comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
la crimis amittit᷑ Suꝑ quod ille gratulat᷑. iste sus pirat.
Quamuis largiaris tuum. meliorẽ aelemosinã facis sired¬
dis alienũ. Alienũ enim est. quod habemus. sinon conp&en¬
ter eo utamur ad salutẽ. Haec enim est apud dm̃ grata le¬
lemosina. quȩ exuernacula exhib&ur substantia. non quȩ
fraudulenta prȩda tribuit᷑. Maltant se suumq ꝑdere lar¬
giendo. quã aliena restituere conponendo. Hieronimus dix̃
minia om̃iũ sacerdo tũ ꝓpriis studere diuitis Rasilius dixit
Nonsis uanus cũ feceris elemosinã indigenti. neque te il¬
lum meliorẽ cui feneras ȩstimes. Gregorius dix̃. Sunt enim
qui magna diligunt. & multa exhis quę̧ possident egenis dis¬
tribuere ꝑ tractant. ut culpas suas ante dĩ oculos misericor¬
diç uisceribus redimant. Dum quȩque lib& neces saria in¬
digentibus damus. sua illis reddimꝰ. non nr̃ã largim᷑. Terrena

Expanded text:
lacrymis amittit. Super quod ille gratulatur, ille suspirat. lacrymis amittit. Super quod ille gratulatur, ille suspirat. Quamvis largiaris tuum, meliorem eleemosynam facis, si reddis alienum. Alienum enim est quod habemus, si non competenter eo utimur ad salutem. Haec enim est apud Deum grata eleemosyna quae ex vernacula exhibetur substantia, non quae ex fraudulenta praeda tribuitur. Malunt se sua perdere largiendo, quam altena instituere componendo. HIERONYMUS. Ad mminiaque omnium sacerdotum, propriis studere divitiis. Non sis vanus cum feceris eleemosynam indigenti, neque te meliorem illo cui feneraris aestimes. GREGORIUS Sunt enim qui magna diligunt, et multa ex his quae possident egenis distribuere pertractant, ut culpas suas ante Dei oculos misericordiae visceribus redimant. Dum quaelibet necessaria indigentibus damus, sua illis reddimus, non nostra largimur. Terrena
Abbreviated transcription (Latin):
Ulymosinauiri : quasi signaculum cum ipso: Propter
mandatũ ad sume pauperem . & propter in opiam cius
ne dimittas illum uacuũ. Pone thes aurũ in pręceptis
pauperis ne fraudes. & oculos tuos ne transuertas ap¬
aupere. Animã esurientẽ ne despexeris. & non exas pe
pauperẽ in in opia sua. Cor in opis ne ad flixeris
& non retrahas datũ angustanti. Rationẽ cĩt tribula¬
tit nc̃ abicias. & non auertas faciem tuam ab egeno.
Ab in ope ne auertas oculos tuos ꝓp̾t̾ iram. Male¬
dicentis te pauperis in amaritudine: exaudi& ur
precatro illius. Ex audi& autẽ eum qui fecit il lum.
Congregationi pauperũ. affabilem te facito. De
cundum uires tuas porrigens da pauperi. Da
facit miferi cordiam. fenerat ꝓximũ. Fenera ꝓximũ tuũ.
in tẽpore necessitatis illius. Agustinus dix̃. In largitatẽ
enim pauperum. non spolia sed dona requirunt᷑. Quale il¬
lud munus est. quod alter cũ gaudio accepit. alter cum

Expanded text:
Eleemosyna viri quasi sacculus cum ipso . Propter Eleemosyna viri quasi sacculus cum ipso . Propter mandatum assume pauperem, et propter inopiam ejus ne dimittas eum vacuum . Pone thesaurum in praeceptis pauperis ne fraudes et oculos tuos ne transvertas a paupere animam esurientem ne despexeris et non exasperes pauperem in inopia sua cor inopis ne adflixeris et non protrahas datum angustianti rogationem contribulati ne abicias et non avertas faciem tuam Ab inope ne avertas oculos tuos propter iram . Maledicentis tibi pauperis in amaritudine, exaudietur precatio illius. Exaudiet autem eum qui fecit illum . Congregationi pauperum affabilem te facito . Decundum vires tuas exporrigens da pauperi . Da facit misericordiam, fenerat proximo suo . Fenera proximo tuo in tempore necessitatis illius . AUGUSTINUS. In largitate enim pauperum, non spolia, sed dona requiruntur. Quale illud munus est quod alter cum gaudio accipit, alter cum
Abbreviated transcription (Latin):
uendite quȩ possidais. & date clemosinã. ficite uobis
Acculos qui non ueterescant. thesaurũ non deficientẽ in
celis. quo fur non ad ꝓpiat. neque tinca corrũpat nlibi
tobi dicit̃ Molius ẽ facere elemosinã. qua thesauros¬
auri reponere. Qui faciunt aelemosinã & iustitiã.si turabun¬
tur uita. P& rus apłs dix̃. Peatius est plus dare. quam
accipere. Paulus apłs dix̃. Qui parce seminat parce &
met&: bonum autẽ facientes non deficiamus. dũ tẽpus
habemas operemur bonum ad om̃is homines. Maxime aut̃.
ad domesticos fidei. Sa lomon dix̃. Redẽptio animȩ̨
uiri. diuitiȩ suȩ. Qui autẽ miserebitur pauperi. beatus
erit. Qui calũnatur pauperẽ. ex ꝓbrat factori cius
Honorat autẽ cum. qui miscrebitur pauperi. Hess
filius syrach dix̃. onclude elemosinã in corde pau¬
peris. & hȩc protẽ ex orabit ab om̃i malo. Ignẽ arden¬
tem extinguita qua: & ielemosina resistit peccato N
est eis bene qui assiduȩ sunt mali : & xelymosinã ñdant:

Expanded text:
uendite quae possidetis et date elemosynam. facite uobis sacculos, qui non ueterescunt, thesaurum non deficientem in caelis, quo fur non adpTOBIAE. Melius est facere eleemosynam quam thesaurosauri condere . Qui faciunt eleemosynam et justitiam, saturabuntur vita. PAULUS. Beatius est dare quam accipere . Qui parce seminat, parce et metet . Bonum autem facientes non deficiamus: dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei . SALOMON. Redemptio animae viri, divitiae suae . Qui autem miserebitur pauperi, beatus erit . Qui calumniatur pauperem, exprobrat factori ejus: honorat autem eum qui miseretur pauperis . JESUS SIRACH. Conclude eleemosynam in sinu pauperis, et haec pro te exorabit ab omni malo . Ignem ardentem exstinguit aqua, et eleemosyna resistit peccato . Non est eis bene qui assidue sunt mali, et eleemosynam non dant.
Abbreviated transcription (Latin):
ec moueat qđ hic quoq a iustis antĩquis uisis ia¬
legimus dm̃ quia ñ ẽ in hac humiliatione nra
Nc uisus sic̃ in illa clarificatione uidendus ẽ. quan¬
do quidẽ in forma uisibilis creaturȩ inquo ꝓdis¬
pensatione tẽporũ ubi uoluit & quib uoluit iustis
apparuit. nec potuit nec potest uideri: sed po¬
terit cũ ad suꝑnã patriã peregrinatio nrã bnse¬
nerit. & mortale nr̃m in mortalitas beati uestita¬
erit. atq ad c̾cẽplationẽ diuinã uel ꝑceptionẽ

