comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
er hereticos timens paulus ne ab eis
corrũ ꝑetur eccła uirginitate fidei quam
seduxit astutia sua: ita & m̃tes ur̃e corrũpant᷑
accistitate quae ẽ in xp̃o. Uirginitatem cor¬
poris paucȩ feminȩ habent in eccła : sed uirgi¬
nitatem cordis om̃s fideles habent. In ipsa fide
uirginitatem cordis timebat corrũpi adiabolo.
quãm qui ꝑdiđint sine causa st̃ uirgines in cor¬
pore Corrupta corde: qͥd seruat in corpore .
Adeo mulier catholica p̃cedit uirginem hereticã
Illa enim ñ ẽ. uirgo in corpore: illa mulier fa¬
eta.ẽ. in corde. Et mulier non amarito: sed a
serpente Quid aut̃ eccła: Suꝑ aspidem et
basiliscum ambulabis. Rex ẽ. serpentium
basiliscus: sic̃ diabolus rex ẽ daemoniorum
olite auestiones mirari hominum.
quȩ serpunt sicut cancer. quem¬
admodũ dix̃ apłs: sed custodite
igit᷑ aures ur̃as et uirginitatem m̃as ur̃e. tan¬
quam desponsati ab amico sponsi. uni iuiro
uirginem castam ex hib̃e xp̃o. Uirginitas

Expanded text:
er haereticos. Tales timens Paulus, ne ab illis corrumperetur Ecclesia a virginitate fidei, quam seduxit astutia sua, ita et mentes vestrae corrumpantur a castitate quae est in Christo» . Virginitatem corporis paucae feminae habent in Ecclesia; sed virginitatem cordis omnes fideles habent. In ipsa fide virginitatem cordis timebat corrumpi a diabolo; quam qui perdiderint, sine causa sunt virgines corpore. Corrupta corde quid servat in corpore? Adeo mulier catholica praecedit virginem haercticam. Illa enim non est virgo in corpore, ista mulier facta est in corde; et mulier non a marito Deo, sed a serpente. Quid autem Ecclesia? «Super aspidem et basiliscum ambulabis.» Rex est serpentium basiliscus, sicut diabolus rex est daemoniorumolite quaestiones mirari hominum, quae serpunt sicut cancer, quemadmodum dixit Apostolus : sed custodite aures vestras, et virginitatem mentis vestrae, tanquam desponsati ab amico sponsi uni viro virginem castam exhibere Christo. Virginitas
Abbreviated transcription (Latin):
rat enim haec eoꝵ consuetudo qui
sacras nob litteras ministrarunt :
ulut quando ab aliqͦ eoꝵ diuina narrabat᷑
brstoria. cum ad se ipsum uenine tanꝗ de alio
loq̾eretur : & sic se insereret ordini narratio
nis suaȩ tanqͣm rerum gestarum scriptor:
ñ tanqͣm sui ipsius p̃dicator Nam hoc & sc̃s
mat̾heus fecit: qui cũ intextu narrationis
suae uenisset ad se ipsũ: uidit in qͥt in teloneo
sedentem quendam publicanũ nomine
match̃m÷ & ait illi. Sequere me N dixit
uidit me: et dix̃ mͥ. hoc fec̃ &beatꝰ morses : ita
de se ipso tanꝗ de alio cuncta narrauit. Ini¬
gestarum suscipitur explicanda narratio: sed
beatus euangłista non ait. eram recumbens
noscamus potius quam mirem᷑. Quid enim de¬
perit ueritati: quando et res ipsa dr̃ et modo

Expanded text:
rat enim haec eorum consuetudo qui sacras nobis litteras ministrarunt, ut quando ab aliquo eorum divina narrabatur historia, cum ad seipsum veniret, tanquam de alio loqueretur, et sic insereret ordini narratinis suae, tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam sui ipsius praedicator. Nam et hoc sanctus Matthaeus fecit, qui cum in textu narrationis suae venisset ad seipsum, Vidit, inquit, in telonio sedentem quemdam publicanum, nomine Matthaeum, et ait illi, Sequere me : non ait, Vidit me, et dixit mihi. Hoc fecit et beatus Moyses, ita de seipso tanquam de alio cuncta narravit, gestarum suscipitur explicanda narratio; sed hic beatus evangelista non ait: Eram recumbens noscamus potius quam miremur. Quid enim deperit veritati, quando et res ipsa dicitur, et modo
Abbreviated transcription (Latin):
uerat: quas ab eo desertas fuisse dicamũs.
Nunquid quando apłs paulus ne illũ cõpre¬
henderit inimicus ꝑfenestram insporta sum¬
missus. ẽ. et effugit manus eius deserta ẽ quȩ
erat ibi eccła necessario ministerio. & ñ ab
aliis fribus ibidem consatutis qđ oportebat
impletũ ẽ : Eis quippe uolentib hoc apts
fecerat: ut se ipsum seruane eccłȩ quem ꝓ¬
priȩ ꝑsecutor ille quaerebat. Faciant gͦ serui
xẽi ministri uerbi & saciem̃ti eiꝰ : quod p̃ce¬
pit siue ꝑmisit. Fugiant omnino deciuitate
inciutatem : quando eoꝵ quisquã specia¬
lider a ꝑsecutorib quaeritur : ut ab aluis qͥ
ñ ita requiruntur ñ deseratur eccłia: sed
p̃beant cibaria conseruis suis. quos aliter
tuuere ñ posse nouer̃. Cũ autem omnium
ꝑiculum : hi qui aliis indigent. ñ dese¬
rantur ab his quib indigent. Aut igitur
ad loca munita om̃s tenseant. aut qui ha

Expanded text:
uerat, quas ab eo desertas fuisse dicamus? uerat, quas ab eo desertas fuisse dicamus? numquid, quando apostolus Paulus, ne illum comprehenderet inimicus, per fenestram in sporta submissus est et effugit manus eius, deserta est, quae ibi erat, ecclesia necessario ministerio et non ab aliis fratribus ibidem constitutis, quod oportebat, impletum est? eis quippe uolentibus hoc apostolus fecerat, ut se ipsum seruaret ecclesiae, quem proprie persecutor ille quaerebat. faciant ergo serui Christi, ministri uerbi et sacramenti eius. quod praecepit siue permisit. fugiant omnino de ciuitate in ciuitatem, quando eorum quisquam specialiter a persecutoribus quaeritur, ut ab aliis, qui non ita requiruntur. non deseratur ecclesia, sed praebeant cibaria conseruis suis, quos aliter uiuere non posse nouerunt. cum autem omnium,st commune periculum, hi, qui aliis indigent, non deserantur ab his. quibus indigent. aut igitur ad loca munita omnes transeant aut, qui hab
Abbreviated transcription (Latin):
insporta summissus est: ut manus ꝑsequentis
in caelo sedenti orationib comm̃dabat: se autem
utilitati earum fugiendo seruabat: sic̃ quodam lo¬
coait. Manere incarne necessarium ꝓpt̃ uos. ab
ipso namq pastore om̃s audierant. Si uos ꝑsecuti
fueriñ in una ciuitate : fugite in aliam. O mer¬
det forte. et dicit. Eoce hic sum: ñ fugi Fũgisti
qr taciusti. Iaciusti: qr timuisti. Fuga animi : timor
ẽ Corpore stetisti: spũ fugisti Qđ ille ñ faciebat
qͥ dicebat. Et si corpore absens sum: spũ uobiscũ su
Quomͦ enim spũ fugiebat: qui etiam corpore abses
forniccitores lit teris arguebat: Recolimus inst
uerba dicenis Cũ aut̃ ꝑseqͥentur uos in ciui¬
tate ista: fugite in aliam. Quis autem credat hoc
ita dñm fieri uoluis se. ut necessario ministerio
sine quo uiuere nequeunt deserantur greges:
qͦs suo sanguine cõparauit: Nũqd hoc fecit
pse: quando portantib parentib: in agrptũ
paruulus fugit: Qui necdum eccłias cõng̃ga¬

