comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turum: nec dubitaret ultͣ
celitus illum uł promissũ
fuisse uel natum. cuius cau¬
sa et amisisse se probabat.
⁊ recepisse sermonem. Qͥd
hac hac frẽs religio glorio¬
sius. quid hac insignius
fide: in qua sterilis concip̃.¬
tur. et in secreto maternoꝵ
iuscerum ꝑuuili totiꝰ mũdi
gaudia futura preludunt:
Nec enim poterat ueteri sub
lege ordinem suũ mortalis
seruare natura. quando ꝑ
nouam diuinitatis grati¬
am nouũ saluti omnium
mysterium parabatur.
¶Dic ergo est iohannes de
qͣuo ꝓph̾auit ysaias dicens.
Nox clamantĩs in deserto.
parate uiam dñi: rectas fa¬
cite semitas dei nr̃i. Nox in¬
quit clamantis. Quam be-¬
ne uox dicitur. qui uenien¬
tem de celestibz in carne ho¬
minis uingenitũ dei: ple¬
no letus ore clamabat. Re¬
cte nox clicitur. enius into¬
nante preconio:sacramen¬
tum redemptionis huma¬
ne surda dudum cepit au¬
dire mortalitas. Ut enim
uenerandus baptista mu¬
to pr̃i aperuit lingnam.

Expanded text:
turum. Nec dubitaret ultra turum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis conciptur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysterium parabatur. Hic ergo est Joannes, de quo prophetavit Isaias dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas. Ut enim venerandus Baptista muto patri aperuit linguam,
Abbreviated transcription (Latin):
Rm̃i omnem paruuilum
materno ab utero prodeun¬
tem. int̾ ip̃a lucis exordia
mestis concrepare uagiti¬
b: solus baptista domini ul¬
tra legem nascentiũ natiui¬
tatẽ suam leticie exultatõ¬
ne preuenit. Et quam decu¬
it frẽs ut de matre sterili
nasceretur qui fecundita¬
tem uirginis reuelabat:
quatinus mirabilẽ ꝑtum
mirabiliter natus oftẽdet
quia hoc ipsum quod gere¬
batur angelo loquenti nõ
credidit nsum loquentis
amisit: donec promissione
completa. natus noui ho¬
minis preco paterne lingͤ
uincula relaxaret. Os enĩ
quod angelus clauserat.
promissus ab angło filius
reserauit. Nam cum de nũ¬
cupatione pariuili cogna¬
torum uicinoꝵq hesitaret
arbitrium. ꝓprietatem ue¬
ri nominis ens quam an¬
gelo dictante didicerat. re
aperuit. ut cuius natiuira¬
tem preceptione celesti taci¬
tus expectabat: nati uoca¬
bulum loqueretur. et ag¬
nosceret anxius senex per
eum se sibi redditum quẽ
de se non crediderat nasci¬

Expanded text:
carissimi, omnem parvulum, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderequia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didicerat, recaperuit; ut ejus nativitatem praeceptione coelesti tacitus exspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasci
Abbreviated transcription (Latin):
sta cuius nunc festiuita¬
te letamur. celestia mũdo
gaudia stersli ab utero ho¬
die natus inuexit. Et illi
quidem indubitata iam
gloria regnantem confessi
u̾unt dei filium. Hic autẽ
singularis ostendit. In tan¬
tum autem in eospecialis
prefulsit electio. ut añ me¬
reretur annũtiare dñm:
quam nascendi initiũ uel
linguam qua enũtiare
posset acciperet. ¶ Deniq
elyzabeth illa uetus muli¬
er et noua mater. que añ
partum suum de fitturi
filii letabatur officio: ueni¬
enti ad se beate marrie in
ipso salutationis occursu
ait. Ex quo fc̃a est uox sa¬
lutationis tue in auribus
meis. exultauit in gaudio
infans in ut̃o meo. Quid
tantoꝵ nouitas gaudioꝵ.
ut liabere se in utero elyza¬
beth testaretur infantem.
qui necdum semetipsum
sentiens. dñicum iam sẽ¬
tiret aduentum: Nere hic
omnium beatissimus par¬
uuloꝵ. qui intra iuscera
adhuc materna clausus:
adesse saluatorem mundi
quia necdum sermone po¬
terat. ꝓphetico gaudio re¬
uelauit. Nullus ignorat

