comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis aeccłam mane bat. Haec illius hi rundinis disci¬
pula fuerat : quae magnis uirtutibus pollens suꝑ prȩnes¬
anos montes uitam heremiticã duxisse ferebatur. Huic
autem redẽptȩ. dua in xodem habitu discipula aderant
na nomine romula altera quae nunc adhuc suꝑ ẽ. quã
quidem faciescio: sednomen nescio. Tresitaque hae in uno
habita culo cum manentis. morum quidem diu̾itus
plenȩ: sed tamen rebus pauꝑem uitam ducebant. Haec
autem quã praefatus sum romula: aliam quamp̃dixi
condiscipulam suã magnis uitae meritis ante ibat.
Erat quippe mirȩ pacientiae: sũmȩ oboedientiae. custos
oris sui ad silentiũ. studiosa ualde ad continua& orati¬
aestimant adhuc in oculis sũmi opificis aliquid inper¬
fectionis habent: sicut sepe inperiti homines nec dum
perfecte sculpta sigilla conspicimus. & iam quasi ꝑfec¬
ta lauda mus: quȩ tamen adhuc artifex considerat & li¬
mat. Laudari iã audit: & tamen ea tundere meliorando

Expanded text:
irginis ecclesiam manebat. Haec illius Herundinis discpula fuerat, quae magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic autem Redemptae duae in eodem habitu discipulae aderant, una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes, morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem quam praefatus sum Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae oratis aestimant, adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae tamen adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando
Abbreviated transcription (Latin):
nouer̃. Unde factũ .e. ut ipse uisibiliũ et inuisibilium
tinus ꝑ eum uiuificati crederemus : quae adbuc scire ex
ꝑimento non possumus: Quot quot ergo hunc spin
hereditatis nraẽ pignus accipimꝰ: deuita inuisibilium
non dubitamus. Quis quis autem in hac credulitate adhuc
solidus nomẽ : debet ꝓcul dubio maiorum dict̾is fidem
quã tenebras carceris agnouit. PeRS
Nlacet ualde quoddicis. Sedqui eẽ. inuisibilia non
Fcredit: profecto infidelis . ẽ. Quiuero infidelis est:
in eo quod dubitat fidem non quȩ rit: sedrationem

Expanded text:
noverunt. 373 Unde factum est ut ipse invisibilium et visibilium noverunt. 373 Unde factum est ut ipse invisibilium et visibilium tenus per eum vivificati crederemus, quae adhuc scire per experimentum non possumus. Quotquot ergo hunc spiritum haereditatis nostrae pignus accepimus , de vita invisibilium non dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solidus non est, debet procul dubio majorum dictis fidem quam tenebras carceris agnovit. PETR. Placet valde quod dicis. Sed qui esse invisibilia non credit, profecto infidelis est; qui vero infidelis est, in eo quod dubitat, fidem non quaerit, sed rationem
Abbreviated transcription (Latin):
sps ius torum ꝑfectorum. Sed carnales quique quia
illa inuisibiliã scire nonualent ꝑ experi mentum. dubi¬
tant utrum nesit quod corporalibus oculis nonuident
Quȩ nimirũ dubietas primo parenti nr̃o . eẽ non potuit :
quia  exclusus aparadisigaudiis. hoc quod amisserat
quom uiderat recolebat. Hi autem sentire uł recolere
audita nonpossunt : quia eorum nullũ sicut ille saltim
dep̃terito experimentũ tenent. Ac si enĩ pregnans
mulier mittatur incarcerem ibique puerũ pariat :
qui natus puer incarcere nutriatur & crescat. Quisi
fortasse materq hunc genuit solẽ. lunã. stellas. mon¬
tes et campos. uolantes aues. currendes aequos nomin&.
Ille uero qui ẽ. incarcere natus et nutritus nihil aliud
quã tenebras carceris sciat : Et haec quidem : ẽẽ. audut
sedquia ea per experimentũ non nouit ueraciter. ẽẽ.
dũ. eẽ. sũma et inuisibilia audiunt: diffidunt an uera
sint. quiasola haec infima in quib natisunt uisibilia

Expanded text:
s justorum et perfectorum, sed carnales quique quia illa invisibilia scire non valent per experimentum, dubitant utrumne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro inesse non potuit, quia exclusus a paradiquia viderat recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt, quia eorum nullum, sicut ille, saltem de praeterito, experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique pariat puerum, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat; cui si fortasse mater quae hunc genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia ea per experimentum non novit, veraciter esse ddum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint, quia sola haec infima in quibus nati sunt visibilia
Abbreviated transcription (Latin):
credere. Inmente enim rus tica inter hoc qđ audierat
& uidebat quasifacta fuerat quȩdam rixa: & esti¬
mabat. tambreuem ꝑuisionem esse nonposse. quem
tam ingentem habuerat ꝑ opinionẽ. Cuupsum es se
Ego grandem hominem credidi: iste autem dehomine
nihil habet. Qđ ut uir dei constantius audiuit: lam¬
pades quas reficiebat ꝓtinꝰ l&us relinquens concitus
descendit. at que ineius dem rustici amplexu ruit: eĩq
examore nimio constringere coepit brachus. & osculari :
magnasq gras agere. quod dese talia iudicass& dicens.
Tũ soluses: qui inme oculos aꝑtos habuisti. Ex quare
pensendũ ÷. cuiꝰ apud se humilitatis fuit: qui despicien¬
tẽ se rusticũ amplius amauit. Qualis enĩ quisque
a pudse lateat: contumelia inlata ꝓbat. Nã sicut suꝑ¬
bi honoribus: sic plerũque humiles sua despectione
gratulantur. Cũq se & in alienis oculis uiles aspiciunt.

Expanded text:
credere. In mente etenim rustica inter hoc quod audierat credere. In mente etenim rustica inter hoc quod audierat et videbat, quasi facta fuerat quaedam rixa; et aestimabat tam brevem per visionem esse non posse, quem tam ingentem habuerat per opinionem. Cui ipsum esse dEgo grandem hominem credidi, iste autem de homine nihil habet. Quod ut vir Dei Constantius audivit, lampades quas reficiebat protinus laetus relinquens, concitus descendit, atque in ejusdem rustici amplexum ruit, eumque ex amore nimio constringere coepit brachiis, et osculari, magnasque gratias agere quod is de se talia judicasset, dicens: Tu solus in me apertos oculos habuisti. pensandum est cuius apud se humilitatis fuit qui despicientem se rusticum amplius amavit. Qualis enim quisque apud se lateat, contumelia illata probat. Nam sicut superbi honoribus, sic plerumque humiles sua despectione gr
Abbreviated transcription (Latin):
ris fiunt: Sedsihuius cons tantu uene rabilis unũ quod
fecit audis: cuius humilitatis fuerit citius agnioscis.
ost quã facti illius tale miraculũ dixisłi : PeRUS.
Lsuꝑ.ẽ. ut me etiam dehumilitate mentis eiꝰ ȩdifices
Quia ualde opimoscĩtatis eius excreuerat: ERE SOHꝰ¬
multihunc ex diuersis ꝓ uincus anxiȩ uidere siciebant.
Quadam uero die ex longinquo loco aduidendũ eum
quidã rusticus uenit: eadem uero hora casu contigerit.
ut sc̃s uir stans in ligneis gradib reficiendis lampadĩbus
deseruir&. Erat autem pus illus ualde: exiliforma. aq
despecta. Cumque isqui aduidendũ eum uenerat quis¬
nim . eet̃. inquirer&. acque obnixe p&eret ut sibi de¬
buis s& ostendi: hiqui illũ nouerant monstrauerunt
quis esset. Sedsicut stultae mentes hominis meritum
exqualitate corporis menitiuntur: eũ paruulũ atque
despectum uidens. ipsumhunc eẽ. coepit omĩtio non

