comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mon&. qͥ etiã post culpã ad se redire ꝑ suadĩt: auer¬
sũ reuocat. cõmissa ñ respicit. reuertenti sinũ pie¬
tatis ex pandit. Uocẽ ergo postergũ monentis
audimus : si ad inuitantẽ nos dnm saltĩ post pec¬
cata reuertim᷑. Debemꝰ igit᷑ pietatẽ uocantis erubes¬
cere : si iustitiã nolumꝰ formidare. Quia tanto grauiori
im ꝓbitate contempnit᷑ : quanto & contemptus ad huc
uocare ñ dedignat᷑. At contra ammonendis pecca.¬
ta carnis ignorantes. ut tanto sollicitius p̃cipitem

Expanded text:
monet, qui etiam post culpam ad se redire persuadet. Aversum revocat, commissa non respicit, revertenti sinum pietatis expandit. Vocem ergo post tergum monentis audimus, si ad invitantem nos Dominum saltem post peccata revertimur. Debemus igitur pietatem 83 vocantis erubescere, si justitiam nolumus formidare; quia tanto graviori improbitate contemnitur, quanto et contemptus adhuc vocare non dedignatur. At contra admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ut tanto sollicitius praecipitem
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ ammonendis̃ coniugiis obligati: atq alit̃
a con iugii nexib liberi: Am monendi nãq sunt
con iugib obligati: ut cũ uicissimquȩ s̃ alterius co¬
gitant. sic eoꝵ quisq placere studeat conuigi
ut ñ displiceat conditori. Sic ea quȩ huiꝰ mundi
s̃ agant : ut tam̃ appetere quȩ dĩ s̃ non amittan
Sic de bonis p̾sentib. gaudeant: ut tam̃ intentio
tẽporalib gemant: ut tam̃ consolatione integra
spem in bonis ꝑ ennib figant. Quatenꝰ dum
intransitu cognoscunt. eẽ. qđ agunt . in mansioe
qđ appetunt. ne mala mundi cor frangant. eu  spes
bonoꝵ cȩlestiũ roborat Necbona p̃sentis uitȩ
decipiant: eos. suspecta sub sequentis iudicii mala

Expanded text:
liter admonendi sunt conjugiis obligati, atque aliter a conjugii nexibus liberi. Admonendi namque sunt conjugiis obligati, ut cum vicissim quae sunt alterius cogitant, sic eorum quisque placere studeat conjugi, ut non displiceat Conditori; sic ea quae hujus mundi sunt agant, ut tamen appetere quae Dei sunt non omittant; sic de bonis praesentibus gaudeant, ut tamen sollicittemporalibus lugeant, ut tamen consolatione integra spem in bonis perennibus figant; quatenus dum in transitu cognoscunt esse quod agunt, in mansione quod appetunt; nec mala mundi cor frangant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesentis vitae decipiant, cum suspecta subsequentis judicii mala
Abbreviated transcription (Latin):
ipud patrẽ sus̃ loco habeant᷑ ostendit᷑: qͥin domo patris
uidelic& ȩt̃na mansione. etiã filiis p̃ferunt᷑. Audiant
ticũ cantant. qđ neꝰ pͦossit dicere. nisi illa centũ qͣdra.¬
ginta .iiͦIͦI. milia. Singłarit̃ qͥppe canticũ agnio can¬
tare.ẽ: cũ eom ꝑpetuũ p̃cunctis fidelib etiam de
carnis in corruptione gaudere. Qđ tam̃ electi ceten
canticũ audire poss̃ : lic& dicere nequeunt. qͥa ꝑ¬
caritatẽ quidem in illoꝵ celsitudine lȩtis̃: qͣmuis
ad eoꝵ p̃mia ñ ad surgunt. Audiant peccato car.¬
nis ignari : qđ ꝑ sem& ipsã de hac integritate ue¬
ritas dicat. Non om̃s capiunt uerbũ hoc. qđ eo in¬
notuit sũmũ: qđ denegauit om̃iũ. & dũ p̃dicit qͥa
diffiecte quia diffile capit᷑: audientib in no¬
tuit cȩptũ cͣautela teneat᷑. Am monendi itaq s̃

Expanded text:
ines locum habeant, ostenditur, quia in domo Patris id est in aeterna mansione etiam filiis praeferuntur. Similitticum cantant quod nemo possit dicere nisi illa centum quadraginta quatuor millia. Singulariter quippe canticum Agno cantare, est cum eo in perpetuum prae cunctis fidelibus etiam de carnis incorruptione gaudere; quod tamen electi caeteri canticum audire possunt, licet dicere nequeant; quia charitatem quidem in illorum celsitudine laeti sunt, quamvis ad eorum praemia non assurgant. Audiant peccatorum carnis ignari quod per semetipsam de hac integritate Veritas dicit: Non omnes capiunt verbum hoc . Quod eo innotuit summum, quo denegavit omnium; et dum preadicit quia difficile capitur, audientibus innuit c
Abbreviated transcription (Latin):
carnis ruinã metuant. qͣnto adhuc erectiores stant¬
Ammonendis ut nouerint qͥa qͦ magis loco ꝓmineni
consistunt: eo crebriorib sagittis insidiatoris im¬
petunt᷑ : qͥ tanto cordentius sol& erigi. qͣnto se robus¬
tius conspicit uinci. Tantoq intolerabilius dedig¬
nat᷑ iunci: qͣnto contrase uid& ꝑ integra infirmȩ
carnis castra pugnare. Ammonendi s̃ ut incessanter
p̃mia suscipiant : & libent̃ ꝓcul dubio temptationũ
qͦs tolerant labores caltent. Si enĩ ad tendat᷑ facul.¬
tas quȩsine transitu ad tingit᷑: leue fit qđ transe¬
undo laborat᷑. Audiant qđ ꝑ ꝓphetã dr̃ Hȩc di

