comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
repentes infirmi. & iux ullius mom̃ti int̾
homines: audemus tractare ista & ista ex¬
ponere: putamus nos aut capere posse cũ
cogitamus: aut capidumdicimus. Quare
ista dixi. Porte enĩ post hȩc uerba.
quisquã mihi iuste dicat. Pone ergo co¬
dicem: q̃ui excedit mensurã tuã: quid su¬
mis inmanũ tuam. o Quid ei cõmittis lin¬
guam tuam . Ad hoc respondeo. Multi
ñ intellexer̃ quomodo cõmendaretur
diuinitas xp̃i : sapuerunt sicut uolu¬
erunt. Non aut̃ recte sapiendo: fideli¬
bus catholicis questiones molestissimas
intulerunt. Cȩperunt exagitare corda
fidelium & fluctuare. Iam tunc neces¬
sitas facta .ẽ. spãlib uiris. qui aliquid
legerant in euangelio. sed &iam intellex¬
erant: ut contra arma diaboli. xp̃i ar¬
ma ꝓferrent: & dexp̃i diuinitate ad¬
ũsus falsos fallacesq doctores . quan¬
tis possent uiribus. aptissima conflic¬
tatione pugnarent: necũ ipsi tacerent

Expanded text:
repentes, infirmi et vix ullius momenti inter repentes, infirmi et vix ullius momenti inter homines, audemus tractare ista, et ista exponere; et putamus nos aut capere posse cum cogitamus, aut capi dum dicimus. 6. Quare ista dixi? Forte enim post haec verba quisquam mihi juste dicat: Pone ergo codicem. Quod excedit mensuram tuam, quid sumis in manum tuam? quid ei committis linguam tuam? Ad hoc respondeo: Multi non intellexerunt quomodo commendaretur divinitas Christi, sapuerunt sicut voluerunt: non autem recte sapiendo, fidelibus catholicis quaestiones molestissimas intulerunt; coeperunt exagitari et fluctuare corda fidelium. Jam tunc necessitas facta est spiritualibus viris, qui aliquid i, non solum legerant in Evangelio, sed etiam intellexerant, ut contra arma diaboli Christi arma proferrent: et de Christi divinitate adversus falsos fallacesque doctores, quantis possent viribus, apertissima conflictatione pugnarent; ne cum ipsi tacerent,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ qm̃ coepit a sacerdocio. ⁊acariae sc̃dotis
faciens mentionẽ patris ioħis baptistȩ :
uitulo deputatꝰ . ẽ. Quia magna uictima.
uitulus erat insacrificio sacerdotum.
Marco homo xp̃s merito ad signatus. est:
quia neq deregia potestate aliqͥd dixit.
neq desacerdot ali coepit: sed tantum
ab homine xpo exorsus. ẽ.: Hi om̃sꝓpe
de t̾renis id .ẽ. de his quȩ int̾ragessit
nitate eius ꝑ pauca loquuti sunt. tãquã
interra cũ illo ambulantes. Restat
aquila: ipse .ẽ. ioħs sublimiũ p̃dicator:
& lucis int̾nȩ atq aetnȩ. fixis oculis con¬
templator. Dicuntur enĩ & pulli aquila¬
rum a parentib sic ꝓbari: patris scilic&
ungue suspendi: & radiis solis opponi:
qͥ firme contemplatiis fuerit. filius ag¬
noscitur : si acie palpitauerit. tanquã
adulterinus ab ungue dimittitur. Iã ergo
uid& e quam sublimia loqui debuit: qui. ẽ.
aquilȩ cõparatus. & tam̃ &iã nos humo

Expanded text:
autem quoniam coepit a sacerdotio Zachariae sacerdotis, autem quoniam coepit a sacerdotio Zachariae sacerdotis, faciens mentionem patris Joannis Baptistae, vitulo deputatus est; quia magna victima vitulus erat in sacrificio sacerdotum. Marco homo Christus merito assignatus est, quia neque de regia potestate aliquid dixit, neque de sacerdotali coepit, sed tantum ab homine Christo exorsus est. Hi omnes prope de terrenis, id est de iis quae in terra gessit nitate ejus perpauca locuti sunt, tanquam in terra cum illo ambulantes. Restat aquila: ipse est Joannes, sublimium praedicator, et lucis internae atque aeternae fixis oculis contemplator. Dicuntur enim et pulli aquilarum a parentibus sic probari, patris scilicet ungue suspendi, et radiis solis opponi: qui firme contemplatus fuerit, filius agnoscitur; si acie palpitaverit, tanquam adulterinus ab ungue dimittitur. Jam ergo videte quam sublimia loqui debuit, qui est aquilae comparatus: et tamen etiam nos humi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sequitur & siuidico ego. iudicium
meũ uerũ .ẽ. Ecce habes & iudicem: sed
agnosce saluatorẽ. nesentias iudicem
Quare aut̃ dix̃ iudiciũ suũ uerũ. eẽ: qr
solus inquit ñsũ : sed ego & quimisit me
pater. Dixi uob̾ fr̃s. quia ioħs iste euange¬
lista sc̃s. multũ alte uolat: uix. ẽ. eũ m̃te
cõprehendere Mysteriũ aut̃ altius uo¬
lantis õpus . ẽ ut cõmemo rem karitati
lipsi ipsius ioħis cuius hoc euangeliumẽ.
cõmemoratur animal quã druplex. habeas
quatuor ꝑsonas. Iominis. uituli. leonis
aquilȩ: Quantȩ nos scripturarũ scãrum
mysteria tractauerunt. pleriq in hoc ani¬
mali uel potius in his animalib. quatuor
euangelistas intellexerunt gleonẽ. ꝓrege
do bestiarum. ꝓpt̃ potentiã. & t̃ribilem for¬
titudinem: hȩc ꝑsona tributa. ẽ matheo:
quia ingenerationib dñi regiam seriem ꝓ¬
sequutus ẽ quẽ ad modũ ess& dñs ꝑstyr¬
pem regiã desemine dauid regis lucas

Expanded text:
quod sequitur: Et si judico ego, judicium meum verum est. Ecce habes et judicem, sed agnosce salvatorem, ne sentias judicem. Quare autem dixit judicium suum verum esse? Quia solus, inquit, non sum, sed ego et qui misit me Pater. Dixi vobis, fratres, quia Joannes iste evangelista sanctus multum alte volat: vix est eum mente comprehendere. Mysterium autem altius volantis opus est ut commemorem Charitatem lypsi ipsius Joannis, cujus est hoc Evangelium, commemoratur animal quadruplex, habens quatuor personas; hominis, vituli, leonis, aquilae . Qui ante nos Scripturarum sanctarum mysteria tractaverunt, plerique in hoc animali, vel potius in his animalibus quatuor Evangelistas intellexerunt. Leonem pro rege do bestiarum, propter potentiam et terribilem fortitudinem. Haec persona tributa est Matthaeo, quia in generationibus Domini regiam seriem prosecutus est, quemadmodum esset Dominus per stirpem regiam de semine David regis. Lucas
Abbreviated transcription (Latin):
In quatuor euangeliisuel potius nͦiͬ.
libris unius euangelii. sc̃s ioħs apłs
limius aliis tribus erex̃ p̃dicationẽ
suam: & in eius erectione &iã corda
nr̃a erigi uoluit. Nã cȩteri tres euange¬
listȩ tãquã cũ homine dño int̾ra ãbula¬
bant : De diuinitate eius. pauca dixer̃.
Istũ autẽ quasi piguerit in era ambula¬
re sicuti ꝓ exordio sui sermonis in¬
tonuit : Erex̃ se ñ solũ suꝑt̾rã. & suꝑ
omẽm habitũ aeris & cęli: sed suꝑ
omnẽ & iã exercitũ angłoꝵ. om̃emq

