comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
urmas ut unã supͣdcam arriꝑetꝰ portã. et due ꝯfligẽde
si uct̃ẽ eis ĩcũbe̾t libei̾ꝰ subsequ̾e̾nt᷑ terciã Sic turci dispo¬
uerũt. ħ dei ꝯsilio nri erudiciores hãc diffiicõnẽ aliter
mio irruũt ĩ illos. nõ plus eoꝵ formidãtes mł titudinẽ
ꝙ canes fugiẽte lepore O qͦt milia elctõꝵ militũ illos sũt
isecuti ꝑaciores de turcoꝵ corꝑibꝰ extrahe̾ aĩas. ꝙͣ qͥlibet
famelicꝰ̃ uocatus ad nuiptias Turci uo̾ ut uiderũt tot ar¬
moꝵ p miniã sꝑlendoe̾. sugge̾bãt eiũ flãmãtibꝰ radiis sol
fulgorẽ. tot ueloces equoꝵ occursꝰ fremẽtiũ. tot hastas ꝯtͣ
se uibrãtes. terga u̾terũt. et nmib pigri et in ertes ad mon¬
aua redire uoluerũt S qͥcũq inde descẽderãt rursꝗ ascẽde
nõ poterãt. et male multati nece dira sũt cruciati Auxiliã
diũtur. Qui itm machinas ascendentes ut maiorẽ metum
hostiliꝰ nicute̾nt balistis et fũdis occisoꝵ capita turcorũ

Expanded text:
a supra dictam irrumperetportam, et duae confligendo, si necesse eis incumberet, liberius subsequerentur tertiam. Sic Turci disposuerunt, sed Dei consilio, nostri eruditiores hanc definitionem aliter irruunt in illos, non plus eorum formidantes multitudinem quam canes fugientem leporem. O quot millia electorum militum illos sunt insecuti, paratiores de Turcorum corporibus extrahere animas, quam quisquam famelicus eundi ad nuptias. Turci vero, ut viderunt tot armorum praenimium splendorem suggerebat enim flammantibus radiis sol fulgorem tot veloces equorum occursus frementium, tot hastas contra se vibrantes, terga verterunt, et nimis pigri et inertes ad montana redire voluerunt, sed quicunque inde descenderant, rursus ascendere non potuerunt. Et male multati nece dira sunt cruciati Auxiliantgrediuntur. Qui iterum machinas ascendentes, ut majorem metum hostibus incuterent, balistis et fundis occisorum capita Turcorum
Abbreviated transcription (Latin):
ir Iamq sudes faces laꝑ ides iaculant᷑ ⁊ urbẽ. hostes treti
quia iã de morte tunet. Uũ fragor turbe clamor q sonabat
ĩ prbe. Passim fugiebant mãtres cũ fiłiis et filiabꝰ suis
solutis t̾nibus. latebras q q̃rebãt. qr spem fuge nõ habebãt
ad illos. dicẽtes yt ꝑ meridianã portã uenirẽt. et illos ad

Expanded text:
que, faces, lapides jaculantur in urbem. Hostis terretur, quia jam de morte timetur. Unde fragor turbae, clamorque, sonabat in urbe. Passim fugiebant matres cum filiis et filiabus suis, solutis crinibus, latebrasque quaerebant, quia spem vitae nusquam habebant. ad illos, dicentes, ut per meridianam portam venirent ad ipsos et
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ncũq pefierits cõtinget uob̾ a patre meo q̃
incelis ẽ ubicunq enĩ fuerit duo ã tres collecti
m noĩe meo ego cũ eis sum. Ostendens nõ mul¬
titudim̃ s unanimitati depcanciũ plurimũ tri¬
bui. Si duobꝰ inquit ex uobis cõuenerit inter¬
ra unammitatẽ pͥus posuit cõcordiã pacis añ¬
p̃misit ut cõuemat uobis fideliter ⁊ firmiter do¬

Expanded text:
tinget vobis a patre meo, qui in coelis est. Ubicunque enim fuerint duo aut tres collecti in nomine meo, ego cum eis sum, ostendens non multitudini, sed unanimitati deprecantium plurimum tribui. Si duobus, inquit, ex vobis convenerit in terra: unanimitatem ppraemisit, ut conveniat nobis, fideliter et firmiter do
Abbreviated transcription (Latin):
fcã est infesto sã petri ad uincla Que festiuitas bñ
cõgruit uniculate ciuitati. que demoniacis nexibus
diu erat illigata. quĩ ipso die quo dignũ habuit sa¬
dotem. liberata fuit et absoluta. Grãs igitur salua¬
tori deo et liberatori qui totiens eam destrui ꝑmisit.
totiẽsq destructam ree dificauit. et mirabili poteni¬

Expanded text:
festivitate S. Petri ad Vincula quae festivitas bene congruit vinculatae civitati, quae daemoniacis nexibus diu fuerat illigata, quoniam ipso die quo dignum habuit sacerdotem libera fuit et absoluta. Gratias igitur Deo salvatori et liberatori suorum, qui toties eam destrui et ancillari permisit, totiesque destructam reaedificavit, et ancillat
Abbreviated transcription (Latin):
q dux Godfridus eligiture. Octano salicet die quꝑ cĩ¬
uitas est expugnata. In quo bene assensꝰ oĩ ttulas
dignitatẽ ꝙͣ regia dignitas ipmm̃ cõmendae̾t Nõ honor
illustrẽ faciebat ip̃m. sed hõri ułtiplicabat᷑ gła ꝓpt̾
eũ. In tãtũ etem̃ regie dignitati p̃fuit et ꝓfuit᷑ ut
si fieri posset dt uniuersi reges t̾re iuxta illũ ad essẽt.
cẽsuã equitatis om̃ibꝰ pn̾cipaĩ iudicaret᷑. et merito

Expanded text:
, dux Godefridus eligitur, octavo scilicet die quo civitas expugnatur. In quo bene assensus omnium condignitatem quam regia dignitas ipsum commendarit. Non honor illustrem faciebat eum, sed honori multiplicabatur gloria propter eum. In tantum enim regiae dignitati praefuit et profuit quod, si fieri posset, ut universi reges terrae juxta illum adessent, censura aequitatis omnibus principari judicaretur, et merito
Abbreviated transcription (Latin):
ditꝰ. ¶uid ãplius dicã Qd̾ cte patet oculis hom̃i. nichil ẽ
ad illud abscõditũ ¶urrite ergo cũ tota gente urã et oĩbꝰ
tadat. quia dũ sũt infuta adhut sexagĩtas expectãt᷑ cotidi
et tineo ne ꝑ illũ theiauiũ paulatĩ nr̃os seducont cupidos
milites. ꝙͣ admodũ iulius cesar olim fecit qui ig̃nũ francorũ
cupiditate ĩiasit. et quõ. Intixprs capturꝰ totũ mũdũ ua
fine mñdi ẽ acturꝰ Agite exgo dũ tempꝰ habetis ne xpia

Expanded text:
ditus. Quid amplius dicam? Quod certe patet oculis hominum, nihil est quantum ad illud absconditum. Currite ergo cum tota gente vestra, et omncadat, quia cum sint infinita, adhuc LX millia exspectantur quotidie, et timeo ne per illum thesaurum paulatim nostros seducant cupidos milites, quemadmodum Julius Caesar olim fecit, qui regnum Francorum cupiditate invasit, et quomodo Antichristus capturus totum mundum in fine mundi est actu
Abbreviated transcription (Latin):
nullatenꝰ qd̾ peius ẽ ꝯsolai̾ ualent. q̃a et ĩ corꝑibꝰ et ĩ
aĩabus ꝑeunt S quid adhuc: Ueĩamꝰ ad deteĩora To¬
tius etatis et ordinis piros id est pueros et adolescẽtes ium¬
nes senes nobiles seruos. et qd peius est et ĩpudencius¬
unũ sub hoc nephaio pct̃o crepuerũt loca uo̾ scã imi᷑abilibꝰ
modis ꝯtamĩant et destruũt. et peiora eis minãtur Et ad
et quis nõ plangit: Quis nõ ꝯpatit᷑: Quib nõ horre
¶iuis nõ orat: Nam pene tota t̾ra ab iherusalõ usq gͤciã
et tota grecia cũ suis regioĩbꝰ suꝑioribub Siue sut̃ Capa¬
ocia maiorillia minõr. frigia. bythinia et frigia maio¬

