comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ nobis utile relinquere le¬
gẽ: & iusticias dĩ. Non audie¬
mus u̾ba regis antiochi: nec sacrifi¬
cabimus transgredientes legis nr̃e
mandata: ut eamus altera uia. Et
ba hȩc: accessit quidã iudȩus in om¬
nium ocłis sacrificare. idolis suꝑ arã
in ciuitate modin scđm iussũ regis.
Et uidit mathathias & doluit: et
contremuerunt renes eiꝰ. Et accen¬
sus ẽ furor eiꝰ scđm iudiciũ legis: &
insiliens trucidauit eum suꝑ arã.
S & uirum quẽ miserat rex antio¬
chus. qui cogebat immolari. occidit
in ipso tempore: & arã destruxit. Et
zelatus ẽ legẽ: sicut fecit phinees
zambri. filio salomi. Et exclamauit.
mathathias uoce magna: dicens.
Om̃is qui zelum habet legis statu¬
ens testam̃tum: exeat post me. Et
fugit ipse & filii eius in montes: &
reliquerunt quȩcũq habebant in
ciuitate. Tunc descendunt multi
querentes iudiciũ & iusticiã in de¬
sercum: ut sederent ibi ipsi & filii
eoꝵ. et mulieres eoꝵ & pecora eoꝵ:

Expanded text:
on est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audibimus verba regis Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata ut eamus altera via et ba haec accessit quidam Iudaeus in omnium oculis sacrificare idolis super aram in civitate Modin secundum iussum regis et vidit Matthathias et doluit et contremuerunt renes eius et ascendit furor eius secundum iudicium legis et insiliens trucidavit eum super aram sed et virum quem miserat rex Antiochus qui cogebat immolari occidit in ipso tempore et aram destruxit et zelatus est legem sicut fecit Finees Zambri filio Salomi et exclamavit Matthathias voce magna dicens omnis qui zelum habet legis statuens testamentum exeat post me et fugit ipse et filii eius in montes et reliquerunt quaecumque habebant in civitate tunc descenderunt multi quaerentes iudicium et iustitiam in desertum ut sederent ibi ipsi et filii eorum et mulieres eorum et pecora eorum
Abbreviated transcription (Latin):
& abissent multi post illos. Et statĩ
ꝑrexerunt ad eos: & constituerunt
adu̾sus eos p̃lium in die sabbatoꝵ.
& dixerunt ad eos. Resistitis & nunc
adhuc: Exite &e facite scđm u̾bum
regis: & uiuetis. Et dixerunt. Non
exibimus neq faciemꝰ u̾bum regis:
ut polluamꝰ diẽ sabbatoꝵ. Et conci¬
tauerunt adu̾sus eos p̃lium: &e non
respondunt eis: nec oppilauerunt
loca occulta: dicentes. Moriamur
om̃s in simplicitate nr̃a: & testes er̃t
suꝑ nos cęlum et tra qđ iniuste ꝑ-¬
ditis nos. Et intulerunt eis bellum
sabbatis: & mortui sunt ipsi & uxo¬
res eoꝵ et filii eoꝵ et pecora eoꝵ us-¬
q ad mille animas hominum.¬

Expanded text:
 post illos multi et statim perrexerunt ad eos et constituerunt adversus eos proelium in die sabbatorum et dixerunt ad eos resistitis et nunc adhuc exite et facite secundum verbum regis et vivetis et dixerunt non exibimus neque faciemus verbum regis ut polluamus diem sabbatorum et concitaverunt adversus eos proelium et non responderunt eis nec oppilaverunt loca occulta dicentes moriamur omnes in simplicitate nostra et testes erunt super nos caelum et terra quod iniuste perditis nos et intulerunt eis bellum sabbatis et mortui sunt ipsi et uxores eorum et filii eorum et pecora eorum usque ad mille animas hominum
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ t̾ram: regib uida. pͥncipib eiꝰ
& bellabunt adu̾sum te &e ñ p̃uale-¬
bunt: quia tecum ego sũ ait dñs ut
lib̾em te. Et factum ẽ u̾bum dñi ad
me: dicens. Hade & clama in aurib
ierłm: dicens. Hȩc dicit dñs ds̃. Re¬
cordatus sum tui: miserans adolescen

Expanded text:
uda principibus eius et bellabunt adversum te et non praevalebunt quia tecum ego sum ait Dominus ut liberem te et factum est verbum Domini ad me dicens vade et clama in auribus Hierusalem dicens haec dicit Dominus recor
Abbreviated transcription (Latin):
legit rex ex amicis suis bachidẽ
qui dominabatur trans flum̃
magnũ in regno & fidelẽ regis: et
misit eum: et alchimum impium
constituit in sacerdotio: & manda¬
uit ei facere ultionẽ in filiis isrł. Et
surrexerunt: & uenerunt cũ exer-¬
citu magno in t̾ram uida. Et mise¬
runt nuncios et locuti sunt ad iu¬
dam & fr̃s eiꝰ u̾bis pacificis in dolo:
& ñ intendunt in sermonib eorũ.
Nidunt enim quia uenerant cum
exercitu. Et conuenerunt ad alchi¬
mum &e bachidẽ cor gregatio scri¬
barum requirere quȩ iusta sunt. &
pͥmi assidei qui erant in filiis isrł:
& exquirebant ab eis pacẽ. Dixer̃t
enim. Homo sacerdos de semine aa¬
ron uenit: ñ decipiet nos. Et locut᷑
ẽ cum eis u̾ba pacifica: & uirauit il¬
lis dicens. Non inferimꝰ uob̃ malũ:
neq amicis ur̃is. Et credidunt ei. Et

Expanded text:
legit rex ex amicis suis Bacchidem qui dominabatur trans Flumen magnum in regno et fidelem regi et misit eum et Alchimum impium constituit in sacerdotio et mandavit ei facere ultionem in filios Israhel et surrexerunt et venerunt cum exercitu magno in terram Iuda et miserunt nuntios et locuti sunt ad Iudam et fratres eius verbis pacificis in dolo et non intenderunt sermonibus eorum viderunt enim quia venerunt cum exercitu magno et convenerunt ad Alchimum et Bacchidem congregatio scribarum requirere quae iusta sunt et primi Asidei qui erant in filiis Israhel et exquirebant ab eis pacem dixerunt enim homo sacerdos de semine Aaron venit non decipiet nos et locutus est cum eis verba pacifica et iuravit illis dicens non inferemus vobis malum neque amicis ves
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et ipsi ueritati eundẽ abrahã
&e ꝓpħas: quasi uenerantes p̃ferunt.
S aꝑta nobis ratione ostendit᷑: quia
qui dm̃ nesciunt: dĩ quoq famulos
falso uenerantur. Et notandũ qd̃
uidit eos dñs aꝑta sibi impugnatio¬
ne resistere: & tam̃ eis se iterata ñ de¬
sinit uoce p̃dicare dicens. Abraham
pat̾ ur̃ exultauit ut uideret diẽ me-¬
um: & uidit & gauisus ẽ. Tunc qͥp¬
pe diẽ dñi abraham uidit: cum in
figura summȩ trinitatis tres ange¬
los hospitio suscepit. Quib ꝓfecto
susceptis. sic trib quasi uni locutꝰ ẽ:
quia & si in ꝑsonis numerꝰ trinitatis
ẽ. in natura unitas diuinitatis.¬

