comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ orationis est: uos aut̃ fecistis eã speluncã
latronũ. Quia dũ ñ nunꝗͣ ꝑuersi homines
locũ religionis tenent. ibi maliciȩ suȩ gla¬
diis occidunt: ubi uiuificare ꝓximos orati¬
onis suȩ int̾essione debuert̃. Tẽplũ qͦq &
domꝰ di ẽ: ipsa mens atq conscientia fideliũ.
Que si qͣndo in lȩsionẽ ꝓximi ꝑuersas cogitati¬
ones ꝓfert: quasi inspelunca latrones resi¬
dent᷑ Et sĩplicit̃ gradientes int̾ficiunt. qͣn¬
do in eos qͥ in nullo rei st̃: lȩsionis gladios
de figunt. Mens enĩ fideliũ ñ iã domꝰ orati¬
onis sed spelunca latronũ est: qͣndo relic¬
ta innocentia & sĩplicitate sc̃ĩtatis. illud
conat᷑ agere : unde ualeat ꝓximis nocere.
Sed qr contra ꝑuersa hȩc oĩa uerb̾ redẽpto¬
ris nr̃i ꝑ sacras paginas inde sinent̾ ins¬
truimꝰ : nc̃ usq hoc agit᷑ qđ factũ fuisse

Expanded text:
is est; vos autem fecistis illam speluncam latronum, quia dum nonnunquam perversi homines locum religionis tenent, ibi malitiae suae gladiis occidunt, ubi vivificare proximos orationis suae intercessione debuerunt. 7. Templum quoque et domus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium. Quae si quando in laesione proximi perversas cogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos qui in nullo rei sunt laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium jam non domus orationis, sed spelunca latronum est, quando, relicta innocentia et simplicitate sanctitatis, illud conatur agere unde valeat proximis nocere. Sed quia contra perversa haec omnia verbis Redemptoris nostri per sacras paginas indesinenter instruimur, nunc usque hoc agitur, quod factum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationi ꝑuerse adhuc ꝑuersiorẽ adicit.
qͥd altud qͣm lapidẽ suꝑ lapidẽ ponit:
Sed in destructa ciuitate suꝑ lapidẽ lapis
ñ relinquit᷑: qr cũ ad ultionẽ suã anima
deducit᷑. om̃is ab illa cogitationũ suarũ
constructio dissipat᷑. Co qđ ñ cognoueris¬

Expanded text:
cogitationi adhuc perversiorem adjicit, quid aliud quam lapidem super lapidem ponit? Sed in destructa civitate super lapidem lapis non relinquitur, quia cum ad ultionem suam anima ducitur, omnis ab illa cogitationum suarum constructio dissipatur. 5. Quae cur
Abbreviated transcription (Latin):
qđ additꝰ. & ñ relinquent inte lapidẽ
suꝑ lapidẽ. etiã ipsa iã eiꝰdẽ ciuitatis
transmigratio testat᷑ qͥa dũ nc̃ in eo loco
Cui ex qua culpa euersionis suȩ poena fuerit
illata: subiungit᷑. Eo qđ ñ cognoueris tẽ¬
pus uisitationis tuȩ. Creator qͥppe om̃iũ. ꝑ
in carnationis mysteriũ hanc uisitare dig

Expanded text:
n relinquent in te lapidem super lapidem, etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco Cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata subjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Creator quippe omnium per incarn
Abbreviated transcription (Latin):
Quors ꝑ resurrectionẽ renouabit᷑ ut aqͥ¬
lȩ uiuentꝰ. Conuenit etiã studus eor. qͥ
głam suꝑnȩ maiestatis tota m̃te cõtẽpla¬
ri sitiunt: qđ aquila cȩteras aues uolatũ
trans grediens. in ipsũ solis radiũ ocłos
gaudet infigere. Congruit & illud. qđ
& ithen lapidẽ uenenis resistentẽ suis
nidis solet afferre: ne forte serpens acce¬
dere. uel pullos aut oua sua tangere p̾su¬
mat. Quia uidelicet om̃is sapiens ut actꝰ
cogitatꝰq suos ab antiqui serpentis ua¬
leat irruptione defendere. illũ necesse
est lapidẽ qͥ prȩcisus de monte sine mani¬
b diaboli regnũ strauit. hoc ÷ fidẽ dilec¬

Expanded text:
quorum per resurrectionem renovabitur, ut aququorum per resurrectionem renovabitur, ut aquilae juventus . Concinit etiam studiis eorum qui gloriam supernae majestatis tota mente contemplari sitiunt, quod aquila caeteras aves volatu transgrediens, in ipsum solis radium oculos gaudet infigere. Congruit et illud, quod aetiten lapidem veniens resistentem suis nidis solet adferre ne forte serpens accedere, vel pullos aut ova sua tangere praesumat. Quia videlicet omnis sapiens, ut actus cogitatusque suos ab antiqui serpentis valeat irruptione defendere, illum necesse est lapidem, qui praecisus de monte sine manibus diaboli regnum stravit , hoc est, fidem dilec
Abbreviated transcription (Latin):
niri. Unde & ezechiel ꝓpħa tres uiros lib̾a¬
coniugati signati st̃. Nã noẽ archã in
undis rexit. atq idõ figurã rectoꝵ tenu¬
it. Daniel & in aula regia abstinentiȩ de¬
ditꝰ fuit: & idõ uitã continentiũ desig¬
nauit. lob uͦ in coniugio positꝰ & curã do¬
mꝰ ꝓpͥȩ exercens placuit: ꝑ quẽ digne
bonors coniugũ ordo figuratur.
Despondentes dicunt illi. Ubi dñe: Qui
dixit eis. Ubicunq fuerit corpꝰ: illuc con¬
gregabunt᷑ aquilȩ. Duo saluator in t̾ro¬
gatꝰ ubi scilicet boni assum̃di & ubi sint
mali relinquendi unũ dix̃. aliud sub¬
intelligendũ reliquit. Scõs enĩ secũ fu¬
turos asseuerando. repbos nimirũ a sua
uisione secernendos & idõ ñ alibi quã cũ
diabolo dãnandos insinuat. Ubicunq
enĩ fuerit dñs corpore: illuc congrega¬
bunt᷑ electi. qͥ eiꝰ passionẽ humilitatẽq
imitando. tanꝗ̃ de eiꝰ carne saturant᷑.

Expanded text:
niri. Unde et Ezechiel propheta tres viros liberaniri. Unde et Ezechiel propheta tres viros liberaconjugati signati sunt. Nam Noe arcam in undis rexit, atque ideo figuram rectorum tenuit. Daniel et in aula regia abstinentiae deditus fuit, et idcirco vitam continentium signavit. Job vero in conjugio positus, et curam domus propriae exercens placuit, per quem digne bonorum conjugum ordo figuratur. Respondentes dicunt illi: Ubi, Domine? Qui dixit eis: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabantur aquilae. Duo Salvator interrogatus, ubi scilicet boni assumendi, et ubi sint mali relinquendi, unum dixit, aliud subintelligendum reliquit. Sanctos enim secum futuros asseverando, reprobos nimirum a sua visione secernendos, et ideo non alibi quam cum diabolo damnandos, insinuat. Ubicunque ergo fuerit Dominus corpore, illo congregabuntur electi, qui ejus passionem humilitatemque imitando, tanquam de ejus carne saturantur,
Abbreviated transcription (Latin):
carnis seruierit. t̾rena uͦ si qͣ eccłȩ uel pau¬
ꝑib obtulerit. idõ fecerit: ut quasi re¬
dempto dño his amplius abundet.
Iuo in agro. unꝰ assumet᷑ & alt̾ relinque¬
t̃. Sic̃ supra in lecto uno & molentes in
unũ posuit: sic & hic in agro uno reor
intelligendũ. Significat aut̃ eos qͥ oꝑan¬
t᷑ in ȩccłȩ ministerio tanꝗͣ in agro dĩ. cui
suus agricola dicebat. dĩ agri cultura
estis. Assumet᷑ aut̃ ille. qͥ ñ ad ulterans
uerbũ dĩ. sed sic̃ ex dõ corã dõ. in xp̃o lo¬
cutꝰ fuerit. Qui uͦ xp̃m annunciauerit
ñ caste sed ex occasione. relinquet᷑ ab eo.
Nec puto alia genera esse hominũ quib
constat ȩccła qͣm ista tria. habentia bi¬
nas differentias. ꝓpt̾ assũptionẽ & relic¬
tionẽ. Quãuis in singulis multȩ studi¬
ors uoluntatũq diuersitates. ad con¬
Tcordiã¬
tam̃ unitatẽq concurrentes possint inue

Expanded text:
carnis servierit, terrena vero si qua ecclesiae vel paucarnis servierit, terrena vero si qua ecclesiae vel pauperibus obtulerit, ideo fecerit ut quasi redemptio Domini his amplius abundet. Duo in agro, unus assumetur, et alter relinquetur. Sicut supra in lecto, et molentes in unum posuit, sic et hic in agro uno reor intelligendum, significat autem eos qui operantur in ecclesiae ministerio, tanquam in agro Dei, cui suus agricola dicebat: Dei agricultura estis; assumetur autem ille, qui non adulterans verbum Dei , sed sicut ex Deo coram Deo in Christo locutus fuerit. Qui vero Christum annuntiaverit non caste, sed ex occasione, relinquetur ab eo. Nec puto alia genera esse hominum, quibus constat ecclesia, quam ista tria, habentia binas differentias propter assumtionem et relictionem, quamuis in singulis multae studiorum uoluntatumque diuersitates, ad concordiatamen unitatemque concurrentes po
Abbreviated transcription (Latin):
ȩ lam̃tationis insinuant. qͥ otiosȩ cuiꝰ libet
& peccatricis animȩ sub udeȩ specie lapsũ
de scribens ait. Uidert̃ eã hostes. & derisert̃
sabbata eiꝰ. Huȩ erunt molentes in unũ.
Molentes appellat eos qͥ in plebib constituti
regunt᷑ a doctorib. agentes ea q̃ st̃ huiꝰ
pedit. Et molentes dix̃ ꝓpt̃ tẽporalium
negotiorũ orbẽ atq circuitũ. qͦs tam̃
in uno molentes dix̃. in qͣntũ de ipsis re¬
b & negotiis suis p̾bent usib ȩccłȩ. Una¬
quȩ dũ multas curas congerit. humanas
m̃tes qͣsi in girũ uertit. atq ex se uelut
farina ꝓicit : qr in inquieto corde sẽꝑ
minutissimas cogitationes gignit.
Una assumet᷑. & altera relinquet᷑. Assu¬
met᷑ ea pars: quȩ conubia ꝓpt̾ amorẽ
tantũ generis exercet. t̾renãq substan¬
tiã ob adquirenda cȩlestia dispensat. Re-¬
linquet᷑ aut̃ quȩ coniugus ob illecebras

Expanded text:
ae lamentationes insinuant, qui otiosae cujuslibet ae lamentationes insinuant, qui otiosae cujuslibet et peccatricis animae sub Judaeae specie lapsum describens, ait: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Duae erunt molentes in unum. Molentes appellat eos qui in plebibus constituti reguntur a doctoribus, agentes ea quae sunt hupedit; et molentes dixit, propter temporalium negotiorum orbem atque circuitum, quas tamen in unum molentes dixit, in quantum de ipsis rebus et negotiis suis praebent usibus ecclesiae: unaquae dum multas curas congerit, humanas mentes quasi per gyrum vertit, atque ex se velut farinas projicit, quia inquieto corde semper minutissimas cogitationes gignit. Una assumetur, et altera relinquetur. Assumetur ea pars quae connubia propter amorem tantum generis exercuerit, terrenamque substantiam ob acquirenda coelestia dispensaverit; relinquetur autem quae conjugiis ob illecebras
Abbreviated transcription (Latin):
Nico uob. illa nocte erunt duo in lecto
uno. dixerat supͣ dñs eũ qͥ in agrosit re¬
tro redire ñ deb̾e. qđ ne in his tantũ qͥ
aꝑte de agro redituri hoc ÷ palã dñm
negaturi st̃ dictũ putares: ꝑgit ostende
ñ nullos qͥ cũ faciẽ in anteriora tenere
uideant᷑. animo tam̃ ac m̃te retro respi¬
ciant. In illa gͦ nocte dix̃. in illa tribu¬
latione tã tenebrosa: ut in errorẽ in¬
ducant᷑ si fieri potest etiã electi.
Suo ert̃ in lecto. illi uidelicet qͥ otiũ
& quietẽ eligunt. neq negotus scłari¬
b neq negotus eccłasticis occupati.
quȩ illoꝵs quies lecti nomine signifi¬
cata est. UNUS assumet᷑ & alt̾ relin¬
quet᷑. Non qͣsi de duob hominib dictũ
est: sed de duob generib affectionũ.
Qui enĩ ꝓpt̃ dm continentie studuerit.
ut sine ulla sollicitudine uiuens cogitet
laudis amore. uel alia qͣlibet uitioꝵ cor¬
ruptione statũ monasticȩ uite qͦ ibutꝰ
est lȩserit: hic ubi relinquendꝰ sit ieremi¬

Expanded text:
ico vobis, illa nocte erunt duo in lecto uno. Dixerat supra Dominus eum qui in agro sit retro redire non debere, quod ne de iis tantum qui aperte de agro redituri, hoc est, palam Dominum negaturi sunt, dictum putares, pergit ostendere nonnullos, qui cum faciem in anteriora tenere videantur, animo tamen ac mente retro respiciant. In illa ergo nocte, dixit, in illa tribulatione tam tenebrosa, ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi duo erunt in lecto, illi videlicet, qui otium et quietem eligunt, neque negotiis saecularibus, neque negotiis ecclesiasticis occupati, quae illorum quies lecti nomine significata est. Unus assumetur, et alter relinquetur. Non quasi de duobus hominibus dictum est, sed de duobus generibus affectionum. Qui enim propter Deum continentiae studuerit, ut sine sollicitudine vivens cogitet laudis amore, vel alia qualibet vitiorum corruptione statum monasticae vitae, quo imbutus est, laeserit, hic ubi relinquendus sit, Jeremi
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ qr hȩc agebant. s qr his se totos de¬
dendo dĩ iudicia contẽnebant: aqͣ uel igne
periert̃. USq in diẽ qͣ intrauit noe in
archã. & uenit diluuiũ & ꝑdidit om̃s. Noe
archã ȩdificat. cũ dñs ȩccłã de uiris fide

Expanded text:
neque enim quia haec agebant, sed quia his se totos deneque enim quia haec agebant, sed quia his se totos dedendo Dei judicia contemnebant, aqua vel igne perierunt. Usque in diem qua intravit Noe in arcam, et venit diluvium, et perdidit omnes. Noe arcam aedificat c
Abbreviated transcription (Latin):
in corpore suo hoc ÷ in ȩccła multa pa¬
tit᷑ & repbat᷑. Nã quãuis capud huiꝰ cor¬
poris qđ uidelicet nos sumꝰ iã sese suꝑ
oĩa lib̾ũ exeruerit. reꝓbors tam̃ uul¬
nera adhuc ꝑ suũ qđ deorsũ retinet
corpꝰ sentit. Et sic̃ factũ ÷ in dieb
noe: ita erie in die filii hominis. Su¬
bito aduenientẽ suũ diẽ plurimis af¬
firmat exẽplis. Nã quẽ fulguri cito
õia tͣnsuolanti cõparauerat: eundem
dieb noe uel loth qͣndo repentinus
mortalib suꝑuenit interitꝰ ȩquiperat.
debant & bibebant. uxores ducebant:
& dabant᷑ ad nuptias. Non hic iuxta uesa¬
nũ marcionis & manichei & taciani pͥnci¬
pis encratitarũ dogia. coniugia uel alim̃¬
ta dãnant᷑ : cũ in his successionis. in illis
naturȩ sint posita subsidia. sed uixta qđ
apłs ait om̃ia mͥ licent s ñ om̃ia expedi¬
unt. immoderatꝰ potiꝰ licitors usus arguit᷑.

Expanded text:
in corpore suo, hoc est, in Ecclesia multa pain corpore suo, hoc est, in Ecclesia multa patitur, et reprobatur. Nam quamvis caput hujus corporis, quod videlicet nos sumus, jam sese super omnia liberum exerit, reproborum tamen vulnera adhuc per suum, quod deorsum retinet corpus, sentit. Et sicut factum est in diebus Noe, ita erit et in die Filii hominis. Subitum adventus sui diem plurimis affirmat exemplis. Nam quem fulguri cito omnia transvolanti comparaverat, eumdem diebus Noe vel Lot, quando repentinus mortalibus supervenit interitus, aequiparat. Edebant et bibebant, uxores ducebant, et dabantur ad nuptias. Non hic juxta vesanum Marcionis, et Manichaei, et Tatiani principis Encratitarum dogma, conjugia vel alimenta damnantur, cum in his successionis, in illis naturae sint pApostolus ait, omnia mihi licent, sed non omnia expediunt, immoderatus potius licitorum usus arguitur;
Abbreviated transcription (Latin):
quiq tẽpors illoꝵs desiderarent dñm
uel uno die si fieri posset redire ad t̾ras.
& ꝑ semet ipsũ quomͦ se habeat fidĩ ue¬
ritas intimare. Et ñ uidebitis inqͥt qr
ñ opus ÷ hoc corporali uisione dñm sepiꝰ¬
adhibere : qđ semel disꝑso ꝑ uniuersũ mun¬
dũ euangłii sui fulgore sp̃ualit̃ exhibu¬
it. & cont᷑ om̃s apocriphors nenias indi¬
uisibili caritatis suȩ luce firmauit.
Irimũ enĩ oportet illũ multa pati.
& reꝓbari a generatione hac. Loqͤns mul¬
ta dñs de aduentꝰ sui gła. t̾rorẽ qͦq pas¬
sionis paucis inserere curauit. ut cum
morientẽ cernerent quẽ głificandũ
audierant. dolorẽ passionis spe ꝓmis
se cl arificationis mitigarent. simulq
se ipsi pararent. si głã regni diligeren:
mortis ñ horrert ꝑiculũ. Generationẽ
aut̃ ñ tantũ iudõrs: uerũ om̃ĩũ reꝓbo¬
rũ appellat. a quib etiã nc̃ filiꝰ hõis.

Expanded text:
quique temporum illorum desiderent Dominum, quique temporum illorum desiderent Dominum, vel uno die, si fieri posset, redire ad terras, et per semetipsum, quomodo se habeat, fidei veritas intimare. Et non videbitis, inquit, quia non opus est, hoc corporali visione Dominum redhibere, quod semel disperso per universum mundum Evangelii sui fulgore spiritaliter exhibuit, et contra omnes apocryphorum venias indivisibili charitatis suae luce firmavit. Primum autem oportet illum multa pati et reprobari a generatione hac. Loquens multa Dominus de adventus sui gloria, terrorem quoque passionis paucis inserere curavit, ut cum morientem cernerent, quem glorificandum audierant, dolorem passionis spe promis sae clarificationis mitigarent, simulque se ipsi pararent, si gloriam regni diligerent, mortis non horrere periculum. Generationem autem non tantum Judaeorum, verum omnium reproborum appellat, a quibus etiam nunc Filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ nr̃ & ñ silebit. ꝯuia uidelicet scđs
saluatoris aduentꝰ. ñ in humilitate
ut priꝰ. sed in gła sit & maiestate futu¬
rus: pulchre ait choruscans de subcȩlo.
qr iudicu discrim̃ sub cȩlo hoc ÷ in ae¬
ris medio geret᷑. teste apło qͥ ait Simul
rapiem᷑ cũ illis in nubib. obuiã dño
in aera. Si aut dñs in iudicio sicut
fulgur apparebit: nullus tc̃ in sue
m̃te latere ꝑmittit᷑ qr in ipso iudicis
fulgore penett᷑. Non eiꝰ gͦ uenturũ
tẽpus aut locus potest a mortalib obser-¬
uari : qͥ fulguris instar om̃ib choruscus
uidelicet & repentinꝰ adueniet. Potest aut̃
hȩc dñi responsio & de illo eiꝰ aduentu quo
cotidie uenit in ȩccła ñ in congruent᷑ acci¬
pi. Regnũ quippe dĩ int᷑ nos ẽ: qr qͥ qͣndoq
rex uenturus . ẽ. om̃iũ. nc̃ etiã p̃sens in cor¬
de fideliũ regnat. In tantũ uͦ sepe turba¬
uert᷑ ȩccłam heretici dicendo in suo singu¬
li dogmate manere fidẽ xp̃i. ut fideles

Expanded text:
oster, et non silebit , quia videlicet secundus Salvatoris adventus non in humilitate ut prius, sed in gloria sit et majestate futurus. Et pulchre ait: Coruscans de sub coelo, quia discrimen sub coelo, hoc est, in aeris medio geretur, teste Apostolo, qui ait: Simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera . Si autem Dominus in judicio sicut fulgur apparebit, nullus tunc in sua mente latere permittitur, quia ipso judicis fulgore penetratur. Non ejus ergo venturi tempus aut locus potest a mortalibus observari, qui fulguris instar omnibus coruscus videlicet et repentinus adveniet. Potest autem haec Domini responsio, et de illo ejus adventu, quo quotidie venit in Ecclesia, non incongruenter accipi. Regnum quippe Dei intra nos est, quia qui quandoque judex venturus est omnium nunc etiam praesens in corde fidelium regnat. In tantum vero saepe turbaverunt Ecclesiam haeretici, dicendo in suo singuli dogmate, manere fidem Christi, ut fideles
Abbreviated transcription (Latin):
die filiꝰ hominis reuelabit᷑. Pulchre re¬
uelabit᷑. qr qͥ interĩ ñ apparens oĩa ui¬
det: tc̃ apparens omĩa iudicabit. Appa¬
rebit aut̃ iudicaturus : eo maxime
tẽpore qͦ cunctos iudicioꝵ eiꝰ oblitos.
huic scło conspexerit ẽẽ mancipatos.
Quia licet mundi t̾minꝰ olĩ p᷑finito sit
uent᷑us in tẽpore. frigescente tam̃ cir¬
ca finẽ caritate multoꝵ: tanta crebres¬
cet humani generis iniquitas. ut me¬
rito debeat cũ ipso quẽ inhabitat orbe
deleri. Nã & nc̃ quidẽ innumeros ad eo
comessationi. & ebrit᷑ati. ẽptioni & uen¬
ditioni. cȩterisq mundi reb inhȩre¬
re uidemꝰ: ut palã districti iudicis irã¬

Expanded text:
die Filius hominis revelabitur. Pulchre revelabitur, quia qui interim non apparens omnia videt, tunc apparens omnia judicabit. Apparebit autem judicaturus eo maxime tempore quo cunctos judiciorum ejus oblitos, huic saeculo conspexerit esse mancipatos. Quia licet mundi terminus olim praefinito sit venturus in tempore, frigente tamen circa finem charitate multorum, tanta crebrescet humani generis iniquitas, ut merito debeat cum ipso, quem inhabitat, orbe deleri. Nam et nunc quidem innumeros adeo commessationi et ebrietati, emptioni et venditioni, caeterisque mundi rebus inhaerere videmus, ut pala
Abbreviated transcription (Latin):
uelle : sed hora quȩ hodie agit᷑ cum
uenturũ iudicẽ sollicitis prȩstolam᷑
excubiis. qͣndo ueniat incerti. de qua
ioħs ait. Filioli. nouissima hora est.
Et qͥ in agro. similit̾ ñ redeat retro.
Qui oꝑat᷑ in eccła. & sic̃ paulus & a¬
pollo plantat & rigat. ñ respiciat
spẽ secularẽ cui renunc iauit.
Iemores estote uxoris loth. Uxor loth
significat eos qͥ in tribulatione re¬
tro respiciunt. & se abspe diuinȩ ꝓ¬
missionis auertunt. & idõ statua salis
facta est: ut admonendo homines ne
hoc faciant. tanqͣ condiat condiat
cor eors ne sint fatui.¬
Quicunq quesierit animã suã saluã
facere. ꝑdet illã. duob modis hȩc sen¬
tentia recte potest intelligi. s ad unum
õino finẽ uterq intellectꝰ refert᷑. ut ui¬
delicet aduersa ꝓ xp̃o pati. immo ipsã
mortẽ ñ timeamꝰ obire. Qui aut̃ minan
magis eligit ad tẽpꝰ saluare animã suã

Expanded text:
velle. Sed haec hora hodieque agitur, cum velle. Sed haec hora hodieque agitur, cum venturum judicem sollicitis praestolamur excubiis, quando veniat incerti. De qua Joannes ait: Filioli, novissima hora est . Et qui in agro, similiter non reQui operatur in Ecclesia, et sicut Paulus et Apollo plantat et rigat, non respiciat ad saeculum cui renuntiavit. Memores estote uxoris Loth. Uxor Loth significat eos qui in tribulatione retro respiciunt, et se ab spe divinae promissionis avertunt. Et ideo in statuam salis facta est, ut admonendo homines ne hoc faciant tanquam condiat cor eorQuicunque quaesierit animam suam salvam facere, perdet illam. Duobus modis haec sententia recte potest intelligi, sed ad unum omnino finem uterque intellectus refertur, ut, videlicet, adversa pro Christo pati, imo ipsam mortem non timeamus obire. Qui enim, minantristum, magis eligit ad tempus salvare animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
sideretis uidere unũ diẽ filu hominis.
& ñ uidebitis. Hoc ẽ regnũ dĩ qđ uen¬
turũ sꝑamꝰ diẽ uidelicet xp̃i uidere.
e dies una in atriis tuis suꝑ milia. tene¬
brarũ int̾ruptio nulla . ẽ: nulla saltẽ
memoria miseriȩ uel doloris qͣ pͥma abi¬
ert̃. lucẽ ꝑpetuȩ pacis obnubilat. Huiꝰ
gͦ diei bonũ ẽ desiderare pͣsentiã. nec
tam̃ magnitudine desiderii nob̾ omĩa
fingere qͣsi instet dies dñi. Unde & apte
dñs uentura ꝓnunciando subiunxit.
Et dicent uob̾. Ecce hic & ecce illic. Noli¬
te ire. neq sectemini. Quãuis hȩc senten¬
tia ñ solũ ad tẽpꝰ sed etiã ad ꝑsonã possit
intelligi: & ad tẽpus quidẽ qr extitere
ñnulli. qͥ curricula cõputantes ȩtatum
certũ se consũmationis scłi annũ. diem¬

Expanded text:
e unum diem filii hominis, et non videbitis. Hoc est regnum Dei quod venturum speramus, diem videlicet Christi videre, est dies una in atriis tuis super millia: tenebrarum interruptio nulla est, nulla saltem memoria miseriae vel doloris quae prima abierunt, lucem perpetuae pacis obnubilat. Hujus ergo Dei bonum est desiderare praesentiam, nec tamen magnitudine desiderii nobis omnia fingere, quasi instet dies Domini. Unde et apte Dominus ventura praenuntiando subjunxit, Et dicent vobis: Ecce hic, ecce illic; nolite ire, neque sectemini. Quamvis haec sententia non solum ad tempus sed etiam ad personam possit intelligi. Ad tempus quidem quia exstitere nonnulli, qui curricula computantes aetatum, certum se consummationis s
Abbreviated transcription (Latin):
uel mom̃ta. ad ꝑsonã uͦ. qr multi cont᷑
eccłã uenere. multi uenturi st̃ hereti¬
ci qͥse x p̃os asseuerent. quoꝵs pͥmꝰ sy mon
illic: idẽ. in hac uel illa ꝑsona uel hora
uenire uel uenturũ esse regnũ dĩ ñ
st̃ sequendi : qͥ altiora sequi & infanda
dicere ñ timent. Nã sic̃ fulgur cho¬
ruscans de sub cȩlo in ea qͣ subcȩlo st̃¬

Expanded text:
uia multi contra Ecclesiam venere, multi venturi sunt haeretici, qui se christos asseverent, quorum primus Simon illic, id est, in hac vel illa persona, vel hora venire vel venturum esse regnum Dei, non sunt sequendi, qui altiora se quaerere, et infanda dicere non timent. Nam sicut fulgor coruscans de sub coelo, in ea q
Abbreviated transcription (Latin):
matheũ dicit̃ qr caro & sanguis ñ reue¬
lauit tͥ hoc ÷ doctrina humana fidĩ te
ueritatẽ ñ docuit. Pulchre etã qͥ diuer¬
nomine notant᷑. quarũ sc̃ꝑ dubius. in¬
stabilis. uagusq sensus & sermo ẽ. A qͥ¬
b ut eos distinguat. ꝓtinus infert.
os aut̃ quẽ me esse dicitis: Non st̃ enĩ
cũ dño soli gradiunt᷑. qͥ eũ sȩcretiꝰ oran¬
tẽ uidere merent᷑ Sed & siqͥs de turba
xp̃m crediderit: iã mox desinet esse
de t̾ba. Nespondens symon petrus
dix̃. Xp̃m dĩ licet cȩteri apłi sciant.
pet̾rus tam̃ respondit p̾cȩteris. Cõple¬
xus ÷ itaq õia qͥ & naturã & nom̃ ex¬
prt̾ssit. in qͦ sũma uiratũ est. etiãne
nos de generatione disseremꝰ quȩstio¬
nes: Cũ paulus iudicauerit nichil

Expanded text:
Matthaeum, dicit: Quia caro et sanguis non reveMatthaeum, dicit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi , hoc est, doctrina humana fidei te veritatem non docuit. Pulchre etiam, qui divernomine notantur, quarum semper dubius, instabilis vagusque sensus et sermo est. A quibus, ut eos distinguat, protinus infert: Vos autem, quem me esse dicitis? Non sunt enimcum Domino soli gradiuntur, qui eum secretius orantem videre merentur: sed et si quis de turba Christum crediderit, jam mox desinet esse de turba. Respondens Simon Petrus dixit, Christum Dei. Licet caeteri apostoli sciant, Petrus tamen respondit prae caeteris. Complexus est itaque omnia, qui et naturam et nomen expressit, in quo summa virnos de generatione Dei disseramus quaestiones, cum Paulus indicaverit nihil
Abbreviated transcription (Latin):
dño. sequebant᷑ illũ in ula. Marcus
indicat sed ipse patrem solus orauit.
Quia possunt scĩ dño fidei amorisq soci¬
etate coniungi discretũ cũ a cęteris
mortalib diuinȩ gła maiestatis intue¬
ri. uiã qͦq qͣm uersatꝰ in carne docuit.
passib humilitatis insequi: sed in com¬
pͣhensibilia pat̾nȩ dispositionis archana
solus nouit filiꝰ penetrare. Nusꝗͣ enim
nͥ fallor. cũ discipłis orasse repertar.
Ubiq solus obsecrat. qr dĩ consiliũ huma¬
na uota ñ capiunt. nec qͥsquã potest
interiorũ particeps esse cũ xp̃o.
Et interrogauit illos dicens Quẽ me
dicunt esse turbȩꝰ At illi respondeit᷑
Pulchre dñs fidẽ discipłors ex ploraturus
prius turbarũ sententiã int̾rogat: ne
illors uidelicet confessio. ñ ueritatis
agnitione ꝓbata: sed uulgi uideat᷑ opi¬
nione firmata. Nec cõꝑta credere. sed in¬
star herodis de auditis hȩsitare putent᷑.
Unde & petro se xp̃m confitenti scđm

Expanded text:
 sequebantur illum in via, ut Marcus indicat, sed ipse Patrem solus oravit, quia possunt sancti Domino fidei amorisque societate conjungi; discretum eum a caeteris mortalibus divinae gloria majestatis intueri, viam quoque quam versatus in carne docuit, passibus humilitatis insequi: sed incomprehensibilia paternae dispositionis arcana solus novit Filius penetrare. Nusquam enim ni fallor cum discipulis orasse reperitur, ubique solus obsecrat, quia Dei consilium humana vota non capiunt, nec quisquam potest interiorum particeps esse cum Christo. Et interrogavit illos, dicens: Quem me dicunt esse turbae? At illi responderuntPulchre Dominus fidem discipulorum exploraturus, prius turbarumque sententiam interrogat, ne illorum videlicet confessio, non veritatis agnitione probata, sed vulgi videatur opinione firmata, nec comperta credere, sed instar Herodis de auditis haesitare putentur. Unde et Petro se Christum confitenti, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ati a seniorib & scribis & principib
sacerdotũ. Et notandũ. qđ eum qͥ mul¬
ta pati & occidi. & resurgere debeat
filiũ hominis appellat: qr passo in
carne xp̃o diuinitas impassibilis man¬
sit. Notandũ etiã. qđ ipse se filiũ ho¬
ex hoc utroq uerus ds atq homo ꝓbetur.
iceBat aut̃ ad om̃s.¬

Expanded text:
senioribus et scribis, et principibus sacerdotum. Et notandum quod eum qui multa pati et occidi, et resurgere debeat, Filium hominis appellat: quia passo in carne Christo, divinitas impassibilis mansit. Notandum etiam, quod ipse se filium hoex hoc utroque verus Deus atque homo probetur. Dicebat autem ad om
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓxp̃o debemꝰ offerre. cȩterũ ipse xp̃c qͥ
respondendo gr̃a ministrabitur. ca¬
it̃ aut̃ quidã ei de turba. Magister
dic fr̃ĩ meo ut diuidat mecũ heredi¬
tatẽ. At ille dix̃ei. Homo qͥs me
constituit iudicẽ aut diuisorẽ suꝑiios:
Merito refutat᷑ hic frat̾ qͥ magistro suꝑ¬
nȩ pacis unitatisq gaudia cõm̃danti.
t̾renȩ diuisionis uultꝰ ingerere molestiã
merito hominis uocabulo notat᷑. Cum
tentio. nonne homines estis & scđm ho¬

Expanded text:
o debemus offerre; caeterum ipse Christus qui respondendo gratia ministrabitur. Ait autem quidam ei de turba: Magister, dic fratri meo ut dividat mecum haereditatem. At ille dixit ei: Homo, quis me constituit judicMerito refutatur hic frater qui magistro supernae pacis unitatisque gaudia commendanti terrae divisionis vult ingerere molestiam, merito hominis vocabulo notatur. Cum tentio, nonne carnales estis, nonne ho
Abbreviated transcription (Latin):
impoenitenti resistit. dicentes unũ ẽe suf¬
fugiũ irremissibilis blasphemiȩ cor impȩ¬
nitens caueat᷑. quors multis sententia ne¬
quaꝗͣ firma uidet᷑ qr uidelicet qͥsqͥs uni¬
tati ȩccłȩ corde impoenitenti resistit. siue
ille iudeus seu gentilis siue etiã hereticus
sit: potest utiq remissionẽ habere pecca¬
toꝵ in spu scõsi ad unitatẽ ȩccłȩ corde poe¬
nitenti refugerit. Sed dicunt quãdiu
corde impoenitenti qͥs sp̃s gix̃ resistit. tã¬
Quomꝰ enĩ quãdiu qͥs fornicationẽ. i dola¬
triã ad ulteriũ masculor concubitũ fur¬
tũ cȩteraq flagiaia gesserit. ñ habet heredi¬
tatẽ in regno xp̃i & dĩ his uͦ criminib
cor impoenitens habuerit ñ potest habere
ueniã mox uͦ ut poenituerit c̃seqͥt᷑ & ue¬
niã nulloq discrimine impoenitentia
cȩteris obligatior aut irremissibilior in¬
uenit᷑ tẽ. peccatis qͥ in similitudinẽ sce¬
lerũ cȩcors usq ad poenitentiã manens:

Expanded text:
impoenitenti resistit, dicentes unum esse suffugium ne sit irremissibilis blasphemia, cor impoenitens caveatur. Quorum multis sententia nequaquam firma videtur, quia videlicet quisquis unitati Ecclesiae corde impoenitenti resistit, sive ille Judaeus, seu Gentilis, sive etiam haereticus sit, potest utique remissionem habere peccatorum in Spiritu sancto, si ad unitatem Ecclesiae corde poenitenti refugerit. Sed dicunt quandiu corde impoenitenti quis Spiritui graim quandiu quis fornicationem, idololatriam, adulterium, masculorum concubitum, furtum, caeteraque flagitia gesserit, non habet haereditatem in regno Christi et Dei: his vero criminibus cor impoenitens habuerit, non potest habere veniam; mox vero ut poenituerit, consequetur et veniam. Nulloque discrimine impoenitentia caeteris obligatior aut irremissibilior invenitur esse peccatis, quae in similitudinem scelerum caeterorum usque ad poenitentiam manens,
Abbreviated transcription (Latin):
neq qͥ hunc dm̃ quidẽ esse sed patre fili¬
oq minorẽ credunt & conficent᷑ qr non
inuidentia diabolica sed humana igno¬
rantia ducti faciunt hoc: irremissibilis
blasphemiȩ crimine tenent᷑. Qua ꝓpter
pͥncipes iudõ & quiq similis inuidiȩ
peste corruptimaiestatẽ blasphemant.
sine fine peribunt. lege beati augusti¬
ni librũ primũ de sermone dñi in monte
u̾ aut̃ inducent uos in synagogas &
ad magistratꝰ & potestates Sup᷑ enĩ di

Expanded text:
neque qui hunc Deum quidem esse, sed Patre Filioque minorem credunt et confitentur, quia non invidentia diabolica, sed humana ignorantia ducti faciunt, hoc irremissibilis blasphemiae crimine tenentur. Quapropter principes Judaeorum, et quique similis invidiae peste corrupti, majestatem blasphemant, sine fine peribunt. Lege beati Augustini librum primum de Sermone Domini in monte. Cum autem inducent vos in synagogas, et ad magistratus, et potestates. S
Abbreviated transcription (Latin):
ras ex tenuari. uel in undas solui uel ꝑ
flãmã incinerẽ faciunt redigi. cũ neqͣ¬
quã oĩpotentiȩ dĩ quin ea resuscitando
uiuificet obsistere possint. Ti mete eũ.
qͥ post ꝗͣ occiderit habet potestatẽ mitt̾e
in gehennã. Quia duo st̃ genera ꝑsecutorũ.
unũ palã seuientiũ. alterũ fict̾e fraudu¬
lenterq blandientiũ: cont᷑ utrunq nos
munire atq instituere uolens saluator.
& supͣ ab hy pochrisi phariseoꝵ attendere.
& hic a carnificũ cȩde p̃cepit ñ timere:
qr uidelicet post mortẽ. nec hors crudeli¬
tates nec illoꝵs ualeat simulatio durare.
Dño potiꝰ qͥ sẽꝑ uideat placendũ. dñmqͥ¬

Expanded text:
ras extenuari, vel in undas solvi, vel per ras extenuari, vel in undas solvi, vel per flammas in cinerem faciunt redigi, cum nequaquam omnipotentiae Dei quin ea resuscitando vivificet obsistere possint. Timete eum qui postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam. Quia duo sunt genera persecutorum, unum palam saevientium, alterum ficte fraudulenterque blandientium: contra utrumque nos munire atque instituere volens Salvator, et supra ab hypocrisi Pharisaeorum attendere, et hic a carnificum caede praecipit non timere, quia videlicet post mortem nec horum crudelitas, nec illorum valeat simulatio durare. Domino potius qui semper videat placendum, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ orbẽ excła. lectis eor actib publice
p̃dicant᷑. Sane qđ ait p̾dicabit᷑ in tec¬
tis uta morẽ ꝓuinciȩ palestinȩ loqr̃
ubi solent in tectis residere. Non enim
tecta nr̃o more culminib sullimata.
sed planoscemate faciunt ȩqualia
Undelex p̾cepit ut qͥ nouã domũ ȩdifi¬
caret murũ tecti poneret in gypo:
ne funderet᷑ ibi sanguis innõrius¬
labente aliqͦ & in pͣceps ruente. et in tẽpli
constructione legimꝰ Texit quoq domum
laquearib cedrinis. & edificauit tabulatũ
suꝑ õnẽ domũ qͥnq cũbitis altitudinis. Er¬
go p̃dicabit᷑ in tectis. cunctis audientib
p̾alã dicetis. Dico aut̃ uob̾ amicis meis.
ne t̾reamini abiis qͥ occidunt corpus: &
posthȩc ñ habent qͥd faciant. Si ꝑsecutores
scõis occisis corporib ñ habent ãplius qͦd
c̃tra illos agant. gͦ suꝑ uacua furiunt in¬
sania. qͥ mortua marqs rũ mẽbra feris
auibq discerpenda ꝓiciunt. uel in au¬

Expanded text:
s eorum actibus publice praedicantur. Sane quod ait, Praedicabitur in tectis, juxta morem provinciae Palestinae loquitur, ubi solent in tectis residere. Non enim tecta nostro more culminibus sublimata, sed plano schemate faciunt aequalia. Unde lex praecepit ut qui novam domum aedificaret, murum tecti poneret in gyro, ne funderetur ibi sanguis innoxiuslabente aliquo et in praeceps ruente. Et in templi constructione legimus: Texit quoque domum laquearibus cedrinis, et aedificavit tabulatum super omnem domum quinque cubitis altitudinis. Ergo praedicabitur in tectis, cunctis audientibus palam dicetur. Dico autem vobis amicis meis, ne terreamini ab his qui occidunt corpus, on habent amplius quid facient. Si persecutores sanctorum occisis corporibus, non habent amplius quid contra illos agant, ergo supervacua furiunt insania, qui mortua martyrum membra feris avibusque discerpenda projiciunt, vel in au
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ tantũ arbitrans. qđ filiꝰ sĩ fabri¬
homo uorator ac uini potator sim: talis
opinio atq blasphemia quanqͣm culpa
nͥ careat erroris. tam̃ habet ueniã ꝓpt̃
corporis uilitatẽ. Qui aut̃ manifeste
intelligens oꝑa dĩ cũ de uirtute nega¬
cit esse beelrebub: isti ñ dimittit᷑ neq
in p̃senti scło neq in futuro. Non qđ nege¬
mꝰ & ei si poenitentiã agere uoluerit
posse dimitti ab eo qͥ uult õnes homines
saluos fieri & ad agnitionẽ uenire uen¬

Expanded text:
nem tantum arbitrans quod filius et frhomo vorator ac vini potator sim, talis opinio atque blasphemia quanquam culpa non careat erroris, tamen habet veniam propter corporis utilitatem. Qui autem manifeste intelligens opera Dei cum de virtute negacit esse Beelzebub, isti non dimittetur, neque in praesenti saeculo, neque in futuro. Non quod negemus et ei, si poenitentiam agere possit, posse dimitti ab eo qui vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veri
Abbreviated transcription (Latin):
in tenebris dixistis. in lumine dicentur:
& qđ in aure locuti estis in cubiculis.
p̾dicabit᷑ in tectis: ñ solũ in futuro qͣn¬
do cuncta cordiũ abscondita ꝓferent᷑
ad lucẽ: sed in p̾senti tẽpore potest con-¬

Expanded text:
e dicentur, et quod in aure locuti estis in cubiculis, praedicabitur in tectis, non solum in futuro, quando cuncta cordium abscondita proferentur ad lucem, sed et in praesenti tempore potest con
Abbreviated transcription (Latin):
pochritȩ ad instar puncti. Si ascenderit
usq ad cȩlũ suꝑbia eiꝰ & capud eius nubes
tetigerit. qͣsi sterquiliũ infine ꝑdetur.
n fine inquit ꝑdet᷑ qͥ in pͥncipĩo florere
uidebat᷑. Est g̾ sensus. Attendite ne emu¬
lenuni simulatores qr ueniet ꝓfecto

Expanded text:
ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur . In fine, inquit, perdetur, qui in principio florere videbatur. Est ergo sensus: Attendite ne aemulemini simulatores, quia veniet profecto
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ audiendi st̃ qͥ legendũ putant.
natũ ex muliere factũ sublege. sed fac¬
tũ ex muliere. qr conceptꝰ in utero uir¬
ginali. carnẽ ñ de nichilo. non aliun¬
de. sed materna traxit ex carne. Alio¬
quin. nec uere filiꝰ hominis diceret᷑
qui originẽ ñ haberet ex homine.
Et nos gͥ his contra euthicen dictis.
extollamꝰ uocẽ cũ ercła catholica
cuiꝰ hȩc mulier typũ gessit . ex tol¬
lamꝰ & m̃tẽ de medio turbarũ: dica¬
mꝰq saluatori. Beatꝰ uent᷑ qͥ te porta¬
uit. & ubera quȩ suxisti. Uere enim
beata parens qͤ sic̃ qͥdã ait. enixa est
puerꝑa regẽ qͥ cȩlũ terrãq tenet.
ꝑ secla cuiꝰ num̃ & eterno cõplectens.
oia giro: imꝑiũ sine fine manet.

Expanded text:
enim audiendi sunt, qui legendum putant: enim audiendi sunt, qui legendum putant: Natum ex muliere, factum sub lege, sed factum ex muliere, quia conceptus in utero virginali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin, nec vere filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos extollamus vocem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit, extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . Vere enim beata parens, quae sicut quidam ait enixa est puerpera Regem. Qui coelum terramque tenet per saecula, cujus. Numen et aeterno complectens omnia gyro, Imperium s
Abbreviated transcription (Latin):
confundat hereticoꝵ ꝑfidiã. Nã sicut
tc̃ iudei sc̃i sp̃s oꝑa blasphemando ue¬
rũ consubstantialẽq patridĩ filiũ
negabant: sic heretici post ea negando
genito dõ carnis suȩ materiã minis¬
trasse. uerũ consubstantialẽq matrifi-¬
liũ hominis fateri ñ debere dixerunt.
Sed si caro uerbi dĩ scđm carnẽ nascen¬
tis. a carne uirginis matris ꝓnunciat᷑
extranea: sine causa uent̾ qͥ eũ portas¬
set. ub̃a quȩ lactassent beatificantur.
Qua enĩ consequentia eiꝰ lacte credatur
nutritꝰ. cuiꝰ semine negat᷑ ẽẽ conceptꝰ
cũ ex uniꝰ eiꝰdẽq fontis origine scđm
phisicos ut̾q liquor eman̾are ꝓbet᷑
Nisi forte putanda ẽ uirgo sem̃tiuã suȩ
carnis materiã nutriendo in carnedĩ
filio suggerere potuisse: incarnando
aut̃ quasi maiori & inusitato mirac ło
minime potuisse. Sed huic opinioni
obstat apłs dicens. qr misit ds̃ filiũ suũ
factũ ex muliere factũ sublege. Neq

Expanded text:
fidiam. Nam sicut tunc Judaei sancti Spiritus opera blasphemando, verum consubstantialemque Patri Dei Filium negabant, sic haeretici postea negando genito Deo, carnis suae materiam ministrasse, verum, consubstantialemque matris filium hominis, fateri non debere dixerunt. Sed si caro verbi Dei secundum carnem nascentis a carne virginis matris pronuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequentia ejus lacte credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptus, cum ex unius ejusdemque fontis origine, secundum physicos, uterque liquor emanare probetur. Nisi forte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam, nutriendo in carne Dei Filio sug gerere potuisse, incarnando autem, quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat Apostolus, dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Neque
Abbreviated transcription (Latin):
gina austri fides ȩccłȩ p̃fert᷑ is raheli.
q̃ ñ minꝰ ꝑ poenitentiã ꝑactȩ insipientiȩ.
quã ꝑsapientiȩ discendȩ industriã dño
conciliat᷑. Ex duab qͥppe partib uni¬
tas ȩccłȩ congregat᷑ coꝵ uidelicet qui
peccare nesciunt: & eoꝵ qͥ peccare de¬
sistunt. P oenitentia enĩ peccatũ abo

Expanded text:
gina Austri, fides Ecclesiae praefertur Israeli, gina Austri, fides Ecclesiae praefertur Israeli, quae non minus per poenitentiam peractae insipientiae, quam per sapientiae discendae industriam Domino conciliatur. Ex duabus quippe partibus unitas Ecclesiae congregatur, eorum videlicet qui peccare nesciunt, et eorum qui peccare desistunt. Poenitentia enim delictum abo
Abbreviated transcription (Latin):
ultimis t̾rȩ finib eũ quȩ siuit quẽ ꝑcep¬
to dono sapientiȩ cognouerat ẽẽ famosũ.
illi uͦ secũ habentes eũ qͥ ñ aliunde sa¬
piens s ipse dĩ sapientia & uirtꝰ est: non
mͦ audire sed blasinare atq insidus agi¬
tare malebant. Uiri niniuitȩ sur¬
gent in iudicio cũ generatione hac
& c̃demnabunt illã. qr poenitentiã
egert᷑ ad p̃dicationẽ ionȩ. ecce plus ꝗͣ
iona hic. Ionas paucis dieb p̾dicauit.
ego tanto tẽpore. Ille assyriis genti in¬
credulȩ. ego iudeis popło dĩ Ille ꝑegri¬
nis. ego ciuib. Ille uoce locutꝰ simplici
nichilq signorũ faciens acceptꝰ ẽ : ego
tanta signa faciens. beelzebub calũniã
sustineo. Plus gͦ iona hic. hoc est in me¬
dio ur̃m p̃dicans. Et ꝓpt̾ea eodẽ modo
qͦ regina austri uiri qͦq niniuitȩ gene¬
rationẽ condẽnabt̃ iudeoꝵs. hoc ÷ in fide¬
litatis arguent. Alit̃. In niniuitis & re¬

Expanded text:
ultimis terrae finibus eum quaesivit, quem percepultimis terrae finibus eum quaesivit, quem percepto dono sapientiae cognoverat esse famosum. Illi vero secum habentes eum qui non aliunde sapiens, sed ipse Dei sapientia et virtus est, non modo non audire, sed blasphemare atque insidiis agitare malebant. Viri Ninivitae surgent in judicio cum generatione hac et condemnabunt illam, quia poenitentiam egerunt ad praedicationem Jonae, et ecce plus quam Jona hic. Jonas paucis diebus praedicavit, ego tanto tempore. Ille Assyriis genti incredulae, ego Judaeis populo Dei. Ille peregrinis, ego civibus. Ille voce locutus simplici nilque signorum faciens acceptus est, ego tanta signa faciens Beelzebub calumniam sustineo. Plus ergo est Jona hic, hoc est in medio vestrum praedicans. Et propterea eodem modo quo regina Austri, viri quoque Ninivitae generationem condemnabunt Judaeorum, hoc est infidelitatis arguent. Aliter: In Ninivitis et re
Abbreviated transcription (Latin):
re poenitentiã. Sed uide qͥd sequitur.
Iegina austri surget in iudicio cum
Nuiris generationis huiꝰ. & c̃dẽpnabit
illos. Condẽnabit utiq ñ potestate ui¬
dicu. sed cõparatione facti melioris.
Si aut̃ regina austri quȩ electa e̾ẽ non
dubitatur. surget in udicio cũ repbͦ.
ostendit᷑ una cunctoꝵ bonoꝵs scilicet
malorq resurrectio mortaliũ. Et
hȩc ñ iuxta fabulas iudeorũ mille an¬
nis ante iudiciũ. sed in ipso esse futuro
iudicio. Quia uenit a finib t̾rȩ. au¬
dire sapientiã salomonis. Et ecce plus
qͣm salomon hic. Hic. hoc loco ñ ꝑ nom̃
sed ad uerbiũ loci significat. Id est in¬
p̾sentiarũ int̾ uos conuersat᷑ qͥ in com¬
parabilit̃ est salomone prȩstantior
Refert aut̃ scriptura quo modo regina
saba ꝑtantas difficultates gente sua
& unꝑio derelicts uenerit in iudeã sa¬
pientiã audire samonis &e ei multa mu¬
nera deferens. ab eo plura ꝑceꝑit. Quȩ idõ

Expanded text:
tiam. Sed vide quid sequitur: Regina Austri surget in judicio cum viris generationis hujus, et condemnabit illos. Condemnabit utique non potestate judicii, sed comparatione facti melioris. Si autem regina Austri, quae electa esse non dubitatur, surget in judicio cum reprobis, ostenditur una cunctorum, bonorum scilicet malorumque ressurrhaec non juxta fabulas Judaeorum mille annis ante judicium, sed in ipso esse futura judicio. Quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, et ecce plus quam Salomon hic. Hic in loco non pronomen, sed adverbium loci significat, id est, impraesentiarum inter vos conversatur qui incomparabiliter est Salomone praestantior. Refert autem Scriptura quomodo regina Saba per tantas difficultates gente sua et imperio derelictis venerit in Judaeam sapientiam audire Salomonis, et ei multa munera deferens ab eo plura perceperit. Quae ideo
Abbreviated transcription (Latin):
tione pulsatꝰ. Quidã enĩ calũniabant᷑
eũ in beelzebub eiecisse demonia. quib
hactenꝰ ÷ responsũ. & alii tẽptantes sig¬
nũ decȩlo quȩ rebant ab eo. Quib abhinc
respondere incipit. ñ eis signũ de cȩlo
qͦd indigni erant uidere. uerũ de ꝑfun¬
do inferni tribuens. qͣle ionas ꝓpħa nau¬
fragus cȩtoq sorbente uoratꝰ. sed de
abysso ac mortis fauce lib̾atꝰ. & accepit
& dedit signũ. Uidelicet incarnatio¬
nis ñ diuinitatis. passionis ñ glorifi¬
cationis. Discipłis aut̃ suis signũ de cȩ¬
lo dedit quib et̾nȩ beatitudinis głam
&e priꝰ figuralit̾ in monte trans formatꝰ.
ꝙ post ueracit̾ in cęlũ subleuatꝰ ostendit
am sicut ionas fuit signũ niniuitis
ita erit filiꝰ hominis generationi isti.
Ostendit uidõs instar niniuitarũ pecca¬
tis grauib inuolutos. & subuersioni si
ñ poenituerint ẽt̃. ꝓx imos. Uerũ sic ut
ninuitis & denunc iat᷑ suppliciũ & re¬

Expanded text:
tione pulsatus: quidam enim calumniabantur eum in Beelzebub ejecisse daemonia: quibus hactenus est responsum; et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo: quibus ab hinc respondere incipit; non eis signum de coelo, quod indigni erant videre, verum de profundo inferni tribuens, quale Jonas propheta naufragus cetoque sorbente voratus, sed de abysso ac mortis fauce liberatus, et accepit et dedit signum, videlicet incarnationis, non divinitatis, passionis, non glorificationis. Discipulis autem suis signum de coelo dedit, quibus aeternae beatitudinis gloriam et prius figuraliter in monte transformatus, et post veraciter in coelum sublevatus ostendit. Nam sicut Jonas fuit signum Ninivitis, ita erit Ostendit quidem Judaeos instar Ninivitarum peccatis gravibus involutos, et subversioni, si non poenituerint, esse proximos. Verum sicut Ninivitis denuntiatur supplicium, et re
Abbreviated transcription (Latin):
neralit᷑ huiꝰ popłi gente geri nͨ desinit᷑.
mmundꝰ qͥppe sp̃s exiuita iuideis qͣndo ac¬
ceꝑunt legẽ. & ãbulauit ꝑ loca arida quȩ
rens sibi requiẽ. Expulsus uidelicet a iudĩs.
ãbulauit ꝑ gentiũ solitudines. Quȩ cũ dño
postea credidissent: ille ñ inuentoloco in
nationib dix̃. Reuertar in domũ meam
pͥstinã unde exiuii. Habebo iudeos. qͦs ante
dimiserã. Et ueniens. inuenit uacantẽ. &¬
scopis mundatã. Uacabat enĩ tẽplũ iude¬
ors. & xp̃m hospitẽ ñ habebat dicentem
erant suꝑfluis obseruationib pharise¬
ors. reuertit᷑ ad eos diabolus. & seͥptenari¬
o sibi numero demonũ addito habitat
pͥstinã domũ & fiunt posteriora illiꝰ po¬
płi peiora pͥorib. Multo enĩ nc̃ maiore
pto possessi fuerant᷑ ante legis noticã
Quia aliud ÷ uenturũ ñ credere. aliud
eũ ñ suscepisse qͥ uenerit. Septenariũ
aut̃ numerũ adiunctũ diabolo. uel

Expanded text:
neraliter hujus populi gente geri non desinit. neraliter hujus populi gente geri non desinit. Immundus quippe spiritus exivit a Judaeis, quando acceperunt legem.rens sibi requiem, expulsus videlicet a Judaeis ambulavit per gentium solitudines, quae cum postea Domino credidissent, ille non invento loco in nationibus, dixit: Revertar ad domum meam pristinam, unde exivi, habebo Judaeos quos ante dimiseram: Et veniens invenit vacantem, scopis mundatam. Vacabat enim templum Judstum hospitem non habebat, dicentem:erant superfluis observationibus Pharisaeorum, revertitur ad eos diabolus, et septenario sibi numero daemonum addito habitat pristinam domum et fiunt posteriora illius populi pejora prioribus. Multo enim nunc majore pto possessi fuerant ante legis notitiam. Quia aliud est venturum non credere, aliud eum non suscepisse qui venerit. Septenarium autem numerum adjunctum diabolo, vel
Abbreviated transcription (Latin):
secũ nequiores se: & ingressi habitant
ibi. ꝑ septẽ alios sp̃s. uniuersa uitia desig¬
nat. Quẽcunq enĩ post baptisma siue pra¬
uitas heretica seu mundana cupiditas
arripuerit: mox õiũ ꝓsternet in ima ui¬
tiorũ Unde recte nequiores tc̃ eũ sp̃s di¬
cunt᷑ ingressi: qr ñ solũ habebit illa septẽ
uitia quȩ septẽ sp̃ualib st̃ contraria uir¬
tutib. sed & ꝑ hy pochrisin ipsas se uirtu¬
tes habere simulabit. Et sunt nouis¬
sima hominis illiꝰ. peiora pͥorib. Meliꝰ
quippe erat ei uiã ueritatis ñ agnos¬
cere. quã post agnitionẽ retrorsũ con¬
uerti. Qđ in iuuda traditore uel sy mo¬
ne mago cęterisq talib. spec ialiter
legimꝰ impletũ. Quo autẽ generaliter
hȩc parabola tendat. ipse scđ̾m matheum
saluator ex posuit: ubi ea t̾minata. mox
subdidit dicens. Sic erit & generationi
huic pessimȩ. Id est qđ de uno qͦlibet spe¬
cialit᷑ geri solere narraui hoc in tota ge¬

Expanded text:
nt ibi. Per septem malos spiritus, universa vitia designat. Quemcunque enim post baptisma, sive pravitas haeretica, seu mundana cupiditas arripuerit, mox omnium prosternet in ima vitiorum. Unde recte nequiores tunc eum spiritus dicuntur ingressi. Quia non solum habebit illa septem vitia, quae Septem spiritalibus sunt contraria virtutibus, sed et per hypocrisin, ipsas se virtutes habere simulabit. Et sunt novissima hominis illius pejora prioribus. Melius quippe erat ei viam veritatis non cognoscere, quam post agnitionem retrorsum converti. Quod in Juda traditore, vel Simone mago, caeterisque talibus, specialiter legimus impletum. Quo autem generaliter haec parabola tendat, ipse secundum Matthaeum Salvator exposuit, ubi, ea terminata, mox subdidit dicens: Sic erit et generationi huic pessimae. Id est, quod de uno quolibet specialiter geri solere narravi, hoc in tota ge