Expanded text:
sporta submissus est, ut manus persequentiin coelo sedenti orationibus commendabat: se autem utilitati earum fugiendo servabat, sicut quodam loco ait, Manere in carne necessarium propter vos . Ab ipso namque pastore omnes audierant, Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Handet forte et dicit: Ecce hic sum, non fugi. Fugisti, quia tacuisti; tacuisti, quia timuisti. Fuga animi, timor est. Corpore stetisti, spiritu fugisti: quod ille non faciebat qui dicebat, Etsi corpore absens sum, spiritu vobiscum sum . Quomodo enim spiritu fugiebat, qui etiam corpore absens, fornicatores litteris arguebauerba dicentis: Cum autem persequentur uos in ciuitate ista, fugite in aliam. quis autem credat ita hoc dominum fieri uoluisse, ut necessario ministerio, sine quo uiuere nequeunt, desererentur greges, quos suo sanguine comparauit? numquid hoc fecit ipse, quando portantibus parentibus in Aegyptum paruulus fugit, qui nondum ecclesias congrega
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ desponsata ẽ eccła : & uirgo ẽ ad
nuptias ꝑducenda: id. ẽ cũ se conti¬
net a corruptione scłari: Illo autem tp̃r
nubet : quo uniũsa mortalitate p̃tereunte
immortali conceptione foetatur. Despon¬
saui inqͥt uos uni uird uirginem castam exhi¬
be xẽo. Uos inquit uirginem aplurali ad
singularem concludens. Idõ & uirgines
parte: tĩc̃ aut̃ ex toto Ipsum autem it
enigmate & ex parte nc̃ inscripturis aliqd
cernere qđ tam̃ sit scđm catholicam fidem
ex illo pignore contingit qđ accepit uirgo
eccła humili aduentũ sponsi sui Quae ĩllo
ultimo Aduentu cũ ueniet inclaritate nup¬
tura.ẽ cũ omnia facie ad faciem contuebitur
Dedit enim nob̶ pignus spm: sic̃ dicit
apostolus.
humanam sibi dignatꝰ. ẽ coniugare naturã.¬
ut sibi capiti immaculato immaculatam
consociar& eccłam. Quã paulus apłs uir¬
ginem uocat ñ solas in ea considerans
corpore uirgines. sed incorruptas deside¬

Expanded text:
 desponsata est ecclesia et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines parte, tunc autem ex toto. Ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in Scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit quod accepit virgo Ecclesia, humili adventu sponsi sui, quae illo ultimo adventu, cum veniet in claritate, nuptura est, cum jam facie ad faciem contuebitur. Dedit enim nobis pignus Spiritum, sicut dicit Apostoluhumanam sibi dignatus est conjungere naturut sibi capiti immaculato immaculatam consociaret Ecclesiam: quam Paulus apostolus virginem vocat, non solas in ea considerans etiam corpore virgines, sed incorruptas omnium deside
Abbreviated transcription (Latin):
t ossa mea sic̃ in frixorio confrixa st̃. Et
ipsa ossa mea. & ipsa fortitudo mea: non
sine tribulatione. non sine ustione Ossa corpo¬
ris nr̃i : foratudo corporis xp̃i. Vbi maior quam
in sc̃is apłis: & tam̃ uideo ossa frigi Quis scari¬
dalitatur & ñ ego uror: Fortes st̃ fid eles boni in¬
tellectores. et p̃dicatores uerbi uiuentes ut loqͥunt᷑
loquentes ut audiun Fortes plane st̃ : sed om̃s qui
socindala patiuntur. frixorium ipsorum st̃. Et
enim ibi caritas. Et magis in ossibus quȩ interiora
st̃ ominib carnibus: et portant om̃s carnes. He¬
rum si quisquam patiatur aliqđ seandalum et
in anima periclitetur: tanto os frigitur. qͣntum
amat. Desit amor: nemo frigitur. Ad sit caritas:
et si membibrum compago compatitur: pati-¬
ente uno m̃bid. qͦmͦ friguntur qui portant

Expanded text:
t ossa mea sicut in frixorio confrixa sunt.» Et ipsa ossa mea, et ipsa fortitudo mea, non sine tribulatione, non sine ustione. Ossa corporis Christi, fortitudo corporis Christi, ubi major quam in sanctis Apostolis? Et tamen vide ossa frigi: «Quis scandalizatur, et non ego uror» ? Fortes sunt, fideles, boni intellectores et praedicatores verbi, viventes ut loquuntur, loquentes ut audiunt: fortes plane sunt, sed omnes qui scandala patiuntur, frixorium ipsorum sunt. Est enim ibi charitas, et magis in ossibus. Interiora sunt ossa omnibus carnibus, et portant omnes carnes. Verum si quisquam patiatur aliquod scandalum, et in anima periclitetur; tantum os frigitur, quantum amat. Desit amor, nemo frigitur: adsit charitas, et si membrum compatitur, patiente uno membro; quomodo friguntur qui portant
Abbreviated transcription (Latin):
Ncõmemoratione tribulationũ ac la
et naufragiis atq huius modi multis mo¬
lestiis. sed etiam in fame et siti infrigore
et nuditate se laborasse commemorat Qđ cũ
legimus non existimemꝰ dñi ꝓmissa titubasse.
ut famem et sitm et nuditatem pateretur
apłs quaerens iegnum & iustitiam dĩ cũ dictũ
sit nobis. quaerite pͥmum regnum dĩ et iust¬
tiam eius. et hec omnia adicientur uob̃. qͣndo¬
quidem ista sic̃ ad iutoria nouit ille medicus
cui semel nos totos commisimus & a quo ha¬
bemꝰ ꝓmissionem uitae p̃sentis et futurȩ qͣndo
apponat. qͣndo detrahat. sic̃ nobis iudicat
expedire. qͦs ad consolandos et exercendos ita
hac uita. & post hanc uitam inbeata requue
stabiliendos atq firmandos gub̾nat & dirigit.

