comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si sal euanuerit: in qͦ
salietur: Ad nichilum ualet ultra nisi ut inittatur
foras. & conculcetur ab hominibus.
Uos estis lux mundi. Non potes ciuitas abscondi supra
montẽ posita: neque accendunt lucernã & ponunt eã
sub modio sed super candelabrũ: ut. luceat om̃ibus qui
in domo sunt. Sic luceat lur ura toram hominibus: ut

Expanded text:
sal euanuerit, in quo salietur? ad nihilum ualet ultra, nisi ut mittatur foras et conculcetur ab hominibus. uos estis lux mundi. non potest ciuitas abscondi supra montem posita: neque accendunt lucernam et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt. si
Abbreviated transcription (Latin):
enim qđ in multiloquio suo exaudiantur. Nolite ergo
assimilari eis. Scit enim pater ur quid opussit uobis
Pantequam petatis eum. Sic ergo uos orabitis.
Later noster eui es in caelis. sanctificet᷑ nomen tuum.
Auieniat regnũ tuum. E iat uoluntas tua sicut in
caelo & in terra. P anem nr̃m supersubstantialẽ da no¬

Expanded text:
ltiloquio suo exaudiantur. nolite ergo adsimilari eis: scit enim pater uester, quibus opus sit uobis, antequam petatis eum. sic ergo orabitis: pater noster, qui es in caelis, sanctificetur nomen tuum, ueniat regnum tuum, fiat uoluntas tua sicut in caelo et in terra, panem n
Abbreviated transcription (Latin):
dimiserit uxorẽ suam. det illi libellũ repudii. Ego
aut̃ dico uobis. quia om̃is qui dimiserit uxorẽ fuam
excepta fornicationis causa: facit eam moechari. Qd
qui dimissam duxerit: adulterat. Iterũ audistis qͥa
dictum est antiquis. Non per iurabis. Reddes autem
dno iuramenta tua. Ego aut̃ dico uobis non uirare
om̾ino neque per caelum quia thronus dĩ est. neq
per terrã quia scabellũ est petum eiꝰ. Neque ꝑ iero
caput tuum uiraueris. quia non potes unũ capillũ¬
album facere aut nigrum. Sit aut̃ sermo ur est est.

Expanded text:
lum repudii. ego autem dico uobis, quia omnis qui dimiserit uxorem suam excepta fornicationis causa facit eam moechari: et qui dimissam duxerit adulterat. iterum audistis, quia dictum est antiquis: non periurabis: reddes autem domino iuramenta tua. ego autem dico uobis non iurare omnino, neque per caelum, quia thronus dei est, neque per terram, quia scabellum pedum eius est, neque per caput tuum iuraveris, quia non potes unum pilum facere album vel nigrum. Sit autem sermo vester:
Abbreviated transcription (Latin):
debeo baptizari. & tu uenis adme : Respondens aut̃ iħs
dixit ei. Sine modo. Sic enim decet nos implere omnẽ
iustitiam. Tunc dimisit eum.
Daptizatus aut̃ iesus: confestim descendit de aqua.
& ecce apertisunt ei caeli. & uidit sp̃m dĩ descendentem
sicut colũbam. & uenientẽ super se. Ꝙ ecce uox de caelis
dicens. Hic est filius meus dilectus: in qͦ mͥ complacui.
unc iesus ductus est in desertũ a sp̾i: ut tẽptaret᷑
a diabolo. Eł cum ieuinasset quadraginta diebus. &
quad raginta noctibus : postea esuriit. & accedens tẽ

Expanded text:
ri et tu venis ad me respondens autem Iesus dixit ei sine modo sic enim decet nos implere omnem iustitiam tunc dimisit eum baptizatus autem confestim ascendit de aqua et ecce aperti sunt ei caeli et vidit Spiritum Dei descendentem sicut columbam venientem super se et ecce vox de caelis dicens hic est Filius meus dilectus in quo mihi conplacui tunc Iesus ductus est in desertum ab Spiritu ut temptaretur a diabolo et cum ieiunasset quadraginta diebus et quadragin
Abbreviated transcription (Latin):
phetam. Terra zabulon & terra neptalim. uia maris
transiordanen galileae. Gentiũ ppłs qui sedebat intene¬
bris. lucẽ uendit magnam. & sedentibꝰ in regione ui¬
bre mortis: lux orta est eis.
Exinde cępit iesus prȩdicare & dicere. Penitentiã agite.
appropinquauit enim regnum caelorum.¬

Expanded text:
erra Nephtalim, via maris trans Jordanem Galilaeae gentium, populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam, sedentibus in regione umbrae mortis, lux orta est eis. Exinde coepit Jesus praedicare et dicere: Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
ibi usq dũ dicam tibi. Futurũ est enim ut herodes
querat puerũ adperdendũ eum. Qui consurgens.
accepit puerũ & matrẽ eius nocte. & secessit in aegyptũ.
& erat ibi usque ad obitũ herodis: ut adimpleretur
qđ dictum est a dño ꝑ prophetã dicentem. Ex aegypto
uocaui filiũ meum. Tunc herodes uidens qu̾o illusus
esset a magis. iratus est ualde. & mittens occidit om̃s

Expanded text:
 ut Herodes quaerat puerum ad perdendum eum. qui consurgens accepit puerum et matrem eius nocte et recessit in Aegyptum. et erat ibi usque ad obitum Herodis, ut adimpleretur quod dictum est a domino per prophetam dicentem: ex Aegypto uocaui filium meum. tunc Herodes uidens quoniam inlusus esset a magis iratus est ualde et mittens occidi
Abbreviated transcription (Latin):
mittaris. Amen
dico tibi. non exies inde.
donec reddas nouis.¬
Simum quadrantẽ.
Iudistis quia dictũ est antiquis. Non moechaberis
Ego aut̃ dico uobis: quo om̃is qui uiderit mulierem &¬
ad concupiscendũ eam. iam moechatus est eam in corde
suo. Quod si ocullis tuus dexter scandalizat te:
erue eum & ꝓice abste. Eepedit enim tibi ut ꝑeat

Expanded text:
en dico tibi, non exies inde, donec reddas nouissimum quadrantem. udistis, quia dictum est antiquis: non moechaberis. ego autem dico uobis, quia omnis qui uiderit mulierem ad concupiscendum eam iam moechatus est eam in corde suo. quod si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum et proice abs te. expe
Abbreviated transcription (Latin):
Ceterũ in decimo quo ꝓpria singuloꝵ. tantũ modo continentur.
non potest contra ia cõparaitio esse qͥ solũ. ẽ. Opto ut in xpͥo ualeas. a¬

