comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ee nisi prino elegiss& pauꝑes llegit impe¬
ratores postea : sed melius ẽ ut romã cũ uenerit im¬
ꝑator. deposito diademate plor& ad memoriã pis¬
catoris quã ut piscator ploret ad memoriã impe¬
ratoris. Infirma enĩ mundi elegit ut confundat᷑
fortia: ignobilia mundi elegit. & ea quȩ ñ sunt
tanquã ea quȩ s̃ : ut eaquȩ s euacuent᷑ Et quid
seqͥt᷑ qͥd ait qͥd conclusit apłs : ut ñ gloriet᷑ corã
dõ om̃is caro. Videte quẽ ad modũ ab stulit nobis¬
głam : ut dar& głam abstulit nram ut dap& suã
Abstulit in anẽ: ut dan& plenã: Ab stulit nutan¬
tẽ : ut dar& solidã. Quanto enĩ gła nr̃a fortior &
firmior : qͥa indõ ẽ N ergo intẽ debesgłari qđ
ꝓhibuit ueritas : sed qđ ait apłs. hoc p̾cepit ue
eius Nolite imitari iudȩos qͥ quasi meritis suis
uolebant tribuere iustificationes suas & in ui¬
debant gentib accedentib ad głam euangłicã

Expanded text:
esse, nisi primo elegisset pauperes: elegit impeesse, nisi primo elegisset pauperes: elegit imperatores postea; sed melius est ut Romam cum venerit imperator, deposito diademate, ploret ad memoriam piscatoris, quam ut piscator ploret ad memoriam imperatoris. Infirma enim mundi elegit Deus, ut confundat fortia; et ignobilia mundi elegit, et ea quae non sunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur. Et quid sequitur? Conclusit Apostolus: Ut non glorietur coram Deo omnis caro. Videte quemadmodum nobis abstulit gloriam, ut daret gloriam: abstulit nostram, ut daret suam; abstulit inanem, ut daret plenam; abstulit nutantem, ut daret solidam. Quanto ergo gloria nostra fortior et firmior, quia in Deo est! Non ergo in te debes gloriari; prohibuit veritas: sed quod ait Apostolus, hoc praecepit vero gloriam laudi ejus. Nolite imitari Judaeos, qui quasi meritis suis volebant tribuere justificationes suas, et invidebant Gentibus accedentibus ad gratiam evangelicam,
Abbreviated transcription (Latin):
bio qͥ intellexit qͥa a natareth potest aliqͥd boni eẽ:
peritꝰ erat legis & bene ꝓphetas inspexerat
Noui eẽ in illis uerb̵ aliã ꝓnuntiationẽ: sed a pru-¬
dentiorib ñ ẽ ap ꝓbata ut qͣsi despasse uideret᷑
ille cũ audiens dixiss& a natarech potest aliqͥd¬
Si dicas quasi ñ credens Ana tareth potest ali-¬
qͥd boni eẽ : respondet᷑ ueni & uide qđ ñ credis
Rursus sidicas confirmans. anata reth potest
aliqͥd boni eẽ : respondet᷑ ueni & uide quã uere sit
bonũ qđ nuntio anatareth. & quã recte credas. ueni
& expire hinc tã existimat᷑ edoctꝰ in lege fuisse : qͥ
ñ ẽ electus int̃ discipulos ab illo qͥstulta mundi
elegit prius. cũ tantũ ei ꝑhibuerit testimonium
dñs dicens. Ecce uir israhelita in qͦ dolus ñ ẽ Ele¬
git gͦ dñs postea & oratores: sed illi suꝑbirent.
siñ prieligene piscatores. Elegit diuites : sed
dicerent merito diuitiarũ suarũ se electos

Expanded text:
bio, qui intellexit quia a Nazareth potest aliquid boni esse, peritus erat Legis, et bene Prophetas inspexerat. Novi esse in illis verbis aliam pronuntiationem; sed a prudentioribus non est approbata: ut quasi desperasse videretur ille, cum audiens dixisset, A Nazareth potest aliqSi dicas, quasi non credens, A Nazareth potest aliquid boni esse? respondetur, Veni, et vide quod non credis. Rursus si dicas confirmans, A Nazareth potest aliquid boni esse; respondetur, Veni, et vide quam vere sit bonum quod nuntio a Nazareth; et quam recte credas, veni, et experire. Hinc tamen existimatur doctus ille in Lege fuisse, quia non est electus inter discipulos ab illo qui stulta mundi prius elegit; cum tantum el perhibuerit testimonium Dominus dicens: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Elegit ergo Dominus postea et oratores; sed illi superbirent, si non prius eligeret piscatores: elegit divites; sed dicerent merito divitiarum suarum se electos
Abbreviated transcription (Latin):
rũ : & si ñ eadẽ tam̃ multa eadẽ multa eius¬
dẽ potentiȩ Ambulauit dñs supͣ mare: & iussit
petrũ. Nunqͥd ñ ibi erat ipse dñs quando se diuisit
mare ut moyses cũ popło isrł transin& : idem
dñs illa faciebat. Qui fecit ista ꝑ carnẽ suam:
ipse faciebat & ꝑ carnẽ seruoꝵ¬

Expanded text:
rum; et si non eadem, tamen multa eadem, multa ejusrum; et si non eadem, tamen multa eadem, multa ejusdem potentiae. Ambulavit Dominus super mare, jussit et Petrum . Numquid non ibi erat ipse Dominus, quando se divisit mare, ut Moyses cum populo Israel transiret ? Idem Dominus illa faciebat. Qui fecit ista per carnem suam, a faciebat per carnem servo
Abbreviated transcription (Latin):
psũ sanguinẽ quẽ ꝑ in saniã fuder̃ ꝑ gram biber̃¬
Dicite ģ dõ qͣm metuenda s̃ oꝑa tua. Unde tim̃da
qͥa cȩcitas ex parte in isrł facta ẽ : donec plenitu¬
dogentiũ in trar&. Ogentiũ plenitudo : dic dõ quã
tim̃das oꝑatua : & sic gaude ut contremiscas: no¬
li extolli suꝑ ramos p̃cisos. Dicite dõ. qͣm metuen¬
da s̃ oꝑa tua : in multitudine potentiȩ tuȩ. menti-¬
ent᷑ tibi inimici tui. Ad hoc tͥ inqͥt m̃tient᷑ in imici
tui : ut multa sit potentia tua: quid ÷ hoc: intentiꝰ
ruit in resurrectionẽ unde psalmꝰ iste titulũ acce¬
pit & resurgens apparuit discipłissuis Ñ appa-¬
ruit in imicis suis sed discipłis suis Crucifixus
apparuit om̃ib resurgens fidelib : ut iã etiam
ri resuscitati s̃ intendat caritas ur̃a : Cõmendað
dñs oꝑa sua : dix̃ Oꝑib credite : si mͥ ñ uultis
credere & cõm̃dantur etiã p̃terita oꝑa ꝓpheta¬

