comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diapason acdiapente : triplicẽ procreari quȩ utrãq contineat simphonia
Sedrursus triplici partẽ tertiã contraria diuisione partiri ex quarurs
diatessaron symphoniana scetur. Triplicẽ uero atq ses quit̃tiũ uinstos.
quadruplã cõparationem proportionis efficere. Vnde fit ut ex dia¬
pason acdiapente quae ẽ. una consonantia : & diates saron una conoi¬
nentia coniulgatur : quae in qua druplo consistens bisdia pason nom̃ accepit
Secundũ hosquoq: hicordo est: diapason diapente dia pafon acdiapente
diates saron. bisdia pason
XXSENTEHTIA HICHO MACHI QUAT QUIBUS CONSONANTIISOEPONANTUR
Ced nichomachus non eandem eẽ eis arbitratur contrariã positionem¬
O sed potius ut unitas in arithimeticis crementierat diminutionis que
principium: Ita eciam dia pason symphoniã reliquarũ eẽ principiũ¬
Illas uero sibi contraria diuisione
posse constitiu. Iduero facilius
erit cognitũ : si prius uideatur
innu meris. Constituat᷑ igitur
unitas : duaeq: ab ea

Expanded text:
diapason ac diapente, triplicem procreari, quae utramque contineat symphoniam, sed rursus triplicis partem tertiam contraria divisione partiri. Ex qua rursus diatessaron symphonia nascetur. Triplicem vero atque sesquitertium junctos quadruplam comparationem proportionis efficere; unde fit ut ex diapason et diapente quae est una consonantia, et diatessaron una continentia conjungatur, quae in quadruplo consistens bis diapason nomen accepit. Secundum hos quoque hic ordo est: Diapason, diapente, diapason ac diapente, diatessaron, bis diapasonSententia Nicomachi quae quibus consonantiis apponantur. Sed Nicomachus non eamdem esse eis arbitratur contrariam positionem. Sed potius ut unitas in arithmeticis crementi erat diminutionisque principium, ita etiam diapason symphoniam reliquarum esse principiumllas vero sibi contraria divisione posse constitui; id vero facilius erit cognitu si prius praevideatur in numeris. Constituatur igitur unitas, duaeque partes
Abbreviated transcription (Latin):
Quae autem pro portiones diuidunt duplicem proportionem primȩ aema prne
hisaptan de sunt consonantius quaȩ diuidunt diapasen ee qui sonantiam: Vnde
sit utdia pentȩ quidem sesqu alterȩ : diatessaron uero ses quitertiaȩ comparatioms
copulentur: Iunct ae uero consonae cum ae quisonis : alias ef ficiunt consonantias

Expanded text:
Quae autem proportiones dividunt duplicem proportionem primae ac maximae, his aptandae sunt consonantiis quae dividunt diapason aequiconsonantiam. Unde fit ut diapente quidem sesquialterae, diatessaron vero sesquitertiae comparationi copulentur. Junctae vero consonantiae cum aequisonis alias efficiunt consonantias
Abbreviated transcription (Latin):
sensus essede prebendat quam fecerit architas Hic namq in chromatico
genere ĩ daccc xliiii adũ .xvi. distare fecit ses quiuigesi mam septimam
proportionem cum scđm consuetam chromaticigeneris modulatiomẽ ses qui¬
ui gesima prima eẽ debuerit Iterũ en armoniũ genꝰ eã proportionem quam
primama grauissimo scđm architȩ retin& diuisiõnem talis ÷ ut longe minor
es sedebeat quam inceteris generibus inuenitur Hlic aũt eam &equã ceteris
generibus statuit dum primas a graui ꝓportiones intribus generibus ses qui¬
uigesimas septimas posuit Aristox enũ uero culpat qm̃ inchromate molli
& inchromate emioliotales posuerit primas secundasq agra uineruo pro¬
portiones qu&ȩ a seminimo & quantum sensus non possit int̃ noscore distarer:
distant est aut̃ totus tonus uigintiquatuor unitatibus scđm positionem quorũ

Expanded text:
sensus deprehendat quam fecit Architas, hic namque in chromatico genere 1944 ad 2016 distare fecit sesquivicesimam septimam proportionem, cum secundum consuetam chromatici generis modulationem sesquivicesima prima esse debuerit. Item enharmonium genus ea proportio, quam primam a gravissimo secundum Architae retinet divisionem, talis est, ut longe minor esse debeat quam in caeteris generibus invenitur; hic autem aequam eam caeteris generibus statuit, dum primas a gravi proportione in tribus generibus sesquivicesimas septimas ponit. Aristoxenum vero culpat, quoniam in chromate molli et in chromate hemiolio tales posuerit primas secundasque a gravi nervo proportiones, quae a se a minimo et quantum sensus non possit internoscere distarent. distant. Est autem tonus totus 24 unitatibus secundum positione
Abbreviated transcription (Latin):
unũ tetrachordũ adiunctũ est : super
neten die zeugmenon. Quae q m̃ suꝑuade¬
bant acumine netas superius collocatas¬
tũ est hõc modo
ed qm̃ rursus meseñerat lo comedia sed magis
hrpatis accidebat. Idurcosuꝑ hypatas
he paton addita ẽ un achorda quedicitus
pros lã bamenos. ab aliqͥb aũ ꝓs melõ dosdr̃.

Expanded text:
unum tetrachordum adjunctum est, super neten diezeugmenon, quae quoniam supervadebat acumine netas superius collocatastum est hoc modo: Sed quoniam rursus mese non erat loco media, sed magis hypatis accedebat, idcirco super hypatas hypaton addita est una chorda, quae dicitur proslambanomenos; ab aliquibus autem prosmelodos
Abbreviated transcription (Latin):
habet: & eius dimidiã partẽ : uocabitur duplex sesqualt̃ ut sunt
quinq: adduo. Sinuerobis minor continebitur. & ei: tertia parsuoca¬
bitur duplex sesquitertius. ut sunt septẽ adtres. Sinuero tertio con¬
tinebitur. & eius dimidia pars: uocabitur triplex sesqualtes : ut sunt
septẽ adduo. Adq: ad eundem modũ inceteris & multiplicitatis.

