comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etram alios. ꝓ qualitate excessus im¬
mundos reputari: et extra sinago¬
gam fieri. Quod neqͣqmͣ erat male¬
dic̾e̾ pͥncipi. hoc in lege ꝓhibitũ:
s talis potiꝰ excõmunicatio. cohertio
erat q̃dam disciplinalis: Et sicut tc̃.
ita et nc̃. pͥncipem anathematizare
ñ est pͥncipi maledicere quod lex ꝓ¬
hibet: s pͥncipem tanqmͣ eccle fili-¬
um disciplinalit̾ cohertere. Et tan-¬
qmͣ a latronib uulneratũ. ꝑ sama¬
ritani curã medicinalit̾ secare: ut
ferro abscindat᷑ uulnꝰ quod fomentũ
ñ sentit. Legerat ⁊ in ꝓpħa. ue michi
inqͥt quia tacui. Sibi ipsi ꝓpha ue
dicit. o uidelc quod regẽ achab ea
auctoritate qua debuit ñ corripiut:
nec ꝓdata sͥ potestate coħcuerit. Qͦd enĩ
ut supͣ induximꝰ rex adulter ⁊ homici¬
da deo dixerat. tͥ soli pectaui: ñ ideo
dixit. quod ꝓpb̃is tunc ⁊ sinagoge sa¬
cerdotib. in regis aduneretur coher¬

Expanded text:
etiam alios pro qualitate excessus imetiam alios pro qualitate excessus immundos reputari et extra Synagogam fieri, quod nequaquam erat maledicere principi; hoc in lege prohibitum, sed talis potius excommunicatio coercitio erat quiedam disciplinalis, et sicut tunc, ita et nunc principem anathematizare non est principi maledicere, quod lex prohibet, sed principem tanquam Ecclesiae filium disciplinaliter coercere. Et tanquam a latronibus vulneratum per Samaritani curam medicinaliter secare, ut ferro abscindatur vulnus quod fomentum non sentit. Legerat et in propheta: Vae mihi, inquit, quia tacui . Sibi ipsi propheta: Vae dicit, eo videlicet quod regem Achab ea auctoritate qua debuit non corripuit, nec pro data sibi potestate coercuerit. Quod enim, ut supra induximus, rex adulter et homicida Deo dixerat: Tibi soli peccavi , non ideo dixit quod prophetis tunc et Synagogae sacerdotibus in reges adimeretur coer
Abbreviated transcription (Latin):
ab eccła. et facientib scisma. Unde
nec sine causa magna uidebatur
tunc maioris adhuc ⁊ durioris scis¬
matis causa: si in tantã potestatẽ.
angloꝵ regẽ dico. etate iuuenem.
et in cismarinis et transmarinis
tã late. et tam magnifice dñantẽ.
gladio uerbi exerto. ab eccła sepa¬
raret᷑. Ne forte rege iuuene et tam
potente ob id cõmoto. facile ad
partes eccłe inimicas transiret.
Suꝑ om̃ia etiã uerebat᷑ ne apłice se¬
dis auctoritas. propt̾ hoc grauiꝰ scis¬
matis ꝑiculum quod ut diximꝰ facile
posset accidere: quicqͥd absq eiꝰ consi¬
lio sen coniuentia statueret ipse. to¬
lo suo ꝑcuteret hortabant᷑.
t ediu̾so. his alia obloquebant᷑:
Que ⁊ impellebant ut gladiũ amo-¬
do ñ ꝓhiberet a sanguine. et ut ꝑcu¬
teret baculo. Nam sicut in lege au¬
oierat qͦd supraposuimꝰ. uidełc pͥnci¬
pi popłi tui ñ maledices: ita legerat
et in lege tam pͥncipes sinagoge qm

Expanded text:
ab Ecclesia et facientibus schisma, unde ab Ecclesia et facientibus schisma, unde nec sine causa magna videbatur tunc majoris adhuc et durioris schismatis causa, si in tantam potestatem Anglorum, regem dico, aetate juvenem et in cismarinis et transmarinis tam late et tam magnifice dominantem, gladio verbi exerto ab Ecclesia separaretur, ne forte rege juvene et tam potente ob id commoto, facile ad partes Ecclesiae inimicas transiret. Super omnia etiam verebatur ne apostolicae sedis auctoritas propter hoc gravius schismatis periculum, quod, ut diximus, facile posset accidere, quidquid absque ejus consilio seu conniventia statueret ipse, tolo suo percuteret hortabantur. At e diverso his alia obloquebantur, quae et impellebant ut gladium amodo non prohiberet a sanguine et ut percuteret baculo. Nam, sicut in lege audierat quod supra posuimus, videlicet: Principi populi tui non maledices, ita legerat et in lege tam principes Synagogae quam
Abbreviated transcription (Latin):
et hesitans. Legerat qͥppe illũb in le-¬
ge: pͥncipi popłi tui ñ maledices.
.Et illud regis peccatoris. Tibi inqͥt
soli peccaui. Et rex uere soli deo pes¬
cat. Nam sicut suꝑ locũ docet doctoꝵ
et eccłe rectoꝵ unꝰ: siqͥs de popło erra¬
uerit. et deo pectat et regi: Rex uͦ
ñ ht̃ hominẽ qui sua facta duudi¬
cet. Legerat qͥdem in lege et in psal¬
mista sic: legerat ⁊ multa alia que
eruditi et exercitati eccłe rectores
statuert᷑ de his. Quoꝵ unꝰ. Non po¬
test inqͥt salubris ẽẽ. a multis cor¬
reptio: nisi cũ ille corripit᷑ qui soci¬
am ñ ht multitudinẽ. Et itẽ. Cum
quisq fratrũ in aliquo tali peccato
fuerit ut anathemate dignꝰ habeat᷑:
fiat hoc ubi ꝑiculũ scismatis nul¬
lum ẽ. Legerat quidem hec et alia
in modum hunc. In romana ue¬
ro eccl̃a ut supͣ iam diximꝰ durũ
scisma tunc erat: tanto imꝑatore
frederico.⁊ tam generoso uiro oc¬
touiano antipapa tunc diuisis

Expanded text:
et haesitans. Legerat quippe illud in leet haesitans. Legerat quippe illud in lege: Principi populi tui non maledices ; et illud regis peccatoris: Tibi, inquit, soli peccavi . Et rex vere soli Deo pecat. Nam sicut super locum illum docet doctorum et Ecclesiae rectorum unus: « Si quis de populo erraverit, et Deo peccat et regi: rex vero non habet hominem qui sua facta dijudicet. » Legerat quidem in lege et in Psalmista sic; legerat et multa alia quae eruditi et exercitati Ecclesiae rectores statuerunt de his. Quorum unus: « Non potest, » inquit, « salubris esse a multis correptio, nisi cum ille corripitur qui sociam non habet multitudinem. » Et item: « Cum quisque fratrum in aliquo tali peccato fuerit, ut anathemate dignus habeatur, fiat hoc ubi periculum schismatis nullum est. » Legerat quidem haec et alia in modum hunc. In Romana vero Ecclesia, ut supra jam diximus, durum schisma tunc erat, tanto imperatore Frederico et tam generoso viro Octaviano antipapa tunc divisis
Abbreviated transcription (Latin):
suis neqͣqm hoc exprimens. uł de¬
ducens in consilium. Et quidem
caute et industrie hoc. suis parcens
in hoc: ne uidełc qui eũ sequendo
magnã iam ob id regis iram incur-¬
rerant. in mauis et ꝑpetuum for¬
te induc̾e̾nt᷑ odium: si tale contra
regẽ darent consilium. qͦd forte
et si ñ regis uoluntati: utilitati
tam̃ militaret. Cogitauit itaq sic
intra se. cum suis suꝑ hoc ñ pre¬
tractans. ñ predeliberans: regem su¬
um ⁊ filiũ baculo ut diximꝰ seue¬
rior is castigationis ꝑcellere. qui
fuerat huc usq ad uirge tactum in¬
sensibilis. si forte ꝑculsus baculo
deuians reuert̾etur uł sic: Cogita-¬
uit inqmͣ sic intͣ se: dubiꝰ tam̃ admo¬
dum ⁊ anceps suꝑ hoc quidagendũ.
Nec enĩ ut diximꝰ uoluit ꝓpt̾ p̃dictam
causam deducere hoc in collationẽ
cum suisuł suoꝵ consiliũ querere.
Itaq cũ se solo deliberans: aliqmͣ¬
dui intͣ semetipsũ fluctuabat. stans

