comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ergo ad xp̃m fĩ iobac
sores acͣcedunt. qũ ex ea ple¬
be que ei cognatõem perum¬
cta est. nel qͣui fortes flccuri
sunt uelut fratres uel infir¬
cognitoem fidei deuota gra¬
rulatione concurrunt. tunc
in domo eius panem come¬
dunt. cum postposita obser
eloquis qĩ frigus medulla.

Expanded text:
Tunc ergo ad eum fratres ac sorores accedunt, quando ex ea plebe quae ei per cognationem juncta est, vel qui fortes futuri sunt, velut fratres, vel infircognitionis fidem debita gratulatione concurrunt. Tunc in domo ejus panem comedunt, cum postposita observeloquii quasi frugis medulla
Abbreviated transcription (Latin):
quie nomine subtilis scõrum urtel¬
ligentia et sublimis eorñ contem¬
platio figuratur ad p̃ceptundei
eleuatur aquila dum iussionib
elrunis obtemperans in superiãs
suspenditar fidelium untta isuper
nis ndum ponit. quia h̃itationem
mentis site mabiecta et infima con¬
ũsatione non constitint. inpetris.

Expanded text:
quilae nomine subtilis sanctorum intelligentia, et sublimis eorum contemplatio figuratur. Ad praeceptum ergo Dei elevatur aquila, dum jussionibus divinis obtemperans in supernis suspenditur fidelium vita; quae is nidum ponit: quia habitationem mentis suae, in abjecta et infima conversatione non construit. Videamus
Abbreviated transcription (Latin):
que tenere p̾cipiunt qi exrone
ꝑsuadent. turba uero eis subdita. qr
sine iuditio eorum uores seq̃r dum
ꝑ confessionis insamam pecstrepit
beftiali mente. uulare ꝑ hibeturnũ¬

Expanded text:
quae teneri praecipiunt quasi ex ratione persuadent. Turba vero eis subdita, quia sine judicio eorum voces sequitur, dum per confusionis insaniam perstrepit, bestiali mente ululare perhibetur
Abbreviated transcription (Latin):
unt ergo sanctus perhennem angłoꝵ
głiam̃ p̾stolatur. atq huic mundo
hospes illa appetendo que aspuit
lam in sublimibus figitra. In p̾ru¬
cecidit. pats remansit qui integri
quidem stant per qualitatẽmĩti.
s per numeri quantitatẽ p̃rupti

Expanded text:
ublevatus, perennem angelorum gloriam praestolatur, atque huic mundo hospes illa appetendo quae aspicit, jam in sublimibus figitur. Sequcecidit, pars vero remansit. Qui quidem, stant per qualitatem meriti, sed per numeri quantitatem praerupti
Abbreviated transcription (Latin):
ut det̾uis eant superius dubttanit. si posset beatut ꝑ
ferre. Quod iustimi ẽ hunc uero chiscatte si hoc quod
amat iuditium quisquis iuas suas subtiłr discutt.
et secretariũ mentis ingressus. ꝯtud dominus ip̃it᷑¬
buat quid ip̃e domino debeat peusat qd̾ iobfecerat.
offerebat. nec condempnat̾at etm qui uistus ẽ set
cur sine pecco pereussus t̾uerat ⁊̃
dolore posttus. cum humilttate
Bunc solum potes¬
stas bene regitur.
cũ nou amando. s
timendo retietur

Expanded text:
nta proficit. Superius dubitavit si posset beatus Job proferre quod justum est; nunc vero discutit si hoc quod Amat judicium quisquis vias suas subtiliter discutit, et secretarium cordis ingressus, quid Dominus ipsi tribuat, quid ipse Domino debeat pensat. Quod beatus Jobofferebcur sine peccato percussus fuerat in dolore positus cum humilitate unc solum potestas bene geritur, cum non amando, sed timendo retinetur
Abbreviated transcription (Latin):
ue que mextremo punit. õe
quod hic quisq inique ꝯmi¬
que patimur. recta tñ in otcrd¬
to examint decernunturq̃m
qui per se condidit. nec eget
aduitoriis ad regendum qui
non eguit ad fatiendum. set
treauit quod bene creauit.
utiq bene regit. qtna quod pre
conlidit. impie non disponit

Expanded text:
 in extremo punit omne quod hic quisque inique commiquae patimur, recte tamen in occulto examine decernuntur. quem per se condidit, nec eget alienis adjutoriis ad regendum, qui non eguit ad faciendum. Sed creavit, quod bene creavit utique bene regit, quia quod pie condidit impie non disponit
Abbreviated transcription (Latin):
non cognoscit. qr superbos om̃t¬
utam humilium depͥmente ĩ
tuditio nescire se prohibebit Opꝰ¬
potenter cum uult destrint fant
tum uoluit potent̃ craluit sn¬

Expanded text:
non cognoscit, quia superbos omnunc humilium deprimentes, judicio nescire se perhibepotenter cum vult destruit, cum voluit potenter creavit
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽimi
Quis. det. de. car hoc mistice de
xp̃o de tuius tarnib saturari
cupierunt uel domesticr iudei¬
do extingniere. uel gentes credẽ¬
tes qui de corpore tͤuis cotidiere¬
fitiuntur

Expanded text:
dinem Quis det de. » Hoc mystice de Christo, de cujus carnibus saturari cupierunt, vel domestici Judaeido exstinguere, vel gentiles credentes, qui de corpore ejus quotidie reficiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
modi .s. bonis tuis noutñ iob
in his contrad̾m trat. set q̃
uere fecerat humilr dixit sepe
iusti ⁊ in iusti eadem hñt u̾la
et unde un placent. hũ offen¬
dunt ut pbatiseus quise iusti¬
ficat in opere. ⁊ ezechias quise
iustificat et incogitatione.¬
lorum nomine nose repetiit
quod scorum appellationesi¬
gnauit. qui ante clistrictum
dei iuditrum. nec ip̃i eẽ mi¬
di ad ꝑfectum possunt. qͣnͣte
matule et mitilis propter i¬
iusticias inꝑfecte uite qui

Expanded text:
 De bonis tuis, non tamen Job in his contra Deum tumuit, sed quae vere fecerat humiliter dixit; saepe justi et injusti eadem habent verba, et unde illi placent, hi offendunt, ut Pharisaeus qui se justificat in opere , et Ezechias qui se justificat in cogitationelorum nomine repetiit, quod sanctorum appellatione signavit, qui ante districtum Dei judicium nec ipsi esse mundi ad perfectum possunt. VERS. 1maculae. « Inutilis, » propter justitiam perfectae vitae; qui
Abbreviated transcription (Latin):
płmq uisti aliquib necc̃ita¬
tibus afflicti sua opera coga¬
tur fateri quod beatus iob fa¬
cerat quod putatur elatio. s
indei auribus superba non
sunt que humili corde proferł¬
tur. et sicut culpa ẽ sibi arroga¬
re quod non ẽ. sc aliquando nou¬
ip̃o quod dr̃. homo t̾renus ex¬
primitur et infirmus. ab ha
tus ẽ. que iniustitie ꝓpinatrix

Expanded text:
mque justi aliquibus necessitatibus afflicti sua opera coguntur fateri, quod beatus Job fecerat, quod putatur elatio; sed in Dei auribus superba non sunt, quae humili corde proferuntur; et sicut gravis culpae est sibi arrogare quod non est, sic plerumquicat quod primitur et infirmus. Ab humtus est, quae injustitiae propinatrix
Abbreviated transcription (Latin):
ne opantes. a sine simpli¬
titer iiuentes. hec uixta
boues qr intelugentia eoꝵ
pasciuntur sabei captiua̾¬
des .i. demones pueros insi
pientes ñdum nirilis con¬
stantie gladio .i. desperati¬
one et̾nitatis. mintins qͥ
euadit ꝓpħicus sermo ẽ.
qui ait. captiuus ductus
ẽ populus meus. qr ñ hrũt
scientiam qr ñdam fuuit
mala que pdixit q̃t santis
ad dominũ redit captira

Expanded text:
sinae simpliciter viventes; hae juxta boves, quia intelligentia eorum pascuntur. Sabaei captivantes, id est daemones, pueros, id pientes, nondum virilis constantiae, gladio, id est desperatione aeternitatis. Nuntius qui evadit, propheticus sermo est: qui ait: « Captivus ductus est populus meus: quia non habuit scientiam ; » quia dum fiunt mala quae praedixit, quasi sanus ad Do
Abbreviated transcription (Latin):
fideles. maior fidius iudains
populus lege gn̾atus mnt¬
nor gentiuit in fine uocatꝰ
in domo ergo pͥmogenti
aplĩ comuuantur quia
adhuc scripture scẽsacre
deliciis in coilectione soluis
uidaiti populi uescebantur
quibus tunc dom̃ erat. in

Expanded text:
fideles. Major filius Judaicus populus lege generatus; minor, Gentilis in fine vocatus. In domo ergo primogeniti, apostoli convivantur: quia adhuc Scripturae sacrae deliciis in collectione solius Judaici populi vescebantur, quibus tunc dictum est: « In
Abbreviated transcription (Latin):
cuos et noctes¬
laboriosas enu¬
meraui mͥ Si
dormiero dicam¬
faisa pro ueris hñtur pet lin¬
guam aperta iocutio. perfantes
occutta tractatio. quia qd̃ ecc̃a
foris p̃dicat uiuendo tustodit.

Expanded text:
cuos, et nocteslaboriosas enumeravi michi. Si dormiero dicamfalsa pro veris habentur; per « linguam » aperta locutio, per « fauces » occulta tractatio, quia quod Ecclesia foris praedicat, vivendo custodit.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut di. in. qui dies cito transire
optat. ut ad laboris p̾miũ ueni¬
at sic omins iustus et situt ilse
ialienis laboribus subdat si ꝓpͥũ
p̃mium sibi parat sic iustus ĩm
mundans etmalis subditusut
celestia capiat cauet ne uacurs
abopere dies eat et p̃miñ minu¬
atur patitur dura ut magisco¬
ronetur licet mertes iam sit in corde set tñ grai¬
us estus sentitur in corpore nt post sit refrigeriũ
sermis dr̃ quam dͥui subiugo corruptionis huins
ẽ ante ꝙͣ uenat in libertatem głie. et sicut mertenna¬
rius qui granttate oꝑis lacesteret nisi spe finis
ses uacuos arebus mundi quia non eas querunt
pactus suos boni et noctes adñsitatũ tolerant
laboriosas qnͣdo iam sunt incrnatu corporisuel
menses uatia qr mundo ẽ labor set nondum p̃¬

Expanded text:
ii. » Qui dies cito transire optat, ut ad laboris praemium veniat, sic omnis justus; et sicut ille in alienis laboribus sudat, sed proprium praemium sibi parat, sic justus in mundanis malis sudet, ut coelestia bona capiat. Cavet ne vacuus ab opere dies eat, et praemium minuatur. Patitur dura, ut magis coronetur, licet merces jam sit in corde; sed tamen gravius aestus sentitur in corpore, ut post sit refrigerium servus dicitur, quamdiu sub jugo corruptionis hujus est, antequam veniat in libertatem gloriae. « Et sicut mercenarius. » Qui de gravitate operis lacessit, nisi spe finis ERS. 3.-- « Menses vacuos. » A rebus mundi, quia non eas quaerunt per actus suos boni, et noctes adversitatum tolerant laboriosas, quando jam sunt in cruciatu corporis. Vel menses vacui, quia modo est labor, sed nondum p
Abbreviated transcription (Latin):
recedens a ma¬
nens innocen¬
tiam. Tu autem cõmoiusti me
aclũsus eum ut afflig̾em eum
frustra. cui responclit sathan.

Expanded text:
recedens a manens innocentiam? Tu autem commovisti me adversum eum, ut affligerem eum frustra. Cui respondens Satan
Abbreviated transcription (Latin):
lator. auarus raptor ẽ.
qui dum inique agens
desiderat de sc̃itate uene¬
nari laudem uite rapit
aliene¬

Expanded text:
o avarus raptor est, quia dum inique agens desiderat de sanctitate venerari, laudem vitae rapit alien
Abbreviated transcription (Latin):
lingua mea
mendatium
absit a meut iustus uos esse
iudicem. donec defitiam non
recedam abinocentia mea.
Iustificatõem mea qͣm cepi
tenere ñ deseram. Neq n re¬

Expanded text:
labia mea mendacium absit a me ut iustos vos esse iudicem donec deficiam non recedam ab innocentia mea iustificationem meam quam coepi tenere non deseram nec e
Abbreviated transcription (Latin):
dũ: non illam sine initio qͣ d̾s erat
ꝑ quẽ pr̃ condidit mundũ. In hoc
eigo se dixit natũ id ẽ ꝓpt̾ hoe natũ
ce ad hoc uenisse in m᷑undũ utiꝙꝑ
nascendo de uirgine: ut testimoni¬
um ꝑhibeat ueritati. S qr ñ oĩ¬
um est sides i adiũxit atꝙ ait. Om¬
nis qui ẽ ex u̾itate: audit uocẽ

Expanded text:
dum: non illam sine initio, qua Deus erat, dum: non illam sine initio, qua Deus erat, per quem Pater condidit mundum. In hoc ergo se dixit natum, id est, propter hoc natum, et ad hoc venisse in mundum, utique nascendo de virgine, ut testimonium perhibeat veritati. Sed quia non omnium est fides, adjunxit atque ait: Omnis qui est ex veritate,
Abbreviated transcription (Latin):
rex sum ego. Nun qͥa regẽ timu¬
it confiteri: s tu dicis. Ita libratũ
ẽ : ut neq se regem neget. Rex ẽ
em̃: cuiꝰ regnũ non ẽ de hoo mundo :
necꝑ regẽ talem se ẽe fateat᷑ i cuiꝰ
rognũ putetur ẽẽ de mundo. Talẽ
qͥppe sentiebat qui dri̾at. Ego rex es
tu: Cui responsum ẽ tu dicis qi rex
sum ego. Dictũ est enim tu dicis ao
si dictũ eẽt: carnialis carnalit̾ dicis
Deinde subiungit. Ego in hoc natus
sum. ce ad hoc ueni in mundũ: ut
testimonium ꝑhibeã ueritati. Non
ẽ ꝓducenda huiꝰ ꝓnominis syllaba
qd̾ ait. in hoc natꝰ sum tanꝗͣ dicerit
dixerit in hac re natꝰ sum s corripi¬
enda tanꝗͣ dixerit ad hauc renat᷑ simi
uił ad hoc natꝰ sum siõ ait ad hoo ue¬
ni in mundũ. In greco nãqꝑ euan¬
głio nichil ẽ huius locutionis am
biguũ utide manifestũ ẽ eũ tem¬
ꝑalem natiuitatẽ suã hic cõmemo¬
rasse qua incarnatꝰ uenit in utin¬

Expanded text:
rex sum ego. Non quia se regem timurex sum ego. Non quia se regem timuit confiteri, sed tu dicis ita libratum est, ut neque se regem neget rex est enim, cujus regnum non est de hoc mundo, neque regem talem se esse fateatur, cujus regnum putetur de hoc mundo. Talem quippe sentiebat qui dixerat: Ergo rex es tu? cui responsum est: Tu dicis quia rex sum ego. Dictum est enim Tu dicis ac si dictum esset: Carnalis carnaliter dicis. Deinde subjungit: Ego in hoc natus sum, et ad hoc veni in mundum, ut testimonium perhibeam veritati. Nam producenda hujus pronominis syllaba, d ait, In hoc natus sum, tanquam dixerit, In hac re natus sum: sed corripienda, tanquam dixerit, Ad hanc rem natus sum, vel ad hoc natus sum; sicut ait, Ad hoc veni in mundum. In graeco namque Evangelio nihibiguum. Unde manifestum est eum temporalem nativitatem suam hic commemorasse, qua incarnatus venit in mun
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ eiꝰ usꝙ in finẽ scli: haberis in¬
t̾ se conmixta ⁊ izania usqꝑ ad mes¬
sem. Messis enĩ est finis secłi: qͣndo
messores iremient idest angłi ee col¬
ligent de regno eiꝰ omnia scandala.
Qd̾ uticꝑ ñ fierent : si regnũ eiꝰ ñ
t᷑ in mundo. Regno suo quippe di¬
cit de mundo non estis ÷ s ego uos
de mundo elegi. Erant gͦ de mun¬
do quando regnũ eiꝰ ñ erant: s
ad mundi principẽ ꝑtinebant.
De mundo est gͦ quieqͥ hominũ
a uero quidẽ deo creatũ: s ex adã
uitiata atq dãpnata stirpe ge¬
n̾atũ est. factũ est autẽ regnũ
ñ iam de mundo: quioqͥ m̃de in
xp̃o regen̾atũ est. Sic enĩ nos deuse¬
ruit de potestate tenebrarũ: &e tͣns¬
tulit in regnũ filii caritatis sue. De
quo regno dicit regnũ meũ ñ est de
hoc mundo: uł regnũ meũ ñ est
hinc. Drcit itaq ei pilatꝰ. Ergo rex
estu: Respondit iħ̃c. Tn dicis: qr

Expanded text:
regnum ejus usque in finem saeculi, habens inregnum ejus usque in finem saeculi, habens inter se commista zizania usque ad messem. Messis enim est finis saeculi, quando messores venient, id est, angeli, et colligent de regno ejus omnia scandala . Quod utique non fieret, si regnum ejus non tur in mundo: regno suo quippe dicit, De mundo non estis, sed ego vos elegi de mundo . Erant ergo de mundo, quando regnum ejus non erant, sed ad mundi principem pertinebant. De mundo est ergo quidquid hominum a vero quidem Deo creatum, sed ex Adam vitiata atque damnata stirpe generatum est: factum est autem regnum non jam de mundo, quidquid inde in Christo regeneratum est. Sic enim nos Deus eruit de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae : de quo regno dicit, Regnum meum non est de hoc mundo; vel, Regnum meum non est hinc. 3. Dixit itaque ei Pilatus: Ergo rex es tu? Resp
Abbreviated transcription (Latin):
&e tot infantes ut ad eũ mors ꝑueni¬
ret occidit timendo quã irascendo
crudelior. Regnũ inqtͥ meũ non
ẽ de hoc mundo. Noͥ uultis ampliꝰ
Uenite ad regnũ: qd̾ ñ ẽ de hoo m̃¬
do. uenite credendo: & nolite ser¬
iure metuendo. Dicit qͥdã in ꝓpħa
de deo patre. Ego autẽ constiutꝰ sũ
rex ab eo suꝑ sẏon montẽ sem̃ eiꝰ. S¬
do. Qd̾ ẽ enĩ eiꝰ regnũ nͥ credentes
in eũ. qͥb dicit de hoc mundo
ñ estis sicut ego non sum de mum¬
do: qnͣuis eos ẽẽ uelbet in m̃do: ꝓpt̾
qd̾ de illis dixit ad prẽm: ⁊ Ion ro¬
go ut tollas eos de mundo: s ut ser¬
ues eos ex malo. Unde & hic ñ ait
regnũ meũ ñ ẽ in hoc minido: s
ñ ẽ de hoc muinido. Et cũ hoc ꝓba¬
ret dicens si ex hoc m̃do eẽt regnũ
meũ ministri mei decertaiẽt ut ñ
tͣderer iudeis : ñ ait n̾c̾ autẽ regnũ
meũ ñ hic i s ñ est hine. Hic ẽ enĩ

Expanded text:
et tot infantes, ut ad eum mors perveniet tot infantes, ut ad eum mors perveniret, occidit, timendo quam irascendo crudelior . Regnum, inquit, meum non est de hoc mundo. Quid vultis amplius? Venite ad regnum quod non est de hoc mundo. Venite credendo, et nolite saevire metuendo. Dicit quidem in prophetia de Deo patre: Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejdo. Quod est enim ejus regnum nisi credentes in eum, quibus dicit, De mundo non estis, sicut et ego non sum de mundo? Quamvis eos esse vellet in mundo: propter quod de illis dixit ad Patrem, Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos ex malo . Unde et hic non ait, Regnum meum non est in hoc mundo; sed, non est de hoc mundo. Et cum hoc probaret dicens, Si ex hoc mundo esset regnum meum, ministri mei utique decertarent, ut non traderer Judaeis: non ait, Nunc autem regnum me
Abbreviated transcription (Latin):
post responsionẽ pilati iam uideis
&e gentib oportimiꝰ aptiꝰ ꝙ respon
pondisset ñ etiã udeis s solis gen¬
tib: hoc de se opinantib respon¬
disse uid̾et᷑. Nc̃ uero qm̃ respondit
pilatꝰ ÷ nonꝗͥ ego uideus sum᷑ sens
tua & pontifices tͣdiler̾t te mͥ qͥd
secistis abstulit a se sufpitõnem
ꝗͣ posset putari a semet ip̃o dixis¬
se a itideis audisse demonstrans. De¬
inde dicendo qͥd fecisti: satis osten¬
dit llud ei ꝓ cͥmine obiectũ tanꝗͣ
endꝰ iudici tderet᷑ qͥ se diceret regemi
Si autẽ hoc ñ diceret q̃rendũ ab il¬
lo eẽt qͥd alud foite fecisset unde tͣ¬
di uidici diguꝰ eẽt. Audite gͦ uidei &
gentes: audi ccũcisio. audi p̃putiũ: au¬
dite omnia regna t̾rena. ñ impedio
dñationẽ ur̃am hoc mñdo: regnũ me¬
ũ ñ ẽ de hoc mundo. Nolite metie¬
re metu uanissimo qͦ herodes ille ma¬
ior cũ xp̃e natꝰ ninitiaret᷑ expauit: &¬

Expanded text:
post responsionem Pilati jam Judaeis post responsionem Pilati jam Judaeis et gentibus opportunius aptiusque respondpondisset, non etiam Judaeis, sed solis gentibus hoc de se opinantibus respondisse videretur. Nunc vero quoniam respondit Pilatus: Nunquid ego Judaeus sum? gens tua et pontifices tradiderunt te mihi; quid fecisti? abstulit a se suspicionem qua posset putari a semetipso dixisse a Judaeis audisse demonstrans. Deinde dicendo: Quid fecisti? satis ostendit illud ei pro crimine objectum, tanquam endus judici traderetur, qui se diceret regem. Si autem hoc non diceret, quaerendum ab illo esset quid aliud fore fecisset, unde tradi judici dignus esset. Audite ergo, Judaei et gentes, Audi, circumcisio, audi, praeputium. Audite, omnia regna terrae. Non impedio dominationem vestram in hoc mundo. Regnum meum non est de hoc mundo. Nolite metuere metu vanissimo, quo Herodes ille major cum Christus natus nuntiaretur expavit,
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoc m̃do eẽt regnũ meũ : minis¬
tri mei utiꝙ decertarẽt ut ñtra¬
derer indeis. sic̃ autẽ regnũ meũ
ñ est hinc. Hoc est enĩ qd bonus
magister scire nos uoluit. S pͥꝰ
nobis demonstranda fuerat una
hoĩum de regno eiꝰ opinio siuie gen¬
tiũ siue iudeoꝵ a qͥb id pilat᷑ audi¬
erat : qͣi ꝓpt̾ea fuisset morte plec¬
tendꝰ  qd̃ illicitũ affectauerat reg¬
nũ: uł qm̃ solent regnat᷑is ininide¬
re regnantes. & uidcł cauendũ erat
nec huiꝰ regnũ siue romanis siue
iudeis eẽt aduersum. Pot̾at autẽ
dñs qd̾ ait regnũ meũ ñ est de m̃do
hoc & cet̾a ad pͥmã int̾rogatõnem pie¬
sidis respendere nͥ ei diyit tu esrex iu¬
deoꝵ : s eũ uicissim int̾rogaris utr̃
hoc a femet ip̃o dr̃et an audisset
ab aliis illo respondente ostend̾e
uoluit hoc sͥ apud illũ fuisse a
iudeis uelut cͥmen obiectũ patefaci¬
ens nobis cogitatõnes hominũ qͣs
ip̃e nouerat qm̃ uane sunt: eis ꝙ

Expanded text:
do esset regnum meum, ministri mei utique decertarent, ut non traderer Judaeis. Nunc autem meum regnum non est hinc. Hoc est quod bonus magister scire nos voluit; sed prius nobis demonstranda fuerat vana hominum de regno ejus opinio, sive Gentium, sive Judaeorum, a quibus id Pilatus audierat: quasi propterea fuisset morte plectendus, quod illicitum affectaverit regnum; vel quoniam solent regnaturis invidere regnantes. Poterat ne hujus regnum sive Romanis, sive Judaeis, esset adversum. Poterat autem Dominus quod ait: Regnum meum non est de mundo hoc, etc., ad primam interrogationem praesidis respondere, ubi ei dixit: Tu es Rex Judaeorum? Sed cum vicissim interrogans utrum hoc a semetipso diceret, an audisset ab aliis, illo respondente ostendere voluit hoc sibi apud illum fuisse a Judaeis velut crimen objectum, patefaciens nobis cogitationes e noverat quoniam vanae sunt . Eisque
Abbreviated transcription (Latin):
tñ nͥ fieret: uerũ pascha n̾ fieret.
Si umbra u̾itatis a uideis eirantib
tenebattu & mirabibi dispensa¬
tõne diumne sapĩe ꝑ homines fal¬
laces eiꝰdem umbre ueritas imple¬
bat᷑ : qr ut uerũ pascha fieret xp̃e
uelut ouis ĩmolabat᷑. Hinc ea secũ¬
t᷑ q̃ inutriosa xp̃o pilatͦ & cohors
eiꝰ ingessit : s alia disputatõne to

Expanded text:
fieret. Sed umbra veritatis a Judaeis errantibus tenebatur, et mirabili dispensatione divinae sapientiae per homines fallaces ejusdem umbrae veritas implebatur; quia ut verum Pascha fieret, Christus velut ovis immolabatur. Hinc ea sequuntur quae injuriosa Christo Pilatus et cohors ejus ingessit; sed a
Abbreviated transcription (Latin):
itaq xp̾c testimonrũ ꝑhibet r̾utati: ꝓfecto
¶testimonium ꝑhibet s̃. Eius qͥppe uox ẽ : ego sum
u̾itas. E dicit alio ꝙͦ loco. Ego tes¬
timoniũ ꝑhibeo de me. Qd uͦ ait
om̃is qui est ex u̾itate audit uo¬

Expanded text:
hibeat veritati, profecto testimonium perhibet sibi. Ejus quippe vox est: Ego sum Veritas . Et dixit alio quoque loco: Ego testimonium perhibeo de me . Quod vero ait: Omnis qui est ex veritate audit vo
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ nullis ꝓculdubio p̃cedentib m̾i¬
tis: nec gra ñ sit gr̾a. Si enim dixis¬
sit om̃is qui audit uocẽ meã ex u̾ita¬
te est ideo des ex u̾itate putaret᷑ qͥa
obtemꝑat u̾itati. Non autẽ hoc ait
meam uocem: ac ꝑ hoc ñ id̾o ẽ ex u̾i¬
tate qͥa eus audit uocẽ. s ideo au¬
dit qͥa ex u̾itate ẽ. ioest quia hoc
illi donum ex u̾itate collatum ẽ. Qd̾
dit in xp̃m : Dixit ei pilatꝰ. Qd est
eo causam. Est aũ consuetudo uobis:
ut unũ dimittã uobis in paschã.
uultis gͦ dimittã uobis regẽ iudeoꝵ:
Credo cum dixisset pilat᷑ qͥd ẽ u̾itas
inmentẽ illi uenisse contimo consu¬
etudinẽ iuuideoꝵ qͣ solebat eis dimitti
unꝰ in pascha. Et iceo ñ expeccauit
ut responderet eis ihc qͥd est u̾itas ne
mora fieret cũ recoluisfet morẽ quo
pꝰset eis ꝑ pasca dimitti qd̾ eũ ualde
uoluisse manifestũ ẽ auelli tñ ex eiꝰ
corde ñ potuit sħm regõ ẽẽ iudeoꝵ tãꝗͣ
hoc ibi sic̃ intitulo ip̃a ueritas fixe

Expanded text:
tur, nullis procul dubio praecedentibus meritis, ne gratia non sit gratia. Si enim dixisset, Omnis qui audit vocem meam, ex veritate est: ideo dictus ex veritate putaretur, quia obtemperat veritati. Non autem hoc ait: meam vocem. Ac per hoc non ideo est ex Veritate, quia ejus audit vocem, sed ideo audit, quia ex Veritate est, id est, quia hoc illi donum ex Veritate collatum est. Quod di in Christum? Dixit ei Pilatus: Quid est Est autem consuetudo vobis ut unum dimittam vobis in Pascha; vultis ergo dimittam vobis regem Judaeorum? Credo cum dixisset Pilatus, Quid est veritas? in mentem illi venisse continuo consuetudinem Judaeorum, qua solebat eis dimitti unus in Pascha: et ideo non exspectavit ut responderet ei Jesus quid est veritas, ne mora fieret, cum recoluisset morem quo posset eis per Pascha dimitti; quod eum valde voluisse manifestum est, Avelli tamen ex ejus corde non potuit Jesum regem esse Judaeorum, tanquam hoc ibi, sicut in titulo, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
hibebitis. Ille qͥppe testimoniũ ꝑhibens
&e testes fortissimos faciens austulit xp̃i
amicis timorẽ: & municoꝵ odiũ c̃oũtit
in amorẽ.¬
locutꝰ sũ uobis ut ñ scandaliremim.¬

Expanded text:
hibebitis. » Ille quippe testimonium perhibens et testes fortisamicis timorem, et inimicorum odium convertit in amorelocutus sum vobis, ut non scandalizemi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ xp̾c a dõ pr̃e sit misiꝰ. ut m̃dꝰ ex m̃do
lib̾aret᷑. ne m̃dꝰ deo reconciliandꝰ cũ
m̃do inimicissimo dãpnaret᷑. Siẽ enim
ait in huiꝰ or̃onis eyordio dedit ei po¬
testatẽ om̃is carnis. idͥ om̃is hominis:

Expanded text:
 a Deo Patre sit missus, ut mundus ex mundo liberaretur, ne mundus Deo reconciliandus cum mundo inimicissimo damnaretur. Sicut enim ait in hujus orationis exordio, dedit ei potestatem omnis carnis, id est, omnis hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
semine dd̾ scd̾m carnẽ nec ip̃ẽ ad huc
erat uͥ fut᷑us erat ⁊ s eomͦ dr̾e potu¬
it uͥego sũ qͦ intelligimꝰ qd̾ cito fue¬
rat ascensmͦ in celũ ⁊ ut iã ibi ẽẽ se
drẽt: uͥ fuerat mox futurꝰ. Potuit

Expanded text:
dum carnem , nec ipse adhuc erat ubi futurus erat: sed eo modo dicere potuit, ubi ego sum, quo intelligeremus quod cito fuerat ascensurus in coelum, ut jam ibi esse se diceret ubi fuerat mox futurus. Potuit
Abbreviated transcription (Latin):
tu me misisti: id̾o cognouert̃. Eigo
nom̃ tuũ & notũ faciã. ⁊ Iotũ feci ꝑ
fidẽ : notũ faciã ꝑ speciẽ. Ntotũ fe¬
sitre fine cegtiantib. Ut dibectio
inqt qͣ duexisti me in ip̃is sit: ce ego
in ip̃is. Non ẽ usitata locutio dilec¬
tio qͣ dileristi me in ip̃is sit: ce ego in
ip̃is. Usitate qͥppe diceret᷑. dilectõ qͣ
dileristi me. De greco qͥdẽ ista tnsla¬
ta ẽ: s sunt similes &e latine. Sic̃ dici¬
mꝰ fidelẽ seruitutẽ seruiuit. streniã¬

Expanded text:
tu me misisti, ideo cognoverunt, igitnomen tuum, et notum faciam. Notum feci per fidem: notum faciam per speciem; notum fsine fine regnantibus. Ut dilectio, inquit, quam dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis. Non est usitata locutio, dilectio quam dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis: usitate quippe diceretur, dilectio qua dilexisti me. De graeco quidem ista translata est: sed sunt similes et latinae; sicut dicimus, Fidelem servitutem servivit
Abbreviated transcription (Latin):
uita ur̃a : tẽ & uos apparebitis cũ
mꝰ : qr tc̃ apparebit ñ manit̾ nos id
credidisse ac sꝑasse añꝗͣ eẽmꝰ. fãci¬
et hoc cui filiꝰ cui dixiffet ut uide¬
ant claritatẽ meã ꝗͣ dedisti mͥ conti¬
nuo subiunxit : qr dilexisti me añ
constitutõnẽ mundi. In ilbo enim
dilexit nos añ consticutõnẽ mundi:
&e tẽ p̃destinauit qd̾ in fine factur᷑

Expanded text:
vita vestra, tunc et vos apparebitis cum mus; quia tunc apparebit non inaniter nos id credidisse ac sperasse antequam essemus Faciet hoc cui Filius cum dixisset, Ut videant claritatem meam quam dedisti mihi, continuo subjunxit, Quia dilexisti me ante constitutionem mundi. In illo enim dilexit et nos ante constitutionem mundi, et tunc praedestinavit quod in fine facturus
Abbreviated transcription (Latin):
cis istis sine spaciosis capacitatib
⁊ sñ corꝑeis molib eogitare: ñ par̃
tñ ꝓficit᷑. s saltẽ qͥcꝗͥ tale oculo cor¬
dis occurrit. negat᷑. respuit᷑. iniꝑ¬
bat᷑. ce lux q̃dã in qͣ ista neganda res¬
puenda impbanda cernunt᷑ sic̃ po¬
tuerit cogitat᷑. & qd̾ sit certa cognos¬
cit᷑ ce amat᷑. ut in de surgat᷑ atq
ad int̾iora tendat᷑. Que cũ penet¬
re mens inualida ⁊ ninꝰ ꝗͣ illa sc̃
pura neqͥuerit: ñ sine amoris ge-¬
mitũ ⁊ desid̾iis lacͥiis inde pella¬
t ce pacient̾ ferat qͣdiu fide mini¬
dat᷑ ÷ atq ut illic habitare ualeat

Expanded text:
cis istis, sine spatiosis capacitatibus, et sine corporeis mobilibus cogitare? Non parum tamen proficitur, si saltem quidquid tale oculo cordis occurrerit negatur, respuitur, improbatur, et lux quaedam in qua ista neganda respuenda, improbanda, cernuntur, sicut potuerit, cogitatur, et quamsit certa cognoscitur et amatur, ut inde surgatur, atque ad interiora tendatur. Quae cum penetrare mens invalida, et minus quam illa sunt pura, nequiverit non sine amoris gemitu et desiderii lacrymis inde pellatur, et patienter ferat, quandiu fide mundatur, atque ut illic habitare valeat,
Abbreviated transcription (Latin):
dci̾n ẽ uolo ut nͥ eͦ si̾e illi sint mecũ:
abscedat ab auinis om̃is imaginũ cor¬
ꝑaliũ cogitato qͥcꝗͥ. menti occͣrerit. lon¬
gũ. latũ. crassũ qͣlib luce corꝑea colo¬
infinita diffusu̾̃. ab his om̃ib ꝗͣtũ pot̾
atiẽ sue ꝯtẽplat̃onis uł intent̾onis aũ¬
nemo inuenit uͥ ñ sit. S qͥ uult q̃re̾
q̃rat potiꝰ ut cũ illo sit. non uͥq sic̾ ille
s uͥcũꝙ eẽ potuerit. Qui eñ homini
penalit̾ pn̾denti & salubͥter confict̾ti
ait hodie mecũ erit in ꝑadiso scd̾m id
qd̾ homo erat. anima eiꝰ in ip̃o die fu¬
t᷑a erat in inferno. caro in sepulero.
Scd̾m aũ id qd̾ d̾s erat utiꝙ ⁊ in ꝑa¬
diso erat : ce ido latͦnis anima a pͥstinis
facmorib absoluta & illiꝰ mim̾e iã
beata qͣnius uͥq sic̃ ille ẽẽ ñ pot̾at:
ut uͥ ego sum ⁊ ip̃i sint : s addidit me¬

Expanded text:
dictum est, Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum; abscedat ab animo omnis imaginum corporalium cogitatio: quidquid menti occurrerit longum, latum, crassum, qualibet luce corporea coloinfinita diffusum, ab his omnibus, quantum potest, aciem suae contemplationis vel intentionis avenemo invenit ubi non sit. Sed qui vult quaerere, quaerat potius ut cum illo sit; non ubique sicut ille, sed ubicumque esse potuerit. Qui enim homini poenaliter pendenti, et salubriter confitenti ait, Hodie mecum eris in paradiso ; secundum id quod homo erat, anima ejus ipso die futura fuerat in inferno, caro in sepulcro; secundum autem id quod Deus erat, utique et in paradiso erat. Et ideo latronis anima a pristinis facinoribus absoluta, et illius munere jam beata, quamvis ubique sicut ille esse non poterat; ut ubi ego sum et ipsi sint, sed addidit, me
Abbreviated transcription (Latin):
it uidicabit: s eos sͥ eẽ datos
qͥb om̃ib det eis uitã et̾nã. Sic enĩ
ait ut om̃e ꝗ dedisti ei det eis uitã et̾¬
nã. ꝓinde ñ ei dati sunt qͥb uitã ñ da¬
bit et̾nã: qͣuis ce ip̃oꝵ potestas data sit
cͥ potestas data ẽ omis carnis. idr om̃is
hominis ⁊ ita m̃dꝰ recõciliatꝰ ex inimico
liberabit᷑ m̃do cũ in illũ exerit potes¬
tatẽ suã ut eũ in mortẽ mittat et̃nã.
hc̃ aũ facit suũ: cͥ uitã donet et̾nã. Qͣ¬

Expanded text:
os, quibus omnibus det vitam aeternam. Sic enim ait: Ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Proinde non ei dati sunt, quibus vitam non dabit aeternam: quamvis et ipsorum potestas data sit, cui potestas data est omnis carnis, id est omnis hominis. Ita mundus reconciliatus ex inimico liberabitur mundo, cum in illum exserit potestatem suam, ut eum in mortem mittat aeternam: hunc autem facit suum, c
Abbreviated transcription (Latin):
udeat᷑ fideli feruitute seruiuit. stͤ¬
mia militia militauit. Nis aũ ista
locutio ẽ dilect̾o qͣ dilexisti me: tali
N on ait bono certamine ct̃aui ꝙ
usitatiꝰ & tanꝗͣ rectiꝰ diceret᷑. Qmͦ aũ di¬
leccio qͣ dilexit pr filiũ ẽ & in nobis nͥ¬

Expanded text:
deatur, Fideli servitute servivit, strenua militia militavit. Qualis autem ista locutio est, dilectio quam dilexisti me; tali non ait, bono certamine, quod usitatius et tanquam rectius diceretur. Quomodo autem dilectio quam dilexit Pater Filium, est et in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ meã ꝗͣ dedisti mͥ: qr dilexisti me
añ constitutõnẽ m̾di. Ut uideãt dix̃ ñ
u credãt. fidei m̾ces ẽ ista ñ fides. Si
em̃ fides ad hebreos in epła recte
definita ẽ coumeto rerũ q̃ ñ uidñ
t᷑ cur ñ merces fidei definiat᷑ uisio
enĩ claritatẽ quã dedit pr̾ filio eciã¬
si eã dici hoc loco intelligamꝰ. ñ qmͣ
pi̾ eqͣli filio gignens eũ dedit. s qͣm
sc̃o hominis filio dedit ei post mor¬
tẽ crucis. Qnͣdo gͦ uidebimꝰ illã filii
claritatẽ: ꝓfecto tc̾ fiet iuditium

Expanded text:
lexisti me ante constitutionem mundi. Ut videant, dixit, non Ut credant. Fidei merces est ista, non fides. Si enim fides ad Hebraeos in Epistola recte definita est convictio rerum quae non videntur , cur non merces fidei definiatur visio enim claritatem quam dedit Pater Filio, etiamsi eam dici hoc loco intelligamus, non quam Pater aequali Filio gignens eum dedit, sed quam facto hominis filio dedit ei post mortem crucis: quando ergo videbimus illam Filii claritatem, profecto tunc fiet judicium
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ grã sumꝰ salui fcĩ: ⁊ simulexcita¬
uit. ⁊ sunul sedere secit in celestib in
xp̃o iħ̾u. hoc eͦ potest intelligi dixisse
dñs ut uͥ ego sum ce illi sint mecũ: &e
ipẽ qͥdẽ de se dixit qd ibi iã eẽt. De nobꝰ

Expanded text:
us gratia sumus salvi facti; et simul excitavit, et simul sedere fecit in coelestibus in Christo Jesu . Hoc ergo potest intelligi dixisse Dominus, Ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Et ipse quidem de se dixit quod ibi jam esset; de nobis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ magnã spem dñs iħc suos erigit:
qua maior omĩno ẽẽ ñ possit. Audi¬
te &e estote in spe gaudentes. ꝓpt̾
qd̾ uita ista ñ amanda s toleranda
sit : ut ẽẽ possitis in eiꝰ tͥbulatõne
pacientes. Audite inꝗͣ & qͦ spes nrã

Expanded text:
 magnam spem Dominus Jesus suos erigit, qua major omnino esse non possit. Audite, et estote in spe gaudentes, propter quod vita ista non amanda, sed toleranda sit, ut esse possitis in ejus tribulatione patientes . Audite, inquam, et quo spes nostra
Abbreviated transcription (Latin):
uolo ut uͥ ego sũ ⁊ illi sint mecũ. Q
sunt isti ÷ qͦs ait a pr̃e datos sͥ: ⁊ onte
illi de qͥb alio loco dicit ⁊ nemo ueñ
ad me nͥ pr̾ qͥ misit me tͣyerit eũ: Ia̾
qͦm ea q̃ fieri dicit a pr̾e faciat & ip̃e
cũ pr̃e si qͥd in hoc euangłio ꝓfecimꝰ no¬
uimꝰ. Ip̃i sunt gͦ qͦs a pr̃e accepit: qͦs

Expanded text:
o ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Qui sunt isti quos ait a Patre datos sibi? Nonne illi de quibus alio loco dicit, Nemo venit ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum ? Jam quomodo ea quae fieri dicit a Patre, faciat et ipse cum Patre, si quid in hoc Evangelio profecimus, novimus. Ipsi sunt ergo quos a Patre accepi
Abbreviated transcription (Latin):
tellecto xp̃o ÷ qͥd tam insipidũ ⁊ fatuum
inuenies : Intellige ibi xp̃m ñ solũ sapit
qd̃ legis s etiã iebriat: mutans men¬
tem a corꝑe: ⁊ pͣc̾ita obliuiscens: in ea
um ingen̾e humano de xp̃o ñ cacuit
s occultũ ibi erat. Adhuc enĩ aqͣ erat.
ꝙ ad etatẽ qd̾ dñs uenit: ꝓpħia de illo ñ

Expanded text:
tellecto Christo, quid tam insipidum et fatuum tellecto Christo, quid tam insipidum et fatuum invenies? Intellige ibi Christum, non solum sapit quod legis, sed etiam inebriat; mutans mentem a corpore, ut praeterita obliviscens, in ea um in genere humano, de Christo non tacuit: sed occultum ibi erat; adhuc enim erat aqua. ue ad aetatem qua Dominus venit, prophetia de ill
Abbreviated transcription (Latin):
or noluit: q̃ fidem comugabem marito ñ
seruauit. Nec illi qͥ uͥgiitatẽ dõ uouent qͣ¬
ꝗͣ ampłorẽ gͣdũ honoris e sci̾tatis in eccłia
teneant: sñ nuptiis sunt. Nam ce ip̃i ꝑti¬
nent ad nuptias cũ tota eccłia: in qͥb nup¬
firmaret᷑ ⁊ ostend̾et᷑ sacͣmentũ nuptiarũ:
qr ⁊ illarũ nuptiarũ spoms ꝑsonã dñi figa¬
qñ in illa xp̃e ñ intelligebat᷑ : aqͣ erat. In
aqͣ enĩ uinũ qͦdãmͦ fut latet. Dicit apłs qͥ
intelligamꝰ in ista aqͣ. Uscꝑ in hodiernũ in-¬
qͥd diem qmͣdiu legit᷑ moyses. id ipm tie¬
lamen suꝑ coi eoꝵ posicũ ẽ : qd̾ ñ reuela¬
tͣ qr in xp̃o euacuat᷑. Et cũ tͣnsieris ingͥt¬
ad dñm : auferet᷑ uelamen. belam̃ dicit ad¬
oꝑtionẽ ꝓpħie: ut ñ intellig̾et᷑. Tollit᷑ rrela¬
men: cũ tͣnsieris ad dñm. Sic tollit᷑ insipi¬
entia cũ tnͣsieris ad dũm: & qd̾ aqͣ erat i¬
nũ tͥ fit. Lege libros om̃s ꝓpħicos. Non in¬

Expanded text:
rito non servavit. Nec illae quae virginitatem Deo vovent, quanquam ampliorem gradum honoris et sanctitatis in Ecclesia teneant, sine nuptiis sunt: nam et ipsae pertinent ad nuptias cum tota Ecclesia, in quibus nupfirmaretur, et ostenderetur sacramentum nuptiarum: quia et illarum nuptiarum sponsus personam Domini figura in illa Christus non intelligebatur, aqua erat. In aqua enim vinum quodammodo latet. Dicit Apostolus quid intelligamus in ista aqua: « Usque ad hodiernum, inquit, diem, quamdiu legitur Moyses, idipsum velamen super cor eorum positum est; quod non revelatur, quia in Christo evacuatur. Et cum transieris, inelamen » . Velamen dicit adopertionem prophetiae, ut non intelligeretur. Tollitur velamen, cum transieris ad Dominum: sic tollitur insipientia, cum transieris ad Dominum, et quod aqua erat, vinum tibi fit. Lege libros omnes propheticos, non in
Abbreviated transcription (Latin):
nificatas. figurata ẽ enĩ ꝓpħia ꝑtingens
usq ad om̃s gentes. Nam in eo qd̃ ꝑtingit
dicta ẽ metreta: sicut dicit apłs. Accepi¬
mꝰ mensurã ꝑtingendi usꝙ ad uos. Genti¬
lib enim euangłizans hoc ait: mensurã
ꝑtingendi usꝙ ad uos.
descendit carphanaũ ip̃e ⁊ mat̾ eiꝰ: usq¬

Expanded text:
nificatas. Figurata est enim prophetia pertingens usque ad omnes gentes. Nam in eo quod pertingit, dicta est metreta, sicut dicit Apostolus, Accepimus mensuram pertingendi usque ad vos . Gentibus enim evangelizans, hoc ait, mensuram pertingendi usque ad vos. descendit
Abbreviated transcription (Latin):
nib d̾s in uitib facitit: S qͥa omnia ista¬
q̃ fecit dñs ih̾c ñ solũ ualent ad excitanda cor¬
da nr̃a miracłis. s etiã ad edificandã doctͥnã
fidei: scrutari nos oportet qͥd sͥ uelunt ista om¬
nia ioest qͥd significent. Hoꝵ enĩ omniũ sig¬
nificatõnes sic̃ recordamini in diẽ hodiernũ

Expanded text:
nibus Deus in vitibus faciat? Sed quia omnia quanibus Deus in vitibus faciat? Sed quia omnia quae fecit Dominus Jesus, non solum valent ad excitanda corda nostra miraculis, sed etiam ad aedificanda in doctrina fidei; scrutari nos oportet quid sibi velint illa omnia, id est, quid significent. Horum enim omnium significationes, sicut record
Abbreviated transcription (Latin):
dit dñs d̾s ntr: ut donet nobis red¬
dere qd̾ ꝓmisimꝰ. hesterno enim
die si meminit scitas ur̃a cum
t̾emꝑis excludem᷑ angͣtia. nec
sexmonẽ nichoatũ impleremꝰ: in hodiernũ
distulimꝰ : ut ea q̃ in hoc facto euangłice lec¬
tõnis mistice in sacram̃tis posita eranteẽnt
ip̃o adiuuante aꝑieͣnt᷑. sion itaꝙ opꝰ ẽ nobͥ
iam ĩmorari diutius: in cõmendando tni
cotidiana intracła facit. q̃ hominib ñ fa¬
cilitate s assiduitate uiluert̃. Rara aritẽ
incarnato maiorẽ stuporẽ homi nib actu¬
lert̃: ñ qͥa maiora erant ꝗͣ sunt ea q̃ cotidie
in creat᷑a facit : s qͥa ista q̃ cotidie siunt
tanꝗͣ nat᷑ali cursu ꝑagunt᷑. Illa uͦ efficritrã
potentie tanꝗͣ p̾sentis exibita uident᷑ ocłis
hominũ. Diximꝰ sic̃ meministis. Resurrerit
unꝰ mortuus. obstuptiert̃ homines: cũ co¬
tidie nasci qͥ non erant nemo miret᷑. Sic aqͣm
inuinũ comũsam qͥs ñ miret᷑ : cũ hoc anins om¬

Expanded text:
 Deus noster, ut donet nobis reddere quod promisimus. Hesterno enim die, si meminit Sanctitas vestra, cum temporis excluderemur angustia, ne sermonem inchoatum impleremus, in hodiernum distulimus, ut ea quae in hoc facto evangelicae lectionis mystice in sacramentis posita essent, ipso adjuvante aperirentur. Non itaque opus est jam immorari diutius in commendando Dei quotidiana miracula facit, quae hominibus non facilitate, sed assiduitate viluerunt: rara autem ter nos incarnato, majorem stuporem hominibus attulerunt: non quia majora erant, quam sunt ea quae quotidie in creatura facit, sed quia ista quae quotidie fiunt, tanquam naturali cursu peraguntur; illa vero efficacia potentiae tanquam praesentis exhibita videntur oculis hominum. Diximus, sicut meministis, resurrexit unus mortuus, obstupuerunt homines; cum quotidie nasci qui non erant, nemo miretur. Sic aquam in vinum conversam quis non miretur, cum hoc annis om
Abbreviated transcription (Latin):
set : eũ idem dñs dicat in euangłio int̾roga¬
tꝰ utrũ liceat hominũ dimitt̾e̾ uxorẽ sirã ex
qͥlibet causa ñ licere excepta causa formia¬
tonis. In qͣ responsione si mentinistis: hoc a¬
it. Qd̃ d̾s coniunxit: homo ñ separet. Et qͥ bñ
eruditi sunt in fide catholica nouer̃t qd̾ d̾s fe¬
cit nuptias: ⁊ sic̃ coniunctio a do̾. ita diuorci

Expanded text:
set: cum idem Dominus dicat in Evangelio, interrogatus utrum liceat homini dimittere uxorem suam ex qualibet causa, non licere excepta causa fornicionis. In qua responsione, si meministis, hoc ait: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et qui bene eruditi sunt in fide catholica, noverunt quod Deus fecerit nuptias, et sicut conjunctio a Deo, ita
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt. hec atq alia cum dixissec imꝰ ex
duob qͦs muenit in uia tũites ad ꝓpinquũ
castellũ: respondit ip̃e & ait. O infensati et
tardi corde ad credendũ suꝑ omnia q̃ locuti
sunt ꝓpħe. Nonne hec omnia oportebat pati
amoyse ce om̃ib ꝓpħis: int̾pretans illis in om¬
nib scͥpturis q̃ de eo erant. Item alio loco. cum
crederent qi migrꝑe resurrex̾at᷑: hii sunt
inqͥt fermones qͦs locutꝰ sum ad uos erim
ad huc eẽm uobiseũ: qi oporteret impleri om¬
aia q̃ scͥpͥta sunt in lege moysi. ce ꝓpħis &̾
psalmis de me. Tunc adaꝑuit illis sensum:
ut intellig̾ent scͥpt᷑as. Et dixit illis. qͥa sie¬
ex mortuis t̾cia die ce p̃dicari in nomine eiꝰ
penitentiã ⁊ remissionẽ peccatoꝵ monis gñ¬
te manifesta funt intellectis: patebt̃ illa om¬
pia myst̾ia: q̃ inisto miracło dni latent.
Uidete qd̾ ait: qi opoitebat imꝑleri in xp̃o
q̃ de illo scͥpta sunt. bbi scͥpta sunt: In bege

Expanded text:
m dixisset unus ex duobus quos invenit in via euntes ad propinquum castellum; respondit ipse et ait: « O insensati et tardi corde ad credendum super omnia quae locuti sunt Prophetae! nonne haec omnia oportebat pati a Moyse et omnibus Prophetis, interpretans illis in omnibus Scripturis, quae de ipso erant. » Item alio loco, cum crederent quia in corpore resurrexerat: « Hi sunt, inquit, sermones, quos locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum, quia oporteret impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc adaperuit illis sensum, ut intelligerent Scriptex mortuis tertia die, et praedicare in nomine eius poenitentiam et remissionem peccatorum in omte manifesta sunt, intellectis, patebunt illa omnia mysteria quae in isto miraculo Domini latent. Videte quid ait, quia oportebat impleri in Christo quae de illo scripta sunt. Ubi scripta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cͥcũ ueniret᷑ fraudib. ust qͥb apudesi
ꝓfit̾et᷑ accessib. Preuid̾e autẽ cogita¬
tõnes hominũ ce ido̾ ñ opꝰ hr̃e ut eum
qͥs int̾rogaret magnũ dõ ñ erat. s
magnũ parurilis erat qͥ ei dicebant.
in hoc credimꝰ qr ado̾ existi. Multo aũ
maiꝰ erat ad qd̾ intelligendũ eos uole¬
bat extendi ⁊ crescere. Qd̾ cũ illi dixis¬
serit uierũ ꝙ dixissent a do̾ existii uit
ille pat̾ mecũ e̾ : ne sic a pr̃e filiũ oo

Expanded text:
apud eum proficeretur accessibus. Praevidere autem cogitationes hominum, et ideo non opus habere ut eum quis interrogaret, magnum Deo non erat, sed magnum parvulis erat qui ei dicebant, In hoc credimus quia a Deo existi. Multo autem majus erat, ad quod intelligendum eos volebat extendi et crescere, quod cum illi dixissent, verumque dixissent, a Deo existi, ait ille, Pater mecum est; ne
Abbreviated transcription (Latin):
M creditiss Toce uenit hora ut disꝑ¬
gamini in ꝓpͥa: & me relinqͣtis. Tan¬
mͦ creditis relmqͣtis. Uenert̃ enĩ ad tã¬
tã desꝑatõnẽ & sue pͥstine fidei ut ita
dix̃im moitẽ. qͣnta apparuit in illo cle¬
opha qͥ post eiꝰ resurrectõnẽ cũ illo se
loqͥ nesciens ⁊ qͥo ei conting̾et narrãs
sios inqͥt sꝑabamꝰ qd̾ ip̃e fuerat redẽp¬
t᷑us isi ł. Poce qͦm eũ reliq̃rant dese¬
rendo etiã ip̃am fidẽ qͣ meũ añ credi¬
derant. In ea uͦ p̃ssura qͣm pꝰ eiꝰ glori¬

Expanded text:
hora, ut dispergamini in propria, et me relinquatis: tando creditis, relinquatis. Venerunt enim ad tantam desperationem, et suae pristinae fidei, ut ita dixerim, mortem, quanta apparuit in illo Cleopha, qui post ejus resurrectionem cum illo se loqui nesciens, et quid ei contigerit narrans, Nos, inquit, sperabamus quod ipse fuerat redempturus Israel . Ecce quomodo eum reliquerant, deserendo etiam ipsam fidem qua in eum ante crediderant. In ea vero pressura quam post ejus glori
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlixũ ꝙ ꝯclidens hec inqͥt locutꝰ sũ
uobis: ut in me pacẽ habeatis. In m̃¬
do p̃ssurã habebitis: s confidite ego
uici m̃dũ. Illud initiũ fuerat habr¬
t᷑a ista p̾ssura de qͦ suꝑius ut eos osten¬
deret partrrilos : qͥb adhuc ñ intelli¬
getitib. ⁊ aliud ꝓ alio sentientib ꝓ
dixisset. ait. Mͦ creditis: Soce uenit
hora ⁊ iã uenit: ut disꝑgamini unꝰ qͥsq
in ꝓpͥa. Eoce initiũ p̃ssure: s ñco mͦ
ꝑfeu̾at᷑e. Qd̃ eñ adiunxit ⁊ me so¬
lũ relinqͣtis: ñ uult eos tales ẽẽ in
conseq̃ti p̾ssura ꝗͣ pꝰ eiꝰ ascensionẽ in
m̃do fuerant habit᷑i ut relinqnͣt eñ
s tñ in illo pacẽ habeant ꝑmanentes
in eo. Non enĩ qñ cõprehñsꝰ est tm̃m

Expanded text:
ocutus sum vobis, ut in me pacem habeatis. In mundo pressuram habebitis; sed confidite, ego vici mundum. Illud initium fuerat habitura ista pressura, de quo superius ut eos ostenderet parvulos, quibus adhuc non intelligentibus et aliud pro alio sentientibus, dixisset, ait, Modo creditis? Ecce venit hora, et jam venit, ut dispergamini unusquisque in propria. Ecce initium pressurae, urae. Quod enim adjunxit, et me solum relinquatis, non vult eos tales esse in consequenti pressura, quam post ejus ascensionem in mundo fuerant habituri, ut relinquant eum; sed ut in illo pacem habeant permanentes in eo. Non enim quando comprehensus est,
Abbreviated transcription (Latin):
se dicendũ ñ opꝰ ẽ tͥ ut q̃ꝗͣ int̾roges: ñ ut qͥs
te int̾roget. Bix̾ant qͥppe. scimꝰ qͥa nosti oĩa.
Et utiq qͥ nouit omĩa magis a nescientib
int̾rogari solet. ut int̾rogantes audiãt qd̃
uolt᷑ ab eo qͥ nouit omĩa: ñ ipe int̾roga¬
ret tanꝗͣ uolens aliqͥd scire qͥ nouit orm̃d.

Expanded text:
uemquam interroges; non, ut quis te interroget. Dixerunt quippe, Scimus quia nosti omnia: et utique qui novit omnia, magis a nescientibus interrogari solet, ut interrogantes audiant quod volunt, ab eo qui novit omnia; non ipse interrogare, tanquam volens aliquid scire, qui novit omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre : nc̃ aut̾ luxudñs in qͥt.
Q̾ ne s hoc tͥbuerent: adiecit in
dño. Deinde saluator nr̃ rogan¬
do prẽm se hominẽ demonstra¬
bat: nc̃ demonstrans & se ipm̃ de
qd̾ rogat. Et ego inqͥt claritatẽ
ꝗ dedisti mͥ dedi illis. Qmͣ clari¬
tatẽ nͥ ĩmortalitatẽ ÷ qmͣ natura
humana in illo fuerat accept᷑a:
Nã nec ip̾e adhuc acceꝑat eã. s
more suo ꝓpt̾ ĩmobilitatẽ p̃desti¬
natõnis p̾teriti tẽꝑis uerbis futu¬
ra significat qd̾ nc̃ clarificandus
hoc ẽ suscitantꝰ a pr̃e: ce ip̃e sit
nos ad eã claritatẽ suscitaturꝰ
in finẽ. Simile ẽ hoc ei qd aliͥ
dicit. Sic̃ pr̃ suscitat mortuos
& inuificat: sic & filiꝰ qͦs uult
cit. As ꝑ hoc suscitauit ⁊ se ipm̃
etiã ip̃e. ⁊ã unde ẽ soluite tem¬
plũ hoc in qͥd: & tͥduo suscitabo

Expanded text:
tenebrae, nunc autem lux, inquit ; tenebrae, nunc autem lux, inquit ; et ne sibi hoc tribuerent, adjecit in Domino . Deinde Salvator noster rogando Patrem, se hominem demonstrabat: nunc demonstrans et seipsum, quod rogat, Et ego, inquit, claritatem quam dedisti mihi, dedi illis. Quam claritatem, nisi immortalitatem, quam natura humana in illo fuerat acceptura? Nam nec ipse adhuc acceperat eam, sed more suo propter immobilitatem praedestinationis, praeteriti temporis verbis futura significat, quod nunc clarificandus, hoc est suscitandus a Patre, et ipse sit nos ad eam claritatem suscitaturus in fine. Simile est hoc ei quod alibi dicit, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult cit . Ac per hoc suscitavit et seipsum etiam ipse. Nam inde est, Solvite templum ho
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣm g intellecturi sumꝰ ꝗ ait ut oe
ip̃i in nobis unũ sint. ut credat ñ¬
dꝰ qͥa tu me misisti ÷ nͥ qa ñ in eo cau¬
sam posint ut credat m̃dꝰ qͥa illi u¬
nũ sunt : Tanꝗͣ ideo credat qd̾ eos
ẽẽ umũ uidet cũ ip̃i mundꝰ sint
om̃s: qͥ credendo unũ fiunt. S orã¬
do dixit ut m̃dꝰ credat. sic̃ orando
dixit ut om̃s unũ sint. orando die
ut &e ip̃i in nobis unũi sint. Hoc
ẽ enĩ om̃s unũ sint qd̾ e̾ m̃dꝰ cre¬
dat : qm̾ credendo unũ sint̃. ꝑfecte
umũ qͥ eũ nat᷑a ẽẽnt unũ dissenti¬
endo ab imo ñ erant umũ. Demꝙ
si i̾ibũ qd̾ ait rogo t̾cio subaudiꝰ
namꝰ: erit huiꝰ expofitio sententie
manifestior. Rogo ut om̃s imũ
sint sic̃ tu pr̃ in me: & ego uite.
Rogo ut ce ip̃i in nob̾ unũ sint:
rogo ut m̃dꝰ credat qr tu me mi¬
sisti. Ideo qͥppe addidit qd̾ dixit in
nobis ut qd unũ esficim᷑ fidelis¬
fimã karitate : gr̃e di̾ nouimͦꝰ tri¬
apłs cũ dixisset fuistis enĩ aliqñ

Expanded text:
tellecturi sumus quod ait, Ut et ipsi in nobis unum sint, ut credat mus quia tu me misisti: nisi quia non in eo causam posuit ut credat mundus, quia illi unum sunt, tanquam ideo credat quod eos esse unum videt; cum ipse mundus sint omnes, qui credendo unum fiunt: sed orando dixit, Ut mundus credat; sicut orando dixit, Ut omnes unum sint; orando dixit, Ut et ipsi in nobis unum sint? Hoc est enim omnes unum sint, quod est mundus credat: quoniam credendo unum fiunt; perfecte unum, qui cum natura essent unum, dissentiendo ab uno non erant unum. Denique si verbunamus; erit hujus expositio sententiae manifestior: Rogo ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te: rogo ut et ipsi in nobis unum sint: rogo ut mundus credat quia tu me misisti. Ideo quippe addidit, quod dixit, in nobis, ut quod unum efficimur fidelissima charitate, gratiae Dei noverimus triApostolus cum dixisset: Fuistis enim aliquando