comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ id enpcepta dans aptis.
quae uel hic uel meuangelus
leguntur : Est ergo sensus sorips̃
deihũ a tẽpore quo coepit
signa facere & docere usq in
diem quae isdem consũmatis
unde uenerat rediit: PER
DIES QUADRAGINTA APPA¬
RETIS CIS & LOQUENS DEREG¬
NO DI ACONVESCENS &C&Er̃
Mdinstruendam dñs fidem
suae resurreccionis saepius
apłis post passionem suans
uiuus appar&: Crbos sumit
eandemq: quã amortuis¬
a suscitauerat palpandã
carnẽ ex hib& : Sed alciori
misterio ꝑ hanc quadragin¬
ta dierũ cũ discipulis conuer¬
sacionẽ significat se occulta
praesencia qua ꝓmiserat im¬
pleturũ : ECCE CGO UObIS CU̾
SŨ OMIBUS DIEBUS. USQ
AD CONSUMACIONẼ SACCULIS
ste enĩ numerus. hanc tẽpora¬
lem terrenamq uitam uel
ꝓpter quat tuor anni tẽpora:
uł ꝓpt̃ quattuor uentos caeli
designat: Nam post quam con¬
sepulti fuerimus cũ xp̃o ꝑ
baptis mum in mortẽ quasi ru¬
brã maris calle transito: Neces¬

Expanded text:
nem, id est, praecepta dans apostolis, nem, id est, praecepta dans apostolis, quae vel hic vel in Evangeliis leguntur. Est ergo sensus: Scripsi de Jesu a tempore quo coepit signa facere et docere usque in diem qua, eisdem consummatis, unde venerat rediit. Per dies quadraginta apparens eis, et loquens de regno Dei, et convescens, etc. Ad instruendam Dominus fidem suae resurrectionis, saepius apostolis post passionem suam vivus apparuit, cibos sumit, eamdemque quam a mortuis suscitaverat palpandam carnem exhibet. Sed altiori mysterio per hanc quadragesimam dierum cum discipulis conversationem, significat se occulta praesentia quae promiserat impleturum. Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Iste enim numerus hanc temporalem terrenamque vitam vel propter quatuor anni tempora, vel propter quatuor ventos coeli designat. Nam postquam consepulti fuerimus cum Christo per baptismum in mortem, quasi Rubri maris calle transito, neces
Abbreviated transcription (Latin):
PRCM qUdeM SERMon̾e
Feci de octubus othe ofhilȩ.
QUACCEPIT IH̃S FACERE &DOCERE:
Deom̃ĩb se dicit xp̃i factis
& dictis in euangelio scripsis¬
se: Non quod om̃ia conprae¬
hendere potuerit nesit con¬
trarius iohanni quiait. multa
quidem & alia signa fecit ihs
in conspectu discipulorũ suoꝵ
quae non sunt scripta in libro
hoc : Sed quod de om̃ib elege¬
rit unde facer& sermonem
quae iudicauit apta & congru¬
a sufficere officio dispensa¬
cionis suae : Theo phylus inter¬
p̃tatur dĩ amator: uel adõ
amatus: Quicũ q ergo dĩ
amator ẽ adse criptũ credit
suae hic animae quia lucas
medicus scripsit inueni&
salutẽ: Et notandũ quodait.
quaecepit ihs facere & docere:
Primo facere postea docere:
quia ihs bonus doctor est
instituens nullanis̃ quae
fecit docuit US que utdi¬
EM QUA PRACCIPIENS APLIS
PER SM SCM QUOS ELEGIT
Transcensio uerborũ or¬
dinem turbans perhyper¬
baton legendũ usq indi¬
em qua as suptus est prae
cipiens. ante ad sũpcio¬

Expanded text:
m quidem sermonem feci de omnibus, o Theophile, quae coepit Jesus facere et docere. De omnibus se dicit Christi factis et dictis in Evangelio scripsisse, non quod omnia comprehendere potuerit, ne sit contrarius Joanni qui ait: Multa quidem et alia signa fecit Jesus in conspectu discipulorum suorum, quae non sunt scripta in libro hoc , sed quod de omnibus elegerit unde faceret sermonem, quae judicavit apta et congrua sufficere officio dispensationis suae. Theophilus interpretatur Dei amator, vel a Deo amatus. Quicunque ergo Dei amator est, ad se scriptum credat, suaeque hic animae, quia Lucas medicus scripsit, inveniat salutem. Et notandum quod ait: Quae coepit Jesus facere et docere. Primo facere, postea docere. Quia Jesus bonum doctorem instituens, nulla nisi quae fecit docuit. Usque in diem qua praecipiens aposm, quos elegit Transcensio verborum ordinem turbans, per hyperbaton legendum, usque in diem qua assumptus est, pracipiens ante assumptio
Abbreviated transcription (Latin):
lestis namq: ẽ ascensio eius ad
uitam sempit̃nam. Terrena
uero exaltacio eius ad mortẽ
tẽporalem. dicit ergo decae¬
lestibus. Et NEMO asceNdit
incae lum nisi quide caelo
DESCENDIT. & C&CRA.
Merito autẽ queritur quo¬
modo dicatur filius hominis
uel descendisse decaelo uł
eo tẽpore quohaec in terra
loquebatur iam fuisse in caelo.
Nonergo caroxpĩ descendit
decaelo neq ante tẽpus ascensi¬
onis erat incaelo. & qua racione
dicitur. nisi qui descendit decae¬
lo filius hominis qui ẽ incaelo.
ab: existens naturis. atq: ideo
filius hominis rectae dicitur.
& descendisse decaelo & ante
passionem fuisse incaelo quia
quod in sua natura habere
non potuit hoc infiliodĩ aquo
ad suptus ẽ habuit. Sed & hoc
querendũ ẽ quomodo dictũ sit.
Et nemo ascendit in caelũ nisi
qui descendit de caelo cuom̃s
electi ueraciter confidunt
ascensuros in caelũ ꝓmittente
sibi dño. quia ubi egosũ illic

