comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quitur impugnatur a proximis. Ecce uerum ẽ: quia
sicut fentim uita hominum priusquã euellatur ares¬
cit. Est etiam qui didum ubertate affluens copiarũ.
liberalitatis fama ꝑ ora tiolitans singalorum. clartis
honoribus. preminens potestatibtis tribtinalibus celsus
solio fublimis. beatus a poptilis estimatꝰ. dum p̃conũ
clamore deducitur. subita rerum conuersione in eã
carcerem rapitur quo alios ipse detruserat. & inter
reos suoseminentis pene luit erumpnam. Quantos pͥdie
caterua plandentium. &. intidiosa srequentis popłi do¬
mum pompa dedaxit: & nax tina gloriose illum splendo¬
rem deductionis aboleuit. ac repentinus lateris dolor es¬
fusis gaudiis luctuosam grauis suocessionem meroris am-¬
miscait. Huiisidoi ẽ igitur głã hominis sicut flos feni:
que etiam cum defertutr nichil oꝑibus adiungit. in qͣ
nullus fructas adquiritur. & cum amittitur euanescit.
omnem scenam hominis & quam desuꝑ obiunbrabat re¬

Expanded text:
quitur, impugnatur a proximis. Ecce verum est, quia quitur, impugnatur a proximis. Ecce verum est, quia sicut fenum vita hominis, priusquam evellatur, arescit. Est etiam qui dudum ubertate affluens copiarum, liberalitatis fama per ora volitans singulorum, clarus honoribus, praeeminens potestatibus, tribunalibus celsus, solio sublimis, beatus, populis aestimatus, dum praeconum clamore deducitur, subita rerum conversione in eum carcerem rapitur, quo alios ipse detruserat, et inter reos suos imminentis poenae deflet aerumnam. Quantos pridie caterva plaudentium, et invidiosa frequentis populi domum pompa deduxit, et nox una gloriosae illum splendorem deductionis abolevit, ac repentinus lateris dolor, effusis gaudiis, luctuosam gravis successionem moeroris admiscuit! Hujusmodi igitur est gloria hominis sicut flos feni: quae etiam cum defertur nihil operibus adjungit, in qua nullus fructus acquiritur; et cum amittitur, evanescit, omnem scenam hominis, et quam desuper obumbrabat re
Abbreviated transcription (Latin):
tti. soliditatem hylarioris uite ꝗtiasi fioris pretendens iocũ¬
ditatem. bretiore spatio occastira. sicat herba feni quod¬
priusquam euellatur arescit. ¶bne enim firmitudo in
carne: que salubritas potest esm giadiliturna: Hodie
uideas a dolescentem ualidum plil ntis etatis. uirtate
florentem. grata spetie siram colore. crastina die tibi faciẽ
alicuiis infirmitate solutus. Plerosq autẽ labor fatigat.
atit inopia macerat. aut crudelitas uexat. atit iuna cor-¬
rtimpint. aut senectus debilitat: aut eusratos delicie
redduit. luxuria decolorat. Nonne tieram ẽ quia
artut fenum. & flos decidit: Alius ab auis attatisq
nobilis. & maiorum honestatus infrilis. prosapie uet̾is
clarus insignibus amicis abundans. stipatus clientibꝰ
utrumq latus tectus producens maximam ac redu¬
cens familiam: repente aliqua. accidentis periculi mole
turbatiis destituitur ab onimibus. a sodalibus derelin¬

Expanded text:
tu soliditatem, hilarioris uitae quasi flos praetendens tu soliditatem, hilarioris uitae quasi flos praetendens rigenti, breuiore spatio occasura sicpriusquam evellatur, arescit. Quae enim firmitudo in carne, quae salubritas potest esse diuturna. 30. Hodie videas adolescentem validum, pubescentem, aetatis viriditate florentem, grata specie, suavi colore; crastina die tibi facie alicujus infirmitate resolutus. Plerosque aut labor frangit, aut inopia macerat, aut cruditas vexat, aut vina corrumpunt, aut senectus debilitat, aut eviratos deliciae reddunt, luxuria decolorat. Nonne verum est, quia aruit fenum, et flos decidit? Alius avis atavisque nobilis, et majorum honestatus infulis, prosapiae veteris clarus insignibus, amicis abundans, stipatus clientibus et utrumque latus tectus, producens maximam ac reducens familiam, repente aliqua accidentis periculi mole turbatus, destituitur ab omnibus, a sodalibus derelin
Abbreviated transcription (Latin):
cundas remansit. Quid autẽ creature huitis attexã
miractlum: & sapientiȩ oꝑatricis argamentum expͥmã :
In hac enim germintim spetie & illo utrentis herbe
munere ymago ẽ tute huimane: & nature conditionisq
nr̃e insigne quoddam spectatur & spectaculum elticet.
lla herba & flos feni figura ẽ carnis De feno.¬
htimane: sicut bonus diuinitatis inter pref. digano
stie uocis expressit dicens. Clama. Quid clamabo: Our¬
nis caro fentim: & omnis głã hominis ut flos feni. A¬
ruit fenum & flos decidit: uerbum autẽ dñi manet
in eternm. Dei sententia: uox humana ẽ. Deue dĩc.
clama: s in ipso ysaia loquitur: Ille respondet. Quid
clamabo : Et tanquã quod loqueretur audisset: ad¬
inxit. Omnis caro fenum. Et tiere. Uiret enim głã
hominis in carne quasi fenum: & que putatur esse
sublimis. exigita quasi herba ẽ. Promatur ut flos. cadaca
quasi fentim: germinet utrioitatem. in spetie non in frac¬

Expanded text:
cundas remansit. Quid autem creaturae huius adtexam cundas remansit. Quid autem creaturae huius adtexam miraculum et sapientiae operatricis exprimam argumentum ? in hac enim germinum specie et illo uirentis herbae munere imago est uitae humanae et naturae condicionisque nostrae insigne quoddam spectatur et speculum elucet. illa herba et flos faeni figura est carnis humanae, sicut bonus diuinitatis interpres organo suae uocis expressit dicens: clama. quid clamabo? omnis caro faenum et omnis gloria hominis ut flos faeni. aruit faenum et flos decidit, uerbum autem domini manet in aeternum. dei sententia uox humana est. deus dicit: clama, sed in ipso Esaia loquitur. ille respondit: quid clamabo? et tamquam quid loqueretur audisset adiunxit: omnis caro faenum. et uere; uiret enim gloria hominis in carne quasi faenum et quae putatur esse sublimis exigua quasi herba est. praematura ut flos, caduca quasi faenum germinat uiriditatem in specie, non in fruc
Abbreviated transcription (Latin):
non serant neq metunt neq congregant in horrea.
es pater uester celestis pascit illa. Nonne uos plaris
estis illis: Cam enim illa pascantur dei gratia. nemo
sibi debet de sua simplici industria & uirtute blan¬
diti. Deinde: qutra simplicem tuctum &o naturalem
cybum reliquis cibis debuit anteferre. Hic enim sobrie¬
tatis cybus est: reliqui deliciarum atq luxurie. Hic cõ-¬
munis omnibus animalibus cibtis: ille paticorum. Exem¬
plum itaq fragilitatis magisterium. parsimonie est herbe
simplicis uictu holetisq uilis aut poiii contentos esse om̃s
oportere quem natii bbttilit. quem liberalitas dei pͥma
donanit. Ille salubris ille titilis cibuse qui morbos ropel¬
lat. qui resecet cruditates. nullo hominum partus labo¬
re s ditino effusus munere. sine satione fruigis. sine se-¬
mine.tam dulcis & gratus. ut etiam repletis uoluptati
atq ustri sit. Deniq ad primas datus mensas. ad se-¬

