comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq eilificauit ibi. altare:
et inuocato nomine dñi ex¬
tendit tabernaculum: pre¬
cepitq seruis suis ut fode¬
rent puteum. Ad quem lo¬
cum cum uenissent de ge¬
raris abimelech et ochozat
amici illius ⁊ phicol dux
militum: loquutus est eis
ysaas. Quid uenistis ad
me hominem quẽ odistis
et expulistis a uobis: Qͥ
responderunt. Uidimꝰ tecũ
ẽẽ dñm: et idcirco nunc di¬
ximus Sit uiramentũ int̾
nos et ineamus fedus ut
non facias nobis quicqm
mali: sicut et nos nichil
tuoꝵ attigimus nec fecimꝰ
qd̾ te lederet: s cũ pace dimi¬
simus auctum benedictio¬
ne dei. Fecit ergo eis cõui¬
uium: et post cibum ⁊ po¬
tum surgentes mane iu¬
rauerunt sibi mutuo. Di¬
misitq eos ysaat pacifice
in locũ suum. Ecce autem
uenerunt in ip̃o die serui
ysaac: annũtiantes ei de
puteo quem foderãt atq di-¬
centes. Inuenimꝰ aquã Un¬
de appellauit eum abũdan¬
tiam. Et nomen urbi im¬
positũ est bersabee usq in

Expanded text:
Itaque aedificavit ibi altare, Itaque aedificavit ibi altare, et invocato nomine Domini, extendit tabernaculum: praecepitque servis suis ut foderent puteum. Ad quem locum cum venisset de Geraris Abimelech et Ochozath amicus illius et Fichol dux militum locutus est eis Isaac quid venistis ad me hominem quem odistis et expulistis a vobis qui responderunt vidimus tecum esse Dominum et idcirco nunc diximus sit iuramentum inter nos et ineamus foedus ut non facias nobis quicquam mali sicut et nos nihil tuorum adtigimus nec fecimus quod te laederet sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini fecit ergo eis convivium et post cibum et potum surgentes mane iuraverunt sibi mutuo dimisitque eos Isaac pacifice in locum suum ecce autem venerunt in ipso die servi Isaac adnuntiantes ei de puteo quem foderant atque dicentes invenimus aquam unde appellavit eum Abundantiam et nomen urbi inpositum est Bersabee usque in
Abbreviated transcription (Latin):
ueniret ad torrentẽ gerare.
habitaret q ibi. Rursũ fo¬
dit alios puteos quos fode¬
rant serui patris illius abͣ¬
ham: et quos illo mortuo olĩ
obstrux̾ant philistiim. Ap¬
pellauit q eos isdem nomi¬
nib: quib antea pat̾ uoca¬
u̾at. Fodecunt in torrente:
et reppererunt aquam uiuã
ed et ibi iurgiũ fuit iͣ.¬
pastoꝵ gerare. adu̾sus
pastores ysaic dicentium
nostra est̾ aqua. Quãobrẽ
nomen putei ex eo qd̃ acci¬
d̾at uocauit calumniam.
foderunt autem et alium
et pro illo quoq rixati sũt:
appellauitq eum inimiciti¬
as. Profectus inde fodit a¬
lium puteum: pro quo ñ
contenderunt. Itaq uocauit
nomen illius latitudo dicẽs.
Nunc dilatauit nos dominꝰ.
et fecit crescere super terrã.
Ascendit autẽ ex illo loco in
bersabee: ubi apparuit ei dñs
in ip̃a nocte dicens. Ego sũ
deus abraham patris tui:
noli metuere quia ego tecũ
sum et benedicam tibi. et
multiplicabo semen tuum:
ꝓpt̾ seruũ meũ abraham.

Expanded text:
rrentem Gerarae. habitaretque ibi: rursum fodit alios puteos, quos foderant servi patris sui Abraham, et quos, illo mortuo, olim obstruxerant Philistiim: appellavitque eos eisdem nominibus quibus ante pater vocaverat. Foderuntque in torrente, et repererunt aquam vivam. Sed et ibi jurgium fuit pastorum Gerarae adversus pastores Isaac, dicentium: Nostra est aqua: quamobrem nomen putei, ex eo quod acciderat, vocavit Calumniam. Foderunt autem et alium: et pro alio quoque rixati sunt, appellavitque eum, Inimicitias. Profectus inde fodit alium puteum, pro quo non contenderunt: itaque vocavit nomen ejus Latitudo, dicens: Nunc dilatavit nos Dominus, et fecit crescere super terram. Ascendit autem Isaac ex illo loco in Bersabee, ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte, dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui, noli metuere, quia tecum sum, et benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham.
Abbreviated transcription (Latin):
terre: quia obedisti uoci mee.
Reuersus est abraham ad
pueros suos: abierunt qz
bersabee simul et habitauit
ibi. huis itaq gestis nun¬
tiatum est abraham: quod
melcha quoq genuisset fi¬
lios nachor fratri suo hus
primogenitũ ⁊ buz fratrẽ
eius: camuhel patrẽ sirõꝵ.
et casedd: et azaũ pheldas
quoqz et iecllaph. ac batuhel:
de quo nata est rebecta. Ecto
istos genuit melcha: nachor
fratri abraham. Concubina.
u̾o illius nomine roma: pe¬
perit thabee ⁊ gaom. et

Expanded text:
i meae reversus est Abraham ad pueros suos abieruntque Bersabee simul et habitavit ibi his itaque gestis nuntiatum est Abraham quod Melcha quoque genuisset filios Nahor fratri suo Hus primogenitum et Buz fratrem eius Camuhel patrem Syrorum et Chased et Azau Pheldas quoque et Iedlaph ac Bathuel de quo nata est Rebecca octo istos genuit Melcha Nahor fratri Abraham concubina vero illius nomine Roma peperit Tabee et Gaom et
Abbreviated transcription (Latin):
et fris eius requiram ani¬
mam hominis. Quicũq¬
thim. et dodanim. Ab hiis
diuise sunt insule genti¬
um in regionib suis: unꝰ¬
quisq scd̃m linguam et
familias in nationibus
suis. filii autem cham:
chus et mesraim et phut
et regina et sabatacha. fi¬

Expanded text:
et fratris eius requiram aniet fratris eius requiram animam hominis quicumquthim, et Dodanim. Ab his divisae sunt insulae gentium in regionibus suis: unusquisque secundum linguam suam et familias suas in nationibus suis. Filii autem Cham: chus et mesraim et phuet reuma et Sabatacha
Abbreviated transcription (Latin):
ergo noe et filii eius. uxor
illius et uxores filioꝵ eius
cum eo: s et om̃ia animã¬
tia iumenta et reptilia q̃
reptant super terrã. scd̃m
genus suũ de archa egres¬
sa sunt. Edificauit autẽ
noe altare dño. et tollens
de cunctis pecoribz et uolu¬
crib mundis obtulit ho¬
locausta super altare: odo¬
ratus q est dñs odorẽ su¬
auitatis. et ait ad eum.
Nequaqͣm ultra maledi¬
cam t̾re propter homines:
sensus enim et cogitatio
humani cordis in malũ
prona sunt ab adolescen¬
tia sua. Non igitur per
messis. frigus et estus. es
et filiis eius: ⁊ dixit
ad eos. Crescite et multi¬
super cuncta animalia t̾¬
re et super om̃s uolucres ce¬
li cum uniu̾sis que mouẽ¬
et omne quod mouetur ⁊
uiuit erit uobis in cibũ:
quasi olera uirentia tra¬
didi uobis omĩa: excepto
quod carnem cum sangui-¬
ne non comedetis. Sãgui¬
nem enim aĩarum ur̃aꝵ
requiram de manu cũcta¬
rum bestiarũ. et de manu
hominis: de manu uiri

