comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quemadmodum in illa urna uiꝑa malum ÷ ñ aurũ
qdꝰ cũ irꝑa iacet : sic insacrilegio malum ÷ scelus. ñ
lucrum. Quib opponitur: dissimillima enĩ utriꝰq
rei conditio÷. Illinc aurum possum sine uiꝑa tolle¬
re : illic lucrum sine sacrilegio facere non possum.
Luerũ illud: ñ est appositum sceleri: s inmixtum. Qtiod
dũ consequi uolumus : in multa mala incidimus. Io
bonum non est. Dũ diuitias autem consequi uolumꝰ :
in multa mala ineidimꝰ. Ergo diuitie bonũ ñ sunt.
dum diuitias consequi uoluntus : in multa mala nos
incidere. In multa autem mala incidimus: & dum
Altera significatio talis est. Perquodinmala incidi
studii causa: naufragium fecit. aliquis captus :
sequens : ꝑ diuitias nos. aut ꝑ uoluptates in ma¬
la ineidere. aut si ꝑ diuitias in multa mala inci-
malum sunt. Uos autem: illas dicitis tantum bo¬
num non eẽ. Preterea inquit. conceditis hab̾e di

Expanded text:
Quemadmodum in illa urna vipera malum est, non aurum, Quemadmodum in illa urna vipera malum est, non aurum, quod cum vipera iacet, sic in sacrilegio malum est scelus, non lucrum." A quibus dissentio : dissimillima enim utriusque rei condicio est. Illic aurum possum sine vipera tollere, hic lucrum sine sacrilegio facere non possum. Lucrum istud non est adpositum sceleri, sed inmixtum. "Quod dum consequi volumus, in multa mala incidimus, id bonum non est. Dum divitias autem consequi volumus, in multa mala incidimus; ergo divitiae bonum non sunt." dum divitias consequi volumus, in multa nos mala incidere. In multa autem mala incidimus et dum Altera significatio talis est: per quod in mala incidistudii causa, naufragium fecit, aliquis captus essequens per divitias nos aut per voluptates in mala incidere; aut si per divitias in multa mala incidimalum sunt; vos autem illas dicitis tantum bonum non esse. Praeterea," inquit, "conceditis divitias
Abbreviated transcription (Latin):
tem spoponditis: extoto bonum erit. At qui maximũ
scelerum supplicium. impsis ÷. Frras inquam. si illa
ad carnificem aut carcerem differs: statim puniun¬
tur cum facta sunt. immo dum fiunt. Non nascit᷑
itaq ex bono malũ: non magis quam ficus exoleo. Ad
semen: nata respondent. Bona degenerare ñ possunt.
Quem admodum ex turpi honestum ñ nascitur: ita
ne exmalo quidem bonum. Nam idem ÷: honestum
& bonum. Quidam ex nr̃is. adu̾sus hoc respondent.
Putemus pecuniam bonũ eẽ. undecunq sũpta. non
tamenid̾o ex sacrilegio pecuma est: etiam si ex sacri¬
legio fumitur. hoc sic intellige: in eadera urna. est
aurum & iuꝑa. Si aurum ex urna sustuleris: quia
illic & uiꝑa est: non icło inquam. mͥ aurum urnadat.
quia uiꝑam ht̃: s aurum dat. cum & uiꝑan habeat.
Todem mͦ ex sacrilegio lucrum fit. non quia turpe &
sceleratum est sacrilegium. s quia & lucrum habet.

Expanded text:
tem spoponderis, ex toto bonum erit. Atqui maximum tem spoponderis, ex toto bonum erit. Atqui maximum scelerum supplicium in ipsis est. Erras, inquam, si illa ad carnificem aut carcerem differs; statim puniuntur, cum facta sunt, immo dum fiunt. Non nascitur itaque ex malo bonum, non magis quam ficus ex olea. Ad semen nata respondent, bona degenerare non possunt. Quemadmodum ex turpi honestum non nascitur, ita ne ex malo quidem bonum. Nam idem est honestum et bonum. Quidam ex nostris adversus hoc sic respondent: " Putemus pecuniam bonum esse undecumque sumptam; non tamen ideo ex sacrilegio pecunia est, etiam si ex sacrilegio sumitur. Hoc sic intellege: in eadem urna et aurum est et vipera. Si aurum ex urna sustuleris, quia illic et vipera est, non ideo, inquam, mihi urna aurum dat, quia viperam habet, sed aurum dat, cum et viperam habeat. Eodem modo ex sacrilegio lucrum fit, non quia turpe et sceleratum est sacrilegium, sed quia et lucrum habet.
Abbreviated transcription (Latin):
malum quidem ÷ sacrilegium & furtimi: s ideo ꝗr
plura mala facit quam bona. Dat enim lucrum : sed
cum metu. sollicitudine. tormentis. & animi & cor¬
poris. Quisqͥs hoc dicit: necesse ÷ recipiat. sacrilegũ
sicut malum sit. quia multa mala factt: ita bonũ
quoq ex aliqua parte eẽ. quia aliquid boni facit. Quo¬
quid fieri portentuosius potest. quam sacrilegium. furtum.
adultertũ. int̾hona haberi: Prorsus ꝑsuasimus. quod mul¬
ti furto non erubeseunt. quod multi adulterio głantur.
Nam sacrilegia minuta puniuntur: magna intriumphis
feruntur. Adicenune. quod sacrilegiũ si omino exaliqua
parte bonum ÷: etiam honestum erit. & recte factum uo¬
cabitur. Nrã eñi actio est: quod nullius mortaltum cogi¬
tatio recipit. Ergo bona nasci ex malo non possunt. Nã
sicut dicitis. obhoc unũ sacrilegiũ malum ẽ. quia mul¬
tum mali affert: si remiseritis illi suppliciosi secitrita¬

Expanded text:
malum quidem est sacrilegio enim et furtum, sed ideo, quia malum quidem est sacrilegio enim et furtum, sed ideo, quia plura mala facit quam bona. Dat enim lucrum, sed cum metu, sollicitudine, tormentis et animi et corporis." Quisquis hoc dicit, necesse est recipiat sacrilegium, sicut malum sit, quia multa mala facit, ita bonum quoque ex aliqua parte esse, quia aliquid boni facit. Quoquid fieri portcntuosiusportentuosius potest ? Quamquam sacrilegium, furtum, adulterium inter bona haberi prorsus persuasimus. Quam multi furto non erubescunt, quam multi adulterio gloriantur! Nam sacrilegia minuta puniuntur, magna in triumpilistriumphis feruntur. Adice nunc, quod sacrilegium, si omnino ex aliqua parte bonum est, etiam honestum erit et recte factum vocabitur: nostra enim actio est. Quod nullius mortalium cogitatio recipit. Ergo bona nasci ex malo non possunt. Nam si, ut dicitis, ob hoc unum sacrilegium malum est, quia multum mali adfert, si remiseris illi supplicia, si securita
Abbreviated transcription (Latin):
molestia uaeare bonum dicam. Quid est ociosius ũ¬
me. Queris. quȩ res sapientem faciat. quȩ d̾m̃. Des
oportet illi diuinum aliquid. cęleste. magnificum.
Lon inom̃s bonum cadit. nec quenilibet possessorena
patitur Ande. & quid quęq ferat regio: & quid quęq
recuset. Hic segetes. illic uenunt felicius uuȩ. arbo¬
rei foetus alibi atq in uissa uirescunt gramina.
Nonne uides croceos odores: India mittat ebur.
molles sua tuta sabei. at chalibes nudi: ferrum. Ista
in regiones descripta sunt : ut necessariũ mortalib
eet. int̃ipsos cõmertium. si inuicem alius aliquid
abalio peteret. Sũmũ illud bonum. habet &̾ suam
sedem. ñ nascitur ubi ebur. nec ubi ferriĩ. Quis sic
summi boni locus queris: animus. Hic nͥ purus ac sc̃s ::
Fiune autem ex auaricra. Diuitie gͦ : non sunt bonũ.
Non est inguit uerum: bonum ex malo ñ nasci. Ex
sacrilegio enim et furto: pecunta nascitur. Itaq

