comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi islatam ĩmodic̃
ussdiantẽ ⁊ eũ qui
uult eecid̾e qued itel¬
ligo si ał no pot̾ quis
manus insidiantis
post uim illatam ꝑe
reꝑcuciat. si facit hec
netur. qz ad hec non
est reꝑcussio iniurie
est om̃ib ⁊ maxĩe
qd̃ defendendo se re¬
ꝑtutiunt nõ ulciscen¬

Expanded text:
latam. Immo dicit insidiantem et eum qui vult occidere, quod intelligo si aliter non potest quis manus insidiantis post vim illatam persone repercutiat, si facit hoc netur, quia hec non est repulsio iniurie, est omnibus et maxime od defendendo se repercutiat, non ulciscen
Abbreviated transcription (Latin):
de filiis illius qͥ uine¬
te uxoresua duxit
aliam tã ip̃o qͣm sr̃¬
ducta sciente ĩpedim̃¬
tũ de siliis inqͣm susceꝑ¬

Expanded text:
de filiis illius, qui vivente uxore sua duxit aliam, tam ipso quam superducta sciente impedimentum, de filiis, inquam, susce
Abbreviated transcription (Latin):
tate̾ ⁊ tñ uridẽt illos su¬
m̃adato uidicis suspẽ¬
d̾e ł decapitare ĩ nocẽ¬
temł allo mͦ pũire¬
el oĩo qd̾ nec iudex nͤ
alii possũt ꝓced̾e ꝯtra¬

Expanded text:
tatem et tamen vident illos iumandato iudicis suspendere vel decapitare innocentem vel alio modo punireo, quod nec iudex nec alii possunt proceder
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpendat qd̾ testes ue¬
lint depon̾e ꝯͣ istũ ⁊ pe¬
ierare d niti ex offitõ
sno ⁊̾ si accusatꝰ tate¬
at ad repelłed̾ eos a
testĩo ł qr sũt ignotił¬

Expanded text:
perpendit, quod testes velint deponere contra istum et peierare, debet niti ex offici suo, etiamsi accusatus taceat, ad repellendum illos a testimonio, vel quia sunt ignoti
Abbreviated transcription (Latin):
sibi reuelatoẜ in for¬
mã p̾dcam nõ nult ac¬
iungatur młri qid̾ de
sponsaliciꝯ suo talus
reb qͣs h̾t ł in futuro
hr̃e pot̾it satiffatiat
trete. ⁊ caute ⁊ potest
iti hus u̾bis. qdam

Expanded text:
sibi revelato secundum formam predictam, non vult aciungatur mulieri, quod de sponsalitio suo et aliis rebus quas habet vel in futurum habere poterit, satisfaciat crete et caute et potest uti his verbis: Quedam
Abbreviated transcription (Latin):
S ru aliorusꝰ. Nam ⁊¬
cuu dep̃dandi cã acces¬
sit ad negeria mea ge
de illo quo sciente ⁊ a
senciente fc̃ã fuit sꝑͣ
uelstatĩ tum sciuit ñ

Expanded text:
 in alios usus. Nam qui depredandi causa accessit ad negotia mea gerde illo, quo sciente et consciente facta fuit simonia, vel statim ut scivit non
Abbreviated transcription (Latin):
euitdnda corrꝑis morte ⁊ ħ
rat infinitã. ut d̾s tũ gau¬
dio eĩ fac̾ed ĩmortalis
futurus q̃ fac̾et ꝓ diffe̾nda
morte morꝑtrꝰ. de pedr

Expanded text:
vitanda corporis morte, et hoc rat infinitam, ut Deus. Cum gaudio enim debet facere immortalis futurus quae faceret pro differenda morte moriturus. Semper
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsuru̾ant deciari uiͨ
tid passĩt pet̾e ip̃imi¬
lites eo qid̾ eis t̾ra illa
ab antiquo fu̾it deci¬
mał ⁊ una ead̾q res
no debeat duplici
iure cẽseri eł. Cũ ĩ¬
moast̾io. uel in ecta
Sectꝰ forte poss dici
ĩ laico ad siłitudinẽ

Expanded text:
rant decimari, videtur quod possunt petere ipsi milites, eo quod eis terra illa ab antiquo fuerit decimalis et una eademque res non debeat duplici iure censeri. Sed ilmonasterio vel in ecclesia. Secus forte posset dici in laico, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe. extusant᷑. p̾sertĩ
tũ ecc̾a ñ petat ab eis
nec ꝯͣdicit militibus
qͦs sc̃it ⁊ uidet retiꝑe
decĩas. ałr se scirent
eos illicite retiꝑe: non
lib̾arent᷑ si tñ pp̃ me

Expanded text:
pere, excusantur presertim cum ecclesia non petat ab eis, nec contradicit militibus quos scit et videt recipere decimas. Alias si scirent eos illicite recipere, non liberarentur. Si tame
Abbreviated transcription (Latin):
nitur hereticꝰl excõicãti¬
ane. depõne. reꝵ abla¬
tõe. ⁊ militare ꝑsecu¬
tione. extõicatõe: quia
hodie omis h̾eticus siue
cccłtus sũmanifectus.

Expanded text:
nitur hereticus excommunicatione, depositione, rerum ablatione et militari persecutione. Excommunicatione, quia hodie omnis hereticus sive occultus sive manifestus
Abbreviated transcription (French):
absolutos se nou̾int a
debito fidelitatis ho¬
minii. ⁊ teciꝰ obsecͥii.
Quid lapsis mani
pacto qͥtum firmi¬
tate uallato teneb̾a¬
tur astrictr Dimiim¬

Expanded text:
Absolutos se noverint a debito fidelitatis hominii et totius obsequii, quicunque lapsis in pacto, quacunque firmitate vallato, tenebantur astricti
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ fieri manu armna¬
ta. ⁊ militari sunt
ab eis bona am̃ia q̃
ĩ iuste cctupata deti¬
nent auferenda. Nã¬

Expanded text:
est fieri, manu armata et militari sunt ab eis bona omnia, que iniuste occupata detinent, auferenda. Na
Abbreviated transcription (Latin):
dindare in dãpnũ et̃ce.¬
passessio remane penes
illud mo̾ast̾ium p̃sertĩ
dm in eius inuriam
data sit ĩ trĩ quedilli qui
fu̾rt iñ culꝑa qnͣtũ poss
fi alieni eẽnt a cõmedo
Dã aliquis scłaris dat

Expanded text:
dundare in damnum ecclespossessio remanere debet penes illud monasterium, presertim cum in eius iniuriam data sit, ita tamen quod illi qui fuerunt in culpa, quantum posset fieri, alieni essent a commodo tem aliquis secular
Abbreviated transcription (Latin):
festiue. ¶Reriaꝵ alre ft̃
tp̃anee ut quie dantur
ꝓfructib colligendis ⁊
sut duoꝵ m̾siũ. Alie
repẽtine ut quedant᷑
a pͥncipe ob rem ꝓspe
gestam. ł qr deuicit sar¬
racenos ł hetictis ł natꝰ
ẽ ei filius. Alie solłep¬

Expanded text:
festive. Feriarum alie sunt temporanee, ut que dantur pro fructibus colligendis et sunt duorum mensium. Alie repentine, ut que dantur a principe ob rem prospere gestam, vel quia devicit sarracenos vel hereticos, vel natus est ei filius. Alie solen
Abbreviated transcription (Latin):
diem non colend̾ qce¬
S mĩonid ab aliis sco¬
larib qui nec st̃ pau¬
peres nec de ead̾ ect̾a
pot̾ exig̾e salarium ł
nĩquid magr̃ in scoł¬

Expanded text:
diem non colendum conceSed nunquid ab aliis scholaribus qui non sunt pauperes, nec de ecclesia, potest exigere salarium? Vel nunquid magister in sc
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. nec peccat nͥb̾it
corrupca incentõm¬
tenet᷑ qr pus debuit
tim̃e dm̃ qm hoĩem
In c̾cio no ten et᷑ excu¬
satur eĩ pp̾ tomuĩ obe¬
diencie. l forte pͤcet

Expanded text:
 nec peccat nisi habeat corruptam intenttenetur, quia plus debuit timere deum quam hominem. In tertio non tenetur. Excusatur enim propter bonum obedientie, licet forte peccet
Abbreviated transcription (Latin):
circa emptorem. qr
siscit uenditore iuiste
⁊ exiisto bello habu¬
isse litite pot̾ ement
ner cenetur ad resti¬
tutõm. qui uero nes¬
ciebat Ce de iuitobel¬
lo. s credebat ꝓbabiłr

Expanded text:
circa emptorem, quia si scit venditorem iuste et iusto bello habuisse, licite potest emere nec tenetur ad restitutionem. Qui vero nesciebat esse de iusto bello, sed cr
Abbreviated transcription (Latin):
siłr excusant᷑ amici
⁊ cegnati mouẽtis
bellum qui ñ sunt
eis sb̾diti ⁊ milites
⁊ siuẽtes stipedia¬
rii extranei sicre¬
dant iustũ eẽ bel¬
eos bomũ obedĩe sic̃
sb̾ditos. nec debent
se ꝯmitt̾e discͥmĩ
m dubio nt iuuẽt
aliꝙ ĩ p̾iudiciũ alt̾iꝰ
qr sicut dic̃ ambꝵ¬

Expanded text:
similiter excusantur amici et cognati moventis bellum, qui non sunt eius subditi et milites et servientes stipendiorum extranei, si credant iustum esse beleos bonum obedientie, sicut subditos, nec debent se committere discrimini in dubio, ut iuvent aliquem in preiudicium alterius, quia sicut dicit Amb
Abbreviated transcription (Latin):
cegitari tasꝰ ĩquo nõ
ẽẽt usura ultra sortẽ
acciꝑe. puta dũ ego
paratꝰ em̃e c̾ctis mer¬
ces de petuia ⁊ tu pp̃
miniã inst̾atiam feci¬
sti me cessare acali
rẽ ⁊ egodico uolo qd̾¬

Expanded text:
cogitari casus in quo non esset usura ultra sortem accipere, puta dum ego paratus emere certas merces de pecunia et tu propter nimiam instantiam fecisti me cessare a tali rem. Et ego dico
Abbreviated transcription (Latin):
tatione retepta ne¬
nire ꝯtempuit. sũ
quia malitiose se ip¬
sum cccttat siue qr
ipedit nepoasit ad
eum citatio ꝑ uelii¬

Expanded text:
tatione recepta venire contemnit, sive quia malitiose se ipsum occultat, sive quod impedit ne possit ad eum citatio perveni
Abbreviated transcription (Latin):
tem ne talem penã in¬
tos brachiũ scłare ⁊
ł uuln̾ent ip̃os uio¬
lentos heticos ł riga¬
nos. s ut ecc̃am fidẽ
⁊ patͥam lib̾ent ac de¬
fendant ⁊ t̾ram ab ĩ¬
fidelib eccupatã re¬
digant ad cultũ fidei

Expanded text:
cem, ne talem penam intos brachium seculare vel vulnerent ipsos violentos hereticos vel paganos, sed ut ecclesiam, fidem et patriam liberent ac defendant et terram ab infidelibus occupatam reducant ad cultum fidei
Abbreviated transcription (Latin):
tales nocendi tupi¬
ditate ultscendi tru¬
delttate ĩpaglto atz
landi feritate dn̾an¬
di libidine ł alia cau¬

Expanded text:
tales, nocendi cupiditate, ulciscendi crudelitate, impacato atque landi feritate, dominandi libidine vel alia cau
Abbreviated transcription (Latin):
ordines ab alio: non
uult dare. ĩ mop̃cip̃
qd̾ recipiat ordĩes
ab eo: Qaud faciet.
dico qd̾ nõ d recipere
ab es. si scit eũ symo¬
matũ ĩ ordĩe cum eĩ
ille nõ h̾at exetutõm
nõ poss icti dare .i.q..

Expanded text:
ordines ab alio, non vult dare, immo precipit quod recipiat ordines ab eo, quid faciet? Dico quod non debet recipere ab eo, si scit eum simoniacum in ordine, cum enim ille non habeat executionem, non po
Abbreviated transcription (Latin):
Si ex sola. curiosita¬
te int̾fũit suspẽsi¬
cini latronis uł
uͥ quis int̾ fititur
in diutello. l młtũ
ꝯsiliũ nec auxiliũ¬
nec auctẽm p̾stit̾it¬
oind de indaresũ
ꝓ haunciduio casuali. fi
cccisor dabat oꝑam rei

Expanded text:
si ex sola curiositate interfuerit suspensioni latronis vel ubi quis interficitur in duello, licet multum ssi ex sola curiositate interfuerit suspensioni latronis vel ubi quis interficitur in duello, licet multum
Abbreviated transcription (Latin):
litite rei dabat oꝑã.
cipłur ł deponebatas
hibuit diligẽciam ꝙͣ
potuit uidel respici¬
endo ⁊ ꝓclamãdo. nõ ni¬
mis tarde ł demisse. s¬

Expanded text:
licite rei dabat operamcipulum vel deponebat alhibuit diligentiam quam potuit, videlicet respiciendo et proclamando, non nimis tarde vel demisse, s
Abbreviated transcription (Latin):
Si ã ꝙ homicidio iu¬
sticie iusta ⁊ recta in¬
nio: nec dicoperrã
aliqͣ ĩponendã ex¬
tepta sola irrͣritate

Expanded text:
 Pro homicidio iustitie, iusta et recta into, nec dico penam aliquam imponendam, excepta sola irregularitate
Abbreviated transcription (Latin):
in cã sangͥnis fuit
iudex aduccatꝰ su̾
ꝓ accusatore sũpro
tis.ut puta si scri¬
bat atcestatõnes
ł legnt ĩ exatiatõ¬

Expanded text:
in causa sanguinis fuerit iudex, advocatus sive pro accusatore sive pro tis, utputa si scribat attestationes vel legat in examinat
Abbreviated transcription (Latin):
diget sicut credebat ħ
põt̾ licite uend̾e ꝓut
uendit᷑ cõater in foro
licet uendatur cartꝰ
cant cłiq qm laici.
Neutros tñ dico temi
ad restitutõm faciẽ¬
erogare tale lucrũ
a in c̾ta wuidet uic¬
tualia extrahi det̃¬
ra dũ modo nõ ut ca¬
rius uendat sne gẽs
fame ꝑeat ex ẽplo

Expanded text:
diget, sicut credebat, hic potest licite vendere, prout venditur communiter in foro, licet vendatur carius cant clerici quam laici: neutros tamen dico teneri hic ad restitutionem facienea in terra et videt victualia extrahi de terra, dummodo non ut carius vendat, sed ne gens fame pereat, exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
siusurariꝰ repetat
ab aliquo usirras
repeslitur ꝑ excepti¬
ꝯnẽ donec ip̃e resti¬
tũitusurai̾ abaliis
male acces ⁊ saltẽ
fec̾it posse suũ. exͣ .e.¬
medis ꝯpesluntur
hedes usurarioꝵ sũ
bitant̾ tenẽtur tam
usurarii qm hedes ad
pcc̃o. ⁊ qr ñ possut ple¬
ne restitu̾e ⁊ ꝓponant
ĩ aĩo restitũe si ꝑuen¬
int ad pĩguiorẽ fortu

Expanded text:
si usurarius repetat ab illo usuras, repellitur per exceptionem, donec ipse restituerit usuras quas ab aliis male acceperit vel saltem fecerit posse suum. Emodis compelluntur heredes usurariorum, sbitanter tenentur, tam usurarii quam heredes, adpeccato et quia non possunt plene restituere et proponant in animo restituere, si pervenerint ad pinguiorem fortu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. illos eotra credo
tãꝙͣ nefandas belu¬
as derestandas qui
ea intentõe emũt au¬
reos ł alias monctaᷤ
ł res uenales ⁊p̾ci¬
pnie uictualia ut de
talib caristiq̃ ĩdai¬
It̃ qui ãnona uete¬
rem mutuant ut
retupent noũa u¬
surã amittũt quia
meliorẽ rem recupe¬

Expanded text:
te Illos econtra credo tamquam nefandas belluas detestandos, qui ea intentione emunt aureos vel alias monetas vel res venales et precipue victualia, ut de talibus caristiam indum qui annonam veterem mutuant ut recuperent novam, usuram committunt quia meliorem rem recupe
Abbreviated transcription (Latin):
as fruclus ꝑceptos
bonafide deductis
expẽsis ꝯpurare in
sorte. s siciuid resi¬
duũ fu̾it de sorte po¬
stulat debatorẽ ꝯpel¬
li ad solutõ. Qr ut¬

Expanded text:
s fructus perceptos bona fide, deductis expensis, computare in sortem, sed si quid residuum fuerit de sorte, postulat debitorem compelli ad solutionem. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ tꝑalib q̃ remisit ł
rotinentur nõ ꝓ redẽp¬
tõe mr̃dconis. s in sig¬
nũ sb̾iectõnis antique.
suas si tali uicario ꝗsti¬
tu̾et pꝰ ea salariũ non
eẽt pãm ĩ motenetur
tatẽ ¶It̃ redditꝰ tp̃aleᷤᷤ
possunt uendi ad tp̃s¬

Expanded text:
alibus que remisit, vel retinentur non pro redemptione iurisdictionis, sed in signum subiectionis antique. suas, si tali vicario constitueret postea salarium, non esset peccatum, immo tenetur tatem. Item redditus temporales possunt vendi ad t
Abbreviated transcription (Latin):
illi ecc̃e in cuiꝰ prechi¬
a pascua sita sut. qr
cũ in suscipiant tot᷑
nutͥm̃tũ: cales detĩe
p̾diales censent᷑ ar.

Expanded text:
illi ecclesie in cuius parochia pascua sita sunt, quia cum inde suscipiant totum nutrimentum, tales decime prediales censentur.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥs lñs domiciliũ
ĩ una ꝑrochia tolit p̃¬
pascit pecora ĩ aliaꝑro¬
ouile ĩ aliacui ecc̃e
soluent᷑ decme Nolo
ad p̾mã dico qd̾ detĩas

Expanded text:
aliquis habens domicilium in una parochia, colat prpascit pecora in una paroovile in alia; cui ecclesie solventur decime? Solutio: Ad primum dico, quod decimas
Abbreviated transcription (Latin):
b recuperare cͥ usire¬
pant: qd̾ ñ licet de se
nisi cũ illa noualia
ł alia ñ sunt infra
t̾minos alicuiꝰ par¬
rechie ł iisialiam

Expanded text:
bus recuperare, sibi usurpant quod non licet de iure, nisi cum illa novalia vel alia non sunt infra terminos alicuius parochie, vel nisi aliam
Abbreviated transcription (Latin):
Quid de huis
qui milites ł
ali lucrant᷑
in torneamẽ¬
tis nũquadpꝰ¬
sunt retineri.
legem tomta¬
mentoꝵ lucru¬
tur quis ibi
tur illud resti¬
tuere illia qͦs
h̾u̾it siscit

Expanded text:
Quid de his que milites vel alii lucrantur in torneamentis, numquid possunt retineri? legem torneamentorum lucratur quis ibi tur illud restituere illi a quo habuit, si scit
Abbreviated transcription (Latin):
pm̃am susciꝑe
non credo q̃d
sit ꝯpellendꝰ
ad eam susci
di nec ex hoc
solo qued ta¬
liter acciu¬
sicum non us¬

Expanded text:
am suscipere, non credo quod sit compellendus ad eam suscipio impendi, nec ex hoc solo, quod taliter acquisitum non
Abbreviated transcription (Latin):
totũ intsłigo. nͥ ip̃e ł
aliquis de antecessori¬
bus suis uẽdidait. ꝑ do¬
nanit eis sllud. cid ibi
inst̾iectõib signum
ꝯsneuit ꝑcipere tunc
eĩ nõ pot̃ aliquid pet̾e
beant hr̃e ĩ memoria

Expanded text:
totum intelligo, nisi ipse vel aliquis de antecessoribus suis vendidit vel donavit eis illud, quod ibi in subiectionis signum consuevit percipere. Tunc enim non potest aliquid petere. beant habere in memoria,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ spoliatur familia ut¬
nachi ł monache ꝓ quo re¬
truditur ĩ aliudaretiꝰ mona¬
res qͣs illius ꝑe ꝑ ͦ ctc̃one fu¬
erant ꝯsetutum. R .5. dea

Expanded text:
 spoliatur familia nachi vel monache, pro quo retruditur in aliud cautius monares, quas illius persone occasione fuerit consecutum.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾iudicio qd̾ uͥ ecc̃a
nõ petet ab hiꝰ rusti¬
tis deciniał. S ꝑruit¬
tit tolli a militib
lib̾ant᷑ oĩo rustici
nec pectant taliter
soluendo nec place¬
at eis eccam tałr
defraudari aiure

Expanded text:
iudicio, quod ubi ecclesia non petit ab huiusmodi rusticis decimas, sed permittit tolli a militibus, liberantur omnino rustici, nec peccant taliter solvendo, nisi placeat eis ecclesiam taliter defraudari a iure
Abbreviated transcription (Latin):
indere. It nũiquid
delutor renetur pp̃
uim iuram̃ti quose
astrinx̃ solu̾e debi¬
tum excõicato tita
cõicare ei. De h Ro.¬

Expanded text:
ne. Item nunquid debitor tenetur propter vim iuramenti quo se astrinxit solvere debitum excommunicato et ita communicare ei? De ho
Abbreviated transcription (Latin):
sifit ex at̾o s ictud fit¬
⁊ per istudimendit deci¬
pe̾re. per illud non . pͥma
opimo humanior est ⁊
michi plus plac qd̾ tã
dcm̃ est de ietoso mẽda

Expanded text:
fit ex animo, sed istud fit et per istud intendit decipere, per illud non. Prima opinio humanior est et mihi plus placet. Quod tamen dictum est de iocoso menda
Abbreviated transcription (Latin):
uiuos dõ uel ecc̃e. alia
est alitusꝰ rei donatio
que he die ad exemplũ¬
⁊ ad instar legatoꝵ
redatta ẽ ut ide̾ iuris

Expanded text:
ivos, deo vel ecclesie. Alia est alicuius rei donatio,que hodie ad exemplum et instar legatorum redacta est, ut idem iuris
Abbreviated transcription (Latin):
qd iste stãdali¬
tabit᷑ nͥ ded̾o ei
libꝵ meũ aut
repeciero ab
eo so̾ idiceres
m ablatas ab
tencoz dare ei¬
rẽ meã aut ces¬
sare a repetitõe

Expanded text:
quod iste scandalizabitur, nisi dedero ei librum meum aut si repetiero ab eo sub iudice res mihi ablatas ab teneor ei dare rem meam aut cessare a repetitione
Abbreviated transcription (Latin):
No si statꝰ meꝰ
ẜfamilie mee
nĩ ⁊ ĩ tuto si ca¬
reore inea pu¬
⁊ ĩdigebo cũ fa¬
milia mea ⁊ ero
mͤmuratõm ꝯͣ¬

Expanded text:
 si status meus vel familie mee non est in tuto, si careo re mea, puet indigebo cum familia mea et ero murmurationem
Abbreviated transcription (Latin):
elctõe mea ut pꝰea cas¬
saretur elco ⁊ ego re¬
manerẽ infamis Aliꝰ.
si me ĩuito ⁊ exp̾sse ꝯͣ¬
dicẽte aliquis latenter
dedit łꝓmisit petuniã
ep̃o nolenti ꝯfirmare
elcõem. ⁊ collat̾a libus

Expanded text:
ectione mea, ut postea cassaretur electio et ego remanerem infamis. Alius, si, me invito et expresse contradicente, aliquis latenter dedit vel promisit pecuniam episcopo nolenti confirmare electionem vel collateralibus
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd familie ep̃u
ne indeat᷑ auarns
⁊ ut mag̃ placeat
t faciliꝰ hãt acces¬
de largitate lau¬

Expanded text:
aliquid familie episcopi, ne videatur avarus et ut magis placeat et facilius habeat accesde largitate lau
Abbreviated transcription (Latin):
defende. ⁊ cũ armis
si oporteat. ł se peo
eis morti opponere
ex quo ht̃ publi¬
speret qd̾ ꝑ se ł per
alios quos pot̃ secũ
uccare. eos possitłi
lib̾are. de ꝑsonis pri¬
lcatis. Credo dicend̾
quod si credũt aut
dubitãt quod sole u̾¬
bo possũt horem lis¬
b̾are a morte ĩtusta
tenetur u̾bo ĩpedite
credo ⁊̃ quoda fco. si
hec possunt siĩ ꝑiło¬

Expanded text:
dere, etiam cum armis si oporteat, et se pro eis morti opponere, ex quo habet publisperet quod per se vel per alios quos habet secum vocare, eos possit liberare. De personis privatis credo etiam dicendum, quod si credunt aut dubitant quod solo verbo possint hominem liberare a morte iniusta, tenentur verbo impedire. Credo etiam quod et facto, si hoc possint sine
Abbreviated transcription (Latin):
ant alia mbra eius
q̃ in cet̾is hoĩb non
tensent᷑ turpia ł in¬
runt homines iura¬
re ñ c̾do unqͣm quid
baldos ã ⁊ullos qͥ pai¬
sim. ⁊ assidue iur¬
aildeo a ptc̃o mor ᷝ
excusare.

Expanded text:
aut alia membra eius que in ceteris hominibus non censentur turpia vel inrunt homines iurare non credo, inquam, quod baldos autem et illos qui passim et assidue iuraudeo a peccato mortali excusare.
Abbreviated transcription (Latin):
um ł nepotẽ ł deincepo
assũptio legittima. Oper
eius sunt due. una dict
arrogatio. alia simpłx
adap̃tio aurgatur ille
qui sui inris est .i. qui

Expanded text:
vel in nepotem vel deinceps assumptio legitima. Species eius sunt due: una dicitur arrogatio, alia simplex adoptio. Arrogatur ille qui sui iuris est, id est qui
Abbreviated transcription (Latin):
tipis in solaciũ filioꝵ a
missoꝵ ei ꝯcedatur Qde¬
quilib tam mascłs cͣ
femina ds̃ medosit mi¬
noris etari pr̃e adnitĩo
fectus adaptũnis ẽ ut ille

Expanded text:
cipis in solatium filiorum amissorum ei concedaturquilibet, tam masculus, quam femina, dummodo sit minoris etatis patre adoptivo, fectus adoptionis e
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ intẽtõm corruptã¬
siuꝰ fit examore iusti¬
tie. nec pettat index
ip̃m ꝯdepnando ad
mortẽ ⁊ r̃cipiendo
mistro ut cccidat esi¬
Nec mĩst̾ si missꝰ a su

Expanded text:
 intentionem corruptavero fit ex amore iustie, nec peccat iudex condemnando ad mortem et precipiendo ro ut occidat eec minister si iussus a iu
Abbreviated transcription (Latin):
rit istud breno
sic x̃ sic. uit
istud. aut illd
repbanida sũt
nec portanda
stribũt ea aut
portant aut do¬
nant aut uei¬
dunt ant por¬
debeat extusa
que nõ extusar
si suꝑ hoc fu̾mt
ãmoniti ł in¬

Expanded text:
 istud breve, sic vel sic, aut istud aut illud reprobanda sunt nec portanda. scribunt ea aut portant aut donant aut vendunt aut pordebeat excusare, que non excusat, si super hoc fuerint admoniti vel in
Abbreviated transcription (Latin):
rint se corrig̾e si fui
sunt debent u̾b̾ib
castigari. si lib̾i mn¬
q sunt de prcchia
turpit̾ de honestati.
eiciendu ⁊ hec por̾ ep̃t

Expanded text:
rint se corrigere, si servi sunt, debent verberibus castigari, si liberi inque sunt de parochia, turpiter dehonestati, eiiciendi et hoc potest
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmora: de residuo tm̃
recipiet decimã nͥ ĩ ca
gere fructus rusticꝰ
nõ reposuerat fructꝰ
seturũ. tũc quicqͥd por¬
tatur cadit ĩ peritłm
ecc̃e adminꝰ us adꝯ

Expanded text:
in mora, de residuo tantum recipiet decimam, nisi in gere fructus, rusticus non reposuerat fructus, securum. Tunc quicquid asportatur cedit in periculum ecclesie ad minus usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ille qui bñ ⁊ fidełr
dat decim̃a qͣdruplex
remimi̾atur ado. pͥma
tia fructitũ. ad̾a sani¬
tascorpoꝵ. Certia. in¬
dulgẽcia pctõꝵ. Qrͣta
celeste regnũ. De pͥmꝰ¬

Expanded text:
Qui bene et fideliter dant decimam, quadrupliciter remunerantur a deo. Prima tia fructuum. Secunda sanitas corporis. Tertia indulgentia peccatorum. Quarta celeste regnum. De
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ⁊doleus amisit It̃
cũ isre luduis sit tpas
⁊ repbatus ut puta
nec titulũ uet bonã
fidẽ hr̃e. In utꝰ enĩ
titulꝰ ẽ ꝓnõ titulo

Expanded text:
t dolens amisit. Item cum iste ludus sit turpis et reprobatus, utputa nec titulum nec bonam finem habere. Iniustus enim titulus est pro non titulo
Abbreviated transcription (Latin):
cie.
possibło. ne id bonũ
quod dño suo erat pos¬
sibł̾e reddat ei ĩpossi¬
błe. ⁊ qudo nõ sufficit
abstiae a malo ni si
fiat bom̃. rectat ut

Expanded text:
cile. Possibile, ne id bonum quod domino suo erat possibile, reddat impossibile. Et quia non sufficit abstinere a malo nisi fiat bonum, restat ut
Abbreviated transcription (Latin):
atuib ꝯcesse utrũ
tredo qid̾ ssi ab ecc̃a si¬
ue a laicis ꝑpetuo sĩt
ĩ feod̃ ꝯcesse. sufficit
ecc̃e ł religiosolcto

Expanded text:
cesse, utrum credo quod, sive ab ecclesia sive a laicis perpetuo sint in feudum concesse, sufficit ecclesie vel religioso lo
Abbreviated transcription (Latin):
siłib. Soło. ad pͥmũ
dico samo melion in¬
dicio qd si primłm fu¬
it ꝯcessam ĩ ꝑpetuum
sͥ ⁊suis successorib
ita cid̾ fuit reale ⁊ pp̃
tã fanorabiłecãm t
a sede apłica possut.

Expanded text:
 primum dico, salvo meliori iudicio, quod si privilegium fuit concessum in perpetuum sibi et suis successoribus, ita quod fuit reale et propter tam favorabilem causam et a sede apostolica, possunt
Abbreviated transcription (Latin):
lat᷑. colebratiss̃ a¬
lexãdro millomedo
u collatio detĩarũ
fct̃eis. tũ talis auie¬
natio ł ĩ fecdacio
ibi fu̾it p̾latis pẽit
S ꝑcipiẽdi fructus
tp̃ales fuit ꝯcessim

Expanded text:
 celebrati sub Alexandri nullo modo valet collatio decimarum facta eis, cum talis alienatio vel infeudatio ibi fuit prelatis penitus sed percipiendi fructus temporales, fuit concessum
Abbreviated transcription (Latin):
It quid si auquis fur¬
tiue l ⁊̃ miolent̾ arma¬
ta manu rapit totũ
ac̾uũ ł ꝑtem de area
rustici añ solutõm
detĩaꝵ: Nũquid tene᷑
ftatĩ collectis fructi

Expanded text:
 quid si quis furtive vel etiam violenter armata manu rapuit totum acervum vel partem de area rustici ante solutionem decimarum; nunquid tenetur statim collectis fructi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̾. It in euangłio
luc̃. Mutuũ datẽ ni¬
m̃cedas figentes. qͥ
dastis: reddet ⁊ deus.
quo iubente feciftiꝰ¬

Expanded text:
a. Item in Evangelio Luce: Mutuum date emercedis figentes, qui dastis reddet deus, quo iubente fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
expedire retepto pͥꝰ
sacram̃to ab sp̃aco
nõ calũpnsase pro¬
cedat ⁊ ⁊̃ abillo qd̾
fcm̃ setretum tene
ł tͣufferat se ad lon¬
ginqͣm regionent
sic nicħ ꝑcipiat de
bonis ip̃ius q̃m tre¬
debat eẽ prẽm sinĩ.
ea ã que sũpsit debo

Expanded text:
expedire recepto prius sacramento ab ipsa quo non calumniose procedat et etiam ab illo quod factum secretum teneavel transferat se ad longinquam regionem, ut sic nihil percipiat de bonis illius quem credebat esse patrem suum. Ea autem que consumpsit de bo
Abbreviated transcription (Latin):
uero festiuitates ꝑ
ãnũ nõ sunt cegende
ad feriand̾. nec phi¬
bende Indictũ uero ie¬
tum ab om̃ib obg̾uet᷑¬

Expanded text:
vero festivitates per annum non sunt cogendae ad feriandum, nec prohibendae. Indictum vero jetum, ab omnibus obse
Abbreviated transcription (Latin):
statim pꝰ. qr quidam
Anno debiliores quã
ĩuincis. fullouiis.
aut min̾iis metal¬
loꝵ ⁊cet̾is talib ubi
opꝰ ẽ magnolabore

Expanded text:
statim post quia quidam  debiliores quam in vineis, fulloniis aut mineris metallorum et ceteris talibus, ubi opus est magno labore;
Abbreviated transcription (Latin):
exnuditus in una peti¬
tiõe ego debeo exaudiri
ĩ alia . It̃ alius dit̃. nñꝙͥ
me uiuẽte fiet canõicꝰ
in ecc̃a ista nͥ ille pro
quo ego rogaui. pͥus

Expanded text:
exauditus in una petitione, ego debeo exaudiri in alia. Item alius dicit: Nunquam me vivente fiet canonicus in ecclesia, nisi ille pro quo ego rogavi. Res
Abbreviated transcription (Latin):
.h. tñ inesł̾it tcitum
de ordinatis ab hetits
possum ꝓbare eũ per
testes symoniacũ debeo
recipere ordines ab eo
sum exequi sũ dispen¬
satõe. dnͣt quidã. ⁊ pe
insecreto erit petẽda
ne ep̃c infamet᷑. l de
symomiato ordine. Setꝰ

Expanded text:
it totum de ordinatis ab hereticis. possum probare per testes eum simoniacum, debeo recipere ordines ab eo,sum exequi sine dispensatione, dicunt quidam pape, in secreto erit petenda, ne episcopus infametur. Hoc de simoniaco in ordine, secus
Abbreviated transcription (Latin):
crodimꝰ ẽẽ distinguẽd̾
utrũ añ donatõ esti¬
tuat ut ip̃i ꝓuentꝰ
retineantur ad tps
cepit hnfili seu cũ me¬
illo ꝯcesso retineat ip̃e
brum tredimꝰ c̾e licit̃¬

Expanded text:
credimus etiam distinguendum utrum ante donationem constituat ut ipsi proventus retineantur ad tempcipit beneficium seu cum meilli concesso, retineat ipse mbrum credimus esse licit
Abbreviated transcription (Latin):
est crodibłe qͥn ad mi¬
mis recipiat ibi unti
bello iusto sitã ita
um sit quod nichil
ꝑcipit. credo saluo
meliori uidicio qd
debe̾t int̾eẽse aliquid
statũe ciũcd dẽt sͥ in
signũ sbiectõis nre

Expanded text:
est credibile, quin ad minus recipiat ibi iustibello iusto. Si tamen ita verum sit quod nihil percipit, credo salvo meliori iudicio quod debent inter se aliquid statuere, quod dent sibi in signum subiectionis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinẽ suã. si ħt:
si nõ ht̃. recurent ad
ꝯsuetudinẽ uicinaꝵ
etcaꝵ. si inueniat ibi
diu̾sas ꝯsuetudĩes illã
seqͣstur que magie tẽ¬
dit ad mediocritatem

Expanded text:
suetudinem suam si habet. Si non habet recurrat ad consuetudinem vicinarum ecclesiarum. Si inveniat ibi diversas consuetudines, illam sequatur que magis tendit ad mediocritatem
Abbreviated transcription (Latin):
intentio reqͥrenda
qr cormpta ĩtentio.
puta si ip̃hec fac̾ent
ꝑ uend̾ent ut hõiey
hłent calia ad abu¬
sũ. ł si scient̃ donẽt
sciant ł credant tali¬
luis aliusurũ. talis ĩ
tentio inꝙͣ ẽ mortale

Expanded text:
intentio requirenda, quia corrupta intentio, puta si propter hoc facerent vel venderent, ut homines haberent talia ad abusum vel si scienter donent sciant vel credant talibus abusurum, talis iniqua intentio est mortale
Abbreviated transcription (Latin):
na. s quid faciet
carorib pessiparit
⁊ siłibris qi delon¬
gano daico ꝯsuetu¬
dine. s corrupte¬
ia nec enĩe scunt
net uend̾e abs mẽ¬
datut ⁊ iuram̃tis ĩ¬
tantis. nec ũ ⁊ int̃d̾

Expanded text:
naforte Quid faciet catoribus, pellipariis et similibus qui de longa, non dico consuetudine, sed corruptela, nec emere sciunt nec vendere absque mendaciis et iuramentis incautis
Abbreviated transcription (Latin):
uilił ĩ ixesto talia tͣctã¬
tur ⁊ max ͤ st iudicia
ĩ locis talib tractentur
ałr suspectꝰ ĩ calib eĩ
latibłis sołet ꝯmitti
adult̾ia. ⁊ doc̾i ħetice
pͣuitates ⁊ siłia. ꝓbñt¬

Expanded text:
l inhonesto talia tractantur et maxime si iudicia in talibus locis tractentur. aliter suspectus. In talibus enim latibulis solent committi adulteria et doceri heretice pravitates et similia.
Abbreviated transcription (Latin):
sic se suet ĩdẽpnem. ⁊¬
ꝓxĩo nõ obẽe. qt nõ de¬
tipit eũ in re uirani
palia uendendo nec
in ualore uel qr non
uendat ei ultra debit
ualore. tale m̃tatiũ
pot dici ueĩale. R .s.¬

Expanded text:
sic se servet indemne et proximo non obesse, quia non decipit eum in re, unam pro alia vendendo, nec in valore ei, quia non vendit ei ultra debitum valorem, tale mendacium potest dici veniale. S
Abbreviated transcription (Latin):
hant młta pascita ⁊
em̃at pecora. ut pas¬
cant᷑ ibi. ⁊̃ ħ faciãt
ad ncciam sustẽta¬
tõm suã ł suoꝵ ⁊ ali¬
credo q̃d̾ pertent.Siã

Expanded text:
habeant multa pascua et emant pecora ut pascantur ibi, si hoc faciant ad necessariam sustentationem suam et suorum et alicredo quod peccen
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ nõ licet cłico emere
uiluis ut uendat ca¬
rius. ita intfłigas si
cius intentio et̾t at
liendat cariꝰ in ead̾
forma. s ut uendat
tanus mutata forma.
baĩpct̾. puta enrit ta¬
bl̃as ut fac̾et scriniũ
e cartas. ut scrib̾et li¬
bros łlinu ut fac̾et

Expanded text:
od non licet clerico emere vilius, ut vendat carius, ita intelligas, si eius intentio est ut vendat carius in eadem forma, sed ut vendat carius mutata forma bene potest. Puta emit tabulas ut faceret scrinium vel chartas ut scriberet libros vel linum ut faceret
Abbreviated transcription (Latin):
dũr qui legẽ mosaicã
ad lim tenent. se cir¬
cũ cidẽdo. ⁊ alia legali¬
a faciẽdo. dciiide a
nõie dignioris tͥb¬

Expanded text:
ur qui legem mosaicam ad literam tenent, se circuncidendo et alia legalia faciendo. Dicti Iudei a nomine dignioris t
Abbreviated transcription (Latin):
qr pp̃ cimorẽ coꝵ inde
estͥugͥunt custedes
ñ incidũt in tanonẽ
licet intrẽt at alic̾d
asportẽt ꝑati uim in¬
ferro si aliqui refiste¬
rent. ltrẽdo qued ef¬
fractor ect̾e indac̃adꝰ
est qui dolo malo aur
fcd̾it aut subfed̾it aũ
iatreã aut serratu¬
rã aut hostia aut car

Expanded text:
r timorem eorum inde effugerint custodes, non incidunt in canonem, licet intrent et aliquid asportent, parati vim inferre si aliqui resisterent. Et credo quod effractor ecclesie iudicandus est, qui dolo malo aut foderit aut suffoderit aut vitream aut seraturam aut ostia aut
Abbreviated transcription (Latin):
pcult̾t ab eis reripa aut
nich hant nisi de usu¬
ra ttũt nõ sit hõost u
talia ab eis recip. l
⁊ in hec casu ñ pͤcarẽt
q ui hec acciꝑent usq
ad qͣntitate dãprri quod
patitur etc̃a ꝑ hec qued
occupãt lecu que solebãt
a fidelibus in hitari. sic̃
ncm petcaret aliquis
dãpnatꝰ a fure ł rapto¬
si recuꝑaret ab oo damꝑ¬

Expanded text:
unt ab eis recipi, aut nihil habeant nisi de usura, et tunc non sit honestum talia ab eis recipi. Licet etiam in hoc casu non peccarent qui hoc acciperent usque ad quantitatem damni quod patitur ecclesia, per hoc quia occupant loca que solent a fidelibus inhabitari. Sicut non peccaret aliquis damnificatus a fure vel raptosi recuperaret ab
Abbreviated transcription (Latin):
rant. Nũc agend̾ ẽ de
na feriatur. Qualr ab
Hesi rediens retipatur
Quatuor medis di᷑ he¬
reticus. diͣ eĩ h̾eticus er¬
uans a fide uñsic daf¬

Expanded text:
rant, nunc agendum est de na feriatur, qualiter ab heresi rediens recipiatur. Quatuor modis dicitur hereticus: dicitur enim hereticus errans a fide. Unde sic dif
Abbreviated transcription (Latin):
litite exig̾e. qued iͣ in¬
telligo quod pot̃ in opiã
snã expun̾e scolaribus
⁊ ĩsinuare quod libent̾
acciꝑet. si gratil darẽt

Expanded text:
Licite exigere, quod ita intelligo quod potest inopiam suam exponere scholaribus et insinuare quod libenter acciperet, si gratis darent,
Abbreviated transcription (Latin):
si prĩcipał raptor rẽ¬
stituit plenerei estĩa¬
tẽim tum toto int̾esse
Nũquid ceteriqͥ eme¬
runtł dono suscepe¬
runt liberantur. sat̃
gratis data sũ tiuod
suꝑ ẽ deducto p̾cio
dato ꝓ care si fuit res
empta d cũ ꝯsilio ec̃ce
erregare ĩ usus pau¬
perumm ⁊ agat piã¬

Expanded text:
si principalis raptor restituit plene rei estimationem cum toto interesse; numquid ceteri qui emunt vel dono acceperunt liberantur? Satis gratis data sive quod superest deducto pretio dato pro ea re, si fuit res empta debet cum consilio ecclesie erogare in usus pauperum et agat p
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ut scias pletrꝰ
difringue cũ augꝰ. in
radicẽ .i ĩ ipo rapto¬
re a quoistiemert
qr autille erat dñs
aut sbditus ⁊n pͥmo
casu tene qd dixi.s.¬

Expanded text:
autem ut scias plenius distingue cum Augustino in radice, id est in ipso raptore a quo isti emerunt: quia aut ille erat dominus aut subditus. In primo casu tene quod dixi s
Abbreviated transcription (Latin):
illuc cp̃rtreuge in̾o
potant meites pħi¬
excõ. ⁊ ip̃i sarraceni
tenent eis fidem de¬
fendendo eos ĩ fuot᷑¬
ritorio ł maritima
a lationib ⁊ piratis

Expanded text:
illuc tempore treuge et non portant merces pet ipsi sarraceni tenent eis fidem, defendendo eos in suo territorio vel maritima, a latronibus vel piratis,
Abbreviated transcription (Latin):
dum penirẽti inforo
hinꝰmedi penas. infi
tũt deniũ cũ fu̾it
ꝯdẽpnatus ad illos
S suffic̃ qued soluat
int̾eẽ. ł satis faciat
cuma ħita ꝑ symo

Expanded text:
dum penitenti in foro huiusmodi penas, nisi tunc demum cum fuerit condemnatus ad illas; sed sufficit, quod solvat interesse, vel satisfaciat cunia habita per symo
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ẽ acceptũ cre¬
do eẽ restiruend̾. ⁊ illi
a quo liuriose accep¬
tũ est si sciret pot̃. sĩ
pus causis est expẽ¬

Expanded text:
aliquid est acceptum credo esse restituendum et illi a quo iniuriose acceptum est, si sciri potest; sin piis causis est expen
Abbreviated transcription (Latin):
pedagia ⁊ thelonea
distingue. qr ant lt̃
antii aut noua. In pͦ
tasu si fuit impositum
ab husqui potũnt ĩpo¬
nereuidel pͥncipib
ł regib. ⁊psertim aud̃¬

Expanded text:
pedagia et telonia distingue quia aut sunt antiqua aut nova. In primo casu si fuit impositum ab his qui potuerunt imponere, videlicet principibus vel regibus et presertim au
Abbreviated transcription (Latin):
exigitur ł debet adire
ꝙ tucius est. ł dicat
qucd cossante i illa
cansa cessat in eis
obligatio .ł illo nõ
fuante fidem eis nec

Expanded text:
exigitur, vel debent adire quod tutius est, vel dicant quod cessante in illo causa cessat in eis obligatio, vel non servanti fidem eis nec
Abbreviated transcription (Latin):
ulo ꝯscĩe pot̾ reciꝑe. si
ã nescit a cub fu̾it
institutũ tredit tñ
quod ab illis cui po¬
tuernt ⁊ ex pdc̃is e¬
cansis credo illud uel
idem. Io credo si iste
talis non latorat mͦ
nes fac̃ expentas. qr
nõ est nece cs̃ terra
sit bñ piuiata ⁊ in
pace paritus ẽ tñ ⁊¬

Expanded text:
ie potest recipere. Si autem nescit a quibus fuerit institutum, credit tamen quod ab illis qui potuerunt et ex predictis causis, credo idem. Idem credo, si iste talis non laborat modo nec facit expensas, quia non est necesse, cum terra sit bene purgata et in pace, paratus est
Abbreviated transcription (Latin):
tenentur ifrnannũ
inlłigas tusi sint tali¬
a naũfragia q̃ pyrati¬
tam tprãndẽ exceant
ł sint ĩ imica nõi xp̃i

Expanded text:
tenentur infra annum intelligas, si sint talia navigia que pyraticam tyrannidem exerceant vel sint inimica nomini
Abbreviated transcription (Latin):
priuet᷑ Ex p̾mo col¬
lige qid̾ si non ducit ĩ
ꝯsuetudinẽ nõ susti¬
nebit penam p̾dc̃a
sare euitabit penã

Expanded text:
privetur. Ex primo collige quod si non duxit in nsuetudinem, non sustinebit penam predictasare, evitabit penam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpelłedi sunt a pͥnci¬
p̾dc̃o mido ut nõ exig¬
ant incd̾atas usuras
lib hostib posst̃ nsu¬
ħ. ad illo exige usinũ
denis. cui iure infe¬
runt᷑ arma. huic le

Expanded text:
compellendi sunt a principredicto modo, ut non exigant immoderatas usuras.libus hostibus possu. Ab illo exige usuram deras, cui jure inferuntur arma; huic le
Abbreviated transcription (Latin):
deflorat ipͣm
ĩuitã aut per
dolũ inductan
ad sensũ. ĩ forro pñiali ĩuĩgend̾ ẽ ei qua
ei sat̃faciat ł cũ ea ꝯponãt ad penã ã p̃

Expanded text:
deflorat ipsam invitam aut per dolum inductam ad consensum, in foro penitentiali iniungendum est ei quod ei satisfaciat vel cum ea componat. Ad pena
Abbreviated transcription (Latin):
hostiã de nonio ap¬
posiegͣtam ⁊ suꝑ
uinũ hostia ałia
si iã ꝯsecͣta est in
ꝑtem seposita ita
doñ est repetat᷑¬

Expanded text:
hostiam de novo appositam et super vinum, hostia alia si iam consecrata est in partem seposita, ita dictum est repetat
Abbreviated transcription (Latin):
usus necͣtos expendt̃
ut uyor ł cct̾e fams¬
liares teuent de õĩb
que sic expendũt nisi
sum raptorẽ ad recti¬
tutõm facieridã tũc
eĩ nõ tenent᷑. nam
cim alt̾ius negotiũ

Expanded text:
usus necessarios expendunt, ut uxor vel ceteri familiares, tenentur de omnibus que sic expendunt, nisisum raptorem ad restitutionem faciendam. Tunc enim non tenentur. Nam qui alterius negotium
Abbreviated transcription (Latin):
iipnũ alicqͥn ex ead̾
emuitateidẽ eẽt dicẽ¬
dũ ĩ eo cusa cũ ex̾citꝰ
aliquis qui sb̾est uni
daão facit rapinam
tu excepto p̾ncipa¬
illa por nore dap¬
comedat. de ipã re rapta in spẽ ut de oũe rapita uelbaiue uel fetu eius ⁊̃ nat

Expanded text:
num, alioquin ex eadem equitate esset dicendum in eo casu, cum exercitus aliquis qui subest uni domino facit rapinam tu, excepto principailla portione damcomedat de ipsa re rapta in specie, ut de ove rapta vel bove vel fetu eius, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dep̾dus patrimõia¬
lib tenent᷑ dare illi
ec̃te in cuiꝰ ꝑrechia
si nõ retiptiũt ecc̃as¬
tica satram̾ta ab
illa ecc̃a : nõ ten̾et᷑
ñ tenentur ał sic. ⁊¬

Expanded text:
de prediis patrimonialibus, tenentur dare illi ecclesie in cuius parrochia si non recipiunt ecclesiastica sacramenta ab illa ecclesia, non tenentur non tenentur, alias sic.
Abbreviated transcription (Latin):
quid derebda¬
tis ł donatis le¬
gatis ł ĩnẽtis
psure successi¬
oris acqͥfiris
debent dari de¬
mis notauit
tm̃ que natu¬
acquisierit
tent soluere
deciinas. de a¬
liis aut̃ nõ
legatoreł donatore filius cñ qr omĩa

Expanded text:
quid de rebus donatis, legatis vel inventis vel iure successionis acquisitis, debent dari denus notavit tantum, que natuacquisierit, tenetur solvere decimas, de aliis autem non legatore vel donatore. Filius tamen, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bent dari decime dẽ oĩ
lacte fenolignis. pis¬
fictis pẽsioib molen¬
de negotus.⁊ artifici¬
is ⁊ tet̾is bonis ⁊ de¬

Expanded text:
bent dari decime de omniblacte, feno, lignis, pisaffictibus, pensionibus, molende negotiis et artificiis et ceteris bonis, e
Abbreviated transcription (Latin):
bent dari p̾diaies stat̃i
tum fructus ꝑcipiñt᷑
tñ fcã fu̾it pͥmotalis
seꝑatio. sicut rusticus
tenetur detĩare cid̾
pͣles ã possũt dari in
fineãm. ut sit maior
utilitas ꝓuẽĩat ec̾ce
qͣm si ꝑminncias sol¬

Expanded text:
bent dari prediales statim cum fructus percipiuntur tamen facta fuerit primo talis separatio, sicut rusticus tenetur decimare quod em possunt dari in fine anni, ut sic maior utilitas proveniat ecclesie quam si per minutias sol
Abbreviated transcription (Latin):
to retpurimt᷑ res alie¬
nas ẽuadũt. ł qͣnti pa¬
uperes in letis suis uͥ¬
ip̃e h̾itat illo decĩas ñ
dante fame mortiri
fu̾int tãtoꝵ homici¬
rebit. qr rẽ ad nõ pau¬

Expanded text:
noluerit res alienas invasit. Et quanti pauperes in locis, ubi ipse habitat, illo decimas non dante fame mortui fuerint, tantorum homicirebit, quia rem a
Abbreviated transcription (Latin):
ceptõm uel suppledo
iustum p̃ciũ ł reftitu
tionis nõ sin tempꝰ
p̾sens in quo forte res
meliorata ẽ p̾sertim
st ꝑ industriã emꝑ¬

Expanded text:
ceptionem vel supplendo iustum pretium vel restituetionis non secundum tempus presens, in quo forte res multum meliorata est, presertim si per industriam emp
Abbreviated transcription (Latin):
alea. ut furiosi ꝓdi¬
gi. minores .xxu. an¬
ius. ⁊ maxe pupulli
It̃ mente capti. suidi.
mti. ceti ⁊ qui mor¬
bo ꝓpetuo laborantqr
tales rebus suis sr̃cẽ
ratores. Insł. decura.

Expanded text:
alea, ut furiosi, prodigi, minores XXV annis et maxime pupilli. Item mente capti, surdi, muti, ceci et qui morbo perpetuo laborant, quia tales rebus suis superesratores. Idem videtur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicłm utrobiq. exclpit᷑
tam̃ casꝰ in quo licite pos¬
sumꝰ uticibis qui nob̾ a
pagauis apporunt᷑. ħ tñ
cum modestia ⁊ grãꝵ acti¬

Expanded text:
periculum utrobique. Excipitur tamen casus, in quo licite possumus uti cibis, qui nobis a paganis apponuntur. Hoc tamen cum modestia et gratiarum acti
Abbreviated transcription (Latin):
che que mt̃ trib ali¬
asbellicosior pͥmam
bantur bebrei ab he¬
ber cuiꝰ familiauil¬
tumtenuit uniꝰ dei
cet̾is ydolatͥa fedatis
¶Sarracem daĩr qui
nec nom̃i nec necͣ reti¬
piũt testm̃. qui ñ se
ab agarãcilla habe
deqna eoꝵ fuit origo
agarenos uocari uo¬
luit S pctiꝰ asarra
eius uxore ⁊ lib̾a se
sarracenos appłsa¬
racenes quidã qui
recepuntdo. libros
uerũt. hui dñr sama

Expanded text:
che, que inter tribus alias bellicosior primumbantur Hebrei ab Heber, cuius familia cultum tenuit unius dei, ceteris idolatria fedatisSarraceni dicuntur qui nec novum nec vetus recipiunt testamentum; qui non se ab Agar ancilla Abrahe, de qua eorum fuit origo, agarenos vocari volunt, sed potius a Sara eius uxore et libera, se sarracenos appellaracenos quidam qui receperunt V libros uerunt. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ qui cecidẽt enmu
⁊ sic grauiꝰ morient᷑
in anima. qued̃ ⁊̃ ti¬
met ĩ latitante. si
forte ẽ in mortali
⁊ morit᷑ ĩpenitẽs. Si
uero nõ mamfestat.

Expanded text:
illorum qui occident eum, ne sic gravius morientur in anima quod etiam timet in latitante, si forte est in mortali et moriatur impenitens. Si vero non manifestat,
Abbreviated transcription (Latin):
qr̃g hanc nͣlem obli¬
gatõ nõ pot̃ treditor
deduc̾e ĩpactũ exp̾ssũ
ytaltẽ sperare effecũ
ad que ał quis tenet᷑¬

Expanded text:
rgo hanc naturalem obligationem non potest creditor ducere in pactum expressum vel saltem sperare effectumad que alias quis tenet
Abbreviated transcription (Latin):
os amatores ħt. ⁊ ad exseq̃ndũ ꝓmptissimos. Et ħ ꝓ ĩde fit. qͥa p̾sẽtẽ
ht oꝑis sui reniunãtõnẽ. Ars uͦ diuini timoris plerosq hc sectato¬
res. lãguidos. tepidos. pigͥcie ĩhercia ꝯgelatos. S ħ ꝙ ĩde fit qd̾ la
bor eoꝵ ñ ꝓ p̃sẽti. s ꝓ fut᷑a remun̾atõe diffc . Id̾oq dũ eoꝵ iaborẽ
m̃cedis retͥbutõ ñ statĩ seqͥt᷑. spe pene dissoluta lãguescũt. Uñ ⁊ ma

Expanded text:
 ad exsequendum promptissimos; et hoc proinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiae inertia congelatos; sed hoc proinde, quod lased pro futura remuneratione differtur. Ideoque dum eorum laborem mercedis retributio non statim consequitur, spe pene dissoluta languescunt. Unde et m
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuẽtã hum̃is suis gaudẽs reportat. H ullꝰ desꝑare debet ueniã. ⁊̃¬
si cͥca finẽ uite ad penitẽtiã ꝯu̾tat᷑. Unũ q̃mq enĩ d̾s. desuo fine
ñ de uita p̃t̾ita iudicat. Hoc qͥppe ⁊ legis testimonio edocet᷑. qd̾ f
de suo extͣmo oꝑe iustificet᷑. qñ d̾s ꝓ asini ꝓmogenito ouẽ iussit
offerri. ħ ÷ ĩmũdiciã uide pͥoris. mutãdã ĩnocẽtia boni finis u̾n
⁊ caudã iubet offri. ĩ hostiã .i. uite gxtͤma ĩpenidẽtiã. Multi in¬
ꝑna respecti gr̃a ĩ extͤmis suis ad dm̃ reu̾̃tũt᷑ ꝑ penitẽtiã. ⁊ q̃ꝯ¬
q mala gesser̃t. cotidianis fletib p᷑gãt. atq ĩ bonis fẽis mala
gesta ꝯmutãt. Qͥb iuste totũ qd̾ deliq̃rãt ignoscit᷑. qͥa ip̃i qd̾
male gesser̃t penitẽdo cognoscũt. In uita hoĩs finis q̃rẽdꝰ ÷. qñi¬

Expanded text:
rtat . 6. Nullus desperare debet veniam, etiamsi circa finem vitae 213 ad poenitentiam convertatur. Unumquemque enim Deus de suo fine, non de vita praeterita judicat. Hoc quippe et legis testimonio edocetur, quod homo de suo extremo justificatur, quando Deus pro asini primogenito ovem jussit offerri, hoc est, immunditiam vitae prioris mutandam in innocentiam boni finis. Unde et cauda jubetur offerri in hostiam, id est, vitae extrema in poenitentiam. 7. Multi superna respecti gratia in extremis suis ad Deum revertuntur per poenitentiam, et quaecunque mala gesserant, quotidianis fletibus purgant, atque in bonis factis mala gesta commutant; quibus juste totum quod deliquerant ignoscitur, quia ipsi, quod male gesserunt, poenitendo cognoscunt. 8. In vita hominis finis quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯm̃datũ sollicitudinẽ ꝑhibet itandã. medicuali remedios¬
nitẽtie subrogat adium̃tũ. Cuiꝰ remedio egere se cũsti as¬
nosc̃e debẽt ꝓ cotidianis humane fragilitatis excessib si
ꝗͥb ĩ hac uita eẽ ñ possumꝰ. hoꝵ dũtaxat dignitate suata
ita ut saẽdotib ⁊ leuitis d̾o tm̃ testificata. Cet̾m uͦ aftãte
rem̃itatis appetitꝰ. aut ignorãcie uocat᷑ ꝯtͣxisse neglectꝰ.
ut sic̃ ĩ baptismo om̃s ĩiquĩtates remitti. uł ꝑ marti¬
riũ nulli peccm̃ credimus ĩputari. ita penicẽtie cõ¬
pũctõe fructuosa. uniu̾sa fateãt᷑ deleri pecc̃a. Lacri
Unde ⁊ quãlibet sĩt magna delicta. qͣmuis grauia. ñ

Expanded text:
 medicinali remedio subrogat adjumentum. Cujus remediis egere se cuncti agnoscere debent pro quotidianis humanae fragilitatis excessibus, sine quibus in hac vita esse non possumus; honorum duntaxat dignitate servata, ita ut sacerdotibus et levitis Deo tantum teste fiat; a caetetemerarius appetitus aut ignorantiae notatur contraxisse neglectus. Sicut enim in baptismo omnes iniquitates remitti, vel per martyrium nulli peccatum credimus imputari; ita et in poenitentiae compunctione fructuosa universa fatemur deleri peccata. LacryUnde quamvis sint magna delicta, quamvis gravia, non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ q̃ apd̾ hoĩes adhuc fut᷑a st̃. ãgłi iã reuelãte d̾o nouer̃t. p̃uaricato¬
res ãgłi. ⁊̃ scĩtate amissa. ñ tñ amiser̃t uiuacẽ cͤat᷑e ãgłice sẽsũ.
Tplici enĩ mͦ sciẽtie acumĩe uige̾t .i. subtilitate nat᷑e. exꝑiẽtia tp̃m¬
reualatõe suꝑieꝵ potestatũ. Qͦ tiẽsꝰq d̾s qͦ ꝯq flagello huic mũdo
irascit᷑. ad ministiũ iu̾dicte. apostate ãgłi mutũt᷑. qͥ cñ diuina
potestate coercẽt᷑. ne tãtũ noceãt qͣnt̾ cupui̾t. Boni aũ ãgłi ad
minist̾iũ salutis humane deputati st̃. ut cͦas adminiftnt mũ

Expanded text:
et quae apud homines adhuc futura sunt, angeli jam, revelante Deo, noverunt. Praevaricatores angeli, etiam sanctitate amissa, non tamen amiserunt vivacem creaturae angelicae sensum. Triplici enim modo praescientiae acumine vigent, id estrevelatione superiorum potestatum. 18. Quoties Deus quocunque flagello huic mundo irascitur, ad ministerium vindictae apostatae angeli mittuntur: qui tamen divina potestate coercentur, ne tantum noceant quantum cupiunt. Boni tamen angeli ad ministerium salutis humanae deputati sunt, ut