Expanded text:
lestis namque est ascensio ejus ad lestis namque est ascensio ejus ad vitam sempiternam. Terrena vero exaltatio ejus ad mortem temporalem. Dicit ergo de coelestibus: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, etc. Merito autem quaeritur, quomodo dicatur filius hominis, vel descendisse de coelo, vel eo tempore, quo haec in terra loquebatur, jam fuisse in coelo. Non ergo caro Christi descendit de coelo, neque ante tempus ascensionis erat in coelo. Et qua ratione dicitur: Nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo,  in duabus existens naturis? atque ifilius hominis recte dicitur, et descendisse de coelo, et ante passionem fuisse in coelo, quia quod in sua natura habere non potuit, hoc in filio Dei a quo assumptus est habuit. Sed et hoc quaerendum, quomodo dictum sit, et nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, cum omnes electi se veraciter confidunt ascensuros in coelum promittente sibi Domino, quia ubi ego sum, illic
Abbreviated transcription (Latin):
regeneracionis uenit in ad op¬
cionem filiorũ dĩ. & uadit in ꝑ¬
cepcionem regni caelestis. que¬
rente adhuc nichodimo quo¬
modo possint haec fieri. Res
uolens ei qui magister uoc&ur
cũ sit ignarus sacram̃torum
caelestiũ sed ad humilitatis
illũ uiam prouocans sine
qua ianua caelestis non potest
inueniri Am̃ a men dicotibi
QUIA QUOD SCIMUS LOQUIMR
Lerrena illis dixit ut insupe¬
riore leccione inuenimus
cũ depassione acde resurrec¬
cione sui corporis quod de
t̃ra ad supserat loqueretur
dicens. Sol uite tẽplũ hoc &
intribus dieb: excitabo
illud. Nontamen credebant
uerbo quod dix. Sed ne hoc quidem
intelligere uõlebant quia non de
alio quã detẽplo corporissui di¬
cer&. Quiergo terrena audien¬
tes non capiebant. quanto minus
ad caelestia idẽ diuine genera¬
cionis capienda mr̃steria suffi
ciunt: addit autẽ ad huc dñs¬
& de caelestib sacramentis. &
de terrenis instruere eum
que uidit sapient̃ ac diligent̃
his quae audit intendere. Cae¬

Expanded text:
adoptionem filiorum Dei; et vadit in perceptionem regni coelestis. Quaerente autem adhuc Nicodemo quomodo possint haec fieri , subolens ei qui magister vocetur, cum scoelestium, sed ad humilitatis illum viam provocans, sine qua janua coelestis non potest inveniri. Amen amen dico tibi, quia quod scimus loquimur, errena illis dixit, ut in superiore lectione invenimus, cum de passione ac de resurrectione sui corporis, quod de terra assumpserat loqueretdicens: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud. Non tamen credebant verbo quod dixit, sed ne hoc quidem intelligere valebant quod non de alio quam de templo corporis sui diceret; qui ergo terrena audientes non capiebant, quanto minus ad coelestia, id est, divinae generationis capienda mysteria sufficiunt? addit autem adhuc Dominus coelestibus sacramentis, et de terrenis instruere eum, quem videt sapienter ac diligenter his quae audit intendere, coe
Abbreviated transcription (Latin):
ERAT HOMO EXPHARISEIS
NICHODECUS NOMINE PRIN¬
CEPS IUDAEORŨ. HIC UENIT
AD IHM NOCTE.
Princeps scilic& iudaeorũ uenit
ad ibm̃ nocte : cupiens secreta eiꝰ
allo cucione plenius discere
mrsteria fidei cuius aꝑta ostensi¬
one signorũ aliquatenus iamru¬
dimenta ꝑcoeperat qui qm̃ pru¬
denter eaq ab illo fieri uidebat

Expanded text:
Erat homo ex Pharisaeis Nicodemus nomine, princeps Judaeorum, hic venit ad Jesum nocte. Princeps scilicet Judaeorum, venit ad Jesum nocte, cupiens secreta ejus allocutione, plenius discere mysteria fidei, cujus aperta ostensione signorum, aliquatenus jam rudimenta perceperat, qui quoniam prudenter ea quae ab illo quaerebat,
Abbreviated transcription (Latin):
sembolũ grecae latinae indiciũ
uł signũ uł conlacio int̾p̃tatur.
Indiciũ quia ꝑid indicatur fidei
integritas. Signũ quod eo bene
retento & intellecto fideles ab in¬
fidelib: discernuntur. Conlacio
quia in eo apłi omnẽ fidei inte¬
gritatẽ contuler̃. Quod autẽ¬
om̃s pari fidei sinceritate corde
retinebant ore confessi sunt.
Et singuli ꝓprias sentencias
conferentes symbolũ id est
tocius fidei conlacionem edider̃.
discessuri enĩ ab inuicem normã
futurae p̃dicacionis in cõmune
statuer̃ neloca liter ab inuicẽ
discedentes diuersũ aliquid
uł dissonũ p̃dicarent. decente¬
simum nãq & utile erat. ut
quib erat anima una & cor
unũ in dnõ & quos scĩ sp̃s affla¬
tus uegetabat unius &iam
fidei confessio exornar&.
Nec enĩ dirimi in aliquo
uł poterant uł debeant qui
unius fidei uinculo nectebant᷑
hides que in hoc symbolo conti¬
netur ita ab his qui baptiz andi
sunt intellegi deb& ut credant
indm̃ patrem omni potentẽ

Expanded text:
symbolum Latine indicium vel signum vel collatio interpretatur, indicium quia per id indicatur fidei integritas, signum quod eo bene retento et intellecto, fideles ab infidelibus discernuntur, collatio, quia in eo apostoli omnem fidei integritatem contulerunt. Quod omnes pari fidei sinceritate corde retinebant, ore confessi sunt, et singuli proprias sententias conferentes, symbolum, id est, totius fidei collationem ediderunt. Discessuri enim ab invicem normam futurae praedicationis in commune statuerunt, ne localiter ab invicem discedentes diversum aliquid vel dissonum praedicarent. Decentissimum namque et utile erat ut quibus erat anima una et cor unum in Domino, et quos sancti Spiritus afflatus vegetabat, unius etiam unius confessio exornaret. Nec enim, dirimi, in aliquo vel poterant, vel debebant, qui unius fidei vinculo nectebantur. Fides quae in hoc symbolo continetur, ita ab his qui baptizandi sunt intelligi debet, ut credant in Deum patrem omnipotentem
Abbreviated transcription (Latin):
Cum complerentur dies pen¬
te cost̃: Erant om̃s discipuli
parit̃ in eodem loco. hoc ẽ
incaenaculo quod superius
ascencodisse narrantur:
qui cũq: enĩ scõ spũ ad impleri
desiderant: carnis domiciliũ
necesse ẽ mentis contẽplacio¬
ne transcendant: Sicut autẽ¬
onem cũ discipulis conuersatus ẽ.
Cũ resurgento᷑ xp̃o peregrina¬
cionis huius de signat eccłam:
Ita dies quin quagesimus quo
sp̃s sc̃s accipitur. ꝑ feccionem
temporalis denario remunera¬
bitur ano. congruenter
exprimit : Nam &ipse numerus
quadra genarius aequalib: suis
partib computatus: addit
amplius ipsũ denarium & fac̃
numeri: dimidium ẽ xxͦ
quarta pars. decem: quinta.
octo: octaua. quinq. pecima .iiii.
uigesima duo: quadra gesima
unum: uiginti autẽ & x. &¬