Expanded text:
In quatuor Evangeliis, vel potius quatuor libris unius Evangelii, sanctus Joanneslimius aliis tribus erexit praedicationem suam; et in ejus erectione etiam corda nostra erigi voluit. Nam caeteri tres evangelistae, tanquam cum homine Domino in terra ambulabant, de divinitate ejus pauca dixerunt: istum autem quasi piguerit in terra ambulare, sicut ipso exordio sui sermonis intonuit, erexit se, non solum super terram et super omnem ambitum aeris et coeli sed super omnem etiam exercitum A
Abbreviated transcription (Latin):
mͥuid&ur inmisterio res. ẽẽ constituta.
ubi ds̃ dix̃ inore duoꝵ uł triũ testiũ. stabit
omẽ ũbũ. bleritas. queritur ꝑ duos testes
tudo : sed tam̃ fieri potest ut & duo m̃tians.
Susanna casta: duob falsis testibus urge¬
batur. Nũquid quia duo erant idõ falsi
testes ñ erant.: De duob dicimus aut detri¬
bus  blniũ pͣopulus m̃titus .ẽ. contra xpm̃
Siergo popłs constans exmagna hominũ
multitudine falsus testis ẽ. quomodo ac-

Expanded text:
mihi videtur in mysterio res esse constituta, mihi videtur in mysterio res esse constituta, ubi Deus dixit, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Veritas quaeritur per duos testes? tudo: sed tamen fieri potest ut et duo mentiantur. Susanna casta duobus falsis testibus urgebatur: numquid quia duo erant, ideo falsi testes non erant? De duobus dicimus aut de tribus? universus populus me titus est contra Christum . Si ergo populus constans ex magna hominum multitudine, falsus testis inventus
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. utrũq. audi & unũ & sumus: &
acharibdi & ascylla liberaberis Induo¬
bus istis ũbis. qđ dix̃ unũ. liberat te
abarrio : Qđdix̃ sumus: liberat te
asab elliono: Si unũ. ñ ergo diuersum:
sisumus. ergo & pat̃ & filius. Sumus
enĩ ñ dicer& deuno et unum. non
dicer& dediuerso. Ergo idõ uerũ . ẽ.
inquit iudiciũ meũ: breuit̃ ut audias
quia filius dĩ sũ. Sed sic tibi suadeo
inquit quia filius dĩ sũ : ut intelligas
quia mecũ .ẽ. pat̃. Nonsic sũ filius.
ut ipsum desererem : Non ita hic sum.
ut cũ ipso nonsim:. Non ita ibi ille est.
ut metũ ñsit: formam serui accepi.
sed formã dĩ namisi. Solus ergo ĩquit
ñ sũ: sed ego & qui memisit pater
dicere. In lege inqͥt ur̃a scriptũ est : qr
duoꝵ hominũ testimoniũ uerum ẽ:
Egosũ qui deme testimoniũ ꝑhibeo: &
tes timoniũ ꝑ hib& deme. qͥ misit me pat̾
Exposuit illis & legem : siingrati ñ essens:

Expanded text:
sumus: utrumque audi, et unum, et sumus, et sumus: utrumque audi, et unum, et sumus, et a Charybdi et a Scylla liberaberis. In duobus istis verbis quod dixit, unum, liberat te ab Ario: quod dixit, sumus, liberat te a Sabellio. Si unum, non ergo diversum; si sumus, ergo et Pater et Filius. Sumus enim, non diceret de uno; sed et unum non diceret de diverso. Ergo ideo verum est, inquit, judicium meum, breviter ut audias, quia Filius Dei sum. Sed sic tibi persuadeo, inquit, quia Filius Dei sum, ut intelligas quia mecum est Pater: non sic sum Filius ut ipsum deseruerim; non ita hic sum, ut eum ipso non sim; non ita ibi ille est, ut mecum non sit: formam servi accepi sed formam Dei non amisi; Solus ergo, inquit, non sum, sed ego et qui misit me Pater. dicere. In Lege, inquit, vestra scriptum est quia duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui de me testimonium perhibeo, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater. Exposuit illis et Legem, si ingrati non essent.
Abbreviated transcription (Latin):
terũ credideris. eẽ. xp̃m. non eũ qui pat̃
est. in aliquo tam̃ distantẽ scđm natu¬
ram. eẽ putaueris: acharibdi quidem
euasisti: sed inscylleis scopulis naufragas¬
ti: In medio nauiga: utrũq ꝑiculosum
latus euita. Pat̃ pat̃ est: filius filius
est. Iãdicis pat̃. pat̾. est. filius filius ẽ:
bene periculũ absorbentis gurgitis e¬
uasisti Quid uis ire in alteram partẽ.
ut dicas. pat̾ aliud .ẽ. filius aliud.
alius ẽ. recte dicis aliud ñ recte . Alius
enĩ filius. quia ñ .ẽ. ipse qui pat̃. N alius
pat̃. quia ñ ipse qui filius: Non tam̃
aliud. sed hoc ipsũ ẽ. & pat̾ & filius.
Quid ẽ hoc ipsũ ẽ..  Unus ds̃ ẽ. Audis¬
ti quia ñ sũ solus. sed ego & qui me misit
pat̃ : Audi quomodo credas patrem & fili¬
um. Auidi ipsũ filium. Ego & pat̾ unum
sumus. Nondix̃ pat̃ ego sum. aut ego &
pat̃ unus ẽ. : sed cũ dicit ego & pat̃ unũ

Expanded text:
terum credideris esse Christum, non eum qui Pater terum credideris esse Christum, non eum qui Pater est, in aliquo tamen distantem secundum naturam esse putaveris; a Charybdi quidem evasisti, sed in Scyllaeis scopulis naufragasti. In medio naviga, utrumque periculosum latus evita. Pater, Pater est; Filius, Filius est. Jam dicis, Pater, Pater est; Filius, Filius est: bene periculum absorbentis gurgitis evasisti; quid vis ire in alteram partem, ut dicas, Aliud est Pater, Filius aliud? Alius est, recte dicis; aliud, non recte. Alius enim est Filius, quia non est ipse qui Pater; et alius Pater, quia non ipse qui Filius: non tamen aliud, sed hoc ipsum est et Pater et Filius. Quid est, hoc ipsum est? Unus Deus est. Audisti, Quia non sum solus, sed ego et qui misit me Pater; audi quomodo credas Patrem et Filium, audi ipsum Filium: Ego et Pater unum sumus . Non dixit, Pater ego sum; aut, Ego et Pater unus est: sed cum dicit, Ego et Pater unum
Abbreviated transcription (Latin):
iudicimeũ. quia solus ñsũ sed ego & qͥ¬
memisit pat̃: Tamquã diceret blerũ .ẽ.
iudiciũ meũ: quia filius dĩ sũ. blnde
ꝓbas quia filius dĩ es. Quia solus ñ sũ:
sed ego & qui misit me pat̃. Erubesce
sabelliane. Audis filiũ: audis patrem:
pat̃. pat̃ ẽ : filius filius ẽ. Non dixit
egosũ pat̃. & ego ipse sũ filius: sed solꝰ
ñ sũ inquit. Quare solus ñ es. : quia me
noli separare ꝑfidia : ne iterum quasi fu¬
giens caribdim. in scillã incurras. Uorabat
enĩ te gurges impietatis sabellianoꝵ: ut
diceres ipsũ patrem. eẽ. quest filius:
modo didicisti. solus ñsũ: sed ego & qui
memisit pat̃. Agnoscis quia pat̾ pat̃ est
& filius filius est : Bene agnoscis. Sed
noli dicere. pat̃ maior .ẽ. filius mͥnor ẽ
Noli dicere pat̾ aurũ. ẽ.: filius argeni¬
tũ est blna substantia .ẽ una diuinitas
una coaet̃nitas: ꝑ fecta ȩqualitas: dis¬
similitudo nulla. Nãsi tantum modo al¬