Expanded text:
commemoratione autem tribulationum ac labet naufragiis, atque hujusmodi multis molestiis, sed etiam in fame et siti, in frigore et nuditate se laborasse commemorat . Quod cum legimus, non aestimemus Domini promissa titubasse, ut famem ac sitim et nuditatem pateretur Apostolus, quaerens regnum et justitiam Dei, cum dictum sit nobis, Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis: quandoquidem ista sicut adjutoria novit ille medicus, cui semel nos totos commisimus, et a quo habemus promissionem vitae praesentis et futurae, quando apponat, quando detrahat, sicut nobis judicat expedire; quos et consolandos et exercendos in hac vita, et post hanc vitam in perpetua requie stabiliendos atque firmandos gubernat, ac dirigit.
Abbreviated transcription (Latin):
ntelligenidum ẽ fusse qͦsdam : qͥ cum
uellent eis legis seruitutem ꝓsuadere.
et uiderent eos pauli apłi auctoritate.
reuocari. dicerent etiam ipsum paulũ
id sentire . sed ñ eis facile uoluisse aꝑire
sententiam suã : oportunissime subiecit
Ego aut̃ fr̃s si circuncisionem ad huc p̃dico:
quid ad huc ꝑsecutionem patior: Etiam
ab ipsis enimꝰ patiebat᷑ ꝑsecutionem qui ta¬
lia ꝑsuadere moliebantur. cum iam euan¬
głm suscepisse uidentur. Quos tangit et¬
alio loco. ubi ait. Pericuł infalsis fribus.
Et hic incapite eptȩ ubi dicit. Propt̃ sub in¬
troductos aut̃ falsos fr̃s qui sub introier
ꝓscultare lib̃tatem nib̃em quã habemꝰ in¬

Expanded text:
ntelligendum est fuisse quosdam qui cum vellent eis istam servitutem persuadere, et viderent eos Pauli apostoli auctoritate revocari, dicerent etiam ipsum Paulum id sentire, sed non eis facile aperire voluisse sententiam suam; opportunissime subjecit, Ego autem, fratres, si circumcisionem adhuc praedico, quid adhuc persecutionem patior? Etiam ab ipsis enim patiebatur persecutionem, qui talia persuadere moliebantur, cum jam Evangelium suscepisse viderentur. Quos tangit alio loco, ubi ait, Periculis in falsis fratribus ; et hic in capite Epistolae, ubi dicit, « Propter subintroductos autem falsos fratres, qui subintroierunt proscultare libertatem nostram, quam habem
Abbreviated transcription (Latin):
tutem redigit si quis deuorat. si qͥs accipit.
si qͥs extollitur. si quis infaciem uoscedit.
Deinde continuo subiutagit: Scđm ignobi¬
litatem dico: ut exponat quid sit in faciem
cedi: hoc ẽ contemini et despici. Qđ quidem
non idõ dic̃ apłs ut illos non sustinereq̃:
sed ut se magis qui eos sic diligeret. ut se¬
ipsum pid ẽis uellet impendi

Expanded text:
s accipit, si quis extollitur, si quis in faciem vos caedit: deinde continuo subjungit, Secundum ignobilitatem dico ; ut exponat quid sit in faciem caedi, hoc est contemni atque despici. Quod quidem non ideo dicit Apostolus, ut illos non sustinerent; sed ut se magis qui eos sic diligeret, ut seipsum pro eis vellet impendi
Abbreviated transcription (Latin):
abis opus ẽ iudiccire atq dinoscere
cum se satanas transfigurat uelut
angłm lucis: ne fallendo ad aliqua ꝑnitiosa
sedũcat. Nam qͣndo sensus corporis fallit. m̃tem
uero non mouet auera rectaq sententia qa
quisq uitam fidelem gerit: nullũ ẽ in religi¬
one ꝑiculum. uł cumꝰ se bonum fingens. ea
facit᷑ siue dicit quȩ bonis angłis congruuns.
etiam si credatur honus. non ẽ. error xpĩanȩ
fidei ꝑiculosus ac morbidus. Cũ uͦ ꝑ hȩc aliꝰ¬
ena ad sua incipit ducere: tñc eum dinoscere
nec ue post eum magna & necessaria uigi¬
lantia ẽ. Sed quotus quisq hominum
idoneus ẽ om̃s mortiferos dolos eiꝰ euadẽ.
nisi regat atq tueatur ds̃ : Et ipsa huius rei
difficultas ad hoc ẽ. utilis. ne sit spes sibi
quisq aut homo alter alteri : sed ds̃ siuis
omnibus. Id enim nobis potius expedire
ꝓrsus pioꝵ ambigit nemo. Siquis uos ira¬

Expanded text:
agis opus est dijudicare atque dignoscere, cum se satanas transfigurat velut angelum lucis , no fallendo ad aliqua perniciosa seducat. Nam quando sensus corporis fallit, mentem vero non movet a vera rectaque sententia, qua quisque vitam fidelem gerit, nullum est in religione periculum: vel cum se bonum fingens, ea facit sive dicit, quae bonis angelis congruunt, etiam si credatur bonus, non est error christianae fidei periculosus aut morbidus. Cum vero per haec aliena ad sua incipit ducere, tunc eum dignoscere, nec ire post eum, magna et necessaria vigilantia est. Sed quotusquisque hominum idoneus est omnes mortiferos ejus dolos evadere, nisi regat atque tueatur Deus? Et ipsa hujus rei difficultas ad hoc est utilis, ne sit spes sibi quisque, aut homo alter alteri, sed Deus suis omnibus. Id enim nobis potius expedire prorsus piorum ambigit nemo. CAPUT LXI
Abbreviated transcription (Latin):
formentur. iam formati autem parturi¬
antur ut nascant᷑: potest mouere qđ dictũ ẽ
quos iterum parturio donec xp̃e formetur
in uob: nisi parturitionem hanc ꝓcurarum
angorib positam intelligamꝰ. quib: eos partu¬
ruũt ut nascerentur in xp̃o. et iterum parturix
ꝓpt̃ pericula seductionis quib eos conturba¬
ri uidet. Sollicitudo autem taliũ de illis cura¬
rum qͣ se qͦdam mͦ parturire dic̃ tam diu ẽẽ po¬
terit: donec ꝑueniant in m̃suram ętatis pleni¬
tudinis xẽi. ut iam ñ moueant᷑ omi uento doc¬

Expanded text:
formentur, jam formati autem parturiformentur, jam formati autem parturiantur ut nascantur, potest movere quod dictum est, Quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis. Nisi parturitionem hanc pro curarum angoribus positam intelligamus, quibus eos parturivit ut nascerentur in Christo; et iterum parturit propter pericula seductionis, quibus eos conturbari videt. Sollicitudo autem talium de illis curarum, qua se quodammodo parturire dicit, tamdiu esse poterit, donec perveniant in mensuram aetatis plenitudinis Christi, ut jam non moveantur omni vento doc
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣs sic udicabat: Ipse exposuit: ipse dixit: IN
magnitudine inquit reuelationũ ne extollar:
datus. ẽ mͥ stimulus carnis meȩ. angłs satanae
qui me colafiret. Iam ꝑfectius ertet: ut tam̃ tim̃dũ
eẽ ne extolleretur. Nam ñ poneret d̃s medicam̃tũ:
ubi uulnus ñ e&. Et rogauit ut tolleretur eger
ille: rogauit ferretur medicam̃tũ. ꝓpt̃ quod
ter dñm rogaui in qͥr ut auferret eum a me. id ÷
stimulum carnis aqͦ colafirabatur. aliquem
forte dolorem corporis: Ngaui inqͥt ut aufer¬
ret eum a me: & dix̃mͥ. Sufficit tibi gr̃a mea
Nam uirtus in iafirmitate ꝑficit᷑. Ego noui
quem curo: non mͥ det qui egrotat᷑ c̃silium.
Tanqͣm emplastrum mordax uritte sed sanat
Rogat medicũi ut tollat emplastrum: & non
tollit nsi cũ fuerit sanatum quo posuerat
Uirtus in inifirmitate ꝑficitur.
um hoẽs a matribus concipiantur ut

