comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at. Urbes quoq & oppida. ac uillas & iuiculos
tribus uidȩ. qui direpti fuerant᷑ antequam
qͦd dñi sit in utrisq uictoria. Hȩc iuxta hỹ.¬
storiã seufacta sint seu futura. fidem rerum
dñi iudicio relinquentes & scĩs eiꝰ. qui ab eo
sapientiȩ ac ueritatis sp̃m receꝑunt. Nos
dicamus qđ in tempore ꝑsecutionis ȩccłȩ.
duces & tribuni nominis xp̃iani de quib
supra diximꝰ. cũ dñs pacem reddiderit ierłm
& inteͬfecerit aduersariũ sp̃u oris sui futu¬
risint quasi caminꝰ ignis in lignis. ut deuo¬
rent infructuosas arbores. & sic̃ faces insti¬
pula. ut qͦdcunq frumentũ ñ habet. & cir-¬
cumfert᷑ omĩ uento doctrinȩ. tradat᷑ incen-¬
dio. Et deuorabunt inqͥt duces uida & tri-¬
buni ad dexteram & ad sinistrã eos qͥ medio
licetur. nec ad dexteram nec ad sinistram deli¬
nabimus. uia regia gradiemur. Uia dextra
parcitas est: quam greci. ꝙ ia uͦ. Ma uocant

Expanded text:
at. Urbes quoque et oppida, ac villas, et viculos at. Urbes quoque et oppida, ac villas, et viculos tribus Judae, qui direpti fuerant atque vastquod Domini sit in utrisque victoria. Haec juxta historiam seu facta sint, seu futura, fidem rerum Domini judicio relinquentes, et sanctis ejus, qui ab eo sapientiae ac veritatis spiritum receperunt. Nos dicamus, quod tempore persecutionis Ecclesiae, duces et tribuni nominis Christiani, de quibus supra diximus: cum Dominus pacem reddiderit Jerusalem, et interfecerit adversarium spiritu oris sui, futuri sint quasi caminus ignis in lignis, ut devorent infructuosas arbores, et sicut faces in stipula, ut quodcumque frumentum non habet, et circumfertur omni vento doctrinae, tradatur incendio. Et devorabunt inquit duces Juda, et tribuni ad dexteram, et ad sinistram, eos qui in medio icetur, nec ad dexteram, nec ad sinistram declinabimus, via recta gradiemur Num XX. Via dextera, parcitas est, quam Graeci φειδολίαν vocant:
Abbreviated transcription (Latin):
ignis in lignis. & sicut faciẽ ignis in foeno
& deuorabunt ad dexteram & sinistram
Som̃s popłos incircũitu. & habitabit᷑ ierłm
rursum in loco suo in ierłm. & saluabit dñs
Itabernacula uida sic̃ in principio. ut noN
Imagnifice głetur domus dauid & gła habi¬
Itantiũ ierłm contra iudam. Lx.x. Indie illa
ponam tribunos uida sicut torrẽ ignis in
Ilignis. & sic̃ foenum ignis instipula. & deuo.¬
Irabunt a dextris & sinistris om̃s popłos ꝑ¬
Iipsa. & salua faciet dñs tabernacula uida
Isicut a principio. ut magnificet᷑ gła domus
Quando duces iuda dixerint in cordib suis.
conforta michi dñẽ obsessos ierłm. ut qui sua
imbecillitate uicti sunt tuo suꝑent auxilio:
uida sicut fornacẽ ignis inlignis. & sic̃ facẽ
instipulã. ut deuorent aduersarios quib
simulata amicicia iungebant᷑. Deuorent
aut̃ adextris & a sinistris. & om̃s popłos occi¬
dent incircũitu. ut rursum ierłm habitetur
in loco suo. & nequaquã hostiles impetus time.¬

Expanded text:
 ignis in faeno t devorabunt ad dextram et ad sinistram omnes populos in circuitu et habitabitur Hierusalem rursum in loco suo in Hierusalem et salvabit Dominus tabernacula Iuda sicut in principio ut non magnifice gtantium Jerusalem contra Judam: LXX: In die illa, ponam tribunos Juda sicut torrem ignis in lignis, et sicut fenum ignis in stipula, et devorabunt a dextris et sinistris omnes populos ipsa, et salva faciet Dominus tabernacula Juda, sicut a principio: ut non magnificetur gloria domus Judam. Quando duces Juda dixerint in cordibus suis: Conforta mihi, Domine, obsessos Jerusalem, ut qui sua imbecillitate victi sunt, tuo superent auxilio: am principes Juda sicut fornacem ignis in lignis, et sicut facem in stipula, ut devorent adversarios, quibus simulata amicitia jungebantur. Devorent autem a dextris et sinistris, et omnes populos occidant in circuitu, ut rursum Jerusalem habitetur in loco suo, et nequaquam hostiles impetus time
Abbreviated transcription (Latin):
ficat uerecundiã: in granoꝵ ordine gradus
& membra totius corporis. ꝑ singula officia
distributa. Cum in huiuscemodi uinea & ma.¬
lis. fructũ saluator non inuenerit: dic̃. Omnẽ
palmitẽ non ferentẽ fructum tollet eũ pat̃:
& omnẽ qui fert fructũ purgabit eũ. ut fru

Expanded text:
ficat verecundiam: in granorum ordine, gradus ficat verecundiam: in granorum ordine, gradus et membra totius corporis per singula officia distributa. Cum in hujuscemodi vinea et malis fructum Salvator non invenerit, dicet: Omnem palmitem non ferentem fructum, tollet Pater; et omnem qu
Abbreviated transcription (Latin):
In eo aut̃ qđ ait om̃s trib & reliquȩ trib. &
trib seorsum & uxores eoꝵ seorsũ: uniuersas
absq nomine comp̃hendit. Dicamꝰ & iuxta
septuaginta. ꝑ ω ωꝵ. appellatur ñ una
arbor malogranators. idest mali punici.
sed locus his arborib consitus. De quo iuxta
intelligentiam spiritualem sponsus dicit in
cintieo canticor. Descendi ut uiderẽ ingeni.¬
mine torrentis. si floruisset uinea. si floriuisseñ
mala punica. Descendit enim saluator adtor¬
rentẽ huius scłi. & turbidas aquas de quib
& intrpo eius helias bibisse describit᷑. ut post
flores uineȩ & mali punici fructũ utrunq
susciꝑet. & in ebrians ȩccłam suã audiret abea
potabis me de uino unguentarii. de uino ma¬
logranatoꝵ meors. Huiuscemodi potio non
solumestus stomachi fugat. sed corruptũ uen¬
trem sanare dr̃. & reliquis ꝓdesse uiscerib.
N ichil hoc pomo pulchrius. in rubore. ȩccłȩ signi-¬

