comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid inhis consideran dũ est
quid me moriae cõmenda¬
tũ nisi quod p̃ceptũ oboe¬
diencia Oboedienciam uero signa
secuta sunt. Restat sane quaestio
nonminima quomodo scripserit
idem euangelista dixisse. an¬
gelũ mulieribus. Ite dicite
DISCIBULIS EIUS &PETRO QUA
ꝑ̃CED& UOS INGALILEAM IbI
EUM UIDEBITIS SICUT DIXIT
VObiS.
Nectamen ibi uisum adisci¬
pulis dnm̃ inullo post hȩc
euangelii sui loco retulerit
Sed quod ita abangelo & a
dño dictũ sit ꝓph&icae dic¬
tum accipien dũ ẽ. Galilea
namq: interp̃tatur uł trans¬
migracio uł reuelacio. Pri¬
us itaq secundũ trans migraci¬
onis significacionem quid ali¬
ud occurrit intellegen dũ.
ꝓced& uos ingalileam ibi eũ
trans migratura erat ad gen¬
tes. quib apłi p̃dicantes euan¬
gelium nullo modo crederen¬
tur nisi eis ipse dñs uiam in cor¬
dibus hominũ p̃parar&. Et hoc
intelligimus p̃ced& uos ingali¬
Atam. Quod aute mirarent
gaudentes disruptis & euictis dif¬

Expanded text:
Quid in his considerandum est, quid memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientiae. Obedientiam vero signa secuta sunt. Restat sane quaestio non minima, quomodo scripserit idem evangelista, dixisse angelum mulieribus: Ite, dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam; ibi eum videbitis, sicut dixit vobis, nec tamen ibi visum a discipulis Dominum, in ullo post haec Evangelii sui loco retulerit, sed quod ita ab angelo et a Domino dictum sit prophetiae dictum accipiendum est: Galilaea namque interpretatur transmigratio vel revelatio; prius itaque secundum transmigrationis significationem, quid aliud occurrit intelligendum, cedit uos in Galilaeam, ibi eum transmigratura erat ad gentes? quibus apostoli praedicantes euangelium nullo modo crederentur, nisi eis ipse dominus uiam in cordibus hominum praepararet; et hoc intellegitur: praecedit uos in Galilaeam. quod autem gaudentgaudentes disruptis et evictis dif
Abbreviated transcription (Latin):
ia cobi. &ioseph: & mater
filiorũ tebedaei: Tante enĩ
scĩtatis istȩ iacobus fuisse
narratur : ut ꝓpt̃ eius necem
dicat ioseꝓphus sub uersã
esse herłm: hic autẽ post
passionẽ dñi anno tricesimo:
suũ feliciter consummauit
martyrium: Conti TẽoNi
ALTERU TRUM PECCATA
Confitebor enĩ. aequi uocũ
nomen ẽ: sed ꝓlocorũ di¬
uersitate. diuersae susci¬
pitur: Confitentur enim:
& qui dño gracias referunt : Con¬
fitentur o qui peccata deplorant.
sed illud ingaudio. istud inlacri¬
mis est: Illud in sẽa mentis a lacri¬
tate : istud in cor dibus noscitur
eẽ contricione: MULTŨ ENIM
Ual& DE P̃CACIO IUSTIASSIOU
Dic enĩ scriptũ ẽ: oraciones

Expanded text:
Jacobi et Joseph, et mater Jacobi et Joseph, et mater filiorum Zebedaei. Tantae enim sanctitatis iste Jacobus fuisse narratur, ut propter ejus necem dicat Josephus subversam esse Hierusalem. Hic autem post passionem Domini anno tricesimo suum feliciter consummavit martyrium. Confitemini alterutrum peccata Confitebor enim aequivocum nomen est, sed pro locorum diversitate diverse suscipitur. Confitentur enim et qui Domino gratias referunt, confitentur et qui peccata deplorant. Sed illud in gaudio, istud in lacrymis est; illud in sancta mentis alacritate, istud in cordis noscitur esse contritione. Multum enim valet oratio justi assidua. Sic enim scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi nãq inperfectos in ꝓpria
accione acmagisterii officio
quae ꝑ iactanciã quaerebant
submou& : hcuero instructos
ex om̃ĩ parte quiderga salui¬
tẽ ꝓximorũ ꝑamore frat̾ni¬
tatis agere debeant edoc&:
Quod eni hic doctor facere
ꝑhibetur. hoc alio loco caritas
facere memoratur. Dicente
beato petro apło. Quia caritas
operit multitudinẽ peccato¬
rũ : Nec p̃ter eundũ quod haec
errantis conuersio. non solũ
loquendo: sed plerũq &iam
bene agendo ꝑficitur: Nã
siquis &iã lingua tacente
ꝓximis exempla bonȩ accionis
ostendit. eosq ad imi tanda
quae neglexerant aele mosinȩ
uel hospitalitatis uł aliarũ
opera uirtutũ conuertit.
officiũ ꝓfecto doctoris ex se¬
quitur : ac ꝓeius quẽ corre¬
xit saluacione fr̃is certam
apio iudice mercedem conse¬
quetur. It al. Exꝑosicio.
ste ia cobus filius alphei fuit:
qui& frat̃ dnĩ nominatur:
Tres enim sorores fuerunt.¬
maria mater dni. & maria

Expanded text:
Ibi namque imperfectos in propria Ibi namque imperfectos in propria actione ac magisterii officio, quia per jactantiam quaerebant, submovet. Hic vero instructos ex omni parte, quid erga salutem proximorum per amorem fraternitatis agere debeant edocet. Quod enim hic doctor facere perhibetur, hoc alio loco charitas facere memoratur, dicente beato Petro apostolo: Quia charitas operit multitudinem peccatorum. Nec praetereundum, quod haec errantis conversatio, non solum loquendo, sed plerumque etiam bene agendo perficitur. Nam si quis etiam lingua tacente proximis exempla bonae actionis ostendit, eosque ad miranda quae neglexerant eleemosynae vel hospitalitatis vel aliarum opera virtutum convertit, officium profecto doctoris exsequitur, ac pro ejus quem correxit salvatione fratris, certam a pio judice mercedem consequetur. ALIA EXPOSITIO Iste Jacobus filius Alphaei fuit, qui et frater Domini nominatur. Tres enim sorores fuerunt, mater Domini, et Maria
Abbreviated transcription (Latin):
oportunae infine quia
mue loqui debearius ostendi¬
tur: Iubemur itaq orare
apsallere dno: quocies aliqui¬
bus pulsamur aduersis
tẽ confiteri alterutrũ pec
Sienĩ magnae mercedis ẽ
am utoerte cripere carnẽ
andoq moritura. quantiẽ
meritia morte animam
liberare in cielesti patria
sine fine uicturam : Notandi
pne quod qui da codices
habent. Saluabit animam
suam amorte : & ex ambiguo
ꝑ hoc uitae cael estis gaudia
amplira conqui it. salua¬
bit inquit animam eius a
mortCTOΡERIT MULTI¬
TUDINẼ PECCATORŨ
Quipeccatorem aberrore
cõnueruit & eius peccata
hc conuesionẽ ab aspectu
interni uidicis suꝑposicione
uitae melioris abscondit.
& sua quoq in quibus cũq
offenciit errata ab intuitu eius
quiomĩa uid& ꝓximum curan¬
do contegit iuxta illud psal¬
mistae. Geati quorũ remissae
sunt iniquitates. & quorum
tecta sunt peccata: Non obliuis¬
citur beatus ia cobus quod su¬
perius ait: Nolite plures
magistri fieri fr̃s mei