Expanded text:
s 207 nunc festivitate laetamur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem singularis ostendit. In tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet. Denique Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutationis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in auribus meis, exultavit in gaudio infans in utero meo . Quid tantorum novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat,
Abbreviated transcription (Latin):
presentis occas.
⁊ suscepta ab eis pro xpĩ
nomine passio consecrauit.
Multimoda namq ueteꝵ
relatione didicimꝰ. innume¬

Expanded text:
praesentis occasus, et suscepta ab eis pro Christi nomine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽẽ perhibuit. quam diu
nisi ⁊ ante iudicium hoc
in se ostenderet quod di¬
xisset. ut uidelicet demõ¬
straret. quia quisqͥs nẽ
bona opera indigentib
exhibet. ei hec specialit̾
impendit. cuius hec amo¬
re exhibuerit. ⁊ tanto plꝰ
quisq maiorem merce¬
dem recipit. quanto nec
cum despicit. qui ampliꝰ
despiciendus uidetur.
Quid enim in humaua
carne sublimiꝰ earne xp̃i:
que est super angłos ex¬
altata: Et quid ĩ huma¬
na carne abiectius car¬
ne leprosi. que tum escẽ¬
tib uulnerib scindit᷑.
exalantib fetorib ĩple¬
tur: S ecce in specie le¬
prosi apparuit: ⁊ is qui
est reuerendus suꝑ om¬
ma. uideri despectus in¬
fra omnia dedignatus
non est. Cur hoc. nisi ut
nos sensu tardiores ad¬
moneret. quatinus quis¬
quis ei qui in celo est fe¬
stinat assistere. humili¬
ari in terra. ⁊ compati e¬
tiam abiectis ⁊ despicabi¬
lib fratrib non recuset :
Loqui caritati ur̃e sb̾ bre¬

Expanded text:
se esse perhibuit: Quandiu fse esse perhibuit: Quandiu fnisi et ante judicium hoc in se ostenderet quod dixisset; ut videlicet demonstraret quia quisquis nunc bona opera indigentibus exhibet, ei haec specialiter impendit cujus haec amore exhibuerit. Et tanto plus quisque majorem mercedem recipit, quanto nec eum despicit qui amplius despiciendus videtur. Quid enim in humana carne sublimius carne Christi, quae est super angelos exaltata? Et quid in humana carne abjectius carne leprosi, quae tumescentibus vulneribus scinditur, et exhalantibus fetoribus impletur? Sed ecce in specie leprosi apparuit; et is qui est reverendus super omnia, videri despectus infra omnia dedignatus non est. Cur hoc, nisi ut sensu nos tardiores admoneret, quatenus quisquis ei qui in coelo est festinat assistere, humiliari in terra et compati etiam abjectis et despicabilibus fratribus non recuset? Loqui charitati vestrae sub bre
Abbreviated transcription (Latin):
biuisti super terram. ego
te non erubescam super
celos. Qui sanctus uir
mox ut est monasterium
ingressus: ei pater mõa¬
sterii dixit. Frater marty¬
ri: ubi est quem portabas:
Cui ille respondit dicens.
Ego si scissem quis esset.
pedes illius tenuissẽ. Tũc
idem martyrius narra¬
bat. quia cum eum portas¬
set.pondus eius minime
sensisset. Nec mirũ. Quo¬
modo enim pondus sen¬
tire poterat: qui portan.¬
tem portabat: Qua in re
pensandum nobis est.¬
quantum fraterna ꝯpas¬
sio ualeat: quantũ nos
omnipotenti deo miscd̃ie
uiscera coniungant. In¬
de enim ei qui est super
omnia ꝓpinquamus: un¬
de nos per compassionẽ
am deponimus.In reb
corpor alibus nemo alta
tangit: nisi qui tendit᷑.
In rebus uero spirituali¬
bus certum est quia qͣn¬
to plus per compassõnẽ
attrahimur: tanto altis
uerius ꝓpinquamꝰ. Ecce
autem redemptori gene¬
ris humani ad edifica¬
tionem nostram mini¬
me sufficit. quod in ex¬
tremo iudicio dicturum

