comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
germinarent: aut frumenta uel sata ꝓrumperent. uel orta
coquerentur: nisi ea interior quoq ignis ammaret.e Qui
etam de saxis frequenter excutitur: & de ipso sepe dum ce-¬
ditur ligno exilit. Ergo ficut necessario ignis creatur. ut or-¬
dinata & dispensata ꝑmaneant. celiq clementia temꝑet
aurarum rigorem: ita etiam aquarum redundantia ñ suꝑ¬
fltia. ne alterum altero consumeretur: quia nisi contienien
utriusq mensura sit. sicut ignis aquam exsiccat. ita & aqͥ
restinguit ignem. Ideoq pondere & mensura examinauit
uniuersa. mimerata enim funt ei & stillicidia plutiarum.
sicut in libro iob legimus: sciens uel rerum facile defectum
fore uel solutionem untiersitatis. si alterum exuparetur¬
ab altero. Ita ttriusq temꝑauit dispendia ut neq plus
ignis exioqtieret neq exuiparet aqua. quam imminutio
fieret ut riusq moderata. que & suꝑfluum detiaheret.

Expanded text:
germinarent, aut frumenta vel sata prorumperent, vel orta germinarent, aut frumenta vel sata prorumperent, vel orta coquerentur; nisi ea interior quoque ignis animaret? Qui etiam de saxis frequenter excutitur, et de ipso saepe, dum caeditur, ligno exsilit. Ergo sicut necessaria ignis creatura, ut ordinata et disposita permaneat, coelique clementia temperet aquarum rigorem; ita etiam aquarum redundantia non superflua, ne alterum altero consumeretuutriusque mensura sit, sicut ignis aquam exsiccat ita et aqua restinguit ignem. ideoque pondere et mensura examinauit uninersauniuersa; numerata enim sunt ei et stilicidia pluuiarum, sicut in libro Iob legimus. sciens uel rerum facilem defectum fore uel solutionem uniuersitatis, si alterum exsuperaretur altero, ita utriusque temperauit dispendia, ut neque plus ignis exquoqueret neque exuberaret aqua quam inminutio fieret utriusque moderata, quae et superfluum detraheret
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt terram in medio esse suspensam & immobilem
manere. cum utiq grauior sit: quam aqua. ea ratione
possunt dicere. non precipitari aquam orbis illuis cele¬
stis conuersione que suꝑ celos est.Dicut enim terra
inanis suspenditur: uel pondere librato undiq immobił
ꝑsenerat: ita & aqua aut grauioribus. aut equis cum
terra ponderibus examinatur. Ideoq non facile fuper-¬
funditur mare terris: nisi cum iubetur exire. Deinde
cum ipsi dicant uolui orbem celi. stellis ardentibus restil
gentem: nonne diuina prouidentia. necessario prospexit.
ut intra orbem celi & supra orbem redundaret aqua. que
illicis feruentis axis incendia temperaret. ꝓꝓterea quia
exundat ignis & feruet. etiam aqua exundauit in ter-¬
ris: ne eas surgentis solis & stellarum micantium ardor
exurereti & tenera rerum exordya insolitus uapor ledẽt
Quanti fontes. fluuii. lacus irrigant terras: quia eas in¬
ternus quidam ignis uaporat. Vnde enim aut arboees

Expanded text:
dicunt terram in medio esse suspensam et immobilem dicunt terram in medio esse suspensam et immobilem manere, cum utique grauior sit quam aqua? ea ratione possunt dicere non praecipitari aquam orbis illius caelestis conuersione, quae super caelos est. sicut enim terra <in> inani suspenditur uel pondere librato undique immobilis perseuerat, ita et aqua aut grauioribus aut aequis cum terra ponderibus examinatur. ideoque non facile superfunditur mare terris, nisi cum iubetur exire. deinde cum ipsi dicant uolui orbem caeli stellis agentem, nonne divina providentia necessario prospexit, ut intra orbem coeli, et supra orbem redundaret aqua, quae illa ferventis axis incendia temperaret? Propterea quia exundat ignis et fervet, etiam aqua exundavit in terris, ne eas surgentis solis et stellarum micantium ardor exureret, et tenera rerum exordia insolitus vapor laederet. Quanti fontes, fluvii, lacus irrigant terras; 28 quia eas internus quidam ignis vaporat? Unde enim aut arbores
Abbreviated transcription (Latin):
sine ullo repagulo impossibile habetur. d quid impossi¬
bile ei qui dedit posse quibus uoltut: dedit posse infir¬
mitatibus. ut infirmus dicat. omnia possum in eo qui
me confirmat: Dicant certe quemadmodum aer co¬
gatur in nubenr. utrum. nusbus pluuua generetitr.
ansinu nubitm colligatur. Ulidemus plerumq exire
ntbes de montibus: queio utrum de terris ascendat
aqua. an ea que suꝑ celos est largo imbre descendat.
i ascendit: utiq contra naturam ẽ ut ascendat in su¬
periora qui grauior est. & portetur aere. cum aer sub¬
tilior sit. At si conciti orbis totius motii rapitur aqtia sĩc
imo orbe rapituit ita sumino orbe disfunditur. di fundi
ut uolunt non desiit. utiq non dispnt rapi: qura sicut
axis celi semꝑ mouetur. ita & aqua semꝑ hauritur
Si descendit. manet ergo iugiter suꝑ celos. que habet
unde descendat. Deinde quid obstat si confiteantur.
quia aqua supra celos suspensa sit. Nam quo uerbo

Expanded text:
sine ullo repagulo impossibile habetur. Sed quid impossisine ullo repagulo impossibile habetur. Sed quid impossibile ei qui dedit posse infirmis ut mis, ut infirmus dicat: omnia possum in eo qui me confortat. dicant certe quemadmodum aer cogatur in nubem, utrum pluuia nubibus generetur an sinu nubium colligatur. uidemus plerumque exire nubes de montibus. quaero utrum de terris ascendat aqua an ea quae super caelos est largo imbre descendat. si ascendit, utique contra naturam est, ut ascendat in superiora quae grauior est et portetur aere, cum aer subtilior sit. aut si conciti orbis totius motu rapitur aqua, sicut imo orbe rapitur ita summo orbe diffunditur. si fundi, ut uolunt, non desinit, utique non desinit rapi, quia si axis caeli semper mouetur, et aqua semper hauritur. si descendit, manet ergo iugiter supra caelos, quae habet unde descendat. deinde quid obstat, si confiteantur quia aqua super caelos suspensa sit? nam quo uerbo
Abbreviated transcription (Latin):
chio suo. dicit uiruiti sue. dicit sapientie sue. dicit iusticier
oo facit filius quasi potens. facit quasi uirtus dei. facit qͣsi
sapientia dei . facit quasi iusticia diuina. Cum hec audis:
quid miraris si supra firmamentum celi potuit tante
maiestatis oꝑatione unda suspendi: De aliis hec collige.
de hic ÷ uiderunt oculi hominum: quomodo ad iudeorũ
transitum fi rationem queris se unda diuiserit. Non so¬
let hoc esse nature. ut aqua se discernat ab aqua in pro¬
fundo: aut ut interfusiones aquarum terre. medio se-¬
parentur. Gelauerunt inquit fluctus in medio mari¬
& firmamenti spetie cursum suum in solido fine frena¬
runt. Nonne potuit etiam aliter hebreum popłm li¬
berare:ͤ d tibi uoluit ostendere: ut eo spectaculo o̾
illa que non iudisti estimares esse credenda. Iordanis qͦ
reffexo amne in faum fontem reuertitur. Herere aquã
cum labitur inusitatum est: rursum redire in suꝑiora