Expanded text:
ec moveat quod hic quoque a justis antiquis visum legimus Deum: quia non est in hac humiliatione nostra sic visus, sicut in illa clarificatione videndus est: quandoquidem sine forma visibilis creaturae, in qua pro dispensatione temporum, ubi voluit, et quibus voluit justis apparuit, nec potuit, nec potest videri; sed poterit cum ad supernam patriam peregrinatio nostra pervenerit, et mortale nostrum immortalitas beata vestierit
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ ess& int̾ bonũ qđ amiserunt. & malũ qđ in currerant.
ipsa poena sua discernerent. quisi amisso tanto bono
nullũ malũ incurrerent. quale ꝑdidissent bonũ forte
nescirent. Dulcior enim fit salus cum dolor excrutiat.
& sanitatis amisse dulcedinẽ languoris amaritudo cõ¬
m̃dat. Mcsic ad hoc illi malũ non discendo sed experiei¬
do sentire cȩperunt qđ melius ignorarent. ut exipsa
miseria sua sentirent. quantã beatitu dinẽ ꝑdidissent.
atq: ita quos non mouerat fortassis boninaturalis a¬
missio. mouer& saltim mali poenalis iusta ꝑpessio. Hec
ꝑ ex cessum necessariũ dicta sunt nobis deprimis hominib
ut qui nolunt damnationis eorũ subire suppliciũ caue¬
ant ꝓlapsionis exemplum

Expanded text:
interesset inter bonum quod amiserant, et malum quod incurrerant, interesset inter bonum quod amiserant, et malum quod incurrerant, ipsa poena sua discernerent: qui si amisso tanto bono, nullum malum incurrerent, quale perdidissent bonum forte nescirent. Dulcior enim fit salus, cum dolor excruciat; et sanitatis amissae dulcedinem languoris amaritudo commendat: ac sic, ad hoc illi malum non discendo, sed experiendo, sentire coeperunt quod melius ignorarent; ut ex ipsa miseria sua sentirent quantam beatitudinem perdidissent, atque ita quos non moverat fortassis boni naturalis amissio, moveret saltem mali poenalis justa perpessio. Haec per excessum necessarium dicta sunt nobis de primis hominibus; ut qui nolunt damnationis eorum subire supplicium, caveant prolapsionis exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
quod ẽ in mundo concupiscentia carnis & concupiscen¬
tia oculorũ ẽ & ambitio scłi. que nonẽ expatre sed
exmundo ẽ. Que nisi illi qui adilectione dĩ iam̃ de¬
ficerant diligere coepissent. num quam male suadi
serpentis consilio credidissent. Itaq: concupiscentia
carnalis ab eis impletae̾: quod deligno u&ito gustauer
concupiscentia oculorũ qđ sibi aperire oculos cupier̃.
& ambitio scłi. qđ se fieri posse quod ds̃ ẽ crediderunt
roinde delectatione carnis. & oculorũ curiositate.
a scłi ambitione corrupti. aligno uite ex quo eis ar¬
cende mortis ac salutis continuandę grã p̃stabatur
ab scisi sunt. & morbidam qualitatẽ corũ corpora con
trax er̃. ut iuxeta sententiã dĩ eodie credant᷑ mor¬
tui. quo in eis poenalit̾ facta ẽ necessitas moriendi
& ꝑ illud lignũ quod scientia boni & mali ex catisa nom̃ acce¬
pit. a quo se abstinere cum possint miseri. neglexer̃ quid

Expanded text:
upiscentia carnis est, et concupiscenupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi, quae non est ex Patre, sed ex mundo est . Quae nisi illi qui a dilectione Dei jam defecerant diligere coepissent, nunquam male suasi serpentis consilio credidissent. 2. Itaque concupiscentia carnis ab eis impleta est, quod de ligno vetito gustaverunt; concupiscentia oculorum, quod sibi aperiri oculos cupierunt; et ambitio saeculi, quod se fieri posse quod Deus est crediderunt. Proinde delectatione carnis, et oculorum curiositate, ac saeculi ambitione corrupti, a ligno vitae, ex quo eis arcendae mortis, ac salutis continuandae gratia praestabatur, abscisi suntraxerunt, ut juxta sententiam Dei, eo die credantur mortui quo in eis poenaliter facta est necessitas moriendi, et per lignum illud quod scientiae boni et mali ex causa nomen accepit, a quo se abstinere cum possent, miseri neglexerunt, quid
Abbreviated transcription (Latin):
& similitudinẽ dĩ damnabilit̾ appetissent: ad quõ ꝑuenturi
essent sine corporis morte. si sub dõ suo uiuentes p̃ceptũ
quod acceper̃ custo dissent. ut qui posse non mori. acciperent
innatura. non posse mori conser querent᷑ ingła: & ibi accep¬
turi essent p̃miũ ñ posse peccare. si hic eorũ meritũ fuis¬
s& peccare noluisse. Non igit᷑ acreatore suo increatu¬
rũ diuinitatis affectione conlapsos mouer& aꝑta con¬
cupiscentia. nisi ante eos corrupiss& occulta suꝑbia.
nec eis ꝑserpentẽ diabolus ꝓpinar&. tam ferale consiliũ
nisi prius etirũ dep̃hender& appetitũ. Sunquid gusta¬
ueritis deligno scientiȩ bom & mali. aperient᷑ oculi
ur̃i : & eritis sicut du scientes bonũ & malum. Hec sunt
illa tria quȩ inmundo eẽ & diligi ñ debere adilecto¬
ribus dĩ. contestat᷑ scs̃ iohannes apłs dicens. Nolite
diligere mundũ. neq: ea quȩ inmundo sunt: quia omẽ¬

Expanded text:
 similitudinem Dei damnabiliter appetissent: ad quam perventuri  similitudinem Dei damnabiliter appetissent: ad quam perventuri essent, sine corporis morte, si sub Deo suo viventes, praeceptum quod acceperant custodissent; ut qui posse non mori acceperant in natura, non posse mori consequerentur in gloria; et ibi accepturi essent praemium non posse peccare, si hic eorum meritum fuisset peccare noluisse. Non igitur a Creatore suo in creaturam divinitatis affectatione collapsos moveret aperta concupiscentia, nisi eos ante corrupisset occulta superbia; nec eis per serpentem diabolus propinaret tam ferale consilium, nisi prius eorum deprehenderet appetitum. Si, inquit, gustaveritis de ligno scientiae boni et mali, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Haec sunt illa tria quae in mundo esse, et diligi non debere a dilectoribus Dei, contestatur sanctus Joannes apostolus dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
subunius ordinatione uiuentib omia omiũ cõmuni
fiunt sitam̃ ita eis unasit uita. sicut fit una substan¬
tia : & nulla sit in eis diũsitas animorũ. quib: ẽ cõmunia
facultatũ .: quia ut fier& & ess& animarũ scã coniund¬
tio necessaria ẽ facultatũ iudicata cõmunio. Cetds
quid eis ꝓd& quod facultates suas abiciunt. siuolunta¬
tes ꝓprias non relinqunt : cũ sit longe prȩstantius uolu¬
tatib ꝓpriis renuntiãre quã reb Ressuas &iam mun¬
di huius philosophi abicere potuerunt. & nunc quilib
heretici possunt: sed nec illi cum suȩ uoluntatis ficren
amatores. scđm uoluntatẽ dĩ uixerunt. & isti. domi¬
nice uoluntati suȩ uoluntatis studio contra dicunt.
N on ergo eares nos dõ cõmendat. quã & inimiei dĩ fa¬
ciunt : sed illud quod non nisi uere xp̾iam. & ꝑ hot̃ amis¬
tores dĩ ꝑficiunt. Hi sunt qui uoluntatib suis rebusqr¬