Expanded text:
ris fiunt. Sed si hujus Constantii venerabilis unum quod ris fiunt. Sed si hujus Constantii venerabilis unum quod fecit audis, cujus humilitatis fuerit, citius agnosces. PETR. Postquam facti illius tale miraculum dixisti, superest etiam ut me de humilitate mentis ejus aedificesQuia valde opinio sanctitatis ejus excreverat, multi hunc ex diversis provinciis anxie videre sitiebant. Quadam vero die ex longinquo loco ad videndum eum quidam rusticus venit. Eadem vero hora casu contigerat, ut sanctus vir stans in ligneis gradibus, reficiendis deserviret lampadibus. Erat autem pusillus valde, exili forma atque despecta. Cumque is qui ad videndum eum venerat quisnam esset inquireret, atque obnixe peteret ut sibi debuisset ostendi, hi qui illum noverant monstrarunt quis esset. Sed sicut stultae mentis homines merita ex qualitate corporis metiuntur, eum parvulum atque despectum videns, ipsum hunc esse coepit omnino non
Abbreviated transcription (Latin):
inqua uiruita uenerabilis constantius nomine mansio¬
narii functus offitio deseruiebat. Cuius scĩtatis opi¬
nio sese ad notitiam hominũ longelateq tetenderat:
Quia isdem uir funditus terrenã despiciens. toto ad¬
nisu m̃tis ad sola caelestia flagrabat. Quadã uero die
dũ in eadem eccła oleũ de. eẽt. & p̃dictus dĩfamulus
unde lãpadas accenderet omĩmodo nonhaber&: om̃s
candelas eccłae impleuit aqua. atque ex more in mediũ
papirum posuit : quas allato igne succendit. Sicque
aqua arsit in lãpadib ac sioleũ fuiss&. Perpende
igitur p&re cuius merita is te uir fuerit qui necessi¬
tate compulsus elem̃ti naturam mutauit. PsRUS.
Mirũ. ẽ. ualde quodaudio: seduelim nosse cuius
humilitatis a pudse intus. eẽ. potuit is tae. quit antȩ excellen¬
tiȩ foris fuit. EREGORNS
nteruirtutes ammũ congrue requiris : quia multũ ualde:
I qđ cẽptatione sua intus mentem laces s unt imiriquȩ fo¬

Expanded text:
in qua vir vitae venerabilis, Constantius nomine, mansioin qua vir vitae venerabilis, Constantius nomine, mansionarii functus officio deserviebat : cujus sanctitatis opinio sese ad notitiam hominum longe lateque tetenderat, quia idem vir funditus terrena despiciens, toto annisu mentis ad sola coelestia flagrabat. Quadam vero die dum in eadem Ecclesia oleum deesset, et praedictus Dei famulus unde lampades accenderet omnino non haberet, omnes lampades Ecclesiae implevit aqua, atque ex more in medio papyrum posuit; quas allato igne succendit, sicque aqua arsit in lampadibus ac si oleum fuisset. Perpende igitur, Petre, cujus meriti vir iste fuerit, qui necessitate compulsus, elementi naturam mutavit. PETR. Mirum est valde quod audio; sed nosse vellem cujus humilitatis apud se esse intus potuit iste, qui tantae excellentiae foris fuit. 176 GREGOR. Inter virtutes animum congrue requiris, quia multum valde est quod tentatione sua intus mentem lacessunt mira quae fo
Abbreviated transcription (Latin):
fuger. Cũque langobardi sȩuientes oratoriũ intrassent
cõeper̃ eosdem mõnachos foras trahereut eos aut ꝑtorm̃ta
discuterent: Aut glidiis necarent. Quorũ unꝰ ingemuit:
acque acri dolore cõmotus clamauit. Oscȩ aeq̃uit̾i
plic& tibi ut traham᷑ & non nos defendas: Ad cuius uocẽ:
protinꝰ seuientes langobardos inmundus sp̃s euasit.
Qui corruentes interrã tamdiu uexatisunt: quousque
hoccuncti &iam qui foriserant laͣgobardi cognosce¬
rent. quatinꝰ locũ sacrũ temerare ułterius non auderent
Sicqueuir sc̃ĩ dũ discipulos defendit: ẽ
uiusdam epĩmei didici relatione qđ narro : qui
in ançchonitanã urbemꝑ annos multos in monachico
habitu deguit. ibiq uitam non medio criter religiosa
dux̃. Cũ &iã quidã nr̃i iam prouectioris aetatĩs
qui exeisdem sunt partib ad testantur. Iuxta eam
nãq ciuitatem eccła beati martiris stephani sita est̾.

Expanded text:
fugierunt. Cumque Langobardi saevientes oratorium intrassent, fugierunt. Cumque Langobardi saevientes oratorium intrassent, coeperunt eosdem monachos foras trahere, ut eos aut per tormenta discuterent aut gladiis necarent. Quorum unus ingemuit atque acri dolore commotus clamavit: 'E, sancte Equiti, placet tibi, ut trahamur, et non nos defendas'? Ad cuius vocem protinus saevientes Langobardos inmundus spiritus invasit. Qui corruentes in terram, tandiu vexati sunt, quousque hoc cuncti, etiam qui foris erant, Langobardi cognoscerent, quatenus locum sacrum temerare ulterius non auderent. Sicque vir sanctus dum discipulos defendit, etiiscopi mei didici relatione quod narro: qui in Anconitana urbe per annos multos in monachico habitu deguit, ibique vitam non mediocriter religiosam duxit; cui etiam quidam nostri jam provectioris aetatis, qui ex eisdem sunt partibus, attestantur. Juxta eam namque civitatem ecclesia beati martyris Stephani sita est,
Abbreviated transcription (Latin):
re subripitur : quanto latius in multis occupatur. PeRSS
Sunt ualde ueraquȩ dicis. GRSGORIUS.
silere nondebeo qđ dehoc uiro abbate quondã meo reue¬
rentissimo ualentione narrante: cognoui. Aiebat nãq
quia corpꝰeius dũbeati lurentu martiris oratorio. ett̃.
humatum : suꝑsepulchrũ illius rusticꝰ quidã arcã cũ
frum̃to posuit. neqͦuantus qualisque uir illic iacer&
ꝑpendere acuereri curauit: Cum repente turbo calitꝰ
factus reb illic om̃ĩb insuastabilitate manentibus.
arcã quȩ suꝑ posita sepulchro eius fuerat extulit: lon¬
geque proiecit ut palã cuncti cognoscerent quenti
Ea &iam quȩ subiungo p̃dicti uenerabilis uiri fortu¬
Nati quiualde mihi ãetate oꝑe & simplicitate placet :
relatione cognoui. Eandem ualeriȩ prouinciã lango¬
bardis intrantibus: ex monas terio reuerentis simiuiri
aequitii in p̃dicto oratorio ad sepulchrũ eius monachi

