comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liat. in utroq enim nouerat esse peccatũ: unde se fieri deprecatur ali¬
enũ: sicut & salomon clicit. circũualla possessionem tuam in spinis: argen¬
tũ & aurũ tuum confaituȩ. & ori tuo fac oftium & serã: & uerbis tus
fac iugũ & mensuram. Oftium quippe ab obstando. dictũ est: quod dũ
clauditur obstat intrantibus. inspiciebat. enim uir sc̃s. magnis precib
esse muniendum: unde tam: facile nouerat uenire peccatũ. Proxime quip
sationes in peccatis. Sequitur scda precatio: ut & si eum contingeret
penitendũ aliquid loqur non se per falsitates sceleratissimas contenderet
excusare. hoc enim maximum uicium est quo laborat humanitas: ut post¬
post peccttũ suum ad excusationes confugiat. quã pęnttudinis se confessi¬
one prosternat. Quod facinus. inter summa peccata constat esse numeran¬
dũ: quia inde reuera nascitur. unde ad penitentiam reus tardius ueni¬

Expanded text:
liat. In utroque enim noverat esse peccatum, unde se fieri deprecatur aliliat. In utroque enim noverat esse peccatum, unde se fieri deprecatur alienum, sicut Salomon dicit: Circumvalla possessionem tuam in spinis, argentum et aurum tuum constitue, et ori tuo fac ostium et seram, et verbis tuis fac jugum et mensuram . Ostium quippe ab obstando dictum est, quod dum clauditur obstat intrantibus. Inspiciebat enim vir sanctus magnis precibus esse muniendum, unde tam facile noverat venire peccatum. Proxime quippsationes in peccatis. Sequitur secunda precatio; ut etsi eum contingeret oenitendum aliquid loqui, non se per falsitates sceleratissimas contenderet excusare. Hoc enim maximum vitium est quo laborat humanitas, ut post peccatum suum ad excusationes confugiat, quam poenitudinis se confessione prosternat. Quod facinus inter summa peccata constat esse numerandum, quia inde revera nascitur, unde ad poenitentiam reus tardius veni
Abbreviated transcription (Latin):
geli in conspectu dñi: ut daret de orationibus scõrum quod est ante
dm̃. Sequitur. Eleuatio manuum mearũ: sacrificium uespertinum. Eleua¬
tio manuum significat operam piam: quȩ aut in elemosynis exercetur. aut
in aliqua. ꝓbabili conuersatione peragitur. Sacrificium uero uespertinum
illam oblationem fortasse significat quã in finem uitȩ: dño solet offer¬
re religiosa deuotio: cũ penitentiam gerimus: & humili nos supplicatio-¬
ne purgamus: sicut in quinquagesimo dictũ est. sacrificium deo sp̃s
contribulatus. Uespera enim nr̃a est: quando lucem iftam morde ueniente
deserimus. Ecce quod frequenter ammoamus: neminem debere
Petit scĩssimus ꝓpħa: ne quid tale dicat quod peruenre debeat
ad reatũ. Sed hoc du plici supplicat tutamine communiri: ut nec
cogitatio eius iniqua sapiat: nec praua uoluntasi in fatua uerba ꝓsi¬

Expanded text:
geli in conspectu Domini; ut daret de orationibus sanctorum, quod est ante geli in conspectu Domini; ut daret de orationibus sanctorum, quod est ante Deum . Sequitur, elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum. Elevatio manuum significat operam piam, quae aut in eleemosynis exercetur, aut in aliqua probabili conversatillam oblationem fortasse significat, quam in fine vitae Domino solet offerre religiosa devotio, cum poenitentiam gerimus, et humili nos supplicatione purgamus: sicut in quinquagesimo psalmo dictum est: Sacrificium Deo Spiritus contribulatus . Vespera nostra est, quando istam lucem morte veniente deserimus. Ecce quod frequenter admonuimus neminem debere Petit sanctissimus propheta ne quid tale dicat quod pervenire debeat ad reatum. Sed hoc duplici supplicat tutamine communiri; ut nec cogitatio ejus iniqua sapiat, nec prava voluntas in fatua verba prosi
Abbreviated transcription (Latin):
uersu. orationes suas quarto modo geminauit: quia sc̃o uiro tantȩ rei nulla
poterat esse satietas. Oratio est enim. quȩ nos aculpis liberat: iudicis ani¬
mũ conciliat: delicta mundat. Nec oranti deesse potest miscłia. quod nos
humilitas ut iugiter deprecemur inftigat. Sed hoc totũ pius facit dñs.
uespertinum. Incensum est odoriferi pigmenti suauis adustio: quȩ carbonib
concremata. gratissimum fumũ porrigit ad superna: & odorantes se delec¬
tabili iocunditate permulcet. Sic beatorũ oratio igne caritatis incensa
diuinis conspectib ingeritur: quȩ magis humilitatis & conpunctionis pon¬
dere subleuatur. Urtutibus enim dñs noftris: tanquã bonis odoribus
delectatur. Nam orationem scãm uelut odorem suauissimũ suscipere dñm
& in apolalipsi legitur: ubi dictũ est. steait angls super arã dñi ha¬
bens turibulũ aureum: & ascendit fumus supplicationũ de manu an¬

Expanded text:
versu orationes suas quarto modo geminavit, quia sancto viro tantae rei nulla versu orationes suas quarto modo geminavit, quia sancto viro tantae rei nulla poterat esse satietas. Oratio est enim quae nos a culpis liberat, judicis animum conciliat, delicta mundat; nec oranti deesse potest misericordia, quod nos humilitas, ut jugiter deprecemur, instigat. Sed hoc totum pius facit Dominus, um sacrificium vespertinum. Incensum est odoriferi pigmenti suavis adustio, quae carbonibus concremata, gratissimum fumum porrigit ad superna, et odorantes se delectabili jucunditate permulcet. Sic beatorum oratio igne charitatis incensa, divinis conspectibus ingeritur, quae magis humilitatis et compunctionis pondere sublevatur. Virtutibus enim Dominus nostris tanquam bonis delectatur odoribus. Nam orationem sanctam velut odorem suavissimum suscipere Dominum et in Apocalypsi legitur, ubi dictum est: Stetit angelus super aram Domini habens thuribulum aureum; et ascendit fumus supplicationum de manu an
Abbreviated transcription (Latin):
N clamaui ad ΤΕ EXΑΙ Mł INtINΟE UoCΕM ORato¬
his met oum clamaviRo ao t. Hic queramus enthimema.
Proponit enim. dñe ego clamaui. ad te: sequitur conclusio.
exaudi igitur me. Sic uirtus illa enthymematici syllogismi. breui
complexione peracta est. Uolens enim propħa humano generi affec¬
tũ continuȩ orationis infundere: duo tempora uidetur discrepan¬
tia possuisse Dicit enim de preterito. clamaui. quod perfectã signi¬
ficat orationem: & iterũ repetit. dũ clamauero ad te. quod utiq
constat positũ de futuro: ut sicut nullum tempus aculpis est
uacuum. ita nec a deuotis precibus reddatur otiosum. Contra
peccata siquidem continua. salutare remedium est. iugiter pio dño
supplicare. Nam quid ꝓderit dimita preterita᷑ si uideantur obli¬
gare uentura: Finis ergo bonus quȩritur xp̃iani: ut ex tremis cũ
uenia transeat: ne uita sit utama quȩ delinquĩt. Respice quod hic & in sequenti

