comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit lucifer qui mane oriebatur. Tu uͦ
lix factus es mundi: tuꝓ illo futurꝰ es
lucifer. Unus de stellisꝰ erat lucifer qͥ
decȩlo ruit: ÷ tu si tam̃ de semine es
abraham int̾ stellas cęli computaberiᷤᷤ.
Edux̃ enim abraham foras. ⁊ dix̃ ei ds.
Respice: sic erit semen tuũ. hoc autẽ
tunc erit. quando stelle cadent ⁊ fo¬
lia decelo. ⁊ erit alia gła solis. ⁊ erit
alia gła lune. alia głoria stellarum.
stella enim ab stella differt inclarita¬
te sic ⁊ resurrectio mortuoꝵ. Uerum
noli głari adu̾sũ istiꝰ modi ramos qͥ
infidelitate ceciderunt ⁊ fracti st̃:
tu quia fide stas fide ⁊ ascendes. Et
ꝑ hoc qd̾ plangis pͥncipẽ tyri. ⁊ ea eũ
lam̃tatione de ploras quam suꝑiꝰ in¬
ter posuimꝰ edoc̾e ne forte inhis bo¬
nis reꝑtus que pͥnceps tyri habuit
etiam tu incipias ruere si paululũ
fueris głatus. ⁊ ñ custodieris omni cu¬
stodia cortuum. Uide quippe: quid

Expanded text:
dit Lucifer, qui mane oriebatur? Tu vero dit Lucifer, qui mane oriebatur? Tu vero lux factus es mundi, tu pro illo factus es Lucifer: unus de stellis erat Lucifer, qui de coelo ruit, et tu si tamen de semine es Abraham, inter stellas coeli computaberis. Eduxit enim 996 Abraham foras, et dixit ei Deus: Respice, sic erit semen tuum . Hoc autem tunc erit, quando stellae cadent ut folia de coelo, et erit alia gloria solis, et alia gloria lunae, alia gloria stellatella enim ab stella differt in claritate, sic et resurrectio mortuorum . Verum noli gloriari adversum istiusmodi ramos, qui in infidelitate ceciderunt, et fracti sunt : tu quia in fide stas, fide et ascendes. Et per hoc quod plangis principem Tyri, et ea cum lamentatione deploras, quae superius interposuimus, edocere, ne forte in his bonis repertos, quae princeps Tyri habuit, etiam tu incipias ruere, si paululum fueris gloriatus, et non custodieris omni custodia cor tuum. Vide quippe quid
Abbreviated transcription (Latin):
lium hominis. Uidebisenĩ celũ aꝑtũ:
et angłos dĩ ascendentes ⁊ descenden¬
tes suꝑ filium hominis. Et tu expecta
ascensionẽ tua̾. Tantum ariuna con¬
ruerunt. ⁊ plangitur ab homine pͥnceps:
cum pͥnceps hominẽ flere debuerit. ho-¬
mo ẽ. hie zechiel. ⁊ filius hominis. Qui
uͦ plangitur: nabugodonosor ẽ. rex ba¬
bẏlonis. accipe tu ÷ lam̃tationẽ tua̾.
suꝑ regem babylonis ⁊ dices: quomodo
quieuit qui repetebat. ⁊ reliqua. Consi¬
dera inqͣntã sp̃e uocatus sis o homo qui
carne circundatus dicis. quasi lac me
emulsisti. coagulasti aut̃ me adsimi¬
litudinem casei. cute et carnib me ues¬
tisti. ossib ⁊ ueruis me contexisti. Tu gͦ
qui de conditione tua ista dicebas. ec¬
ce plangis: ⁊ ille qui carne non ẽ. indu¬
tus. ate plangitur. Uocatus es enĩ in
eam spem: de qua ille cecidit. Pecca¬
to isrł: salus gentibꝰ sub intrauit. Au¬
debo aliquid sacratiꝰ dicere in locum
angłorum qͥ ruerunt tu ascensurꝰ es

Expanded text:
lium hominis . Videbis enim coelum apertum, et angelos Dei ascendentes et descendentes super filium hominis. Et tu exspecta ascensionem tuam. Tantum a ruina conruerunt, et plangitur ab homine princeps, cum princeps hominem flere debuerit. Homo est Ezechiel, et filius hominis: qui vero plangitur, Nabuchodonosor est, rex Babylonis. Accipe et tu lamentationem tuam super regem Babylonis, et dices: Quomodo quievit qui repetebat? et reliqua. Considera in quantam spem vocatus sis, o homo, qui carne circumdatus dicis: Quasi lac me emulsisti, coagulasti autem me ad similitudinem casei, cute et carnibus me vestisti, ossibus et nervis me contexisti . Tu ergo, qui de conditione tua dolebas, ecce plangis, et ille qui carne non est circumdatus, a te plangitur: vocatus es enim in eam spem, de qua ille cecidit. Peccato Israel, salus gentibus subintravit. Audebo aliquid sacratius dicere, in locum angelorum, qui ruerunt, tu ascensurus es
Abbreviated transcription (Latin):
testis ẽ. dicens. Astiterunt reges terre
alibi inpsalmis scͥbitur. Ego dixi dii
estis ⁊ fili excelsi om̃s: uos aut̃ ut ho¬
mines moriemini. ⁊ tanꝗͣ unus de pͥn¬
ctpib cadetis. Et ẽ. ibi sermo: de nul

Expanded text:
testis est, dicens: Astiterunt reges terraealibi in Psalmis scribitur: Ego dixi, dii estis et filii Excelsi omnes: vos autem ut homines moriemini, et tamquam unus de principibus cadet
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipẽ regni gentuĩ. Ad hȩc addat
apłs. Gła aut̃ ⁊ honor ⁊pax omni oꝑ
anti bonũ: uideo pͥmũ ⁊ greco. Et ad¬
uiuare pͥncipẽ israhelitarum. pͥncipem
regui grecorum: fortasse iam factum est.
In aduentu quippe dñi mei ibu xp̃i pͥn¬

Expanded text:
principem regni 992 gentium. Ad haec addat principem regni 992 gentium. Ad haec addat Aperanti bonum, Judaeo primum et Graeco. Et adjuvare principem Israelitarum, principem regni Graecorum, fortasse jam factum est. In adventu quippe Domini mei
Abbreviated transcription (Latin):
Recipitur nob ab ep̃is. discu¬
tere sermonem pͥncipis cy¬
ri. ut laudes eiꝰ culpasq di¬
camus. nec ñ uissum ẽ de pha¬
Plangitur itaq pͥnceps tri.
Nec putandum est. hunc hominẽ eẽ. In
medio quippe cherubin nullus hominũ
ẽ creatus: ⁊ inparadyso dĩ si simplicit̾ lit¬
teram sequimur hominũ nullus ẽ. enu¬
tritus. Et cum inparadyso deliciarũ si¬
cuti diximus nemo fu̾it: nc̃ d̾r pͥnceps
tyri inparadyso deliciarum natus atq
nitritus. Quis iste ẽ pͥnceps tyri. ueniamꝰ
acd cdamelẽ. ⁊ occasionẽ intelligentie reꝑi¬
entes dicamus. ñ eẽ pͥncipes corporeos de
quib nc̃ queritur. Post danihelẽ ab apło
petamꝰ exemplũ: de inde rursum ꝓpħarũ
testimonia uocemꝰ. his omnib etiã ille
copulandus ẽ. locꝰ. qui a moyse indeute¬
ronomio ñ tacet᷑. Age nc̃ replicemꝰ exẽ¬
pla. incipientes ad aniele. Princeps ait
nr michael. Ibiq rursum pͥnceps isrł:
⁊ inconsequenti michael ad iiuabat

