorum cordibus ardentiore affectu rapiantur. Unde Paulus, cum mira Corinthiis et multa dixisset: adjunxit Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est . Sed arrogantes dum cor bonorum nesciunt, et solas aliquando voces imitantur, efferunt laudando quae dicunt, non quod eis torpor audientium displicet, sed quod sibi inhianter placent. Justorum vocem imitantes simulant, sed vim vocis ignorant. Vident quod justi proferunt, sed nesciunt quod requirunt. Cum enim sancti doctores laudem praedicationis exaltant, quasi manu vocis ab imis cogitationibus
Abbreviated transcription (Latin):
erint multiplicitate loquacitatis
aperire : Sed quia sepe sibi sentiunt
silencii reuerentiã nondeferri. dñi
nonnũquã potentiã decͦ quasi loquuN᷑
insinuant: uc sub p̃tȩxtu illius sibi silentiũ
exigunt. qđ minimaimirantur : Etdũ
spedietenꝰ dm̃ p̃ferunt. auditũ sibi exre¬
uerentia eiꝰ exigentes se student osten¬
dere quã illius facta p̃dicare : Vnde
heliu subiungit dicens: Adhuc enĩ ha¬
beo : qđ ꝑdeo loquar : quia uero non
nũquã doctores scĩ crebrorepetunt.
siqua obscurius dicunt: ut quȩ occul¬
ta p̃dicant. auditorũ cordib uoce
hȩc iterationis infundant: plerũq
hoc appetunt etiã arrogantes imita.¬
ri. & insolenter ea quȩ dixerint repli-¬
cant. non quo auditoꝵ cordib insi¬
nuare res appetunt: sed quo eorum
iudicio uideri eloquentes uolunt:
nominata scientia. tumor cordis
in uoce claruerat: arrogans aꝑte
cognoscitur. si noncitius aliquo uela¬
mine pallietur: Vnde mox in oc¬

Expanded text:
erint multiplicitate loquacitatis erint multiplicitate loquacitatis aperire. Sed quia saepe sibi sentiunt silentii reverentiam non deferri, Domini nonnunquam potentiam de quo quasi loquuntur insinuant, ac sub praetextu illius sibi silentium exigunt, quod minime merentur; et dum specietenus Deum proferunt, auditum sibi ex reverentia ejus exigentes, se student magis ostendere quam illius facta praedicare. Unde et Eliu subjungit, dicens: IBID.---Adhuc enim habeo qnunquam doctores sancti crebro repetunt, si qua obscurius dicunt, ut quae occulta praedicant auditorum cordibus voce haec iterationis hoc appetunt etiam arrogantes imitari, et insolenter ea quae dixerint replicant, non quo auditorum cordibus insinuare res appetant, sed quo eorum judicio videri eloquentes volunt. nominata scientia, tumor cordis in voce claruerat; arrogans aperte cognoscitur, si non citius aliquo velamine pallietur. Unde mox in oc
Abbreviated transcription (Latin):
& pauca credant quȩ ipsi multa di¬
xerint : & multa credant quȩ ipsis
pauca dicuntur: Quia enĩ sua dicere
semꝑuolunt: aliena audire ñ possun:
Uim se pati existimant: si ea quȩ in¬
moderate sentiunt. in moderatius
noneffundant : & quã uis beatꝰ iob
ad eiꝰ uerba tacuerit: helui tamen
delocutione illius qua amicis respon¬
derat causã inuectionis inuenit: ut
sibi exhibere latius eiꝰ silentiũ posset:
atq ut ipse multa respondeat. illum
uerba multiplicasse confirmat:
Nam & mox initia ꝓlixe locutionis
exoritur : & quasi adhuc nihil dixe.¬
rit inchoare conatur: Vnde subdit̾:¬
Addens qͦq heliu: etiã hec locutus. ẽ:
Sustineme paululũ: & indicabo tibi
Multa iãdixerat. & sustineri adhuc
paululũ sperat: quia uidelicet arrogan¬
tes. graue se dãpnũ ꝑpeti iudicant:.
siscientiã suã loquendi breuitate con¬
stringant: Tanto enĩ semet ipsos creduNs
docthres ostenderẽ : quanta se potu.¬

