comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
distant a terra. propterea disparicla¬
ritate magis minus ue nr̃is ocłis appa¬
rent. Nam multe maiores sunt his quas
uidemus conspicuas. sed longuis postte par¬
cularis stellarum est. ꝑ quem cognos
citur in quanto tempore circulum suũ
una queq stella ꝑcurrat. siue ꝑlongitu¬
dinem siue ꝑ latitudinem. Nam luna¬
decemec octo annis fertur explere circu¬
lum suum. Mercurius annis uiginti.
Lucifer annis nouem. Sol annis decẽ
tes duodecim. Saturnus triginta. Quib
ꝑactis: ad reuersionem circuli fui hisdẽ
signis et partib reuertuntur. Quedam
sẏdera radiis solis prepedita a nomala
siunt aut retrograda. aut stationaria:
tempora diuidit cui. immutat noctẽ.
radiisq potentib astra ire uetat: eur¬
susq uagos ratione moratur. De stella

Expanded text:
distant a terra, propterea dispari claritate magis, minusve nostris oculis apparent; nam multae majores sunt iis quas videmus conspicuas, sed longius positae par1. Numerus circularis stellarum est, per quem cognosci dicitur in quanto tempore circulum suum unaquaeque stella percurrat, sive per longitudinem, sive per latitudinem. 2. Nam luna octo annis fertur explere circulum suum, Mercurius annis viginti, Lucifer annis novem, sol annis decem ton duodecim, Saturnus triginta. Quibus peractis ad reversionem circuli sui iisdem signis et partibus revertuntur. 3. Quaedam sidera radiis solis prfiunt, aut retrograda, aut stationaria, tempora dividit aevi: mutat nocte diem, radiisque potentibus astra ire vetat, cursusque vagos ratione moratur. De stell
Abbreviated transcription (Latin):
formicis satis infestum. quod se inpulu̾e
interficit. Pnoiide autem loo et sormica
uocatur. quia aliis animalib ut formi¬

Expanded text:
formicis satis infestum, quod se in pulvere interficit. Proinde autem leo et formica vocatur, quia aliis animalibus ut formi
Abbreviated transcription (Latin):
slictonins aut̃ qui regnauit
unathenis pͥmas qͥ cuor eqͥs uinxs
rapioisq rotis insistire uictoe. fuit aut̃
mmnerue d uulcam filiꝰ de caduca int̾ta
libidine ut sabule ferunt ꝑcreatus. par¬
tentum demonicum imino diabolꝰ
qͥẜmo uinoni currum dedicauit. lab
actore. qͥdrige ꝓducte sũt. de curru

Expanded text:
it Athenis, primus quatuor equos junxisse rapidisque rotis insistere victor. 2. Fuit autem Minervae et Vulcani filius de caduca in terram libidine, ut fabulae ferunt, procreatus, portentum daemonicum, imo diabolus, qui primo Junoni currum dedicavit. Tali auctore quadrigae productae sunt. 399 CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
minicus ludus ẽ uelocitatis ac iu¬
rium gloua. cuius locus gunna¬
sium dr᷑. uͥ ex̾centur atblete. & cur soꝵ
telocitas comꝓbat᷑. Hinc accidit qͦd it
ominium ꝓpe artium execti᷑a gunna
cincti erant ne durant᷑ post relaxato
cingulorepente ꝓstratus ex animat᷑ ẽ
quidam cursor. Qua re ex consili decto
tẽ archon ipponitnes. ut nudidencips
õs excitarent᷑. ꝑmisit. Ex illo gunna¬
sium dictum qb uuenes in campum
nudi exercentur: nͥ sola tm̃ ueretũdia

Expanded text:
mnicus est velocitatis aut virium gloria: cuius locus gymnasium dicitur, ubi exercentur athlete et cursorum velocitas comprobatur: hinc accidit, ut omnium prope artium exercitia dicanntes cincti erant ne nundarentur, post relaxato cingulo, repente prostratus et exanimatus est quidam cursor, quare ex consilii decreto, tunc archon Hippomenes, ut nudi deinceps omnes exercitarentur permisit. Ex illo gymnasium dictum, quod iuvenes in campo nudi exercentur, ubi sola tantum verecunda
Abbreviated transcription (Latin):
quia collisi ibi fluctꝰ. latrat᷑ iudsttur expͥ¬
mere. Caribois dicta. qͥd guigitib occultu
nanes ab soebeat. Est cnim mare sitcostum.⁊
inde ibi lamata nausragia ꝓsundo eĩigua.
Terautem indie crigit sluctus & ter absor¬
bet. Nam accipit aquas ut uomat. uonat
ut rur sus accipiat. Syrtes sunt harenosa
inmari loca. Sirtes autẽ salustiꝰ a tractu
uocaridicit. quod omna ad setrahant. et
appropinquanti uadoso mari hereant. He
autẽ admare ogrptum uicine stnt: et pa¬
riter admiscentur. Uada uͦsunt: ꝑ quȩ in

Expanded text:
quia collisi ibi fluctus latratus videntur exprquia collisi ibi fluctus latratus videntur exprimere. 5. Charybdis dicta quod gurgitibus occultis naves absorbeat. Est enim mare verticosum, et inde ibi laniata naufragia profundo emergunt. 129 Ter autem in die erigit fluctus, et ter absorbet; nam accipit aquas, ut vomat; vomit, ut rursus accipiat. 6. Syrtes autem sunt arenosa in mari loca. Syrtes autem Sallustius a tractu vocari dicit, quod omnia ad se trahant, et appropinquanti vadoso mari haereant. Hae autem ad mare Aegyptium vicinae sunt, et pariter admiscentur. Vada vero sunt, per quae in
Abbreviated transcription (Latin):
stus ad occeanum ꝑtinet. fretumad
utrumꝙ maris. Nlam estusẽ ma¬
ris accessus. uł itcessus. idẽ inquietudo:
unde et estuaria. ꝑque mare icissim tã
accedit quam recedit. fãetum autẽ appel¬
latum quod ibi semꝑ mare strueat. slam
frctum ẽ angustum ee quasi struens ma¬
re abundarum feruore nominatum:
ut gaditanum uł sioculum. slam fiita
dicta uarro ait quasi fcruda .i. struentia:
qͦd regium dr̃. salustius tali eapausa uo¬
cari scribit. dicens italie olim siciliam
conuinctam. suisse: o dum cẽt unata¬
lus. medium spatium aut phumilitatc̃
obrutum ẽ aquis: aut ꝑ angustiam scisũ.
ꝙ inderegium nominatum quia g̃ce ob.¬
rutũ hoc nomine nuncupatur. Est auẽ
artissimum trium milium spacio sicili¬
am. abitalia diuidñs: fabulosis ifatue¬
infame monstris cuiꝰ hinc inde scilla et
caribdis ostenditur. Scillam aocole saxũ
mari mininens appellant sunile celebra¬
samspeciem fabule illi dolerint. quasi for¬
mam hominis capitib suocita cannus:

