comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut picturas in ȩccłiis fiexi ñ debere ne qd colit᷑ & adora¬
sit addorandũ addiscere. Nam qđ legentib scripturã: h idio¬
tis patet piccurã cernentib. quia impsa ignorantes. uident qđ se¬
qui debeant: in ipsa legunt qͥlitt̾as nesciunt. unde & p̾cipue gen¬
tib ꝓlectione pictura. ẽ. Qđ magnoꝑe tu qͥ int̾ g̾s habitas adcen¬
dere debueras. ne dum recto ⁊ elo in caute succedis ferocib ani¬
mis scandalũ generatẽs. frangi gͦ ñdebuit qđ ñ adorandũ in ec¬
cłus s ad instruend̃as solumͦ intes fuit. nescientiũ collatũ &
qͥa in locis uenerabilib scõrũ de pingi historias ñ sine ratione
uetustas admisit. si zelum discretione condidisses. sine dubio
ret nom̃. ñ culpa disꝑsoris im cõberet. Ex ẽcł. Magunc̾. Cap̾:¬
a ebitũ abstrait. neforte ds ꝑꝑ pecem suũ auferat ei necessaria

Expanded text:
lacuit picturas in ecclesiis fieri non debere, ne quod colitur et adorasit adorandum addiscere. Nam quod legentibus scriptura, htis patet, picturam cernentibus qui ipsam ignorantes vident, quid sequi debeant in ipsa legunt, qui litteras nesciunt, unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est. Quod magnopere, tu qui inter gentes habitas, attendere debueras ne, dum recto zelo incaute succenderis, ferocibus animis scandalum generares. Frangi ergo non debuit quod non adorandum in ecclesiis, sed ad instruendas solummodo mentes fuit nescientium collatum, et quia in locis venerabilibus sanctorum depingi historias non sine ratione vetustas admisit, si zelum discretione condidisses, sine dubio ret nomen, non culpa dispensatoris incumberet. DE DECIMIS. CAPebitum abstrait, ne forte Deus per peccatum suum auferat ei necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
te aliorũ sac̃mte ni. ¶ Socda pars continet de constitutione.
iccłe. de oblationib fideliu. de dedieõe ẽ c̃sec̾tione eicłarũ
& altarium. de sepultura & prb̃is & de corĩ eccłis de decimis.
delegitima possessione. & q consiigientib addeccla de saclegis¬
ictũ ẽ. nob̃ qã qͥdam de plebe bis uł t̃ aut eo ampliꝰ ep̃ĩs
ignorantib tam̃ ab eisdem ep̃is confirmentur. Uñ nobis ui¬
sum . e. eand̃ confirmationẽ sicut nec baptismum minime it̾ari
debere. quia bis uel ampliꝰ baptizatos aut confirmatos ñ scło s
soli a̾eo sub habitu regulari uł dericali religiosisime famulari

Expanded text:
torum. CAP. XXXVI. Secunda pars continet de constitutione Ecclesiae et oblationibus fidelium, de dedicatione et consecratione ecclesiarum et altarium. De sepultura et presbyteris, et de eorum ecclesiis, de decimis, de legitima possessione, et de confugientibus ad ecclesiam, de sacrilegiictum est nobis quod quidam de plebe bis vel ter, vel eo amplius, episcopis ignorantibus, tamen ab eisdem episcopis confirmentur. Unde nobis visum est eamdem confirmationem, sicut nec baptismum, iterari minime debere, quia bis vel amplius baptizatos aut confirmatos, non saeculo, sed soli Deo sub habitu regulari, vel clericali, religiosissime famulari
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb uir religiosissimꝰ c̃stantinꝰ pͥmꝰ fidẽ u̾itatis patent̾ ad eptꝰ
licentiã dedit ꝑuniu̾sũ mundũ in suo degentes imꝑio. ñ solũ
fieri xͥanus. s etiam fabricandas ȩccl̃as. & p̃dia tͥbuenda constituis
Deniq idem p̃fatꝰ pͥnceps donaria inm̾sa & fabricã templi pͥmȩ se¬
dis beati pͥncipis apłoꝵ instituit. adeo ut sedẽ imꝑralẽ cui qͥq
Romam pͥncipes p̃sidebant relinqueret & beato Retro suisq suc¬

Expanded text:
vir religiosissimus Constantinus primus fidem veritatis patenter adeptus, licentiam dedit per universum mundum in suo degentes imperio, non solum fieri Christianos, sed etiam fabricandas ecclesias et praedia tribuenda constituit. Denique idem praefatus princeps donaria immensa et fabricam templi primae sedis beati principis Apostolorum instituit, adeo ut sedem imperialem cui quique Romani principes praesidebant, relinqueret beato Petro suisque suc
Abbreviated transcription (Latin):
PRomariũ pontificem.
ratres uero quos timore t̾re¬
no in iuste dãpnastis scitote
anobis iuste ẽẽ restitutos qͥb
ex auctoritate scĩ petri apłica
auctoritate omnia quȩ eis
ablata sunt in tegerrime.
reddi p̃cipimꝰ si ñ uultis. & uos & pͥncipes
ur̃i acollegio nr̃o & m̃bris eccłe separa¬
ri. Iusto eñi dĩ iudicio dat᷑ plerũq¬

Expanded text:
Romanum pontificem. Fratres vero quos timore terreno injuste damnastis scitote a nobis juste esse restitutos. Quibus ex auctoritate sancti Petri, apostolica auctoritate, omnia quae eis ablata sunt integerrime reddi praecipimus, si non vultis et vos et principes vestri a collegio nostro et membris Ecclesiae separari. Justo eni
Abbreviated transcription (Latin):
aduindictã : scriptt ad nos ur̃re
discurrant. ut ꝑsonã si p̃cipitis
cũ ur̃ȩ̃ auctoritatis assensu tran¬
smittamꝰ. quȩ tñ una cũ aliis
sac̃dotib hȩc & subtilit̃ querere :¬
⁊ scđm dm̃ debeat em̃dare Hec
enĩ dissi mulanda sunt quȩdicimꝰ.
Prouidete gͦ animȩ ur̃ȩ. proui¬
dete nepotib ur̃is quos cupitis
regnare feliciter. Prouidete
prouinciis. & priusq creator nr̃¬
manũ suam ad feriendũ excuciat:
de correpcione huiꝰ scleris studi¬
osissime cogitate. netuntũ post
modũ acrius feriat: quantũ mͦ di¬
utiꝰ.⁊clem̃ter expectat. Scitote
aũ qr magnũ dõ nr̃o sacrificiũ
placacionis offeretis : si tanti
Amputatis¬

Expanded text:
ad vindictam, scripta ad nos vestra discurrant, ut personam, si praecipitis, cum vestrae auctoritatis assensu transmittamus, quae una cum aliis sacerdotibus haec et subtiliter quaerere, et secundum Deum debeat emendare. Nec ens, dissimulanda sunt quae dicimusProvidete ergo animae vestrae, providete nepotibus, quos cupitis regnare feliciter, providete provinciis, et priusquam creator manum suam ad feriendum excutiat, de correctione sceleris studiomodum acrius feriat, quanto modo diutius et clementer exspectat. Scitote autem quia magnum Deo nostro sacrificium placationis offeretis, si tanti amputatis
Abbreviated transcription (Latin):
um scriptũ sit iusticia eleuat
cctũ : tunc regnũ st tibiliri credi¬
tur : cũ culpa que cognoscitur ei¬
ctione cordis nimia nõ ualemꝰ :
Ita quosdã sac̃dotes in illis par¬
tibꝰ inpudice ac nequit̃ c̃uersari.
tabile sit referre Ne gͦ postquã
huiꝰ nequiciȩ huc usq se tetendit
opinio. aliena prauitas aut nram
animã aut ur̃m regnũ peccati
sui iaculo feriat: ardent̃ adhȩc
ne puicoꝵ fcimes multoꝵ possit