Expanded text:
in quas sic vindicabat? Ipse exposuit, ipse dixit: «In in quas sic vindicabat? Ipse exposuit, ipse dixit: «In magnitudine,» inquit, «revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet.» Tam perfectus erat, ut tamen timendum esset ne extolleretur: nam non poneret Deus medicamentum, ubi vulnus non esset. Et rogavit ut tolleretur; aeger ille rogavit ut auferretur medicamentum: «Propter quod ter Dominum rogavi,» inquit, «ut auferret eum a me,» id est, stimulum carnis a quo colaphizabatur, aliquem forte dolorem corporis: «rogavi,» inquit, «ut auferret eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Ego novi quem curo; non mihi det qui aegrotat consilium. Tanquam emplastrum mordax urit te, sed sanat te. Rogat medicum ut tollat emplastrum; et non tollit, nisi cum fuerit sanatum quo posuerat. «Virtus in infirmitate perficitur.um homines a matribus concipiantur ut
Abbreviated transcription (Latin):
Nui apponit scientiam: apponit dolorẽ
łece abundet inte caritas: Elus dolebis peccanem.
Qucinto inte maior caritas ẽ: tanto amplius te torqͥebre
quem toleras. N torquebit tanqͣm ira scentem illi: sed
tanquam dolentem ꝓ illo. Vide paulũ apłm quid pa
enim multa quȩ patiebat᷑: & coepit dicere interiora.
Pt̃ illa quaȩ ȩxtrinsecus trant quae patiebatur a
malis ꝑsecutorib xẽi incursus in me cotidianꝰ solli¬
citudo omnium eccłarum. Et uide qͣlis sollicitudo.
quam pat̾na: quã mat̾na. Uidete qͦmͦ cedebatur:
ut uindicaretur in om̃s affectiones eius. Dicemꝰ et
affectiones eiꝰ: in qͦs uindicaibat ds̃. Quis infir-¬
matur inquit: & ñ ego infirmor: Quis secinda¬
lizat᷑: & ego uror: Quanto maior caritas : tanto
maiores plage de peccatis alienis. Acceꝑat quidem
ille ftmulum carnis angłm satanȩ a quo cola¬
firaretur. Ecce qͦmodo propitiꝰ erat ei ds̃: uindi¬
cans in om̃s affectiones eius. Que st̃ affectiones

Expanded text:
Qui apponit scientiam, apponit dolorem» Ecce abundet in te charitas, plus dolebis peccantem. Quanto in te major charitas est, tanto amplius te torquebit quem toleras: non torquebit tanquam irascentem illi, sed tanquam dolentem pro illo. 13. Vide Paulum apostolum, quid paenim multa quae patiebatur, et coepit dicere interiora, praeter illa quae extrinsecus erant, quae patiebatur a malis persecutoribus Christi, «incursus in me quotidianus, sollicitudo omnium Ecclesiarum.» Et vide qualis sollicitudo, quam paterna, quam materna; videte quomodo caedebatur, ut vindicaretur in omnes affectiones ejus: dicemus et affectiones ejus, in quas vindicabat Deus. «Quis infirmatur,» inquit, «et non ego infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror» ? Quanto major charitas, tanto majores plagae de peccatis alienis. Acceperat quidem ille et stimulum carnis, angelum satanae, a quo colaphizaretur. Ecce quomodo propitius erat Deus, vindicans in omnes affectiones ejus. Quae sunt affectiones
Abbreviated transcription (Latin):
um dictȩ: ꝑ qͣm factũ ẽ ut seruiamꝰ legi peccati
Est aut̃ animȩ nat᷑a ꝑfecta cũ spũ sũo subdi¬
tur. & cũ sequit᷑ sequentem dm̃. Idõ animalis
homo ñ ꝑcipit quȩ st̃ sp̃s dĩ Sed ñtã cito

Expanded text:
uindictae, per quam factum est, ut seruiamus legi peccati. uindictae, per quam factum est, ut seruiamus legi peccati. est autem animae natura perfecta, cum spiritui suo subditur et cum sequitur sequentem deum. ideo animalis homo non percipit quae sunt spiritus dei. sed non tam cito
Abbreviated transcription (Latin):
ille eicit᷑ foras:: ñ aut̃ dix̃ omnis: s omnia.
N enim omnium ẽ fides Nitaq hoc ad uni¬
ũsitatem omnium retulit. sed ad creature in¬
tegritatem. id ÷ sp̃m & animam. & corpus
Et illud qđ intelligimꝰ. & illud qͦ uiuimꝰ. &
illud qͦ uisibiles & contrectabiles sumus. Qui
RIa st̃ qͥb homo constat. sp̃s anima
& corpus. Quȩ rursus duo dicuntur:
qr sȩpe anima simul cum sp̃ũ nominatur
ingemiscit: & parturit usq ad hũc. Dedit
tam̃ pͥmitias sp̃s qͥ credidit dõ: & bonȩ iam
uoluntatis. ẽ Hinc enim sp̃s etiam mens uo¬
in sp̃u meo. Anima .uͦ. cũ carnalia bona
ad huc appetit caro nominat᷑. & resis¬
tit spiũ ñ natura sed c̃suetudine. pecca¬
toꝵ. Unde dr̃ m̃te seruio legi dĩ: carne
aut̃ legi peccati. Quȩ c̃suetudo in natu¬
ram uersa scđm generoetionem mor¬
talem. peccato opprimit hominem. Idõq scri¬
ptũ. ẽ. Et nos aliꝗdo fuimꝰ nat᷑a filui irȩ. id .ẽ.

Expanded text:
icitur foras. Non autem dixit omnes, sed omnia. Non enim omnium est fides. Non itaque hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creaturae integritatem, id est, spiritum et animam et corpus, et illud quod intelligimus, et illud quod videmus, et illud quod visibiles et contrectabiles sumus. Qui ait, quibus homo constat, spiritus, anima et corpus, quae rursus duo dicuntur, quia saepe anima simul cum spiritu nomingemescit et parturit usque nunc; dedit tamen primitias spiritus, quia credidit deo et bonae iam uoluntatis est. hic enim spiritus etiam mens uoin spiritu meo. anima uero, cum carnalia bona adhuc adpetit, caro nominatur et resistit spiritui non natura, sed consuetudine peccatorum. unde dicitur: mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. quae consuetudo in naturam uersa est secundum generationem motalem peccato primi hominis. ideoque scriptum est: et nos aliquando fuimus natura filii irae, id est
Abbreviated transcription (Latin):
era fideliũ humilitas. ẽ innullo suꝑbire
in nullo murmurare. nec ingratũ eẽ. nec
quȩrulum. sed in omnib dĩ udiciis gr̃as dõa.¬
gere. dm̃q lauidare. cuius omnia oꝑa aut
ꝓpħias nolite sꝑnere
son qr ille extingui potest: sed qͣntũ in ipsis
ẽ extinctores eius merito uocantur. qͥ sic
agunt ut extinctũ uelint.