Expanded text:
um complerentur dies Pentecostes erant omnes discipuli pariter in eodem loco. Hoc est in coenaculo quod superius ascendisse narrantur. Quicunque enim spiritu sancto adimpleri desiderant, carnis domicilium necesse est, mentis contemplatione transcendant. Sicut autesuam cum discipulis conversatus est, conresurgentem Christo peregrinationis hujus designant Ecclesiam, ita dies quinquagesimus, quo Spiritus sanctus accipitur, perfectionem temporalis denario remunerabitur aeterno, congruenter exprimit. Nam et ipse numerus quadragenarius aequalibus suis partibus computatus addit amplius ipsum denarium, et facnumeri dimidium est viginti, quarta pars decem, quinta octo, octava quinque, decima quatuor, vigesima duo, quadragesima unum. Viginti autem, et
Abbreviated transcription (Latin):
itu mali esse dicuntur quia nihil
ẽ ꝑ sem& ipsũ stabile nihil in mu¬
tabile. nihil bonũ. nisi deista sola.
Om̃s uero creaturȩ ut beatitudi¬
nem aet̃nitatis uel inmutabili¬
tatis obtineant non hoc ꝑsuam
naturã sed ꝑcreatoris sui par¬
ticipacionẽ & gram̃ consecunt᷑.
quod uero dicitur quanto magis
bonũ paetentibusse. Proquo
matheus posuit dabit bona
petentib se. Ostendit spm̃ scm̃
plenitudinem esse bonorũ dĩ
& ea quae diuinitus ad minis¬
trantur. Non alia absq: ea¬
subsistere qui a om̃s utilitates
quae exdonorũ dĩ grã suscipi¬
uncet cur existo fonte emanant.
CON CORDIA.
Inp&icione oracionis & in accep¬
cione muneris istarũ duarũ
fit concordia leccionis. Inas

Expanded text:
itu mali esse dicuntur. Quia nihil itu mali esse dicuntur. Quia nihil est per semetipsum stabile, nihil immutabile, nihil bonum, nisi Deitas sola. Omnes vero creaturae, ut beatitudinem aeternitatis vel immutabilitatis obtineant, non hoc per suam naturam, sed per creatoris sui participationem et gratiam consequuntur. Quod vero dicitur: Quanto magis bonum petentibus se? pro quo Matthaeus posuit: Dabit bona petentibus se , ostendit Spiritum sanctum plenitudinem esse bonorum Dei, et ea quae divinitus administrantur, non alia absqsubsistere, quia omnes utilitates, quae ex donorum Dei gratia suscipiuntur, ex isto fonte emanant. CONCORDIA. In petitione orationis, et in acceptatione muneris istarum duarum fit concordia lectionum. IN AS
Abbreviated transcription (Latin):
extendat. SIERGO CŨSITIS Mali
nostis bona data daRe filiis
URĨS QUANTO MAGIS PATER UR
PETENTIBUS SE.
Quomodo malidant bona: sed
malos appellauit delectatores
adhuc scłi huius & peccatores
bona uero quaedant secundum
eorũ sensum bona dicenda sunt
quia haec ꝓ bonis habent quã¬
quã & inrerũ natura ista bona
suit sed tẽporalia & ad istam
uitam in firmam ꝑtinencia
& quisquis ea malus dat non
desuodat. dnĩ enim est terra
& plenitudo eius qui fecit cae¬
lũ & t̾ram & mare & omĩa quae
in eissunt. Quantũ ergo speran¬
dũ ẽ daturũ dm̃ nobis bona
paetentibus. necnos posse deci¬
pi ut accipiamus. aliud ꝓ alio
cũ abipso petimus quandonos
&iam cũsimus mali nouimus
iddare quod petimur Non enĩ
decipimus filios nrõs. & qualia¬
cũq bona damus. nonde nrõ
sed de ipsius damus. alit̾ apłi
quie leccionis merito bonitatẽ
generis humani excesserant
modis suꝑnae bonitatis intu¬

Expanded text:
extendat. Si ergo vos cum sitis mali, extendat. Si ergo vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magpetentibus se? Quomodo mali dant bona? Sed malos appellavit dilectores adhuc saeculi hujus et peccatores. Bona vero quae dant, secundum eorum sensum bona dicenda sunt, quia haec pro bonis habent. Quanquam in rerum natura ista bona non sint, sed temporalia et ad istam vitam infirmam pertinentia: et quisquis ea malus dat, non de suo dat; Domini est enim terra, et plenitudo ejus ; qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt . Quantum ergo sperandum est daturum Dominum nobis bona petentibus; nec nos posse decipi, ut accipiamus aliud pro alio, cum ab ipso petimus; quando nos etiam, cum simus mali, novimus id dare quod petimur? Nod enim decipimus filios nostros, et qualiacunque bona damus, non de nostro, sed de ipsius damus. Aliter apostoli, qui electionis merito bonitatem generis humani multis excesserant modis, supernae bonitatis intu
Abbreviated transcription (Latin):
pulsauerit. QUIS MTẼ EXVΟ¬
bis PatRem petit fariem
tu quid lapiden dabit illi.
Panis intelligitur caritas.
ꝓpt̃ maiorem appetitum & tã
necessariũ ut sine illa cetera
nihilsint sicut sine pane mensa
in ops ẽ cui contraria ẽ cordis
duricia quã lapide conparauit.
Aut piscem Nmquro ꝓpiscẽ
SeRPENTẼ Dabit illi.
¶Piscis est fides in ui sibilium
uel ꝓpt̃ aquã baptismi uł quia
demuisibilib locis capitur
quod &iam fides huiꝰ num di
fluctib circũ latrata non
frangitur recee pisci conpara¬
tur. Eui contrarium posuit
serpentẽ ꝓpt̃ uenena fallaciae
quae &iã primo homini malȩ
suadendo p̃seminauit. AUt Si
PETIERIT OUUM NUM QUIO
FORRE& ILLI SCORPIONEM
nouo indicatur spes ouum
enĩ nondũ ẽ foetus ꝑfectus
sed fouendo speratur. Cui con¬
trarium posuit scorpionem
Cui aculeus uenenatus retro
timendus ẽ sicut spei contra¬
riũ ẽ retro respicere. cũ spes
futurorũ in eaquae ante sunt

Expanded text:
pulsaverit. Quis autem ex vopulsaverit. Quis autem ex vobis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? Panis intelligitur charitas propter majorem appetitum, et tam necessarium, ut sine illa caetera nihil sint, sicut sine pane mensa inops. Cui contraria est cordis duritia, quam lapidi comparavit. Aut si piscem, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? Piscis est fides invisibilium, vel propter aquam baptismi, vel quia de invisibilibus locis capitur. Quod etiam fides hujus mundi fluctibus circumlatrata non frangitur, recte pisci comparatur. Cui contrarium posuit serpentem propter venena fallaciae, quae etiam primo homini male suadendo praeseminavit. Aut si petierit ovum, nunquid porriget illi scorpionem? In ovo indicatur spes. Ovum enim nondum est fetus perfectus, sed fovendo speratur. Cui contrarium posuit scorpionem, cujus aculeus venenatus retro timendus est, sicut spei contrarium est retro respicere, cum spes futurorum in ea quae ante sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
CESSARIOS ET EGO UOBIS
Conparacio ẽ aminore.
sienĩ amicus homo surgit
delecto &d at non amicicia sedte¬
dio compulsus quanto magis dat
ds̃ quisine tedio largissime
donat quod petitur sed ad hoc
sepeti uult ut capaces donorũ
eius fiant qui petunt. neitaq
deuia ueniens amicus media
dispereat. hoc ẽ neanimus nuꝑ
aberroris suis uanitate resipis¬
cens desiderii sp̃italis ducius
inopia tabescat. Petamus epu¬
las uerbi quibus alatur quae¬
ramus amicũ quid& pulsemus
ostium quoseruantur absconse.
magnã enim spem dedit &¬
dat ille qui ꝓmittendo non de¬
cipit. Omnrus erum quipetit
ACCIPIT &QUI QUAERIT INUE¬
NIT PULSANTI APERIE ATOR
Ergo unxta praemissam
postulantis amici parabolã
ꝑseuerancia opus ẽ ut acci¬
piamus quod p&imus & inue¬
niamus quod querimus &
quod pulsamus aperiatur.
Namsi petenti datur & quae
rens inuenit & pulsanti ape¬
ritur . Cuiergo nondatur
& qui nonuenit & cui non a¬
peritur appar& quod non
bene pecierit. quesierit