Expanded text:
Unde et ipsi Veritati eumdem Abraham et prophetas quasi venerantes praeferunt. Sed aperta nobis ratione ostenditur quia qui Deum nesciunt Dei quoque famulos falso venerantur. 3. Et notandum quod vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se iterata non desinit voce praedicare, dicens: Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum; vidit, et gavisus est . Tunc quippe diem Domini Abrahfigura summae Trinitatis tres angelos hospitio recepit: quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uni locutus est, quia etsi in personis numerus Trinitatis est, in natura unitas divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
um maloꝵ ꝑuersitas crescit: ñ
solum frangi p̃dicatio ñ debet:
sed eciã augeri. Qd̃ suo dñs exẽplo
nos admonet: qui postqͣm habere
demonium dictus ẽ. p̃dicationis suȩ
beneficia largiꝰ impendit: dicens.
Am̃ am̃ dico uob̃: si quis sermonẽ
meum seruauerit. mortẽ ñ uidebit
in ȩt̃num. S sicut bonis necesse ẽ. ut
meliores etiã ꝑ contumelias existant:
ita semꝑ reꝓbi de beneficio peiores
fiunt. Nã accepta p̃dicatione: ite¬
rum dicunt. Nunc cognouimꝰ: qͥa
demonium habes. Quia enim ȩter-¬
ne morti in hȩserant: & eandẽ mor¬
tẽ cui inheserant ñ uidebant: dum
solã mortẽ carnis aspicerent. in ue¬
ritatis sermone caligabant dicen¬
tes. Abraham mortuus ẽ ce ꝓpħȩ :¬

Expanded text:
um perversitas crescit, non solum frangi praedicatio non debet, sed etiam augeri. Quod suo Dominus exemplo nos admonet, qui postquam habere daemonium dictus est, praedicationis suae beneficia largius impendit dicens: Amen, amen dico vobis, si quis sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Sed sicut bonis necesse est, ut meliores etiam per contumelias existant, ita semper reprobi de beneficio pejores fiunt, nam accepta praedicatione iterum dicunt: Nunc cognovimus, quia daemonium habes. Quia enim aeternae morti inhaeserant, eamdem mortem cui inhaeserant, non videbant; dum solam mortis carnem aspicerent, in veritatis sermone caligabant, dicentes: Abraham mortuus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ acceꝑit: ñ expositione ut a no-¬
bis possit intelligi. s sollicita ac uigi¬
li eget intentione: ut etiã nos possi-¬
mus eiusdẽ nominis participatione
saluari. Legimꝰ quippe angło int̾¬
p̃tante: quia ipse saluum faciet po¬
pulum suũ a peccatis eoꝵ. Et in dubi¬
tant̃ credimus ac sꝑamus: quia cũ¬
a peccatis saluat: ipse etiã a corrup¬
tionib quȩ ob peccata contigerunt.¬
& ab ipsa morte saluare non omittit:
psalmista attestante qui ait. Qui ꝓ¬
piciꝰ fit om̃ib iniquitatib tuis: qui
sanat om̃s languores tuos. Dimissis
quippe om̃ib iniquitatib nr̃is. ad in¬
degrum om̃s languores nr̃i sanabun¬
tur: cum resurrectionis apparente
gła. nouissima inimica destructa.
fuerit mors.

Expanded text:
nomen acceperit, non expositione ut a nonomen acceperit, non expositione ut a nobis possit intelligi, sed sollicita ac vigili eget intentione, ut etiam nos possimus ejusdem nominis participatione salvari. Legimus quippe, angelo interpretante, Quia ipse salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Et indubitanter credimus ac speramus, qui a peccatis salvat, ipse etiam a corruptionibus, quae ob peccata contigerunt, et ab ipsa morte salvare non omittit, Psalmista testante, qui ait: Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuos . Dimissis quippe omnibus iniquitatibus nostris ad integrum omnes languores nostri sanabuntur, cum resurrectionis apparente gloria novissima inimica destructa fuerit mors.
Abbreviated transcription (Latin):
ec dilectionẽ urãm fr̃s ad mone¬
re curauim̾: ut singli ur̃m me¬
minerint etiã seipsos ꝑcepta fide xp̃i.
cum patriarchis nominis excelsi me¬
ruisse consortium: & se ꝑrepta in xp̃o
purificatione baptismi salutaris. di¬
riuatum a nomine. xp̃i gaudeant ac¬
cepisse cognom̃: & hoc usq ad finẽ
firmum intemeratumq seruare cõ¬
tendant: gaudentes in se illud ysaiȩ
uaticinium eẽ completum: & seruos
suos uocabit nomine alio: hoc est
nomine xpĩano: quo nẽ om̃s serui
xp̃i se delectant᷑ insigniri. Neq enĩ
nom̃ aliud sub cęlo donatum ẽ ho¬
minibꝰ: in quo oporteat nos saluos
fieri. Unde ꝓpħa consequent adiun¬
git. In quo qui benedicendus ẽ suꝑ
terrã: benedicetur in dño am̃. Dicit¬
& alias de eodẽ: multiplicandã etiã
de gentib eccłiam alloquens. Uide-¬
bunt gentes iustum tuum: & cun-¬
cti reges inclitum tuũ: & uocabitur
tͥ nom̃ nouum. qđ os dñi locutum ẽ.¬
qui datus ẽ nob̃ rãu id ÷ saluatoris

Expanded text:
ec dilectionem vestram, fratres, admonere curavimus, ut singuli vestrum meminerint etiam seipsos percepta fide Christi cum patriarchis nominis excelsi meruisse consortium, si percepta in Christo purificatione, baptismi salutaris derivatum a nomine Christi, gaudeant mutuasse cognomen, et hoc usque ad finem firmum intemeratumque servare contendant, gaudentes in se illud Isaiae vaticinium esse completum: Et servos suos vocabit nomine alio , hoc est nomine Christiano, quo nunc omnes servi Christi se delectantur insigniri. Neque enim nomen aliud sub coelo datum est hominibus, in quo oporteat eos salvos fieri. Unde propheta consequenter adjungit: In quo benedicendus super terram, benedicetur in Domino, amen . Dicit et alias de eodem, multiplicandam etiam de gentibus Ecclesiam alloquens: Videbunt gentes justum tuum, et cuncti reges inclytum tuum. et vocabitur tibi nomen novum, quoqui datus est nobis, Jesu, id est, Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
e duplici corde &r labiis scelera¬
tis: & manib malefacientibꝰ. &e
peccatori t̃ram ingredienti duabus
uiis. Ue dissolutis corde qui non cre¬
dunt dõ: ideo ñ ꝓtegentur ab eo. Uȩ
his qui ꝑdidunt sustinentiã. & qͥ de¬
reliquerunt uias rectas: & diu̾ter̃t
in uias prauas. Et quid facient cũ
inspicere cȩꝑit ds̃ : Qui timent dñm
ñ erunt incredibiles u̾bo illiꝰ: & qui
diligunt illum. conseruabunt uiã