Expanded text:
d pejus est, consolari valent, quia et in corporibus et in animabus pereunt. Sed quid adhuc? Veniamus ad deteriora. Totius aetatis et ordinis viros, id est pueros, adolescentes, juvenes, senes, nobiles, servos, et, quod pejus et impudentius est, opum sub hoc nefario peccato jam crepuerunt. Loca vero sancta innumerabilibus modis contaminant et destruunt, et pejora eis minantur. Et ad haec quis non plangit? Quis non compatitur? Quis non horret? Quis non orat? Nam pene tota terra ab Jerusalem usque Graeciam, et tota Graecia cum suis regionibus superioribus quae sunt Cappadocia m
Abbreviated transcription (Latin):
antyochiã ciuitatem huãnis yiribus ĩ expugnabilẽ. ibi
q ꝑ nouẽ menses nos detinuit. atq ĩ obsidionem ita
tatẽ se uertit. Igitur nobis sit hũiliatis ut in toto ex¬
titu uix centũ boni equi inuenirent᷑. aperuit nobis de
copiam sue benignitatis et miscdĩe. et induxit nos in
nec deũ qui hec contulerat digne laudaremꝰ. a tanta
preualuerat. ut uix ab humanis dapibꝰ se aliqui con¬
tiuerent longũ est enarrare miserias que ĩ ciuitate
fuerũt. Respitiens autẽ dñs ppłm suũ quẽ tam diu
flagellauerat. benigue cõsolatus est nos Itaq prio
quasi pro satisfactione tribulacõis lauteamꝰ suã munus¬

Expanded text:
 urbem humanis viribus inexpugnabilem, ubi per novem menses eos detentos in obsidione ejusdem ita r desideret. Igitur eis sic humiliatis, ut in toto exercitu vix centum equi boni reperirentur, aperuit illis Deus copiam suae benedictionis et misericordiae, et induxit eos in nec Deum, qui haec contulerat, digne magnificarent, convaluerat, ut vix ab inhumanis dapibus se aliqui continerent. Longum est enarrare miserias quae in civitate fuere. Respiciens autem Dominus populum, quem tam diu flagellaverat, benigne consolatur, ac primo quasi pro satisfactione tribulationis lanceam suam
Abbreviated transcription (Latin):
na fuit optiã pu̾cipia. sed a ẜmr̃e q̃ apuliẽsis extu
retiuuit uestigia. Tũc Dux et Comes ad urbẽ que
gybellũ rocatur acies suas direxerũt. eãq obsederũt¬
bellũ graue nimis et ꝑmaximũ. Ptinꝰ Comes misit
patẽ quã iam sepe q̃sierat mãdauit. Pace igit᷑ fcã
lauerũt. et ad obsidionẽ que erat aput sup̃dciũ ca¬
trũ cõuenerũt. et ĩ alterã fluĩs ripaui qd̾ ei p̃tex¬

Expanded text:
na, optima principia; sed a matre, quae Apuliensis exstitit, retinuit vestigia. Tunc dux et comes ad urbem, quae Gibellum vocatur, acies suas direxerunt, eamque obsidbellum grave nimis et permaximum. Protinus comes misit pacem, quam saepe jam quaesierat, mandavit. Pace igitur facta, um convolarunt, et ad obsidionem, quae erat ad supra dictum castrum, convenerunt, et in alteram fluminis ripam castra p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiectis chipeis. arcus et sagittas uelut scipulã cõtep̃¬
serũt. Pugna igitur cõmittit᷑. s nõ equa lance. quĩ
tractis sagittis illi ut eoꝵ cõsuetudo est fuge̾ uolue¬
rũt.s nrĩ int̾ ipõs et tiuitatẽ obstacłm se statuerãt
Et quid pluibꝰ utar u̾bis. Tãtũ ibi huani sãgnĩs¬

Expanded text:
ectis clypeis arcus eorum et sagittas velut stipulas contempserunt. Pugna itaque committitur, sed non aequa lance, quoniam tractis sagittis illi, ut eorum consuetudo est, fugere voluerunt, sed nostri inter ipsos et civitatem obstaculum posuerunt. Et quid pluribus utar verbis? ta
Abbreviated transcription (Latin):
Aua̾uit autẽ illa obsidio tribꝰ mẽsibus una die mĩs
Fuit autẽ ^mortus Anselmꝰ de riboldi mõte uir ꝑ
oia laudabilis et ĩ suo militai ordine p̃cipiuis Ciui
dũ ĩmũdo fuit multa digna relatu ꝑegit. qbꝰ ald
roĩbus extitit Silit̾ ibi mortuꝰ ẽ ponciꝰ balonẽsis
Qnulls pickardus Warmꝰ de petra moa. p̾mꝰ iacu¬
lo alter obiit sagitta. Pro hys et tłibꝰ obsidionem
timebat molentiã impugnãtiũ. Detentis itaq tẽto¬
tuĩ regis ciuitatẽ intrarẽt De pace

Expanded text:
avit autem illa obsessio tribus mensibus, una die minus. Fuit autem ibi mortuus Ansellus de Ribodimonte, vir per multa laudabilis, et in suo militari ordine praecipuus, qui dum in mundo fuit, multa digna relatu peregit, quibusin omnibus exstitit. Similiter ibi mortuus est Pontius Balonensisus Picardus, et Guarinus de Petra Mora, primus jaculo, alter obiit sagitta. His vita functis, obsidionem timebat violentiam impugnantium. Detensis igitur tentotium regis civitatem introierint. Re
Abbreviated transcription (Latin):
eus pn̾cipatii famulatũ subiectionis debuerũt Cur¬
cũdat᷑ autẽ muris duobꝰ Prior fit ex magnis lapi¬
dibꝰ ĩ quadrũ sectis subtili artifitio politis et ĩ eo
ordinate et disticte sũt ĩ suis locis quadrĩgẽte turre
et sexaginta. Hic se intuẽtibus uenustate sue cõposi¬
tionis arridet. et spaciosius ẽ latitudiẽ ninis ãpla
Cotiuẽtur intra septa muroꝵ quatuor mõtes magni
sp̃ tunet impetũ nec cuiꝰlibet machinacõis ingeniũ
Tretẽtas et sexagnita ecclesias obtinet ĩ sui cõfmmii
fritorio Et prĩarcha habet tẽtũ et quĩquagĩta et
tres episcopos sub ꝑn̾cipatu suo. Ab oriente qͣtuor
mõtibus magnis p̃munitur Ab occidẽte uero qͣdã
flumine irroratur cui nomẽ farfar dicitur. Hãc antyo¬
chus rex cũ suis ut sup̃diximꝰ sex aginta qnq regibus
ꝯstituit. nomẽq desuo noĩe indidit. Hãt itaq urbẽ
inclusi a gente parthoꝵ Qua diuino suꝑata subsi¬
dio quieuerũt in ea ꝑ quatuor mẽses et dies octo