Expanded text:
In eo autem quod ait: Omnes tribus reliquae, tribus et In eo autem quod ait: Omnes tribus reliquae, tribus et tribus seorsum, et uxores eorum seorsum, universas absque nomine comprehendit. Dicamus, et juxta LXX ῥοῶν appellatur, non una arbor malorum granatorum, id est, mali punici, sed locus his arboribus consitus, de quo juxta intelligentiam spiritualem sponsus dicit in Cantico canticorum: Descendi, ut viderem in genimine torrentis si floruisset vinea, si floruissent mala punica . Descendit enim Salvator ad torrentem hujus saeculi et turbidas aquas, de quibus et in typo ejus Elias bibisse describitur : ut post flores vineae et mali punici fructum utrumque susciperet, et inebrians Ecclesiam suam, audiret ab ea: Potabis me de vino unguentarii, de vino malorum granatorum meorum . Hujuscemodi potio non solum aestus stomachi 906 fugat, sed et corruptum ventrem sanare dicitur, et reliquis prodesse visceribus. Nihil hoc pomo pulchrius; in rubore, Ecclesiae signi
Abbreviated transcription (Latin):
coniuigus & oꝑi nuptiarum. Unde & in iohel
captiuitate ꝓpinqua dr̃ ad iudeos. Egrediat᷑
suo. Et impendente diliurio. imꝑat᷑ noe. IN.¬
gredere in arcã ti & filii tui: & uxor tua &
uxores filiors tuors. & postea finito diluuio
discrimine fuerant separati. redditi mundo.
generationi & liberis deseruirent. Hoc autẽ
ñ solũ in tempore fit angustiȩ. sed & in tẽpore
orationis quando uolumꝰ dñm dep̃cari. dicen.¬
te apło adcorinthios. Nolite fraudare inuicẽ.
nisi forte ex consensu ad tempus. ut uacetis ora
semei. a suis uxorib separant᷑. ut plangant
unigenitũ & primogenitũ dñm iłm de quo
dixerant. sanguis eiꝰ suꝑ nos & suꝑ filios nr̃os.
Indauid regia trib accipit᷑ hoc est̃ uida. iN
nathan ꝓpłialis ordo describit᷑. Leui refertur
ad sacerdotes. ex quo ortũ est sacerdotiũ. in semei
doctores accipiunt᷑. Ex hac enĩ tribu. magistips
agmina pullularunt. Reliquas trib tacuit.
quȩ non habent aliqd̃ priuilegium dignitatis.

Expanded text:
operi nuptiarum. Unde et in Joel, captivitate propinqua, dicitur ad Judaeos: Egrediatursuo . Et impendente diluvio, imperatur Noe: Ingredere in arcam tu, et filii tui, et uxor tua, et uxores filiorum tuorum . Et postea finito diluvio,discrimine, fuerant separati, redditi mundo, generationi et liberis deservirent. Hoc autem non solum in tempore fit angustiae, sed et in tempore orationis: quando volumus Dominum deprecari, dicente Apostolo ad Corinthios: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis oratSemei, a suis uxoribus separantur: ut plangant unigenitum et primogenitum Dominum Jesum, de quo dixerat: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . In David regia tribus accipitur, hoc est, Juda. In Nathan prophetalis ordo describitur. Levi refertur ad sacerdotes, ex quo ortum est sacerdotium. In Semei doctores accipiuntur: ex hac enim tribu magistrorum agmina pullularunt. Reliquas tribus tacuit, quae non habent aliquod privilegium dignitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Iimmundũ auferã de t̾ra. Indie illa quam
crebro cõmemorat. omĩa idola auferentur
de t̾ra sure illa idola de quib psalmista dicit.
simulachra gentiũ argentũ &e aurũ oꝑa ma-¬
nuum hominũ. ut nulla sit alia religio nisi
tantũ nominis. xp̃iani. & de quib in ꝓpłia
scriptum est. ululate sculptilia inierłm. &
in samaria. sicut enĩ feci samariȩ & sculpti¬
lib eius. sic faciam ierłm & idolis eiꝰ: siue
hȩc idola de quib apłs loquitur. Sp̃s autem
manifeste dic̃: quia in nouissimis temporib
recedent quidam a fide. atcendentes sp̃itib
seductorib & doctrinis demoniorũ in hy-¬
pocrisi falsiloquoꝵ. cauteriatã habentes
conscientiam suam. Sicut enim idola fiunt
manu artificis: ita hereticorum ꝑuersa do-¬
ctrina qđ cunq simulauerit uertit in idolũ.
& facit ꝓxp̃o adorari anti xp̃m. Pro pseudo¬
ꝓpħis. in hebraico absolute legunt᷑ ꝓphetȩ
idest. nebim̃. qui & ipsi pseudo ꝓpħas signi.¬

Expanded text:
immundum auferam de terra. In die illa quam crebro commemorat, omnia idola auferentur de terra, sive illa idola de quibus Psalmista dicit: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum , ut nulla sit alia religio, nisi tantum nominis Christiani, et de quibus in propheta scriptum est: Utulate, sculptilia in Jerusalem et in Samaria. Sicut enim feci Samariae et sculptilibus illius: sic faciam Jerusalem et idolis ejus . Sive haec idola, de quibus Apostolus loquitur: Spiritus autem manifeste dicit: quia in novissimis temporibus recedent quidam a fide, attendentes spiritibus seductoribus, et doctrinis daemoniorum in hypocrisi falsiloquorum, cauteriatam habentium conscientiam suam . Sicut enim idola fiunt manu artificis: ita haereticorum perversa doctrina, quodcumque simulaverit, vertit in idolum, et facit pro Christo adorari Antichristum. Pro pseudoprophetis, in Hebraico absolute leguntur prophetae, id est, NEBIM , qui et ipsi pseudoprophetas signi
Abbreviated transcription (Latin):
guinis iesu axp̃i. & rursum. Scientes quod
non corruptibilib argento &e auro redẽpti
estis. sed sanguine p̃cioso ut agnummacu.¬
lati & purisimi. Quo qui asꝑsus fuerit
& redempt᷑. dicere poterit cũ ꝑ pħa. Asꝑges¬
me ysopo &e mundabor: lauabis me ce

Expanded text:
guinis Jesu Christi . Et rursum: Scientes quod guinis Jesu Christi . Et rursum: Scientes quod non corruptibilibus argente et auro redempti estis, sed sanguine pretioso, ut agni immaculati et purissimi , quo qui aspersus fuerit et redemptus, dicere poterit cum propheta: Aspesopo et mundabor: lavabis me et
Abbreviated transcription (Latin):
& exutraq fluminis ripa uari generis con-¬
surgant arbores. ꝑsingulos meñses semper
nouis fructib abundantes. Et ut sciamꝰ
domum hoc est templum dĩ ipsam esse domũ
daiud. quȩ mnezechiel domus dĩ. inzacharia
domus dauid appellatur. hic fons de domo
dĩ egrediens refertur ad ȩccłam & ad scientiã
scripturarum. ut om̃s renascamur in xp̃o.
& inaqua haptismatis nr̃a nobis peccata do-¬
nentur. Nichil immundius menstruata.
quȩ qͥeqͥd attigerit immundũ facit. Et huiꝰ
tamen sordes: p̃i abluent᷑ baptisinate. Pro
ablutione peccatoꝵ & menstruatȩ. septua
ginta transtulerunt transmutationem &e
asꝑsionẽ. qͦd de lege transeamꝰ ad euangłiũ.
de littera ad sp̃m. de umbra ad ueritatẽ. ꝓ
hreuib & p̾sentib futura & ȩt̾na succedant.
Asꝑsio aut̃ sanguinẽ dñ significat. de quo &
petrus apłs loquitur. Grã uobis & pax mul¬
tiplicetur in oboedientiã & asꝑsionẽ san-¬

