comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s sempiterno p̃senti filius a patre gene¬
ratur. Herumptam̃ hoc localit̃ ꝙͦ ac¬
cipiendum ẽ. quia ascendit suꝑ firma¬
m̃tum celi. c hoc uersus orientalẽ pla¬
gam Nam quod dictum ẽ usq ad ori¬
entem. so est usq ad filium sibi ꝑsona¬
lit̃ unitum. ñ utiq scđm locũ s scđm
humane nat᷑e inmutationẽ dictum est.
sic immutata est. ut in illa orientis sub¬
stantia uera carnis substantia transi¬
ret: s accessit gła ñ recessit natura: ab¬
sorta ẽ passibilitas sufcessit. ĩpassibilitaᷤ:
ꝑiit mertalitas. acqͥsita est carm ũbi coe¬
t̃nitas. Sic in similitudinẽ lapidis aq̃ durãt᷑¬
t᷑ Cristallus enim similitudo lapidis
dest. ñ sua ꝑ se natura lapis: quia du¬
rata aque gelu substantia sicut auił
phisici spetiem hanc efficit. Qd̾ ad pre¬
dictam immutationẽ carnis apta
similitudine referri. Gregoriꝰ ꝑhibet
inezechiele: cum dicit. Corpus redẽp¬

Expanded text:
sed sempiterno praesenti Filius Patre genesed sempiterno praesenti Filius Patre generatur. Verumtamen hoc localiter quoque accipiendum est, quia ascendit super firmamentum coeli, et hoc versus orientalem plagam. Nam quod dictum est, usque ad orientem, id est, usque ad Filium sibi personaliter unitum, non utique secundum locum, shumanae naturae immutationem dictum est, sic immutata est, ut in illam orientis substantiam vera carnis substantia transiret, sed accessit gloria, non decessit natura, absorpta est passibilitas, accesit impassibilitas, periit mortalitas, acquisita est carni Verbi immortalitas. Sic in similitudinem lapidis durantur aquae. Crystallus namque similitudo lapidis est, non suapte natura lapis, qui durata gelu aquae substantia, sicut aiunt physici, speciem hanc efficit. Quod ad praedictam immutationem carnis apta similitudine referri Gregorius perhibet in Ezechielem, dum dicit: Corpus Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutauerunt głam incorruptibilis
dei in similitudinẽ corruptibilis ho
minis. ⁊ale enĩ simulachrũ do nefas
ẽxp̃iano in templo collocare: multo
magis incorde nefariũ est ubi uere dei
templum ẽ. Sede gͦ quod dicit᷑ ds. ñ
menbrorp positionẽ s iudicariã sig¬
ni ficat potestatem: & quod ait xͦ dño
sede ad extris meis. id ẽ in mei equali¬
tate. qd̾ idem ẽ acsi dixisset conreg¬
na mecum. Et hoc scđm humanam
naturam illi dictum est: quia scđ̾m
illam datum ẽ ei regnum. ce honor.&
omnis ppts trib ce lingue seruient ei.
orientẽ. humana quippe xͥ natura
dignitate uirtutũ omniũ ce sc̃itatis.
omnẽ sp̃ualẽ excessit creaturã in tantũ
ut ascenderet usq ad orientẽ .i. usq ad
t̃nscendendo dimisit. Ubi notandũ qͥa
ñ dixit ad ortũ ueladoriturũ s ad orien¬
tem. Illa enim ineffabilis natura ñ se¬
cundum p̃teritum & futurũ consid̾at᷑.

Expanded text:
commutaverunt gloriam incorruptibilis commutaverunt gloriam incorruptibilis Dminis. Tale simulacrum Deo nefas est christiano in templo collocare, multo magis in corde nefarium est, ubi vere Dei templum est. Sedere ergo quod dicitur Deus, non membrorum positionem, sed judiciariam significat potestatem. Et quod ait Christo Domino: Sede a dextris meis, id est, in mei aequalitate, quod idem est ac si dixisset: Conregna mecum. Et hoc secundum humanam naturam illi dictum est, quia secundum illam datum est ei regnum, et honor, et omnes populi, tribus, et linguae servient ipsi. orientem . Humana quippe Christi natura, dignitate virtutum omnium et sanctitatis, omnem spiritualem excessit creaturam in tantum ut ascenderet usque ad orientem, id est usque ad transcendendo dimisit. Ubi notandum quia non dixit ad ortum vel oriturum, sed ad orientem. Illa enim ineffabilis genitura, non secundum praeteritum et futurum consideratur,
Abbreviated transcription (Latin):
sens imꝑfectum reddit: cuiꝰ summã
solus in euũgłio marcus ꝑscribit Nãm
cum dixisset. & dñs quidẽ iħc postqͣm
locutus ẽ eis ascendit incelum: ad didit
hoc. & sedet a dextris dei. Summa qͥp¬
pe gaudii nr̃i est quod uera carnis nĩe
natura in illo nos hominisfi lio
p̃cedens consedit a dextris dei: qͦm
uenientẽ iuxta danielem in nubib
celi hodie uenerandus ille antiquꝰ
dierum: cum milib milium sibi
ministrantium. & decies milies cente¬
nis milib sibi assistentium. in illo throno
suo flãmeo suscepit: dignam cano capi¬
ti suo sententiã. elocutus iuxta patrem
ipsius. scđ̾m carnẽdauid. sede adextͥs
meis ce cet̾a. Quod ñ sic accipiendum ẽ.
ut humaniformii putant quod d̾s ita
ut nos. hinc dext̾am. atq inde habeat
sinistͣm. ut humana forma circũscͥptuᷤᷤ
sit. aut hoc ipsum qd̃ d̾s sedere dicit᷑.
flexis poplitib fieri putandum est.Ne
illud incidamus sacrilegium inquit
augustinus. in quo execrat᷑ apłs eos qͥ

Expanded text:
sens imperfectum reddit, cujus summam solus in Evangelio Marcus perscribit. Nam cum dixisset: Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis ascendit in coelum , addidit hoc: Et sedet a dextris Dei . Summa quippe gaudii nostri est, quod vera carnis nostrae natura in illo hominis Filio nos praecedens, consedet a dextris Dei, quem venientem juxta Danielem in nubibus coeli, hodie venerandus ille Antiquus dierum cum millibus millium sibi ministrantium, et decies millies centenis millibus sibi assistentium, in illo throno suo flammeo suscepit , dignam cano capite suo sententiam elocutus, juxta Patrem ipsius, secundum carnem David: « Sede a dextris meis , » etc. Quod non sic accipiendum est, ut Humaniformii putant, quod Deus ita ut nos hinc dexteram atque inde habeat sinistram, et humana forma circumscriptus sit, aut hoc ipsum quod Deus sedere dicitur, flexis poplitibus fieri putandum est, nec illud incidamus sacrilegium, inquit Augustinus, in quo exsecratur Apostolus eos « qui
Abbreviated transcription (Latin):
respicit. ꝓuocat credentes. &e dicens.
om̃s sitientes ueniente ad aquas. ut
ueniant ad flumen dei qui repletus
est aquis. &e cuiꝰ impetꝰ letificat ci¬
uitatẽ dei: ut bibant aquas de fon¬
tib saluatoris. qui loquitur ad sama¬
ritanã. si scires donũ di. & quis est
qui dicit tibi.da michi bibere. tu
forsitan petisses ab eo. & dedisset tͥa
quam uiuam. & aqua qm ego dedo
ei. fiet in eo fons aque salientis in
uitã et̃nam. Sciendũ autẽ. qđ ut ait
ieronimus homo aquã tribuat. d̃s
autem sp̃m sc̃m. quo sordes abliunt᷑
⁊peccata purgantur.

Expanded text:
respicit, provocans credentes et dicens: « respicit, provocans credentes et dicens: « Omnes sitientes venite ad aquas . » Ut veniat ad fluvium Dei, qui repletus est aquis , et cujus « impetus laetificat civitatem Dei , » ut bibant « aquas de fontibus Salvatoris , » qui loquitur ad Samaritanam: « Si scires donum Dei, et quis est, qui dicit tibi: Da mihi bibere, tu forsitan petisses ab eo, et dedisset tibi aquam vivam, et aquam, quam ego dedero ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . » Sciendum autem, quod ait Hieronymus, homo aquam tribuat, Deus autem Spiritum Sanctum quo sordes abluuntur, et peccata purgantur.
Abbreviated transcription (Latin):
rat dñs &e pater suus suꝑ excelsam
terram. scilicet legis ꝓpħarumq no¬
ticiam. ut sugent mel celestis doctri¬
ne de petra que xꝰ erat. oleumq id
rissimo. ꝑ resurrectionis potentiã im¬
mortaliter solidato: ce ecce econtrario
de uinea sodomorp uinea eorꝑ. & de
suburbanis gomorre. uua eorꝑ uua
fellis. & botrus amarissimꝰa. Et ꝓpt̾ hoc
It uero celi &e terra de quib alibi ꝑ
ꝓpħam dicit. nouos celos &e nouam
terram ego creo. noui inqͣm celi & no¬
ua eccłie terra audiit uerba oris
eius. sicut in sequenti tractu cantamꝰ:
&̾ concrescat in eis ut pluuia doctrina
dñi. ce fluat ut ros eloqͥuium eiꝰ qua¬
si imber suꝑ herbam. &e quasi stille
suꝑ gramina: quia nom̃ dñi inuo¬
catur suꝑ nos. Nomen patris & filii¬
que ꝑ baptismũ agitur. nr̃e regene¬
rationis. Non minus illa ysaie lec¬
tio hec est. hereditas seruoꝵ dñt. hoc
idem ut supradictũ est. tempus gr̃e

Expanded text:
rat Dominus et Pater suus super excelsam rat Dominus et Pater suus super excelsam terram , scilicet legis prophetarumque notitiam, ut sugerent mel coelestis doctrinae de petra, quae Christus erat, oleumque, irissimo per resurrectionis potentiam immortaliter solidato et ecce econtrario de vinea Sodomorum, et de suburbanis Gomorrhae uva eorum, uva fellis, At vere coeli et terra, de quibus alibi per Prophetam dicit: « Novos coelos et novam terram ego creo . » Novi, inquam, coeli et nova Ecclesiae terra audivit verba oris ejus, sicut in sequenti tractu cantamus: Et concrescit in eis ut pluvia doctrina Domini, et fluit ut ros eloquium Domini, quasi imber super herbam et quasi stillae super gramina, quia nomen Domini invocatur super nos, nomen Patris et Filiiquae per baptismum agitur, nostrae regenerationis. Non minus illa Isaiae lectio: Haec est haereditas servorum Domini, hoc idem, ut supra dictum est, tempus gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
ectio quarta. Scripsit moyses can¬
ticum: siue hec est. hereditas ser¬
uoꝵ dñi. Utreq enim uicissim legunt᷑
in pascha ce inpentecosten: & ambe
hoc tempus gre manifestius expͥmuit.
In ea que est sqͥpsit moyses canticum.
ait idem moyses: noui enĩ quod post
mortẽ meam inique agetis. & cetera.
Mortẽ moysi finem legis accipiunt.
pene cuncti doctores sc̃i. id est aduen¬
tum xp̃i: cuius gr̃a sic legi quemad¬
modum iosue successit moysi: qui
ppłm dei transiordanem eductum
ingentib p̃liis in terram reꝓmissio¬
nis dux uictoriosus introduxit. ih̃m
xp̃m nomine p̃figurans. & oꝑe: qui
omnẽ elector ppłm quorp neminẽ
lex ad ꝑfectum adduxerat. sangͥne
suo contra diabolum dimicans. uic¬
tor mortis ꝑ baptismi gr̃am in para¬
dẏsum reduxit. ꝓfecto in hoc temꝑe.
iuxta canticum quod moyses scrip¬
sit. peccauerunt d̾no ñ filii. s uidei.¬
generatio praua atq ꝑuersa. ppłs
stultus &e insipiens. quem constitue¬

Expanded text:
ectio quarta: Scripsit Moses canticum ; sive: Haec est haereditas servorum Domini . Utraeque enim vicissim leguntur in Pascha et in Pentecosten, et ambae hoc tempus gratiae manifestius exprimunt. In ea, quae est: Scripsit Moses canticum, ait idem Moses: Novi enim quod post mortem meam inique agetis, etc. Mortem Mosi finem legis accipiunt pene cuncti doctores sancti, id est, adventum Christi, cujus gratia sic legi, quemadmodum Josue successit Mosi, qui populum Dei trans Jordanem eductum ingentibus praeliis in terram repromissionis, dux victoriosus introduxit, Jesum Christum nomine praefigurans et opere, qui omnem electorum populum, quorum neminem lex ad perfectum adduxerat, sanguine suo contra diabolum dimicans, victor mortis per baptismi gratiam in paradisum reduxit: Profecto in hoc tempore, juxta canticum, quod Moses scripsit, « Peccaverunt Domino, non filii, » scigeneratio prava atque perversa, populus stultus et insipiens, » quem constitue
Abbreviated transcription (Latin):
ad orientalem plagã. Ubi autẽ ce qͦ¬
modo sit dñicum corpꝰ in celo: curio¬
sissimũ ce suꝑuacuũ est querere in¬
quit augustinus in libro de fide ca¬
tholica: tantummͦ in celo esse creden¬
dum est. Non enim ẽ fragilitatis nr̃e.
celorp secreta discitere.

Expanded text:
ad orientalem plagam. Ubi autem et quomodo sit Dominicum corpus in coelo, curiosissimum et supervacaneum est quaerere, inquit Augustinus in libro de fide catholica. Tantummodo in coelo esse credendum est. Non enim est fragilitatis nostrae, coelorum secreta discutere.
Abbreviated transcription (Latin):
sabbatum qui ẽ utiꝙ octauus. id ÷
pͥmus dies: &e celebratione octauaꝓ
feriarum. quas in regeneratione
noui hominis celebramꝰ. De illa gͥ
octaua que est resurrectio. que iam
completa est in capite nr̃o scilicet
xp̃o: nunc scđm diei p̃sentis inqua
resurrexit officium. ordinẽq mysti¬
cum aliqua dicenda sunt.

Expanded text:
Sabbatum, qui est utique octavus, id est Sabbatum, qui est utique octavus, id est primus dies, et celebratione octavarum feriarum, quas in regeneratione novi hominis celebramus. » De illa igitur octava, quae est resurrectio, quae jam completa in capite nostro, scilicet Christo, nunc secundum diei praesentis, in qua resurrexit, officium, ordinemque mysticum, aliqua dicenda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
desiderabilis. Non enim parumẽ:
quod in illa nobis octaua repositũ
est. Nam sicut octaua dies. eadem
que pͥma. est. sic illa etate restituit᷑
homo in hoc ipsum ad quod con¬
ditus est: eritq incorpore ae anima
immortalit̾ felix. & felicit̃ immor¬
talis sicut angłi di: inimo supra pͥ¬
me originis reparatus dignitatem:
eo qd̃ suã inunitate ꝑsone filii dei
laudari. &e głificari ab angłis in es
porib głam sempiternã iam adepti
sunt. diem qͦ celebramꝰ octauũ: bea¬
tificantes illos ex eo quoq quod in
futuro corpoꝵ receptorꝑ immorta¬
litatem głosam felicit̾ optine¬
bunt. hoc & ꝑ octo beatitudi¬
nes euũglicas significatur: ubi
octaua redit ad caput. Namq et
inpͥma &e in octaua hec eadem bea
Octaua inquit sententia que ad ca¬
put redit: ꝑfectumꝙ hominẽ de¬
clarat. significatur fortasse. & cir¬
cumcisione octauadie inueteri tes¬
tamento. &e dñi resurrectione post

Expanded text:
desiderabilis. Non enim parum est desiderabilis. Non enim parum est quod in illa nobis octava repositum est. Nam sicut octava dies eadem quae prima est, sic in illa aetate restituitur homo in hoc ipsum, ad quod conditus est, eritque corpore et anima immortaliter felix, et feliciter immortalis sicut angeli Dei imo supra primae originis reparatus dignitatem, eo quod suam in unitate personae Filii Dei, laudari et glorificari ab angelis in coporibus gloriam sempiternam jam adepti sunt, diem quoque celebramus octavum, beatificantes illos ex eo quoque, quod in futuro corporum receptorum immortalitatem gloriosam feliciter obtinebunt. Hoc et per octo beatitudines evangelicas significatur, ubi octava redit ad caput. Namque et in prima, et in octava haec eadem beatOctava, inquit, sententia, quae ad caput redit perfectumque hominem declarat, significatur fortasse et circumcisione octava die in Veteri Testamento, et Domini resurrectione post
Abbreviated transcription (Latin):
ma indutum. gratulabundꝰ alloqͥt᷑
in p̾̃senti eccłia dicens. Si cõsurrexisteᷤ
cum xp̃o que sursum sunt sapite. ñ
que suꝑ terram. Mortui enĩ estis. ce uita
accipient. Qmͣ octauam sicut septẽ
mundi etates ordine suo p̃eunt.
quarum sexta nunc ab aduentu
xp̃i uoluitur. septima uͦ animarꝑ
est carne deposita quiescentiũ. sicut¬
in alio loco iam dictũ est. sic. et hate
sacratissimã sollempnitatẽ septem
dñice p̃cesserunt: quaꝵp in pͥma. Cir¬
cumdedunt me gemitꝰ mortis. in sep¬
tima cantauimꝰ letare ierłm. singu¬
le singulis etatũ earundẽ ꝓpͥetate
sui respondentes officii. sicut locõ
uel ordine suo iam dictum ẽ. &e inter¬
posita dñice passionis memoria. ꝑ
duas ebdomadas. quod  ipsum cur
fiat iam dictũ est. sequit᷑ hec octaue
etatis que extra septem est. quia et̃¬
na est. głosa xp̃i resurrectione com¬
mendata festiuitas. nobilis. ammi¬
rabilis. decora &e suauis. splendida.

Expanded text:
ma indutum, gratulabundus alloquitur ma indutum, gratulabundus alloquitur in praesenti Epistola, disens: « Si conresurrexitis cum Christo, quae sursum sunt sapite, non qaccipient. Quam octavam sicut septem mundi aetates ordine suo praeeunt, quarum sexta nunc ab adventu Christi volvitur; septima vero animarum est carne deposita quiescentium, sicut alio loco jam dictum est, sic et hanc sacratissimam solemnitatem septem Dominicae praecesserunt, quarum in prima: Circumdederunt me gemitus mortis , in septima cantavimus: Laetare, Hierusalem , singulae singulis aetatum earumdem proprietate sui respondentes officii, sicut loco vel ordine suo jam dictum est, et interposita Dominicae passionis memoria per duas hebdomadas, quod ipsum cur fiat, jam dictum est. Sequitur haec octavae aetatis, quae extra septem est, quia aeterna est gloriosa Christi resurrectione commendata festivitas, nobilis, admirabilis, decora et suavis, splendida et
Abbreviated transcription (Latin):
faciem letam auerso ac tͥsti filio dig¬
nant̃ ingerens. ꝑ suadebit ce precabit᷑
illum oportunius interesse gaudiis
& epulis. tenens manũ eius. & blan¬
dis consulens sermonib: & tunc reli¬
quie isrł salue fient. Int̾im donec il¬
lud fiat. plenũ & integrũ ñ erit pat̾ne
domus id est p̃sentis eccłie gaudium:
quia licet iudaicus ppłs semꝑ gentiũ
oderit salutẽ: gentiũ tamen eccłia
dolet quod ppłs ipse stat foris qđq¬
quam sua salus illi in scandala sit.
Igitur huius diei sacrifitio uesptino
tam festiuo. tamq iocundo conueni¬
ent̾ quedam ornamenta detracta st̃.
stitutis. ante sacrificiũ excerpta. et
cum suaui modulatione in romana
eccłia cantari instituta st̃. Interea
dũ uitulus adducit᷑. conuiuiũ p̃parat᷑.
accedit coram ille ministror pͥmus
atq fidelissimus paulus: filiũq illũ
qui reũsus est: iam habentẽ anulũ
in manu. iã calciam̃tũ. iamq stola pͥ¬

Expanded text:
faciem laetam averso et tristi filio digfaciem laetam averso et tristi filio dignanter ingerens, persuadebit, et precabitur illum opportunis interesse gaudiis et epulis, tenens manum ejus, et blandis consulens sermonibus, et tunc reliquiae Israel salvae fient. Iuterim, donec illud fiat, plenum vel integrum non erit paternae domus, id est, praesentis Ecclesiae gaudium: quia licet Judaicus populus semper gentium oderit salutem , gentium tamen Ecclesia dolet, quod ille populus stat foris, quodque sua salus illi in scandala sit. Igitur hujus diei sacrificio vespertino, tam festivo, tamque jucundo convenienter quaedam ornamenta detracta sunt, stitutis ante sacrificium excerpta, et cum suavi modulatione in Romana Ecclesia cantari instituta sunt. Interea, dum vitulus adducitur, convivium praeparatur, accedit coram ille ministrorum primus atque fidissimus Paulus, filiumque illum, qui reversus est, jam habentem annulum in manu, jam calceatum, jamque stola pri
Abbreviated transcription (Latin):
induit pat̃. Et manducemus inquit
cebibamus: quia filius hic meus mor
p̃eunte letania. in honore sc̃e ae indi¬
uidue tͥnitatis. incuius nomine tͥno
baptiratus filius hic de quo loquim᷑.
qui mortuus fuerat. & reuixit. ꝑierat
ce inuentus est:concrepant signa que
hactenus fuerant muta. & ꝑsonante
symphonia chorus exultat. Gaudeit
nob̃cum angłi. & ꝓpt̾ illoꝵ gaudiũ
nos repetimus omissũ a septuagesi
d̾̃s &e homo .xꝰ. cuius carnẽ manduca¬
re ce sanguinẽ bibere debemus. qui
ideo uitulus dicitur. quia homo ꝓ
nob̃ sacrificatꝰ est. ce ideo saginatus.
quia in ipso habitat plenitudo di¬
uinitatis corporalit̾. S huic cõuiuio
senior fr̃. id est iudaicꝰ ppłs interesse
ñ uult. stansq foras & audiens sym¬
phoniã ce chorꝑ detrahit fr̃i suo in¬
uidia tortus ce odio: patrisq clementi¬
am rep̃hendens. tͥsticia mauult ce fa¬
me consumi. qm cum fr̃e gaudere &
epulari. Exibit autẽ pater qͣndoꝙ. et

Expanded text:
induit pater, et « manducemus, inquit, et bibamus, quia filius hic meus mortpraeeunte litania in honorem sanctae et individuae Trinitatis , in cujus nomine trino baptizatus filius hic, de quo, loquimur, qui « mortuus fuerat et revixit, perierat et inventus est , » concrepant signa, quae hactenus fuerant muta, et personante symphonia chorus exsultat. Gaudent nobiscum angeli, et propter illorum gaudium nos repetimus omissum a SeptuagesimDeus et homo Christus, cujus carnem manducare, et sanguinem bibere debemus: qui ideo vitulus dicitur, quia homo pro nobis sacrificatus est: ideo saginatus, quia in ipso habitabat plenitudo divinitatis corporaliter . Sed huic convivio senior frater, id est Judaicus populus, interesse non vult, stansque foris et audiens symphoniam et chorum, detrahit fratri suo, invidia tortus et odio, patrisque clementiam reprehendens, tristitia mavult et fame consumi, quam cum fratre gaudere et epulari. Exibit autem pater quandoque, et
Abbreviated transcription (Latin):
salutatio id est dñs uob̃cum. neq lec-¬
tionib supradictis ulle suꝑscripti¬
ones id est tituli p̃ferunt᷑. quos a nu¬
diustercius cunctis lectionib tanꝗͣ¬
a corporib capita p̾cidimus: donec
caput nr̃m tp̃c resurgendo nobis
red dat᷑ cusꝰ resurrectionis simili¬
tudo in his quibaptirati defontib as¬
cenduit. xp̃m induti ut apłs ait. fidei
oculis rep̾sentat᷑. nec ante ħec signa ec¬
leo magnus ita diuisit sibi opus ho¬
minis. ut pater condet. filius redime¬

Expanded text:
salutatio, id est, Dominus vobiscum, neque lecsalutatio, id est, Dominus vobiscum, neque lectionibus supradictis ullae superscriptiones, id est, tituli praeferuntur: quos a nudiustertius cunctis lectionibus, tanquam corporibus capita praescidimus, donec caput nostrum Christus resurgendo nobis reddatur, cujus resurrectionis similtudo in his, qui baptizati de fontibus ascendunt Christum induti, ut Apostolus ait , fidei oculis repraesentatur: nec ante hoc signa EcLeo Magnus, ita sibi divisit opus hominis, ut Pater conderet, Filius redime
Abbreviated transcription (Latin):
p̃missa cantatur. Nec mirũ. ñ Nõ¬
enim in p̃senti offitio sic est uox u¬
niuersalis eccłie. quemadmodũ ce il¬
li. corp quippe solummͦ uox est qui
inp̃senti assunt baptirandi. adhuc
peccati originalis ueneno infecti: ce
ideo festinant ad baptismũ. ut uiue¬
uescant. Quemadmodũ desiderat
ceruus ad fontes aquaruͦ. quod max¬
ime ex subsequente collecta confir¬
matur. Omip̃s sempit̾ne d̾s respice
ꝓpitius ad deuotionẽ ppłi renascen¬
tisqͥ sicut ceruus aquaꝵ tuarx expe¬
tit fontem. E contra lectio pͥma nul¬
lo subsequente cantico t̃minata est.
uidelicet quia creatis &e completis
mundi cunctis oꝑib. ñ cantauit
dignas homo ingratus deo creatori
gr̃as. s obmutuit a laude dei: ce au¬
dito serpente contra p̃ceptum qđ
audierat obsurduit. Unde ce bap
sic obsurduerat. & obmutuerat ut
dictũ estineo quem sanauit homi¬
nem surdũ & mutũ significauit.
Nec pret̾tundum. quia nec collectis

Expanded text:
praemissa cantatur. Nec mirum. Nopraemissa cantatur. Nec mirum. Noenim in officio praesenti sic est vox universalis Ecclesiae, quemadmodum et illi. Eorum quippe solummodo vox est, qui in praesenti adsunt baptizandi, adhuc peccati originalis veneno infecti, et ideo festinant ad baptismum, ut juvenescant, « quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum. . » Quod maxime ex subsequenti Collecta, confirmatur: Omnipotens sempiterne Deus, respice propitius ad devotionem populi renascentis, qui, sicut cervus, aquarum tuarum expetit fontem. Econtra lectio prima nullo subsequenti cantico terminata est, videlicet, quia creatis et completis mundi cunctis operibus non cantavit dignas homo ingratus Deo Creatori gratias: sed obmutuit a laude Dei, et, audito serpente, contra praeceptum quod acceperat, obsurduit. Unde et baptsic obsurduerat et obmutuerat, ut dictum est, in eo, quem sanavit, homine surdo et muto significavit. . Nec praetereundum, quia neque collectis
Abbreviated transcription (Latin):
que his trib lectionib chorus
succinit. singula singulis. exultatio¬
nẽ indicant renatorꝑ quod uire ex¬
ultare debeant: quia sub mersis
omnib peccatis. ipsi ꝑ mare bap¬
tismi transeunt liberati. Uerum
hec exultatio in metu ce tremore
debet esse. &cum laboriosa ce neces¬
saria carnis mortificatione. qmdiu
sumus incorpore. stantes sicut in
apocalypsi legimus supra mare
uttreũ. quod graues &e̾ rursum
honeratos peccatis sustinere ñ po¬
test. Unde oportet ut abiectis om¬
nib scłi curis ce simplici tunica
contenti. ꝑsistamus. uel ambulemꝰ
suꝑ hoc uitreum mare baptisii.
mixtum igne sp̃c sc̃i: tenentes sicut
ibi legit᷑ citharas d̃i .i. tota carne morti¬
ficati. &e in laude dei extenti canendo
trementes. & trem̃docanẽtes iuxta illud.
seruite dño intimore: &e exultate
ei cum tremore. Bene gͦ uerba cã¬
ticorp moysi &e ꝓpħarum que sue¬
cinimus in tractus efferimꝰ. Que
uartus tractus in hoc differt
aceteris: quod nulla lectione

Expanded text:
quae his tribus lectionibus chorus succinit, singula singulis exsultationem indicant renatorum, quod jure exsultare debeant, quia submersis omnibus peccatis, ipsi per mare baptismi transeunt liberati. Verum haec exsultatio in metu et tremore debet esse, et cum laboriosa et necessaria carnis mortificatione, quandiu sumus in corpore, stantes, sicut in Apocalypsi legimus, supra mare vitreum, quod graves et rursum oneratos peccatis sustinere non potest. Unde oportet, ut abjectis oneribus saeculi, et simplici tunica contenti, persistamus, vel ambulemus super hoc vitreum mare baptismi, mistum igne Spiritus sancti, tenentes, sicut ibi legitur, citharas Dei, id est, tota carne mortificati, et in laude Dei extenti, canendo trementes, et tremendo canentes, juxta illud: « Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . » Bene ergo verba canticorum Mosi et prophetarum, quae succinimus, in tractus efferimus, queuartus tractus in hoc differt a caeteris, quod nulla lectione
Abbreviated transcription (Latin):
ce incolumis crucifixo &e mortuo atꝙ
sepulto configitur. cõmoritur. ce con¬
sepelitur: ꝓculdubio calciamenta ac¬
cipit inpedib. Calciam̃ta namq de
mortuis animalib fiunt. Ethec ma¬
nifeste dñice mortis insignia funt:
que ideo suscipit ut eius exemplo qui
ꝓpter nos crucifixus est deinceps cru¬
cifigit carnẽ suã. eum uieiis & concu¬
piscentiis. & mortificans menbra sua
que sunt suꝑ terram dicat. Niuo autẽ¬

Expanded text:
et incolumis crucifixo et mortuo atque et incolumis crucifixo et mortuo atque sepulto configitur, commoritur et consepelitur procul dubio calceamenta accipit in pedibus. Calceamenta namque de mortuis animalibus fiunt. Et haec manifeste Dominicae mortis insignia sunt, quae ideo suscipit, ut ejus exemplo, qui propter nos 86 crucifixus est, deinceps crucifigat carnem suam cum vitiis et concupiscentiis, et mortificans membra sua, quae sunt super terram, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
sta in euũgłio sibi dictũ insinuat.
Suꝑ quem uideris sp̃m descendentẽ
sicut columbã &e manentẽ in eo: hic
est qui baptiiat in sp̃u sc̃o. Sc̃s gͦ sp̃c
uite est: pacis fluuiꝰ est. Sp̃c sc̃s illa
paterni cordis benigna uena ẽ: de
qua usq ad nos miseratio larga tan¬
qmͣ flumen inundans ꝑcucurrit: a¬
sibi pietate flexit. qui luxuriose uiuen¬
do. suam pat̾ne substantie partem
consumpserat. porcos alienos in lon¬
ginqͣm regionem pauerat. id est spur¬
cos demones coluerat: & nunc reuer¬
sum suscipit. festũ diem ominbr a¬
micis id est cetib indicit anglicis. u¬
bet & pͥmam cũ anulo stolam ꝓferri.
Quid enĩ intelligimus ꝑ anulũ. nisi
fidei signaculũ: Nam catecuminꝰ.
dum baptrrandus fidei sacre qm fir¬
miter tenet simbolum reddit. ꝓfec¬
to illam tabulis cordis eius inscrip¬
sit. decentẽ anulum in manu erus
dedit: & in eo quod signatus est cruce
ut tͥduane morti xp̃i conformetur. &
hoc mirabili pietatis artificio uiuus

Expanded text:
sta in Evangelio sibi dictum insinuat: « Super quem videris Spiritum descendentem sicut columbam, et manentem in eo, hic est, qui baptvitae est , pacis fluvius est. Spiritus sanctus, illa paterni cordis benigna vena est de quo usque ad nos miseratio larga tanquam flumen inundans procurrit. Asibi pietate flexit, qui luxuriose vivendo suam paternae substantiae partem consumpserat, porcos alienos in longinqua regione paverat, id est spurcos daemones coluerat, et tunc reversum suscipit, festum diem omnibus amicis, id est coetibus indicit angelicis, jubet primam cum annulo stolam proferri . Quid enim intelligimus per annulum nisi fidei signaculum? Nam catechumenus, dum baptizandus fidei sacrae, quam firmiter tenet, symbolum reddit, profecto illam tabulis cordis ejus inscripsit, decentem annulum in manu ejus dedit, et in eo, quod consignatus est cruce ut triduanae morti Christi conformetur, et hoc mirabili pietatis officio vivus
Abbreviated transcription (Latin):
demit: & sꝑ̃c sc̃s cum patre & filio re¬
generat atꝙ illuminat. Nam ce pater
dum conderet. faciamus inquit ho¬
minẽ ad imaginẽ & similitudinẽ nr̃a.:
&e filius dũ redimeret. pat̃ illi calicẽ
passionis dedit: & ipse filius ꝑ sꝑm

Expanded text:
itus sanctus cum Patre et Filio regenerat atque illuminat. Nam et Pater dum conderet: « Faciamus, inquit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram , et Filius dum redimeret, Pater illi calicem pa
Abbreviated transcription (Latin):
ligatã pullumq soluentes sibi ad¬
ducerent ce cet̃a. In his ꝓfecto que
utilitas in sanguine meo suo. qͥs
fructus sue passionis. adqͣm ueni¬
ebat. mystice p̃signauit. Ascensurꝰ
enim erat ꝓpter passionẽ mortis
gła ce honore coronatꝰ. ad dext̾am
patris qui est mons oluiarum. idx
pater miscdiarũ ce d̃s tocius conso¬
lationis. ds̃ pacis. fons & origo lu¬
minis. atq inde dando dona ho
minib. missurus erat apłos suos. qui li¬
gadi atq soluendi potestate accepta. a¬
sinam cepullũ eius. id est utrumq po¬
pulum uidaicũ atq gentilẽ oberroris
stulticia peccatisq omnib absolue¬
rent: & ad ducto sibi humano genere
ꝑfidem ipse suꝑsedens. uixta quod
scriptum est. & equitatꝰ tuus salua
cio incelestem ierłm animas induce¬
ret: turbis angłoꝵ cũ laude occͤrenti¬
b. palmasq uictoriarũ cũ ramis
oliuarum que sunt pacis insignia

Expanded text:
ligatam pullumque ejus solventes sibi adligatam pullumque ejus solventes sibi adducerent , etc. In his profecto, quae utilitas in sanguine suo, quis fructus suae passionis, ad quam veniebat, mystice praesignavit. Ascensurus enim propter passionem mortis, gloria et honore coronatus , ad dexteram Patris, qui est mons Olivarum, id est pater misericordiarum, et Deus totius consolationis , Deus pacis, fonsque et origo luminis, atque inde dando hominibus dona, missurus erat apostolos suos qui ligandi atque solvendi potestate accepta, asinam et pullum ejus, id est utrumque populum, Judaicum atque gentilem, ab erroris stultitia, peccatorumque oneribus absolverent, et abducto sibi humano genere per fidem, ipse supersedens, juxta quod scriptum est: « Et equitatus tuus salvatio , » in coelestem Hierusalem animas induceret, turbis angelorum cum laude occurrentibus, palmasque victoriarum cum ramis olivarum, quae sunt pacis insignia,
Abbreviated transcription (Latin):
paradẏsum rediret. Igit᷑ sicut post
in efficacẽ uirgã moysi tandem
agnus immolari iussus est. &e tunc
mortua sunt pͥmogentta egypti. &
hac una plaga tactꝰ pharao dimi¬
sit ppłm. & ipse cũ reliquis egyptiis
ꝑsequens transeuntes in mari rubro
sub mersus est: sic postqͣm constituit.
quod nichil ad ꝑfectum duceret lex.
agnus dĩ xꝑc immolatꝰ est. & in mor¬
te eius pͥmogenitũ. id est originale
peccatum deletũ est. & inmari rubro
baptismi xp̃i sanguine rubentis ac¬
tualia quoq peccata cum diabolo
penitus absorta sunt. luna gͦ deci
illam ierłm passurus ingreditur.
S nec quod ipse ingressus est. amy¬
steriis uacat. Quocumq enim uerꝰ
hic sol ꝓcedit. similitudines eius
qͣm oꝑatur salutis. quasi umbras
interiecto corpori similes reddit.
ueniens gͥ ad passionẽ uideamus
quas iaciat umbras fulgide mĩe.
mittit discipłos incastellũ quod
erat contra ipsos: ut asinã illic al¬

Expanded text:
paradisum rediret. Igitur sicut post paradisum rediret. Igitur sicut post inefficacem virgam Mosi tandem agnus immolari jussus est, et tunc mortua sunt primogenita Aegypti, et hac una plaga tactus Pharao dimisit populum, et ipse cum reliquis Aegyptiis ersequens transeuntes, in mari Rubro submersus est; sic postquam constitit, quod nihil ad perfectum adduceret lex , Agnus Dei Christus immolatus est, et in morte ejus primogenitum, id est originale peccatum, deletum est, et in mari Rubro baptismi Christi sanguine rubentis actualia quoque peccata cum diabolo penitus absorpta sunt . Luna ergo decimHierusalem passurus ingressus est. Sed nec ipse ingressus ejus vacat a mysteriis; quocunque enim verus hic sol procedit, similitudines ejus quam operatur salutis, quasi umbras interjecto corpori similes reddit. Veniens igitur ad passionem, videamus quas jaciat umbras fulgidae misermittit discipulos in castellum, quod erat contra ipsos, ut asinam illic al
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uaricationẽintenebris huiͦs scłi cap¬
tiuum. & morti obnorium fecit. Ste¬
tit moyses cum aaron coram pharao¬
ne: tenensq uirgam in manu dixit
hecdicit dñs. Dimitte populũ meũ.
Nimirum in uirga moysi legis disci¬
plinam: in aaron eiusdẽ legis agnos¬
cimus sacerdotiũ. hec enim duo da¬
ta sunt: ut ppłm dei a seruitute pha¬
raonis id est diaboli eripent. Necẽ
plage quib ꝑcussus est. decẽ legis
p̃ceptorum quib ppłs di diabolo
captiuatori humani generis repug¬
nare iussus est: similitudinẽ p̾tule¬
runt. Nam tunc pͥmũ mors que reg¬
nauit. ab adam usq ad moysen.
cepit audire in regno suo contra¬
dictionẽ. d̾o debitum sibi exigente
ab hominib cultũ. & suorꝑ obedi¬
entiam p̃ceptorp. S sicut pharao
decem plagis. ñ ad eo uictus est. ut
filios isrł dimitc̃et: ita diabolus
decem p̃ceptorꝑ legis obseruatione
non ad eo suꝑatus est. ut homo in

Expanded text:
praevaricationem in tenebris hujus saeculi cappraevaricationem in tenebris hujus saeculi captivavit, et morti obnoxium fecit. Stetit Moses cum Aarone coram Pharaone, tenensque virgam in manu, dixit: « Haec dicit Dominus: Dimitte populum meum . » Nimirum in virga Mosi legis disciplinam, in Aaron ejusdem legis agnoscimus sacerdotium. Haec enim duo dicta sunt, ut Dei populum a servitute Pharaonis, id est diaboli eriperent. Decem plagae, quibus percussus est, decem legis praeceptorum, quibus populus Dei diabolo captivatori humani generis repugnare jussus est, similitudinem praetulerunt. Nam tunc primum « mors, quae regnavit ab Adam usque ad Mosen , » coepit audire in regno suo contradictionem, Deo debitum sibi exigente ab hominibus cultum, et suorum obedientiam praeceptorum. Sed sicut Pharao decem plagis non adeo victus est, ut filios Israel dimitteret, ita diabolus decem praeceptorum legis observatione non adeo superatus est, ut homo in
Abbreviated transcription (Latin):
hac qua dñs in ciuitatẽ ierłm
passurus uenit: luna decima extitit
De hac die p̃ceꝑat dñs in lege filus is¬
rł. Decima die mensis pͥmi tollet unꝰ¬
quisq agnũ ꝑ familias ce domos su
as: & seruabitis eum usq in quartam
decimã diem mensis eiusdẽ: &e immo¬
labit eum uniuersa multitudo fili-
est mirabiliũ hẏstoria que ante fue¬
rant gesta: scilicet quod decẽ plagis
pharaonẽ ce totã egyptũ moyses in
uirga manus sue ꝑcussĩt. quib pha¬
rao qmuis afflictus uictꝰ tamen ñ
est: donec agnus immolaret᷑ in do¬
mib ifrł. uerum quid hoc signifi¬
cauerit. q̃m hec omnia infigura cõ¬
tingebant illis ce adp̃sens negotiũ ꝑ¬
tinet: p̃tereundũ ñ est. Pharaodia¬
boli. egyptꝰ mundi: filii isrł. omniũ
qui ad uitã p̃ordinati sunt. ae ppłs¬
dei uocatur. typum gesserunt. Captiui¬
tas seruitusq filiorp isrł captiuitatẽ
illam designat: qua diabolus homi¬
nem in paradysi libertate conditũ ꝑ

Expanded text:
hac, qua Dominus in civitatem Hierusalem passurus venit, luna decima exstitit. De hac die praeceperat Dominus in lege filiis Israel: « Decima die mensis primi tollet unusquisque agnum per familias et domos 59 suas, et servabitis eum usque ad quartum decimum diem mensis ejusdem, et immolabit eum universa multitudo filiorest mirabilium historia, quae ante fuerant gesta, scilicet quod decem plagis Pharaonem et totam Aegyptum Moses in virga manus suae percusserit: quibus Pharao, quamvis afflictus, victus tamen non est, donec agnus immolaretur in domibus Israel. Verum quid hoc significaverit, quomodo « haec omnia in figura contingebant illis , » et ad praesens negotium pertinet, praetereundum non est Pharao, diaboli, Aegyptus, mundi, filii Israel, omnium qui ad vitam praeordinati sunt et populDei vocantur, typum gesserunt. Captivitas servitusque filiorum Israel, captivitatem illam designant qua diabolus hominem in paradisi libertate conditum, per
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Pret̾ẽa dum tã sacrum tãq mys¬
ticum pontifex pedis sui spectat orna¬
tum: meminisse debet et scire seqͦ pe
dem ẽẽ spetiosum uixta illud. qm pul¬
chri supra montẽ pedes annuntian¬
tis et p̃dicantis pacem ⁊ cet̃a. De ani¬

Expanded text:
mus. Praeterea dum tam sacrum tamque mysmus. Praeterea dum tam sacrum tamque mysticum pontifex pedis sui spectat ornatum, meminisse debet et scire se quoque pedem esse speciosum, juxta illud: « Quam pulchri supra montem pedes annuntiantis et praedicantis pacem , » etc. CA
Abbreviated transcription (Latin):
andalla pontificis illud signifi¬
cant dominice incarnationis
calciamentum. de quo ipse in psalmo.
In idumeam inquit extendã calciam̃¬
tum meũ. idest gentib notam fatiã in¬
carnationẽ meã. ut enim sacerdotio fũ¬
geretur ꝓ nob̾ filius dei. nr̃a carne quasi
calciatus ii hunc mundũ uenit. Sandalia
gͦ pontificis iicarnationẽ ut dictũ est sig¬
nificant filiĩ dĩ. Et pulchre qđ in amictu
capitis idem in calciamento pedũ signa¬
tur. Nã et incarne diuinitas latuit. cẽ ꝑ
carnẽ eius noticia unuiersũ mundũ ꝑ¬
currit. ꝑ ligulas quib ipsapedib san¬
dalia constringunt᷑. idipsũ accipimus
qđ ioħes baptista ꝑ corrigiam calciam̃ti
signasse ꝓbatur. cum de sponso xp̃o
loquens. cuius inquit ñ sum dignus
corrigiã calciamenti soluere. Copulã
gͦ illam ineffabilem. caritatẽ in estima¬
bilẽ. uincula sꝑc sc̃i in solubilia. quib
diuinitas uerbi nr̃e carni se cõuuxit:
ꝑ sandalioꝵ corrigias designari accipi¬