Expanded text:
chio suo, dicit virtuti suae, dicit sapientiae suae, dicit justitiae suae. chio suo, dicit virtuti suae, dicit sapientiae suae, dicit justitiae suae. Et facit Filius quasi potens, facit quasi virtus Dei, facit quasi sapientia Dei, facit quasi justitia divina. Cum haec audis, quid miraris si supra firmamentum coeli potuit tantae majestatis operatione unda suspendi? 11. De aliis haec collige, de iis quae viderunt oculi hominum, quomodo ad Judaeorum transitum, si rationem quaeris, se unda diviserit. Non solet hoc esse naturae, ut aqua se discernat ab aqua, et in profundo interfusiones aquarum terrae medio separentur. Gelaverunt enim fluctus, et firmamenti specie cursum suum insolito fine frenarunt. Nonne potuit etiam aliter Hebraeum populum liberare. Sed tibi voluit ostendere, ut eo spectaculo etiam illa quae non vidisti, aestimares esse credenda. Jordanis quoque, reflexo amne, in suum fontem revertitur. Haerere aquam, cum labitur inusitatum; rursum redire in superiora
Abbreviated transcription (Latin):
Quid hoc manifestitis:. Qui iussit discerni aquam
inter iecto & medio firmamento: ꝓuidet quiemadmodũ
dicusa atq discreta manere possit᷑. Dermo dei. uirtus
nature est. & dititurntatis substantia. quo adusq ue¬
lit ea manere que statuit: siccit scriptum ẽ.dtatuit
ea in scł̃m seculi: preceptum posuit. & non preceribit.
Et ut scias quia de istis aquis hoc dixit. quas tu ne¬
gas posse in suꝑioribus celis esse: audi sutꝑiora. Latidate
eum celi cclortim: & aque que suꝑ celos sunt laudent
nomen dm̃. Nonne quasi adtier santi tibi dixit. qm̃ ipse
dirit. & facta sunt. ipse mandauit & creata sunt. stattut
Annon udetur tibi auctor idoneus: qui legem suo
oꝑi dãret. Deus est qui dicit: uenerabilis natura inesti¬
mabilis magnitudine. immensus in remuneratz ombus
incomprehensibilis in opibiis. Cuitis altitudinem sapien¬
te. quis inuestigare facilis: Iste dicit filio. idest dicit bra¬

Expanded text:
Quid hoc manifestius? Qui jussit discerni aquam Quid hoc manifestius? Qui jussit discerni aquam interjecto et medio firmamento, providit quemadmodum divisa atque discreta manere possit. Sermo Dei virtus naturae est, et diuturnitatis substantia quoadusque velit eam manere qui statuit, sicut scriptum est: Statuit ea in saeculum saeculi, praeceptum posuet ut scias quia de istis aquis hoc dixit, quas tu negas posse in superioribus caeli esse, audi superiora: laudate eum caeli caelorum et aquae, quae super caelos sunt, laudent nomen domini. nonne quasi aduersanti tibi dixit: quoniam ipse dixit et facta sunt, ipse mandauit et creata sunt: statuit An non videtur tibi auctor idoneus, qui legem suo operi daret? Deus est qui dicit, venerabilis natura, in aestimabilis magnitudine, immensus in remunerationibus, incomprehensibilis 27 in operibus, cujus altitudinem sapientiae quis investigare facilis? Iste dicit Filio, id est, dicit bra
Abbreviated transcription (Latin):
toritatis uetustas detulitysum quoq mundum semꝑ
fuisse & fore aristotiles ustupit dicere: contra autẽ ꝓlato ñ
semꝑ fcusse ẜ semꝑfore presit astruere. plurimi uero nec
fuisse semꝑ nec semꝑ fore sclptis sitis testificantur. Inter
has dissensiones eorum quapotest esse ueri estimatio: cũ
alii mundum ipsum deuinisse dicant. quod er mens
diuina ut putant inesse deattir. alii partes eiꝰ. alii
utrumq. in ꝗtio neq figira sit deorum neq numetꝰ
neq locas. aut tuta pou  t ctira comprehendi: Di¬
quidem mundum estima eno uolubilem itotandum.¬
rat intelligi łn alieno non suo motu fe

Expanded text:
toritatis uetustas detulit, ipsumque mundum semper fuisse et fore Aristoteles usurpat dicere: contra autem Plato non semper fuisse et semper fore praesumit adstruere, plurimi uero non fuisse semper nec semper fore scriptis suis testificantur. inter has dissensiones eorum quae potest ueri esse aestimatio, cum alii mundum ipsum deum esse dicant, quod ei mens diuina ut putant inesse uideatur, alii partes eius, alii utrumque? in quo nec quae figura sit deorum nec qui numerus nec qui locus aut uita possit aut cura conprehendi, siquidem mundi aestimatione uolubilem at intelligi, qui alieno, non suo motu fer
Abbreviated transcription (Latin):
dde porcos marinos etiam iudeis gratos: quia i¬
chil est comiune quod non aqua abluat: os sbeo
cominanes eot sicut in terra editos estimare ñ posscuit.
In nureri itaq usus in numera genera piscium. Alii otia ge¬
nerant ut uarii maiores quos tructas nocant. & aquis fouen¬
da amittunt. Aqua igitur aminat & creat. Aohtic man¬
dati ilhus primmi tanquam lege ppetue muntis exequitur
blanda quedam mater animant ium.