Expanded text:
um scriptum sit: Justitia etevat catum , tunc regnum stabiliri creditur, cum culpa quae cognoscitur, cictione cordis nimia non valemus, ita quosdam sacerdotes in illis partibus impudice ac nequiter conversari ut tabile sit referre. Ne ergo postquam hujus nequitiae huc usque se tetendit opinio, aliena pravitas aut nostram animam, aut vestrum regnum peccati suo jaculo feriat, ardenter ad haene paucorum fames multorum esse possit
Abbreviated transcription (Latin):
lem quod decima quȩ a fidelib
dat᷑. dicensus nuncupanda ẽ.
et ido ex integro reddenda. Cuiꝰ
te utinolumꝰ. sed tantũ singulis
annis quartã partẽ usuro ma¬
norũ pontificũ. et obseruantia
uolumus. Quod siquis contemp¬
tiosus inde reꝑtus fuerit. siue
đs siue ille laicus sit cõmunione
priuabit᷑. et sy nod ali censura
iudicabitur.

Expanded text:
em, quod decima, quae a fidelibus datur, Dei census nuncupanda est, et ideo ex integro reddenda. Cujuste uti nolumus, sed tantum singulis annis quartam partem usu Romanorum pontificum, et observantia volumus. Quod si quis contentiosus inde repertus fuerit, sive clericus, sive ille laicus sit, communione privabitur, et synodali censura judicabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tatutum est ab episcopis de p¬
presbiteris qui feminas secum
in discrete habitare permittunt
& propter hoc male opinionis
suspitione denotantur ut sidein-¬
ceps admoniti non se correaerint
ueluit contẽptores saerorũ canoit
canoniea inuectione feriantur.¬
o eciam ad custodiendam iuitam
& famam spetiali ordinatione p̃-¬
cipimus. ut nullus elericorum
exctranee sit mulieri qualibet
consolatione aut familiaritate
coniunetus & non solum in como
illius extranea mulier non acce¬
dat seo nec ipse frequentandi¬
ad extraneam mulierem habeat
potestatem. sed eum matre tantũ
& sorore & nepte si habuerit. aut
uoluerit uiuendi liberam habeat
potestatem de quibus nominibus
nefas est aliud quam natura costi¬
tuit suspicari.¬

Expanded text:
tatutum est ab episcopis, de presbyteris qui feminas secum indiscrete habitare permittunt, et propter hoc malae opinionis suspicione denotantur, et si deinceps admoniti non se correxerint, velut contemptores sacrorum canonum canonica invectione feriantur.d etiam ad custodiendam vitam et famam speciali ordinatione praecipimus, ut nullus clericorum extraneae sit mulieri qualibet consolatione aut familiaritate conjunctus, et non solum in domum illius extranea mulier non accedat, sed nec ipse frequentandi extraneam mulierem habeat potestatem, sed cum matre tantum et sorore et nepte, si habuerit aut voluerit, vivendi liberam habeat potestatem, de quibus nominibus nefas est aliud quam natura constituit suspicari.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ante annos legitimos
tonsoratus est sine consen¬
su parentum suorũ. & si ipsi
parentes infraannum nonse
reclamauerunt ad principẽ.
aut ad ꝓpriũ ep̃m aut ad mis¬
sum dñicũ: in ipso clatu ꝑmaneat¬
Si uero post legitimos per uim
annum ad supra memoratas per¬
sonas minime se reclamauer̃:
in clatu ita ꝑmaneat. sicut his
dequo supra scriptũ ẽ. Si uero
p̃fate ꝑsone infra annũ re¬
clamationẽ fecerunt : hi qui eos
cłos fecerunt ipsissiue parentib
eoũ. hoc ꝑlegẽ exsoluant: qđ
contra eos contraxerunt. Ille uͦ
qui ante legitimos annos tonso¬
ratus est utrũ in eadẽ tonsura
ꝑmanere debeat : nec in po¬
testate sit parentum. Si uerobis
quicquid deeo seruo contraeũ
contractũs ẽ Ille uero qui tino¬
hoc modo sicut superius taxatuĩẽ
tonsorati sunt. & ad gradus eidasti¬
cos ꝑuenerint: in eisdẽ gradib
ꝑ seuerare cogantur. Si uero funt¬
seruus qui superius taxato ton
soratus ẽ & ad gradus eccłasticos

Expanded text:
quis ante annos legitimos tonsuratus est sine consensu parentum suorum, et si ipsi parentes infra annum non se reclamaverint ad principem, aut ad proprium episcopum, aut ad missum Dominicum, in ipso clericatu permanetSi vero post legitimos annos per vim annum ad supra memoratas personas minime se reclamaverit, in clericatu permaneat, sicut his de quo superius dictum est. Si vero praefatae personae infra annum reclamationem fecerint, hi qui eos clericos fecerunt ipsis sine parentibus eorum hoc per legem exsolvant, quod contra eos contraxerunt. Ille vero qui ante legitimos annos tonsuratus est, utrum in eadem tonsura permanere debeat necne, in potestate sit parentum. Si vero hisquidquid de ejus servo contra eum contractum est. Ille vero qui tonsmos annos, hoc modo, sicut superius taxatum est, tonsurati sunt et ad gradus ecclesiasticos pervenerint, in eisdem gradibus perseverare cogantur. Si vero servus, qui superius taxato modo tonsuratus est, et ad gradus ecclesiasticos
Abbreviated transcription (Latin):
ceplis male ura sito sou banno
xp̃ianitatis constructus in famiam
eiꝰ patefecerit et certe accusatores
criminis eiꝰ defuerint ad moneatur
pͥmo seorsũ ab ep̃o de inde subduob uel
trib testibus. Si non emendauerit iN
in crepatione ad moueat. Si uero neq
sic se correxerit ab officio suspendat᷑
usq ad dignã satisfactionẽ ne popłs
fideliũ in eũ scandalũ patiatur.
Si autẽ accusatores legitimi fuerins
qui eiꝰ crimina manifestis indicus
ꝓbare contenderint et ipse negaue¬
rin tunc ipse cũ uii socus riꝰdem
ordinis si ualet quod a crimine accu¬

Expanded text:
episcopo juramento, seu banno Christianitatis constrictus infamiam ejus patefecerit, et certi accusatores criminis ejus defuerint, admoneatur primo seorsim ab episcopo, deinde sub duobus vel tribus testibus, si non emendaverit, inincrepatione admoneat. Si vero neque sic se correxit, ab officio suspendatur, usque ad dignam satisfactionem, ne populus fidelium in eo scandalum patiatur. Si autem accusatores legitimi fuerint, qui ejus crimina manifestis indiciis probare contenderint, et ipse negaverit, tunc ipse cum sociis suis ejusdem ordinis VI, si valet, a crimine
Abbreviated transcription (Latin):
tnullo loco monachos ⁊ monci¬
chas ꝑmittimꝰ unũ habere mo
nasteriũ. s nec ea quȩ duplicia
ttilia monasteria : separent᷑ in
aliis monasterus monachȩ.⁊ in
aliis monachi. Resaũ quas hñt
cõmunes : scđ̾m iura eis cõpeten¬
ciai distribuantur