Expanded text:
 ruinam metuant, quanto altius stant. Noverint itaque quia quo magis loco prominenti consistunt, eo crebrioribus sagittis insidiatoris impetuntur, qui tanto ardentius solet erigi, quanto se robustius conspicit vinci; tantoque intolerabilius dedignatur vinci, quanto contra se videt per integra infirmae carnis castra pugnari. Admonendi sunt ut incessanter praemia suscipiant, et libenter proculdubio tentationum quas tolerant labores calcabunt. Si enim attendatur felicitas quae sine transitu attingitur, leve fit quod transeundo laboratur. Audiant quod per prophetam di
Abbreviated transcription (Latin):
soluant᷑ iura regiminis & dum p̃latus quisq
plus se quã dec& deicit: subditorum uitam ferin¬
gere sub discipline uincula non possit: Teneant
ergo rectores exterius. qđ ꝓ aliorum utilitate
suscipiunt. seruent interius qđ
sua estimatione ꝑtimes cunt.¬
Sed tamen quibus clam signis de¬
center
erum pentib eos apud se. eẽ humiles etiam
subiecti dep̃hendant: Quatinus & aucdoritate
qđ formident uideant : & de humilitate quod
imitentur. agnoscant. Studeant igit᷑ si ne
intermissionẽ qui presunt: ut eorum potentia
quanto magna exterius cernitur tanto apud
eos interius deprimatur Ne cogitationẽ
uincat: ne in delectatione sui animum
rapiat. Ne iã sub se mens eam regere non
possit : cui se libidine dominandi subponit
Ne enim p̃sidentis animus ad elationẽ potes.¬
tatis suae delectatione rapiatur: recte per
quendam sapientem dr̃. Ducem te constitu.¬
erunt: noli ex tolli. sed esto in illis quasi unus

Expanded text:
solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneant ergo rectores exterius quod pro aliorum utilitate suscipiunt; servent interius quod de sua aestimatione pertimescunt.Sed tamen quibusdam signis decenter erumpentibus, eos apud se esse humiles etiam subjecti deprehendant, quatenus et in auctoritatequod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Studeant igitur sine intermissione qui praesunt, ut eorum potentia quanto magna exterius cernitur, tanto apud eos interius deprimatur, ne cogitationem vincat, ne in delectationem sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus
Abbreviated transcription (Latin):
itaq
locus bene regitur : cum his
qui pre .ẽ. uicis pocius quã fratrib dominat᷑
Seddum delinquentes subditos prepositi bene¬
corrigunt: restat necesse. ẽ. ut sollicite ad¬
tendatu quatinus ꝑ disciplinȩ debitum culpas
quidem uire potestatis feriant: sed ꝑhumili.¬
tatis custodiam ȩquales se ipsis fratrib qui
corrigunt᷑ a gnoscant. Quam uis plerumq
etiam̃ dignum ẽ: ut eosdem quos corriginus:
tacita nobis cogitatione p̃feramꝰ: Illorum
namq ꝑnos uitia disciplinȩ uigore feriuntum
mnhis uero quȩ ipsi cõmittimꝰ nec uerbi qͥdem
ab aliquo in uectione laceram᷑. Tantosapud
dnm obligatiores sumꝰ: quanto apud homines
inulte peccamus: Disciplina uero nr̃a sub¬
ditos diuino iuditio tanto liberiores redd&:
quanto hic eoꝵ culpas sine uindicta ñ deserit
Seruanda itaq est in corde humilitas: & in opere
disciplina:
A tq inter hȩc sollerter in tuendum: nedum im¬
moderatius custoditur uirtus humilitatis

Expanded text:
itaque itaque locus bene regitur, cum is qui praeest, vitiis potius quam fratribus dominatur. Sed cum delinquentes subditos praepositi corrigunt, restat necesse est ut sollicite attendant, quatenus per disciplinae debitum culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur, agnoscant: quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus, tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur, in his vero quae ipsi committimus, ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus, quanto apud homines inulte peccamus. Disciplina autem nostra subditos divino judicio tanto liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est et in corde humilitas, et in opere disciplina. Atque inter haec solerter intuendum est, ne dum immoderatius custoditur virtus humilitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
nouit dicens. Surge ne feceris: & ego ipse homo
sum. Sed cum ananiae & saffire culpam repꝑit.
mox quanta potentia suꝑ ceteros excreuiss&e.
ostendit. Uerbo namq eorum uitam ꝑ culit:
quã sp̃ũ ꝑscrutante dep̃hendit. & sum mum
se intra eccłam contrapeccata recoluit: quod
honore sibi uehementer impenso. coram beue
agentib. frib non agnouit. Illic cõmunionem
equalitatis meruit scĩtas actionis: hic zelum
ultionis ius aperuit potestatis. Paulus bene
agentib fratrib prelatum se esse nesciebat.
cum dicer&. Non quia dom inamur fidei ur̃ȩ
sed ad iutores sumus gaudii ur̃i: Atq ilico sub¬
iunxit. Fide enim statis. Acsi id qđ ꝓtulerat
aperir& dicens. Ideo non dominamͣ fidei ur̃ȩ
quia fide statis: aequales enim uobis sunus
inquouos stare cognoscimus. Quasi platum
qua corrig debuiss& inuenit: ilico magistrũ
se. eẽ.
recoluit dicens. Quid uultis
IN
uirga ueniam ad uos: Summ

Expanded text:
novit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo novit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum . Sed cum Ananiae et Sapphirae 22 culpam reperit , mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit. Verbo namque eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante, deprehendit: et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri . Atque illico adjunxit: Fide enim statis. Ac si id quod protulerat aperiret, dicens: Ideo non dominamur fidei vestrae, quia fide statis; aequales enim vobis sumus in quo vos stare cognoscimus. Quasi praelatum quae corrigi debuisset invenit, illico magistrum se esse recoluit, dicens, Quid vultis? In virga veniam ad vos . Summus
Abbreviated transcription (Latin):
Plerumq ergo dũ ex sub iectoꝵ affluentia animus
inflatur. in fluxum suꝑbiae : ipso potentiȩ fastigio
lenocinante corrumpitur. Quam uidelic& poten¬
tiam bene regit: qui & tenere illam nouerit. &
im pugnare: Bene hanc regit: qui scit ꝑ illam
suꝑ culpas erigi. & cum illa ceteris equalitate
componi. Humana & enm mens plerumq ex¬
tollitur: etiam cum nulla potestate fulcitur.¬
Quantomagis in altum se erigit. cumse ei etiam
potestas adiungit: quam tam̃ potestatem
recte dispensat. qui sollicite nouerit & assu mere
exilla qđ adiuuat. & exprignare qđ temptat
& ȩqualem se cum ill cernere ceteris & tamen se
peccantib zelo ultionis ante ferre: Sed hanc
discretionẽ plenius agnoscimꝰ: si pastoris pͥmi
exem pla cernamus. ꝑ&rus namq auctore
dõ scȩ̃ eccłȩ prinsatum tenens abene ageNte
cornelio & sese ei humilit̾ ꝓsternente immode¬
ratius uenerari recusauit. seq illi similem recog.¬

