comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quãuis plerunq a subditis etiã scĩ uiri
timeri appetunt. sed quando ab eisdẽ
dunt. ut humana saltẽ formidine pec¬
care metuant. qͥ diuina iudicia ñ for¬
midant. Nequaquã gͦ p̃positi ex hoc
quȩsito tumore suꝑbiunt. inquo ñ
suam głam. sed subditoꝵ iusticiã quȩr̃
Ineo enĩ qđ metũ sibi a ꝑuerse uiuen¬
tib exigunt: quasi ñ hominib. sed
brutis animalib dominant᷑. Quia
uidelicet ex qua parte bestiales st̃ sub
diti: ex ea debent etiã formidini iace¬
rigat᷑ ñ de excellentia potestatis. sed
dẽ equalitate conditionis gaudent.
&n solũ ab eis metui. sedetiã plusquã
necesse.ẽ. honorari refugiunt. Neq enĩ
leue se ꝑpeti dãnũ humilitatis crediũ
si abeis ꝓmerito fortasse ordinis plu-¬
ris estiment᷑. Hinc ẽ. enĩ qđ primꝰ
pastor ȩccłȩ. cũ adorante se cornelio
suꝑse sibi honore inderet oblatũ.¬
ad ȩqualitatẽ conditionis suȩ citius

Expanded text:
quamvis plerumque a subditis etiam sancti viri quamvis plerumque a subditis etiam sancti viri timeri appetunt, sed quando ab eisdem dunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam ergo praepositi ex hoc quaesito timore superbiunt, in quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo enim quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi a non hominibus, sed brutis animalibus dominantur, quia videlditi, ex ea debent etiam formidini jacerigatur, non de excellentia potestatis, sed de aequalitate conditionis gaudent; et non solum ab eis metui, sed etiam plus quam necesse est honorari refugiunt. Neque enim leve se perpeti damnum humilitatis credunt, si ab eis pro merito fortasse ordinis pluris aestimentur. Hinc est enim quod primus pastor Ecclesiae, cum, adorante se Cornelio, super se sibi honorem videret oblatuad aequalitatem conditionis suae citius
Abbreviated transcription (Latin):
planiciẽ inuenit naturalis equalita¬
tis Nã ut p̃fati sumꝰ om̃s homines
natura ȩquales genuit. sed uariante
meritoꝵ ordine. alios aliis dispen¬
satio occulta postponit Ipsa aut di¬
uersitas quȩ accessit ex uitio: recte.ẽ.
iudiciis diuinis ordinata. Ut qͥa omĩs
homo iter uite ȩque ñ gradit᷑: alter
ab altero regat᷑ Sc̃ĩ aut̃ uiri cũ p̃sunt.
ñ in se potestatẽ ordinis. sed equalitatẽ
conditionis attendunt. nec p̃esse gau-¬
dent hominib sed ꝓdesse. Sciunt᷑ enĩ.
minũ. quã pastores pecorũ fuisse me¬
morantur. Et cũ dñs noe filiisq eiꝰ
diceret. crescite & multiplicamini. &
implete t̾rã: subdidit. Et t̾ror ur̃ ac
tremor sit suꝑ cuncta animalia terrȩ
mo qͥppe. animalib irrationalib. ñ
aut̃ cȩceris hominib natura p̾latꝰ. ẽ.:
& iccirco ei dr̃. ut abanimalib. & ñ
abhomine timeat᷑. Quia contra natu¬
rã suꝑbire. ẽ: ab ȩquali uelle timeri

Expanded text:
equalitatis. Nam, ut praefati sumus, omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine, alios aliis dispensatio occulta postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio, recte est divinis judiciis ordinata; ut quia omnis homo iter vitae aeque non graditur, alter ab altero regatur. Sancti autem viri cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt; nec praeesse gaudent hominibus, sed prodesse: sciunt enim reges, quam pastores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret: Crescite et multiplicamini, et replete terram; subdidit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia termo quippe animalibus irrationabilibus, non autem caeteris hominibus natura praelatus est; et idcirco ei dicitur, ut ab animalibus et non ab homine timeatur, quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri,
Abbreviated transcription (Latin):
scs ostendit᷑ ñ solũ adinopiã pauꝑib
sed etiã adhabendi desideriũ deser¬
Auisse.
Sed qͥd si illa uellent pauꝑes. que for¬
tasse acciꝑe ñ expediret: An qͥa in
scriptura sacra dici pauꝑes hannił es
solent. ea sola estimanda st̃ quȩ accipe
pauꝑes uolunt. quȩ humiles petunt:
Et ꝓculdubi o oportet. ut incunctanter
det᷑ quicqͥd cũ uera humilitate requi¬
ritur. id est qđ ñ ex desiderio. sed ex
necessitate postulat᷑. Nã ualde iam
suꝑbire. ẽ: extra metas in opiȩ. aliqͥd
desiderare. Unde & suꝑbe petentib
dicit᷑. Pecitis & ñ accipi̾tis. eo qđ male
petatis. Quia gͦ illi st̃ ueracit̾ paupes
qͥ inflati suꝑbĩȩ spũ ñ st̃: qͦs aꝑtẽ

Expanded text:
sanctus ostenditur, non solum ad inopiam pauperibus, sed etiam ad habendi desiderium deservisse. Sed quid si ipsa vellent 691 pauperes quae fortasse accipere non expediret? An quia in Scriptura sacra dici pauperes humiles solent, ea sola aestimanda sunt quae accipere pauperes volunt, quae humiles petunt? Et procul dubio oportet ut incunctanter detur quidquid cum vera humilitate requiritur; id est, quod non ex desiderio, sed ex necessitate postulatur. Nam valde jam superbire est, extra metas inopiae aliquid desiderare. Unde et superbe petentibus dicitur: Petitis et non accipitis, ec quod male petatis . Quia ergo illi sunt veraciter pauperes, qui inflati
Abbreviated transcription (Latin):
seruo meo & ancillis meis. cũ discepta¬
rent aciuersũ me. Quid enĩ faciam cũ
surrȩxerit adiudicandũ dns & cum
quesierit. qͥd respondebo illi: Qui ut
semꝑ cor inhumilitate deprimat. ne¬
quaquã in eis famulis conspicit. qđ
sibi statꝰ. ẽ. cdispar. sed qđ natura cõ¬
munis. Unde etiã subdidit Nunqͥd¬

Expanded text:
eptarent adversum me. Quid enim faciam cum surrexerit ad judicandum Deus? et cum quaesierit, quid respondebo illi? Qui ut semper cor in humilitate deprimat, nequaquam in eisdem famulis conspicit, quod sibi status est dispar, sed quod natura communis. Unde etiam subdit
Abbreviated transcription (Latin):
b uiris magna .ẽ. uirtꝰ humilitatis.
consideratã ȩqualitas conditionis.
Om̃s nanq homines natura ȩquales su-¬
mus: sed accessit dispensatorio ordi¬
ne. ut quib dã prȩlati uideam᷑. Si gͦ
hoc am̃te deprimimꝰ. qđ tẽporalit̾ ac̃¬
cessit: inuenimꝰ citius qđ naturaliter
sumꝰ. Plerunq enĩ se animo accepta po¬
testas obicit. eũq tumidis cogitationi¬
b fallit. Manu gͦ humillimȩ conside¬
rationis. depͥmendus. ẽ tumor elatio¬
nis. Si enĩ apud semet ipsã mens de