Expanded text:
ecipitur nobis ab episcopis discutere sermonem principis Tyri, ut laudes ejus culpasque dcamus: nec non jussum est, ut de Phaactemus. Plangitur itaque princeps Tyri: nec putandum est hunc hominem esse. In medio quippe Cherubim nullus hominum est creatus, et in paradiso Dei, si simpliciter litteram sequimur, hominum nullus est enutritus. Et cum in paradiso deliciarum, sicuti diximus, nemo fuerit: nunc dicitur princeps Tyri in paradiso deliciarum natus atque nutritus. Quis est iste princeps Tyri? Veniamus ad Danielem, et occasionem intelligentiae reperientes, dicamus non esse principes corporeos, de quibus nunc quaeritur. Post Danielem ab Apostolo petamus exemplum. Deinde rursum prophetarum testimonia vocemus. His omnibus etiam ille copulandus est locus, qui a Moyse in Deuteronomio non tacetur. Age nunc replicemus exempla, incipientes a Daniele. Princeps, ait, videtur Michael. Ibique rursum, princeps Israel : et in consequenti: Michael adjuvabat
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłia pͥncipes fuerunt. ⁊ ꝓpt̾ peccatũ
suum de libani summitate sublati. Suꝑ
his dicendũ ẽ. quia aquila magna
magnoꝵ unguuĩ. plumis extensa. ac¬
ceꝑit decacuminib cedri & oeraserit
int̾ra chanaan. Non solum aut̃ aquila
ista sũma cedri idẽ. de optimatũ gn̾e.
fert int̾ram chanaan. qnͣdo quis oepo¬
pulo peccat ⁊ de d̾iplebe diaboli laqueiᷤᷤ
p̃peditur. Qua ꝓpt̾ dieb et noctib tam
ꝓ nob̾ quam ꝓ fr̾ĩb nr̃is dei imploremꝰ
auxilium. ne quis de ierłm tnsferatur
inchanaan: ne sententia eiꝰ deserta ad
uoluntatẽ illiꝰ ad aliam tendamꝰ aqͥlã
⁊ ueniat suꝑ nos ira maior ⁊ putrescat
uniu̾sa plantatio. ⁊ fructus pariter
cum radicib arescat. Plantatio quip¬
pe ierłm ñ potest in alia t̾ra afferre
fructus. ñ fac̾ palmites infinibꝰ alieni.
sed statim cum gleba sua siccatur. si ñ
ꝑ seuerauerit inuoluntate d̾i ⁊ in eccłiȩ

Expanded text:
Ecclesia principes fuerunt, et propter peccatum Ecclesia principes fuerunt, et propter peccatum suum de Libani summitate sublati. Super his dicendum est quia aquila magna magnorum unguium, plumis extensa acceperit de cacuminibus cedri, et deraserit plantaverit in terra Chanaan. Non solum autem aquila ista summa cedri, id est, de optimatum generefert in terram Chanaan quando quis de populo peccat, et de Dei plebe diaboli laqueis praepeditur. Quapropter diebus et noctibus tam pro nobis quam pro fratribus nostris Dei imploremus auxilium, ne quis de Jerusalem transferatur in Chanaan, ne sententia ejus deserta, a voluntate illius ad aliam tendamus aquilam, et veniat super nos ira major, et putrescat universa plantatio, et fructus pariter cum radicibus arescat. Plantatio quippe Jerusalem non potest in alia terra ferre fructus, non facit palmites in finibus alienis; sed statim cum gleba sua siccatur, si non perseveraverit in voluntate Dei, et in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
inpopło plurimo conualesceret. Quid
inse hȩc tanta uł talia continent sa¬
cram̃ti. quid unꝰ quisq sermo signifi¬
cat possumꝰ si tam̃ habeamꝰ auditores
ad aliam qnͣdã ierłm conscendere. ⁊
ibi demonstrare. quomodo aquila mag¬
na cductum suum fecerit. ⁊ inhanc ꝗͣ
nunc nos possidemꝰ babylonẽ sũmita¬
tes eiꝰ de tulerit. P ossumꝰ sacratiora
quedam depharaone loqui. Uerũ qr
temꝑe coartamur. ⁊ forte audacter
nora redeamꝰ. ⁊̃ scd̃m m̃suram intel¬
lectus nrĩ sic potiꝰ exponamꝰ. Uenit
ad istum libanum hoc ẽ. eccłiam uͥ
hostie dĩ. ubi incensum orationũ eiꝰ
celebratur. ista magna. ⁊ uera aqͥla
nabugodonosor. idẽ. diabolus ⁊ rapu¬
it. Absit aut̃ a temporib nr̃is ut oe
sũmis cedri. id ẽ. de pͥncipib ⁊ oe regio se¬
mine inchanaan transferat. Oremus
ne fiat. qd̾ sepe factum ẽ. Assumpti enĩ
st̃ quidã ⁊ inbabylonẽ translat qͥ in

Expanded text:
in populo plurimo convalesceret. Quid in populo plurimo convalesceret. Quid in se haec tanta, vel talia continent sacramenta? quid unusquisque sermo significat? Possumus, si tamen habeamus auditores, ad aliam quamdam Jerusalem conscendere, et ibi demonstrare quomodo aquila magna ductum suum fecerit, et in hanc, quam nunc nos possidemus, Babylonem summitates ejus detulerit. Possumus secretiora quaedam de Pharaone loqui: verum, quia tempore coarctamur, et forte audenter nora redeamus, et secundum mensuram intellectus 985 nostri sic potius exponamus: Venit ad istum Libanum, hoc est, Ecclesiam, ubi hostiae Dei, ubi incensum orationum ejus celebratur, ista magna et vera aquila, Nabuchodonosor, id est diabolus, et rapuit. Absit autem a temporibus nostris: ut de summis cedri, id est, de principibus et de regio semine in Chanaan transferat. Oremus, ne fiat quod saepe factum est. Assumpti enim sunt quidam, et in Babylonem translati, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
teret. ut legimus inieremia. intantũ ut
comminaret᷑ ei qui ab eiꝰ seruitio declina¬
ret ⁊ eo temꝑe quo ierenniã exposuimꝰ
ea que nob̃ grã onĩ orantib uob̾ largita
ẽ. siue certe ut cũq sensimꝰ exponere
conati sumꝰ. Noluit aut̃ id facere quod
fuerat imꝑatũ. s palmites suos exten¬
dit ad pharao ingleba plantationis
eiꝰ ab eo constitutus ⁊ ut incampo super
aquã multã fructus afferret uberri¬
mos: ⁊ deserta egypto rursum egyptũ
concupnut. putans se ub̾tatẽ pͥstinã
consecuturum ⁊ hoc inpͥmis cogitanꝰ.
qr si nabugodonosor adpharaonẽ tnͣs¬
cenderet radices firmaret euelleret
staturã. fructus afferret. S in contͣrium
quã putant omnia ceciderunt. fr̃uctꝰ
quippe eiꝰ omnia computruit. ⁊ pullu¬
lationes que saltim modice inbabylo¬
nẽ creuerant. mutatione regionis exa¬
ruerunt: intantum ut a radicib eiul¬
sa sit. ne ultra inbrachio maguo aut