Expanded text:
habet, et ejus dimidiam partem, vocabitur duplex sesquialter, ut sunt habet, et ejus dimidiam partem, vocabitur duplex sesquialter, ut sunt quinque ad duo. Sin vero bis minor continebitur, et ejus tertia pars, vocabitur duplex sesquitertius, ut sunt septem ad tres. Sin vero tertio continebitur, et ejus dimidia pars, vocabitur triplex sesquialiter, ut sunt septem ad duo. Atque ad eumdem modum in caeteris et multiplicitatis
Abbreviated transcription (Latin):
citatẽ & partib Etprimũ quidem in aequalitatis genus multiplex appellatur
ł quadxuplum. At qradhunc ordinem in infinita progreditur. Se cundũ uero
inae qualitatis est genus. quod appellatia super particulare. Id ÷ cũ maiornu
merus minorẽ numeriẽ hab& insecotũ & unã eius aliquã partẽ . eãq ł dimi diam
ut tresduorũ & uocatur ses qualtera proportio ł tertiae ut quattuor adtres d
uocatur sesquitertia. atq adhunc modũ & iã in posteriorib: numeris : Parsaliqͣ¬
amaioribus superminores numeros continetur: Tertiũ uero genus inae quali¬
tatis ÷ quotiens maior numerus totũ intraseminorem continet: & eius aliquan¬
tas insuꝑ partes & siduas qͥdẽ de sup continet : uocabitur ꝓpostio superbip trs
Quartũ uero est inaequalitatis genus: quod ex multiplici & suꝑ particulari
c̃uingitur. Cum scilicet maior numerus habet inseminorẽ numerũ.
ł bis ł ter ł quotiens libet At que eius unã aliquã partẽ : & si eumbis

Expanded text:
citate et partibus. Et primum quidem inaequalitatis genus multiplex appellatur. vel quadruplum, atque ad hunc ordinem in infinita progreditur. Secundum vero inaequalitatis genus est quod appellatur superparmerus minorem habet in se totum et unam eius aliquam partem, eamque vel dimidiam, ut 3 duorum, et vocatur sesquialtera proportio, vel tertiam, ut quatuor ad 3, et vocatur sesquitertia atque ad hunc modum etiam in posterioriba majoribus super minores numeros continetur. Tertium vero genus inaequalitatis est, quotiens major numerus totum intra se minorem continet, et ejus aliquantas insuper partes, et si duas quidem supra continet, vocabitur proportio superbipartiens,e potest. Quartum vero est inaequalitatis genus, quod ex multiplici et superparticulari conjungitur, cum scilicet major numerus habet in se minorem numerum, vel bis, vel ter, vel quotieslibet, atque ejus unam aliquam partem. Et si eum bis
Abbreviated transcription (Latin):
duae gra uiores proportiones unam eam qͣ ad acut&m apposita ẽ magnitudine
nonuincunt : Nspis sa uero quarum duce pro portiones unam reliquam pote rant
superare : Est aut en armonicũ et dromaticum spissum. Da a tonicum uero non
spis sum Itaq en armoniũ scđm aris toxenũ diuidit᷑ sic UI .UI .XLUIII. ut in¬
ter grauẽ neruũ acpropegrauẽ sit quarta pars toniquae dr̃ diesis enarmo¬
nio sicũ sit tonus xxiiii uni tatibus cnstitu is : Itẽ scđm interuallũ inter¬
scđm a graui neruo adtertiũ sit eadem quarta pars tonivi : Reliqui uero qui
restana ex sex aginta qui totius ꝓportionis sunt : in tertertiũ agraui neruo
atq acutissimũ quartũ ponuntur X EUIII : Etduaȩ ꝓportiones ad grauem
positae idẽvi advi. unã reliquã ad acut̃ũ locatam idẽ xlUIII. non uintunt :
Chromatis uero mollis hanc facit diuisionẽ : VVI.VIII XLIIII: Utocto atq octo
sint tertiaȩ partes tonorũ : Est enĩ tonus ut dictũ ẽ xxiiͦii unitatũ & dr̃toni

Expanded text:
duae graviores proportiones: unam eam quae ad acutum apposita est magnitudine non vincunt. Non spissa vero quorum duae proportiones unam reliquam poterunt superare; est autem enharmonium et chromaticum spissum, diatonicum vero non spissum. Itaque enharmonium secundum Aristoxenum dividitur sic 6, 6, 48, ut inter gravem nervum ac prope gravem sit quarta pars toni, quae dicitur diesis enharmonios, cum sit tonus 24 unitatibus constitutus. Item secundum intervallum a gravi nervo ad tertium, sit eadem quarta pars toni. Reliqui vero qui restant ex sexaginta qui totius proportionis sunt inter tertium a gravi nervo atque acutissimum quartum ponuntur 48, et duae proportiones ad gravem positae, id est 6 ac 6, unam reliquam ad acutum locatam, id est 48, non vincunt. Chromatis vero mollis hanc facit divisionem 8, 8, 44, ut octo atque octo sint tertiae partes tonorum; est enim tonus ut dictum est 24 unitatum, et di
Abbreviated transcription (Latin):
IIII DE SPECIEBUS INAEQUAUT ATUS
VAT UTROSUNT IAE QUALIA QUIN QUE UNTER SE MODIS INAE QUALITATIS
momenta cust odiunt Autenuim alter ab altero multiplicitate transcendit᷑

Expanded text:
IV. De speciebus inaequalitatum. Quae vero sunt inaequalia, quinque inter se modis inaequalitatis momenta custodiunt. Aut enim alterum ab altero multiplicate transcendit
Abbreviated transcription (Latin):
chromatice ł diatonos mesondiro matice. In armonia diatonos meson in armonios. ł licha¬
nos mesonen armonios. Has seqͥt᷑ mest : Posthancs̃ duotetrachorda partĩ sinem menofi

Expanded text:
chromaticae, vel diatonos meson chromaticae. In enharmonio diatonos meson enharmonios, vel lichanos meson enharmonios. Has sequitur mese. Post hanc sunt duo tetrachorda partim synemmeno
Abbreviated transcription (Latin):
concordiam similitudo nonefficit : sed dissimilitudo. Quaetiumdist et insingulis
uocib : copulat᷑ inmixtis. Sed hino potius nichomadius fiericonsonantiã
putat: Noninquit unus tantũ pulsus est. quisimplicẽ modũ uocis emittat
ed semel ꝑ cussus neruus sepius aerem pellens multas efficit uoces. Sedquia ea
nonsentitur. & quasiuna uox aurib: uenit. Sugitur porcussiones grauium sonoꝵ
commensurabiles sint ꝑ cussionib acutorũ sonorũ. ut in his ꝓportionib quas supra
reculimus : nonest dubium quin ipsa cõmensuratio sibimet misceatur unãque
uo cum efficiat consonantiam

Expanded text:
concordiam similitudo non efficit, sed dissimilitudo, que cum distet in singulis vocibus, copulatur in mixtis. Sed hinc etiam potius Nicomachus fieri consonantiam arbitrabatur. Non inquit unus tantum pulsus est, qui simplicem modum vocis emittit, sed semel percussus nervus, sepius aerem pellens, multas efficit voces. Sed quia ea n sentitur, et quasi una vox auribus venit. Si igitur percussiones gravium sonorum commensurabiles sint percussionibus acutorum sonorum, ut in his proportionibus quas supra retulimus, non est dubium quin ipsa commensuratio sibimet misceatur, unamque vocum efficiat consonantiam.
Abbreviated transcription (Latin):
DECONSOHANTIARŨ MERITOE MODO SECUNOŨNICNOMACNÕ
EDDETS ACTENUS : NUNCILLUO ADDENOG̃ UIDETUR : QUẼAOMODÕ
pithagoriu probent consonantias musicas in p̃dictis proportionib
inueniri. In quarescilicet eis ptholomeus non uidecur acensui¬
Dequo paulo posterius dicemus. Haec eiumponenda est maxima e ẽ
prima suauis que consonantia : cuius pro prietatem sensus aꝑtior
conp̃hendit. Quale est enim unum quedq ꝑ semet ipsũ : tale etiã
dep̃henditur sensu. Siigitur cunctis notior ẽ ea consonantia
que induplicitate consistit : Non ÷ dubiũ primã eẽ omniũ dia¬
pason consonantiam : Meritoq: excellere : qm̃ cognitione
prȩcedat. Reliquae uero : hunc necessario scđm pithagoricos
or dinemtenent: que idederint multiplicitatis augm̃ta : & su¬
ꝑ particularis habitudinis detrimta. Monstratũ quippe ÷