Expanded text:
 sed ego et qui misit me Pater. Tanquam diceret, Verum est judicium meum, quia Filius Dei sum. Unde probas quia Filius Dei es? Quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Erubesce, Sabelliane, audis Filium, audis Patrem. Pater, Pater est; Filius, Filius est. Non dixit, Ego sum Pater, et ego ipse sum Filius; sed, solus non sum, inquit. Quare solus non es? Quia mecumnoli separare perfidia; ne iterum quasi fugiens Charybdim, in Scyllam incurras. Vorabat enim te gurges impietatis Sabellianorum, ut diceres ipsum esse Patrem qui est Filius: modo didicisti, Solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Agnoscis quia Pater, Pater est; et Filius, Filius est Bene agno eis: sed noli dicere, Pater major est, Filius minor est; noli dicere, Pater aurum est, Filius argentum est. Una substantia est, una divinitas, una coaeternitas, perfecta aequalitas, dissimilitudo nulla. Nam si tantummodo al
Abbreviated transcription (Latin):
erat uerbum : bnde tibi ros insꝑsus. ẽ.
ad fontem uenies. Unde radius ꝑ obliqͣ
& ꝑanfractuosa tibi ad cor tenebrosum
missus ẽ : Nudã ipsã lucẽ uidebis: ciu
uidendȩ ferendęt mũdaris. Dilectis¬
simi qđ & hesterno cõmemoraui. ioħs
ipse dicit : filii dĩ sumus: & ñdũ appa¬
ruit quid erimus Scimus quia cum
apparuerit similes ei erimus : qm̃ ui

Expanded text:
erat Verbum . Unde tibi ros inspersus est, erat Verbum . Unde tibi ros inspersus est, ad fontem venies: unde radius per obliqua et per anfractuosa tibi ad cor tenebrosum missus est, nudam ipsam lucem videbis, cui videndae ferendaeque mundaris. Dilectissimi, quod et hesterno commemoravi, Joannes ipse dicit, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuer
Abbreviated transcription (Latin):
& sicut dic̃ apł s̃ paulus Illuminauerit
oculta tenebrarũ & manifestauerit co-¬
gitationes cordis. ut laus sit unicuiq
adõ: tunc p̃senti tali diei. lucernȩ ner̃
netessariȩ. Non ległtur nob ꝓpħa. ħaꝑ¬
ietur codex apł i . ñ reqͥremus testimoni¬
ũ ioħis: ñ ipso indigemus euangelio. prgo
om̃s scripturȩ tollentur demedio: quȩ
nob in huius scłi nocte tãquã lucernȩ
accendebant᷑. ne intenebris remanere¬
mus Istis om̃ib sublatis. nequasi nobis
luceant indigentib & ipsis hominibus
dĩ ꝑ quos hȩc ministrata sunt nobcũ
lum̃ illud uerũ clarũq uidentib Re¬
Ulnde erit illud gaudiũ. qđ nec oculꝰ
uidit. nec auris auris audiuit. nec in
cor homis ascendit.: Quid uidebimꝰ:
Obsetro uos. amate mecũ: currite cre¬
dendo metũ : patriã suꝑnã desiderem:
suꝑnȩ patriȩ suspiremus: peregrinos
nos eẽ sentiamus. Quid tunc uidebimꝰ:
dicat nunc euangeliũ. In principio erat
uerbum: & uerbũ erat apud dm̃ : & ds

Expanded text:
 dicit etiam apostolus Paulus, illuminaverit occulta tenebrarum, et manifestaverit cogitationes cordis, ut laus sit unicuique a Deo ; tunc praesente tali die lucernae non erunt necessariae: non legetur nobis ietur codex Apostoli, non requiremus testimonium Joannis, non ipso indigebimus Evangelio. Ergo omnes Scripturae tollentur de medio, quae nobis in hujus saeculi nocte tanquam lucernae accendebantur, ne in tenebris remaneremus: istis omnibus sublatis, ne quasi nobis luceant indigentibus, et ipsis hominibus Dei, per quos haec ministrata sunt, nobiscum lumen illud verum clarumque videntibus, reunde erit illud gaudium quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ? quid videbimus? Obsecro vos, amate mecum, currite credendo mecum: patriam supernam desideremus, supernae patriae suspiremus, peregrinos nos esse hic sentiamus. Quid tunc videbimus? Dicat nunc Evangelium: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
eritis in euangelio poni. uel legeritis:
scitote uos hoc legere. qđ ad formamidĩ
ꝑͥtin&. ñ qđ ad formã serui: Quia si is¬
tã regulam tenueritis qui capere potes¬
tis. nñ autẽ om̃s capere potestis. sed om̃s
cređe debetis : Siergo hancregulam tenueritis
adũsus calũnias tenebrarũ hereticar:
tãquã in lumine ambulantes securi
pugnabitis Non enĩ defu er̃ qui sola
euangelica testimonia legendo sectarent᷑.
quȩ de humilitate xp̃i posita sunt:
qui adũsus ea testimoniti quȩ diuinitatẽ
eius loquuta sunt. surdi fuerunt. Idõ sur¬
di: ut male uerbosi. Itẽ quidã illa sola
attendentes. quȩ dednĩ sublimitate dic¬
ta sunt &iã ipsi miscricordiã eius qua ho¬
mo factus ẽ ꝓpt̃ nos & silegerunt non
crediderunt & ab hominib inducta
atq falsa. eẽ. putauer̃ : contendentes
dm̃ tantũ modo fuisse dnm̃ nr̃m xp̃m :¬