Expanded text:
era fidelium humilitas est, in nullo superbire, in nullo murmurare; nec ingratum esse, nec querulum, sed in omnibus Dei judiciis gratias Deo agere, Deumque laudare, cujus omnia opera aut  nolite extinguere, non quia ille extingui potest, sed, quantum in ipsis est, extinctores eius merito dicuntur, qui sic agunt, ut extinctum uelint.
Abbreviated transcription (Latin):
audi quem misit. Ad gentes enim p̃cipue pau
lũ apłm misit. Et ait ipse paulꝰ. t̾rens non de se
hoc ouili: id ẽ de popło urł. Oport&& me et
illas adducere. Ergo & ꝑsuos non alt̃ adducit
Ad huc audi. Et uocem meam audient. Ecce qr
et ꝑsuos ipse loquit᷑ : et ꝑ eos qͦs mittit uox
eus auditur.
U
dĩ tribuere qđ in nob facit᷑ non
quidem ubiq : sed ubi congruent dici po¬
test: ueluti cum ipse loqui dr̃. qͣndo eius

Expanded text:
audi quem misit; ad Gentes enim praecipue Paulaudi quem misit; ad Gentes enim praecipue Paulum misit apostolum: et ait ipse Paulus terrens non de se, hoc ovili, id est de populo Israel: oportet me et illas adducere. Ergo et per suos non alter adducit. Adhuc audi: Vocem meam audient. Ecce et per suos ipse loquitur, et per eos quos mittit vox ejus auditur. uei tribuere quod in nobis facit; non quidem ubique, sed ubi congruenter dici potest, veluti cum ipse loqui dicitur, quando ejus
Abbreviated transcription (Latin):
in baptismo: sed illa utiq quȩ humanae
fragilitati quam uis parua tam̃ crebra sub¬
repun. Quaȩ si collecta c̃tra nos fuerint: ita
nos grauabt̃ & oppriment : sic̃ unum ali¬
quos grande peccatum. Quid enim int̾. ẽ.
ad naufragium utrum uno grandi fluctu
nauis oꝑiatur et obruat᷑ : anpaulatim sub¬
repens aqua in sentinam. et ꝑ negligentiam
derelicta atq contempta impleat nauem
atq submergat: Piopt̃ hoc ieiunia & elemo¬
sinȩ et orationes inuigilant : in quib cum
dicimus dimitte nob̾ sic̃ et nos dimittimꝰ.
manifestamꝰ hab̾e nos qđ nob̵ dimitatur
atq in bis uerb̵ humiliantes animas no¬
stras. cotidianam qͦdam mͦ agere poenitentiã
orte aliquis arbitrat᷑ qm̃ ñ ipse dñs
xp̃c ad nos uenit. sed misit ad nos: non
nos audisse uocem ipsius. sed uocẽ corum quos
misit. Absit. Pellatur ista cogitatio de cordibus
urĩs Et in his qͦs misit ipse erat. Ipsum pcuilũ

Expanded text:
in baptismo, sed illa utique, quae humanae in baptismo, sed illa utique, quae humanae fragilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam et per neglegentiam derelicta atque contempta impleat nauem atque submergat\'? propter hoc ieiunia et elemosynae et orationes inuigilant. inquibus cum dicimus: Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus. manifestamus habere nos. quod nobis dimittatur, atque in his uerbis humiliantes animas nostras cotidianam quodam modo agere paenitentiam orte aliquis arbitratur, quoniam non ipse ad nos venit, sed misit ad nos, non nos audisse vocem ipsius, sed vocem eorum quos misit. Absit; pellatur ista cogitatio de cordibus vestris: et in his quos misit ipse erat. Ipsum Paulum
Abbreviated transcription (Latin):
ptũ. ẽ. in actib apłoꝵ loquente prieio adiu¬
daeos & diceose Agite poenitentiã. et bapti¬
et dimittentur uob peccata urt̃ AguNt
etiam hões poenitentiam. si post baptismũ
ita peccaueriÑ ut ex cõmunicari &̾ post
reconciliari mereantur. sic̃ agunN IN
omnib eccłus illi qͥ propͥȩ poenitentes
appellant᷑. De tali enim poenitentia locutꝰ
nicactione quam gesser Neq enim scribe¬
bat ista : nisi eis qui iam fuerant baptitati
Habemus etiam in actib apłoꝵ simoriem
iam baptizatum cũ ẜ ecunia uellet emere.
ut ꝑ impos itionem manꝰ eiꝰ daxetur sp̃s sc̃s
ammonitum a p&p. ut de hoc graui pec¬
cato a gene poenitentiam. Est etiam poeni¬
tentia bonorum et humilium fidelium
pȩne quotidiana in qͣ pectora tundimus
dicentes. Dimitte nob̾ adebita nr̃a: sic̃
& nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Neq enim ea
nob̵ dimita uolumꝰ quȩ dimissa ñ dubitamꝰ

Expanded text:
ptum est in Actibus Apostolorum, loquente Petro ad Juptum est in Actibus Apostolorum, loquente Petro ad Judaeos ac dicente: Agite poenitentiam, et baptiet dimittentur uobis peccata uestra. agunt etiam homines paenitentiam. si post baptismum ita peccauerint. ut excommunicari et postea reconciliari mereantur, sicut agunt in omnibus ecclesiis illi. qui proprie paenitentes appellantur. de tali enim paenitentia locutusnicatione, quam egerunt; neque enim scribebat ista nisi eis, qui iam fuerant baptizati. habemus etiam in actibus apostolorum Simonem iam baptizatum, cum pecunia uellet emere, ut per inpositionem manus eius daretur spiritus sanctus, admonitum a Petro, ut de hoc graui peccato ageret paenitentiam. Est etiam paenitentia bonorum et humilium tidelium paene cotidiana, in qua pectora tundimus dicentes: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. neque enim ea nobis dimitti uolumus. quae dimissa non dubitamus
Abbreviated transcription (Latin):
quã gesser̃. Circũstant gͦ nos et p̃cepta recte
faciendi et exempla non tantum recte faci en¬
tium sed etiam poenitentiũ ad recipiendam sa¬
lutem quȩ fuerat amissa peccando. Sed fac in¬
certum eẽ. utrum ignoscat ds. Quis enim oertꝰ¬
ẽ. etiam qđ imꝑator ignoscat: & tam̃ pecu¬
nia funditur: maria transeuntur : procel¬
larum incerta sub euntur. Ut poene mors
euitetur : mors ipsa suscipitur. Supplicat᷑
dein ꝑ hões hõi. Sine dubitatione fiunt ista :
cũ sit dubiũ qͦ fine ꝓueniant. Et tam̃ certiores
st̃ claues eccłȩ: quam corda regũ Quibi cla¬
uib qđ cũq int̾ra soluitur : etiam in cȩlo
solutum ꝓmittit᷑. Et multo ẽ honestior
humilitas : qͣ se qͥsq humiliat eccłȩ dĩ
Et labor imponit᷑ minor: & nullo temporał
mortis ꝑiculo mors ȩt̃na uitatur.
poenitentiam de suis pͥorib pecca.¬
tis: ita tam̃ ut etiam baptizentur sic̃ scri¬