Expanded text:
stus ad Oceanum pertinet, Fretum ad utrumque mare; nam Aestus est maris accessus, vel recessus, id est, inquietudo, unde et aestuaria, per quae mare vicissim tam accedit quam recedit. 2. Fretum autem appellatum, quod ibi semper mare ferveat; nam fretum est angustum, et quasi fervens mare, ab undarum fervore nominatum, ut Gaditanum, vel Siculum; nam freta dicta Varro ait, quasi fervida, id est, ferventia, quod Regium dicitur, Sallustius tali ex causa vocari scripsit, dicens Italie olim Siciliam coniunctam fuisse, et dum esset una tellus, medium spatium aut per humilitatem obrutum est aquis aut per angustiam scissum, et inde Regium nominatum, quia grece abrutum hoc nomine nuartissimum trium milium spatio Siciliam ab Italia dividens, fabulosis infame monstris, cuius hinc inde Scylla et Charybdis ostenditur. Scyllam accolae saxum mari inminens appellant, simile celebrasam speciem fabulae illi dederunt, quasi formam hominis capitibus succinctam caninis,
Abbreviated transcription (Latin):
tes ułmter se diripiant concertantes. qͥ
pastu assuefacti de ambulantib stipceã
fontis hominib ipĩ quoꝙ cum cis q̃ga¬
tm natando eunt &t madunt expce¬
tantes uñ aliquid iaccent qͣ p̃sñtiã sĩt

Expanded text:
tes uel inter se diripiant concertantes. quo pastu adsuefacti deambulantibus super oram fontis hominibus ipsi quoque cum eis gregatim natando eunt et redeunt, expectantes, unde aliquid iactent, quorum praesent
Abbreviated transcription (Latin):
pascunt᷑ ac minutis ũmib. Sĩ tñ qui¬
se inuicem deuorant. et sua carne pascũ¬
tur: Minor apud illos esca maiorũ ẽ: ru¬
sus ip̃e maior aualidiore inuadit᷑ & fit
uentrem utͥꝙ conueniunt eũ uoratore

Expanded text:
pascuntur ac minutis uermibus; sunt tamen qui inuicem se deuorent et sua carne pascantur. minor apud illos est esca maioris, et rursus ipse maior a ualidiore inuaditur et fit uentrem uterque conueniant cum deuoratore
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓptc̃a ñ animã uiuã si reptilia animarũ
uiuarum ꝑistescẽ. appellacos. quoscis
nulla memoria sit: nec aliqua uita ue¬
lut rationi uicrmnor. S fallit cos expien¬
tia minor. Nam qͥdam scͥpstr̃t que aĩd¬
uieie potuerunt iniuuariis piscium mł¬
ta miranda. s nescio si falsa scripserunt:
ncinonam tam̃ pisces habere certusuũ
ẽ: quodipse sum exptus. & expiant᷑ qui
possũt ce uolunt. Nam quidam fonsmag¬

Expanded text:
pterea non animam uiuam, sed reptilia animarum uiuarum pisces esse appellatos, quod eis memoria nulla sit nec aliqua uita uelut rationi uicinior; sed fallit eos experientia minor. nam quidam scripserunt, quae animaduertere potuerunt in uiuariis piscium, multa miranda. sed etiamsi forte falsa scripserunt, memoriam tamen pisces habere certissimum est. quod ipse sum expertus, et experiantur, qui possunt et uolunt. nam fons quidam mag
Abbreviated transcription (Latin):
nus ꝑisciuim millo sinu maris alit᷑. et gig¬
nit᷑ illud in alio. Demiq ñ reppies confu¬
sagenã piscrum. s qͦo hic habũdat alibi
deẽ: et itm̃ ille simis maris chefalos. alit¬
ille lupos. ille saxatiles. locustas. nectal
inter labũtib transitus impedit᷑. s usus
nature impressus tamqͣm padͥe simbru
numquẽp se retinere &e ultra incolas ꝑ¬
ꝑiscium que ñ ingenii facilitat loca mu¬
ttnt. s fouendi partꝰ necessitate: quẽ opor¬
tuno atꝙ logitimo ꝓcurantes: tempore
muni consilio conuenientes conruncco
agmime. aquilonis flatꝰ pecunt. & ad il¬
lud septemtrionalisl partium mare qͣdã
nature lege contendunt. ita ꝑppontidẽ¬

Expanded text:
nus piscium in illo sinu maris alitur et gignitur, illud in alio. Denique non reperies confusa genera piscium: sed quod hic abundat, alibi deest. Et iterum ille sinus maris cephalos alit, lupos ille: ille saxatiles, locustas alius. Ninterlabentibus transitus impeditur, sed usus naturae impressus tamquam patriae finibus unumquemque sese tenere, et ultra incolas ppiscium, qui non ingenii facilitate loca mutent, sed fovendi partus necessitate; quem opportuno atque legitimo procurantes tempore,muni consilio convenientes conjuncto agmine Aquilonis flatus petunt, et ad illud Septentrionalium mare partium quadam naturae lege contendunt. Dicas, si
Abbreviated transcription (Latin):
cntes. Pgunt enim estatis tempore ad
fictum ponti eo quod reliquo marissim
hic sinꝰ dultior sit. Nonenim tamdiu sol
ci ficto quamdiu occis inmorat᷑. caq. at
causa uc ñ dminẽ aqͣm exhauriat. quȩ
dulcis atq potabilis sit. Hecgͥ causa põ¬
et partꝰ possinit ꝓpͥos enutͥre. quia teneri
situs laborem aliene irgionis serre uix
possent: quos illic fouet aeris magnale¬
m̃tia. Itaꝙ pacto mune̾: om̃s simul coguo
uentrant agnune reuertunt᷑. Quis pisti

Expanded text:
ntur? pergunt enim aestatis tempore ad fretum Ponti, eo quod reliquo maris sinu hic sinus dulcior sit. non enim tamdiu sol ei fluctu quamdiu ceteris inmoratur, eaque mari causa ut non omnem aquam exhauriat, quae dulcis ac potabilis sit. quis auet partus possint omnesque enutrire, quod teneri fetus laborem alienae regionis ferre uix possint, quos illic fouet aeris blanda clementia. itaque peracto munere omnes simul eo quo uenerant agmine reuertuntur. Quaenam i
Abbreviated transcription (Latin):
tilia dicigenã serpñtium eo quod suꝑt̃
ram repant. S multomagis omne qͦd
to corpore quod tramint supͣ quedãdor.¬
sa aquarum. Uñet daidait. Hocmare
magnum ce spatiostum illic reptilraqͦꝵ¬

Expanded text:
tilia dici genera serpentium, eo quod super terram repant, sed multo magis omne quod to corpore quo trahuntur super quaedam dorsa aquarum: Unde et David ait: Hoc mare magnum et spatiosum, illic reptilia
Abbreviated transcription (Latin):
piũm de odoratis holcrib .ai.
dictum. qͥd eo apex .i. capud antiqͦꝵ
triumphancium coronabat᷑. Hercules aut̃
hanc hcrbam pͥmus capite circtuntulit
Ilam nc̃ arborem populum capite p̃fereb¬
at nc̃ oleastrum. nc̃ apium. cuius radiciᷤᷤ
efficatit̾ pugnant contͣ insidias uenenoꝵ
Euis grñis sũt petrosilenon. ipposilenon
et oleosileuon. Petrosilenon uocatum qͦd
sit similis apio. ⁊ nascatur inpettis. mõ¬
tibusq priruptis: qͦd nos petrapium di¬
itre possumus. Silenon enum grece apisi
dr᷑. scd.ẽ. sunimum ac ꝓbabile macido¬
nicum. gustu suaue. ⁊ odore aromatico.
ꝓposilenon dictum qͦd sit durum ⁊ auste¬
rum. Oleosilenon. qͦd mollior folio. et
caule tentro. feniculum latimni uocant
qͦa eius tirsi sen radicis sucꝰ acuat insũ
canis uirtutes tradr᷑. ut scrpentes anmi¬
am scnectutem eius gustu deponant
Hoc holus greci maratron uocant. lig̾¬
ticum a regione nom̃ accepit. Nascit᷑
aum plurimum in liguria. odore

