comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit. delictũ uͦ pondus peccati ñtransit: qͥa
⁊ꝯcũ offerri sacrificiũ ꝑ legem uibetur. ni¬
mirũ p̃cipit᷑. sicut ꝓ peccato tta etiã ꝓ de¬
licto: ⁊ ñtiumqu̾a scelus inoꝑe est: delic¬
tũ uero plerũq in sola cogitatione. Unde
ꝑpsalmistam dicit᷑. Delicta quis intelli¬
git: Quia udelicet peccata oꝑis tanto ci¬
tius cognoscunt᷑: quanto exteriꝰ uidentur.
Peccata uͦ cogitationis. eo ad intelligendum
difficilia sunt: quo inuisibilit̃ ꝑpetrant᷑.
Quisqͥs gͥ et̾nitatis desid̾io anxius apparere
uenturo udici desid̾at mundus: tanto se
subtilius nunc examinat. quanto nimirũ
cogitat. ut tunc t̾iori illius liber adsistat:
⁊ ostendi sibi exorat ubi displicet. ut hoc in
se ꝑpenitentiam puniat: seq hic diiudicas
se ẽ: quanta ꝑegrinationis ñr̃e pena nos ꝑ¬
culit: qui in eam cecitatẽ uenimus. ut nos
metipsos ignoremus. ꝑpetramus mala:

Expanded text:
sit, delictum vero peccati non transit, quia sit, delictum vero peccati non transit, quia et cum offerri sacrificium per legem jubetur, nimirum praecipitur sicut pro peccato, ita etiam pro delicto. Et nonnunquam scelus in opere est, delictum vero Psalmistam dicitur: Delicta quis intelligit ? Quia videlicet peccata operis tanto citius cognoscuntur, quanto exterius videntur; peccata vero cogitationis eo ad intelligendum difficilia sunt, quo invisibiliter perpetrantur. Quisquis igitur aeternitatis desiderio anxius apparere venturo judici desiderat mundus, tanto se subtilius nunc examinat, quanto nimirum cogitat, ut tunc terrori illius liber assistat, t ostendi sibi exorat ubi displicet, ut hoc in se per poenitentiam puniat, seque hic dijudicans se est quanta peregrinationis nostrae poena nos perculit, qui in eam caecitatem venimus, ut nos metipsos ignoremus. Perpetramus mala,
Abbreviated transcription (Latin):
incongrue de uiigenito summi patris
accipimus: ut ipsum ẽẽ dĩ sapientiam
⁊ fortitudinem sentiamus. Nam paulus
quoq nr̃o intellectu attestatur dicens.
xp̃m dĩ iurtutem ⁊ dei sapientiam que
apud ipsum semꝑ est: quia in pͥncipio erat
bum. Habet aũt deus consiliũ ⁊ intelligen¬
tiam ÷ consiliũ uidelicet qr disponit sua:
tii mora signari. ut qd̾ aliquando tardius
uelinquentes ꝑcutit: non qr iniquoꝵ culpa
ñ conspicit᷑: s ut dampnationis eoꝵ senten¬
tia que ꝓagenda penitentia differtur qͣsi
om̃iporentem dñm ante scła in consilio

Expanded text:
incongrue de Unigenito summi Patris accipimus, ut ipsum esse Dei sapientiam et fortitudinem sentiamus. Nam Paulus quoque nostro intellectui attestatur, dicens: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam ; qui apud ipsum semper est, quia in principio erat bum . Habet autem Deus consilium et intelligentiam: consilium videlicet, quia disponit sua; cii mora signari, ut quod aliquando tardius delinquentes percutit, non quia iniquorum culpa non conspicitur, sed ut damnationis eorum sententia, quae pro agenda poenitentia differtur, quasi omnipotentem Dominum ante saecula in consilio
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ abeiꝰdem etiam beati iob ꝑsona ñ discre¬
pat: quando hoc ipse foris de semet ipso loqͥt᷑.
qd̾ de illo ueritas hosti eius int̾uis dixerat.
uidisti seruũ meũ iob qd̾ non sit ei similis
qd̾ de se memorat: qũa qd̾ de illo dñs dixit.
Aliud est eñi iustũ ẽe : aliud ẽ eisimilem ñ
ẽẽ. Humilt̾i gͥ desemetipso sensit: qui dum
iustus sine cõꝑatione extitit. ñ se p̃cet̾is iustũ
s iustũ tantũmͦ posse inuenire memorauit.

Expanded text:
d ab ejusdem etiam beati Job persona non discrepat, quando hoc ipse foris de se ipso loquitur, quod de illo Veritas hosti ejus interius dixerat: Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis quod de se memorat quam quod de illo Dominus dixit. Aliud est enim justum esse, aliud est ei similem non esse. Humiliter igitur de semetipso sensit, qui dum justus sine comparatione exstitit, non se prae caeteris, sed justum tantummodo inveniri posse memoravit.
Abbreviated transcription (Latin):
gustare. Recte gͦ dicit᷑. non ne auris u̾ba di¬
iudicat: ꝯ fautes comedentis saporem: Ac
si aꝑte arrogantib diceret᷑. Doctrine u̾ba
que uobisusq ad aurem ueniunt: mͥetiã ꝑ
saporem intimũ intelligentie faucem tan¬
gunt. Quia uͦ infirma etas etiam cũ recte
sapit adpiedicandum ñ debet incaute ꝓsi¬

Expanded text:
gustare. Recte ergo dicitur: Nonne auris verba digustare. Recte ergo dicitur: Nonne auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem? Ac si aperte arrogantibus diceretur: Doctrinae verba, quae vobis usque ad aurem veniunt, mihi etiam per saporem intimum intelligentiae fauces tangunt. Quia vero infirma aetas, etiam cum recte sapit, ad praedicandum non debet incaute
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nos tam̃ diuersa ⁊ dissimilia semꝑ oꝑet᷑:
quatinus iste sapientie ille scientie donũ
ꝑcipiat: iste genera linguarũ. ille gr̃am
iob quib ait. auris uerba diiudicat. & fau¬
cos comedentis saporem. etiam deelectis ac
solum audiunt s etiamgustant: ut eis
incorde sapiat. qd̾ reꝓboꝵ non mentibus
s solũmodo aurib sonat. Aliud namq ẽ
nominatũ cibum audire solũmodo: aliud
uͦetiamgustare. Electi itaq cibum sapien¬
tie sic audiunt ut degustent: quia hoc qd̾̃
audiunt. eis ꝑamorem medullitꝰ sapit.
Reyboꝵ uero scĩa usq ad cognitionem so¬
nitus tenditur: ut quidẽ uirtutes audiant:
s tamen corde fuigido qualiter sapiant ig¬
norant. Quib iudelicet u̾bis beatus iob
amicoꝵ suorum imꝑitiam ⁊ eoꝵ qui de doc¬
trina sapientie in flantur. arrogantiam
reꝓbat: qr aluid ẽ. de dõ aliquid scire ⁊ ali¬
ud uͦ hoc qd̾ cognoscit᷑ fauce intelligentie

