comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit uir uite uenerabilis
furseus nomine. nobilis
quidem genere:s nobi
quibclam miraculoꝵ presagiis ap¬
parentib fulgebat: sacris erudie¬
batur disciplinis. Crescente uero eta
cipuus. corpore castus: mente deuotꝰ.
affabilis colloquio. amabilis aspectui.¬

Expanded text:
uit vir vitae venerabilis Furseus nomine, nobilis quidem genere, sed nobilquibusdam miraculorum praesagiis apparentibus fulgebat; summis etibatur disciplinis. Crescente vero aetacipuus, corpore castus, mente devotus, affabilis conloquio, amabilis aspectu
Abbreviated transcription (Latin):
quippe nature sunt: uitis ⁊ palnii¬
tes. Propter quod cum eẽt deus cu¬
ius nature ñ sumus. fĩs est homo
ut in illo eẽt uitis humana natura:
cuius ⁊ nos homines palmites eẽ¬

Expanded text:
quippe naturae sunt vitis et palmites: propter quod cum esset Deus, cujus naturae non sumus, factus est homo ut in illo esset vitis humana natura, unde nos homines palmites
Abbreviated transcription (Latin):
cando conuertit. ille multos cotidie
de uniuersis ꝑ orbem nationib. ad
suam fidem ⁊ caritatem interius il¬
lustrando conuertere ñ clesistit. H ic
in sp̃u et uirtute helye p̾cessit ante
illum. ut plebem eius aqua baptitãs
ad suscipiendum eum ubi appareret
doceret ẽẽ ꝑfectam: huic successit ille
in sp̃u et uirtute dei pr̃is. ut plebem
suam sp̃u scõ ⁊ igni baptitans: ad
uidendam faciem prĩs sui donaret
ẽẽ ꝑfectam Iohanne nato. congratu¬
labantur uicini ⁊ cognati genitrici
illius. quia magnificauit dñs mi¬
sericordiam suam cum illa: dño aũ
nato. congratulabantur ecclesie qͥa
uenit tempus miserendi eius: sp̃c
angelici qui sunt uicini eius et cog¬
nati. ciues uidelicet eiusclem patrie
la ꝑ orbem eẽt actura: priores ip̃i de
celis admonebant. Recte igitur nati¬
uitas celebratur illius. qui talis po¬
tentia magnitudinis dñicis ꝓpin-¬
quabat oꝑib¬

Expanded text:
cando convertit; ille multos quotidie cando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae, quia venit tempus miserandi ejus, spiritus angelici qui sunt vicini ejus et cognati, cives videlicet ejusdem patriae la per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat o
Abbreviated transcription (Latin):
quia natus est uobis hoclie salua¬
tor qui est. xp̃c dñs: ita etiam ange¬
lus nasciturum zacharie predicens
iohannem. et erit inquit gaudiũ
tibi et exultatio: ⁊ multi in natiui¬
tate eius gaudebunt. Erit enĩ mag¬
nus coram dño. Iure igitur utriusq
natiuitas festa deuotione celebratur.
s in illius tanqͣm in xp̃i dñi. tanꝙͣ
in saluatoris mundi. tanqͣm in filii
dei om̃ipotentis. tanqͣm in solis iusti¬
cie natiuitate omni ppło gaudium
euuangelizatur: in huius aũ tanꝙͣ
in precursoris dñi. in serui dei eximii.
in lucerne ardentis ⁊ lucentis exortu:
magnus coram dño narratur. deillo
clinans. ab omni quod inebriare po-
uersatus. peccati omnis immunis
ꝑmansit: hic adhuc ex utero matris
sp̃u sc̃o repletus est: in illo habitat
omnis plenitudo diuinitatis corpo
uteri uirginalis in quo carnẽ susci¬
peret: ip̃e consecrauit. Iste multos fi¬
lioꝵ isrł ad dñm suo tempore predi-¬

Expanded text:
quia natus est vobis hodie Salvaquia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus: ita etiam angelus nasciturum Zachariae praedicans Joannem, Et erit, inquit, gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure igitur utriusque nativitas festa devotione celebratur, sed in illius tanquam in Christi Domini, tanquam in Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lucentis exortu mmagnus coram Domino esse narratur: de illoclinans, ab omni quod inebriari  Alversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnis plenitudo divinitatis corporuteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedi
Abbreviated transcription (Latin):
le quo maior inter natos mulierũ
nemo surrexit: maiore pre ceteris
scĩs in ip̃o mox ortu uirtutũ iuba¬
re claresceret. Senes ac diu ĩfecundi
parentes dono nobilissime prolis
exultant. ip̃i patri quem incredu¬
litas mutum reddiderat: ad salu¬
tandum noue gr̃e preconem os et
lingua reseratur. Nec solum facultas
deum benedicendi restituitur. s de
e etiam ꝓphetandi uirtus augetur.
Excitati fama fc̃i omnes uicini. ad¬
miratione ac metu ꝑcelluntur: om¬
nium qui audiere circum quaq ad
aduentum noui ꝓphe corda p̾paran-¬
tur. Merito sca ꝑ orbem ecclesia. que
tot beatoꝵ martyrũ uictorias qui¬
b ingressum regni celestis meruere
freq̃ntat. huius tantummꝰ post
dñm etiam natiuitatis diem celebra¬
re consueuit. Quod nullatenus sine
euuangelica auctoritate in consuetu¬
dinem uenisse credendum est: s atten-¬
tius animo recondendum. quia sic̃
nato dño pastorib apparens angłs
ait: ecce euuangelito uobis gaudi¬
um magnum quod erit om̃i ppłõ.

Expanded text:
inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beatorum martyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post Dominum etiam nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenus sine evangelica auctoritate in consuetudinem venisse credendum est: sed attentius animo recondendum quia sicut nato Domino pastoribus apparens angelus ait: Ecce evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo,
Abbreviated transcription (Latin):
anus effectus est. Mater familias¬
lisi fuisset obstricta ut ei etiam pe¬
dum usus negaretur: a uiro suo ut
illuc ꝑ multum itineris spacium
defecretur deposcit. Que cum pue¬
nisset acd scoꝵ martyrũ basilicam.
famulantium manib illata: pe¬
dib ad cliuersorium rediit. ac sa¬
nitati de p̾mortuis restituta men¬
tera satis multa sunt que uel in
purgatione clemonum uł in reli¬
quis curationib cotidie illic per
poris tractum beati innocentii
martyris menbra rodanus reuela¬
uit. Iugi enim alluuione uicinum
in se cespitem uergens. religiosa qͣ¬
dam soli ꝑnitie. ad sepulturã mar¬
tyris famulatrix unda penienit.
prolatas ergo reliquias leniter
intra ambitum basilice ceteris
martyrib sepulture p̾cepit sociani.

