comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fines ceres. Agnoscimus: acilapidẽ angulatẽ.
Lapis angularis. xp̃c. ñ potest eẽ. angulus. nisiduoᷤᷤ
in se copulauerit parietes. ad angulum de diu̾so
ueniunt: s in angulo sͥ ñ aduersantur. Uenit
ex alia parte circumcisio. uenit ex alia parte
p̃putium. In xp̃o ambo popłi concordauerunt.
quia ille factus ẽ. lapis de quo scriptum est.
Lapidem qͤm reꝓbauerunt edificantes: hic factꝰ
ñ attendamus diuersitatem delonge uenientiũ.
s ꝓpinquitatem in xp̃o coherentium. Ibi gͥ. ibi
uideamus qm̃ ñ repellet dñs plebem suam. Ecce
unus paries. in quo iam ut diximus. ñ reppulit
dñs plebem suam. Inde apłi. inde israbelitȩ om̃s.
qui crediderunt. ac uenditarum rerũ suarũ p̃cia
ante pedes apłoꝵ posuerunt. uoluntate pauꝑes.
de dẽ diuites. Agnouimus unũ parietem.
Impletũ ibi qđ diximus. qͥa ñ repellet dñs ple¬

Expanded text:
fines terrae.» Agnoscimus lapidem angularem; fines terrae.» Agnoscimus lapidem angularem; lapis angularis, Christus. Non potest esse angulus, nisi duos in se copulaverit parietes: ad angulum de diverso veniunt, sed in angulo sibi non adversantur. Venit ex una parte circumcisio, venit ex alia parte praeputium: in Christo ambo populi concordaverunt; quia ille factus est lapis, de quo scriptum est, «Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus anguli, non attendamus diversitatem de longe venientium, sed propinquitatem in Christo cohaerentium. Ibi agitur, ibi videamus, «Quoniam non repellet Dominus plebem suam.» Ecce unus paries, in quo jam, ut diximus, «non repulit Dominus plebem suam.» Inde Apostoli, inde Israelitae omnes qui crediderunt, ac venditarum rerum suarum pretia ante pedes Apostolorum posuerunt; voluntate pauperes, de Deo divites. Agnovimus unum parietem; impletum esse ibi quod diximus, «Quia non repellet Dominus ple
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt subito tot milia eoꝵ hominũ in qͦrũ
manib xp̃c fuerat crucifixus. Qͣnto magis
uulmis erat incorde ipsoꝵ: tanto auidius me¬
dicum quȩsierunt. Cum gͦ inde illi omnes
fuerunt. de ipsis dic̃ mͦ psalmus. qͥ a ñ repellet
dñs plebẽ suam. Nam hoc cestimonio psalmi
cũ hinc loqueret᷑: usus ẽ. apłs. & dixit. Quid
gͦ dicemus fr̃s: Nrinquia dñs reppulit plebẽ
suam qͣm p̾sciuit: Absit. Nam & ego isra
helita sum. ex semine abrahȩ. de tribu benia¬
min. Non reppulit dñs plebem suam. qͣm pre¬
sciuit. Utiq si repelleret añs plebem suã: non
& alii. In his plebs dñi. ñ in omnib: s qͦmad¬
modũ scriptum ẽ. reliquiȩ saluȩ erunt. Non
inomnib. s area uentilata. massa intro missa
ẽ. palea iacet. Totum quicqͥd uides iudeoꝵ
repboꝵ : palcam uides. Vnde uides istam paleãͤ
am inde exit massa. iam in horreo recondita
est. Ambas res uideannis. ambas discernamus.
uid ꝑsalmus adiungit: Qm̃ in manu eiꝰ st̃.

Expanded text:
eorum hominum, quorum manibus Christus fuerat crucifixus. Quanto majus vulnus erat in corde ipsorum, tanto avidius medicum quaesierunt. Cum ergo inde illi omnes fuerunt, de ipsis dicit modo Psalmus: «Quoniam non repellet Dominus plebem suam.» Nam hoc testimonio Psalmi, cum hinc loqueretur, usus est Apostolus, et dixit: «Quid ergo dicemus, fratres? Numquid Deus repulit plebem suamta sum, ex semine Abrahae, de tribu Benjamin. Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit» . Utique si repelleret Dominus plebem suam, non et alii. In his plebs Domini, non in omnibus; sed, quemadmodum scriptum est, «Reliquiae salvae erunt» . Non in omnibus; sed area ventilata, massa intro missa est, palea jacet . Totum quidquid vides Judaeorum reproborum, paleam vides. Unde vides istam paleam, jam inde exiit massa, jam in horreo recondita est. Ambas res videamus, ambas discernamus. in manu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
lud unde cepat. Uenite adoremus et ꝓcidannus ei
& plorennus ante dnm̃ qui fecit nos. Ideo enim
exultemis: quia fec̃ illud & illud. & commemo¬
rauit multa. Et nunc repetit exhortationem.
Uenite adoremis & ꝓcidamus ei. & ploremus
ante dñm qui fecit nos. Iam commemoratis.
a me laudib dĩ: nolite pigri eẽ. & longe uita
& morib stare. Uenite adoremus. & ꝓcida¬
mꝰ ei. S: forte de peccatis ur̃is. que uos longe
fecerant adõ. solliciti estis. faciamus seqͣntia.
& ploremus coram adño qui fecit nos. Ardes
conscientia delicti. lacrimis extingue flãmi
cati. Plora ante dñm. securus plora ante q
qui te fecit. Non enĩ opus manuũ suarũ co¬
nit inte. Noli putare quia potes acẽ refa
Ace deficere potis. tu teipsum reficere ñ potis
Ille reficit qui te fecit. Ploremus ante dñm qi
nos fecit. Lacrimare ante illum. confitere isl

Expanded text:
lud unde coeperat: «Venite, adoremus, et procidamus ei, lud unde coeperat: «Venite, adoremus, et procidamus ei, et ploremus ante Dominum qui fecit nos.» Ideo enim exsultemus, quia fecit illud et illud. Et commemoravit multa, et nunc repetit exhortationem: «Venite, adoremus, et procidamus ei, et ploremus ante Dominum qui fecit nos.» Jam commemoratis a me laudibus Dei, nolite pigri esse, et longe vita et moribus stare: «Venite, adoremus, et procidamus ei.» Sed forte de peccatis vestris, quae vos longe fecerant a Deo, solliciti estis; faciamus sequentia: «Et ploremus coram Domino, qui fecit nos.» Ardes forte conscientia delicti; lacrymis exstingue flammam peccati, plora ante Dominum: securus plora ante Deum, qui te fecit; non enim opus manuum suarum contemnit in te. Noli putare quia potes a te refici. A te deficere potes, tu teipsum reficere non potes: ille reficit qui te fecit. «Ploremus ante Dominum qui nos fecit:» lacrymare ante illum, confitere illi,
Abbreviated transcription (Latin):
mitrit ds̃ ad utilitatem tuam: unde tu possis
ꝓficere. Deniq ipsum apłm audi hoc coniun¬
gentem. S faciet cum tep̾tatione etiam exicũ
ut possitis sustinere. Gͤ mare forte metuendũ
tͥ erat. Noli timere. qm̃ ipsius ẽ. mare & ipse
fecit illud. Agentib times scandala: & ipsas
nouit ille mensuram ex qua ꝓficias. Non dicit
alius psalmus. omines gentes quotqͦt fecisti.
uenient & adorabunt coram te dñẽ: Si om̃s
gentis qͣs fecisti. manifestum ẽ. quia & gentes
ipse fecit. Idõ ipsius ẽ. mare. & ipse fec̾ illud.
& aridam t̾ram manus eiꝰ finxerunt. Esto tu
arida t̾ra. siti gram dĩ. ut ueniat suꝑ te im¬
ber dulcis. & inueniat in te fructum. ñ ꝑmit¬
cat fluctus oꝑire qđ seuit. Ꝙ aridam c̾ram
manus eius: finxerunt. Gͦ & hinc iubilemꝰ¬
ei. Nam qm̃ hȩc ita sunt. qm̃ tanta explica¬
uimus ad laudem dñi ꝑtinentia: redit adil¬