Expanded text:
teret, ut legimus in Jeremia, intantum ut teret, ut legimus in Jeremia, intantum ut comminaretur ei, qui ab ejus servitio declinaret: et eo tempore, quo Jeremiam exposuimus, ea quae nobis gratia Dei, orantibus vobis, largita est, sive certe utcumque sensimus exponere conati sumus. Noluit autem id facere, quod fuerat imperatum; sed palmites suos extendit ad Pharaonem in gleba plantationis ejus, ab eo constituta est in campo super aquam multam, ut fructus afferret uberrimos: et deserta Aegypto, rursum Aegyptum concupivit, putans se ubertatem pristinam consecuturam: hoc in primis cogitans, quod si Nabuchodonosor ad Pharaonem transcenderet, radices firmaret, evelleret staturam, fructus afferret. Sed in contrarium quam putavit omnia reciderunt. Fructus quippe ejus omnis computruit, et pullulationes, quae saltem modicae in Babylonem venerant, mutatione regionis exaruerunt, intantum ut radicitus evulsa sit, ne ultra in brachio magno, aut
Abbreviated transcription (Latin):
torum. ⁊ infirma ⁊ parua effecta ẽ. Et
tu ꝙͥ uitis que me audis si nis eẽ mag¬
ra corrueris. trans fereris in aliam t̾rã.
et exis inuitẽ pusillam. ⁊ palmites tui
decident. ⁊ radices tue siccabuntur. in¬
tantum ut post ea oesideres requiesc̾e
ẽ. condempnatũ incondempnationis ꝑ¬
manere sententiã:. quãdui eum liberet
qui cdampnauit. Non curramꝰ uiolent̃
ad pharaonẽ. Si enĩ adeum currimꝰ.
contia d̾m facimus qui dix̃: ego sũ dñs
ds tuus qui te eouxi oe t̾ra egypti de do¬
mo seruitutis. Ad nabugodonosor enĩ
n tam sponte ꝓperauimus: quã condep¬
nat &e ꝑ tracti ad eum sumus. Sequit᷑.
Ut facta ẽ. aquila altera magna. mag¬
nis alis. & copiosis unguibꝰ. et ecce uitis
ista amplexabatur eam id ẽ. scd̃am a¬
quilam.Euenit sepe. uit ab una contͣ¬
ria fortitudine ad illam tusferamur.
Iusserat enĩ d̾s ut israelitar populus
subnabugodonosor uigũ colla subunt¬

Expanded text:
torum, et infirma et parva effecta est. Et torum, et infirma et parva effecta est. Et tu igitur, vitis, quae me audis, si vis esse magra corrueris, transfereris in aliam terram, et eris in vitem pusillam, et palmites tui decident, et radices tuae siccabuntur, intantum ut postea desideres requiescere est condemnatum in condemnationis permanere sententia, quamdiu ei libet qui damnavit. Non curramus volentes ad Pharaonem; si enim ad eum currimus, contra Deum facimus, qui dixit: Ego sum Dominus Deus tuus, qui te eduxi de terra Aegypti, de domo servitutis . Ad Nabuchodonosor enim non tam sponte properamus, quam condemnati, et pertracti ad eum sumus. Sequitur: Et factum est altera aquila magna magnis alis, et copiosis unguibus, et ecce vitis ista amplexabitur eam, id est, secundam aquilam. Evenit saepe, ut ab una contraria fortitudine ad aliam transferamur. Jusserat enim Deus, ut Israelitarum populus sub Nabuchodonosor jugum colla submit
Abbreviated transcription (Latin):
Inciuitate quoq negociatorum siue
negociatͥte. siue tnsferentium. aut cer¬
te murata posuit hoo qd̾ decedro abstu¬
lerat. ⁊ accepit sibi oe semine terre
iam non altiorib solum s etiam de
minorib et de popło iudeoꝵ ⁊ dedit
illud incampum frondiferũ suꝑ aq
multã respiciendum constituit illud.
et ex ortum ẽ. ⁊ factum ẽ. inuitẽ infir¬
mã. Infirmatꝰ ẽ. uere populus d̾i. in
babylone: et ideo neq cantitũ dñi
cantare poterat dicens. quomͣ can¬
tabimꝰ canticũ onĩ int̾ra aliena. Re¬
uera ñ poterat infirma non eẽ. que
plantata fuerat inbabylone: Quo
pacto uires pͥstinas reseruaret: que uitiᷤ
babylonia eẽ cepisset: Que quia inscã
t̾ra fructus non fecerat ideo tnͣs lata ab
aquila ⁊ posita int̾ra chanaan. facta ẽ. in
uitem infiriam. et inpusilla statura
Quãdu inscã terra fuit. ingens uitis
erat. quando uͦ tͣnslata ẽ. infines pecca¬

Expanded text:
. In civitate quoque negotiatorum, sive . In civitate quoque negotiatorum, sive negotiatrice, sive transferentium, aut certe murata, posuit hoc, quod de cedro abstulerat, et accepit sibi de semine terrae, jam non de altioribus solum, sed etiam de minoribus, et de populo Judaeorum, et dedit illud in campum frondiferum, super aquam multam respiciendum constituit illud, et exortum est, et factum est in vitem firmam. Infirmatus est vere populus Dei in Babylone, et ideo neque canticum Domini cantare poterat, dicens: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena ? Revera non poterat infirma non esse, quae plantata fuerat in Babylone. Quo pacto vires pristinas reservaret, quae vitis Babylonia esse coepisset. Quae quia in sancta terra fructus non fecerat, ideo translata ab aquila, et in terra posita Chanaan, facta est in vitem infirmam, et in pusillam statura. Quamdiu in terra sancta fuit, ingens vitis erat: quando vero translata est in fines pecca
Abbreviated transcription (Latin):
mouebo ciuitates. que inhabitantur
et orbem terrarum uniu̾sũ comp̾hen¬
dam manu ut nidum. ⁊ quasi confra¬
cta oua auferam. Ecce ista ẽ. extensio
alarum eiꝰ. N Ieo hoc ei suffic̾ uerũ
unguib plenꝰ est et multis plumis. et
ht̃ ductum int̾ndi inlibanum ut cedri
eiꝰ sũma decerpat. Quam diu hi qui cõ¬
morabantur inlibano non peccauert̃.
id ẽ. quandu inierosolimis. posit ñ¬
st̃ inscelerib dep̾hensi ñ accepit po¬
testatem ista magna aquila. ut in¬
grederetur inlibanum: neq assũpsit
sibi esecta cedri semen regium ⁊ pͥn¬
cipum stirpẽ. Ista quippe st̃ teneritu¬
dinis eiꝰ que quodam temꝑe. ñ fue¬
runt duro corde: attam̃ rapuit ea
que peccauerunt in drim̃. Aquila
ista grãdis ceteras si totiꝰ arboris cacu¬
mine ⁊ inchanaan tnstulit quia fign¬
raliter babyloniorum. terra maledicti
chanaan d̾r. dequo ait noe. maleoictꝰ
chanaan puer. famulus erit fr̾ĩb suis