Expanded text:
Et ego vobis Comparatio est a minore. Si enim amicus homo surgit de lecto, et dat non amicitia, sed taedio compulsus, quanto magis dat Deus, qui sine taedio largissime donat quod petitur! Sed ad hoc se peti vult, ut capaces donorum ejus fiant, qui petunt. Ne itaque de via veniens amicus inedia dispereat, hoc est, ne animus nuper ab erroris sui vanitate resipiscens, desiderii spiritualis diutius inopia tabescat, petamus epulas verbi, quibus alatur, quaeramus amicum qui det, pulsemus ostium quo servantur absconsi. Magnam enim spem dedit, et dat ille, qui promittendo non decipit. Omnis enim qui petit, accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur. Ergo juxta praemissam postulantis amici parabolam, perseverantia opus est, ut accipiamus, quod petimus, et inveniamus, quod quaerimus, et quod pulsemus aperiatur. Namrens invenit, et pulsanti aperitur, cui ergo non datur, et qui non invenit, et cui non aperitur, apparet quod non bene petierit, quaesierit,
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ hospitilitati doctrinae ad¬
ministracioni graciarũ. uł com¬
muniũ uł spĩtalium in ꝓximos
c&erisq: huiꝰ modi quia haec nimi¬
rũ dꝑ officiũ corporis & ꝑtẽpora
oportuna fieri necesse est : Ipsa
autẽ caritas cuius instinctu haec
foras aguntur quae in interiore
homine p̃sid&: semꝑ ibidem
habere potest. quamuis in publicũ
non semꝑ ostendi potest: Qia

Expanded text:
id est, hospitalitati, doctrinae, adid est, hospitalitati, doctrinae, administrationi gratiarum, vel communium vel spiritalium in proximos, caeterisque hujusmodi; quia haec nimirum et per officium corporis, et per tempora opportuna fieri necesse est: ipsa autem charitas, cujus instinctu haec foris aguntur, quae interiori homini praesidet, semper ibidem haberi potest, quamvis in publicum non semper ostendi pot
Abbreviated transcription (Latin):
ESTOTE PRUDENTES. &UI¬
Gilate inoRacionibus ⁊secus
Et dñs in euangelio Nos incerti
finis intuitu: semꝑ orare ac uigi¬
lare praecepit: Ait namq loquens
dedie udicii Uigilate itaq om̃i
tẽpore orantes : ut digni habea¬
mini fugere ista om̃ia quae uen¬
tura sunt &stare ante filiũ homi
nis: bene autẽ in oracionibus
uigilare iubemur : ut cũ stamus
ad oracionem cogitacio omnis
carnalis & scłaris abscedat:
Nec quic quã tunc animus
praeter id solũ cogit& quod p̃ca¬
tur: Surripit enĩ frequenter
hostis & subtiliter fallens p̃ces
nrãs adõ auocat: ut aliud ha¬
beamus incorde & aliud ꝓfera¬
mus inuoce : cũ intencione
sincera dm̃ debeat non sonus
uocis sed animi sensus orare:
Ante omia autem mutuamm
INuobis m&iꝑsis caRitatẽm
CONTINUAM hAbENTES:
Sene addit continuam: quia
semper diligere ualeamus
Semꝑ autem uigilare in ora¬
cionib fragilitate carnis
obstante nequiuimus: Semꝑ
his quae sub iungit uirtutibus
insistere minime ualeamus

Expanded text:
Estote prudentes et vigilate in orationibus. Et Dominus in Evangelio nos incerti finis intuitu semper orare ac vigilare praecepit; ait namque, loquens de die judicii: Vigilate itaque omni tempore, orantes, ut digni habeamini fugere ista omnia, quae futura nis. Bene autem in orationibus vigilare jubemur, ut cum stamus ad orationem, cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat, nec quidquam tum animus praeter id solum cogitet quod precatur. Subrepit enim frequenter hostis, et subtiliter fallens, preces nostras a Deo avocat, ut aliud habeamus in corde et aliud proferamus in voce, cum intentione sincera Deum debeat non sonus vocis, sed animi sensus orare Ante omnia autem mutuam in vobismetipsis charitatem continuam habentes. Bene addit continuam, quia semper diligere valemus, semper autem vigilare in orationibus, fragilitate carnis obstante, nequimus, semper his, quas subjungit, virtutibus insistere minime valemus,
Abbreviated transcription (Latin):
in quid mandata mea & seruat
ca ille ẽ qui diligit me. qui ha¬
b& in memoria & seruat inuita.
qui hab& insermonib: & seruat
inmoribus. qui hab& inaudi¬
endo & seruat faciendo
aut qui hab& faciendo & seruat
ꝑseuerando. Ipse ẽ inquid
qui diligitme. Notan dum
quia eum p̃sentis temporis
uerbo dicer&. Qui autem
diligit me adiecit defuturo.
diligetur a patre meo & ego
diligam eum & manifestabo
ei meipsum. diligit namque
&iam nunc dilecto us res
suos cũ patre filius sed nunc
diligit ad hoc ut rectae uiuant¬
exfide quae ꝑ dileccionem
oꝑatur tunc ad hoc dilig&. ut
ꝑueniant aduisionem ueritatis
quae ꝑ fidem gustauerant. Non
autẽ frustra addidit & mani¬
festabo ei meipsum. seuero
scđm humanitatẽ cunctis
in iudicio mani festabit. Solis
uero iustis & sc̃ĩs diuinitatis
głam in qua aequalis est patri
& spũi scõ adbeatitu dinem
act̾nam mani festaturus erit.
Concordia in sci sp̃s accep¬