Expanded text:
stianus effectus sit. Nestianus effectus sit. Nelysi fuisset obstricta, ut ei etiam pedum usus negaretur, a uiro suo, ut Agaunum per multum itineris spatium deferretur, poposcit. -quo cum peruenisset sanctorum martyrum basilicae famulantium manibus inlata pedibus ad diuersorium rediit, ac sanitati de pterum satis multa sunt.| Que uel in purgatione daemonum . uel in reliquis| curationibus cottidiae illic per poris tractum beati innocenti membra| martyres rhodanus reuelauit. Iugi enim eluuii ui| cinum in se cispitem uergens relegiosa quadam soli| perniciae ad sepultura martyris famulatrix un| da peruenit prolatas namque reliquias . leniter|intra ambitum basilice ceteris martyribus se| pulturae praeceperit sociari.
Abbreviated transcription (Latin):
id est beatissimoꝵ mauritii. exupe¬
rii. canclidi. atq uictoris: cetera uere
nobis quidem incognita. s in libeo
uite sunt scripta. Ex hac eadem le¬
gione fuisse dicuntur etiam illi mar¬
tyres uisus ⁊uictor. quos salodoro
passos fama confirmat. Salodorũ
uero castrum est suꝑ arolam flum̃.
neꝙ longe a reno positum. Maxi¬
mianus aũ cum dispositis insi¬
diis genero suo constantino tunc
regnii tenẽti morte moliretur. dep̾hen¬
so dolo eius apud massiliam cap
impiam uitam digna morte finiuit.
multos passionis annos. scõ theo
turIn quoꝵ honore cũ extrueretur
tilis. hic cum dñico die quo ceteri
ad expectanda diei eius festa acces¬
serant. in fabrica solus extitisset.
in illo secreto sese subito clara luce
nens. Uerberatus etiam increpatur.
quod uel die clñico ecclesie solus de
tilis auderet attingere. Quod ideo
misericorditer a scĩs factum consti¬
sibi nomen posceret. Statim ꝙ xp̃i¬

Expanded text:
id est beatissimorum Maurici, Exupeid est beatissimorum Maurici, Exuperi, Candidi atque Uictoris, cetera uero nobis quidem incognita, sed in libro uitae scriptasunt. ex hac eadem legione fuisse dicuntur etiam illi martyres Ursus et Uictor quos Salodoro passos fama confirmat. Salodorum uero castrum est super ara flumen. Neque lon| ge a reno positum us est. cum dispositis insdiis genero suo Constantino tunc regnum tenenti mortem moliretur, deprehenso dolo eius apud Massiliam captimpiam uitam digna morte finiuit. multos passionis annos sancto Theotur in quorum honorem cum exstrueretur t. hic cum dominico die quo ceteri ad exspectanda diei illius festa discesserant in fabrica solus substitisset, in illo secreto se subito clara luce nens uerberatus etiam et increpatus, quod uel die dominico ecclesiae solus deecipere gentilis auderet. quod adeo misericorditer a sanctis factum constisibi nomen poposcerit statimque Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Do ad occisionem ductus est: ⁊ tan¬
qͣm agnus ñ aꝑuit os suum. Ip̃i
quoꝙ tanqͣm grex dñicaꝵ ouiũ
laniari se tanqͣm ab irruentibus
lupis passi sunt.O ꝑta est terra
illic procumbentib in morte cor¬
porib pioꝵ. fluxerunt q p̾ciosi
sanguinis riui. Ne iusti puniren-
tur multitudo ñ optinuit. cum
inultum ẽẽ soleat quod multitu¬
do delinquit. Uictor aũ martyr
nec legionis eiusclem fuit neq
miles. s emerite iam militie uete¬
xanus. Hic cum iter agens subito
incilisset in hos qui passim epu¬
labantur leti martyrum spoliis.
et ab hus al conuescendum in¬
uitatus. prolatam ab exultantib
ꝑ orcdiniem causam cognouisset:de
fugiebat. Requirentib ꝙ ne ⁊ ip̃e
et semꝑ futurum responclit. Ac sta¬
tim ab irruentib interfectus est: ce¬
teris q martyrib in hoc loco sicut
morte. ita etiam honore coiunctus
est. Hec nobis tantum de numero
istoꝵ martyrũ comperta sunt noĩa.

Expanded text:
do ad occissionem ductus est et tamdo ad occissionem ductus est et tamquam agnus non aperuit os suum, ipsi quoque tamquam grex dominicus ouium laniari se tamquam ab inruentibus lupis passi sunt. operta est terra illic procumbentibus in mortem corporibus piorum, fluxerunt pretiosi sanguinis riui. tur, multitudo non obtinuit, cum inultum esse soleat, quod multitudo delinquit. Hac igitur nec legionis eiusdem fuit neque miles, sed emeritae iam militiae veteranus. Hic cum iter agens subito incidisset in hos, qui passim epulabantur laeti martyrum spoliis atque ab his ad conuescendum inuitatus prolatam ab exultantibus per ordinem causam cognouisset, ac fugiebat requirentibusque ne et ipse et semper futurum esse respondit ac statim ab inruentibus interfectus est ceterisque martyribus in eodem loco sicut morte ita etiam honore coniunctus est. haec nobis tantum de numero illo martyrum conperta sunt nomina:
Abbreviated transcription (Latin):
gere compellimur ut hunc offen¬
damus. tibi ut fecimus hactenus
adhuc parebimus. sin aliter.illi pa¬
rebimus potius qͣm tibi. Prignaui¬
mus pro fide. quam quo pacto
seruabimus tibi: si hanc cdeo nr̃o ñ
exhibemus: Iurauimus primum
in sacramenta diuina.cleinde in sa¬
cramenta regia. Nichil nobis de secũ¬
dis credi necesse est: si prima ꝓrum¬
imꝑator armauit. ip̃a saltẽ que
fortissima est in ꝑiculis desperatio.
nes. tormenta. ferrum. subire parati
sumꝰ. Xp̃ianos nos fatemur. ꝑsequi
se gloriosam eoꝵ constantiam pos¬
se reuocare:unsententia omnes¬
interfici decreuit. et rem ꝑfici cucũ¬
fusis militum agminib iubet. Qͥ
cum missi ad beatissimam legionẽ
uenissent. stringunt in scõs impi¬
um ferrum: mori ñ recusantes uite
iugulum intectum corpus offe en-¬
tes. Non in ip̃a suoꝵ multitudine
ñ armoꝵ motione elati sunt. ut
ferro conarentur assere iusticie cau¬
sam: s hoc solum reminiscentes.
se illum confiteri: qui nec reclamã¬

