comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenustas ab omnibui fere cõmendatur. laudai
⁊ aiue eam humiliare consueuerat infiri tanem
moniam cito obluniscentem subito hornũ lle
excipuint ut eam dum fauorsbus demince ldors¬
iublentia auadam potuis auam uoliuatate patoi
cum blandienti praue delectatõni auantum potest
relustatur. S aiuid eam sua intima deserere iad eei
ora euagari. compulit uisi qd̃ seꝑ dum infirim i
uimis erubescimus an foite alii easdem iiflrmuees
uise seutiant mirari uicipimus ⁊ udemur nobil de¬
dam solarii genus inuenisse si dep̾hendauus not ĩ
nĩa saltem delectatõne uł socios hr̃e. Inde sit ut meis¬
piamus alioium stuclia curiosiis auerere nines
tum uunc gestum totiusq coipous hitum frecuien
crciunspic̾e eorum occulta ex aliorum relatu libent
addisc̾e. Sum igitur clina ĩ aliis animoium statim
ex signis ext̾ioribus dep̾hend̾e nititur auid alius auam
sua desereus ad uidendas milieres foras egrecditur fo¬
risq uagatur. Et dum secum tacita sepe compaiat

Expanded text:
cundiae venustas ab omnibus fere commendatur, laudatur, ntem, et quae eam humiliare consueverat infirmitatis suae memoriam cito obliviscentem, subito hominum laudes excipiunt, et eam, dum favoribus demulceviolentia quadam potius quam voluntate patitur, cum blandienti pravae delectationi quantum potest reluctatur. Toties ora vagari compulit, nisi quod saepe dum infirma nostra nimis erubescimus, unde forte alii easdem infirmitates in se sentiant, mirari incipimus, et videtur nobis quoddam solatii genus invenisse, si deprehendamus nos in nostra saltem dejectione vel socios habere? Inde fit ut incipiamus aliorum studia curiosius quaerere, nunc vultum, nunc gestum, totiusque corporis habitum frequenter circumspicere, eorum occulta ex aliorum relatu libenter addiscere. Dum igitur Dina in aliis animarum statum ex signis exterioribus deprehendere nititur, quid aliud quam sua deserens ad videndas mulieres foras egreditur, forisque vagatur?
Abbreviated transcription (Latin):
qui ei tam ardenti amore ihesit ut mallet õs
mares suos absq mora circumcid̾e auam illam ñ hẽe
O auam multi usq hodie sunt quicid̾ pro ded face
noluerunt seꝑe pro amore cline fac̾e ñ lifferunt ⁊¬
pudendorum suꝑflua que pro deo ampritare debuer̃t¬
rant orta confusionis occasione pro eitando uere¬
conclie detrimeuto amputare ũ tardant ⁊ malũt

Expanded text:
qui ei tam ardenti amore inhaesit, ut mallet omnes mares suos absque mora circumcidere quam illam non habeO quam multi usque hodie sunt qui, quod pro Deo facere voluerunt, saepe pro amore Dinae efficere non differunt, et pudendorum superflua, quae pro Deo amputare debuerant, orta confusionis occasione, pro evitando verecundiae detrimento amputare non tardant, et malunt
Abbreviated transcription (Latin):
munꝰ paꝑa querelam sancti thome audisset contra quẽ
unde rex ueheuienter iratus sanctũ thomam it̾m d̾ap¬
nis et iniuriis a deo fatigauit. quod quasi proditorem
eccłie sue septa exire prohibuit. de¬
andem cum nec ui nec błãditus flecteretur quin semꝑ
ura eccłie tueretur. ecce milites regis armati adue¬
niunt. et ubi esset archiep̃c iuter cłicos ⁊ monachos qui
ĩ eccs̃ia cum ip̃o erant uotiferando requirunt. Q uibꝰ mox

Expanded text:
minus papa querelam sancti Thome audisset contra quendminus papa querelam sancti Thome audisset contra quendVnde rex uehementer iratus sanctum Thomam iterum dampnis et iniuriis adeo fatigauit quod quasi proditorem ecclesie sue septa exire prohibuit. Tandem cum nec ui nec blanditiis flecteretur, quin supra iura ecclesie sue tueretur, ecce, milites regis armati adueniunt et ubi esset archiepiscopus inter clericos et monachos qui in ecclesia cum ipso erant uociferando requirunt. Quibus mox
Abbreviated transcription (Latin):
ctum est cõmencdauit. Rex uero anglie episcopos et proor¬
res mittens romam ut legati uenirent qui negot ium re¬
gis contia archiep̃m definirent repulsus est. Unde uatus
iussit eccłiam ⁊ onnia bona archiep̃i et suorum confisca i.
et om̃s om̃ino qui ad eum ꝑtinebant exilio condempnar
Ille uero apud pontiniacum manens et ieium̃s ⁊ or̃or
se affligens iugiter orabat pro eccłia ⁊ ꝓ rege ꝙ ꝓ regno
anglorum. Sed a rege ꝑ afbates tift̾ciensis ordinis exire
conpulsus ad regem francie ludouicum se contulit qui
eum reuenter expiens donec pax fieret benigne netessa¬
ria ministrauit. Misertus itaq desolatõnem auglicane
eccł̾ie senonenum archiep̃e romani adiens impetrauit ut
rex cum toto regno suo excõmunicaretur nisi pax cantu¬
ariensi eccłie redceretur. Pare ego reddita septimo exilii
sui annio reu̾sus honorifice susceptus est. Cũm autem do¬

Expanded text:
o commendauit. Rex uero Anglie episcopos et proceo commendauit. Rex uero Anglie episcopos et proceres mittens Romam ut legati uenirent qui negocium regis contra archiepiscopum diffinirent, repulsus est. Vnde iratus iussit ecclesiam et omnia bona archiepiscopi et suorum confiscari et omnes omnino qui ad eum pertinebant exilio condempnari. Ille uero apud Pontiniacum manens et ieiuniis et orationibus se affligens iugiter orabat pro ecclesia et pro rege et pro regno Anglorum. Sed a rege per abbates cisterciensis ordinis exire compulsus ad regem Francie Ludouicum se contulit. Qui eum reuerenter excipiens donec pax fieret benigne necessaria ministrauit. Misertus itaque desolationem Anglicane ecclesie Senonensis archiepiscopus Romam adiens impetrauit ut rex cum toto regno suo excommunicaretur nisi pax Canthuariensi ecclesie redderetur. Pace igitur reddita septimo exilii sui anno reuersus honorifice susceptus est. Cum autem do
Abbreviated transcription (Latin):
et t̾rorib exigelut. ut consuetudines quas contra eccłiam iudu¬
cum multis dampnis et uiruriis et con gloꝵ obtiuuit¬
tumeliis urgeretur aduersus ep̃icopos ne eum
in iuste condempnaretit. ut uł sic regi blandirentur appłicam se¬
dem appellauit. Sed cum nec sic qiuiescerent proceres. uir san¬
ctus crucem q̃m manu tenebat in altum erigens a curia dis¬
cessit cum clamantib ipiis post eum. Capite furem sus¬
pendite proclitorem. Cuniq in hospitunt recessisset duo
magni proceres et fideles nocte ad eum ueniunt lacrimãtes
et sub uramento dicentes quod mors eius amultis proceri
bus coniurata esset. Ile igit᷑ magis timens eccłie q̃m sibrno¬
cte sugit et idieb latens noctib ambulans cuie .xuii. ad portũ
uenit. et in parua nauicula acluob sacerdotib transiectus est
in flandriam. Quem papa alexander tunc senonis manens
honorifice suscepit. et in pontiniacensi monasti̾o ut precli¬