Expanded text:
ergo Noe et filii eius uxor ergo Noe et filii eius uxor illius et uxores filiorum eius cum eo sed et omnia animantia iumenta et reptilia quae repunt super terram secundum genus suum arcam egressa sunt aedificavit autem Noe de cunctis pecoribus et volucribus mundis, obtulit holocausta super altare. Odoratusque est Dominus odorem suavitatis, et ait ad eum: Nequaquam ultra maledicam terrae propter homines: sensus enim et cogitatio humani cordis in malum prona sunt ab adolescentia sua; non igitur ultrmessis, frigus et aestus, aestet filiis ejus. Et dixit ad eos: Crescite et multisuper cuncta animalia terrae, et super omnes volucres coeli, cum universis quae movenet omne quod movetur et vivit erit vobis in cibum quasi holera virentia tradidi vobis omnia excepto quod carnem cum sanguine non comedetis sanguinem enim animarum vestrarum requiram de manu cunctarum bestiarum et de manu hominis de manu viri
Abbreviated transcription (Latin):
dit q manũ: et apprehen¬
sam intulit in archã. Ex¬
pectatis autem ultra sep¬
tem dieb aliis: rursũ di¬
misit columbam ex ar-¬
cha. At illa uenit ad eum
ad uesperam: portans ra¬
mũ oliue uirentib foliis
in ore suo. Intellexit ergo
noe: quod cessassent aque
super terram. Expectauit¬
q nichilominus septem
alios dies. et emisit colũ¬
bam: que non est reuersa
Gitur sexcentesimo pͥmo
anno.primo mense.pri¬
ma die mensis: ĩminute
sunt aque super terrã. Et
aperiens noe tectũ arche
aspexit. et uidit qd̵ exsicca¬
ta ẽẽt superficies terre. Mẽ¬
se secundo septima et uice¬
tem deus ad noe dicens.
Egredere de archa tu et
uxor tua filii tui ⁊ uxores
filioꝵ tuoꝵ tecum. Cũcta
animantia que sũt apd̾
te. ex om̃i carne tam in
uolatilib qmͣ in bestiis. ⁊
uniu̾sis reptilib q̃ reptãt
super terram. educ tecum
et ingredimini super t̾rã:
crescite et multiplicami-¬
ni super eam. Egressus est

Expanded text:
ditque manum; et apprehenditque manum; et apprehensam intulit in arcam. spectatis autem ultra septem diebus aliis, rursum dimisit columbam ex arca. At illa venit ad eum ad vesperam, portans ramum olivae virentibus foliis in ore suo. Intellexit ergo Noe quod cessassent aquae super terram. Exspectavitque nihilominus septem alios dies: et emisit columbam, quae non est reversa gitur sexcentesimo primo anno, primo mense, prima die mensis, imminutae sunt aquae super terram: et aperiens Noe tectum arcae, aspexit, viditque quod exsiccata esset superficies terrae. Mense secundo septima et vigeutus est autem Deus ad Noe, dicens: Egredere de arca, tu et uxor tua, filii tui, et uxores filiorum tuorum tecum: cuncta animantia quae sunt apud te ex omni carne tam in volatilibus quam in bestiis et in universis reptilibus quae reptant super terram educ tecum et ingredimini super terram crescite et multiplicamini super eam egressus est
Abbreviated transcription (Latin):
ecordatus autem d̃s
noe cunctoꝵq ani¬
mantium et om̃ium iu¬
mentoꝵ que erant cũ eo
in archa. adduxit sp̃m su¬
per terram: et ĩminute st̃
aque et clausi sunt fõtes
abyssi. et catharacte celi
et ꝓhibite sunt pluuie de
celo. Reu̾seq sunt aque
de t̾ra. euntes et redeũtes:
et ceperunt minui post
centum qͥnquaginta dies.
Requieuit q archa mẽse
septimo uigesima septi.¬
ma die mensis. suꝑ mõ-¬
tes armenie. At u̾o aque
ibant et decrescebant: us-¬
q ad decimum mensem.
Detimo enim mense. pri¬
mo die mensis: apparue¬
runt cacumina montiũ.
Cumqz transissent qua¬
draginta dies: aperiens
noe fenestram arche quã
fecerat. dimisit coruum.
Qui egrediebatur et nõ¬
reu̾tebatur: donec siccarẽ¬
tur aque super terrã. sini
sit quoq columbam post
eum: ut uideret si iam ces¬
sassent aque super faciem
terre. Que cum non inue¬
nisset ubi requiescet pes eiꝰ.
reu̾sa est ad eum in archã:¬
aque enim erant super u¬
niuersam terram. Exten¬

Expanded text:
ecordatus autem Deus Noe, cunctorumque animantium, et omnium jumentorum, quae erant cum eo in arca, adduxit spiritum super terram, et imminutae sunt aquae. Et clausi sunt fontes abyssi, et cataractae coeli: et prohibitae sunt pluviae de coelo. Reversaeque sunt aquae de terra euntes et redeuntes: et coeperunt minui post centum quinquaginta dies. Requievitque arca mense septimo, vigesima septima die mensis, super montes Armeniae. At vero aquae ibant et decrescebant usque ad decimum mensem: decimo enim mense, prima die mensis apparuerunt cacumina montium. Cumque transissent quadraginta dies, aperiens Noe fenestram arcae, quam fecerat, dimisit corvum: qui egrediebatur, et revertebatur, donec siccarentusit quoque columbam post eum: ut videret si jam cessassent aque super faciem terre. Que cum non invenisset ubi requiesceret pes ejus: reversa est ad eum in arcaAquae enim erant super universam terram. Exten
Abbreviated transcription (Latin):
nachor. uixit q sarug post¬
qm genuit nachor: ducẽ
tis annis et genuit fili¬
os et filias.uixit autem
nachor. uginti nouẽ an¬
nis: et genuit thare. Uixit
q nachor postqͣm genuit
thare centum decem ⁊ no-¬
uem annis: et genuit fi¬
lios et filias. uixites tha¬
re septuaginta annis et
genuit abram. ⁊ nachor.¬

Expanded text:
Nahor. Vixitque Sarug postNahor. Vixitque Sarug postqtis annis: et genuit filios et filias. Vixit autem Nachor viginti et novem annis, et genuit Thare. Vixit autem Nachor, postquam genuit Thare, centum decem et novem annis: et genuit filios et filias. Vixitque Thare septuaginta annis, et genuit Abram, Nachor
Abbreviated transcription (Latin):
sem. Sem centum erat
xath. biennio post diluui¬
um. Uixitq sem postꝙͣ ge¬
nuit arfaxat quingentos
ãnos: ⁊ genuit filios ⁊ filias.
Porro arfaxad uixit tri¬
ginta quinq annis: ⁊ ge¬
nuit sale. Uixitq arfaxat
postqͣm genuit sale trecen¬
tis trib annis: et genuit
filios et filias. Sale quo¬
q uixit triginta ãnis et
genuit heber. Uixitq sale
postqmͣ genuit heber qua¬
dringentis trib aniuis: ⁊
genuit filios et filias. Ui¬
xit autem heber triginta
quatuor annis: ⁊ genuit
faleg. Et uixit heber post¬
qͣm genuit faleg. quadrin¬
gentis triginta annis: et
genuit filios et filias. Ui¬
xit quoq faleg triginta an¬
nis et genuit reu uixit¬
quoq faleg postqmͣ genu¬
it reu ducentis nouẽ an¬
nis: et genuit filios ⁊ fili¬
as. Uixit autẽ reu trigin¬
ta duobz annis: ⁊ genuit
sarug. Uixitq reu postqͣm
genuit sarug ducentis sep¬
tem annis: et genuit fili¬
os ⁊ filiasuixit u̾o sarug
triginta annis: et genuit

Expanded text:
Sem: Sem centum erat Sem: Sem centum erat xat, biennio post diluvium. Vixitque Sem postquam genuit Arphaxat, quingentos annos et genuit filios et filias porro Arfaxad vixit triginta quinque annos et genuit Sale vixitque Arfaxad postquam genuit Sale trecentis tribus annis et genuit filios et filias Sale quoque vixit triginta annis et genuit Eber vixitque Sale postquam genuit Eber quadringentis tribus annis et genuit filios et filias vixit autem Eber triginta quattuor annis et genuit Faleg et quam genuit Phaleg, quadringentis triginta annis: et genuit filios et filias. Vixit quoque Phaleg triginta annis, et genuit Reu. Vixitque Phaleg postquam genuit Reu, ducentis novem annis: et genuit filios et filias. Vixit autem Reu triginta duobus annis, et genuit Sarug. Vixit quoque Reu postquam genuit Sarug, ducentis septem annis, et genuit filios et filias. Vixit vero Sarug triginta annis, et genuit
Abbreviated transcription (Latin):
ra sennaar.: et habitauert
in eo. Dixit q alter ad ꝓ¬
ximũ suũ. Uenite faciamꝰ
lateres: et coquamus eos
igni. Habuerunt q lates
ꝓ saxis. et bicumen pro ci¬
mento: et dixerunt: ueni¬
te faciamus nobis ciuite¬
tem et turrem: cuius cul¬
men pertingat ad celũ:
et celebremꝰ nomen nr̃m
anteqm diuidam᷑ in un¬
uersas t̾ras. Descendit a¬
tem dñs ut uideret ciui
tatem ⁊ tutrem quã ed¬
ficabant filii adam: ⁊ dixit.
Ecce unus est populus:
et unum labium om̃ib.
Ceperuntqz hoc face nec
desistent a cogitationib
suis. donec eas opere com¬
pleant. Henite igitur descẽ¬
damus et confundamus
linguam eoꝵ: ut non au¬
diat unusquisq uocem
proximi sui. Atq ita diui¬
sit eos dñs ex illo loco in
uniu̾sas t̾ras: et cessaue¬
runt edificare ciuitatem.
Et idcirco uocatum ẽ nom̃
eius babel. quia ibi cõfu¬
sum est labium uniu̾se
terre: et inde dispersit eos
dñs super faciem cũctaꝵ
regionũ. Hee generatõnes

Expanded text:
ra Sennaar et habitaverunt ra Sennaar et habitaverunt in eo dixitque alter ad proximum suum venite faciamus lateres et coquamus eos igni habueruntque lateres pro saxis et bitumen pro cemento et dixerunt venite faciamus nobis civitatem et turrem cuius culmen pertingat ad caelum et celebremus nomen nostrum antequam dividamur in universas terras descendit autem Dominus ut videret tatem et turrim, quam aedificabant filii Adam, et dixit: Ecce, unus est populus, et unum labium omnibus: coeperuntque hoc facere, nec desistent a cogitationibus suis, donec eas opere compleant. Venite igitur, descendamus et confundamus ibi linguam eorum, ut non audiat unusquisque vocem proximi sui. Atque ita divisit eos Dominus ex illo loco in universas terras, et cessaverunt aedificare civitatem. Et idcirco vocatum est nomen ejus Babel, quia ibi confusum est labium universae terrae: et inde dispersit eos Dominus super faciem cunctarum regionum. Hae sunt generationes
Abbreviated transcription (Latin):
et generationib terrisq
et gentib suis. De sem qͦ¬
q nati sunt patre omni¬
um filioꝵ heber fratre ia¬
fech maiore. Filii sem: elã
et assur et arfaxad ⁊ lul
et aran. Filii aran: us et
ul. ⁊ gethet et mes. Ac
u̾o arfaxad: genuit sala.
de quo ortus est heber.
Natiq sunt heber filii
duo: nomen uni faleg.
eo quod in dieb eius diui¬
sa sit terra: et nomen fra¬
tris eius iectan. Qui iet¬
tan: genuit elmodad. et
salech et arsarmoth. iare.
et aduran. et uzal. decla.
et ebal. et abimahel. saba
et ophir. et euila. ⁊ iobab.
Om̃s isti filii iestan. Et
facta est habitatio eorũ
demessa pergentib usq
sephar montem orienta
lem. Isti filii sem secũdũ
cognationes et linguas
et regiones gentib suis.
noe iuxta populos ⁊
nationes suas: ab hiis di¬
uise sunt gentes in terra
post diluuiũ. Erat autem
terra labii unius: et ser¬
monum eorundem. Cũq
proficiscerentur de oriente
inuenerunt campũ in ter¬

Expanded text:
et generationibus terrisque et generationibus terrisque et gentibus suis de Sem quoque nati sunt patre omnium filiorum Eber fratre Iafeth maiore filii Sem Aelam et Assur et Arfaxad et Lud et Aram filii Aram Us et Hul et Gether et Mes at vero Arfaxad genuit Sala de quo oNatique sunt Heber filii duo, nomen uni Phaleg, eo quod in diebus ejus divisa sit terra et nomen fratris ejus Jectan: Qui Jectan genuit Elmodad, et Saleph, et Asarmoth, Jare, et Aduram, et Uzal, et Decla, et Ebal, et Abimael, Saba, et Ophir, et Evila, et Jobab; omnes isti filii Jectan. Et facta est habitatio eorum de Messa pergentibus usque Sephar montem orilem isti filii Sem secundum cognationes et linguas et regiones in gentibus suis Noe iuxta populos et nationes suas ab his divisae sunt gentes in terra post diluvium erat autem terra labii unius et sermonum eorundem cumque proficiscerentur de oriente invenerunt campum in ter
Abbreviated transcription (Latin):
nuit nẽrod: ip̃e ce¬
pit. ẽẽ potens in t̾ra. ⁊ erat
robustus uenator coram
dño. Ab hoc exiuit prou̾¬
bium quasi nembroth
robustus uenator. coram
dño. Fuit autem pͥncipi-¬
um regni eius babylon
et arach et arcal ⁊ cha-¬
lãne in t̾ra sennaar. De
terra illa egressus est as¬
sur: et edificauit niniuẽ
et plateas ciuitatis. ⁊ cha-¬
le. resen quoqz inter nini¬
uen et chale hec est ciui-¬
tas magna. At u̾o mes¬
raim. genuit ludim et a¬
nanim. et laabin. neptu¬
in et fethusim.⁊ cesluin:
de quibz egressi sunt phi¬
listiim et capturim. Cha¬
naan autem genuit sydo¬
nem primogenitum suũ
et theum et iebuseum et
amorreum. gergeseum et¬
eueum. et aracheum. sine¬
um et aradiũ samariten.
et amatheum: et per hos
disseminati sunt populi
chananeoꝵ. Facti qz sunt
termini chanaan uenien¬
tib a sydone geraran us¬
q gazan: donec ingredi¬
aris sodomam et gomor¬
ram et adamam. ⁊ sebo¬
im usq lesa. Hii filii chã
in cognationib ⁊ linguis

