comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ab sit ab animo meo uide. ut nec ab illo quidẽ
me passũ in iuriã conquererer. Cũ enĩ utilit̃
quedã quã ego saꝑet: nunquã debuit reticere
Inde mͥ gratũ . ee̾. debet. qͦd ita ñ tacuit: ut id
etiã legere possimus. Deberes quidẽ tu tantũ seri¬
bere potius ad me : quã ad alterũ de me. Sed ille qͦd¬
mͥ esset ignotꝰ. non ÷ ausus se ingerere in meoꝵ
refutatione dictorũ. Nec consulendũ me putauit
ubi sibi uidet᷑ minime dubitandũ. sed plane cognitã

Expanded text:
hoc absit ab animo meo, uide, ut ne ab illo quidem hoc absit ab animo meo, uide, ut ne ab illo quidem me passum iniuriam conquerar. cum enim aliter quaedam quam ego saperet, numquidnam debuit reticere ? unde mihi gratum esse debet, quod ita non tacuit, ut id etiam legere possimus. debuisse quis dixerit eum scribere potius ad me quam ad alterum de me; sed quod mihi esset ignotus, non est ausus se mihi ingerere in meorum refutatione dictorum. nec consulendum me putauit, ubi sibi uidetur minime dubitandam, sed plane cognitam
Abbreviated transcription (Latin):
IICERITATEMTUAM ERGANOS RENATE
bamꝰ Uerũ nunc ꝓbatiorẽ nob̾ amica diligen¬
tia demonstrasti. qͦd mͥ duos libros eiꝰ quidẽ
hominis quẽ penitꝰ ignorabã. nec tam̃ idõ conteminendi
hincentii uictoris. sic enĩ prȩnotatũ ibi nom̃ eiꝰ inueni:
ꝓxime precerita estate misisti. Quamuis mͥ eo qͦd absens
fuissẽ. in autumni fine sint redditi. Quomꝰ enĩ tu
carissimus meus posses uł deberes inmeã ñ ꝑferre no¬
ticiã. cũ inmanꝰ tuas uenissent cuius libet hominis
qualescunq litterx̧ licet adaliũ scribentis. ubi tam̃
nom̃ cõmemoraret᷑ & legeret᷑ meũ. ita ut contradiceret᷑
uerbis meis quȩ in quibusdã opusculis edidissem: Hoc
itaq fecisti. qͦd sincerissimꝰ & dilectissimꝰ amicus ini
facere debuisti Sed hinc angor paululũ. qͦd ad huc
tuę scĩtati minus quã uellẽ cognitꝰ sũ: quandoqui¬
dẽ putasti me sic accepturũ quasitu mͥ inuiriam
feceris. notũ faciendo qͦd alius fecit. Quantũ aut̃

Expanded text:
inceritatem tuam erga nos, Renatebamus: verum nunc probatiorem nobtia diligentia, quod mihi duos libros eius quidem hominis, quem penitus ignorabam. nec tamen ideo contemnendi, Vincentii Victoris — sic enim praenotatum ibi nomen eius inueni — proxime praeterita aestate misisti, quamuis mihi eo quod absens fuissem in autumni fine sint redditi. quomodo enim tu carissimus meus posses ucl deberes in meam non perferre notitiam, cum in manus tuas uenissent cuiuslibet hominis qualescumque litterae licet ad alium scribentis, ubi tamen nomen commemoraretur et legeretur meum, ita ut contradiceretur uerbis meis quae in quibusdam opusculis edidissem? hoc itaque fecisti, quod sincerissimus et dilectissimus amicus meus facere debuisti. Sed hinc angor paululum, quod adhuc tuae sanctitati minus quam uellem cognitus sum, quando quidem putasti me sic accepturum, quasi tu mihi iniuriam feceris notum faciendo quod alius fecit. quantum autem
Abbreviated transcription (Latin):
finem eundem: nichil autem int̾ eẽ. unde incipiat
qd̾ uenit. Cadem illa ratio monet. ut si licet: mo¬
ad modum potes. & quicꝗͥd obuenerit: aduim af¬
ferendam tibi inuadas. Inutriosum rapto uiuere: at con¬
tra pulcherrimum rapto mori. Ua LE.
UBINDE Me de fingulis consulis. oblitus uasto
nos mari diuidi. Cum magna pars consilii sit in
tempore: necesse est euenire. ut dequib dam re-¬
b tunc ad te ꝑferatur sententia mea: cum iam contra¬
ria potior est. Consilia enim reb aptantur: res nr̃e ferun¬
tur. immo uoluuntur. Ergo consilium. nasci subdiem
submanu quod aunt nascatur. Quemadmodum aut̃
inueniatur: ostendam. Quotiens quid fugiendum sit
aut quid petendum uoles scire. ad sũmum bonum ⁊¬
ꝓpositum totius uitȩ tuę respice. Illi enim consenttre
debet. quicquid agimts. Non disponet singula: nisi cui
iam uite suȩ summa ꝓposita est. Nemo quamuis para¬
tos habeat colores similitudinem reddet. nisi iam

Expanded text:
finem eundem, nihil autem interesse, unde incipiat finem eundem, nihil autem interesse, unde incipiat quod venit. Eadem illa ratio monet, ut, si licet, moadmodum potes, et quicquid obvenerit ad vim adferendam tibi invadas. Iniuriosum est rapto vivere, at contra pulcherrimum mori rapto. ubinde me de rebus singulis consulis oblitus vasto nos mari dividi. Cum magna pars consilii sit in tempore, necesse est evenire, ut de quibusdam rebus tunc ad te perferatur sententia mea, cum iam contraria potior est. Consilia enim rebus aptantur. Res nostrae feruntur, immo volvuntur. Ergo consilium nasci sub diem sub manu, quod aiunt, nascatur. Quemadmodum autem inveniatur, ostendam. Quotiens, quid fugiendum sit aut quid petendum, voles scire, ad summum bonum, propositum totius vitae tuae, respice. Illi enim consentire debet, quicquid agimus; non disponet singula, nisi cui iam vitae suae summa proposita est. Nemo, quamvis paratos habeat colores, similitudinem reddet, nisi iam
Abbreviated transcription (Latin):
difficilis occasio est : is ꝓximam quoq ꝓ optima acͥci¬
piat. sit licet inaudita. sit noua. Nondeerit ad
mortem ingenium : cui ñ defuerit Animus. Uides
quemadmodum extrena quoq mancipta. ubi illis
stimulos adegit dolor. exeitentur. & intentissimas cu¬
stodias fallant: Ille uir magnus est: qui mortem si¬
bi non tantum imꝑauit. s inuenit. Exeodem tibi
munere. plura exempla ꝓmisi. Scd̾o nauraa chiȩ
spectaculo. unus ebarbaris lanceam quam in aduer¬
sarios acceꝑat: totam uigulo suo mersit. Quare.
quare inguis : Non om̃e tormentum. omẽ ludibn¬
um iam dudtum effugio: Quare gͦ mortẽ armatꝰ
expecto: Tanto hoc speciostus spectaculum fuit.
quanto honestius mori discunt homines. quam
occidere. Quid gͦ. Quod antimi ꝑditi quoq nono¬
si habent: non habebunt illi. quos aduersus hos
casus instruxit longa meditatio. & magistra rerum
omnium ratio. Illa nos docet fatiuarios accessus.

Expanded text:
difficilis occasio est, is proximam quamque pro optima arridifficilis occasio est, is proximam quamque pro optima arripiat, sit licet inaudita, sit nova. Non deerit ad mortem ingenium, cui non defuerit animus. Vides, quemadmodum extrema quoque mancipia, ubi illis stimulos adegit dolor, excitentur et intentissimas custodias fallant ? Ille vir magnus est, qui mortem sibi non tantum imperavi:, sed invenit. Ex eodem tibi munere plura exempla promisi. Secundo naumachiae spectaculo unus e barbaris lanceam, quam in adversarios acceperat, totam iugulo suo mersit. "Quare, quare." inquit, " non omne tormentum, omne ludibrium iamdudum effugio ? Quare ego mortem armatus expecto:" Tanto hoc speciosius spectaculum fuit, quanto honestius mori discunt homines quam occidere. Quid ergo? Quod animi perditi quodque noxiosi habent, non habebunt illi, quos adversus hos casus instruxit longa meditatio et magistra rerum omnium ratio: Illa nos docet fati varios esse accessus,
Abbreviated transcription (Latin):
dissime. Qm̃ coepi: sordidis exemplis uti ꝑseuerabo. Plus
enim ase quisq exiget: si uidit hanc rem etiam acon-¬
tẽptissimis posse contẽpni. Catones. scipionesq. &
alios quos audire cũ ad miratione consueuimus : su-¬
pra imitationẽ positos putamus. Iam ego istam uir¬
tutem. hab̾e tam multa exempla in ludo bestiario:
quiam inducib belli cruilis ostendam. Cum adue-¬
heretur nuꝑ ineuistodias quidam admacutinum¬
ad matutinum spectaculum missus. tanquam somno prȩ¬
mente nutaret. caput usq eo dimisit. donet radiis inse¬
reret. & tam dui se in sedili suo. tenuit: donec ceruicẽ
circumactu rotȩ frangeret. Fodem uehiculo. quo ad
penam ferebatur: effugit. Nichil obstat erumꝑe. &
exire cupienti. In aꝑto. nos natura custodit. Cui ꝑmit¬
tit necessitas sua. tircumspiciat exitum mollem. cui
ad manum plura sunt. Eque sese asserat: his dilectũ
agat. & qua potissimum lib̾etur. consid̾et. Cui

Expanded text:
dissimae. Quoniam coepi sordidis exemplis uti, perseverabo. Plus dissimae. Quoniam coepi sordidis exemplis uti, perseverabo. Plus enim a se quisque exiget, si viderit hanc rem etiam a contemptissimis posse contemni. Catones Scipionesque et alios, quos audire cum admiratione consuevimus, supra imitationem positos putamus; iam ego istam virtutem habere tam multa exempla in ludo bestiario quam in ducibus belli civilis ostendam. Cum adveheretur nuper inter custodias quidam ad matutinum spectaculum missus, tamquam somno premente nutaret, caput usque eo demisit, donec radiis insereret, et tamdiu se in sedili suo tenuit, donec cervicem circumactu rotae frangeret. Eodem vehiculo, quo ad poenam ferebatur, effugit. Nihil obstat erumpere et exire cupienti. In aperto nes natura custodit. Cui permittit necessitas sua, circumspicit exitum mollem: cui ad manum plura sunt, per quae sese adserat. is dilectum agat et qua potissimum liberetur. consideret: cui
Abbreviated transcription (Latin):
& que nat᷑a non erant noxia. ui sua tela fecerunt. Nuꝑ
inludo bestiariorum. unus egermanis cum ad matutina
specta cula pararetur: secessit ad ex onerandum corpus.
nullum aliud illi dabatur sine custode secretum. Ibi
lignum id quod ad emundanda obscena adherente
spongia positum est: totitm ingulam farsit. & in ꝑ¬
clusis faucib spm̃ elisit. Hoc fuit morti contumeliã
facere. Itaꝓrsus parum munde. & parũ decenter.
Quid ÷ stultius. quam fastidiose mori. Ouirum for¬
tem. o dignum. cui si fati daretur electio: quã for¬
titer ille gladio ufus eẽt. quam animose in ꝓfunda
se altitudinẽ maris. aut abscise rupis immisisset.
Undiq destitutus : inuenit quemadmodum & mortẽ
sibi deb̾et & telum. Ut scias ad moriendum iichil
aliud inmora eẽ. quam uelle. existimetitr de facto
hois acerrimi. ut cuiq uisum erit: dum hoc constet
p̾ferendum eẽ. spurcissimam mortem seruituti mun¬

Expanded text:
et quae natura non erant noxia, vi sua tela fecerunt. Nuper et quae natura non erant noxia, vi sua tela fecerunt. Nuper in ludo bestiariorum unus e Germanis, cum ad matutina spectacula pararetur, secessit ad exonerandum corpus; nullum aliud illi dabatur sine custode secretum. Ibi lignum id, quod ad emundanda obscena adhaerente spongia positum est, totum in gulam farsit et interclusis faucibus spiritum elisit. Hoc fuit morti contumeliam facere. Ita prorsus; parum munde et parum decenter; quid est stultius quam fastidiose mori ? O virum fortem, o dignum, cui fati daretur electio ! Quam fortiter ille gladio usus esset, quam animose in profundam se altitudinem maris aut abscisae rupis inmisisset! Undique destitutum invenit, quemadmodum et mortem sibi deferret et telum, ut scias ad moriendum nihil aliud in mora esse quam velle. Existimetur de facto hominis acerrimi, ut cuique visum erit, dum hoc constet, praeferendam esse spurcissimam mortem servituti mun
Abbreviated transcription (Latin):
admodum suus finis ueniet inmentem. om̃ia sine fi¬
ne concupiscentib : Nulliꝰ rei meditatio: tam necessa¬
ria est. Alia enĩ fortasse exercentur insuꝑ uacuum. Ad¬
uersus pauꝑtatem p̃ꝑatus ÷ animus : ꝑmansere di¬
uiciȩ. Ad contẽpcum nos doloris armauiniꝰ. nunquã
a nob̾ exiget huius uirtutis exꝑimentum. integri ac
sam felicitas corporis. Ut fortiter amissorum desid̾ia
pateremur: precepimus uob̾. Om̃s quos amabantus:
suꝑstites fortuna seruauit. huiꝰ uiriꝰ rei usum qui
excitat: dies ueniet. Noti est qd̾ existimes. magnis tantĩ
uiris hoc robur fuisse. quo seruitutis humanȩ claustra ꝑrũ¬
ꝑent. non est quod iudices. hoc fieri nͥ acatone non posse.
qui quam ferro ñ emiserat animam. manu extraxit:¬
cũ uilissimȩ sortis bomines. ingenti impetu mtutum
euaserint. Cũq cõmodo mori nonlicuisset. nec ad arbitͥum
suum instrumenta mortis eligere : obuia quęq rapuert̃.

Expanded text:
admodum suus finis veniet in mentem omnia sine fiadmodum suus finis veniet in mentem omnia sine fine concupiscentibus ? Nullius rei meditatio tam necessaria est. Alia enim fortasse exercentur in supervacuum. Adversus paupertatem praeparatus est animus; permansere divitiae. Ad contemptum nos doloris armavimus; nunquam a nobis exegit huius virtutis experimentum integri ac sani felicitas corporis. Ut fortiter amissorum desideria paterentur praecepimus nobis; omnes, quos amabamus, superstites fortuna servavit. Huius unius rei usum qui exigat dies veniet. Non est quod existimes magnis tantum viris hoc robur fuisse, quo servitutis humanae claustra perrumperent; non est quod iudices hoc fieri nisi a Catone non posse, qui quam ferro non emiserat animam manu extraxit. Vilissimae sortis homines ingenti impetu in tutum evaserunt, cumque e commodo mori non licuisset nec ad arbitrium suum instrumenta mortis eligere, obvia quaeque rapuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
et̃na lux fecit : quam quod unum intͣroitum nob̾ ad ui-¬
tam dedit. exitus multos. Ego expectem ł morbi crude¬
litatem ł honrinis. cum possim ꝑ media exire tormenta.
& aduersa discutere. hoc est unũ. cur de uita non pos¬
sumus queri: neminem tenet. Bono loco res humanȩ
sunt: qd̾ nemo ntsi uicio suo miser ÷. Placet: intue.
Non placet: licet eo reuerti. unde uenisti. Ut dolorem
capitis leuares : sanguinem sepe emisisti. Ad extenuan¬
dum corpus uena ꝑ cutitur. non opus ÷ uasto uulnere.
diuide precordia scalpello aꝑiunt᷑. Ad illam magnam li¬
b̾tatẽ: uia. & puncto securitas constat. Quid gͦ ÷ qd̾ nos
facit pigros inertesq: Nemo nr̃m cogitat. quandoq
sibi ex hoc domicilio exeundum. Sic ueteres inquilmos:
indulgentia loci & consuetudo. etiam int̾ in utrias de¬
tinet. Uis aduersus hoc corpus lib̾ ẽẽ: Et tanquã mi¬
graturus habita. ꝓpone tͥ quandoq hoc contub̾nio ca¬
fendum. Fortior eris. ad necesfitatẽ exeundi. S quẽ¬

Expanded text:
erna lex fecit, quam quod unum introitum nobis ad vitam dedit, exitus multos. Ego expectem vel morbi crudelitatem vel hominis, cum possim per media exire tormenta et adversa discutere ? Hoc est unum, cur de vita non possimus queri: neminem tenet. Bono loco res humanae sunt, quod nemo nisi vitio suo miser est. Placet; vive. Non placet; licet eo reverti, unde venisti. Ut dolorem capitis levares, sanguinem saepe misisti. Ad extenuandum corpus vena percutitur. Non opus est vasto vulnere dividere praecordia; scalpello aperitur ad illam magnam libertatem via et puncto securitas constat. Quid ergo est, quod nos facit pigros inertesque ? Nemo nostrum cogitat quandoque sibi ex hoc domicilio exeundum; sic veteres inquilinos indulgentia loci et consuetudo etiam inter iniurias detinet. Vis adversus hoc corpus liber esse ? Tamquam migraturus habita. Propone tibi quandoque hoc contubernio carendum; fortior eris ad necessitatem exeundi. Sed quem
Abbreviated transcription (Latin):
care erubeseit. Nutriendus est hic puoor. Qui
quam diu in animo eius durauerit: aliquis ent
bone spei locus. Cum hoc ueterano parcius agen¬
dum puto: ne in desꝑationem sui ueniat. Nec
ullum tempus aggrediendi fuit melius giam
hoc : dum int̾quiescit. dum emendato simi¬
lis est. Aliis hȩc int̾missio eius imposuit. mͥ
uerba non dat. Expecto cum magno foenore uicia
reditura: quȩ nunc scio cessare. non de ẽẽ. Impendã
hiuc rei dies. & utrum possit aliquid agi. an non
possit: exꝑiar. Tu nob̾ te ut facis. Fortem presta. &
sarcinas contrabe. Nichil exhis quȩ habenus: ne¬
cessarium est. Ad legem naturȩ reuertanur: di¬
uitiȩ parate sunt. Aut gratuitum est qͦ egemus.
aut uile. Panem & aquam: natura desicłat. Nemo ad
hȩc: pauꝑ est. Intra quę desiderium suum lausitt:

Expanded text:
care erubescit. Nutriendus est hic pudor, qui quamdiu in animo eius duraverit, aliquis erit bonae spei locus. Cum hoc veterano parcius agendum puto, ne in desperationem sui veniat. Nec ullum tempus adgrediendi fuit melius quam hoc, dum interquiescit, dum emendato similis est. Aliis haec intermissio eius inposuit; mihi verba non dat. Exspecto cum magno faenore vitia reditura, quae nunc scio cessare, non deesse. Inpendam huic rei dies et utrum possit aliquid agi an non possit, experiar. Tu nobis te, ut facis, fortem praesta et sarcinas contrahe. Nihil ex his, quae habemus, necessarium est. Ad legem naturae revertamur; divitiae paratae sunt. Aut gratuitum est, quo egemus, aut vile; panem et aquam natura desiderat Nemo ad haec pauper est, intra quae quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
appellauit impedimenta. Nunc uolo paucissimas
adhuc int̾rogationes nr̃orum tͥ reddere aduirtutẽ
ꝑtinentes. quam satisfacere uitȩ beatȩ contendimus.
Quod bonum ÷ : bonos facit. Nam & in arte mufica qd̾
bonum est: facit musicum. Fortuita: bonũ ñ faciunt.
rgo ñ sunt bona. Adu̾sus hoc sic respondent ꝑhẏpate¬
tici. ut qͦd pͥmũ ꝓponimꝰ : falsum eẽ. dicane. Ab eo in¬
quiunt qd̾ ÷ bonum : non itaq fient boni. In musi¬
ca est aliqͥd bonum. tanquara tibia aut corda. aut
organum᷑ aptatũ adusus canendi. Nichil tamen

Expanded text:
appellavit " inpedimenta." Nunc volo paucissimas appellavit " inpedimenta." Nunc volo paucissimas adhuc interrogationes nostrorum tibi reddere ad virtutem pertinentes, quam satisfacere vitae beatae contendimus. "Quod bonum est, bonos facit. Nam et in arte musica quod bonum est, facit musicum. Fortuita bonum non faciunt. Ergo non sunt bona." Adversus hoc sic respondent Peripatetici, ut quod primum proponimus, falsum esse dicant. " Ab eo," inquiunt, " quod est bonum, non utique fiunt boni. In musica est aliquid bonum tamquam tibia aut chorda aut organum aliquod aptatum ad usus canendi. Nihil tamen
Abbreviated transcription (Latin):
therio uehebatur. ehipoperis quidem impositis. ut se¬
cum utilia portaret. O quam cuꝑem illi nune occurre¬
re aliquẽ exhis trossulis inuia diuitib. cursores et nu¬
midas. & multum ante se pulueris agentem: Hic sine
dubio cultior comitatiorq. quam .m .c. uidetur.
Hic qͥ int̾ illos apparatus delicatus cũ maxime dubitat.
utrum se ad gladium locet. uel adcultrum. O quantũ
erat scłi decus. imꝑatorem triumphalem. censorium
quod suꝑ om̃ia hȩc ÷ catonem. uno caballo eẽ. conten¬
tum. & ne toto quidem : partem enĩ sarcine abittͦq
latẽ dependentes occupabant. ita ñ om̃ib obesis inan¬
nis. & asturconib. & tolutariis p̾ferres unicum illũ
eqiiu. ab ipso catone defrictum: Uideo non futurũ
finem in ista materia ullum. nͥ quẽ ipse mͥ fecero. hic
itaq conticescam. quantũ ad ista quȩ sine dubio ta¬
lia diumauit futura. qualia nunc sunt : qui pͥmus

Expanded text:
therio vehebatur et hippoperis quidem inpositis, ut setherio vehebatur et hippoperis quidem inpositis, ut secum utilia portaret. O quam cuperem illi nunc occurrere aliquem ex his trossulis in via cursores et Numidas et multum ante se pulveris agentem ! Hic sine dubio cultior comitatiorque quam M. Cato videretur, hic, qui inter illos apparatus delicatos cum maxime dubitat, utrum se ad gladium locet an ad cultrum. O quantum erat saeculi decus, imperatorem triumphalem, censorium, quod super omnia haec est, Catonem uno caballo esse contentum et ne toto quidem ! Partem enim sarcinae ab utroque latere dependentes occupabant. Ita non omnibus obesis mannis et asturconibus et tolutariis praeferres unicum illum equum ab ipso Catone defrictum ? Video non futurum finem in ista materia ullum, nisi quem ipse mihi fecero. Hic itaque conticescam, quantum ad ista, quae sine dubio talia divinavit futura, qualia nunc sunt, qui primus
Abbreviated transcription (Latin):
nominib non respondet. Si creditori soluerit: nichil
illi suꝑ erit. Idem in religuis quoq facere debebitis.
excutere quantum quisq ꝓpͥi habeat. Diuitem il¬
lum putas. quia autea suppellex. et iam inuia segr̃
quia in om̃ib ꝓuintiis arat. quia magnus balenda¬
rii lib. uoluitur. quia tantum suburban agri posfi¬
det. quantum inuidiose indesertis apuilię possi-¬
deret: Cum ontĩa dixeris: pauꝑ est. Quare.&uia
Aebet. Quantum inquis: Om̃ia. Nui forte uidi¬
ces inter eẽ. utrũ aliquis abhomine. an a fortu¬
ita mittuum sũpserit. Quid ad rem ꝑtinent mu¬
le saginate. untus om̃s coloris. Quid ista uehi¬
dula cȩlata: Infracto rostro alipedłs. pictisq
tapetis. aurea pectorib demissa motulia pen-¬
dent. tecti auro fulitum mandunt sub dentib
aurum. Ista nec dominũ meliorem posfunt
facere. nec malum m.c. censortus quem tã
rei .p. fuit nasci quam scipionẽ. alt̾ enĩ
cum hostib nr̃is bellum. alter cum morib gessit: can¬

Expanded text:
nominibus non respondet; si creditoribus solverit, nihil illi supererit Idem in reliquis quoque facere debebitis, excutere quantum proprii quisque habeat." Divitem illum putas, quia aurea supellex etiam in via sequitur, quia in omnibus provinciis arat, quia magnus kalendari liber volvitur, quia tantum suburbani agri possidet, quantum invidiose in desertis Apuliae possideret. Cum omnia dixeris, pauper est. Quare ? Quia debet. " Quantum ? " inquis. Omnia. Nisi forte iudicas interesse, utrum aliquis ab homine an a fortuna mutuum sumpserit. Quid ad rem pertinent mulae saginatae unius omnes coloris ? Quid ista vehicula caelata ? Instratos ostro alipedes pictisque tapetis, Aurea pectoribus demissa monilia pendent, Tecti auro fulvom mandunt sub dentibus aurum. Ista nec dominum meliorem possunt facere nec mulam. M. Cato Censorius, quem tam e re publica fuit nasci quam Scipionem, alter enim cum hostibus nostris bellum, alter cum moribus gessit, can
Abbreviated transcription (Latin):
nichil habet ueri. Mouere uult turbam. & in¬
consultas aures impetu raꝑe. Tractandam se non
prebet. aufertur. Quomodo aut̃ regere potes. quę
regi non potest. Quid. quod hee ratio quȩ sanan¬
dis mentib adhibetur. descendere in nos debet:
Remedia non ꝓsunt: inisi immorentur. Multum
preterea habet in anitatis & uani. Plus sonat: quam
ualet. Lenienda sunt quȩ me exterrent. compescen¬
da quȩ irritane. discutienda quȩ fallunt. in biben¬
da luxuria. corripienda auaricia. Quid horum rap¬
tim potest fieri: Quis medicus egros intransitu
curat: Quid. qd̾ ne uoluptatem quidem ullam
habet talis uerborum sine dilectu ruenttum stre¬
pitus. Sed ut plerasq. quȩ ut fieri posse non crẽ¬
deris. cogno uisse fatis est: ita istos qui uerba ex¬
ercuerunt. abunde est semel audisse. Quid enim guis
dicere. quid imitari uelit. quid de eorum animo tudi¬
cet. quorum oratio ꝑturbata & immissa est. nec pocest

Expanded text:
nihil habet veri; movere vult turbam et innihil habet veri; movere vult turbam et inconsultas aures inpetu rapere, tractandam se non praebet, aufertur. Quomodo autem regere potest, quae regi non potest ? Quid, quod haec oratio, quae sanandis mentibus adhibetur, descendere in nos debet ? Remedia non prosunt, nisi inmorantur. Multum praeterea habet inanitatis et vani, plus sonat quam valet. Lenienda sunt, quae me exterrent, conpescenda, quae inritant, discutienda, quae fallunt, inhibenda luxuria, corripienda avaritia; quid horum raptim potest fieri ? Quis medicus aegros in transitu curat ? Quid, quod ne voluptatem quidem ullam habet talis verborum sine dilectu ruentium strepitus ? Sed ut pleraque, quae fieri posse non crederes, cognovisse satis est, ita istos, qui verba exercuerunt, abunde est semel audisse. Quid enim quis discere, quid imitari velit ? Quid de eorum animo iudicet, quorum oratio perturbata et inmissa est nec potest
Abbreviated transcription (Latin):
gno cursu uerba conuellere. que non effundit.im¬
mo: sed premte & urget. Plura enim uenrunt.
quam quib una uox fuffitiat. hoc non ꝓbo
in philosopho. cuius ꝓruntiatio quoq: sicut¬
uita debet ẽẽ. composita. Nichil aut̃ orduratum est:
quod precipitatur & ꝓꝑat. Itaq oratio illa apud ho¬
merum concitata. & sine intermissione in morem ni
cior: seni ꝓfuit. Sic itaq habe. ut istam uim dicen¬
di rapidam atq abundantem: aptiorem eẽ. credas
circulanti quam agenti inrem magiam ac seriem.
docentiq. Eque stillare illum nolo quam currere.
ne extendat aures nec obruat. Nam illa quoq in o¬
pia et exilitas minus intentum auditorem habet:
tedio interrupte tarditatis. facilius tam̃ in sidit
quod expectatur: quamꝰ pret̾uolat. Deniq tradere
homines discipłis precepta dicuntur. Non tradit̃
quod fugit. Adice nunc quoq. ueritati oꝑam dat.
Oratio in cõꝑostta eẽ. debet & simplex. hec popularis:

Expanded text:
gno cursu verba convellere, quae non effundit ugno cursu verba convellere, quae non effundit una, sed premit et urguet. Plura enim veniunt quam quibus vox una sufficiat." Hoc non probo in philosopho, cuius pronuntiatio quoque, sicutvita, debet esse conposita; nihil autem ordinatum est, quod praecipitatur et properat. Itaque oratio illa apud Homerum concitata et sine intermissione in morem nivcior seni profluit. Sic itaque habe, istam vim dicendi rapidam atque abundantem aptiorem esse circulanti quam agenti rem magnam ac seriam docentique. Aeque stillare illum nolo quam currere; nec extendat aures nec obruat. Nam illa quoque inopia et exilitas minus intentum auditorem habet taedio interruptae tarditatis, facilius tamen insidit, quod exspectatur, quam quod praetervolat. Denique tradere homines discipulis praecepta dicuntur; non traditur quod fugit. Adice nunc, quod quae veritati operam dat oratio, inconposita esse debet et simplex. Haec popularis
Abbreviated transcription (Latin):
non possunt. Et obhoc miserrimi sunt: quod eo ꝑue¬
nerunt. ut illis que suꝑuacua fuerant. facta sant nes¬
saria. Seririe itaq uoluptatib non fruuntur. &
mala fua quod malorum ułtinum est: amant. Tunc
autem consum mata infelicttas: ubi turpta non solun
delectent. s etiam placent. Et desurit eẽ. remediolo¬
cus: ubi quȩ fuerant uicia mores funt.:U a Li:¬
Uod frequenter michi seribis: grãs ago. Namiͥ
tino modo potes: te mͥ ostendis. Nunquam el
tuam accipio : ut non simus una ꝓtinus. Si tmagi
nes amicorum nob̾ absentium iocundȩ sunt. que
memoriam renouant. & defiderium ab sentium
falso atq in ani solatio leitant: quanto io cundio¬
res sunt litterȩ. quȩ uera amici abseittis uestigia.
ueras notas afferunt. Nam quod in conspectu
dulcissimum est: id amiei manus epłȩ impressi
prestat agnoscere. Audisse te scribis setapionem
philo sophum. cum istue applicuisset. Solet ina¬

Expanded text:
non possunt, et ob hoc miserrimi sunt, quod eo pervenon possunt, et ob hoc miserrimi sunt, quod eo pervenerunt, ut illis quae supervacua fuerant, facta sint necessaria. Serviunt itaque voluptatibus, non fruuntur, et mala sua, quod malorum ultimum est, et amant. Tunc autem est consummata infelicitas, ubi turpia non solum delectant, sed etiam placent, et desinit esse remedio locus, ubi quae fuerant vitia, mores sunt. VALuod frequenter mihi scribis, gratias ago. Nam quo uno modo potes, te mihi ostendis. Numquam epistulam tuam accipio, ut non protinus una simus. Si imagines nobis amicorum absentium iucundae sunt, quae memoriam renovant et desiderium falso atque inani solacio levant, quanto iucundiores sunt litterae, quae vera amici absentis vestigia, veras notas adferunt ? Nam quod in conspectu dulcissimum est, id amici manus epistulae inpressa praestat, agnoscere. Audisse te scribis Serapionem philosophum, cum istuc adplicuisset: " Solet ma
Abbreviated transcription (Latin):
cõminuet. & aliis admiranda despiciet. Ma¬
gni animi est. magna contẽpnere. ac me¬
cdiocria malle : quam nimia. Illa en̾i: ittilia
uitaliaq sunt. At hec: eo quo suꝑ fluunt no¬
cent. Sic segetem nimia sternte ub̾tas. sic ra
mi onere franguntur. sic ad macuritatem ñ
ꝑuenit nimta fȩcunditas. Idem animis qͦq
euenit. quos immođata felicttas rumpte.
Quã tantum in aliorum iniuriam : s etiam
in suam it tuntur. Qui hostis in quenaquam
tam contumeliosus fuit. quam in quosdam
uoluptates sue sunt. Quorum impotentiȩ
atq in sane libidini. obhoe unum possis ig¬
noscere : quod quȩ fecere patiuntur. Nec im¬
merito hic illos furor uexat. Necesse est enim ut in
immensum exeat eupiditas. quȩ naturalem modũ
transilit. Iue enim hab et suum finem. In ania
& ex libidine orta: sine t̃mino sunt. Necessaria: mett̾
utilitas. Suꝑuacua quo redigis Uoluptatib itaq
se mergunt. Quib in consuetudinẽ adductis. carere

Expanded text:
comminuet et aliis admiranda despiciet. Macomminuet et aliis admiranda despiciet. Magni animi est magna contemnere ac mediocria malle quam nimia. Illa enim utilia vitaliaque sunt; at haec eo, quod superfluunt, nocent. Sic segetem nimia sternit ubertas, sic rami nimio onere franguntur, sic ad maturitatem non pervenit nimia fecunditas. Idem animis quoque evenit, quos inmoderata felicitas rumpit, qua non tantum in aliorum iniuriam, sed etiam in suam utuntur. Qui hostis in quemquam tam contumeliosus fuit quam in quosdam voluptates suae sunt ? Quorum inpotentiae atque insanae libidini ob hoc unum possis ignoscere, quod quae fecere patiuntur. Nec inmerito hic illos furor vexat; necesse est enim in inmensum exeat cupiditas, quae naturalem modum transilit. Ille enim habet suum finem, inania et ex libidine orta sine termino sunt. Necessaria metitur utilitas; supervacua quo redigis ? Voluptatibus itaque se mergunt, quibus in consuetudinem adductis carere
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria est: hec scienti. Illa enĩ docet: hȩc ad¬
monet. S utriusq rei tibi copiam faciam.
Tu a me non est: quod illum aut illum exigas.
Qui uoto rependat: ignotus est. Scribam gͦ qͦd
uis: s meo more. Interim multos habes. qͦ¬
scripta: nescio an satis ordinent. Sume inmanus:
in dicem philosophorum. Hec ipsa res exꝑgisci te co¬
get: si uideris quam multi tibi laborauerint. Con¬
cupisces. & ipse exillis unus eẽ. habet enim hoc op¬
timum. in se generosus animus: quod concitatur
adhonesta. Neminem excelsi ingenii uirum. hu¬
milia delectant & sordida: magnarum rerum
speties. ad se uocat & extollit. Quem adinodum
flamina que surgit in rectum. iacere ac depͥmi
non potest. non magis quam quiescere : ita nr̃
animus in motu est eo mobilior & actuosior.
quo uehementior fuerit. S felix : qui adme¬
liora hunc impetum dedit. Ponet se extrauis
ditionemq fortune. scđa temꝑabit. aduersa

Expanded text:
cessaria est, haec scienti. Illa enim docet, haec adcessaria est, haec scienti. Illa enim docet, haec admonet. Sed utriusque rei tibi copiam faciam. Tu a me non est quod illum aut illum exigas; qui notorem dat, ignotus est. Scribam ergo quod vis, sed meo more; interim multos habes, quscripta nescio an satis ordinent. Sume in manus indicem philosophorum; haec ipsa res expergisci te coget, si videris, quam multi tibi laboraverunt. Concupisces et ipse ex illis unus esse. Habet enim hoc optimum in se generosus animus, quod concitatur ad honesta. Neminem excelsi ingenii virum humilia delectant et sordida; magnarum rerum species ad se vocat et extollit. Quemadmodum flamma surgit in rectum, iacere ac deprimi non potest, non magis quam quiescere; ita noster animus in motu est, eo mobilior et actuosior, quo vehementior fuerit. Sed felix, qui ad meliora hunc inpetum dedit! Ponet se extra ius dicionemque fortunae. Secunda temperabit, adversa
Abbreviated transcription (Latin):
& illis ut ita dicam concionib. ubi qui dubitat
impellendus est: ubi uͦ non hoc agendum est
ut uelit discere: s ut discat. Ad hec summissiora
uerba ueniendum est. facilius intrant et hęrent
Nec enim multis opus est: s efficacib. Seminis
modo. spargenda sunt. Quod quamuis sit exi¬
guum. eum occupauit idoneum locum: uires
suas explicat. & ex mminimo in maximos auetus
diffunditur. Idem facit ratio. Non late pater
Si aspicias: in oꝑe crescit. Pauca sunt quȩ dicun¬
tur. s cum illa animus bene excepit: conuales¬
cunt & exurgunt. Eadem est inquam p̃ceptor
conditio: guȩ seminum. Multum efficiunt¬
& angusta sunt. Tantum ut dixi idonea mi
rapiet illa. & in se trabat : multa inuicem & ip¬
sa generabit. & plus reddet quam accepit.
ponam. Sed uide. ne plus ꝑfutira ste ratio ordi¬
naria : quam hec quȩ nune uulgo breuiariũ
dicitur. Olim cum latine loqueremur : sum¬
marium uocabatur. Illa res dicenti magis ne¬

Expanded text:
t illis, ut ita dicam, contionibus, ubi qui dubitat, t illis, ut ita dicam, contionibus, ubi qui dubitat, impellendus est; ubi vero non hoc agendum est, ut velit discere, sed ut discat, ad haec submissiora verba veniendum est. Facilius intrant et haerent; nec enim multis opus est, sed efficacibus. Seminis modo spargenda sunt, quod quamvis sit exiguum, cum occupavit idoneum locum, vires suas explicat et ex minimo in maximos auctus diffunditur. Idem facit ratio; non late patet, si aspicias: in opere crescit. Pauca sunt, quae dicuntur, sed si illa animus bene excepit, convalescunt et exurgunt. Eadem est, inquam, praeceptorum condicio quae seminum; multum efficiunt. et angusta sunt. Tantum, ut dixi, idonea mens capiat illa et in se trahat. Multa invicem et ipsa generabit et plus reddet quam acceperitponam. Sed vide, ne plus profutura sit ratio ordinaria quam haec, quae nunc vulgo breviarium dicitur, olim cum latine loquerentur, summarium vocabatur. Illa res discenti magis ne
Abbreviated transcription (Latin):
mis subiecta. hos tam graues dños. interctum
alteruatim imꝑantes. in terdum pariter: de¬
mitcte a te sapientra. quȩ sola lib̾tas est. Una
adhane fert ura. & quidem recta. Non aberra-¬
bis. uade certo gradu. Si uris omnia tibi subice¬
re : te subice rationi. Multos regis. si ratio te
rexerit. Ab illa disces: quid. & quemadm odum
aggredi debeas. Non incides reb. Neminem
mͥ dabis: qui sciat quomodo quod uult ceꝑte
uelle. non consilio adductus illo : s impetu
impaccus est. Non minus seꝑe fortuita in nos
in currit : quam uos in illam. Turpe est enim¬
non ire s ferri. & subito in medio turbine re¬
rum stuꝑentem querere. huc ego quemad
mertium freguentemus. Plurimum ꝓfi¬
cit sermo: quia minutatim irrepte animo.
Disputationes preparate & effuse audiente
populo : plus habent strepitus. minus famili¬
ritatis. Philosophia. bonum consilium est. Con¬
silium: nemo clare cdat. Ali quando utendum :¬

Expanded text:
mis subiecta. Hos tam graves dominos, interdum mis subiecta. Hos tam graves dominos, interdum alternis imperantes, interdum pariter, dimittit a te sapientia, quae sola libertas est. Una ad hanc fert via, et quidem recta; non aberrabis. Vade certo gradu; si vis omnia tibi subicere, te subice rationi; multos reges si ratio te rexerit. Ab illa disces, quid et quemadmodum adgredi debeas; non incides rebus. Neminem mihi dabis, qui sciat, quomodo quod vult, coeperit velle; non consilio adductus illo, sed inpetu inpactus est. Non minus saepe fortuna in nos incurrit quam nos in illam. Turpe est non ire, sed ferri et subito in medio turbine rerum stupentem quaerere: " Huc ego quemadmmercium frequentemus. Plurimum proficit sermo, quia minutatim inrepit animo. Disputationes praeparatae et effusae audiente populo plus habent strepitus, minus familiaritatis. Philosophia bonum consilium est; consilium nemo clare dat. Aliquando utendum e
Abbreviated transcription (Latin):
lem ẽẽ. militiam & facilem. Nolo te decipi. Ga¬
dem honestissimi huius & illius rei turpissimi
auctoramentis : uerba sunt . Uri. uinetri. fer¬
roq necari. Ab illis qui manus arene locant. &¬
edunt ac bibunt. que ꝑ sanguinẽ reddant: caue¬
tur. ut ista uel inuiti patiantur. Ate : ut uolen
libensq patiaris. Illis licet arma suimittere.
miscłiam ꝓopuli tẽptare : tu neq summittes.
nec uitam rogabis. Recto tͥ inuictõq : morien¬
dum est. Quid porro ꝓdest paucos dies aut an¬
nos lucrifacere: Sine missione nascimur. Quo¬
modo gͦ inquis me expediam. Effugere nons
necessitates. potes uincere. Fte uia. & hanc tibi
uiam: dabit philosophia. Adhane te confer. si
uis salutis ẽẽ. si securus. sibeatus. Deniq siuis
ẽẽ. quod est maximum. liber. hoc contingere
aliter non potest. humilis res est stultitia. abiec¬
ta. sordida. seruilis. multis affectib & seuissi¬

Expanded text:
e militiam et facilem. Nolo te decipi. Eae militiam et facilem. Nolo te decipi. Eadem honestissimi huius et illius turpissimi auctoramenti verba sunt: " Uri, vinciri ferroque necari." Ab illis, qui manus harenae locant et edunt ac bibunt, quae per sanguinem reddant, cavetur, ut ista vel inviti patiantur; a te, ut volens libensque patiaris. Illis licet arma summittere, misericordiam populi temptare; tu neque summittes nec vitam rogabis. Recto tibi invictoque moriendum est. Quid porro prodest paucos dies aut annos lucrificare ? Sine missione nascimur. " Quomodo ergo," inquis, " me expediam ?" Effugere non necessitates, potes vincere. Fit via vi. Et hanc tibi viam dabit philosophia. Ad hanc te confer, si vis salvus esse, si securus, si beatus, denique si vis esse, quod est maximum, liber. Hoc contingere aliter non potest. Humilis res est stultitia, abiecta, sordida, servilis, multis affectibus et saevissi
Abbreviated transcription (Latin):
ex qua ꝓdierunt ac mox ꝓcessura sunt recon¬
duntur. consumi. Desinunt ista non ꝑeunt.
& mors quam ꝑtimescimus ac recusamus: int̃¬
intecte uitam non eriptt. Uemet isterum : qͥ
nos in lucem reponat dies. Quam multi retu¬
sarent. nisi oblitos redduceret. S postea dili¬
gentius docebo. omnia quȩ uidentur perite.¬
nutari. E quo animo debet rediturus extre. Obser¬
ua orbem rerum inse remeantium: uidebis ni¬
chil in hoc mundo extingui. s uicib descender
ac surgere. Estas abit. s alter illam annus ad du¬
cit. hiemps cecidit. referent illam sui menses.
Solem nox obrute. s ipsam statim dies abiget.
Stellarum iste discursus. quicquid preteriit re¬
petit. Pars celi leuatur assidue: pars mergicur
Deniq finem faciam. si hoc unum adiecero: nec in¬
fantes. nec pueros. nec mente lapsos timere ma¬
tem. & ẽẽ. turpissimum. si eam securitatem no¬
bis ratio non prestat: ad quam stultitra ꝑ duen

Expanded text:
ex qua prodierunt ac mox processura sunt, reconex qua prodierunt ac mox processura sunt, reconduntur, consumi; desinunt ista, non pereunt. Et mors, quam pertimescimus ac recusamus, intermittit vitam, non eripit; veniet iterum, qui nos in lucem reponat dies, quem multi recusarent, nisi oblitos reduceret. Sed postea diligentius docebo omnia, quae videntur perire,mutari. Aequo animo debet rediturus exire. Observa orbem rerum in se remeantium; videbis nihil in hoc mundo extingui, sed vicibus descendere ac surgere. Aestas abît, sed alter illam annus adducet; hiemps cecidit, referent illam sui menses; solem nox obruit, sed ipsam statim dies abiget. Stellarum iste discursus quicquid praeterit repetit; pars caeli levatur assidue, pars mergitur. Denique finem faciam, si hoc unum adiecero, nec infantes nec pueros nec mente lapsos timere mortem et esse turpissimum, si eam securitatem nobis ratio non praestat, ad quam stultitia perduci
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset: equitare. & hostem cõminus ꝑ cutere didi¬
eisset. hec singulis. disciplina gentis suę suadet
atq imꝑat. Quid gͦ huic meditandum est qͦd
aduersus omnia tela. quod aduersus om̃e ho¬
stium genus benefacit: Mortem conteninere.
Quȩ quin habeat aliquid inse terribile. ut & ani¬
mos nr̃os quos in amorem sui natura formauit.
offendat : nemo dubitat. Nec enim opus eẽt
in id comparari & acui. in quod instinctu qͦdã
uoluntario tremus. sicut feruntur om̃s ad
obseruationem sui. Nemo discit. ut si necesse
fuerit. ȩquo animo in rosa iaceat : s in hocdu¬
ratur ut tormentis non summittat fidem.
ut si necesse fuerit: stans etiam aliquando
bat : quia solet obreꝑe interim somnus in ali¬
quod adminiculum teclinatis. Mors nullum
habet in cõmodũ. Esse enim debet aliquid.
cuius sit in cõmodum qd̾ si tanta cupiditas
te longioris ȩui tenet. cogita nichil eorum
quȩ aboculis abeunte. & inrerum naturam

Expanded text:
fuisset, equitare et hostem comminus percutere didifuisset, equitare et hostem comminus percutere didicisset. Haec singulis disciplina gentis suae suadet atque imperat. Quid ergo huic meditandum est ? Quod adversus omnia tela, quod adversus omne hostium genus bene facit, mortem contemnere, quae quin habeat aliquid in se terribile, ut et animos nostros, quos in amorem sui natura formavit, offendat, nemo dubitat; nec enim opus esset in id comparari et acui, in quod instinctu quodam voluntario iremus, sicut feruntur omnes ad conservationem sui. Nemo discit, ut si necesse fuerit, aequo animo in rosa iaceat, sed in hoc duratur, ut tormentis non summittat fidem, ut si necesse fuerit, stans etiam aliquando bat, quia solet obrepere interim somnus in aliquod adminiculum reclinatis. Mors nullum habet incommodum; esse enim debet aliquid, cuius sit incommodum. Quod si tanta cupiditas te longioris aevi tenet, cogita nihil eorum, quae ab oculis abeunt et in rerum naturam,
Abbreviated transcription (Latin):
optimum feceris. hec aiunt beneficia ẽẽ. expe¬
tenda tribuendaq non dubiȩ pͥmȩ fortis. quę
tam dire ꝓdest. quam acciꝑe. Deniq nichil illi
iam liberi est. spopondit. Minus autem turpe
est creditori. quan spei bonȩ decoquere. At illu
es alienum. soluendum. Opus est negotianti.
nauigatione ꝓsꝑa. Agrum colenti: ub̾tate eus
guam colit terre. cęli fauore. Ille quod deb et.
sola potest uoluntate ꝑsoluere. In mores. fortu¬
na uis non habet. hos disponat. tanquam ut¬
tranquillissimus ille animus adꝑfectum uem¬
at : qui nec oblatum sibi quicquam sentit ner
adiectum. s in eo habitus est: quomoꝰ cͦunque
res cedant. Cui siue aggeruntur uulgaria bo¬
na. supra res suas eminet: siue aliquid existis
uel omnia casus exeussit : minor non fit. Si
in parthia natus eẽt: arcum in fans stattm
tenderet. Si ingermania : ꝓtirus puer tene¬
rum hastile uibraret. Si auorum nr̃oꝵ tẽporib

Expanded text:
optimum feceris; haec aiunt beneficia esse expeoptimum feceris; haec aiunt beneficia esse expetenda tribuendaque, non dubie primae sortis, quae tam dare prodest quam accipere. Denique nihil illi iam liberi est; spopondit. Minus autem turpe est creditori quam spei bonae decoquere. Ad illud aes alienum solvendum opus est negotianti navigatione prospera, agrum colenti ubertate eius, quam colit, terrae, caeli favore; ille quod debet, sola potest voluntate persolvi. In mores fortuna ius non habet. Hos disponat, ut quam tranquillissimus ille animus ad perfectum veniat, qui nec ablatum sibi quicquam sentit nec adiectum, sed in eodem habitu est, quomodocumque res cedunt. Cui sive adgeruntur vulgaria bona, supra res suas eminet, sive aliquid ex istis vel omnia casus excussit, minor non fit. Si in Parthia natus esset, arcum infans statim tenderet; si in Germania, protinus puer tenerum hastile vibraret; si avorum nostrorum temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
turbant. Nugatorium & iertem uocant. Scis
quosdam ꝑuerse loqui: & significare contraria.
Felicem uocabant. Quid gͦ Eratne illud qui¬
dem.Curo. quod quibusda nimis horridi ani¬
mi uidetur & tetrici. Ariston aiebat. malle se
a dolescentem tristem: quam hilarẽ & amabilẽ
turbe. Uinum enim bonum fieri: quod recens
durum & asꝑum uisum est. Non pati ȩ̨tatẽ:
quod in dolio placuit. Sin eũ tristem appel-¬
lent & inimicum: ꝓ cessib suis bene secdabit
in uetustate. Ipsa tristitia ꝑseueret. modo colere
uitutẽ. ꝑ hibere liberalia studia. non illa quibus
ꝑfundi satis est: s hec quib tinguendus est animꝰ
Hoc est discendi tempus. Quid gͦ. Aliquod est quod
non sit discendum: minime. Sed quem ad modũ
omnib annis studere honestum est : ita non om¬
nib institui. Turpis et ridicula res est: elemen¬
tarius senex. Iuueni parandum: seni utendum
est. Facies gͦ rem utilissimam tibi: si illum qu

Expanded text:
turbant. " Nugatorium et inertem vocant." Scis turbant. " Nugatorium et inertem vocant." Scis quosdam perverse loqui et significare contraria. Felicem vocabant; quid ergo ? Erat ? Ne illud quidem curo, quod quibusdam nimis horridi animi videtur et tetrici. Ariston aiebat malle se adulescentem tristem quam hilarem et amabilem turbae. Vinum enim bonum fieri, quod recens durum et asperum visum est; non pati aetatem, quod in dolio placuit. Sine eum tristem appellent et inimicum processibus suis; bene se dabit in vetustate ipsa tristitia, perseveret modo colere virtutem, perbibere liberalia studia, non illa, quibus perfundi satis est, sed haec, quibus tingendus est animus. Hoc est discendi tempus. " Quid ergo ? Aliquod est, quo non sit discendum ? " Minime. Sed quemadmodum omnibus annis studere honestum est, ita non omnibus institui. Turpis et ridicula res est elementarius senex; iuveni parandum, seni utendum est. Facies ergo rem utilissimam tibi, si illum quam
Abbreviated transcription (Latin):
apparere. ꝓut tulit uentus. Non uagatur. qd
fixum atqͦ fundatum est. Istud. sapienti ꝓ¬
fecto contingit. Aliquatenus & ꝓficienti pro¬
uectoq. Quid gͦ inter est: hic cõmouetur quidem.
non tamen transit. s suo loco nutat. ille nec mo
contẽpnat qui illum obiurgant. qͦd umbrã
& ocium petierit. quod dignitatem suam desti¬
tuerit. & cum plus consegui posset: pretulerit
quietem omnib. Quam utilit̾ suum negociura
gesserit: cotidie illis ostendet. hi quib inuidet᷑:
non desinent transire. Alii elidentur: alii ca¬
dent. Res est in quieta felicitas. Ipsa se exagitat.
mouet cerebrum. Non uno genere alios in aliud
irritat. hos inpotentiam : illos in luxuriam.
Hos inflat: illos mollit. & totos resoluit. At bene
aliquis illam fert. sic quomodo uinum. Ita que
non est quod tibi isti ꝑsuadeant. eum eẽ. felicẽ
qui amultis obsidetur. Sic ad illum: quomodo
adlacum concurritur. quem exhauriunt &¬

Expanded text:
apparere, prout tulit ventus. Non vagatur, quod apparere, prout tulit ventus. Non vagatur, quod fixum atque fundatum est. Istud sapienti perfecto contingit, aliquatenus et proficienti provectoque. Quid ergo interest ? Hic commovetur quidem, non tamen transit, sed suo loco nutat; ille ne commcontemnat, qui illum obiurgant, quod umbram et otium petierit, quod dignitatem suam destituerit, et cum plus consequi posset, praetulerit quietem omnibus; quam utiliter suum negotium gesserit, cotidie illis ostentet. Hi, quibus invidetur, non desinent transire; alii elidentur, alii cadent. Res est inquieta felicitas; ipsa se exagitat. Movet cerebrum non uno genere; alios in aliud irritat, hos in potentiam, illos in luxuriam. Hos inflat, illos mollit et totos resolvit. "At bene aliquis illam fert." Sic, quomodo vinum. Itaque non est quod tibi isti persuadeant cum esse felicem, qui a multis obsidetur; sic ad illum, quemadmodum ad lacum concurritur, quem exhauriunt et
Abbreviated transcription (Latin):
est. Itaq amicicia semꝑ ꝓdest : amor aliquando no
cet. Si nichil aliud. obhoc ꝓfice: ut amare discas.
Festina gͦ. dum michi ꝓficis: ne istue alteri didiceris.
Ego quidem ꝑcipio iam fructum. cum mͥ fingo uno
nos animo futuros. & quiequid ȩtati meȩ uigoris ab¬
scessit: id adme extua quamquam non multum ab et
rediturum : Sed tamen re quoq ipsa : ẽẽ. letus uo¬
lo. Uemet adnos exibit. Quos amamus: etiam ab¬
sentib gaudium. s id lene & euanidum. Conspet¬
tus & presentia & conuersatio: habet aliquid uiue
uoluptatis utiq si non tantum quem uelis: sed
qualem uelis uideas. Affer itaq michi ingens
munus. & quo iagis instes: cogita te mortalẽ
ẽẽ. me senem. ꝓpera adme: s ad te pͥus ꝓfice. &
ante omnia hoc cura: ut constes tibi. Quotiens
exꝑiri uoles. an aliquid actum sit: obserua an
eadem hodie uelis quȩ heri. Mutatio uolunta¬
tis: in dieat animum natare. aliubi atq aliubi

Expanded text:
est. Itaque amicitia semper prodest, amor aliquando etiam est. Itaque amicitia semper prodest, amor aliquando etiam nocet. Si nihil aliud, ob hoc profice, ut amare discas. Festina ergo, dum mihi proficis, ne istuc alteri didiceris. Ego quidem percipio iam fructum, cum mihi fingo uno nos animo futuros et quicquid aetati meae vigoris abscessit, id ad me ex tua, quamquam non multum abest, rediturum. Sed tamen re quoque ipsa esse laetus volo. Venit ad nos ex iis, quos amamus, etiam absentibus gaudium, sed id leve et evanidum; conspectus et praesentia et conversatio habet aliquid vivae voluptatis, utique si non tantum quem velis, sed qualem velis, videas. Adfer itaque te mihi ingens munus, et quo magis instes, cogita te mortalem esse, me senem. Propera ad me, sed ad te prius. Profice et ante omnia hoc cura, ut constes tibi. Quotiens experiri voles, an aliquid actum sit, observa, an eadem hodie velis, quae heri. Mutatio voluntatis indicat animum natare, aliubi atque aliubi