Expanded text:
De consonantiarum modo secundum Nicomachum. Sed his hactenus. Nunc illud addendum videtur quemadmodum Pythagorici probant consonantias musicas in praedictis proportionibus inveniri, in qua re scilicet eis Ptolemaeus non videtur asquo paulo posterius dicemus. Haec enim ponenda est maxime esse prima suavisque consonantia, cujus proprietatem sensus apertior comprehendit. Quale enim est unumquodque per semetipsum, tale et deprehenditur sensu. Si igitur cunctis notior est ea consonantia quae in duplicitate consistit, non est dubium primam esse omnium diapason consonantiam, meritoque excellere, quoniam cognitione praecedat. Reliquae vero hunc necessario secundum Pythagoricos ordinem tenent, quem dederint multiplicitatis augmenta et superparticularis habitudinis detrimenta. Monstratum quippe
Abbreviated transcription (Latin):
tia sextonis &ceder& : Nunc uero quia consonantibus AR & HR
eadem ER abea quae est o P grauior in¬
uenitur : non potest quin sex toni diapason
consonantiam &cedant : Atq ita sensu quoq
potest colligi diapason consonantia mintra
sextonos cadere. Sicigi aris toxenierror
sine dubitatione conuincitur

Expanded text:
tia sex tonos excederet. Nunc vero quia consonantibus A K et H R eadem H K ab ea quae est G P gravior invenitur, non potest dubitari quin sex toni diapason consonantiam excedant. Atque ita sensu quoque potest colligi diapason consonantiam inter sex tonos cadere. Sic igitur Aristoxeni error sine dubitatione convincitur
Abbreviated transcription (Latin):
mino aequis proportionib: diuidatur : Nonest dubium quod suꝑ¬
particularis comparatio nonpos sit in aequa partiri. Quod siuidetur
auribus consonum aliquid canere : cum cuilibet uoci. Dug tonsacsemitonicai
Integro : distans uocula comparetur. Id uonet ponsonum natura
monstratur Sed qũ sensus omnis quae minimasunt  oonp rnsitul sunerem
nequeat. Ider cohane differentiam quaeultra consonum ꝓcedit sensuauriũ
plmpos sedis tiugubre : Fore autem ut deprehendatur si frequentissimne

Expanded text:
mino, aequis proportionibus dividatur, non est dubium quod superparticularis comparatio non possit in aequa partiri. Quod si videtur consonum auribus aliquid canere, cum cuilibet voci duobus tonis ac semitonio integro distans vocula comparetur, id non esse consonum natura monstratur. Sed quoniam sensus omnis quae minima sunt comprehendere nequeat, idcirco hanc differentiam, quae ultra consonum procedit, sensum aurium non posse distinguere, fore autem ut deprehendatur, si frequentissime
Abbreviated transcription (Latin):
animumlectoris assuae faciia ant . qui ad interiorẽ scientiam posteri¬
ore tractatione descendet. N uncuero qđ erat phytagoricis inmore.
ut cũ quid a magistro phitagora diceretur : hincnullus rationẽ petere
a ud ebiat sedorateis ratiodocentis auctoritas. Idq fiebat ut quã diu discentis
animus firmiore doctrinaroboratus ipserarundem rerũrationẽ. Nullo
etiamedoclamus epperiret : It aetiam nundectoris fidei quae proponimus
commendamus ut arbitretur. Dia pason indupla. Diapente in sesqualtera
Diatessaron insesquitertia. Diapente acdia pason intriplici Bisdia¬
pason inquadrupla proportione consistere. Postuero & ratio diligentiuq
explicabitur & quibus modis aurium quoq: iudicio consonantiae musice
colligantur. caeteraq: omnia quae superius distas̃ : amplior trastat᷑edisseret
uttonum ses quioctauã facere proportionẽ . eumq induo aequadiuidi
non posse. Sicut nullam eius dem generis proportionẽ id est suꝑ parpi

Expanded text:
aec lectoris assuefaciant, qui ad interiorem scientiam posteriore tractatione descendet. Nunc vero quod erat Pythagoricis in morem, ut cum quid a magistro Pythagora diceretur, hinc nullus rationes petere audebat, sed erat ei ratio docentis auctoritas, idque fiebat quandiu discentis animus firmiore doctrina roboratus, ipse eamdem rerum rationem nullo etiam docente reperiret; ita etiam nunc lectoris fidei quae proponimus, commendamus, ut arbitretur diapason in dupla, diapente in sesquialtera, diatessaron in sesquitertia, diapente ac diapason in triplici, bis diapason in quadrupla propositione consistere. Post vero et hoc ratio diligentius explicabit, et quibus modis aurium quoque judicio consonantiae musicae colligantur, caeteraque omnia quae superius dicta sunt amplior tractatus edisseret, et tonum sesquioctavam facere proportionem, eumque in duo aequa dividi non posse, sicut nullam ejusdem generis proportiones, id est superp
Abbreviated transcription (Latin):
&ccxli : Hisitapositis & constitutis : manifestumest inter .c̃ atque .D.
comina constitui eorũ quȩ eẽ differentiam . uũ. cliui Id autem sit. R̃.
Remitt antur igitur duo toniabeo quodest. B. adid qđ ẽ. ⁊: & sit ẽ.
ccclxxiii ccxluiii. Rursus abeo quod est t̃. intendo diatessaron quodest.
inter E atque .p̃ diatessaron inter . B. igitur atque .F : minus semito¬
nium repperitur: sublatis enim dediatessaron consonantia duohustonis.
fit reliquũ semitonium minus qđ in primis numeris constare predixi. cclui.¬
& .cc.xliii. Quos eosdem numeros simili es nongenties quad ragies quat̃q
multiplices .B. atque .F̃. numeros explicabis. quos necesse ẽ. eandẽ ꝓpor¬
uionem superiusdictis nume riscontinere. quiunoatq eodẽ numero id est.¬

Expanded text:
His ita dispositis et constitutis, manifestum est inter C atque D comma constitui, eorumque differentiam esse 7153; id autem sit K, remittantur igitur duo toni ab eo quod est B, ad id quod est E, et sit E 373248. Rursus ab eo quod est E intendo diatessaron ad id quo est inter E atque F diatessaron, inter B igitur atque F minus semitonium reperitur. Sublatis enim a diatessaron consonantia duobus tonis, fit reliquum semitonium minus, quod in primis numeris constare praedixi 256 et 243. Quos eosdem numeros si millies noningenties quadragies quaterque multiplices B atque F, numeros explicabis. Quos necessarie est eamdem proportionem superius dictis numeris continere, qui uno atque eodem numero, id est
Abbreviated transcription (Latin):
autem tritedie zeugmenon chromatica : ea in en armonio genere parane¬
tedie teugmonon en armonios dr : Integros enim duos tonos distat abea
quȩ ẽ netedie zeugmenon : Et notatur aa : & internetendie reugme¬
non & parane ten en armonion die zeugme non nulla inter ẽ chorda
Atq ideo parane tes uocabu lonuncupatur : Semitonium uero qđ mnter
paraneten en armonion die zeugmenon & para mesen id est Aa & x.
pernotata : Huius igitur tfitex hor dipertria genera descriptionem sub¬
ter adieci superiusq dispositum ly perboleontẽ trachordũ aggrega ui
uties sec utrorumq nͦ na descriptio : ut pau latͥm iuncta disposioni sto¬
tius forma consurgeres¬

Expanded text:
autem diezeugmenon chromatica, ea in enharmonio genere paraneautem diezeugmenon chromatica, ea in enharmonio genere paranete diezeugmenon enharmonios dicitur, integros enim duos tonos distat ab ea quae est nete diezeugmenon et notatur AA. Et inter neten diezeugmenon et paraneten enharmonion diezatque ideo paranetes vocabulo nuncupatur. Semitonium vero, quod est inter paraneten enarmonion diezeugmenon et paramesen, id est inter AA. et X. pernotata. Hujus igitur tetrachordi per tria genera descriptionem subter adjeci, superiusque dispositum hyperboleon tetrachordum aggregavi; uti esset utrorumque una descriptio, ut paulatim juncta dispositionis totius forma consurg
Abbreviated transcription (Latin):
tiã .ccclxxxuii : H lanc diuido erunt .cxcii: Hanc nsurimam ciq quae est
paranete die tougme non diatonos adiungam : idẽ .III .cccclvi fient
VII . dc .Xviii : Haec erit paranete diezeugmenon dromaticha. bB.
geminatis litteris ad notata distans anece diet eugme nontono & se¬
mitonio idẽ tribus semitonus a continens ad triten die zeugmenon
mitonium reliquum ab eotono quod diui sum ẽ interpara netendia tmon die
reugmenon & tritendiatonon die zeugmenon : Et fit aliud reliquum gȩte¬
trachordo semitonium inter tritendie zeugmenon chromaticam & parame¬
senꝰ quod scilic& & diates saron consonantia relinquitur: ea quae ẽ interne¬
tendie zeugmenon & para mesen subtractis duobus tonis quos nete die ⁊eug¬
menon chromatica & trite diez eugmenon cromatica continebant : Quae
autem india toni cogenere tritedie z eugme non diatonica est : inchromatico

Expanded text:
tia CCC. LXXX. IIII. hanc divido, erunt C. XC II. hanc si sumam, eique quae est tia CCC. LXXX. IIII. hanc divido, erunt C. XC II. hanc si sumam, eique quae est paranete diezeugmenon diatonos, adjungam, id est, III. CCCC. L. VI. fient III. DC. XL. VIII. haec erit paranete diezeugmenon chromatica, B. B. geminatis litteris adnotata, distans a nete diezeugmenon tono et semitonio, id est tribus semitoniis, continens ad triten diezeugmenon . VIII. semitonium reliquum ab eo tono, quod divisum est inter pazeugmenon, et triten diatonon diezeugmenon, et sit reliquum aliud ex tetrachordo semitonium inter triten diezeugmenon chromaticam et paramequod scilicet ex diatessaron consonantia relinquitur, ea quae est inter neten diezeugmenon et paramesen subtractis duobus tonis, quos nete diezeugmenon chromatica, et trite diezeugmenon chromatica continebant. Quae autem in diatonico genere trite diezeugmenon diatonica est. In chromatico
Abbreviated transcription (Latin):
auferam partem id ẽ de .III cccC ΚVΙ quee cacc XxXII eosq eidem adiungã :
erunt ĩ .dccclxxxuiii. eritq ea .Y. trite die z eugme non diatonos:
Sed qm̃ nece diex eugmenon ad para mesen ses qui tertiam optinebat pro portionem:
trite autem die ⁊ eugme non diatonos a netedie ⁊ eugmenon duostonos ab est :
contbatur in tritedie zeugmenon & para mesen semi tonium minus : Dia toni¬
cumigitur genus in hoc quoque tetrachordo acpenta chordo ita exemplietum
est : ut tetra chordi quidem eius qđ enetesdie zeugmenon ad param esendia¬
tes saron consonantia sit : penta chordi uero eius qđ ẽ ne tesdie zeugmenon
ad mesen diapente sit consonantia : En armonium uero atq chromaticum
genus acratione texemus : Sumo distantiam netes & paranetes die re¬
ugme non diatonierunt idẽ iũi. Lxxii &iui cccelvi est eorum differen¬

Expanded text:
auferam si partem, id est, de III. CCCC. L. VI. quae est CCCC. XXX. II. eosdem eidem adjungam, auferam si partem, id est, de III. CCCC. L. VI. quae est CCCC. XXX. II. eosdem eidem adjungam, erunt III. DCCC. LXXX. VIII. eritque ea. Y. trite diezeugmenon diatonos. Sed quoniam nete diezeugmenon ad paramesen sesquitertiam obtinebat proportionem, trite autem diezeugmenon diatonos a nete diezeugmenon duos tonos abest, continebitur inter triten diezeugmenon et paramesen semitonium minus. Diatonicum igitur genus in hoc quoque tetrachordo ac pentachordo ita expletum est, ut tetrachordi quidem ejus, quod est netes diezeugmenon ad paramesen, diatessaron consonantia sit; pentachordi vero ejus, quod est netes diezeugmenon ad mesen, diapente sit consonantia. Enarmonium vero atque chromaticum genus hac ratione texemus. Sumo differentiam netes et paranetes diezeugmenon diatoni, id est, III. LXX. II. et III. CCCC. L. VI. est eorum differen
Abbreviated transcription (Latin):
etes igitur die xeugmenon que ẽ ũi lxxii. sidimidium sumã erunt
dit tera designamus : Quod sieius dem netes die ⁊ eugme non id est oo. scili¬
c& ũ i. lxxii. auferam tertiam partem: erunt m̃ille ex ius : Quicisdem
coniuncti: facient : uII ꝵcvI. quae uo cabitur paramose .x. lit tera sub¬
notata : Neteigitur die zeugmenon id ÷ iũ Lxxii. ad mesenidt iui dc.xiii
Qm in ses qualtera comparatione consiftit : Diapente consonabit simphoniã :
Eadem uero netedie ⁊ eũgmenon id ÷ .IuI. Lxxii. ad parames id ÷ isTi xc uT
Quae ad eamin ses qui tertia proportione compositaẽ : diates saron retinet
consonantiam : Sugitur ab ea quae ÷ nete die ⁊eugmenon iii. lxxii.
octauam auferam partem idẽ ccclxxxIIII. eisq ad ciciam : fient uii.
cccolV: Eritq haec paranece die ⁊ eugme non diatonos .co. lit terisper¬
notata : ad netendie zeugmenon optinens tonum : Ab hac uero sioctauã

