comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pugnabatur. & tam̃ impugnatus erat pacificus.
quia nec insanientes cessabat reprehendere. nec re¬
prehensos neglegebat amare. Hinc etiam paulus ait
Si fieri potest qđ ex uobis. ẽ. cũ omnib hominib pacẽ
habentes. Hortaturus enĩ discipłos ut pacem cũ om̃ib
haberent: prȩmisit dicens. si fieri potest: atq sub¬
iunxit: qđ ex uobis. ẽ. Difficile quippe erat. ut si
male acta corriꝑent: habere pacem cũ om̃ib possent
Sed cum temporalis pax in prauorũ cordib ex nr̃a in¬
crepatione confunditur: inuiolata necesse. ẽ. ut
in nr̃o corde seruetur. Recte itaq ait. Qđ ex uobis
est Acsi nimirũ dicat. Quia pax ex duarũ partiũ
consensu subsistit: si abeis qui corripiuntur expel
litur. integra tam̃ in ur̃a qui corripitis mente te¬
neatur. Unde idem discipłos admonens dicit. Si qͥs
non commisceamini cũ illo: ut confundatur. Atq
ilico adiunxit. Et noltte ut inimicũ existimare

Expanded text:
pugnabatur; et tamen impugnatus, erat pacificus, pugnabatur; et tamen impugnatus, erat pacificus, quia nec insanientes cessabat reprehendere, nec reprehensos negligebat amare. Hinc etiam Paulus ait: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . Hortaturus enim discipulos ut pacem cum omnibus haberent, praemisit, dicens: Si fieri potest, atque subjunxit: Quod ex vobis est. Difficile quippe erat ut si male acta corriperent, habere pacem cum omnibus possent. Sed cum temporalis pax in pravorum cordibus ex nostra increpatione confunditur, inviolata necesse est ut in nostro corde servetur. Recte itaque ait: Quod ex vobis est. Ac si nimirum dicat: Quia pax ex duarum partium consensu subsistit, si ab eis qui corripiuntur expellitur, integra tamen in vestra qui corripitis mente teneatur. Unde eosdem discipulos rursum admonet, dicens: Si quis non commisceamini cum illo, ut confundatur . Atque illico adjunxit: Et nolite ut inimicum existimare
Abbreviated transcription (Latin):
spernens coeuntes cũ madianitis ꝑculit: & iram
cdr̃i iratiis placauit. Hinc ꝑ semet ipsa ueritas dicit
N olite arbitrari quia uenerim pacẽ mittere in terrã
N on ueni pacem mittere sed gladiũ. Malorũ nano
cũ incaute amiciciis iungimur: culpis ligamur
Unde iosaphat qui tot de ante acta uita prȩconiis
attollitur: de achab regis amiciciis pene periturus
prȩbes auxilium: & iis qui oderunt dñm amicicia
iungeris. Et iccirco iram quidem dñi merebaris.
sed bona oꝑa inuenta sunt in te: eo qđ abstuleris
lucos de terra iuda. Abillo enim qui sũme rectus
est eo ipso iam discrepat: quo ꝑuersorum amicicis.
uita nr̃a concordat. Admonendi sunt pacati. ne si ad
correptionis uerba ꝓsiliant: temporalem pacem sibi
ꝑ turbare formident. Rursũq admonendi sunt : ut
eandem pacem dilectione integra intrinsecus teneant
quam ꝑ inuectionẽ uocis sibi extrinsecus turbant.

Expanded text:
spernens, coeuntes cum Madianitis perculit, et iram spernens, coeuntes cum Madianitis perculit, et iram Domini iratus placavit . Hinc per semetipsam Veritas dicit: Nolite arbitrari, quia venerim pacem mittere in terram. Non veni pacem mittere, sed gladium . Malorum namque cum incaute amicitiis jungimur, culpis ligamur. Unde Josaphat, qui tot de anteacta vita praeconiis attollitur, de Achab regis amicitiis pene periturus praebes auxilium, et his qui oderunt Dominum, amicitia jungeris; et idcirco iram quidem Domini merebaris, sed bona opera inventa sunt in te, eo quod abstuleris lucos de terra Juda II Par. XIX, 24. Ab illo enim qui summe rectus est, eo ipso jam discrepat, quo perversorum amicitiis vita nostra concordat. Admonendi sunt pacati, ne si ad correptionis verba prosiliant, temporalem pacem sibi perturbare formident. Rursumque admonendi sunt, ut eamdem pacem dilectione integra intrinsecus teneant, quam per invectionem vocis sibi extrinsecus turbant.
Abbreviated transcription (Latin):
uestigium pacis ȩternȩ : Quid gͦ dementius essẽ po¬
test. quã uestigia inpuluere impressa diligere. sed
ipsum a quo impressa surit non amare: Hinc da¬
uid dum totũsad foedera pacis internȩ constringe¬
nit: destatur: qđ cũ malis concordiam nonteneret
dicens. Nonne quite odderant eds oderam illos ad
ls mimacos tuos tabesccham: Perfecto odio ocdera
uoi mnuei faeti sunt mͥ. Inimicos & enim di ꝓbecto
odio ociusse ẽ & qdđ facti sunt cdiligere. & qdi faciunt
intrepare. Mores prauorũ premere: utee ꝓdesse
ensancdũ est gͥ. quando ab increpatione quiestitiur.
quanta culpa cum pessimis prx tenetur. si ꝓpħa tanitꝰ
hoouelut in hostiam dõ obtulit. qđ contra se ꝓdno
prauorũ inimicicias excitauit. Hinc .ẽ. qeł leui tribus
assumptis gladiis ꝑ castrorũ media transiens. quia
feriendis noluit parcere peccatorib: dõ manus dicta
ẽ consecrasse Hinc finees petcantiũ ciuium grãm