Expanded text:
 clamavi ad te, exaudi me; intende voci orationis meae, cum clamavero ad te. Hic quaeramus enthymema. Proponit enim, Domine, ego clamavi ad te; sequitur conclusio, Exaudi igitur me. Sic virtus illa enthymematici syllogismi brevi complexione peracta est. Volens enim propheta humano generi affectum continuae orationis infundere, duo tempora videtur discrepantia posuisse. Dicit enim de praeterito, clamavi, quod perfectam significat orationem. Et iterum repetit, dum clamavero ad te, quod utique constat positum de futuro; ut sicut nullum tempus a culpis est vacuum, ita nec a devotis precibus reddatur otiosum. Contra peccata siquidem continua, salutare remedium est jugiter pio Domino supplicare. Nam quid proderit dimitti praeterita, si videantur obligare ventura? Finis ergo bonus quaeritur Christiani, ut in extremis cum enia transeat, ne vita sit ultima quae delinquat. Respice quod hic et in sequenti
Abbreviated transcription (Latin):
inicium: & in eius laude finitus est. CONCLU SI O.
Soam bene fidelissimnus popłs istȩ lȩcatus est. fuit & nr̃m gaudium: au¬
dire guudentem. Alacritas eni mentis augetur. quando alteriꝰ lȩantis ꝓlata uerba sua-¬
ort hauruntdur sed nec hoc quoq putetur ociosum: quod pose centesinũ psaliũ hec
erultatioi fideluum tali numero collocatur. Respice enĩ dulcedinẽ securit atenq canen¬
tum a uiuenies hic imaginẽ illius premii contributã. quã operarin an euangelen
des pollicetur: quos ad laborem uineȩ. uocationis suȩ munerib inuitauit. Ipse est enun
deparues. qu & mane & sero uenientib dabitur. denarius. qm̃ coronalis est : unus: quia
finem penitus non habebit. Ad dita est huic psalmo & al phabea decora perfectiorsuit are
tantȩ exultationis. litterarũ institutio ungeretur.

Expanded text:
initium, et in ejus laude finitus est. Conclusio psalmi. initium, et in ejus laude finitus est. Conclusio psalmi. Quam bene fidelissimus populus iste laetatus est! Fuit et nostrum gaudium audire gaudentem. Alacritas enim mentis augetur, quando alterius laetantis prolata verba suaviter hauriuntur. Sed nec hoc quoque putetur otiosum, quod post centesimum nonum psalmum haec exsultatio fidelium tali numero collocatur. Respice enim dulcedinem securitatemque canentium, et invenies hic imaginem illius praemii contributam, quam operariis in Evangelio Dominus pollicetur, quos ad laborem vineae vocationis suae muneribus invitavit. Ipse est enim denarius qui et mane et sero venientibus dabitur. Denarius, quoniam coronalis est; unus, quia finem penitus non habebit. Addita est huic psalmo et alphabeti decora perfectio, ut gratiae tantae exsultationis litterarum institutio jungeretu
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlesti sapientia: intellectus bonꝰ. idest uerus atq salutaris.: quem constat in illa non
esse de qua scriptũ est. sapientia huius mundi stultitia est apud dm̃. Iste ergo in¬
tellectus qui in timore dñi ꝓbatur intentus: utilis atq fructuosus est: qm̃ inde nascit᷑
qđ ad ꝑennem głam ꝑducere uideatur. Adiecit: laudatio eius manet in scłm sȩculi.
Ecce intentio psalmi tota declarata est. Popłs ille fidelis. adiabolica prauitate libe-¬
ratus. gr̃as agens dño. sententiam religiosȩ mentis expressit: quod & hic facere de-¬
bent qui deuoti sunt. & in illa cę̧lesti ierłm abeatis constat ẽẽ ꝑagendum. Lauda-¬
tio enĩ eiꝰ non claudit᷑ termino: quia nec finem habere potest beneficium. hic lau¬
datur quia
Apeccatores liberat: ibi prȩdicatur quia deuotos coronat. Merito
in titulo psalmus iste cognoscitur suscepisse: qui & a laude dñi

Expanded text:
coelesti sapientia: Intellectus bonus, id est verus atque salutaris, quem constat in illa non coelesti sapientia: Intellectus bonus, id est verus atque salutaris, quem constat in illa non esse, de qua scriptum est: Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum . Iste ergo intellectus qui in timore Domini probatur intentus, utilis atque fructuosus est: quoniam inde nascitur, quod ad perennem gloriam perducere videatur. Adjecit, laudatio ejus manet in saeculum saeculi. Ecce intentio psalmi tota declarata est. Populus ille fidelis a diabolica pravitate liberatus, gratias agens Domino, sententiam religiosae mentis expressit; quod et hic facere debent qui devoti sunt, et in illa coelesti Jerusalem a beatis constat esse peragendum. Laudatio enim ejus non clauditur termino, quia nec finem habere potest beneficium. Hic laudatur, quia peccatores liberat; ibi praedicatur, quia devotos coronat. Meritoin titulo psalmus iste cognoscitur suscepisse, qui et a laude Domini fecit
Abbreviated transcription (Latin):
tere testamento constat effectũ. hoc est enĩ qđ cuncta conclusit: quia plenitudinem
suam quȩ prius fuerat. ꝓmissa. restituit. Merito ergo ȩternũ dicitur: qđ nullo alio
indigere cognoscitur. Addidit. scm̃ & t̾ribile nomen eius. Sc̃m pertinet ad incarna-¬
tionẽ: sicut ipse dicit. custodi animã meã qm̃ sc̃s sum: terribile. ad omĩpotentiã deita-
tis excelsȩ: sicut in alio psalmo legitur. tu t̾ribilis es & quis resistet tibi: Quȩ duo.
ad illud pertinent: ut amemus aduocatũ: iudicantẽ timere debeamus. Hȩc enim
cõpetent̃ utraq coniuncta sunt: ne nos aut solus amor negligentes reddat: aut tantũ
dñi: scilicet iniciũ sapientiȩ. Per hunc enĩ: ad dñm uelut quibusdam ianuis introitur.
łlã si metus eius iudicii nesciatur. conuersionis medicina negligitur Timeamus ulciscen¬