Expanded text:
movebo civitates, quae inhabitantur, movebo civitates, quae inhabitantur, et orbem terrarum universum comprehendam manu ut nidum, et quasi confracta ova auferam . Ecce ista est extensio alarum ejus. Nec hoc ei sufficit, verum unguibus plenus est, et multis plumis, et habet ductum intrandi in Libanum, ut cedri ejus summa decerpat. Quamdiu hi, qui commorabantur in Libano, non peccaverunt, id est, quamdiu in Jerosolymis positt in sceleribus deprehensi, non accepit potestatem ista magna aquila, ut ingrederetur in Libanum, neque assumpsit sibi electa, et cedri semen regium, et principum stirpem. Ista quippe sunt teneritudinis ejus, quae quodam tempore non fuerunt duro corde: attamen rapuit ea, quia peccaverunt in Dominum. Aquila ista grandis, etc., totius arboris cacumina in Chanaan transtulit, quia figuraliter Babyloniorum terra maledicti Chanaan dicitur. De quo ait Noe: Maledictus puer Chanaan, famulus erit fratribus suis
Abbreviated transcription (Latin):
& plenissime in scd̃o completur ad uen¬
tu. Preuenit gͥ sacͤm̃tum quod ostensũ
ẽ. incherubin rei u̾itatẽ. ⁊ intantum leo¬
nis et aquile facies cum aliis faciebus
cognate sunt. ut maiꝰ nob̃ uideatur ui¬
tulo. et tauro. et leone simul pascentib
id qđ apparuit incherubin. Ab ysaia
quippe nichil de his que p̾dicta st̃ sibi
coherens ⁊ inuicem conexum reꝓmit¬
titur. incherubin uͦ unũ quodqͦ aĩal
cũ alio cognatum ẽ. facies uituli faci¬
ei seonis. et uultus hominis uultiu
aquilȩ. Non gͥ magnoꝑe mireris.
cum p̾harao et p̾cedens eum nabu
pennas assumere dicantur ut aqͥle:
et indei parte diues effectus aquile
sibi penuas p̃paret aduolandũ. uerũ
ut ad ꝓpositum redeam. speciałr qͥddã
significaretur. de nabugodonosor. qͥ a
magna et magnarum alarum ⁊ sui
extensione longissima. intantum ut
ausus fuĩt dicere. uirib faciam et sa¬
pientia intellectus. auferam fines gen¬
tium.⁊ uirtutẽ eoꝵ de pascar et com¬

Expanded text:
 planissime in secundo complebitur adventu. Praevenit igitur sacramentum, quod ostensum est in Cherubim, rei veritatem: et intantum leonis et aquilae facies cum aliis faciebus cognatae sunt, ut majus nobis videatur vitulo, et tauro, et leone simul pascentibus, id quod apparuit in Cherubim. Ab Isaia quippe nihil de his, quae praedicta sunt, sibi cohaerens, et invicem connexum repromittitur. In Cherubim vero unumquodque animal cum alio cognatum est, facies vituli faciei leonis, et vultus hominis vultui aquilae. Non igitur magnopere mireris cum Pharao, et praecedens eum Nabucjustus vero pennas assumere dicatur ut aquila, et in Dei parte dives effectus aquilae sibi pennas praeparet ad volandum. Verum ut ad propositum redeam, specialiter quiddam significatur de Nabuchodonosor, quia magna et magnarum alarum, et sui extensione longissima, intantum ut ausus fuerit dicere: Viribus faciam, sapientia intellectus auferam fines gentium, et virtutem eorum 983 depascar, et com
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ dictus ẽ. michael pͥnceps israhelita¬
rum. ⁊ alius g̾corum. Non sc̃ gͦ hi bo¬
mines: nec scõm locoꝵ uocabula inqͥ¬
b imꝑant nominantur. Unde ⁊ apłs.
quasi non de hominib disputans ait.
Sapientiã aut̃ loquimur int̾ ꝑfectos sa¬
pientiam uͦ non huiꝰ scłi. neq pͥncipũ¬

Expanded text:
sicut dictus est Michael princeps Israelitarum, et alius Graecorum. Non sunt ergo hi homines, nec secundum locorum vocabula, in quibus imperant, nominantur. Unde et Apostolus quasi non de hominibus disputans, ait: Sapientiam enim loquimur inter perfectos, sapientiam autem non hujus saeculi, nequ
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qui nc̃ humiliatꝰ sceleris sui pennas
le. Tu eras lignum humile. signum de¬
iectum. lignum t̾r̾e herens: uerũ subli¬
mauit te ds. Et a refacio lignum uiri¬
de. lignũ uiride. circũcisionis ẽ. popłs
qͥ qͣndã pullulans & florens fuit: uerũ
nunc numia siccitate contabuit. Ubi
iurtutũ chorus: Et reiiresc̾e facio lignũ
aridũ. Tu fuisti lignũ aridũ: ⁊ fec̾ te
reuirescere xp̃i aduentꝰ. Ego dñs iocu¬
tus sum: ⁊ faciam. Quib dictis: ut mnos
reuirescamꝰ. ut fructus ualeamꝰ afferre
ut germinans lignum ⁊ ñ siccũ efficiam᷑
ut nũꝗͣ adradices nr̃as ponatur securis
quȩ ineuangłio p̃dicatur. attentiꝰ iħm¬

Expanded text:
est, qui nunc humiliatus, sceleris sui poenas est, qui nunc humiliatus, sceleris sui poenas le. Tu eras lignum humile, lignum dejectum, lignum terrae haerens, verum sublimavit te Deus. Et arefacio lignum viride. Lignum viride circumcisionis est populus, qui quondam pullulans et florens fuit, verum nimia nunc siccitate contabuit. Ubi i virtutum chorus? Et revirescere facio lignum aridum. Tu fuisti lignum aridum, et fecit te revirescere Christi adventus. Ego Dominus locutus sum, et faciam. Quibus dictis, ut et nos revirescamus, ut fructus valeamus afferre, ut germinans lignum et non siccum efficiamur, ut nunquam ad radices nostras ponatur securis, quae in Evangelio praedicatur, attenti
Abbreviated transcription (Latin):
in monte excelso. Post maledictiões
nis ⁊ dulcissime pollicitationis in
finem sermonis ꝓfertur. quia iã qui
supplicũs indigebant. fuerant pro
peccatis suis tormenta ꝑ pessi. Intra
memet ipsum uͦ considerans. ⁊ dili¬
gent᷑ istius loci sensa ꝑ tractans: ar¬
bitror dde apłis ꝓpħari. Isti quippe sunt
de electis cedri. de sũmitate. de u̾tice.
quos dedit d̃s inuirorẽ scłi: radens
corda eorũ. ⁊ plantans eos demonte ex
eum inmonte alto isrł yplantabo:⁊
ꝓcducet ꝓpaginẽ. ⁊ faciet fructum. fẽ¬
cerunt isti ꝓpagines: attulerunt fruc¬
tus. Et erit incedrũ magnã. Conside
cet. Assume tͥ penuas sermonis di.
& poteris repausare sub hac arbore.
q̃ plantata ẽ. in monte excelso. Et reqͥ¬
escet: et ꝓpagines eiꝰ restituentur. Uide. qͦ¬
modo inbona parte ꝓphetia finiatur. Se¬
quitur enĩ. Et cognoscent omnia ligna
campi: quĩ ego dñs. qui humilio lignũ
altum. Lignum altum populus iudeoꝵ

