comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lapides eius: & fundamenta eius
reuelabo. & omnia sculptilia eius
concidentur. & om̃s mercedes eus
comburentur ipsi. & om̃ia idola
eius ponam in ꝑditionem. Quia
de mercedib meretricis congregata
sunt: & usq ad mercedem meretri¬
cis reuertentur. Suꝑ hoc plangã
& ululabo. uadam spoliatus &
nudus. faciam planctum uelut
draconum. & luctum uelut strutio¬
num. quia desperata est plaga eiꝰ.
quia uenit usq ad iudam. tetigit
portam popłi mei usq ad ihrłm.
Ingech nolite annunciare: lacrimis
ne ploretis. In domo pulueris pulue¬
re uos conspergite: & transite uob̃.¬
minia: non est egressa quȩ habitat
quia infirmata est in bonũ quȩ
habitat in amaritudinib. Quia
descendit malum a dño in portã
hrłm. tumultus quadrige stuporis
babitanti lachis. Principiũ peccati
est filiȩ syon: quia inuenta sunt
scelera isrł. Propterea dabit emissa¬
rios suꝑ hereditatem geth: domus
mendacii in deceptionem regib is¬
rabel. Adhuc heredem adducã

Expanded text:
lapides eius et fundamenta eius revelabo et omnia sculptilia eius concidentur et omnes mercedes eius conburentur igni et omnia idola eius ponam in perditionem quia de mercedibus meretricis congregata sunt et usque ad mercedem meretricis revertentur super hoc plangam et ululabo vadam spoliatus et nudus faciam planctum velut draconum et luctum quasi strutionum quia desperata est plaga eius quia venit usque ad Iudam tetigit portam populi mei usque ad Hierusalem in Geth nolite adnuntiare lacrimis ne ploretis in domo Pulveris pulvere , confusa ignominia: non est egressa quae habitat Quia infirmata est in bonum, quae habitat in amaritudinibus  Adescendit malum a Domino in portam Hierusalem tumultus quadrigae stuporis habitanti Lachis principium peccati est filiae Sion quia in te inventa sunt scelera Israhel propterea dabit emissarios super hereditatem Geth domus Mendacii in deceptionem regibus Israhel adhuc heredem adducam
Abbreviated transcription (Latin):
Non est botrus ad comedendum:
precoquas ficus desiderauit an¬
ma mea. Periit sc̃s de terra: &
rectus in hominib ñ est. Omnes
in sanguine insidiantur: uir fra
malum manuũ suarum dicunt
bonum. Princeps postulat: & uu¬
dex in reddendo est. Et magnus
locutus est desiderium animȩ
sue: & conturbauerunt eã. Qui
optimus in eis est quasi paliurus:
& qui rectus. quasi spina de se¬
pe. Dies speculationis tuȩ. uisi¬
tatio tua uenit: nunc erit ua¬
stitas corum. Nolite credere amico
& nolite confidere in duce: ab ea
quȩ dormit in sinu tuo custodi
claustra oris tui. Quia filius con¬
tumeliam facit patri: filia consur¬
git aduersus matrem suã. nurus
contra socrum suam. inimici ho¬
minis domestici eius. Ego autẽ
Ad dñm aspiciam: expectabo dm
saluatorem meum. audiet me ds
ms. Ne lȩteris immica mea suꝑ
me. quia cecidi: consurgam. Cu
sedero in tenebris: dñs lux mea
est. Iram dñi portabo q̃m peccaui
ei: donec uidicet causam meam.

Expanded text:
non est botrus ad comedendum, non est botrus ad comedendum, praecoquas ficus desideravit anima mea. Periit sanctus de terra, et rectus in hominibus non est: Omnes in sanguine insidiantur, vir fratMalum manuum suarum dicunt bonum: princeps postulat, et judex in reddendo est: Et magnus locutus est desiderium animae suae, et conturbaverunt eam. Qui optimus in eis est, quasi paliurus: et qui rectus, quasi spina de sepe. Dies speculationis tuae, visitatio tua venit: nunc erit vastitas eorum. Nolite credere amico: et nolite confidere in duce: Ab ea quae dormit in sinu tuo, custodi claustra oris tui. Quia filius contumeliam facit patri; filia consurgit adversus matrem suam: nurus contra socrum suum: inimici hominis domestici ejus. Ego autem ad Dominum aspiciam, exspectabo Deum salvatorem meum: audiet me Deus meus. Ne laeteris, inimica mea, super me, quia cecidi: consurgam, cum sedero in tenebris, Dominus lux mea est. Iram Domini portabo, quoniam peccavi ei, donec judicet causam meam,
Abbreviated transcription (Latin):
tur suꝑ eos dies: & confundentur
qui uident uisiones. & confunden¬
tur diuini. & oꝑient uultus suos
om̃s. quia non est responsum dei.
Ueruntamen ego repletus sum
forcitudine sp̃s dñi. iudicio & uis¬
tute: ut anmunciem iacob scelus
suum. & israhel peccatũ suum.
sura minor ire plena. Nunquio u¬
stificabo stateram impiam: & sac¬
celli pondera dolosa: In quibus
diuites cius repleti sunt iniqui¬
tate. & habitantes in ea loque¬
bantur mendacium: & lingua
eorum fraudulenta in ore eorum.
Et ego ergo cȩpi ꝑcutere te ꝑdi¬
tione suꝑ peccatis tuis. Tu come¬
des & non saturaberis: & humi¬
liatio tua in medio tui. Et app̃¬
hendes & ñ saluabis: & quos
saluaueris in gladium dabo.
Tu seminabis & ñ metes: tu cal¬
cabis oliuam & non ungeris
oleo. et mustum. & non bibes ui¬
num. Et custodisti p̃cepta amri.
& omne opus domus ahab. & am¬
bulasti in uoluptatib eorum. ut
darem te in ꝑditionem. & habi¬
tantes in ea in sibilum. & obpbri
in autumpno racemos uindemiȩ.

Expanded text:
confundentur qui vident visiones et confundentur divini et operient vultus suos omnes quia non est responsum Dei verumtamen ego repletus sum fortitudine spiritus Domini iudicio et virtute ut adnuntiem Iacob scelus suum et Israhel peccatum suum sura minor irae plena. numquid iustificabo stateram impiam et saccelli pondera dolosa? in quibus diuites eius repleti sunt iniquitate, et habitantes in ea loquebantur mendacium et lieorum fraudulenta in ore ipsorum. Et ego ergo coepi percutere te perditione super peccatis tuis. Tu comedes, et non saturaberis: et humiliatio tua in medio tui: Et apprehendes, et non salvabis: et quos salvaveris, in gladium dabo. Tu seminabis, et non metes: tu calcabis olivam, et non ungeris oleo: et mustum, et non bibes vinum. Et custodisti praecepta Amri, et omne opus domus Ahab: Et ambulasti in voluntatibus eorum, ut darem te in perditionem, et habitantes in ea in sibilum, et opprobin autumno racemos vindemiae:
Abbreviated transcription (Latin):
adinuentionib suis. H et dicit ꝑo¬
minus suꝑ ꝓphas qui sediicunt
popłm meum: qui mordent denti¬
bus suis. & predicant pacem. & si
quis non dederit in ore eoꝵ quipi¬
am: scificant suꝑ eum prelum:
Propterea nox uobis ꝓ uisione eri