Expanded text:
eritis in Evangelio poni, vel legeritis, eritis in Evangelio poni, vel legeritis, scitote vos hoc legere quod ad formam Dei pertinet, non quod ad formam servi. Quia si istam regulam tenueritis qui capere potestis; non autem omnes capere potestis, sed omnes credere debetis: si ergo hanc regulam tenueritis, adversus calumnias tenebrarum haereticarum, tanquam in lumine ambulantes, securi pugnabitis. Non enim defuerunt qui sola evangelica testimonia legendo sectarentur, quae de humilitate Christi posita sunt, qui adversus ea testimonia quae divinitatem ejus locuta sunt, surdi fuerunt: ideo surdi, ut male verbosi. Item quidam illa sola attendentes quae de Domini sublimitate dicta sunt, etiam ipsi misericordiam ejus, qua homo factus est propter nos, et si legerunt, non crediderunt, et ab hominibus inducta, atque falsa esse putaverunt; contendentes Deum tantummodo fuisse Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc erat in principio. apud dm̃
Omĩa ꝑ ipsum facta sunt. & sine ipso
factũ . ẽ. nihil. louic tantȩ sublimita¬
ti principii. &iã cȩtera congrua p̃dica¬
uit: & dednĩ diuinitate. quomodo nul¬
lus alius .ẽ loquutus hoc ructabat qđ
biberat. Non enĩ sine causa de illo in ipso
isto euangelio narrat᷑: quia & in conuiuio
suꝑ pectus dñi discũbebat. Deillo ergo
pectore insecreto bibebat: sed qđ in se¬
crctõ bibit. in manifesto eructuauit :
ut ꝑueniat ad om̃s gentes. ñ solũ in car¬
natio filii dĩ & passio & resurrectio.
sed & iã quid erat ante incarnationẽ
unicus patri. ũbũ patris. coaet̾nus gene¬
ranti. ȩqualis ei a quo missus. ẽ.. sed in
ipsa missione minor factus. quo maior
ess& pat̾. Quic quid ergo humiliter
carnis dispensatione. cogitate qualis
factus ẽ ꝓyt̃ nos. ñ qualis erat ut face¬
ret nos Quic quid aut̃ sublime & supꝰ
creaturas om̃s. excelsũ atq diuinũ. &
patri aequale. atq coat̾nũ. de illo audi¬

Expanded text:
rat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Huic tantae sublimitati principii etiam caetera congrua praedicavit, et de Domini divinitate, quomodo nullus alius, est locutus. Hoc ructabat quod biberat. Non enim sine causa de illo in isto ipso Evangelio narratur, quia et in convivio super pectus Domini discumbebat . De illo ergo pectore in secreto bibebat: sed quod in secreto bibit, in manifesto eructavit, ut perveniat ad omnes gentes non solum incarnatio Filii Dei, et passio, et resurrectio; sed etiam quid erat ante incarnationem Unicus Patri, Verbum Patris, coaeternus generanti, aequalis ei a quo missus est; sed in ipsa missione minor factus, quo major esset Pater. 2. Quidquid ergo humiliter usceptae carnis dispensationem cogitate; qualis factus est propter nos, non qualis erat ut faceret nos: quidquid autem sublime et supra omnes creaturas excelsum atque divinum, et Patri aequale atque coaeternum de illo audi
Abbreviated transcription (Latin):
sed publicauit miscđam. Unde distulit
potentiã. Quia de cruce noluit descenđe:
qui potuit desepulchro resurgere
Unde publicauit miscđam : quia pendeas
incruce dix̃ : fat ignosce illis : qr nesciuas¬
quid faciunt. Siue ergo ꝓpt̃ hoc. quia ñ

Expanded text:
sed publicavit misericordiam. Unde distulit sed publicavit misericordiam. Unde distulit potentiam? Quia de cruce noluit descendere, qui potuit de sepulcro resurgere. Unde publicavit misericordiam? Quia pendens in cruce dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciuquid faciunt . Sive
Abbreviated transcription (Latin):
mortis : qui omẽm fuerat ab laturus mortẽ
Demorte pessima: occidit omẽm mortẽ
Pessima enĩ erat ñ intelligentib uideis.
nã ad nõ electa erat. Ipsam enĩ crucem
suã signũ habiturus erat: ipsam erucẽ
diabolo superato. tãquã tropheũ infron¬
tib fideliũ positurus: ut dicer& apłs
Mihi aut̃ absit głari. nisi incruce dnĩ¬
cifixus .ẽ. & ego mundo. Nihil erat tunc
in carne intolerabilius : nihil. ẽ. nunc
infronte głosius. Quid seruat fideli suo.
qui talẽ honorem dedit supliciosuo
Deniq inpenis reoꝵ m̃odo ñ .ẽ. apud ro¬
manos Vlbi enĩ dñi crux honorata . ẽ :
putatũ . ẽ. qđ & reus honoraretur. sicru¬
cifigeret᷑. Qui ergo idõ uenit. neminẽ
iudicauit: & malos passus. ẽ. : ꝑtulit
iniustũ iudiciũ ut ager& iustum. Sed
in eo qđ ꝑtulit iniustum: miscđȩ fuit
Deniq ita humilis factus ut uenir& ad
crucem: distulit quidem potentiam.

Expanded text:
mortis, qui omnem fuerat ablaturus mortem: mortis, qui omnem fuerat ablaturus mortem: de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima enim erat non intelligentibus Judaeis; nam a Domino electa erat. Ipsam enim crucem suam signum habiturus erat, ipsam crucem de diabolo superato tanquam tropaeum in frontibus fidelium positurus, ut diceret Apostolus: Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Dcifixus est, et ego mundo . Nihil erat tunc in carne intolerabilius, nihil est nunc in fronte gloriosius. Quid servat fideli suo, qui talem honorem dedit supplicio suo? Denique modo in poenis reorum non est apud Romanos: ubi enim Domini crux honorata est, putatum est quod et reus honoraretur, si crucifigeretur. Qui ergo ideo venit, neminem judicavit: et malos passus est. Pertulit injustum judicium, ut ageret justum. Sed in eo quod pertulit injustum, misericordiae fuit. Denique ita humilis factus ut veniret ad crucem, distulit quidem potentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
primo miscđia.  sreator hominis. homo
dignatus ẽ. ete.: factus. ẽ qđ fecerat: ne
perir& quẽ fecerat: Quid huic miscđiȩ
addi potest: & tam̃ ad didit: Parũ fuit
ei hominem fieri: sed &iã ab hominib
reꝓbari: Parũ erat reꝓbari. & exhono¬
rari: ⁊ Parũ erat ex honorari. & occidi
sed hoc parũ. est: morte crucis. Nã
& cũ eiꝰ obȩdientiam usq ad mortẽ fac¬
tam cõmendaret apłs: parũ fuit illi
dicere. factus oboediens usq ad mortẽ:
ñenĩ qualemcũq mortem : sed addidit.
mortem autemcrucis. Illa morte. per¬
us nihil fuit : int̃ omĩa genera mortiũ.
Cleniq ubi dolores acerrimi exagitans
cruciatus uocat᷑ : acruce nominatus
Pendentes enĩ in ligno crucifixi. clauis
ad lignũ pedib manibq confixi: ꝓduc¬
uita eligebatur: sed quia mors ipsa ꝓten¬
debatur. nedolor cicius finiretur Mori
uoluit ꝓnob̾: parũ dicimus Crucifigi
dignatus ẽ usq ad mortẽ crucis oboediens
factus: elegit extremũ & pessimũ genus

