comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homo uiuens. & tam̃ si gaudet᷑ ad
filios successuros quanto gaudendũ
.ẽ. ad filios cũ quib. ꝑmanebimꝰ. & ad
illũ patrẽ cui nati sumꝰ ñ moriturum:
sed ut nos cũ illo semꝑ uiuamꝰ ipsa
sunt bona hierłm quia ipsa s̃: benedi¬
catte ergo dñs exsion: & uideas quȩ
bona s̃ hierłm Nam ista quȩ atten¬
dis bona cetꝰ uides. uideas. sed illa
bona quȩ corde uidentꝰ: Et quã du
uidebo bona hierłm: Oc̃s dies tutȩ
Tuas. Sedsi uita tua aec̾na fuerit

Expanded text:
homo vivens» . Et tamen si gaudetur ad homo vivens» . Et tamen si gaudetur ad filios successuros; quantum gaudendum est ad filios cum quibus permanebimus, et ad illum patrem cui nati sumus non moriturum, sed ut nos cum illo semper vivamus? Ipsa sunt bona Jerusalem, quia ipsa sunt. «Benedicat te» ergo «Dominus ex Sion; et videas quae bona sunt Jerusalem.» Nam ista quae attendis bona, caecus vides. «Videas,» sed illa bona quae corde videntur. Et quamdiu videbo bona Jerusalem? «Omnes dies vitae tuae.» Sed si vita tua aeterna fue
Abbreviated transcription (Latin):
Illa erũ : bona s̃. Quare s̃ : quia ȩt̃na
s̃. Quare s̃ : quia ibi .ẽ.rex: egosũ qui
sũ. Ista uero bona s̃ : & ñs̃. Non enĩ
stant : labunt᷑. fluunt: filuis̃ pariuili:
blandiris paruulis Blandiunt᷑ par¬
uuli Num qͥd stant in eo : sed optas
ut crescant: ut accedat aetas optas.
Sed uide quia cũ accedit una: altera
morit᷑. Veniente puericia : morit᷑
infantia. Ueniente adolescentia :
morit᷑ pueritia. Ueruente uiuentute :
morit᷑ adolescentia: Ueruente senctu¬
te : morit᷑ iuuentꝰ. Veuente moste:
morit᷑ om̃is aetas. Qđ optas gradus
aetatis : simul optas & mortes actatũ
Non s̃ ergo ista: Deinde natir tibi
filui in t̃ra tecũ uicturi : ante potius
exclusuri & successuri: Ad eos gaudes
qui natis : ut excludaris. Nati enĩ
pueri. tãquã hoc dicant parentib suis.
eia. cogitate & uos ire hinc. Agamus
& nos minimũ nr̃m. Minꝰ enĩ ẽ. ge¬
neris humani. tota uita tẽptationis :
quia dictũ . ẽ. uniuersa uanitas. om̃is

Expanded text:
 Quia aeterna sunt. Quare «sunt?» Quia ibi est rex, «Ego sum qui sum» . Ista vero bona sunt, et non sunt: non enim stant; labuntur, fluunt. Filii sunt parvuli; blandiris parvulis, blandiuntur parvuli: numquid stant in eo? Sed optas ut crescant, ut accedat aetas optas. Sed vide quia cum accedit una, altera moritur. Veniente pueritia, moritur infantia; veniente adolescentia, moritur pueritia; veniente juventute, moritur adolescentia; veniente senectute, moritur juventus; veniente morte, moritur omnis aetas. Quot optas gradus aetatis, tot simul optas et mortes aetatum. Non sunt ergo ista. Num deinde nati sunt tibi filii in terra tecum victuri, an te potius exclusuri et successuri? Ad eos gaudes qui nati sunt, ut excludaris? Nati enim pueri tanquam hoc dicunt parentibus suis: Eia, cogitate ire hinc, agamus et nos mimum nostrum. Mimus est enim generis humani tota vita tentationis; quia dictum est, «Universa vanitas omnis
Abbreviated transcription (Latin):
tes ista abundare impiis. & si nobis
ñ audent in corde suo tam̃ dicunt.
Quare ille qui ñ tim& dm̃ plenam
domũ hab& filus: & forte alius dicit
illi. Adhuc nescis : quid illi possunt
contingere. Quid si effer& cos qui a
sunt ut maiorem dolorem de illorũ
morte patiat᷑ : Sed si talia dixeris.
respondebit tibi & ille. Ego noui ho¬
minẽ impiũ. paganũ. sacrilegũ. ad ora¬
torem idoloꝵ. & at forte nouit. & ue¬
rũ dicit. nec unũ nouit. nec duos uel
tres. quẽ deduxer̃ ad fossam senẽ de¬
crepitũ morduũ in lecto suo. turbȩ filioꝵ
& nepotũ : ecce ñ timuit dñm. & ꝓles
fecundissima domꝰ eius. clausit oculos
eius. Quid adhoc dicturi sumꝰ: Nuhil
illi potest euenire mali ut efferat
filios suos uiuos: quãdo iã mortuus
a filuis ad sepulchrũ głiosũ deductꝰ
ẽ. Excutiamꝰ ergo : ex cutiamus si
uolumꝰ .ẽẽ. filii excus sorũ Exeat
huc aliquid. Est enĩ quidã homo: qui

Expanded text:
tes ista abundare impiis, etsi nobis tes ista abundare impiis, etsi nobis non audent, in corde suo dicunt, Quare ille qui non timet Deum, plenam domum habet filiis? Et forte alius dicit illi: Adhuc nescis quid illi possit contingere; quid si efferet illos, quia sunt, ut majorem dolorem de illorum morte patiatur? Sed si talia dixeris, respondebit tibi ille: Ego novi hominem impium, paganum, sacrilegum, adoratorem idolorum et forte novit et verum dicit, nec unum tantum novit, nec duos vel tres, quem deduxerunt ad fossam, senem, decrepitum, mortuum in lecto suo, turbae filiorum et nepotum. Ecce non timuit Dominum, et proles fecundissima domus ejus clausit oculos ejus. Quid ad hoc dicturi sumus? Nihil illi potest evenire mali, ut efferat filios suos vivus, quando jam mortuus a filiis ad sepulcrum gloriosum deductus est. 3. Excutiamus ergo, excutiamus, si volumus esse filii excussorum: exeat huc aliquid. Est enim quidam homo qui
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑtiner&. Turpe .ẽ. autẽ ut na.¬
talicia martirũ celebremꝰ. horum
uidelic& seruoꝵ dĩ. contempnenti¬
um mundũ istũ ꝓpt̾ sempit̃nam
felicitatẽ. & accipiamꝰ qđ hic scrip¬
uxore filios ñ habere. dicamꝰ non t¬
m& homo iste dñm. Namsi timerae
dñm : uxor eius tãquã uinea ferti.¬
lis. eẽt. in domo eius ñ sterilis ut
nullũ generare. Et si timer& dnm
homo iste : filii ipsius circũdarent
m̃sam ipsius tam quã arbores oliuarũ
Si enĩ talia dixerimꝰ: Animales
Incipiamꝰ & nos excutere : ut simus
& nos filii excussoꝵ. Si enĩ erimꝰ
filu excussoꝵ. erimus inmanupo¬
tentis tãquã sagitȩ : & iaculatur
nos de p̃cepto suo in corda hominũ
nondũ amantium. ut ꝑcussi sagit¬
tis uerboꝵ dĩ ament. Nam si talia
timete. dñm. ut habeatis filios & ne¬
potes. ut gaudeat domꝰ ur̃a : Ñ sagit¬
tamꝰ ut amet᷑ illa ȩt̃na hierłm Rema¬
nebunt in amore t̃renoꝵ: ut uiden.¬

