comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ecreũ scã synodus aede.
niis iiii. tẽpoꝵ. ⁊ in letania
maiore. & in dieb rogacionum.
et indiebꝰ dñicis : nisi dec̃ cordia
⁊ pacificicione. nullus suꝑsa
de iii qͥ

Expanded text:
ecrevit sancta synodus, niis quatuor temporum, et in Letania majore, et in diebus Rogationum, et in diebus Dominicis, nisi de concordia et pacificatione, nullus super De illis qui
Abbreviated transcription (Latin):
Tulier q̃ intrat eccłam ante
mundum sanguinem post
partũ. si masculũ genuerat:
Loi. Si qua autẽ p̃sũpserit
ante tẽpꝰ p̃finitum eccłam
buerat. Qui autẽ concubue.¬
rit cũ ea his diebus. x đ in

Expanded text:
ulier quae intrat ecclesiam ante mundum sanguinem post partum, si masculum genuerit, 46. Si qua autem praesumpserit ante tempus praefinitum ecclesiam buerat. Qui autem concubuerit cum ea his diebus, decem
Abbreviated transcription (Latin):
de iłł qͥ ad confessionẽc¬
die. & de ira. necñ & de
auaritia ut superiꝰ digestũ
ẽ. oriunt᷑ homicidia : recte
ut arbitror censuimꝰ de ipso
uitio pͥmũ qualit̃ sac̃ dotali
scđm ordinẽ uitiorsi. ita
remediũ subsequat᷑. qͦ faci¬
lius unde cũq penitenꝰ
purgari noluerit. sine di¬
XXXUIII inueniatur.

Expanded text:
De illis qui ad confessioneet de ira, nec non et de avaritia ut superius digestum est, oriuntur homicidia, recte ut arbitror censuimus de ipso vitio primum qualiter sacerdotali secundum ordinem vitiorum ita remedium subsequatur, quo facilius undecunque poenitens purgari voluerit, sine dilis inveniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut non sint ultra fatigandis fr̃ib
Aniuersas inecessitas. sed quotiens
exigerint cause cõmunes. id est si totiꝰ
africe undecũq adhanc sedem᷑ dehac
re clatȩ litterȩ fuerint congregandã
eẽ sr nodũ in ea ꝓuincia ubi oportunitas
ꝑafuaserit. Causȩ autẽ quẽ cõmunes
non preferant. Lui

Expanded text:
ut non sit ultra fatigandis fratribus universalis necessitas, sed quoties exegerit causa communis, id est si totius Africae undecunque ad hanc sedem de hac re datae litterae fuerint, congregandam esse synodum in ea provincia, ubi opportunitas persuaserit. Causae autem quae communes non praeferant.
Abbreviated transcription (Latin):
llud etiam pellendum ut
uici multis in locis exercentur.
que aberrore gentiliũ attracta
sunt. ittt ut nc̃ apaganis xpĩcini
ad hec celebranda cogantur. Eo
sesionib inposita pena ꝓhiberi.
Maxxime cũ eticom in natalib
mictere nõ formident. Quib.
diebus etiam qđ pudoris ÷ dicere
sailtaciones sceleratissimas ꝑuicos
atq plciteas exercent. ut matrona¬
ł honor & innumerabilium femi¬
ncrũ pudor deuote ueniencum
ad sacratissimũ diem. in uirus
accessus

Expanded text:
llud etiam petendum, ut via multis in locis exercentur, quae ab errore gentili attracta sunt, ita ut nunc a paganis Christiani ad haec celebranda cogantur: ex sessionibus impositam poenam prohiberi: maxime cum etiam in natalibus mittere non reformident. Quibus diebus etiam, quod pudoris est dicere, saltationes sceleratissimas per vicos atque plateas exercent: ut matronalis honor, et innumerabilium feminarum pudor, devote venientium ad sacratissimum diem, injuriis accessus
Abbreviated transcription (Latin):
diuma iudicia cur in hac uitał
bene. ⁊c̃ ocultiora st̃ cũ & bonis
me bene. ẽ. & mał male. Nam
cũ bonis male est mał autẽ bene.
hoc fortasse dep̾henoit᷑ q &
boni siqua deliquer̃ hic recipi-¬
unt ut ab et̃na pleniꝰ dãpna¬
tione lib̾ent᷑. & mali bona que
ꝓ hac uita faciunt hic inueniunt.
ut sola in posterũ torm̃ta ꝑtͣ¬
hant᷑. unũ & ardenti ĩ inserno
siuiti dicit᷑. Mem̃to fili quia
recepisti bona inuita tua & latarꝰ similit̃
incertũ ualde ẽ utrũ boni idcirco bora
accipiant ut ꝓuoeati ad aliquio melius
creseant imusto latentiq iudicio hic
suoꝵ operũ remunerationẽ ꝑcipiant
ut a premus uite sequentis in anescant.
& utrũ malos id circo aouersa feriant.
an hic eoꝵ pena incipiat. ut quandoq
cõplenda eos ad ultima gehenne tor¬
m̃ta ꝑducat.

Expanded text:
divina judicia cur in hac vita bene, tunc occultiora sunt cum et bonis hic bene est, et malis male. Nam cum bonis male est, et malis bene, hoc fortasse deprehenditur quod et boni si qua deliquerunt hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur; et mali bona quae pro hac vita faciunt hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti diviti in inferno dicitur. Memento, fili, quia accepisti bona inincertum valde fit utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant; an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem recipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant. Ut utrum malos idcirco adversa feriant, an hinc eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos ad ultima gehennae tormenta perducat.
Abbreviated transcription (Latin):
esurgunt etiã infideles sed ad
causa oiscutit᷑ qui ad conspectum
districti uidicis iã cũ dãpnatione sue
infidelitatis accedunt. ꝓfessionẽ uͦ
fidei retinentes. sed ꝓfessionisoꝑa
ñ habentes redarguunt᷑ ut ꝑ eant.
Qui uͦ nec fidei saeram̃ta tenuer̃
increpationẽ iudicis in eatrema
examinatione ñ audiunt quia p̃¬
iudicant᷑ infidelitatis sue tenebris
eiꝰ quẽ despexerant in uectione
redargui ñ merent᷑. Illiꝰ autem ui¬

Expanded text:
es infideles, sed ad causa discutitur, qui ad conspectum districti judicis, jam cum damnatione suae infidelitatis accedunt. Professionem vero fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguuntur ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in extrema examinatione non audiunt, quia praejudicati infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione redargui non merentur. Illi
Abbreviated transcription (Latin):
ba tenuer̃. Isti in oãpnatione sua
et̃ni iudicis nec uerba ꝑcipiunt q
eiꝰ reuerentiã nec uerbotenꝰ seruare
maluer̃. Illi legalit̾ ꝑ eunt qui
sub lege positi peccauer̃. Istis in
ꝑoitione sua de lege nichil dicit᷑
ꝙ nichil legis hab̾e conati sunt.