Expanded text:
etes igitur diezeugmenon, quae est III. LXX. II. si dimidiam sumam, erunt interea designavimus. Quod si ejusdem netes diezeugmenon, id est, DD. scilicet III. LXX. II. auferam tertiam partem, erunt I. XX. IIII. qui eisdem conjuncti facient IIII. XC. VI. quae vocabitur paramese. X. littera subnotata. Nete igitur diezeugmenon, id est, III. LXX. II. ad mesen, id est, III. DC. VIII. quoniam in sesquialtera comparatione consistit, ideo diapente consonabit symphoniam. Eadem vero nete diezeugmenon, id est, III. LXXII. ad paramesen, id est, IIII. XC. VI. quae ad eam etiam in sesquitertia proportione composita est, diatessaron retinet consonantiam. Si igitur ab ea quae est nete diezeugmenon, III. LXX. II. octavam aufero partem, id est, CCC. LXXX. IIII. eisque adjiciam, fient III. CCCC. L. VI. eritque haec paranete diezeugmenon diatonos duobus CC. litteris pernotata, ad neten diezeugmenon obtinens tonum. Ab hac vero octavam
Abbreviated transcription (Latin):
mobilibus terminan tur sonis : Namtritae diezeugmenon et para nete die z eugme¬
non & tritae hs perbo leom : et paranerte hr perboleon mobiles uoces esse prediximus :
ltem diapente consonantia : duas tantum modo species ten&i quȩ statitis uocibus indlu-¬
dundir : Vt si ab hypa teme sonor diamur : una quidem ẽ DI idẽ ab hy pate me¬
son in para mesen eaquaeẽ prima : Altera uero c̃ M id ẽ amese in netendie zeug¬
menon : EEc̃ uero ÷ est quarta : Relique uero idẽ ER. NL. minime statutis uo¬
cibus clau sȩsunt : Nãr̃ par hirpatȩ & lychanȩ & tritae paranete : in stabiles ap¬
probantur : Similis autem ratio erit : si a nete diereugmenon in grauiorem
par temid ẽ mesen c̃onsenantiae huius species considerrentur : Fisdem enim
immobilibus uocibus quaȩ superius dictȩ sunt continebuntur : Siue autem ab hy¬
patemeson seu a mese seu a para mese siue etiam anetehiperboleon consonantias
ingraui orem partem ducamus : duarum quae statutis uocibus coerceantur non

Expanded text:
ezeugmenon, et paraneten diezeugmenon, et triten hyperboleon, et paraneten hyperboleon mobiles voces esse praediximus. Item diapente consonantia duas tantummodo species tenet, quae statutis vocibus includuntur. Ut si ab hypate meson ordiamur, una quidem est D H, id est ab hypate meson in paramesen, ea quae est prima. Altera vero G L, id est a mese in neten diezeugmenon, haec vero est quarta. Reliquae vero, id est E I et F K, minime statutis vocibus clausae sunt. Nam parhypate, et lychanos, et trite, et paranete instabiles approbantur. Similis autem ratio erit si a nete diezeugmenon in graviorem partem, id est ad mesen, consonantiae hujus species considerentur, eisdem enim immobilibus vocibus, quae superius dictae sunt, continebuntur. Sive autem ab hypate meson, seu a mese, seu a paramese, sive etiam a nete hyperboleon consonantias ad graviorem partem ducamus. Duarum quae statutis vocibus coerceantur, non
Abbreviated transcription (Latin):
& unitas : In maiorib: Igiturminor : & in minorib: maior ꝓportio
continetur. Ił incapparet quod si aliquib: numeris proportionem
continentib: suꝑ particularẽ ae quaplura litas ad datur maiorẽ es se
proportionem ante aequae pluralitatis Augmentũ: quã postea quã
quod paulo post demons trabitus : simultiplex interuallũ binariofuerit
multiplicatum .: Idetiam qđ exilla multiplicatione nascetur. multiplex
eẽ : Quodsi id quod ex tali multiplicatione procreatum sit non fuerit
multiplex: Tuncillud noneẽ multiplex quod binario quod binario¬
fuerit multiplicatum : Item suꝑ particularis proportio binariomulti¬
plicetur. Id quod fit pleq suꝑ particulare ẽẽ neq multiplex : Quodsi

Expanded text:
et unitas, in majoribus igitur minor, et in minoribus major proportio et unitas, in majoribus igitur minor, et in minoribus major proportio continetur; hinc apparet quod si aliquibus numeris proportionem continentibus superparticularem, aequa pluralitas addatur, majorem esse proportionem ante aeque pluralitatia augmentum, quam posteaquam ndum non videtur, quod paulo post demonstrabitur, si multiplex intervallum binario fuerit multiplicatum, id etiam quod ex illa multiplicatione nascetur multiplex esse. Quod si id quod ex tali multiplicatione procreatum sit non fuerit multiplex, tunc illud non esse multiplex, quod binario fuerit multiplicatum. Item si superparticularis proportio binario multiplicetur, id quod fit neque superparticulare esse, neque multiplex. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
cumeos propria differentia metiebatur. Sint enimnumeri XlUiii
&. liii. horum quinarius differentiaest̃. Metiatur lgitur
XLUIII. Numerum quinarius deciesfunt. L. suꝑuaditigit᷑
L. Numerus X LUIII fdmerum binario: idem. LIII. undeciesꝰ
metiatur funt. Lu quieisdem rursus duobus .lIII. fumerum
superuadit : Addatue utrisq binarius: & disponatur hoc modo¬
i noresigitur sunt proportianes .l. ad .lu. comparatucũ
additione scilicet binarii. quod differentia eos metiens
proportiones hoc modo intelliguntur. Dimidia pars: maior
est quam tertia: Tertiapars maior est quam quarta
Quarta pars maiorest quinta Acdeinceps eodemmodo
Vnde fit : ut ses qualtera proportio: maiorsit sesquitertia. & sesqui¬
tertia sesqui quartamuincat. At queidem inceteris. H inceuenit
cularium numerorum. Quod apparet innumero naturali. Dispo¬
natur erum numerus naturalis .I.II.III. IIII .V. Binarius igitur
Ternarius adbinarium : ses qualter est
Quaternarius uero adternariũ : ses quitertius. Maiores uero sunt