Expanded text:
psum sanguinem quem per insaniam fuderunt, per gratiam biberpsum sanguinem quem per insaniam fuderunt, per gratiam biberDicite ergo Deo: Quam timenda sunt opera tua! Unde timenda? Quia caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret . O Gentium plenitudo, dic Deo, Quam timenda sunt opera tua! et sic gaude ut contremiscas; noli extolli super ramos praecisos. Dicite Deo: Quam timenda sunt opera tua! 6. In multitudine potentiae tuae mentientur tibi inimici tui. Ad hoc tibi, inquit, mentientur inimici tui, ut multa sit potentia tua. Quid est hoc? Intentius ruit in resurrectione, unde psalmus iste titulum accepit. Et resurgens apparuit discipulis suis. Non apparuit inimicis suis, sed discipulis suis . Crucifixus apparuit omnibus; resurgens fidelibus: ut etiam postri resuscitati sunt. Intendat Charitas Vestra. Commendans Dominus opera sua dixit: Operibus credite, si mihi non vultis credere . Et commendantur etiam praeterita opera Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
Noli extolli suꝑ ramos fractos sed magis dictto dõ
olim p̾cisos de radice patriarcharũ extollere nos
ñ debemꝰ seđ timere potius & dicere dõ qͣm tim̃ da
soꝑa tu a qͥntominꝰ ñ nos debemꝰ extollere ad¬
uersus recentiora uulnera p̃cisionũ : p̃cisi siudei
contra illos nos extollere debemꝰ: ne forte p̃cidi
mereat᷑ quẽ delectat exultare p̾cisis Fr̃s mei qua¬
liscũq ep̃i uox sonuit uob̵: rogamꝰ uos ut caueatis qui¬
cũq in eccła estis nolite insultare eis qͥ ñ s̃ intꝰ. sed
orate potius ut & ipsi intus sint. Potens ẽ enĩ ds̃ ite¬
tellexer̃ cũ crucifigerent : tam̃ postea credider̃ in
eũ & donatũ ẽ eis tã magnũ delictũ fusus dnĩ sanguᷤ
donatꝰ ẽ homicidis : ut ñ dicã deicidis quia si cog¬
nouissent : nũ qͣm dñm głae crucifixissent. Modo
homicidis donatus ẽ fusus sanguis in nocentis : & i¬

Expanded text:
noli extolli super ramos fractos; sed magis dicito Deo,noli extolli super ramos fractos; sed magis dicito Deo,versus Judaeos olim praecisos de radice Patriarcharum extollere nos non debemus, sed timere potius, et dicere Deo, Quam timenda sunt opera tua! quanto minus non nos debemus extollere adversus recentia vulnera praecisionum? Praecisi sunt contra illos nos extollere debemus, ne forte praecidi mereatur, quem delectat insultare praecisis. Fratres mei, qualiscumque episcopi vox sonuit vobis, rogamus vos ut caveatis: quicumque in Ecclesia estis, nolite insultare eis qui non sunt intus; sed orate potius ut et ipsi intus sint. Potens est enim Deus itetellexerunt cum crucifigerent; tamen postea crediderunt in eum, et donatum est eis tam magnum delictum. Fusus Domini sanguis donatus est homicidis, ut non dicam deicidis; quia si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent. Modo homicidis donatus est fusus sanguis innocentis; et i
Abbreviated transcription (Latin):
spectib obiecisti hominũ Quare hoc ut cȩcitas
ex parte in isrł fier& & plenitudo gentiũ intra¬
r& Ad hoc abscondisti dm̃ & hominẽ aspectib
obiecisti. Uidebant & ñ uidebant Videbant qđ
acceꝑas: & ñ uidebant qđ eras: Uidebant formã
serui: & ñ uidebant formã dĩ formã serui qua
maior ẽ pat̃: ñ formã dĩ ꝓpt̃ quã mͦ audiftis ego
& pat̃ unũ sumꝰ Tenuer̃ qđ uidebant: crucifixer
qđ uidebant. In sultauer̃ ei quẽ uidebant ñ agno¬
uer̃ qͥ la tebat Audi apłm dicentẽ : Si enĩ cognouis¬
sent : nunqͣm dnm głae crucifixissent łrgo gen¬
tes quȩ uocatȩ estis attendite ramos p̃cisos ppt̃
seueritatẽ : uos aut̃ insertos ꝓpt̃ bonitatẽ & par¬
ticipes factos pinguedinis olee ñ altũ sapien¬
tes id÷ ñ suꝑbientes Ñ enĩ tura dicẽ portas
ait: sed radixte: Magis t̃rea mini: quia ude¬
tis amputatos ramos naturales ludei enĩ pe
Aitende ergo ramos fractos : cte insertũ

Expanded text:
eum; objecisti hominem. Quare hoc? Ut caecitas ex parte Israel fieret, et plenitudo Gentium intraret. Ad hoc abscondisti Deum, et hominem aspectibus objecisti. Videbant, et non videbant: videbant quod acceperas, et non videbant quod eras: videbant formam servi, non videbant formam Dei ; formam servi, qua major est Pater ; non formam Dei, propter quam modo audistis, Ego et Pater unum sumus . Tenuerunt quod videbant, cruxifixerunt quod videbant; insultaverunt ei quem videbant, non agnoverunt qui latebat. Audi Apostolum dicentem: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Ergo Gentes quae vocatae estis, attendite ramos praecisos propter severitatem; vos autem insertos propter bonitatem, et participes factos pinguedinis oleae, non altum sapientes; id est non superbientes. Non enim tu radicem portas, ait; sed radix te. Magis terreamini, quia videtis amputatos ramos naturales. Judaei enim pbi parcet. Attende ergo ramos fractos, et te insertum:
Abbreviated transcription (Latin):
trib dieb & trib: noctib sic erit & filiꝰ hominis
in corde t̾rȩ trib dieb & trib noctib quomͦ fuit
ionas in uentre cȩti. nonne ut uiuus postea euo
meret᷑ : hoc fuit infernꝰ dño : qđ ionȩ cȩtus: hoc
signũ ꝓpriũ cõm̃dauit : hoc ẽ potentissimũ. Poten¬
tuis feuixisse mortuũ : quã ñ fuisse mortuũ. Mag.¬

Expanded text:
 noctibus; sic erit et filius hominis in corde terrae tribus diebus, et tribus noctibus . Quomodo fuit Jonas in ventre ceti? Nonne ut postea vivus evomeretur? Hoc fuit infernus Domino, quod Jonae cetus. Hoc signum proprium commendavit; hoc est potentissimum. Potentius est revixisse mortuum, quam non fuisse mortuum. Mag
Abbreviated transcription (Latin):
pientes & infirmã mundi ele git.
ñ s tanquã ea quȩ s̃: ut ea quȩs̃ euacuentur
& dare głam suã om̃ib intelligentib : qͥa gr̃a illiꝰ
ẽ ñ merita illoꝵ Et ne quę lib& ꝑsona glõraret᷑
in carne: infirmos elegit. Nã inde : ñ ẽ electꝰ etiã
rit nathanael. cui phibuit teftmoniũ ipse dñs di¬
cens: ecce uere iss ahelita in qͦ dolus ñ ẽ: intelligit᷑¬
gͦ iste nathanael: doctꝰ fuisse lege Ñ qͥa doctos ñ
erat clecturꝰ: sed si ipsos pͥmo elegiss&. doctrinȩ
suȩ merito se electos putarent. Ita illoꝵ scientia
sed tam̃ eũ ñ assumpsit int̃ illos discipłos quos pri-¬
mũ elegit idiotas. Et unde in telligimꝰ qđ ille pe¬
ritus erat legis: quando audiu̾it ab uno ex eis
qͥ secuti erant dnm̃ dicentẽ. inuenimꝰ messiã qđ in

Expanded text:
ndi elegit nt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur et dare gratiam suam omnibus intelligentibus quia gratia illius est, non merita eorum; et ne quaelibet persona gloriaretur in carne, infirmos elegit. Nam inde non est electus etiam n eligeret Nathanael cui perhibuit testimonium ipse Dominus, dicens: Ecce verus Israelita, in quo dolus non est? Intelligitur ergo Nathanael iste doctus fuisse in Lege. Non quia doctos non erat electurus: sed si ipsos primo elegisset, doctrinae suae merito se electos putarent; ita illorum scientised tamen eum non assumpsit inter illos discipulos, quos primum idiotas elegit. Et unde intelligimus quod ille peritus erat Legis? Quando audivit ab uno ex eis qui secuti erant Dominum, dicente, Invenimus Messiam, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo inquies debeo abscondere oꝑa mea ne faciã
corã hominib: : Non. Sed qͥd ait  Luceant oꝑ a
ur̃a corã hominibus. Anceps gͦ remanebo hac
m dicis cauete facere iustitiã urãm corã homini¬
duob dominis diuersa iubentib : qͣm nec uni di¬
uersa iubenti. Nã ait dñs Ñ diuersa iubeo finẽ
attende : in finẽ canta : qͦfine facias uide. Sudeo
facis ut tu glorificeris : hoc ꝓhibui. Si aut̃ ideo
ut ds̃ glorificet᷑ : hoc iussi Psallite gͦ ñ nomini ur̃o:
sed nomini dnĩ dĩ ur̃i. Uos psallite: ille laudet᷑
Uos bene uiuite: ille glorificet᷑. Unde enĩ habe¬
tis ipsũ bene uiuere : si ȩt̃nã haberetis: nũ qͣm
male uixissetis Si a uob̵ haberetis : nũ qͣm bene
uixissetis Psallite aũt nomini eiꝰ : date głam lau¬
dieiꝰ Totã intentionẽ nram in laudẽ dĩ mutit:
nichil nob̵ relinqͥt unde laudem̃ Cl oriem᷑ inde
magis: & gaudeamꝰ. Illi in herearꝰ in illo lau¬
dem̃ Audistis cũ legeret᷑ apłs. Uidete uacati

Expanded text:
. Ergo, inquies, debeo abscondere opera mea, ne faciam coram hominibus? Non. Sed quid ait? Luceant opera vestra coram hominibus. Anceps ergo remanebo: hac mihi dicis, Cavete facere justitiam vestram coram hominiduobus dominis diversa jubentibus, quam nec uni diversa jubenti. Non, ait Dominus, diversa jubeo. Finem attende, in finem canta; quo fine facias, vide. Si ideo facis ut tu glorificeris, hoc prohibui; si autem ideo ut Deus glorificetur, hoc jussi. Psallite ergo, non nomini vestro, sed nomini Domini Dei vestri. Vos psallite; ille laudetur: vos bene vivite; ille glorificetur. Unde enim habetis ipsum bene vivere? Si aeternum haberetis, nunquam male vixissetis; si a vobis haberetis, nunquam non bene vixissetis: Psallite autem nomini ejus. 4. Date gloriam laudi ejus. Totam intentionem nostram in laudem Dei mittit; nihil nobis relinquit unde laudemur. Gloriemur inde magis, et gaudeamus; illi inhaereamus, in illo laudemur. Audistis cum legeretur Apostolus: Videte vocati
Abbreviated transcription (Latin):
quodã mͦ fr̃s mei : animã psalmi audistis. In hoc
qđ dixi. in hoc qđ ꝓposui. tota ur̃a suspendat᷑ inten.¬
tio : hinc uos nulla cogitatio auertat: Contra p̃sum
rabant sibi resurrectionẽ. & crucifixer̃ xp̃m qui
primꝰ resurrexit : ñ m̃bra resurrectura solos uideos
habiturus sed om̃s qͥ in eũ credidissent id ẽ om̃s
gentes. Inde cȩpit. ExPLic̃ DETITULO¬

Expanded text:
odo, fratres mei, animum Psalmi audistis. In hoc quod dixi, in hoc quod proposui, tota vestra suspendatur intentio; hinc vos nulla cogitatio avertat: contra praesurabant sibi resurrectionem, et crucifixerunt Christum qui primus resurrexit, non membra resurrectura solos Judaeos habiturus, sed omnes qui in eum credidissent, id est omnes gentes. Inde coepit: Jubilate Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ait illis: Erratis nescientes scripturas: neq uirtutẽ
dĩ. In resurrectione enĩ neq nubent neq uxores
ducent: neq enĩ ultra mori poter̃. sed er ȩquales
angłis dĩ. Demonstrauit qđ ibi sit necessaria succes¬
sio: ubi delet᷑ decessio Ibi qͥa decessores ñ er̃ : nec
successores querent᷑. Ad hoc enĩ subietit : ñ enĩ in¬
cipient mori. Uerũ tam̃ qͥa udei tenebant & si carna.¬
lit̾ spem resurrectionis futurȩ. gauisi s̃ responsũ eẽ
saduceis: cũ qͥb illis erat de hac ancipiti & obscura
quȩstione certam̃. Tenebant gͦ uidei spem resurrecti¬
onis mortuoꝵ : & soli se adbeatã uitã resurrecturos
sꝑabant ꝓpt̃ opus legis ꝓpt̃ iustificationes scri

Expanded text:
ait illis: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem ait illis: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei. In resurrectione enim neque nubent, neque uxores ducent: neque enim incipient mori, sed erunt aequales Angelis Dei . Demonstravit quod ibi sit necessaria successio, ubi doletur decessio: ibi quia decessores non erunt, nec successores quaerentur. Ad hoc enim subjecit: Non enim incipient mori. liter, spem resurrectionis futurae, gavisi sunt responsum esse Sadducaeis, cum quibus illis erat de hac ancipiti et obscura quaestione certamen. Tenebant ergo Judaei spem resurrectionis mortuorum; et solos se ad beatam vitam resurrecturos sperabant propter opus Legis, et propter justific
Abbreviated transcription (Latin):
hic gaudebant ꝓ pt̃ ea saduceis qͥ negabant futu¬
rã resurrectionẽ. iudȩi respondere ñ poterant: ꝓ¬
ponentib: questionẽ quã dño ꝓposuer̃ idem sadu-¬
re miratis ꝓponebant gͦ saducȩi questionẽ de
quadã muliere quȩ habuit septẽ uiros : ñ simul
sed succedentes sibi. Erat enĩ hoc legis. ad popłm
ꝓpagandũ : ut qͥ forte sine liberis de fungeret᷑.
frat̃ eiꝰ si haber&. acciꝑ& uxorẽ eiꝰ ad resuscitan¬
dũ sem̃ fr̃ĩ suo ꝓposita gͦ illa muliere quȩ habuit
septẽ uiros om̃s mortuos sine liberis & ad hoc of¬
ficiũ implendũ ducentes frĩs uxorẽ : dixer̃ quȩ¬
rentes : in resurrectione cuiꝰ eoꝵ erit uxor:
ꝓculdubio iudȩi ñ fatigarent᷑ ñ deficerent
in ista questione si ñ talia sibi in resurrectione spe¬
rarent qualia a gebant in hac uita: Dñs aut̃ ȩqualita¬
tẽ angłoꝵ ꝓmittens. ñ humanã carnis corraptionẽ

Expanded text:
hic gaudebant. Propterea Sadducaeis, qui negabant futuhic gaudebant. Propterea Sadducaeis, qui negabant futuram resurrectionem, Judaei respondere non poterant proponentibte mirati sunt. Proponebant ergo Sadducaei quaestionem de quadam muliere, quae habuit septem viros; non simul, sed succedentes sibi. Erat enim hoc legis ad populum propagandum, ut qui forte sine liberis defungeretur, frater ejus, si haberet, acciperet uxorem ejus, ad suscitandum semen fratri suo . Proposita ergo illa muliere, quae habuit septem viros omnes mortuos sine liberis, et ad hoc officium implendum ducentes fratris uxorem, dixerunt quaerentes: In resurrectione cujus eorum erit uxor? Procul dubio Judaei non fatigarentur, non deficerent in ista quaestione, si non talia sibi in resurrectione sperarent, qualia agebant in hac vita. Dominus autem aequalitatem Angelorum promittens, non humanam carnis corruptionem,
Abbreviated transcription (Latin):
n scribitur intitulo psalmus iste : in finẽ caniti¬
cũ psalmi resurrectionis . In finẽ cũ auditis qͥndo
psalmi ꝓnuntiant᷑ : in xp̃m intelligite dicente
a pło finis enĩ legis xp̃c: ad iustitiã om̃i credenti
quomͦ gͦ hic cantet᷑ resurrectio. & cuiꝰ resurrectio:
qͣntũ ipse aꝑire & donare dignat᷑ audietis. Re¬
surrectionẽ enĩ xp̃iani nouimꝰ in capite nr̃o iã fa¬
pore: hȩc ẽ spes nr̃a : ad hoc credimꝰ ad hoc duramꝰ
& ꝑseueramꝰ intanta malignitate huiꝰ scłi. conso¬
lante nos spe. ante qͣm spes fiat res. Res enĩ erit:
cũ & nos resurrexerimꝰ. & in cȩlestiũ habitũ cõmu¬
tati. equales angłis facti fuerimꝰ quis hoc spare
auden&. nisi ueritas ꝓmitter& : hanc aut̃ spem
ꝓmissã sibi iudȩi tenebant. & debonis & quasi iu¬
stis oꝑib: multũ głiabant᷑ qđ acceꝑant legẽ scđm
qͣm uiuendo & hic habentbona carnalia & in re¬
surrectione mortuoꝵ talia sꝑabant de qualib

Expanded text:
nscribitur in titulo psalmus iste, In finem, canticum Psalmi resurrectionis. In finem cum auditis, quando Psalmi pronuntiantur, in Christum intelligite; dicente Apostolo: Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti . Quomodo ergo hic cantetur resurrectio, et cujus resurrectio, quantum ipse donare et aperire dignatur, audietis. Resurrectionem enim Christiani novimus in capite nostro jam fapore. Haec est spes nostra: ad hoc credimus, ad hoc duramus, et perseveramus in tanta malignitate hujus saeculi, consolante nos spe, antequam spes fiat res. Res enim erit cum et nos resurrexerimus, et in coelestem habitum commutati, aequales Angelis facti fuerimus. Quis hoc sperare auderet, nisi veritas promitteret? Hanc autem spem promissam sibi Judaei tenebant; et de bonis et quasi justis operibus multum gloriabantur, quod acceperant Legem secundum quam vivendo et hic haberent bona carnalia, et in resurrectione mortuorum talia sperabant de qualibus
Abbreviated transcription (Latin):
uudam̃ta eius in mnontibi sc̃is Nichilde
illa adhuc dixerat psalmꝰ: hinc incipit &¬
ait fundam̃ta eiꝰ in montib sc̃ĩs. Cuiꝰ fun¬
dam̃ta ñ dubiũ ẽ : qr fundam̃ta p̃sertĩ in montib ci
amore & desiderio ciuitatis huiꝰ uoluens secũ. tan¬
qͣm plura intꝰ apud se meditatꝰ: erupit in hoc fundi¬
m̃ta eiꝰ in montib: sc̃ĩs : quasiiã de illa dixerit aliqd
quomͦ de illa nichil dixerat qͥ nũ qͣmde illa corde
ta ut dixi secũ insilentio de illa ciuitate parturiens.
clamans ad dm̃ : erupit etiã in aures hominũ fun¬

Expanded text:
undamenta ejus in montibus sanctis.» Nihil de illa adhuc dixerat Psalmus; hinc incipit, et ait: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Cujus fundamenta? Non dubium est quia fundamenta, praesertim in montibus, amore et desiderio civitatis hujus volvens secum, tanquam plura intus apud se meditatus, erupit in hoc, «Fundamenta ejus in montibus sanctis;» quasi jam de illa dixerit aliquid. Quomodo de illa nihil dixerat, qui nunquam de illa corde ta, ut dixi, secum in silentio de illa civitate parturiens, clamans ad Deum, erupit etiam in aures hominum: «Fun
Abbreviated transcription (Latin):
& continent se amaiore in continentia. Nolite gͦsic: ad
Tanqͣm iocundatoꝵ om̃iũ : habitatio inte. Laudemꝰ &¬
mͦ dñm qͥntũ possumꝰ mixtis gemitib : qr laudando eũ
desidamꝰ eũ & nondũ tenemꝰ : Cũ tenuerimꝰ subtrahet᷑
omĩs gemitꝰ : & remanebit sola & pura ȩt̃na laudatio
conuersi ad dñm am̃. Exllic̃ Palaꝰ lxxx V

Expanded text:
et continent se majore incontinentia. Nolite ergo sic: et continent se majore incontinentia. Nolite ergo sic: «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Jam minum, quantum possumus, mixtis gemitibus; quia laudando eum desideramus eum, et nondum tenemus: cum tenuerimus, subtrahetur omnis gemitus, et remanebit sola et pura et aeterna laudatio. Conversi ad Dominum. IN PSALMUM LXXXV
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ nos paremꝰ : qr hic tanqͣm simile inuenimꝰ
& ñ e hoc. ne quasi paremꝰ nos talib ibi ꝑfrui. qͥlib
hic gaudemꝰ. Alioquin: continentia nr̃a a uaritia
erit. Sunt enĩ homines qͥ inuitant᷑ ad cȩnã opti¬
mã ubi multa & p̃ciosa ponenda s: ñ prandent
lam si quȩras ab eis. qͣre ñ prandeant : ieiunamus¬
dicunt. Magnũ opus: xpĩanũ opꝰ ieiun are noli
cito laudare : quȩre causã negotiũ uentris agit᷑
ñ religionis quare ieiunant : ne uentrẽ p̃oo¬
cu pent uilia ÷ & ñ possent ad mittere pre-¬
ciosa Ergo negotiũ guituris: gerit in ieiunio
Magnia res utiq ieiuniũ Contra uentrẽ
& gut tur pugnat : aliqͥndo illis militat Itaq
frs mei. siputatis aliqͥd tale habituros nos
i illa patria. qͦ nos exhortat᷑ tuba cȩlestis.
& ꝓpterea uos a p̾sentib abstinetis. ut illic
talia copio sius recipiatis.: sic estis qͦmͦ illi
aqͥ ieiunant propt̃ epulas maiores

Expanded text:
gaudium nos paremus; quia hic tanquam simile invenimus, gaudium nos paremus; quia hic tanquam simile invenimus, et non est hoc: ne quasi paremus nos talibus ibi perfrui, qualibus hic gaudemus; alioquin continentia nostra avaritia erit. Sunt enim homines qui invitantur ad coenam opimam, ubi multa et pretiosa ponenda sunt; non prandent: jam si quaeras ab eis quare non prandeant, Jejunamus. Magnum opus, christianum opus jejunium. Noli cito laudare: quaere causam; negotium ventris agitur, non religionis. Quare jejunant? Ne ventrem praeoccupent vilia, et non possit admittere pretiosa. Ergo negotium gutturis gerit in jejunio. Magna res utique jejunium: contra ventrem et guttur pugnat; aliquando illis militat. Itaque, fratres mei, si putatis aliquid tale habituros nos in illa patria, ad quam nos exhortatur tuba coelestis, et propterea vos a praesentibus abstinetis, ut illic talia copiosius recipiatis; sic estis quomodo illi qui jejunant propter epulas majores,
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ cõponas qͥd facturꝰ es : an forte ꝓpt̃ necessitates
corporis nr̃i nouellabimꝰ & arabimꝰ & negotiabim᷑ &
peregrinabim᷑ : magna ibi quies Nã ibi om̃ia oꝑa quȩ
necessitas flagitat : subtrahent᷑ Mortua necessitate :¬
ꝑibunt oꝑa necessitatis. Quid gͦ erit : qͦmͦ potuit
dix̃ lingua humana : tanqm iocundatoꝵ om̃iũ. habi¬
iocunditas : qlẽ hic ñ nouimꝰ. Uideo hic multas iocun¬
ditates : & multigaudent in scło. alii hinc. alii inde
& ñ ẽ qđ illi gaudio cõparent : sed tanqͣm iocunditas
erit. Nã sidicã iocunditas : incipit homini occurrere
talis iocunditas qͣlẽ solent habere in poculis. in
prandus in auaritia. in honorib: scłi. Extolluntur
enĩ homines & lȩcitia qdã insaniunt: sed ñ ẽ gau¬
dere impiis dicit dñs. Est quȩdã iocunditas quam
Tanquã iocundatoꝵ om̃iũ habitatio inte. Ad aliud

Expanded text:
pacem componas. Quid facturus es? An forte propter necessitates pacem componas. Quid facturus es? An forte propter necessitates corporis nostri novellabimus, et arabimus, et negotiabimur, et peregrinabimur? Magna ibi quies: nam ibi omnia opera, quae necessitas flagitat, subtrahentur; mortua necessitate, peribunt opera necessitatis. Quid ergo erit? Quomodo potuit, dixit lingua humana: «Tanquam jucundatorum omnium habijucunditas, qualem hic non novimus. Video hic multas jucunditates, et multi gaudent in saeculo, alii hinc, alii inde; et non est quod illi gaudio comparem, sed tanquam jucunditas erit. Nam si dicam, Jucunditas; incipit homini occurrere talis jucunditas, qualem solet habere in poculis, in prandiis, in avaritia, in honoribus saeculi. Extolluntur enim homines, et laetitia quadam insaniunt: sed «non est gaudere impiis,» dicit Dominus . Est quaedam jucunditas quam «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Ad aliud
Abbreviated transcription (Latin):
durit laudationes Ibi gͦ: habitatio iocundatoꝵ
q̃ erit gemitꝰ desiderantiũ : sed lȩcitia ꝑ fruentium
aderit enĩ : cuimͦ suspiramꝰ. Similes illi erimꝰ : qm̃ ui
debimꝰ eũ sicuti ẽ Ibi totũ negotiũ nrm : ñ erit nisi
laudare dm̃. & fruidõ & qͥd aliud quȩremꝰ ubi so
do aurũ habendo argentũ  namerosa familiam.
multiplicẽ ꝓlem : Unde bera: beati qͥhabitant indo-¬
motua : in scła scłoꝵ laudabuntte hoc uno beati: oti¬
oso negotio hoc unũ gͦ desideremꝰ fr̃s. Cũ uenerimꝰ ad
hoc: nos paremꝰ gaudere ad dm̃. lauda redm̃ Oꝑ abona
quȩ nos ꝑducunt ñ ibi er̃ diximꝰ & hesterno die : qͣn¬
tũ potuimꝰ. Ubi gͦ oꝑa miãe. ubi nulla enit miscria :
egentẽ ñ inuenies : nudũ ñ inuenies . Nemotͥ occunte
sitiens : nallus peregrinꝰ erit . Nullus egrotꝰ quẽ uisites :
nullus mortuus quẽ sepelias nullus litigatoꝵ int̃ qͥos

Expanded text:
dunt laudationes. Ibi ergo habitatio jucundatorum, dunt laudationes. Ibi ergo habitatio jucundatorum, non erit gemitus desiderantium, sed laetitia perfruentium. Aderit enim cui modo suspiramus; similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est : ibi totum negotium nostrum non erit, nisi laudare Deum, et frui Deo. Et quid aliud quaeremus, ubi soldo aurum, habendo argentum, numerosam familiam, multiplicem prolem? Unde beati? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . Hoc uno beati otioso negotio. Hoc ergo unum desideremus, fratres, cum venerimus ad hoc; nos paremus gaudere ad Deum, laudare Deum. Opera bona quae modo nos perducunt, non ibi erunt. Diximus et hesterno die, quantum potuimus; egentem non invenies, nudum non invenies, nemo tibi occurret sitiens, nullus peregrinus erit, nullus aegrotus quem visites, nullus mortuus quem sepelias, nullus litigatorum inter quos
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatoris sed ad memoriã piscatoris. Unde enĩ isti
principes : infirma mundi elegit ds̃: ut confundat
fortia & ignobilia elegit ds̃ & ea quȩ ñ s̃ tanqͣm quȩs¬
ut ea quȩ s euacuent᷑. hoc fecit. qͥerigit de tra in opẽ:
& de stercore exaltat pauꝑem. Vt qͥd erigit : ut collo¬
c& eũ cũ pͥncipib cũ pͥncipib popłi sui. Magnares
magnũ gaudiũ magna lȩtitia. Postea uener̃ in hanc
cuita tẽ & oratores: sed ñ uenirent. nisi p̾cederent
piscatores. Magna hȩc. Sed ubi hȩx nisi in illa ciui¬
tate dĩ de qͣ gło sissima dicta s̃ : ideo collatis om̃ib
gaudiis atq conflatis qͦ mͦ clausit : Tanqͣn iocunda¬
toꝵ om̃iũ: habitatio inte. Tanqͣm iocundatoꝵ. habita¬
tio om̃iũ iocundatoꝵ: in hac ciuitate . In peregrinatio¬
ne ista conterim᷑ : habitatio nr̃a iocunditas solaerit
Peribit labor & gemitꝰ: transeunt orationes. succe¬

Expanded text:
Imperatoris, sed ad memoriam Piscatoris. Unde enim isti Imperatoris, sed ad memoriam Piscatoris. Unde enim isti principes? Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia: et ignobilia elegit Deus, et ea quae non sunt tanquam quae sunt, ut quae sunt evacuentur . Hoc facit qui erigit de terra inopem, et de stercore exaltat pauperem. Utquid erigit? Ut collocet eum cum principibus, cum principibus populi sui . Magna res, magnum gaudium, magna laetitia. Postea venerunt in hanc civitatem et oratores; sed non venirent nisi praecederent piscatores. Magna haec; sed ubi haec, nisi in illa civitate Dei, de qua gloriosissima dicta sunt. 9. «vers.» 7. Ideo collatis omnibus gaudiis atque conflatis, quomodo clausit? «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Tanquam jucundatorum habitatio omnium jucundatorum in hac civitate. In peregrinatione ista conterimur: habitatio nostra, jucunditas sola erit. Peribit labor et gemitus; transeunt orationes, succe
Abbreviated transcription (Latin):
mat̃ syon: dic& homo quis ÷ homo : qͥ homo factꝰ ẽ
inea in ea factꝰ ẽ homo: & ipse eã fundauit: quo mͦ
mea factꝰ ẽ: & ipse eã fundauit: ut in ea fierte hͦ
ante nos : Sed qͥd magnũ ante nos : ante t̃rã & cȩlum
ante scła hic gͦ homo ꝓpt̃ nos factꝰ in ea : idem ipse
altissimꝰ fundauit eã. Unde ista scimꝰ : dñs namcuit
in scripturas popłoꝵ hoc enĩ seqͥt᷑ in psalmo Mater
dic& syon homo & hͦ factꝰ ẽ in ea & ipse fundauit eã altis.¬
simꝰ dñs narrauit inscripturis popłoꝵ: & principũ¬
n quoꝵ principũ: horũ qͥ fuer̃ in ea. In ea factis princi¬
pes Nã anteqͣm in ea fierent principes: ab iecta mun¬
di elegit ds̃. ut confunder& fortia: Nũ qͥd princeps
piscator : nũ qd pͥnceps publicanꝰ : principes plane
Sed qr factis in ea . quales isti pͥncipes : uener̃ de
babylone pͥncipes. credentes de scło. Principes uener
ad urbẽ romã qͣsi caput babylonis: ñ ier̃ ad tẽplũ

Expanded text:
homo factus est in ea.» In ea factus est homo, et ipse eam fundavit. Quomodo in ea factus est, et ipse eam fundavit? Ut in ea fieret homo, ante nos. Sed quid magnum ante nos? Ante terram et coelum, ante saecula. Hic ergo homo propter nos factus in ea, idem ipse Altissimus fundavit eam. Unde ista scimus? «Dominus narrabit» «in Scriptura populorum.» Hoc enim sequitur in Psalmo: «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus. Dominus narrabit in Scriptura popn ea. Principes qui facti sunt in ea, in ea facti sunt principes: nam antequam in ea fierent principes, abjecta mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Numquid princeps piscator? numquid princeps publicanus? Principes plane; sed quia facti sunt in ea. Quales isti principes? Venerunt de Babylone principes, credentes de saeculo principes venerunt ad urbem Romam, quasi caput Babylonis; non ierunt ad templum
Abbreviated transcription (Latin):
Unde natꝰ popłs iudeoꝵ dr̃ popłs isrł: qr ipse iacob
appellatꝰ ẽ & isrł hȩc bene nouit scitas ura. Sed qͥa
ifae aut̃ de ciuitate quadã qͣm spirita lit̾ intelligit. cuius
umbra & figura erat illa t̃rena : ait. Diligit dñs por¬
tas syon: suꝑ om̃ia tabnacula iacob diligit illã spi¬
ritalit᷑ ciuitatẽ : suꝑ om̃ia figurata qͥb: intimaba tur
illa ciuitas semꝑ manens. & semꝑ cȩlestis in pace
illã hierłm in t̾ra. Nã uid ete qͣm ciuitatẽ dicit: de qua
dicta s̃ quȩdã glorio sissima nã illa destrueta ẽ int̾ra
hostes passa. cecidit in t̾ra: iã ñ ẽ qđ erat. Ex pressit
nis: scientib me in illa ciuitate inqͥt iã ex ꝑsona dĩ
memor ero raab. memor ero babylonis Raab ñ ꝑti.¬
n& ad popłm iudeaꝵ: babr̃ lon ñ ꝑtin& ad popłm udȩ¬

Expanded text:
acob appellatus est et Israel . Haec bene novit Sanctitas vestra. Sed quia autem iste de civitate quadam, quam spiritualiter intelligit, cujus umbra et figura erat illa terrena: ait, «Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob.» Diligit illam spiritualem civitatem super omnia figurata, quibus intimabatur illa civitas semper manens, et semper coelestis in pace.illam Jerusalem in terra. Nam videte quam civitatem dicit, de qua dicta sunt quaedam gloriosissima. Nam illa destructa est in terra; hostes passa cecidit in terram, jam non est quod erat: expressit nis, scientibus me.» In illa civitate, inquit jam ex persona Dei, memor ero Raab, et memor ero Babylonis. Raab non pertinet ad populum Judaeorum; Babylon non pertinet ad popu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcũ illic raab ꝑquẽ illic babylon: iã ñ babylon
Can& enĩ baby Tone: & incipit eẽ hierłm. diuidit᷑
filia ad uersus omatrẽ suã : erit in m̃bris reginȩ illiꝰ
cui dr̃ obliuiscere popłm tuũ & domũ patris tui:
concupiut rex speciẽ tuã Niã unde babylon ad hie¬
nisalẽ aspirap&. unde raab ad illa fundam̃ta ꝑ¬
uenin&. unde alienigenȩ. unde tyrus unde popłs
Sediste homo qͥd ẽ : dicit si audiamꝰ si capimꝰ mat᷑
sron dic& homo Seqͥt᷑ ibi. qͣsi quȩreres ꝑ quẽ uene¬
rit raab. babrlon. alienigenȩ tẏrus ethiopes: ecce
ꝑ quẽ uener̃: Mat̃ syon dic& homo : & homo natus
ẽ inea & ipse fundauit eã altissimꝰ qd aꝑtius fr̃s

Expanded text:
Per eum illic Raab, per quem illic Babylon, jam non Babylon; caret enim Babylone, et incipit esse Jerusalem. Dividitur filia adversus matrem suam, et erit in membris reginae illius cui dicitur: «Obliviscere populum tuum et domum patris tui; concupivit rex speciem tuam» . Nam unde Babylon aspiraret ad Jerusalem? unde Raab ad illa fundamenta perveniret? unde alienigenae, unde Tyrus, unde populus Sed iste homo quis est? Dicit, si audiamus, si capiamus: «Mater Sion, dicet homo.» Sequitur ibi, quasi quaereres, per quem venerit Raab, Babylon, alienigenae, Tyrus, Aethiopes. Ecce per quem venerunt, «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus
Abbreviated transcription (Latin):
libat᷑ de baiby lone. in hierłm. Unde nisi ꝑ eũ qͥ iusti¬
fiat impiũ: piorũ ciuitas hierłm: impioꝵ eiuitas
babylon. Sed uenit ille qͥ iustificat impiũ: qr memor
end in qͥt ñ solũ raab sed etiã baibylonis. Sed quoꝵ me¬
mor erit raab & babylonis : scientib me. Ideo qͦdam
loeo dic̃ scriptura Effunde irã tuã ingentes quȩ te ñ
noueritis qa in raab & babylone gentes significauit :
q̃si diceret᷑ qͥd ÷ qđ dixisti. memor erora ab & baby-¬
lonis scientib me : qͣre ħ dixisti: & enĩ alienigenȩ
in qͥt id ÷ ꝑtinentes ad raab: ꝑtinentes ad babylonẽ
& tẏrus. Sed qͦusq gentes: usq ad fines t̃rȩ łlegit

Expanded text:
de Babylone in Jerusalem. Unde, nisi per eum qui justificat impium ? Piorum civitas Jerusalem; impiorum civitas Babylon. Sed venit ille qui justificat impium; quia, «Memor ero,» inquit, non solum «Raab,» sed etiam «Babylonis.» Sed quorum memor erit Raab et Babylonis? «Scientibus me.» Ideo quodam loco dicit Scriptura: «Effunde iram tuam in gentes quae tenoveritis quia in Raab et Babylone Gentes significavit; quasi diceretur, Quid est quod dixisti, «Memor ero Raab et Babylonis, scientibus me?» quare hoc dixisti? «Etenim alienigenae,» inquit, id est, pertinentes ad Raab, pertinentes ad Babylonem, «et Tyrus.» Sed quousque Gentes? Usque ad fines terrae. Elegit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgit qͦ p̃cessit. Preces sit enĩ xp̃e in capite: sequit᷑
in corpore & adhuc xp̃c hic laborat. & xp̃c hie pati¬
ebat᷑ a saulo: qͣndo audiuit saulus. Saule saule qͥd ine
ꝑ sequeris : qͦmͦ sol& lingua dicere calcato pede. cales
me : linguã nullã nullus teagit. Cõpassione clamat : ñ
si ñ ipse dix̃. ł suriui & dedistis mͥmanducare : sitiui &
potastis me. hospes & collegistis me : nudus & uestistis
me eger& uisita stis me & illi qͥndo te uidimꝰ hȩc pa¬
tientẽ & m inistrauimꝰ tͥ: & ille. Cũ uni ex minimis istis

Expanded text:
 in capite, sequitur in corpore. Et adhuc Christus hic laborat; et Christus hic patiebatur a Saulo, quando audivit Saulus: «Saule, Saule, quid me persequeris?» Quomodo solet lingua dicere, calcato pede: Calcas me. Linguam nullus tetigit; compassione clamat, non si non ipse dixit: «Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et potastis me; hospes, et collegistis me; nudus, et vestistis me; aeger, et visitastis me. Et illi: Quando te vidimus haec patien
Abbreviated transcription (Latin):
Ut adimpleã inqͥt quȩ des̃ p̃ssurarũ xp̃i : in carne
surarũ deerat in illo homine qđ factũ ẽ uerbũ dĩ.
nato de maria uirgine: passus ẽ enĩ qͥcqͥd pati debe-¬
r& ex sua uoluntate: ñ ex peccati necessitate & ui-¬
det᷑: qr om̃ia incruce enĩ positus: accepit acetũ in¬
ultimo & ait ꝑfectũ ẽ & inclinato capite : emisit
mͥde ẽ . Om̃ia quȩ deme p̃dicta s̃ : cõpletas. Tanqͣm
ideo expectar& : ut cõplerent᷑. quis ÷ qͥsic ꝓficiscat᷑.
qͦmͦ ille de corpore egressus ẽ : sed qͥs ẽ qͥ hoc potuit:
qͥ pͥmo dixerat. Potestatẽ habeo ponendi animã meã :¬
& potestatẽ habeo iterũ sum̃di eã. Nemo toll& eã a
me. sed ego pono eã a me: & iterũ sumo eã. Posuit
qͣndo uoluit : sumpsit qͣndo uoluit. Nemo abstulit:
nemo extorsit. Ergo impletȩ erant om̃s passiones

Expanded text:
«Ut adimpleam,» inquit, «quae desunt pressurarum Christi in carne surarum deerat in illo homine, quod factum est Verbum Dei, nato de Maria virgine? Passus enim est quidquid pati deberet, ex sua voluntate non ex peccati necessitate; et videtur quia omnia: in cruce enim positus accepit acetum ultimum, et ait, «Perfectum est; inclinato capite emisit de me praedicta sunt, completa sunt: tanquam ideo exspectaret ut complerentur. Quis est qui sic proficiscatur, quomodo ille de corpore egressus est? Sed quis est qui hoc potuit? Qui primo dixerat: «Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestaten. habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me: sed ego pono eam a me, et iterum sumo eam» . Posuit quando voluit; sumpsit quando voluit: nemo abstulit, nemo extorsit. Ergo impletae erant omnes passiones
Abbreviated transcription (Latin):
iustificationẽ uniuersitatis ad sedes xiiͦ ꝑtinent: quẽ¬
ad modũ quotqͦt intrabunt ad xii. portas ꝑtinent. Par¬
tes enĩ mundi .iiͦIͦͬ . s̃ Oriens occidens. aquilo & meri¬
dies Istȩ .iiiͦͬ. partes: assidue nominant᷑ inscripturis
ab om̃ib: istis .iiiͦiͦ. uentis. sic̃ dic̃ dñs in euangłio .a .iiͦi.
uentis se collecturũ electos suos. ab om̃ib gͦ istis iiiiͦ
uentis. uocat᷑ ȩccła. quomꝰ uocat᷑ : undiq intrinitate

Expanded text:
significationem universitatis, ad sedes duodecim pertinent; quemadmodum quotquot intrabunt, ad duodecim portas pertinent. Partes enim mundi quatuor sunt, Oriens, Occidens, Aquilo et Meridies. Istae quatuor partes assidue nominantur in Scripturis. Ab omnibus istis quatuor ventis, sicut dicit Dominus in Evangelio a quatuor ventis se collecturum electos suos ; ab omnibus ergo istis quatuor ventis vocatur Ecclesia. Quomodo vocatur? Undique in Trini
Abbreviated transcription (Latin):
spe caritate & ipsũ ȩdificari. ambulare ẽ : In istis
ciuitatib alia ẽ fabrica edificioꝵ : aliis̃ ciues habi¬
tantes in fabrica Illa ciuitas: ciuib ȩdificat᷑ suis

Expanded text:
spe, charitate; et ipsum aedificari ambulare est. In istis spe, charitate; et ipsum aedificari ambulare est. In istis civitatibus alia est fabrica aedificiorum, alii sunt cives inhabitantes in fabrica: il
Abbreviated transcription (Latin):
surgens & enĩ origo fundam̃ti eiꝰ: summitatẽ ten& &
quẽ ad modũ fundam̃tũ corporeȩ fabricȩ in imo ẽ : sic
fundam̃ cũ spiritalis fabricȩ in summo ẽ Si ad trã ȩdi
tantes fabricã ciuitatis: faciunt unũ qͦddã edificiũ
hoc ȩdificiũ mͦ clamat de cordib nͣris: hoc agit arti¬
ficiosa manꝰdĩ etiã ꝑ linguã nram. ut ad illiꝰ ȩdificui
fabricã conquadremini Ñ enĩ frustra etiã de lignis
quadratis edificata ẽ archa noe : quȩ nichilominus
figurã gestabat eccłȩ qͥd ÷ enĩ qͣdrare : attendite
similitũdinẽ qͣd rati lapidis : similis deb& eẽ xp̃ianꝰ
& qͣsi uertit᷑ ñ cadit. Nã qͣdratũ lapidẽ qͦcũq uerte¬
ns stat Cadere uisi s martẏres cũ ꝑcuterent᷑ sed
mini : ad om̃s tẽptationes parati. qͥcqͥd impulerit ñ
uos euertat Stantẽ te inueniat: om̃is casus. Enge
ris in hano fabricã affectupio. religione sincera : fide

Expanded text:
. Etenim origo fundamenti hujus summitatem tenet: et . Etenim origo fundamenti hujus summitatem tenet: et quemadmodum fundamentum corporeae fabricae in imo est; sic fundamentum tantes fabricam civitatis, faciunt vivum quoddam aedificium. Hoc aedificium modo clamat de cordibus vestris? hoc agit artificiosa manus Dei etiam per linguam nostram, ut ad illius aedificii fabricam conquadremini. Non enim frustra etiam de lignis quadratis aedificata est arca Noe , quae nihilominus figuram gestabat Ecclesiae. Quid est enim quadrari? Attendite similitudinem quadrati lapidis: similis debet esse christet quasi vertitur, non cadit: nam quadratum lapidem quacumque verteris, stat. Cadere visi sunt Martyres, cum percuterentur; sed mini, ad omnes tentationes parati; quidquid impulerit, non vos evertat. Stantem te inveniat omnis casus. Erigeris ergo in hanc fabricam affectu pio, religione sincera, fide,
Abbreviated transcription (Latin):
gregẽ subditũ cogites: xpc̃ pastor pastoꝵ Si fabri¬
cã cogites : xp̃c fundam̃tũ fundam̃toꝵ In ȩdificus
istis ñ potest eẽ idem lapis in imo & in summo. Si
fuerit in imo: in summo ñ erit. Si fuerit in summo :
in imo ñ erit. Angustias enĩ om̃ia pęne corpora pa-¬
tiunt᷑ nec ubiq eẽ poss. nec semꝑ. Diuinitas autẽ
quȩ ubiq p̃sto ẽ. undiq ad eã potest duci similitu
istos p̃positos pecoꝵ : & dix̃ ego sũ pastor: & uno
loco: ambas res dix̃ In eugłio dix̃ qr pastor ꝑianuã
intrat : & ibi dix̃. ego sũ ianua. Pastor intrat ꝑ ia-
sũ ianua . quomͦ gͦ tu om̃ia: qͦmͦ ꝑme om̃ia : uerbi
gr̃a. Cũ paulus intrat ꝑ ianuã. nonne xpc̃ intrat¬
lus ipse dix̃. An ex ꝑim̃tũ eiꝰ uultis accipere. qui
scõs eiꝰ ꝑsequebat᷑ saulus. nondũ paulus: qͣndo clamauit
de cęlo. Saule saule qͥd me ꝑsequeris : ergo fundam̃tũ
& lapis angularis ipse ẽ ab imo surgens: si tam̃ ab imo¬

Expanded text:
pastor pastorum: si fabricam cogites, Christus fundamentum fundamentorum. In aedificiis istis non potest esse idem lapis in imo et in summo: si fuerit in imo, in summo non erit; si in summo fuerit, in imo non erit. Angustias enim omnia pene corpora patiuntur; nec ubique esse possunt, nec semper: Divinitas autem quae ubique praesto est, undique ad eam potest duci similitudistos praepositos pecorum? Ex dixit, «Ego sum pastor.» Et uno loco ambas res dixit. In Evangelio dixit quia pastor per januam intrat: et ibi dixit, «Ego sum pastor bonus;» sum janua.» Quomodo ergo tu omnia? Quomodo per me omnia. Verbi gratia, cum Paulus intrat per januam, nonne Christlus. Ipse dixit: «An experimentum ejus vultis accipere, qui sanctos ejus persequebatur Saulus, nondum Paulus, quando ei clamavit de coelo: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ergo fundamentum et lapis angularis ipse est, ab imo surgens; si tamen ab imo
Abbreviated transcription (Latin):
picari uideam᷑. loquens ad gentes & cõmemorans
ut redirent & qͣsi construerent᷑ in fabricã scãm: suꝑ¬
ȩdificati inqͥt suꝑ fundam̃tũ apłoꝵ & ꝓphetarũ & qr
nec ipsi apłi & ꝓphetȩ in qͥb: fundam̃tũ ẽciuitatis
se tenerent in se : secutꝰ ibi ait. Ipso summo existente
lapide angulari: xpõ ihũ. Ne itaq putarent gen.¬
tes ñ se ꝑtinere ad syon. erat enĩ quȩdã ciuitas syon
t̃rena quȩ ꝑ umbrã gestauit imaginẽ cuiusdã syon

Expanded text:
picari videamur. Loquens ad Gentes, et commemorans ut redirent, et quasi construerentur in fabricam sanctam, «Superaedificati,» inquit, «super fundamentum Aposti aut Prophetae, in quibus fundamentum est civitatis, se tenerent in se; secutus ibi ait, «Ipso summo existente lapide angulari Christo Jesu.» Ne itaque putarent Gentes non se pertinere ad Sion: erat enim quaedam civitas Sion terrena, quae per umbram gestavit imaginem cuju
Abbreviated transcription (Latin):
qden duo parietes in unũ diuerso uenientes. sic̃ popłi
duo ex curcũcisione & ex p̃putio ad pacẽ xpĩanam
sibim& conexi in una fide. una spe. una caritate
ñta & posterior lapis angularis. Potest gͦ aliqͥs di
ñ illi suꝑillã Si illi s̃ in fundam̃to ipse in angulo
enĩ ibi ẽ angulus ubi uidet᷑ ut surgat in apice: a fun¬
dam̃to incipit Nã ut noueritis qͥa fundam̃tũ xp̃c. &¬

Expanded text:
si duo parietes in unum de diverso venientes: sic et populi duo ex circumcisione et ex praeputio, ad pacem christianam sibimet connexi in una fide, una spe, una charitate. menta et posterior lapis angularis. Potest ergo aliquis non illi super illum, si illi sunt in fundamento, ipse in angulo. eque enim ibi est tantum angulus ubi videtur, ut surgat in apicem: a fundamento enim incipit. Nam ut noveritis quia et fundamentum C
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ iã tanta impleta s̃ : mͦ enĩ fr̃s uidecis qͥa totꝰ mun¬
dus tota t̾ra om̃s gentes om̃s regiones curr̃ ad nom̃ xp̃i:
& credunt in xp̃m. Certe uidetis hoc qͦmꝰ ubiq euertant᷑
uanitates paganoꝵ : uidetis hoc manifestũ ẽ uob̵ Nũ¬
qͥd & hoc de libro uob̾ legimꝰ. & ñ ante oculos ur̃os fit
hoc: gͦ totũ qđ uidetis ante oculos ur̃os fieri scriptũ ẽ
ante imm̃sa uolumina annoꝵ ꝑ istos qͦs mͦ legimꝰ qͣn.¬
do iã ista impleri uidemꝰ. Sed qm scripta s̃ & illa quȩ
nondũ uener : id ÷ qͥa dñs ihc̃ xp̃c uenturꝰ ẽ ut iudic&
qͥ pͥmo uenit ut iudicaret᷑. Uenit enĩ pͥmo humilis: po¬
stea uenturꝰ ẽ excelsus. Uenit ut ostendene exẽplũ
patientiȩ : postea uenturꝰ ẽ ut ꝓmeritis uidic& om̃s
siue bonos siue malos. Quia gͦ nondũ uenit hoc qđ
bemꝰ illud credere. Modicũ qđ restat uenturũ eẽ cre¬
damꝰ: qͣndo iã uidemꝰ tanta quȩ tunc futura erant mͦ

Expanded text:
a quae jam tanta impleta sunt? Modo enim, fratres, videtis quia totus mundus, tota terra, omnes gentes, omnes regiones currunt ad nomen Christi, et credunt in Christum. Certe videtis hoc, quomodo ubique evertantur vanitates Paganorum; videtis hoc, manifestum est vobis. Numquid et hoc de libro vobis legimus, et non ante oculos vestros fit? Hoc ergo totum quod videtis ante oculos vestros fieri, scriptum est ante immensa volumina annorum per istos quos modo legimus, quando jam ista impleri videmus. Sed quoniam scripta sunt et illa quae nondum venerqui primo venit ut judicaretur; venit enim primo humilis, postea venturus est excelsus; venit ut ostenderet exemplum patientiae, postea venturus est ut pro meritis judicet omnes, sive bonos, sive malos: quia ergo nondum venit hoc quod bemus illud credere. Modicum quod restat venturum esse credamus, quando jam videmus tanta quae tunc futura erant, modo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i qͥa undiq colligit qͥ ꝓ om̃ib dedit sanguinẽ
suũ : dicendũ ẽ paucis qđ & illi libent̃ audiant
qui nouer̃ & discant qͥ ñ nouer̃ Psalmi isti quos canta
t̾rã. mare & om̃ia quȩ in ipsis s̃ siue quȩ uident᷑ siue
quȩ ñ uident᷑. Cȩterȩ aũ gentes aut idola colebant. quȩ
manib sius fecerant: aut creaturã dĩ ñ ipsũ creatorẽ.
id ÷ aut solem. aut lunã. aut stellas. aut mare. aut
montes. aut arbores. hȩc enĩ om̃ia ds̃ fecit : & laudari
se uult in illis. ñ illa coli ꝓse. Ergo in ipsa gente udeoꝵ
perit xp̃m. Et dicti s̃ isti psalmi & ꝓphetabat᷑ in eis xp̃e
uenturus post multos annos: & dicebat᷑ ab illis ꝓphe

Expanded text:
it sanguinem suum, dicendum est paucis quod et illi libenter audiant qui noverunt, et discant qui non noverunt. Psalmi isti quos cantamterram, mare et omnia quae in ipsis sunt, sive quae videntur, sive quae non videntur. Caeterae autem gentes, aut idola colebant quae manibus suis fecerant, aut creaturam Dei, non ipsum Creatorem, id est, aut solem, aut lunam, aut stellas, aut mare, aut montes, aut arbores. Haec enim omnia Deus fecit; et laudari se vult in illis, non illa coli pro se. Ergo in ipsa gente Judaeorum perit Christum : et dicti sunt isti Psalmi, et prophetabatur in eis Christus venturus post mu
Abbreviated transcription (Latin):
siciunt iusticiã : qͥa ipsi saturabunt᷑. Ergo in hoc scło
ñ debemꝰ quasi amare saginã. hic sitiendũ ẽ: a libi
saginabim᷑. Modo aũ ut ñ deficiamꝰ in isto deserto.
asꝑgit nos rore uerbi sui: & ñ nos dimittit ꝓrsus ares¬
cere ut ñ sit de nob̵ repetitio sed ut sic sitiamꝰ ut biba¬
dicit anima nr̃a dõ Hxllic̃ detitulo¬

Expanded text:
sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur . Ergo in hoc saeculo sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur . Ergo in hoc saeculo non debemus quasi amare saginam. Hic sitiendum est; alibi saginabimur. Modo autem ut non deficiamus in isto deserto, aspergit nobis rorem verbi sui, et non nos dimittit prorsus arescere, ut non sit de nobis repetitio, sed ut sic sitiamus, ut bibadicit anima nostra Deo?