Expanded text:
non serunt neque metunt neque congregant in horrea, non serunt neque metunt neque congregant in horrea, et pater uester caelestis pascit illa : nonne uos pluris estis illis? cum enim illa pascantur dei gratia, nemo sibi debet de sua industria et uirtute blandiri. deinde quia simplicem uictum et naturalem cibum reliquis cibis debuit anteferre. hic enim sobrietatis est cibus, reliqui deliciarum atque luxuriae, hic communis omnibus animalibus cibus, ille paucorum. exemplum itaque frugalitatis, magisterium parsimoniae est herbae simplicis uictu holerisque uilis aut pomi contentos esse omnes oportere, quem natura optulit, quem liberalitas dei prima donauit. ille salubris, ille utilis cibus, qui morbos repellat, qui resecet cruditates, nullo hominum partus labore, sed diuino effusus munere, sine satione fruges, fructus sine semine, tam dulcis et gratus, ut etiam repletis uoluptati atque usui sit. denique ad primas datus mensas ad se
Abbreviated transcription (Latin):
tute caloris sui terrarum penetret sintis. spar saq foueat
semina. uel rigentes gelii uenas arborimi relaret. Andi
ergo dñm tielut hanc tiocem emittentem. Conticescatt
ineptus sermo hominuim qui futurus ẽ: facescat ual¬
na opinio. Antquam solis fiat ltiminare herba nasca¬
ttur ant quior sit eitis prerogatinia quam solis: nec
error hominum conualescat. Germinet terra prius
quam fotum solis accipiat. Sciant homines solam auc¬
torem non esse nascentium. Dei clementia terram re¬
larat: dei indulgentia prorumpere facit fructus.
Quomodo sol uiuendi uisum ministrat oritindis semini¬
bus quando illa prius ditine oꝑationis uimsicatione
mor ẽ herbis.: iumor feno. Et forte inerentur aligai.
quoo pritis pecori pabrilum quam cybus homini sit cixa¬
tis. In quo primum ꝓfundam dei debemtis aduect̾e.
quod etiam minuna queq non negligat: sicut eurange¬
litat sapientia dei & dicit. Respicite uolatila cele ꝙn

Expanded text:
tute caloris sui terrarum penetret sinus sparsaque foueat tute caloris sui terrarum penetret sinus sparsaque foueat semina uel rigentes gelu uenas arborum relaxet. audi ergo deum uelut hanc uocem emittentem: conticiscat ineptus sermo hominum, qui futurus est, facessat uana opinio. antequam solis fiat luminare, herba nascatur, antiquior sit eius praerogatiua quam solis. ne error hominum conualescat, germinet prius terra quam fotus solis accipiat. sciant omnes solem auctorem non esse nascentium. dei clementia terras relaxat, dei indulgentia prorumpere facit fructus. quomodo sol uiuendi usum ministrat oriundis, quando illa prius diuinae operationis uiuificatione nior est herbis, iunior faeno. et forte miretur aliqui, cur prius pecori pabulum quam cibus homini sit creatus. in quo primum profundum dei debemus aduertere, quod etiam minima quaeque non neglegat, sicut in euangelio sapientia dei dicit: respicite uolatilia caeli. quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
candum gentis oolignum fructifertim faciens frae¬
tam scdm gentis. cuis semen sutim sit in ipso. Andra¬
mus nerba ueritatis: quorum series salus est andien¬
tium. Pruma enim illatiox dei fingłis creaturis imꝑet¬
tita gignendis. lex nature est que terris in ommne euũ
remansit fattire successioni datura prescriptum: quã¬
admodum tiel generandi uel frucꝰtificandi in reliquã pisus
adolesceret. Prima itaq germinatio est: quando nascͥe¬
tia uidentar erumpere. Deinde cum ꝓfecerit &s er ti¬
perit germen: fit herba. Herba quoq tibi patilulam
adoleuerit: fit fenum. Quam utilis quam uehenienᷤᷤ
tiox. germinet terra herbam feni: hoc ẽ ipsa ꝑ segei¬
minet terra. Nullum alter ius querat apxilium: ñ¬
cuitisquã indigeat ministerio. Dolent enim pleriq dice¬
re nisi clementior solis calor tepefecerit terras. & quodam
modo radiis suis fouerit: non potest germinare terta. Et
apterea gentes dicinum honorem depatant sołi: quod utr¬

Expanded text:
um fructiferum faciens fructum secundum genus, cujus semen suum in ipso . 26. Audiamus verba veritatis, quorum series salus est audientium. Prima enim illa vox Dei singulis creaturis impertita gignendis, lex naturae est, quae terris in omne aevum remansit, futurae successionis datura praescriptum, quemadmodum vel generandi vel fructificandi in reliquum usus adolesceret. Prima itaque germinatio 43 est, quando nascentia videntur erumpere: deinde cum eruperit et profecerit germen, fit herba: herba quoque ubi paululum processerit, fit fenum. Quam utilis, quam vehemens vox. Germinet terra herbam feni, hoc est, ipsa per se germinet terra, nullum alterius quaerat auxilium, nocujusquam indigeat ministerio. 27. Solent enim plerique dicere: Nisi clementior solis calor tepefecerit terras, et quodam modo radiis suis fouerit, non poterit germinare terra. et propterea gentes diuinum honorem deputant soli, quod uir
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ꝓpositum docet lect ionis exemplun: dicente dño.
quia sic est regnum dei quemadinodum siquis iactet semen super
terram. & obdormiat inquit & exurgit nocꝰte & die. & semen ger¬
minet & increscat. dum nescit ille. Ultro enim terra fractifi
cat. pͥmo herbam. deuide spicam: deinde plenum triticum inspi¬
ca. Et cum prodixerit fructum statim mittit faloem: qm̃ ad est
messis. Dormienti igitur tibi homo & nescienti. fructus stios
tltro terra producit. Dormis & furgis: & frumenti ꝑ noctem
incrementa miraris. De arboribus.