Expanded text:
re subripitur, quando latius in multis occupatur. PETR. Vera re subripitur, quando latius in multis occupatur. PETR. Vera sunt valde quae dicis. GREGOR. Silere non debeo, quod de hoc viro abbate quondam meo reverentissimo Valentino narrante, agnovi. Aiebat namque quia corpus ejus dum in beati Laurentii martyris oratorio esset humatum, super sepulcrum illius rusticus quidam arcam cum frumento posuit, nec quantus qualisque vir illic jaceret, perpendere 173 ac vereri curavit. Tunc repente turbo coelitus factus, rebus illic omnibus in sua stabilitate manentibus, arcam, quae superposita sepulcro ejus fuerat, extulit, longeque projecit, ut palam cuncti cognoscerent quanti iam ea quae subiungo praedicti venerabilis viri Fortunati, qui valde mihi aetate, opere et simplicitate placet, relatione cognovi. Eandem Valeriae provinciam Langobardis intrantibus, ex monasterio reverentissimi viri Equitii in praedicto oratorio ad sepulchrum eius monachi
Abbreviated transcription (Latin):
qui apud suos & proximorũ oculos ꝑ inanis gła appetitũ
tument. Unde & quibusdam ueritas dicit. Uosestis
da urã. quia qđ ab hominibus altũ . ẽ: ab ominabile. ẽ.
id deum: PRUS. Miror ualde qđ detali¬
uiro subripi pontifici tanto potuerit GREGORIUS:
Quid miraris petre: quia fallimur qui homines sumꝰ.
anmente exxcedit. qđ dauid qui prophetiȩ spm̃ habere
consueuerat Contra in nocentem ionathȩ filiũ sententiam
dedit. cum uerba pueri mentientis audiuit: Qđ tamen
quia ꝑro dauid factum ẽ. & occulto dei iudicio ius tum
credimus: & tamen humana ratione qualiter iustũ fuerit
nonuidemus: Quid ergo mirum si ore mentientien um
aliquando aliud dicimus. qui propħȩ nonsuinus : Mul¬
tum uero. ẽ : quodunius cuiꝰsq p̃sulis menitem curarũ
derisitas deuastat. Cumq animus diuiditur ad mul¬
ta: fit minor ad singula. Tanto que ei in una qualibet

Expanded text:
qui apud suos et proximorum oculos per inanis gloriae appetitum qui apud suos et proximorum oculos per inanis gloriae appetitum tument. Unde et quibusdam Veritas dicit: Vos estis quia quod hominibus altum est, abominabile est ante Deum . PETR. Miror valde quod de taliiro subripi pontifici tanto potuerit. GREGOR. Quid miraris, Petre, quia fallimur qui homines sumus? An mente excidit quod David, qui prophetiae spiritum habere consueverat, contra innocentem Jonathae filium sententiam dedit, cum verba pueri mentientis audivit? Quod tamen quia per David factum est, et occulto Dei judicio justum credimus, et tamen humana ratione qualiter justum fuerit, non videmus. Quid ergo mirum si ore mentientium aliquando in aliud ducimur, qui prophetae non sumus? Multum vero est quod uniuscujusque praesulis mentem curarum desitas devastat. Cumque animus dividitur ad multa, fit minor ad singula: tantoque ei in una qualibet
Abbreviated transcription (Latin):
bona non habent: qui in semet ipsis uincere parua uicia
atque extrema nonpossunt. Hinc÷ enim quod ꝑducto
dñs adterram promis sionis popło: cunctos fortes atque
prȩpotenfes aduersarios eius extinguens. filis teos atque
cananeos diutius reseruauit: Ut sĩcut scr̃nrẽ. in eis exꝑi¬
retur isrł: quia nunũ quã ut ditũ .ẽ. eis etiã quib magna
dona tribuit parua quaedã rep̃hensibilia relinquit.
Ut semper habeant contra quod bellum gerant. et deuic¬
tis magnis hos tibus mentem nonerigant. Quando
eos ad uersarii etiam
minimi fatigant. Fit itaq
miromodo una eadem quemens et uirtute polleat. et ex

Expanded text:
bona non habent, qui in semet ipsis vincere parva vitia atque extrema non possum. Hinc est enim quod perducto Dominus ad terram promissionis populo, cunctos fortes atque prepotentes adversarios eius extinguens, Phylisteos atque Chananeos diutius reservavit, ut, sicut scriptum est, in eis experiretur Israel. Quia non nunquam, ut dictum est, eis etiam, quibus magna dona tribuit, parva quedam reprehensibilia relinquit, ut semper habeant contra quod bellum gerant et devictis magnis hostibus mentem non erigant, quando eos adhuc adversarii etiam minimi fatigant. Fit itaque ut miro modo una eademque mens et virtute polleat et ex
Abbreviated transcription (Latin):
beat unde se ipse reprehendat: Quatenꝰ dum appetunt
ꝑfec ti eẽ. nec possunt. & laborant in hoc quod non acceper̃
nectamen elab orando praualeent: inhisqiuȩ acceꝑta habe
seminime extollant.: Sed discant quia ex semet ipsis mai̾ra

Expanded text:
beat unde se ipse reprehendat, quatinus, dum appetunt beat unde se ipse reprehendat, quatinus, dum appetunt perfecti esse nec possum et laborant in hoc quod non acceperunt, nec tamen elaborando prevalent, in his que accepta habent se minime extollant, sed discant quia ex semet ipsis maiora
Abbreviated transcription (Latin):
Estoergo sollicitus: nesi tollere incaute uolueris a serpente
feriaris. Quib uerbis puer ualde confusus exultauit qui¬
dem quod mortem euaserit: sedtris tis admod ũ factus ẽ
quia quis salubrem poenã. tamen ꝑtulit perecundiã. suã
Qui reuersus adsporta: caute acsollicite adtendit. Sed iam
eam sicut uirdĩ praedixerat: serpenstenebat. Hic itaque
cũ uircute abs tinentiae. contẽpturerũ transeuntium pro¬
phetia spũ orationis inten. ꝓtione. eet̃. incõparabiliter p̃¬
ditus unumerat quod ineo repraehensibile: eẽ. uidebatur.
Quia nan nũquã tanta ei laetitia inerat. ut illis totuirtu¬
tibus nisisciretur. eẽ. plenus nullomodo crederetur PeRos:
Aliquando adprasens gaudiũ etiam re sens eius animus
agna. es ł p&re omĩpotentis dei dispensatio: et
plfrumq contingit: ut quib maiora ona prestat.
que dã minora nontribuat Et semper eorũ animus ha¬

