comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑman&. Consonantibis put sic coher& ut eius dem
penitus uibtanmtie st. ut uferitir significitionsiũ
auuuat prorsus ut sidicã eremes prochremes Vnde
huc considerataratione grecoru doctissimi singulas fece¬
ruuit eas quoq litteras. Quippe ꝓTΗO ꝓTIΗ .q ꝓ
ΚΗ X. scribentes. Nosaut anuquã scripturã serua ui¬
itus in latinis came ndictionibus nos quoq ꝓ p .h. cepi¬
mus ꝵ scribere. ut filus fama fuga. Nisiqđ suprado¬
aimus Est aliqua in ꝓnuntiatione eius differentia

Expanded text:
permanet. consonantibus autem sic cohaeret, ut eiusdem permanet. consonantibus autem sic cohaeret, ut eiusdem penitus substantiae sit, ut, si auferatur, significationis uim minuat prorsus, ut si dicam Cremes pro Chremes. unde hac considerata ratione Graecorum doctissimi singulas fecerunt eas quoque literas, quippe pro τ θ, pro π φ, pro κ χ scribentes. nos autem antiquam scripturam seruauimus. in Latinis tamen dictionibus nos quoque pro ph coepimus f scribere, ut filius, fama, fuga, nisi quod, ut supra docuimus, est aliqua in pronuntiatione eius litera
Abbreviated transcription (Latin):
syllahipnuntiarinon potest. Apud nosquoq einuem¬
te. qd p.ii consonante.  pomiun. ut eelebs. ee lestum
uit imducs. ꝑ .s. scribitur. qđ .u. consouansantẽ
corisonantẽ ponip̃ potest. Sed &ia bruges. & belena
anti quis simi dicebaN. Teste qum tilliano. quihoc osten¬
dit in primo instiutionũ otori. artĩ Necmirũcũ B.
quoq in .II. tufome ciusa conuestiinuenimus. aufero.¬
inte uocalesomines pompossunt. Post consonantes aut
quattuor t antũ modo mone antiquo grecorũ. Ct.ꝑ .R
ut hibeo herennius hotos hemps homo humues hir las
chrtmes Ihraso Philippus. pyrrhus. ldeo arit extrti
as cribitur uocalibus ut minimũ son&. Consonintib uite
intrinfebis. ut plirimũ. QMEIScmilittera suie uox
pliis sorat ip sase se cum post ponitur. quã &ui ante poniur.
qđ uocalibus ac cidens ec̃ uid&ur. Nec sitollature a perit
&iumuis significationis. Vt fidicim Crenmus absq aspi¬
ratione. quã iisuitium dde ar facare. intellectus tamꝰ

Expanded text:
syllaba pronuntiari non potest. apud nos quoquesyllaba pronuntiari non potest. apud nos quoqueum uitam ducens, per b scribitur, quod u consonans ante consonantem poni non potest. sed etiam Bruges et Belena antiquissimi dicebant teste Quintiliano, qui hoc ostendit in primo institutionum oratoriarum: nec mirum, cum b quoque in u euphoniae causa conuerti inuenimus, ut auferonte uocales omnes poni potest, post consonantes autem quattuor tantummodo more antiquo Graecorum: c t p r, ut habeo, Herennius, heros, hiems, homo, humus, Hylas, Chremes, Thraso, Philippus, Pyrrhus. ideo autem extrinsecus ascribitur uocalibus, ut minimum sonet, consonantibus autem intrinsecus, ut plurimum: omnis enim litera siue uox plus sonat ipsa sese, cum postponitur, quam cum anteponitur, quod uocalibus accidens esse uidetur, nec, si tollatur ea, perit etiam uis significationis, ut si dicam Erennius absque aspiratione, quamuis uitium uidear facere, intellectus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
U. Sciendũtam̃ qđ hoc ipsum. e olesquidẽubiq loco
ispirationis ponelunt effugentes spiricus asperitut̃
Nos uũt mmmiltis quidem p̃ tam̃ inomibus illos soqiui¬
VImur. Vtumdicuis. uespera ins uestis Hiatus
ostendunT& podes e olideuss ANMΛΝΚΛ XC¬
in& legi intripone u&ustssimo a pollinis. qunistat
nxerolopho -br Vincii sic sripta AΗMOΦAfΟN
MAFORAPꝗΗI Noquoer biatus causa inter¬
ponimus .u. locodigimima ꝑ etdous Argiuus
Fo ouũ quis boris. Hoctam̃ &ti peralias itias dũ
consonantus. Hatus ul ei phone causa sol& fieri. ut ꝓdes
preuiliut in haclitiera idẽ .ir. loco digãma posita . ⁊ te¬
stas simplicis corisonanitis ipud orriniũ po& anĩ doetisi mos¬
UII IX B. &iam sol& apud eolistransut ꝑ. digania
quotimis ab r mcipt dictio. quȩ sol& aspitar: ⁊ it h&¬
& in principio syllabe p̃ potest. Ideo aia louquo ue
transmut uit. quia .B. uldigamima post R in calen

Expanded text:
. sciendum tamen, quod hoc ipsum Aeolis quidem ubique loco . sciendum tamen, quod hoc ipsum Aeolis quidem ubique loco aspirationis ponebant effugientes spiritus asperitatem, nos autem in multis quidem, non tamen in omnibus illos sequimur, ut cum dicimus uespera, uis, uestis. hiatus ostendunt et poetae Aeolide usi Ἀλκmet legi in tripode uetustissimo Apollinis, qui stat in Xerolopho Byzantii, sic scripta: ΔΗΜΟΦΑϝΩΝ ΛΑϝΟΚΟϝΩΝ nos quoque hiatus causa interponimus u loco ϝ, ut Dauus, Argiuus, pauo, ouum, ouis, bouis. hoc tamen etiam per alias quasdam consonantes hiatus praeualuit in hac litera id est in u loco digamma posita potestas simplicis consonantis apud omnium poetarum doctissimos. in b etiam solet apud Aeolis transire ϝ digamma, quotiens ab ρ incipit dictio, quae solet aspirari, ut ῥήet in principio syllabae non potest. ideo autem locum quoque transmutauit, quia b uel digamma post ρ in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
& siccit proferendum F. ut faciat bituenis illibum.
Nostri quaq hoc ipsum fecis seinueniunatur. & pro
consonante .Vi. uocilem brtuemacapisse horanus
uluc trisrllabuni ꝓtulit inepodo hocuersu. niuesq
delucunt iouem. nuncmare. ꝑiunc sllue. Estonim
din& rũ iambicum coniuctum penthii menereheroiea
qd iliter stare non potest. nisi filue t̃risyllabũ accipiat᷑
Smmiliter catuillus uertensis qđ ronã soluitdi uli gitã.
Interende casillabos phaleucios posuit Ergo pisi soluit
trisyllabum accipus uersus stare ñpossit. hactam̃
ipsumindirauatiuis uel compositis. frequenter sol& fi¬
eri uolio uolutus soluo, solutus Auis Auceps Auspi¬
ciũ Auguriũ Augustus. lauo. luutus. faueo. fautor¬
IIII Digemma. f. aeolisest quandomin&eris pnihilo
A pud latinos quoq hoc idẽ inuepitur. ꝓpihilomin&eris
& maxime apududus tissimos comicorũ. Vt terrenti¬
usinandria sine inuidiali. deminuenias. &amicos
ꝓrribracho acciputur. stare uersus ñ potest¬