Expanded text:
suis nequaquam hoc exprimens vel desuis nequaquam hoc exprimens vel deducens in consilium. Et quidem caute et industrie hoc, suis parcens in hoc, ne videlicet qui eum sequendo magnam jam ob id regis iram incurrerant, in majus et perpetuum forte inducerentur odium, si tale contra regem darent consilium, quod forte etsi non regis voluntati, utilitati tamen militaret. Cogitavit itaque sic intra se, cum suis super hoc non praetractans, non praedeliberans, regem suum et filium baculo, ut diximus, severioris castigationis percellere, qui fuerat hucusque ad virgae tactum insensibilis, si forte percussus baculo devians reverteretur vel sic. Cogitavit, inquam, sic intra se, dubius tamen admodum et anceps super hoc quid agendum. Nec enim, ut diximus, voluit propter praedictam causam deducere hoc in collationem cum suis, vel suorum consilium quaerere. Itaque cum se solo deliberans aliquandiu intra semetipsum fluctuabat, stans
Abbreviated transcription (Latin):
salus quereret᷑: decus cleri defor¬
maret᷑: et impugnaret᷑ lib̾tas. Et
qm̃ archip̃sul regem sic conuentũ.
s incorrectum supramodũ lugebat:
suoꝵ hoc erat consilium. ut ad huc
sustinens. duitine passionis sue ex¬
emplo cor regis emollire attempta¬
ret: quod exhortationis sermone
necdũ potuerat immutare: Cum
nich adeo cor irati soleat immutare
et ad amorẽ conu̾tere. qmͣ ꝓ irati
uoto duitiꝰ sustinere ⁊ pati. Archi¬
p̃sul uͦ ex eruditoꝵ suoꝵ uiua ⁊ sa¬
lubri ex hortatione ꝑsuasus. iam
nich cogitabat de cura pastorali de¬
serenda: s potiꝰ deinceps fortiꝰ qmͣ
priꝰ ⁊ uirilius exercenda. Attrahen̾
enĩ sp̃m. ⁊ assumens cor. iam nich
de fuga. nich de otio. nicħ de qui¬
ete. s solum de cura et pugna co¬
gitans: intra se cogitando censuit
post om̃ia hec. regi baculo pastorali
cõminandum: qui leuiorem uirge
castigationem ñ senserat. Intra se
itaq cogitauit ⁊ censuit: eruditis

Expanded text:
salus quaereretur, decus cleri deforsalus quaereretur, decus cleri deformaretur et impugnaretur libertas. Et quoniam archipraesul regem sic conventum sed incorrectum supra modum lugebat, suorum hoc erat consilium ut adhuc sustinens diutinae passionis suae exemplo cor regis emollire attentaret quod exhortationis sermone necdum potuerat immutare, cum nihil adeo cor irati soleat immutare et ad amorem convertere, quam pro irati voto diutius sustinere et pati. Archipraesul vero ex eruditorum suorum viva et salubri exhortatione persuasus, jam nihil cogitabat de cura pastorali deserenda, sed potius deinceps fortius quam prius et virilius exercenda. Attrahens enim spiritum et assumens cor, jam nihil de fuga, nihil de otio, nihil de quiete, sed solum de cura et pugna cogitans, intra se cogitando censuit post omnia haec regi baculo pastorali comminandum, qui leviorem virgae castigationem non senserat. Intra se itaque cogitavit et censuit, eruditis
Abbreviated transcription (Latin):
scandalizati conclamabant. ipsum
iam deficere pͥusqmͣ currere: et
in dñica acie ante iam occumbere
qmͣ pugnare: Tanqmͣ uiri in diui¬
nis exercitati. causas multiplices
distinguentes: propt̾ quas inter¬
dum ep̃o liceat de sede ad seclem
transire. seu etiã plerũq penitꝰ
derelinq̃re. uerũ ut contestabant᷑.
nulla talis causa hic: Immo potiꝰ
ꝑnciosum hoc. et om̃ib pꝰ fitt᷑is
scłis detestabile: Tanqm si ꝓreta
quis consternatꝰ et pauidꝰ. in ꝓcel¬
le turbinib. nauem on̾atam in
mediis fluctib derelinquat. Aut
tanqmͣ pͥnceps uecors. ad bellandũ
ꝓfectus. uidens hostiũ cuneos mox
exterritꝰ. ut solum se saluet fugi¬
at: ⁊ que cũ ipso fortit᷑ stare ꝓposue¬
rat: aciem castroꝵ ꝑdat. Igitur ut
eruditi nr̃i uniu̾si constant̃ exhor¬
tabant᷑ et salubrit̾. neqͣ qmͣ tunc tem¬
pus fugiendi. s occurrendi. Preser¬
tim cũ ab eccłe inimicis. solũ eccłe

Expanded text:
scandalizati, conclamabant ipsum scandalizati, conclamabant ipsum jam deficere prius quam currere, et in Dominica acie ante jam occumbere quam pugnare: tanquam viri in divinis exercitati, causas multiplices distinguentes, propter quas interdum episcopo liceat de sede ad sedem transire, seu etiam plerumque penitus derelinquere. Verum ut contestabantur nulla talis causa hic; imo potius perniciosum hoc et omnibus post futuris saeculis detestabile, tanquam si proreta quis consternatus et pavidus in procellae turbinibus navem oneratam in mediis fluctibus derelinquat: aut tanquam princeps vecors ad bellandum profectus, videns hostium cuneos, mox exterritus, ut solum se salvet fugiat, et quae cum ipso fortiter stare proposuerat aciem castrorum perdat. Igitur, ut eruditi nostri universi constanter exhortabantur et salubriter, nequaquam tunc tempus fugiendi sed occurrendi, praesertim cum ab Ecclesiae inimicis solum Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ audiens sic. cepit sollicitus
et mestus ẽẽ: cernens iam nec sicnͣ
sic. cor regis erga se emollitum :
Quod etiã emollire. et pacem et
gr̃am int̾ regem ⁊ archip̃sulem re¬
formare: xp̃ianꝰ ille rex lodouicus
et multi t̾rarũ pͥncipes. sepe et se¬
puis iam studuerant. S nec magni
illi uiri. nec ꝓprii hii archip̾sulis
nuntii. nunc blanda. nc̃ austerio¬
ra bauilantes potuert̃ ꝓficere:
Quinpotiꝰ suꝑbia eoꝵ qui oderunt
nos: ascendit semꝑ. Archip̃sul itaq
turbatꝰ intra se. cepit intentiꝰ clama¬
re ad dñm: orare frequentꝰ refici par¬
tius: et continue lugere regem. cer¬
nens eum adeo ad om̃ia hec insensibi¬
lemi. uidens itaq tantã eccl̃e turbͥa¬
tionem. et regis animũ iam obfir¬
matũ sic: coarctabat᷑ eduob: Hinc
cupiens solui a cura et pastorali of
multã intͣ se animi sui fluctuatio¬
nem: demũ suꝑ hoc eruditos suos cõ¬
uenit. Qui mox de ep̃atu deserendo
uix uerbo ꝓposito. in pͥmo auditu