Expanded text:
primo misericordia? Creator hominis, homo esse dignatus est: factus est quod fecerat, ne periret quem fecerat. Quid huic misericordiae addi potest? Et tamen addidit. Parum fuit ei hominem fieri; sed etiam ab hominibus reprobari: parum erat reprobari; et exhonorari: parum erat exhonorari; et occidi: sed et hoc parum est; morte crucis. Nam et cum ejus obedientiam usque ad mortem factam commendaret Apostolus, parum illi fuit dicere, Factus obediens usque ad mortem: non enim qualemcumque mortem, sed addidit, mortem autem crucis . Illa morte pejus nihil fuit inter omnia genera mortium. Denique ubi dolores acerrimi exagitant, cruciatus vocatur, a cruce nominatus. Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum pedibus manibusque confixi, producvita eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, ne dolor citius finiretur. Mori voluit pro nobis: parum dicimus, crucifigi dignatus est, usque ad mortem crucis obediens factus. Elegit extremum et pessimum genus
Abbreviated transcription (Latin):
dit : & dnm̃ xp̃m intellexit. & hominẽ
credidit bltrũq enĩ scriptũ : & utrumq
uerũ .ẽ.: Si dm̃ tantũ dixerisxp̃m: medi¬
cinam negas. qua sanatus es : Si homi¬
nem tantũ dixeris xp̃m: potentiam
negas. qua creatus es. Vtrũq igitur te:¬
ne anima fidelis. & cor catholicũ utrũq
tene: utrũq crede : utrũq fidelit̃ con
Qualis homo xp̃s: De uirgine natus: tra¬
hens de homine mortalitatem: ñ traheas
iniquitatẽ. Isti ergo uidȩi uidebant ho¬
minẽ. nec intelligebant. nec credebant dm̃:
atq. int̾cę̧t̃a audistis iã quemad modũ
ei dixerunt:ti de te testimoniũ dicis.
testimoniũ tuũ ñ . ẽ. uerum : Audistis
&iã quid ille responderit: cũ hest̃no
tum. Hodie uerba eiꝰ hȩc lecta sunt :
llos scđm carnem iudicatis: Idõ inqut
mihi dicitis. Tu de te testimoniũ di

Expanded text:
xit, et hominem credidit: utrumque enim scriptum est, et utrumque verum est. Si Deum tantum dixeris Christum, medicinam negas qua sanatus es: si hominem tantum dixeris Christum, potentiam negas qua creatus es. Utrumque igitur tene, anima fidelis et cor catholicum, utrumque tene, utrumque crede, utrumque fideliter confQualis homo Christus? De virgine natus, trahens de homine mortalitatem, non trahens iniquitatem. 3. Isti ergo Judaei videbant hominem, nec intelligebant nec credebant Deum: atque inter caetera audistis jam quemadmodum ei dixerint, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum . Audistis etiam quid ille responderit, cum hesternotum. Hodie verba ejus haec lecta sunt, Vos secundum carnem judicatis. Ideo, inquit, mihi dicitis, Tu de te testim
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apłs. corde creditur ad iusticiã.
ore aut̃ confessio fit ad salutẽ : Ergo
quando ista confitemur. contrad m̃ lo¬
qͥmur: Nos dicimus uenturũ iudicem
uiuoꝵ & mortuoꝵ: ipse aut̃ dicit E go
ñ iudico quẽq questio ista. duob modis
solui potest : Alt at hoc intelligamꝰ. non
iudico quẽꝗ. id.ẽ. modo sicut dicit alio
loca Ego non ueni ut iudicem mundum.
sed ut saluũ faciã mundũ. ñ iudiciũ suũ
negando. sed differendo: aut certe quia
dixerat. Ulos scđm carnem iudicatis
Ita subiunxit. ego ñ iudico quequã: lit
subaudias scđm carnem: Nullus ergo
nob̾ contra fidem quã tenemus. & annun¬
ciamus deudice xp̃o: scrupulus dubita¬
tionis in corde remaneat Uenit xp̃s
sed primo saluare. postea uidicare:
Eos iudicando in poenã. qui saluari no¬
luer̃ : eos ꝑducendo ad uitã. qͥ credendo
salutẽ
s̃ respuerunt. Prima ergo dispensatio
minẽ inuenis s& cui premia iusticiȩ redde¬

Expanded text:
dicit Apostolus, Corde creditur ad justitiam, dicit Apostolus, Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem ? Ergo quando ista confitemur, contra Dominum loquimur? Nos dicimus venturum judicem vivorum et mortuorum; ipse autem dicit, Ego non judico quemquam. Quaestio ista duobus modis solvi potest; ut aut hoc intelligamus, non judico quemquam, id est, modo: sicut dicit alio loco, Ego non veni ut judicem mundum, sed ut salvum faciam mundum ; non judicium suum negando, sed differendo. Aut certe quia dixerat, Vos secundum carnem judicatis; ita subjunxit, Ego non judico quemquam, ut subaudias, secundum carnem. Nullus ergo nobis contra fidem quam tenemus et annuntiamus de judice Christo, scrupulus dubitationis in corde remaneat. Venit Christus, sed primo salvare, postea judicare: eos judicando in poenam, qui salvari noluerunt; eos perducendo ad vitam, qui credendo salutem non respuerunt. minem invenisset cui praemia justitiae redde
Abbreviated transcription (Latin):
scđm carnẽ uidicatis. quia dm̃ ñ intel¬
ligitis: & hominẽ uidetis. & hominẽ ꝑseꝗn¬
do dm̃ latentem offenditis Ergos scđm
carnẽ iudicatis . Idõ uob̵ arrogans uideor
quia ego deme testimoniũ ꝑhibeo. Om̃is
uidetur. Idõ scriptũ ẽ. Nonte̾ laudet
os tuũ: sed laud& te osꝓximi tui. Sed
hoc homini dictũ . ẽ. Infirmi enĩ sumus:
& apud infirmos loqͥmur blerũ dicere &
mentiri possumus. & siuerũ dicere debemꝰ.
& mentiri possumꝰ cũ uolumꝰ. ilux mentiri ñ
pocest. Absit enĩ. ut in lucis diuinȩ splen¬
dore : tenebrȩ m̃dacii repperiantur.
Loquebatur ille tãquã lux:⁊
loquebatur tãquã ueritas: sed lux in
tenebris lucebat. & tenebre eã ñ cõp̃hen¬
der̃ : idõ scđm carnẽ iudicabant. Uos¬
dñs iħs xp̃s. Nonne ipse est quẽ confi¬
temur resurrexisse t̾cia die. ascendis¬
se incȩlũ. ibi sedere addexterã patris.
inde. eẽ. uenturũ ad iudicandos uiuos&
mortuos: Nonne ipsa ẽ fides nr̃adequa

Expanded text:
m carnem judicatis; quia Deum non intelligitis, et hominem videtis, et hominem persequendo, Deum latentem offenditis. Ergo secundum carnem judicatis. Ideo vobis arrogans videor, quia ego de me testimonium perhibeo. Omnis videtur. Ideo scriptum est, Non te laudet os tuum, sed laudet te os proximi tui . Sed hoc homini dictum est. Infirmi enim sumus, et apud infirmos loquimur. Verum dicere et mentiri possumus: etsi verum dicere debemus, et mentiri tamen possumus cum volumus. Lux mentiri non potest: absit ut in lucis divinae splendore tenebrae mendacii reperiantur. Loquebatur ille tanquam lux, loquebatur tanquam veritas; sed lux in tenebris lucebat, et tenebrae eam non comprehenderunt: ideo secundum carnem judicabant. Vosus Christus? Nonne ipse est quem confitemur resurrexisse tertia die, ascendisse in coelum, ibi sedere ad dexteram Patris, inde esse venturum ad judicandos vivos et mortuos? Nonne ipsa est fides nostra, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
mortue. & uermqͥscendo calũniose : ꝓpħas
audi lego: audi : quiante dnm̃ uener̃.
habemus inquit apłs p&rus certiorẽ
ꝓpħicũ sermonem : Cui benefacitis atten¬
dentes sicut lucerne in obcuro loco: donec
dies lucescat. & lucifer oriatur in cordib