Expanded text:
ermittit Deus ad utilitatem tuam, unde tu possis ermittit Deus ad utilitatem tuam, unde tu possis proficere. Denique ipsum Apostolum audi hoc conjungentem: «Sed faciet cum tentatione etiam exitum ut possitis sustinere.» Ergo mare forte metuendum tibi erat? Noli timere: «Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud.» A gentibus times scandala? Et ipsasm saevire quam novit ille mensuram, ex qua proficias. Nonne dicit alius psalmus, «Omnes gentes quotquot fecisti, venient et adorabunt coram te, Domine» ? Si omnes gentes quotquot fecisti, manifestum est quia et gentes ipse fecit: ideo, «Ipsius est mare, et ipse fecit illud, et aridam terram manus ejus finxerunt.» Esto tu arida terra, siti gratiam Dei, ut veniat super te imber dulcis, inveniat in te fructum. Non permittit fluctus operire quod sevit: «Et aridam terram manus ejus finxerunt.» Ergo et hinc jubilemiam haec ita sunt, quoniam tanta explicavimus ad laudem Dei pertinentia, redite ad il
Abbreviated transcription (Latin):
S forte tu de temptationib satagis. ut constitutꝰ
in tanta grã ꝓmissionũ dĩ. ꝓpt̾ scandala mundi
mare. Est enĩ mare: mundus iste. s & mare ds̃
fecit. nec seuire fluctus possunt nisi usq ad
litus ubi ipse t̾minũ posuit. Nulla gͦ tempta¬
tio: nisi acceꝑit mensuram a dño. Sint gͦ cẽpxa¬
tiones. sint tribulationes. cõsumaris eis ñ con¬
sũmeris. Uideutrũ ipsȩ cẽptationes ñ ꝓsint.
Attende apłm. fidelis ds̃ qui nonuos sinat tep̃¬
tari. supͣ qͣm potestis ferre. s faciat cũ tẽpta¬
tione etiam exitum. ut possitis fustinere. Ñ
ait. ñ uos sinat temptari. omnino. Si enĩ recu¬
sares tep̃tationem: recusares refectionẽ. Ergo
reficeris. & si reficeris: in manib artificis es.
Aliquid tͥ tollit. aliqͥd corrigit. aliqͥd compla¬
nat. aliquid mundat. Agit quib dam ferra¬
mentis suis. ipsa sunt scandala huiꝰ scłi. Tu
tantum de manu artificis noli cadere. nichił
cep̃tationis accidet ultra uires tuas. hoc ꝑ¬

Expanded text:
 forte tu de tentationibus satagis, ut constitutus in tanta gratia promissionum Dei, propter scandala mundi iam ipsius est mare.» Est enim mare mundus iste, sed et mare Deus fecit: nec saevire fluctus possunt, nisi usque ad littus, ubi ipse terminum posuit. Nulla ergo tentatio, nisi acceperit mensuram a Domino. Sint ergo tentationes, sint tribulationes; consummaris eissumeris. Vide autem, utrum ipsae tentationes non prosint; attende Apostolum: « Fidelis Deus, qui non vos sinat tentari supra id quod potestis ferre, sed faciat cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere» . Non ait, Non vos sinet tentari omnino. Si enim recusares tentationem, recusares refectionem. Ergo reficeris; et si reficeris, in manibus artificis es. Aliquid tibi tollit, aliquid corrigit, aliquid complanat, aliquid mundat: agit quibusdam ferramentis suis; ipsa sunt scandala hujus saeculi: tu tantum de manu artificis noli cadere. Nihil tentationis accedet ultra vires tuas. Hoc p
Abbreviated transcription (Latin):
securi ante illum ꝓcid̾amus & ploremis noss
sumus: Nos aut̃ popłs pascue eiꝰ & oues n¬
nuũ eius. Uidett qͣm elegant uerboꝵ oia¬
nem comimuitauit. & canqͣm ñ ꝓpͥa redidi
ut ipsos incelligamiis oues: qui sunt & popłi.
magis putabat᷑ posse congruere. quia ouecsa
pascua ꝑtinent: s ait popłs pascuȩ. Ergip¬
płs oues sunt: quia dic̃ popłs pascuȩ eꝰ Ii¬
popłs oues sunt. S rursus quia nos habaas
re potest. aggregare potest. postremo sitt

Expanded text:
securi ante illum procidamus et ploremus, nos quid sumus? «Nos autem populus pascuae ejus, et oves manuum ejus.» Vide quam eleganter verborum ordinem commutavit, et tanquam non propria reddidit; ut ipsos intelligamus oves, qui sunt et populi. um ejus; quod magis putabatur posse congruere, quia oves ad pascua pertinent: sed ait, «populus pascuae.» Ergo populus oves sunt, quia dicpulus oves sunt. Sed rursus, quia nos habemus re potest, aggregare potest, postremo furar
Abbreviated transcription (Latin):
Oceli quos fecit. annuntiate ingentib głam
eius. E dificet᷑ domus suꝑ omnẽ t̾ram. can-
pulcritudo & confessio. s confessio & pulcri.¬
tudo. Fedus eras: confitere ut sis pulcher.
Peccator eras: confitere ut sis iustus. Fecta¬
re te potuisti. formosum te facere ñ potes.
Qualis aut̾ ẽ. sponsus nr̃. qͥ fedam amauit.
ut pulcram faceret: Qͦ mͦ ait aliquis fedã
amauit: Non ueni inquit uocare iustos.

Expanded text:
oeli, quos fecit, annuntiate in gentibus gloriam ejus! Aedificetur domus per omnem terram, cantePulchritudo et confessio; sed, «Confessio et pulchritudo.» Foedus eras, confitere ut sis pulcher: peccator eras, confitere ut sis justus. Foedare te potuisti; formosum te facere non potes. Qualis autem est sponsus noster, qui foedam amavit, ut pulchram faceret? Quomodo, ait aliquis, foedam amavit? «Non veni
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ magnus ẽ. dñs. & rex magnus suꝑ omnes deos
Sunt gͦ dii. suꝑ qͦs sit magnus dñs ds̃ nr̃. cui ui¬
bilamus. cui exultamus. cui laudes canticidia¬
dicunt᷑ dii. siue in cȩlo siue int̾ra. qͦmadmodũ¬
Audi ex alio psalmo. Qm̃ dii gentiũ dcmonia.
omnia demonia as. Quid magnũ ẽ. suꝑ omnia
demonia. quia dii gentium demonia Ubi aut̃
ds tius : Dñs aut̃ cȩlos fecit. Illud fecit dñs
tuus: ubi non possunt habitare demonia. De
cxlis aut̃ deiecta sunt demonia. geli p̃ponunt᷑
demoniis. dñs tuus celis. qͥa dñs tuus & glos fẽ.
Quanto gͦ altior est. demoniis. diis gentiũ qͥ alti-¬
or est. cȩlis. unde ceciderunt angłi. ut fierent
demonia : Ꝙ camen gentes omnes. sub demonib
erant. Demonib aut̃: templa fabricata sunt.
demonib arȩ constructȩ. demonib sacerdoces
instituti. demonib oblata sacrificia. demonib