Expanded text:
Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in fluxum superbiae ipso potentiae fastigio lenocinante corrumpitur. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana etenim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulciturquanto magis in altum se erigit, cum se ei etiam potestas adjungit? Quam tamen potestatem recte dispensat qui sollicite noverit et sumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat, et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre. Sed hanc discretionem plenius agnoscimus, si Pastoris primi exempla cernamus. Petrus namque auctore Deo sanctae Ecclesiae principatum tenens, a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recog
Abbreviated transcription (Latin):
super uniuersos filios superbi ae
Qui singulare culmen appetens. & socialem uitam
angłoꝵ despiciens: ait. Ponam sedem meam ad aqui-¬
lonem: & ero similis altissimo. Miro ergo iuditio
untus fdueam deiectionis inuenit: dum faris se in
culmine potestatis extollit: Apostatȩ quippe angło
similis efficitur : dum homo hominib esse similis
dedignatur:. Sic saul post humilitatis meritum.
ui tumore suꝑbiae culmine potestatis ex creuit
er humilita tł quippe p̃latus. ẽ: ꝑ suꝑbiam repro.¬
batur Dño ad testante qui ait Nonne cum esses
paruulus in oculis tuis. caput te constitui in tribub.
israel : Paruulum se in suis prius oculis uiderat.
sed fultus temporali potentia: iam se paruulum
non uidebat. Ceterorum namq cõparatione se
p̾ferens: quia plus cunctis poterat. magnum se
p̃om̃ib estimabat. Miro autem modo cũ apud
se paruulus: apđ dñm magnus. Cum ergo apud
se magnus aparuit: apud dnm se paruulus fuit:

Expanded text:
super universos filios superbiae super universos filios superbiae . Qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul post humilitatis meritum in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit: per humilitatem quippe praelatus est, per superbiam reprobatus, Domino attestante, qui ait: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel? Parvulum se in suis prius oculis viderat, sed fultus temporali potentia, jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparationi se praeferens, quia plus cunctis poterat, magnum se prae omnibus aestimabat. Miro autem modo cum apud se parvulus, apud Deum magnus; cum vero apud se magnus apparuit, apud Deum parvulus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ussa complent᷑. dum om̃s subditi si qua bene gesta
sunt laudib. efferunt: male gestis autem nulla
auctoritate contradicunt. dum plerumq laudant
etiam qđ rȩꝓbare debuerant. Seductꝰ ab his quȩ
infra sub petunt. suꝑse animus tollit᷑: Et dũ foras
immenso fauore circundatur: in tus ueritate ua¬
cuatur. atq oblitus sui in uoces se spargit alienas
Talemq secredit. qualem foris audit: non qualem
intus discernere debuit Subiectos despicit:
eosq ȩquales sibi naturȩ ordine non agnoscis
& quos sorte potestatis excesserit: transcen disse
se etiam uitȩ meritis credit. Cunctis se estimat
amplius sapere : quib se uid& amplius posse
n quodam quippe se constituit culmine apud sem&¬
ipsum: & equi qua ceteris naturȩ condicione cons¬
tringitur. ex ȩquo respicere ceteros dedignatur
Sicq usq ad eius similitudinem ducitur: de quo
scriptum est. Om̃e sublime uid&. & ipse est rex

Expanded text:
jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt; dum plerumque laudant etiam quae reprobare debuerant, seductus ab his quae infra suppetunt, super se animus tollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur, atque oblitus sui in voces se spargit alienas, talemque se credit qualem foris audit, non qualem intus discernere debuit. Subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte 143 potestatis excesserit, transcse etiam vitae meritis credit. Cunctis se aestimat amplius sapere, qubius se videt amplius posse. In quodam quippe se constituit culmine apud semetipsum, et qui aequa caeteris naturae conditione constringitur, ex aequo respicere caeteros dedignatur; sicque usque ad ejus similitudinem ducitur, de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est rex
Abbreviated transcription (Latin):
ac tremor. quia. eẽ. suꝑ animalia terrȩ p̃cipitur:
ꝓfecto esse suꝑ homines ꝓhibet᷑. Homo quippe
brutis animalib non autẽ hominib. ceteris naturo&
p̃latus. ẽ : & id curco eidr̃. ut ab animalib & non
quia contra naturã suꝑbire est: ab aequali uelle
timere. & tam̃ necesse est ut rectores a subditis
heridunt. Ut huma na saltem formidine pec-¬
care metuant: qui diuina uditia non formidaN
Nequaquã namq p̃positi ex ad quisito timore super
biant: in quo non suam głam sed subditoꝵ iustitiã
neo enim qđ metum sibi aꝑuerse uiuentib exiguns
quasi non  hominib sed animalib dominantur.
Quia uidelic& ex qua parte bestiales sunt: sub diti
ex ea debent etiam formidini sub iacere substracꝰ¬
ti Sed plerumq rector eo ipo quo ceteris pre¬
min&. elatione cogitationis intumescit. Et dum
ad usum cuncta sub iacent. dum ad uotum uelocit̃

Expanded text:
ac tremor esse super animalia terrae praecipitur, ac tremor esse super animalia terrae praecipitur, profecto esse super homines prohibetur, homo quippe brutis animalibus, non autem hominibus caeteris natura praelatus est, et idcirco ei dicitur, ut ab animalibus, et non contra naturam superbire est ab aequali velle timeri, et tamen necesse est ut rectores a subditis ehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam ergo praepositi ex hoc quaesito timore sbiant, in quo, non suam gloriam, sed subditorum justitiam In eo autem quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibusquia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere substrati. Sed plerumque rector eo ipso quo caeteris praeeminet, elatione cogitationis intumescit. Et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter
Abbreviated transcription (Latin):
zelum iustitiȩ erectus. Vt & bonis in
nullo se p̃ferat : & cum prauorũ culpa exigit.
potestatem ꝓtinus demonstrare sui prioratus
agnoscat. Quatenus & honore suppresso ae¬
qualem se subditis bene uiuentib deput&: &
erga per uersos iura rectitudinis non exer¬
di xisse me memini: liqu& qđ om̃s homines na-¬
tura aequales genuit: sed uariante meritor um
ordine. alios aliis cul pa post ponit. Ipsa autem
diuersitas quȩ accessit ex uitio: diuino uditio
dis pensatur. Vt quia om̃is hamo aeq stare
non ual& : alter regatur ab altero. Unde cuncti
qͥ presunt. non inse potestatem debent ordinis.
sed aequalitatẽ pensare conditionis: Nec p̃esse
hominib gaudeant: sed ꝓdesse. Antiqͥ & eNim
patres Nr̃i. non reges hominum. sed pastores pe¬
corũ fuisse memorant᷑. &cum noe dñs filiisq eius
dicer&. crescite & multiplicamini & replete t̃r&m:
ꝓtinꝰ ad iunxit. & terror ur̃ actremor sit super
cuncta animantia terre. Quorũ uidelic& terror