Expanded text:
bus viris magna est virtus humilitatis consideratio, aequalitas conditionis. Omnes namque homines natura aequales sumus; sed accessit dispensatorio ordine ut quibusdam praelati videamur. Si igitur hoc a mente deprimimus, quod temporaliter accessit, invenimus citius quod naturaliter sumus. Plerumque enim se animo accepta potestas objicit, eumque tumidis cogitationibus fallit. Manu ergo humillimae considerationis deprimendus est tumor elationis. Si enim apud semetipsam mens de
Abbreviated transcription (Latin):
uno. In eo gͦ qđ dicit. si leuaui suꝑ pu¬
pillũ manũ meã. cũ uiderẽ me in por¬
ta supiorem: mirã uirtutẽ patientiȩ
seruasse se asserit. qͥ grauari se a ꝑso¬
nis minimis. nec contr̃a hoc qđ sibi ui¬
ste cõpetere poterat declinauit. Qđ
tam̃ si minime fecerit: adiungit. hu¬
merus ms̃ a iunctura sua cadat᷑. Quia
qͥ patientiã seruare contẽnit. socialẽ
uitã citius ꝑ impatientiã deserit.
Aiunctura & enĩ humerꝰ cadit: cũ aduer¬
sitatis aliqͥd animꝰ ferre ñ ualens. frat̾nã
concordiã relinqͥt. Et quasi mẽbrũ
separat᷑ a corpore: cũ is qui oꝑari bona
poterat. abonorũ om̃iũ abscidit᷑ uni¬
uersitate. Neq enĩ seruari unquã con¬
cordia. nͥ ꝑsolã patientiã ualet. Cre¬
bro nanq inhumana actione nascit᷑.
unde m̃tes hominũ uicissim a sua uni¬
tate ac dilectione separent᷑. Et nisi
ad aduersa toleranda se animꝰ pͣparet:
ꝓcul dubio humerus corpori ñ inhȩret

Expanded text:
i levavi super pupillum manum meam, cum viderem me in porta superiorem, » miram virtutem patientiae servasse se asserit, qui gravari se personis minimis, nec contra hoc quod sibi juste competere poterat, declinavit. Quod tamen si minime fecerit, adjungit: Humerus meus a juncturnimirum qui patientiam servare contemnit socialem vitam citius per impatientiam deserit. A junctura etenim humerus cadit, cum adversitatis aliquid ferre animus non valens, fraternam concordiam relinquit; et quasi membrum separatur a corpore, cum is qui operari bona poterat a bonorum omnium abscinditur universitate. Neque enim unquam servari concordia nisi per solam patientiam valet. Crebro namque in humana actione nascitur, unde mentes hominum vicissim a sua unitate ac dilectione separentur; et nisi ad adversa toleranda se animus praeparet, procul dubio humerus corpori non inhaeret.
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc̃ uͦ ait. Si contẽpsi iudiciũ subire
cũ seruo meo & ancillis meis. cũ discepta¬
rent aduersũ me. Quis digne conside¬
rare ualeat huiꝰ uiri tã sullimia uir¬
tutũ moderamina. in qͦ tanta. ẽ. aucto¬
ritas regiminis. ut ad silentiũ restrin¬
gant᷑ duces. tanta humilitas cordis ut
ex ȩquo adiudiciũ uenire ꝑmittant᷑
ancillȩ: Ecce apparet miro mͦ in po¬
testate principib potentior. in certa¬
mine seruis ȩqualis. In coetu pͥncipũ
memor regiminis: incertamine famu¬
lorũ memor conditionis. Se quippe
sub uero dño famulũ conspicit. ideo
cordis altitudine se suꝑ famulos ñ ex¬
tollit. Unde & ꝓtinꝰ sũbdidit. Quid¬

Expanded text:
Nunc vero ait: Si contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum 689 disceptarent adversum me. Quis digne considerare valeat hujus viri tam sublimia virtutum moderamina? In quo tanta est auctoritas regiminis, ut ad silentium restringantur duces: tanta humilitas cordis, ut ex aequo ad judicium venire permittantur ancillae. Ecce apparet miro modo in potestate principibus potior, in certamine servis aequalis; in coetu principum memor regiminis, in certamine famulorum memor conditionis. Se quippe sub vero domino famulum conspicit, ideoque cordis altitudine se super famulos non extollit. Unde et protinus subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ subire cũ seruo meo & ancillis
meis. cũ disceptarent aduersũ me
Qui eni iudicari cũ seruis ancillisq ñ
renuit: liquido indicat. qđ contra
nullũ unquã ꝓximũ apud se tumidus
fuit. Int̾ hȩc aut̃ libet intueri. uitã
suã in omib quanta uir sc̃s discretione
custodiuit. Non longe enĩ supius dix̃
Hidebant me iuuenes & abscondebant᷑.
& senes assurgentes stabant. Principes

Expanded text:
dicium cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me. - Qui enim judicari cum servis ancillisque non renuit, liquido indicat quod contra nullum unquam proximum apud se tumidus fuit. Inter haec autem libet inquiri vitam suam in omnibus quanta vir sanctus discretione custodit. Non enim longe superius dixit: « Videbant me juvenes, et abscondebantur, et senes assurgentes stabant
Abbreviated transcription (Latin):
NTELLECTUS sacri eloquii. int̾̃ textii
& mysteriũ tanta. ẽ. libratione suspen¬
sus. ut utriusq partis lance modera¬
ta. hunc neq nimiȩ discussionis pon¬
dus depͥmat. neq rursus torpor in¬
curiȩ uacuũ relinquat. Multe qͥppe
eiꝰ sententiȩ: tanta allegoriarum
conceptione st̃ grauidȩ : ut quisquis
eas ad solã tenere hystoriã nititur.
earũ noticia ꝑsuã incuriã priuet᷑.
Nonnulle uͦ itã exteriorib p̾ceptis in¬
seruiunt: ut siquis eas subtilius pene¬
trare desiderat. intꝰ quidẽ nil inue¬
niat. sed hoc sibi etiã qđ foris loquunt᷑
abscondat. Unde bene qͦq narratione
hystorica ꝑsignificationẽ dr̃. Tollens
iacobuirgãs populeas uirides & ami¬
gdalinas.: ex parte decorticauit eas.

Expanded text:
ntellectus sacri eloquii inter textum et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursum torpor incuriae vacuum relinquat. Multae quippe ejus sententiae tanta allegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnulla vero ita exterioribus praeceptis inserviunt, ut si quis eas subtilius penetrare desideret, intus quidem nihil inveniat, sed hoc sibi etiam quod foris loquuntur abscondat. Unde bene quoque narratione historica per significationem dicitur: Tollens Jacob virgas populeas virides et amygd
Abbreviated transcription (Latin):
cans genimina. Hoc int̾ peccatũ di¬
stat &e crim: qđ om̃e crim̃ peccatũ. ẽ.
ñ tam̃ om̃e peccatũ crim̃. Et in hac
uita multi sine crimine: nullus uͦ
esse sine peccatis ualet: Unde & p̾dica¬
tor sc̃s. cdĩ uirũ clignũ grã sacerdotali
describeret: nequaquã dix̃. siqͥs sine
peccato. sed siqͥs sine crimine ẽ. Quis
uͦ esse sine peccato ualeat. cũ ioħes
dicat si dixerimꝰ qͥa peccatũ ñ habe¬
mus nos ipsos seducimꝰ. & ueritas in
nob ñ est: In qua uidelicet peccatoꝵ