Expanded text:
et ex utraque ripa Huminis varii generis conet ex utraque ripa Huminis varii generis consurgant arbores, per singulos menses semper novis fructibus abundantes. Et ut sciamus domum, hoc est, templum Dei, ipsam esse domum David, quae in Ezechiele domus Dei, in Zacharia domus David appellatur: hic fons de domo Dei egrediens, refertur ad Ecclesiam et ad scientiam Scripturarum, ut omnes renascamur in Christo, et in aqua baptismatis nostra nobis peccata 907 donentur. Nihil immundius menstruata, quae quidquid attigerit, immundum facit: et hujus tamen sordes Christi abluentur baptismate. Pro ablutione peccatorum et menstruatae, LXX transtulerunt, transmutationem et aspersionem: quod de Lege transeamus ad Evangelium, de littera ad spiritum, de umbra ad veritatem, pro brevibus et praesentibus futura et aeterna succedant. Aspersio autem sanguinem Domini significat, de quo et Petrus apostolus loquitur: Gratia vobis, et pax multiplicetur, in obedientiam et aspersionem san
Abbreviated transcription (Latin):
conclamat. lamsecuris ad radicem arboꝵ po¬
sita est. Omis arbor quȩ ñ facit fructũ bonum
fuerit illud qͦd scriptum est. ecce homo & oꝑa
eiꝰ. & paleȩ atritico separatȩ: erit planctus ma¬
gnus non in alto loco sed in ierłm. Et enĩ plaga
atq udicium. a scĩs incipiet. & reges &e sacer.¬
dotes & ꝓpħȩ & doctores tundent manib¬
pectora cum mala pulcherrima uderint. ẽẽ.
succisa. & eum quem confixerant in patris
ac sua maiestate regnare. INdie illa erit
fons patens domui dauid & habitantib ierłm.
in ablutionẽ peccatoris & menstruatȩ. L.xx.
Indie illa erit omĩs locus aꝑtus in domo dđ
& habitantib ierłm. & in transmutationẽ &
in asꝑsionem. De hoc fonte qui egreditur de
domo dauid. & in ezechihele ꝓpħa scribitur.
qđ erumpat fons in domo dnĩ & crescat in flu¬
uiũ qui appellat᷑ remissionis & indulgentiȩ.
& ꝑgat ad solitudinẽ & ad mare quod nunc
uocatur mortuum. piscesq om̃s uiuificet

Expanded text:
ecuris ad radices arborum posita est . Omnis arbor quae non facit fructum bonum, fuerit illud quod scriptum est: Ecce homo et opera ejus ; et paleae a tritico separatae, erit plancgnus non in alio loco, sed in Jerusalem. Plaga enim et judicium a sanctis incipiet; et reges, sacerdotes, prophetae et doctores tundent pectora: cum mala pulcherrima viderint esse succisa, et eum quem confixerant, in Patris ac sua majestate regnare . In die illa erit fons patens domui David, et habitantibus Jerusalem, in ablutionem peccatoris et menstruatae. LXX: In die illa erit omnis locus apertus in domo David, et habitantibus Jerusalem: et in transmutationem et in aspersionem. De hoc fonte, qui egreditur de domo David, et in Ezechiele propheta scribitur , quod erumpat fons in domo Domini, et crescat in fluvium, qui appellatur aqua remissionis et indulgentiae; et pergat ad solitudinem et ad mare, quod nunc vocatur Mortuum, piscesque omnes vivificet,
Abbreviated transcription (Latin):
quo septuaginta transtulerunt. ꝑooc.
urbs est iuxta iet rahelem. quȩ hoc olim uo.¬
cabulo nuncupata est. & hodie uocatur ma.¬
ximia nõpolis in campo mageddo. in quo
iosias rex ustus a pharaone cognomento
nechao uulneratus est suꝑ quo lamentatio.¬
nes scripsit ieremias quȩ legunt᷑ in ȩccła.
& scripsisse eum paralipomenon testãtur
uber. Ut gͥ eo tempore post reges peccatores
spes omĩs popłi erat in iosia. & occiso illo ma¬¬
gnus planctus in urbe commotꝰ est sicut legi¬
crucifixo saluatore renouabit᷑ planctꝰ in
ierłm. sicut quondam fuit in urbe ad adrem¬
mon incampo mageddo. Qdq sequit᷑. plan.¬
gent familiȩ &e familiȩ. siue trib & trib
seorsũ. familiȩ domꝰ dauid seorsũ. & uxores si¬
ue mulieres eoꝵs seorsũ : hoc significat qͦd tẽpore

Expanded text:
 transtulerunt ῥοῶνος, urbs est juxta Jezraelem, quae hoc olim vocabulo nuncupata est, et hodie vocatur Maximianopolis in campo Mageddon, in quo Josias, rex justus, a Pharaone cognomento Nechao vulneratus est : super quo Lamentationes scripsit Jeremias, quae leguntur in Ecclesia, et scripsisse eum, Paralipomenon testatur ut igitur eo tempore post reges peccatores spes omnis populi erat in Josia, et occiso illo, magnus planctus in urbe commotus est, sicut legicrucifixo Salvatore renovabitur planctus in Jerusalem, sicut quondam fuit in urbe Adadremmon, in campo Mageddon. Quodque sequitur: Plangent familiae et familiae, sive tribus et tribus seorsum: familiae domus David seorsum, et uxores, sive mulieres eo
Abbreviated transcription (Latin):
tus. nonerit lux sed frigus & gelu. refrigera¬
ta omĩum caritate. & prȩ multitudine malo¬
rũ quȩ suꝑuentura sunt frigescentib cunctiᷤ
&e calorẽ pristinȩ fidei ꝑdentib. Postquã om̃s
peccatores frigus suũ geluq contraxerit :
una dieserit atq ꝑpetua. nequaquã sibi luce
& tenebris. die & nocte succedentib. sed
ipse dñs erit lux omĩũ. de quoisaias pleniꝰ.
Non erit inquit tibi sol in lucẽ diei: neq ortus
lunȩ illuminabit te ꝑ noctẽ. Sederit tibi
dñs lux ȩt̾̃na. & ds tuus gła tua. Qui & in
alio loco clamat adierłm. Illuminare. illu¬
ininare ierłm. Uenit enim lux tua suꝑte.
& gła dĩ tui suꝑ te orta est. Et ecce tenebrȩ
& caligo oꝑient t̾ram suꝑ gentes. suꝑte aut̃¬