Expanded text:
cum eos propria differentia metiebatur. Sint enim numeri 48 et 53, horum quinarius differentia est. Metiatur igitur 48 numerum, quinarius decies fiunt 50. Supervadit igitur 50 numerus 48 numerum binario, idem quinarius 53 undecies metiatur fiunt 55, qui eisdem rursus duobus 53 numerum supervadit; addatur utrisque binarius et disponantur hoc modoinores igitur sunt proportiones 50 ad 55 comparati, cum additione scilicet binarii quo differentia eos metiens proportiones hoc modo intelliguntur. Dimidia pars major est quam tertia. Tertia pars est major quam quarta. Quarta pars major est quam quinta, ac deinceps eodem modo. Unde fit ut sesquialtera proportio major sit sesquitertia, et sesquitertia sesquiquartam vincat. Atque idem in caeteris. Hinc evenit cularium numerorum. Quod apparet in numero naturali: disponatur enim numerus naturalis 1, 2, 3, 4. Binarius igitur binarium sesquialter est. Quaternarius vero ad ternarium sesquitertius. Majores vero sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tatis genere collocet᷑. Quod si quistonũ quoq inmultiplici genereeẽ
praescribat: Qm̃ quidem tonus minorẽ. quãdiates sȩron : Diatessȩ ron
uerominus ÷ quã diapente : diapente quidẽ ponat᷑ inquad rupla
iatessaron intriplo : tonus induplici: Sed diapente constat exdia¬
tessȩron &tono. Quadruplũ igitur scđm hancrationẽ constabit
extriplo acduplo: quod sifierinequit Rursstatuat᷑ diatesseron quidẽ
intriplico & diapente inquadruplo: Siigitur auferam triplũ a quadruplo. sesqͥ c̃tus
relinquet᷑. Rurs diates saron diapente consonantiae subtrahas. fit reliquustoto
tertii. unotriplicisminores. Tresigit᷑ toniunũ diatessaron Nullaratione
subplebunt: qđ est falsissimum. Duo enĩ toni ac semitoniũminus. diater¬
saron consonantiam supplent. Ex hisigitur demonstrat᷑ diates saron
consonantiam non es̃ se multiplicem
Dicoautẽ : qm̃ nec dia pente consonantia in multiplici genere poterit

Expanded text:
tatis genere collocetur. Quod si quis tonum quoque in multiplici genere esse perscribat, quoniam quidem tonus minor est quam diatessaron. Diatessaron vero minus est quam diapente, diapente quidem ponatur in quadrupla, diatessaron in tripla, tonus in duplici. Sed diapente constat ex diatessaron et tono. Quadruplum igitur secundum hanc rationem constabit, ex triplo ac duplo, quod fieri nequit. Rursus statuatur diatessaron quidem in triplici, et diapente in quadruplo. Si igitur auferamus triplum a quadruplo, sesquitertius relinquetur. Rursus si diatessaron diapente consonantiae subtrahas, fit reliquus tonutertii uno triplici sunt minores. Tres igitur toni unum diatessaron nulla ratione supplebunt, quod est falsissimum. Duo enim toni ac semilonium minus diatessaron consonantiam supplent. Ex his igitur demonstratur diatessaron consonantiam non esse multiplicem. Dico autem quoniam nec diapente consonantia in multiplici genere poterit
Abbreviated transcription (Latin):
duostonos ꝑc̃sonantiã ad G̾: Diates saron uero ab G̃.
remitto ad R: Eritigit᷑ E a minor semitonii pars qđ
oportebat efficere
it ribus tonis diates saron auferamus. a potomen fit reliqua. Sintenm

Expanded text:
duos tonos per consonantiam ad G, diatessaron vero ab G remitto ad K; erit igitur K A minor semitonii pars, quod oportebat efficere. Si ergo a tribus tonis diatessaron auferamus, apotome fit reliqua. Sint enim
Abbreviated transcription (Latin):
sibinario multiplicemus fiuntq bis.uiii.xui. lus unur xxiii¬
snttanio inautem a cxuiii: llnus mamerus naturaliter inter cidit quiest
aXUI col huidis sses quioctaliã retinent proportionẽ atquendento

Expanded text:
si binario multiplicemus, fiuntque bis 8 16, bis 9 18, isi binario multiplicemus, fiuntque bis 8 16, bis 9 18, inter 16 autem et 18 unus numerus naturaliter incidit qui est  collati sesquioctavam retinent proportionem, ac ideo faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
Siuox uoce sesqualtera ꝓportionesit . ł sesqͥt̃tia. Acitior grauiorq
diapente ł diatessaron ł tonũ consonantiã reddet. Itẽ sidia pason¬
quae est diapasson & diapente efficient simphoniã. Quod sibis diapassin
bisdiapasson. Quod si ses qualtera & sesquitertia Id est diapente & diatessaron
nascitur concinentia. Quattuor enim ad .iii.: sesquitertiã obtinent
proportionem. Tresuero adbinariũ sesqualtera conlatione lungunt᷑.
&idem quat̃ narius adbinarium appositus: duplaei cõparationẽ copu¬
latur. Sed sesquitertia : diatessaron. ses qualtera ꝓportio: diapente
consonantiã creat. Duplauero: diapasson efficit simphoniã
Diates saron igitur acdiapente. unã diapas son concinentiã ungueb
Rursustonus : Inaequa diuidi non potest. Curautẽ posterius liquebit
Nunchoctantum nos sesufficiat : qđ numquã tonus in gemina ȩquadiui¬
ditur. Atq utid facillime comꝓbetur: sit sesquioctaua proportio uiii¬

Expanded text:
graviorque diapente, vel diatessaron, vel tonum consonantiam reddet. Item si diapasonquae est diapason et diapente, efficiant symphoniam. Quod si bis diapason bisdiapason. Quod si sesquialtera et sesquitertia, id est diapente et diatessaron, nascitur concinentia. Quatuor enim ad tres sesquitertiam obtinent proportionem. Tres vero ad binarium sesquialtera collatione junguntur, et idem quaternarius ad binarium appositus dupla ei comparatione copulatur. Sed sesquitertia diatessaron, sesquialtera proportio diapente consonantiam creant. Dupla vero diapason efficit symphoniam. Diatessaron igitur ac diapente unam diapason consonantiam jungunt. Rursus tonus in aequa dividi non potest, cur autem posterius liquebit. Nunc hoc tantum nosse sufficiat, quod nunquam tonus in gemina aequa dividitur. Atque ut id facillime com
Abbreviated transcription (Latin):
Rchitas uero cuncta ratione constituens non modo sensũ auriũ in primis¬
a consonantiis obseruare neglexit : uerum etiam maxime inteara chor¬
dorũ diuisionerationẽ secutus ẽ : sed ita ut neq eam quam querabat effica

Expanded text:
rchitas vero cuncta in ratione constituens non modo sensum aurium in primis consonantiis observare neglexerit, verum etiam maxime in tetrachordorum divisione rationem secutus est. Sed ita, ut neque ea quam quaerebat effica
Abbreviated transcription (Latin):
Quod siquid sit qđ crescentes undas possit offendere. statĩ motus illere uertit᷑¬
& quasi adcentrũ unde ꝓfestꝰ fuerat eisdem undulis redundat᷑. Itaigitꝰ cũ aerpulsus
fecerit sonũ : pellit aliũ ꝓximũ & quodã modo rotundũ flustũ ris ciet