Expanded text:
s magnus est Dominus, et rex magnus super omnes deos.» Sunt ergo dii super quos sit magnus Deus noster, cui jubilamus, cui exsultamus, cui laudes cantici dicdicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, qAudi ex alio psalmo: «Quoniam dii Gentium daemonia; omnia daemonia Deus: quid magnum, esse super omnia daemonia? «Quia dii Gentium daemonia.» Ubi autem Deus tuus? «Dominus autem coelos fecit.» Illud fecit Dominus tuus, ubi non possunt habitare daemonia: de coelis enim dejecta sunt daemonia. Coeli praeponuntur daemoniis, Dominus tuus et coelis; quia Dominus tuus et coelos fecit. Quanto ergo altior daemoniis diis Gentium, qui altior est coelis, unde ceciderunt angeli, ut fierent daemonia? Et tamen gentes omnes sub daemonibus erant: daemonibus templa fabricata sunt, daemonibus arae constructae, daemonibus sacerdotes instituti, daemonibus oblata sacrificia, daemo
Abbreviated transcription (Latin):
rum ascendentium de lauacro: qu isiul¬
nos pariunt. & sterilis non ẽ. imlis. Qua
detonsarum: Quia sarcinas scłiphlll
centis. uade uende omnia tua da pauꝑib. et
habebis chesaufũ in celis. & ueni sedure me:
Fecerunt hoc p̃deptum. detonsi uenerunt. Et
quia baptitati sunt credentes in xpm̃. quid
cendentiũ de mundatione. & omines geminoᷤᷤ¬

Expanded text:
rum ascendentium de lavacro, quae geminos pariunt, et sterilis non est in illis» . Quid «detonsarum?» Quia sarcinas saeculi pocentis: «Vade, vende omnia tua, da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me» ? Fecerunt hoc praeceptum; detonsi venerunt. Et quia baptizati sunt credentes in Christum, cendentium de la
Abbreviated transcription (Latin):
lacra gentium argentum & aurũ. & opꝰ mart
hominũ. os habent & ñ loquent᷑. ocłos habea
& ñ uidebunt. Nob̃ aut̃ ds̃ nr̃ oculos uidentes
fecit. Neq in eo tamen nos ds̃ fecit: qͥa uidati
oculos nobis fecit. Nam fec̃ hoc & pecorib d
ideo nos do ᷤᷤ fecit: quia interiores oculos nrã
illuminauit. Gͦ sit laus illi. confessio illi. sii
cesserunt ominia sacramenta saluatorẽ nrr̃ ꝑ⁊
tentia. Plebs ubi institutum ẽ templũ. unca
sacerdos ad figuram: ut cũ omnes ipse umbti
terirent: ipsa lux adueniret. Erat gͦ ista plis
dĩ. ad eam ꝓphȩ missi. in illa nati qui mils
tradita & credita eloquia dĩ. Quid gͦ ũt
illud damnatũ ẽ: Absit. Arbor olius
dicta ẽ. ab apło. Cepit enĩ ista arber
archis : s fuerunt ibi rami aridi. quł¬

Expanded text:
lacra Gentium argentum et aurum, opus manuum hominum: os habent, et non loquentur; oculos habent et non videbunt . Nobis autem Deus noster oculos videntes fecit. Nec in eo tamen nos deos fecit, quia videntes oculos nobis fecit; nam fecit hoc et pecoribus: sed ideo nos deos fecit, quia interiores oculos nostros illuminavit. Ergo sit laus illi, confessio illi, sit ecesserunt omnia sacramenta Salvatorem nostrum promittentia; plebs ubi institutum est templum, unctio, sacerdos ad figuram, ut cum omnes ipsae umbrae praeterirent, ipsa lux adveniret: erat ergo ista plebs Dei; ad eam Prophetae missi in illa nati qui missi; ei tradita et credita eloquia Dei. Quid ergo? totum illud damnatum est? Absit. Arbor olivae ipsa dicta est Apostolo, coepit enim ista arbor a Patriarchis: sed fuerunt ibi rami aridi, qu
Abbreviated transcription (Latin):
carissimi ne suꝑbiret oleaster inse
litats meriisti inseri in bonam oliã. gũ esses
oleast̾: sic isti correcti ficilius suȩ oliue natu¬
raliter inserentur. Hoo de illis apłis. G̃ ipsa ẽ.
arbor. & si aliqui ex ramis fracti sunt: ñ om̃s.
am si omnes rami frangerent᷑. unde pecrus:
paulis apłs qui loquebatur. & suo fructu oli¬
nam cestabatur: Nonne isti omnes inde:
gentiũ linguis locuti sunt. tanta auiditate
dũ laudis. & suȩ accusationis conuersi sunt: ut
qui pͥmo sanguinem dñi fuderunt seuientes.
bibere discerent iam credentes: Sic aut̾ omma
illa conuersa sunt milia hominũ: ut ressuas
uenderent. & p̃cia rerũ suarũ ante pedes apł̃oꝵ

Expanded text:
arissimi, ne superbiret oleaster inserlitate, meruisti inseri in olivam, cum esses oleaster; sic isti correcti facilius suae olivae naturaliter inserantur: hoc de illis Apostolus. Ergo ipsa est arbor; etsi aliqui ex ramis fracti sunt, non omnes. Nam si omnes rami frangerentur, unde Petrus?Paulus apostolus qui loquebatur, et suo fructu olivam testabatur? Nonne isti omnes inde? gentium linguis locuti sunt, tanta aviditate Dei laudis et suae accusationis conversi sunt, ut qui primo sanguinem Domini fuderunt saevientes, bibere discerent jam credentes? Sic autem omnia illa conversa sunt millia hominum, ut res suas venderent, et pretia rerum suarum ante pedes Ap
Abbreviated transcription (Latin):
demonib. habet deus sacerdotes. Sacrificiũ exhi¬
buer̃ gentes demonib. habet ds̃ sacrificium.
t enĩ illi demones uolentes uideri dii. ñ sͥ ista ex-¬
igerent ut fallerent: nisi quia sciunt ea deberi
dõ uero. Hoc enim mos ẽ. deberi dõ uero: qͦd dͥ
exigit falsus ds̃. Gͣ uerũ templũ dĩ agnoscimus.
nimus in ara sacrificiũ: qͣndo dm̃ laudamus. Do¬
cet enĩ nos psalmus dicens. Sacrificium laudis
honorificauit me. & ibi uia ẽ. ubi ostendam illi
salutare dĩ. At uͦ sac̾dotem si requiras: supͣ ꝯx

Expanded text:
 exhibuerunt gentes daemonibus; habet Deus sacrificium. Etenim illi daemones volentes videri dii, non sibi ista exigerent ut fallerent, nisi quia sciunt ea deberi vero Deo. Hoc enim mos est deberi vero Deo, quod sibi exigit falsus deus. Ergo verum templum Dei agnoscimus. nimus in ara sacrificium, quando Deum laudamus; docet enim nos psalmus, dicens: «Sacrificium laudis glorificabit me, et ibi via est, ubi ostendam illi salutare Dei» . At vero sacerdotem s
Abbreviated transcription (Latin):
ds magnus ẽ. dñs: & rex magnus suꝑ omna
dõs. Hic accipe homines dõs. Non enĩ rex adñ
suꝑ demonia. & hic habemus scripture testi¬
monium. Ds̃ stetit inss nagoga deoꝵ. inni¬
dio aut̾ deos discernit. Deos dic̃ particip.¬
tione non natura. grã qua uoluit facere &s
Quantus dĩ ẽ. qui facit deos: Aut qualess
sunt qͦs facit homo: Qͣm ille magnus aͥdi
faciendo : tam isti nichil qui ab homine f̾r.¬
ti sunt. Ds̃ uerus facit dõs credentes insẽpͥ
dedit potestatem filios dĩ fieri. & ido ipse u