Expanded text:
tus, non erit lux, sed frigus et gelu, refrigeratus, non erit lux, sed frigus et gelu, refrigerata omnium charitate, et prae multitudine malorum quae superventura sunt, frigescentibus cunctis, et calorem pristinae fidei perdentibus. Postquam autem omnes peccatores frigus suum geluque contraxerit, una dies erit atque perpetua: nequaquam sibi luce et tenebris, die et nocte succedentibus; sed ipse Dominus erit lux omnium: de quo Isaias plenius: Non erit, inquilunae lucebit tibi nocte; sed erit tibi Dominus lux aeterna, et Deus tuus gloria tua . Qui et in alio loco clamat ad Jerusalem: Illuminare, illuminare, Jerusalem: venit enim lux tua super te, et gloria Dei tui super te orta est. Ecce enim tenebrae et caligo operient terram super gentes: super te aut
Abbreviated transcription (Latin):
nget᷑. Qđ aut̃ dicit usq ad asael id ÷ usq
ad ꝓximũ. hoc significat uncta quidẽ sibi
suscepimꝰ. Cũ aut̃ hoc fuerit ratione ꝑfectũ:
tis sequi illud qđ alii int̾pretes transtuler̃
opturabit᷑ siue replebit᷑ uallis montiũ me¬
oꝵs: hoc dicemꝰ qđ aduentꝰ dñi saluatoris
duob int̾ se popłis separatis opturce & re-
pleat eam uoraginem quȩ duos populos
diuidebat. & plana uia ad se mutuo gradi.¬
antur. Et indie illa non erit lux. sed
frigus & gelu. Et erit dies una quȩ nota est
Idũo non dies neq nox. & intempore uesꝑi.
Serit lux. Lxxx. Indie illa ñ erit lux sed fri-¬
Igus & gelu erit unacde. & dies illa nota dño
Manifeste de scd̾o saluatoris p̃dicatur aduentu.
de quo & ioħs in apocalipsi sua loquit᷑. Ecce¬
ueniet cum nubib. & uidebit eum om̃is ocłs
& qui eum pupugerunt. Et dñs in euangłio
ꝓnunciat uenturũ filiũ hominis innubib
ad nubes. Cumq dies aduentꝰ eiꝰ fuerit imple-¬

Expanded text:
ngetur. Quod autem dicitur, usque ad Asael, id est, usque ad proximum, hoc significat, juncta quidem sibi scepimus. Cum autem hoc fuerit ratione perfectumtis, sequi illud quod alii Interpretes transtulerunt, obturabitur, sive replebitur vallis montium eorum: hoc dicemus, quod adventus Domini Salvatoris, duobus inter se populis separatis, obturet et re pleat eam voraginem quae duos populos dividebat, ut plana via ad se mutuo gradiantur. Et erit in die illa, non erit lux, sed frigus et gelu. Et erit dies una, quae nota est Domino, non dies neque nox, et in tempore vesperi erit lux. LXX: In die illa non erit lux, sed frigus et gelu erit una die, et dies illa nota erit Manifeste de secundo Salvatoris praedicatur adventu, de quo et Joannes in Apocalypsi sua  Al. sicubibus, et videbit eum omnis oculus et qui eum compunxerunt . Et Dominus in Evangelio pronuntiat venturum Filium hominis in nubibueritas tua usque ad nubes . Cumque dies adventus ejus fuerit imple
Abbreviated transcription (Latin):
ad popłm referimꝰ. qd anima popłi uariauit
indm̃: sic exponendum est. liccirco eis iN.¬
dignatꝰ sum. quia & ipsi int̃ me & idola flu.¬
ctuantes. uariis contra me pugnauer̃ modis.
Quam obrẽ indignatꝰ. dixi ad moysen. Non
pascam uos. Dimitte me. ut disꝑdã eos. Quando
aut̃ dieit cui irascit᷑ dimate me: ꝓuocat ad
rogandum. & ostendit se abeo posse retineri.
Qđ morit᷑ inquit moriat᷑. & qđ succidit᷑ succi.¬
datur. Omĩũ corpora ruant insolitudinẽ. &
uersi in seditionẽ instar bestiarũ mutuis lace.¬
rentur morsib. nullusq t̾rã reꝑmissionis in¬
troeat. Quidã duas uocationes udeors &e
gentiuĩ. in pͥmo isrł & nouissimo intellexere
nomine. xp̃iano. Seq quomͦ uocatio xp̃iana
ante ꝓiecta sit. & iudei remanserint & pasti
sint a dõ. ñ satis attenderunt. Ex tuli
uirgã meã quȩ uocabat᷑ decor: & abscidi eã
ut irritũ facerẽ foedus meũ qͦd ꝑcussi cum

Expanded text:
ad populum referimus, quod anima populi variaverit ad populum referimus, quod anima populi variaverit in Deum, sic exponendum est: Idcirco eis indignatus sum, quia et ipsi inter me et idola fluctuantes, variis contra me pugnaverunt modis. Quamobrem indignatus dixi ad Moysen: Non pascam vos: dimitte me, et disperdam eos . Quando autem dicit, cum irascitur, Dimitte me, provocat ad rogandum, et ostendit se ab eo posse retineri. Quod moritur, inquit, moriatur, et quod succiditur succidatur; omnium corpora ruant in solitudine, et versi in seditionem, instar bestiarum mutuis lacerentur morsibus, nullusque terram repromissionis introeat. Quidam duas vocationes Judaeorum et gentium, in primo Israel, et novissimo intellexere nomine Christianos. Sed quomodo vocatio Christiana ante projecta sit, et Judaei remanserint et pasti sint a Deo, non satis attenderunt. Et tuli virgam meam quae vocabatur decus, et abscidi eam ut irritum facerem foedus meu
Abbreviated transcription (Latin):
sa sunt tempore. De quib loquitur ieremid¬
S acerdotes non dixerunt ubi est dñs. tenen¬
natione contentus. tres pastores uno mense
succisos eo uult accipi. qui in patrẽ & filiũ &e
unã. aut induas. aut in tres simul peccare ꝑso.¬
nas. Dixerit ille quod uoluit. neq enĩ alteriꝰ
sensui detrahendum est. Nobis tres pastores qͥ
uno mense succisi sunt. moyses uidet᷑ & a aron
& maria. Quors maria inmense pͥmo qͥ uocat᷑
nisan mortua est indeserto sin: & in eodẽ loco
ꝓpt̃ aquam contradictionis eodẽq mense moy.¬
ses & aaron condemnati sunt. ne terrã repro-¬
mis sionis intrarent. Atq ita factũ est ut e
trib pastorib alia p̾senti morte succideretur.
alii sententia mortis futurȩ. Q contracta est
inquit anima mea suꝑ eos. uidelic&e suꝑtres
pastores quos pͣposuerã gregimeo. quia ce il.¬
loꝵ. anima uariauit inme. Non enĩ glorifi.¬
cauerunt me ad aquã contradictionis. Si aut̃

Expanded text:
sa sint tempore, de quibus loquitur Jeremiasa sint tempore, de quibus loquitur Jeremias: Sacerdotes non dixerunt: Ubi est Dominus. Tenennatione contentus, tres pastores in uno mense succisos, eos vult accipi, qui in Patrem et Filium etunam, aut in duas, aut in tres simul peccare personas. Dixerit ille quod voluit, neque enim alterius sensui detrahendum est. Nobis tres pastores qui in uno mense succisi sunt, Moyses videtur, et Aaron, et Maria ; quorum Maria in mense primo, qui vocatur NISAN  , mortua est in deserto Sin, et in eodem loco propter aquam contradictionis, eodemque mense, Moyses et Aaron condemnati sunt, ne terram repromissionis intrarent. Atque ita factum est, ut e tribus pastoribus, alia praesenti morte succideretur, alii sententia mortis futurae. Et contracta est, inquit, anima mea super eos: videlicet super tres pastores quos praeposueram gregi meo. Quia et illorum anima variavit in me, non enim glorificaverunt 889 me ad aquam contradictionis. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
ut pastoris habitum demonstraret. Unam
uirgam uocauit decorem. hoc est nõe omne
hominũ genꝰ sua benedictione ꝓtexit. quando
instaurato mundo. necdũ peccata sorduerant.
Ꝙ iccirco uocatio cunctarũ gentium decor appel¬
latur & pulchra. quia nichil iustiꝰ est quam
uniuersitatis parentẽ uocare om̃s equaliter.
quos equali conditione generauit. Et alteram
uocauit funiculũ. Quando enĩ diuidebat
altissimꝰ g̃s & disseminabat filios adam:
statuit t̃minos gentiũ iuxta numerũ an.¬
głoꝵs dĩ. & facta est pars dnĩ popłs eiꝰ iacob
funiculus hereditatis eiꝰ isrł. Et paui inquit
gregẽ. siue ipsum isrł: siue cũ israhele om̃e
hominumgenꝰ. Et succidi inquit tres pasto¬
res inmense uno. legi incuiusdã cõmentaris.
pastores dnĩ indignatione succisos: in sacer¬
aotib & falsis ꝓpħis & regib intelligiui¬
deo iẜ̾. qđ post passionẽ dnĩ uno omĩa succi¬