Expanded text:
sub unius ordinatione viventibus omnia omnium communia sub unius ordinatione viventibus omnia omnium communia fiunt: si tamen ita eis una fit vita, sicut ut fit una substantia; et nulla sit in eis diversitas animorum, quibus est communio facultatum: quia ut fieret et esset animorum sancta conjunctio, necessaria est facultatum judicata communio. Caeterum quid eis prodest quod facultates suas abjiciunt, qui voluntates proprias non relinquunt, cum sit longe praestantius voluntatibus propriis abrenuntiare quam rebus? Res suas etiam mundi hujus philosophi abjicere potuerunt, et nunc quilibet haeretici possunt; sed nec illi, cum suae voluntatis fierent amatores, secundum voluntatem Dei vixerunt; et isti dominicae voluntatNon ergo ea res nos Deo commendat, quam et inimici Dei faciunt, sed illud quod non nisi vere Christiani et per hoc amatores Dei proficiunt. Hi sunt qui voluntatibus suis rebusq
Abbreviated transcription (Latin):
pore constat & anima. Sed ineis qui diũsis uicus sub¬
iacentes. aliquid sibi torũ quȩ usui concessa sunt inter¬
dicunt: abstinentia quidem. sed carnalis & in ꝑfecta eẽ
deb& intelligi. Ea aut̃ spĩtalis atq ꝑfecta censen¬
daẽ: quȩ abstinentẽ tam in lecebris carnaliũ uolup¬
tatũ quã apetcatis om̃ib facit alienũ. cuius nec
animũ desideriorũ morbi corrumpunt. net imperio gule
dominantis quȩ site dilicie uires corporis frangunt.
Pro inde ille abstinens uere credendus ẽ. qui uitiorũ om̃iũ
liber effectus ẽ. acp̃cisis corporeis uoluptatibus ela¬
borat: non ut concupiscentiam su carnis exaciat. sed
ut mortalẽ uitã necessariorũ ꝑceptione sustent&.
qm̃ quidẽ quicquid sine quo potest uiui ꝑcipit᷑. non
sustentande uitȩ. sed fouende luxurie carnis inpen¬
ũ ciborũ. sed &iam malorũ om̃iũ ñcupatur. c
omib om̃ino necessariasit tũ maxime illis familia¬
rior atq coniunctior eẽ credenda ẽ. quib: iuxta il¬

Expanded text:
constat et anima. Sed in eis qui, diversis vitiis subjacentes, aliquid sibi eorum quae usui nostro concessa sunt, interdicunt, abstinentia quidem, sed carnalis et imperfecta esse debet intelligi: ea autem spiritualis atque perfecta censenda est, quae abstinentem tam ab illecebris carnalium voluptatum, quam a peccatis omnibus facit alienum; cujus nec animum desideriorum morbi corrumpunt, nec imperio gulae dominantis quaesitae deliciae vires corporis frangunt. Proinde ille abstinens vere credendus est qui vitiorum omnium liber effectus est, ac, recisis corporalibus voluptatibus, elaborat, non ut concupiscentiam suae carnis exsatiet, sed ut mortalem vitam necessariorum perceptione sustentet. Quoniam quidem quidquid sine quo potest vivi percipitur, non sustentandae vitae, sed fovendae luxuriae carnis impentorum ciborum, sed etiam malorum omnium nuncupatur, cum omnibus omnino necessaria sit, tum maxime illis familiarior atque conjunctior esse credenda est, quibus juxta il
Abbreviated transcription (Latin):
pastores bibunt: cũ fluenta ueritatis rectȩ in tel¬
legenits auriunt. Sed eandem aqũi pertur bare
perc. Aquã silic& perturbatã pedibus. oues bi¬
bunt : cũ subiecti quique ñ sectant᷑ uerba que au¬
diunt: sed solaquȩ conspitiunt exempli prauitatis

Expanded text:
Pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt. Sed eamdem aquam pedibus pertpere. Aquam scilicet eorum turbatam pedibus oves bibunt, cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae conspiciunt exempla pravitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ꝑderit fratres mei sifi dẽ quis dicat sehabere.
opera autẽ ñ habeatꝰ: nũ quid poterit fides saluare
cum fidessine operib: otiosa ẽ. Sic̃ enĩ corp̾ sine spũ¬
mor tuũ N: & fidessine operib mortua esł. Piui¬
apłs dix̃. Uirt̾ enĩ dĩ ẽ : insalute om̃i credenti. Igit᷑ qͥce
fide sunt: bene dicent̾ cũ fideli abbraham. In om̃ib sumen¬

Expanded text:
Quid proderit, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat: nunquid poterit fides salvare eum: fides sine operibus otiosa est. Sicut enim corpus sine spmortuum est, ita fides sine operibus mortua est . PAULUS. Virtus enim Dei est, in salutem omni credenti . Igitur qui fide sunt, benedicentur cum fideli Abraham . In omnibus sumen
Abbreviated transcription (Latin):
ge. Qui enĩ locũ prȩdicationis suscipit. mala in¬
ferre non deb& sed tolerart: ut ex ipsa sua ama¬
ritu dine ire se uientium mitiga. & pet catorũ
uulnera. in alus ipse ad flictionib uulneratos san&¬
Sunt ninulli qui cura sollerti spĩ talia pręcepta per¬
scrutantur: sed quain telle gendo penetrant: u uen¬
do conculcant: Repente docent: quod ñ opere sed
meditatione didicerunt. Et quos ũbis p̾dicant:

Expanded text:
. Qui enim locum praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sansunt nonnulli qui solerti cura spiritalia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant, repente docent quae non opere, sed meditatione, didicerunt, et quod verbis praedicant,
Abbreviated transcription (Latin):
pient᷑ nititur. magnopere metuat: nc ci
elo qui um audien tium unitas confundatus.
bene regitur: cũ his qͥ prȩ ẽ uitiis potius quã fratri¬
bus dominatur. Necesse ẽ : ut cũ peccati uulnꝰ in sub¬
ditis corrigendo restrigut᷑: magna sollicitudine
&iam districtio ipsa moderet᷑: quatinꝰ sidura disci¬
plinę contra delin quentes exesceat: ut pictatis ius¬
cera ñ amittat. Ergo sub itctos suos in esse rectori
b: deb& ueste consulens miscricosdia: &piascui ens
quis nãq id eo p̃dicat: ut hic uellaudis ud muneris
mercedem recipiat: ȩternapcul dubio merce de
se priuat. Sic exerceatur ⁊ dus rectitu dinis con¬
tra praui acti proximorũ: quatenꝰ inferuore dis¬
trictionis nullo modo relinquatur uirtꝰ mansuetu¬
lo ii tesuę merita uulgi tratis cendit actionem