Expanded text:
dde porcos maris etiam Iudaeis gratos, quia nihil est commune, quod non aqua abluat, et ideo communes eos sicut in terra editos aestimare non possunt. Innumeri itaque usus, innumera genera piscium. alii oua generant, ut uarii maiores, quos uocant troctas, et aquis fouenda conmittunt. aqua igitur animat et creat et adhuc mandati illius primi tamquam legis perpetuae munus exsequitur, blanda quaedam mater animantium.
Abbreviated transcription (Latin):
oantia pacis: donec extollatur luna. Et in canticis dñs
de sua sponsa ait. Que nam hec ẽ prospitiens tanquã di¬
huius illaminans dicit. Nox precesit: dies autẽ appro¬
pinquauit. Pulchre ait ꝓsyitiens: quasi suos de superiore
prospectans: sicut habes. Dñs de celo prosperit super
filios hominum. Prospiciens ergo eccłia. sicut luna de¬
fecꝰtus habet o ortus. frequentes: sed defectibius sus
creuit. & his meruit ampliati. dum ꝑsecutionibus
minuitur. & confessorum mart yriis coronatur. Hec
ẽ uiera luna: que de fratris sui luce ppetua tumen ⁊ͥ
immortalitatis & gratie mutuatur. fulget enim eccłia
non stio s xp̃i lumine: & splendorem sibi arcer sit de
sole iusticie ut dicat. Ulino autẽ iam non ego: uinit

Expanded text:
dantia pacidantia pacide sua sponsa ait: Quaenam est haec prospiciens tamquam dihujus illuminans dicit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Pulchre ait, Prospiciens, quasi suos de superiore prospectans, sicut habes: 78 Dominus de coelo prospexit super filios hominum . Prospiciens ergo Ecclesia, sicut luna defectus habet et ortus frequentes: sed defectibus suis crevit, et his meruit ampliari, dum persecutionibus minuitur et confessorum martyriis coronatur. Haec est vera luna, quae de fratris sui luce perpetua lumen sibi immortalitatis et gratiae mutuatur. Fulget enim Ecclesia non suo, sed Christi lumine; et splendorem sibi arcessit de sole justitiae, ut dicat: Vivo autem jam non ego, vivit
Abbreviated transcription (Latin):
ture seruitio liberetur: tu & tue redemptiomi & illiꝰ
libertati affers impedimentum: Tue trgo non sue staltiqe
est: quod dum tu expectaris & nec sero conuerteris: adhtic
& isla mutatur. Noli ergo lunam oculo tui corporis estimare.
s mentis uinacitate. Mmuitur luna: ut elementa repleanꝰt᷑.
Hoc ẽ tere grande mysterium. Donatit hoc ei qui omnibꝰ
donauit gratiam: exinamiit eam ut repleat. qui etiam se
exmaniuit ut omnes repleret. Ex inaniuit enim se: tit
descenderet nobis. Descendit nobis: ut ascenderet om̃ibus
Ascendit enim inquit suꝑ celos : ut impleret omnia. Itaq
qui exinanitus uenerat: de plenitudine sua apłõs adin
pletut. Unde uius ex his dicit. Nam de plenituoine enis
nos omnes accepitis. Ergo annuntiauit lana mysteri.
tm xp̃i. Non mediocris: in gra signum posuit siram: ñͣ
mediocris que cypum habet dilecte ecclie. Quod signifi¬
cat ꝓpbeta dicens. Quetur in diebus eitis iusticia & abtin-¬

Expanded text:
turae servitio liberetur: tu et tuae redemptioni, et illius turae servitio liberetur: tu et tuae redemptioni, et illius libertati affers impedimentum. Tuae ergo, non suae stultitiae est, quod dum tu exspectaris, et nec sero converteris, adhuc et illa mutatur. Noli ergo lunam oculo tui corporis aestimare, sed mentis vivacitate. Minuitur luna, ut elementa repleat. Hoc est vere grande mysdonauit gratiam. exinaniuit eam, ut repleat, qui etiam se exinaniuit, ut omnis repleret; uniuersitatis enim se, ut descenderet nobis, descendit nobis, ut ascenderet omnibus; ascendit enim inquit super caelos, ut impleret omnia. itaque qui exinanitus aduenerat a plenitudine sua apostolos impleuit. unde unus ex his dicit: nam de plenitudine eius nos omnes accepimus. ergo annuntiauit luna mysterium Christi. non mediocris in qua signum posuit suum, non mediocris quae typum habet dilectae ecclesiae, quod significat propheta dicens: orietur in diebus eius iustitia et abun
Abbreviated transcription (Latin):
bec si anima profectu uirtutis impleta cum fuerit. pꝰea
ꝑmconstantiam mentis atq incuriam astio deflexa ꝓpo¬
sito. stuora sira sepe cominutet. quod ẽ insipientie & in¬
scientie. Llnde & scriptura ait. Stultus ut luna mutat᷑
cum sole. Unde non lina est particeps stalticie: qm̃ non
luna mutatur. ut stultus. s stultus ut luna. Deniq se¬
men iusti ficut luna ꝑfecta in ecernum maneo: o destiz
in celo fidelis. Aliuo est emim fungi mynisterio: alitid
circumferri ingenio & sensus insirmitate fixam non ha.¬
bere sententiam. Luna ꝓ te laborat : & ꝓpter uoluntatẽ
dei subdita ẽ. Clanitati enim creatura subiccta ẽ non
sponte: sed ꝓpter eum qui subiecit in spe. Ila ergo ñ
sponte mutatur: tu sponte mutaris. Illa congemis¬
cit & cumparturit in stia mutatione: tit ñ intel¬
ligis & gratularis frequenter. Illa ttram redemptio¬
nem frequenter expectat. ut a cominuni dotius crea¬

Expanded text:
bet, si anima profectu virtutis impleta cum fuerit, postea bet, si anima profectu virtutis impleta cum fuerit, postea per inconstantiam mentis, atque incuriam a suo deflexa proposito studia sua saepe commutet, quod est insipientiae et inscientiae. Unde et Scriptura ait: Stultus ut luna mutaturcum sole. Unde non luna est particeps stultitiae; quia non luna mutatur ut stultus, sed stultus ut luna. Denique semen justi sicut luna perfecta in aeternum manet, et testis in coelo fidelis. Aliud enim est fungi ministerio, aliud circumferri ingenio, et sensus infirmitate fixam non habere sententiam. Luna pro te laborat, et propter voluntatem Dei subdita est. Vanitati enim creatura subjecta est non sponte, sed propter eum, qui subjecit in spe. Illa ergo non sponte mutatur: tu sponte mutaris. Illa congemiscit et comparturit in sua mutatione: tu non intelligis, et gratularis frequenter. Illa tuam redemptionem frequenter exspectat, ut a communi totius crea
Abbreviated transcription (Latin):
eodem impulsti acretracti in mensuram ꝓpͥam refundat᷑.
defectum luna paciatur. cum tantam uim muta¬
tionis habeat sue: considera do in eo magnum esse myster iũ.
quod eitis exemplo cognoscis o homo. nichil rerum humana
misit mynisterium ut illuminet orbem terrarum. et
nem uenitnt. & iterum ꝑfecta miniuntur: celum em̃¬
&o terra preteribunt: cur non id moderationis assumimꝰ. ut
in aduersis abitiamiis animum. qui enim omnia fecit ex mit¬
chilo facile te quoq potens est ad sumina & ꝑfecta prouehe¬
re. & rursus ne excollamur in prospit. neq in potestate alii¬
qua nos diuiciissq iactemts. neq in uiribus corporis atit s¬
pulchrictidine gloriemur: in quo est facilis corruptio. crebra
mutatio. s manentem in fuiturum anini gratzam prose¬
quamur: Nam si te lune contristat occasus. quo semper¬
se reparat ac reformat: multomagis contristare ce de¬