Expanded text:
nullo loco monachos et monachas permittimus unum monasterium habere, sed nec ea quae duplicia t talia monasteria, separentur in aliis monasteriis monachae, et in aliis monachi. Res autem quas habent communes, secundum jura eis competentia distribuantur
Abbreviated transcription (Latin):
tpbrhionuadant nisistola uel
orario induti. Etsi initinere spolian
uel uulnerantur aut coccidantus
non stola uestiti. simplici
emendatione sua saluantur
Si autem cum stola triplice¬

Expanded text:
teri non vadant, nisi stola vel orario induti. Et si in itinere spoliantur, vel vulnerantur, aut occiduntur, non stola vestiti, simplici emendatione sua solvantur. Si autem cum stola, triplic
Abbreviated transcription (Latin):
ed nob̾ honestũ &iam &ui
stũ uidetur. ut qui inscĩs
Audet iurare. hieumnus faciat.
cũ omi honestate & timore dĩ
Et ut pueri ante quatuordecĩ
annos: iurare ñ cogantur.

Expanded text:
et nobis honestum etiam et justum videtur, ut qui in sanctis audet jurare, hoc jejunus faciat cum omni honestate et timore Dei: et ut pueri ante quatuordecim annos non cogantur
Abbreviated transcription (Latin):
nt. aut arbores. aut fontes. aut
saxa uenerantur : si ħ eruere ne¬
glexerit. cõmunione priuet᷑
aticinatores qui se futu¬
ra scire dicunt: cesi deci

Expanded text:
nt, aut arbores aut fontes aut saxa venerentur, si hoc eruere negVaticinatores, qui se futura scire dicunt, caesi
Abbreviated transcription (Latin):
Ie his qui in rationabilit̃ uersati sun
siue uersantur. idẽ qui cũ pecorib
.xu. annis ex actis inpęnitentia.
cõmunionẽ mereantur orationum
De inde quinquennio in hac cõmuni¬
one durantes. tunc demum oblatio¬
nes sacram̃ta contingant. Discutut¬
aut̃ & uita eoꝵ qualis t̃pore pęnitera¬
alim extiterit. & ita miscđiã conse¬
quantur. Qđsi in explebilit̃ his esere
criminib. ad gendã poenitentiam
plixius tempus insumat. Quot qt̃ aũ
post .xxx. annos ȩtatis uxores habo¬
tes in hoc peccato ꝓlapsisunt .xxu. pę
intentiã agentes ad orationis cõmuno¬
nẽ recipiant᷑. In qua quinquennio ꝑdu¬
si uxores habentes & transcendentes

Expanded text:
e his qui irrationabiliter versati sunt, sive versantur, id est, qui cum pecoribus XV annis exactis in poenitentia, communionem mereantur orationum: deinde quinquennio in hac coone durantes, tunc demum oblationis sacramenta contingant. Discutiatur vita eorum, qualis tempore poenitudinis exstiterit, et ita misericordiam consequantur. Quod si inexplebiliter his haesere criminibus, ad agendam poenitentiam prolixius tempus insumant. Quotquot autem post XX annos aetatis, uxores habentes, in hoc peccato prolapsi sunt, XXV annos poenitentiam agentes, ad orationis communionem recipiantur. In qua, quinquennio dusi uxores habentes et excedentes qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ionũ exemplũ ppłis seipsos ep̃i
Det sacerdotes debent p̃bere et
ostendere : nõ solũ dictis. uerũ et
factis Propt̃ ħ enĩ statuimꝰ mini¬
me umꝗ inposterũ cc̃ sacra statu¬
tti aliqͦ mͦ cõmunicare excõmuni¬
catis. & diuidiccimꝰ nosmet ipsos.
quatenꝰ in futuro ñ iudicem ad nõ
S qͥ cupimꝰ dicta & statuta scĩ
gregorii pp̃.penicenciã dignã
agere uolumꝰ secrete inmonaste¬
rio. qr publice nequimꝰ : in futu¬
ro quȩ p̃dicta sunt om̃ĩb. modis
dõ ꝓpicio uitare uolumus. ean¬
dẽq. legẽ scatuentes pbris. diacor̃.
ct omĩ clero : si de graduꝓpͥo de¬
poni noluerint. ut fidelit̾ obserue¬
nt. & aliis obseruare p̃dicent

Expanded text:
onum exemplum populis seipsos episcopi et sacerdotes debent praebere, et ostendere non solum dictis, verum et factis. Propter hoc enim statuimus, minime unquam in posterum contra sacra statuta aliquo modo communicemus excommunicatis, dijudicamus et nosmetipsos, quatenus in futuro non judicemur a Domino . Sequi cupimus dicta et statuta sancti Gregorii papae, et poenitentiam dignam agere volumus secrete in monasterio, quia publice nequivimus, in futuroque praedicta omnibus modis, Deo propitio, vitare volumus. Eamdemque legem statuentes presbyteris, diaconibus et omni clero, si de gradu deponi noluerint, ut fideliter observent, et aliis servare praedicent
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi uisio aoueniertis iudicis. In qͦ qͣsi scriptũ ẽ
omẽ mandatũ. qr qͦquis eũ uid̾it max ex
cõsciencia qͥcqͥd fec & ñ fec̃ ĩtelligit. Libri
& iudicati s̃ mortui exhis q̃ scripta erarit
in libris. q in ostensa uita iustoꝵ qͣsun eax¬
pansione libroꝵ legt̃ bonũ qd agere ipsi

Expanded text:
quasi scriptum est omne mandatum: quia quisquis eum viderit, mox teste conscientia quidquid non fecit intelligit. Libri Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris: quia in ostensa vita justorum, quasi in expans
Abbreviated transcription (Latin):
Deruenit ad me quia in eccłiis fr̃nitatis ri¬
tuȩ aliqua loca monasteria consecra ñ
ta nc̃ habitacula clericoru sint
giose uiuere monasteriis p̃poni appe¬
tunt et ꝑ eorũ uitã monasteria destru¬
untur Nemo et enĩ potest et eccłasti¬
cis obsequiis deserure : et monachica
regula ordinate ꝑsistere: ut ipse dis¬
trictionẽ monasterii teneat. qͥ cotidie
inministerio eccłastico cogitur ꝑmanere
Proinde fr̃ntas tua hoc qͣuolibet in
loco factũ ẽ. em̃dare festinet. Quia ii¬

Expanded text:
ervenit ad me, quod in ecclesiis fraternitatis tue aliqua loca dudum monasteriis consecrata nunc habitacula clericorum aut giose vivere, monasteriis preponi appetunt et per eorum vitam monasteria destruuntur. Nemo etenim potest et ecclesiasticis obsequiis deservire et in monachica regula ordinate persistere, ut ipse districtionem monasterii teneat, qui cottidie in ministerio ecclesiastico cogitur permanere. Proinde fraternitas tua hoc quolibet in loco factum est emendare festinet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
manifestum est non ab alio quam
ab ep̃o fierilicere. Nam pbri licet
sint scłi sacerdotes. pontificatus tam̃
apicem non habent. Hȩc autẽ ponti¬
suetudo eccłastica de monstrat. uerũ
illa lectio actuum apłoꝵ que asse¬
rit petrum et ibhannem eẽ directos
quo iam baptizatis tradant sp̃m scm̃
ep̃o cum baptitant chrismate bapti
gatos ungere licet. Sed quod ẽp̃ofue¬
rit consecratum. non tam̃ frontẽ
ex eodem chrismate signare. quod
solis ep̃is debetur cum tradunt para¬