Expanded text:
 sic est proferendum, ϝ ut faciat breuem syllabam. nostri quoque hoc ipsum fecisse inueniuntur et pro consonante u uocalem breuem accepisse, ut Horatius siluae trisyllabum protulit in epodo hoc uersu: «niuesque deducunt Iouem, nunc mare nunc siluae»: est enim dimetrum iambicum coniunctum penthemimeri heroico, quod aliter stare non potest, nisi siluae trisyllabum accipiatur. similiter Catullus Veronensis «quod zonam soluit diu ligatam» inter hendecasyllabos phalaecios posuit, ergo nisi soluit trisyllabum accipias, uersus stare non possit. hoc tamen ipsum in deriuatiuis uel compositis frequenter solet fieri, ut uoluo uolutus, soluo solutus, auis auceps, auspicium, augurium, augustus, lauo lautus, faueo fautor. digamma Aeolis est quando in metris pro nihilo apud Latinos quoque hoc idem inuenitur pro nihilo in metris, et maxime apud uetustissimos comicorum, ut Terentius in Andria : «sine inuidia laudem inuenias et amicos e inui. pro tribracho accipiatur, stare uersus non potest
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ hec dipthongus In mediadictiont coorepta. ÷ unc
qu indo composit dictions anteceilentis in si ec̃ suente
uocali uit prȩustus. Virgł .iNIVII. Stipidibus dirisagiar
s liso as hibere iempus dicuNt. Ide oq sicim sequat᷑
consonins quȩ dinidiũ tempus hab&. omnima. do pro¬
ducuptur. AU. quoq uid&ur qui sipati dunsionẽ.
sum .i s ost .il. addita transit e udem .u. incm. sonanti

Expanded text:
tamen haec diphthongus in media dictione correpta tunc, quando compositae dictionis antecedentis in fine est sequente uocali, ut praeustus. Virgilius in VII: «stipitibus duris agitur singulas eas habere tempus dicunt, ideoque, si consequatur consonans, quae dimidium tempus habet, omni modo producuntur. au quoque uidetur quasi pati diuisionem, cum i post u addita transit eadem u in consonanti
Abbreviated transcription (Latin):
Aspirationem. antiquȩ serunt scripture. Transitini
ENiger nigellus. umbra umbella In .S. arbos
parbor. odos ꝓ odor. Mlautu sincaptiuis. Quorũ odos
subba filica nosõms ad egit inforũ. Verror. Vtrsus
Induas .s. uro ussi Gero. GEss. In .u. consonantem.
lero Triui. Sero Scui In .N. Encus ꝓcrcus DE .S.
Sin maro apud u&ussimtis. uim suam frequent̃
se coisse uirosq discerpiere ferro. Ne aũt conumctione
scquentr. cum a postro phopenitus tollitur. Vtuidep.
satip inN ꝓuidesne Satisne Lisne. Nec non &iam
ingrecis nomiinibus as. uł es terminantibus. ple¬
rumq Tollitar. Cum sint primȩ declipationis. uł
gdea berchia phearia. cherea podeã Iopłnsti
quoq Scitha. Citharista. Inquibus&iam . eS. ꝓducta
ha .A. correptam. conuestiur. Irnisit hec eadem
i .II. utrursum. ꝓrirfus. Dimninuo ꝓdis impuo.
Tertutius. in adel fis. Dimimiinu &ur tibcerebrum
In N. mutatur. s. sangnis. Sangintuis. In .R. Flos

Expanded text:
aspirationem antiquae seruant scripturae. transit in aspirationem antiquae seruant scripturae. transit in l: niger nigellus, umbra umbella; in s: arbos pro arbor, odos pro odor Plautus in captiuis : «quorum odos subbasilicanos omnes adegit in forum», uerror uersus; in duas s: uro ussi, gero gessi; in u consonantem: tero triui, sero seui; in n: aeneus pro aereus. s in metro apud uetustissimos uim suam frequenterse coiisse uirosque discernere ferro». ne autem coniunctione sequente cum apostropho penitus tollitur, ut uiden, satin, uin pro uidesne, satisne, uisne. nec non etiam in Graecis nominibus as uel es terminantibus plerumque tollitur, cum sint primae declinationis, ut Geta, Byrrhia, Phaedria, Chaerea, poeta, sophista qhaec eadem in m, ut rursum pro rursus, dimminuo pro disminuo. Terentius in adelphis : «dimminuetur tibi cerebrum». in n mutatur s: sanguis sanguinis; in r: flos f
Abbreviated transcription (Latin):
impbus impe nitor impello. Sirriliteru grcuspo¬
minibus prutis. OR desinentibus IARAAMOR
Pallahium ITHAIΟΝ pelium. Transit & imiN R
ut corgigo cornimpo. irrito. hanc aut mutationem
Scieridũ paruraliquadam ficriuo cisratione ꝓp̃t uele¬
riore motum lingue labrorũq adiucinos facilius tran¬
scuntiũ pulsos. Transit supradicti consonans . N. &iã
in .S. semuo scissus findo fissus. in .ł. canis. catulus
Catellus. In .C. ec quid ꝓenquid. Expellitur agre¬
cis INI ΟΝ. desinentibus. cũ inlatinã transeuNTformã
ut demipho. Simo leo. draco. Sicut contra addit᷑
launs nommibusin .er. desineniibus. apud grecos
ut Kiceron. katon ꝓsicero. cata. Transit&iam
IN II. consonantẽ. utsino. siui. sterno straui.¬
DI R. Riine aspiratone ponitur inalatinis. ingre¬
cifuero uł principalis uel geminita inmediadictione
aspiratur. ut rh&or rhenus thodus prrrhus.
Trrrhenus orrhoena : ꝓquanunc osthoenadicentes

Expanded text:
improbus, imperator, impello, similiter in Graecis noimprobus, imperator, impello, similiter in Graecis nominibus neutris in ον desinentibus, Παλλάδιον Palladium, Πήλιον Pelium. transit etiam in r, ut corrigo, corrumpo, irrito. hanc autem mutationem sciendum naturali quadam fieri uocis ratione propter celeriorem motum linguae labrorumque ad uicinos facilius transeuntium pulsus. transit supra dicta consonans n etiam in s: scindo scissus, findo fissus; in t: canis catulus, catellus; in c: ecquid pro enquid. expellitur a Graecis in ων desinentibus, cum in Latinam transeunt formam, ut Demipho, Simo, leo, draco, sicut contra additur Latinis nominibus in o desinentibus apud Graecosato. transit etiam in u consonantem, ut sino siui, sterno straui. r sine aspiratione ponitur in Latinis, in Graecis uero principalis uel geminata in media dictione aspiratur, ut rhetor, Rhenus, Rhodus, Pyrrhus, Tyrrhenus, Orrhoena, pro quo nunc Osrhoena dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
octo : dux delec tos bellũ. colerare potentes DI .N.
N quoq plenior in primis sonat. & multmis pastibuis
fellabarum. ut nomeni Stagimen. Exilior inmedis. i
nis. Daminũ T ransitip .G. ut ignosco. Ignauus. Ignotis
ignaruf ignomiptia. Cagnosco Cognatus. Pocẽstiamen
in quibus dam eorum. &iamper concfionem. adempta
inderi .N. Quia n simplicibus ꝗꝗ potestiueniri. ꝑ ad¬
iectionẽ .G. ut bnatus Gnarus Sequente .g.uł .c ꝓca .G
scribunT greci. Etquidã tam̃ u&us simi. auctores romanor
Teu ꝑhanȩ cuisi hocbene facienits ut agnses Agceps aggui¬
uidere facile nonest. Similiter. Agceps. Agcori. Transit
N &iamin .l. Vt unus ullus nullus. Vinũ Villum
catena. Catella. Bonus. Bellus. Catiiĩ. Catillũ. Si militer
collega. Colligo illido collido. łransit ini .M. Sequentibi
B.uł .ai. uelp. auctro plipio & papiriano. & probo. ut
inbibo inbellis. lmbritus. Imimpco immitto inmotis