Expanded text:
Esto ergo sollicitus, ne si tollere incaute volueris, a serpente Esto ergo sollicitus, ne si tollere incaute volueris, a serpente feriaris. Quibus verbis puer valde confusus, exsultavit quidem quod mortem evaserit, sed tristis ad modicum factus est, quia quamvis salubrem poenam, tamen pertulit verecundiam suam. Qui reversus ad sportam, caute ac sollicite attendit, sed eam jam, sicut vir Dei praedixerat, serpens tenebat. Hic itaque cum virtute abstinentiae, contemptu rerum transeuntium, prophetiae spiritu, orationis intentione esset incomparabiliter praeditus, unum erat quod in eo reprehensibile esse videbatur, quod nonnunquam tanta ei laetitia inerat, ut illis tot virtutibus nisi sciretur ealiquando ad presens gaudium etiam renítens eius animus agna est, Petre, omnipotentis Dei dispensatio, et plerumque contigit ut, quibus maiora bona prestat, quedam minora non tribuat, ut semper eorum animus ha
Abbreviated transcription (Latin):
etues tur̃ta que inea inueneris defer. Cumque discipulus
abis s& arborem sicut iusus fuerat exquisiuit. ues timenta
reppit. edatenter detulit magis tro. Quȩ uir dĩ suscipiens:
peregrinis nudis atque p&entib ostendit et p̃buit dicens
Uenĩte quã nudi estis: ecce tollite & ues t̾ite uos. Haec illi in¬
tuentes: recognouerunt quae posuer: magnaque pudore cons¬
t̃natisunt: Et qui fraudulenter uestimenta quęrebant alic¬
na: confusi receper̃ sua Alo quoque tempore quidã se eius
orationib cõmendans: sportas duas plenas alim̃tis ei ꝑpuerũ
transmisit. Quarũ unã isdempuer subripuit: atque initi¬
nere abscondit. Unã uero addi hominẽ deculit: & p& iti¬
onem illius quise ei ꝑ exenium cõmendauerat enarrauit.
Quã uir dni benigne suscipiens. eundem puerũ amonuit dic̃s.
Gras agimus: seduide sporta quã in itinere posuisti ne in¬
caute tangere prȩsumas : quia inea serpens ingressus. ẽ

Expanded text:
et vestimenta quae in ea inveneris defer. Cumque discipulus et vestimenta quae in ea inveneris defer. Cumque discipulus abiisset, arborem sicut fuerat jussum requisivit, vestimenta reperit, et latenter detulit magistro. Quae vir Dei suscipiens, peregrinis nudis atque petentibus ostendit et praebuit, dicens: Venite, quia nudi estis, ecce tollite, et vestite vos. Haec illi intuentes, recognoverunt quae posuerant, magnoque pudore consternati sunt; et qui fraudulenter vestimenta quaerebant aliena, confusi receperunt sua. Alio quoque tempore quidam se ejus orationibus commendans, sportas duas plenas alimentis ei per puerum transmisit, quarum unam idem puer subripuit, atque in itinere abscondit: unam vero ad Dei hominem detulit, et petitionem illius qui se ei per xenium commendaverat enarravit. Quam vir Domini benigne suscipiens, eumdem puerum admonuit, dicens: Gratias agimus, sed vide, sportam quam in itinere posuisti ne incaute tangere praesumas, quia in eam serpens ingressus est.
Abbreviated transcription (Latin):
quo usque uir dnĩ ad eosuenir&. cuncta horti illius spatia. qua
inculta fuerant coluer̃. Quib uir dñi mox ingressus ait
Taudete fratres. multũ laborastis: iã quiescite. Quib illico
alimenta quae detulerat prebuit: eosque post tanti labo¬
ris fatigationem refecit. Sufficienter autem refectis. ait
Holitẽ malum facere: quotiens dehorto aliquid uultis. adhor¬
ti aditum uenite. tranquille p&ite. cumbenedictione per¬
cipite : et a furti prauitate cessate. Quostatim: collettis ho¬
leribus onus tari fecit. Actumque ẽ. ut qui adhortum
nocituri uenerant : cumlaboris suip̃mio & repl&i abeo et
in nocui redirent. Alto quoque tẽpore accesserunt ad eum
peregrini quidam miscdiam postulantes: scissis pannis obsiti
ita ut poene nudi uiderentur. Cumque hunc ues tim̃ta pe¬
terent.: eorum uerba uir dñi tacitus audiuit: qui unũ exdis¬
cipłis suis protinꝰ silenter uocauit: eique precepit dicens.
Uade: atque in illa silua in locotali cauã arborem require

Expanded text:
quousque vir Domini ad eos veniret, cuncta horti illius spatia quae inculta fuerant coluerunt. Quibus vir Domini mox ut ingressus est, ait: Gaudete, fratres, multum laborastis, jam quiescite. Quibus illico alimenta quae detulerat praebuit, eosque post tanti laboris fatigationem refecit. Sufficienter autem refectis ait: Nolite malum facere, sed quoties de horto aliquid vultis, ad horti aditum venite, tranquille petite, cum benedictione percipite, et a furti pravitate cessate. Quos statim collectis oleribus onustari fecit. Actumque est ut qui ad hortum nocituri venerant cum laboris sui praemio et repleti ab eo et innocui redirent. Alio quoque tempore accesserunt ad eum peregrini quidam misericordiam postulantes, scissis vestibus, pannis obsiti, ita ut pene nudi viderentur. Cumque hunc vestimenta peterent, eorum verba vir Domini tacitus audivit; qui unum ex discipulis suis protinus silenter vocavit, eique praecepit, dicens: Vade, atque in illa silva in loco tali cavam arborem require;
Abbreviated transcription (Latin):
Iost quam depara disi gaudus culpa exignms¬
Eepulsus .e. primus hum̃ani generis pareñs. uihu¬
ius exilii atque caecitatis quãm patimur erũpnã
uenit: quia peccando extra semet ipsum fususia
illa caeles tis patriȩ gaudia quȩ prius contempla¬
batur uidere nonpo tuit: In paradiso ⁊uippe
homo ad sueuerat uerbis dei ꝑfrur beatorum an¬
rtoru spintibus cordis mundictia Selsitudine uisi¬
onis unter trt. Selpos t quam hunc cetidit: ab illo.
Quomplebatur mentis lumine recessit. Ex cuius
dimus quadem eẽ. caeles tempatriã. audimuseiꝰ
aues anecuos dei. audimus eorũdem angłorũ socios