Expanded text:
pienter nititur, magnopere metuat ne in ejus eloquio audientium unitas confundatur.bene regitur, cum is qui praeest, vitiis potius quam fratri Unde necesse ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amittat.bus debet, et justa consulens misericordia, et pia saeviens quis enim ideo praedicat, ut hic vel laudis vel muneris mercedem recipiat, aeterna procul dubio mercede se privat. tra prava acta proximorum quatenus in fervore districtionis nullo modo relinquatur virtus mansuetulo vitae suae merito vulgi transcendit actionem
Abbreviated transcription (Latin):
chumilis. qui suꝑni nutꝰ arbitrio ut debeat p̃¬
uini dispositione sub dit̾. atq. auitio obstina¬
tionis alicnꝰ: Cũ sibi regiminis culm̃ impera¬
t̃ suã bonis p̃uent̾ c̃: quibus aliis p̃sit: & ex corde
magis tirio linqua confundi tur. quando aliud
discitur: & aliud docct᷑. Quis quis uirtutibus

Expanded text:
est humilis, qui superni nutus arbitrio, ut debeat prvinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imponitur, si jam donis praeventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud docetur. Quos contra Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
quis quã ualeat postulata. hoc ẽ si aut mala ad hue quis¬
que cõmittit. aut si aclinquenti sibi debita non dimit tit. Inuu¬
tas patrũ dic̃. Sicut uenenata animalia foreiores herbe
uł pigm̃ta expelit̃ ita & cogitationes sordidas oratio cum
ie iuno repellit Itẽ dic̃. Quales orantes uolumꝰ inueniri
tales nos ante tẽpus in oratione preparare debcm̾ beerudic
x põ enĩ coniuncta mens & precipue intẽpore oratiopus hio¬

Expanded text:
quisque valeat postulata: hoc est, si aut mala quisque adquisque valeat postulata: hoc est, si aut mala quisque adhuc committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. EX VITIS PATRUM. Sicut venenata animalia fortiores herbae vel pigmenta expellunt, ita et cogitationes sordidas oratio cum jejunio repellit. Quales orationes volumus invenire, tales nos ante tempus in orationem praeparare debemus. Christo enim mens conjuncta, et praecipue tempore orationis i
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc ipsũ quod diffcrim᷑. diuine repute  iustitiȩ a pͥeniẽ¬
Itẽ dic̃ Sepe eñ multos ds̃ non exau dit aduoluntat eult
ex andiat adsilutẽ. Aubidic̃ Non enĩ conciliat dm̃ mult¬
plea orationis sermo. sed purissima sincerã que orationis
in tentio Ite dic Oratio frequens diaboli iacula subm
Oratio continua diaboli tela ex superat. Itẽ dic̃ In mi
spis̃. orationis euincit᷑ instantia. quia demonia porati
uincunt᷑. Ix libro clem̃tis dic̃. Disciplina nobẽ orare ꝙau
grandis munitio ẽ anunȩ. Perorationes purisimas o m̃a nob
utilia tribuunt ad nõ. Et cuncta noxia ꝓcul dubio effugait᷑¬
Cito orationes ad dñm ascendunt quas adeũ merita nĩ
operis inponunt. Ecarius dic̃ Sic lectioni aorationide¬
bais in cũ bere iut int̃dũ aiã manibus aliquod possitiseo¬
ercest ltẽ dic̃. Duobus modis oratio in pedit nemparare

Expanded text:
ut hoc ipsum quod differtur divinae reputetur justitiae, eut hoc ipsum quod differtur divinae reputetur justitiae, enon exaudit ad voluntatem, ut exaudiat ad salutem. Non enim conciliat Deum multiplex orantis sermo, sed purissima sinceraque orationis intentio. Oratio frequens diaboli jacula submovet. Oratio continua diaboli tela exsuperat. Immundos enim spiritus orationis vincit instantia, quia daemonia per orationem vincuntur. EX LIBRO CLEMENTIS. Disciplina nobis est orare pro grandis munitio est animae. Per orationes purissimas omnia nobis utilia tribuuntur a Domino, et cuncta noxia itia. Cito orationes ad Dominum ascendunt, quas ad eum merita nostri operis imponunt. CAESARIUS. Sic lectioni et orationi debetis incumbere, ut interdum etiam manibus aliquid possitis exercere. ISIDORUS. Duobus modis oratio impeditur, ne impetrare
Abbreviated transcription (Latin):
quis ꝑ transeat. Tunc inp&rare diuinã misericordiã cre¬
dimꝰ quando supplici affectu adsistim cũ oram. Tunc
autẽ magis diabolus cogitationes curarũ seculariũ hu¬
manis m̃ti us in gerit. quando orantẽ aspexerit. Quile¬
ditͥ non desistt orare ꝓse ledentibus. quia uixta dĩ senten¬
tiã peccat qui ꝓinimicis non orat. Nihil ꝓficit oratio illi¬
us. cuius adhuc dolor in m̃te. uł odiũ man& in pectore.
Cor enĩ cũ manibus leuat. qui orationẽ cũ opere suble¬
uabit. A libi dic̃. Quis quis orat & non operat᷑. cor leuat
& manũ non leuat. Quis quis uero operat᷑ & non orat. ma¬
nũ leuat & cor non leuat. Ergo & orare necesse ẽ & ope¬
rari ltẽ dic̃. Culpabilit̃ manus ad dm̃ erigit. qui facta sua
orando iactant̃ ꝓdit. Iterũ dic̃. Qui enĩ iactant᷑ orat laudẽ
appaendo huma nã non solũ quia ci oratio non dela pet¬
tes non cico ex audimͦ nrã nobis facta inoculis ꝓ ponanus

Expanded text:
ur. Tunc impetrari divinam misericordiam credimus, quando simplici affectu assistimus cum oramus. Tunc autem magis diabolus cogitationes curarum saecularium humanis ingerit mentibus, quando orantes aspexerit. Qui laeditur, non desistat orare pro se laedentibus; alioquin, juxta Dei sententiam, peccat qui pro inimicis non orat. Nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in pectore. Cor enim cum manibus levat qui orationem cum opere sublevat. Quisquis orat, et non operatur, cor levat et manas non levat. Quisquis ergo operatur et non orat, manus levat, et cor non levat. Ergo et orare necesse est, et operari. Culpabiliter ad Dominum manum erigit, qui facta sua orando jactanter prodit. Qui enim jactanter orat laudem appetendo humanam, non solum oratiotes non cito exaudimur, nostra nobis facta in oculis proponamus,
Abbreviated transcription (Latin):
tius eo quẽ regni cęlestis in effabilit̾ affluens beati¬
tudo ditauerit: Aut quid & iam hic delectabilius
Intẽplatione diuina. quȩ sibi ueracit̾ inhianti
corruptibilẽ suauitatẽ future remunerationis in
fundit: Qnm̃ quidẽ contẽplatiua uita hic quoq ama¬
tores suos futurorũ bonorũ consideratione delectat.
ac sibi tota mentis intentione uacantes. quantũ in
intenti cȩlestibus gerunt. incentiuo quodam ipsius
consequende ꝑfectionis inflammat. ut quod nunc
in enigmate cernunt. nec ꝑfecte discernunt: tunc
in illa reuelatione conspiciant