Expanded text:
manifestum est non ab alio quam ab episcopo fieri licere, nam presbyteri, licet sint secundi sacerdotes, pontificatus tamen apicem non habent. Hoc autem pontisuetudo ecclesiastica demonstrat, verum illa lectio Actuum apostolorum, quae asserit Petrum et Joannem esse directos, quo jam baptizatis tradant Spiritum sepiscopo cum baptizazatos ungere liceat; sed quod ab erit consecratum, non tamen frontem ex eodem oleo signare: quod solis debetur episcopis cum tradunt Para
Abbreviated transcription (Latin):
unciatum est nobis quod aliqͥd
qui olim dixerunt se fuisse sacer¬
dotes ⁊ postea de gradati prosuis
scõium per diuersa loca transeuntes
quesierunt trucidati sunt
Huiuscemodi interfectorib om̃em¬
a ecclesiasticam dignitatem dene¬
gamus donec dignam poenitentiã
ꝓreatu suo scđm iudiciũ ep̃orũ ex¬
soluant quia grauius aliisdͥmicidis
penitere debent. do¬

Expanded text:
untiatum est nobis quod aliqui qui olim dixerunt se fuisse sacerdotes, et postea degradati pro suissanctorum per diversa loca transeuntes quaesierunt, trucidati sunt; hujuscemodi interfectoribus omnem ecclesiasticam dignitatem denegamus, donec dignam poenitentiam pro reatu suo, secundum judicium episcoporum exsolvant, quia gravius aliis homicidis poenitere debent.
Abbreviated transcription (Latin):
tate & trinitatẽ inunitate
fidelit̃ uenerari corde crede¬
re oꝑe ꝓferit. & incessant᷑
excolere debeant. ubi satis

Expanded text:
tate, et Trinitatem in unitate fiducialiter venerari, corde credere, ore confiteri, et incessanter excolere debeant: ubi satis
Abbreviated transcription (Latin):
t ideo si uiri post longam cap¬
tiuitatẽ reuersi ita indilectio¬
ne suarũ coniugũ ꝑseuerent.
ut eas cupiant in suũ redire
consorciũ : ammitendũ ÷ et in¬
culpabile iudicandũ qđ necefsita
intulit. & restituendũ ÷ qđ fidos¬

Expanded text:
t ideo si viri post longam captivitatem reversi ita in dilectione suarum conjugum perseverent, ut eas cupiant in suum redire consortium, omittendum est, et inculpabile judicandum, quod necessitas intulit, et restituendu
Abbreviated transcription (Latin):
on aũ lic& communicare excõ¬
municatis. neq ꝑdomos ingredi.
Qdͥ si inuentꝰ fuerit qͥslibet ep̃oꝵ.¬
pbroꝵ ł diciconorũ. ł etiã qͥ incano
I fundentẽ¬

Expanded text:
on autem liceat communicare excommunicatis, neque per domos ingredi, Quod si visus fuerit quilibet ep diaconorum, vel etiam qui in canonnfundente
Abbreviated transcription (Latin):
resta dnẽ qs̃ huic famulo tuo. ñ
dignũ pęnitentię fructũ. ut ec¬
clesiȩ tuae scaẽ Acuius integritate
deuiarat peccando. ad missorum
ueniã consequando reddatur in¬
noxius. ꝑ¬

Expanded text:
s Domine huic famulo tuo N. dignum poenitentiae fructum, ut ecclesiae tuae sanctae, a cujus integritate deviarat peccanveniam consequendo, reddatur innoxius.
Abbreviated transcription (Latin):
ieillas uel liberas a cellario secre.¬
toqministerio & ab eadem mansione
in qua clericus man& placuit re-¬
moueri.

Expanded text:
illas vel libertas a cellario vel a secreto ministerio et ab eadem mansione in qua clericus manet, placuit removeri.
Abbreviated transcription (Latin):
iudiac̃. nacarnib abstinent: placu
as quidẽ c̃tingere. ⁊ itti si uolue¬
pint c̃tinere. Qđsi intantũ eas abo¬
minant᷑. ut nec olera que cũ eis co¬
cunt᷑ existiment comedenda : tãꝗ
ñ consencientes regulȩ : ab hordine¬

Expanded text:
t diaconi, et a carnibus abstinent, placuit eas quidem contingere, et ita, si voluerint, continere. Quod si in tantum eas abominantur, ut nec olera, quae cum eis coquuntur, existiment comedenda, tanquam non consentientes regulae, ab ordine
Abbreviated transcription (Latin):
accusatur aꝰ primatem ꝓuinciȩ
ipsis. causã deferat accusãtor. necꝰ a
cõmunione suspendat᷑ cui crim̃ in¬
tenditur. nisi ad causã suã dicen¬
dã electoꝵ indicũ diẽ statuta lit¬
teris euocatꝰ minime occurrent. hoc
est infra spatiũ mensis exea die
qua eum litteras accepisse cons¬
titerst. Qđ si aliquã suerasnecessita¬
tis causasybauerit qͥ leu occursere ñ potuss

Expanded text:
primatem provinciae ipsius causam deferat accusator, neque a communione suspendatur cui crimen intenditur, nisi ad causam suam dicendam electorum judicum die statuta litteris evocatus minime occurrerit, hoc est infra spatium mensis ex ea die qua eum litteras accepisse constiterit. Quod si aliquas veras necessitatis causas probaverit, quibus eum occurrere non p
Abbreviated transcription (Latin):
cã di beat facultatẽ. U eru  pꝰ m̃sẽ scdm
n cõmunic& doneo examinet᷑.
Si aut̃ ad conciliũ uniũsale in¬
sra anni spatiũ occurre  nolue¬
rit ut ł ibi causa eiꝰ. t̾minetur
ipse inse dãpnationis sententiã
dixisse uidicetur. Tempore sane
quo ñ comunicat. nec in sua
eccła uł parrochia cõmunic&.
Accusator aũt eus si num quam
dieb causȩ dicende defuerit a
cõmunione ñ remouet᷑. Si uero
aliꝗdo desuerit: subtrahens
se restitu to incõmunionẽ epõ.
ipse remoueat᷑ acõmunione ac¬
cusator ita tam̃ ut nec ipsi ad¬
imat᷑ facultaᷤ causȩ ꝑ agendȩ sise

Expanded text:
at facultatem. Verum post mensem secundum non communicet donec examinetur. Si autem ad consilium universale infra anni spatium occurrere noluerit, ut vel ibi causa ejus terminetur, ipse in se damnationis sententiam dixisse judicetur. Tempore sane quo non communicat, nec in sua Ecclesia vel parochia communicet. Accusator autem ejus, si nunquam diebus causae dicendae defuerit, a communione non removeatur. Si vero aliquando defuerit, subtrahens se, restituto in communione episcopo, ipse removeatur a communione accusator: ita tamen ut nec ipsi adimatur facultas causae peragendae, si se
Abbreviated transcription (Latin):
orbus iudicat᷑. Nõ enĩ qđ furto
ulatis÷: s mens furantis adten
quomͦ infornicacione: Noti¬
dito diuersa fit fornieticio si mu¬
uo pulera. aut deformis. ancilla
aut ingenua. pauꝑ. aut opulentã
s quał cũq. illa fuerit: una÷ for¬
niccicio lta infurto quantũcũq
qͥ absculerit: furti crim̃ incurrit