Expanded text:
per nos tamen diversa et dissimilia semper operetur, per nos tamen diversa et dissimilia semper operetur, quatenus iste sapientiae, ille scientiae donum percipiat; iste genera linguarum, ille gratiam Job, quibus ait: Auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem, etiam de electis ac solum audiunt, sed etiam gustant, ut eis in corde sapiat quod reproborum non mentibus, sed solummodo auribus sonat. Aliud namque est nominatum cibum audire solummodo, aliud vero etiam gustare. Electi itaque cibum sapientiae sic audiunt, ut degustent, quia hoc quod audiunt eis per amorem medullitus sapit. Reproborum vero scientia usque ad cognitionem sonitus tenditur, ut quidem virtutes audiant, sed tamen corde frigido qualiter sapiant ignorent. Quibus videlicet verbis beatus Job amicorum suorum imperitiam, et eorum qui de doctrina sapientiae inflantur arrogantiam reprobat, quia aliud est de Deo aliquid scire, aliud vero hoc quod cognoscitur fauce intelligentiae
Abbreviated transcription (Latin):
Pene nullũ latet. qd̾ quinq sensus corꝑis nr̃i
uidelicet uisus. auditus. gustus. odoratus.
ꝯ tactus. in om̃e qd̾ sentiunt atq discernunt.
uirtittẽ discretionis ⁊ sensus acerebio tra¬
hunt : ⁊ cum unus sit uidex sensus cerebri
qui intrinsecus resid et. ꝑmeatꝰ tamen ꝓpͥos.
quinq sensus discernit. deo mire oꝑante:
ut nec ocłos audiat. neq auris uideat. neq
os olfaciat. neq nares gustent. neꝙ manus
odorent᷑. Et cum ꝑ unum sensũ cerebri om¬
nia disponantur: quilibet tamen horum
sensus aliud facere non potest. p̃ter id qͦd ex
dispositione conditoris accepit. Ex istis gͦ
corꝑalib ext̾iorib uit̾iora ⁊ sp̃italia colligẽ¬
da sunt: ut ꝑ id qd̾ in nobis publicũ est tͣn¬
sire debeamus ad secretũ qd̾ in nobis est.¬
alium maius inhabitat: alii hoc. alii illud
p̃stat. Et quasi cerebri moie nobismet ip¬
sis uelut quibusdam sensibus utitur: ut
qͣmuis ipsa sibimet nũqͣm sit dissimilis.

Expanded text:
Pene nullum latet quod quinque sensus corporis nostri, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus, in omne quod sentiunt atque discernunt, virtutem discretionis et sensus a cerebro trahunt. Et cum unus sit judex sensus cerebri qui intrinsecus praesidet, per meatus tamen proprios sensus quinque discernit, Deo mira operante, ut neque oculus audiat, neque auris videat, neque os olfaciat, neque nares gustent, neque manus odorentur. Et cum per unum sensum cerebri omnia disponantur, quilibet tamen horum sensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositione conditoris accepit. Ex istis ergo corporalibus et exterioribus, interiora et spiritalia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum est transire debeamus ad secretum quod in nobis estalium magis inhabitat; alii hoc, alii illud praestat, et, quasi cerebri more, nobismetipsis velut quibusdam sensibus utitur, ut quamvis ipsa sibimet nunquam sit dissimilis,
Abbreviated transcription (Latin):
ta insapientie radice solidata sunt: que
ꝑuiuendiusum etiamactuũ exꝑimento
conualescunt. Q quia multis ⁊ longior
uita tribuit᷑ ⁊ sapientie gr̃a ñ confertur:
recte adhuc incuius iudicio ipsa donapen¬
deant demonstrat᷑. dum subditur.¬

Expanded text:
ta in sapientiae radice solidata sunt, quae per vivendi usum etiam actuum experimento convalescunt. Sed quia multis et longior vita tribuitur, et sapientiae gratia non confertur, recte adhuc in cujus judicio ipsa dona pendeant demonstratur, dum subditur
Abbreviated transcription (Latin):
uiscutio: simeis expectatorib ꝓdesse ñ possũ:
ubi ⁊apte subditur. Et animam meã porto
est: intentionẽ cordis in oꝑatione ostendere.
Habent nãq hoc iusti ꝓpriũ. ut i nom̃e qd̾
uicunt. atq om̃e qd̾ agunt: non solũ ꝓuec¬
tũ suum. s etiam ꝓximorũ edificationem
querant. Et aliquando inquib d̃a semetip¬
sos duudicant. ut pigros auditores ad consi¬
d̾andos semetipsos reuocent: aliq̃n bona oꝑa
ostenduit. ut spectatores eoꝵ erubeseant noi
imitari qd uident. Namscͥptũ est. Uide¬
ant ur̃a bona oꝑa: ꝯgłificent patrem ur̃m¬

Expanded text:
discutio, si meis spectatoribus prodesse non possum? discutio, si meis spectatoribus prodesse non possum? Ubi et apte subditur: Et animam meam porto est intentionem cordis in operatione ostendere. Habent namque hoc justi proprium ut in omne quod dicunt atque omne quod agunt, non solum provectum suum, sed etiam proximorum aedificationem quaerant. Et aliquando in quibusdam semetipsos dijudicant, ut pigros auditores ad considerandos semetipsos revocent. Aliquando bona opera ostendunt, ut spectatores eorum erubescant non imitari quod vident. Nam scriptum est: Videant vestra bona opera, et glorificent Patrem vest
Abbreviated transcription (Latin):
carnalia eẽ dep̃hendunt: hec int̾nis sensib
retractantes. uehement̃ insemet ipsis inse¬
quunt᷑. afflictione se conterunt: magnisq
cruciatib uł minima in se praua diuidica tĩ:
atq hec ꝑpenitentiã dampnant. Qͦa idcuro
agunt. ut inconspectu et̾ni iudicis ⁊ ipsi.
inueniri inquantũ est possibile in rep̃hensi¬
biles debeant: ⁊ hi qui eos sic se iudicare cons¬
piciunt. emendare semetipsos aculpis graui¬
orib in ardescant. Qd̃ udelicet beatꝰ iob co¬
tam amicissuis temꝑalẽ głam cenentibus ⁊
transeuntiabona laudantib fecerat ÷ s tam̃
eoꝵ sensum ad cognoscendam utilitatẽ flagel¬
li sui ꝑduc̾e non ualebat: ut scił pensare pos¬
sent. qd̾ ñ solum ꝓsꝑa omĩpotens ds tribueret:
s ñ numquã etiam adu̾sa ꝓpitiꝰ irrogaret:
Unde bene dicit᷑. Quare lacero carnes meas
dentib meis: Ac si patent̃ dicat. Cur int̃nis
sensib carnalia si qua fuerunt in me facta