Expanded text:
s, ut et bonis in nullo se praeferat, et cum pravarum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscat, quatenus et honore suppresso, aequalem se subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis non exerdixi se me memini , liquet quod omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur; ut quia omnis homo aeque stanon valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt non in se potestatem debent ordinis sed aequalitatem pensare conditionis, nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim patres nostri non reges hominum, sed pastores pecorum fuisse memorantur, et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret: « Crescite et multiplicamini, et replete terram, » protinus adjunxit: « Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae. » Quorum videlicet terror
Abbreviated transcription (Latin):
latent. Quid namq per duodecim boues. nisi
uniuersus pastorum ordo signatur: De quib
paulo disserente lex dicit: Non obturabis os
boui trituranti. Quoꝵ quidem nos aꝑta opera
cernimus : sed apud districtum iudicem quȩ
illos posterius maneant in occulta retributione
nescimus:
Qui tamen cum con descen sionis suȩ pacientiam
diluendis ꝓximorum confessionib prȩparant:
ueluit ante fores templi luterem portant. Vt
quisquis intrare aeternitatis ianuam nitit᷑ :
temptationes suas menti pastoris indic&.
& quasi in boum luterem cogitationis uel oꝑis
manus lau& & fit plerumq. utdum rectoris
animus aliena temptamenta condescendendo
cognoscit : auditis temptationib etiam ipse
pulset᷑. Quia & hȩc eadem ꝑ quam populi
multitudo diluit᷑: aqua ꝓculdubio luteris in¬
quinat᷑. Nam cum sordes diluentium suscipit:
quasi suȩ munditiae serenitatẽ ꝑdit. Sed haec
nequaquam pastori timendasant. Quia dõ subtilit̃

Expanded text:
latent. Quid namque duodecim bobus, nisi latent. Quid namque duodecim bobus, nisi universus pastorum ordo designatur? De quibus Paulo disserente lex dicit: Non obturabis os bovi trituranti . 20 Quorum quidem nos aperta opera cernimus, sed apud districtum judicem quae illos posterius maneant in occulta retributione nescimus. Qui tamen cum condescensionis suae patientiam diluendis proximorum confessionibus praeparant, velut ante fores templi luterem portant; ut quisquis intrare aeternitatis januam nititur, tentationes suas menti pastoris indicet, et quasi in boum lutere cogitationis vel operis manus lavet. Et fit plerumque ut dum rectoris animus aliena tentamenta condescendendo cognoscit, auditis tentationibus etiam ipse pulsetur, quia et haec eadem per quam populi multitudo diluitur, aqua proculdubio luteris inquinatur. Nam dum sordes diluentium suscipit, quasi suae munditiae serenitatem perdit. Sed haec nequaquam pastori timenda sunt, quia Deo subtiliter
Abbreviated transcription (Latin):
tionem nobis nr̃ȩ humanitatis. ostensa in monte
oratione in her& : miracula in urbib exercet
mitationis uidelic& uiam bonis rectorib. sternens
ut & si iam summa contemplando appetant. ne.¬
ces sita tib tamen infirmantium compaciendo
misceantur. Quia tunc ad alta caritas mirabilit̃
surgit : cum ad ima  ꝓximorũ se misericordit̃
trahit & qđ benigne descendit ad infima: ua-¬
lenter recur rit ad summa Tales autem sese
qͥ presunt exhibeant: quib. subiecti occulta
quoq sua ꝓdere non erubescant. Ut cum temp¬
tationum fluctus paruuli tolerant: ad pastoris
mentẽ quasi ad matris sinum recurrant. Et hoc
quod se in quinari pulsantis culpȩ sordib p̃uident̃:
exhor tationis eius solatio ac lacrimis orationis
lauent. Vnde & ante fores templi ad abluen¬
das ingredientium manus. mare ȩneum idest
luterem duo detim boues portant. Qui quidem
facie exterius eminent : sed ex posteriorib

Expanded text:
tionem nostrae humanitatis nobis ostensa, in monte tionem nostrae humanitatis nobis ostensa, in monte orationi inhaeret, miracula in urbibus exercet ; imitationis videlicet viam bonis rectoribus sternens; ut etsi jam summa contemplando appetunt, necessitatibus tamen infirmantium compatiendo misceantur, quia tunc ad alta charitas mirabiliter surgit, cum ad ima proximorum se misericorditer attrahit; et quo benigne descendit ad infirma, valenter recurrit ad summa. Tales autem sese qui praesunt exhibeant, quibus subjecti occulta quoque sua prodere non erubescant; ut cum tentationum fluctus parvuli tolerant, ad Pastoris mentem quasi ad matris sinum recurrant; et hoc quod se inquinari pulsantis culpae sordibus praevident, exhortationis ejus solatio, ac lacrymis orationis lavent. Unde et ante fores templi ad abluendas ingredientium manus mare aeneum, id est luterem, duodecim boves portant : qui quidem facie exterius eminent, sed ex posterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
templando trans cendere: & eundem se auditorib.
condescendendo tẽper&re. Hinc iacob dño dessper
innitente. & uncto deorsum lapide: ascendentes
ac descendentes angłos uidit. Quia scilic& p̃dica.¬
tores recte non solum sursum scm̃ caput ecclesiae
uidelic& dñm contem plando appetunt : sed deorsũ
quoq ad menbra illius miserando descendunt
Iinc morses crebro tabernaculum intrat & exit:
et qui in tus in contemplatione rapitur. foris
infirmantium negotiis urguet᷑. Intus dĩ arcana
considerat: foris honera carnalium portat
ui de reb. quoq dubiis semꝑ ad taberna culum
recurrit: coram testamenti archa dnm consulit
exemplum ꝓcul dubio rectorib p̃bens: ut cum
foris ambigunt quid disponant. ad mentem semꝑ
quasi ad tabernaculum redeant. & uelut corã
testamenti archa dñm consulant: si de eis in quib.
dubitant apud sem& ipsos intus sacri eloquii
paginas requirant: Hinc ipsa ueritas ꝑ suscep¬