Expanded text:
in monte excelso. Post maledictiones,in monte excelso. Post maledictiones,nis et dulcissimae pollicitationis in fine sermonis profertur: quia jam qui suppliciis indigebant, fuerant pro peccatis suis tormenta perpessi. 991 Intra memetipsum vero considerans, et diligenter istius loci sensum pertractans, arbitror de apostolis prophetari. Isti quippe sunt de electis cedri, de summitate, de vertice, quos dedit Deus in virorem saeculi, radens corda eorum, et plantans eos in monte exipsum in monte alto Israel, et plantabo, et producet propaginem, et faciet fructum. Fecerunt isti propagines, attulerunt fructus. Et erit in cedrum magnam. Considercet. Assume tibi pennas sermonis Dei, et poteris repausare sub hac arbore, quae plantata est in monte excelso. Et requiescet, et propagines ejus restituentur. Vide quomodo in bona parte prophetia finiatur. Sequitur enim: Et cognoscent omnia ligna campi, quod ego Dominus, qui humilio lignum 992 altum. Lignum altum populus Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
cłi. ⁊ẽ. alius qͥ honorat eã. Nec dubi¬
um ẽ. qͥn inpsent de isto queratur
ds. qui maledictionẽ suam inhonorau̾it.
Cum enĩ quis traditꝰ fuerit suppliciis ut
castigetur.⁊ ñ sustinuerit qd p̾ceptũ ẽ:
uhonorat maledictionẽ dĩ. Si uͦ sustimi¬
erit cum omni mansuetudine ⁊ benedio¬
tione ⁊ grãt̾ actione ad d̾m: iste honorat
maleditionẽ eiꝰ. Et cum honorau̾it ma¬
ledictione. neceẽ ẽ ut etiam benedictio¬
nẽ illiuis consequatur. Et tusgressus ẽ
testam̃tũ meũ cum ipso. inmedio baby¬
lonis morietur. Et non inuirtute mag¬
na. neq inturba multa facit pharao
bellum. Nonpotest ei qui tͣnsgressus
fuerit. ⁊ inhonorau̾̃it maledictionem
dĩ pharao tͥbuere auxilium: uerũ in
medio babylonis ꝓ sua p̃uaricatione
morietur. De inde sequit᷑ y narrat
quid ꝑeccatores passuri sunt: ⁊ post
heo ꝓspiora queq cõmemorat dicens.
Accipiam ego de electis cedri. ⁊ de
utice cordis coꝵ auella̾: plantabo eũ

Expanded text:
est et alius qui honorat eam. Nec dubium est quin in praesenti de isto quaeratur Deus, qui maledictionem suam inhonoraverit. Cum enim quis traditus fuerit suppliciis, ut castigetur, et non sustinuerit quod praeceptum est, inhonorat maledictionem Dei. Si vero sustinuerit cum omni mansuetudine, et benedictione, et gratiarum actione ad Deum, iste honorat maledictionem, et cum honoraverit maledictionem, necesse est ut etiam benedictionem illius consequatur: Et transgressus est testamentum meum, cum ipso in medio Babylonis morietur, et non in virtute magna, neque in turba multa faciet Pharao bellum. Non potest ei, qui transgressus fuerit et inhonoraverit maledictionem Dei, Pharao tribuere auxilium; verum in medio Babylonis pro sua praevaricatione morietur. Deinde sequitur et narrat quid peccatores passuri sunt, et post haec prosperiora quaeque commemorat, dicens: Accipiam ergo de electis cedri, et de vertice cordis eorum avellam, et plantabo ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ros eminere. Sepe gͥ saturitas panũ
et abundantia: mat̾ia ẽ. arrogantiȩ
men exoritur: et ẽ. utrobiq discrim̃
Tantus uir apłs paulus necessarium
habuit colaphum angłi sathane. ut eũ
colafizaret. ne eleuaretur multũ: quia
orans & dep̾cans dm̃ impetrauit pro
multis sepe qd̃ petiit. Cum aut̃ etiam
ꝓ hoc petisset. nec eẽt qd̾ petierat conse¬
cutꝰ: dictum ẽ . ei. Sufficit tͥ grã mea:
urtꝰ enim in infirmitate ꝑficituR. O¬
portet itaq timere eu̾ qui ad huo inge¬
nere humano. et inhac p̾senti luce
ñsatur: non solum ea que bona putan¬
tur inscło: s etiã que uere bona st̃.
Quia magna ñ possumꝰ sustine̾. ex hi¬
bebo ad ꝑbationẽ p̾sentis sententie
hẏstoriam dauid: inqua conscͥbitur.
in uriam eum cominisisse peooatum.
Ante uriam nillum delictum repꝑit᷑
ind̾d̃. Beatꝰ homo erat: et sine quere¬
la inconspectu d̾i. Quia uͦ consciꝰ sibi

Expanded text:
ros eminere. Saepe igitur saturitas panum, ros eminere. Saepe igitur saturitas panum, et abundantia materia est arrogantiae.men exoritur, et non est utrobique discrimen. Tantus vir Apostolus Paulus necessarium habuit colaphum angeli Satanae ut eum colaphizaret, ne elevaretur multum : quia orans et deprecans Deum, impetravit pro multis saepe, quod petiit: cum autem etiam pro hoc petiisset, nec esset quod petierat consecutus, dictum est ei: Sufficit tibi gratia mea, virtus enim in infirmitate perficitur. Oportet itaque timere eum, qui adhuc in genere humano, et in hac praesenti luce versatur, non solum ea, quae bona putantur in saeculo, sed etiam quae vere bona sunt: quia magna non possumus sustinere. Exhibeo ad probationem praesentis sententiae historiam David, in qua conscribitur in Uriam eum commisisse peccatum. Ante Uriam nullum delictum reperitur in David: beatus homo erat, et sine querela in conspectu Dei. Quia vero conscius sibi
Abbreviated transcription (Latin):
et bob tus. multiplicatis tͥ. argento
et auro multiplicatus. obliuiscaris
dinm̃ dm̃. Et in alio loco. M anduca¬
uit et bibit et saturatus ẽ. et incras¬
satus: et recalcitrauit dilectus. Siłia
his: salomon inꝓu̾bis ait. Constitue
ut nꝰ repletꝰ mendax fiam. et dicam
quis me uidet. aut̃ egens furer. et ui¬
rabo nom̃ dĩ. Simplicit̾q dicendum
quia nicħ sic inarrogantiã eleuet
ut diuitiȩ et saturitas et cib oꝑum
plurimarũ dignitas quoq et potes¬
tas. Est aut̃ etiam ad altiora tnsgres¬
sũ uicdẽ. quia suꝑbiam freqñter nu¬
triam. si diuinum sermonẽ intellexe¬
ro. si sapientior ceteris fuero: scientia
quippe inflat. ñ ego dico s apłs. Et
ideo uereor ne et ipse sustolłar. dant᷑
et carismata: ad id qd̃ expedit. Si ad
hoc dantur qd̃ expedĩt: quis ẽ. ille cui
ñ expedit. et cur ñ expediat audi. In¬
feriori subic̃ inflationẽ. et quand am
placitionẽ sui: dum se putat int̾ cete¬

Expanded text:
et bobus tuis multiplicatus tibi, argento et bobus tuis multiplicatus tibi, argento et auro 968 multiplicatus obliviscaris Dominum Deum. Et in alio loco: Manducavit et bibit, et saturatus est et incrassatus, recalcitravit dilectus . Similia his Salomon in Proverbiis ait: Constituteut non repletus mendax fiam, et dicam: Quis me videt? aut egens furer, et jurabo nomen Dei. Simpliciterque dicendum, quia nihil sic in arrogantiam elevet, ut divitiae et saturitas, et cibus opum plurimarum, dignitas quoque et potestas. Est autem etiam ad altiora transgressum videre, quia superbiam frequenter nutriam si divinum sermonem intellexero, si sapientior caeteris fuero. Scientia quippe inflat : non ego dico, sed Apostolus. Et ideo vereor, ne et ipse sustollar. Dantur et charismata ad id, quod expedit. Si ad hoc dantur, quod expedit, quis est ille cui non expedit? Et cur non expediat, audi. Inferior sufficit inflationem, et quamdam placitionem sui, dum se putat inter caete
Abbreviated transcription (Latin):
alia moabitica. alia ãmantica. Qui
sapiens et intelliget ista: aut quis
intelligens. et agnosc̾ ea: Quotiens¬
cũq legimus ea que de sodomoꝵ sub¬
u̾sione conscͥpta st̃. ñ dicamꝰ miscrabi¬
les sodomitas quoꝵ ulteriꝰ fructu s
terra non affert miserabiles multũq
plangendi. qui tam lugubria. et tam
dira ꝑpessi sunt. quin potiꝰ conu̾tamꝰ
hunc incorda nrã sermonẽ. scrutem᷑
renes. et cogitationes nrãs: et tc̃ iude¬
bimus eos quos plangimꝰ innob intͥu¬
secꝰ contineri. et quia sodomitica et
egyptia. et assyria. et alia uniu̾sa pec¬
cata. que castigans. scͥptura enumerat
u̾sentur innobis. P olliciti supͣ sumꝰ:
maiꝰ aliquid descͥptura nos eẽ dictõs.
Sodome insaturitate panis et inabũ¬
dantia atq deliciis. et istiꝰ modi pecca¬
tis ddelinquenti: lex loquitur. Atten¬
de tͥ: ne comedens. et bibens. et repletꝰ.
et domos bonas edificans. ouib tuis.