Expanded text:
adinventionibus suis. Haec dicit Dominus super prophetas, qui seducunt populum meum: qui mordent dentibus suis, et praedicant pacem: et si quis non dederit in ore eorum quippiam, sanctificant super eum praelium. Propterea nox vobis pro visione eri
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas. Ob hanc causam etiã ipsũ
puerum sic uocatũ amathi. Ama¬
thi enim in lingua nr̃a ueritatem
sonat. Et ex eo qͦd uerum heḣas
locutus est: ille qui suscitatus est
filius esse dicitur ueritatis. Ideo

Expanded text:
Et ob hanc causam etiam ipsum puerum sic vocatum filium Amathi. Amathi enim in nostra lingua veritatem sonat. Et ex eo quod verum Elias locutus est, ille qui suscitatus est, filius esse dicitur veritatis. Po
Abbreviated transcription (Latin):
debit domus iacob eos qui se posse¬
derant. Et erit domus iacob ignis.
& domus ioseph flammna: & domus
esau stipula. Et succendentur in
eis. & deuorabunt eos: & ñ erunt
reliquiȩ domus esau. quia dñs lo¬
cutus est. Et hereditabunt hi qui
Ad austrum sunt in monte esau. &
qui in campestrib philistiim: &
possidebunt regionẽ ephraim. & re¬
gionem samariȩ. Et beniamin pos¬
sidebit galaad. & transmigratio
exercitus huius filioꝵ isrł. omnia¬
loca chananeoꝵ lisq ad sareptam.
Et transmigratio ihrłm quȩ in bos¬
foro est: possidebit ciuitates austri
Et ascendent saluatores in montẽ
syon iudicare montem esau: ce erit

Expanded text:
debit domus Jacob eos, qui se possederant. Et erit domus Jacob ignis, et domus Joseph flamma, et domus Esau stipula: Et succendentur in eis, et devorabunt eos: et non erunt reliquiae domus Esau, quia Dominus locutus est. Et haereditabunt hi qui ad austrum sunt, montem Esau, et qui in campestribus Philisthim: Et possidebunt regionem Ephraim et regionem Samariae et Beniamin possidebit Galaad et transmigratio exercitus huius filiorum Israhel omnia Chananeorum usque ad Saraptham et transmigratio Hierusalem quae in Bosforo est possidebit civitates austri et ascendent salvatores in montem Sion iudicare montem Esau et erit
Abbreviated transcription (Latin):
tiste iohannis in sebaste uenerati¬
ni habetur: quȩ olim samaria c̃¬
cebatur. Hanc herodes rex antip¬
tri filius in honore augusti ces¬
ris greco nomine uocauit aug̃¬
& de duce exercitus fit dux ees
Tunc in samaria paruũ greꝗ
pauerat: nunc in toto orbe ꝓ¬

Expanded text:
tistae Joannis in Sebaste venerationi habetur, quae olim Samaria dicebatur. Hanc Herodes rex Judaeae Antipatri filius, in honorem Augusti Caesaris Graeco sermone vocavit Augu de duce exercitus, fit dux Ecclesiae. Tunc in Samaria parvum gregem paverat: nunc in toto orbe
Abbreviated transcription (Latin):
gelirare. Non enim erubesco euan¬
gelium. Uirtus enim dei est in sa¬
lutem omni credenti: iudeo pͥmũ
& greco. Iusticia enim dei in eo re¬
uelatur ex fide in fidem: sicut
scriptum est. Iustus autẽ ex fide
uiuit. Reuelauir enim ira dei de
celo. suꝑ omnem impietatem &
iniusticiam hominum: eorũ qui
ueritatem dei in iniusticia deci

Expanded text:
OS. Non enim erubesco euangelium. uirtus enim dei est in salutem omni credenti, Iudaeo primum et Graeco. iustitia enim dei in eo reuelatur ex fide in fidem, sicut scriptum est: iustus autem ex fide mea uiuet. reuelatur enim ira dei de caelo super omnem impietatem et iniustitiam hominum eorum, qui ueritatem in iniustitiam deti
Abbreviated transcription (Latin):
glnere abrabam. ex sfirpesca dlescen¬
dimus: et notus ꝑrius est apud
iudeam tantũ ds̃. Nos de egypto
signis dei & uirtutib liberati. ma¬
re sicco ꝑtransiuimus pede: cum¬
iimicos nr̃os grauissimi fluctus
inuoluerent. Nõbis manna pluit¬
dñs in deserto: & quasi filiis suis
cȩleste pabulũ ministrauit. Nos
die noctuq in columpna nubis¬
& ignis precessit: ut nob̃ in inuio
ostenderet iter. Atꝙ ut cetera eiꝰ
immensa circa nos beneficia tacea¬
mus: nos soli digni fuimus legem¬
dei acciꝑe. & uocem dei loquentis au¬
dire. eiusq cognoscere uoluntatem.
In qua lege ꝓmissus est nobis xp̃c:
ad quos etiam & ipse se uenisse te¬
status est dicens. non ueni nisi ad
oues quȩ ꝑierant domus isrl̃: cũ
uos canes potius quam homines
appellauerit. E quum ne ergo est
ut hodie ydola deserentes quibus
ab initio deserinstis. nobis compa¬
remini: & non potius in ꝓselitorũ
locum ex legis auctoritate & con¬
suetudine deputemini: Et hoc ip¬

Expanded text:
genere Abraham, ex stirpe sancta descedimus, et notus retro apud Judaeam tantum Deus ; nos de Aegypto Dei signis et virtutibus liberati mare sicco transiinimicos nostros gravissimi fluctus involverent . Nobis pluit manna Dominus in deserto, et quasi filiis suis coeleste pabulum ministravit. Nos die noctuque in columna nubis ignisque praecessit, ut nobis in invio iter ostenderet . Atque ut caetera ejus circa nos immensa beneficia taceamus, nos soli digni fuimus Dei legem accipere, vocem Dei loquentis audire , ejusque cognoscere voluntatem. In qua lege nobis promissus est Christus, ad quos etiam ipse se venisse testatus est, dicens: Non veni nisi ad oves, quae perierunt, domus Irael , cum vos canes potius quam homines appellaverit. Aequum ne ergo est ut hodie idola deserentes, qui bus ab initio deservistis, nobis comparemini, et non potius in proselytorum loco ex legis auctoritate et consuetudine deputemini; et hoc ip
Abbreviated transcription (Latin):
fidem uocandos ꝯstendat. Qua¬
obrem uicissim ees humilians.
ad pacem & concordiã cohortatur.
omani sunt partes italiȩ.
Hi preuenti sunt a falsis
apłis. & sub nomine dñi