Expanded text:
888 ut pastoris habitum demonstraret. Unam 888 ut pastoris habitum demonstraret. Unam virgam vocavit decorem, hoc est, sub Noe omne hominum genus sua benedictione protexit: quando instaurato mundo, necdum peccata sorduerant. Et idcirco vocatio cunctarum gentium appellatur decora et pulchra, quia nihil justius est, quam universitatis parentem vocare omnes aequaliter, quos aequali conditione generavit. Et alteram vocavit funiculos; quando enim dividebat Altissimus gentes, et disseminabat filios Adam, statuit terminos gentium, juxta numerum angelorum Dei . Et facta est pars Domini populus ejus Jacob; funiculus haereditatis ejus Israel. Et pavi, inquit, gregem: sive ipsum Israelem, sive cum Israele omne hominum genus. Et succidi, inquit, tres pastores in uno mense. Legi in cujusdam Commentariis: Pastores Domini indignatione succisos, in sacerdotibus et falsis prophetis et regibus intelligi Judaeorum; quod post passionem Christi, uno omnia succi
Abbreviated transcription (Latin):
transtuler̃. ingrauata anima eius suꝑ eos.
Haud dubium quin pastores significet. quos
succidit inuno mense. Redditq causã. cur
pastorib indignatꝰ sit in tantũ ut eos iN
uno mense succiderit. Si quidẽ &e anima inqͥt
eoꝵ uariauit in me. Et est sensus. Non me
pleno animo dilexer:nec pastores sed mer¬¬
cennarii uerũ amauer̃ pastorem. quia pastor
bonus animã suã ꝓ ouib suis. Quam obrem
ce ego indignatꝰ sententiã ꝓtuli. & ad ipsos
pastores quos mea indignatione succiderã.
siue succisis pastorib ad reliquum gregẽ locu.¬
tus sum. ñ pascam uos. sed qui mortẽ elegit
sua uoluntate moriat᷑. & se alterutrũ deuo¬
rent. mutuaq cȩde dilanient. Hec parapbra¬
sticos diximus. ut futurȩ explanationis se.¬
mitã sterneremꝰ. Creator & pastor cuiꝰ oues
cognoscunt uocẽ. & sequunt᷑ eũ: duas sibi
assumpsit uirgas. siue duas scitalas id est ba¬
culos. qui hebrãice dicuntur. machaloth.

Expanded text:
transtulerunt ingravescet anima mea super eos; transtulerunt ingravescet anima mea super eos; haud dubium quin pastores significet, quos succidit in mense uno. Redditque causam cur pastoribus indignatus sit intantum, ut eos in uno mense succiderit: Siquidem et anima, inquit, eorum variavit in me. Et est sensus: Non me pleno animo dilexerunt: nec pastores mercenarii verum amavere pastorem: Quia pastor bonus ponit animam suam pro ovibus suis . Quamobrem et ego indignatus sententiam protuli, et ad ipsos pastores, quos mea indignatione succideram, sive succisis pastoribus ad relictum  Al. reliquum gregem locutus sum: Non pascam vos; sed quod mortem elegit, sua voluntate moriatur, et se alterutrum devorent, mutuaque caede dilanient. Haec παραφραστικῶς diximus, ut futurae explanationis semitam sterneremus. Creator et pastor cujus oves cognoscunt vocem, et sequuntur eum, duas sibi assumpsit virgas, sive duas σκυτάλας, id est, baculos, qui Hebraice dicuntur MACALOTH  ,
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. Et pascã õues. & auferã tres pastores in
Imense uno. Q ingrauescet anima mea suꝑ
eos. siquidẽ & animȩ eoꝵs rugiebant suꝑme.
Et dixi. Non pascameos. Qđ morit᷑ moriatur
&e qđ deficit deficiat. Et reliqui deuorent
unusquisq carnes ꝓximi sui. Supra dixe¬
rat ꝓpt̃ hoc o pauꝑes gregis. & facta apostro¬
phe subaudiebat᷑ attendite. quia libani por-¬
tȩ aptȩ sunt. & quercus lasan. abietes cedriq
succise: & intulerat comminans. ñ parcam
ultra suꝑ habitatores t̾rȩ dicit dñs. & hoc de
uno udaico popło dicere uidebat᷑. qđ̾ int̾fe¬
Etis ꝓpħis etiã in filiũ dĩ misissent manus
& uoce temeraria elamassent. sanguis eiꝰ
tis & dñs. mysteria sui orbis exponit. & di.¬
cit duas habuisse se uirgas. quarũ alteram
decorem uocarit. alteram funiculũ. & it
duab uirgis uinctũ pauerit gregẽ.tres
quoq pastores in uno mense succiderit.¬
& contracta sit siue indignata. aut ut . lxax.

Expanded text:
es. Et auferam tres pastores in mense uno, et ingravescet anima mea super eos: siquidem et animae eorum rugiebant super me. Et dixi: Non pascam eos; quod moritur, moriatur, et quod deficit, deficiat, et reliqui devorent unusquisque carnes proximi sui. Supra dixerat: Propter hoc, o pauperes gregis, et facta ἀποσιωπήσει, subaudiebatur, attendite, quia Libani portae apertae sunt, et quercus Basan, abietes cedrique succisae, et intulerat comminans: Non parcam ultra super habitatores terrae, dicit Dominus. Et hoc de uno Judaico populo dicere videbatur, quod interfectis prophetis, etiam in Filium Dei misissent manus, et voce temeraria conclamassent: Sanguis ejustis et Dominus mysteria sui orbis exponit, et dicit duas habuisse se virgas, quarum alteram decorem vocaverit, alteram funiculos, et in duabus virgis vinctum paverit gregem: tres quoque pastores in uno mense succiderit,t contracta sit, sive indignata, aut ut Septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
secutionis tempore. multos e nr̃is contra ȩccłam
pugnare compulsos. Sed quicunq hoc pondꝰ
uoluerit sulleuare. leuabit quidem. & ꝓira
dnĩ qua corripit peccatores suis manib su¬
stentabit. Uerum ipse non erit impunitus.
di contra se gladio dimicante. Pro lapide
gentib & a ꝑsecutorib conculcanda sit. &¬
illudendũ ei ꝑuoluntate illudentiũ. Sed
melior & uerior est sensus suꝑior. Breuiter
singula exponimꝰ. ut tandem ueniamꝰ ad
calcem. Ne si ꝓlixius scripserimꝰ. & rerum
obscuritate. & sermonis longitudine lecto.¬
ris animus confundat᷑. In die illa dic̃
dñs ꝑcutiam omnẽ equũ instuporẽ. & ascen¬
Isorẽ eiꝰ in amentiam. Ꝙ suꝑ domũ uida¬

Expanded text:
rsecutionis tempore multos e nostris contra Ecclesiam rsecutionis tempore multos e nostris contra Ecclesiam pugnare compulsos; sed quicumque hoc pondus voluerit sublevare, levabit quidem, et pro ira Domini qua corripit peccatores, suis manibus sustentabit: verum ipse non erit impunitus, Dei contra se gladio dimicante. Pro lapide gentibus, et a persecutoribus conculcanda sit et illudendum ei pro voluntate illudentium. Sed melior et verior est sensus superior. Breviter singula exponimus, ut tandem veniamus ad calcem, ne si prolixius scripserimus, et rerum obscuritate, et sermonis longitudine, Lectoris animus confundatur. In die illa dicit Dominus, percutiam omnem equum in stuporem, et ascensorem ejus in amentiam:
Abbreviated transcription (Latin):
neruȩ uidi speram ȩneam grauissimi ponde-¬
ris. quam ego ꝓ imbecillitate corpusculi mo.¬
uere uix potui. Cum quęrerẽ quidnam
sibi uellet. responsum est aburbis eiꝰ cultorib
athletarũ in illamassa fortitudinẽ cõꝑbari.
Nec prius ad agonem quenquã descendere. quã
ex eleuatione ponderis. sciatur quis cui debeat
comparari. Sensus gͦ iste est. Ponam ierłm
cunctis gentib quasi grauissimũ lapidem
sulleuandum. leuabunt quidẽ eã. & ꝓuarie.¬
tate uiriũ u astabunt. sed necesse est ut dum
leuatur. in ipso nisu & eleuatione ponderis
grauissimus lapis scissurã aliquã uł rasurã
in leuantium corporib derelinquat. Suꝑ
eccła sic int̃pretari potest. qͦd cuncti ꝑsecuto.¬
res qui contra domũ dñi dimicarunt. iN¬
ebrientur eo calice quod uniuersis gentib
ꝓpinat ieremias. ut bibant &e inebrient᷑
& cadant. & uomant. & insaniant. Scio ꝑ-¬

Expanded text:
nervae, vidi sphaeram aeneam gravissimi pondenervae, vidi sphaeram aeneam gravissimi ponderis, quam ego pro imbecillitate corpusculi movere vix potui. Cum autem quaererem, quidnam sibi vellet, responsum est ab urbis ejus cultoribus, athletarum in illa massa 897 fortitudinem comprobari, nec prius ad agonem quemquam descendere, quam ex levatione ponderis sciatur quis cui debeat comparari. Sensus ergo iste est: Ponam Jerusalem cunctis gentibus, quasi gravissimum lapidem sublevandum. Levabunt quidem eam, etate vastabunt; sed necesse est ut dum levatur, in ipso nixu et elevatione ponderis, gravissimus lapis scissuram aliquam vel rasuram in levantium corporibus derelinquat. Super Ecclesia sic interpretari potest, quod cuncti persecutores qui contra domum Domini dimicarunt inebrientur eo calice quo universis gentibus propinat Jeremias, ut bibant, et inebrientur, et cadant, et vomant, et insaniant . Scio pe
Abbreviated transcription (Latin):
se ierłm suꝑ liminare crapulȩ omĩb poplis
incircũitu positurũ. eẽ. testat᷑. ut qui limen
eiꝰ aittigerit in ebriet᷑ & corruat siue ipsum
suꝑ liminare in eum corruat aquõ contingitꝰ
in illarum transiens societatẽ. cogit᷑ obsidere
ponet cunctis popłis quasi suꝑliminare era¬
pulȩ. sedponet illam ꝰ quasi lapidẽ oneris
cunctis popłis. Quẽ qui leuare uoluerit: conci¬
sione lacerabitur. Congregabunt᷑ enĩ aduer¬
sum ierłm omĩa regna t̾rarũ. Moris est in
urbib palestinȩ & usq hodie ꝑ omnẽ iudeã
uetus consuetudo seruatur. ut inuiculis. oppi.¬
dis & castellis. rotundi ponant᷑ lapides gra¬
uissimi ponderis. ad quos uiuenes exercere
se soleant. & eos ꝓuarietate uiriũ sulleuare.
aliiusq ad genua. alii usq ad umbilicum.
alii adhumeros & caput. non nulli suꝑ uer¬
ticem erectis iunctisq manib. magnitudi¬
nẽ uiriũ demonstrantes. pondus extollant.
In arce atheniensium iuxta simulachrũ mi¬

Expanded text:
salem superliminare crapulae omnibus populis in circuitu positurum esse, testatur, ut qui limen ejus attigerit, inebrietur et corruat, sive ipsum superliminare in eum corruat a quo contingitur. in illarum transiens societatem, cogetur obsidere ponet cunctis populis quasi superliminare crapulae; sed ponet illam quasi lapidem oneris cunctis populis, quem qui levare voluerit, concisione lacerabitur. Congregabuntur enim adversus Jerusalem omnia regna terrarum. Mos est in urbibus Palaestinae, et usque hodie per omnem Judaeam vetus consuetudo servatur, ut in viculis, oppidis, et castellis rotundi ponantur lapides gravissimi ponderis, ad quos juvenes exercere se soleant, et eos pro varietate virium sublevare, alii usque ad genua, alii usque ad umbilicum, alii ad humeros et caput, nonnulli super verticem, rectis junctisque manibus, magnitudinem virium demonstrantes, pondus extollant. In arce Atheniensium, juxta simulacrum Mi
Abbreviated transcription (Latin):
tur indolorẽ dominors & maritor. qui nec
populationẽ domorũ nec uxorũ stuprum
abhostib ꝓhibere poterunt. iuxta illud qđ
alibi legimꝰ. Qui congregati sunt in medio
tui gladio cadent. & filios ur̃os in conspectu
ur̃o allident. & domos ur̃as dep̃dabuntur.
& uxores ur̃as habebunt. Quo nichil crude
lius. nichilq miserius inueniri potest. ut ti¬
more mortis ꝓpriȩ nec salutẽ filioꝵ. Nec
uxorũ pudiciciam defendere audeant. Hoc
ipsum & amos ꝓpħa ad amasiã impium
sacerdotẽ comminans loquit᷑. Uxor tua
in ciuitate fornicabitur. & filii tui & filiȩ in
gladio cadent. & humus tua funiculo metiet᷑.¬