Expanded text:
ejus principatui famulatum subjectionis exhibuerunt. Circumdatur autem muris duobus. Prior est ex magnis lapidibus in quadrum sectis, et subtili artificio politis, et in eo ordinatae et distinctae sunt in suis locis quadringentae turres et sexaginta. Hic se intuentibus venustate suae compositionis arridet, et spatiosus est latitudine nimis ampla. Continentur intra septa murorum quatuor montes magni sum timet impetum, nec cujuslibet machinationis ingenium. Trecentas et sexaginta Ecclesias obtinet in sui confinii territorio, et patriarcha habet centum et quinquaginta et tres episcopos sub principatu suo. Ab oriente quatuor magnis montibus praemunitur, ab occidente vero quodam flumine alluitur, cujus nomen Farfar dicitur. Hanc Antiochus rex cum suis, ut supra diximus, sexaginta quinque regibus constituit, nomenque ei de suo nomine indidit. Hanc itaque urbeminclusi a gente Parthorum; qua divino superata subsidio, postea quieverunt in ea quatuor menses et dies octo.
Abbreviated transcription (Latin):
yt qui nos hostem incurre̾ uidit. fontẽ aque uiue si¬
tientẽ ceruũ segnẽ adiudicauit. miro uidelicet modo
cũ in exercitu nostro nõ plus ꝙͣ qũq milia militum
et qu̾decim milia peditũ fuissent. et in exercitu hosti
sent. Tunc mirabilis in seruib suib dũb apparuit. tũ
si deinceps nobis repugnare uellent non haberent
ariua in quibus sperarent. De spoliis uero nõ est
querẽdũ qũtũ captũ sit. Ubi thez auri regis babilo¬
ne sunt occupati. Ceaderũt ibi plusꝙͣ centũ milia
porta ciiitatis ad duo milia suffocarent᷑. De hys
uero qui in mari introierũt nõ erat m̃is Spineta
multos detinuissent. pauci de multitudine hostiũ qͥ¬

Expanded text:
ut qui eos in hostem currere videret, fontem aquae vivae sitientem cervum segnem adjudicaret; miro videlicet modo, cum in exercitu Christiano non plus quam quinque milia equitum et 15,000 peditum fuissent et in exercitu hostium sent. Tunc mirabilis in servis suis Deus apparuit, cum,si deinceps istis repugnare vellent, non haberent arma in quibus sperarent.--De spoliis vero non est quaerendum quantum captum sit, ubi thesauri regis Babyloniae occupati sunt. Ceciderunt ibi plus quam centum milia porta civitatis ad duo milia suffocati sint; de his vero qui in mari interierunt non est numerus; spineta multos detinuissent, pauci de tanta multitudine hostium
Abbreviated transcription (Latin):
patriarcha et Episcopi tam greci ꝙͣ latini Uniu̾saq
milicia dñi et ecclesie. occidentali ecclesie consorcium
celestis ihrłm et sui laboi̾s p̃mii porcionẽ. Qñi eccle¬
sie incremento ros gaudere nõ ignoa̾mꝰ. et sollicitos
ad audienda tam adu̾sa ꝙͣ prospera credimꝰ ampli¬
cionis prosꝑitatẽ sic notificamꝰ Innotescat igitur
ꝙͣ in syria. et nos adhuc habere de loricatis preter
uulgus centũ milia.amissis tamẽ multis ĩ primis
preliis S quid hoc : Quid unꝰ ĩ mille : Ubi nos
habemꝰ comitẽ. hostes quadragĩta reges. ubi t̾bar
hostes legionẽ ubi nos militem. hostes ducẽ ubi¬

Expanded text:
patriarcha, et episcopi, tam Graeci quam Latini, universaque militia Domini, Occidentali Ecclesiae consortium coelestis Jerusalem, et sui laboris praemii portionem. Quoniam Ecclesiae incremento gaudere vos non ignoramus, et sollicitos ad audienda, tam adversa quam prospera, credimus, ampliationis prosperitatem sic notificamus. Innotescat igitur quam in Syria, et nos adhuc habere de loricatis praeter vulgus centum millia, amissis tamen multis in primis praeliis; sed quid haec? quid unus in mille? Ubi nos habemus comitem, hostes XI reges; ubi nos turmam, hostes legionem; ubi nos militem, ipsi duce
Abbreviated transcription (Latin):
uel faines ambulandi uires negauerat. arma su¬
mendi et xirilit̾ ꝯtra hostes dimicandi uirtutem
tedio ex̾citus defice̾t multũ autyochie. et maximẽ
ꝓpter discordias principũ in syriam ꝓfecti barran
et marram urbes sarratenorũ expugnanimꝰ et
pora sarratenoꝵ iam fetenciũ a ppło xpĩanoꝵ ꝯmes¬
ta sũt. Deinde cũ diuino menitu in intĩora hospanie

Expanded text:
el fames ambulandi vires denegaverat, arma sumendi et viriliter contra hostes dimicandi virtutem tedio exercitus deficeret Antiochiae, maxime propter discordias principum, in Syriam profecti, Barram et Marram, urbes Sarracenorum, expugnaverunt, et pora Sarracenorum jam foetentium a populo Christiano comesta sint. Inde cum divin
Abbreviated transcription (Latin):
miles Comitis sc̃i egidii noĩe Raymũdꝰ ꝯgͦmñe
philetus. aĩo uirilis et corꝑe spectabilis hĩc ꝑ fecto
odio turcis ĩimicabatur. nec diucius tolerare potuit
yt longo tꝑe feriarẽt᷑. Hic plui̾mã sibi alligauit mi
litũ peditũq młtitudine̾. et in t̾rã sarracenoꝵ trans¬
duxit eaui. trãsiit q duoꝵ ciuitatũ tlĩos. et ꝑuẽrũt
ad quoddã castrũ qd̃ Calamãna rocatur. au gens
tis ꝑrexerũt ad aliud castrũ ĩ quo erat młtitudo mag l

Expanded text:
itu comitis Santi Aegidii, nomine Raimundus, cognomine Piletus, animo virilis, et corpore spectabilis. Hic perfecto odio Turcis inimicabatur, nec diutius tolerare potuit ut longo tempore feriarentur. Hic plurimam alligavit sibi militum peditumqt eam; transiitque duarum civitatum terminos, et pervenerunt ad quoddam castrum, quod Talamania vocabatur, cui gens ctis, perrexerunt ad aliud castrum in quo latitabat multitudo magna
Abbreviated transcription (Latin):
hendinatis diebus. die t̾tia exierũt. et ad urbem que
marra dicitur ꝑrexerũt Erat autẽ ibi aggregata ñ
mĩma turba turcoꝵ et sarracenoꝵ ab alephi. aliis¬
q ciuitatibꝰ et castellis que illic erãt. illoꝵ p̃stolãtes¬
exierunt. s conflictum cũ nr̃is diu habe̾ noluerũt.
quia ĩ fugam uersi intra urbẽ se receperũt. Nostri
uehemẽt urgebat. nichil q ad bibendũ inuẽrri poterat

Expanded text:
endinatis diebus, die tertia omnes exierunt, et ad urbem quae Marra dicitur perrexerunt. Erat autem ibi aggregata non minima multitudo Turcorum et Sarracenorum, ab Aleph aliisque civitatibus et castellis, quae in circuiexierunt; sed conflictum diu cum nostris tenere noluerunt, quia in fugam versi intra urbem se receperunt. Nostri vehementer urgebat, nihilque inveniri poterat
Abbreviated transcription (Latin):
suũ qd̾ in clari mõtis ꝯsilio ꝯstitutũ fuit nõ habebat. par¬
pponerẽ et lcũris accuracionẽ stilo ꝯpon̾e Ego uero qr
notariũ nõ habui aliũ nisi me et dictaui et scp̃si sic ꝙ cõ¬
tinuatĩ paruit mẽti manꝰ et manui pẽna. et pẽne pagĩa
Et fidẽ satis pr̃are pt̃ et leuitas carm̃is et mĩme phale¬
rata ꝯpoĩcio dc̃ionis Unde sicut achadeĩcis studiis ĩnutri¬
to displicet hec na edicio obhoc forsitan qͥa pedestri sex¬
mone incedentes plus iusto in ea ruscicauerimꝰ notifitae᷑
ei uolumꝰ qr apud nos probabilius ẽ abscõdita rustrã¬
do elucidare quã aꝑta philosophando obnubilare Sermo
enĩ sꝑ exactꝰ. sꝑ est ingratꝰ. quia qd̾ diffiali intellectu
ꝑcipit᷑ aure surdiore haucit᷑ Nos reo̾ plebero incessu
idem Si quis affectat scire locũ quo hec hustoria ꝯpoĩta
fuerit sciat esse claustrũ cuiꝰ dã eccĩe sc̃ĩ Remigii ꝯstitu¬
te in epãtu Remensi Gi nomẽ auctoris exigit᷑ qui eam