Expanded text:
non pertinet? Turpe est autem ut nanon pertinet? Turpe est autem ut natalitia martyrum celebremus, horum videlicet servorum Dei contemnentium mundum istum propter sempiternam felicitatem, et accipiamus quod hic scripuxore filios non habere, dicamus: Non timet homo iste Dominum; nam si timeret Dominum, uxor ejus tanquam vinea fertilis esset in domo ejus, non sterilis, ut nullum generaret; et si timeret Dominum homo iste, filii ipsius circumdarent mensam ipsius, tanquam arbores olivarum. Si enim talia dixerimus, animales Incipiamus et nos excutere, ut simus et nos filii excussorum. Si enim erimus filii excussorum, erimus in manu potentis tanquam sagittae, et jaculabitur nos de praecepto suo in corda hominum nondum amantium, ut percussa sagittis verborum Dei ament. Nam si talia timete Dominum, ut habeatis filios et nepotes, ut gaudeat domus vestra; non sagittamus ut ametur illa aeterna Jerusalem: remanebunt in amore terrenorum, et viden
Abbreviated transcription (Latin):
excus sorũ apłos. eẽ. dictos filios ꝓ.¬
ꝓphetarũ Quare : quia ꝓphetȩ in
enigmatis locutis. & figuris rerũ
tã quã misterioꝵ in uolucris: coope¬
ruer intellectũ. Qui intellectus ꝓ¬
dire ñ potuit ad homines. nisi inuo¬
lu chra illa illa excuterent᷑. Vnde
dictis̃ illi filu excussoꝵ. qui de ꝓ¬
fetis excussis ꝓficer̃ : Ergo & nos
excutiamus istũ ne ꝑ inuoluchra
fallam᷑: tangentes quod in tus ẽ. &
ñ uidentes Dicamꝰ forte lignũ ꝓ
auro. aut testam ꝓ argento excuti.¬
amꝰ si uidet᷑ caritati ur̃e: aderit
dñs ut ꝓcedat qđ intus .ẽ. Maxi¬
me fr̃s mei quia mastirũ natali¬
cia celebramus: quanta mala pas¬
si sunt martires. quanta exitia.
quanta torm̃ta. squalores carcerũ.
stricturã catenarũ. seuitiam ferarũ.
ardorẽ flammarũ. Aculeos contu.¬
meliarũ. Ista om̃ia passi. eẽnt : nisi
nescio quid uiderent quo se tende¬
rent. qđ ad huius scłi felicitatem

Expanded text:
excussorum Apostolos dictos esse, filios Prexcussorum Apostolos dictos esse, filios Prophetarum: quia Prophetae in aenigmatis locuti sunt, et figuris rerum tanquam mysteriorum involucris cooperuerunt intellectum; qui intellectus prodire non potuit ad homines, nisi involucra illa excuterentur: unde dicti sunt illi «filii excussorum,» qui de Prophetis excussis profecerunt. Ergo et nos excutiamus istum, ne per involucra fallamur, et tangentes quod intus est et non videntes, dicamus forte lignum pro auro, aut testam pro argento. Excutiamus, si videtur Charitati vestrae: aderit Dominus, ut procedat quod intus est; maxime, fratres mei, quia martyrum natalitia celebramus. Quanta mala passi sunt martyres, quanta exitia, quanta tormenta, squalores carcerum, stricturam catenarum, saevitiam ferarum, ardorem flammarum, aculeos contumeliarum! Ista omnia passi essent, nisi nescio quid viderent quo se tenderent, quod ad hujus saeculi felicitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Tuas. Filii tui sicut noueiLAo
OLIUARŨ IN CIRCUITU Mensac tuȩ
Ecce sic benebicet᷑ homo auitims
dtim. Quomodo: ut sit uxor eius
tam quã uinea fertilis in laterib do¬
mus eus : & filii eius circumdent
m̃sam eus. tam quã oliuarũ nouella¬
tio Ergo ꝑdider mercedẽ suã qui
ꝓpt̃ dm̃ &iam uxores ducere nolu.¬
er̃ : sed ait qui noluit ducere uxo¬
rem : alit̾ me dr̃ benedic&: Immo
uero aut sic te benedicit: aut non te
benedicit. Aꝑte dicta sententia est:
ne desiderando temporalem & trenã
felicitatem ꝑdamus cęlestem: ꝓpheta
tamqũa in uoluerũ nobis constituit
In uolucrũ hoc: nescio quid hab&
intus. Meminit autẽ caritas ur̃a
cũ suꝑiorem psalmũ uobis tractarem
qui .ẽ. ante istũ. incurrisse nos in quen¬
dã uersum obscurũ. ubi dictum est.
Sic̃ sagitȩ in manu potentis sic fili i
excus sorũ. & cum quereremꝰ qui sint
filii excussorũ. uisum . eẽ. nobis sug¬
gerenteꝰ quantũ credimꝰ dño filios

Expanded text:
tuae. Filii tui sicut novellatio olivarum, in circuitu mensae tuae. Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» Quomodo? Ut sit uxor ejus tanquam vinea fertilis in lateribus domus ejus, et filii ejus circumdent mensam ejus, tanquam olivarum novellatio. Ergo perdiderunt mercedem suam, qui propter Deum etiam uxores ducere noluerunt? Sed ait qui noluit ducere uxorem: Aliter me benedicet Deus. Imo vero, aut sic te benedicet, aut non te benedicet: aperte dicta sententia est, Ne desiderando temporalem et terrenam felicitatem, perdamus coelestem, Propheta tanquam involucrum nobis constituit. Involucrum hoc nescio quid habet intus. Meminit autem Charitas vestra, cum superiorem psalmum vobis tractarem, qui est ante istum, incurrisse nos in quemdam versum obscurum, ubi dictum est, «Sicut sagittae in manu potentis, sic filii excussorum» ; et cum quaereremus qui sint «filii excussorum,» visum esse nobis, suggerente quantum credimus Domino, filios
Abbreviated transcription (Latin):
multi qui unꝰ estis: labores frue
dum manducabis: quasi ꝑuerse
uidet᷑ dicere ñ intellegentib De¬
buit enĩ dicere fructum laborũ
tuoꝵ manducabis. Multierum
manducant fructã laboꝵ suoꝵ
Laborant inuinea: ipsum laborẽ
ñ manducant sed quod de labore
ipsoꝵ nascit᷑ manducant LaboranT
circa arbores pomiferas. quis man-¬
duc& labores: sed qđ ille arbores
adtulerint: fructus laboris: & ip¬
se iocundat agricolam. Quid sibi
uult labores fructuum tuoꝵ man¬
ducabis: modo labores habemus:
fructus postea erit. Sed quia &
ipsi labores Ñ sunt sine gaudio ꝓpt̃
spem de qua paulo ante diximꝰ. spe
gaudentes: in tribulatione patien¬
tes: modo nos ipsi labores nr̃i
iocundant. & laetos nos faciunt
de spe. Si ergo labor nr̃ potuit
manducari & potuit iocundarꝵ
Manducatus .ẽ. fructus ipsius la¬
boris. Qualis erit manducans labo¬
res suos. qui euntes ibant & flebaNT
mittentes semina sua: Quanto iocun.¬