Expanded text:
templando transcendere, et eumdem se auditoribus templando transcendere, et eumdem se auditoribus condescendendo temperare. Hinc Jacob Domino desuper innitente, et uncto deorsum lapide, ascendentes ac descendentes angelos vidit ; quia scilicet praedicatores recti non solum sursum sanctum caput Ecclesiae, videlicet Dominum, contemplando appetunt, sed deorsum quoque ad membra illius miserando descendunt. Hinc Moyses crebro tabernaculum intrat et exit; et qui intus in contemplationem rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit: exemplum proculdubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum redeant; et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his in quibus dubitant apud semetipsos intus sacri eloquii paginas requirant. Hinc ipsa Veritas per suscep
Abbreviated transcription (Latin):
in id ipsum. Ecce iã cęlestib secretis inseritur:
& tam̃ ꝑ condescensionis uiscer&. carnalium cubile
ꝑscrutat᷑ & quem subleuatus usq ad in uisibilia
erigit: hunc miseratus ad secreta infirmantiũ
oculum cordis flectit Cȩlum contemplatione
transcendit: nec tam̃ stratum carnalium sollici¬
simul & infiis con iunctus. & in sem& ipso uir¬
tute sp̃s ad alta ualenter rapitur: & in aliis
pietate aequanimit̃ infirmat᷑. Hinc enim dicit.¬
uis infirmatur. & ego non infirmor: quis scandali¬
tatur
& ego non uror : Hinc rursus ait Factussum iudeis
tendo fidem: sed extendendo piecatem. Ut inse ꝑsonã
infidelum trans figurans ex sem& ipso discer& : qualit
aliis misereri debuissa. Iucitinꝰ hoc illis impende¬
r&: qđ sibi ipse si ita es s& impendirecte uoluis sa.
incniterum dicit. Siue mente excedimus dõ siue
sobrii sumꝰ uobis. Quia & sem& ipsum nouerat con¬

Expanded text:
m: Revertimini in idipsum . Ecce jam coelestibus secretis inseritur, m: Revertimini in idipsum . Ecce jam coelestibus secretis inseritur, et tamen per condescensionis viscera carnalium cubile perscrutatur. Et quem sublevatus ad invisibilia erigit hunc miseratus ad infirmantium secreta oculum cordis flectit. Coelum contemplatione transcendit, nec tamen statum carnalium sollicisimul et infimis junctus, et in semetipso virtute spiritus ad alta volante rapitur, et in aliis pietate aequanimiter infirmatur, dicens: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror ? Hinc rursus ait: Factus sum Judaeis tendo fidem, sed extendendo pietatem, ut, in personam se infidelium transfigurans, ex semetipso disceret qualiter aliis misereri debuisset, quatenus hoc illis impenderet quod sibi ipse si ita esset mipendi recte voluisset. Hinc iterum dicit: Sive mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis ; quia et semetipsum noverat con
Abbreviated transcription (Latin):
in por tune : p̃misit oportune. Quia scilic& apud
auditoris mentem. ipsa sua uilitate se destruit.:
si habere in portunitas oportunitatem nescit.
it rector singulis cõpassione. ꝓximus: pre
cunctis contenplatione sus pensus. ut & per
pietatis uiscera in se infirmitatem ceterorum trans¬
ferat. & ꝑ speculationis altitudinẽ sem& ipsum
quoq in uisibilia appetendo trans cendat.
Ne uut alta petens ꝓximorum infirma despiciat:
aut infirmis ꝓximoꝵ congruens appetere alta
derelinquat. Hinc. ẽ. namq qđ paulus inparadisũ
ducitur: cęliq tertii secreta rimat᷑. & tamen
illa in uisibilium a contem platione suspensa: ad
cubile carnalium m̃tis aciem reuocat. atq. in oc¬
cultis su is qualit̃ debeant conuersari dispensat
dicens: Apter fornicationẽ autẽ unus quisq suã
uxorem habeat: & una quȩq suum uirũ habeat
Vxori uir debitum reddat: similit̃ autẽ & uxor uiro.

Expanded text:
importune, praemisit opportune, quia scilicet apud importune, praemisit opportune, quia scilicet apud auditoris mentem, ipsa sua vilitate se destruit, si habere importunitas opportunitatem nescit. it rector singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, ut et per pietatis ferat, et per speculationis altitudinem semetipsum quoque invisibilia appetendo transcendat, ne aut alta petens, proximorum infirma despiciat, aut infirmis proximorum congruens, appetere alta derelinquat . Hinc est namque quod Paulus in paradisum ducitur, coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium aciem mentis revocat, atque in occultis suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeaxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro .
Abbreviated transcription (Latin):
quasi tuba exalta uocem tuam. Preconis quippe of¬
ficium suscipit: quisquis ad sacerdotium accedit.
ut ante aduentum iudicis qui terribilit̃ sequitur.
ipse scilice clamando gradiatur. Sacerdos ergo
si p̃dicationis est nescius. quam clamoris uocem
daturus. ẽ. p̃co mutus: Hinc ͤ ᷤ exum qđ super
pastores primos. in linguarũ specie sp̃s sc̃s in sedit.
quia nimirum quos repleuerit dese ꝓtinus
loquentes facit: Hinc morsi precipit᷑ ut taber¬
naculum sacerdos ingrediens: tintinnabulis am̃¬
biat᷑: ut uidelic& uoces p̃dicationis habeat
ne suꝑni spectatoris udicium ex silentio
offendat. Scriptũ quippe . ẽ. Vt audiatur
sonitus quando ingredit᷑ & egreditꝰ scũ arium
in conspectu dñi & non moriat᷑. Sacerdos namq