Expanded text:
suum quod in Clarimontis concilio constitutum fuit, non habebat; parpraeponerem, et lecturis eam accuratiori stylo componerem. Ego vero, quia notarium non habui alium nisi me, et dictavi, et scripsi: sic quod continuatim paruit menti manus, et manui penna, et pennae pagina, et fidem satis praestare potest et levitas carminis, et minime phalerata compositio dictionis. Unde, si cui academicorum studiis innutrito displicet haec nostra editio, ob hoc forsitan quod pedestri sermone incedentes plus justo in ea rusticaverimus, notificare ei volumus quod apud nos probabilius est, abscondita rusticando elucidare, quam aperta philosophando obnubilare. Sermo exactus, semper est ingratus; quia quod difficili intellectu percipitur, surdiori aure hauritur. Nos vero plebeio incessu idem. Si quis affectat scire locum quo haec historia composita fuerit, sciat esse claustrum cujusdam cellae S. Remigii constitutae in episcopatu Remensi. Si nomen auctoris exigitur, qui eam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsequi speauerũt. s nullatenꝰ potuit ĩueniri Rugerus
socios p̃mittit añ suos uultꝰ. et ip̃e post tergũ armibre¬
iectis creberrimos illoꝵ sustinet ictus Iamq pene euase¬
rat iãq saluti ꝓxima loca tenebat. cũ equꝰ illiꝰ solo
ꝓrupit et cadenti inhens ip̃e cecidit Qui nullo modo
r̾leciaĩ potuit quĩ equi mole oppressus fuit. Heu qñtꝰ dolor¬
et stridor dẽciũ tũc erat suꝑ muros antyochie. cũ geneosa

Expanded text:
latenus potuit inveniri. Rogerius socios praemittit ante suos vultus, et ipse parma post tergum rejecta, creberrimos illorum sustinet ictus. Jamque pene evaserat, jamque saluti proxima loca tenebat, cum equus illius solo proruit, et cadenti inhaerens ipse cecidit, qui nullo modo levari potuit, quoniam equi mole oppressus fuit. Heu! quantus dolor stridorque dentium tunc erat, super muros Antiochiae, cum generosa
Abbreviated transcription (Latin):
sitꝰ euade̾t. et ĩt̾r̃ Tauchradi fugiẽdo ueniret. s malo
sui infortiũ e Armenii eũ reꝯgnouerũt. et ei illico c̾uicẽ
ãputauerũt. et caput illiꝰ ad pu̾cipes actulerũt. et bal¬
theũ balthei q p̃ciũ sexagĩta bisanters app̃ciauerũt. Ps
magna fugit ĩ castꝵ qd ciuitati ĩminet. qd̾ ita positioẽ¬
loci et natua nũtũ ẽ. ut nulliꝰ machĩe artificiũ timeo

Expanded text:
situs evaderet, et in terram Tancredi fugiendo perveniret. Sed malo sui infortunio Armenii eum cognoverunt, et ei illico cervicem amputaverunt, et caput illius ad principes attulerunt et balteum; balteique pretium LX bysanceos appretiaverunt. Pars magna fugit in castrum quod civitati imminet; quod ita loci positione et natura munitum est ut nullius machinae artifici
Abbreviated transcription (Latin):
tollegebat sibi illud agnie diu̾saꝵ gẽtiũ Erãt em̃ ibi ꝑse
lanteas frei asꝑnabãt. et ĩ eos qͥ febãt minia ira succẽde
direxerũt qui nr̃os ad bellũ ꝓuocabãt et de tĩtate ex ire
suadebãt S nr̃i qͥ de hesterno ꝯflictu fatigati erãt. salu¬
brius esse iudicauerũt intra menia r̾manere ꝙͣ ext̃ bella
moue. Ill. yõ ꝑ cãpos et plana currẽdo nr̃os ad bella ciebãt
diraq cõuicia eis ĩppeãbãt. lanceas et gladios ĩ altũ eiie-¬

Expanded text:
collegerat sibi illud agmen diversarum gentium. Erant quippe ibi Persae lanceas ferre aspernabantur, et in eos qui ferebant, nimia ira succendebdirexerunt, qui nostros ad bellum provocarent, et de civitate exire suaderent. Sed nostri qui de hesterno conflictu fatigati erant, salubrius esse judicaverunt inter moenia remanere, quam extra bella movere. Illi vero per campos et plana currentes, nostros ad bella ciebant, diraque eis convicia improperabant. Lanceas et gladios in altum ejicie
Abbreviated transcription (Latin):
tribus armatis. sꝑantes ꝙ ałiꝙͥ posset elice̾ ab eis Sedi
nolebãt tũ paribus certamẽ inire. quia iã de xpĩãnoꝵ pre¬
liis multa audierãt narrae̾. posuerũtq ĩsidias post re sub
rupe cauata. et quosdã ex suis dimiserũt qͥ eos quasi laces.¬
uernis exierũt eosq a tergo ĩnaserũt Qui p̃ibãt r̾u̾tũ

Expanded text:
 possent elicere ab illis: sed ipsi nolebant cum paribus inire certamen, quia jam de praeliis Francorum multa audierant enarrare, posueruntque insidias post se sub rupe cavata, et quosdam ex suis dimiserunt qui eos quasi lacesvernis sui
Abbreviated transcription (Latin):
dea̾mẽ. qr pugne ademit ncc̃itatẽ. s fessis nõ t̾buit dormi¬
endi facultatẽ. ubi enĩ int̾ muros hostis adest. nulla re¬
quiescẽdi facultas esse p̃t In crastinũ id est sexta fi̾a alii
spoliata cadaueã mortuoꝵ extra muros foras trahebãt.
alii deturribꝰ cũ cascellanis iaculis et sagittis decertabã¬
Um res sit agitur ecce illi qui stabãt ĩturribꝰ et

Expanded text:
deramen; quia pugnae ademit necessitatem, sed fessis dormiendi non tderamen; quia pugnae ademit necessitatem, sed fessis dormiendi non tribuit facultatem. Ubi enim intra muros hostis adest, nulla requiescendi facultas esse potest. In crastinum, id est feria sexta, alii spoliata cadavera mortuorum extra muros foris trahebant, alii de turribus cum castellanis, jaculis et sagittis decertabic res agitur, ecce illi qui stabant in turribus e
Abbreviated transcription (Latin):
pit scillae̾ et cor nobilissimi pn̾cipis a u̾tute pͥstiã cepit de¬
fice Qui nolens et inuitꝰ ĩ alia turn retrocessit. bellũq
egregia funea uniu̾sꝰ nr̃õꝵ exͥcitꝰ unaniunt plãx ͭ Ille ẽ
cepit se uitũq defende̾ lapidesq et temẽtũ de ꝑietibus
euellebat et suꝑ illos qͥ eũ ĩpugnabãt ꝓiciebat. Tandẽ
nulle sagittis ut credo omistꝰ yt ridit qr mortẽ nõ enadẽt
mortẽ accelea̾uit. quĩ cũ clipeo et armis ubi turbã esse de
tormẽtũ fuit Nõ est lingua carnis q̃ ad pleuũ ualeat enr¬
rare qͣt xpiãnoꝵ manꝰ ibi ualuit pessũdae̾ Et isĩ cas¬
telli municipiũ tã forte fuisset. ipo die uẽtiu̾s calamitati¬
bus suoꝵ magnũ leuaie dñs p̃stitisset S uoluit deꝰ ut
urbs Antyochena difficult̾ adipisce̾tur ut adepta carioꝵ
habe̾tur Ciciꝰ enĩ acq̾sita uilesmũt. diu desidea̾ta tariꝰ ãplec¬