Expanded text:
gere compellimur, ut hunc offendamus, tibi, ut fecimus hactenus, adhuc parebimus, sin autem, illi parebimus potius, quam tibi. Offerimus pro fide. quam quo pacto conseruabimus tibi, si hanc deo nostro non exhibemus ? iurauimus primum in sacramenta diuina; iurauimus deinde in sacramenta regia, nihil nobis de secundis credas necesse est,. si prima perrumimperator, armauit ipsa saltim quae fortissima est in periculis desperatio. nes, tormenta, ferrum subire parati sumus. Christianos nos fatemur, persequi s gloriosam eorum constantiam posse reuocari una sententia interfici omnes decreuit et rem confici circumfusis militum agminibus iubet. qui cum missi ad beatissimam legionem uenissent. stringunt in sanctos impium ferrum mori non recusantes uitae uel intectum corpus offerentes. non uel ipsa suorum multitudine, non armorum munitione elati sunt, ut ferro conarentur adserere iustitiae causam, sed hoc solum reminiscentes se illum confiteri qui nec reclaman
Abbreviated transcription (Latin):
terne gloue. et facere in celestibꝰ
consi dere. ut sic deus omnia ĩ om¬
nibus. eternitatemq amatorib
sins et ĩmortalitatem largiri ad
quam eos sangninis sui uiuifi¬
catione reparauit. denuo ad
paradysum reducere. et regna ce¬
lorum fide et u̾itate sue pollicita¬
tionis aperire: Hec hereant fir¬
miter sensib nr̃is. hec intelligã¬
tur plena fide. hec toto corde dili¬
gantur. hec in designantium o¬
perum magnanimitate ad qui¬
rantur. Reposita est in potestate
facentis quia regnum celoꝵ uim
patitur: res ista o homo id est reg¬
num celeste. aliud non querit
tum es tu. Ce da et habebis illã.
Quid turbaris de precio: Ep̃s ie
metipsum traclilit ut acquireret
te regnun deo patr ita et tu teĩp¬
sum Dut sis ignum eius: ac
non regnet peccatr in in mortali
tuo corpore. sed spiritus in acqui¬
sitionem uite. Ad hanc igitur ope
libenter ac prompte certemus om¬
nes in agone iusticie deo et xp̃o spͤee¬

Expanded text:
ternae gloriae, et facere in coelestibus ternae gloriae, et facere in coelestibus consedere, ut sit Deus omnia in omnibus, aeternitatemque amatoribus suis et immortalitatem largiri, ad quam eos sanguinis sui vivificatione reparavit, denuo ad paradisum reducere, regna coelorum fide et veritate suae pollicitationis aperire? Haec inhaereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec toto corde diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquirantur. Reposita est in potestate facientis; quia regnum coelorum vim patitur. Res ista, o homo, id est regnum coeleste aliud non quaerittum et tu: te da, et habebis illud. Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te in regnum Deo Patri: ita et tu te ipsum da, ut sis regnum ejus ac non regnet peccatum in mortali tuo corpore, sed spiritus in acquisitionem vitae. Ad hanc igitur libenter ac prompte certemus, omnes in agone iustitiae Deo et Christo spec
Abbreviated transcription (Latin):
icere uox nulla suf¬
ficiet. effugit enim
sermonem acqz om¬
nem sensum huma¬
ne mentis excedit de¬
cus illud. illa pulcritido. illa
uirtus. illa gloria. illa magni¬
ficentia. illa maiestas. ultra enĩ
omnem sanctorum est gloriam
ipsius in estimabilem adipisci cõ¬
spec̾tum. et spiendore maiestatis
eius irradiari. Si enim cotidie
oporteret nos tormenta perferre.
si ipsam gehenuam nõ paruo tẽ¬
pore tolerare. ut xp̃m uidere posse¬
mus in gloria uenientem. et sc̃o¬
rum eus numero sociari. nõ es
set dignum pati omne quod tri¬
ste est ut tanti boni tante glorie
illa fratres km̃i iustorum gloria:
quam grandis scõrum leticia. cũ
unaqueqz facies fulgebit ut sol.
cum ordĩnib distinctis populum
suum dominus in regno patris
sui ceperit recensere: et meritis
atq operib singuloꝵ premia ꝓ¬
missa restituere. pro terrenis ce¬
lestia: pro temporalibz sempiter¬
na. pro modicis magna presta¬
re. acflucere scõs in uisionem pa¬

Expanded text:
icere vox nulla sufficit. Effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim omnem sanctorum est gloriam, ipsius inaestimabilem aspicere conspectum, et splendore majestatis ejus irradiari. Si enim quotidie oporteret nos tormenta perferre, si ipsam gehennam parvo tempore tolerare, ut Christum videre possemus in gloria venientem, et sanctorum ejus numero sociari; nonne erat dignum pati omne quod triste est, ut tanti boni tantaeque gloriae illa, fratres charissimi, justorum gloria, quam grandis sanctorum laetitia, cum unaquaeque facies fulgebit ut sol , cum ordinibus distinctis populum suum Dominus in regno Patris sui coeperit recensere, et meritis atque operibus singulorum praemia promissa restituere; pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare; adducere sanctos in visionem Pa
Abbreviated transcription (Latin):
qui coronam in persecutione pur¬
puream pro passione donauit.
ip̃e in pace uincentib pro iusticie
meritis dabit et çandidam.

Expanded text:
Qui coronam in persecutione purpuream pro passione donavit, ipse in pace viventibus pro justitiae meritis dabit et candidam.
Abbreviated transcription (Latin):
ad consilium tribuencdum. Post hec
consularitatis suscepit insignia. ut
regeret liguriam emiliam ꝙ ꝓuinti¬
as: uenit ꝙ mediolanũ. Sum esset
meliolani. mortuo auxentio arriane
ꝑfidie ep̃o. cum ppłs ad seditionem¬
bem. subito uox fertur infantis in
ppło sonuisse ambrosium ep̃m: ita¬
uit. Egressus q noctis medio ciuitatẽ.
cum ticinium se ꝑgere putaret:ma-¬
ne ad portam ciuitati mectis hilesi¬
sis que romana clicitur inuenitur.¬