Expanded text:
quam gesserunt . Circumstant ergo nos et praecepta recte quam gesserunt . Circumstant ergo nos et praecepta recte faciendi, et exempla non tantum recte facientium, sed etiam poenitentium ad recipiendam salutem, quae fuerat amissa peccando. Sed fac incertum esse utrum ignoscat Deus. Quid perest quod etiam imperator ignoscat? Et tamen pecunia funditur, maria transmeantur, procellarum incerta subeuntur; et pene ut mors evitetur, mors ipsa suscipitur. Supplicatur deinde per homines homini: sine dubitatione fiunt ista, cum sit dubium quo fine proveniant. Et tamen certiores sunt claves Ecclesiae, quam corda regum: quibus clavibus quodcumque in terra solvitur, etiam in coelo solutum promittitur . Et multo est honestior humilitas, qua se quisque humiliat Ecclesiae Dei: et labor minor imponitur, et nullo temporalis mortis periculo mors aeterna vitatur. poenitentiam de suis prioribus peccatis, ita tamen, ut etiam baptizentur, sicut scri
Abbreviated transcription (Latin):
poenitentiȩ dolorem. ꝑ humilitatis gemitũ
ꝑcontriti cordis sacrificium. co oꝑantibus
elemosinis. Beati enim misericordes : qm̃ ip¬
sis miserebitur ds̃. Non enim dictum est
ut tantum abstineamꝰ apeccatis sed et de
p̃teritis inqͥt dep̃ccoe dñm. ut tͥ dimiitant᷑
Et p&erus iam estet fidelis: iam inxẽo & alios
baptitauerat. Intuere gͦ p&̾rum p̃sum̃ tem
accusatum. tim̃tem. uulneratum. flentẽ
sanatum. lã etiam pꝰ aduentum decȩlo sp̃s scĩ qͥl¬
dam srmon. pecunia uoluit eundem sp̃m sem̃
emere: sceleratissimum et impium mercimoniũ
cogitans. iam baptitatꝰ in xẽo. Et tam̃ poeniten¬
tiȩ consiliũ ab ipso p&ro correptus accepit
Dicit etiam apłspaulus : qui utiq fid elibus
mittebat epłcis. Ne iterũ cũ uenero humiliet
me ds̃ apđ uos: et lugeam multos ex his q̃i
ante percciuer̃ : & ñ eger̃ poenitentiã super
immunditia et luxuria & fornicatione

Expanded text:
poenitentiae dolorem, per humilitatis gemitum, poenitentiae dolorem, per humilitatis gemitum, per contriti cordis sacrificium, cooperantibus eleemosynis. Beati enim misericordes, quoniam ipsorum miserebitur Deus . Non enim dictum est, ut tantum abstineamus a peccatis: Sed et de praeteritis, inquit, deprecare Dominum, ut tibi dimittantur . Et Petrus jam erat fidelis, jam in Christo et alios baptizaverat. Intuere ergo Petrum praesumentem accusatum, timentem vulneratum, flentem sanatum. Jam etiam post adventum de coelo Spiritus sancti, quidam Simon pecunia voluit eumdem Spiritum sanctum emere, sceleratissimum et impium mercimonium cogitans, jam baptizatus in Christo: et tamen poenitentiae consilium ab ipso Petro correptus accepit . Dicit etiam apostolus Paulus, qui utique fidelibus mittebat Epistolas: Ne iterum cum venero ad vos, humiliet me Deus, et lugeam multos ex his qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditia et luxuria, et fornicatione
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dicit apłs accepisse scm̃ abrcham sig
eraet unctione ueneraebili : qua regale sa¬
cerdotium p̃figurabatur eccłȩ. Repente
autem factus et adulterii & homicidii reus:
ñ frustra tam̃ detam immani et abrupto
ꝓfundo sceleris. pęnitens clamauit addo¬
minum dicens Aũte faciem tuam a pec¬
catis meis: & omnes iniqͥtates meas dele
Quo tandem merito: nisi qr item dic̃. iniqͥ¬
tatem meam agnosco. & peccatũ meum
ante me ẽ sẽꝑ : Quid aut̃ obtulit dño:
unde illum ꝓpitiaret sibi : Qm̃ si uoluis¬
ses inquit sacrificium dedissem. utiq olo¬
cciustis ñ delectaberis Sacrificium do sp̃s
contribuilatus : cor contritum & humiliatũ
ds̃ ñ despietes. Non solum gͥ deuote obtulit:
sed etiam ista dicendo quid offerri opor¬
teret ostendit. N enim sufficit mores in me¬
lius cõmutare. et a factis malis recedere : nisi
etiam de his quȩ facta st̃ satisfaciat dño ꝑ

Expanded text:
hoc dicit Apostolus sanctum Abraham signhoc dicit Apostolus sanctum Abraham signerat unctione venerabili, qua regale sacerdotium praefigurabatur Ecclesiae. Repente autem factus et adulterii et homicidii reus, non frustra tamen de tam immani et abrupto profundo sceleris poenitens clamavit ad Dominum, dicens: Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele. Quo tandem merito, nisi quia item dicit: Iniquitatem meam ego agnosco, et peccatum meum ante me est semper? Quid autem obtulit Domino unde illum propitiaret sibi? Quoniam si voluisses, inquit, sacrificium, dedissem utique; holocaustis non delectaberis. Sacrificium Deo spiritus contribulatus: cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Non solum ergo devote obtulit, sed etiam ista dicendo quid offerri oporteret ostendit. Non enim sufficit mores in melius commutare, et a factis malis recedere; nisi etiam de his quae facta sunt, satisfiat Deo per
Abbreviated transcription (Latin):
uias meas: & canis horribilis ocut dĩ. cori¬
uersus aduomitũ suũ. quo ibo a spũ eiꝰ¬
& a facie cius qͦ fugiam: Quo fr̃ : nisi ad eiꝰ mise¬
ricordiam poenitendo. cuius potestatem pec¬
cando contempseras: Nemo enĩ recte fugit
abillo. nisi ad illum : ab eiꝰ seueritate ad eiꝰ
bonitatem. Quis enim locꝰ te accipiet fugientẽ :
ubi eiꝰ p̃sentia ñ inueniat: Si ascenderos iN
celum: ibi .ẽ. Si descendis in infernum : ad. ẽ.
Recipe gͦ pennas tuas in directum. et habita in
spe: in extrema huiꝰ scłi. Et enim illuc manꝰ
sua deducet te: & ꝑduc et te dextera sua.
Quicquid enim feceris. quȩc̃q peccaueris. ad¬
hue in hac uita es: unde te omnino si sanare
ñ uellet aufem&. Cur gͦ ignoras qr patientia
dĩ ad poenitentiam te adducit: Qui enim
clamando non tͥ ꝑsuasit ut ñ receđes: par¬
cendo clamat ut redeas. Intuere dd regem
Iam utiq et ipse illius temporis sacnrm̃ta
ꝑceꝑat. lam utiq circumcisus erat: qͦd pa¬

Expanded text:
vias meas, et canis horribilis oculis Dei, conversus ad vomitum suum. Quo abibo a spirt a facie ejus quo fugiam? Quo, frater, nisi ad ejus misericordiam poenitendo, cujus potestatem peccando contempseras? Nemo enim recte fugit ab illo, nisi ad illum, ab ejus severitate ad ejus bonitatem. Quis enim locus te excipiet fugientem, ubi ejus praesentia te non inveniat? Si ascenderis in coelum, ibi est: si descenderis ad infernum, adest. Recipe ergo pennas tuas in directum, et habita in spe in extrema hujus saeculi: etenim illuc manus sua deducet te, et perducet te dextera sua . Quidquid enim feceris, quaecumque peccaveris; adhuc in hac vita es, unde te Deus omnino, si sanare nollet, auferret. Cur ergo ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit ? Qui enim clamando non tibi persuasit ut non recederes, parcendo clamat ut redeas. Intuere David regem: jam utique et ipse illius temporis sacramenta perceperat, jam utique circumcisus erat, quod pa
Abbreviated transcription (Latin):
cum fuerit ibborata ꝑficitur. cũ ad ꝑfectionẽ
uenerit qd dicit: michi uiuere xp̃c ẽ et
mori lucrum. Optabam dissolui. et ẽẽ. cum
xp̃o: multo enim magis optimũ: Manere inri
carne necessarium ꝓpt̃ uos. Propt̃ eos uo¬
lebat uiuere : ꝓ quibus paratꝰ erat mori