Expanded text:
tur in dolorem dominorum et maritorum, qui nec tur in dolorem dominorum et maritorum, qui nec populationem domorum, nec uxorum stuprum ab hostibus prohibere poterunt, juxta illud quod alibi legimus: Qui congregati sunt in medio tui, gladio cadent et filios vestros in conspectu vestro allident, et domus vestras depraedabuntur, et uxores vestras habebunt , quo lius, nichil miserius inveniri potest, ut timore mortis propriae nec salutem filiorum nec uxorum pudicitiam defendere viri audeant. Hoc ipsum et Amos propheta ad Amasiam impium sacerdotem comminans loquitur: Uxor tua in civitate fornicabitur, et filii tui et filiae in gladio cadent, et humus tua funiculo metiet
Abbreviated transcription (Latin):
Iluentur. Et egredientur media pars ciui.¬
tatis in captiuitatem. reliqui aut̃ popłi
Imei ñ ꝑibunt de ciuitate. Dies quos uen¬
turos dñs cõminatur ut diuidant᷑ spolia
ierłm inmedio eiꝰ & cȩtera quȩ ꝓpħalis sermo
comprehendit: hi sunt de quib & in isaiale.¬
gimus. Dies dnĩ insanabilis ueniet & furo.¬
ris & irȩ : ponere totum orbẽ in solitudinẽ.
& peccatores auferre de eo. Tanta aut̃ necessi.¬
tas erit: ͭt spolia eius diuidant᷑ in medio illiꝰ.
Solet hoc frequent̃ accidere. ut quȩ subito im.¬
petu in ciuitate direpta sunt. foris in agro aut
in solitudine diuidant᷑. ne forte hostes suꝑue¬
niant. Hic autẽ tantũ malors pondus in cũb&.
ut quȩ direpta sunt in ciuitatis medio diui.¬
dantur ꝓ securitate uictoriȩ. Et nonsolum
capietur ierłm cunctis gentib aduersum
eam inproelio concitatis. sed & uastabunt᷑
domꝰ habitantiũ ierłm. & mulieres uiolabun¬

Expanded text:
luentur, et egredietur media pars civiluentur, et egredietur media pars civitatis in captivitatem: reliqui autem populi mei non peribunt de civitate. Dies quos venturos Dominus comminatur, ut dividantur spolia lem in medio ejus, et caetera quae prophetalis sermo comprehendit, 913 hi sunt de quibus et in Isaia legimus: Dies Domini insanabilis veniet furoris et irae, ponere totum orbem in solitudinem, et peccatores auferre de eo . Quanta autem necessitas erit, ut spolia ejus dividantur in medio illius? Solet hoc frequenter accidere, ut quae subito impetu in civitate direpta sunt, foris in agro aut in solitudine dividantur, ne forte hostes superveniant. Hic autem tantum malorum pondus incumbet, ut quae direpta sunt, in civitatis medio dividantur pro securitate victoriae. Et non solum capietur Jerusalem, cunctis gentibus adversum eam in praelio concitatis; sed et vastabuntur domus habitantium Jerusalem, et mulieres violabun
Abbreviated transcription (Latin):
ñ comburet te. quia tecũ sum. lccirco aut̃ ñ
consumit incendium & flamma ñ deuorat.
quia uoar dñi int̾cidentis flaminã ignis.
Cũ sic ꝓbati fuerint paruuli suꝑ quos dñs
conuertit manum suã. & ꝑuocationẽ eorũ
omĩs nationũ turba crediderit: tunc creden.¬
tium popłs uocabit xp̃m nomine suo. Et
illo dicente tu es popłs m̃s: popłs responde.¬
bit. Dñs ds̃ m̃s es tu. ludei hȩc ad xp̃m refe.¬
runt. & in ultimo tempore futura conten¬
dunt. sed hȩc int̾ nos &e illos est. qđ nos exple¬
ta iam dicimꝰ. illi ex plenda commemorant.
spolia tua inmedio tui. & congregabo omnes
gentes ad ierłm in proeliũ. & capietur ciuitas.
&e uastabunt᷑ domus. & mulieres uiolabunt᷑.
Et egredietur media pars ciuitatis incaptun.¬
Locix. Ecce dies ueniunt dnĩ.: & diuidentur
spolia tuainte. Et congregabo om̃s gentes
suꝑ ierłm ad bellandum: &e capient᷑ ciuita¬
tes & diripientur domus. & mulieres pol¬

Expanded text:
non comburet te: quia tecum sum . Idcirco autem non non comburet te: quia tecum sum . Idcirco autem non consumit incendium, et flamma non devorat, quia vox Domini intercidentis flammam ignis . Cum sic probati fuerint parvuli, super quos Dominus convertit manum suam, et per vocationem eorum omnis nationum turba crediderit, tunc credentium populus vocabit Christum nomine suo, et illo dicente: Tu es populus meus, populus respondebit: Dominus Deus meus es tu. Judaei haec ad Christum referunt: et in ultimo tempore futura contendunt; sed hoc inter nos et illos est, quod nos expleta jam dicimus, illi explenda commemorant. spolia tua in medio tui et congregabo omnes gentes ad Hierusalem in proelium et capietur civitas et vastabuntur domus et mulieres violabuntur et egredietur media pars civitatis in captiviLXX: Ecce dies Domini veniunt, et dividentur spolia tua in te, et congregabo omnes gentes super Jerusalem, ad bellandum, et capietur civitas, et diripientur domus, et mulieres pol
Abbreviated transcription (Latin):
as grex paruule. & inisaia. ecce ego & pu.¬
eri siue ꝓaruuli quos mͥ dedit as̃. & duae
partes sunt in omĩ t̾ra uideor atq genti.¬
lium qui parit̃ ꝑierunt
& de fecerunt. In passione enĩ eiꝰ uar psal.¬
mistȩ completa est dicentis. Saluũ me
hoc est tercius xp̃ianoꝵs popłs repente suc.¬
creuit. & pulchre ait. tercia pars relinquet᷑
in ea. hoc est int̾ra. quia de uideis atq gen.¬
tilib: ii qui dñm confessi sunt: soli uitȩ
&e habitationi t̾rȩ reseruati sunt. Ipsa qͦq
tercia pars ne delicata esset & secura confes-¬
sio: quasi argentum & aurum ꝑignem ducit᷑
& ꝓlutur. quem & dñs in credentib ardere
cupit. & paulus feruere desiderat. Unde ce apłi
in sp̃u & igne dñi baptizati loquunt᷑ in psal¬¬
mo. Quoniam ꝓbasti nos dĩ igne nos exami¬
nasti. sicut ex aminat᷑ argentũ. E post paulu.¬
lum. Transiuimus ꝑignem & aquam. & edu-¬
aisti nos in refrigerium. & inalio loco dr̃
ad credentem. Si transieris ꝑ ignem flamma

Expanded text:
 Ecce ego et pueri, sive parvuli, quos mihi dedit Deus . Et duae partes factae sunt in omni terra Judaeorum atque gentilium, qui pariter perierunt et defecerunt: in passione enim ejus, vox Psalmistae completa est dicentis: Salvum me hoc est, tertius Christianorum populus, repente succrevit. Et pulchre ait: Tertia pars relinquetur in ea, hoc est, in terra: quia de Judaeis atque gentilibus hi qui Dominum confessi sunt, soli vitae et habitationi terrae reservati sunt. Ipsa quoque tertia pars ne delicata esset, et secura confessione, quasi argentum et aurum per ignem ducitur et probatur, quem et Dominus in credentibus ardere cupit , et Paulus fervere desiderat . Unde et apostoli in spiritu et igne Domini baptizati loquuntur in psalmo: Quoniam probasti nos, Deus, igne nos examinasti sicut examinatur argentum . Et post paululum: Transivimus per ignem et aquam, et eduxisti nos in refrigerium: Et in alio loco dicitur ad credentem: Si transieris per ignem, flamma
Abbreviated transcription (Latin):
In ebriatꝰ est gladius m̃s incęlo. Propterea
autem gladius dni suꝑ brachium eiꝰ & suꝑ
oculum dextrum eius erit. ut &e robur¬
eius & omĩs iactantia fortitudinis aridita¬
te sicc et᷑. & scientia quam sibi falso nomine