Expanded text:
 audiens sic coepit sollicitus et moestus esse, cernens jam nec sic nec sic cor regis erga se emollitum: quod etiam emollire et pacem et gratiam inter regem et archipraesulem reformare Christianus ille rex Ludovicus et multi terrarum principes saepe et saepius jam studuerant; sed nec magni illi viri nec proprii hi archipraesulis nuntii, nunc blanda nunc austeriora bajulantes, potuerunt proficere; quin potius superbia eorum qui oderunt nos ascendit semper. Archipraesul itaque turbatus intra se coepit intentius clamare ad Dominum, orare frequentius, refici parcius et continue lugere regem, cernens eum adeo ad omnia haec insensibilem. Videns itaque tantam Ecclesiae turbationem et regis animum jam obfirmatum sic, coarctabatur e duobus, hinc cupiens solvi a cura et pastorali offmultam intra se animi sui fluctuationem demum super hoc eruditos suos convenit. Qui mox de episcopatu deserendo vix verbo proposito, in primo auditu
Abbreviated transcription (Latin):
Non est inquit occultatũ os meũ
qͦd fecisti in occulto. Parit̾ ⁊ nr̃itho¬
me os in occulto factum: iam non
occultat᷑. Qui ñ iam caro de carne:
s os ex ossib est. in exertitu dñi sa¬
baoth int̾ robustos robustissimꝰ. Uñ
⁊ qui cum ꝑuero iħu aliqndo fugit:
cũ eodem adulto mͦ occurrit. modo
exit. mͦ se exerit. Et ut iam diximꝰ.
⁊ ad laudem ossei nr̃i iterare ñ pi¬
get: medium mediis se gladiis inge¬
rit. tanqmͣ totus osseus gladiorũ
ictus ñ metuens: s contempnens.
Cuiꝰ os hucusq quasi occultũ: iam
int̾ mortis ⁊ uite ñ occultat᷑ confi¬
nia. Sciens ⁊ tt̃ appͥme memoranꝰ.
quia mors hec caduca. mors carnis.
mors breuis: mors mortis sit. ⁊ por¬
ta uite. Et ut ñ enum̾ando singła.
breuit̾ concludam uniu̾sa: tantꝰ
fuit in uiro hoc sicut dixert̾ qui
udert̃ mortis contemptꝰ ⁊ in pug¬
na securitas: ut adhuc pugnans
uideri iam posset quasi uinc̾e: et

Expanded text:
Non est, inquit, occultatum os meum Non est, inquit, occultatum os meum quod fecisti in occulto . Pariter et nostri Thomae os in occulto factum jam non occultatur. Qui non jam caro de carne, sed os ex ossibus est in exercitu Domini Sabaoth inter robustos robustissimus. Unde et qui cum puero Jesu aliquando fugit, cum eodem adulto modo occurrit, modo exit, modo se exerit. Et, ut jam diximus, et ad laudem ossei nostri iterare non piget, medium mediis se gladiis ingerit, tanquam totus osseus, gladiorum ictus non metuens, sed contemnens. Cujus os hueusque quasi occultum jam inter mortis et vitae non occultatur confinia: sciens et tunc apprime memorans quia mors haec caduca, mors carnis, mors brevis, mors mortis sit et porta vitae: et ut non enumerando singula breviter concludam universa, tantus fuit in viro hoc, sicut dixerunt qui viderunt, mortis contemptus et in pugna securitas, ut adhuc pugnans videri jam posset quasi vincere, et
Abbreviated transcription (Latin):
tuus. ubi uictoria tuaͦ. Que adam
uicisti in paradiso suo: hõdie᷑ tho¬
ma uicta es inst̾quilinio tuo. Que
adam oppssisti in exuuiis suis: tuas
hodie thomas exuens: in ꝓpriis ex¬
nuiis tuis te opp̾ssit. exiuuiis tuis se
exuens. Qui tͥ etiam exiiiiis tuis
adhuc cooꝑtus: quasi exꝓbrare et
insultare ñ treꝑidat. O si scirem
s nescio: qͦd os occultũ faciat dñs:¬
et qua int̾na firmitate suos sic ro¬
boret. Pacis quid̃e temꝑe occultũ
os hoc: occulta firmitas hec. S mi¬
nime occultat᷑: cũ manifeste temp¬
tationis tempꝰ irruerit. Utinam
de occulto osse hoc tanqm esca ue¬
re solida: gustassem ego. Libent̃
aliis eructarem. s quia ñ gustaui:
scio me necdum dñicum canem.
uerũ quod gustauit hoc de osse
immno qͦ tanqm uere canis dñicus
saginatus abunde: eructat iam no¬
bis. iam nobis indicat : nr̃ thomas.
iam ñ reponens: ñ occultans os su-¬
um. Iuxta qͦd fortis rex ille ⁊ ꝓph̃a.

Expanded text:
tuus, ubi victoria tua? Quae Adam tuus, ubi victoria tua? Quae Adam vicisti in paradiso suo, hodie a Thoma victa es in sterquilinio tuo. Quae Adam oppressisti in exuviis suis, tuas hodie Thomas exuens in propriis exuviis tuis te oppressit, exuviis tuis se exuens, qui tibi etiam exuviis adhuc coopertus quasi exprobrare et insultare non trepidat. O si scirem, sed nescio quod os occultum faciat Domiet qua interna firmitate suos sic roboret. Pacis quidem tempore occultum os hoc, occulta infirmitas haec. Sed minime occultatur cum manifestae tentationis tempus irruerit. Utinam de occulto osse hoc tanquam esca vere solida gustassem ego. Libenter aliis eructarem, sed quia non gustavi, scio me necdum Dominicum canem, verum quod gustavit hoc de osse, imo quo tanquam vere canis Dominicus saginatus abunde eructat, jam nobis indicat noster Thomas jam non reponens, non occultans os suum. Juxta quod fortis rex ille et Propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
quiliio: qmͣ adam int̾ ligna fructi¬
fera in paradiso. Ut̃pote qui pret̾ qͣs¬
dam mortisexuiuas iam iã exuendaᷤ:
quitqͥd a primo adam uetꝰ contra¬
xerat: deposuerit. Cuiã sccl̃o ada
nunc totũ. O adam ⁊ adam. O pri-¬
mi adam filii: oscl̃i. Qui post pri¬
mam expͥmo adam natiuitatem
moribundam: iam ñ ex sanguini¬
b neq ex uoluntate carnis: s ex
sccło adam sccl̃o nati ft̃. Uñ ⁊ ex sccło
patre hoc tanqm filii generosi ñ
degeneres: ñ carnis infima ⁊ in fir-¬
ma idiomata. s sp̃c desuꝑ carisma¬
ta fortia tanqm sp̃ualit̾ generati
sortiunt᷑ constantiam. fortitudi-¬
nem. ⁊ reliquas animi uirtutes con-¬
trahentes ex patre hoc. uñ ⁊ si cedan¬
tur gladiis: gladiis ñ cedunt s con-¬
tempnunt. De quib. Occidi pos¬
sunt: s flecti nequeunt. Qͣnpotiꝰ
occisi isti mors mortis st̃: tanqrͣ
mortis uictͥores. Et ut loquam in ex¬
emplo: ubi ẽ nunc õ mors stimulus