Expanded text:
teri Testamento constat effectum. Hoc est enim quod cuncta conclusit, quia plenitudinem teri Testamento constat effectum. Hoc est enim quod cuncta conclusit, quia plenitudinem suam, quae prius fuerat promissa, restituit. Merito ergo aeternum dicitur, quod nullo alio indigere cognoscitur. Addidit, Sanctum et terribile nomen ejus. Sanctum pertinet ad incarnationem, sicut iptis excelsae, sicut in alio psalmo dicitur: Tu terribilis es, et quis resistet tibi ? Quae duo ad illud pertinent, ut amemus advocatum, judicantem timere debeamus. Haec enim competenter utraque conjuncta sunt, ne nos aut solus amor negligentes reddat, aut tantum Domini; scilicet Initium sapientiae. Per hunc enim ad Dominum velut quibusdam januis introitur. Nam si metus ejus judicii nesciatur, conversionis medicina negligitur. Timeamus ulciscen
Abbreviated transcription (Latin):
bis frequentatus. oboritur: cuius ꝓpositio est. redemptionẽ misit popło suo. manda¬
uit in ȩt̾nũ testamentũ suũ. sequitur expectata conclusio: sc̃m est igit᷑ & t̾ribile
nom̃ eius. Audiamus reliqua quȩ secunt᷑. Peruentũ est ad ingressũ tertium: in quo
dñm saluatorem ꝓnunciat ẽẽ uenturũ : qui timendus. amandus. & continua exul¬
tatione laudandus est. Conuenient̃ autẽ dicitur redemptionem misit: qm hoc uideba-¬
nt᷑ indige̾re captiui. Sed tale precium fuit. quod non tyrannus sumeret: sed ille qui
absoluebatur acciperet. Lucratus est captiuus redemptionem suã: & ipse est magis
inde ditatꝰ qui tenebatur obnoxius. Sequit᷑. Mandauit in ȩt̾nũ testamentũ suũ.
Mandare dicimus: absentib uerba per medias destinare ꝑsonas. Quod factũ constat:
quando testamentũ nouũ ꝑ apłos atq eu angelistas suos transmisit ad gentes. In
xternũ autẽ recte dicitur: quia nullũ illi aliud successurũ significatur: sicut inue¬

Expanded text:
davit in aeternum testamentum suum. Sequitur exspectata conclusio: Sanctum est igitur et terribile nomen ejus. Audiamus reliqua quae sequuntur. Perventum est ad ingressum tertium, in quo Dominum Salvatorem pronuntiat esse venturum, qui timendus, amandus et continua exsultatione laudandus est. Convenienter autem dicitur, Redemptionem misit, quoniam hoc videbantur indigere captivi. Sed tale pretium fuit quod tyrannus non sumeret, sed ille qui absolvebatur acciperet. Lucratus est captivus redemptionem suam, et ipse est magis inde ditatus qui tenebatur obnoxius. Sequitur, mandavit in aeternum testamentum suum. Mandare dicimus, absentibus verba per medias destinare personas. Quod factum constat, quando Testamentum Novum per apostolos atque evangelistas suos transmisit ad gentes. In aeternum autem recte dicitur, quia nullum illi aliud successurum significatur, sicut in Ve
Abbreviated transcription (Latin):
dixit: ut ea crederes certissimis effectib esse plenissima: facta dixit ẽẽ quã dicta. it
ut dignitas eorũ amplius appareret: adiecit: in ueritate & ȩquitate. ueritas est. qͥa
dicta cõplentur : xquitas. quia iustitiȩ pondere proferuntur. Has enĩ uirtutes. ma¬

Expanded text:
rius dixit, ut ea crederes certissimis effectibus esse plenissima, facta dixit esse quam dicta. Et rius dixit, ut ea crederes certissimis effectibus esse plenissima, facta dixit esse quam dicta. Et ut dignitas eorum amplius appareret, adjecit, in veritate et aequitate. Veritas est, quia dicta complentur; aequitas est, quia justiti
Abbreviated transcription (Latin):
quã greci cathȩpenon. latini per laudem dicunt. Opera quippe uirtutis eius est. quan¬
do confitentib parcit. & ex impiis beatos facit: deinde cũ obstinatis pęnas debitas red¬
dit. Qua ꝓpt̃: ꝓpriȩ dictũ est. opus eius ueritas & iudiciũ. Ueritas est enĩ cũ fidelibus
pmissa reftituit: iudicium quod impiis cõminatur: q̃m qui hic p̃cepta eius facere negli¬
gunt: ibi uindictã ꝑpetuã sustinebunt. Seqͥt᷑. Fidelia omĩa mandata eius. Scriptũ est: ser¬
ua mandata. & seruabunt. te. fidelia uero sunt. q̃m nullo mendacio dicta uariant᷑: sed
absolutȩ nos custodiunt. cũ ea custodire dñi munere festinamus.
Confirma¬
ta in scłm scłi: facta in ueritate & ȩquitate. Humana uerba in cassũ
missa sol¬
uuntur.: dñi autem sermo. confirmatus permanet in ȩt̃nũ. Nescit enĩ

Expanded text:
quam Graeci κατ' ἔπαινον,, Latini per laudem dicunt. Opera quippe virtutis ejus est, quanquam Graeci κατ' ἔπαινον,, Latini per laudem dicunt. Opera quippe virtutis ejus est, quando confitentibus parcit, et beatos ex impiis facit, deinde cum obstinatis poenas debitas reddit. Quapropter proprie dictum 382 est, Opus ejus veritas et judicium. Veritas est enim cum fidelibus promissa restituit; judicium, quod impiis comminatur: quoniam qui hic praecepta ejus facere negligunt, ibi vindictam perpetuam sustinebunt. Sequitur, fidelia omnia mandata ejus. Scriptum est: Serva mandata, et servabunt te . Fidelia vero sunt, quoniam nullo mendacio dicta variantur; sed absolute nos custodiunt, cum ea custodire Domini munere festinamus.Confirmata in saeculum saeculi, facta in veritate et aequitate. Humana verba incassum missa solvuntur: Domini autem sermo confirmatus permanet in aeternum. Nescit enim
Abbreviated transcription (Latin):
beatus. qui non fuerit scandalitatus in me. Annunciauit. manifestã fecit popło suo. scili¬
cet xp̃iano : quem redemit sanguine prȩcioso. sed hoc illi ꝓpħiȩdicunt sp̃u: qui ante¬
aduentũ dñi in eũ sc̃a fide crediderunt. Dedit autẽ eis hereditatẽ gentiũ: quando
eccłam catholicã de cunctis nationib uiuis lapidib fabricauit. Ipsa est heredi¬
tas quȩ ꝓmissa est abrahȩ: multiplicabo semen tuũ sicut stellas cęli: & sicut
harȩnã quȩ est ad oram maris. Aperuit enim causã quare uirtutem operũ su¬
orũ annunciauit popło suo: scilicet. ut daret eis hereditatẽ gentiũ. Ipsa enim intentio
fuit. miraculorũ. ut crederent: & prȩmia promissa credentes acciperent. O pera manuum
hoc & sequenti uersu laudes dñi describuntur. quȩ duodecima est species definitionis.