Expanded text:
pit stillare, et cor nobilissimi principis a virtute pristina coepit depit stillare, et cor nobilissimi principis a virtute pristina coepit deficere. Qui nolens et invitus, in aliam turrim retrocessit, bellumqueegregia funera universus nostrorum exercitus unanimiter planxit. Ille enim coepit se utrinque defendere; lapidesque et caementum de parietibus avellebat, et super ipsos qui eum impugnabant projiciebat. Tandem mille sagittis onustus, ut vidit quod mortem non evaderet, mortem sibi acceleravit, quoniam cum clypeo et armis ubi turbam densiorem tormentum fuit. Non est lingua carnis quae satis valeat enarrare quid Francorum manus ibi valuit pessundare, et nisi castelli municipium tam forte fuisset, ipso die venturis calamitatibus suorum magnum levamen Dominus praestitisset. Sed voluit Deus ut urbs Antiochena difficulter adipisceretur, ut adepta, charior haberetur. Citius enim acquisita vilescunt, diu desiderata charius amplec
Abbreviated transcription (Latin):
rũtq illud solũ receptacłui. Eragst autẽ huic castro una
turris nimũ uitiã. quã Boemũdꝰ cũ suis satellitibus
obtinebat. illudq castrũ ꝑ eã ĩpugnae̾ ꝑabat S illi re¬
sup̃tis yiribꝰ turri satis emmẽciores sagiltas et spicula
tra eos pug̃re. s se clipeis cooꝑire et armis defende̾. Locꝰ
qr turci irruẽtes contra turrẽ unꝰ ĩpellebat aliũ n ͨ r̾tro ire
erat facultas. nec ĩ leua nec ĩ dextea̾ ulli ea̾t diuorciũ. Q¬
qͥͦt impetꝰ irruẽtiũ suꝑ nr̃õs ĩpingebat. illi ĩ lãceis spi¬
culis et muccoĩbꝰ excipiebãt. et sic ruluea̾tos ad t̾rã ꝓicie¬
bãt. et ex eis illos q̃ irrĩ desubtꝰ moliebãt᷑ eppode̾ ꝓst̾ue¬
bãt Sicq mortuꝰ riuo necẽ infe̾bat. et cui ĩ aĩa uita de¬
erat ĩ corpoe mors appae̾bat
N hoc cõflictu Boemũdꝰ gͣuit̾ sagittatꝰ ẽ ĩ femoe̾. nͨ iam
nisi claudicãs ualuit incede̾ Sangnis obertĩ de pulue᷑ te¬

Expanded text:
runtque illud solum receptaculum. Erat autem huic castro una turris nimium vicina, quam Boamundus cum suis satellitibus jam obtinebat, illudque castrum per eam impugnare parabat. Sed illi resumptis viribus, turri, satis eminentiores, sagittas et spicula, ntra eos pugnare, sed se clypeis cooperire, et armis defendere cogeberea contigit quia Turci irruentes contra turrim, unus impellebat alium, nec retroire erat facultas, nec in laeva nec in dextra ulli erat divortium. Quotquot impetus irruentium super nostros impingebat, illi in lanceis, spiculis et mucronibus excipiebant, et vulneratos ad terram projiciebant; et cum eis illos qui turrim desubtus moliebantur effodere, prosternebant, sicque mortuus vivo necem inferebat, et cui in anima vita deerat, in corpore mors apparebat. In quo conflictu Boamundus graviter sagittatus est in femore, nec jam nisi claudicans valebat incedere. Sanguis ubertim de vulnere coe
Abbreviated transcription (Latin):
erãt. kyrieleison. et alias deo laudes canebãt yt ꝑ hoc
ĩpẽditur. pueri cũ puellis iuuenes cũ senibꝰ. senes cum¬
iumoribus. matres quoq cũ filiabꝰ intficiũt᷑ Qui fug̾e̾
potea̾nt ꝑ portas exigbant mortẽ tñ mime euadebant.
quia ĩmãnibꝰ de casts ueniẽciũ incidebãs ¶õtigͭ autẽ ut¬

Expanded text:
erant Kyrie eleison, et alias Deo laudes personabant, ut peerant Kyrie eleison, et alias Deo laudes personabant, ut peimpenditur, pueri cum puellis, juvenes cum senibus, matres quoque cum filiabus interficiuntur. Qui fugere poterant per portas exibant, mortem tamen minime evadentes, quia i
Abbreviated transcription (Latin):
Nui̾si fideles huiꝰ pyrri fidẽ attẽdite. et attẽdẽtes
si quid ex fide ꝑ fidẽ ꝓmittitis abso d ulla ꝯtradit¬
cione ꝑficite Nulla hũc meõria fr̃ne mortis a pro¬
misse fidei stabilitate r̾nocauit magisq ualuit apd̾ ipsũ
fidei pactio ꝙ̃ duoꝵ gͥmanoꝵ diri cruciatꝰ it emptio Et
duce̾ huic equipollẽs possumꝰ ꝓpone Sampson ait. de co-
Sed ne fastidiosã uideam᷑ face̾ disgressionẽ. ad ĩceptam
rũt. et ĩ ore gladii de suib eã ĩuasoribꝰ uidicauert.
Fulkerius et sui ꝯplices qͥ cũ eomiuꝵ ascẽderãt turres un¬
diq ĩuaserũt. et ĩ cautos uigiles sop̃noq solutos spiculis
gladiis ꝯfodierũt. et de sũmo illaꝵ fastigio ĩ trã ꝓitiebãt
Qui ĩ domibꝰ sopiebãt᷑ soĩtu clamoi̾s excitati. scire gesti-
entes quid hoc esset. cũ foris exirẽt mĩme r̾uertebantur
quĩ gladios ĩuenerũt ꝑatos quibꝰ excipiebãt᷑ Qui xpiãĩ

Expanded text:
si fideles hujus Pyrrhi, fidem attendite, et attendentes, si quid ex fide per fidem promittitis, absque ulla contradictione perficite. Nulla hunc memoria fraternae mortis, missa fidei stabilitate; magisque valuit apud ipsum fidei pactio quam duorum germanorum diri cruciatus interemptio. Et ducere, huic aequipollens possumus proponere. Samson ait: De comeAt ne fastidiosam videamur facere digressionem, ad inceptam runt, et in ore gladii de suis cam invasoribus vindicaverunt. Fulcherius et sui complices, qui cum eo muros ascenderant, turres undique invadebant, et incautos vigiles somnoque solutos, spiculis gladiisque confodiebant, et de summo illarum fastigio ad terram projiciebant. Qui in domibus sopiebantur sonitu clamoris exirent, non revertebantur, quoniam gladios inveniebant paratos quibus excipiebantur. Qui Christiani
Abbreviated transcription (Latin):
so capite salutauit. eiq de collato bñficio grãs egit S
cũ causã sue lamẽtacionis didicisset ad modũ indoluit. et
de mlitibꝰ suis q̃ eũ custodirẽt. rebq suas tuerẽt᷑ fidel
tustodiã deliquit. Nec reticẽdũ qũ sub illa nocte cometa
q̃ regni mutacionẽ p̃signat int̾ alia sydeã celi rutila¬
bat. et sue lucis radios ꝓducebat. et int̾ septẽtrionẽ et
orientẽ igneꝰ robus mnbor ĩ celo choruscabat. Hys eui¬
dentibꝰ signis in celo radiãtibꝰ et auroa̾ tris lucem
refente. ex̾citꝰ dei portas antyochie intrauit ĩ u̾tute illiꝰ
qui inf̾mꝰ portas ereas ꝯtriuit. et rectes ferreos ꝯfregit¬