Expanded text:
cum fuerit roborata, perficitur: cum ad perfectionem cum fuerit roborata, perficitur: cum ad perfectionem venerit, quid dicit? Mihi vivere Christus est, et mori lucrum. Optabam dissolvi et esse cum Christo; multo enim magis optimum: manere in carne necessarium propter vos . Propter eos volebat vivere, pro quibus paratus erat mor
Abbreviated transcription (Latin):
lo erimus et fam̃ patiem̃: et potestatem
ueri dnĩ ñ effugiemus. ⁊e ppuns dlien
&eme tͥ sindonem: id.ẽ spituale amictoriũ¬
Hanc ipse dñs in se exhibuit: mortuus pio
omnib orans pyo eis a quib crcifigebatur
et dicens. Pat̾ ienosce illis: qr nescuins quid fa¬
ciunt. Sed si solus hoc fecit: ñ erat magister
si discipłos ñ habebat. Secitt discipłi. hoc
fecer̃. Lapidabat᷑ steprianꝰ: Genu flexo arx
Dñe. ne statuas illis hoc delictũ. Amabat
a quib occidebat᷑ : qr et ꝓipsis moriebatur.
ꝓ animab ur̃is. Int̾ illos enim erat : ꝓquib
stephanus dep̃cabatur : ꝗdo eorum manib
moriebatur. ꝑfecta gͦ caritas : hac ẽ. di qͥs
tantam habuerit caritatem. ut paratus sit
ꝓfribus etiam mori: ꝑfecta ẽ. in illo caritas.
Sed nunquid mox ut nascitur iam prorsus ꝑfecta
est: Ut ꝑficiatur nascitur. Cum fuerit nata
nutritur . Cum fuerit nutrita roboratur

Expanded text:
lo erimus, et famem patiemur, et potestatem lo erimus, et famem patiemur, et potestatem veri Domini non effugiemus. Te ipsum da, et eme tibi sindonem, id est, spirituale amictoriuus in se exhibuit, mortuus pro omnibus, orans pro eis a quibus crucifigebatur, et dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sed si solus hoc fecit, non erat magister, si discipulos non habebat. Secuti discipuli hoc fecerunt. Lapidabatur Stephanus, et genu fixo ait: Domine, ne statuas illis hoc delictum . Amabat a quibus occidebatur, quia et pro ipsis moriebatur. pro animabus vestris . Inter illos enim erat pro quibus Stephanus deprecabatur, quando eorum manibus moriebatur. Perfecta ergo charitas haec est. Si quis tantam habuerit charitatem, ut paratus sit pro fratribus etiam mori, perfecta est in illo charitas. Sed numquid mox ut nascitur, jam prorsus perfecta est? Ut perficiatur, nascitur: cum fuerit nata, nutritur; cum fuerit nutrita roboratur;
Abbreviated transcription (Latin):
onem enim istam primo intelligite fr̃s gra¬
Ite ad aquam: et emite uob̾ sine argento. Quan¬
do emis: non argentum das. Te ip̃sum das:¬
& tam̃ emis. Si emis. aliquid das NontameN
argentum das : te ipsum das. Sindonem enim
referte ad illa linea. Spiritualia sunt : quȩ
dati et accepti. Nam in omni uenditione
ratio dati et accepti uersitur c̃ tristat᷑ autem
apłs adũsus quȩdam fora: ubi ñ uendidit sig¬
dones Nulla inquit mͥ eccła communica¬
uit: in ratione dati et accepti. Sed ille qͣ
sic uendit: non quȩrit datũ sed reqͥrit fructũ:
ne quasi uenditorem euangłii putetis. Et
spitualia Et quid querit torte cornalia
debent quidem et ista Sed ñ ifa querebat
opsos Cate sͦ ptium : datetuos ipsos serlnos
emm & iosep̃b in aogpto fruma s uendebat:
&tam̃ ipsos em̃tes seruos regios faciesad et
Nolentes uiuere in illa famẽ accipiebant᷑
frumta: & fiebant serui. Timemus Nos fieri:

Expanded text:
onem enim istam primo intelligite, fratres, graonem enim istam primo intelligite, fratres, gravenite ad aquam, emite vobis sine argento ? Quando emis, non argentum das; et tamen emis. Si emis, aliquid das; non tamen argentum das: te ipsum das. Sindones enim referte ad illa linea, quae spiritualia sunt, quae dati et accepti: nam in omni venditione ratio dati et accepti versatur. Contristatur autem Apostolus adversus quaedam fora, ubi non vendidit sindones: Nulla, inquit, mihi Ecclesia communicavit in ratione dati et accepti . Sed ille qui sic vendidit, non quaerit datum, sed requirit fructum: ne quasi venditorem Evangelii putetis. Est spiritualia: et quid quaerit? forte carnalia? Debentur quidem et ista: sed non ipsa quaerebat ipsos . Date ergo pretium, date vos ipsos. Neque enim et Joseph in Aegypto frumenta non vendebat: et tamen ipsos ementes, servos regios faciebat . Volentes vivere in illa fame, accipiebant frumenta, et fiebant servi. Timemus nos fieri s
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝑa in hesit: nec lesit. Potuer̃ gͦ istam etiã
ceaturam nichil nocere: si causa ñ exti¬
tisset. uł terrendorum puniendorũq
exempla st̃ demonstrandȩ patientiȩ ad ꝓfectũ
coeterorum : & ipse sibi homo intemptationib:
certius innotescit. Et uiste salus illa ꝑpetua
quȩ turpit̃ amissa. ẽ ꝑ uoluptatem: fortiter
recipitur ꝑdolorem:¬
idelit̃ supplicans dõ ꝓnecessitatibus
istius uite: et misericordit̃ auditur:
et miscđiter ñ audit᷑. Quid enim infirmo
sit utile: magis nouit medicꝰ quã egrotus: Si
autem id postulat qđ ds̃ et p̃cipit & ꝓmitcit:
fiet omnino qđ poscit: qr accipiet caritas
qđ parat ueritas Non enim quaerd quȩ
ur̃a st̃ : sed uos. Nec enim debent filii paren¬
tibus thesauritare : sed parentes filus¬
indones fecit : & uendidit. Bene: qr sindo¬
nes fecit. Qua re uendidit: nisi qr nori
quaerit datum. sed ieqͥrit fructum : uenaiti¬