Expanded text:
mortue, et vermescendo calumniose, Prophetas audi: lego, audi qui ante Dominum venerunt. Habemus, inquit apostolus Petrus, certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes, sicut lucernae in obscuro loco, donec dies lucesca
Abbreviated transcription (Latin):
Talis ergo uenit : ut oporter& ei lucernam
testimoniũ ꝑhibere. Nã quid opus erat.
ut ioħs tamquã lucerna ꝑhiber& diei
testimoniũ. Sidies ipse ab infirmitate
nr̃a poss& uideri: sed ñ poteramus In¬
firmus. factus .ẽ. infirmis Per infirmi¬
tatẽ. sanauit infirmitatem: Permortalẽ
carnem. carnis abstulit mortem. Decor¬
pore suo: collyrium fecit luminibus
nr̃is. Quia ergo ds̃ uenit & in nocte scłi
ad huc sumꝰ: õportet ut exꝓphetiis
audiamus. Nam deꝓpħia conuincimus
contradicentes paganos. Quis. ẽ xp̃s.
dicit paganus: Cui respondemus.
quam longe ante illũ uenerint: quanto
tẽpore aduentũ eiꝰ p̃cesserint. Hoc ergo
nob̵ cotidie recitantur: & ille :Ulos
ea fieri: & quasi uentura p̃dicta es¬
sent in libris quibus uoluistis con¬
scripsistis hic contra in imicos paga¬
nos occurrit nob̵ alioꝵ testimonium
li fidei urȩ̃ estis inimici Ideo spar¬
si sunt ꝑgentes: ut alios ex aliis con¬
uincamus inimicos. Codexisaiȩ ꝓfe.¬

Expanded text:
lucernam testimonium perhibere. Nam quid opus erat ut Joannes tanquam lucerna perhiberet testimonium diei, si dies ipse ab infirmitate nostra posset videri? Sed non poteramus: infirmas factus est infirmis, per infirmitatem sanavit infirmitatem; per mortalem carnem, carnis abstulit mortem; de corpore suo collyrium fecit luminibus nostris. Quia ergo Dominus venit, et in nocte saeculi adhuc sumus, oportet ut et prophetias audiamus. 7. Nam de prophetia convincimus contradicentes Paganos. Quis est Christus, dicit Paganus? Cui respondemus: quam longe ante illum venerint, quanto tempore adventum ejus praecesserint. Hoc ergo nobis quotidie recitantur. Et ille: ea fieri, et quasi ventura praedicta essent, in libris quibus voluistis conscripsistis. Hic contra inimicos Paganos occurrit nobis aliorum testimonium li, fidei nostrae estis inimici. Ideo sparsi sunt per gentes, ut alios ex aliis conincamus inimicis Codex Isaiae profe
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s testimoniũ ꝓpħarũ ante se p̃missorũ.
p̃conũ iudicem p̃cedentiũ. Habebat testi¬
moniũ aiohanne : sed ipse magis testimo¬
niũ erat. qđ sibi ꝑhibebat. Illiautẽ infir¬
mis oculis. lucernas quęrebant: quia
diem ferre non poterant. Nã ioħs idem
ipse apłs. cuius euangelium inmanibus ha-¬
bemus : in ipsius euangelii suicapite. ait
de ioħe. Erat homo missus adõ: cui nom̃
erat ioħs hic uenit intestpmoniũ. ut tes¬
timoniũ ꝑhiberet delumine: ut om̃scre

Expanded text:
s testimonium Prophetarum ante se praemissorum, praeconum judicem praecedentium; habebat testimonium a Joanne: sed ipse majus testimonium erat, quod sibi perhibebat. Illi autem infirmis oculis lucernas quaerebant, quia diem ferre non poterant: nam Joannes idem ipse apostolus, cujus Evangelium in manibus habemus, in ipsius Evangelii sui capite ait de Joanne, « Erat homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes: hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes cre
Abbreviated transcription (Latin):
me ẽ. cuius ñ sũ dignus calciam̃ tum
soluere. Uidete quẽ ad modũ se lucer¬
na diei submittat. lucernã uero ipsũ
ioħem fuisse : dñs ipse testatur . Ille
Et uos uoluistis ad horã exultare in lu¬
mine eius: quando autẽ dixerunt iudȩi
dnõ. Dic nob inqua potestate ista facis
Sciens iħis quia ioħem baptis tam ꝓmagno
haberent. & qđ ipse quem ꝓ magno ha¬
bebant eis de dnõ testimoniũ ꝑhibuis¬
s&: respondit eis Int̾rogabo uos et ego
unũ sermonẽ Dicite mihi. baptismus ioħis
unde .ẽ decȩlo. an ex hominibus.: Tur¬
bati illi intra sem& ipsos : cogitabant
Quia si dicerent ab homib lapidari
possent a turba. quȩ ioħem ꝓphetam
credebant: Si dicerent decęlo. respon¬
deret eis Ille quẽ confitemini decȩlo
habuisse ꝓp̾hetiã. mihi testimoniũ ꝑ hi¬
buit : & ab illo audistis. inqua egopo
& dixer̃. Nescimus Et dñs eis Nec ego
dico uob inqua potestate ista facio Ñ
uob dico qđ scio : quia ñuultis fateri qđ

Expanded text:
me est, cujus non sum dignus calceamentum solvere . Videte quemadmodum se lucerna diei submittat. Lucernam vero ipsum Joannem fuisse Dominus ipse testatur: Ille et vos voluistis ad horam exsultare in lumine ejus . Quando autem dixerunt Judaei Domino, Dic nobis, in qua potestate ista facis? sciens Dominus quia Joannem Baptistam pro magno haberent, et quod ipse quem pro magno habebant, eis de Domino testimonium perhibuisset, respondit eis: Interrogabo et ego vos unum sermonem: dicite mihi, Baptismus Joannis unde est? de coelo, an ex hominibus? Turbati illi intra semetipsos cogitabant, quia si dicerent, Ab hominibus, lapidari possent a turba, quae Joannem prophetam esse credebat: si dicerent, De coelo, responderet eis, Ille quem confitemini de coelo habuisse prophetiam, mihi testimonium perhibuit, et ab illo audistis in qua ego iset dixerunt, Nescimus. Et Dominus eis: Nec ego dico vobis, in qua potestate ista facio . Non vobis dico quod scio, quia non vultis fateri quod
Abbreviated transcription (Latin):
Sine lumine. ñ potest uiđe qđ libet
aliud : qđ ñ .ẽ. lum̃. Si idoneũ. ẽ. lum̃
addemonstranda ea quȩ ñs̃ lumina.
nũquid inse deficit: Nũquid se ñ aꝑit
sine quo alia patere ñ possunt.e Locu¬
tus.ẽ. ꝓpħa uerũ: sed unde hab̾& nisi
defonte ueritatis haurir& Loquutꝰ
.ẽ. iołis uerũ : sed unde loqutus. ẽ. ipsũ
int̃roga. Nos om̃s inquit deplenitudi¬
ne eiꝰ accepimus. Ergo idoneus ẽ. dñs
um : Sed plane fr̃s mei in nocte huiꝰ
scłi : audiamus & ꝓpħiã intente Modo
enĩ ad fragilitatẽ nr̃am. noctnasq cor¬
disnri intimastenebras: uoluit humilis
uenire dñs nr̃ : homo uenit contẽpnend.
& honorandus : uenit negandus & confi¬
tendus. Contẽpnendus & negandus
aiudeis : Honorandus & confitendus
a nob̵ Iudicandus : sed iudicaturus
Iudicandus iniuste: iudicaturus iuste