Expanded text:
iisdem impulsum ac retractum in mensuram propriam refundatur.iisdem impulsum ac retractum in mensuram propriam refundatur.defectum luna patiatur, cum tantam vim mutationis habeat suae; considera et in eo magnum esse mysterium, quod ejus exemplo cognoscis, o homo, nihil rerum humanarmisit ministerium, ut illuminet orbem tenem uenerunt et iterum perfecta minuuntur; caelum eniet terra praeteribunt — cur non id moderationis adsumimus, ut neque in aduersis abiciamus animum — qui enim omnia fecit ex nihilo facile quoque te potens est ad summa et perfecta prouehere — et rursus non extollamur in prosperis neque in potestate aliqua nos diuitiisque iactemus neque in uiribus corporis aut pulchritudine gloriemur, in quo est facilis fluctibus, crebra mutatio, sed manentem in futurum animi gratiam persequamur. fluctus si te lunae contristat occasus, quae se semper reparat ac reformat, multo
Abbreviated transcription (Latin):
dam. Ecce neomenia dabit eam. Ex quamuis cupidi es¬
semis ymbrium: tamen eiusmodi assertiones ueras esse
nolebamtis. Demq delectatus sum quod nullus ymber
effusus ẽ: donec precibus eccłie dattis. manifestaretur
non de mitiis lune eum spandum esse. s de ꝓtudentia
& misccłia creatoris. Sane etiripi cum exundent undi¬
q. scdm̃ reliquas speties lune & acceptos flucts resundrĩt.
uel etiam ipsi magno ferantur impetir. in ortu tamen eiꝰ
stant placidi. quo adusq luna sine lumine ẽ. Ax uero uͥ
eam dierum accessus recexerit: tunc in suos cursiss tefluos
reuertumtur. Anpotis quoq que in occano esse phibet᷑.
cum reliquis diebuis ordinem suum sertiare dicatur: lunari
exortii eudens mutationis sue fertur indigum dare. uit
mare ipsum occidentale in quo spectatur ampotis solito am¬
plius accedat acrecedat. & maiore estii feratur tanquã lune
quibusoam aspirationibus recrorsum trahatur: & iterum

Expanded text:
dam: Ecce neomenia dabit eam. Et quamvis cupidi esdam: Ecce neomenia dabit eam. Et quamvis cupidi essemus imbrium; tamen ejusmodi assertiones veras esse, nolebam. Denique delectatus sum, quod nullus imber effusus est; donec precibus Ecclesiae datus, manifestaret non de initiis lunae eum sperandum esse, sed de providentia et misericordia Creatoris. Sane Euripi cum exundent undique secundum reliquas species lunae, et acceptos fluctus refundant, vel etiam ipsi magno ferantur impetu; in ortu tamen ejus stant placidi, quoadusque luna sine lumine est. At vero ubi eam dierum accessus retexerit, tunc in suos cursus refluos revertuntur. Ampotis quoque, quae in Oceano esse perhibetur, cum reliquis diebus ordinem suum servare dicatur, lunari exortu evidens mutationis suae fertur indicium dare; ut mare ipsum occidentale, in quo spectatur ampotis, solito amplius accedat ac recedat, et majore aestu feratur, tamquam lunae quibusdam aspirationibus retrorsum trahatur, et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
meum repletum est rore: & crines mei guttis nocꝰtis. Dum
notia. & cum sit iminimita cumuletur. In quo grande
mysterium. Nam & desecꝰtui eitis compatuntur ele¬
menta: & procesfri eiis que fucrint exmanita cum¬
lantur ut ammanqum cerebra maritimorum humi
da. diquidem plemores ostret repiri feruntur. intilta¬
q alia: cum globus luaris adolescit. De arborum quoq
internis idẽ allegant: qui hoc usu ꝓpͥo compererunt. Lli¬
pemus ergo ortum eius & defectum ragonis esse: non in¬
firmitatis. Numquã enim tantam rerum mutationem
paret: insi prestantem uircutem haberet & gratiam
ã conditore collatam. Aerem quoq nonntilli etiam
docti & xp̃iam uiri. alleganerunt lune ex ortu solere
mutari. S si id mutationis lunaris quradam fieret
molentꝑa: ad omnem eius oetum intexeretur nubibus
celum. pͥltitue funderentar. Deniq cum ante diec
essit sermo de pluuia. que forte. titilis diceretur: ait qui¬

Expanded text:
meum repletum est rore, et crines mei guttis noctis Cantimeum repletum est rore, et crines mei guttis noctis Cantinova; et cum sit imminuta, cumuletur. In quo grande mysterium. Nam et defectui ejus compatiuntur elementa: et processu ejus quae fuerint exinanita, cumulanda: siquidem pleniores ostreae reperiri ferantur multaque alia, cum globus lunaris adolescit. De arborum quoqinternis idem allegant qui hoc usu proprio horreis. uidemus ergo ortum eius et defectum rationis esse, non infirmitatis. numquam enim tantam rerum mutationem - daret, nisi praestantem uirtutem haberea conditore collatam. Aerem quoque nonnulli etiam docti et christiani viri allegaverunt lunae exortu solere mutari: sed si id mutationis lunaris quadam fieret violentia, ad omnes ortus ejus intexeretur nubibus coelum, pluviae funderentur. Denique cum ante dies esset sermo de pluvia, quae fore utilis diceretur, ait qui
Abbreviated transcription (Latin):
mimeri solis attribuit. ut neq urapor eius igneus ut uide¬
tur terrarum uenas sucos rerumq species infusus exure¬
ret. neqꝙ iterum ꝑ tania mundi spatia refrigeratus. naillũ
terris semen caloris inoleret. s ieuinium atq in opem frac¬
tum derelinquens. ad nullã fertilitatis gr̃ãm naporatet.
imilia de lune ratione ꝯtiemunt: que de De luna.¬
consorte eius ac fratre cominemorauimus.Diquidem in
id se indint ministerium in quod & siat̾ ut illuminet ce¬
nebras foueat semina. augeat fructus. Habet etiam plera¬
q afratre distincta: ut quem toto die calor humorem t̾re
siccauerit. eundem exigno noctis tempore ros reponat.
Nam & ipsa luna larga roris asserittir. Deniq cum sere-¬
mor nox ẽ & luna ꝑ nox: tunc largior ros sercur arua ꝑ¬
fundere. Et pleriq sub aere quiescentes: quo magis sub
lumine fuissent lune eo plus humoris se capite collegisse sen