Expanded text:
alia Moabitica, et alia Ammantica, Quis alia Moabitica, et alia Ammantica, Quis sapiens, et intelligit ista? aut quis intelligens, et agnoscet ea ? Quotiescumque legimus ea, quae de Sodomorum subversione conscripta sunt, non dicamus, miserabiles Sodomitae, quorum ulterius fructus terra non affert: miserabiles multumque plangendi, qui tam lugubria et tam dira perpessi sunt; quin potius convertamus hunc in corda nostra sermonem, scrutemur renes et cogitationes nostras, et tunc videbimus eos quos plangimus, in nobis intrinsecus contineri, et quia Sodomitica, et Aegyptia, et Assyria, et alia universa peccata, quae castigans Scriptura enumerat, versentur in nobis. Polliciti supra sumus majus aliquid de Scriptura dicturos. Sodomae in saturitate panis, et in abundantia, atque deliciis, et istius modi peccatis delinquenti lex loquitur: Attende tibi, ne comedens et bibens repletus, et domos bonas aedificans, ovibus tuis
Abbreviated transcription (Latin):
sodomita. Si enim talia erant peccata¬
sodomȩ. ut insaturitate panĩ et in abũ¬
dantia fuit̾. talis aut̃ ẽ. et diues qui
ineungłio desc̾bitur: nulli dubium qͥn
diues ille sodomuita sit. Quomͦ autẽ
sodomȩ et filie sodomorum suꝑbie
fuerunt: tales st̃ arrogantes anime &
filiȩ sodomoꝵ quecũq nesciunt ditũ.
Oimnis qui se exaltat humiliabit᷑. et
qui se humiliat exaltabitur. Hoc erat
ei et filiab eiꝰ. De huic sequitur aliuo
sodome delictum: qd̾ debemꝰ dicẽ ne
insimili crimine repꝑiamur. Et ma¬
num pauꝑis et egentis n̾ suscipiebat
Considera diligent̾. enumerationẽ
peccatoꝵ sodome. Ego ipse si uixta ui¬
res meas manum ꝑ auꝑis et egentis
ñ adiuuero: sodomiticũ habeo p̾ecca¬
tum. Sequitur alia accusatio. Et
suꝑbe głabatur. Etiactatio głe. so¬
domiticum cͥmen ẽ. Sunt aut̃ q̃dã¬
egyptia peccata. queda̾ sodomitica:
sunt alia babylonia. alia assyria.

Expanded text:
Sodomita. Si enim talia erant peccataSodomita. Si enim talia erant peccataSodomae, ut in saturitate panum et in abundantia fuerit, talis autem est et dives, qui in Evangelio describitur, nulli dubium quin dives ille Sodomita sit. Quomodo autem Sodoma, et filiae Sodomorum superbae fuerunt, tales sunt arrogantes animae et filiae Sodomorum, quaecumque nesciunt dictum: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Hoc erat ei et filiabus ejus. Dehinc sequitur aliud Sodomae delictum, quod debemus dicere, ne in simili crimine reperiamur: Et manum pauperis et egentis non suscipiebat. Considera diligenter enumerationem peccatorum Sodomae. Ego ipse si juxta vires meas manum pauperis et egentis non adjuvero, Sodomiticum habeo peccatum. Sequitur alia accusatio: Et superbe gloriabatur. Et jactatio gloriae Sodomiticum crimen est. Sunt autem quaedam Aegyptia peccata, quaedam Sodomitica: sunt alia Babylonica, alia Assyria,
Abbreviated transcription (Latin):
miic inhunc locum exemplum istud
ncidit: ut ꝑspicuum fiat. que iniqͥ¬
tas diuitos fuĩt. locuples erat. abun¬
dabat deliciis. Non enĩ accusauit
scͥptura quasi diuitias exiniquitate
ꝑ ossederit. ñ eũ cͥminatus ẽ. sermo
diuinꝰ et meretricib deditum. ho¬
micida̾. aut aliud qd̾ cũq scelerum
facientẽ. S si consideres hoc qd̃ in
psent scͥptum ẽ. et illud qd̾ in euan¬
gelio dr iideb quia et illius maxi¬
mũ peccatum int̾ uniu̾sa peccata su¬
ꝑbia fuerit. insaturitate panũ et in
abundantia asfluens ñ habuit mi¬
serationis affectum ad eũ qui ante
portas suas confect̾us ulcerib iacebat.
sed intantam suꝑbiam elatusẽ. oespi¬
ciens pauꝑtatem. ut non computaret
neq inferoꝵ supplicia. neꝙ cominu¬
nia humanitatis uira. quia oport̾et
hominẽ humana sapere. et in alieniᷤᷤ
calamitatib ꝓsimili conditione sui
quoda mͦ misereri. Est gͥ et diues ille

Expanded text:
nunc in hunc locum exemplum istud nunc in hunc locum exemplum istud incidit, ut perspicuum fiat quae iniquitas divitis fuerit. Locuples erat, abundabat deliciis. Non enim accusavit eum Scriptura, quasi divitias in iniquitate possederit: non eum criminatus est sermo divinus, quod meretricibus dedit: non homicidam, aut aliud quodcumque scelerum facientem. Sed si consideres hoc, quod in praesenti scriptum est, et illud quod in Evangelio dicitur, videbis quia et illius maximum peccatum inter universa peccata superbia fuerit: in saturitate panum et in abundantia affluens non habuit miserationis affectum ad eum, qui ante portas suas 967 confectus ulceribus jacebat: sed in tantam superbiam elatus est, despiciens paupertatem: ut non computaret neque inferorum supplicia, neque communia humanitatis jura, quia oporteret hominem humana sapere, et in alienis calamitatibus pro simili conditione sui quodammodo misereri. Est igitur et dives ille
Abbreviated transcription (Latin):
id qd̾̃ scͥptum ẽ. indanel. fulgebunt
sic̃ stella inscła. Et hec quidem neces¬
sario disputauimꝰ. ut ꝓcul a supbia
recedamꝰ: sodomiticum quippe peccatũ
ẽ suꝑbia iniquitas. Hec sodomorum so¬
roris tue suꝑbia. Unde nascatur suꝑ¬
bia. et quas habeat radices: ad iungit.
Insaturitate ꝑanum: et in habundan¬
tia affluebant. Si soli litte̾ intendas:
multa habundantia antiquitꝰ inso¬
domiis fuit. Erat quippe t̾ra eoꝵ ut
paradysus dĩ: et ut terra egypti. Si
aut᷑ a carnali intellectu ad spiritalẽ
conscenderis. ut uideas quomͦ suꝑbia
sodomorum insaturitate panum et
in abundantia fluxerit. utilitatem
capies. et aduitȩ officium. et ad alia
queda maiora maiorib corrigenda.
ꝓponamꝰ pͥmũ id qd̾ ante multos di
diuitẽ cotidie deliciis luxuriaq le¬
tantẽ. et lazarũ uulneratum tabe
et ũmiũ pudore confectũ. querentẽ
solatium famis sue mitas que de
m̃sa eiꝰ decidebant. Oportune aut̃