Expanded text:
tius eo quem regni coelestis ineffabiliter affluens beatitius eo quem regni coelestis ineffabiliter affluens beatitudo ditaverit? Aut quid etiam hic delectabilius contemplatione divina, quae sibi veraciter inhianti incorruptibilem suavitatem futurae remunerafundit? Quoniam quidem contemplativa vita hic quoque amatores suos futurorum bonorum consideratione delectat, ac sibi tota mentis intentione vacantes, quantum in intenti coelestibus gerunt, incentivo quodam ipsius consequendae perfectionis inflammat, ut quod nunc in aenigmate cernunt nec perfecte discernunt, tunc in illa revelatione conspiciant.
Abbreviated transcription (Latin):
UI felicitati ꝓ merende ille suspirat. TiuCuIT doli
qui p̃sentibus om̃ib: futurorum contẽplatione renunt¬
tiat : atq ad o mesticis occopationib quȩ ñ nũ quã ꝑfec¬
te uiuere cupientiũ ꝓcessus inpediunt in illam subli¬
mitatẽ diuine contẽplationis euectus. ipsos &iam
suȩ carnis affectus exuperat. & infra se uniũsa despi¬
tiens. quȩ plerũq. animas dep̃teritȩ ute scĩtate
securitas int̾rena deiciunt. ipse iam celestib ad ꝓpin¬
quat. Tantũ diuinis uicinior factus. quantũ supra
humana om̃ia studio ꝑfectionis ascendit. certus
qđ si comtemplatiuã uitã hic incertis honoribus
diuitiis. anxiis & caducis delectationib plena uoluntate
p̃tulerit ueros honores securas diuitis. & delectationes
aet̾nas inueniat. cũ ad ꝑfectionẽ contẽplatiue uirtutis
in illa beata uita ubi futura ẽ dõ remunerante ꝑuenerit.
Et reuera. quid erit honoratius eo quẽ diuina clem̃tia
angłicȩ dignitatis e qualitate beauerit: Quid di¬

Expanded text:
ui felicitati promerendae ille suspirat, qui praesentibus omnibus futurorum contemplatione renuntiat, atque a domesticis occupationibus, quae nonnunquam perfecte vivere cupientium processus impediunt, in illam divinae sublimitatem contemplationis evectus, ipsos etiam suae carnis affectus exsuperat; et infra se universa despiciens, quae plerumque animas de praeteritae vitae sanctitate securas in terrena dejiciunt, ipsis etiam coelestibus appropinquat, tanto divinis vicinior factus, quanto supra humana omnia studio perfectionis ascendit; certus quod si contemplativam vitam hic incertis honoribus, divitiis anxiis, et caducis delectationibus plena voluntate aetulerit; veros honores, securas divitias, et delectationes aeternas inveniat, cum ad perfectionem contemplativae virtutis, in illa beata vita, ubi futura est, Deo remunerante, pervenerit. Et revera quid erit honoratius eo, quem divina clementia angelicae dignitatis aequalitate beaverit? Quid di
Abbreviated transcription (Latin):
fitient̃ enumer&. cum inferiores docendo¬
& scipsos exerceant & conferendo cum de¬
qualit᷑ eruditis cautiores inplures fiant.¬
& ab eruditiorib audiendo male sibi ꝑ su¬
asa deponant. recta firmius teneant. oc¬
culta cognoscant. & confirmtur in eis quoe
dubis fluctuabant: Sed quoniđ dispu¬
tationisordo deposcit. ut etiam depru¬
dentia quae principalis uirtus quarta
ponitur pauca dicamus. de iustitia suffinant

Expanded text:
ficienter enumeret: cum et inferiores docendo, seipsos exerceant, et conferendo cum aequaliter eruditis, cautiores in pluribus fiant; et ab eruditioribus audiendo, male sibi persuasa deponant, recta firmius teneant, occulta cognoscant, et confirmentur in eis quorum dubiis fluctuabant? Sed quoniam disputationis ordo deposcit ut etiam de prudentia, quae principalis virtus quarta ponitur, pauca dicamus, de justitia sufficiant
Abbreviated transcription (Latin):
strationis rationis laboris fruendae qui&is
contemplatione refugiunt. sed qm sunt mul¬
ti quise in pares tantae sarcinae norunt. ta¬
les iuste se &iam quaesiti non offerunt. ne
uidetur non ec clesiasticos labores uelle susc ipo¬
re. sed honores ambire. cum dignitas ecclesiu¬
stica nec ambienda sit nec uetanda. Quiue¬
ro prac esse & pdesse populis possunt. siquac¬
siti non fuerint iuste se ipsos ꝑcipiendae sa¬
pientie studus tradunt. Uerum tam̃ si & ill
quilucris ꝑse ꝑfitientiũ crescunt & isti qui
inseipsis subdõ suo sapientiae spiritalis ꝑcep¬
tione ꝓficiunt in ꝓposito suo ꝑmaneant
tineribus quidem diuersis incedunt sed
adunã patriã tendunt. & unum ad regnũ
disparibus militantium offitiis xp̃o regr
om̃iũ uocante ꝑueniunt. Quis enim ne¬
sciat quod sicut ociũ studiosum ineffal i¬
lem suauitate᷑ sapientiae caelestis infun¬
dit acarnalibus otiose. ita spiritalibus oc¬
cupationib laboꝵ scoꝵ mulciplices affert

Expanded text:
inistrationis laborem, fruendae quietis contemplatione refugiunt. 2. Sed quoniam sunt multi qui se impares tantae sarcinae norunt, tales juste se, etiam quaesiti, non offerunt: ne videantur non ecclesiasticos labores velle suscipere, sed honores ambire, cum dignitas ecclesiastica nec ambienda sit nec vitanda. Qui vero praeesse et prodesse populis possunt, si quaesiti non fuerint, juste seipsos percipiendae sapientiae studiis tradunt. Verumtamen si et illi qui lucris per se proficientium crescunt, et isti qui in se ipsis sub Deo suo sapientiae spiritalis perceptione proficiunt, in proposito suo permaneant; itineribus quidem diversis incedunt, sed ad unam patriam tendunt, et ad unum regnum disparibus militantes officiis, Christo Rege omnium vocante, perveniunt. Quis enim nescit quod sicut otium studiosum ineffabilem suavitatem sapientiae coelestis infundit a carnalibus otioso; ita spiritalis occupatio laborum sanctorum multiplices afferat
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃pnat. duplicẽ habere deba floũ. in penitentiã om̃ĩs
p̾eccator. Siue quia ꝑ neglegentiã bonũ non fecit. seuquia
malũ ꝑ auda ciã ꝑ p& rauit. Quod enĩ oportuit non ges¬
sit. & ges sit quod agere non oportuit. Que dã enĩ iam
iustitiȩ portio ẽ. iniquitatẽ suã homini abscondere.
& in sema ipso depeccatis ꝓpriis erubescere. Qui inlatas
sibi contumelias tranquillo animo ꝑdit. dolorẽ cordis ape¬
rit . & uirtus qđ feru& in animo facile resistit. Uulnera
enĩ m̃tis a ꝑta cita exultant. clausa nimis ex ulcerant.
spes in confessione consistit: in confessione. locꝰ misericor¬
dia ẽ. Peccatũ ꝓ ditũ cito curat᷑. crim̃ autẽ tacendo ãpli¬
at᷑. Sipat& uitiũ. fit ex magno pusillũ. Silat& uitiũ. fit
exminimo magnũ. Silentio. culpa crescit. Ba silius dicit
Melior ẽ enĩ in malis factis pura confessio. quã bonis ope¬