Expanded text:
fidem vocandos esse ostendat; quamobrem vicissim eos humilians, ad pacem et concordiam cohortatur. omani sunt partis Italiae. Hi praeventi sunt a falsis apostolis, et sub nomine Domi
Abbreviated transcription (Latin):
lachia uobis fieri poposcistis. Et¬
illis ocłis quib uenerandam dm̃
nubem uel ignem conspicere sole
Manna quoq uob̃ fastidio fuit: &
ranistis. ad egyptum unde uos ma¬
nu ualida eiecerat. redire uolentes.
Quid plura: Ita patres ur̃i cre¬
bra ꝓuocatione dñm irritauerẽ.
ut om̃s in heremo morerentur. nec
plus ex semorib eorũ quam uo
mus. cum etiam si illa iimine fe¬
cissetis. de hoc solo nemo uos dignoᷤ
tarum semꝑ uobis uocib reꝑmis¬
sum. ñ solum susciꝑe noluistis: sed
etiam morte pessima pemistis. Quẽ
nos ut cognouimus statim credidi¬
mus: cum nobis de eo ante ñ fue
oni mentis: sed ignorantiȩ depu-¬
tandum. Qui enim agnitum ilico
sequimur: olim utiq sequeremur
si antea cognouissemus. Sic autẽ
uos de generis nobilitate iactatis.
quasi non morum imitatio magis
quam carnalis natiuitas. filios nos
faciat esse scorum. Deniq esau &
hismahel um de stirpe sint abra¬
he: minime tam̃ in filios reputan.¬
tur. His talite: altercantib apls

Expanded text:
lacra vobis fieri poposcitis: illis oculis. quibus venerando Deum in nube vel igne conspicere solebManna quoque vobis fastidio fuit Ibrastis, ad Aegyptum, unde vos manu valida ejecerat, redire cupientes. Quid plura? Ita patres vestri crebra provocatione Dominum irritaverunt, ut omnes in eremo morerentur, nec plus ex senioribus eorum quam duo mus, cum etiam si illa minime fecissetis, de hoc solo nemo vos dignos tarum semper vobis vocibus repromissum, non solum suscipere noluistis, sed etiam morte pessima peremistis? Quem nos ut cognovimus, statim credidimus, cum nobis de eo antea non fuoni mentis, sed ignorantiae deputandum. Qui enim cognitum illico sequimur, olim utique sequeremur, si antea cognovissemus. Sic autem vos de generis nobilitate jactatis, quasi non morum imitatio magis quam carnalis nativitas filios vos faciat esse sanctorum. Denique Esau et Ismael cum de stirpe sint Abrahae, minime tamen in filiis reputantur. His taliter altercantibus, Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
meo. in euangłio filii euis: quod
sine intermissione memoriã ur̃i
facio semꝑ in orationibus meis.
obsecrans si quo modo tandẽ ali¬
quando ꝓsperum iter habeam in
uoluntate dei ueniendi ad uos.
Desidero enim uidere uos: ut ali¬

Expanded text:
meo in evangelio Filii eius quod sine intermissione memoriam vestri facio semper in orationibus meis obsecrans si quo modo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos desidero enim videre vos ut ali
Abbreviated transcription (Latin):
credimus. iccirco eos qui nobis pręlati sunt.
districte iudicamus. Quo enim nosmet ipsos
minus agnoscimus: eo illos quos reprehen¬
dere nitimur. plus uidemꝰ. Communia
hȩc mala sunt quȩ sȩpe a subditis in prȩ¬
latis. sȩpe a prelatis in subditis cominit¬
tuntur: quia & om̃s subditos hui qui
prȩsunt. minus quã ipsi sunt. sapiente ᷤᷤ
arbitrant᷑: & rursum qui subiecti sunt.
rectorum suoꝵ actiones iudicant: & si
ipsos regimen tenere contigerit. se potu¬
isse agere melius putant. Unde plerũq
fit. ut & rectores minus prudent̾ ea quȩ
agenda sunt uideant: quia eoꝵ oculos
ipsa nebula ȩlationis obseurat. Et non¬
nunquam is qui subiectus est. hoc cum

Expanded text:
credimus, idcirco eos qui nobis praelati sunt credimus, idcirco eos qui nobis praelati sunt districte judicamus. Quo enim nosmminus agnoscimus, eo illos, quos reprehendere nitimur, plus videmus. Singula haec mala sunt, quae saepe a subditis in praelatos, saepe a praelatis in subditos committuntur; quia et omnes subditos, hi, qui praesunt minus quam ipsi sunt, sapientes arbitrantur; et rursum qui subjecti sunt, rectorum suorum actiones dijudicant, et si ipsos regimen tenere contingeret, se potuisse agere melius putant. Unde plerumque fit ut et rectores minus prudenter ea, quae agenda sunt, videant; quia eorum oculos ipsa nebula elationis obseurat, et nonnunquam is, qui subjectus est, hoc, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tium columbas euertit: nimirũ signifi¬
cans quia ꝑ magistros quidem uitam
iudicat plebium: sed ꝑ semet ipsum facta
examinat magistrorũ. Quamuis etiam
subditorum uicia quȩ ã magistris modo
uel dissimulant᷑ uidicari uel nequeunt.
eius ꝓculdubio iudicio reseruant᷑. Igitur
dũ salua fide res agitur: uirtutis est me¬
ritum si quicquid prioris est toleratur.
Debet tamͣ humilit᷑ suggeri: si fortasse
ualeat qđ displicet emendari. Sed cu¬
randum sũmopere est. ne in suꝑbiam
transeat. iustitiȩ in ordinata defensio: ne
dũ rectitudo incaute diligitur. ipsa magi¬
stra rectitudinis humilitas amittatur :
ne eum sibi prȩesse quisq despiciat. quem
fortasse contingit. ut in aliqua actione re¬
prehendat. Contra hunc tumorẽ suꝑbiȩ
subditoꝵ mens ad custodiam humilitatis
edomatur: si infirmitas ꝓpria incessant᷑
attendit᷑. Nam uires nr̃as ueracit᷑ exami¬
nare negligimus: & quia de nobis fortiora

Expanded text:
tium columbas evertit ; nimirum signifitium columbas evertit ; nimirum significans quia per magistros quidem vitam judicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorum. Quamvis etiam subditorum vitia, 808 quae a magistris modo vel dissimulantur judicari, vel nequeunt, ejus procul dubio judicio reservantur. Igitur dum salva fide res agitur, virtutis est meritum, si quidquid prioris est toleratur. Debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat quod displicet emendari. Sed curandum summopere est ne in superbiam transeat justitiae inordinata defensio, ne dum rectitudo incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur; ne eum sibi praeesse quisque despiciat, quem fortasse contingit ut in aliqua actione reprehendat. Contra hunc tumorem superbiae, subditorum mens ad custodiam humilitatis edomatur, si infirmitas propria incessanter attenditur. Nam vires nostras veraciter examinare negligimus; et quia de nobis fortiora
Abbreviated transcription (Latin):
more repentinȩ ȩlationis inflatus. popu¬
lum numerando peccauit: & tam̃ uindi¬
ctam popłs. dauid peccante suscepit. Cur
hoc: Quia uidelicet seđ̾m meritũ plebiũ:
disponunt᷑ corda rectorum. Iustus uero
udex peccantis uicium ex ipsorum ani¬
maduersione corripuit: ex quoꝵ causa
peccauit. S ed quia ipse sua scilicet uo
luntate suꝑbiens ã culpa alienus non
fuit: uindictam culpȩ etiam ipse susce¬
pit. Nam ira sȩuiens quȩ corporaliter
popłm ꝑculit: rectorem quoq populi
intimo cordis dolore ꝓstrauit. Certum
uero est quod ita sibi inuicem & rectoꝵ
merita connectant᷑ & plebium: ut sȩpe
ex culpa pastorum deterior fiat uita ple¬
bium: & sȩpe ex merito plebium. mutet᷑
uita pastorum. S ed quia rectores habent
iudicem suũ. magna cautela subditorũ
est: ñ temere iudicare uitã regentium.
Neq enim frustra ꝑ semet ipsum dñs ȩs
nũmulariorũ fudit. & cathedras uenden¬

Expanded text:
more repentinae elationis inflatus, popumore repentinae elationis inflatus, populum numerando peccavit, et tamen vindictam populus, David peccante, suscepit . Cur hoc? quia videlicet secundum meritum plebium disponuntur corda rectorum. Justus vero judex peccantis vitium ex ipsorum animadversione corripuit, ex quorum causa peccavit. Sed quia ipse scilicet sua voluntate superbiens, a culpa alienus non fuit, vindictam culpae etiam ipse suscepit. Nam ira saeviens, quae corporaliter populum perculit, rectorem quoque populi intimo cordis dolore prostravit. Certum vero est quod ita sibi invicem et rectorum merita connectanex culpa pastorum, deterior fiat vita plebium et saepe ex merito plebium mutetur vita pastorum. Sed quia rectores habent judicem suum, magna cautela subditorum est, non temere vitam judicare regentium. Neque enim frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras venden
Abbreviated transcription (Latin):
quã inustitiã gubernantis. Scriptũ nanq
est. Dabo tibi reges in furore meo. Quid
ergo illos nobis preesse despicimꝰ: quorum
suꝑ nos regimina ex dñi furore suscipimꝰ:
Siigitur irascente dõ scđ̃m nr̃a merita re.¬
ctores accipimꝰ. in illorum actione colligi
mus. quid ex nr̃a estimatione pensemus:
quãuis plerunq & electi subiaceant reꝓ¬
bis. Unde & diu dauid saulem ꝑtulit.
sed subsequente culpa adulterii ꝓditur:
quia dignus tunc fuit. qui tanta pͣpositi
ta subditorum tribuunt᷑ ꝑsonȩ regentiũ.
ut sȩpe qui uidentur boni. accepto mox
regimine ꝑmutentur: sicut seriptura
sacra de eodem saule intulit: quia cor
cum dignitate mutauit. Unde scriptũ
est. Cum esses paruulus in oculis tuis.
caput te constitui in tribub isrł. Siç ꝓ
qualitatib subditorum disponunt᷑ acta
regentium: ut sȩpe ꝓ malo grege etiam
uera boni delinquat uita pastoris. Ille
enim dõ attestante laudatus. ille suꝑnoꝵ
my steriorum conscius dauid ꝓpħa. tu¬

Expanded text:
quam injustitiam gubernantis. Scriptum namque est: Dabo tibi reges in furore meo . Quid ergo illos nobis praeesse despicimus, quorum super nos regimina ex Domini furore suscipimus? Si igitur irascente Deo secundum nostra merita rectores accipimus, imus, quia de sola aestimatione pensemus, Quamvis plerumque et electi subjaceant reprobis. Unde et diu David Saulem pertulit ; sed subsequente culpa adulterii proditur, quia dignus tunc fuit qui tanta praepositi ta subditorum tribuuntur personae regentium, ut saepe qui videntur boni, accepto mox regimine permutentur; sicut Scriptura sacra de eodem Saule intulit, quia cor cum dignitate mutavit. Unde scriptum est: Cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel . Sic pro qualitatibus subditorum disponuntur acta regentium, ut saepe pro malo gregis etiam vere boni delinquat vita pastoris. Ille enim, Deo attestante, laudatus, ille supernorum mysteriorum conscius David propheta, tu
Abbreviated transcription (Latin):
tunc uidens eos. quod ñ fecit defleat: nunc
in eis qđ imitet᷑ attendat. Quod quidem
facere. electi ñ cessant. Meliorum namq
uitã considerant: & deteriores usus ꝑ conuer¬
in canticis canticoꝵ dicitur. Duo ubera¬

Expanded text:
tunc videns eos quod non fecit defleat, nunc tunc videns eos quod non fecit defleat, nunc in eis quod imitetur attendat. Quod quidem facere electi non cessant. Meliorum namque vitam considerant, et deterioris usus converin
Abbreviated transcription (Latin):
potest: quia fulgorem lucis nesciens. eum
semet ipsum conspicit. quid aliud quam
tenebras attendit: Lustorũ ergo debemus
uitam conspicere: ut subtilit̾ deprehenda¬
mus nr̃am. Illorum uidelicet species: quasi
immerito hu idem iusti. in saero eloquio li¬
bri nominant᷑ : sicut scriptum est. Libri
Suitȩ: & iudicati sunt mortui. ex his quae
scripta erant in libris. Liber nanq uitȩ
est. ipsa uisio aduenientis iudicis. in quo
quasi scriptum est om̃e mandatũ : quia
quisquis eũ uiderit. mox teste conscientia
quicquid ñ fecit intelligit. Libri etiam
aꝑti referuntur: quia iustoꝵ tune uita
conspicit᷑: in quib mandata cȩlestia oꝑe
impressa cernunt᷑. Et iudicati sunt mortui.
ex his quȩ scripta erant in libris: quia in
ostensa uita iustoꝵ quasi in expansione li¬
brorum. legunt bonũ quod agere ipsi no¬
luerunt: atq ex eorum qui fecerunt com¬
paratione dampnant᷑. Ne ergo unusqͥsq

