comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinue et in culꝑabilr̃ ministraret:
unã uͥgniẽ q̃ p̃foribꝰ erat ĩ adult̾iũ
trax. et ĩcumescente ut̾o cũ iã celari
non poss tantꝰ pudor et dolor õs uir¬
gines et monachos utriusq monas¬
terii ꝓst̾nauit. ꝙ solꝰ pelagiꝰ ut pote

Expanded text:
tinue et inculpabiliter ministraret dunam uirginum que pro foribus erat in adulterium traxit et intumescente utero cum iam celari non posset tantus pudor et dolor omnes uirgines et monachos utriusque monasterii consternauit quod solus Pelagius utpote
Abbreviated transcription (Latin):
a quodã adolescẽte nobili ĩ ꝯigiumꝰ
q̃ritur. et utͥusq ꝑent̃ assensu cũcta
nuptiis noc̃io cũm ĩ m̃sa diuiciaꝵ
et deliciaꝵ głia p̃parãtur. Cum u̾o¬
puelle. et cũcta sił nobilitas añ tha¬
gaudio celebrarẽt. uirgo deo ĩspirãte
ꝯsi derans dampnũ uirgĩtatis tam
tis et nupciaꝵ molestias tanta ĩ corde
suo ꝯpensatõe ibrauit qd̾ oĩa ħmꝰ
uite gaudia qͣi st̾cora respuebat. Uñ

Expanded text:
a quodam adolescente nobili in coniugium queritur et utriusque parentum assensu cuncta nuptiis necessaria cum immensa diuitiarum et deliciarum gloria preparantur. Dum puelle et cuncta simul nobilitas ante thagaudia celebrarent, uirgo deo inspirante considerans dampnum uirginitatis tam tis et nuptiarum molestias tanta in corde suo compensatione librauit quod omnia huius uite gaudia quasi stercora respuens
Abbreviated transcription (Latin):
uellent trałe ad imꝑatort̃. Et t̾ritui roga¬
bat eos ut se dinuttent ⁊ panes ⁊ argẽteos
pot̾at. Et ꝓspicitus in ppłm uolebat cognos¬
ce aliq̃m de ꝯsanguieis suis quos u̾atiter
nu̾c purabat. et nlłm inueniẽs stabat qi in¬
sanus minedio ppłi cuitatis. Q cum audiss¬
urbem aduen̾at. mandau̾nt ciuib ut̃ cũ
cante addut̾ent ⁊ argenteos eius. Cum amũs
tocs int̾rogau̾nt eum ũbi chaurũ mꝯgnitã
inuẽiss at ille Rndit se penitus nicħ inueĩsse
s de sattulo ꝑentum suoꝵ cosdem deuanios hũis

Expanded text:
uellent eum trahere ad imperatorem, et territus rogauit eos ut se dimitterent et panes et argenteos poterat et prospiciens in populum uolebat cognoscere aliquem de consanguineis suis quos ueraciter uiuere putabat; et nullum inueniens stabat quasi insanus in medio populi ciuitatis. Quod cum audissurbem aduenerat, mandauerunt ciuibus ut eum caute adducerent et argenteos eius. Cumque a ministteos interrogauerunt eum ubi thesaurum incognitum inuenisset. At ille respondit se nichil penitus inuenisse, sed
Abbreviated transcription (Latin):
int ultͣ modum miratus ẽ uideus om̃s por¬
tas urb̃ signo crutis appõito ⁊ mutatã ciuita¬
ttm signans se ad p̾mam portam redut. se
estimans sompniare Uñ se ꝯfmans ⁊ nultũ
coopiens urbem ing̾ditur ⁊ uemẽs aduẽ¬
ditores panũ audiu̾ homĩes loqntes de xp̃o:¬

Expanded text:
enit, ultra modum admiratus omnibus porenit, ultra modum admiratus omnibus portis signo crucis apposito et mutata ciuitate, signans se ad primam portam rediit, se extimans sompniare. Inde se confirmans et uultum operiens urbem ingreditur et ueniens ad uenditores panum audiuit homines de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sugłos dies fleliit. Ꝙ uidens nuẜicors deᷤ
incor cuiusdam burgc̃sis ephesi ut nullo mõ¬
it edificar staburi pastoribrsuis. Com̃tarus
g̾ speluntam aꝑientib surrex̾unt stĩ ⁊ st in¬
ucem salurantẽs putabant se unauocte tm̃
dormisse ⁊ pͥdianam tristiciam recordintes int̾¬
rogau̾nt malcum quicis nustrau̾at quidde
eis deaius det̾uissi ec illeixndit. sic dixi insero
qͥsici sumꝰ ut ydoł ĩmolemꝰ ecce ꝙͣ. de nob̾ togi¬
tat imꝑator fendit maximuan Et dcꝰ scit ꝙ ñ
satficabimus. Cum secios ⁊ fortass iussit mal¬
cho ut empturꝰ panes ad urbem descendẽt ⁊
plres qmͣ heri panes affẽns quid uississ imꝑ¬
ator rediens m̃itiares Tollens gͦ mlchꝰ u soł¬
despelunta exut. ⁊ uidems lapides miratus ẽ.
s auud cogitans ꝑumi de sapidib cogitair
uemẽs sͥ tumid̾ ad portam urõ uaide mira¬
tus est iudens irpõĩtum signum crucis. Uñ
ꝑgens ad alt̾am portam idem signum muc¬

Expanded text:
ulos dies flebat. Quod uidens misericors deus in cor cuiusdam burgensis Ephesi ut in illo monte edificaret stabula pastoribus suis. Cementariis ergo speluncam aperientibus, surrexerunt sancti et se inuicem salutantes putabant se una tantum nocte dormisse et pridianam tristitiam recordantes interrogauerunt Malcum qui eis ministrauerat quid de eis Decius decreuisset. At ille respondit: «Sicut dixi sero, quesiti sumus ut ydolis immolemus, et ecce de nobis cogitat imperator». Respondit Maximianus: «Deus scit quod non sacrificabimus». Cumque socios confortasset, iussit Malco ut empturus panes ad urbem descenderet et plures quam heri panes afferens, quid iussisset imperator rediens nuntiaret. Tollens ergo Malcusde spelunca exiit et uidens lapides miratus est. Sed aliud cogitans parum pro lapidibus cogitauit. Veniens ergo timidus ad portam urbis, ualde miratus est uidens superpositum signum crucis. Vnde pergens ad aliam portam, dum idem signum inu
Abbreviated transcription (Latin):
ib expendisse q̃sti sũt T̃ ũt cogitans quid de
cus facer mitudĩ mlit os speiunce lapidib
oustrui ut ibi morerentur fame ⁊ mopiacͥ¬
cumclusi Ꝙ mĩstri quid̾ fecu̾nt ⁊ duo̾ x̾a¬
te int̾ uipides posunt ¶ Mortuo gͥ decio ⁊ to¬
ta illa gn̾one ptꝰ annos cit.lxii. anno xxxiiii¬
piitheodosu puliuauit ħesis coꝵ quinegabĩt

Expanded text:
ibus conquesti sunt. Tunc cogitans quid de eis faceret, nutu dei iussit os spelunce lapidibus obstrui ut ibi morerentur fame et inopia circumclusi. Quod ministri quidem fecerunt; et duo te inter lapides posuerunt. Mortuo igitur Decio et tota illa generatione post annos CCCLXXII anno XXX imperii Theodosii pullulauit heresis eorum qui negabant
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Arguit ĩ hoc loco porphi¬
rius et milianꝰ angustꝰ. ⁊ in¬
ticiam eoꝵ qui statim secuti st̃
saluatorem quasi irrõnabiliter
ꝙ̃ l uocantẽ hoĩe sũt secuti. cũ
tante uirtutes tantaq signa p̃¬
cesserint q̃ apłos anteꝙͣ crederẽt
iudice nõ dubiũ est. Certe sul¬
gor iste et maiestas deitatis occł
ta q̃ ⁊ in humana facie reluce¬
bat. ex pͦ ad se uidẽtes traħe pot̾at
aspectu. Si enĩ in magnͤte la

Expanded text:
s. Arguit in hoc loco Porphyrius et Julianus Augustus, vel imtitiam eorum qui statim secuti sint Salvatorem, quasi irrationabiliter quemlibet vocantem hominem sint secuti, cum tantae virtutes, tantaque signa praecesserint, quae Apostolos antequam crederent, vidisse non dubium est. Certe fulgor ipse, et majestaam in humana facie relucebat, ex primo ad se videntes trahere poterat aspectu. Si enim in magnete lap
Abbreviated transcription (Latin):
Apłs ã eid̃ apparens omnẽ ignẽ
ab eiꝰ domo excussit. qui erũpens
regis palacuim ĩnasit. et solo rege
cũ nnico filio iux enadente: eũcta
ꝯsũpsit. Statimq filiꝰ eiꝰ arreptꝰ
adc̃one. pr̃is crimina ꝯfitẽs ad se¬

Expanded text:
autem eidem apparens omnem ignem ab eius domo excussit. Qui erumpens regis palatium invasit et, solo rege cum unico filio vix evadente, cuncta consumpsit. Statimque filius eius areptus a demonio, patris crimina confitens, ad se
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Tũ boñ sit mrĩoniũ si saluo fe¬
dere feneatur. bñ scitis astãtes ꝙ si re
accipiens eiꝰ mrĩoniũ molasse ꝯr̃¬
citur. Ita et rex sciens ephigeniam¬
uelamine ꝯsecratam. quõ potis spõ¬
sam potẽtioris te tollere. et tuo ma
ephigemã coram se ext̾iore ꝓstratã

Expanded text:
nestum sit matrimonium si saluo federe teneatur, bene scitis astantes quod si accipiens mit. Ita et tu rex sciens Ephigeniauelamine consecratam, quomodo ausus es sponsam potentioris te tollere et uelle tiEphigeniam coram se pre timore prostratam
Abbreviated transcription (Latin):
laboramꝰ Nam ⁊ faciles sumꝰ ad sedutend̾.
⁊ debiles ad oꝑandum fragiles ad resis¬
tendum Si dispone ad nolumꝰ int̾ boñ
⁊ malum detipimur. Sitemptamꝰ facͥebo¬
num deficimꝰ si conamur malo resist̾e̾ sr̃¬

Expanded text:
laboramus. Nam et faciles sumus ad seducendum, et debiles ad operandum, et fragiles ad resistendum. Si discernere volumus inter bonum et malum, decipimur; si tentamus facere bonum, deficimus; si conamur resister
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis iste tremendꝰ aspectus. cui ꝑuñ ẽ
cẽ solidum ⁊ aꝑtum om̃e secretum̃. cui
obstura clarent muta rendẽt. silentium
nicħ ualebunt allegatões aduocatoꝵ.
nec sophisnͣta phosophoꝵ. nec p̾darissimͣ
eloquia oratoꝵ. nec astucie uersutoꝵ. De
rustici oratorib quo ad tͥcium. Qnͣti ebe¬

Expanded text:
iudicis, iste tremendus aspectus, cui peruium est omne solidum et apertum omne secretum, cui obscura clarent, muta respondent, silentium hil valebunt allegationes Advocatorum, nec sophismata Philosophorum; nec praeclarissima eloquia Oratorum, nec astutiae versutorum. Serustici oratoribus: quanti hebe
Abbreviated transcription (Latin):
milites suos qͣi sub optẽtu ĩ uestigã¬
de uenationis disꝑsit. Stãsq ĩ loco.
formã pͥme uisionis aspexit. Cadẽsq
torie: o młta pati ut de alta scłi ua¬
nitate hũilieris: et rursꝰ ĩsp̃nalibꝰ
dinicus ex alteris. Tu ergo te defitias¬
tẽptatões o te alt̾m iob demostrari.

Expanded text:
milites suos quasi sub obtentu inuestigande uenationis. Et stans in loco formam prime uisionis aspexit; cadensqueenim te multa pati, ut de alta uanitate humilieris et rursus in spiritualibus diuitiis exalteris. Tu ergo defitemptationes oportet te alterum Iob demonstrari.
Abbreviated transcription (Latin):
mstas de mõsayta baoge lege ac¬
cepit seꝑe nãq sarrace̾ni se lauãt
⁊ marie cũ orare delõt debent
uereda sua manꝰꝰ brachia faciem
⁊ os ⁊ oĩa mebra corporis abluũt
ut mũdiꝰ orare possint. orãtes
crepusculũ sꝑ ħ eis cibo ⁊ potu

Expanded text:
tas de mosayca lege accepit. Sepe nanque Sarraceni se lavant, et maxime cum orare debent. Verenda enim sua manus, brachia, faciem, et os et omnia membra corporis abluunt, ut mundius orent. Orantes crepusculum, semper eis cibo et potu
Abbreviated transcription (Latin):
citis itae̾: sit ita ꝙ dicitis uocabła ⁊ iactantia uł
uanitatem sonancia omĩno respuebat. Uñ eio¬
glo priartte alexandemo quieum ppm uniuraiẽ
sccabat. ita scrbit in p̾farcẽ epłe qĩ ad me direx¬
istis. trt appsłatõnis uerbum unnũsalem ine¬

Expanded text:
citis ita est, sit ita, quia dicitis». Vocabula etiam iactantiam et vanitatem sonantia omnino respuebat. Unde Eulogio patriarche Alexandrino, qui eum univcitis ita est, sit ita, quia dicitis». Vocabula etiam iactantiam et vanitatem sonantia omnino respuebat. Unde Eulogio patriarche Alexandrino, qui eum unive
Abbreviated transcription (Latin):
Gsi deliõso cupitis pabulo saginari uñ auꝰ
rats sieq enim uolo dum mlxͣ tr̃ne sum
si qua dixicie me contigit: ea facile homĩb
innotesci. ¶ Legitur quor inauodam libro
de gco mlatinum cslato ꝙ quidam scũs
pr nomĩe albas iot̾es cum romam adui¬

Expanded text:
si delicioso cupitis pabulo saginari, beati Aratis. Neque enim volo, dum in hac carne sum, si qua dixisse me contigit, ea facile hominibus innotesci». Legitur quoque in quodam libro de Greco in Latinum translato quod quidam sanctus pater nomine Iohannes, cum Romam ad
Abbreviated transcription (Latin):
ncie: festinauit ⁊ primo sc̃ corampo iutrã
ꝓstrauit uec in surerit: auoadus. aspas
pͥmo surrer inauo maxima eius hũlitas
bat᷑ nam oĩm idigencium nomĩa scrpta
meo sanguĩe sitm suam expleant. ¶ Qum¬

Expanded text:
nere, festinavit et primo se coram ipso in terram prostravit, nec inde surrexit, quoadusque abbas primo surrexit. In quo maxima eius humilitas ret. Nam omnium indigentium nomina scripta meo sanguine sitim suam expleant!
Abbreviated transcription (Latin):
fiducia. rursꝰ linguã suã armauit.
et cũ oporteret principes supplicati¬
onis u̾bo flecc̃e ut atali lusu recede¬
rent ħ nõ fecit. s impetu sui usus
Augusta uero rursꝰ ad suam ħ tra¬
hebat ĩiiriã et denuo laborabat ut
in ecc̃a ꝓtulit omeliã. cuiꝰ iniciũ ẽ.
Rursus herodias in sanit. rutsꝯ tur¬
batur. demio saltat. denuo cap̃ ioħis
ĩ messorio ꝯcupiscit acciꝑe. Qd̃ fc̃m¬

Expanded text:
fiducia rursus suam armavit linguam. Et cum oporteret principes supplicationis verbo deflectere, ut a tali lusu recederetur, hoc non fecit; sed impetu sui usus Augusta vero rursus ad suam haec trahebat injuriam, et denuo praeparabat ut in ecclesia protulit homiliam cujus initium est: Rursus Herodias vesanit, rursusque turbatur; denuo saltat, denuo caput Joannis in mensorio concupiscit accipere. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ysaac cͥ reꝓmissa erat õium¬
⁊ nõne diu st̾ił fuit : Et tñ ioseph
hu̾it. Qͥs forcior sãpsone. ł sanci¬
dilatos diu ꝯceptus ⁊̃ st̾iles ꝑtus:
mirabiliores cẽ solome. ꝓ in̾ ãna
uxore tua piect filiamꝰ et uocab̾
nom̃ eiꝰ maria. Hut uouistis erit

Expanded text:
t Ysaach cui repromissa erat et Rachel diu sterilis fuit? Et tamen Ioseph fuit. Quis fortior Sampsone, uel sanctidilatos diu conceptus et steriles partus mirabiliores esse solere. Proinde Anna uxor tua pariet tibi filiam et uocabis nom
Abbreviated transcription (Latin):
tenebãt. mat̾ aũt̃ puelle iuue¬
nẽ amore filie sue tam diligẽt̃
colebat ut nõ moior eẽt amor
puelle ad pueꝵ ꝙͣ socrus ad gener
ħ nõ filie cã fac̾et s ut eid̃ ꝓ filia
sese ĩgere. Cũ gͥ młieris ai̾m tã¬
ta fulsitas ꝯcussĩss timẽs ne in
ticos alloquitur. et si occulta¬

Expanded text:
tenuerunt. Mater autem puelle iuuenem amore filie sue tam diligenter colebat ut non maior esset amor puelle ad maritum quam socrus ad genercausa filie sue faceret, sed ut eidem pro filia sese ingeret. Cum ergo mulieris animum tanta falsitas concussisset, timens ne in ticos alloquitur et secret
Abbreviated transcription (Latin):
ob ꝓbriũ sustineret. Secedẽs gͣ ad
pastores suos c̃ iͥ aliꝙͣ diu fuiss
quadã die ei soli angłs c̃ magna
cłitate aꝑꝑuit. et de eiꝰ insic̾e tur¬
batũ. ne tim̾e ᷑ ad monuit: dicens.

Expanded text:
obprobrium sustineret. Secedens itaque ad pastores suos cum ibi aliquandiu fuisset quadam die ei soli angelus cum magna claritate apparuit; et de eius uisione turbatum ne timeret admonuit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
lumbam igͣ et fetida nitnis: cͥca¬
thecuminos absced̾e̾ p̾cepiss colũba
disparuit. et pꝰ missam rediens et
ab ip̃o ep̃o in uase aqͣ mensa mũda
et candida exiens. tam alte uolaũ
ꝙ inderi non potitit. Euigilans gͥ¬

Expanded text:
lumba nigra sordida et fetida nimis thecumenos procedere precepisset columba disparuit; et post missam rediens et ab ipso episcopo in uase aque mersa inde munda et candida exiens tam alte uolauit quod uideri non potuit. Euigilans
Abbreviated transcription (Latin):
plutis cũ gregibꝰ et arm̃tis occidẽs.
maxinã mortalitatẽ in tota anthi¬
ochia futuram ꝑ demonachos p̃di¬
cabat. nͥ iustinã ꝯmgio ꝯsentiret.
Qua pp tota cuitas morbo lãguẽs
clamans ut iustinam ꝯnigio tra¬

Expanded text:
us cum gregibus et armentis occidens maximam mortalitatem in tota Antiochia futuram per demoniacos predicebat nisi Iustina coniugio consentiret. Tunc pene tota ciuitas morbo languens clamabat ut Iustinam ad honor
Abbreviated transcription (Latin):
leo pacient̃ frẽt quadam die expleto
Et ecce uidit a longe negociatores c̃
homistis camelis peecedente asmo ue¬
mentes. Mos eĩ illi regioni ẽ ut q̃n
c̃ cameł longiꝰ gradiunt᷑. cameli ut¬

Expanded text:
er faceret quadam die expleto Et ecce uidit a longe negotiatores cum onustis camelis et precedente asino uenientes. Mos enim est illi regioni ut quando cum camelis longius gradiuntur prece
Abbreviated transcription (Latin):
S plane eũ bomi õs et mirãtur ⁊ di¬
ligunt. nã qͥ eum heticũ ẽẽ arbit̾nt᷑
insanũt. Totꝰ sꝑ ĩ lectõe. totꝰ in
libͣs est. Non die ac nocte requiescit.
sepe testatur multos ꝑsecutores ⁊
multos detͣcores ꝑpessꝰ est. Mos tam

Expanded text:
t mirantur, et diligunt. Nam qui eum haereticum esse arbitrantur, insaniunt. Totus semper in lectione, totus in libris est; non die, non nocte quiescit: saepe testatur, multos persecutores, et multos detractores perpessus est. Quas ta
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ ẽ. Nam ĩ iu̾cta leoni asini cura
more pastoris ĩ dustrii eñdo ad pas¬
tum sociꝰ ĩ cessant̃ itiu̾is ture pascẽ¬
do undicũq defensor tutissimꝰ erat
u̾mptñ ut se cibaret et asmnꝰ solitũ
ꝑficeret oꝑꝯ ꝯsuetis sꝑ horis cũ eo

Expanded text:
factum est: nam injuncta leoni cura asini, more pastoris industrii, eundo ad pastum socius incessanter itineris, rure pascendo ubicumque defensor, tutissimus erat. Verumtamen ut se cibaret, et asinus solitum perficeret opus, consuetis semper horis, cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
exeo ꝙ ficut dicit ĩ epła ad caselłam.
od̾it mdus. malefici megarriunt. s
scio ad regnũ ꝑuenire ꝑ ĩ famiã et
bonam famãm. It̃ utmã obdoͥ m̃i
nom̃ atq iusticiam uinũsa me in¬
fideliũ tirba ꝑsequatur utmã ĩ opp¬
brium ineum̾ solidiꝰ exͣgat. ħ mñdꝰ

Expanded text:
od sic dicit in Epistola ad Asellam: oderit mundus; maleficum me garriunt, sed scio ad regnum perveniri per infamiam et bonam famam. Item, Utinam ob Domini mei nomen atque justitiam universa me infidelium turba persequatur. Utinam in opprobrium meum solidius exurgat hic mundus:
Abbreviated transcription (Latin):
giõm tollent ⁊ tum id auitiussẽt ꝙ erat
ficare uirginem̃ aut iupanari ꝓstitui uibe
aut q̃mad̾m ip̃i uiuũt quiita iudicant. Nõ ħ
puella ñ ꝙ de religione abige̾t s ꝙ depudo¬
re trepidaret ip̃a secum in quid quid agmiꝰ
hedic aut mrtir aut uugo alt̾a nob̾ nui¬
detur torona S nec u̾ͥgnus nom̃ agnos¬
citur: ubi uirgmicatis nom̃ negatur Nam
ꝙadm uirgo si m̾etricem colas: Q̾mad̾m uir¬
go si adult̾ium diligas. Q̾madm uirgo si
amorem petas. Tolsabilius ẽ m̃temiir¬
gmem qm̃ carnem hr̃e utrum honũ si
liceat. Si nõ liceat saltem nõ hoñ taste
didit samm̃ inuenit Et uidith se ut adult̾o¬
bat nemo cam adult̾am iudicabat. uñ suttes¬
sit exemplum Namsulla que se ꝯmisit religiõi
⁊ pusorem ẜuauit ⁊ prĩam fortassis ⁊ nos ẜuã¬

Expanded text:
gionem tollerent; ut cum id abstulissent quod erat ificare virginem, aut lupanari prostitui jubaut quemadmodum ipsi vivunt, qui ita judicant? 24. Hic puella non quod de religione ambigeret; sed de pudore trepidaret, ipsa secum: Quid agimus? Hodie aut martyr, aut virgo: altera in nobis invidetur corona. Sed nec virginis nomen agnoscitur, ubi virginitatis auctor negatur. Nam quemadmodum virgo, si meretricem colas: quemadmodum virgo, si adulteros diligas, quemadmodum virgo, si amorem petas? Tolerabilius est mentem virginem quam carnem habere. Utrumque bonum, si liceat: si non liceat, saltem non homini castae, didit, salutem invenit. . Et Judith se, bat, nemo eam adulteram judicavit. Bene successit exemplum. Nam si illa quae se commisit religioni, et pudorem servavit et patriam; fortassis et nos servan
Abbreviated transcription (Latin):
illa que gr̃a cum inlupanari de martirio cͥtarẽt᷑
addantur ꝑsone mles ⁊ uirgo. hee dissimłes in¬
t̾ se natura O dimiẜ acõe consimros ut comple¬
atur oracłm Tunc iupi ⁊ agni simł pascentur
Ecte agnꝰ ⁊ lupus nõ solum pascuntur simł.
s ⁊̃ imolantur. Quid plura: mutato hĩtu euo¬
iat puella de laqued iam nõ suis alis ut pott q̃
lera egͥdicur de iupanari nirgo: s xͥ. atilli qui¬

Expanded text:
rio certarent! Addantur personae, miles et virgo, hoc est, dissimiles inter se 170 natura, sed Dei miseratione consimiles; ut compleatur oraculum: Tunc lupi et agni simul pascentur . Ecce agna et lupus non solum pascuntur simul, sed etiam immolantur. Quid plura? Mutato habitu, evolat puella de laqueo, jam non suis alis, ut pote quae cula egreditur de lupanari virgo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tus eit gr̃a ut tyrannũ inclinaret digna lande
s muuora nr̃s. Nam illi ambo uin hec nna uir¬
go q̃ ꝓpeuuim ⁊̃ sexum iunc̾et Illi amiti isti in¬
Intͥ itios inuno obnoxia uccitas in ħus am¬
illi studu finis amicicie grã isti coxona nu¬
tirii illi enim c̾tai̾nt honũb isti dõ ħ amb¬

Expanded text:
 Digna laude, sed minora nostris. Nam illic ambo viri; hic una virgo, quae primo etiam sexum vinceret: illi amici, isti ininter illos in uno obnoxia necessitas, in his amillis studii sui finis amicitiae gratia, istis corona martyrii; illi enim certaverunt hominibus, isti Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
satface sĩe Sime prius paciaris occidi inte
hñt aliam qm̃ ex̾ceant peãm inuirgine obnoꝵ¬
ius pudorem Itaq gsiosior eris sundearis de ad¬
ulta martirem fctuse qmͣ ce mĩtut aduit̾am
redoidisse. Quid expectatis duo ꝯtend̾unt ⁊ am¬
to int̾unt nec diuisa est corona s adoita ita sc̃
nirtut nuitem sibiunsicia confentes: alt̾a¬

Expanded text:
tiae, si me prius patiaris occidi. In te non habent aliam quam exerceant, poenam: in virgine obnoxius 171 pudor est. Itaque gloriosior eris, si videaris de adultera martyrem fecisse, quam de martyre adulteram reddidisse. 33. Quid exspectatis? Duo contenderunt, et ambo vicerunt: nec divisa est corona, sed addita. Ita sancti martyres invicem sibi beneficia confe
Abbreviated transcription (French):
nexus Si rerusare quis me indignam morte
censeret anͣto maior est capitis usura huius
moriarmnocẽs: ne moriar nocẽs sacħ mediũ
Sicito redii. quisme audeat exclude̾ simorã
feciquis audeat absolu̾e plus icgib debeo rra

Expanded text:
nexus. Si recusarem, quis me indignam indigna morte censeret? Quanto major est capitis hujus usura! Moriar innocens, ne moriar nocens. Nihil hic medium mei. Si cito redii, quis me audet excludere? Si moram feci, quis audet absolvere? Plus legibus debeo, rea
Abbreviated transcription (Latin):
uina conu̾tit iam mutare cepit ⁊ sexͦp Reccdimꝰ
hint dum ad huc ꝙ fuimꝰ sumus. suĩquid ⁊ ip̃e
nuitatꝰ sum qui aliud c̾no qmͣ c̾do. ad lupanar
ueni c̾no uadimõrũ ⁊ tñ mutatus eg̾diar pudi¬
cus exibo qui adult̾ intraui Iudicõ rei qr debe¬
batur tanta corona uictori dampnatus est de
uirgine: qui ꝓ uingine compͥmĩsꝰ ẽ. ita deiu¬
panan ñ solm uirgo: s ⁊̃ mrͣtires exierunt
fertur ꝓuella ad iocum supplicu cutrsse cͥtasse
ambo de nece. Cumille dret ego sum iussꝰ occidi
exposcitur sideiussorem nõ desido̾ hcõ ũ soluã¬

Expanded text:
 convertit : jam mutare coepit et sexus. Recedamus hinc, dum adhuc qui fuimus, sumus. Numquid et ipse mutatus sum, qui aliud cerno, quam credo? Ad lupanar veni, cerno vadimonium: et tamen mutatus egrediar, pudicus exibo, qui adulter intravi. 32. Indicio rei, quia debebatur tanto corona victori, damnatus est pro virgine, qui pro virgine comprehensus est. Ita de lupanari non solum virgo, sed etiam martyres exierunt. Fertur puella ad locum supplicii cucurrisse, certasse ambos de nece, cum ille diceret: Ego sum jussus occidi,exposcitur, fidejussorem non desidero, habeo u
Abbreviated transcription (Latin):
dit. miã tua nõ natura sua. Susanna ad su¬
ppliium genufłxit ⁊ de adultis t̾umphau̾
tiruit dextra q̃ templitui dona iuolabat.
nt̃ templum ip̃m actrectat᷑ tuum. ne paci¬
aris incestum saculogii quiñes pulꝰ furtũ Sñ¬
dicatur ⁊ũc nomĩ tuum utq̃ ad adult̾ium uẽi.
uurgo discedam . uix compleu̾at or̃om ⁊ecce
uurgo mulitis spẽ t̾ribie irripuit. Qmad̾m gͦ.
nugo tremuit. cui ppꝰ tremẽs cessit. Szu̾lla ĩ¬
memor lc̾cõnis ⁊ damel inꝙ suppliciu susã¬
ne. spcctanirus aduen̾at ⁊ qm̃ ppꝰ dampnau̾¬

Expanded text:
ricordia tua, non natura sua. Susanna ad supplicium genu fixit, et de adulteris triumphavit : aruit dextera quae templi tui dona violavit : nunc templum ipsum attrectatur tuum; ne patiaris incestum sacrilegii, qui non passus es furtum. Benedicatur et nunc nomen tuum; ut quae ad adulterium veni, virgo discedam. 28. Vix compleverat precem, et ecce vir militis specie terribilis irrupit. Quemadmodum eum virgo tremuit, cui populus tremens cessit? Sed non illa immemor lectionis: Et Daniel, inquit, supplicium Susannae spectaturus adven
Abbreviated transcription (Latin):
ella fug̾e nesciã cͥit pauida nẽ incid̾et iui¬
sidiatores pudoris aĩm ad u̾tutomi ꝑ auis tam
religiosa ut moritmn nõ tuneret. tam pudica¬
ut mortem expectaret uenit enim corone dicõ
marima hõim expectatiꝰ ꝓducit᷑ puella dup̾
ꝓfessa ctam̃ ⁊ castitatis ⁊ religionis S ut ui

Expanded text:
ella fugere nescia, certe pavida, ne incideret insidiatores pudoris, animum ad virtutem paravit: tam religiosa, ut mortem non timeret: tam pudica, ut exspectaret. Venit coronae dies. Maxima omnium exspectatio. Producitur puella, duplex professa certam
Abbreviated transcription (Latin):
plius impndicos. płdritudo n audita nec uisa
płꝰ desid̾atur duob stimuł exagitata cupi¬
dicatum amoris ⁊ tognitõnis dũ ⁊ nichꝰ occsit
ꝙ minꝰ placeat ⁊ plus putatur eẽ ꝙ placeat
ꝙ ñ udex octur explorat: s aĩmꝰ amator ex¬
opcat. Itaq scã iurgo di ne ducuis alcret᷑
pociendi spem cupiditatis integͥtatem pudo¬

Expanded text:
plius incendebat. Pulchritudo enim audita nec visa plus desideratur, duobus stimulis cupiditatum, amoris et cognitionis: dum et nihil occurrit quod minus placeat, et plus putatur esse quod placeat, quod non judex oculus explorat, sed animus amator exoptat. Itaque sancta virgo, ne diutius alerentur potiendi spe cupiditates, integritatem
Abbreviated transcription (Latin):
titas ⁊̃ loci abolet infamiam Ingens petulã¬
cium contursus ad foemud̾acõm discite mrͣ¬
tirum miracła scẽ uirgincs̃. discite locoꝵ uo¬
cabła Clanditur intus columba strepunt
ancipitres foris. certant singłi qui p̾dam pͥ¬
nurs muadat at illa manib ad celum le¬

Expanded text:
titas etiam loci abolet infamiam. 27. Fit ingens petulantium concursus ad fornicem. Discite martyrum miracula, sanctae virgines, dediscite locorum vocabula. Clauditur intus columba, strepunt accipitres foris: certant singuli, quis praedam primus invadat. At illa manibus ad coelum le
Abbreviated transcription (Latin):
rum milictm ⁊ mea te uirgic̃m Sñ tuues¬
cieris. ego melius exuar ut me ꝑsecutor ag¬
noscas. Sumc hĩtum qui abscondat feĩam
erbescẽ quila iupanar instrauit s ane cũ
eg̾ssa fu̾is ne respicias retio memor uxoris loch. q̃¬

Expanded text:
rum militem faciet, mea te virginem. Bene tu vestieris, ego melius exuar, ut me persecutor agnoscat. Sume habitum, qui abscondat feminamerubescere qui lupanar intraverint. Sane cum egressa fueris, ne respicias retro, memor uxoris Loth q
Abbreviated transcription (Latin):
mis specõsa eẽt ⁊ ex uoluntate pris febrib
aboraret discumbentib apeᷤ eum discipłis
dix̃ ad eum tytus. Cum om̃s ate sauent
inf̾mi cur petrouillani iate̾ ꝑmittis
nilla uelccius ⁊ mĩstͣ nob̾ Que statim sa¬

Expanded text:
e patris febribus laboraret et discumbentibus apud eum discipulis, dixit ei Titus: «Cum omnes a te sanentur infimi, cur Petronillam iacere permittis?». nilla et ministra nobis»; et statim sa
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcitatur. ꝙ oportunitatẽ et modũ
mortis etus atrociꝰ ĩ quirebat. S
ep̃s blande fe̾ns et õs ñimicos suo
ut amicos amplectẽs. egit ẽ rege
ut dic̃ pasche ĩ urbe cͥ preerat᷑ ce¬
lebraret. Et ecce illa die nũciatũ
est ei ꝙ rex ĩ illa nocte qͥcqͥd de eiꝰ¬
morte tractaũat ꝑfic̃e decreuiss.¬

Expanded text:
oportunitatem et modum mortis eius attentius inquirebat. Sed episcopus blande ferens et omnes inimicos suos ut amicos amplectens egit cum rege ut diem pasche in urbem cui preerat celebraret. Et ecce ipsa die nuntiatum est ei quod rex illa nocte quicquid de morte eius tractauerat perfic
Abbreviated transcription (Latin):
exclamauit. Moriatur qͥ mortuũ
iniracła facere posse credit. Mor¬
ille arreptꝰ ademomo et subito mo¬
riens morte sua sc̃m ampliꝰ comẽ¬
dauit. Hiis auditis ebromꝰ ampliꝰ¬

Expanded text:
et: «Moriatur qui mortuum miracula facere posse credit», mox arreptus a demone et subito moriens morte propria sanctum amplius commendauit. Hiis auditis impi
Abbreviated transcription (Latin):
rex obsidet. sr̃ portam beꝰ lupiis actlamans
quis eẽt quieo sic impet̾et: inquisunt. cui
ille ego sum acila: flagellum di cuiꝯ hũił¬
ti. ꝑ poetam ad portam tnͣsicrunt neminẽ
aut̃ identes aut ledentes. Etꝰ gͥ g̾manus as¬

Expanded text:
rex obsideret, super portam beatus Lupus acclamans quis esset qui eos sic impeteret inquisivit. Cui ille: «Ego sum Ati de porta ad portam transeunt neminem aut uidentes aut ledentes. Multis quoque a
Abbreviated transcription (Latin):
Qami de nocte ex ꝑce occidentis illumĩabatur
igne tanpli ꝙ erat ignis iugis in altari mi¬
ne exꝑte orientis pͥmo excipiebat radios soł
añ qmͣ illustrarit cuutatem. hẽbit inir co¬
piam ołi ꝙ est fom̃tum iuminis ⁊ iõ drꝰ¬

Expanded text:
a de nocte ex parte occidentis illuminabatur igne templi; quia erat ignis jugis in altari, mane ex parte orientis primo excipiebat radios solis, antequam illustrarent civitatem. Habebat etiam copiam olei, quod est fomentum luminis.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾erat affirmabat ꝙ illam deq̃ dicebat
ymaginẽ penito ignorabat. Tunc
ille pacatũ se siłans u̾ale fecit. ⁊ ad pͥn¬
cipem sue gentis abiens: iudeũ ilũ
de ħ ꝙ uiderat accusauit. Iudei gͥ ꝯ

Expanded text:
terat affirmabat quod illam ymaginem de qua diceret ignorabat. Tunc ille pacatum se simulans ualefecit et abiens ad principes sue gentis Iudeum illum de hoc quod uiderat accusauit. Mane autem
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Cñ ãt de monte oliueti descen¬
trauer̾at in equo regio et ornam̃ti
ĩpialibꝰ ingredi uelł repente porte
sapides descendert. et in mͥcẽ qͣi unꝰ
paries seclanserũt. Suꝑ quocũctis

Expanded text:
i cunctis de monte Oliueti descentrauerat, in equo regio et ornamentis imperialibus ingredi uoluit; sed repente porte lapides descenderunt et inuicem quasi unus paries se clauserunt. Cumque omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ne ĩ unũ sepelirentur. cogitabant
qño uł uͥ uellent scĩ m̃res sepeli¬
et humana uoce ꝓ clamãs. sc̃õs
in uno loco sepeliri p̃cepit. ꝑassi¬
laborem messiᷤ in campo aꝑto ore
dormiret. ẜpens ĩ eiꝰ uentrẽ ĩ gressꝰ
est. Guigilans ã cũ nichil sentiret¬

Expanded text:
ne in unum sepelirentur, cogitabant quomodo uel ubi uellent sancti martyres sepeliet humana uoce proclamans sanctos in uno loco sepeliri precepit. laborem messis in campo aperto ore dormiret, serpens in uentrem eius ingressus est. Euigilans nichil sensit
Abbreviated transcription (Latin):
thena q̃ erat ugata ip̃m durissime uł̾auit
mẽa uiliana. misere nũ. Tũc iuissit pftũs
ut uiliana de carc̾e educetur Et exieus tra¬
heuat pt̃ se demonem alligatum Semon a̾
regabut eam dicens. Sña uinana siolide¬

Expanded text:
thenam qua erat ligata cepit eum durissime uerberarmea Iuliana, miserere mei». Tunc iussit prefectus ut Iuliana educeretur de carcere. Et exiens trahebat post se demonem alligatum. Demon autem rogabat eam dicens: «Domina, noli
Abbreviated transcription (Latin):
pla ꝯstri altaria erigi mĩst̾ ad ẜmõd̾
ordmari ymolari pecudes chura ꝯcre.¬
mari deo si quid̾ uencti tẽplũ est : coqͥ¬
na altare m̃sa mĩstͥ coqͥ ymolate pe¬
cudes cecce carnes sumꝰ incẽsoꝵr odoꝵ¬

Expanded text:
pla construi, altaria erigi, ministri ad serviendum ordinari, immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est coquina, altare mensa, ministri coqui, immolatae pecudes, coctae carnes, fum
Abbreviated transcription (Latin):
plina. ex quib nos pauca causa breuitatis ꝑstringimus. Pigitus ẽ imima
pars agrestiũ m̃surarũ ꝓpͥam appellationẽ habentiũ. Q uicqͥd eñi digito
niuusea partib tespondemus. ut eͥ seda. tercia uel quarta pars ꝑ auam.
uidelicer digitũs sic m̃suramus ut ꝑ transuersũ pollice polici łteralit
comniurgenres radices unguitm recta lanea respondere faciamus Et hac
potione q uatuor digidi facunt palmũ unũ. quatuor palmi facuint pe¬
dem unũ. pes e dimidius cubitũ paritum. Sex pariui culbit acuiit pe
pgnũ de sie inignus cubitus habebit nouẽ pedes. paruus sesqͥpeciem
dongitudo g t̾centorũ cubiteꝵ migneꝵ habebat par post aub sessi pelem

Expanded text:
plina, ex quibus nos pauca causa brevitatis perstringimus. Digitus est pars plina, ex quibus nos pauca causa brevitatis perstringimus. Digitus est pars minima agrestium mensurarum propriam appellaa pars. Per quem videlicet digitum sic mensuramus, ut per transversum pollicem pollici lateraliter conjungentes radices unguium recta linea respondere faciamus. Et haec ratione quatuor digiti faciunt palmum unum, quatuor palmi faciunt pedem unum. Pes et dimidius cubitum parvum, sex parvi cubiti cubitum magnum, et sic magnus cubitus habebit novem pedes. Parvus sesqui pedem. Longitudo ergo trecentorum cubitorum magnorum habebat parvos cubitos mil
Abbreviated transcription (Latin):
de eo scriptura testatur om̃i sapientia egyptioꝵ fuerat eruditꝰ scłm artem ge¬
ometricã quã p̃cipue egyptii callent cubitoꝵ numerũ in hoc loco posuit qͣ
in sex cubitis unus de putat᷑. Que utiq ratio si obseruet᷑. in huius arce m̃surã
in uenient᷑ tanta spacia longitudinis & latitudinis & altitudinis quȩ uere n¬
tius mundi reparanda germina & unuersoꝵ animantiũ capere potue¬
generant᷑: s de humore terrȩ. uel cadauerũ siue cinus libet alterius
rei corruptionẽ uel illa quȩ ex cõmixtione diuersi generis nascuntur. ut
muli & burdones necesse non fuit in arca contineri. Ex quib colligit᷑ non
fuisse inpossibile ut reliquoꝵ om̃iũ animantiũ seminaria reparanda
tante capatitatis locus continetͤ.Si autẽ libet diligentius in quirere ea quȩ
ad geometricaliũ dim̃sionũ rationẽ ꝑtinent. magna hic horũ elucet disci¬

Expanded text:
de eo Scriptura testatur omni sapientia Aegyptiorum fuerat eruditus, secundum autem gede eo Scriptura testatur omni sapientia Aegyptiorum fuerat eruditus, secundum autem geometricam, quam praecipue Aegyptii callent, cubitorum numerum in hoc loco posuit, qua in sex cubitis unus deputatur. Quae utique ratio si observetur in hujus arcae mensura, invenientur tanta spatia longitudinis, et latitudinis, et altitudinis, quae vere totius mundi reparanda germina, et universorum animantium capere potuegenerantur, sed de humore terrae vel cadaverum, sive cujuslibet alterius rei corruptione, vel illa, quae ex commistione diversi generis nascuntur, ut muli et burdones, necesse non fuit in arca contineri. Ex quibus colligitur non fuisse impossibile, ut reliquorum omnium animantium seminaria reparanda tantae capacitatis locus contineret. Si autem libet diligentius inquirere ea, quae ad geometricalium dimensionum rationem pertinent, magna hic horum elucet disci
Abbreviated transcription (Latin):
om demꝰ in altitudine quatuor cubitos. scde quinq. tercie sex. quarte se¬
tem. quinte ocbo. Et sic altitudo parietũ quindecim habebit cubitos &
qͥndecum altitudo tecti. In parietib huius arce foris facti erant nidi siue
mansiuncule quasi ad ipsos parietes affni ita ut introitus eoꝵ ex trinsecus
pateret. ipso pariete intrinsecus ꝑmanente in regro. Et hos nidos dicunt
factos ẽe̾ ꝓprer illa anmalia quę nec semꝑ in aqua. nec semꝑ inarida di¬
gere possunt sicut e̾ luter & inituli marini. Hec de forma arce dicta sunt.
De quantitae dicitur. Trecentorũ cubitorũ erit longitudo quinquaginta latitudo.
triginta altitudo. s sunt quidicant quod hec magnitudo ad tot genera anima li¬
um & ad eoꝵ cibos quib ꝑ aniũ in regrũ uescerent᷑ capiendos ñ sufficeret.
quã questionẽ doctores hac ratione soluunt. Aiunt namq qđ moyses qͥ i

Expanded text:
oni demus in altitudine, quatuor cubitos, secundae quinque, tertiae sex, quartae seoni demus in altitudine, quatuor cubitos, secundae quinque, tertiae sex, quartae septem, quintae octo, et sic altitudo parietum quindecim habebit cubitos, et quindecim altitudo tecti. In parietibus hujus arcae foris facti erant nidi sive mansiunculae quasi ad ipsos parietes affixi, ita ut introitus eorum extrinsecus pateret, ipso pariete integro permanente intrinsecus. Et hos nidos dicunt factos esse propter illa animalia, quae nec semper in aqua nec semper in arida degere possunt, sicut est lutra et vituli marini. Haec de forma arcae dicta sunt. De quantitate dicitur: Trecentorum cubitorum erit longitudo, quinquaginta latitudo, tringinta altitudo . Sed sunt qui dicant, quod haec magnitudo ad tot genera animalium, et ad eorum cibos, quibus per annum integrum vescerentur, capiendos non sufficeret. Quam quaestionem doctores hac ratione solvunt. Aiunt namque quod Moyses, qui ut
Abbreviated transcription (Latin):
ammaliũ recipiendũ ordinatã scd̃am ad cibaria eoꝵ Interdia fui ses fu¬
domitae animalia in quarti mitia animalia. In quinta quȩ fup̃mia erat
natante area de orsum mira aquas p̃merent᷑ ł ercia uͦ inqua animalia
erant quę spuam̃to apti aeris eguerunt. pͥma suꝑ auas emineret. ita
ut foris ꝑ aquã ad arcam accedentib ostium fere ꝑ planũ occurreret. &
scđm hunc modũ fortassis dictũ ẽ pones ostiũ de orsum. Uel ideo de
orsum quia in quacumq mansione poneret᷑ de orsum ponendũ erat. ut
arca intrantiũ pedes excipet. Si uͦ querit᷑ uirũ equalis fuerit altitudo sin¬
gularũ mansionũ nec nẽnos quidẽ ex auctoritate ꝓbare ñ possumus.
quid inde sentiendũ sit. In terim tam̃ qđ auctoritati contrariũ non sit
nobis concedi postulamus. uolumus enĩ sic distinguere. ut pͥme mansi¬

Expanded text:
animalium recipiendum ordinatam, secundam ad cibaria eorum. In tertia fuisse inanimalium recipiendum ordinatam, secundam ad cibaria eorum. In tertia fuisse indomita animilia, in quarta mitia animalia, in quinta quae suprema eratnatante arca deorsum inter aquas premerentur. Tertia vero, in qua animalia erant, quae spiramento aperti aeris eguerunt, prima supra aquas emineret, ita ut foris per aquam ad arcam ascendentibus ostium fere per planum occurreret. Et secundum hunc modum fortassis dictum est: Pones ostium deorsum. Vel deorsum ideo quia in quacunque mansione poneretur, deorsum erat, ut arca intrantium pedes exciperet. Si vero quaeritur utrum aequalis fuerit altitudo singularum mansionum necne, nos quidem ex auctoritate probare non possumus, quid inde sentiendum sit. Interim tantum, quod auctoritati contrarium non sit, nobis concedi postulamus. Volumus enim sic distinguere, ut primae mansi
Abbreviated transcription (Latin):
fenestra posita fuit. & cũ iterũ dicit aꝑuit noe tectum arer satis conte¬
puentes urnut ipsam aream de orsum habuisse parietes quib suꝑp¬
posutõ suit tee lum. quod erat sup̃me mansiona inqua hionis mota bat
conti gunon. Propter hos & alias hunismodi causas undet nobis qł impsa
atra paneres in quatuot partib fuerint erecti: quib tectũ su ꝑ posuiy
an cacumine suo adm̃surã unus cubiti contraiheret. Ciniis aute asttu¬
dinis fuerint ꝑ aetes ⁊psi. hos auctoritis nondicit. s. tam̃ auantũ coni¬
cinus altitudo panetũ usq ad fundũ quarte mansionis et encdetu cor
bsfirmant nama doctores hostiũ arce iunter sccam &e tereiã mansione
lorato. ia ut lunen ei fundo tertiȩ mansionis c̾e̾t contiguũ. Intioitus
auie eiis sursum uilatere eiusde mansionis ex cisus. ita it ab ostis lues
auidẽ mansiones de orsum ẽent. tres uͭ sursim. iuum dicunst a d tinũ

Expanded text:
fenestra posita fuit. Et iterum dicit: Aperiens Noe tectum arcae , satis consefenestra posita fuit. Et iterum dicit: Aperiens Noe tectum arcae , satis consequenter innuit ipsam arcam deorsum habuisse parietes, quibus superpositum fuit tectum, quod erat supremae mansioni, in qua homo morabatur, contiguum. Propter has, et alias hujuscemodi causas, videtur nobis quod in ipsa arca parietes in quatuor partibus fuerint erecti quibus tectum superpositum in cacumine suo ad mensuram unius cubiti contraheretur. Cujus autem altitudinis fuerint parietes ipsi, hoc auctoritas noncimus altitudo parietum usque ad fundum quartae mansionis extendebatur. Affirmant namque doctores ostium arcae inter secundam et tertiam mansionem locatum, ita ut lumen ejus fundo tertiae mansionis esset contiguum. Introitus autem ejus sursum in latere ejusdem mansionis excisus, ita ut ab ostio duae quidem mansiones deorsum essent, tres vero sursum. Et unam dicunt ad fimum
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑ apparer. quatuor anguloͥs exino consurgentẽ eiusdem q paulatim
usai ed suminũ i angustũ attractis inspatius untus cubiri fuisse collerctã
Ciis sententis plura refragari undent᷑ pͥmũ qđ hec forma adnatandũ ũ
indẽt ee i donea Sonstit namq tante molis machina tor & tantis homistã
amima ibi ata cibaris nequa qͣm iti potuisse suꝑ enatare uenientib aiuis.
us ñ erinagna parte sui dorsum p̃meret᷑. Cui rei ex ꝑim̃tũ adhuc capere
possumus in nauib magna gestantib oꝑa Si g̃ ubi dicit statim abimo
contras cepit itaut in tumiesceutes fluctus lateri hine inde incliuantia
ñ iepeslerent si excipent. & ñ tam aquȩ arcam qtiã arca aquas portaret.
nio eͦ fieri poterat ut ñ statim tota adima descenderet: Rursũ cumdicit
pones hostũ inlitere deorsum. ꝑlatus de orsum uidet̃ significare pari¬
frei laterilem ad difserentiã lateris quod sursũ erat inteclo. ini quo fortassi

Expanded text:
buntur apparet, quatuor angulis ex imo consurgentem eisdemque paulatim usque ad summum in augustum attractis in spatium unius cubiti fuisse collectam. » Cui sententiae plura refragari videntur, primum quod haec forma ad natandum non videtur esse idonea. Constat namque tantae molis machinam, tot et tantis onustam animalibus, atque cibariis, nequaquam ita potuisse supernatare venientibus aquis, ut non ex magna parte sui deorsum premeretur; cujus rei experimentum adhuc capere possumus in navibus magna gestantibus onera. Si ergo, ut dicitur, statim ab imo contrahi coepit, ut intumescentes fluctus latera hinc inde inclinantia non repellerent, sed exciperent, et non tam aquae arcam, quam arca aquas portaret? quomodo fieri poterat, ut non tota statim ad ima descenderet; rursum cum dicit. Pones ostium in latere deorsum . Per latus deorsum videtur significare parietem lateralem ad differentiam lateris, quod sursum erat in tecto, in quo fortassis
Abbreviated transcription (Latin):
passtm unũ. centũ uiginti qͥnq passus stadium unũ. octo stadia milare
umĩnħ ac ꝑhoc paret qđ hec area in longitudine sua habint passus. qͣn

Expanded text:
passum unum, centum viginti quinque passus stadium unum, octo stadia milliare unum. Ac per hoc patet, quod haec arca in longitudine sua habuit passus q
Abbreviated transcription (Latin):
ad inqurenda ħ que uident ignota. quasi inua ꝯsederunt. lamq usu
& assiduitate huiꝰ uanitatis ad eo asemet ipsis. exultant. ut nec inuia se
ẽe meminerint nec patͥam requirant.A. Si sic ÷ ut dicis. omnib istos

Expanded text:
ad inquirenda haec, quae vident ignota, quasi in via consederunt. Jamque usu ad inquirenda haec, quae vident ignota, quasi in via consederunt. Jamque usu et assiduitate hujus vanitatis adeo a semetipsis exsulant, ut nec in via se esse meminerint, nec patriam requirant. I. Si sic est, ut dicis, omnibus aliis istos
Abbreviated transcription (Latin):
scere possĩt prorsus excecant. Rapiunt enĩ eor hõĩs & qͦdamͦ extͣsem &¬
ipsum abducunt. ut dũ adalia qͣ ad rem non ꝑtinent cõsicłanda tͣhit᷑. ad
circumspectionẽ sui nunime reu̾tat᷑. Sic solent aues capi quibꝰ inteneb̾s
tetre noctis hinc qͦd intueant᷑ lum̃ ostendit᷑. hinc qͦ capiunt᷑ laqͣus p̃¬
parat᷑. Qd gͦ ꝓdest homini si rerum omnũi natut̾a subtiłr inuestiget
esficeuetu conp̃hendat. ipse aut̃ uñ uenĩt aut quo post hanc uit̾a iturꝰ sit
ñ consideret nec intelligat: Quid enĩ ẽ. uita ista mortalis nͥ uia q̃ dam:
Transeuntes eñi sumus. ⁊ ea qͣ in ħ mundo sunt quasi aleͥtere cranseundo
conspicimus. Qd gͦ si noua aliqua & ignota nobis transeuntes cernim̃
ñ qͥd adinquirenda ea aut subsistẽ aut abitine̾ nr̃o decline̾re debemꝰ: Hoc
faciunt isti ũ cu uides quasi stulti uiatores propositi sui oblitifunt. &

Expanded text:
scere possint, prorsus excaecant. Rapiunt enim cor hominis, et quodammodo extra semetscere possint, prorsus excaecant. Rapiunt enim cor hominis, et quodammodo extra semetipsum abducunt, ut dum ad alia, quae ad rem non pertinent, consideranda trahitur, ad circumspectionem sui minime revertatur. Sic solent aves capi, quibus in tenebris terrae noctis hinc quod intueantur lumen ostenditur, hinc quo capiantur laqueus praeparatur. Quid ergo prodest homini, si rerum omnium naturam subtiliter investiget, efficaciter comprehendat; ipse autem unde venerit, aut quo post hanc vitam iturus sit non consideret, nec intelligat? Quid enim est ista vita mortalis, nisi via quaedam? Transeuntes enim sumus, et ea quae in hoc mundo sunt quasi a latere transeundo conspicimus. Quid ergo, si nova aliqua et ignota nobis transeuntes cernimus, nunquid ad inquirenda ea aut subsistere, aut ab itinere nostro declinare debemus? Hoc faciunt isti quos tu vides, qui quasi stulti viatores, propositivi obliti sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
tuo quoq udicio s ereistimo eo qͦd nichl transitoriũ nicħ caducũ. s qͦd et̃nũ ẽ.
sapientie decꝰ ꝑ id m̃tibꝰ inserit᷑. & radix eius amplius ñ eradicanda plantat᷑.
R. y mago ueritatis fallit te. Nam & ista
÷ ꝯsuetudo mundi huiꝰ ut id
qͦd magis ad animos hominũ illa quean¬
dos p̃parat. ne caueri aut
uitari possit quada similitudine
u̾itatis intexat. Error enim
quanto manifestiꝰ agnoscit᷑. tanto cicuis reꝑbat᷑. Oecultꝰ aut̃ dum foris
sapientie s dem̃tie humana studia qͥb imprudentes & stulti tã inutl
qũa ꝑtinaci labore naturas terũ inqͥrũt auctorem uͦ suũ & naturatum
omniũ artific̃e ignorant. & cñ querere negligunt. quasi sine dõ aut
ueritas possit inueniti. aut felicitas possideri. & ut. aꝑtiꝰ ahuc cornos¬
cas quã infructuosa ĩmo qũa ꝑniciosa sint studia ħ: animos ñ solũ
ad cognoscendũ ueritatẽ ñ illuminant s ne ueritatẽ qͥdem ipsam cogno¬

Expanded text:
nsitorium, nihil caducum, sed quod aeternum est sapientiae decus, per id mentibus inseritur, et radix ejus amplius non eradicanda plantatur. D. Imago veritatis fallit te. Nam et ista est consuetudo mundi hujus, ut id quod magis ad animos hominum illaqueandos praeparat, ne caveri aut vitari possit quadam similitudine veritatis intexat. Error enim quanto manifestius agnoscitur, tanto citius reprobatur. Occultus autem dum foris sapientiae, sed dementiae humanae studia quibus imprudentes et stulti tam inutili quam pertinaci labore naturas rerum inquirunt, Auctorem vero suum, et naturarum simul omnium artificem ignorant, et tamen quaerere negligunt, quasi sine Deo aut veritas possit inveniri, aut felicitas possideri. Et ut apertius adhuc agnoscas quam infructuosa, imo quam perniciosa sint studia haec, animos non solum ad cognoscendam veritatem non illuminant, sed ne veritatem agno
Abbreviated transcription (Latin):
usum necessitatis administrant anmalia quidẽ sunt: s munda. Qui uͦ ec¬
clesiastici regiminis curã quȩ uidelicet achio spiritalis e agendã suscipuit.
& asecreto interne quietis non ex ambitione s ex p̃cepto obȩdiẽtiȩ adpu¬
blicũ ꝓdeunt: similes sunt noȩ qui exiens de arca sacrifitiũ obtulit. qͥa sepi
tales eo magis ꝑ abstinentiã om̃s inse carnis motus occidunt. quo grauiora
interne quieris dampna ꝑ occupationẽ se ꝑ tulisse cognoscunt. Illi autẽ qui
ꝓpter głam ꝓpriam. honores in ȩccłia suscipiunt. & cum se insublum posi¬
tos uident ceteros despiciunt: & infiriorib quib q in eccłia positis ex cõ¬
passione cũ descendere nolunt: similes sunt cham qui denudati patris ue¬
renda derisit. & ob hoc meruit sententiã maledichonis acciꝑe. Quatuor mi

Expanded text:
usum necessitatis administrant, animalia quidem sunt, sed munda. Qui vero ecusum necessitatis administrant, animalia quidem sunt, sed munda. Qui vero ecclesiastici regiminis curam, quae videlicet actio spiritualis est, agendam suscipiunt, et a secreto internae quietis, non ex ambitione, sed ex praecepto obedientiae ad publicum prodeunt; similes sunt Noe, qui exiens de arca sacrificium obtulit, quia saepe tales eo magis per abstinentiam omnes in se carnis motus occidunt, quo graviora internae quietis damna per occupationem se pertulisse cognoscunt. Illi autem qui propter gloriam propriam honores in Ecclesia suscipiunt, et cum se in sublimi positos vident, caeteros despiciunt, et infirmioribus quibusque in Ecclesia positis ex compassione condescendere nolunt, similes sunt Cham, qui denudati patris verenda derisit, et ab hoc meruit sententiam maledictionis accipere. CAP. I