Expanded text:
vestigium pacis aeternae? Quid ergo esse dementius povestigium pacis aeternae? Quid ergo esse dementius potest, quam vestigia in pulvere impressa diligere, sed ipsum a quo impressa sunt, non amare? Hinc David dum totum se ad foedera pacis internae constringeret, testatur quod cum malis concordiam non teneret, dicens: Nonne qui te oderunt, Deus, oderam illos, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Inimicos etenim Dei perfecto odio odisse, est et quod facti sunt diligere, 70 et quod faciunt increpare; mores parvorum premere, vitae prodesse. Pensandum ergo est, quando ab increpatione quiescitur, quanta culpa cum pessimis pax tenetur, si propheta tantus hoc velut in hostiam Deo obtulit, quod contra se pro Domino pravorum inimicitias excitavit. Hinc est quod tribus Levi assumptis gladiis per castrorum media transiens, quia feriendis noluit peccatoribus parcere, Deo manus dicta est consecrasse . Hinc Phinees peccantium civium gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
ut quo non sunt molesta quȩ tenent. eominꝰ amabi¬
lia fiant quȩ uocant. Et quo delectant prȩsentiq
eo non inquirantur ȩterna. Vnde & ꝑsemet ipsam
ueritas loquens. cum terrenã pacem a supna distin¬
gueret. atq ad uenturam discipłos ex prȩsenti ꝓuo¬
caret:. ait. Pacem relinquo uobis: pacem meam do
uobis. Relinquo scilicet transitoriam: do mansurã
igͦ in ea cor quȩ relicta. ẽ. figitur: nunquã ad illa
quȩ danda ẽ. ꝑuenitur. Pax gͥ prȩsens ita tenen¬
da ẽ: ut & diligi debeat & contemni. Ne si immo¬
derate diligitur: diligentis animus inculpa capiat᷑
Unde & admonendi sunt pacati: ne dumnimis hu¬
manam pacem desiderant. prauos hominũ mores
nequaquam redarguant.ͥ & consentiendo puersis
ab auctoris sui se p̾ace disiungant. Nedũ humana
foris iurgia metuunt: interni foederis discissione
feriantur. Quid ẽ. eni pax transitoria. nisi quoddã

Expanded text:
ut quo non sunt molesta quae tenent, eo minus amabiut quo non sunt molesta quae tenent, eo minus amabilia fiant quae vocant; et quo delectant praesentia, eo non inquirantur aeterna. Unde et per semetipsam Veritas loquens, cum terrenam pacem a superna distingueret, atque ad venturam discipulos ex praesenti provocaret, ait: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Relinquo scilicet transitoriam, do mansuram. Si ergo in ea cor quae relicta est figitur, nunquam ad illam quae danda est, pervenitur. Pax igitur praesens ita tenenda est, et ut diligi debeat et contemni; ne si immoderate diligitur, diligentis animus in culpa capiatur. Unde et admonendi sunt pacati, ne dum nimis humanam pacem desiderant, pravos hominum mores nequaquam redarguant; et consentiendo perversis, ab auctoris sui se pace disjungant; ne dum humana foras jurgia metuunt, interni foederis discissione feriantur. Quid est enim pax transitoria, nisi quoddam
Abbreviated transcription (Latin):
cet prȩceptione pensandũ est: quorũ hostia repellit᷑
quam intolerabilis culpa monstratur. Nam cum
mala cuncta bonis sequentib diluantur: pensemus
quanta sint mala discordiȩ. quȩ nisi extincta funditꝰ
fuerint. bonũ subsequi non ꝑmittunt. Admonendi
sunt discordes. ut si aures a mandatis cęlestib decli¬
nant: mentis oculos ad consideranda ea quȩ in infi¬
mis uersantur apiant. Qđ sepe aues unius eiusdẽq
generis se se socialit̾ uolando non deserunt. quod
gregaitim animalia bruta pascuntur. Quȩ si soller¬
ter aspicimus concordando sibi irrationalis creatura
indicat. quantũ malum ꝑ discordiã rationalis natiua
cõmittat. quando hȩc a rationis intentione ꝑdidit
quod illa motu uat ur ali custodit.
⁊ contra admonendi sunt pacati: nedũ plus quã
necesse. ei pacem quam possident amant. Ac ꝓppe¬
tucm puerare non appetant. Plerunq eniꝰ grallius
intentionẽ mentiũ rerum tranquillitas temptat.

Expanded text:
cet praeceptione pensandum est quorum hostia repellitur, quam intolerabilis culpa monstratur. Nam cum mala cuncta bonis sequentibus diluantur, pensemus quanta sint mala discordiae, quae nisi exstincta funditus fuerint, bonum subsequi non permittunt. Admonendi sunt discordes, ut si aures a mandatis coelestibus declinant, mentis oculos ad consideranda ea quae in infimis versantur aperiant; quod saepe aves unius ejusdemque generis sese socialiter volando non deserunt, et quod gregatim animalia bruta pascuntur. Quia si solerter aspicimus, concordando sibi irrationalis natura indicat, quantum malum per discordiam rationalis natura committat, quando haec a rationis intentione perdidit, quod illa motu naturali custodit. At contra admonendi sunt pacati, ne dum plus quam necesse est, pacem quam possident amant, ad perpetuam pervenire non appetant. Plerumque enim gravius intentionem mentium rerum tranquillitas tentat;
Abbreviated transcription (Latin):
qcł patitur nescit. Qui igitur uerba ci humule
na egnis apponunt. prius uirus suȩ pestis inspiarn
ne alios medendo moriantur Admoneri enimar¬
bent ut considerent: ne a uirtute icti dicenci
qualitate discordent: ne loquendo aliud÷ & osten¬
dendo aliud prȩdicent. Auciant itaq qđ scriꝑptũ
est Diquis loquitur: quasi sermones dĩꝰ. Qergo
uerba quȩ ꝓferunt. ex ꝓpriis non habent. cut̃¬

Expanded text:
quod patitur nescit. Qui igitur verba Dei humiliquod patitur nescit. Qui igitur verba Dei humilina aegris apponunt, prius virus suae pestis inspiciant, ne alios medendo ipsi moriantur. Admoneri debent, ut considerent ne a virtute dicti, dicendi qualitate discordent, ne loquendo aliud, et ostendendo aliud praedicent. Audiant itaque quod scriptum est: Si quis loquitur, quasi sermones Dei . Qui ergo verba quae
Abbreviated transcription (Latin):
rumentũ quippe a dño accipimus: quando in di¬
ctis obscuriorib subducto tegmine litterę. ꝑ medul¬
lam sp̃s legis interna sentimus. Uinum suum dñs
nobis prȩstat: cum scripturȩ suȩ alta prȩdicatione
nos debriat. Oleum quoq suũ tribuit nobis: cum
prȩceptis aꝑtiorib uitam nr̃am blanda lȩnitate
disponit. Argertũ multiplicat: cũ nobis luce ueri¬
daitis plena elogura sumministrat Auro quos i
irridat Sone cuncta heretici baal aferoe ft lg
apud uatorũ suorũ coresi corrupe omi inteli¬
gendo puertunt. Et de frumento at.⁊ onuia unoeli
di examine. ipsi de uerbis uitȩ moriuastur
Tcontia adionendi sunt qui recte quidẽ uerb
hedis inie leigune sed hoc humilit nou loi uerla
semet isos requirant: Ne in sequentes aliorsi fata
se deserant: & cum recte cuncta de Pcrasripur
sentiunt. hoc solum qđ ꝑ illam contra elatos diur
non attendant: Improbus quippe & imperet ulest
medicus qui alienũ mederi appetit. & ip̃se uuln