Expanded text:
 pauca credant quae ipsi multa di pauca credant quae ipsi multa dixerint, et multa credant quae ipsis pauca dicuntur. Quia enim sua dicere semper volunt, aliena audire non possunt; vim se pati existimant, si ea quae immoderate sentiunt immoderatius non effundant. Et quamvis beatus Job ad ejus verba tacuerit, Eliu tamen de locutione illius, qua amicis responderat, causam invectionis invenit, ut sibi exhibere latius ejus silentium posset, atque ut ipse multa respondeat, illum verba multiplicasse confirmat. Nam et mox initia prolixae locutionis exorditur; et quasi adhuc nil dixerit, inchoare conatur. Addens quoque Eliu etiam, haec locutus est: Sustine me paululum, et indicabo tibi. - Multa jam dixerat, et sustineri adhuc paululum sperat, quia videlicet arrogantes grave se damnum perpeti judicant, si scientiam suam loquendi brevitate constringant; tanto enim semetipsos credunt doctiores ostendere, quanta se potu
Abbreviated transcription (Latin):
Totũ itaq hoc abheliurectũ dicitur:
sirecte diceretur: Scit enĩ quid loqͥ
debeat : sed cuiloquatur ignorat:
Uera sunt nãq quȩ dix̃. sed ab eati iob
increpationib aliena: quia tanto hac
correptione noneguitꝰ. quanto nec
aliqua pusillanimitate peccauits
uirtutũ elatio suꝑborũ: occulto iudi-¬
tio cũbeato iob agitur. ut post flagel¬
la penarũ. etiã ꝑuerba arrogantiũ
creseat: Ecce enĩ tanto magis asuꝑbiȩ
ministro desipit᷑: quanto amagistra
ueritate intrinsecus idem refouetur:
Nãheliu postquã tot fortia se dixis¬
se cognouit. qͥd elationis gẽstaret
aperuit : atq beatũ iob alta de se
sentiendo despexit. dicets:
Ergo iob frustra aperit ossuũ : & absq
scientia uerba multiplicat: Hec nimi¬
rũ inferens beatũ iob & nil scisse asse
rit. & multa dixisse : &cũ ipse que sen¬
tit loquaciter inferat: hunc deuicio
loquacitatis accusat: Sedhoc quoq
ẽẽ. ꝓpriũ arrogantiũ uiciũ solet: ut¬

Expanded text:
Totum itaque hoc ab Eliu rectum dicitur, si recte diceretur. Scit enim quid loqui debeat, sed cui loquatur ignorat. Vera sunt namque quae dixit, sed a beati Job increpationibus aliena, quia tanto hac correptione non eguit, quanto nec aliqua pusillanimitate peccavit. virtutum elatio superborum, occulto judicio cum beato Job agitur, ut post flagella poenarum etiam per verba arrogantium crescat. Ecce enim tanto magis a superbiae ministro despicitur quanto a magistra veritate intrinsecus idem refovetur. Nam Eliu postquam tot fortia se dixisse cognovit, quid elationis gestaret aperuit, atque beatum Job alta de se sentiendo despexit, dicens:Ergo Job frustra aperuit os suum, et absque scientia verba multiplicat. - Haec nimirum inferens, beatus Job, rit, et multa dixisse; et cum ipse quae sentit loquaciter inferat, hunc de vitio loquacitatis accusat. Sed hoc quoque esse proprium arrogantium vitium solet, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
& uenistisme : Quib p̾mitat dicens
Venite benedicti patrismei: possi¬
dete paratũ uobis regnũ. a consti¬
tutione mundi Alii autẽ non iu.¬
dicantur & regnant: Gͥetiã p̃cepta
legis ꝑfectionis uirtute transcen¬
dunt : Quia nequaquã hoc solum

Expanded text:
et venistis ad me . Quibus praemittit, dicens: et venistis ad me . Quibus praemittit, dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. Alii autem non judicantur, et regnant, qui etiam praecepta Legis perfectione virtutum transcendunt, qui nequa
Abbreviated transcription (Latin):
illo iura sua consulit. eũq sub uerbis
digne inuectionis ad dicit: contra
hostẽ uero bellũ mouet. instrum̃ta
ꝓditionis exercetꝰ. dignaq eiꝰ mali¬
cie torm̃ta retribuit : demalo uero
lege necesse : perimi : qͥlege num¬
quã potuit teneri: Ita ergo in ex.¬
tremo iuditio & legalis illũ inuec¬
tio ꝑcutit. qͥabeo qđ ꝓconfessione
tenuit. actione declinauit: & iste
sine iudicii inuectione perimitur.
qͥlege fidei non tenet᷑: Exelectoꝵ
uero parte . alii iudicantur & reg¬
nant : quitȩ maculas lacrimis ter¬
gunt : qͥmala p̃cedentia factisse¬
quentib redim̃tes qͥcqͥdillicitum
aliquando fecer̃. ab oculis iudicis
helemosinarũ suꝑductione coope¬
riunt : Quib iudex ueniens. index¬
terã consistentib dicet : Esuriui.
& de distismͥ manducare : Sitiui. &
distismbibere : Hospes er̃ã. & colle
gistisme ÷ Hudus. & operuistisme:
Infirmꝰ & uisi tastisme: in carcere erã