Expanded text:
muneri solis attribuit; ut neque vapor ejus igneus, ut videmuneri solis attribuit; ut neque vapor ejus igneus, ut videtur, terrarum venas, succos, rerumque species infusus exureret, neque iterum per tanta mundi spatia refrigeratus, nullum terris semen caloris inoleret, sed jejunam atque inopem fructuum derelinquens, ad nullam fertilitatis gratiam vaporaret? CAPUT VII. Similia de lunae ratione conveniunt, quae de consorte ejus ac fratre memoravimus. Siquidem in id se induit ministerium, in quod et frater; ut illuminet tenebras, foveat semina, augeat fructus. Habet etiam pleraque a fratre distincta; ut quem toto die calor humorem terrae siccaverit, eumdem exiguo noctis tempore ros reponat; nam et ipsa luna larga roris asseritur. Denique cum serenior nox est, et luna pernox, tunc largior ros fertur arva perfundere. Et plerique sub aere quiescentes, quo magis sub lumine fuissent lunae, eo plus humoris se capite collegisse sens
Abbreviated transcription (Latin):
de apparent de aspis. spisse de ratis: Has ergo infirmita.¬
tes iustis tui ppende: & eorum que astruimus fidem ex te
ipso arbiter instuis accersi.  si ius magnitudinem solis ñ
solum octilo mentis s etiam̃ corporis estimare: confidera
grant stellartm alobi axem celi uideantur. intexere. & in¬
numeris insignite luminbus. non queunt tamen tene¬
bras noctis & celi nubila decergere. dimtil ut sol ortus siui
signa premiserit: omnes stellartim ignes fub tinitis lumina.¬
ris falgore uanescunt. peritur aer: celiq facies ptirptirã¬
centi rubore ꝑsunditur. &ohtic spirans exorditim: & iam
momentanea celeritate pleni luminis micat splendor. &
surgentis solie prema aurara duilcis aspirat. Dic michi q̃so.
nisi magnus orbis esset. quomodo magntum posset orbem
aluminare teprartim:. Quid autẽ de tanto loqtiar tẽ¬
peramento & moderamine conditoris: qui eam menfurã

Expanded text:
da apparent de asperis, spissa de raris? Has ergo infirmitada apparent de asperis, spissa de raris? Has ergo infirmitates visus tui perpende; et eorum, quae astruimus fidem, ex te ipso arbiter justus accersi. 27. Si vis magnitudinem solis non solum oculo mentis, sed etiam corporis aestimare, considera quanti stellarum globi axem coeli videantur intexere, et innumeris insignire luminibus; non queunt tamen tenebras noctis, et coeli nubila detergere. Simul ut sol ortus sui signa praemiserit, omnes stellarum ignes sub unius luminaris fulgore vanescunt, aperitur aer, coelique facies purpurascenti rubore perfunditur. Adhuc spirans exordium, et jam momentaria celeritate pleni luminis micat splendor, et surgentis solis praevia aura dulcis aspirat. Dic mihi, quaeso, nisi magnus orbis esset, quomodo magnum posset orbem illuminare terrarum? 28. Quid autem de tanto loquar temperamento et moderamine condi
Abbreviated transcription (Latin):
potest transire dispenqdio. Caligat aspecꝰtus ñr. Numqͥd
caligat sol aut lima : Angustus nr̃ obtutus: nunquid ido
angustiora efficit que uidentur: Dpeties minuitur: ñ
magnitudo detrahitur. Neq enim infirmitatis nr̃e pas¬
siones. passioni luminarium debemtis ascribere. Mentit᷑
nr̃ aspectus. Noli ergo fidele eꝰs estimare itdicium. s celesti¬
um minor spectaculi figitra non sui forma. De stimmo t̾rci-¬
ce montrum si subiectum oculis tuis campum spectare
defideres. atq illic armenta pascentia: non ne formicarũ
similia corpora uidicabis. Si mare spectes in spectila aliqua
littorali: nonne tibi natum maxime inter ceruleos fructus
& uela candentia refulgentes. uelit columbarum tiolitantiũ
speties eminus posito uidentur obtȩxere: Quid ipse inscile
que mare diudunt. terrarum arua diffundunt. quam
angusto estimantur fine concłudi: quemadmodum rotam¬

Expanded text:
potest transire dispendio. Caligat aspectus noster, numquid potest transire dispendio. Caligat aspectus noster, numquid sol caligat, aut luna? Angustus noster obtutus, numquid ideo angustiora efficit quae videntur? Species minuitur, non 75 magnitudo detrahitur. Neque enim infirmitatis nostrae passiones passioni luminarium debemus ascribere. Mentitur noster aspectus: noli ergo fidele aestimare ejus judicium. Fit coelestium minor spectaculi figura, non sui forma. De summo vertice montium si subjectum oculis tuis campum spectare desideras, atque illic armenta pascentia, nonne formicarum similia corpora judicabis? Si mare spectes e specula aliqua littorati, nonne tibi navium maximae inter caeruleos fluctus, et vela candentia refulgentes velut columbarum volitantium speciem eminus posito videntur obtexere? Quid ipsae insulae quae mare dividunt, terrarum arva diffindunt, quam angusto aestimantur fine concludi? Quemadmodum rotun
Abbreviated transcription (Latin):
lis & omnibus. Nam si longe positis minor uideretur. pro¬
ꝓiue autẽ constittitis maior effulgeret: ꝑderet angustia.¬
rum & exiguitatis inditum. Et enim reliqua alia longe
positi minora arbitramur: ꝓpus contuentes maiora cre¬
dimis. Quo magis finitimus fueris: eo tibi eitis rei quã
ceriis magnitudo cumulatur.olis raditis nulli ꝓpior.
nulli longiquior. est. Similiter & lune ꝗlobus equalis
est omnibus. Similis sol & indiss britannis: eoelem modo
uidecur cum oritur. nec cum uergitur in occasum minor
quam orient alibus estimatur: Quantum in quit distat
oriens ab occidente. Hec inuicem sibi distant. s sol a ntil¬
lo distat: nulli presentior. nulli absentior est. Neq te
motieat quod tamꝗͣ cubitalis tibi orbis uidetur solis cĩ
orititr: s considera quantum intersit sƿatii inter solẽ
& terras. quod aspecꝰtus nr̃i infirmitas sine magno sui ñ

Expanded text:
lis et omnibus; nam si longe positis minor videretur, prolis et omnibus; nam si longe positis minor videretur, propius constitutis major refulgeret, et proderet angustiarum et exiguitatis indicium. Etenim reliqua alia longe positi minora arbitramur, propius contuentes majora credimus; quo magis finitimus fueris, eo tibi ejus rei quam cernis, magnitudo cumulatur. Solis radius nulli propior, nulli longinquior est; similiter et lunae globus aequalis est omnibus. Similis sol et Indis et Britannis eodem momento videtur, cum oritur. Nec cum vergit in occasum, minorquam Orientalibus aestimatur. Quantum distat, inquit, Oriens ab Occidente ? Haec invicem sibi distant: sed sol a nullo distat, nulli praesentior, nulli remotior est. 26. Neque te moveat quod tamquam cubitalis tibi orbis videatur solis, cum oritur: sed considera quantum intersit spatii inter solem et terras, quod aspectus nostri infirmitas sine magno sui non
Abbreviated transcription (Latin):
nus est cam sol expleto ꝑ omina signa ncircuita. in id unde
pͥncipitim cur sus sui sampsit recurrit. Annua enim fert᷑
ecit eigo dẽ duo hec magna luminaria. Possumts ac¬
cipere non tam aliorum comparatione magna quiam
sto munere: ut est celum magntim & mare magnam. Nã
& magius sol qui complet orbem terrarum calore. tieł lti¬
na fuio lumine. nec solum terras s et ram aerem hunc et¬
mare celiq faciem que in quacumq parte celi fuerint
illtminant omnia. & eadem spectantur a cunctis. ut ea
tanquã siuis regiomibus tantum immorari & sibi tantĩ
adesse atq lucere singłi poptili credant. cum similiter
lticeant timuersis. ut nemo hec ꝓpriͣa aliis quam sibi¬
ipsi esse arbitretur. Exemplum magnitudinis eorũ
euidens: quod omnibus hominibus orbis limne ioẽ ẽẽ¬
indeatur. Nam si interdum augeatur lumen eus atq
mintattir: taien eadem nocte qualis micbi apparet ta¬

