comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsalomonẽ dr̃. Abscõdit piger manũ suã sub ascella sua.⁊ laborat si ad os suum
borrigit eam.Pigro labor ẽ manũ suã ad os porrig̾e̾. qr desidiosus qͥsq p̃dicator. nec hoc
uult oꝑari qd dicit. Manꝰ qͥpre ad os porrig̾e ẽ: uoci sue oꝑe cõcordare. Manũ gͦ suã oscu¬
latur ore suo. qͥ laudat qd̃ facit. ⁊ testimonio ꝓp̾e locutioĩs sͥ uirtutẽ tͥbuit oꝑis.
Qin re. quis despicitur. nͥ is qui ip̃a oꝑandi mun̾a largitur : Uñ paulus. Qͥ d ħ̾s¬

Expanded text:
Salomonem dicitur: Abscondit piger manum suam sub axilla sua, et laborat si ad os suum porrigat eam . Pigro labor est manum suam ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere est voci suae opere concordare. Manum ergo suam osculatur ore suo, qui laudat quod facit, et testimonio propriae locutionis sibi virtutem tribuit operis. Qua in re quis despicitur, nisi is qui ipsa operandi munera largitur? Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtumelie. Glamor. indignatio. blasphemie ꝑterũtur. De tristicia: malitia. rancor ꝓu¬
sillanimitas desꝑatio.i orpor circa p̃cepta. uatiom̃tis erga illicita naser̃. De aua
nes cordis ornĩtur. de uentris ingliuue: inepta leticia. scurrilitas. immũditia.
multiloqͥũ. hebitudo. sensus circa intelligẽtiam. ꝓpagatur. de luxuria: cecitas
is incõsid̾atio. in cõstantia. p̃cipitatio. amor sui. odiũ dĩ. effectus p̃¬

Expanded text:
tumelia, clamor, indignatio et blasfemie proferuntur. 13 De tristicia malitia, rancor, pusillanimitas, desperatio, torpor circa precepta et uagatio mentis erga illicita nascitur. 14 Dem obdurationes cordis oriuntur. 15 De uentris ingluuie inepta letitia, scurilitas, immunditia, multiloquium et ebetudo sensus circa intelligentiam propagatur. 16 De luxuria cecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, precipitatio, amor sui, odium Dei, affectus p
Abbreviated transcription (Latin):
sum fug̾ẽ quȩ ẽ segor. Ciuitas illa parua actiuam
uitam designat ad quam fug̃ qui ñ p̃ ascend̾e ĩmõ¬
tem. Segor uero interpretat᷑ paruula. Mel nis est
enim ut insegor. Id ẽ inparuula uita laicali. cõu̾fa
tum montẽ uͥtutũ. ad humilia .i. secularia redeat
Tamen insequentib legit᷑. Ascendit loth de segor
uos sodoniã et gomorrã deseruistis .i. incendiũ
libidinis &curam seculariũ uoluptatũ effuigistis
tnͣsitoria. amate celestia. quia sũt uã. bona ⁊ ꝑꝑetua. Uoꝰ
estis ueri pauꝑes. qui oĩa exiustis ut uere bĩtudinis

Expanded text:
scendere, quae est Segor. » Civitas illa parva, activam vitam significat, ad quam fugit qui non potest ascendere montem. Segor enim interpretatur parvula. Melius est enim ut in Segor, id est in parvula vita, laicali conversitum montem virtutum, ad humilia, id est ad saecularia redeat. Tamen in sequentibus legitur: « Ascendit Lot de Segor, am deseruistis; vos incendium libidinis, et curam saecularium voluptatum effugistis; transitoria. Amate coelestia quae sunt vera et perpetua bona. Vos estis veri pauperes, quia omnia exuistis, ut verae beatitudini
Abbreviated transcription (Latin):
sodome .i. libidinis. & cupiditatib seculi abrenuntiare
quib p̃cipit᷑. ne pꝰ tergum respiciant. Quia omnis pꝰ
ꝑceptã gr̃am uias uite ingssus. ñ debet adea redire
pꝰ agnitã retro redire. Alii respiciũt & mutant᷑. Alii
non respiciũt nec mutant᷑. Pemina respic̃ ⁊mutat᷑

Expanded text:
d est libidinis et cupiditatibus saeculi abrenuntiare. Quibus praecipitur, ne post tergum respiciant, quia omnes post perceptam gratiam vias vitae ingressi, non debent ad ea,  agnitam retroire. Alii respiciunt et mutantur, alii nec respiciunt, nec mutantur. Femina respicit et mutatur
Abbreviated transcription (Latin):
lebunt adũsus eã. Porte inferi sunt. peccata. mine. blan.¬
dim̃ta. here ses. quibꝰ infirmi ruũt ad mortẽ. qui nõ supͦ petrã s suꝑ¬
harenã domũ ꝓfessionis sue edificarunt. qi nõ simplioi ⁊ uera intẽtõne.
gruit facile uincit. Tat: longe fit a portis mortis. ⁊ locat in
portis inte. Unde ãmntiet dei laudationes. Dnde ꝓph̃a. qui

Expanded text:
Et portae. Portae inferi sunt peccata, minae, blandimenta, haereses, quibus infirmi ruunt in mortem, qui non vere supra petram, sed suomum professionis suae aedificaverunt, quia non simplici et vera intentione gruit, facile vincit. Talis longe fit a portis mortis, et locatur in portis vitae, ut annuntiet Dei laudationes. Unde Propheta: « Qui
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑior .i. auterior. est lex uaturał. Porta inferior .i. postĩor
est ler scͥpta. Respicit ad aqͥlonẽ: quia ab aqͥlone nõ liberat.
Leggis naturał tͣngessor pͥmus pareus ertitit. Lex aũ scͥpta. om̃is
sub maledicto ꝯclusit. cũq pͥmꝰ parens ÷ͥ om̃tũ pͥmo peccando no-¬
cuit: ꝑ inobedientiã ⁊ p̃uaricationẽ. uniũsã posteritatẽ ẽtiã p̃dãp¬
nouut. mortiq usq ad aduentũ xͥ subiecit. Regnauit. it mors
gͥ seo uiri. de uia porte suꝑioris .i. sex etatũ populi. de ia legis
naturat. nõ solũ scͥpte. querentes salutẽ: quã in neutͦ lege inue-¬

Expanded text:
lex naturalis; porta inferior, id est posterior, est lex scripta, quae respicit ad aquilonem, quae ab aquilone non liberat. Legis naturalis transgressor primus parens exstitit. Lex autem scripta omnes sub maledicto conclusit. Cumque primus parens sibi omnium primo peccando nocuit per inobedientiam et praevaricationem, universam etiam posteritatem damnavit, mortique usque ad adergo sex viri de via portae Superioris, id est sex aetatum populi, de via legis naturalis, non solum scriptae, quaerentes salutem quam in neutra lege inve
Abbreviated transcription (Latin):
transite ꝑ cuitatẽ et ꝑcutite. Om̃em aũ suꝑ quẽ uderteiꝰ chau.
ne occidatis. Attendite diligent̃ fr̃s. quantꝰ sit uir iste qͥ alios
signat. et qui suit illi sex uiri: qui ad eũ ueniunt. Ser uiri sũt.
sox etatũ populi. qͥ ueniũt de ia porte suꝑioris. Porta est lex
dñi. qͣ hõ dirigit᷑. atq docet̃ semitas iꝰticie. ut uitret ad uitã.

Expanded text:
am civitatem, et percutite. Omnem autem super quem videritis thau, ne occidatis . » Attendite diligenter, fratres, quantus sit vir iste, qui alios signat, et qui sint illi sex viri, qui ad eum veniunt. Sex viri sunt sex aetatum populi, qui veniunt de via portae superioris. Porta est lex Domini, qua homo dirigitur atque docetur semitas justitiae, ut intret ad vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseoutione saluati sunt. Ait enĩ. Oẽm suꝑ quẽ inderitis thau:
ne occidatis. Qui ħ signũ nõ recipiũt: et̃na morte pereut̃. qͥ
aũ recipiũt: ab exc̃minatore liberati. ꝑpetuo uiu̾e merent᷑. ħ
est signũ de qͦ ꝓpb̃a ait. Signatũ est. suꝑ .n.l. .u.t. dñe. Quos¬
gͥ signat qͥ de celo uenit. illiꝰ caractere mentẽ suã signãt. quo
cut̃ signati. hos ad se tͣrit serpens eneus. in ligno eraltat. Hoc
est lignũ in qͦ botrus de t̾ra sc̃a portat᷑ a duobꝰ. Hoc ⁊ lignũ qd̾
misit heliseus in aquã. ad q̃rendã securĩ demersã. q̃ nataiit

Expanded text:
 salvati sunt. Ait enim: « Omnem super quem videritis Thau, ne occidatis . » Qui hoc signum non recipiunt, aeterna morte pereunt. Qui autem recipiunt, ab exterminatore liberati perpetuo vivere merentur. Hoc est signum, de quo Propheta aitgo signat qui de coelo venit, illius charactere mentem suam signant quo ulis signati. Hos ad se traxit serpens aeneus in ligno exaltatus. Hoc est lignum in quo botrus de terra sancta portatur a duobus . Hoc est lignum quod misit Elisaeu
Abbreviated transcription (Latin):
uidere: ignominia omniũ sacerdocum ꝓpͥis studere di¬
uiciis. Basilius dix̃. non sis uanꝰ cum feceris elemosinã
indigenti: neq ce illo meliorem cui feneras estimas. Ere¬
gorius dir̃. Sunt qui magna diligunt ⁊ multa ex hiᷤ
que possident egenis distribuere ꝑ turbant: ut culpaᷤ
suas ante dei occłos miscdĩe uiscerib redimant. Dum̃
quelib neccessaria indigentib damꝰ: sua illiꝰ reddimꝰ.
mosinis redemi si inpeccatis quisq ꝑmanserit. Nul¬
la ÷ delictar uenia: quando sic̃ p̃cedit᷑ misericordia.
ut eam sequant᷑ peccata. Que sunt elemosine. una cor¬
porał egenti darẽ quicqͥd poteris: altera sp̃ualis
Dimuitẽ ea que lesus fueris. De rapinis alienis ele¬
mosinam facẽ non ÷ officiũ miserationis. s emolu¬
mentum sceleris. Qͥ gͦ intuste tollit: uste nunꝗͣ

Expanded text:
idere: ignominiaque omnium sacerdotum, propriis studere divitiis. Non sis vanus cum feceris eleemosynam indigenti, neque te meliorem illo cui feneraris aestimes. GREGORIUS Sunt enim qui magna diligunt, et multa ex his quae possident egenis distribuere pertractant, ut culpas suas ante Dei oculos misericordiae visceribus redimant. Dum quaelibet necessaria indigentibus damus, sua illis reddimus, possunt redimi, si in peccatis quisque permanserit. Nulla est delicti venia, quando sic praecedit misericordia, ut eam sequantur peccata. Qui inimiporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritalis, dimittere a quo laesus fueris. De rapinis alienis eleemosynam facere, non est officium miserationis, sed emolumentum sceleris. Qui ergo injuste tollit, juste nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis intime inqua reclinẽtur inueniũt: ꝑhoc enĩ quod luculẽ
te ⁊ aꝑte audiũt : in illud qd̾ clarescit incorde requiescũt. So-
gͦ argenteȩ ⁊ reclinatoriũ aureũ fartũ ẽ: qr per lucẽ seri¬
tus ostendit᷑. qͣl i̾ sit ascẽsus adiũgit: cum de eodẽ ferculo ꝓtinus
subdit: ascẽsũ purpureũ. Uera qͥppe purpura qr de sanguine tin-¬
guitur: nõ inmerito inferculo color sangirinis idetur: qr maxi¬
ma multitudo fideliũ. in exordio nascentis eccłe. ꝑ martirii sangui-
nem ꝑuenit ad regnũ: Rex nr̃ ascẽ sũ purpureũ feẽ. inferculo: qͥa
ad arũ qđ intꝰ aspicit᷑. ꝑ tribulationem sanguinis ꝑuenitur: Quis
gͦ nos miseri atq ab om̃i fortitudine destituti. quid aucturi sumis:
Eece in hec ferculo colũne. e̾e̾. nõ possumꝰ: qr innobis nec fortitudo oꝑis nͦ
lum̃ emicat p̃dicationis Reclinatoriũ aureũ nõ habemiꝰ: qr nec dũ

Expanded text:
ritatis intimritatis intimta aperte audiunt, in illud quod clarescit in corde requiescunt. Columnae ergo argenteae, et reclinatorium aureum factum est, quia per lucem sermtus ostenditur, qualis sit ascensus adjungit, cum de eodem ferculo protinus subdit: Ascensum purpureum . Vera quippe purpura, quia de sanguine tingitur, non immerito in colore sanguinis videtur. Et quia maxima multitudo finem pervenit ad regnum, rex noster ascensum purpureum fecit in ferculo, quia ad clarum quod intus aspicitur, per tribulationem sanguinis pervenitur. Quid ergo; nos miseri atque ab omni fortitudine destituti, quid acturi sumus? Ecce in hoc ferculo columnae esse non possumus, quia in nobis nec fortitudo operis, nec lumen emicat praedicationis. Reclinatorium aureum non habemus, quia necdum,
Abbreviated transcription (Latin):
łeclinatoriũ aureũ: ascẽsũ purpureũ: media Raritate cõstrauit. ꝓpt̾
filias ierłm. Ileq it. credendũ ẽ salomonẽ tãte magnitudinis regem.
qͥ sic mim̃sis diuiciis affluebat. ut pondus auri eiꝰ estimari nõ poss.
⁊ argentũ indiebus illis p̾ciũ nõ haberet: qr ferculũ sibi fecit lig¬
neum: S ẽ salomõ uidelicet pacificus nr̃: qui sibi de lignis libani
ferculũ fec̃: Libani quippe ligna cedrina. ualde sũt inputribilia. Fer-¬
culũ itaq regis nr̃i. sc̃a eccła ẽ: que de fortib patribꝰ qͣsi lignis ce-¬
drinis. id. ẽ. de inputribilib mentib ÷ͥ cõstructa: Que recte fereulũ
dr̃: qr ip̃a fert cotidie animas ad eternũ eduiuiũ cõditoris sui Cui
ferculo colũne argentee facte sũt : qr p̃dicatores eccłie scĩ eloquis
luce resplendẽt Est aũ colũnis argenteis reclinatoriũ aureũ: qr
ꝑ hoc qd̾ a sc̃is p̃dicatorib lucide dr: mẽtes audientrũ fulgorẽ cla-¬

Expanded text:
rpureum, media charitate constravit propter filias Jerusalem. Non est credendum Salomonem, tantae magnitudinis regem, qui sic immensis divitiis affluebat, ut pondus auri ejus aestimari non posset et argentum in diebus ejus pretium non haberet, quod ferculum sibi ligfecerit. Sed Salomon est pacificus noster, qui sibi de lignis Libani ferculum fecit; Libani quippe ligna cedrina valde sunt imputribilia. Ferculum itaque Regis nostri, sancta Ecclesia est, quae de fortibus Patribus, quasi lignis cedrinis imputribilibus mentibus est constructa. Quae recte ferculum dicitur, quia ipsa fert quotidie animas ad aeternum convivium Conditoris sui; cui ferculo columnae argenteae factae sunt, quia praedicatores sancti eloquii luce resplendent. Est autem cum columnis per hoc quod a sanctis praedicatoribus lucide dicitur, mentes audientium fulgore cla
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ illic scriptũ ẽ. Nõ cõcupisces rẽ ꝓiximi tui: De miuria quie aꝓeimi
ore uł facto illata ẽ. ad iram mẽs aecendit᷑ : audiat qd̾ d̾r. Hõ q̃ras ulti
onem: nec menior eris iniurie ciuiũ cuorũ: In carnis cõcupiscẽtiã ma¬
le sauciata mẽs accẽdit᷑: ne sequatur oełs mẽtẽ. Audiat quod paulo su¬
ꝑius dictũ ẽ. Qui uid̾it mulierẽ adcõcupiscẽdũ eã: iã mecatꝰ ẽ. eã in¬

Expanded text:
quod illic scriptum est: Non concupisces rem proximi tui . De injuria quae a proximi quod illic scriptum est: Non concupisces rem proximi tui . De injuria quae a proximi ore vel facto illata onem, nec memor eris injuriae civium tuorum . In carnis concupiscentiam male sauciata mens accenditur? Ne sequatur oculus mentem, audiat quod paulo superius dictum est: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, 1338 jam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinus subdidit. ꝓpt̾ filias ierłm. Sermo ⁊ enĩ dĩ. qui
filios.s filias dicit: quid aliud ꝑserũ femineũ. qͣm mẽtrũ infir¬
ma signauit: Int̾  colũnasuargenteas. reclinatoriũ auxeum.
carutate nõ negligũt: a dei edificio alieni nõ sunt. Sic̃ turris
dauio collũ tuũ: quȩ edfficata ẽ. eũ ꝓpugnacłis suis: Mille clipei
pendent ex ea: omĩs armatura fortium. In collo & enim gutur:
In qua dũ mille clipei depend̾e memorant᷑: ꝑ hũc perfectũ nimerũ
nunius uniu̾sus ostenditur: qr uniusa nr̃a munitio insacro eloquio
cõtinetur. Ibi qͥppe sũt p̃cepta dĩ: ibi exempla iustorũ: Si enĩ torpet
animꝰ a cõditoris sui desid̾io: audiat quod d̾r: Diliges dñm deũ tuũ exto¬
ta mẽte tua: ⁊ertota uirtute tua: In odio fortasse labit᷑ ꝓximi: audi¬
at qd̾ dr̾ diliges ꝓximũ tuũ sic̃ te ip̃m: Res aliena cõcupiscit᷑: audiat

Expanded text:
tinus subdidit: Propter filias Jerusalem. Sermo etenim Dei qui non filios, sed filias dicit, quid aliud per sexum femineum, quam mentium infirma signavit? Inter columnas autem argenteas, et reclinatorium aureum, et charitate, non negligant, a Dei ferculo alieni non sunt. CAPUT IDavid collum tuum, quae aedificata est cum propugnaculis suis: mille clypei pendent ex ea, omnis armatura fortium. In collo guttur, um mille clypei dependere memorantur, per hunc perfectum numerum numerus universus ostenditur, quia universa nostra munitio in sacro eloquio continetur. Ibi quippe sunt praecepta Dei, ibi exempla justorum. Si enim torpet animus a conditoris sui desiderio, audiat quod dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex tota mente tua, et ex tota virtute tua . In odio fortasse labitur proximi? Audiat quod dicitur: Diliges proximum tuum, sicut te ipsum . Res alienas concupiscit? Audiat
Abbreviated transcription (Latin):
una q̃q anima. celesti sponso ẽ. amica per amorẽ. colũba ꝑ peciẽ sp̃m. for¬
mosa ꝑ morũ puleritudinẽ. Que cũ iã de corruprione carnis educitur: ei
ꝓeuldubio hienp̾s tͣusit. qr p̾sentis uite corpor abscedit. Smber qͦ abit ⁊ re¬
cedit qr ad contenplandã insua sub̾a om̃ĩpotẽtẽ deũ educit᷑: iã uerbori
guite necessarie nõ erũt. ut płuia debeat p̃dicationis infundi Nã qd̾
mins audire potuit: amplius uidebit. Tunc apparent flores in terra:
qr de et̾ne b̾atitudinis inta: quedã suauitatis pͥmordia p̾gustare aĩa cõ¬
ceꝑit. qi iã inflorib ooratur exiens: qd̾ pꝰqͣm egressa fuerit. infructu
ub̾ius habebit. Unde rillic subditur. Tempiis putationis aduenit. In
putatione qiuippe. sarm̃ta sterilia reciduntur: ut ea quȩ p̃ualent
uberiꝰ fructũ ferãt. Nr̃e itaq putationis cẽpꝰ tẽ aduenit: qͣnͣ infrue¬
tuosam acnoxiam corrruptionẽ carnis deserimus. ut adfruetũ a¬

Expanded text:
a anima coelesti Sponso est amica per amorem, columba per spiritum, formosa per morum pulchritudinem. Quae cum jam de corruptione carnis educitur, ei proculdubio hiems transit, quia praesentis vitae torpor abscedit. Imber quoque abit et recedit, quia cum ad contemplandum in sua guttae necessariae non erunt ut pluvia debeat praedicationis infundi. Nam quod minus audire potuit, amplius videbit. Tunc apparent flores in terra, cum de aeternae beatitudinis vita quaedam suavitatis primordia praegustare Ecperit, quasi jam in floribus odoratur exiens, quod postquam egressa fuerit, in fructu uberius habebit. Unde et illic subditur: Tempus putationis advenit . In putatione quippe sarmenta sterilia reciduntur, ut ea quae praevalent uberius fructum ferant. Nostrae itaque putationis tempus tunc advenit quando infructuosam ac noxiam corruptionem carnis deserimus, ut ad fructum a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nob̃: Qui simul habitantes minat: qr ne interrenis reb corda nr̃a
inh̾eant. hec per int̾nũ desid̾iũ cotidie inflãmat. Et hoc ip̃m eiꝰ mi¬
nare ẽ: ad suũ amiorẽ nos inceñant̃ accede. ne cũ nos iricissĩ diliginus.
m̃te in hoc exilio remaneamꝰ : ne quies huniꝰ uite sic placeat. ut ad obli¬
uionẽ patrie ꝑducat. nec delectata mens ꝓsꝑis corpeat: PUer gͦ noᷤᷤ¬
paruulus minat : qr is qͥ paulo minus quã angłi minoratꝰ ẽ. ꝑ carita¬
tẽ quã nob̾ tribuit. in hoc nos mũdo mentẽ fig̾e nõ ꝑmittit Sur¬

Expanded text:
est nobis? » Qui simul habitantes minat; quia, ne in terrenis rebus corda nostra est nobis? » Qui simul habitantes minat; quia, ne in terrenis rebus corda nostra inhaereant, haec per internum desiderium quotidie inflammat. Et hoc ipsum ejus minare est ad suum nos amorem incessanter accendere, ne cum nos vicissim diligimus, mente in hoc exsilio remaneamus, ne quies hujus vitae sic placeat, ut ad oblivionem patriae perducat, ne delectata mens prosperis torpeat. Unde et doparvulus minat, quia is qui paulo minus quam angeli minoratus est per charitatem quam nobis tribuit, in hoc nos mundo mentem figere non permittit.
Abbreviated transcription (Latin):
audiendũ uerbũ omĩpotẽtis dñi. nos qui religioso induti habitu uidemur.
habitat: qr hii qui inscło raptores fuerũt. cũ mansuetis ac mitib inpa¬
ce cõqͥescũt: Et pardus cũ edo accubat : qr is qui peccatorũ suorũ maculis
uarius fuit. cũ eo qͥ se despicit. ⁊ peccatorẽ fatetur. humiliari cõsentit.¬
riũ cor ad cotidianũ se dõ sacrificiũ p̃ꝑat. ⁊ alius. qui tãquã leo excru
ꝑdurat: in caulis sc̃ẽ eccłe cõuenerũt. Ecce qͣlis ẽ. u̾itas que diuersita¬
tes mẽtiũ aceñdit: cõcremat. cõflat: ⁊ qͣi uiunã auri spẽm reformat.
S ineo qd̾ se electi sic amant : ad illũ necesse ẽ. ut festinẽt. quẽ et̃no gau¬
suorũ corda adinanimitatẽ ligat: ⁊ ad suꝑnũ amorẽ ꝑ interna deside¬
ria sẽꝑ stimulat. Unde ⁊ illic subdit᷑. Et puer paruulus minabit eos
Quis ẽ iste puer paruulꝰ. nͥ is deqͦ scriptũ ẽ. puernatꝰ ẽ. nob̾. ⁊ filiꝰ datus

Expanded text:
audiendum verbum omnipotentis Domini, nos qui religioso induti habitu videmur, habitat; quia ii qui in saeculo raptores fuerunt, cum mansuetis ac mitibus in pace conquiescunt. Et pardus cum haedo accubat, quia is qui peccatorum suorum maculis varius fuit, cum eo qui se despicit ac peccatorem fatetur humiliari consentit.ritum cor ad quotidinaum se Deo sacrificium praeparat, et alius qui tanquam leo ex cruperdurat, in caulis sanctae Ecclesiae convenerunt. Ecce qualis est charitas, quae diversitates mentium accendit, concremat, conflat, et quasi in unam auri speciem reformat. Sed in eo quod se electi sic amant, ad illum necesse est ut festinent, quem aeterno gausuorum corda ad unanimitatem ligat, et ad supernum amorem per interna desideria semper stimulat. Unde » Quis est iste puer parvulus, nisi de quo scriptum est: « Puer natus est nobis, filius datus
Abbreviated transcription (Latin):
meus e̾ẽ discipulus. In collo gͦ eccłe. id.ẽ. ĩ sacri eloquis p̃dicatione:
q̃ ꝓ sua munitione & altitudine tͣris dauid similis dr̃. mille lipei de¬
pendent.: qr quot illic p̃cepta sũt. tot ⁊̃ pectoris nr̃i munimina.¬
turois erecta ẽ .id.ẽ indiuina eloqͥa ꝓtectionis arma requiramꝰ. ut ex
deserectione p̃cepti. cẽtra uitia sumatur uirtꝰ adiutorii: ¶ Sepenoent᷑ qp¬

Expanded text:
 dispergit . In collo ergo Ecclesiae, id est in sacri eloquii praedicatione, quod, pro sua munitione et altitudine, turri David simile dicitur, mille clypei dependent, quia quot illic praecepta sunt, tot etiam pectoris nostri munititurris erecta est, id est in divino eloquio, protectionis arma requiramus, ut ex discretione praecepti, contra vitia sumatur virtus adjutorii. Ecce enim
Abbreviated transcription (Latin):
nã ppignaculũ ñ tenet᷑. Qiuid gͦ ĩter ꝓpugnaeula ⁊ eltpeos distat.
nisi ad insaero eloqui&. patrũ pcedentiũ ⁊ minacula leginmiꝰ: n urtutes
bonorũ oꝑũ ludimꝰ: Ibi nãq cognoscimꝰ. qd̾ alniis potuit mare diui¬
de. Alius solẽ figere. aliꝰ mortuũ fuscitare: aliꝰ paraliticũ uerbo erigere
umbra egrotos citrare: aliꝰ ꝑsua semicintia ĩnfirmantiũ febrib obuiare

Expanded text:
pugnaculum non tenetur. Quid ergo inter propugnacula et clypeos distat, nisi quod in sacro eloquio Patrum praecedentium et miracula legimus, et virtutes bonorum operum audimus? Ibi namque cognoscimus, quod alius potuit mare dividere, alius solem figere, alius mortuum suscitare, alius paralyticum verbo erigere, alius umbra aegrotos curare, alius per sua semicinctia infirmantium febribus obviare
Abbreviated transcription (Latin):
illa possumus. ⁊ tñ hec inmanu nr̃i arbitrii nõ tenemꝰ: Nã talia fac̾e ñ
ualemus. Clipeus uͦ ĩmani ẽ. ⁊ defendit: qr uirtus patientie. uirtꝰ mise¬
ricordie. p̃cedente nos gr̃a. ⁊ inpotestate ẽ. arbitrii.⁊ a ꝑiculo ꝓtegit ad¬
uersitatis. Turris itaq nr̃a cũ ꝓpugnaculis suis edificata ẽ: in qua
nulle clipei dependẽt. qi inscript᷑a sacra. ⁊ sub miracłis patrũ ã iaculo aduer

Expanded text:
ia facere non valemus. Clypeus vero in manu est, et defendit, quia virtus patientiae, virtus misericordiae, praecedente nos gratia et in potestate est arbitrii, et a periculo protegit adversitatis. Turris itaque nostra cum propugnaculis suis aedificata est, in qua mille clypei dependent, quia in Scriptura sacra et sub
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃a scorũ. Huiꝰ rei figura o uos sac̾dores ad uos ꝑtinet. docens
qm᷑ in templo dñi purgari debeatis. Qucqͥd enĩ sub lege antia
figura tegebat᷑. Moyses ut dictũ est fecit labrũ eueũ .s. quodaa
sacerdotes infioris gracdus. quod fecit de ereis specut mulierũ
q̃ epcubabant in hostio tab̃naculi. Non .i. intrabant mulieres in.t.¬

Expanded text:
 Hujus rei figura, o vos sacerdotes, ad vos pertinet, docens quomodo in domo Domini purgari debeatis. Quidquid enim sub lege antiqufigura tegebatur. Moyses, 690 ut dictum est, posuit labrum, secundum quosdam erant inferioris gradus, quod fecit de speculis mulierum, quae excubabant in ostio tabernaculi. Non enim intrabant mulieres in t
Abbreviated transcription (Latin):
au inttꝰ dei. Nos au uircutẽ dei ħ ẽẽ cdamꝰ. ne maledictionẽ chã¬
subemmꝰ. Legit᷑ in genesi quod noe habint tres filios sem. cham. et
iaphet. Isate plantant inneam. ⁊ e inno eiꝰ inobriatꝰ est. ⁊i ob dormnut
i tałeiacto suo. ddetectis puclentlis. Wilens aũ cham filiuꝰ eiꝰ it patrẽ
aetestũ: derisit. ⁊ ꝑgens mintiant ft̃ib sitis. Duo aũ fr̃s hoc au

Expanded text:
irtus Dei . » Nos autem virtutem Dei hoc esse credamus, ne maledictionem subeamus. Legitur enim quod Noe habuit tres filios, Sem, Cham et Japhet. Iste plantavit vineam, et de vino illius inebriatus est, et obdormivit in tabernaculo detectis pudendis. Videns autem Cham filius ejus patrem sic detectum derisit, et illud nuntiavit fratribus suis. Du
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtetam diem. uia autem inpiorum tenebrosa
nesciunt u corruunt. Occłi tui recta uidean sen
palpebre cue p̃cechant gressus cuos. Dirige semi¬
tam.
pedib cius : niomtĩs uie cue stabilient᷑. Aũte pedem tuũ
amalo: uias. lti erre dextͥs sunt noruit dñs.̃ Respiẽ

Expanded text:
tum diem . Via impiorum tenebrosa, nesciunt ubi corruunt . Oculi tui recta videant, et palpebrae tuae praecedant gressus tuos Dirige semitam pedibus tuis, et omnes viae tuae stabilientur . Averte pedem tuum a malo: vias enim quae a dextris sunt, novit
Abbreviated transcription (Latin):
aduitam sꝰ ipaue funt qui iuenurat eami Patilus¬
non quasi insipiertes. S ut sapientes. Gressut ree¬
toꝰ facite pedib ur̃is: ut s̃id̾ clandicane ERPEteri
magis autem sanetur. Salomon dyẽ. Ne deleetert
semitis inpiorum: nec tͥ placeat ũa malorum. Itie¬

Expanded text:
t eam . PAULUSnon quasi insipientes, sed ut sapientes . Gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans quis erret, magis autem sanetur . SALOMON. Non delecteris semitis impiorum, nec tibi placeant viae malorum
Abbreviated transcription (Latin):
apostolos. et monachi patros ꝑfectos. ut quorũ honorẽ possident.
hr̃e nitant̃ et meritũ. Monachus hãt simplicitatẽ colũbe. ne cinqͣ
machinet̃ dolos. hab eat et serpentis astuciã : ne aliorũ supplan¬
tetur insi diis. Mouachus teneat hunulititẽ uestiũ. Gregoriꝰ.¬
Ipsi dispentsationib terrenis insinant: quos dona sp̃ualia non

Expanded text:
honorem possident, habere nitantur et meritum. Monachus habeat simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetur dolos. Habeat et serpentis astutiam, ne aliorum supplantetur insidiis. Monachus teneat humilitatem veram. MoIpsi dispensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritualia non
Abbreviated transcription (Latin):
tendit: ab om̃ib sẽ abstinet. Nemo uulitans deo implicet
se negotiis secularib ut ei placent: cui se ꝓbauit. Salomon.
Semita rector̃ declinat mala. custos aũ ĩe suat inã suam
atur. his enĩ signis libidiunosus animisᷤ ostendit̃. ⁊ ꝑ ercĩorem
hoom. uit̾ioris hõis intia designant᷑. Monachus nõ desidẽt

Expanded text:
eo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . SALOMON. Semita justorum declinat mala: custos autem animae suae servaatur. His enim signis libidinosus animus ostenditur, et per exteriorem hominem interioris hominis vitia demonstrantur. Monachus non desi
Abbreviated transcription (Latin):
uolare ad grãm baptisma dĩ. s timent carere
oblectam̃tis muncli. ꝓuocat quidẽ eos amor
Reiu̾tentẽcieus. hoĩem cruciat quem peccantẽ. deserli¬
erat. flagellando it̾um iufitat. Ordinata ÷ dei mise¬
ratio. q̃ pus hic hominem ꝓflagella em̃dat apecca

Expanded text:
olare ad gratiam Dei, sed timent carere oblectamentis mundi. Provocat eos quidem amorRevertens enim Deus hominem cruciat: quem peccantem deseruerat, flagellando iterum visitat. Ordinata est miseratio Dei, quae prius hic hominem per flagella a pecca
Abbreviated transcription (Latin):
iore u̾satur. Nemo quippe ampliꝰ ineccłia nocet: quã
qui ꝑu̾se agens nom̃ ł ordinẽ scĩtatis habet: delinquẽ¬
tem namq hunc redarguere nullus p̃sumit. Aquam¬
tis. recte intelligentes hauriunt. S eamdẽ aquam
ꝑturbare est sc̃e medicationis studia male iuuendo
subiecti queq non sectanteᷤᷤ u̾ba que atidiunt. E
sola que conspicitint ex empla prauicatis imittant᷑.

Expanded text:
iniquitatis. Nemo quippe amplius in Ecclesia nocet, quam qui perverse agens, nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquentem namque hunc redarguere nullus praesumit; tis recte intelligentes hauriunt; sed tamen aquam pedibus perturbare est, sanctae meditationis studia male vivendo subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae concupiscunt exempla pravitatis imit
Abbreviated transcription (Latin):
st uolatile quod dr̃ caladriũ. Dehoc scͥotũ est in deuteronoituo. Caladriũ nõ
manducabis. Phisiologuꝰ dicit oe eo. quia totus albuꝰ est. nullam partẽ hñs igram.
cinꝰ intior fumꝰ curat caliginẽ oculorũ. Istuo ui atͥis regũ inuenit᷑. Siqͥs aũ est in uifiy¬
itate cõstitutũ ex hoc caladrio cognoscit᷑ sunuat an moriat᷑. Si gͦ infirmitas hotuiuis¬
est ad morteni: inox ut uiderit infiruiũ. auertit facieni suã ab eo caladruꝰ. ⁊ sic cog.¬

Expanded text:
 caladrius; de hoc scriptum est in Deuteronomio: Non manducandum. Physiologus dicit de hoc quia totus albus est, nullam partem habens nigram; cuius interior fimus curat caliginem oculorum. Istud in atriis regum inuenitur. Si quis autem est in aegritudine constitutus, per hunc caladrium cognoscitur si uiuat an moriatur: si ergo est infirmitas hominis ad mortem, mox ut uiderit infirmum, auertit faciem suam caladrius ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
satione pͣue defensioĩs illusus. totũ parit̾ ignorat. Coueã ergo ericius in reꝑbis
uit: qr malitiosa mens sese intra se colligens. intenebras defensi

Expanded text:
rsatione pravae defensionis illusus totum pariter ignorat. Foveam ergo ericius in reprobis rsatione pravae defensionis illusus totum pariter ignorat. Foveam ergo ericius in reprobis habuit, quia malitiosa mens sese intra se colligens in tenebris defensi
Abbreviated transcription (Latin):
mia et enĩ humanã hr̾e faciẽ dicitur. s corpꝰ bestiale. Aic ⁊ om̃s hipoerite inpͥma fa¬
cie qd̾ ostñdũt. qiͣ exr̾one sc̃itatis ẽ. s bestiale ẽ corpꝰ qd̾ seqr̃. qr ualde iniqua s̃. q̃ sub
abscõdit: ⁊ intͣ tenẽtis manꝰ totũ simul amittitur. qd̾ totũ simul ante udeba¬
tur. Sic nimirũ sic malitiose m̃tes sũt: cũ insuis excessib cõphẽdũtur. Caput enĩ
qr qͥb uestigiis nequitia ꝑpetrata. Tognoscr: et tñ adductis repente exeusatiõib ma¬
cernit᷑. qr qͦ mitio adculpã pecc̃or accesserit. uidetur. Pedes ericii
litiosa mens introrsus pedes colligit. qr cũcta miquitatis uestigia abscõdit: Cap̃ sub¬
trahit. qr miris defensionib nec inchoasse se prauũ aliqͥd ostendit ⁊ qͣi insꝑa in ma¬
uolutum intra conscientiã peccatorẽ tenet et totũ iam dep̃hẽdẽdo uiderat. t̃gru̾¬

Expanded text:
mia etenim humanam habere dicitur faciem, sed corpus bestiale. Sic et omnes hypocritae in prima famia etenim humanam habere dicitur faciem, sed corpus bestiale. Sic et omnes hypocritae in prima facie quod ostenduabscondit, et intra tenentis manus totum simul amittitur, quod totum simul antea videbatur. Sic nimirum, sic malitiosae mentes sunt, cum in suis excessibus comprehenduntur. Caput enim quibus vestigiis nequitia sit perpetrata cognoscitur; et tamen adductis repente excusationibcernitur, quia quo initio ad culpam peccator accesserit, videtur. Pedes ericii litiosa mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus, nec inchoasse se pravum aliquid ostendit; et quasi sphaera in maintra conscientiam peccatorem tenet; et qui totum jam deprehendendo viderat, tergive
Abbreviated transcription (Latin):
insorte p̃dicãtũ numi̾atiq ad p̃dicadũ eũ tales uenire debuerant. quide laude ꝓ uͥa
nechil habebant ut tanto solius. u̾itatis cognoscerent eẽ qd agerent. qͣnto et aꝑte
cernereturi qr adhoc agendũ ꝑ seidonei nõ fuissent. Yt ergo mira potentia¬
ꝑp̃oicatorũ linguas claresceret. pͥus mirabibꝰ actũ est. ut eorũ p̃dicãnũ meri¬
fir moi poicatore. mũdo eribuit. ⁊ potẽtes qͦsq qui eiꝰ cortꝰ fuerãt. subt̃roris
sui uincula restrp̃sit.⁊ ilemẽt ip̃o leulathan iste ancillis liguatur. cũ
infirmis p̃dicãtib ueritatis lumine clarescẽte. cõtra electorũ mẽtes antiquiis ho-¬
stis nõ qͣntũ uult seuire ꝑmutit᷑: s ne subinfidelitatis captiuitate cũctos qͦs appe¬
tit teneat signis et uirtutib coartatur.
bi cubat lamia.⁊ inuenit dibi requieni. ibi habuit foueam ericius. Plamiã qͥppe¬
ipocrite: ꝑ ericiũ u̾o malitiosi qͥq qui diu̾sis se defensionib contegũt. designãtur. La-¬

Expanded text:
nt. Quia nimirum ad praedicandum tales venire debuerunt, qui de laude propria nihil haberent, ut tanto solius veritatis cognosceretur esse quod agerent, quanto et aperte cerneretur quia ad hoc agendum per se idonei non fuissent. per praedicatorum linguas claresceret, prius mirabilius actum est ut eorumdem praedicantium meriibuit, et potentes quosque qui ejus corpus fuerunt sub terroris sui vincla restrinxit, et in semetipso leviathan iste ancillis ligatur, cum infirmis praedicantibus, veritatis lumine clarescente contra electorum mentes antiquus hostis non quantum vult, saevire permittitur. Sed ne sub infidelitatis captivitate cunctos quos appetit teneat, signis et virtutibus coarctatur.bi cubavit lamia, et invenit sibi requiem: ibi habuit foveam ericius. Per lamiam hypocritae, per ericium vero malitiosi quique qui di
Abbreviated transcription (Latin):
saciari notut cupiditaᷤᷤ : semꝑ auarus eget. quantũo
mag̃ adqͥrit: tantũ ampliꝰ qͣuerit. Pleriq potentes
tante crcpiditatis rabie inflamantur: ut de cõfiniis
estuant flatu diabolice inspirationis utunt᷑. Euise¬
biuis dix̃. Pecunie cupiditas popłorũ corda mortalũ
suꝑat: necciã fr̃nam neccessitatẽ tolat. Inuita ᷤᷤ
patrũ dic̃. slich ꝑdest peccuniam non habere si
uoluntas fuerit possidendi. tantum habeamꝰ. qͣn¬
tum neccessitaᷤ posc̃ : ñ quantũ cupiditas cõcupisc̃.
Nicħ ꝑdest ei nuiditas. cui in est cupiditas.

Expanded text:
satiari novit cupiditas, semper avarus eget; quantumque magis acquirit, tantum amplius quaerit. Plurimi potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confinibus estuant, flatu diabolicae inspirationis uruntur. EUSEBIUS. Pecuniae cupiditas populorum corda mortalium superat, etiam fraternam necessitatem violat. EX VITIS PATRUM. Nihil prodest pecuniam non habere, si voluntas fuerit possidendi. Tantum habeamus, quantum necessitas poscit, non quantum cupiditas concupiscit. Nihil prodest ei nuditas cui inest cupiditas.
Abbreviated transcription (Latin):
me cributa sunt egentiũ animarum. quod si de¬
dñs deus : ñ p̃miũ postulat. s honorem. Deus enim nr̃ qͥ
dignus ÷ totum dare : decimam dignat᷑ a nob̾ reciꝑe.¬
non sibi. S nob̾ sine dubio ꝓfuttram. I. ñ ꝑ ꝓpham dic̃
pͥmicias aree tue. tortularis tui non tardabis offerre
mͥ. Si tardius dare peccatũ ÷ quanto peiꝰ ÷ non de¬
disse. de milicia. de negotio. ⁊ de artificio redde deci-¬
mas. Cum enim decimas dando. ⁊ terrena. ⁊ celestia
possis munera ꝓmereri. quare ꝑauariciam duppli-¬
ci te benedictione defraudas. Item dic̃. qui sibi aut

Expanded text:
m tributa sunt egentium animarum. Quod si deDominus Deus, non praemium postulat, sed honorem; Deus enim noster, qui dignatus est totum dare, decimam a nobinon sibi, sed nobis sine dubio profuturam. Unde propheta dicit: Primitias arae et vineae torcularis tui non tardabis offerre mihi . Si tardius dare peccatum est, quanto magis est non dedisse? De militia, de negotio, de artificio, redde decimas. possis munera promereri, quare per avaritiam duplici te benedictione defraudas? Audi ergo indevot
Abbreviated transcription (Latin):
ens bñdicẽs ait. Eocȩ odor filii mei sic̃ odor agͥ ple-¬
ni cui benedix̃ dñs. Det tͥ ds̃ de rore celi ⁊ de pmi¬
guedine tr̃e habundantiã. In hac historia fr̃s km̃i mag
abinitio mundi tm̃ duos popłos infide sua gen̾auit.
iudaicũ & gentilẽ. ꝑmogenitꝰ filiꝰ fuit uidaicꝰ : quia
pͥor cultũ uniꝰ dĩ habuit. Antiqꝰ ÷ ds qr et̾nꝰ. Occl̃i
multũ. de maioris filii uenatione saciari cupurit:
cũ uidaici ppłi bona oꝑatione pasci desid̾auit. Sed
ĩuenationib occupato rebec ca .i. sp̃uał gra qͣsi mat̾¬

Expanded text:
icut odor agri pleni, cui benedixit Dominus. Det tibi Deus de rore coeli et de pinguedine terrae abundantiam. In hac historia, fratres chariab initio mundi tantum duos populos in fide sua generavit, Judaicum et gentilem. Primogenitus filius fuit Judaicus, quia prior cultum unius Dei habuit. Antiquus est Deus, qui. De majoris filii venatione satiari cupivit, cum Judaici populi bona operatione pasci desideravit. Sed in venationibus occupato, Rebecca, id est gratia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑes. uestit. hospitat᷑. uisitat. ꝯsolat᷑ sꝑmas suas
oꝑuit. qr iusta apłm caritas oꝑit multitudinem
pecc̃oꝵ. Aggͣtulando gͦ m̾ito ait de popło suo
dñs. Eccȩ odor filii mei sic̃ odor agͥ pleni. S ne
aliqͥs ex se illas uͥtutes se hab̾e dicere p̃sumat : ad¬
dit etu bñdix̃ dñs. ħ aggͣtulatio de uobͣ fr̃es km̃i¬

Expanded text:
cit, vestit, hospitatur, visitat, consolatur, spinas suasostolum, « Charitas operit multitudinem peccatorum . » Aggratulando ergo merito ait de populo suo Dominus: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni. Sed ne aliquis ex se illas virtutes se habere, dicere praesumat, addit: Cui benedixit Dominus. Haec aggratulatio de vobis, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
Et rosa int̾ spinas : sp̃inis ledit᷑. Uñ in canticis. Sic̃
rosa int̾ spinas : sic amica mea int̾ filias.

Expanded text:
et rosa inter spinas spinis laeditur. Unde in Canticis: Sicut rosa inter spinas sic amica mea inter filias.
Abbreviated transcription (Latin):
tãtȩ subtilitatis. ẽ uis amoris: ut hãc nec ip̃e aiꝰ possit cõp̃hẽde: qr isbuminatꝰ m̾uit
offerũt: qui et carnem afficiũt. ne eis corruptionis uitia dominẽtur: ⁊ redolẽtẽ in
cõspectu dñi amoris sus hostiã incẽdũt. Mirra itaq qr se cruciãt: ⁊ cruciando a uitiis
cõseruãt: thus ũo. qr dĩ uisionẽ diligũt. ad quam ꝑuenire medullitus maroescũt.
seq ip̃os insc̃is uirtutib exibẽt. Uñ ⁊ illic subor̃. Et uni̾isis pulu̾s pigm̃tarii. Pul¬
retractamꝰ : ⁊ nequid in his sinistrũ sit iuditio retͣctationis attẽdimꝰ: qͣ expignẽtis
pulliem facimus ut or̃onẽ nrãm dño ꝑ disc̾ctionẽ ⁊ amorẽ subtilius intẽ damus:¬

Expanded text:
tae subtilitatis est vis amoris, ut hanc nec ipse animus comprehendere qui illuminatus meruit offerunt, qui et carnem afficiunt, ne eis corruptionis vitia dominentur, et redolentem in conspectu Domini, amoris sui hostiam incendunt. Myrrham itaque, quia se cruciant, et cruciando a vitiis conservant; thus vero, quia Dei visionem diligunt, ad quam pervenire medullitus inardescunt, seque ipsos ei in sanctis virtutibus exhibent. Unde et illic subditur, Et universi pulveris pigmretractamus, et, ne quid in his sinistrum sit, judicio retractationis attendimus, quasi ex pigmentis pulverem facimus, ut orationem nostram Domino per discretionem et amorem subtilius incendamus
Abbreviated transcription (Latin):
expedire. malo exẽplo ur̃o illaq̃atis. Pensate
gͥ quid estis. uidete ad quod mistiũ indomo
dũ redeat dicens. Negotiamini dũ uenio. Ds
autẽ qui dix̃. Ego sum pastor bonꝰ: pastores suos
agͥges conseruet. ut eos incelestẽ ierłm uͥ pax ÷¬

Expanded text:
exemplo vestro alios illaqueatis. Pensate igitur quid estis? videtis ad quod ministerium in domo m dum redeat, dicens: Negotiamini dum venio . Deus autem qui dixit: Ego sum pastor bonus , pastores suos et greges suos conservet, ut eos in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽorum demonstrauit. Creauit enĩ pisces ⁊ aueᷤᷤ
de aquis. ꝑ aqͣs baꝑtismꝰ intelligit᷑. ꝑpisces ⁊
auis : duo genera fideliũ baptismate regene¬
ratorum designantur. Alii enim sunt aman¬
ces qui pisces dñr. De quib dauid. Holueres
Senitte maris sunt lata itinera huius mundi
Alii sunt uolucres .i. ad cel estia uolantes pẽmꝰ
uirtutũ. De utroq genere uirtutũ iue-¬
muncur insacramentis baptismatis rege¬
missum ÷ uos filios deo generatis. In hac ge¬

Expanded text:
debitum, creavit enim pisces et aves de aquis; per aquas baptismus intelligitur; pisces et aves, duo genera fidelium baptismate regeneratorum designantur; alii enim sunt amantes, qui pisces dicuntur, de quibus David: Volucres semitas maris . Masunt volucres, id est, ad coelestia volantes pennis virtutum. De utroque genere hominum inveniuntur in sacramentis baptismatis regecommissum est, vos filios Deo generatis. In hac ge
Abbreviated transcription (Latin):
mus illa firmam̃ent luminaria. Quid fir mam̃¬
tum nisi scͥptura.: Sitꝑ quam fundata ÷ ec¬
clesia. Qrud luminaria firmam̃ti nͥ pastores ec¬
cłie. qui eã illuminant exponendo eam aliis.
sapientes.: ⁊ nox insipientes. Pre ÷ manus burm̃
diei. qr doctores sapientiores: magis capates
instruunt. Quid augustinus nisi sol in eccłia:
Quib loquit᷑ nisi sapientib: Nos autẽ sac̃dotẽ
minus scientes minꝰ lum̃ estis. Nos p̃ estis noc¬

Expanded text:
mus illa firmamenti luminaria. Quid firmamentum, nisi Scriptura super quam firmata est Ecclesia? Quid luminaria firmamenti, nisi pastores Ecclesiae qui eam illuminant exponendo aliis? sapientes, et nox insipientes. Praeest majus lumen diei, quia sapientiores doctores magis capaces instruunt. Quid Augustinus, nisi sol in Ecclesia? quibus loquitur, nisi sapientibus? Vos autem, sacerdotes minus scientes, minus lumen estis, vos prae
Abbreviated transcription (Latin):
trent inmundũ. sic nascuntur sp̃ualiter ut in¬
trent incelũ. Unde ait. qr alit̾ non pot̾ intro¬
ite inregnũ celorũ. Nos autẽ estis. huius intro
itus ministri. Nos facitis filios diaboli filios dei.
Ecee porta celi cradita ÷ uobis: dum aqua bap
descendit inloca fetida. Prauus sacerdos sum

Expanded text:
trent in mundum, sic nascuntur spiritualiter ut intrent in coelum; unde ait: quia aliter non potest introire in regnum Dei. Vos autem estis ministri hujus introitus, vos facitis filios diaboli filios Dei. Ecce porta coeli vobis tradita est, dum aqua baptdes
Abbreviated transcription (Latin):
altera obstinatis aditũ tollit. S est tim̃dũ ne
uos qui celi ianitores estis cũ alios intronise¬
ritis uos iꝑsi intrare ñ possitis. Non ÷ offici¬
ũ ex m̃ito  nec mͣitũ ex officio. Wulti intrãt
non intrant. ꝓ dolor. Ones intͣnt ⁊ pastores
eiciunt᷑. Dñs autẽ cũ uendentes ⁊ em̃tes eie¬
ciss ecẽplo: accesserunt ad eũ ceci iclaudi
⁊ sanauit eos. Quia indignos sacer dotes
de domo sua eiec̃. cecos uero inscientia.
claudos in oꝑatione .i. peccatores ꝑ ler õq
legis dĩ ignaros. accedentes ꝑ penitentiã intẽplo
na inspiratiõe ꝯu̾tit. ⁊ sapientes litt̾atos excecari

Expanded text:
altera obstinatis aditum tollit. Sed timendum est ne vos qui 485 janitores estis coeli, cum alios intromiseritis, vos ipsi intrare non possitis; non est officium ex merito, nec meritum ex officio. Multi intrant non intrant. Oves intrant, et pastores ejiciuntur. Dominus autem cum vendentes et ementes ejecisset de templo, accesserunt ad eum caeci et claudi, et sanavit eos, quia indignos sacerdotes de domo sua ejecit, et caecos in scientia, et claudos in operatione, id est peccatores, plerosque legis ignaros accedentes per poenitentiam in templo  inspiravit, et sapientes litteratos excaecavi
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ salomonis diuisũ ⁊ in duo regna. indecẽ rridelic
beniamin. uuda suꝑ quos roboam filius salomonis reg¬
nauit. Asinꝰ uͦ: designat stulticiã udoꝵ. ligna erucem̃
t̾cio die uentũ ÷ ad locum. qr int̾cio tẽꝑe mundi.i. suib
grã inmolatꝰ ÷ xͨ .i. saac tulit ligna &xͤ erucẽ suam¬
nentes instulticia sua non potuer̃t acced̾e ad sc̃o tͥnita
ts incarnationis intellentiã. Non ĩmolatus ÷ s faãc qr.
bat ueprib .i. tribulationibꝵ cornib .i. brachiis exten
saliis mundi ÷ effecta. Et ẽ ratio qrͣ uoluit dñs hoc
genꝰ supplicii potiꝰ quã aliud. hitic qr quadrifaria est
quasi amplectens quatuor mundi partes ⁊ oĩa saluãs
hitic qr quedã sig̾eatio inpartib continet᷑. Latitudo¬

Expanded text:
mortem Salomonis divisus est in duo regna: in decem videlicet Benjamin et Juda, super quas Roboam filius Salomonis regnavit. Asinus vero designat stultitiam Judaeorum; ligna, crucem; tertia dies, venturum eum ad locum, quia in tertio tempore mundi sub gratia immolatnentes in stultitia sua non potuerunt accedere ad sanctae Trinitatis intelligentiam. Nec immolatus est Isaac, quia t tribulationibus, cornibus, id est, brachiis extenssalus mundi effecta est; et est ratio quare voluit Dominus hoc genus supplicii potius quam aliud: hinc quadrifaria est, quasi amplectens quatuor mundi partes; et hinc etiam alia significatio in partibus ejus continetur. Altitudo
Abbreviated transcription (Latin):
caro tantã potestatẽ ĩnob̃ exerceat. suspendit reges in
stipitib qñ uet̾em hoĩẽm secũ crueifixit. Sirea uesꝑam
deposit sũt reges de patibuł. unclusi sunt inspelunca.
qñ inuesꝑe m̃bra xͥ de cruce sũt deposita. uin sepulcro
ĩmisso lapide adhostiũ monum̃ti reposita. Audiuistis fr̃s¬

Expanded text:
caro tantam potestatem in nobis exerceat. Suspendit reges in stipitibus, quia veterem hominem secum crucifixit; circa vesperam depositi sunt reges de patibulis, et conclusi sunt in spelunca, quia in vespere membra Christi sunt deposita, et in sepulcro, immisso lapide est ostium monumenti, reposita. Audivistis, frat
Abbreviated transcription (Latin):
patris. diabolũ sig̾cat inquantũ ueneuosũ⁊ holuit
enim dñs ꝑserꝑentẽ designari. q contͣ serpentes sp̃u¬
ales erat ptignaturꝰ. Peris mat̾iam fortitudo xͥ deseri¬
bitur. Serpens eneus fuit q sũt dtio neccessaria in
mitate u̾ge ponit̃᷑. i^ altitudine erucis suspendit᷑. uł¬
nerati abaliis serpentib .i. demonib peccando: tes¬
pieuĩt aduerũ serꝑentẽ .i. pͣdentẽ credendo bene o¬
ꝑando. saluant᷑ lib̾ati apecẽoꝵ uenenis. Audite aliam
figurã eiudentiꝰ mist̾iũ incarnationis designantem.
Unicꝰ filiꝰ erat. abraeͥ .i.i. saac quẽ dñs tẽptans p̃cepit¬
ei ĩmolare fliuĩ ĩmontẽ quẽ monstraret ei Abrahã
sti̾nt astnũ suuũ ducens secũ duos uiuenes. ⁊ysaac col¬
legit ligna. ⁊ tandẽ t̾eia die ꝑuenit ad locũ. Et tune
dix̃ adpueros suos. Expectate ħ cũ asino ipꝰ quam
ad orau̾imꝰ: reu̾tem aduos. Culit itaq ligna ⁊po

Expanded text:
Patris; diabolum significat, in quantum venenosus est. Voluit enim Dominus per serpentem designari, quia contra serpentes spirituales erat pugnaturus. Per aeris materiam fortitudo Christi describitur. Serpens aeneus fuit, quia duo sunt necessaria in mitate virgae ponitur, id est in altitudine crucis suspenditur. Vulnerati ab aliis serpentibus, id est daemonibus, peccando, respiciunt ad verum serpentem, id est prudentem, credendo et bene operando salvantur liberati a peccatorum venenis. Audite etiam figuram evidentius mysterium Incarnationis designantem. Unicus filius erat Abrahae, id est Isaac, quem Dominus tentans praecepit immolare in monte quem monstraret ei. Abraham stravit asinum suum, ducens secum duos juvenes, et Isaac collegit ligna, et tandem tertia die pervenit ad locum. Tunc dixit ad pueros suos: « Exspectate hic cum asino, et postquam ad
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑. Cũ silii isrł ꝓpt̾ pecc̃a sua in deserto abig-¬
Quẽ qui respiciebãt ab aliis serpentib uulnera¬
t. auxilio illius restituebant᷑ sanitati. Qud autẽ
ꝑ hanc figurã dñs uoluiss intelligi ipse mani¬
festat eum dic̃ in euangelio. Sic̃ exaltauit mor ses serpẽ¬

Expanded text:
us. Cum filii Israel propter peccata sua in deserto ab igquem qui respiciebant ab aliis serpentibus vulnerati, auxilio illius restituebantur sanitati . Quod autem per hanc figuram Dominus voluisset intelligi, se manifestat, cum dicit in E
Abbreviated transcription (Latin):
habentẽ in capite suo coronã aureã ⁊ in manu sua falcẽ acita
Potestas enĩ duini iudicii. qi undiq stringit. circulus dr̃. ⁊ qui
uit᷑ se om̃ia incidendo cõpleceit̃. falcis appellatione signat᷑. In fi¬
ce enĩ qͥcqͥd incidit̃. quat᷑ruersũ uitꝰ flectit̃. intꝰ cadere cogit᷑.
Et quia potestas suꝑni iudicii mullatenꝰ euititẽ. initͦ ip̃am qͥpe
lumꝰ qͦlibet fugere conem̃. recte cũ uenturꝰ iudex ostenditur
tua. Int᷑ quanciã se falcẽ inddit. cũ ex nuillo sͥ loco patere sige
aclitũ posse cognouit dicens. Quia neq ab oriente .n. abriu

Expanded text:
ntem in capite suo coronam auream, et in manu sua falcem acutam . Potestas enim divini judicii, quia undique stringit, circulus dicitur. Et quia intra se omnia incidendo complectitur, falcis appellatione signatur. In falce enim quidquid inciditur, quaquaversum flectitur, intus cadet. Et quia potestas superni judicii nullatenus evitatur intra ipsam quippe sumus, quolibet fugere conemur, recte cum venturus judex ostenditur, tua . Intra quamdam falcem se vidit, cum ex nullo sibi loco patere fugae aditum posse cognovit, dicens: Quia neque ab oriente, neque
Abbreviated transcription (Latin):
spũahr̃ debet uttelligi. quanto de eo qͥcꝗͣ nefas est uita corpe
liniam̃ta sentiri. Sed celo est excelsior: qi inciroũsqpͥtione liti
sp̃s. cũcͥta tͣnscendit. Inferno ꝓfiudior: qi trauscend endo sub¬
uehit. Terra longior. qi creccture modũ ꝑhenuitate luo ct̃ui¬
tatis excedit. Mari latior: qi rerũ temꝑaliũ fluctꝰ sic regei
possiet. ut hos sub om̃imoda potẽtie sue p̃sentia coangultanᷤ¬

Expanded text:
spiritualiter debent intelligi, quanto de Deo quidquam nefas est juxta corporea lineamenta sentiri. Sed coelo est excelsior, quia incircumscriptione sui spiritus cuncta transcendit. Inferno profundior, quia transcendendo subvehit. Terra longior, quia creaturae modum perennitate suae aeternitatis excedit. Mari latior, quia rerum temporalium fluctus sic regens possidet, ut hos sub omnimoda potentiae suae praesentia coangustan