Expanded text:
quilinio, quam Adam inter ligna fructiquilinio, quam Adam inter ligna fructifera in paradiso: utpote qui praeter quasdam mortis exuvias jam jam exuendas quidquid a primo Adam vetus contraxerat deposuerit; cui a secundo Adam nunc totum. O Adam et Adam. O primi Adam filii, o secundi, qui post primam ex primo Adam nativitatem moribundam jam non ex sanguinibus neque ex voluntate carnis, sed ex secundo Adam secundo nati sunt. Unde et ex secundo patre hoc, tanquam filii generosi non degeneres, non carnis infirma et infirma idiomata, sed spiritus desuper charismata fortia, tanquam spiritualiter generati, sortiuntur constantiam, fortitudinem, et reliquas animi virtutes contrahentes ex patre hoc. Unde etsi caedantur gladiis, gladiis non cedunt, sed contemnunt. De quibus: « Occidi possunt, sed flecti nequeunt. » Quin potius occisi isti mors mortis sunt tanquam mortis victores. Et ut loquamur in exemplo: Ubi est nunc, o mors, stimulus
Abbreviated transcription (Latin):
o uiri uirtutẽ:o martyris constan¬
tiam: o animi puritatẽ. Stat imꝑi
ose carnifices. int̾ idem sacerdos et
uictima. Stat huc: et gladiis exertis
cirtumstant illi. Et in medio. sacer¬
dos sacerdotis implet offitium: non
lanistas palpans. non se humilians:
s ut iam diximꝰ cũ om̃i imꝑio ar¬
guens ⁊ obuirgans.
Eccẽ sanson nr̃: intrepidus ad occur¬
rendum. Ecce paulus nr̃: ꝓmptus
tis adexpellendum. Cuiꝰ os inocculto
factũ iã ñẽ occultatũ: ⁊ si sub̾a sit ĩ infe¬
rioribꝰ t̾re. S qͥd dico sub̃am ĩ inferiorib
carnis ñ iam uelut carne: s potiꝰ ue¬
lut admirabili quadã mutatione
transsubstantiata in celũ. Que enĩ
caro mortem ñ horreat: Que exertũ
suꝑ se gladiũ ñ metuat e Que ue gla¬
diatorem ad necem eiꝰ paratũ pulset
⁊ contempnat: O homo. ñ homo: o
caro. ñ cart. O caro adam: o caro tho-¬
me. fortior thomas int̾ gladios inster

Expanded text:
o viri virtutem, o martyris constano viri virtutem, o martyris constantiam, o animi puritatem? Stat imperiose inter carnifices idem sacerdos et victima. Stat hic et gladiis exertis circumstant illi. Et in medio sacerdos sacerdotis implet officium non lanistas palpans, non se humilians, sed, ut jam diximus, cum omni imperio arguens et obiurgans. Ecce Samson noster intrepidus ad occurrendum; ecce Paulus noster promptus tis ad expellendum. Cujus os in occulto factum jam non est occultatum, etsi substantia sit in inferioribus terrae. Sed quid dcarnis, non jam velut carne, sed potius velut admirabili quadam mutatione transubstantiata in coelum. Quae enim caro mortem non horreat? Quae exertum super se gladium non metuat? Quaeve gladiatorem ad necem ejus paratum pulset et contemnat. O homo non homo, o caro non caro. O caro Adam, o caro Thomae. Fortior Thomas inter gladios, in ster
Abbreviated transcription (Latin):
armatis. tam audens. tam fidens.
tam ꝓnus. tam ꝓmptus. tam intre¬
pidus. ⁊ tam paratus occurrit: quos
⁊ de templo saluatoris saluatorem
siuĩ imitans. ñ formidauit eicere.
Saluatorẽ dico suũ ⁊ imꝑatorem in
hoc sequens. nisi quod tam strenu¬
us summi imꝑatoris nules hic non
iam nũmularios ⁊ columbarũ uen¬
ditores:. s gladiatores ipsos in necem ip¬
suis sic iam debachantes. nich ut uide¬
batur expauescens. nich trepidans: at-¬
tẽptauit eicere. Uñ ⁊ in hoc ⁊ tali cer¬
te articulo: mirandus occursus hic.
miranda ⁊ obuirgatio hec. s ⁊ admi¬
rabilis attemptata expulsio: quib
tam funeste in mortẽ suam iam ex-¬
acerbatos: ampliꝰ ad huc exacerbare
ñ uerebat᷑. Non quidem querens gra-¬
tiam. ñ orans ueniam. nec petens di-¬
lationem: s telo sacerdotali accen¬
sus. amore iusticie exacerbatoꝵ irã
magis ꝓuocans: qm placans.
Dathlete audentis manũ ualidam ÷

Expanded text:
armatis, tam audens, tam fidens, armatis, tam audens, tam fidens, tam pronus, tam promptus, tam intrepidus, et tam paratus occurrerit, quos et de templo Salvatoris Salvatorem suum imitans non formidavit ejicere. Salvatorem dico suum et imperatorem in hoc sequens, nisi quod tam strenuus summi imperatoris miles hic non jam nummularios et columbarum venditores, sed gladiatores ipsos in necem ipsius sic jam debacchantes, nihil, ut videbatur, expavescens, nihil trepidans attentavit ejicere. Unde et in hoc et tali certe articulo mirandus occursus hic, miranda et objurgatio haec, sed et admirabilis attentata expulsio, quibus tam funeste in mortem suam jam exacerbatos amplius adhuc exacerbare non verebatur. Non quidem quaerens gratiam, non orans veniam, nec petens dilationem, sed zelo sacerdotali accensus amore justitiae exacerbatorum iram jam magis provocans quam placans. O athletae audentis manum validam,
Abbreviated transcription (Latin):
dictu iste tam fortis dñi agonite¬
ta singłarit̾ magnus ⁊ magnifice
singłaris. qui anteqm laniste illi in¬
trassent eccł̃am. uersus chorum eccle
ꝑgens ad quem ꝑ gradus ascenditur.
septẽ octoue gradus iam conscenderat:
mox ut gladios in eccl̃a exertos uidit.
festinant̾ occurrit. Non ip̃m dure
mortis sue nuntium. ñ letale uerbũ.
ñ extractum in necem eiꝰ ferrũ re¬
uocare potuit: quo minꝰ occurreret.
Et qͦd ad huc maiori ad mirationi ⁊
stupori accedit. gladiatores cũ om̃i
imꝑio arguens quod tam mordina¬
te tã ꝓphane. matrẽ suam ecclam
introissent: unum eoꝵ cui priꝰ appro¬
pinquauerat. manu mox apprehen¬
oens. ꝑloricam tam ualide excussit.
quod ip̃m fere ad pauim̃tum usq ꝓ¬
strauit. Guillelmꝰ de traci hic erat. si¬
cut ipsemet postea de se confessus ẽ.
Qqͣm admiranda tam ardens sacerdo¬
tis emulatio. domũ dei tam feruen¬
ter zelantis: qui solus ⁊ mermis
tot et tam uesanis in necem eiꝰ iam

Expanded text:
dictu, iste tam fortis Domini agonotheta singulariter magnus et magnifice singularis, qui antequam lanistae illi intrassent ecclesiam versus chorum ecclesiae pergens, ad quem per gradus ascenditur, septem octove gradus jam conscenderat, mox ut gladios in ecclesia exertos vidit festinanter occurrit. Non ipsum durae mortis suae nuntium, non lethale verbum, non extractum in necem ejus ferrum, revocare potuit quo minus occurreret. Et quod adhuc majori admirationi et stupori accedit, gladiatores cum omni imperio arguens, quod tam inordinate, tam profane matrem suam ecclesiam introissent, unum eorum, cui prius appropinquaverat, manu mox apprehendens, per loricam tam valide excussit, quod ipsum fere ad pavimentum usque prostravit. Willelmus de Traci hic erat, sicut ipsemet postea de se confessus est. O quam admiranda tam ardens sacerdotis aemulatio, domum Dei tam ferventer zelantis, qui solus et inermis tot et tam vesanis in necem ejus jam
Abbreviated transcription (Latin):
ost hunc. ioħs cognom̾to de tille¬
beria. natione anglus: uir multũ
habens pectoris. ⁊ multũ oris. Qui
tanqm scriba doctus ⁊ uelox: mox cũ
necesse. de cordis sui thesauro noua
⁊ uet̾a ꝓferebat. Uerũ ipse corꝑe iam
grauis ⁊ annosus: qͦd patrẽ ꝑegre ꝓ¬
ficilcentẽ ñ est secutꝰ. excusatur.
Post hunc. philippus cognom̃to de
caune. natione anglus: uir lenis et
simplex. Qui corꝑis ⁊ mentis uires in
humani iuris studio iam exhauserat
plurimũ. patrẽ suũ ꝑegͥnantẽ secu-¬
tus. S cũ aliqͣntisꝑ supposuisset hu¬
meros suos. s minime sufficeret tan¬
to temꝑe ad onus pauꝑtatis portandũ :
uidit reqͥem qͦd eẽt bona ⁊ repatͥauit:
prius tñ pat̾na licentia et benedicti-¬
one acceꝑta.