Expanded text:
nus est, cum sol expleto per omnia signa circuitu, in id unde nus est, cum sol expleto per omnia signa circuitu, in id unde principium cursus sui sumpsit, recurrit. Annua enim fertur ecit ergo Deus haec duo luminaria magna. Possumus accipere non tam aliorum comparatione magna, quam suo munere, ut est coelum magnum, et mare magnum. Nam et magnus sol, qui complet orbem terrarum suo calore, vel luna suo lumine, nec solum terras, sed mare, coelique faciem. Quae in quacumque parte fuerint coeli, illuminant omnia, et aeque spectantur a cunctis; ut ea tamquam suis tantum regionibus immorari, et sibi tantum adesse atque lucere singuli populi credant; cum similiter luceant universis, ut nemo his propiorem alium, quam ipse est, arbitretur. Exemplum magnitudinis eorum evidens, quod omnibus hominibus orbis lunae idem detur. Nam etsi interdum augeatur lumen ejus atque minuatur, tamen eadem nocte qualis mihi apparet, ta
Abbreviated transcription (Latin):
transmittere. Hoc autem fieri dicitur summo estii: cum ad
aquilonem sol dirigitur. Postea nos aut umpnus excipiens.
infringit quidem estaum magnitudinem: sed patilisꝑ rela.¬
xato ac deposito calore per temperiem moderaminis. sine
fraude nos atq tlla noxa flatibus tradit hyemalibus. dint
inquit etiam in dies. non ut faciant dies s ut in eis habe¬
ant pͥncipatum: ut ortum diei uberiori sol illtiminet gratia.
ut ꝑ tocam diem designand eitis habeat potestatem curscis
siti intinere. Dic accipiunt nonntilli quod ait ꝓpheta. do¬
lem in potestatem dier: ltinam & stellas in potestatem noc¬
tis. Circumfertint enim lumen. In annos quoq ordiati¬
funt sol &o lima. Ltina ꝑ tricenos dies duodeins uicibus siiã
cursum conficiens consũmat annum sccłm hebreos. alignibꝰ
diebus adiectis: scdm romanos bissextos semel intra quinq̃n.¬
nium unius diei adiectione celebrato. Solstitialis quoq an¬

Expanded text:
transmittere. Hoc autem fieri dicitur summo aestu, cum ad transmittere. Hoc autem fieri dicitur summo aestu, cum ad Aquilonem sol dirigit. Postea nos autumnus excipiens, infringit quidem aestuum magnitudinem: sed paulisper relaxato ac deposito calore, per temperiem medii moderaminis sine fraude nos atque ulla noxa flatibus tradit hyemalibus. 24. Sint, inquit, etiam in dies. Non ut faciant dies, sed ut in eis habeant principatum, ut ortum diei uberiore sol illuminet gratia, ut per totum diem designandi ejus habeat potestatem cursus sui munere. Sic accipiunt nonnulli quod ait propheta: Solem in potestatem diei, lunam et stellas in potestatem noctis . Circumfersunt sol et luna: luna per trecentos dies duodenis vicibus suum cursum conficiens, consummat annum, secundum Hebraeos, aliquibus diebus adjectis; secundum Romanos, bis sexto semel intra quinquennium unius diei adjectione celebrato. Solstitialis quoque an
Abbreviated transcription (Latin):
terum sunt qui dicant quod per duos totitis anni dies fine
umbra fuerint in partibus meridians: eo quod solem habenteᷤ
sitper uerticem situm. tindiq ꝑ circuitum illuminarentur:
gione ex alto fieri solem: ut ꝑ anguista puteorum aquã que in
prosundo est uiderint resulgere. Esse autẽ dicantar in meri¬
diano: qui amfischii idest bimbres uocantur. eo quod umbrã
ex utioq latere cransmittant. Ulmbra enim e regione solis ami¬
bulantibus post tergum est: ut prita si contra orientem ꝑgas
matutinis horis. si contra meridranam plagam contendas
medio die. si contra occidentem in occasu diei. Ex tribus igit᷑
partibus fit tibi sol obiutis: ex oriente ex meridiano. ex occi¬
dente. Mane & sero post tergum ẽ: meridie quoq a latere
sero. sie meridie. non potest esse: quia post tergam sol.St̾
enim in hoc qrem nos incolimts orbe terrarum. cura meri¬
diem positi: qui in australem plagam udeantur umbram

Expanded text:
terum sunt qui melius duos totius anni dies sine terum sunt qui melius duos totius anni dies sine umbra fuerint in partibus meridianis, eo quod solem habentes super uerticem suum undique per circuitum inluminentur, gione ex alto fieri solem, ut per angusta puteorum aquam quae in profundo est grauius refulgere. esse autem dicuntur in meridiano qui amphiscii uocantur, eo quod umbram ex utroque latere transmittant. umbra enim e regione solis ambumatutinis horis; si contra meridianam plagam contendas, medio die; si contra Occidentem, in occasu diei. Ex tribus igitur partibus fit tibi sol obvius. ex Oriente, ex Meridiano, ex Occidente. Mane et sero post tergum est, meridie quoque a lateresero, sive meridie, non potest esse post tergum. Soli sunt enim in hoc quem nos incolimus orbe terrarum circa Meridiem positi, qui in Australem plagam videantur umbram
Abbreviated transcription (Latin):
pultis autẽ gentium qui erat confusionis. gentiles qui se¬
debant intenebris: lucem uiderunt magnam. Qui sedebãt
in regione umbre mortis lux orta est illis. ¶ Iagna lux
ditnitatis: quam nulla umbra mortis interpolat. Ideo ex
alto illuminat : quia & hoc scriptum ẽ dicente ⁊acharxi. In qͥ¬
bus iisitanit nos oriens ex alto. illtiminare his qui in tene¬
bris &o in umbra mortissedent. Est sane & aliqtia salutis
umbra non mortis: ut est illito. Dub umbra alarum ttrarũ
protege me. Umbra quidem qttia corporis est umbra quia
crucis: sed umbra salutis quia intererat peccatorum remissio.
&resuscitatio mortuorum. De uia solis.¬
xemplum ergo possumiis caꝑe. quia hyemales dies bre¬
ues. & umbras maiores habent: estiui maiores s umbra
minores habent. MIedio quoq die minor umbra quam in pͥn¬
cipio est diei uel fine: & hoc aptid nos in parte occidentis. Ce¬