Expanded text:
ad consilium tribuendum. Post haec ad consilium tribuendum. Post haec consularitatis suscepit insignia, ut regeret Liguriam, Aemiliamque provincias, venitque Mediolanum. 6. Per idem tempus, mortuo Auxentio Arianae perfidiae epbem, subito vox fertur infantis in populo sonuisse Ambrosium epivit: egressusque noctis medio civitatem, cum Ticinum se pergere putaret, mane ad portam civitatis Mediolanensis, quae Romana dicitur, invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
sponsum. Nam ⁊ hec uox iohannis est.
Qui habet sponsam sponsus est:ami¬
cus aũ sponsi stat ⁊ audit eum. ⁊ gau¬
dio gaulet ꝓpter uocem sponsi Demon
stremus etiam nos ex gentib testiio¬
nium xp̃o fuisse prolatum. qm̃ ueritas
ñ tacuit clamando etiam ꝑ linguas
inimicoꝵ suoꝵ. Nonne quando ille po¬
eta facunclissimus inter sua carmina.
iam noua progenies celo demittitur
alto. dicebat. xp̃o testimoniũ ꝑhibebat:
quo tres uiros iustos iniuste miseris.¬
dic. dic quid tibi fuerit reuelatum.
Nonne inquit tres uiros misimus
un fornace ligatos: Et aiunt ei. Lere rex.
Ecce inquit ego uideo quatuor uiros
solutos cleambulantes in medio ignis.
et corruptio nulla est in eis: ⁊ aspetus
seruli sui infantia. ut impleretur
quod dictum est: faui mellis sermo¬
sororis uł matris manus osculari: ip̃e
batur enĩ in illo sp̃c dñi. qui illum
ad sacerdotium nutriebat. Post hec
est a uiro illustri probo prefecto p̾torii:

Expanded text:
sponsum. Nam et haec vox Joannis est: sponsum. Nam et haec vox Joannis est: Qui habet sponsam, sponsus est. Amicus autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsstremus etiam nos ex gentibus testimonium Christo fuisse prolatum, quoniam Veritas non tacuit, clamando etiam per linguas inimicorum suorum. Nonne quando ille poeta facundissimus, inter sua carmina , Jam nova progenies coelo dimittitur alto, dicebat, Christo testimonium perhibebat? quo tres viros justos injuste immiseras, dic quid tibi fuerit revelatum. Nonne, inquit, tres pueros misimus in fornacem ligatos? Et aiunt ei, Vere, rex. Ecce, inquit, ego video quatuor viros solutos deambulantes in medio ignis, et corruptio nulla est in eis, et aspectus servuli sui infantia, ut impleretur quod dictum est: Favi mellis sermosorore, vel matre manus osculari, ipse ebatur enim in illo Spiritus Domini, qui illum ad sacerdotium nutriebat: illa verour a viro illustri Probo, tunc praefecto praetorii,
Abbreviated transcription (Latin):
doneus effectus: tanto maior in natis
mulierum. quanto existimabatur
ẽẽ quod ñ erat. Xp̃m enim eũ iuclei
sum ego. s ecce uenit post me cuius
pedib ñ sum dignus soluere corrigi¬
am calciamenti eius. O fidelis testis ⁊
amice ueri sponsi. quanto te humili¬
auisses. si ad corrigiam calciamãti eius
soluendam dignum te ẽẽ lixisses. S
falsis testib contradicis. Et hec ate
cum ad te ip̃e uenit excelsus humilis
implende dispensationis sue gr̃a. ut
a te baptitaretur qui nullum habebat
omnino pecratum: quid responderis
quem cognoueris. quale testimonium
protuleris: aucliant amici quia audire
nolunt inimiti. Ecce inquit agnus dei.
ecce qui tollit peccata mundi. Et adiecit.
Tu ad me uenis baptitari: Ego ate debeo
baptizari. agnouit seruus dñm. agno¬
uit uinculis originalis pecrati obliga¬
tus: ab omni nexu peccati liberum. Ag¬
nouit preco iudicem. agnouit creatu¬
ra creatorem. agnouit paranimphus

Expanded text:
doneus factus, tanto major in natis doneus factus, tanto major in natis mulierum, quanto aestimabatur esse quod non erat. Christum enim eum Judaei sum ego, sed ecce venit post me, cujus pedibus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . O fidelis testis et amice veri sponsi, quanto te humiliasses, si ad corrigiam calceamenti ejus solvendam dignum te esse dixisses. Sed falsis testibus contradicis. Et haec ante cum ad te venit excelsus, humilis implendae dispensationis suae gratia, ut a te baptizaretur, qui nullum habebat omnino peccatum, quid responderis, quem cognoveris, quale testimonium protuleris, audiant inimici qui audire nolunt. Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Et adjecit, Tu ad me venis baptizari? Ego a te debeo baptizari . Agnovit servus Dominum, agnovit vinculis originalis peccati obligatus, ab omni nexu peccati liberum, agnovit praeco judicem, agnovit creatura Creatorem, agnovit paranymphus
Abbreviated transcription (Latin):
si
perrȩxit ad templum. ybi uero eũ por¬
tari matris manib uidit. et dĩuinã
infantiam pia senectus agnouit: tu-¬
lit infantem in manib suis. Ille qui
exclamauit senex ille ⁊ dixit. Nunc
dimittis dñe seruum tuũ in pace.
quia uiderunt oculi mei salutare
tiium. Illi etiam parentes iohannis
dacharias et elyrabeth: iuuenes steri-¬
les. in senecta fecundi. dicant etiam
neum xp̃o nutriant. Aiunt enĩ suo
paruulo nato.Tu puer ꝓpħa altissi¬
mi uocaberis. preibis enim ante faci-¬
em dñi parare uias eius. Ip̃i ꝙ matri
⁊ uirgini elyrabeth ait. Unde michi
hoc ut ueniat mater dñi mei ad me:
Ecce enim ut fc̃a est uox salutationis
tue in aurib meis. exultauit ĩ gau¬
dio infans in utero meo Intelligens
ioharnes matrem dñi sui uenisse
ad suam matrem. inter ip̃as angusti¬
as uteri adhuc positus: motu saluta¬
uit quem uoce ñ poterat. Qui postea
ip̃e iohannes precursor ⁊ amicus hu
milis. ⁊ fidelissimus seruus. testis y¬