Expanded text:
multi qui unus estis, «labores fructuum multi qui unus estis, «labores fructuum tuorum manducabis.» Quasi perverse videtur dicere non intelligentibus: debuit enim dicere, Fructum laborum tuorum manducabis. Multi enim manducant fructum laborum suorum. Laborant in vinea, ipsum laborem non manducant; sed quod de labore ipsorum nascitur, manducant. Laborant circa arbores pomiferas; quis manducet labores? Sed quod illae arbores attulerint, fructus laboris, ipse jucundat agricolam. Quid sibi vult, «Labores fructuum tuorum manducabis?» Modo labores habemus, fructus postea erit. Sed quia et ipsi labores non sunt sine gaudio, propter spem, de qua paulo ante diximus, «Spe gaudentes, in tribulatione patientes;» modo nos ipsi labores nostri jucundant, et laetos nos faciunt de spe. Si ergo labor noster potuit manducari, et potuit jucundare; manducatus fructus ipsius laboris qualis erit? Manducabant labores suos, qui «euntes ibant et flebant, mittentes semina sua:» quanto jucun
Abbreviated transcription (Latin):
urm : si dicerae ds̃ faciem meã
num quã uidebis. ecce om̃ia ista
terrena selicitate. om̃ib. reb. ab ur¬
dabis. circũ fluent te boria tempo¬
ralia non illa amittis ũ illa dese¬
castus exclamar& de psalmo & di¬
cere dr̃ urtutum conuertenor
& ostende faciem tuam & taliu
erunus Timor castus exclama¬
r& de psalmo & dicer& unam
pPetii a hño. Uide quoni ardeat
timor iste castus. timor uerus
amor sincerus unã petii ad ñõ
hanc requiram. Quid: ut in habitẽ
in domo dñi ꝑ om̃s dies uitȩ meȩ
Quid: s ꝓpter trenã felicitate
auđi quid sequit᷑ Vt contempler
delectationẽ dñi & ꝓtegar atem¬
ꝓtegi ab eo. Hanc unã petiit a dnõ
Hanc unã si petieritis adhancꝰ
unã si cor urm erexccitis. & hoc
solum amittere timueritis . nec in¬
idebitis felicitatib trenis & illa
felicitatẽ uerã sperabitis & eritus
ineius corpore cui cantant Beati
om̃s qui timent dñm qui ambt
lant inuiis eius. łabores fructuũ
duoꝵ manduçabis. Ouos otu uor

Expanded text:
Si diceret Deus: Faciem meam nunquam videbis: ecce omni ista terrena felicitate, omnibus rebus abundabis, circumfluent te bona temporalia; non illa amittis, non illa desecastus exclamaret de psalmo, et diceret; «Deus virtutum, converte nos; et ostende faciem tuam, et salvi erimus» . Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret: «Unam petii a Domino.» Vide quomodo ardeat timor iste castus, amor verus, amor sincerus . «Unam petii a Domino, hanc requiram.» Quid? «Ut inhabitem in domo domini omnes dies vitae meae.» Quid si propter terrenam felicitatem? Audi quid sequitur: «Ut contempler delectationem Domini, et protegar temprotegi ab eo, hanc unam petii a Domino. Hanc unam si petieritis, ad hanc unam si cor vestrum exercueritis, et hoc solum amittere timueritis, nec invidebitis felicitatibus terrenis, et illam felicitatem veram sperabitis, et eritis in ejus corpore cui cantatur, «Beati omnes qus.» 10. «Labores fructuum tuorum mandacabis.» O vos, o tu, vos
Abbreviated transcription (Latin):
Plures sumus : & unus sumus. Quo¬
modo plures sumꝰ & unus sumus:
quia illi inheremꝰ. cuius m̃bra sumus.
& quoꝵ caput in cęlo.ẽ. ut m̃bra
se quant᷑. Ipse ergo describit iam :
quia manifestatum .ẽ. quẽ descri¬
bit. Sic patebunt om̃ia quae
secuNitur: tantũ uos timete
dnm & ambulate in uiis
eiꝰ : & nolite zelare eos qui ñ ambr¬
lant in uiis eius. quando illos uideri¬
tis. eẽ. felices infelicit̃ scłi enĩ homines:
infelicit̾ felices sunt Martires autẽ
felicit̃ infelices erant̾. Erant enim
ad tempus infelices sed in ẽnum
felices & in eo ipso qđ erant ad
tempus infelices : putabant᷑ magis
infelices quã erant. Quid enĩ dĩcit
apłs: quasi tristes: semp autem
gaudentes. Quare semꝑ : & hic &
ibi: ꝓrsus. & hic & ibi. Hic enĩ
unde gaudemꝰ de sp̃e : ibi unde
gaudebimus dere. Magnũ gau¬
dium hab& spes gauderitis
& si spe gaudentes: uidete quid
sequit᷑. In tribulatione patientes

Expanded text:
plures sumus, et unus sumus. Quoplures sumus, et unus sumus. Quomodo plures sumus, et unus sumus? Quia illi inhaeremus cujus membra sumus; et quorum caput in coelo est, ut membra sequantur. 5. Ipse ergo describat jam; quia manifestum est quem describit. Sic patebunt omnia quae sequuntur: tantum vos timete Dominum, et ambulate in viis ejus, et nolite zelare eos qui non ambulant in viis ejus, quando illos videritis esse felices infeliciter. Saeculi enim homines infeliciter felices sunt: martyres autem feliciter infelices erant. Erant enim ad tempus infelices, sed in aeternum felices; et in eo ipso quod erant ad tempus infelices, putabantur magis infelices quam erant. Quid enim dicit Apostolus? «Quasi tristes, semper autem gaudentes» . Quare, «semper?» Et hic et ibi: prorsus et hic et ibi. Hic enim unde gaudemus? De spe. Ibi unde gaudebimus? De re. Magnum gaudium habet spes gaudentis. Et si «spe gaudentes,» videte quid sequitur: «In tribulatione patientes» .
Abbreviated transcription (Latin):
ad tenderis abundantiã filioꝵ. & ne.¬
potũ. & fer tilitatẽ fecunditatemq
conuigis non s̃ bona illius hierłm qͥa
bona ista in t̃ra morientium sunt. illa
t̃ra uiuentium .ẽ. Noli ualde ꝓ mag¬
no habere si habes filios morituros.
& si non antete. certe postte. Vis
habere filios nũquã morituros & tecũ
semꝑ uicturos: esto in illius corpore
der& & ipse psalmus. quia sic .ẽ. obs¬
curus ut ammoneat pulsari: sic ope¬
ruit ut uelit excuti . Aplurib cȩpit:
Beati om̃s qui timent dñm: qui am¬
bulant inuus eius. Multis loquitꝰ
Sed quia ipsi multi unũ sunt in xp̃o
sequit᷑ & singularit̃ iam dicit. Labores
fructuum tuoꝵ manducabis. Supe¬
rius dixerat. beati om̃s qui timent
dñm qui ambulant inuiis eius: modo
quare labores fructuum tuoꝵ mandu¬
ea bis & non manducabitis. & quare
labores fructuũ tuoꝵ & non labores
fructuum ur̃oꝵ: tam in ꝓocimo
oblitus ẽ. quia plurib loquebatur.
Plures ergo estis & unus estis