Expanded text:
beatus qui non fuerit scandalizatus in me . Annuntiavit, manifestam fecit, populo scilibeatus qui non fuerit scandalizatus in me . Annuntiavit, manifestam fecit, populo scilicet Christiano, quem redemit sanguine pretioso. Sed hoc illi prophetiae spiritautem eis haereditatem gentium, quando Ecclesiam catholicam de cunctis nationibus vivis lapidibus fabricavit. Ipsa est haereditas quae promissa est Abrahae: Multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli et sicut arenam quae est ad oram maris . Aperuit enim causam quare virtutem operum suorum annuntiabit populo suo; scilicet ut daret eis haereditatem gentium. Ipsa enim intentio fuit miraculorum ut crederent, et praemia compromissa credentes acciperent. Vers. 7. MEM, isque sententiis in hoc et sequenti versu laudes Domini describuntur. Quae duodecima est species definitionis,
Abbreviated transcription (Latin):
magis hoc de aduentu dñi saluatoris debuisses aduertere: seqͥt᷑: memor erit in scłm
testamenti sui. Memor erit. humanitatis consuetudine dicitur: quia tunc quis aliquid
in mente habuisse ꝑutatur: cũ ꝓmissa cõpleuerit. In scłm. ȩternitatẽ significat: quia uer¬
ba testamenti sui solidissima ueritate custodit. Nam sicut ꝓmissus est inueteri teftam̃to
dñs saluator. ita in uono aduenire dignatus est: in quo esca cdata est tim̃tib eũ: id est
cõmunicatio corporis & sanguinis sacri: quȩ est salus gentiũ: & remissio peccatorum.
Uirtutẽ operũ suorũ annunciauit popło suo: ut det illis hereditatẽ gentium.
Hic est impleta sententia: quȩ trib uersib continetur. Uirtus operũ fuit. quã dicit
in euangelio: ceci uident. surdi audiunt. leprosi mundantur. mortui resurgunt: &

Expanded text:
magis hoc de adventu Domini Salvatoris debuisses advertere, sequitur, memor erit in saeculum magis hoc de adventu Domini Salvatoris debuisses advertere, sequitur, memor erit in saeculum testamenti sui. Memor erit, humanitatis consuetudine dicitur, quia tunc quis aliquid in mente habuisse putatur, cum promissa compleverit. In saeculum aeternitatem significat, quia verba testamenti sui solidissima veritate custodit. Nam sicut promissus est in Veteri Testamento Dominus Salvator, ita in Novo advenire dignatus est, in quo esca data est timentibus eum, id est communicatio corporis et sanguinis sacri, quae est salus gentium et remissie peccirtutem operum suorum annuntiavit populo suo, ut det illis haereditatem gentium. Hic est impleta sententia, quae tribus versibus continetur. Virtus operum fuit, quam dicit in Evangelio: Caeci vident, surdi audiunt, leprosi mundantur, mortui resurgunt: et
Abbreviated transcription (Latin):
perpetua & incõmutabilis perseuerat. Memoriã fecit mirabilium suorũ: misericors & mi¬
serator dñs. Ad scđm uenit ingressum: ubi oftendit esca cȩlesti fidelissimos pastos: idest ad¬
uentu utiq dñi saluatoris. Mlemoriã ergo fecit mirabilium suorũ: quando plurima noua
& inusitata monstrauit. Tunc enĩ omĩa dm̃ regere. potuit euidenter aduerti: quando uise
sunt consuetudines rerũ sacris iussionib immutari. Conuertere enĩ ueraciter non po¬
test ordines rerũ: nisi qui eas & fecisse & anministrare cognoscitur. Et ut ostenderet quis
fecit memoriã mirabiltũ suorũ. seqͥt᷑: misericors & miserator dñs. Misericors. naturã eiꝰ
pietatis ostendit: miserator. tempus quo aduentu suo misericordiã fecit: & humano gene¬
Quod dixit escam dedit timentib se: significat utiq sp̃ualem cibũ. Quis enĩ escam com-¬
munẽ putets ad premium datã : quȩ & peccatorib passim cognoscitur attributa: Sed ut

Expanded text:
AIN, HETH. Memoriam fecit mirabilium suorum misericors et miserator Dominus. Ad secundum venit ingressum, ubi ostendit esca coelesti fidelissimos pastos, id est adventu Domini utique Salvatoris Memoriam ergo fecit mirabilium suorum, quando plurima nova et inusitata monstravit. Tunc enim omnia Deum regere potuit evidenter adverti, quando visae sunt consuetudines rerum sacris jussionibus immutari. Convertere enim veraciter non potest ordines rerum, nisi qui eas et fecisse et administrare cognoscitur. Et ut ostenderet qui fecit memoriam mirabilium suorum, sequitur, misericors et miserator Dominus. Misericors naturam ejus pietatis ostendit; miserator, tempus quo adventu suo misericordiam fecit, et humano geneQuod dixit, Escam dedit timentibus se, significat utique spiritualem cibum. Quis enim escam communem putet fidelibus ad praemium datam, quae et peccatoribus passim cognoscitur attributa? Sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
impio facere iustũ: de hoste filium: de captiuo liberũ : ut in eis compleat᷑ qđ apłs di¬
cit: ubi autẽ abundauit peccatũ. suꝑ abundauit gr̃a. Exquisita. idest singularis exac¬
ta: cui nichil potest simile reperiri. Permitait enĩ diabolũ seuire. ut ex illiꝰ iniquitate
sibi debeat fidelissimos inuenire: nouoq modo nascitur de afflictione gaudiũ: de ꝑse¬
cutione temporali. ȩterna securitas. It ne putares. ꝓ parte laudatũ: adiecit. in om̃s uolun¬
tates eius. Quicquid enĩ facit. eximiȩ atq incõprehensibilit̾ operatur: sicut in genesi scri¬
ptũ est: fecit ds̃ omia bona ualde. Sic illa inuestigabilis. illa in estimabilis laus: sub bre

Expanded text:
impio facere justum, de hoste filium, de captivo liberum? Ut in eis compleatur quod Apostolus diimpio facere justum, de hoste filium, de captivo liberum? Ut in eis compleatur quod Apostolus dicit: Ubi autem abundavit peccatum, superabundavit et gratia . Exquisita, id est singularis, exacta, cui nihil potest simile reperiri. Permittit enim diabolum saevire, ut ex illius iniquitate sibi debeat fidelissimos invenire; no voque modo nascitur de afflictione gaudium, de persecutione temporali aeterna securitas. Et ne putares pro parte laudatum, adjecit, in omnes voluntates ejus. Quidquid enim facit, eximie atque incomprehensibiliter operatur, sicut in Genesi scriptum est: Fecit Deus omnia valde bona . Sic illa investigabilis, illa inaestimabilis laus
Abbreviated transcription (Latin):
est: sed qui hic toto corde confitent᷑. iã uident᷑ in illa congregatione iustorũ psallere.
quã de cunctis gentib infuturũ manifestũ est dñm congregare. Et uideamꝰ. quid nobis
ista denuntient uerba. Consiliũ iustorũ est. quando beati cũ dño resurrectionis tẽpore
iudicabunt. sicut in psalmo primo dictũ est: ideo non resurgunt impii in iudicio: neq
peccatores in consilio iustorũ: hoc enĩ in euangelio apłis & scĩs suis specialit̾ dñs  pro¬
misit. dicens. sedebitis suꝑ duodecĩ sedes. iudicantes duodecim trib isrł: congregatio
uero. significat totius eccłȩ beatã coronã. de diuersis mundi partib adunatã. Magna¬
opera dñi: ex quisita in om̃s uoluntates eius. Hinc iã enumerationes sincerissimȩ confe¬
ssionis ingreditur. Magnã immensitatẽ bonitatis. ostendit. Quid enĩ magnificentius. quã d