Expanded text:
um. De odoratis oleribus . Apium dictum quod eo apex, id est caput, antiquorum triumphantium coronabatur. Hercules autem hanc herbam primus capiti circumtulit: nam nunc populum capite praeferebat, nunc oleastrum, nunc apium. Cuius radices efficaciter pugnant contra insidias venenorum. Eius generis sunt petroselinon, hipposelinon et oleoselinon. Petroselinon vocatum quod sit similis apio et nascatur in petris montibusque praeruptis. Quod nos petrapium dicere possumus; σέλινον enim Graece apium dicitur. Sed est summum ac probabile Macedonicum, gustu suave et odore aromatico. Hipposelinon dictum quod sit durum et austerum. Oleoselinon, quod mollius folio et caule tenerum. Feniculum Latini vocant quod eius thyrsi seu radicis sucus acuat visum: cuius virtus traditur ut serpentes annuam senectutem eius gustu deponant. Hoc olus Graeci μάραθρον vocant. Ligusticum a regione nomen accepit. Nascitur enim plurimum in Liguria, odore
Abbreviated transcription (Latin):
corporum qͦdammꝰ efficatior cucuit sta¬
dia decem. Genesar lac̾ amplissimus in
uidea longitudine centum quadragin¬
ta catenditur stadiis. latitudine quadra
auram. Demꝙ ꝓdiffusiora spatia lacus
uñ et purior haustus cuis & adpotandũ
idulgiset habił. ucnac᷑ lacus ytalie inue¬
netia de quo fluinꝰ nascit᷑ mintius. quila¬
cus magnitudine sui tempestates mutat᷑
marmas. Lucrinus et au̾muis laci camꝑa¬
me sunt. Lucrinꝰ autẽ dictꝰ. quia olim ꝓpł
copiam piscrum uectigalia .i. lucra mag¬
na prestarat. Cãmis autt̃ lacꝰ uocatus qͦ
anesibi supuosare ñ possiit. N ama̾ita¬
siluartti ai ae sic ambiebat᷑. ut ex ha¬
lantes ine papgustas aque sulphurte.
odor grauissimus scipuolanter anes alitu
suo necaret. Quam itm augͦtus cesar mn¬
caligñs. cdeiectis alius expestilentib ame.

Expanded text:
corporum quodammodo efficacior. Circuit stacorporum quodammodo efficacior. Circuit stadia . . . Genesar lacus amplissimus in Iudaea longitudine centum quadraginta extenditur stadiis, latitudine quadragauram; denique per diffusiora spatia lacus ; unde et purior haustus eius, et ad potandum dulcis et habilis. Benacus lacus Italiae in Venetia, de quo fluvius nascitur Mincius; qui lacus magnitudine sui tempestates imitatur marinas. Lucrinus et Avernus lacus Campaniae sunt. Lucrinus autem dictus quia olim propter copiam piscium vectigalia magna praestabat. Avernus autem lacus vocatus quod aves ibi supervolare non posse sic ambiebatur ut exhalantis inde per angustias aquae sulphureae odor gravissimus supervolantes aves halitu suo necaret: quam rem Augustus Caesar intellegens, deiectis silvis ex pestilentibus am
Abbreviated transcription (Latin):
uiit autem ꝙ qualam maria
que ñ mistentur occeam fluccibus
aut mari magno. et dicuntur lacꝰ et stag.
na. Lacus ẽ receptaculum in quo aqua
insluuiis. flumina infreca discurrunt.
Lacus stat mloco nec ꝓfluit. Et dictͣ lac᷑
quasi aque locus. Lacus affalti idemet
mare mortuum. uocatum ita quod młl
gignit uinum nichil recipit exgencre
iuiuentium. Nam neꝙ pisces ht̃. neꝙ assa¬
resiluut. et quauisuehem̃ter illisa con¬
festim excutuntur. s. neq uentis moncł
resistente tur hmib bitumine. qͦ aqua
omnis stagnat᷑: neꝙ nauigationis pati¬
ens ẽ: quia omnia uita carentia inꝑsũ¬
dum merguntur. nec mat̾iam ullam
sustinet. nͥ quȩ bitumine illustrat᷑. luc̃¬
nam auensam ferunt suꝑ natare catinc
tam uͦ demergi. Hoc & mare salinarũ
sipcingnnes occoginta. Latitudo stadũs
sodomorum. Lac tibiadis ab oppido tybi¬
ade uocatus. qͦd quondam herodes inho.¬
nore tibũ cesaris condidit. Est autẽ ini¬
dea omĩb lacis salubrior. & adsanitate᷑

Expanded text:
unt et quaedam maria, quae non miscentur Oceani fluctibus, aut mari Magno, et dicuntur lacus et stagna. 2. Lacus est receptaculum in quo aqua in fluviis, flumina in freta discurrunt. Lacus stat in loco, nec profluit; et dictus lacus, quasi aquae locus. 3. Lacus Asphalti idem et mare Mortuum vocatum, propter quod nihil gignit vivum, nihil recipit ex genere viventium. Nam neque pisces habet, neque assuresiliunt, et quamvis vehementer illisa confestim excutiuntur; sed neque ventis movetur, resistente turbinibus bitumine, quo aqua omnis stagnatur; neque navigationis patiens est, quia omnia vita carentia in profundum merguntur, nec materiam ullam sustinet, nisi quae bitumine illustratur. 4. Lucernam accensam ferunt supernatare, exstincto lumine demergi. Hoc et mseptingentis octuaginta; latitudo stadiis Sodomorum. Lacus Tiberiadis ab oppido Tiberiade vocatus, quod quondam Herodes in honorem Tiberii Caesaris condidit. Est autem in Iudaea omnibus lacis salubrior, et ad sanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ris. idem ipse non dico uno addito augeri.
sed quamlibet sit magnus. et quamlibet
ingentem multitudinem continens in
ipsa ratione atq scientia numerorum. ñ
solum duplicari. uerum etiam multi¬
plicari potest. Ita uͦ suis quisq numerus
proprietatibus terminatur. ut nullus
eorum par ẽẽ cuicunq alteri possit. Ergo
et dispares inter se atq diuersi sunt: & sin¬
guli quiq finiti sunt: & om̃s infiniti suñ.