Expanded text:
Quod si quid sit, quod crescentes undas possit offundere, statim motus ille revertitur, et quasi ad centrum, unde profectus fuerat, eisdem undu is rotundatur. Ita igitur cum aer pulsus fecerit sonum, pellit alium proximum, et quodammodo rotundum fluctum aeris ciet
Abbreviated transcription (Latin):
icoautem qm̃ proprie diapente insesqualtera di atessaron inses quitertia
proportione consistit: Qm̃enim inter utrasq: proportiones sesqualtera scilicet
& sesquitertiam ses qualtera maior est & ses quitertia minor: Qm̃quȩ in consonantus
di apentemaior diates saron minor : apparet maiorem ꝓportionẽ in inori ee

Expanded text:
ico autem quoniam proprie diapente in sesquialtera, et diatessaron in sesquitertia proportione consistit. Quoniam enim inter utrasque proportiones, sesquialteram scilicet et sesquitertiam, sesquialtera est major et sesquitertia minor, quoniamque in consonantiis diapente major, diatessaron minor, apparet majorem proportionem majori, e
Abbreviated transcription (Latin):
ł pedalis ł quaecumq alia definita mensura qͣuo circa numeru sinfinita
concrescit : Continua uero quantitas in infinitaminuitur. Multipli
cita sigitus . qm̃ finẽ crescendi non habet : Numerimaxime seruat
maturã : Suꝑ particularitas autẽ qm̃ in infinitũ minor ẽ minuit : propri¬
etatẽ seruat continuȩ quantitatis. Minuit autẽ minorẽ : cũ semꝑ eum

Expanded text:
pedalis, vel quaecunque alia definita mensura. Quocirca numerus semper in infinita concrescit, continua vero quantitas in incitas igitur, quoniam finem crescendi non habet, numeri maxime servat naturam, superparticularitas autem, quoniam in infinitum minorem minuit, proprietatem servat continue quantitatis; minuit autem minorem, cum semper eum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed a potome atq semitoniũ minus: unũefficiunt tonũ: Tonꝰ igit᷑ maior
quidemest .VIII. sõmatibus . minor uero .uIIII.

Expanded text:
sed apotome atque semitonium minus unum efficiunt tonum. Tonus igitur major quidem est 8 commatibus, minor vero 9.
Abbreviated transcription (Latin):
trastataest. Amisi grauitatis atq uirtutis modũ. & pene inturpitu¬
dinem pro lap sa minimũ antiquã sꝑeciem seruat : Vndeplato precipit

Expanded text:
tracta est, amisit gravitatis atque virtutis modum et pene in turpitudinem prolapsa, minimum antique speciem servat. Unde Plato precipit
Abbreviated transcription (Latin):
hic uero ubichordarum spatia sonosq metiemurnaturam rerum¬
in sequi neces se est : Maioriq longitudini chordarum ex qua grauitas
ex istit ampliores minoriuero ex quauocis acum̃ nascitur da rebre¬
uiores : Sit chorda intensa. A b ÷ Huic aequa sit regula quae propo¬
sitis partitionibus diuidatur ut ea regula chordaẽ apposita : ae edem
diuisiones innerui longitudine signentur quas ante a signa uerimus¬
in regũl Nos uero nunc ita diuidimus quasi ipsam chordam: & non
regulam partiamur : Diuidatur igitur A BB inquatuor partes per
tria puncta ⁊ Quae sunt cDE: Erit̃ igitur tota quidem as du pla
abhis quae sunt. DB: A D : Singillatim uero AD OB duplesunt ab
hisquae sunt AC .CO DE EB Erit igitur ab qui demgrauis simã id ẽ

Expanded text:
Hic vero ubi chordarum spatia sonosque metiemur, naturam rerum sequi necesse est, majorique longitudini chordarum ex qua gravitas existit, ampliores, minori vero ex qua vocis acumen nascitur, dare breviores. Sit chorda intensa A B, huic aequa sit regula quae propositis partitionibus dividatur, ut, ea regula chorda apposita, eaedem divisiones in nervi longitudine signentur quas ante assignaveramun regula. Nos vero nunc dividimus ita, quasi ipsam chordam et egulam partiamur. Dividatur igitur A B in quatuor partes, per tria puncta quae sunt C D E. Erit igitur tota quidem A B dupla ab his quae sunt D B, A D; sigillatim vero A D, D B duplae sunt ab his quae sunt A C, C D, D E, E B. Erit igitur A B quidem gravissima, id e
Abbreviated transcription (Latin):
isigitur it a propositis : dicendũ uidet᷑. quot generib: omnis cantilenatacat᷑
De quib armonicae inuentionis disciplina considerat. Suntaut̃ haec
prius decetradordis disseremus: Et quẽ ad modũ auctus neruorũ numerꝰ
quonunc pluralitatis ẽ usq ꝑ uenerit. Id autẽ fiet si prius cõmemoremus
qui ꝓ portionib: simphoniae musicae misceantur

Expanded text:
is igitur ita propositis, dicendum videtur quot generibus omnis cantilena texatur, de quibus harmonice inventionis disciplina considerat. Sunt autem prius de tetrachordis disseramus, et quemadmodum auctus nervorum numerus, ad id quo nunc pluralitas est, usque pervenerit. Id autem fiet, si prius commemoremus bus proportionibus symphoniae musicae misceantur
Abbreviated transcription (Latin):
CCLXXXUIII. D. autem ab eo quod est. A. ui. tonos differens to¬
nos DXXXI CCCCXLIDeigitur ab eo quod est .C. distat commate:
D autem abeo quod est . B. tono integerrimo distat .vI. scilicet toni:¬
quinquetonis. Id autem sit .E. LIII .XLVIIII. Siigitur .E. nouies
auxero. fiet mihi H. LXΙII .CCCLXXVII. Sinuero octies fient LVII¬
CCXXIIII. Idsit .G. Sed .I. quidem .E numero comparatus. superat᷑

Expanded text:
 D autem ab eo quod est A, sex totos differens tonos 531451. D igitur ab eo quod est C distat commate D autem ab eo quod est B tono integerrimo distat, 6 toni scilicet quinque tonis, id autem sit F 590049. Si igitur E novies auxero, fiet mihi H 64377. Sin vero octies, fient 57224, id sit G. Sed H quidem F numero comparatus superat
Abbreviated transcription (Latin):
Luero modis ipse consonantiarum pro portiones numexosq uestiꝰet: hinc
ordiendum ẽ : Voces in quid interseuel uni sonae sunt uel nostuni sonae
Non uni sonarum aocum aliae quidem sunt ae qui sona& aliae consonie aliae
emmeles aliae dissonaei aliae el meles : Et unisonae quidem sunt quae unum
atq eundem singillatim pulsaȩ reddunt sonum: ae qui sonae uero : quae
simul pulsa: unum ex ducibus atque simplicem quodam modo efficiant
sonum¬
Vt eftdiapaen eaq dupbcata quae est bis dia pason con sonoe nuete msduit cdi se
dum fositum permixtumq suauem ef ficiunt sonum at diapente aediates saron:
Emmelesaat̃ sunt : qͣ cumq consonae quidem non sunt. pos sunt aptari tamenrec te
ad melos. ut sunt haȩ quae con sonantia siungunt : Dissonȩ uero sart ue noe nori
permiscent sonos atq in sua uiter feriunt sen sum: Ebemel sustoruis indiuũ sic¬
puuntisi in consonantiarun coniuene tiorie : Dequibus paulo posteriusi ndius sione