Expanded text:
molestia vacare bonum dicam; quid est otiosius vemolestia vacare bonum dicam; quid est otiosius verme ? Quaeris, quae res sapientem faciat ? Quae deum. Des oportet illi divinum aliquid, caeleste, magnificum. Non in omnes bonum cadit nec quemlibet possessorem patitur. Vide Et quid quaeque ferat regio et quid quaeque recuset: Hic segetes, illic veniunt felicius uvae. Arborei fetus alibi atque iniussa virescunt Gramina. Nonne vides, croceos ut Tmolus odores, India mittat ebur, molles sua tura Sabaei? At Chalybes nudi ferrum. Ista in regiones discripta sunt, ut necessarium mortalibus esset inter ipsos commercium, si invicem alius aliquid ab alio peteret. Summum illud bonum habet et ipsum suam sedem. Non nascitur, ubi ebur, nec ubi ferrum. Quis sit summi boni locus quaeris ? Animus. Hic nisi purus ac sanctufiunt autem ex avaritia. Divitiae ergo non sunt bonum." " Non est," inquit, "verum, bonum ex malo non nasci. Ex sacrilegio enim et furto pecunia nascitur. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
que sic inquosdam homines. quomͦ denarius in
cloacã cadit. Uirtus suꝑ ista confistit. suo here
censetur. Nichil existis quolibet incurrentib : bo¬
num iudicat. Medicina & gub̾natio : ñ int̃dicit sibi
ac suus admirationem talium rerum. Qui non est
uir bonus : potest nichilominus medictis eẽ. ꝑ otest
gub̾nator. potest grãnaticus. tam me hereules.
quam cocus. Cui contingit hab̾e non guȩ libet:
hunc ñ guemlibet dixeris. Qualia quisq habet :
talis ÷. fiscus tanti ÷ : quantum habet. Immo in
accessionem eius uenit: quod habet. Quis pleno sacculo ul-¬
lũ p̃cium ponit. nͥ quod pecuniȩ ineo condite numerus
effecit. Idem euenit magnorum dñis patͥmoniorum.
accessiones illorum. & appendices funt. Quare gͦ sapi¬
ens magnus. Quia magnum animum habet. Uerũ
ẽ. ergo. quod contẽptissimo euiq contingit: bonum
non ẽẽ. Itaq indolentiam nunquam bonum dicam.
habet cicada. habet pulexne quietem Quid est &

Expanded text:
Quae sic in quosdam homines quomodo denarius in Quae sic in quosdam homines quomodo denarius in cloacam cadit. Virtus super ista consistit. Suo aere censetur. Nihil ex istis quolibet incurrentibus bonum iudicat. Medicina et gubernatio non interficit sibi ac suis admiratione talium rerum Qui non est vir bonus, potest nihilominus medicus esse, potest gubernator, potest grammaticus tam mehercules quam cocus. Cui contingit habere rem non quamlibet, hunc non quemlibet dixeris; qualia quisque habet, talis est. Fiscus tanti est, quantum habet; immo in accessionem eius venit, quod habet. Quis pleno sacculo ullum pretium ponit nisi quod pecuniae in eo conditae numerus effecit? Idem evenit magnorum dominis patrimoniorum: accessiones illorum et appendices sunt. Quare ergo sapiens magnus est? Quia magnum animum habet. Verum est ergo quod contemptissimo cuique contingit, bonum non esse. Itaque in dolentiam numquam bonum dicam; habet illam cicada, habet pulex. Ne quietem quidem et
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑtinent. Estaut̃ arcifexͣ sine istis: uti forsitan ñ
potest aite. hoc non ÷ ȩque. duplex in homine. Idem
est enĩ bonum. & hominis & uitȩ. Quod contẽptissimo
cuiq contingere. ac turpissimo potest: bonũ non est
Opes enĩ. & lenoni. & laniste contingunt. Ergo non st̃
bona. Falsum est inquiunt quod ꝓponitis. Nam et
ingrammaticȩ & in arce medendi atq gub̾nandi:
uidebimꝰ bona humillimis guibq contingere. S
iste arces. non sunt magnicudinẽ animi ꝓfesse.
Non consurgunt in altum. nec fortuita fastidiunt.
Uircus excollit hominem. & suꝑ cara mortalib collocat.
Nec ea que bona. nec ea que mala uocantur: aut cu¬
pit nimis aut expauescit. Cheledonius ex cleopaere
mobilib patͥmonium grande possedit. nuꝑ natalis:
tam imꝓbe lingue quam impure. in cutus ore fe¬
mine purgabantur. & multorum heres fuit. & mul¬
tos habuit heredes. Qogͦ.Utrum illũ peeunta
impurum effecit. an ipse pecuniam inspurgairit.

Expanded text:
non pertinent. Est enim artifex etiam sine istis; uti forsitan non potest arte. Hoc non est aeque duplex in homine; idem enim est bonum et hominis et vitae. "Quod contemptissimo cuique contingere ac turpissimo potest, bonum non est. Opes autem et lenoni et lanistae contingunt. Ergo non sunt bona." "Falsum est," inquiunt, "quod proponitis. Nam et in grammatice et in arte medendi aut gubernandi videmus bona humillimis quibusque contingere." Sed istae artes non sunt magnitudinem animi professae, non consurgunt in altum nec fortuita fastidiunt. Virtus extollit hominem et super cara mortalibus conlocat; nec ea, quae bona, nec ea, quae mala vocantur, aut cupit nimis aut expavescit. Chelidon, unus ex Cleopatrae mollibus, patrimonium grande possedit. Nuper Natalis tam inprobae linguae quam inpurae, in cuius ore feminae purgabantur, et multorum heres fuit et multos habuit heredes. Quid ergo ? Utrum illum pecunia inpurum effecit an ipse pecuniam inspurcavit ?
Abbreviated transcription (Latin):
stas: in autumnum desinit. Autumno: hyemps
instat. que uere compescitur. Omĩa sic transeunt:
ut reuertantur. Nichil noui facio. nichil noui
uideo. Ete aliquando & huius rei nausia. Multi
sunt : qui non acerbum iudicent uiuere. s suꝑ
uia eundum est. Alterius enim uicia em̃¬
danda. alterius frangenda sunt. Utar lib̾ta¬
te tota. Non amo illum: nisi offendero. Quid
gͦ inqͥs : Quadragenarium pupillum cogitas
sub tutela tua continere: Resꝑice etatem eius
iam duram. & intractabilem. Non potest re¬
formari. Tenera finguntur. An ꝓfecturus sim:
nescio. Malo successum michi: quam fidem de¬
ẽẽ. Nec desꝑaueris. etiam duitinos egros posse
sanari: si contra intemꝑatos steteris. si multa
inuitos & facere coegeris & pati. Nec de alteror
quidem satis fidutie habeo. excepto eo qd̾ pet