Expanded text:
quasi tuba exalta vocem tuam . Praeconis quippe ofquasi tuba exalta vocem tuam . Praeconis quippe officium suscipit, quisquis ad sacerdotium accedit, ut ante adventum judicis qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos ergo si praedicationis est nescius, quam clamoris vocem daturus est praeco mutus? Hinc est enim quod super Pastores primos in linguarum specie Spiritus sanctus insedit ; quia nimirum quos repleverit, de se protinus loquentes facit. Hinc Moysi praecipitur ut tabernaculum sacerdos ingrediens, tintinnabulis ambiatur , ut videlicet voces praedicationis habeat, ne superni spectatoris judicium ex silentio offendat. Scriptum quippe est: Ut audiatur sonitus quando ingreditur et egreditur sanctuarium in conspectu Domin
Abbreviated transcription (Latin):
a der̃tibi falsa & stulta: nec apperi¬
ebant iniqͥta tẽ tuam. utite ad pę¬
nitentiam ꝓ uo carent: Prophetȩ quippe
in sacro elo s quio non nũquã doctores uocant᷑.
qͥ dũ fu gitiua. eẽp̃sentia indicant. quȩ sint
uentura manifestant. Quos. diuinus sermo
falsa uidere redarguit: quia dum corripere culpas
metuunt. in cassum delinquentib ꝓmissa securi.¬
tate blandiunt᷑. Quia iniquitate peccantium nequa¬
quã aperiunt. qͥa ab in crepationis uoce contices.¬
cunt. Clais quippe aꝑtionis . ẽ. sermo correpti.¬
onis: quia increpan do culpã detegit. quã sȩpe
nescit ipse etiam qui ꝑpetrauit. Hinc paulus ait.
Ut potens sit & exortare in doctrina sana: & eos
qui contradicunt redarguere. Hinc ꝑ malachiam
dr̃. Labia sacerdotis custodiunt scientiã: & legem
requit̃ ex ore eius. quia angłs dñi exercituum est.
H inc ꝑ esaiam dr̃is ad mon& dicens. Clama neces ses

Expanded text:
t tibi falsa et stulta, nec aperit tibi falsa et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam; ut te ad poenitentiam provocarent . Prophetae quippe in sacro eloquio nonnunquam doctores vocantur; qui dum fugitiva esse praesentia indicant, quae sunt ventura manifestant. Quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia dum corripere culpas metuunt, incassum delinguentibus promissa securitate blandiuntur; qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab increpationis voce conticescunt. Clavis quippe apertionis est sermo correptionis, quia increpando culpam detegit, quam saepe nescit ipse etiam qui perpetravit. Hinc Paulus ait: Ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt arguere . Hinc per Malachiam dicitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Hinc per Isaiam Dominus admonet, dicens: Clama, ne cesses,
Abbreviated transcription (Latin):
silentiumhos qui erudire
poterant  merrore
dere linquid. Sepe nãq ulta rectores imꝓuidi¬
n humanam amittere grãm formidantes
loqͥ libere recta ꝑtimescunt. & iuxta uoce ueri¬
tatis nequaquã iã gregis custodiae pastorũ studio
sed mercennariorũ uice deseruiunt: Quia uenien¬
te lupo fugiunt : dũ se sub silentio ab scondune
inc namq eos ꝑ ꝓphetã dñs in crepat dicen
anes muti: non ualentes latrare : Hinc rursum
quenit᷑. dicens: Non ascendistis ex aduer soneq
opposustis murum ꝓdomo isrł ut staretis ua
ẜlium in die dñi. Ex ad uerso quippe ascendere
ẽ ꝓdefensione gregis. uoce libera huius mundi
potestatib. contraire.  in die dñi in plio stare est.
praus detertantib. exuisticiȩ amore resistere. Pastori
eium recta timuis se dicere: quid. ẽ aliud qđ tacen.¬
do terga p̃buis seꝰ qui nimirũ siꝓ grege se obicit
murũ ꝓdomo isrł hostib. opponit. Hinc rursum
delinquenti popło dr̃ ⁊ ꝓphetȩ an tui ui.¬

Expanded text:
silentium eos, qui erudiri poterant, in errore derelinquit. Saepe namque rectores improvidi, humanam amittere gratiam formidantes, loqui libere recta pertimescunt, et juxta veritatis vocem nequaquam jam gregis custodiae pastorum studio, sed mercenariorum vice deserviunt, quia veniente lupo fugiunt, dum se sub silentio abscondunt. Hinc namque eos per Prophetam Dominus increpat dicens: Canes muti, non valentn ascendistis ex adverso, nec opposuistis 17 murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini . Ex adverso quippe ascendere, est pro defensione gregis voce libera hujus mundi potestatibus contraire. Et in die Domini in praelio stare, est pravis decertantibus ex justitiae amore resistere. Pastori enim recta timuisse dicere, quid est aliud quam tacendo terga praebuisse? qui nimirum si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus opponit. Hinc rursum delinquenti populo dicitur: Prophetae tui vi
Abbreviated transcription (Latin):
parte iã diximꝰ. Dauid dõ amabilis. rectior fuit
in seruitio : quã cũ ꝑuenit ad regnũ. Seruus nãq
amore iustitiȩ. deprehensum aduersariũ ferire
timuit: Rex autẽ : ꝑsuasione luxuriȩ deuotũ militẽ
etiam substudio fraudis extinx̃. Iuis ergo opes.
quis potestatẽ. quis głam quȩrit in noxie. si & illi
extiter̃ noxii qui hȩc habuer̃ non quesita: quis int̃
hȩc sine magni discriminis labore saluabitur:
si ille in his culpa int̾ueniente turbatus. ẽ. qui
ad hȩc fuerat dõ eligente p̃paratus : Am monen¬
di s̃ ut considerent qđ salomonqͥ post tanta sapi¬
entia usq ad idolatria cecidisse describit᷑. Ni hil

Expanded text:
parte jam diximus , David Deo amabilis rectior fuit parte jam diximus , David Deo amabilis rectior fuit in servitio, quam cum pervenit ad regnum . Servus namque amore justitiae, deprehensum adversarium ferire timuit; rex autem persuasione luxuriae devotum militem etiam sub studio fraudis exstinxit . Quis ergo opes, quis potestatem, quis gloriam quaerat innoxie, si et illi exstiterunt noxia, qui haec habuit non quaesita? Quis inter haec sine magni discriminis labore salvabitur, si ille in his culpa interveniente turbatus est, qui ad haec fuerat Deo eligente praeparatus? Admonendi sunt ut considerent quia Salomon qui post tantam sapientiam usque ad idololatriam cec
Abbreviated transcription (Latin):
nendis qui ea quidem quȩ mundis concupiscunt. sed
tam̃ aduersitatis labore fatigant᷑. ut sollicita con-¬
sideratione ꝑpendant: creator dispositorq cunctoꝵ
quanta suꝑ eos gr̃auigilat. quos in sua desideria non
relaxat. Egrũ qͥppe quẽ me dicus desperat:
concedit ut cuncta quȩ concupiscit accipiat. Nã
qͥ sanari posse credit᷑: a multis quȩ appetit ꝓhibet᷑¬
& pueris nũmos subtrahimꝰ : quib. tota simul patri.¬
monia heredib reseruamꝰ: Hinc ergo de spe ęt̾̃nę
hereditatis gaudium sumant: quos aduersitas
uitȩ tẽporalis humiliat. Quianisisi saluatdos in
ꝑ petuũ cerner&. erudiendosub disciplinae re-¬
gimine diuina dispensatione ñ frenar&. Ammo¬
nendi nãq s̃ qui in his quȩ temporalit̃ concupis¬
cunt aduersitatis labore fatigant᷑. ut sollicite
considerent. qđ plerũq. etiam ut cũ temporalis
potentia sustulit : uelut in laqueum culpa cõpre.¬
hendit. Nam sicut in priori huius uoluminis