Expanded text:
rumentum quippe a Domino accipimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae per medullam spiritus legis interna sentimus. Vinum suum Dominus nobis praestat, cum Scripturae suae alta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque oleo, Dei examine ipsi de verbis vitae moriuntur. At contra admonendi sunt qui recte quidem verba legis intelligunt, sed haec humiliter non loquuntur; semetipsos requirant, ne insequentes aliorum facta, se deserant; et cum recte cuncta de sacra Scriptura sentiunt, hoc solum quod per illam contra elatos dicitur, non attendant. Improbus quippe et imperitus est medicus, qui alienum mederi appetit, et ipse volnus
Abbreviated transcription (Latin):
tionis instruxit. ilico adiunxit. Uos autẽ sedete in
ciuitate quo adusq induamini uirtute ex alto. In
ciuitate quippe consedemus : si intra mentiũ nr̃arũ
nos claustra constringimus. ne loquendo exterius
euagemur. Ut cũ uirtute diuina ꝑfecte induimur.
tunc quasi a nobismet ipsis foras etiã alios instruentes
exeamus. Hinc ꝑquendã sapientem dicitur. Adolescens
loquere in causa tuauix. Et si bis interrogatꝰ fueris.
habeat initiũ responsio tua. Hinc ẽ. qđ idem redẽptor
nr cũ incelis sit conditor. & ostensione sue potentiȩ
semꝑ doctor angłorũ: ante tricenale tepuis intunita
sompstos fieri noluit hominũ. Ut uidelicet p̾cipitatis
uan saluiberrimi timoris infunderet: cũ ipse etiam
quilabi nom posset ꝓfectȩ uitȩ gram nomisi ꝑfeeta
ertites ꝑredicaiet Scriptũ quippẽ ẽ. Cum factus esset

Expanded text:
tionis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in tionis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto . In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Hinc est quod idem Redempter noster, cum in coelis sit conditor, et ostensione suae potentiae semper doctor angelorum, ante tricennale tempus in terra magister noluit fieri hominum; ut videlicet praecipitatis vim saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam, qui labi non posset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praedicaret. Scriptum quippe est: Cum factus esset
Abbreviated transcription (Latin):
prȩcipitatio impellit : ne dum tanti sibi onus offi¬
cii prȩcipitatione arrogant. uiam sibi subsequen¬
tis meliorationis abscidant. Et cum intẽpestiue
tempestiue potuissent. Atq scientiã quam in con¬
grue conantur ostendere : iuste ostendantur ami¬
sisse. Admonendi sunt ut considerent. qđ pulli a¬
uium si ante pennarũ ꝑfectionẽ uolare appetant.
unde in alta ire cupiunt. inde in ima mergunt᷑.
Admonendisut considerent qđ structuris recentib
necdumq solidatis. si tignorũ pondus suꝑponit᷑.
non habitaculũ sed ruina fabricatur. Admonendi f̃
ut considerent: qđ conceptas soboles feminȩ si pri¬
usquã plene formentur ꝓferunt: nequaquã domos
sed tumulos replent. Hinc ẽ. enim qđ ipsa ueritas
quȩ repente quos uellet roborare potuisset. ut exẽ¬
plum sequentib daret. ne imꝑfecti prȩdicare prȩsũ¬
merent: post quã plene discipłos de uirtute prȩdica¬

Expanded text:
praecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus offipraecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus officii praecipitatione arrogant, viam sibi subsequentis meliorationis abscidant; et cum arripiunt inttempestive potuissent; atque scientiam, quia incongrue conantur ostendere, juste ostendantur amisisse. Admonendi sunt ut considerent quod pulli avium si ante pennarum perfectionem volare appetant, unde ire in alta cupiunt, inde in ima merguntur. Admonendi sunt ut considerent quod, structuris recentibus necdum solidatis, si tignorum pondus superponitur, non babitaculum, sed ruina fabricatur. Admonendi sunt ut considerent quod conceptas soboles feminae si priusquam plene formentur proferunt, nequaquam domos, sed tumulos replent. Hinc est enim quod ipsa Veritas, quae repente quos vellet roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret, ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedica
Abbreviated transcription (Latin):
S ladiu qui ppe suꝑ feiur ponere ẽ prȩdicat iorid
Sucuum uoluptatib carnis ante ferre. Nt cũ sca
Quasstrdet dicere. curet necesse. ẽ. illicitas sugie¬
ꝯtroret clomare. De porta uͦ usꝙ ad portã urerelluc
a uitiousq aduitiũ ꝑ qđ admentẽ mors inaredit:
increpando discuitet  Per medium uͦ castrorũtransi¬
re est: tanta ȩqualitate intra ȩccłam uiuere. id quni
delinquentiũ culpas recdarauit. in nullius se debent
fauorem declinare. Vnde & recte subiungitur. Occi¬
datꝰ uir frem & amicũ & ꝓximũ suum. Fratrẽ scilicet
& amicũ & ꝓximum interficit: qui cũ punienda in-¬
uentt. ab increpationis gladio nec eis quos ꝑ cognatio¬
nem cdilige: parcie. Si gͦ ille dĩ dicitur qui ad feri¬
encda uitia ⁊ elo diuini amoris excitatur: ꝓfecto esse
se dĩ denecat: qui in quantũ sufficit. increpare
uitam carnalium recusat.
⁊ contra admonendi sunt. quos a prȩdicationis
officio uł imꝑfectio uł ȩtas ꝓhibet. & tameri¬

Expanded text:
ladium quippe super femur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre, ut cum sancta quis studet dicere, curet necesse est illicitas suggestiones edomare. De porta usque ad portam ire est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur, increpando discurrere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem declinare. Unde et recte subjungitur: Occidat vir fratrem, et amicum, et proximum suum, fratrem scilicet, et amicum, et proximum interficit, qui cum punienda invenit, ab increpationis gladio, nec eis quos per cognationem diligit, parcit. Si ergo ille Dei dicitur, qui ad ferienda vitia zelo divini amoris excitatur, profecto esse se Dei denegat, qui in quantum sufficit increpare vitam carnalium recusat.dmonendi sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tame
Abbreviated transcription (Latin):
iluitonplo sedentẽ in meclio doctorũ. audieotẽ illos
Qu terrogantẽ. Uigilanti itaq consideratione pen
Canduest : qđ cũ iesus annorũ duodecim dicttup
imeddio doctorũ sedens: non locens sed interrogans
iuenitur. Quo exemplo scilicet ostenditure ne i¬
frmuis quis docere audent. si ille puer doceri erbo¬
rotanes ouioluit : qui ꝑ liuinitatis potentiã uerbũ
scientiȩ ipsis suis doctorib ministrauit. Cum uͦ ꝑ¬
paulu disciplo dicitur. prȩcipe hȩc & doce. nemo ae¬
olescentiam tuã contemnat: sciendũ nobis. ẽ. quia
insacro eloquio aliquando adolescentia iuuentus uo¬
caitur. Qacitius ostencditur: si salomonis ad mediũ
uerba ꝓferantur: qui ait. Lȩcare iuuenis in adole¬
scentia tua. Si enĩ unum esse utraq non decerneret.
quẽ monebat in adolescentia. iuuene non uocaret