Expanded text:
potest, quia, fulgorem lucis nesciens, cum potest, quia, fulgorem lucis nesciens, cum semetipsum conspicit, quid aliud quam tenebras attendit? Justorum ergo debemus vitam conspicere, ut subtiliter deprehendamus nostram. Illorum videlicet species, quasi immerito iidem justi in sacro eloquio libri nominantur, sicut scriptum est: Libri vitae: & judicati sunt mortui ex his, quae scripta erant in libris . Liber namque vitae est ipsa visio advenientis judicis. In quo quasi scriptum est omne mandatum, quia quisquis eum viderit, mox, teste conscientia, quidquid non fecit intelligit. Libri etiam aperti referuntur, quia justorum tunc vita conspicitur, in quibus mandata coelestia opere impressa cernuntur. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris, quia in ostensa vita justorum, quasi in expansione librorum legunt bonum quod agere ipsi noluerunt, atque ex eorum qui fecerunt comparatione damnantur. Ne ergo unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
bilia ium̃ta nominent᷑ hii qui carnali de¬
lectationi deseruiunt: recte de hoc pęniten¬
te dicitur. Respiciet homines. & dicet pec
caui. Acsi dicatur. S cõrum uiroꝵ exempla
conspicit: atq eoꝵ comparatione se pensaes.
iniquum se ẽẽ deprehendit. Qui enĩ plenis¬
sime intelligere appetit qualis est. tales ni¬
mirum debet conspicere qualis ñ est: ut ex
bonoꝵ forma metiatur. quanto ipse deserto
bono deformis ẽ. Ex his quippe quib plenis¬
sue bona assunt. ꝑpendit recte quȩ sibi
minus sunt: atq in illorum pulchritudine
conspicit fȩditatẽ suam. quam in seipso &
potest ꝑpeti & sentire nͣ potest. Lucem
nanq debet conspicere. qui uult de tene¬
bris iudicare: ut in illa uideat quid de
tenebris ȩstimet. ꝑ quas uidere prȩpedit᷑.
Peccator nanq si in cognita uita iustorum
semet ipsum conspicit: peccatorem se nul¬
latenus cõprehendit. Uidere enim se non

Expanded text:
bilia jumenta nominentur hi qui carnali debilia jumenta nominentur hi qui carnali delectationi deserviunt, recte de hoc poenitente dicitur: Respiciet homines, et dicet: PecIX. Ac si dicatur: Sanctorum virorum exempla conspicit, atque eorum comparatione se pensans, iniquum se esse deprehendit. Qui enim plenissime intelligere appetit qualis est, tales nimirum debet conspicere qualis non est ut ex bonorum forma metiatur, quanto ipse deserto bono deformis est. Ex his quippe quibus plenissime bona adsunt, perpendit recte, quae sibi minus sunt, atque in illorum pulchritudine conspicit foeditatem suam, quam in semetipso et potest perpeti, et sentire non potest. Lucem namque debet conspicere, qui vult de tenebris judicare, ut in illa videat quid de tenebris aestimet, per quas videre praepeditur. Peccator namque si incognita vita justorum semetipsum conspicit, peccatorem se nullatenus comprehendit. Videre enim se non
Abbreviated transcription (Latin):
tam dñs dicit. Uos autẽ greges pascuȩ meȩ
homines estis. Quia illos nimirum dñs pa¬
scit: quos uoluptas carnis iumentoꝵ more
nͣ afficit. At contra hii qui carnali affecti¬
one succũbunt. ñ iam homines sed iumͣta
nominantur: sicut de quibdam in peccato
suo morientibus. ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Com¬
putruerunt iumenta. in stercore suo. Iumͣ¬
ta quippe instercore suo computrescere est:
carnales homines in fȩtore luxuriȩ uitam
finure. Non enim eẽ homines sed iumͣta
declarant᷑: de quib ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Unus¬
quisq ad uxorem ꝓximi sui hinniebat.
Et de quib ꝓpħa alius dicit. Ut carnes
asinorum carnes eorum: & fluxus equorum
fluxus eoꝵ. Unde & ꝑ dauid dicit᷑. Homo
cũ in honore e̾e̾t nͣ intellexit. comparatꝰ est
iumentis insipientib : & similis factus est
illis. Cũ ergo uocentur homines hii qui
iustitiȩ ratione suffulti sunt: & irrationa¬

Expanded text:
tam Dominus dicit: « Vos autem greges pascuae meae estis tam Dominus dicit: « Vos autem greges pascuae meae estis homines » Quia illos nimirum Dominus pascit, quos voluptas carnis jumentorum more non afficit. At contra hi, qui carnali affectione succumbunt, non jam homines, sed jumenta nominantur; sicut de quibusdam in peccato suo morientibus per prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo computrescere est carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. Non enim esse homines, sed jumenta declarantur, de quibus per prophetam dicitur: Unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat . Et de quibus propheta alius dicit: Ut carnes asinorum, carnes eorum; et fluxus equorum, fluxus eorum . Unde et per David dicitur: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Cum ergo vocentur homines hi qui justitiae ratione suffulti sunt, et irrationa
Abbreviated transcription (Latin):
tudini. Quia ergo in carne ueniens dñs nͣ
culpam nr̃am ex uicio. ñ pęnam ex necessita¬
te suscepit: nulla enim labe peccati pollutus.
reatus nr̃i tenẽri conditione ñ potuit: atq
ideo mortem nr̃am omĩ necessĩtate calcata
cũ uoluit sponte suscepit: recte dicitur qđ
ꝓ temptato homine iste angłs unum de simi¬
libus loquit᷑: quia nec ita natus ut reliqui.
nec ita mortuus. nec ita resuscitatus. Non
ceptus est. Natus autẽ. materna uiscera &
fecunda exhibuit: & incorrupta seruauit.
Rursum nos om̃s cũ nolumꝰ morimur: quia
ad soluendȩ pęnȩ debitum culpȩ nr̃ȩ conditi¬
one coartamur. Ille autẽ quia nulli admix¬
tus est culpȩ: nulli ex necessitate succubuit
pęnȩ. Sed quia culpam nrãm. dominando
subdidit. pęnam nr̃am miserando suscepit.
sicut ipse ait: potestatẽ habeo ponendi animã
meam. & potestatẽ habeo it̾um sumendi eam.
passionũ motu demonstrat. Quib ꝑ ꝓphe¬

Expanded text:
tudini. Qutudini. Quculpam nostram ex vitio, non poenam ex necessitate suscepit nulla enim labe peccati pollutus, reatus nostri teneri conditione non potuit, atque ideo mortem nostram omni necessitate calcata, cum voluit, sponte suscepit, recte dicitur quod pro tentato homine iste angelus unum de similibus loquitur, quia nec ita natus ut reliqui, nec ita mortuus, nec ita resuscveniente, conceptus est; natus autem materna viscera, et fecunda exhibuit, et incorrupta servavit. Rursum nos omnes cum nolumus morimur, quia ad solvendae poenae debitum culpae nostrae conditione coarctamur. Ille autem quia nulli admixtum est culpae, nulli ex necessitate succubuit poenae. Sed quia culpam nostram dominando subdidit, poenam nostram miserando suscepit, sicut ipse ait: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam.passionum motu demonstrat, quibus per prophe
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Sed quid ꝓ nobis loquat᷑ audiamus:
unum de similibus. Mos medicinȩ est: ut
aliquando similia similibus: aliquando con¬
traria contrariis curet. Nam sȩpe calida ca
sanare consueuit. Ueniens ergo ad nos desuꝑ
medicus nrͣ. tantisq nos inueniens languori¬
bus pressos: quiddam nobis simile. & quid¬
dam contrariũ apposuit. Ad homines qͥppe
homo uenit: sed ad peccatores iustus. Concor¬
dauit nobis ueritate naturȩ: sed discrepaurt
ã nobis uigore iustitiȩ. Uiciosus enim homo.
corrigi non poterat: nisi ꝑ dm̃. Uideri autẽ
debuit qui corrigebat: ut prebendo imitati¬
onis formã. anteactȩ malitiȩ mutaret uitã.
Sed uideri ab homine ñ poterat ds̃: homo
ergo factus est: ut uideri potuisset. Lustus
igitur atq inuisibilis ds̃. apparuit similis
nobis homo uisibilis: ut dũ uidet᷑ ex simili.
curaret ex iusto: & dum ueritate generis con¬
cordat conditioni. uirtute artis obuiaret ȩgri¬

