comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sti tp̃ra constat ius ĩusu¬
co dicilloy ũ fuisse. Sed
primus lucius len̾tulus excmꝰ
ꝑsonaeciam fideiomissa eõ cese¬
runt. codicillos nitro dixxit nã
cundeced̾et in affricam scrp¬
sit codicillos testam̃to confir¬
matos quibr ab angusto pe¬
cut perfidriomissimi ut facet.
aliquid.icum dinus augusp̾
uoluntatemen̾s implenisses
deinceps reliqui erus augusci¬
antẽm secuti fi dciomissa p̾sta¬
bnͣt ⁊ filia lentulilegata quei
iire nõ debebat solui̾t ex codicil¬
ꝯnccrisse prudendes interquos
crebanum quo cuiꝰ tunc auito¬
ritas marima epat. ꝯucoainit
soicitur quesisse aupossit hoc
recipi ¶eq absonans amir
rõne codicillorimnsus est.et
drͣ trebacum suasisse angus¬
totintrũ quod diceret utilissi¬
tõnes que apud uetes finssẽt
feciss. iam uemini dubiũ s¬
erat. qũ codialluir̾ i optinio
tam̃to frõ potest quis codicil¬
los fac̾e s ecian intestatus
quis decedens si doiꝯunit̾e cod¬
icllis potest ¶ Sed cum ante

Expanded text:
sti tempora constat ius codicillorum non fuisse, sed primus Lucius Lentulus, ex cuius persona etiam fideicommissa coeperunt, codicillos introduxit. nam cum decederet in Africa scripsit codicillos testamento confirmatos, quibus ab Augusto petiit per fideicommissum ut faceret aliquid: et cum divus Augustus voluntatem eius implesset, cuius deinceps reliqui auctoritatem secuti, fideicommissa praestabant, et filia Lentuli legata quae iure non debebat solvit, dicconvocasse prudentes, inter quos Trebatium quoque, cuius tunc auctoritas maxima erat, et quaesisse, an possit hoc recipi nec absonans a iuris ratione codicillorum usus esset: et Trebatium suasisse Augusto, quod diceret, utilissitiones, quae apud veteres fuissent, fecisset, iam nemini dubium erat quin codicilli iure optimo tamento facto potest quis codicillos facere, sed et intestatus quis decedens fideicommittere codicillis potest. sed cum ante
Abbreviated transcription (Latin):
gͦe magis legato fła canõno
ticio qui absente me negeria
mea curau̾it stichiun dolego
sum. stichumdo lego.liceta
enĩ neq negocia eius testato¬
ris qmͣ gessit ticius. neq pa¬
trocimo eiuslib̾atus ẽ. lega¬
tum ual. ¶S si condõnalit̾

Expanded text:
ge magis legato falsa causa non Titio, quia absente me negotia mea curavit, Stichum do lego sum, Stichum do lego ’: licet enim neque negotia testatoris umquam gessit Titius neque patrocinio eius liberatus est, legat
Abbreviated transcription (Latin):
rectelegatur. neluti fructꝰ
uuctuu. si ambo ꝑuemant ad
legatin scinditur int cos le¬
garum. Siant̾ altordeficiat
q̃uiant sp̃uent legaaun aut
nino cestatore decesserit. aut a¬
lio quolz mõ defẽc̾it totun
adcollegatarum ꝑtin ¶ Conͣ¬
m̃itimantemlegatur. uelutis
quis dicat ticio ⁊ seio hoĩem
ticio horminẽ nchum doleͤgo
seios hominẽ stichum do lego
⁊ siexp̾sẜit euindem hoĩem sti¬
chinneque diisũttim legatũ
intelłr. ¶ Sicinfundus alienꝰ
agat recte cum ag̾e ⁊ fimidñ
pete᷑ iulianus ait qr msuffruc¬
tus inpeͣfitc̃e ẜ uitiitis locum
optinet. s noff̾icio indicis
beat estimãcionem p̾sstri ¶S
siremlegatariiquis eilega
eius fi̾ ñ põt. et licet alienaue¬
rit eam non de bet. nec ip̃a ĩ¬
res. nec estimacio eius. ¶
quis reuisuam qi alienami
legau̾it ualz legatimi. Rani¬

Expanded text:
recte legatur, veluti fructusiunctim, si ambo perveniant ad legatum, scinditur inter eos legatum: si alter deficiat, quia aut spreverit legatum aut vivo testatore decesserit aut alio quolibet modo defecerit, totum ad collegatarium pertinet. coniunctim autem legatur, veluti si quis dicat ‘ Titio et Seio hominem Titio hominem Stichum do lego, Seio Stichum do lego si expresserit ‘ eundem hominem Stichum ’, aeque disiunctim legatum intellegitur. Si cui fundus alienusagat, recte eum agere et fundum petere Iulianus ait, quia usus fructus in petitione servitutis locum optinet; sed officio iudicis beat aestimationem praestari. Sed si rem legatarii quis ei legaeius fieri non potest: et licet alienaverit eam, non debetur nec ipsa nec aestimatio eius. Si quis rem suam quasi alienam legaverit, valet legatum:
Abbreviated transcription (Latin):
fuit manumisso ũ debetur.n
id relc̃ nt peticionem h̃at. pec¬
urd̃i legatimi cum r̾ouib red
⁊õ id quod de fuutto debetur
põt alicui legariutacc̃ones su¬
as h̃rs legatario p̾stet nexe¬
gerit. uiuus testõr pccñam. ⁊¬
¶Namb̃ cau̾legatum extinginͣ¬

Expanded text:
fuerit, manumisso non debetur, id relictum, ut petitionem habeat pecvideri legatum, cum rationibus reddet ideo quod defuncto debetur potest alicui legari, ut actiones suas heres legatario praestet, nisi exegerit vivus testator pecuniam: nam hoc casu legatum exting
Abbreviated transcription (Latin):
rius est ip̃m qui a git .i. le¬
gatarnim probarr opor¬
tere. scisse se ailienam rei¬
legare defimiitum. ũhr̃de
ꝓbare oportere ignorasse

Expanded text:
rius est ipsum qui agit, id egatarium, probare oportere, scisse alienam relegare defunctum, non heredem obare oportere, ignorasse
Abbreviated transcription (Latin):
iustõues legatum relinque¬
re.⁊ multo mag̾ libertatẽ. cuꝑͦ
usus fanbrabilior ẽ. ¶postͣ
mortem quo b̾rdis. autleg¬
tarii simili modo mutilite᷑
legabatur uelucisiquis ita
dicat anũhr̃s meus mortuns
res aut legatarius moriet
firmitatem huius legatisi
aut fideiomissorim sificudi¬
nem p̾stantes. ne uł m l̃ cañ
de t̾ior cansa legatorũ. quĩfi¬
Pene quo nomine ĩnciłr le¬
gabatur.⁊ adimebatur uł
tũfferebatur. ¶peneaũt no¬
mine legari nidentur ꝙ cohꝰ¬
cendi k̾ꝯdis c̾a reliquit q̃r
quo magis is aliqud faciãt
uł non faciat ¶Uueluti sii
quis ita respcripẜit a hres
mens sifiliam suã mi̾io
stichum alienauerit ticio .x

Expanded text:
m relinquere et multo magis libertatem, cuius usus favorabilior est. Post mortem quoque heredis aut legatarii simili modo inutiliter legabatur: veluti si quis ita dicat: ‘ cum heres meus mortuus res aut legatarius morietur ’. firmitatem huiusmodi legatis ad fideicommissorum similitudinem praestantes, ne vel in hoc casu deterior causa legatorum quam fiPoenae quoque nomine inutiliter legabatur et adimebatur vel transferebatur. poenae autem nomine legari videtur quod coercendi heredis causa relinquitur, quo magis is aliquid faciat aut non faciat: veluti si quis ita scripserit: ‘ heres meus si filiam suam Stichum alienaverit ’ vel ex
Abbreviated transcription (Latin):
celłr cimi lĩxditas a legato
seꝑata sit. ipossit pereums¬
nuui alius br̃s effici. si pri¬
us quĩ uissudiñ adeat mal¬
t̾ius malt̾ius potestatem
tnͣslatus sit uł manumissꝰ
ipẽh̃rs efficit quib caĩbru
tile est legatum. ¶Qd̾ su ĩca¬
demnc̾a permanẜit.nussule¬
gatã adierit e nanescit le¬
gatum. ¶ankrdis institu¬
institutõe b̃rdum accipiunt. ⁊
obid. ueluticapud atq fund¬
mentum intelłr cogus testĩ br̃¬

Expanded text:
tellegitur, cum hereditas a legato separata sit et possit per eum servum alius heres effici, si prius quam iussu domini adeat in alterius potestatem translatus sit, vel manumissus ipse heres efficitur: quibus casibus utile est legatum: quodsi in eadem causa permanserit et iussu legatarii adierit, evanescit legatum. Ante heredis instituinstitutione heredum accipiunt et ob id veluti caput atque fundamentum intel
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ¶Libertas quo noninde¬
batur incerte ꝑsone posse da¬
ri. qr placebat noĩatim ẜnos
liberan ¶tutor quo certus
dan debebat. subͣ certa uero
demonstracione .i. excertis ꝑ¬
sonis Qncerte ꝑsone recte
legabatur. ueluti ex cogna¬
tis meis. qui nũcsinit.. Si
quis fili am ineam uxorem
duxit. ei hr̃s meus illamiẽ
dato  ¶ncertis aũt ꝑsonis
legata uł fi deiomissa relicta
per erroremsoluta. repeti no
posse sacris constõmbr cau¬
tumerat. ¶postintio quo
alieno mutisiter legabatur
est aũt aliciis postumꝰ. qui
natus int̾sũoslr̃des cesta¬
toris futũrus ñ est. iõ ex en
emancipato filio xcptus
iomnissis ꝙ eindenter ex huiꝰ¬
taticañe ¶ poscrumꝰ aũt alie¬
nus hr̃s mititu.⁊ aũa pot̾at

Expanded text:
non videbatur posse incertae personae dari, quia placebat nominatim servos liberari. tutor quoque certus dari debebat. sub certa vero demonstratione, id est ex certis personis incertae personae recte legabatur, veluti ‘ ex cognatis meis qui nunc sunt si quis filiam meam uxorem duxerit, ei heres meus illam rem dato. ’ incertis autem personis legata vel fideicommissa relicta et per errorem soluta repeti non posse, sacris constitutionibus cautum erat. Postumo quoque alieno inutiliter legabatur: est autem alienus postumus qui natus inter suos heredes testatoris futurus non est: ideoque ex emancipato filio conceptus icommissis: quod evidenter ex itati cavere. Postumus autem alienus heres institui et antea poterat
Abbreviated transcription (Latin):
eas oues que post testiũ fañ
gregiadiciunt᷑ legato cede i
suliamis ait. ¶ estem̃ gregis
unũcorpus ex disrantib capi¬
tibrsicutie dium unũ corpus ẽ
ex coherentibr lapidib ¶edł¬
brdeniq legatis colũpnas ⁊¬
tnarmora que posttestrã fcm̃
adiectuma ẽ sũt legato ced̾e¬
¶ Si peculium legatufu̾t sũ
dnbio quicquid peculio acci¬
dit. uł decedit inuotestõrele¬
est. ¶ od̾ sipost mortẽ testõ¬
ris ante aditamb̃rditatem
seruns acquisierit uiliamis
cit. Si quid̾ ip̃im. animuisso pe¬
culium legatum fu̾it omne
ꝙ añ aditamb̾rditatem ad¬
quisitum fu̾it legatario ce¬
d̾e quia dies huius legati
ab addita br̃ditate cedits
si exͣ neo peculim legatum
fu̾it ũcedẽ̾ ea legato. insiex
reb peculiarib anitum fu̾it
¶Peculuim isi antemlegatũ¬

Expanded text:
eas oves quae post testamentum factum gregi adiciuntur legato cedere, Iulianus ait: esse enim gregis unum corpus ex distantibus capitibus, sicuti aedium unum corpus est ex cohaerentibus lapidibus: aedibus denique legatis, columnas et marmora quae post testamentum factum adiecta sunt legato cedere. Si peculium legatum fuerit, sine dubio quidquid peculio accedit vel decedit vivo testatore leest. quodsi post mortem testatoris ante aditam hereditatem servus adquisierit, Iulianus ait, si quidem ipsi manumisso peculium legatum fuerit, omne quod ante aditam hereditatem adquisitum est legatario cedere, quia dies huius legati ab adita hereditate cedit: sed si extraneo peculium legatum fuerit, non cedere ea legata, nisi ex rebus peculiaribus auctum fuerit. pecul
Abbreviated transcription (Latin):
placuit smña estimanqum ex¬
cuactum esse legatum qrĩ eã
cãm ꝑuenit a qua incipere ñ
põt. ¶S etͣ si upori maritus
gatum. siuero corta. certa
i̾cciña uł certum corpns ant
monstratasut. nalere leg̾¬
tum. ¶Sres legarti sũ fcõ i¬
brdis ꝑient legatano decd.
Et siẜuns aliems legatus⁊

Expanded text:
placuit sententia existimantium, extinctum esse legatum, quia in eam causam pervenit, a qua incipere non potest. Sed si uxori maritus gatum: si vero certa pecunia vel certum corpus aut monstrata sunt valere legatum. Si res legata sine facto heredis perierit, legatario decedit. et si servus alienus l
Abbreviated transcription (Latin):
int mutile est legatum. Si m̃c¬
nick̾ plus est mlegato qui in
debito. qr mchil ampluis ht̃.
perlegatum ¶ Od si mdiemł
sub condõe debitum eipinele¬
gan̾it utile ẽ legqͣtũ p̃prep̾sẽ¬

Expanded text:
inutile est legatum, si nihil plus est in legato quam in debito, quia nihil amplius habet per legatum. quodsi in diem vel sub condicione debitum ei pure legaverit, utile est legatum propte
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pecululegatum extingͤint. Id
est sifuudus instructus uł cũ
instrõ legatus fu̾it. uã fundo
alienato. nustr̃inlegatũ extĩ¬
gintur. ¶ Sigrexlegatus fu̾it.
posteaqad unahͥiouem ꝑue

Expanded text:
et peculii legatum extinguitur. idem est si fundus instructus vel cum instrumento legatus fuerit: nam fundo alienato et instrumenti legatum extinguitur. Si grex legatus fuerit posteaque ad unam ovem pe
Abbreviated transcription (Latin):
tũ defuuctus uoluit legata
res eam luere ¶Surs ali eñ
legata fu̾it ⁊ eꝰuis muo testͣ¬
tore reilegatarius dũs fa¬
ctus fu̾it. si quid̃ exc̃aemp¬
cionis ex testĩ acc̃one p̾cium
consequi põt ¶Siueroex
cã lucratrila uelutiex dona¬
cione. uł alła similic̾a ag̾e
ũ põt. namtraditum est dri¬
as lucratinas cãs meuind̾
ꝯcurre ñ posse. bac rõne ui
ex duob testĩs eademres

Expanded text:
men defunctus voluit legatarres eam luere. Si res aliena legata fuerit et eius, vivo testatore, legatarius dominus factus fuerit, si quidem ex causa emptionis, ex testamento actione pretium consequi potest: si vero ex causa lucrativa, veluti ex donatione vel ex alia simili causa, agere non potest. nam traditum est, duas lucrativas causas in eundem concurrere non posse. hac ratione si ex duobus tes
Abbreviated transcription (Latin):
legataerant pignori dedit ad¬
emisse legatum nonidi. nõ
Si uero quis ꝑtem reilegate
alienaint ꝑs que ũ est aliena¬
tr ommn mõ debetur. ꝑs anͣt i
alienataita debetur. siñadi¬
mendi aĩo alienata si¶Sii
quis debitorisuolibatõm le¬
abipõ debitore. neq abłirdi

Expanded text:
legata erant pignori dedit ademisse legatum non videri, si vero quis partem rei legatae alienaverit, pars quae non est alienata omnimodo debetur, pars autem alienata ita debetur si non adimendi animo alienata sit. Si quis debitori suo liberationem leab ipso debitore neque ab herede
Abbreviated transcription (Latin):
ueri assignata erant perque
agnificabant᷑. s ex constõm¬
br diuoruum principum sollẽp¬
ntas huꝯ uerborum. Peitus
tes ualidiores esse cupientes
fauentes disposint ut oumib
solumꝑ accones ꝑsonales. sed
theͥcariam cuiꝰ constõnis per¬
pensum modumex ip̃is tene¬
re perfeitissime accipere possi
dentem fideiomissis añt que
ex uoluntate magis descende¬
bant defr̃ctoꝵ pugmorem
nãm indulgentemnccͣrin
eẽ diximus. om̃ia legatasi¬
deionussis exqu̾are. ut nlła

Expanded text:
um adsignata erant, per quae significabantur. sed ex constitutionibus divorum principum sollemnitas huiusmodi verborum penitus tes validiores esse cupientes, faventes, disposuit, ut omnibus solum per actiones personales, sed thecariam: cuius constitutionis perpensum modum ex ipsius tenore pe fectissime accipere possibdentem, fideicommissis autem, quae ex voluntate magis descendebant defunctorum, pinguiorem naturam indulgentem, necessarium esse duximus omnia legata fideicommissis exaequare, ut nulla
Abbreviated transcription (Latin):
Et intrĩ ħ̾ regła obsernabatur
ut perqmͣ pluribrprincipalib
qm̃ius alie milicis uoluntates
tatem penenomine danposse
placebat. eo ampliuis uech̃rdẽ
pene nomine adici possesabia¬
nus existuabat. uelutiquis
Nichilenim int̾erat qua rõne
ticius cob̾ceatu utrum legati
scrupulositas nobis non placu¬
it ¶Et geueralr ea que relin¬

Expanded text:
tantum haec regula observabatur, ut perquam pluribus principalibus quamvis alias militum voluntates tatem poenae nomine dari posse placebat. eo amplius nec heredem poenae nomine adici posse Sabinus existimabat, veluti si quis ’: nihil enim intererat, qua ratione Titius coerceatur, utrum legati uiusmodi scrupulositas nobis non placuit, et generaliter ea quae relin
Abbreviated transcription (Latin):
Qruibr opcio relictaest: ⁊ dissenci¬
ant incorpore engendosiñ umꝰ
legataru płes hr̃des sintrim¬
terse cucaeligend̾. dissenciãt.
alio aliud corpͥns elig̾e cupien¬
tene ꝑeat legatum. ꝙpleriq
prudencium ꝯtrabemuolenci¬
am introducebant fortima
eẽ buiꝰ opcionis uidicẽ. i for̾te

Expanded text:
 dissentiant in corpore eligendo, sive unius legatarii plures heredes, et inter se circa optandum dissentiant, alio aliud corpus eligere cupiente, ne pereat legatum quod plerique prudentium contra benevolentiam introducebant, fortunam esse huius optionis iudicem et sorte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbandi mobit illi ꝯmagites
Sret siremobligatamdre¬
ditori aliquis legarit nec¬
cesse h h̃rs luere eqn ila
quo cañ idemplacet ꝙ in re
aliena. ut ita demũ ncce b̾̃at¬

Expanded text:
bandi incumbit illi qui agit. Sed et si rem obligatam creditori aliquis legaverit, necesse habet heres luere. et hoc quoque casu idem placet quod in re aliena, ut ita demum lue
Abbreviated transcription (Latin):
maneat cui a pequarore seml
cam traditam fuisse consti¬
Eit ¶Reliq̃ua uero tpr̃is añ
acti ac dũo nouo siscum po¬
stulare ñ patimurne altiꝰ
culpa alterm̃ciꝑiat subia¬
ce dispendio ¶Siquis uero
lo debisibuure confirmata
allegatõnes suas sine mora
tis rõuesnadente ad petitorẽ
fũit tnslata posẜois qui eã
aꝑeqͣtore susce pent reune¬
liorate reccꝑtis sbleuetur⁊
expensis. ¶Um ne subspẽ li¬
tis donatones senił cõstituce
turbentursexmeusiũ spaci¬
uuncensemꝰ deb̾e ẜnari intra
artõnes ¶Od sitpc̃ ascriptũ.
silencio fũ it int̾uemente tnͣ¬
sactum nullũ penitus iepetẽ¬
di uolumꝰ eẽ principiũ. ꝙ si
quis ex cotp̃re quo peq̃torp̃¬
dium alicui addicit᷑ de sesuo
nire .ł. perse uł per hoĩes suos
ũ credioit accitand sexm̃siũ
cunicuł euolutis inperuum.
conquiescat.

Expanded text:
maneat, cui a peraequatore semel eam traditam fuisse constiterit. reliqua vero temporis ante acti a novo domino fiscum postulare non patimur, ne alterius culpa alter incipiat subiacere dispendio. Si quis vero lo deberi sibi iure confirmat, allegationes suas sine mora tis ratione suadente ad petitorem fuerit translata possessio, is, qui eam aequatore susceperit, rei melioratae receptis sublevetur expensis. Verum ne sub specie litis dominationes semel constitutae turbentur, sex mensum spatium censemus debere servari, intra actiones. Quod si tempus adscriptum silentio fuerit interveniente transactum, nullum penitus repetendi volumus esse principium. Quod si quis eo tempore, quo peraequator praedium alicui addicit, de suo iure vel per se vel per homines suos non crediderit actitandum, sex mensum curriculis evolutis in perpetuum conquiescat.
Abbreviated transcription (Latin):
iacturam. Um eciami.i ãno¬
naꝵ in quadruplum mul¬
ctamsubire de bebunt ¶Ca
uero que in dãpnum ꝓuin¬
cialium fũit accepisse cõ¬
uiti inqͣdruplum cogent̾

Expanded text:
iacturam, verum etiam annonarum in quadruplum multam subire debebunt, ea vero, quae in damnum provincialium fuerint accepisse convicti, in quadruplum cogentur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exeo leuarũ accipiant. ꝙ ꝑ
deformia ⁊crummiosa ꝯruer¬
cia sibi ĩpoĩtum eẽ deplorãt
utalus de m̾eant᷑. ut. intra
annum pꝰ codicũ oblatõm.
quo uidebr de ĩusto hon̾e oq̃¬
ratur iniquicatem ꝑeqͣtoris
queni debitefuntionis fra¬
fraus clamdestina sbitare¬
rat ¶ emso aũt eodem tp̃re
accõ de negabitur exceptis
minorib qui fu̾uit indefen¬
si bus eciam qui abierit¬

Expanded text:
 accipiant, quod per deformia et criminosa commercia sibi impositum esse deplorant, ut aliis demeretur. Quod intra annum post codicum oblationem cui videbitur de iniusto onere conqueratur, iniquitatem peraequatoris quem debitae functioni fraus clandestina subtraxerat. Emenso autem eo tempore actio denegabitur, exceptis minoribus qui fuerint indefensi, his etiam qui aber
Abbreviated transcription (Latin):
sciatis ur̃in circa uos studiũ cuca
castitatem at pietatem labores
gr̃on quo adiettum ẽ onsibruter¬
go ommbrħ̃ fiant manfestam.¬
nr̃amb̾itantibrem .p. tua subli¬
mitas bnͣcuran suscipiens sacrã
is eam unin̾sis insiuuet non solũ
ulxͣ feliassua ciuitate. s eciam
in ꝓunciarimi custodiaturlois do¬
ñmo omium deo ꝑalio quodam
odore suauitatis oblata gt̃. oui¬

Expanded text:
sciatis nostrum circa vos studium et circa castitatem atque pietatem labores gistro, in quo adiectum est: Vt ergo omnibus haec fiant manifestaabitantibus republica, tua sublimitas hanc nostram suscipiens sacram is eam universis insinuet; ut non solum in hac felicissima civitate, sed etiam in provinciarum custodiatur locis, domino omnium deo pro alio quodam odore suavitatis oblata.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pro alio quodam negociao tali¬
a m̾carinez conscripciones super
lat ꝑcipere ne fideuissores etig̾e
nec ab quid tule a g̾e ꝙ cogat mi¬
seras ꝑsonas.⁊ inutas suam ⁊¬
casticatem confundeneq spera
lieres sustineant. nõ enĩ ꝑmitĩ
quicqmͣ fieritale. sreciamnũc oi¬
omñiatalia b̾uicer ꝯpetenticurã ĩ¬
disposmmꝰ. srituentes eciani red¬
dieis om̃e qm̃ contigit cant̾oni
at̾one sceleris huiꝰ exponifiue
puinsimus scelerosos leuones
Siquid dedint eis h̃ abeis ausfer¬
re. s eciam ipõs lenones iussiuiꝰ
exͣ hñc si felicissima ciuitatemi
t̾anꝙͣ pestiferos. ⁊ ꝯmunes insta¬
tores castitatis fc̃os. ⁊ lib̾as an¬
cillas ꝙ requirentes. ⁊ deducẽtes

Expanded text:
et pro alio quodam negotio taliet pro alio quodam negotio talia mercari, neque conscriptiones super hoc percipere neque fideiussores exigere nec aliquid tale agere, quod cogat miseras et invitas suam castitatem confundere, neque svitae sustineant. Non enim permittimus quicquam fieri tale, sed etiam nunc omnia talia breviter competenti cura disposuimus, statuentes etiam reddi eis omnem quam contigit cautionem occasione sceleris huius exponi; et neque permisimus scelestos lenones, si quid dederunt eis, hoc ab eis auferre: sed etiam ipsos lenones iussimus extra hanc fieri felicissimam civitatem tamquam pestiferos et communes vastatores castitatis factos, et liberas ancillasque requirentes et deducentes
Abbreviated transcription (Latin):
duc̃e a talioꝑatõe crebro uoleutes
⁊adłmũ deduc̾o. i̾iĩ. nonsinerent¬
aliquos au̾t sic scelestes existere
ut puellas nec decimũ agentes i¬
anuũ adꝑiallosam de ponerent
corrupcionẽ⁊ quosdam auitund
dantes ũ ꝑuum iux inde redemis¬
se useras. inupcias copulasse⁊
castis cẽ eciam decies mulies mõs
quos uullus pͥualet ẜmone cou¬
pͥbũde. cum adnnfinitam credu¬
utatem ꝑductum sit tale malũ
itant primũ quid̃ multimsꝑ.¬
tib cinitatis ess nũc a̾ et ip̃a et
q̃ crca casunt omĩa plena tali¬
um fũit malorum. ¶ħ igitur du¬
dum quid̾ aliquis nob̾ secrete de¬
nũciant. demnde ecianumpei ma¬
gnificentissum p̃tores anobis
c.talia requir̾e p̃ceptil eadem ad
uos reculerrait moxq audinimꝰ
⁊uidisam̃mus oport̾e. de eo buiꝰ¬
sola deo cumfiducia possibił est
honinũ aĩas p̾sentare. Qma u̾o
metricem ⁊indomo b̃re mulieres
aut publice ꝓstitũe ad lipaniam

Expanded text:
ducere a tali operatione crebro volentesducere a tali operatione crebro volentesmum deducere matrimonium non sinerent. Quosdam autem sic scelestos existere, ut puellas nec decimum agentes annum ad periculosam deponerent corruptionem; et quosdam aurum dantes non parvum vix inde redemisse miseras, et nuptiis copulasse castis. Esse etiam decies milies modos, quos nullus praevaleret sermone comprehendere, cum ad infinitam crudelitatem perductum sit tale malum: ita ut primum quidem in ultimis partibus civitatis esset, nunc autem et ipsa et quae circa eam sunt omnia plena talium sint malorum. Haec igitur dudum quidem aliquis nobis secrete denuntiavit, deinde etiam nuper magnificentissimi praetores a nobis talia, requirere praecepti haec eadem ad nos retulerunt: moxque audivimus et iudicavimus oportere deo huiusola deo cum fiducia possibilis est hominum animas praesentare. Quia vero meretricem et in domo habere mulieres aut publice prostituere ad luxuriam,
Abbreviated transcription (Latin):
bentur leges.Nos antemet dudũ.
poĩta contraeos qi sic impieagt
supplicia aiinus ⁊ siquidrelutũ
alias correximuis leges umper in¬
t̃pelłone nobis fc̃a reriun impia¬
rum protalibrnegocus in hͣcͣ mari¬
ma cuntate ꝯmissis cãm nõ despe¬
⁊ ximꝰ agnouimꝰ em̃ quosdam uui̾e
quid ilucite. excãns autem crudeti
dorum inuenirelucroru. ⁊ circu¬
ire ꝓmucias. ⁊ loca płima et inuẽ¬
culas muẜandas decipere ꝓrnitten¬
tes calciar̃ta m estim̃ta q̃dam
⁊ hons uenari eas. ideduc̾e. ad bilc
felicissimancinitatẽri hr̃e consti¬
trade adluxuriameas nolentib
si ommemq̃stum miẜ abilemex⁊
corpore earnma cerdentem ipõs ac¬
ciperoꝰ icelebrare cõscripcionef qui¬
aus ad tempus quod eis placre¬
rit obsernabunt impiam. iscelestẽ
hũc functõm iiplentes q̃sdami
u̾o corumearum ĩ fide uissores ex¬
ut in omi pene hxͣ regiaciutate. ⁊ in
as:ꝙ deterius ẽ mxͣ sacratissimã
laca. meu̾abiles domos tales sint

Expanded text:
entur leges. Nos autem et dudum posita contra eos qui sic impie agunt supplicia auximus, et si quid relictum alias correximus leges, et nuper interpellatione nobis facta rerum impiarum pro talibus negotiis in hac maxima civitate commissis causam non despeximus. Agnovimus enim quosdam vivere quidem illicite, ex causis autem crudelibdorum invenire lucrorum, et circuire provincias et loca plurima et iuvenculas miserandas decipere promittentes calciamenta et vestimenta quaedam, et his venari eas et deducere ad hanc felicissimam civitatem et habere constitradere ad luxuriam eas volentibus, et omnem quaestum miserabilem ex corpore earum accedentem ipsos accipere et celebrare conscriptiones, quia usque ad tempus, quod eis placuerit, observabunt impiam et scelestam hanc functionem implentes; quasdam vero earum etiam fideiussores exgia civitate et in quod deterius est iuxta sacratissima loca et venerabiles domos tales sint
Abbreviated transcription (Latin):
sima sustĩe smmplicia. ¶Siem
cimorum enidatores eligiiꝰ
quomio ñ młtomag̾ castitatis
furtinu. latrocinuun eos dob̾¬
ciatur insuadomo qĩdamleuo¬

Expanded text:
e supplicia. Si enim ciniorum emendatores elegimus, quomodo non multo magis castitatis furtum et latrocinium eos cohepatiatur in sua domo quendam leno
Abbreviated transcription (Latin):
aut fidenissorem acceperit. sciat qui¬
demnuilanse utilitatem huusm¬
moĩfidenissonis aut conscripcõnis
hrei em̃fideissorquid̃ obligatus
uonerit conscripcõ nero oĩo mualid̃
manebit et ip̃e. sicut predixinius ĩ
corporesupplicim sustinebit .⁊. a¬
magna hac longissime ciuitatt ex¬
pelletur. ¶ Mulieres itacaste quid̾
iuere uoluimus. ioranus nõ aũt
iuitas adluxuriamosam uitam
deduci nec impieag̾e cogi.omĩo eĩ
lencomium. ⁊ fi prohibemus ⁊ fcm̃p
uiminus pcipue quid in hac felicissi¬
nus autem. nulccis foris poĩtis om̃i
conseruan pura. ab onũ tali ncc̃it᷑¬
manere digna. ¶Eredimus emim

Expanded text:
aut fideiussorem accipere, sciat nullam quidem se utililatem huiusmodi fideiussionis aut conscriptionis habere. Etenim fideiussor quidem obligatus non erit, conscriptio vero omnino invalida manebit; et ipse, sicut praediximus, in corpore supplicium sustinebit et magna hac longissime civitate expelletur. Mulieres itaque caste quidem vivere volumus et oramus, non autem invitas ad luxuriosam vitam deduci nec impie agere cogi. Omnino enim lenocinium et fieri prohibemus et factum punimus, praecipue quidem in hac felicissinus autem et in locis foris positis omnibconservari pura ab omni tali necessitaermanere di
Abbreviated transcription (Latin):
ontanien nt omĩo
uale qt cestamentũ
suffiit h̃ obserna¬
co quamsupra ex posimꝰ
s qui filium in potestate:
redem mstituatłexłdem¬
n nominatim faciat. alioq¬
um. si eum silenio p̾t e rit̾¬

Expanded text:
on tamen, ut omnimodo valeat testamentum, sufficit haec observatio quam supra exposuimus. sed qui filium in potestate redem instituat vel exheredem nominatim faciat: alioquin si eum silentio praet
Abbreviated transcription (Latin):
dẽpnatiuł quise ad p̾ciũ ꝑticip¬
and̾. se uenũ dari passi sunt ẜ¬
¶ Milior sine media ẽ capitis
diminutõ. cumciuitas quid
amutit. lib̾tas nero irtinet᷑.¬

Expanded text:
ndemnati, vel qui ad pretium participandum se venumdari passi sunt. Minor sive media est capitis deminutio, cum civitas quidem amittitur, libertas vero retinet
Abbreviated transcription (Latin):
antur. qui iuẜ uitute nati i post¬
ea manimuissi sunt. suũ una cũ
alus que post libertatem ꝑentũ
conceptisunt. siue exeadem ma¬
is upcus adsmmilitudinem
eorum qui exiustis impais ꝑ¬
crratisunt. ¶Repetitis ita oĩ¬
br. que ita tradidimꝰ apparet
cos nõsemper quipartungra¬
duun cognarõius optĩt. pari¬
ter uocari eoqz amplius nec eũ

Expanded text:
itute nati et postea manumissi sunt, sive una cum aliis qui post libertatem parentium concepti sunt, sive ex eadem mais nuptiis, ad similitudinem eorum qui ex iustis nuptiis procreati sunt. Repetitis itaque omnibus quae iam tradidimus apparet non semper eos, qui parem gradum cognationis optinent, pariter vo
Abbreviated transcription (Latin):
suggͥente concessimꝰ ut si qͥsĩ
conditõneis muliers. uł contra
siserua mulier cxlib̾onł ex ẜno
hũitliberos ciuuso sexus. ⁊ ad
libertatem kus pernmentib
et hnquiexseriuili uentre uatist̾.
libertatem anu̾erũt uł dumimu¬
lieres lib̾e erant ip̃i pr̃es casĩser¬
uitlice eas hũnt. postea adliber¬
tatem peruenerunt. uthii om̃s
to ¶hos enmlibos non soluzĩ
snorum pentum succ̃om. s eciã
alt̾m in alt̾is mutuam succõ¬

Expanded text:
suggerente, concessimus, ut si quis in condicionis muliere, vel contra serva mulier ex libero vel servo habuerit liberos cuinscumque sexus, et ad libertatem his pervenientibus, et hi qui ex servili ventre nati sunt libertatem meruerunt, vel, dum mulieres liberae erant, ipsi in servitute eas habuerunt et postea ad libertatem pervenerunt, ut hi omnesto: hos enim liberos non solum in suorum parentium successionem, sed etiam alterum in alterius mutuam succes
Abbreviated transcription (Latin):
osbordes sunt. nec aguatõis
uux aliquis p̾fexri debebat.
tis fr̃cisorore emancipatis
utisũt tñ p̾feñtur cet̾is ul¬
t̾ioris gradus agnatis. De
succ̃one libertoꝵ

Expanded text:
des sunt, neque adgnationis iure aliquis praeferri debeat tis fratre et sorore emancipatis,uti sunt, tamen praeferuntur ceteris ulterioris gradus adgnatis. TIT. SUCCESSIONE LIBERTO
Abbreviated transcription (Latin):
ximus hunc adic̃e leguit sic̃ ab um¬
perio inalios fc̃e donatõnes ñegẽt
gestis munuũcorũ. Sexhocipõ ua¬
ant inpublico atabellionib ople¬
re et subscriptõm hũtes. et eius qui
xit const̃o ut imperiales donatões
non egeant iumuũtis qrigit᷑ ĩ per¬
fectius c̾a prius apparint pp̃eanos
ten̾e hoc uolumus ectuhiis conaci¬

Expanded text:
ximus huic adicere legi, ut sicut ab imperio in alios factae donationes non egent gestis monumentorum, sed ex hoc ipso haant in publico a tabellionibus completae et subscriptionem habentes et eius qui xit constitutio, ut imperiales donationes non egeant monumentis. Quia igitur imperfectius causa prius apparuit, propteretenere hoc volumus et in his donati
Abbreviated transcription (Latin):
¶Extͣraneis antembr̃dibus
potestas est iminscueritse
rare l adierit postea ielin¬
quͣde br̃ditatis facultate
pnos amle̾rditatem siscep¬
erint p̾torsuccurrit ¶Sciend̾
se. cum post aditam br̃dita¬
tem gralide es aliemumqd̾
adite br̃digatis tp̃r latebat

Expanded text:
Extraneis autem heredibus potestas est, inmiscuerit se rare licet, adierit, postea relinquendae hereditatis facultatem mnosam hereditatem susceperint, praetor succurrit. scio se, cum post aditam hereditatem grande aes alienum, quod aditae hereditatis tempore latebat
Abbreviated transcription (Latin):
k̾rs est ỹuus hĩs institutus
sõ sic appellatur. quia siĩ ue¬
lit siuc nolit oriũo post morte
tes suas suspectas hñt solos
illud ei ꝯmod̾ p̾staturnt i
ea que post mortem pr̃om i
sisibi acquisierit ip̃ireser¬
uantur ꝙuis non sufficĩat
bona de finicti creditorib cũ¬

Expanded text:
s est servus heres institutus: ideo sic appellatur, quia, sive velit sive nolit, omnimodo post mortem tes suas suspectas habent, solillud ei commodum praestatur, ut ea quae post mortem patroni sui sibi adquisierit ipsi reserventur: et quamvis non sufficiant bona defuncti creditoribu
Abbreviated transcription (Latin):
tem restõris uł condõni insti¬
tutõnis existentem nu u¬
młitatõ inr̾ brdi non nocet.
quiaut dixinius tuate mpo¬
testamento uł ipꝑcapere po¬
test uel alii acquurre. liceti¬
facere non potest testamen¬
tum. ¶ et ideo furiosus et m¬
mucus. ⁊postumus et infãs
et filiusfauulias: iseruus i¬
alienus testamenti faction¬
em habere dicuntur. ¶Licer
emintestamentum facere

Expanded text:
tem testatoris vel condicionem institutionis existentem mutatio iuris heredi non nocet, quia, ut diximus, tria tempotestamento vel ipse capere potest vel alii adquirere, licet non potest facere testamentum. et ideo et furiosus et mutus et postumus et infans et filiusfamilias et servus alienus testamenti factionem habere dicuntur: licet enim testamen
Abbreviated transcription (Latin):
scõm. tam eqinissimã qmͣ
nobłissmiam scripsit. cuius
tenoremsi obsernanerinti
boĩes licrateis⁊ adix l̃rdi¬
tatem ⁊ intm̃ teneri inqnͣtũ
uałe bona br̃ditatis conti¬
g̾itut ex hac cã neq delib̾¬
unifiat nisiomissa obser¬

Expanded text:
m tam aequissimam quam nobilem scripsit, cuius tenorem si observaverint homines, licet eis adire hereditatem et in tantum teneri in quantum valere bona hereditatis contingit, ut ex hac causa neque delibearium, nisi omissa obser
Abbreviated transcription (Latin):
tamentifartio. siũ ip̃i lr̃des
instituantur. sine hii qui in
potestate corumsunt. ¶et
hus crib temporib inspici¬
constit̾it institutõ mortis u̾o¬
tempore cestatoris ut effcm̃.
lz at lac amplius⁊ cum ad¬

Expanded text:
tio, sive ipsi heredes instituantur, sive hi qui in potestate eorum sunt. et id duobus temporibus inspiciconstiterit institutio, mortis vero testatoris, ut effectum habeat. hoc amplius et cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
deaut ¶ceti quitesratoris
iur̾ subrecti non sunt. extra¬
neib̃rdes appellantur. ¶Ita¬
q liberi quoq nostri qmi in
potemate nostra uonsuit.i
eodemnumerosunt quia fe¬
mine liberos in potestate nõ

Expanded text:
eteri, qui testatoris iuri subiecti non sunt, extranei heredes appellantur: itaque liberi quoque nostri, qui in potestate nostra non sunt, eodem numero sunt, quia feminae liberos in potestate non
Abbreviated transcription (Latin):
ex eofilio. ⁊ denceps cetorilibe¬
ri quimõ inpotestatemoriẽ¬
tis fu̾int. ¶Sut tuit nepos
neptis ue. sin b̃rdes sint . ¶Nõ
sufficit eumeam ue in potesta¬
te ani mortis tempore suisse
¶S opus est ut p̃r eius inino
pre suo desietit silius l̃rs eẽ
ant morteint ceͥ ptus. ant i¬
qual alia rõsie lib̾atus pote¬
state ¶tiuic eñ nepos neptis¬
ue in locum pr̃is sui succedit
u sin quidembrdes. Iõ appel¬
lantur quia dome siciheredeᷤᷤ
siuc nolutitam ab intestõ
abstinere se ab krditatent

Expanded text:
ri liberi, qui modo in potestate morientis fuerint. sed ut nepos neptisve sui heredes sint, non sufficit eum eamve in potestate avi mortis tempore fuisse, sed opus est ut pater eius vivo patre suo desierit suus heres esse, aut morte interceptus aut qualibet alia ratione liberatus potestate: tunc enue in locum sui patris succedunt. Sed sui quidem heredes ideo appellantur, quia domestici heredes siue nolint, tam ab intestato abstinere se
Abbreviated transcription (Latin):
admiserũt ¶ Noña qñt boĩm
ꝯuersacio huius asperitatem
recte respuendam esse existĩ a
suntu et in axime filiam ĩ uoxiã
cum infiliab eciam pudicicie fa.¬
nor hoc bũ exludit:nõ bũplacu¬
it inseruos tm̃i mõ norales accio¬
nes essepponendas cumꝰ apudle¬

Expanded text:
admiserunt. nova autem hominum conversatio huiusmodi asperitatem recte respuendam esse existimavisuum et maxime filiam in noxam acum in filiabus etiam pudicitiae favor hoc bene excludit? et ideo placuit, in servos tantummodo noxales actiones esse proponendas, cum apud
Abbreviated transcription (Latin):
test oblig̾o zõ et simalienani
potestatemsexuus pnem̾t ant
manumissus fu̾it. neq cuitu ĩ ip̃o
neq cumeo cinus nũc inpdtesta¬
te sit agi põt undesialienus ser¬
nus noxiamtibi ꝯmiserit. ⁊ is pꝰ¬
deducta sitacc̾o niquo consistert
non pot̾it. Iõq licet exierit detũ
apotestate ag̾e non potes. qmͣ¬
adino dum si domnius in sexim̃
siumi quid ounserit necsima¬

Expanded text:
ienam potestatem servus pervenerit aut manumissus fuerit, neque cum ipso, neque cum eo cuius nunc in potestate sit, agi potest. unde si alienus servus noxiam tibi commiserit et is deducta sit in quo consistere non potuit: ideoque licet exierit de tua potestate, agere non potes, quemadmodum si dominus in servum suum aliquid commiserit, nec si ma
Abbreviated transcription (Latin):
antem in alt̾ius potestate pernerĩ¬
it cum illo incipit accio eẽ. acsima¬
nimissus fũit directo ipẽ tenet᷑.
⁊ extinguitur nore de ditõ exdiũ¬
so quo directa acconoralls cẽ m
cipit. nam siliber homo noriam cõ¬
miserit. et is sernus tuns esse ce¬
ciprimo libro tradidimꝰ incipit
tecumẽẽ acc̃o noxalis que ante¬
a directa fuiss. ¶Si seruus dũo
noxiam ⁊miserit. acc̾o nullanã¬
citur nãq int̾ dñm. ⁊ enm qui m¬

Expanded text:
io: si in alterius potestatem pervenerit, cum illo incipit actio esse, aut si manumissus fuerit, directo ipse tenetur et extinguitur noxae deditio. ex diverso quoque directa actio noxalis esse incipit: nam si liber homo noxiam commiserit, et is servus tuus esse coeci primo libro tradidimus, incipit tecum esse noxalis actio, quae ante directa fuisset. Si servus domino noxiam commiserit, actio nulla nascitur: namque inter dominum et eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
sidicũt quia obligacas hũt res ad¬
olesciumr antaporte obligati sunt ⁊
scĩmus siquis dixerit obligatum se
hre minorem aut eius res̾ ant mĩo¬
ns parentes mox ostende hac ip̃mre¬
cus atõnis tempore. apud enin qui
dedit curatorem ⁊ absoliuant sim
certum ẽ h̃ p̾beat adsc̾a eloquia iꝰ¬
uirand̾ quia ex u̾itate obligatum

Expanded text:
si dicant quia obligatas habent res adolescentium aut aperte obligati sunt, sancimus, si quis dixerit obligatum se habere minorem aut eius res aut minoris parentes, mox ostendere hoc ipsum recusationis tempore apud eum qui dedit curatorem et absolvi, aut si incertum est hoc, praebeat ad sancta eloquia iusiurandum, quia ex veritate obligatum
Abbreviated transcription (Latin):
prins ignorata postea persacram
tare ⁊ea quid que post legem sũt
ita querereficxi. sicut lex uult. si
tenoribr tprib ex quo fõa e̾ lccũ
uris acrmiliexib põita sit.sibia¬
q potestatem i illis castodiat in¬
sccutando cimilicencia sit prioribꝰ
iris acmulierib quib̃itauerũt
auteciam bactenus h̃itant mõa¬
st̾ia. ⁊ mari̾e filus existentib sua¬

Expanded text:
prius ignorata, postea per sacram tare ea; et quidem quae post legem sunt, ita quaerere fieri, sicut lex vult. Si terioribus temporibus, ex quo facta est, locum viris ac mulieribus posita sit, sibique potestatem in illis custodiat, nperscrutando: cum licentia sit prioribus viris ac mulieribus qui habitaverunt, aut etiam hactenus habitant in monasteriis, et maxime filiis existentib
Abbreviated transcription (Latin):
enimnonagit pro se dũs cuis exis¬
tens aiadũsqruireruum deteutatori
mus ut si apertissimemanifestũ ẽ
qris qui sit adiunstrator ipẽ est in¬
rimmnoris obrioxius. neq ipẽcurator
erit ne ibi aurcantõm fureturant
alias ꝓbõnes que enant miori cor¬
rũpat et curatõ fiat ertrum int̾itus
ꝓpriarm hecita lege accutissimacol¬
ligitur ut nillus corum quiobliga¬
tas hr̃eꝑbibent res defurcti p̃mq
minorem ienuis res. anteciam qui
aperce obligatus existit ad curatõ
inseforsanhr̃ditate ꝑlatacunispian
quinũoremhũit u̾e obligatum aut
delem ad impub̾m aut adolescenciũ
uenimus ut custodiat ille nefiat ad¬
uersus adolescentem. aut eius sb̾a
ab eo quih eni obligatum ĩ medi¬
oulla maligntas s hoc ip̃mobser¬
uet eiusq uis iuirand̾ iurans ĩ ordi¬
natõe qr hoc custodiet eciam q̃ expro¬
dicõe adcuratorem pena est reforim

Expanded text:
non agat pro se dominos eiusdem existens et adversarii rerum detentator mus, ut si apertissime manifestus est quia is qui fit administrator ipse est iuri minoris obnoxius, neque ipse curator erit, necubi aut cautionem furetur aut alias probationes quae erant minori corrumpat et curatio fiat ei rerum interitus propriarum. Hoc itaque lege cautissima colligetur, ut nullus eorum qui oblivatas habere perhibent res defuncti ipsumque minorem et eius res, aut etiam qui aperte obligatus existit, ad curationem in se forsan hereditate perlata cuiuspiam qui minorem habuit obligatum aut delem ad impuberum aut adolescentium s legum casibus invenimus, ut custodiat ille ne fiat adversus adolescentem aut eius substantiam ab eo qui habet eum obligatum in medio ulla malignitas. Sed hoc ipsum observet, et iusiurandum iurans in ordinatione quia hoc custodiet, etiam eam quae ex proditione ad curatorem poena est reform
Abbreviated transcription (Latin):
rma quid̾ legis lacorirer¬
publice in magna cura st̃.
qmͣadmod̾ opͥtimeseha¬
beant et pecrandi locus nich̾ reliuqͣ¬
Stur p̾cipue de instr̃o minorũ et que
orcaros est curatõ. res studiosa eis¬
est qui proferendileges adeo liceno¬
am perceperunt dicumus autem de
eo qui imperat. ¶Multusitaz cãs

Expanded text:
a quidem legislatori reipublicae in magna cura sunt, quemadmodum optime se habeant et peccandi nihil delinquatur, praecipue autem instrumenta minorum et quae circa eos est curatio res est studiosa eis qui proferendi leges a deo licentiam perceperunt, dicimus autem de eo qui imperat. Multas itaque ca
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾itat. ⁊ muaxime filiis existentibr
ulłam hr̃e nc̃citatem ñc eorum
sb̃am ĩmonast̾ium s filio aut
filus tnͣsmut̃e. aut totam aut ect
monastia ĩb̾itau̾nt ĩ nulło põita¬
postea põita lex ꝯtristatura ẽ. a q̃t
oblatura ẽ eorum q̃ prius eisut li¬
ceat datasint ne prius nr̃e legr
ĩpedim̃tumpenitus faciente eo ꝙ
ne possibłe sit hoc fi ut oportuiss¬

Expanded text:
 filiis existentibus, nullam habere necessitatem nunc eorum substantiam in monasterium, sed filio aut filiae transmittere, aut totam aut etiamonasteria inhabitaverunt in nullo postea posita lex contristatura est aut ablatura est eorum quid quae prius eis ut liceat data sunt; neque prius nostra lege impedimentum penitus faciente, eo quod neque possibile sit hoc fieri. Et oportuiss
Abbreviated transcription (Latin):
mina sectentumr. aclucricupidi¬
tate depõita uen̾abłem pentũ
bitum. ⁊felicissima intiquita¬
tis ornam̃ita conspic̾ent. ħ̾ er¬
go exemploeciam cetos ꝓce¬
de consules noluinus nẽc ex¬
pende eos sĩ affcĩ patumir
cessante ergo ista sꝑgenda
ulitate amplissimi cõsules
procedentes deinde abstincãt
l̾ errore ꝓdendi optimoq cõ¬
silio oꝑĩ nccrͣio proficiat quod
erat in opetenter proiciendũ
ad instauratom itaz aque¬
dintuũ buiꝰ omplissime ntb̾
centena pondo auri p̾stentur
ꝑsingulos consulatus uteci

Expanded text:
upiditate deposita venerabilem parentum habitum et felicissima antiquitatis ornamenta conspicerent. Hoc ego exemplo etiam ceteros procedere consules volumus nec expendere eos sine effectu patimur. Cessante ergo ista spargendi vilitate amplissimi consules procedentes deinceps abstineant hoc errore perdendi, optimoque consilio operi necessario proficiat, quod erat incompetenter proiciendum. Ad instaurationem itaque aquaeductuum huius amplissimae urbis centena pondo auri praestentur per singulos consu
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis prioresse debũat nͥ
quipriormetint dignitatem
cumpost̾iorisi eiusdꝰ honoris
p̾tenidat auspicia ced̾e tm̃ illiꝰ
cp̃ris consuli debeat. quo ip̃e
tauice fastigia consulatus a¬
liquis ascend̾it repetitr.i em̃sti

Expanded text:
dignitatis prior esse debuerat, nisi qui prior meruit dignitatem? cum posterior, et si eiusdem honoris praetendat auspicia, cedere tamen illius temporis consuli debeat, quo ipse ta vice fastigia consulatus aliquis adscenderit: repetiti etenim
Abbreviated transcription (Latin):
stratõm autm agr̃i militum
aut magñ offõruum ĩ actu inde¬
l poĩtus gessisse noscatur ut
statipricigniconsequi digni¬
tatem. ¶Qui u̾o gł iosissime
binc urbique cap̾ud orbis t̾¬
rarumest oninfariam ẽdimꝰ
osulerd̃ uniũsos quipostlcͣ.
hõranis consulatus insigni¬
br principali munficencia⁊
decorant.c aurilibras ad refi¬
ciend̾ aque duitum publicũ
nũstrare censemus ad silitu¬
diuem eorum quiꝑannale
tpc̃ consularium editõne mu¬
nerur gloriantur. nam ip̃i
quozsenciat consulctiun¶ D̾.
ci̾mus iuris excellentissimis
consulanb om̃ibr qui ian
di quo eciam re ip̃a pannũ
tribui facultatẽ. irant ꝑacta
ꝙͣ merũit ꝓcessione ũ nomum

Expanded text:
strationem aut magistri militum aut magistri officiorum, in actu videlicet positus, gessisse noscatur, utstati patriciam consequi dignitatem. Quoniam vero gloriosissimae huic urbi, quae caput orbis terrarum est, omnifariam credimus consulendum, universos, qui posthac honorarii consulatus insignibus principali munificentia decorantur, centum auri libras ad reficiendum aquaeductum publicum ministrare censemus ad similitudinem eorum, qui per annale tempus consularium editione munerum gloriantur. Nam ipsisquoque sentiat consulatum.cimus viris excellentissimis consularibus omnibus, qui iam di quoque et re ipsa per annum tribui facultatem, ita ut acta quam meruerint processione non novum
Abbreviated transcription (Latin):
auitimus nros celsos pricios
quos inlims dignitatis a¬
picemaugusta maiestas retu¬
lerrt itico ab impenalibocodi¬
cllis p̃stitis pr̃es fam̃. efficii
ac potestate libanpr̃na nem¬
deanturqr nobis lao pr̃ĩs bo¬
nonorantirr a lieno mrieẽ
subiecti quic em̃ paciaturp¬
atrei quid̾ posse peremanci¬
patõnis modrim sins nexib
fuium relaxart. imperatoriã
añt celsitudinem non uałe
eum q̃ sibi premeleg̾itab
aliena exmiere potestate. ne
pexit filium fam̃ in pr̃iciatus
usita est. S nẽ quid in ꝑtẽ tẽ¬

Expanded text:
ancimus viros excelsos Patricios, quos in huiusmodi dignitatis apicem Augusta maiestas rettulerit, ilico ab imperialibus codicillis praestitis patres familias effici ac potestate liberari padeantur, qui a nobis loco patris honorantur, alieno iuri esse subiecti. Quis enim patiatur patrem quidem posse per emancipationis modum suis nexibus filium relaxare, imperatoriam autem celsitudinem non valere eum quem sibi patrem elegit ab aliena eximere potestate? ne,pexit filium familias in patriciatus usitata est. Sed ne quid in parte te
Abbreviated transcription (Latin):
ab actoris quid̃ ꝑte eadem opti¬
nebãt que diximus ĩ actorem. qͣ
nirem ag̾itim. ab ẽius uoꝑte cũ
re. siũ sat datõne ydoneus esse c̾¬
ditur. ¶od sipprio uoĩe aliqͥs
uidiũ accipiebat inpͣm indioat̾
solui sat̃dare nõcogeb̾at¶Sed¬

Expanded text:
ab actoris quidem parte eadem obtinebant quae diximus in actione qua in rem agitur. ab eius vero parte cum re sine satisdatione idoneus esse creditur. quod si proprio nomine aliquis iudicium accipiebat in personam, iudicatum solvi satisdare non cogebat
Abbreviated transcription (Latin):
antiquitati placiit. ali¬
usum amplexa est. olunemz¬
nrem ip̃am nõ restitũet. neclitis
estĩatõm ciꝰ potestas eẽt petitori
płabatur quis ut soluetur sibi
ebã si aligno noĩe iudĩ accipie¬
bat. ¶pẽa quĩremagebat si
suo noie petebat sat̾ dare ñcoge

Expanded text:
antiquitati placuit, alusum amplexa est. Olimrem ipsam restitueret nec litis aestimationem, potestas esset petitori pulabatur quis, ut solveretur sibebatur, si alieno nomine iudicium accipiebat. ipse autem qui in rem agebat, si suo nomine petebat, satisdare non coge
Abbreviated transcription (Latin):
sor ydoncus intelłi queonũa
aporcius. ⁊ ꝑ fectissimo acodia¬
no indõrumusuĩ ip̃is rerum ar¬
formam non solum inbacregi
bretur. optiñe censenuis. qmi.i¬
giam urbem eiusq obsernana¬
an consequi

Expanded text:
a apertius et perfectissime a cottidiano iudiciorum usu in ipsis rerformam non solum in hac regbrantur, optinere censemus, cum negiam urbem, eiusque observantiam sequi
Abbreviated transcription (Latin):
de fundis primomalibi steril¬
es subcertinoĩs pollicitatõne
suscepit firmiter eumnolumꝰ
posside sub erusdẽ tũ canonisso¬
lucõne ꝙ̃ nr̃e inaiestatis aunt¬
oritas perannos singulos sol¬
uend̾ ẽẽ p̾scripserint. nullam
cos descriptionem aut adiectõ¬
uem aut innouatõm in poste¬

Expanded text:
de fundis patrimonialibus steriles sub certi canonis pollicitatione suscepit, firmiter eum volumus possidere sub eiusdem tantum canonis solutione, quem nostrae maiestatis auctoritas per annos singulos solvendum esse praescripserit, nullamque eos descriptionem aut adiectionem aut innovationem in poste
Abbreviated transcription (Latin):
abom̃imuu̾e uacuos ip̃i cura¬
re ꝓsuoopendio atq arare cõ¬
sueuerant. isi inp̾senti colũtur
abhus firunt̾ acsine ullo con¬
cussionis grauamine detiur
u̾sis detentatõnib uendicatoᷤ¬

Expanded text:
e vacuos ipsi curare pro suo compendio atque arare consueverunt, et si in praesenti coluntur, ab his firmiter ac sine ullo concussionis gravamine detinerversis detentatoribus vindicato
Abbreviated transcription (Latin):
nus ad possibilitatẽ.
sin gulorum quorum¬
cũ locorum ĩtuens statuit cer¬
tas posẜones que adlimitũ
Qd cra gen̾ali lege sc̃imus.
tib̾iam dispõm oport̾e ẜnari¬
amonentes quicqm̃.ł potena¬
a uniuscius elicuit. ł furtĩa
infuturũ milli licere adu̾sus
ucilẽ uetustatem. ⁊ p̾sentem⁊
legemnr̾am ĩportuna ⁊ resp¬
uenda reposc̾e. ¶Mperator¬
cum titulo possidẽt reddant

Expanded text:
nus ad possibilitatem singulorum quorumque locorum intuens statuit certas possessiones, quae ad limitem ca generali lege sancimus Tiberiani dispoentes, quidquid vel potentia uniuscuiusque elicuit vel furtiva in futurum nulli licere adversus utilem vetustatem et praesentem legem nostram importuna et respuenda reposcere.VALENTcumque titulo possident, cedant
Abbreviated transcription (Latin):
cum matris sue uł ame eoscum
iam designatauł dispõita ꝑtis
t̾cie dinmtõe nocat. ¶S nos
cum adhuc dubiratõmanebͣt
inter agnatos. ⁊ memoratos
nepoces. qrͣtam partein defũc

Expanded text:
cum matris suae vel aviae eos cum iam designata partis tertiae deminutione vocat. Sed nos, cum adhuc dubitatio manebat inter adgnatos et memoratos nepotes, partem quartam defunc