Expanded text:
illo jura sua consulit, eumque sub verbis illo jura sua consulit, eumque sub verbis dignae invectionis addicit; contra hostem vero bellum movet, instrumenta perditionis exercet, dignaque ejus maitiae tormenta retribuit; de malo vero lege necesse est perimi, qui lege nunquam potuit teneri. Ita ergo in extremo judicio et legalis illum invectio percutit, qui ab eo quod professione tenuit, actione declinavit, et iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tenetur. Ex electorum vero parte alii judicantur et regnant, qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui, mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione cooperiunt. Quibus judex veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere: hospes eram, et collee: nudus, et cooperuistis me: infirmus, et visitastis me; in carcere eram,
Abbreviated transcription (Latin):
& deqͥb dñs dicit : Qui autẽ noncredit.
ia iudicatꝰ.ẽ : Et deqͥb paulus ait÷
Quisine lege peccauer̃. sine lege
peribunt : Resurgunt uero etiam
om̃s infideles : sed ad torm̃tũ non
adiuditiũ Non enĩ eorũ tunc causa
discutitur : qr ad conspectũ distric.¬
tiiudicis. iãcũdãnatione sue infi¬
delitatis accedunt: Frofessionẽ uero¬
fidei retinentes. sed ꝓfessionis oꝑa
non habentes: redarguunt᷑ ut pere¬
ant: Quiuero nec fidei sacraͬta.
tenuer̃. increpationẽ iudicis in
extrema examinatione non audi¬
unt : quia pre iudicati. infidelita¬
tissuȩ tenebris. eiꝰ quẽ despexeranꝰ
inuectione redargui nonmerent᷑
Illi saltẽ uerba uidicis audiunt.¬
Illi legaliter pereunt. quia sublege
positi peccauer̃ : istis in ꝑditioneᷤ
sua delege nildicit᷑: qͣa nihillegis ha-¬
bere conatisunt: frinceps nãq ter¬
renãrem publicã regens. aliter pu.¬
nit ciuem in terius delinquentẽ: atq
aliter hostẽ exterius rebellantẽ: In

Expanded text:
 Dominus dicit: Qui autem non credit, jam judicatus est ; et de quibus Paulus ait: Qui sine lege peccaverunt sine lege peribunt . Resurgunt vero etiam omnes infideles, sed ad tormenta, non ad judicium; non enim eorum tunc causa discutietur, quia ad conspectum districti judicis jam cum damnatione suae infidelitatis descendunt fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguuntur ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem Judicis in extrema examinatione non audiunt, quia praejudicati infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione redargui non merentur. Illi saltem verba Judicis audiuntIlli legaliter pereunt, quia sub lege positi peccaverunt; istis in perditione sua de lege nihil dicitur, quia nihil legis habere conati sunt. Princeps namque terrenam rempublicam regens aliter punit civem interius delinquentem, atque aliter hostem exterius rebellantem; in
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ẽ. cernere : Sed abelectis indeco¬
re suo rexcernit᷑. qͥultra semet ipsos
rapti in ipso deitatis fulgore. oculos
cordisfigunt: Quiquan diu in hac
uita sunt. qr illã uiuentiũ patriam
sicut. ẽ. udere ñ possunt: recte ad¬
ungit᷑ Cernent terrã delonge:
Quodergo hicait. eleuabit᷑ aqͥla.
& in arduis ponit nidũ sibi: hoc
illic dicitur. in ex celsis habitabit
Quodhic dicitur in petrismanet.
& inp̃ruptis silicib cõmorat᷑. atq
inaccessis rupib: hoc illie subicitur.
munim̃ta saxoꝵ sublimitas eiꝰ Qđ
rursus hic sub infertur. inde c̃tẽ¬
platur ȩscã: hoc illic quoq subdi¬
tur. panis ei datus. ẽ. aque eiꝰ fide¬
lessunt : regẽ indecore suo uidebt̃