Expanded text:
ero modis ipse consonantiarum proportiones numerosque vestiget, hinc ordiendum est. Voces, inquit, inter se vel unisonae sunt, vel non unisonae. Non unisonarum autem vocum aliae quidem sunt aequisonae, aliae emmelis, aliae dissonae, aliae ecmelis. Et unisonae quidem sunt quae unum atque eumdem sigillatim pulsae reddunt sonum. Aequisonae vero quae simul pulsae unum ex duobus atque simplicem quodammodo efficiunt sonumut est diapason, eaque duplicata quae est bis diapason. Consonae autem sunt quae compositum permixtumque suavem tamen efficiunt sonum, ut diaem sunt quaecunque quidem consonae non sunt, possunt aptari tamen recte ad melos, ut sunt hae quae consonantias jungunt. Dissonae vero sunt quae non permiscent sonos, atque insuaviter feriunt sensum. Ecmelis vero quae non recipiuntur in consonantiarum conjunctione, de quibus paulo posteriu
Abbreviated transcription (Latin):
deficittr. Rursus quater narius secunđ est duplex. Hicduos sesqualte¬
ros Antecedit senarium & nouenarium quinedietate caret

Expanded text:
deficit. Rursus quaternarius secundus est duplex, hic duos sesquialteros antecedit senarium et novenarium, qui medietate caret
Abbreviated transcription (Latin):
ea dem . duobussemis que transcendit᷑: Sit que haec differentia ł
Scilicet .IIs. Rursuseadem .c̃. Differentia : B. numerũ metiat᷑ occies
ẽ: igitur .Ẽ. cõparatus ad .B: Eodẽ .E. transcendit᷑ id .ẽ. duob semis
O. Igitur abeo quodẽ a. & rursus .e. ab eo. quod est .B. eadẽ .t̃. diffe¬
rentias minores. Subtrastoigit᷑ .F. ab eo qđ est .ã. atq b. factis .b̃.
atq ẽ: Maiorẽ igitur retinent proportionẽ int̃se .D. atq ẽ : quã¬

Expanded text:
eodem A duobus semisque transcenditur. Sitque haec differentia F, scilicet duo et 1/2, rursus eadem C differentia B numerum metiatur octies Igitur E comparatus ad B eodem F transcenditur, id est duobus et semis. D igitur ab eo quod est A, et rursus E ab eo quod est B, eadem F differentia sunt minores. Subtracto igitur F ab eo quod est A atque B, facti sunt D atque E. Majorem igitur proportionem
Abbreviated transcription (Latin):
& apparere nonsinat: Sed dehis posterius. Igitur qm̃ acutȩ uoces spissioribus
& ue locioribus motibus incitantur. graues uero tardioribus acraris. liquaet additione
quadã motuum ex grauitate acumen intendi. De tractione uero motiuim laxari
ex acumine grauitatẽ : explurib: enĩ motib acum̃: quã grauitas constat :
In quibus autem pluralitas differentiã facit: ea neces se est inquadã numerositate

Expanded text:
 apparere non sinat. Sed de his posterius. Igitur quoniam acutae voces spissioribus et velocioribus motibus incitantur, graves vero tardioribus ac raris, liquet additione quadam motuum ex gravitate acumen intendi, detractione vero motuum laxari ex acumine gravitatem. Ex pluribus enim motibus acumen, quam gravitas constat. In quibus autem pluralitas differentiam facit, eam necesse est in quadam numerositate
Abbreviated transcription (Latin):
duae uero relique dia tonici mollis atq
quarta parstoni diesis enarmonios nuncupari predictum est : qm̃q aristoen
non uoces ipsas inter se comparat sed differentiam uocum in teruallumq
metitur & scđm eumtonus duo decim unitatum huiusigitur erit pars

Expanded text:
Duae vero reliquae diatonici, mollis atque quarta pars toni diesis enharmonios nuncupari praedicta est, quoniamque Aristoxenus non voces ipsas inter se comparat, sed differentiam vocum intervallumque metitur, et secundum eum tonus est duodecim unitatum, hujus igitur erit pars
Abbreviated transcription (Latin):
unus quisq loquitur continu e: quantũ naturalis sp̃s sinat : Runis sus
AACTN MATIR Huoci: natura hominũ terminũ facit. quae acut ã eoꝵ
uocẽ grauemq Determinat. Tantũ enim unus quisq uelacum̃ ualet

Expanded text:
unusquisque loquitur continue, quantum naturalis spiritus sinat. Rursus matice voci natura hominum facit terminum, quae acutam eorum vocem gravemque determinat. Tantum enim unusquisque vel acumen valet
Abbreviated transcription (Latin):
demuero hoc quoq: ꝓbabitur modo. Hamsidiapason quintonis aduobus
minorib semitonus continetur. Superantq: sextoni diapason consonantiã
uno cõmate : Nonest dubium . quintonis quinis ab utroq spatio sublatis. fiant
reliqͣ ex diapason quidem duo semitoni amiora. Des ex uerotonis tonus:

Expanded text:
dem vero hoc quoque probabitur modo. Nam si diapason quinque tonis ac duobus minoribus semitoniis continetur, superantque sex toni diapason consonantiam uno commate, non est dubium quin tonis quinis ab utroque spatio sublatis fiant reliqua ex diapason quidem duo semitonia minora, de sex vero tonis tonus
Abbreviated transcription (Latin):
x non conuersis autẽ suꝑ particularibus
sedita ut ex multiplici procreati sunt
e dehisquidem actenus: Diligentius enim
aepeautem accidit uttres ł quattuor ł qt̃ libet aequas super parti¬
cula mi prqportiones demusica disputator inquirat. Sed neidca su
atq: inscitia facientes error ullius difficultatis impediat : hacregula
quotlibet aequas proportiones ex multiplicitate ducemus. Unusquisq
multiplox abunitate scilicet computatus : tot suꝑ particulares habitu¬
dines praecedit. suae scilicet ͦ In contrariam partẽ denominatia nes : quortis
ipse abunitate decesferit hacmodo ut duplex sciqualteras¬
t triplex sesqui¬
tertias: quadrũplex. sesqui

Expanded text:
Ex non conversis autem superparticularibus, Ex non conversis autem superparticularibus, sed ita ut ex multiplici procreati sunt,e his quidem hactenus, diligentius enim ares inveniendi. Saepe autem accidit ut tres, vel quatuor, vel quotlibet aequas superparticularium proportiones de musica disputator inquirat. Sed ne id casu atque inscitia facientes, error ullus difficultatis impediat, hac quotlibet aequas proportiones ex multiplicitate ducemus. Unusquisque multiplex ab unitate scilicet computatus, tot superparticulares habitudines praecedit, suae scilicet in contrariam partem denominationis, quotus ipse ab unitate discesserit. Hoc modo ut duplex sesquialterast, triplex sesqtertias, quadruplex sesqui