Expanded text:
octo / duxit dilectos bellum tolerare potentes». octo / duxit dilectos bellum tolerare potentes». n quoque plenior in primis sonat et in ultimis partibus syllabarum, ut nomen, stamen, exilior in mediis, ut amnis, damnum. transit in g, ut ignosco, ignauus, ignotus, ignarus, ignominia, cognosco, cognatus; potest tamen in quibusdam eorum etiam per concisionem adempta uideri n, quia in simplicibus quoque potest inueniri per adiectionem g, ut gnatus, gnarus. sequente g uel c, pro ea g scribunt Graeci et quidam tamen uetustissimi auctores Romanorum euphoniae causa bene hoc facientes, ut Agchises, agceps, agguueritatem uidere facile non est. similiter agceps, agcora. transit n etiam in l, ut unus ullus, nullus, uinum uillum, catena catella, bonus bellus, catinum catillum; similiter collega, colligo, illido, collido. transit in m, sequentibus b uel m uel p, auctore Plinio et Papiriano et Probo, ut imbibo, imbellis, imbutus, immineo, immitto, immotus,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq multe fiund similiter cõmutationes. Ltriplicẽ
ut plinio iud&ur sonũ hab& exilem. quando geminat᷑
secundo lo coposita. ut ille actellus. Plenũ quando
finit nomina uł sillabs. & quando aliquã hab& anit
se meadem sellaba consonantem. ut sol. silua. fla¬
uus clarus Mediũ malus. ut lectũ lecius. Tran fit
rix. ut paulũ. pauxillũ. Mala Maxilla udum
uecillũ in .R. ut tibula. Taberua DE M M s¬
curũ ipex tremitate dictioniu sorut. ut cẽ plũ. Apestum
i inceps Am enĩ ppositio f. ut .c. uł. .&. sequentibus. in .n.
niuit .i. Anfractus ancisus. Anquiro Vocaliuero
sequenit incpit .B. ambnus Ambesus Ambustus Abages
Nec non&liã In comburo. Cumbustus. Idemfit : finalis
dic tianis. Subtnaitur M. In mn&ero plerumq siauocaliinci¬
pit se quenis dictio Vtillũ expirantẽ trans fixapecore flam¬
mas. V& ustis fimita m̃ nonsemꝑcam subtra helunt. En ni¬
us inaͥecimo annalium hasignita fere tũ. milia militum

Expanded text:
quoque multae fiunt similiter commutationes. l triplicem, ut Plinio uidetur, sonum habet: exilem, quando geminatur secundo loco posita, ut ille, Metellus; plenum, quando finit nomina uel syllabas et quando aliquam habet ante se in eadem syllaba consonantem, ut sol, silua, flauus, clarus; medium in aliis, ut lectum, lectus. transit in x, ut paulum pauxillum, mala maxilla, uelum uexillum; in r, ut tabula taberna. m obscurum in extremitate dictionum sonat, ut templum, apertum  amceps. am enim praepositio f uel c uel q sequentibus in n mutat m: anfractus, ancisus, anquiro, uocali uero sequente intercipit b: ambitus, ambesus, ambustus, ambages, nec non etiam in comburo combustus idem fit. finalis dictionis subtrahitur m in metro plerumque, si a uocali incipit sequens dictio, ut: «illum expirantem transfixo pectore flammas», uetustissimi tamen non semper eam subtrahebant; Ennius in X annalium : «insigneita fere tum milia militum
Abbreviated transcription (Latin):
ritope đ ꝓca in quibusdam dictiorbus solebaN
tri. huic .s. p̃nonitur .p. & loco Y psi grece fungitur
proquid audiuse sat. anti signu. hac figura sctibiuolu¬
it. Sediuilłausi sufł. antiquã scripturã mutare. Quãuis
nonsiueratione hȩc quoq duplex a grecis additauide¬
aur. Nimmolio mollicaẽ & uolubilionẽ sonitũ hab&¬
uisinfine nominatiui. cunis genetiuus ipbis. dessir
ut uibs urbis. elebs. celibis arabs. lrabis Siut crgos

Expanded text:
ro ea in quibusdam dictionibus solebant tes. huic praeponitur p et loco ψ Graecae fungitur, pro qua Claudius Caesar antisigma hac figura scribi uoluit. sed nulli ausi sunt antiquam scripturam mutare, quamuis non sine ratione haec quoque duplex a Graecis addita uideatur, nam multo molliorem et uolubiliorem sonum habenisi in fine nominatiui, cuius genetiuus in -bis desinit, ut ‘urbs’ ‘urbis’, ‘caelebs’ ‘caelibis’, ‘Arabs’ ‘Arabis’. S
Abbreviated transcription (Latin):
chim ꝓ conchnpo humanẽ : himite: serentes. funtes
ꝓfonies sumdes ꝓficndes Vndeluor cius ilibiro pri¬
runte iacentem. Quctam̃ auinioribus repuduta suN
quisirusti comore dicta Dł V. U quoꝙ multisitalie
opilis iniusu nonerat sede conctio. O unilero nunorũ
qua i u&ustis simi ini multis dic tiopibiis loconus .d. po¬
IId irentuntur. Poblicũ ꝓpublicu qđ testitus
nimtiarius de osto gaphia. polchirũ ꝓpuldirũ. Colpã
pcilpan diarites. Etercolem. ꝓerculem & m ixime
digimma in itecedente hoc ficiebaNt. Vt seruos ꝓseruus
uolgus ꝓuulgus dauos: ꝓduuis. Transitin a. ucralus
utreilaruis. In .e. pondus ponderis. degerat Pegerat.
⁊ de iurat peurat labrum libellũ. Sacrũ. sacellũ. Antiqͥ
ut cor iiii. coonicen. Artus arcite uens. Fluctus. Fluctuagis
surrus uł cursus. curriculus ul curriculũ. In .O. nemus
nemors Ebut Ebouis Robur. Roboris Poniturhec cidẽ
lit tera nagrecis nominibus modoloco ordiptongo. ut uu

Expanded text:
chin pro conchin, huminem pro hominem proferentes, funtes pro fontes, frundes pro frondes, unde Lucretius in libro prirunte iacentem», quae tamen a iunioribus repudiata sunt, quasi rustico more dicta. u quoque multis Italiae populis in usu non erat, sed e contrario o, unde Romanorum quoque uetustissimi in multis dictionibus loco eius o posuisse inueniuntur, poblicum pro publicum, quod testatur Papirianus de orthographia, polchrum pro pulchrum, colpam pro culpam dicentes et Hercolem pro Herculem. et maxime digamma antecedente hoc faciebant, ut seruos pro seruus, uolgus pro uulgus, Dauos pro Dauus. transit u in a, ueredus ueredarius; in e, pondus ponderis, deierat peierat pro deiurat peiurat, labrum labellum, sacrum sacellum, antiqui ut cornu cornicen, arcus arcitenens, fluctus fluctiuagus, currus uel cursus curriculus uel curriculum; in o, nemus nemoris, ebur eboris, robur roboris. ponitur haec eadem litera in Graecis nominibus modo loco ου diphthongi, ut Mu
Abbreviated transcription (Latin):
plinio ñhabebant. Sello co cius ponelunt .V. & maximre
umbri & tusci TransitiN .A. uitreo crtaui. In e tut
Tutela. Ronus bene ΓΟΝΥ Gqi TΟC Pes. Antiqui
Iu .V. Titmo. Tremui huc. Illuc ꝓ hoc᷑ Illo. Virgł in
VIII. hoc tunc ign potens celo descendit ab alto. Et ple¬
raq que apud grecospaomitatiuiũ ira õc terimipant.