Expanded text:
tus est, cernere. Sed ab electis in decotus est, cernere. Sed ab electis in decore suo rex cernitur, quia ultra semetipsos rapti in ipso Deitatis fulgore oculos cordis figunt. Qui quandiu in hac vita sunt, illam viventium patriam, sicut est, videre non possunt, recte adjungitur: Cernent terram de longe . Quod ergo hic ait: Elevabitur aquila, et in arduis ponet nidum sibi, hoc illic dicitur: In excelsis habitabit. Quod hic dicitur: In petris manet, et in praeruptis silicibus commoratur, atque inaccessis rupibus, hoc illic subjicitur: Munimenta saxorum sublimitas ejus. Quod rursus hic subinfertur: Inde contemplatur escam, hoc illic quoque subditur: Panis ei datus est, aquae ejus fideles sunt, Regem
Abbreviated transcription (Latin):
sisnãq: habitare .ẽ :cor incȩlestib:
ponere : & munim̃ta saxorũ subli¬
mitas nr̃a.ẽ : cũ fortiũ patrũ p̃cepta
& exẽpla respicimꝰ. atq ab infima
cogitatione separamur : Munim̃ta
saxoꝵ sublimitas nr̃a.ẽ : cũm̃te choris
castrisq cȩlestib ungim. & insidiantes
malignos sp̃s stantes in arce cordis
quasi subter positos expugnamus :
Tune nobis etiã panis datur : quia
insupnis erecta intentio. ȩternitatis
c̃tẽplatione reficit᷑ Aquȩ enĩnrẽ
fidelessunt : quiad octrinadĩ qđ hic
ex hibet Sapientia nãq huiꝰmun¬
di infidelis. ẽ : qr mansura post mor
ant. hoc etiã post mortẽ de mon¬
strant Regẽ indecore suo oculi
nr̃i ꝓspiciunt : quia redẽptor nr̃
iniudicio & areꝓbis homo uidebit᷑:
sed ad diuinitatis eiꝰ intuendam
celsitudinẽ. soli quielecti sunt sub¬
leuantur: Quasienĩ quandam
fȩditatẽ regis uidere. ẽ : solã serui¬
lem formã inqua abiniquis despec¬

Expanded text:
or in coelestibus ponere. Et munimenta saxorum sublimitas nostra est, cum fortium patrum praecepta et exempla respicimus atque ab infima cogitatione separamur. Munimenta saxorum sublimitas nostra est, cum mente choris castrisque coelestibus jungimur, et insidiantes malignos spiritus stantes in arce cordis quasi subterpositos expugnamus. Tunc nobis etiam panis datur, quia in supernis erecta intentio, aeternitatis contemplatione reficitur. Aquae enim nostrae fideles sunt, quia doctrina Dei quod hic exhibet. Sapientia autem hujus mundi infidelis est, quia mansura post mortant, hoc etiam post mortem demonstrant. Regem in decore suo oculi nostri conspiciunt, quia Redemptor noster in judicio et a reprobis homo videbitur, sed ad divinitatis ejus intuendam celsitudinem soli, qui electi sunt, sublevabuntur. Quasi enim quamdam foeditatem regis videre est solam servilem formam, in qua ab iniquis despec
Abbreviated transcription (Latin):
aciem tendimꝰ. sub incerto uisu caliga¬
mꝰ Quia igit᷑ scĩuiri in alta c̃tẽplati¬
one se erigunt. & tam̃ dm̃ sicut. ẽ.
uidere ñ possunt: bene dehac aqͥla
dicit᷑ Oculieiꝰ delonge ꝓspiciunt :
Acsi diceret: Intentionis aciem fortit̃
tendunt: sed necdũ ꝓpinquã aspi¬
ciunt : cuiꝰclaritatis magnitudinẽ
penȩtrare nequaquã possunt :
Aluce enĩ incorruptibili : caligonos
nr̃ȩ corruptionis obscurat: Cũq
& iuderi aliquatenꝰ potest. & tam̃
uideri luxipsa sicut est ñ potest :
quã longesit indicat. quasimens
ut cũq ñcerneret. nec quia longe
eẽt. uideret Siautẽ ꝑfecte ĩa
cerneret. ꝓfecto hanc quasi ꝑcali¬
ginẽ ñuideret: Igit qr nec om̃ino
cernit᷑. necrursũ om̃ino ñcernit᷑ :
recte dictũ.ẽ. qr longe ds udet᷑¬
Libet admediũ esaie uerba dedu¬
cere : atq hȩc & illa quã uno spũ
ꝓferant᷑ indicare : Quicũ actiue
uitȩ uirtutes exprimeret dicens.