Expanded text:
s perrexit in templum. Ubi vero eum portari matris manibus vidit, et divinam infantiam pia senectus agnovit, tulit infantem in manibus suis. Ille quidit senex iste, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum . Illi etiam parentes Joannis Zacharias et Elizabeth juvenes steriles, in senectute fecundi, dicant etiam neum Christo nutriant. Aiunt enim suo parvulo nato: Tu puer, propheta Altissimi vocaberis, praeibis enim ante faciem Domini parare vias ejus . Ipsique matri et virgimei ad me? Ecce enim ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo . Intelligens enim Joannes matrem Domini sui venisse ad suam matrem, inter ipsas angustias uteri adhuc positus, motu salutavit quem voce non poterat. Qui postea ipse Joannes praecursor et amicus et humilis et fidelissimus servus, testis i
Abbreviated transcription (Latin):
corpore ac mente ꝑmansit. Quam
sane angelus gabriel ac si celestis pa¬
ranimphus intactam custodiuit.
et iohannes apls atqr euuange¬
lista cui. xp̃c eam de cruce cõmisit:
uirgo uirginem seruauit. suisq
deseruiuit obsequiis: ñ qd̃ eximi
intrans ⁊ exiens familiarius contu¬
lit de xp̃i incarnatione: tanto siqͥ¬
dem uerius quanto ab initio ple
et ꝑspexerat oculis uniiersa: licet
ꝑuenerint ueritatem. Sane beatã
uirginem ⁊ si omnes uenerati
sunt discipuli. ei q famulaban¬
tur offitio dilectionis:iohannes
tamen amplius ac specialius us-¬
q ad finem uite: qui sibi commis¬
sam accepit in suam quasi ma-¬
trem filius.Non enim pudicissi
ma uirginitas alicui discipuloꝵ
ratius qͣm uirgini commendat᷑.
ut eẽt adinuicem gr̃ata societas. et
floridus aspectus: nec ñ ⁊ uenustus
conuersancdi uernans alternatim
pudicitiaꝵ splendor lecoratus.

Expanded text:
corpore ac mente permansit: quam corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus, intactam custodivit. Et Joannes apostolus, atque evangelista, cui Christus eam de cruce commisit, virgo virginem servavit, suisque ei deservivit obsequiis: non quod eximiuintrans et exiens, familiarius contulit de Christi Incarnatione: tanto siquidem verius, quanto ab initio plenet perspexerat oculis universa: licet pervenerint veritatem. Quam sane beatam Virginem, etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filiuma virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur ut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur.
Abbreviated transcription (Latin):
multis. De quib profecto ñ nulli
illis perpetua sit completa resur¬
rectio. Fatentur enim quod ueri te¬
stes ñ ẽẽnt. uisi ⁊ uera eẽt eoꝵ resur¬
loqueretur. et sepulcrum inquit
eus apud nos est: quasi ñ sit au¬
suis dicere. quod ip̃e aut corpus eiꝰ
apus nos est: sed tantũ sepulcrũ
quo conditus fuerat. Hinc aiunt¬
et ip̃m resurrexisse cum ceteris scĩs.
⁊ ideo uacuum remanserat moreni
nantur. qd̃ hii iam cum xp̃o reg¬
nent. resuscitati in eterna societa¬
te. Quod quia leo nichil est im¬
possibile. nec nos de beata maria
telam salua fide pio magis desi¬
derio opinari oporteat. qͣm incon-¬
sulte definire quod sine ꝑiculo
ti sumus. tantisꝑ loquamur ad
minis dei: ut et religio conseruetur
pro famulatu. et deuotio augeat᷑
q commendet meritis ⁊ precibus
auxilietur. ut et ip̃i cligni inueni-¬
amur in eius laudib. Si queritur
post ascensionem dñi quid egerit.
unum pro certo est: quia uirgo sc̃a

Expanded text:
multis . De quibus profecto nonnulli multis . De quibus profecto nonnulli illis perpetua sit completa resurrectio. Fatentur enim quod veri testes non essent, nisi et vera eorum esset resuronium: Et sepulcrum, inquit, ejus apud nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remansisse mausolenantur: quod hi jam cum Christo regnent resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo nihil est impossibile nec nos de beata Maria telam salva fide pio magis desiderio opinari oporteat, quam inconsulte definire, quod sine periculo ti sumus, tantisper loquamur ad minis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeatur ate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta
Abbreviated transcription (Latin):
uacuum ẽẽ certientib ostenditur.
hec iccuro dixerim quia multi no¬
sttoꝵ cdubitant utrum assumpta
fuerit simul cum corpore. an obi¬
erit relicto corpore. Q uomodo aũ
uł quo tempore. aut a quib per¬
sonis scissimum corpus etus inde
et beata cum xp̃o immortalitate
in celestib uestiri. Quod et de be¬
ato iohanne euuangelista eius
ministro. cui uirgini a xp̃o ĩ cence¬
plurimi asseuerant: quia in sepul¬
cro eius ut fertur ñ nisi manna
inuenitur. quod ⁊ scaturire dici¬
tur. Heramptam̃ quod hoꝵ ueriꝰ
censeatur ambigimus. melius
tamen deo totum cui nichil im¬
possibile est committimus: qͣm
aliud temere definire uelimus au¬
ctoritate nr̃a quod ñ probamus.
sicuti et de hiis quos cum dño¬
teste euuangelio resurrexisse cre¬
ditur. S utrum redierint in terre¬
puluerem ceitum ñ habemus. ni¬
si quod legimus quia multa cor¬
pora scõꝵ qui clormierant surrexe¬
runt. ac uenerunt in scãm ciuita¬
tem scilicet ierłm: et apparuerunt

Expanded text:
ausoleum cernentibus ostenditur. Haec idcirco dixerim, quia multi nostrorum dubitant, utrum assumpta fuerit simul cum corpore, an abierit relicto corpore. Quomodo autem, vel quo tempore, aut a quibus personis sanctissimum corpus ejus inde et beata cum Christo immortalitate in coelestibus vestiri. Quod et de beato Joanne Evangelista ejus ministro, cui virgini a Chrplurimi asseverant: quia in sepulcro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur: quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambigimus. Melius tamen Deo totum, cui nihil impossibile est, committimus, quam ut aliquid temere definire velimus auctoritate nostra, quod non probemus: sicuti et de his, quos cum Domino Evangelio teste resurrexisse credimus. Sed utrum redierint in pulverem terrae, certum non habemus, nisi quod legimus: Quia multa corpora sanctorum qui dormierant, surrexerunt, ac venerunt in sanctam civitatem, scilicet, Jerusalem, et apparuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
pocriphum de transitu eiusdẽ uir¬
ginis: dubia pro certis recipiatis
ixꝑiri potest pro certo: nifi quod
hodierna die gloriosa migrauit
a corpore. Monstratur autẽ sepul¬

Expanded text:
pocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis:experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit a corpore. Monstratur autem sepul
Abbreviated transcription (Latin):
geloꝵ inter crepundia noui partus
⁊ querelas nescii ploratus. ꝓ fescen
uidisti. pastorib insuꝑ euuangeli¬
⁊antib credidisti: magos preterea
tria deferentes munera. in uisione
bearis oculis conspexisti et ip̃a eadẽ
munera bene intelligendo uotis om¬
nib ficleliter deo obtulisti. Nam ⁊ cũ
ste conscientia. michi narrare ante

Expanded text:
 inter crepundia novi partus,  inter crepundia novi partus, et querelas nescii ploratus, pro fescennvidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum ste conscientia, mihi narrare ante
Abbreviated transcription (Latin):
ogitis me o paula et
eustochium. immo ca¬
ritas xp̃i me compellit. quo qui
uobis dudum tractatib loqui
consueueram:nouo loquendi gene¬
re scĩs que uobiscum degunt uir-¬
ginib latino utentes eloquio. ex¬
hortationis gr̃a sermonem faciam
de assumptione beate ⁊gloriose
semꝑ uirginis matie:more eoꝵ qui
cdeclamatorie in ecclesus solent lo¬
qui ad ppłm. quod utiq genus
docendi necdum attigeram. Quia
negare nequeo quicquid iniungi¬
tis.: nimia ur̃a cdeuictus dilectione
exꝑiar que hortamini affectu: ma-¬
xime quia ꝓpter simplitiores quas¬
q id me depromere compellitis.ut
occupent laudib ex eadem die. qͥb¬
ue diuinis uacent lectionib. Quid
scentem dñm ex maria uirgine. et
omnia eius incrementa quousq
fuit in mundo cium taxat diuiniꝰ
efferunt preconiis: Porro ab exordio
sc̃i euuangelii gabrielem archange¬
lum colloquentem marie auclistis.
et deinceps reliqua omnia plenius
legistis. Ad presepe quoq o paulate

Expanded text:
ogitis me, o Paula et Eustochium, imo charitas Christi me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu xime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compellitis, utoccupet laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: nascentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te
Abbreviated transcription (Latin):
Hiis singl̾a membra ut oculus e
runt  regem glorie in decore suo
cernent omnes qz angłos ⁊ scõs
incessanter son abũt armonie sc̃o¬
rum: ꝯcentus angłoꝵ dulcisona
faus. Ibi suauissimũ odorẽ de ip̃o¬
odorẽ de anglis ⁊ om̃ib scĩs ꝑci

Expanded text:
s singula membra, ut oculus solis erunt, qui Regem gloriae in decore suo cernent; omnes angelos et omnes incessanter sonabunt harmoniae coelorum, concentus angelorum, dulcisona alis, ubi suavissimum odorem de ipodor
Abbreviated transcription (Latin):
timo igitur regressus anno a roma.
cum auctoritate pape illius turo-¬
nis recdire clisponit. ueniens autem¬
men laucdiaco. sexto ab urbe milia¬
rio mansionem accepit. Armenti-¬
us uero febre corripitur. media¬
aũ nocte sp̃m exalauit. Quod pro-¬
tinus briccio ep̃o ꝑ uisum reuela-¬
tum est. Qui ait suis. Surgite ue¬
lotius. ad tumulandum fratrem
nr̃m turonensem pontificem occur-¬
ramus. Cumq illi uenientes portã
ciuitatis ingrederentur. ecce istum
ꝑ aliam portam mortuũ efferebant.
Quo sepulto. sc̃s briccius ep̃c in ca-¬
thedra sua regressus est. septẽ post
ea uiuens annis.Cui post quadra¬
gesimũ septimũ ep̃atus annum
defuncto. sc̃s eustochius successit

Expanded text:
timo igitur regressus anno a Roma, timo igitur regressus anno a Roma, cum auctoritate papae illius, Turonos redire disponit: et veniens est Laudiacum, sexto ab urbe milliario, mansionem accepit. Armentius vero febre corripitur, et media nocte spiritum exhalavit. Quod protinus Briccio episcopo per visum revelatum est, qui ait suis: Surgite velocius, ut ad tumulandum fratrem nostrum Turonicum pontificem occurramus. Cumque illi venientes portam civitatis ingrederentur, ecce istum per aliam portam mortuum efferebant. Quo sepulto, Briccius in cathedram suam regressus eer vivens annos. Cui post quadragesimum septimum episcopatus annum defuncto sanctus Eustochius successit,
Abbreviated transcription (Latin):
prunas ardentes in birro suo po¬
suit:⁊ ad se stringens usq al
sc̃m sepulcrum beati martini.
una cũ ppłoꝵ turbis uadit. Pro¬
iectis ꝙ ante sepulcrum prunis.
uestim̃tum inustum apparuit.
Illis quoq sic eum prosequenti¬
ab hiis ignib iudetis illesum.
ita ⁊ corpus meum a tactu mulie¬
ris scitote impollutum. Illis uero
briccius rome urbis papam expe¬
tiit. flens ⁊ eiulans atq dicens.
Merito hec patior quia peccaui
in scõ dei. ⁊ eum delirum ⁊ amen
ñ creclicli. Post cuius abscessum ai¬
unt turonici sacercloti suo. hade
post eum ⁊ exerce negotium tuũ.
Qui si eum ꝓsecutus ñ fueris. a
nr̃o omnium contemptu humili¬
aberis. Iustinianus uero egressus
a tironis. uercellis ytalie ciuita¬
tem aggressus: uditio dei ꝑcus-¬
sus. obiit ꝑegrinus. Turonici eius
obitum audientes.⁊ in sua mali¬
loco constituunt. At brictius ep̃c
romam ueniens. cuncta que ꝑtule¬
rat pape refert. Qui acd sedem apli¬