Expanded text:
et terroribus exigebat ut consuetudines quas contra ecclesiam induet terroribus exigebat ut consuetudines quas contra ecclesiam induum multis dampnis et iniuriis et contumeliis urgeretur, aduersum episcopos ne eum iniuste condempnarent ut uel sic regi blandirentur sedem apostolicam appellauit. Sed cum nec sic quiescerent proceres, uir sanctus crucem quam in manu tenebat in altum erigens a curia discessit conclamantibus impiis post eum: «Capite furem! Suspendite proditorem!». Cumque in hospitium recessisset, duo magni proceres fideles nocte ueniunt ad eum lacrimantes et sub iuramento dicentes quod mors eius a proceribus multis coniurata esset. Ille igitur magis timens ecclesie quam sibi nocte fugit et diebus latens, noctibus ambulans, die XVII ad portum uenit et in parua nauicula a duobus sacerdotibus traiectus est in Flandriam. Quem papa Alexander tunc Senonis manens honorifice suscepit et in Pontiniacensi monasteri
Abbreviated transcription (Latin):
cie ꝓuocauit. Cumq post ĩ nuneras uexatõnes et ĩ iu¬
nas ad quemid̾a loci barones et ep̃i cõuenissent: exigebat
iex instanter ut consuetuclines quas reges anglie habere
solebant in eccłia fumissime tenerentur. Quod Sanctus
thomas & ep̃i atcendetites et uidentes utrobiq ꝑiculu
qd̾ iurgebat. scilicet fidei salutis discrimeri. aut gueuam cou¬
tia eccłiam intolerabilem illud negotium si possent lib̾ntius
distulissent. Ser urgente necessitate et magnorum uitorum
deceptus consiliis beatus thomas uerbotenus petitionem fieri
consensit. et sic ip̃e ⁊ epĩ q̃nuis cum dispenclio cause mortis ꝑr¬
culum euasere. Sed beatus thomas in hac lib̾atione corporum
mortem metuens animarũ se ip̃m in potentia grauius crucia¬
uit̃. ⁊ ab altaris offitio se suspendit. donec confessus et penitẽt
a papa meruit relaxari. Sed nec sic regis ira quieuit ĩmomimiᷤ

Expanded text:
tie prouocauit. Cumque post innumeras uexationes et iniutie prouocauit. Cumque post innumeras uexationes et iniurias ad quendam locum barones et episcopi conuenissent, exigebat rex instanter ut consuetudines quas reges Anglie habere solebant in ecclesia firmissime tenerentur. Quod sanctus Thomas et episcopi attendentes et uidentes utrobique periculum quod urgebat, scilicet fidei salutisque discrimen aut guerram contra ecclesiam intolerabilem, illud negotium si possent libentius distulissent. Sed urgente necessitate ex magnorum uirorum deceptus consiliis beatus Thomas uerbotenus petitionem fieri consensit et sic ipse et episcopi quamuis cum dispendio cause mortis periculum euasere. Sed beatus Thomas in hac liberatione corporum mortem metuens animarum se ipsum in penitentia grauius cruciauit et ex altaris officio se suspendit donec confessus et penitens a papa meruit relaxari. Sed nec sic regis ira quieuit, immo minis
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. Statim autem ut corsecratꝰ est iuabilit̾ se mu¬
tauit. Nam lectioni ⁊ orõui semꝑ intendens cilicio ⁊ ie¬
iuni is carnem suam intollerabilit̾ cruciaus ita scĩtatẽ
suam subtiliter occultabat. qd̾ sub houestate uestium¬
omĩa concordabat. In setretiori autẽ cellula tresdetim
post plenani refectionem singulis . iiiͦiͬ. argendeos tri¬
buebat. Quod si forte aligũdo ꝑ se facere no poterat
hoc diligentisime fieri ꝓ uicarium faciebat. Sed ui¬
deus chubolus sancdum uirum eccłie plurimũ ꝓfutu¬
rum ĩuiclit. et alium quertid̾a archiep̃m ⁊ multos alios
qui eccłiani defendere teuebatur. ad ꝑuiciem eiur exi¬
tauit. Cum enĩ rex et consiliarii ilu scm̃ chomam ad
uoliuitatem suani in decrimentum eccłie ꝓuissis et
blaudiriis inflectere conaretur. ille oũino restitit.
Unde uam regis et pͥncipum eius contia se rigore uis̃ti¬

Expanded text:
sensit. Statim autem ut consecratus est mirabiliter se musensit. Statim autem ut consecratus est mirabiliter se mutauit. Nam lectioni et orationi semper intendens cilicio et ieiuniis carnem suam intolerabiliter crucians, ita sanctitatem suam omnia concordabat. In secretiori autem cellula XIII paupepost plenam refectionem singulis quatuor argenteos tribuebat. Quod si aliquando per se facere non poterat, hoc diligentissime fieri per uicarium faciebat. Sed uidens dyabolus sanctum uirum ecclesie plurimum profuturum inuidit et alium quendam archiepiscopum et multos alios qui ecclesiam defendere tenebantur ad eius perniciem excitauit. Cum enim rex et consiliarii sui sanctum Thomam ad uoluntatem suam in detrimentum ecclesie promissis et blanditiis inflectere conaretur, iste omnino restitit. nde iram regis et principum eius contra se rigore iusti
Abbreviated transcription (Latin):
ualde fuit in omnib gratiosus. Sed cum uidisset xuiii¬
ĩ curia regis anglie multa geri que pietati et castitati cõ¬
traria erant: curiam dimisit. ꝙ theobaldo cautuariens̾ ar-¬
chiep̃o se cõmisit. et contra anglorum barones in multis ad¬
uer santes ecclie fideliter dimicans mł̾tociens romam acdiit
et ouinia negotia semꝑ feliciter expediuit. Cum autem ar-¬
et qd̾ heuricus in regnũ ad huc nimis iuuenis successis¬
set. timens ne exinpetu iuuentutis et prauorum homi¬
num cousiliis eccłiam grauius fastigaret. fecit beatum
thornam cancesiarium regis ut houestate q prudentia sua
malignorũ hominũ seuitiam temꝑaret. Qui uit̾im re¬
gi placuit. quod post decessum archiep̃i eum eidem eccłie
preficere procurauit. Sed ille attendens mores regis et
procerum ⁊ efficacem masitiam detractorum sedem illam ple¬
nam magis oueris gra houoris quantũ potuit recusauit
Sed tandem urgente rege ⁊ quodata roie carcdinali cõ¬