Expanded text:
 judicatur. Non enim quod furto ablatum est, sed mens furantis attenditur, quomodo in fornicatione, non idcirco diversa sit fornicatio, si mulier pulchra aut deformis, ancilla, aut ingenua, pauper aut opulenta; sed qualiscunque illa fuerit, una est fornicatio. Ita in furto quantumcunque quis abstulerit, furti crimen incurrit
Abbreviated transcription (Latin):
auferre : multo maioris pene
iusibilit̃ eripere. Auferregͦ no¬
lenti siue occulte scu palã: ht̃ p̃¬
ceptũ suum. F urti enĩ noĩe. pene
intelligit᷑ omĩs illicitt usurpacio
alienȩ rei. Nõ enĩ rapinã ꝑniste
qͥ furtũ ꝓhibuit: s furtuo¬

Expanded text:
auferre, multo majoris poenae est visibiliter eripere. Auferre ergo nolenti, sive occulte, seu palam, habet praeceptum suum. Furti enim nomine pene intelligitur omnis illicita usurpatio rei alienae. Non enim rapinam permisit, qui furtum prohibuit, sed su
Abbreviated transcription (Latin):
ese p̃ter ordinationẽ dñi alia quȩdam
in sacrificio offerat suꝑ altare id ÷ aut
mel. aut lac. aut ꝓuino sincerã ut con¬
fecta quedam aut uolatilia aut
animalia aliqua. aut legumina
contra constitucionem
facitns deponatur

Expanded text:
eter ordinationem Domini alia quaedam in sacrificio offerat, super altare, id est, aut mel, aut lac, aut pro vino siceram, aut confecta quaedam, aut volatilia, aut animalia aliqua, aut legumina, contra constitutionem Domini faciens, deponatur
Abbreviated transcription (Latin):
t presbiteri priuatim fidelib
desiderantibus benedicant. & int̾¬
munitas has discussiones uissum
est omni presbitero per fami¬
.lias. per agros. per priuatas does¬
mos. per desicerarium fideliũ
habere facultatem benedictiones

Expanded text:
t presbyteri privatim fidelibus desiderantibus benedicant, et interminatas has discussiones viest omni presbytero, per familias, per agros, per privatas domos pro desiderio fidelium habere facultatem benedictiones
Abbreviated transcription (Latin):
conuentibus elimandas ẽẽ man¬
dcuumꝰ. quatenꝰ retrusȩ insuis
ergastuł tantũ facinꝰ continua
lam̃tacione deflentes. purifica¬
torio possint penitudinis igne
decoquere. ut eis uł ad mortẽ

Expanded text:
conventibus eliminandas esse mandamus, quatenus retrusae in suis ergastulis, tantum facinus continua lamentatione deflentes, purificatorio possint penitudinis igne dequoquere, ut eis vel ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
ministerii ȩccłȩ acceđe p̾sumat.
audeat adaliam trangredi.
et ad promotionẽ ministerii
aliquos in eccłiis ordinare licet
consensum uideantur prebere
non nulli nisi lit teris tam me¬
tropolitani quam cęteroꝵ qui
cũ eosunt ep̃oꝵ rogatus adue¬
niat. et sic adactionẽ ordina¬
tionis accedat. Siuero nullo
uocante in ordinationẽie
de properet. super aliquibus
ordinationibus et ȩccłasticis
negotus ad eum non ꝑtinentib
componendis. irrita quidem
quȩ ab eo geruntur existant:
Ipse uero in compositi motus sui.
et in rationabilis audatiȩ subeat
ultionem. ex hociam dampnatꝰ
a scõ concilic¬

Expanded text:
ministerii accedere praesumat. audeat ad aliam transgredi, et ad promotionem ministerii aliquos in Ecclesiis ordinare, licet consensum videantur praebere nonnulli, nisi litteris tam Metropolitani, quam caeterorum, qui cum eo sunt, episcoporum rogatus adveniat, et sic ad actionem ordinationis accedat. Si vero, nullo vocante, inordinato more deproperet super aliquibus ordinationibus, et ecclesiasticis negotiis ad eum non pertinentibus componendis: irrita quidem quae ab eo geruntur existant. Ipse vero incompositi motus sui, et irrationabilis audaciae subeat ultionem, ex hoc jam damnatus a sancto concili
Abbreviated transcription (Latin):
inatrio ȩccłȩ pugnã cõmittit.
aut homicidium fecerit: quicquid
pemunitate uiolata emundata ẽ.
altario soluat᷑ cuiuscũq fuerit
ȩccła illa.

Expanded text:
in atrio Ecclesiae pugnam committit, aut homicidium facit, quidquid pro emunitate violata emendandum est. altario solvatur, cujuscunque fuerit Ecclesia illa.
Abbreviated transcription (Latin):
simił culpa eos sius similib iungere
ut ex eque pena constringat quasi
in fasciculo quos actio similes feẽ in
malũ. Sic̃ unꝰquisq sẽs in futo iudicio
ꝓ quantitate iurtutũ glorificabitur.
ita & unꝰquisq ĩpius ꝓ quantitate faci¬
noꝵ cõdẽpnabit᷑. Nec dcerit in supplicio
futis dãpnationis ordo sed unta quali¬
tatẽ criminũ discretio erit penarũ.
sic apt̃ inferos diuitis sermo p̃dicatione.
ei iss dic̃ etiã psalmꝰ. cõmoueant᷑ filueiꝰ

Expanded text:
similis culpae rei suis similibus jungentur, ut ex aequo poena constringat quasi in fasciculum, quos actio similes fecit in malum. Sicut unusquisque sanctus in futuro judicio pro quantitate virtutum glorificabitur, ita et unusquisque impius pro quantitate facinorum condemnabitur. Nec deerit in supplicio futuro damnationis ordo, sed juxta qualitatem criminum discretio erit poenarum, sicut apud inferos diviti sermo praedicat icio dicit et
Abbreviated transcription (Latin):
puniendi sunt m̃tis dolore exx quo
uisuris iustos głȩ beatitudinẽ meruisse.
cinctis udentib ẽ p̃cipitandus diabolꝰ
quando sub aspectu omĩũ bonoꝵ an-¬
głoꝵ & hominũ eũ eis qui de patre
eꝰ erant : igne et̃no mittendus ẽ Dũ
sublatꝰ fuerit diaboł ut dãpnetimulti
electi qui incorpore st̃ inueruiendi dño
ad uidicũ ueniente metu concuciendis.
uidentes tali sentencia inpiũ eẽ pu¬
ex corpore adhuc peccati remamertt
metu ipso quo diabolũ dãpnari cõs¬
diciunt purgabunt᷑. hinc ẽ qd ait
iob. Cũ sublatꝰ fuerit ibunt angłi
& ea t̃riti purgabunt᷑. Multos pesse
pire ex eis in die iudicu qui nune
Uocauit dĩs uidiciũ ad ignẽ & deuo¬
rauit abessũ multã & comed̾it par¬
tẽ domꝰ. Prs quippe domꝰ deuorabit᷑
quia illos etiã infernꝰ absorbebit qui
nẽ se in p̃ceptis cȩlestib gloriant᷑.
in illa die. dñe nonne in nomine tuo¬