Expanded text:
prunas ardentes in byrrum suum poprunas ardentes in byrrum suum posuit, et ad se stringens, usque ad sepulchrum beati Martini una cum populorum turbis accedit, proiectasque ante sepulchrum prunas, vestimentum inustum apparuit. Illo quoque sic prosequentab his ignibuita corpus meum a tactu mulieris est mundum. Illis uero Briccius Romanae urbis papam expetiit. flens et ejulans, atque dicens: Merito haec patior, quia peccavi in sanctum Dei, et eum delirum et amentem non credidi'. Post cuius abscessum aiunt Toronici sacerdoti suo: 'Vade post eum et exere negotium tuum, quia, si eum prosecutus non fueris, a nostro omnium contemptu humiliaberis' Iustinianus vero egressus a Turonus, Vircellis Italiae civitatem adgressus, iudicio Dei percussus, obiit peregrinus. Toronici eius obitum audientes et in sua maliloco constituunt. At Briccius episcopus Romam veniens, cuncta quae pertulerat papae refert. Qui ad sedem apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
preditus. sepius beatũ martinũ
conuicus lacessiuit. Adeptus ergo
consentientib ciuib pontificatus
officium. orationi uacabat: quia
quamqͣm eẽt superb ⁊ uanus. ca¬
stus tamen habebatur in corpore.
Tricesimo uero orclinationis sue
anno oritur contra eum lamenta
cubicularii eius uestimenta defere¬
bant ad abluendum. que sub specie
religionis erat: ueste mutata con¬
cepit ⁊peperit. Qua de re surrexit
omnis ppłs turonoꝵ in ira. ⁊ totũ
crimen suꝑ ep̃m referunt: uolẽtes
eum unanimiter lapidare. Illo¬
quoꝙ econtrario iuriliter hec ne¬
gante. afferte inquit infantẽ ad
rie. Cumq oblatus fuisset infans.
triginta dies ab ortu habens: ait
ut si ego te generaui: corã cunctis
meus. Populis aũ rogantib ut
quis eẽt eus pater interrogaret:
Tunc illi magicis hoc artib fc̃m
asseuerantes. insurgunt contra
eum in una conspiratione dicen-
storis nomine dñaberis. Sc̃s bric-
cius ep̃c ad satisfaciendum ppłõ.

Expanded text:
praeditus, saepius beatum virum praeditus, saepius beatum virum conviciis lacessivit. Adeptum ergo consentientibus civibus pontificatus officium, orationi vacabat. Quia quamquam esset superbus et vanus, castus tamen habebatur in corpore. Tricesimo tertio vero ordinationis suae anno oritur contra eum lamentabcubicularii eius vestimenta deferebant ad abluendum, quae sub specie religionis erat veste mutata, concepit et peperit. Qua de re surrexit omnis populus Toronorum in ira, et totum crimen super episcopum referunt, volentes eum unanimiter lapidare. quoque econtrario viriliter haec negante: Afferte, inquit, infantem ad me. Cumque oblatus fuisset infans, triginta dies ab ortu habens, ait ut si ego te generavi, coram cunctis meus. Populis autem rogantibus, ut quis esset pater interrogaret, Tunc illi magicis haec artibus factum adseverantes, insurgunt contra eum in una conspiratione, et trastoris nomine dominaberis'. Ille autem ad satisfaciendo adhuc populo
Abbreviated transcription (Latin):
us acd ep̃atum succedit. At uero
hic brictius tum ẽẽt pameue eta¬
tis uiuenis. sco martino adhucui¬
uenti in corpere multas ferebat
men die dum quidam infirmus
medicinam expeteret: brictium ad¬
huc diaconum in platea conuenit.
sui simpliciter ait. Etce ego presto¬
lor beatum uirum. ⁊ nescio ubi sit
uł quid oꝑis agat. Cui bricteus.
Si inquit delirum illum queris
prospice eminus: ecce celum solite
sicut amens respicit. Cum pauper
ille cursu reddito quod petierat
impetrasset. brictium diaconũ uir
beatus martinus alloquitur. En
ego bricti delirus tibi uideor: Cũ
qr confusus hec aucliens dixisse se
denegaret. ait sc̃s martinus. Nõne
aures mee ad os tuum erant. cum
hec eminus loquebaris:Amen dico
tibi. quia obtinui apud deum
ut post me ad pontificatus hono¬
rem accederes: s noueris te ĩ ep̃atu
multa aluersa passurum. Brictius
hec audiens. irridebat eum dicens.
Nonne uerum cdixi istum delira u̾¬
ba proferre: S ⁊ presbiterii honore

Expanded text:
us ad episcopatum succedit. At vero hic Brictius, cum esset primaevae aetatis iuvenis, sancto adhuc viventi in corpore multas tendebat men die dum quidam infirmus medicinam a beato Martino expeteret, Brictium adhuc diaconum in platea convenit; cui simpliciter ait: 'Ecce! ego praestolor beatum virum et nescio, ubi sit vel quid operis agat'. Cui Brictius: 'Si', inquid, 'delerum illum quaeris, prospice eminus; ecce! caelum solite sicut amens respicit'. Cumque pauper ille, occursu reddito, quod petierat inpetrasset, Brictionem diaconem vir beatus adloquitur: 'En ego, Brictio, delerus tibi videor?' Cumque ille confusus haec audiens dixisse se denegaret, ait vir sanctus: 'Nonne aures meae ad os tuum erant, cum haec eminus loquebaris? Amen dico tibi, quia obtinui apud Deum, ut post me ad pontificatus honorem accedas, sed noveris te in episcopatu multa adversa passurum'. Brictius haec audiens inridebat, dicens: 'Nonne verum dixi, istum delera verba proferre?' Sed et praesbiterii honore
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ cetib. thions ⁊ dominationi¬
b principatib ⁊ potestatib om̃i¬
umq celestiũ ⁊ suꝑnaꝵ uirtutũ
contubniis ꝑfrui ⁊ intueri agmi¬
na scõꝵ splendidius syderib mi¬
cantie prĩarchaꝵ fide fulgentia
ꝓph̾arũ spe letantia. Apłoꝵ ĩ dro¬
decim tribub isrł orbem iudicã¬
tia. martyrũ purpureis uictorie
coronis lucentia. uirginũ qͦq cho¬
ros candentia serta gestantes cõ¬
spicere.

Expanded text:
dominationibus, principatibus et potestatibus, omniumque coelestium supernarum virtutum contuberniis perfrui, et intueri agmina sanctorum splendidis sideribus micantia, patriarcharum fide fulgentia, phetarum spe laetantia, Apostolorum in duodecim tribubus Israel orbem judicantia, martyrum purpureis victoriae coronis lucentia, virginum quoque choros candentia serta gestantes inspicere.
Abbreviated transcription (Latin):
ruit ei angelus dñi suꝑ altare ce¬
dulani ponens: in qua descriptũ erat
quoq Tile erat in fr d̃ quisqͥs
sc̃m egidium pro quolibet cõmisso
inuocaret. si tantum ab illuis perpe¬

Expanded text:
ruit ei angelus domini super altare schedulam ponens in qua scriptum erat quoque erat in fine quod quisquis sanctum Egidium pro quocumque commisso inuocaret si tantum ab illo desis
Abbreviated transcription (Latin):
peꝵ qualitate. S cum ait brati
pauꝑes spũ ostendit eis regnũ
celoꝵ tribuendsi quos humilitaᷤᷤ
cõmendat animoꝵ. magͣ qͣm in¬
digentia facultatũ ut sci fuere