Expanded text:
Plinio non habebant, sed loco eius ponebant u, et maxime Plinio non habebant, sed loco eius ponebant u, et maxime Vmbri et Tusci. transit o in a, ut creo creaui; in e, tutor tutela, bonus bene, γόνυ genu, πός pes, antiqui in u, tremo tremui, huc illuc pro hoc et illoc Virgilius in VIII: «hoc tunc ignipotens caelo descendit ab alto» et pleraque, quae apud Graecos nominatiuum in ος terminant,
Abbreviated transcription (Latin):
sibia. t̃ibĩcen. ꝓ tibucen. Tibiaeni. A. in l. debuit mutare
ut supͣ dictũ e Vnde produabus i breuibus unalongafac¬
ta est. qđ inalia huuis cemodi cõpositione ñ muernes
Vulpus uulpificus Magnus. Magnificus. Amplus
Amplificus Prucius fruc tifer Opus Opifex¬
tens Par puris. parricida qđ uł aparicõponitu. uelut
alii. Apatre. Ergosic̃ apari. R cuphomȩ causa addit
Sma patre. ł i .R. conueltitur. Quibusdã tam̃ a pa¬
rente uid&ur eẽ compositũ. & ꝓparentiada ꝑ fencopã
& cõmutitionẽ .ł .ii.R. factũ parricida. lux quoq
lucis lucifer Nlos Naus Norifer. Sacer Sacri Sacri¬
ficus. Frauer Fratris. Fratricida. Sorto Sortius Sorori¬
cula Ars astis. Astifex Pauca sunt que hinc onseruauT
regulã ut auceps. Aues capienis. Menceps. Mentecaptꝰ¬
Auctus. Augustus & similia Et quȩ ex duobus nomi¬
tiuis cõponuntur. Sedeacũ defiguris dicemus lanus
tractabimus DE. O. O aliquot italic cuitates. Testo

Expanded text:
ibia tibīcen pro tibiicen: tibia enim a in i debuit mutare, ut supra dictum est, unde pro duabus i breuibus una longa facta est, quod in alia huiuscemodi compositione non inuenies, uulnus uulnĭficus, magnus magnĭficus, amplus amplĭficus, fructus fructĭfer, opus opĭfextens, par paris parrĭcida, quod uel a pari componitur uel, ut alii, a patre: ergo si est a pari, r euphoniae causa additur, sin a patre, t in r conuertitur; quibusdam tamen a parente uidetur esse compositum et pro parenticida per syncopam et commutationem t in r factum parricida. lux quoque lucis lucĭfer, flos floris florĭfer, sacer sacri sacrĭficus, frater fratris fratrĭcida, soror sororis sororĭcida, ars artis artĭfex. pauca sunt, quae hanc non seruant regulam, ut auceps, aues capiens, menceps, mente captus, augustus et similia et quae ex duobus nominatiuis componuntur. sed ea, cum de figuris dicemus, latius tractabimus. o aliquot Italiae ciuitates teste
Abbreviated transcription (Latin):
POrXΟΟΝoC ΕpΕΙΛCGΟΥtXTep Qđnossecuti
I modo correptã. modo ꝓductã habemus. Quã uideat
or diptongisorũ habere. Pro .o. quoq or. solent fre
in finalibius maxime frllalns. ut priamus pilus. peliũ
u Tam̃ corripientes Est quando amittitumm. Tamuo¬
calis qui consoni fis. ut cũnitq & aliam uocalẽ ponit᷑
S quoq inteae lente & sequente .a. uł .e. ho: idem sepe
fit ut suadeo. Suains. Sues codu&us Ođ apud colis quoq
÷ sepe patitur. & amittit uimlittere inm&ero ut sas¬

Expanded text:
ecuti u modo correptam modo productam habemus, quamuis uideatur ου diphthongi sonum habere. pro ο quoque ου solent freqin finalibus maxime syllabis, ut Priamus, Pylus, Pelium, u tamen corripientes. est quando amittit uim tam uocalis quam consonantis, ut cum inter q et aliam uocalem ponitur, s quoque antecedente et sequente a uel e hoc idem saepe fit, ut suadeo, suauis, suesco, suetus, quod apud Aeolis quoque υ saepe patitur et amittit uim literae in metro, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Moneo Monui Sipo, Siui Nequeo Nequiui ł caqueo
lor si. Dissero Disserui Vro ussi. uelto uchi Flecto flexi
Iue aũt quattuor ut supra diximus. Nũ quã mutanturip
preterito ꝑfecto. l urcelo cel .iii. Doleo Dolui. Volo
uolui. Mollio Molliui .s. Turpo durpaui. Stupeo. Stupui
Scalpo Scalpsi lipio lipiui S quasso Quassaui senseo
censui, Arcesso, Arcessiui X. uexo nexui Texo łexui¬
Vociles quoq inis dem perfectis. quȩ m principalibus
fellabis nueniuntur uerborũ modo ex cor reptis ꝓ¬
ducuntur. modomutantur i nalias uocales modoma¬
uent ecdem Producuntur plerumq om̃s. ut faueo
fari caueo c̃aui. Sẽdeo. Scili. Eego. legi Video ũidi

Expanded text:
moneo monui, sino siui, nequeo nequiui, torqueo moneo monui, sino siui, nequeo nequiui, torqueo torsi, dissero disserui, uro ussi, uerto uerti, flecto flexi. illae autem quattuor, ut supra diximus, numquam mutantur in praeterito perfecto: l, caelo caelaui, doleo dolui, uolo uolui, mollio molliui; p, turpo turpaui, stupeo stupui, scalpo scalpsi, lippio lippiui; s, quasso quassaui, censeo censui, arcesso arcessiui; x, nexo nexui, texo texuiocales quoque in eisdem perfectis, quae in principalibus syllabis inueniuntur uerborum, modo ex correptis producuntur, modo mutantur in alias uocales, modo manent eaedem. producuntur plerumque omnes, ut faueo fāui, caueo cāui, sedeo sēdi, lego lēgi, uideo u
Abbreviated transcription (Latin):
AΝIBVS. Hoc quoq obseruandum est qđ ad
comparationem aliarũ consonantiũ. quȩ solentinu¬
tari uł abici percasus. In mut abiles suił. ut apud nos
tres L. N .R. Pcronineser casus eedempermanen
ut sal. salis. flumen. fluminis. Cȩsar. cesaris.
Tquoq & .C. quami sintrilnis solis qiueni intur. Nu¬
minibus quȩ pos sunl dedinati. hoc idem seruaNTut
icaput capitis & ab eo cõposita. sinciput. sincipitis.
Occiput occipitis. Allec Allecis. Lac licus. Inquo
&iam : Tadditut. Quare quibusdã p̃mrationabibi¬
t pomipatiuis. hoc lacit ꝓlitus u iuenitur.
Reliquero consonantes mutanturuł ainciuritur D.
ut aliquid alicuius . M. Templũ Tc̃ pli. Pelium pelu
S. Magnus Maagni X Rex Regis Nix. piuis¬
Nuerborũ quoq ptentis ꝓfectis. solentoñs. modo muti¬
rimo do manere Exceptis.iiii. l.p .s.x. heenimuum¬
quã mutantur. Vt habeo habui lubeo lussi, Cõpesco
compescui Dico Dixi, Ascendo. Ascendi ledo lesi
lego, legi Pingo pmixi. Demo dẽpsi. Pitmo pressi

