comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terminabat : & haec extimuit Erat enim
sola temptatio irae sũfficiens. Impis au
tem : usque in nouissimum sine misericor¬
dia ira superuenit. Praesciebat enim & fu¬
ture illorum. Iñm cum ipsĩ permisissent
ue seducerent & cum magna sollicitudine
prae misissent illos : cum sequebantur
illos poenitentiae actus: Adhuc enim in ter
manus habentes luctum & deplorantes ad
monumenta mortuorum: aliam sibi as¬
sumpserunt cogitationem inscientiae
Et quos rogantes proiecerant : hos tanquã
fugitiuos persequebantur. Ducebat enim
illos adhunc finem digna nec essitas. Et
horum quae acciderant commemoratio¬
nem amittebant : ut quae de eraenttor¬
mentis repleret punitio. Et populus qui
dem tuus miebiliter trensiret : illi autẽ
nouam mortẽ inuenirent. Om̃is enim
creatura ad suum genus ab initio refigura¬
batur deseruiens tius praeceptis : ut pue¬
ritui custodirentur illa esi Nam nubes
castra eorum obumbrebat. Et ex aqua

Expanded text:
terminabat et haec extimuit erat enim terminabat et haec extimuit erat enim sola temptatio irae sufficiens imptem usque in novissimum sine misericordia tua supervenit. Praesciebat enim et futura illorum: quoniam cum ipsi permisissent ut se educerent, et cum magna sollicitudine praemisissent illos, consequebantur illos poenitentia acti. Adhuc enim inter manus habentes luctum, et deplorantes ad monumenta mortuorum, aliam sibi assumpserunt cogitationem inscientiae; et quos rogantes projecerant hos tanquam fugitivos persequebantur; ducebat enim illos ad hunc finem digna necessitas; et horum quae acciderant commemorationem amittebant, ut quae deerant tormentis, repleret punitio; et popudem tuus mirabiliter transiret illi autem novam mortem invenirent omnis enim creatura ad suum genus ab initio refigurabatur deserviens tuis praeceptis ut pueri tui custodirentur inlaesi nam nubis castra eorum adumbrabat et ex aqua
Abbreviated transcription (Latin):
turbauerunt hae praemonebant: ne in scu
qua re mala patiebantur perirent. Tetigit
autem tunc &iustos temptatio mortis &
commotio inheremo facta est multitudinis:
sed non diu permansit inactua. Prope¬
nens enim homo sine querela deprecari
pro populis: proferens seruitutis suae scu¬
tum orationẽ. Et per incensum depreca¬
tionem alligans restitit inre & finẽ impo¬
suit necessitati: ostendens qñm tuus est famu¬
lus: Uicit autẽ turbas non inuirtute corpo¬
ris nec armatura potentiae sed uerbo uexa¬
torem sũbiecit : uine menta parentũ & testa¬
mentum commemorens. Cum enim
iam aceruatim cecidissent sũper alterutrũ
mortui. interstetit &amputauit impetũ.
& diuisit illam quae aduiuos ducebat uiam
Inueste enim poderis quã habebat totus e¬
rat orbis terrarum. Et parentũ magnalia
inquactuor ordinibus lapidum eraent scul¬
pta : & magnificentia tua in diademate
capitis illius erat scripta his cessit qui ex¬

Expanded text:
turbaverunt: hec premonebant: ne inscii turbaverunt: hec premonebant: ne inscii quare mala patiebantur perirent. Tautem tunc et justos tentatio mortis, et commotio in eremo facta est multitudinis, sed non diu permansit in ira tua. Properans enim homo sine querela deprecari pro populis, proferens servitutis suae scutum, orationem et per incensum deprecationem allegans, restitit irae, et finem imposuit necessitati, ostendens qlus vicit autem turbas non virtute corporis nec armatura potentiae sed verbo vexatorem subiecit iuramenta parentum et testamentum commemorans cum enim iam acervatim cecidissent super alterutrum mortui interstetit et amputavit impetum et divisit illam quae ad vivos ducebat viam in veste enim poderis quam habebat totus erat orbis terrarum et parentum magnalia in quattuor ordinibus lapidum erant sculpta et magnificentia tua in diademate capitis illius erat scripta haec autem his cessit qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
pularis homo regisimilia passus. Similit̃
ergo om̃s uno nomine mortis: mortuos
habebant innum eraebiles. Nec enim ad se¬
peliendum uiui sũfficiebant: qñm uno mo¬
mento quae erat praeclarior natio illorũ
exterminata est. De om̃ibus enim non cre¬
dentes: propter beneficia tunc cum primũ¬
fuit ex terminiũ primogenitorũ sponder̃
populum dĩ sẽ esse. Cũm enim qui etum
silentium continerent omia. & nox in suo
cursũ medium iter haberet: omnipotens
sermotuus exiliens de caelo a regalibus
sedibus durus debellator in mediã exter¬
minii terram prosiliuit. gladium acutũ
insimulatum imperium tuum portans
Etstans repleuit om̃ia morte : &usque ad
caelum attingebat stans in terra. Tunc con¬
tinuo uisus somniorum malorum turbaue¬
runt illos: & timores sũ peruenerunt in¬
speracti Et alius alibi proiectus semiui¬
uus: propter quam moriebatur causam
demonstraebat. Uisiones enim quae illos

Expanded text:
pularis homo regi similia passus similiter pularis homo regi similia passus similiter ergo omnes uno nomine mortis mortuos habebant innumerabiles nec enim ad sepeliendum vivi sufficiebant quoniam uno momento quae erat praeclarior natio illorum exterminata est de omnibus enim non credentes propter veneficia tunc cum fuit exterminium primogenitorum spoponderunt populum Dei se esse csilentium contineret omnia, et nox in suo cursu medium iter haberet, omnipotens sermo tuus, Domine, de caelo a regalibsedibus: durus debellator in medio exterminii terram prosilivit. Gladius acutus in simulatum imperium tuum portans: et stans replevit omnia morte: et usque ad celum attingebat stans in terram. Tunc continuo visus somniorum malorum turbaverunt illos: et timores supervenerunt insperati. Et alius alibi projectus semivivus: propter quam moriebatur eam demonstrabat mortis. Visiones enim que illos
Abbreviated transcription (Latin):
rere luce & pati carcerẽ tenebrarum qui
inclusos custodiebant filios tuos perquos
incipiebat in corruptum legis lumen sae¬
culo dari: cum cogitarent uistorũ occide¬
re infantes. It uno exposito filio &libe¬
rato intraxductionẽ illorum multitudi¬
nem filiorum abstulisti : & pariter illos
perdidisti in aqua ualida. Illa nox enĩ¬
ante cognita est a patribus nr̃is ut uere sc̃i¬
entes quibus uira mentis crediderunt ani¬
maequiores essent. Suscepta est autem a
populo tuo sanitas quidem iustorũ inuisto¬
rum autem ex terminatio. Sicut enĩ lȩ¬
sisti aduersarios : sic nos prouocans magni¬
ficasti. Absconse enim sacrificabant iusti
pueri bonorum : & uistitiae legem in concor¬
diam disposuerunt. Similiter bona & ma¬
la recepturos uistos: patrias decantantes
laudes Resonabat autẽ in conueniens ini¬
micorum uox: & flebilis audiebatur plan¬
ctus ploratorum infantium. Simili autẽ
poena seruus cum domino afflictus : & po¬