Expanded text:
portune in fine, quid maxime loqui debeamus ostenditur. Jubemur itaque orare et psallere Domino, quoties aliquibus pulsamur adversis. Item confiteri alterutrum peccSi enim magnae mercedis est, a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti erit meriti a morte animam liberare in coelesti patria sine fine victuram. Notandum sane, quod quidam codices habent, salvavit animam suam a morte, et ex ambiguo per hoc vitae coelestis gaudia ampliora conquirit: Salvabit, inquit, animum ejus a morte. Et operit multitudinem peccatorum. Qui peccatorem ab errore convertit, et ejus peccata c conversationem ab aspectu interni judicis superpositione vitae melioris abscondit, et sua quoque, in quibuscunque offendit errata ab intuitu ejus, qui omnia videt, proximum curando contegit, juxta illud Psalmistae: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Non obliviscitur beatus Jacob, quod superius ait: Nolite plures magistri fieri, fratres mei.
Abbreviated transcription (Latin):
EST TESTIS FIOCLIS:
ꝑ hib& patri cũ p̃di cans dicit : Et
notũ fecieis nom̃tuũ & notũ faciã :
qđ iudaeis dudũ negatũ ostendens
dicit: & nom̃ tuũ ad onai non in¬
dicaui eis : Credite enĩ filio pa¬
tris quoq noticia nihil hominus
reuelatur : nãfilius nondicer&
nisi patrẽ haber&: Neq pater:
nisi filiũ habuiss& : Alter itaq
alterius p̃dicacione cognoscitur:
quia pater infilio & filius in pa¬
tre ueraciter approbatur:
siue testis quia ꝑ suam mortẽ
testificauit nouũ testamentũ:
nisi enĩ post mortẽ hominis :¬
non ad firmatur testam̃tũ:
PRIMOGENITVS MOR TVORUM
Quia primus resurrexit amor¬
tuis & qđ cestificauit deresur¬
recciomortuorũ inse primum
ostendit: & princeps regũ t̃rae
QVIDILEXITNOS & LAVIT NOS
a pECCATIS NRIS INSANBUINESV
passus &iã suonos sanguine
soluit a peccato qui resurgens
iure primogenitus amortuis

Expanded text:
est testis fidelis, est testis fidelis, perhibuit patri, cum praedicans dicit: Et notum feci eis nomen tuum, et notum faciam , quod Judaeis dudum negatum ostendens, dicit: Et nomen tuum Adonai non indicavi eis . Credite enim filio, patris quoque notitia nihilominus revelatur. Nam filius non diceretur, nisi patrem haberet, aeque pater, nisi filium habuisset. Alter itaque alterius praedicatione cognoscitur, quia pater in filio, et filius in patre veraciter approbatur. Sive testis, quia per suam mortem testificavit Novum Testamentum. Nisi enim post mortem hominis non affirmatur Testamentum. Primogenitus mortuorum. Quia primus resurrexit a mortuis, et quod testificavit de resurrectione mortuorum in se primum ostendit. Et princeps regum terraeQui dilexit nos et lavit nos a peccatis in sanguine suo. Passus etiam suo nos sanguine solvit a peccato, qui resurgens jure primogenitus a mortuis
Abbreviated transcription (Latin):
ro saepe unitas figuratur eo qđ
exprimo impari & primo pari
Idẽ t̃nario & qua ternario
tã qua ex diuerso uniuersitas
conficitur : nam & animae cor¬
porisq diuersitas. ipsã unita¬
tẽ numeri huius conplectitur:
et ad animã tria ꝑtinent: ad
corpus quattuor: dicitur
nãq:: diligendus ẽ ds̃ extoto
corde & extota anima &extota
mente : Corporis autẽ notas habe¬
mus quattuor qualitates: calidã
& frigidã siccam & humidã ꝓptea
&iã canitur : sepcies in dielaudẽ
dixitibi: Gr̃a uobis & pax abeo
QUIEST & QUI ERAT & QUIUENTU
ꝓ pt̃ unitatẽ unius eiusdemq
naturae adꝑsonã tamen filii
incꝓpriae redigendus ẽ locus :
est enĩ: quia idem ꝑ man& crat:
quia cũ patre omĩa condidit.
uenturus ẽ ad iudicandum:
ETASEPTEM SPIRITIBUS QUIIN
CONSPECTU THRON CIUSSUNT:
consilui & fortitudinis. scienciae
spĩ dona legaliter comm̃ dantur:
quando a septẽ spiritib: pax & gr̃a
deuotis optatur : ET AIHṼ Xpõ qUΙ

Expanded text:
ro saepe unitas figuratur, eo quod ro saepe unitas figuratur, eo quod ex primo impari et primo pari, id est ternario et quaternario, tanquam ex diverso universitas tota conficitur. Nam et animae corporisque diversitas ipsam unitatem numeri hujus complectitur, sed ad animam tria pertinent, et ad corpus quatuor. Dicitur namque diligendus est Deus ex toto corde, ex tota anima, et ex tota mente. Corporis autem notas habemus quatuor qualitet frigidam, siccam et humidam. Propterea etiam canitur : Septies in die laudem dixi tibi . Gratia vobis et pax ab eo qui est, et qui erat, et qui venturpropter unitatem unius ejusdemque naturae, ad personam tamen filii hic propriae redigendus est locus. Est enim quia idem permanet, erat qui cum patre omnia condidit, venturus est ad judicandum. Et a septem spiritibus, qui in conspectu throni ejus sunt. ilii et fortitudinis, scientiae spiritus dona legaliter commendantur, quando a septem spiritibus pax et gratia devotis optatur, et ab Jesu Christo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne uerbo tantũ senciendũ
quisq putar& : nom̃ rursus
suscepti hominis formam
ꝑtinere non nescit: SERUO
SUO IOHANNI:
Cũdicit omni a eccłȩ inuno
reuelare uoluit quã inuni¬
tate funda uit: ideo dicit
palam facere seruissuis : Non
solũ uni exmultis sed ꝑ unũ
pocius uniuersis. sicut regni
caelorũ solus petrus claues
accepit. quatamen potesta¬
te omnis aeccła uti subli¬
mata promeruit: DEaTVS
QUILEGIT & QUAUDIUNT
VERba ꝓphe TIAE HUIUS:
Dicendo quilegit & qui au¬
diunt ꝑ sonã doctorum &
discenciũ de monstrauit
ut & studio legendi desidiã
remouer& & seruantibus
beatitudinem disponde¬
r&: Et SeRUarT Ea quas
inca sc&pta sunt :
Quia utrisq seruare cõp&it
utrosq: conuenit: non enĩ audi¬
tores legis iusti sunt apud dm̃:
sed factores legis iustificabunt᷑:
TEMPUS ENĨ EROPEEST: SCILI¬
c& ut singula quae dicenda
sunt impleantur : IohaNNES
SEPTEM AECLESIS MAESUNT
mnasia. Idest uni aeccłae
septi forma septenario nume¬