Expanded text:
est. Sed qui hic toto corde confitentur, jam videntur in illa congregatione justorum psallere, est. Sed qui hic toto corde confitentur, jam videntur in illa congregatione justorum psallere, quam de cunctis gentibus in futurum manifestum est Dominum congregare. Et videamus quid nobis ista verba denuntient. Consilium justorum est, quando beati cum Domino resurrectionis tempore judicabunt, sicut in primo psalmo dictum est: Ideo non resurgunt impii in judicio, neque peccatores in consilio justorum . Hoc enim in Evangelio apostolis et sanctis suis specialiter Dominus compromisit, dicens: Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Congregatio vero significat totius Ecclesiae beatam coronam, de diversis mundi partibus adunatam. opera Domini; exquisita in omnes voluntates ejus. Hinc jam enumerationes sincerissimae confessionis ingreditur, magnam immensitatem bonitatis ostendit. Quid enim magnificentius quam de
Abbreviated transcription (Latin):
fitebor. sicut sepe diximus ȩquiuocũ nomen est: sed ꝓ locorũ diuersitate suscipit᷑.
Confitent᷑ enĩ & qui peccata deplorant. item & qui dño gr̃as referunt confi¬
tent᷑: sed illud in lacrimis. iftud in gaudio est: illud in afflictione. istud in sca mentis ala
critate noscitur conftitutũ. Unde hic ꝓfusa lȩatia exultat popłs fidelis. quandã ima-¬
ginem futuri scłi designans: ubi uoces istȩ continuȩ sunt. & laudes dñi deuota mentȩ
concelebrant. łlam ut sinceritatẽ suȩ intentionis ostendat: laudaturũ se dicit eum¬
toto cordis affectu: ut nichil cogitatio aduersa surripiat: nec splendidã lucidamq
mentem. diabolica uideantur fuscare prȩstigia. Seqͥt᷑. In consilio iustorũ: & congregatio-¬
ne. Si consiliũ iustorũ & congregationẽ hic uelis exquirere. bmnino uidet᷑ eẽ difficilȩ
ut in hoc scło electos om̃s inuenias. ubi eccła permixtione bonorũ malorũq cõpleta

Expanded text:
e diximus aequivocum nomen est, sed pro locorum diversitate 381 suscipitur. Confitentur enim et qui peccata deplorant, item et qui Domino gratias referunt confitentur; sed illud in lacrymis, istud in gaudio est; illud in afflictione, istud in sancta mentis alcritate noscitur constitutum. Unde hic profusa laetitia exsultat populus fidelis quamdam imaginem futuri saeculi designans, ubi voces istae continuae sunt et laudes Domini devota mente concelebrant. toto cordis affectu, ut nihil cogitatio adversa subripiat, nec splendidam lucidamque mentem diabolica videantur fuscare praestigia. Sequitur, in consilio justorum et congregatione. Si consilium justorum et congregationem hic velis exquirere, omnino videtur difficile ut in hoc saeculo electos omnes in venias, ubi Ecclesia permixtione bonorum malorumque completa
Abbreviated transcription (Latin):
ipse deniq sp̃s septiformis: qui ipsas laudes cȩlefti largitate concessit.
Qua propter. exultemus copiose dedisse nobis dñm. quod eius auribus
offeramus: tantũ pura conscientia prebeatur. Nam quis dubitet grate
suscipiꝰ quod ipse sibi precipit immolari Opietas immensa creatoris.
Et laudari se iubet: & ne nr̃is delinquamꝰ eloquiis. quemadmodum
hoc utilȩ fuisse prospexit Totũ dixit. totũ monuit. ne uelimꝰ errare.
ad poftremũ. & ipsam naturã humanitatis ne fragilis periret assũp¬
sit. Sed consideremus. si qui tã ingentia dona suscepimus: peccare

Expanded text:
Ipse denique Spiritus septiformis, qui ipsas laudes coelesti largitate concessit . Ipse denique Spiritus septiformis, qui ipsas laudes coelesti largitate concessit . Quapropter exsultemus copiose dedisse nobis Dominum, quod ejus auribus offeramus, tantum pura conscientia praebeatur. Nam quis dubitet grate suscipi, quod ipse sibi praecipit immolari? O pietas immensa Creatoris! et laudari se jubet, et ne nostris delinquamus eloquiis, quemadmodum hoc utile fuisse prospexit. Totum dixit, totum monuit, ne velimus errare. Ad postremum et ipsam naturam humanitatis, ne fragilis periret, assumpsit. Sed consideremus, si qui tam ingentia dona suscipimus, peccare
Abbreviated transcription (Latin):
Ascĩs latę diffusa sunt. Ubi enim non legit᷑
aut opera ipsius. aut potentia. aut magnificentia. aut scĩtas. aut mirabi¬
lia. aut uirtus terribilium. aut magnitudo. aut abundantia. aut iustitia
ut merito dici possit supernũ horreum. ubi talis ent̾eca rerũ probatur
ẽẽ cȩlestium. Solent enim omĩa simul non poni: laus autem dñi ut
opinamur. sine aliquo istorũ non potest inueniri. Sed cũ hic formulã
dñicȩ laudis diligenter expresserit: significauit utiq & sequentes
psalmos ad eius sine dubio prȩconia pertinere : quib talis regula
cõplexioq premissa est. Nec putes fortuitũ: quod septem psalmis
laudes dñi continentur. Hoc est forsitan. quod in centesimo octauo
decimo psalmo dictũ est. septies in die laudem dixi tibi: ipsa for¬
sitan septem candelabra sunt. sicut apocalypsis refert. quȩ ante do¬
minũ lucent: ipsȩ septem eccłȩ ad quas liber dñi iussus eft deftinari:

Expanded text:
quae in Scripturis sanctis late diffusa sunt. Ubi enim non legitur quae in Scripturis sanctis late diffusa sunt. Ubi enim non legitur aut opera ipsius, aut potentia, aut magnificentia, aut sanctitas, aut mirabilia, aut virtus terribiliorum, aut magnitudo, aut abundantia, aut justitia; ut merito dici possit supernum horreum, ubi talis entheca rerum probatur esse coelestium. Solent enim omnia simul non poni; laus autem Domini ut opinamur sine aliquo istorum non potest inveniri. Sed cum hic formulam dominicae laudis diligenter expresserit, significavit utique et sequentes psalmos ad ejus sine dubio praeconia pertinere, quibus talis regula complexioque praemissa est. Nec putes fortuitum, quod septem psalmis laudes Domini continentur; hoc est forsitan quod in centesimo decimo octavo psalmo dictum est: Septies in die laudem dixi tibi . Ipsa forsitan septem candelabra sunt, sicut Apocalypsis refert, quae ante Dominum lucent . Ipsae septem Ecclesiae ad quas liber Domini jussus est destinari.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. ut tamen nos opinamur non dubitet pertinere: nec a&cuset a nobis
aliquid liquidũm minime cõprehensum. quod ꝓfitemur immensum.
hoc aristotiles acer ingenio ut arbitror ȩmulatus. argumentorũ scła¬
rium loca mirabili subtilitate collegit: ut sicut uniuersus sermo litte¬
deretur. Flinc dialectici disputationes suas cõpendiosis collectionib
artauerunt: hinc oratores uelut quedã flumina cururrerunt: hinc
poetȩ decoris florib ambiuntur: hinc satirici hinc iftorici. hinc co¬
mici tragiciq ditati sunt: ut pene ab humana lingua uideatur
exceptũ. quod ab hac fuerit complexione diuisum. Huic rei topica
nomen inposuit. Topica uero sunt argumentorũ sedes: ex quib ad
faciendam fidem. uelut elementis quibusdam conficitur intentio dis¬
serentis. Quod legere atq tractare religio nulla condempnat: qm
innoxie requiritur. quicquid sacris litteris non probatur aduersũ.

Expanded text:
dum ut tamen nos opinamur non dubitet pertinere; nec accuset a nobis dum ut tamen nos opinamur non dubitet pertinere; nec accuset a nobis ad liquidum minime comprehensum, quod profitemur immensum. Hoc Aristoteles acer ingenio ut arbitror aemulatus, argumentorum saecularium loca mirabili subtilitate collegit; ut sicut universus sermo littederetur. Hinc dialectici disputationes suas compendiosis collectionibus arctaverunt; hinc oratores velut quaedam flumina cucurrerunt, hinc poetae decoris floribus ambiuntur; hinc satyrici, hinc historici, hinc comici tragicique ditati sunt, ut pene ab humana lingua videatur exceptum, quod ab hac fuerit complexione divisum. Huic 490 rei Topica nomen imposuit. Topica vero sunt argumentorum sedes, ex quibus ad faciendam fidem velut elementis quibusdam conficitur intentio disserentis. Quod legere atque tractare religio nulla condemnat, quoniam innoxie requiritur, quidquid sacris litteris non probatur adversum.
Abbreviated transcription (Latin):
& in scłm scłi. Expositis omnib locis quȩ laudem dñi generare ac ꝓdu¬
cere consuerunt: nunc eius repetit breuissimã conclusionem: ut quod nul¬
lis libris. nullas ualet humanis uirib explicari. mirabili compendio pro¬
betur eẽ conclusum. Laudem dñi os suum id est cordis archanũ ꝓmitat
effari: unde se ꝓpħa nouerat libenter audiri. Cõmonet etã humanam
carnem uniuersam. dñm benedicere saluatorem: quod dictũ conftat per
figurã sẏnetdochȩ. id est a parte totum. Per carnem enim significat ho¬
minis animam: sicut item homines significat quando solas animas di¬
cit: ut est illud exodi. om̃s autem animȩ quȩ intrauerunt in egyptũ.
animȩ septuaginta quinq. Ipsa enim caro est: quę poteft dñm digna
laude benedicere. Si quã uero partem supra ista quȩ diximus. siue
in futuris. siue in preteritis psalmis. diligens perscrutator inuene¬
rit. quȩ ad laudes dñi debeat applicari. ad supradictorũ aliquem mo¬

Expanded text:
 in saeculum saeculi. Expositis omnibus locis quae laudem Domini generare ac producere censue runt, nunc ejus repetit brevissimam conclusionem; ut quod nullis libris, nullis valet humanis viribus explicari, mirabili compendio probetur esse conclusum. Laudem Domini os suum, id est cordis arcanum promittit effari, unde se propheta noverat libenter audiri. Commonet etiam humanam carnem universam Dominum benedicere Salvatorem; quod dictum constat per figuram synecdoche, id est a parte totum. Per carnem enim significat homines, sicut idem homines significat, quando solas animas dicit, ut est illud Exodi: Omnes autem animae quae intraverunt in Aegyptum, animae septuaginta quinque . Ipsa enim caro est quae potest Dominum digna laude benedicere. Si quam vero partem supra ista quae diximus, sive in futuris, sive in praeteritis psalmis diligens perscrutator invenerit, quae ad laudes Domini debeat applicari, ad supradictorum aliquem mo
Abbreviated transcription (Latin):
nullis possit laudib cõprehendi. singulis tamen sermonib indicatur:
cũ dicitur. magnus nimis: & iterũ. magnitudinis eiꝰ non est finis. Qui
definitionis. quintus est modus. hic grecȩ dicitur cata antilex in. latinę
ad uerbũ : quando singulis uocabulis. rem quã scirẽ querimus inti

Expanded text:
nullis possit laudibus comprehendi, singulis tamen sermonibus indicatur, nullis possit laudibus comprehendi, singulis tamen sermonibus indicatur, cum dicitur: Magnus nimis; et iterum, Magnitudinis ejus non est finis. Qui definitionis quintus est modus; hic Graece dicitur κατὰ τὴν λέξιν, Latine ad verbum, quando singulis vocabulis rem quam scire quaerimus, inti
Abbreviated transcription (Latin):
Superius dixit exaltabo te ds̃ : & ne forsitan humana negligen¬
tia semel crederet eẽ faciendũ: necessariȩ cõmonitũ est per singu¬
los dies: ubi reuera mutua sibi alternatione succedunt. Sed qui
bic per istos singulos dies benedicit dñm: ibi in illo ȩterno uno
die qui uenturus est. cũ beatis continua exultatione laudabit. Ad
reliqua uero uerba huius uersus: qm̃ sunt similia. superior expo¬
dare dñm. ut quantũ est magnus non ȩftimes explicandũ. Sensus
enim totius creaturȩ deficit: & adhuc illa retractatio semꝑ excre¬
scit. Nam sicut nullo loco clauditur. ita nec eloquentia quamuis
amplissima. eiuss preconia terminari: uirtus in explicabilis: pietas
incõprehensibilis : sapientia ineffabilis: cuius uera definitio est: finem in
scĩs laudib non habere. Et nota: quia dũ dicitur. magnitudinis eius fi¬
nem non esse: nunquã te precipit ab eius predicatione cessare. Nam &
taciti grãs agimus: cũ nos ꝓbabili conuersatione tractamus. Qui cum