Expanded text:
in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos, et interrogantem . Vigilanti itaque consideratione pen andum est, quod cum Jesus annorum duodecim dicitur, in medio doctorum sedens, non docens, sed interrogans invenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur, ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipsis suis doctoribus ministravit. CAP. Paulum discipulo dicitur: Praecipe haec et doce: nemo adolescentiam tuam contemnat ; sciendum nobis est quia in sacro eloquio aliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in adolescentia tua . Si enim utraque unum esse non decerneret, quem monebat in adolescentia, juvenem non vocaret
Abbreviated transcription (Latin):
pregnantes galaad. ad dilatandũ terminum suum.
Galaad nanq. aceruus testimonii interpretatur.
Et quia cuncͥta simul congregatio ȩccłȩ. ꝑ confessiont̃
seruit testimonio ueritatis: non incongrue ꝑgala¬
ad ȩccła exprimitur. quȩ ore cunctorum fidelium
de dõ quȩq uera sunt testatur. Pregnantes autem
uocantur animȩ. quȩ intellectũ uerbi ex diuino
aocort concipiunt: si ad ꝑfectũ tempus uenitant.
conceptã intelligentiam oꝑis ostensione parttir:
omnunuã uero suum cdilatare. ẽ: opinionis lue non

Expanded text:
praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum . praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum . Galaad namque acervus testimonii interpretatur. Et quia cuncta simul congregatio Ecclesiae per confessionem servit testimonio veritatis, non incongrue per Galaad Ecclesia exprimitur, quae ore cunctorum fidelium, de Deo quaeque vera sunt testatur. Praegnantes autem vocantur animae, quae intellectum verbi ex divino amore concipiunt, si ad perfectum tempus veniant, conceptam intelligentiam operis ostensione pariturae. Terminum vero suum d
Abbreviated transcription (Latin):
recte intelligunt: atq aliter qui recte quidem
telligunt. sed hȩc̃ humiliter non loquuntur. Admo¬
nendi enim sunt qui sacrȩ legis uerba non recte inteli¬
gunt: ut ꝑpendant quia saluberrimũ uini potum
inueneni sibi poculũ uertunt. Ac ꝑ medicinale fer¬
rum uulnere mortali se feriunt: dum ꝑhoc in se sa¬
na perimunt. ꝑ qđ salubrit̾ abscidere sauciata de¬
buerunt:. Admonendi sunt ut ꝑpendant. qđ scriptii¬
ra sacra in nocte uitȩ prȩsentis.  quasi quȩdã nobis
lucerna sit posita: Cuius nimirũ uerba dum non
recte intelligunt: de lumine tenebrascunt. Quos
uidelicet ad intellectũ prauum intentio puersa
non raꝑet: nisi prius suꝑbia inflaret. Dũ enim se
prȩ cȩteris sapientes arbitrantur: sequi alios ad me¬
lius intellecta despiciunt. Atq ut apud imꝑitũ
uulgus: scientiȩ sibi nom̃ extorqueant: student sum¬
moꝑe. & ab aliis recte intellecta destruere. & sua puer¬
sa roborare. Unde bene ꝑ ꝓpħam dicitur. Secuerunt

Expanded text:
ntelligunt; atque aliter qui recte quidem intelligunt, sed haec humiliter non loquuntur. Admonendi enim sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, ut perpendant, quia saluberrimum vini potum in veneni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnere mortali se feriunt, dum per hoc in se sana perimunt, per quod salubriter abscindere sauciata debuerunt. Admonendi sunt, ut perpendant quo Scriptura sacra in nocte vitae praesentis quasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum verba dum non recte intelligunt, de lumine tenebrescunt. Quos videlicet ad intellectum pravum intentio perversa non raperet, nisi prius superbia inflaret. Dum enim se prae caeteris sapientes arbitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt; atque ut apud imperium vulgus scientiaesibi nomen extorqueant, student summopere et ab aliis recte intellecta destruere, et sua perversa roborare. Unde bene per prophetam dicitur: Secuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
nertes fi detu quȩ iam a liquid de uerter is uit el¬
leetu concepant puersa prȩlicatione perununt
cescuntre fibi nom̃ extendunt Paruulorũ corda ia
deuerbi conceptione grauida erroris gladio sem¬
dunt & quasi doctrinȩ sibi opinionem faciunt
Hol g cum conamur instruere ne ꝑuerla seati quie
ac imonra tars prius necesse .ẽ ne inanem głam querant
Si enimi radic elationis absciditur: consequent̾ rami
priue assertionis arȩ fiunt: Admonendi sunt etiã.
ne errores discordiasq generando. legemdĩ que dero¬
circo ddata e uit sacrificia sathanȩ ꝓhibeat: eandem
ipsam in sacrificiũ sat anȩ uertant. Unde ꝑ ꝓpham¬

Expanded text:
am aliquid de veritatis intellectu conceperant, perversa praedicatione perimunt, et scientiae sibi nomen extendunt. Parvulorum corda, jam de verbi conceptione gravida, erroris gladio scindunt, et quasi doctrinae sibi opinionem faciunt. Hos ergo cum conamur instruere, ne perversa sentiant, admoneamus prius necesse est, ne inanem quaerant. Si enim radix elationis abscinditur, consequenter rami pravae assertionis arefiunt. Admonendi sunt etiam, ne erroris discordias generando legem Dei, quae idcirco data est ut sacrificia Satanae prohibeat, eamdem ipsam in sacrificium Satanae vertant. Unde p
Abbreviated transcription (Latin):
lens sed terrena. animalis: diabolica. Que auteno
Ao sui sũ est sapientia: primũ quidem pudical iẽ. dein¬
de pacifica Pudica uidelicet: quia caste intelligmo
acifua autẽ : quia ꝑelationẽ se mininde a prrimorũ
sorietate disiungit Admonendi sunt dissidentes.
ut nouerint qđ tamliu nullũ boni oꝑis do sacrite¬
ciuna immmolant: quamdiu a ꝓrimorũ caritate
discordant. Scriptũ nanq est. Si offers muniss
duum aNaltare. & ibi recordatus fueris quia frat
tuus habet aliquid aduersũ te: relinque ibi munus