Expanded text:
damnatione sua aeterni judicis nec verba percipiunt, quia ejus reverentiam nec verbo tenus servare voluerunt. Illi legaliter pereunt, quia sub lege positi peccaverunt; istis in perditione sua de lege nihil dicitur quia nihil legis habere conati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
de ilł qͥ sanguine ł aliquo
inmundo polluuntur ixc.
do polluit᷑. si nescit qͥ mandu¬
cat. leue ẽ. si autẽ scit. penit
uixta modũ pollutionis: de ilłx

Expanded text:
De illis qui sanguine aliquo immundo polluuntur. Itemdo polluitur, si nescit qui manducat, leve est. Si autem scit, poeniteat juxta modum pollutionis. CAP. 103.
Abbreviated transcription (Latin):
u manducarnẽ ĩmundã. aut
portinã aut dilaceratã a besti¬
is: xld penit̃. Si enĩ necessitate
famis contigit multo leuiꝰ est.
Atangit. uł ñ caniꝰ. uł pilax.
aut gattus. musue. aut aninab
ĩmundũ sanguinẽ hõi sẽd & ñ¬

Expanded text:
ucat carnem immundam, aut morticinam, aut dilaceratam a bestiis, XL dies poeniteat: si enim necessitate famis contitangit, vel si canis vel pilax, aut catus, musve aut animal immundum sanguinem hominis edit, n
Abbreviated transcription (Latin):
quia nil pretermitti oportet.
Sunt quidam fratres et coep̃i qui
non inea ciuitate resident inqua
uidentur ep̃i eẽ constituti. uel
certe paruam rem illichabeant.¬
alibi autem ydonea predia hab̃e
noscuntur. uel affectiones ꝑximoꝵ
quibus indulgeant. Hactenus
permitti eis oportet ut accedant
ad possessiones suas & disponant.
uel ordinent fructum laborissui.
ut post quattuor dominicos dies.
idest post tres ebdomadas simo¬
rari necesse est in suis potius fun
dis morentur. Aut si est proxi¬
maciuitas inqua est pbr eit ne
sine ȩccła uideatur facere diem
dominicum illuc accedat. ut neq
res domesticȩ per absentiam eiꝰ
detrimentum sustineant. et non
frequenter ueniendo ad ciuitatẽ¬
inqua ep̃s moratur. suspitionem
iactantiae et ambitionis euadant.
Uniuersi dixerunt placere sibi.

Expanded text:
Quia nihil praetermitti oportet, sunt quidam fratres et coepiscopi nostri, qui non in ea civitate resident, in qua videntur episcopi esse constituti, vel certe paralibi autem idonea praedia habere noscuntur, vel affectione proximorum, quibus indulgeant. Hactenus permitti eis oportet ut accedant ad possessiones suas, et disponant, vel ordinent fructum laboris sui, ut post quatuor dominicos dies, id est, post tres hebdomadas, si morari necedis morentur. Aut si est proxima civitas, in qua est presbyter, ne sine ecclesia videatur facere diem dominicum, illuc accedat, ut neque res domesticae per absentiam ejus detrimentum sustineant, et non frequenter in qua episcopus moratur, suspicionem jactantiae et ambitionis evadant. Universi dixerunt placere sibi.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ contentionẽ popłi: aut pro
aliqua ratione et non prosua cul¬
pa in parroechia quȩ ei fuerit da¬
ta receptus nonfuerit. hunc opor¬
tet honorem sacerdotii tantũ mͦ
contingere. ita ut dereb eccłae
inqua conuenit sibi nichil p̃sumat
Sustineat autẽ: quicquid de eo sc̃m
concilium iudicauerit.

Expanded text:
 contentionem populi, aut pro aliqua ratione, et non pro sua culpa, in parochia quae ei fuerit data receptus non erit, hunc oportet honorem sacerdotii tantummodo contingere, ita ut de rebus Ecclesiae in qua convenit sibi nihil praesumat. Sustineat autem quidquid de eo sanctum concilium judicaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
Adulteria siue ista coniugia
Non sunt iure celi s iure scłi:
Nec illam feminã licet habere:
quȩ ꝑ repudium discessit a mari¬
to Solius causa formeacionis li
cet uxorẽ adulterã dimittere
Sed illa uiuente: non licet alte

Expanded text:
Adulteria sunt ista conjugia, non sunt jure coeli, sed jure saeculi. Nec illam feminam licet habere, quae per repudium decessit a marito. Solius fornicationis causa licet uxorem adulteram dimittere; sed illa vivente, non licet alter
Abbreviated transcription (Latin):
audiant fideles qđ dico fidelib
meant. & nemo contẽpnat. Sit¬
mihi in consolacionẽ ur̃ auditus:
ne uob̾ sit intestimonium dolor
m̃s Cõpetentib. dico. fornicari
uobis non licet. sufficiant uobis
di estis. Audiant angłi eius:

Expanded text:
audiant poenitentes. Quod dico fidelibusmeant, nemo contemihi in consolationem vester auditus, ne sit vobis in testimonium dolor meus. Competentibus dico, Fornicari vobis non licet. Sufficiant vobis di estis; audiant Angeli ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
t pbr semꝑ eucharistiam habe¬
at paratam. aut qm̃ quis infir¬
matur fuerit. aut paruulus infir¬
mus fuerit eum statim commu¬
nicet. ne sine communione
moriatur

Expanded text:
ter semper Eucharistiam habeat paratam, ut quando quis infirmatus fuerit, aut parvulus infirmus fuerit, statim eum communicet, ne sine communione moriatur
Abbreviated transcription (Latin):
ullus episcopus alterius
parrochianunum p̃sumat retiuere
aut ordinare absq eius uoluntate
uł iudicare quia sicut erit eius
ordinatio ita & iudieatio. quoniã
cessemus nullum alterius iudicis
ni p̾ sui sentencia teneri. Nam
qui eum ordinare non potuit nec
iudicare ullatenus potest.U¬

Expanded text:
ullus episcopus alterius parochianum praesumat retinere aut ordinare absque ejus evel judicare: quia sicut irrita erit ejus ordinatio, ita et dijudicatio; quoniam censemus nullum alterius judicis, nisi sui sententia teneri. Nam qui eum ordinare non potuit. nec judicare ullatenus potest.
Abbreviated transcription (Latin):
Item feminȩ quȩ nulla p̃calente
causa reliquerunt uiros suos. et
alteris se copulauerint: nec in
finem accipiant cõmunionem¬

Expanded text:
Item feminae quae nulla praecedente causa reliquerunt viros suos, et alteris se copulaverunt, nec in finem accipiant communionem
Abbreviated transcription (Latin):
quib consulustis diuersas apa¬
trib regulas in uenimꝰ institu¬
tas. Quidam enĩ ad repellenda
imperitorũ machinamenta. &
suas p̃parandas responsiones. &
testes confirmandos & concilia
ep̃oꝵ atq amicoꝵ querenda
Annu̾ & sex menses manclauerũt
conceli quidam aũt annum
in quo plurimi concordant.
Minus uero quam sex menses
non repperi. quia ⁊ laicus hȩc
in dulta sũt quanto magis dñi
sac̃dotib Nam & anr̃is ante¬
cessorib atq reliquis scĩs patrib
multotiens inibitũ . ẽ. nequis dni¬
sac̃dotes detractacionib non ex
radice caritatis prolatis uex&.
Qui escite inꝗunt & nolite ꝑ¬
sequi eos quideo ꝑfecte minis
angłoꝵ pellunt᷑ incursus qq
om̃s demones corruptores p̃cũ
tiȩ namq non sub angusto tẽ¬
pore. s sub longo spatio conce¬
dende sunt ut accusati se pre¬
parare & uniũsos cõmunicatores
in prouincus positos conuenire.¬
& testes p̾parare. atq. contͣ insi¬
diatores se plenit̃ armare

Expanded text:
quibus consuluistis, diversas a Patribus regulas invenimus institutas. Quidam enim ad repellenda imperitorum machinamenta, et suas praeparandas responsiones, et testes confirmandos, et concilia episcoporum atque amicorum quaerenda, annum et sex menses mandaverunt concedi: quidam autem annum, in quo plurimi concordant. Minus vero quam sex menses non reperi: quia et laicis haec indulta sunt, quanto magis Domini sacerdotibus? Nam et a nostris antecessoribus atque reliquis sanctis Patribus multotiesacerdotes detractionibus, non ex radice charitatis prolatis, vexet. Quiescite, inquiunt, et nolite persequi eos qui Deo perfecte ministangelorum pelluntur incursus, quique omnes daemones corruptores  al. ciae namque non sub angusto tempore, sed sub longo spatio concedendae sunt, ut accusati se praeparare, et universos communicatores in provinciis positos convenire, testes praeparare, atque contra insidiatores se pleniter armare
Abbreviated transcription (Latin):
idest altare ubi corpꝰ dm̃cũ
p̃ces et uota ppłi in conspectu dĩ asa¬
cerdote offerunt᷑. cũ om̃i ueneratio¬
ne honoret᷑. et mundissimis linteis
is et quattuor eugłia. E xple¬
ta missa. calix cumpatena et
sacram̃toꝵ liber cũ uestibus
sacerdotalib inmundo loco sub
sera recondatur

Expanded text:
id est altare ubi corpus Dominipreces et vota populi in conspectu Dei a sacerdote offeruntur, cum omni veneratione honoretur: et mundissimis linteis is, et quatuor evangelia. Expleta missa calix cum patena et sacramentorum liber, cum vestibus sacerdotalibus, in mundo loco sub sera recondantur
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ipotentis difilius qui ẽ initium
et finis: complementũ uob tribuat
caritatis. & am Et quiuos adex¬
pletionẽ huius fecit ꝑuenire si nodi.
absolutos uos efficiat ab om̃i contagi¬
one delicti. R an Et ab om̃i re¬
atu liberiores effecti. absoluti
ur̃arum sedium cubilia repedatis
illesi. Raui. Quod ipse p̾stare dig

Expanded text:
istus Dei filius, qui est initium et finis, complementum nobis tribuat caritatis. Amen. Et qui uos ad expletionem huius fecit peruenire concilii absolutos uos efficiat ab omni contagione delicti. Amen. Ut ab omni reatu liberiores effecti, absoluti uestrarum sedium cubilia resumatis illaesi. Amen. Quod ipse praestare dig
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq gͥ intͣ anni spacium¬
ipsius ciuilit̾ siue publice cui¬
sã suam corã sius ex cõmimicatori¬
b. nõ ꝑ egerint: ipsi sibi audien¬
ciȩ clausisse aditũ uideantur
Qđ si obstinato animo sine cõmu¬
nione defuncti fuerint: illorũ
causã iuxta beati leonis p̃deces¬
soris nr̃i sentenciã diuino iudicio
reseruantes. qo uius nõ cõmuni¬
cauimꝰ: mortus cõmunictire ñ
ossumꝰ DEEADT̃RE.
Iscine qͥ anti audienciam
cõmunicire tẽptauerint:
donec ꝑ penitenciã reatũ suũ de¬
fleant. ad cõmunionẽ nullo mͦ
reducant᷑: excepto mortis interi¬
tu urgente. Quiuͦ ex cõmunica¬
to scient̃ cõmunicauerit. ⁊ saltẽ
indomo simul orcuerit. atq la¬
tebras defensionis donec ad satis¬
factionẽ ꝑducant᷑ p̃buerit. ⁊ do¬
nec ab excõmunicatore pent sus¬
cipiat : corporis ⁊ sanguinis dm̃i
cõmiione pͥucitũ se eẽ. cognos¬
cat: ⁊ delictũ scđ canones peritea.¬

Expanded text:
 intra anni spatium civiliter sive publice causam suam coram suis excommunicatoribus non peregerint, ipsi sibi audientiae clausisse aditum videantur; quod si obstinato animo sine communione defuncti fuerint, nos illius causam juxta beati Leonis praedecessoris nostri sententiam, divino judicio reservantes, quibus vivis non communicavimus, mortuis  De eadem re. Hi sane, qui ante audientiam communicare tentaverint, donec per poenitentiam reatum suum defleant, ad communionem nullo modo reducantur, excepto mortis interitu urgente. Qui vero excommunicato scienter communicaverit, et amodo saltem in domo simul oraverit, atque latebras defensionis, ne cominus ad satisfactionem perducatur, praebuerit, donec ab excommunicatore poenitentiam suscipiat, corporis et sanguinis Domini communione privatum se esse cognoscat, et delictum secundum canones poenitea
Abbreviated transcription (Latin):
naturã peccant. dura & districta pęni¬
tentia ooherendist̃. Qua ꝓpt̃ ep̃i uł pbi
aquibi iudiciũ pęnitentiȩ in iungitur.
conent᷑ om̃i mado. hoc malũ radicitus
abscidere.

Expanded text:
naturam peccant, dura et districta poenitentia coercendi sunt. Quapropter episcopiquibus judicium poenitentiae injungitur, conentur omnibus modis hoc malum radicitus abscidere.
Abbreviated transcription (Latin):
cce racione & testimonio
ad crudelitatẽ flectitur animos
seo dimissis iterũ ad rigorẽ redit.
Quomͦ enĩ res incorporea corporea
di sint. die queso te apostatas sp̃s
corporeũ cẽ aut in corporeũ fat̾ĩs

Expanded text:
cce ratione et testimonio ad credulitatem flectitur animus: sed dimissus iterum ad rigorem redit. Quomodo enim res incorporea a re corperea di sint. Dic, quaeso te, apostatas spiritus esse corporeum an incorporeum fateris
Abbreviated transcription (Latin):
alienã tricennalis possessio
tollit. ita territorii conuentum
non admittit. Iđoq basilicȩ quę
nouȩ conditȩ fuerint. ad eũ ꝓcul
dubio ep̃m ꝑtinebunt cuiꝰ conuentꝰ
ẽt̃ constiterit. c XLUI. Qo sin

Expanded text:
alienam tricennalis possessio tollit, ita territorii conventum non adimit, ideoque basilicae quae novae conditae fuerint ad eum procul dubio episcopum pertinebunt, cujus conventus esse constiterit. XXXVI. De
Abbreviated transcription (Latin):
q stultꝰ puer.ẽ. si matrẽ idõ estimat
de luce m̃tiri: q: ipse nichil aliud
ꝗtenebras carceris agnoũ. Qd &UI

Expanded text:
 stultus puer est, si matrem ideo aestimat de luce mentiri, quia ipse nihil aliud quam tenebras carceris agnovit. CAP. 27.
Abbreviated transcription (Latin):
qr illa ĩuisibilia scire ñ ualent ꝑ
ex ꝑim̃tũ oubitant utrũ ne sit qd̃
corporalib oculis ñ uioent. lug
nimirũ dubietas pͥmo parenti nr̃o
eẽ ñ potuit. q exclusus a paradisi
gauous hoc qd amisit qm̃ uioit
recolebat. hi autẽ sentire ułre
ac si enĩ pregnans mulier mittat᷑
ĩ carcere ibiq puerũ pariat qͥ
natꝰ puer ĩ carcere nutriatur
& crescat cui si fortasse mat̃ qͥ
ulũ genuit solẽ. lunã stellas
montes cãpos. uolantes aues.
ita in hac exilii sui cecitate nati homines

Expanded text:
valent per experimentum, dubitant utrum ne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro esse non potuit: quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amisit, quoniam vidit, recolebat. Hi autem sentire vel recAc si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique puerum pariat, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat, cui si fortasse mater quae eum genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, ita in hac exilii sui caecitate nati homines,
Abbreviated transcription (Latin):
& beatoꝵ angłoꝵ spiritib cordis
mundicia & celsitudines uisionis it ẽẽ.
seo postꝗ huc cecidit ab illo quo
ĩplebat᷑ m̃tis lumine recessit. ex
cuiꝰ uiselic& carne nos ĩ huiꝰ exilii
cecitate nati audiuimꝰ ciues angłos¬

Expanded text:
 beatorum angelorum spiritibus cordis mundicia, et celsitudine visionis interesse, sed postquam huc cecidit, ab illo, quo implebatur, mentis lumine recessit. Ex cujus videlicet carne nos in hujus exilii caecitate nati, audimus
Abbreviated transcription (Latin):
lam quid qq̃ in hac urbe contige¬
rit cunctorum quihic habitant
multitudo testatur: quod quidam
artis eorum primus dum defunctꝰ
fuisset uxta eccłam beati ianuaru
martyris iuxta portam sc̃i laurentii
aconiuge sua sepultus est. Sequen¬
tiautẽ nocte ex sẽpultura eadem
audiente custode eius sp̃s cępit cla¬
mare. Ardeo ardeo. Cum uero has
diu uoces emitteret : custos eiꝰ nun¬
tiauit uxori. Uxor uero illius eos
qui diligent̃ inspicerent eiusdem
artis uiros transmisit ad eccłam:
uolens agnoscere qualit̃ corpꝰ eius
eẽt insepulchro dequo talia clama-¬
ret. Qui aperientes sepulchrum:
uestimenta quoq in tacta reperer̃.
quȩ nuncusq in eadem ȩccła proeiꝰ.¬
dem causȩ testimoni seruantur.
Corpus uero illius om̃io non inue¬
nerunt: acsi in eodem sepulchro
positum minime fuisset. Ex quare
colligendum est: qua ultione ani¬
ma eius cdampnata sit. cuius et caro
est abȩccła ꝓiecta. Quid igitur sa
qui indigni sunt ab eisdem sacris

Expanded text:
am quid quoque in hac urbe contigerit, tinctorum qui hic habitant multitudo testatur: quod cum quidam artis corum primus defunctus fuisset, intra ecclesiam beati Januarii martyris, juxta portam sancti Laurentii a conjuge sua sepultus est. Sequenti autem nocte, ex sepultura eadem, audiente custode, ejus spiritus coepit clamare: Ardeo, ardeo. Cum vero has diu voces emitteret, custos hoc ejus nuntiavit conjugi. Uxor vero illius eos qui diligenter inspicerent, ejusdem artis viros transmisit ad ecclesiam, volens agnoscere qualiter ejus corpus esset in sepulcro, de quo talia clamarent. Qui aperientes sepulcrum vestimenta quidem intacta repererunt quae nunc usque in eadem ecclesia pro ejusdem causae testimonio servantur: corpus vero illius omnino non invenerunt, ac si in eodem sepulcro positum minime fuisset. Ex qua re colligendum est, qua ultione anima ejus damnata sit, cujus et caro est ab ecclesia projecta. Quid igitur sep qui indigni sunt, ab eisdem sacris
Abbreviated transcription (Latin):
modo in antea quicquid nosti
aut audisti. aut post modũ
in quisiturus es. quod cum dei uo¬
luntatẽ et rectã xp̃ianita¬
tẽ inista parroechia factumsit
aut futurum erit. si indiebus tuis
uenerit tantum ad tuam cogni¬
tionem quocumq modo perueni¬
at. siscis aut indicatum tibi fue¬
rit s noclalem causam ẽẽ et ad
ministerium ep̃i pertinere. quod
um. nec propter parentelam ulla¬
tenus celes ep̃m aut eius missum.
cui hoc inquirere iusserit. quando¬
cumq ex hoc te in terrogauerit.
sic te dĩ ad iuuet et iste s̃cõꝵ reliqͥȩ¬

Expanded text:
modo in antea, quidquid nosti, aut audisti, aut postmodum inquisiturus es, quod contra Dei voluntatem et rectam Christianitatem, in ista parochia factum sit, aut futurum erit, si in diebus tuis evenerit, tantum, ut ad tuam cognitionem quocunque modo perveniat, si scis aut tibi indicatum fuerit synodalem causam esse, et ad ministerium episcopi pertinere, quod um, nec propter parentelam, ullatenus celes episcopo, aut ejus misso, cui hoc inquirere jusserit, quandocumque ex hoc te interrogaverit: sic te Deus adjuvet, et istae sanctorum reliq
Abbreviated transcription (Latin):
ne post habita. in noc̃tes aut
in minimis ccusis culpabiles ex¬
cõmunicare p̃sũpserint. ⁊ ad gẽo
festinantes reciꝑe fortcisse nolu¬
erint : a uicinis epĩs cuiꝰ libet
puinciȩ licteris moneant᷑ Et si
parcere noluerint : a cõmunin
cofr̃m usq ad pocimã synodi
suspendant᷑. ut ibi racionẽ pi¬
fricto dent. Ne fortaisse inex̃¬
municatoris peccatũ. ex cõinum¬
cati largo cẽpore morte p̾uenicor

Expanded text:
ne posthabita, innocentes aut in minimis causis culpabiles excommunicare praesumpserint, et ad gratiam festinantes recipere fortasse noluerint, a vicinis episcopis cujuslibet provinciae litteris moneantur, et si parcere noluerint, a communione confratrum usque ad proximam synodum suspendantur, et ibi rationem profecto dent, ne fortasse in excommunicatores, peccatum excommunicati longo tempore morte pr
Abbreviated transcription (Latin):
ad scm̃ magnumq concilium quod
in quibusdã locis et ciuitatibus
prebitis gr̃am sacre communionis
diaconi porrigant. Qđ nec regu¬
la nec consuetudo tradidit ut
abhis qui potestatẽ non habenit
offendi illi qui offerunt xpĩ
corpris accipiant. Hec non et
illud innotuit quod quidam diaconi
ante episcopũ sacrã oblatiohcor¬
tinguant. haec ergo omnia recen¬
senter ae insua diaconi mensura
ꝑmaneant scientes quod epõium
quidem ministri sint. inferiores
autem pb̃ris habeantur.
Perorbẽ ergo post pƀros gratiam
sacrȩ communionis accipiant
Sed nec sedere in medio pbrorum¬
XXIII diaconus liceat quia si hoc fiat¬
sia preter regulã et ordinẽ
probatur excistere. Si quis autẽ
&eiam pꝰ has definitiones obedire
noluerit aministerio cessare
debuebit

Expanded text:
anctum magnumque concilium, quod in quibusdam locis et civitatibus, presbyteris gratiam sacrae communionis diaconi porrigant; quod nec regula, nec consuetudo tradidit, ut ab his qui potestatem non habent offerendi illi qui offerunt Christi corpus accipiant. Nec non et illud innotuit, quod quidam diaconi ante episcopos sacra oblata contingant. Haec igitur omnia resecentur, et in sua diaconi mensura permaneant: scientes quod episcoporum quidem ministri sint, inferiores autem presbyteris habeantur per ordinem. Ergo post presbyteros gratiam sacrae communionis accipiant,Sed nec sedere in medio presbyterorum diaconis liceat; quia si hoc fiat, praeter regulam et ordinem probatur existere. Si quis autem etiam post has definitiones obedire noluerit, a ministerio cessare debebit.
Abbreviated transcription (Latin):
ł laici cõmunione priuati. ab ȩcła
quam dehonestauerunt expellant᷑.
bitur. hoc debet eẽ quod dicit᷑. nec ibi
aliud debet geri aut recondi. Vbi
enĩ corpus dñi consecrat᷑. ibi angłoꝵ
p̃sentia non dubitat᷑ ad eẽ. Ubi scõꝵ
reliquiȩ recondite uenerantur.
nequid inhonestũ appareat quod
oculos ad oraculum uenientiũ offen¬
dat. nequid uideatur ibi quod ad
cum ministerium ꝑtinentia .U.¬
fidelium indomo sua oratoriũ
licet habere. et ibi orare. missas
autẽ ibi cęlebrare nonlicet. ut¬

Expanded text:
 laici communione privati ab Ecclesia,  laici communione privati ab Ecclesia, quam dehonestaverunt, expellanturs vocatur, hoc debet esse quod dicitur: nec ibi aliud debet geri aut recondi. Ubi enim corpus Domini consecratur, ibi angelorum praesentia non dubitatur adesse. Ubi sanctorum reliquiae reconditae venerantur, ne quid inhonestum appareat, quod oculos ad orationem venientium offendat, ne quid ibi videatur quod ad cum ministerium pertinentia.fidelium in domo sua oratorium licet habere, et ibi orare; missas autem ibi celebrare non licet.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi cõmissis tab̃nas quod nefas ẽ.
constituant. ibiq ꝑ caupones uinũ
uendant. aut uendere ꝑmittant.
et ubi tantũ mͦ orationes et uerbũ
diuinũ dĩq laudes debuerãt reso¬
nare. ibi cõmessationes et ebrietates
fiant. ibi risus et plausus et uerba
turpia. ibi rixe et contentiones re¬
sultent. Quod quamsit dõ contra¬
rium: dñs iħc demonstrat. Qui
cũ inuenisset intẽplo uendentes et
ementes. et nũmularios sedentes.
facto funiculo de resticulis oms eiecit
detẽplo. Sienim ea quȩ licite uen¬
di uidebant᷑ intẽplo. et ad hoc eme¬
bantur. ut in eodem tẽplo offer¬
rentur dño. ipse foras ciecit quid
putas detam pestifera p̃suntione
et dĩ contẽptu fiet: Et si non solum
sacerdotib sed ȩtiam om̃ib cłis p̃ci¬
pitur ne tabnas ingrediant᷑. Quis
audire potest ut ȩccła dĩ tabnafiat:
ltaq int̃dicit ꝑ om̃ia sy nodus. ne hoc
inposterum ullatenus fiat. Quod
si factũ fuerit. pbr deponaturr.¬

Expanded text:
sibi commissis tabernas quod nefas est constituunt, ibique per caupones vinum vendant, aut vendere permittant: et ubi tantummodo orationes et verbum divinum, Deique laus debuerat resonare, ibi comessafiant, ibi risus et plausus et verba turpia, ibi rixae et contentiones resultent. Quod quam sit Deo contrarium, Dominus Jesus demonstrat. Qui cum invenisset in templo vendentes et ementes, et nummularios sedentes, facto funiculo de resticulis, omnes ejecit de templo. Si enim ea quae licite vendi videbantur in templo, et ad hoc emebantur, ut in eodem templo offerrentur Domino, ipse foras ejecit, quid putas de tam pestifera praesumptione et Dei contemptu fiet? Et si non solum sacerdotibus sed etiam omnibus clericis praecipitur, ne tabernas ingrediantur: quis audire potest ut Ecclesiae Dei tabernae fiant? Itaque interdicit per omnia synodus ne hoc in posterum ullatenus fiat. Quod si factum fuerit, presbyter deponatur,
Abbreviated transcription (Latin):
E lic& hec possunt generalit̾
dicta sussicere ut uł decline¬
mus errata. uł custodiamꝰ ca¬
cholica abapłis tam̃ eoꝵ q suc¬
cessorib nouimus constitutum
criminationes ad uersus doctore s
non debere suscipi. nec peregri¬
na iudicia sieri neq quẽ quã
al teriꝰ uidicis quam sui sententia
debere constringi.

Expanded text:
 licet haec possint generaliter dicta sufficere, ut vel declinemus errata. vel custodiamus catholica: ab apostolis tamen eorumque successoribus novimus constitutum , criminationes adversus doctores non debere suscipi, nec peregrina judicia fieri , nec quemquam alterius judicis quam sui sententia debere constringi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩt inabili prouendos. In qͦs sic̃ eulpandũ
ñ .ẽ. p̾sentia humanȩ iniquitatis. ita
p̃destinatio iustissimȩ laudanda est
ulcionis. Ut agnosceret᷑. Non ab eo
p̃destinatũ. hoẽm ad qualecũq pec¬
catũ: quẽ p̃estinaut peccati merito
puniendũ. Ds itaq omĩũ hominũ
opa siue bona seu mala p̃scuit
q eũ late nil potuit. sed sola bora

Expanded text:
 sicut culpanda non est praescientia humanae iniquitatis, ita praedestinatio justissimae laudanda est ultionis, ut agnosceretur, non ab eo praedestinatum hominem ad qualecunque peccatum, quem praedestinavit peccati merito puniendum. Deus itaque omnia hominum opera, sive bona, seu mala praescivit: quia eum latere nihil potuit, sed sola bona
Abbreviated transcription (Latin):
ȩ enim erit nobis qui huius
misterii onus susceptum habe¬
mus. siueritatem saluatoris nr̃i¬
iħuxp̃i quam apłi predicauerunt.
predicare neglexerimus. Ue erit
nobis si silentio ueritatem oppres¬
sunnus. qui erogare nũmularus
iubemur: idest. xp̃ianos populos
imbuere et docere. Quid in ipsi¬
us xp̃i futuro dicturi sumus exa¬
mine. si sermonis eius ueritatem
confundimus predicare: Quid
erit de nobis cum de commissis no¬
bis animabus et de officio suscepto
rationem iustus iudex ep̃s ds̃ nr̃¬

Expanded text:
e enim erit nobis, qui hujus ministerii onus susceptum habemus, si veritatem Salvatoris ni, quam apostoli praedicaverunt, praedicare neglexerimus. Vae erit nobis, si silentio veritatem oppresserimus, qui erogare nummulariis jubemur, id est, Christianos populos imbuere et docere. Quid in ipsius Christi futuro dicturi sumus examine, si sermonis ejus veritatem confundimur praedicare? Quid erit de nobis, cum de commissis nobis animabus, et de officio suscepto rationem justus judex Christus
Abbreviated transcription (Latin):
talionẽ calũpniator accipiat.
quia de inscripcione nemo debe
uidicari ł dãpnari: cũ et seꝑ
leges hȩc eadẽ retineant. deqͥb
quatenus accuscicionis. & iudi¬
cii. testimonii mercedẽ ꝑuerita¬
tẽ gestoꝵ consequi ualeaꝵ¬

Expanded text:
talionem calumniator accipiat. Quia ante inscriptionem nemo debet judicari, vel damnari, cum et saeculi leges haec eadem retineant. De quibquatenus accusationis et judicii, ac testimonii mercedem per veritatem gestorum consequi valea
Abbreviated transcription (Latin):
pse enim res fideliũ oblationes
appellant᷑. quia do offerunt᷑.
Nonergo debent in alios usus
quã eccłasticos et p̃dictorũ xp̃i-¬
anorum fr̃m uł iidigentium
conuerti. quia uota sunt fideliũ
et p̃tia peccatorũ atq ad p̃dic¬
tũ opus explendũ dño tradite.
Siquis autẽ quod absit secus egerit.
uideat ne dampnationẽ añnaniȩ
et saphire ꝑcipiat. et reus sacri¬
legi efficiat᷑. sicut illi fecerunt.
qui p̃tia p̃dictarũ rerũ frauda¬
bant dequib ita p̃dictis legit᷑

Expanded text:
pse enim res fidelium, oblationes appellantur, quia Domino offeruntur. Non ergo debent in alios usus quam ecclesiasticos, et praedictorum Christianorum fratrum vel indigentium converti, quia vota sunt fidelium, et pretia peccatorum, atque ad praedictum opus explendum Domino traditae. Si quis autem, quod absit, secus egerit, videat ne damnationem Ananiae et Saphyrae percipiat, et reus sacrilegii efficiatur sicut illi fecerunt qui pretia praedictarum rerum fraudabant, de quibus in praedictis legitur
Abbreviated transcription (Latin):
st aliquis qui pbrm
aut didconem aut aliquem
clericorum occiderit. uel aliqͦ
menbro detruncauerit. niil¬
st aliquis uel aliqua t̾ri¬
qui infantem proprium op-¬
presserit. uel uestimentorum
pondere suffocauerit. et si hoc
factum est ante baptismum.
aut post baptismum. aut si in
fans infirmatus per negligentiã
parentis absq baptismo obierit :
st aliquis
uel aliqua qui alterius
partum excusserit. uel ipsa
femina propria uoluntate suũ
partum uel conceptum ex cusse¬
rit. et ab ortiuum fecerit :¬

Expanded text:
st aliquis qui presbyterum aut diaconum aut aliquem clericorum occiderit vel aliquo membro detruncaverit? 4. Est aliquis vel aliqua qui infantem proprium oppresserit vel vestimentorum pondere suffocaverit? Et si hoc factum est ante baptismum aut post bapfans infirmatus per negligentiam parentis absque baptismo obierit? st aliquis vel aliqua qui alterius partum excusserit, vel si ipsa femina propria voluntate suum partum vel conceptum excusserit, et abortivum fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃i uero ꝑsingulas ꝓuincias obser¬
uent. ne posteriores suꝑiorib siuis
se p̃ferant. nec eis in consultis. nisiquantũ
ad ꝓpriã ꝑtinet parroechiã aliquid
agant. Sed om̃s decõmunib eorum
causis consonã sententiam ꝓferant.
et de t̾minent qua alit̾ acte nullas
uires habebunt. nec eccłasteputabun¬

Expanded text:
per singulas provincias observent, ne posteriores se prioribus suis praeferant, nec eis inconsultis, nisi quantum ad propriam pertinet parochiam, aliquid agant, sed omnes de communibus eorum causis consonam sententiam proferant et determinent, quoniam aliter actae nullas vires habebunt, nec ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis pbr̃ aut diaconus qui non
inciuitate canonicus. ẽẽ. dignos.¬
citur. sed inuillulis. habitans in ora¬
torus. officio scõ deseruens celebrer
diuina misteria. festiuitates p̃cipu.¬
as dñi natalem. pascha. pente costen
&siquȩ principales sunt festiuita¬
tes reliq dehinc nefaciat cõmone¬
mus &nusquã alibi nisi cũ ep̃o suo
incuutates festiuitates supradie¬
tas celebret.Auicũq sunt ciues
laici natumaiores parimodo in
urbib a pontifices suos in p̃dictis
festiuitatib ueniant. & ibi diuina
misteria celebrit audiant. Quod
siquis imꝓba temeritate hec con
tẽpserint: a cõmunione pellantur.

Expanded text:
Si quis presbyter aut diaconus, qui non in civitate canonicus esse dinoscitur, sed in villulis habitans, in oratoriis officio sancto deserviens celebrat divina mysteria, festivitates praecipuas, Domini Natalem, Pascha, Pentecosten, et si quae principales sunt festivitates reliquae, dehinc ne faciat commonemus: et nusquam alibi nisi cum episcopo suo in civitate festivitates supradictas celebret. Quicunque sunt cives laici, natu majores, pari modo in urbibus ad pontifices suos in praedictis festivitatibus veniant, et ibi divina mysteria celebriter audiant. Quod si qui improba temeritatempserint, a communione pellantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥs ꝑindustriam ep̃m occiderit. uixta
id quod apud theodonis uillã axx a
duobus epis decretum s & quod ibi
a nobis ⁊ aprimatibus tocius ger¬
maniȩ &egalliȩ benigna collauda¬
tione conlaudatum ̃ & subscriptũ
est pͣ. et peccuniam a nobis couces¬
sã aeccłȩ uiduatȩ persoluat
Et hoc de nr̃o adiectnus. ut siquis in bis
supra dictis scõrum canonum nr̃is¬
q. decretis auctionibus ep̃s inobe¬
diens et contumax extiterit
pͥmum canonica sentencia feriat᷑.
Deinde in nr̃o regno beneficium
non habeat. et ad lodus eius in
ad fiscum nr̃m redigatur et
captus̃ mexilium redigetur.
ec ibitam diu custodiatur. et
constringatur donec coauctus
prius gratis facere noluerat.
Et somibus uobis conplacuerit ito
dicere. be tertio ab omnibus
conclamatum est placet.
Et impr̃ eͣ pene om̃s galliȩ ce ger¬
manie principes subscripserunt
singulu singulas facientes cruces
& aecclesiasticus ordo &e principi¬
bus laudes referentes hymnum

Expanded text:
s per industriam episcopum occiderit, juxta id quod apud Theodonis villam a triginta duobus episcopis decretum est, et quod ibi a nobis, et a primatibus totius Germaniae et Galliae benigna collaudatione collaudatum est et subscriptum est, poeniteat et pecuniam a nobis concessam Ecclesiae viduatae persolvat. Et hoc de nostro adjecimus, ut si quis in his supradictis sanctorum canonum nostrique decreti sanctionibus episcopis, inobediens et contumax extiterit, primum canonica sententia feriatur. Deinde in nostro regno beneficium non habeat, et alodis ejus in ad fiscum nostrum redigatur, et captus in exilium religetur, et ibi tam diu custodiatur et constringatur, donec coactus prius gratis facere noluerat. Et si omnibus vobis complacuerint dicite. Et tertio ab omnibus conclamatum est, placet. Et imperatores, et pene omnes Galliae et Germaniae principes subscripserunt, singuli singulas facientes cruces, et Ecclesiasticus ordo Deo et principibus laudes referentes hymnum,
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit nobis et fidelibus nr̃is
ut sicut ab ep̃is et reliquis sacerdo¬
tibus acclericis. ac seruis alio anno
apud theodotis uillam ammoni¬
ti fuimus et rogati. ut ep̃i et¬
scõrum canonum scõrumq patrũ
accapitularium precedentium
regum coram positorum statita
et dei sacerdotes eorumq coope
in tacti ꝑmaneant constituara
ut siquis subdiac̃ calumpniatus
fuerit & conualuerit. pen̾ canonica
peniteat et cec soł ep̃o conpͣ.

Expanded text:
lacuit nobis et fidelibus nostris, ut sicut ab episcopis et reliquis sacerdotibus ac Dei servis, alio anno apud Theodonis villam admoniti fuimus et rogati, ut episcosanctorum canonum, sanctorumque Patrum ac capitularium praecedentium regum coram positorum statuta, et Dei sacerdotes eorumque coopeintacti permaneant, constituamus. Ut si quis subdiaconum calumniatus fuerit et convaluerit, poenitentia canonica poeniteat, et 300 solido
Abbreviated transcription (Latin):
in xlma preter hos qui ex communi¬
catisunt. et preter illos qui in pub¬
lica penitentia sunt sacramenta
corporis & sanguinis xp̃i sumen¬
da sunc ⁊ in coena dñi & inuigilia
paschȩ. et in die resurrectionis
dñi penitꝰ ab omũbus cõmunicandũ ÷¬

Expanded text:
ima, praeter hos qui excommunicati sunt, et praeter illos qui in publica poenitentia sunt, sacramenta corporis et sanguinis Christi sumenda sunt: et in coena Domini, in vigilia Paschae, et in die Resurrectionis ini, penitus ab omnibus communicandum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui comederit intinctũ a fami¬
rẽ in qͦ mus. uł mustela mortua in uen-¬
Si quis sem̃ coctũ comederit insciꝰ.
to. xxd̃ peniteat qui ẽ .xxannorũ.
Puer qͥ ẽ .x. annoꝵ aliquid furti fa
nũ aliq incibo liqͥdo. & ñ id ea ma¬
nii .c. psalmatiꝰ em̃det᷑. si in faria
aut maliqͦ cibo sicco. aut in pulte.
aut inlacte coagulato. mus uł
cuitu eiꝰ ẽ totũ ꝓiciat᷑ foras. qd reli¬

Expanded text:
Qui comedit vel bibit intinctum a famirem, in quo mus, vel mustela mortua invenSi quis semicoctum comederit inscius,to, XX dies poeniteat, qui est XX annorum, puer qui est X annorum aliquid furti facin aliquo cibo liquido, et non idonea manu, C palmatis emendetur. Si in farina, aut in aliquo cibo sicco, aut in pulte, aut in lacte coagulato mus, vel cuitu ejus est totum, projicietur foras, quod reli
Abbreviated transcription (Latin):
Ie uͦ que necdũ sacro uela¬
mine teccȩ tam̃ in propo¬
sito uirginali semꝑse simu¬
lauerant ꝑmanere. licet
uelatȩ non fuerint. nisi forte
nupserint reuocandȩ sunt
& agenda pęnitentia illius ẽ.
quia sponsio earũ ad nõ tene¬
bantur. Nam si apłs illas quȩ
aꝓposito uiduitatis discesser̃.
dixerat habere dampnationẽ
quia primã fidẽ irritam fe

Expanded text:
ero, quae necdum sacro velamine tectae, tamen in proposito virginali semper se simulaverant permanere, licet velatae non fuerint; si forte nupserint, revocandae sunt, et agenda poenitentia illis est; quia sponsio earum a Domino tenebatur. » Nam si Apostolus illas, quae a proposito viduitatis discesserant dixerat habere damnationem, quia primam fidem irri
Abbreviated transcription (Latin):
perit: Demonib eorũ ascitis
audent uentilare: ut quisqͥs
Nos perunat malis artibus ini¬
micos hui etiam scinguine u¬
tuntur : & uictimis sepe contin¬
gunt ccidauera mortuorum
Nichromantes hu sunt quorũ
p̃cciniticionib uidentur resus
a diuincicio nuncupaitur: Ad
guis adicitur Nlã a mare de¬
mones scinguinẽ dicuntur Ide¬
oq quociens nichrͣ omancia fit:
cruor aquȩ miscetur. & calo¬
re sanguinis facilius ꝓuocan¬
tur. Udromantes ab aqua dic¬
ti. Est eñ rdromancia in a¬
quȩ inspectione umbras demo
nũ euocare. & imcigines ludi¬
ficationis eorũ uiderẽ. ibiq ab
bito sanguine : aetiam inferos
ꝑhibentur suscittre¬

Expanded text:
perit. Daemonibus enim accitis perit. Daemonibus enim accitis audent ventilare, ut quisquis suos perimat malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur, et victimis saepe contingunt corpora mortuorum. Necromantii sunt quorum praecationibus videntur resusc divinatio nuncupatur: ad guis adicitur. Nam amare daemones sanguinem dicitur. Ideoque quotiens necromantia fit, cruor aqua miscitur, ut cruore sanguinis facilius provocentur. Hydromantii ab aqua dicti. Est enim hydromantia in aquae insnum evocare, et imagines ludificantes eorum videre, ibique ab bito sanguine, etiam inferos perhibentur suscitar
Abbreviated transcription (Latin):
spectacula aliqua innuptiis uel
conuiuis spectare. sed oportet
antequam ingrediantur ipsa
spectacula surgere et redire
inde.¬
UINUILUS CLS SUSCI

Expanded text:
spectacula in nuptiis vel conviviis spectare, sed oportet antequam ingrediantur ipsa spectacula surgere et redire inde.nullus clericus i
Abbreviated transcription (Latin):
Ienitentes tp̃r quo penit̃. si pe¬
tunt impositionẽ manuũ &
ciliciũ suꝑ capita a sac̃dote. sicuti
ibi constitutũ ẽ. consequantur.
Si autẽ comas ñ deposuer̃ aut
uestim̃ ñ mutauerunt: abiciant᷑.¬

Expanded text:
enitentes tempore quo poenitentiam petunt, impositionem manuum, et cilicium super capita a sacerdote sicut ubique constitutum est consequantur. Si autem comas non deposuerint, aut vestimenta non mutaverint, abjiciant
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̃ peccatũ primi creus¬
hominis humano generi peno
diuinitꝰ illata ÷ seruitucis
ita ut quibus aspicit congrue
rtlibatatẽ : his misericordiꝰ
proget seruitutẽ. Et licet ꝑ
pacatũ humanȩ originis ttim̃
quus ds̃ idõ creaũ homines in¬
dnõs : ut licencia male agendi
seruoꝵ. potes tate dñanciũ re¬
stringantur Nã sisine metu fu¬
issent. qͥs e&̃ qui a mał quẽpiã
cohiberet : Inde & ingentibus
principes regesq electi sunt:
ut terrore suo ppłos amalo co¬
orerent. atq ad recte uiuendũ
hoc ÷ ccrnał potencia corã illo
Unus enĩ dñs equalit̃ & dñis fert
consultũ & seruis. Melior ÷ sub¬
iecta seruitus :ꝙ elcitti libertas
Multi enĩ inueniunt᷑ dõ libere
seruientes sub dñis constituti fla¬
giciosis : qͥ &si subiecti sint illis

Expanded text:
ropter peccatum primi hominis humano generi poena divinitus illata est servis, ita ut quibus aspicit non congrue libertatem, his misericordius irroget servitutem: et licet per peccatum humanae originis, tamen aequus Deus ideo discrevit hominidominos, ut licentia male agendi servorum, potestate dominantium restringatur. Nam si omnes sine metu fuissent, quis esset, qui a malis quempiam cohiberet? Inde et in gentibus principes regesque electi sunt, ut terrore suo populos a malo coercerent, atque ad recte vivendum , hoc est, carnalis potentia coram illo. Unus enim Dominus aequaliter et dominis fert consultum et servis. Melior est subjecta servitus quam elata libertas. Multi enim inveniuntur Deo libere servientes sub dominis constituti flagitiosis, qui, etsi subjecti sunt illis
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesia sit qui proprio contento
presbitero ibi missam uelit au¬
dire. Quem si iniuenerint statim
redire compellant. Similiter in¬
terrogent. si aliqui discordantes
sint qui inter se litem ĩplicabilẽ
habeant & si in uenti fuerint
statim reconcilientur. Quod si no¬
luerint pacem suscipere ab eede¬
sia eiciantur usquequo ad caritatẽ
redeant. Non enim possumus
munus uel obdatam ad altare of.¬
ferre nisi prius fratres reconci¬
lientur. his itaq peractis sacer¬
dotes missarum sollempnia rite
peragant

Expanded text:
ecclesia sit, qui, proprio contempto presbytero, ibi missam velit audire. Quem si invenerint, statimredire compellant. Similiter interrogent, si aliqui discordantes sint, qui inter se litem implacabilem habeant, et si inventi fuerint, statim reconcilientur. Quod si noluerint pacem suscipere, ab ecclesia ejiciantur usquequo ad charitatem redeant. Non enim possumus munus vel oblationem ad altare offerre, nisi prius fratri reconciliemur. His itaque peractis, sacerdotes missarum solemnia rite peragant
Abbreviated transcription (Latin):
De his qui scđm ȩcclesiasticam
regulã libere ac legitime seđis
nuptus uicti sunt. Nec oculte
Nupcicirũ copulam feceruns.
oportet ut paruo tempr̃ trans¬
acto ucicent oracionib. & ieiun¬
is. quib etiam iuxta indulgen¬
ciam cõmunionẽ reddi decre¬
uimus.

Expanded text:
De his qui secundum ecclesiasticam regulam libere ac legitime secundis nuptiis juncti sunt, nec occulte nuptiarum copulam fecerunt, oportet ut parvo tempore transacto vacent orationibus et jejuniis. Quibus etiam juxta indulgentiam communionem reddi decrevimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Mautem ex ur̃o collegio
fuerit. et ab auxilio ur̃o
se subtraxerit. magis scismati¬
cus quam sacerdos : esse pro¬
babitur. Ecce inquid propħa
quam bonum et quam iocundũ
habitare fratres inunum. Illi
uero non muno habitant qui a
fratris se solatio subtrahunt.
preparant. aut laqueosponunt.
ltem post pauca. Nos ergo
qui discipłi dñi et dici et esse
cupimus. portare crucem dñi.
et compati fratribus debemus.
et non quascumq eis insidias
aut foueas preparare. quia
tali onẽ meretur. qui fr̃ibus
foueam parat. Nolite errare
frẽs: quia ds̃ non irridetur.
Huius rei gr̃a dñs uobis cõmisit
ȩccłam suam. ut pro omnibus
laboretis. et cunctis oppressis
opem ferre non negligatis. Un¬
de et dñs per prophetam loqui¬
tur dicens. Hȩc dicit dñs. ludi¬
cate mane iudicium. et eruite
ui oppressos de manucalump¬
niantis. Ne forte egrediatur
quasi ignis indignatio mea. et
succendatur et tionsit qui ex¬
tinguat. Uosergo qui in sum mo

Expanded text:
autem ex vestro collegio fuerit, et ab auxilio vestro se subtraxerit, magis schismaticus quam sacerdos esse probabitur. Ecce, inquit Propheta, quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum. » Illi vero non in unum habitant, qui a fratrum se solatio subtrahunt, us insidias praeparant, aut laqueos ponunt. Item post pauca: Nos ergo qui discipuli Domini et dici et esse cupimus, portare crucem Domini, et compati fratribus debemus, et non quascunque eis insidias aut foveas praeparare: quia talionem meretur qui fratribus foveam parat. Nolite errare, fratres, quia Deus non irridetur. Hujus rei gratia vobis Dominus commisit Ecclesiam suam, ut pro omnibus laboretis, et cunctis oppressis opem ferre non negligatis. Unde et Dominus per Prophetam loquitur, dicens: Haec dicit Dominus: Judicate mane judicium, et eruite vi oppressos de manu calumniantis, ne forte egrediatur quasi ignis indignatio mea, et succendatur, et non sit qui exstinguat. Vos ergo qui in summa
Abbreviated transcription (Latin):
dsũ quomodo se habeant cũ
snoscitur. Primũ aut̃ i.stel¬
larũ int̾pretes magi nuncupa¬
loit᷑. sic̃ dehis legit᷑ in euanglio
÷ ap̃m naitũ annuncitueruN:
postea ħ nomine soli mathe¬
matici dicti sunt. Cuiꝰ artis
sencia usq ad euangłm fuic
concessc : ut apõ edito nemo
exinde natiuitacẽ alicuiꝰ de cȩlo
interp̃tet᷑ Orosp̾opi dicti sunt
qd horas natiuittitis hominũ
paculent᷑ dissimili & diuerso faco
Sortilogi sunt qͥ sub nomine
fictȩ religionis ꝑquasdã quas

Expanded text:
rum, quomodo se habeant cum quisque nascitur. Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de his legitur qui in Evangelio natum Christum annunciaverunt. Postea hoc nomine soli mathematici dicti sunt, cujus artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut, Christo edito, nemo exinde nativitatem alicujus de coelo interpretetur. Horoscopi dicti sunt, quod horas nativitatis hominum specularentur, dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt, qui sub nomine fictae religionis