Expanded text:
Superius dixit: Exaltabo te, Deus. Et ne forsitan humana negligentia semel crederet esse faciendum, necessarie commonitum est, per singulos dies: ubi revera mutua sibi alternatione succedunt. Sed qui hic per istos singulos dies benedicit Dominum, ibi in illo aeterno uno die qui venturus est, cum beatis continua exsultatione laudabit. Ad reliqua vero verba hujus versus quoniam sunt similia, superior expodare Dominum, ut quantum est magnus non aestimes explicandum; senim totius creaturae deficit, et adhuc illa retractatio semper excrescit. Nam sicut nullo loco clauditur, ita nec eloquentia quamvis amplissima ejus possunt praeconia terminari. Virtus inexplicabilis, pietas incomprehensibilis, sapientia ineffabilis, cujus vera definitio est, finem in sanctis laudibus non habere. Et nota quia dum dicitur: Magnitudinis ejus finem non esse, nunquam te praecipit ab ejus praedicatione cessare. Nam et taciti gratias agimus, cum nos probabili conversatione tractamus. Qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
Scl̃o. et IN scĩa scĩi. Beatus ꝓpħa sp̃u diuino cõpletus.
erupit in uocem: non humana sapientia presumens. sed
superna contemplatione illuminatus. Neque enim locale
aliquid aut speciale dicitur: sed unde mundi imbecillitas tuncta
saluetur. Exaltabo te dictũ est: id est notũ te faciam: predicando
qđ es. Nam quemadmodũ putetur aliqua laude ds̃ fieri altior cũ di¬
uina perfectio non possit augeri: Rex m̃s. ꝓfessio fidei eft: qm̃ ab ip¬
so se dicebat regi. cui se nouerat pura mente famulari. Benedicere
nomen eius est in scło: hic illi per psalmodiȩ grãm supplicare. Quod
qui dignus est facere : & in illa eũ merebitur ȩternitate laudare.
Sic enim sequitur. Et in scłm scłi: ubi iam nullus est finis: sed qđ
feliciter incipitur. perpetua iocunditate seruatur. Per singulos

Expanded text:
saeculum, et in saeculum saeculi. Beatus propheta Spiritu divino completus, saeculum, et in saeculum saeculi. Beatus propheta Spiritu divino completus, erupit in vocem, non humana sapientia praesumens, sed superna contemplatione illuminatus. Neque enim locale aliquid aut speciale dicitur, sed unde mundi imbecillitates cunctae salventur. Exaltabo te, dictum est, notum te faciam praedicando quod es. Nam quemadmodum putetur aliqua laude Deus altior fieri, cum divina perfectio non possit augeri? Rex meus professio fidei est, quoniam ab ipso se dicebat regi, cui se noverat pura mente famulari. Benedicere nomen ejus est in saeculum, hic illi per psalmodiae gratiam supplicare; quod qui dignus est facere, et in illa eum merebitur aeternitate laudare. Sic enim sequitur, Et in saeculum saeculi, ubi jam nullus est finis; sed quod feliciter incipitur, perpetua jucunditate
Abbreviated transcription (Latin):
O
PSALMI LAUatio xp̃i quȩ abeato ꝓpheta ꝓposita est. alphabeti hebrei
ordine decurfens: trib narrationib explicatur. Prima est laudis eius
infinita ꝓmissio: continens predicti alphabeti litteras tres: scđa dicit
laudem dñi nouem modis esse peragendam: habens litteras quatuor
tercia parte. quȩ in scđa de preconio xp̃i breuiter ꝓposuit. paulo latiꝰ
atq euidenter explanat: in finem cõmonens ab omni carne dñm de¬
bere laudari : quȩ pars. retinet litteras quatuordecim. Illud tamen
pre omnib: debemus intendere: quia sic dictũ est unde dñs
lauclari possit. ut tamen partes ipse in explicabiles ẽẽ uideantur.:
uerbi gratia. dicitur laudandus eẽ in operib suis: sed quis eius pos¬
sit opera ut dignũ est explicare: dicitur. de potentia: sed quis eiꝰ
potentiã enarrare preualeat.: Una ergo ueritas est: sic per partes
laudem dici dño: ut tamen non credas eam sufficienter posse com

Expanded text:
o psalmi. Laudatio Christi quae a beato propheta proposita est, alphabeti Hebraei ordine decurrens, tribus narrationibus explicatur. Prima est laudis ejus infinita promissio, continens praedicti alphabeti litteras tres. Secunda dicit laudem Domini novem modis esse peragendam, habens litteras quatuor. Tertia parte quae in secunda de praeconio Christi breviter proposuit, paulo latius atque evidenter explanat, in fine commonens ab omni carne Dominum debere laudari; quae pars retinet litteras quatuordecim. Illud tamen prae omnibus debemus intendere: quia sic dictum est unde Dominus laudari possit, ut tamen partes ipsae inexplicabiles esse videantur. Verbi gratia, dicitur laudandus esse in operibus suis: sed quis ejus possit opera, ut dignum est, explicare? Dicitur de potentia: sed quis ejus potentiam enarrare praevaleat? Una ergo veritas est, sic per partes laudem dici Domino, ut tamen non credas eam sufficienter posse comp
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ disperdat. Quod autem dicit om̃s peccatores ẽẽ perden¬
dos : illos significat qui in sua obstinatione persiftunt. Nam qui se ad
dñm puro corde conuertunt. peccatores ẽẽ iam desinunt sicut in
alio psalmo dictũ est. beati quorũ remissȩ sunt iniquitates. Laudem¬

Expanded text:
iniquitate disperdat. Quod autem dicit, omnes peccatores esse perdeniniquitate disperdat. Quod autem dicit, omnes peccatores esse perdendos, illos significat qui in sua obstinatione persistunt. Nam qui se ad Dominum puro corde convertunt, peccatores esse jam desinunt, sicut in alio psalmo dictum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. omĩb inuocantib eum in ueritate. V oluntatẽ timentium se
faciet. & orationes eorũ ex audiet: & saluos faciet eos. Et hec
quoq ꝓbantur ad iuftitiam dñi pertinere. Proximꝰ dicitur ꝓpicius.
iratus uero. longinquus. Nam presentia eius semper & ubiq est:
sicut in superiore psalmo dictũ est. si ascendero in cęlũm tu illic es.
si descendero in infernũ ades. & cȩtera. Sed qm & illi inuocant qui
sua rupiunt desideria uana cõpleri: additũ est. in ueritate quod
om̃s superfluitates excluderet: quia solus ueraciter inuocat.
quisquis ab eo petit quȩ ipse magis poftulanda conftituit. Re¬
uera enim hoc eft exaudiri : cui ꝓbantur ꝓfutura concedi. Nam quale est
nimietade precũ erigere. quod importunũ petitorem pęniteat accepisse
sicut filus israbel contigit. quando sibi regem dari more gentium pos
pertinet ȩquitatem. ut diligentes se custodiat. & peccatores ꝓ eorũ