Expanded text:
ris, idem ipse, non dico uno addito augeri, ris, idem ipse, non dico uno addito augeri, sed quamlibet sit magnus et quamlibet ingentem multitudinem continens, in ipsa ratione adque scientia numerorum non solum duplicari, uerum etiam multiplicari potest. Ita uero suis quisque numerus proprietatibus terminatur, ut nullus eorum par esse cuicumque alteri possit. Ergo et dispares inter se adque diuersi sunt, et singuli quique finiti sunt, et omnes infiniti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
undiq rotunditas.
tem numerus
ẽ. qͥ circulato
numero mul¬
tiplicatꝰ a se in¬
uigies quinquies. Hic circulus dum in
scipso multiplieatus fuerit. facit spherã.
nter grometrie et mmusice.
artchineticam autem et geometriam et
musicam hoc interest. Ut media inuenias
in arithinetica pruno si queris. uingis
extrema et diuidis et facis in edium: itt
puta fac extrema ẽẽ sex et duodecim. simul
uingis et faciunt decem et octo. partiris
media et facis nouem. quod est analogicũ
arithinetice. ut medius quod monadib
suꝑat primum. his suꝑctur ab extremo.
Suꝑant enim nouem sex tribus monadi.
tiplicata tantum faciunt. quantum et
media duplicata. ut puta sex et duodecĩ
multiplicata. facient septuagies dipondiꝰ.¬
Media octo et nouem multiplicata tan¬
tundem faciunt. Scd̾m musicam ita. Qtua
parte suꝑat medius primum. eadem par¬
te suꝑatur medius ab extremo: ut puta
ẽẽ certissimum est. quoniam in quo
cunq numero finem faciendum putaue¬

Expanded text:
undique rotunditas, tem numerus est qui a circulato numero multiplicatus a se inuies quini XXV; hic circulus dum in sum multiplicatus fuerit, facit spheram, ae, geometriae et musicae. 1. arithmeticam autem, et geometriam, et musicam hoc interest, ut media invenias. In arithmetica primo sic quaeris. Conjungis extrema, et dividis, et facis medium, ut puta: fac extrema esse VI et XII, simul jungis, et faciunt XVIII; partiris media, et facis IX, 128 quod est analogicum arithmeticae, ut medius quod monadibus superat primum, iis superetur ab extremo. Superant enim IX VI, tribus monadibutiplicata tantum faciunt quantum et media multiplicata, ut puta, VI et XII multiplicata facient media VIII et IX multiplicata tantundem faciunt. Secundum musicam ita: Qua parte superat medius primum, eadem parte superatur medius ab extremo. Utputa Vse certissimum est, qucumque numero finem faciendum putaue
Abbreviated transcription (Latin):
aut militum. De metaplasmnis .xxii.¬
etaplasinus grece. latina lingna
transforinatio dr. qui sit in uno
uerbo ꝓpter metri necessitatẽ. ⁊ licentiã
poetartuim. Cuius species: iste sunt. Pro¬
thesis: appofitio in principio uerbi. ut gna¬
no. ꝓ contepinno. Sincope: abscisio de
medio. ut forsan. ꝓforsitan. Apocope:
abscisio de fine. ut sat ꝓsatis. Ectasis:¬
ꝓ ductio contra naturam. ut exercet
sillaba ꝓduci debeat. Dieresis discissio sil
labennins in duas ut albai longai. nit
calib. ut atq ea diu̾sa penitꝰ dum par¬
te gertint᷑. E lypsis collisio consonan. a
der. Inter barbarismũ .⁊ figuras. Hoc est
latinam & ꝑfectam eloquutionẽ. meta¬
plasims est: qui initno sermone fit rati¬
one uitiosus. Inter soloecismũ ꝙ scema to
ẽ: que fit contextu sermonum ratione in¬
tiosa. Ergo metaplasma ⁊ scemata media
sunt ⁊ discernunt᷑ ꝑitia & imꝑitia. Fiunit

Expanded text:
aut militum. De metaplasmis . Metaplasmus Graeca lingua, Latine transformatio dicitur. Qui fit in uno verbo propter metri necessitatem et licentiam poetarum; cuius species istae sunt. Prothesis adpono' pro 'contemno'. Syncope abscisio de medio, ut 'forsan' pro 'forsitan'. Apocope abscisio de fine, ut 'sat' pro 'satis'. Ectasis,productio contra naturam, ut, Italiamproducte dici debeat. Diaeresis, discissio unius syllabae in duas, ut, albai, longai, pro vocalibus, ut, atque ea diversa penitte geruntur.  Ecthlipsis conlisio consonantiumndre' pro 'Evander'. Inter barbarismum et figuras, hoc est Latinam et perfectam elocutionem, metaplasmum esse, qui in uno sermone fit ratione vitiosus. item inter soloecismum et schema, id est, quae fit contextu sermonum ratione vitiosa. ergo metaplasmus et figura media sunt et discernuntur peritia et inperitia. fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes confusionem rerum potius de
tali ꝑ suasione generari. Nam si genus
cessitate premitur. cur aut laudem me¬
rcantur doni. aut mali legum ꝑcipians
ultionem: Et quamuis ipsi non fuerint
celesti sapientie dediti. ueritatis tameN
testimonio errores eorun merito ꝑcule¬
runt. Ordo autem iste septem seculariũ

Expanded text:
dicentes confusionem rerum potius de dicentes confusionem rerum potius de tali persuasione generari. 40. Nam si ucessitate premitur, cur, aut laudem mereantur boni, aut mali||legum percipiant ultionem? Et quamvis ipsi non fuerint coelesti sapientiae dediti, veritatis tamen testimonio, errores eorum merito pertulerunt. 41. Ordo autem iste septem saeculariu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ merturio in celo locata. sic centaurus
cyron propter quod nutrierat escula¬
prum et achillem inter astra dimime¬
ratus est. Sed quolibet modo suꝑsti¬
tiones he ab hominib nuncupentur.
sunt tamen sydera que ds̃ in mundi
principio condidit: ac certo motu dis¬
tinguere tempora ordinauit. Horum
gͥ signorum obseruationes uł geneses
uel ceteras res suꝑsticiosas que se ad cog¬
nitionem syderum coniungunt. id est
ad noticiam fatorum et fidei nr̃e siue
dubitatione contraria sunt: sic ignora¬
ri debent a xp̃ianis: ut nec scripta ẽẽ
uideantur. Sed non nulli syderum pul.¬
chiitudine et claritate pellecti: in lap-¬
su stellarum cecatis mentib corruerunt:
ita ut ꝑ supputationes noxias que in athe¬
sis dicitur euentus rerum prescire posse
conentur. Quos non solum xp̃iane religi¬
onis doctores. sed etiam gentilium plato.
aristotiles. atq alii rerum ucritate ꝑ¬
moti. concordi sententia damnauerunt:

Expanded text:
pro Mercurio in coelum locata. Sic Centaurus pro Mercurio in coelum locata. Sic Centaurus Chiron, propter quod nutrierit Aesculapium et Achillem, inter astra dinumeratus est. 37. Sed quolibet modo superstitionis haec ab hominibus nuncupentur, sunt tamen sidera, quae Deus in mundi principio condidit, ac certo motu distinguere tempora ordinavit. 38. Horum igitur signorum observationes, vel geneses, vel caetera superstitiosa, quae se ad cognitionem siderum conjungunt, id est, ad notitiam fatorum, et fidei nostrae sine dubitatione contraria sunt; sic ignorari debent a Christianis ut nec scripta esse videantur. 39. Sed nonnulli, siderum pulchritudine et claritate pellecti, in lapsus stellarum caecatis mentibus corruerunt, ita ut per supputationes noxias, 167 quae mathesis dicitur, eventus rerum praescire posse conentur; quos non solum Christianae religionis doctores, sed etiam gentilium, Plato, Aristoteles, atque alii, rerum veritate commoti, concordi sententia damnaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pisces sed etiam arietes & hẏrcos & tau¬
ros. ursas et canes & cancros et scorpio¬
nes in celum transtulerunt. Nam & aqͥ.¬
lam et eignum ꝓpter iouis fabulas int̃
celi astra enus memorie causa collocaue¬
runt. Perseum quoq et uxorem euisan¬
dromedam postea quam sunt mortui
in celum receptos ẽẽ crediderunt: itaut
imagines corum stellis designarent. eo¬
rumq appellare nomimbus uon eru¬
bescerent. aurigam etiam crictonium
inter celi astra collocauerunt: ꝓpt̃ quod
udissent eum primum quadrigas run¬
xisse. Mirati funt enum ingenium eius
ad imitationem solis accessisse. et ꝓpter
hoc nomen cius post mortem int̾ sida
posuerunt. Sic calisto licaonis regis fi¬
lia dum ab ioue compressa. et fabulo¬
uersa. que grete arctos appellatur
post interfectionem ipsius nomen
cius cum filio in stellis septemtriona¬
libus transtulit. eamq arcton. filiũ
q eius artofilax appellauit. Sic lyra