Expanded text:
rere luce et pati carcerem tenebrarum qui rere luce et pati carcerem tenebrarum qui inclusos custodiebant filios tuos per quos incipiebat incorruptum legis lumen saeculo dari cum cogitarent iustorum occidere infantes et uno exposito filio et liberato in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti et pariter illos perdidisti in aquam validam illa nox ante cognita est a parentibus nostris ut vere scientes quibus iuramentis crediderunt animaequiores essent suscepta est autem a populo tuo sanitas quidem iustorum iniustorum autem exterminatio sicut enim laesisti adversarios sic nos provocans magnificasti absconse enim sacrificabant iusti pueri bonorum et iustitiae legem in concordia disposuerunt similiter bona et mala percepturos iustos patri iam decantantes laudes resonabat autem inconveniens inimicorum vox et flebilis audiebatur planctus ploratorum infantium simili autem poena servus cum domino adflictus et po
Abbreviated transcription (Latin):
bilans aut inter spissos ramos auiũ sonus
suauis aut uis aquae decurrentis nimiũ
aue sonus ualidus praecipitatarũ petra¬
rum. aut ludentiũ animalium cursus
inuisus. aut mugientiũ ualida bestiarũ
uox. aut resonans de altissimis montib:
echo: deficientes faciebant illos prae
timore Om̃is enim orbis terrarum. lim¬
pido luminabatur lumine : & non impe¬
ditis operibus continebatur. Solis autẽ
illis superposita erat grauis nox: imago
tenebrarum quae sũperuentura illis̃
erat Ipsi ergo sibi erant grauiores tene¬
bris. Sc̃ĩs autemtius maxima erat lux
Ethorum quidem uocem audiebant: sed
figuram non uidebant & quia non & i¬
psĩ per eadem passi erant: magnificabant
Etqui ante laesi erant qñm non laedeban¬
tur gr̃as agebant : &ut esset differentiae
donum petebant. Propter quod digni ar¬
dentem columnam ducem habuerunt
ignotae uiae : & solem sine laesura boni
hospitii prexestitisti. Digni quidem illi ca¬

Expanded text:
bilans aut inter spissos ramos avium sonus bilans aut inter spissos ramos avium sonus suavis aut vis aquae decurrentis nimium aut sonus validus praecipitarum petrarum aut ludentium animalium cursus invisus aut mugientium valida bestiarum vox aut resonans de altissimis montibus echo deficientes faciebat illos prae timore omnis enim orbis terrarum limpido luminabatur lumine et non inpeditis operibus continebatur solis autem illis superposita erat gravis nox imago tenebrarum quae superventura illis erat ipsi ergo sibi erant graviores tenebris sanctis autem tuis maxima erat lux et horum quidem vocem audiebant sed figuram non videbant et quia non et ipsi per eadem passi erant magnificabant et qui ante laesi erant quoniam non laedebantur gratias agebant et ut esset differentia donum petebant propter quod igni ardentem columnam ducem habuerunt ignotae viae et solem sine laesura boni hospitii praestitisti digni quidem illi ca
Abbreviated transcription (Latin):
nulla ratione quis effugere posset : negan¬
tes se uidere Cum sit enim timida nequi
tia : data est in om̃ium condemnationẽ
Semper enĩ praesumit saeua conturba
ta conscientia Nichil enim est timor
nisi praesumptionis ad utoriũ : proditio
cogitationis auxiliorum. Et dum ab in¬
trominor est expectatio : maiorẽ pu¬
tat scientiã euis causae de qua tormen¬
tum praestat. Illi autem qui impotentẽ
uere noctem & abinfimis & ab altis simis
inferis sũperuenientem eundẽ somnum
dormientes aliquando monstrorum ex a¬
gitabantur timore : aliquando animae
deficiebant traductione Subita neus
enim illis : & insperatus timor sũ peruene¬
rat. Deinde si quisquã ex illis decidisset:
custodiebatur in carcere sine ferro reclu¬
sus. Si enim rusticus quis erat aut pastor
aut agri laborum operarius prae occupa¬
tus esset: in effugibilem sus tinebat ne¬
cessitatẽ. Una enim catena tenebrarum :¬
omnes eraent colligati. Siue spiritus si¬

Expanded text:
nulla ratione quis effugere posset negannulla ratione quis effugere posset negantes se videre cum sit enim timida netia, data est in omnium condemnationem , semper enim praesumit saeva cota conscientia nihil enim est timor nisi praesumptionis adiutorium proditio cogitationis auxiliorum et dum ab intro minor est expectatio maiorem putat scientiam eius causae de qua tormentum praestat illi autem qui inpotentem vere noctem et ab infimis et ab altissimis inferis supervenientem eundem somnum dormientes aliquando monstrorum exagitabantur timore aliquando animae deficiebant traductione subitaneus enim illis et insperatus timor supervenerat deinde si quicumque ex illis decidisset custodiebatur in carcere sine ferro reclusus si enim rusticus quis erat aut pastor aut agri laborum operarius praeoccupatus esset ineffugibilem sustinebat necessitatem una enim catena tenebrarum omnes erant conligati sive spiritus si
Abbreviated transcription (Latin):
re in obscuris peccatis: tenebroso obliuio¬
nis uelamento dispersi sunt. Pauentes hor¬
rende : & cũ adminctione nimia pertur¬
bati Neque enim quae continebat illos
spelunca sine timore custodiebat : qñm
sonitus descendens perturbabat illos
& personae tristes apparentes pauorẽ
illis praestabant. Et ignis quidem nulla
uis poterat illis lumen praebere: nec
syderum limpidae flamiae illumina¬
re poterant illam noctem horrendam
Apparebat autẽ illis subitaneus ignis
timore plenus Et timore percussi illi¬
us quae non uidebatur faciei: a estima¬
bant deteriora esse quae uidebantur
Et magicae artis appositi erant derisus
& sapientiae gloria correptio cum con¬
tumelia. Illi enim qui promittebant ti¬
mores & turbationes expellere sẽ ab a¬
nima languente : hii cum derisũ pleni
timore languebant. Nam &si nichil illos
ex monstris perturbabat : transitu ani¬
malium & serpentium sibilatione commo¬
ti tremebundi peribant. Et aerem quae

Expanded text:
re in obscuris peccatis tenebroso obliviore in obscuris peccatis tenebroso oblivionis velamento dispersi sunt paventes horrende et cum admiratione nimia perturbati neque enim quae continebat illos spelunca sine timore custodiebat quoniam sonitus descendens perturbabat illos et personae tristes apparentes pavorem illis praestabant et ignis quidem nulla vis poterat illis lumen praebere nec siderum limpidae flammae inluminare poterant illam noctem horrendam apparebat autem illis subitaneus ignis timore plenus et timore percussi illius quae non videbatur faciei aestimabant deteriora esse quae videbantur et magicae artis adpositi erant derisus et sapientiae gloriae correptio cum contumelia illi enim qui promittebant timores turbationes expellere se ab anima languente hi cum derisu pleni timore languebant nam et si nihil illos ex monstris perturbabat transitu animalium et serpentium sibilatione commoti tremebundi peribant et aerem quem
Abbreviated transcription (Latin):
his qui inte confidunt. Propter hoc & tunc
in om̃ia trans figurocta om̃ium nutrici
gratiae tuae deseruiebant: ad uolunta¬
tem horum qui ate desiderati sũnt
tscirent filii tui quos dilexisti dñe
qͥñm non natiuitatis fructus pascunt ho¬
mines: sed sermo tuus hos qui inte cre¬
diderunt conseruat. Quod enim ab igne
non potenxt exterminari: statim ab exi¬
guo roedio solis calefactum tabescebat
Ut notum om̃ib esset qum oportet prae¬
uenire solem adbenedictionẽ tuam & ad
orientem lucis tẽ adorare. Ingrati enim
fides tanquã hibernalis glacies tabescet:¬
& disperiet tanquam aqua sũ peruacua
Uagna enim sunt uidicia tua dñe & in¬
en arrabilia uerba tua. propter hoc in di¬
sciplinatae animae errauerunt: Dum e¬
nim persua sum habent iniqui posse do¬
minari nationi scãe: uinculis tenebro¬
rum & nocte noctis compediti. inclusi
sub tectis fugitiui. perpetuae prouiden¬
tiae tacuerunt. Et dum putant se late¬

Expanded text:
his qui in te confidunt propter hoc et tunc his qui in te confidunt propter hoc et tunc in omnia transfigurata omnium nutrici gratiae tuae deserviebant ad voluntatem horum qui a te desiderati sunt ut scirent filii tui quos dilexisti Domine quoniam non nativitatis fructus pascunt homines sed sermo tuus hos qui in te crediderint conservat quod enim ab igni non poterat exterminari statim ab exiguo radio solis calefactum tabescebat ut notum omnibus esset quoniam oportet praevenire solem ad benedictionem tuam et ad orientem lucis tibi adorare ingrati enim fides tamquam hibernalis glacies tabescit et disperiet tamquam aqua supervacua magna enim sunt iudicia tua et inenarrabilia verba tua propter hoc indisciplinatae animae erraverunt dum enim persuasum habent iniqui posse dominari nationi sanctae vinculis tenebrarum et longae noctis conpediti inclusi sub tectis fugitivi perpetuae providentiae iacuerunt et dum putant se late
Abbreviated transcription (Latin):
pore mansuetabatur ignis : ne combure¬
rentur quae adimpios missa erant anima¬
lia Sed ut ipsi uidentes scirent : qñm dĩ ui¬
dicio patiuntur persecutionem. Et quodã
tempore in aqua sũper uirtutem ignis ar¬
debat ut iniquae terrae nationẽ extermi¬
naret : pro quibus angelorum esca nutri¬
sapopulum tuum Et paratum panẽ
de caelo praestitisti illis sine labore. om̃e
delectamentum inse habentẽ : & omnis
saporis suauitatẽ. Substantiam enim
tuam & dulcedinem tuam quã infilios
habes ostendebas : & deseruiens unus cu¬
iusque uoluntati ad quod quis uolebat
conuertebatur. Nix autem & glacies susti¬
nebant uimignis & non tabescebant: ut
scirent qñm fructus inimicorum extermi¬
nabat ignis ardens ingrandine & pluuia
coruscans hoc autem iterum ut nutri¬
rentur usti : etiã sũae uirtutis oblitus est
Creatura enim tibi factori deseruiens.
ex candescit in tormentũ aduersũs iniu¬
stos: & lenior fit ad bene faciendum pro

Expanded text:
pore mansuetabatur ignis ne conburepore mansuetabatur ignis ne conburerentur quae ad impios missa erant animalia sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei iudicio patiuntur persecutionem et quodam tempore in aqua super virtutem ignis ardebat ut iniquae terrae nationem exterminaret pro quibus angelorum esca nutristi populum tuum et paratum panem e caelo praestitisti illis sine labore omne delectamentum in se habentem et omnis saporis suavitatem substantia enim tua dulcedinem tuam quam in filios habes ostendebat et serviens uniuscuiusque voluntati ad quod quis volebat convertebatur nix autem et glacies sustinebant vim ignis et non tabescebant ut scirent quoniam fructus inimicorum exterminabat ignis ardens in grandine et pluvia coruscans hoc autem iterum ut nutrirentur iusti etiam suae virtutis oblitus est creatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro
Abbreviated transcription (Latin):
naent abhuius modi ex terminari. łilios
autẽ tuos nec draconum uenenatorum
uicerunt dentes. Misericordia enim
tua adueniens: sanabat illos inmemo¬
ria enim sermonum tuorum examinaban¬
tur & saluabantur : nec in altam inciden¬
tes obliuionem. non possent tuo ut adiu¬
torio. Et enim neque herba neque mala¬
gma sanauit illos : sed tuus dñe sermo
qui sanat om̃ia. Tu es dñe qui uitae
& mortis habes potestatẽ : & deducis ad
portas mortis & reducis. homo autẽ occi¬
dit quidem permalitiam animã suam : &
cum exierit spiritus non reuertetur. nec re¬
uocabit animam quae recepta est. Sed tu¬
am manum effugere : impossibile est
Negantes enim nosse te impii : perfortitu¬
dinem bracchii tui flagellati sunt. Nouis a¬
quis & grandinibus & pluuiis persẽcutionẽ
passi sunt : & per ignem consummati
quod enim mirabile erat : in aqua quae o¬
mnia extinguit plus ignis ualebat. Uindex
est enim orbis uistorum. Quodam enĩ tem¬

Expanded text:
rant ab huiusmodi exterminari filios rant ab huiusmodi exterminari filios autem tuos nec draconum venenatorum vicerunt dentes misericordia enim tua adveniens sanabat illos in memoria enim sermonum tuorum examinabantur et salvabantur ne in altam incidentes oblivionem non possent tuo uti adiutorio etenim neque herba neque malagma sanavit illos sed tuus Domine sermo qui sanat omnia tu enim vitae et mortis habes potestatem et deducis ad portas mortis et reducis homo autem occidit quidem per malitiam animam suam et cum exibit spiritus non revertetur nec revocabit animam quae recepta est sed tuam manum effugere inpossibile est negantes enim nosse te impii per fortitudinem brachii tui flagellati sunt novis aquis et grandinibus et pluviis persecutionem passi et per ignem consummati quod enim mirabile erat in aqua quae omnia extinguit plus ignis valebat vindex est enim orbis iustorum quodam enim tem
Abbreviated transcription (Latin):
escam parans eis ortigometram. Ut illi
quidem concupiscentes escam: propter ea
quae illis ostensa & missa sunt etiam a neces¬
saria concupiscentia auerterentur. hii au¬
tem in breui in opes facti: nouam gustaue¬
runt escã. Oportebat enim illis quidem
sine excusatione superuenire in teritum:
ex ercentibus trrennidem his autem tan¬
tum ostendere : quemadmodum in imici il¬
lorum ex terminabantur. Et enĩ cum super¬
uenit illis saeua bestiarum inx: morsibus
peruersorum colubrorum ex terminaban¬
tur. Sed non inperpetuum permansĩt
inx tua. Sed ad correptionẽ inbreui tur¬
bati sunt : signum habentes salutis ad com¬
memorationẽ mandati legis tuae. Qui
enim conuersus est: non perhoc quodiu¬
debat sanabatur sed perte om̃ium sal¬
uatorem. Et in hoc autẽ ostendisti inimi¬
cis nr̃is : quia tues qui liberas ab om̃i ma¬
lo illos enim locustarum & muscarum
occiderunt morsus : & non est inuenta
sanitas animae illorum. Quia digni e¬

Expanded text:
escam parans eis ortygometram ut illi escam parans eis ortygometram ut illi quidem concupiscentes escam propter ea quae illis ostensa et missa sunt etiam a necessaria concupiscentia averterentur hi autem in brevi inopes facti novam gustaverunt escam oportebat enim illis quidem sine excusatione supervenire interitum exercentibus tyrannidem his autem tantum ostendere quemadmodum inimici illorum exterminabantur etenim cum supervenit illis saeva bestiarum ira morsibus perversarum colubrarum exterminabantur non in perpetuum permansit ira tua sed ad correptionem in brevi turbati sunt signum habentes salutis ad commemorationem mandati legis tuae qui enim conversus est non per hoc quod videbat sanabatur sed per te omnium salvatorem et in hoc autem ostendisti inimicis nostris quia tu es qui liberas ab omni malo illos enim lucustarum et muscarum occiderunt morsus et non est inventa sanitas animae illorum quia digni e
Abbreviated transcription (Latin):
miia idola nationum aestimauerunt
deos : quibus neque oculorum uisus ẽ.
ad uidendum neque nares ad percipien¬
dum spiritum. neque aures ad audien¬
dum. nec digiti manuũ ad tractandũ:
Sed & pedes eorum pigri ad ambulandũ
homo enim fecit illos : & qui spiritũ mu¬
tuatus est finxit illos Nemo enim sibi
similem homo poterit deum fingere
Cũ sit enim mortalis : mortuum fingit
manib: iniquis Melior est enim ipse:
his quos colit. Quia ipsẽ quidem uixit
cum esset mortalis : illi autẽ nunquã
Sed & animalia miserrima colunt. Insensate
enim comparata his : alii sunt deteriora
Sed nec aspectu aliquis ex his animalibus
bona potest conspicere Effugerunt autẽ
dĩ laudẽ & benedictionẽ eius. propter hoc
perhaec similia passĩ sunt digne tormenta
Etper multitudinem bestiarum : ex termi¬
nati sunt. Pro quibus tormentis bene dispo¬
suisti populum tuum quib: dedisti concu¬
piscentiam delectamenti sui nouu saporẽ:

Expanded text:
omnia idola nationum aestimaverunt omnia idola nationum aestimaverunt deos quibus neque oculorum visus est ad videndum neque nares ad percipiendum spiritum neque aures ad audiendum nec digiti manuum ad tractandum sed et pedes eorum pigri ad ambulandum homo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is finxit illos nemo enim sibi similem homo poterit deum fingere cum sit enim mortalis mortuum fingit manibus iniquis melior est enim ipse his quos colit quia ipse quidem vixit cum esset mortalis illi autem numquam sed et animalia miserrima colunt insensate enim conparata his aliis sunt deteriora sed nec aspectu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere effugit autem Dei laudem et benedictionem eius propter hoc per his similia passi sunt digne tormenta et per multitudinem bestiarum exterminati sunt pro quibus tormentis bene disposuisti populum tuum quibus dedisti concupiscentiam delectamenti sui novum saporem
Abbreviated transcription (Latin):
gulus: Et cum labore uano deum fingit¬
de eodem luto : ille qui paulo ante de
terra factus fuerat. Et post pusillum
se ducit unde acceptus est: repetitus
debitum animae quem habebat. Sed est
illicura non quia laboraturus est. nec qm̃
breuis illi uita est : sed concertatur aurifi¬
cibus & argentariis. Sed & aerarios imi¬
tatur & gloriam praefert : qñm res su¬
peruacuas fingit. Cinis est cor eius & ter¬
nc sũperuacua spes illius : & luto uilior
uita illius. Inm ignorauit qui se finxit
& qui inspirauit illi animam quae opera¬
tur: & qui insufflauit spiritũ uitalem:
Sed aestimauerunt lusum esse uitam
nr̃am : & conuersationẽ uitae composi¬
tam adlucrum & oporcere undecunq
etiam exmalo adquirere hic enĩ super
omnes scit se delinquere : qui ex terrae
materia frcgilia uasa & sculptilia fingit
Omnes enim insipientes & infelices supra
modum animae superbi sunt inimici
populi tui: & imperantes illi. Qñmo

Expanded text:
gulus et cum labore vanum deum de eogulus et cum labore vanum deum de eodem fingit luto ille qui paulo ante de terra factus fuerat et post pusillum se ducit unde acceptus est repetitus debitum animae quem habebat sed est illi cura non quia laboraturus est nec quoniam brevis illi vita est sed concertatur aurificibus et argentariis sed et aerarios imitatur et gloriam praefert quoniam res supervacuas fingit cinis est cor eius et terra supervacua spes illius et luto vilior vita illius quoniam ignoravit qui se finxit et qui inspiravit illi animam quae operatur et qui insuflavit spiritum vitalem sed aestimaverunt ludum esse vitam nostram et conversationem vitae conpositam ad lucrum et oportere undecumque etiam ex malo adquirere hic enim super omnes scit se delinquere qui ex terrae materia fragilia vasa et sculptilia fingit omnes enim insipientes et infelices supra modum animae superbi sunt inimici populi tui et imperantes illi quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
poena per ambulat semper iniustorũ
praeuaricationẽ. Tu autẽ ds̃ noster
suauis &uerus es & patiens : & in miseri¬
cordia disponens om̃ia. Et enim si pecca¬
uerimus tui sumus : scientes magnitudi¬
nem tuã. Et si non peccauerimus : scimus
qñm apud tẽ sumus computati. Nosse
enim te : consummata iustitia est Et sci¬
reiustitiã &uirtutem tuam: rocdix ẽ.
immortalitatis Non enim in errorẽ
induxit nos hominum malae artis ex¬
cogitatio : nec umbra picturoce labor
sine fructu. effigies sculpta peruarios
colores : Cuius aspectus insensato dat
concupiscentiam : & diligit mortua e¬
imaginis effigiem sine anima Malorũ
amatores digni qui spem in talibus ha¬
bent: & qui faciunt illos & qui diligunt.
& qui colunt. Sed & figulus mollem terrã
premens laboriose fingit adusus nr̃os
unum quod que uas & de eodem luto
fingit quae munda sunt in usumuasa:
similiter & quae his sunt contraria : horũ
autẽ uasorum quis sit usus: udex est fi¬

Expanded text:
poena perambulat semper in iniustorum poena perambulat semper in iniustorum praevaricationem tu autem Deus noster suavis et verus es patiens et misericordia disponens omnia etenim si peccaverimus tui sumus scientes magnitudinem tuam et si non peccaverimus scimus quoniam apud te sumus conputati nosse enim te consummata iustitia est et scire iustitiam et virtutem tuam radix est inmortalitatis non enim in errorem induxit nos hominum malae artis excogitatio nec umbra picturae labor sine fructu effigies sculpta per varios colores cuius aspectus insensato dat concupiscentiam et diligit mortuaeimaginis effigiem sine anima malorum amatores digni qui spem in talibus habent et qui faciunt illos et qui diligunt et qui colunt sed et figulus mollem terram premens laboriose fingit ad usus nostros unumquodque vas et de eodem luto fingit quae munda sunt in usum vasa similiter et quae his sunt contraria horum autem vasorum qui sit usus iudex est fi
Abbreviated transcription (Latin):
appellant. Aut enĩ filios suos sacrifican¬
tes. aut obscurae sacrificia facientes aut
in saniae plenas uigilias habentes : neque
uitam neque nuptias mundas iam custo¬
diunt. Sed alius alium per inuidiam oc¬
cidit aut adulterans contristat & om̃ia
commixta sunt. Sanguis homicidium.
furtum & fictio corrũptio in fidelitas
turbatio & peruirium tumultus bono¬
rum dñi immemoratio. animarũ inqui¬
natio natiuitatis immutatio. nuptiarũ
impudicitiae. Infandorum enim idolo¬
rum cultunx om̃is mali causa est : & ini¬
tium & finis. Aut enĩ dum laetantur
insanunt : aut certe uaticinantur fal¬
sa. aut uiuunt iniuste : aut periurant
cito. Dum enim confidunt inidolis quae
sunt sine anima : male uirantes noceri
se non sperant. Utraque ergo illis eue¬
nient digne. Inm male senserunt de
dõ attendentes idolis : & iniuste ura uer̃
in dolo contemnentes ustitiam: Non enĩ¬
urantium est uirtus : sed peccantium

Expanded text:
appellant aut enim filios suos sacrificanappellant aut enim filios suos sacrificantes aut obscura sacrificia facientes aut insaniae plenas vigilias habentes neque vitam neque nuptias mundas iam custodiunt sed alius alium per invidiam occidit aut adulterans contristat et omnia commixta sunt sanguis homicidium furtum et fictio corruptio infidelitas turbatio et periurium tumultus bonorum Domini inmemoratio animarum inquinatio nativitatis inmutatio nuptiarum inpudicitia infandorum enim idolorum cultura omnis mali causa est et initium et finis aut enim dum laetantur insaniunt aut vaticinantur falsa aut vivunt iniuste aut periurant cito dum enim confidunt in idolis quae sunt sine anima male iurantes renoceri se non sperant utraque ergo illis evenient digne quoniam male senserunt de Deo adtendentes idolis et iniuste iuraverunt in dolo contemnentes iustitiam non enim iurantium est virtus sed peccantium
Abbreviated transcription (Latin):
ditus est : & trrannorũ imperio coleban¬
tur figmenta. Et hos quos in palam ho
norare non poterant homines propter
quod longe essent: elonginquo figurã
illorũ allatã euidentẽ imaginem regis quẽ
honorare uolebant fecerunt. Ut illũ qui
ab erat : tanquam praesentẽ colerent sua
sollicitudine. Prouexit autem adhorum
culturom & hos qui ignoraebant: artificis
eximia diligentia Ille enimuolens place¬
re illi qui se assumpsit : elab oreuit arte
sua ut similitudinem in melius figuraret:
Multitudo autẽ hominũ abducta perspe¬
ciem operis : eũ qui ante tempus tanquã
homo honoratus fuerat nunc dm̃ existi¬
mauerunt Et haec fuit uitae humanae
deceptio : qñm aut effectui aut regibus
deseruientes homines in communi cabile
nomen lapidibus & lignis imposuerunt
Et non suffecerat errasse eos circa dĩ scien¬
tiam : sed & in magno uiuentes in scienti¬
ae bello tot & tam magna mala pacẽ

Expanded text:
ditus est, et tyrannorum imperio colebanditus est, et tyrannorum imperio colebantur figmenta. Et hos quos in palam homines honorare non poterant, propter hoc quod longe essent, e longinquo figura illorum allata, evidentem imaginem regis, quem honorare volebant, fecerunt: ut illum qui aberat, tanquam praesentem colerent sua sollicitudine. Provexit autem ad horum culturam, et hos, qui ignorabant, artificis eximia diligentia. Ille enim volens placere illi qui se assumpsit, elaboravit arte sua, ut similitudinem in melius figuraret. Multitudo autem hominum abducta per speciem operis eum, qui anhomo honoratus fuerat nunc deum existimaverunt et haec fuit vitae humanae deceptio quoniam aut adfectui aut regibus deservientes homines incommunicabile nomen lapidibus et lignis inposuerunt et non sufficerat errasse eos circa Dei scientiam sed et in magno viventes inscientiae bello tot et tam magna mala pacem
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ille quidem operatus est: illud autẽ
cum esset fragile ds̃ cognominatus est
Similiter autẽ odio sunt dõ impius &im¬
pietas cius Et enim quod factum est: cũ
illo qui fecit tormenta patietur. Propter
hoc & idolis nationum non erit respectus :
qum creaturae dĩ in odium factae sunt
& intemptationes animab: hominum. &
mmuscipulis pedibus insipientium: In itiũ
enim fornicationis est ex qui sitio idolorũ:
& adinuentio illorum corruptio uitae est
Neque enim erant ab initio neque erunt
in perpetuum. Super uacuitas enĩ hominũ¬
hoc adinuenit in orbem terrarũ : &ideobre¬
uis illorũ finis inuentus est. Acerbo enĩ
luctu dolens pater: cito sibi raepti filii fe¬
cit imaginem. Et illũ qui tunc quasi ho¬
mo mortuus fuerat nunc tanquam dm̃
colere coepit : & constituit inter seruos
suos sacra & sacrificia: Deinde interue¬
niente tempore conualescente iniqua
consuetudine hic error tanquã lex custo¬

Expanded text:
quia ille quidem operatus est: illud autem quia ille quidem operatus est: illud autem cum esset fragile, Deus cognominatus est. Similiter autem odio sunt Deo impius, et impietas ejus. Etenim quod factum est, cum illo, qui fecit, tormenta patietur. Propter hoc, quoniam creaturae Dei in odium factae sunt, et in tentationem animis hominum, et in muscipulam pedibus insipienim fornicationis est exquisitio idolorum et adinventio illorum corruptio vitae est neque erant ab initio neque erunt in perpetuum superhoc adinvenit in orbem terrarum; et ideo brevis illorum finis inventus est. Acerbo enim luctu dolens pater, cito sibi rapti filii fecit imaginem; et illum, qui tunc quasi homo mortuus fuerat, nunc tanquam deum colere coepit, et constituit inter servos suos sacra et sacrificia. Deinde interveniente tempore, convalescente iniqua consuetudine, hic error tanquam lex custo
Abbreviated transcription (Latin):
& de operando & de om̃ium rerũ euentu
petit ab eo : qui in om̃ib est in utilis
lterum alius nauigare cogitans. & per
feros fluctus incipiens iter facere ligno
portante se : fragilius lignum in uocat
Illud enĩ cupiditas ad quirendi excogita¬
uit: & artifex sapientia fabricauit sũa
Tua autẽ pater gubernat prudentia :¬
qñm dedisti in mariuiã. & in fluctibus
semitam firmissimam. Ostendens qñm
potens es ex om̃ibus sanare : etiamsi sine
rate quis ad eat mare. Sed ut non essent
uacua sapientiae tuae opera propter
hoc etiam exiguo ligno credunt homines
animas sũas & trañ s cuntes mare per ra¬
tem liberati sunt. Abinitio enim cũ peri¬
rent sũperbi gigantes . spes orbis terrarum
ad ratem confugiens remisit saeculo semen
natiuitatis : quae manu tua erat gubernata
Benedictum est enim lignum : per quod
fit iustitia Permanus autẽ quod fit idolũ
maledictũ est: & ipsũ & qui fecit illud

Expanded text:
et de operando et de omnium rerum eventu et de operando et de omnium rerum eventu petit ab eo qui in omnibus est inutilis iterum alius navigare cogitans et per feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat providentia quoniam dedisti et in mari viam et inter fluctus semitam firmissimam ostendens quoniam potes ex omnibus sanare etiam si sine rate aliquis adeat sed ut non esset vacua sapientiae tuae opera propter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas et transeuntes mare per ratem liberati sunt sed ab initio cum perirent superbi gigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manu tua erat gubernata benedictum est enim lignum per quod fit iusmaledictum est et ipsum, et qui fecit illud:
Abbreviated transcription (Latin):
one uitae : Reliquias autẽ euis operis
ad praeparationẽ escae abutatur. Et
reliquum horum quod ad nullũ usum fa¬
cit lignum curuum & uerticibus plenum
sculpat diligenter per uacuitatem suã
& per scientiã artis suae figuret illud:
& assimilet illud imagini hominis: aut
alicui ex animalibus illud comparet
Perliniens lubrica. & rubicundũ faciens
fuco colorem illius : & omnẽ maculam
quae in illo est perliniens & faciat ei
dignam habitationem. In pariete ponens
illud: & confirmans ferro Neforte cadat
prospiciens illi : sciens qñm non potest
se adiuuare. Imago enim est : &opus ẽ
illi aduitorium. Et de substantia sua &¬
de filiis suis & denuptiis : uotum faciens
inquirit. Non erubescit loqui cum illo:
qui sine anima est. Et pro sanitate qui¬
dem infirmum deprecatur: & prouita
mortuum rogat. Et in aduitoriũ inutile
inuocat : & pro itinere petit ab eo qui am¬
bulare non potest. Ꝙ de adquirendo

Expanded text:
one vitae reliquias autem eius operis one vitae reliquias autem eius operis ad praeparationem escae abutatur et reliquum horum quod ad nullos usus facit lignum curvum et verticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam et per scientiam artis suae figuret illud et adsimilet illud imagini hominis aut alicui ex animalibus illud conparet perliniens lubrica et rubicundum faciens fuco colorem illius et omnem maculam quae in illo est perliniens et faciat ei dignam habitationem in pariete ponens illud confirmans ferro ne forte cadat prospiciens illi sciens quoniam non potest se adiuvare imago enim est et opus est illi adiutorio et de substantia sua et filiis suis et nuptiis votum faciens inquirit non erubescit loqui cum illo qui sine anima est et pro sanitate quidem infirmum deprecatur et pro vita mortuum rogat et in adiutorium inutilem invocat et pro itinere petit ab hoc qui ambulare non potest et de adquirendo
Abbreviated transcription (Latin):
si uirtutẽ & opera mirati sunt: intelligant
ab ipsis qñm qui haec constituit fortior
est illis Amagnitudine enim specier
& creaturae : cõgnoscibiliter poterit ho¬
rum creator uideri Sed tamen adhuc
in bis minor est querela Et hii enimfor¬
tassis erant dm̃ quaerentes : & uolentes
inuenire. Et enim cum in operibus d¬
lius conuersentur : inquirunt & persua¬
sum habent qñmbona sunt quae uiden¬
tur Iterum autem nec his debet ignosci
Si enim tantum potuerunt scire ut pos¬
sent aestimare saeculũ : quo modo huius
dñm non facilius inuenerunt : Infeli¬
ces autem sunt & inter mortuos spes illo¬
rum est : qui appellauerunt deos opera
manuum hominũ Aurũ & argentũ artis
inuentionem : & similitudines animalium
Aut lapidẽ in utilem : opus manus anti¬
quae. Aut siquis artifex faber de silua
lignum rectũ secauerit. & huius docte e¬
radat omnẽ corticem & arte sũa usus di¬
ligenter fabricet uas utile in conseruati¬

Expanded text:
si virtutem et opera eorum mirati sunt intellegant si virtutem et opera eorum mirati sunt intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortior est illis a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterit horum creator videri sed tamen adhuc in his minor est querella et hii enim fortassis errant Deum quaerentes et volentes invenire etenim cum in operibus illius conversentur inquirunt et persuasum habent quoniam bona sunt quae videntur iterum autem nec his debet ignosci si enim tantum potuerunt scire ut possent aestimare saeculum quomodo huius Dominum non facilius invenerunt infelices autem sunt et inter mortuos spes illorum est qui appellaverunt deos opera manuum hominum aurum et argentum artis inventionem similitudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversati
Abbreviated transcription (Latin):
insensatorum more uiuentes. Propter hoc
tanquam pueris insensatis : udicium inde¬
risum dedisti. Qui autẽ ludibriis & incre¬
pationibus non correpti sunt: dignũ dĩ
iudicium experti sunt. in his enim quae
patiebantur moleste ferebant : in quibus
patientes indignabantur. Perhaec quos
putabant deos in ipsis cum ex terminaren¬
tur uidentes illum quem olim negabant
sẽ nosse : dm̃ uerum agnouerunt: Propt̃
quod & finis condemnationis illorum :¬
mnes homines : in quib: non est scientia¬
dĩ Et de his quae uidentur bona non po
tuerunt intelligere eum qui est: neque
operibus attendentes agnouerunt quis
esset artifex. Sed aut ignẽ aut spiritum
aut citatum aerem. aut girum stellarũ.
aut nimiam aquam. aut solem aut lu¬
nam : rectores orbis terrarum deos
putauerunt. Quorum si specie delectati
deos putauerunt : sciant quanto domina¬
tor eorum speciosior est Speciei enim
generator : haec om̃ia constituit. Aut

Expanded text:
insensatorum more viventes propter hoc insensatorum more viventes propter hoc tamquam pueris insensatis iudicium in derisum dedisti qui autem ludibriis increpationis non correpti sunt dignum Dei iudicium experti sunt in his enim quae patiebantur moleste ferebant in quibus patientes indignabantur per haec quos putabant deos in ipsis cum exterminarentur videntes illum quem olim negabant se nosse Deum verum agnoverunt propter quod et finis condemnationis illis mnes homines, quibus non inest dei scientia, nec de his, quae uidentuerunt intellegere eum qui est neque operibus adtendentes agnoverunt quis esset artifex sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem aut gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem et lunam rectores orbis terrarum deos putaverunt quorum si specie delectati deos putaverunt sciant quanto dominator eorum speciosior est speciei enim generator haec omnia constituit aut
Abbreviated transcription (Latin):
iudicas : & cum magna reuerentia dispo¬
nis nos. Sub est enim tibi cum uolueris
possẽ. Docuisti autem populũ tuũ per
talia opera: qñm oportet uistum esse
& bumanum. Et bonae spei fecisti fi¬
lios tuos : qñm iudicans das locum in pec¬
catis poenitentiae. Si enim in imicos ser
uorum tuorũ & debitos morti cum tanta
cruciasti attentione & liberastidans
tempus & locum per quae possint muta¬
ri amalitia : cum quanta diligentia uidi¬
casti filios tuos quorum parentibus iuroe¬
menta & conuentiones dedistibonarum
promissionum : Cum ergo nobis discipli¬
nam das in imicos nr̃os multipliciter fla¬
gellas. Ut bonitatẽ tuam cogitemus
iudicantes : & cum de nobis iudicatur spe¬
remus misericordiam tuam: Vnde & illis
qui inuita sua insensate & inuste uixer̃
perhaec quae coluerunt de disti summa
tormenta. Et enim inerroris uia dutius
errauerunt : deos aestimantes haec quae
in animalib: sunt su peruacua infantum

Expanded text:
iudicas et cum magna reverentia dispoiudicas et cum magna reverentia disponis nos subest enim tibi cum voles posse talia opera, quoniam oportet justum esse et humanum, et bonae spei fecisti filios tuos. Quoniam judicans das locum in peccatis poenivorum tuorum et debitos morti cum tanta cruciasti adtentione et liberasti dans tempus et locum per quae possint mutari a malitia cum quanta diligentia iudicasti filios tuos quorum parentibus iuramenta et conventiones dedisti bonarum promissionum cum ergo nobis disciplinam das inimicos nostros multipliciter flagellas ut bonitatem tuam cogitemus iudicantes et cum de nobis iudicatur speremus misericordiam unde et illis qui in vita sua insensate et iniuste vixerunt per haec quae coluerunt dedisti summa tormenta etenim in erroris via diutius erraverunt deos aestimantes haec quae in animalibus sunt supervacua infantum
Abbreviated transcription (Latin):
poterat mutari cogitatio illorum in per¬
petuũ. Semen enĩ erat maledictũ ab ini¬
tio Nec timens aliquẽ : ueniam dabas
peccatis illorũ Quis enim dicet tibi quid
fecisti aut quis stabit contra udiciũ tuũ
Aut quis in conspectu tuo ueniet undex
iniquorum hominum. aut quis tibi impu¬
tabit si nationes perierint quas tui fecisti:
Nec enim est alius ds̃ quam tũ. cui curoe
est de om̃ibus : ut ostendas qñm non in¬
iuste uidicas iudicium Neque rex neque
trrannus in conspectu tuo inquirent de
his : quos perdidisti. Cum sĩs ergo iustus:
iuste om̃ia disponis Ipsum quoque qui
non debet puniri condemnas : & exterũ
aestimas a tua uirtute. Uirtus eñi tua
iustitiae initium est : & ob hoc quod om̃i¬
um dominus es om̃ibus tẽ parcere facis
Uirtutem enĩ ostendis tũ : qui non crede¬
ris ẽẽ inuirtute consummatus. łthos
qui sciunt audaciam : tracducis. Tũ autẽ
dominator uirtutis cum tranquillitate