Expanded text:
inquit, mandata mea et servat inquit, mandata mea et servat ea, ille est qui diligit me, qui habet in memoria et servat in vita. Qui habet in sermonibus, et servat in moribus. Qui habet audiendo et servat faciendo. Aut qui habet faciendo, et servat perseverando, ipse est, inquit, qui diligit me. Notandum quia cum praesentis temporis verbo diceret, qui autem diligit me, adjecit de futuro diligetur a Patre meo, et ego diligam eum et manifestabo ei meipsum. Diligit namque etiam nunc dilectores suos cum Patre Filius, sed nunc diligit ad hoc ut recte viex fide, quae per dilectionem operatur. Tunc ad hoc diliget, ut perveniant ad visionem veritatis, quam per fidem gustaverant. Non autem frustra addidit, et manifestabo ei meipsum. Se vero secundum humanitatem cunctis in judicio manifestabit, solis vero justis et sanctis divinitatis gloriam, in qua aequalis est patri et spiritui sancto ad beatitudinem aeternam manifestaturus erit. CONCORDIA. In sancti spiritus accep
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis p̃sentis tẽporis & futuri
eligantur breuiterq: ꝓmisit.
Inquodie : nisi dequo ait. &
uos uiuetis. Nouerant apłi¬
nouerant se eẽ in xp̃o ꝑ suscepcionẽ
fidei & sacramentorũ eius. Noue¬
rant ueraciter uiuere tunc esse
sed longe melius & plenius in illa
die dequa dixit. & uos uiuetis
in qua ueracit̾ uiuere incipi¬
unt. hoc ẽ indie resurreccionis
quando eo ꝑfeccius cunctaq
scienda sunt sciunt quo ipsum
scienciae fontem uicinius sine
fine conspiciunt. ut omĩb huiꝰ
ꝓmissionem beatitudinis ꝓmit¬
ter&. Non solũ modo apłis
mox sub iunxit. Qui hab&
mandata mea & geruat ca
ille est qudilicit me. quiautẽ
diliGITME DILIGETUR APATRE
MEO REGO DILIGAM EŨ & MANII¬
FESTAbO EI MEIPSUM.
Ubi omru intencione consi¬
derandũ ẽ quia & xpm̃ uere
diligere ẽ . Non ipsam dileccio¬
nem ambit confiteri sed man¬
data xp̃i quae discendo habemꝰ
operando seruare. qui hab&

Expanded text:
verbis, praesentis temporis et futuri, verbis, praesentis temporis et futuri, eleganter breviterque promisit. In quo die, nisi de quo ait: Et vos vivetis? « Noverant noverant se esse in Christo per susceptionem fidei et sacramentorum ejus, noverat veraciter vivere tunc esse sed longe melius et plenius, in illa die, de qua dixit: et vos vivetis, in qua veraciter vivere incipiunt, hoc est, in die resurrectionis, quando eo perfectius cuncta quae scienda sunt, quo ipsum scientiae fontem vicinius sine fine conspiciunt. Ut ergo omnibus hujus promissionem beatitudinis promitteret non solum modo apostolis, mox subjunxit: Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me. Qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam cum et manifestabo ei meipsum. Ubi omni intentione considerandum est quia Christum vere diligere est, non ipsam dilectionem ambit qui ambit confiteri, sed mandata Christi, quae discendo habet debet operando servare. Qui habet,
Abbreviated transcription (Latin):
reliquid orfanos quib: & prae
ad supcionis suae sp̃sscĩ illis
decaelo carismata donauit.
Ubi ipsũ xpm̃ ad eos uenisse
nullus ambigit. Qui in separabi¬
lem scaẽ trinitatis naturam
uirtutẽ & operacionem eẽ¬
cognouit. Ad huc modicum
&MNDUS MEIAM NONUIDEbIT.
Modicũ erat usq ad tempus
expletae passionis ex quo illũ
reprobi uidere non ualebant.¬
Soli& enĩ iusti qui morte illius
erant contristati gaudium
re surreccionis eius uidere
meruer̃. VOSAUTẼ VIDETIS
TIS.
Quidẽ quia egouiuo &uos uiuetis
quur dep̃senti sedixit uiuere.
Illos autẽ defuturo eẽ uicturos.
nisi uita &iam carnis utiq resur¬
gentis qualis in ipso p̃cedebat
&illis ẽ pollicitus secuturam.
Et quia ipsius mox futura fuerat
resurreccio p̃sentis posuit
temporis uerbum ꝓpt̃ signifi¬
candã caeleritatẽ. Illorũ autẽ
qm̃ in scłi differtur finem non
ait uiuitis sed uiuetis. Duas
ergo resurrecciones suam

Expanded text:
reliquit eos orphanos, quibus et praebreliquit eos orphanos, quibus et praebassumptionis suae Spiritus sancti illis de coelo charismata donavit; ubi ipsum Christum ad eos venisse nullus fidelium ambigit, qui inseparabilem sanctae Trinitatis naturam virtute et operatione cognovit. Adhuc modicum, et mundus me jam non videbit. Modicum erat usque ad tempus expletae passionis, ex quo illum reprobi videre non Soli etenim justi, qui morte illius erant constristati, gaudium resurrectionis ejus videre meruerunt. « Vos autem videtis tis. « Quid est, quia ego vivo, et vos vivetis? Cur de praesenti se dixit vivere, illos autem de futuro esse victuros, nisi quia vitam etiam carnis, utique resurgentis, qualis in ipso praecedebat, et illis est pollicitus secuturam? Et quia ipsius mox futura fuerat resurrectio, praesentis posuit temporis verbum, propter significandam celeritatem: illorum autem quoniam in saeculi differtur finem, non ait, vivitis, sed vivetis. Duas ergo resurrectiones, suam
Abbreviated transcription (Latin):
Mundũ autẽ appellat
homines mundi huius amori
datos mundus ergo eum
accipere non potest. id ẽ mun¬
diales homines quia non ha¬
bent inuisibiles caritatis
oculos quib: solũ modo sp̃s
sc̃s uideri potest & sciri asci¬
endo intelligi. Vos autem
COGHOS CETIS CŨ qUA APUO
UOS MANEBIT SINUOB̃ ERIT
Erit ut maneat inaet̃num
dnm̃ namq saluatorem & in fi¬
deles ante passionẽ in carne
uiderunt. sed quia filius dĩ &a
quia para clrtus adõ missus
inmundũ nonnisi fideles scire
quia non indutus humanitate
discipulis apparuit sed ita ad
eos uenire . Ita apud eos maluit
manere. Vt in ipsis eorũ cordib:
gratissimam sibi sedem conse¬
craretur. hoc ẽ enim quod ait.
Vos autẽ cognosc&is eum quia
apuduos manebit & in uobis
uisibilit̃ utiq eis gram̃ suae
cognicionis ex hib&. NONRE¬
LINI QUAMUOS GREANOS UENI¬
AM ADUOS.
Videbatur infidelib quia mo¬
riens incruce. ut dñs discipulos
relinquer& orfanos sed non