Expanded text:
buisti super terram, ego buisti super terram, ego te non erubescam super coelos. Qui sanctus vir mox ut est monasterium ingressus, ei pater monasterii dixit: Frater Martyri, ubi est quem portabas? Cui ille respondit, dicens: Ego si scivissem quis esset, pedes illius tenuissem. Tunc idem Martyrius narrabat quia cum eum portasset, pondus ejus minime sensisset. Nec mirum quomodo enim pondus sentire poterat, qui portantem portabat? Qua in re pensandum est nobis quantum fraterna compassio valeat, quantum nos omnipotenti Deo misericordiae viscera conjungant. Inde enim ei qui est super omnia propinquamus, unde nos per compassionem psos deponimus. In rebus corporalibus nemo alta tangit, nisi qui tenditur; in rebus vero spiritalibus certum est quia quanto plus per compassionem attrahimur, tanto altis verius appropinquamus. Ecce autem Redemptori generis humani ad aedificationem nostram minime sufficit quod in extremo judicio dicturum
Abbreviated transcription (Latin):
homo uistus in terra: qui
facit bonum ⁊ non peccet.
Hinc iohannes dicit. Si
dixerimus quia peccatũ
non habemus: ipsi nos
seducimus ⁊ ueritas in
nobis non est. Hinc ia¬
cobus ait. In multis enĩ¬
offendimus omines. Con¬
stat enim quia omnes
qui de carnis delectatio¬
ne concepti sunt. in eorũ
procul dubio uel actione
uel locutione uel cogita¬
tione aliquid suum prin¬
it. s iccirco illos uel post ra¬
pere uel prius tenere non
potuit. quia eos ille a de¬
bitis suis eripuit. qui pro
nobis sine debito mortis
debitum soluit. ut nos ido
sub iure hostis nr̃i debita
nostra non teneant. quia
pro nobis mecliator dei ⁊
gratuito recflidit quod ñ
debebat. Qui enim prono¬
bis mortem carnis inde¬
bitam reddidit: nos a de¬
bita morte anime libera¬
uit. Ait ergo. henit en im
princeps mundi huuis: ⁊
in me non habet quicꝙͣ.
Unde curandum nobis
est. ⁊ cũ magnis cotidie
fletib cogitandum. qͣm
Martyriꝰ. tu me non eru¬

Expanded text:
homo in terra, qui homo in terra, qui faciat bonum et non peccet . » Hinc Joannes dicit: « Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . » Hinc Jacobus ait: « In multis offendimus omnes . » Constat enim quia omnes qui de carnis delectatione concepti sunt, in eorum procul dubio, vel actione, vel locutione, vel cogitatione, aliquid suum prinit. Sed idcirco illos, vel post rapere, vel prius tenere non potuit, quia eos ille a debitis suis eripuit, qui pro nobis sine debito mortis debitum solvit, ut nos ideo sub jure hostis nostri debita nostra non teneant, quia pro nobis mediator Dei et gratuito reddidit quod non debebat. Qui enim pro nobis mortem carnis indebitam reddidit, nos a deimae morte liberavit. Ait ergo: Venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . Unde curandum nobis est, et cum magnis quotidie fletibus cogitandum, quam Martyri, tu me non eru
Abbreviated transcription (Latin):
passionemi suam libera uo¬
ce dixit. Iam non multa lo¬
quar nobiscum. Uenit enĩ
princeps mundi huius: et
in me non habet quicqͣm.
Quia enim hunc mortalẽ
hominem uidit: suum ĩ
illo mundi princeps aliqͥd
inuenire posse se credidit.
S sine ullo peccato a mũ¬
di corruptione exiit: qui si¬
ne peccato ad mundum ue¬
nit. Hoc de se contra mun¬
di principem. nec petrus di¬
cere presumpsit: qui audit
meruit. Quecumnq ligane¬
ris super terram erunt li¬
paulus dicere presumpsit:
qui priusquam mortis de¬
bitum solueret. ad celi ter¬
cii secreta peruenit. Hoc
nec iohannes dic̾e ausus
est: qui proamore p̃cipuo
in redemptoris sui pectore
in cena recubuit. Nam cũ
ꝓpħa dicat. ecce enim ĩ ini¬
quitatib conceptus sũ.⁊
in peccatis peperit me ma¬
ter mea: sine culpa ĩ mũ¬
do esse non potut. qui in
mundo cum culpauenit.
Hinc namqz idem ꝓph̾a
ait. Non iustificabitur in
conspectu tuo om̃is uiuẽs.
Hinc salomon ait. Nõ est

Expanded text:
passionem suam libera vopassionem suam libera voce dicit: Jam non multa loquar vobiscum; venit enim princeps mundi hujuin me non habet quidquam . » Quia enim hunc mortalem hominem vidit, suum in illo mundi princeps aliquid invenire posse se credidit. Sed sine ullo peccato a mundi corruptione exiit, qui sine peccato in mundum venit. Hoc de se contra mundi principem nec Petrus dicere praesumpsit, qui audire meruit: « Quaecunque ligaveris super terram, liPaulus dicere praesumpsit, qui priusquam mortis debitum solveret, ad coeli tertii secreta pervenit; hoc nec Joannes dicere ausus est, qui pro amore praecipuo in redemptoris sui pectore in coena recubuit. Nam cum Propheta dicat: « Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea , » sine culpa in mundo esse non potuit, qui in mundum cum culpa venit. Hinc namque idem Propheta ait: « Non enim justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . » Hinc Salomon ait: « Non est
Abbreviated transcription (Latin):
um ex ore ueritatis agno¬
scitur cum negligenti et fu¬
tura non prospicienti dici-¬
tur. etquidem in hac die tu¬
a que ad pacem tibi : nunc
autem abscondita sũt ab
oculis tius. Nam cogitan¬
dum ualde est quantũ no¬
bis erit terribilis hora nr̃e
resolutionis: qui pauor m̃¬
tis. quanta tunc omnium
malorum memoria. que
obliuio transacte felicitati.
que formido ⁊ consideratio
uidicis. Quid ergo esse no¬
bis de presentibus ad delec¬
tationem debet: quando cũ¬
ctis simul transeuntibus
non ualet transire quod ĩ¬
minet. quando ⁊ hoc fundi¬
tus finitur quod diligiturꝰ.
⁊ illud incipitur. ubi dolor
num quam finitur. Tunc
maligni sp̃c ingrediente
anima sua opera requirũt.
tunc mala que sua serũt
replicant. ut sociam ad tor¬
mentum trahant. S cur
hoc de peruersa solummo¬
do anima dicimus. cum ad
electos quoq egredientes
ueniant. ⁊ suum in illis si
preualeant aliquid requi¬
rant: Inus autem in ho¬
minibus extitit: qui ante

Expanded text:
um, ex ore veritatis agnoum, ex ore veritatis agnoscitur, cum negligenti et futura non prospicienti dicitur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi; nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. 8. Nam cogitandum valde est quantum nobis erit terribilis hora nostrae resolutionis, qui pavor mentis, quanta tunc omnium malorum memoria, quae oblivio transactae felicitatis, quae formido et consideratio judicis. Quid ergo esse nobis de praesentibus ad delectationem debet, quando, cunctis simul transeuntibus, non valet transire quod imminet? quando et hoc funditus finitur quod diligitur, et illud incipitur ubi dolor nunquam finitur? Tunc maligni spiritus in egrediente anima sua opera requirunt; tunc mala quae suaserunt replicant, ut sociam ad tormenta trahant. Sed cur hoc de perversa solummodo anima dicimus, cum ad electos quoque egredientes veniant, et suum in illis, si praevaleant, aliquid requirant? Unus autem in hominibus exstitit, qui ante
Abbreviated transcription (Latin):
illo ⁊ementes dicens illis.
Scriptum est. quia domus
mea domus orationis est:
uox aũt fecistis illam spe¬
luncam latronũ. Qui
enim narrauit mala uen¬
tura ⁊ protinus templum
ingressus est. ut de illo uẽ¬
uentes ⁊ementes eiceret:
profecto innotuit. quia riu¬
na ppłi maxime ex culpa
sacerdotum fuit. Euersionẽ
quippe describens s uendẽ¬
riens: in ipso effectu sui o¬
peris ostendit. unde radix
prodiit perditionis. Siciit
aũt eũn gelista alio teste
didicimꝰ: in templo colum¬
be uendebantur. Et quid
per columbas. nisi spiritꝰ
sancti donum accipitur:
S uendentes ⁊ ementes ex
templo eliminat: qui a uł
eos qui pro mun̾e imposi¬
tionem manuũ tribuunt.
uel eos qui donũ sp̃c emere
nituntur dampnat. De quo
templo mox subditur. Do¬
mus mea domus oratõis
est: uox aut̃ fecistis illam
speluncam latronsi. Qui
enim ad accipienda munã¬
cecos ad ignem ducant.
Si enim districte pensetur
cuiuis sit ponderis imꝓperi¬

Expanded text:
illo et ementes, dicens illis: illo et ementes, dicens illis: Scriptum est quia domus mea domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum . Qui enim narravit mala ventura, et protinus templum ingressus est ut de illo vendentes et ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, sed vendenriens, in ipso effectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Sicut autem evangelista alio teste didicimus, in templo columbae vendebantur . Et quid per columbas nisi sancti Spiritus donum accipitur? Sed vendentes et ementes e templo eliminat, quia vel eos qui pro munere impositionem manuum tribuunt, vel eos qui donum Spiritus emere nituntur damnat. De quo templo mox subditur: Domus mea, domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui enim ad accipienda muncaecos ad ignem ducant. Si enim districte pensetur, cujus sit ponderis improperi
Abbreviated transcription (Latin):
sit qd̃ dicitur: uidens ihe ci¬
uitatem fleuit suꝑ illã di¬
cens. quia si cognouisses ⁊
tu. fleuit ⁊ enĩ pins redemp¬
tor ruinam perfide ciuitatis:
quam ipsa sibi cuntas nõ
cognoscebat esse uenturam.
Cui a fiente domino recte di¬
citur: quia si cognouisses ⁊
tu. subaudis fleres. que mo¬
do quia nescis qd̾ ĩmines exl¬
tas. Nnde ⁊ subditur. Etqui¬
dem in hac dietua que ad
pacem tibi sunt. Cum enĩ
carnis se uoluptatibz darz.
uentura mala non prospi¬
ceret: in die sua que ad pa¬
cem ei esse poterant habe¬
bat. Cur uero bona presen¬
tia ad pacem habu̾it: ma¬
nifestatur cum subditur.
Nunc aũt absconlita sũt
ab oculis tuis. Si enim a¬
cordis euis oculis mala q̃
ĩminerent abscondita nõ
essent: leta in presentibus
prosperis nõ fuisset. Cuius
mox etiam pena que de ro¬
mans sieut predixi prin¬
cipib ĩminebat adiuncta
est. Qua descripta. quid do¬
minus fecerit subditur:
quia ingressus templum
cepit eicere uendentes de

Expanded text:
itur: Videns civitatem, flevit super illam dicens: Quia si cognovisses et tu. Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur, Quia si cognovisses et tu, subaudis fleveras, quae modo, quia nescis quod imminet, exsultas; unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis se voluptatibus daret, et ventura mala non prospiceret, in die sua quae ad pacem esse ei poterant habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur cum dicitur: Nunc autem 1646 abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. Cujus mox etiam poena quae de Romanis, sicut praedixi, principibus imminebat, adjuncta est. 2. Qua descripta, quid Dominus fecerit subditur: quia, ingressus templum, coepit ejicere vendentes in
Abbreviated transcription (Latin):
uersio describatur. que a ue¬
spasiano ⁊ tyto romanis paĩ¬
cipib facta est: nullꝰ qui
hystoriam euersionis eius¬
dem legit ignorat. Cioma¬
ni enun principes denun¬
tiantur cum dicitur: qr ue¬
nient dies in te. ⁊ tircunda¬
bunt te ini mici tui uallo. ⁊
cireundabunt te ⁊ coangu¬
stabunt undiq ⁊ ad terrã ꝯ¬
sternent te. ⁊ filios tuos qͥ ĩ
te sunt. Hoc quoq quod al¬
ditur. ⁊ non relinquent in
te lapidem super lapidem:
etiam in ip̃a iam eiusdem
ciuitatis transmigratõ te¬
statur. quia dum̃ nũc ĩ eo
loco ꝯstructa est. ubi extra
portam fuerat dominus
crucifixus: prior illa iheru¬
salem ut dicitur funditus
euersa est. cui ex qͣ culpa
euersionis sue pena fu̾it
illata. subiungit᷑. Eo quod
non cognou̾is tempus ui
sitationis tue. Creator qͥp¬
pe hominũ per incarnatio¬
nis sue mysterium hanc
uisitare dignatus est. s ip¬
sa timoris ⁊ amoris illius
recordata est. Unde etiam ꝑ
ꝓpħ̾am in increpatõne cor¬