Expanded text:
e patiuntur. Sed cum dicit, Beati pauperes spiritu, ostendit eis regnum coelorum tribuendum quos humilitas commendat animorum magis quam indigentia facultatum. Dubitari aute
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am quam famulo suo tribuerat
ostendit. Claustra uinculis ⁊ sera cõ¬
stricta soluuntur. repagula ferrata
dissiliunt. Diuina pietas reserat. quod
melitatio humane crudelitatis ar¬
tauerat. Procedit ad libertatẽ turba
cde uinculis. exhibens uacua onera.
cathenaꝵ: tenens nexus quib antea
tenebatur. Relinquitur catter inno¬
cens. aliquancło quia uaciuis. ⁊ prece¬
clente pietatis triumpho turba mise¬
toꝵ gremio ecclesie gaudentis infer¬
tur. Uolusiani cuiusdam filius suc¬
estuantis uaporis acensio adolescentiᷤ
meclullas corpus q consumpserat:
ut desperatio conclamata sequeretur.
Mhedici manus ⁊ promisia iam subt᷑¬
huntur. luctus q solus parentib
reseruatur. Ad heatum uirum spes
tarda conuertitur. parentes cũ om̃ib
amicis ⁊ ꝓpinquis sci genib impli¬
cantur. acdditur etiam intercessio

Expanded text:
gratiam, quam famulo suo tribuerat, gratiam, quam famulo suo tribuerat, ostendit. Clusura vinculis et sera constricta dissolvitur, repagula ferrata dissiliunt; divina pietas reserat, quod meditatio humanae crudelitatis artaverat. Procedit ad libertatem turba de vinculis, exhibens vacua onera catenarum, tenens nexus, quibus antea tenebatur. Relinquitur carcer innocens aliquando, quia vacuus, et praecedente pietatis triumpho, turba miserorum gremio ecclesiae gaudentis infertur. aestuantis vaporis accensio adulescentis medullas corpusque consumpserat, ut desperatio conclamata sequeretur. Medici manus et promissa iam subtrahunt, luctusque solus parentibus reservatur. Ad beatum virum spes tarda convertitur, parentes cum amicis omnibus et propinquis sancti genibus inplicantur. Additur etiam intercessio
Abbreviated transcription (Latin):
panem orcdeaceum continentẽ. Quod
illa utrumꝙ cum ingenti gratula¬
tione complexa est: quod ⁊ argentũ
suum transmisisset ad pauperes.⁊
illam escam beati uiri cum ministe¬
rio abiecti uasculi suscepisset. Nam
et lignum postea auro ambiit. et
panem multis remediis ⁊ uirtuti¬
dam die dum plateam latissimã
urbis angustatus ingreditur. car¬
cecem refertum uinctis supplitia ⁊ mor¬
tem expectantib preteribat. Qui ag¬
nito transitu sacerdotis. unum cla¬
morem collatis uocib sustulerunt.
sausam inquirit. agnoscit. sustodes
euocat. subtrahuntur. Diuerse enim
palatii potestates. miseroꝵ turbam
in ergastuli illius nocte clauserant:¬
et quo se uerteret misccłia ñ habe¬
bat. Tandem ad notum recurrit au¬
xilium. et quod difficile erat ab ho¬
minib impetrare: a maiestate depo¬
scit. Gressum diuertit ad carcerẽ. cer¬
niuuis in orationẽ menbra prosternĩt.
Tum uero dñs nr̃ astantib populi

Expanded text:
panem ordeaceum continentem. Quod panem ordeaceum continentem. Quod illa utrumque cum ingenti gratulatione conplexa est, quod et argentum suum transisset ad pauperes et illa escam beati viri cum ministerio abiecti vasculi suscepisset. Nam et lignum postea auro ambiit et panem multis remediis et virtutidam die, dum plateam latissimam turbis angustatus ingreditur, carcerem refertum vinctis, supplicia et mortem expectantibus, praeteribat. Qui, agnito transitu sacerdotis, unum clamorem conlatis vocibus sustulerunt. Causam requirit, agnoscit; custodes evocat, subtrahuntur. Diversae enim palatii potestates miserorum turbam in ergastuli illius nocte damnaverant. Quo se verteret, misericordia non habebat. Tandem ad notum recurrit auxilium et, quod difficile erat ab hominibus impetrari, a maiestate deposcit. Gressum divertit ad carcerem, cernuus in orationem membra prosternit. Tum vero Dominus noster adstantibus populis
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ferebatur iam ꝑ ora rauenna¬
tium ppłoꝵ. ⁊ aduentus sui moras
preuius accusadat effectus.Tandẽ
diu expectatus excipitur. Prouiderat
quidem ut nocturno ingresui secre¬
ta obscuritate tegeretur s deside¬
rantium extubias uitare ñ potu¬
it. Illic petrus tunc pontifex. xp̃i
ecclesiam apłica institutione reti¬
nebat. Regeb at etiam romanum
imꝑium placidia regina. cũ filio
ualentinianc iam iuuene:qui
ita fidem catholicam diligebant.
ut cum om̃ib imꝑarent: omni
sublimi seruirent. Qui omnes ue¬
nerabilem sacerdotem certantib
studus prouido amore suscipiũt.
ambiunt principes. occurrunt ꝓ¬
ceres: ecclesia cum exultatione am¬
plectitur. ad diuersorium sacerdo¬
tis regina uenerabilis. uas argen¬
ti amplissimum refertum cibis de¬
licatiori  ib: sine ulla carnis am¬
mixtione transmisit. Quod suscep¬
tum ea ratione distribuit. ut ci¬
bos ministris suis traderet: ip̃e u̾o
uendicaret argentum. remittens
loco muneris patenulam ligneam

Expanded text:
. Ferebatur iam per ora Ravennantium populorum, et adventus sui moras praevius accusabat affectus. Tandem diu expectatus excipitur. Providerat quidem, ut, nocturno ingressus secreto, obscuritate tegeretur; sed desiderantum excubias vitare non potuit. Illic Petrus tum pontifex Christi ecclesiam apostolica institutione retinebat. Regebat etiam Romanum imperium Placidia regina cum filio Valentiniano iam iuvene, qui ita fidem catholicam diligebant ut, cum omnibus imperarent, Dei  servirent. Qui omnes venerabilem sacerdotem certantibus studiis pro divino amore suscipiunt. Ambiunt principes, occurrunt proceres; ecclesia cum exultatione conplectitur. Ad diversorium sacerdotis regina venerabilis vas argenti amplissimum, refertum cibis delicatioribus sine ulla carnis admixtione, transmisit. Quod susceptum ea ratione distribuit, ut cibos ministris suis traderet, ipse vero vindicaret argentum, remittens loco muneris patenulam ligneam