Expanded text:
ne verbo tantum sentiendum ne verbo tantum sentiendum quisque putaret, nomen rursus suscepti hominis formam pertinere non nescit. Servo suo Joanni. Cum dicit omni Ecclesiae, in uno revelare voluit, quam in unitate fundavit, ideo dicit palam facere servis suis, non solum unum ex multis, sed per unum potius universis. Sicut regni coelorum solus Petrus claves accepit, qua tamen potestate omnis Ecclesia uti sublimata promeruit. Beatus qui legit, et qui audit verba prophetiae hujus. Dicendo qui legit, et qui audiunt, personam doctorum et discentium demonstravit, ut et studio legendi desidiam removeret et servantibus beatitudinem desponderet. Et servant ea, quae in eis scripta sunt. Quia utrisque servare competit, utrosque convenit. Non enim auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur . Tempus enim prope est. Scilicet, ut singula quae dicenda sunt impleantur. Joannes septem Ecclesiis, quae sunt in Asia. Hoc est, uni Ecclesiae septiformi. Septenario nume
Abbreviated transcription (Latin):
hab& exortũ. & cursũ & terminũ:
post exortũ autẽ aecđȩ quaeiã
fuerat apłorũ p̃dicacione fun¬
data Reuelari oportuit qua¬
liter fuiss& lacius ꝓpaganda
uł quali &iã fine contenta:
ut p̃dicatores ueritatis huius
cognicionis fiduciam fr&i. in¬
dubitanter aggrediemur
pauci multos inermes armatos¬
humiles suꝑbos infimi nobiles
uiuitamen sp̃italiter mortuos:
quod autẽ ait . significauit: aliqͥd
&iã futurorũ & misteriorũ
ostendit nec suꝑ ficie litterae
nos uoluit remanere contentos.
quos ad mrsteria alcius ꝑscru¬
tanda significacionis uerbo
fecit intentos: recte sane ad ie¬
cit ꝑ angelũ suũ axp̃o fuisse dis¬
cipło demonstrata: cui ꝑ ad sũp¬
tã creaturã ds̃ &unus filius
non ꝑ diuinitatẽ essenciam.
xpm̃ semꝑ clareat apparuisse
mortalibus & ante in carnaci¬
onem & post ascensionẽ ꝓptea
hns quieũ magistrũ nouerat
in homine suscepto: testimoniũ
ꝑhibuit inuisibili uerbo: ac

Expanded text:
habet exortum et cursum et terminum. habet exortum et cursum et terminum. Post exortum autem ecclesiae, quae jam fuerat apostolorum praedicatione fundata, revelari oportuit qualiter fuisset latius propaganda, vel quali etiam fine contenta, ut praedicatores veritatis hujus cognitionis fiducia freti indubitanter aggrederemur, pauci multos, inermes armatoshumiles superbos, infirmi nobiles, vivi tamen spiritualiter mortuos. Quod autem ait, significavit, aliquid etiam futurorum et mysteriorum ostendit. Nec superficie litterae nos voluit remanere contentos, quos ad mysteria altius perscrutanda significationis verbo fecit intentos. Recte sane adjecit, per angelum suum a Christo fuisse discipulo demonstrata, cui per assumptam creaturam, Deus et unus filius, non per divinitatis essentiam Christum semper clareat apparuisse mortalibus, et ante incarnationem et post ascensionem. Propterea is qui eum magistrum noverat, in hominisibili verbo, ac
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ patrẽ uocamus. honorẽ
a&ati deferimus non auctorẽ :¬
nrãe ostendimus uitȩ : Magister
quoq: dicitur : Ex consorcio ueri
magisterii: & ne infinita replicẽ
quomodo unus ꝑnaturã ds̃ &unus
filius non p̃iudicat cõeris neper
ad opcionẽ dii uocentur & filii :
ita &unus pater & magister non
p̃iuidicat aliis ut aba siue appel¬
lentur patres & magistri: QUiEC
exaltat hucniliabitUR: & qVSE
hucniliat exaltabituR. Expo¬
SICIONEM ISTIUS SENITENCI&
QVAERE SUPERIVS IN EB DOchA¬
da octaua decima Post pen¬
TECOS TEN. INNATł SC̃I AR¬
indiebus illis. Significauit
ds̃ quaeo porta fiericito: Idẽ signi¬
ficauit misticis eandẽ a pocalipsis
dictis innexuit: necunctis mani¬
festa uilescer& cito idẽ quae in p̃¬
senti tẽpore sunt aeccłȩ uentura:
magni consilu dicitur xp̃s: Siue
angis ioħi infigura xp̃i uisus est :
sicut in sequentibus manifestius
apparebit: quaeo port& fiericito:
Omĩsres quae geritur tẽporalit̃:

Expanded text:
minem patrem vocamus, honorem minem patrem vocamus, honorem aetati deferimus, non auctorem nostrae ostendimus vitae. Magister quoque dicitur ex consortio veri magisterii, et ne infinita replicem, quomodo unus per naturam Deus, et unus filius non praejudicat caeteris, ne per adoptionem Dii vocentur et filii, ita et unus pater et magister non praejudicat aliis, ut abusive appellentur patres et magistri. Qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Expositionem istius sententiae quaere superius in hebdomada octavadecima post Pentecosten. IN NATALE SANCTI ARIn diebus illis significavit Deus quae oportet fieri cito. Hoc est, significavit: mysticis eamdem Apocalypsin dictis innexuit, ne cunctis manifesta vilesceret. Cito, id est, quae in praesenti tempore sunt ecclesiae ventura. magni consilii dicitur Christus. Sive angelus Joanni in figura Christi visus est, sicut in sequentibus manifestius apparebit. Quae oportet fieri cito, omnis res quae geritur, temporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
Arguuntur ad nõ in reliquiis idẽ
quur quȩ rant primos accubitus
incenis & primas cathedras insrna¬
gogis & inpublico gulam sectent᷑
rabbi: qđ latino sermone magister
dicitur: Nũquid putan daesunt
uerũ tam̃ in om̃ib: rerũ ordo
seruan dus est: nonenĩ honorifi¬
cencia quae debetur parentib
dñs euacuabit dicens. ne uobis
uocetis patrẽ super terram :
sed quos faciebat inspem uitae
aet̃nȩ saluos. tẽporales istas ne¬
cessitudines transitorias doce¬
bat ut meum sepatrem exten¬
derent cui non mortui succes¬
suri essent. sedcũ illo semꝑ uic¬
turi : Sunt ergo nobis patres.
& habemus patres & sumus pa¬
tres multis modis. sed uno & sin¬
gulari modo eodemq: aet̃no
solus ds̃ pater ẽ : ET paTRem
NOLITE UO CARE UOBIS SUPER
TER RAM: UNVSẼ ERŨPATER
UR. QUIITICAELIS EST: NECVO
pater uocandus est alius. nis
quia exipsosunt omĩa: Magl¬
ter quia ꝑ ipsũ omiia: Vel qm̃
ꝑ dispensacionem carnis: omnes
reconciliati sumus dõ: Nossi ho¬