Expanded text:
ν. hoc quoque obseruandum est, quod ad comparationem aliarum consonantium, quae solent mutari uel abici per casus, immutabiles sunt apud nos tres, l n r: per omnes enim casus eaedem permanent ut sal salis, flumen fluminis, Caesar Caesaris. t quoque et c, quamuis in tribus solis inueniantur nominibus, quae possunt declinari, hoc idem seruant, ut caput capitis et ab eo composita sinciput sincipitis, occiput occipitis, allec allecis, lac lactis, in quo etiam t additur. quare a quibusdam non irrationabiliter nominatiuus hoc lacte prolatus inuenitur. reliquae uero consonantes mutantur uel abiciuntur: d, ut aliquid alicuius; m, templum templi, Pelium Pelii; s, magnus magni; x, rex regis, nix niuisuerborum quoque praeteritis perfectis solent omnes modo mutari modo manere, exceptis l p s x. hae enim numquam mutantur, ut habeo habui, iubeo iussi, compesco compescui, dico dixi, ascendo ascendi, laedo laesi, lego legi, pingo pinxi, demo dempsi, premo pressi,
Abbreviated transcription (Latin):
Alis aut ꝑ coniugitionẽ . uł cognationẽ: ut .B. p.s. ptecꝰ
p̃ .Gs. Cum aspiratione siue sineea .x. quoq duplex
Similiter .D. &. ł. cũ aspiratione ul stpeca. Et tũ his. ł dio¬
plex. Vnde sepe.D seribentes latini hanc &x primune sono.
ut meridies. hodie. Antiquis simi quoq Medentius dice¬
bant. ꝓmerentnus. Qum&iã .S. simple hob& ique
cũ supradictis eognationẽ. Vnde sepe ꝓ .⁊. cã solentus ge

Expanded text:
aliae autem per coniugationem uel cognationem, ut b p f nec non g c cum aspiratione uel sine ea, x quoque duplex, similiter d et t cum aspiratione siue sine ea et cum his z duplex, unde saepe d scribentes Latini hanc exprimunt sono, ut meridies, hodie; antiquissimi quoque Medentius dicebant pro Mezentius. quin etiam s simplex habet aliquam cum supra dictis cognationem, unde saepe pro z eam sol
Abbreviated transcription (Latin):
.p eo lesinueniuntur ꝓdu plici quoque con sonante digam
Nos quoq uidemur hoc sequiin preteritopersecto &plis¬
quam perfecto. Tdtiȩ & quast coniuginonis Inquib
Mludiui. aucłit audiueram. Audicram. Inueriuntur
&ign ꝓpuocili carepta hoc digama. illiusi uorde men¬

Expanded text:
Aeolis inueniuntur pro duplici quoque consonante digammAeolis inueniuntur pro duplici quoque consonante digammός». nos quoque uidemur hoc sequi in praeterito perfecto et plusquamperfecto tertiae et quartae coniugationis, in quibus audiui audii, audiueram audieram. inueniuntur etiam pro uocali correpta hoc digamma illi usi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quđ ce siridocussimo artis gramance placitũ. auctoreꝗꝗ
in alte graminatica defyllabis conprtlatur Prosimpli¬
ciquoq in me diadictionein ucniu. sed inc̃npositis. ut in¬
iuria. adiungo. eiexctus reice. Uirgilius inbucoliao. Txtire
tis ad spiratio inueniri. sicut nec ante .u. consommit̃. Vn¬
dehiulcus trisellabum est. nullaem̃ cmsonunis.. ante se
Uuero loco consonantis posita. E andem pror sus mom¬
uibus .uim. habuit ipud latinos. quã apud coles digania
Vnde aplerisq ci nomen hocdatur qd apud coles olim . F.
digimma id est. uau. abssius uoce ꝓftetum. leste uarrone
& dr dio. quid cinomeni et̃ ostenduNł proquoee sat hanc
figuram. Aseribi uoluit. ꝗd quam us sillirecte uisinnest.
ciperedigam ma ꝓ consonante simplici. Testr astyage
quidiuersis hoc ostendit usibus ut in hoc uersu
V. locof. digimmã positum. ut aduenus haudani mo¬
Il ne qui quam exierritamntr. Eest tamn quanddem

Expanded text:
quod Caesari doctissimo artis grammaticae placitum a Victore quoque quod Caesari doctissimo artis grammaticae placitum a Victore quoque in arte grammatica de syllabis comprobatur. pro simplici quoque in media dictione inuenitur, sed in compositis, ut iniuria, adiungo, eiectus, reice. Virgilius in bucolico proceletis aspiratio inueniri, sicut nec ante u consonantem. unde hiulcus trisyllabum est, nulla enim consonans ante se uero loco consonantis posita eandem prorsus in omnibus uim habuit apud Latinos, quam apud Aeolis digamma. unde a plerisque ei nomen hoc datur, quod apud Aeolis habuit olim ϝ digamma, id est uau ab ipsius uoce profectum teste Varrone et Didymo, qui id ei nomen esse ostendunt. pro quo Caesar hanc figuram scribi uoluit, quod quamuis illi recte uisum est, cipere digamma modo pro consonante simplici teste Astyage, qui diuersis hoc ostendit usibus, ut in hoc uersu:u loco ϝ digamma positum, ut: «at Venus haud animo nequiquam exterrita mater». est tamen quando idem
Abbreviated transcription (Latin):
secũ Consonantes uero sineuo calibus in mobiles sunt¬
VU .I. EI .I. quidẽ modo ꝓsimplici. modo pro
dupliciaccipitur consonante. Prosimplici
quando abeo incipit syllaba in principiodictionis
posita. sub se quente uocali in cade sellaba utiuno
iũpiter. Produplici aut̃ quando inmediodictionis
ab oomcpit syllaba postuoralẽ ante positã suquente
quoq uocali ineadem syllaba. ut maus peus. eius
in quolo coantiqui solebunt geminare. cadẽ .I. litteram
& Manus peuus eiius soribere qđ ñ aliter ꝓnuntiari poss&e
quã sicum superiore syllabaprior .i. cdnsequenti altera
proferr&cur. ut peiius Manus & duo .i. ꝓduabus conso¬
eadem syllaba geminata iunginon poss&. ergo ñ
aliter quã tellus mannus ꝓferri debuit. Vnde pompeni
quoq genatiuũ ꝑtria .ui. scribebant. quorũ duo superi¬
eraloco consonantiũ ao cipicbati ut sidicas pompelli
Nam tribus .III. uinctis qualis possit syllaba ꝓnuntiar