Expanded text:
aligamus. Quia igitur sancti viri in altam se contemplationem erigunt, et tamen Deum, sicut est, videre non possunt, bene de hac aquila dicitur: Oculi ejus de longe prospiciunt. Ac si diceret: Intentionis aciem fortiter tendunt, sed necdum propinquum aspiciunt, cujus claritatis magnitudinem penetrare nequaquam possunt. A luce enim incorruptibili caligo nos nostrae corruptionis obscurat; cumque et videri aliquatenus potest, et tamen videri lux ipsa, sicut est, non potest, quam longe sit indicat. Quam si mens utcunque non cerneret, nec quia longe esset videret. Si autem perfecte jam cerneret, profecto hanc quasi per caliginem non videret. Igitur quia nec omnino cernitur, nec rursum omnino non cernitur, recte dictum est, quia a longe Deus videtLibet ad medium Isaiae verba deducere, atque haec et illa quam uno spiritu proferantur indicare. Qui cum activae vitae virtutes exprimeret, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ȩ scã suã incadauere reperiret :
Esca qͥppe iꝰtorũ ẽ c̃uersio ꝑuersoꝵ:
de qͣ dicit᷑ Oꝑamini ñ cibũ qͥperit.
sedqͥ ꝑmanet inuitã ȩternã: Auditis¬
obstupuisse intelligit᷑: & subammi.¬
rationis terrore siluisse : Nã seqͥst᷑ :

Expanded text:
quasi escam suam in cadavere reperiret? quasi escam suam in cadavere reperiret? Esca quippe justorum est conversio perversorum, de qua dicitur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam obstupuisse intelligitur, et sub admirationis terrore siluisse. Nam sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ri Quasi examinis nãq iacet : qͥ iꝰtitiȩ
uunficantẽ sp̃m ñ habet: Quia uero
sc̃s qͥsq p̃dicator ubi peccatores. ẽẽ. c̃side¬
rat. illuc anxie puolat. ut inpeccati
morte iacentib lucẽ uiuificationis osten.¬
dat: bene dehac aqͥla dicit᷑. Ubicũq¬
fuerit cadauer. statĩ ad .ẽ : Id.ẽ. illo
tendit. ubiutilitatẽ p̃dicationis ꝓspicit:
ut eo qđ iã spiritalit̃ uiuit. aliis inmorte
sua iacentib ꝓsit  Quos corripiendo qͣsi
edit : sed ab iniqͥtate ad innocentiam
ꝑmutando in suam̃bra quasi edendo
c̃uertit : Ecce ipse quẽ ad estimoniũ
iã sȩpe deduximꝰ paulus. cũnunc iudȩ¬
am. nunc chorintũ. nunc ephesum.
nunc romã. nunc hispaniã peteret.
ut inpeccatimorte iacentib et̃nȩ
uitȩ grãm nuntiaret: qd se aliud
quã eẽ. a qͥlã. demonstrabat : quiue¬
lociter om̃a transuolanf. ubicũq ia.¬
cens cadauer quȩrebat : ut dũuo¬
luntatẽ dĩ lucratis peccatorib faceret.

Expanded text:
ri. Quasi exanimis namque jacet, qui justitiae vivificantem spiritum non habet. Quia ergo sanctus quisque praedicator ubi peccatores esse considerat, illuc anxie pervolat, ut in peccati morte jacentibus lucem vivificationis ostendat, bene de hac aquila dicitur: Ubicunque cadaver fuerit, statim adest. Id est, illuc tendit, ubi utilitatem praedicationis prospicit, ut ex eo quod jam spiritaliter vivit, aliis in morte sua jacentibus prosit, quos corripiendo quasi edit, sed ab iniquitate ad innocentiam permutando in sua membra quasi edendo convertit. Ecce ipse, quem ad testimonium jam saepe deduximus, Paulus cum nunc Judaeam, nunc Corinthum, nunc Ephesum, nunc Romam, nunc Hispanias peteret, ut in peccati morte jacentibus, aeternae vitae gratiam nuntiaret, quid se aliud quam esse aquilam demonstrabat; quae velociter omnia transvolans, ubicunque jacens cadaver quaerebat, ut dum voluntatem Dei lucratis peccatoribus faceret,
Abbreviated transcription (Latin):
genua ante ba al: Vt dũ ñsolũ se
remansisse cognosceret: elationis
głam quȩ ei de singularitate sur¬
gere poterat. euitare potuisset :
Beatꝰ itaq iob nihil ꝓuerse egisse
rep̃hen dit᷑: sedde alioꝵ etiam
bene gestis docetur: Ut dum se
ȩquales & alios habere considerat᷑.
ei qͥsingulariter summus est se
humiliter sub dat

Expanded text:
genua ante Baal , ut dum non solum se remansisse cognosceret, elationis gloriam, quae ei de singularitate surgere poterat, evitare posset. Beatus itaque Job nihil perverse egisse reprehenditur, sed de aliorum etiam bene gestis docetur, ut dum se aequales et alios habere considerat, ei qui singulariter summus est, se humiliter subdat.