Expanded text:
Postquam de paradisi gaudiis culpa exigente pulsus est primus humani generis parens, in hujus exilii atque caecitatis, quam patimur erumnam venit: quia peccilla celestis patrie gaudia que prius contemplabatur videre non potuit. In paradiso quippe homo adsueverat verbo Dei perfrui, beatorum angelorum spiritibus cordis mundicia et celsitudine visionis interesse. Sed postquam hue cecidit, ab illo quo implebatur mentis lumine recessit. Ex cujus dimus quidem esse coelestem patriam, audimus ejus cives angelos Dei, audimus eorumdem angelorum socios
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoque tempore p̃dictus constintius prbt
nepos eius ȩquũ suũ duodecim aureos uendidit: quos
inpropria arca ponens. ad exercendum aliquod¬
opus discessit : Cum subito ad epm pauperes uener̃
quiinportune p̃cabantur. ut eis sc̃s uir bonifaci¬
us ep̃s ad consolationẽ suae inopiȩ: Aliquid largiri
debuis s&. Seduirꝰ. quia quod tribuer& non habe bat:

Expanded text:
Alio quoque tempore praedictus Constantius presbyter Alio quoque tempore praedictus Constantius presbyter nepos ejus, equum suum duodecim aureis vendidit, quos in propriam arcam ponens, ad exercendum opus aliquod discessit. Cum subito ad episcopium pauperes venerunt, qui importune precabantur ut eis sanctus vir Bonifacius episcopus ad consolationem suae inopiae aliquid largiri debuisset. Sed vir Dei quia quid tribueret non habebat
Abbreviated transcription (Latin):
prius quã dõ himnũ dic&. sicut quidam ludendq̃
arte solent uictũ querere : repente ante ianuã uircũ
Ego admensam refectionis ueni: os adhuc adlaudem dei
non aꝑut & ille cumsimia ueniens cimbala ꝑcussit¬
Subiundxit camen atque ait. Ite: & procaritate eicibũ
potũq tribuite. Scitote tamen: quia mortuus. ẽ.
Qui infelix uirdũ panem acuinum ex eadem domoꝑce¬
piss&. egredi ianuã uoluit : sed saxũ ingens subito
detectõ cacidit: eique inuerticem uenit. Ex qua¬
ꝓcussione pros tratus: inmanibus iã semi uiuus leuatus:
Die uero altero scđm uiri dĩ sententiam. funditus finiuit
uitã. Qua in rep&re pensandum. ẽ quantus sit scĩsui¬
ris timor exhibendus: templa enĩ dei sunt. Et cum ad
iracundiam sc̃s uir trabitur : quis alius adirascendum
nisi eiusdem templi in habitator excitatur: Tanto
ergo mecuenda. ẽ. ua iustorũ: quanto & constat
quia ineorũ cordib ille p̃sens qui ad inferendã ulti¬
onẽ quã uoluerit inualidus non est.

Expanded text:
prius quam Deo hymnum diceret, sicut quidam ludendi arte victum solent quaerere, repente ante januam cum Ego ad mensam refectionis veni, os adhuc ad laudem Dei non a» Subjunxit tamen atque ait: « Ite et pro charitate ei Dei cibum potumque tribuite, scitote tamen quia mortuus est. » Qui infelix vir dum panem et vinum ex eadem domo percepisset egredi januam voluit, sed saxum ingens subito de tecto cpercussione prostratus in manibus jam semivivus levatus est: die vero altera secundum viri Dei sententiam funditus finivit vitam. Qua in re, Petre, pensandum est quantus sit viris sanctis timor exhibendus; templa enim Dei sunt. Et cum ad iracundiam vir sanctus trahitur, quis alius ad irascendum nisi ejusdem templi inhabitator excitatur? Metuenda ergo tanto est ira justorum, quanto et constat quia in eorum cordibus ille praesens est, qui ad inferendam ultionem quam voluerit, invalidus non est.
Abbreviated transcription (Latin):
patrĩq iam lucis exiguã uidit. Cuitum hoc obstupescenti
miraculum: uir dĩ ꝑordinem quȩ fuerant gesta narrauit.
Stiamque incasinũ castrũ religioso uirõ theoprobo mandaũ
ut adcapuanã urbem subeadem nocte transmit̾ter& ẽt quid
degermano ep̃o ageret᷑ agnosceret. et indicaret. Factũq est:
et reuerentis simũm uirũ gexmanũ epm isquisis sus fuerat
iam defunctum repperit᷑. Et requirens subtiliter agnouit
eodem momento fuis se illius obitũ: quo uir dñi eiũs gnouit
ascensum. PeTIES. Mira res ualde: et uehem̃ter stu¬
penda. Sed hocquod dictũ ÷ quia ante oculos ipsius quasi
subuno solis radio collectus omismundus adductus . ẽ. sicut
nũquã exꝑtussũ ita nec conicere scio. Quo namq: orgline fieri
potes ł ut mundus omis ab homine uno uideatur: EReGOR
Fxũ tenep&re quodloquor: quia animȩ uidenti creatorem.
angusta .ẽ. omis creatura. Quãlibet enĩ parũtt̃ deluce
creatoris aspexerit : breue eifit omẽ quod creatũ . ẽ. Quia

Expanded text:
partemque jam lucis exiguum vidit. Cui tantum hoc obstupescenti miraculum, vir Dei per ordinem quae fuerant gesta narravit, statimque in Cassinum castrum religioso viro Theoprobo mandavit ut ad Capuanam urbem sub eadem nocte transmitteret, et quid de Germano episcopo ageretur agnosceret et indicaret. Factumque est, et reverentissimum virum Germanum episcopum is qui missus fuerat jam defunctum reperit, et requirens subtiliter agnovit eodem momento fuisse illius obitum quo vir Domini ejus cognovit ascensum. Petr. Mira res valde, et vehementer stupenda. Sed hoc quod dictum est, quia ante oculos ipsius quasi sub uno solis radio collectus omnis mundus adductus est, sicut nunquam expertus sum, ita nec conjicere scio quonam ordine fieri potest, ut mundus omnis ab homine uno videatur. Gregor. Fixum tene, Petre, quod loquor: quia animae videnti Creatorem angusta est omnis creatura. Quamlibet etenim parum de luce Creatoris aspexerit, breve ei fit omne quod creatum est: quia
Abbreviated transcription (Latin):
Ineodem quoq ponte: hunc quẽ p̃ dixi stephanũ se recog¬
nouis se testatus ẽ: quidum transire uoluiss&: eiuspes
lapsus est: & exmedio corpore iã extra pontẽ de iectus.
aquibusdam te terrimis uiris ex flumine surgentib. ꝑcexas
deorsum: atque a quibdam albatis & specios sis simis uiris ce¬
pit ꝑbrachia sursum trahi. Cũq hoc luc tameri. eẽ i et hunc
boni sursum mali deorsũ traherent: ipse quihȩc uidebat ad
corpus reuersus .ẽ. & quid deeo plenius gestũ sit minime
cognouit. Qua inre de eiusdem stephani uita datur
intelligi: quia in eo mala carnis cũ elemosinarum
oꝑatiõne certabant. Quienĩ ꝑcexas deorsum. ꝑbrachia
thahebatur sursum p̃at& nimirũ quia elemosinas
a mauerat. et carnis uicus ꝑfecte non restiterat: quȩ
cum deorsum trahebadit. Sedin illo oculto arbi tris exa¬
mine quid ineo uicerit: et nos& eum qui uidit & reuo¬
catus .ẽ. latet. Constat tameri quia isdem stephanus