Expanded text:
secum, consonantes uero sine uocalibus immobiles suntsecum, consonantes uero sine uocalibus immobiles sunt. et i quidem modo pro simplici modo pro duplici accipitur consonante: pro simplici, quando ab eo incipit syllaba in principio dictionis posita subsequente uocali in eadem syllaba, ut Iuno, Iuppiter, pro duplici autem, quando in medio dictionis ab eo incipit syllaba post uocalem ante se positam subsequente quoque uocali in eadem syllaba, ut maius, peius, eius, in quo loco antiqui solebant geminare eandem i literam et maiius, peiius, eiius scribere, quod non aliter pronuntiari posset, quam si cum superiore syllaba prior i, cum sequente altera proferretur, ut peiius, eiius, maiius; nam quamuis seadem syllaba geminata iungi non posset: ergo non aliter quam tellus, mannus proferri debuit. unde Pompeiii quoque genetiuum per tria i scribebant, quorum duo superiora loco consonantium accipiebant, ut si dicas Pompelli; nam tribus i iunctis qualis possit syllaba pronuntiari?
Abbreviated transcription (Latin):
maximũ est melementis alic liter eẽ p̃tersu pradictis
Mulmemeni iptere. utt uuocilessnt in consonantes
Si cut enim quamuis imuaria figura &uario omine sint
R & e & .c. tam quia unam uimhabeNt tã in m&ro. quã
insono. ꝓ una littera accipidebent. Sic .i. & .u. qua uis
inii nom̃. &urũ habe ant figurã. tauocales qua consorin¬
tes tom̃ quia diuersũ sonũ. & diuersamui habeNT iu
maris & ꝓnuntiatone fellabarũ . ñ sunt in eis dẽ med u¬
ditio lementis accipiende. qua uis&censorino doc tissi¬
mo astis gramaticȩ idẽ placuit Multa enĩ est diffe¬
rentia inter consonante sut diximus & uocales. Tantũeñĩ
fert inter est int uocales & consonantes quantũ inter
aninas & corpora. Animȩ enĩ ꝑsemouentur. ut phi¬
lo sophis uidxur & corporamouent. cor pora uero
nec persesine anima moueripos sunt. nec animas moueNT
sed ab illis mouentur. Vocales similiter. & ꝑsemouen¬
tur ad perficiendã syllabã & consonantes mouent

Expanded text:
maximum est in elementis, aliae literae esse praeter supra dictas; multum enim interest, utrum uocales sint an consonantes. sicut enim, quamuis in uaria figura et uario nomine sint k et q et c, tamen, quia unam uim habent tam in metro quam in sono, pro una litera accipi debent, sic i et u, quamuis unum nomen et unam habeant figuram tam uocales quam consonantes, tamen, quia diuerspronuntiatione syllabarum, non sunt in eisdem meo iudicio elementis accipiendae, quamuis et Censorino, doctissimo artis grammaticae, idem placuit. multa enim est differentia inter consonantes, ut diximus, et uocales. tantum enim fere interest inter uocales et consonantes, quantum inter animas et corpora. animae enim per se mouentur, ut philosophis uidetur, et corpora mouent, corpora uero nec per se sine anima moueri possunt nec animas mouent, sed ab illis mouentur. uocales similiter et per se mouentur ad perficiendam syllabam et consonantes mouent
Abbreviated transcription (Latin):
nufex. Antiqui ꝓ carnifex. ut lubens prolibens & pes¬
qđ pletaq pomipta que cũuerbis siue pustitipus cõporanl
u nominatiui mutant ex ireniam sillalam  .ł. courep¬
tam. utarma. Armipotens. hono honicuda. Cornu sat¬
niger. Siella Scelliger. Artus Arutenens. Fatũ Fitidiais
Aurũ Aurifex Causi ciufidicus Lixtus Luctificus. Cornu

Expanded text:
nufex antiqui pro carnifex, ut lubens pro libens et pesnufex antiqui pro carnifex, ut lubens pro libens et pesque nomina, quae cum uerbis siue participiis componuntur, uel nominatiui mutant extremam syllabam in i correptam, ut arma armĭpotens, homo homĭcida, cornu cornĭger, stella stellĭger, arcus arcĭtenens, fatum fatĭdicus, aurum aurĭfex, causa causĭdicus, luctus luctĭficus, cornu
Abbreviated transcription (Latin):
cisus. uł tempira. sod&iã per singularũ compasitiones.
uł diriuationes & translat ores. a greco inilatip iũ ficri
solen necessiriũ est. ponere eorũ exempla deA
Acor repta conuestiturin ꝓductã. Paue o faui. In
e cor reptam. saruo Peperci. Armatus. Inermis
Productam facio. feci Capio cepi Pro ducta quoq A
in .c. ꝓductim inuenituit. halitus. anhelitus. In l cor¬
reptam. Amicus. Inimicus. In .O. &In. MΑΡΝΑΡΟΝ
Marmnor Ip .V. Salsus in sulsus Ara Arula DE E
E. cor repta Transitipꝓductam. Lego. legi. IN
pboct ꝓ am plecti dicebaNt & animaduasti. ẜ. inimi
aduesti. In .u. Tego Tuguriu. Et apud antiquissimos.
quoties cumq D.N. se cunitur in hisquȩ atestia conui¬
gatione nascuntur loco e. it scriptuni iruenim
ut faciun dum. legundũ. dicundii. uestunidum
pulits pauli paulaum. Ine. Fortis. Forre. Sapiens
Sapientis. Sapienter. In .O. patris Patronus & Ptro
uerbum Olli ꝓ illi. Saxi. Saxosus In .u. Carnis Car¬

Expanded text:
urarum compositiones uel deriuationes et translationes a Graeco in Latinum fieri solent, necessarium est ponere earum exempla. a correpta conuertitur in productam, făueo fāui, in e correptam părco pepĕrci, ărmatus inĕrmis, productam, făcio fēci, căpio cēpi, producta quoque a in e productam inuenitur, hālitus anhēlitus; in i correptam amicus inĭmicus; in o etiam, μάρμαρον marmor; in u, salsus insulsus, ara arula. eE correpta transit in productam, "lego, legi"; inplocti pro amplĕcti dicebant et animum aduorti pro animum aduĕrti; in u, tĕgo tugurium: et apud antiquissimos, quotienscumque nd sequuntur in his, quae a tertia coniugatione nascuntur, loco ĕ u scriptum inuenimus, ut faciundum, legundum, dicundum, uertundum ppaulus pauli paulatim; in e, fortis forte, sapiens sapientis sapienter; in o, patris patronus et patro uerbum, olli pro illi, saxi saxosus; in u, carnis car
Abbreviated transcription (Latin):
ex terior fit pul fus. in as peris interior. In mediis intritrũq
supradictor ũ locum qđ faale dignoscitur. sed adrenidant
insupra dictis motibus. ora mira bili nature lege modu¬
lamibus uoces. Tantiaũt est cognatiocmmi. quod inuice
inueniuntur ꝓse posit. Inquibusdam dictionbus. ut

Expanded text:
exterior fit pulsus, in asperis interior, in mediis inter utrumque exterior fit pulsus, in asperis interior, in mediis inter utrumque supra dictorum locum, quod facile dinoscitur, si attendamus in supra dictis motibus ora mirabili naturae lege modulantibus uoces. tanta autem est cognatio earum, quod inuicem inueniuntur pro se positae in quibusdam dictionibus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
issiretio & dicimus qđ apocopa factaest ex tremȩ uocalis
aui p̃ ponebatura spiratio. Nam perfecta uaha aha sunt
Ideo aũ abscisionefacta ex tremȩuocilis tam̃ aspiratio
mansit. ex superiore pendensuocali. quia suũ estinter¬
eenons. uoct abscondita ꝓ serri Itq parsabscondiţ exi hi¬
iremr insiundouir congrue inintericetionis paturali
prolatione reminsisse Neomirini cumin frrou egepr¬
orumq dictionibus. soleant &i aminfine asirariuoca¬
les interiec nonũ uit plerumq. comunesspaturalit õn¬
NTER .C. sine aspiratiore & cũ aspiratione est . G. int
T. quoq & T N est .D. & intp. & ph. siue s est .B.
Suntigiur hetres. hoc ẽ. bgd mediȩ quę nec penituf
carent aspiratione. nec cani pleniã pofsideNt. Hoc aiũi
ostendit & iã ipsius palatipulsus & lingue. uł labrorũ
consimilis quidẽ inter pis int p &ph uł s. &b. etrur¬
sus in .C. & .ch. Etg similiter in Γ XTH ΚD. Sedinleuibus