Expanded text:
demnat. Duplicem habere debet fletum in poenitentia omnis demnat. Duplicem habere debet fletum in poenitentia omnis peccator, sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciam perpetravit. Quod enim oportuit non gessit, et gessit quod agere non potuit. Quaedam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam homini non abscondere, et in semetipso de peccatis propriis erubescere. Qui illatas sibi contumelias tranquillo animo prodit, dolorem cordis aperit, et virui quod servet in animo, facile resistit. Vulnera enim mentis aperta cito exsultant: clausa, nimis exulcerant. spes in confessione consistit, in confessione locus misericordiae. Peccatum proditum cito curatur. Crimen autem tacendo ampliatur. Si patet vitium, fit ex magno pusillum. Si latet vitium, fit ex minimo magnum. Silentio culpa crescit. BASILIUS. Melior enim est in malis factis pura confessio, quam in bonis ope
Abbreviated transcription (Latin):
uiros salubrit̃ aperit᷑ in confessione. quod pestifere la¬
tebat inm̃te. Confitendo peccata. quid aliud agim̾ nisi
malũ quod in nob latebat aperimꝰ: ꝑeccator enĩ conuers
de peccatis in flaibus. iã iustus esse inchoat. cũ ceperit
accusare quod fecit. Hisidorꝰ dic̃. Qui peccata sua homini¬
bus occultant. & ꝑ semaipsos confessi non fuerint. dm̃
quẽ testẽ habebt̃. ipsũ habebt̃ & ultorẽ. Ex eo unus¬
quis que iustus esse incipit. ex quo sui accusator exti¬
terit. Multi aut̃ econtra sema ipsos peccatores facer
t. & sema ipsos apeccato non sub trahunt. Magna iã iusti¬
tie pars ẽ. se ipsũ nos se homo quod prauus ẽ. ut ex ẽo diui¬
ne uirtuti sub dat̾ humilius. ex quo suã infirmitatẽ ag¬
noscit Bene se iudicat iustus in hac uita. ne iudic&ur
a dõ dãnatione ꝑp&ua. Tunc autẽ iudiciũ dese quisque
sumit. quando ꝑ dignã penitentiã sua praua facta con¬

Expanded text:
virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere lavirus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Confitendo peccata, quid aliud agimus, nisi qui malum quod in nobis latebat, aperimus? Peccator enim conversus de peccatis in fletum, jam justus esse inchoat, cum coeperit accusare quae fecerit. ISIDORUS. Qui peccata sua hominibus occultant, et per semetipsos confessi non fuerint, Deum quem testem habent, ipsum habebunt ultorem. Ex eo unusquisque esse justus incipit, ex quo sui accusator exstiterit. Multi autem contra semetipsos peccatores fatentur, et tamen semetipsos a peccato non subtrahunt. Magna jam justitiae pars est seipsum noscere hominem, quod pravus sit: ut ex eo divinae virtuti subdatur humilius, ex quo suam infirmitatem agnoscit. Bene se judicat justus in hac vita, ut non judicetur a Deo damnatione perpetua. Tunc autem judicium de se quisque sumit, quando per dignam poenitentiam sua prava facta con
Abbreviated transcription (Latin):
lestẽ thes aurũ. Hieronimꝰ dic̃. Ridiculũ ẽ debilita
a fraedͥ totius corporis uulnera pauea monstra¬
re. Ambrosius dic̃ Neq enĩ adhiberi ei potest re¬
mediũ cuius ẽ uulnus occultũ. Gregorius dic̃ Non
uult dĩ ulciscimalitiã . qui confiteri delicta ꝑsuada
Optitdis solui conficentes. necontumaces punirico¬
gant̃. Tantumque ẽ homo sarcinis peccatorũ gra¬
uatus. quantũ abonis operibus alienus. faque in¬
re linguã saegit. quantũ ã plius silentiũ premit. tantum
grauiorẽ dolorẽ & in trinsecus nutrit Nã cũ putredoquã
interius seruat eĩcit᷑. ad salutẽ dolor aperĩt᷑. Omĩs quip¬
pe peccator dũ culpã suã in tra conscientiã abscondit in¬
trinsctus lata a in suis pene trabilibus occultat᷑. Pecca¬
tores ds̃ uida. & sustina. Resistentes colerat. & dĩnat. Co
ti die ꝑ euangeliũ clem̃t̃ uocat. confessionẽ nram ex puro
corde desiderat. & cuncta quȩ delinquimꝰ relaxat. Peccati

Expanded text:
lestem thesaurum. HIERONYMUS. Ridiculum est, debilitato et fracto toto corpore, vulnera pauca monstrare. AMBROSIUS. Neque enim potest ei adhiberi remedium, cujus est vulnus occultum. GREGORIUS. Non vult Deus ulcisci malitiam, qui confiteri delicta persuadet. Optat Deus dissolvi confitentes, ne contumaces punire cogatur. Tantumque erit homo sarcinis peccatorum gravatus, quantum a bonis operibus fuerit alienus. Ea quae inre retinent, quanto amplius silentio premunt, tanto graviorem dolorem intrinsecus nutriunt. Nam cum putredo quae intrinsecus fuerit ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Omnis quippe peccator, dum culpam suam intra conscientiam abscondit, intrinsecus latet, et in suis penetralibus occultat. Peccatores Deus videt et sustinet; resistentes Deus tolerat et damnat: et quotidie per Evangelium clementer vocat. Confessionem nostram ex puro corde desiderat, et cuncta quae delinquimus, relaxat. Peccati
Abbreviated transcription (Latin):
quia non ꝑ mittit animũ ad sublimia leuare. Neque
enĩ tunc ueniã inuenit. qui modo aptũ uenie tẽpus ꝑdit
Ibi iã adõ non potest mereri quod p&it. qui hic noluit
audire quod iussit. Qui tẽpus congrue pęnitentie ꝑ¬
didit. frustra ante regni ianuã cũ precibus uenit. hi

Expanded text:
quia non permittit animam ad sublimia levari. Neque quia non permittit animam ad sublimia levari. Neque enim tunc veniam inveniet, qui modo aptum veniae tempus perdit. Ibi jam a Deo non potest mereri quae petit, qui hic noluit audire quod jussit. Qui tempus congruae poenitentiae perdit, frustra ante regni januam cum precibu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ne dũ sperat miscricordiã incidat iniudicio. Peni¬
tentiã quippe agere ẽ. ꝑ p&rata mala plangere &
plangenda non ꝑparare. Nã qui sic peccata deplorit
ut tam̃ alia cõmittat. adhuc penitentiã agere. aut ig¬
norat. aut dissi mulat. ds̃ omnipotens laborare denun¬
tiat. cũ duras hominũ prauitates portat. Siquis te de
peccato forinse ͤ correxerit tu confitere interiorequȩ
ille nescit. Neque enĩ potest esse grã electorũ. nisi ubi
fuerit uenia peccatorũ. Magis autẽ de peccatore con¬
uerso. quã de iusto stante gaudiũ fit incęlo. Necessa¬
riũ gꝰ nob. qui uult se omimodo purgare apeccato pri¬
mas ipsas causas culpe succidere. Int̾nus iudex m̃tt̾ po¬
tius. quã ũba considerat. Nũ quã peccatores ad lam̃tũ
penitentie redirent. sinulla essent bonorũ exempla
que corũ m̃tẽ traherent. Omẽ enĩ peccatũ graue ẽ.

Expanded text:
est ne dum sperat misericordiam, incidat in judicium. Poeniest ne dum sperat misericordiam, incidat in judicium. Poenitentiam quippe agere, est perpetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic peccata deplorat ut tamen alia committat, adhuc poenitentiam agere aut ignorat, aut dissimulat. Deus omnipotens laborare se denuntiat, cum duras hominum pravitates portat. Si quis te de peccato forinsecus correxerit, tu confitere interius quod ille nescit. Neque enim potest esse gratia delictorum, nisi ubi fuerit venia peccatorum. Majus ergo de peccatore converso, quam de justo stante gaudium fit in coelo. Necessarium est ergo ei qui vult se omni modo purgare a peccato, primum ipsas culpas succidere. Internus judex mentem potius quam verba considerat. Nunquam peccatores ad lamentum poenitentiae redirent, si nulla essent bonorum exempla, quae eorum mentem traherent. Omne enim peccatum grave est,
Abbreviated transcription (Latin):
remediũ peccatorũ. Quia in anis uenter & habit luctu¬
osus ãbiciosius dnm de precat᷑. Dr̃ naturȩ misericors
ẽ & paratus ut salu& clem̃tia. quos non potest sal¬
uare iustitia. Ds̃ nec bona impla& quod scis ꝓmittit
si illi reuertant᷑ aduitia: nec mala quȩ peccatoribus
cõminat᷑ si illi reuersi fuerint ad salutẽ. Homo iniquus
qui ꝑ nefas perituras diuitias congregauit. si aliquan¬
do conuersus euadere cepit axerna supplicia. deb&
agere ut multitudinẽ peccatorũ pos sit exequare.
ubtate uirtutũ. Hilarius dix̃. Pęnitudo enĩ mores
inmutat. & longa tẽporũ crimina in ictu oculi pere¬
unt si cordis nata fuerit conpunctio. Gregorius di x̃¬
Neque enĩ delictis satis facimꝰ. si ib iniquitate non ces sum
Qui conmittit ꝓhibita. sibima ipsi abscidere debeat & iã¬
conces sa. Et se reprehendat in minimis. quẽ memiuit
dã pęnitentiã tẽpus senectutis expectat metuendũ

Expanded text:
remedium peccatorum, quia inanis venter et habitus lucturemedium peccatorum, quia inanis venter et habitus luctuosus Deum deprecantur. Deus natura misericors est, et paratus ut salus. Dominus nec bona implet quae sanctis promisit, si illi revertantur ad vitia; nec mala quae peccatoribus comminatur, si illi reversi fuerint ad salutem. Homo iniquus, qui per nefas perituras divitias congregavit, si aliquando conversus evadere cupit aeterna supplicia, debet ita agere, ut multitudinem peccatorum possit exaequare ubertate virtutum. HILARIUS. Poenitudo enim mores mutat, et longi temporis crimina in ictu oculi pereunt, si cordis nata fuerit compunctio. GREGORIUS. Neque enim delictis satisfacimus, si ab iniquitate non cessamus. Qui commisit prohibita, sibimetipsi abscindere debet concessa: et se reprehendat in minimis, qui meminit dum poenitentiam tempora senectutis exspectat. Metuendum
Abbreviated transcription (Latin):
tentibus. Conuertere ad dnm̃. & relinque peccata
tua. Lili peccasti. non ad icies iterũ. sed de pristinis
de precare ut remictant᷑ł. Quasi a facie colubri fuge
peccata Et si accesseris ad illa. suscipientte. Origenis dic̃
Penitentia quãuis sit exigua. non dispicit᷑ apud iulidicẽ
iustũ dm̃. Agustinus dic̃ Iile uero qui sua scelera cogi¬
tat & statĩ conuersus fuerit: ueniã sibi eredat. Dienim
tuncuis penitentiã agere quando peccare non potes
peccata tẽ dimiserunt non tuilla. Impia ꝗnima plangit᷑
nmalis dũ du perat debonis hierosaie Vtinã tã cito
conuertat᷑ peccator ad penitenitentiã. quã cito dñs prę
ris longitudinẽ requirit as̃. sed affectũ sinceritatis
si ut homo lapsus mortuus fuerit in peccato. fides sua
uiuit in aernũ. Cauendũ ẽ uulnus. quod dolore cu¬
rat᷑. Pũtride carnes ferro indigent. & coctura scatere
Sordes & come non sunt dia de̾matis signa. sed flatis
& lacrimarũ. Saccus & ieiuniũ arma st̃ pęnitentiae &

Expanded text:
ertere ad Dominum, et relinque peccata tua . Fili, peccasti, ne adjicias iterum, sed et de pristinis deprecare, ut remittantur tibi . Quasi a facie colubri fuge peccata, et si accesseris ad illa, suscipient te . ORIGENES. Poenitentia, quamvis sit exigua, non despicitur apud judicem justum Deum. AUGUSTINUS. Ille vero qui sua scelera cogitat, et statim conversus fuerit, veniam sibi credat. Si enim tunc vis poenitentiam agere, quando peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Impia anima plangitur in malis, dum sperat de bonis. HIERONYMUS. Utinam tam cito convertatur peccator ad poenitentiam, quaris requirit Dominus, sed affectum sinceritatis etiamsi ut homo lapsus mortuus fuerit in peccato, fide sua vivet in aeternum. Cavendum est vulnus quod dolore curatur. Putredo carnis ferro indiget et cauterio. Catena, sordes et comae, non sunt diadematis signa, sed fletus et lacrymarum. Saccus et jejunium arma sunt poenitentiae et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ licentia penitentibus. Diuina clem̃tia sub uenit & ꝑ
pęnitentiã in dulgentia dat᷑. Uulnꝰ iteratũ. tardius sanat᷑
Secundũ morbũ. inpendenda est medicina. Iuta uulnꝰ.
ad hibenda remedia. Cȩsarius dic̃. Ualde dura & nimiũ
dolenda conditio ẽ omnẽ intentionẽ studio corporis
inpendere . & fructũ non recipere post laborẽ. Dicit
enĩ aliquis. Cũ ad senectã uenero. tunc ad penitentie
me di cam̃ta confugiã. Quare hoc desẽ fragilitas humana
presumat. cũ unũ diẽ uite sue in potestate non hab&.:
Iniquitatẽ enĩ nostrã si nos agnoscimꝰ. ds̃ ignoscit. Mul¬
tienĩ se credebant longo tẽpore uiuere. & ita illos
mors repentina sub traxit. ut nec ad illã mom̃tanea
possent penitentiã ꝑuenire. Erubes cimꝰ modo paruo
tẽpore penitentiã agere . & non timemꝰ sine ullo t̃mino
&erna supplicia sustinere Quienĩ ꝓpeccatis sibi ipse