Expanded text:
In eodem quoque ponte hunc quem praediximus Stephanum se recognovisse testatus est. Qui dum transire voluisset, ejus pes lapsus est, et ex medio corpore jam extra pontem dejectus, a quibusdam teterrimis viris ex flumine surgentibus, per coxas deorsum, atque a quibusdam albatis et speciosissimis viris coepit per brachia sursum trahi. Cumque hoc luctamen esset, ut hunc boni spiritus sursum, mali deorsum traherent, ipse qui haec videbat, ad corpus reversus est, et quid de eo plenius gestum sit, minime cognovit. Qua in re de ejusdem Stephani vita datur intelligi, quia in eo mala carnis cum eleemosynarum operatione certabant. Qui enim per coxas deorsum, per brachia trahebatur sursum, patet nimirum, quia et eleemosynas amaverat, et carnis vitiis perfecte non restiterat, quae eum deorsum trahebant. Sed in illo occulti arbitri examine quid in eo vicerit, et nos, et eum qui vidit et revocatus est, latet. Constat tamen, quia idem Stephanus
Abbreviated transcription (Latin):
die sacrũ ordinẽ temerare p̃sũpseris: statim iure diab.:
iterum manciparis. Discessit igit᷑ clericꝰ sanus. Et
sicut terrere sol& animũ pęna recens: eaquȩ uir
dĩ p̃ceperat interĩ cus todiuit. Cũ ueropost
annos multos om̃s priores illius dehac luce migra¬
sent. & miniores suos sibimet suꝑponi insacrĩs erdi¬
Nibus cerner&. uerba uiri dĩ quasi ex longo tẽpore
oblitus post posuit. at que ad sacrũ ordinẽ accessit
Quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit: eũque
uexare quousque animã eius excuter& nonces sauit.
Iste uir dei diuinitatis ut uideo

Expanded text:
die sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli die sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit igitur clericus sanus, et sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praeceperat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque vexare quousque animam ejus excuteret, non cessavit. Petr. Iste vir Dei Divinitatis, ut video
Abbreviated transcription (Latin):
binib acterre motu fatigata. marcescit insemet ipsa. Cuiꝰ
prophetia misteria nõb̾iã factasunt luce clariora: qui¬
in hac urbe dis soluta moenia: euersas domos : des tructas
eccłas turbine cernimꝰ. eiusque edifitia longo senio lassata:
quia ruinis crebrescentib prosternantur uidẽmus.
Quam uis hoc honoratus eius discipłs cuiꝰ mihi relatione
conꝑtum ẽ. nequaquã exore illius audisse seꝑhibet: sedq
hoc di xerit: dictũ sibi afr̃ibus fuisse testatur ¶ odem¬
mo uexabatur. Qui uenera bili uiro constantio eccłȩ
eius antistite ꝓmulta fuerat martirũ loca transmissus.
ut sanari potuis s&. Sed scĩ dĩ martires noluer̃ ei sanitatis
donũ tribuere: ut quanta: eet̃. in benedicto grã demons¬
de obsesso homone ꝓtinus expulit. Cui sanato p̃cepit
dicens. Uade & post haec carnẽ non comedas. ad sacrũ¬
uero ordinẽ nũquam accedere p̃sumas. Quacũq autẽ

Expanded text:
binibus et terrae motu fatigata, marcescet in semet ipsa'. Cuius binibus et terrae motu fatigata, marcescet in semet ipsa'. Cuius prophetiae misteria nobis iam facta sunt luce clariora, quiin hac urbe dissoluta moenia, eversas domus, distructas ecclesias turbine cernimus eiusque aedificia longo senio lassata, quia ruinis crebriscentibus prosternantur, vidimus. Quamvis hoc Honoratus eius discipulus, cuius mihi relatione conpertum est, nequaquam ex ore illius audisse se perhibet; sed quia hoc dixerit, dictum sibi a fratribus fuisse testatur nio vexabatur, qui a venerabili viro Constantio ejusdem Ecclesiae antistite per multa fuerat martyrum loca transmissus, ut sanari potuisset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonsde obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas; quacunque autem
Abbreviated transcription (Latin):
atque inspaucis sermonib cuncta: quȩ illi erant uentura:
p̾nuntiauit dicens. Multi mala ficisi multa mala fecis ti
ũ aliquando abiexiqͥtate con⁊ pescere. Et quidem romã
ingres surꝰ es: mare transiturꝰ. nouẽ annos regnas : decimo
morieris. Quib auditifrex : uehem̃terꝰ territus. oratione
petita recessit: at que ex illo um tempore m inꝰ crudelis
fuit. Cũ non multo post romã adut. ad siciliã prexit:
anno autẽ regnisui decimo omĩpotentis dĩ iudicio regnũ
cũ uita ꝑ dĩdit. Preterea antis tes canusinȩ ȩcđae ad eun¬
demdĩ fimulum uenire consueuerat: Quẽ uir dĩ pro
uitȩ suȩ merito ualde diligebat: Isitaq dũ cum illo
de ingressuregis totilae et romane urbis ꝑditione colloqͥũ
hab̾et. dix̃. Phunc regem ciuitasista destruetur. ut
iams amplius non babitetur̃ . Cuiuir dñi respondit. Roma a
gentib none xt̾minabitur. sed tẽpestatib chorꝰcis et cur¬

Expanded text:
lli erant Ventura lli erant Ventura praenuntiavit, dicens: 'Multa mala facis, multa fecisti; iam aliquando ab iniquitate conpescere. Et quidem Romam ingressurus es, mare transiturus; novem annis regnas, decimo morieris'. Quibus auditis, rex vehementer territus, orationem petita, recessit, atque ex illo iam tempore minus crudelis fuit. Cum non multum post Romam adiit, ad Siciliam perrexit; anno autem regni sui decimo omnipotentis Dei iudicio regnum cum vita perdedit. Praeterea antestis Canusinae ecclesiae ad eundem Domini famulum venire consueverat. Quem vir Dei pro vitae suae merito valde diligebat. Is itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquio haberet, dixit: 'Per hunc regem civitas ista destruetur, ut iam amplius non habitetur'. Cui vir Domini respondit: 'Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus, coruscis et tur
Abbreviated transcription (Latin):
riggo decoratꝰ uestib obsequentiũ frequentia comitatꝰ monas¬
teriũ fuis se ingressus: uirdei eminꝰ sedebat Quẽ uenientẽ
conspiciens: cũ iamabeo audiri potuiss& clama uit dicens. Pone
filipone. hoc quod portas non .ẽ. tuum. Qui riggo protinus
interrã cecidit: et quia tanto uiro inludere p̃sũpsis set expaut
Om̃se quicum eo ad dei hominem ueniebant. terrȩ consb¬
nati sunt. Surgentes autem adeũ propinqͣre minime p̃sis¬
ser̃: sed ad suũ regem reuersi. nunciauer̃ trepidi. inquanta
uelocitate fueranit dep̃si. Tunc per se isdem totila ad dei
hominẽ accessit. Quemcũ longe sedentẽ cerneret. honausꝰ
accedere. sese inter iã dedit. Tui dũ uir bis terque dicera
surge. sedipse ante eũ det̾ra erigi non auder&: benedictꝰ ibu¬
xp̃i dnĩ fimulꝰ ꝑsemet ipsũ dĩgnatus ẽ iuccedere adregem
ꝓstratum. Quẽ decrti leuauit: desius actib increpauit i¬