Expanded text:
carnalia esse deprehendunt, haec internis sensibus carnalia esse deprehendunt, haec internis sensibus retractantes, vehementer in semetipsis insequuntur, afflicruciatibus vel minima in se prava dijudicant, atque haec per poenitentiam damnant. Quod idcirco agunt, ut in conspectu aeterni judicis et ipsi inveniri, in quantum est possibile, irreprehensibiles debeant, et hi qui eos sic se judicare conspiciunt emendare semetipsos a culpis culpis gravioribus inardescant. Quod videlicet beatus Job coram amicis suis temporalem gloriam tenentibus, et transeuntia bona laudantibus, fecerat; sed tamen eorum sensum ad cognoscendam utilitatem flagelli sui perducere non valebat, ut scilicet pensare possent quod non solum prospera omnipotens Deus tribueret, sed nonnunquam etiam adversa propitius irrogaret. Unde bene nunc dicit: Quare lacero carnes meas dentibus meis? Ac si aperte dicat: Cur internis sensibus carnalia, si qua fuerint in me facta,
Abbreviated transcription (Latin):
it. Unde iecte etiam scͥptum ẽ. Om̃is homo
qui comed̾it uuam acerbam: obstupescant
Uentes eius. Quid namq acerba uua. nisi
peccatũ est: Uua quippe acerba ẽ: fructus
ante tempus. Quisquis eñi p̃sentis uite de¬
lectationib saciari desid̾at: quasi fructus
ante tempus comed̾e festinat. Qui gͥ uuã
acerbam comedit. dentes eiꝰ obstupescunt:
quia qui p̃sentis mundi delectatiõe pascit᷑.
int̾ni eiꝰ sensus ligant᷑. ut iam sp̃alia man¬
d̾e idẽ intellig̾e nequeant: quia unde in ex¬
t̾iorib desectati sunt. in de inintimis obstu¬
pescunt: ⁊dum peccato anima pascitur.
panem iusticie ed̾e ñ ualet: qm̃ligati den¬
tes ex pecc̃i consuetudine uistũ. qd̾ intus
sapit. ed̾e nequaqũã possunt. Hoc gͥ loco qͥa
dentes ut diximꝰ int̾nos sensus accipimus:
consid̾are magnoꝑe qͥd age iusti soleant de¬
bemꝰ. Qui plerũq siqua inse quãlibet leuit̃¬

Expanded text:
it. Unde recte etiam scriptum est: Omnis homo it. Unde recte etiam scriptum est: Omnis homo qui comederit uvam acerbam, obstupescent dentes ejus . Quid namque uva acerba nisi peccatum est? Uva quippe acerba est fructus ante tempus. Quisquis enim praesentis vitae delectationibus satiari desiderat quasi fructus ante tempus comedere festinat. Qui igitur uvam acerbam comedit, dentes ejus obstupescunt, quia qui praesentis mundi delectatione pascitur, interni ejus sensus ligantur, ut jam spiritalia mandere, id est intelligere nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes, ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit edere nequaquam possunt. Hoc igitur loco, quia dentes, ut diximus, internos sensus accipimus, considerare magnopere quid agere justi soleant debemus. Qui plerumq
Abbreviated transcription (Latin):
nib meis: In scͥptura sacra dentes. aliq̃n
sc̃i p̃dicatores. aliq̃n uero int̾ni accipi sen¬
sus solent. De scĩs enim p̃dicatorib sponse
diccũ est. Dentes tui. sicut gregestonsarũ:
que ascenderunt de lauacio. Uñ ⁊ uni eoꝵ
ostensis in figura gentib dicitur. Macta
⁊ manduca: idest uetustatẽ earum cont̾e:
⁊ incorpus sc̃e eccłe uidelicet in tua m̃bra
conu̾te. Rursum quia dentes int̾iores sen¬
sus accipi solent: iheremias ꝓpħa testat᷑
dicens. fregit ad numerũ dentes in eos.
ꝑdentes ⁊ eñi cib frangit᷑: ut glutiatur.
Unde ñ um̾ito indentib int̾nos sensus
accipimus: qui singła que cogitant qͣsi
mandunt. ⁊ cõminuunt: atq ad uentrẽ
memone transmittunt. Quos ꝓpħa ad
numerum fractos dicit: quia uixta
mensuram unĩ curusq peccati. intell¬
gentie cecitas generat᷑ insensib: ut scõm
qd quisq egit ext̾ius. in eo obstupescat. qd
de int̾nis atq inuisibilib intelligere potu¬

Expanded text:
nt. --In Scriptura sacra dentes aliquando sancti praedicatores, aliquando vero interni accipi sensus solent. De sanctis enim praedicatoribus, sponsae dictum est: Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro . Unde et uni eorum ostensis in figura gentibus dicitur: Macta et manduca ; id est, vetustatem earum contere, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra, converte. Rursum quia dentes interiores sensus accipi solent Jeremias propheta testatur, dicens: Fregit ad numerum dentes meos . Per dentes etenim cibus frangitur, ut glutiatur. Unde non immerito in dentibus internos sensus accipimus, qui singula quae cogitant quasi mandunt et comminuunt, atque ad ventrem memoriae transmittunt. Quos propheta ad numerum fractos dicit, quia juxta mensuram uniuscujusque peccati intelligentiae caecitas generatur in sensibus, et secundum quod quisque egit exterius, in eo obstupescit quod de internis atque invisibilibus intelligere potu
Abbreviated transcription (Latin):
głos suos sp̃c. facit: qr p̃dicatores suos spi¬
ritales efficit. Hoc aut̃ loco si anima om̃is
uiuentis ipsa corꝑis uita signat᷑: sp̃c uniu̾¬
se carnis hominis effectus intelligentie sp̃a¬
lis exprimitur. Sequit᷑. Honne auris¬

Expanded text:
gelos suos spiritus facit, quia praedicatores suos spiritales efficit. Hoc autem loco si anima omnis viventis ipsa corporis vita signatur, spiritu universae carnis hominis effectus intelligentiae spiritalis exprimitur. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
quippe potestas expͥmitur. Anima gͥ om̃is
uiuentis ⁊ sp̃e unuierse carnis hominis
ineius potestate est. aquo est: ut ipse ꝓ¬
uideat qualit̃ sit. qui p̃stiit ẽẽ qd̾ non
fuit. Potest uͦ ꝑ animã om̃is uiuentis
iumentoꝵ uita signari. Omĩpotens aũ
ds̃ iumentoꝵ animã usq ad corporeos sen¬
sus uiuificat: hominũ uero sp̃m usq ad
spiritalem intellectũ tendit. In gͦ eius ma¬
nu ẽ. anima om̃is uiuentis. ⁊ sp̃c uniu̾se
carnis hominis: dũ ⁊ in illo hoc prestat
anime ut uiuificet carnen: ⁊in isto ad
hoc uiuificat animam. ut ad intelligendã
ꝑueniat et̾nitatem. Sciendum uͦ est: qr
in sacro eloquio sp̃c hominis duob modis
namq sp̃c dicitur: sicut de nr̃o ipso ca¬
pite scͥptum ẽ. In clinato capite: tradidit
sp̃m. Si enim aliud sp̃m quam animam
euangłista diceret: ixeunte utiq sp̃u aĩa¬

Expanded text:
quippe potestas exprimitur. Anima igitur omnis viventis, et spiritus universae carnis hominis, in ejus potestate est a quo est; ut ipse provideat qualiter sit, qui praestitit esse quod non fuit. Potest vero per animam omnis viventis jumentorum vita signari. Omnipotens autem Deus jumentorum animam usque ad corporeos sensus vivificat, hominum vero spiritum usque ad spiritalem intellectum tendit. In ejus ergo manu est anima omnis viventis, et spiritus universae carnis hominis, dum et in illo hoc praestat animae ut vivificet carnem, et in isto ad hoc vivificat animam, ut ad intelligendam perveniat aeternitatem. Sciendum vero est quia in sacro eloquio spiritus hominis duobus modis namque spiritus dicitur, sicut de nostro ipso capite scriptum est: Inclinato capite tradidit spiritum . Si enim aliud spiritum quam animam evangelista diceret, exeunte utique spi
Abbreviated transcription (Latin):
mens suggesserit. Sensu carnis loquutos
indicat: quos iccirco ad silentiũ restringit.
ut ea que illi mens suggesserit dicat. Ac si
aꝑte dicat. Non ego carnalit̾ s sp̃aliter lo
cendit : seq in myst̾is eleuat: ⁊ increpati¬
onẽ quam ꝓtulerat. ad mystica u̾ba ꝑmu¬