Expanded text:
pulus autem gentium, qui erat confusionis, gentiles, qui sepulus autem gentium, qui erat confusionis, gentiles, qui sedebant in tenebris, lucem uiderunt magnam ; qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est illis, magna lux diuinitatis, quam nulla umbra mortis interpolat. ideo ex alto inluminat, quia et hoc candore est dicente ceris: in quibus uisitauit nos oriens ex alto inluminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent. est sane et aliqua salutis umbra, non mortis, ut est potius: sub umbra alarum tuarum proteges me, umbra quidem, quia corporis est, umbra, quia crucis, sed umbra salutis, quia in ea erat peccatorum remissio et rescuscitatio mortuorum. xemplum ergo possumus capere, quia hiemales dies breues, sed umbras maiores habent, aestiui dies maiores, sed umbras minores habent. medio quoque die minor umbra quam uel in principio est diei uel fine, et hoc apud nos in parte occidentis. ce
Abbreviated transcription (Latin):
immoretur. Deniq dies dñi non est breuis s magnus: qͥa
scriptum ẽ. Donec ueniat dies dñi magnus. Unde & iacob
ait. Omnes dies uite mẽe quos ago. breties & maligni.
Est enim maligna: lux dubia. Ergõ breues dies dubie lu¬
cis funt & umbrosi. Dies magni sine umbra sunt: ut pla¬
rimi in aliquibus locis feruenti oribus usti exemploq cog¬
nouerunt. ynagoga itaq in diebtis breuibus & malig¬
nis. cuius. t ypum plerumq iacob in psona sua exprunit. uel
popls̃ eius umbram habebat plurimam que solem iusticie
non uidebat: so uidebat illum non ex alto suꝑ caput sump.
s ex meridiano illtiminantem. quando hyemps illi erat.
Eccłie autem dicitur. Hyemps abiit discessit sibi. flores
uisi sunt in terra: tempus messis aduenit. Ante aduen¬
tum xp̃i hyemps erat : post aduentum xp̃i flores sunt
ueris. & messis estatis. Ex meridiano ergo & ex gentium
contier sione illum illuminantem uidens obumbratur. Po

Expanded text:
immoretur. Denique dies Domini non est brevis, sed magnus; quia immoretur. Denique dies Domini non est brevis, sed magnus; quia scriptum est: Donec veniat dies Domini magnus . Unde et Jacob ait: Omnes dies vitae meae quos ago, breves et maligni . Est enim maligna lux dubia. Ergo dies breves dubiae lucis sunt, et umbrosi: dies magni sine umbra sunt, ut plurimi in aliquibus locis ferventioribus usu, exemploque cognoverunt. Synagoga itaque in diebus brevibus et malignis, cujus typum plerumque Jacob in persona sua exprimit, vel populi ejus umbram habebat plurimam, quae solem justitiae non videbat, et videbat illum non ex alto super caput suum, sed ex meridiano illuminantem, quando illi hyems erat. Ecclesiae autem dicitur: Hyems abiit, discessit sibi, flores 73 visi sunt in terra, tempus messis advenit . Ante adventum Christi hyems erat, post adventum Christi flores sunt veris, et messis aestatis. Ex meridiano ergo et ex gentium conversione illum ill
Abbreviated transcription (Latin):
estiuas contiersiones in septentrionem se subrigit. spatꝑa
dutrna producit. nocꝰtes uero artat & astringit. Itaq quo
magis tisti afsiduo aeri huic copulatuit atq miscetur.
eo amplitis & aerem ipsum naporat. & terrarum
exictat humorem. Adolescere facit semina. &o tangtam
in sucos uirides & maturescere poma siltiarum. Dum
quia flagrantior est̾ minores umbras facit in meridiano.
qm̃ ex alto hunc ilbuminat locum. Iuxta anagogeli.
iide o synagoga dicit in canticis canticorum. An
nuntia michi quem dilexit anima mea. ubi pas¬
cis ubi manes in meridiano. ne forte fiam circum amic¬
ta suꝑ greges sodalium tuorum. Hoc est annuntia michi
xp̃e quem dilexit anima mea. Cur non potiis quem
diligit. S synagoga dilexit. eccłia diligit. nec unquã
circa xp̃m siim mutat affecꝰtum. Ulbi inquit pascis
ubi manes in meridiano. Dequi te cupio quasi alump¬
na. quem quasi copulata ante regnebam. & greges tuõ

Expanded text:
aestiuas conuersiones in septentrionem se subrigit, spatia aestiuas conuersiones in septentrionem se subrigit, spatia diurna producit, noctes uero artat ac stringit. itaque quo magis usu assiduo aeri huic copulatur atque miscetur, eo amplius aerem ipsum uaporat et terrarum exsiccat umorem et adolescere facit semina et tamquam in sucos uiriles maturescere poma siluarum. tunc quia flagrantior est, minores umbras facit in meridiano, quoniam ex alto hunc inluminat locum.\' unde et synagoga dicit in Canticis canticorum : dnuntia mihi, quem dilexit anima mea. ubi pascis, ubi manes in meridiano, ne forte fiam circumamicta super greges sodalium tuorum, hoc est: adnuntia mihi, Christe, quem dilexit anima mea. cur non potius quem diligit? sed synagoga nostri, ecclesia diligit nec umquam circa Christum suum mutat adfectum. ubi inquit nostri, ubi manes in meridiano. sequi te cupio quasi alumna, quae quasi copulata ante retinebam, et greges tuos
Abbreviated transcription (Latin):
igitur temporibus aut uelocior est transitus solis: aut
tardior. Alia enim prestringit radiis suis: alia inflãmat
caloribus. Itaq cum sol meridianis partibus immoratur
hyemps nobis est. Nam cum sol longius abest. terra fri¬
gescit gelu. stringitur frigore. & plurima noctis umbra
terras oꝑit. ut multo prolxiora sint noctis spatia quam
diei. Hinc catsa oritur: ut hybernis flatibus minra uis
niuitim pluuuarumq fundatur. Cum uero ex meridianis
decedens partibꝰ suꝑ terram redit. noctis ac diei exequat
tempora. & quo magis moras suis adiungit cursibus. eo
pauilatim temperiem aeris huius reducit & reuocat au¬
rarum clementiam. que fotiens omnia repetendos cogit in
partus. ut terra germinet. ac resoluta sulcis semina reui-¬
uiscant. returescant arbores. Ad ꝑpetuutatem quoq cõ¬
seruandi generis eorum uel que in terris sunt uel in aqͥs
gaudens antuis feribus successio ꝓpagetur. Et ubi ad