Expanded text:
Mundum autem appellat Mundum autem appellat homines mundi hujus amori datos. Mundus ergo eum accipere non potest, id est, mundiales homines, qui non habent invisibiles charitatis oculos, quibus solummodo Spiritus sanctus videri potest et sciri sciendoque intelligi. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit et in vobis erit. Erit ut maneat in aeternum. Dominum namque salvatorem et infideles ante passionem in carne viderunt: sed quia Filius Dei esset, quia paraclitus a Deo missus in mundum, non nisi fideles scire quia non indutus humanitate discipulis apparuit, sed ita ad eos venire, ita apud eos maluit manere, ut in ipsis eorum cordibus gratissimam sibi sedem consecraret. Hoc est, quod ait, vos autem cognoscetis eum, qui apud vos manebit et in vobis visibiliter utique eis gratiam suae cognitionis exhibet. 600 Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. Videbatur infidelibus quia moriens in cruce Dominus, discipulos relinqueret orphanos; sed non
Abbreviated transcription (Latin):
SIDILIGITISMẼ MaNIDATA
MEA SERUATE
Quidẽ quoddicit quoddi¬
ligentib: dm̃ & seruantib:
mandata eius sps para drtus
plus habeat & plus habendo
plus diligat. Para clrtus
consolator interp̃tatur. Et
sp̃s sc̃s rectae paraclrtus uo¬
catur qusia corda fideliũ
neint̃ huius scłi ad uersa
defi triciant caelestis
uitȩ ẽ pi desideriis suble¬
uat acreficit. ET EGOROGA¬
BOPATREM & ALIŨ PARACLR¬
TUM DAbIT UOBIS.
Ostendens seipsũ eẽ para¬
clrtũ. habebant autẽ &
prius paraclitũ ipsũ uide¬
lic& dnm̃ secum in carne
commorantẽ cũ & mira cu¬
lorũ dulcitudine &ope
p̃dicacionis. Nȩypt̃ infide¬
liũ ꝑsecucionem scandali¬
tari possint erigi & confortari
solebant. Rogabo dixit ꝓpter
humanitatẽ quidat cũ patre
ꝑdiuinitatem. UT MaNCAT
quos & in hac uita semꝑ inuisi¬
bilit̃ intus in lustrabat & infu¬
turo ad contem plandam ꝑpe¬
tuo spem suae maiestatis
introducit. SꝑC UERITATIS
QUẼ HIC MUNDUS ÑPOTEST
ACCIPERE QUIA ÑUIDIT EUM
NECSCIT EUM.

Expanded text:
Si diligitis me, mandata mea servate. Quid est, quod dicit, quod diligentibus Deum et servantibus mandata ejus, spiritus paracletus plus habeat, et plus habendo, plus diligat? Paracletus consolator interpretatur, et spiritus sanctus recte Paracletus vocatur, quia corda fidelium, ne inter hujus saeculi adversa deficiant, coelestis vitae desideriis sublevat, ac reficit. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis. Ostendens seipsum esse Paracletum. Habebant autem et prius Paracletum, ipsum videlicet Dominum secum in carne commorantem, cum et miraculorum dulcedine et ope praedicationis, ne propter infidelium persecutionem scandalizari possint, erigi et confortari solebant: Rogabo dixit, propter humanitatem, qui dat cum patre per divinitatem. Ut maneat quos et in hac vita semper invisibiliter intus illustrat, et in futuro ad contemplandum tuo spem suae majestatis introducet. Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere, quia non vidit eum nec scit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
tempore famis uerbi cũ intel¬
ligencia nondatur. & illi qui
euangelicã sapienciã tamquã
panem erogantes ꝑ orbem t̾rȩ
p̃dicauerunt pueri patris
familias iam sunt insecreta
qui &e cũ dño. &tamen orando
efficitur ut accipiat desiderans
intellectũ abipso dõ &iam
si homo desit ꝑ quã sapiencia
p̃dicetur. Et ille SIPER SC¬
UERAUERIT PULSINS DICO
uobis &si non dabit illi
SURGENIS EOQUOD AMCUS

Expanded text:
tempus famis uerbi, cum intellegentia clauditur. et illi qui euangelicam sapientiam tamquam panem erogantes per orbem terrae praedicauerunt, pueri patris familias, iam sunt in secreta quiete cum domino; et tamen orando effintellectum ab ipso Deo, etiam si homo desit per quem sapientia praedicetur. Et ille si perseveraverit pulsans, dico vobis et si non dabit illi surgens eo quod amicus
Abbreviated transcription (Latin):
lũ sicut heliam SiC UERIIA
quen ad modũ urdistis eum
ASCENDENTEM INCAELUM
dest in eadem forma carnis
atq substancia ueni& iudi¬
caturus: in qua uenerat iudi¬
candus : Cui ꝓfecto in morta¬
litatẽ dedit naturam non
abstulit: Cuius &iam gloria
diuina quae quondam inmon¬
tẽ trib discipulis apparuit.
ꝑacto iudicio abomĩbus scis
in debitur: Quando tolletur
impius neuideat gloriã dĩ¬

Expanded text:
lum, sicut Eliam. Sic veniet, lum, sicut Eliam. Sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum. Id est, in eadem forma carnis atque substantia veniet judicaturus, in qua venerat judicandus, cui profecto immortalitatem dedit, naturam non abstulit, cujus etiam gloria divina, quae quondam in monte tribus discipulis apparuit, peracto judicio ab omnibus sanctis videbitur, quando tolletur impius, ne videat gloriam D
Abbreviated transcription (Latin):
illis quos cõmemorat uera
sermonib: expletis dnm̃
ascendisse ad caelosET NUB̃S
SUSCEPIT CUM AbOCULIS
CORUM
Vbiq creatura suo creato¬
ri praestat obsequium: As¬
tra indicant nascentem:
pacientẽ obnugunt: Reci¬
piunt nubes ascendentem:
redeuntẽ adiudicium¬
cõmita buntur: ECCEDUO
UIRI ASTITERUNT IUXTA
ILLOS INUESTIB: ALbISS
Abe uestes exaltacioni
magis congruunt. quã hu¬
miliacioni: &i deo dño as¬
cendente in alb uestibus
angłi apparent: Quinato dño
in albis uestib apparere non
dicuntur : quia qui innatiui¬
tatẽ sua apparuit ds̃ humilis.
in ascensione sua ostensus est
homo sublimis : Nam & locus
congruit : dũ is qui in humili
ciuitatula natus est homo.
demonte sublimi regressus ẽ
ad caelos: hic ihs qUIaS SŨꝑ¬
TUS EST AUObIS IN CACLUM
Ibduas illas causas angłi ui¬
dentur : ut uidelic& ascensio¬
nis tristicia regressionis com¬
memoracione consolarentur :
&ut uere in caelũ illũ ire
monstrarent & non quasi ince¬

Expanded text:
moraverat sermonibus expletis, Dominum ascendisse ad coelos. Et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Ubique creatura suo Creatori praestat obsequium. Astra indicant nascentem, patientem obnubunt, recipiunt nubes ascendentem, redeuntem adcomitabuntur. Ecce duo viri astiterunt juxta illos in vestibus albis. Albae vestes exaltationi magis congruunt quam humiliationi, et ideo Domino ascendente, in albis vestibus angeli apparent, qui nato Domino, in albis vestibus apparere non dicuntur, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in ascensione sua ostensus est homo sublimis. Nam et locus congruit, dum is qui in humili civitatula natus est, homo de monte sublimi regressus est ad coelos. Hic Jesus qui assumptus est a vobis in coelum. Ob duas illas causas angeli videntur: ut videlicet ascensionis tristitiam, regressionis commemoratione consolarentur; ut et vere in coelum illum ire monstrarent, et non quasi in coe
Abbreviated transcription (Latin):
seuidisse testatur. sed scimꝰ
quia sedere iudicantis est.
stare uero pugnantis uł ad¬
iuuantis est. quia igitur
redeptor nr̃ ad suptus incaelũ
& nunc om̃ia uidicat. & tunc
ad extremum iudex om̃ium
uenit. hunc post ad supcionẽ
marcus sedere describit. quia
post ascensionis suae gloriam
iudex infine uidebitur.
Stephanus uero in laboris cer¬
tamine positus stantẽ uidit
quẽ ad iutorẽ habuit. quia ut
iste int̾ra ꝑsecutorũ infidelita¬
tẽ uincer& ꝓ illo de caelo illius