Expanded text:
uniendi sunt mentis dolore, ex quo visuri sunt justos gloriae beatitudinem meruisse. Cunctis videntibus est praecipitandus diabolus, quando sub aspectu omnium bonorum angelorum hominum, cum eis qui de patre ejus erant, igne aeterno mittendus est, dum sublatus fuerit diabolus ut damnetur: multi electi qui in corpore sunt inveniendi, Domino ad judicium veniente, metu concutiendi sunt, videntes tali sententia impium esse pui quid eis ex corpore adhuc peccati remanserit, metu ipso quod diabolum damnari conspiciunt, purgabuntur. Hinc est quod ait Job: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et exterriti purgabuntur. Multos posse perire exVocabit Dominus judicium ad ignem, et devorabit abyssum multam, et comedet partem domus. Pars quippe domus devorabitur, quia illos etiam infernus absorbebit, qui nunc se esse in praeceptis coelestibus gloriantur; in illa die: Do
Abbreviated transcription (Latin):
suã ⁊aliam duxerit: mechat᷑
Et ideo om̃s a cõmunione fi¬
deliũ abstinendi sunt. Depara¬
tib aut̃ & ꝓpinquis eorũ: nihil
res illiciti coniugii fuisse uide

Expanded text:
am duxerit, moechatur. Et ideo omnes a communione fidelium abstinendos. De parentibus autem aut propinquis eorum, nihil res illiciti consortii fuisse de
Abbreviated transcription (Latin):
artirũ dignitatẽ in fam&.
dari mandatũ est redigant. ut aut
insania precipitatos. aut tali pecdato
descertos non ratione. uł tpr conpe¬
tenti quo mar̃ cęlebrant᷑. mãr nomine
appellent. Aut si qui in nuriã mar
claritati eoꝵ adiungat. in saniam.
placet eos si laici sunt ad pęnitentiã
honore priuari. Uniuersi dixer̃t
Recte stabit sc̃ĩtas ur̃a. hoc et singu
Ut missarũ solẽpnia ñ ubiq s
in locis ab ep̃is ẽsecratis fiant

Expanded text:
artyrum dignitatem nemo dari mandatum est redigant, ut aut insania praecipitatos, aut tali peccato discretos, non ratione vel tempore competenti quo martyria celebrantur, martyrum nomen appellent. At si qui in injuriam martyrum, claritati eorum adjungant insaniam, placet eos si laici sunt ad poenitentiam honore privari. Universi dixerunt: Recte stabit sanctitas vestra. Hoc et singulis t missarum solemnia non ubique, sed in locis ab episcopo consecratis
Abbreviated transcription (Latin):
iberti ȩcłe quia patrocinio
eiꝰ discedentes quib libet ꝑsonis
adheserunt. si ad moniti redire con¬
tẽpserint. manu missio eoꝵ irrita
sit. quia ꝑ obedientiȩ contẽptũ
ingrati actione tenentua. Dł¬

Expanded text:
iberti Ecclesiae, qui a patrocinio ejus discedentes, quibuslibet personis adhaeserunt, si admoniti redire contempserint, manumissio eorum irrita sit, quia per obedientiae contemptum ingrati actione tenentur.
Abbreviated transcription (Latin):
um foraius punienda sint crimina
quȩ insontib & maxime sacratisor¬
dinib ingeruntur quã scitis culpabi¬
les om̃s qui incausa ioħis diaconirese¬
destis ad tendite ut hi larũ crimina¬
torẽ ipsius nulla ex definitione urã pȩna
ueniens castigaret. Nec illud ad excu¬
sationẽ urãm ẽẽ. credatis idoneũ. qđ
tulisse. Nam si zelus inuobis recti¬
tudinis uiguiss& facilius unusimul¬
tis rationabiliter suaderi. quam
multi ab uno pͥoͣrt ant sine causa dif¬
ferri. Quia qͦ tante nequitiȩ malũ
sine digna non deb& ultione transi¬
.re. sup̃ra scriptũ frẽm nr̃m pascha¬
sui uolumus ad moneri ut eundẽ
hillarũ pͥus subdiaconũ: qđ indig¬
no fungitur pͥuetur officio. aut uer¬
berib publice castigatũ faciat in
exiliũ deportari. ut unius pena multorũ possic
esse correctio.

Expanded text:
um fortius punienda sint crimina quae insontibus et maxime sacratis ordinibus ingeruntur, quam sitis culpabiles, omnes qui in causa Joannis diaconi resedistis, attendite, ut Hilarum criminatorem ipsius, nulla ex definitione vestra poena veniens castigaret. Nec illud ad excusationem vestram esse credatis idoneum, quotulisse. Nam si zelus intudinis viguisset, facilius uni a multis rationabiliter suaderi quam multi ab uno poterant sine causa differri. Quia ergo tantae nequitiae malum sine digna non debet ultione transire, suprascriptum fratrem nostrum Paschasium volumus admoneri, ut eumdem Hilarum prius subdiaconatus quo indignus fungitur privet officio, atque verberibus publice castigatum faciat in exsilium deportari ut unius poena multorum possit esse correctio.
Abbreviated transcription (Latin):
scã euuglia iuret s simpliciter
cũ puritate & ueritate dicat
Est ẽ. non. ñ S si ẽ aliqͥd qđ eis
alaicis obiciattur ad qp̃m in cuius territoriae
deferat᷑ & iuata id qđ illi qͥeiꝰdẽ sunt ordinis
diudicauerint. aut corrigat᷑ aut eapurget᷑¬

Expanded text:
angelia juret, sed simpliciter cum puritate et veritate dicat: Est, est, Non, non; sed si est aliquid quod eis a laicis objiciatur, ad episcopum, in cujus territorio est, deferatur: et juxta id quod illi qui ejusdem sunt ordinis dijudicaverint, aut corrigatur aut expurget
Abbreviated transcription (Latin):
ecclefiã senea aspicer& & ex ipli facie
eoꝵ uniꝰ cuiꝰ cũq cogitationes siue male
essent siue bone sentire t. Cũ ergo
uenissent ad ecclesiã & egredetꝰ senee
uidit eos clara facie. & leto animo
ĩgredi & angłos eoꝵ cũ gaudio part̃
cũ ipsis. unũ autẽ nigrũ & nebulosã
habentẽ corpꝰ & demones hinc atq inde
tͣhentes eũ cũ aomisso freno ĩnarib
tristẽ. Beatꝰ gͦ paulus cepit flere amaris¬
sime & pectꝰ suũ tonde sedens ante ecde.¬
senes uidentes eũ sic flentt̃: ceꝑunt eũ
rogare. ut si qd ĩ illis uidisse cũ eis
ingredet᷑ ĩ cogitatione. Ille autẽ noluit
igredi sed sẽꝑ flebat. ꝓpt̃ eũ quẽ sic udat
sost paululũ autẽ eũ absoluta congregatio
discd&: ctũ omĩũ uultꝰ circũspiciebat si
tales egredent᷑ quales ĩ gressist̃. Et uidit
illũ quẽ antea uidat nigrũ & nebulosũ
egressũ de eccła clara facie & candioo
corpore. & demones de longe sequentes

Expanded text:
ex ipsa facie eorum uniuscujusque cogitationes, sive malae essent seu bonae, sentiret. Cum ergo venissent ad ecclesiam et ingrederentur senes, vidit eos clara facie et laeto animo ingredi, et angelos eorum cum gaudio pariter cum ipsis. Unum autem nigrum et nebulosum habentem corpus, et daemones hinc, atque inde trahentes eum, cum admisso freno in naributristem. Beatus ergo Paulus coepit flere amarissime, et pectus suum tundere, sedens ante Ecclesenes videntes eum sic flentem, coeperunt eum rogare, ut si quid in illis vidisset, cum eis ingrederetur in congregationem. Ille autem noluit ingredi, sed semper flebat propter eum quem sic viderat. Post paululum autem, cum absoluta congregatio discederet, iterum omnium vultus circunspiciebat, si tales egrederentur, quales ingressi sunt. Et vidit illum quem antea viderat nigrum et nebulosum egressum de Ecclesia clara facie, et candido corpore, et daemones de longe sequentes
Abbreviated transcription (Latin):
SEDIMET̃NENSIBILES ORDIÑ
dis ep̃is his forma seruet᷑. ut his
qui ordinandus est etiã sibonȩ
uitȩ testimonio fulciat᷑. ñ laicus
non neofitus. nec scđe coniugis sit
maritus. aut qui unã quidem ha¬
bet uelhabuerit. et quã sibi uiduã
copulauerit. Sacerdotũ enĩ tã
excellens ẽ electio: ut h̃ que in¬
aliis menbris eccłȩ nonuocant᷑
ad culpã. in illis tamen habeant᷑
illicita

Expanded text:
eprehensibiles ordinendis episcopis haec forma servetur, ut is qui ordinandus est, etiamsi bonae vitae testimonio fulciatur, non laicus, non neophytus, nec secundae conjugis sit maritus, aut qui unam quidem habeat, vel habuerit, sed quam sibi viduam copularit. Sacerdotum enim tam excellens est electio ut haliis membris ecclesiae vacant a culpa, in illis tamen habeantur illicita
Abbreviated transcription (Latin):
ubito obmutescens put statutũ ẽ bab
baptitari. et penitentiam acciꝑe
potest. si uoluntatis preteritȩ tes¬
timonium alioꝵ uerb ht̃. aut pre¬
sentes in suonutu.

Expanded text:
ubito obmutescens prout statutum est baptizari, aut poenitentiam accipere potest, si voluntatis praeteritae testimonium aliorum verbis habet, aut praesentis in suo nutu.
Abbreviated transcription (Latin):
eruus si abscente aut nesciente
diaconus aut presbit̃ fuerit ordi¬
natus. ipso in clericatus officio ꝑ
nescierit. qui testimoniũ ꝑhibent
aut eũ suplicauerint ordinari.
simili redibitione teneantur obnoxeii.

Expanded text:
ervus si absente aut nesciente diaconus aut presbyter fuerit ordinatus, ipso in clericatus officio pem servum nescierit, qui testimonium perhibent, aut eum supplicaverint ordinari, simili redhibitione teneantur obnoxii.
Abbreviated transcription (Latin):
nulla soluendi ligandiq auc¬
toritas in libris ueteris testam̃ti
non appareat. ad diuina recurrite
scripta grecȩ. Sinec in illis: ad ca¬
tholicẽ ȩccłe historias catholicas.
adoctorib catholicis seribe manũ
mittere. Sinec in illis: canones
manum apłicȩ sedis intuere. Sinec
in his: scoꝵ exẽpla ꝑspicacit̃ recon¬
dare. Quodsi in his om̃ib inspectis
huius questionis qualitas non lucide
inuestigat᷑. seniores ꝓuinciȩ con¬
grega. et eos in troga. Eacilcꝰ nãꝙ
inuenitur. quꝰ plurib senioribus
queritur. Vlerus enĩ reꝓmissonslñs erint
ait. Si duo ex uobis ł tres conue¬
matur suꝑ t̾rã in nomine meo de
om̃ire. quãcumq petierint fiet
illis a patre meo

Expanded text:
nulla solvendi, ligandique auctoritas in libris Veteris Testamentinon appareat, ad divina recurrito scripta Graece. Si nec in illis, ad catholicae Ecclesiae historias catholicas, a doctoribus catholicis scriptas manum mitte. Si nec in illis, canones apostolicae sedis intuere. Si nec in his, sanctorum exempla perspicaciter recordare. Quod si in his omnibus inspectis hujus quaestionis qualitas non lucide investigatur, seniores provinciae congrega, et eos interroga. Facilius namque invenitur, quod a pluribus sentientibus quaeritur. Verus enim repromissor Dominus ait: Si duo ex vobis, vel tres conveniant super terram in nomine meo, de omni re quamcunque patierint, fiet illis a Patre meo
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ equał penitencia dan¬
da ÷ his quib sufficere poterat
ad explendam libidinẽ suam
coniugium amplexꝰ : & illis
qui cõniuge carentes ardore
libidinis ĩmpellente : infornica¬
cionẽ ceciderunt OECONIU¬

Expanded text:
Neque enim aequalis poenitentia danda est his quibus sufficere poterat ad explendam libidinem suam conjugii amplexus, et illis qui, conjuge carentes, ardore libidinis impellente, in fornicationem ceciderunt. De
Abbreviated transcription (Latin):
collata : a scȩ matris eccłȩ gre¬
mio segregamꝰ. ac ꝑpetuę ma¬
ledictionis ancithemate c̃dẽpna¬
mus : Sintq maledicti in ciui
tcte. maledicti in agro. male
tȩ reliquiȩ eoꝵ. maledictꝰ fruc¬

Expanded text:
collata, a sanctae matris Ecclesiae gremio segregamus, ac perpetuae maledictionis anathemate condemnamus. Sintque matate, maledicti in agro et ta celaria eorum, maledictus fruc
Abbreviated transcription (Latin):
nulla uisibilia uident᷑. Ecce enim
euneta corporea ocul tui corporis as¬
picit nec tam̃ ipse corpor eus ocuł
aliqͥo uidẽ corporeũ. nisi hunc res
incorporea ad uidendũ aduerter&.
Nã tolle m̃tẽ q̃ ñ uidet᷑ & ĩ casũ pat&e
ocuł qͥ uidebat. Subtrahe animam
corpori remanent ꝓculdubio oculi
ĩ corpore aꝑti. Si ĩgit᷑ ꝑ se indebant
cur discedente anima nichil uident:
hinc gͦ collige quia ipse q̃q uisibilia
ñ nisi ꝑ ĩuisibilia uidentur. Ponamus
quoq ante oculos m̃tis hedificari demũ
inmensas moles. leuare ponde magnas
ĩ machinis colũpnas quis queso te hoc
opꝰ oꝑat᷑. corpꝰ uisibile qd illas moles
manib trahit. an ĩ uisibił anima que
iuuificat corpꝰ: Tolle enĩ qd̾ ñ uidet᷑
ĩ corpore : & max ĩmobł remanet.

Expanded text:
nvisibilia videntur. Ecce enim cuncta corporea oculus tui corporis aspicit, nec tamen ipse corporeus oculus aliquid videret corporeum, nisi hunc res incorporea ad videndum acueret. Nam tolle mentem quae non videtur, et incassum patet oculus qui videbat. Subtrahe animam corpori, remanent procul dubio oculi in corpore aperti. Si igitur per se videbant, cur discedente anima nil vident? Hinc ergo intellige: quia ipsa quoque visibilia, non nisi per invisibilia videntur. Ponamus quoque ante oculos mentis, domum aedificare, immensas moles levare, pendere magnas in machinis columnas: quis, quaeso te, hoc opus operatur? Corpus visibile quod illas moles manibus trahit: an invisibilis anima quae vivificat corpus? Tolle enim quod non videtur in corpore: et mox immo
Abbreviated transcription (Latin):
uibis ignorantes baptigati sunt.
non indigent ꝓeo penitere. nisi qđ
nisi magna aliqua necessitas cogat.
Qui autẽ non ignari iterũ baptitati
sunt. quasi iterũ xp̃m crucifixert̃.
ꝑ septẽ annos peniteat .iiii. et .ui.¬

Expanded text:
ui bis ignoranter baptizati sunt, non indigent pro eo poenitere, nisi quod nisi magna necessitas aliqua cogat. Qui autem non ignari iterum baptizati sunt, quasi iterum Christum crucifixerunt, per septem annos poeniteat, quarta et
Abbreviated transcription (Latin):
in fans suꝑ t̾ram. Hinc dauid ait.
In iniquitatib conceptus sum : &
indelictis peperit me mat̃ mea.
Hinc ipsa ueritas dicit. Nisiquis
crenatus fuerit ex aqua et sp̃u
Ascõ: noñ uitrabit in regnũ cȩloꝵ¬
Hinc paulus apłs ait. Sicut in adam
om̃s moriunt᷑: ita et ini xp̃o om̃s
uiuificabunt᷑. Cũ ergo infans
qui nichil peccauit. in conspectu
om̃ipotentis di eẽ mundus non ua¬
let. cur psalmista ex legitimo
coniugio ꝓlatus in iniquĩtate con¬
ceptũ securhȩc : nisi qui mun
datus a qua baptismatis non fue¬
rit mundus: cur in adam om̃is hõ
morit᷑. si originalis peccati uinculis
non tenetur: Sed quia genus hu¬
manũ in parente primo uelud
in radice putridum ariditatem
eraxit in ramis. et inde om̃is hõ
cũ peccato nascitur. unde primus
Dehis autem subtilius ac latius loqͥ
debueram. sed dut me curarũ
tumultus p̃munt. et earum portitor
ut laxaretur mnportunus extiat.¬
& unde multa debui: pauca locutꝰ sum

Expanded text:
infans super terram. Hinc David ait: infans super terram. Hinc David ait: In iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea. Hinc ipsa Veritas dicit: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum coeloHinc Paulus apostolus ait: Sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . Cur ergo infans qui nihil peccavit in conspectu Dei omnipotentis, esse mundus non valet? Cur Psalmista ex legitimo conjugio prolatus in iniquitate conceptus est? Cur haec? nisi quia quis aqua baptismatis mundatus non fuerit, mundus non est. Cur in Adam omnis homo moritur, si originalis peccati vinculis non tenetur. Sed quia genus humanum in parente primo velut in radice patrum ariditatem erexit in ramis, et inde omnis homo cum peccatis nascitur, unde primus De his autem subtilius ac latius loqui debueram: sed dum et curarum cumulus premit, et earum portitor ut laxaretur importunus exstitit, unde multa debui, pauca locutus sum
Abbreviated transcription (Latin):
epłȩ requisisti quid eis respondendũ
sit qui. dilectionẽ tuã deparuuloꝵ
animab requirunt. qui sine grã
baptismatis moriunt᷑ dicentes. si cor¬
pus originali tenet᷑ culpa. unde
anima quȩ ado dat᷑ reaerit: quȩ ad¬
huc in haç uita delicto ñ consentit
corpori Sed hac dere dulcissima
michi tuakaritas sciat. quia de ori¬
gine ammȩ inter scõs patres requi¬
sitio non parua uersata est : sed utru
ipsa abadam descenderit. ancerte
singulis detur.
incertum remansit. łamq in
hac uita in solubilit̃ fassi sunt
eẽ questionẽ. Grauis ẽ enĩ questio
nec ualet ab homine cõp̃hendi.
Quia si deade substantia anima
cum carne nascitur. cur nonȩtiã
cũ carne moritur: Siuero cum
carne quȩ abadam ꝓlata est
obligata peccatis tenetur. sed
dlit incertum.i i uamen certu qt
nisi sacrabaptis matis grã fuerit
renatus homo. om̃is anima originał
peccati uinculis est obstricta. Hinc
enĩ scriptum est. Non est inundꝰ
in conspectu eius: nec unius diei

Expanded text:
lae requisisti quid eis respondendum sit, qui dilectionem tuam de parvulorum animabus requirunt, qui sine gratia baptismatis moriuntur, dicentes: Si corpus originali tenetur culpa, unde anima quae a Deo datur rea erit, quae adhuc in actuali delicto non consensit corpori? Sed hac de re dulcissima mihi tua charitas sciat, quia de origine animae inter sanctos Patres requisitio non parva versata est, sed utrum ipsa ab Adam descenderit, an certe singulis detur, incertum remansit, eamque in hac vita insolubilem fassi sunt esse quaestionem. Gravis est enim quaestio, nec valet ab homine comprehendi: quia si de Adae substantia anima cum carne nascitur, cur non etiam cum carne moritur? Si vero cum carne quae ab Adam prolata est, oblt incertum, illud incertum nisi sacri baptismatis gratia fuerit renatus homo, omnis anima originalis peccati vinculis est obstricta. Hinc enim scriptum est: Non est mundus in conspectu ejus, nec unius diei
Abbreviated transcription (Latin):
cãm ergo ecclesiam
in maculatam om̃s seruare
debere euangeliçabat. cuius
claues ep̃os esse dicebat. Ipsi
enim habent potestatẽ claude¬
re caelum. et aperire portas
eius: quia clauescęlifacti sunt
Amouere autem eos neminem
docere debere. quia oculi dñi
sunt: et qui eos tangit pupillã
na dignussit qui eos scandalizat:
ipsum dñm docuisse dicebat
ubi ait. Qui scandalizauerit
unum depusillis istis qui in me
credunt: expedit ei ut suspen¬
datur mola asinaria in collo eiꝰ.

Expanded text:
am ergo Ecclesiam immaculatam omnes servare debere evangelizabat, cujus claves episcopos esse dicebat. Ipsi enim habent potestatem claudere coelum, et aperire portas ejus, quia claves coeli facti sunt. Admonebat autem eos neminem nocere debere, quia oculi Domini sunt, et qui eos tangit, quasi quna dignus sit qui eos scandalizat, ipsum Dominum docuisse dicebat ubi ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in
Abbreviated transcription (Latin):
de iłł qͥ ad confessionẽc¬
die. & de ira. necñ & de
auaritia ut superiꝰ digestũ
ẽ. oriunt᷑ homicidia : recte
ut arbitror censuimꝰ de ipso
uitio pͥmũ qualit̃ sac̃ dotali
scđm ordinẽ uitiorsi. ita
remediũ subsequat᷑. qͦ faci¬
lius unde cũq penitenꝰ
purgari noluerit. sine di¬
laͣ tione in singłis capituł¬
XXXUIII inueniatur.

Expanded text:
De illis qui ad confessioneet de ira, nec non et de avaritia ut superius digestum est, oriuntur homicidia, recte ut arbitror censuimus de ipso vitio primum qualiter sacerdotali secundum ordinem vitiorum, ita remedium subsequatur quo facilius undecunque poenitens purgari voluerit, sine dilatione in singulis capitulis inveniatur.