Expanded text:
Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus, monasRiggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus, monasterium fuisset ingressus, vir Dei eminus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum iam ab eo audire potuisset, clamavit, dicens: 'Pone, fili, pone; hoc quod portas non est tuum'. Qui Riggo protinus in terram cecidit et, quia tanto viro inludere praesumpsisset, expavit. Omnesque qui cum eo ad Dei hominem veniebant; terrae consternati sunt. Surgentes autem, ad eum propinquare minime praesumpserunt, sed ad suum regem reversi, nuntiaverunt trepidi, in quanta velocitate fuerant depraehensi. 15. Tunc per se isdem Totila ad Dei hominem accessit; quem cum longe sedentem cerneret, non ausus aSurge, sed ipse ante eum de terra erigi non auderet, Benedictus Christi Jesu famulus per semetipsum dignatus est accedere ad regem prostratum: quem de
Abbreviated transcription (Latin):
Oported p&re ut interim sileas: qͣtinꝰ adhuc maiora cognos¬
cas. Gothorũ nãq temporib ecũ rex eorũ totila scm uirũ
prophetiae spm̃ habere audis set: adeius monasteriũ ꝑgens.
paulo longiꝰ substitit : eiq se uenturũ. eẽ. nuntiauit. Cui
dũptinꝰ mandatũ demonas terio fiiss& ut ueniret: ipse sicut
ꝑfidȩ m̃tis fuit. anuir dñi ꝓphetiae spm̃ haber& explorare
conatus ÷. Quidã uero eiꝰ spatariꝰ riggo dicebat᷑ : cuicalcia
m̃ta sua p̾buit. eũq indui regalib uẽstib fecit: quẽ quasi
inꝑsona sua ꝑgere addĩ hõminẽ p̃cepit. Incuiꝰ obseqͥo tres
qͥ sib̾i p̃cȩteris adherere consueuerant: comites misit.
Scilicet uul: ruderic. et blidin. ut ante serui dni ocłos ipsũ. eẽ.
regẽ totilã simulantes. eius lateri obambularent. Qui alia
q̃uoq obseqͥa atq spatarios p̃buit : ut tã ex eisdem obseqͥis.
quã expurpure is uestib rex. eẽ. putar& ur. Cũq isdem

Expanded text:
Oportet, Petre, ut interim sileas, quatenus adhuc majora cognoscas. Gothorum namque temporibus, cum rex eorum Totila sanctum virum prophetiae habere spiritum audisset, ad ejus monasterium pergens, paulo longius substitit, eique se venturum esse nuntiavit. Cui dum protinus mandatum de monasterio fuisset ut veniret, ipse, sicut perfidae mentis fuit, an vir Dei prophetiae spiritum haberet explorare conatus est. Quidam vero ejus spatharta sua praebuit eumque indui vestibus regalibus fecit, quem quasi in persona sua pergere ad Dei hominem praecepit. In cuius obsequio tres, qui sibi prae ceteris adherere consueverant, comites misit, scilicet Vul, Ruderic et Blidin, ut ante servi Dei oculos ipsum esse regem Totilam simulantes, eius lateri obambularent. Cui alia quoque obsequia atque spathari praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque isdem
Abbreviated transcription (Latin):
Obtinere nequaquam possunit quȩ p̃destinata non fu¬
erant: sedea quȩ scĩ uiri orando efficiunt. ita pͥdes tanatast̃.
ut p̃cibus optineantur. Namipsa quo que phennis regni
p̃destinatio ita . ẽ. ab omĩpotenti dõ disposita: ut ad hoc
electi exlabore ꝑueniant. quatinus pos tulando mereant᷑
accipere: quodeis omp̃s ds̃ ante scła disposuit donare.
Drobari mihi aꝑtius uelim: si potest pre¬
dis tinatio precibus iuuari

Expanded text:
Obtineri nequaquam possunt quae praedestinata non fuObtineri nequaquam possunt quae praedestinata non fuerint ; sed ea quae sancti viri orando efficiunt, ita praedestinata sunt, ut precibus obtineantur. Nam ipsa quoque perennis regni praedestinatio ita est ab omnipotenti Deo disposita, ut ad hoc electi ex labore perveniant, quatenus postulando mereantur accipere quod eis omnipotens Deus ante saecula disposuit donare. PETR. Probari mihi apertius velim, si potest prdestinatio precibus juvari.
Abbreviated transcription (Latin):
eum ita Nominauit: morientibus aliis paucis diebus uix̃.
& tunc uitam finiuit: ut aperte mons trar&ur. quia
inter iec tum uocis silentiũ paruũ spatium uiuendi sig¬
nauerit. SSedmirares contigit: quia dũuenerabił uiranas¬
tasius decorpore exir&: erat quidam frater in monas terio:
qui suꝑeũ uiuere nolebat. Pro uolutus uero eius pedib
coepit ab eo cum lacrimis postulare dicens. Perillu ad
Ante cuiꝰ septimũ diem: & iam ipse defurictus . ẽ. Qui
tamen in illa nocte interc& eros nonfuerat uocatus: ut aꝑte
clarescer&. quia eius obitũ sola uenerabilis anastasii inter¬
cessio optiniere potuiss&. FeRNs:
Dumisdem fr̃ & uocatus inter c&eros non. ẽ: et tameniscĩ
uiri intercessionib exhacluce subtractus. ẽ: quid aliud
datur intelligi. nisi quodĩqui apud dñm magnisunt
merito. obtinere aliquando possunt ea &iã quȩ non st̃
p̃distinata: GREETORASIS:

Expanded text:
eum ita nominavit, morientibus aliis, paucis diebus vixit, eum ita nominavit, morientibus aliis, paucis diebus vixit, et tunc vitam finivit; ut aperte monstraretur quia interjectum vocis silentium parvum vivendi spatium signaverit. Sed mira res contigit, quia venerabilis vir Anastasius dum de corpore exiret, erat quidam frater in monasterio qui super cum vivere nolebat: provolutus vero ejus pedibus coepit cum lacrymis ab eo postulare, dicens: Per illum aante cujus septimum diem etiam ipse defunctus est, qui tamen in illa nocte inter caeteros non fuerat vocatus, ut aperte claresceret, quia ejus obitum sola venerabilis Anastasii intercessio obtinere potuisset. PETR. Cum idem frater et vocatus inter caeteros non est, et tamen sancti viri intercessionibus ex hac luce subtractus est, quid aliud datur intelligi, nisi quod hi qui apud Dominum magni sunt meriti, obtinere aliquando possunt ea etiam quae non sunt praedestinata? GREGOR.
Abbreviated transcription (Latin):
deseruio notarius fuit: qui solideo uacari desiderans.
scriniũ deseruit monas teriũ elegit. atq in eo loco quẽ
p̃fatus sum qui subpentõma uõcatur : ꝑ annos multos in
scĩs actib uitam dux̃. ei quoque monas terio sollerti
cus todia p̃fuit. Quo uidelicet in loco ingens desuꝑrupis
eminet: & ꝓfundũ subter p̃cipitiũ patet. Quadã uero
nocte cumiam omĩpotens deus eiusuenerabilis uiri anas¬
tasi labores remunerare decreuis s&. abalta rupe uox
facta. ẽ: quȩ producto sonitu clamaret dicens. Anastasi :
Paruo autem momenteᷤ eaquȩ fuerat emissa uox siluit.
& octauũ fratrẽ uocauit. Quas dũ aperte uoces congrega¬
tio audiss& dubiũ nonfuit. quia eorũ quiuocatifuerast
obitus ad propinquass&. Intrapaucos igit᷑ dies primus
uenerandus uir anastasius. c&eri autẽm in eo ordine ex
carne eductisunt: quoderupis uertice fuerant uocati
Frater uero ille ad quẽ uocandum uox parũ siluit. atque

Expanded text:
deservio, notarius fuit . Qui soli 181 Deo vacare desiderans, deservio, notarius fuit . Qui soli 181 Deo vacare desiderans, scrinium deseruit, monasterium elegit, atque in eo loco quem praefatus sum, qui Suppentonia vocatur, per annos multos in sanctis actibus vitam duxit, eique monasterio solerti custodia praefuit. Quo videlicet in loco ingens desuper rupes eminet, et profundum subter praecipitium patet. Quadam vero nocte cum jam omnipotens Deus ejusdem venerabilis viri Anastasii labores remunerare decrevisset, ab alta rupe vox facta est, quae producto sonitu clamaret, dicens: Anastasi, ine. Parvo autem momento ea quae fuerat emissa vox siluit, et octavum fratrem vocavit. Quas dum aperte voces congregatio audisset, dubium non fuit quin eorum qui vocati fuerant obitus appropinquasset. Intra paucos igitur dies primus venerandus vir Anastasius, caeteri autem in eo ordine ex carne educti sunt, quo de rupis vertice fuerant vocati. Frater vero ille ad quem vocandum vox parum siluit, atque
Abbreviated transcription (Latin):
untes fr̃s exmonas terio. dũ lucra olei quererent animarũ
damna paterentur. Sed quia in monas teris arboribus
oliuȩ paucȩ ureẽ. uidebantur. eas colligi p̃cepit in p̾lo
mitci: & quã lib& parũ oleũ exire potuis s& sibimet de¬
ferri. Factũq est. Et sus ceptũ inparuulo uasculo oleũ
fr̃s: non noso dĩfamulo detuler̃. Qđ ipse protinꝰ ante altare
posuit : cunctisque egredientibus orauit. At que adsci¬
tis post modũ fr̃ibus: p̃cepit ut hoc qđ detulerant oleũ
leuarent. & ꝑcuncta uasa monias terii exigue fundendo
d uiderent: quatenus benedictione eiusdem olei omĩa
infusa uiderentur. Quȩ protinus ut erant uacua : claudi
fecit: Die uero alio aperta omĩa plena reꝑta sunt. PeR
Hrobamus cotidie ĩ pleri uerba ueritatis: quaait.
Eodem quoq tempore: uenerandus uir anastasius cuius
suꝑius memoriã feci. scaẽ romanȩ ecłae cui dõauctore

Expanded text:
untes fratres ex monasterio dum lucra olei quaererent, animarum untes fratres ex monasterio dum lucra olei quaererent, animarum damna paterentur. Sed quia in monasterii arboribus olivae paucae inesse videbantur, eas colligi praecepit, et in praelo mitti, et quamlibet parum olei exire potuisset, sibimet deferri. Factumque est, et susceptum in parvo vasculo oleum fratres Nonnoso Dei famulo detulerunt: quod ipse protinus ante altare posuit, cunctisque egredientibus oravit, atque accersitis postmodum fratribus praecepit, ut hoc quod detulerant oleum levarent, et per cuncta vasa monasterii exigue fundendo dividerent, quatenus benedictione ejusdem olei omnia infusa viderentur: quae protinus ut erant vacua claudi fecit. Die vero altera aperta omnia plena reperta sunt. PETR. Probamus quotidie impleri verba Veritatis, quae ait: Eodem quoque tempore venerandus vir Anastasius, cujus superius memoriam feci , sanctae Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore
Abbreviated transcription (Latin):
dam repperit. quã timens ꝑ fragm̃ta collegeret.
Sicque induob miraculis: duorum patrũt. ẽ. uirtutes
imitatus: Immole scilic& saxxpfactũ gregorii qui
montem mouit. Inseparatione uero lãpadis: uirtutem
donati. quifractum calicempristinȩ incoloͬmitati
restituit. PETRS Habemꝰ ut uideo deexemplis
ueteribus. noua miracula. GReGERS.
is nealiquid in operatione non nosi deimitatione
quoque elisei cognoscere: Petrus. Solo atque
in hianter cupĩo. GREGORIUS.
um quadã die inmonas terio uetus oleũ de eet̃ :̃
iamque colligendȩ oliuȩ tempꝰ incũber&. sed fructis
in oliuis nullus ãpparer&: Uisũ patri monas terii fuerat.
ut circũ quaque fr̃s incolligendis oliuis ad exhibenda
Ex traneis oꝑa ꝑgerent : q̃uatenꝰ ex mercede suioꝑis.
aliquantulũ monas terio oleum deportarent. Qđuir dñi
non nosus fieri cũ magna humilitate prohibuit: ne exe¬

Expanded text:
dem reperit, quam timens per fragmenta collegerat. dem reperit, quam timens per fragmenta collegerat. Sicque in duobus miraculis duorum Patrum virtutes imitatus est: in mole scilicet saxi, factum Gregorii qui montem movit; in reparatione vero lampadis, virtutem Donati, qui fractum calicem pristinae incolumitati restituit. PETR. Habemus, ut video, de exemplis veteribus nova miracula. GREGOR. Visne aliquid in operatione Nonnosi de imitatione quoque Elisaei cognoscere? PETR. Volo, atque inhianter cupio. GREGOR. Dum quadam die in monasterio vetus oleum deesset, jamque colligendae olivae tempus incumberet, sed fructus in oleis nullus appareret, visum Patri monasterii fuerat ut circumquaque fratres in colligendis olivis ad exhibenda extraneis opera pergerent, quatenus ex mercede sui operis aliquantulum monasterio oleum deportarent. Quod vir Domini Nonnosus fieri cum magna humilitate prohibuit, ne exe