Expanded text:
so capite salutavit, eique de collato beneficio gratias egit. Sed so capite salutavit, eique de collato beneficio gratias egit. Sed cum causam lamentationis ejus didicisset, admodum indoluit, et de militibus suis qui eum custodirent, resque ejus tuerentur fidelem custodiam dereliquit. Nec reticendum, quoniam sub illa nocte, cometa quae regni mutationem praesignat, inter alia coeli sidera rutilabat, et suae lucis radios producebat, et inter septentrionem et orientem, igneus rubor in coelo coruscabat. His evidentibus signis in coelo radiantibus, et aurora terris lucem referente, exercitus Dei portas Antiochiae intravit, in virtute illius qui inferni portas aereas contrivit, et fe
Abbreviated transcription (Latin):
Boeniũdũ m̃ime ideiͥt inq̾sunt ybi esset. Qui ĩ ꝓximo
adesse dicebat᷑ S pyrrꝰ de absentia eiꝰ uehemẽt̾ cõ¬
tristatꝰ est dicens Quid facit piger ille quid tardat qͥd¬
ue moratur. Mittite qͥ dicat ut acius reniat. mittite qͥ
dicat quia lux hodierna ꝓpinquat. et crebri cantꝰ belloꝵ¬
p̃signãt adesse se̾m̃. Nũcius eligit᷑ qͥ nĩciet hec Boem¬
do. Qd̾ ut audiuit festinꝰ accurrit. s cũ ad scalã ꝑueĩt
fractã inuenit Interĩ fulkeriꝰ qͥ cũ sexaginta uiuẽibꝰ
armatis ascẽderat exceptis turribꝰ pyrri tres alias
bellica utute occupauerat at ĩ eis duos frẽs pyrri oc¬
pacto nõ retardauit. s ut audiuit qr scala fracta erat.
uenienti Woemũdo. et oĩ xpĩãnoꝵ mltitudĩa portas
peruit Et cũ graues gẽitꝰ ab ymo pectoi̾s trahet. lõga¬
q suspiria nulla tñ eũ a ꝓmissa fide illata r̾mouit ĩui¬
ĩa. Nuẽ Boemũdꝰ ĩ ip̃o porte ciuitatis ĩtroitu submnis¬

Expanded text:
me adesse dicitur, sed Pyrrhus de absentia vehementer contristatus est, dicens: Quid facit ille piger? quid tardat, quidve moratur? Mittite qui dicat, quod citius veniat. Mittite qui dicat, quia lux hodierna propinquat, Et creber cantus praesignat adesse serenum. Nuntius eligitur qui nuntiet haec Boamundo. Quod ut audivit, festinus accurrit; sed cum ad scalam pervenit, fractam invenit. Interea Fulcherius qui cum sexaginta juvenibus armatis ascenderat, exceptis turribus Pyrrhi, tres alias bellica virtute occupaverat, et in eis duos fratres Pyrrhi inpacto non retardavit, sed ut audivit quia scala fracta esset, venienti Boamundo et omni Francorum multitudini portas aperuit. Et cum graves gemitus ab imo pectore traheret, longaque suspiria, nulla tamen eum a promissa fide illata revocavit injuria. Quem Boamundus in ipso portae introitu submis
Abbreviated transcription (Latin):
rant sustine. s statĩ ut uiderũt illos ceperũt pau̾e̾. Illi
ipõs̾ ut rẽtꝰ turbĩs opp̾mebãt et isti rulueãbãt. Ali
obruebãt. et isti occidebãt. Cui Boemũdꝯ ait. Putas¬
ne aliũ ex̾citũ esse ꝙ hũc quẽ uideb nrm : Tui ille.
planicies illos nõ caꝑet. Omẽs habẽt equos albos mi¬
re celei̾tatis. et nestmmienta et scuta et rexilla eiusdem
cata sũt Boenuũdus itaq spũ dei illustratꝰ illico sen
Licet sis ext̾neꝯ a lege nrã tamẽ quĩa uideo te bona

Expanded text:
t illos, incipiebant pavere illi ipsos ut ventus turbinis opprimerent, et isti vulnerabant; illi obruebant, et isti occidebant. Cui Boamundus ait: « Putasne alium exercitum esse quam hunc quem vides nostrum? « Cui ille: planities illos non caperet. Omnes habent equos albos, mirae celeritatis, et vestimenta, et scuta, et vexilla ejusdem locata sunt? » Boamundus itaque spiritu Dei illustratus, illico sens« Licet sis extraneus a lege nostra, quia video te bona
Abbreviated transcription (Latin):
tunt assumũt sibi aerea corꝑa ut ꝑ ea nobis ĩnotescã
Si enĩ pt ꝑ egrini uel ut sac̾dotes stolis dealbati appare¬
rent. nõ bellũ sed patẽ nũciarẽt. Expleto siq̾dẽ nego
mat̾ia quã sup̃serũt. Nec mire̾is si om̃ps fcõr om̃i
tũsmutat materiã a se fca ĩ quãlibet spẽm. qͥ uniu̾¬
nub ĩaudita. Hyb Boemũdꝰ adiecit et ait O pyrre
tiores tanto et forciores. Uos yõ qñto numerosioe̾s tr̃¬
to et inbecilliores: Cui hãc u̾tutẽ att̾buis huãnitati
aut diuinitati: Hõ nõ est a serpõ s a creatore suo. a qͤ
habes esse et posse Exhoc igitur conice potes qr licet
unꝰ treator creauit nos et nos. yberiorẽ tũ u̾tutis sue

Expanded text:
tunc assumunt sibi aeria corpora, ut per ea nobis innotescant, tunc assumunt sibi aeria corpora, ut per ea nobis innotescant, Si enim ut peregrini, vel ut sacerdotes stolis dealbati apparerent, non bellum, sed pacem nuntiarent. Expleto siquidem negomateriam quam sumpserunt. Ne mireris, si omnipotens Factor omnium transmutat materiam a se factam, in quamlibet speciem, qui univenus inaudita. » His Boamundus adjecit et ait: « O Pyrrhe, sumus, tanto et fortiores; vos vero quanto numerosiores, tanto imbecilliores. Cui hanc virtutem attribuis, humanitati an divinitati? Homo non est a seipso, sed a Creatore suo; a quo habet esse, habet et posse. Ex hoc igitur conjicere potes, quia licet unus Creator creaverit nos et vos, uberiorem tamen suae
Abbreviated transcription (Latin):
regni regnoꝵ. Hy sũt qͥ ꝓ fide xp̃i maar̃tiriũ sustinue¬
rũt et ĩ omnẽ t̾ra ꝯtra incredulos dimicauerũt. hoꝵ¬
sũt p̃c̃ipui signife̾i Georgius Demetriꝰ et Hraucicius
qui in hac tꝑali xita et militai̾a arma gestauerũt. etp
xpĩana fide capite plexi sũt. Hy quociens nobis expe¬
dit iubente dno nr̃o Ihũ xpõ nobis suffragãt᷑. et ꝑ hos
ĩiti nrĩ p̃cipitãt᷑. Et ut me uerũ agnostas ꝑfiteri ĩ¬
re hodie et crab et ĩ die altea si in tota hac regione eoꝵ
neqͥuei̾s illos inueire. si nobis ncce erit. ĩ crastinũ uide¬
bis adesse. Unde igitur tã cito ueniẽt iisi a suꝑnis
sedibus ĩ quibꝰ morãt᷑ Cui r̃deus pyrrus. Et si¬
de celo ueniũtcobi tot equos albos tot scuta tot yexil¬
la ĩueniũt. Cui Boemũdꝰ Tumagna et suꝑ sensũ
meũ reqͥrib. ꝓpte̾a si uis accedat mẽꝰ capellanꝰ qui
tibi suꝑ hys respõdet Ad liec capellanꝰ Cũ deꝰ op̃s