Expanded text:
nuit Nemrod ipse coepit esse potens in terra et erat robustus venator coram Domino ab hoc exivit proverbium quasi Nemrod robustus venator coram Domino fuit autem principium regni eius Babylon et Arach et Archad et Chalanne in terra Sennaar de terra illa egressus est Assur et aedificavit Nineven et plateas civitatis et Chale Resen quoque inter Nineven et Chale haec est civitas magna at vero Mesraim genuit Ludim et Anamim et Laabim Nepthuim et Phetrusim et Cesluim de quibus egressi sunt Philisthim et Capthurim Chanaan autem genuit Sidonem primogenitum suum Ettheum et Iebuseum et Amorreum Gergeseum Eveum et Araceum Sineum et Aradium Samariten et Amatheum et post haec disseminati sunt populi Chananeorum factique sunt termini Chanaan venientibus a Sidone Geraram usque Gazam donec ingrediaris Sodomam et Gomorram et Adama et Seboim usque Lesa hii filii Ham in cognationibus et linguis
Abbreviated transcription (Latin):
in corda nr̃a clamantẽ ab¬
ua pater. Itaq iam nõ est
seruus. s filius. Quod si fi¬
uus: et heres per deũ. Sed
tunc quidem ignorantes
deum: hiis qui natura nõ
sunt dii seruiebatis. Nũc
autem cum cognoueritis
uoluntatẽ carnis et cogita¬
tionum: et eramus natu¬
ra filii ire. sicut et ceteri.
Deus autẽ qui diues est
in miscd̾ia ꝓpter nimiam
caritatem suam qua dile¬
xit nos. cum essemus mor
saluati. Et conresuscitauit
et consedere fecit in celestib.
in xp̃o ih̾u: ut ostend̾e̾t ĩ secu¬
lis superuenientib habun-¬
dantes diuicias grẽ sue in
bonitate super nos in xp̃o
ih̃u. Gratia enim estis sal¬
uati per fidem: et hoc nõ ex
uobis. Dei enim donũ est:
non ex oꝑibz: ut ne qͥs glo-¬
rietur. Ip̃ius enim sumus
factura. creati in xp̃o ihesu.
in operib bonis: que p̾pa¬
rauit deus. ut in illis am-¬
nopter quod memo-¬
res estote: quod aliqnͣdo uos
gentes qui eratis in carne.
qui ditebamini p̾putiũ ab
ea que dicitur circuncisio

Expanded text:
lamantem: Abba, Pater. Itaque jam non est servus, sed filius. Quod si filius: et haeres per Deum. Sed tunc quidem ignorantes Deum, iis qui natura non sunt dii, serviebatis. Nunc autem cum cognoveritisvoluntatem carnis et cogitationum, et eramus natura filii irae, sicut et caeteri. Deus autem, qui dives est in misericordia, propter nimiam charitatem suam qua dilexit nos, cum essemus mort estis salvati, et conresuscitavit et consedere fecit in coelestibus in Christo Jesu, ut ostenderet in saeculis supervenientibus abundantes divitias gratiae suae in bonitate super nos in Christo Jesu. Gratia enim estis salvati per fidem, et hoc non ex vobis. Dei enim donum est, non ex operibus, ut ne quis glorietur. Ipsius efactura, creati in Christo Jesu in operibus bonis, quae praeparavit Deus, ut in illis amropter quod memores estote, quod aliqgentes eratis in carne, qui dicimini praeputium, ab ea quae dicitur circumcisio
Abbreviated transcription (Latin):
ut. duos condat in semet
ip̃m. in unũ nouũ homi¬
nem faciens pacem. ⁊ re¬
concilians ambos ĩ uno
corpore deo. per crucem int̾¬
ficiens inimicitias in se-¬
metip̃o: et ueniens euͣnge¬
lizauit patem uobis qui
ionge fuistis. et pacẽ hiis
qui ꝓpe: qm̃ per ip̃m habe¬
mus accessum ambo: in u¬
no sp̃u ad prẽm. Ergo iam
non estis hospites et adue¬
mestici. dei. superedificati.
super fundamentum aplõ

Expanded text:
ut duos condat in semet ipsum in unum novum hominem faciens pacem et reconciliet ambos in uno corpore Deo per crucem interficiens inimicitiam in semet ipso et veniens evangelizavit pacem vobis qui longe fuistis et pacem his qui prope quoniam per ipsum habemus accessum ambo in uno Spiritu ad Patrem ergo iam non estis hospites et advemestici Dei superaedificati super fundamentum
Abbreviated transcription (Latin):
tans autem paulus
in medio ariopagi¬
dixit. Uiri athenienses ꝑ
omia quasi suꝑstitiosiores
uos uideo. Preteriens enim
et uidens simulachra ur̃a:
inueni et aram in qͣ scriptũ
erat ignoto deo. Quod er¬
go ignorantes colitis: hoc
ego annuntio uobis. D̾̃s
qui fecit mundum ⁊ om̃i¬
a que in eo sunt: hic celi
et terre cum sit dñs non
in manuftĩs templis habi
tat: nec manibz humanis
colitur indigens aliquo.
cum ip̃e det om̃ib uitã
et inspirationẽ et omnia.
fecit q ex uno homine õe¬
genꝰ hominũ inhabitare
rere deum si forte attrac¬
tent eum aut inueniãt¬
illum. qͣmuis non longe
sit ab unoquoq nr̃m.
In ip̃o enim uiuimꝰ ⁊ mo¬
uemur et sumꝰ: sicut et

Expanded text:
tans autem Paulus in medio Areopagi, ait: Viri Athenienses, per omnia quasi superstitiosiores vos video. Praeteriens enim, et videns simulacra vestra, inveni et aram, in qua scriptum erat: Ignoto Deo. Quod ergo ignorantes colitis, hoc ego annuntio vobis. Deus, qui fecit mundum, et omnia quae in eo sunt, hic coeli et terrae cum sit Dominus, non in mtat, nec manibus humanis colitur indigens aliquo, cum ipse det omnibus vitam, et inspirationem, et omnia: fecitque ex uno omne genus hominum inhabitare rere Deum, si forte attrectent eum, aut inveniant, quamvis non longe sit ab unoquoque nostrum. In ipso enim vivimus, et movemur, et sumus: sic
Abbreviated transcription (Latin):
Non potestis calicem dñi
bibere: et calicem demonioꝵ
Non potestis mense dñi par¬
ticipes eẽ: et mense demoni¬
orum. An emulamur dñm:
Nunquid fortiores illo su¬
mus: Omnia michi licent:
s non om̃ia expeluĩt. Sĩa
mͣ licent: s non omĩa edi¬
ficant. Nemo quod suum
est querat: s quod altius.
m̃e quod in macel .iiiͣ.¬
lo uenit manducate:
nichil int̾rogantes ꝓpter cõ¬
scientiam. Dñi est terra et
plenitudo eius. Si quis uo
ponitur uobis mancducate
scientiam. Si quis autem
dix̾it hoc ĩmolatum est ydo¬
lis: nolite manducare ꝓpt̾
illum qui indicauit: ⁊ ꝓpt̾
conscientiam. Conscientiã
autem dico: non tuam s
alterius. Ut quid enim li-¬
bertas mea iudicetur ab a¬
liena conscientia: Si enĩ
cum gr̃a participo: qͥd blas¬
phemor pro eo quod gr̃as
ago: Suie ergo manduca¬
tis suie bibitis uel aliud
quid facitis: om̃ia in dei glo¬
riam facite. Sine offensio¬
ne estote uideis. et gentilib
et eccłie dei. sicut et ego per

Expanded text:
testis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum. Non potestis mensae Domini participes esse, et mensae daemoniorum. An aemulamur Dominum? Numquid fortiores illo sumus? Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt. Omnia mihi licent, sed non omnia aedificant. Nemo quod suum est quaerat, sed quod alterius. Omne quod in macello uenit, manducate nihil interrogantes propter conscientiam. domini est enim terra et plenitudo eius. si quis uos ponuntur uobis, manducate scientiam. si quis autemolaticium est idolis, nolite manducare propter illum qui indicauit et propter conscientiam. conscientiam autem dico non tuam, sed alterius. ut quid enim libertas mea iudicatur ab alia conscientia? si ego cum gratia participo, quid blasphemor pro eo quod gratias ago ? siue ergo manducatis, sine bibitis, uel aliud quid facitis, omnia in gloriam dei facite. sine offensione estote Iudaeis et gentibus et eccle
Abbreviated transcription (Latin):
tet ante tribunal xp̃i: ut
referat unusquisq propͥa
corporis prout gessit. suie
bonum siue malũ. Scientes
ergo timorem dñi. homini¬
bus suademus: deo autem
manifesti sumus. Spero
autem et in conscientiis ue¬
stris: manifestos nos esse.
occasionem damus uobis.
gloriandi pro nobis: ut
habeatis ad eos qui in fa-¬
cie glantur et non in corde.
Siue enim mente excelimꝰ
deo: siue sobrii sumus uo¬
bis. Caritas enim xp̃i ur-¬
get nos: estimantes ħ qm̃

Expanded text:
ribunal Christi, ut referat unusquisque propria corporis, prout gessit, sive bonum, sive malum. Scientes ergo timorem Domini, hominibus suademus, Deo autem manifesti sumus. Spero autem et in conscientiis vestris manifestos nos esse. occasionem damus vobis gloriandi pro nobis: ut habeatis ad eos, qui in facie gloriantur, et non in corde. Sive enim mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis. Charitas enim Christi urget nos: aesti
Abbreviated transcription (Latin):
dei uiui sicut dicit deus:
qm̃ inhabitabo in illis et
in ambulabo. et ero illorũ
d̃s: et ip̃i erunt michi po¬
pulus. Propter quod exi
tetig̾itis. et ego recipiã uos.
et ero uobis in patrem: et
uos eritis michi in filios
et filias: dicit dñs omp̃s.¬

Expanded text:
uiui estis. dicit enim: quia inhabitabo in eis et inambulabo et ero illorum deus et ipsi erunt mihi populus. propter quod exittetigeritis. et ego recipiam uos et ero uobis in patrem et uos eritis mihi in filios et filias, dicit dom
Abbreviated transcription (Latin):
dam cõmendaticiis epysto-¬
lis ad uos: aut ex uobis:
Epła nr̃a uos estis scripta
in cordib nr̃is: que scitur
et legitur ab om̃ibz homi
bis et scripta. nõ atram̃to
s sp̃u dei uiui. Nõ ĩ tabu¬
lis lapideis: s ĩ tabuł cordis
carnalib. Fiduciam autẽ

Expanded text:
am commendatitiis epistolis ad vos, aut ex vobis? Epistola nostra vos estis scripta in cordibus nostris quae scitur et legitur ab omnibus homibis, et scripta non atramento, sed spiritu Dei vivi, non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. Inc
Abbreviated transcription (Latin):
quidem si comam nutriat
ignominia est illi. Mulier
u̾o si comam nutriat gła
est illi: qm̃ capilli pro uela¬
mine dati st̃ ei. Si qͥs aũt
uidetur contentiosus esse:
nos talem consuetudinem
nõ habemus: neq eccłia dei
loc autem p̾cipio non lau¬
dans quod non in melius.
sz in deterius conuentis.
conuenientibz uobis
in eccl̃ia. audio scissuras
ẽẽ: et ex parte credo. Nam o¬
portet et hereses ẽẽ: ut ⁊ qͥ
probati sunt. manifesti fiãt
in uobis. Conuenientib er¬
go uobis in unum: iã nõ¬

Expanded text:
quidem si comam nutriat quidem si comam nutriat ignominia est illi mulier vero si comam nutriat gloria est illi quoniam capilli pro velamine ei dati sunt si quis autem videtur contentiosus esse nos talem consuetudinem non habemus neque ecclesiae Dei hoc autem praecipio non laudans quod non in melius sed in deterius convenitis convenientibus vobis in ecclesia audio scissuras esse et ex parte credo nam oportet et hereses esse ut et qui probati sunt manifesti fiant in vobis convenientibus ergo vobis in unum iam no
Abbreviated transcription (Latin):
Imitatores mei estote:sicut
et ego xp̃i. Laudo aut̃ uos
frẽs: quod per omia mei me¬
mores estis sicut tradidi uo¬
bis precepta precepta mea
tenetis. uolo autem uos sci¬
re quod om̃is uiri caput
xp̃c est: caput autem muli¬
rs̃: om̃is uir orans
aut ꝓphetans uelato capi-
Om̃us aut̃ mulier orans
aut ꝓphetãs non uelato
capite: deturpat caput su¬
uum. Unum est enim: ac
si decaluetur. Nam si non
uelatur mulier: tondeatur.
Si u̾o turpe est mulieri tõ
debet uelare caput suum:
qm ymago est et gloria dei
mulier autem gla uiri. Nõ
enum uir ex muliere:s mu
lier ex uiro. Etenim non ẽ
creatus uir ꝓpter mulierẽ:
s mulier ꝓpter uirũ. Ideo
debet mulier uelamen ha¬
bere supͣ caput. propter an¬
gelos. Uerumptamen neq
uir sine muliere: neq mu¬
lier sine uiro in dño. Nam
sicut mulier de uiro: ita ⁊
uir per mulierem. Om̃ia
autem ex deo: uos ip̃i iudi¬
cate. Decet mulierem non
uelatam orare deũ: nͨ ip̃a
natura docet uos. Qd̃ uir

Expanded text:
Imitatores mei estote, sicut et ego Christi. Laudo autem vos, fratres, quod per omnia mei memores estis: et sicut tradidi vobis, praecepta mea tenetis. Volo autem vos scire, quod omnis viri caput Christus est: caput autem mulius. Omnis vir orans aut prophetans velato capolus docet : Mulier orans, aut prophetans non velato capite, deturpat caput suum; unum est enim ac si decalvetur, nam si non velatur mulier, tondeatur; si vero turpe esdebet operire caput, cum sit imago et gloria Dei: muenim vir ex muliere est sed mulier ex viro etenim non est creatus vir propter mulierem sed mulier propter virum ideo debet mulier potestatem habere supra caput propter angelos verumtamen neque vir sine muliere neque mulier sine viro in Domino nam sicut mulier de viro ita et vir per mulierem omnia autem ex Deo vos ipsi iudicate decet mulierem non velatam orare Deum nec ipsa natura docet vos quod vir
Abbreviated transcription (Latin):
pnem᷑. Itaq fr̃s mei cũ con¬
uenitis ad manducandũ:
inuitem expectate. Si quis
esurit domi manducet: ut
non in iudicio conueniatis.
Cetera autem. cum uenero
disponam. De sp̃ualibus
autem nolo uos ignorare
gentes eẽtis: ad simulachra
muta prout ducebamini e

Expanded text:
mnemur itaque fratres mei cum convenitis ad manducandum invicem expectate si quis esurit domi manducet ut non in iudicium conveniatis cetera autem cum venero disponam de spiritalibus autem nolo vos ignorare gentes essetis ad simulacra muta pr
Abbreviated transcription (Latin):
at ne cadat. Temptatio uos
non apprehendat nͥ huma¬
na. Fidelis autem ds̃ est qͥ
non patietur uos temptari.
super ul quod potestis: s fa¬
ciet cum temptatõne etiã
prouentum. ut possits su¬
stinere. Propter quod ca¬
rissimi: fugite ab ydolorũ
cultura. Ut prudentibus lo¬
quor. uos ip̃i iulicate quod
dico. Calix benedictõnis cui
benedicimus: nõne commu-¬
nicatio sanguinis xp̃i est:
Et panis quem frangimꝰ:¬

Expanded text:
at ne cadat temptatio vos non adprehendat nisi humana fidelis autem Deus qui non patietur vos temptari super id quod potestis sed faciet cum temptatione etiam proventum ut possitis sustinere propter quod carissimi mihi fugite ab idolorum cultura ut prudentibus loquor vos iudicate quod dico calicem benedictionis cui benedicimus nonne communicatio sanguinis Christi est et panis quem frangim
Abbreviated transcription (Latin):
eẽm ex om̃ib. om̃ium me
seruum feci: ut plures lucri¬
ficarem. Et fcus sum iu¬
deis. tamqͣm uideus. ut iu¬
deos lucrarer: hiis qui sb̾
lege sunt quasi sub lege es¬
sem. cum ip̃e non eẽm sub
lege ut eos qui sub legge e¬

Expanded text:
 ex omnibus, omnium me seruum feci, ut plures lucrificarem. Et factus sum Iudeis tanquam Iudeus, ut Iudeos lucrarer; iis, qui sub Lege sunt, quasi sub Lege essem, cum ipse non essem sub Lege, ut eos, qui sub Lege e
Abbreviated transcription (Latin):
Escitis qm̃ qui in sacͣ¬
rio oꝑantur que de sa¬
crario st̾ edunt: et qui alta-¬
ri deseruiunt cum altari
participantur: Ita et dñs or-¬
dinauit hiis qui euuãgli¬
um annũtiant: de eunͣgłio
uiu̾e. Ego autem: nullo ho¬
rum usus sum. Non scͥpsi
autem hec: ut ita in me fi
ant. Bonum est enim mi¬
chi magis mori: qm ut glo
riam quis euacuet. Nam si

Expanded text:
Nescitis quoniam qui in sacrario operantur, quae de sacrario sunt, edunt: et qui altorio deserviunt, cum altario participantur. Ita et Dominus ordinavit iis qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere. Ego autem nullo horum usus sum. Non scripsi autem haec, ut ita fiant in me. Bonum est enim mihi magis mori, quam ut gloriam meam quis evacu
Abbreviated transcription (Latin):
ih̾m dñm nr̃m uidi: Nonne
opus meum uos estis in dño:
Et si aliis non sum apłs:
sz tamen uobis sum. Nai
signaculum apłatus mei:
sio apud eos qui me int̾ro¬
gant hec est. Nũquid non
habemus potestatem mãdu¬
candi et bibendi: Nunquid
non habemus potestatem so
ego et barnabas non habe-¬
mus potestatem hec operan¬
di:. Quis militat suis sti¬
pendiis ũqmͣ: Quis plãta¬
uit uineam: et de fructu eiꝰ
non edit:Quis pascit gre¬
gem: et de lacte gregis non
manducat: Nunquid scdm
hominem hoc dico: an ⁊ lex
het non dicit: Scriptum ẽ
enim in lege moysi. Nõ alli¬
gabis os boui trituranti.
Nunquid de bobz cura est
deo: an ꝓpter nos utq het
dicit: Utiq nam ꝓpt̾ nos
scripta sunt: qm̃ debet ĩ spe
qui arat arare: et qui tritu¬
rat in spe fructus percipien¬
di. Si nos uobis sp̃ualia se¬
minauimus: magnum est
si nos carnalia ur̃a metamꝰ:
Si alii potestati. ur̃e partici-¬
pes sunt: quare non potius
nos: S non usi sumꝰ hac po¬

Expanded text:
Dominum nostrum vidi? Nonne, opus meum vos estis in Domino? Et si aliis non sum apostolus, sed tamen vobis sum. Nam signaculum apostolatus mei, sio apud eos qui me interrogant, haec est. Nunquid non habemus potestatem manducandi et bibendi? Nunquid non habemus potestatem mulego et Barnabas, non habemus potestatem hoc operandi? Quis militat suis stipendiis unquam? Quis plantat vineam, et de fructu ejus non edit? Quis pascit gregem, et de lacte gregis non manducat? Nunquid secundum hominem haec dico? An et lex haec non dicit? Scriptum est enim in lege Moysi: « Non alligabis os bovi trituranti . » Nunquid de bobus cura est Deo? An propter nos utique hoc dicit? Nam propter nos scripta sunt. Quoniam debet in spe, qui arat, arare: et qui triturat, in spe fructus percipiendi. Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si nos carnalia vestra metamus? Si alii potestatis vestrae participes sunt, quare non potius nos? sed non usi sumus hac po
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Ne enim mͥ est: si non
euͣngliz au̾o. Si enim uolẽs
hoc ago: mercedem habeo.
Si autem inuitus: dispen¬
satio mͥ credita est. Que¬

Expanded text:
ae enirn mihi est si non euangelizauero. si enim uolens hoc ago, mercedem habeo: si autem inuitus. dispensatio mihi credita est. u
Abbreviated transcription (Latin):
rit in gl̾a: Nam si ministͤ¬
tio dampnationis gl̾a est:
multomagis habundat
minist̾ium iusticie in gl̾a.
Nam nec glificatum est
quod claruit in hac parte:
ꝓpter excellentem gl̾am. Si
enim quod euacuatur ꝑ
głam est: multomagis
quod manet in gła ẽ. sn¬
restris domus nr̃a huius
habitationis dissoluatur:
quod edificationem ex deo
nu factam. eternam ĩ celis.
Nam et in hoc ingemscimꝰ
habitationem nr̃am. que de
celo est super indui cupiẽtes:
si tamem uestiti. et non
nudi inueniam᷑. Nam et
qui sumus in tabernacło¬
isto. ingemiscimus graua-¬
ti eo quod nolumus expo-¬
liari. s suꝑuestiri: ut ab¬
sorbeatur quod mortale ẽ
a uita. Qui autem efficit
nos in haip̃m d̾s: qui delit
nobis pignus sp̃t. Auden¬
tes igitur semper et scien¬
tes: qm̃ dum sumꝰ in corꝑe:
peregrinam̃ a dño. Per fi¬
dem enim ambulamus:
et non per spetiem. Aude¬
mus autem. et bonam uo-
luntatem habemꝰ. magis
peregrinari a corpore et pre¬

Expanded text:
inistratio damnationis in gloria est, multo magis abundat ministerium justitiae in gloria. Nam nec glorificatum est, quod claruit in hac parte, propter excellentem gloriam. Si enim quod evacuatur per gloriam est, multo magis quod manet in gloria us habitationis dissolvatur: quam edificationem habemus nufactam sed eternam in celis. Nam et hoc ingemescimus habitationem nostram que de celo est: superindui cupientes: si tamen vestiti: et non nudi inveniamur. Nam et qui sumus in hoc tabernaculo ingemescimus gravati eo quod nolumus expoliari sed supervestiri ut absorbeatur quod mortale est a vita qui autem efficit nos in hoc ipsum Deus qui dedit nobis pignus Spiritus audentes igitur semper et scientes quoniam dum sumus in corpore peregrinamur a Domino per fidem enim ambulamus et non per speciem audemluntatem habemus: magis peregrinari a corpore: et pre
Abbreviated transcription (Latin):
stroꝵ qui accusabat illos
ante conspectum dñi nr̃i
die ac nocte: et ip̃i uicerũt
illum ꝓpter sanguinem ag¬
ni et ꝓpter. u̾bum testimo¬
nii sui: et non dilexerunt
anunas suas usq ad mor¬
tem. Propterea letamini ce¬
li. et qui habitatis in eis.
Ue terre et mari: quia descẽ¬
dit dyabolus ad uos ha¬
bens iram magnam: sciens
quod modicum tempus ht.¬
ostqͣm uidit draco
quod proiectus est in terrã:
persecutus est mulierem q̃
peperit masculum: ⁊date
st̾ mulieri due ale. aquile
magne. ut uolaret ĩ deser
tum in locum suum: ubi
alitur per tempus ⁊tem¬
pora. et cdimidiũ temporis
a facie secpentis. Et misit
serpens ex ore suo post mu¬
lierem aquam tanqͣm flu-¬
meñ. ut eam faceret trahi
a flumine: et adiuuit ter¬
ra mulierẽ et aꝑuit t̾ra
os suũ: et absorbuit flu¬
men quod misit draco de
ore suo. Et iratus est dra¬
co in mulierem: et abiit
facere preliũ cum reliquis
de semine eius. qui custo¬
diunt mandata dei ⁊ ha¬
bent testimonium ihesu:

Expanded text:
strorum qui accusabat illos ante conspectum Dei nostri die ac nocte et ipsi vicerunt illum propter sanguinem agni et propter verbum testimonii sui et non dilexerunt animam suam usque ad mortem propterea laetamini caeli et qui habitatis in eis vae terrae et mari quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam sciens quod modicum tempus haostquam vidit draco quod proiectus est in terram persecutus est mulierem quae peperit masculum et datae sunt mulieri duae alae aquilae magntum in locum suum; ubi alitur per tempus et tempora, et dimidium temporis, a facie serpentis. Et misit serpens ex ore suo post mulierem aquam tamquam flumen, ut eam faceret trahi a flumine. Et adjuvit terra mulierem, et aperuit terra os suum, et absorbuit flumen quod misit draco de ore suo: et iratus est draco in mufacere praelium cum reliquis de semine ejus qui custodiunt mandata Dei, et habent testimonium Jesu.
Abbreviated transcription (Latin):
qz locus inuentus est eoꝵ
amplius in celo. Et ꝓiectꝰ
est draco ille magnus ser¬
pens antiquus qui uocat᷑
clyabolus et satanas qui se¬
ducit uniu̾sum orbem pro¬
iectus est in terram: ⁊ ange¬
li eius cum illo missi sunt.
Et audiui uocem magnam
de celo dicentem. Nunc fcã
est salus et uirtus. et reg¬
num dei nr̃i et potestas

Expanded text:
tus est eorum amplius in caelo et proiectus est draco ille magnus serpens antiquus qui vocatur Diabolus et Satanas qui seducit universum orbem proiectus est in terram et angeli eius cum illo missi sunt et audivi vocem magnam in caelo dicentem nunc facta est salus et virtus et regnum
Abbreviated transcription (Latin):
cornua decem. et in capiti¬
et cauda eius trahebat t̾¬
tiam partem stellarũ celi:
et misit eas in terram. Et
que erat paritura: ut cũ
peperisset filium eius deuo¬
raret. Et peperit filiũ ma-¬
sculum qui recturus erit
om̃s gentes in uirga ferre¬
a: et raptus est filius eiꝰ
ad deum et ad thronum
eius: et mulier fugit in
solitudine ubi habet locũ
paratum a deo: et ibi pas¬
cant illam diebz mille du¬
centis sexaginta. Lc .iii.¬
t factum est p̾lium¬
chael et angeli eius preli

Expanded text:
cornua decem, et in capiticornua decem, et in capitiet cauda ejus trahebat tertiam partem stellarum coeli, et misit eas in terram: et quae erat paritura ut cum peperisset filium eius devoraret et peperit filium masculum qui recturus erit omnes gentes in virga ferrea et raptus est filius eius ad Deum et ad thronum eius et mulier fugit in solitudinem ubi habet locum paratum a Deo ut ibi pascant illam diebus mille ducentis sexaginta et factum est proeliuchahel et angeli eiu
Abbreviated transcription (Latin):
eptimus angelus tu¬
ba cecinit: et facte
sunt uoces magne in celo
dicentes. Factum est reg
t quatuor semiores qui ĩ
conspeclu dei sedent in se¬
dib suis: cetiderunt in fa¬
cies suas: et adorauerunt
deum dicentes. Grãs agi-¬
mus tibi dñe d̃s̃ ommpo¬
tens. qui es. et qui eras:
irate st̃ gentes. et aduenit
ira tua: et tempris mortu¬
orum iudicare et reddere
mercedem seruis suis ꝓphe¬
tis et scĩs et tuentib no-¬
men tuũ. pusillis et mag¬
nis: et exterminandi eos
qui corruperunt terrã..¬
t apertum est templũ
dm̃ in celo: et uisa ẽ
archa testamenti eius in
templo eius: et facta st̃
fulgura et uoces et terre¬
motus et grando magna:
et signũ magnum appa¬
ruit in celo: et mulier a¬
micta sole et luna sub
pedib sius: et in capite eiꝰ
corona stellarum duodecĩ
et in utero habens: ⁊ cla-¬
mabat parturiens et cru-¬
ciatur ut pariat. Et iusũ
est aliud signũ in celo: et
ecce draco magnus rufus
habens capita septem. et

Expanded text:
eptimus angelus tuba cecinit et factae sunt voces magnae in caelo dicentes factum est regnti quattuor seniores qui in conspectu Dei sedent in sedibus suis ceciderunt in facies suas et adoraverunt Deum dicentes gratias agimus tibi Dtens, qui es, et qui eras, iratae sunt gentes, et advenit ira tua, et tempus mortuorum judicari, et reddere mercedem servis tuis prophetis, et sanctis, et timentibus nemen tuum pusillis et magnis, et extequi corruperunt terram et apertum est templum Dei in caelo et visa est arca testamenti eius in templo eius et facta sunt fulgora et voces et terraemotus et grando magna et signum magnum paruit in caelo mulier amicta sole et luna sub pedibus eius et in ccorona stellarum duodecim; et in utero habens, clamabat parturiens, et cruciabatur ut pariat. Et visum est aliud signum in coelo: et ecce draco magnus rufus, habens capita septem et
Abbreviated transcription (Latin):
lebant a conualle plorati-¬
onis ascendere: compressi
sunt ab ip̃o. Preꝓpere enim
uolebant habere ascensum:
honores altos cogitabant:
uiam humilitatis nec co¬
gitabant. Intelligat caritas
ur̃a quod dico: duos disci¬
pulos uoluisse ad latera
dñi. unũ ad dexteram. al¬
terum ad sinistram sedere.
Midit eos dñs prepropere.
et prepostere de honoribus
cogitare: cum prius disce
re humiliari deberent ut
exaltarentur: et ait eiꝰ dñs.
ego bibiturus sum: Ipse
enim in conualle ploratio¬
nis bibiturus erat calicẽ
passionis: illi autẽ nõ at¬
tendentes humilitatẽ xp̃i
comprehendere uolebant
altitudinem xp̃i. Reuoca¬
uit illos ad iuam tamꝙͣ
oberrantes: non ut nega¬
ret illis quod uellent: s
ut ostenderet qua uenirẽt.
Itaq fratres mei. hũc psal¬
mũ ascensionis cantemꝰ
ascensuri in corde: quia
ut ascendamus descensũ
est ad nos. Nam scalas¬
uidit iacob: et in ip̃is sca¬
lis demonstrati sunt ei a¬

Expanded text:
lebant a convalle ploratilebant a convalle plorationis ascendere, compressi sunt ab ipso. Praepropere enim volebant habere ascensum, honores altos cogitabant, viam humilitatis non cogitabant. Intelligat Charitas vestra quod dico, duos discipulos voluisse ad latera Domini, unum ad dexteram, alterum ad sinistram sedere: vidit eos Dominus praepropere et praepostere de honoribus cogitare, cum prius discere deberent humiliari, ut exaltarentur; et ait eis Dominus: ego bibiturus sum» ? Ipse enim in convalle plorationis bibiturus erat calicem passionis: illi autem non attendentes humilitatem Christi, comprehendere volebant altitudinem Christi. Revocavit illos ad viam, tanquam aberrantes; non ut negaret illis quod vellent, sed ut ostenderet qua venirent. 2. Itaque, fratres mei, hunc psalmum ascensionis cantemus ascensuri in corde; quia ut ascendamus descensum est ad nos. Nam vidit scalas Jacob, et in ipsis scalis demonstrati sunt ei a
Abbreviated transcription (Latin):
cifixus est. Hec est uallis
plorationis: unde tibi ascẽ¬
el quo ascendendũ est:
In principio erat uer¬
bum: et uerbum erat apd̃
deum: et deus erat uerbũ.
Ip̃m enim uerbũ caro fcm̃
est: et habitauit in nobis.
Sic descendit ad te: ut ma¬
neret in se. Descendit ad te
ut fieret tibi conuallis plo¬
rationis: mansit in se. ut
esset tibi mons ascensionis.
Erit inquit ysaias in no-¬
uissimis dieb. manifestꝰ
mons domꝰ dñi: paratꝰ in ca¬
cumine montiũ. Ecce quo
ascendendum est. S aliqͥd
terrenũ noli cogitare: nec
quia montem audisti. al¬
ta quedam cogites t̾re: nec
cum saxum aut petrã. du-¬
ritia a te intelligat᷑: nec cũ
audis leonem cogites feri¬
tatem: nec cum audis ag¬
num. cogites petus. Nichil
horum est in se: et omnia
factus est ꝓpter te. Hinc er¬
go ascendendum: illuc ascẽ¬
dendum. ab exemplo ip̃ius:
ad diuinitatem ip̃ius. Exẽ-¬
plum enim tibi fecit: hu¬
miliando se. Nam qui no¬

Expanded text:
cifixus est. Haec est vallis cifixus est. Haec est vallis plorationis unde tibi ascenn quo ascendendum est? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Ipsum enim «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Sic descendit ad te, ut maneret in se: descendit ad te, ut fieret tibi convallis plorationis; mansit in se, ut esset tibi mons ascensionis. «Erit,» inquit Isaias, «in novissimis diebus manifestus mons» «Domini, paratus in cacumine montium» . Ecce quo ascendendum est. Sed noli aliquid terrenum cogitare, nec quia montem audisti, alta quaedam cogites terrae: nec cum saxum audis aut petram, duritia a te intelligatur; nec cum audis leonem, cogites feritatem; nec cum audis agnum, cogites pecus. Nihil horum est in se, et omnia factus est pro te. Hinc ergo ascendendum est, illuc ascendendum; ab exemplo ipsius, ad divinitatem ipsius. Exemplum enim tibi fecit humiliando se. Nam qui no
Abbreviated transcription (Latin):
batur: in locum talem.
aut locum talem: Quic¬
quid dixero terrenum co-¬
gitas. humo repleris: car¬
nem portas. corpus quod
corrumpitur aggrauat a¬
nimam: et deprimit terre¬
na in abitatio sensũ mł¬
ta cogitantem. Cũ loquor.
erimus post hãc uitam:
si in corde ascenderimus:
Quia ergo nemo sperat
aliquem ineffabilit̾ beau¬
tudinis locum quem tibi
disposuit: qui ascensio¬
nem etiam in corde tuo
disposuit. Sed ubi: In cõual¬
le plorationis. Conuallis
humilitatẽ significat:
mons celsitudinem signi¬
ficat. Est mons quo ascen¬
damus: sp̃ualis quedam cel-¬
situdo. Et quis iste mons
quo ascendamus: nisi dñs
do conuallem plorationis:
qui ferit manendo montẽ
ascensionis. Quid ẽ ual¬
lis plorationis: Uerbum ca¬
ro factum est. et habitauit
in nobis. Quid est uallis
plorationis: Prebuit per-¬
cutienti se maxillam: sa¬
turatus est obprobriis. Qͥd
est uallis plorationis: Co¬
lafizatus est: sputis in li¬
tus: spinis coronatus: cru¬

Expanded text:
batur? in locum talem, batur? in locum talem, aut locum talem? Quidquid dixero, terrenum cogitas, humi repis, carnem portas: corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Cui loerimus post hanc vitam, si in corde ascenderimus? Quia ergo nemo, spera aliquem ineffabilem beatitudinis locum, quem tibi disposuit qui ascensiones etiam in corde tuo disposuit. Sed ubi? «In convalle plorationis.» Convallis humilitatem significat; mons celsitudinem significat. Est mons quo ascendamus, spiritualis quaedam celsitudo. Et quis est iste mons quo ascendimus, nisi Domindo, convallem plorationis, qui fecit, manendo, montem ascensionis. Quid est vallis plorationis? «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis.» Quid est vallis plorationis? «Praebuit percutienti se maxillam; saturatus est opprobriis» . Quid est vallis plorationis? Colaphizatus est, sputis illinitus, spinis coronatus, cru