Expanded text:
pisces, sed etiam arietes, et hircos, et taupisces, sed etiam arietes, et hircos, et tauros, ursas, et canes, cancros, et scorpiones in coelum transtulerunt; nam et aquilam et cygnum propter Jovis fabulas inter coeli astra ejus memoriae causa collocaverunt. 166 33. Perseum quoque, et uxorem ejus Andromedam, posteaquam sunt mortui in coelum receptos esse crediderunt, ita ut imagines eorum stellis designarent, eorumque appellare nominibus non erubescerent. 34. Aurigam, etiam Ericthonium, inter coeli astra collocaverunt, propter quod vidissent eum primum quadrigas junxisse. Mirati sunt enim ingenium ejus ad imitationem solis accessisse, et propter hoc nomen ejus post mortem inter sidera posuerunt. 35. Sic Calisto, Lycaonis regis filia, dum a Jove compressa, et fabuloversa, quae Graece ἄρκτος appellatur, post interfectionem ipsius nomen ejus Jovis cum filio in stellis septentrionalibus transtulit, eamque Arcton, filium autem ejus Arctophylaca appellavit. 36. Sic lyra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eum sol decurrit. terra exusta solis
ardore nichil pariat. Est enum hoc tem¬
pus canicularlum dierum. Libram
autem icauerunt ab equalitate
mensis ipsius: quia octauo kalendaᷤ
octobris sol ꝑ eum signum currens
equinoctium facit. Unde et lucaniis.
Ad iste pondera libre. S corpium qͦq
et sagittarium ꝓpter fulgura mensis
ipsius appellauerunt. Sagutariꝰ uir
equinis crurib deformatus. cui sagit¬
tam et arcum adiungunt. ut eo men¬
sis ipsius fulmina demonstrentur
unde et sagittarius est uocatus. Capͥ¬
corni figuram ideo inter sydera fixer̃t̃.
propter capram iouis nutricem. cuius
posteriorem partem corporis in effigiem
piscis ideo formauerunt. ut pluiuas
ciusdem temporis designarent: quas
solet idem mensis plerunq in extremis
habert. Porro aquarium et piscem ab in¬
bribus temporum uocauerunt. quod hi¬
cine quando in his signis sol uertitur
maiores pluiuie ꝓfuncduntur. Et miran¬
da dementia gentilium. qui non solum

Expanded text:
sol per illud decurrit, terra exusta solis sol per illud decurrit, terra exusta solis ardore nihil pariat, est enim hoc tempus canicularium dierum. 29. Libram autem vocaverunt ab aequalitate mensis ipsius, quia octavo Kal. Octobris sol per illud signum currens aequinoctium facit. Unde et Lucanus: Ad juxtae pondera Librae. 30. Scorpium quoque et Sagittarium propter fulgura mensis ipsius appellaverunt. Sagittarius vir equinis cruribus deformatus, cui sagittam et arcum adjungunt, ut ex eo mensis ipsius fulmina demonstrentur. Unde et Sagittarius est vocatus. 31. Capricorni figuram ideo inter sidera finxerunt, propter capram Jovis nutricem, cujus posteriorem partem corporis in effigiem piscis ideo formaverunt, ut pluvias ejusdem temporis designarent, quas solet idem mensis plerumque in extremis habere. 32. Porro Aquarium et Pisces, ab imbribus temporum vocaverunt, quod hieme, quando in his signis sol vertitur, majores pluviae profunduntur. Et miranda gentilium dementia, qui non solum
Abbreviated transcription (Latin):
signum gentiles ideo inter agna pͥmũ
constituerunt. quia in marcio mense qͥ
est anni principium. solem in eo figno
cursum suum agere dicunt. Sed & tau¬
rum inter sidera collocant. et ipsum
in honorem iouis eo quod in boue sit fa¬
bulose conuersus quando cu ropam tͣns¬
uerit. Castorem quoq et pollucem post
mortem inter notissima sidera consti¬
tuerunt. quod signum gemin dicud̃.
Cancrum quoq dixerunt inde. eo
quod cum ad eum signum mense
iunio sol uenerit. retrograditur in
modum cancri: breuioresq dies facit.
Hocenim animal incertam habet
primam partem. deniq ad utranq
partem gressum dirigit: ita ut pͥor
pars sit posterior. et posterior prior.
leonem in grecia ingentem hercules oc¬
cid̃it. et propter uirtutem suam hunc
inter duodecim signa constititit. Hũc
signum sol cum attigerit nuimiũ calo¬
rem mundo reddit: & annuos flatus.
num iccirco inter astra collocauert.
ꝓpter quod hisdem diebus in quibus

Expanded text:
signum gentiles ideo inter signa primum signum gentiles ideo inter signa primum constituerunt, quia in Martio mense, qui est anni principium, solem in eo signo cursum suum agere dicunt. Sed et Taurum inter sidera conlocant, et ipsum in honorem Iovis, eo quod in bovem sit fabulose conversus, quando Europam transvexit. Castorem quoque et Pollucem post mortem inter notissima sidera constituere: quod signum Gemini dicunt. Cancrum quoque inde dixerunt, eo quod cum ad id signum mense Iunio sol venerit, retrograditur in modum cancri, brevioresque dies facit. Hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior et posterior prior. Leonem in Graecia ingentem Hercules occidit, et propter virtutem suam hunc inter duodecim signa constituit. Hoc signum sol cum adtigerit, nimium calorem mundo reddit, et annuos flatus num idcirco intra astra collocaverunt, propter quod eisdem diebus in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cimus. loculus ad aliqͥd ponendum ĩ
terra factus locus. scu ad uestes. łpecu¬
nian custodiendam. uñ ⁊ ꝑ diminutio¬
nem dr᷑. Morotia qͥ si moditia uñ et
modicum .⁊ ꝓ .d. sic̃ solent itali dicert
orie ꝓhodie. scrima grecũ ẽ. Saccus
a sago dict̾us qd̃ eo consuto efficiatur
qͥsi saggus. Marsupium sacculus nũ
lomflectunt᷑ pꝑ romanum eloqͥum.
sicarcie nautarum st̃. ab eo qd̾ sute sris app¬
ellate. In uolucrum dictũ. qd aliqͥd in
se teneat in uolutum. fiscussacculus ẽ.
bitum publicum qd reddit᷑ regib. fiscus
aut̃ pͥme positionis ẽ. diriuatiuũ fiscina
diminutius̃ fiscella. Canistrum fisiis cã¬
nis concexit᷑ uñ ⁊ nuncupat᷑. Alii grecum
asserũt. Cistella acostis ex canna ł lignis¬
qͥb contexit᷑ nomĩata. Cchophinꝰ e uas
exuirgultis concextum aptũ mundare
stercora. ⁊ terrã portare de qͦ dicit psal¬
cauus. Corues dicti qb curuatis uirgis cõ¬
cexuntur. sporta. ł qͦd ab spaito fieri sol¬