Expanded text:
regni coelorum. Hi sunt qui pro fide Christi martyrium sustinuerunt, et in omni terra contra incredulos dimicaverunt. Horum praecipui sunt signiferi, Georgius, Demetrius, Mauricius, qui in hac temporali vita militaria arma gestaverunt, et pro Christiana fide capite plexi sunt. Hi quoties nobis expedit, jubente Domino Jesu Christo, nobis suffragantur, et per hos inimici nostri praecipitantur. Et ut me veru hodie et cras, et in die altera, an in tota regione hac eorum nequiveris illos invenire, si nobis necesse erit, in crastinum videbis adesse. Unde igitur tam cito veniunt, nisi a supernis sedibus in quibus morantur? « Cui respondit de coelo veniunt, ubi tot albos equos, tot scuta, tot vexilla inveniuntur? » Cui Boamundus: « Tu magna, et super sensum meum requiris. Propterea, si vis, accedat capellanus meus, qui tibi super his respondebit. » Ad haec cap
Abbreviated transcription (Latin):
Nocte uẽtuã dina opitulãte grã tradetur nobis lutyo.¬
chia. exposuitq eis mĩtiũ. Quibꝰ auditis oñs gauisi
sũt et bñdixerũt duiũ. In crastinũ ꝯgregauerũt duces
bellatoꝵ ingẽtes militũ cimeos. peditũq ꝙͣ plue̾s tur¬
mas. et egressi mõtana tũsierũt quasi p̃ daturi ĩ t̾rã
sarracenoꝵ. Nocte igitur aduemiẽte cũ sũmo silẽtio
redierũt. se q bone spei p̃parauerũt
Demũdꝰ ad locũ sibi ab aĩco destiãtũ prexit cñ
suis tmi militibꝰ. et cũ paucis longe remãsit a
menibus. ceteros q tũ una scala direxit ad ipã menia

Expanded text:
« Nocte ventura, divina opitulante gratia, tradetur nobis Antio« Nocte ventura, divina opitulante gratia, tradetur nobis Antiochia, » exposuitque eis nuntium. Qui auditis omnibus, gratulati sunt, et benedixerunt Dominum. In crastinum congregaverunt duces bellorum, ingentes militum cuneos, peditumque quam plures turmas, et egressi montana transierunt, quasi praedaturi, in terram Sarracenorum. Nocte adveniente cum summo silentio redierunt, seque bonae spei praeparaveruntero ad locum sibi ab amico destinatum perrexit cum suis tantum militibus, et cum paucis longe remansit a moenibus, caeterosque cum una scala direxit ad ipsa moenia,
Abbreviated transcription (Latin):
s eiꝰ imꝑio subiciat᷑ qui eã potuit acq̃re̾. Qui ut uidi
quia nichil ꝓfecit ad castra sua rediit. et tñ mĩcios pyrri
qui ad se uenerant detinuit Pu̾cipes reo amoto  Boe¬
mũdo ꝯsiliũ mierũt dicẽtes. Nos bonũ ꝯsiliũ nõ habemie
qui u̾bis Boenũdi uiri sapiẽtissimi cont̃imꝰ Si a p̾mo
die quo quenimꝰ hoc fieri poffet potuisset. magnũ ꝓfi
antyochie de t̾rã sua exiuit. Habeat eã cui deꝰ dae yo¬
cio. Placuit omĩbꝰ Boemũdus reuocat᷑. eiq ãtyochia
ei renũcient modũ et t̾miuũ Pyrrꝰ r̾mãdat ut ĩcrasti-¬
nũ cõmoneat᷑ exercitus xpĩãnoꝵ quasi ire debeat debe¬
at ad p̃dandũ int̾rã sarracenoꝵ. et cũ nox obscurae ceꝑi
r̾uertãt᷑ ad castra exꝑte cuuitatis in qua ip̃e inqͥens er̃cib
excubabo auribus in turribus meis. ꝓpe muꝵ ꝑati ye
q̾busdã faĩhiaibꝰ suis hugoni magno et duci Bod fri¬
do. Podiẽsi epo et Comiti Rayuiudo. dix ͭ ergo eis

Expanded text:
sed ejus imperio subjiciatur, qui eam poterit acquirere. Qui ut vidit quia nil proficiebat, ad castra sua rediit, et tamen nuntios Pyrrhi, qui ad se venerant, detinuit. » Principes vero, amoto Boamundo, consilium inierunt dicentes: « Nos bonum consilium non habemus, qui verbis Boamundi viri sapientissimi contraimus. Si a primo die quo huc venimus, hoAntiochiae de terra sua exivit; eam habeat cui Deus dare voeliberatio. Placuit omnibus; Boamundus vocatur, eique Antiochia,ei renuntiet et modum et terminum. Pyrrhus remandat ut in crastinum commoveatur exercitus ad praedandum in terram Sarracenorum. Et cum nox obscurare coeperit, revertantur ad castra ex parte civitatis, « in qua ipse erectis inquit excubabo auribus in turribus meis. Prope murum paraquibusdam suis familiaribus Hugoni Magno, et duci Godefrido, Podiensi episcopo, et comiti Raimundo. Dixit itaque eis:
Abbreviated transcription (Latin):
rũt. Dũ sic age̾tur alii pugnabant. alii ploa̾bãt
et psallebãt. alii muros subfodiebãt Eulferius
grauori pugna desudabat. quia omnes adu̾sarii
in eũ et ĩ eius cõsortes erãt. et ip̃i cõtru õues ¶lipeꝰ
eius erat om̃i suoꝵ ꝓtectio fortis abhys ridelicet
qui erãt in muro. Muri breuis et alta latitudo so
tamẽ ipse de pli̾bꝰ tumphauerit ꝓptẽa neõ illi

Expanded text:
. » Dum sic ageretur, quod alii pugnabant, alii plorabant et psallebant, alii muros suffodiebant, Gulferius graviori pugna desudabat, quia omnes adversarii in eum et in ejus consortes, et ipse cum suis contra omnes. Clypeus ejus erat omnibus suis protectio fortis, his videlicet qui erant in muro. Muri brevis et arcta latitudo, sotamen ipse de compluribus triumphaverit. Propterea nemo illi
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑiori solario Erat autẽ cũ eo uenator
quidã noĩe eirardus qͥ spũ bucinãdi ea̾t p̃ditꝰ Nã
sono tumultuose uocis adu̾sai̾os ext̾rebat. et suos
ad bellũ cõcitabat Et dũ guillelmꝰ cũ suis q̃ circa st
deuastat. nã missis molaribꝰ saxis ip̃a domoꝵ tecta
cõfringebat. qui sub eo erant muꝵ fodiebãt et alii

Expanded text:
in superiori solario. Erat autem cum eo venator quidam, nomine Ewardus, qui spiritu buccinandi erat praeditus. Nam sono tumultuosae vocis et adversarios exterrebat, et suos ad bella incitabat. Et dum Guillelmus cum suis quae circa se sunt devastat; nam missis molaribus saxis, ipsa domorum tecta confringebat; qui sub eo erant, murum fodiebant, et alii
Abbreviated transcription (Latin):
iusto substãcia pctõris Ab ihrlm et damasco et Aleplle¬
erisq r̾gionibꝰ ꝯgregati erant. perse arabch et medi gẽs
multa nimis q̃ ad Antyochiã disposuea̾t penire. eãq a
piãnis defende̾ S alit̾ in celo fuit dispoĩtũ. q̃ disposi¬
tio illoꝵ ordinacõnẽ ĩcliãuit deorsũ Cũ enĩ audissent
sũt quĩ ĩ uĩculis iã qͣĩ irretitos arbitratĩ sũt Tunc
diuiserũt se ĩ duas acies yt sit uallati ab eis nr̃i fuge
ĩuicẽ ꝓspexerũt incũctant altea ĩ alterã ruit qr illa ĩ
ua multitudiẽ ista ĩ oĩpotẽtia dei ꝯfidit. et iõ euẽtꝰ bel¬
li dissimilis fuit. Milites armati qͣtqͦt ĩ occursũ suũ
ꝯbiuauerũt ut falcator messẽ ꝓstrauerũt. ẜ tũ floxis
in gyrũ fremb ren̾ti uoluerũt quos itui ꝑcutent nisi fu¬