Expanded text:
Inebriatus est gladius meus in coelo . Propterea Inebriatus est gladius meus in coelo . Propterea autem gladius Domini super brachium ejus, et super oculum dextrum illius erit: ut roburejus et omnis jactantia fortitudinis ejus ariditate siccetur, et scientia, quam sibi falso nomine
Abbreviated transcription (Latin):
aduersa agit & carnib pinguiũ deuoratis.
ungulas arietũ & ouiũ dissoluit atq ꝑuer-¬
tit ne retro ingrediant᷑ pede. Hunc pasto¬
rem susceꝑe uidei. quẽ dñs iesus int̾ficiet
spũ oris sui. & euacuabit illuminatione
aduentus fui. Vt qui non crediderant uerita.¬
ti ne salui fierent. credant mendacio. & iudi¬
centur quia consenser̃ iniquitati. Descripto
aut̃ pastore pessimo. stulto & imꝑito. ad ipsũ
pastorẽ ꝓpħalis sermo conuertitur. O pastor
& i dolum. Iam scelestus est pastor. ut non
idoloꝵ cultor. sed ipse idolum nominet᷑. dũ
se appellat dm̃. & uult ab hominib adorari.
qui dereliquit gregẽ a bestus deuorandum. quẽ
dñs tanto tempore custodierat Gladius suꝑ
quo se acute dĩ iactabit cernere sacramenta.
& plus uidere quã om̃s retro ꝓpħȩ uiderats
in tantum ut dĩ filium se uocar&e. Gladius
aut̃ ule est dequo ce supra diximus & nc̃
dicemus ex parte. de quo ce isaias loquit᷑.

Expanded text:
adversa agit, et carnes pinguium devorat, adversa agit, et carnes pinguium devorat, ungulas arietum et ovium dissolvit atque pervertit, ne recto ingrediantur pede. Hunc pastorem suscepere Judaei, quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et evacuabit illuminatione adventus sui, ut qui non crediderunt veritati, ne salvi fierent, credant mendacio, et judicentur, quia consenserunt iniquitati. Descripto autem pastore pessimo, stulto et imperito, ad ipsum pastorem prophetalis sermo convertitur: O pastor, et idolum. Tam sceleratus est pastor, ut non idolorum cultor, sed ipse idolum nominetur, dum se appellat Deum, et vult ab omnibus adorari. Qui dereliquit gregem a bestiis devorandum, quem Dominus tanto tempore custodierat. Gladius supquo se acute Dei jactabat cernere sacramenta, et plus videre quam omnes retro prophetae viderant, intantum ut Dei Filium se vocaret. Gladius autem ille est, de quo et supra diximus, et nunc dicemus ex parte, de quo et Isaias loquitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ut captiuitatem popłi demonstraret nudus
ingreditur. & ieremias uadit ad domum
figuli. ut ex dissipatione uasis quod currebat
inrota & manufingebatur artificis. & inte.¬
ritum isrł & dĩ potentiã ostender&. & eze
chihel ut euersionẽ ierłm & fugã sedechiȩ.
& onera captiuoꝵꝰ. non solum uoce sed & ha¬
bitu demonstrar&e. ꝑfodit parietẽ. & insuis
humeris excipitur: sic tacharias habitũ stul¬
ti &e impiti pastoris assumit. ut eũ nunciet
qui uenturꝰ est. Iste pastor ideo consurget
misrł. quia uerus pastor dixerat. iã non
pascam uos. Qui alio nomine & in danihele
lonicenses. ab ominatio desolationis sessurꝰ
intemplo dnĩ ꝓpħatur. & se facturus ut
am̃. Qui & ꝑisaiam magnus sensus dr̃ &
ad hoc uenit nonut sanet. sed ut ꝑdat gregẽ
isrł. Pastor enĩ bonus egrotantia pecora usi-¬
tat. disꝑsa inquirit. relicta affert. lassa
sustentat. E contrario pastor malus omĩa

Expanded text:
ut captivitatem populi demonstraret, nudus ut captivitatem populi demonstraret, nudus ingreditur : et Jeremias vadit ad domum figuli, ut ex dissipatione vasis quod currebat in rota, et manu fingebatur artificis, et interitum Israel, et Dei potentiam ostenderet Jerechiel, ut subversionem Jerusalem et fugam Sedeciae, et onera captivorum, non solum voce, sed et habitu demonstraret, perfodit parietem, et in suis humeris excipitur : sic Zacharias habitum stulti et imperiti pastoris assumit, ut eum nuntiet qui venturus est . Iste pastor ideo consurget in Israel, quia verus pastor dixerat: Jam non pascam vos. Qui alio nomine et in Daniele lonicenses , abominatio desolationis, sessurus in templo Domini prophetatur, et se facturus ut Deum, qui et per Isaiam magnus sensus dicitur . Et ad hoc venit, non ut sanet, sed ut perdat gregem Israel. Pastor enim bonus aegrotantia pecora visitat, dispersa inquirit, relicta affert, lassa sustentat. Econtrario pastor malus omnia
Abbreviated transcription (Latin):
bo pastorẽ suꝑ t̾ram qui derelictũ ñ uisitae.
& disꝑsum non reqͥrat. & fractũ non sanet. &
integrum ñ dirigat & carnes electoꝵ deuorce
& talos eors̾ꝑuertat. O qui pascitis uana &e qͥ
dereliquistis oues. Gladius suꝑbrachium eiꝰ.¬
suꝑ ocłm eius dextrũ. Brachiũ eiꝰ ariditate
siccabitur: & ocłs dext̃ eiꝰ cecitate obscurabit᷑.
Quando dicit. ad huc sume tibi uasa pastoris
stulti. illud significat qđ supra assumpserit
sibi uirgas duas. unam decorẽ. & alterã funi¬
culum. & quia illã suo uicio peccatoq ꝓiec̃.
& soluta germanitate int̾ uida & isrł nos
inserti sumꝰ inradicẽ honȩ oliuȩ. & cecitas
ex parte facta est domui isrł donec intraroe
uaticiniũ. Pastor stultꝰ & imꝑitus haud du¬
bium quin anticristꝰ sit. qui in consũmatione
mundi dr̃. eẽ. uenturus. & qualis futurus
sit indicat᷑. Uasa aut̃ pastoris insignia
illius & habitũ debemꝰ acciꝑe. pera. baculũ.¬
& fistulã. & sibilum. Et quomodo isaias

Expanded text:
 terra, qui derelictum non visitet et dispersum non requirat, et fractum non sanet, et integrum non dirigat, et carnes electorum devoret, et talos eorum pervertat. O qui pascitis vana, et qui dereliquistis oves, gladius super brachium eum ejus dextrum, brachium ejus ariditate siccabitur, et oculus dexter ejus caecitate obscurabitur. Quando dicit, Adhuc sume tibi vasa pastoris stulti, illud significat quod supra assumpserit sibi virgas duas, unam decorem, et alteram funiculum. Et quia illas suo vitio peccatoque projecit, et soluta germanitate inter Judam et Israel, nos inserti sumus in radicem bonae olivae, et caecitas ex parte facta est domui Israel, donec intraret vaticinium. Pastor stultus, et imperitus, haud dubium 894 quin Antichristus sit; qui in consummatione mundi dicitur esse venturus, et qualis venturus sit, indicatur. Vasa autem pastoris, insignia illius et habitum debemus accipere, peram, baculum, fistulam, et sibilum. Et quomodo Isaias,