Expanded text:
bundantiam filiorum et nepotum, et fertilitatem fecunditatemque conjugis, non sunt bona illius Jerusalem; quia bona ista in terra morientium sunt, illa terra viventium est. Noli valde pro magno habere, si habes filios morituros, etsi non ante te, certe post te. Vis habere filios nunquam morituros, et cum semper victuros? Esto in illius corpore,deret et ipse Psalmus, quia sic est obscurus ut admoneat pulsari, sic opertus ut velit excuti, a pluribus coepit: «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» Multis loquitur; sed quia ipsi multi unum sunt in Christo, sequitur et singulariter jam dicit, «Labores fructuum tuorum manducabis.» Superius dixerat, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus:» modo quare, «Labores fructuum tuorum manducabis;» et non, manducabitis? et quare, «Labores fructuum tuorum;» et non, Labores fructuum vestrorum? Tam in proximo oblitus est quia pluribus loquebatur? Plures ergo estis, et unus estis;
Abbreviated transcription (Latin):
pectorũ ur̃oꝵ uocẽ in habitantium
ille audiuit. Iuid singuloꝵ quoq.
modo conscientiȩ dixerint ad au¬
res meas quia homo sum ꝑtienire
non potuit : ulle qui absens est
p̃sentia corporis presens est
uigore maiestatis audiuit uos

Expanded text:
pectorum vestrorum; vocem inhabitantium pectorum vestrorum; vocem inhabitantium ille audivit. Quid singulorum quorumque modo conscientiae dixerint, ad aures meas, quia homo sum, pervenire non potuit: ille qui absens est praesentia corporis, sed praesens est vigore majestatis, audivit
Abbreviated transcription (Latin):
unde xp̃s pulcher uideret Qua¬
lib oculis ꝑ xp̃s pulcher apparuit :
quales oculos querebat ipse xp̃s
quando dicebat philippo Tanto
tempore uobiscum sũ & non me ui-¬
distis : isti oculi mundandi sunt :
ut possint uidere illam lucẽ &
leuit tam̃ ꝑstricti splendore ac¬
cendunt᷑ amore ut sanari ueliNt:
& fiunt inluminati. Nam ut no.¬
ueritis quia pulcher xp̃s . ẽ. qui
amatꝰ: audi ꝓphetam Speciosus
forma p̃filiis hominũ. Om̃s homi¬
nes : superat illius pulchritudo
ut redamaremꝰ eum: & ut eũ reda¬
mare possimus. uunficauit nos in¬
spũsco. Pulcher ẽ. ille: & absens
est Int̾rog& se sponsa si casta est
lii m̃briscesumus om̃s fr̃s mei In
m̃bris ipsius sumꝰ : idõ unus homo su¬
mus: Uideat unus quisq qualem
timorem habeat. an eum quẽ ex¬
cludit caritas: an castũ ꝑmanentẽ
Introga conscientiam tuã Vis ut
ueniat᷑: an ad huc uis ut tard& ꝙ
uidete fr̃s. Ego pulsaui ad ostia

Expanded text:
unde Christus pulcher videretur. Quaunde Christus pulcher videretur. Qualibus oculis Christus pulcher apparuit? Quales oculos quaerebat ipse Christus, quando dicebat Philippo: «Tanto tempore vobiscum sum, et non me vidistis» ? Isti oculi mundandi sunt, ut possint videre illam lucem; et leviter tamen perstricti splendore, accenduntur amore, ut sanari velint, et fiant illuminati. Nam ut noveritis quia pulcher est Christus qui amatur, ait Propheta: «Speciosus forma prae filiis hominum» . Omnes homines superat illius pulchritudo. ut redamaremus eum; et ut redamare possemus, visitavit nos Spiritu suo. Pulcher est ille, et absens est. Interroget se sponsa, si casta est. In membris sumus omnes, fratres mei; in membris ipsius sumus, ideo unus homo sumus. Videat unusquisque qualem timorem habeat, an eum quem excludit charitas, an castum permanenteinterroga conscientiam tuam: vis ut veniat, an adhuc vis ut tardet? Videte, fratres: ego pulsavi ad ostia
Abbreviated transcription (Latin):
tuero dignue dicere. de isto timore
Multi fortasse hoc timore casto
inflammabantur in amorem castũ:
nec possumꝰ explicare fortassis
nsi ꝓposita aliqua similitudine
tim& uirum Casta tim& ne disce¬
datur  ad ultera ne ueniat. Quid
si ambo absentes sunt: illa ne ue.¬
niat illa ne tard&. Absens est
quodammodo cui disponsati sumꝰ
Absens .ẽ. qui nobis arrã dedit
spm scm̃ Ab sens ẽ. qui nos rede¬
mit sanguine suo sponsus ille :¬
quo nihi .ẽ pulchrius qui quasi
fedus apparut int̃ manꝰ ꝑ sequen¬
tium. De quo paulo ante dicebat
speciem neq decorem Ergosponsus
nr̃ sedus ẽ : ab sit. Quomodo illũ
uirgines amarent. quȩ in t̃ra ma-¬
ritos ñ quȩsier: ergo ꝑsequenti¬
b: fedus apparuit & nisi cũ fedũ
putarent N insilirent. Ñ flagellis
cȩderent. non sinis coronarent:
non sputis in honestarent. Sed qͥa
fedus illis apparebat. fecer̃ illi ista
Non erum habebant isti oculos:

Expanded text:
tuero digne dicere de isto timore tuero digne dicere de isto timore multi fortasse hoc timore casto inflammabuntur in amorem castum. Nec possum explicare fortassis, nisi proposita aliqua similitudine.timet virum suum. Casta timet ne discedat vir; adultera, ne veniat. Quid si ambo absentes sunt? Illa timet ne veniat; illa, ne tardet. Absens est quodam modo cui desponsati sumus, absens est qui nobis arrham dedit Spiritum sanctum, absens est qui nos redemit sanguine suo; sponsus ille quo nihil est pulchrius, qui quasi foedus apparuit inter manus persequentium, de quo paulo ante dicebat speciem neque decorem» . Ergo sponsus noster foedus est? Absit: quomodo enim illum virgines amarent, quae in terra maritos non quaesierunt? Ergo persequentibus foedus apparuit; et nisi eum foedum putarent, non insilirent, non flagellis caederent, non spinis coronarent, non sputis inhonestarent: sed quia foedus illis apparebat, fecerunt illi ista; non enim habebant oculos
Abbreviated transcription (Latin):
exilium. ne dampnatio carceris ne
aliqua tribulatio ꝓpterta timent¬
& tremunt. Ad huc istetimor
non .ẽ. castus Ad huc audi. Alius
non in hac t̃ra patitim&: sed ge¬
hennas tim& unde terruit &
dñs. Audistis cum eugłm legert¬
tur : ubi uermes eoꝵ non morient᷑
& iguis eorum non extinguet᷑
Audiunt hȩc homines & quia uere
futura sunt impiis. timent & conti¬
nent se a peccato: habent timorem:
& ꝑ timorem continent se a peccato.
timent quidem : sed non amant iusti¬
tiam. Cum autem ꝑ timorem se conti¬
nent a peccato: fit & consuetudo uis¬
titiȩ & incipit qđ durũ erat amari
& dulcescit dĩ Etiam incipit ho-¬
mo ꝓꝑterea iuste uiuere: ñ quia tim&
pęnas: sed quia amat ȩt̃nitatẽ Ex¬
clusus .ẽ. ergo timor a caritate: sed
succes sit timor castus. Quis est
iste timor castus : scđm quẽ debe-¬
mus fr̃s mei intelligere quod dic¬
tum . ẽ. Beati om̃s qui timent dñm.
qui ambulant in uiis eius. Si po¬

Expanded text:
exsilium, ne damnatio, ne carcer, ne exsilium, ne damnatio, ne carcer, ne aliqua tribulatio; propterea timent et tremunt: adhuc iste timor non est castus. Adhuc audi. Alius non in hac terra pati timet, sed gehennas timet, unde terruit et Dominus. Audistis cum Evangelium legeretur: «Ubi vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur» . Audiunt haec homines; et quia vere futura sunt impiis, timent, et continent se a peccato. Habent timorem, et per timorem continent se a peccato. Timent quidem, sed non amant justitiam. Cum autem per timorem continent se a peccato, fit consuetudo justitiae, et incipit quod durum erat amari, et dulcescit Deus: et jam incipit homo propterea juste vivere, non quia timet poenas, sed quia amat aeternitatem. Exclusus est ergo timor a charitate; sed successit timor castus. 8. Quis est iste timor castus? Secundum quem debemus, fratres mei, intelligere quod dictum est, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» Si po
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑: cũ sensu apud dm̃ ut corona¬
retur. Unde & iste felix fr̃s. non
tantũ nomine sed & p̃mio uite aet̃nȩ
si ista dilex̃. Ergo sic audiamus istũ
psalmũ : tam quã de xp̃o dicatur
Ecce om̃s herentes corporis xp̃i.
& effecti m̃bra xp̃i ambulemus
uias dñi & timeamus dñm timore
casto. timore ꝑmanente in scłm scłi
Est enim alius timor: quẽ caritas
excludit. Dicente ioħe : timor
non .ẽ in caritate. sed ꝑfecta can¬
tas foras mittit timorem. Nonde
om̃i timore dicit: qui mittitur
foras a caritate. Habes enim psal.¬
mũ dicentẽ: timor dñi castus per¬
manens in scłm scłi Alius ergo
timor ꝑman& : alus excludit᷑
Timor qui ex cluditur: castus Ñ
est. Qui autẽ ꝑ man& : castus est.
Quis .ẽ. timor qui excluditur
dignamiNi aduertere. Aliquiꝓp.¬
terea tantũ timent. ne aliquid ma¬
li in terra paciantur: ne illis egri¬
tudo accedat: ne dampnum. ne or¬
bitas. ne alicuius amissio cari. ne

Expanded text:
retur; cum sensu apud Deum, ut coronaretur; cum sensu apud Deum, ut coronaretur. Unde et iste felix, fratres, non tantum nomine, sed et praemio vitae aeternae, si ista dilexit? 7. Ergo sic audiamus istum psalmum, tanquam de Christo dicatur: et omnes haerentes corpori Christi et effecti membra Christi, ambulemus vias Domini; et timeamus Dominum timore casto, timore permanente in saeculum saeculi. Est enim alius timor quem charitas excludit, dicente Joanne, «Timor non est in charitate; sed perfecta charitas foras mittit timorem» . Non de omni timore dicit quia mittitur foras a charitate; habes enim psalmum dicentem, «Timor Domini castus, permanens in saeculum saeculi» . Alius ergo timor permanet, alius excluditur. Timor qui excluditur, castus non est; qui autem permanet, castus est. Quis est timor qui excluditur? Dignamini advertere. Aliqui propterea tantum timent, ne aliquid mali in terra patiantur, ne illis aegritudo accidat, ne damnum, ne orbitas, ne alicujus amissio chari, ne
Abbreviated transcription (Latin):
cidebant: quȩ uidebant ama¬
bant. Illi qui ocridebant᷑ ad ea
quȩ ñ uidebant suspirabant. &
ea que non uidebant app̃hendere
festinabant & qđ tardius oo¬
cide bantur: moras sibi fieri
arbitrabant᷑. Ergo fr̃s felix
martir & uere felixꝰ & nomine &
corona cuius hodie dies. ẽ. contẽp¬
sit mundũ. An forte quia timebat
dñm. inde erat felix. inde erat be¬
atus. qui uxor eius tamquã uinea
fertilis erat in t̾ra & filii eius
circũ dederant m̃sã eus. om̃ia ista
ꝑfecta hab&: sed incorpore illius
qui hic deseribit᷑. & quia sic illad
intellexit : contempsit pre sentia
ut acciper& futura. Noueritis au¬
tem fr̃s non eũ passum mortẽ: quã
alii martires passisunt Confessus
ẽ enĩ: Dilatus. ẽ ad torm̃ta Alio
die inuentũ .ẽ. corpus eius ex anime
Clauserant enĩ illi carcerem: sed cor¬
pori non spiritui. Quẽ illi parabant
torquere carnifices : ab sentẽ inue¬
ner̃. Perdider seuitiam suã iacebat
exanimis sine sensũ illis ne torque¬

Expanded text:
cidebant, quae videbant amabant: illi qui occidebantur, ad ea quae non videbant suspirabant, et ea quae non videbant, apprehendere festinabant; et quod tardius occidebantur, moras sibi fieri arbitrabantur. 6. Ergo, fratres, Felix martyr et vere felix et nomine et corona, cujus hodie dies est, contempsit mundum. An forte quia timebat Dominum, inde erat felix, inde erat beatus, quia uxor ejus tanquam vinea fertilis erat in terra, et filii ejus circumdederant mensam ejus? Omnia ista perfecte habet, sed in corpore illius qui hic describitur: et quia sic ille intellexit, contempsit praesentia, ut acciperet futura. Noveritis autem, fratres, non eum passum mortem, quam alii martyres passi sunt. Confessus est enim, dilatus est ad tormenta; alio die inventum est corpus ejus exanime. Clauserant enim illi carcerem, sed corpori, non spiritui. Quem illic parabant torquere carnifices, absentem invenerunt, perdiderunt saevitiam suam. Jacebat exanimis, sine sensu illis, ne torque
Abbreviated transcription (Latin):
ne homines animales ñ ꝑcipientes
quȩ s̃ sp̃s dĩ scandalizentur potius¬
breuit̃ quãquã eũ cũ cantaret᷑ audi¬
uimꝰ quia breuis. ẽ. curro eũ: non trac¬
tans sed legens. & uidete quia si
talia quisq concupierit ꝓ magnio
a dõ qualia contin& iste psalmus.
& forte non quia desertus. ẽ. ab illo.
sed quia magis diligit᷑ non acceperit.
uideritq illã quȩ hic sisaudiuit esse
p̃mia tim̃tium dm̃ abundare illis
qui non timent dm̃: nutent gressus
illius. & effundant᷑ lapsu uestigia eius
& dicat in corde suo sine causa se dm̃
timuisse. quando illa dona non me¬¬
ruit quȩ ꝓmisit tim̃tib. se. Insuꝑ &
illi acceper̃ qui eũ non solũ non timu.¬
er̃. sed etiã blasphemauer̃. Uidete
erum quid dicat.
eati om̃s qui timent drm

Expanded text:
ne homines animales non percipientes quae sunt Spiritus Dei, scandalizentur potiusbreviter quanquam eum, cum cantaretur, audivimus, quia brevis est, curro eum, non tractans, sed legens. Et videte quia si talia quisque concupierit pro magno a Deo, qualia continet iste psalmus; et forte non quia desertus est ab illo, sed quia magis diligitur, non acceperit; videritque illa quae hic sic audivit esse praemia timentium Deum, abundare illis qui non timent Deum: nutent gressus illius, et effundantur lapsu vestigia ejus, et dicat in corde suo, sine causa se Deum timuisse, quando illa dona non meruit, quae promisit timentibus se; insuper et illi acceperunt, qui eum non solum non timuerunt, sed etiam blasphemaverunt. Videte enim quid dicat: «Beati omnes qui t
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt utinã uenicatuqui enim
dicunt :̃ multũ amant & si dica¬
dur allis tardabit timent netar¬
de quia timor casturẽ. Quia¬
modo autẽ ñ timet᷑ ne tard& sic
c̃ ueneret timebit᷑ ne discedat᷑

Expanded text:
dicunt, Utinam veniat! Qui enim dicunt, multum amant: et si dicatur illis, Tardabit; timent ne tardet, quia timor castus est. Quomodo autem nunc timetur ne tardet, sic cum venerit, timebitur ne discedat.
Abbreviated transcription (Latin):
do quesiuit nos anteqͣm nos semur
eum Castus ergo timor pes ene
hoc hab& uerut de amore ulo
autẽ timor nondũ castus. p̃sentiã
&̃ penas tim& Timore facit : quic¬
quid boni facit Non timore am̃¬
mittendi illud bonũ secdamore
patiendi illud malũ. Nontim&
ne ꝑdat amplexus pulcherrimi
sconsi sed tim& ne mitat᷑ inxe¬
bennam. Bonus ẽ & iste amorge
utilis ẽ Non quidem ꝑmanebit
in scłm scłi : sed nondum ẽ. elle
castus ꝑmanens in scłm scłi inquo
ẽ. castus  im iterũ in trogo aliqa
qđ uosm& ipsos int̃rogetis Sudã
ueniens uoce ꝓpria loqueretur
nobis. quamquam non tacext loqui
ꝑ literas suas. & dicene homini
peccare uis. pecca fac quioquia
te delectat. quic quiđ amaueria
int̾a tium fiat eui fuerio iratꝰ
intereat. quẽ rapere uoluerpi
pitur. quem cędere cȩdat᷑ quẽ
damnare damnet᷑ quẽ possidere
possideas nemo tibi resstat
nemo tibi dicat quid facis nemo
noli facere qđ uelis nemo qeare
fecisti: abundent tibi ista omi

Expanded text:
do quaesivit nos antequam quaereremus eum. Castus ergo timor, fratres mei, hoc habet; venit de amore. Ille autem timor nondum castus, praesentiam et poenas timet. Timore facit quidquid boni facit; non timore amittendi bonum illud, sed timore patiendi illud malum. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor, utilis est; non quidem permanebit in saeculum saeculi: sed nondum est ille castus permanens iest castus? Jam iterum interrogo aliquid, quod vosmetipsos interrogetis. Si Deus veniens voce propria loqueretur nobis quanquam non taceat loqui per Litteras suas, et diceret homini: Peccare vis, pecca; fac quidquid te delectat; quidquid amaveris in terra, tuum fiat; cui fueris iratus, intereat; quem rapere volueris, rapiatur; quem caedere, caedatur; quem damnare, damnetur; quem possidere, possideas: nemo tibi resistat, nemo tibi dicat, Quid facis? nemo, Noli facere; nemo, Quare fecisti? Abundent tibi omnia ista
Abbreviated transcription (Latin):
Aurũ fecit ad subsidium tuum: & te
ad imaginẽ suam. Uide qđ supra
te ẽ. & calcas qđ infras te .ẽ. Quid
ergo ad qui sisti  uis uidere quam
aqua sine substantia sit Tolle
tecum ad inferos quos ad quisisti
Quid  facturus es : ad qui sisti au-¬
rum ꝑ didisti fidem. Post paucos
dies exis de hac uita. aurũ quod ad¬
qui sistiꝑdita fide auferre tecũ Ñ
potes Cor tuum inane fidei ad pȩ¬
nas exit : qđ plenũ fide ad coronã
exir&. Ecce nihil .ẽ. qđ fecisti: &
ꝓpt̃ nihil. dm̃ offendisti. A qua
sine substantia. ẽ. quȩ te demersit.

Expanded text:
 te ad imaginem suam. Vide quod supra te est, et calcas quod infra te est. Quid ergo acquisisti? Vis videre quam aqua sine substantia sit? Tolle tecum ad inferos quod acquisisti: quid facturus es? Acquisisti aurum, perdidisti fidem: post paucos dies exis de hac vita, aurum quod acquisisti perdita fide, auferre tecum non potes; cor tuum inane fidei, ad poenas exit, quod plenum fide ad coronam exiret. Ecce nihil est quod fecisti, et propter nihil Deum offendisti. Aqua sine substantia est quae te demersit.
Abbreviated transcription (Latin):
Frattes in porta loquam᷑. id ẽ ut om̃s
nouerint quid loquam᷑. Qui enũ non
uult loqui in porta : latere uult qđ lo¬
quit᷑ & foste ideo uult latere qui a
malum .ẽ. Si fidit. in porta loquatur
sicut dr̃ de sapientia. In portis autẽ
ciuitatum: audent̃ dicit Quanto tẽ¬
pore iustitiam in nocentes tenueriNT.
non erubescent. hoc .ẽ. in porta prę¬
dicare. & quis .ẽ. qui p̃dicat in porta:
porta : qua intramꝰ ad illam ciuitatẽ
Mentior si non ipse dix̃ : ego sũ ianua
Si ianua.ẽ: & porta .ẽ. Ianua enĩ

Expanded text:
Fratres, in porta loquamur, id est, omnes Fratres, in porta loquamur, id est, omnes noverint quid loquamur. Qui enim non vult loqui in porta, latere vult quod loquitur; et forte ideo vult latere, quia malum est. Si fidit, in porta loquatur; sicut dicitur de Sapientia: «In portis autem civitatum audenter dicit» . Quanto tempore justitiam innocentes tenuerint, non erubescent: hoc est in porta praedicare. Et quis est qui praedicat in porta? porta qua intramus ad illam civitatem. Mentior, si non ipse dixit, «Ego sum janua» . Si janua est, et porta est. Janua en
Abbreviated transcription (Latin):
filii excus sorũ. Id ẽ sic filii pro¬
sagitte in manu potentis Si potens
ille : potent̃ excussit.Si potenter
excus sit : usq in fines terrȩ ꝑue¬
nerunt quos excus sit Beatus
quis repl& desiderium suũ ex eis
qui non amat scłm. Qui desiderio
scłi plenus ẽ: non ẽ quo intr&
quod illi p̃dicauer̃ Funde quod
portas & capax fiere ad id quod
non habes Id ẽ. desideras diuitias
non potes implere ex eis desideriũ
tuum. Desideras honorem in t̾ra.
desideras ea quȩ etiam ium̃tis do¬
nauit ds̃. Hoc . ẽ. uoluptatẽ tempo¬
ralem & salutẽ corporis. & talia ñ
ex eis implebis desiderium tuum.
Si autem sic desideras quomͦ ceruus
desiderat ad fontes aquarũ si dicis
desiderat & deficit anima mea
in atriis dñi. Imples desiderium tuũ
ex eis: Non quia iã illi possunt talede¬
siderium implere : sed ales imitando
uenis ad eum. qui impleuit desideriũ
ipsorum. NON COREUNDETUR CUM
LOqUETUR IIMCIS SIIS INPORT A

