comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multae. ⁊ curanit eos ibi. & accesser̃ ad eum pharisei demptante eũ
⁊ dicentes. si licet homini dimittere uxorẽ suam quacũq ex causa. ⁊ic̃t̃.
usq ad illud ubi ait. Qui potest caꝑe capiat. Hoc ⁊ marchꝰ cõmemo¬
rat eundem ordinem tenens. Iane uidendum ẽ ne repugnare uideat᷑
qđ idem marchꝰ a dño dic̃ int̾rogatos phariscos quid eisꝰ moises p̃cꝑit.
atq ita illos introganti respondisse. de ꝑmisso sibi libello repudii. cum
matłis dixerit uerbis dñi quibꝰ ostenderat ex lege dm̃ coniiipisse mas¬
culum ⁊ feminam & ꝓpterea non eos deb̾e ab homine separari reculisse
responsionem. Quid gͦ mandauit moyses dari libellum repudii ⁊ di¬
mittere: Quibꝰ iterum ait. Quoniam moyses ad duriciam cordis ur̃i
ꝑmisit uobis dimuttere uxores ur̃as : ab inicio aũt non sic fuit. Nã
⁊ marchus hanc dñi responsionem nõ tacet: s postea quam ei res¬
ponder̃ introganti de libello repudii in quo ordine uł modo uerborũ

Expanded text:
antes eum et dicentes: si licet homini dimittere uxorem suam quacumque ex causa? et cetera usque ad illud ubi ait: qui potest capere capiat. hoc et Marcus commemorat eundem ordinem tenens. sane uidendum est, ne repugnare uideatur quod idem Marcus a domino dicit interrogatos Pharisaeos, quid eis Moyses praeceperit, adque ita illos interroganti respondisse de permisso sibi libello repudii, cum Mattheus dixerit uerbis domini, quibus ostenderat ex lege deum coniunxisse masculum et feminam et propterea non eos debere ab homine separari, rettulisse responsionem: quid ergo Moyses mandauit dari libellum repudii et dimittere? quibus iterum ait: quoniam Moyses ad duritiam cordis uestri permisit uobis dimittere uxores uestras: ab initio autem non sic fuit. nam et Marcus hanc domini responsionem non tacet, sed posteaquam ei responderunt interroganti de libello repudii. In quo ordine uel modo uerborum
Abbreviated transcription (Latin):
tentur si cui dimiserint post resiurectionem a dño dictũ cõmemorat.
cum matħis in hoc sermone dnm̃ hoc dixisse meminerit. qđ & Pecro an¬
tea dictũ fuisse idem ipse testatur. Padem itaq sepe ac pluribus
locis iħm dixisse
ne cubi moueamur si ordo dictoꝵ quibusdã re¬
pugnare putabitur sic̃ iam totiens cõmendauimꝰ meminisse debemus n
hoc semꝑ ammonere necesse sit.
La uitur matħs ita
nairans. Ꝙ factum ẽ cum consũmass iħs sermones istos mignuit aga¬
lilea ⁊ uenit in fines uideae transiordanen. ⁊ seqruutae sunt eum tcbae

Expanded text:
tentur, si cui dimiserint, post resurrectionem a domino dictum commemorat, tentur, si cui dimiserint, post resurrectionem a domino dictum commemorat, cum Mattheus in hoc sermone dominum hoc dixisse meminerit quod et Petro antea dictum fuisse idem ipse testatur. eadem itaque saepe ac pluribus locis Iesum dixisse. necubi moueamur, si ordo dictorum quibusdam repugnare putabitur, sicut iam totiens commendauimus, meminisse debemus, ne hoc semper admonere necesse sit. LXII. Sequitur Mattheus ita narrans: et factum est. cum consummasset Iesus sermones istos, migrauit a Galil
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ efficiamin sic̃ paruili. non merabitis in regnum celoꝵ. usq ad illud
ubi ait. sic & pater meus celestis faciet uobis si non remiseritis unusqͥsq
fr̃i suo de cordibꝰ ur̃is. Ex isto aliquanto ꝓlixiore dm̃ sermone nõ om̃a
s quedam marchus eundem sequens ordinem posuit. quedam eciam ipse q̃
matħs non dic̃ inseruit. totus aut̃ sermo quo usq eum consid̾andũ suscepimꝰ
a Petro solo interpellatur. querente quotiens frĩ debeat ignosci. Talia enĩ
dñs loquebatur ut satis eluceat eciam hoc qđ Petrus intr̃ogauit eiq res¬
ponsum ẽ ad eundem ꝑtinere sermonẽ. Tucas aut̃ nisi illud de paruulo
quẽ constituit ante discipłos mutandum cum de sua magnitudine cogita¬
rent. nichil hoc ordine seruato cõmemorat. si qua enim alia simliter
dix̃ que ⁊ isto sermone sunt posita alibi & ex aliis occasionibꝰ dicta recoluit
sic̃ loħs de remissione peccatorũ qđ tenebuntur si cui tenuerint. ⁊ dimit¬

Expanded text:
d ubi ait: sic et pater meus caelestis faciet uobis, si non remiseritis unusquisque fratri suo de cordibus uestris. ex isto aliquanto prolixiore domini sermone non omnia, sed quaedam Marcus eundem sequens ordinem posuit, quaedam etiam ipse quae Mattheus non dicit inseruit. totus autem sermo, quousque eum considerandum suscepimus, a Petro solo interpellatur quaerente, quotiens fratri debeat ignosci. talia enim dominus loquebatur, ut satis eluceat etiam hoc quod Petrus interrogauit eique responsum est ad eundem pertinere sermonem. Lucas autem nisi illud de paruulo, quem constituit ante discipulos imitandum, cum de sua magnitudine cogitarent, nihil hoc ordine seruato commemorat. si qua enim alia similiter dixit quae et in isto sermone sunt posita, alibi et ex aliis occasionibus dicta recoluit, sicut Iohannes de remissione peccatorum, quod tenebuntur, si cui tenuerint, et dimit
Abbreviated transcription (Latin):
nter omnes diuinas auctoritates que scĩs lite¬
ris continentur. euugłm merito excellit. Qđ enuim lex &e ꝓpħae
futurum p̃nnciauer̃. hoc redditũ atq completũ in euugło demõ¬
non solum ea que ex ore euis audita. uł ab illo sub oculis suis oꝑata.
dicta. & facta meminerant. uerum etiam que prius quã illi ꝑ disci¬
pulatũ adheserant. in eus natiuitate. uł infancia. uł puericia. diui¬
nitus gesta ⁊ digna memoria. siue ab ipso. siue a parentibꝰ eius. siue
quibius libet aluis cerdissimis indiciis. & fidelissimis testimonis. reqͥrere
& cognoscere potuer̃. imposito sibi euuangłi andi muuere generi hu¬
mano annunciare curarunt. Quorũ quidã hoc est matheus ⁊ lolis
ceiam scripta de illo que seribenda insa sunt libris singulis edider.
Ac ne putaretur quod attinet ad ꝑcipiendũ ⁊ p̃dicandũ euugłm int̾¬
esse aliquid utrũ illi annuncient qui eundẽ hic in carne apparentẽ

Expanded text:
nter omnes diuinas auctoritates, quae sanctis litteris continentur, euangelium merito excellit. quod enim lex et prophetae futurum praenuntiauerunt, hoc redditum adque conpletum in euangelio demonnon solum ea, quae ex ore eius audita uel ab illo sub oculis suis operata dicta et facta meminerant, uerum etiam quae, priusquam illi per discipulatum adhaeserant, in eius natiuitate uel infantia uel pueritia diuinitus gesta et digna memoria siue ab ipso siue a parentibus eius siue quibuslibet aliis certissimis indiciis et fidelissimis testimoniis requirere et cognoscere potuerunt, inposito sibi euangelizandi munere generi humano adnuntiare curarunt. quorum quidam, hoc est Mattheus et Iohannes, etiam scripta de illo, quae scribenda uisa sunt, libris singulis ediderunt. Ac ne putaretur, quod adtinet ad percipiendum et praedicandum euangelium, interesse aliquid, utrum illi adnuntient, qui eundem dominum hic in carne apparente
Abbreviated transcription (Latin):
IauI. Quis ẽ aut̃ iste de quo audio ego talia. & querebat iudere eũ.
n his uerbis luicas quoq marcho attestatur adhoc dum taxat qđ alii
dixerint non herodes ioħem a mortuis siurexisse. s quia esitantẽ cõme¬
morauit herodem uerbaq eius ita postea posuit dicentis loħem ego
decollaui. Quis ant est iste de quo ego audio talia. intelligendum ẽ
aut post hanc esitationẽ confirmasse i animo suo qđ ab aliis dicebat᷑.
cum ait pueris suis sic̃ matħs nairat & ait pueris suis hic est ioħs
baptista ipse sunrexit a mortuis. & idõ uirtutes moperantur ieo. Aut
ita ꝓnuncianda sunt hec uerba ut esitantẽ adhuc indicent. Si enĩ dice¬
ret Numquidnam hic ẽ. aut uumquid forte hic ẽ ioħs baptista: nõ opꝰ
ẽẽt ammonere aliquid de ꝓnunciatione qua dubitans atq hesitans
intelligatur. Nunc quia illa uerba desunt. utroq mͦ ꝓnunciari po¬
test. ut aut consirmatum eum ex aliorum uerbis credentẽ dixisse acci¬

Expanded text:
uis est autem iste de quo audio ego talia? et quaerebat uidere eum. in his uerbis Lucas quoque Marco adtestatur, ad hoc dumtaxat quod alii dixerint, non Herodes, Iohannem a mortuis resurrexisse. sed quia haesitantem commemorauit Herodem uerbaque eius ita postea posuit dicentis: Iohannem ego decollaui, quis est autem iste de quo audio ego talia? intellegendum est aut post hanc haesitationem confirmasse in animo suo quod ab aliis dicebatur, cum ait pueris suis, sicut Mattheus narrat: et ait pueris suis: hic est Iohannes baptista; ipse surrexit a mortuis et ideo uirtutes inoperantur in eo, aut ita pronuntianda sunt haec uerba, ut haesitantem adhuc indicent. si enim diceret numquidnam hic est?\' aut \'numquid forte hic est Iohannes baptista?\' non opus esset admonere aliquid de pronuntiatione, qua dubitans adque haesitans intellegatur. nunc quia illa uerba desunt, utroque modo pronuntiari potest, ut aut confirmatum eum ex aliorum uerbis. credentem dixisse acci
Abbreviated transcription (Latin):
tantum. terminato eo quantũ ab illo comemoratũ est. eciam hoc subie¬
cit. Nulla tam̃ facta necessitate qua hoc eciam consequent᷑ gestũ eẽ intel¬
ligere cogeremur. sic̃ nec matħs. In illo enĩ tpre dixit non in illo die
uł hora. nisi qđ marchus non qđ herodes dixerit.s dicebant inquit
quia ioħs baptista resimrex̃ a mortuis matheus uero de ipso herode ait
inquit pueris suis. Luchas eciam eum nairandi ordinem quẽ marchꝰ
tenens nec ipse sane eciam rerũ gestarũ eundẽ ordinẽ fuisse credi
cogens ita hoc idem cõmemorat. Audiuit aut̃ inquit herodes tetrar¬

Expanded text:
tantum, terminato eo sermone, quantum ab illo commemoratum est, etiam hoc subietantum, terminato eo sermone, quantum ab illo commemoratum est, etiam hoc subiecit, nulla tamen facta necessitate, qua hoc etiam consequenter gestum esse intellegere cogeremur. sicut nec Mattheus. in illo enim tempore dixit, non \'in illo die\' uel \'hora\', nisi quod Marcus, non quod Herodes dixerit, sed: dicebant, inquit, quia Iohannes baptista resurrexit a mortuis, Mattheus uero de ipso Herode: ait, inquit, pueris suis. Lucas etiam eum narrandi ordinem, quem Marcus, tenens nec ipse sane etiam rerum gestarum eundem ordinem fuisse credi cogens ita hoc idem commemorat: audiuit autem, inquit, Herodes tetrar
Abbreviated transcription (Latin):
illis. Utiq dicetis michi hanc similitudinẽ. Medice: cura te ipsũ.
uanta audiuimus facta in capharnaũ fac hic in patria tua. ⁊ cetera
donec ꝑagat totũ ipsum nanationis suae locum. Quid gͦ euidentiꝰ
quã hoc eum scientẽ p̃occupasse nanundũ. cum utiq iam magna ab
illo in capharnaum facta fuisse ⁊ ipse nouerit & ipse cõmemoret. que
se nondũ nairasse utiq scit. Neq enim tantũ ab eius baptismo ꝓ¬
gressus ẽ. ut oblitus prtetur nondũ se aliqͥd cõmemorasse. de his oue
in capharnaum gesta fuerant. Modo enim cepit post baptismũ aliqͥd
narrare de dño.XI.iII. Se quitur matħs. In illo tempore audi¬
uit herodes tetrarcha famam iħ. & ait pueris suis Hic est ioħ̃s¬
dru. & ait pueris suis Hic est iol̃is
baptista. ipse sunexit a mor tuis & ideo uirtutes operant᷑ ineo.
archus hoc idem & eodem modo dicit s non eodem ordine. Nam postea¬
quam discipulos dñs misit dicens eis ue quid in uia feirent nisi uirgam

Expanded text:
similitudinem: medice, cura te ipsum; quanta audiuimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua, et cetera, donec peragat totum ipsum narrationis suae locum. quid ergo euidentius quam hoc eum scientem praeoccupasse narrandum, cum utique iam magna ab illo in Capharnaum facta fuisse et ipse nouerit et ipse commemoret quae se nondum narrasse utique scit? neque enim tantum ab eius baptismo progressus est, ut oblitus putetur nondum se aliquid commemorasse de his quae in Capharnaum gesta fuerant; modo enim coepit post baptismum aliquid narrare de domino. Sequitur Mattheus: in illo tempore audiuit Herodes tetrarcha famam Iesu et ait pueris suis: hic est Iois baptista; ipse surrexit a mortuis et ideo uirtutes inoperantur in eo. Marcus hoc idem et eodem modo dicit, sed non eodem ordine. nam posteaquam dicipulos misit dominus dicens eis, ne quid in uia ferrent nisi uirgam
Abbreviated transcription (Latin):
nairandũ & quomodo uenerit postea quam baptizatũ & temptatũ dñm
indicauit. Ita sequitur. Et consummata om̃i tẽptatione diabłs reces¬
sit ab illo usq ad tempꝰ. & regressus ẽ iłis in uirtute sp̃s in galileam.

Expanded text:
narrandum et quomodo venerit. Posteaquam baptizatum et tentatum Dominum narrandum et quomodo venerit. Posteaquam baptizatum et tentatum Dominum indicavit, ita sequitur: « Et consummata omni tentatione, diabolus recessit ab illo usque ad tempus. Et regressus est Jesus i
Abbreviated transcription (Latin):
postea gestum ẽ. unde quisq possit aduertere quod huic tam magnę
questioni quam de consensu euuangłistarũ enodandã dõ adiuuante
suscepimus. Plurimum necessarium ẽ nõ nescientes aliquid eos p̃ter¬
misisse. aut nescientes quemadmodũ se ordo rerũ gestarum haberet.
alium potius ordiem suae recordationis tenuisse. quod hinc eui¬
dentissime intelligi potest. quia Lucas ante quam namaret aliquid
dñm fecisse capharnaum. p̃occupauit hunc locum quẽ nunc cõside¬
ramus. ubi ciues eius & potenciam uirtutis in eo stupebant. & ig¬
nobilitatẽ generis contemnebant. Nam hoc eum dicit eis dixisse.
tiq dicetis michi. Medice : cum te ipsum. Quanta audiuimus
facta in capharnaum. fac ⁊ in patria tua. cum scđ̾m eiusdẽ ipsuis
Luicae nairationem nichil adhuc legatur fecisse capharnaum. Qđ qr
longũ nõ ẽ ⁊ facillimũ ẽ & ꝑnecessarium : totũ inserimꝰ. unde adhoc

Expanded text:
postea gestum est: unde quisque possit advertere, quod huic tam magnae postea gestum est: unde quisque possit advertere, quod huic tam magnae quaestioni, quam de consensu Evangelistarum enodandam Deo adjuvante suscepimus, plurimum necessarium est, non nescientes aliquid eos praetermisisse, aut nescientes quemadmodum se ordo rerum gestarum haberet, alium potius ordinem suae recordationis tenuisse; quod hinc evidentissime intelligi potest, quia Lucas antequam aliquid narraret Dominum fecisse Capharnaum, praeoccupavit hunc locum, quem nunc consideramus, ubi cives ejus et potentiam virtutis in eo stupebant, et ignobilitatem generis contemnebant. Nam hoc eum dicit eis dixisse, Utique dicetis mihi: Medice, cura teipsum: quanta audivimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua; cum secundum ejusdem ipsius Lucae narrationem nihil adhuc legatur fecisse Capharnaum. Quod quia longum non est, et facillimum est et pernecessarium, totum inserimus, unde ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
continuanter adiungunt. de naui scilicet in qua dormiebat iħs. & de
ilo miraculo expussorũ demonioꝵ apud gerasenos. que duo matłis
iam suꝑius recolens interposuit. Nunc gͦ que in patria sua dñs
dixerit. uł ei dicta sunt uideamis. utrum cum aliis duobꝰ marcho
⁊ luca concordent. Nam ioħ̃s longe indiuersis & dissimilibꝰ nar¬
rationis suae locis. uł dicta ẽẽ dño talia uł eum dixisse cõmemo¬
rat. qualia hoc loco tres ceteri meminer̃. Q maichus quidẽ eadẽ
ape cõmemorat hic ꝯm̃a que matheus. isi quod dnm fabrũ & ori
riae filium dicit a ciuibꝰ suis dictum. non sic̃ Matheus fabrifiliũ
N ec mirandũ est cum utrũq dici potuerit. ło enĩ⁊ fabrũ crede¬
bant. quo fabri filium. Lucas autem eandem rem gestã latius
mdicat. & plura ibi cõmemorat. nec longe post baptismũ & tempta¬
tionem eis hoc inserit sine dubio p̃occupans qđ multis rebꝰ int̾positis

Expanded text:
continuanter adiungunt, de naui scilicet, in qua dormiebat Iesus, et de continuanter adiungunt, de naui scilicet, in qua dormiebat Iesus, et de illo miraculo expulsorum demoniorum aput Gerasenos. quae duo Mattheus iam superius recolens interposuit. nunc ergo quae in patria sua dominus dixerit uel ei dicta sint uideamus utrum cum aliis duobus Marco et Luca concordent. nam Iohannes longe in diuersis et dissimilibus narrationis suae locis uel dicta esse domino talia uel eum dixisse commemorat, qualia hoc- loco tres ceteri meminerunt. Et Marcus quidem eadem prope commemorat hic omnia quae Mattheus, nisi quod dominum fabrum et Maririae filium dicit a civibus suis dictum , non, sicut Matthaeus, fabri filium. Nec mirandum est, cum utrumque dici potuerit: eo enim et fabrum credebant, quo fabri filium. Lucas autem eamdem rem gestam latius indicat, et plura ibi commemorat; nec longe post baptismum et tentationem ejus hoc inserit, sine dubio praeoccupans quod multis rebus interpositis
Abbreviated transcription (Latin):
qua huic ordini repugnare uideatur. Om̃iũ gͦ horũ que matħs dñm
loquutum ẽẽ nairauit que cum illo dixer̃ marchꝰ & Lucas nõ hñt
repugnanciae questionem. Que aut̃ ipse solus dix̃ multomagis sine
controuersia sunt. nec in ipso ordine quamuis aliquanto diuersum
alius alium teneat partim gestarũ rerũ. partim recordationis suae¬
uideo quid uł cui quisq aduersetur.
matħs. Ꝙ factũ ẽ cum consũmasset iħs parabolas istas. transiit inde.
⁊ ueniens in patriã suã docebat eos insinagogis eorum. & cetera usq
ad illud ubi ait. Et non fecit ibi uirtutes multas ꝓpt̃ incredulitatem eoꝵ.
suꝑiore sermone parabolarum sic transiit. ut non ostendat conseqñtiꝰ
ordinis necessitatem. p̃sertim quia marchꝰ ab istis parabolis non in qđ
iste s in aliud tendens in quo ⁊ lucas ita contexuit nairationem. ut
credibilius ostendatur hoc eẽ potus consequenter gestum qđ ipsi duo

Expanded text:
qua huic ordini repugnare uideatur. omnium ergo horum quae Mattheus dominum qua huic ordini repugnare uideatur. omnium ergo horum quae Mattheus dominum locutum esse narrauit, quae cum illo dixerunt Marcus et Lucas, non habent repugnantiae quaestionem; quae autem ipse solus dixit multo magis sine contrauersia sunt. nec in ipso ordine, quamuis aliquanto diuersum alius alium teneat partim gestarum rerum partim recordationis suaeuideo quid uel cui quisque aduersetur.istas, transiit inde: et veniens in patriam suam, docebat eos in synagogis eorum, etc., usque ad illud ubi ait, Et non fecit ibi virtutes multas propter incredulitatem illorum . A superiore sermone parabolarum sic transit, ut non ostendat consequentis ordinis necessitatem: praesertim quia Marcus ab istis parabolis, non in quod iste, sed in aliud tendens, in quod et Lucas ita contexuit narrationem, ut credibilius oste
Abbreviated transcription (Latin):
illo die exiens de domo sedebat secus mare. & congregatȩ s̃ ad eũ turbȩ
multae. ita ut in nauiculam ascendens sederet. & om̃is turba stabat in
littore. & loquutus ẽ eis multa in parabolis dicens. & cetera usq ad illud
ubi ait. Ideo om̃is scriba doctur in regno celorũ similis ẽ homini patͥ¬
familias qui ꝓfert de thesauro suo noua ⁊ uetera. Post illud qđ naira¬
tum ẽ de matre & fr̃ibꝰ dñi hoc continuo gestũ ẽẽ & eum ordinẽ matħm
eciam in uairando tenusse ea res insinuat quia cum illic transiret ita
conexuit ut diceret. In illo die exiens iħs de domo sedebat secus mare
& congregate sunt ad eum turbae multae. Cum enĩ dic̃ in illo die nisi
forte dies more scripturarũ tempis significet. satis indicat aut hoc cõ¬
sequenter gestum. aut non multa inter pom potuisse. maxime qr et
marchus eum ordinem tenet. Lucas aut̃ post illud qđ nairat de ma¬
tre & frĩbꝰ dm̃ in aliud transit. nec eo transitu conexionẽ aliquã fac̃.

Expanded text:
 Et exiens de domo, sedebat secus mare, et congregatae sunt ad eum turbae multae, ita ut in naviculam ascendens sederet. Et omnis turba stabat in littore, et locutus est eis multa in parabolis scriba doctus in regno caelorum similis est homini patrifamilias, qui profert de thensauro suo noua et uetera. post illud quod narratum est de matre et fratribus domini hoc continuo gestum esse et eum ordinem Mattheum etiam in narrando tenuisse ea res insinuat, quia, cum illic transiret, ita conexuit, ut diceret: in illo die exiens Iesus de domo sedebat secus mare et congregatae sunt ad eum turbae multae. cum enim dicit in illo die — nisi forte dies more scripturarum tempus significet —, satis indicat aut hoc consequenter gestum aut non multa interponi potuisse, maxime quia et Marcus eum ordinem tenet. Lucas autem post illud quod narrat de matre et fratribus domini in aliud transit nec eo transitu conexionem aliquam facit,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ita hoc de matre ⁊ fr̃ibꝰ eius recordatũ interposuit. Uener̃ aut̃
non exp̃ssit quando ad eum uenerint. Rursus cum ⁊ hinc transit italo¬
quitur. Factum ẽ aũt inquit inina dierum & ipse ascendit in nauiculã
& discipuli eiꝰ. Q hic utiq dicit factum ẽ in una dierum. satis indicat
ñ necesse ẽẽ ut hec dies intelligatur in qua hoc gestum ẽ uł illa que cõ¬
tinuo sequitur. Nichil itaq habet repugnanciae cum ceteris duobꝰ
qđ matħs de matre & fr̃ibꝰ dñi nairat. neq inuerbis dm̃ neq in ipso or¬
dme rerum gestarum.

Expanded text:
domini ita hoc de matre et fratribus eius recordatum interposuit: uenerunt autdomini ita hoc de matre et fratribus eius recordatum interposuit: uenerunt autnon expressit, quando ad eum uenerint —, rursus cum et hinc transit, ita loquitur: factum est autem, inquit, in una dierum et ipse ascendit in nauiculam et discipuli eius. et hic utique cum dicit: factum est in una dierum, satis indicat non necesse esse, ut haec dies intellegatur, in qua hoc gestum est, uel illa, quae continuo sequitur. nihil itaque habet repugnantiae cum ceteris duobus quod Mattheus de matre et fratribus domini narrat, neque in uerbis domini, neque in ipso ord
Abbreviated transcription (Latin):
bulantem suꝑ aquas uenisse ad naiugantes discipulos retuler̃. nec idõ
putari debet in illo monte quo eum dix̃ matħs ascendisse ut solus ora¬
ret ixisse discipulis. Quẽ me dicunt turbae. Lucas enim uidet᷑
in hoc congruere mat̾heo quia dixit cum solus eẽt orans cum ille dixiss
ascendit in montẽ solus orare s om̃ino alibi cum solus oraret & essent
cum illo discipuli hoc interogauit. solum quippe Lucas fuisse dix̃.
cederent eum trans mare. Iste namq aꝑtissime adiunxit Erant cũ
illo ⁊ discipuli. ꝓ inde solum dix̃ sine turbis que eum illo nõ habita

Expanded text:
bulantem super aquas uenisse ad nauigantes discipulos rettulerunt. nec ideo bulantem super aquas uenisse ad nauigantes discipulos rettulerunt. nec ideo putari debet in illo monte, quo eum dixit Mattheus ascendisse, ut solus oraret, dixisse discipulis: quem me dicunt turbae? — Lucas enim uidetur in hoc congruere Mattheo, quia dixit: cum solus esset orans, cum ille dixisset: ascendit in montem solus orare — sed omnino alibi, cum solus oraret et essent cum illo discipuli, hoc interrogauit. solum quippe Lucas fuisse dixit, aecederent eum trans mare. iste namque apertissime adiunxit: erant cum illo et discipuli. proinde solum dixit sine turbis, quae cum illo non habita
Abbreviated transcription (Latin):
breuitate ac puncto tempous factꝰ ñ cõmemoratur. putant plerũq
qui audrunt hoc eciam postea factũ eẽ qđ postea dr̃. sic eciam qͦs
dixerat ascendisse nauem & uenisse trans mare in capharnaum dic̃
ad eos in marilaborantes uenisse dñm ambulantẽ suꝑ aquas. qđ
utiq prius in ipsa nauigatione factum est qua ueniebant caphar¬
naum. Lucas aũt post nairatum de quinq panibꝰ miraculum ꝑgit
in aliud. ⁊ ab ordine isto digreditur. Neq enim aliquid de nauicu¬
la illa cõmemorat & de uia dñi suꝑ aquas. s cum dixisset ⁊ mandu¬
cauer̃ om̃s ⁊ saturati sunt. & sublatum ẽ qđ suꝑfuit illis fragmentoꝵ
cosini duodecim: deinde subunxit. & factum ẽ cum solus eẽt orans.
erant cum illo & discipuli. & int̾rogauit illos dicens. Quem me dic̃t
esse turbȩ: lam deinceps aliud nairans non qđ illi tres qui dñm am¬

Expanded text:
breuitate ac puncto temporis factus non commemoratur, putant plerumque breuitate ac puncto temporis factus non commemoratur, putant plerumque qui audiunt hoc etiam postea factum esse quod postea dicitur. sic etiam quos dixerat ascendisse nauem et uenisse trans mare in Capharnaum dicit ad eos in mari laborantes uenisse dominum ambulantem super aquas, quod utique prius in ipsa nauigatione factum est, qua ueniebant Capharnaum. Lucas autem post narratum de quinque panibus miraculum pergit in aliud et ab ordine isto digreditur. neque enim aliquid de nauicula illa commemorat et de uia domini super aquas. sed cum dixisset: et manducauerunt omnes et saturati sunt et sublatum eet orans, erant cum illo et discipuli et interrogauit eos dicens: quem me dicunt esse turbae? iam deinceps aliud narrans, non quod illi tres, qui dominum am
Abbreviated transcription (Latin):
inquit quia uenturi ẽẽnt ⁊ facerent eum regẽ. fugit iterũ in montẽ
ipse solꝰ Neq enim causae orandi contraria ẽ causa fugiendi. quan¬
doquidem ⁊ hinc dñs transsigurans in se corpus humilitatis nr̃ae ut
conforme faceret corp̃ri głę suae id ouioq doceat hanc ẽẽ nob̾ mag¬
nam causam Corandi quando est causa sugiendi. nec illud aduer¬
sum est qđ matheus prius eum dixit uississe discpłos ascendere in na¬
uiculam & p̃cedere transfretum donec dimiteret turbas. ac deinde di¬
missis turbis ascendisse in montem solum orare. lołis uero prius eum
discipuli eius ad mare. & eum ascendissent nauẽ & cetera. Quis enĩ nõ
uideat hoc recapitulando ioħem postea dixisse factum a discipulis qđ iã
iħs nisserat. ante quam fugisset in montẽ sic̃ solet in sermone ad aliqͥd
p̃termissum rediri quodammodo: S quia ipse reditus maxime in

Expanded text:
inquit, quia uenturi essent, ut facerent eum regem, fugit iterum in montem inquit, quia uenturi essent, ut facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus. neque enim causae orandi contraria est causa fugiendi, quando quidem et hinc dominus transfigurans in se corpus humilitatis nostrae, ut conforme faceret corpori gloriae suae, id quoque doceat hanc esse nobis magnam causam orandi, quando est causa fugiendi. nec illud aduersum est, quod Mattheus prius eum dixit iussisse discipulos ascendere in nauiculam et praecedere eum trans fretum, donec dimitteret turbas, ac deinde dimissis turbis ascendisse in montem solum orare, Iohannes uero prius eum discipuli eius ad mare, et cam ascendissent nauem, et cetera. quis enim non uideat hoc recapitulando Iohannem postea dixisse factum a discipulis quod iam Iesus iusserat, antequam fugisset in montem, sicut solet in sermone ad aliquid praetermissum rediri quodammodo? sed quia ipse reditus maxime in
Abbreviated transcription (Latin):
re. & cum ascendissent nauem uener̃ transmare. in capharnaum. &
tenebrae iamfactȩ erant ⁊ nõ uenerat ad eos iħs. mare aut̃ uento
magno flante exurgebat. & cetera. Nichil hic contrarium inderi po¬
test nisi ađ matheus dimissis turbis eum dic̃ ascendisse in montẽ ut
illic solus oraret. iołs aut̃ in monte fuisse. eum easdem turbas de quinq
panibꝰ paiit. s. cum & ipse ioħs dicat post illud miraculũ fugisse eũ
in montem ne a tarbis teneretur que eum uolebant regẽ facere. utiq
manifestum ẽ qđ de monte in planiora descenderant quando illi panes
tarbis ministrantibꝰ. Et idõ non ẽ contrariũ qđ ascendit rursus i mon¬
tẽ sic̃ ⁊ matheus ⁊ ioħs dicunt. nisi qđ matłis dixit ascendit. ioħs aũt
fugit. qđ eẽt contrariũ si fugiens non ascenderet. nec illud repugnat
quod matħs dix̃ Ascendit in montẽ solus orare. Ioħs aut cũ cognoniss

Expanded text:
re. et cum ascendissent nauem, uenerunt trans mare in Capharnaum. et re. et cum ascendissent nauem, uenerunt trans mare in Capharnaum. et tenebrae iam factae erant et non uenerat ad eos Iesus. mare autem uento magno flante eisurgebat, et cetera. nihil hic contrarium uideri potest, nisi quod Mattheus dimissis turbis eum dicit ascendisse in montem, ut illic solus oraret, Iohannes autem in monte fuisse, cum easdem turbas de quinque panibus pauit. sed cum et ipse Iohannes dicat post illud miraculum fugisse eum in montem, ne a turbis teneretur, quae eum uolebant regem facere, utique manifestum est, quod de monte in planiora descenderant, quando illi panes turbis ministrati sunt. et ideo non est contrarium, quod ascendit rursus in montem, sicut et Mattheus et Iohannes dicunt, nisi quod Mattheus dixit: ascendit, Iohannes autem: fugit, quod esset contrarium, si fugiens non ascenderet. nec illud repugnat quod Mattheus dixit: ascendit in montem solus orare, Iohannes autem: cum cognouisset.
Abbreviated transcription (Latin):
ueat p̃cauendum est qđ marchus dix̃ de dño cum ambularet suꝑ
aquas. & uolebat p̃terire eos. Quomodo enim hoc intelligere potͥer᷑
nisi quia in diuersum ibat eos uolens tamquam alienos p̃terire. a qͥbꝰ
ita non agnoscebatur ut fantasma putaretur. Quod ad misticã
significationem refemi quiꝰ usq ad eo tardꝰ ẽ ut nolit aduertere.
tam̃ turbatis & exclamantibꝰ subuenit dicens. Confidite ego sum
nolite timere. Quomͦ gͦ eos uolebat p̃terire quos pauentes ita cõfir¬
mat. nisi quia illa uoluntas pretereundi ad eliciendũ illum clamo¬
rẽ ualebat. cui subueniri oportebat : Ioħs eciam adhuc cum istis
Aiquantum ĩmoratur. Nam post nairatũ de quinq panibꝰ mira¬
culum : ipse qͦq hoc de laborante nauicula. ⁊ de ambulatione dñi
super aquas non tacet. ita contexens. Iħ̃s gͦ cum cognouiss qr uen¬
turi ẽẽnt ut raꝑent eum & facerent eum regem. fugit iterũ in mon¬
te ipse solus. Ut aũt sero factum ẽ. descenderunt discipuli eus ad ma¬

Expanded text:
ueat praecauendum est quod Marcus dixit de domino, cum ambularet super aquas: et uolebat praeterire eos. quomodo enim hoc intellegere potuerunt, nisi quia in diuersum ibat eos uolen tamquam alienos praeterire, a quibus ita non agnoscebatur, ut phantasma putaretur? quod ad mysticam signi. ficationem referri quis usque adeo tardus est, ut nolit aduertere? sed tamen turbatis et exclamantibus subuenit dicens: fidite, ego sum, nolite timere. quomodo ergo eos uolebat praeterire quos pauentes ita confirmat, nisi quia illa uoluntas praetereundi ad eliciendum illum clamorem ualebat, cui subueniri oportebat! Iohannes etiam adhuc cum istis aliquantum inmoratur. nam post narratum de quinque panibus miraculum ipse quoque hoc de laborante nauicula et de ambulatione domini super aquas non tacet ita contexens: Iesus ergo cum cognouisset, quia uenturi essent, ut raperent eum et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus. ut autem sero factum est, descenderunt discipuli eius ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
ta autem uigilia noctis uenit ad eos ambulans supra mare. ⁊ uiden¬
tes eum supra mare ambulantem. turbati sunt dicentes qr fantas¬
ma est. & cetera usq ad illud ubi ait. Uener̃ & ad orauer̃ eum di¬
centes. Uere filius dei es. Marchuis quoq hoc idem post narratũ
de panibꝰ quinq miracłm ita sequitur. Ꝙ̾ cum sero eẽt : erat

Expanded text:
. et uidentes eum supra mare ambulantem turbati sunt dicentes: quia phantasma est, et cetera usque ad illud ubi ait: uenerunt et adorauerunt eum dicentes: uere filius dei es. Marcus quoque hoc idem post narratum de panibus quinque miraculum ita sequitur: et cum sero esset, erat
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ clamat post nos. nichil udetur aliud significare quã post ambu¬
lantem dñm mulierem illam dep̃catorias uoces c̾misisse. Quomodo
gͦ in domo. nisi quia intelligendũ ẽ dixisse quidẽ marchũ qđ intra¬
uerit ubi erat deus cum eum p̃dixiss fuisse in domo. s quia matħs
ait non respondit ei uerbum : dedit agnoscere qđ ambo tacuer̃ in eo
silencio egressum fuisse iłim de domo illa atq ita cetera contexuntur.
que iam in nullo discordant. Qđ enim marchꝰ cõmemorat ei respon¬
disse dñm de pane filioꝵ nõ mittendo canibꝰ illis int̾positis dictũ est
que matħs dicta non tacuit. idest quia discipuli rogauer̃ eũ ꝓ illa. et
quia respondit nõ se eẽ missum nisi ad oues que ꝑier̾ domus isrł. et
quia illa uenit idest consequuta ẽ. & ad onuit eum dicens adiuua me.¬

Expanded text:
quia clamat post nos, nihil uidetur aliud significare quam post ambuquia clamat post nos, nihil uidetur aliud significare quam post ambulantem dominum mulierem illam deprecatorias uoces emisisse. quomodo ergo in domo, nisi quia intellegendum est dixisse quidem Marcum quod intrauerit, ubi erat Iesus, cum eum praedixisset fuisse in domo? sed quia Mattheus ait: non respondit ei uerbum, dedit agnoscere, quod ambo tacuerunt in eo, silentio egressum fuisse legum de domo illa. adque ita cetera contexuntur, quae iam in nullo discordant. quod enim Marcus commemorat ei dominum respondisse de pane filiorum non mittendo canibus, illis interpositis dictum est quae Mattheus dicta non tacuit, id est quia discipuli rogauerunt eum pro illa et quia respondit non se esse missum nisi ad oues quae perierunt domus lsrahel et quia illa uenit, id est consecuta est, et adorauit eum dicens: adiuua me
Abbreviated transcription (Latin):
iotis manibꝰ cum pharisceis egit atq ita conserit nanitionũ ordmnẽ
quantũ ipse transitus indicat rerũ eciam que consequutȩ s̃ seruans.
& egressus inquit inde iħs secessit in pardes tẏri ⁊ sydonis. & ecce mulier
cananea a finibꝰ illis egressa clamauit dicens ei. Miserere mei dñe fili
dauid filia mea male a demonio uexatur. Qui non respondit ei uerbũ
& cetera usq ad illud ubi ait. O mulier magna ẽ fides tua fiat tibi
sicut uis. & sanata est filia illius ex illa hora. Hoc de mulere cananea
eciam marchus cõmemorat eundem rerũ gestarum ordinem seruans
nec afferens aliquam repugnanciȩ questionẽ nisi qđ indomo dic̃ fuisse
dñm cum ad illum uenit eadem mulier ꝓfilia sua rogans. Matħs aũt
posset quidem facile intelligi de domo tacuisse. eandem tam̃ rem
cõmemorasse. s qm̃ dic̃ discipulos dño ita suggessisse. dimitte illam

Expanded text:
lotis manibus cum Pharisaeis egit, adque ita conserit narrationem, ordinem, lotis manibus cum Pharisaeis egit, adque ita conserit narrationem, ordinem, quantum ipse transitus indicat, rerum etiam quae consecutae sunt seruans: et egressus, inquit, inde Iesus secessit in partes Tyri et Sidonis. et ecce mulier Chananaea a finibus illis egressa clamauit dicenDauid, filia mea male a demonio uexatur. qui non respondit ei uerbum, et cetera usque ad illud ubi ait: o mulier, magna est fides tua; fiat tibi sicut uis. et sanata est filia eius ex illa hora. hoc de muliere Chananaea etiam Marcus commemorat eundem rerum gestarum ordinem seruans nec afferens aliquam repugnantiae quaestionem. nisi quod in domo dicit fuisse dominum cum ad illum uenit eadem mulier pro filia sua rogans. Mattheus autem posset quidem facile intellegi de domo tacuisse, eandem tamen rem commemorasse, sed quoniam dicit discipulos domino ita suggessisse: dimitte illam,
Abbreviated transcription (Latin):
panem manducant. & cetem usq ad illud ubi ait. nõ lotis aũt ma¬
nibꝰ manducare non comquinat hominen. Hec ⁊ marchꝰ cõme¬
morat sine aliqua repugnanciȩ questione. Qucquid enim diuerso
modo ab alis dr̃ ab eadem sentencia non recedit. Ioħs aũt ab illa
ierunt in tram more suo insermonem dñi intentus. eum ex occasi¬
one panis multa. p̃cipneq diuinȩ loquutum eẽ cõmemorit. postoꝵ
ipsum sermonem rursus in aliud atq aliud eius nanatio sublimit
fertur: nec tart̃ ab eo quod ab istis digreditur aliquid ordimi istoꝵ aliꝰ
i alia transitus aduersatur. Quid enim ꝓhibet intelligere ⁊ illos esse
sanatos a dño de orubꝰ nairat matħs & marchus & illis qui eum sequu¬
d sunt transinare hec eum loqiutũ eẽ que p̃dicat ioħs qñoquidẽ ca¬
pharnaum quo dicuntur scđ̾n ioħem transfrecasse. lurta stagnum
ẽ genesar ad quam tenim scđm matħm dicuntur exisse.
reciuituit itaq matħs post illum sermonem dñi ubi de non

Expanded text:
tera usque ad illud ubi ait: non lotis autem manibus manducare non coinquinat hominem. haec et Marcus commemorat sine aliqua repugnantiae quaestione; quidquid enim diuerso modo ab alio dicitur ab eadem sententia non recedit. Iohannes autem ab illa ierunt in terram, more suo in sermonem domini intentus eum ex occasione panis multa praecipueque diuina locutum esse commemorat, postque ipsum sermonem rursus in aliud adque aliud eius narratio sublimiter fertur. nec tamen in eo quod ab istis digreditur aliquid ordini istorum illius in alia transitus aduersatur. quid enim prohibet intellegere et illos esse sanatos a domino, de quibus narrat Mattheus et Marcus, et illis qui eum secuti sunt trans mare haec eum locutum esse quae praedicat Iohannes, quando quidem Capharnaum, quo dicuntur secundum Iohannem transfretasse, iuxta stagnum est Gennesar, ad quam terram secundum Mattheum dicuntur exisse? Sequitur itaque Mattheus post illum sermonem domini, UDI de non
Abbreviated transcription (Latin):
oue ꝓposuerit similitudinẽ dicens. Quis erit ex uobis homo qui habeat
ouemi unam. & si cecidit hec sabbatis infoueam non tenebit ⁊ leua¬
bnt eam. Quanto melior ẽ homo oue : Itaq licet sabbatis benefacere
cum marchꝰ ⁊ Lucas illos potuis ad nõ int̾rogatos ẽẽ ꝑhibeant. Nicet
sabbato benefacere an male : Animam saluam facere an ꝑdere. Itaq
intelligendũ ẽ qđ illi prius int̾rogauerint dñm si licet sabbato curare.
denide qđ intelligens cogitationes eoꝵ aditum accusandi querentiũ cõ¬
stituerit in medio illum quẽ fuerit sanaturꝰ. & introgauerit que marchꝰ
⁊ Lucas eum int̾rogasse cõmemorant. Ac tunc illis tacentibꝰ ꝓposuisse
similitudinem de oue. & condusisse qđ liceat sabbato benefacere. Postre¬
mo circunspectis eis cum ira sic̃ marchus dicit contristatũ suꝑ cecitatẽ
cordis eoꝵ dixisse homini extende manum tuam.

Expanded text:
oue proposuerit similitudinem dicens: quis erit ex uobis homo qui habeat oue proposuerit similitudinem dicens: quis erit ex uobis homo qui habeat ouem unam, et si ceciderit haec sabbatis in foueam, nonne tenebit et leuabit eam? quanto melior est homo oue? itaque licet sabbatis bene facere, cum Marcus et Lucas illos potius a domino interrogatos esse perhibeant: licet sabbato bene facere an male? animam saluam facere an perdere? itaque intellegendum est quod illi prius interrogauerint dominum, si licet sabbato curare, deinde quod intellegens cogitationes eorum aditum accusandi quaerentium constituerit in medio illum quem fuerat sanaturus et interrogauerit quae Marcus et Lucas eum interrogasse commemorant, ac tunc illis tacentibus proposuisse similitudinem de oue et conclusisse, quod liceat sabbato bene facere,. postremo circumspectis eis cum ira, sicut Marcus dicit, contristatum super caecitate cordis eorum dixisse homini: extende manum tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
s quitur gͦ mat̾ns ita namins. Q̾ cum inde transisset uenit
insinagogam eoꝵ. & ecce homo manum hñs aridam. & cetera usq
ad illud ubi ait. & restituta est sanitati sic̃ altera. De isto sanato qui
manũ habebat aridam eciam marchus ⁊ Lucas non tacent. Posset
aũt̃ putari eo die factum. & de spicis. & de isto sanato qm̃ sabbatũ
& hic commemoratur nisi lucas aꝑuisset alio sabbato factũ ẽẽ de sa¬
nitate aridȩ manus. ꝙ inde qđ ait matħs & cum inde transisset ueñ
insmagogam eoꝵ nõ quidem uenit nisi cum inde transisset. s post
quot dies insinagogam eoꝵ uenerit. postea quam a segete illa transiit
an recta contimo que illuc ierit non expressum ẽ. Ac ꝑ hoc locꝰ dat᷑
nanatiomi Lucae qui dic̃ alio sabbato huius manũ sanatam. S potest
mouere quomiͦ matħs dixerit qđ ipsi int̾rogauerint dñm si licet sab¬
bato curare. uolentes inuenire accusandi occasionẽ. ipse uero illis de

Expanded text:
Sequitur ergo Mattbeus ita narrans: et cum inde transisset, uenit in synagogam eorum. et ecce homo manum habens aridam, et cetera usque ad illud ubi ait: et restituta est sanitati sicut altera. de isto sanato, qui manum habebat aridam, etiam Marcus et Lucas non tacent. posset autem putari eo die factum et de spicis et de isto sanato, quoniam sabbatum et hic commemoratur, nisi Lucas aperuisset alio sabbato factum fuisse de sanitate aridae manus. proinde quod ait Mattheus: et cum inde transisset, uenit in synagogam eorum, non quidem uenit nisi cum inde transisset, sed post quot dies in synagogam eorum uenerit, posteaquam a segete illa transiit, an recta continuoque illuc ierit, non expressum est. ac per hoc locus datur narrationi Lucae, qui dicit alio sabbato huius manum sanatam. sed potest mouere, quomodo Mattheus dixerit, quod ipsi interrogauerant dominum, si licet sabbato curare, uolentes inuenire accusandi occasionem, ipse uero illis de
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ. postea esuriit. Ꝙ accedens temptator dixit ei. Si filius dei es. dic ut
lapides isti panes fiant. Qui respondens dix̃. Scriptũ est. Non in pane
solo uiuit homo. s i om̃i uerbo qđ ꝓcedit de ore dei. & cetera usq ad id
qđ dictum est Tunc reliquit eum diabłs. & ecce angłi accesser̃ ⁊ ministra¬
bant ei. Totũ hoc luchas smmiliter nairat. & si nõ eodem ordine. Un¬
de incerdum ẽ quid prius factum sit utrum regna terrae prius demons¬
trata sint ei &e postea in pinnã templi leuatus sit. anhoc prius. ⁊ illud
postea. nichil tam̃ ad rem dum omnia facta ẽẽ manifestum sit. & qđ
aliis nerbis easdem sentencias luchas explicat nõ semꝑ cõmendandũ ẽ
quam nichil deꝑeat neritati. Marchiis aũt attestatur quidẽ eimi in
deserto a. diabło eẽ temptatũ quadraginta diebꝰ & quadragnnta noctibus
s tacet quid ei dictũ sit quidue responderit. Item qđ luchas p̃cermisit

Expanded text:
mtator dixit ei: si filius dei es, dic, ut lapides isti panes fiant. qui respondens dixit: scriptum est: non in pane solo uiuit homo, sed in omni uerbo, quod procedit de ore dei, et cetera usque ad id quod dictum est: tunc relinquit eum diabolus et ecce angeli accesserunt et ministrabant ei. totum hoc similiter Lucas narrat, etsi non eodem ordine. unde incertum est, quid prius factum sit, utrum regna terrae prius demonstrata sint ei et postea in pinnam templi leuatus sit, an hoc prius et illud postea. nihil tamen ad rem, dum omnia facta fuisse manifestum sit; et quod aliis uerbis easdem sententias Lucas explicat, non semper commendandum est, quam nihil depereat ueritati? Marcus autem adtestatur quidem eum in deserto a diabolo esse temtatum quadraginta diebus et noctibus; sed tacet, quid ei dictum sit quidue responderit. item quod Lucas praetermisit,
Abbreviated transcription (Latin):
De diuisione uestim̃toꝵ eius quẽ admodũ inter se om̃s cõ sen̾iant.
De hom dñice passionis quẽ ad modũ ñ inter se dissentiant marchꝰ ⁊ loħs
De duobꝰ latronibꝰ cũ illo crucisixis
quomodo om̃s concordent. xiiii.¬

Expanded text:
eius, quemadmodum inter se omnes consentiant. eius, quemadmodum inter se omnes consentiant. De hora dominicae passionis, quemadmodum non inter se dissentiant Marcus et IohaDe duobus latronibus cum illo crucifixis, quomodo omnes concordent. De hi
Abbreviated transcription (Latin):
de domo ubi cenauerant quemadmodũ nichil discrepare monstrentur.
Debis que gesta sunt in illo p̃łiͥo uł orto quo ex illa domo pꝰ cenam uener̃
qm̃ loħs de hoc tacet.. IIII. De his que meus apprehensione facta ⁊ dic¬
ta om̃s cõmemorant. quomodo eos inter se nil appareat dissentite.
dehis que gesta sunt cum duceretur dñs ad doniũ principis sacerdotũ.
& que mipsa domo cum nocte ꝑductus eet & maxime de Petri negatione
quẽ ad modũ int̾ se om̃s congruant.Ui. Dehis que mane gesta sunt
prius quã pilato traderetur quomͦ eiuigłiste inter se ñ discrepent. & de
testimonio iheremnie qđ matheus ꝓpt̾ dñi p̃ciũ interposuit cũ hoc in eiꝰ¬
dẽ ꝓpħȩ scriptura ñ mueniatur. UIi De his que ap̃ pilatũ gesta s̃
quomodo int̃ se aichil dissentiant. UIII. De illusione qua illusus est
a cohorte pilati quomodo non dissonent tres qui hoc diẽt matħs. marchꝰ.
angariatũ dicunt qui portaret eius crucẽ cum loħs dicat qđ eã iħs ipse¬

Expanded text:
de domo, ubi cenauerant, quemadmodum nihil discrepare monstrentur. De his quae gesta sunt in illo praedio uel horto, quo ex illa domo post cenam uenerunt, , quoniam Iohannes de hoc tacet. De his quae in eius adprehensione facta et dicta omnes commemorant, quomodo eos inter se nihil appareat dissentire. De his quae gesta sunt, cum duceretur dominus ad domum principis sacerdotum, et quae in ipsa domo, cum nocte perductus esset, et maxime de Petri negatione, quemadmodum inter se omnes congruant. De his quae mane gesta sunt, priusquam Pilato traderetur, quomodo euangelistae inter se non discrepent, et de testimonio Hieremisdem prophetae scriptura non inueniatur. De his quae aput Pilatum gesta sunt, quomodo inter se nihil dissentiant. De inlusione, qua inlusus est a cohorte Pilati, quomodo non dissonent tres qui hoc dicunt, Mattheus, Marangariatum dicunt, qui portaret eius crucem, cum Iohannes dicat, quod eam Iesus ips
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑ gr̃am quã postea peccando anusit tamquã filius in paradiso
constitutꝰ sit. Qua ꝓpt̾ in gm̃onibꝰ oachei significatur nr̃oꝵ sus¬
ceptio peccatoꝵ. a dño xp̃o. In gn̾rationibus aũt Luchȩ signi

Expanded text:
 sed per gratiam quam postea peccando amisit tamquam filius in paradiso  sed per gratiam quam postea peccando amisit tamquam filius in paradiso constitutus sit. Quapropter in generationibus Matthei significatur nostrorum susceptio peccatorum a domino Christo, in generationibus autem Lucae signi
Abbreviated transcription (Latin):
genenitiones ab abraam usq ad loseph. & usq ad ipsius xp̃i natuntatẽ
descendendo cõmemorauit ab micio euuangłii sin. Luchas aũt nõ ab
inicio s abaptismo xp̃i generationes enairat. nec descendendo ẜ as¬
cendendo tamquã sacerdotẽ in expiandis peccatis magis assignons. ubi
cum uer de celo declarauit. ubi testimoniũ loħs ipse ꝑhibuit. diceas¬
P ece qui tellit peccata mundi. Ascendendo aut̃ transit ab abiuam.
& ꝑuenit ad dm̃ cui mundati & expiati recõciliamur. Merito &e ad¬
optionis originẽ ipse suscep̃. quia ꝑ adoptionem efficimur flii dei
cirdendo ifiliumdĩ. Per carnalem uero gñrationẽ filius dĩ potuis
ꝓpter̃ nos filius homniis factus est. Satis aũt de monstrauit ñ se
idõ dixisse ioseph filium heli. qđ de illo genitus. s qđ ab illo fuerit
adoptatꝰ. cum ⁊ ipsumm adam filium dei dix̃ cun sit factꝰ adõ.¬

Expanded text:
generationes ab Abraham usque ad Ioseph et usque ad ipsius Christi natiuitatem generationes ab Abraham usque ad Ioseph et usque ad ipsius Christi natiuitatem descendendo commemorauit ab initio euangelii sui. Lucas autem non ab initio, sed a baptismo Christi generationes enarrat, nec descendendo, sed ascendendo. tamquam sacerdotem in expiandis peccatis magis signans, ubi eum uox de caelo declarauit, ubi testimonium Iohannes ipsi perhibuit dicens: ecce qui tollit peccata mundi. ascendendo autem transit et Abraham et peruenit ad deum, cui mundati et expiati reconciliamur. merito et adoptionis originem ipse suscepit, quia per adoptionem efficimur filii dei credendo in filium dei. per carnalem uero generationem filius dei potius propter nos filius hominis factus est. satis autem demonstrauit non se ideo dixisse Iosadoptatus: cum et ipsum Adam filium Dei dixit, cum sit factus a
Abbreviated transcription (Latin):
transmigratũ est. Ubi aũt ordo a rectitudine flectitur. atq ut eat in di¬
uersum tamꝗ angulum facit: illud qđ i angulo ẽ bis numeraitur. infi¬
ne scilicet prioris ordinis. & incapite ipsius deflexionis. Et hoc ipsũ iã
p̃figurabat xp̃m a circumcisione ad p̃pucium. tamꝗ ab ihrłm adbabilo¬
niam quodam modo migraturũ. & huic atq hincꝰ utrisq inse creden¬
tibꝰ tanquã lapidem angularem futurum. Hec tunc infigura p̃para¬
bat deus rebus in ueritate uenturis. Nam ⁊ ipse ieconias ubi angulꝰ
bis nunie¬
ratum quadraginta unum generationes funt. si ⁊ ipsum xp̃m adnu¬
meremus qui huic regendȩ uitȩ nr̃ae tp̃rali atq aeternȩ tamꝗ nume¬
ro quadragenario regaliter presidet. quem ad istam mortalitatẽ nob̾cũ
participandam quia descendentẽ uoluit significare matħs : ideo ⁊ ipsas

Expanded text:
transmigratum est. ubi autem ordo a rectitudine flectitur adque, ut eat in ditransmigratum est. ubi autem ordo a rectitudine flectitur adque, ut eat in diuersum, tamquam angulum facit, illud quod in angulo est bis numeratur, in fine scilicet prioris ordinis et in capite ipsius deflexionis. et hoc ipsum etiam praefigurabat Christum a circumcisione ad praeputium, tamquam ab Hierusalem ad Babyloniam quodammodo migraturum et hinc adque hinc utrisque in se credentibus tamquam lapidem angularem futurum. haec tunc in figura praeparabat deus rebus in ueritate uenturis. nam et ipse Iechonias, ubi angulubis numeratum quadraginta una generationes fiunt, si et ipsum Christum adnumeremus, qui huic regendae uitae nostrae temporali adque terrenae tamquam numero quadragenario regaliter praesidet. Quem ad istam mortalitatem nobiscum participandam quia descendentem uoluit significare Mattheus, ideo et ipsas