Expanded text:
stas in autumnum desinit, autumno hiemps instat, quae vere conpescitur; omnia sic transeunt ut revertantur. Nihil novi facio, nihil novi video; fit aliquando et huius rei nausia." Multi sunt, qui non acerbum iudicent vivere, sed supvia eundum est; alterius enim vitia emendanda, alterius frangenda sunt. Utar libertate tota. Non amo illum, nisi offendo. "Quid ergo?" inquis, "quadragenarium pupillum cogitas sub tutela tua continere ? Respice aetatem eius iam duram et intractabilem. Non potest reformari; tenera finguntur." An profecturus sim nescio. Malo successum mihi quam fidem deesse. Nec desperaveris etiam diutinos aegros posse sanari, si contra intemperantiam steteris, si multa invitos et facere coegeris et pati. Ne de altero quidem satis fiduciae habeo, excepto eo,
Abbreviated transcription (Latin):
sentitur quant ille. Ab om̃ib. in eandẽ sententiã
itur. Idem de uitutib dico. us̃ nat̾e assentiuntur.
idem de bonis dico. oĩa nat̾e assentiuntur. Alt̾ ado¬
lescens decessit. alter senex. aliqͥs p̃t hos infans.
cui nichil amplius contigit. quam ꝓspicere uitam. Om̃s hi
eque fuere mortales. etiam si mors aliorum longuis urtam
passa est ꝓcede. aliorum in medio flore p̾cidit. aliorum in¬
terrupit ipsa pͥncipia. Alius int̾ cenandum solutus ÷. al¬
terius continuata mors somno est. aliquem coneubitus

Expanded text:
sentitur quam ille; ab omnibus in eandem sententiam sentitur quam ille; ab omnibus in eandem sententiam itur. Idem de virtutibus dico . omnes naturae adsentiuntur. Idem de bonis dico: omnia naturae adsentiuntur. Alter adulescens decessit, alter senex, aliquis praeter hos infans, cui nihil amplius contigit quam prospicere vitam. Omnes hi aeque fuere mortales, etiam si mors aliorum longius vitam passa est procedere, aliorum in medio flore praecidit, aliorum interrupit ipsa principia. Alius inter cenandum solutus est. Alterius continuata mors somno est. Aliquem concubitus
Abbreviated transcription (Latin):
litudine affligi : coutra naturam est. S int̾ ista ser-¬
uare antmnum infatigabilem. scđ̾m naturam est:
a ut quod uolo expͥmam breuit̃. materia boni ali¬
quando contra naturam. & bonum nunquam:
qm̃ boium sine ratione nullum est. Sequit᷑ autẽ
÷ sũmum homtius bonum. ex natuie se uoluntate
segerere. Non ÷ inqͥt dubium. quin felicior pax sit
nun quam lacessita: quam multo reparata sanguine.
Non÷ dubium inqͥt. quin felicior res ste inconcussa
ualitudo: quã ex grauib morbis & excrema ntnitan¬
tib intutũ uiquadam & patientia ducta. Fodẽ
modo non erit dubtum. quin maius sit bonũ gau¬
dium : quam obuixius animus ad ꝑpetiendos cruci¬
atꝰ. uulnerum aut ignium: Minime. Illa em̃
quȩ fortuita sunt: plurimũ discriminis reciptunt
Estimantur eiri: utilitate sumentiũ. Bonorum
unum ꝓpositum est: consentire naturȩ. Hoc con¬
tingere : in omnib par ÷. Cum alicuius insenatu
sententia sequimur: non potest dici. ille magis as¬

Expanded text:
t, sed inter ista servare animum infatigabilem secundum naturam est. Et ut quod volo exprimam breviter, materia boni aliquando contra naturam est, bonum numquam, quoniam bonum sine ratione nullum est, sequitur autem est summum hominis bonum ? " Ex naturae voluntate se gerere. " Non est " inquit " dubium, quin felicior pax sit numquam lacessita quam multo reparata sanguine. Non est dubium " inquit " quin felicior res sit inconcussa valetudo quam ex gravibus morbis et extrema minitantibus in tutum vi quadam et patientia educta. Eodem modo non erit dubium, quin maius bonum sit gaudium quam obnixus animus ad perpetiendos cruciatus vulnerum aut ignium." Minime. Illa enim, quae fortuita sunt, plurimum discriminis recipiunt; aestimantur enim utilitate sumentium. Bonorum unum propositum est consentire naturae; hoc in omnibus par est. Cum alicuius in senatu sententiam sequimur, non potest dici: ille magis ad
Abbreviated transcription (Latin):
media. quȩ nichilo magis scdm naturam sunt: quam con¬
tra natutam. tanquam prudent̾ ambulare. composite
ambulare. Duo illa bona suꝑiora: diuersa funt. Prima eñ
sed̾m naturam sunt: gaude lib̾orum pietate. patrie in¬
columitate. Scda: contra naturã sunt: fortit̾̃ obstare
tormentis & sitim ꝑpeti morbo urente p̾cordia. Qͥogͦ.

Expanded text:
ma, QUE NICHILO MAGIS SUNT CONTRA NATURAM QUAM SECUNDUM NATURAM. Et sunt: PRUDENTER AMBULARE COMPOSITE ambulare. Duo illa bona superiora diversa sunt. Prima enim secundum naturam sunt: gaudere liberorum pietate, patriae incolumitate. Secunda contra naturam sunt: fortiter opstare tormentis et sitim perpeti morbo urente praecordia. " Qui
Abbreviated transcription (Latin):
dilocus. Admiseros aduocatus es: opem te laturũ
naufragis. captis. egris. egentib. intente securi
subiectum ꝓrestantib caput: pollicitus es. Quo
diuerteris: Quid agis: hic cum quo ludis: time.
suc curre. Quid quod laqueati respondent in pe¬
nis. Om̃s undiq ad te manus tendunt. ꝑdite ui¬
tȩ ꝑtcuręq auxilium aliquod implorant. Inte
spes: opesq sunt. Rogant. ut excanta uolitatuo¬
ne extrahas. ut disieccis & errantib clarum ue¬
ritatis ostendas lumen. Dic quid natura necessa¬
rium fecerit: quid suꝑuacuum. quam faciles po
suerit. quam iocunda sit uita. quam expedita illa
seguentib : quam acerba & implicita eorum qͥ
docueris. quȩ partem eorum leuatura sint. guid

Expanded text:
di locus; ad miseros advocatus es. Opem laturum di locus; ad miseros advocatus es. Opem laturum te naufragis, captis, aegris, egentibus, intentae securi subiectum praestantibus caput pollicitus es. Quo diverteris ? Quid agis ? Hic, cum quo ludis, timet; succurre, †quidquid laqueti res pendentium penis. † Omnes undique ad te manus tendunt, perditae vitae perituraeque auxilium aliquod inplorant, in te spes opesque sunt. Rogant, ut ex tanta illos volutatione extrahas, ut disiectis et errantibus clarum veritatis lumen ostendas. Dic, quid natura necessarium fecerit, quid supervacuum, quam faciles leges posuerit, quam iucunda sit vita, quam expedita illas sequentibus, quam acerba et inplicita eorum, qui docueris, quam partem eorum levatura sint. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
potero a fugiendis petenda secernere. Pudet
mȩ in re tam seria: senes ludimus. UA Lt:¬
s sillaba est. Mus autem: easeum rodit.
Syllaba gͦ: caseum rodit. Puta nunc me
estuc non posse soluere. Qd mͥ exista scientia pe¬
piculum imminet. quod in commodum. Sine
dubio uerendum est: nequando in muscipula sillabas
capiam. aut nequando si neglegentior fuero: caseũ
liber comedat. nisi forte illa acutior est collectio.
Mus syllaba est. Syllaba autẽ caseum non rodit.
mus gͦ caseum non rodit. Opueriles in eptias. in hoc
suꝑcilia subduximus. in hoc barbam dtmisimus
boc est quod tristes docemus & pallidi. Uis sctre.
quid philosophia ꝓmittat generi humano: Con¬
silium. Alium mors uoeat. alium pauꝑtas urit.
alium diuitię uel alienȩ torguent: uel suȩ. Iile
malam fortunam horret. hic se felicitati sue sub¬
ducere eupit. hunc homines male habent: illum
dii. Quid mͥ lusoria ista componis. Non est iocan¬

Expanded text:
potero a fugiendis petenda secernere. Pudet potero a fugiendis petenda secernere. Pudet me; in re tam seria senes ludimus. " Mus syllaba est. Mus autem caseum rodit; syllaba ergo caseum rodit." Puta nunc me istuc non posse solvere. Quod mihi ex ista inscientia periculum inminet ? Quod incommodum ? Sine dubio verendum est, ne quando in muscipulo syllabas capiam aut ne quando, si neglegentior fuero, caseum liber comedat. Nisi forte illa acutior est collectio: " Mus syllaba est. Syllaba autem caseum non rodit; mus ergo caseum non rodit." O pueriles ineptias! In hoc supercilia subduximus ? In hoc barbam demisimus ? Hoc est, quod tristes docemus et pallidi ? Vis scire, quid philosophia promittat generi humano ? Consilium. Alium mors vocat, alium paupertas urit, alium divitiae vel alienae torquent vel suae. Ille malam fortunam horret, hic se felicitati suae subducere cupit. Hunc homines male habent, illum di. Quid mihi lusoria ista conponis ? Non est iocan
Abbreviated transcription (Latin):
tuetur. qui omiria ad utilitates suas conuertit.
Alteri uiuas oportet: si uis tibi uiuere. hec societas.
diligenter & scẽ obseruanda. quȩ nos om̃s homini¬
b miscet. & iudicat aliquod ẽẽ. cominune ius ge¬
neris humani: plurtinum ad illam quoq de qua
loquebar interiorem societatem amicicie colendam.
ꝓficit. Omĩa enim cum amico cõmunia habebit:
qui multa cum homine. hoc lucili. utrorum opti¬
me. mͥ abistis subtilib precipi malo. quid amico
prestari debeam. guid homini: quam quot modis
amicus dicatur. & homo quam multa significet
indiuersum. Ecce sapientia & stubticia discedẽ.
Cui accedo. Inutram ire partem iubes: Iui: hõ
ꝓamico est. huic: amicus non est ꝓhomine. Iule
amicum sibi parat : hic se amico. ⁊u mͥ uerba dis¬
torques. & sillabas digeris: Scilicet. nͥ interroga¬
tiones uaferrimas strinxero. & conclusione fal¬
sa a uero nascens mendacium astriuxero. non

Expanded text:
tuetur, qui omnia ad utilitates suas convertit; tuetur, qui omnia ad utilitates suas convertit; alteri vivas oportet, si vis tibi vivere. Haec societas diligenter et sancte observata, quae nos homines hominibus miscet et iudicat aliquod esse commune ius generis humani, plurimum ad illam quoque, de qua loquebar, interiorem societatem amicitiae colendam proficit. Omnia enim cum amico communia habebit, qui multa cum homine. Hoc, Lucili virorum optime, mihi ab istis subtilibus praecipi malo, quid amico praestare debeam, quid homini, quam quot modis amicus dicatur, et homo quam multa significet. In diversum ecce sapientia et stultitia discedunt; cui accedo ? In utram ire partem iubes ? Illi homo pro amico est, huic amicus non est pro homine. Ille amicum sibi parat, hic se amico. Tu mihi verba distorques et syllabas digeris. Scilicet nisi interrogationes vaferrimas struxero et conclusione falsa a vero nascens mendacium adstrinxero, non
Abbreviated transcription (Latin):
fortune suȩ magnitudo tutissimos prestat. Nec
hoc ignorãt : s occasionem nocendi captant. quę¬
rendo acceꝑunt. in iuriam ut facerere. Diutiꝰ
te morari tiolo. Non est enim tͥ exhortatione o¬
pus. hoc habent int̾ cętã mores boni. placent si¬
bi.ꝑmanent. Leuis est malicia. sepe mutatur.
gam quam ipsum iter fuit. postea rescri¬
bam. Seducere me debeo. & guid suadeam cir¬
cunspicere. Nam tu quoq qui consulis : diu
an consuleres cogitasti. Quanto magis hoc
mͥ faciendum est. cum longiore mora opus sit
ut soliras questionem. quam ut ꝓponas. Ntiq
cum aliud tibi expediat : aliud mͥ. Iterum ego
tanquam epicureus loquor. Miebi uͦ id expe¬
dit quod tibi: aut non sum amicus : nisi quicquid a¬
gicur ad te ꝑtinens: in eum est. Consortium rerum
omnium int̃ nos facit amicicia : nec secundi qͥcquã
singidis est nec aduersi. In cõmune uiuitur. Neo
potest giuisquam beate degere. qui se tantum in¬

Expanded text:
fortunae suae magnitudo tutissimos praestat. Nec fortunae suae magnitudo tutissimos praestat. Nec hoc ignorant, sed occasionem nocendi captant querendo; acceperunt iniuriam ut facerent. Diutius te morari nolo; non est enim tibi exhortatione opus. Hoc habent inter cetera boni mores: placent sibi, permanent. Levis est malitia, saepe mutatur, gam quam ipsum iter fuit, postea rescribam. Seducere me debeo et quid suadeam circumspicere. Nam tu quoque, qui consulis, diu an consuleres cogitasti; quanto magis hoc mihi faciendum est, cum longiore mora opus sit, ut sol vas quaestionem quam ut proponas ? Utique cum aliud tibi expediat, aliud mihi. Iterum ego tamquam Epicureus loquor ? Mihi vero idem expedit, quod tibi; aut non sum amicus, nisi quicquid agitur ad te pertinens, meum est. Consortium rerum omnium inter nos facit amicitia. Nec secundi quicquam singulis est nec adversi; in commune vivitur. Nec potest quisquam beate degere, qui se tantum in
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla seruitiuiꝰ  et quam uoluntaria. Qua re ñ
est quod fastidiosi ipsi te deterreant. quo minꝰ
serius cuis hylarem te prestes: & non fuꝑbe suꝑio¬
rem. Colant potius te: quam timeane. Dicet aliqͥs
nunc me uocare ad pilleum seruos. & dominos
de fastigio suo deicere: quod dixi. colant potius
dnm. quan timeant. Ita inquit ꝓrsus colant
tanquam dientes. tanquã salutatores. hoo qui
dixerit. obliuiscetur id dominis. parum non eẽ.
quod do sat est: qui colitur atq amatur.
Non potest amor cũ timore masceri. Rectissime gͦ
Facere te iudico : quod timeri a seruis tuis non
uis : quod uerborum castigatione uteris. Uerbi¬
b multis multa ad mouentur: non quicquid nos
offendit & ledit. Sed adrabiem cogunt ꝑuenare
deliciȩ. ut quicquid non exuoluntate respondit:
iram euocet. Regum nobis induimus animos.
Nam illi quoq obliti & suarum uirium. & imbe¬
cillitatis aliene : sic ex candescunt. sic seuiunt.
quasi in uiriam acceꝑint. Acuius rei ꝑiculo. illos

Expanded text:
Nulla servitus turpior est quam voluntaria. Quare non est quod fastidiosi isti te deterreant, quo minus servis tuis hilarem te praestes et non superbe superiorem; colant potius te quam timeant. Dicet aliquis nunc me vocare ad pilleum servos et dominos de fastigio suo deicere, quod dixi: colant potius dominum quam timeant. " Ita inquit prorsus: colant tamquam clientes, tamquam salutatores ?" Hoc qui dixerit, obliviscetur id dominis parum non esse, quod deo sat est. Qui colitur, et amatur; non potest amor cum timore misceri. Rectissime ergo facere te iudico, quod timeri a servis tuis non vis, quod verborum castigatione uteris; verberibus muta admonentur. Non quicquid nos offendit, et laedit. Sed ad rabiem nos cogunt pervenire deliciae, ut quicquid non ex voluntate respondit, iram evocet. Regum nobis induimus animos. Nam illi quoque obliti et suarum virium et inbecillitatis alienae sic excandescunt, sic saeviunt, quasi iniuriam acceperint, a cuius rei periculo illos
Abbreviated transcription (Latin):
mensȩ meȩ. non magis quam om̃s liberos.
Erras. si existimas me quosdam guasi sordidioris oꝑe reiectu¬
rum. utputa illum mulionẽ. & illum bubulcum. Non
ministeriis illos estimabo: s morib. Sibi quisq dat
mores: ministeria casus assignat. Quidam cenent
tecum. quia digni sunt: quidam ut sint. Siquid
enim in illis ex sordida conuersatione seruile est.
honestiorum conuiecus excutiet. Non est milucili.
quod amicum tantum in foro. & incuria queras:
si diligenter attend̾is. & domi inuenies. Sepe bo¬
na materia: cessat sine artifice. Tẽꝑta. & exꝑire.
Q uem admodum stultus est gui equum enpturꝰ
non ipsum inspicit. s stratum eius & frenos.
sic stultissimus est. qui hominẽ aut exueste. aut
exconditione quȩ uestis modo nobis circundata
est estimat. Seruus est: s fortasse liber animo.
Seruus est: hoc illi ñ nocebit. Ostende guis non sit.
Alius libidini seruit: alius auaricie. Alius ambi¬

Expanded text:
mensae meae ?" Non magis quam omnes liberos. mensae meae ?" Non magis quam omnes liberos. Erras, si existimas me quosdam quasi sordidioris operae reiecturum, ut puta illum mulionem et illum bubulcum; non ministeriis illos aestimabo, sed moribus. Sibi quisque dat mores, ministeria casus adsignat. Quidam cenent tecum, quia digni sunt, quidam, ut sint. Si quid enim in illis, ex sordida conversatione servile est, honestiorum convictus excutiet. Non est, mi Lucili, quod amicum tantum in foro et in curia quaeras; si diligenter adtenderis, et domi invenies. Saepe bona materia cessat sine artifice; tempta, et experiere. Quemadmodum stultus est, qui equum empturus non ipsum inspicit, sed stratum eius ac frenos, sic stultissimus est, qui hominem aut ex veste aut ex condicione, quae vestis modo nobis circumdata est, aestimat. " Servus est." Sed fortasse liber animo. "Servus est." Hoc illi nocebit? Ostende, quis non sit; alius libidini servit, alius avaritiae, alius ambi
Abbreviated transcription (Latin):
seruum liceat: ueniat in mentem. tantundem
inte dño tuo licere. At ego inquis. nullum ha¬
beo dominum. Bona etas est: forsitan habebis.
Nescis. qua ȩtate heccuba seruire coeꝑit. qua croe¬
sus. qua darii mater. qua platon. qua diogenes
Uiue cum seruo clementer. comiter quoq. & inser¬
monem illum admite. & in consilium. & in conui¬
tum. Hoc loco acclamabit mͥ tota manus delicato¬
rum: nichil hac re humilius. nichil turpius. bose¬
go eosdem deprehendam: alienorum seruorum os¬
culantes manum. Ne illud quidem uidetis: quam
omnem inuidiam maiores nr̃i dominis. omnem
contumeliam seruis detraxerint: Dominum patrꝰ
familiȩ appellauerunt : seruos. qd̾ etiam imimis
adhuc durat: familiares insticuerint. Diem festũ
non quo solum cum seruis dñi uescerentur. s quo
utiq honores illis in domo gerere. ius dicere ꝑmi¬
serunt. & domum pusillam: rem publicam eẽ.
iudicauerune. Quid gͦ  Om̃s seruos ad mouebo

Expanded text:
servum liceat, veniat in mentem tantundem servum liceat, veniat in mentem tantundem in te domino tuo licere. "At ego," inquis, "nullum habeo dominum." Bona aetas est; forsitan habebis. Nescis, qua aetate Hecuba servire coeperit, qua Croesus, qua Darei mater, qua Platon, qua Diogenes ? Vive cum servo clementer, comiter quoque, et in sermonem illum admitte et in consilium et in convictum. Hoc loco adclamabit mihi tota manus delicatorum: "Nihil hac re humilius, nihil turpius." Hos ego eosdem deprehendam alienorum servorum osculantes manum. Ne illud quidem videtis, quam omnem invidiam maiores nostri dominis, omnem contumeliam servis detraxerint ? Dominum patrem familiae appellaverunt, servos, quod etiam in mimis adhuc durat, familiares. Instituerunt diem festum, non quo solo cum servis domini vescerentur, sed quo utique; honores illis in domo gerere, ius dicere permiserunt et domum pusillam rem publicam esse iudicaverunt. "Quid ergo? Omnes servos admovebo
Abbreviated transcription (Latin):
pia ꝓduxerat : aliis intrantib excludi. Retulit illi grãm
seruus. Ille in pͥmam curiam coniectus. inqua uocem
preco exꝑitur.: & ipse illum inuicem apologauit. & ip¬
se non tudicauit domo sira dignum. Dns calixtum
uendidit. s domino quam multa calixtus. Uistu co¬
gicare istum. quem seruum tuum uocas. ex isdem se¬
minib ortum. eodem frui celo. ȩque spirarae. eque
uiuere. ȩque mori. Tam tu illum uidere ingenuũ
potes. quam ille te seruum. Maruna clade de mul¬
tos splendidissime natos. senatortum ꝑ militiam aus¬
picantes gradum. Fortuna de pressit. Alium ex illis.¬
pastorem. alium eustodem casȩ fecit. Contemne nũ¬
hominem eius fortunȩ. in quam transire dum con¬
temnis potes. Nolo in ingentem me locum immit¬
tere. & de usu seruorum disputare : in quos sciper¬
bissimi. crudelissimi. contumeliosissimi sumus.
Hȩc tamen precepti mei summa est. Sic inferion
uiuas: quem ad modum te cum suꝑiore uelis uiue¬
re. Quotiens in mentem uenerit. quantũ tibi iN

Expanded text:
pia produxerat, aliis intrantibus excludi. Rettulit illi gratiam servus ille in primam decuriam coniectus, in qua vocem praeco experitur; et ipse illum invicem apologavit, et ipse non iudicavit domo sua dignum. Dominus Callistum vendidit; sed domino quam multa Callistus ! Vis tu cogitare istum, quem servum tuum vocas, ex isdem seminibus ortum eodem frui caelo, aeque spirare, aeque vivere, aeque mori! tam tu illum videre ingenuum potes quam ille te servum. Mariana clade multos splendidissime natos, senatorium per militiam auspicantes gradum, fortuna depressit, alium ex illispastorem, alium custodem casae fecit; contemne nunc eius fortunae hominem, in quam transire, dum contemnis, potes. Nolo in ingentem me locum inmittere et de usu servorum disputare, in quos superbissimi, crudelissimi, contumeliosissimi sumus. Haec tamen praecepti mei summa est: sic cum inferiore vivas, quemadmodum tecum superiorem velis vivere. Quotiens in mentem venerit, quantum tibi in
Abbreviated transcription (Latin):
Quid horum aduircutẽ uiam sternit. syllabarum enar¬
ratio. & uerborum diligentia. & fabularum menro¬
ria. & uersuum lex ac modificatio: Quid ex his metũ
demit. cupiditatem eximit. libidinem frenat: Ad¬

Expanded text:
Quid horum ad virtutem viam sternit ? Syllabarum enarQuid horum ad virtutem viam sternit ? Syllabarum enarratio et verborum diligentia et fabularum memoria et versuum lex ac modificatio ? Quid ex his metum demit, cupiditatem eximit, libidinem frenat
Abbreviated transcription (Latin):
Nullum suspitio. nullitni numero inbonis quod
adhes exit. Meritoria artificia sunt. hactenus utilia:
si preꝑarent ingeniũ. ñ detinent. Tam diu enimis¬
stis immorandum est : quam dru nichil antius agẽ
maius potest. Rudimenta sunt nr̃a: ñ oꝑa. Quare
lib̾alia stucdia dicta sint uides: qiria homine libero
digna sunt. Cęterũ. unum studium uere lib̾ale est:
quod liberum facit hoc sapientie sublime. forte.
magiraninum: cętera pusilla. & puerilia funt. An
tu quicquã inistis ẽẽ. credis boni. quorũ ꝓ fessores
turpissimos om̃iũ. ac flagitiosissimos cernisꝰ Non
discere debemus ista. s didicisse. Quidam illud de
lib̾alib studiis querendum iudicauerũt. An uirũ
bonum facerent. Ne ꝓmittunt quidem. nec huius
rei scientiam affectant. Grãmaticus circa citrã sermo¬
nis usatur. & fi latius euagari uult: circa historias.
tam ut longissime fines suos ꝓferat: circa carmina.

Expanded text:
nullum suspicio, nullum in bonis numero, quod ad nullum suspicio, nullum in bonis numero, quod ad aes exit. Meritoria artificia sunt, hactenus utilia, si praeparant ingenium, non detinent. Tamdiu enim istis inmorandum est, quamdiu nihil animus agere maius potest; rudimenta sunt nostra, non opera. Quare liberalia studia dicta sint, vides; quia homine libero digna sunt. Ceterum unum studium vere liberale est, quod liberum facit. Hoc est sapientiae, sublime, forte, magnanimum. Cetera pusilla et puerilia sunt; an tu quicquam in istis esse credis boni, quorum professores turpissimos omnium ac flagitiosissimos cernis ? Non discere debemus ista, sed didicisse. Quidam illud de liberalibus studiis quaerendum iudicaverunt, an virum bonum facerent; ne promittunt quidem nec huius rei scientiam adfectant. Grammaticus circa curam sermonis versatur et, si latius evagari vult, circa historias, iam ut longissime fines suos proferat, circa carmina.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uideo. qͥd aliud sit pauꝑtas. quam pariri possessio.
De isto uidebimꝰ. siquando ualde uacabit: quȩ sit
diuitiarum. quȩ pauꝑtatis substantia. S tunc
guoq considabimus. nun qͥd satrus sit pauꝑtatẽ
ꝑmulcere diuitiis. demere suꝑciltum : quam litiga¬
re de u̾bis. quasi iam dereb rudicatum sit. Pute¬
mꝰ nos ad contentionẽ uoeatos. lex de ab olendis
diuitiis fertur. his in ẽrogationib suasuri aut
de suasuri sumtis.his effecturi. ut popłs romanus
pauꝑtatem fundam̃tum & causam imꝑii regͥrat.
ac laudes : diuitias autẽ suas timeat. ut cogitet
has se apud uictos repꝑtsse. hine ambitum & largi¬
tiones. & tumultus. in urbem sci̾ssimam. temꝑatissima
irrupisse. nmis luxuriose ostentari spolia gentiũ. qͦd
unus popłs eripuerit om̃ib. facilius ab om̃ib una eripi
posse. hanc satrus est fuadere. & expugnare affectus.
non circumscrib̾e. Si possumus fortius loquamur:

Expanded text:
non video, quid aliud sit paupertas quam parvi possessio. non video, quid aliud sit paupertas quam parvi possessio. De isto videbimus, si quando valde vacabit, quae sit divitiarum, quae paupertatis substantia; sed tunc quoque considerabimus, numquid satius sit paupertatem permulcere, divitiis demere supercilium quam litigare de verbis, quasi iam de rebus iudicatum sit. Putemus nos ad contionem vocatos; lex de abolendis divitiis fertur. His interrogationibus suasuri aut dissuasuri sumus ? His effecturi, ut populus Romanus paupertatem, fundamentum et causam imperii sui, requirat ac laudet, divitias autem suas timeat, ut cogitet has se apud victos repperisse, hinc ambitum et largitiones et tumultus in urbem sanctissimam et temperantissimam inrupisse, nimis luxuriose ostentari gentium spolia, quod unus populus eripuerit omnibus, facilius ab omnibus uni eripi posse ? Hanc satius est suadere et expugnare adfectus, non circumscribere. Si possumus, fortius loquamur;
Abbreviated transcription (Latin):
mixtũ. S cõmodũ amaiore suri parte estimatum.
Bonĩ ad unũ sapientẽ ꝑtinet. Inuiolatum eẽ. op ortet.
bonũ animũ hab̾e. Unꝰ tͥ nodꝰ. s hereulaneus restat.
Ex malis bonum non fit: ex multis pauꝑtatib. diui¬
tiȩ fiunt. Ergo diuitiȩ bonum non sunt. hanc in¬
t̾rogationem nr̃i non cognoscunt. Fhypatetici. &
fingunt illam: & soluunt. Ait autem possidonits.
hoc sophisma ꝑ om̃s dialecticorũ scolas iactatũ : sic
ab antipatro refelli. Pauꝑtas ñ ꝑ possessionẽ dicitur.
s ꝑ detractionem : uelut antiqui dixerunt orbati¬
habeat dicitur. s quod non habeat. Itaq exmultis
manib : nnchil impleri potest. Diuitras multe res
faciunt : non multe in opie. Alit̾ inquit quam
debes. pauꝑtatẽ intelligis. Pauꝑtas est: ñ quȩ pau¬
ca possidet. s que multa non possidet. Ita non ab
lo expͥmerem. si latinum u̾bum ẽẽt. quo an nytiar ⁊ ia¬
significatur. hane pauꝑtati antipat̃ assignat. Ego

Expanded text:
modum dicitur a maiore sui parte aestimatum; bonum ad unum sapientem pertinet; inviolatum esse oportet. Bonum animum habere; unus tibi nodus, sed Herculaneus restat: " ex malis bonum non fit. Ex multis paupertatibus divitiae fiunt; ergo divitiae bonum non sunt." Hanc interrogationem nostri non agnoscunt, Peripatetici et fingunt illam et solvunt. Ait autem Posidonius hoc sophisma, per omnes dialecticorum scholas iactatum, sic ab Antipatro refelli: " paupertas non per possessionem dicitur, sed per detractionem vel, ut antiqui dixerunt, orbathabeat dicit, sed quod non habeat. Itaque ex multis inanibus nihil inpleri potest; divitias multae res faciunt, non multae inopiae. Aliter," inquit, "quam debes, paupertatem intellegis. Paupertas enim est non quae pauca possidet, sed quae multa non possidet; ita non ab lo, exprimerem, si Latinum verbum esset, quo ἀνυπαρξία, significatum Hanc paupertati Antipater adsignat; ego
Abbreviated transcription (Latin):
in ea bonũ. in corpore. an in animo posita sit. Admu¬
ficum transeo. Doces me. qͦmͦ int̾ se acute ac graues
consonent. qͦmͦ neruorum disparem reddentium so¬
num fiat concordia. fac potius. quomͦ animꝰ secum
meus consonet. nec consilia mea discrepent. Mon

Expanded text:
in ea bonum, in corpore an in animo posita sit. Ad muin ea bonum, in corpore an in animo posita sit. Ad musicum transeo: doces me, quomodo inter se acutae ac graves consonent, quomodo nervorum disparem reddentium sonum fiat concordia; fac potius, quomodo animus secum meus consonet nec consilia mea discrepent. Mon
Abbreviated transcription (Latin):
quam elena. quare tam male tulerit ȩtatem: Qi
inguam annos patrocli & achillis inquirere adrem ex-¬
istimas ꝑtinere. Queris. ubi u lixes errauerit. potius
quam effitias. ne nos semꝑ erremus: Non uacat au¬
dire utrum int̾ italiam & siciliam iactatus sit. an
extra notum nob̾ orbem. neq enĩ potute in tam an¬
gꝰto. error ẽe. tã longus. Fẽpestates nos animi
cotidie iactant. & nequitia in om̃ia ulixis mala
impellit. Non deest forma que sollicitet oculos. ñ
hostis. hinc monstra effera. & humano cruore gauden¬
tia. hinc insidiosa blandimenta aurium. hinc nau¬
fragia. & tot uarietates malorum. hoc me doce qͦmͦ
patriam amem. quomͦ uxorẽ. qͦmͦ patrem. qͦmͦ ad hec
tam honesta. uel naufragus nauigem. Quid ingͥris¬
an penelopa impudica fuerit. an uerba scło suo dedit.
an ulixem illum ẽẽ. quẽ uidebat. ante quam sciret
suspicata. sit. Doce me quid sit pudicicia. & quantum

Expanded text:
quam Helena, quare tam male tulerit aetatem. Quid quam Helena, quare tam male tulerit aetatem. Quid ? Inquam, annos Patrocli et Achillis inquirere ad rem existimas pertinere ? Quaeris, Vlixes ubi erraverit, potius quam efficias, ne nos semper erremus ? Non vacat audire, utrum inter Italiam et Siciliam iactatus sit an extra notum nobis orbem, neque enim potuit in tam angusto error esse tam longus; tempestates nos animi cotidie iactant et nequitia in omnia Vlixis mala inpellit. Non deest forma, quae sollicitet oculos, non hostis; hinc monstra effera et humano cruore gaudentia, hinc insidiosa blandimenta aurium, hinc naufragia et tot varietates malorum. Hoc me doce, quomodo patriam amem, quomodo uxorem, quomodo patrem, quomodo ad haec tam honesta vel naufragus navigem. Quid inquirisan Penelopa pudica fuerit, an verba saeculo suo dederit ? An Vlixem illum esse, quem videbat, antequam sciret, suspicata sit ? Doce me, quid sit pudicitia et quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ant isti uircutem. an non. Si ñdocent: nec tradunt
quidem. Si docent: philosophi sunt. Uis seire. quam non
addocendam uirtutem consetłint: Aspice quam dissi¬
milia int̾ se om̃ium studia sint. Atqui similitudo eẽt:
idem docentium. Nisi forte tibi homerum phylosophũ
fuisse ꝑ suadent. cum his ipsis quib colligunt. negent.
Nam modo illum stoicum faciunt. uirtutẽ solam ꝓbantẽ.
& uoluptates refugientem. & abhonesto ne immortali¬
tatis quidem pretio recedentem modo epieureum
laudantem statum quiete ciuitatis. & int̾ coniuuia
cantusq uitam exigentis. modo ꝑhypatheticũ bonoꝵ
centem. Apparet. nichil horum eẽ. in illo. qtria oñia sũt.
sta enim int̾ se dissident. Demus illis. homerum phy¬
losophum fuisse. Nempe sapiens factus est: antequã
carmina ulla cognosceret. Ergo illa discamꝰ. que ho¬
merum fecere sapientem. hoc quidem me quęrere. ut̃
maior ȩtate fuerit. homerus. an esiodꝰ: non ma¬
gis ꝑtinet adrem. quam setre. an minor hecuba fuerit.

Expanded text:
ant isti virtutem an non; si non docent, ne tradunt quidem. Si docent, philosophi sunt. Vis scire, quam non ad docendam virtutem consederint ? Aspice, quam dissimilia inter se omnium studia sint; atqui similitudo esset idem docentium. Nisi forte tibi Homerum philosophum fuisse persuadent, cum his ipsis, quibus colligunt, negent. Nam modo Stoicum illum faciunt, virtutem solam probantem et voluptates refugientem et ab honesto ne inmortalitatis quidem pretio recedentem, modo Epicureum, laudantem statum quietae civitatis et inter convivia cantusque vitam exigentis, modo Peripateticum, tria centem. Adparet nihil horum esse in illo, quia omnia sunt. Ista enim inter se dissident. Demus illis Homerum philosophum fuisse; nempe sapiens factus est, antequam carmina ulla cognosceret. Ergo illa discamus, quae Homerum fecere sapientem. Hoc quidem me quaerere, uter maior aetate fuerit, Homerus an Hesiodus, non magis ad rem pertinet quam scire, cum minor Hecuba fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
bentes lib̾alib simile hȩ artes. quas. e n heyla ioyc.
greci : nr̃i has lib̾ales uocant. Sole autem lib̾ales sunt:
immo ut dicam uerius lib̾ȩ. qͥb curȩ uirtus est. Quẽ¬
admodum inquit ÷ aliqua pars philosophie nat᷑alis.
est aliqua moralis . ẽ. aliqua rationalis : sic & hȩc qͦq
lib̾alium arcium turba. locum sibi in philosophia
uindicat. Cum uentum est adnaturales questiones:
geometrie testimonio statur. Ergo qͣuam adiuuat

Expanded text:
bentes liberalibus simile hae artes, quas ἐγκυκλίουσ Graeci, nostri autem liberales vocant. Solae autem liberales sunt, immo, ut dicam verius, liberae, quibus curae virtus est. "Quemadmodum," inquit, " est aliqua pars philosophiae naturalis, est aliqua moralis, est aliqua rationalis, sic et haec quoque liberalium artium turba locum sibi in philosophia vindicat. Cum ventum est ad naturales quaestiones, geometriae testimonio statur; ergo eius, quam adiuvat
Abbreviated transcription (Latin):
qeͥ alie rogaturus es. S ut more meo cum aliquo mu¬
nusculo epłam mittam: uerum est guod apud a-¬
thenodorum inueni. Tunc seito te oͣmnib cupi¬
ditatib solutum: cum eo ꝑueneris ut nichil dm
roges nisi quod rogare possis palam. Nunenim qͦn

Expanded text:
e alieno rogaturus es. Sed ut more meo cum aliquo munusculo epistulam mittam, verum est, quod apud Athenodorum inveni: " Tunc scito esse te omnibus cupiditatibus solutum, cum eo perveneris, ut nihil deum roges, nisi quod rogare possis palam." Nunc enim q
Abbreviated transcription (Latin):
inequalitate. Omĩa eñ alia. non partes s accessioũ
sunt. Nunquis tam iniguã censurã int̾ fuos agit
ui filium sanum quam egrum magis diligat. ꝓ ce¬
rumue & excelsum quam brenem aut modicum ÷

Expanded text:
inaequalitas. Omnia enim alia non partes, sed accessiones inaequalitas. Omnia enim alia non partes, sed accessiones sunt. Num quis tam iniquam censuram inter suos agit, ut sanum filium quam aegrum magis diligat, procerumve et excelsum quam brevem aut modicum
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ corpus honores. in becilla. fluida. mortalia. possessioes
incerte. Illa rursus lib̾a & aꝑta & in incta oꝑa uirtutis.
que nonidõ magis appetenda sunt. sibenignius a for¬
tima tractantur. nec minus si aliqua iniquitatẽ re¬
rum p̃muntur. Quod amiciera in hominib est: hoc
IMrebus appetitio. Non puto magis amares uirã
bonum locupletem. quani pauꝑem. nec robustum &
lacertosum. quam gracilem & languidi corporis. Ergone
rem quidem magis appetes. aut amabis hilarẽ ac paca¬
tam. quam distractam. & oꝑosam  Et fihoc est: ma¬
gis diliges ex duob eque bonis uiris nitidum & unctũ.
qua puluerulentũ & horrentem. Peide hoc usꝙ per¬
uenies. ut magis diligas integrum om̃ib menbris
& illefum: quam debile acluscum. Paulatim fasti¬
dium titum illo usq ꝓcedet: ut ex duob eque uistis
ac prudentib. comatum & crispulum malis. ubi
par inutroq uirtus non comparet: aliarum rerum

Expanded text:
et corpus et honores, inbecilla, fluida, mortalia, possessionis et corpus et honores, inbecilla, fluida, mortalia, possessionis incertae. Illa rursus libera et invicta opera virtutis, quae non ideo magis adpetenda sunt, si benignius a fortuna tractantur, nec minus, si aliqua iniquitate rerum premuntur. Quod amicitia in hominibus est, hoc in rebus adpetitio. Non, puto, magis amares virum bonum locupletem quam pauperem, nec robustum et lacertosum quam gracilem et languidi corporis; ergo ne rem quidem magis adpetes aut amabis hilarem ac pacatam quam distractam et operosam. Aut si hoc est, magis diliges ex duobus aeque bonis viris nitidum et unctum quam pulverulentum et horrentem. Deinde hoc usque pervenies, ut magis diligas integrum omnibus membris et inlaesum quam debilem aut luscum. Paulatim fastidium tuum illo usque procedet, ut ex duobus aeque iustis ac prudentibus comatum et crispulum malis. Ubi par in utroque virtus est, non conparet aliarum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
tortor atq ignis: ꝑ seuerabit. nec quid passurus. s quid fac̃¬
turus sit aspiciet. & se honeste rei tanquam bono uiro cre¬
det. utilem illam sibi iudicabit. tutam. ꝓsꝑam. Fundẽ
locum habebit apud illum honesta res. s trestis atq as¬
ꝑa: quẽ uit bonus pauꝑ. aut exul. aut pallidus. Agedu
pone exalia parte uirum bonum diuitiss abundantem.
exaltã nichil habentem. s inse omĩa. ut̃q egue uir bo-¬
nus erit. etiam si fortuna dispari utetur. Idem ut di¬
.xi. inreb tudicium est : quod inhominib. Aque lauda-¬
bilis uirtus ÷ in corpore ualido at lib̾o posita. quam in
morbido ac timeto. Ergo tuam quoq uirtuter non ura-¬
gis laudabis. si corꝑus illesum tͥ. integrum. fortuna¬
prestiterit: quam si exaliqua parte.mutilatum. multatum¬
Alioguin: hoc erit seruorum habitu dñm estimar. Omĩa
enĩ ista inquȩ dñm casus exercet: seruilia sunt. Petuma

Expanded text:
tortor atque ignis, perseverabit nec quid passurus, sed quid factortor atque ignis, perseverabit nec quid passurus, sed quid facturus sit, aspiciet, et se honestae rei tamquam bono viro credet; utilem illam sibi iudicabit, tutam, prosperam. Eundem locum habebit apud illum honesta res, sed tristis atque aspera, quem vir bonus pauper aut exul ac pallidus. Agedum pone ex alia parte virum bonum divitiis abundantem, ex altera nihil habentem, sed in se omnia; uterque aeque vir bonus erit, etiam si fortuna dispari utetur. Idem, ut dixi, in rebus iudicium est, quod in hominibus: aeque laudabilis virtus est in corpore valido ac libero posita quam in morbido ac vincto. Ergo tuam quoque virtutem non magis laudabis, si corpus illi tuum integrum fortunapraestiterit quam si ex aliqua parte mutilatum; alioqui hoc erit ex servorum habitu dominum aestimare. Omnia enim ista, in quae dominium casus exercet, serva sunt, pecunia