comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Itemq inter nos ipsos est pax nobis: quia
inticem nobis credimus quod inuicem di¬
ligamts. S nec ipsa plena est. quia cogita¬
tiones cordis nr̃i inuicem non uidemus: &
quedam de nobis quȩ non sunt in nobis.
uel in melius inuicem uel indeterius opi-¬
namur. Itaq ista etiam si ab illo nobis re¬
licta est: par nr̃a est. Nisi enuim ab illo. ñ
haberemus & talem: sed ipse non habet ta
lem. Si tenuerinus usq in finem qualem
accepimus: qualem habebimus ubi nichil
nobis repugnet ex nobis. & nichil nos in¬
uicem lateat in cordibus nr̃is: Nec ignoro
ista dñi uerba etiam sic accipi posse. ut cius¬
dem sententiȩ repetitio iudeatur. pacem re-¬
linquo uobis. pacem meam douobis: ut qd
bis. Ut uolet quisq accipiat: me tamen de-¬
lectat. Credo & uos fratres mei dilecti sic
tenere istam pacem. ubi aduersarium con¬
corditer uincimus: ut desideremus pacem.
ubi aduersarium non habebimus. Quod

Expanded text:
Itemque inter nos ipsos est nobis pax, quia Itemque inter nos ipsos est nobis pax, quia invicem nobis credimus quod invicem diligamus: sed nec ipsa plena est, quia cogitationes cordis nostri invicem non videmus; et quaedam de nobis quae non sunt in nobis, vel in melius invicem vel in deterius opinamur. Itaque ista etiamsi ab illo nobis relicta est, pax nostra est: nisi enim ab illo, non haberemus lem. Si tenuerimus usque in finem, qualem accepimus, qualem habet habebimus, ubi nihil nobis repugnet ex nobis, et nihil nos invicem lateat in cordibus nostris. Nec ignoro ista Domini verba etiam sic accipi posse, ut ejusdem sententiae repetitio videatur. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Ut quod bis. Ut volet quisque accipiat: me tamen delectat credo quod et vos, fratres mei dilecti, sic tenere istam pacem, ubi adversarium concorditer vincimus, ut desubi adversarium non habebimus. 5. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
non deserit peregrinantes a se: quantoma¬
gis cum ad ipsam spetiem uenerimus. nos
implebit ex se: S quid est. quod ubi ait
pacem relinquo uobis. non addidit meam:
ubi tiero ait do uobis. ibi dixit meam ᷑ lltrũ
subaudiendum est meam. & ubi dictum ñ
est: quia potest referri ad utrumq etiam
quod semel dictum est: An forte & hic ali¬
quid latet. quod petendum est & queren¬
dum: & ad quod pulsantibus aperiendũ:
Quid si enim pacem suam eam uoltut in¬
telligi qualem habet ipse: pax uero ista
quam nobis relinquit in hoc sectilo. nr̃a po-
tius est dicenda quam ipsitis : Illi quippe
nichil repugnat in se ipso. qui nullum ht̃
omnmo peccatum: nos autem talem pacẽ
nunc habemtis. in qua adhuc dicamus.
dimitte nobis debita nr̃a. Est ergo nobis
par aliqua. qm̃ condelectamur legi dei se¬
cundum interiorem hominem: sed non est
plena. quia uidemus aliam legem in men-¬
bris nr̃is. repugnantem legi mentis nr̃e.

Expanded text:
non deserit peregrinantes a se ; quanto manon deserit peregrinantes a se ; quanto magis cum ad ipsam speciem venerimus, nos implebit ex se? 4. Sed quid est quod ubi ait, Pacem relinquo vobis, non addidit meam; ubi vero ait, do vobis, ibi dixit meam? Utrum subaudiendum est meam, et ubi dictum non est, quia potest referri ad utrumque etiam quod semel dictum est? An forte et hic aliquid latet quod petendum est et quaerendum, et ad quod pulsantibus aperiendum? Quid si enim pacem suam eam voluit intelligi qualem habet ipse? Pax vero ista quam nobis relinquit in hoc saeculo, nostra est potius dicenda quam ipsius. Illi quippe nihil repugnat in seipso, qui nullum habet omnino peccatum: nos autem talem pacem nunc habemus, in qua adhuc dicamus, Dimitte nobis debita nostra . Est ergo nobis pax aliqua, quoniam condelectamur legi Dei secundum interiorem hominem: sed non est plena, quia videmus aliam legem in membris nostris, repugnantem legi mentis nostrae .
Abbreviated transcription (Latin):
dabit in futuro sclõ. Pacem suam nobis
relinquit. in qua manentes hostem um¬
cimus: pacem suam dabit nobis. quan¬
do sine hoste regnabimtis. Pacem relin-¬
quit nobis. ut etiam hic in uicem dili-¬
gamus. pacem suam dabit nobis. ubi nũ-¬
quam dissentire possimus. Pacem rebn-¬
quit nobis. ne de occultis nr̃is inuicem
iudicemus. cum in hoc sumus mundo:
pacem suam dabit nobis cum manifesta-¬
bit cogitationes cordis. & tunc laus erit
unicuiq a deo. In illo tamen atq ab illo
nobis est pax: siue quam nobis relinqͥt
iturus ad patrem. siue quam nobis da-¬
biti nos ꝑducturus ad patrem. Quid
autem nobis relinquit ascendens a nob̃
nisi se ipsum: dum non recedit ã nobis:
Ipse est enim pax nr̃a: qui fecit utraq
unum. Paix ergo ipse nobis est: & cum
credimus quia est. & cum uidemus eũ
sicuti est. Si enim quamditi fumus in cor¬
pore corruptibili. quod aggrauat animam.
cum ꝑfidem ambulamus non ꝑ spetiem.

Expanded text:
dabit in futuro saeculo. Pacem suam nobis dabit in futuro saeculo. Pacem suam nobis relinquit, in qua manentes hostem vincimus: pacem suam nobis dabit, quando sine hoste regnabimus. Pacem relinquit nobis, ut etiam hic invicem diligamus: pacem suam nobis dabit, ubi nunquam dissentire possimus. Pacem relinquit nobis, ne de occultis nostris invicem judicemus, cum in hoc sumus mundo: pacem suam dabit nobis, cum manifestabit cogitationes cordis, et tunc laus erit unicuique a Deo . In illo tamen atque ab illo nobis est pax, sive quam nobis relinquit iturus ad Patrem, sive quam nobis dabit nos perducturus ad Patrem. Quid autem nobis relinquit ascendens a nobis, nisi seipsum, dum non recedit a nobis? Ipse est enim pax nostra; qui fecit utraque unum . Pax ergo ipse nobis est, et cum credimus quia est, et cum videmus eum sicuti est . Si enim quamdiu sumus in corpore corruptibili quod aggravat animam, cum per fidem ambulamus, non per speciem,
Abbreviated transcription (Latin):
est. ipse uos docebit ominia: audi etum
dicentem. ubi legis in actibuis apłorum
beato petro dixisse spẽn sanctum. Uade
cum illis: quia ego misi eos. Omnis igitar
& dicit. & docet trinitas: sed nifietiam
singillatim commendaretur. eam nullo
modo humana capere utiq posseo in¬
firmitas. Cum ergo omnino sit in fepa¬
rabilis : nuniqtum trintas esse sciretur.
si semꝑ inseparabiliter diceretar. Nam
cum dicimus patrem & filium. &o spͣm
sanctum: non eos utiq dicimus simul.
cum ipsi non possint esse non simul. Qd
uero addidit. commemorabit uos: intelli¬
gere debemus. etiam quod iubemur ñ
obliuisci. saluberrimos monitus. ad gra-¬
tiam ꝑtinere. quam nos cominemorat
sp̃c. Pacem inquit relinquo uobis: pacẽ
meam do uobis. Hoc est quod legunus
aptid ꝓpħẽtam: pacem suꝑ pacem. Pacẽ
nobis relinquit iturus: pacem suam dat
nobis in fine uenturus. Pacem nobis
relinquit in hoc sclo: pacem suam nob̃

Expanded text:
est, Ipse vos docebit omnia, audi etiam est, Ipse vos docebit omnia, audi etiam dicentem, ubi legis in Actibus Apostolorum, beato Petro dixisse Spiritum sanctum, Vade cum illis, quia ego misi eos . Omnis igitur et dicit et docet Trinitas: sed nisi etiam singillatim commendaretur, eam nullo modo humana capere utique posset infirmitas. Cum ergo omnino sit inseparabilis, nunquam Trinitas esse sciretur, si semper inseparabiliter diceretur: nam et cum dicimus Patrem et Filium et Spiritum sanctum, non eos utique dicimus simul, cum ipsi non possint esse non simul. Quod vero addidit, commemorabit vos, intelligere debemus etiam, quod jubemur non oblivisci saluberrimos monitus ad gratiam pertinere, quam nos commemorat Spiritus. 3. Pacem, inquit, relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hoc est quod legimus apud prophetam, Pacem super pacem: pacem nobis relinquit iturus, pacem suam nobis dabit in fine venturus. Pacem nobis relinquit in hoc saeculo, pacem suam nobis
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sanctus. quem mittet pater in no-¬
mine meo: ille uos docebit omnia. que
cumq dixero uobis. Numquid nam
dicit filius. & docet sp̃c sanctas. utt di¬
cente filio uerba capiamus. docente aũt
spũ sancto. eadem uerba intelligamus:
quasi dicat filitis sine sp̃u sancto. aut
spc̃ sanctus doceat sine filio. aut uero
non & filius doceat. & sp̃c sanctus dicat.¬
& cum deus aliquid dicit & docet. tri¬
nitas ipsa dicat. ⁊ doceat: S qm̃ tͥnitã ẽ.
oportebat eiꝰ singłas ĩ sinuare ꝑsonas: eãq
nos adistincte audire. ĩseꝑabilit᷑ ĩ telligere. Au¬
di patr̃e dicẽtẽ: uͥ legiꝰ. Dñs dix̃ ad me. filiꝰ m̃s es
tu. Audi ⁊ docentẽ: ubi legis. Omnis qui
audunt a patre &o didicit: uenit ad
me. filium uero dicentem. modo au¬
disti. De se quupe ait. Quecumq di¬
xero uobis. Quem & si docentem uis
nosse: magistrum recole. Unus est inqͥt
quem modo audisti docentem ubi dictã

Expanded text:
itus sanctus, quem mittet Pater in noitus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit, ecunque dixero vobis. Nunquidnam dicit Filius, et docet Spiritus sanctus, ut dicente Filio verba capiamus, docente autem Spiritu sancto eadem verba intelligamus? quasi dicat Filius sine Spiritu sancto, aut Spiritus sanctus doceat sine Filio? Aut vero non et Filius doceat, et Spiritus sanctus dicat? et cum Deus aliquid dicit et docet, Trinitas ipsa dicat et doceat? Sed quoniam Trinitas est, oportebat ejus singulas insinuare personas, eamque nos distincte audire, inseparabiliter intelligere. Audi Patrem dicentem ubi legis, Dominus dixit ad me, Filius meus es tu : audi et docentem ubi legis, Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me . Filium vero dicentem modo audisti; de se quippe ait, Quaecumque dixero vobis: quem si et docentem vis nosse, magistrum recole, Unus est, inquiquem modo audisti docentem ubi dictum
Abbreviated transcription (Latin):
Nprecedenti lectione sci euangelii. quam
sequitar ista quȩ modo recitata est. dñs ihc
dexerat se & patrem ad diloctores fuos esse
uenturos: & apud eos mansionem esse fac¬
turos. Iam uero superius dixerat de sp̃u
sancto. uos autem cognoscetis eum. quia
apud uos manebit & in uobis erit unde
intelleximus. in sanctis tanquani in tem¬
pło suo simul manere trinitatem deum:
nunc autem dicit. hȩc locutus sum uobis.
apud uos manens. Illa itaq mansio alia ẽ.¬
quam promisit futuram: hȩc uero alia
quam presentem esse testatur. Ila spiri-¬
talis est atq intrinsetus mentibus reddit᷑:
hec coeporalis. forinsecus. oculis atq auribꝰ
exhibetar. Illa in eternum beatificat libe¬
ratos: hec in tempore uisitat liberandos.
Scłm̃ illam dñs a fuis dilectoribus non re¬
cedit: scdm̃ hanc it & recedit. Hȩc inqͥt
locutus sum uobis. apud uos manens: uti
ꝙͥ presentia corporali. qui cum illis uisibi¬
lis loquebatur. Parachtus autem inqͥt¬

Expanded text:
praecedenti lectione sancti Evangelii, quam sequitur ista quae modo recitata est, Dominus Jesus dixerat se et Patrem ad dilectores suos esse venturos, et apud eos mansionem esse facturos. Jamvero et superius dixerat de Spiritu sancto, Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit : unde intelleximus in sanctis tanquam in templo suo simul manere Trinitatem Deum. Nunc autem dicit: Haec locutus sum vobis apud vos manens. Illa itaqquam promisit futuram; haec vero alia, quam praesentem esse testatur. Illa spiritalis est, atque intrinsecus mentibus redditur, haec corporalis extrinsecus oculis atque auribus exhibetur. Illa in aeternum beatificat liberatos, haec in tempore visitat liberandos. Secundum illam Dominus a suis dilectoribus non recedit, secundum hanc, it et redit. Haec, inquit, locutus sum que praesentia corporali una cum illis visibiliter loquebatur. Paracletus autem Spir
Abbreviated transcription (Latin):
contemptibilis. iudicando terribilis. Quod
uero adiunxit. & sermo quem audistis ñ
est meus. s enis qui misit me patris: non¬
patre: sed non est insi a putre. Non est¬
impar ipso: sed non est a se ipso. Heq eñ
mentitus est dicendo: qui non diligit me.
sermones meos non seruat. Ecce suos dixie
esse sermones. Numquid sibi est ipse con¬
trarius. ubi rursum dixit: & sermonem
quem atidistis non est meus: Et fortasse
ꝓpter aliquam distinctionem ubi suos dixit.
pluraliter dixit. hoc est sermones: ubi autẽ
sermonem. hoc est uerbum. non suum dix̃¬
esse. sed patris. se ipsum intelligi uoltut.
In principio enim erat uerbum. & uerbũ
erat apud deum: & deus erat uerbum.
Non utiq suum. s patris est uerbum: quo¬
modo nec sua imago s patris. nec sutis filitis
idem ipse s patris. Recte igitur tribuit
auctori. quicquuid facit equalis: ã quo ha-¬
bet hoc ipstim. quod illi est indifferenter
uobis apud uos manens. usq ad id pa

Expanded text:
contemptibilis, judicando terribilis. 5. Quod contemptibilis, judicando terribilis. 5. Quod vero adjunxit, Et sermest meus, sed ejus qui misit me, Patris. Patre, sed non est a impar ipso, sed non est a seipso. Neque enim mentitus est dicendo, Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ecce suos dixit esse sermones. Nunquid sibi est ipse contrarius ubi rursus dixit: Et sermo quem audistis, non est meus? Et fortasse propter aliquam distinctionem ubi suos dixit, pluraliter dixit hoc est sermones. Ubi autem sermonem, hoc est verbum, non suum dixesse, sed Patris, seipsum intelligi voluit. In principio enim erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Non utique suum, sed Patris est Verbum: quomodo nec sua imago, sed Patris; nec suus Filius idem ipse, sed Patris. Recte igitur tribuit auctori quidquid facit aequalis, a quo habet hoc ipsum quod illi est indifferenter vobis
Abbreviated transcription (Latin):
uidet eum nec scit eum: tios autem cog¬
nostetis eum. quia apud uos manebte.
&o in tiobis erit. Ecce facit in sanctis cũ
patre & filio. sanctus etum sp̃c mansionẽ
intus utiq tanquam deas in templo stio.
Detis trinitas. pater. & filitis. & sp̃c sanctus.
ueniant ad nos: dum uenimus ad eos. Lle.¬
munt subueniendo: ueniamtis obediendo.
llemunt illuminando: ueniantus intuendo.
lleniunt implendo. ueniamts capiendo:
ut sit nobis eotum non externaria utsio
s interna. & in nobis eorum non transitoria
mansio. sed eterna. Sic mundo. non se filitis
manifestat. Mundus enim est dictus hoc
loco: de qtib contintio subumnrit. Qui non
diligit me: sermones meos non seruat. Hi
sunt: qui patrem & sp̃m sanctum nunquã
uident. filium autem. non ut beatificent᷑
s ut iudicentur. ad modictm uident. nec
ipsum in forma dei ubi est cum patre et
sp̃u sancto pariter inuisibilis: sed in forma
hominis. ubi esse uoluit mundo patiendo

Expanded text:
videt eum, nec scit eum: vos autem cogvidet eum, nec scit eum: vos autem cognoscetis eum, quia apud voet in vobis erit. Ecce facit in sanctis cum Patre et Filio sanctus etiam Spiritus mansionem: intus utique, tanquam Deus in templo suo. Deus Trinitas, Pater, et Filius, et Spveniunt ad nos, dum venimus ad eos. Veniunt subveniendo, venimus obediendo: veniunt illuminando, venimus intuendo, veniunt implendo, venimus capiendo, ut sit nobis eorum non extraria visio, sed interna, et in nobis eorum non tranmansio, sed aeterna. Sic mundo non se Filius manifestat: mundus enim dictus est hoc loco, de quibus continuo subjunxit, Qui non diligit me, sermones meos non servat. Hi sunt qui Patrem et Spiritum sanctum nunquam vident: Filium autem non ut beatificentur, sed ut judicentur, ad modicum vident; nec ipsum in forma Dei, ubi est cum Patre et Spiritu sancto pariter invisibilis; sed in forma hominis, ubi esse voluit mundo patiendo
Abbreviated transcription (Latin):
est testantibus angelis. sic ueniet quemad¬
modum uidistis eum euntem in celum.
nec aliud credimus. quam eum in eodẽ
corpore ad iudicium uiuorum & mortuoꝵ
esse uenturum. ꝓculdubio tunc eum
uidebie mundus. quo nomine significa-¬
ti sunt a regno eius alieni: ac ꝑ hoc lon¬
ge melius intelligitur. illud iam tem¬
pus significare uoluisse in eo quod ait.
adhuc modicum & mundus me iam
non uidet. quando in finc seculi aufe¬
retur ab oculis dampnatorum. ut illi
eum de cetero uideant. apud quos dili-¬
gentes eum. facit pater. atq ipse man-¬
sionem. Modicum autem dixit: quuia¬
& id quod prolixum uidetur hominibꝰ.
breuissimum est ante oculos dei. De hoc
quippe modico: iste ipse iohannes euan¬
gelista. filioli inquit nouissima hora est
Ne quis porro existimet patrem tantum
& filium sine sp̃u sancto apud dilectores
suos facere mansionem: recolat quod su-¬
perns de sp̃u sancto dictum est. Quem
mundus non potest accipere. quia non

Expanded text:
est, testantibus angelis, sic veniet quemadest, testantibus angelis, sic veniet quemadmodum eum vidistis euntem in coelum : nec aliud credimus quam illum in eodem corpore ad judicium vivorum et mortuorum esse venturum: procul dubio tunc eum videbit mundus, quo nomine significati sunt a regno ejus alieni. Ac per hoc longe melius intelligitur aliud jam tempus significare voluisse in eo quod ait, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, quando in fine saeculi auferetur ab oculis damnatorum, ut illi eum de caetero videant apud quos diligentes eum facit Pater atque ipse mansionem. Modicum autem dixit, quiaet id quod prolixum videtur hominibus, brevissimum est ante oculos Dei: de hoc quippe modico iste ipse Joannes evangelista, Filioli, inquit, novissima hora est . 4. Ne quis porro existimet Patrem tantummodo et Filium sine Spiritu sancto apud dilectores suos facere mansionem, recolat quod superius de Spiritu sancto dictum est, Quem mundus non potest accipere, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
ut non solum illi qui tunc audiebant
ꝑ os eius. s etiam nos per euangelium
eius hoc nosse possemtis. Quesierat enĩ
de xp̃i manifestatione: & audititt de di-¬
lectione. atq mansione. Est ergo que¬
dam dei manifestatio interior. quam prpr-¬
sus impiĩ non nouertnt. quib dei patͥs
& sp̃c sancti manifestatio nulla est. filiĩ
uero potuit esse. s in carne. quȩ nec talis
est qualis illa. nec semper illis ad esse po¬
test qualiscumq sit: sed ad modicum
tempus. & hoc ad iudicitim. non ad gau-¬
dium. ad stupplitium. non ad premium.
Nunc est ergo uo intelligamus. quantũ
aperire ipse dignatus est quomͦ dictum
fit: adhuc modicum & mundus me iam¬
non uidet. uos autem uidebitis me. Llerũ
est quidem quod post paululum. etiam
corpus suum in quo eum poterant & im¬
pii uidere. ocuilis eorum fuerat subtracta¬
rus: quandoquidem post resurrectionẽ
nemo eum uidit illorum. S qm̃ dictum

Expanded text:
ut non solum illi qui tunc audiebant ut non solum illi qui tunc audiebant per os ejus, sed etiam nos per Evangelium ejus hoc nosse possemus. Quaesiverat enim de Christi manifestatione, et audivit de dilectione et mansione. Est ergo quaedam Dei manifestatio interior, quam prorsus impii non noverunt, quibus Dei Patris et Spiritus sancti manifestatio nulla est, Filii vero esse potuit, sed in carne: quae nec talis est qualis illa; nec semper illis adesse potest, qualiscunque sit, sed ad modicum tempus, et hoc ad judicium, non ad gaudium; ad supplicium, non ad praemium. Nunc est ergo ut intelligamus, quantum aperire ipse dignatur, quo modo dictum sit: Adhuc modicum, et mundus me non videt; vos autem videtis me. Verum est quidem quod post paululum etiam corpus suum, in quo eum poterant et impii videre, oculis eorum fuerat subtracturus, quandoquidem post resurrectionem nemo eum vidit illorum. Sed quoniam dictum
Abbreviated transcription (Latin):
non seruat. Ecce exposita est causa. quare
se suis manifestaturus est. non alienis: quos
mundi nomine appellat. Et ipsa causa est
quod hi diligant: illi non diligant. Ipsa cau¬
sa est: de qua sacer insonat psalmus. Iudica
me deus: & discerne causam meam de gente
non sancta. Qui enim diliguntur: quia di¬
ligunt. eliguntur. Qui uero non diligut.
si linguis hominum loquantur & angeloꝵ:
fiunt sicut eramentum sonans. & cymbalũ
tinniens. Et si habuerint ꝓphetiam. et
scierint omnia sacramenta. & omnem sci¬
entiam & habuerint omnem fidem. ut
montes tranfferant: nichil sunt. Et si
distribuerint omnem substantiam suam.
& tradiderint corpus suum ut ardeant:
nichil eis prodest. Dilectio sanctos discer-¬
nit a mundo: quȩ facit unanimes habi¬
tare in domo. In qua domo facit pater
& filius mansionem. qui donant & ip-¬
sam dilectionem. quibus donent in fine
etiam ipsam suam manifestationem: de qͦ
discipulus interrogauit magistrum.

Expanded text:
non servat. Ecce exposita est causa quare non servat. Ecce exposita est causa quare se suis manifestaturus est, non alienis, quos mundi nomine appellat; et ipsa est causa quod hi diligant, illi non diligant. Ipsa causa est de qua sacer insonat Psalmus, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Qui enim diligunt, quia diligunt, eliguntur: qui vero non diligunt, si linguis hominum loquantur et Angelorum, fiunt aeramentum sonans et cymbalum tinniens; et si habuerint prophetiam, et scierint omnia sacramenta, et omnem scientiam, et habuerint omnem fidem ut montes transferant, nihil sunt; et si diet tradiderint corpus suum ut ardeant, nihil eis prodest . Dilectio sanctos discernit a mundo, quae facit unanimes habitare in domo . In qua domo facit Pater et Filius mansionem, qui donant et ipsam dilectionem, quibus donent in fide etiam suam manifestationem; de qua discipulus interrogavit magistrum,
Abbreviated transcription (Latin):
Nterrogantibus discipłis. & eis magistro respon-¬
dente ihu: etiam nos tanquam cum illis dis¬
cimuis. quando scm euangelium uel legimus
uel audimus. Qtua ergo dyxerit dñs. ad huc
modicum & mundus me iam non uidet.
uos autem uidebitis me. interrogaiit eum
de hoc ipse iudas. non ille traditor eiusqui
scariochis cognominatus est: sed cuius &¬
epłã inter scripturas canonicas legitar. Do¬
mine. quid factum est: quia nobis manifes-¬
taturus este ipsum. & non mundo: Simꝰ
cum ipsis tanquam interrogantes discipłi:
cominunemq magistrum audiamus et
nos. Iudas enim sanctus. non inniundus.
nec insectator dñi. sed sectator. causam que-¬
siuit. quare se non mundo s suis manifesta¬
turus esset ihc: quare adhuc modicum et
mundus non uideret eum. ipsi autem ui-¬
derent eum. Respondit iħc̃. & dixit ei.
Siquis diligit me sermonem meum serua-¬
bit. & pater meus diliget eum: & ad eum¬
ueniemtis. & mansionem apud eum facie-¬
mtis. Qui non diligit me: sermones meos

Expanded text:
nterrogantibus discipulis et eis magistro respondente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quando sanctum Evangelium vel legimus vel audimus. Quia ergo dixerat Dominus, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, vos autem videbitis me; interrogavit eum de hoc ipso Judas, non ille traditor ejus qui Iscariotes cognominatus est, sed cujus Epistola inter Scripturas canonicas legitur: Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? Simus cum ipsis tanquam interrogantes discipuli, communemque magistrum audiamus et nos. Judas enim sanctus, non immundus, nec insectator Domini, sed sectator, causam quaesivit quare se non mundo, sed suis manifestaturus esset Jesus; quare adhuc modicum et mundus non videret eum, ipsi autem viderent eum. 2. Respondit Jesus, et dixit ei: Si quis diligit me, sermonem meum servabit: veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Qui non diligit me, sermones meos
Abbreviated transcription (Latin):
demonstranda dilectione sit infructuosa
nominis appellatio. Et qui diligit me in¬
quit. diligetur a patre meo: & ego diligam
eum & manifestabo ei me ipsum. Quid
est diligam: tanquam tunc dilecturus sĩt.¬
& nunc non diligat : Absit. Quomͦ enim
nos pater sine filio: aut filius sine patre
diligeret: Quomͦ cum inseparabiliter ope¬
rentur: separabiliter diligunt: S ad hoc
dixit diligam eum: ad quod sequitur Et
manifestabo me ipsum ei. Diligam & mani-¬
festabo: id est ad hoc diligam. ut manifestẽ.
Nunc enim ad hoc dilexit ut credamus. oo
mandatum fidei teneamtis. tunc ad hoo
diliget ut uideamus. & ipsa uisione mer-¬
cedem fidei capiamus: quia &o nos nunc di¬
ligimus credendo. quod uidebimts. tuno
autem diligents. tudendo qd̵ credimus.

Expanded text:
demonstranda dilectio, ne sit infructuosa demonstranda dilectio, ne sit infructuosa nominis appellatio. Et qui diligit me, inquit, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum. Quid est, diligam? tanquam tunc dilecturus sit, et nunc non diligat? Absit. Quomodo enim nos Pater sine Filio, aut Filius sine Patre diligeret? Quomodo cum inseparabiliter operentur, separabiliter diligunt? Sed ad hoc dixit, Diligam eum: ad eum quod sequitur, et manifestabo ei meipsum. Diligam, et manifestabo: id est, ad hoc diligam ut manifestem. Nunc enim ad hoc dilexit ut credamus, et mandatum fidei teneamus; tunc ad hoc diliget ut videamus, et ipsam visionem mercedem fidei capiamus, quia et nos nunc diligimus credendo quod videbimus, tunc autem diligemus videndo quod credimus.
Abbreviated transcription (Latin):
s tunc contemplando noscemus. Quam¬
diu enim fumus in corpore quale nunc est.
sd est corruptibile. quod aggratiat animã:
peregrinamur a dño. Per fidem enim am-¬
bulamus: non ꝑ fpetiem. Tunc ergo per
spetiem: quia uidebimus eum sicuti est.
Nam si etiam nunc xp̃c non esset in nob̾:
corpus quidem mortuum est ꝓpter pecca¬
tum. sp̃c autem uita est. ꝓpter iusticiam.
satis ostendit. ubi dicit. Ego sum uitis:
uos palmites. In illo ergo die quando inuemꝰ
ea uita. qua mors absorbebitur: cognosctinus
quia ipse in patre. & nos in ipso & ipse in nob̃:
quia tunc ꝑfitietur hoc ipsum. quod & nunc
inchoatum est iam ꝑ ipsum. ut sit in nobis.
& nos in ipso. Qui habet inquit młndata
mea.& seruat ea: ille est quidiligit me.
Qui habet in menidria. & seruat in uita.
qui habet in sermonibus. & serliat in moribꝰ.
qui habet audiendo. & seruat faciendo. aut
qui habet faciendo. & seruio ꝑsẽuerando:
ipse est inquit. qui diligit me. Opere est

Expanded text:
sed tunc contemplando noscemus. Quamsed tunc contemplando noscemus. Quamdiu enim sumus in corpore quale nunc est, id est corruptibile quod aggravat animam, peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus, non per speciem . Tunc ergo per speciem, quoniam videbimus cum sicuti est . Nam si etiam nunc Christus in nobis corpus quidem mortuum est propter peccatum. spiritus autem uita estpropter iustitiam. satis ostendit, ubi dicit: Ego sum vitis, vos palmites . In illo ergo die, quando vivemus ea vita qua mors absorbebitur, cognoscemus quia ipse in Patre, et nos in ipso, et ipse in nobis; quia tunc perficietur hoc ipsum quod et nunc inchoatum est jam et nos in ipso. Qui habet, inquit, mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me. Qui habet in memoria, et servat in vita; qui habet in sermonibus, et servat in moribus: qui habet audiendo, et servat faciendo; aut qui habet faciendo, et servat perseverando: ipse est, inquit, qui diligit me. Opere est
Abbreviated transcription (Latin):
duobus uerbis presentis temporis. et
futuri. eleganter breuiterq ꝓmisit:
quia ego inquit uito. & uios u̾iuetis.
Quia ille uiuit: ideo & nos uiuemus. Per
hominem quippe mors: & ꝑ hominem re-¬
surrectio morttiorum. Sicut enim in adã
omnes moriuntur. sic in xp̃o omnes uiuifi¬
cabuntur: qm̃ nemo ad mortem nisi per
illum. nemo ad uitam nisi per xp̃m. Quia
nos uxximus. mortui fuimꝰ: quia uiuit iꝑ¬
se. uiuemus nos. Mortui fuimus illi: quã¬
do uiximus nobis. Quia uero mortuus ẽ¬
ille pro nobis: & sibi uiuit. & nobis. Quia
enim uiuit ille: & nos uiuemus. Nam
sicut ꝑ nos mortem habere potuimus :
non fic & uitam per nos habere possumꝰ.
In illo die inquit uos cognoscetis. quia
ego sum in pa. tre meo: & uos in me
et ego in uobis. In quo die: nisi de qͦ
ait. & uos uiuetis: Tunc enim erit: ut
possimus uidere. quod credimus. Nam
& nunc est in nobis: & nos in illo. S hoc
nunc credimus. tunc etiam cognoscemus:
quamuis & nunc credendo. nouerimus.

Expanded text:
erbis praesentis temporis et futuri, eleganter breviterque promisit. Quia ego, inquit, vivo, et vos vivetis: quia ille vivit, ideo et nos vivemus. Per hominem quippe mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic in Christo omnes vivificabuntur . Quoniam nemo ad mortem nisi per illum, nemo ad vitam nisi per Christum. Quia non viximus, mortui sumus: quia vivit ipse, vivemus nos. Mortui sumus illi, quando viximus nobis: quia vero mortuus ille pro nobis, et sibi vivit et nobis. Quia enim vivit ille, et nos vivemus. Nam sicut per nos mortem habere potuimus, non sic et vitam per nos habere possumus. 4. In illo die, inquit, vos cognoscetis quia ego sum in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. In quo die, nisi de quo ait, et vos vivetis? Tunc enim erit ut possimus videre quod credimus. Nam et nunc est in nobis, et nos in illo: sed hoc nunc credimus, tunc etiam cognoscemus; quamvis et nunc credendo noverimus,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ipsam caruem suam quam non
solum uidendam. uerum etiam contrec¬
tandam demonstrauit suis. noluit de-¬
monstrare non suis: hinc fortasse in¬
telligendum est ẽẽ dictum. adhux
modicum & mundus me iam non ui¬¬
det. uos autẽ uidebitis me. quia ego ui-¬
uo. & uos uiuetis. Quid est: quia ego

Expanded text:
arnem suam, quam non solum videndam, verum etiam contrectandam demonstravit suis, voluit demonstrare non suis, hinc fortasse intelligendum est esse dictum: Adhuc modicum, et mundus me jam non videt. Vos autem videtis me: quia ego vivo, et vos vivetis.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam sponsi filios nos appellat: ubi dicit.
lleniet hora.ut auferatur ab eis sponsus:
& dicit. Adhuc modicum: & mundus
iam me non uidet. Quid enim᷑ Tunc
uidebat euim mimdus. quando quuidem
mundi nomine uult intelligi eos. de qruib

Expanded text:
ilios nos appellat, ubi dicit: Veniet hora ut auferatur ab eis sponsus, sequitur et dicit: Adhuc modicum, et mundus me jam non videt. Quid enim? tunc non videbat eum mundus, quandoquidem mundi nomin
Abbreviated transcription (Latin):
se ipso. ut non & ipse cum eis esset futurus:
adiccit. atq ait. Non relinquam uos oepha¬
nos: ueniam ad uos. Orphani: pupilli funt.
Illud enim grecum eitsdem rei nomen est:
hoc latinum. Nam o in psalmo ubi legimiꝰ.
pupillo tueris aduitor: grecus habet orpba.¬
nõ. Quamtis ergo nos filius dei fuo patri
adoptauerit in fibios. & eundem patrem
nos uoluerit habere ꝑ gratiam. qui eius

Expanded text:
sset futurus, adjecit atque ait: Non relinquam vos orphanos, venio ad vos . Orphani pupilli sunt; illud enim Graecum ejusdem rei nomen est, hoc Latinum. Nam et in psalmo, ubi legimus: Pupillo tu eris adjutor , Graecus habet orphano. Quamvis ergo nos Filius Dei suo Patri adoptaverit filios, et eumdem Patrem nos voluerit habere per gratiam, qui eju
Abbreviated transcription (Latin):
hoc latinum. Nam & in psalmo uibi legimꝰ.
pupillo tueris adiutor: grecus habet oepha-¬
nõ. Quamtus ergo nos filius dei suo patri
adoptauerit in filios. & eundem patrem
nos uoluerit habere ꝑ gratiam. qui eius
pater est ꝑ naturam : tamen etiam ipse

Expanded text:
m: nam et in psalmo ubi legimus, Pupillo tu eris adjutor , graecus habet orphano. Quamvis ergo nos Filius Dei suo Patri adoptaverit filios, et eumdem Patrem nos voluerit habere per gratiam, qui ejus Pater est per naturam; tamen etiam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
est nobis. Quom̃ ergo dñs dicit. si diligitis
me mandata mea seruate. et ego rogabo pa-¬
trem & alium parachytam dabit nobis.
cum hoc dicat de sp̃u sancto. quem nisi ha¬
beamus. nec diligere. deum possumus. nec eiꝰ
mandata seruare: Quiomͦ diligimus ut
Ieum accipiantus: quem nisi habeamtis. dili¬
gere non tialemus: Aut quomͦ mandata
sertiabimus. ut eum accipiamtis: queni nisi
habeamus. mandata sertiare non posscimus.
An forte precedit in nobis caritas. qua dili
est ista sententia. Qui enim se filtum dilig̾e
credit. & patrem non diligit: ꝓfecto nec fili¬
um diligit. s quod sibi ipse confurxit. Deide
apł uoluit: Multi enim uoce dicunt. cor¬
de autem & factis negant: ficut de talibus
ait. Confitentur autem se nosse deum:
fatis antem negant. Si negatur factis : ꝑctil

Expanded text:
nus dicit, Si diligitis me, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis; cum hoc dicat de Spiritu sancto, quem nisi habeamus, nec diligere Deum possumus, nec ejus mandata servare? Quomodo diligimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, diligere non valemus? aut quomodo mandata servabimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, mandata servare non possumus? An forte praecedit in nobis charitas, qua diliest ista sententia. Qui enim se Filium diligere credit, et Patrem non diligit; profecto nec Filium diligit, sed quod sibi ipse confinxit. Deinde intelligi voluit? Multi enim voce dicunt, corde autem et factis negant: sicut de talibus ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Si negatur factis, procul
Abbreviated transcription (Latin):
subdite sint suis uiris. ut et
confiderantes intimore castam comier¬
sationem ur̃am. Quarum sit non t̃x
trinsecus capillatura. aut circtunda¬
tio auri. aut indum̃ti uestim̃torũ
cultus: sed qui absconditꝰ cordis est¬
homo incorruptibilitate quieti & mor¬
desti sp̃s qui ẽ. inconspectu dĩ locu¬

Expanded text:
subditae sint suis uiris, ut et considerantes in timore castam conuersationem utrinsecus capillatura, aut circumdatio auri, aut indumenti vestimentorius cultus, sed qui absconditus corde esthomo incorruptibilitate quieti et modesti spiritus, quod est in conspectu Domini locu
Abbreviated transcription (Latin):
timorem castum. qui permanet in scłm
sclĩ. Hic enim seruus est auditurus:
euge serue bone. intra ingaudium do¬
mini tui. S hȩc omnia inquit facient
uobis ꝓpter nomen meum: quia nesciunt
eum. qui misit me. Quȩ omnia. facient
nisi quȩ ditit: odio babebunt scilicet.
nec tamen odissent eos neq ꝑsequerent᷑.
uel etiam si odissent. nec tamen ꝑse¬
querentur: non omnia facerent. Hȩc
me in uobis ꝑsequenttr:. & sermonem
ur̃m quia meus est. ideo non seruabũt:
Hȩc enim omiua facient uobis ꝓpter
nomen meum: non ur̃m. s meum. Tan¬
to igitur miseriores qui ꝓpter hoc nom̃
ista faciunt: quanto beatiores qui ꝓꝑten
hoc nomen ista patiuntur. sicut ipse
alio loco dicit. Beati qui ꝑsecutionem pa¬
tiuntur. ꝓpter iusticiam. Hoc est enim
ꝓꝑter me uel ꝓpter nomen metim. quia¬

Expanded text:
timorem castum, qui permanet in saeculum timorem castum, qui permanet in saeculum saeculi. . Hic enim servus est auditurus: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui . Sed haec omnia, inquit, facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui me misit. Quae omnia facient, nisi quae dixit: odio habebunt, scilicet, nec tamen odissent eos, neque persequerentur; vel etiam si odissent, nec tamen persequerentur, non omnia facerent. Haec me in vobis persequentur; et sermonem vestrum, quia meus est, ideo non servabunt? Haec enim omnia facient vobis propter nomen meum; non vestrum, sed meum. Tanto igitur miseriores, qui propter hoc nomen ista faciunt, quanto beatiores, qui propter hoc nomen ista patiuntur; sicut ipse alio loco dicit: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam ; hoc est enim, propter me, vel propter nomen meum. Si
Abbreviated transcription (Latin):
xbortans dñs ser¬
tios suos ad mundi
odia ꝑferenda pa-¬
tienter. nullum
facimus. qui dixit. Sine me nichil po-¬
testis facere. Deniq quibus iam dixe¬
rat. si odit uos mundus. scitode quia
me priorem uobis odio habuit: & nc̃
in eo quod audistis cum legeretur
euangelium. mementote inquit ser¬
monis mei quem ego dixi uobis. non
est seruus maior dño suo. Si me ꝑse-¬
cuti sunt. & uos ꝑsequentur: si ser¬
monem meum seruauerunt. & ur̃m
seruabunt. Dicendo autem. non est ser¬
uus maior dño suo: nonne euidenter
ostendit que madmodum intelligere
debeamus quod suꝑius dixerat. iam ñ
dico uos seruos : Ecce enim seruos eos
dicit. Nam quid est aliud: non est
seruus maior dño suo. si me ꝑsectiti
sunt & uos ꝑ sequentur: Manifestũ
est igitur illum seruum. qui non
mittit. esse intelligendum ubi dictum
est. iam non dico uos seruos: hic autem
ubi dicitur. non est seruus maior dño suo.
si me persecuti sunt & uos ꝑsequentur
illum significari seruum ꝑtinentem ad

Expanded text:
xhortans Dominus servos suos ad mundi odia perferenda patienter, nullum majus facimus, qui dixit, Sine me nihil potestis facere. Denique quibus jam dixerat, Si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuit: et nunc in eo quod audistis, cum legeretur Evangelium, Mementote, inquit, sermonis mei quem ego dixi vobis, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt. Dicendo autem, Non est servus major domino suo, nonne evidenter ostendit quemadmodum intelligere debeamus quod superius dixerat, Jam non dico vos servos ? Ecce enim eos servos dicit. Nam quid est aliud, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur? Manifestum est igitur illum servum, qui non mittit , esse intelligendum, ubi dictum est, Jam non dico vos servos: hic autem ubi dicitsi me persecuti sunt, et vos persequentur; illum significari servum pertinentem ad
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsi faciunt: quia & hoc in uobis dum
nesctunt eum qui me misit. Hoc scdm̃
eam scientiam dictum intelligendum est:
de qua & alibi scriptum est. Scire autẽ
te: sensus est consũmatus. Hac quippe
scientia qui sciunt patrem ã quo missus
est xp̃c. nullomodo ꝑsecuntur eos quos
colligit xp̃c: quia & ipsi cum eis colligun

Expanded text:
et ipsi faciunt: quia et hoc in vobis dum et ipsi faciunt: quia et hoc in vobis dum nesciunt eum qui me misit. Hoc secundum eam scientiam dictum intelligendum est, de qua et alibi scriptum est: Scire autem te, sensus est consummatus . Hac quippe scientia, qui sciunt Patrem, a quo missus est Christus, nullo modo persequuntur eos quos colligit Christus, quia et ipsi cum eis colligun
Abbreviated transcription (Latin):
punitar. & ꝓpter iusticiam quȩ in eorũ
pena exercetur. Item queri potest. si etiã
mali faciunt ꝑsecutionem malis. sicut
impiĩ reges & iudices cum essent ꝑse¬
cutores piorum utiq & homicidas &
adulteros & quoscumq maleficos quos
contra leges publicas fecisse cognosce¬
rent puniebant: quomͦ intelligendum
est quod ait dñs. si de mundo fuissetis.
mundiis quod suum erat diligeret.
Neq enim quos punit diligit mundꝰ.
a quo uidemus supra dicta scelerum
genera plerumq puniri: nisi quia man¬
dus est in eis a quib talia scelera pum-¬
untur. mundus &in eis. ã quib talia
scelera diliguntur. Mundus itaq ille:
qui intelligitur in malis atq impsis.
&odit quod suum est ex ea parte ho¬
minum qua sceleratis nocet: & diligit
quod suum est. ex ea parte. hominum
qua isdem ipsis consceleratis fauit.
Ergo hec omnia facient uobis ꝓpter
nomen meum uel ita dictum est ꝓpt̾
quod uos patimim. uel ita. ꝓpter qs

Expanded text:
punitur, et propter justitiam quae in eorum punitur, et propter justitiam quae in eorum poena exercetur. 4. Item quaeri potest, si etiam mali faciunt persecutionem malis; sicut impii reges et judices, cum essent persecutores piorum, utique et homicidas, et adulteros, et quoscumque maleficos, quos contra leges publicas fecisse cognoscerent, puniebant; quomodo intelligendum est quod ait Dominus, Si de mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret . Neque enim quos punit diligit mundus, a quo videmus supra dicta scelerum genera plerumque puniri: nisi quia mundus est in eis a quibus talia scelera puniuntur, et mundus est in eis a quibus talia scelera diliguntur. Mundus itaque ille qui intelligitur in malis atque impiis, et odit quod suum est, ex ea parte hominum qua sceleratis nocet; et diligit quod suum est, ex ea parte hominum qua eisdem ipsis consceleratis favet. Ergo, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, vel ita dictum est, propter quod vos patimini; vel ita, propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
sunt facere. ꝓpter quod boni patiuntur.
quia faciunt mali ꝓpter iniusticiam. pa¬
tiuntur boni ꝓpter iusticiam. Quomodo
ergo erit uerum. hec omnia facient uob̾
ꝓꝓter nomen meum: cum illi non ꝓpter
nomen xp̃i faciant id est non ꝓpter iusti¬
ciam. s ꝓꝓter imquitatem suam : Hȩc
questio ita soluitur. si eo modo intelliga¬
mus dictum. hȩc omina facient uobis
ꝓpter nomen meum. ut totum referat᷑
ad iustos. tanquam dictum sit. hec om-¬
nia patiemini ab eis ꝓpter nomen meũ:
ut hoc sit facient uobis. qb est patieninm.
ab eis. Si autem ꝓpter nomen neum sic
accipitur:. tanquam diceret ꝓpter nomen
meun. quod in uobis oderunt. ac per¬
hoc &o boni cum ꝑsecutionem faciunt.
malis. possunt recte dici & ꝓpter iusti¬
ciam facere. quam diligendo per secunt᷑
malos. & ꝓpter iiquitatem quam odert̃
in ipsis malis: ita ergo & ipsi mali possut
dicipati. & ꝓpter iniquitatem quȩ in illis

Expanded text:
sunt facere propter quod boni patiuntur, sunt facere propter quod boni patiuntur, quia faciunt mali propter injustitiam, patiuntur boni propter justitiam. Quomodo ergo erit verum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum; cum illi non propter nomen Christi faciunt, id est, non propter justitiam, sed propter iniquitatem suam? Haec quaestio ita solvitur, si eo modo intelligamus dictum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, ut totum referatur ad justos; tanquam dictum sit, Haec omnia patiemini ab eis propter nomen meum: ut hoc sit, facient vobis, quod est, patiemini ab eis. Si autem propter nomen meum sic accipitur, tanquam diceret, propter nomen meum quod in vobis oderunt; ita phoc boni cum persecutionem faciunt malis, possunt recte dici et propter justitiam facere, quam diligendo persequuntur malos; et propter iniquitatem, quam oderunt in ipsis malis: ita ergo et ipsi mali possunt dici pati, et propter iniquitatem quae in illis
Abbreviated transcription (Latin):
tia a deo ob iusticia. & sc̃ĩficatio. & re¬
demptio: ut quemadmodum scriptum
est. qui gouatur in dño glouetar: faciunt
quippe ista mali malis. s non ꝓꝑter iusticiã.
& ideo miseri utriq & qui faciunt. & qͥ
ꝑatiuntur. faciunt & bom malis: ubi &¬
si faciunt isti ꝓpter iusticiam. non tñ illi
ꝓpter iusticiam patiuntur. S dicit aliqͥs.
Simali quando ꝑsecuntur bonos ꝓpter
nomen xp̃i. ꝓpter iusticiam boni patiunt᷑
ꝓfecto ꝓpter iusticiam hȩc eis mali faci¬
unt. Quod si ita est: ergo & quando boni
malos ꝓpter iusticiam ꝑsecuntur. ꝓpter
iusticum etiam mali patiuntur. Si enim
possunt mali ꝑsecutionem facere bonis
ꝓpter nomen xp̃i: cur non posfane mali
ꝑsecutionem pati a bonis ꝓpter nomen
xp̃i: Et quid est. nisi ꝓpter iusticiam:
Nam si non ꝓpter quod boni faciunt.
ꝓpter hoc mali patitintur. qura faciuntt
bom ꝓpter iusticiam. patiuntar mali ꝓpt̾
iniusticiam: nec mali ergo ꝓpter hoc pos¬

Expanded text:
ustitia, et sanctificatio, et redemptio; ut quemadmodum scriptum est, Qui gloriatur, in Domino glorietur . Faciunt quippe ista mali malis; sed non propter justitiam: et ideo miseri utrique, et qui faciunt, et qui patiuntur. Faciunt et boni malis: ubi etsi faciunt isti propter justitiam, non tamen illi propter justitiam patiuntur. 3. Sed dicit aliquis: Si mali quando persequuntur bonos propter nomen Christi, propter justitiam boni patiuntur, profecto propter justitiam haec eis mali faciunt; quod si ita est, ergo et quando boni malos propter justitiam persequuntur, propter justitiam etiam mali patiuntur. Si enim possunt mali persecutionem facere bonis propter nomen Christi, cur non possunt mali persecutionem pati a bonis propter nomen Christi; et quid est, nisi propter justitiam? Nam si non propter quod boni faciunt, propter hoc mali patiuntur; quia faciunt boni propter justitiam, patiuntur mali propter injustitiam: nec mali ergo propter hoc pos
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. & nc̃ iam in mundo ẽ. Uos
ior̃ ẽ. qͥ inuob̾ ẽ: qͣm qͥ iniundo. Ipsi de
mumdo sunt: dõ de mundo loquunt᷑:
&mundus eos audit. Nos ex dõ sumꝰ.
Qui nouit dm̃. audit nos. Qui nonẽ.

Expanded text:
venit et nunc iam in mundo est vos maior est qui in vobis est quam qui in mundo ipsi de mundo sunt ideo de mundo loquuntur et mundus eos audit nos ex Deo sumus qui novit Deum audit nos qui non
Abbreviated transcription (Latin):
equalis est utrumq potentiȩ: hoc ma¬
ioris est miscdĩȩ. Hoc est enim magnum
pietatis sacramentum. quod manifestũ
est in carne. iustificatum est in sp̃ti: appa¬
ruit angelis. predicatum est ingentibus.
creditum est in mundo. assumptum ẽ
in gloria S omnia oꝑa xp̃i intelligere
ubi ait. maiora horum faciet: nulla nos
necessitas cogit. Horum enim forsitan
dixit. quȩ illa hora faciebat. tunc autẽ
uerba fidei faciebat: & de his oꝑibus
fuerat prelocatus dicens. uerba quȩ ego
loquor uobis. a me ipso non loquor. pater:
autem in me manens. facit oꝑa ipse. Ac̃
igitur uerba ciuis. erant opera eius. Et
utiq minus est uerba iusticiȩ predicare.
quod fecit preter nos: quam impios iusti¬
ficare. quod ita facit in nobis. ut faciam̃
& nos. Restat inquirere. quomͦ accipi-¬
endum sit: quodcumq petieritis in no¬
mine meo. hoc faciam. Propter multa
enim quȩ petunt fideles eius. nec accipi¬

Expanded text:
aequalis est utrumque potentiae, hoc maaequalis est utrumque potentiae, hoc majoris est misericordiae. Hoc est enim magnum pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in Spiritu, apparuit Angelis, praedicatum est in gentibus, creditum est in mundo, assumptum est in gloria . Sed omnia opera Christi intelligere ubi ait, Majora horum faciet, nulla nos necessitas cogit. Horum enim forsitan dixit, quae in illa hora faciebat: tunc autem verba fidei faciebat, et de his operibus fuerat praelocutus dicens, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor: Pater autem in me manens, ipse facit opera. Tunc igitur verba ejus erant opera ejus. Et utique minus est verba justitiae praedicare, quod fecit praeter nos, quam impios justificare, quod ita facit in nobis, ut faciamus et nos. Restat inquirere quomodo accipiendum sit, Quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Propter multa enim quae petunt fideles ejus, nec accipi
Abbreviated transcription (Latin):
faciat. Quȩ opera: nisi ut ex impio iustus
fiats. Et maiora horum faciet. Quorum
obsecro: Numquidnam omnium operum
xp̃i maiora facit: qui cum timore & tremo¬
re suam ipsius salutem oꝑatur: Quod
utiq in illo: sed non fine illo. xp̃c oꝑatur.
Prorsus manis hoc esse qdixerim. quam est
celum & terra: & quecumq cermintur
in celo. & in terra. Et celum enim & t̾ra
transibit: predestinatorum autem id est
corum quos prescit. salus & iustificatio per-¬
manebit. In illis tantum oꝑa dei: in bis aut̃
est etiam imago dei. S &. in celis sedes. dña-¬
tiones. principatus. potestates. archangli.
angeli: opera sunt. xp̃i. Numquid etiam
his oꝑibus maiora facit: qui oꝑante in se xp̃o
cooꝑatur eternam salutem. ac iustificationẽ
fuam e Non hic audeo prectpitare sentẽ¬
tiam. intelligat qui potest. iudicet: qui
potest: utrum maius fit iustos creare.
quam impios iustificare. Certe enim si

Expanded text:
faciat. Quae opera, nisi ut ex impio justus faciat. Quae opera, nisi ut ex impio justus fiat? 3. Et majora horum faciet. Quorum, obsecro? Numquidnam omnium operum Christi majora facit, qui cum timore et tremore suam ipsius salutem operatur ? Quod utique in illo, sed non sine illo Christus operatur. Prorsus majus hoc esse dixerim, quam est coelum et terra, et quaecumque cernuntur in coelo et in terra. Et coelum enim et terra transibit ; praedeseorum quos praescit, salus et justificatio permanebunt. In illis tantum opera Dei, in his autem est etiam imago Dei. Item ationes, Principatus, Potestates, Archangeli, Angeli opera sunt Christi; numquid etiam his operibus majora facit, qui operante in se Christo, cooperatur aeternam salutem ac justificationem suam? Non hic audeo praecipitare sententiam: intelligat qui potest, judicet qui potest, utrum majus sit justos creare quam impios justificare. Certe enim si
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc. & facit ea: similabo eum uiro pruden¬
ti. qui edificat domum suam scipra pe¬
tram. Qui ergo non est similis huio curo
prudenti: ꝓculdubio aud uerba heo au¬
dit. & non facit. aut omnino nec audit.
Qui credit inme in quit: licet moriat᷑.
uitiet. Qui ergo non uiuet: non utiq cre¬
dit. Tale etiam hoc est. qui credit in me.
faciet: non utiq credit. qui non faciet. Qd
est hoc fratres: Numquid inter creden-¬
tes in xp̃m non est computandus: qui non
fecerit opera maiora. quam xp̃c: Durum
est. absurdum est. ferri non potestĩnon to-¬
leratur. nisi intelligatur. Apostolum igit̾¬
audiamus. Credenti inquit in eum qui
iustificat imptum: deputatur fides erus
ad tusticiam. In hoc opere faciamus oꝑa
est xp̃i. Hoc oꝑatur in nobis: non utiq sine
nobis. Audi ergo iam & intellige: qui cre¬
dit in me. oꝑa quȩ ego facio & ipse faciet. Pri
ego facio. deinde ipse faciet: quia facio. ut

Expanded text:
haec et facit ea, similabo eum viro prudenhaec et facit ea, similabo eum viro prudenti qui aedificat domum suam supra petram : qui ergo non est similis huic viro prudenti, procul dubio aut verba haec audit et non facit, aut omnino nec audit. Qui credit, inquit, in me, licet moriatur, vivet : qui ergo non vivet, non utique credit. Tale etiam hoc est, Qui credit in me, faciet: non utique credit qui non faciet. Quid est hoc, fratres? Numquid inter credentes in Christum non est computandus, qui non fecerit opera majora quam Christus? Durum est, absurdum est, ferri non potest: non toleratur nisi intelligatur. Apostolum igitaudiamus: Credenti, inquit, in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . In hoc opere faciamus opera est Christi. Hoc operatur in nobis, non utique sine nobis. Audi ergo jam, et intellige, Qui credit in me, opera quae ego facio, et ipse faciet: prius ego facio, deinde et ipse faciet; quia facio ut