Expanded text:
nter peccatum distat et crimen, quod omne crimen peccatum est, non tamen omne peccatum crimen. Et in hac vita multi sine crimine, nullus vero esse sine peccatis valet. Unde et praedicator sanctus cum virum dignum gratia sacerdotali describeret, nequaquam dixit, si quis sine peccato, sed « si quis sine crimine est . » Quis vero esse sine peccato valeat, cum Joannes dicat: « Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est? » In qua videlicet pec
Abbreviated transcription (Latin):
Aesi aꝑte dicat. Nec passim uidere uolu¬
i quȩ concupiscere: nec uiuendo un¬
qua secutꝰ sũ quȩ concupiui. Dicat gͦ
Si secutꝰ ẽ. oculus ms̃ cormeũ. Quia &
si quid illicitũ unquã mens eiꝰ ut uide¬
licet humana concepit: altioris discipli¬
nȩ magisterio constrictos. sequi se ꝑ illi.¬
cita sibiq famulari ocłos noluit: Pen-¬
semꝰ adhȩc conscientias nr̃as. & qͣnti
culminis uir iste fuerit. ex nr̃i cordis
deiectione uideamꝰ. Ecce si qua illicita
aliqͣndo cogitauit. qͥa eacitius intra
arcana cordis gladio scĩ uigoris extin-¬
xit: ꝑuenire illa usq adoꝑa ñ ꝑmisit
Unde ut p̃misimꝰ ilico subiunxit: Et si
manib meis adhȩsit macula. Quando
enĩ macula manib. id .ẽ. culpa actio¬
nib inhȩreret. quã censura disciplinȩ
ñ sinebat in cogitatione ꝓficere:
Neq enĩ culpa ad opuis ꝓdire ꝑmittit᷑.
si intꝰ ubi nascit᷑ extinguat᷑. Si aut̃

Expanded text:
Ac si aperte dicat: Nec passim videre voluAc si aperte dicat: Nec passim videre volui quae concupiscerem, nec videndo unquam secutus sum quae concupivi. Dicat ergo: Si secutus est oculus meus cor meum, quia et si quid unquam illicitum mens ejus, ut videlicet humana, concepit, altioris disciplinae magisterio constrictos sequi se per illicita sibique famulari oculos noluit. Pensemus ad haec conscientias nostras, et quanti culminis vir iste fuerit, ex nostri cordis dejectione videamus. Ecce si qua illicita aliquando cogitavit, quia ea citius intra arcana cordis gladio sancti vigoris exstinxit, pervenire illa usque ad opera non permisit. Unde, ut praemisimus, illico subjungit. Et si in manibus meis adhaesit macula. Quando enim macula in manibus, id est culpa actionibus inhaeret, quam censura disciplinae non sinebat in cogitatione proficere? Neque enim culpa ad opus prodire permittitur, si intus ubi nascitur exstinguatur. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ iã intrinsecus concupiscentia domi¬
nat᷑: & illecebratꝰ animꝰ. ad usus suos
sensus corporeos famulari more tyran¬
nidis exigit. siuisq uoluptatib oculos
seruire cõpellit: atq ut ita dicã. fene¬
stras luminis ad tenebras aꝑit cȩcitatis.
Unde scĩ uiri. cũ sinistra pulsari dele¬
ctatione se sentiunt: ipsa ꝑquȩ formȩ
species ad m̃tẽ in gredit᷑. disciplinę ma¬
gisterio lumina restringunt: ne prauȩ
cogitationi uisio lenocinata famul et᷑
Quẽ si unquã subtilit̾ custo diri negle¬
git᷑: cogitationis immundicia ꝓ̃tinꝰ
ad oꝑationẽ transit. Unde & mox sub¬
la. Sc̃s gͦ uir sciens qđ plerunq praua
cogitatio poculos ueniat ad m̃tẽ: pau¬
lo supius dixit. Pepigi foedus cũ ocłis.
ut nẽ cogitarẽ quidem de uirgine Per¬
pendens etiã qđ nonnunquã inm̃te
orit᷑ sed huic obortȩ oculi famulant᷑:
ait. Si secutꝰ. ẽ. oculus ms̃ cor meũ.

Expanded text:
autem intrinsecus concupiscentia domiautem intrinsecus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras aperit caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra pulsari delectatione se sentiunt, ipsa per quae formae species ad mentem ingreditur disciplinae magisterio lumina restringunt, ne pravae cogitationi visio lenocinata famuletur. Quae si unquam subtiliter custodiri negligitur, cogitationis immunditia protinus ad operationem transit. Unde et mox sub ergo vir sciens quod plerumque prava cogitatio per oculos veniat ad mentem, paulo superius dixit: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Perpendens etiam quod nonnunquam in mente oritur, sed huic obortae oculi perverse famulantur, ait: Si secutus est oculus meus cor meum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑimi. Scĩ aut̃ uiri. tanto uigilantio¬
ri se circũspectione custodiuñt. qͣnto
sẽ pulsari sinistris motib uł transito¬
Si secutꝰ est acłs ms̃ cor meũ. Ecce iterũ
ꝑ interioris uigoris custodiã. ad exte¬
riorũ mẽbroꝵ disciplinã redit. Ut
siquid fortasse cor illicitũ concupisce¬
ret : pressus ꝑdisciplinȩ magisteriũ
oculus. uidere recusaret. Sĩc̃ enĩ sepe
tẽptatio poculos trahit᷑: sic ñ nunquã
concepta intrinsecus. cõpellit sibi ex-¬
trinsecus oculos deseruire. Hã plerunꝗ
res quȩlibet innocenti m̃te respicit᷑.¬
sed ipso conspectu animꝰ concupiscentiȩ
gladio confodit᷑. Non enĩ ut exẽpli
c̾ausa iã diximꝰ. dauid uriȩ coniugẽ
ideo studiose respexit. qͥa concupierat:
sed potius ideo concupiuit. qͥa in caute
respexit Fit uͦ rectȩ retributionis exa¬
mine. ut qͥ ex teriori neglegent᷑ utit᷑
interiori oculo ñ iniustẽ cȩcet᷑. Sepe

Expanded text:
perimi. Sancti autem viri tanto vigilantioperimi. Sancti autem viri tanto vigilantiori se circumspectione custodiunt, quanto se pulsari sinistris motibus vel transitoSi secutus est oculus meus cor meum. - Ecce iterum per interioris vigoris custodiam, ad exteriorum membra disciplina redit, ut si quid fortasse cor illicitum concupisceret, pressus per disciplinae magisterium oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus compellit sibi extrinsecus oculos deservire. Nam plerumque res quaelibet innocenti mente respicitsed ipso conspectu animus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim, ut exempli causa jam diximus, 685 David Uriae conjugem ideo studiose respexit, quia concupierat, sed potius ideo concupivit quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ simplicitatẽ meã. qđ est scire me
faciat Acsi patent̃ fateat᷑ dicens. Quan¬
tũ adhumanȩ uitȩ modũ. nulla inme
rep̃hendenda iã uideo. sed nisi media¬
tordi & hominũ cũ subtilioris uitȩ p̃¬
ceptis appareat. qͣntũ adhuc auera
simplicitate discrepẽ ñ agnosco. Rectꝰ
uͦ ordo seruat᷑. si prius iñ uanitate. &
postmodũ pes in dolo festinasse dicit᷑
Uanitas qͥppe ad leuitatẽ. dolus uͦ ad
maliciã ꝑtinet. Et plerunq ñ nulli¬
ad quȩdã post maliciosa ꝑͥueniunt.
qͥa prius leuia ñ declinant᷑. Seqr̃
relinqͥt erroris. Quasi uͦ tot gressus
extra uiã ponimꝰ: qͦt ꝑuersis desideriis.
a celestis uitȩ delectatione separam᷑.
Ut enĩ pͣfati sumꝰ. ad huc carnis corrupti¬
bilis pondere grauati. neqͣquã ualemꝰ
sic uiuere. ut nulla nos possit culpȩ
delectatio pulsare. Sed aliud. ẽ. nolen¬
tẽ tangi. aliud consentientẽ animiĩ