Expanded text:
ualde fuit in omnibus gratiosus. Sed cum uidisset in curia regis Anglie multa geri que pietati et castitati contraria erant, curiam dimisit et Theobaldo Cantuariensi archiepiscopo se commisit; et contra barones Anglorum in multis aduersantes ecclesie fideliter dimicans multociens Romam adiit et omnia negotia semper fideliter expediuit, unde et aret quod Henricus in regnum adhuc nimis iuuenis successisset, timens ne rex impetu iuuentutis et prauorum hominum consiliis ecclesiam grauius fatigaret, fecit beatum Thomam cancellarium regis ut honestate et prudentia sua malignorum hominum seuitiam temperaret. Qui in tantum regi placuit quod post decessum archiepiscopi eum eidem ecclesie preficere procurauit. Sed ille attendens mores regis et procerum et efficacem malitiam detractorum, sedem illam plenam magis oneris quam honoris quantum potuit recusauit; sed tandem urgente rege et quodam Rome cardinali con
Abbreviated transcription (Latin):
ut quẽcs̃ꝙ sors contingeret offerretur demonib ĩ molandus.
Ad hec electus est sorte quidã puer ouo noĩe. Quem cũ sc̃s̃
hũs eripuerit: sit tuus. Appensus est aũt in patibło. Orã¬
mio surrexit incolumis. Ꝙui baptizatus ⁊ post ea a regis¬
lando rochomagensi ep̃o p̾sbr̃ ordinatus: młtos codices tͣnͣs¬
scͥpsit monast̾io fontinelle E ost hec rathbodꝰ dux cũ debe¬
ret baptizari ut supradc̃m est: pedem a fonte retraxit. Et
cum eẽt in młta clubitatõne: misit ad b̾m R̾illebrodum
illiꝰ gentis ep̃m: consulẽs si deberet baptirari. Cui ille sen¬
dit. Quomͦ mͥ credet qui sc̃õ fr̃i nr̃o W.łframnio ñ crelit: Ego
inqͥt hac nocte uicli eum cachena ignea ligatum. unde con¬
stat eum iam et̾nam dãpnatõem subisse. Cũq iret ad domũ
pͥncipis: nũtiatur eum iam ẽẽ mortuũ. ⁊ statim remeauit

Expanded text:
ut quemcunque sors delegisset, offerretur daemonibus immolandus. ut quemcunque sors delegisset, offerretur daemonibus immolandus. Ad hoc electus est sorte puer quidam Ono nomine: quem cum sanctus tormento mortis eripuerit eum, sit tuus. » Appensus est autem in patibulo. Oranto, surrexit incolumis. Qui baptizatus, et postea a Regislando Rothomagensi episcopo presbyter ordinatus, multos codices transcripsit monasterio Fontanellae. Post haec Rabodus dux, cum deberet baptizari, ut supra dictum est, pedem a fonte retraxit; et cum esset in multa dubitatione misit ad beatum Willebrodum illius gentis episcopum, consulens, si deberet baptizari: qui respondit: « Quomodo mihi credet, qui sancto fratri nostro Vulfranno non credit? Ego, inquit, hac nocte vidi eum catena ignea ligatum. Unde constat, eum jam aeternam damnationem subiisse. » Cumque iret ad domum principis, nuntiatur eum jam esse mo
Abbreviated transcription (Latin):
mao a uirto suoꝵ maioꝵ ecũt in inferuo anin padiso. Esat
as et inqt ut plures qͣm pauçiores sequar. Et ita ludifi¬
lli duale ¶Ie dlfrannus senonensis ep̃c ex t̾ritorio
iastiuesi fuit: ciuꝰ ꝑat̃ mib̾tus in aula regis dagob̾ti ⁊ fi
dicant Qdͥ ut faceret: iuit cunt ad monast̾ium fontinelle
auꝰ tũc pat᷑ eint beatꝰ ausbertus iothomagensis ep̃o. ¶e quo
nonastio: acoꝑatores secum assũpsit ad p̾dicaudũ. Qui dũ
muigatent frisiam ⁊ eẽnt in mecdio mari: qd̾ adiacet regioni
mor noꝵ affuit hora: ut missam cantaret sc̃s R̾. lfranus na¬
ui manẽte ĩmobili positis anchoris. Dumq uentũ eẽt ad lo
let in mari cecidit Prostratus ꝙ p̾sulis peclib: ueniam p̾ca¬
bacur. Qaui mittens eũ ad locum uͥ ceciderat orando effecit ut
patena ab imo maris reuecta: manui ministri adhereret.
Post hec fuius rathbodi ducis a beato wifranno baptirans
in albis positus expirauit Nos aũt erat apd̾ frisones

Expanded text:
majorum suorum essent, in inferno, an in paradiso: et s: « Satius est, ut plures quam pauciores sequar; » et ita ludifie periit. Hic Vulfrannus Senonensis episcopus ex territorio Vastenensi fuit. Cujus pater Vulbertus in aula regis Dagoberti, et aedicaret. Quod ut faceret, ivit tunc ad monasterium Fontanellam; cui tunc Pater erat beatus Ansbertus Rothomagensis episcopus; de quo monasterio cooperatores secum assumpsit ad praedicandum. Qui dum navigarent Frisiam et essent in medio mari, quod adjacet regioni Norinorum; cum adfuit hora, ut missam cantaret sanctus Vulfrannus, navi manente immobili, positis anchoris; dumque ventum esset ad llet, in mari cecidit, prostratusque praesulis pedibus veniam precabatur, qui mittens eum ad locum ubi ceciderat, orando effecit ut patena ab imo maris revecta manui ministri adhaereret. Post haec filius Rabodi ducis a beato Vulfranno baptizatus, in albis positus exspiravit. Mos autem erat apud Frisones,
Abbreviated transcription (Latin):
emetur. Cumq cepta uigibus maledictis illapidat
niule sibi exauclitur ad uotum. Nam loues et nten¬
imotis subitaneo tomtru elementis fulmine ab so¬
di exemplo subripuit quem ĩ breui cum reddidisset exe¬
sum. tybram ciuoq ꝑuadens cruris parit̾ sup̾ma coroi¬
puit carnes quoq uorans neruorum duritia tabidis
auoribus lascente ossa retex̾at eadem q casu cotuliano

Expanded text:
tur. Cum ergo jugibus coepta maledictis illapidat, inutile sibi exauditur ad votum. Nam boves ac utensilia motis subitaneo tonitru elementis, fulmine absdi extemplo subripuit, quem in brevi cum reddidisset exesum, tibiam quoque pervadens cruris pariter suprema corripuit; carnes namque vorans, nervorum duritia tabidis fluoribus latescente, ossa retexerat, eademque casu quotidiano
Abbreviated transcription (Latin):
us urneat iato potestatem. Scienda quiꝑpe natura est e¬
uusqi mortalitas atcresolitõ ⁊ puliuis ꝓgemtorim s ẽ¬
exo auo ft̃ ⁊ ad auem recligendi finem sumus: ut non
flore pur pureo ꝯfidentes infriitate oꝑti corporis ignor emꝰ
Quibus caleabis pedibus sanctum paiumentum. Q
modo manus extendes: de auibus adhuc sanguis stil¬
lat iniustus. Qm huuꝰ modi manibus suscipiens sc̃en
giunis euis p̃ciosi ꝑcipies cum furore sermonum tuoꝵ
tautus in uiste sit sangnis effusus. Recede igitur rece¬
de: ue scdo̾ pcc̃o priorem nequitiam aug̾e contendas.
Suscipe iunculum: quo omnium te dñs ligat. Esit enĩ¬

Expanded text:
ut vincat ratio potestatem. Scienda quippe natura est, ejusque mortalitas, atque resolutio, et pulvis progenitorum ex quo facti et ad quem redigendi sumus, et non flore purpureo confidentem infirmitates operti corporis ignorare. Quibus palpabis pedibus sanctum illius pavimentum? Quomodo manus extendes, de quibus adhuc sanguis stillat injustus? Quomodo hujusmodi manibus suscipies sanctumguinis pretiosi percipies, dum furore verborum tuorum tantus injuste sit sanguis effusus? Recede igitur, recede, ne secundo peccato priorem nequitiam augere contendas. Suscipe vinculum quo te omnium Dominus nunc ligavi
Abbreviated transcription (Latin):
respic̾e ut sciret formatorẽ suum ĩ celo ħitare Exhus
autem duob trahit homo necessitatem duplicẽ de for¬
ma ut sanctus sit. de mat̾ia ut humilis. licet autẽ
forina humana int̾ om̃s formas anunalium ab ip̃a
muncli creatione semꝑ excelluerit tñ ex incarnatione
u̾bi ⁊ ex forma hominis a deo assumpti longe maiorẽ
dignitatis excellentiam acquisunt. Neq enim frustͣ
istam caritatem qua ⁊ dilexit nox deus nimam a¬
sicut nulla mundane uisticie magnitudo ꝓm̾eri pot̾at
sis nulla estimare pond̾atio uł estimatio pond̾are. Meli
us estimat deuotis nr̃a quam ratiocinatio gr̃arun
actio quani disputatõ facilius que comparat illud pau
int̾ior s ab in carnatione u̾bi facta est forma cłi. ip̃a
quoꝙ forma hominis extior. Iertur ad ominẽ serpontis
suegostionem coeitare debemus huuuis forne ouisia
uicam dignitatem ⁊ mor pudebit nos ilete oruii
cogitasse. Sianior ẽ etum forma utracr g ur ualqus¬

Expanded text:
respicere, ut sciret formatorem suum in coelo habitare. Ex his autem duobus trahit homo necessitatem duplicem: de forma, ut sanctus sit; de materia, ut humilis. Licet enim forma humana inter omnes formas animalium ab ipsa mundi creatione semper excelluerit, tamen ex incarnatione Verbi, et forma hominis a Deo assumpti, longe majorem dignitatis excellentiam acquisivit. Neque enim frustra istam charitatem, qua dilexit nos Deus, nimiam asicut nulla mundanae justitiae magnitudo promereri poterat, sic nulla aestimare ponderatio vel aestimatio ponderare. Melius enim aestimat devotio nostra quam ratiocinatio; gratiarum actio, quam disputatio; faciliusque comparat illud paupinterior, sed ab incarnatione Verbi facta est forma Dei, ipsa quoque hominis forma exterior. Igitur ad omnem serpentis suggestionem cogitare debemus hujus formae duplicis unicam dignitatem: et mox pudebit nos vel turpe aliquid cogitasse. Dignior est enim forma utraque, ut tam tur
Abbreviated transcription (Latin):
Id hec tria potest illa referi diffinitõ hominisaquosi
sapiente responsa querenti quid est homo. uilenis¬
obfuit ꝙ cilicium ñ mutauit. locus iste fabulam rxpsar
Audi gͦ fabulam ñ fabulam s rem gestam de tuo heb¬
orclums nr̃i cõmunis hospitalitas pluros muenit quicã
deuoient quam singularis sanctitas qui eam honiorent
Precepit aũ michi p̾fatus ep̃c ut eum fat̾em missam ma¬
tutirialem audire. Ad quem cum die crastina puma uͥ
cantata uenissem inueni eum adhuc dormentem ⁊ ne¬
mo uł de familia. uł de familiarib eum excitare pͥsune¬
bat. Tgo autem accessi ꝓpius ⁊ excitaui eum quasi iocan¬
do clicens. Iam dui ẽ ꝙ passeres surrexeriit ad bñdicen¬
dum domino ⁊ adhuc nr̃i pontifices setuint ĩaibilisus
Ad quam uocem exꝑgefactus ille ⁊ afisus maienatus

Expanded text:
jusdem. Ad haec tria potest illa referri definitio hominis a quodam sapienti responsa quaerenti, quid est homo? « Viobfuit, quod cilicium non mutavit? Locus iste fabulam exposcit. Audi ergo non fabulam, sed rem gestam de tuo Helostri communis hospitalitas plures invenit, qui eam devorent; quam singularis sanctitas, qui eam honorent. Praecepit autem mihi praefatus episcopus, ut eum facerem missam matutinalem audire. Ad quem cum dic crastina prima jam cantata venissem, inveni eum adhuc dormientem, et nemo vel de familia, vel de suis familiaribus eum excitare praesumebat. Ego autem accessi propius, et excitavi eum quasi jocando dicens: Jamdiu est quod passeres surrexerunt ad benedicendum Domino, et adhuc nostri pontifices stertunt in cubili suo. Ad quam vocem expergefactus ille et confusus, indignatus
Abbreviated transcription (Latin):
na uplna moriebat᷑ aireiatu. ne designatus reus morent᷑
ladio. q ualit̾ concursabat ꝑ domesficos irits. morereui
donec ex ip̃a ira regis. Unde ꝓcesserat sors mortis inde curre¬
ret uex salutis. His gͥ beatis actib occupatam in tm̃ ꝓuexit
declararent᷑ ꝑ eam miracła. D Eniq in ꝑumia usla post
prandiũ dũ ꝑambulauit ꝑ etum scĩssima rei crusi ꝓ c̾mi.¬
ne succurri sͥ ol amabãt uociferantes de carcere. Ip̃a aũt qͥd
ẽẽt int̾rogat Mentiunt᷑ ministͥ. qd̾ m̃dicoꝵ tiuiba q̃ueret ele¬
mosinam. Oredens heo illa tnͣsmittit quo indigeat inopia. Int̾¬
ea a iudice compellunt᷑ tac̾e qui tenebant᷑ in compede. Cum
ti sc̃ẽ acuirũt de carõe. Quo cognito reos se uid̾unt qui beate
mentiti sũt: dum qui rei fuerãt de cathenis soluti suĩt. Et qm̃¬

Expanded text:
ctissima regina moriebatur cruciatu, ne designatus reus moreretur in gladio! Qualiter concursabat per domesticos fideles servidonec in ipsa ira regis, unde processerat sors mortis, inde curreret vox salutis! 11. His igitur beatis actibus occupatam intantum provedeclararentur per eam miracula. Denique in Perunna villa post prandium dum ambularet per hortum sanctissima, rei retrusi pro crimine succurri sibi clamabant, vociferantes de carcere. Ipsa quid esset interrogat. Mentiuntur ministri quod mendicorum turba quaereret eleemosynam. Credens hoc illa, transmittit quo indigebat inopia. Interea a judice compelluntur tacere qui tenebantur in compede. Cumt sanctae de carcere. Quo cognito reos se viderunt qui beatae mentiti sunt, dum qui rei fuerant de catenis soluti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
moris ẽ militẽ ĩ crastino ꝯsecrandum totam noctem p̾cedẽtẽ
ꝓuigilem ĩ orationib duce ⁊ nec iacencli nec sedentli hre li¬
ꝯccntiani ñ forte repentine infirmitatis necessitas coegit

Expanded text:
moris est, militem in crastinum consecrandum, totam noctem praecedentem moris est, militem in crastinum consecrandum, totam noctem praecedentem pervigilem in orationibus ducere et nec iacendi, nec sedendi habere licentiam, nisi forte repentine infirmitatis necessitas coegerit: sed
Abbreviated transcription (Latin):
ñ electus seip̃m militie ingerit in se gladium ꝓuocat ꝙ̃
ꝓpna ten̾utate usurpatur. usus aũ militie ordinate ẽ
tueri eccłiam upugnare ꝑsicliam ⁊ sac̾dotium uen̾ari
pauꝑum ꝓpulsare murias pacare ꝓuiiciã pro fratrib
ut sacram̃ti docet ꝯceptio fund̾e sanguuẽ. Miror aũ
aiuom pͥnceps illis ħt fidem quos uidet doo suo cui ut¬
cet᷑a taccam ⁊ sacramento militie obligati sunt fidem
debitam ñ s̾uare. Neqͣꝙͣ tidem seruabit scd̃am. qui primã
uritam facit. Deniq consecratio militis ħ ẽ. Consuetu¬
do sollempnis ẽ ut ea die qua quis militari angislo
Deroratur ecłiam sollempnat᷑ a deat glaclio q suꝑ alta¬
ri posito ⁊ oblato cuasi celebu ꝓfestione sc̃a seipmai
taris obseauio deuoueat ⁊ glaclu idest officu sui iugem
nitħ. Aut enĩ plus aut ñ mimis ĩ sua ꝓfessione fatiuntꝰ
ꝙͣ ep̃i ⁊ abbates qui sedulam offerunt. In quibdam ⁊̃ locis

Expanded text:
non electus seipsum militiae ingerit, in se gladium provocat, non electus seipsum militiae ingerit, in se gladium provocat, a temeritate usurpat. Usus autem militie ordinate est tueri ecclesiam, impugnare perfidiam et sacerdotium venerari, pauperum propulsare iniurias, pacare provinciam pro fratribus et, ut sacramenti docet conceptio, fundere sanguinem. Miror autem quomodo princeps illis habet fidem, quos videt dcaetera taceam, et sacramento militiae alligati sunt, fidem debitam non servare. Nequaquam fidem servabit secundam, qui primam irritam facit. Denique consecratio militis haec est. Consuetudo solemnis est, ut ea die qua quis militari cingulo decoratur, Ecclesiam solemniter adeat, gladioque super altari posito, et oblato quasi celebri professione facta, seipsum altaris obsequio devoveat, et gladii, scilicet officii sui junihil. Aut enim plus, aut non minus in sua professione faciunt, quam episcopi et abbates, qui schedulam offerunt. In quibusdam etiam locis
Abbreviated transcription (Latin):
iclimus de menbris cet̾is rei publice nunc de militi¬
b uideamus qui manus appellantur nullus est ut
ait uegetiꝰ reuatꝰ quem oporteat uł plura uł meliora scire
ꝙͣ principem xͥanus pruiceps milites magis a fide ⁊ morib
ꝙͣ a unib debet elig̾e. Nostͥ hodie milites sic ad bella qͣsi
ad nuptias dealbati ꝓcedunt. In castris smno illis ẽ de coniu¬
uiis ĩ conuiuiuio de armis. Non sunt que fatunt mili¬
tem tam corporalem ꝙͣ sp̃ũalem electio ⁊ satram̃tũ longa
pax militẽ incuriosus legit lucio slato. ⁊ gaio uarrone ꝯ¬
mano gn̾i cliligenda ẽ ⁊ colenda se strenue facturos om̃ia
que p̾cepit princeps ñꝙͣ deserturos militiã uł moitem
recusatur os pro re publica cuius st̃ ꝯscͥpti militie. cato mi¬
litem ñ dicit nisi eum qui sacram̃to ad militiam iam ꝯ¬
sacratus est. Miles igitur sicut labous ita ⁊ honoris nom̃¬
ẽ. Nemo ũ s̾ honorẽ sumit nisi qui uocat᷑ ẽ a domino. et

Expanded text:
idimus de membris ceteris rei publice. Nunc de militibus videamus, qui manus appellantur. Nullus est, ut ait Vegetius Renatus, quem oporteat plura vel meliora scire, quam principem. Christianus princeps milites magis a fide et moribus, quam viribus debet eligere. Nostri hodie milites sic ad bella, quasi ad nuptias dealbati viis, in convivio de armis. Duo sunt, quae faciunt militem, tam corporalem quam spiritualem; electio et sacramentum. Longa pax militem incuriosius legit. Lucio Flacco et Caio Varrone cmano generi diligenda est et colenda, se strenue facturos omnia, quae praeceperit princeps, nunquam deserturos militiam, vel mortem recusaturos pro republica, cujus sunt conscripti militiae. Cato militem non dicit, nisi eum qui sacramento ad militiam jam consecratus est. Miles igitur sicut laboris, ita et honoris est. Nemo enim sibi honorem sumat, nisi qui vocatur a Domino . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
cetaꝙ tuiba gentilium cepit obsiste. Et cum idem illi dũ
templum eisteretur imꝑante dño ciuieuissent: succidli
arborem ñ patiebantur. Ie eos sedillo common̾e cepit
nich esse religionis stipite: dm̃ potius cuiseruiret ip̃e seq̃¬
rentur. arborem illam excidi opoitere. quia esset demoni de¬
dicata. Cunc iuius ex his auierat audacioi cet̾is. sihẽ res
in quit alicim de dõ tuo ciuem dicis cole te ficluciam nosimz ipi
succidimus hanc arborem. tu ruentem excipe ⁊ si tecum ẽ tuuis

Expanded text:
ceteraque gentilium turba coepit obsistere. et cum idem illi, dum ceteraque gentilium turba coepit obsistere. et cum idem illi, dum templum euertitur, imperante Domino quieuissent, succidi arborem non patiebantur. ille eos sedulo commonere, nihil esse religionis in stipite: Deum potius, cui seruiret ipse, sequerentur: arborem illam succidi oportere, quia esset daemoni dedicata. tum unus ex illis qui erat audacior ceteris: si habes, inquit, aliquam de Deo tuo, quem dicis te colere, fiduciam, nosmet ipsi succidemus h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonam tñ ñ uidebant. Tum martinuis quid ueliset exposuit
uissit ꝙ ex eo loco altare quot ibi fuerat sub mou̾i. Atq ita
pus qd̾ ad sepulchrum suꝑsticios fun̾e deferebatur ob¬
uium heret. Conspicatusꝙ eminus uenientium turbam:
quidnã id eẽt ignarꝰ paululum stetit. Estimans autem ꝓpha-¬
nos ritus agi sacrisiciouim: eleuato ĩ adu̾so signo crutis.
imꝑat turbe ñ mou̾i loco: onus ꝙ depon̾e. Hic uͦ nuirum ĩ
modum uideres: miseros primum uelut saxa riguisse. Pe¬
inde cum primo mou̾e sesummo conamine intentur. ultra
uicem aspectantes: quidnã sibi accidisset. tatiti cogitabant.
S cum beatus uir comꝑiss execunarum illã esse freauen¬
tantiam ĩ sacrorum: eleuata rursum manu. dat eis abeun¬
di ⁊ tollontli corpons potestatem. Ita eos et cum uoluit stare
ꝯpulit. ⁊ cuni libuit abire ꝑmisit. Etem dum ĩ uito qͣ¬
dam templum antiauissimum dirusset. et arborem pi

Expanded text:
personam tamen non uidebant. tum Martinus quid uidisset exposuit personam tamen non uidebant. tum Martinus quid uidisset exposuit iussitque ex eo loco altare, quod ibi fuerat, submoueri, adque itpus, quod ad sepulchrum cum superstitioso funere deferebatur, obuium haberet: conspicatusque eminus uenientium turbam, quidnam id esset ignarus, paululum stetit: nam o ergo in aduersos signo crucis imperat turbae non moueri loco onusque deponere. hic uero mirum in modum uideres miseros primum uelut saxa riguisse. dein, cum promouere se summo conamine niterentur, ultra uicem aspicientes, quidnam sibi accidisset, taciti cogitabant. sed cum beatus uir conperisset exequiarum esse illam frequentiam, non sacrorum, eleuata rursum manu dat eis abeundi et tollendi corporis potestatem. ita eos et cum uoluit, stare conpulit, et cum libuit, abire permisit. Item, cum in uico quodam templum antiquissimum diruisset et arborem pin
Abbreviated transcription (Latin):
duobus fere extra ciuitatẽ milibus monast̾iũ ꝯstruxit. Qui
locus secretus ⁊ remotus: una tantum eadẽq arcta admod̾¬
uĩa adiri ꝑpt̾at. Ip̃e ꝙ ex lignis contextam cellulam ħ̾ebat.
Multi quidem ẽ fratribus ĩ eumd̾ modum: pleriq saxo sr̃i
setis uestiebantur: ⁊ molłior hitus pro crimine erat. ꝑlures
que ñ se de martini monast̾i̾o cuperet here sac̃dotem: Erat haut
longe ab oppido ꝓximus monastii locus: quẽ falsa hominum
opimo uelut consepultis ibi mͣribus sacrau̾at am ⁊ altare
ibi a suꝑioribus ep̃is constitutum h̾ebatur. S martinus ñ
tem̃e adhibens incertis fidem: ad locum ꝑgit. Deinde supor¬
cuiꝰ m̾̃iti esset sepultus ostenderet. Tunc qu̾sus ad leuam: uid
ꝓpe assistẽ umbram sordidam. trucem. Imꝑat nomẽ m̾itum q¬
ut lociueretur. Nomẽ eclicit: &e crimine confitetur: latronẽ
Mirum ĩ modum uocem lociuentis quii aderant autliebãt:

Expanded text:
duobus fere extra ciuitatem milibus monasterium sibi statuit. qui duobus fere extra ciuitatem milibus monasterium sibi statuit. qui locus tam secretus et remotus uia adiri poterat. ipse ex lignis contextam cellulam habebat, multique ex fratribus in eundem modum: plerique saxo superiecti saetis uestiebantur: mollior ibi habitus pro crimine erat. quod quae non sibi de Martini monasterio cuperet sacerdotem? longe ab oppido proximus monasterio locus, quem falsa hominum opinio, uelut consepultis ibi martyribus, sacrauerat: nam et altare ibi a superioribus episcopis constitutum habebatur. sed Martinus non temere adhibens incertis fidem, ab his, qui maiorcuius meriti esset sepultus ostenderet. tum conuersus ad laeuam uidet prope adsistere umbram sordidam, trucem: imperat nomen meritumque loqueretur. nomen edicit, de crimine confitetur: latronem mirum in modum uocem loquentis qui aderant audiebant,
Abbreviated transcription (Latin):
ronice eccłie petebatur S cum erui a monast̾io
suo ñ facile pptuisset: ruritiꝰ quidam ẽ ciuibus uxoris Uni¬
languore similato. ad genua illuis ꝓuolutus ut egred̾e¬
tur obtinuit. Ita dispsitis in itin̾e ciuium turbis: sub
quadam custoclia ad cuutatem usq declucitur Sauci
tũ ⁊ ñnulli ex epĩs qui ad astituendum anstititẽ fuerãt
euocati ĩpie iepugnabant clicentes sal contemptibilem
esse ꝑsonam. indignum eẽ ep̃atu hominẽ uultu eespicabilẽ:
ueste sordidum. crine deform̃e. Ita a ppło sñie samons. hec ilłor
irrisa dementia ẽ: qui illustrem irum dum intuꝑare cupi¬
ꝑseuerabat. qui prus fu̾a̾t. Eadẽ t corde euis humilitas: eadẽ
ĩ uestitu eusulitas fuit. Atq ita plenus auctoritatis ⁊ gr̃e
implebat ep̃i dignitatem: ut ñ tñ ppositum monachi iurti¬
tẽq desereret. Aliqmcliu gͦ: adherenti ad eccł̃iam cellula us
est. Seinde cum inquietulinẽ frequentantium fr̃e ñ posset.

Expanded text:
ronicae Ecclesiae petebatur; sed cum erui a monasterio suo non facile posset, Ruricius quidam, unus e civibus, uxoris languore simulato, ad genua illius provolutus, ut egrederetur obtinuit. Ita dispositis jam in itinere civium turbis, sub quadam custodia ad civitatem usque deducitur. Mit nonnulli ex episcopis, qui ad constituendum antistitem fuerant evocati, impie repugnabant, dicentes scilicet: contemptibilem esse personam, indignum esse episcopatu, hominem vultu despicabilem, veste sordidum, crine deformem. Ita a populo sententiae sanioris haec illorum irrisa dementia est, qui illustrem virum dum vituperare cupirabat qui prius fuerat. eadem in corde eius humilitas, eadem in uestitu eius uilitas erat: adque ita, plenus auctoritatis et gratiae, inplebat episcopi dignitatem, ut non tamen propositum monachi uirtutemque desereret. aliquandiu ergo adhaerenti ad ecclesiam cellula usus est: dein cum inquietudinem se frequentantium ferre non posset,
Abbreviated transcription (Latin):
lona. Quarta uͦ uisitatõ idest ꝯsid̾atio int̾ioris hominis
sal quomͦ anima. e illocalit̾ totum corpꝰ uegetat seq
singulis illuis ꝑtibus totam donat. nulłam a sentiencli
uiuñe relinquens exꝑtem nõne mirabił quedam est
ad fiat̾nani incitatõ ⁊ ꝑsuasio caritatem. Sic enĩ apłs
pulchumo demonstrauit exemplo. Omne corpus quã¬
telibet congregationis uno ⁊ eodem sp̃u deb̾e uegetari
cum elyait. Si patitur uirum menbrum compatiunt᷑
omna ⁊ t̃. Euid dicunt detrastores ⁊ inurcłi qui om¬
uem fratris honore m suam inhonorationẽ reputant su¬
e demptum existimantes głe quicciid cesserit aliene cũ
ptius eqͣrio existimare debuerint sue głe additum qͥcqͥd
ut onĩi ꝓphetent: E infelicissimos oniniũ mortalium
qui de sola ꝓtuorum ꝓsꝑantiu misia ⁊ quib sola firi¬
trum ꝑsꝑitas adu̾satur. Hic est ille ocłs neꝙͣ ⁊ ut eso

Expanded text:
bona. Quarta vero visitatio, id est consideratio interioris hominis, bona. Quarta vero visitatio, id est consideratio interioris hominis, scilicet quomodo anima illocaliter totum corpus vegetet, seque singulis illius partibus totam donet, nullam a sentiendi munere relinquens expertem; nonne mirabilis quaedam est ad fraternam invitatio et persuasio charitatem? Sic enim Apostolus pulcherrimo demonstravit exemplo, omne corpus quantalibet congregatione uno et eodem spiritu debere vegetari, cum dixit: Si patitur membrum, compatiuntur omnia , etc. Quid hic dicent detractores et invidi: qui omnem fratris honorem, suam inhonorationem reputant, suae demptum existimantes gloriae, quidquid cesserit alienae: cum potius a contrario existimare debuerant suae gloriae additum, quidquid ut omnes prophetent . O infelicissimos omnium mortalium, qui de sola proximorum prosperantur miseria, et quibus sola fratrum prosperitas adversatur! Hic est ille oculus nequam, et ut Esopo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ natiualit̾ quidem s uoluntarie Igitur domonib
ñ homunibus connumandi sunt qui scienter eligentes
mala ⁊ bona respuentes illo se ꝓphetice pallio maledictio
auaricia. Nlichil enim longius a ratõe ꝙͣ hominẽ qui aĩo
nimortalis est eodem animo mortalia inmoitalit̾ concupi¬
lis aum om̃ino necesse sit concupita ĩ ꝓximo a concupiscẽ
esse iattantiam ⁊ ouinẽ elationẽ ⁊ lauclis amorem. Nã
qd̾ animus nr̃ inuisibilis est magno argum̃to nobis ẽ
omina recta fc̃a uł dc̃a a nob̃ ininũbilit̾ quantum in
nobis est ⁊ in abscontlito facienda esse uł dicenda ut
pat᷑ nr̃ qui uidet ĩ abscondito reddat nob̃ alioquin gnͣ¬
dis reuera abusio est ⁊ fere magitis adequanda uostigi¬
is austorem absconclitum ⁊ inuisibilem ĩ suis recte fcĩs
uł dictis ꝑ iactantie uitium ad humanos ocłos foras ex¬
pmpari. Hiuc uicio efficacissimum ⁊ celerrimũ reme¬
dium est si mens nr̃a frequentius uisitet mala sua qmͣ

Expanded text:
n naturaliter quidem sed voluntarie. Ideo daemonibus, non hominibus connumerandi sunt, qui scienter eligentes mala, et respuentes bona, illo se prophetico pallio maledictionavaritia. Nihil enim longius a ratione, quam hominem, qui animo immortalis est, eodem animo mortalia immortaliter concupiscere, cum omnino necesse sit concupita in proximo a concupiscentesse jactantiam, et omnem elationem, et laudis amorem. Nam quod animus noster invisibilis est, magno argumento nobis est, omnia recte facta vel dicta nobis invisibiliter, quantum in nobis est, et in abscondito esse facienda vel dicenda: ut Pater noster qui videt in abscondito, reddat nobis. Alioquin grandis revera abusio est, et fere magicis adaequanda vestigiis, auctorem absconditum et invisibilem in suis recte factis vel dictis per jactantiae vitium ad humanos oculos foras expompari. Huic vitio efficacissimum et celerrimum remedium est, si mens nostra frequentius visitet mala sua, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sactis tomtrius ĩ monasterit sc̃ uincentii monãchis
tacti uł t̾riti ux conualuerunt. sulmine ⁊ altaris
luitheum adurente ⁊ sacrarium penetrante ⁊ de mag¬
ua cruce partem partem quoq claustralis ostũ as¬
portaute tota donuir repletur horrore. In alus ⁊̃ lo¬
cis hominibus seu hominum edificus uł animali¬
b sulmine ꝑeuntibus mala que solito grauiora
xp̃ianis conting̾e. sunt sigiufi cata. Sicunt ⁊ iħ̾o¬
solimis ĩ templo lñi suie ĩ monte oliueti fulm¬
uasse ⁊ eius infortuni p̾sagium suisse. In t̾ritou¬
O gebennensi lupus quidã corporis magnituline
⁊ animi ferocitate. aliis clissimił homines deuora¬
ta priuauit. In aliis ⁊ locis hoc anno lupi similit̾

Expanded text:
factis tonitruis, in monasterio sancti Vincentii monachis dtacti vel territi vix convaluerunt. Fulmine etiam altaris linteum adurente, et sacrarium penetrante, et de magna cruce partem, partem quoque claustralis hostii asportante, tota domus repletur horrore. In aliis etiam locis hominibus seu hominum aedificiis vel animalibus fulmine pereuntibus, mala quae solito graviora christianis contigere, sunt signata. Dicunt etiam Jerosolimis in templo Domini sive in monte Oliveti fulminasse, et ejus infortunii hoc presagium fuisse. In territorio Gebennensi lupus quidam, corporis magnitudine et animi ferocitate aliis dissimilis, homines devorata privavit. In
Abbreviated transcription (Latin):
syrie dolo ⁊ astu grecorum ⁊ crebro assultu turco¬
rum detrimenta maxima patiuntur ⁊ fame nimia
cruciati. auidam equorum ⁊ asmorim carnibus ues¬
cuntur. Sic cum multo labore ⁊ dampno muitis fame
ꝑeuutib uix tñdem seleutiam uenerunt ⁊ inde anthi¬
ochiam ⁊ palestinam nauib ꝑetierunt. Nam anno¬

Expanded text:
siae dolo et astu Grecorum et crebro assultu Turcorum detrimenta maxima patiuntur; et fame nimia cruciati, quidam equorum et asinorum carnibus vescuntur. Sic cum multo labore et dampno, multis fame pereuntibus, vix tandem Seleutiam venerunt, et inde Antiochiam et Palestinam petierunt. Man
Abbreviated transcription (Latin):
deu imꝑatoris transito danubio cumguiua rege suo: gͣu¬
ter uicubabant romano imꝑio. Qui a decio impetiti belle
excitu romano ꝓtrito: ip̃m decium ꝑemerunt cum filio de¬
cio. Hac felicitãte elati ⁊ seꝑe postra in congressu romanis
ducibus suꝑiores esfti: toti orbi romano erant terrori.
Isti ad huc trans danubitm ꝯstituti tempore ualentis imꝑ¬
atoris: ceꝑunt auili bello int̾ se collicli. At alaret᷑ dux uniꝰ
ꝑtis cum p̾ualuisset frigim̾o duci alt̾uis ꝑtis frigit᷑aus a
auxiliũ mittit eosꝙ ĩ sectam anonorum arrianis ip̃e inclua¬

Expanded text:
Decii imperatoris, transito Danubio cum Gniva rege suo, graDecii imperatoris, transito Danubio cum Gniva rege suo, graviter incubabant Romano imperio. Qui a Decio impetiti bello, exercitu Romanorum protrito, ipsum Decium peremerunt cum filio Decio. Hac felicitate elati et saepe postea in congressu Romanis ducibus superiores effecti, toti orbi Romano erant terrori. Isti adhuc trans Danubium constituti, tempore Valentis imperatoris coeperunt civili bello inter se collidi. Athalaricus dux unius partis cum prevaluissauxilium mittit, eosque in sectam Arrianorum, Arrianus ipse, indu
Abbreviated transcription (Latin):
Tgothorum aui apud antiquos geche dicti sunt
⁊ postea diuisi duo ex se regna idest ostrogotharĩ
et Wisigotharum fecerunt talem originem fuisse cognoui¬
ius ex hystoria iordanis. Isti scantia i scithie insu lam pui¬
mo incoluerunt. Euuis possessione ñ contenti. cum rege
eorum. berith. inde exierunt ⁊ nicinas scithie insulas et
fras ꝑaguͣtes uiciritis gentes bellis lacessebant ⁊ t̾rore no¬
minis sui finitimas gentes sibi subigebant. Post sub
filemere quinto rege ad ult̾iora scithie ꝓ gressi: ad cit̾iores
usꝙ ad ripas danubii tr̾as. tracie. datie. mesieq diu lõ¬
ge lateq sunt ꝑuagati. Ibi ꝑ multa tempna ĩmoꝑ milta
scła ĩ genten magnam coaluerunt. ⁊ multas gentes uisto¬
riis suis applicantes nomen ⁊ fortitulinem suam amplifi¬
gentes ingenio callentes: philosophie quocr stucdus erutliti
Naturam barbariem exuentes: humanitate ⁊ honesta¬
te. aluis barbaricis gentibus p̾minebant. Tempoie autẽ

Expanded text:
Gothorum, qui apud antiquos Getae dicti sunt, quique postea divisi, duo ex se regna, id est Ostrogotharum et Wisigotharum, fecerunt, talem originem fuisse cognovimus ex historia Jordanis. Isti Scanciam Scythiae insulam primo incoluerunt. Cujus possessione non contenti, cum rege eorum Berich inde exierunt, et vicinas Scythiae insulas et terras peragrantes, vicinas gentes bellis lacessebant, et terrore nominis sui finitimas gentes sibi subigebant. Post sub Filimere quinto rege suo ad ulteriora Scythiae progressi, ad citeriores usque ripas Danubii, terras Traciae, Daciae, Mesiaeque diu longe lateque sunt pervagati. Ibi per multa tempora, immo per multa saecula, in gentem magnam coaluerunt, et multas gentes victoriis suis applicantes, nomen et fortitudinem suam amplifigentes, ingenio callentes, philosophiae quoque disciplinis eruditi, nativam barbariem exuentes, humanitate et honestate aliis barbaricis gentibus preminebant. Tempore autem
Abbreviated transcription (Latin):
sermo. si cogeris coram multitudine nuco corpore
transue non ciuid ppses eoubescͥ. Cogita g si tm̃.
confundis qñ ĩmunda cogitatõne ĩmente sordi¬
daris curte iactes amplius dinam genuisse ⁊ ordi¬
natam uerecuncliam here si minus ererubescis
pudenda cordis quiam corporis si magis uereris uul¬
tum hominum quam conspectum angłorum: Scc¬
cine magis est est erubescentum qd̃ deus fecit bñ

Expanded text:
nudo corpore transire, nunquid posses non erubescere? Cogita ergo si tantum confunderis quando immunda cogitatione in mente sordidaris. Cur te jactes amplius Dinam genuisse et ordinatam verecundiam habere, si minus erubescis pudenda cordis quam corporis? Si magis vereris vultum hominum quam conspectum angelorum? Siccine magis est erubescendum quod Deus fecit bene,
Abbreviated transcription (Latin):
utiq sibonam haberent ꝑu̾si foisitan ñ essent
peccatum enim si ꝑfecte erubescerent ñ tam fati¬
ie committeretur. Qualis putas pudor ẽ erube¬
scere pauꝑtatem ⁊ erubesc̾e humilitatem: Illõ¬
ñ pudet eos erubesc̾e ad qd̾ docendum ñ puduit
celestem magistrum de celo descend̾e. Discite ame
inquit quia mitis sum ⁊ humilis corde. At illi
e contra magis ab hominantes quam sectantes
humilitatem. Multo amplius erubescunt hr̃e sor¬
didam uestem auam sordidam menteni. Quam mł¬
ti hocdie sunt quos magis pud̾et ĩ oratione fecisse
barbarissimum. contra regulam p̾sciani quam pro¬
añ auidem illi ⁊̃ qui spiritales uidentur. Hunc
pudoiem haut facile siꝑant: Se ꝑe ĩ preclicatois
officio contingit eos suꝑbire unde constat eos contra¬
ciuiam intellig̾e debemus ꝑ dinã. Ec̃ce de carnali¬

Expanded text:
utique si bonam haberent, perversi forsitan non essent. Peccatum etenim si perfecte erubescerent, non tam facile committerent. Qualis putas pudor est erubescere paupertatem, erubescere humilitatem? Illud non pudet eos erubescere ad quod docendum non puduit coelestem magistrum de coelo descendere: Discite a me, inquit, quia mitis sum, et humilis corde . At isti econtra magis abominantes quam sectantes humilitatem, multo amplius erubescunt habere sordidam vestem quam sordidam mentem. Quam multi hodie sunt, quos magis puderet in oratione fecisse barbarismum contra regulam Prisciani, quam proquandoquidem illi etiam qui spirituales videntur, hunc pudorem haud facile superant? Saepe dum in praedicationis officio quam intelligere debemus per Dinam. CAPUT XL
Abbreviated transcription (Latin):
cienisꝰ qui sic debeam ur̃o aiiore beatisi eari certe
cos nest s indieni cium sic ĩmo plus deleatis amari
otu benignissimi ne sic denegetis mithi petenti id qd̾
N Ateoi indignum ut anferatur nobis id quo certe
no uctare ñ ꝑotestis dignos. Date i tac pussimi. date
uesrum. Sate inꝙͣ mͥ ĩ quo sum inelignus ut reddatur.
uobis auo estis digni. Si enim ñ iuuiltis dare ut habeam
ad desid̾o. s altem nolite negare ut reddam uobis cid̾ debeo
puluis ⁊ cinis. Pomine et domina ñne melius e cumuos
arans donatis petenti qd̃ ip̃s ñ m̾e tur auam cum uobis
lulthitur qd̾ nobis uste debetur. Illud quippe ẽ p̾licãde
iniustitiam meam que nullis expedit ⁊ uullum decet
erata nd̾ ip̃a uiste horret ⁊ uos ñ uiste punitis. Eoce e¬
miserator hominũ tu potusti reos tuos ⁊ usq ad mor¬
rem amare ⁊ pot̾is te roganti amorem tui ⁊ matristue
a ainet uos sicut equum ẽ cormeum. Siligat uosfitͥ
sibi expedit anima mea sicut debet seruat uobis caro

Expanded text:
dignus qui sic debeam vestro amore beatificari, certe vos non estis indigni, qui sic, imo plus debeatis amari. Ergo, benignissimi, ne sic denegetis mihi petenti id quo me confiteor indignum, ut auferatur vobis id quo certe vos negare non potestis dignos. Date itaque, piissimi, date, vestrum. Date, inquam, mihi quo sum indignus, ut reddatur vobis quo estis digni. Si enim non vultis dare, ut habeam quod desidero, saltem nolite negare ut reddam vobis quod debeo. pulvis et cinis . Domina et domina, nonne multo melius est cum vos gratis donatis petenti quod ipse non meretur, quam cum vobis subtrahitur quod vobis juste debetur? Illud quippe praedicandae injustitiam meam quae nulli expedit et nullum decet.grata; quod ipsa juste horret, et vos non injuste punitis. miserator hominum, tu posuisti reos tuos et usque ad mortem amare, et poteris te roganti amorem tui et matris tuae a; amet vos, sicut aequum est, cor meum; diligat vos, sicut sibi expedit, anima mea; serviat vobis, sicut debet, caro