Expanded text:
e duplici corde et labiis scelestis et manibus malefacientibus et peccatori terram ingredienti duabus uiis. uae dissolutis corde, qui non credunt deo, ideo non proteguntur ab eo. uae his qui perdiderunt sustinentiam, qui dereliquerunt uias rectas et deuerterunt in uias prauas. et quid facietis, cum inspicere coeperit deus? qui timent dominum, non erunt incredibiles uerbo illius: et qui dilig
Abbreviated transcription (Latin):
respondit: ut uł sic compellerent᷑ cre-¬
dere eius potentiã. qui cordis uidebat
occulta. Si autẽ omẽ regnum in seip¬
sum duuisum desolabitur: ergo pa¬
tris & filii & sp̃s sc̃i regnum ñ ẽ diui¬
sum. qđ sine ulla contradictione non
pulsu. Si scẽ et indiuiduȩ trinitatis
indiuiduum. immo quia indiuiduũ
manet regnum: desistant arriani mi-¬
norẽ patre filiũ. minorẽ dicere filio
sathanas in seipsum diuisus ẽ. qͦmo¬
do stabit regnura ipsiꝰ: quia dicitis
in heelzebub me eicere demonia: Hoc
diceus: ex ipsoꝵ confessione uol ebat
intelligi: qđ in eum ñ credendo. in
regno diaboli eẽ delegissent: qd̃ utiq
adũsum se diuisum stare ñ potest.¬
sathanas sathanan ñ potest eicere:
nichil contra dñm qd dicerent inue¬
nire potuerunt. Si autẽ potest: mul

Expanded text:
respondit, ut vel sic compellerentur crerespondit, ut vel sic compellerentur credere potentiae ejus, qui cordis videbat occulta. Si autem omne regnum in seipso divisum desolabitur, ergo Patris et Filii et Spiritus sancti regnum non est divisum, quod sine ulla contradictione, non sanctae et individuae Trinitatis individuum, imo quia individuum, manet regnum, desistant Ariani minorem Patre Filium, minorem Filio Satanas in semetipso divisus est, quomodo stabit regnum ipsius? quia dicitis in Beelzebub ejicere me daemonia. Hoc dicens, ex eorum confessione volebat intelligi; quod in eum non credendo, in regno diaboli esse elegissent, quod utique adversum se diSatanas Satanam non potest ejicere, nihil contra Dominum quod dicerent invenire potuerunt; si autem pot
Abbreviated transcription (Latin):
zebub qui ds̃ erat accharon. Nam bel
quidẽ ipse ẽ baal: zebub autẽ musca
uocat᷑. N ec iuxta quȩdã mendosa exẽ¬
plaria .l. littera uel .d. in fine nomi¬
nis ẽ legenda: sed . b. Beelzebub au-¬
tẽ baal muscarum id uir muscarũ.
siue habens muscas int̃pretat᷑: ob sor¬
des uidelicet imnmolaticii cruoris: ex
cuius spurcissimo ritu uł nomine pͥn¬
cipẽ demonioꝵ cognominabant. Lc .xi¬
lỹe ignẽ de sublimi uenire. cupiebant:
uł in similitudinẽ samuhelis. tempore
estiuo mugire tonitrua: coruscare
fulgura: imbres ruere: quasi ñ pos¬
sent et illa calumniari & dicere. ex
occultis & uariis aeris passionib acci¬
disse. At tu qui calumniaris ea quȩ
ocłis uides: manu tenes: utilitate sen¬
tis: quid facies de his quȩ de cęlo uene¬
rint: Utiq respondebis: & magos in
ũs autẽ ut uidit cogitationes eorũ: di¬
xit eis. O m̃e regnum in seipsum diui-¬
sum desolabitur: et domꝰ supͣ domũ
cadet. Non ad dicta s ad cogitata dñs¬

Expanded text:
zebub, qui deus erat Accaron. Nam Beel quidem ipse est Baal, Zebub autem musca vocatur. Nec juxta quaedam mendosa exemplaria, k littera, vel d, in fine est nominis legenda, sed b. Beelzebub ergo Baal muscarum, id est vir muscarum, sive habens muscas interpretatur, ob sordes videlicet immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant. Et conliae ignem de sublimi venire cupiebant, vel in similitudinem Samuelis, tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, quasi non possint et illa calumniari, et dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calummaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid facies de his quae de coelo venerint? Utique respondebis, et Magos in t cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum in seipsum divisum desolabitur, et domus supra domum cadet. Non ad dicta, sed ad cogitata
Abbreviated transcription (Latin):
emoniacus iste apud matħm ñ
solum mutus. sed & cȩcus fuisse
narrat᷑. curatusq dicit᷑ a dño. ita ut lo¬
queret᷑ & uideret. Tria generalia signa:
simul in uno homine ꝑpetrata sunt.
Cȩcus iudet. mutus loquit᷑: possessus
a demone libatur. Qđ̃ & tunc quidẽ
carnalit factum ẽ: s & cotidie com¬
pletur in conu̾sione credentium ⁊ ut
expulso pͥmum demone. fidei lum̃
aspiciant: deinde ad laudes dĩ tacen¬
tia pͥus ora laxentur. Quidã autẽ ex
eis dixerunt. In beelrebub pͥncipe de¬
monioꝵ: eicit demonia. Non hoc ali¬
qui de turba: s pharisei calumnia¬

Expanded text:
emoniacus iste apud Matthaeum, non solum mutus, sed et caecus fuisse narratur. Curatusque dicitur a Domino, ita ut loqueretur et videret. Tria ergo signa simul in uno homine perpetrata sunt. Caecus videt, mutus loquitur, possessus a daemonio liberatur. Quod et tunc quidem carnaliter factum est, sed et quotidie completur in conversione credentium, ut expulso primum daemone, fidei lumen aspiciant, deinde ad laudes Dei tacentia prius ora laxentur. Quidam autem ex his dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Non haec aliqui de turba
Abbreviated transcription (Latin):
legistis inquit quia qui fecit ab mni¬
tio masculũ & feminã fecit eos:
Hoc in exordio geneseos scriptũ ẽ.
Dicendo autẽ mascłm & feminã:
ostendit scđa uitanda comugia.
gis consortia necterent᷑.¬

Expanded text:
legistis quia qui fecit, ab initio masculum et feminam fecit eos? Hoc in exordio Geneseos scriptum est. Dicendo autem masculum et feminam, ostendit secunda vitanda conjugia. gis consortio necteret
Abbreviated transcription (Latin):
ad uãm pharisei. temptantes eũ
& dicentes. Si licet homini dimitce¬
re uxorẽ suã quacũq de causa: De
galilea uenerat ad iudȩã: & iccirco
phariseoꝵ scribarũq factio int̾rogat.
eum utrũ liceat homini dimittere
uxorẽ suã qualibet causa: ut quasi
qđcunq respondit cautioni pateat.
Si dixerit dimittendã eẽ uxorẽ qua¬
libet ex causa. & ducendas alias:
pudiciciȩ p̃dicator sibi uidebitur
locere contraria.Si autẽ respon¬
uerit ñ omnẽ ob causã debe dimit¬
ti: quasi sacrilegii reus tenebitur:
& adu̾sum doctrinã moysi. ac ꝑ
moysen dĩ facere. Igit᷑ dñs sic respon¬
sionẽ suã temꝑat ut decipulã tran¬
seat: scripturarum scãrum addu¬
cens destimonium: & naturalẽ le¬
gẽ pͥmamq dĩ sententiã sed̾e op¬
ponens: quȩ ñ uoluntate dĩ s pec

Expanded text:
ad eum Pharisaei tentantes eum, et dicentes: Si licet homini dimittere uxorem suam quacumque ex causa? De Galilaea venerat ad Judaeam: idcirco Pharisaeorum Scribarumque factio interrogat eum: utrum liceat homini dimittere uxorem suam qualibet causa, ut quasi quodcumque responderit, captioni pateat. Si dixerit, dimittendas esse uxores qualibet ex causa, et ducendas alias, pudicitiae praedicator sibi videbitur docere contraria. Si autem responderit, non omnem ob causam debere dimitti, quasi sacriet adversus doctrinam Moysi ac per Moysen Dei facere. Igitur Dominus sic responsionem temperat ut decipulam transeat, Scripturam sanctam adducens in testimonium, et naturalem legem primamque Dei sententiam secundo opponens, q
Abbreviated transcription (Latin):
ic & pat̃ m̃s cęlestis faciet uobis:
si ñ remiseritis unꝰquisq frͣi suo
de cordib ur̃is. formidolosa sententia:
s iuxta nr̃am m̃tem sententia dĩ fle¬
ctitur atq mutatur. Si parua fr̃ib
ñ dimittimꝰ: magna nob a dõ non
dimittent᷑. Et quia potest unꝰquisq
dicere nichil habeo contͣ illum: ipse
nouit: habet dm̃ iudicẽ: ñ mͥ cure
ẽ quid uelit agere: ego ignoui ei.
confirmat sententiã suã : & omnẽ
simulationẽ ficte pacis eũtit dicens:
si ñ remiseritis unꝰ quisq fri suo de¬

Expanded text:
ic et Pater meus coelestis faciet vobis, si non remiseritis unusquisque fratri suo de cordibus vestris. Formidolosa valde sententia est, si juxta nostram mentem sententia Dei flectitur atque mutatur. Si parva fratribus non dimittamus, magna nobis a Deo non dimittentur. Et quia potest unusquisque dicere: Nihil habeo contra eum, ipse novit; habet Deum judicem, non mihi cura est quid velit agere, ego ignovi ei, confirmat sententiam suam et omnem simulationem fictae pacis evertit, dicens: Si non remiseritis unusquisq
Abbreviated transcription (Latin):
O mira rerum conu̾sio. Isrł quondã
filius: nos canes. Pro diu̾sitate fidei:
ordo nominum commnutat᷑. De illis
postea dicit᷑ circũ dedunt me canes
multi:. & uidete canes. uidete malos
oꝑarios: uidete concisionẽ. Nos au¬
diuimus cum syrophenissa. & muli¬
ere quȩ sanguine fluxerat. magna ẽ
fides tua. fiat tibi sicut uis: & filia fi¬
des tua te saluã fecit. O mulier mag¬
sanata ẽ filia illuis: ex illa hora. Pro
catecizandi & baptizandi infantes:
quia uidelicet ꝑ fidẽ & confessionẽ
parentum in baptismo lib̾antur a
diabolo infantes: qui necdũ ꝑ se sa¬
pere uł aliquid agere boni possunt¬

Expanded text:
O mira rerum conversio! Israel quondam O mira rerum conversio! Israel quondam filius, nos canes. Pro diversitate fidei, ordo nominum commutatur. De illis postea dicitur: Circumdederunt me canes multi . Et: Videte canes, videte 117 malos operarios, videte concisionem . Nos audivimus cum Syrophoenissa, et muliere quae sanguine fluxerat: Magna est fides tua, fiat tibi sicut vis. Et: Filia, fides tua te salvam fecit. Et cum trasanata est filia ejus ex illa hora. Propcatechizandi et baptizandi infantes, quia videlicet per fidem et confessionem parentum in baptismo liberantur a diabolo parvuli, qui necdum per se sapere, vel aliquid agere boni possunt
Abbreviated transcription (Latin):
oues ꝑditas domꝰ isrł. Non qd̃ &
ad gentes ñ missus sit. s qđ ad isrł¬
tes transmigratio. Et significanter
dixit ad oues ꝑditas domꝰ ifrł: ut
ex hoc loco unã erroneã ouẽ de alia
parabola intelligamꝰ. At illa uenit:
& adorauit eum dicens. Dnẽ: adu¬
nanitidis eccłie fides: patientia. hu¬
militas demonstrat᷑. fides: qua cre¬
dit sanari posse filiã suã. Patientia:
qua totiens contempta in p̃cib ꝑse¬
uerat. Humilitas: qua se ñ canib. s
catulis comparat. Canes autẽ echin¬
ci ꝓpt̃ idolatriã dicuntur: qui esui
sanguinis dediti. & cad auerib mor¬
ota qđ ista chananitidis ꝑseue.¬
rant̃ pͥmum filiũ dauid. deinde
dñm uocet: & ad extremum adoret.
ut dm̃. At illa dixit. Etiã dñe. Nam
& catelli edunt de micis: quȩ cuduii
panẽ filioꝵ ñ mereri: nec integros
cum patre: s contenta sum reliqui¬
is catuloꝵ⁊ ut ꝑ humilitatẽ micarũ.
ad panis in tegri ueniã magnitudinẽ.

Expanded text:
erditas domus Israel. Non quo et ad gentes non missus sit; sed quo prtes transmigratio. Et significanter dixit, ad oves perditas domus Israel; ut ex hoc loco etiam unam erroneam ovem de alia parabola intelligamus. At illa venit et adoravit eum, dicens: Domine, adjnanitidis Ecclesiae fides, patientia et humilitas praedicatur. Fides, qua credidit sanari posse filiam suam. Patientia, qua toties contempta, in precibus perseverat. Humilitas, qua se non canibus, sed catulis comparat. Canes autem ethnici propter idololatriam dicuntur, qui esui sanguinis dediti, et cadaveribus morota quod ista Chananitis perseveranter primum filium David, deinde Dominum vocet, et ad extremum adoret ut Deum. At illa dixit: Etiam, Domine. Nam et catelli edunt de micis quae cadunt panem non mereri, nec integros cum patre; sed contenta sum reliquiis catulorum; ut per humilitatem micarum, ad panis integri veniam magnitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
gentium passionis & resurrectionis
dempori reseruabat. Et accedentes
discipłi ens: rogabant eũ dicentes.
Dimitte eã: quia clamat post nos.
discipłi illo adhuc tempore myste-¬
ria dĩ neicientes. uł miscdia cõmo
appellat: uł importunitate eiꝰ carere
cupientes: quia ñ ut clem̃tẽ s ut du¬
rum medicum crebriꝰ inclamaret.

Expanded text:
gentium passionis et resurrectionis gentium passionis et resurrectionis tempore reservabat. Et accedentes discipuli ejus, rogabant eum, dicentes: Dimitte eam, quia clamat post nos. Discipuli illo adhuc tempore mysteria Domini nescientes vel misericordia commotappellat, vel importunitate ejus carere cupientes, quia non ut clementem, sed ut durum medicum crebrius inclamaret.
Abbreviated transcription (Latin):
cribis & phariseis calũ¬
niatorib dñs derelictis: transgredit᷑
in partes tyri & sydonis: ut tyrios sy¬
doniosq curaret. Mulier autẽ chana¬
nea egreditur de finib pͥstinis: ut cla-¬
mans filie impetret salutẽ. Obserua
qđ in quinto decimo loco filia chã-¬
naneȩ sanet᷑. Miserere mei dnẽ fili
xat᷑. Inde nouit uocare filium dauid.
quia egressa iam fuerat de finib suis:
& errorẽ tyrioꝵ ac sydonioꝵ loci ac
fidei commutatione dimiserat. Ec .X.¬
ilia mea male a demonio uexat᷑.
Ego filiã eccłiȩ puto animas cre
dentium eẽ: quȩ male ademonio ue¬
xabant᷑. ignorantes creatorẽ: & ado¬
rantes lapidẽ. Qui ñ respondit ei uer¬
bum. Non de suꝑbia pharisiaca. nec
de scribarum suꝑcilio: s ne ipse sen¬
tentiȩ suȩ uidetur contrariꝰ. ꝑ quã
usserat in uiã gentium ne abieritis:
& in ciuitates samaritanoꝵ ne intͣ
ueritis. Nolebat enim occasionẽ ca¬
lumniatorib dare: ꝑfectãq salutẽ

Expanded text:
cribis et Pharisaeis calumniatoribus derelictis, transgreditur in partes Tyri et Sidonis, ut Tyrios, Sidoniosque curaret. Mulier autem Chananaea egreditur de finibus pristinis, ut clamans filiae impetret sanitatem. Observa quod in quinto decimo loco filia Chananaeae sanetur. Miserere mei, Domine, fili . Inde novit vocare filium David, quia egressa jam fuerat de finibus suis, et errorem Tyriorum ac Sidoniorum loci ac fidei commutatione dimiserat. Filia mea male a daemonio vexatur. Ego filiam Chananaeae, puto animas esse credentium, quae male a daemonio vexabantur, ignorantes Creatorem, et adorantes lapidem. Qui non respondit ei verbum. Non de superbia Pharisaica, nec de Scribarum supercilio; sed ne ipse sententiae suae videretur esse contrarius, per quam jusserat: In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritaveritis . Nolebat enim occasionem calumniatoribus dare, perfectamque salutem
Abbreviated transcription (Latin):
diuit: s stans miracłm illuminatio¬
nis exhibuit. Transire nãq humani¬
tatis ẽ: stare diuinitatis. Per huma¬
itatẽ quippe habuit nasci. crescere.
mori. resurgere: de loco ad locum ue-
nire. Quia gͦ in diuinitate mutabi-¬
litas ñ ẽ. atq hoc ipsum mutare tͣn-¬
sire ẽ: ꝓfecto iste transitꝰ ex carne ẽ.
non ex diuinitate. ꝑ diuinitatẽ ue
ro semꝑ ei stare ẽ: quia ubiq p̃sens.
nec ꝑ motum uenit. nec ꝑ motum¬

Expanded text:
divit, sed stans miraculum illuminatiodivit, sed stans miraculum illuminationis exhibuit. Transire namque humanitatis est, stare divinitatis. Per humanitatem quippe habuit nasci, crescere, mori, resnire. Quia ergo in divinitate mutabilitas non est, atque hoc ipsum mutari transire est, profecto iste transitus ex carne est, non ex divinitate. Per divinitatem vero ei semper stare est, quia, ubique praesens, nec
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq in oratione patimur. S n¬
mirum necesse ẽ. ut uox cordis nr̃i.
quo duriꝰ repellitur. ualentiꝰ insistat:
quatmꝰ cogitationis illicitȩ tumultũ
suꝑet: atq ad pias aures dñi nimie-¬
tate suȩ importuitatis erumpat.
In se ut suspicor recognoscit unꝰ qͥsq
qđ dicimꝰ: quia dum ab hoc mundo
animum ad dm̃ mutamꝰ: dum ad
orationis opꝰ conu̾timur: ipsa quȩ
pͥus delectabilit̃ gessimus. importu-
na atq grauia in oratione nr̃a tole¬
ramꝰ. Nix eoꝵ cogitatio. manu scĩ de¬
siderii ab ocłis cordis abigitur: uix
Ecce stat qui ante transibat: quia
dum adhuc turbas fantasmatum
in oratione patim᷑: iãm aliqua tenꝰ
transeuntẽ sentimꝰ. Cũ uͦ orationi
uehem̃ter insistimꝰ: stat iũs ut lu¬
cẽ restituat: quia ds̃ in corde figit᷑
&e lux amissa reparatur. Qua tam̃
in re & aliud aliquid nob̾ dñs in¬
nuit: qđ intelligi de humanitate
ac diuinitate illius utilit possit. Cla¬
mantẽ & enim cȩcum transiens au-¬

Expanded text:
 in oratione patimur. Sed nimirum necesse est ut vox cordis nostri 1442 quo durius repellitur, eo valentius insistat, quatenus cogitationis illicitae tumultum superet, atque ad pias aures Domini nimietate suae importunitatis erumpat. In se, ut suspicior, recognoscit unusquisque quod dicimus, quia dum ab hoc mundo animum ad Deum mutamus, dum ad orationis opus convertimur, ipsa quae prius delectabiliter gessimus importuna postea atque gravia in oratione nostra toleramus. Vix eorum cogitatio manu sancti desiderii ab oculis cordis abigitur, vix Ecce stat qui ante transibat, quia dum adhuc turbas phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem sentimus. Cum vero orationi vehementer insistimus, stat Jesus ut lucem restituat, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. 6. Qua tamen in re aliud aliquid nobis Dominus innuit, quod intelligi de humanitate ac divinitate illius utiliter possit. Clamantem etenim caecum Jesus transiens au
Abbreviated transcription (Latin):
mine enim xp̃i ꝓfecti sunt: nichil ac¬
cipientes a gentilib. Nos gͦ debemus
susciꝑe huiꝰ modi: ut cooꝑatores simꝰ
ueritatis. Qui enim sp̃uaba dona ha¬
bentib temporalia subsidia tribuit:
in ipsis donis spũalib cooꝑator existit.
Nã cum pauci sint qui spũalia dona
ꝑcipiunt: et multi qui reb tempora¬
lib abundant: ꝑ hoc se diuites uirtu¬
tib pauꝑum inserunt: qđ eisdẽ scĩs
pauꝑib de suis diuitiis solatiantur.
Unde cum ꝑ ysaiȩ uocẽ dñs derelictȩ
tutum merita tanqͣm deserto abusta
ꝓmitteret: ulmum quoq parit̃ ꝓmi-¬
sit dicens. Ponã desertũ in stagna aqua-¬
rum: & t̾ram inuiã in riuos aquarũ.
Dabo in solitudine cȩdrum & spinã:

Expanded text:
sunt, nihil accipientes a gentilibus. Nos ergo debemus suscipere hujusmodi, ut cooperatores simus veritatis . Qui enim spiritalia dona habentibus temporalia subsidia tribuit, in ipsis donis spiritalibus cooperator existit. Nam cum pauci sint qui spiritalia dona percipiunt, et multi qui rebus temporalibus abundant, per hoc se divites virtutibus pauperum inserunt, quo eisdem sanctis pauperibus de suis divitiis solatiantur. Unde cum per Isaiae vocem derelictae Dominus italium virtutum merita, tanquam deserto arbusta, promitteret, ulmum quoque pariter promisit, dicens: Ponam desertum in stagna aquarum, et terram inviam in rivos aquarum; da
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ad imitandum simul iudentur.
S ecce nos dum demonstrare ulmũ
querimus: ꝑ multa arbusta longus
euagati sumꝰ. Ad hoc itaq ꝓpt̃ quod
ꝓph̃e testimonium ꝓtulimus reuer-¬
tamur. Qui recipit ꝓpħam in nomi¬
ne ꝓphȩ: mercedẽ ꝓpħȩ accipiet: qͥa
& si fructũ ulmus ñ habet: iuitẽ tam̃
cum fructib portans. hȩc ipsa sua ef-¬
ficit. quȩ bene sustentat aliena. Qͥa
uͦ ad magna nos oꝑa ioħs admonet
dicens. facite gͦ fructus dignos pęni¬
tentiȩ: & rursus qui habet duas tu¬
nicas det ñ habenti. & qui habet es¬
cas similit faciat: iam patent̃ datur
intelligi quid ẽ qđ ueritas dicit: a

Expanded text:
nis, ad imitandum simul videntur. nis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longius evagati sumus. Ad hoc itaque propter quod prophetae testimonium protulimus revertamur. Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet, quia etsi fructum ulmus non habet, vitem tamen cum fructibus 1524 portans, haec ipsa sua efficit, quae bene sustentat aliena. 14. Quia vero ad magna nos opera Joannes admonet, dicens: Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et rursus: Qui habet duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat ; jam patenter datur intelligi qu
Abbreviated transcription (Latin):
miscdiȩ oꝑa cognoscit: discat quẽad¬
modum debeat indigenti ꝓximo &
ipse misereri. Ad hoc abies ponitur: ut
quisquis ium contemplationis eiꝰ ag-¬
nouerit: ipse quoq ad contemplan¬
da ȩtna p̃mia succendat᷑. Ad hoc ulmͦ
ponitur: ut quisquis intuet᷑ eum qui
hab̾e fructũ uirtutum spũalium non
ualet. sed tam̃ eos qui spũalib donis
pleni sunt sustentat: ipse quoq scõꝵ
uitȩ quanta ualet largitate inserui¬
at: & cęlestium donoꝵ botros quos
gignendo ñ ualet. suftinendo ferat.
Ad hoc buxus ponitur: ut qui hab̾e
multos adhuc in infirma ȩtate posi
ipse infidelis erubescat. Bene autẽ de¬
scriptis pͥus arborib dicit᷑ ut uideant.
& sciant & recogitent: & intelligant.
Ubi & apte subiungit᷑ parit̃: quia cũ
intra scãm eccłiam diuersi hominũ
mores. diu̾si sunt ordines. necesse est
ut om̃s simul discant: dum in ea sp̃u-¬
ales uiri diu̾sȩ qualitatis. etatis & ordi¬

Expanded text:
misericordiae opera cognoscit discat quemadmisericordiae opera cognoscit discat quemadmodum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnoverit, ipse quoque ad contemplanda aeterna praemia succendatur. Ad hoc ulmus ponitur, ut quisquis intuitus fuerit eum qui habere virtutum fructum spiritalium non valet, sed tamen eos qui spiritalibus donis pleni sunt sustentat, ipse quoque sanctorum vitae quanta valet largitate inserviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos ipse infidelis erubescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordi
Abbreviated transcription (Latin):
tra scãm eccłiam ad huc ex ętatis in¬
firmitate bona oꝑa ferre ñ ualent:
s tam̃ parentum fideliũ credulita¬
tem sequentes. fidem ꝑpetuȩ uiridita¬
tis tenent: Post quȩ omĩa apte sub¬
ungit᷑. Ut uideant et sciant. & recogi¬
tent. & intelligant pariter. Ad hoc
enim cȩdrus in eccłia ponitur: ut qͥs¬
quisquis a ꝓximo odorẽ uirtutum spi¬
ritalium trahit: ipse quoq int̾nȩ ui¬
tȩ delectatione ñ torpeat: s ad dono¬
rum cȩlestium desidia ignescat. Ad
hoc spina ponitur: ut qui p̃dicatio¬
nis eius u̾bo compunctus fuerit: ipse
quoq exemplo illius discat. corda se-¬
quentium p̃dicationis u̾bo compun¬
gere. Ad hoc mirtus ponitur: ut qui
in ardore tribulationis ab ore uł oꝑe
ꝓximi compatientis. temꝑam̃tum cõ¬
solationis acceꝑit: ipse etiam discat
quẽadmodum afflictis ꝓximis. suȩ
consolationis temꝑam̃tum conferat.
Ad hoc oliua ponitur: ut qui alienȩ

Expanded text:
tra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis intra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis infirmitate bona opera ferre non valent, sed tamen parentum fidelium credulitatem sequentes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia apte subjungitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter. Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis a proximo odorem virtutum spiritalium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectione non torpeat, sed ad bonorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur, ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur, ut qui in ardore tribulationis ab ore vel opere promixi compatientis, temperamentum consolationis acceperit, ipse etiam discat quemadmodum afflictis proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos. miscđiȩ fructus lucet. Cui ad¬
huc in ꝓmissione subungitur. Po
de crescendo ad aeris alta sustollit᷑:
nisi hi designati sunt qui intͣ scãm
eccłiam adhuc in t̾renis corporib po¬
siti. iam cęlestia contemplant᷑: et
quãuis nascendo de terra exierunt.
contemplando tam̃ iam iuxta ȩche-¬
ra u̾ticẽ m̃tis attollunt: & quid ꝑ
ulmum. nisi scłarium m̃tes exp̃ssȩ
sunt: Quȩ dum trenis adhuc curis
inseruiunt: nullum uircutũ spũali¬
um fructum ferunt. S & si fructum
ꝓpͥum ulmus ñ habet: portare tam̃
uitẽ cum fructu solet: quia & scłares
uiri intra scãm eccłiam quãuis spũali¬
um uirtutũ dona ñ habeant: dum
tam̃ scõs uiros donis spũalib plenos
sua largitate. sustentant: qͥd aliud
quã uitẽ cum botris portant: Buxus
autẽ quos alios designat. quȩ in altũ
non ꝓficit. & quãuis fructum ñ habe¬
at. uiriditatẽ habet: nisi eos qui in-¬

Expanded text:
oculos misericordiae fructus lucet. 1523 Cui adoculos misericordiae fructus lucet. 1523 Cui adhuc in promissione subjungitur: Ponde crescendo ad aeris alta sustollitur, nisi hi designati sunt qui, intra sanctam Ecclesiam adhuc in terrenis corporibus positi jam coelestia contemplantur? Et quamvis nascendo de terra exierunt, contemplando tamen jam juxta aethera verticem mentis extollunt. Et quid per ulmum nisi saecularium mentes expressae sunt? Quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum virtutum spiritalium fructum ferunt. Sed etsi fructum proprium ulmus non habet, portare tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritalium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritalibus plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus autem quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fructum non habeat, viriditatem tamen habet, nisi eos qui in
Abbreviated transcription (Latin):
signati sunt doctrinȩ spũalis uiri:
qui dum de peccatis ac uirtutib dis¬
serunt: et modo ȩt̃na supplicia mi¬
nantur. modo cȩlestis regni gaudia
ꝓmittunt: cor audientium p̾unguĩ:
sicq mentẽ dolore compunctionis
ꝑforant: ut ab eoꝵ ocłis quasi quidã
sanguis animȩ lacrimȩ decurrant.
Mirtus uͦ temꝑatiuȩ u̾irtutis ẽ: ita
ut dissoluta membra temꝑando re¬
stringat. Qui itaq ꝑ mirtum nisi
hi signati sunt. qui afflictionib ꝓ¬
ximoꝵ compati sciunt : eoꝵq tribu¬
lationẽ ꝑ compassionẽ temꝑant. iux¬
ta hoc qđ scriptum ẽ. grãs autẽ deo
qui consolatur nos in om̃i tribulati¬
one nr̃a. ut possimus & ipsi consola¬
ri eos qui in om̃i p̃ssura sunt: Qui
tionis ferunt: eos ꝓculdubio ad sta¬
tum rectitudinis restringunt: ne in-¬
moderata tribulatione. in desꝑatio¬
ne soluantur. Quos autẽ ꝑ oliuam
nisi misericordes accipimus: Quia
si oliuȩ liquor ante omĩpotentis dĩ

Expanded text:
signati sunt doctrinae spiritalis viri, signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserunt, et modo aeterna supplicia minantur, modo coelestis regni gaudia promittunt, corda audientium pungunt. Sicque mentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum oculis, quasi quidam sanguis animae, lacrymae decurrant. Myrtus vero temperativae virtutis est, ita ut dissoluta membra temperando restringat. Quid itaque per myrtum nisi hi signati sunt qui afflictionibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? juxta hoc quod scriptum est: Gratias autem Deo, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt . Qui em consolationis ferunt, eos procul dubio ad statum rectitudinis restringunt, ne immoderata tribulatione in desperationem solvantur. Quos autem per olivam, nisi misericordes accipimus? quia si olivae liquor ante omnipotentis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in stagna aquarum. & tram in¬
uiã in riuos aquarum posuit: quia
gentilitati quȩ priꝰ ꝑ ariditatẽ m̃tis
nullos bonoꝵ fructus oꝑum ferebat:
fluenta scẽ p̃dicationis dedit. Et ip¬
sa ad quã pͥus ꝓ asꝑitate suȩ siccita¬
tis uia p̃dicatorib non patebat: do¬
ctrinȩ postmodum riuos emanauit.
Cui adhuc ex munere magno ꝓmitti¬
tur. Dabo in solitudine cedrũ & spi-¬
nam. Cedrum quia magni odoris ẽ.
atq imputribilis naturȩ̨: iure acce¬
pimꝰ in ꝓmissione. De spina uero cũ
peccanti homini dictum sit. terra tua
spinas et tribulos germinabit tibr:
quid mirum si sc̃ẽ eccłiȩ illud ꝓmit¬
titur. qđ peccanti homini ꝓ pęna mul¬
tiplicatur: S cedri signantur nomi¬
ne hi qui uirtutes & signa exhibent
in sua oꝑatione: qui dicere cũ pau¬
lo ualent. Xpĩ bonus odor sumꝰ dõ.
Quoꝵ corda ita int̃no amore solida¬
ta sunt: ut ea iam t̃rem amoris pu¬
tredo nulla corrumpat. ꝑ spinã uͦ

Expanded text:
 in stagnum aquae et terram inviam in rivos aquarum posuit, quagentilitati, quae prius per ariditatem mentis nullos bonorum operum fructus ferebat, fluenta sanctae praedicationis dedit, et ipsa, ad quam prius pro asperitate suae siccitatis via praedicatoribus non patebat, doctrinae postmodum rivos emanavit. Cui adhuc ex magno munere promittitur: Dabo in solitudine cedrum et spinam . Cedrum, quia magni odoris est, atque imputribilis naturae, jure accipimus in promissione. De spina vero, cum peccanti homini dictum sit: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quid mirum si sanctae Ecclesiae illud promittitur quod peccanti homini pro poena multiplicatur? Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero
Abbreviated transcription (Latin):
Dereliquit dñs tram: & dñs ñ uidet.
Igit᷑ et m̃s ñ parcet ocłs. neq misere¬
bor: uiã eoꝵ suꝑ caput eoꝵ reddã. Et
ecce uir qui indut᷑ erat lineis: qͥ ha¬
bebat atram̃tarium in dorso suo. re-¬
spondit u̾bum dicens. feci sicut p̃ce¬
pisti mͥ. Et uidi: & ecce in firmam̃to
qd erat suꝑ caput cherubin. quasi
lapis saphyrus: quasi species similitu¬
dinis solii apparuit suꝑ eã. Et dixit
ad uirum qui inditꝰ erat lineis: &
ait. Ingredere in medio rotarũ quȩ
sunt sub cherubin: & imple manũ

Expanded text:
nus non videt. Igitur et meus non parcet oculus, neque miserebor: viam eorum super caput eorum reddam. Et ecce vir, qui indutus erat lineis, qui habebat atramentarium in dorso suo, respondit verbum dicens feci sicut praecepisti mihi et vidi et ecce in firmamento quod erat super caput cherubin quasi lapis sapphyrus quasi species similitudinis solii apparuit super ea et dixit ad virum qui indutus erat lineis et ait ingredere in medio rotarum quae s
Abbreviated transcription (Latin):
dunt: quia qui cum humilitate
flagella suscipiunt: post flagella sub
lumt̃ ad requiẽ suscipiunt᷑. Sic uta
calcib tundit᷑: & in uini saporẽ liqͣ¬
tur. Sic oliua tunsionib exp̃ssa amur
cã deserit: & in olei liquore pingues¬
cit. Sic ꝑ triturã areȩ a paleis grana
separant᷑: & ad horreũ gurgata ꝑue¬
niunt. Quisquis gͦ appetit plene. ui¬
cia iuncere: studeat humilit̃ purga¬
tionis suȩ flagella tolerare: ut tanto
post ad iuidicẽ mundior ueniat ꝑtͣn¬
to nunc eius rubiginẽ ignis tribu

Expanded text:
dunt, quia cum humiliter dunt, quia cum humiliter flagella su. Sic uva calcibus tunditur, et in vini saporem liquatur. Sic oliva contusionibus expressa amurcam suam deserit, et in olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis grana separantur, et ad horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, 1491 studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior veniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis tribu
Abbreviated transcription (Latin):
uitiis dñs iungit: sollicitudines uide¬
licet & uoluptates: quia ꝓfecto &
ꝑ curã m̃tem oppͥmunt: & ꝑ afflu¬
entiã resoluunt. Re enim contͣria.
possessores suos & afflictos & lubri¬
cos faciunt. S quia uoluptas conue¬
nire ñ potest cum afflictione: alio
quidẽ tempore ꝑ custodiȩ suȩ sollici¬
tudinẽ affligunt: atq alio ꝑ abun¬
dantiã ad uoluptates emolliunt.
Terra autẽ bona fructum ꝑ patien¬
tiam reddit: quia scilicet nulla sc̃
bona quȩ agimꝰ: si ñ ȩquanimiter
etiã ꝓximoꝵ mala toleramꝰ. Quan¬
to enim quisq altiꝰ ꝓfecerit. tanto
in hoc mundo inuenit. qđ duriꝰ por¬
tet: quia cum a p̃senti scło m̃tis nr̃e
dilectio deficit: eiꝰdẽ scłi adu̾sitas cres¬
cit. Hinc ẽ enim qđ plerosq cernimꝰ
& bona agere: & tam̃ sub graui tri¬
bulationum fasce desudare. Terre
na iam desidia fugiunt: & tamen
flagellis duriorib fatigant᷑. S iuxta
uocẽ dm̃ fructum ꝑ patientiã red¬

Expanded text:
ollicitudines videlicet et voluptates, quia profecto et per curam mentem opprimunt, et per affluentiam resolvunt. Re enim contraria possessores suos et afflictos et lubricos faciunt. Sed quia voluptas convenire non potest cum afflictione, alio quidem tempore per custodiae suae sollicitudinem affligunt, atque alio per abundantiam ad voluptates emolliunt. 4. Terra autem bona fructum per patientiam reddit, quia videlicet nulla sunt bona quae agimus, si non aequanimiter etiam proximorum mala toleramus. Quanto enim quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit quod durius portet, quia cum a praesenti saeculo mentis nostrae dilectio deficit, ejusdem saeculi adversitas crescit. Hinc est enim quod plerosque cernimus et bona agere, et tamen sub gravi tribulationum fasce desudare. Terrena namque jam desideria fugiunt, et tamen flagellis durioribus fatigantur. Sed juxta vocem Domini fructum per patientiam red
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis uidȩ. ñ curauit de lege tua &
de edicto qđ constitiusti: s trib tẽ¬
porib ꝑ diẽ orat obsecratione sua. Qd̃
& ꝓ daniele posuit cor ut lib̃aret eũ:
& usq ad occasum solis laborabat
ut erueret eum. Hiri autẽ illi intelli¬
gentes regẽ: dixerunt ei. Scito rex qͥa
lex medoꝵ ẽ. atq ꝑsarum: ut ome de¬
crecum qđ constituit rex. ñ liceat im¬
mutari. Tunc rex p̃cepit & adduxer̃
danielẽ: & miserunt eum in lacum
leonum. Dixitq rex danieli. Ds̃ tu-¬
us quẽ colis semꝑ: ipse lib̾abit te. Al¬
latusq ẽ lapis unus. & positus ẽ suꝑ
os laci: quẽ obsignauit rex anulo suo
& anulo optimatum suoꝵ : ne quid¬

Expanded text:
it de lege tua et de edicto quod constituisti, sed tribus temporibus per diem orat obsecratione sua. Quod us est: Et pro Daniele posuit cor ut liberaret eum, et usque ad occasum solis laborabat ut erueret illum. Viri autem illi intelligentes regem, dixerunt ei: Scito, rex, quia lex Medorum atque Persarum est, ut omne decretum, quod constituerit rex, non liceat immutari. Tunc rex praecepit: et adduxerunt Danielem, et miserunt eum in lacum leonum. Dixitque rex Danieli: Deus tuus, quem colis semper, ipse liberabit te. Allatusque est lapis unus, et positus est super os laci: Quem obsignavit rex annulo suo, et annulo optimatum suo
Abbreviated transcription (Latin):
in respectione ammarum scãrum:
& spado qui ñ oꝑatus ẽ ꝑ manꝰ suas
iniquitatẽ: nec cogitauit aduersus
dm̃ nequissima. Dabitur enim illi
fidei donum electum: & sors in tem¬
plo domini acceptissima.

Expanded text:
arum sanctarum: et spado, qui non operatus est per manus suas malum, nec cogitavit adversus Dominum nequissima: dabitur enim illi fidei donum electum, et sors in templo Domini acceptissima.
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ ẽ in illis medicam̃tum ext̃minii:
nec in furore regnum in terra. Iusti-¬
pii autẽ manib et u̾bis arcessierunt
illã: & estimantes illã amicã deflu-¬
xerunt. et sponsiones posuerunt ad
illam: qm̃ digni sunt qui sunt ex par-

Expanded text:
ii nec inferorum regnum in terra iustipii autem manibus et verbis arcessierunt illam et aestimantes illam amicam defluxerunt et sponsionem posuerunt ad illam quoniam digni sunt qui sunt ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ est refrigerium in fine hominis:
oe ñ est qui agnitus fit reu̾sus ab in¬
feris: quia ex nichilo natisumꝰ: & pꝰ
lis aer. Et transibit uita nr̃a tanquã
uestigium nubis: & sicut nebula dis¬
soluetur quȩ effugata ẽ a radiis solis.
& a calore illiꝰ aggrauata. Et nomen
nr̃m obliuionẽ accipiet ꝑ tempus:
nr̃oꝵ. Umbrȩ enim transitus ẽ tẽpꝰ
signata ẽ. & nemo reu̾tetur. Uemte

Expanded text:
rium in fine hominis, et non est qui agnitus sit reversus ab inferis. Quia ex nichilo nati sumus et post lis aer. Et transiet vita nostra tamquam vestigium nubis et sicut nebula dissolvetur, que effugata est a radiis solis et a calore illius aggravata. Et nomen nostrum oblivionem accipiet per tempus, nostrorum. Umbre enim transitus est tempus signata est, et nemo revertetur. Venite