Expanded text:
Deus simplicitatem meam. Quod est scire me Deus simplicitatem meam. Quod est scire me faciat. Ac si patenter fateatur, dicens: Quantum ad humanae vitae modum, nulla in me reprehendenda jam video; sed nisi Mediator Dei et hominum cum subtilioris vitae praeceptis appareat, quantum adhuc a vera simplicitate discrepem, non cognosco. Rectus vero ordo servatur, si prius in vanitate, et postmodum pes in dolo festinasse dicatur. Vanitas quippe ad levitatem, dolus vero ad malitiam ad quaedam post malitiosa perveniunt, quia prius levia non declinant. Sequiturelinquit erroris. Quasi vero tot gressus extra viam ponimus, quot perversis desideriis coelestis vitae delectatione separamur. Ut enim praefati sumus, adhuc carnis corruptibilis pondere gravati nequaquam valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpa delectatio pulsare. Sed aliud est nolentem tangi, aliud consentientem animum
Abbreviated transcription (Latin):
nob cert̾am̃ aspicientes in auctore fidĩ
& consũmatore iłu. qͥ ꝓposito sibi
gaudio sustinuit crucẽ. confusione
contẽpta. Adhoc itaq dñs apparuit
in carne. ut humana uitã ad monen¬
do excitaret. exempla p̾bendo accen¬
deret. moriendo redimeret. resur¬
gendo repararet. Cũ gͦ nulla in se
beatꝰ iob iure redarguenda repꝑit.
ad excedentẽ om̃ĩa redẽptoris uitã:
m̃tis oculostendit. ut in illa cogno¬
scat ipse qͥd minꝰ habeat: cũ dĩcit.
Si ambulaui inuanitate. & festinauit
indolo pes nis appendat me instatera
iusta. & sciat dĩ simplicitatẽ meã.
Acsi aꝑte dicat:. Si qua unquã leuit.
si quã ꝑniciose ꝑpetraui: dĩ & homi¬
nũ mediator appareat. ut in eiꝰ uita
cognoscã. an ego ueracit simplex fui.
Quĩ enĩ ut dixim̾us. suoꝵ tẽporũ uiros
excesserat: mediatorẽ dĩ & hominũ
querebat: ut in illo pensatꝰ agnosceret.
si uitã simplicẽ uere tenuissẽt. Dicat
gͦ. Appendat me instatera iusta & sciat

Expanded text:
ntes in auctorem fidei et consummatorem Jesum, qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta . Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet. Cum ergo nulla in se beatus Job jure redarguenda reperit, ad excedentem omnia Redemptoris vitam mentis oculos tendit, ut in illa cognoscat ipse quid minus habeat, cum dicit: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus, appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Ac si aperte dicat: Si qua unquam leviter, si qua perniciose perpetravi, Dei et hominum Mediator appareat, ut in ejus vita cognoscam an ego veraciter simplex fuerim. Qui enim, ut diximus, suorum temporum viros excesserat, Mediatorem Dei et hominum quaerebat, ut in illo pensatus agnosceret si vitam simplicem vere tenuisset. Dicat ergo: Appendat me in statera justa, et sciat
Abbreviated transcription (Latin):
genies. ꝑ doctorũ neglegentiã qua¬
sit̃ extinguit᷑ monstraremꝰ. Quia
quisqͥs iuxta hoc qđ loquit᷑ ñuiuit:
qͦs uerbo genuit. a stabilitate recti.¬
tudinis õꝑe euellit. Sed beatꝰ iob qͦs
actione dormĩens extinxit. atq ideo
fident᷑ dicit. si quominꝰ pͣdicta com¬
pleuit. Serã & alius comedat. & ꝓge¬
mea eradicet᷑. Qui adhuc se de inqͥ¬
natione praui oꝑis discutiens: subdi

Expanded text:
torum negligentiam qualiter exstinguitur monstraremus, quia quisquis juxta hoc quod loquitur non vivit, quos verbo genuit a stabilitate rectitudinis opere evellit. Sed beatus 687 Jobactione dormiens exstinxit, atque ideo fidenter dicit: Si quominus praedicta complevi, Seram, et alius comedat, et promea eradicetur. Qui adhuc se de inquinati
Abbreviated transcription (Latin):
se facere p̃iudiciũ estimans: si solus
comederet. qđ dñs omĩũ cõmunit̃
creasset. Quȩ ꝓfecto cõmunio con¬
uersationis. ẽẽ. cũ talib intra dome-¬
sticos parietes debet. ex quib ȩt̃nȩ
ꝓficiant merita retributionis. Unde
scs uir. ñ quẽlibet. sed ad mandu-¬
candũ: sociũ pupillũ habuisse se¬
phibet. Sed tam̃ hȩc pietatis uiscera.
utrũ a semet ipso habuerit. an a con¬
ditoris sui grã sit consecutꝰ: innote¬

Expanded text:
se praejudicium facere aestimans, si solus comederet quod Dominus omnium communiter creasset. Quae profecto communio conversationis esse cum talibus intra domesticos parietes debet, ex quibus aeternae proficiant merita retributionis. Unde sanctus vir non quemlibet, sed ad manducandum socium pupillum se habuisse perhibet. Sed tanta haec pietatis viscera utrum a semetipso habuerit, an conditoris sui gratia sit consecutus, innote
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽ culpã uerti sibi in poenã expe
mea. & suꝑ illã incuruent᷑ ali i. Et¬
qͥa plerunꝙ hoc qđ faciendo ñ ꝑpen¬
dimus. quã graue sit patiendo pen¬
samꝰ. eiꝰdẽ ũim facinoris qđ se pati
si reus sit debere denunciat. exprim̃¬
do manifestat dicens. Hoc enĩ nefas¬

Expanded text:
eamdem culpam verti sibi in poenam expetmea, et super illam incurventur alii. a plerumque hoc quod faciendo non perpendimus quam grave sit, patiendo pensamus ejusdem vim facinoris quod se pati, si reus sit, debere denuntiat, exprimendo manifestat, dicens: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
nicationis. cũ ueritas dicat. qͥ uiderit
mulierẽ ad concupiscendũ eã iã moe¬
chatꝰ ẽ. eã in corde suo. qͥa enĩ greco
uerbo moechus adulter dr̃ cũ non con
Quia sic hunc in sacro ordine studiosa
concupiscentia. sic̃ illũ ad ulterii in¬
quinat culpa. In ꝑsonis tam̃ ñ dissi¬
milib idem luxuriȩ distinguit᷑ reatꝰ
Inquib fornicationis culpa qͥa ab ad¬
ulterii reatu discernit᷑ p̃dicatoris
egregii linguatestat᷑. qͥ int̾ cȩcera as¬
serit᷑ dicens Neq fornicarii. neq ido¬
lis seruientes neq adulteri regnũ dĩ
possidebunt. Qui enĩ disi unctõ reatui
sententiã subdidit. qm̃ ualde a se
dissidat ostendit. ꝑ hoc gͦ qđ dicit᷑.

