comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gura tua orbi t̾rarũ Nubes illȩ in rota: circũier
orbẽ t̃rarũ. Circiuer̃tonando : & coruscando
Abyssũ cõmouer̃ : p̃ceptis tonuer miraculis conis¬
cauer᷑. In om̃em t̾ra exut sonus eoꝵ : & in fines
ẽ t̃ra : id ÷ om̃s qͥ habitant in t̾ra ꝑsimilitudinẽ aut̃
ipsa t̾ra mare ẽ: Quare : qͥa gentes om̃s maris nomine
nuncupant᷑ : qđ uita humana amara ẽ & ꝓcellis
ac tẽpestatib subdita. lam illud si attendas qđ homi¬
nesse tanqͥm pisces deuorant cũ maior minorẽ ab¬
sorbet: hoc ẽ gͦ mare. illuc euangłistȩ ier̃. In ma¬
qͥa ipse sos in mari. Et merito etiã : suꝑ aqs mans

Expanded text:
gura tua orbi terraram. Nubes illae in rota circumierunt gura tua orbi terraram. Nubes illae in rota circumierunt orbem terrarum; circumierunt tonando et coruscando, abyssum commoverunt, praeceptis tonuerunt, miraculis coruscaverunt: in omnem enim terram exiit sonus eorum, et in fines  terra: id est, omnes qui habitant in terra. Per similitudinem autem ipsa terra est. Quare? Quia gentes omnes maris nomine nuncupantur, quod vita humana amara est, et procellis ac tempestatibus subdita. Jam illud si attendas, quod homines se tanquam pisces devorant, cum major minorem absorbet: est ergo hoc mare; illuc Evangelistae ierunquia ipse Sanctus in mari, et merito etiam super aquas mar
Abbreviated transcription (Latin):
remanserunt : sed corda transfixer̃. Uox thoni¬
trui tui in rota: qͥd ÷ hoc : quomͦ intellecturi sumꝰ :
adiuu& dñs. Vox thonitrui tui in rota: Solebamꝰ pu¬
eri suspicari. cũ audiremꝰ tonitrua de cȩlo : quasi
uehicula de stabulo ꝓcessisse. habent enĩ toni¬
trua qͣndã concussionẽ : similẽ uehiculis Nũ qͥd
ad ista puerilia redituri sumꝰ. ut intelligamꝰ uox
tonitrui tui in rota. quasi aliqͣ uehicula habeat
ds̃ in nubib & transitꝰ uehiculoꝵ illũ strepitũ con¬
tin& : absit. hoc puerile ẽ : uanũ & nugatoꝵ
neq hoc intelligo qͥd faciemꝰ : int̾rogemꝰ ipsũ idithui
ne forte ipse exponat qđ dix̃. Uox inqͥt tonitrui tui
in rota: ñ intelligo. Audiã qͥd dicis. Apparueruã
fulgura tua : orbi t̾rarũ: Dic gͦ. ñ intellex erã Orbis
t̃rarũ ẽ rota : Nã circuitꝰ orb t̾rarũ : merito & orbis
dr̃. Vnde breuis etiã rotella : orbiculus id ÷ orbis¬
appellat᷑. Uox tonitrui tui in rota Apparuer̃ ful¬

Expanded text:
ixerunt. Vox tonitrui tui in rota. Quid est hoc? quomodo intellecturi sumus? Adjuvet Dominus. Vox tonitrui tui in rota. Solebamus pueri suspicari, cum audiremus tonitrua de coelo, quasi vehicula de stabulo processisse: habent enim tonitrua quamdam concussionem similem vehiculis. Numquid ad ista puerilia redituri sumus, ut intelligamus, Vox tonitrui tui in rota; quasi aliqua vehicula habeat Deus in nubibus, et transitus vehiculorum illum strepitum concitet? Absit. Hoc puerile est, vanum, nugatorium. Neque hoc intelligo. Quid faciemus? Interrogamus ipsum Idithun, ne forte ipse exponat quod dixit: Vox, inquit, tonitrui tui in rota. Non intelligo: audiam quid dicis: Apparuerunt fulgura tua orbi terrarum. Dic ergo: non intellexeram. Orbis terrarum est rota: nam circuitus orbis terrarum, merito et orbis dicitur; unde brevis etiam rotella, orbiculus appellatur. Vox tonitrui tui in rota: apparuerunt ful
Abbreviated transcription (Latin):
Pasdẽ uoces : rursus sagiitas dix̃. Uerba enĩ euange¬
listarũ : sagutȩ fuer̃. Similitudines enĩ s̃ Nã ꝓpne
nec sagitta ẽ pluuia : nec pluuia sagitta. At uero
uerbũ dĩ & sagitta ẽ qͥa ꝑcutit : & pluuia qͥa ngat
Nemo gͦ iã miret᷑ ab yssoꝵ conturbationẽ: qͣndo sa

Expanded text:
Easdem voces nubium rursus sagittas dixit. Verba enim Evangelistarum sagittae fuerunt. Similitudines enim sunt. Nam proprie nec sagitta est pluvia, nec pluvia sagitta; at vero verbum Dei, et sagitta est, quia percutit, et pluvia, quia rigat. Nemo ergo jam miretur abyssorum conturba
Abbreviated transcription (Latin):
gaudere : securꝰ gaudere: securꝰ exulcare Audiamꝰ iã oꝑa
ipsa : & exultemꝰ &̃ nos. Sed affectib etiã nos transili¬
amꝰ: nec ad tẽporalia gaudeamꝰ habe mꝰ enĩ & nos
cubile nr̃m quare ñ illuc intramꝰ: quare ñ in silentio
ñ cogitamꝰ : quare in oꝑ̃ib dĩ ñ lȩtam᷑ : si nc̃ audiamꝰ
& ipso dicente delectem᷑ ut etiã cũ hinc abierimꝰ fa¬
ciamꝰ qđ ipso loquente faciebamꝰ : si tam̃ facimꝰ cȩptũ
e: obliui sci &te. si potest illo solo delectari q̃uid enĩ
meliꝰ illo : ñ uides qͥa cũ ad te redis indeteriorẽ redis
memor fui oꝑũ dñi: qͥa memor ero ab initio mirabi

Expanded text:
operibus securus gaudere, securus exsultare. Audiamus jam opera ipsa, et exsultemus et nos: sed affectibus etiam nos transiliamus, nec ad temporalia gaudeamus. Hebemus enim et nos cubile nostrum. Quare non illuc intramus? quare non in silentio non cogitamus? quare in operibus Dei non laetamur? Sic nunc audiamus, et ipso dicente delectemur, ut etiam cum hinc abierimus, faciamus quod ipso loquente faciebamus; si tamen facimus coeptum est oblivisci et te, si potes illo solo delectari. Quid enim melius illo? Non vides, quia cum ad te redis, in deteriorem redis? Memor fui operum Domini: quia memor ero ab initio mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
fecit heliseuss fecer & apłi: sed nullus eoꝵ solus
Illi ut facerent tu cũ eis. tu qͣndo fecisti. illi ñ tecũ
q̃ enĩ tecũ fuer̃ cũ fecisti : qͣndo & ipsos tufecisti
Tues ds̃ qͥ facis mirabilia solus. quomͦ solus : nũ qͥd
forte pat᷑ & ñ filiꝰ. aut filiꝰ & ñ pat̃ : immopater

Expanded text:
fecit et Elisaeus, fecerunt et Apostoli; sed nullus eorum solus. fecit et Elisaeus, fecerunt et Apostoli; sed nullus eorum solus. Illi ut facerent, tu cum eis; tu quando fecisti, illi non tecum. Non enim tecum fuerunt cum fecisti, quando et ipsos tu fecisti. Tu es Deus qui facis mirabilia solus. Quomodo solus? Numquid forte Pater, et non Filius? aut Filius, et non Pater? Imo Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
affectiones curta deos suos : idola adorant: Oculos
habent & ñ uident. Aures habent & ñ audient: pedes
habent & ñ ambulant qͥd ambulas ad eũ qͥ ñ abulat :¬
ñ inqͥt ea colo & qͥd colis: nom̃ qđ ibi ẽ Certe hoc co-¬
lis qđ alibi dictũ ẽ : qm̃ dii gentiũ dȩmonua : Aut
idola colis: aut demonia Nec idola nec demonia in¬
ꝗͥt it qd colis: stellas solẽ lunã ista cȩlestia Quanto
meliꝰ qͥ fecit & t̃rena & celestia : qͥs ds̃ magnꝰ sic̃ ds̃¬
gnus ds̃ faciens mirabilia: in corpore in anima
solus faciens Audier̃ surdi uider̃ cȩci. conualuer
languidi surrexer̃ mortui c̃strictis para litici:
se dmiracula ista tunc in corporib: Uidea mꝰ
inanima: Sobrii s̃. paulo ante ȩbriosi
Fdeles s paulo ante adoratores simulachroꝵ
Res suas dant pauꝑib : qͥ alienas ante rapiebant
qͥs ds̃ magnꝰ sic̃ ds̃ nr̃ : tues ds̃ qͥ facis mirabilia
solus fecit & moy ses: sed ñ solus fecit helias

Expanded text:
affectiones circa deos suos, idola adorant; oculos habent, et non vident; aures habent, et non audiunt; pedes habent, et non ambulant . Quid ambulas ad deum qui non ambulat? Non, inquit, ea colo. Et quid colis? Numen quod ibi est? Certe hoc colis quod alibi dictum est: Quoniam dii gentium daemonia . Aut idola colis, aut daemonia. Nec idola, nec daemonia, inquit. Et quid colis? Stellas, solem, lunam, ista coelestia. Quanto melius qui fecit, et terrena, et coelestia! Quis Deus magnus sicgnus Deus, faciens mirabilia in corpore, in anima, solus faciens. Audierunt surdi, viderunt caeci, convaluerunt languidi, surrexerunt mortui, constricti sunt paralytici. Sed miracula ista tunc in corporibus: videamus in anima. Sobrii sunt, paulo ante ebriosi; fideles sunt, paulo ante adoratores simulacrorum; res suas donant pauperibus, qui alienas ante rapiebant: Quis Deus magnus, sicut Deus noster? Tu es Deus qui facis mirabilia solus. Fecit et Moyses, sed non solus: fecit et Elias,
Abbreviated transcription (Latin):
& in affectionib tuis garriã: ñ in affectionib meis¬
timent. dm̃ colunt dm̃ diligunt. nullas habent af¬
fectiones: uere hoc putabis. Sed putare audebis
qđ affectiones hab& tabula theatrũ uenatio au-¬
cupiũ piscatꝰ. & ñ habeant oꝑ adĩ & ñ habent me¬
ditationẽ dĩ. interiores affectiones quasdã suas :
cũ in spicit᷑ mundus & ponit᷑ ante oculos specta culũ na¬
turȩ rerũ & in his quȩnt᷑ artifex. & inuenit᷑ nusquã
displicens & suꝑ om̃ia placens. ds̃ in scõuia tua¬
Incipit iã operũ miscđiȩ dĩ circanos. Ex his garrit:¬
& in his affectionib exultat. Primo inde cȩpit : in
sc̃õ uia tua quȩ uia tua in scõ : ego sũ inqͥt uia : ueri¬
tas & uita Redite gͦ homines: ab affectionib ur̃is
quo itis qͦ curritis qͦ ñ solũ adõ sed etiã a uob fu gi¬
tis : redite p̃uaricatores ad cor : scrutamini sp̃m̃
urm̃. recolite annos ȩt̃nos inuenite miscđiã dĩ

Expanded text:
 affectionibustiment, Deum colunt, Deum diligunt, nullas habent affectiones? Vere, hoc putabis, et putare audebis, quod affectiones habeat tabula, theatrum, venatio, aucupium, piscatus, et non habeant opera Dei? et non habeat meditatio Dei interiores affectiones quasdam suas, cum inspicitur mundus, et ponitur ante oculos spectaculum naturae rerum, et in his quaeritur artifex, et invenitur nusquam displicens, et super omnia placens? cit jam opera misericordiae Dei circa nos, ex his garrit, et in his affectionibus exsultat. Primo inde coepit: In Sancto via tua. Quae via tua in Sancto? Ego sum, inquit, via, veritas, et vita . Redite ergo homines, ab affectionibus vestris. Quo itis? quo curritis? quo non solum a Deo, sed etiam a vobis fugitis? Redite, praevaricatores, ad cor , scrutamini spiritum vestrum, recolite annos aeternos, invenite misericordiam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ad iuiu&̃ ds̃. cogitet dies antiquos : & dicat nob̵ in ipso
interiore cubiculo suo qͥd egerit. qͦ ꝑuenerit . quid
transilierit. ubi manserit : Cogitaui dies antiqͦs:
magna cogitatio. Uidete qͥd sibi lsta cogitatio
nisi magnũ silentiũ ab om̃i forita secus strepitu¬
ab om̃i rerũ humanoꝵ tumultu intus requiescat : qui
cogitare uult annos istos et̃nos Nũqͥd anni in qͥb sumꝰ¬
ȩt̃nis: aut in qͥb fuer̃ maiores nr̃i. aut in qͥb: futuris
posteri nr̃i : ab sit ut ȩt̃ni ȩstim̃t᷑ qͥd enĩ dehis annis
man& : ecce loquendo dicimꝰ hoc anno & qͥd tenemꝰ de
hoc anno p̃t̃ unũ diem in qͦ sumꝰ : nã suꝑiores dies anni
huiꝰ iã transier᷑ nec tenent᷑: futuri aut̃ nondũ uener̃
in uno die sumꝰ & dicimꝰ hoc anno immo dic hodie: si
aliqͥd p̃sensuis dicere Nã de toto anno qͥd p̃sens tenes :
rige locutionẽ. hodie dic uerũ dicis. hodie iã dicã.

Expanded text:
adjuvet Deus: cogitet dies antiquos, et dicat nobis in ipso adjuvet Deus: cogitet dies antiquos, et dicat nobis in ipso interiore cubiculo suo quid egerit, quo pervenerit, quid transilierit, ubi manserit: Cogitavi dies antiquos, Magna cogitatio! Videte si vult ista cogitatio, nisi magnum silentium. Ab omni forinsecus strepitab omni rerum humanarum tumultu intus requiescat, qui cogitare vult annos istos aeternos. Numquid anni in quibus sumin quibus fuerunt majores nostri, aut in quibus futuri sunt posteri nostri? Absit ut aeterni existimentur. Quid enim de his annis manet? Ecce loquendo dicimus, Hoc anno; et quid tenemus de hoc anno, praeter unum diem in quo sumus? Nam superiores dies anni hujus jam transierunt, nec tenentur; futuri autem nondum venerunt. In uno die sumus, et dicimus, Hoc anno: imo dic, Hodie, si aliquid vis praesens dicere. Nam de toto anno quid praesens tenes? Qrige locutionem: Hodie, dic. Verum dicis, Hodie, jam dicam.
Abbreviated transcription (Latin):
mei: Deniq in ipsa garrulitate dũlo quȩris. & securꝰ
loqueris. quanta plerũq inueniunt᷑ quȩ uelint te¬
nere inimici & rep̃hendere. unde uelit etiã crimi¬
nare & calũmari: hoc dix̃ illud sensit. hoc locutꝰ
ne in eiꝰ garrulitate inimici anticipantes uigilias
calũnas quȩrerent & inuenirent: ñ ẽ lo cutus
Nũ quã tam̃ iste transiliens: ces sar& in se. Et si forte
garrulitate cessauit quȩ subrepserat ei de ipsa locu¬
tione placere hominib: ñ tam̃ desticit ñ cessauit
ut conaret᷑ & hoc ipsũ transcendere. Et quiddicit :
rat᷑ foris. tulit se intro: in secretariũ suȩ m̃tis agit
Et qͥd ibi agat. dicat nob̵. Cogitaui dies antiquos
Bene ẽ illi Uidete quȩ cogitat : rogo uos intus
ẽ : apud se cogitet dies antiquos Nemo illi dicit
ialedixisti. nemo illi dicit. multũ locutꝰ es: ne¬
mo illi dicit ꝑuersẽ sensisti. Ita sit ei bene secum.

Expanded text:
mei. Denique in ipsa garrulitate, dum loqueris, et securus mei. Denique in ipsa garrulitate, dum loqueris, et securus loqueris, quanta plerumque inveniuntur quae velint tenere inimici et reprehendere, unde velint etiam criminari et calumniari: Hoc dixit, illud sensit, hoc locutus ne in ejus garrulitate inimici anticipantes vigilias, calumnias quaererent et invenirent, non est locutus. Nunquam tamen iste transiliens cessaret in se: et si forte a garrulitate cessavit, qua subrepserat ei de ipsa locutione placere hominibus; non tamen destitit, non cessavit ut conaretur et hoc ipsum transcendere. Et quid dicit? rat foris, tulit se intro, in secretario suae mentis agit. Et quid ibi agat dicat nobis: Cogitavi dies antiquos. Bene est illi. Videte quae cogitat, rogo vos. Intus est, apud se cogitat dies antiquos. Nemo illi dicit, Male dixisti; nemo illi dicit, Multum locutus es; nemo illi dicit, Perverse sensisti. Ita sit ei bene secum,
Abbreviated transcription (Latin):
It mundus eũ ñ cognouit. Talẽ mundũ illi regunt qͥ ñ
cognoscunt xp̃m & contra hos habemꝰ inimicitias ꝑ¬
petuas Deniq quas lib& habeas in imicitias aduer¬
sus hominẽ cogitas finire : siue illiꝰ satis factione si
ipse te lesit siue tua situ lesifti. siue alteriꝰ Si uos
inuicẽ lesistis. laboras satis facere & concordare cũ
dicibolo aut̃ & angłis eiꝰ nulla concordia ẽ Ipsi nob̵
inuident regnũ cęloꝵ Mitescere om̃ino erga nos ñ pos¬
s̃ qͥa anticipauer̃ uigilias om̃s inimici mei Plus illi
uigilauer̃ ad decipiendũ : quã ego ad custo diendũ me
A nticipauer̃ uigilias om̃s inimici mei. Quomͦ enĩ ñ
anticipauer̃ uigilias. qͥ ubiq scandala ubiq musci¬
pulcis posuer : tediũ in ẽ cordi: metuendũ ẽ. ne ab¬
sorbeat triscitia in lȩitia : metuendũ ẽ ne garriendo
deficiat sp̃s tuus Anticipauer̃ uigilias om̃s in imici

Expanded text:
Et mundus eum non cognovit : talem mundum illi regunt, qui non Et mundus eum non cognovit : talem mundum illi regunt, qui non cognoscit Christum. Contra hos habemus inimicitias perpetuas. Denique quaslibet habeas inimicitias adversus hominem, cogitas finire; sive illius satisfactione, si ipse te laesit; sive tua, si tu laesisti; sive alterutrius, si vos invicem laesistis; laboras satisfacere et concordare: cum diabolo autem et angelis ejus nulla concordia est. Ipsi nobis invident regnum coelorum. Mitescere omnino erga nos non possunt, quia anticipaverunt vigilias omnes inimici mei. Plus illi vigilaverunt ad decipiendum, quam ego ad custodiendum me: Anticipaverunt vigilias omnes inimici mei. Quomodo enim non anticipaverunt vigilias, qui ubique scandala, ubique muscipulas posuerunt? Taedium inest cordi; metuendum est ne absorbeat tristitia: in laetitia metuendum est ne garriendo deficiat spiritus tuus: Anticipaverunt vigilias omnes inimici
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ÷ garriui : lȩtatꝰ sũ exultaui loquendo Garraliemĩ
ꝓpne dicunt᷑. qͥ uulgo uerbosi appellant᷑ accedente
lecitia: nec ualentes nec uolentes tacere factus est
contabuerat. recolendo dm̃ delectatꝰ fuerat : rursus
garnendo defecerat: qͥd seqͥt᷑ : Anticipauer̃ iugilias
om̃s in uici mei. Uigilauer̃ suꝑme om̃s in imici mei
plus me uigilauer̃: uigilando p̃occupauer̃ me
Ubi ñ muscipulas ponunt : nonne uigilias om̃s anti¬
cipauer iimici mei : qͥs̃ enĩ isti inimici nisiillide qͥb
dicit apłs non ẽ uob̾ colluctatio aduersus carnẽ &
sanguinẽ sed aduersus principatus & potestates
rectores mundi. tenebrarũ harũ. ad uersus spirita¬
lia nequitiȩ incelestib : ergo aduersus diabolũ & an¬
gelos: inimicitias exercemꝰ. Rectores eos mutidi dix̃ :
qͥa ipsi regunt dilectores mundi Ñenĩ regunt mun¬
dũ nisi rectores cȩli & t̾rȩ : sed mundũ peccatores dicit

Expanded text:
Quid est, garrivi? Laetatus sum, exsultavi loquendo. Garruli enim Quid est, garrivi? Laetatus sum, exsultavi loquendo. Garruli enim proprie dicuntur, qui a vulgo verbosi appellantur, accedente laetitia nec valentes nec volentes tacere. Factus est contabuerat, recolendo Deum delectatus fuerat, rursus garriendo defecerat; quid sequitur? Anticipaverunt vigilias omnes inimici mei. Vigilaverunt super me omnes inimici mei: plus me vigilaverunt; vigilando praeoccupaverunt me. Ubi non muscipulas ponunt? Nonne vigilias omnes anticipaverunt inimici mei? Qui sunt enim isti inimici, nisi illi de quibus dicit Apostolus: Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem; sed adversus principatus, et potesrum harum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus ? Ergo adversus diabolum et angelos ejus inimicitias exercemus. Rectores eos mundi dixit, quia ipsi regunt dilectores mundi: non enim regunt mundum, quasi rectores sint coeli et terrae; sed mundum peccatores dicit.
Abbreviated transcription (Latin):
cantas sine gaudio talis eẽ ñ potest In his aut̃ in qͥb:
ga uisus ẽ homo si forte aliqͥd prauũ contigerit quomͦ
sepe contingit qͣnta letitia ibi erat. tantus meror acce¬
dit : ita ut postea iã timeat homo laxare abenas gaudi¬
oꝵ. timeat se lȩtitiȩ cõmittere. ne qͣnto magis lȩtatus
fuerit. tanto ampliꝰ si aliqͥd contigerit contabescat
ꝑcussus gͦ scandalis cibundantib quasi multis uulne-¬
rib clausit contra se humanã consolationẽ & negauit
consolar Anima ipsius . Et unde uita unde respiratio
Memor fui dĩ & delectatꝰ sũ Ñ frustra manꝰ oꝑatȩ fu-¬
erant : inuenerant magaũ consolatorẽ ñ quiescendo
Memor fui dĩ & delectatꝰ sũ. Predicandus igit᷑ ẽ ds̃.
cuiꝰ iste memor factꝰ delectatꝰ ẽ. & consolatꝰ in qͣdam
tristicia : & quodã mͦ salute desꝑata recreatꝰ. Predican¬
dus ẽ ds̃ demq : qđ consolatꝰ ẽ iste secutus ait Garriui
in ipsa consolatione memor factꝰ di : delectatꝰ garriui

Expanded text:
tas sine gaudio talis esse non potest: in his autem in quibus gavisus est homo, si forte aliquid pravum contigerit, quomodo saepe contingit, quanta laetitia ibi erat, tantus moeror accedit; ita ut postea jam timeat homo laxare habenas gaudiorum, timeat se laetitiae committere, ne quanto magis laetatus fuerat, tanto amplius si aliquid contigerundantibus, quasi multis vulneribus, clausit se contra humanam consolationem, et negavit consolari anima ipsius. Et unde vita? unde respiratio? Memor fui Dei, et delectatus sum. Non frustra manus operatae fuerant; invenerant magnum consolatorem. Non quiescendo memor fui Dei, et delectatus sum. Praedicandus igitur est Deus, cujus iste memor factus delectatus est, et consolatus in quadam tristitia, et quodammodo salute desperata recreatus: praedicandus est Deus. Denique, quod consolatus est iste, secutus ait, Garrivi. In ipsa consolatione memor factus Dei, delectatus garrivi.
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerat in hac uita : nusquã fidẽ nusquã securã conso¬
lationẽ. Ad quoscũq homines intendebat scandalũ in
eis inueniebat aut timebat : nusquã gͦ securꝰ. Tacere
illi malã erat : ne silen& abonis. Loqui & foris garnre
molestũ erat: ne anticipantes uigilias om̃s in imici
eiꝰ calũnias inqͥrerent in uerb eiꝰ. Angustatꝰ in hac

Expanded text:
invenerat in hac vita; nusquam fidam, nusquam securam consoinvenerat in hac vita; nusquam fidam, nusquam securam consolationem. Ad quoscumque homines intendebat, scandalum in eis inveniebat, aut timebat. Nusquam ergo securus. Tacere illi malum erat, ne sileret a bonis: loqui et foris garrire molestum erat, ne anticipantes vigilias omnes inimici ejus, calumnias inquirerent in
Abbreviated transcription (Latin):
Aurũ ꝑuenire quanta homo hab& intꝰ & ñ fodit :
scrutabat᷑ iste sp̃m̃ suũ & cũ ipso spũ suo loquebat᷑¬
& in ipsa locutione garriebat: se ipsũ in t̃rogabat.
se ipsũ examinabat in se uidex erat & qͥd seqͥt᷑ :
scrutabar spm̃ meũ: Tim̃dũ ne in ipso spũ suo rema¬
neat : garriuit enĩ foras & qͥa antici pauer̃ uigilias
qui garnebat foris. ecce cepit intꝰ garrire securꝰ.
ibi  solus in silentio cogitat annos ȩc̃nos & ꝑscni¬
tabar inqͥt sp̃m meũ. Et hic tim̃dũ ne inspũ suo re¬
maeie at: & ñ sit transiliens. lã tam̃ melius
agit : quã fons agebat Transcendit aliqͥd : & hinc ui¬
deamꝰ quo Ñ enĩ cessat iste transiliens donec uenut
infinẽ : unde hab& titulũ psclmꝰ. Garriebã in qͥt : &
scrutabar spm meũ & qͥd inuenisti : d̃ in ȩt̾nũ repell&¬
ds̃ Tedium inuenerat in hac uita : nus quã fidẽ. Tediũ

Expanded text:
aurum pervenire: quanta homo habet intus, et non fodit? aurum pervenire: quanta homo habet intus, et non fodit? Scrutabatur iste spiritum suum, et cum ipso spiritu suo loquebatur, et in ipsa locutione garriebat. Seipsum interrogabat, seipsum examinabat, in se judex erat. Et sequitur: Scrutabar spiritum meum. Timendum ne in ipso spiritu suo remaneat: garrivit enim foris; et quia anticipaverunt vigilias us ejus. Qui garriebat foris, ecce coepit intus garrire securus, ubi solus in silentio cogitat annos aeternos: Et perscrutabar, inquit, spiritum meum. Et hic timendum ne in spiritu suo remaneat, et non sit transiliens. Jam tamen melius agit quam foris agebat. Transcendit aliquid: et hinc videamus quo. Non enim cessat iste transiliens, donec veniat in finem unde habet titulum Psalmus: Garriebam, inquit, et scrutabar spiritum Deus. Taedium
Abbreviated transcription (Latin):
hora dic Et de ista hora qͥd tenes : mom̃ta eius quȩdã
iã transier̃ : quȩ futura s̃ nondũ uener᷑. hoc mom̃to dic¬
& qͦ mom̃to : dũ sillabas loquor si duas sillabas dicã. al¬
tera ñ sonat : nisi cũ illa transierit. Ipsa deniq uNa sil¬
laba. si duas litteras habeat ñ sonat posterior litte¬
ra nisi abient prior. Quid gͦ tenemꝰ de his annis:
anni istimutabiles s̃ : anni ȩt̃ni cogitandi s̃. Anniqͥ
stant. qͥ ñ uenientib & ab euntib dieb ꝑagunt᷑. anni
de qͥb: alio loco scriptura dic̃ dõ. tu aut̃ idem ipsẽ es
& anni tui ñ deficient: hos annos iste transiliens. ñ gar¬
meo: Nemo illi calũ nosus tendiculas uerboꝵ reqͥrit:
in corde suo meditatꝰ ẽ. Garriebã : ecceẽ illud gar
ñ sic garriebã quasi foris: alio mͦ nunc quomͦ nc̃ :¬
garriebam: ⁊ scrutabar spm̃ meũ. Si scrutaret᷑
iste t̾rã ut uenas auri inuenin&. nemo eũ desipereꝵ
dicer&: immo sapientẽ multi dicerent. qͥ uell& ad

Expanded text:
omenta ejus quaedam jam transierunt; quae futura sunt nondum venerunt. Hoc momento, dic. Quo momento? Dum syllabas loquor, si duas syllabas dicam, altera non sonat, nisi cum illa transierit: ipsa denique una syllaba, si duas litteras habeat, non sonat posterior littera nisi prior abierit. Quid ergo tenemus de his annis! Anni isti mutabiles sunt: anni aeterni cogitandi sunt, anni qui stant, qui non venientibus et abuentibus diebus peraguntur; anni de quibus alio loco Scriptura dicit Deo: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Hos annos iste transiliens, non in garmeo. Nemo illi calumniosus tendiculas verborum requirit, in corde suo meditatus est. Garriebam. Ecce est illud garr inquit: non sic garriebam quasi foris; alio modo nunc. Quomodo nunc? Garriebam, et scrutabar spiritum meum. Si scrutaretur iste terram, ut venas auri inveniret, nemo eum desipere diceret; imo sapientem multi dicerent, qui vellet ad
Abbreviated transcription (Latin):
in occulto & pat̃ tuus qͥ uid & in occulto: reddet tibi
lrgo manib meis nocit corã eo : & non sũ deceptus
quanta tam̃ iste idithũ ꝑtulerit in hac t̾ra. & in
hac nocte. & quomͦ habuerit quodã mͦ transiliendi
necessitatẽ inpingentib atq pungentib: deorsum
tribulationib. ut necesse fuerit transilire : audiamꝰ¬
Negaui consolari animã meã. Tantum tediũ hic
me occupauit : ut contra omem consolationem
clauder& se anima mea huic tali. unde tẽdium:
fortasse qͥa uinea grandinata ẽ. aut qͥa olea ñ
preuenit. aut qͥa uindemia pluuia int̃cepta ẽ : unde
huic tediũ : audi hoc ex alio psalmo. ipsius enĩ &ibi
uox ẽ: Tediũ decnuit me apeccatorib: relinquentib le¬
gẽ tuã. Tanto  tedio de hui modi malo affectũ se iste di¬
cit : ut neganee consolari anima ipsius ꝓpe ab sorbue¬
rat eũ tediũ Tristitiã quȩ om̃ino irreparabilit̃ merser̃:
dẽ consolaret᷑ Nonne sustinuerat qͥ simul contrista ret᷑

Expanded text:
cculto, reddet tibi » . Ergo, « Manibus meis nocte coram eo et non sum deceptus. » 5. Quanta tamen iste Idithun pertulerit in hac terra, et in hac nocte, et quomodo habuerit quodammodo transiliendi necessitatem, impingentibus atque pungentibus deorsum tribulationibus, ut necesse fuerit transilire, iNegavit consolari anima mea. Tantum taedium hic me occupavit, ut contra omnem consolationem clauderet se anima mea. Huic tali unde taedium? Fortasse quia vinea grandinata est, aut quia olea non provenit, aut quia vindemia a pluvia intercepta est. Unde us enim et ibi vox est: Taedium detinuit me, a peccatoribus relinquentibus legem tuam . Tanto ergo taedio de hujusmodi malo affectum se iste dicit, ut negaret consolari anima ipsius. Prope absorbuerat eum taedium, tristitiaque eum omnino irreparabiliter merserat; de consoletur. Nonne sustinuerat qui simul contristaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
dixi lã se ipsũ transiliens qͥd dix̃ : nunc cepi cũ cx¬
cessussẽ me: nunc cȩpi. hinc iã nullũ ꝑiculũ ẽ : nãm
me ipso remanere ꝑiculũ fuit. Et dixi nunc cȩpi:
hȩc ẽimmutatio dexterȩ excelsi. Modo me cepit muta¬
re excelsus: mꝰ cepi aliqͣ ubi securus sim mͦ intraui aliqͣm
aulã gaudioꝵ ibi nullus timeat᷑ inimicꝰ: Modo cȩpieẽ
inea segione ubi ñ anticipent uigilias om̃s inimici mei
hunc cepi hȩc ẽ inmutatio dextere ex celsi. Mlemor¬

Expanded text:
transiliens, quid dixit? Nunc coepi: cum extransiliens, quid dixit? Nunc coepi: cum excessissem et me. Nunc coepi. Hic jam nullum periculum est: nam et in meipso remanere, periculum fuit. Et dixi: Nunc coepi; haec est immutatio dexterae Excelsi. Modo me coepit mutare Excelsus; modo coepi aliquid, ubi securus sim, modo intravi aliquam aulam gaudiorum, ubi nullus timeatur inimicus, modo coepi esse in ea regione, ubi non anticipent vigilias omnes inimici mei: Nunc coepi; h
Abbreviated transcription (Latin):
n& ut beneplaceat ei adhuc ld ÷ ut beneplaceat ad¬
huc repellere : & in ȩt̃nũ repellere ñ appon& Neces¬
se ẽ ut reuoc& ad se seruos suos: necesse ẽ ut reci¬
piat fugitiuos redeuntes ad dnĩm. nec esse ẽ ut au¬
diat uocẽ cõpeditoꝵ Ñ in ȩc̃nũ repell& ds̃: & ñ ap¬
pon& ultra ut beneplaceat ei adhuc Aut in finem
miãm suã abscid&. a generatione in generationẽ :
aut obliuscet᷑ misererids̃ : Inte atẽ in alterum
cet᷑ misereri ds̃ aut ẽtinebit in ira sua miserationes suas
in uõb ero: neq ꝑ om̃e tẽpꝰ irascar uob̾ hoc & postea¬
qͣm dix̃ abiit tristis & ambulauit uias suas : uias inqͥt
eiꝰ uidi & sanaui eũ hoc ubi cognouit iste transcendit
& sẽ delectatꝰ in dõ ubi eẽt. & in eiꝰ oꝑib magis garrite.
ñ in spũ suo ñ in eo qđ erat. sed in eo a qͦ factꝰ erat &
hinc gͦ transiliens transcendit. Uidece transilientẽ :
uidete si reman& alicubi. qͦusq ꝑueniat ad doñ ⁊łt¬

Expanded text:
 ut beneplaceat ei adhuc: id est, ut beneplaceat ei adhuc repellere, et in aeternum repellere non apponet. Necesse est ut revocet ad se servos suos, necesse est ut recipiat fugitivos redeuntes ad Dominum, necesse est ut exaudiat vocem compeditorum: Non in aeternum repellet Deus; et non apponet ultra ut benmisericordiam abscidet a generatione in generationem? aut obliviscetur misereri Deus? In te, a te, in alterum cetur misereri Deus? aut continebit in ira miserationes suas? in vobis ero, neque per omne tempus irascar vobis. Hoc et posteaquam dixit, Abiit tristis, et ambulavit vias suas. Vias, inquit, ejus vidi, et sanavi eum . Hoc ubi cognovit iste, transcendit et se delectatus in Deo, ut ubi esset, et in ejus operibus magis garriret; non in spiritu suo, non in eo quod erat, sed in eo a quo factus erat. Et hinc ergo transiliens transcendit. Videte transilientem, videte si remaneat alicubi quousque perveniat ad D
Abbreviated transcription (Latin):
aut qͣndo cõn iuncta cõmemorẽ : Uis eẽ transiliens
indie tribulationis tuȩ : dnm exqͥre q̃ ꝑ dm̃ aliud
sed ex tnbulatione dm̃. Ad hoo ds̃ remoueat tribula¬
tionẽ: ut securꝰ inhereas dõ: in die tribulationis
It quomꝰ exqͥsisti: Manib meis nocte corã eo Dehoc
rursus uideamꝰ intelligamꝰ imitem᷑ si possimus
indie tribulationis tuȩ qͥd ex qͥsisti : dm̃. Iuo mͦ ex¬
qͥ sisti : manib meis: Quando ex qͥsisti: nocte Ubi
exqͥsisti : corã eo. Et quo fructu ex quisisti : & non
qua iste dm̃ ex qͥsiuit. & qͥd si dm̃ matauib

Expanded text:
aut quando cuncta commemorem? Vis esse transiliens? aut quando cuncta commemorem? Vis esse transiliens? In die tribulationis tuae Deum exquire: non per Deum aliud, sed ex tribulatione Deum; ut ad hoc Deus removeat tribulationem, ut securus inhaereas Deo. In die tribulationis Et quomodo exquisisti? Manibus meis nocte coram eo. Dic hoc rursus: videamus, intelligamus, imitemur, si possumus. In die tribulationis tuae quid exquisisti? Deum. Quomodo exquisisti? Manibus meis. Quando exquisisti; Nocte. Ubi exquisisti? Coram eo. Et quo fructu exquisisti? Et non qua iste Deum exquisivit, et quid sit manibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipsam aliud quȩris. Dictũ ẽ de quibusdã clama¬
uer̃ nec erat qͥ saluos facer&: ad dñm nec exau di¬
uit eos: Quare : qͥauox eoꝵ ñ ad dnm Ex primit
noluer᷑ Et ideo qͥd eis contigit:ibi trepida uer
timore : ubi ñ erattimor Ideo de rerũ p̃sentium
amissione tremuer̃: qm̃ ñ erant pleni ab illo quẽ ñ
inuocauer̃ : ñ gratis amauer̃ ut amissis tẽporalib:
reb. possent dicere: Sic̃ dño placuit ita factũ ẽ: sit nom̃
dñi benedictũ: Ergo iste uox mea in qͥt ad dñm. & at
tendit mͥ: doceat nos quomͦ fiat Indiȩ tribulationis
meȩ dm̃ exqͥsiui quis ÷ qͥhoc facit: in die tribalatio¬
nis tuȩ uide qͥd exquiras. Si carcer facit tribulationẽ:
exire de carcere ex qͥris. Si febris facit tribulationẽ:
sanitatẽ exqͥris: Si fames facit tribulationẽ : satu¬
ritatẽ exqͥris. Sidamna faciunt tribulationẽ :
lucrũ exqͥris. Si peregrinatio facit tribulationẽ
cuita tẽ tiȩ carnis exqͥris. Et qͥd cuncta cõmemorẽ.

Expanded text:
m aliud quaeris. Dictum est de quibusdam: Clamaverunt, nec erat qui salvos faceret, ad Dominum, nec exaudivit eos . Quare? Quia vox eorum non ad Dominum. Exprimit noluerunt. Et ideo quid eis contigit? Ibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor . Ideo de rerum praesentium amissione tremuerunt, quoniam non erant pleni illo quem non invocaverunt. Non gratis amaverunt, ut amissis temporalibus rebus possent dicere: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Ergo ist In die tribulationis meae Deum exquisivi. Quis es, qui hoc facis? In die tribulationis tuae, vide quid exquiras. Si carcer facit tribulationem, exire de carcere exquiris: si febris facit tribulationem, sanitatem exquiris: si fames facit tribulationem, saturitatem exquiris: si damna faciunt tribulationem, lucrum exquiris: si peregrinatio facit tribulationem, civitatem tuae carnis exquiris. Et quid cuncta commemorem,
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ transiliens ñ putat eẽ tribulationẽ nisi
quȩ acciderit huic uitȩ. ex aliqͦ triste tẽpore. At
uero ille transilienis : totã uitã tribulationẽ suam
reputat. hic enĩ amat patriã suꝑnã: ut t̾rena pere¬
grinatio ipsa sit maxima tribulatio. quomͦ enĩ ñ sit
tribulatio uita ista rogo uos : quomͦ ñ sit tribulatio
quemͦ dicta ẽ tota tẽptatio: habes scriptum in libro
iob Num quid ñ temptatio ẽ uita humana super
t̃rã : qunqͥd dix̃. temptat᷑ uita humana suꝑ t̾ram:
ipsa uita tẽptatio ẽ. Si gͦ tẽptatio: utiq tribula¬
tio In hac igit᷑ tribulatione. hoc ẽ in hac uita : dm̃
ꝑdiderat. ut manib quȩ ren& nũmũ aureũ. ar¬
genteũ uestem quicqͥd tale ẽ qđ manib teneripos¬
sit : quãquã & ipse dñs nr̃ ihc̃ xp̃c se manib inquiri¬
quando dubitanti discipło cicatrices oftendit. Sednũ¬
quid cũ ille exclamar s& tangens cicatrices uulne
briũ ei fuerit ita quȩ sisse. nos qͥ beati dicti sumus

Expanded text:
transiliens, nondum putat esse tribulationem, nisi quae acciderit huic vitae ex aliquo tristi tempore: at vero ille transiliens, totam vitam istam tribulationem suam reputat. Sic enim amat patriam supernam, ut terrena peregrinatio ipsa sit maxima tribulatio. Quomodo enim non sit tribulatio vita ista, rogo vos? quomodo non sit tribulatio, quae dicta est tota tentatio? Habes scriptum in libro Job: Numquid non tentatio est vita humana superquid dixit: Tentatur vita humana super terram? Ipsa vita tentatio est: si ergo tentatio, utique tribulatio. In hac igitur tribulatione, hoc est in hac vita, Deum perdiderat; ut manibus quaereret nummum, aurum, argentum, vestem, quidquid tale est quod manibus teneri possit. Quanquam quando dubitanti discipulo cicatrices ostendit. Sed numquid cum ille exclamasset tangens cicatrices vulnerrobrium ei fuerit ita quaesisse; nos qui beati dicti sumus
Abbreviated transcription (Latin):
Toct ata inquit: ad dnm clamaui. Sed
multi clamant ad dnm ꝓ diuitiis ad qui¬
rendis. damnisq uitandis ꝓ suoꝵ salute.
prostabilitate domꝰ suȩ. ꝓfe licitate tẽpora.
li ꝓdignitate scłari: postremo ꝓipsa etiã sclute
corporis quȩ patrimoniũ ẽ pauꝑis. Rohis atq¬
huiꝰmodi reb multi clamant ad dnm̃: uixquis qͣm
suauius cẽ possit qđ dat qͣm ipse qͥdat Quis qͥs gͦ
ꝓ alia rẽ qualib& clamat addnm : nondũ c̃ tran¬
siliens hic uꝰ transiliens. qͥd dicit : Uoce mea ad
dñm clamaui. Et ne arbitreris uocẽ ipsius qua
clamauit ad dnm̃ ꝓpt̃ aliud emissã. quã ꝓpt̃ ipũ
dnm : secutus ait. Et uox mea addnm ł mutitur
enĩ uox qua cla memꝰ ad dnm: &ipsa uox ad aliud
ẽ non ad dñm. Ad hoc enim ẽ uox: ꝓpter quod
edit᷑ uox lste uͦ qͥdm̃ gratis amabat. qͥ uoluntane
dõ sacnficabat. qui transilierat qͥequid infra ẽ.
nichilq aliud supra se uiderat quo effunderet
adquẽ clamauerat uoce sua ad illũ eẽ fecerat

Expanded text:
oce mea, inquit, ad Dominum clamavi. Sed multi clamant ad Dominum pro divitiis acquirendis damnisque devitandis, pro suorum salute, pro stabilitate domus suae, pro felicitate temporali, pro dignitate saeculari; postremo pro ipsa etiam salute corporishujusmodi rebus multi clamant ad Dominum; vix quisquam suavius esse possit quod dat, quam ipse qui dat. Quisquis ergo pro alia re qualibet clamat ad Dominum, nondum est transiliens. Hic vero transiliens quid dicit? Voce mea ad Dominum clamavi. Et ne arbitreris vocem ipsius qua clamavit ad Dominum, propter aliud emissam quam propter ipsum Dominum, secutus ait: Et vox mea ad Deum. Emittitur enim vox qua clamemus ad Deum, et ipsa vox ad aliud est, non ad Deum. Ad hoc enim est vox, propter quod editur vox. Iste vero qui Deum gratis amabat, qui voluntarie Deo sacrificabat , qui transilierat quidquid infra est, nihilque aliud supra se viderat quo effunderet ad quem clamaverat voce sua, ad illum esse fecerat
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ dĩ. Uider̃ te aquȩ & timuer̃. Ideo muta uer̃
qͥa timuer̃. Uider̃te aquȩ ds̃ & timu er̃ & contur¬
batȩ s̃ abyssi quȩ s̃ abyssi : altitudines aqua rũ
quis ñ turbat᷑ in popłis cũ consciaentia pulsatur:
quȩris altitudinẽ maris qͥd ꝓfundius humana
conscientia : ista ꝓfunditas turbata ẽ : qͣndo inbra¬
chio suo redemit popłm suũ ds̃ Quomꝰ turbatȩ sunt
abyssi : qͥndo om̃s c̃scientias sucs confitendo fuder
in laudib dĩ in confessionib peccatoꝵ : in ymnis
& canticis in orationib: Multitudo sonitꝰ aqͣrũ
uocẽ deder̃ nubes inde isti sonitus aquarũ inde
ab yssoꝵ ꝑturbatio : qͥa uocẽ deder̃ nubes quȩ nu¬
bes: p̃dicatores uerbi ueritatis Quȩ nubes : de qͥb¬

Expanded text:
t. Ideo mutatae sunt, quia timuerunt. Viderunt te aquae, Deus, et timuerunt, et conturbatae sunt abyssi. Quae sunt abyssi? Altitudines aquarum. Quis non turbatur in populis, cum conscientia pulsatur? Quaeris altitudinem maris, quid profundius humana conscientia? Ista profunditas turbata est, quando in brachio suo redemit populum suum Deus. Quomodo turbatae sunt abyssi? Quando omnes conscientias suas confitendo fuderuIn laudibus Dei, in confessionibus peccatorum, in hymnis et canticis, in orationibus, multitudo sonitus aquarum. Vocem dederunt nubes. Inde iste sonitus aquarum, inde abyssorum perturbatio, quia vocem dederunt nubes. Quae nubes? Praedicatores verbi veritatis. Quae nubes? De q
Abbreviated transcription (Latin):
manib quȩrimꝰ : ñ decipimꝰ quia corã ipso quȩrimꝰ
quid ÷ corã ipso : nolite facere iustitiã urãm coram
hominibi : ut uideamini ab eis. Alioquin: ñ habebi¬
tis mercedẽ apud patrẽ ur̃m. Cũ gͦ facis elemosinã
ait. manꝰ illȩ sint quȩrentes dm̃. noli tuba canere¬

Expanded text:
manibus quaerimus, non decipimur quia « coram ipso » quaerimus. manibus quaerimus, non decipimur quia « coram ipso » quaerimus. Quid est « coram ipso? Nolite facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis; alioqui non habebitis mercedem apud Patrem vestrum. Cum ergo facis eleemosynam, » ait, manus illae sunt quaerentes Deum, « noli tubicin
Abbreviated transcription (Latin):
istum diem. donec ueniat ad illũ diem. ubi noctis
temptationẽ nullã om̃ino formidet. hic enĩ qͣmuis
dies fideliũ uita sit. tẽptatio ẽ uita humana suꝑ
t̃ram : nox & dies . Dies in cõparatione fideliũ: nox
in cõparatione angłoꝵ. habent enĩ diem angłi:
quẽ nos nondũ habemus lã nos habemꝰ quẽ ñ ha¬
bent in fideles. Sed nondũ habent fideles : quem
angłi habent. Tun c aut̃ habebunt cũ er̃ ȩquales
Angłis dĩ : qđ illis in resurrectione ꝓmissũ ẽ: In hac gͥ
iã die & adhuc nocte in cõparatione futuri diei quem
desideramꝰ. diei in cõparatione p̃teritȩ noctis cui
renuntiauimꝰ. In hac gͦ inquã nocte : dnm reqͥramꝰ ma¬
nuib nr̃is Ñ eessent oꝑa : quȩramꝰ dm̃ ñ sit in ane desi¬
deriũ Si inuia sumꝰ. sumptus erogemꝰ : ut ꝑuenire
possimꝰ Manibi quȩramꝰ dm̃: & si nocte querimꝰ. quẽ

Expanded text:
istum diem, donec veniat ad illum diem, ubi noctis istum diem, donec veniat ad illum diem, ubi noctis tentationem nullam omnino formidet. Hic enim quamvis dies sit vita fidelium, tentatio est vita humana super terram . Nox, et dies: dies in comparatione infidelium; nox in comparatione Angelorum. Habent enim diem Angeli quem nos nondum habemus: jam nos habemus quem non habent infideles; sed nondum habent fideles quem Angeli habent: tunc autem habebunt, cum erunt aequales Angelis Dei; quod illis in resurrectione promissum est . In hac ergo jam die, et adhuc nocte; nocte in comparatione futuri diei quem desideramus, die in comparatione praeteritae noctis cui renuntiavimus: in hac ergo, inquam, nocte Deum requiramus manibus nostris. Non cessent opera; quaeramus Deum, non sit inane desiderium. Si in via sumus, sumptus erogemus, ut pervenire possimus: manibus quaeramus Deum. Etsi nocte quaerimus quem
Abbreviated transcription (Latin):
Uenturus ẽ gͦ dies post istã noetẽ: interĩ in hac
nocte lucerna ñ desit Et hoc fortasse ẽ qđ non
num quã facimꝰ has literas exponendo. lucer¬
nam inferimꝰ : ut in hac nocte gaudea mꝰ Iuȩ
in  uobis.. semꝑ luceat. Et haec
quidem nox in comparatione cuiusdã ineffabilis
diei : nox dr̃ Nã ipsa uita fideliũ in cõparatione
uite in fideliũ : idies ẽ. Quomͦ aut̃ sit nox iã diximꝰ:
& ostendimꝰ petri apłi testimonio Qui qͥdem etiam
lucernã nomina uit & de ipsa lucerna nos ammo¬
nuit ut intendamꝰ ei : id ÷ ꝓphetico sermone. donec
dies lucescat & lucifer oriat᷑ in cordibi nr̃is quo¬
modo autẽ iã uita fideliũ diessit. in cõparatione
uitȩ impioꝵ: paulus ostendit Abiciamꝰ inqͥt oꝑa
tenebrarũ : & inducimꝰ nos arma lucis sic̃ indiet
honeste ambulemꝰ. Ergo honeste uiuentes in cõpa¬
ratione uitȩ impioꝵ: in die sumꝰ. Sed iste dies ute
mfideliũ ñ sufficit huic idithun: transilire uult

Expanded text:
enturus est ergo dies post istam noctem; interim in hac nocte lucerna non desit. Et hoc est fortasse quod nunc facimus: has Litteras exponendo, lucernam inferimus, ut in hac nocte gaudeamus. Quaein vobis semper luceat. Et haec quidem lux in comparatione cujusdam ineffabilis diei nox dicitur. Nam ipsa vita fidelium in comparatione vitae infidelium dies est. Quomodo autem sit nox, jam diximus, et ostendimus Petri apostoli testimonio: qui quidem etiam et lucernam nominavit, et de ipsa lucerna nos admonuit ut intendamus ei, id est prophetico sermoni, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus nostris. Quomodo autem jam vita fidelium dies sit in comparatione vitae impiorum, Paulus ostendit: Abjiciamus, inquit, opera tenebrarum, et induamur arma lucis; sicut in die honeste ambulemus . Ergo honeste viventes, in comparatione vitae impiorum, in die sumus. Sed iste dies vitae fidelium non sufficit huic Idithun; transilire vult et
Abbreviated transcription (Latin):
peris : audi & uocẽ dĩ discernentis : audi & uocẽ dñi
duidentis flammã ignis. Usqueqͦ iudicatis iniqͥtatẽ.
u facies peccat sumitis : Sic̃ alibi. Usquetꝰ gra¬
ues corde : nũ qͥd & usq ad aduentũ eiꝰ qͥ lum̃ est
cordis : dedilegẽ : durit᷑ restitistis Misi ꝓphetas
inuris affecistis aut int̾fecistis: aut hȩc agentib
conhiuistis. Sed oũ illis nec loqui dignũ sit qͥ occider
seruos di p̃missos ad se: uos qͥ cũ hȩc fierent tacuistis
idẽ uos qͥ eos qͥ tunc tacuer̃ uelut in nocentes imita¬
ri uultis usqueqͦ iudicatis iniqͥtatẽ & facies pec¬
catoꝵ sumitis: nũ qͥd etiã nunc & ipse heres ueniens.

Expanded text:
 Audi et vocem Dei discernentis, audi et vocem Domini dividentis flammam ignis : «Usquequo judicatis iniquitatem, et facies peccantium sumitis?» Sicut alibi: «Usquequo graves corde» ? Numquid et usque ad adventum ejus qui lumen est cordis? Dedi legem; duriter restitistis: misi Prophetas; injuriis affecistis, aut interfecistis, aut haec agentibus connivistis. Sed ut illis nec loqui dignum sit, qui occiderunt servos Dei praemissos ad se; vos qui cum haec fierent tacuistis, id est, vos qui eos qui tunc tacuerunt, velut innocentes imitari voluistis, «Usquequo judicatis iniquitatem, et facies peccantium sumitis?» Numquid etiam nunc
Abbreviated transcription (Latin):
luit tanqͣm pupillus : nonne ꝓpt̃ uos esuriuit &
sitiuit ut ȩgenꝰ : nonne ad uos clamauit. discite a
me qͥa mitis sũ & humilis corde : nonne pauꝑ factꝰ
ẽ cũ diues eẽt. ut ipsius pauꝑtate ditaremini : Iu¬
heres uenite occidamꝰ eũ : & nrã erit hereditas Au-¬
ferte gͦ in opẽ: & pauꝑem de manu peccatoris eruite
hȩc dicta s: ut sciret᷑ in eo popło inqͦ nat᷑ & occises
ẽ xp̃c̃. net illos fuisse a tanto scelerȩ immunes. qͥcũ eẽnt
conhiuer̃ cũq interimi amalignis & inuidis iudȩoꝵ prin¬
cipib ꝑmiser qui si uoluissent timerent᷑ semꝑ. ut nun-¬
qͣm in illã sceleratoꝵ p̃ualerent manꝰ Dehis qͥppe: al
iuste increpant᷑ & merito arguunt᷑ qͥ tantũ scelus fieri
dissimulando siluer̃. qͦmͦ in crepandi. aut ne increpan¬
di qͥdem sed qͥdã sẽueritate damnandis: qͥhoc consilio

Expanded text:
er vos esurivit et sitivit ut egenus? nonne ad vos clamavit, «Discite a me quia mitis sum et humilis corde» ? Nonne pauper factus est, cum dives esset, ut ipsius paupertate ditaremini ? «Judhaeres, venite, occidamus eum, et nostra erit haereditas» . «Auferte» ergo «inopem, et pauperem de manu peccatoris eruite.» Haec dicta sunt, ut sciretur in eo populo in quo natus et occisus est Christus, nec illos fuisse immunes a tanto scelere, qui cum essent conniverunt, eumque interimi a malignis et invidis Judaeorum principibus permiserunt; qui si voluissent, timerentur semper, ut nunquam in illum sceleratorum praevalerent manus. De his quippe et juste increpantur, meritoque arguuntur, qui tantum scelus fieri dissimulando siverunt; quomodo increpandi, aut ne increpandi quidem, sed qua severitate damnandi sunt qui hoc consilio
Abbreviated transcription (Latin):
in ipͥsa morte dnĩ tra mota ẽ & petrȩ scissȩ s̃ & sun
telligamꝰ funda m̃ta t̾rȩ : trenoꝵ bonoꝵ copia felices
recte p̃dictũ ẽ qđ mouerent᷑ uł ad mirando sic amari
sic coli humilitatẽ pauꝑtatẽ mortẽ uelut magnã scđm
ipsos imiseriã xp̃i : uł ipsi qͦq huiꝰmundi uana felieta
te contesta illã diligendo atq: sectando. lta mouent᷑
om̃ia fundam̃ta t̃rȩ : cũ partĩ mirant᷑ partĩ etiã cõ¬
pides uiuos. quoꝵ sundam̃tũ ẽ primꝰ ipse xp̃c̃ ex uir¬
gine de q̃ dicit apłs fundam̃tũ aliud nemopotest
phete i quaꝵ auctontate locꝰ cȩlestis eligit᷑ & eã seđo
qͦ edi ficem̃ unde dicit ad ephesios lã ñ estis peregrini
& inqͥlini sed estis ciues scoꝵ & domesticidĩ : suꝑ ȩdi¬
ficati suꝑ fundam̃tũ apłoꝵ & ꝓphetarũ ipso sum mno

Expanded text:
in ipsa morte Domini terra mota est, et petrae scissae sunt . Et si intelligamus fundamenta terrae, terrenorum bonorum copia felices: recte praedictum est quod moverentur, vel admirando sic amari, sic coli humilitatem, paupertatem, mortem, velut magnam secundum ipsos miseriam Christi; vel ipsi quoque, hujus mundi vano. Ita moventur omnia fundamenta terrae, cum partim mirantur, partim etiam compides vivos : quorum fundamentum est primitus ipse Christus ex virgine; de quo dicit Apostolus, «Fundamentum aliud nemo potephetae, quorum auctoritate locus coelestis eligitur, ut eam sectando coaedificemur; unde dicit ad Ephesios, «Jam non estis peregrini et inquilini; sed estis cives sanctorum et domestici Dei, superaedificati su
Abbreviated transcription (Latin):
sed tanq̃m diabolus cuiꝰ dies in hoc scło multis: qui
carne ñ morit᷑ extollemini ut cadatis ꝑ diaboli¬
principes iudȩoꝵ in uidissent. ꝑ hoc uitiũ factũ ẽ &
fit : ut xp̃i usq ad mortẽ crucifixi humilitas uiles¬
cat eis qͥ huiꝰ scłi diligunt excellentiã. Pinde ut hoc¬

Expanded text:
sed tanquam diabolus, cujus dies in hoc saeculo multi sunt, quia sed tanquam diabolus, cujus dies in hoc saeculo multi sunt, quia carne non moritur, extollimini, ut cadatis. Per diaboliprincipes Judaeorum invidissent: per hoc vitium factum est et fit, ut Christi usque ad mortem crucifixi humilitas vilescat eis qui hujus saeculi diligunt excellentiam. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
Terrenȩ aut̃ felicitatis regnũ : suꝑbia ẽ. Contra qͣm uenit
humilitas xp̃i : ex ꝓbrans eis qͦs uult ex humilitate filios
altissimi facere. atq increpans Ego dixi estis & filii
altissimi. Uos aut̃ sic̃ homines moriemini : & sic̃ unꝰ
ex principib cadecs Siue ad illos dixerit egodi¬
xi dii estis & filii altissimi om̃s: ad eos utiq qͥ p̃de¬
sanatis inuitã ȩt̃nã. Ad alios uero uos aut̃ sicut
homines moriemini & sic̃ unꝰ ex principib cadetis.
hoc mͦ etiã deos discernens: siue om̃s simul increpat
ut obȩdientes correctosq discernat. Ego in qͥt dixi
duestis & filii altissimi om̃s id ÷ om̃ib uob ꝓmisi¬
cȩlestẽ felicitatẽ. Uos aut̃ ꝓ infirmitate carnis
sic̃ homines moriemini : & ꝑ electionẽ animi siẽ unꝰ
ex principib: id ÷ diabolus ñ extollemini sed cadetis
Uelut si dicer&. Cũ tã pauci s̃ dies uitȩ ur̃ȩ ut citosic̃
homines moriamini ñ uob ꝓd ẽ ad correptionem.

Expanded text:
Terrenae autem felicitatis regnum superbia est, contra quam venit humilitas Christi, exprobrans eis quos vult ex humilitate filios Altissimi facere, atque increpans: «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes. Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus ex principibus cadetis.» Sive ad illos dixerit, «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes,» ad eos utique qui praedestinati sunt in vitam aeternam; ad alios vero, «Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus ex principibus cadetis,» hoc modo etiam deos discernens: sive omnes simul increpat, ut obedientes correctosque discernat, «Ego,» inquit, «dixi, Dii estis et filii Altissimi omnes;» id est, omnibus vobisfirmitatem carnis, «sicut homines moriemini, et,» per elationem animi, «sicut, unus ex principibus,» id est diabolus, non extollemini, sed «cadetis.» Velut si diceret: Cum tam pauci sint dies vitae vestrae, ut cito sicut homines moriamini, non vobis prodest ad correctionem;
Abbreviated transcription (Latin):
nedict᷑ in scła. Agnosco inqͣm stecisse: agnosco & inme¬
duũ dñ sponsũ. de qͣ amicꝰ eiꝰ qͥdã dicit: In medio urm̃
iri facta ẽ. ut plenitudo gentiũ intrar& : Stantem
qͥpoe in medio sui uidebant eũ sed ñ uidebant dm̃
ex eadẽ consꝑsione faciens alia uasa in honorem
ala in contumeliã qͥsenĩ te discernit : qͥd aut̃ habes

Expanded text:
nedictus in saecula» . Agnosco, inquam, stetisse; agnosco et in medio Deum sponsum, de quo amicus ejus quidam dicit: «In medio vestrum o Gentium intraret» . Stantem quippe in medio sui videbant eum; sed non eum videbant Deum, ex eadem conspersione faciens alia vasa in honorem, alia in contumeliam . Quis enim te discernit? Quid enim hab