Expanded text:
Post hunc Joannes, cognomento de TillePost hunc Joannes, cognomento de Tilleberia, natione Anglus, vir multum habens pectoris et multum oris. Qui tanquam scriba doctus et velox, mox cum necesse de cordis sui thesauro nova et vetera proferebat; verum ipse corpore jam gravis et annosus, quod patrem peregre proficiscentem non est secutus excusatur. 14. Post hunc Philippus, cognomento de Caune, natione Anglus, vir lenis et simplex. Qui corporis et mentis vires in humani juris studio jam exhauserat plurimum patrem suum peregrinantem secutus. Sed cum aliquantisper supposuisset humeros suos, sed minime sufficeret tanto tempore ad onus paupertatis portandum, vidit requiem quod esset bona et repatriavit, prius tamen paterna licentia et benedictione accepta.
Abbreviated transcription (Latin):
metͦpolitane eccl̃e decanũ ꝓmotꝰ est.
Dost. erat iordanus. uł ut alii noĩant
Gordianꝰ. cognom̃to de meleburna. na-¬
tione anglus. tunc citestrensis archi¬
leuita. eiꝰdem eccl̃e decanꝰ postea:. uir
ꝓ etate ⁊ ꝓtemꝑe quo litt̾is oꝑam de-¬
uerat. ñ mediocrem scĩam assecutus.
uerũ quia uillam emit. excusauit se:
⁊ prem ꝑegͥnantẽ secutus ñ est.
ost hunc. maths natione anglus:
sicut natione ⁊ cognomine cicestren-¬
sis: iuuenis ingenio acer. ꝓb ⁊ indn¬
strius. Qui cũ iam cõmode ꝓfecisset
inlitt̾is. curiarum ⁊ curarũ scłariũ
nexib a litt̾is retractus ẽ: cũ hec scri¬
berem. iam citestrensis decanus. Hic
tem secutus ñ est.
Iost hunc: Geruasuis. similit̾ sicut
natione ⁊ cognomine cicestrensis:iui¬
uenis certe tunc. sicut in morib. ⁊¬
in litt̾arum scientia cõmendabilis.
uerũ ⁊ iste cũ nec uocaret᷑: patͥam e¬
gressus ñ est .

Expanded text:
metropolitanae ecclesiae decanum promotus est. metropolitanae ecclesiae decanum promotus est. 10. Post erat Jordanus, vel, ut alii nominant, Gordianus, cognomento de Meleburna, natione Anglus, tunc Cicestrensis archilevita, ejusdem ecclesiae decanus postea, vir pro aetate et pro tempore quo litteris operam dederat non mediocrem scientiam assecutus, verum quia villam emit, excusavit se et patrem peregrinantem secutus non est. 11. Post hunc Matthaeus natione Anglus, sicut natione et cognomine Cicestrensis, juvenis ingenio acer, probus et industrius. Qui cum jam commode profecisset in litteris, curiarum et curarum saecularium nexibus a litteris retractus est, cum haec scriberem jam Cicestrensis decanus. Hic tem secutus non est. 12. Post hunc Gervasius, similiter sicut natione et cognomine Cicestrensis, juvenis certe tunc sicut in moribus entia commendabilis, verum et iste cum nec vocaretur, patriam egressus non est. 13.
Abbreviated transcription (Latin):
ost hunc. Gilebertꝰ cognom̃to de
glanuile. natione anglus: formam
habens conu̾sationis bone ⁊ honeste.
et om̃ium int̾ quos conu̾sabatur.
bonoꝵ morib se conformans.⁊ mu
troq iuire scientlam cõmendabilem
assecutꝰ. Hic postqmͣ nob semel ad¬
hesit: nos deinceps ñ deseruit. Ue¬
runtñ uocatione om̃ium nouissimꝰ
fuit. Et tñ altissimo disponente sic.
qui fuerat uocatione nouissimus.
factus ẽ pr̃i nr̃o dignitatis loco ꝓxi¬
mior: iam qͥppe cũ scriberem hec.
in ep̃m rophensem electus. .ix.
t ut mox de societate nr̃a ñ quidẽ
ep̃os. s alios priuatos uiros tñ mag¬
nos ⁊ industrios enumerem: post erat
radulfus cognom̃to de serra. qͥ ⁊ si nõ¬
ne. adimplebat ep̃m. huiꝰ cũ uuam
acerbam ñ gustasset: obstupuerunt
uentes. Quia cũ nec fuiss de familia.
nec de archĩpsulis domo: cũ parenti¬
b suis iam magis sepulchro qͣm exi¬
lio aptis. exturbatꝰ est ⁊ ꝓscͥptus. Qui
pꝰea ob p̃clara uri merita: remis in

Expanded text:
ost hunc Gilbertus, cognomento de Glanvile, natione Anglus, formam habens conversationis bonae et honestae, et omnium inter quos conversabatur bonorum moribus se conformans, et in utroque jure scientiam commendabilem assecutus. Hic postquam nobis semel adhaesit, nos deinceps non deseruit; verumtamen vocatione omnium novissimus fuit. Et tamen, Altissimo disponente sic, qui fuerat vocatione novissimus, factus est patri nostro dignitatis loco proximior, jam quippe cum scriberem haec, in episcopum Rophensem electus. 9. Et ut mox de societate nostra non quidem episcopos, sed alios privatos, viros tamen magnos et industrios enumerem, post hunc erat Radulfus, cognomento de Serra natione adimplebat episcopum. Hujus, cum uvam acerbam non gustasset, obstupuerunt dentes, quia cum nec fuisset de familia nec de archipraesulis domo, cum parentibus suis jam magis sepulcro quam exsilio aptis, exturbatus est et proscriptus. Qui postea, ob praeclara viri merita, Remis in
Abbreviated transcription (Latin):
N primis gͥ ad conformis głe imꝑatoris
et militis plenitudinẽ demonstranda:
post signa ⁊ uexilla imꝑatoris et mi¬
litis: ñ est tacendum de eorunde co

Expanded text:
iae imperatoris et militis plenitudinem demonstrandam post signa et vexilla imperatoris et militis non est tacendum de eorumdem co
Abbreviated transcription (Latin):
recens natus. quia nouus factus ex
uet̾i: mox inqmͣ fugit. latuit. se ab¬
scondens. exul similiter ⁊ extorris:
et cum eo tota eiꝰ cognatio. Rememo
mꝑator anno septimo ad patriam
suam ad regnum suũ reuertitur:
inimico rege iam defuncto. Et mi¬
les similit̾ septimo: rege ꝑsequen¬
te salubriter ut credebatur subuer¬
so et contͥco.

Expanded text:
recens natus, quia novus factus ex recens natus, quia novus factus ex veteri; mox, inquam, fugit, latuit se abscondens, exsul similiter et extorris et cum eo tota ejus cognatio. Rememormperator anno septimo ad patriam suam, ad regnum suum revertitur inimico rege jam defuncto. Et miles similiter septimo, rege persequente salubriter ut credebatur subverso et contrito.
Abbreviated transcription (Latin):
duntaxat homo exagitabat᷑ miles:
s imꝑator deus homo: nunqmͣ. unde
int̾iorem illam sp̃c et carnis pugnam:
nunc ꝑtranseo. Et presertim cum
nunc dunitaxat ꝓposuerim confor-¬
mitatem ostendere: pugne militis ad
pugnam imꝑatoris. uisibilis solum
et ext̾ioris: ad ext̾iorem et uisibilem.
nequaqmͣ pugne int̾ioris et pugne.
ut pote sine qua imꝑator.
Et quidem in primis int̾ primi me¬
li huius mitia quasi pͥmas dauitice
huiꝰ cythare cordas pulsantes. altius
repetamus. ut armonie melus eo su¬
auior ⁊ dulcior: et si longior sit.
Primi meli: Prima notula.
mꝑator igitur mox int̾ prima scđm
carnẽ natiuitatis sue initia. cum mũ¬
do apparere inciꝑet. et ad mundi et
inferni potestates debellandas descen¬
disset. mox inqmͣ fugit. latuit. ⁊ ab¬
scondit se. exul factus et extorris:
cum patre suo ⁊ matre. Et miles qͥ¬
dem similiter sic. mox cum se ad im¬
ꝑatoris tyrocinium transtulit. qͣi

Expanded text:
duntaxat homo exagitabatur miles, duntaxat homo exagitabatur miles, sed imperator Deus homo nunquam, unde interiorem illam spiritus et carnis pugnam nunc pertranseo. Et praesertim cum nunc duntaxat proposuerim conformitatem ostendere pugnae militis ad pugnam imperatoris, visibilis solum et exterioris ad exteriorem et visibilem, nequaquam pugnae interioris et pugnae utpote sine qua imperator. Et quidem in primis inter primi meli hujus initia quasi primas Davidicae hujus citharae chordas pulsantes altius repetamus, ut harmoniae melus eo suavior et dulcior etsi longior sit. PRIMI MELI PRIMA NOTULA. Imperator igitur mox inter prima secundum carnem nativitatis suae initia, cum mundo apparere inciperet, et ad mundi et inferni potestates debellandas descendisset; mox, inquam, fugit, latuit et abscondit se, exsul factus et extorris cum patre suo et matre. Et miles quidem similiter sic, mox cum se ad imperatoris tirocinium transtulit, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
audientie ad audientiam. passionis
ad passionem. mortis ad mortem:
sub quoda melo breui et sii graui¬
b cordis cythare: dulci tñ resonemus.
Nec arbitret᷑ quis me sudores et ago¬
nes imꝑatoris et militis. seu palme
hinc inde głiam coequare. uelle aut
attemptare hoc: s solum conferre
agonem militis cum agone imꝑato¬
ris. tam sedulo. tam fortiter. tam ui-¬
riliter. tam euestigio imꝑatorem su¬
um ⁊ si non consequentis: subseq̃n¬
tis tamen. et tam concorditer succi¬
nentis et respondentis in choro: im¬
peratore ipso xp̃o: precentore. Ne¬
mo autẽ meli huiꝰ auditoꝵ expectet
quõd de pugna int̾iori ⁊ inuisibili:
quicqm resonet melus hic. cum tñ
duplex pugna sit. quib quisq mi¬
litum exagitatur: solo imꝑatore ex¬
cepto. Cuius solum fuit pugna exte¬
rior: non intra se. in ipso solo carne
nunqmͣ concupiscente aduersus sp̃m:
neq sp̃u aduersus carnem. Uñ mõdo
nich michi et pugne illi: qua sicut

Expanded text:
audientiae ad audientiam, passionis audientiae ad audientiam, passionis ad passionem, mortis ad mortem, sub quodam melo brevi, etsi in gravibus chordis citharae dulci tamen resonemus. Nec arbitretur quis me sudores et agones imperatoris et militis, seu palmae hinc inde gloriam coaequare velle aut attentare hoc, sed solum conferre agonem militis cum agone imperatoris, tam sedulo, tam fortiter, tam viriliter, tam e vestigio imperatorem suum etsi non consequentis, subsequentis tamen, et tam concorditer succinentis et respondentis in choro imperatore ipso Christo praecentore. Nemo autem meli hujus auditorum exspectet quod de pugna interiori et invisibili quidquam resonet melus hic, cum tamen duplex pugna sit, quibus quisque militum exagitatur, solo imperatore excepto. Cujus solum fuit pugna exterior, non intra se, in ipso solo carne nunquam concupiscente adversus spiritum neque spiritu adversus carnem. Verum modo nihil mihi et pugnae illi, qua sicut
Abbreviated transcription (Latin):
I. De consonantia uisibi lus pͥmus.¬
lis palme militis: ad uisibilem palmam
imꝑatoris. Ecce melus sccl̃s.
De consonantia inuisibilis palme mili¬
tis: ad inuisibilem palmam imꝑatoris.
Ecce melus terciꝰ.
Primus hic me¬
lus de uisibili et conforini pugna mi¬
litis: ad consimilem pugnam im¬
peratoris. Incipit lib̃ melorum. I. dist̾.¬
inita uero desc̃i
uiri uita et acti¬
b hystoria hac.
quasi quodam
de tanti xp̃i ach¬
lete p̾misso can¬
tico: post qualecũq canticũ hoc : tem¬
pus nunc exigit ut deinceps post tã
difficilem pugnam et tam głosam
uictoriam: ad eiusdem laudem: utm¬
q moueamꝰ manum. utrasq pulse-¬
mus cordas: et humilis et manufor-¬
tis dauid tangamus cytharam. Ut
iuxta ꝓmissionem nr̃am supra in hy¬
storico cantico hoc: qmͣ consors. qmͣ
consonans qmͣ concinens armonia sit
pugne militis ad pugnam imꝑatoris.
agonis ad agonem. sudoris ad sudo-¬
rem. pene ad penam. occursus ad oc¬
cursum. oblationis ad oblationem.

Expanded text:
. De consonantia visibilis palmae militis ad visibilem palmam imperatoris: ecce melus secundus. 3. De consonantia invisibilis palmae militis ad invisibilem palmam imperatoris: ecce melus tertius. PRIMUS HIC MELUS DE VISIBILI ET CONFORMI PUGNA MILITIS AD CONSIMILEM PUGNAM IMPERATORIS. INCIPIT LIBER MELORUM Finita vero de sancti viri vita et actibus historia hac, quasi quodam de tanti Christi athleta praemisso cantico, post qualecunque canticum hoc tempus nunc exigit, ut deinceps, post tam difficilem pugnam et tam gloriosam victoriam, ad ejusdem laudem utramque moveamus manum, utrasque pulsemus chordas, et humilis et manu fortis David tangamus citharam: ut juxta promissionem nostram supra in historico cantico hoc, quam consors, quam consonans, quam concinens harmonia sit pugnae militis ad pugnam imperatoris, agonis ad agonem, sudoris ad sudorem, poenae ad poenam, occursus ad occursum, oblationis ad oblationem,
Abbreviated transcription (Latin):
pet̾ea ⁊ si ab et̾no nulla fu̾it ut insi¬
piens asserit futͣorum scientia seu p̾scien¬
tia: de fut᷑is tñ uera: erant scibilia. et ita
sciri tunc pot̾ant ⁊ p̾sciri. Quero gͥ ab in¬
sipiente. in quo foret sciendi uł prescien¬
di fut᷑a. potentia hec. Tunc enĩ fuit po¬
tentia hec. ⁊ ut in esset: necessarium.
Quero gͥ inquo. Et quid illud tunc fue¬
rit: qͦd fut᷑a aut p̾scire posset uł scire.
Sexta manifestatio.

Expanded text:
erea etsi ab aeterno nulla fuerit, ut insipiens asserit, futurorum scientia seu praescientia, de futuris tamen vera erunt scibilia et ita sciri tunc poterant et praesciri. Quaero igitur ab insipiente, in quo foret sciendi vel praesciendi futura potentia haec. Tunc enim fuit potentia haec et ut inesset necessarium. Quaero igitur in quo, et quid illud tunc fuerit, quod futura aut praescire posset vel scire. SEXTA MANIFESTATIO.
Abbreviated transcription (Latin):
id dictum estimo: qͦd hic sapientie sp̃c
qui om̃s capit sp̃c: pͥma ⁊ sũma causa
est sicut om̃is actus: ⁊ om̃is motꝰ. Iux¬
ta quod scͥptum alibi. qͦd manens ĩmo¬
bilis dat cuncta moueri. Ut ita sit iste
tam ĩmensus sp̃c qui om̃s sp̃c capit.

Expanded text:
id dictum aestimo, quod hic sapientiae spiritus, id dictum aestimo, quod hic sapientiae spiritus, qui omnes capit spiritus prima et summa causa est sicut omnis actus et omnis motus, juxta quod scriptum alibi quod manens immobilis dat cuncta moveri. Ut ita sit iste tam immensus spiritus, qui omnes spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mundus hic sensilis semꝑ m
motu sit. nec aliqͥd ipsuis sit qͦd ñ in aliqͣm
motꝰ cadat speciem: queri ab in sipiente
nr̃o potest. a quo sit om̃is motꝰ hic. Nec
enĩ motũ eẽ. uł ẽẽ posse. nisi ab aliquo
ĩmobili a philosophis iam pͥdem multi¬
plicitꝰ ⁊ etiã apodictice ẽẽ comꝓbatum.
Adeo ut in om̃i eo qͦd orbicłarit̃ mouet᷑.
centrũ semꝑ immobile ab ipsis demon¬
stratum sit. Quare et uixta philosopho¬
rum demonstrationẽ certissimam ne-¬
cesse ut ab aliquo ĩmobili: om̃is hic sen¬
silis mundi ꝓcedat motꝰ. Quib ⁊ theoso¬
phoꝵ nr̃oꝵ unus: de sapientie sp̃u loqñ¬
do: consonat. Est inquit sp̃c intellectus:
securus. stabilis. ⁊ qui om̃s capiat sp̃c.
subtilis. mobilis. ⁊ mox subdit. Omni¬
b enĩ mobilib : mobilior ẽ sap̃ia. Ecce
quod quẽ priꝰ dixerat stabilem: postea
dicit mobilem sap̃ie sp̃m. et etiã om̃ib
mobilib mobiliorem. Qͦd ego maxime ob

Expanded text:
cum mundus hic sensilis semper motu sit, nec aliquid ipsius sit quod non in aliquam motus cadat speciem, quaeri ab insipiente nostro potest, a quo sit omnis motus hic. Nec enim motum esse vel esse posse, nisi ab aliquo immobili, a philosophis jam pridem multipliciter et etiam apodeictice esse comprobatum: adeo ut in omni eo quod orbiculariter movetur, centrum semper immobile ab ipsis demonstratum sit. Quare et juxta philosophorum demonstrationem certissimam, necesse ut ab aliquo immobili omnis hic sensilis mundi procedat motus. Quibus et theosophorum nostrorum unus de sapientiae spiritu loquendo consonat: « Est, inquit, spiritus intellectus securus, stabilis et qui omnes capiat spiritus subtilis, mobilis, » et mox subdit: « Omnibus enim mobilibus mobilior est sapientia. » Ecce quod quem prius dixerat stabilem, postea dicit mobilem sapientiae spiritum et etiam omnibus mobilibus mobiliorem. Quod ego maxime ob
Abbreviated transcription (Latin):
climata citissime p̾dicandam. ut in
omnẽ t̾ram exiret sonꝰ tam gloriose.
tumphantis. Militis siqͥdem a scł̃o
egressi in medio terre ubi dñs oꝑatus
est salutẽ ibi mox euangłizata pal¬
ma: ut inde quasi a mundi umbili¬
co ad reliqͣs circũq nationes głe sue
nom̃ cito diffunderet᷑. In umbilico
inqm: uixta qͦd dñs in ꝓpha de ie¬
eam: ⁊ incircuitu eiꝰ terras.
Iater uͦ cenobii de morte frĩs post
reuelationẽ sibi factã sic ñ modicã
consolationẽ accipiens: ex hylaratus.
iam dictum uen̾abilem patͥarcham
citus adiit. ⁊ cuncta pandit ex ordi-¬
ne: quẽadmodũ ut supͣdiximꝰ. nob̃
iꝑse patriarcha ore ꝓpͥo enarrauit.
Uide libet hinc intueri qm sit sin¬
głariter magnꝰ. qmͣ magnifice sin¬
głaris : cuiꝰ głam frat̃ ille iam angło¬
rum conciuis effectus. pͥmũ terris

Expanded text:
climata citissime praedicandam, ut in climata citissime praedicandam, ut in omnem terram exiret sonus tam gloriose triumphantis. Militis siquidem a saeculo egressi in medio terrae, ubi Dominus operatus est salutem, ibi mox evangelizata palma, ut inde quasi a mundi umbilico ad reliquas circumquaque nationes gloriae suae nomen cito diffunderetur. In umbilico, inquam, juxta quod Dominus in propheta de Jeeam et in circuitu ejus terras . Pater vero coenobii, de morte fratris post revelationem sibi factam sic, non modicam consolationem accipiens, exhilaratus jam dictum venerabilem patriarcham citus adiit, et cuncta pandit ex ordine, quemadmodum, supra diximus, nobis ipse patriarcha ore proprio enarravit. Unde libet hinc intueri quam sit singulariter magnus, quam magnifice singularis, cujus gloriam frater ille jam angelorum concivis e
Abbreviated transcription (Latin):
riam dñi tui. Et adiecit. Qnͣtam glo-¬
riam donaui petro: nec tͥ minorem
dabo. Et accepit mox dñs mire mag¬
nitudinis coronã aureã. ⁊ capiti eiꝰ
conuulso ⁊ dilacerato imposuit. Et
adiecit qui loquebat᷑ frat̃ mortuus.
Scito gͥ cetissime quia thomas hic
magnus cantuarioꝵ antistes. inhis
dieb occisus sit: ⁊ sic migrauit ad
oñm. Et tuint̾im hec tibi dicta. nota:
signa temꝑa. Modico quippe elapso
temꝑe: ex multoꝵ cõmeantium re-¬
latu fido. uera ꝓbabunt᷑ hec. Et tu
ꝑ głosi martyris completũ iam exi
de salute mea nec dubites. Preser¬
tim cũ ⁊ ꝑalios cito sis accepturus.
ut ego nc̃ tͥ ꝓpheto completũ sic.
Et his dictis mox disparuit. qui
sicut uere. ⁊ uere ꝓpħice loquebat᷑
sic frater.
ca hic. ipse etiam locus ꝓpħicus hic.
hoc ꝑlocum ip̃m significante iam
sp̃u scõ: uidelc neo martyris głam
tã cito in tam sc̃o ⁊ tã celebri loco
euangłizatam: ꝑ quatuor mundi