Expanded text:
justo substantia peccatoris . A Jerusalem et Damasco, et Aleph, caeterisque regionibus congregati erant, Persae, Arabes et Medi, gensmulta nimis, quae ad Antiochiam disposuerat venire, eamque a Christianis defendere. Sed aliter in coelo fuit dispositum, quae dispositio illorum ordinationem inclinavit deorsum. Cum enim audissent uoniam in vinculis jam quasi irretitos arbitrati sunt. Tunc diviserunt se in duas acies, ut sic vallati ab eis nostri, fugae invicem aspexerunt, incunctanter altera in alteram irruit, quia illa in sua multitudine, ista in Dei omnipotentia confidit, et ideo eventus belli dissimilis fuit. Milites armati quotquot in occursum sui venerunt, ut falcator messem, prostraverunt. Sed cum in gyrum reverti frenis voluerunt, quos iterum percuterent nisi fu
Abbreviated transcription (Latin):
more solito ruptis sacramẽtis ĩ unũ cõglobati. heresburch
castrũ aggredũt᷑: fraudulẽt̾ frantis suadẽtes ut de casti
excant: et cũ pace ĩ prĩa pergãt S cũ illi fallacibus
monitis mĩme assensũ p̃berẽt: machinas pp̃arãt. nuni¬
cõnẽ obsidione cingũt et sũmis uiribꝰ tertãt: sed nichi
ꝓficiũt. Quadã itaq die cũ iterũ rediuiuo certamine
bellũ p̃p̃arassent. apparuit glã dei maĩfeste supra domũ
ꝙͣ paganis. Nam duo scuta apparuerũt supra prefatã
ecclesiã sanguinco colore flãmãtia: et relut ĩ p̃lio q̾bꝰ dã
motibꝰ agitata. Itaq pagani hoc signũ aspitiẽtes tuior¬
et formidine repleti: mox ĩfugã cõuersi sũt. et ĩtantã de¬
menciã uenerũt: ut strictis gladiis mutuibse armib cõfo-¬
derẽt. Qnͣto uero illi pauore ꝑterrĩti magis fugerunt:
tãto ampliuis xpĩani cõfortati oĩpotẽtẽ deũ laudabant:
qui saluos fecit sperantes in se. Ex p̃dicto igit᷑ loto cũ

Expanded text:
more solito ruptis sacramentis in unum conglobati Heresburgh castrum adgrediuntur,fraudulenter Francis suadent, ut de castro exeant et cum pace in patriam pergant. Sed cum illi fallacibus monitis minime assensum preberent, machinas preparant. munitionem obsidione cingunt et summis viribus certant, sed nihil proficiunt. Quadam itaque die cum iterum redivivo certamine bellum parassent, apparuit gloria Dei manifeste supra domum  christianis quam paganis. Nam duo scuta apparuerunt supra prefatam basilicam sanguineo colore flammantia et velut in prelio quibusdam motibus agitantia. Itaqet formidine repleti mox in fugam conversi sunt, et in tantam amentiam devenerunt, ut, strictis gladiis, mutuis se armis confoderent. Quanto vero illi plus pavore perterriti fugerunt, tanto magis Christiani confortati omnipotentem Dominum laudabant, qui salvos facit sperantes in se. Ex praedicto igitur loco cum
Abbreviated transcription (Latin):
tam grauitꝰ elisit: ut fibula sagirupta. baltheoꝙ gladii
dissipato: a festmnãtibꝰ qui aderãt mĩstris. exarmatꝰ. nõ
sine adminiculo leuaret᷑. iaculũ quoc qd̾ tũc forte maũ
tenebat. ita elapsũ est ut uigĩti uel eo ãplius pedũ spa¬
tio longe iaceret. Accessit adhor creber aquẽsis palatii
tremor: et ĩdomibꝰ ubi cõu̾sabat᷑ assiduus laqueareoꝵ
crepitꝰ. Facta ctiã de celo in qua postea sepultꝰ ẽ basi¬
lica: malũ aureũ: quo tecti tulinẽ erat ornatũ ictu ful¬
minis dissipatũ: et supra domũ põtifitis. q̃ basilice eãt
cõtigua est ꝓiectũ. Erat autẽ ĩ eadẽ basilica ĩ margiẽ
corone. que me̾ suꝑiores et infiores arcus interiorẽ
eiusdẽ tẽpli: cuiꝰ ĩ extremo uersu legebat᷑. harolꝰ prin¬
ceps. Notũ autẽ quibusdã eodẽ quo discessit ãno. pau¬
tis ante mortẽ eius mẽsibꝰ eas quas pu̾ceps exꝑrime¬
bat lrãs ita esse deletas. ut penitꝰ nõ apparerẽt / s supe¬

Expanded text:
iter ad terram elisit, ut fibula sagi rupta balteoque gladii dissipato, a festinantibus qui aderant ministris exarmatus, non sine amminiculo, levaretur. Iaculum etiam quod tunc forte manu tenebat, ita elapsum est, ut viginti vel eo amplius pedum spacio longe iaceret. Accessit ad hoc creber Aquensis palatii tremor, et in domibus ubi conversabatur assiduus laqueariorum crepitus; tecta etiam de coelo, in qua postea sepultus est, basilica, malumque aureum, quo tecti culmen erat ornatum, ictu fulminis dissipatum et supra domum pontificis, quae basilicae contigua erat, proiectum est. Erat in eadem basilica in margine coronae, quae inter superiores et inferiores arcus interiorem eiusdem templi, cuius in extremo versu legebatur: KAROLUS PRINCEPS. Notatum est a quibusdam, eodem quo decessit anno paucis ante mortem mensibus, eas quae PRINCEPS exprimebant litteras, ita esse deletas , ut penitus non apparerent. Sed supe
Abbreviated transcription (Latin):
spũ sc̃o: cuiꝰ sũme t̾nitatis deꝰ tã manifestis iudiciis
p̃dicatur assertor. Eadẽ igit᷑ tanta tãis lreuelacõe beatas
idẽ imperator merito exhilaratꝰ. et ĩ estimabili repletus
gaudio. p̃t̾ cetera sue ĩperialis munificẽcie. ãpla ⁊ larga
muuera: ãniatim decẽ marcas ad usus refectorii tam
cauonicis ꝙ hospitibꝰ clericis obtulit: et hãc suã largicio¬
nẽ firmã et ꝑhẽmiẽ ĩ remediũ aĩe sue suoꝵq ĩstituit
ed quia iam cõtinua series ¶ Ueniã ĩꝑlorantis.¬
tio ĩponẽtes ueniã nõ cuiꝰ ꝙͣ ꝓlixitatis fed ctũcise et inter¬
cise breuitatis ĩploramꝰ: eo ꝙ de ĩnimea sc̃ĩtatis bt̃issĩ
karoli magni multitudine ꝑ pauca attigimꝰ. Uix enim
sc̃ĩtatis imperatorie. et laudabiliũ ipĩꝰ moꝵ. et celestium
signoꝵ ĩ eius glãm cõscpͥtoꝵ sũmã degustanimꝰ: quia

Expanded text:
 cujus summae Trinitatis Deus tam manifestis indiciis praedicatur assertor. Eadem igitur tanta tamque beata revelatione idem imperator merito exhilaratus et inaestimabili repletus gaudio, praeter caetera suae imperialis munificentiae ampla et larga munera, annuatim decem marcas ad usus refectorii tam canonicis quam hospitibus clericis obtulit: et hanc suam largitionem firma et perennem in remedium animae suae suorumque instituit. 6. Sed quia jam continua series operis in nostri temtio imponentes, veniam non cujusquam prolixitatis, sed circumcisae et intercisae brevitatis imploramus, eo quod de innumera sanctitatis beatissimi Caroli Magni multitudine perpauca attigimus. Vix enim sanctitatis imperatoriae, et laudabilium ipsius morum, et coelestium signorum in ejus gloriam conscriptorum, summa degustavimus. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
nona liũs claritate. ĩ nouũ noue trãslacõis gaudiũ scupes¬
cente noctis caligine illustrauerũt. O admirãda o uenerã¬
da sc̃e t̾nitatis t̾ua operacõ. O re̾ btã btẽ canoniz acõnis
exaltatio: dĩno celitꝰ cõpbata testiõnio. q̃ t̾no triũ hum ͫ

Expanded text:
novi luminis claritate, in novum novae translationis gaudium stupesnovi luminis claritate, in novum novae translationis gaudium stupescente noctis caligine illustraverunt. O admiranda, o veneranda sanctae Trinitatis trina apparitio! O vere beata canonizationis ex