Expanded text:
cimus. Loculus ad aliquid ponendum in terra factus locus, seu ad vestes, vel pecuniam custodiendam, unde et per diminutionem dicitur. 4. Mozicia, quasi modicia; unde et modicum, z pro d, sicut solent Itali dicere ozie pro hodie. Scrinia. . . . 5. Saccus a saggo dictus, quod eo consuto efficiatur quasi sagus. Marsupium, sacculus nummlo inflectuntur propter Romanum eloquium.Sitarcie nautarum sunt, ab eo quod sute sunt appellate. Involucrum dictum, quod aliquid in se teneat involutum. Fiscus sacculus est bitum publicum quod redditur regibus. Fiscus autem prime positionis est, derivativum fiscina, diminutivum fiscella. Canistrum fiscis cannis contexitur, unde et nuncupatur: alii grecum asseruquibus contexitur, nominata. Cophinus est vas ex virgulis, aptum mundare stercora et terram portare. De quo dicit Psalcavus. 10. Corbes dictae, quia curvatis virgis contexuntur. Sporta, vel quod ex sparto fieri sol
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia. Olla dicta ꝓ co qd̾ ebulliat in
tatur. Patella qͥsi pacula olla. Est enim
pͥatentiorib or̾is. Catab ⁊ cucuina a sono
feruoris cognoĩant᷑. Dec ing̾cis ⁊ latinis
communia nomina hñt. s utru lati¬
ni ag̃cis. an greci alatinis bec uocabła
mutuassent: incertũ ẽ. lebetes enec st̃
greco sermone uocate. Sunt enim olle
minores inusum coquendi parate. Sar¬
tago ab strepitu soni uocata. qñ ardet
mea oleum. Tripedes apꝑellate. qͦd tͥb
pedib constent. Has grecitͥpodas uocãt.
Mola asui rotunditate uocata. ut ma¬
la pomoꝵ. sic et greci malon. Cribrum
qͦdibi currat. frumentum. qͥsi currifts
Rotabum dictum a ꝓruendo stercora
ea q̃ aduigdigentiã pauꝑum mictunt᷑
Compositum ẽ aut̃ nom̃ de lingua ꝑss
⁊ greca. Gaza enun liugua ꝑsarum theᷤ¬

Expanded text:
a est omnis misericordia. Olla dicta pro eo quod ebulliat in  spiritu sustentatur. Patella quasi patula; olla est enim oris patentioribus. Caccabus et cucuma a sono fervoris cognominantur. Haec in Graecis et Latinis communia nomina habent; sed utrum Latini a Graecis an Graeci a Latinis haec vocabula mutuassent incertum est. Lebetae aeneae sunt Graeco sermone vocatae; sunt enim ollae minores in usum coquendi paratae. Sartago ab strepitu sonus vocata quando ardet in ea oleum. Tripedes appellatae quod tribus pedibus constent: has Graeci tripodas vacant. Mola a sui rotunditate vocata, ut mala pomorum: sic et Graeci. Cribrum, quod ibi currat frumentum, quasi currifrum. Rutabulum dictum a proruendo stercora, ea quae ad indigentiam pauperum mittuntur. Compositum est autem nomen de lingua Persa et Graeca; gaza enim lingua
Abbreviated transcription (Latin):
uerbere ueruorum. o magna tn iacit. ant
hastas. aut saxa. Iñ ⁊ tundibalus. qͥdi sundss
o tmnittens. Cont᷑ balistam testudo ualit
dcries enun fit armorum. umbonibus
nit̾ se colligatis.

Expanded text:
erbere nervorum, 386 et magna vi jacit, aut hastas, aut saxa. Inde et fundibalus, quasi fundens, et emittens. Contra ballistam testudo valet. Series enim fit armorum umbonibus inter se colligatis.
Abbreviated transcription (Latin):
tingulum. Nam acincto ꝑ dunimitio¬
nem cingulũ noĩatum. Cincto aut̃ iuut¬
nes in exercitatione campestri ueretũ¬
diauelabant. uñ et campestͥs dicebaꝗͥ
Balteum cingułm militare ẽ. dictumẽ
qͦdextosigna dependẽt ad demonstrãdã
ogioĩs militaris suminã .i. sex milium
semaantoꝵ ex qͣ num̃o. et ip̃i consistũt.
arma dependẽt. Tona grecũ ẽ. qmilli
Lonarim. nos cingulũ noĩamꝰ. Strop¬
þͥum ẽ cingulũ aurcũ cũ gẽmis de qͥ
dicit cinna. otͦphio latent̃ cincta ꝑa¬

Expanded text:
cingulum; nam a cinctu per diminutiocingulum; nam a cinctu per diminutionem cingulum nominatum. Cinctu autem iuvenes in exercitatione campestri verecunda velabant; unde et campestris dicebatur. Balteum cingulum militare est, dictum pro quod ex eo signa dependant ad demonstrandam legionis militaris summam, id est sex milium sescentorum, ex quo numero et ipsi consistunt. arma dependent. Zona grecum est, quam illi zonarium, nos cingulum nuncupamus. Strophium est cingulum aureum cum gemmis: de quo dicit Cinna. Strophio lactantes cincta pa
Abbreviated transcription (Latin):
ftit᷑ circulũ ferresi in cluso laꝑidt
digito circimdasse.qͥ. consuetudine
homines usi anulos hr̃e ceperunt. Anu¬
li st̃ ant̃ ꝑdiminutionem dicti et a cir¬
culis et annis qui st̃ brachia. et circũ
crura. Uñ et signa eoꝵ ꝑ diminutionẽ
sigilla. Nam signa maiora st̃. singillaũ
qͣsi minora signa. Anulos hoĩes pͥmũ
gestare cepunt. Quarto a pollice digito
qͦd eouena q̃dam ad cor usq ꝑtingat.
qͣ notandã cenandamq aliqͦ insigni
ieteres putauert᷑. Ap̃d romanos aut̃¬
ancili de puiblico dabant᷑ in sine disqͥ¬
mine. Nam ꝓdignitate. p̃cipus uiris
gt̃mnti dabant᷑. cet̾is solidi. Anulum
aurrimneq setuus neq libertinꝰ gestabat
ꝑ ꝓublico. s anuleo aurto libtri ucebãt᷑.
lbertino argãto. seru serrõ: licet i mł¬