Expanded text:
nobis . Sed quid pro nobis loquatur, audiamus: nobis . Sed quid pro nobis loquatur, audiamus: Unum de similibus. Mos medicinae est ut aliquando similia similibus, aliquando contraria contrariis curet. Nam saepe calida calsanare consuevit. Veniens ergo ad nos desuper medicus noster, tantisque nos inveniens languoribus pressos, quiddam nobis simile, et quiddam contrarium apposuit. Ad homines quippe homo venit, sed ad peccatores justus. Concordavit nobis veritate naturae, sed discrepavit a nobis vigore justitiae. Vitiosus enim homo corrigi non poterat nisi per Deum. Videri autem debuit qui corrigebat, ut praebendo imitationis formam, anteactae malitiae mutarent vitam. Sed videri ab homine non poterat Deus; ergo homo factuigitur atque invisibilis Deus apparuit similis nobis homo visibilis, ut dum videtur ex simili, curaret ex justo. Et dum veritate generis concordat conditione, virtute artis obviaret aegri
Abbreviated transcription (Latin):
uim supernȩ
dispensationis
insinuans. de
electi unius¬
sione intulit
dicens. Apꝓ¬
pinquauit
corruptiomi anima eius. & uita illius mor¬
tiferis. Et dũ temptatũ hominẽ demon-¬
strat unum: in qua temptatione sit positũ
humanũ genus ostendit uniuersũ. Dũq
narrat quid specialit᷑ agatur in singulis:
liquido intunat. quid generalit᷑ agatur in
cunctis. Sic enĩ temptationẽ expressit quo¬
rundam ꝓprie singulorum: ut possit intel¬
ligi & uniuersalit᷑ omniũ. Cunctũ quippe
electoꝵ genus. in hac uita huiꝰ tedio laboris
afficitur. Vnde & mox huic generali pesti¬
lentiȩ: generale subintulit remedium medi
equitatẽ: miserebit᷑ eius. Quis enim iste est¬
angłs: nisi ille qui ꝑ ꝓpħam dicit᷑. magni
consilii angłs: Quia enim greca lingua
ȩuangelizare denuntiare dicitur. semet ip¬
sum nobis annuntians dñs angłs uocatur.
Et bene ait si fuerit pro eo angelus loquers.
quia sicut ait apłs. etiam interpellat pro

Expanded text:
im supernae dispensationis insinuans, de electi uniussione intulit, dicens: Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis. Et dum tentatum hominem demonstrat unum, in qua tentatione sit positum humanum genus ostendit universum; dumque narrat quid specialiter agatur in singulis, liquido intimat quid generaliter agatur in cunctis. Sic enim tentationem expressit quorumdam, proprie singulorum, ut possit intelligi et universaliter omnium. Cunctum quippe electorum genus in hac vita hujus taedio laboris afficitur. Unde et mox huic generali pestilentiae generale subintulit remedium medicaequitatem, miserebitur ejus. Rec. II. angelus, nisi ille qui per prophetam dicitur: Magni consilii angelus ? Quia enim Graeca lingua evangelizare denuntiare dicitur, semetipsum nobis annuntians Dominus angelus vocatur. Et bene ait: Si fuerit pro eo angelus loquens, quia, sicut ait Apostolus, etiam interpellat pro
Abbreviated transcription (Latin):
torpore dissimulat. terrore saltem pulsatꝰ
expauescat. Ut enĩ suꝑius diximus ipso
usu uitȩ ueteris mens male assueta depri¬
mitur. & in hȩc quȩ expectat exterius
quasi dormiens sopitur: quia post quam
semel se ad appetenda uisibilia foras fudit.¬
a contẽplandis inuisibilib intus euanuit.
Unde nunc necesse est. ut quȩ ꝑ uisibilia
spargitur : de inuisibilib iudicuis feriatur.
Et quia in his se exteriorib male delecta¬
ta ꝓstrauit: saltem ꝑcussa requirat quod
deseruit. Ecce autẽ scriptura sacra. t̾rore
quodam torpentia corda transfigit: ne in
his hereant quȩ exterius defluunt. sed quȩ
interius ȩterna ꝑdiderunt. Indicat quid
sententia occulta decernit᷑: ne immoderate
a nobis hȩc publica cogitent᷑. Dicit quid
suꝑ nos agatur de nobis: ut ab hoc publico
temporalitatis. colligamus oculũ cordis.
quam multa narrata sunt de pęna maloꝵ.
subito infertur occultũ iudiciũ quod pie

Expanded text:
torpore dissimulat, terrore saltem pulsatus torpore dissimulat, terrore saltem pulsatus expavescat. Ut enim superius diximus, ipso usu vitae veteris mens male assueta deprimitur, et in haec quae exspectat exterius quasi dormiens sopitur; quia postquam semel se ad appetenda a contemplandis invisibilibus intus evanuit. Unde nunc necesse est ut quae per visibilia spargitur de invisibilibus judiciis feriatur; et quia in iis se exterioribus male delectata prostravit, saltem percussa requirat quod deseruit. Ecce autem Scriptura sacra terrore quodam torpentia corda transfigit, ne in his inhaereant quae exterius defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. Indicat quid sententia occulta decernitur, ne immoderate a nobis haec publica cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, ut ab hoc publico temporalitatis colligamus oculum cordis . Nam postquam multa narrata sunt de poena malorum, subito infertur occultum judicium, quod pie
Abbreviated transcription (Latin):
fendit. accusemus: ut apud districtum
iudicem. ipsa nos accusatio excuset. In¬
hoc enĩ mentis nr̃ȩ iudicio. tanto citius
absoluimur: quanto nos districtius reos
tenemus. Nec ad hȩc agenda prȩtermit¬
tenda sunt tẽpora quib uacat: quia ad
hȩc agenda post huiꝰ uitȩ tempora non
uacat. Yacue quippe ñ dicit᷑. Neq enim
ultra in hominis potestate est: ut ueniat
ad dm̃ in iudiciũ. Iecirco nanq memoram᷑
qđ tunc nͣ possumus: ne nunc qđ possumꝰ
negligamus. Sed ecce negotia occupant:
quȩ nobis incessant᷑ apposita. consideran¬
dis nobismet ipsis mentis nr̃ȩ oculum de¬
clinant. In istis nanq uisibilibus quae
intuetur cor nr̃m extra se spargitur: &¬
quid de se intrinsecus agatur obliuiscit᷑.¬
dũ extrinsecus occupatur. Diuina autẽ
uox terribilib sententiis suis quasi quib¬
dam clauis illud pungit ut eiugilet: ut
homo occulta suꝑ se iudicia quȩ pressus