Expanded text:
igitur temporibus aut velocior est transitus solis, aut igitur temporibus aut velocior est transitus solis, aut tardior. Alia enim praestringit radiis suis, alia inflammat caloribus. Itaque cum sol meridianis partibus immoratur, hyems nobis est. Nam cum sol longius abest, terra rigescit gelu, stringitur frigore, et plurima noctis umbra terras operit, ut multo prolixiora sint noctis spatia quam diei. Hinc oritur causa, ut hybernis flatibus nimia vis nivium, pluviarumque fundatur. Cum vero ex meridianis decedens partibus supra terram redit, noctis ac diei extempora et quo magis moras suis adiungit cursibus, eo paulatim temperiem aeris huius reducit et reuocat aurarum clementiam, quae fouens omnia repetendos cogit in partus, ut terra germinet ac resoluta sulcis semina reuiuescant, insignibus arbores, ad perpetuitatem quoque conseruandi generis eomm quae uel in terris sunt uel aquis gaudent annuis fetibus successio propagetur. ast ubi ad
Abbreviated transcription (Latin):
fruges. Et negotiator impatiens. flantibus euris intuto
plerumq nauigio sulcat mare. Unde in portunitatem eoꝵ
primat. uerecundia confundat. Erubesce sydon. i qua nul¬
lus uirtutis locus. nulla salutis cura. nulla iuentus pro ex¬
cubiis patrie bello dedita armisq exercitata. s omnis solli¬
cituoo de questui. omne studium mercature.demen in¬
si non ex uoluntate s ex necessitate curas sitas & oꝑa com¬
ponit. Ubi enim directa necessitas: ibi inhonorata in¬
dtistria. Mult ta diximus. plura nolumus: nequis
et que a nobis de eorum assertiomibus ustir pantur
ad refellendum. ad recognoscendum assumpta arbitretur.
Nam que puieri risimus. ea senes cominemorare qͥd possumꝰ:
unc ad ea que scdm lec̾tionem De qͣtuor tẽporibꝰ.¬
suꝑsint cdirigamus st ylum. Sint inquit lumina¬
nis diimus. Tempora autẽ que sunt nisi mutationũ
uices. hyemps. uer. estas. atq autumpnus : In istis

Expanded text:
fruges: et negotiator impatiens flantibus euris intuto fruges: et negotiator impatiens flantibus euris intuto plerumque navigio sulcat mare. Unde importunitatem eorum, primat, verecundia confundat. Erubesce, Sidon, in qua nullus virtuti locus, nulla salutis cura, nulla juventus pro excubiis patriae bello dedita, armisque exercita, sed omnis sollicitudo de quaestu, omne studium mercaturae. Semen, insi non ex voluntate, sed ex necessitate curas suas et opera componit? Ubi enim decreta necessitas, ibi inhonorata industria. CAPUT V. Multa diximus, plura nolumus; ne quis ea quae a nobis de illorum assertionibus usurpantur ad refellendum, ad recognoscendum assumpta arbitretur. Nam quae pueri risimus, ea senes commemorare qui possumus? Nunc ad ea quae secundum lectionem supersunt, dirigamus stylum. Sint, inquit, luminanis diximus. Tempora autem quae sunt, nisi mutationum vices, hyems, ver, aestas atque autumnus? In istis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipsi auint non suia uoluntate s ex necessitate deliquiert̃.
Cur saborat agricola: & non magis expectat ut in elabora¬
tos frisctus pͥmlegiostie natuitatis intiehat receptactilis hor¬
reortim:Di ita natus est tit ei diuitie atq opes affluant.
utiq oꝑiatur ut sibi spontaneos reditus sine tillo semine t̾ra
partitriat. non uomerem artus impͥmat. non curue manꝰ
falci ammotieat. non legente uindemie stibeat expensas.
s ultro ei in omnes ferias fitientia uina ftindantit. sponte
ei oleum nullis inserta catidicibuis filuestris oleẽ bacba de¬
luoct. Nec difftisi equoris transfretator pericalum ꝓprie
salutis sollicitus mercator horrescat: cui otoso potest qua¬
tam tit auint sorte genitali diuitiarum thesatirus illabi.
D non hec est unuersorum sententia. Deniq impiger
depresso aratro terram scindit agricola. nudus arat. nu¬
duis serit. ndus sole fertiente tostas esta in area terit¬

Expanded text:
ut ipsi aiunt, non sua uoluntate, sed ex necessitate deliquerint? ut ipsi aiunt, non sua uoluntate, sed ex necessitate deliquerint? cur laborat agricola et non magis expectat, ut inelaboratos fructus priuilegio suae natiuitatis inuehat receptaculis horreorum ? si ita natus est, ut ei diuitiae absque opera affluant, utique operiatur, ut sibi spontaneos reditus sine ullo semine terra parturiat, non uomerem aruis imprimat, non cnruae manus falci admoueatadmoneat, non legendae uindemiae subeat expensam, sed ultro ei in omnes serias iiuentiafluentia uina fundantur, sponte ei oleum nullis inserta caudicibus siluestris oleae baca desudet. nec diffusi aequoris transfretator periculum propriae salutis sollicitus mercator horrescat, cui otioso potest quadam, ut aiunt, sorte genitali diuitiarum thensaurus inlabi. sed non haec est uniuersorum sententia. denique inpiger depresso aratro terram scindit agricola, nudus arat, nudus serit, nudus sole fer
Abbreviated transcription (Latin):
ad diem sepe mutantur & multiplicittir in se recurrunt
insignia deferant potestatum: Nam si ita esset : quante
ad diem regalium natiuitatum ex pͥmerentur figure :
Cotidie ergo reges nascerenttir. nec regalis in filios trans¬
mitteretur fuccessio. s semper ex ditierso statii qui ius in¬
perialis adquirerent potestatis orirentur: Quis igit
regum genitura filii fui colligit si ei debeatur imperiũ.
& non in ꝓprio successionem regni transscribit arbitrio: Le¬
ginits certe quod abya genuit asaf. & asaf genuit iosaphat.
noris ducta successio est. Num quio qutia reges fuerunt:
signis celestibus formandos mores suos impetiare potuerunt :
Qtus enim potest in his habere dominatum: Deide si
ad necessitatem genitalem non ad institaita morum actus
nr̃i factaq referantur: cur leges ꝓposite. sunt. itra etiam ꝓ¬
mulgata. quibus aut pena imꝓbis decernitur aut securitaᷤ
defertur innoxiis: Cur non uenia datar eis: cumutiq

Expanded text:
ad diem saepe mutantur, et multipliciter in se recurrunt, ad diem saepe mutantur, et multipliciter in se recurrunt, insignia deferant potestatum? Nam si ita esset, quantae ad diem regalium nativitatum exprimerentur figurae? Quotidie ergo reges nascerentur, nec regalis in filios transmitteretur successio: sed semper ex diverso statu, qui jus imperialis acquirerent potestatis, orirentur. Quis igitur regum genituram filii sui colligit, si ei debeatur imperium, et non proprio successionem regni in suos transcribit arbitrio? Legimus certe quod Abia genuit Asa, e t Asa genuit Josaphat, noris ducta successio est. Numquid quia reges fuesignis caelestibus formandos motus suos imperare potuerunt? quis enim hominum potest in his habere dominatum? deinde si ad necessitatem genitalem, non ad instituta morum actus nostri factaque referantur, cur leges propositae sunt, iura etiam promulgata, quibus aut poena inprobis decernitur aut securitas defertur innoxiis? cur non uenia datur reis, cum utique,