Expanded text:
fertur circulum ferreum incluso lapide digito circumdasse; qua consuetudine homines usi anulos habere coeperunt. Anuli autem per diminutionem dicti a circulis et anis, qui sunt circum brachia et circum crura; unde et signa eorum per diminutionem sigilla: nam signa maiora sunt, sigilla vero quasi minora signa. Anulos homines primum gestare coeperunt quarto a pollice digito, quod eo vena quaedam ad cor usque pertingat, quam notandam ornandamque aliquo insigni veteres putaverunt. Apud Romanos anuli de publico dabantur, et non sine discrimine; nam dignitate praecipuis viris gemmati dabantur, ceteris solidi: anulum aureum neque servus neque libertinus gestabat in publico, sed anulo aureo liberi utebantur, libertini arg
Abbreviated transcription (Latin):
utramq alarsi sinꝰ ambit. atq hĩc iñ sub¬
cingit: ut constringens laticudinem ms¬
tiat. corpꝰ conchat. atq conuingendo cõ¬
ponat. Hũ c uulgo bracbilem qͣsi brachi¬
alem dicũt qͣis nẽ ñ bracbiorum. s reni
sit cingulum. Sub cintorium aut̃ uo¬
catum qͦo ut cufiur sub brachiis duc¬
tum alarũ sinũ ambit. atq hĩc iñ sub¬
cingit. fascia ẽ. qͦ tegit᷑ pectus. et papille
compͥmunt᷑. atq crispanti cingulo a¬
gustus pectus arctat᷑. et dicta fascia qͥb
in modum fasciculi corpꝰ alliget. hinc et
fasciole quib uuln̾a colligant᷑. Uitta de¬
ta qͥd ea pectus ligat᷑ instar uitis ligñtis
limbus ẽ. ꝗͣ nos ornat᷑am dicimꝰ. fasciola
exͥ tilis autex auro concexta assũpta q
extrinsecus in extrema parte uestunt̃a
⁊ clamidis. De qͥ uirgiliꝰ. Sydoma picto
clamide cirtumdata limbos de calcia

Expanded text:
utrumque alarum sinus ambit atque hinc inde subcingit, ut constringens latitudinem vestiat corpus, contrahat atque coniungendo conponat. Hunc vulgo brachilem, quasi brachialem, dicunt, quamvis nunc non brachiorum, sed renum sit cingulum. Subcinctorium autem vocatum quod, ut dictum est, sub brachiis ductum alarum sinum ambit atque hinc inde subcingit. Fascia est qua tegitur pectus et papillae conprimuntur, atque crispanti cingulo angustius pectus artatur: et dicta fascia quod in modum fasciculi corpus alligat. Hinc et fasciolae, quibus vulnera conligantur. Vitta dicta quod ea pectus vincitur instar vitis ligantis. Limbus est quam nos ornaturam dicimus. Fasciola ex filis, aut ex auro contexta, assutaque extrinsecus in extrema parte vestimenti, vel chlamydis. De qua Virgilius: Sidoniam picto chlamydem circumdata limbo. CAPUT XXXI
Abbreviated transcription (Latin):
riente patre pupillum pͥor patrinis susci¬
pit ⁊ quasi filium legetuct᷑ Auunculus ẽ
matͥs fr̃. cutus nom̃ formam diminitiui
babere uidet᷑ quia abaudi uenire monstrat.
Amita ẽ soror pabo. quasi alia mat̾. Materttra
c̃. soror maiͥs. quasi alia mat᷑ Socerẽ. qui filã
dedit. generẽ. qui filiam ducit. Gener ẽ autc̃
dictus. quod adscitat᷑ ad augendum genus:
socer autẽ ⁊ socrus. qd̾ gencrum aut nurum
sibi sociauit. Uilͥtuse. qui urorẽ ex alio turo
filium aut filiam habentẽ dur̃. Et dictꝰ uitͥͥ

Expanded text:
riente patre pupillum prior patruus susciriente patre pupillum prior patruus suscipit, et quasi filium lege tuetur. Avunculus est matris frater, cuius nomen formam diminutivi habere videtur, quia ab avo venire monstratur. Amita est soror patris quasi alia mater. Matertera est soror matris, quasi mater altera. Socer est, qui filiam dedit. Gener est, qui filiam duxit. Gener autem dictus, quod adsciscatur ad augendum genus. Socer autem et socrus, quod generum vel nurum sibi adsocient. Vitricus est, qui uxorem ex alio viro filium aut filiam habentem duxit. Et dictus vit
Abbreviated transcription (Latin):
nem. qui sunt israhelite. Porrro cognatiõe
fr̃s uocantur. qui sunt de una familia. ioẽ
stingenesi. Dirit abraham ad loch. Nonsit
rira inter me ⁊ te:⁊ inter pastores tuos ⁊ pa¬
stores mcos. quia om̃s nos fr̃s sumus. Et certe
loch ñ erat fr̃ abrahe s filius frĩs cuis aram.
Quarco mͦ asfectu fr̃s dioci. qui induo iura
num ⁊ quam iocundum. habitare fr̃s in
unum. In cominui c̃ ⁊ om̃s homines ex
uno patre nati. pari inter nos germanita
mana ita incelligit᷑ ut germanꝰ cadem geni¬
tͥit manans: scece aute ut st. Nam soroe ẽ ex
codem semine dicta quos sola cũ ft̃ib mn
sorit agnationis habeat᷑. st̃spatrudes dicti.
to quod pͥatres eorum g̃mam fr̃s int̾ se fue.¬
tunt. sonsobrim uͦ uocati qͥ ant ex sorore.
aut fr̃e. aut exduab sororib sunt nati: qͣsi
consorini. Fratrueles autẽ: maccrtere filuist̃.
Sobrim consobrinorũ filii. dtis. nom̃ g̾cũẽ
Patruus frͣ patrisẽ: quasi pat̾ alius. uñ ⁊ mo¬

Expanded text:
nem, qui sunt Israelitae . Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id esut in Genesi. Dixit autem Abraham ad Lot: Non sit rixa inter me et te, et inter pastores meos et pastLot non erat frater Abrahae: sed filius fratris ejus Aaron. Quarto modo affectu fratres dici, qui in duo num et quam jucundum habitare fratres in unum ; in commune, cum et omnes huno patre nati pari inter nos germanitatmana ita intellegitur ut germanus, eadem genetrice manans. Soror autem, ut frater. Nam soror est ex eodem semine dicta, quod sola cum fratribus in sorte agnationis habeatur. Fratres patrueles dicti, eo quod patres eorum germani fratres inter se fuerunt. Consobrini vero vocati, qui aut ex sorore et fratre, aut ex duabus sororibus sunt nati, quasi consororini. Fratrueles autem materterae filii sunt. Sobrini consobrinorum filii. Tius Graecum est. Patruus frater patris est, quasi pater alius. Unde et mo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ aui. abani. ataui. tritauiq uocabulum.
filii. Qui ideo pͥtis ingente agnoscuntur. qi
uemiunt ꝑuirilis serus ꝑsonas: ueluti fr̃
codem patrenatus. uł fr̃is filius nepos ułex
Cognati dictiquia sunt ⁊ ipsi ꝓpinquitate
cognationis comuncti: quiinde pͦagnatos
habñtur. quia ꝑfeminei serus ꝑsonas ue¬
munt. nec sunt agnati. szalias naturali ui¬
re cognati. Purimus ꝓpter pocimitatẽ san¬
guinis appellatur. Consangiunti uocatieo
qõ eruno sanguine. idẽ grimno patͥi limĩt rati
sunt. Nam semen uiri spuma c̃. sanguinis
adinstaraque inscopuloscollise. que spumã
candidam facit. uł sic̃ uinum ingrũ quod
incalice agicatum spumam albentẽ iuldit.¬
frͣt dicti eo qd̃ fuat ereodem fructu. idt᷑ exco¬
dem sciminenati. Germani uͦde cadẽ ganuͥte
manantes. ñut multi dicunt de eodemger¬
mine: quicantum fr̃s uocant᷑. figo ft̃s ertodẽ
fructu germaui ereadem gcintͥte manan¬
tes. Utermi uocati qõ sint exdiũsis patͥb ⁊

