comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nouimus unde sit: x p̃s autẽ cũ uenerit. nemo
scit unde sit: hȩc opinio apud uidȩos unde
nata fuerit. qđ xp̃s cũ uenerit nemoscit un¬
de sit Hon enĩ in anit̃ nata .ẽ. Si conside¬
si locũ natiuitatis quęramus tanquã unde
sit ubi natus. ẽ: ne hoc latebat uidȩos ꝓpter
scripturas. quȩ ista p̃dixerant. Nã cũ eum
uisa stella magi quȩrerent ad orare. uener̃
adherodẽ : & dixer̃ quid quȩrerent. & quid
uellent. Ille autẽ conuocatis eis qui legẽ scie¬
bant. quȩ siuit ab eis. ubi xp̃s nasceretur.
Illi dixerunt. In bethleẽ uidȩ & testimoniũ &iã
ꝓpheticũ ꝓtulerunt. Si ergo ꝓphetȩ p̃dixeraNs
& locũ unde erat origo carnis cius. & locum
ubi eum peperit mat̾ eius: unde nata est
utrũq p̃dicauerant & p̃nunciauerant scrip¬
turȩ :: Scđm hominẽ p̃dixerunt scripturȩ
unde. ẽẽt : scđm dm̃ latebat impios & quę¬
relut pios. Ad hoc enĩ & isti dixerunt:
xp̃s cũ uenerit nemo scit unde sit : quia

Expanded text:
novimus unde sit; Christus autem cum venerit, nemo scit unde sit. Haec opinio apud Judaeos unde nata fuerit, quod Christus cum venerit, nemo scit unde sit non enim inaniter nata est; si considesi locum nativitatis ejus quaeramus, tanquam inde sit ubi natus est; nec hoc latebat Judaeos, propter Scripturas quae ista praedixerant. Nam cum eum visa stella Magi quaererent adorare, venerunt ad Herodem, et dixerunt quid quaererent et quid vellent: ille autem convocatis eis qui Legem sciebant, quaesivit ab eis ubi Christus nasceretur: illi dixerunt, In Bethlehem Judae; et testimonium etiam propheticum protulerunt . Si ergo Prophetae praedixerant et locum unde erat origo carnis ejus, et locum ubi eum peperit mater ejus; unde nata est utrumque praedicaverant et praenuntiaverant Scripturae? Secundum hominem praedixerant Scripturae unde esset: secundum Deum latebat impios, et quaerebat pios. Ad hoc enim et isti dixerunt, stus cum venerit, nemo scit unde sit; quia
Abbreviated transcription (Latin):
fili. Nunͤaũt qđ ait qͥ credit in me. ñ credit in me
s neũ qͥ misit me. qͦmꝰdo intellecturi sumꝰ: nisi qu̾a
hono apparebat hominib eũ later& ds̃  & ne
puarent hoc eũ. eẽ. tantũmͦͥdo qđ uidebant: ta¬
lẽic tantũ se uolens credi. quał & quantꝰ ÷ pater:
Qu credit in me inqͥt ñ credit in me. id÷ ĩ hoc qđ.
ui& : s in eũ qͥ misit me : id ÷ in patrẽ. Sed qͥcredit
inatrẽ. necesse ẽ. eũ credat. eẽ patrẽ : Quiaũt̃¬
erit eũ patrẽ. necesse. ẽ ut credat eũ habefi
li: Ac ꝑ hoc qͥ credit in patrẽ: necesse ẽ. ut cre-¬
de infiliũ. Sed neqͥsquã hoc credat deunigeni¬
t filio qđ dehis qͥ dicti s̃ filii dĩ. scđm gr̃am ñ
⁊turã. sic̃ ait euangelista. dedit eis potestatẽ fi¬
os dĩ fieri Wnde & illud ÷. qđ dĩs cõmemoraut¬

Expanded text:
it, Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me, quomodo intellecturi sumus, nisi quia homo apparebat hominibus, cum lateret Deus? Et ne putarent hoc eum esse tantummodo quod videbant, talem ac tantum se volens credi, qualis et quantus est Pater, Qui credit in me, inquit, non credit in me, id est, in hoc quod videt; sed in eum qui misit me, id est, in Patrem. Sed qui credit in Patrem, necesse est eucredat eum habere Filium: ac per hoc qui credit in Patrem, necesse est ut credat in Filium. Sed ne quisquam hoc credat de unigenito Filio, quod de iis qui dicti sunt filii Dei secundum gratiam, non naturam, sicut ait Evangelista, Dedit eis potestatem filios Dei fieri ; unde et illud est quod ipse Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
tanta miraculaꝵ signa faciente. qͥdã cride¬
r̃ p̃destinati in uitã ȩt̾nã qͦs & iã uocaũ ousuas :
Quidã uͦ ñ credider̃. nec poterant cređe. Qđ
durati : deserente illo. qͥ suꝑbis resistit. umi¬
lib aut dat gram. Eoꝵ aũt qͥ credider̃ nusꝗ
irrerent ad eo consitebant᷑. ut palmar̃ ramis acceptis ueadẽ
rent confiteri. ut desynagoga ñ eicerent᷑ luos no-¬
tauit euangelista dicens : qđ dilexer̃ głamomnũ.
magis quã głam dĩ. Eoꝵ &iã qͥ ñ credide alii
erant pꝰea credituri : qͦs p̃uidebat. ubiar Cũ exil:¬
taueritis filiũ hominis. tunc cognoscetislego sũ :
Alii uͦ in eadẽ infidelitate mansuri. quor imitatrix
orbe disꝑsa . ẽ. His ita se habentib. & sua ñ ꝓpinqͣnte

Expanded text:
te, quidam crediderunt praedestinati in vitam aeternam, quos etiam vocavit oves suas: quidam vero non crediderunt, nec poterant credere, eo quod i et indurati, deserente illo qui superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Eorum autem qui crediderunt, sque adeo confitebantur, ut palmarum ramis acceptis venienton audebant confiteri, ut de synagoga non ejicerentur; quos notavit Evangelista dicens, quod dilexerunt gloriam hominum magis quam gloriam Dei . at, ubi ait, Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc agnoscetis quia ego sum : alii vero in eadem infidelitate mansuri, quorum imitatriorbe dispersa est. 2. His ita se habentibus, et sua jam propinquante
Abbreviated transcription (Latin):
Dies iste qͥ circuitu solis huiꝰ impletur. pau¬
addextã dixerit. uenite benedicti patris
mei ꝑcipite regnum: Positis aut̃ ad sinistrã.
dixerit Ite inignem ęt̾num qͥ paratus ẽ.
diabolo & angłis eius : Ibierit nox ubi ne¬
mopocest oꝑari. sed recipere qđ oꝑatus ẽ
Aliud ẽ. tẽpus operationis: aliud receptionis

Expanded text:
. Dies iste qui circuitu solis hujus impletur, pau. Dies iste qui circuitu solis hujus impletur, pauad dexteram dixerit, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, positis autem ad sinistram dixerit, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus : ibi erit nox ubi nemo potest operari, sed recipere quod operatus est. Aliud est tempus operationis, aliud receptionis:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs maiora hoꝵ facietis : Sed ñ se extol
caro & sanguis. audiat dicentem : Si¬
ne me nihil potestis facere. Quid
igitur : qͥd dicemus de nocte ista
quando erit. quando nemo poterit
oꝑari: Noxista impioꝵ erit : nox
ista eoꝵ erit qͥbus infine dicetur
Ite inignem et̃nũ: qui paratus. ẽ. dia¬
bolo & angłis eius Sed nox dicta
ẽ: ñ flamma ñ ignis. audi quia
& nox ẽ. Deqͦdã seruo dicit. Ligate
illi manus & pedes : & ꝓicite eum
in tenebras exteriores. Opetur
ergo homo dũ uiuit: neilla noc¬
te p̃ueniatur: ubi nemo possit
operari. modo .ẽ: ut oꝑetur fides.
ꝑdilectionem. Et si modo oꝑamur:
hic ẽ dies. hic ẽ xp̃s. Audi ꝓmit¬
tentem : & ne arbitreris absentẽ
Ipse dixit: Ecce ego uobc̃ sum. Quandiu ñ fit
in nobis sollicitudo quiuimus: si fieri poss&
dehacuoce &iã posteros qͥ futuri s̃. securis¬
simos faceremus. Ecce ego inquit uob̾c̃ sũ¬