Expanded text:
quod propositae docet lectionis exemplum dicente domino quod propositae docet lectionis exemplum dicente domino quia sic est regnum dei, quemadmodum si qui iactet semen super terram et obdormiat mquitinquit et surgat nocte et die, et semen germinet et increscat, dum nescit illcat, primo herbam, deinde spicam, deinde plenum triticum in spica. Et cum produxerit fructum, statim mittit falcem, quoniam adest messis. Dormienti igitur tibi, o homo, et nescienti fructus suos ultro terra producit. Dormis et surgis, et frumenti per noctem incrementa miraris. 51 CAPUT XI.
Abbreviated transcription (Latin):
nec cultoris defidia terrarum destituere poterat uberta¬
tem. Nunc enim fectinditas unictq ꝓ merito laboris
adquiritur. ubi cultus expectatur agrortim: sed negli¬
gentia uel offensa. aut diluuiis pluuiarum aut terraꝵ
ariditatibus ant grandinis iactuant ꝗuacamq ex catisa
corrupti aeris sterilitate multatur. Munc autẽ ꝓtic̃ti
spontaneo terra fructus locis omnibus inuehebat: qñi is pre¬
cepat qũi umuersorrim ẽ plenitudo. Ulerbum enim dei fruc-¬
tificabat in terris: nec ullo adhuc erat terra dampnata ma¬
ledicto. Antiquiora mundi nascentis erordia. quam nr̃a pec¬
cata sunt: & recentior culpa ꝓpter quam condempnati stimꝰ
nescire. Deniq hodie fecunditas terre uecerem affluientiã
spontaneo uisi fertilitatis oꝑatur. Quam multa funt enim
que adhuc sponte generantur. S etiam in bis ipsis que
mani queruntur. magna ex parte manant nobis diuina
beneficia: ut frumenta ipsa. quiescentibus inferantur.

Expanded text:
nec cultoris desidia terrarum destituere poterat ubertanec cultoris desidia terrarum destituere poterat ubertatem. nunc enim fecunditas unicuique pro merito laboris adquiritur, ubi cultus spectatur agrorum, et neglegentia uel offensa aut diluuiis pluuiarum aut terrarum ariditatibus aut grandinis iactu aut quacumque ex causa soli uberis sterilitate multatur. tunc autem prouentu spontaneo terra fructus locis omnibus inuehebat, quoniam is praeceperat qui uniuersorum est plenitudo. uerbum enim dei fructificabat in terris, nec ullo adhuc erat terra damnata maledicto. antiquiora enim mundi nascentis exordia quam nostra peccata sunt et recentior culpa, propter quam condemnati sumus inescire. I denique hodieque fecunditas terrae ueterem affluentiam spontaneae usu fertilitatis operatur. quam multa sunt enim quae adhuc sponte generantur. sed etiam in his ipsis quae manu quaeruntur magna ex parte manent nobis diuina beneficia, ut frumenta ipsa quiescentibus inferantur.
Abbreviated transcription (Latin):
aliud diabolus seminauit Adeo diuersa natura ẽ utͥus¬
q seminis: ut contrarius seminator sit. Quiꝰd seminat
xp̃c regnum ẽ dei. quod seminat diabolus peccatum ẽ
Quomoto igitur pocest uniꝰc generis esse regnum atq
peccatum: dic ẽ inquit regim dei: quemadinodum
si homo iactet semen suꝑ terram. Est & homo qui semi¬
nat uerbum: de quo scriptum ẽ. Qui seminat: uerbum
seminat. Hic homo uerbum semmnauit super terram.
quando dirit. germinet terra herbam. Et subito terra¬
rum germina pullulauerunt: & diuerse rerum speties
refcilserunt. Hinc pratorum uirens gratia abundantiam
paludi ministrauit: inde camporum. spica flauescens y¬
maginem pelagi fluctuantis cominotione segetis ube-¬
rioris expressit. Dponte omnes fructus terra suggessit.
Et si arata sine cultore esse non poterat. nondum enĩ
erat formatus agricola: inarata tamen opimis messibus
redindabat. & haut dubio anmaiore ꝓuentu. Siqudẽ

Expanded text:
aliud diabolus seminavit. Adeo diversa natura utriusaliud diabolus seminavit. Adeo diversa natura utriusque seminis, ut conChristus regnum est dei, quod seminat diabolus peccatum est. quomodo igitur potest unius generis esse regnum atque peccatum? sic est inquit regnum dei, quemadmodum si homo uanum semen super terram. Est et homo, qui seminat uerbum, de quo scriptum est: qui seminat uerbum seminat. hic homo uerbum seminauit super terram, quando dixit: germinet terra herbam: et subito terrarum germina pullularunt et diuersae rerum species refulserunt. hinc pratorum uirens gratia abundantiam pabuli ministrauit, inde camporum spica flauescens imaginem pelagi fluctuantis commotione segetis uberioris expressit. sponte omnis fructus terra suggessit. etsi arata sine cultore esse non poterat — nondum enim erat formatus agricola —, inarata tamen opimis messibus redundabat et haut dubito an maiore prouentu, siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
sit: cum hodieq in seminibus generis sui sinceritas reseruet᷑.
am lolium & reliqua adulterina De lolio ⁊ zizaniis.¬
semina que frugibus sepe miscentur. & zixama nun¬
cupari euangelii lectione cognotumus: s ea ꝓpͥum quoddam
genus habent. non ex tritici semine in aliud gentis seminis
decolori immutatione translata. degenerem traxere natui¬
ram. Deniq hoc docet dñs dicens. Dimile ẽ regntm celoꝵ
homini: qui seminaut bonum semen in agro suo: Cum
autẽ dormirent homines. uenit inmicus eius & super¬
seminauit ⁊yzana suꝑ triticum. Aduertimus utiq:
quod ⁊ yrania & triticum ut nominibus ita & genere ui¬
deantur esse discreta. Deniq serui dixerunt ad patrẽ
familias. Dñe : nonne bonum semen seminasti in agrotuo.
Vnde ergo habet Zyzana : Et ait illis. Inimicus homo
hoc fecit. Aliuo enim semen ẽ diaboli: aliud semen ẽ xp̃i
quod seritur ad iusticiam. Deniq aliud filits hominis:

Expanded text:
sit, cum hodieque in seminibus generis sui sinceritas reseruetur. sit, cum hodieque in seminibus generis sui sinceritas reseruetur. nam lolium et reliqua adulterina seminaquae frugibus saepe miscentur, zizania nuncupari euangelii lectione cognouimus, sed ea proprium quoddam genus habent, non ex tritici semine in aliud genus seminis decolora mutatione translata degenerem traxere naturam. denique hoc docet dominus dicens: simile est regnum caelorum homini, qui seminauit bonum semen in agro suo: cum autem dormirent homines, uenit inimicus eius et superseminauit zizania inter triticum. aduertimus utique quod zizania et triticum ut nominibus ita et genere uideantur esse discreta. denique et serui dixerunt ad patrem familias: domine, nonne bonum semen seminasti in agro tuo? unde ergo habet zizania? et aihoc fecit . Aliud enim est semen diaboli, aliud semen est Christi quod seritur ad justitiam. Denique aliud Filius hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
rent utilitatem. D forte quis dicat. Quomͦ scdm̃ gentis
terra ꝓfert semina: cum plertimq semina iacta degene¬
rent. & cam bonum triticum fuerit seminatum. decolor eiꝰ
speties & inferior forma reddatur.  hoc si ꝗtrando accidit
non ad translationem generis. s ad egrituoinem quandã
& in equalitatem seminis uidetur else reserendum. Non
enim desunt esse triticum. si aut frigore aduratar aut ym¬
bre madidetar: sed spetie magis quam genere colore quoq
&o corruiptione mutatum. Demq frequenter madidata fr̃u¬
menta in fui generis spetiem reuertuntur: si ant sole aut
ignibus correantur. aut diligentibus cominissa cultoribus
aeris temperie terrarumq feracium ubertate fotieantur.
Itaq reꝑarantur in sobole: quod degenerauerat in parente
Unde non ꝑicditamur ne preceptum illud dei cuius usus
nature inoleuit. in reliquum successionis uitio destitittum

Expanded text:
rent utilitatem. Sed forte quis dicat: quomodo secundum genus rent utilitatem. Sed forte quis dicat: quomodo secundum genus terra profert semina, cum plerumque semina iacta degenerent et, cum bonum triticum fuerit seminatum, et decolor eius species et inferior forma reddatur? sed hoc si quando accidit, non ad translationem generis, sed aegritudinem quandam et inaequalitatem seminis uidetur esse referendum. non enim desinit esse triticum, si aut frigore aduratur aut imbre uacabat, sed specie magis quam genere, colore quoque et corruptione mutatum. denique frequenter madidata frumenta in sui generis speciem reuertuntur, si aut sole aut ignibus torreantur aut diligentibus commissa cultoribus aeris temperie terrarumque feracium ubertate foueantur. itaque reparatur in subole quod degenerauerat in parente. unde non periclitamur, ne praeceptum illud dei, cuius usus naturae inoleuit, in relicum successionis uitio destitutum
Abbreviated transcription (Latin):
aut ita nature ingratus bonis. ut qm̃ taurini haustus san¬
guinis letalis est homini. ꝓpterea pucet laboriosum animal
aut nasci non debuisse aut sine sanguine debuisse generari.
Cantis uirtus ad caltum agrorum utilis. ad ustim platistroꝵ
habilis: ad alimoniam suauis. Ditierso munere fuilget agrico¬
Lis: quibus deus si bona sua norint timuer sa donatut dicens.
Germinet terra herbam feni spirans semen scdłm gemis. Non
solam enim spontaneam alimoniam comprebendit. que ẽ in
herbis & radicibus atq arboribuis reliqitiis q fructibus sed õ
eam que industrza comparatur. & cultu rusticani laboris
aquiritii: Quam decortim autẽ quod non statim fund̾e
terras semen iussit & fructus s pͥmo germinare. deinde her¬
bescere campos statuit. postea sccłm ꝓpͥetatem sui generis se¬
men adolescere: ut nunquam arborum uacaret gratia. q̃
grato pͥmum decore tiernarent. postea fractuum suggere¬

Expanded text:
aut ita naturae ingratus bonis, ut quoniam taurini haustus sanaut ita naturae ingratus bonis, ut quoniam taurini haustus sanguinis letalis est homini, propterea laboriosum putet animal aut nasci non debuisse aut sine sanguine debuisse generari, cuius uirtus ad cultum agrorum utilis, ad usum plaustrorum habilis, ad alimoniam suauis diuerso munere fulcit agricolas, quibus deus, si bona sua nOlintnorint, uniuersa donauit dicens: germinet terra herbam faeni seminans semen secundum genus. non solum enim spontaneam alimoniam conprehendit, quae est in herbis et radicibus atque arborum reliquisque fructibus, sed etiam eam quae industria comparatur et cultu rusticani laboris adquiritur. quam decorum autem quod non statim fundere terras semen iussit et fructus, sed primo germinare, deinde herbescere campos statuit, postea secundum proprietatem sui generis semen adolescere, ut numquam aruorum tolerauerit gratia, quae grato primum decore tranquillitatis, postea fructum suggere
Abbreviated transcription (Latin):
q pariter ac ꝓfutura distingunt ita ut plerumq cum ar¬
mata uenenis tela senserint. notas petere herbas. atq his
remedium uulneri dicantur adhibere. Cibus illis ergo
medicina ẽ: ut resilire sagittas uideas a uulnere & ftigere
uenena non serpere. Deniq cerus cibiis uenenum ẽ. Colu¬
ber ceruum fugit : leonem interficit. Dracho elephantũ
ligat: cuitis ruina mors uictoris ẽ. Et ideo sumine utrimq
certatur: ut ille pedem alliget. in quo casus iuncti sibi noce¬
re non possint. iste. ne posteriore extremus pede calle capiat᷑.
angusto. ubi uel ipse semon queat corquere & drachonem
graui ꝓterere uestigio uel sequentis elephanti auxilium non
habere. Ergo si irrationabilia animalia norunt quibus fibi
aut medicentur herbis. aut subfidiis opem afferant: hõ
nescit cui rationabilis sensus innascitur. aut tam alienus
a uero ẽ ut que cui apta fint usui minime deprehendat:

Expanded text:
que pariter ac profutura distinguunt, ita ut plerumque, cum arque pariter ac profutura distinguunt, ita ut plerumque, cum armata uenenis tela senserint, notas petere herbas atque his remedium uulneri dicantur adhibere? cibus illis ergo medicina est, ut resilire sagittas uideas ex uulnere, fugere uenena, non serpere. denique ceruis cibus uenenum est: coluber ceruum fugit, leonem interficit: draco helefantum ligat, cuius ruina mors uictoris est. et ideo summa ui utrimque certatur, ille ut pedem alliget, in quo casus uiucti sibi nocere non possit, iste ne posteriore extremus pede aut calle capiatur angusto, ubi uel ipse se non queat retorquere et draconem graui proterere uestigio uel sequentis elefanti auxilium non habere. ergo si inrationabilia animalia norunt quibus sibi aut medicentur herbis aut subsidiis opem adferant, homo nescit, cui rationabilis sensus innascitur, aut tam alienus a uero est, ut quae cuique apta sint usui minime deprehendat,
Abbreviated transcription (Latin):
ad cybum ꝓficit. quod medicinali manii conuertitur
ad salutem: Per mandragoram quoq frequenter somp¬
nus accersitur : tibi uigiliarum egri afflictantur incom¬
modo. Nam quio de oppio: loquar quod etiam nobis
cotidiano ꝓpe usu innotuit: qm̃ dolores eo grauissimi
ĩ ternorum sepe uiscerum sopuntur: Nec illud precerit
quod conio plerumq furores libidines marcuerunt: & elle¬
boro uetuste passiones egri corporis sunt solute. Non soluumn
igtur nilla in his reprehensio creatoris: sed etiam increm̃¬
tum ẽ gratrarum.Siquidem quod ad ꝑicalum putabas ẽẽ
generatum: ad remedia tibi salutis oꝑatur. Nam & id quod
periculi ẽ ꝑ ꝓuidentiam declmatur: & id quod salutis ꝑ in¬
dustriam non amittitur. An uero oues & capre ea que sibi
noxia sunt declinare didicerunt: & solo odore ꝑ quoddam
nature ministerium cum sint rationis exꝑtes. rationem ta¬
men euadendi perictili uel tuende salutis agnoscunt noxia¬

Expanded text:
ad cibos proficit quod medica manu conuertitur ad cibos proficit quod medica manu conuertitur ad salutem. per mandragoram quoque somnus frequenter accersitur, ubi uigiliarum aegri affectantur incommodo. num quid de opio loquar, quod etiam nobis cotidiano prope usu innotuit, quoniam dolores eo grauissimi internorum saepe uisceramuiscerum sopiuntur? nec illud praeterit, quod conio plerumque furores libidinum marcuerunt et elleboro uetustae passiones aegri corporis sunt solutae. Non solum igitur nulla in his reprehensio creatoris, sed etiam incrementum est gratiarum, siquidem quod ad periculum temptatque esse generatum ad remedia tibi salutis operetur. nam et id quod periculi est per prouidentiam declinatur et id quod salutis per industriam non amittitur. an uero oues et caprae ea quae sibi noxia sunt declinare didicerunt et <non> solo odore per quoddam naturae mysterium, cum sint rationis expertes, rationem tamen euadendi periculi uel tuendae salutis agnoscunt noxia
Abbreviated transcription (Latin):
Aha ergo esiri. alia potui. alia nascuntur usui: nichil ua¬
cat. nichil inane germinat terra. Quod tibi putas inutile
aliis utile est. Immo ipsi tibi inter utendum nocitum freq̃nt̃
alii est ustii utile: cum quod escam non adiuuat mediciam
suggerit. Et sepe eadem que tibi noxia funt. aut auibus
aut feris innoxium ministrant pabulum. Deniq sturni
ueseuntur como: nec fraudi est eis. qm̃ qualitate su corpo¬
ris uenentim suci letalis enadunt. frigida enim uis ẽ suci:
quam fubtilibus poris in cordis su sedem ducentibus preco¬
qua digestione preueniunt. priusquã uitalia ipsa ꝑtemptet
Ellebortim ꝑiti locuntur escam esse alimonie coturnicũ:
eo quod naturali quodam temꝑenento sui corporis iim pa¬
buli nocentis euitent. Et enim si ratione medicine plerãq
ad salubritatem humani quoq corporis temꝑatur. cui iu¬
detur esse contrarium: quantomagis ꝓprietate nature

Expanded text:
alia ergo esui, alia alii nascuntur usui. nihil uaalia ergo esui, alia alii nascuntur usui. nihil uacat, nihil inane germinat terra. quod tibi putas inutile aliis utile est, immo ipsi tibi frequenter alio est usu utile. quod escam non adiuuat medicinam suggerit, et saepe eadem quae tibi noxia sunt auibus aut feris innoxium ministrant pabulum. denique sturni uescuntur conium, nec fraudi est eis, quoniam per qualitatem sui corporis uenenum suci letalis euadunt. frigida enim uis eius est suci, quam subtilibus poris in cordis sui sedem ducentibus praecoci digestione praeueniunt, priusquam uitalia ipsa pertemptet. elleborum autem periti locuntur escam esse et alimoniam coturnicum, eo quod naturali quodam temperamento sui corporis uim pabuli nocentis euitent. etenim si ratione medicinae plerumque ad salubritatem humani quoque corporis temperatur, cui uidetur esse contrarium, quanto magis proprietate naturae
Abbreviated transcription (Latin):
bus etiam letalia & ꝑnitosa generantur: cum tritico coniumꝰ
quod inter alimenta uite noxium reꝑitur. & nisi pretusum fue¬
rit consueuit saluti nocere. Inter alia quoq nutrimenta uite
ellebortis deprehenditur: aconita quoq fallunt. frequenter
& decpiunt colligentem : D hoc ita ẽ: ac si reprehendas ter-¬
ram quia non omnes homines boni. d quod plus est ac-¬
cipe: quia non omnes boni angłi in celo.dol ipse pre nimio
calore spicas torret: adurit autem gignentium pͥma exordya.
una quoq urantibus item monstrat : latronum prodit in¬
sidias. Numigitur dignum ẽ ut in his que titilia st̃ post¬
habentes conditoris gratiam. ꝓpter aliqua alimentorum
noxia creatoris prospicientie derogemitis: quasi uero omnia
sunt & note omnibus: que uoluptatem generent & cor-¬
poris salubritatem. Dingula autẽ eorum que generant᷑
e terris. sƿetialem quandam rationem habent: que pro ui¬
riti portione complet uniuersam plenicudinem creature.

Expanded text:
bus etiam letalia et perniciosa generantur? cum tritico sternis, quod inter alimenta uitae noxium repperias et, nisi praeuisum fuerit, consueuit saluti nocere. inter alia quoque nutrimenta uitae elleborus deprehenditur. aconita quoque fallunt frequenter et decipiunt colligentem. sed hoc ita est ac si reprehendas terram, quia non omnes homines boni. sed quod plus est accipe quia non omnes boni angeli in caelo. sol ipse prae nimio calore spicas torret, adurit autem gignentium prima exordia. luna quoque uiantibus iter monstrat, latronum prodit insidias. num igitur dignum est, ut in his quae utilia sunt posthabentes conditoris gratiam confiteri propter aliqua alimentorum noxia creatoris prospicientiae derogemus, quasi uero omnia sunt et notae omnibus, quae et uoluptatem generent et corporis salubritatem. singula autem eorum quae generantur e terris specialem quandam rationem habent, quae pro uirili portione conplent uniuersae plenitudinem creaturae.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑuintur uusceribus ut explorandi copia sit & celeritã
sentiendi. quando nulla ẽ iuscerum crassitudo que
pulsum possit obducere.
ssa quoq omnia tenui oꝑta sunt iscere & retinic¬
ta neruis: precipue tamen capitis leui tecta st̃
cono. & quo possint aliquod aduersum imbres os fri¬
gora. habere munimen capillis densioribus tiestiunt᷑.
uid de genitalibus loquar: que uenis ẽ¬
regione ceruicis ꝑ renes ltmbosq deductis suscipi¬
unt genitale semiium ad munis & ad grãm ꝓcirandi.
uid de offitio pedum: qui totum
corpus sine ulla sustinent oneris inuria:
lexibile genui: quo preceteris dñi mitzgatur
offensa. ira mulcetur. gratia prouocatur. Hoc
ẽnim patris sumini erga filium donum ẽ: ut in no¬
mine dñi omne genti caruectir celestium der restã¬
& infernorum. & omnis lingna confiteatur qm̃ dñs ibc

Expanded text:
operiuntur uisceribus, ut explorandi copia sit et celeritas operiuntur uisceribus, ut explorandi copia sit et celeritas sentiendi, quando nulla est uiscerum crassitudo, quae pulsum possit obducere. ossa quoque omnia tenui operta sunt uiscere et reuincta neruis, praecipue tamen capitis leui tecta sunt corio et, quo possint aliquod aduersus imbres et frigora habere munimen, capillis densioribus uestiuntur. quid de genitalibus loquar, quae uenis eregione ceruicis per renes lumbosque deductis suscipiunt genitale seminium ad munus et gratiam procreandi? quid de officio pedum, qui totum corpus sine ulla sustinent oneris iniuria? flexibile genu, quo prae ceteris domini mitigatur offensa, ira mulcetur, gratia prouocatur. hoc enim patris summi erga filium donum est: cuius nomine domini omnes genu curuent caelestium et terrestriet infernorum et omnis lingua con
Abbreviated transcription (Latin):
ad incrementtim. senes ad pseuerantiam. Religatim
autẽ uelut siꝑfltium ꝑ intestina deͥncitur: & ꝑ il¬
lud extransuerso ostium deriuatur. Demiq etiam in
genesi archa noe ꝗd fabricam humani corporis accipit᷑.
de qua dirit dc̃. Fac tibi archam ex lignis quadratis .iii¬
dos facies in arcbam. & bituminabis eam intus & foris
bitumine. & sic facies aitham: & infra ostium facies
extransuerso. Inferiora autẽ arce bicamerata & trica¬
merata facies. Hoc ergo significat dñs quod ostitim eu
posteriors sit parte: ꝑ quod geperantur ciborum suꝑflua.
Decore enim creator nr̃ ductus reliquiarum a uultti ho¬
minis auertit: ne dum altium purganius inquinarem
puooris sunt plena. eo loco constituta sunt: tibi orta
uestibis dedecere non possint.
Penarum pulsuis: uel infirmitatis inter nuntius
uel saluitis ẽ. Eedem tamen cum coto diffuse funt
incorpore. neq nude atq intecte sunt: & ita leubtis

Expanded text:
ad incrementum, senes ad perseuerantiam, relicum ad incrementum, senes ad perseuerantiam, relicum autem uelut superfluum per intestina deducitur et per illud ex transuerso ostium deriuatur. denique etiam in Genesi arca Noe ad fabricam humani corporis ordinatur, de qua dixit deus: fac tibi arcam ex lignis quadratis. et nidos facies in ea et bituminabis eam intus et foris bitumine. et sic facies arcam et: ostium uero facies ex transuerso, inferiora autem arcae bicamerata et tricamerata facies. hoc ergo significat dominus, quod ostium ex posteriore sit parte, per quod egerantur ciborum superflua. decore enim creator noster ductus reliquiarum a uultu hominis auertit, ne dum curuamur, inquinaremupudoris plena sunt eo loco constituta sunt, ubi operta uestibus dedecere non possint. Uenarum pulsus uel infirmitatis internuntius uel salutis est. eaedem tamen cum toto diffusae corpore sint, neque nudae atque intectae sunt et ita leuibus
Abbreviated transcription (Latin):
iecoris munitiores. Mborum possint tenues atq subti¬
les reliquie transire. que uertantur in sangninem.
uiribusq ꝓficiant & non cuim fimo & sordibꝰ egerant᷑.
Ntestinorum uero cirumplexi orbes. & sine
aliquo licet nodo sibi tamen inuicem conori. quid alitid
nisi diciam ꝑ rospicientiam creatoris ostendunt. ut ñ
cito esca ꝑtͣnseat. & statim a stomacho decirrat.: Os
si fieret: irigis fames & continita uorandi libido homi¬
mbus gigneretur. Ex manitis enim iusceribus & ex bau¬
stis dum momentaria effusione uacuantur: necesse e¬
rat in explebilem atq insatiabilem cibi & potus gene¬
rari cupiditatem. quam sine dubio mors matura se-¬
queretur. Ioeoq ꝓude conficitur pͥmum esca in ut̾o
sutpiore. deinde in iecore coquitur: eiusq trapore digͤtꝰ
transfudit᷑ suctis euis in reliquas corporis partes. eaq
substantra artus altint᷑ humani. quam racienes accipiãt

Expanded text:
iecoris minutiores ciborum possint tenues atque subtiiecoris minutiores ciborum possint tenues atque subtiles reliquiae transire, quae uertantur in sanguinem uiribusque proficiant, non cum fimi sordibus egerantur. intestinorum uero circumplexi orbes et sine aliquo licet nodo sibi tamen inuicem nexi quid aliud nisi diuinam prospicientiam creatoris ostendunt, ut non cito esca pertranseat et statim ab stomacho decurrat? quod si fieret, iugis famis et continua uorandi libido hominibus gigneretur. exinanitis enim uisceribus et exhaustis, dum momentaria effusione uacuarentur, necesse erat inexplebilem atque insatiabilem cibi et potus generari cupiditatem, quam sine dubio mors matura sequeretur. ideoque prouide conficitur primum esca in utero superiore, deinde in iecore quoquitur eiusque uapore digestus transfunditur sucus eius m reliquas corporis partes eaque substantia artus aluntur humani, quam Iosaphat accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
cabtilo non dedignatus ẽ se dei filitis declarari: dicente da-
ꝓptignaculum capitis defensatric. Que cam sit loco infe¬
rior: totum uerticem comit & honesto uentistat ornatil.
uis digne explicet pectoris cratem: uentras q
mallitiem: Aliter enim uuscera molliora non possẽt
foneri: & intestmorum sintis duris haut dtibie ossibus.
uid tam salutare quam ut lederent᷑.
pulmo cordi finitimo limite ungeretui: ut cum
exarserit cor ira & indignatione pulmonis sanguine
atq humore cititis tempetur : Ideoq mollior pulmoẽ
quia madet semp: simul ut rigorem indignationis e¬
molbat. Hec ioeo stricꝰtim ꝑcurrimus: ut tanqͣ. indocti
omnia pstͥngete non tanquã medici plenius scratari ui¬
deamur & ꝑsequi. que nattire latibulis abscondita st̃.
yen quoq cum iecore habet uicimam
fructuosam. Qui dum assumit quo ipse pascatur ab¬
stergit quicquid sorditm deprehenderit. ut ꝑ fibras

Expanded text:
cabulo non dedignatus est se Dei filius declarari, dicente Davicabulo non dedignatus est se Dei filius declarari, dicente Davipropugnaculum, capitis defensatrix. Quae cum sit loco inferior, totum verticem comit, et honesto venustat ornatu. 70. uis digne explicet pectoris cratem, ventrisque mollitiem? Aliter enim viscera molliora non possent foveri, et intestinorum sinus duris haud dubie ossibus laederentur. Quid tam salutare, quam ut pulmo cordi finitimo limite jungeretur; ut cum exarserit cor ira et indignatione, pulmonis sanguine atque humore citius temperetur? Ideoque mollior pulmo quia madet semper, simul ut rigorem indignationis emolliat. haec ideo strictim percurrimus, ut tamquam indocti obuia perstringere, non tamquam medici plenius scrutare uideamur et persequi quae naturae latibulis abscondita sunt. Lien quoque cum iecore habet uiciniam fructuosam, qui dum adsumit quo ipse pascatur, abstergit quidquid sordium deprehenderit, ut per fibras
Abbreviated transcription (Latin):
sermine signantur. Quid est igitur os hominis. nsi qui¬
dam sermonis adittis: fons disputationis aula uerborum.
ꝑromptuar ium uoluntatis : Absoluimis ueliit quandã
humani corporis regiam: in qua sit licet quedam qͥrititaᷤ
portionis. forma tamen uniuersitatis est.
Sequitur guttur: ꝑ quod totus corporis
uitale commertium. & sp̃c huius commneatus infunditur.
uccedunt brachia. & ualioi lacertorum thori:
ualide ad oꝑandum manus. & procerioribus digicis
habiles ad tenendum. Hic aptior ustis oꝑandi. hic scribẽ.¬
di elegantia: & ille calamiis scribe uelociter scribentis. quo
oniie uocis expͥmuntur oracula. Mants est que cibum
ori ministrat: mants est que preclaris enitet factis. que
consihatrix ditime gratie sacris infertuir altaribus. ꝑ quã
offerimus & sumimus sacramenta celestia. Manus ẽ que
oꝑatar pariter atq dispensat dicuna mysterua: cautis uo¬

Expanded text:
sermone signantur. Quid est igitur os hominis, nisi quosermone signantur. Quid est igitur os hominis, nisi quoddam sermonis aditum, fons disputationis, aula verborum, promptuarium voluntatis? Absolvimus velut quamdam humani corporis regiam, in qua sit licet quaedam quantitas portionis, forma tamen universitatis est. 69. Sequitur guttur per quod totius corporis vitale commercium, et spiritus hujus commeatus infunditur. Succedunt brachia, et validi lacertorum tori, validae ad operandum manus, et procerioribus digitis habiles ad tenendum. Hinc aptior usus operandi, hinc scribendi elegantia, et ille calamus scribae velociter scribentis, quo divinae vocis exprimuntur oracula. Manus est quae cibum ori ministrat: manus est quae praeclaris enitet factis, quae conciliatrix divinae gratiae sacris infertur altaribus, per quam offerimus et sumimus sacramenta coelestia: manus est quae operatur pariter atque dispensat divina mysteria, cujus vo
Abbreviated transcription (Latin):
& modulos musice sapientie hoc constittiam loco: sedeam
sapientiam defimo. de qtia dicit ꝓpheta. Incerta os occalta
sapientie tue manisestasti michi.
ud autẽ loquir de oscuilo ouis: quod piecatis & cari¬
tatis pignus : Osculantur se & columbe. S quid ad
humani oscali uenustatem: quo amicitie insigne hrimani¬
tatisq prefulget. in quo plene caritatis fidelis expͥmitur af¬
fectus: llnde & dñs uelit prodigii genis in proditore con¬
dempnans: ait. Iuda: oscalo filium hominis tradis: Hoc
ẽ. caritatis insigne conuertis ad signam proditionis & infi¬
delitatis: indiqum quod ẽ pacis. hoc pignore uteris ad offi¬
cinam crudelitatis: Bestialemͥ igitur ors obsequio inferẽ¬
tem potius necem quam caritatis federa deferentem: ditime
argait uocis oraculo.
ilud quoq preciptum: quod soli homines ore expͥminius
que corde sentimus. Itaq cogitationes tacite mentis. oris

Expanded text:
et modulos musicae sapientiae constituam in loco: sed eam et modulos musicae sapientiae constituam in loco: sed eam sapientiam definio, de qua dicit Propheta: Incerta et occulta sapientiae tuae manifestati mihi . Quid autem loquar de osculo oris, quod pietatis et charitatis est pignus? Osculantur se et columbae, sed quid ad humani osculi venustatem, quo amicitiae insigne humanitatisque praefulget, in quo plenae charitatis fidelis exprimitur affectus? Unde et Dominus velut prodigii genus in proditore condemnans ait: Juda, osculo Filium 140 hominis tradis ? hoc est charitatis insigne convertis ad signum proditionis et infidelitatis indicium? Pacis hoc pignore uteris ad officium crudelitatis? Bestiali igitur oris obsequio inferentem potius necem, quam charitatis foedera deferentem divinae arguit vocis oraculo. Illud quoque praecipuum, quod soli homines ore exprimimus, quae corde sentimus. Itaque cogitationes tacitae mentis, oris
Abbreviated transcription (Latin):
celi. mitatur stellartm orbes. fulgores quoq diciet sos incel¬
ligit. singalorin. quando qiesꝑ surgat. quando lacises:. cdix
ise uesꝑtinus ille matatinꝰ rradret. quos motus orion ha¬
beat. ꝗos luna defecttis. quemadmodum sol fuos norit car:¬
sũs scuꝰ qra sollempnitate ctistodiat. Andiant qtioq ammnã¬
tes cecere: s qais precer hominem audiendo cognoscit: Se¬
creca sapientie soltis homo ex omnibtis generibus que intet¬
ris fant. auortu & meditatzone: & prioentia cesligit: qua
poteso dicere. Audiam quid loguatur in me dñs ds. Hocẽ
pretiosissimum: quod homo diuine tiocis sit orgainuma. et
corporalibris labiis expͥmit celeste oracailum. sicat illuo ẽ.
Clama. Qtud clamabo: Omnis caro fentim. Accepit qd̃¬
diceret: & clamauit.Dibi habeant prudentiam suam:
intellectum sinim: qe qua dicit dñs. Et intellectum
prudentium reprobabo. Neq numers orationis ac motos

Expanded text:
caeli, miratur stellarum orbes, fulgores quoque diuersos intelcaeli, miratur stellarum orbes, fulgores quoque diuersos intellegit singulorum, quando uesperus surgat, quando lucifer, cur ille uespertinus, hic matutinus inradiet, quos motus Orion habeat, quos luna defectus, quemadmodum sol suos norit sus sui solemnitate custodiat. Audiunt quoque animantes caeterae, sed quis praeter hominem audiendo cognoscit? Secreta sapientiae solus homo ex omnibus generibus quae in terris sunt, auditu et meditatione et prudentia colligit, qui potest dicere: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus. Hoc est pretiosissimum, quod homo divinae vocis sit organum, et corporalibus labiis exprimit coeleste oraculum, sicut illud est: Clama. Quid clamabo? Omnis caro foenum Esa. diceret, et clamavit. Sibi habeant prudentiam suam qintellectum suum, de quo dicit Dominus: Et intellectum prudentium reprobabo . Neque numeros orationis ac modos,
Abbreviated transcription (Latin):
mere. Ioeo m̃tta infanta: quia non habet adhuo orga¬
s num uod.
ingne quoq. non solum in loquendo s etam
in edendo. iuntis p̃tosissimum ẽ. Ea enim uelut plectrum
loq̃ntis: & quedam edentis ẽ porrectio.
¶amis ẽ attẽ que deftaentem cibum dentibus faggerit os
Nto cominotret. nunc demulcet audientis affectam. Iracum
mitigat. fractum erigit: solatur dolentem. Sit uit nobis
canoꝵ comintine cam ambtis. S apad qiome. Qtti sonoto¬
cis utatur. Quod ẽ rationale: non ꝑetet etim omnibisam¬
mantibis in pationabilibꝰ scibiaet ẽẽ comuntne. Nam ce ipsi
sensis commanes nobis sunt cum amimantibꝰ ceceris. sec̃
tamen ñ eadem hic cetere animantes incdastria utantur.
Erigit brictila ad celuim octilos: seqd quto expcctet ignorat.
Erigant fere: erigunt auec. Omnibꝰ antẽ liber aspectus:
s soli mest homini eorum que aspitiat affectas. Inter pres
spectat ocalis ortus obitusq signortm: uidet orramentũ

Expanded text:
mere. Ideo muta infantia, quia non habet adhuc orgamere. Ideo muta infantia, quia non habet adhuc organum vocis. Linguae quoque non solum in loquendo, sed etiam in edendo munus pretiosissimum est. Ea enim velut plectrum loquentis, et quaedam edentis est manus, quae defluentem cibum dentibus suggerit et nunc commovet, nunc demulcet audientis affectum, iratum mitigat, fractum erigit, solatur dolentem. Sit igitur nobis canorum commune cum avibus. Sed apud quem quo sono vocis utatur, quod est rationabile, non potest cum omnibus animantibus irrationabilibus scilicet esse commune. Nam esensus communes nobis sunt cum animalibus ceteris, sed tamen non eadem his ceterae animantes industria utuntur. erigit et bucula ad caelum oculos, sed quid spectet ignorat, erigunt ferae, erigunt aues, omnibus est liber aspectus, sed soli inest homini eorum quae aspiciat affectus interpres. spectat oculis ortus obitusque signorum, uidet ornamentum
Abbreviated transcription (Latin):
st eciam non mediocris sensus in tactui: atꝙ¬
E
in eo uoltiptas gratissima sincerumq indigum. Plerãq
enim tactu probamus: que octilis ꝓbare non possumus.
ostremtm quoq officium. est oris aut lingue: quod
tamen omnibuis uires minisirat. Namq octilus
ingorem uidendi habit insi uurtutẽ substantie corporalis ꝯc¬
ceꝑit. que cybo defertur & potti: neq aures audiendi. aut
nares odorandi. aut manus tangendi. nisi corpus omne
conficͣecur alimentis. Deficimus enim uiribts: nͥ eas
cibi competentis assiduitate reparemus. Deniq consec¬
ti fame nullie oblectantur sensuum uoluptatibus: sed qͣsi
ex sorces eorum de linmenta non sentunt.
uid ergo describam dengum uallum: quo cibu¬
conficitur. & plene fit uocis expressio: Que sine
dentibus alimonia delectaret: Deniq eui maturos ple-¬
rumq cernimus hoc ipso qtitis senescere. quoꝑ amissis
dentibus nullam possunt cibi uirtutem ualihioris assu¬

Expanded text:
Est etiam non mediocris sensus in tactu, atquEst etiam non mediocris sensus in tactu, atque in eo voluptas gratissenim tactu probamus quae oculis probare non possumus. Postremum quoque officium est oris aut linguae, quod tamen omnibus uires ministrat. nam neque oculi vigorem videndi haberent, nisi virtutem substantiae corporalis acciperent, quae cibo defertur et potu, neque aures audiendi, aut nares odorandi, aut manus tangendi, nisi corpus omne confortetur alimentis. Deficimus enim viribus, nisi eas cibi competentis assiduitate reparemus. Denique confecti fame nullis oblectantur sensuum voluptatibus, sed quasi exsortes eorum delinimenta non sentiunt. 139 Quid ego describam dentium vallum, quo cibuconficitur, et plenae fit vocis expressio? Quae sine dentibus alimonia delectaret? Denique aevi maturos plerumque cernimus hoc ipso citius senescere, quod a missis dentibus nullam possint cibi virtutem validioris assu
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinam.Diquidem ꝑ anfractus autium quidam
ingresse sonus uocis expͥmitur. Denaces preterea er¬
monis accepti ipsoe ẽẽ anfractus aurium: ustis ap e nos
docet.Diquidem uel in concauis montium uel in reces.¬
su rupium uel in anfracta fluminum uox auditur dul-¬
cior: o responsa fuatua referens echo resultat. Ipse quoq
sordes aurium non mutiles: que ligaint uocem ut te¬
natior eius in nobis & memoria sit & gratia.
De naribus autẽ quid loquar que bituo & procero fora¬
mine antrum quoddam recipiendis odoribus prestant:
ut non ꝑfunctone odor transeat. s diitius hereat naribiis.
& earum ductu cerebrum sensusq depascat: Ioeo diitus
odor flaglat acceptus: quam sermo resonat aut uisus apparet.
Plerumq engo quod momento breui fueris odoratus: tora tͥ
die spirat in narihus. Peas quoq ptirgamenta capiti le-¬
fluunt: & sine fratde atq offensione aliqua corꝑoris dititĩ

Expanded text:
disciplinam. Siquidem per anfractus aurium quidam disciplinam. Siquidem per anfractus aurium quidam ingressae sonus vocis exprimitur. Tenaces praeterea sermonis accepti ipsos esse anfractus aurium usus ipse nos docet. Siquidem velut in concavis montium, vel in recessu rupium, vel in anfractu fluminum vox auditur dulcior, et responsa suavia referens echo resultat. Ipsae quoque sordes aurium non inutiles quae ligant vocem: ut tenacior ejus in nobis et memoria sit, et gratia. De naribus autem quid loquar, quae bivio et procero foramine antrum quoddam recipiendis odoribus praestant; ut non perfunctorie odor transeat, sed diutius inhaereat naribus, et earum ductu cerebrum, sensusque depascat? Ideo diutius odor flagrat acceptus, quam sermo resonat, aut visus apparet. Plerumque quod momento brevi fueris odoratus, toto die tibi spirat in naribus. Per eas quoque purgamenta capitis defluunt, et sine fraude atque offensione aliqua corporis derivantur.