Expanded text:
nt revocandi. --Sensu carnis locutos indicat, quos idcirco ad silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat: Non ego carnaliter, sed spiritaliter loqcendit, seque in mysteriis elevat, et increpationem quam protulerat ad mystica verba permu
Abbreviated transcription (Latin):
carnalit̾ uiuens. inmortẽ conabatur scõs
tis euis frigide cogitationes uerse sunt. in
ardorem pietatis : ⁊ qͥ prius fuit blasphe¬
mus ⁊ ꝑsecutor. humilis post factus est pi¬
usq p̃dicator: ⁊ qui lucrũ maximũ puta¬
uit. se indiscipłis xp̃m occid̾e. iam uitam
suã xp̃m estimat. ⁊mori lucrũ. Emissa
gͦ aqua t̾ra subuersa est: qr pauli mens

Expanded text:
carnaliter vivens, in mortem conabatur sanctos carnaliter vivens, in mortem conabatur sanctos tis ejus frigidae cogitationes versae sunt in ardorem pietatis; et qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator . Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat, et mori lucrum . Emissa ergo aqua terra subversa est, q
Abbreviated transcription (Latin):
tatur: si scĩ sp̃c gratia suꝑno mun̾e uixta
uocem p̃dicantis infundit᷑ statim terra
subuertit᷑: quia peccatricis m̃tis duricia
ab immobilitatis suie obstinatione ꝑmu-¬
tatur: ut tantũ se postmodũ p̃ceptis dñi¬
cis flendo subiciat quantũ suꝑbiendo pͥ¬
us contra dñm̃ ceruicem cordis erigebat.
ideas namq qd t̾ra cordis humani aqua
diuini mun̾is infusa post libent̃ inuiri¬
as tolerat. quas pͥus clementer irrogabat:
post etiam sua tribuat. que prius ⁊ alie¬
na rapiebat ⁊ post carnem abstinendo cru¬
ciet. que prus sacietate carnis ꝑ moitifera
turpitudinũ oblectamenta defluebat:
post etiam ꝑsequitores diligat. que prius
dilig̾e etiam se amantes nolebat. Cum gͥ
hoc qd̾ consueuerat ag̾e ceꝑit. t̾ra subu̾sa
est: qr ⁊ deorsum missa ẽ. que pͥus emine¬
bat : ⁊ sursum leuata est facies que pͥus
exemplo unum ex multis paulũ admediũ
fusus. ab illa sua ꝓtinus crudelitate mu

Expanded text:
tatur, si sancti Spiritus gratia superno munere juxta tatur, si sancti Spiritus gratia superno munere juxta vocem praedicantis infunditur, statim terra subvertitur, quia peccatricis mentis duritia ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ut tantum se postmodum praeceptis dominicis flendo subjiciat, quantum superbiendo prius contra Dominum cervicem cordis erigebat. Videas namque quod terra cordis humani, aqua divini muneris infusa, post libenter injurias toleret, quas prius vehementer irrogabat; post etiam sua tribuat, quae prius et aliena rapiebat; post carnem abstinendo cruciet, quae prius satietate carnis per mortifera turpitudinum oblectamenta defluebat; post etiam persecutores diligat, quae prius diligere etiam se amantes nolebat.  Vet. hoc quod consueverat agere coeperit, terra subversa est, quia deorsum missa est, quae prius eminebat, et sursum elevata est facies, quae priexemplo unum e multis ad medium Paulum fusus, ab illa sua protinus crudelitate mut
Abbreviated transcription (Latin):
de uentre eius fluent aque uiue. uͥstatim
eugłista subuinxit. hoc aũt dixit de sp̃u
qũe accepturi erant credentes in eum: con¬
gruus in his sermonib intellectus patet.
quib ait. si continuerit aquas omĩa sicca
subtrahit᷑: arescit ꝓtinꝰ intellectꝰ. qui iam
ꝑ spem uiridescere in audiente uidebatur.
Qd̾ aũt non aqͣm sed a quas memorat : plu¬
talitatis appellatione ad septi formẽ donoꝵ
sp̃alium grãm recurrit: quia quasi tot
aquis unusquisq infunditur. quot donis
repletur. Dequib apte subiungitur. Si
emiserit eas: subuertent t̾iam. Quid eñi¬
t̾ra nisi peccator accipit᷑ ÷ cui ꝑ sententiam
dictũ est. t̾ra es ⁊ int̾ram ibis: Manet itaq
t̾ra immobilis. cũ preceptis dñicis peccator
obedire contempnti. cum ceruicẽ suꝑbie
erigit: atq aueritatis lumine oculos
m̃tis claudit. S quia scriptũ est. pedes
eiꝰ steterunt. ⁊ mota est t̾ra ÷ qr cũ u̾itas
in corde figitur. mentis immobilitas agi¬

Expanded text:
us fluent aquae vivae ; ubi statim evangelista subjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continuerit aquas, omnia siccasubtrahitur, arescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis appellatione, ad septiformem donorum spiritalium gratiam recurrit, quia quasi tot aquis unusquisque infunditur, quot donis repletur. De quibus apte subjungitur: Si emiserit eas, subvertent terram. 15. terra, nisi peccator accipitur, cui per sententiam dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Manet itaque terra immobilis, cum praeceptis dominicis peccator obedire contemnit; cum cervicem superbiae erigit, atque a veritatis lumine oculos mentis claudit. Sed quia scriptum est: Pedes ejus steterunt, et mota est terra , quia cum veritas in corde figitur, mentis immobilitas agi
Abbreviated transcription (Latin):
re stomachũ suũ: Crebroiam diximꝰ bea¬
tũ iob typum sc̃e uniu̾salis eccłe: amicos
uͦ illiꝰ hereticoꝵ spẽm tenere. Qui quasi ex de¬
fensione dñi occasionẽ stulte locutionis in¬
ueniunt. ⁊ contumeliosa contra bonos uer¬
ba iaculant᷑: quib cuncta que afidelibus
sentiunt᷑. quasi inuentũ ꝓlata displicent.
u̾ba. dicta rationis: s stimulos furoris ex¬
istimant. U̾nde ⁊ subditur. Et implebit ar¬
uore stomachũ suũ: quia etiã que sciunt
contumeliose dicere. student semꝑ ut dictũ
est ex dñi defensione palliare. Unde eliphar
uͦ estimant timorẽ dñi habere: nisi eũ quẽ
potuerint ad sue confessionis stulticiam tra¬
here. Unde adiungit. Q
uantum inte