Expanded text:
s magnus est Dominus, et rex magnus super omnes deos.» Hic accipe homines «deos:» non enim rex Dominus super daemonia. Et hinc habemus Scripturae testimonium: «Deus stetit in synagoga deorum; in medio autem deos discernere» . «Deos» dixit participatione, non natura; gratia, qua voluit facere deos. Quantus Deus est qui facit deos? Aut quales dii sunt quos facit homo? Quam ille magnus deos faciendo, tam isti nihil qui ab homine facti sunt. Deus verus facit deos credentes in se, quibus dedit potestatem filios Dei fieri . Et ideo ipse verus
Abbreviated transcription (Latin):
in spe sumus ñ in re. S ne in spe deficamꝰ.
adest ꝓmissor erigens nos. & temꝑans ma-¬
la ipsa quȩ patimur. Non enĩ frustra dic¬
tum ẽ. fidelis ds qui ñ sinit uos temptari
supͣ qͣm potestis ferre. s faciet cũ cẽptatione
etiã exitum ut possitis sustinere. Sic mittet
in fornacẽ tribulationis: ut coquat᷑ uas. ñ ut
Uide quomͦ corrigit᷑ iam psalmus. & tũ cũ
psalmo corrigere. Ido enim uoces tuas ha¬
bebat psalmus. Quȩ sunt uoces: Usq qͦ pec-¬
catores dñẽ. usq qͦ peccatores głabunt᷑ : Psal¬
mus uoces cuas habebat. mͦ gͦ tii habeto uo

Expanded text:
in spe sumus, nondum in re. Sed ne in spe deficiamus, in spe sumus, nondum in re. Sed ne in spe deficiamus, adest promissor erigens nos, et temperans ipsa mala quae patimur. Non enim frustra dictum est, «Fidelis Deus, qui non sinet vos tentari supra quam potestis ferre; sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere.» , sic mittat in fornacem tribulationis, ut coquatur vas, non uVide quomodo jam corrigitur Psalmus, et tu cum Psalmo corrigere: ideo enim voces tuas habebat Psalmus. Quae sunt voces? «Usquequo peccatores, Domine, usquequo peccatores gloriabuntur?» Psalmus voces tuas hab
Abbreviated transcription (Latin):
flagellatur bonus. & de seruo emendat᷑ filiꝰ.
ita fingitur dolor inp̃cepto. Qđ illos posse
ds ꝑmittit. hoc faciunt mali homines. qͥb
in animã iusti. Qͣre captabunt. Qͥa ue¬
rum crunen ñ inueniunt. qđ obiciant.
Qͥ d enĩ captauerunt indnõ Concinnauer̃
falsa crimina. quia uera inuenire ñ pocu¬
erunt. E sanguinẽ innocentẽ condepna¬
si non ꝑiclitareris. S ido ꝑiclitatus es: ut qͦre¬
res quia ille fingit dolorem in p̃cepto. facit
mͥ de malicia maloꝵ tribulationem. Punctꝰ
tribulatione &pi quȩrere refugium. qđ in
illa felicitate seculari: desieram quęrere. Qͥs
enim facile recordat᷑ dm̃. qui semꝑ felix est.
& spe p̃senti gaudet : Recedat spes scłi. & ac¬
cedat spes dĩ: ut possit dicere & factus ẽ. mͥ
dñs in refugium. Adhoc doleam: ut fiat mͥ
dñs in refugium. & as̃ m̃s in auxilium spei
mee. mͦ enĩ dñs spes. Qindiu enĩ hic sumus.

Expanded text:
flagellatur bonus, et de servo emendatur filius: flagellatur bonus, et de servo emendatur filius: ita fingitur dolor in praecepto. Quod illos posse Deus permittit, hoc faciunt mali homines, quibuin animam justi.» Quare captabunt? Quia verum crimen non inveniunt quod objiciant. Quid enim captaverunt in Domino? Concinnaverunt falsa crimina , quia vera invenire non potuerunt. «Et sanguinem innocentem condemnasi non periclitareris: sed ideo periclitatus es, ut quaereres; quia ille fingit dolorem in praecepto. Facit mihi de malitia malorum, tribulationem; punctus tribulatione coepi quaerere refugium quod in illa felicitate saeculari desieram quaerere. Quis enim facile recordatur Deum, qui semper felix est, et spe praesenti gaudet? Recedat spes saeculi, et accedat spes Dei; ut possis dicere, «Et factus est mihi Dominus in refugium:» ad hoc doleam, ut fiat mihi Dominus in refugium. «Et Deus meus in auxilium spei meae.» Modo enim Dominus spes quamdiu enim hic sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
corde tuo. Surgente fide : iam agnoscis ubisis.
& si forte cemptant fluctus concupiscentiȩ: in¬
tueris quid ꝓmisit ds. & dulcedo ꝓ missoꝵ:
facit ce contẽptorẽ dulcedinũ scłi. Et si forte
multȩ urgent minȩ potentium maloꝵ. et ipse
te erpellunt de iusticia: attendis qđ minat᷑
dͥs. ite in ignem ȩt̾nũ: qui ꝑatus ẽ. diabolo et
angłis eiꝰ. & non dimittis iusticiam. Times gͦ
ignẽ semꝑtt̾nũ. contempnis dolores temporales.
& ꝓ eo qd ꝓmisit ds̃: contẽpnis temporalem
felicitatem. ꝓmisit requiem. patere molesti¬
am. Minat᷑ ignem ęt̾num. contempne do¬
lores temporales. et euigilante xp̃o. tran¬
quilletur cor cuum. ut ad portũ quoq ꝑ¬
uenias. Non enĩ ñ p̃pararat portũ : qui pa¬
rauit nauem. Nunquid adheret tͥ sedes
iniquitatis. qͥ fingis dolorem in p̃cepto
De hominib malis exercet nos. & de illoꝵ
insecutionib nos erudit. De malicia mali:

Expanded text:
corde tuo; surgente fide, jam agnoscis ubi sis: corde tuo; surgente fide, jam agnoscis ubi sis: et si forte tentant fluctus concupiscentiae, intueris quid promisit Deus; et dulcedo promissorum faciet te contemptorem dulcedinum saeculi: et si forte multae urgent minae potentium malorum, et ipsae te expellunt de justitia; attendis quod minatur Deus, «Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus» , et non dimittis justitiamempiternum, contemnis dolores temporales; et pro eo quod promisit Deus, contemnis temporalem felicitatem. Promisit requiem; patere molestiam: minatur ignem aeternum; contemne dolores temporales: et evigilante Christo tranquilletur cor tuum, ut ad portum quoque pervenias. Non enim non praepararet portum, qui paravit navem. «Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui fingis dolorem in praecepto?» De hominibus malis exercet nos, et de illorum insecutionibus nos erudit. De malitia mali
Abbreviated transcription (Latin):
iuscerent᷑ te. uerũ bonũ suum: Bonus ẽ. as̃.
felicitatib scłi: obliuisceremur eũ. S ubt
angores molestiarũ faciunt fluctus animȩ :¬
qdel illa que ibi dormiebat excitet᷑. dram e¬
quillum enĩ erat. q̃ncdo dormiuit xpcͣ..
inmari. Illo dormiente: tempestas orta ẽ. et ce¬
perunt ꝑiclitari. Ergo in corde xp̃iano. & tͣn¬
quillitas erit & pax: s qͣm diu uigilat fides
nr̃a. Si aut̃ dormit fides nr̃a: ꝑiclitaoͣ. Hoc
enim significat dormiens xp̃c. qͥa qͥdam obli¬
uscunt᷑ fidẽ suã. & ꝑiclitant᷑. S qͦmͦ illa na¬
uis cũ fluctuaret excitatus ẽ. xp̃c a fluctuantibꝰ¬
ille. imꝑauit cempestatib. imꝑauit fluctib.
cessauit ꝑiculum. facta c̃. tͣnquillitas: sic & te
cũ conturbant concupiscentię malȩ. ꝑsua¬
siones mali̧. fluctus sunt. tͣnquillabuntur.
Iam desꝑas. & putas te non ꝑtinere addo¬
minũ. E uigilet fides tua. excita xpm̃ in

Expanded text:
viscerentur te verum bonum suum? Bonus est Deus:viscerentur te verum bonum suum? Bonus est Deus:felicitatibus saeculi, oblivisceremur eum. 25. Sed ubi angores molestiarum faciunt fluctus animae, fides illa quae ibi dormiebat, excitetur. Tranquillum enim erat, quando dormivit Christus in mari: illo dormiente tempestas orta est, et coeperunt periclitari. Ergo in corde christiano et tranquillitas erit, et pax; sed quamdiu vigilat fides nostra: si autem dormit fides nostra, periclitamur. Hoc enim significat dormiens Christus, quia quidam obliviscuntur fidem suam, et periclitantur. Sed quomodo illa navis cum fluctuaret, excitatus est Christus a fluctuantibuille, imperavit tempestatibus, imperavit fluctibus, cessavit periculum, facta est tranquillitas : sic et te cum turbant concupiscentiae malae, persuasiones malae, fluctus sunt, tranquillabuntur. Jam desperas, et putas te non pertinere ad Dominum: evigilet fides tua, excita Christum in
Abbreviated transcription (Latin):
de in lege eiꝰ. ad ipsa gaudia ꝑtinet: qđ loqͥm᷑.
& quod auditis. Quantȩ gͦ sunt istę consolati.¬
ones: in tantis laborib: Uerum ẽ. gͦ. qđ dixit
tribulationis nr̃ȩ : iuxta incredibilem modum:¬
ȩt̾num głȩ pondus oꝑatur in nob̃. Eoce qͣntũ
p̃cium damus. qͦdam mͦ unam siliqͣm: ad acci¬
piendos thesauros sempit̾nos. Siliqͣm laboris
Tristis es ad cempiis. noli desꝑare. Non ce cor¬
rumpat felicitas: & ñ frangit aduersitas. Ne
forte dicas in animo tuo. Non potest fieri. ut
deus admittat ad se iniqͦs: qui uistos ipsos
emendat ut saluet. qui idõ emendat ut eru¬
diat. Si uistus uix saluus fiet. peccator & imn¬
pius ubi parebunt: Nunquid adheret tͥ se¬
des imquitatis Id est nunquid adheret tͥ e
des impioꝵ. qui fingis dolorem inp̃cepto. qͥ
E istos filios sic uoluisti ȩxercere & erudire.
sic uoluisti eis dare p̃cepta. ut ñ eẽnt sine
tinore. ne amarent aliquid aluid. & obli¬

Expanded text:
de in lege ejus. Ad ipsa gaudia pertinet quod loquimur, de in lege ejus. Ad ipsa gaudia pertinet quod loquimur, et quod auditis. Quantae ergo sunt istae consolationes in tantis laboribus? Verum est ergo quod dixit tribulationis naeternum gloriae pondus operatur nobis.» Ecce quantum pretium damus, quodam modo unam siliquam ad accipiendos thesauros sempiternos: siliquam laboris tristis es ad tempus; noli desperare. Non te corrumpat felicitas, et non frangat adversitas: ne forte dicas in animo tuo, Non potest fieri, ut Deus admittat ad se iniquos, qui justos ipsos emendat, ut salvet; qui ideo emendat, ut erudiat. «Si Justus vix salvis» «fiet; peccator et impius ubi parebunt? Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis?» id est, Numquid adhaeret tibi sedes impiorum; «qui fingis dolorem in praecepto,» qui et istos filios sic voluisti exercere et erudire, sic voluisti eis praecepta dare, ut non essent sine timore, ne amarent aliquid aliud, et obli
Abbreviated transcription (Latin):
S si semꝑ laborares: numqͣm ad reqͥem pd¬
res. gͦ ut aliquando ꝑuenias. ad ia qͦocal¬
ñ inȩt̾num laborandum ẽ. Non quia s
ualec tanti. s ut possideatur qđ embꝰ
na ẽ. quidem emi labore ꝑpetuo: s
ci na. Decies centena milia annoꝵ in labore
quid ualent: Decies centena milia annoꝵ. ha¬
bent finem. Qđ tͥ dabo dic̃ ds cuis: ñ habebit
finem. Qualis miscdia dĩ: Nec dic̃ decies cente¬
na milia annoꝵ labora. ñ dic̃ uel mille annoᷤᷤ
labora. non dicit quingentos labora. Cum
uiuis labora in paucis annis. Inde iã requies
erti. & finem ñ habebit. Et adhiic audi con-¬
sequentia. Dñẽ. scd̾m multitudinem doloꝵ
meoꝵ in corde meo. consolationes tue iocun¬
dauerunt animã meã. & paucos annos la-¬
boras. & in ipsis laborib: non deest consolatio.
Non desunt gaudia cotidiana. s noli gaudere
in scło. Gaude in xp̃o. gaude in uerbo eius. gau¬

Expanded text:
Sed si semper laborares, nunquam ad requiem peSed si semper laborares, nunquam ad requiem pervenires. Ergo ut aliquando pervenias ad id quon aeternum laborandum est: non quia non valet tanti, sed ut possideatur quod emitur. Digna est quidem emi labore perpetuo; terna. Decies centena millia annorum in labore quid valent? Decies centena millia annorum habent finem: Quod tibi dabo, dicit Deus, non habebit finem. Qualis misericordia Dei? Nec dicit, Decies centena millia annorum labora; non dicit, vel mille annos labora; non dicit, quingentos annos labora: cum vivis labora, in paucis annis: inde jam requies erit, et finem non habebit. Et adhuc audi consequentia: «Domine, secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, exhortationes tuae jucundaverunt animam meam.» Et paucos annos laboras, et in ipsis laboribus non deest consolatio, non desunt gaudia quotidiana. Sed noli gaudere in saeculo: gaude in Christo, gaude in verbo ejus, gau
Abbreviated transcription (Latin):
solũ dicere: s quęreres qͣntũ aurum. Nã solidꝰ
aurum ẽ. & semuntia. & libra. & tale aliqͥd
Ido dixit p̃cium ne laborares quęrere. Qͣmdu
quere tui. quantũ laborandũ sit. Nuncdũ dĩ
tͥ. qͣntus futurus sit labor iste. uel quantũ labo¬
ris de ce exigat᷑. Illud tͥ dic̃ dĩ. Ego ostiena
quanta sit illa requies. tu iudica qͣnto labu
emenda sit. Dicat gͦ ds̃: quanta futura sit pi
Sine fine erit requies ista. sine fine erit ci¬
dium hoc. sine fine erit leticia ista. sine
erit incorruptio. Uitam ȩt̾nam habebis. tilp
quȩ non habet finem. Quanto labore digna
est requies. quȩ ñ habet finẽ : Si uerum us
cõꝑare. & uerũ iudicare: eterna requies etn
labore recte emit᷑. Uerum hoc ẽ. s noli cini¬
re. misericois ẽ. As̃. Si enĩ hab eres ȩt̾num li¬
borẽ : nunqͣm ꝑuenires ad ȩt̃nam requiem:
Semꝑ laborans. quando ꝑuenturus eras adils
qd digne quidem potest emi sempit̾no lauli