Expanded text:
aspiratio, et dicimus, quod apocopa facta est extremae uocalis, aspiratio, et dicimus, quod apocopa facta est extremae uocalis, cui praeponebatur aspiratio; nam perfecta uaha, aha sunt. ideo autem abscisione facta extremae uocalis tamen aspiratio mansit ex superiore pendens uocali, quia suum est interiectionis uoce abscondita proferri. itaque pars absconditae extremitatis uidetur congrue interiectionis naturali prolatione remansisse: nec mirum, cum in Syrorum Aegyptiorumque dictionibus soleant etiam in fine aspirari uocales, interiectionum autem pleraeque communes sunt ninter c sine aspiratione et cum aspiratione est g, inter t quoque et th est d et inter p et ph siue f est b. sunt igitur hae tres, hoc est b g d, mediae, quae nec penitus carent aspiratione nec eam plenam possident. hoc autem ostendit etiam ipsius palati pulsus et linguae uel labrorum consimilis quidem in ternis, in p et ph uel f et b et rursus in c et ch et g, similiter in t et th et d. sed in leuibus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ab illis inaliã figuram. qđ nec sic coher& huic quoma
mutis. Nec sitollatur. minuit significationẽ. Quã uis enim
subtracta aspiranone. dicã retor perrus intellectus in¬
togerman& n aliter quã si ante cedes uocalibus auferatur
Vnde ostenditur ex hoc quoq aliquaes se cognatio. R
littere cũ uocalibus. ex quo quidã dubitauer. utrũ p̃poni
debe at huic aspirationi. an subiungi Vndo eolesloco
ut diximus aspirationis diganimã ponentes indictionib:
ab. R incipientibus solent locodigamma . B. scribere. ludi¬
cantes debere p̃pom digamma quasi uocali. sedrursusqua¬
si consonanti diganima meadem sellaba p̃ponere recusan¬
tes commutalun id in .B. br&or bro dos. dicentes. Sed
apud grecos hec littera. id est. R multis modis fungiur loco
uocalis. Vtinde dinatione nominũ in RA. & in .A. puram
desinentium. Quc similiter. A seruant ꝑ obliquos cafus
VTΩΟΡΛΩΝΑC CΟΦΙΑ CΟΦΙΑC A pudlatipos autem
uon adeo. Queritur curin uah. Ah postuocales ponitur

Expanded text:
tum ab illis in aliam figuram, quod nec sic cohaeret huic quomodo mutis nec, si tollatur, minuit significationem. quamuis enim subtracta aspiratione dicam retor, Pyrrus, intellectus integer manet, non aliter quam si antecedens uocalibus auferatur, unde ostenditur ex hoc quoque aliqua esse cognatio r literae cum uocalibus. ex quo quidam dubitauerunt, utrum praeponi debeat huic aspiratio an subiungi. unde Aeolis loco, ut diximus, aspirationis digamma ponentes in dictionibus ab ρ incipientibus, solent loco digamma β scribere, iudicantes debere psi consonanti digamma in eadem syllaba praeponere recusantes, commutabant id in β, βρήτωρ, βρόδος dicentes. sed apud Graecos haec litera, id est ρ, multis modis fungitur loco uocalis, ut in declinatione nominum in ρα et in α puram desinentium, quae similiter a seruant per obliquos casus, ut ὥρα ὥρας, σοφία σοφίας, apud Latinos autem non adeo. quaeritur, cur in uah, ah post uocales ponitur
Abbreviated transcription (Latin):
ipeo. łtpuã quã tam̃ eudẽ. a lne se ia itaralongam
uocalem puntur incadem fillala ẽẽ. ut illam. asteni.
sappim illum rem spem rem dem. cũ aliȩ om̃s semi¬
uocales hoc habent. ut mecenas. Pcan. Sol.pix. par
Preitrea solahec scmuo cilis. post.s ponitur qđ mutarũ ẽ
ut smrrna sma ragdus. & ante liquidã ut samnis et
unte .S. positain firali stllala nominis. moremute inter¬
posita .i. facit gen&iuum inems hiemis ueluti. inops
Aypar& igitur qđ elementorũ. alia sunt eius demgene¬
ris ut uocales & consonantes. Alia eius dem speciei. ut in
uo cilibis brrues & longe & maonsonantibus simplites
& duplices. quȩ habentaspiratione. & que nom habeNt.
& carum medie. Alie uero sibi sunt affines. ꝑ cõmuta
& longe quȩ habent aspirationẽ. & quȩ careNtea

Expanded text:
et numquam tamen eadem m ante se natura longam uocalem patitur in eadem syllaba esse, ut illăm, artĕm, puppĭm, illŭm, rĕm, spĕm, diĕm, cum aliae omnes semiuocales hoc habent, ut Maecenās, Paeān, sōl, pāx, pār. praeterea sola haec semiuocalis post s ponitur, quod mutarum est, ut Smyrna, smaragdus, et ante liquidam, ut Samnis, et quod ante s posita in finali syllaba nominis more mutae interposita i facit genetiuum, hiems hiemis, uelut inops r, quod elementorum alia sunt eiusdem generis, ut uocales et consonantes, alia eiusdem speciei, ut in uocalibus breues et longae et in consonantibus simplices et duplices, quae habent aspirationem et quae non habent et earum mediae. aliae uero sibi sunt affines per commutaet longae, quae habent aspirationem et quae carent ea
Abbreviated transcription (Latin):
rata quaemutant: or mroc ut uictn. uictr&x senator
sonatrex cultor caltix. Nutritor quoꝗiniuntote
debuie facert quodeuphoniac caus assue alt̾nita¬
tis. mediã syllabam concidit. nutre enĩdicimus:
IN .ox. uerbialia uel de nominatina. uoco uox¬
uclum ulox : In .ux. luceo lix duco dux
sapies amans cum sint s inctem poro: Inueniunt᷑
& denominatiua principium. princeps. muni¬

Expanded text:
rata, quae mutant or in rix, ut uictor uictrix, senator rata, quae mutant or in rix, ut uictor uictrix, senator senatrix, cultor cultrix; nutritor quoque nutritrix debuit facere, quod euphoniae causa siue alternitatis mediam syllabam concidit: nutrix enim dicimus. in ox uerb"uelum, uelox". 106 In ux, "luceo, lux", "duco, dux". "amans", "sapiens", cum sint sine tempore; inueniuntur et denominatiua, "principium, princeps", "muni
Abbreviated transcription (Latin):
fluxus luxus nexus haccenim. omĩa cum non
significant tempus nominasunt: In.stus. a nomi¬
nibus uel a uerbis nascuntur extremam pastem
conuestentibus in stus. &uel .u. antecedentibus
ut honor honestus. mȩror mȩstus modus modestus.
scdus stelestus. robur robustus. ango angustus augur
augustus. Pra&ertauenus uenustus. ius. iustus
onus onustus. quacquomodo uadis uaustus. assup¬
ta tus. faciunt deriuatiua. & om̃ia. unauincunt
syllaba primitiua absq maesto. Inax. plerũq
uerbialia inueniuntur ab omni coniũg ut uoro
uorasuorax. aud eo audes audax. teneo tenes
tenax emocinis emax. fallo fallis falax. caplo
capis capax. pellicio pellicis pelax. sagio sagax:
Inex correptam similit̃ auerbis. lateo lates latex
uerto uertis uertex uomo uomis comex. Inex
ꝓductam similit̃ rego regis rex. logo legis.lex
In .tx. feminina inueniuntur amasculims uerbe¬
alibus siued onominatiui sintor. desmentibus defigu¬