Expanded text:
em quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur, ut sollicita consideratione perpendant, Creator dispositorque cunctorum quanta super eos gratia vigilat, quos in sua desideria non relaxat. Aegro quippe quem medicus desperat, concedit ut cuncta quae concupiscit accipiat. Nam qui sanari posse creditur, a multis quae appetit prohibetur: et pueris nummos subtrahimus, quibus tota simul patrimonia haeredibus reservamus. Hinc ergo de spe aeternae haereditatis gaudium sumant, quos adversitas vitae temporalis humiliat; quia nisi salvandos in perpetuum cerneret, erudiendos sub disciplinae regimine divina dispensatio non frenaret. Admonendi itaque sunt qui in his quae temporaliter concupiscunt, aconsiderent quod plerumque etiam justos cum temporalis potentia sustollit, velut in laqueo culpa comprehendit. Nam sicut in priori hujus voluminis
Abbreviated transcription (Latin):
reste intelligunt. atq alit̃ quidem intelligunt.
sed hec humilit non locunturem intelligi¬
prae nimia humilitate formidant aq alter
quos a prȩdicatione inꝑfectio uł aetas ꝓhib&.
& tam̃ prȩcipitatio impellit.¬

Expanded text:
intelligunt, sed haec humiliter 962 non loquuntur; aliter quiprae nimia humilitate formidant, aliter quos a praedicatione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit
Abbreviated transcription (Latin):
deser̃. atq alit̃ qͥ deser̃ nec tam̃ plangunt¬
atq alit̃. qui accusant praua. nectam̃ deuitant¬
Quod alit̃ ammonendi s̃. qui repentina c̃cupiscentia
superant᷑ atq alit̃ qui inculpa ex c̃silio ligantur¬
Quod alit̾ ammonendi s̃. qui lic& minima crebro tam̃
inlicita fac̾unt. atq alit̃ qͥ se. aparuis custodiunt.
sed aliquando in grauib demerguntur¬
alit̃ qui inchoata minime consumant¬
Quod alit̃ ammonendi s̃. qui mala occulte agunt.
& bona publice: atq alit̃. qui bona quȩ faciunt
ab scondint. & tam̃ quibdã factis publice mala de se
opinari permittunt
De exhostatione multis adhibenda. ut sic singulorũ¬
iuftutes ad iuu&. quatinꝰ ꝑ hanc contraria uirtutib:

Expanded text:
eserunt, nec tamen planguntt, aliter qui accusant prava nec tamen devitant; aliter qui repentina concupiscentia superantur, aliter qui in culpa ex consilio ligantur; aliter qui licet minima, crebro tamen illicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demergunturaliter qui inchoata minime consummant; aliter qui mala occulte agunt, et bona publice, aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publice mala de se opinari permittuntDe exhortatione multis exhibenda, ut sic singuloruirtutes adjuvet, quatenus per hanc contraria virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestis audierit. ad hoc nimirũ ꝑuersȩ consue.¬
tudinis pondere p̃grauatꝰ. cordis faciem non ad.¬
tollit: quia cogitationis statũ erigere non ual&.
quẽ t̃renȩ usus sollicitudinis curuum ten& Ex
horum quippe specie psalmista dicebat. Incur¬
uatus sum & humiliatus sum usquequaq Quoꝵ
ait. Sem̃ aut̃ qđ inspinis cecidit. his qui¬
audier̃. & a sollicitudinib scłi & diuitiis &
uoluptatib uitae euntes suffocant᷑. & ñ
refer̃ fructũ. Lyppus uero ẽ : cuiꝰ quidem
ingenium ad cognitionẽ emicat ueritatis:
setꝰ tam̃ hoc carnalia oꝑa obscurant IN
lippis quippe oculis pupillȩ sanȩ s̃. sed humo¬
re defluenti infirmantes palpabrȩ grosses¬
cunt. Quorũ quia infusione crebro atte¬
ritur: &iã acies pupillȩ uitiat᷑: Et sunt
non nulli quoꝵ sensum carnalis uitȩ oꝑatio sauciat:
qui uidere recte subtilit̾ ꝑ ingenium poterant.

Expanded text:
coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuecoelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non atquem terrenae sollicitudinis usus curvum tenet. Ex horum quippe specie Psalmista ait: Incurvatus et humiliatus sum usquequaque . Quorum ait: Semen autem, quod in spinas cecidit, ii suet a sollicitudinibus et divitiis et voluptatibus vitae euntes suffocantur, et non referunt fructum . Lippus vero est, cujus quidem ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmatae palpebrae grossescunt; quorum, quia infusione crebro atteruntur, etiam acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant,
Abbreviated transcription (Latin):
temptamenta ꝓdeant ꝑ discretionẽ cons picit : & uentura
uiciorũ bella ex alto dep̃hendit. Sed sunt non nulli:
quidum estimari se ebetes nolunt. sȩpe ͤ in quibuscdã
inquisitionib plusquã neces se .ẽ. exercentes. ex nimia
subtilitate fallunt᷑. Vnde hic quoq subdit᷑. Vel gran¬
di & torto naso. Nasus & enum grandis & tortus . ẽ.¬
discretionis subtilitas im moderccta. Iuȩ dum plusquam
dec& excreuerit: actionis suȩ rectitudinẽ ipsa
confundit. Fracto autẽ pede uł mariu. ẽ: qͥ uiam
dĩ ꝑgere om̃imodo nonual&. atq abonis actib
funditus ex sors uacat. Quatenꝰ hȩc non ut claudus
saltim cũ infirmitate teneat. sed abhis om̃i modo
alienus existat. Gibbus uero. ẽ. quẽ terrenae
sollicitudinis pondus depͥmit. ne umquã ad suꝑna
respiciat. sed solis his quȩ in infimis calcanture
intendat Qui & si quando aliqͥd ex bono patriae

