comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hanc horã distuleramꝰ indaginẽ. EINc germanꝰ. Unde quesumꝰ
tanta uarieras aduersariarũ potestatũ contia hominẽ. ac diuer¬
sitas ista ꝓcessit. quã beatꝰ apłs ita dinumerat. ñ ÷ nobis collucta¬
tio aduersus carnẽ & sanguinẽ. sed aduersus principatus. ad¬
uersus potestates. aduersus mundi rectores tenebrarũ harũ. c̾tra

Expanded text:
ium. Tum Germanus: Unde, quaesumus, tanta varietas adversariarum potestatum contra hominem ac diversitas ista processit? quas B. Apostolus ita dinumerat: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principatus et potestates
Abbreviated transcription (Latin):
fectione uitalẽ ium̃tis confer̃ saturitatẽ. Quã rationẽ satis euident᷑
aspicinꝰ in hoc ubrimo sp̃ualiũ scripturarũ paradiso contiuneer
nquota quedã significatione litterȩ plana ac luculenta iesplen¬
sono abuñ dẽ blamior & ÷ nutriant audientes. ut illued dnor¬
sono abinde tuus at un. .&. diliges añm diñ cua extorto conle
tus. Qr sxeotaumito fua & ex tota utute tua. Quedas aute si alle¬
cuiria explanatione extenuata ñ fuerent & sp̃ualos nenis cubi¬
minatione mollita : nullomꝰ ad salutarẽ interioris hornonis cibuõ
smuoroup tioius labe puement. magisq exeorũ ꝑceptione lesio

Expanded text:
fectione vitalem jumentis conferunt saturitatem. Quam rationem satis evidenter fectione vitalem jumentis conferunt saturitatem. Quam rationem satis evidenter aspicimus in hoc uberrimo spiritalium Scripturarum paradiso contineri, in quo ita quaedam significatione litterae plana ac luculenta resplensono abunde pascant ac nutriant audientes, ut eDeum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua . Quaedam autem si allegorica explanatione extenuata non fuerint, et spiritalis ignis examinatione mollita, nullo modo ad salutarem interioris hominis cibum sine corruptionis clade pervenient, magisque ex eorum perceptione laesio
Abbreviated transcription (Latin):
nulla ẽẽt uirtutis prudentięq distantia. Tum : ut etiã int̾ ipsos
domesticos fidei intellactuũ spacia corã eis immensa tenduntur.¬
esset in quibꝰ & desidigͦrũ argueret᷑ ignauia. & studiosorũ alacri¬
tas atq industria ꝓbaret᷑. Idõq satis ꝓprie scriptura diuina agro
opimo ac fertili cõparat᷑. Quicũ multa gignat ac ꝓferat quȩ ad
hominũ uictũ sine aliqua ignis coctione ꝓficiant. quȩdã nisi priꝰ
flãme calore mitigata atq mollita om̃em asperitatẽ suȩ deposu¬
erint cruditatis. ł in congrua usib humanis ł noxia sentientur.
tate displiceant uł offendant. & tam̃ ignis calore decocta salubri¬
ora reddant᷑. Plura quoq adescã tantũ modo irrationaliũ ium̃toꝵ
& animaliũ uł ferarũ ac uolucrũ ꝓferunt᷑. cibis hominũ minime
ꝓfutura. Quȩ etiã insua asꝑitate manentia. absq ulla ignis con-¬

Expanded text:
nulla esset virtutis prudentiaeque distantia; tum ut etiam inter ipsos nulla esset virtutis prudentiaeque distantia; tum ut etiam inter ipsos domesticos fidei, dum intellectuum spatia coram eis immensa tenduntur, in eis et desidiosorum argueretur ignavia, et studiosorum alacritas atque industria probaretur. Ideoque satis proprie Scriptura divina agro opimo ac fertili comparatur, qui cum multa gignat ac proferat quae ad hominum victum sine aliqua ignis coctione proficiant, quaedam nisi prius flammae calore mitigata atque mollita omnem asperitatem suae deposuerint cruditatis, vel incongrua usibus humanis vel noxia sentientur. tate displiceant, vel offendant, et tamen ignis calore decocta salubriora reddantur. Plura quoque ad escam tantummodo irrationabilium jumentorum et animalium, vel ferarum ac volucrum proferuntur, cibis hominum minime profutura, quae etiam in sua asperitate manentia absque ulla ignis con
Abbreviated transcription (Latin):
emula nob̾ emersit aduersitas: Nũ ad hoc pot̾estates istas a dño
conditas. ẽẽ. credendũ ÷. ut his contra hominẽ gradib atq ordi¬
nibꝰ militarent : SeRENUS Diuinarũ scripturarũ
auctoritas. de iis inquib uoluit nos erudire. quȩdã etiã iis qͥ
acumine ingeni i carent tã lucidȩ & euident̃ effata est. ut non
solũ nulla occultioris sensus obscuritate uelent᷑. sed ne ullo quidẽ
patrocinio int̃p̃tationis indigeant. & insuꝑficie uocis ac litterȩ
suos intellectus ac sententias ꝓferant. Quedã uero ita contecta &
quibusdã sunt obscurata misteriis: ut in eoꝵ discussione & in¬
tellectu. immensũ nob̾ exerciti i cãpũ ac sollicitudinis reseruent
Quã rẽ multas obcausas dm̃ dispensasse manifestũ ÷. Primũ: ne
sacramenta diuina nullũ habentia sp̃ualis intellectus uelam̃
obductũ. cunctis hominib id ÷ tã fidelib quã ꝓphanis equali
scientia & noticia panderentur. & ꝑ hoc int̾ inertes ac studiosos

Expanded text:
emula nobis emersit aduersitas? an ad hoc potestates istas a domino conditas esse credendum est, ut his contra hominem gradibus atque ordinibus militarent ? SERENVS: Diuinarum scripturarum auctoritas de his in quiacumine ingenii carent tam lucide evidenterque effata est, ut non solum nulla occultioris sensus obscurentur seu velentur umbra, sed ne ullo quidem patrocinio interpretationis indigeant, et in superficie vocis ac litterae suos intellectus ac sententias praeferant. Quaedam vero ita contecta et quibusdam obscurata mysteriis sunt, ut in eorum discussione et intellectu immensum nobis exercitii campum ac sollicitudinis reservarent. Quam rem multas ob causas Deum dispensasse manifestum est. Primum ne sacramenta divina nullum habentia spiritalis intellectus velamen obductum, cunctis hominibus, id est, tam fidelibus quam profanis, aequali scientia et notitia panderentur, et per hoc inter inertes ac studiosos
Abbreviated transcription (Latin):
orationẽ fuerit immorat a.
ic usq abbas isa ac attonitis nobis. scdam collationẽ de oratio¬
nis qualitate digessit. Cuiꝰ doctrinã suꝑ illius ꝓ̃dicti uersiculi
meditationẽ quã uelut informationis loco ab incipientib tra¬
diderat retinendã. ad mirantes ad modũ. & excolere tenacissi¬
me cupientes. ut pote quã compendiosã ac facilẽ credebamus.
difficiliorẽ satis ad obseruandũ exꝑti sumꝰ. quã illud studiũ
nr̃m quo solebamꝰ antea ꝑ om̃efcripturarũ corpꝰ absq ullius
obseruantiȩ uinculo. uaria passim meditatione discurrere.
Constat gͥ neminẽ ꝓrsus obimꝑitiã litterarũ a ꝑfectione cordis
excludi. nec rusticitatẽ obesse ad capessendã animȩ puritatẽ.
mentis intentionẽ iugi ad dm̃ uersiculi huiꝰ meditatio Ne
seruauerint. ExPlicri

Expanded text:
orationem fuerit immorata. orationem fuerit immorata. Huc usque abbas Isaac attonitis nobis secundam collationem de orationis qualitate digessit. Cujus doctrinam super illius praedicti versiculi meditatione, quam velut informationis loco incipientibus tradiderat retinendam, admirantes admodum, et excolere tenacissime cupientes, utpote quam compendiosam ac facilem credebamus, difficiliorem satis ad observandum experti sumus, quam illud studium nostrum quo solebamus antea per omne Scripturarum corpus absque ullius perseverantiae vinculo varia passim meditatione discurrere. Constat igitur neminem prorsus ob imperitiam litterarum a perfectione cordis excludi, nec rusticitatem obesse ad capessendam cordis atque animamentis intentionem jugi ad Deum versiculi hujus meditatione servaverint.
Abbreviated transcription (Latin):
stabile faciunt. Uigiliȩ. meditatio. & oratio. Quarũ assidui¬
tas & iugis intentio. confer̃ animȩ stabilẽ firmitatẽ. Quȩ
camꝰ alias nullo mͦ poterit app̃hendi: nisiꝑ oꝑis ñ phylargi¬
re sed sacris coenobii usib dedicati infatigabilẽ iugitatem.
om̃s omino sollicitudines & curȩ uitȩ ꝓ̃sentis priꝰ fuerint ab¬
intentio. ut ita illud apłicũ mandatũ. sine int̾missione orate
possimꝰ implere. Per parũ nanq orat: quisquis illo tantũ tẽ¬
pore quo genua flectunt᷑ orare consueuit. Nunquã uͦ orat.
quisqͥs eciã flexis genib euagatione cordis qualicunq distra¬
hit᷑. & iccuro quales orantes uolumꝰ inueniri: tales nos esse
oportet ante tẽpꝰ orationis. Necesse ÷ enĩ mentẽ intempore sup¬
plicationis suȩ de statu ꝓ̃cedente formari. illisq eã cogitationib
orantẽ uł adcelestia sullimari ł ad t̾rena demergi: quibꝰ ante

Expanded text:
stabilem faciunt, vigiliae, meditatio et oratio. Quarum assiduistabilem faciunt, vigiliae, meditatio et oratio. Quarum assiduitas et jugis intentio conferunt animae stabilem firmitatem. Quae tamen alias nullo modo poterunt apprehendi, nisi per operis, non philargyriae, sed sacris coenobii usibus dedicati, infatigabilem jugitatem omnes omnino sollicitudines et curae vitae praesentis prius fuerint ab ut ita illud Apostolicum mandatum, Sine intermissione orate, possimus implere. Perparum namque orat, quisquis illo tantum tempore, quo genua flectuntur, orare consuevit. Numquam vero orat, quisquis etiam flexis genibus evagatione cordis qualicumque distrahitur. Et idcirco quales orantes volumus inveniri, tales nos esse oportet ante tempus orandi. Necesse est enim mentem in tempore supplicationis suae de statu praecedente formari, illisque eam cogitationibus orantem, vel ad coelestia sublimari, vel ad terrena demergi, quibus ante
Abbreviated transcription (Latin):
tat: aliud qͥd meditatur quã textꝰ ipsius contineat psalmi Cũ
lectionẽ recitat : faciendũ aliqͥd uoluit. factũue reminiscitur.
Atq in hunc modũ nichil disciplinate nec opportune recipiens
uł emittens. uelut fortuitis agi uidet᷑ incursib. retinendi ea
quib delectatur ł immorandi ineis ñ habens potestatẽ. Necessa¬
riu gͥ nobis : ꝓ̃ om̃ib nosse quẽ ad modũ hȩc sp̃ialia competent̃
expscre possimꝰ officia. uł certe hunc eundẽ uersiculũ quȩ
nob uice formulȩ tradidisti immobilf̃ custodire: ut om̃iũ
sensuuꝰ ortꝰ ac finis ñ in sua uolubilitate fluctu&e. sed in nrã¬
craditione consistat. ISA AC Iicet pridem suꝑ hac re¬
disputantib nobis de orationis statu quantũ reor sit sufficient̃
expressũ : tam̃ quia uobis hec eadẽ poscitis iterari. de confir¬
matione cordis breuit᷑ intimabo. Tria sunt. quȩ uagã mentẽ

Expanded text:
tat, aliud quid meditatur quam textus ipsius continet psalmi. cum tat, aliud quid meditatur quam textus ipsius continet psalmi. cum lectionem recitat, faciendum aliquid uoluit faotnmne reminiscitur. atque in hunc modum. nihil disciplinate nec oportune recipiens uel. dimittens uelut fortuitis agi uidetur incursibus, retinendi ea quibus delectatur uel inmorandi eis non habens potestatem. necessarium ergo nobis est prae omnibus nosse quemadmedum haec spiritalia conpetenter explere possimus officia uel certe hunc eundem uersiculum, quem nobis uice formulae tradidisti, inmobiliter custodire, ut omnium sensuum ortus ac fines non in sua uolubilitate fluctuent, sed in nostra dicione consistant. ISAAC: Lioet pridem sudisputantibus nobis de orationis statu, quantum reor, sit sufficienter expressum, tamen quia vobis haec eadem poscitis iterari de confirmatione cordis breviter intimabo. Tria sunt quae vagam mentem
Abbreviated transcription (Latin):
tegrũ uentilato. oborta alteriꝰ testimonii memoria. meditatio¬
nem materiȩ prioris excludit. De hoc quoq ad alterũ. subin¬
trante alia meditatione transfert᷑. & ita animꝰ sẽꝑ de psalmo
rotatꝰ ad psalmũ. de ȩuuangłii textu ad apłi transie̾ns lectionẽ.
de hac quoq ad ꝓpħica deuolutꝰ eloqͥa. & exinde ad quasdã sp̃u¬
ales delatꝰ hstorias: ꝑ om̃e scripturarũ corpꝰ instabilis uagusq
iactat᷑. nichil ꝓarbitrio suo ꝓ̃ualens ł abicere uł tenere. nec ple¬
no quicquã iudicio & examinatione finire. palpator tantũ mͦ
spũaliũ sensuũ ac degustator. ñ generator nec possessor effectus.
Atq ita mens mobilis semꝑ ac uaga. intẽpore quoq sy naxeos
uelut ebria ꝑ diuersa distrahit᷑. nullũ officiũ cõpetent̾ exoluens
Uerbigrã. Dũ orat : psalmũ aut aliquã recolit lectionẽ. Cũ decan¬

Expanded text:
tegrum uentilato oborta alterius testimonii memoria meditatiotegrum uentilato oborta alterius testimonii memoria meditationem materiae prioris excludit. de hac quoque ad alteram subintrante alia meditatione transfertur, et ita animus semper de psalmo rotatus ad psalmum, de euangelii teitu ad apostoli transiliens lectionem, de hac quoque ad prophetica deuolutus eloquia et exinde ad quasdam spiritales delatus historias per omne scripturarum corpus instabilis uagusque iactatur, nihil pro arbitrio suo praeualens uel abicere uel tenere nec pleno quicquam indioio et examinatione finire, palpator tantummodo spiritalium sensuum ac degustator, non generator nec possessor effectus. atque ita mens mobilis semper ac uaga in tempore quoque synaxeos uelut ebria per diuersa distrahitur, nullum officium conpetenter exsoluens. uerbi gratia cum orat, psalmum ant aliquam recolit lectionem. cum decan
Abbreviated transcription (Latin):
Uon solũ nob̾ traditionẽ spũalis huiꝰ quã poposcimꝰ disciplinȩ
sed ipsã plane ꝑfectionẽ satis aꝑte atq dilucide putamꝰ exp̃ssã.
Quid enĩ potest. ẽe. ꝑfectius. quidue sullimius. quã dĩ memorã
tã cõpendiosa meditatione cõplecti. atq uniꝰ uersiculi uolu¬
tatione a cunctis uisibiliũ t̾minis emigrare. & quodã modo
affectus orationũ cunctarũ breui sermone concludere: &ie
circo unũ qđ suꝑ ÷ adhuc. nobis p̃camur exponi. quẽ ad modũ
hunc eundẽ uersiculũ quẽ nob̾ uice formulȩ tradidisti. sta.¬
bilit̾ retinere possimꝰ: ut sic̃ ꝑdĩ grãm sumꝰ a scłariũ cogitatio¬
nũ ineptiis liberati. ita sp̃uales quasq immobilit̾ retentemꝰ
Cũ enĩ capitulũ cuiꝰ lib& psalmi mens nrã conceꝑit: insensibilit̾
eo subtracto. adalteriꝰ scripturȩ textũ nesciens stupensq deuol¬
uitur. Cũq illud in sem& ipsa coeꝑit uolutare: necdũ illo ad in¬

Expanded text:
obis traditionem spiritalis huius quam popoadmus disciplinae, sed ipsam plane perfectionem satis aperte atque dilucide putamus expressam. quid enim potest esse perfectius quidue sublimius quam dei memoriam tam conpendiosa meditatione conplecti atque unius uersiculi uolutatione a cunctis uisibilium terminis emigrare et quodammodo affectus orationum cunctarum breui sermone concludere ? et idcirco unum quod superest adhuc nobis precamur exponi, quemadmodum hunc eundem uersiculum quem nobis uice formulae tradidisti stabiliter retinere possimus, ut sicut per dei gratiam sumus a saecularium cogitationum ineptiis liberati, ita spiritales quasque inmobiliter retantemus. Cum enim capitulum cuiuslibet psalmi mens nostra conceperit, insensibiliter eo subtracto ad alterius scripturae textum nesciens stupensque deuoluitur. cumque illud in semet ipsa coeperit uolutare, necdum illo ad in
Abbreviated transcription (Latin):
oe itritib utilia hȩc.ee. reperiunt᷑ &e cõmoda: occasionẽ nanq
opis boni fructusq in illiꝰ uitȩ ȩcnitate parcuri unt eaetia
qui male opib ab utunt᷑ inutiles sunt atq in cõmode. & occasi¬
omẽ poruati mortisq c̃cinnant. Has itaq diuisiones fixas at
in mobiles retimentes scientesq nichilꝰ ẽe. uonui nisi ustite
solã quȩ extimore dĩ ac dilectione descenato nec malu quie¬
quẽ. dẽ. nisi peccatũ solũ & separationẽ adõ : ailige r hunte

Expanded text:
sarie utentibus utilia haec esse repperiuntur et commoda occasionem namque sarie utentibus utilia haec esse repperiuntur et commoda occasionem namque operis boni fructusque in illius uitae aeternitate parturiunt, ita illis qui male opibus abutuntur inutiles sunt atque incommodae et occasionem peccati mortisque concinnant. Has itaque diuisiones fixas atque inmobiles retinentes scientesque nihil esse bonum nisi uirtutem solam, quae ex timore dei ac dilectione descendit, nec malum quicquam. esse nisi peccatum solum et separationem a deo dil
Abbreviated transcription (Latin):
mors scorũ eiꝰ. De uide aũt ac similiũ. Mors peccatoꝵ pessinu
pfiritas eti ̃ carnis intdũ quã sit cõmoda: latari illiuis pu¬
ꝑis ulcerosi beatitudo demonstrat. Cuiꝰ cũ nulla alia luis pau
merita scriptura oo̾memorat. ꝓ hoc solo qđ egestatẽ & infr¬
mitatẽ corporis pacientissime tolerauit. sinus abrahe posi¬
dere. bectissima sorte ꝓ meruit. Egestas quoq ac ꝑsecutiones
& inuirię quȩ mala cẽꝰ. totius uulgi opinione cenenttitiones
sirot utiles uo necessarie etiã ex hoc liquido eõꝑbat᷑: qł sei aũi¬
ñ solũ eas nunquã uitare uoluerunt. uerus et iapbui actͥ sel mr
Pappetentes ł fortit̃ tolerantes. amici dĩ effecti gtnȩ ut elunit
stipendia consecuti. beato apło c̃cinente. ł pt̃ qđ cõpsaco nuhi
ininf irmitatib. in c̃tumeli is. in necessitatib. in psecit ionbi¬
iirtꝰ mninfirmitate ꝑficitur. & iccurco illi qua sũmis sclitius
definitur sed mediũ quiddã. Quia sicut iustis re teacuaibus¬

Expanded text:
mors sanctorum eius, de Iudae autem ac similium mors peccatorum pessima. infirmitas etiam eunis interdum quam sit commoda Lazari illius pauperis olcerosi beatitudo demonstrat. cuius cam nulla alia uirtutum merita scriptura conmemoret, pro hoc solo quod egestatem et infirmitatem corporis patientissime tolerauit, sinus Abrahae possidere beatissima sorte promeruit. egestas quoque ac perseeationes et iniuriae, quae mala esse totius uulgi opinione censentur, quam sint utiles ac necessariae etiam ex hoc liquido conprobatur, qunon solum eas numquam uitare uoluerunt, uerum etiam uirtute summa uel adpetentes uel fortiter tolerantes amici dei effecti aeternae uitae sunt stipendia consecuti, beato apostolo concinente: propter quod placeo mihi in infirmitatibus, in contumeliis, in necessitatibus, in peuirtus in infirmitate perficitur. et idcirco illi qui summis saeculi huius definitur, sed medium quiddam, quia sicut iustis recte ac neces
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sent̾i. & cũ illis dãpnari meream᷑. quos sophonias ꝓpħa casti¬
gans. qͥ dicunt inqͥt incordib suis. Non faciet dñs bene. sednaq
faciet male. Uł certe cũ illis inueniam᷑ qͥ huiꝰ modi querimonus

Expanded text:
praesenti, et cum illis damnari mereamur, quos Sophonias propheta castipraesenti, et cum illis damnari mereamur, quos Sophonias propheta castigans qui dicunt, inquit, in cordibus suis: non faciet dominus bene, sed neque faciet male, uel certe cum illis inueniamur, qui huiusmodi querimoniis
Abbreviated transcription (Latin):
de manib impioꝵ. aut cur ds̃ admitti in seruos suos tantũ
facinꝰ concessisset: beatꝰ T heopoRus respondit. Hȩc questio illoꝵ
solet animos ꝑmouere: qui parũ fidei ł scientiȩ possidentes.
merita scõrũ ł p̃mia quȩ ñ in p̃senti redduntur sed reposita st̃
infuturũ. arbitrantur in huiꝰ tẽporalis uitȩ breuitate restitui
hoc mundo nichil ꝓmissionũ recipientes. etiã in futuro eas ꝓ
hac incredulitate ꝑdemꝰ: opinionib eoꝵ ñ debemꝰ errare. ne
ignorata uerȩ definitionis sententia. titubantes ac trepidi in
tẽptationib moueam᷑. cũ eisdẽ nos quoq traditos uiderimus.
ł iniusticiã scilicet ł incuriã humanarũ rerũ dõ qđ dictu qͦq
nefas ÷ ascribentes. quia scõs uiros recteq uiuentes intẽptatione
ñ ꝓtegat. nec bonis ea quȩ bona sunt nec malis mala retribuat in

Expanded text:
de manibus impiorum, aut cur deus admitti in seruos suos tantum de manibus impiorum, aut cur deus admitti in seruos suos tantum facinus concessisset, beatus Theodorus respondit. Haec quaestio illorum solet animos permouere, qui parum fidei uel scientiae possidentes merita sanctorum uel praemia, quae non in praesenti redduntur, sed reposita sunt in futurum, arbitrantur in huius temporalis uitae breuitate restitui.hoc mundo nihil promissionum recipientes etiam in futuro eas pro hac incredulitate perdemus, opinionibus eorum non debemus errare, ne ignorata uerae definitionis sententia titubantes ac trepidi in temptationibus moueamur, cum eisdem nos quoque traditos uiderimus, uel iniustitiam scilicet uel incuriam humanarum rerum deo, quod dictu quoque nefas est, adscribentes, quia sanctos uiros recteque uiuentes in temptatione non protegat nec bonis ea quae bona sunt nec malis mala retribuat in
Abbreviated transcription (Latin):
ł nrã ł quorundã ñ mediocrit̾ exhac parte scandalitanq
fr̃m offensione ꝑmoti. inqͥrentesq cur tanti meriti ac
tantarũ uirtutũ uiri ita sint a latrunculis int̾fecti. tantũa
dñs passus fuerit erga suos famulos facinus ꝑpetrari. ut
uiros cunctis mirabiles in manꝰ traderet impiorũ: mesti ad
scm̃ ⁊ heodorũ singularẽ in conuersatione actuali ꝑ reximꝰ
uirũ. Hic nanq morabat᷑ incellis. qui locus int̾ nitriam
ac scythiũ situs. & amonasteri is quidẽ nitriȩ quinq milib
distans. octoginta miliũ solitudine abheremo seythii in
qua cõmorabamur int̾ueniente discernitur. Cui cũ de p̃dictoꝵ
uirorũ nece querimoniã fudissemꝰ. ad mirantes tantã dĩ
pacientiã qđ uiros scilicet illiꝰ meriti talit̃ interimi pmi¬
sisset. ut qui alios quoq suȩ scĩtatis pondere de huiꝰ modi
liberare tẽp̃tatione debuerint. ne semet ipsos qͥdẽ ꝓ̃ripuerint

Expanded text:
uel nostra uel quorundam non mediocriter ex hac parte scandalizantium uel nostra uel quorundam non mediocriter ex hac parte scandalizantium fratrum offensione permoti inquirentesque, cur tanti meriti ac tantarum uirtutum uiri ita sint a latrunculis interfecti tantumque dominus passus fuerit erga suos famulos facinus perpetrari, ut uiros cunctis mirabiles in manus traderet inpiorum, maesti ad sanctum Theodorum singularem in conuersatione actuali perreximus uirum. hic namque morabatur in Cellis, qui locus inter Nitriam ac Scitium situs et a monasteriis quidem Nitriae quinque milibus distans octoginta milium solitudine ab heremo Sciti in qua conmorabamur interueniente discernitur. cui cum de praedictorum uirorum nece querimoniam fadissemus, admirantes tantam dei patientiam, quod uiros scilicet illius meriti taliter interimi permisisset, ut, qui alios quoque suae sanctitatis pondere de huiusmodi liberare temptatione debuerint, ne se ipsos quidem praeripuerint
Abbreviated transcription (Latin):
:NeaI eSs inȩ partibus. iuxta thecuȩ uicũ qui amos ꝓpħam me¬
ruit ꝓcreare. solitudo uastissima est usq arabiã ac mare mortuũ.
quo ingressa deficiunt fluenta iordanis. in cineres sodomorum
amplissima extentione porracta. In hac sũmȩ uitȩ ac scĩtatis mo¬
nachi dutissime cõmorantes. repente sunt adiscurrentib sar¬
racenorũ latrunculis interempti. Quorũ corpora licet sciremus
tã a pontificib regionis illius. quã ab uniuersa plebe arabum
tanta ueneratione p̃repta. & int̾ reliquias martirũ condita.
ut in numeri popłi ẽ duob oppidis concurrentes grauissimũ
sibi certamen indixerint. & usq ad gladiorũ conflictũ
ꝓ scã rapina sit corũ ꝓgressa contentio. dũ pia int̾ se de¬
uotione decertarent quĩnã iustius eoꝵ sepulturas ac reli¬
quias possiderent. aliis scilicet de uicinia cõmorationis
eoꝵ. aliis de originis ꝓpinquitate gloriantib : nos tam̃

Expanded text:
aestinae partibus iuxta Thecue uicum, qui Amos prophetam meruit procreare, solitudo uastissima est usque Arabiam ac mare mortuum, quo ingressa. deficiunt fluenta Iordanis, et cineres Sodomorum amplissima extensione porrecta. in hac summae uitae ac sanctitatis monachi diutissime conmorantes repente sunt a discurrentibus Sarracenorum latrunculis interempti. quorum corpora licet sciremus tam a pontincibus regionis illius quam ab uniuersa plebe Arabum tanta ueneratione praerepta et inter reliquias martyrum condita, ut innumeri populi e duobus oppidis concurrentes grauissimum sibi certamen indixerint et usque ad gladiorum conflictum pro sancta rapina sit eorum progressa contentio, dum pia inter se deuotione decertant quinam iustius eorum sepulturam ac reliquias possiderent, aliis scilicet de uicinia conmorationis ipsorum, aliis de originis propinquitate gloriantibus, nos tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cato teẽ inferre: nisi illi soli qui illud in seses teort in a ĩ aiuet¬
& corrupta uoluntate suscepit. Deniq cũ beato iob Qabous
ad hibitis uniuersis nequiciȩ suȩ machinis. malũ hoc peccati
uoluisset inferri. ac ñ solũ cunctis eũ facultatib expoliasset. uerũ
eci post ullũ de morte septẽ filior tã atrocẽ tãq insperatum
orbitatis dolorẽ. uulnere eũ pessimo acapitis uertice usq adi
plantis poli & intolerandis cruciatib onerasset: nequaquã
el pacati maculã quiuit infligere. quia in cunctis immobilis
pseuserans. nullũ blasphemiȩ accomodauit assensum:¬

Expanded text:
cati alter inferre, nisi illi soli qui illud in sese cordis ignavia et corrupta voluntate suscepit. Denique cum beato Job diabolus, adhibitis universis nequitiae suae machinis, malum hoc peccati voluisset inferre, ac non solum cunctis eum facultatibus spoliasset, verum etiam, post illum de morte septem filiorum tam atrocem tamque insperatum orbitatis dolorem, vulnere eum pessimo a capitis vertice usque ad plantam pedum, et intolerandis cruciatibus onerasset, nequaquam ei peccati maculam quivit infligere; qui in cunctis immobilis perseverans, nullum blasphemiae accommodavit assensum
Abbreviated transcription (Latin):
sint: uł scĩ ioħis uł ude natiuitas ꝓtestat᷑. Uniꝰ nanq. ua
tantũ sibimet uita ꝓfuit : ut aliis quoq gaudiũ ortꝰ ei con¬
culisse dicatur scđ̾m illud & multisuꝑ eiꝰ nacuiitate gauseht

Expanded text:
sint uel sancti Iohannis uel Iudae natiuitas protestatur. unius namque in sint uel sancti Iohannis uel Iudae natiuitas protestatur. unius namque in tantum sibimet uita profuit, ut aliis quoque gaudium ortus eius contulisse dicatur secundum illud: et multi super eius natiuitate g
Abbreviated transcription (Latin):
mut abuiisia facit i sele inherere. F contario mebil malium
eudlcen du nisi parcatu solũ. qł abono dõ nos se parans. malo
facitliacebolo c opli osea edia sunt que inutrapar. pante uiet
fact il labo bioo ltentis deriuari possunt it orta due ta er
petesias ronorio hobur. corporis sanitas pulchrttudo. anta ipsa
ꝑ mossis paupdas. infirmitas cirnis. iniuirie. ceicet̃a uis fimtiliere
que p qualust se nfarrit us cutis e adbona partẽ plunt ꝓficere
dintib mresaurite ie sibi fundamtũ bonũ infuturũ. ut ꝑhassui
qͥ faciuit sbr amaicos ae iniquo mãmona. Que tursus recoruertnt
aamulũ  adrecon dendis tantũmodo uł adluxuriã congeorisã.
& madusus indigentiũ dispensant᷑. Potestas qͦq re honor corporisq
robia as las ittas. qua sint media & utriq conuenientia etia ex
dousu d insunis duutiis ac culmine dignitatu ae sonnitud irẽ
corpor es amsitaut q as quoq acceptissimĩ fuisse noscuntur. S e

Expanded text:
bono facit iugiter inhaerere. et e contrario nihil malum esse dicendum est nisi peccatum solum, quod a bono deo nos separans malo facit diabolo copulari. media sunt quae in utramque partem pro adfectu et arbitrio utentis deriuari possunt, ut puta diuitiae, potestas, honor, robur corporis, sanitas, pulchritudo, uita ipsa uel mors, paupertas, infirmitas carnis, iniuriae et cetera his similia, quae pro qualgentibus, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut per qui faciunt sibi amicos de iniquo mamona. quae rursum retorquentur ad malum, cum ad recondendum tantummodo uel ad luxuriam congeruntur et non ad usus indigentium dispensantur. potestas quoque et honor corporisque robur ac sanitas quam sint media et utrubique conuenientia etiam ex omnibus et in summis diuitiis et culmine dignitatum ac fortitudine corporis constituti deo quoque acceptissimi fuisse noscuntur. et e
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione flagrabant. quosq exseruis filios adoptio diuina iã
fecerat. hoc ad hortat᷑ eloquio. Non enĩ accepistis sp̃m seruitutis
iterũ intimore. sed accepistis sp̃m adoptionis in quo clamamus¬

Expanded text:
dilectione flagrabant, quosque ex servis filios adoptio divina jam dilectione flagrabant, quosque ex servis filios adoptio divina jam fecerat, hoc adhortatur eloquio: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filioru
Abbreviated transcription (Latin):
illũ insese ꝑfectȩ dilectionis continens metũ. ñ iã principium
sed thesaurus sapientiȩ & scientiȩ nuncupatur : & iccirco du¬
plex timoris ÷ gradus. Unus incipientiũ. id ÷ eoꝵ qui adhuc
sub iugo & t̾rore seruili sunt. de quo dr̃. & seruus dñm suũ
timebit. & in ȩuangło. lã ñ dico uos seruos. quia seruuꝰ nescit
quid faciat dñs suus. & idõ seruus inquit ñ manet indo¬
mo inȩt̾nũ. filius manet in et̃nũ. Imbuit enĩ nos. ut ab illo
poenali metu ad caritatis plenissimã libertatẽ. & amicoꝵ fili¬
orũq dĩ fiduciã transeamus. Deniq beatus apłs qui seruilem
illũ timoris gradũ. olim caritatis dominicȩ uirtute transcen¬
derat inferiora despiciens. maiorib se ditatũ bonis ad nõ ꝓfitet᷑.
Non enĩ inquit dedit nobis ds sp̃m timoris. sed uirtutis & di¬
lectionis & sobrietatis. fos etiã qui ꝑfecta cęlestis illius patris

Expanded text:
illum in sese perfectae dilectionis continens metum non iam principium, illum in sese perfectae dilectionis continens metum non iam principium, sed thesaurus sapientiae et scientiae nuncupatur? et idcirco duplex timoris est gradus. unus incipientium, id est eorum qui adhuc sub iugo et terrore seruili sunt, de quo dicitur: et seruus dominum suum timebit, et in euangelio: iam non dico nos seruos, quia seruus nescit quid faciat dominus suus. et ideo seruus, inquit, non manet in domo in aeternum, filius manet in aeternum. inbuit enim nos ut ab illo poenali metu ad caritatis plenissimam libertatem et amicorum filio-. rnmque dei fiduciam transeamus. denique beatus apostolus, qui seruilem illam timoris gradum olim caritatis dominicae uirtute transcenderat, inferiora despiciens maioribus se ditatum bonis a domino profitetur. non enim, inquit, dedit nobis deus spiritum timoris, sed uirtutis et dilectionis et sobrietatis. eoe etiam, qui perfecta caelestis ill
Abbreviated transcription (Latin):
tulũcunq feruor dilectionis illiꝰ intepescat. Cuiꝰ timoris magnificen
tia & scientia. timor dñi ipse chesaurꝰ eiꝰ. Nonpotuit timoris istĩ
dignitatẽ ac meritũ magis eiudent̾ exprimere: quã ut diuitias
salutis nrȩ̃ quȩ inuera sapientia dĩ scientiaq consistunt. dicene
nisi a timore dĩ non posse seruari. Adhunc gͥ metũ ñ pacatores
hoctimore dñm metuit: ꝑfectioni eiꝰ certũ ÷ nichil de esse.
ñ ÷ ꝑfectus in caritate. quia timor poenã hab&. Multa gͦ distan¬
tia ÷ int̾ istũ timorẽ cui nichil de est. qͥ sapientiȩ scientieq
thesaurꝰ ÷ : & illũ imꝑfectũ qͥ principiũ sapientiȩ nuncupat᷑.
qͥq poenã inse continens. de ꝑfectoꝵ cordib suꝑueniente
plenitudine caritatis extruditur. Timor enĩ ñ ÷ incaritate.s
ꝑfecta caritas foras mittit timorẽ. Et reuerasi principiũ sapientiȩ

Expanded text:
tulumcumque fervor dilectionis illius intepescat. Cujus timoris magnificentulumcumque fervor dilectionis illius intepescat. Cujus timoris magnificentia et scientia: timor Domini ipse thesaurus ejus . Non potuit timoris istius dignitatem ac meritum magis evidenter exprimere, quam ut divitias salutis nostrae, quae in vera sapientia Dei scientiaque consistunt, diceret nisi a timore Domini non posse servari. Ad hunc igitur metum non peccatores, ui enim hoc timore Dominum metuit, perfectioni ejus certum est nihil deesse. non est perfectus in charitate, quia timor poenam habet . Multa igitur distantia est inter istum timorem cui nihil deest, qui sapientiae scientiaeque thesquique poenam in sese continens, de perfectorum cordibus superveniente plenitudine charitatis extruditur: Timor enim non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem . Et revera, si principium sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
corpͥ meũ ut ardeã. caritatẽ aut non habuero: nichil mͥ ꝓdest.
idetis gͦ. nichil p̾ciosius. nichil ꝑfectiꝰ. nichilq sullimius. & ut ita
dixerim nichil caritate ꝑennius inueniri: Siue enĩ ꝓphetiȩ eua¬
cuabuntur. siue linguȩ cessabunt. siue scientia destruetur. caritas
aut̃ nunquã excid&: Sine qua ñ solũ illa ꝓcellentissima carismatũ
genera. sed etiã marte rii ipsius gła euacuatur. Quisquis gͥ in huiꝰ
fuerit caritatis ꝑfectione fundatus: necesse ÷ ut ad illũ sullimiorẽ
caritatis timorẽ. gradu excellentiore conscendat. quẽ non poenarũ
t̃ror nec cupido prȩmioꝵ. sed amoris generat magnitudo. quo uł
filiꝰ indulgentissimũ patrẽ. uł fr̃ frẽm. uł amicuꝰ amicꝰ. uł coniugẽ
coniunx. sollicito reueret᷑ affectu. dũ eiꝰ ñ uerbera naq conuicia sed̾
uł tenuẽ amoris formidat offensam. atq in om̃ĩb ñ solũ actibus
uerũ etiã uerbis. attonita semꝑ pietate distendit᷑. ne erga se quan

Expanded text:
n habuero, nihil mihi prodest. uidetis eige nihil pretiosius, nihil perfectias nihilque sublimius et at ita dixerim nihil caritate perennius inueniri. siue enim prophetiae, euacuabuntur: sine linguae, cessabunt: siue scientia, destruetur. caritas autem numquam excidet, sine qua non solum illa praecellentissima charismatum genera, sed etiam martyrii ipsius gloria euacuatur. Quisquis igitur hains fuerit caritatis perfectione fundatus, neoeese est ut ad illum sublimiorem caritatis timorem gradu excellentiere conscendat, quem non poenarum terror nec cupido praemiorum, sed amoris generat magnitudo, quo uel filius indulgentissimum patrem uel frater fratrem uel amicum amicus uel coniugem coniunx sollicito reueretur affectu, clam eius non uerbera neque coauioia, sed uel tenuem amoris formidat offensam atque in omnibus non solum actibus, uerum etiam u
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ cibi ꝑpetua ruminatione sustentet. Sed consulendũ ÷ ętiã
iumento corporis nr̃i. scđm benignissimã saluatoris nr̃i ꝓui¬
dentiã. ne deficiat inuia. Sp̃s enĩ ꝓͦmptꝰ ÷. caro aut̃ infirma.
Quȩ etiã nunc uł exigui cibi ꝑceptione curanda ÷. ut post refectio¬
nem eiꝰ adea etiã quȩ desideratis diligentiꝰ indaganda. mentis qͦq
addatur intentio. Explicit collatio prima abbatis cere¬
monis.

Expanded text:
huius cibi perpetua ruminatione sustentet. sed consulendum est etiam huius cibi perpetua ruminatione sustentet. sed consulendum est etiam iumento corporis nostri secundum benignissimam saluatoris nostri prouidentiam, ne deficiat in uia: spiritus enim promptus, caro autem infirma. quae etiam nunc uel exigui cibi perceptione curanda est, ut post refectionem eius etiam ad ea quae desideratis diligentius indaganda mentis quoque addatur intentio. XII. CONLATIO ABBATIS CHABBEMONIS
Abbreviated transcription (Latin):
iem uerus dĩ filius qui peccatũ ñ fecit nec inuentus : dolus in
ore esꝰ habere ñ potuit. Germanus. Qm̃ de ꝑfectione ca¬
ritatis sermo digestus ÷: uolumꝰ etiã de castitatis fine aliqua li¬
berius sciscttariꝰ Non enĩ ambigimꝰ illud ꝓ̃celsũ fastigiũ carita¬
tis ꝑ quã sicut huc usq dissertũ ÷ adimaginẽ dĩ similitudinẽꝙ
conscenditur. sine castitatis ꝑfectione subsistere om̃ino ñ posse.
S edutrũ ita eiꝰ possit ꝓpetuitas obtineri. ut nunquã libidinis titil¬
latio integritatẽ nr̃i cordis infestet. & ita ualeamꝰ ab hac passione
carnali in carne degentes peregrinari. ut nunquã incentiuoꝵ
coheremꝰ affectũ uł discere iugit̃ uł docere: ut meditatio eiꝰ scđm
psalmographi sententiã. om̃s uite nrẽ dies noctesq consumat.
& mentẽ nram in satiabilit̾ esurientẽ sitientẽq iusticiã. cȩlestis

Expanded text:
rem uerus dei filius, qui peccatum non fecit, nec dolus inuentus est in rem uerus dei filius, qui peccatum non fecit, nec dolus inuentus est in ore eius, habere non potuit.- GERMANVS: Quia de perfectione caritatis sermo digestus est, uolumus etiam de castitatis fine aliqua liberius sciscitari. non enim ambigimus illud praecelsum fastigium. caritatis, per quam, sicut huc usque dissertum est, ad imaginem dei similitudinemque conscenditur, sine castitatis perfectione subsistere omnino non posse: sed utrum ita eius possit perpetuitas obtineri, ut numquam libidinis titillatio integritatem nostri cordis infestet, et ita ualeamus ab hac passione carnali in carne degentes peregrinari, ut numquam incentiuorucohaeremus affectum uel discere iugiter uel docere, ut meditatio eius secundum psalmographi sententiam omnes uitae nostrae dies noctesque consumat et mentem nostram insatiabiliter esurientem sitientemque iustitiam caelestis
Abbreviated transcription (Latin):
esc& suꝑ eũ sp̃s dñĩ. sp̃s sapientiȩ & intellectus. sp̃s consilii & for¬
titud inis. sp̃s scientiȩ & pietatis : nouissime quiddã precipuũ
intulit dicens. & replebit eũ sp̃s timoris dñi. In quo primitꝰ
illud ÷̃ diligentiꝰ intuendũ: qđñ dixerit. & requiescaesoꝑ eũ sp̃s¬
cimoris dnĩ sicut de illis priorib dixerat: Sed replebit inqͥt eũ sp̃s
cimoris dñi santa enĩ ubertatis eiꝰ ÷ magnitudo: ut quẽ semel sua
uircute possederit. ñ partẽ sed totã eiꝰ occup& mentẽ. Nec immerito
ur& eniꝰ quȩ nunquã excidit cohȩrens caritati. ñ solũ replet. sed
eti ã ꝑpetua & inseparabili eũ quẽ coeꝑit possidet iugitate.
nullis leticie tẽporalis uł uoluptatũ oblectationib imminitꝰ.
qđ nnunquã illi qui foras mittit᷑ timori euenire consueuit.
p humanũ genꝰ sed eciã ꝓbere uenerat ꝑfectionis formã atq exẽ¬
pla uirditii. repletꝰ fuisse narrat᷑ Illũ enĩ seruilẽ supplicioꝵ timo¬

Expanded text:
 spiritus sapientiae, et intellectus, spiritus consilii, et fortitudinis, spiritus scientiae, et pietatis, nouissime uelut quiddam praeoipuum intulit dicens: et replebit eum spiritus timoris domini. in quo primitus illud est diligentius intuendum, quod non dixerit \'et requiescet supimoris Domini, sicut de illis prioribus dixerat; sed Replebit, inquit, eum spiritus timoris Domini. Tanta enim ubertatis ejus est magnitudo, ut quem semel sua virtute possederit, non partem, sed totam ejus occupet mentem. Nec immerito. illi etenim quae numquam excidet cohaerens caritati non solum replet, sed etiam perpetua et inseparabili eum quem ceperit possidet iugitate, nullis laetitiae temporalis uel uoluptatum oblectationibus inminutus: quod nonnumquam illi qui foras mittitur timori euenire consueuit. re humanum genus, sed etiam praebere uenerat perfectionis formam atque exempla uirtutum, repletus fuisse narratur. illum enim seruilem suppliciorum timo
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ꝓtec tione saluatũ : non iracundiã sed miscđiam errantibus
intelligit impendendã. illũ uersiculũ addm̃ cũ om̃i cordis
tranquillitate decantans: Tu dirupisti uincula mea. tͥ sacrifica¬
bo hostiã laudis. &. Nisi quia dñs adiuuit me: paulominus
habitauerat in inferno anima mea. & in hac mentis humilitate

Expanded text:
Dei protectione salvatum, ut non iracundiam, sed misericordiam errantibus Dei protectione salvatum, ut non iracundiam, sed misericordiam errantibus intelligeret impendendam, illum versiculum ad Deum cum omni cordis tranquillitate decantans: Tu dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Et, Nisi quia Dominus adjuvit me, paulominus habitave
Abbreviated transcription (Latin):
sed illa caritas quȩ nunquã cadit iugit ꝑseuer&. De qͦ timore &e caritate
quosdã increpans dñs. quid cui ꝑsonȩ conuenir& ostendit.
Filius honorat patrẽ. & seruus timet dnm suũ. & si pat̾ ego
sũ. ubi ÷ honor meus: & si dñs egosũ. ubi ÷ timor meus
N ecesse ÷ enĩ timere eũ qui seruus ÷. quia si sciens uoluntite
dnĩ sui non fecerit digne. plagis uapulabit multis. Per hano
itaq caritatẽ quisq adimaginẽ dĩ similitudinẽq puene¬
rit: bono iã ꝓpt̾ boni ipsius delectabitur uoluntatẽ. ac simi¬
lẽ quodã modo possidens patientiȩ ac lęnitatis affectũ. nullis
deinceps peccantiũ uiti is irascet᷑. sed ueniã potiꝰ infirmitatib
eoꝵ condolens atq cõpatiens implorabit. Seq reminiscens tam¬
du similiũ passionũ stimulis impugnatũ. donec miseratione
dñi saluaret᷑. nec suo erutũ studio ab impugnatione carnali s

Expanded text:
sed illa caritas quae numquam cadit iugiter perseuerat. de quo timore et caritate sed illa caritas quae numquam cadit iugiter perseuerat. de quo timore et caritate quosdam increpans dominus quid cui personae conueniret ostendit: filisum, ubi est honor meus? Et si Dominus ego sum, ubi est timor meus ? Necesse est enim eum timere qui servus est; quia sciens voluntatem domini sui, si non fecerit, digne vapulabit plagis multis . Per hanc itaque charitatem quisquis ad imaginem Dei similitudinemque pervenerit, bono jam propter boni ipsius delectabitur voluntatem; ac similem quodammodo possidens patientiae ac lenitatis affectum, nullis deinceps peccantium vitiis irascetur, sed veniam potius, infirmitatibus eorum condolens atque compatiens, implorabit, reminiscens se tamdiu similium passionum stimulis impugnatum, donec miseratione Domini salvaretur, nec suo erutum studio ab impugnatione carnali, sed
Abbreviated transcription (Latin):
iugẽ statũ illiꝰ boni cuiꝰ iã totꝰ ÷ retentabit. quia dãno intimȩ castitatis
senti iudicat puritate. cui poena grauis ÷. uł uirtutũ ꝑniciosa trans¬
gressio. uł ipsius uitii uirulenta contagio. Huic inquã nec reueren¬
tia humanȩ p̃sentiȩ qͥcquã adici& honestatis. nec minu& solitudo.
Sedubiq secuĩ sc̃ꝑq curcũferens arbitrã ñ solũ actuũ sedetiã cogitati¬
onũ suarũ c̃seientiã. illi potissimũ studere contendit. quã nec cucũ¬
ueniri nec falli nec subt̾ fugere se posse cognoscit. Quẽ statũ siqͥs de
adiutorio dĩ ñ de studii sui labore ꝓ̃sumens meruerit possidere: de
conditione seruili inqua timor ÷. & de merrennaria spei cupidi¬
tate inqua ñ tã bonitas largientis quã ꝓ̃miũ retributionis expetit᷑
in adoptionẽ incipi& transire filioꝵ. ubi iã ñ timor. ñ cupiditas.

Expanded text:
ingea statum illius boni cuius iam totus est retentabit, quia damno intimae castitatis ingea statum illius boni cuius iam totus est retentabit, quia damno intimae castitatis senti iudicat puritate, eai poena grauis est uel uirtutum perniciosa transgressio uel ipsius uitii uirulenta contagio. huic, inquam, nec reuerentia humanae praesentiae quioquam adiciet honestatis nec minuet solitudo, sed ubique secum semperque circumferens arbitram non solum actuum, sed etiam cogitationum suarum conscientiam illi potissimum studere contendet, quam nec circumueniri nec falli nec snbterfugere se posse cognoscit. Quem statum si quis de adiutorio dei, non de studii sui labore praesumens meruerit possidere, de condicione seruili, in qua timor est, et mercennaria spei cupiditate, in qua non tam bonitas largientis quam praemium retributionis expetitur, in adoptionem incipiet transire filiorum, ubi iam non timor, non cupiditas,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbere consensũ. In illo enĩ uoluntariũ bonũ ÷. in istou̾ uelut coac¬
tũ & tanquã nolenti uiolent̃ extortũ. uł metu supplicii uł cupi¬
ditate ꝓͥmioꝵ. Nã qͥtimoris obtentu a uitioꝵ abstinet blandim̃tis.
adempto timoris obstaculo. rursũ ad illud qđ diligit reuertetur.
& obid sine dubio nec stabilitatẽ boni iugit̾ obtinebit. Sed nec abim¬
pugnatione quidẽ aliquando reqͥesc&e. quia nec firmã ac ꝑpetuã
pacẽ castimoniȩ possidebit. libi enĩ ÷ inquietudo belloꝵ: ñ poss
ñ etiã uulnerũ int̾uenire discrimina. Necesse ÷ enĩ quẽpiã in
conflictu positũ. quamuis bellator sit. ac fortit̃ dimicans loeta¬
lia aduersari is uulnera frequent̾ infligat: non nunquã tamen
hostili mucrone ꝑstringi. Qui uͦ suꝑata impugnatione uicioꝵ. pa¬
cis iã securitate ꝑfruitur. & transiit in ipsius uircutis affectũ:

Expanded text:
praebere consensum. in illo enim uoluntarium bonum est, in isto uero uelut coacpraebere consensum. in illo enim uoluntarium bonum est, in isto uero uelut coactum et tamquam nolenti uiolenter extortum uel metu supplicii uel cupiditate praemiorum. nam qui timoris obtentu a uitiorum abstinet blandimentis, adempto timoris obstaculo rursum ad IIIud quod diligit reuertetur et ob id nec stabilitatem boni iugiter obtinebit, sed ne ab inpugnatione quidem aliquando requiescet, quia nec firmam ac perpetuam pacem castimoniae poesiMit. ubi enim est inquietudo bellorum, nen possunt nem etiam uulnerum interuenire discrimina. necesse est enim quempiam in conflictu situm, quamuis bellator sit ac fortiter dimicans letalia aduersariis uulnera frequenter inftigat, nonnumquam tamen hostili mucrone perstringi. qui uero superata inpugnatione uitiorum pacis iam securitate perfruitur et transiit in ipsius uirtutis affectum,
Abbreviated transcription (Latin):
fecti ipsã maliciã & immundiciã ꝑhorrescit. ac puritatis possid&
bonũ amore tantũ ac desiderio castitatis. Nec iã remunerationẽ
future ꝓmissionis aspiciens. sed p̃sentis boni delectatꝰ conscientia
agit om̃ĩa ñ contẽplatione poenarũ sed delectatione uirtutum.
Hic nanq statꝰ nec sũmotis cunctoꝵ hominũ cestimonis abiti oc¬
casione peccati. nec occultis cogitationũ molari oblectationib
potest. dũ affectũ uirtutis ipsius medullitꝰ retinens. qͥcqͥd illi
contiariĩ ÷ ñ solũ conde ñ recipit. uerũ etiã sũmo detestat᷑ horrore.
Aliud nanq ÷. p̃senti bono quempiã delectatũ. odio habere uitioꝵ
carnis suȩ contagia. aliud futurȩ remunerationis intuitu. illicitas
concupiscentias iefrenare. Aliudq ÷ p̃sens metuere decrimentĩ.
&e aliud futurũ formidare suppliciũ. Postremo multo maus: ꝓpc̃
bonũ ipsũ a bono nolle discedere. quã ꝓpt̾ metũ mali malis non

Expanded text:
ipsam malitiam et inmunditiam perhorrescit ac puritatis possidet bonum amore tantum ac desiderio castitatis, nec iam remunerationem futurae promissionis aspiciens, sed praesentis boni delectatus conscientia agit omnia non contemplatione poenarum, sed delectatione uirtutum. hic namque status nec submotis cunctorum hominum testimoniis abuti occasione peccati nec occultis cogitationum uiolari oblectationibus potest, dum affectum uirtutis ipsius medullitus retinens, quidquid illi contrarium est, non solum corde non recipit, uerum etiam summo detestatur horrore. aliud namque est praesenti bono quempiam delectatum odio habere uitiorum carnisue contagia, aiind futurae remunerationis intuitu inlicitas concupiscentias refrenare, aliudque est praesens metuere detrimentum et aliud futurum formidare supplicium. postremo multo madus eet propter bonum ipsum a bono noUe discedere, quam propter metum mali malis non
Abbreviated transcription (Latin):
solũ timori ac spei. sed etiã cunctis carismatib quȩ magna ac mi¬
rifica habent᷑ eã ꝓ̃ferens: supra modũ excellentiorẽ omibꝰ uiã ca¬
ritatis ostendit. Nã cũ uellet expleto om̃i catalogo sp̃ualiũ carisma¬
tũ. uirtutũ eiꝰ menbra describere: ita p̃fatꝰ est᷑. & adhuc supra
modũ excellentiorẽ uobis uiã demonstro. Si linguis hominum
loquar &e angłoꝵ. & si habuero ꝓphetiã & nouerĩ misteria om̃ia &¬

Expanded text:
solom timori ac spei, sed etiam cunctis charismatabus, quae magna ac misolom timori ac spei, sed etiam cunctis charismatabus, quae magna ac mirifica habentur, eam praeferens supra modum excellentiorem omnibus uiam caritatis ostendit. nam cum uellet expleto omni catalogo spiritalium charismatum uirtutum eius membra describere, ita praefatus est: et adhuc supra modum excellentiorem uobis uiam demonstro. si linguis hominum loquar et angelorum, et si habuero prophetia
Abbreviated transcription (Latin):
conscendens. adbeatiorẽ denuostatũ qd̃ ÷ caritas inuitetur. & qͥ fuerit
fidelis seruisꝰ ac prudens. ad amiciciȩ sodalitatẽ & adoptionẽ erari¬
cia. ñ quo conteplationẽ ꝑpetuȩ illiꝰ poenȩ. uł beatissime retribu¬
tionis que ieꝓmittit᷑ sc̃ĩs. nullius ꝓnunciemꝰ. ẽe. momenti. sed quia
cu sint utiles & sectatores suos adinitia beatitudinis introducant:
caritas rursũ in qua plenior fiducia ꝑpetuũq iã gaudiũ e. assũ¬
mens eos de timore seruili & mercennaria spe adchilectionẽ dĩ &e ad¬
optionẽ trans fene filioꝵ. & quodã mͦ ꝑfectiores faciet de ꝑfectis.
Auice eni ait saluator mansiones sunt apud patrẽ meũ. & li& om̃ia
astra. es. uideantur in cȩlo: int̾ claritatẽ tam̃ solis & lunȩ atq luci¬
sferi cȩterarũq stellarũ. multa distantia est. Et iccuro beatꝰ apłs ñ

Expanded text:
conscendens, ad beatiorem denuo statum, quod est caritas, inuitetur, et qui fuerit conscendens, ad beatiorem denuo statum, quod est caritas, inuitetur, et qui fuerit fidelis seruus ac prudens, ad amicitiae sodalitatem et adoptionem tranonem perpetuae illius poenae uel beatissimae retributionis quae repromittitur sanctis nullius pronuntiemus esse momenti, sed quia, cum sint utiles et sectatores suos ad initia beatitudinis introducant, caritas rursum, in qua plenior fiducia perpetuumque iam gaudium est, adsumens eos de timore seruili et mercennaria spe ad dilectionem dei et adoptionem transferet filiorum et quodammodo perfectiores faciet de perfectis. multae enim ait saluator mansiones sunt apud patrem meum, et licet omnia astra esse uideantur in caelo, inter claritatem tamen solis et lunae atque laciferi ceterarumque stellarum multa distantia est. et idcirco beatus apostolus non