Expanded text:
icat: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo. Quia Graeco verbo moechus adulter dicitur, cum nonquia sic hunc in sacro ordine studiosa concupiscentia sicut illum adulterii inquinat culpa. In personis tamen non dissimilibus idem luxuriae distinguitur reatus: in quibus fornicationis culpa quia ab adulterii reatu discernitur, praedicatoris egregii lingua testatur, quae inter caetera asserit, dicens: Neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulteri regnum Dei possidebunt . Qui enim adjuncto reatu sententiam subdidit, quam valde a se dissideat ostendit. CAP. VI.
Abbreviated transcription (Latin):
expectat bona sed mala suscipit. pre¬
stolat᷑ lucẽ & tenebras incurrit: qͥa
ꝑ remunerationis grãm int̾esse iam¬
iãq angłoꝵ se gaudiis spat. & ta¬
men hic diutius dilatꝰ: manꝰ ꝑse¬
quentiũ tolerat. Et qͥ se quant̾otius
estimat ęt̾nȩ lucis recributione
ꝑfrui: Inc ad huc cõpellit᷑. ꝑsecutoꝵ
suoꝵ tenebras pati. Quȩ uidelicet
mala ꝑsequentiũ minꝰ dolerent: si
abinfidelib aduersari isq consurge¬
rent. Sed eo deterius m̃tẽ electoꝵ
cruciant. qͦ ab illis ueniunt. de qͥb
bona pͣsumebant. Unde adhuc sub¬

Expanded text:
exspectat bona, sed mala suscipit; praestolatur lucem, et tenebras incurrit, quia per remunerationis gratiam interesse jamjamque angelorum se gaudiis sperat, et tamen hic diutius dilatus, manus persequentium tolerat; et qui se quantocius aestimat aeternae lucis retributione perfrui, hic adhuc compellitur persecutorum suorum tenebras pati. Quae videlicet mala persequentium minus dolerent, si ab infidelibus adversariisque consurgerent. Sed eo deterius mentem electorum cruciant, quo ab illis veniunt, de quibus bona praesumebant. Unde adhuc sub
Abbreviated transcription (Latin):
macula monstrat᷑. ꝑ hoc aut̃ qđ su¬
bicit. & si ad hostiũ amici mei insidi¬
atus sũ: patent̃ in notescit. qđ a rea¬
tu adulterii liber fuit. Sed adhȩc for¬
tasse aliqͥs dicat. Quid de se mirũ
sc̃s uir asserit. si ñ solũ ab ad ulterii
crimine. uerũ etiã a fornicationis
inqͥnatione se liberũ seruauit:
Hȩc aut̃ paruipendimꝰ. si uircutũ eiꝰ
tẽpora minime pensamꝰ. Necdũ enĩ
ad restrictionẽ carnis. reuelate grẽ
districtior censura ꝓcesserat. quȩ ñ
solũ corporis. sed & cordis lasciuiã
rep̃hendit Necdũ multoꝵ continen¬
tiũ. castitatis bona imitanda ꝓdie¬
rant: & tam̃ beatꝰ iob ȩxẽpla mundi-¬
ciȩ quȩ ñ acceꝑat tradebat Amultis
aut̃ nunc. etiã post ꝓhibitionẽ dĩ.
carnis immundicia ꝑpetrat᷑ hincgͦ
etia post p̾ceptũ in grauib delinquit᷑.

Expanded text:
hoc autem quod subjicit: Et si ad ostium amici mei insiditatus sum, patenter innotescit quod a reatu adulterii liber fuit. Sed ad haec fortasse aliquis dicat: Quid de se mirum sanctus vir asserit, si non solum ab adulterii crimine, verum etiam a fornicationis inquinatione se liberum servavit? Haec autem parvipendimus, si virtutum ejus tempora minime pensamus. Necdum enim ad restrictionem carnis revelatae gratiae districtior censura processerat, quae non solum corporis, sed et cordis lasciviam reprehendit. Necdum multorum continentium castitatis bona imitanda prodierant, et tamen beatus Job exempla munditiae, quae non acceperat, tradebat. A multis autem nunc etiam post prohibitionem Dei carnis immunditia perpetratur. Hinc ergo etiam post praeceptum in gravibus deli
Abbreviated transcription (Latin):
abrahã dñs dicit. Nunc cognoui qđ ti¬
measdm̃. Neq enĩ creator tẽporũ qͥc¬
quã cognouit ex tẽpore: sed cognoscere
eiꝰ est ex̃ cuiuslibet cause emergentis ar¬
ticulo. nob̵ cognitionẽ p̃bere. Quis uͦ
staterȩ nomine. nisi mediator dĩ &
hominũ designat᷑. in qͦ equa lance om¬
nia merita nr̃a pensant᷑. & in cuiꝰ pre¬
ceptis agnoscimus. qͥd in nra uita minꝰ
habeamus: In hac aut̃ statera appen¬
mur. Hinc nanq scriptũ.ẽ. Ap̃c pass¬

Expanded text:
Abraham Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Neque enim creator temporum quidquam cognovit ex tempore; sed cognoscere ejus est ex cujuslibet causae emergentis articulo nobis cognitionem praebere. Quis vero staterae nomine nisi Mediator Dei et hominum designatur? In quo aequa lance omnia merita nostra pensantur, et in cujus praeceptis agnoscimus quid in nostra vita minus habeamus. In hac autem statera appenmur. Hinc namque scriptum est: Christ
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ quidẽ animũ irascentis osten.
dit.
nec tam̃ plenũ uerbũ iracundiȩ ex¬
primit. Prius gͦ ira rep̃hendit᷑ sine
uoce : postmodũ iracũ uoce. sed nec¬
dũ pleno uerbo formata. Ad extremũ
qͦq cũ dr̃ fatue: ira redarguitur.
quȩ cũ excessu uocis. expletur etiã ꝑ¬
fectione sermonis. Et notandũ. qđ
in ira ꝑhibet. eẽ. reũ iudicio. in uoce
irȩ quod . ẽ. rachã. reũ concilio. in
uerbo uocis qđ .ẽ. fatue. reũ gehen¬
nȩ. ꝑgradus & enĩ culpę. creuit
ordo sententiȩ. Quia iniudicio adhuc
causa discutit᷑. in concilio aut̃ iã cau¬
sȩ sententia definit᷑. in gehenna uͦ
ignis. ea quȩ de concilio egredit᷑ sen¬
tentia explet᷑. Quia gͥ humanoꝵ
actuũ dñs subtili exãmine gressus
enumerat: ira sine uoce iudicio. ira
inuoce concilio. ira uͦ inuoce atq ser¬
mone. gehennę ignib mancipatur.
Hanc subtilitatẽ considerationis eius.