Expanded text:
poterat mutari cogitatio illorum in perpoterat mutari cogitatio illorum in perpetuum semen enim erat maledictum ab initio nec timens aliquem veniam dabas peccatis illorum quis enim dicet tibi quid fecisti aut quis stabit contra iudicium tuum aut quis in conspectum tuum veniet vindex iniquorum hominum aut quis tibi inputabit si nationes perierint quas tu fecisti nec enim est alius Deus quam tu cuius cura est de omnibus ut ostendas quoniam non iniuste iudicasti neque rex neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti cum sis ergo iustus iuste omnia disponis ipsum quoque qui non debet puniri condemnas exterum aestimas a tua virtute virtus enim tua iustitiae initium est et ob hoc quod omnium Dominus es omnibus te parcere facis virtutem enim ostendis tu qui non crederis esse in virtute consummatus et hos qui sciunt audaciam traducis tu autem dominator virtutis cum tranquillitate
Abbreviated transcription (Latin):
ses: Aut quod ate uocatum non est con¬
uersaretur: Parcis autẽ om̃ibus : qñm tua
sunt dñe quia amas animas. Q quã¬
ripis : & de quib: peccant ad mones & al¬
loqueris ut relicta malitia credant in te
dñe. Illos enim antiquos inhabitatores
tibi opera faciebant per medicamina &
sacrificia iniusta filiorum sũ orum neca¬
tores sine misericordia & comesores uis¬
cerum hominũ & deuoratores sanguinis
A medio sacroemento tuo & auctores pa¬
rentes animarum in auxiliatarũ. uoliui¬
ut dignã perciperent peregrinationem
puerorũ dĩ quae tibi om̃ium carior est
terra. Sed & istã quã hominib peperci¬
sti & misĩsti antec essores exercitus tui ues¬
pas: ut illos paulatim ex terminarent
Non quia impotens eras in bello subicere
impios uistis a ut bestiis sacuis aut uerbo
duro simul ex terminare : sed partibus
iudicans dabas locũ poenitentiae: Non
ignorans qnm iniqua est natio eorum
& naturalis malitia ipsorum : & qñm non

Expanded text:
ses, aut quod a te uocatum non esset, conses, aut quod a te uocatum non esset, conseruaretur? parcis autem omnibus, quoniam tua sunt, domine, qui animas amas. ripis et de quibus peccant admonens adloqueris ut relicta malitia credant in te Domine et illos enim antiquos inhabitatores tibi opera facsacrificia injusta et filiorum suorum necatores sine misericordia, et comestores viscerum hominum, et devoratores sanguinis a medio sacramento tuo, et auctores parentes animarum inauxiliatarum perdeut dignam perciperent peregrinationem puerorum Dei, quae tibi omnium charior est terra. Sed et his tanquam hominibus pepercisti, et misisti antecessores exercitus tui vespas, ut illos paulatim exterminarent. Non quia impotens eras in beimpios iustis aut bestiis saevis aut verbo duro simul exterminare sed partibus iudicans dabas locum paenitentiae non ignorans quoniam nequa est natio illorum et naturalis malitia ipsorum et quoniam non
Abbreviated transcription (Latin):
ex materia inuisa immittere illis multi¬
tudinem ursorum: aut audaces leones aut
noui generis ira plenas. aut ignotas besti¬
as aut ua porẽ igneum spirantes aut odo¬
rem fumi proferentes: aut horrendas ab o¬
culis scintillas emittentes. Quarum non
solum laesura poterat illos exterminare :¬
sed & aspectus pertimorem occidere
Sed & sine his uno spiritu occidi poterant
persecutionem passi ab ipsĩs factis sius : &
dispersi per spiritum uirtutis tuae. Sed o¬
mnia in mensurae &numero & pondere
disposuisti Multum enim ualere tibi so
mentum staterae. sic ante te est orbis ter¬
rarum : & tanquã gut ta roris ante luca¬
ni quae descendit interrã. Sed misereris
omnium qñm omnia potes : & dissimulas
peccata hominum propter poenitentiã
Diligis enim om̃ia quae sunt : & niebil o¬
disti horum quae fecisti. Nec enim odi
ens aliquid constitiusti. Quo modo autem
posset aliquid permanere nisi tũ uoluis¬

Expanded text:
ex materia invisa inmittere illis multiex materia invisa inmittere illis multitudinem ursorum aut audaces leones aut novi generis ira plenas et ignotas bestias aut vaporem igneum spirantes aut odorem fumi proferentes aut horrendas ab oculis scintillas emittentes quarum non solum laesura poterat illos exterminare sed et aspectus per timorem occidere sed et sine his uno spiritu occidi poterant persecutionem passi ab ipsis factis suis et dispersi per spiritum virtutis tuae sed omnia mensura et numero et pondere disposuisti multumentum staterae sic ante te est orbis terrarum, et tamquam gutta roris antelucani. quae descendit in terram; sed misereris omnium, quoniam omnia potes et dissimulas peccata hominum propter paenitentiam. diligis enim omnia, quae sunt, et nihil odisti horum, quae fecisti; nec enim odio habens aliquid constituisses. quomodo ergo posset aliquid permanere, nisi tu uoluis
Abbreviated transcription (Latin):
necares. Cum enim temptati sunt. & qui¬
dem cum misericordia disciplinã accipientes:
scierunt quem ad modum cum ira iudicati
impii tormenta paterentur. hos quidem
tanquam patermonens probasti : illos
autem tanquã durus rex in terrogans con¬
demnasti. Absentes enim & procesentes:
similiter tor quebantur. Ouplex enimillos
acceperat taediũ : & gemitus cũ memoria
practeritorũ. Cũ enim audirent persũa
tormenta bene secum agi commemorati
sunt dñm: admirantes in finem exitus
quem enim in expositione prarua proie¬
ctum deriserunt : in finẽ euentus mirati
sunt. non similiter iuistis faciens. Pro co¬
gitationib autẽ in sensatis iniquitatis
illorum quod quidã errantes colebant
mutos serpentes & bestias superuacuas
immisisti illis multitudinẽ mutorũ ani¬
malium inuindictã : ut scirent quia per
quae peccat quis. perhaec & torquetur
Non enim impossibilis erat omni potens
manus tua quae creauit orbem terrarũ

Expanded text:
necares. Cum enim tentati sunt, et quinecares. Cum enim tentati sunt, et quidem cum misericordia disciplinam accipientes, scierunt quemadmodum cum ira judicati impii tormenta paterentur. Hos quidem tanquam pater monens probasti: illos autem tanquam durus rex interrogans condemnasti. Absentes enim et praesentes similiter torquebantur. Duplex enim illos acceperat taedium, et gemitus cum memoria praeteritorum. Cum autem audirent per sua tormenta bene cum illis agi, commemorati sunt Deum, admirantes in finem exitus. Quem enim in expositione probra projectum deriserunt, in finem eventus mirati sunt non similiter iustis faciens pro cogitationibus autem insensatis iniquitates illorum quod quidam errantes colebant mutos serpentes et bestias supervacuas inmisisti illis multitudinem mutorum animalium in vindictam ut scirent quia per quae peccat quis per haec et torquetur non enim inpossibilis erat omnipotens manus tua quae creavit orbem terrarum