Expanded text:
curiam Domini tui. Et adjecit: Quantam glocuriam Domini tui. Et adjecit: Quantam gloriam donavi Petro nec tibi minorem dabo. Et accepit mox Dominus mirae magnitudinis coronam auream et capiti ejus convulso et dilacerato imposuit. » Et adjecit, qui loquebatur frater mortuus: « Scito igitur certissime, quia Thomas hic magnus Cantuariorum antistes in his diebus occisus est et sic migravit ad Dominum. Et tu interim haec tibi dicta nota, signa tempora. Modico quippe elapso tempore ex multorum commeantium relatu fido vera probabuntur haec. Et tu per gloriosi martyris completum jam exitde salute mea non dubites: praesertim cum et per alios cito sis accepturus, ut ego nunc tibi propheto completum sic. » Et his dictis mox disparuit qui sicut vere et vere prophetice loquebatur sic frater. ca hic, ipse etiam locus propheticus hic, hoc per locum ipsum significante jam Spiritu sancto, videlicet neomartyris gloriam tam cito in tam sancto et tam celebri loco evangelizatam per quatuor mundi
Abbreviated transcription (Latin):
rat. de statu suo certificaret: si tñ
oñs ꝑmitt̾et sic. Annuit frat̃. obiit:
et infra dies paucos iuxta ꝓmissio¬
nem suam ad patrẽ cenobii reuer¬
sus: letabundus se dm̃ uidere. ⁊ et̾ne
salutis sibi iam p̃mium redditum.
nuntiauit. Quod inqͥt ut scias certis¬
sime. in nullo hesitans. scito quia ci¬
to post ut egressus a corꝑe. ab angłis
deportatꝰ uidi dñm ⁊ cito inqmͣ post
uenit magnꝰ quidam ⁊ supeminens.
cũ ꝓcessione meffabilit̾ admiranda.
sequente ip̃m.⁊ hinc ĩn stipante ⁊
ducente qmͣ nemo dinumerare poss
angłoꝵ multitudine. patͥarcharum
parit̃ et ꝓpħarum laudabili numero:
cũ głoso apłorum choro.⁊ innumera¬
bili scõꝵ martyrũ purpurato. et can¬
didato confessoꝵ exercitu. Stabat aũ
ille ante dñm quasi martyr. toto la¬
cero capite: cruore ut uidebat᷑ sensim
distillante ꝑuulnerũ rimas. Cui dñs.
Thoma inqͥens sic decet de intrare cu

Expanded text:
rat, de statu suo certificaret si tamen rat, de statu suo certificaret si tamen Dominus permitteret sic. Annuit frater: obiit, et infra dies paucos juxta promissionem suam ad patrem coenobii reversus laetabundus se Deum videre et aeternae salutis sibi jam praemium redditum nuntiavit. « Quod, inquit, ut scias certissime in nullo haesitans, scito quia cito post ut egressus a corpore ab angelis deportatus vidi Dominum; cito, inquam, post venit magnus quidam et supereminens cum processione ineffabiliter admiranda, sequente ipsum et hinc inde stipante et ducente, quam nemo dinumerare posset, angelorum multitudine, patriarcharum pariter et prophetarum laudabili numero, cum glorioso apostolorum choro, et innumerabili sanctorum martyrum purpurato et candidato confessorum exercitu. Stabat autem ille ante Dominum quasi martyr toto lacero capite, cruore, ut videbatur, sensim distillante per vulnerum rimas. Cui Dominus: Thoma, inquiens, sic decet te intrare in
Abbreviated transcription (Latin):
tam sc̃a. ⁊ fine tam głoso. crebro ser¬
mo haberet᷑ ad ipsum ⁊ ad alios ipse:
int̾ cet̾a assertione firmauit certissi¬
ma. s in ierłm infra dies .xiͥ. amar¬
tyrio. martyris finẽ ceitissime cog¬
nitum: et ꝑ totũ etiam regnũ. illud
ip̃m diuulgatũ. Et ut referebat: e¬
rat cognitum sic.
st in t̾ra cenobium. de cuiꝰ fr̃ib unus
ab ineunte etate ⁊ puritatis magne.
⁊ ꝯu̾sationis scissime: in die illo quo
beatus thomas passus ẽ. infirmitatẽ
patiebat᷑ extremam. Et cũ iam qua-¬
si extremũ traheret sp̃m: pat̾ ceno¬
bii accessit ad frẽm. qũẽ ꝓ scĩtatis sue
p̃rogatiua p̾ cet̾is dilexerat. et eo ma-¬
gis familiaritatis cum eo contraxerat
gr̃am. Uñ ⁊ magis compatiebatur
infirmo. Cũ uero eũ iam in extre¬
mis laborantẽ cern̾et: pat̾ne ⁊ cum
lacrimis supplicabat. ut cũ migras¬
set a scł̃o. ipsum quẽ ado in uita
dilexerat. ⁊ a quo tm̃ dilectus fue¬

Expanded text:
tam sancta et fine tam glorioso crebro sertam sancta et fine tam glorioso crebro sermo haberetur ad ipsum et ad alios, ipse inter caetera assertione firmavit certissima sibi in Jerusalem infra dies XV a martyrio martyris finem certissime cognitum et per totum etiam regnum illud ipsum divulgatum. Et ut referebat, erat cognitum sic. Est in terra illa coenobium, de cujus fratribus unus ab ineunte aetate et puritatis magnae et conversationis sanctissimae in die illo quo beatus Thomas passus est, infirmitatem patiebatur extremam. Et cum jam quasi extremum traheret spiritum, pater coenobii accessit ad fratrem quem, pro sanctitatis suae praerogativa, prae caeteris dilexerat et eo magis familiaritatis cum eo contraxerat gratiam. Unde et magis compatiebatur infirmo. Cum vero eum jam in extremis laborantem cerneret, paterne et cum lacrymis supplicabat ut cum migrasset a saeculo ipsum quem adeo in vita dilexerat, et a quo tam dilectus fue
Abbreviated transcription (Latin):
multi ꝑierunt. qͥ ñ cõninisert̃. ⁊ in
illo qͥnq ciuitatũ sodomitico igne
multi concremati: qui ñ corrupti.
Dauid quoq numerauit: et gladiꝰ
oeseuit in popłm. Achar peccauit:
⁊ popłs corruit. hel filii comedert̃:
⁊ isrselis obstupuert̾ dentes. Hec ft̃
enĩ dñi udicia terribilia suꝑ filios
hominũ. Et multa abundant ex¬
empla suꝑhis: que ⁊ longũ eẽt.
nec huiꝰ temꝑis est nc̃ ꝑferre. S itti¬
nam ego ñ sim uir habens sp̃m:
⁊ potiꝰ nunc m̃datium p̃loquar.
Siqͥdem genti mee nec oro nec op¬
to: nec uoluntariꝰ ꝓpheto malum.
Absit potiꝰ dñe. absit. in die furoris
tui suspende gladium: ⁊ in sp̃u¬
terre crebros ⁊ intolerabiles ethuicoꝵ
hostiles incursus. partes petens tranꝰ¬
alpinas. demũ in angliam applicuit:
a rege. ⁊ a militib regni. militaris ma¬
nus auxilium postulans. Et cũ debea¬
to thoma ⁊ de eiꝰ conũsatione. ⁊ uita

Expanded text:
multi perierunt, qui non commiserunt, et in multi perierunt, qui non commiserunt, et in illo quinque civitatum Sodomitico igne multi concremati qui non corrupti. David quoque numeravit et gladius desaevit in populum; Achar peccavit et populus corruit; Heli filii comederunt et Israelis obstupuerunt dentes. Haec sunt enim Domini judicia terribilia super filios hominum; et multa abundant exempla super his, quae et longum esset nec hujus temporis est nunc proferre. Sed utinam ego non sim vir habens spiritum et potius nunc mendacium praeloquar. Siquidem genti meae, nec oro nec opto nec voluntarius propheto malum. Absit potius, Domine, absit in die furoris tui, suspende gladium et in spterrae crebros et intolerabiles ethnicorum hostiles incursus partes petens cisalpinas demum in Angliam applicuit, a rege et ex militibus regni militaris manus auxilium postulans. Et cum de beato Thoma et de ejus conversatione et vita