Expanded text:
sine lumine non potes videre quodlibet aliud quod non est lumen. Si idoneum est lumen ad demonstranda ea quae non sunt lumina, numquid in se deficit? numquid se non aperit, sine quo alia patere non possunt? Locutus est Propheta verum; sed unde haberet, nisi de fonte veritatis hauriret? Locutus est Joannes verum; sed unde locutus est, ipsum interroga: Nos omnes, inquit, de plenitudine ejus accepimus. Ergo idoneus est Dominum. Sed plane, fratres mei, in nocte hujus saeculi audiamus et prophetiam intente: modo enim ad fragilitatem nostram nocturnasque cordis nostri intimas tenebras humilis voluit venire Dominus noster. Homo venit contemnendus et honorandus, venit negandus et confitendus; contemnendus et negandus a Judaeis, honorandus et confitendus a nobis: judicandus et judicaturus; judicandus injuste, judicaturus juste
Abbreviated transcription (Latin):
attolli metũ insuꝑna: sed corpꝰ qđ cor¬
rũpitur ad grauat animã. & de primit
terrena inhabitatio. sensũmulta cogi¬
tantem. Depositurus sũ & ego codicẽ
istũ: Discessuri estis & uos quisq ad suar
bene nob̵ fuit inluce cõmuni:. Bene
gauisi sumus: bene exultauimus : sed
cũ abinuicem recedimus. ab illo non
recedamus
carnem iudicatis: ego ñ iudi

Expanded text:
na: sed corpus quod corrumpitur, aggravat animam; et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Depositurus sum et ego codicem istum, discessuri estis et vos quisque ad sua. Bene nobis fuit in luce communi, bene gavisi sumus, bene exsultavimus: sed cum ab invicem recedimus, ab illo non recedamus. carnem judicat
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa tenebrarũ. & induamꝰ nos arma
lucis: sicut indie honeste ambulemus
tam̃ quia incõparatione lucis illius ad
quã uenturi sumus ad huc nox . ẽ &iã
dies in quo sumus : Audi p&rum apłm:
delatã dic̃ dnõ xp̃o uocẽ de magnifica
potestate : Tues filiusms dilectꝰ. in qͦ
benesensi. Hanc uocẽ in qͥt nos decȩlo
audiuimus delatam: cũ essemus cũ illo
in monte scõ. Sed quia nos ñ ibi fuimus.
& istam uocem decęlo tunc ñ audiuimus.
ait ad nos ipse p&rus: & habemus cer-¬
tiorem ꝓpħicũ sermonem. Non audistis
uocẽ decelo delatã : sed certiorem habe
lis eiꝰ calũmarent᷑ magicis artibus. ea
tribuendo: ꝓpħas ante p̃misit. Nũqͥd
enĩ si magus erat & magicis artib fecit
ut coleretur. & mortuus : magus erat.
antequã natus ꝓpħas audi. O homo

Expanded text:
 nos arma lucis; sicut in die honeste ambulemus . Tamen quia in comparatione illius lucis ad quam venturi sumus, adhuc nox est etiam dies in quo sumus, audi Petrum apostolum: delatam dicit Domino Christo vocem de magnifica potestate, Tu es Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Hanc vocem, inquit, nos de coelo audivimus delatam, cum essemus cum illo in monte sancto. Sed quia nos non ibi fuimus, et istam vocem de coelo tunc non audivimus; ait ad nos ipse Petrus, Et habemus certiorem propheticum sermonem. Non audistis vocem de coelo delatam, sed certiorem habetlis ejus calumniarentur, magicis artibus ea tribuendo, Prophetas ante praemisit. Numquid enim, si magus erat et magicis artibus fecit ut coleretur et mortuus, magus erat antequam natus? Prophetas audi, o homo
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersi fines t̾rȩ: & ad orabunt in
conspectu eiꝰ uniũ sȩ familiȩ gentiũ:
quia dñi ẽ. regnũ. & ipse domina¬
bitur gentiũ. Erubescat unꝰ inimicis:
quia codicẽ mihi ministrat alius ini¬
micus. Sed ecce de codicib ꝓlatis
abuno inimico alterũ uici & ipse qui
mihi codicem ꝓtulit: ñ relinquatur:
Ab illo ꝓseratur : unde & ipse uincatur
tem ad uideos. Non .ẽ. mihi uoluntas

Expanded text:
nt in conspectu ejus universae patriae gentium; quia Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium » . Erubescat unus inimicus, quia codicem mihi ministrat alius inimicus. Sed ecce de codicibus prolatis ab uno inimico alterum vici: et ipse qui mihi codicem protulit, non relinquatur; ab illo proferatur, unde et ipse vincatur. tur ad Iudaeos: non est mihi uoluntas
Abbreviated transcription (Latin):
& de carne suscepta quã iudȩi nouerant.
& cuius patriam sciebant: Unde illis alio
loco dix̃. & me nostis. & unde sim nostis:
Iltrũq nouerimus in xp̃o: & unde ȩqua¬
lis . ẽ. patri. Nunde illo maior. ẽ. pat̃
Illud ũbũ .ẽ. : illud caro sllud ds̃. ẽ. illud

Expanded text:
 de carne suscepta quam Judaei noverant, et cujus patriam sciebant; unde illis alio loco dixit, Et me nostis, et unde sim nostis . Utrumque noverimus in Christo; et unde aequalis est Patri, et unde illo major est Pater. Illud Verbum est, illud caro; illud Deus est, illud
Abbreviated transcription (Latin):
dñi discipulos non latebant : sed
istos latebant: Istienĩ fr̃s id ÷ con¬
sanguinei. xp̃m consanguineum
habere potuerunt : credere autẽ
in eũ ipsa ꝓpinqͥtate fastidierunt
Dictum est in euangelio: Nonenĩ¬
hoc nos audemꝰ opinari Modo audis¬
tis: addunt. & monent Nemo enim
in occulto quid facit. & quaerit ipse
inpalam esse Si haec facis : mani¬
festate ipsum mundo: & continuo :
Neq enĩfrẽs eiꝰ. credebant in eum.
Quare in eũ non credebant : qr huma¬
nam głam reqͥrebant Nam & quõd
eũ utdentur monere fr̃s: głȩ ipsius
consulunt facis mirabilia : in notesce
id ÷ appare omĩbus : ut laudari possis
abomĩb loquebatur caro carni: sed
caro sine dõ. carnicumdõ Aoquebat᷑
enĩ prudentia carnis: uerbo qđ caro fac¬
tũ .ẽ. & habitauit in nobis Quid ad hȩc