Expanded text:
fluxus, luxus, nexus; haec enim omnia, cum non fluxus, luxus, nexus; haec enim omnia, cum non significant tempus, nomina sunt. in stus a nominibus uel a uerbis nascuntur exstremam partem conuertentibus in stus e uel u antecedentibus, ut honor honestus, maeror maestus, modus modestus, scelus scelestus, robur robustus, ango angustus, augur augustus. praeterea Venus uenustus, ius iustus, onus onustus, quae, quomodo uetus uetustus, assumpta tus faciunt deriuatiua et omnia una uincunt syllaba primitiua absque maesto. in ax plerumque uerbalia inueniuntur ab omni coniugatione: uoro uoras uorax, audeo audes audax, teneo tenes tenax, emo emis emax, fallo fallis fallax, capio capis capax, pellicio pellicis pellax, sagio sagis sagax. in ex correptam similiter a uerbis: lateo lates latĕx, uerto uertis uertĕx, uomo uomis uomĕx. in ex productam similiter: rego regis rēx, lego legis lēx. in ix feminina inueniuntur a masculinis uerbalibus siue denominatiuis in tor desinentibus defigu
Abbreviated transcription (Latin):
uerbialia ut togatus palliatus loricatus. tonica¬
tus gratus la&is mutus: &ciendum quod si apri
mȩdadinationis uominibus diriuantur .a. habent
paenultm. ã product uit barbatusstellatus tra¬
beatus porpui.itussin a socundȩ uel testiac inqui¬
burdam .a. in.aliis .i. productam ut pallii pallia
tus anulus anulatus. plaustus in penuloquiam
cedunt cumanulatis. iurbus. Excipiturma¬
nuliatus quod quã uis .a. penultimam productã
hab& tam̃ a quarta dedinatici nedenuaturma¬
nus manuliatus plaustus inpseudolo. mantilia¬
tã. tunicã haberehominem ad dec& Idest mani¬
catam: grates uel gratiae gratus auitus. marit
cernitus ab auo. mare cerie. Excipiuntur
uoiustus & libestus. in quibus nominatiui.
primitiuorum .tus. adsũpserunt, A quastae
dedinationis nominibus deriuata .ii. produc¬
tam habent ante.tus. cormutus. uerutiss. astu¬
tus uersutus. In. etio. ptus. xus. pasticipllia
siue uerbialia inuemuntur amictus. sanctus a crp¬
tus sumptus. aptus. captus raptus. flexus laxus

Expanded text:
bilia, ut togatus, palliatus, loricatus, tunicatus, gratus, laetus, mutus; et sciendmae declinationis nominibus derivantur, a habent penultimam productam, ut: barbatus, stellatus, trabeatus, purpuratus; sin a secundae vel tertiae, in quibusdam a, in aliis i productam, ut pallium, palliatus, anulus anulātus Plautus in Poenulo : «quia incedunt cum anulatis auribus». excipitur manuleātus, quod quamuis a paenultimam productam habet, tamen a quarta declinatione deriuatur: manus manuleātus. Plautus in Pseudulo : «manuleatam tunicam habere hominem addecet», id est manicatam, grates uel gratiae grātus, auītus, marītus, cerrītus, ab auo, mare, Cerere. excipiuntur uetustus et libertus, in quibus nominatiui primitiuorum tus assumpserunt. a quartae declinationis nominibus deriuata u productam habent ante tus: cornūtus, uerūtus, astūtus, uersūtus. in ctus, ptus, xus participialia siue uerbalia inueniuntur: amictus, sanctus, acceptus, sumptus, aptus, captus, raptus, flexus, laxus,
Abbreviated transcription (Latin):
nuei hssecinle omiigatiiiiss remutatur in .ui.
ut doceo docui. MoneoMmnui leodolui Qlstimlit̃
c̃ quandonntestia uł quasti anui gatiorie patitur .I. uit
rapio. Rapui Aperio Apono DEV  V. IΓ G
Manent in principalibus sellalns pofiie inimut abiles.
Tem porum quoq inquibi sdam. utruo .tui. Hamo

Expanded text:
atur in u, ut doceo docui, moneo monui, doleo dolui. quod similiter est quando in tertia uel quarta coniugatione patitur i, ut rapio rapui, aperio aperui. u et o manent in principalibus syllabis positae immutabiles, temporum quoque in quibusdam, ut ruo rui, domo
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc quoq obserundum ẽ. qđ nũ quõ ipissi pradicto
emuore potesteȩ minari nec in principiolar in sine
sellabia: nisiquȩ amutaiopit. Vt. Tondeo. Totondi
sendeo uł pendo sependi Disco Didici sosco sopos¬
t ĩ indo ł itudi Pedo peperli. Tango Tetigi Codo. Cicidi
Cido cecidi Sello sepuli Fallo Fefelli. prodo ꝓdidi
uendo uendidi Ex quo&iam appar&: uimmagis
mutt diunere Aqua incipiis geminaest syllabi¬
DI .I. Sante mutã posita inueniuntur duo quȩ gõ¬
imnaũ sellabam. Sco. Steti. Spondeo Spo ponli
Atiquis simmi &iam. Sundo. Scicididicebant qđ uini¬
ores Scididixerunt. ut in precerito perfecto uerba
ostendemus. Nec sineratione ante mutas inuenit᷑
geminatum cũ .S. amittit uim fuam. Plerũq sic posi¬
ti antemutã. Vnde pec in setundi sellaba rep&citur¬
geminatur. Mordeo. Momordi. quȩ lo comutȩ in
multis fungitur . Nam& ante N. posita. cõmunic̃
facit sillabum. ut rãmu es. ramꝰn&m sQt chr̃emes
chrt̃ macis. limbicaeiar funt quȩ ssc dedinntues

Expanded text:
hoc quoque obseruandum est, quod numquam in supra dicto tempore potest geminari nec in principio nec in fine syllaba, nisi quae a muta incipit, ut tondeo totondi, pendeo uel pendo pependi, disco didici, posco poposci, tundo tutudi, pedo pepedi, tango tetigi, caedo cecidi, cado cecidi, pello pepuli, fallo fefelli, prodo prodidi, uendo uendidi, ex quo etiam apparet, f uim magis mutae obtinere, a qua incipiens geminata est syllaba. s ante mutam posita inueniuntur duo, quae geminant syllabam, sto steti, spondeo spopondi. antiquissimi etiam scindo scicidi dicebant, quod iuniores scidi dixerunt, ut in praeterito perfecto uerbi ostendemus. nec sine ratione ante mutas inuenitur geminatum, cum s amittit uim suam plerumque sic posita ante mutam, unde nec in secunda syllaba repetiturgeminatur mordeo momordi quae loco mutae in multis fungitur: nam et ante n posita communem facit syllabam, ut Ramnes Ramnetis, sicut Chremes Chremetis iambica enim sunt, quae sic declinantur,