Expanded text:
andalia pontificis illud significant Dominicae incarnationis calceamentum, de quo ipse in psalmo: « In Idumaeam, inquit, extendam calceamentum meum , » id est gentibus notam faciam incarnationem meam. Ut enim sacerdotio fungeretur pro nobis Filius Dei, nostra carne quasi calceatus in hunc mundum venit. Sandalia ergo pontificis incarnationem, ut dictum est, significant Filii Dei. Et pulchre quod in amictu capitis idem in calceamento pedum signatur; nam et in carne divinitas latuit, et per carnem ejus notitia universum mundum percurrit. Per lingulas, quibus ipsa pedibus sandalia constringuntur, idipsum accipimus quod Joannes Baptista per corrigiam calceamenti signasse probatur, cum de sponso Christi loquens: « Cujus, inquit, non sum dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . » Copulam ergo illam ineffabilem, charitatem inaestimabilem, vincula sancti Spiritus insolubilia, quibus divinitas Verbi nostrae carni se conjunxit, per sandaliorum corrigias designari accipi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃i. quo diues ce ornatꝰ ad eccle¬
siam suam descendit filiꝰ dĩ. qđq cre¬
dentib in se ꝑ multas cẽ differentes do¬
nationes scđm beneplacitũ suũ distͥ¬
buit. Alii dans sermonẽ sapientie.
aiii sermonẽ scientie. et cet̾a. Harũ
diuisiones gr̃arum inuisibiles. imi¬
tatur uisibilit̃ utpote. rp̃i incarnati¬
onis catholicꝰ pontifer ꝑ sacrorr di¬
uisiones ordinum: ponens quosdã
ineccłia sacerdotes. alios diaconos.
& cet̃os sacri altaris offitiales. Latius
autem significatio p̃dicti extenditur
anuli: quia dũ omni eccłie sauã doc¬
trinam et fidem integͣm p̾̃dicat: ue¬
lut oppigeneratã anulo sponsã xp̃o
subarrat. Non gͦ ab re in eius digito
geminatꝰ fulget anulus: ꝑ cuiꝰ mini¬
sterium xp̃e dñs tam fulgida distri¬
buit dona sc̃i sꝑc. Q¬

Expanded text:
uo dives et ornatus ad Ecclesiam suam descendit Filius Dei, quodque credentibus in se per multas et differentes donationes secundum beneplacitum suum distribuit, alii dans sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae , etc. Harum divisiones gratiarum invisibiles imitatur visibiliter, utpote Christi vicarius, catholicus pontifex, per sacrorum divisiones ordinum, ponens quosdam in Ecclesia sacerdotes, alios diaconos, et caeteros sacri altaris officiales. Latius autem significatio praedicti extenditur annuli, quia dum omni Ecclesiae sanam doctrinam et fidem integram praedicat, velut oppignoratam annulo sponsam Christo subarrat. Non ergo ab re in ejus digito gemmatus fulget annulus, per cujus ministerium Christus Dominus tam fulgida distribuit dona sancti S
Abbreviated transcription (Latin):
deillo inturba. Alii dicebant quia
bonus est: alii non. s seducit tarbas
huic sane euũgłio ñ nulla similitudi¬
ne congruit illa que p̃mittit᷑ lectio de
ꝓpħa daniele. licet in hebraico ñ habeat᷑.
quod congregati babilonii aduersus
regem dixerunt. kade nobis danielẽ
qui bel destruxit. & draconẽ int̾fecit:
&e cetera. Nam ce iudei uere ce sp̃ualit̃
babylonii. qui nunc querebant iħm.
tandem congregati aduersus p̃sidẽ
romane potestatis pilatum. que ro¬
mana scribitur. & est sp̃ualit̾ baby¬
lon. petierunt excitata seditione ut
sibi traderet illum: fec̃untq sicut
tor leonum scilicet malignoꝵꝑ spi¬
rituum uiuũ se iterum p̃buisset.
exclamauit rer babylonis: uideli¬
cet romanũ imꝑium uoce magna
dicens. Magnus est d̾s danielis. uo¬
ce inquã magna. Magnus quippe
sonus extitit: cum pͥmũ imꝑator
romane urbis: magne utiq baby¬
lonis fidem xp̃i suscepit. Salutat

Expanded text:
de eo in turba. Alii dicebant: Quia de eo in turba. Alii dicebant: Quia bonusest: alii: Non, sed seducit turbam. Huic sane Evangelio nonnulla similitudine congruit illa, quae praemittitur lectio de propheta Daniele, licet in Hebraico non habeatur, quod congregati Babylonii adversus regem, dixerunt: Trade nobis Danielem, qui Bel destruxit et draconem interfecit , etc. Nam et Judaei vere et spiritualiter Babylonii , qui nunc quaerebant Jesum, tandem congregati adversus praesidem Romanae potestatis, Pilatum, quae Roma scribitur et est spiritualiter Babylon , petierunt excitata seditione, ut sibi traderet illum, feceruntque sicut  » Cumque victor leonum, scilicet malignorum spirituum, vivum se iterum praebuisset, « exclamavit rex Babylonis » videlicet Romanum imperium voce magna dicens: « Magnus est Deus Danielis . » Voce, inquam, magna. Magnus quippe sonus exstitit, cum primum imperator Romanae urbis, magnae utique Babylonis, fidem Christi suscepit. « Salutat
Abbreviated transcription (Latin):
&e timuerunt naute. Audiens enim
pilatus accusationẽ dicentiũ quia fi¬
liũ dei se fecit. magis timuit. tandẽq
ꝑsistente graui fluctuatione iclamanti¬
ne des super nos sanguinẽ in nocen¬
tẽ. dicensq innocens ego sum a sangui¬
ne iusti huius: tradidit illis iħm ut
crucifigeret᷑. quasi mari inmitens. Et
absorbuit eũ cetꝰ. id est mors: s ab u¬
rente uentrẽ eius diuinitatis igne. ter¬
cia die uiuũ rursus euomuit. Et tunc
demũ ad p̃dicationẽ eius t̾rtra nini¬
ue magna. scilicet mundus tͥna mer¬
sione baptismi quasi triduana peui¬
tentia saluat᷑. &e hedera que obunbra¬
bat capiti ione. uidelicet iudea quon¬
dam habitaculum xp̃i aruit.
est in euũgłio ambu labat ihe
ingalileam: ñ enim uolebat ire in u¬
deam quia iudei querebant eũ int̾¬
cendit ad diem festum:. il manifeste.
s quasi in occulto. sequit᷑. Iudei gͦ
querebant eum indie festo: dicentes.
ubi est ille: et murmͣ multus erat

Expanded text:
« et timuerunt nautae . » Audiens enim « et timuerunt nautae . » Audiens enim Pilatus accusationem dicentium: quia « Filium Dei se fecit, magis timuit , » tandemque persistente gravi fluctuatione clamantine des super nos sanguinem innocentem , » dicensque: « Innocens ego sum a sanguine justi hujus , » tradidit illis Jesum, ut crucifigerent, quasi mari immittens. Et absorbuit eum cetus, id est mors, sed adurente ventrem ejus divinitatis igne, tertia die vivum rursus evomuit. Et tunc demum ad praedicationem ejus territa Ninive magna, scilicet mundus, trina mersione baptismi, quasi triduana poenitentia salvatur, et hedera, quae obumbrabat capiti Jonae, videlicet Judaea, quondam habitaculum Christi, aruit est in Evangelio: Ambulabat Jesus in Galilaeam; non enim volebat ire in Judaeam, quia quaerebant eum Judaei intecendit ad diem festum non manifeste, sed quasi in occulto , sequitur: Judaei ergo quaerebant eum in die festo, dicentes: Ubi est ille? Et murmur multum erat
Abbreviated transcription (Latin):
cum dictum sit. Miserunt ponti¬
fices & pharisei ministros ut apprehen¬
dent ihm: s equit᷑. iħc autẽ dixit eis. Ad¬
huc modicum tempus uobiscũ sum.ae
uado ad eum qui me misit. Et quid de¬
inde illis euenturũ esset: subiungit.
Queretis me &ubi ego sum. uos ñ po¬
testis uenire: scilicet muro infidelitatis
obsistente. Quo dicto. ꝑspicue se relictis
illis. ad gentes cõmigraturum ẽẽ mina¬
batur. Unde illi quoꝙ quasi diuinã¬
tes dicunt. Nunquid in disꝑsionem
gentiũ iturus est. & docturꝰ gentes:
maris se tradidit. desertionẽ utiq gen¬
tis sue ueritus futurã. ut ait ieronimꝰ
cũ gentilib ds in notesceret. Ionas e¬
nĩ qd̾ inf̾pretat᷑ columba. missus ad¬
p̃dicationẽ niniue ciuitati gr̃a der:
mundi ado patre missum. Nam sicut
ionas magnã niniuen nolens adire
potius maris fluctib se tradidit: sic
dñs nr̃ corporali p̃sentia gentes adire
nolens. intra seditiones iudeor ꝑse¬
quentiũ remansit. Efferbuit mare:

Expanded text:
uo dictum est: Miserunt pontifices et Pharisaei ministros, ut apprehenderent Jesum . Sequitur: Jesus autem dixit eis: Adhuc modicum tempus vobiscum sum, et vado ad eum qui misit me . Et quid deinde illis eventurum esset subjungit: Quaeretis me, et ubi ego sum, vos non potestis venire , scilicet muro infidelitatis obsistente. Quo dicto perspicue se, relictis illis, ad gentes commigraturum esse minabatur. Unde illi quoque quasi divinantes dicunt: Nunquid in dispersionem gentium iturus est, docturus gentes? uctibus maris se tradidit , desertionem utique gentis suae veritus futuram, ut ait Hieremias, cum gentilibus Deus innotesceret. Jonas enim quod interpretatur columba, qui missus praedicare Ninivae civitati gratiam Dei, mundi a Deo Patre missum. Nam sicut Jonas magnam Niniven nolens adire, potius maris fluctibus se tradidit, sic Dominus noster corporali praesentia gentes adire nolens, intra seditiones Judaeorum persequentium remansit . Efferbuit mare,
Abbreviated transcription (Latin):
głio se accusantis. ae dicentis. ñ sũ dig¬
nus leuare oculos meos incelũ. op¬
time in hac epła paulus imitat᷑ di¬
cens. Ego enĩ sũ minimꝰ apłoꝵp. qͥñ¬
sum eccłiam dei. Et quia talis hec
humilitas unitatẽ domesticor d̃i
conseruat. ut ñ alius ad ũsus aliũ
infletur. recte hic intͦitꝰ p̃mittit᷑. in
quo dicit᷑. Os qui in habitare facit
unanimes indomo. qd̾ꝙ ingradu¬
ali dicit᷑. & ex uoluntatẽ meã con¬
sitebor illi. itẽq in offerenda. Dñ e
clamaui ad te ce sanastime. uocib cõ¬
cordat publicani a longe stantis: ẽt
peccata sua cõfitentis. Et tali scilicet ñ
pharisaice głanti. qd̾ decimas det oĩum
q̃ possidet. s ꝑ humilẽ ꝯfessionẽ seipsũ.
pͥus offerenti dicit᷑ in ꝯmunione ut
sua demũ offerat: honora dñmde

Expanded text:
ngelio se accusantis, et dicentis: Non sum digngelio se accusantis, et dicentis: Non sum dignus levare oculos meos ad coelum , optime in hac epistola Paulus imitatur, dicens: Ego enim sum minimus aposum Ecclesiam Dei , etc. Et quia talis haec humilitas, unitatem domesticorum Dei conservat, ut non alius adversus alium infletur, recte hic introitus praemittitur, in quo dicitur: Deus qui inhabitare facit unanimes in domo . Quodque in graduali dicitur: Et ex voluntate mea confitebor illi . Itemque in offerenda: Domine, clamavi ad te, et sanasti me , vocibus concordat publicani a longe stantis, et peccata sua confitentis, et tali scilicet non pharisaice glorianti, quod decimas det omnium quae possidet, sed humilem confessionem, se ipsum prius offerenti dicitur in communione, ut sua demum offerat: Honora Dominum de
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ scilicet quod in graduali canit᷑.
Eustodi me dñe ut pupillã ocłi.
subumbra alarũ tuar ꝓtege me:
ne suꝑbiendo ce euagando fiã sicut.
ablactatꝰ suꝑ matrẽ suam. s potius
de uultu tuo iudiciũ meũ ꝓdeat. id
est electio mea ꝓdeat: ꝙͣ ip̃e me cõmen¬
dem p̃sumptione mea. Idẽ in offe¬
renda dicit. Ad te dñe leuaui aĩam
meã. & uniũsiquite expectant ñ cõ¬
fundent᷑. his autẽ qui ab hominib
expectant uł emunt. dicit sapienti¬
a dei. hereditas ad qͣm festinat᷑ in pͥn¬
cipio. in nouissimo benedictione
carebit. Et quod taliũ sacerdotiũ
sacrificia ñ accipieͣt ds quia sacrifi¬
cia sunt in iusticie. monstrat᷑ ꝑ op¬
positũ in ꝯmunione. Acceptabis
hoc euũgłm. Duo boĩes ascen¬
debant in templũ ut orarent. &e cet̃a:
cui manifeste consonat ea que pͣcͣ¬
rit lectio epłe: Notũ uob̃ facio euũ¬
głm. Nã exemplũ publicani in eũ¬

Expanded text:
tem scilicet quod in graduali canitur: tem scilicet quod in graduali canitur: Custodi me, Domine, ut pupillam oculi, sub umbra alarum tuarum protege me , ne, superbiendo et evagando, fiam sicut ablactatum super matre sua . Potius « de vultu tuo judicium meum, » id est, electio mea, prodeat , quam ipse me commendem praesumptione mea. Idem in offerenda dicit: Ad te, Domine, levavi animam meam, etenim universi qui te exspectant, non confundentur . His autem qui ab hominibus exspectant vel emunt, dicit Sapientia Dei: « Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . » Et quod talium sacerdotum sacrificium non acceptet Deus, quia sacrificia sunt injustitiae, monstratur per oppositum in communione: Acceptabis hoc evangelium: Duo homines ascenderunt in templum, ut orarent , etc. Cui manifeste consonat ea quae p lectio: Notum vobis facio Evangelium . Nam exemplum publicani in eva