Expanded text:
Caeterum, in decimo quoniam propria singulorum tantummodo continentur, Caeterum, in decimo quoniam propria singulorum tantummodo continentur, non potest contra id comparatio esse, quod solum est. Tandem quia,
Abbreviated transcription (Latin):
Tcierrouaa etiam nobuis ignarũ ex similitudine numeroꝵ¬
error inuoluat. qđ sicubi insub notatione canonũ distinctoꝵ.
in canone quolibet tres euangłistę.bis. ter. uel quater aut
etiã amplius eundẽ numerũ ꝑ ordinẽ habuerint adnotatũ: &
quartus econtrario discrepantes qđ id qđ tres illi in eoloco semel
dixerint: quartus totiens in corpore uolumtns sui ponat. quo¬
tiens diuersi numeri in eiꝰ canone positi sinit contra predictoꝵ
numeroꝵ continuata similitudines. Item si inuno quolibet eoꝵ
aut etiam duobus ibidem in canone numerus bis. ter. quater.
aut eo amplius repperiat᷑ in ordine collocatus. & dispares inue¬
niatur in ceteris. dubium non erit quin id qđ illius illoꝵ ue
canonis numeriss bis. terq repetitũ ab his in uolumine semel di¬
ctum est: alter alteriꝰue eorũ totiens in uno atq eodẽ sensu lo¬
quant᷑: quotiens prȩtulerint in numeroꝵ annotatione distan¬
tantiam: & hoc in omniũ nouem canonũ collatione seruabit᷑.

Expanded text:
inquiens, ne quis ignarum ex similitudine numerorerror involvat, quod, sicut in subnotatione canonum distinctorum, in canone quolibet tres evangelistae bis vel ter, vel quater aut etiam amplius eumdem numerum per ordinem habuerunt adnotatum, et quartus e contrario discrepantes, quod id quod tres illi in eo loco semel dixerint, quartus toties in corpore voluminis sui ponat, quoties diversi numeri in ejus canone positi sunt, contra praedictorum numerorum continuatas similitudines. Item si in una quolibet eorum aut etiam duobus, ibidem in canone numerus bis, ter aut eo amplius reperiatur in ordine collocatus, et dispar is inveniatur in caeteris, dubium non erit quod id quod illius illorumve canones numeris bis vel ter repetitis ab his in volumine semel dictum sit; alteri vero eorum toties in uno atque eodem sensu loquantur, quoties praetulerint in numerorum adnotatione distantiam. Hoc et in omnium novem canonum collatione servabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cuilibet capitulo uelis insistere & rescire qui similia dixerint.
dẽ sensus quẽ tenes relegens ꝓpositũ numerũ quęsitũq eũ in titu¬
lo. quẽ demonstrat tituli subnotatio. continuo scire poteris ex su¬
perscriptionibꝰ quas infronte notas inuenies. qͥ aut qđ de his quȩ
inquiris similia dixerint. Ueniens etiã ad reliqua euangelia ꝑ
eundẽ numerũ quem continens uidebis appositos ꝑ singulos nu¬
meros atq eos in suis ꝓpriisq locis similia dixisse repperies.

Expanded text:
cuilibet capitulo velis insistere, et rescire qui similia dixerint, cuilibet capitulo velis insistere, et rescire qui similia dixerint, dem sensus quem tenes, relegens propositum numerum, quesitumque eum in titulo quem demonstrat tituli subnotatio, continuo scire potes ex suprascriptionibus, quas in fronte notatas invenies: qui, aut quot de his quae inquiris, similia dixerint. Veniens etiam ad reliqua Evangelia per eumdem numerum, quem continent, videbis appositos per singulos numeros, atque eos in suis propriisque locis similia dixisse reperies.
Abbreviated transcription (Latin):
marco luca. iohianne. Scd̾s inquibꝰ tres. matheus. marcꝰ. lucas.¬
Tertius in quibus tres. matło. lucas. ioħs. Quartꝰ in quibꝰ tres.
matħs. marcꝰ. iołis. Quintus inqͥbus duo. matħs. lucas. Sextus
in quibꝰ duo. matłis. marcꝰ. Septimꝰ in quibus duo. matħ. iołis.
iohannes. Decimꝰ inqͥbus singuli de quibusdã proprie¬
q scripserunt. Q quidem subiectoꝵ. tituloꝵ idest argumentũ.
Clara uero eorũ narratio haec est. Renĩ ꝑsingula loca
euangeliorum quidã numerus uidet᷑ appositꝰ paulatim
incipiens a primo. deinde scđo. postremo tres. &
per ordinẽ libroꝵ finẽ usq ꝓgrediens. Itaq per
suigulos numeros subputatio ꝑmini distinctionẽ inuenit᷑¬
incerta significans cui decẽ titulis appositis numerus dinoscitur.
ueluti siqͥdem pͥmũ certum ẽ. in pͥmo. si uero in scđo & eodẽ modo
usq ad decẽ. Si gͥ euoluto uno qualicunq de quattuor euangelus

Expanded text:
Marco, Luca, Joanne. Secundus, in quibus tres, Matthaeus, MarcMarco, Luca, Joanne. Secundus, in quibus tres, Matthaeus, MarcTertius, in quibus tres: Matthaeus, Lucas, Joannes. Quartus, in quibus tres: Matthaeus, Marcus, Joannes. Quintus, in quibus duo: Marcus, Lucas. Sextus, in quibus duo: Matthaeus, Marcus. Septimus, in Joannes. Decimus, in quibus singuli de qubusdam proprie scripserunt. Et quidem subjectorum titulorum id est argumentum, clara vero eorum narratio haec est: etenim per singula loca Evangeliorum quidam numerus videtur appositus, paulatim incipiens a primo, deinde secundo, postremo tertio, et per ordinem librorum ad finem usque progrediens. Itaque per singulos numeros supputatio, per lineae distinctionem invenituinserta, significans cui de decem titulis appositus numerus assignetur. Veluti siquidem primum, certum est in primo. Si vero in secundo, et eodem modo usque ad decem. Si igitur evoluto uno qualicumque cum quatuor Evangeliis,
Abbreviated transcription (Latin):
des deatses oñs add̃ om̃ps. qui erat & qͥ est & qui uenturus ẽ. Quib
cunetis perspicue ostendit᷑ quattuor tantũ debere euangelia. su¬
scipi: & om̃s apocriphoꝵ nenias mortuis magis heretieis. quam
eccłasticis uiuis canendas. Exsebius carpiatao tracri¬
MMoNius auroem alexandrinus magno studio atq
industria unũ nobis pro quattuor euangelus dereliqͥt.
Hanque triũ euangłiors sensus exceptos om̃s similes
contentiusq mathei euangłio quasi ad unũ congestos
adnexidut᷑. ita ut corundẽ quantũ ad tenorẽ pertinet lectionis
sequens iam stilus interruptus esse uideat᷑: uerũ ut saluo coi¬
pore siue textu ceteroꝵ. hoc est euangłiũ ꝓpria & familiaria
loca in quibꝰ eadẽ similit̾ que dixerint scire possis ac uere dise¬
rere accepta occasione ex prȩdicti uiristudio alia ratione
decĩnumero tibi titulos designaui. Quorũ primꝰ quattuor in
se continet numeros. in qͥb similia ab uniuersis dicta sunt̃. matheo

Expanded text:
. Quibus cunctis perspicue ostenditur, quatuor tantum Evangelia debere suscipi, et omnes apocryphorum naenias mortuis magis haereticis, quam Ecclesiasticis vivis canendas. Ammonius quidam Alexandrinus, magno studio atque industria unum nobis pro quatuor Evangeliis derelinquit. Namque trium Evangeliorum sensus exceptos, omnes similes contextus Matthaei Evangelio quasi ad unum congestos, annexuit: ita ut eorumdem, quantum ad tenorem pertinet lectionis, sequens jam stylus interruptus esse videatur. Verum ut salvo corpore, sive textu caeterorum hic Evangeliorum propria et familiaria loca, in quibus eadem similiterque dixerunt, scire possis, ac vere disserere, accepta occasione ex praedicti viri studio, alia ratione decem numerorum tibi titulos designavi. Quorum primus, quatuor in se continet numeros, in quibus similia ab universis dicta sunt, Matthaeo,
Abbreviated transcription (Latin):
dauid quando esuriit. & qui cũ eo erant. quomodo
intrauit in domũ dĩ &. panes ꝓpositionis comedit.
quos non licebat ei edere neque his qui cũ eo erarT
nisi solis sacerdotibus .:
Aut non legistis in lege quia sabbatis sacerdotes in tem¬
plo sabbatũ uiolant. & sine crimine sunt: Dico aut̃
uobis: quia templo maior est hic. Si aut̃ sciretis quid
est misericordiã uolo & non sacrificium: nunquam
Et cum inde transisset. uenit in synagogam eorum.
Mecce homo manũ habens aridam. & interrogabant eũ
dicentes. Si licet sabbatis curare : Ut acusarent eum.
pse aut̃ dixit illis. Quis erit ex uobis homo qui habe¬
at ouem unam. & si ceciderit haec sabbatis infoueam.
nonne tenebit & leuabit eam: Quantomagis melior
est homo oue : Itaque licet sabbatis bene facere. Iunc
ait homini. EAtende manũ tuam. & extendit. &
restituta est sanitati sicut altera.
Exeuntes aut̃ pharisei. consilium faciebant aduersꝰ
eum. quomꝰ eum perderent.

Expanded text:
 qui cum eo erant: quomodo intravit in domum Dei, et panes propositionis comedit, quos non licebat ei edere neque his qui cum illo erant, nisi solis sacerdotibus? Aut non legistis in lege quia sabbatis sacerdotes in templo sabbatum violant, et sine crimine sunt ? uia templo major est hic. Si autem sciretis, quid est: Misericordiam volo, et non sacrificium: numquam Et cum inde transisset, venit in synagogam eorum. Et ecce homo manum habens aridam, et interrogabant eum, dicenipse autem dixit illis quis erit ex vobis homo qui habeat ovem unam et si ceciderit haec sabbatis in foveam nonne tenebit et levabit eam quanto magis melior est homo ove itaque licet sabbatis benefacere tunc ait homini extende manum tuam et extendit et restituta est sanitati sicut altera exeuntes autem Pharisaei consilium faciebant adversus eum quomodo eum perderent
Abbreviated transcription (Latin):
festinans. de uerbo dĩ disputat. Cetera quae secunt᷑. in eundẽ. sen¬
sum ꝓficiunt. Crura eoꝵ recta. & pennati pedes eoꝵ. A quocunq
sp̃s ibat. ibant & non reuertebant᷑. & dorsa eoꝵ plena oculis. &
scintille. ac lampades in medio discurrentes. & rota in rotam:
& in singulis quattuor facies. Vnde & apocalypsis ioħis post expo
tes. & mare uitreũ. & quattuor animalia plena oculis dicens.
Animal prumũ. simile leoni. & scd̾m simile uitulo. & tertiũ simi¬
le homini. & quartũ simile aquilȩ uolanti. Et post paulultim.

Expanded text:
festinans, de Verbo Dei disputat. Caetera quae sequuntur in eumdem senfestinans, de Verbo Dei disputat. Caetera quae sequuntur in eumdem sensum proficiunt. Crura eorum recta, et pennati pedes, et quocumque ibat spiritus, ibant, et non revertebantur: et dorsa eorum plena oculis, et scintillae ac lampades in medio discurrentes, et rota in rota, et in singulis quatuor facies. Unde et Apocalypsis Joannis, post expotes, et mare vitreum et quatuor animalia plena oculis , dicens: Animal primum simile leoni, et secundum simile vitulo, et tertium simile homini, et quartum simil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrũpere. Unde ut aeccłiastica narrat instoria cũ a fribus cogeret᷑
proemiũ e caelo ueniens eructauit. In principio erat uerbũ. & uer¬
bum erat apud dm. & ds̃ erat uerbum. Hoc erat in principio ap̃d
dm̃. Haec gͥ quattuor euangłia multo ante predicta ezechielis
quoq uolumen ꝓbat. in quo pͥma uisio ita contexit᷑. Et in mediosic̃
similitudo quattuor animaliũ. & uultus eoꝵ facies hominis. & fa¬
cies leonis. & facies uituli. & facies aquilȩ. Prima homiius facies
matheũ significat. qui quasi de homine exorsus ẽ. scribere. Liber
generationis iesu xp̃i filii dauid. filii abraham. Seda marcum.
to. parate uiã dñi. rectas facite semitas eius. Tertia uituli. quae
euangłistam Iucam a zacharia sacerdote sũpsisse initiũ p̃figurat.
Quarta iohannẽ euangelistã. qui assũptis pennis aquilȩ. & ad altiora

Expanded text:
prorumpere. Et Ecclesiastica narrat historia, cum a fratribus cogeretur prorumpere. Et Ecclesiastica narrat historia, cum a fratribus cogeretur prooemium coelo veniens eructavit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum . Haec igitur quatuor Evangelia multo ante praedicta, Ezechielis quoque volumen probat, in quo prima visio ita contexitur: Et in medio sicut similitudo quatuor animalium: et vultus eorum facies hominis, et facies leonis, et facies vituli, et facies aquilae . Prima hominis facies Matthaeum significat, qui quasi de homine exorsus est scribere: Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham . Secunda Marcum,  parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Tertia vituli, quae evangelistam Lucam a Zacharia sacerdote sumpsisse initium praefigurat. Quarta Joannem evangelistam, qui assumptis pennis aquilae, et ad altiora
Abbreviated transcription (Latin):
dñm qͥdem saluatorẽ ipse non uidit. sed ea quę magistrũ audie¬
rat predicantẽ. iuxta fidẽ magis gestoꝵ narrauit quã ordinem.
ERTIUS Lucas medicus natione syrus anthiocensis cuiꝰ laus ẽ. IN
euangłio. qui & ipse discipłs apłi eauli. in achaiȩ bithiniȩꝙ partibꝰ
uolumen condidit. quȩdam altius repetens. & ut ipse in proemio
confitet᷑ audita magis quã uisa describeN.
ltiors ionannes apłs & euangłista quẽ iesus amauit plu¬
rimum. qͥ suꝑ pectus dni recũbens purissima doctrinarũ fluen¬
ta potauit: & qui solus de cruce meruit audire. ecce mat̾ tut.
Is cũ esset inasia & iam tunc hereticoꝵ semina pullularent.
cerinthii. hebionis. & cȩceroꝵ qui negant xp̃m in carne uenisse
percutit. coactus ẽ. ab om̃ibus pęne tunc asię ep̃is & multarum
ȩccłarũ legationibus de diuinitate saluatoris altius scribere. & ad
ipsũ ut ita dicam dĩ uerbum. non tam audaci quã felici temeritate

Expanded text:
num quidem Salvatorem ipse non vidit, sed ea quae magistrum audierat praedicantem, juxta fidem magis gestorum narravit quam ordinem. Tertius Lucas medicus, natione Syrus Antiochensis cujus laus in Evangelio, qui et ipse discipulus apostoli Pauli, in Achaiae Boeotiaeque partibus volumen condidit , quaedam altius repetens, et ut ipse in prooemio confitetur, audita magis, quam visa describens. Ultimus Joannes apostolus et evangelista, quem Jesu amavit plurimum, qui supra pectus Domini recumbens , purissima doctrinarum fluenta potavit, et 5-6 qui solus de cruce meruit audire: Ecce mater tua . Is cum esset in Asia, et jam tunc haereticorum semina pullularent, Cerinthi, Ebionis, et caeterorum qui negant Christum in carne venissese , coactus est ab omnibus pene tunc Asiae episcopis, et multarum Ecclesiarum legationibus, de divinitate Salvatoris altius scribere, et ad ipsum ut ita dicam Dei Verbum, non tam audaci, quam felici temeritate
Abbreviated transcription (Latin):
Marcus. Iohannes. In quinto duo. matheus. lucas. In dexto duo.
matheus. marcꝰ. In septino duo. matheus iohannes. In octauo duo
Lucas marcus. In nono duo. Iucas iohannes. In decimo propria
unusquisq quȩ non habent᷑ in aliis ediderunt. Singulis uero
euangeliis ab uno incipiens. usq ad finẽ libroꝵ dispar̃ numerus
increscit. Hic nigro colore perscriptus. sub se habet aliũ ex
minio numerũ discolorẽ. qui ad decẽ usq ꝓcedens. indicat prior
numerus in quo sit canone requirendus. Cum gͥ aperto codice
uerbigra illud siue illito capitulũ scire uolueris cuius canonis sit
statim ex subiecto numero doceberis. & recurrens ad principia in
quibus canonũ est distincta congeries: eodẽq statim canone ex titu¬
lo frontis inuento illũ quẽ quęrebas numerũ eiusdẽ euangłistȩ. qͥ
& ipse ex inscriptione signat᷑ inuenies: atq euicino ceteroꝵ. trami¬
tibus inspectis quos numeros e regione habeant annotabis.  cum

Expanded text:
cus, Joannes. In quinto duo, Matthaeus, Lucas. In sexto duo, Matthaeus, Marcus. In septimo duo, Matthaeus, Joannes. In octavo duo, Lucas, Marcus. In nono duo, Lucas, Joannes. In decimo propria unusquisque, quae non habentur in aliis, ediderunt. Singulis vero Evangeliis, ab uno incipiens usque ad finem librorum, dispar numerus increscit  Al. accrescit. Hic nigro colore praescriptus, sub se habet alium ex minio numerum discolorem, qui ad decem usque procedens, indicat prior numerus, in quo sit Canone requirendus. Cum igitur aperto codice, verbi gratia, illud sive illud capitulum scire volueris, cujus Canonis sit, statim ex subjecto numero doceberis, et recurrens ad principia, in quibus Canonum est distincta congeries, eodemque statim Canone ex titulo frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem Evangelistae, qui et ipse ex inscriptione signatur, invenies: atque e vicino caeterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habeant, annotabis. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
dicentem. Uox in rama audita est: ploratus & ululatꝰ
multus. rachel plorans filios suos. & noluit consolari:
quia Non suNt.
somnis ioseph in aegypto dicens. Surge & accipe puerũ
& matrẽ eius. & uade in terrã isrł. De functi sunt
enim qui querebant animã pueri. Qui surgens acce

Expanded text:
n Rama audita est, ploratus et ululatus multus, Rachel plorans filios suos et noluit consolari quia non sunt. n somnis Ioseph in Aegypto dicens: surge et accipe puerum et matrem eius et uade in terram Israhel; defuncti sunt enim qui quaerebant
Abbreviated transcription (Latin):
est perꝓphetam. Et tu bethleem terra uida: nequaꝗͣ
minima es inprincipibꝰ iuida. ex te enim exiet dux qui
regat popłm meum israhel.
Tunc herodes clam uocatis magis. diligenter didicit ab
eis tẽpiis stelle quae apparuit eis. & mittens illos in beth¬
leem dixit. lte & in terrogate diligenter de puero: & cũ
inueneritis renuntiate michi ut & ego ueniens adorẽ

Expanded text:
Bethleem terra Iuda, nequaquam minima es in principibus Iuda; ex te enim exiet dux, qui reget populum meum Israhel. tunc Herodes clam uocatis magis diligenter inquisiuit ab eis tempus stellae, quae apparuit eis. et mittens illos in Bethleem dixit: ite et interrogate diligenter de puero, et cum inuener
Abbreviated transcription (Latin):
suum. & ad quã ꝑforamen descensionis oculte misit manũ suam
similis dammule hinuloq ceruoꝵ. quattuor flumina paradisi
instar eructuans quattuor angulos. & anulos habet. per quos qua¬
si archa testamenti. & custos legis dm̃ lignis mobilibus uehitur.
Riorus omniũ matheus est publicanus. cognomento leui.
qui euangłium in iudea hebreo sermone edidit. ob eoꝵ
uel maxime causã qui in iezu crediderant ex iudeis. & nequaquã
legis umbra succedente euangelii ueritatẽ seruabant. Securorus

Expanded text:
suum , et ad quam per foramen descensionis occultae misit manum suam suum , et ad quam per foramen descensionis occultae misit manum suam , similis damulae hinnuloque cervorum , quatuor flumina paradisi instar eructans , quatuor et angulos et annulos habet  Al. habens, per quos quasi arca Testamenti et custos Legis Domini, lignis immobilibus vehitur . Primus omnium Matthaeus est Publicanus, cognomento Levi, qui Evangelium in Judaea Hebraeo sermone edidit, ob eorum vel maxime causam, qui in Jesum crediderant ex Judaeis, et nequaquam Legis umbram, succedente Evangel
Abbreviated transcription (Latin):
narrationẽ rerũ quȩ in nobis cõplete sunt. sic̃
dtradiderunt nobis qui ab initio ipsi uiderunt
sermonẽ & ministrauerunt ei. & ꝑseuerantia usque
ad presens tempus monumenta declarant: quȩ adiuersis aucto¬
ribus edita. diuersarũ heresum fuere principia. ut est illud
quos enumerare longisimũ est. cũ hoc tantũ in p̃sentiarum
necesse sit dicere extitisse quosdã qui sine spii & g̾ra dĩ conati sunt magis
ordinare narratioriẽ quam hnstoriȩ texere ueritatẽ. Quibus iure
potest illud ꝓpħicum coaptari. Uȩ qui ꝓphetant de corde suo. qui
De quibus & saluator in euangelio iohannis loquit᷑. Onis qui ante me
uenerunt. fures fuerant & latrones. Qui uenerunt. non qͥ missi st̃.
I pse enĩ ait. Ueniebant. & ego ñ mittebã eos. In uenientibꝰ praesũptio
temeritatis. in missis obsequiũ seruitutis est. Aeccła aut̃ quȩ su
pra petrã dñi uoce fundata est. quã introduxit rex in cubiculũ

Expanded text:
letae sunt, sicut tradiderunt nobis, qui ab initio ipsi viderunt sermonem, et ministraverunt ei; et perseverantia usque ad praesens tempus monimenta declarant, quae a diversis auctoribus edita, diversarum haereseon fuere principia, ut est illud quos enumerare longissimum est: cum hoc tantum in praesentiarum sse sit dicere, exstitisse quosdam, qui sine spiritu et gratia Dei conati sunt magis ordinare narrationem, quam historiae texere veritatem. Quibus jure potest illud propheticum coaptari: Vae qui prophetant de corde suo: qui De quibus et Salvator in Evangelio Joannis loquitur: Omnes qui ante me venerunt fures fuerunt et latrones . Qui venerunt: non, qui missi sunt. Ipse enim ait: Veniebant, et ego non mittebam eos . In venientibus, praesumptio temeritapra petram Domini voce fundata est, quam introduxit rex in cubiculum
Abbreviated transcription (Latin):
sumpttoribmul amperitis emendata peruersius. uel a librarus
demitantibris. aut addita funt. aut mutata corrigimus :
Ierst ilero ego de uetere disputo testamento. quoa a lẽx. seni¬
pribus ingrecã. linguam uersum. tertio gradu ad nos usque
peruenit. Hon q̃uero quid aquila. quid symmachus
sapiant. quare thebdotion inter nouos & ueteres medius¬
euort q unstetdat u diti ala uera interp̃tatio gtam. apti ꝓbauerut.
De nouo nunc loquor testamento. qđ grecũ nͣon dibiũ estrrcego¬

Expanded text:
sumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis sumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, e
Abbreviated transcription (Latin):
sarbiter sedeã. & quia inter se uariant quȩ sint
illa quae cũ greca consentiant ueritate decernã.
P ius labor. sed periculosa prescĩptio iudicare de ceteris. ipsum ab om¬
nibus iudicandũ. senis mutare linguam. & canescentẽ iam mundtũ
ad incia retrahere paruuloꝵ. Quis enĩ doctus pariter uel indo¬
etus cũ in manu sua uolumen assũpserit & a saliua quã semes imbibit
uiderit. discrepare qđ latitat. non statim erũpat inuocẽ. me falsariũ
me Camitans. esse saepilegum. qui audeã aliqͥd inueteribis libris
addere. mutare. corrigere : Aduerisus quã imudiam duplex causa
nis consolat᷑. quod & tu qui summus sacerdos es. fieri ibes & uerum
nou esse qđ uariat. etiã maledicoꝵ estimatione comprobatur.
S ienun latinus exemplaribus fides est adhibenda: respondeant qͥbus
Tot enumsunt. pene exemplaria. quot codices: Sin autẽ ueritas est
querenda dei. pluribus. cur non aqͥ grecã omginem reuertentes.
uel. a uitiosis interp̃tibus male edita. uł a prę¬

Expanded text:
ter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a prae
Abbreviated transcription (Latin):
iesus: Quo ego uado ñ potes me modo sequi: sequeris aut̃ postea:
Dicit ei petrus Quare ñ possũ te sequi modo: Animã meã ꝓte ponam:
Respondit iesus Animã tuã ꝓ me ponis: Am̃ am̃ dico tibi: ñ cantabit
gallus : donec me ter neges:
Non turbet᷑ cor ur̃m :r. Creditis indm̃. & in me credite Indomo patris
meiimansiones multę sunt: Si qͦ minꝰ dixssẽ uob̾: quia uado parare

Expanded text:
sequeris autem postea dicit ei Petrus quare non possum sequi te modo animam meam pro te ponam respondit Iesus animam tuam pro me ponis amen amen dico tibi non cantabit gallus donec me ter neges non turbetur cor vestrum creditis in Deum et in me credite in domo Patris mei mansiones multae sunt si quo m
Abbreviated transcription (Latin):
Erat gͦ recũbens unus ex discipłis eiꝰ insinu iesu: quẽ diligebat iesus.
Innuit gͦ huic simon petrus: a dix̃ ei Quis est de quo dicit. Itaq cũ
recubuisset ille supra pectꝰ iesu: dicit ei Dnẽ. quis est: Respondit
iesus Iue est cui ego intinctũ panẽ porrexero & cũ intixisset panẽ:
dedit uidȩ symonis scariocbis Et post bucellã: tunc introuut in¬

Expanded text:
erat ergo recumbens unus ex discipulis eius in sinu Iesu, quem diligebat Iesus: innuit ergo huic Simon Petrus et dicit ei: quis est de quo dicit? itaque cum recubuisset ille supra pectus Iesu, dicit ei: domine, quis est? respondit Iesus: ille cui ego intinctum panem porrexero. et cum intinxisset panem, dedit Iudae Simonis Scario
Abbreviated transcription (Latin):
decĩ horȩ st̃ diei : Si quis ambulauerit in die ñ offendit: quia lucẽ
huiꝰ mundi uidet. Si aut̃ ambulauerit nocte offendit: qͥa lux ñ est
in eo. hec ait: & post hec dicit eis. Lazarꝰ amicꝰ nr̃ dormit: s uado
ut a somno exsuscitẽ eũ. Dixer̃ gͦ discipłi eiꝰ. Dnẽ. si dormit saluus erit.
Dixerat aut̃ iesus de morte eiꝰ: illi aut̃ pucauerunt qͥa dormitione sõni
diceret. Tunc gͦ dixit eis iesus manifeste. Lazarꝰ mortuus est : & gau¬
deo ꝓpt̾ uos ut credatis qm̃ ñ erã ibi. Sed eamꝰ. dix̃ gͦ chomas qͥ dicit᷑

Expanded text:
orae sunt diei si quis ambulaverit in die non offendit quia lucem huius mundi videt si autem ambulaverit nocte offendit quia lux non est in eo haec ait et post hoc dicit eis Lazarus amicus noster dormit sed vado ut a somno exsuscitem eum dixerunt ergo discipuli eius Domine si dormit salvus erit dixerat autem Iesus de morte eius illi autem putaverunt quia de dormitione somni diceret tunc ergo dixit eis Iesus manifeste Lazarus mortuus est et gaudeo propter vos ut credatis quoniam non eram ibi sed eamus ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
cuti sunt eã dicente s. quia uadit ad monumentũ ut ploret ibi.
Maria gͦ cũ uenisset ubi erat iesus. uidens eũ cecidit ad pedeseiꝰ & qix̃ ei.
D ñe: si fuisses hic: ñ esset mortiuis fr̃ meus. Iesusgͦ ut uidit eã ploran¬
tẽ. & iudos qͥ uenerant cũ eaplorantes. fremuit spũ. & curbauit
se ipsũ. & dix̃. Ubi posuistis eũ: dicunt ei. Dnẽ. ueni & uide. & lacri

Expanded text:
cuti sunt eam dicentes quia vadit ad monumentum ut ploret ibi Maria ergo cum venisset ubi erat Iesus videns eum cecidit ad pedes eius et dixit ei Domine si fuisses hic non esset mortuus frater meus Iesus ergo ut vidit eam plorantem et Iudaeos qui venerant cum ea plorantes fremuit spiritu et turbavit se ips
Abbreviated transcription (Latin):
iordanen. & conueniunt iterũ turbae ad eum. & sicut con¬
sueuerat iterũ docebat illos. E accedentes pharisaei inter¬
rogabant eum. Si licet uiro uxorẽ dimittere : temptantes
Qui direrunt. Moyses permisit libellũ repudii scribere &
dimittere. Quibus respondens iħs ait. Ad duritiã cordis uri
lum & feminã fecit eos ds̃. Propter hoc relinquet homo
patrẽ suum & matrẽ. & adherebit ad urorẽ suam. & eruis
duo in carne una. Itaque iam non sunt duo. sed una caro.
Ft indomo iterum discipuli eiꝰ de eodẽ interrogauerunt eũ.
rit: adulteriũ commnittit super eam. Et si uror dimistrit
uirũ suum. & alii nupserit. moechatur

Expanded text:
ionum. Et conveniunt iterum turbae ad eum, et sicut consueverat iterum docebat illos. Et accedentes Pharisaei interrogabant eum si licet viro uxorem dimittere, tentantes Qui dixerunt: Moyses permisit libellum repudii scribere et dimittere. Quibus respondens Jesus ait: Ad duritiam cordis vestri s. Propter hoc relinquet homo patrem suum et matrem, et adhaerebit ad uxorem suam: et erunt duo in carne una. Itaque jam non sunt duo, sed una caro. et. CIV, 10. Et in domo iterum discipuli ejus de eodem interrogaverunt eum. rit, adulterium committit super eam. Et si uxor dimiserit virum suum et alii nupserit, moechatur
Abbreviated transcription (Latin):
foramen. acus transire. quã diuitem intrare in regnumdĩ.
Qui magis admirabant᷑ dicentes ad semet ipsos. & quis potest
saluus fieri: & intuens illos iħs ait. Apud homines impos¬
sibile est. sea non apua dm̃. Omĩa enim possibilia sunt apui
dm̃. & eoepit petrus ei dicere. Foce nos dimisimus. omĩa. &
sequuti sumus tẽ.
Respondens iħs ait. Amen toieo uobis. nemo est qui reliquerit
domum aut fratres. aut sorores. aut patrẽ aut matrẽ. aut
filios. aut agros ꝓpter me. & ꝓpter euangłium. qui non ac
cipit centies tantũ nunc intẽpore hoc. domos & fratres. &
sorores. & matres. & filios. & agros. cumpersecutionibus. &
in scło futuro uitam aeternam. Multi aut̃ eruN

Expanded text:
um Dei. Qui magis admirabantur, dicentes ad seipsos: Et quis potest salvus fieri? Et intuens illos Jesus, ait: Apud homines impossibile est, sed non apud Deum: omnia enim possibilia sunt apud Deum. Et coepit Petrus ei dicere: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te. Respondens Jesus ait: Amen dico vobis, nemo est qui reliquerit domum, aut fratres, aut sorores, aut matrem, aut patrem, aut filios, aut agros propter me et propter Evangelium, qui nocipiet centies tantum nunc in tempore hoc, domos, fratres et sorores, et matres, et filios, et agros cum persecutionibus, et in saeculo futuro vitam aeternam . Cen
Abbreviated transcription (Latin):
Et interrogabant. eiam pharisaei & seribae. Quare discipuli
tui non ambulant iurta traditionẽ semoꝵ. sed cõmunibus
manibus manducant panem : At ille respondens dixit eis.
Bene ꝓphetauit esaias de uobis hypocritis. sicut seriptũ est.
Populus hic labiis me honorat. cor aut̾ eoꝵ longe. ẽ. a me.
Inuanũ aut̾ me colunt. docentes doctrinas & prȩcepta

Expanded text:
 interrogassent Pharisaei et Scribae, Quare discipuli tui non ambulant juxta traditionem seniorum, sed communibus manibus manducant panem, ille respondens dixit eis: Bene prophetavit Isaias de vobis hypocritis, sicut scriptum est, Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me. In vanum autem me
Abbreviated transcription (Latin):
i nemo audebar eum interrogare.
⁊ respondens ic dicebat docens in templo. Quomodo dicunt
scribe xp̃m filium esse dauid: Ipse enim dauid inspi sancto.
D ixit dñis dño meo sede a dextris meis. Donec ponã inimeos
tuos scabellũ pedum tuoꝵ. Ipse gͦ dauid dicit eum dnm. & unde
est filius eius: Et multa turba eum libenter audiuit.
ł dicebat eis in doctrina sua. Cauete a serbis qui uolunt ins
stolis ambulare. & salutari in foro. & in primis eathedris sedere
in sinagogis & primos discubitus inçenis.
Qui deuorant domos uiduarũ. sub obtentu prolixȩ orationis.
Hi accipient prolixius iudicium. Et sedens iħc contra garophila¬
tium. aspiciebat quomodo iactaret aes in gazophilatium. Et
multi diuites iactabant multa. Cum uenisset autẽ una udua
pauper misit duo minuta auod÷ quadrans. Et conuocans disci¬
pulos suos. ait illis. Amen dico uobis qm̃ uidua hȩc pauper
plus omnib misit. qui miserunt in garophilatiũ. Om̃s enim

Expanded text:
m audebat eum interrogare et respondens Iesus dicebat docens in templo quomodo dicunt scribae Christum Filium esse David ipse enim David dicit in Spiritu Sancto dixit Dominus Domino meo sede a dextris meis donec ponam inimicos tuos scabillum pedum tuorum ipse ergo David dicit eum Dominum et unde est filius eius et multa turba eum libenter audivit et dicebat eis in doctrina sua cavete a scribis qui volunt in stolis ambulare et salutin Sinagogis: et primos discubitus in cenis. Qui devorant domos viduarum sub obtentu prolixe orationis. Hi accipient prolixius judicium. Et sedens Jesus contra gazophilacium: aspiciebat quomodo turba jactaret es in gazophilacium. Et multi divites jactabant multa. Cum venisset autem una vidua pauper: misit duo minuta: quod est quadrans. Et convocans discipulos suos ait illis. Amen dico vobis; quoniam vidua hec paplus omnibus misit, qui miserunt in gazophylacium: omnes enim
Abbreviated transcription (Latin):
Exurgent enim pseudo xp̃i & pseudo ꝓphetȩ. & dabunt signa &
portenta ad seducendos si potest fieri etiam electos. Ergo uidete
ecce predixi uobis omnia.
Sed in illis clieb post tribulationẽ illã sol contenebrabitur oe
luna non dabit splendorẽ suum. & stellȩ cęli erunt decide.
ntes. & uirtutes quȩ sunt in cęlis mouebunt᷑.
Et tunc uidebunt filiũ hominis uenientẽ in nubib cũ uirtu¬
te multa & gloria. Et tunc mittet angłos suos & congrega.¬
bit electos suos a quattuor uentis. a summo terre usq ad
summũ cęli. Aficu autem discite parabolã. Cum iã ramus
eius tener fuerit. & nata fuerint folia. cognoscitis quia in
proximo sit ȩstas. Sic & uos cum uideritis hȩc fieri. scitote
quod in proximo sit in hostus. Amen dico uobis. quoniã non
transibit generatio hȩc donec omnia ista fiant. Celũ & terra
transibunt uerba autem mea non transibunt.
De die autem illo & hora nemo scit neq angłi in cȩlo neq filiꝰ¬

Expanded text:
exsurgent enim pseudochristi et pseudoprophetae et dabunt signa et portenta ad seducendos si potest fieri etiam electos vos ergo videte ecce praedixi vobis omnia sed in illis diebus post tribulationem illam sol contenebrabitur et luna non dabit splendorem suum etsunt in celis movebuntur. Et tunc videbunt filium hominis venientem in nubibus cum virtute multa et gloria. Et tunc mittet angelos suos: et congregabit electos suos a quatuor ventis a summo terre: usque ad summum celi. A ficu autem discite parabolam. Cum jam ramus ejus tener fuerit: et nata fuerint folia: cognoscetis quia in proximo sit estas. Sic et vos: cum videritis hec fieri; scitote quod in proximo sit in ostiis. Amen dico vobis: quoniam non transiet generatio hec: donec omnia ista fiant. Celum et terra transibunt: verba autem mea non transibunt. De die autem illa vel hora. Nemo scit: neque Angeli in celo: neque fili
Abbreviated transcription (Latin):
an media noste. an gallicantu. anmane. Ne etĩ uenerit
repente inueniat uos dormuentes. Quod autem uobis dico. omnib
dico uigilate..¬
rat autem pascha. & agẏma postbiduum. Et querebant
summi sacerdotes & scribȩ. quomodo eum dolo tenerent &
occiderent. Dicebant enimN on indie. Ne forte timultus
fieret populi.
⁊ cum esset bethaniȩ in domo symonis leprosi & recumberec.
uenit mulier habens alabastrũ ungunti nardispicati p̃tiosi.

Expanded text:
ne ne cum venerit repente inveniat vos dormientes quod autem vobis dico omnibus dico vigilate erat autem pascha et azyma post biduum et quaerebant summi sacerdotes et scribae quomodo eum dolo tenerent et occiderent dicebant enim non in die festo ne forte tumultus fieret populi et cum esset Bethaniae in domo Simonis leprosi et recumberet venit mulier habens alabastrum unguenti nardi spicati pretio
Abbreviated transcription (Latin):
in biuio. & soluunt eum. & quidã de illic stantibus dicebans
iilis. Quid facitis soluentes pullum: Iui dixerunt eis sicut
preceperat illis iesus. & dimiserunt eis. Et durerunt pul.¬
lum ad iesuai. & imponunt illi uestimenta sua. & sedit sui¬
eum. Multi aut̃ uestimenta sua strauerunt in uia. Alu
aut̃ frondes cedebant de arboribus. & sternebant in uia.
t qui pix̧ibant. & qui sequebantur. clamabant dicentes. O sanna be
nedictus qui uenit in nomine dñi. Benedictũ quod uenit regnum
patris nr̃i dauid osanna in excelsis.
t introiuit ierosolimã in templũ. & cutũ spectis omnib cũ iã uespera
esset hora. exiit in bechaniã cũ duodecim. Et alia die cũ exirent de
bethania.esuriit. Cunq uidisset a longe ficũ habentẽ folia. uenit
siquid forte inueniret in ea. & cũ uenisset ad eam. nihil inuenit
preter folia. Non̾ enim erat tempus ficoꝵ. &. respondens dixit.
ei. Iam non amplius in eternũ quisquã ex te fructũ exte man¬
ducet. Et audiebant discpłi eius.

Expanded text:
dam de illic stantibus dicebant illis quid facitis solventes pullum qui dixerunt eis sicut praeceperat illis Iesus et dimiserunt eis et duxerunt pullum ad Iesum et inponunt illi vestimenta sua et sedit super eo multi autem vestimenta sua straverunt in via alii autem frondes caedebant de arboribus et sternebant in via et qui praeibant et quinomine Domini benedictum quod venit regnum patris nostri David osanna in excelsis et introivit Hierosolyma in templum et circumspectis omnibus cum iam vespera esset hora exivit in Bethania cum duodecim et alia die cum exirent a Bethania esuriit cumque vidisset a longe ficum habentem folia venit si quid forte inveniret in ea et cum venisset ad eam nihil invenit praeter folia non enim erat tempus ficorum et respondens dixit ei iam non amplius in aeternum quisquam fructum ex te manducet et audiebant discipuli eius
Abbreviated transcription (Latin):
& non curas quenquã. Nec enim uides infaciẽ hominũ.sed iN
ueritate iuam dĩ doces. Licet dari tributũ cȩsari an non dabimus:
Qui sciens uersutiã eoꝵ. ait illis. quid me tẽptatis: lfferte mihi
denarium. ut uĩ. At illi attulerunt ei. & ait illis. Cuius est
imago hȩcg

Expanded text:
quam: nec enim vides in faciem hominum, sed in veritate viam Dei doces. Licet dari tributum Caesari, an non dabimus? Qui sciens versutiam illorum, ait illis: Quid me tentatis? afferte mihi denarium, ut videam. At illi attulerunt ei. Et ait illis: Cujus est imago haec,
Abbreviated transcription (Latin):
tempore seruum. ut ab agricolis acciperet de fructu uineae.
Qui apprehensũ eum cȩciderunt. & dimiserunt uacuũ. Et iterũ¬
misit ad illos alium seruũ. & illum incapite uulnerauerus.
& contumeliis affecerunt. & rursum alium misit. & illum
occiderunt. Et plures alios quosoã cedentes. alios uͦ occidentes
Adhuc gͦ unũ habens filium carissimũ &r illũ misit ad eos nouif¬
simũ dicens. Quia uerebuntur filiũ meum. Coloni autem
dixerunt adinuitem. Hic est heres. uenite occidamꝰ eũ. & nr̃a
erit hereditas. Et apprehendentes eum. occiderunt & eiecerunt
extra uineam. Quid ergo faciet dñs uineȩ: Weniet & perdet
colonos & dabit uineã aliis. Nec scripturã hanc legistis: La¬
pidem quẽ reprobauerunt ȩdificantes hic factus: incaput. aniguli