Expanded text:
avi, abavi, atavi, tritavique vocabulum. filii. Qui ideo prius in gente agnoscuntur quia veniunt per virilis sexus personas, veluti frater eodem patre natus, vel fratris filius, neposve ex Cognati dicti, quia sunt et ipsi propinquitate cognationis conjuncti. Qui inde post agnatos habentur, quia per feminini sexus personas veniunt, nec sunt agnati, sed alias naturali jure cognati. 3. Proximus propter proximitatem sanguinis appellatus. 444 4. Consanguinei vocati, eo quod ex uno sanguine, id est, ex uno patris semine nati sunt; nam semen viri spuma est sanguinis, ad instar aquae in scopulos collisae, quae spumam candidam facit, vel sicut vinum nigrum, quod in calice agiFratres dicti, eo quod sint ex eodem fructu, id est ex eodem semine nati. Germani vero de eadem genetrice manantes; non, ut multi dicunt, de eodem germine, qui tantum fratres vocantur. Ergo fratres ex eodem fructu, germani ex eadem genetrice manantes. Uterini vocati, quod sint ex diversis patribus, et
Abbreviated transcription (Latin):
tua. u anus auencre echymologiã tͣhit.
Item uanus m anis. falsus. eo qͦd memoria
euaneseat. u esanus. ñ ꝓpe sanus u inolñ¬
tus qui et satis bibit. et difficile in ebriat᷑.
u eratus. idẽ portatꝰ abẽo quodẽ. ueho. uec¬
to. uero. ut uexasse sit portasse. u eneficͦ. co
qͦd uenenum mortis causa pauit. aut p̃s¬

Expanded text:
via. Vanus, a Venere etymologiam trahit. via. Vanus, a Venere etymologiam trahit. Item vanus inanis, falsus, eo quod sine memoria evanescat. 280. Vesanus, non probe sanus. Vinolentus, qui et satis bibit, et difficile inebriatur. Vexatus, id est, portatus, ab eo quod est veho, vexo, vecto, ut vexasse sit portasse. 281. Veneficus, eo quod venenum mortis causa paravit, aut praes
Abbreviated transcription (Latin):
mina ponderum lances. Tenax numini
bidus terribilis Tcceraboscura tenebro¬
saꝙ uita T et̃rimus ꝓfero mimum. de¬
trum enim neteresꝓsero ducrunt ut
cumus. d etros elephantes. Terribilis qͥa
aminum sitat qͣsi tergum huc et illuc:
nec facile qualis sit intelligat᷑ ł emulen.¬
tus attineto .i. inno dictus. Dimidus qͦo
tancat dui .i. asanguine. Nam timor
sanguinẽ glat. qui coactus gignit timo.¬
rem. t̾ urpis quod sit informis. et corpe.¬
at. uir auirtute drͣ. U tilis abutendo bñ
sua uł quod bñqͥd suad̾e possit: sic̃ docił
qͦo docere possit. Utrus auĩtate. Hinc et
uerax. Maioe ẽ. ultasquam uerus. qr ñ
dus qui uerum faccum erubescit. uirior.¬
inceite nixteq sententie. uersut᷑. eo quod
eius mens inquolibet actu. et ad quẽlib ⁊
fraudem facile sititur. Uñet uersutia
drͣ contorta sententia. Plautus. U̾sutior
lius enim urbanitatisẽ. Uersipellis coqͦo
cordis et male ꝯscientieu agusqͥa sine

Expanded text:
mina ponderum lances. Tristis. Tenax, nummi mina ponderum lances. Tristis. Tenax, nummi bidus, terribilis. Teter, ob obscura tenebrosaque vita. Teterrimus, pro fero nimium. Tetrum enim veteres pro fero dixerunt, ut 'tetros elephantos.' Terribilis, quia animum quasi tergum vertat huc et illuc, nec facile qualis sit intellegitur. Temulentus a temeto, id est vino, dictus. Timidus, quod timeat diu, id est sanguine; nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit timorem. Turpis, quod sit informis et torpeat. V Vir, a virtute. Utilis, ab utendo bene sua, vel quod bene quid utere possit; sicut docilis, quod doceri possit. Verus, a veritate; hinc et verax. Maior est veritas quam verus, quia non dus, quia verum factum erubescincertae mixtaeque sententiae. Versutus, eo quod eius mens in quolibet actu ad quamlibet fraudem facile vertitur; unde et versutia dicitur contorta sententia. PlautusEpid. 371: lius enim urbanitatis est. Versipellis, eo quod cordis, et malae conscientiae. Vagus, quia sine
Abbreviated transcription (Latin):
cõecoyedr: apud quempignora deponi
solent. quod uocabulum a seguendo dic¬
tum ẽ q̃o cuis qui acccussit ntͣꝙ pars fidẽ
Surdus ascedib bumoris aure conceptis. et
quamuis multis casib accidat. nom̃ tñeg̃
expredicto uicio retinet. Siccͦꝰ quod sit ex¬
fuccatꝰ suic pantifrasin: qͦd sit sine succo.
Sepultus dictus ẽ eo quodsit sine palpatõ¬
ne. ulsine pulsu .i. sine motu. Sagio abexi¬
gendo uocatus. s utor asuendis pellib no¬
minatus. S ubulcus porcorum pastor. sic̃
bubulcus acuraboum. Tutor quipupil¬
tum tuctur hocẽ. intuet᷑. de qͦ inconsuctu¬
dine uulgari dr̃. Quid me mones et tutore
ppodagogum olim obrui: Testesdictiqͦd
testam̃to adhiberi solent. sic̃ signatores qͦd
testam̃tum signent. Teͥcus monsẽ. insabi¬
isasprimꝰ. uñ ⁊ tͥstes homines telcos dicimꝰ.
Taciturnus intacendo dut turmis d ruti¬
nator eraminator exiudicii libra ꝑpen:¬
dens. rata translatione atritina quȩ ẽ. ge¬

Expanded text:
μέσος dicitur, apud quem pignora deponi μέσος dicitur, apud quem pignora deponi solent. Quod vocabulum a sequendo factum est, quod ejus qui electus sit utraque pars fidem Surdus, a sordibus humoris aure conceptis; et quamvis multis casibus accidat, nomen tamen aeger ex praedicto vitio retinet. Siccus, quod sit exsucatus; sive per antiphrasin, quod sit sine suco. Sepultus dictus est eo quod sit sine palpatione, vel sine pulsu, id est sine motu. Saio ab exigendo dictus. Sutor a suendis pellibus nominatus. Subulcus, porcorum pastor; sicut bubulcus, a cura boum. Tutor, qui pupillum tuetur, hoc est intuetur; de quo in consuetudine vulgari dicitur: 'Quid me mones? Et tutoreet paedagogum olim obrui. 265. Testes dicti, quod testamento adhiberi solent, sicut signatores, quod testamentum signent. 266. Tetricus, mons in Sabinis asperrimus. Unde et tristes homines tetricos dicimus. Taciturnus, in tacendo diuturnus. 267. Trutinator, edens recta; translatione a trutina, quae est ge