Expanded text:
filii excussorum;» id est, filii Profilii excussorum;» id est, filii Prosagittae in manu potentis. Si potens ille, potenter excussit; si potenter excussit, usque in fines terrae pervenerunt quos excussit. 12. «vquis replet desiderium suum ex eis? Qui non amat saeculum. Qui desiderio saeculi plenus est, non est quo intret quod illi praedicaverunt. Funde quod portas, et capax fiere ad id quod non habes. Id est, desideras divitias; non potes implere ex eis desiderium tuum: desideras honores in terra, desideras ea quae etiam jumentis donavit Deus, hoc est voluptatem temporalem, et salutem corporis, et talia; non ex eis implebis desiderium tuum. Si autem sic desideras, quomodo cervus desiderat ad fontes aquarum ; si dicis, «Desiderat et deficit anima mea in atria Domini» : imples desiderium tuum ex eis; non quia jam illi possunt tale desiderium implere, sed tales imitando venis ad eum qui implevit desiderium ipsorum. 13. «Non confundetur, cum loquetur inimicis suis in porta.»
Abbreviated transcription (Latin):
qui p̃dicat uerbum dĩ: mon&. ob¬
uirgat. terr&. triturat aream :
abouis implerofficium. Uenie¬
& asinus de gente prȩputii. id ẽ
a gentib Uenit enuim ut portane
dñm. & ideo in asino sedit dñs:
qui num quã portauerat hominẽ.
est : Cognouit bos posses sorẽ suũ
& asinus presepe dñi sui. Sed nũ qͥd
ista exirent nisi saccus excutere¬
tur. nisi ꝓphetia in uoluta acceden¬
te diligentia discuteretur : nũqͥd
opta exirent adnos: Om̃ia ergo
ista clausa erant. ante quã ueniy re
dñs uenit dñs & excussit illa
clausa. & manifestata sunt. exeus¬
si sunt ꝓphetȩ. & generati sunt apłi
Quia ergo excudsis ꝓphetis gene¬
ratis apłi: filii sunt excus sorum
Ipsĩ in manu potentis positi. tam¬
quã sagite ꝑuener̃ usq infines
terrȩ: Unde dici hab& infinem:
ecce hereditas dñi filui mercis fruc¬
tus uentris. Quia ideo de finib.
terre colligit᷑ ista hereditas : quia
sicut sagittȩ in manu potentis sic

Expanded text:
qui praedicat verbum Dei, monet, obqui praedicat verbum Dei, monet, objurgat, terret; triturat aream, et bovis implet officium. Venie asinus de gente praeputii, id est a Gentibus. Venit enim ut portaret Dominum: et ideo in asino sedit Dominus, qui nunquam portaverat hominem; est; «Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui.» Sed numquid ista exirent, nisi saccus excuteretur? Nisi prophetia involuta, accedente diligentia discuteretur, numquid operta exirent ad nos? Omnia ergo ista clausa erant, antequam veniret Dominus. Venit Dominus et excussit illa clausa, et manifestata sunt; excussi sunt Prophetae, et generati sunt Apostoli. Quia ergo excussis Prophetis generati sunt, Apostoli filii sunt excussorum. Ipsi in manu potentis positi tanquam sagittae, pervenerunt usque in fines terrae. Unde dici habet in fine: «Ecce haereditas Domini, filii, merces fructus ventris.» Quia ideo de finibus terrae colligitur ista haereditas: quia, «Sicut sagittae in manu potentis, sic
Abbreviated transcription (Latin):
excus sorum : fortasse ipsos apłos
dictos filios ꝓphetarũ. Frophetȩ
exũ clausa sacram̃ta & oꝑta contine¬
bant. & excussi sunt: ut inde ma-¬
nifesta ꝓcederent. Puta ergo dixis
presens occurrit: qđ de ꝓpheta
dicerem. Si alius occurriss&: hoc
dixissem. Hoc autem audiens ho¬
mo. si asinũ & bouem & pecora
& uim̃ta quȩ uid& cogitauerit.
nescio quid intus tamquam in uor¬
lucro positum forinsecus ꝑ trac¬
tauit quid ibi sit nescit. Asinus
& bos aliquid significant. Quid
ergo dr̃ homini iam ꝓnuntiare
uo lenti ex pecta clausum est
qđ tangis. excute in uolucrũ: ꝓ¬
pheta nescio quid istis uelaminib
nominũ texit Nescio quem asinũ.
nescio quembouem significat: Nã
asinus infigura popłi dei. iumen¬
tum dĩ ẽ: portans ses sorem dñm.
ne err& in uia & bos ille de quo
dicit apłs: bouitrituranti or
non infrenabis. Num quid de ba.¬
bus ꝑtin& ad dm̃ dix̃: sed ꝓꝑter
nos scriptura dicit. Om̃is homo

Expanded text:
excussorum fortasse ipsos Apostolos excussorum fortasse ipsos Apostolos dictos, filios Prophetarum. Prophetae enim clausa sacramenta et operta continebant: excussi sunt, ut inde manifesta procederent. Puta ergo prophepraesens occurrit, quod de propheta dicerem: si aliud occurrisset, hoc dixissem. Hoc autem audiens homo, si asinum et bovem, et pecora et jumenta quae videt, cogitaverit; nescio quid intus tanquam in involucro positum forinsecus pertractabit; quid ibi sit nescit. Asinus et bos aliquid significant. Quid ergo dicitur homini jam pronuntiare volenti? Exspecta; clausum est quod tangis, excute involucrum: Propheta nescio quid illis velaminibus nominum texit; et nescio quem asinum, nescio quem hovem significat. Nam asinus in figura populi Dei, jumentum Dei est, portans sessorem Dominum ne erret in via: et bos ille de quo dicit Apostolus, «Bovi trituranti os non infrenabis. Numquid de bobus pertinet ad Deum,» dixit? «Sed propter nos Scriptura dicit» . Omnis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
niose dr̃. Duob enim modis dr̃
aliquid excuti: siue illud quod in¬
de excutitꝰ: siue illud unde excu¬
tit᷑. Nam excussus ẽ. puluis dici¬
mus & excussa . ẽ. uestis: Tenent
aliqui & excutiunt uestem: &
exiit inde puluis qui inheserat
Quid dicis de puluere: excus¬
sus .ẽ. puluis. Quid dicis de ueste :
excussa.ẽ. uestis. Si ergo & qđ
inde excutiendo exiliit & illud
unde exiliit qđ inheserat excus¬
apłi excus sisunt. Quare ergo
non dicant᷑ filii excus sorũ. fili ĩ
enim forte obscurius positum . ẽ
ut multos intellectus generent &¬
ditiores. discant homines. quia
clausum inuener̃ quod multimo¬
dis aperiret᷑. quã ñ uno modo a-¬
ꝑtũ inuenirent. Dicimꝰ excuti
etiam aliquid : ut exeat inde qđ
forte absconditũ .ẽ. Alit̃ enim
dicimus excuti uestem. ut ex¬
cutiant inde puluerem: & alit̃
dicimus excuti saccum ut illud
qđ intus latebat exeat. Ergo in¬
telligo fr̃s quantũ possum filios

Expanded text:
niose dicitur. Duobus enim modis dicimus niose dicitur. Duobus enim modis dicimus aliquid excuti; sive illud quod inde excutitur, sive illud unde excutitur. Nam et, Excussus est pulvis, dicimus; et, excussa est vestis. Tenent aliqui et excutiunt vestem, et exsilit inde pulvis qui inhaeserat. Quid dicis de pulvere? Excussus est pulvis. Quid dicis de veste? Excussa est vestis. Si ergo et quod inde excutiendo exsiliit, et illud unde exsiliit quod inhaeserat, excusApostoli excussi sunt. Quare ergo non dicantur «filii excussorum» filii enim forte obscurius positum est, ut multos intellectus generet, et ditiores discedant homines, quia clausum invenerunt quod multis modis aperiretur, quam si uno modo apertum invenirent. Dicimus excuti etiam aliquid, ut exeat inde quod forte absconditum est. Aliter enim dicimus excuti vestem, ut excutiant inde pulverem; et aliter dicimus excuti saccum, ut illud quod intus latebat, exeat. Ergo intelligo, fratres, quantum possum, filios
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ait alius Non ergo filu excus¬
sorũ dici debuer seđ filii excuti¬
entium. Excutientes enĩ illos fecit
dñs : quib dixit. excutite puluerẽ
de pedib uris. non excussos Subti¬
lit quidem quasi contradicere
uoluit precedenti sententiȩ. quia
nimus non ab surde dici potuis se
Quam uis enim ipsi excuterent
se ipsos excutiebant. Hoc dico:¬
quia qui excutit. aut se excutit. aut
aliqͥd aliud. Si aliquid aliud ex cu¬
tiat : excutiens .ẽ. excussus non est
Si autẽ se excutiat: & excutiens
.ẽ. & excussus. Intendite hoc: pla¬
nius dicã si potuero. Si aliud ex¬
cutiat : excutiens .ẽ. non excus sus
Si ab alio excutiat᷑ : Excus sus est
non excutiens. Si autẽ excutiat
se ipsum: excutiens .ẽ. quia excu¬
tit se. & excussus. quia ex cũcitur
a se Quȩrit᷑ ergo quos excusse¬
rint apłi : utiq se ipsos A pedib
enĩ suis puluerẽ excus fer̃. Sed
ait aliquis. Non̾ se excur seruNt.
sed puluerem. Hoc płane calump.¬

Expanded text:
Sed ait alius, Non ergo «filii excusSed ait alius, Non ergo «filii excussorum» dici debuerunt, sed filii excutientium: excutientes enim illos fecit Dominus, quibus dixit, «Excutite pulverem de pedibus vestris;» non excussos. Subtiliter quidem quasi contradicere voluit praecedenti sententiae, ille nimus non absurde dici potuisse. Quamvis enim ipsi excuterent, se ipsos excutiebant. Hoc dico: qui excutit, aut se excutit, aut aliquid aliud: si aliquid aliud excutiat, excutiens est, excussus non est; si autem se excutiat, et excutiens est et excussus. Intendite; hoc planius dicam, si potuero. Si aliud excutiat, excutiens est, non excussus; si ab alio excutiatur, excussus est, non excutiens: si autem excutiat seipsum, excutiens est, quia excutit se; et excussus, quia excutitur a se. Quaeritur ergo quos excusserint Apostoli? Utique seipsos: a pedibus enim suis pulverem excusserunt. Sed ait aliquis: Non se excusserunt, sed pulverem. Hoc plane calum
Abbreviated transcription (Latin):
sic filui excus sorum. De arcu excuti¬
untur sagitȩ: & quanto fortior
excus serit : tanto longius uadit sa¬
gitta. Quid autem fortius excuti¬
ente dño: de arcu suo: mandat
apłos suos. Non potuit. eẽ. residuũ:
quo non ꝑuenir& sagitta a tam
forti excussa Peruenit usq ad
fines terrȩ. Ideo non ultra: qui a
nihil .ẽ. ultra generis humani
Nam tantas uires ille hab&: ut
etiam si ultra ess& quo ꝑtenderat
sagitaa excuter& illuc sagitam
Si sunt autẽ & filii excussorum :
quomodo & illi excussi Quȩsitum
est de hoc uerbo etiam ab his qui
ante nos ista tractarunt : quare
filii excus sorũ dicti sunt. uel qui sint
intelligendi filii excus soꝵ: & qui-¬
busdam uisum .ẽ. sicut modo dixi
Quȩsitum .ẽ. quare excus si dictis¬
apłi : dictum .ẽ. a quibusdam.
ideo illos appellatos excussos quia
p̃cepit eis dñs. Si exieritis de ci-¬
uitate inqua non audiunt uos.
excutite puluerem de pedib urĩs.

Expanded text:
sic filii excussorum.» De arcu excutisic filii excussorum.» De arcu excutiuntur sagittae, et quanto fortior excusserit, tanto longius vadit sagitta. Quid autem fortius excutiente Domino? De arcu suo mandat Apostolos suos: non potuit esse residuum, quo non perveniret sagitta a tam forti excussa; pervenit usque ad fines terrae. Ideo non ultra, quia nihil est ultra generis humani. Nam tantas vires ille habet, ut etiam si ultra esset quo pertenderet sagitta, excuteret illuc sagittam. Sic sunt autem filii excussorum, quomodo et illi excussi. Quaesitum est enim de hoc verbo etiam ab iis qui ante nos ista tractarunt, quare filii excussorum dicti sunt, vel qui sunt intelligendi filii excussorum; et quibusdam visum est, sicut modo dixi, Quaesitum est quare excussi Apostoli: dictum est a quibusdam, ideo illos appellatos excussos, quia praecepit eis Dominus, «Si exieritis de civitate in qua non audiunt vos, excutite pulverem de pedibus vestris» .
Abbreviated transcription (Latin):
diis internis. Gemebat illa.
uim patiebatur sed pariens dis¬
cernebat quos geminos pregnans
ꝑtulerat. Sic & modo fr̃s quãdiu
gemitus datus .ẽ. ec cłae quam diu
parturit eccła: ipsi sunt in tus. &
boni & mali: Fructus autẽ uentris in
iacob erit : quia ipsum dilex̃ mater
Iacob dilexi dicit dñs. esau autem
odio habui. Ambo de uno utero pro¬
cesser̃ : unus amari meruit. alius
reꝓbari. In dilectis ergo eius: erit
Uude enim facta ẽ. hereditas ista
fr̃s: unde facta ẽ. tam multa here¬
ditas: de qua dici hab& infinem
Ecce hereditas dñi filii mercis
fructus uentris Excussi sunt qͥdo
de manu dñi tamquã sagitȩ. & ier̃
longe. & totam t̾ram impleuer unde
pullulanti sc̃ĩ. Nam ipsa ẽ heredi¬
tas de qua dr̃: Postula ame &dabo
tib gentes hereditatem tuam & pos¬
sessionem tuam t̾minos t̾rȩ & quo
modo ipsa possessio ꝑtenditur &
crescit usq ad fines terre : quia
sicut sagittae in manu potentis.

Expanded text:
diis internis; gemebat illa, diis internis; gemebat illa, vim patiebatur; sed pariens discernebat quos geminos praegnans pertulerat. Sic et modo, fratres, quamdiu gemitus datus est Ecclesiae, quamdiu parturit Ecclesia, ipsi sunt intus et boni et mali. Fructus autem ventris in Jacob erat, quia ipsum dilexit mater. «Jacob dilexi,» dicit Deus, «Esau autem odio habui» . Ambo de uno utero processerunt; unus amari meruit, alius reprobari. In dilectis ergo ejus fructus Unde enim facta est haereditas ista, fratres? unde facta est tam multa haereditas, de qua dici habet in fine, «Ecce haereditas Domini, filii, merces fructus ventris?» Excussi sunt quidam de manu Domini, tanquam sagittae, et ierunt longe, et totam terram impleverunt, unde pullulant sancti. Nam ipsa est haereditas de qua dicitur: «Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possssessio pertenditur et crescit usque ad fines terrae? Quia «sicut sagittae in manu potentis,