Expanded text:
Dominus, Majora horum facietis: sed non se extollat Dominus, Majora horum facietis: sed non se extollat caro et sanguis; audiat dicentem, Sine me nihil potestis facere . 6. Quid igitur? quid dicemus de nocte ista? Quando erit, quando nemo poterit operari? Nox ista impiorum erit: nox ista eorum erit quibus in fine dicetur, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Sed nox dicta est, non flamma, non ignis. Audi quia et nox est. De quodam servo dicit, Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores . Operetur ergo homo dum vivit, ne illa nocte praeveniatur, ubi nemo possit operari. Modo est ut operetur fides per dilectionem: et si modo operamur, hic est dies, hic est Christus. Audi promittentem, et ne arbitreris absentem. Ipse dixit, Ecce ego vobiscum sum. Quamdiu? Non sit in nobis sollicitudo qui vivimus: si fieri posset, de hac etiam voce posteros qui futuri sunt, securissimos faceremus. Ecce, inquit, ego v
Abbreviated transcription (Latin):
morasse dnm hoc loco seipsum : id ẽ. lumen
mundi Quandiu inqͥt sũ in hoc mundo:
lux sũ mundi. Ergo ipse oꝑator. quandiuẽ.
in hoc mundo Putamus eũ fr̃s fuisse hic
tunc : modo ñ hic esse.: Siergo hoc putamꝰ:
iam ergo postascensum diũ facta ẽ. nox
ista metuenda : ubi nemo potest oꝑari
Si post ascensũ dñi facta ẽ nox ista unde
apłi tanta operatisunt.: Nũquid ista
nox erat. quando sp̃s sc̃s ueniens. &
om̃s qͥ inunoloco erant adĩplens. dedit
eis loqui om̃iũ gentiũ linguis: Nũ qͥd
noxerat claudus quando ille adũbum
pari saluus effectus. imo adũbũ dnũ
habitantis inpetro : Nũquid nox erat
quando transeuntib discipłis egricum
lectulis ponebantur. ut uł ubra tran¬
scuntiũ tangerentur. Iñs autẽ cũ
hic ẽẽt. neminẽ transiens. umbra
sua saluu fecit: Sed ipse discipulis dixe¬
rat. maiora hoꝵ faci&is. Dixerat qͥdẽ

Expanded text:
morasse Dominum hoc loco seipsum, id est lumen morasse Dominum hoc loco seipsum, id est lumen mundi: Quamdiu, inquit, sum in hoc mundo, lux sum mundi. Ergo ipse operatur. Quamdiu est autem in hoc mundo? Putamus eum, fratres, fuisse hic tunc, et modo non hic esse? Si ergo hoc putamus, jam ergo post ascensum Domini facta est nox ista metuenda, ubi nemo possit operari: si post ascensum Domini facta est nox ista, unde Apostoli tanta operati sunt? Numquid ista nox erat, quando Spiritus sanctus veniens, et omnes qui in uno loco erant adimplens, dedit eis loqui omnium gentium linguis ? Numquid nox erat quando claudus ille ad verbum Petri salvus effectus est, imo ad verbum Domini habitantis in Petro ? Numquid nox erat quando transeuntibus discipulis aegri cum lectulis ponebantur, ut vel umbra transeuntium tangerentur ? Dominus autem cum hic esset, neminem transiens umbra sua salvum fecit: sed ipse discipulis dixerat, Majora horum facietis . Dixerat quidem
Abbreviated transcription (Latin):
dies est. Mem̃ tote quomodo uniũsã
głam illi dat deqͦẽ quia ille hab&
filiũ qͥde illo sit. ipse ñ hab& dequosit.
Sed quare dixisti d. donec dies est.o
Audi quare. Ueni& nox : quando nemo
potest oꝑari. Nec tu dnẽ : Itane tantũ
ualebit nox illa. ut nec tu possis illa oꝑari.
ñputo sed credo. atq c̃firmo: te ibi
fuisse quando dix̃ ds̃. fiat lux. & facta ẽ.
lux. Sienĩ ũbo fet̃. ꝑ te fecit: & idõdictũ
ẽ om̃ia ꝑ ipsum facta s̃. & sine ipsofactũ
Quȩ ẽ. illa nox quȩ q̃uenerit nemopot̾it
oꝑari. Audi qͥd sit dies: & tunc intelli¬
ges quȩ sit nox. Vnde sumus audituri.
quis nã sit dies iste Ipse dicat. Quandiu
in hoc mundo sũ : lux sũ mundi Ergones
cio qu&e nox erit quando ibi xp̃c nerit:
idõ nemo poterit oꝑari. Restat inqͥrere
fr̃s mei. Patient̃ accipite inqͥrentẽ me
uobiscũ: quęro uob̃cũ: inueniã aqͦquero
Constat. exp̃ssũ acdefinitũ . ẽ. diẽ cõme¬

Expanded text:
dies est. Memento te quomodo universam dies est. Memento te quomodo universam gloriam illi dat de quo est: quia ille habet filium qui de illo sit, ipse non habet de quo sit. Sed quare dixisti, Domine, donec dies est? Audi quare. Venit nox quando nemo potest operari. Nec tu, Domine? Itane tantum valebit nox illa, ut nec tu possis in ea operarn puto, sed credo atque confirmo te ibi fuisse, quando dixit Deus, Fiat lux; et facta est lux . Si enim Verbo fecit, per te fecit: et ideo dictum est, Omnia pQuae est illa nox, quae cum venerit, nemo poterit operari? Audi quid sit dies, et tunc intelliges quae sit nox. Unde sumus audituri quisnam sit dies iste? Ipse dicat: Quamdiu in hoc mundo sum, lux sum cio quae nox erit, quando ibi Christus non erit; ideo nemo poterit operari. Restat inquirere, fratres mei, patienter accipite inquirentem me: vobiscum quaero, vobiscum inveniam a quo quaero. Constat, expressum ac definitum est, diem comme
Abbreviated transcription (Latin):
& forte c̃cupiscere aliqͥd qđ cȩcus ñ poss&
ĩplere : sed in corde iudicari. acorde ꝑscru¬
tari. Si gͦ & parentes eiꝰ habuer̃ peccatum.
& iste habuit peccatum : & quare dñs dix̃.
neq hic peccauit. neq parentes eius. nisi
adrem dequa in t̾rogatus ẽ. ut cȩcus nas¬
ceretur: Iabebant enĩ peccatũ parentes
eiꝰ : sed ñ ipso peccato factũ. ẽ. ut cę̧cus nas
ceret᷑ : quare cȩtus natus . ẽ.e audi magis¬
trũ docentem. Quȩrit credentem: ut
faciat intelligentem. Ipse causam dicit :¬
quare ille cȩcus sitanatus. Neq hic
peccauit inqͥt. neq parentes eius sed
ut manifestaent᷑ oꝑa dĩ in illo. Deinde qͥd
seqͥtur: Meo port& oꝑari oꝑa eius qui
misit me. Ecce. ẽ. ille missus : in qͦ faciẽ
lauit cȩcus & uidete qͥd dixerit. Me
oportet oꝑari oꝑa eiꝰ qͥ misit me : donec
fcce ipse ẽ. dies. Lauet oculos cȩcus indie:
ut uideat diem: Quandiu inqͥt inmundo
sũ : lux sũ mundi:

Expanded text:
 forte concupiscere aliquid quod caecus non posset implere, sed in corde judicari a cordis perscrutatore. Si ergo et parentes ejus habuerunt peccatum, et iste habuit peccatum; quare Dominus dixit, Neque hic peccavit, neque parentes ejus: nisi ad rem de qua interrogatus est, ut caecus nasceretur? Habebant enim peccatum parentes ejus, sed non ipso peccceretur, quare caecus natus est? Audi magistrum docentem: quaerit credentem, ut faciat intelligentem. Ipse causam dicit quare ille caecus sit natus: Neque hic peccavit, inquit, neque parentes ejus: sed ut manifestentur opera Dei in illo. 4. Deinde quid sequitur? Me oportet operari opera ejus qui misit me. Ecce est ille missus in quo faciem lavit caecus. Et videte quid dixerit, Me oportet operari opera ejus qui misit me, doneccce ipse est dies. Lavet oculos caecus in die, ut videat diem. Quamdiu, inquit, in mundo sum, lux sum mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
abra bam fieret ego sum Appende uerba:
& cognosce misterium: antequã abraham
fieret: intellige fieret adhumanã naturam:
sũ uero. ad diuinam ꝑtinere. substantiam:
Fier& : quia creatura ẽ abra ham. Nondoe
anteꝗ abraham. eẽt. egosum: sed anteꝗ abra¬
ham fier& qui nisi ꝑme ñ fieret: ego sũ
Neq hoc dixanteꝗ anteꝗabraham fieret
ego factus sum : In principio enĩ fecit ds̃
cȩlũ & t̃rã : Nan in principio erat uerbum:
creatorem : discernite creaturam Quilo¬
quebatur sem̃ abrahȩ factus erat: & ut
abrahã fieret. ante abra ham ipse erat.
Hinc uelut iã abrahȩ aꝑtissimo conuicio
cõmotisunt acrius: blassemasse qͥ ppe illis

Expanded text:
Abraham fieret, ego sum. Appende verba, et cognosce mysterium. Antequam Abraham fieret. Intellige, fieret ad humanam facturam, sum vero ad divinam pertinere substantiam. Fieret, quia creatura est Abraham. Non dixit, Antequam Abraham esset, ego eram; sed, Antequam Abraham fieret, qui nisi per me non fieret, ego sum. Neque hoc dixit, Antequam Abraham fieret, ego factus sum, In principio enim fecit Deus coelum et terram : nam in principio erat Verbum .Creatorem, discernite creaturam. Qui loquebatur, semen Abrahae factus erat; et ut Abraham fieret, ante Abraham ipse erat. 18. Hinc jam velut Abrahae apertissimo convicio commoti sunt acrius. Blasphemasse quippe illis
Abbreviated transcription (Latin):
fecit qͥ ũbũ caro factũ ẽ : & in unt̃ oculoscȩci
Inunctus erat & ñ dũuidebat . Mittit illum
adpiscinã quȩ uocatur siloę: Ptinuit autẽ
ad euangelistã. cõm̃dare nob̵ nom̃ huł pis¬
cine &ait qđ iterp̃tat᷑ missus Iã qui sit
ergo oculos in ea piscina quȩ int̃p̃tatur
missus : baptizatꝰ ẽ in xp̃o. Siergo quando
eũ inseipso qͦdã modo baptirauit. tunc il¬
luminauit: quando inunx fortasse cate¬
cuminũ fecit. Potest qͥdem alit̾ atq alit̃
tanti sacram̃ti exponi. & ꝑtractari ꝓfun¬
ditas : sed hoc sufficiat caritati urẽ :
audistis grande misteriũ. Int̾roga ho¬
mine : xp̃ianꝰ es : Respond& tibi Nonsũ
Sipaganꝰ es aut iudeus : Biautẽ dixerit¬
ñsũ: ad huc queris ab eo. Catecuminus
aut fidelis:: Si respondit catecuminis
inunctus ẽ. ñdũ lotus bed unde in unct
Quere & respond&. Quȩre ab illo inquẽ
credat : eo ipso qͦ catecuminus . ẽ. dicit
inxp̃m. Ecce modo loquor: & fidelibus & ca¬

Expanded text:
fecit, quia « Verbum caro factum est , » et unxit oculos caeci. Inunctus erat, et nondum videbat, mittit illum ad piscinam quae vocatur Siloe. Pertinuit autem ad Evangelistam commendare nobis nomen hujus piscinae, et ait, quod interpretatur missus. Jam quis est ergo oculos in ea piscina, quae interpretatur missus, baptizatus est in Christo. Si ergo, quando eum in seipso quodammodo baptizavit, tunc illuminavit: quando inunxit, fortasse catechumenum fecit. Potest quidem aliter atque aliter tanti sacramenti exponi et pertractari profunditas; audistis grande mysterium. Interroga hominem, Christianus es? Respondet tibi, Non sum, si Paganus est aut Judaeus. Si autem dixerit, Sum; adhuc quaeris ab eo, Catechumenus, an fidelis? Si responderit, Catechumenus; inunctus est, nondum lotus. Sed unde inunctus? Quaere, et respondet; quaere ab illo in quem credat: eo ipso quo catechumenus est, dicit, In Christum. Ecce modo loquor et fidelibus et ca
Abbreviated transcription (Latin):
eũ sacram̃to obstrinx̃. ut fidelit̃ qđ iubebat᷑
ĩpler&. & scira &iam qͥd ipse faceret. Mag¬
naenĩ res agebat᷑: quando abrahȩ semini
c̃iugium quȩ rebat᷑. Sed ut hoc cognoscer&
seruus qđ nouerat abrahã. quia nepotes
ñ carnalit̃ desidabat. nec de genere suo
aliqͥd carnale sapiebat : ait seruo suoquẽ
mittebat. sone manum subfemore meo :¬
& iura ꝑdm̃ cęli. Quid uult ds̃cȩli ad feniur
abrahȩ. Iam intelligitis sac ram̃tũ ꝑfeniꝰ
genus Ergo quȩ fuit illa uiratio: nisi quia
significa batur degenere abrahȩ uenturum
in carne dm̃ cęli: Stulti rep̃hendunt abra ham
quia dix̃. mitte manum subfemore meo Qui r¬
p̃hendunt carnem xp̃i : rep̾hendunt factũ abrahȩ
Nosaũt fr̃s si agnoscimꝰ carnẽ xp̃i uenerandã :
illud fem̃ ñ c̃tẽpnemus. sed in ꝓpħia dictum
accipiamus & enĩ ꝓpħa erat abraham.
Cuiꝰꝓpħa.  semini sui : & dñi sui. Semen