Expanded text:
 - Crebro jam diximus beatum Job, typum sanctae universalis Ecclesiae, amicos vero illius haereticorum speciem tenere, qui quasi ex defensione Domini, occasionem stultae locutionis inveniunt, et contumeliosa contra bonos verba jaculantur. Quibus cuncta quae a fidelibus sentiuntur, quasi in vento prolata displicent. ba dicta rationis, sed stimulos furoris existimant. Unde et subditur. Et implebit ardore stomachum suum. Quia ea etiam quae se sciunt contumeliose dicere, student semper, ut dictum est, ex Domini defensione palliare. Unde 404 Eliphaz vero existimant timorem Domini habere, nisi eum quem potuerunt ad suae confessionis stultitiam trahere. Unde adjungit: VERS. 4. Quantum in te
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ assiduitate mulierũ ad hoc usq ꝑductꝰ
ẽ. ut templũ idolis fabricaret: ꝯ qui pͥus
deo templũ construxerat. assiduitate libi¬
dinis etram ꝑfidie substractus idolis constro¬
ere templa ñcimuit. Sicq factũ est: ut ab
assidua carnis petulantia. usq admentis
ꝑfidiam ꝑueniret. Quid itaq aliud quã
aque excauauerunt lapidẽ ÷ ꝯ alluuione
paulatĩ terra consũpta est: Quia subripi¬
ente paulisꝑ infusione peccati. t̾ra cordis il¬
lius ad consũptionẽ defluxit. Consideret gͦ
beatꝰ iob utrasq tẽptationes uł subitam ⁊
immensam. uellentã atq longiorẽ: conside¬
ret casus hominũ. ⁊ exhis que ext̾ius accidunł.
uapiat int̾ius contẽplationẽ dicens. Mons
cadens defluit. ⁊ saxum tranffertur de loco
suo: lapides excauant aque. alliuuone
paulatĩ t̾raconsumit᷑. ⁊ homines gͦ similit̃
ꝑdes: idẽ. sicut hec insensibilia mͦ subito cor¬

Expanded text:
atque assiduitate mulierum ad hoc usque perductus atque assiduitate mulierum ad hoc usque perductus est, ut templum idolis fabricaret ; et qui prius Deo templum construxerat, assiduitate libidinis, etiam perfidiae substratus, idolis construere templa non timuit. Sicque factum est ut ab assidua carnis petulantia usque ad mentis perfidiam perveniret. Quid itaque aliud quam aquae excavarunt lapidem, et alluvione paulatim terra consumpta est, quia subripiente paulisper infusione peccati, terra cordis illius ad consumptionem defluxit? Consideret ergo beatus Job utrasque tentationes, vel subitam et immensam, vel lentam atque longiorem; consideret casus hominum, et ex his quae exterius accidunt rapiat interius contemplationem, dicens: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur; et homines ergo similiter perdes; id est, sicut haec insensibilia modo subito cor
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uero tẽptationẽ lentã atq subtilem. sed
cam̃ assiduam eoꝵ qui ẽẽ fortes ciedunt᷑ pre¬
ualere mentib sinis: quasi lapides excauant
aque. Et alluuione paulatĩ t̾ra consumtt᷑:
qͥa nimirũ suggestione leni subacta mentis
mons altus fuerit. qui tanta dei mysteria
ꝓpħico spũ ualuit contẽplari: s aspitiamus
quã subito casu defluxit. Qui dũ insolariũ
deambulans. alienam coniugem concupiuit
nabstulit. eiꝰꝙ uirũ cũ dampno sui exercitꝰ
int̾emit : repentino casu mons cecidit: cũ
mens illa celestib myst̾iis assueta inopina¬
ta tẽptatione deuicta ẽ. tamq immanissi¬
me turpitudini subacta. Saxum itaq de
loco suo translatũ est: cũ ꝓpħe animus. a
ꝓpħie myst̾iis exclusus. ad cogitandas turpi¬
tudines uenit. Uideamꝰ etiã qualit̾ lapides
excauant aque: ⁊ alluiuone paulatĩ t̾ra
consumit᷑. Salomon quippe immod̾ato usu

Expanded text:
cum vero tentationem lentam atque subtilem, sed cum vero tentationem lentam atque subtilem, sed tamen assiduam, eorum qui fortes esse creduntur praevalere mentibus sinis, quasi lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur, quia nimirum suggestione leni subacta mentis mons altus fuerit, qui tanta Dei mysteria prophetico spiritu valuit contemplari; sed aspiciamus quam subito casu defluxit, qui dum, in solario deambulans, alienam conjugem concupivit et abstulit, ejusque virum cum damno sui exercitus interemit , repentino casu mons cecidit, cum mens illa mysteriis coelestibus assueta, inopinata tentatione devicta est, tamque immanissimae turpitudini subacta. Saxum itaque de loco suo translatum est, cum prophetae animus, a prophetiae mysteriis exclusus, ad cogitandas turpitudines venit. Videamus etiam qualiter lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur. Salomon quippe immoderato usu
Abbreviated transcription (Latin):
fertur de loco suo: idẽ mens sc̃a cuiꝰ locus ui¬
sticia fuerat. impulsu subito transfertur ad
culpam. Rursum quia alia ẽ tẽptatio que¬
se cordi hominis lentt̃ infundit. omnemꝙ¬
uuritiam fortitudinis corrũpit atq consu
mit ÷ dicat᷑. lapides excauant aque: quia
uidelicet durctiam mentis. absorbent assi¬
dua ⁊ mollia blandimenta libidinis ÷ ⁊ leu¬
tũ atq subtile uitiũ corrũpit durũ ⁊ forte
propositũ mentis. Unde subditur. Et allu¬
uione paulatin t̾ra consumitur. Sicut enĩ
influente aqua paulatim consumtt᷑ terra:
sic leniter subripiente uitio mens etiam for¬
tis absoibetur. Unde bene subuingit᷑. Et hoĩes¬
gͦ similit̃ ꝑdes: idẽ quia cum tẽptationem
uisto iuditio eiꝰ menti qui stare in alto cer¬
nit᷑ repente dñari ꝑmittis cad̾e ⁊ defluere
montẽ facis ÷ ⁊ cũ uoluntas aduitiũ cõmu¬
tat᷑: quasi ad locũ aliũ transfertur saxum.

Expanded text:
fertur de loco suo ; id est, mens sancta, cujus loco jufertur de loco suo ; id est, mens sancta, cujus loco justitia fuerat, impulsu subito transfertur ad culpam. Alia est tentatio quae sese cordi hominis leniter infundit, omnemqumit, dicatur: Lapides excavant aquae. Quia videlicet duritiam mentis absorbent assidua et mollia blandimenta libidinis, et lentum atque subtile vitium corrumpit durum et forte propositum mentis. Unde subditur: Et alluvione paulatim terra consumitur. Sicut enim influente aqua paulatim consumitur terra, sic leniter subripiente vitio mens etiam fortis absoergo similiter perdes. Id est, quia cum tentationem justo judicio ejus menti qui stare in alto cernitur repente dominari permittis, cadere ac defluere montem facis; et cum voluntas ad vitium commutatur, quasi ad locum alium transfertur saxum; 402
Abbreviated transcription (Latin):
¶ons cadens defluit: ⁊ saxum tranffert᷑
de socosuo. apides excaitant aque:
alluuione paulatim t̾ra consumitur.
t homines gͦ similit̾ ꝑdes. Hoc crebro
agit᷑. ut cadentib rupib saxum ad alia lo¬
ca tranfferatur: ut aque lapides excauent.
⁊ paulatim t̾ra alluuionib consumat᷑:
S magna nobis intentione discutiendũ
c̃. qd infertur. Et homines gͦ similit ꝑdes.
Quid ẽ enim hoc qd cadenti monti.⁊ transla¬
to saxo qd̃ excauato lapidi. ⁊ ꝑalluuionem
t̾re consũpte ꝑditio humana cõꝑatur. nͥ hoc
qd̾ patent̃ datur intelligi. quia duo sunt ge¬
nera tẽptationũ. unum qd̾ in mente etiam
uist hominis ꝑrepentinũ euentiũ agitur.
quatinꝰ sic subito temptet᷑. ut hitric in opina¬
to ꝓuentu concutiat. ⁊ ꝓsternat. casumq
suũ non nͥ postquã cecid̾it uideat ÷ aliud
uͦ qd̾ paulatim uenit in mente. ⁊ resistentẽ
animũ lenib suggestionib inficit. ⁊ om̃s
in eo uires uisticie ñ nimietate sua. ẜ assidu¬