Expanded text:
dominus omnibus invocantibus eum in veritate, voluntate timentium se dominus omnibus invocantibus eum in veritate, voluntate timentium se faciet et orationes eorum exaudiet et salvos quoque probantur ad justitiam Domini pertinere. Proximus dicitur propitius, iratus vero longinquus. Nam praesentia ejus semper et ubique est, sicut et in superiori psalmo dictum est. Si ascendero in coelum, tu illic es; si descendero in infernum, ades , etc. Sed quoniam et illi invocant, qui sua cupiunt desideria vana compleri, additum est, in veritate, quod omnes superfluitates excluderet: quia solus veraciter invocat, quisquis ab eo petit, quae ipse magis postulanda constituit. Revera enim hunc exaudit, cui probantur profutura concedi. Nam quale est nimietatem precum exigere, quod importunum petitorem poeniteat accepisse? sicut filiis Israel contigit, quando regem sibi dari more gentium postpertinet aequitatem, ut diligentes se custodiat, et peccatores pro eorum
Abbreviated transcription (Latin):
etiã in potestate ipsius omnia conftituta: quando ipso manũ ape¬
riente. omne animal benedietione cõpletur. Sed melius est ut hoc
animal. rationabilem creaturã debeamus accipere: quã reuera co¬
quoq nomen cognoscimus ẽẽ memoratũ. Uiȩ dñi sunt disposia¬
ones atq uoluntates: quas si uere intelligimus. semꝑ iustas eẽ senti¬
mus. Nam cũ nos uerberat ȩquitatẽ facit: quia peccatis digna refatu¬
it. Et ideo dũ nobis petimꝰ parci. prius eius iuftitiã confiteamur.
& sic ab ipso expectemus munera pietatis. Sc̃s. & pium significat &
patientẽ. & bonorũ omĩum largitorem: qm̃ quicquid ab illo efficitur.
uirtutũ laude cõpletur. Uiȩ pertinent ad dispositiones: operatio ad
effectũ. Sed hoc ꝓ nr̃a imbecillitate diuiditur: cęterũ apud illum
hoc est uelle. quod facere: hoc disponere quod iubere. Prope est

Expanded text:
etiam in potestate ipsius omnia constituta, quando ipso manum apeetiam in potestate ipsius omnia constituta, quando ipso manum aperiente, omne animal benedictione completur. Sed melius, ut hoc animal rationabilem creaturam debeamus accipere, quam revera coquoque nomen cognoscimus esse memoratum. Viae Domini sunt dispositiones atque voluntates, quas, si vere intelligimus, semper justas esse sentimus. Nam cum nos verberat, aequitatem facit, quia peccatis digna restituit; et ideo dum nobis petimus parci, prius ejus justitiam confiteamur, et sic ab ipso exspectemus munere pietatis. Sanctus, et pium significat, et patientem, et bonorum omnium largitorem: quoniam quidquid ab illo efficitur, virtutum laude completur. Viae pertinent ad dispositiones. operatio ad effectum; sed hoc pro nostra imbecillitate dividitur. Caeterum apud illum, hoc est velle quod facere, hoc disponere quod juber
Abbreviated transcription (Latin):
& talia : per abundantiã suauitatis ipsius fieri posse non dubium
dictione. Ecce nonus locus intratur: qui dicitur a iustitia. Hic &¬
in his duob & alio uersu qui sequitur. latius explanatur: ut qui
dñm misericordem audiunt. uiftũ quoq iudicem contremiscant.
lustitia enĩ ipsius est: ut qui in ipso sperare non desinunt. ab ipso
satietatis munera consequantur. Sed ista esca: uniuscuiusq rei con¬
tinentia debet intelligi. Alia enim corporaliter: alia spiritualiter
expetunt gubernari. Sed his omnib una esca est: largitas dispen¬
sata creatoris. Et ne crederes semper dandũ esse quod petitur.
adiecit. in tempore oportuno. Multi enim petunt: sed feliciter
differuitur. Qua propter. unũ hoc assiduȩ deprecemur: ut illa
nobis dñs ꝓpicius tribuat. quȩ expedire cognoscit: nos enim
sicut dicit apłs quid oremus sicut oportet. nescimus. Cognoscimꝰ

Expanded text:
et talia per abundantiam suavitatis ipsius fieri posse non dubium et talia per abundantiam suavitatis ipsius fieri posse non dubium dictione. Ecce nonus locus intratur, qui dicitur a justitia. Hic in his duobus et alio versu qui sequitur latius explanatur; ut qui Dominum misericordem audiunt, justum quoque judicem contremiscant. Justitiae enim ipsius est, ut qui in ipso sperare non desinunt, ab ipso satietatis munera consequantur. Sed ista esca uniuscujusque rei continentia debet intelligi. Alia enim corporaliter, alia spiritualiter expetunt gubernari; sed his omnibus una esca est largitas dispensata Creatoris. Et ne crederes semper dandum esse quod petitur, adjecit, in tempore opportuno. Multi enim petunt, sed feliciter differuntur. Quapropter unum hoc assidue deprecemur, ut illa nobis Dominus propitius tribuat, quae expedire cognoscit. Nos enim sicut dicit Apostolus quid oremus, sicut oportet, nescimus . Cognoscimus
Abbreviated transcription (Latin):
qm sui aduentus ꝓmissa cõpleuit: & non in paucis sed in om̃ib
uerbis suis. Quod reuera ipsi soli conuenit: qui dixit. cęlũ &
terra transibunt: uerba autẽ mea non preteribunt. Qui sicut ue-¬
rax in ꝓmissionib : ita & sc̃s in omĩ sua operatione dinosctur.
Hoc quoq ad abundantiam dñi non est dubium pertinere. qua-¬
ndo eleuantur ruentes: absoluuntur rei: eriguntur elisi. Tunc enĩ
recordatio suauitatis ipsius habetur. cũ factorũ taliũ uirtus as¬
picitur: & eructuatur in laudib eius. qui dignatus est de potes¬
tate diaboli eripere peccatorem. Et uide : qm̃ & hic duȩ res. dño
deputantur. Ipse enim alleuat ruentes. qui adhuc minime corru¬
erunt: ipse erigit elisos. qui iam ruinam suftinuisse noscuntur:¬
& merito: qm̃ ne caclamus ipso custode defendimur: ut uero ꝓftrati
surgere ualeamus. uirtute ipsius nichilominus subleuamur. Hȩc enĩ

Expanded text:
quoniam sui adventus promissa complevit; et non in paucis, sed in omnibus quoniam sui adventus promissa complevit; et non in paucis, sed in omnibus verbis suis. Quod revera ipsi soli convenit qui dixit: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt . Qui sicut verax in promissionibus, ita et sanctus in omni sua operatione dignoscitur. Hoc quoque ad abundantiam Domini non est dubium pertinere, quando elevantur ruentes, absolvuntur rei, eriguntur elisi. Tunc enim recordatio suavitatis ipsius habetur, cum factorum talium virtus aspicitur, et eructatur in laudibus ejus, qui dignatus est de potestate diaboli eripere peccatorem. Et vide quoniam et hic duae res Domino deputantur; ipse enim allevat ruentes, qui adhuc minime corruerunt; ipse erigit elisos, qui jam ruinam sustinuisse noscuntur. Merito, quoniam ne cadamus ipso custode defendimur; ut vero prostrati surgere valeamus, virtute ipsius nihilominus sublevamur. Haec enim