Expanded text:
fendit accusemus, ut apud districtum fendit accusemus, ut apud districtum judicem ipsa nos accusatio excuset. Hoc enim mentis nostrae judicio tanto citius absolvimur, quanto nos districtiu reos tenemus. Nec ad haec agenda perdenda sunt tempora, quibus vacat, quia ad haec agenda post hujus vitae tempora non vacat. Vacue quippe non dicitur, neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium. Idcirco namque memoramur, quod tunc non possumus, ne nunc, quod possumus negligamus. Sed ecce negotia occupant, quae nobis incessantur apposita a considerandis nobismetipsis, mentis nostrae oculum declinant. In istis namque visibilibus, quae intuetur cor nquid de se intrinsecus agatur, obliviscitdum extrinsecus occupatur. Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud pungit, ut evigilet, ut homo occulta super se judicia, quae pressus
Abbreviated transcription (Latin):
dentium confortem᷑ exemplis. ne infirmos
nos ac timidos. prȩcepta subtilia uulne¬
rent dũ leuant. Quasi quosdam pannos
ueteres paulus apłs subiungebat: cum
libus exempla ueterum cõmodaret dicens.
Iusti ludibria & uerbera exꝑti. insuper
Iuincula & carceres: lapidati sunt. secti
sunt. temptati sunt. in occisione gladii
mortui sunt. Et paulo post. Habentes
Sitaq tantam impositam nubem testiũ :
deponentes om̃e pondus & circuenstans
nos peccatũ. ꝑ patientiam curramus ꝓpo
S tote p̾positorum ur̃oꝵ. qui uobis locuti
sunt uerbũ dĩ: quorum intuentes exitũ.
conuersationis imitamini fidem. Supius
uidelicet dũ spũalia prȩcepta loqueretur.
quasi funes miserat ÷ post modum uero
memoraus exempla maiorũ. quasi uet̾es
pannos adhibebat. Excitati ergo tot
uocib prȩceptorum. adiuti tot compara¬
tionib exemplorũ : ad corda nrͣa redeamꝰ.
Discutiamꝰ om̃e quod agimus: & qͥcquid
in nobis diuinȩ rectitudinis regulam of¬

Expanded text:
dentium confortemur exemplis, ne infirmos nos ac timidos praecepta subtilia vulnerent, dum levant. Quasi quosdam pannos veteres Paulus apostolus subjungebat, cum libus exempla veterum commendaret, dicens: « Justi ludibria et verbera experti; insuper et vincula, et carceres; lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occisione gladii mortui sunt . » Et paulo post: « Habentes itaque tantam impositam nubem testium, deponentes omne pondus, et circumstans nos peccatum, per patientiam curramus ad epositorum vestrorum, qui vobis locuti sunt verbum Dei: quorum intuentes exitum conversationis imitamini fidem . » Superius videlicet, dum spiritalia praecepta loqueretur, quasi funes miserat: postmodum vero memorans exempla majorum, quasi veteres pannos adhibebat. Excitati ergo tot vicibus praeceptorum, adjuti tot comparationibus exemplorum, ad corda nostra redeamus, discutiamus omne quod agimus: et quidquid in nobis divinae rectitudinis regulam of
Abbreviated transcription (Latin):
scimus: sed tam̃ quanta in eis amplitudo
sit eusdem latitudinis ignoramꝰ. Audiat gͦ
humana sapientia: & se insipientem discat.
Nunquid considerasti latitudinem terrȩ:
Acsi ddicat. Ut ego. qui flagellis einctam
occultam iustoꝵ lȩticiam solus plane consi¬
dero: quia solus misericordit formo: Uel
certe iecirco beatus iob utrũ terrȩ latitudinẽ
considerauerit inquirit᷑: ut exemplo alienȩ
latitudinis humiliet᷑. Aesi ei aꝑte diceret᷑.
Eos quos innumera mala prȩsentis uitȩ ne¬
queunt angustare considera: & de statu cor¬
dis tui int̾ uerbera gloriari cessa. Sequitur.

Expanded text:
scimus, sed tamen quanta in eis amplitudo scimus, sed tamen quanta in eis amplitudo sit ejusdem latitudinis ignoramus. Audiat ergo 931 humana sapientia, et se insipientem discat: Nunquid considerasti latitudinem terrae? Ac si dicat: ut ego, qui flagellis cinctam, occultam justorum laetitiam solus plene considero, quia solus misericorder formo. Vel certe idcirco beatus Job utrum terrae latitudinem consideraverit inquiritur, ut exemplo alienae latitudiEos quos innumera mala praesentis vitae nequeunt angustare considera, et de statu cordis tui inter verbera gloriari cessa. Deinde gra
Abbreviated transcription (Latin):
nebant: sed in magna stabant intus lati¬
tudine liberi. qui apud se hȩc eadem fla.¬
gella in gaudiũ uerterant. Scriptum
int̾ angustias paulus inuenerat. qui dice¬
bat. Scire autẽ uos uolo fr̃s: quia quȩ circa¬
S me sunt magis ad ꝓfectum uenerunt ȩuan¬
gelii: ita ut uincula mea manifesta fierent
in om̃i prȩtorio. Hanc latitudinẽ dauid int̾
Sangustias optinebat dicens. In tribulatio¬
ne dilatasti me. Tunc itaq hȩc terra id est
scorum conscientia dilatat᷑: cum mundi
huius aduersitatib exterius premitur.
N am cũ a pręsentis uitȩ securitate repellit᷑.
intus ad se impingit᷑: ut ad speranda suꝑna
tendatur. Cunq euagari exterius nͣ ꝑmit¬
titur: quasi in sinum suũ reuocata dilatat᷑.
Nos autẽ quȩ boni uiri aduersa tolerent
cernimus: sed intus quantũ gaudeant non
uidemꝰ. Mentis eorũ latitudinem modo in
uerbis. modo in operib considerando cogno¬