Expanded text:
fertur de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur; et hominem ergo similiter perdes. - Hoc crebro agitur, ut cadentibus rupibus saxum ad loca alia transferatur, ut aquae lapides excavent, et paulatim terra alluvionibus consumatur. Sed magna nobis intentione discutiendum est quod infertur: Et homines similiter perdes. Quid est enim hoc quod cadenti monti et saxo translato, quod excavato lapidi, et per alluvionem terrae consumptae perditio humana comparatur, nisi hoc, quod patenter datur intelligi, quia duo sunt genera tentationum? Unum, quod in mente etiam justi hominis per repentinum eventum agitur, quatenus sic subito tentetur, ut hunc inopinato proventu concutiat et prosternat, casumque suum nonnisi postquam ceciderit videat. Aliud vero, quod paulatim venit in mentem, et resistentem animuin eo vires justitiae non nimietate sua, sed assidu
Abbreviated transcription (Latin):
tia. infirmoꝵ corda gratius roborent᷑. Unde
beatꝰ iob cũ quasi dubitantis u̾ba ꝓtulit di¬
cens. putas ne mortuus homo rursũ uiuat:
ilico sententiam sue certicudinis adiunxit.
Quigͥ imnmictationẽ suam tanto desid̾io ex¬
pectat. quã sit deresurrectione certus insinu¬
at: ꝯ⁊ cursum uite p̃sentis quantũ despitiat
innotescit. qui hunc militiam appellat. ꝑ
militiã quippe semꝑ ad finẽ tendit᷑: ⁊ cotidie
conclusionis t̾minus expectatur. Cursũ itaq
uite huiꝰ despicit. ⁊ statũ soliditatis requirit:
qui ꝑ hoc qͦd mutabilit̾ militat. ad immuta¬
tionẽ suam ꝑ uenire festinat. Iustis quippe
in hac uita. ipsa sarcina sue corruptionis one¬
rosa ẽ: qd̾ cum uigilie defatigant. somnus
querit᷑. ut uigiliaꝵ labor atq anxietas tẽꝑet᷑.
S ññquam etiam somnus occidit : fames
corpus atteriti: atq ut eiꝰ necessitas repellat᷑.¬
cibi requirunt᷑. S sepe ⁊ cibi grauant: qͥ
ad repellendũ debilitatis grauam que siti

Expanded text:
tia infirmorum corda gratius roborentur. Unde beatus Job, cum quasi dubitantis verba protulit, dicens: Putasne mortuus homo rursum vivet? illico sententiam suae certitudinis adjunxit, que immutationem suam tanto desiderio exspectat, quam sit de resurrectione certus insinuat; et cursum vitae praesentis quantum despiciat innotescit, qui hunc militiam appellat. Per militiam quippe semper ad finem tenditur, et quotidie conclusionis terminus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus despicit, et statum soliditatis requirit, qui per hoc quod mutabiliter militat, ad immutationem suam pervenire festinat. Justo quippe in hac vita ipsa sarcina suae corruptionis onerosa est. Quod vigiliae defatigant, somnus quaeritur, ut vigiliarum labor atque anxietas temperetur. Sed nonnunquam etiam somnus occidit. Fames corpus atterit, atque, ut ejus necessitas repellatcibi requiruntur. Sed saepe et cibi gravant, qui ad repellendum debilitatis gravamen quaesiti
Abbreviated transcription (Latin):
Cum eñi adhuc ꝑtransactis excessib uentu
rat in corde signatũ tenebat. S ꝓculdubio
delicta eiꝰ signando curau̾at: quẽ uas ele¬
ctionis uocabat. Uel certe peccata nr̃a sig¬
nantur in sacculo: cum mala que facimꝰ.
sollicito semꝑ corde pensamꝰ. Quid namꝙ
ẽ cor hominis. nͥsacculus di : ubi dum
studiose conspicimꝰ ꝑ quanta deliquimꝰ:
peccata nr̃a quasi in dei sacculo signata
portamus. An non peccatũ suũ dauid sig¬
natũ tenebat in sacculo qui dicebat: ini¬
quitatẽ meam ego agnosco. ⁊ delictũ meũ
caram me ẽ. semꝑ: Et quia culpas quas
nos intuendo ⁊ penitendo cognoscimus.
pius nobis conditor relaxat: recte post sig¬
nata in sacculo delicta subiungitur. s cu¬
rasti iniquitatẽ meam. Ac si aꝑte dicat. Que
mͦ signas ut penitendo uideã: agis ꝓculdu

Expanded text:
. Cum enim adhuc pro transactis excessibus ventu. Cum enim adhuc pro transactis excessibus ventuiquerat, in corde signatum tenebat; sed procul dubio delicta ejus signando, curaverat, quem vas electionis vocabat. Vel certe peccata nostra signantur in sacculo, cum mala quae fecimus, sollicito semper corde pensamus. Quid namque est cor hominis, nisi sacculus Dei? ubi dum studiose conspicimus per quanta delinquimus, peccata nostra quasi in Dei sacculo signata portamus. An non peccatum suum David signatum tenebat in sacculo, qui dicebat: Iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper? Et quia culpas, quas nos intuendo, et poenitendo cognoscimus, pius nobis Conditor relaxat, recte post signata in sacculo delicta, subjungit: Sed curasti iniquitatem meam. Ac si aperte dicat: Quae modo signas, ut poenitendo
Abbreviated transcription (Latin):
Signantrir quasi in sacculo delicta nr̃a:
tia int̾ueniente diluamꝰ. in secieto uidici¬
oꝵ d̃i sub quadã occultatione seruat᷑ : ut
quandoq etiam de sigillo secreti. exeat ad
publicũ iudicis. Unde etiã ꝑmoysen dic̃.
Nonne ħ congͥgata sunt apud me. ⁊signa¬
ta inthesauris meis: Indie ultionis red
dam illis. Cũ uero ꝓ malis que fecimus
descipline flagello atterimur.⁊ hec ꝑ peni¬
tentiam deflemus: iniquitatẽ nr̃am signat
⁊curat: qͥa nec inulta hic deserit. nec inui¬
ditio punienda seruat. Signat gͥ delicta:
quia ea hic subtilit̾ attendit. ut feriat. Cu¬
rat gͦ: qͥa hec ꝑflagellũ funditꝰ relaxat. Uñ
iniquitatẽ quoq illius ꝑsequutoris sui
quẽ int̾ra ꝓstrauerat. signando curauit:
cũ de ilload ananiã dixit. Uas electionis
mͥ est iste: ut portet nom̃ meũ coram genti¬
b ⁊ regibus ⁊ filiis isrł. Ego eñi ostendam
illi: quanta oporteat eũ ꝓ nomine meo pati