Expanded text:
re, sed quaereres quantum aurum. Nam et solidus aurum est, et semiuncia, et libra, et tale aliquid. Ideo dixit pretium, ne laborares quaerere quamdiuquaere tu quantum laborandum sit. Nondum dicitur tibi quantus futurus sit labor iste, vel quantum laboris de te exigatur: illud tibi dicit Deus, Ego ostendo quanta sit illa requies; tu judica quanto labore emenda sit. Dicat ergo Deus quanta futura sit ipsa equies sempiterna: sine fine erit requies ista, sine fine erit gaudium hoc, sine fine erit laetitia ista, sine fine erit incorruptio; vitam aeternam habebis; requiem quae non habet finem. Quanto labore digna est requies quae non habet finem? Si verum vis comparare, et verum judicare, aeterna requies aeterno labore recte emitur. Verum hoc est: sed noli timere, misericors est Deus. Si enim haberes aeternum laborem, nunquam pervenires ad aeternam quietem. Semper laborans quando perventurus eras ad illud quod digne quidem potest emi sempiterno labor
Abbreviated transcription (Latin):
quid illi cauri pingues. ñ circũdederunt n
Nunquid ñ ille leo rugiens fremuit sup
& intrans in corda seuientium exclamaui
cifige. crucifige. quasi ille isto fremitu cͥ
mum. locus ipse siluosus est. Unde dies
ẽ. hest̾no die. inuenimus eam in camps
ue. Domum enĩ ipsam q̃rebat cũ dicis

Expanded text:
quid illi tauri pingues non circumdederunt eum? numquid non leo ille rugiens fremuit super illum , et intrans in corda saevientium exclamavit, «Crucifige, crucifige» ; quasi ille isto fremitu termum, locus ipse silvosus est, unde dictum est hesterno die, «Invenimus eam in campis silvae». Domum enim ipsam quaerebat
Abbreviated transcription (Latin):
his omnib iubilemus ei. Qm̃ ipsius ẽ. mare et ip¬
se fecit illud. & aridã t̾rã manꝰ eiꝰ finrerunt:
iubilemus illi. S hȩc omnia quid s uelint. si
congruent᷑ discutiant᷑: cempꝰ ñ forte sufficit.
S rursus si penitus neglegant᷑. debitores rema.¬
nebimus. Breuit᷑ itaq ꝓ tempore. qͣntum ꝑstringere
pocuerimꝰ accipite. quia & pauca semina uberri-¬
mã messem referunt: si sit t̾ra fructifera. Pmũ¬

Expanded text:
nibus jubilemus illi. «Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud, et aridam terram manus ejus finxerunt:» jubilemus illi. Sed haec omnia quid sibi velint, si congruenter discutiantur, tempus forte non sufficit: sed rursus si penitus negligantur, debitores remanebimus. Breviter itaque pro tempore, quantum perstringere potuerimus, accipite; quia et pauca semina uberrimam messem referunt, si sit terra fructifera.
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qui se ipsum tradidit ꝓ nob̃. oblationemt
hostiam dõ in odorem suauitatis. E iterum.
mur uidam: decuiꝰ facto nob̃ tantum benef.¬
cium p̃stitit deus. et recte dicimus. Reda̾t
s ꝓ argento quo uendidit eum: qͣmuis tratrao
redemptio. Sic et illi qui martires ꝑ secutis.
ꝑsequendo in t̾ra in cȩlum mittebant. et saci¬
tes quidem p̃senti uitȩ dampnũ inferebant.
nescientes aut̃ fucurȩ uitȩ. sucrũ conferebat
Quicunq tam̃ ꝑ seuerauerunt inodio iniuisti
& scđm malitiam eoꝵ disꝑdidit eos. Sic en
malis obest. bonitas iustoꝵ: sic bonis ꝓdl
iniquitas impioꝵ. Nam & dñs dic̃. Egl
ni ut qui ñ uident uideant. & qͥ uidems¬

Expanded text:
ui se ipsum tradidit pro nobis oblationem, et hostiam Deo in odorem suavitatis; et iterum: mur Judam, de cujus facto tantum beneficium praestitit Deus, et recte dicimus: Reddidi argento quo vendidit eum: quamvis traditio redemptio. Sic et illi qui martyres persecuti sunt, persequendo in terra, in coelum mittebant; et scientes quidem praesentis vitae damnum inferebant, nescientes autem futurae vitae lucrum conferebant: quicumque tamen perseveraverunt in odio injusto m malitiam eorum disperdet eos. Sicut enim malis obest bonitas justorum, sic bonis prodest iniquitas impiorum. Nam et Dominus dicit, «Ego veni, ut qui non vident videant, et qui vide
Abbreviated transcription (Latin):
phariseus. & dic̃ quare. Quia omnis qui se
eraltat bumiliabit᷑. & omnis qui se humiliat
exaltabitur. fr̃s mei uł hinc solũ ñ discimus
quia humilitatem nos docuit xp̃c. qͥa ds̃ factꝰ
unde nob insultant. Qualem dm̃ colitis qͥ
natus ẽ . Qlem dm̃ colitis. qͥ crucifixus. ẽ.s
Humilitas xp̃i: suꝑbis displicet. T aut̃ xp̃iano.

Expanded text:
Pharisaeus.» Et dicit quare: «Quia omnis qui se Pharisaeus.» Et dicit quare: «Quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et omnis qui se humiliat, exaltabitur» . Fratres mei, vel hinc solum nos discimus quia humilitatem nos docuit Christus, quia Deus unde nobis insultant: Qualem Deum colitis qui natus est? qualem Deum colitis qui crucifixus est? Humilitas Christi superbis displicet:
Abbreviated transcription (Latin):
illum illuminauit. G iste iam ꝑfectus est:
q̃ adhus Ocest illi aliquid. Quid illi deest: Ut
ñ suꝑbiat suꝑ eos. qͥ necdum sic uiuunt. qͦmͦ
ipse uiuit. Qui talis fuerit securus sit. ñ illi
naait᷑ retributio. de qͣ dictum ẽ: redde recri¬
butionem suꝑbis. Non ẽ. int̾ illos qͥb fodit᷑
fouea. Nam uidete illum qͥ dicebat grãs tͥ
age. quia ñ sum sic̃ cet̾i homines. iniusti. rap¬
cores. adulteri. sic̃ & publicanus iste. Qͣ ntũ se
ertollit cum dic̃. qͥa ñ sũ sic̃ & publicanꝰ iste.
lle aut̾ elisa facie ꝑcutiebat pectus suũ dicenᷤ.
Ds ꝓpicius esto mͥ peccatori. Ille suꝑbus erat
in bonis factis. ille humilis in malis factis. Ui¬
deti fr̃s. Placuit dõ magis humilitas in ma¬
lis factis: qͣm suꝑbia in bonis factis. Sic odit
ds suꝑbos. & iđo sic concludit. Am̃ dico uob̃.
descendit iustificatiis publicanus: magis quã