Expanded text:
rrena, animalis, diabolica. Quae autem desursum est sapientia primum quidem pudica est, deinde pacifica . Pudica videlicet, quia caste intelligit; pacifica autem, quia per elationem se minime a proximorum societate disjungit. Admonendi sunt dissidentes, ut noverint quod tandiu nullum boni operis Deo sacrificium immolant, quandiu a proximorum charitate discordant. Scriptum namque est: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute seminatur: Prius itaq ad monendi sunt ut
tenere sua rationabilit̾ sciant: & tunc demum ut ali¬
ena non ambiant. Si enim radix culpȩ in ipsa effusio¬
ne non exuritur: nunquã ꝑramos ex uberans auari¬
ciȩ spina siccatur. Occasio gͦ rapiendi subtrahitur.
sibene prius ius possidendi disponatur. Tunc uͦ ad¬
moniti audiant. quomͦ quȩ habent misericorditer
tribuant: quando nimirũ didicerint: ut bonum
miscdiȩ ꝑ inter iectam rapinȩ nequiciã non confun¬
dant. Uiolent̾ enim exquirunt: quȩ miscđiter lar¬
giantur. Sed aliud est ꝓpeccatis miscđiam facere.
aliud ꝓmiscđia facienda peccare. Quȩ iam nec
non ꝓficit. quȩ ꝑ uirus pestiferȩ radicis amarescit
Linc est enim qđ ipsa etiam sacrificia ꝑ ꝓpħam

Expanded text:
virtute seminatur? Prius itaque admonendi sunt ut virtute seminatur? Prius itaque admonendi sunt ut tenere sua rationabiliter sciant, et tunc demum ut aliena non ambiant. Si enim radix culpae in ipsa effusione non exuritur, nunquam per ramos exuberans avaritiae spina siccatur. Occasio ergo rapiendi subtrahitur, si bene prius jus possidendi disponatur. Tunc vero admoniti audiant, quomodo quae habent misericorditer tribuant, quando nimirum didicerunt ut bona misericordiae per interjectam rapinae nequitiam non confundant. Violenter enim exquirunt quae misericorditer largiuntur. Sed aliud est pro peccatis misericordiam facere, aliud pro misericordia facienda peccare: quae jam nequnon proficit quae per virus pestilerae radicis amarescit. Hinc est enim quod ipsa etiam sacrificia per prop
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ. Preciũ nanq redemptionis dare. ẽ: opus bonũ
prȩuenienti nos gr̃ę reddere Hinc ioħes exclamat di¬
cens. Iam securis ad radicem arboris posita. ẽ. Omĩs
arbor quȩ non facit fructũ bonum: excidetur & iN
ignem mittetur. Quigͦ se in noxios quia aliena non¬
rapiunte estimant.: ictum scciiris uicinȩ p̾uideant
e torporem impuidȩ securitatis amittant Ne cũ fero
fructũ boni opis negligunt: a prȩsenti uita fundi¬
tus quasi a uiriditate radicis ȩxecentur
⁊ contra admonendi sunt. qui & ea quȩ habent
tiibuunt. & aliena raꝑe non desistunt: ne ualde
munif iei uideri appetant. & de boni specie deceriors
fiant. Hi & enĩ ꝓpria indiscrete tribuentes : nsolũ
ut iam supradiximus ad impatientiȩ murmurationẽ
ꝓruunt.: sed cogente se inopia usq ad auariciã de uo¬
uuntur. Quid uͦ eorũ mente infelicius. quib de sar¬
gitate auaricia nascitur. & peccatorũ seges quasi ex

Expanded text:
suae . Pretium namque redemptionis dare, est opus bonum suae . Pretium namque redemptionis dare, est opus bonum praevenienti nos gratiae reddere. Hinc Joannes exclamat dicens: Jam securis ad radicem arboris posita est. Omnis arbor quignem mittetur. Qui ergo se innoxios quia aliena nonrapiunt aestimant, ictum securis vicinae praevideant, et torporem improvidae securitatis amittant, ne cum ferre fructum boni operis negligunt, a praesenti vita funditus quasi ex viriditate radicis exsiccenturAt contra admonendi sunt, qui et ea quae habent tribuunt, et aliena rapere non desistunt, ne valde munifici videri appetant, et de boni specie deteriores fiant. Hi etenim propria indiscrete tribuentes, non solum ut supra jam diximus, ad impatientiae murmurationem proruunt; sed cogente se inopia, usque ad avaritiam devolvuntur. Quid ergo eorum mente infelicius, quibus de largitate nascitur avaritia, et peccatorum seges quasi ex
Abbreviated transcription (Latin):
non lasuse contrahanc districtus agercola quil ne
su e sustui occupat. quando mens tenacri. oc qunod
pdesse multis poterat inutilit̃ senuat. Terra ficulneu
psaen bons opis ualuit. stultus ꝑde sidis imcibrins
predem soni urt ducere nonnunqua solent s oncessis
mus. Qđ iccireo sentiunt: quia uidelicet auremi
cordis a uerbis celestib claudunt. Neq enimo diues
incuana ue qui induebatur purpura &e briso quei
epulabatio cotidie splendide: aliera rapuisse. sed
infructuose ꝓpriis usus fuisse phibetur Fumq
post hanc uitam ultrix gehenna suscepit: non quia
aliquia illicitũ gessit. sed quia immoderato usu to¬
tum se licitis tradidit. Admonendi sunt tenaces.
ut nouerint qđ hanc primã dõ iniuriam faciunt.
quia danti sibi omĩa. nullã miscłiȩ hostiam red¬
dunt. Hinc &enim psalmista ait Nondabit dõ pro¬
piciationem suam. nec preciũ redemptionis animȩ

Expanded text:
non habuit, contra hanc districtus agricola queritur, non habuit, contra hanc districtus agricola queritur, sine fructu occupat, quando mens tenacium hoc quod prodesse multis poterat, inutiliter servat. Terram ficulnea per solem boni operis valuit, stultus per desidiae umbram premit. Hi autem nonnunquam dicere solent: Concessis mus. Quod idcirco sentiunt, quia videlicet aurem cordis a verbis coelestibus claudunt. Neque enim dives in Evangelio, qui induebatur purpura et bysso, qui epulabatur quotidie splendide , aliena rapuisse, sed infructuose propriis usus fuisse perhibetur, eumque post hanc vitam ultrix gehenna suscepit, non quia aliquid illicitum gessit, sed quia immoderato usu totum se licitis tradidit. Admonendi sunt tenaces, ut noverint quod hanc primam injuriam faciunt Deo, quia danti sibi omnia, nullam misericordiae hostiam reddunt. Hinc enim Psalmista ait: Non dabit Deo propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae
Abbreviated transcription (Latin):
cassn se gͦ innocentes putant: qui commune dĩ
munus ũbi priuatm uindicant. Qui cum accepa
non tribuiunt. in ꝓrimorũ nece crasfantur a qui
tor pene cotidie perimunt quot morientiũ prup
apud se subsidia abscondunt. Nams cum quȩ babut
necessaria indigentib ministramus: sua illis reddi¬
pous non nr̃a largimur. Iusticiȩ potius debitum
soliumus: quã miscdĩȩ oꝑa implemus. Vnde a
ipsa ueritas cum de miscdia caute exhibenda lo¬
queretur: ait. Attendite ne iusticiam ur̃am fa¬
atis coram hominib. Cui sententiȩ etiã psal mii
concinens dicit. Disꝑsit: dedit pauꝑib iusticia
eius manet in ȩternũ. Cum enim largitatem impen¬
sam pauꝑib prȩmisisset: non hanc uocare misdia
sed iusticͥiam maluit. quia qđ a communi dño tri¬
buitur: iustũ ꝓfecto ẽ. ut quiq accipiunt. eo
communit̾utantur. Hinc etiã salomonate. Qui iu¬
stus. ẽ. tribuit & non cessabit. Ad monendi quoꝙ
sunt ut solieite attendant: qđ fi culnea Qus ste netũ