Expanded text:
id quod scriptum est in Daniele: Fulgebunt id quod scriptum est in Daniele: Fulgebunt sicut stella in saecula . Et haec quidem necessario disputamus, ut procul a superbia recedamus: Sodomiticum quippe peccatum est superbi iniquitas. Haec Sodomorum sororis tuae superbia unde nascatur, et quas habeat radices, adjungit: In saturitate panum, et in abundantia affluebant . Si soli litterae attendas, multa abundantia antiquitus in Sodomis fuit. Erat quippe terra eorum ut paradisus Dei, et ut terra Aegypti. Si autem a carnali intellectu ad spiritalem conscenderis, ut videas quomodo superbia Sodomorum in saturitate panum et in abundantia fluxerit, utilitatem capies et ad vitae officium, et ad alia quaedam majora majoribus corrigenda. Proponamus primum id, quod ante multos dieura, quotidie deliciis luxuriaque laetantem, et Lazarum vulnerum tabe et vermium pedore confectum, quaerentem, solatium famis suae, micas, quae de mensa ejus decidebant . Opportune autem
Abbreviated transcription (Latin):
si salomon appaream: ad comꝑationẽ d̾i.
ad eorum qui meliores st̃: Ergo ut dicẽ
ceꝑamꝰ iniquitas iꝰtificat: et iusticia ali¬
orum comꝑatione condempnat. Id circo:
ut iustificeris sermonib tuis et uincas
cum iudicaris dr ad dm̃i. Si me salua
re uult d̃s. ñ affert inuidiciũ lumen
suum. si uult eẽ. incolumẽ ñ de fert lu¬
men xpi sui. alioquin puniet me: defert
uͦ lumen minorum comparat mͥ inferi¬
ores quosq. Quanto ampliꝰ maiores mͥ
melioresq contulerit: tanto plus uistus
ero. si isli ame reꝑti fuerrat minores.
Simiłr ẽ. illud intelligeres. qd̾ ab apło
dr̃. Alia gła solis. alia gła lunȩ alia
gła stellarum. stella enĩ ab stella differt
inclaritate: sic et resurrectio mortuoꝵ.
Uerbi grã fulgens et illud sidus: non
inconspectu lucidioris stelle. sz obscu¬
rioris micat. Quis urm̃ p otest ad in¬
star fulgere lune: Quis lucidiorum
syderum: choruscare lumine: Scd̃m

Expanded text:
si Salomon appaream, ad comparationem Dei, et si Salomon appaream, ad comparationem Dei, et ad eorum qui meliores sunt? Ergo, ut dicere coeperamus, iniquitas justificat, et justitia aliorum comparatione condemnat. Idcirco: Ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris , dicitur ad Deum. Si me vult salvare Deus non affert in judicium lumen suum: si vult esse incolumem, non defert lumen 966 Christi sui: alioquin puniet me; defert vero lumen minorum, comparans mihi inferiores quosque. Quanto amplius majores mihi melioresque contulerit, tanto plus justus ero, si illi a me reperti fuerint minores. Similiter est illud intelligere, quod ab Apoalia gloria stellarum: stella enim a stella differt in claritate: sic resurrectio mortuorum . Verbi gratia: fulgens et illud sidus non in conspectu lucidioris stellae, sed obscurioris micat. Quis nostrum potest ad instar fulgere lunae? Quis lucidioris siderum coruscare lumine? Secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Luceat quippe lum̃ urm̃ n simpliciter
dictum est: sed luceat ante homines. An¬
te xp̃m non potest lumen fulgere iusto¬
rum. ut splendor lunȩ. &micantia cȩli
sydera. pͥusquam sol oriatur instationi¬
b suis rutilant. orto uͦ sole ab scondunt᷑.
sic lum̃ ȩccłie ut lumen lunȩ pͥusꝙͣ oriat᷑
lum̃ illułuerum solis iusticie. resplen¬
det &clarum ẽ. ante homines. cũ autẽ
xp̃s uenerit. ante eum contenebrescet.
Dr᷑ et alibi lux intenebris lucet. Que ẽ.
illa lux: que lucet intenebris: Iustorił
lux intenebris lucet. In quib tenebrise
Ubi ẽ. nob̾ certamĩ: adu̾sus rectores tene¬
brarũ istarum. Hec qui diligentrus
longuisq disscusserit ñ poterit infla¬
ri: uidens lum̃ suum ad comꝑationẽ
maioris luminis tenebras reputari.
Quid ẽ. iusticia mea etiã si paulus a¬
płs fiam. quid castitas etiã si ioseph
quid fortitudo etiã. si iudas machabeꝰ
ex iftam quid alia uirtus sapientie etiã¬

Expanded text:
Luceat quippe lumen vestrum, non simpliciter Luceat quippe lumen vestrum, non simpliciter dictum est, sed luceat ante homines . Ante Christum non potest lumen fulgere justorum. Ut splendor lunae, et micantia coeli sidera, priusquam sol oriatur in stationibus suis rutilant, orto vero sole, absconduntur: sic lumen Ecclesiae, ut lumen lunae, priusquam oriatur lumen illud verum Solis justitiae resplendet, et clarum est ante homines: cum autem Christus venerit ante eum, contenebrescit. Dicitur et alibi: Lux in tenebris lucet . Quae est ista lux, quae lucet in tenebris? Justorum lux in tenebris lucet. In quibus tenebris? ubi est nobis certamen adversus rectores tenebrarum istarum . Haec qui diligentius longiusque discusserit, non poterit inflari, videns lumen suum ad comparationem majoris luminis tenebras reputari. Quid est justitia mea, etiamsi Paulus Apostolus fiam? quid castitas, etiamsi Joseph? quid fortitudo, etiamsi Judas Machabaeus exsistam? quid alia virtus sapientiae, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
de scͥpturis explanationẽ. fec̃ sodoma
peccatum. samaria quoq peccauit.
ra peccata amaiorib iustificantur
sub exemplo quo sodoma iustificatur.
a sorore sua ierłm. Quomodo gͥ iniqͥ¬
tas iustificat: s condempnat aliqnͣdo
isticia. Uerum queso expecta paulisꝑ:
donec docearis quẽ admodũ dicatur con¬
dempnare iusticia. Iniquitas meauis¬
ticia ẽ. c̃omꝑationẽ maioris iniquita¬
tis. Sic et iusticia mea. ex comꝑatione
multiplicis iꝰ ticie. iniquitas reputat᷑.
Opt̾ea non iustificabitur inconspectu
tuo omnis uiuens. fuerit licet iꝰtus
abraham. iustus moyses. iustꝰ unꝰquis¬
q ullustrium uiroꝵ: s ad comparationẽ
xpi ñ sunt iusti. Lux eoꝵ cum eiꝰ lu¬
ce composita: tenebre repꝑiuntur. Et
quomodo lum̃ lucerne ad solis radi¬
os obscuratur. et uelut alia quedam
ceca materies contenebrescit: sic licet
fulgeat ustorum omniũ lum̃ ante
homines. ñ tañ fulget ante xp̃m.