Expanded text:
Arguuntur a Domino in reliquis, id est, cur quaerant primos accubitus in coenis, et primas cathedras in synagogis, et in publico gulam sectenturRabbi, quod Latino sermone magister dicitur. Nunquid putandae suntverumtamen in omnibus rerum ordo servandus est, non enim honorificentiam quae debetur parentibus Dominus evacuabit dicens: Ne vobis vocetis patrem super terram, sed quos erigebat in spem vitae aeternae salvos, temporales istas necessitudines transitorias docebat, ut in eum se patrem extenderent, cui non mortui successuri essent, sed cum illo semper victuri sunt. Ergo nobis patres, et habemus patres, et sumus patres, multis modis, sed uno et singulari modo eodemque aeterno solus Deus pater est. Et patrem nolite vocare vobis super terram, unus est enim pater vester, qui in coelis est, ne vocpater vocandus est ullus, nisiquia ex ipso sunt omnia. Magister, quia per ipsum omnia, vel quomodo per dispensationem carnis omnes reconciliati sumus Deo. Nos si ho
Abbreviated transcription (Latin):
erroris deflectere quaer:
cusẽ: quod nos offendiculũ
uł ruinã & in paccionẽ pedis
dicere possumus: quidã scan¬
dalũ grecae. latinae scru pi¬
lũ dicunt: Ille ergo scandalis¬
tat fratre quiei dicto factor
minus recto occasionem
ruinȩ dederit: Potest & sim¬
pliciter dici Si qͥ ita necessa¬
rius nob̵ eẽ uidetur ut manis
pes &oculus. utilis uidelic&
atq sollicitus & aciitus ad ꝑ¬
spiciendũ. scandalũ autẽ

Expanded text:
erroris deflectere quaerunerroris deflectere quaeruncus est, quod nos offendiculum, vel ruinam et impactionem pedis dicere possumus. Quidam scandalum Graece, Latine scrupulum, dicunt. Ille ergo scandalizat fratrem, qui ei dicto factove minus recto occasionem ruinae dederit. Potest et simpliciter dici: Si quis ita necessarius nobis videtur esse ut manus, pes et oculus, utilis, videlicet, atque sollicitus et acutus ad perspiciendum, sca
Abbreviated transcription (Latin):
Quia supra docuerat ne scan¬
dalizemus eos qui credunt
meũ: nunc consequenter ad¬
mo nã quantũ cauere debeamus
cos quis candalizarenos idẽ uerbo
uł exemplo suo ad ruinã peccati
ꝓpellere certant manũ quippe
nram̃ appellat necessarium
amicũ cuius opere atq auxilio
cotidiano opus habemus : Sedta¬
lis sinos ledere in causa animae
uoluerit excludendus ẽ a nr̃a
societate nesicũ ꝑdito in hac uita
partẽ habere uolumus simul
in futura cũ illo pereamus : in
pede sicut &inmanu carosine.¬
mendabiles doc& alienandos
a nob: neper inmundiciam
eorũ quos castigare nequimus.
&ipsi polluti pereamus : Sed ia¬
nus ꝓpt̃ opus necessariũ nobis.
pess dicti tales ꝓpt̃ ministeriũ
discursus quod in nris usibus
accommodos. in oculo quoq
ꝓpt̃ scandalũ eruendo idem
nr̃i carnaliter amici: spĩtalit̃
uero aduersarii designatur
Sed cũnos eorũ consultu acꝓ
uisione opus hamamus uł
habemus illi uero consilionos
prauo decipere atq iter

Expanded text:
Quia supra docuerat ne scandalizemus eos qui credunt in eum, nunc consequenter admonet quantum cavere debeamus eos qui scandalizare nos, id est, verbo vel exemplo suo ad ruinam peccati propellere certant. Manum quippe nostram appellat necessarium amicum, cujus opera atque auxilio quotidiano opus habemus. Sed talis si nos laedere in causa animae voluerit, excludendus est a nostra societate, ne si cum perdito in hac vita partem habere volumus, simul in futuro cum illo pereamus. In pede, sicut et in manu, charos inemendabiles docet alienandos a nobis, ne per immunditiam eorum quos castigare nequimus, et ipsi polluti pereamus. Sed manus propter opus necessarium nobis, pedes sunt dicti tales propter ministerium, discursusque in nostris usibus accommodopropter scandalum eruendo iidem nostri carnaliter amici, spiritaliter vero adversarii designantur. Sed cum nos eorum consilio ac provisione opus habemus, habemus, illi vero consilio nos pravo decipere, atque in iter
Abbreviated transcription (Latin):
occasionẽ habeat calumni
sed studio cognoscendi agno¬
uerit ille qͥ responsurꝰ ẽ : in
similitudinẽ pharisȩoꝵ ñ qͣsi
discipuł. sed qͣs tẽptator acce¬

Expanded text:
occasionem habeat calumniased studio cognoscendi, an noverit ille, qui responsurus est, in similitudinem Pharisaeorum non quasi discipulus, sed q
Abbreviated transcription (Latin):
repugnantes qđ torm̃torum
ingehenna ꝑ p&uo passuri essent
p̃ senciũ. ad fliccionũ miseria
cunctis ostendebant quib con¬
gruit illud ꝓph&ae & duplici
contricione contere eos. Vnde
necesseẽ ut in om̃ib quae tẽpo¬
raliter aduersa patimur cũ
humilitate dnõ gras agamus
& infirmitatis nr̃e conscii de
collatis nobis remediis gratule¬

Expanded text:
repugnantes , quod tormentorum repugnantes , quod tormentorum in gehenna perpetuo passuri essent, praesentium afflictionum miseria cunctis ostendebant. Quibus congruit illud prophetae: Et duplici contritione contere eos , unde necesse est in omnibus quae temporaliter adversa patimur, cum humilitate Domino gratias agamus, et infirmitatis nostrae conscii de collatis nobis remediis gratule
Abbreviated transcription (Latin):
s: enĩ sunt differenciae cau¬
sarũ proquibus in hac uita molestus
corporalibus affligimur. Aut enĩ
iusti corporis infirmitate grauant᷑
ut beatus iob & tobias. Aut ad custo¬
diã uirtutũ p̃ceptarũ ne suꝑbia
tẽptante dispereant. sicut apłs pau¬
lus cui ne magnitu doreuelacionũ
extolleretur datus ẽ stimulus
carnis siue angłs satanae quie ũ
cola fizar&. Aut ad intelligẽ inda
& corrigenda peccata nr̃a sicut
maria soror aaron inheremo
obuerba temeritatis & suꝑbiae
iste de quo tractamus qui non nisi
dimissis primo peccatis potuit
ab infirmitate curari. Aut ad
głam di saluantis siue ꝑseipsũ
siue ꝑ famulos suos sicut caecus
natus in euangelio quineq: ipse
peccauit neq parentes eius sed
ud mani festarentur oꝑadĩ in illo
sicut lazarus cuius infirmitas
non fuit admortẽ sed ꝓgloriadĩ
ut glori ficaretur filius diꝑeũ.
Aut ad inchoacionẽ dapnacionis
ut̃q: suo tẽpore aduersus dnm̃

Expanded text:
que enim sunt differentiae cauque enim sunt differentiae causarum pro quibus in hac vita molestiis corporalibus affligamur.  Ex Bedajusti corporis infirmitate gravantur, ut beatus Job et Tobias. Aut ad custodiam virtutum, praeceptorum, ne superbia tentante dispereant sicut aposlus, cui ne magnitudine revelationum extolleretur, datus est stimulus carnis suae angelus Satanae qui eum colaphizaret . Aut ad intelligenda et corrigenda peccata nostra, sicut Maria soror Aaron in eremo ob verba temeritatis et superbis de quo tractamus, qui non nisi dimissis primo peccatis potuit ab infirmitate curari. Aut ad gloriam Dei salvantis, sive per seipsum, sive per famulos suos, sicut caecus natus in Evangelio , qui neque ipse peccavit, neque parentes ejus, sed ut manifestarentur opera Dei in illo: sicut Lazarus, cujus infirmitas non fuit ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificaretur Filius Dei per eam . Aut ad inchoationem damnationis utrique suo tempore adversum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
MaRCU qUIS potezt dicntu
REPECCATA NISI SOLUSDS
Uerũ dicunt scribȩ quia ni¬
mo dimittere peccata nisis
potest quiꝑ eos quoq dimit
quib dimittendi triburt
peccata quasids̃ potest Et¬
VIDISS& IHS COGITACIONO
CoRũ dixit. Vt quro cobra¬
TIS MALA INCOR DIB VURE
Ostendit se dm̃ qui potest
cordis occulta cognoscere & quo¬
dã modo tacens loquitur eadem
maiestate & potencia qua cogita¬
ciones uras intueor possũ & ho¬
minib: delitta dimittere Exuo¬
bͥintelligite quid paraliticus
consequatur . Et qurd est
IACILIUS DICERE DIMITTVNTVR
tibi pECCaTATUA ATTDICERE
SVRGE& AMbULA
inter dicere & facere multa
distanciaẽ utrũ sint paralitico
peccata dimissa solus nouerat
quidi mittebat. surge autem
aambula tamille qui surgebat
quã hi qui surgentẽ uidebant
apꝓbare poterant fit igitur
carnale signũ ut probetur
spicale. datur nob intelligen¬
cia ꝓpt̃ peccata plerasque eue¬
nuire corporũ debilitates quin¬

Expanded text:
Marcum: Quis poteMarcum: Quis potesolus Deus? Verum dicunt scribae, quia nemo dimittere peccata nisi Deus potest, qui per eos quoque dimittit, quibus dimittendi tribuit peccata quasi Deus potestvidisset Jesus cogitationes eorum, dixit: Utquid cogitatis mala in cordibus vestris? Ostendit se Deum, qui potest cordis occulta cognoscere, et quodammodo tacens loquitur: Eadem majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere, ex vobis intelligite quid paralyticus consequatur. Quid est facilius dicere: Dimittuntur tibi peccata tua, an dicere: Surge et ambula? Inter dicere et facere multa distantia est; utrum sint paralytico peccata dimissa solus noverat, qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille, qui surgebat, quam hi qui surgentem videbant approbare poterant. Fit igitur carnale signum, ut probetur spirituale, datur nobis intelligentia, propter peccata plerasque evenire corporum debilitates. Quin
Abbreviated transcription (Latin):
repente hocẽ exterius interiusq:
iã saluatus ex surger& aliorũq:
merito aliis relaxarentur errata
non enĩ ait euangeliũ uidens ih s
fidem eius quiofferebatur. sed
eorũ quiofferebant. Conde
FILIREMTTUNTUR TIbI PECCATATUA
Omira humilitas dispectũ & de¬
bilem totisq membrorũ conpa¬
gibus dissolutũ filiũ uocat quẽ
sacerdotes non digna bantur
adtingere Aut certe ideo filiũ
quia dimittuntur ei peccata
sua iuxta trophologiã interdũ
anima iacens incorpore suo
totis membrorũ uirtutibus
dissolutis aꝑfecto doctore of¬
fertur curanda dnio quaesi
miscdia eius sanata fuerit
tantũ roboris accipit ut port&
statim lectũ suũ. Curaturus
hominẽ a paralisi dnprimo
peccatorũ uincula dissoluit
ut ostender& eũ obnoxiis cula¬
rũ artuũ dissolucione fuisse
dãpnatũ. nec nisihis relaxati
membrorũ posse recupera¬
ne sanari. Et ecce OVΙDa
DESCRIBIS DIXERUNTT INTN
Se. hic blas phe mnat. Uel sii

Expanded text:
repente, hoc est, exterius interiusque repente, hoc est, exterius interiusque jam salvatus exsurgeret, aliorumque merito aliis relaxarentur errata. Non enim ait Evangelium: Videns Jesus fidem ejus qui offerebatur, sed eorum qui offerebant. Confide, fili, remittuntur tibi peccata tua. O mira humilitas, despectum et debilem totisque membrorum compagibus dissolutum filium vocat, quem sacerdotes non dignabantur attingere, aut certe ideo filium, quia dimittuntur ei peccata sua. Juxta tropologiam interdum anima jacens in corpore sub totis membrorum virtutibus dissolutis, a perfecto doctore offertur curanda Domino, quasi misericordia ejus sanata fuerit, tantum roboris accepit, ut portet statim lectum suum. Curaturus hominem a paralysi Dominus primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum obnoxiis culparum actuum dissolutione fuisse damnatum, nec nisi his relaxatis, membrorum posse recuperatione sanari. Et ecce quidam de scribis dixerunt intra se. Hic blasphemat, vel secundum
Abbreviated transcription (Latin):
aliquocies uero animã scam :¬
specialiter uł genera liter
totã significat aecctam. Ciuitas
uerosua quae natard h uocat᷑
ad quã miseri corditer uenit
quaemunda siue custodita
int̃p̃tatur idemipsam gene¬
raliter totã significat aecłam:
Suracio para litici huius
animae post diutur nam in le¬
ebre carnalis inerciã ad xp̃m̃
suspirantis indicat saluacionẽ
quae primo om̃iũ ministris quicã
int̃cessionis suggerant indig& qui
bene marco narrante quattuor
fuisse repperiuntur. Siue quia
quattuor euangelii libris om̃is
proedicanciũ uirtus omĩs sermo
firmatur seu quia quattuor sunt
uirtutes quib: ad ꝓmerendam
sospitatẽ fiduciamentis erigitur
De quibus inaet̾nae sapienciae
laude dicitur sobria&atẽ enim
tutẽ quibus utilius nihil ẽ inuita
hominibus quas non nulli uersis
appellant. ETVIDENS FDEM
IlLORŨ DixIT paRALITICO
Intuendũ ane quanti ꝓpria
cuiusq fides apud dm̃ ualeat
ubi tanti ualuit aliena ut totus homo

Expanded text:
aliquoties vero animam sanctam aliquoties vero animam sanctam specialiter vel generaliter totam significat Ecclesiam. Civitas vero sua, quae Nazareth vocatur, ad quam misericorditer venit, quae munda sive custodita interpretatur, ipsam generaliter totam significat Ecclesiam. uratio paralytici hujus animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis indicat salvationem, quae primo omnium ministris, qui eam intercessionis suggerant, indiget. Qui bene, Marco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuor Evangelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo firmatur, seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fide quibus in aeternae sapientiae laude dicitur: Sobrietatem enim tutem, quibus utilius nihil est in vita hominibus ; quas nonnulli diversis appellant. Et videns fidem illorum dixit paralytico. Intuendum sane quanti propria cujusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit aliena, ut totus homo
Abbreviated transcription (Latin):
N eque uero ait magis autẽ
labor& operando manib: suis
qđ bonũ ẽ ut non indigeat &
habeat uictũ & nulli molestiã
exibeat sed labor& in quid
manib: suis qđ bonũ est : ut ha¬
beat unde cõmunic& indigen¬
tibus: quiigitur ad hoc tantũ
laborat ut ipse non egeat.
& a coeris contra hat manũ :
quauis ad plaudat sibi tam̃
apti p̃cepta non fecit: lgitur
operaturbonũ quideclina
amalo & facitbonũ. & o ꝑatur
inagro animae suae. ut sp̃ta¬
qui lib: panib: impleatur o
possit cõmodari esurienti
& necessitatẽ sustinentidas
intẽpore csbaria conseri¬
Marcus non hoc inciuita¬
te eius quaenazar& h uoco
dicit factũ: sed in caphari
ũ: nisi forte poterit dicis
siue ita legendũ. & asci¬
dens innauiculam trans freta¬
uit &uenit inciuitatẽ suam:
id est naz arah& quidibi gesta
sit matheus p̃termisit: mare
quod dñs trans fretauit scłm
it ud significat: Nauis uero
inquã ascendit aliquocies cor¬
pus eius aliquocies crucem

Expanded text:
s autem laboret operando manibus suis, quod bonum est, ut non indigeat, et habeat victum, et nulli molestiam exhibeat, sed laboret, inquit, manibus suis, quod bonum est, ut habeat unde foveat, communicet indigentibus. Qui igitur ad hoc tantum laborat, ut ipse non egeat, et a caeteris contrahat manum, quamvis applaudat sibi, tamen apostoli praecepta non fecit. Igitur operatur bonum, qui declinat a malo et facit bonum, et operatur in agro animae suae, ut spiritualibus panibus impleatur, et possit commodari esurienti et necessitatem sustinenti, dans in tempore cibaria conserMarcus non hoc in civitate ejus, quae Nazareth vocatur, dicit factum, sed in Capharnaum, nisi forte poterit dici tSive ita legendum: Et ascendens in naviculam, transfretavit, et venit in civitatem suam, id est, Nazareth; et quid ibi gestum sit, Matthaeus praetermisit. Mare quod Dominus transfretavit, saeculum istud significat. Navis vero, in quam ascendit, aliquoties corpus ejus, aliquoties crucem,
Abbreviated transcription (Latin):
culo pacis: quie nĩ aliquid hab&
seruandi illi sollicitudo p̃cipitur:
qui autẽ non hab& studium: illi
ut habere ualeat imperatur :
UNUM CORPUS:
Vel simpliciter unũ corpus xp̃i
intelligitur quae ẽ aeccła. uł
certe qđ ex uirgine ẽ dignatus
assumere : Neillũ quidã putent
tocies corporatũ. quocies inue¬
ceri apparuit testamento:
tor & scĩficator ẽ om̃iũ: uł certe
unũ corpus aduitam refertur.
& opera quae grecae dicuntur

Expanded text:
inculo pacis. Qui enim quid habet, inculo pacis. Qui enim quid habet, servandi illi sollicitudo praecipitur, qui autem non habet, studium illi ut habere valeat, imperatur. Unum corpus. Vel simpliciter unum corpus Christi intelligitur, quae est Ecclesia, vel certe quod ex Virgine est dignatus assumere: ne illum quidem putent toties corporatum, quoties in veteri apparuit Testamento. tor, et sanctificator est omnium. Vel certe unum corpus, ad vitam refertur et opera quae Graece dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
mente ẽ : ut humiles nos eẽ
consciencia nouerit & nũ¬
quanos uł scire uł intelligere.
uł esse aliquid aestimemus:
man suetudo quoq illa est:
quae nulla passione curbatur &ͦ spe¬
cialiter ira & furore non rumpitur:
quã qui habuerit beatitu dinem
quae dnii uoce promissa est conse¬
Nocipsũ michi uidetur signifi¬
care &illud quod ad galathas
scribitur : Alterutrũ onera
ura portate al terutrũ onera urã¬
portate uł suffertȩ inuicẽ in ca¬
ritate eos complere dicimus
quidiuites sunt &iopiam pauperũ
subleuant: Nec peccantẽ fratrẽ
nec in opem consolatur quinon
hab& caritatẽ & contẽpnit uerba
apłi cõmonentis : debemus autẽ
nos qui forciores sumus infir¬
mitates in becillorũ portare :¬
& non nobis mõipsis plac ere:
SOLLICITI SERUARE VNITATẼ
Sp̃S INI UINCOLOPACIS
Ephesus qui iã unitatẽ sci sp̃s fue¬
rant consecuti recte dicitur. sol¬
liciti seruare unitatẽ sp̃s inum¬

Expanded text:
mente est, ut humiles nos esse mente est, ut humiles nos esse conscientia noverit, et nunquam nos vel scire vel intelligere vel esse aliquid aestimemus. Mansquae nulla passione turbatur: et specialiter ira et furore non rumpitur. Quam qui habuerit, beatitudinem, quae Domini voce promissa est, conseHoc ipsum mihi videtur significare et illud quod ad Galatas scribitur: Alterutrum onera vestra portate . Alterutrum onera portare, vel sufferre invicem in charitate eos complere dicimus, qui divites sunt, et inopiam pauperum sublevant. Nec peccantem fratrem, nec inopem consolatur, qui non habet charitatem, contemnit verba Apostoli commonentis: Debemus autem nos, qui fortiores sumus, infirmitates imbecillium portare, et non nobismetipsis placere . Solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Ephesiis, qui jam unitatem sancti Spiritus fuerant consecuti, recte dicitur, solliciti servare unitatem spiritus in v
Abbreviated transcription (Latin):
OBSECRO ITAQ UOS EGO UINCTIS
IN DNO. UT DIGNE AMBULETIS¬
cere promartrrio constitutu
haec scribere: melius auteme
si uinctũ dñi caritate dicamus
est & alia exposicio. quae reci¬
pienda sit: Nam erit inpotes¬
tate lectoris: uinculũ anima
corpus hocdici: & quia paulus
obministeriũ euangelii cor¬
pus acceperit consequenter
xp̃i uinctus sit appellatus:
ambulare credendus est ds¬
ne qui ingreditur pereumn
quidicit egosũ uia. & non
declin& neq ad dexterã neq ad
sinistram & a uertit pedem suũ
abom̃i uia mala completurq
ineo adnõ gressus hominis
diriguntur: CŨOMNI humili¬
LATE & MANSUE TUDINE CŨPA¬
ciencia : Qui se terrã & cinerẽ
esse nouit & post paululũ inpul¬
uerem dissoluendũ: nũ quã
suꝑbia eleuabitur: Et quidĩ
aeternitate perspecta breue
& paenae ad punctũ instar
humane uitae spaciũ cogitarit:
ante oculos suos semꝑ habebit
interitũ &erit humilis atq
deiectus : omis autẽ humilitas
nontam in sermone quã in

Expanded text:
vos ego vinctus in Domino, ut digne ambuletiscere pro martyrio constitutus, haec scribere. Melius autem est, si vinctum Domini charitate dicamus. Est et alia expositio, quae an recipienda sit, erit in potestate lectoris. Vinculum animae corpus hoc dici, et quia Paulus ob ministerium Evangelii corpus acceperit, consequenter Christi vinctus sit appellatus. Ambulare credendus est, qui ingreditur per eum qui dicit: Ego sum via, et non declinet, neque ad dexteram neque ad sinistram , et avertit pedem suum ab omni via mala, completurque in eo: A Domino gressus hominis diriguntur . Cum omni humilitate et mansuetudine, cum patientia. Qui terram et cinerem esse se novit, et post paululum in pulverem dissolvendum, nunquam superbia elevabitur, et qui Dei aeternitate perspecta, breve et pene ad puncti instar humanae vitae spatium cogitarit, ante oculos suos semper habebit interitum, et erit humilis atque dejectus: omnis autem humilitas non tam in sermone quam in
Abbreviated transcription (Latin):
redditur matricũ ꝑ sacerdotalis
decreta iudici communioni
sociatur ecclesiȩ. Accepit aTE
oones TicnoR & mabtiticabanit
DM DICENTES QUIA PROphȩta
MAGENS EURREXIT INNObIS
Quanto desperacior animae
mors aduitã reuocatur tanto
plures eodẽ corriguntur exẽplo
Vide dauid ꝓphetam. ui de apłm
petrũ quorũ quo gradus alcior
eo casus grauior. quiautẽ gra¬
uior casus eo pietas erigentis
gracior. quouero gracior meis
dni pietas apparuit eo cercior
cunctis paenitentibus spes salu¬
tis effulsit . ut iure om̃s qui au¬
diunt dicant. QUIADS̃ VISITA¬
uit plebem suam.
Nontantũ modo uerbũ suum
semel incorporando sed &iam
nro hoc ut suscitari debeamus
semꝑ incorde mittendo. Cht¬

Expanded text:
Redditur matri, cum per sacerdotalis Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur ecclesiae. Accepit autem omnes timor, et magnificabant Deum, dicentes: Quia propheta magnus surrexit in nobis. Quanto desperatior animae mors ad vitam revocatur, tanto plures eodem corriguntur exemplo. Vide David prophetam, vide apostolum Petrum, quorum quo gradus altior, eo casus gravior; quo autem gravior casus, eo pietas erigentis gratior: quo vero gratior in eis Domini pietas apparuit, eo certior cunctis poenitentibus spes salutis apparuit, ut jure omnes qui audiunt, dicant: Quia Deus visitavit plebem suam. Non tantummodo verbum suum semel incorporando, sed etiam nostra hoc ut suscitari debeamus, semper in corda mittendo. H
Abbreviated transcription (Latin):
C LUM. HIAUTE QUIpOR TAbANT
SLETERUNT
Loculus in quo mortuus effertur
male secura desperati peccato¬
ris consciencia est. quiuero sepe¬
liendũ portant uł in munda
desideria quae hominem rapi¬
unt in interitũ uelle nocima¬
sunt uenenata sociorũ quȩ
peccata nimirũ dũ fauoribus
tollunt accumulant. peccan¬
tesquae contẽptũ quasi ag¬
gere terrȩ obruunt. de quib
alibidicitur. dimitte mor
gendi potiantur opprimunt
dnõ ergo loculũ tangente funeris
bauili steterunt quia suꝑni for¬
midine iuidicii acd tacta conscien¬
cia & cornalium saepe affluenciũ
uoluptatũ & iniuste laudanciũ
turbã cohertens adseipsam
reuertitur uocantiq: aduitã
festina respondit saluatori
unde recte sequitur. Et dixit
ADOLESCENS TIBIDICO SVURGE
&RESEDIT QUERAT MORT UUS
& coepit loqui & dedit illum
MATRIS SUAE
Resedit quippe quierat mor¬
tuus cũ interna cõpunccione
reuiius it peccator. incipit loqui
cũ reducta indicia uitȩ cunctis
qui peccatũ luxerant ostendit

Expanded text:
loculum. Hi autem qui portabant, steterunt. Loculus in quo mortuus effertur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocisunt venenata sociorum, quae peccata nimirum dum favoribus tollunt, accumulant, peccantesque contemptu quasi aggere terrae obruunt. De quibus alibi dicitur: Dimitte mogendi potiantur, opprimunt. Domino ergo loculum tangenti funeris bajuli steterunt, quia superni formidine judicii attracta conscientia, et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad seipsam revertitur, vocantique ad vitam festina, respondet Salvatori. Unde recte sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, Surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum mgendi potiantur, opprimunt. Resedit quippe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator, incipit loqui cum reducis indicia vitae cunctis qui peccatum luxerant ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ile enĩ minimus ẽ in fide qui non
ẽ ꝑ fectus in caritate. Caritas
enĩ omĩa credit. fides enim
quã ꝑ fectã paulus omnẽ nomi¬
nat dicens & sihabuero omnẽ
fidem. &reliqua. NOlITE ERGO
Solliciti esse dicentes quro

Expanded text:
Ille enim minimus est in fide, qui non Ille enim minimus est in fide, qui non est perfectus in charitate. Charitas enim omnia credit, fides enim Quam perfectam Paulus omnem nominat, dicens: Et si habuero omnem fidem, et reliqua . Nolite ergo solliciti esse, dicentes: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
eius prouidencia uestiri po¬
test: CONSIDERATE LILIa
AGRI QUOMODO CRES CUNT
NON LABORANT NEQ NENT:
Danduerat &ia de uestimentis
documentũ sicut datũ ẽ ꝓali¬
mento : sed ista documenta non
sic allegorice discucienda st̃
ut quaeramus quid signi ficaue¬
rit auis aut lilia posita sunt
enĩ ut derebus minoribus
ma iora ꝑsuaderentur:
DICOATE Uobis Qcñ nec
SaloCON INOM̃ GłASUA COO¬
PERTUS EST SICUT UNŨ EXISTIS
In om̃i gloria idẽ in om̃i uari¬
etate uestiũ deliciarũ siue
in magnitudine regni: sicut
unũ existis subauditur liliis
cũ potest floribus cõparari
quid ita rub& ut rosa quidita
cand& ut liliũ : uiole uero
purpuram nullo superari
nuricae oculorũ magis quã
sermonis indiciũ ẽ. Siaotem
FOEREṼ ASRI QUODHODIEEST &
CRAS INCLIBANŨ MITTITUR.
Idẽ inignẽ ds̃ sic uestit. hic intel¬
ligitur quod superius lilia non
specia liter ꝓuna sed generalit̃
ꝓmultis dixerit herbis. Quanto
mabis uos minme Erdei.

Expanded text:
ejus providentia vestiri poejus providentia vestiri potest. Considerate lilia agri quomodo crescunt, non laborant neque nent. Dandum erat etiam de vestimentis documentum, sicut datum est pro alimento, sed ista documenta non sic allegorice discutienda sunt, ut quaeramus quid significaverit avis aut lilia, posita sunt enim ut de rebus minoribus majora persuaderentur. Dico autem vobis, quoniam nec Salomon in omni gloria sua coopertus est sicut unum ex istis. In omni gloria, id est, in omni varietate vestium, deliciarum, sive in magnitudine regni, sicut unum ex istis subauditur liliis.cum potest floribus comparari, quid ita rubet ut rosa? quid ita candet ut lilium? violae vero purpuram nullo superari murice oculorum magis quam sermonis indicium est. Si autem fenum agri quod hodie est, et cras in clibanum mittetur, id est in ignem, Deus sic vestit. Hic intelligitur quod superius lilia non specialiter pro una, sed generaliter pro multis dixerit herbis. Quanto magis vos, minimae fidei!
Abbreviated transcription (Latin):
qua dictũ ẽ: quid proderit sito¬
tũ mundũ lucretur animae
suae detrimentũ paciatur :
Norine arima plus est quam
AESCA &CORPUS PLUS QUÃ UESTI¬
mentũ: quod dicit istius mo¬
diẽ quimaiora p̃stitit: utiq &
minora praestabit : Respici¬
te uolatilia caeli: qm̃ non
SERUNT NEQUE METUNT
neque corioRe Gant in hoR¬
REA & D̃s Pascit illa:
Simpliciter ergo accipiendũ
quod si uolatilia absq cura &
aerũnis dĩ aluntur prouiden¬
cia quae hodie sunt & cras noner
quorũ anima mortalis ẽ & cũ
ẽe cessauerint semꝑ non er̃
quanto magis homines quibus
ae ternitas rȩꝓmittitur dĩ
regantur arbitrio: NoNNE
UOS MASIS PLURIS ESTIS ILLIS
Idẽ cariores estis uos & plus uae¬
tis quia racionales estis : QVS
aVTẼ VRM̃ CoGItans Potesi
ADICERE AD STATURAM SUAO
cubitũ urtu: & de uesticnen¬
to qurd solliciti estis:
Idẽ cuius potestate & domina¬
tu factũ ẽ ut ad hanc staturã
corpus urm̃ perduceretur

Expanded text:
qua dictum est: Quid proderit, si toqua dictum est: Quid proderit, si totum mundum lucretur, animae suae detrimentum patiatur ? Nonne anima plus est quam esca, et corpus plus quam vestimentum? Quod dicit istiusmodi est, qui majora praestitit utique et minora praestabit. Respicite volatilia coeli, quoniam non serunt neque metunt neque congregant in horrea, et Deus pascit illa . Simpliciter ergo accipiendum, quod si volatilia absque cura et aerumnis Dei aluntur providentia, quae hodie sunt et cras non erunt, quorum anima mortalis est, et cum esse cessaverint, semper non erunt, quanto magis homines, quibus aeternitas repromittitur, Dei regantur arbitrio! Nonne vos magis pluris estis illis? Id est, chariores estis vos, et plus valetis, quia rationales estis. Quis autem vestrum cogitans potest adjicere ad staturam suam cubitum unum? Et de vestimento quid solliciti estis? Id est, in cujus potestate et dominatu factum est, ut ad hanc staturam corpus vestrum perduceretur,
Abbreviated transcription (Latin):
MirT ER̃ VNU ODIOhabEbit & al¬
TCRV DILIG&: MUT UNŨ SUST̃ INEbIT
&ALTERŨ CONTEMPN&
Pacietur durũ & ꝑniciosum dnm̃
quis quis seruit mamonȩ sua enim
cupiditate in plicatus subditur
diabolo sed tamen patitur: Alterũ
autẽ contẽpn&: non dixit odio
hab& : nullius enĩ fere consciencia
dm̃ odisse potest: contẽ pn& autẽ:
id est nontim&: IDEO DICO VObIS:
NESOLLICITI SITIS ANIMAE URAE
qud MaNDVCETIS NE QUAE COR¬
PORIVRÕ QVD INDUAMINI
Ut intelligas eum quidedit
animã multo facilius escam
esse daturũ: Et qui corpus dedit
multo facilius daturũ eẽ uestimtũ:
quoloco quaeri sol& utrũ ad animã
cybus iste ꝑtineat : cũ anima incor¬
porea sit iste autẽ crbus corporeus :
sedanima hoc loco ꝓista uita noue¬
alimentũ istud corporeum: se¬
cundũ istam significacionẽ dictũ
ẽ. quiamat animã suã ꝑd& illã:
Et pastor bonus animã suã ponit:
quod nisi de hac uita acceperimus:
contrarium erit illi sentenciae

Expanded text:
habebit, et alterum diliget, aut unum sustinebit, et alterum contemnet. Patietur durum et perniciosum dominum, quisquis servit mammonae, sua enim cupiditate implicatus, subditur diabolo, sed tamen patitur, alterum autem contemnit. Non dixit: Odio habet, nullius enim fere conscientia Deum odisse potest, contemnet autem, id est, non timet. Ideo dico vobis, ne solliciti sitis animae vestrae quid manducetis, neque corpori vestro quid induamini. Ut intelligas eum qui dedit animam, multo facilius escam esse daturum, et qui corpus dedit, multo f50. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste pertineat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita posialimentum istud corporeum. Secundum est: Qui amat animam suam, perdet illam; et Pastor bonus animam suam ponit . Quod nisi de hac vita acceperimus, contrarium erit illi sententiae,
Abbreviated transcription (Latin):
DANTER QUÃ PETIMUS MI
INTELLIGIOS SECÕ UIRTO¬
TEM QUAEOPERATUR INNOBIS
Hoc ostendensse quidem
iuxta in becillitatẽ hominis
postulasse quae eis condu¬
cibilia uidebantur. Ceter
quantũ ad rei ipsius ꝑͥtin& ueri¬
tatẽ plus dm̃ ualere tribuere
quã rogatur: prestabit igitur
suꝑ quã petimus aut intelligimꝰ
scđm &iã uirtutẽ quȩ oꝑatur

Expanded text:
danter, quam petimus, aut danter, quam petimus, aut intelligimus secundum virtutem, quae operatur in nobisHoc ostendens se quidem juxta imbecillitatem hominis postulasse, quae eis conducibilia videbantur. Caeterum quantum ad rei ipsius pertinet veritatem plus Deum valere tribuere, quam rogatur. Praestabit igitur super quam petimus aut intelligimus, secundum eam virtutem quae operatur