Expanded text:
se vidisse testatur? Sed scimus se vidisse testatur? Sed scimus quia sedere judicantis est, stare vero pugnantis vel adjuvantis. Quia igitur Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extremum judex omnium venit, hunc post assumptionem Marcus sedere describit, quia post ascensionis suae gloriam judex in fine videbitur. Stephanus vero in laboris certamine positus, stantem vidit quem adjutorem habuit. Quia ut iste in terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro illo de coelo illius
Abbreviated transcription (Latin):
turi quidũ bonis suis exorta cioni¬
b maliciam dealienis cordibo
auferꝰ serpentes tollent et di
pestiferas sua s̃ ones audiunt
sed tamen adoperacionẽ praua
minime ꝑtrahuntur. Mortife¬
rũ quidem ẽ quod bibunt sed
non eis nocebit. qui quocies
ꝓximossuos in bono opere in¬
firmari conspiciunt dũ eis
tota uirtute concurrunt
& exemplo suae operacionis
illorũ uitam roborant quim
ꝓpria accione titubat. quid
aliud faciunt nisi suꝑ egrotos
manus inponunt ut bene ha¬
beant. quaenimirũ miracula
tanto maiora sunt quanto¬
& sp̃ĩtalia tanto maiora sunt
quanto ꝑ hȩc non corpora
sed animae suscitantur. Et
DÑS QUIDEM IH̃S POST QUA
LOCUTUS Ẽ EIS AS SUPTUS C̃
in caclũ & sed& adex¬
TRIS DEI
Considerandũ nobis est
quid ẽ quod marcus ait.
sed& ad extris dĩ. Et stephanus
dicit. Video caelos aꝑtos & filiũ
hominis stantẽ addextris dĩ.
quid ẽ quod hunc marcus
sedentẽ. Stephanus uero stantẽ

Expanded text:
tur? Qui dum bonis suis exhortationitur? Qui dum bonis suis exhortationibus malitiam de alienis coauferunt, serpentes tollunt; et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahunt, mortiferum quidem est quod bibunt, sed non eis nocebit. Qui quoties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant, qui in propria actione titubabant, quid aliud faciunt nisi super aegrotos manus imponunt ut bene habeant? Quae nimirum miracula tanto majora sunt, quanto spiritalia: tanto majora sunt, quanto per haec non corpora sed animae suscitantur. Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum et sedet a dextris Dei. Considerandum nobis est quid est quod Marcus ait, sedet a dextris Dei? Stephanus dicit: Video coelos apertos et Filium hominis stantem a dextris Dei. Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem,
Abbreviated transcription (Latin):
ista signa non facimus minime
credimus sed necessaria haec¬
in exhordio ecclesiae fuerunt
utenim fides crescer& miracu¬
lis fuerat nutrienda. qui a
& nos cũ arbusta plantamus
tam diu eis aquam fundimus
quousq: ea interra conualuisse
uideamus. atsi semel radicem
fixerint irrigacio cessabit.
Hinc ẽ &enim quod paulus dicit.
linguae in signosunt non fideli¬
b sed infidelibus. habemus
de his signis atque uirtutibus
quaeadhac subtilius cansidera¬
re debeamus. Sca quippe
aeccła cotidĩae spĩta literfacit
quod tunc ꝑ apłos corporaliter
faciebat. Nam sacer dotes eius
cũꝑ exorcismi gram̃ manus
credentib in ponunt & habi¬
tare malignos sp̃s in eorum
mente contra dicunt. quid ali¬
ud faciunt nisi daemonta
eiciunt & fideles quiq
iam uitae ueteris secularia
uerba relin quunt. Scã autẽ
ministeria insonant condito¬
ris sui laudẽ &̃ potenciam
uantũ p̃ualent narrant quidaliud
faciut nisi nouis linguis loquun¬

Expanded text:
ista signa non facimus, minime ista signa non facimus, minime credimus? Sed haec necessaria in exordio Ecclesiae fuerunt. Ut enim ad fidem cresceret, miraculis fuerat nutrienda. Quia et nos cum arbusta plantamus, tandiu eis aquam fundimus, quousque ea in terra convaluisse videamus. At si semel radicem fixerint, irrigatio cessabit. Hinc est enim quod Paulus dicit: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus . An non habemus de his signis atque virtutibus quae adhuc subtilius considerare debeamus? Sancta quippe Ecclesia quotidie spiritaliter facit, quod tunc per apostolos corporaliter faciebat. Nam sacerdotes ejus cum per exorcismi gratiam manus credentibus imponunt, et habitare malignus spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt, nisi daemonia ejiciunt? Et fideles quique qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem mysteria insonant, Conditoris sui laudes et potentiam, quantum praevalent, narrant, quid aliud faciunt nisi novis linguis loquun
Abbreviated transcription (Latin):
diderit condẽpnabitur. tortas¬
se unus quisq apud sem& ipsũ
dicat. Ego iam credidi saluus
ero Uerũ dicit sifidem operib
ten&. Uera & enim fides est
quae in hoc quod uerbis dicit
morib: non contradicit. hinc ẽ
enĩ quod de quib dam falsis
fidelib paulus dicit. qQui confi¬
tentur sȩ nosse dm̃ factis autẽ
negant. hinc iohannes ait. Qui
dicit senosse dm̃ & mandata
eius non custodit mendax est.
Cũ autẽ dicatur qui uero non
crediderit condẽpnabitur
Quid hic dicimus depar uulis
quiꝑ a&atẽ adhuc credere
nonualent: Nam de maiorib
nulla quaestio ẽ. In aeccłaergo
saluatoris ꝑ alios paruuli
credunt sicut ex aliis ea quae
illis in baptismo remittuntur
peccata traxerunt. Signa
autẽ eos qui cre diderint
haec sequenturua o. in nomine
meo eicient daemonia. lin¬
guis loquentur nouis serpen¬
tes tollent & si mortiferum
quidbiberint . non eis nocebit.
Suꝑ aegrotos manus inponent
a bene habebunt. Nũ quid quia