Expanded text:
Signata sunt quasi in sacculo delicta nSignata sunt quasi in sacculo delicta niente diluamus, in secreto judiciorum Dei sub quadam occultatione servatur, ut quandoque etiam de sacculo secreti exeat ad publicum judicii. Unde etiam per Moysen dicitur: Nonne haec congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die udam illis . Cum vero pro malis quae fecimus, disciplinae flagello atterimur, et haec per poenitentiam deflemus, iniquitatem nostram signat et curat, quia nec inultam hic deserit, nec in judicio puniendam servat. Signat igitur delicta, quia ea hic subtiliter attendit, ut feriat; curat vero quia haec per flagellum funditus relaxat, unde iniquitatem quoque illius persecutoris sui, quem in terra prostraverat, signando curavit, cum de illo ad Ananiam dixit: Vas electionis mihi est iste ut portet nomen meum coram regibus et gentibus et filiis Israel. Ego enim ostendam illi quanta oporteat eum pro nomine meo pati
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionis głam respondere ualeamus.
Qua in re largitatẽ diuine miscd̃ie pensa¬
re quis ualeat: qd̾ ad tantã ꝑducet głam.
hominẽ post culpam: Pensat deus mala
que facimus: ⁊ tam̃ ꝑ benignitatis sue gra¬
tiam. ea misericordit relaxat. Unde ⁊ subdi
tur. Eu quidem gressus meos dinume¬
rasti: sed parce peccatis meis. Gressus ds
unaqueq nr̃a accio designat᷑: O mĩpotens
itaq ds ⁊ gressus dinum̾at. ⁊ peccatis par¬
cit: qͥa ⁊ subtilit̾ acta nĩa consid̾at ÷ ꝯtam̃ ħ
penitentib miscd̃iter relarat. Qui ⁊ durici¬
am inpeccantib conspicit: s tamen hanc
fecimus deflenda conu̾tit. Quas miscd̾̃it̃¬
relaxat: quia ea dũ nos prinimus ipse neq̃¬
quã in extremo examine iudicat: paulo at¬
testante qui ait. Si nosmetipsos diuidi¬
caremꝰ: ñ utiq uidicarem᷑. Unde ad huc
subditur. Signast quasi insacculo
delicta mea: s curasti iniquitatẽ meam.

Expanded text:
corruptionis gloriam respondere valeamus. corruptionis gloriam respondere valeamus. Qua in re largitatem divinae misericordiae pensare quis valeat, quod ad tantam perducit gloriam hominem post culpam? Pensat Deus mala quae facimus, et tamen per benignitatis suae gratiam ea misericorditer relaxat. Unde et subdi Tu quidem gressus meos dinumerasti, sed parce peccatis meis . Gregorius:unaquaeque nostra actio designatur? Omnipotens itaque Deus, et gressus dinumerat et peccatis parcit, quia et subtiliter acta nostra considerat, et tamen haec poenitentibus misericorditer relaxat; qui et duritiam in peccantibus conspicit, sed tamen hanc fecimus deflenda conrelaxat, quia eas, dum nos punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos judicaremus, non utique judicaremur : unde adhuc subditur: Signasti quasi in sacculo delicta mea, sed curasti iniquitatem meam.
Abbreviated transcription (Latin):
tis di dono agitur. ut ad tantã in corruptio¬
nis głam ꝑmutetur: recte subiungitur.¬
Iꝑi manuũ tuarũ porriges dexteram. Ac
si patent̾ dicat. Idcirco creatura corruptibil¬
ꝑsistere ad incorruptionẽ potest: qͥa tue po¬
testatis manu erigitur. ⁊ tui respectus gr̃a
ut ꝑsistat cenetur. Humana namq creatu¬
ra eo ipso qͦd creatura ẽ. insemetipsa habet
subse defluere: s aconditore suo hõ accepti.
ut ⁊ suꝑ se contẽ platione rapiat᷑. ⁊in se ip̃o
mincorruptione teneatur. Creatura ergo
ne sub se defluat. Ginincorruptione ꝑsistat:
ad incõmutabilitatis statũ auctoris sui
dext̾a leuat᷑. Potest quoq dextere nomine
dext̾am suam: qͥa ut abiectũ atq ininfimis
iacens ad sũma erigeret genus humanũ.
incarnatũ ad hoc unigenitũ misit. Ex cu¬
ius nobis incarnatione datũ est. ut qui
ex uoluntate ꝓpria incorruptionẽ cecidi¬
dimus: uocanti nos dõ. quandoq ad in¬

Expanded text:
tis Dei dono agitur ut ad tantam incorruptiotis Dei dono agitur ut ad tantam incorruptionis gloriam permutetur, recte subjungiturOperi manuum tuarum porrige dexteram. - Ac si patenter dicat: Idcirco creatura corruptibilpersistere ad incorruptionem potest, quia tuae potestatis manu erigitur, et tui respectus gratia, ut persistat, tenetur. Humana namque creatura, eo ipso quod creatura est, in semetipsa habet sub se defluere, sed a conditore suo homo accepit, ut et super se contemplatione rapiatur, et in seipso incorruptione teneatur. Creatura ergo ne sub se defluat, sed in incorruptione persistat, ad incommutabilitatis statum auctoris sui dextera levatur. Potest quoque dexterae nomine dexteram suam, quia ut abjectum atque in infimis jacens ad summa erigeret genus humanum, incarnatum ad hoc unigenitum misit. Ex cujus nobis incarnatione datum est ut qui ex voluntate propria in corruptionem cecidimus, vocanti nos Deo quandoque ad in
Abbreviated transcription (Latin):
nis in libertatẽ głe filioꝵ dĩ. Scimus eñi
qd̾ omĩs creatura ingemiscit: ⁊ partur it
usq adhuc. Sc̃s gͦ uir incorruptionis sue¬
statũ desid̾ans. dicat. Cunctis dieb quibus
nunc nulito: expecto donec ueniat immu¬
tatio mea. In qua immutatione qͥdagatur
debo tibi. Respondere ciulibet dicimur:
cũ eius factis congrua ad uicem oꝑareddi¬
mus. In illa gͥ cõmutatione uocat dñs ⁊ res¬
pondet homo: quia ante incorrupti clari¬
tatẽ. incorruptus homo ostenditur post
corruptionem. Nunc neñi quousq sub¬
diti corruptioni sumus. auctori nr̃o mini¬
me respondemus: quia dũ corruptio ab
incorruptione longe ẽ. similitudo apta nr̃e
responsionis ñ est. De illa uero immutati¬
one scriptũ est. Cũ apparuerit similes ei
eruus: qm̃ uidebimꝰ eum sicuti ẽ. Tunc
gͦ uocanti dõ ueractt̃ respondemꝰ: quando
ad sũme incorruptionis iussum incorrup¬
tura ex semetipsa ñ ualet: s soluis omĩpoten¬