Expanded text:
a subvenit, et per poenitentiam indulgentia datur. Vulnus iteratum tardius sanatur. Secundum morbum impendenda est medicina. Juxta vulnus adhibenda sunt remedia. CAESARIUS. Valde dura et nimium dolenda conditio est, omni intentione studio tempus impendere et fructum non recipere post laborem. Dicit enim aliquis: Cum ad senectam venero, tunc ad poenitentiae medicamenta confugiam. Quare hoc de se fragilitas humana praesumat, cum unam diem vitae suae in potestate non habeat? Iniquitatem enim nostram si nos agnoscimus, Deus ignoscit. Multi enim se credebant longo tempore victuros, et ita illos mors repentina subtraxit, ut nec ad illam momentaneam possint poenitentiam pervenire. Erubescimus modo parvo tempore poenitentiam agere, et non timemus sine ullo termino aeterna supplicia sustine
Abbreviated transcription (Latin):
uitã axernã. Salomon dic̃. Bonũ correptũ. manifesta¬
re pę̧nitentiã.Sic enĩ effugit. uoluntarie peccatum.
pitiato peccato noli esse sine m&u. neque adicias
peccatũ suꝑ peccatũ. N& ardes conuertiad dnm̃. & ne
differas dedie in diẽ: ne despitias hominẽ auercen

Expanded text:
 . SALOMON. Quam bonum est correptum manifestare poenitentiam: sic enim effugies voluntarium peccatum . pitiato peccato noli esse sine metu, neque adjicias peccatum super peccatum . Non tardes converti ad Dominum, et ne differas de die in
Abbreviated transcription (Latin):
re fuge. O mẽ quod aueritate dis cordat. iniqͥtasẽ
Esto in uerbo ucrax. neminẽ mentiendo fallas. Non
aliud loquaris. & aliud facias. Non aliud dicas. & ali¬
ad in animo teneas. Adsi duitas iurandi: per uri con¬
stͥ cu dinẽ facit. Sine consideratione uero non ꝑmit¬
tas: quod non potes facere. non pollictaris Multũ
reus cris: siñ reddis quod uoueras Ceritas angulos
non amat: nec quȩ rit usur as. Quod in caute uouis¬
ti: ñ facias. Impia ẽ promissio: quȩ scelera ad implet̃:¬

Expanded text:
re fuge. Omne quod a veritate discordat, iniquitas est. re fuge. Omne quod a veritate discordat, iniquitas est. Esto in verbo verax, neminem mendacio fallas. Non aliud loquaris, aliudque facias. Non aliud dicas, et aliud in animo teneas. Assiduitas jurandi perjurii consuetudinem facit. Sine consideratione vero non promittas. Quod non potes facere, non pollicearis. Multum reus eris, si non reddas quod noveris. Veritas angulos non habet, nec quaerit usuras. Quod incaute vovisti, non facias; impia est promissio quae scelere adimplet
Abbreviated transcription (Latin):
minatur Omia em̃ corda strutat᷑ dns̃. &
um uer si÷ mentiũ cogitationis intellegit. Ala¬
lignĩ quippe sp̃s undique animã angustant. quando
ei non solũ operꝗ uerum ae iam locutiones : at que
insuꝑ cogitationesᷤ. iniquitates replicant. Tunc enĩ
in capite oculos habemus. cum uita redẽptoris nr̃i
tacia cogitatione conspicimus. Quiedꝓdest quod coñ¬
tra hostium insidias tota ciuntas custoditur. sumũ
foramen apertũ relinquitur: unde abhostibus
in tr&ur : Ome enĩ qđ subtiluer cogitamus.
quasimente coquimus. Quiergomn pace̾ subigere
carnis desideria nolumus. quandomeliẜ ꝓ dõ¬
Multi fidenter.uera esse quȩ falsa st̃ & idõ ñ ex dõ
sed ex suo mendatio locunt᷑. Plerũ que aueritate in ci¬
pit. qͥ falsa confingitlatent sepe uenana. cir cũ lita mel¬
la  uerborũ: & tã diu deceptor ueritatẽ simulat. quo¬
us que fallendo decipiat. Sũ mopere cauendũ est.i nõ¬
ne mendatiũ. Om̃e quo que genus m̃ da cii. sũ mope¬

Expanded text:
r. Omnia enim corda scrutatur Dominus, et universas mentium cogitationes intelligit. Maligni quippe spiritus undique animam angustant, quando ei non solum operis, verum etiam cogitationis, atque insuper locutionis iniquitates replicant. Tunc enim in capite oculos habemus, cum vitam Redemptoris nostri tacita cogitatione conspicimus. Quid prodest quod contra hostium insidias tota civitas custoditur, si unum foramen apertum relinquatur, unde ab hostibus intretur. Omne enim quod subtiliter cogitamus, quasi mente coquimus. Quia ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quomodoMultis videntur vera esse quae falsa sunt, et ideo non ex Deo, sed ex suo mendacio loquuntur. Plerumque a veritate incipit qui falsa confingit. Latent saepe venena circumdata melle verborum: et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiat. Summopere cavendum est omne mendacium: omne quoque genus mendacii magnope
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia. Qmiminorat̃ corde: cogitn mnania : Quir
in prudens &errans: cogitat stulti. Ante tẽpus: fe
ner tã adducit çogitat᷑. Agustinꝰ dix. Ne mopo¬
test adiabalo dicipi: nsi ꝗͥsi p̃bere milucrit suȩ
uolun tatis ad sensũ. Hic rommꝰdia. Potestas qtip¬
pediaboli: non in uemeritate illius atq uctantia.
sed in tua ẽ uolun trtͦ.s. Dia bolus per ea quiꝰ pͤ  te
euid& : aut certe ñ firmit̃ clausa quȩrit in rũ¬
pert : & ad ipsã arcẽ cordis & animȩ pesuenire
Soliq causa pictatis ẽ: ubi carnis nalla no titiat
Nonsinas cogitationes malas: incordetuo cresci¬
re. Hilarius dix. Non om̃s male cogitatio nes
nrȩ̨ sempes diaboli in stincta excitant᷑: sed
aliquotiens ei nrõ motu: in mer ꝗuiit. Bone

Expanded text:
r imprudens et errans cogitat stultitiam . Ante tempus ad senectutem ducit cogitatus. AUGUSTINUS. Nemo potest a diabolo decipi, nisi qui praebere voluerit suae voluntatis assensum. HIERONYMUS. Potestas quippe diaboli, non in temeritate illius atque jactantia, sed in tua est voluntate. Diabolus per ea quae patere videt, aut certe non firmiter clausa, quaerit irrumpere, et ad ipsam arcem cordis et animae pervenire. Sola pietatis causa est, ubi carnis nulla notitia est. Non sinas cogitationes malas in corde tuo crescere. HILARIUS. Non omnes cogitationes nostrae malae per diaboli instigationem excitantur, sed aliq