Expanded text:
dideritdideritse unusquisque apud semetipsum dicat: Ego jam credidi, salvus ero; verum dicit, si fidem operibus tenet: vera etenim fides est quae in hoc quod verbis dicit moribus non contradicit. Hinc est enim quod de quibusdam falsis fidelibus Paulus dicit, qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant. Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum et mandata ejus non custodit, mendax est. Cum autem dicatur, qui vero non crediderit, condemnabitur, quid hic dicemus de parvulis, qui per aetatem adhuc credere non valent, nam de majoribus nulla quaestio est? in Ecclesia ergo Salvatoris per alios parvuli credunt, sicut ex aliis ea, quae illis in baptismo remittuntur, peccata traxerunt. Signa autem eos qui crediderint haec sequentur: in nomine meo ejicient daemonia, linguis loquentur novis; serpentes tollent: et si mortiferum quid biberint, non eis nocebit. Super aegros manus imponent, et bene habebunt. Nunquid quia
Abbreviated transcription (Latin):
DERIT &BAꝑTIRATOS EOERIT
SALVUS ERIT. QUIUERO NONCRE¬
TDIDERIT CONDEMPNABITUR
Hoc ergo p̃dicaturi qm̃ qui non
crediderit condẽ pnabitur
cũ id utiq: non crediderit quod
non uidit nonne ipsi primitus
fuerant obiurgandi . Quod ante¬
qua dnm̃ uidissent non credide¬
rint eis quib: dñs apparu iss&:
quod uero dixit eis Cuntes in
mundũ uniuersũ p̃dicate
euangelium omni creaturae.
Nũquid scm̃ euangelium uel
insensatis reb uelbrutis ani¬
malib fuerat p̃dicandum
ut de eo discipulis dicatur p̃di¬
cate omni creaturae. Sed omĩs
creaturae nomine potest omĩs
nacio genciũ designari. Ante
& enĩ dictũ fuerat inuiã genci¬
ũ neabieritis. Nunc autem
dicitur praedicate euangeliũ¬
omni crea conturae. Vt scilic&
prius ait lc daea aptorũ
repulsa p̃dicacio tunc nobis
in adiutoriũ fier& cum hanc
illa addãpnacionis suae testi¬
monium suꝑba reppuliss&.
Qui crediderit & baptizatus fue¬
rit saluus erit qui uero noncre¬

Expanded text:
diderit et baptizatus fuerdiderit et baptizatus fuersalvus erit; qui vero non crediderit, condemnabitur. Hoc ergo praedicaturi, quoniam qui non crediderit condemnabitur, cum id utique non crediderit quod non vidit, nonne ipsi primitus fuerant objurgandi, quod antequam Dominum vidissent, non crediderint eis quibus Dominus apparuisset? Quod vero dixit eis. Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae, nunquid sanctum Evangelium vel insensatis rebus, vel brutis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur, Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine, potest omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis: nunc autem dicitur, Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a Judaea apostolorum repulin adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit. Qui vero non cre
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo nouissime: quasi
iam ultra eum nonui derent.
Nouissimum quippe illud est
quando ascendit in caelum.
Quod factũ ẽ quadragesima
die posteiꝰ resurreccionem. Nũ¬
quid namtunc exꝓbraturus
erat quod non credidissent eis
qui eũ uiderant resurrexisse.
quando &iã &ipsi post resurrec¬
cionẽ tocies eũ uiderant. Illud
ergo accipiamus post multas
de monstraciones eius quibus
ꝑdies quadraginta discipulis
p̃sentatus ẽ eum &iã nouissime
recumbentib: illis undecim
apparuisse idẽ ipso quadra¬
gesimo die . Et qm̃ iamerat
abeis ascensurus in caelum
hoc eis illo die maximae ex ꝑ¬
brare uoluisse quod his quiui¬
derant eum resurrexisse
non crediderant. ante quã
ipsi eũ uiderent cũ utiq
post ascensionem suã p̃dican¬
tib illis euangeliũ gentes
quod non uiderunt fuerunt
crediturae. post illam quip¬
pe ex probracionẽ secutus
aitidem marcus. ET dixit
EIS EUNTES IN ONDUM
UNIUER S PRAEDICATE EUANIGE¬
LIUM ONNI CREATURAE QUERE¬

Expanded text:
Quomodo novissime? quasi jam ultra eum non viderent; novissimum quippe illud est, quando ascendit in coelum. Et factum est quadragesima die post ejus resurrectionem. Nunquidnam tunc exprobraturus erat, quod non credidissent eis, qui eum viderant resurrexisse, quando etiam et ipsi post resurrectionem toties eum viderant? Illud ergo accipiamus post multas demonstrationes ejus, quibus per dies quadraginta discipulis praesentatus est, eum etiam novissime recumbentibus illis undecim apparuisse, id est, ipso quadragesimo die. Et quoniam jam erat ab eis ascensurus in coelum, hoc eis illo die maxime exprobrare voluisse, quod his qui viderant eum resurrexisse non crediderant, antequam ipsi eum uiderent, cum utique post ascensionem suam praedicantibus illis euangelium etiam gentes quod non uiderunt fuerant crediturae. post illam quippe exprobrationem secutus ait idem Marcus: et dixit eis: euntes in mundum uniuersum praedicate euangelium omni creaturae. qui cre
Abbreviated transcription (Latin):
ficultatib aperiri sibi ostium
in dnõ ꝑ inluminacionem fide¬
lium hoc intellegitur ibieum
uidebitis. Id ẽ ibi menbra eius
inuenietis. ibi uiuũ corpus eius
in eis quiuos susceperint agnosce¬
tis. Secundũ illud autẽ quod ga¬
lilea interp̃tatur reuelacio
non iã informam serui intelle¬
gendũ ẽ sed in illa inqua aequa¬
lis ẽ patri quã ꝓmisit apud
io hannem dilectorib suis cũ
dicer& Etego diligam eum &
ostendam meipsũ illi. Illa erit
reuelacio tamquã uera galilea
cũ similes ei erimus ibi eum
uidebimus sicuti est. Ipsa erit
&iã beacior trans migracio
existo scło in illã aet̾nitatem
si eius p̃cepta sicam plectamur
ut ad dexterã eius segregari
mereamur. Tunc enĩ ibunt
sinistri in con bustionem aet̃¬
nã iustiautẽ in uitã a &ernam.
CONCORDIA
In ad sũpcione ascensionis dni
istarũ duarũ fit concordia

Expanded text:
ficultatibus, aperiri sibi ostium ficultatibus, aperiri sibi ostium in Domino per illuminationem fidelium, hoc inteuidebitis, id est ibi membra eius inuenietis, ibi uiuum corpus eius in his qui uos susceperint agnoscetis\'. secundum illud autem quod Galilaea interpretatur :\'reuelatio\' non iam in forma serui intellegendum est, sed in illa in qua aequalis est patri, quam promisit aput Iohdiceret: Et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi. Illa erit revelatio tanquam vera Galilaea, cum similes ei erimus, ubi eum videbimus sicuti est. Ipsa erit etiam beatior transmigratio ex isto saeculo in illam aeternitatem, si ejus praecepta sic amplectamur, ut ad dextram ejus segregari mereamur. Tunc enim ibunt sinistri in combustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam. CONCORDIA. In assumptione ascensionis Domini, istarum duarum fit co