Expanded text:
ertatem gloriae filiorum Dei. Scimus enim quod omnis creatura ingemiscit, et parturit usque adhuc . Sanctus ergo vir incorruptionis statum desiderans, dicat: Cunctis diebus, quibus nunc milito, exspecto donec veniat immutatio mea. In qua immutatione quid agatur debo tibi. - Respondere cuilibet dicimus, cum ejus factis congrua ad invicem opera reddimus. In illa igitur mutatione vocat Dominus, et respondet homo, quia ante incorrupti claritatem, incorruptus homo ostenditur post corruptionem. Nunc etenim quousque subditi corruptioni sumus, Auctori nostro minime respondemus, quia, dum corruptio ab incorruptione longe est, similitudo apta nostrae responsioni non est. De illa vero immutatione scriptum est: « Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Tunc ergo vocanti Deo veraciter respondebimus, quando ad summae incorruptionis jussum incorruptura ex semetipsa non valet, sed solius 400 omnipoten
Abbreviated transcription (Latin):
cussa. utrũ approbent᷑ eiꝰ oꝑa anreꝓbentur
ignorat. Et hic gͦ homo indolore laboris est
positus: ⁊ illuc ducitur intimore suspitio¬
nis. Unde ad huc deipso p̃sentis uite labore
conuigib paulus dicit. Tribulationẽ tam̃
carnis habebunt huuꝰ modi S tribulatio¬
nẽ carnis hic pati possunt: etiã qui sp̃alit̃
uiuunt. Curgͦ in ẽe conuigib carnis tribu¬
latio quasi spetialit̾ dicit᷑. que etiama uita
sp̃alium longe ñ est. nͥ qd̾ hi frequent̃ mato¬
res tribulationes ex carne suscipiunt. qui
carnis uoluptatib delectant᷑: Beneaut̃ dr̃.
⁊ anima eiꝰ suꝑ semetipso lugebit: quia qͥs¬
quis in segaudere appetit. eoipso iam in lu¬
ctii ẽ. quo auera leticia recessit. Uera quippe
leticia mentis: creator ẽ. Dignũ itaq ẽ. ut
u se semꝑhomo merores inueniat: qui de¬
relicto creatore insegaudiũ querebat. Seqͥ¬

Expanded text:
cussa, utrum approbentur ejus opera an reprobentur cussa, utrum approbentur ejus opera an reprobentur ignorat. Et hic ergo homo in dolore laboris est positus, et illuc ducitur in timore suspicionis. Unde adhuc de ipso praesentis vitae labore conjugibus Paulus dicit: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi . Sed tribulationem carnis hic pati possunt, etiam jam qui spiritaliter vivunt. Cur ergo inesse conjugibus carnis tribulatio quasi specialiter dicitur, quae etiam a vita spiritalium longe non est, nisi quod hi frequenter majores tribulationes ex carne suscipiunt qui carnis voluptatibus delectantur? Bene autem dicitur: Et anima ejus super semetipso lugebit, quia quisquis gaudere in se appetit, eo ipso jam in luctu est quo a vera laetitia recessit. Vera quippe laetitia mentis creator est Dignum itaque est ut in se semper homo moerores inveniat, qui, derelicto creatore, in se gaudium quaerebat. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͥa sit foris aliq uid qd̾ ignorent. S carna¬
les quiq quia amorem p̃cipuũ filiis im¬
pendunt: hoc eos beatꝰ iob nescire postmo¬
dũasserit. qd̾ hic uehement̃ amauerunt:
ut siue nobiles suie sint ignobiles filii nes¬
ciant. quoꝵ eos semꝑ cura fatigabat. Qd̾
tam̃ si intelligi sp̃italit̃ debet. ñ in congrue
filioꝵ nomine oꝑa designant᷑: sicut de mu¬
liere paulus dixit. qͥa salua erit ꝑfilioꝵ
generationẽ. Neq eñi mulier que conti¬
nentie studens neq̃quã filios generat. sal¬
ua ñerit. s ꝑgenerationẽ filioꝵ saluari dr᷑.¬
qͥa ꝑeffectũ bonoꝵ oꝑum ppetue saluti so¬
ciatur. Nobiles gͦ sunt filii. iecta oꝑa: ig¬
nobiles aut̃. facta ꝑuersa. Q sepe homo ag̾e̾
quelibet bona intentione nititur: ẜ tam̃
ꝓ multis que subripiunt. eiꝰ acta apud oĩpo¬
tentem dm̃ qualit̃ habeant᷑ incertũ est. Si
eiꝰ. ñ intelliget: quia subtili examine dis¬

Expanded text:
est quia foris sit aliquid quod ignorent. Sed carnaest quia foris sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique, quia amorem praecipuum filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire postmodum asserit quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive ignobiles sint filii nesciant, quorum eos semper cura fatigabat. Quod tamen si intelligi spiritaliter debet, non incongrue filiorum nomine opera designantur; sicut de muliere Paulus dicit: Quia salva erit per filiorum generationem . Neque enim mulier quae, continentiae studens, nequaquam filios generat salva non erit, sed per generationem filiorum salvari d effectum bonorum operum perpetuae saluti sociatur. Nobiles ergo sunt filii recta opera, ignobiles autem facta perversa. Et saepe homo agere quaelibet bona intentione nititur; sed tamen pro multis, quae subrepunt, ejus acta apud omnipotentem Deum qualiter habeantur, incertum est. non intelligit, quia, subtili examine dis
Abbreviated transcription (Latin):
homo: quia hic iuuendi uires admodicum
accepit. ut imꝑpetuũ transeat. uͥeiuis uttã
t̾minus ñ concludat. S in hac breutrate uͥ
roboratus ẽ. colligit unde imꝑpetuitatẽ ue¬
niat: uł ut semꝑgaudeat. uł ut suscepta
supplitia ñ euadat. Qui ꝓ eo qd̾ paululum
roboratꝰ est. ut inꝑpetuũ transeat: apte mox
morte atterit᷑. Emittitur uͦ: quia abhis q̃
uolens tenuit. transire cogit᷑ ad et̾na nolens.
Dumq ad illa ꝑducit᷑: hec que diu cogitata
tenuit. qualit̃ sese habitura sint. relicta nes¬
eñi hi qui adhuc uiuentes sunt. mortuoꝵ
anime quo loco habeant᷑ ignorant: tta mor¬
tui uita in carne uiuentũ post eos qualit̃
disponatur nesciunt: qr ⁊ uita sp̃c longe
ẽ. auita carnis ÷ ⁊ siuit corporea atq incor¬
porea diu̾sa sunt genere: ita etiam distin¬
cta cognitione. Qd̾ tam̃ de ammab scĩs sen¬
tiendũ non ẽ: qͥa que intus omĩpotentis
dei claritatẽ uident. nullomodo credendũ

Expanded text:
homo, quia hic vivendi vires ad modicum accepit ut in perpetuum transeat ubi ejus vitam terminus non concludat. Sed in hac brevitate ubi roboratus est colligit unde in perpetuitate inveniat, vel ut semper gaudeat, vel ut suscepta supplicia non evadat. Qui pro eo quod paululum roboratus est ut in perpetuum transeat, apte mox morte atteritur. Emittitur vero, quia ab his quae volens tenuit, transire ad aeterna cogitur nolens. Dumque ad illa perducitur, haec quae diu cogitata tenuit, qualiter sese habitura sint relicta nesenim hi qui adhuc viventes sunt 403 mortuorum animae quo loco habeantur ignorant, ita mortui vita in carne viventium post eos qualiter disponatur nesciunt, quia et vita spiritus longe est a vita carnis; et sicut corporea atque incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cognitione. Quod tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omnipotentis Dei claritatem vident nullo modo credendum