Expanded text:
de Scripturis explanationem. Fecit Sodoma de Scripturis explanationem. Fecit Sodoma peccatum: Samaria quoque peccavit,ra peccata a majoribus justificantur sub exemplo, quo Sodoma justificatur a sorore sua Jerusalem. Quomodo igitur iniquitas justificat, sic condemnat aliquando justitia. Verum, quaeso, exspecta paulisper, donec docearis quemadmodum dicatur condemnare justitia. Iniquitas mea justitia est comparatione majoris iniquitatis. Sic et justitia mea ex comparatione multiplicis justitiae iniquitas reputatur. Propterea non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Fuerit licet justus Abraham, et justus Moyses, justus unusquisque illustrium virorum: sed ad comparationem Christi non sunt justi. Lux eorum cum ejus luce composita tenebrae reperiuntur. Et quomodo lumen lucernae ad solis radios obscuratur, et velut alia quaedam caeca materies contenebrescit: sic, licet fulgeat justorum omnium lumen ante homines, non tamen fulget ante Christum.
Abbreviated transcription (Latin):
las suꝑ te. Idcirco diligentiꝰ attenda¬
mus: ut possimꝰ agnoicere om̃s nos
indie iudicii apeiorib nr̃is iustifican¬
dos. et rursum a nob̾ alios rꝰtificari.
Unꝰ solus ẽ. qui iustificatur ab om̃ib.
et ipse nullum iustificat. ut puta so¬
doma iustificatur ab ierłm. quia
ab se sceleratiora commisit. et forte
ierłm ab alia aliqua. que se peior est.
ciuitate. Sic ẽ quidã iꝰtificandus ab
antixpõ:. qui ad illum comparatur. et
illius iniquitate ac sceleribꝰ minor
unt miser qui ab illo ĩ tificatur: forte
et pater illius ab eo non itificetur. mul¬
circũtulit: ab abraham. ab isaac.
ab iacob. et a reliquis ꝓpħis. Q nͣdo
enim omnib ustis et ꝓpħis. M ac bea¬
tis quib q incomꝑatiõnẽ missis. inue¬
nitur contrariũ huic qd̾ dr de sodo¬
ma et ierłm: magis głifico s aluatorẽ
nrm̃. Quod aut̃ dico. istius modi est
et deo largiente orantib uob̃ p̾bebo

Expanded text:
las super te. Idcirco diligentius attendalas super te. Idcirco diligentius attendamus, ut possimus agnoscere, omnes nos in die judicii a pejoribus nostris justificandos, et rursum a nobis alios justificari. Unus solus est qui justificatur ab omnibus, et ipse nullum justificat. Ut puta, Sodoma justificatur ab Jerusalem, quia ab se sceleratiora commisit: et forte Jerusalem ab alia aliqua, quae se pejor est, civitate. Sic est quidam justificandus ab Antichristo, qui ad illum comparatur, et illius iniquitate ac sceleribus minor unt miser, qui ab illo justificatur: forte et pater illius ab eo non justificatur, mulcircumtulit, ab Abraham, ab Isaac, ab Jacob, et a reliquis prophetis. Quando enim omnibus justis, et prophetis, ac beatis, quibusque in comparationem missis invenitur contrarium huic, quod dicitur de Sodoma et Jerusalem, magis glorifico Salvatorem nostrum. Quod autem dico istiusmodi est, et Deo largiente, orantibus vobis, praebebo
Abbreviated transcription (Latin):
ficor ñ ut iꝰtus. uerum ut ex compa¬
ratione eiꝰ qui pła cõmisit iudicor
iustus. cum aiusticia longe su. Ue
illi homini qui a multis peccatori¬
b ĩtificatur: ut econtrario multum
beatus qui comꝑatione iustorum
iustus ostenditur. Inuenimꝰ inscͥp¬
ture
laudib positum. bo¬
nis
eẽ meliorem: ut pu¬
ta null̾
sio fec̾ rectum ante
faciem
domini. ut ille et il¬
le. nullus sic pascha celebrauit. ut
iosias. Ex quo ostenditur. comꝑatio¬
nem fieri iustorum: et illum uerũ
eẽ iustum qui sic iustificari mereat᷑.
Utinam et ego collatusꝰ sapientib
sapiens reꝑiar. et nstꝰ indicer iꝰtus.
Nolo quippe iꝰtificari ab iniquis. qr
talis iusticia cͥminosa ẽ. Hec̃ antici¬
pans locutꝰ sum: quia in his que lec¬
ta sunt dr iustificasti sorores tuas
inomnib iniquitatib tuis qͣs fecisti.
Iustificate st̃ enĩ samaria et sodoma
ex iniquitatib ierłm. In omnib iniqͥ¬

Expanded text:
ficor non ut justus, verum ut ex compaficor non ut justus, verum ut ex comparatione ejus, qui plura commisit, judicor justus, cum a justitia longe sim. Vae illi homini, qui a multis peccatoribus justificatur: ut econtrario multum beatus, qui comparatione justorum justus ostenditur. Invenimus in Scripturae laudibus positum, bonis esse meliorem: ut puta, nullus sic fecit rectum ante faciem Domini, ut ille, et ille, nullus sic pascha celebravit ut Josias. Ex quo ostenditur comparationem fieri justorum, et illum vere esse justum, qui sic justificari mereatur. Utinam et ego collatus sapientibus sapiens reperiar, et justis judicer justus! Nolo quippe justificari ab iniquis, quia talis justitia criminosa est. Haec anticipans locutus sum quia in his quae lecta sunt, dicitur: Justificasti sorores tuas in omnibus iniquitatibus tuis, quas fecisti . Justificem. In omnibus iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ sum ut ceteri homines. rap¬
tores. inqui adulteri. et ut iste pu¬
blioanus: ieuino bis insabbato. At
uͦ publicanꝰ. humilit̾ et mansuete
longius stans. ñ erat ausus neq ocu¬
los leuare: et dicebat. Ppitiꝰ esto d̾̃s
peccatori mͥ. Et descendit indomũ
sua̾ publicanꝰ tꝰtificatus. Non simpli
diligentissime omnis scͥpte᷑ sermo: ordo
iunctara. Iluid ẽ. iustificari. aliuo ex
alio iustificari. Simile ẽ publicanum
aphariseo iustificatum fuisse illi: qd̾
sodoma et samaria excomꝑatione
percatͥcis ierłm iustificate sunt. Et
necẽẽ ẽ. nos id scire: quia unꝰ quisq
nrm̃ indie iudicũ ab alio iustificetur.
et ab alio condempnetur. Etiam cum
fuerimꝰ iustificati ex alio. iusticia illa
ñ tam laudis quã cͥminis loco poni¬
tur ut puta. siinuentꝰ fuero sodomi¬
tica habere peccata. et alius ꝓtraha¬
tur inmedtũ qui duplicia scelera
cominiserit. iustificor quid̃. sed iusti¬

Expanded text:
quia non sum ut caeteri homines, rapquia non sum ut caeteri homines, raptores, iniqui, adulteri, et ut iste Publicanus: jejuno bis in sabbato . At vero Publicanus, humiliter et mansuete longius stans, non erat ausus neque oculos levare, et dicebat: Propitius esto, Deus, mihi peccatori. Et descendit in domum suam Publicanus justificatus. Non simplicdiligentissime omnis Scripturae sermo, ordo, junctura. Aliud est justificari, aliud ex alio justificari. Simile est Publicanum a Pharisaeo justificatum fuisse illi, quod Sodoma et Samaria ex comparatione peccatricis Jerusalem justificatae sunt. Et necesse est nos id scire, quia unusquisque nostrum in die judicii ab alio justificetur, et ab alio condemnetur. Etiam cum fuerimus justificati ex alio, justitia illa non tam laudis, quam criminis loco ponitur. Ut puta, si inventus fuero Sodomitica habere peccata, et alius protrahetur 964 in medium, qui duplicia scelera commiserit, justificor quidem, sed justi