Expanded text:
quae quidem anquae quidem andit, nec tamen plenum verbum iracundiae exprimit. Prius ergo ira reprehenditur sine voce, postmodum vero ira cum voce, sed necdum pleno verbo formata. Ad extremum quoque cum dicitur fatue, ira redarguitur, quae cum excessu vocis expletur etiam perfectione sermonis. Et notandum quod in ira perhibet reum esse judicio, in voce irae quod est racha, reum concilio, in verbo vocis, quod est fatue, reum gehennae. Per gradus enim culpae crevit ordo sententiae, quia in judicio adhuc causa discutitur, in concilio autem jam causae sententia definitur, in gehenna vero ignis ea quae de concilio egreditur, sententia expletur. Quia igitur humanorum actuum Dominus subtili examine gressus enumerat, ira sine voce, judicio; ira in voce, concilio; ira vero in voce atque sermone, gehennae ignibus mancipatur. Hanc subtilitatem considerationis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
latione gressuũ. nisi uł motus men¬
tium. uł ꝓuectꝰ accipimꝰ meritoꝵ :
Quib ꝓfecto gressib. ad semet ipsã
nos ueritas u̾ocat dicens. Uenite
ad me om̃s qͥ laboratis. & onerati
estis. Ad se quippe uenire nos dñs
pͣcipit: nimirũ ñ gressib corporis.
sed ꝓuectib cordis. Ipse nanq ait
Ueniet hora. quando neq in monte
hoc. neq in ierosolimis ad orabitis
patrẽ. Et paulo post. Ueri adoratores
adorabt̃ patrẽ in sp̃u & ueritate
Nã & pat̾ tales quęrit: qͥ adorent eũ
Incorde gͦ. eẽ gressus insinuat. qͦndo
& ut ueniamꝰ uocat. & tam̃ motucor¬
poris neqͣquã nos ad alia transire de
ut nec minutissimȩ quidẽ cogitatio¬
nes: eiꝰ iudicio ac uerba tenuĩssima
quȩ apud nos usu uiluer̃. indiscussa
remaneant. Hinc & enĩ dicit. Qui
irascit᷑ frĩ suo. reus erit iudicio
Qui dixerit fr̃ĩ suo racha: reuserit
concilio. Qui dixerit fatue: reus¬
erit gehennȩ igis. Racha qͥppe in
hebrẽo eloqͥo. uox est int̾iectionis.

Expanded text:
latione, nisi vel motus mentium, vel profectus accipimus meritorum? Quibus profecto gressibus ad semetipsam nos Veritas vocat, dicens: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis . Ad se quippe venire nos Dominus praecipit, nimirum non gressibus corporis, sed profectibus cordis. Ipse namque ait: Veniet hora quando neque in monte hoc, neque in Jerosolymis adorabitis Patrem . Et paulo padorabunt Patrem in spiritu et veritate, nam et Pater tales quaerit qui adorent eum . In corde ergo esse gressus insinuat, quando et ut veniamus vocat et tamen motu corporis nequaquam nos ad alia transire denut ne minutissimae quidem cogitationes ejus judicio ac verba tenuissima, quae apud nos usu viluerunt, indiscussa remaneant. Hinc enim dicit: Qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Qui dixerit fratri suo: Racha, reus erit concilio. Qui dixerit: Fatue, reus gehennae ignis . Racha quippe in Hebraeo eloquio vox interjectionis est,
Abbreviated transcription (Latin):
uias dñs subtili examinatione con¬
siderat: ut in uno qͦq nr̃m nec ea
quȩ remuneret hona p̃tereat. nec
mala quȩ uidelicet displicent: sine
increpatione derelinquat. Hinc est

Expanded text:
vias Dominus subtili examinatione considerat, ut in unoquoque nostrum nec ea quae remuneret bona praetereat, nec mala, quae videlicet displicent, sine increpatione derelinquat. Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
si negaui qđ uolebant p̾auꝑib. Qm̃
qui ẽa uolunt. quȩ ꝓfecto liquet qđ
eis ñ expediunt: eo ipso qͦ suꝑbię a¬
bundant sp̃ũ. iã pauꝑes ñ sunt. Sed
beatꝰ iob dũ pauꝑes humiles appellat.
quicqͥd ab eo pauꝑ accipe uoluit non
negauit. Quia ueracit᷑ quisq humilis.
qͦđ ñ potuit oportere: nec uoluit.
Sed cũ largitatẽ m̃tis suȩ indicat. qͥa
ad uotũ se pauꝑib concurisse mani¬
festat: necesse est ut quȩ̨ramꝰ. ne lum̃
miscđiȩ : dationis tarditate fuscaue¬
rit. Unde subiungit. Et si oculos ui¬
duȩ expectare feci. Pecentẽ se uiduã
expectare noluit: ut ñ solũ ex mune¬
re. sed etiã ex celeritate muneris. bo¬
norũ oꝑum merita augeret. Unde alias
scriptũ . ẽ. Ne dicas amĩcotuo. uade &
reuertere & cras dabo tͥ: cũ statĩ possis
dare. Sed ñnulli solent exteriꝰ multa
largiri: cõmunis aut̃ uitȩ grãm repel¬
lentes habere pauꝑes socios indomesti¬
ca conuersatione refugiunt. Unde

Expanded text:
Si negavi quod volebant pauperibus, quoniam qui ea volunt quae profecto liquet quod eis non expediunt, eo ipso quod superbiae abundant spiritu, jam pauperes non sunt. Sed beatus Job dum pauperes humiles appellat, quidquid ab eo accipere pauper voluit, non negavit, quia veraciter quisque humilis quod non potuit oportere, nec voluit.Sed cum largitatem mentis suae indicat, quia ad votum se pauperibus concurrisse manifestat, necesse est ut quaeramus ne lumen misericordiae dationis tarditate fuscaverit. Unde subjungit: Et oculos viduae expectare feci. Petentem se viduam exspectare noluit, ut non solum ex munere, sed etiam ex celeritate muneris, bonorum operum merita augeret. Unde alias scriptum est: Ne dicas amico tuo, vade et revertere, cras dabo tibi, cum statim possis dare . Sed nonnulli solent exterius multa largiri, communis autem vitae gratiam repellentes habere pauperes socios in domestica conversatione refugiunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
toriȩ iocunditate restringit᷑: qͥa
& nimirũ uitulus ad laboris usũ
uitȩ deputatꝰ. sub iugo retinet᷑
Negant᷑ electis in hac u̾ita bona t̾re¬
ña qͥa & egris qͥb spes uiuendi. ẽ:
nequaquã a medico cuncta quȩ ap̃¬
petunt concedunt᷑. Dant᷑ aut̃ repro¬
bis bona quȩ inhac uita appetunt.
qͥa & despatis egris omẽ qđ deside¬
rant ñ negat᷑ ꝑpendant igit᷑
iusti.quȩ sint mala quȩ iniquis
ꝑmanent. & nequa quã eoꝵ feli¬
citati inuideant. quȩ ꝑcurrit.
Quid est enĩ qđ de eoꝵ gaudiis ad
amoena prata ad foueã tendunt:
.ẽ. inĩqͦ & alienatio oꝑantibus ini¬
quitatẽ: Qđ uidelicet alienatio¬
nis uerbũ durius sonaret: si hoc
interpres in suȩ linguȩ uoce tenu¬
isset. Qđ enĩ apud nos alienatio.
hoc apud hebreos anathema dicit᷑.
Tunc gͦ alienatio erit reꝓbis. cũ ab
hereditate districti iudicis seana.¬
thema
ẽẽ. conspiciunt. qͥa hic eũ ꝑuersis mo¬

Expanded text:
toriae jucunditate restringitur, quia toriae jucunditate restringitur, quia et nimirum vitulus ad laboris usum vitae deputatus sub jugo retinetur. Negantur electis in hac vita bona terrena, quia et aegris, quibus spes vivendi est, nequaquam a medico cuncta quae appetunt conceduntur. Dantur autem reprobis bona quae in hac vita appetunt, quia et desperatis aegris omne quod desiderant non negatur. Perpendant igitur justi quae sint mala, quae iniquos manent, et nequaquam eorum felicitati invideant quae percurrit. Quid est enim quod de eorum gaudiis admi quasi per amoena prata ad foveam tendunt? est iniquo, et alienatio operantibus iniquitatem? Quod videlicet alienationis verbum durius sonaret, si hoc interpres in suae linguae voce tenuisset. Quod enim apud nos alienatio, hoc apud Hebraeos anathema dicitur. Tunc ergo alienatio erit reprobis, cum ab haereditate districti judicis se anathema esse conspiciunt, quia hic eum perversis mo
Abbreviated transcription (Latin):
a consensu culpȩ animũ ñ dẽfendo :¬
na consolatio bonoꝵ. ẽ. consideratꝰ
finis maloꝵ. Dũ enĩ ex eoꝵ interitu.
malũ conspiciunt qđ e̾uadunt: leue
existimant. qͥcquid aduersũ in hac
uita patiunt᷑. Eant gͦ nunc reꝓbi
& delectationũ suarum desideria
cõpleant. In finis sui dãnatione seo¬
qͥ a mortẽ male uiuentes amauer:
Transitorio aut̃ uerbere affugant᷑ ele¬
ct. ut a prauitate flagella corrigant.
qͦs pat̾na pietas adhereditatẽ seruat.
Nunc enĩ flagellat᷑ iustꝰ & uerbere
disciplinȩ corrigit᷑: qͥa ad ȩt̾̃nȩ hȩre¬
ditatis pͥatrimõniũ p̃parat᷑. In suis
aut̃ uoluptatib relaxat᷑ iniustꝰ. qͥa
qͣnto ei tẽporalia bona suppecunt.
tanto ȩt̾na denegant᷑ In iustꝰ ad de¬
bitã mortẽ currens. effrenatis uolu¬
ptatib utitꝰ᷑: qͥa & uiculi qͥ mactan¬
disc̃. in liberis pastib relinquunt᷑.
At contra iustꝰ a delectationis transi¬

Expanded text:
a consensu culpae animum non defendoa consensu culpae animum non defendona consolatio bonorum est consideratus finis malorum. Dum enim ex eorum interitu malum conspiciunt quod evadunt, leve existimant quidquid adversi in hac vita patiuntur. Eant ergo nunc reprobi, et delectationum suarum desideria compleant, in finis sui damnatione senquia mortem male viventes amaverunt. Transitorio autem verbere affligantur electi, ut a pravitate flagella corrigant quos paterna pietas ad haereditatem servat. Nunc etenim flagellatur justus, et verbere disciplinae corrigitur, quia ad aeternae haereditatis patrimonium praeparatur. In suis autem voluptatibus relaxtur injustus, quia tanto ei temporalia bona suppetunt, quanto aeterna denegantur. Injustus ad debitam mortem currens, effrenatis voluptatibus utitur, quia et vituli qui mactandi sunt in liberis pastibus relinquuntur. At contra justus a delectationis transi
Abbreviated transcription (Latin):
regnare potest. sed ñ esse ñ potest. Hoc
ip̃sũ nanq ei de peccato tẽptari. pecca¬
tũ . ẽ. Quoquia quã diu uiuimꝰ ꝑfecte
omi modo ñ caremꝰ: scã p̃dicatio qm̃
hoc expellere plene ñ poture. ei de
nrĩ cordis habitaculo regnũ tulit.
Ut appetitꝰ illicitꝰ & si płerunq bonis
nr̃is cogitationib occulte se quasi
fur inserit. saltẽ si ingredit᷑. ñ do
dus cũ oculis meis. ut ne cogitãrem
quidẽ de uirgine: nequaquã uult in¬
telligi qͥa eiꝰ animũ culpa in cogita¬
tionẽ ñ contigit. sed qͥa nunquã hunc
ex consensu suꝑauit. Nã uelut inte¬
gerrimã possessionẽ dĩ m̃tẽ suam
contra aduersarii dep̃dationẽ uin¬
dicat. qͥ ꝓtinꝰ adiungit. Quã enim
partẽ haberet ds̃ in me desup. & hȩ¬
reditatẽ omp̃s de excelsis : Acsi apte
dicat. Carni quidẽ mortali corru¬
ptionis conditione subiaceo: sed au¬
ctori unde seruio. si ei integrum

Expanded text:
regnare potest, sed non esse non potest. Hoc regnare potest, sed non esse non potest. Hoc ipsum namque ei de peccato tentari peccatum est, quo quia quandiu vivimus perfecte omnimodo non caremus; sancta praedicatio quoniam hoc expellere plene non potuit, ei de nostri cordis habitaculo regnum tulit, ut appetitus illicitus etsi plerumque bonis nostris cogitationibus occulte se quasi fur inserit, saltem si ingreditur, non ddus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine, nequaquam vult intelligi quia ejus animum culpa in cogitatione non contigit, sed quia nunquam hunc ex consensu superavit. Nam velut integerrimam possessionem Dei mentem suam contra adversarii depraedationem vindicat, qui protinus adjungit: Quam enim partem haberet Deus in me desuper, et haereditatem Omnipotens de excelsis? Ac si aperte dicat: Carne quidem mortali corruptionis conditioni subjaceo, sed auctori unde servio, si ei integrum
Abbreviated transcription (Latin):
ne patit᷑ carnis. aliud uͦ cũ ꝑ consen¬
sũ delectationib obligat᷑. Plerunq
enĩ cogitatione praua pulsat᷑. sed
renititur: plerunq aut̃ cũ ꝑuersũ
qͥd concipit. hoc intra semetipsũ eti¬
am ꝑdesideriũ uoluit. Et nimirũ
m̃te nequaquã cogitatio immunda
inquinat cũ pulsat: sed cũ hanc sibi
ꝑ delectationẽ subiugat. Hinc & enĩ
prȩdicator egregius dicit. Tẽptatio
uos ñ app̃hendat. nisi humana.
Humana quippe tẽptatio. ẽ: qͥa ple¬
runq in cogitatione tangim᷑ etiam
nolentes. Quia ut ñnunquã & illici¬
ta ad animũ ueniant: hoc utiq in
nob̾met ipsis. ex humanitatis cõr¬
ruptibilis pondere habemꝰ Iam uͦ
demoniaca .ẽ. & ñ humana tẽptatio.
cũ ad hoc qđ carnis corruptibilitas
suggerit. ꝑ consensũ se animꝰ astringit
inc iterũ dicit Non regnet peccatũ
in mortali ur̃o corporẽ. Peccatũ qͥppe
in mortali corpore ñ esse sed regnare
ꝓhibuit : qͥa in carne corruptibili ñ

Expanded text:
r, aliud vero cum per consensum delectationibus obligatur. Plerumque enim cogitatione prava pulsatur, sed renititur; plerumque autem cum perversum quid concipit, hoc intra semetipsum etiam per desiderium volvit. Et nimirum mentem nequaquam cogitatio immunda inquinat cum pulsat, sed cum hanc sibi per delectationem subjugat. Hinc etenim praedicator egregius dicit: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Humana quippe tentatio est, 681 qua plerumque in cogitatione tangimur etiam nolentes, quia ut nonnunquam et illicita ad animum veniant, hoc utique in nobismetipsis ex humanitatis corruptibilis pondere habemus. Jam vero daemoniaca est, et non humana tentatio, cum ad hoc quod carnis corruptibilitas suggerit per consensum se animus astringit. Hinc iterum dicit: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Peccatum quippe in mortali corpore nequaquam non esse, sed regnare prohibuit, quia in carne corruptibili non
Abbreviated transcription (Latin):
foediis cũ oculis pepigit. ne prius in¬
caute aspiceret. quod postmodũ inuitꝰ
amaret. Ualde nanq est qđ caro de¬
orsũ trahit. & semel species formȩ
cordi ꝑoculos illigata. uix magni
lucꝰtaminis manũ soluit᷑. Ne ẽrgo
quȩdã lubrica in cogitatione uersemꝰ:
ꝓuidendũ nob̾ est qͥã intueri ñ debet.
qđ ñ licet concupisci. Ut enĩ munda
mens in cogitatione seruet᷑: a lasciuia
uoluntatis suȩ. deprim̃di st̃ oculi qͣsi
qͥdã raptores ad culpã. Neq enĩ eua li

Expanded text:
foedus cum oculis pepigit, ne prius infoedus cum oculis pepigit, ne prius incaute aspiceret quod postmodum intus amaret. Valde namque est quod caro deorsum trahit, et semel species formae cordi per oculos illigata, vix magni luctaminis manu solvitur. Ne ergo quaedam lubrica in cogitatione versemus, providendum nobis est; quia intueri non decet quod non licet concupisci. Ut enim munda mens in cogitatione servetur, a lascivia voluptatis suae deprimendi sunt oculi, quasi quidam raptores ad culpam. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
guis subleuant᷑. & quasi colũbȩ ad
fenestras suas st̃: qͥa ꝑsensus corporis
exteriora quȩq intentione ñ respici¬
unt rapacitatis. eosq foras ñ rapit
concupiscentia carnalis. Quisqͥs uͦ
phas corporis fenestras. incaute exce¬
rius respicit: plerunq in delectatio¬
nẽ peccatietiã nolens cadit. atq obli
desideriis incipit uelle qđ noluit.
Preceps qͥppe anima. dũ ante ñ p̃uidet.
ne incaute uideat qđ concupiscat:
cȩca post incipit desiderare qđ uidit.
Unde & ꝓpħȩ mens. quȩ subleuata sepe
mysteriis it̾nis int̾erat. qͥa alienã
coniugẽ incaute uidit. obtenebrata
postmodũ sibimet illicite coniunx̃.
Scs aut̃ uirqͥa acceptis corporis sensib.
uelut subiectis ministris quidã ȩquis¬
simus udex p̃est. culpas conspicit ante¬
quã ueniant. & uelut insidianti ho¬
sti fenestras corporis claudit dicens
Pepigi foedus cũ oculis meis. ut ne cogi¬
tarẽ quidẽ de uirgine. Ut enĩ cogita¬
tionss cordis caste seruare potuisset.

Expanded text:
antur; et quasi columbae ad fenestras suas sunt, quia per sensus corporis exteriora quaeque intentione non respiciunt rapacitatis, eosque foras non rapit concupiscentia carnalis. Quisquis vero per has corporis fenestras incaute exterius respicit, plerumque in delectationem peccati etiam nolens cadit; atque obligatus desideriis, incipit velle quod noluit. Praeceps quippe anima dum ante non providet, ne incaute videat quod concupiscat, caeca post incipit desiderare quod vidit. Unde et Prophetae mens, quae sublevata saepe mysteriis internis intererat, quia alienam conjugem incaute vidit, obtenebrata postmodum sibimet illicite conjunxit . Sanctus autem vir, qui acceptis corporis sensibus velut subjectis 679 ministris quidam aequissimus judex praeest, culpas conspicit antequam veniant, et velut insidianti hosti fenestras corporis claudit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Ut enim cogitationes cordis caste servare p
Abbreviated transcription (Latin):
oues intuerent᷑ uirgas. & parerent
maculosa & uaria. & diuerso colore
respsa. Quid. ẽ enĩ uirgas uirides.
amigdalinas. atq explatanis ante
sacrȩ seriem. antiquoꝵ p̾atrũ senten
bere: Quȩ nimirũ qͥa uxta ratio¬
nis exam̃ rectȩ st̃: uirgę nominan¬
tur. Quib ex parte corticẽ subtra¬
hit. ut in iis quȩ spoliant᷑ intimꝰ
candor appareat: & ex parte corticẽ
seruat. ut sic̃ fuerant exterius in
uiriditate ꝑmaneant. Uariusq uir-¬
garũ color efficit᷑: dũ cortex ex par¬
te subtrahit᷑. ex parte retinetur.
Ante considerationis enĩ nr̃ȩ oculos.
p̾cedentiũ patrũ sententię quasi ua¬

Expanded text:
entur virgas, et parerent maculosa et varia, et diverso colore respersa . Quid est enim virgas virides, amygdalinas, atque ex platanis ante sacrae seriem antiquorum Patrum vitas bere? Quae nimirum quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur, intimus candor appareat; et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant exterius, in viriditate permaneant; variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur, ex parte retinetur. Ante considerationis enim nostrae oculos praecedentium patrum sententiae quasi vi
Abbreviated transcription (Latin):
Si mentẽ in cogitatione polluero: eiꝰ
qui mundicię auctor. ẽ. esse hȩredi¬
tas nequaquã possũ. Nulla enĩ bona
sunt cętera: si occulti iudicis oculis.
castitatis testimonio ñ apꝓbant᷑. Om̃s
qͥppe uirtutes. in conspectu condito¬
ris uicaria ope se subleuant. ut qͥa
una uirtꝰ sine alia. uł nulla .ẽ. om̃i no
uł minima: uicissim sua coniunctione
fulciant᷑. Si enĩ uł castitatẽ humili¬
tas deserat. uł humilitatẽ castitas re¬
linquat: apud auctorẽ humilitatis
& mundicię ꝓdesse quid p̃ualet. uł
supba castitas. uł humilitas inqͥna¬
ta Sc̃s gͥ uir ut ab auctore suo in
bonis reliquis possideri mereat᷑: cor¬
dis mundiciã custodiens. dicat. Pepigi
foedus cũ oculis meis. ut ne cogitarẽ
quidẽ de uirgine. Quã enĩ p̃artem
haberet ds̃ inme desuꝑ. & hȩreditatẽ¬
dicens. Habere me possessionẽ suam
excelsorũ conditor renuit: si mens
mea ante conspectũ illius. in infimis
desideriis tabescit. Sed int̾ hȩc scien¬

Expanded text:
Si mentem in cogitatione polluero, ejus qui munditiae auctor est, esse haereditas nequaquam possum. Nulla enim bona sunt caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbantur. Omnes quippe virtutes in conspectu conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia vel nulla est omnino, vel minima, vicissim sua conjunctione fulciantur. Si enim vel castitatem humilitas deserat, vel humilitatem castitas relinquat, apud auctorem humilitatis et munditiae prodesse quid praevalet vel superba castitas, vel humilitas inquinata? Sanctus igitur vir ut ab auctore suo in bonis reliquis possideri mereatur, cordis munditiam custodiens, dicat: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Quam enim partem haberet Deus in me desudicens: Habere me possessionem suam excelsorum conditor renuit, si mens mea ante conspectum illius in infirmis desideriis tabescit. Sequitur: VE