Expanded text:
illum illuminavit. Ergo iste jam perfectus est? illum illuminavit. Ergo iste jam perfectus est? Non; adhuc deest illi aliquid. Quid illi deest? Ut non superbiat super eos qui necdum sic vivunt, quomodo ipse vivit. Qui talis fuerit, securus sit; non illi redditur retributio de qua dictum est, «Redde retributionem superbis:» non est inter illos quibus foditur fovea. Nam videte illum qui dicebat, «Gratias tibi ago, quia non sum sicut caeteri homines, injusti, raptores, adulteri, sicut et Publicamus iste:» quantum se extulit, cum dicit, «Quia non sum sicut et Publicanus iste?» Ille autem elisa facie, percutiebat pectus suum, dicens: «Deus, propitius esto mihi peccatori.» Ille superbus erat in bonis factis, ille humilis in malis factis. Videte, fratres, placuit Deo magis humilitas in malis factis, quam superbia in bonis factis: sic odit Deus superbos. Et ideo sic conclusit: «Amen dico vobis, descendit justificatus Publicanus magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ peccatori. S quia non suꝑbus erat. dsat
reddet retributionem suꝑbis: non illi s alb
fodit᷑ fouea. donec redet retributionẽ supis
Gͤ qđ ait donec fodiatur pecratori fouca ipiꝰ
intellige. Quis ẽ. suꝑbus: Qui confesira
peccatoꝵ non agit pͥenitentiam. ut sarn
ꝑ humilitatem possit. Quis ẽ. suꝑbus: Au
illa ipsa pauca quȩ uidet᷑ habere bondi
uult arrogare. & derogat miscđiȩ dĩ. ba
fecit. insultat tam̃ his qui illa nonfans
quȩ faciebat: gras dẽ agebat. Sentielut q s
bene se facere. & ab illo se facere LIna g ua
ꝓbatus ẽ: Quia insułtabat publiama i
ꝑficiamini actendite. Primo p̃cedet debe
siue uiriun. siue feminam. confesio pdca¬
toꝵ. salubris pęnitentia. quȩ ualeat addit¬
rigendum bominem. ñ ad irridendum dũ
Cum aut̾ post penitentiam bene unere q
ficit. s illi agat grãs. cuius gr̃a factum ẽ. ut
bene uiueret. quia illȩ illum uocauit. ille

Expanded text:
 peccatori:» sed quia non superbus erat, Deus autem reddet retributionem superbis; non illi, sed talibus foditur fovea, donec reddat retributionem superbis. Ergo quod ait, «Donec fodiatur peccatori fovea,» superbos intellige. Quis est superbus? Qui non confessione peccatorum agit poenitentiam, ut sanari per humilitatem possit. Quis est superbus? Qui illa ipsa pauca quae videtur habere bona, sibi vult arrogare, et derogat misericordiae Deifacit, insultat tamen eis qui illa non faciunt, quae faciebat, gratias Deo agebat: sentiebat ergo et bene se facere, et ab illo se facere. Unde ergo improbatus est? Quia insultabat Publicano. Ut perficiamini attendite. Primo praecedere debet, sive virum, sive feminam confessio peccatorum, salubris poenitentia quae valeat ad corrigendum hominem, non ad irridendum Deum: cum autem post poenitentiam bene vivere cofacit, sed illi agat gratias, cujus gratia factum est ut bene viveret; quia ille illum vocavit, ille
Abbreviated transcription (Latin):
oculos fecerat. Gͣ qđ dixit. nunquid tͥ ad¬
heret sedes mniquitatis. qui fingis dolorem
in p̃cepto: sic dicamus. Nunquid adberet
tͥ sedes iniquitatis. qui foimas dolorẽ inp̃¬
cepto: foimas inquit dolorem in p̃cepto. id
ẽ. de dolore p̃ceptũ nob̾ facis. ut ipse dolor
p̃ceptum nob̃ sit. Qͦmͦ nobis dolor ẽ. p̃ceptũ:
Quando te flagellat qui ꝓ te mortiuis est. et
non tͥ ꝓmittit beatitudinem in ista uita.
& falłe non potest. & hic ñ dat qͦd quȩris.
Quid dabit. ubi dabit. quantũ dabit qui
hic non dat. qui hic erudit. qui fingit
dolorem in p̃cepto: Labor ẽ. hic tuus. et re¬
quies tͥ ꝓmittit᷑. Actendis ce hic laborẽ
habere. s attende qͣlẽ ille reqͥem pollicetur.
Nunquid cogitare poteris: Si illam posses
cogitare. uideres ce nichil laborare ad com.¬
pensationẽ. Audi eum qui illuad exparte
cernebat. qui dixit: nunc scio exparte. qͦd ait
apłs. Ecenim qđ est. ad p̃sens temporale. et

Expanded text:
ominem fecerat . Ergo quod dixit, «Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui fingis dolorem in praecepto?» sic dicamus, Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui formas dolorem in praecepto? Formas, inquit, dolorem in praecepto, id est, de dolore praeceptum nobis facis, ut ipse dolor praeceptum sit nobis. Quomodo nobis dolor est praeceptum? Quando te flagellat qui pro te mortuus est, et non tibi promittit beatitudinem in ista vita, et fallere non potest, et hic non dat quod quaeris. Quid dabit? ubi dabit? quantum dabit, qui hic non dat, qui hic erudit, qui fingit dolorem in praecepto? Labor est hic tuus, et requies tibi promittitur. Attendis te habere hic laborem; sed attende qualem ille requiem pollicetur. Numquid cogitare, potes? Si illam posses cogitare, videres te nihil laborare ad compensationem. Audi eum qui illud ex parte cernebat, qui dixit, «Nunc scio ex parte» : quid ait Apostolus? «Etenim quod est ad praesens temporale et
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus uincitur. hinc uictoriȩ corona ꝑciptꝰ
Ecce quanta nobis p̃stat deus de malis hominib
p̃stat. de ipso immanissimo scelere iudȩ cracdito.¬
ris. Iudas quippe tradidit ad passionemfiliũ qͥ.
& ꝑpassionẽ filii dĩ. omnes gentes redep̃cȩ suit
ad salutem. Hec cam̃ ꝓ salute gentium merces
reddita ẽ. iudȩ. s ꝓ eius malitia debitum suppl¬
cium retributum ẽ. Nam si traditioxpi. & ñ
tradentis animus considandus est: hoc fecit
qͦd fecit ds pat̾. de quo scriptum ẽ. quia filio
ꝓprio non peꝑcit. s ꝓ nob̾ omnib tͣcudit eum.¬

Expanded text:
 hinc victoriae corona percipitur. Ecce quanta nobis Deus praestat de malis hominibus: uanta nobis praestitit de ipso immanissimo scelere Judae traditoris. Judas quippe tradidit ad passionem Filium Dei, et per passionem Filii Dei omnes gentes redemptae sunt ad salutem: nec tamen pro salute gentium merces reddita est Judae, sed pro ejus malitia debitum supplicium retributum est. Nam si traditio Christi, et non tradentis animus considerandus est, hoc fecit Judas quod fecit Deus Pater, de quo scriptum est, quia «Filio proprio non pepercit, s
Abbreviated transcription (Latin):
illos. Non uacat qđ ait scdm maliciam eoꝵ.
mͥ de illis p̾statur. et tam̃ malicia eoꝵ dr. ñ
beneficium eoꝵ. Certe enim de malis ȩxercet
nos. flagellat nos. Ad qͣm rẽ flagellat: btiq
ad regnum cȩloꝵ. Fagellat enĩ omnẽ filiũ
qͦm recipit. & quis ẽ. filiuscui ñ det disci-¬
plinam pater eius : Qđ cum facit ds̃: adhe-¬
reditatem sempit̾nam nos erudit. & hoc no-
b p̃stat: sepe de malis hominib. in quib exer-
cet & ꝑficit dilectionem nram. qͣm uult ex-¬
tendi usq adinimicos. Neq enĩ ẽ. ꝑfecta
dilectio xp̃iam: nͥ cum implet qđ xp̃c p̃cepit.¬

Expanded text:
 Non vacat quod ait, «secundum malitiam eorum.» Mihi de illis praestatur; et tamen malitia eorum dicitur, non beneficia eorum. Certe enim de malis exercet nos, flagellat nos. Ad quam rem flagellat? Utique ad regnum coelorum. «Flagellat» enim «omnem filium quem recipit: et quis est filius cui non det disciplinam pater ejus» ? Quod cum facit Deus, ad haereditatem sempiternam nos erudit; et hoc nobis praestat saepe de malis hominibus, in quibus exercet et perficit dilectionem nostram, quam vult extendi usque ad inimicos. Neque enim est perfecta dilectio christiani, nisi cum implet quod Chri
Abbreviated transcription (Latin):
fuixit oculũ mendacium ẽ: S intelligitur
plasmauit oculum. fecit ocłm. Nonne figulus
ẽ. cum fragiles infirmos. & t̾renos facit: Audi
apłm dicentẽ. Habemus thesaurũ istum in ua-¬
sis fictilib. S forte alius fecit nob̾ hȩc uasa.
psum audi dicentẽ. O homo tii qͥs es qui res¬
pondeas dõ: Nunquid dic̃ ficmentũ ei qui se
finxit. quare sic me fecisti: An ñ hab et potes¬
tatem figulus luti exeadem massa facere ali¬
ud uas in honorem. aliud in contumeliam:

Expanded text:
«finxit oculum,» mendacium est? Sed intelligitur, «finxit oculum,» mendacium est? Sed intelligitur, Plasmavit oculum, fecit oculum. Nonne figulus est, cum fragiles, infirmos, et terrenos facit? Audi Apostolum dicentem: «Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus» . Sed forte alius nobis fecit haec vasa? Ipsum audi dicentem: «O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum ei qui se finxit, Quare sic me fecisti? Annon habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere aliud vas in honorem,
Abbreviated transcription (Latin):
medicamenta. Nunquid adheret tͥ sedes iniqͥ¬
tatis. qui fingis dolorem in p̃cepto: Hoc dixit.
Nemo sedet tecum iniquuis. nec tu sedem iniqͥta¬
tis habebis. & unde hoc intelligit: reddit
tatis: quia nec nob̃ peꝑcisti. Habes hoc in epła
apłi petri. & ad boc testimonium posuit de scrip¬
sꝑare serui nequissimi: Idõq add̾ictit. Si aut̃
initium a nobis. quis finis eoꝵ qui ñ credunt
dĩ euangłio Deinde adiungit illud cestimo
nium. & si iustus uix saluabit᷑. peccator et
impius ubi parebant: Q motto gͦ erunt cecũ
iniqui. quando nec tuis fidelib parcis. ut
exerceas et erudias eos. S quia ꝓpt̾ hoc ñ
parcit ut erucuiat: ideo dixit. Qui fingis dͥo¬
lorem in p̃cepto. fingis enĩ ẽ. facis. formas. płas¬
mas. unde & siguli dicunt᷑. & uas fictile dicit᷑.
ñ ficmentum illud qđ mendaciũ ẽ. s qđ format᷑
ut sit. & habeat aliqͣm formam. Sic̃ iam dudũ
dixit. qui finxit oculum ñ uidebit. Nunqͥd

Expanded text:
ers. 20. Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui fingis dolorem in praecepto?» Hoc dixit, Nemo sedet tecum iniquus, nec tu sedem iniquitatis habebis. Et unde hoc intelligat, reddit itatis, quia nec nobis pepercisti. Habes hoc in Epistola apostoli Petri, et ad hoc testimonium posuit de Scripsperare servi nequissimi? Ideoque addidit: «Si autem initium a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dei Evangelio?» Deinde adjunginium: «Et si justus vix salvabitur, peccator et impius ubi parebunt» ? Quomodo ergo erunt tecum iniqui, quando nec tuis fidelibus parcis, ut exerceas et erudias eos? Sed quia propter hoc non parcit, ut erudiat; ideo dixit, «Qui fingis dolorem in praecepto. Fingis» enim est, Facis formas, plasmas; unde et figuli dicuntur, et vas fictile dicitur: non fictum illud quod mendacium est; sed quod formatur ut sit, et habeat aliquam formam, sicut jamdudum dixit, «Qui finxit oculum, non videbit?» Numquid,
Abbreviated transcription (Latin):
& ligaturas adhibes. quare ñ spectas qͦmadm¬
dum & alii. quare ñ mathematicos & aruspi¬
ces consulis sic̃ & alii. & tu signas te & dicis.
xpĩanus sum. ut repellas istos nescio quosis
adu̾sarius p̃mit. urget. qđ peiꝰ ẽ. exemplo
tribulat᷑ anima xp̃iana. uincere tamenbl-¬
bet. S nunquid de sc: Ideo uide qͥd dat
Respondet enim. Quid mͥ ꝓdest quia nͥn
facio remedia. & lucror paucos dies: Exeolm
de isto scło. & uado ad dnm̃ meum. & inta
me in ignem. Quia p̃posui paucos dies ut u
curȩ : mittet ine in gehennas. Quas gebenasꝰ
Et̾ni iudicii dĩ. Uere nisi putas quia ds̃ cura
qͦmͦ uiuant bomines. & hoc forte ñ in placea
tͥ dic̃ amicus. s in domo uxor. aut foite ma¬
ritus uxori fideli. bonȩ & scẽ. dcceptor ipsus.
Si mulier marito: eua ẽ. illi. Si uir uxori di¬
bolus ẽ. illi. Auc ipsa tͥ eua ẽ: aut tu illi
serpens es. Aliquando uult conuertere ps

Expanded text:
et ligaturas adhibes? quare non maet ligaturas adhibes? quare non madhibes? quare non mathematicos et aruspices consulis, sicut et alii? et tu signas te, et dicis, Christianus sum, ut repellas istos nescio quos: sed adversarius premit, urget; quod pejus est, exemplo tribulatur anima christiana: vincere habet tamen; sed numquid de se? Ideo vide quid dicat. Respondet enim, Quid mihi prodest quia modo mihi facio remedia, et lucror paucos dies? exeo hinc de isto saeculo, et vado ad Dominum meum, et mittet me in ignem; quia praeposui paucos dies vitae futurae, mittet me in gehennas. Quas gehennas? Aeterni judicii Dei. Vere, nisi putas quia Deus curat quomodo vivant homines? Et hoc forte non in platea tibi dicit amicus, sed in domo uxor, aut forte maritus uxori fideli bonae et sanctae, deceptor ipsius. Si mulier marito, Eva est illi; si vir uxori, diabolus est illi: aut ipsa tibi Eva est, aut tu illi serpens es. Aliquando vult convertere pater