Expanded text:
eum sacramento obstrinxit, ut fideliter quod jubebatur eum sacramento obstrinxit, ut fideliter quod jubebatur impleret, et sciret etiam ipse quid faceret. Magna enim res agebatur, quando Abrahae semini conjugium quaerebatur. Sed ut hoc cognosceret servus quod noverat Abraham, quia nepotes non carnaliter desiderabat, nec de genere suo aliquid carnale sapiebat; ait servo suo quem mittebat: Pone manum sub femore meo, et jura per Deum coeli . Quid vult Deus coeli ad femur Abrahae? Jam intelligitis sacramentum: per femur, genus. Ergo quae fuit illa juratio, nisi quia significabatur de genere Abrahae venturum in carne Deum coeli? Stulti reprehendunt Abraham, quia dixit, Mitte manum sub femore meo. Qui reprehendunt carnem Christi, reprehendunt factum Abrahae. Nos autem, fratres, si agnoscimus carnem Christi venerandam, illud femur non contemnamus, sed in prophetia dictum accipiamus. Etenim propheta erat Abraham. Cujus propheta? Seminis sui et Domini sui. Semen
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ in illo caritas: quȩ foras mittit timorẽ
Nonait exultauit quia uidit: sed exulta¬
uit ut uider& Credens utiq exultauit spe¬
rando: ut uider& intellingendo: & uidit : tt
fr̃s mei: Sigauisis illi qͥbus dñs oculos carnis
aperuit: quale gaudium fuit uidentis cordis
lucem ineffabilem Nerbum manens. splen¬
dorem pus intib refulgentem. sapientiam in¬
deficientem apud patrẽ manentem dĩn
& iliquando incarne uentirum. net depatris
gremio recessurum ẽ otũ hoc uidit abram
Nã qđ ait diẽ meũ: incertũ. eẽ. potest unde
dixerit utrum diem dñĩ tẽporalem qͥ erat
uenturus incarne : andiem dñi qͥ nescit ortũ
nec scit oc casum. Sed ego ñ dubito patrẽ
abraham totũ scisse. & ubi inueniam : an
xp̃i: sutemus nos inuonire ñ posse. quia
ueritati : et de abrahȩ meritis mͥnime dubi¬
temꝰ. Tam̃ audite unũ locũ qͥ mihi interim
occurrit. Pater abra ha quando misit seruũ
suũ ut peteret uxorem filiosuo isaac: hoc

Expanded text:
im in illo charitas quae foras mittit timorem . Non ait, Exsultavit, quia vidit; sed, exsultavit ut videret. Credens utique exsultavit sperando, ut videret intelligendo. Et vidit, Et fratres mei? Si gavisi sunt illi quibus Dominus oculos carnis aperuit, quale gaudium fuit videntis cordis oculis lucem ineffabilem, Verbum manens, splendorem piis mentibus refulgentem, sapientiam indeficientem, apud Patrem manentem Deum, et aliquando in carne venturum, nec de Patris gremio recessurum? Totum hoc vidit Abraham. Nam quod ait, diem meum, incertum potest esse unde dixerit; utrum diem Domini temporalem quo erat venturus in carne, an diem Domini qui nescit ortum, nescit occasum. Sed ego non dubito patrem Abraham totum scisse. Et ubi inveniam? An s Jesu Christi? Putemus nos invenire non posse, quia  posset? Credamus veritati, et de Abrahae meritis minime dubitemus. Tamen audite unum locum, qui mihi interim occurrit. Pater Abraham quando misit servum suum, ut peteret uxorem filio suo Isaac, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. alius timor ne amitcas iusticiam. Ti¬
mor ille nepatiaris penam: seruilis ẽ.
Quid magnũ ẽ: timere poenam: hoe qͥssimꝰ
seruus: hoc & crudelissimus latro. Non ẽ.
magnũ timere poenam: sed magnũ . ẽ. ama¬
re iusticiam. Quigͦ amat iusticiam. nihil
tim& : tim& plane ÷ Nonne incidat ina
poenam: Sed ne amictat iusticiã Sr̃s
mei credite. & conicite exeo qđ amatis
Amat aliqͥs ur̃m pecuniam: putas aliqͥ ur̃o¬
Ixhoc tam̃ ipso qđ amat: intelligat qđ
dico Tim& dãpnum. Quare tim& dãpnũ:
quia pecuniã diligit. Quantũ amat pecuni¬
am: tantum tim& neꝑdat pecuniam Irgo
inuenitur aliquis amator iusticiȩ : qͥ plus
incorde dãpnũ ꝑtimescat᷑: qͥ plus timeat
expoliari iusticia: quã ti petunia. Ipse ȩ̃.
magis cõplectitur. & comitem ten& & pos
amus facie ad faciem. Ibi timor castus.
nosseruat. Timor enĩ ille: non ꝑt̾bat sed
confirmat. Timet mulier adult̾a. ne

Expanded text:
est alius timor ne amittas justitiam. Tiest alius timor ne amittas justitiam. Timor ille ne patiaris poenam, servilis est. Quid magnum est timere poenam? Hoc et nequissimus servus, hoc et crudelissimus latro. Non est magnum timere poenam, sed magnum est amare justitiam. Qui ergo amat justitiam, nihil timet? Timet plane: non ne incidat in poenam, sed ne amittat justitiam. Fratres mei, credite, et conjicite ex eo quod amatis. Amat aliquis vestrum pecuniam. Putas, Ex hoc tamen ipso quod amat, intelligat quod dico. Timet damnum: quare timet damnum? Quia pecuniam diligit. Quantum amat pecuniam, tantum timet ne perdat pecuniam. Ergo invenitur aliquis amator justitiae, qui plus in corde damnum pertimescat, qui plus timeat exspoliari justitia, quam tu pecunia. Ipse est magis complectitur, et comitem tenet simul amus facie ad faciem: ibi timor castus nos servat; timor enim ille non perturbat, sed confirmat. Timet mulier adultera ne
Abbreviated transcription (Latin):
scłm scłi: & ipsa questio ÷. Quomodo enĩ
ꝑfecta caritas foras mittit timorem. Siti
ligimus ergo duas. eẽ. tẽptationes. Unam
nascitur. Quomodo tẽptat ut sciat: quẽ
latere nihil potest antequã tẽptet.
Non ergo ds̃ nescit. sed dictũ ÷ ut sciat.
qđ ẽ ut scire uos faciat. Locutiones tatꝰ
& insermonib nr̃is sunt: & mactoribus
eloꝗntię reperuint᷑. De sermone nr̃o aliqͥd
dicam. Fossa cęca dr̃: ñ qr ipsa oculos
ꝑdidit: sed latendo ñ uidentes facit: Aliqͥs
& deillis auctoribus dicã. Tristes lupinos
ti c̃tristant. hoc ẽ tristes faciunt. Sunigꝰ
& inscripturis locutiones eiꝰmodi qͥ intalib
questionibus cognoscendis laborant : in sol¬
uendis talib questionib ñ laborant. Ergo
re uos faciat si diligitis eum. Iob latebat
se : sed dñm ñ latebat. Admisit tẽpratorẽ:
& fec̃ eũ sui cognitorem: Quid deduobus
timoribus. Ist timor seruilis : & ẽ. timor
castus. Est timor nepatiaris poenam :

Expanded text:
 Et ipsa quaestio est. Quomodo enim, perfecta charitas foras mittit timorem, si ticuli? 6. Intelligimus ergo duas esse tentationes; unam quaestio, quomodo tentat ut sciat, quem latere nihil potest antequam tentet. Non ergo Deus nescit: sed dictum est, ut sciat, quod est, ut scire vos faciat. Locutiones tales et in sermonibus nostris sunt, et in auctoribus eloquentiae reperiuntur. De sermone nostro aliquid dicam. Fossa caeca dicitur, non quia ipsa oculos perdidit, sed quia latendo non videntes facit. Aliquid et de illis auctoribus dicam. Tristes lupinos ti contristant, hoc est, tristes faciunt. Sunt ergo et in Scripturis locutiones ejusmodi. Qui in talibus quaestionibus cognoscendis laborant, in solvendis talibus quaestionibus non laborant. Ergo re vos faciat, si diligi is eum. Job latebat se, sed Deum non latebat; admisit tentatorem, et fecit cum sui cognitorem. 7. Quid de duobus timoribus? Est timor servilis, et est timor castus; est timor ne patiaris poenam,
Abbreviated transcription (Latin):
suum dñs xp̃s: quẽ illi dicebant dm̃ su¬
um. & ñ cognouer̃. Si enĩ ipsum cognouis¬
sent: eiꝰ filium recepissent. Ego aut̃ inqͥt:
nouieum. Scđm carnem iudicantibus po¬
tuit & hinc a rrogans uiđi. qͥa dix̃. Ego
nouieum: Sedudete quid sequat᷑. Si dixe¬
ro quia ñ noui eum: erosimilis uob m̃dax
Ergo arrogantia ñ ita caueatur ut ueritas re¬
linquatur. Sed scio eĩ : & sermonẽ eiꝰ seruo
Sermonem patris tanquã filius loquebat:
& ipse erat ũbũ patris. qđ hominib loquebat᷑:¬

Expanded text:
sus Christus, quem illi dicebant Deum suum, et non cognoverunt; si enim ipsum cognovissent, ejus Filium recepissent. Ego autem, inquit, novi eum. Secundum carnem judicantibus, potuit et hinc arrogans videri, quia dixit: Ego novi eum. Sed vide quid sequitur: Si dixero, non novi eum, ero similis vobis mendax. Ergo arrogantia non ita vitatur, ut veritas relinquatur. Sed scio eum, et sermonem ejus servo. Sermonem Patris tanquam Filius loquebatur, et ipse erat Verbum Patris quod hominibus loquebat
Abbreviated transcription (Latin):
udicium ꝓdãpnatione acciperetur. Eiũqͥd
audiremꝰ in psalmo Iudica me df̃ Ibi ui¬
diciũ scđm afflictionem: hic iudicium
scđm discretionem positũ . ẽ. Quomodo
scđm discretionẽ quomodo exponit ipse.
qͥait Iudicame ds̃ Lege enĩ & iude. qͥd
sequitur. Quid ÷ iudicame ds̃  & discerne
causam meam degente ñ scã. Quid gͦ dic¬

Expanded text:
udicium pro damnatione acciperetur, numquid audiremus in Psalmo, Judica me, Deus? Ibi judicium secundum afflictionem, hic judicium secundum discretionem positum est. Quomodo secundum discretionem? Quomodo exponit ipse qui ait, Judica me, Deus. Lege enim et vide quid sequitur. Quid est, Judica me, Deus? et discerne causam meam
Abbreviated transcription (Latin):
catu ur̃m man&. De homine quẽ dñs
isis illuminauit. qͥ cȩcus natus fuit. ꝓlixa lec¬
tio recitata est: quã siuniusam ꝑtractare
conem̃. ꝓsui dignitate sic̃ ualemꝰ singula c̃si¬
derantes ñ suffic̃ dies ꝓinde peto & ãmoneo
caritatem urãm : ut in his quȩ aꝑtas sermo¬
nem nr̃m ñ requiratis. Nam nimis longum
erit in singulis ĩmorari: breuit̃ gͦ cȩci huiꝰ
illuminati cõm̃do mysterium. Ea qui ppe quȩ
& oꝑa & uerba sunt. Oꝑa. quia facta sunt :
Uerba quia signas. Siergo qͥd signific&
hoc qđ factũ: cogitemꝰ: genꝰ humanũ iste
cȩcus hȩc enĩcȩcitas c̃tigit in pͥmo homͥ
ne ꝑpeccatum : decͦ om̃s originem duximꝰ:
ñ solũ mortis. sed & iã iniqͥtatis. Sienĩ cȩ¬
citas ÷ infidelitas & illuminatio fides : quẽ
fidelem quando uenit xp̃c inuenitꝰ.
Quandoqͥdem apłs natus ingente ꝓpħar̃.
dicit. fuimꝰ & nos aliquando filii natura
irę. sicut & cȩtĩ : Sifilu irȩ: filii uindic

Expanded text:
Cap. IX. 1. De homine quem Dominus Jesus illuminavit, qui caecus natus fuit, prolixa lectio recitata est: quam si universam pertractare conemur, pro sui dignitate, sicut valemus, singula considerantes, non sufficit dies. Proinde peto et admoneo Charitatem vestram, ut in iis quae aperta sunt, sermonem nostrum non requiratis: nam nimis longum erit in singulis immorari. Breviter ergo caeci hujus illuminati commendo mysterium. Ea quippe quae fet opera et verba sunt: opera, quia facta sunt; verba, quia signa sunt. Si ergo quid significet hoc quod factum est cogitemus, genus humanum est iste caecus: haec enim caecitas contigit in primo homine per peccatum, de quo omnes originem duximus, non solum mortis, sed etiam iniquitatis. Si enim caecitas est infidelitas, et illuminatio fides; quem fidelem quando venit Christus invenit? Quandoquidem Apostolus natus in gente Prophetarum dicit: Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri . Si filii irae, filii vind
Abbreviated transcription (Latin):
dt ihs. Si ego glorifico meipsũ: gła mea
nisil ẽ. Est pat̃ m̃sqͥ glificat me hoc
ait ꝓpt̃ illud qđ dixerꝰ: quem te ipsũ facis
Refert eni głam suã ad patrẽ: de qͦ ẽ. qđ
as ẽ Aliquando arriani. & deisto ũbo
calupniant᷑ fidei nr̃ȩ : & dicunt. Ecce¬
maior ẽ pat̃: quia utiq glorificat filiũ
Heretice: ñ legisti & ipsũ filium dicentẽ.
qđglific& patrem suum: Si& ille filium
glificat & filius patrem glorificat : pone
ꝓniciem agnoscȩ qͣualitatem: corrige
dico quia rursum quidã heretici dicunt.
dm̃ annunciatum inuet̃i testam̃to . ñ. eẽ. pa¬
trem xp̃i. sed nescio quem principem ma
cunt. Sunt & alii fortasse heretici. quos
recoli inp̃sentia ñ poss̃ : Non defuer̃ tam̃¬

Expanded text:
dit Jesus: Si ego glorifico meipsum, gloria mea nihil est: est Pater meus qui glorificat me. Hoc ait propter illud quod dixerunt, Quem teipsum facis? Refert enim gloriam suam ad Patrem, de quo est quod Deus est. Aliquando Ariani et de isto verbo calumniantur fidei na utique glorificat Filium. Haeretice, non legisti et ipsum Filium dicentem quod glorificet Patrem suum ? Si et ille Filium glorificat, et Filius Patrem glorificat: pone pervicaciam, agnosce aequalitatem, corrige dico, quia rursus quidam haeretici dicunt Deum annuntiatum in Veteri Testamento, non esse Patrem Christi; sed nescio quem principem malcunt. Sunt et alii fortasse haeretici, quos recoli in praesentia non possunt: non defuer
Abbreviated transcription (Latin):
cipio uerbum. & uerbũ apud dm̃ : Mam cum
illi lapides tuler̃ ut mitterent in eũ. qͥb
magnũ erat ut eos continuo dehiscens t̾ra
sorber&. & ꝓlapidib inferos inuenirent:
Non erat magnũ dõ. sed magis erat cõmen¬
denda patientia. quã exherenda potentia.
Ab condit ergo se ab eis: ne lapidaretur
lamquam homo alapidib fugit: sed uȩ illis
aquoꝵ lapidis cordib ds̃ fugit. EXPHC̃¬
beo qđ scriptũ ẽ. et p̃teriens uidit
hominem cȩcũ anatiuitate. usq ad id qđ

Expanded text:
cipio Verbum, et Verbum apud Deum. Nam cum illi lapides tulerunt ut mitterent in eum, quid magnum erat ut eos continuo dehiscens terra sorberet, et pro lapidibus inferos invenirent? Non erat magnum Deo: sed magis erat commendanda patientia, quam exserenda potentia. Abscondit se ergo ab eis, ne lapidaretur. Tanquam homo a lapidibus fugit: sed vae illis a quorum lapideis cordibus Deus fugit! TRACTAquod scriptum est, Et praeteriens vidit ho
Abbreviated transcription (Latin):
Non sentienti enĩ inhil faciunt. Sed eũ ti¬
mete: qͥ potestatẽ hab& & corpꝰ &animã
occide in gehennã ignis. Ecce dequa mor¬
te loquebat᷑ ẽdiceret : qͥ sermonẽ meũ ser¬
uauerit. mortem ñ idebit met̃nũ Serue¬
ad spetiem c̃acceperimꝰ plenis simã lib̾tatẽ
Istiaut indignantes mortui & morti sẽ pͥ¬
t̃nȩ p̃destinati: respondebant c̃uiciose &
dicebant. Modo cognouimꝰ : qr dȩ monium
habes: abrahã mortuus : & ꝓpħȩ : Sed ista
morteꝰ. quam dñs uult intelligi : nec abraha
qdã loco saduceis. mouentib questionẽ de
resurrectione : hoc ait ipse diis Deresurrec¬
tione mortuoꝵ aut̃ ñ legistis. quo modo ait
dñs de rubo ad morsen : Ego sũ ds̃ abraham

Expanded text:
non sentienti enim nihil faciunt. Sed eum tinon sentienti enim nihil faciunt. Sed eum timete qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehenna ignis . Ecce de qua morte loquebatur, cum diceret, Qui sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Servead speciem, cum acceperimus plenissimam libertatem. 13. Isti autem indignantes mortui, et morti sempiternae praedestinati, respondebant conviciose, et dicebant: Modo cognovimus quia daemonium habes. Abraham mortuus est et Prophetae. Sed ista morte quam Dominus vult intelligi, nec Abraham quodam loco Sadducaeis moventibus quaestionem de resurrectione, hoc ait ipse Dominus: De resurrectione autem mortuorum non legistis, quomodo ait Dominus de rubo ad Moysen, Ego sum Deus Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
cultans seꝰ ne inueniat᷑ abinimico. Nũqͥd
agit ut ñ moriatur : Sed ut paulo serius
moriat᷑: ñ accepit debiti securitatem:
sed postulat dilationem. Quantũ lib& diu
differat᷑: ueni& qđ differt᷑. Illam mortẽ
timeamus : quã timuer̃ tres uiri. quando
dixer̃ regi. sotens ẽ ds &iã de ista flãma
liberare nos : Sed & sinon: Ibi fũ timor illiꝰ
mortis quã modo dñs cõminatur : quando
dixer̃ sed & sinon: Et si noluerit aꝑte li¬
berare . potens ẽ. in occulto coronare
Vnde & ipse dñs facturꝰ martrres &
caput martrrũ futurus : ait. Nolite ti¬
mere eos qͥ occidunt corpus : & pea non
habent qđ faciant. Quo modo ñ habeN
qđ faciant: Quid sic occiđint corpꝰ. besti¬
is lacerandũ & diripiendum alitibus ꝓici¬
ant: uidetur adhuc seuicia hab̾e qđ fa¬
ciat: Sed cui facit: qͥmigrauit. In ẽ corpꝰ.
sed nullꝰ÷ sens: habitatio iac&: habitator
abcessit. Ergo p̾ea ñ habent qͥd faciant:

Expanded text:
cultans se ne inveniatur ab inimico? Numquid cultans se ne inveniatur ab inimico? Numquid agit ut non moriatur? Sed ut paulo serius moriatur. Non accipit debiti securitatem, sed postulat dilationem. Quantumlibet diu differatur, veniet quod differtur. Illam mortem timeamus quam timuerunt tres viri, quando dixerunt regi, Potens est Deus etiam de ista flamma liberare nos; sed et si non . Ibi fuit timor illius mortis, quam modo Dominus comminatur, quando dixerunt, Sed et si noluerit aperte liberare, potest in occulto coronare. Unde et ipse Dominus facturus martyres, et caput martyrum futurus ait: Nolite timere eos qui occidant corpus, et postea non habent quid faciant. Quomodo non habent quid faciant? Quid si cum occiderint, corpus bestiis lacerandum et diripiendum alitibus projiciant? videtur adhuc saevitia habere quod faciat. Sed cui facit? Qui migravit. Inest corpus, sed nullus est sensus: habitatio jacet, habitator abscessit. Ergo postea non habent quid faciant:
Abbreviated transcription (Latin):
migratio .ẽ. Quid ÷ ista mors: Relictio
corporis. depositio sareinȩ grauis: Sedalia
sarcina ñ portet᷑. qua homo ĩgehennas p̃ci¬
Deipsa ergo morte dñs dix̃. Mortẽ ñ uide¬
bit inȩt̃num. qͥ sermonem meũ seruauerit
Non expauescamꝰ istam mortẽ : sed illam
Adorate idola : qđ siñ feceritis int̾ficiemni :
Aut quẽ ad modũ ille nabuchodonosor dix̃
sin feceritis. mittemini in caminum ignis
ardentis Multi timuer̃ : & ad oraueruas
Nolentes mori: mortui sunt: Tim̃do mor¬
tem quȩ ñ euaditur : incider̃ in mortem
quã euade felicit̾ possent. sistam quȩ ñ
euadit̃ infelicit̃ ñ timer&. Natus es homo:
moriturus es. Qua ibis ut ñ moriaris:
quid facies ut ñ moriaris. Ut dñs tuus ne¬
cessitait moriturum c̃solaret᷑: uolun¬
tate mori dignatꝰ :. Quando uides xp̃m
mortuum : dedignaris mori : Ergo morituĩ¬
rus es: qua euadas hoc ñ habes. hodie
transit: futurum ẽ: debitum ᷑ reddendum.
Quid gͦ agit homo tmens fugiens. oc¬

Expanded text:
t? » Quid est ista mors? Relictio corporis, depositio sarcinae gravis: sed si alia sarcina non portetur, qua homo in gehennam praeDe ipsa ergo morte Dominus dicit: Mortem non videbit in aeternum, qui sermonem meum servaverit . Non expavescamus istam mortem, sed illam « Adorate idola: quod si non feceritis, interficiemini, aut quemadmodum ille Nabuchodonosor dixit: Si non feceritis, mittemini in caminum ignis ardentis . Multi timuerunt, et adoraverunt, nolentes mori, et mortui sunt: timendo mortem quae non evaditur, inciderunt in mortem, quam evadere feliciter possent, si istam quae non evaditur, infeliciter non timerent. Natus es homo, moriturus es. Qua ibis, ut non moriaris? quid facies ut non moriaris? Ut Dominus tuus necessitate moriturum consolaretur, voluntate mori dignatus est. Quando vides Christum mortuum, dedignaris mori? Ergo moriturus es: qua evadas hoc, non habes. Hodie sit, cras sit; futurum est, debitum est reddendum. Quid ergo agit homo timens, fugiens, oc
Abbreviated transcription (Latin):
Abrahã mortuus. ẽ. & ꝓphetȩ : &tu dicis
siquis sermonem meũ seruauerit. mor¬
tẽ ñ gustabit inȩt̃num. Uidete locuti¬
onẽ scripturar̃: Mortẽ ñ uidebit. id. est¬
ĩgustabit : Mortẽ uidebit. mortẽ gusta¬
bit. Quis uid&. quisgustat. Quosocu¬
los hab& homo. ut uideat quando morit᷑:
quando ueniendo mors. ipsos oculos clau¬
dit nealiqͥd uideant. Quomodo dicit᷑¬
faucibus mors gustatur. ut quid sapiat
dinoscitur  Quando totum sensum tollit:
qͥd inpalato remanebit. Sed uidebit
loquebat᷑ moriturus : Quia & dni exitꝰ
mortis. sic̃ loqͥtur psalmus: Cumgͦ & mo¬
rituris loqueretur. & moriturus loquȩ¬
r&ur. qͥd sibi uult qđ ut. qui sermonẽ
meũ seruauerit. mortem ñ uidebit in

Expanded text:
mortuus est et Prophetae, et tu dicis, Si quis sermonem meum servaverit, mortem non gustabit in aeternum. Videte locutionem Scripturarum: Mortem non videbit, id est, gustabit. Mortem videbit, mortem gustabit. Quis videt? quis gustat? Quos oculos habet homo, ut videat quando moritur? Quando veniendo mors ipsos oculos claudit ne aliquid videant; quomodo dicitfaucibus mors gustatur, ut quid sapiat dignoscatur? Quando totum sensum tollit, quid in palato remanebit? Sed videbit loquebatur moriturus: quia et Domini exitus mortis , sicut loquitur Psalmus. Cum ergo et morituris loqueretur, et moriturus loqueretur, quid sibi vult quod ait, Qui sermonem meum servaverit, mortem non videbit
Abbreviated transcription (Latin):
quia magister est. Magistrũ appellabant:
quia discere desiderabant. Questionem
qͥppe dño ꝓposuer̃ : tãquã magistro Quis
peccauit. hic aut parentes eiꝰ. ut cęcus nas¬
ceretur. Respondit ihs. Neq hic peccaũ
neq parentes eiꝰ ut cȩcꝰ nasceretur. Quid est
qđ dixł̃. sinullus homo sine peccato : Numqͥd
parentes huius cȩci sine peccato erant: Nũ¬
uel uiuendo nihil addiderat. Anquia oculos
clausos habebat. concupiscentiȩ minime ui.¬
gilabant. Quanta mala cęxi cõmittunt:¬

Expanded text:
quia magister est. Magistrum appellabant, quia discere desiderabant: quaestionem quippe Domino proposuerunt tanquam magistro, Quis peccavit, hic, an parentes ejus, ut caecus nasceretur? Respondit Jesus: Neque hic peccavit, neque parentes ejus, ut caecus nasceretur. Quid est quod dixit? Si nullus homo sine peccato, numquid parentes hujus caeci sine peccato erant? Numvel vivendo nihil addiderat? An quia oculos clausos habebat, concupiscentiae minime vigilabant? Quanta mala committunt
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scłmgłior: qͥ patri dico. pater glifica
me ea gła quã habui apud te antequã
mundus. eẽt. Quid ẽ ea gła: Abhumana
inflatione discreta seđm hoc iudicat pat̾
Quid ẽ iudicat : Discernit. Quid discernt :
Tam filii sui agła hominum: Quia idõ die
iam cõparuidus ẽ nobis: nos homines cũ
petcato : ille sine peccato. Nos homines
trahentes deadam & mortem⁊ delictũ :
ille de uirgine carnẽ mortalẽ: inullam
iniquitatem. Deniq nos. nec quia uolumis
natisumus. nec quandui uolumꝰ uiuimus:
nec quomodo uolumꝰ morimͣ: Ille anteꝗ
nasceret᷑. elegit dequa nasceret᷑ MNatis
fecit ut a magis adoraret᷑: Creuit infans
& miraculis sẽ dm̃ ostende bat: & infirmi¬
tate hominem p̃ferebat. Postremo.
elegit & genꝰ mortis : Hoc ẽ incruce pen¬
der&: & ipsa crucẽ infrontib fidelium
In ipsa cruce quando uoluit corpꝰdimisit.
& abscessitꝰ In ipso sepulchro quandiu uo¬
luit iacuit: quando uoluit. tanꝗ delecto

Expanded text:
orior, qui Patri dico, Pater, glorifica me ea gloria quam habui apud te, antequam mundus esset . Quid est, ea gloria? Ab humana inflatione discreta. Secundum hoc judicat Pater. Quid est, judicat? Discernit. Quid discernit? Gloriam Filii sui a gloria hominum; quia ideo dictjam comparandus est nobis. Nos homines cum peccato, ille sine peccato: nos homines trahentes de Adam et mortem et delictum; ille de Virgine carnem mortalem, nullam iniquitatem. Denique nos nec quia volumus nati sumus, nec quamdiu volumus vivimus, nec quomodo volumus morimur: ille antequam nasceretur elegit de qua nasceretur, natus fecit ut a Magis adoraretur, crevit infans, et miraculis se Deum ostendebat, et infirmitate hominem praeferebat. Postremo elegit et genus mortis, hoc est, ut in cruce penderet, et ipsam crucem in frontibus fidelium . In ipsa cruce quando voluit, corpus dimisit, et abscessit: in ipso sepulcro quamdiu voluit, jacuit; quando voluit, tanquam de lecto
Abbreviated transcription (Latin):
Ransut quidã samaritanus. ipse .ẽ. custos
nr̃: ipse accessit ad saucium. ⁊ ipse ĩpendit
miscdam : eiq se p̃stitit ꝓximum. quem ñ
deputauit alienũ : Ad hoc ergo solum qđ dȩ¬
moniũ ñ haber& : ñ autem se sa maritanũ ñ
eẽ. respondit. Deinde post tale c̃uicium:
hoc solũ dix degła sua. Sed honorifico in¬
quit patrẽ meũ: & uos in honora tis me : Ioc
.ẽ ego ñ me honorifico. ne uob arrogans uide¬
ar. habeo quem honorificem. Sed siuos me
agnoscer&is : sic̃ ego honorifico patrẽ sic
&uos honorificaretisme: Ego facio qđ de¬
beo: uos ñ facitis qđ debetis Ego autem
inquit ñ quȩro głam meam: ÷ qͥ querat &

Expanded text:
ransiit quidam Samaritanus, ipse est custos noster; ipse accessit ad saucium, ipse impendit misericordiam, eique se praestitit proximum, quem non deputavit alienum . Ad hoc ergo solum quod daemonium non haberet, non autem se Samaritanum non esse, respondit. 3. Deinde post tale convicium, hoc solum dixit de gloria sua: Sed honorifico, inquit, Patrem meum, et vos inhonorastis me. Hoc est, Ego me non honorifico, ne vobis arrogans videar, habeo quem honorificem; sed si vos me agnosceretis, sicut ego honorifico Patrem, sic et vos honorificaretis me: ego facio quod debeo, vos non facitis quod debetis. 4. Ego autem, inquit, non quaero gloriam meam; est qui quaerat et
Abbreviated transcription (Latin):
conuicio refutauerit : ꝑtinuit᷑ ad eum ne¬
gare unã remꝰ. alteram ñnegare . Non
frustra fr̃s. Samaritanꝰ enĩ : int̃ptatur
eam. Est ergo ille custos nr̃ : qui creator
nr̃. Non enĩ ꝑtinuit ad eum ut redimere¬
mur: & ñ ꝑtiner& ut seruaremur: Beniq
ut plenius noueritis misterium. quare se
samaritanum negare ñdẽ burt: paribo
descendebat ab ierusalem in hierico & in¬
cidit in latrones: qͥ eũ grauit᷑ uulnerantes:

Expanded text:
convicio refutaverit; pertinuit tamen ad eum negare unam rem, alteram non negare. Non frustra, fratres. Samaritanus enim interpretatur qui custodiunt . Est ergo ille custos noster, qui creator noster. Num enim pertinuit ad eum ut redimeremur, et non pertineret ut servaremur? Denique ut plenius noveritis mysterium quare se Samaritanum negare non debuit, paraboldescendebat ab Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones, qui eum graviter vulnerantes,
Abbreviated transcription (Latin):
reman& ubi ñ sit: Uox enĩ dĩ .ẽ. apud ꝓpħã :
cȩlũ & t̃ram ego ĩpleo. Ubiq ergo ẽ : qui
nullo clauditur loco. Noli abillo auer¬
ti : & tecũ. est. Siuis ad eũ ꝑuenire : no¬
lipiger. et̃. amare. Non enĩ pedibus sed
affectibus curris: uno loco manenf Uenis
sicredis & diligis. Ergo ubiq ẽ. : Si ubiq.
.ẽ. quomodo cũ filio ñ. ẽ. Itane cũ filio
non .ẽ: qui sic redis & tecũ ẽ. Unde gͦ¬

Expanded text:
remanet ubi non sit? Vox enim Dei est apud prophetam, remanet ubi non sit? Vox enim Dei est apud prophetam, Coelum et terram ego impleo . Ubique ergo est, qui nullo clauditur loco. Noli ab illo averti, et tecum est. Si vis ad eum pervenire, noli piger esse amare: non enim pedibus, sed affectibus curris. Uno loco mancus venis, si credis et diligis. Ergo ubique est: si ubique est, quomodo cum Filio non est? Itane cum Filio non est, qui, si credis, et tecum e
Abbreviated transcription (Latin):
gantiȩ sit dicere : sic intelligo Prorsus
cundũ carnẽ : & modo hicẽ scđm diui¬
nitatẽ: & cũ patre erat : & a patre ñ re¬
cesserat. Quod ergo dr̃ missus uenisse
adnos: in carnatio ipsius cõmendatur.
quia pat̃ ñ .ẽ. incarnatꝰNam sabelliani
dicti sunt quidã heretici. qui uocant᷑¬
& patri passiani:
cunt ipsũ patrẽ fuisse passum: Nolitũ
catholice Si enĩ fueris patri passianus:
ñ eris sanus. Ergo intellige missionẽ¬
lio incarnato. patrem recessisse ñ credas
Ille carnẽ portabat: ille cũ filio erat. Si in
cęlo pat̃. in t̾ra filius: quomodo pat̾ cũ filio
erat.: quia & pat̾ & filius ubiq erant. Non
enĩ incęlo sic ẽ. ds̃ : ut ñ sit int̾ra. Audi illũ
qui uolebat fugere iudiciũ dĩ: & ñ inue¬
niebat quo. Quo abibo inquit aspũ tuo.¬
& quo a facietua fugiam.: Si ascendero in
cęlũ : tu ibi es. De t̾ra erat questio audi
qͦd sequitur. Si ascendero ad infernũ : ades

Expanded text:
gantiae sit dicere. Sic intelligo. Prorsusgantiae sit dicere. Sic intelligo. Prorsuscundum carnem, modo hic est secundum divinitatem: et cum Patre erat, et a Patre non recesserat. Quod ergo dicitur missus venisse ad nos, incarnatio ipsius commendatur, quia Pater non est incarnatus. 8. Nam Sabelliani dicti sunt quidam haeretici, qui vocantt Patripassiani, qui dicunt ipsum Patrem passum fuisse. Noli tu, catholice: si enim fueris patripassianus, non eris sanus. Ergo intellige missionelio incarnato Patrem recessisse non credas Ille carnem portabat, ille cum Filio erat. Si in coelo Pater, in terra Filius; quomodo Pater cum Filio erat? Quia et Pater et Filius ubique erant: non enim in coelo sic est Deus, ut non sit in terra. Audi illum qui volebat fugere judicium Dei, et non inveniebat qua: Quo abibo, inquit, a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es. De terra erat quaestio; audi quid sequitur: Si descendero ad infernum, ades
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ tuũ: &idõ uerũ iudicas quia
solus ñ es. sed tui & quite misit pater .e
Quid responsuriis sum: Ipse respondeat
Verũ .ẽ inquit iudiciũ meũ. Quare :
quia solus ñ sũ. sed ego & qui misime pat̃
Sitecũ .e. quomodo temisit : Et misitte¬
& tecum .ẽ Itane & missus ñ recessisti :
Itane & ad nos uenisti & ibi mansisti:
quomodo istud creditur: qͦmodo capitur.
Ad hȩc duo : respondeo. Quomodo capit᷑
recte dicis: quomodo credit̃ recte ñdicis:
Immo idõ bene creditur. quia ñcito capit᷑.
Nã sicito caperetur: nõpus erat ut crederet
quia uideret᷑. Idõ credis quia ñ capis:
sed credendo fis idoneus ut capias : Nam
si ñ credis. nũquam capis: quia minus
idoneus remanebis. Pides ergo mund&te:
ut intellectus ĩpleatte. blaer& ẽ. inquit
ui diciũ meũ : qura solus ñ sum: sed ego
& qui misit me pat᷑. Ergo dnẽ ds̃ nr̃ iħu
Sic uideo. sic intelligo: sic credo Nearro¬

Expanded text:
judicium tuum; et ideo verum judicas, quia judicium tuum; et ideo verum judicas, quia solus non es, sed tu et qui te misit Pater? Quid responsurus sum? Ipse respondeat: Verum est, inquit, judicium meum. Quare? Quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Si tecum est, quomodo te misit? Et te misit, et tecum est? Itane et missus non recessisti? itane et ad nos venisti, et ibi mansisti? Quomodo istud creditur? quomodo capitur? Ad haec duo respondeo: Quomodo capitur, recte dicis; quomodo creditur, non recte dicis. Imo ideo bene creditur, quia non cito capitur: nam si cito caperetur, non opus erat ut crederetur; quia videretur. Ideo credis, quia non capis; sed credendo fis idoneus ut capias. Nam si non credis, numquam capies; quia minus idoneus remanebis. Fides ergo mundet te, ut intellectus impleat te. Verum est, inquit, judicium meum; quia solus non sum, sed ego et quiSic video, sic intelligo: postremo sic credo, ne arro
Abbreviated transcription (Latin):
solum. ut ipse sit pat̃. ipse sit filius: ipse
sit sp̃s sc̃s: quicũq & iã sentire uoluer
hominem fusse solũ. ñ dm̃ factũ homa¬
nem : aut ita dm̃i. ut in sua diuinitate
mutabilem. aut it a dm̃. ut ñ hominem :
a fide naufragauer̃ : & de portu eccłȩ
ꝓiecti sunt ne in qͥ&uddine sua naues
secũ positas frangerent. Quȩ resco-¬
egit. ut &iã nos minimi & quantum
ad nos ꝑtin& ꝓrsus indigni: quantum
aut̃ ad illius misłiam in aliquo disꝑen¬
satoꝵ eius numero constituti. ñ uobis
taceamus. qđ aut intelligatis. metũq
gaudeatis : Ausi intelligert ñdũ ual&is.
credendo securi inportu maneatis
Dicã ergo: Capiat qͥ potest. credat qui
aut modo. aut scđm carnem. Sed & siego
uidico : udiciũ meũ uerũ ẽ.: Quare iu¬
diciũ tuũ . ẽ. uerũ. Quia solus inquit
ñ sũ : sed ego & qͥmisit me pat̃. Quid
ergo dnẽ iħũ. si solus esses. falsũ ess&

Expanded text:
solum, ut ipse sit Pater, ipse sit Filius, ipse solum, ut ipse sit Pater, ipse sit Filius, ipse sit Spiritus sanctus: quicumque etiam sentire voluerunt hominem fuisse solum, non Deum factum hominem, aut ita Deum ut in sua divinitate mutabilem, aut ita Deum ut non et hominem; a fide naufragaverunt, et de portu Ecclesiae projecti sunt, ne inquietudine sua naves secum positas frangerent. Quae res coegit ut etiam nos minimi, et quantum ad nos pertinet prorsus indigni, quantum autem ad illius misericordiam in aliquo dispensatorum ejus numero constituti, non vobis taceamus quod aut intelligatis, mecumque gaudeatis; aut si intelligere nondum valetis, credendo securi in portu maneatis. 7. Dicam ergo; capiat qui potest, credat qui aut modo, aut secundum carnem. Sed et si ego judico, judicium meum verum est. Quare judicium tuum verum est? Quia solus non sum, inquit, sed ego et qui misit me Pater. Quid ergo, Domine Jesu? Si solus esses, falsum esset