Expanded text:
Domini discipulos non latebant, sed Domini discipulos non latebant, sed istos latebant. Isti enim fratres, id est consanguinei, Christum consanguineum habere potuerunt, credere autem in eum ipsa propinquitate fastidierunt. Dictum est in Evangelio: non enihoc nos audemus opinari, modo audistis. Addunt, et monent: Nemo enim in occulto quid facit, et quaerit ipse in palam esse: si haec facis, manifesta teipsum mundo. Et continuo: Neque enim fratres ejus credebant in eum. Quare in eum non credebant? Quia humanam gloriam requirebant. Nam et quod eum videntur monere fratres, gloriae ipsius consulunt: Facis mirabilia, innotesce; id est, appare omnibus, ut laudari possis ab omnibus. Loquebatur caro carni: sed caro sine Deo, carni cum Deo. Loquebatur enim prudentia carnis Verbo quod caro factum est et habitavit in nobis . 5. Quid ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
ess& dies unus. sed plures : Locuti st̃
audistis Consanguinei uirginis mariȩ :¬
fr̃s dñi dicebantur Erat autẽ consu¬
&udinis scripturarum appellare
fres quos lib& consanguineos etcog¬
nationis ꝓpinquos. et ex trausum
nr̃m: non quo more nos loquimur :
nam quis dicat frẽs auunculũ etfi¬
lium sororis ẽ scriptura tamen &iam
huiꝰ modi cognatos. fr̃s appellat
Nam abraham & loth frẽs sunt dic¬
ti. cum ess& abraham patruus
loth: & laban & iacob fr̃s sunt
dicti. cum ess& laban auuncu¬
lus iacob Cumgͦ auditis frẽs dñi.
mariae cogitate consanguinitatẽ :
non iterum parientis ullam ꝓpa¬
ginem Sicut enĩ in sepulchro ubi
positum est corpus dñi. nec ante.
nec postea mortuus iacuit: sic ute¬
rus mariae. nec ante nec postea qͥc¬
quã mortale concepit. Dicimus
fr̃s qui fuerint : audiamꝰ quid
dixerint Transihinc & uade in
iudaeam: ut & discipuli tui uide¬
ant operatua quaetufacis opera

Expanded text:
esset dies unus, sed plures locuti sunt esset dies unus, sed plures locuti sunt auditis. Consanguinei virginis Mariae, fratres Domini dicebantur. Erat enim consuetudinis Scripturarum, appellare fratres quoslibet consanguineos et cognationis propinquos, et extra usum nostrum, non quo more nos loquimur. Nam quis dicat fratres avunculum et filium sororis? Scriptura tamen etiam hujusmodi cognationes fratres appellat. Nam Abraham et Lot fratres sunt dicti, cum esset Abraham patruus Lot : et Laban et Jacob fratres sunt dicti, cum esset Laban avunculus Jacob . Cum ergo auditis fratres Domini, Mariae cogitate consanguinitatem, non iterum parientis ullam propaginem. Sicut enim in sepulcro ubi positum est corpus Domini, nec antea nec postea mortuus jacuit; sic uterus Mariae nec antea nec postea quidquam mortale concepit. 4. Diximus fratres qui fuerint; audiamus quid dixerint. Transi hinc, et vade in Judaeam, ut et discipuli tui videant opera tua, quae tu facis. Opera
Abbreviated transcription (Latin):
Responder̃ iħm & ille : egosum: Non
se occultans: sed manifestans Ad eam
tam̃ manifestationẽ. illi non subsiste¬
runt : sed redeuntes r&ro cetider̃ :
et tam̃ quia patiuenerat surrexer̃:÷
tenuerunt: ad uidicẽ adduxerunt :
et occiderunt Sedquid fecerunt :
qđ ait quaedamscriptura Terratra¬
dita est in manꝰ impii: caro data est
in potestatẽ iudaeis & hoc ꝓpterea.
ut quasi sacculus conscinder&ur:
unde nr̃mp̃tium manar& erat
autẽ in ꝓxcimo dies festus iudaeorũ:
scȩnophegia. Quidsit scaenophegia:
seripturas qui nouer̃. legerunt faci¬
ebant die festo tabernacula: ad simi¬
litudinẽ tab̾naculoꝵ. in quibus ha¬
bitauerant. cũ ex aegypto educti pe¬
regrinarent᷑ inheremo Iste erat
dies festus : magna sollempnitas
Celebrabant hd̾c iudaei. uelut remi¬
niscentes beneficia dni : quioccisuri
erant dñm hoc gͦ diefesto quia plures
erant dies festi: sic enĩ appellabat᷑
apud iuda eos dies festus. ut non

Expanded text:
Responderunt: Jesum. Et ille: Ego sum; non Responderunt: Jesum. Et ille: Ego sum; non se occultans, sed manifestans. Ad eam tamen manifestationem illi non substiterunt, sed redeuntes retro ceciderunt . Et tamen quia pati venerat, surrexerunt, tenuerunt, ad judicem adduxerunt, et occiderunt. Sed quid fecerunt? Quod ait quaedam Scriptura, Terra tradita est in manus impii : caro data est in potestatem Judaeis. Et hoc propterea, ut quasi sacculus conscinderetur, unde nostrum pretium manaret. 3. Erat autem in proximo dies festus Judaeorum Scenopegia. Quid sit Scenopegia, Scripturas qui legerunt, noverunt. Faciebant die festo tabernacula, ad similitudinem tabernaculorum in quibus habitaverant cum ex Aegypto educti peregrinarentur in eremo. Iste erat dies festus, magna solemnitas. Celebrabant hoc Judaei, velut reminiscentes beneficia Domini, qui occisuri erant Dominum. Hoc ergo die festo quia plures erant dies festi; sic enim appellabatur apud Judaeos dies festus, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
capud his p̃dictis: puto nos in hoc capi¬
tulo qđ modo lectumest. non. eẽ. labo¬
raturos Sȩpe enĩ significatum. ẽ. in ca¬
pite : qđ futurũ erat incorpore Post
haec inquit ambulabat iħs. ingalileã
Nonenĩ uolebat in iudaeã ambulare:
quia quaerebant eũ iuda ei int̾ficere:
Hoc ÷ qđ dixi infirmitati nrãe p̃be¬
bat exemplũ: non ipse ꝑdiderat potes¬
tatem : sed nr̃am consolabatur fragi¬
litatem futurũ enĩ erat ut dixi. ut
aliquis fidelis eiꝰ absconder& se: neaꝑ
secutorib Inuenir&ur: Ꝙneilli ꝓ
crimine obicer&ur latibulum. prȩ¬
cessit incapite. qđ in mẽbro confirma¬
r&ur Sic enĩ dictuest Molebat
ambułare in iudaeã. qr quaere¬
bant eũ iudȩi occidere. quasi non pos¬
sit xp̃s & ambulare inter iudaeos.
et non occidi aiudaeis hanc enim
potentiam : quando uoluit demonstra¬
uit llam cũ eum iampas surũ tenere
uellent : ait illis Quemqueritis :

Expanded text:
caput. 2. His praedictis, puto nos in hoc capicaput. 2. His praedictis, puto nos in hoc capitulo quod modo lectum est, non esse laboraturos: saepe enim significatum est in capite, quod futurum erat in corpore. Post haec, inquit, ambulabat Jesus in Galilaeam: non enim volebat in Judaeam ambulare, quia quaerebant eum Judaei interficere. Hoc est quod dixi; infirmitati nostrae praebebat exemplum. Non ipse perdiderat potestatem, sed nostram consolabatur fragilitatem. Futurum enim erat, ut dixi, ut aliquis fidelis ejus absconderet se, ne a persecutoribus inveniretur; et ne illi pro crimine objiceretur latibulum, praecessit in capite quod in membro confirmaretur. Sic enim dictum est, Nolebat ambulare in Judaeam, quia quaerebant eum Judaei occidere: quasi non posset Christus et ambulare inter Judaeos, et non occidi a Judaeis. Hanc enim potentiam, quando voluit, demonstravit: nam cum eum jam passurum tenere vellent, ait illis, Quem quaeritis?