Expanded text:
cassum ergo se innocentes putant, qui commune Dei munus sibi privatum vindicant; qui cum accepta non tribuunt, in proximorum nece grassantur, quia tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia abscondunt. Nam cum quaelibet necessaria indigentibus ministramus, sua illis reddimus, non nostra largimur; justitiae debitum potius solvimus, quam misericordiae opera implemus. Unde et ipsa Veritas cum de misericordia caute exhibenda loqueretur, ait: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus . Cui quoque sententiae etiam Psalmista concinens dicit: Dispersit dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum . Cum enim largitatem impensam pauperibus praemisisset, non hanc vocare misericordiam, sed justitiam maluit; quia quod a communi Domino tribuitur, justum profecto est, ut quicunque accipiunt, eo communiter utantur. Hinc etiam Salomon ait: Qui justus est, tribuet et non cessabit . Admonendi sunt quoque ut sollicite attendant quod ficulnea quae fructum
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. Quousq uos extenditis qui non habere in
communi mundo consortes minime potestis: Con¬
iunctos quidem premitis. sed contra quos uos ualea
tis extendere semꝑ inuenitis. Cum augendis pecu¬
niis inhiant: audiant qđ scriptũ est: Auarus non
impletur pecunia. Et qui amat diuitias: fructus¬
non capiet ex eis. Fructus quippe ex eis caꝑet: si eas
bene spargere non amando uoluisset. Qui uͦ dili¬
gendo retinet: hic utiq sine fructu derelinquet
Cum repleri cunctis simul opib in ardescunt: audi¬
ant qđ scriptũ est. Qui festinat ditari: non crit
innocens. P rofecto eni qui augere opes ambit: uitare

Expanded text:
diceret: Quousque vos extenditis, qui habere in diceret: Quousque vos extenditis, qui habere in communi mundo consortes minime potestis? Conjunctos quidem premitis, sed contra quos valeatis vos extendere, semper invenitis. Cum augendis pecuniis inhiant, audiant quod scriptum est: Avarus non impletur pecunia; et qui amat divitias, non capiet fructus ex eis . Fructus quippe ex illis caperet, si eas bene spargere non amando voluisset. Qui vero eas diligendo retinet, hic utique sine fructu derelinquet. Cum repleri cunctis simul opibus inardescunt, audiant quod scriptum est: Qui festinat ditari, non erit innocens ; profecto enim qui augere opes ambit, vitare
Abbreviated transcription (Latin):
carcere : & non uisitastis me. Quib etiam pͣmittit
dicens. Discedite a me maledicti in ignem ȩternum.
qui prȩparatus . ẽ. diabolo & angłis eius. Ecce nequaquã
audiunt. quia rapinas uł quelibet alia uiolenta
cõmiserunt: & tam̃ ȩcernis gehennȩ ignib manci¬
pantur. Hinc tͦ colligendum ẽ. quanta clamnatio¬
ne plestendi sunit qui aliema r piunte sĩ canrat
anim aduersione feriuntur. qui sia in cdiscrete te¬
nueruun ferpenlant quo eos obliget natioresr ar
sitad subicit poene non tradita Perpendant quia
mereatur iniusticia illata: si tanta ꝑcussione ligna
est pietas non impensa Cum aliena ripe intendont
altlant qđ seriptũ est. Uȩ ei qui multiplicit alin
cum pondere peccati cumulare.: Cũ multiplicare
large habitationis spacia cupiunt: audiant quocd
scriptũ .ẽ. Hȩ qui coniungitis domu ad domuno &
agrum agro copulatis usq ad terminum loci. Nun¬
quid habitabitis soli uos in medio terrȩ: Aesi apte

Expanded text:
mittit, dicens: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Ecce nequaquam audiunt, quia rapinas vel quaelibet alia violenta commiserunt, et tamen aeternis gehennae ignibus mancipantur. Hinc ergo colligendum est quanta damnatione plectendi sunt qui rapiunt aliena, si tanta animadversione feriuntur qui sua indiscrete tenuerunt. Perpendant quo eos obliget reatu res rapta, si tali subjicit poenae non tradita. Perpendant quid mereatur injustitia illata, si tanta percussione digna est pietas non impensa. Cum aliena rapere intendunt, audiant quod scriptum est: Vae ei qui multiplicat non sua; cum pondere peccati cumulare. Cum multiplicare large habitationis spatia cupiunt, audiant quod scriptum est: Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis, usque ad terminum loci. Nunquid habitabitis soli vos in medio terrae ? Ac si aperte
Abbreviated transcription (Latin):
pou sidum sap subs ant i paupis. quasi qui nictntat
filum inco nspelłu pattis sui. Quid ranq esse into¬
slnboilim potost: qua mors filii ante oculos paditĩ
sorbaai patris dolori comparatur. Et tami plerunq
quant a tribuunt pensant. quanta autẽ rapiunt con¬
sulerare disumulant. Quasi mercedẽ numerant n de
prendiere culpas recusant: Audiant itaq qđ scriptũ
ot lui mercedes congregauit: misit eas in sacculũ
ꝑtusum. In sacculo quippe ꝑtuso uidetur quando pe¬
cuniamitcitur: sed quando amittitur non uidetur
Qui gͥ quanta largiuntur aspiciunt: sed quanta rapi¬
unt̃ non ꝑpendunt: in ꝑtuso sacculo mercedes mi¬
tunt quia ꝓfectohas in spem suȩ fiduciȩ intuentes
congerunt. sed non intueNtes perduNit
Discordes nanq admonendi sunt. ut certissime
sciant quia quantis libet uirtutib polleant. sp̃ua¬
les feri nullatenus possunt: si uniri ꝑ concordiã
non curat. ferre fructum sp̃s recusat. Hinc paulus
ast Ssum sit int̃ uos t elus e contentio nonne cum¬

Expanded text:
pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Quid namque esse intolerabilius potest, quam mors filii ante oculos patris? orbati patris dolori comparatur. Et tamen plerumque quanta tribuunt, pensant; quanta autem rapiunt, considerare dissimulant. Quasi mercedem numerant, et perpendere culpas recusant. Audiant itaque quod scriptum est: Qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum . In sacculo quippe pertuso videtur, quando pecunia mittitur; sed quando amittitur, non videtur. Qui ergo quanta largiuntur aspiciunt, sed quantum rapiunt non perpendunt, in pertuso sacculo mercedes mittunt, quia profecto has in spem suae fiduciae intuentes congerunt, sed non intuentes perdunt. Discordes namque admonendi sunt ut certissime sciant quia quantislibet virtutibus polleant, spiritales fieri nullatenus possunt, si uniri per concordianon curat, ferre fructum spiritus recusat. Hinc Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne car
Abbreviated transcription (Latin):
Da bono. & non receꝑis peccatorem. Bene fac humili:
& non dederis impio. Et rursũ. Panem tuũ & uinũ
suꝑ sepulturam iusti constitue. & noli ex eo mandu¬
care & bibere cum peccatorib. Panem enĩ & uinum
suũ peccatorib prębet: qui iniquis subsidia ꝓ eo
Qđ im qui sunt inpendit lIede a . oro. ulu buius
sio lilites cuꝰ fams crucientuor ayi paures les

Expanded text:
Da bono, et non receperis peccatorem; benefac humili, Da bono, et non receperis peccatorem; benefac humili, et non dederis impio . Et rursum; Panem tuum et vinum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus . 65 Panem enim suum et vinum peccatoribus praebet, qui iniquis subsidia pro eo quod iniqui sunt impendit. Unde et nonnulli hujus mundi divites, cum fame crucientur Christi paupe
Abbreviated transcription (Latin):
parce & metet. Ne cum pauca oportet. plurima puo¬
beant: & ipsi post modũ minime in opiam tolerutes
ad impatientiã erumpant: audiant qđ scriptũ est
Non ut aliis sit remissio. uobis autẽ tribulatio sde
ȩqualitate. ur̃a abundantia illorũ in opiam supplo¬
at: ut & illorũ abundantia ur̃ȩ inopiȩ sit supnle¬
mentũ. Cum enim dantis mens ferre inopiã neset.
si multa sibi subtrahit. occasi onẽ contra se impti¬
entiȩ exquirit. Prius nanq prȩparandus. ẽ patien¬
tiȩ animus.: & tunc aut multa sunt aut cuncta lar¬
gienda. Ne dum minus ȩquanimit᷑ inopia irruens
fertur: & pręmissȩ largitatis merces pereat. & adhuc
mentẽ deterius murmuratio subsequens ꝑdat Ne
om̃ino nichil eis prebeant. quib conferre aliquid
parum debent: audiant qđ scriptũ est. Om̃i petenti
te tribue. Ne saltem aliquid prȩbeant. quib om̃ino
conferre nichil debent: audiant qđ scriptũ est

Expanded text:
parce et metet . Ne cum pauca oportet, plurima praparce et metet . Ne cum pauca oportet, plurima praebeant et ipsi postmodum minime inopiam tolerantes ad impatientiam erumpant, audiant quod scriptum est: Non ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio, sed ex aequalitate, vestra abundantia illorum inopiam suppleat, et ut illorum abundatia vestrae inopiae sit supplementum . Cum enim dantis mens ferre inopiam nescit, si multa sibi subtrahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius namque praeparandus est patientiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens perdat. Ne omnino nihil eis praebeant, quibus conferre aliquid parvum debent, audiant quod scriptum est: Omni petenti te tribue . Ne saltem aliquid praebeant, quibus omnino conferre nil debent, audiant quod scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
Nesciat sinistra tia quid faciat dextera tua Id ẽ piȩ
dispensationi nequaquã se gła uitȩ prȩsentis admi¬
sceat: sed opus rectitudinis: appetitionẽ ignoret
fauoris. Ne impensȩ gr̃ȩ uicissitudinẽ requirant.
audiant qđ scriptũ est. Cum facis prandium aut
cenam: noli uocare amicos tuos. neq fr̃s tuos. neq
cognatos tuos. neq uicinos tuos diuites. neforte &
ipsi te reinuitent: & fiat tͥ retributio. Sed cum
facis conuiuium: uoca paupes. debiles. claudos. cȩcos
& beatus eris: quia non habent unde retribuere tͥ
Ne quȩ prȩbenda sunt citius. sero prȩbeantur: audi¬
ant qđ scriptũ est. Ne dicas amico tuo. uade & reuer¬
tere sxeras dabo tibi: cum statim possis dare No
sub obtentu pietatis ea quȩ possident in utilito
spangant: audiant qđ scriptũ est. Sudet elemos
in manu tua. Ne cum multa necesse sint÷ palicasy¬
giantur: audiant qđ scriptũ est. Qui parce semne

Expanded text:
Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua ; Id est, piae Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua ; Id est, piae dispensationi nequaquam se gloria vitae praesentis admisceat, sed opus rectitudinis appetitio ignoret favoris. Ne impensae gratiae vicissitudinem requirant, audiant quod scriptum est: Cum facis prandium aut coenam, noli vocare amicos tuos, neque fratres tuos, neque cipsi te invitent, et fiat tibi retributio. Sed cum facis convivium, voca pauperes, debiles, claudos, caecos; et beatus eris, quia non habent unde retribuere tibi . Ne quae praebenda sunt citius, sero praebeantur, audiant quod scriptum est: Ne dicas amico tuo: Vade et revertere, et cras dabo tibi, cum statim possis dare . Ne sub obtentu largitatis ea quae possident inutiliter spargant, audiant quod scriptum est: Sudet eleemosyna in manu tua. Ne cum multa necesse sint, pauca largiantur, audiant quod scriptum est: Qui parce seminat,
Abbreviated transcription (Latin):
quib pauca. ne pauca prȩbeant quib impendere
multa debuerunt. Ne prȩcipitatione hoc qđ tribu¬
unt inutilit̾ spargant. ne tarditate pecentes noxie
grucient. ne recipiende hs greuitentis surs pat
utionis lum̃ laudis transitorie aticia ab sorbea¬
asa ie ob au munus coniuncta tristicia absorbeãt
qi in bere obtato munere animus plusqua de leueh a¬
unscaet ne sibi quicqua cum totu reete impleuerint
cobuant : & simul om̃ia postquã ꝑegerint ꝑcauti
Ncesusibi urtute suȩ liberalitatis lepatente. aucant
qe scristũ ẽ Siquis acͥministrat. tanqua ere ourratie
quenatmristoat cũ. Ne inbenefactis mmimoderatius
tuuai cant : audiant qđ scriptũ est Cum feceritis
onua quȩ precepta sunt uobis dictte Serui mnut iles
smus que de luumus facere fecimus. Ne largiatẽ
tnaticia corriipat: audiant qđ scriptũ est. Hylare
datorem diligit ds Ne ex impenso munere trarsito¬
riam laudem quȩrant: audiant qđ scriptum est

Expanded text:
quibus pauca, ne pauca praebeant quibus impendere quibus pauca, ne pauca praebeant quibus impendere multa debuerunt; ne praecipitatione hoc quod tribuunt inutiliter spargant; ne tarditate petentes noxie crucient; ne recipiendae hic gratiae intentio subrepat; ne dationis lumen laudis transitoriae appetitio exstinguat; ne oblatum munus conjuncta tristitia obsideat; ne in bene oblato munere animus plus quam decet hilarescat, ne sibi quidquam, cum totum recte impleverint, tribuant, et simul omnia postatis deputent, audiant quod scriptum est: Si quis administrat, tanquam ex virtute quam administrat Deus . Ne in benefactis immoderatius gaudeant, audiant quod scriptum est: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus, quod debuimus facere, fecimus . Ne largitatem tristitia corrumpat, audiant quod scriptum est: Hilarem enim datorem diligit Deus . Ne ex impenso munere transitoriam laudem quaerant, audiant quod scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
si meliores estiment. quia contineri ꝑse cȩters ur¬
dlent. Nam terrenȩ dñs domus famulorũ orcdines
ministeriaq disꝑtiens: hos ut regant: illos uͦ statu¬
it ut ab aliis regantur. Istos iubet ut necessaria
cȩteris prebeant: illos ut accepta ab aliis sumant
Et tam̃ plerunq offendunt qui regunt: & in patris¬
familias gra remanent qui reguntur. Iram merent᷑
qui dispeñsatores sunt : sine offensione ꝑdurant. qui
ex aliena dispensatione subsistunt. Admonendi sunt
dño dispensatores se positos subsidiorum teporaliũ
cognoscant. Et tanto humilit̾ prȩbeant: quanto &
aliena esse intelligunt quȩ dispensant. Cũq in illor
ministerio quib accepta largiuntur. consticutos sẽ
esse considerant: nequaquã eorum mentes tumor sub¬
leuet. sed tremor premat. Vnde & necesse. ẽ. ut solli¬
cite ꝑpendant. ne cõmissa indigne distribuant. ne
quȩdã quib nulla. ne nulla quib quȩtã. ne multa

Expanded text:
se meliores aestiment, quia contineri per se caeteros vise meliores aestiment, quia contineri per se caeteros vident. Nam terrenae domus dominus famulorum ordines ministeriaque dispertiens, hos ut regant, illos vero statuit ut ab aliis regantur. Istos jubet ut necessaria caeteris praebeant, illos ut accepta ab aliis sumant. Et tamen plerumque offendunt qui regunt, et in patrisfamilias gratia permanent qui reguntur. Iram merentur qui dispensatores sunt, sine offensione perdurant qui ex aliena dispensatione subsistunt. Admonendi sunt Domino dispensatores se positos subsidiorum temporalium agnoscant; et tanto humiliter praebeant, quanto et aliena esse intelligunt quae dispensant. Cumque in illorum ministerio quibus accepta largiuntur 64 constitutos se esse considerant, nequaquam eorum mentes tumor sublevet, sed timor premat. Unde et necesse est ut sollicite perpendant ne commissa indigne distribuant; ne quaedam quibus nulla, ne nulla quibus quaedam; ne multa
Abbreviated transcription (Latin):
& uerter escis. Ds autẽ & hunc & hanc destruet
Et mirsũ Non in comesationib & ebrictatib Et rur¬
sum. Esca nos non cõmendat dõ. Audiant isti quia
uenter. ẽ: & gła in confusione ipsorũ. Audiant isti
Discedent quidama fide. Et paulo post. Prohibentiũ
nubere: & abstinere a cibis quos ds̃ creauit ad ꝑci¬
piendum cum grãrum actione fidelib & iis qui
cognouerunt ueritatẽ. Audiant illi. Bonum est
non manducare carnẽ. neq bibere uinũ. neq in quo
frater tuus scandalizatur. Audiant isti. Modico
uino utere ꝓpt̾ stomacum: & frequentes tuas infir¬
mitates. Quatinus & illi discant cibos carnis immo¬
derate non appetere: & isti creaturam dĩ quam
non appetunt. non audeant condemnare.
lirlo adlmonendi sunt qui iam sua miseri corat
tribuunt: atq aliter qui ad huc & alienta iape
contendunt. Admonendi nanq funtt quieian ra pe¬
miscdites tribuunt: ne cogitatione tumi ci siup
eos se quib terrena largiuntur ortollant . Me leure

Expanded text:
et venter escis; Deus autem et hunc et has destruet . Et rursum: Non in commessationibus et ebrietatibus . Et rursum: Esca nos non commendat Deo . Audiant isti, quiaventer est, et gloria in confusione ipsorum . Audiant isti: Discedent quidam a fide . Et paulo post: Prohibentium nubere, abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus et his qui cognoverunt veritatem. Audiant illi: Bonum est non manducare carnem, neque bibere vinum: neque in quo frater tuus scandalizatur . Audiant isti: Modico vino utere propter stomachum et frequentes tuas infimitates . Quatenus et illi discant cibos carnis inordinate non appetere, et isti creaturam Dei quam non appetunt, non audeant condemnare.Aliter admonendi sunt qui jam sua misericorditer tribuunt, atque aliter qui adhuc et aliena rapere contendunt. Admonendi namque sunt qui jam sua misericorditer tribuunt, ne cogitatione tumida super eos se quibus terrena largiuntur, extollant; ne idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
postmodũ detractionib eorũ uitam de quib loquit᷑
mordeat. ad extremũ uero usq ad aꝑtas lingua con¬
tumelias erumpat. Hinc seminantur stimuli. ori¬
untur rixȩ. accenduntur faces odiorũ. pax extingui¬
tur cordium. Vnde bene ꝑ salomonẽ dicitur. Qui
dimittit aquam: caput. ẽ. iurgiorũ. Aquã quippe
dimittere. ẽ: linguã influxum eloquii relaxare
Q đ contra inbona etiam parte iterũ dicitur. Aqua pro¬
qum disinte Vnde e duerso serptu est Auil taone

Expanded text:
postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hine seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra in bona etiam parte iterum dicitur: Aqua proam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit