comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa reũtit᷑. aut si pͭm oꝑis de est opoitu¬
uitas. tã diu ꝓcellis cẽptatõnũ int̾ius
colliditur. quo usq demergat᷑ in baratiꝵ
desꝑationis. ut postremo ĩ ꝑfundsi damp¬
uationis absorbeat᷑. Si gͦ inite ip̃o carita¬
tẽ habes eam si potes in ꝓximo tuo ac¬
cende. doce illũ qualit̾ debeat ẽẽ custos
ꝯscĩe. amator discipline. sedulus ĩmi¬
nisf̾io alioꝵ. patiens ĩ iuriis. patatus
ad obediendũ. humilis ad ꝑficienda quo
amaiorib suis sibi fũint imꝑata. Non
sit tͥ sermo ꝯmuuis cũ infirmo de ĩfir¬
mitate sp̃uali. ut pote c̃ auaro dediui¬
ciis. cũ ambitioso. dedignitate.⁊ houo¬
rib. cum suꝑbo: deexcellentia. cum eo
qͥ rreas diligit: dedifcordia. cũ carnali:
de luxuria. neq cũ guloso: de mense de¬
licus ꝯtabuleris. Hoc enĩ ã est calorẽ
caritatis in co houere. s potius extinguere.
De hac edi ficatione superna. i sp̃uali in lege
moysi scͥptum est. Quod si unius eduob fr̃ĩb

Expanded text:
portunitas, tam diu procellis tentatationum interius colliditur, quousque demergatur in barathrum desperationis, ut postremo in profundum damnationis absorbeatur. Si ergo in ipso charitatem habes, eam si potes in proximo tuo accende, doce illum qualiter debeat esse custos conscientiae, amator disciplinae, sedulus in ministerio aliorum, patiens in injuriis, paratus ad obediendum, humilis ad perficienda quae a majoribus suis sibi fuerint imperata. Non sit tibi sermo communis cum infirmo de infirmitate spiritali, utpote cum avaro de divitiis, cum ambitioso de dignitate et honoribus, cum superbo de excellentia, cum eo qui rixas diligit de discordia, cum carnali de luxuria: neque cum guloso de mensae delitiis confabuleris. Hoc enim non est calorem haritatis in eo fovere, sed potius extinguere. De hac aedificatione superna et spiritali in lege Moysi scriptum est: Quod si unus e duobus fratrib
Abbreviated transcription (Latin):
radit arboris mala. ⁊ fructus eiꝰ malus ꝓ¬
ucuit. Si radix bona. ⁊ fructus bonus Si
radix arida ⁊ sita. fructus arboris aut
nullus est. aut ominino infructuosus.
Fodem mͦ cogitationi ꝯformat᷑ opus ex¬
t̾ius. ut male cogitatõni opus malum:
bone cogitationi opus bons̃. Aride uͦ co¬
gitatõni opꝰ in fructuosũ suꝑedificetur.
Aridas appello cogitatõnes uanas q̃ nõ
ex ꝓposito uel studio s ex leuitate. ł in¬
stabilitate cordis humani freq̃ndes ⁊
nũose insurgunt. q̃ licet dãpnabiles ĩ
se ñ st̃: fructum tam̃ boni oꝑis aut tol¬
lunt. aut miruũt. Sic̃ enĩ ꝓsalmista di¬
cit. Cogitatio hoĩs ꝯficebit᷑ tibi ⁊ reliqͥe¬

Expanded text:
radix arboris mala, et fructus ejus malus pradix arboris mala, et fructus ejus malus provenit: si radix bona, et fructus bonus: si radix arida et sicca, fructus ejus aut nullus est, aut omnino infructuosus. Eodem modo cogitationi conformatur opus exterius, ut malae cogitationi opus malum, bonae cogitationi opus bonum, aridae vero cogitationi opus infructuosum superaedificetur. Aridas appello cogitationes vanas, quae non ex proposito vel studio, sed ex levitate, instabilitate cordis humani frequentes et numerosae insurgunt: quae licet damnabiles in se non sunt: fructum tamen boni operis aut tollunt aut minuunt. Sicut enim Psalmista dicit: Cogitatio hominis confitebitur tibi, et reliq
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ ad dism ⁊ignoscat ei. Iste ꝓfecto est
paries quo plurimi putantef se teligio¬
sos ⁊ iuctos a uta salutis exclusi sunt. qr
se ip̃os si cognoscetites: ⁊ ceti effrati erra¬
uerunt ĩ inuio ⁊ si inuia. ꝑfosso gͦ hoc
pariete sunilitudo ãalium ⁊ reptilium
subtilius homo cordis sui latebras rima¬
mari satagit: ab hoĩnatõues cogitatõnũ
que a dõ separant ĩuenit: ibidem multi¬
plici affectione depictas. uidłi. cogitatio¬
nes urxurie q̃ designant᷑ ꝑsimilitudines
aĩalisi. cogitatõnes auaritie: q̃ designan
humilitas ꝓprie uirtus xp̃i. ita superbia
uitiũ diaboli. Inpurgandis gͦ uiciis cogi¬
tationũ. necc̃e ẽ aĩa uigilet. coꝙ ĩpurita¬
te conscĩe: uita ifruct̾us extĩoris oꝑis cõ¬
sistat. qr sicut a radice ꝓcedit uirtus to¬
tius arboris: sic acogitatõne uͥtus boni o¬
ꝑis. uidemꝰ certe frequent̃ accidere. qd̃ dũ

Expanded text:
rtatur ad Dominum et ignoscat ei. Iste profecto est rtatur ad Dominum et ignoscat ei. Iste profecto est paries quo plurimi putantes se religiosos et justos a via salutis exclusi sunt: quia seipsos non cognoscentes, et caeci effecti erraverunt in invio, et non in via . Perfosso ergo hoc pariete similitudo animalium et reptilium, m dum subtilius homo cordis sui latebras rimari satagit, abominationes cogitationum, quae a Deo separant invenit, ibidem multiplici affectione depictas, videlicet cogitationes luxuriae, quae designantur per similitudines animalium, cogitationes avaritiae, quae designantur humilitas proprie virtus Christi, ita superbia vitium diaboli. In purgandis ergo vitiis cogitationum necesse est ut anima vigilet, eo quod in puritate conscientiae vita et fructus exterioris operis consistat: quia sicut a radice procedit virtus totius arboris, sic a cogitatione virtus boni operis. Videmus certe frequenter, accidere, quod dum
Abbreviated transcription (Latin):
omnino qui ĩnulla istarum cogitatio¬
num scandalteatꝰ fũit. qr ip̃e sunt que
omnes aut pene om̃s huiꝰ ꝑegͥnatõnis
incolas. auia uisticie ex orbitare faciũt
Et qm̃ iste cogitatõnes magis infeste st̃
cordi humano quam alie: rocco ꝓpħa
ussus adño scrutari consc̃iam homini
magis istarum mentionẽ facit ⁊ que fre¬
q̃ntius cordi humano se ĩgerunt ⁊ oifti¬
ciluis hominẽ relinqũt. Cum enun
dñs ercchieli dixisset. fode parietẽ. post
paulillũ subiungit toem ꝑpħa. uidi ⁊
cite omnis similitudo aĩasuũ ⁊ reꝑtiliũ.
⁊ydola domus istł dcpicta erant ĩ pari¬
ete. Paries iste qͣm domitus fodi fsit
obscuritas est conscĩc. quam senisus ho¬
nunis hobetatus penetrare qt̃q si pre¬
ualet. coquod pondere pecc̃oꝵ aluce
ueritatis longe relegatus: nescit mala
sua cognoscere. ĩ telligere pert᷑a sua. plan¬
gere infirmitates quib oppͥmit᷑. ut reũ¬

Expanded text:
omnino qui in nulla istarum cogitatioomnino qui in nulla istarum cogitationum scandalizatus fuerit: quia ipsae sunt quae omnes aut pene omnes hujus peregrinationis incolas a via justitiae exorbitare faciunt. Et quoniam istae cogitationes magis infestae sunt cordi humano quam aliae, idcirco propheta jussus a Domino scrutari conscientiam hominis, magis istarum mentionem facit, quae frequentius cordi humano se ingerunt et difficilius hominem relinquunt. Cum enim Dominus Ezechieli dixisset: Fode parietem, post paululum subjungit idem propheta: Vidi et ecce omnis similitudo animalium et reptilium, et idola domus Israel depicta erant in pariete . Paries iste quem Dominus fodi jussit, obscuritas est conscientiae quam sensus hominis hebetatus penetrare quandoque non praevalet, eo quod pondere peccatorum a luce veritatis longe relegatus nescit mala sua cognoscere, intelligere peccata sua, plangere infirmitates quibus opprimitur, ut reve
Abbreviated transcription (Latin):
i aufert homini se ip̃m. aut certe simula¬
torisi. ⁊ aufert homni dm̃. Sic etiã ser¬
mo prauus igne uto comburat᷑ necefse ẽ.
q̃m aut est suꝑuaciuis carens utilitate
⁊ rõne. aut est detractoriꝰ ĩ pximoꝵ cor¬
rasione. aut est adulatorius infaisi uusꝰ
olei ełfusione. deqͦ scͥptum est. Olcum
petĩoris ñ impinguet caput meũ. In¬
ordinatas similit cogitationes qͥcumiq
deum puro amore diligit ext̾minare
debet coꝙ separent hoĩcm ado̾. nͨ sp̃ui
scõ possit eẽ donuciliũ ĩ ꝯscientia que
uulnerata ẽ ꝑ ĩordinate cogitationus
affectum. Sunt autẽ tͥa gn̾a cogitatio¬
num q̃ p̾cipue adu̾sus animas nr̃as
militant. Aut enim sordide ⁊ turpes
sunt cogitatõnes cordis nr̃i. i hñt ori¬
ginem a luxia. Aut res transitorie ni¬
mis appetunt᷑. uł retincnt᷑. ⁊ habent ori¬
ginem ab auaritia. Aut corda humana
contͣ ꝓximos inflant᷑. uł supra cos crigũ¬
tur. ⁊ habent originẽ asuꝑbia. Bcatus

Expanded text:
 impudicum, et aufert homini seipsum, aut certe simulatorium, et aufert homini Deum. Sic etiam sermo pravus igne isto comburatur necesse est: quoniam aut est supervacuus carens utilitate et ratione, aut est detractorius in proximorum corrosione, aut est adulatorius in falsi illius olei effusione, de quo scriptum est: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum . Inordinatas similiter cogitationes quicumque Deum puro amore diligit exterminare debet, eo quod separent hominem a Deo, nec Spiritui sancto possit esse domicilium in conscientia quae vulnerata est per inordinatae cogitationis affectum. Sunt autem tria genera cogitationum quae praecipue adversus animas nostras militant. Aut enim sordidae et turpes sunt cogitationes cordis nostri, et habent originem a luxuria, aut res transitoriae nimis appetuntur vel retinentur, et habent originem ab avaricia, aut corda humana contra proximos inflantur vel supra eos eriguntur, et habent originem a superbia. Beatus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcandelabrũ illud. de quo dñs ĩ cuuange¬
bo dicit. Nemo accendit luc̃nam ⁊ in
abscondito poniit. neq submodio s suꝑ
candelabrũ. ut omues qͥ in domo sunt
lum̃ uideant. S potiꝰ candelabrũ hic di¬
cimus sc̃am eccłiani sicut ioh̾es ĩ apoc̃. art.
Septem stelle: angłi .uii. st̃. ⁊ candebra
suꝑ candelabrũ lucet. dum hũ qͥ quodã¬
modo suꝑ capita alioꝵ positi sunt siue
prelatione. suc aliqua cura ãminist̃¬
cionis: p̃sunt ced̾is in sollicitudine. ⁊ ꝑ
ip̃is laboranit. eisq p̾uident maiori stu¬
sistentes de aliis curam agunt. qͥ sibi
in suis necc̃itatib ñ possunt adeẽ ⁊ ge¬
neralit̃ hii omties suꝑ candelabrum
lucanit. qui ꝓruoꝵ honera ĩquac̃q

Expanded text:
candelabrum illud de quo Dominus in Evangelio dicit: Nemo accendit lucernam et in abscondito ponit, neque sub modio sed super candelabrum, ut omnes qui in domo sunt lumen videant : Sed potius candelabrum hic dicimus sanctam Ecclesiam, sicut Joannes in Apocalypsi ait: Septem stesuper candelabrum lucet, dum hi qui quodammodo super capita aliorum positi sunt, sive praelatione sive aliqua cura administrationis praesunt caeteris in solicitudine, et pro ipsis laborant, eisque praevident majori stusistentes de aliis curam agunt, qui sibi in suis necessitatibus non possunt adesse. Et generaliter hi omnes super candelabrum lucent, qu
Abbreviated transcription (Latin):
iorditiatis ꝑardorẽ caritatis: oportet uͤͭ
is qͥ dm̃ uere diligit adcos qͥ cura se sunt
calorẽ huiꝰ ignis qͥ est caritas cinittat. ut
doctriua ⁊ ꝯsolatione spuali abamore
morib ĩformat᷑. scd̃m modũ magist̾ui
qͦ foris erudit᷑. exẽpli causa: mͦ adnauẽ
respitiamꝰ. q̃ si ꝓsꝑo uento ductt᷑ incep¬
to itiñe ꝓficit. ⁊ uelocit᷑ ad portũ ꝑducit᷑
qͦni gub̾nator disposuit expectandũ. Si uͦ uen¬
tus fu̾it ꝯtͣtius. cito adt̾ram de qua soluerat
gubnator. illã reꝑcutit. ł qd̃ det̾ius est ĩ
mediis ꝑcellis tam diu collidit᷑. qͦusq in
ꝓfundum uaris sine spe salutis ab sorbe¬
atur. Codẽ mͦ aĩa illa q̃ bona doctrina regi¬
t᷑: ⁊ ꝯsolatõne spũali gaudet. ⁊ proficit de
die ĩdiem. ⁊ quasi uento flante ꝓspero ꝑ¬
uenit adportũ salutis. Si si ꝑũsis macu¬
lctur colloqis. q̃ etia bonos mores corũpũt.¬

Expanded text:
ordinatis per ardorem charitatis, oportet ut is qui Deum vere diligit, ad eos qui circa se sunt, calorem hujus ignis, qui est charitas, emittat, ut doctrina et consolatione spiritali ab amore moribus informatur secundum modum magisterii quo foris eruditur. Exempli causa, modo ad navem respiciamus, quae si prospero vento ducitur, incoepto itinere proficit, et velociter ad portum perducitur, quem gubernator disposuit expectandum. Si vero ventus fuerit contrarius, cito ad terram, de qua solverat gubernator, illam repercutit, vel quod deterius est, in mediis procellis tam diu colliditur quousque in profundum maris sine spe salutis absorbeatur. Eodem modo anima illa quae bona doctrina regitur et consolatione spiritali gaudet, et proficit de die in diem, et quasi vento flante prospero pervenit ad portum salutis. Si vero perversis maculetur colloquiis, q
Abbreviated transcription (Latin):
cata occulto penitentie fruc̾tu uolunt
accedere ad dñm. In om̃ib bonis que a¬
gunt uauã głiam ⁊ aspectus hõium
reclinantes qui recte significati st̃ per
mulierẽ illã euuã głicam que stans
retͦ cetigit fimbriã uestim̃ti dñ ⁊ sana¬
ta ẽ. Qui uͦ ad hoc gaudium compellunt᷑.
sunt ꝯtemptibiles huiꝰ mundi. qui urgen¬
tib misctuis ab om̃i humano solatio de¬
stituti st̃. necc̃itatate cõpellente ad dñi
qͥ neminẽ abicit ꝯũtunt᷑. Accedamus
gͥ om̃s ad regẽ istum. qͥ propt̾ea ad nos ue¬
nit humilis ut nobis daret hoc gaudiũ.
dum ẽ. si ĩuita ista p̾senti sue pauꝑtatis.
ĩfiruutatis. humilitatis facit nos esse par¬
ticipes. qr ꝓ pouꝑtate diuitias in estima¬
biles. ꝓinfirmitate sanitatẽ. ꝓ humili¬
tate largiet᷑ głam. ip̃e splendor głie. ⁊ figͣa¬

Expanded text:
cata occulto poenitentiae fructu volunt cata occulto poenitentiae fructu volunt accedere ad Dominum. In omnibus bonis quae aguntunam gloriam et aspectus hominum declinantes, qui recte significmulierem illam evangelicam, quae stans retro tetigit fimbriam vestimenti Domini et sanata est . Qui vero ad hoc gaudium compelluntur, sunt contemptibiles hujus mundi, qui urgentibus miseriis ab omni humano solatio destituti sunt, necessitate compellente ad Deum, qui neminem abjicit, convertuntur. Accedamus igitur omnes ad regem istum, qui propterea ad nos venit humilis, ut nobis daret hoc gaudium, dum est si in vita ista praesenti suae paupertatis, infirmitatis et humilitatis facit nos esse participes. Quia pro paupertate divitias inaestimabiles, pro infirmitate sanitatem, pro humilitate largietur gloriam, ipse splendor gloriae et fig
Abbreviated transcription (Latin):
singłare. suꝑeminẽs. sũma om̃iũ gau¬
diorum. quod uͦ oculus uidit. nͨ auris au¬
diuit. Non dicat aliquis incorde suo ĩ¬
mensitatẽ huꝰ gaudii ad se ñ respicere.
quod sui defectus nusetia si meret᷑. a quo
ꝑ huiꝰ uite mortalitatẽ tanta distantia
separatus ẽ. Illi enĩ soli hoc gaudiũ ñ ꝓ¬
uenit cui clausit intͦitum macła pͥne
uoliuntatis. Sunt siqͥdem qͥ hoc gandi¬
um uiolent̾ rapiunt. ⁊ st̃ qui illud muer¬
cantur. ⁊ sunt qui hoc gaudiũ furant᷑.
⁊ sunt qͥ ad illud compeslunt᷑. Uiolent̃
ħ gaudiũ: rapiũt: uiri sp̃uales qͥ ꝯtẽp¬
tis huiꝰ mundi delitiis soli deo ꝯtendũt
placere ⁊ famulari. Qui mercant᷑ illud
siuit. diuites reb ⁊ pauꝑes uͥtutib. qui
gaudiũ illud celeste quod celc̾tudine uite
ñ possunt attingere. largitate elimosi¬
narum sibi accqͥrunt. Qui uͦ gaudiũ
istud furant᷑. sũt hii qͥ post ꝯmissa pec¬

Expanded text:
singulare, supereminens, summa omnium gausingulare, supereminens, summa omnium gaudiorum quod nec oculus vidit nec auris audivit , etc. Non dicat aliquis in corde suo immensitatem hujus gaudii ad se non respicere, quod sui defectus miseria non meretur, a quo per hujus vitae mortalitatem tanta distantia separatus est. Illi enim soli hoc gaudium non provenit, cui clausit introitum macula pravae voluntatis. Sunt siquidem qui hoc gaudium violenter rapiunt, et sunt qui illud mercantur, et sunt qui hoc gaudium furantur, et sunt qui ad illud compelluntur. Violenter hoc gaudium rapiunt viri spiritales, qui contemptis hujus mundi delitiis soli Deo contendunt placere et famulari. Qui mercantur illud sunt, divites rebus, et pauperes virtutibus qui gaudium illud coeleste, quod celsitudine vitae non possunt attingere, largitate eleemosynarum sibi acquirunt. Qui vero gaudium istud furantur, sunt hi, qui post commissa pec
Abbreviated transcription (Latin):
ducit ad ꝑditionem. Hoc etiam iumores
facere debent qͥ ułut mediũ sue ꝑegͥnati¬
onis iter ꝑegerunt. ne supplant̾ati ab
hostib reliquũ tempꝰ uite sue ĩuanum
ducere iideant᷑. Serutet᷑ unusqͥsq ui¬
tam suã. si responsũ h̃t bone ꝯscĩe:¬
erumpat ĩ ꝯftisi oul̃ laudis. Si pũgit᷑
uerine praue conscientie: plaugat cõ¬
missum criminis accedat admedicũ.
ostendat sua uulnera qͣmdi prope ẽ
qͥ ad hoc uenit. ut sanaret nr̃os dolores.
⁊dimitt̃et pocc̃a. Nemo confidat ĩuiuc̃¬
tute uł in fortitudine sua post cduit᷑m¬
tatem temporis ꝓmittens sibi dies peni¬
tentie. ⁊ gr̃am reconciliationis. q̃m qͥ
hodie ẽ: forsitan ũ erit cras: imulti lõga
arripientes itiña media uia substitert̃.
Et qͥd est magis a nat᷑a humaua alienum ꝙͣ
ĩ infirmitata ñ querere sanitatẽ. ĩ dolore ñ
appet̾ẽ gaudiũ. maxime cum sanitas of¬
fertur ⁊ gaudium pruttit᷑. Et gaudiũ

Expanded text:
ducit ad perditionem. Hoc etiam juniores ducit ad perditionem. Hoc etiam juniores facere debent, qui velut medium suae peregrinationis iter peregerunt, ne supplantati ab hostibus reliquum tempus vitae suae in vanum ducere videantur. Scrutetur unusquisque vitam suam, si responsuerumpat in confessionem laudis: si pungitur verme pravae conscientiae, plangat commissum crimen, accedat ad medicum, ostendat sua vulnera quamdiu prope est, qui ad hoc venit ut sanaret nostros dolores et dimitteret peccata. Nemo confidat in juventute vel in fortudine sua, post diuturnitatem temporis promittens sibi dies poenitentiae, et gratiam reconciliationis: quoniam qui hodie est, forsan non erit cras: et multi longa arripientes itinera, media via substiterunt. Et quid est magis a natura humana alienum, quam in infirmitate non quaerere sanitatem, in dolore non appetere gaudium, maxime cum sanitas offertur et gaudium promittitur? Et gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
tas significata est. Qui gͦ ñ potest per¬
unitatem ũipa dĩi possidebit. Si ñ põt
habe ꝑfectionem consiii quani habuett̃
hu qui p̃ceptis consilia addideit̃: teneat
uiitatẽ. si ñ potest assequi ꝑfectionen.
mandati. uͥ ot̃a dĩ mandata ad unguẽ
custodiat: teneat unuitatem qͣm si non
tenuerit: cum illa ctiam ccc̾̃a ꝑdidit: q̃
aduitã illũ conducẽ uidebantur. quia
uno ex eunte de ciuitate remanet. ua¬
stitas ⁊ de solatio. Exiam dicdis infallor
liquet. quod ĩ diuino obsequio cordis:
oris. ⁊ eadem ratione cordis ⁊ oꝑis: concor¬
dia reqͥrat᷑. ⁊penes custodiam conscĩe:
tãitum onine ꝯsistere. qm̃ ex ip̃a uita
ꝓcedit. ⁊ ꝑpt̾ea huic custodie omnes oꝑ¬
am dare debent. Senes qͥ mundi cur.¬
su petie finito: quasi pedem unũ iã
extca portam huius scłi posueriuit. ut
debẽt. qͥ huic porte iam appropinq̃uent̃.
ne ducant᷑ ꝑuiam illam spatiosam q̃

Expanded text:
tas significata est. Qui ergo non potest pertas significata est. Qui ergo non potest perunitatem, et in ipsa Deum possidebit. Si non potest habere perfectionem consilii quam habuerunt hi, qui praeceptis consilia addiderunt, teneat unitatem; si non potest assequi perfectionem mandati, ut omnia Dei mandata ad unguem custodiat, teneat unitatem: quam si non tenuerit, cum illa etiam caetera perdidit, quae ad vitam illam conducere videbantur. Quia uno exeunte de civitate, remanet vastitas et desolatio. Ex jam dictis, ni fallor, liquet, quod in divino obsequio cordis et oris, et eadem ratione cordis et operis concordia requiratur, et penes custodiam conscientiae meritum omne consistere: quoniam ex ipsa vita procedit, et propterea huic custodiae omnes operam dare debent. Senes qui mundi cursu pene finito, quasi pedem unum jam extra portam hujus seculi posuerunt, ut debent, qui huic portae jam appropinquaverunt, ne ducantur per viam illam spatiosam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
lis. deo acceptus est: ꝓ gredi expediẽs
puta. s cum ip̃e funs tei tͥ etiã hone¬
stum. ꝓximo scandalũ. dõ offensam
parat:. cessare inpͥncipio magis necc̃i¬
um. Et ut prosequar ea que ⁊elo correc¬
tionis dici uidentur: ⁊ si amaritudinẽ
foris sapiant: finalit̾ tam̃ ad cori¬
cordiam ⁊ unitatem tendere debent.
ut expugtiatis uitioꝵ ⁊ discordie tu¬
multib ÷ omnes seruat unitatem
spc̃ in iunculo patis. Unitas ⁊ enim
custos est coidium q̃ amicos dĩ facit e¬
tiam illos: qui ad ꝑfectam cõũsationẽ
attingere ñ possunt. Prima ĩ reconci¬
liatione: cor humanũ inhabitans.
⁊ ultuma deserens iustificatũ. Pporro
suꝑna unitas ꝑunũ iliũ significat᷑
de qͦ scͥptum ẽ. Urbs de qͣ egrediebant᷑¬
cliebantur .x. egredict᷑ unus. Ibi ꝑma
lenarium ꝑfectio exempli. ꝑcentena¬
rium. perfectio consili. ꝑdenarium:
ꝑfectio mandati. ꝑunũr. suꝑna uni¬

Expanded text:
lis, Deo acceptus est, progredi expediens lis, Deo acceptus est, progredi expediens puta, sed cum ipse finis rei, tibi etiam honestum, proximo scandalum, Deo offensam parat, cessare in principio magis necessarium. Et ut prosequar ea quae zelo correctionis dici videntur, et si amaritudinem foris sapiant, finaliter tamen ad concordiam et unitatem tendere debent, ut expugnatis vitiorum et discordiae tumultibus, omnes servent unitatem spiritus in vinculo pacis. Unitas etenim custos est cordium, quae amicos Dei facit etiam illos, qui ad perfectam conversationem attingere non possunt. Prima in reconciliatione cor humanum inhabitans, et ultima deferens, justificatum. Porro superna unitas per unum illum significatur, de qdiebantur decem, egredietur unus . Ibi per millenarium perfectio exempli, per centenarium perfectio consilii, per denarium perfectio mandati, per unum, superna uni
Abbreviated transcription (Latin):
sipuisse. ꝓbandi gͦ sunt sp̃c utrum ex dõ
suit hoc modo. ut qͣndoq ad pͥncipiũ qñq
ad finem cei quam p̃ponimꝰ respiciamsꝰ.
Oncipium enĩ nr̃e cogitationis. qͣndoq
adeo honestum est ut statin ex ip̃o id qd̾
intendiuius approbari possit. ut dum co¬
gitamꝰ dicere uł facere: ad quod p̃cepto
diuino compellimur. quale est deum ca¬
dere. patrem ⁊ mat᷑m honorare. Qnͣdoq
pͥncipium nr̃e cogitationis ad eo uitio¬
sum est ut in ĩpo pͥncipio merito sit cũ
fine suo abiciendum. ut dũ cogitamus
ea dicere uel facere que lege domini ꝓbi¬
bentur. ut homicidia. adult̾ia. ⁊ his si¬
milia. Quandoq u pͥncipia cogitatio¬
num nr̃arum dubia sunt. ut uel bona
mala. uł mala bona appareant. In
his iudiciũ exfine accipiendũ est. Sic̃
enĩ sapiens dicit. Prudentia rerum
exitus metit᷑. Quod si finis ĩchoate
delib̾ationis tibi honestus. ꝓrimõ uti¬

Expanded text:
sipuisse. Probandi ergo sunt spiritus utrum ex Deo sipuisse. Probandi ergo sunt spiritus utrum ex Deo sint , hoc modo, ut quandoque ad principium, quandoque ad finem rei, quam proponimus, respiciamus. Principium enim nostrae cogitationis quandoque adeo honestum est, ut statim ex ipso id quod intendimus approbari possit, ut dum cogitamus dicere vel facere, ad quod praecepto divino compellimur, quale est, Deum credere, patrem et matrem honorare. Quandoque principium nostrae cogitationis adeo vitiosum est, ut in ipso principio merito sit cum fine suo abjiciendum, ut dum cogitamus ea dicere vel facere quae lege Domini prohibentur, ut homicidia, adulteria et his similia. Quandoque vero principia cogitationum nostrarum dubia sunt, ut vel bona mala, vel mala bona appareant: in his judicium ex fine accipiendum est. Sicut enim Sapiens dicit: Prudentia rerum exitus metitur. Quod si finis inchoatae deliberationis tibi honestus, proximo uti
Abbreviated transcription (Latin):
iniquos corrigere elẽmosina est singu¬
laris. que extingit pecẽm: sicut aqua
ignem. quippe ⁊ elemosiua aqua dei
interp̃tat᷑. Et cum sunt tres sp̃es pͥncipa¬
les elemosine. uidłc. Largitio tẽporaliũ.
lruditio ignorantiũ. Correttio delinq̃n¬
tium. ultima de qͣ diximus. cet̾is poti¬
or iudicat᷑. Freq̃nt̃ tam̃ accidit ut cor
humanũ sibi m̃tiens: cogitata dicta ł
fcã bona reputet: que tam̃ bona ñ
sunt. quod exemplo quodã simplici
ad p̃sens libuit demonstrare. Audiui¬
mus in annis puerilib regem ppo¬
tentem consiliũ hominũ stestiarũ
ad unasse in quo cognosc̾et. quod aĩal
parturisset uenustiorẽ cet̾is genitu¬
ram. Quo fc̃o simia ĩmediũ ꝑdiit.
trahens natũ sinm cet̾is deformiorẽ.
c⁊ dixit illũ speciosũ p̃filiis hominã
iudicandũ. Quid rectius ꝑ simiam:
qͣm pͣuum cor accipit᷑ ⁊ sinus nati
tire iudicat. ubi utro iudicio probatur de¬

Expanded text:
iniquos corrigere, eleemosyna est singuiniquos corrigere, eleemosyna est singularis, quae extinguit peccatum, sicut aqua ignem: quippe et eleemosyna, aqua Dei interpretatur. Et cum sunt tres species principales eleemosynae, videlicet largitio temporalium, eruditio ignorantium, et correctio delinquentium. Ultima, de qua diximus, caeteris potior judicatur. Frequenter tamen accidit ut cor humanum sibi mentiens cogitata, dicta vel facta bona reputet, quae tamen bona non sunt: quod exemplo quodam simplici ad praesens libuit demonstrare. Audivimus in annis puerilibus regem praepotentem concilium hominum et bestiarum adunasse, in quo cognosceret, quod animal parturisset venustiorem caeteris genituram. Quo facto simia in medium prodiit trahens natum suum caeteris deformiorem, et dixit illum speciosum prae filiis hominum judicandum. Quid rectius per simiam quam pravum cor accipitur? Cujus nati tire judicat, ubi vero judicio probatur de
Abbreviated transcription (Latin):
interioris. Dum enim psalmos uł alias
oĩones ore ꝓferimus: Ad hoc utiq hoc
facimus. ut ĩt̾iorem hõiem ad deuoti¬
onem. ad caritatẽ. ad seriuend̾ deo ex¬
citemus. ac si dic̃emus ei. Surge qui
erit: nͥl om̃ino profuit sonus oĩonis.
nec aliud forte censendũ est uihis q̃ ⁊clo
iusticie uidentur dici. ut pote ꝑuersos
corripere uicia impugnare. malo resi¬
stere. ⁊ huĩmodi. quia unhis etiam ex¬
igit᷑ puritas consc̃ĩe. ut intendat his
qui ioquit᷑ ꝓdesse potuis qͣm obc̃e. ⁊
concordie potius quam dissensionis fo¬
mitem nunistre. Sic enun ⁊ hoc loq̃n¬
di genus deo acceptũ est. adeo ut apusul¬
lis ⁊magnis iusticiam ⁊ elari uelit &
uerbo defensionis malttie resistendo: ma¬
xime cum opp̃ssa u̾itate p̃ualet falsitas.
uniusticia oppͥmit eqͥtatem. Un. de sĩ¬
plicib qͣmuis sc̃is scͥptum ẽ q̃m qͣntũ
exemplo bone ꝯũsationis ꝓsunt : tm̃ si¬
lentio obsunt. MResistere enim malo:

Expanded text:
interioris. Dum enim psalmos vel alias interioris. Dum enim psalmos vel alias orationes ore proferimus, ad hoc utique hoc facimus, ut interiorem hominem ad devotionem, ad charitatem, ad serviendum Deo excitemus, ac si diceremus ei: Surge qui erit, nihil omnino profuit sonus orationis: nec aliud forte censendum est in his quae zelo justitiae videntur dici, utpote perversos corripere, vitia impugnare, malo resistere, et hujusmodi. Quia et in his etiam exigitur puritas conscientiae, ut intendat his qui loquitur prodesse potius quam obesse, et concordiae potius quam dissensionis fomitem ministrare. Sic enim et hoc loquendi genus Deo acceptum est, adeo, ut a pusillis et magnis justitiam zelari velit, et verbo defensionis malitiae resistendo, maxime cum oppressa veritate praevalet falsitas, et injustitia opprimit aequitatem. Unde de simplicibus quamvis sanctis scriptum est, quoniam quantum exemplo bonae conversationis prosunt, tantum silentio obsunt. Resistere enim malo,
Abbreviated transcription (Latin):
supra naturam ñ meret᷑. ex parte minu¬
it mũitum orantis. Ista cogitatio est sub
tra so uͦ qd̃ ore dr᷑: est cogitatio cordis. dũ
labiis deum orantib cor adillicita. ⁊ tur¬
pia cogitanda deicit᷑. qualła st̃ odia. ꝑiu¬
ria. carnales illecebre. mcndatia. simula¬
tiones. Neq cunc uox que ore ꝑꝓfectur:
oratio. S simulatio debet appellari. qr
duplex iniquitas. U̾ enim ꝑ sinule ui¬
deamus. qualit̃ affectus cordis cũ uoce
conuenire debet. sic se habent ad inuicem
cogitatio ⁊ or̃o. sicut uigil seruans nos¬
tis. iugilias adeos qui sunt ĩ castro. Si e¬
nim hostili manu itruente uigil ille
sollicite uociferet᷑ ad eos qui ĩ castro sũt
clamans ut surgant: ut eingilent. ui
arment᷑. ⁊ se defendant: ⁊ lli qͥ deuitus
sunt nicħil hoꝵ faciant idõq ab simi¬
cis fuũint comp̃hensi:. nonne petit opa
tota iugilantis : tota prorsus. Podem m
uox exttrioe quasi uigil ⁊ custos ẽ hom̃is

Expanded text:
supra naturam non meretur, ex parte minusupra naturam non meretur, ex parte minuit meritum orantis. Ista cogitatio est sub tra id vero quod dicitur est cogitatio cordis, dum labiis Deum orantibus cor ad illicita et turpia cogitanda dejicitur, qualia sunt odia, perjuria, carnales illecebrae, mendacia, simulationes. Neque tunc vox, quae ore profertur, oratio bona, sed simulatio debet appellari: quia duplex iniquitas, sic enim per simile videamus qualiter affectus cordis cum voce convenire debet, sic se habent adinvicem cogitatio et oratio, sicut vigil servans noctis vigilias ad eos qui sunt in castro. Si enim, hostili manu irruente, vigil ille solicite vociferetur ad eos qui in castro sunt, clamans ut surgant, ut evigilent, ut armentur, et se defendant et illi qui deintus sunt nihil horum faciant, ideoque ab inimicis fuerint comprehensi, nonne perit opera tota vigilantis? Tota prorsus. Eodem modo vox exterior quasi vigil et custos est hominis
Abbreviated transcription (Latin):
dͣr qñq est adid qd̃. dicitur. qͣndoq est
cogitatio ẽ ineo qd̃ dicitur. qñ inten¬
tio orantis ĩurtute psalmi uł alt̾uis
orationis. ⁊ nichi aliud directe respicit
q̃ or̃o asata ẽ. ⁊ dõ accepta. meritum
habens iuxta m̃suran deuotionis. snͣ¬
doq cogitatio fertur tĩ ũd quod ore
profertur. s ad aluid tante uł maiorᷤ e¬
stimatõnis. ut pote ad pascendũ paupe¬
rem. ad nestiendũ nudũ. administsidũ
infirmo que cogitatio est ad io quod
ore diaitur. qr id ip̃m optinere ꝯtẽdit
get frequent̃ meritũ or̃onis. Sub co uͦ qd̃
ore dicitur est cogitatio. dum seruo dĩ orante
cogitatio ip̃iuis ad aliqͣm nect̾itatem corpori¬
lem relabit᷑. ut si post multum ieiuniũ orans
cogitet de refectioue. post multas uigilias.
de sompno. In infiruitate. de ꝓpͥo dolore. tħ
cogitatio qr uecc̃itate quadam absq pec¬
cato ingerit᷑ non tollat oniniuo uͥtutem
orõnis. qr tam̃ ad naturalia respicit:⁊

Expanded text:
icitur, quandoque est cogitatio est in eo quod dicitur, quando intentio orantis in virtute psalmi vel alterius orationis, et nihil aliud directe respicit: quae oratio animata est et Deo accepta, meritum habens juxta mensuram devotionis. Quandoque cogitatio fertur non in id quod ore profertur, sed ad aliud tantae vel majoris aestimationis utpote ad pascendum pauperem, ad vestiendum nudum, ad ministrandum infirmo, quae cogitatio est ad id quod ore diciturget frequenter meritum orationis. Sub eo vero quod ore dicitur est cogitatio, dum servo Dei orante, cogitatio ipsius ad aliquam necessitatem corporalem relabitur: ut si post multum jejunium orans cogitet de refectione, post multas vigilias de somno, in infirmitate de proprio dolore. Et haec cogitatio quia necessitate quadam absque peccato ingeritur, non tollit omnino virtutem orationis: quia tamen ad naturalia respicit, et
Abbreviated transcription (Latin):
cis caritatis affectum spũali exhortatio¬
sia sustinebit. Si ⁊nuilier discalciabit.
illum. Callciam̃ta que fructus mortui
aĩalis sẜ̃. fructum beate illsꝰ uite sig̃care
possunt. qͣni xp̃c sanguine suo nobis ac¬
quisuut. de qua dcm est. uiuficabi̾s
nos post duos dies. ⁊ t̃tia dic suscitab̾ nos
Qui gͦ scincu fr̃ĩs sui ũbum u̾itatis semi¬
nando. sp̃ualit̾ exhortando suscitare ue¬
trina lucrari potuit: ꝑũsa doctrina a
uia salutis separauit. S dum ignis
caritatis arcet intus ꝑ feruorẽ dcuotiõis
⁊ dat foris calorem indoctrina ⁊ erhorta¬
tione sꝑitali. ꝯseq̃nt̃ oportet uͭ det splen¬
dorcm honestate ꝯũcationis. ⁊ exemplo
bonoꝵ oꝑum. uͭ hi qͥ bona faciunt. bo¬
no exemplo ꝑseũentiã nutͥcnt: ⁊qui
male agunt deluce bonoꝵ oꝑum illu¬
minati mala sua derelinquant. lux
autẽ ista bonoꝵ oꝑum q̃udoq radiat.
desuꝑ cindelabrũ. qñq lumine hebetato
ꝑuitream egreditur. quandoq uͦ lucet sub

Expanded text:
eis charitatis affectum spiritali exhortatiosia sustinebit. Sed et mulier discalciabit illum. Calceamenta quae fructus mortui animalis sunt, fructum beatae illius vitae significare possunt, quam Christus sanguine suo nobis acquisivit, de qua dictum est: Vivificabit nos post duos dies, in die tertia suscitabit nos . Qui ergo semen fratris sui verbum veritatis seminando, spiritaliter exhortando suscitare netrina lucrari potuit, perversa doctrina a via salutis separavit. Sed dum ignis charitatis ardet intus per fervorem devotionis, et dat foris calorem in doctrina et exhortatione spiritali, consequenter oportet ut det splendorem honestate conversationis et exemplo bonorum operum, ut his qui bona faciunt bono exemplo perseverantiam nutriant, et qui male agunt de luce bonorum operum illuminati mala sua derelinquant. Lux autem ista bonorum operum quandoque radiat desuper candelabrum, quandoque lumine hebetato per vitream egreditur, quandoque vero lucet sub
Abbreviated transcription (Latin):
uult habere socium. nota aliene ĩ firmi¬
catis parit ꝯtemptũ. Uirus de tractionis
pullulat ĩ odiũ. discamꝰ ꝓ dĩ beneficiis
humiliari. alienis infirmitatib misereri.
desꝑantes indño ꝯsolari. ut sic habitare
possituus unius moris ĩ domo. ecce ha¬
bernus aliquid deseruanda ĩnocentia.
similit̾ depace ⁊ concordia. Tertiism
dicendoꝵ fuit dilectio dĩ. ĩqua omnis
iurtutis ẽ ꝯsũmatõ. Unde uolenti uitã
ct̃tiam possidere pͥmum mandatũ dilectio¬
nis insinuatũ est a domino cum dixit. Di¬
liges drũm dm̃ tuum extoto corde tuo. ⁊
quatuor ssit. Et corde quidem de pettatis cõ¬
terimur. Annna uiuificam᷑. Uirtute ex¬
ercem᷑. Mente sursum cleuam᷑. Et qͥ toto
corde dũi diligit. qͥ omini corois affectu
pecc̃a sua deflet ⁊ plangit. niclul reluiq̃ns¬

Expanded text:
vult habere socium, nota alienae infirmivult habere socium, nota alienae infirmitatis parit contemptum, virus detractionis pullulat in odium. Discamus pro Dei beneficiis humiliari, alienis infirmitatibus misereri, desperantes in Domino consolari, ut sic habitare possimus unius moris in domo. Ecce habemus aliquid de servanda innocentia similiter de pace et concordia. Tertium dicendorum fuit dilectio Dei, in qua omnis virtutis est consummatio. Unde volenti vitam aeternam possidere, primum mandatum dilectionis insinuatum est a Domino, cum dixit: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et quatuor sunt: Et corde quidem de peccatis conterimur, anima vivificamur, virtute exercemur, mente sursum elevamur. Et qui toto corde Deum diligit, qui omni cordis affectu peccata sua deflet et plangit nihil in
Abbreviated transcription (Latin):
care appetit: quilibet dolo dorso alt̾ius
caput suũ suꝑponit. ut autecedens om̃s
sustineat. postremus abomnib uideat᷑
sustentari ⁊ in hunc modũ sibi ĩuicem suc¬
cedentes: alt̾ius poitantes honera: suo mͦ
implent legeni xp̃i. Conformetu᷑ in hoc
articulo bestus t̾re. uͭ qd̾ cor nr̃m ĩpenitens
ex beneficio sui creatoris si uult acciꝑe: sal¬
tem ĩsuam ꝯfusionẽ uire inferiori possit
ĩuenire. Uis tam̃ exemplo tui saluatoris
ammoneri: Audi eũ dicentẽ. Quod ꝑierat
reqͥrani. quod ab iectum fũat reducam.
qd̃ ꝯfractun alligabo. quod ĩfirmũ sana¬
bo. Et ysaias de ip̃o. Fece saluator tuus ue¬
nit: ⁊ merres cius cum eo. Ergo fratres di¬
lectissimi tot exemplis ãmoniti. tanta
mercede ĩuitati. si blandiat᷑ ꝯsid̾atio ꝓpͥe
u̾ͥtutis ñ extollat nota aliene ĩ firmita¬
tis. ñ distrahat studium inimice detrac¬
tionis. consid̾atio enĩ propͥe uirtutis non

Expanded text:
tare appetit, quilibet dorso alterius tare appetit, quilibet dorso alterius caput suum superponit, ut antecedens omnes sustineat, postremus ab omnibus videatur sustentari, et in hunc modum sibi invicem succedentes alterius portantes onera suo modo implent legem Christi. Conformemur in hoc articulo bestiis terrae, ut quod cor nostrum impoenitens ex beneficio sui Creatoris non vult accipere, saltem in suam confusionem, in re inferiori possit invenire. Vis tamen exemplo tui Salvatoris admoneri. Audi eum dicentem: Quod perierat requiram, quod abjectum fuerat reducam, quod confractum alligabo, quod infirmum sanabo . Et Isaias de ipso: Ecce Salvator tuus venit et merces ejus cum eo . Ergo, fratres dilectissimi, tot exemplis admoniti tanta mercede invitati non blandiatur consideratio propriae virtutis, non extollat nota alienae infirmitatis, non distrahat studium inimicae detractionis. Consideratio enim propriae virtutis non
Abbreviated transcription (Latin):
maximũ. pestis mortifera. malũ sin¬
gulare. A te om̃is pecti ĩitium. ĩ te
etiam xp̃i sanguine redempti. au̾t
pene om̃s: patiunt᷑ recidiuũ. Queli¬
bet enĩ alia ĩiquitas ex̃cet᷑ ĩmalis o¬
ꝑib uͭ fiant. tu uͦ ĩbonis ĩsidiaris oꝑi
b ͣ pereant. Sic̃ enĩ ramaͬscłs trunco
suꝑ plantatꝰ om̃em t̾re humorẽ. omuẽ
uirtutẽ arbori̾b ad se attrahens. totiꝰ
arboris fructum ad suam nat᷑ani re¬
ducit: sic q̃cũq bona bꝑa facias: Si
comparem forte plus iusto honeratam: na¬
turali quadam caritate alleuiat. ne supͣ
uires grandi pressum hoñe modicũ cor¬
pus deficiat. Si grues ĩ acre disposito ordi¬
ne litt̃ato p̃cedentem. ⁊ quasi ueriti por¬
tãtem ĩpetum sociali quadam benigni¬
cate reficiunt: dum illam iam lassatã
ponentes ĩ locum posf̾ioreni a iolentia
uentoꝵ. quasi subalis suis ꝓtegunt.
Sicut ceruoꝵ multitudo dum loca mu.¬

Expanded text:
maximum, pestis mortifera, malum sinmaximum, pestis mortifera, malum singulare! A te omnis peccati est initium , in te etiam Christi sanguine redempti, aut poenae omnes paciuntur recidivum. Quaelibet enim alia iniquitas, exercetur in malis operibus ut fiant, tu vero in bonis insidiaris operibus ut et pereant. Sicut enim ramusculus trunco superplantatus omnem terrae humorem, omnem virtutem arboris ad se attrahens, totius arboris fructum ad suam naturam reducit: sic quaecunque bona opera facias, si uit, quae suam comparem forte plus justo oneratam, naturali quadam charitate alleviat, ne supra vires grandi pressum onere modicum corpus deficiat. Sic grues in aere disposito ordine literato praecedentem, et quasi venti portantem impetum, sociali quadam benignitate reficiunt, dum illam jam lassatam ponentes in locum posteriorem, et a violentia ventorum, quasi sub alis suis protegunt. Sicut cervorum multitudo dum loca mu
Abbreviated transcription (Latin):
stioni consensum oꝑis denegare. Quid
plura: siuis ĩnitens xp̃i uestigio tenere
ĩnocentiam iugem ñ solũ cum carne
s etiam cum cct̾is uicus oportet te ha¬
bere discordiam. De pace autẽ ⁊ ꝯcordia
qͥd dix̃tin. Pax multa diligentib legemi
tuam. ⁊ũ est in lllis scandalũ. Duo᷑ cur¬
runt p̃cipue que ad pacem ⁊ concordiã
debent nos ĩuitare .i. magnitudo re.¬
mufiatioruis. ⁊ ꝯscd̾atõ rei inferis. De ma¬
gnitudine remuñatõnis dicit᷑. Bcati
pacifici: qm̃ filii dĩ uocabunt᷑. Qͥa ma¬
ius hoc ꝓmisso: Si enĩ filii: ⁊ heredes.
Consid̾atio etiam rei inferioris debet
nos trahere ut qui ad exemplũ nr̃i re¬
demptoris pacifici ẽẽ uolumꝰ: salterꝑ
abestiis irrationalib formã uiuendĩ
sumamꝰ. Cum enĩ cetã om̃ia qu̾dam
lege nat᷑e tencant ꝯcordiã: solus homo
suꝑbiendo paci ꝯtͣrius suo infert crea¬
tori ꝯtumeliã. Osuꝑbia pecc̃m pre

Expanded text:
stioni consensum operis denegare. Quid stioni consensum operis denegare. Quid plura? si vis innitens Christi vestigio tenere innocentiam jugem, non solum cum carne, sed etiam cum caeteris vitiis oportet te habere discordiam. De pace autem et concordia quid dixerim: Pax multa diligentibus legem tuam, et non est illis scandalum . Duo occurrunt praecipue quae ad pacem et concordiam debent nos invitare, id est magnitudo remunerationis, et consideratio rei inferioris. De magnitudine remunerationis dicitur: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. . Quid majus hoc promisso? Si enim filii, et haeredes . Consideratio etiam rei inferioris debet nos trahere, ut qui ad exemplum nostri Redemptoris pacifici esse volumus, saltem a bestiis irrationabilibus formam vivendi sumamus. Cum enim caetera omnia quadam lege naturae teneant concordiam, solus homo superbiendo paci contrarius suo infert Creatori contumeliam. O superbia, peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
Habrahã gͥ frutt᷑ angłoꝵ colloquio. qͦtiẽs
piꝰ anunus ĩtendit or̃oni. uacat scõ desi¬
derio. S int̾im sara ridet post hostium
tab̾naculi. qñ illicitas sugg̃it delectatio¬
nes caro repugnans spui que postmodũ
correpta repmissionẽ accipit defilio. qi
carne refrenata ꝑ sp̃m: etiã corpus suã
mercedẽ accipiet᷑ ĩ fict᷑o. Sic̃ ⁊ ꝓpħa dicit.
Cor meũ ⁊ caro mea exultauerunt. ĩ dm̃
uiiũ. Sic etiã paulus dum aꝑiculo ma¬
ris eripitur: a serpente int̾ra inuadit᷑.
si citius adũtens ꝑicłm: manũ a bestia
excusit. Quo fc̃o ꝯtractum ueneni euasit.
Quis putas ẽ paulus qͥ de mari lib̾at᷑: nisi
bonus claustrał. qͥ de malitia scłi eripit᷑:
qͥdum ligna iignẽ uult mittẽ. abipsis
lignus serpens egredit᷑. Quia dum pͥora
mala flamma caritatis uult ꝯsumere.
exip̃a maloꝵ recordatione temptatõtus
origo generatur. Quid gͦ faciendum: ci

Expanded text:
Abraham igitur fruitur angelorum colloquio, quotiens Abraham igitur fruitur angelorum colloquio, quotiens pius animus intendit orationi, vacat sancto desiderio. Sed interim Sara ridet post ostium tabernaculi, quando illicitas suggerit delectationes caro repugnans spiritui, quae postmodum correpta repromissionem accepit de filio: quia carne refrenata per spiritum etiam corpus suam mercedem accipiet in futuro. Sicut et propheta dicit: Cor meum et caro mea exultaverunt in Deum vivum . Sic etiam Paulus dum a periculo maris eripitur, a serpente in terra invaditur, sed citius avertens periculum manum a bestia excussit, quo facto venenum evasit. Quis putas est Paulus qui de mari liberatur , nisi bonus claustralis qui de malicia seculi eripitur, qui dum vult ligna in ignem mittere, ab ipsis lignis serpens egreditur? Qui dum priora mala flamma charitatis vult consumere, ex ipsa malorum recordatione tentationis origo generatur. Quid ergo faciendum? cit
Abbreviated transcription (Latin):
cordis: iam securus est de fructu totiꝰ arbo¬
ris. euiꝰ radiceni ueneno pue delectationis
reliqum attrahit unducit. Cũ erum
pͥmo quasi deforis pͣua cogitatio aĩum
pulsat. delectatio sequitur. q̃ inlimine
posita etiam u̾ilem aĩum qñdoq rela¬
xat. Tertio ꝯseusus eneruat. srto: oꝑatõ
maculat. Qnto ꝯsuetudo ligat. Sexto:
ꝯtemptꝰ p̾cipitat. Isti st̃ gradus quib
facili descensu ꝑuenit᷑ usq ad portas mor¬
tis. Quippc facilis descensus auerni. Gͣ
insensu delectationis siste gͥdum si uis
euadere ꝑilm. diligent̃ atcende quomͦ
abraham pugnaũit. qͦmͦ paulus ĩtemp¬
tatione fortis extitit. Non solum enim
adĩꝑfectos. si etiã adꝑfectos usq : ĩiuriai¬
sta ꝑuenit. Qdnam cẽ putas. ꝙ scͥptum ẽ.
qr dum abraham fruit᷑ angłoꝵ colloquio.
sara ridet intab̾nacło. q̃ tñ dũ abangło
corripit᷑. repmissionẽ filii accrꝑe meretur.

Expanded text:
cordis, jam securus est de fructu totius arbocordis, jam securus est de fructu totius arboris, cujus radicem veneno pravae delectationis reliquum attrahit et inducit. Cum enim primum quasi de foris prava cogitatio animum pulsat, delectatio sequitur, quae in lumine posita etiam virilem animum quandoque relaxat: tertio consensus enervat, quarto operatio maculat, quinto consuetudo ligat, sexto contemptus praecipitat. Isti sunt gradus quibus facili descensu pervenitur usque ad portas mortis. Quippe « facilis descensus averni. » Ergo in sensu delectationis siste gradum, si vis evadere periculum. Diligenter attende quomodo Abraham pugnaverit, quomodo Paulus in tentatione fortis extitit. Non solum enim ad imperfectos, sed etiam ad perfectos usque injuria ista pervenit. Quidnam esse putas quod scriptum est: quia dum Abraham fruitur angelorum colloquio, Sara ridet in tabernaculo : quae tamen dum ab angelo corripitur, repromissionem filii meretur.
Abbreviated transcription (Latin):
nis : Michi ip̃i loquor de me ip̃o. Quomͦ
custodiam ĩnocentiã iuusdebo cqͥtatem.
qui totiens iaculis concupiscentie uulña¬
tus. inuidia distractus. mnani głia sum
ꝑditus : Quotiens fr̾em incum signo
scandalitaui. uerbo detraxi. opere con¬
tͥstaui: Michi tñ sicut ⁊ cet̾is dictum ẽ.
Custodi ĩnocentiam ⁊uide eqͥtatẽ. Igit᷑
fr̃s dilectissimi nr̃a debet ẽẽ innocentia
ñ qͥdem pecc̃o carere: s pecc̃o ñ seruire.
Qui enum appetit pect̃m: seruus est pec¬
cati. Omne autem mortale pecc̃m: ad¬
ũsarii nẜi ẽ obseqͥum. uñ: uir bone
qui posuisti manum adaratrũ ⁊ iu¬
gum dsu suaile cionus leue susepisti.
tibi inqͣm opus est pugna: si uis gau¬
dere de ĩnocentia. si forte carnalis con¬
cupisceutia aĩam cuam ĩuaserit iuc¬
m̃to scͥpt̾e q̃ dicit. qi mors setꝰ intͦttũ
delectationis posita est. Quippe cũ hostis
antiqus illicite delectatõni aꝑuerit ianuã

Expanded text:
nis? Mihi ipsi loquor de me ipso. Quomodo nis? Mihi ipsi loquor de me ipso. Quomodo custodiam innocentiam et videbo aequitatem qui totiens jaculis concupiscentiae vulneratus, invidia distractus, inani gloria sum perditus? Quotiens fratrem meum signo scandalizavi, verbo detraxi, opere contristavi? Mihi tamen sicut et caeteris dictum est: Custodi innocentiam et vide aequitatem . Igitur, fratres dilectissimi, nostra debet esse innocentia, non quidem peccato carere, sed peccato non servire. Qui enim appetit peccatum, servus est peccati: omne autem mortale peccatum, adversarii nostri est obsequium. Unde, vir bone, qui posuisti manum ad aratrum, et jugum Domini suave et onus leve suscepisti, tibi, inquam, opus est pugna, si vis gaudere de innocentia. Si forte carnalis concupiscentia animam tuam invaserit, memento Scripturae quae dicit: Quia mors secus introitum delectationis posita est. Quippe cum hostis antiquus illicitae delectationi aperuerit januam
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Sic egiptiis apparuit d̾s pat̾ ĩ sangͥne.
iacob ĩluctamine. moysi ĩ igne. helie ĩ
turbine. Landem infine temporĩ notũ
fecit dominus salutare suum. ñ inuirga
furoris. S inspũ mansuctudinis. Quomͦ:.
ut sauaret contͥcos corde. captiuis p̃di¬
caret indulgentiã ⁊ remissionẽ pecc̃orũ.
Uñ dc̃ui est: In conspectu gentium reue¬
lauit iusticiam suam. Enius suãͤSuã
patͥs ł suam salutaris .i. filu. Ipse euĩ
inconspectu gentiũ reuelauit iusticiã
suam. habendo ĩnocentiã qͣntum ad
se ip̃m. pacem ad primum deuotionem
siue dilectionem ad deuui. uis uidere ĩ¬
nͦcentem: Ecce ego ĩmnnocentia mea
ingressus sum. uis uidere pacificutmu
ad ꝑximum : pacem reluiqͦ uobis. pacẽ
mẽam douobis. uis uidere deuotum:
Et fc̃s magonia plitius orabat. Hec om¬
nia cepit ihc pͥnum fac̾e ⁊ postea do¬
cere. quaudo ĩꝯspectu gentiũ iusticiam
suam uoluit reuelare. Si que hominis
potest ẽẽ innocentia cum sit puluis ⁊ ci¬

Expanded text:
tes. Sic Aegyptiis apparuit Deus Pater in sanguine, Jacob in luctamine , Moysi in igne , Heliae in turbine . Tandem in fine temporum notum fecit Dominus salutare suum, non in virga furoris, sed in spiritu mansuetudinis. Quomodo? Ut sanaret contritos corde, captivis praedicaret indulgentiam et remissionem peccatorum. Unde dictum est: In conspectu gentium revelavit justitiam suam . Cujus suam? Suam Patris, vel suam salutaris, id est Filii. Ipse enim in conspectu gentium revelavit justitiam suam, habendo innocentiam quantum ad seipsum, pacem ad proximum, devotionem sive dilectionem ad Deum. Vis videre innocentem? Ecce ego in innocentia mea ingressus sum . Vis videre pacificum ad proximum? Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Vis videre devotum? Et factus in agonia prolixius orabat, . Haec omnia coepit Jesus primum facere et postea docere, quando in conspectu gentium justitiam suam voluit revelare. Sed hominis quae potest esse innocentia cum sit pulvis et ci
Abbreviated transcription (Latin):
Urdet enim ea que iule sunt. calefacit que
ppe sunt. illuniinat que louge sunt. Siłr
uiste iguis sp̃ualis facit. Aroet eiĩ ignis
caritatis. uicia que sunt ĩ homine ꝑpe
nitentiam ⁊ uerã ꝯtͥtionem. Calefacit
eos qͥ prope st̃ ꝑũbum uite ⁊ sp̃ualem cõ¬
solatõncm. Illuminat cos qui longe sunt
a uia iusticie ꝑ bonam oꝑatõnem. Aĩa gͦ¬

Expanded text:
Ardet enim ea quae in se sunt, calefacit quae Ardet enim ea quae in se sunt, calefacit quae prope sunt, et illuminat quae longe sunt. Similiter et iste ignis spiritalis facit. Ardet enim ignis charitatis vitia, quae sunt in homine per poenitentiam et veram contritionem: calefacit eos, qui prope sunt per verbum vitae et spiritalem consolationem: illuminat eos, qui longe sunt a via justitiae,