Expanded text:
uipera inhaesit nec laesit. potuerunt ergo ista etiam uipera inhaesit nec laesit. potuerunt ergo ista etiam creata nihil nocere, si causa non extitisset uel terrendorum puniendorumque excaeterorum; et ipse sibi homo in tentationibus certius innotescit; et juste salus illa perpetua, quae turpiter amissa est per voluptatem, fortiter recipitur per doloremideliter supplicans Deo pro necessitatibus hujus vitae, et misericorditer auditur, et misericorditer non auditur. Quid enim infirmo sit utile, magis novit medicus quam aegrotus. Si autem id postulat, quod Deus et praecipit et promittit, fiet omnino quod poscit: quia accipit charitas, auis uobis. non enim quaero quae uestra sunt, sed uos. nec enim debent filii parentibus thesaurizare, sed parentes filindones fecit, et vendidit. Bene quia sindones fecit: quare vendidit, nisi quia non quaerit datum, sed requirit fructum? Venditi
Abbreviated transcription (Latin):
Et si ꝓ̾sunt det: si scit ob ẽẽ. non det. Quid
autem obsit quid prosit: medicus nouit
non egrotus.
tiam temporib huiꝰ uitȩ laboriosȩ atq
erumnose. cum sit nemo ita iustus ut
ꝑfectum se audeat dicere. fid elit̃ attestante
apło et dicente. non qr iam acceꝑim aut iam
ꝑfectus sim. cumq ad huc exercendȩ atq
in infirmitate ꝑficiendȩ uirtuti necessariȩ
siN temptationes et molestiȩ corporales eoden
rursus apło manifestante qui ait in magnitu¬
dine reuelationum ne extolleretur. datum
sibi famulum carnis angłm satanȩ ut eum
colafizay& : rogatumq a se dnm t̃cio ut dis¬
ceder&e ab eo respondisse sibi. sufficit tͥ grã mea
nam uirtus in infirmitate ꝑficitur : tameni
& sc̃s danihel inter leones saluus atq in¬
trepidus uixit: qui ñ utiq dõ m̃tiens: iN
oratione non tantum peccata popłi sui. sed etiã
sua fatetur. Et in ipsius apłi manu mortifera

Expanded text:
ut si prosunt, det; si scit obesse, non det. Quid ut si prosunt, det; si scit obesse, non det. Quid autem obsit, quid prosit, medicus novit, non aegrotus.tiam temporibus huius uitae laboriosae atque aerumnosae, cum sit nemo ita iustus, ut perfectum se audeat dicere fideliter adtestante apostolo et dicente: non quia iam acceperim aut iam perfectus sim, cumque adhuc exercendae atque in infirmitate perficiendae uirtuti necessariae sint temtationes et molestiae corporales eodem rursus apostolo manifestante, qui ait, in magnitudine reuelationum ne extolleretur, datum sibi esse stimulum carnis, angelum satanae, ut eum colaphizaret, rogatumque a se dominum tertio, ut discederet ab eo, respondisse sibi: sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur, tamen et sanctus Danihel inter leones saluus atque intrepidus uixit, qui non utique deo mentiens in oratione non tantum peccata populi sui, sed etiam sua fatetur, et in ipsius apostoli manu mortifera
Abbreviated transcription (Latin):
dnm idgaui ut auferret eũ ame: & dix̃ mͥ.
Sufficit ł gr̃a mea. Nã uirtꝰ in infirmitate
ꝑficitur. Petit eger. ut qđ ad salutem appo¬
nit medicus: cũm uoluerit egrotus aufe¬
ratur
Medicus dicit: ñ mordet. sed sanat. Tudicis : tol¬
le quia mordet Medicus dicit. ñ tollo : qr sanat.
lu admedicum qͣre uenisti: Sanari: an molestiã
quȩre in qͦ excudiatur. Nam ñ habeatis pro
magno excuidiri ad uoluntatem : habete
ꝓmagno excuidiri ad utilitatem. Aduoluni¬
tatem etiam demones ex auditi st̃: & ad por¬
cos qͦs petieraNs ire ꝑmissi st̃. Aduoluntatem
etiam princeps eoꝵ diabolus extuiditus ẽ: a
qͦ petitus iob temptandꝰ ñ ẽ. negatus : ut e&̃
cibus e&̃ in ore eoꝵ. noftis quae consecuti st̃.
futuro scł oꝓmitat ab illo petitis: securꝰ pe¬
tite. & in cumbite qͣntum potestis orationib
ut sumatis Illa enim ꝓpitio dõ conceduntur:
Quando autem petitis temporalia : cũ modo
petite: cum timore petite : illi cõmittite.

Expanded text:
m rogavi, ut auferret eum a me: et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur » . Petit aeger, ut quod ad salutem apponit medicus, cum voluerit aegrotus auferatur. Medicus dicit: Non; mordet, sed sanat. Tu dicis: Tolle quod mordet. Medicus dicit: Non tollo, quia sanat. Tu ad medicum quare venisti? Sanari, an molestiam quaere in quo exaudiatur. Nam non habeatis pro magno, exaudiri ad voluntatem: habete pro magno, exaudiri ad utilitatem. Ad voluntatem etiam daemones exauditi sunt, et ad porcos quos petierant, ire permissi sunt . Ad voluntatem etiam princeps eorum exauditus est diabolus; a quo petitus Job tentandus non est negatus, ut essetcibus esset in ore ipsorum, nostis quae consecuti sunt futuro saeculo promittit, ab illo petitis; securi petite, et incumbite, quantum potestis, orationibus, ut sumatis. Illa enim propitio Deo conceduntur: Quando autem petitis temporalia, cum modo petite, cum timore petite: illi committite,
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ gr̃ae implere possimꝰ : N oc dicis : Noc
inquit. Ergo in potestate habemꝰ ñ peccare
sine adiutorio dĩ : Plane inquit. liberũ
nr̃m arbitrium ad hoc nob sufficit. Quid
ẽ xͦ qͦd ait apłs scribens ad corintios. oramꝰ
ad dm̃ ne quid faciatis mali : Atten distis
audistis. accepistis. Et qr manifestissimũ ẽ:
sine dubio intellexistis quid orauit apłs. Ora
mus inqͥt ad dm̃ : nȩ quid faciatis mali Pote¬
iubemꝰ uob: p̃cipimꝰ uob. Qđ quidem si
dicere certum dicen& : qr et uoluntas nr̃a
agit aliquid. N enim uoluntas nichil agit:¬
sed sola ñ sufficit. Maluit tam̃ dicere oramꝰ :
ut ipsam grt̃im cõm̃daret : ut intelligerent
illi qͣndo ñ faciunt aliquid mali. ñ sua sola
uoluntate se uitare malũ : sed ad uitorio dĩ
implere qđ iussum ẽ Ergo fr̃s qͣndo p̃cipit᷑:
a gnoscite uoluntatis arbitrium: Quando
oratur qđ p̃cipitur: agnoscite grẽ beneficiũ
Utrumq enim iN Scripturis habes.

Expanded text:
nae gratiae implere possimus; hoc dicis, hoc, nae gratiae implere possimus; hoc dicis, hoc, inquit, ergo in potestate habemus, non peccare sine adjutorio Dei? plane, inquit, liberum arbitrium nostrum ad hoc nobis sufficit: quid est ergo quod ait Apostolus, scribens ad Corinthios? Oramus ad Deum ne quid faciatis mali; attendistis, audistis, accepistis, et quia manifestissimum est, sine dubio intellexmus, inquit, ad deum, ne quid faciatis mali. poteiubemus uobis, praecipimus uobis. quod quidem si diceret, certum diceret, quia et uoluntas nostra agit aliquid; non enim uoluntas nostra nihil agit. sola non sufficit. maluit tamen dicere: oramus, ut ipsam gratiam commendaret, ut intellegerent illi, quando non faciunt aliquid mali, non sola sua uoluntate se uitare malum, sed adiutorio dei implere quod iussum est. Ergo, fratres, quando praecipitur, agnoscite uoluntatis arbitrium, quando oratur quod praecipitur, agnoscite gratiae beneficium. utrumque enim in scripturis habes: