comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fodit. exultat audacter. moccurss̃i ꝑgit ar inatis:
contempnit pauorẽ. nec cedit gladio. Suꝑ ipfũ
sonabit faretra. uibrabut hasta & clypeus feruens
& fremens sober terrã. nec reputat tube sonare
clangorẽ. Ubi audierit bucinã dicet. uali. Procul
odorat᷑ bellũ. ex ortationẽ ducũ. & ululatũ ex¬
ercitꝰ. Numqͥd ꝑsapientiã tua̾ plumescit accipit᷑.
ex pandens alas suas ad austrsi: Aut ad preceptil
tuũ eleuabit᷑ aquila. & in ardius ponet nidũ su¬
ũ: Inpetris manet. & in preruptis silicib cõmo¬
rat᷑. atq in accessis rupib Inde contẽplat᷑ escam.
& de longe oculi eiꝰ ꝓspiciunt. Palli eł lambent¬
U sanguinẽ. & ubicũq cadauer fuerit. stati ad est.
fã tadieit añs. & locut est adiol. Nũdͥd aͥ conte¬
nau cũ do t am facile conqͥeseit Vtiau olan

Expanded text:
fodit exultat audacter in occursum pergit armatis contemnit pavorem nec cedit gladio super ipsum sonabit faretra vibrabit hasta et clypeus fervens et fremens sorbet terram nec reputat tubae sonare clangorem ubi audierit bucinam dicet va procul odoratur bellum exhortationem ducum et ululatum exercitus numquid per sapientiatrum aut ad praeceptum tuum elevabitur aquila et in arduis ponet nidum suum in petris manet et in praeruptis silicibus commoratur atque inaccessis rupibus inde contemplatur escam et de longe oculi eius prospiciunt pulli eius lambent sanguinem et ubicumque cadaver fuerit statim adest et adiecit Dominus et locutus est ad Iob numquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit
Abbreviated transcription (Latin):
prycepisti diluculo. & ostendisti aurore locłi suu̾.
& teniusti concutiens extrema terre. & excussi¬
sti impios exea: Restituet᷑ ut lutũ signaculũ.
& stabit sicut uestimentũ. Auferet᷑ ab impiis lux
sua. & brachiũ excelsũ conftinget᷑. Nunqͥd in¬
gressus estprofunda maris. & innouissimis abys.¬
si deambulasti: Numqͥd aꝑte tͥ sunt smortis &¬

Expanded text:
praecepisti diluculo et ostendisti aurorae locum suum et tenuisti concutiens extrema terrae et excussisti impios ex ea restituetur ut lutum signaculum et stabit sicut vestimentum auferetur ab impiis lux sua et brachium excelsum confringetur numquid ingressus es profunda maris et in novissimis abyssis deambulasti numquid apertae tibi sunt portae m
Abbreviated transcription (Latin):
pulli eiꝰ ad cm̃ clamant.
uoͥcantes eoqͥd non babeant eꝯbos: Numqd nosti
tempus partus hybicũ inpetris uel parturientes
ceruas obseruasti Dinumerasti menses conceptꝰ
eoꝵ. & scisti tempus partus earui: Incurnant᷑
ad fȩtũ. & pariunt. & rugitus emutunt. Se paran¬
tur filii earũ ꝑgunt ad pastũ. egrediunt᷑. & non
reuertent᷑ ad eas. Qui dimisit onagrũ liberłi.
& iuncula eiꝰ qͥs soluit: Cui dedi insolitudine¬

Expanded text:
pulli eius ad Deum clamant vagantes eo quod non habeant cibos numquid nosti tempus partus hibicum in petris vel parturientes cervas observasti dinumerasti menses conceptus earum et scisti tempus partus earum incurvantur ad fetum et pariunt et rugitus emittunt separantur filii earum pergunt ad pastum egrediuntur et non revertuntur ad eas quis dimisit onagrum liberum et vincula ei
Abbreviated transcription (Latin):
te uiã tuã. Ante omia opera. uerbũ uerax prȩce¬
dat te: & omnẽ añte actũ consiliũ stabile. Uerbũ
ne quã immutabit cor. Exquo quattuor partes
oriunt᷑: bonũ. & malũ. uita & mors. & dñatr ix
illoꝵ est assidua lingua. Hix ꝑitus multos erudit:
& amunȩ suȩ suauis est:
Ni sofistice loqͥtur odibilis est:
omi re de fraudabit᷑. Non est enĩ data illi a
año gr̾a: omni enĩ sapientia defraudatꝰ est. Est
sapiens animȩ suȩ sapiens: & fructus sensus illus
laudabilis. Hir sapiens plebẽ suam erudit: & fru¬
ctus sensus illiꝰ fideles sunt. Uir sapiens implebi¬
tur bene dictiombis: & uidentes illũ laudabunt:
Uita uiri in numero dierũ. dies aut̃ innumerabiles
sunt. Sapiens inpopło hereditabit honorẽ: & uom̃
illiꝰ erit uiuens in etͣnũ. Fili inuita tua tempta am¬
Non enĩ omĩa omnib expediunt: & oinni animȩ om¬
ne genus placet. Holi auidus esse inomni epu¬
latione: & ñ te effundas suꝑ omnẽ escam. In multis

Expanded text:
ax praecedat te et ante omnem actum consilium stabile verbum nequa inmutabit cor quattuor partes oriuntur bonum et malum vita et mors et dominatrix illorum est adsidua lingua vir peritus multos erudivit et animae suae suavis est qui sofistice loquitur odibilis est omni re defraudabitur non est enim data illi a Domino gratia omni enim sapientia defraudatus est est sapiens animae suae sapiens et fructus sensus illius laudabilis vir sapiens plebem suam erudit et fructus sensus eius fideles sunt vir sapiens implebitur benedictione et videntes illum laudabunt vita viri in numero dierum dies autem Israhel innumerabiles sunt sapiens in populo hereditabit honorem et nomen illius erit vivens in aeternum fili in vita tua tempta annon enim omnibus omnia expediunt, et non omni animae omne genus placet. noli auidus esse in omni epulatione et non te effundas super omnem escam. Et pos
Abbreviated transcription (Latin):
genuit ex ea filiũ: nomen suuĩ imponens eiꝰ Riuẽ¬
ab infantia timere dm̃ docuit. & abstinere abom.¬
in peccato. ¶ Igit᷑ cũ ꝑcaptiuitatẽ deuenisset. cũ
nrore sua & filio inciuitatẽ ninue. cũ ominitri.¬
bu sua. & om̃s ederent excibis gentiliũ: iste ci¬
todiuit anuinã suã. & nunquã contaminatꝰ es

Expanded text:
 ex ea filium nomen suum inponens ei ab infantia timere Deum docuit et abstinere ab omni peccato igitur cum per captivitatem devenisset cum uxore sua et filio in civitatem Nineve cum omni tribu sua et omnes ederent ex cibis gentilium iste custodivit animam suam et numquam contaminatus
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis nꝰ de seruit. ita ut omina
quȩ habere poterat. cotidie cũ cap¬
tiuis fratrib qͥ erant ex eiꝰ genere
imꝑtiret. Cũq sset iunior om.¬
nib intribu ne li. mebil
tamen puerile gessit iopere. Deniq cũtrent
qnis aduuitulos aureos. qͥs ierobea fecerat rer
ist ł: bic solus fugielut consortia omnili. & tebit ad¬

Expanded text:
ut omnia quae habere poterat cotidie concaptivis fratribus qui erant ex genere inpertiret cumque esset iunior omnibus in tribu Nepthalim nihil tamen puerile gessit in opere denique cum irent omnes ad vitulos aureos quos Hieroboam fecerat rex Israhel hic solus fugiebat consortia omnium et
Abbreviated transcription (Latin):
CoaNipeaꝓrimũ ante quã cõmineris.
& da locũ timori altissun: q omis sapientia
timor dĩ. & in illa timere dm̃: & in omi sapientu
dispositio legis. Et ñ est sapientia nequitiȩ disci¬
plina: & ni est cogitatꝰ peccator prudentua. Est
nequitia & ipsa execratio: & est insipiens qͥ minu¬
it᷑ sapientia. Meliot est homo qui deficit sapien¬
tia & deficiens sensu intimore: quã qͥ abundat
sensu. & transgredit᷑ legem altissimi. Est sollercia

Expanded text:
corripe proximum antequam commineris et da locum timori Altissimi quia omnis sapientia timor Dei et in illa timere Deum et in omni sapientia dispositio legis et non est sapientia nequitiae disciplina et non est cogitatus peccatorum prudentia est nequitia et ipsa execratio et est insipiens qui minuitur sapientia melior est homo qui deficit sapientia et deficiens sensu in timore quam qui abundat sensu et transgreditur legem Altissimi e
Abbreviated transcription (Latin):
operũ suoru̾: & scd̃m intellectũ peregrinationis
ipsiug:
Ton dicas. Ado̾ abscondar. & ex sũmo quis mei
memorabit᷑: In popło magno non agnoscar:
Que est eiĩ anima mea intam inmensa creatu¬
ra: Elcce cȩlũ & cęli cȩloꝵ. abyssus & unuersa t̾ra.
& quȩ in eis sunt: inconspectu illꝰ cõmouebtint᷑:
Montes simul & colles & fundamenta tͣrȩ: & cum
inspererit illa ds. tremore concutient᷑: & in om̃ib
his insensatũ est cor. Et omne cor intelligit᷑ ab
illo. & uias illiꝰ quis intelligit: Ꝙꝓcellã quam
nec oculus uidͣbit hominis: Nam plurima oꝑa
illiꝰ stͣ in absconsis. s oꝑa iusticiȩ eiꝰ qͥs enunciabit.
aut quis sustinebit: Longe eni est testamentũ

Expanded text:
operum suorum, et secundum intellectum peregrinationis operum suorum, et secundum intellectum peregrinationis ipsius non dicas a Deo abscondar et ex summo quis mei memorabitur in populo magno non agnoscar quae est enim anima mea in tam inmensa creatura ecce caelum et caeli caelorum abyssus et universa terra et quae in eis sunt in conspectu illius coolles et fundamenta terrae. Et cum conspexerit illa Deus, tremore concutientur, et in omnibus his insensatum est cor. Et omne cor intelligitur ab illo, et vias illius quis intelligit? Et procellam quam nec oculus vidit hominis? Nam plurima opera illius sunt in absconsis, sed opera justitiae illius quis enarrabit, aut quis sustinebit? Large enim est
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ. Melior est enĩ unus timens dm̃. quã mille
filii impii:& utile est mori sine filiis. quã reliuq̃re
filios impios. Ab uno sensato inhabitabit᷑ patria:
& a trib impiis deseret᷑. Nulta alia uidit ocu.¬
lus ñs: & fortiora horũ audiuit auris mea. Bsy.¬
nagoga peccantiũ exardebit igins & ingente in¬
credibili exardescet ira. Non exorauert᷑. ꝓpeccatis
siuis antiqͥ gygantes: qͥ destruxert᷑ confidentes sue
uirtuti. & non peꝑcit peregrinationi illoꝵ. & ex¬
ecratꝰ est illos pre suꝑbia uerbi illoꝵ. Non miser¬
tus est illis. gentem totã ꝑdens: & ex tollentẽ se
in suis peccatis. Et sicut sexcenta milia peditũ. qui
congregati st̃ induriciã cordis sui: & si unꝰ fuisset
ceruicatus. miruͣ si fuisset immiinis. Miscdia enĩ
& ira est cũ illo: potens exoratio & effundens iram. se¬
cundũ miscdđiam suã. Sic correptio illiꝰ hominis:
scđm oꝑa sua iudicat᷑. Non effugiet in rapina pecca

Expanded text:
r est enim unus timens Deum, quam mille filii impii. Et utile, mori sine filiis, quam relinquere filios impios. Ab uno sensato inhabitabitur patria, et a tribus impiis deseretur. Multa alia vidit oculus meus, et fortiora horum audivit auris mea. In synagoga peccantium exardebit ignis, in gente incredibili exardescet ira. Non exoraverunt pro peccatis suis antiqui gigantes, qui destructi sunt, confidentes suae virtuti. Et non peexsecratus est illos prae superbia illorum. Non misertus est illis, gentem totam perdens, et extollentem se in suis peccatis. Et sicut sexcenta millia peditum, qui congregati sunt in duritia cordis sui: et si unus fuisset cervicatus, mirum si fuisset immunis. Misericordia enim et ira est cum illo, potens exoratio, et effundens iram. Secundum misericordiam suam, sic correptio illius. Hominem secundum opera sua judicabit. Non effugiet in rapina peccat
Abbreviated transcription (Latin):
de cepto multi recuperatores: locutꝰ est suꝑbe &
uistificauert᷑ illũ. Humilis aeceptꝰ est insuꝑ &
arguit᷑. locutis est sensate. & ñ est datus eilocus¬
ad nubes ꝑciuicent. Pauꝑ locutꝰ est : & dicuntꝰes
est hieᷤ Ett si offender t: subuertent illũ. Bona ⁊¬
est substantia cui ñ est peccatũ inconscientia: &
neqͥssinia pauꝑtas inore impii. Cor hominis i¬
mutat faeie ille: siue inbona. siue in mala. Uesti¬
giũ corais bom & faciẽ bonã: aifficile iuo mes.

Expanded text:
decepto multi recuperatores locutus est superba et decepto multi recuperatores locutus est superba et iustificaverunt illum humilis deceptus est et insuper arguitur locutus est sensate ad nubes perducent. Pauper locutus est, et dicunt: Quis est hic? Et si offenderit, subvertent illum. Bona est substantia cui non est peccatum in conscientia, et nequissima paupertas in ore impii. Cor hominis immutat faciem illius, sive in bona, sive in mala. Vestigium boni cordis et faciem bonam difficile
Abbreviated transcription (Latin):
in multis uerbis illius. Ex multa enĩ loquela
temptabit te: & subridens interrogabit te de
ab sconͣtis tuis intimis. fnimus illiꝰ conseruabit
uerba dua: & ñ parcet de malitia & de uinculis
Caue tͥ & attende diligent᷑ auditui meo: qm̃ clĩ
sub uersione tua ambulas. Audiens uero illa
quasi in somnis uide: & euigilabis. Om̃i uita
tiua ailige dm̃: & inuoca eũ insalute tua. Omne
animal ciligit similem sibi: sic & onis homio. ꝓrimũ
sibi. Omis caro ad simile in sibi coniunge t᷑ a oĩs
homo simili sui sociabit᷑. Si cõmunicabit lupus
agno aliquando: sic peccator iusto. Que cõmunica¬
tio ses homini ad canẽ: A ͣ bax bona cliuiti
ad pauꝑem: Uenatio leonis onager inheremo:
sic pascua sunt diuitũ pauꝑes. Et sic̃ abomina¬
tio est suꝑbo humilitas: sic execrato diuiti par.¬
per. Dies cõmotus confirmat᷑ ab amicis: humi¬
lis aut̃ cũ ceciderit expellet᷑ & anotis. Diuiti

Expanded text:
 multis verbis illius. Ex multa enim loquela  multis verbis illius. Ex multa enim loquela tentabit te, et subridens interrogabit te de absconditis tuis. Immitis animus illius conservabit verba tua, et non parcet de malitia et de vinculis. Cave tibi, et attende diligenter auditui tuo, quoniam cum subversione tua ambulas. Audiens vero illa quasi in somnis, vide et vigilabis. Omni vita tua dilige Deum, et invoca illum in salute tua. Omne animal diligit similem sibi sic et omnis homo proximum sibi omnis caro ad similem sibi coniungitur et omnis homo simili sui sociabitur si communicabit lupus agno aliquando sic peccator iusto quae communicatio sancto homini ad canem aut quae pax bona diviti ad pauperem venatio leonis onager in heremo sic pascua sunt divitum pauperes et sicut abominatio est superbo humilitas sic execratio divitis pauper dives commotus confirmatur ab amicis humilis autem cum ceciderit expellitur et a notis diviti
Abbreviated transcription (Latin):
cit suꝑbiã. Pondus suꝑ se tollit qͥ honestiori se
cõmunicat: & diciori tẽ ne socius fueris. Quid
cõmunicabit caccabns ad ollã: Quando eni
colliserint confriugent᷑. Diues iniuste egit &¬
fremet: pauꝑ aut̃ lesus tacebit. Si largitꝰ fue¬
ris assumet tẽ: & si ñ babueris derelinquet
te. Si babes conuiuet. decłi & euacuabit te: &
ipse ñ dolebit suꝑtẽ. Si necessarꝰ ili fueris
supplantabit te:& subridens spem dabit tͥ narrans
ti bona & dicet. Quid opus est tͥ Et confundet
te incibis tuis. donec te exmaniat bis & ter:
& innouissimo derideat te. Postea iudens de¬
relinquet te: & capud suu̾ mouebit adte. Atten¬
de ne se ductius instusticia humilieris. Noli ẽe
humilis msapientia tua: ne humiliatꝰ instusticiã
seducaris. Aduocatꝰ a potentiore discede: ex hoc
enĩ magis te ad uocabit. Ne imꝑb sis. ne im¬
pinguaris: & ne longe sis ab eo & eas inobliuo¬
ne᷑ pderetineas ex eqͦ loqui cũ illo. & credas¬

Expanded text:
itari. « Pondus super se tollit, qui honestiori se communicat; et ditiori te ne socius fueris. Quid communicabit caccabus ad ollam? Quando enim se colliserint confringentur. Dives injuste egit et fremet; pauper autem laesus tacebit. Si largitus fueris adsumet te et si non habueris derelinquet te si habes convivet tecum et evacuabit te et ipse non dolebit super te si necessarius illi fueris subplantabit te et subridens spem dabit narrans tibi bona et dicet quid opus est tibi et confundet te in cibis suis donec te exinaniat bis et ter et in novissimo derideat te postea videns derelinquet te et caput suum movebit ad te  adtende ne seductus in stultitiam hhumilis in sapientia tua, ne, humiliatus, in stultitiam seducaris. Advocatus a potentiore, discede: ex hoc enim magis te advocabit. Ne improbus sis, ne impingaris, et ne longe sis ab eo, et eas in oblivionem. Ne retineas ex aequo loqui cum illo, et ne credas
Abbreviated transcription (Latin):
in requie sua stimulabit᷑. Est qui ꝑdet animã suã
preconfusione: & ab imprudenti ꝑsona ꝑdet eãt
ꝑsone aut̃ acceptione ꝑdet se:.
Est qui p̃confusione
promittit amico: & lucratꝰ est eũ uinmicũ
gratis. Ohꝓbriũ ne quã in homine mendatium:
&& more indisciplinato assidue erit. Pociꝰ fur est
quã assiduitas uiri mendacis: ꝑditionẽ autꝰ ambo
hereditabunt. Mores hominũ mendatiũ sinebi.¬
Iproducet se ipsĩ: & homo prudens placebit
magnatis. Qui oꝑatͦ terrã suã in altabit acerui

Expanded text:
itur est qui perdit animam suam prae confusione et ab inprudenti persona perdet eam personae autem acceptione perdet se est qui prae confusione promittit amico et lucratus est eum inimicum gratis obprobrium nequa in homine mendacium et in ore indisciplinatorum adsidue erit potius furem quam adsiduitas viri mendacis perditionem autem ambo hereditabunt mores hominum mendacium sine hosapiens in verbis producet se ipsum et homo prudens placebit magnatis qui operatur terram suam inaltabit acervum
Abbreviated transcription (Latin):
erit nequã. Iutredo & uerines hereditabunt
illũ: & extollet᷑ mexemplũ mauis. & tollet᷑ de mi¬
mero aĩa eiꝰ. Qiui credit cito leuis corde est. et
minorabit᷑. & qͥ delinqͥt manimã suã. insuꝑ ha¬
bebitur. Qui gaudet᷑. iniquitate de notabitur:
& qͥ odit correptionẽ minuet᷑ uita. & qͥ odit lo¬
quacitatẽ. extinguit maliciã. Sui peccat ui aĩam¬
suã penitebit᷑. & qͥ ioc undat᷑ malitia de notabitur:
Ne iteres uerbũ durũ & nequã: & non minorabe
Fanco & iimico noli enarrare sensũ tuii. & si¬
I est tͥ delictũ noli denudare: Audiet enim
te a custodiet. & quasi defendens peccatũ ocdiet
te. & sic aderit tͥ semꝑ fluditi uerbũ aduersus
ꝓrimũ: cõmoriat᷑ inte fideus. qm̃ non te disripet.
facie uerbi parturit fatuus: tanquã gemitꝰ par¬
tus infantis. Sagita iufixa femori eanis: sic t̾bũ
incorde stulti. Corripe aincłi. ne forte ñ intellere

Expanded text:
ereditabunt illum, et extolletur in exemplum majus, et tolletur de numero anima ejus. Qui credit cito, levis corde est, et minorabitur: et qui delinquit in animam suam, insuper habebitur . Qui gaudet iniquitate, denotabitur; et qui odit correptionem, minuetur vita: et qui odit loquacitatem, extinguit malitiam. Qui peccat suam poenitebit, et qui jucundatur in malitia denotabitur. Ne iteres verbum nequam et durum, et non minoraberis. Amico et inimico noli enarrare sensum tuum, et si est tibi delictum, noli denudare. Audiet enim te, et custodiet te, et, quasi defendens peccatum, odiet te, et sic adhaerebit tibi semper. Audisti verbum adversus proximum? commoriatur in te fidens quoniam non te disrumpet, a facie verbi parturit fatuus, tanquam gemitus partus infantis. Sagitta infixa femori carnis, sic verbum in corde stulti. Corripe amicum, n
Abbreviated transcription (Latin):
lis filius hominis. & inuanitatẽ malitiȩ pli¬
cuert᷑. Quid lucidius sole: &̾ hic deficige:
Aut quid ne quius exogitauit caro & Eui¬
guise Et hoc arguet᷑. Uirtutẽ altitudins
cęli ipse conspicit: & om̃s homines tͣra &e ti¬
a xxXuiii. nis Qui uiuit inęt̾nũ: creauit om̃ĩa fimul
Ds̃ solus iustificabitꝰ: & manet inuctus rex in.
et̃nũ. Iuis sufficit enarrare oꝑa illiꝰͤ Qpul
onĩ inuestigabit magnalia eiꝰ: Uirtutẽ autiꝰ
ma guitudinis eiꝰ. qͥs enuntiabit : Et qͥs ad¬

Expanded text:
lis filius hominis et in vanitate malitiae placuerunt quid lucidius sole et hic deficiet aut quid nequius excogitabit caro et sanguis et hoc arguitur virtutem altitudinis caeli ipse conspicit et omnes homines terra et cinis qui vivit in aeternum creavit omnia simul Deus solusens: « Quis sufficit enarrare opera illius? Quis enim investigavit magnalia ejus? Virtutem autem magnitudinis ejus quis enuntiabit? Et quis ad
Abbreviated transcription (Latin):
illł: Fit quid honũ. aut qͥd nequã illiusͦ
Numerus dierũ hominũ: ut inultũ centum
anni. Qasi gucte aque ad mare depuel sunt: &¬
sicut calculus harene. sic exigui auni indie
eui. Propt̾ hoc patiens est as̃ inillis: & effundit
suꝑ eos miser icordis suã. Uidit presũptionẽ cor¬
pitiationẽ suã in illis: & ostendit illis uiã eqͥtatis
¶ iseratio hominis circa ꝓrimũ suũ miscołia aut᷑
aĩ suꝑ omnẽ carnẽ. Qui miscłiam habet: docet¬
& erudit quasi pastor gregẽ suũ. Misereat᷑
excipiens doctrinã miserationis: & qui festinat
in udiciis. Fili in bonis nedes que rela: & omi
dato ne des tristicia uerbi mali. Nonne ardorẽ
refrigerabit ros: sic & uerbũ melius quã da¬
tũ. Nonne ecce uerbũ suꝑdatũ bonũ: Et utq
cũ homine iustificato. Stultꝰ acriter inppera¬
bit: & datus indisciplinati taboscere fac̃ ołos
Ante iudiciũ pata iusticiã tibi: & antequã loqͦ¬
ris disce. Ante languorẽ adhibe medicinãt &

Expanded text:
illius et quid bonum aut quid nequam illius numerus dierum hominum multum centum anni quasi guttae aquae a mare et sicut calculus harenae sic exigui anni in die aevi propter hoc patiens est Deus in illis et effudit super eos misericordiam suam vidit praesumptionem corequitatis miseratio hominis circa proximum suum misericordia autem Dei super omnem carnem qui misericordiam habet et docet erudit quasi pastor gregem suum misereatur excipiens doctrinam miserationis et qui festinant in iudiciis eius fili in bonis non des querellam et omni dato non des tristitiam verbi mali nonne ardorem refrigerabit ros sic et verbum melius quam datus ncum homine iustificato. stultus acriter inproperabit, et datus indisciplinati tabescere facit oculos. ante iudicium para iustitiam tibi et antequam loquaris disce. et ante languorem adhibe medicinam et
Abbreviated transcription (Latin):
ost concupiscentias tuas ñ. eas:
& auoluntate tua auertere. Si prestes
animȩ cuȩ concupiscentiuas eiꝰ: faciet tẽ ingau¬
dio muicis tuis. Ne oblecteris inturbis nec mimo¬
dicis. ad duas est enĩ cõmissio illaꝵ. Ile fueris medi¬
ocris incontentione exfenore: & ñ est tibi mcbil
isacculo. eris enĩ inuidus uitȩ tue¬
Oꝑarius ebriosus
ñ. locupletabit̾᷑ & qͥ sperint modica paulatuis
decidit. Nuiũ a. mulieres apostatare facuint sapi

Expanded text:
ost concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere. Si praestes animae tuae concupiscentias ejus, faciet te in gaudium inimicis tuis. Ne oblecteris in turbis, nec in modicis. Adest enim commissio illorum. Ne fueris mediocris in contentione ex fenore, et est tibi nihil in sacculo. Eris enim invidus vitae tuaeerarius ebriosus non locupletabitur: et qui spernit modica, paulatim decid
Abbreviated transcription (Latin):
S est stimulatus intristicia delicti. Felix qui ñba.¬
buit amici sui tristiciã. & ñ ercidit abspe sua. Hiro
cũpido & tenaci: sine ratione est substantia. Et homi¬
ni liuido ut quid aurũ: Qui aceruat examimo fuo
iniuste. aliss congregat:  inbonis illiꝰ lur uriabitar:
Qui sibi nequã est. cui alii bonus erit: Et nͣ iocunda¬
bit᷑ inbonis suis. Qui sibi inudet. mebil est illo ne.¬
quius: & hec reddicio est malitiȩ illiꝰ. Et si bene fece¬
rit. ignorant᷑ & non uolens faci t. & in nouissimo ma¬
nifestat maliciã suam. Nequã est oculus liuidi &
auertens faciẽ & despiciens animã suam. Insatiabia
oculuis cũpidi in parte mniquitatiᷤ: non satubitur
conec consumat arefaciens animã suã. Oculus

Expanded text:
 est stimulatus in tristitia delicti felix qui non habuit animi sui tristitiam et non excidit ab spe sua viro cupido et tenaci sine ratione est substantia et homini livido ad quid aurum qui acervat ex animo suo iniuste aliis congregat et in bonis illius alius luxuriabitur qui sibi nequa est cui alii bonus erit et non iucundabitur in bonis suis qui sibi invidet nihil est illo nequius et haec redditio est malitiae illius et si bene fecerit ignoranter et non volens facit et in novissimo manifestat malitiam suam nequa est oculus lividi et avertens faciem et despiciens animam suam insatiabilis oculus cupidi in parte iniquitatis non satiabitur donec consummet arefaciens animam suam ocu
Abbreviated transcription (Latin):
Homines stulti ñ. apprehendent illã: & homines
sensati obuiabunt illi. Homines stulti nͣ. uide¬
bunt illã: longe enĩ ab est ã suꝑbia & dolo. ui¬
ri mendaces non erunt illiꝰ memores: & uiri
ueraces inuenient᷑ milla. & successũ habebunt

Expanded text:
Homines stulti non adprehendent illam, et homines sensati obuiabunt illi. homines stulti non uidebunt illam: longe enim abest a superbia et dolo. uiri mendaces non erunt illius memores, et uiri ueraces inueniuntur in illa et successum habebunt
Abbreviated transcription (Latin):
quitate disciplinã . & scritaboꝵ enatrare sapientiãt
& inuerbis meis attende in corde tuo. Et dico ine¬
quitate sp̃s. uirtutes quas posuit ds in oꝑa sua ab im¬
tio: & inuieritate nuntio scienciã eius. In iudi¬
tio dĩ oꝑa ipsius abinitio. & ab institutione ipso¬
rũ distinxit partes illop: & inicia ipsoꝵ. ingen¬
tibus suig. Ornauit inet̾uũ oꝑa illoꝵ: nec esitrie¬
runt nec laborauert᷑ & s̃ destitert᷑ ab operib suis
Umisquisq ꝓrimũ sibi: non angustabit usq inetͣ¬
nii.Non sis icre dibilis ue̾bo illꝰ Eost hec s res

Expanded text:
aequitate disciplinam et scrutabor enarrare sapientiam et in verbis meis adtende in corde tuo et dico in aequitate spiritus virtutes quas posuit Deus in opera sua ab initio et in veritate enuntio scientiam eius in iudicio Dei opera ipsius ab initio et ab institutione ipsorum distinxit partes illorum et initia ipsorum in gentibus suis ornavit in aeternum opera illorum nec esurierunt nec laboraverunt et non destiterunt ab operibus suis unusquisque proximum sibi non angustiavit usque in aevum non incredibiles verbo illius post haec Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Sapientiȩ enĩ dĩ astabit laus: & inore fideli ha¬
bundabit. & dñator dabit eã illi. Non dixe¬
ris ꝑdm̃ ab est: quȩ odit enĩ nefeceris. Non di¬
cas ille me inplanauit: non enĩ necessarii st̃
illi homines impii. Omne erecramentũ erro¬
ris odit ds̃: & ñ erit amabile timentib illum:
constituit hominẽ: & reliquit illuns¬
mnͣ manu consilii sui. Adiecit mandata: & pre¬
cepta sua. Si uolueris mandata conseruare co¬
nseruabunt te: & in ꝑpetuũ fidem placitã fa¬
cere. Apposui tͥ aquã & ignẽ: ad quod uolueris
porrige manũ tuã. Ante hominẽ uita & mous.
bonũ & malũ: quod placuerit ei ddabit᷑ illi. qmͣ

Expanded text:
in ore fideli abundabit, et dominator dabit eam illi. non dixeris: per deum abest : quae odit enim ne feceris. non dicas: ille me inplanauit: non enim necessarii sunt illi homines impii. omne execramentum erroris odit deus, et non erit amabile timentibus illum. constituit hominein manu consilii sui. Adjecit mandata et praecepta sua: si volueris servare mandata, conservabunt te, et in perpetuum fidem placitam facere. Apposuit tibi aquam et ignem; ad quod voles porrige manum tuam. Ante hominem vita et mors, bonum et malum;
Abbreviated transcription (Latin):
buent eẽ÷ Peq enĩ qđ habendũ erat rec̾to sen¬
su distribuit: similit̾ & qd non erat habendũ. Lap¬
sus false linguȩ. quasi qui pauimento cadens: sic
casus maloꝵ festinant᷑ uenient. Homo acharis qͦsi
fabula uana: more indisciplinatoꝵ assidua erit:
Oxore fatui replabit᷑ parabola: ñ enĩ dicit illã in

Expanded text:
bunt eum! neque enim quod habendum erat directo senbunt eum! neque enim quod habendum erat directo sensu distribuit, similiter et quod non erat habendum. Lapsus falsae linguae quasi qui a pavimento cadens, sic casus malorum festinanter venient. Homo ingratus quasi fabula vana in ore indisciplinatorum assidua erit. Ex ore
Abbreviated transcription (Latin):
sciens tempus apti temporis. Homo sapiens tacebit
usq ad tempus: laciuus aut̃ & impudens non
seruabunt tempus. Qui multis utit᷑ uerbis ledit
aniniã suã: & qui potestatẽ sibi assuinit miuste
odietur. Est ꝓcessio inmalis uiro indisciplinato:
& est inuentio indetrimentũ. Est datũ qđ non
est utile: & est datũ cuiꝰ retributio duplex. Est
ꝓpter głam muioratio: & est qui abhumilitate le¬
uabit caput. Est qui multa redimat modico p̾cio:
& restituens ea septuplũ. Sapiens in uerbis se ipsũ
a mabilẽ facit: gr̃ę aut̃ fatuoꝵ effundent᷑. Datũ in¬
sipientis ñerit utile tibi: oculi enĩ illiꝰ. septẽplices
st̃. Erigua dabit. & multa impperabit: & aꝑtio
oris illiꝰ inflamnatio est. Is odie fenerat qͥs. & eras
expetit: & odibilis ħ eiꝰ modi. Fatuo ñ. erit ami¬
cus: & n erit gra bonis illiꝰ. Qui enĩ edunt panẽ
illiꝰ. false lingue sunt: quodiens & quanti irride¬

Expanded text:
tempus, sciens apti temporis. Homo sapiens tacebit tempus, sciens apti temporis. Homo sapiens tacebit usque ad tempus, lascivus autem et imprudens non servabit tempus. Qui multis utitur verbis laedit animam suam, et qui potestatem sibi assumit injuste odietur. Est processio in malis viro indisciplinato, et est inventio in detrimentum. Est datum quod non est utile, et est datum, cujus retributio duplex, sed propter gloriam minoratio, et est qui ab humilitate levabit caput. Est qui multa redimat modico pretio, et est restituens ea septuplum. Sapiens in verbis seipsum amabilem facit, gratiae autem fatuorum effundentur, datum insipientis non erit utile tibi. Oculi enim illius septemplices sunt. Exigua dabit, et multa improperabit, et apertio oris illius inflammatio est,  erit amicus, et non erit gloria bonis illius. Qui enim edunt panem illius, falsae linguae sunt, quoties et quanti irride
Abbreviated transcription (Latin):
se:& interiora eiꝰ plena sunt dolo. Et est nistus ꝗͥ
se niiũ sũmitat amulta liumilitate: & est iustꝰ
qui inclinat faciẽ & fingit iĩ uidere se. quod iguo¬
ratũ est. Et si ab imbitillitate uiriũ ue tet᷑ pec¬
care: siinuenerit tempus malefaciendi male faci¬
et. Ex uisu cognoscit᷑ uir: & aboccur su faciei cog¬
noscit᷑ sensatus. Amictus corporis & risus den¬
ciũ. & ingressus homiuiis: enunciant de illo Est
correptio mendar inore contumeliosi: & est in¬
diciũ quod ñ ꝓꝓbat᷑ esse bonũ. & est tacens: & ip¬
se est prudens:
Iuam bonũ ost arguere quã irasci:
a confitentẽ inoratione ñ ꝓhibere. Concu¬
piscentia spadonis de uirginauit iuuenculam:
sic qui facit ꝑuim idiciũ iniquũ. Quã bonũ est
correptũ manifestare pęnitentiã: sic enĩ effugi¬
es uoluntariũ peccatũ. Est tacens qui inuenitur
sapiens: & est odibilis qui ꝓcax est adloquendum:
Est aut᷑ tacens ñ. habens sensis loquele: & est tacenᷤᷤ

Expanded text:
t est justus qui se nimium submittit a multa humilitate, et est justus qui inclinat faciem, et fingit non videre se quod ignoratum est. Et si ab imbecillitate virium vetetur peccare, si invenerit tempus malefaciendi malefaciet. Ex visu cognoscitur vir, et ab occursu faciei cognoscitur sensatus, amictus corporis et risus dentium, et ingressus hominis enuntiat de illo. Est correptio mendax in ore contumeliosi et est judicium quod non probatur esse bonum, et est tacens, et ipse est prudens. Quam bonum est arguere quam irasci, et confitentem in oratione non prohibere! Concupiscentia spadonis devirginavit juvenculam, sic qui facit per vim judicium iniquum. Quam bonum est correpto manifestare poenitentiam, sic enim effugies voluntarium peccatum. Est tacens qui invenitur sapiens, et est odibilis qui procax est ad loquendum. Est autem tacens non habens sensum loquelae, est et tacens
Abbreviated transcription (Latin):
te moriet᷑. Ante morte̾ benefac amico tuo: & seba
uires cuas exporrigens da pauperi. Non defrau.¬
aeris adie bona: & parcula boni dom ñ te ẜ̾terent.
Nonne aliis relinques dolores. & labores tuos: Inai.¬
uuisione sortis da & accipe: & iustifica aminã tuã:
Ante obitũ tuũ operare iusticiã: qñi non est apud in

Expanded text:
te morietur. Ante mortem benefac amico tuo, et secundum vires tuas exporrigens da pauperi. Non defrauderis a die bona et particula boni doni non te praetereat. Nonne aliis relinquas dolores et labores tuos? In divisione sortis da et accipe, justifica animam tuam. Ante
Abbreviated transcription (Latin):
ibit cũ ipso. Et omine opꝰ elecꝰtũ iustificabit᷑: & qͥ oꝑ¬
tur illud honorabit᷑ inillo. Beatꝰ uit qͥ insapientu
sua inorabit᷑. & qͥ iusticia sua meditabit᷑: & inen¬
su cogitabit circũ spectionẽ dĩ. Qui excogitat
uias iliꝰ in suo corde. & inabsconsis illiꝰ intelligis
ualens post illã quasi uestigator. & iniuiis illꝰ on¬
listens. Qui rospicit ꝑfenestras eiꝰ: & inianuas ill
andiens. Qui reqͥescit iuxta domĩt illiꝰ: & inpari¬
aba il figens palũ. Statut cusilã sucã ad nas̃ al

Expanded text:
stificabitur et qui operatur illud honorabitur in illo beatus vir qui in sapientia sua morietur et qui in iustitia sua meditabitur et in sensu cogitabit circumspectionem Dei qui excogitat vias illius in suo corde et in absconsis illius intellegens vadens post illam quasi vestigator et in viis illius consistens qui respicit per fenestras et in ianuas illius audiens qui requiescit iuxta domum illius et in parietibus illius figens palum statuet casulam suam ad manus il
Abbreviated transcription (Latin):
& sur rexisset destratu. cogitabat qͥd ds facere
uellet. & fixũ habebat in animo scire cupiens
re in aula regis. cnͣ bagatba & thara eunnchis
regis. qͥ ianitores erant palatiĩ. Cũq intellex¬
isset cogitationes eotũ. & curas diligentius
ꝑuidisset. didicit qͦd conarent᷑ inrege̾ artarx¬
ersen manus mittere. & nuntiauit suꝑ eoregi
Qui de utroq habita questione. confessos uissit
dnci ad morte̾. Rex aut̃ qͦd gestũ erat scripsit
in coͬmentariis. sed & marcdocheus rei memo¬
riã litteris tradidit. Recepitq ei rex ut inaula
palatiĩ moraret᷑. datis ei ꝓdelatione mnuneri.¬
bus. Aman uͦ filiꝰ amadathi bugeus. erat glo¬
riosissimus corã rege. & uoluit nocere mar¬
aocheo & popło eiꝰ. ꝓduob regis eunuchis. qͥ
fuerant interfecti. Huc usq premiuͭ. quȩ se¬
cunt᷑ meo loco posita erant. ubi scriptũ est
innolumine: & diripuet᷑ bona uel substantias

Expanded text:
et surrexisset de strato, cogitabat quid Deus facere et surrexisset de strato, cogitabat quid Deus facere vellet, et fixum habebat in animo scire cupiens re in aula regis, cum Bagatha et Thara eunuchis regis, qui janitores erant palatii. Cumque intellexisset cogitationes eorum, et curas diligentius pervidisset, didicit quod conarentur in regem Artaxerxem manus mittere, nuntiavit super eo regi. Qui de utroque habita quaestione, confessos duci jussit ad mortem. Rex autem quod gestum erat, scripsit in commentariis: sed et Mardochaeus rei memoriam litteris tradidit. Praecepitque ei rex, ut in aula palatii moraretur, datis ei pro delatione muneribus. Aman vero filius Amadathi Bugaeus, erat gloriosissimus coram rege, et voluit nocere Mardochaeo et populo ejus, pro duobus regis eunuchis qui fuerant interfecti. Hucusque Prooemium. Quae sequuntur, in eo loco posita erant, ubi scriptum est in volumine. Et diripuerunt bona, vel substantias
Abbreviated transcription (Latin):
Ae tribu beniamin. homo nideus qui habitabat
in urbe susis. uir magnus & inter primos aulȩ
regiȩ. Erat aut̃ de eo numero captiuoriĩ. qͦs tra¬
nstulerat nabugo douosor rex babylonis de ihe¬
rusalẽ cũ iechonia rege iudeȩ. & lioc eiꝰ soniũ
fuit. Apparuert᷑ uoces. & tumultus. & tonitrua:
& terrȩ motus. & conturbatio suꝑ trã. Et ecce
duo dracones magui. paratiq contra se in pre¬
liũ. Ad quorũ clamorẽ cunctȩ concitate st̃
nationes. ut pugnarent contra gentẽ iustorũ:
fuitq dies illa tenebrarã & discriminis. tribu¬
lationis & angustiȩ. & ingens formido suꝑ t̾rã:
Conturbataq est gens iustorũ timentiũ mala
sua. & preparata ad mortẽ: clamauer̃q ad dm̃
Et illis uociferantib fons paruus creuit influuiu
maximũ. & maqͥs plur imas redundauit. Lux
& sol ortus est. humiles exaltati sunt: & deuo¬
rauer̃ inclitos. Quod cũ udisset mardocheus.

Expanded text:
de tribu Benjamin: homo Judaeus, qui habitabat de tribu Benjamin: homo Judaeus, qui habitabat in urbe Susis, vir magnus, et inter primos aulae regiae. Erat autem de eo numero captivorum, quos transtulerat Nabuchodonosor rex Babylonis de Jerusalem cum Jechonia rege Juda, unt inquit, voces, et tumultus, et tonitrua et terraemotus, et conturbatio super terram; et ecce duo dracones magni, paratique contra se in praelium, ad quorum clamorem cunctae concitatae sunt nationes, ut pugnarent contra gentem justorum, fuitque dies illa tenebrarum et discriminis, tribulationis et angustię et ingens formido super terram. Conturbataque est gens iustorum timentium mala sua et preparata ad mortem clamaveruntque ad dominum. Et illis vociferantibus fons parvus crevit in fluvium maximum et in aquas plu sol ortus est, et humiles exaltati sunt, et devoraverunt inclytos. Quod cum vidisset Mardochaeus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad dnĩm. & saluũ fecit dñs popłm suũ. Libe¬
rauitq nos de omnib malis. & fecit signa
magna ato portenta inter gentes. & oluas
sortes esse prȩcepit. unã popłi dĩ. & alteram
cunctar ũ gentiũ. Uenitq utraq sors insta¬
tutũ ex illo iã tempore corã dõ uniuersis genti¬
bus. & recordatꝰ est dñs popłi sui ac misertꝰ
hereditatis sue. Qobseruabunt᷑ dies isti in
mense adar. quarta decima & qͥnta decima
die eiꝰdẽ mensis cũ om̃i studio & gaudio. in
unũ cȩtũ popło congregato. incunctas dein
dositheus qͥ se sacer dote᷑ & leuitici generis fere¬
bat. ptholomeus filius eiꝰ hanc epistolã phuri.
quã dixer̃ inter pretatũ esse. lisimacũ pthomei
filiũ iniherłm. Hoc quoq pͥncipiũ erat medic¬
tione uulgata. qđ nec inhebreo nec apud ullũ
fertur interpretẽ. Anno seđo regnante atar.¬
xerse maximo pͥma die mensis nisan. uidit som¬
mũ mardocheus filꝰ iabiri. filis semei filii cis:

Expanded text:
m, et salvum fecit Dominus populum suum: liberavitque nos de omnibus malis, et fecit signa magna atque portenta inter gentes: et duas sortes esse praecepit, unam populi Dei, et alteram cunctarum gentium. Venitque utraque sors in statutum ex illo jam tempore diem coram Deo universis gentibus: et recordatus est Dominus populi sui, ac misertus est haereditatis suae. Et observabuntur dies isti in mense ADAR, quarta decima et quinta decima die ejusdem mensis, cum omni studio et gaudio in unum coetum. populi congregati, in cunctas deincDositheus, qui se sacerdotem et Levitici generis ferebat, et Ptolemaeus filius ejus, hanc epistolam PHURIM, quam dixerunt interpretum esse Lysimachum Ptolemaei filium in Jerusalem. Hoc quoque principium erat in editione Vulgata, quod nec in Hebraeo, nec apud ullum fertur interpretatum. Anno secundo, regnante Artaxerxe maximo, prima die mensis NISAN, vidit somnium Mardochaeus filius Jairi, filii Semel, filii Cis,
Abbreviated transcription (Latin):
ułtraret. Nã & ꝓuinciarũ iudices. duces pro¬
curatoresq omĩsq diguitas quȩ singulis locis
& operib preerat extollebant iudeos imore
mardochei quẽ pͥncipẽ esse palatii. & plurmũ
posse cognouer. Eama qͦꝙ nominis eiꝰ crescebat
cotidie. & ꝑcunctoꝵ ora uolitabat. Itaq ꝑcus¬

Expanded text:
t. Nam et provinciarum judices, et duces, et procuratores, omnisque dignitas quae singulis locis ac operibus praeerat, extollebant Judaeos timore Mardochaei. Quem principem esse palatii, plurimum posse cognoverant: fama quoque nominis ejus crescebat quotidie, et per cunctorum ora volitabat. Itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
machinat᷑ est & om̃is cognatio eiꝰ pendet iupacbi¬
lis n nobis sed dõ ei reddente qͦd meruit. Hoc mi
edictũ qđ muinc matimus incunctis urbib propo.¬
nat᷑ itt siceat nudeñ uti legib sius  uib debeas
esse ad minsculo. ut eos qui se ad nect̃ eorũ parua.¬
rant. posint interficere tertia dec umna die nel¬
sis duodecini. qui uocat᷑ adar. Hanc enĩ die̾ otq̃¬

Expanded text:
machinatus est, et omnis cognatio ejus pendet in patibulis: non nobis, sed Deo ei reddente quod meruit. Hoc autem edictum, quod nunc mittimus, in cunctis urbibus proponatur, ut liceat Judaeis uti legibus suis. Quibus debetis esse adminiculo, ut eos, qui se ad necem eorum paraverant, possint interficere tertia decima die mensis duodecimi, qui vocatur ADAR. Hunc enim diem, o
Abbreviated transcription (Latin):
mib regũ stuctia deprauent᷑. Uno e. ꝓuidenelũ est pa¬
ci om̃iũ prouuintiarũ. Nec putare debetis si duersa
ferre sententiã. Q ut manifestius at dic imꝰ ntel¬
ligatis. aman filiis amadathi. & animo & gente
macedo. aliemisq apsarũ sangune. & pitatem

Expanded text:
ia depraventur. Unde providendum est paci omnium provinciarum. Nec putare debetis, si diversa ferre sententiam. Et ut manifestius, quod dicimus, intelligatis, Aman filius Amadathi, et animo et gente Macedo, a
Abbreviated transcription (Latin):
Dex mratnus ad łatsersis ab india nsq. ethno¬
pã centũ uiguiti septẽ puuntiarũ aucibus
ac principib qui nr̃e obediunt ussioni: salutem
dicit. ¶ulti boitate pͥncm uͭ & honore qͥ meos col¬
latus est ab usi sunt insuꝑbiã. & nͣsolũ suib iectosi:¬
gĩb nitunt᷑ opprimere. s datã sibi głam si feren¬
tes. intpsos qui dedert᷑ molunt᷑ insicdias. Nec con¬
tenti sunt gras ñ agere beneficiis & humanitatis
uise ura uolare. s di quoq cuncta cernentis arb¬
trant᷑ se effagere posse sententiã. & intantũ uesa¬
mȩ ꝓ rupert᷑. ut eos qͥcredita sibi officia cliligent
obseruant: & ita cuncta agunt ut ominũ laude
digni sint mencdatiorłi cunculis conent᷑ subuer¬
tere. dũ aures pͥncipũ simplices & ex sua natura
alios estimantes. callida frande decipiuntꝰ⁊ nȩ

Expanded text:
ex magnus Artaxerxes ab India usque Aethiopiam, centum viginti septem provinciarum ducibus ac principibus, qui nostrae obediunt jussioni, salutem dicit. Multi bonitate principum, et honore qui in eos collatus est, abusi sunt in superbiam: et non solum subjectos regibus nituntur opprimere, sed datam sibi gloriam non ferentes, in ipsos, qui dederunt, moliuntur insidias. Nec contenti sunt gratias non agere beneficiis, et humanitatis in se jura violare; sed Dei quoque cuncta cernentis arbitrantur se fugere posse sententiam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principum simplices, et ex sua natura alios aestimantes, callida fraude decipi
Abbreviated transcription (Latin):
& ut ei placuerat cõposite: de triclimo feminarũ
ad regis cubiculũ transibant. &quȩ intraue¬
rat uespere egrediebat᷑ mane: atq inde inscd¬
as ȩdes deducebant᷑. quȩ sub mani eggei eunu¬
chi erant. qͥ concubinis regiis presidebat. Nec
habebat potestatẽ ad regẽ ultra redeundi. nͥ
uoluisset rex & eam uenire iussisset ex nonunez
Quoluto aut̃ tempore ꝑordinẽ. instabat dies quo
hester filia habiael fracris mardochei quã sibi
ad optauerat infiliã: intrare deberet ad rege̾:
Quȩ ñ quȩ suit muliebrẽ cultũ. sed quȩcũq uolu¬

Expanded text:
ut eis placuerat conpositae de triclinio feminarum ad regis cubiculum transiebant et quae intraverat vespere egrediebatur mane atque inde in secundas aedes deducebatur quae sub manu Sasagazi eunuchi erant qui concubinis regis praesidebat nec habebat potestatem ad regem ultra redeundi nisi voluisset rex et eam venire iussisset ex nomine evoluto autem tempore per ordinem instabat dies quo Hester filia Abiahil fratris Mardochei quam sibi adoptaverat in filiam intrare deberet ad regem quae non quaesivit muliebrem cultum sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
tione uulgata. Ꝙ manclauit ei haut lubiuͣ
quin hester mardocheus. ut ingrederet᷑ ad
regẽ: & rogaret  popło suo & ꝓ patria sua
Memor in qͥd clierũ humilitatis tuȩ. quomͦ nu¬
trita sis inmanu mea. quia aman scał a rege.
locut᷑ est contra nos in mortẽ. Cctu inuoca dñm.
& loquere regi ꝓnobis. & libera nos de mortez
lec ñ & ista quȩ subdita sunt. Die autͣ tertio
deposuit uestimenta ornatꝰ sui. & cireũdata
est gła sua. Cũq regio fulgeret habitu. & in¬
uocasset omniũ rectorẽ & saluatorẽ am̃. assũp¬
sit duas famulas: & suꝑ unã quidẽ mnitebat᷑
quasi predelitiis & nimia teneritudine corpꝰ
suũ ferre. nͣ sustinens. Altera autͣ famularũ
sȩquebat᷑ dñam. de fluentia inhumũ mdum̃¬
ta sustentas. Ipsa autͣ roseo uultuĩ colore ꝑfusa
& gratis ac intentib oculis tristẽ celabat animĩ. & n¬
mio timore contractũ. Ingressa gͥ cuncta ꝑordinẽ
ostia sierit contra regẽ ubi ille resicadelut suꝑ soliũ

Expanded text:
mandavit ei  haud dubium quin Estheri Mardochaeus  ut ingrederetur ad regem, et rogaret pro populo suo et pro patria sua. Memorare, inquit, dierum humilitatis tuae, quomodo nutrita sis in manu mea, quia Aman secundus a rege locutus est contra nos in mortem: et tu invoca Dominum, et loquere regi pro nobis, et libera nos de morte. Necnon et ista quae subdita sunt. Die autem tertio deposuit vestimenta ornatus sui, et circumdata est gloria sua. Cumque regio fulgeret habitu, et invocasset omnium rectorem et salvatorem Deum, assumpsit duas famulas, et super unam quidem innitebatur, quasi prae deliciis et nimia teneritudine corpus suum ferre non sustinens: altera autem famularum sequebatur dominam, defluentia in humum indumenta sustentans. Ipsa autem roseo vultum colore perfusa, et gratis ac nitentibus oculis, tristem celabat animum, et nimio timore contractum. Ingressa igitur cuncta per ordinem ostia, stetit contra regem, ubi ille residebat super solium
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt ista. Necordatus sum somnii qͦd ui¬
derã hec eadẽ significantis. nec eorũ quicquã
irritũ fuit. Paruus fons qͥcreuit inflauiũ. &
inlucẽ solẽque conuersus est: & in aquas plu
rimas redundauit. hester est quã rex acce¬
pit uxorem. & uoluit esse reginã. Duo autẽ
drachones. ego sum & aman. Gentes quȩ con¬

Expanded text:
facta sunt ista, recordatus sum somni, quod videram, hęc eadem significantis, nec eorum quidquam irritum fuit. Parvus fons, qui crevit in fluvium et in lucem solemque conversus est et in arimas redundavit; Esther est, quam rex accepit uxorem, et voluit esse reginam. Duo autem dracones: ego sum, et Aman. Gentes, quae con
Abbreviated transcription (Latin):
inis gentib imperarẽ. & uniuersũ orbẽ mex di¬
tiomi subiugassẽ. uolui nequã ab uti potenti
magnitudine. s clementia & lenitate guberna¬
re subie et .s. ut absq ullo terrore uitam silen¬
tio transigentes. optata cunctis mortalib pace
fruerent᷑. Querente aut̃ me a consiliarus me¬
is quomͦ hoc posset impleri. unus qui sapien¬
tia & fide cȩteros precellebat. & erat post
rege̾ scas aman nomine. indicauit mͥ intoti
orbe errarũ popłm esse disꝑsũ. qui nouis
uteres legibꝰ & contra omiũ gentiũ faciens¬

Expanded text:
imis gentibus imperarem, et universum orbem meae ditioni subjugassem, volui nequaquam abuti potentiae magnitudine, sed clementia et lenitate gubernare subjectos, ut absque ullo terrore vitam silentio transigentes, optata cunctis mortalibus pace fruerentur. Quaerente autem me a consiliariis meis, quomodo hoc posset impleri, unus qui sapientia et fide caeteros praecellebat, et erat post regem secundus, Aman nomine, indicavit mihi in toto orbe terrarum populum esse dispersum, qui novis uteretur legibus, et contra omnium gentiu
Abbreviated transcription (Latin):
claudas hora canentiũ tẽ. Omĩs quoq isrł
pari mente & obsecratione clamauit ad dm̃.
eo qđ eis certa mors impenderet. Hester qͦꝙ
sietib & luctui apta indumenta suscepit. & ꝓ
unguentis uariis cinere & stercore impleuit
capud. & corpus suuͣ humiliauit ieniniis:
omi̾aq loca inquib lȩtari ante consueuerat
criniũ laceratione cõpleuit. & de precabat᷑¬
dam dm̃ dicens. Dñe mi qͥ rex nr̃ es solus.
adiuua me solitariã. & cusꝰ preter te nul¬
lus aux iliator est aliꝰ. Fericulũ meu̾ inma¬
nibꝰ meis est. Audiui ã patre meo qđ tudo¬
mine tulisses isrł de cunctis gentib & pa¬
tres nros ex omnib retro maiorib suis. ut
possideres hereditatẽ sempiternã. fecistiq
eis sic̃ locutꝰ es. Reccauimꝰ in conspectu t̾uo.¬

Expanded text:
claudas ora te canentium. Omnis quoque Israel pari mente et obsecratione clamavit ad Dominum, eo quod eis certa mors impenderet. Cap. XIV. fletibus et luctui apta indumenta suscepit, et pro unguentis variis, cinere et stercore implevit caput, et corpus suum humiliavit jejuniis, omniaque loca, in quibus laetari ante consueverat, crinium laceratione complevit. Et deprecabatael, dicens: Domine mi, qui rex noster es solus, adjuva me solitariam, et cujus praeter te nullus auxiliator est alius. Periculum meum in manibus meis est. Audivi a patre meo, quod tu, Domine, tulisses Israel de cunctis gentibus, et patres nostros ex omnibus retro majoribus suis, ut possideres haereditatem sempiternam, fecistique eis sicut locutus es. Pecca
Abbreviated transcription (Latin):
retur mposterũ. & inserunt ad om̃s iudeos qͥm
centũ uginti & septẽ regis assueri ꝓuintũsu.¬
sabant᷑. ut haberent pace̾ & susciperent uerita¬
tẽ.obseruantes dies sortiũ: & suo tempore eu
gaudio celebrarent. sicut constituerant mardo¬
cheus & hester.Et illi obseruanda suscepert᷑
a se & a semine suo. ieiuma atq clamores & sor¬
tiũ dies. & omĩa que libri huiꝰ qͥ uocat᷑ hester
hystoria continent᷑. Nex uero assuerus omnẽ
terrã & cuntas maris insulas fecit tributari¬
as. cuiꝰ fortitudo & imperiũ. & dignitas atq
sub limitas: qua exaltauit mardochesi scripta
sunt inlibris medorũ. atq ꝑsarũ & quomodo
mardocheus iudaici geueris secundus arege assu¬
ero fuerit. & magnꝰ apud uideos: & acceptabilis
plebi fr̃m suorũ. querens bona popło suo: & lo¬
ꝯ quens ea gue ad pace̾ sui seminis ꝑtinent:¬

Expanded text:
retur in posterum et miserunt ad omnes Iudaeos qui in retur in posterum et miserunt ad omnes Iudaeos qui in centum viginti septem regis Asueri provinciis versabantobservantes dies Sortium et suo tempore cum gaudio celebrarent sicut constituerat Mardocheus et Hester et illi observanda susceperant a se et a semine suo ieiunia atque clamores et Sortium dies et omnia quae libri huius qui vocatur Hester historia continentur reterram et cunctas maris insulas fecit tributarias: cujus fortitudo et imperium, et dignitas atque sublimitas, qua exaltavit Mardochaeum, scripta sunt in libris Medorum, atque Persarum, et quomodo Mardochaeus Judaici generis secundus a rege Assuero fuerit, et magnus apud Judaeos, et acceptabilis plebi fratrum suorum, quaerens bona populo suo, et loquens ea quae ad pacem seminis sui pert