Expanded text:
tempore servum, ut ab agricolis acciperet de fructu vineae. Qui apprehensum cum ceciderunt, et dimiserunt vacuum. Bene temisit ad illos alium servum et illum capite vulneraverunt et contumeliis adfecerunt et rursum alium misit et illum occiderunt et plures alios quosdam caedentes alios vero occidentes adhuc ergo unum habens filium carissimum et illum misit ad eos novissimum dicens quia reverebuntur filium meum coloni autem dixerunt ad invicem hic est heres venite occidamus eum et nostra erit heredextra vineam. Quid ergo faciet dominus vineae? Veniet, et perdet colonos: et dabit vineam aliis. Nec scripturam hanc legistis: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic
Abbreviated transcription (Latin):
testatẽ habent ipsoꝵ. Non ita est autͥ intiobis. Sed qͥcumnq¬
uoluerit fieri maior: erit. ur minister. Ai quicunque uo¬
luerit in uobis primus esse. erit omnium seruuis.
aora filius hominis nonuenit ut ministrar E ex isel utis
ministraret. & daret animã suã redẽptionem promuitis.
nurniunt ierico. & ꝓficiscente eo de ieriebo &. diseiplis
eius. & plurima multitudie. Filius. timei bartuneus
cx̧eus sedebat uxta inã mendicans. Qm eũ audiset q¬
quia iħs natiarenus est. coepit clamare & dicere. fili darez¬
uid iedus miserere mei. & comminabant᷑ ei multiut tageret.
Atule multomagis elamabat. fili dauia miserere mnei &

Expanded text:
est autem in uobis: sed quicumquoluerit fieri maior, erit uester minister, et quicumque uoluerit in uobis primus esse, erit omnium seruus. nam et filius hominis non uenit, ut ministraretur ei, sed ut ministraret et daret animam suam redemptionem pro multis.veniunt Hierichum et proficiscente eo de Hiericho et discipulis eius et plurima multitudine filius Timei Bartimeus caecus sedebat iuxta viam mendicans qui cum audisset quia Iesus Nazarenus est coepit clamare et dicere Fili David Iesu miserere mei et comminabantur illi multi ut taceret at ille multo magis clamabat Fili Da
Abbreviated transcription (Latin):
tulit & ait illis. Sinite paruulos uenire ad me. & ne ꝓhibue¬
retis cos. Taliũ est enĩ regnum dĩ. Amen dico uobis. dͥsas
non ireceperit regnum dĩ uelut paruulus. non intrabit
in illud. & complerans eos. & imponens manus sup ulos benedli
genu flexo ante eum. rogabat eum. Magister bone. quid
faciã ut uitam aeternã percipiam: Iesus autͥ dixit .ei. Q
me dicis bonum: Nemo bonus. nisi unus ds̃. Precepta nostis
Ne adulttres. ne occidas: ne fureris. ne falsum testimoniũ aixeris.

Expanded text:
bueritis eos. talium est enim regnum dei. amen dico uobis, quisquis non receperit regnum dei uelut paruulus, non intrabit in illud. et complexus eos et inponens manus super illos benedgenu flexo ante eum rogabat eum: magister bone, quid faciam, ut uitam aeternam percipiam? Iesus autem dixit ei: quid me dicis bonum? nemo bonus nisi unus deus. praecepta nosti: ne adulteres, ne occida
Abbreviated transcription (Latin):
lutabat᷑ spumans. & interrogauit patrẽ eius. Quantum
temporis est ex quo hoc ei accidit. At ille ait. Ab infantit.
& frequenter eum & in ignẽ & in aquas misit. ut eũ per¬
deret. Sed siquid potes. adiuua nos misertus nr̃is. Ieziis
aut̃. ait illi. Si potes credere. omia possibilia credenti.

Expanded text:
rrogavit patrem ejus: Quantum temporis est, ex quo ei hoc accidit? At ille ait: Ab infantia: et frequenter eum in ignem, et in aquas misit, ut eum perderet. Sed si quid potes, adjuva nos misertus nostri. Jesus autem ait illi: Si potes credere, omnia possibilia
Abbreviated transcription (Latin):
nec uolebat quenquã scire. Docebat aut̃ discipulos
suos. & dicebat illis. Qũo filius hominis tradet᷑ inmanꝰ
hominũ & occident eum. & occisus tertia die resurget.
Atilli ignorabant uerbũ. o timebant eum interrogare.
Et̾ uenerunt capharnaum. Qui cum domi essent. inter¬
rogabat cos. Quid intua tractabatis.
rali tacebant. Siquidem inter sẽ inuia disputauerant.

Expanded text:
utem discipulos suos et dicebat illis quoniam Filius hominis tradetur in manus hominum et occident eum et occisus tertia die resurget at illi ignorabant verbum et timebant eum interrogare et venerunt Capharnaum qui cum domi esset interrogabat eos quid in via tractabatis at illi tacebant siquidem inter se in via
Abbreviated transcription (Latin):
& ait ulis. Siquis uult primus esse. erit omniũ notussi¬
mus. & omniũ minister. & accipiens puerũ. statuit eũ
inmedio eorum. Quẽ cum complexus esset. ait illis.
in nomine tuo eicientẽ demonia. quti non sequit᷑ nos. &
ꝓhibuimts tum. serus aut̃ ait. Nolite ꝓhibere cun. lsero¬

Expanded text:
omnium novissimus, et omnium minister. Et accipiens puerum, statuit eum in medio eorum: quem cum complexus esset, ait illis: in nomine tuo ejicientem daemonia, qui non sequitur nos, et prohibuimus eum.
Abbreviated transcription (Latin):
non habetis:: Nondũ cognoscitis nec intelligitis : Adhuc cȩcatũ
habetis cor ur̃m. Oculos habentes non uidetis. & aures haben¬
tes non auditis. Nec recordamini quando quinque panes
fregi in quinq milia. & quot cophinos fragmentoꝵ plenos
sustulistis: Dicunt ei. Duodecim. Quando & septẽ panes
in quattuor milia. quot sportas fragmentoꝵ tulistis: & di¬
cunt ei. Septem. Q dicebat eis. Quomodo nondũ intelligitis :¬

Expanded text:
tum habetis cor vestrum? Oculos habentes non videtis, et aures habentes non auditis? Nec recordamini quando quinque panes fregi in quinque millia? Quot cophinos fragmentorum plenos sustulistis? Dicunt ei: duodecim. Quando et septem panes in quatuor millia, quot sportas fragmentorum tulistis? Et dicunt ei: septem. Quare non intelligitis