Expanded text:
tentamenta prodeant per discretionem conspicit, et ventura tentamenta prodeant per discretionem conspicit, et ventura vitiorum bella ex alto deprehendit. Sed sunt nonnulli, qui dum existimari se hebetes nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus plusquam necesse est exercentes ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur, vel grandi, et torto naso. Nasus enim grandis et tortus, immodiscretionis subtilitas immoderata. Quae dum plus quam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est qui viam Dei pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat: quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est, quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur intendat. Qui etsi aliquando aliquid ex bono patriae
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uenturã lucẽ nequaquã diligendo conspicit:
quo gressũ oꝑis porrigat nescit. Hinc & enim
prophetante anna dr̃ . pedes scoꝵ suoꝵ serua¬¬
bit. & impii intenebris conticescent. Clauđ¬
uero ẽ : qui quidem quo ꝑgere debeat aspicit.
sed ꝑ infirmitatẽ mentis uitȩ uiã ꝑfecte non
uał& tenere quã uid&: Qui ad uirtutis statũ
dũ fluxa consuetudo non erigit᷑ : Quo desideriũ
innitit᷑ illuc gressus oꝑis efficacit̃ ñ secuntur
Hinc & enĩ paulus dicit Remissas manꝰ & dissolu¬
ta genua erigite: & gressus rectos facite
pedib urĩs. Vt non claudicans err&: magis aut̃¬
san&ur. Paruo aut̃ naso ẽ : qui ad tenendam
m̃surã discretionis idoneus ñ .ẽ. Naso quippe
odores fetoresq discernimꝰ Recte ergo per
nasũ discretio exprimit᷑ ꝑ quã uirtutes
eligimus. delicta rȩꝓbamꝰ. Vnde & in laudem
sponsae dr̃. Nasus tuus sicut turris quae est
in libano. Quȩ nimirum scã eccła quȩ ex causis singalis

Expanded text:
dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressum operis porrigat nescit. Hinc etenim, prophetante Anna, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Claudus est, qui quidem quo pergere debeat aspicit, sed per infirmitatem mentis, vitae viam non valet tenere quam vidit, quia ad virtutis statum defluxa consuetudo non erigitur, cum quo desiderio innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Hinc etenim Paulus dicit: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans errsanetur . Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis non est idoneus. Naso quippe odores, fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, vitia reprobamus. Unde in laude sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris, quae est in Libano , quia nimirum sancta Ecclesia, quae ex causis singulis
Abbreviated transcription (Latin):
ut insuis alligation ib uicti iaceant: istis uero
aliquando sufficit. si laudabilia alioꝵ facta cog.¬
insipientib debitor. cũ hebreorũ quosdã sapi¬¬
entes. quos dã uero etiam tardiores am moner&.
illis de com plefione ueteris testam̃ti loquens.
eoꝵ sapientiam argum̃to suꝑ auit dicens. Qđ enim
antiquat᷑ & senescit : ꝓpe interitũ. ẽ. Cum uero
solis exemplis quos dã trahendos cerner&: in ea¬
dem epła ad uinx̃. Scĩ ludibria & uerbera ex¬
ꝑti: insuꝑ uincula & carteres. Lapidatis. secti sunt¬

Expanded text:
ut in suis allegationibus victi permaneant; istis vero ut in suis allegationibus victi permaneant; istis vero aliquando sufficit, ut laudabilia aliorum facta coginsipientibus debitor est. Cum Hebraeorum quosdam sapientes, quosdam vero etiam tardiores admoneret, illis de completione Testamenti Veteris loquens, eorum sapientiam argumento superavit, dicens: Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est ; cum vero solis exemplis, quosdam trahendos cerneret in eadem exempla, adjunxit: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres, lapidati s
Abbreviated transcription (Latin):
Sapientes quippe am monendis ut amit tant scire¬
ł quȩ sc̃iunt. hebetes quoq am monendis: ut ap¬
petant scire quȩ nesciunt. In illis hoc pͥmũ destra.¬
endum . ẽ. qđ se sapientes arbitrant᷑: in istis iã aedi¬
ficandũ. ẽ. qͥcquid de sapientia suꝑna cognoscitur.
Q uia dũ minime suꝑbiunt: quasi ad suscipiendum
ae dificium corda parauer̃. Cum illis laborandũ
.ẽ. ut sapientius stulti fiant. stultã autẽ sapientiã
deserant. & sapientẽ dĩ stultitiã discant. Istis
uero p̃dicandũ . ẽ. ut ab ea quȩ putat᷑ stultitia ad
uerã sapientiam uicinius transeant Ilis nãq dr̃
Siquis uidet᷑ int̾ uos sapiens. Eẽ. in hoc scło: stultꝰ
fict ut sit sapiens. Istis uero dr̃. Non multi sa¬
pientes scđm carnẽ: & rursum. Quȩ stulta s mundi
elegit ds̃: ut confundat sapientes. Illis plerũq
ratiocinationis argumenta: istos non numquam
melius exempla conuertunt: Illis nimirũ ꝓd .ẽ.

Expanded text:
Sapientes quippe admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt; hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nesciunt. In illis hoc primum destruendum est, quod se sapientes arbitrantur; in istis jam aedificandum est quidquid de superna sapientia cognoscitur, quia dum minime superbiunt, quasi ad suscipiendum aedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero praedicandum est, ut ab ea quae putatur stultitia, ad veram sapientiam vicinius transeant. Illis namque dicitur: Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc soeculo, stultus fiat, ut sit sapiens ; istis vero dicitur: Non multi sapientes secundum carnem . Et rursum: Quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Illos rationis argumenta, istos nonnunquam melius exempla convertunt. Illis nimirum prodest
Abbreviated transcription (Latin):
ericius hab& in reꝓbis: quia maliciosȩ mentis
duplicitas sese intra se colligens. abs condit in
tenebris defensionis. Audi ant impuri: qđ scrip¬
tum. ẽ. Qui ambulat simplicit̾: ambulat confident̃
Fiducia quippe magnȩ securitatis . ẽ: simplicitas
actionis. Audiant qđ sapientis ore dr̃. Sp̃s¬

Expanded text:
ericius habet in reprobis, quia malitiosae mentis ericius habet in reprobis, quia malitiosae mentis duplicitas sese inter se colligens abscondit in tenebris defensionis. Audiant impuri quod scriptum est: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter : fiducia quippe magnae securitatis est simplicitas actionis. Audiant quod sapientis ore d