Expanded text:
nebant; sed in magna stabant intus latinebant; sed in magna stabant intus latitudine liberi, qui apud se haec eadem flagella in gaudium verterant. Scriptum inter angustias Paulus invenerat, qui dicebat: Scire autem vos volo, fratres, quia quae circa me sunt magis ad profectum venerunt Evangelii, ita ut vincula mea manifesta fierent in omni praetorio . Hanc latitudinem David inter angustias obtinebat, dicens: In tribulatione dilatasti me . Tunc itaque haec terra, id est sanctorum conscientia, dilatatur, cum mundi hujus adversitatibus; exterius premitur. Nam cum a praesentis vitae securitate repellitur, intus ad se impingitur, ut ad speranda superna tendatur. Cumque evagari exterius non permittitur, quasi in sinum suum revocata dilatatur. Nos autem quae boni viri adversa tolerent cernimus, sed intus quantum gaudeant non videmus. Mentis eorum latitudinem modo in verbis, modo in operibus considerando cogno
Abbreviated transcription (Latin):
tia mentis mala: quȩ & haberi intrinsecus
possunt. & tamͣ ab altero uideri nͣ possunt.
Quȩ tamen dñs cernit: quando ea occul¬
to respectu grͣȩ destruit. Scriptũ quippe ẽ.
Rex qui sedet in solio iudicii: dissipat omne
malum intuitu suo. Et quia om̃e uicium
angustat. om̃is uero uirtus animũ dilatat:
post destructa uicia. recte subiungitur.
N unquid considerasti latitudinem terrȩ:
Nisi enim uirtus animũ dilataret: nequa¬
quam paulus corinthiis diceret. Dilatami¬
ni & uos: & nolite iugum ducere cũ infidelib.
Sollerter uero intuendũ est quod dicit᷑. con¬
siderasti. Latitudo nanq bonorũ interior
est: & nequaquã comp̃henditur. nisi caute
consideret᷑. Nam plerunq eos exterius¬
inopia humiliat. penȩ cruciatꝰ angustat:
sed tam̃ inter hȩc semꝑ interior fortitudo
usq ad speranda celestia dilatat. Angusta¬
ti apłi exterius fuerant. qui flagella susti¬

Expanded text:
tia mentis mala, quae et haberi intrinsecus tia mentis mala, quae et haberi intrinsecus possunt, et tamen ab altero videri non possunt. Quae tamen Dominus cernit, quando ea occulto respectu gratiae destruit. Scriptum quippe est: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . Et quia omne vitium angustat, omnis vero virtus animum dilatat, post destructa vitia recte subjungitur: Nunquid considerasti latitudinem terrae? Nisi enim virtus animum dilataret, nequaquam Paulus Corinthiis diceret: Dilatamini et vos, et nolite jugum ducere cum infidelibus . Solerter vero intuendum est quod dicitur: Csiderasti. Latitudo namque bonorum interior est, et nequaquam comprehenditur, nisi caute consideretur. Nam plerumqinopia humiliat, poenae cruciatus angustat; sed tamen inter haec semper interior fortitudo se usque ad speranda coelestia dilatat. Angustati apostoli exterius fuerant, quando flagella susti
Abbreviated transcription (Latin):
conspicit: quasi deambulantis in se dñi¬
gressus uidet. Dicatur ergo beato iob. Nun¬
quid ingressus es ꝓfundum maris. & in no¬
uissimis abyssi deambulastie Subaudis.
ut ego. qui nura miscdã in peccatorum¬
cordib modo iram. modo luxuriam. modo
auaritiã. modo surgentẽ suꝑbiam calco
Aesi ei aꝑte diceretur. Si latentia cordis ui¬
cia me solum reprimere conspicis: tu extolli
de ꝓpria iustificatione cessabis. Et quia cũ
tis motib mentis ad confessionem ducimur:
portȩ mortis: Porcȩ enim mortis sunt: cogi¬
tationes prauȩ. Quas dõ pandimꝰ: qͣndo
eas in pęnitentiam flendo confitem̃. Quas¬
etiam ñ confessas intuetur: sed confessas in¬
greditur. Iunc quippe uiam sibi in portis
mortis aperit: quando solutis prauis cogi¬
tationib ad nos post confessionem uenit.
Quȩ portȩ mortis iccirco uocatȩ sunt:
quia ꝓfecto uia ad interitum ꝑ iniquas
semꝑ cogitationes aperit᷑. Quod adhuc

Expanded text:
conspicit, quasi deambulantis in se conspicit, quasi deambulantis in se gressus Domini videt. Dicatur ergo beato Job: Nunquid ingressus es profundum maris, et in novissimis abyssi deambulasti? Subaudis ut ego, qui mira misericordia in peccatorumcordibus modo iram, modo luxuriam, modo avaritiam, modo surgentem superbiam calco. 930 Ac si ei aperte diceretur: Si latentia cordis vitia me solum reprimere conspicis, tu extolli de propria justificatione cessabis. Vet. VIII.tis motibus mentis ad confessionem ducimur, TER. Portae enim mortis sunt cogitationes, quas Deo pandimus, quando eas in poenitentia flendo confitemur. Tuetiam non confessas intuetur, sed confessas ingreditur. Tunc quippe viam sibi in portis mortis aperit, quando, solutis pravis cogitationibus, ad nos post confessionem venit. Quae portae mortis idcirco vocatae sunt, quia profecto via ad interitum per iniquas semper cogitationes aperitur. Quod adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
minũ corda conuertere: & desperatas mente s
uisitationis suȩ uestigiis tangendo mirabilit᷑
reformare. Cũ enim post imniensa scelera
unus quisq compungit᷑: quid aliud quam
in nouissimis abẏssi ds̃ deambulans uidetur
Quasi in abẏsso nanq ds̃ deambulat: cũ
obscurum cor penetrans fluctus inuisibiles
uiciorũ calcat. Perunq enim prȩterita
alia plangimus. & aliis prȩsentib urgemur:
ut modo suꝑbia. modo ira. modo luxuria.
modo auaritia tẽptante fatigemur. Sed
cũ cuncta hȩc in corde nr̃o dñs occultȩ uisita¬
tionis suȩ timore reprimit: quid aliua quã
in abysso gressus ponit: Quos gressus
mente conspicimꝰ: quando contra insurgen¬
tia uicia quomodo timoris eius obiuent
dona pensamus. Hos nanq gressus ꝓpħia
:conspexerat. cũ dicebat. Uisi sunt ingressus
tui ds̃ ingressus dĩ mei. regis qui est in sc̃o
ipsius. Qui enim mordinatos motus animi.
diuinorũ iudiciorũ memoria in se reprimi

Expanded text:
hominum convertere, et desperatas mentes hominum convertere, et desperatas mentes visitationis suae vestigiis tangendo mirabiliter reformare. Cum enim post immensa scelera, unusquisque compungitur, quid aliud quam in novissimis abyssi Deus deambulans videtur? Quasi in abysso namque Deus deambulat, cum obscurum cor penetrans, fluctus invisibiles vitiorum calcat. Plerumque enim praeterita alia plangimus, et aliis praesentibus urgemur, ut modo superbia, modo ira, modo luxuria, modo avaritia tentante fatigemur. Sed cum cuncta haec in corde nostro Dominus occultae visitationis suae timore reprimit, quid aliud quam in abysso gressus ponit? Quos gressus mente conspicimus, quando contra insurgentia vitia quomodo timoris ejus obvient dona pensamus. Hos namque gressus Propheta conspexerat, cum dicebat: Visi sunt ingressus tui, Deus, ingressus Dei mei, regis mei, qui est in sancto ipsius . Qui enim inordinatos motus animi divinorum judiciorum memoria in se reprimi