Expanded text:
scribatur, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus facta est, nullus qui historiam eversionis ejusdem legit ignorat. Romani enim principes denuntiantur, cum dicitur: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo; et circumdabunt te, et coangustabunt te undique, et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Hoc quoque quod additur: Non relinquent in te lapidem super lapidem, etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra portam fuerat Dominus crucifixus, prior illa Jerusalem, ut dicitur, funditus est eversa. Cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata subjungitur: Eo quod non cognoverissitationis tuae. Creator quippe omnium per incarnationis mysterium hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris et amoris illius recordata non est, unde etiam per Prophetam in increpatione cor
Abbreviated transcription (Latin):
gentes ambo precones ue¬
ritatis: ambo regis ⁊ regi¬
ne persequntionem prop¬
ter iusticiam perpessi sũt.
Ile achab ⁊ iezabel: iste he¬
rodis ⁊herodiadis.Ille ne
ab impiis occideretur. ig¬
neo cursu raptus est ĩ ce¬
lum: iste ne ab impiis ũ¬
ceretur perfecto marty rii
certamine spũ celestia reg¬
na petiuit: angeloꝵ utiq
subuectus auxilio dequi¬
b scriptum est. Currus dĩ
decem milib multiplex.
nilia letantium dominu
in illis erodes iste qui ⁊¬
iohannem decollauit. et ĩ
passione redemptoris nr̃i
pylato assensum prebuit:
filius est herodis illius sb̃
quo dominus natus. Qui
cum post natiuitatẽ dñi par
co tempore regnaret. arche¬
regnum. Qui accusantib
insolentiam eius iudeis.
pulsus est regno abi augy¬
sto: ac perpetuo dampnat᷑
exilio. Deinde augustus ut
regni iudaici minueret po¬
tentiam. diuisa in quatuor
partes prouintia: quatuor
fratres archelai esdem re¬
gende p̾fecit. Qui singuli

Expanded text:
gentes, ambo praecones vegentes, ambo praecones veritatis, ambo regis et reginae persecutionem propter justitiam perpessi sunt: ille Achab et Jezabel, iste Herodis et Herodiadis. Ille ne ab impiis occideretur, igneo curru est raptus in coelum; iste ne ab impiis vinceretur, perfecto martyrii certamine spiritu coelestia regna petivit, angelorum utique subvectus auxilio, de quibus scriptum est: Currus Dei decem millia multiplex millia laetantium, Dominus in illis Joannem decollavit, et in passionem Redemptoris nostri Pilato assensum praebuit, filius est Herodis illius sub quo Dominus natus est: qui cum post nativitatem dominicam pauco tempore regnaret, sicretur, accusantibus insolentiam ejus Judaeis , pulsus est regno ab Augusto ac perpetuo damnatus exsilio. Deinde Augustus, ut regni Judaici minueret potentiam, divisa in quatuor partes provincia, quatuor fratres Archelai eidem regendae praefecit, qui singuli
Abbreviated transcription (Latin):
cha famam ihũ: ⁊ ait pue¬
ris suis. Hic est iohaunes
baptista. ip̃e surrexit a mor¬
tuis: ⁊ ideo uirtutes operã¬
tur in eo. Benequidẽ intel¬
lexit mortuũ posse homi¬
nem suscitari ad uitã. be¬
ne de resurrectionis głia
sensit: qui uistos post resur
capit. futuros esse perspex.
S misere desi puit. quid qd̃
de homine puro sponte cre¬
dere potuit. hoc de deo hõie¬
ut crederetur miraculis at¬
mus non incredibile resur¬
rectionis miraculũ. s pra¬
uorum animos a credendi
gratia peccatis ostantib
ẽsse prepelitos. Herodes
inquit tenuit iohannem
⁊alligauit eum: ⁊ posuit
in carcerem propterhero¬
diadem uxorem frats sui.
Dicebat illi iohannes. Nõ
licet tibi hr̃e eam. Imple¬
tum uidemus in iohanne
quod de illo angelus zacha¬
rie priusqͣm nasceretur pre¬
dixit: quia precederet ante
dominum in spñ ⁊ uirtute
helye. Ambo continenter
uiuentes. ambo h̾itu incul¬
ti: ambo in solitudine de¬

Expanded text:
cha famam Jesu, et ait puecha famam Jesu, et ait pueris suis: Hic est Joannes Baptista, ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo. Qui bene intellexit mortuum posse hominem resuscitari ad vitam, bene de resurrectionis gloria sensit, qui justos post resurrcapit, futuros esse perspexit: sed misere desipuit, qui quod de homine puro sponte credere potuit, hoc de Deo homine credere tot miraculis atmus, non incredibile resurrectionis miraculum, sed pravorum animos a credendi gratia peccatis obstantibus esse praepeditos, majoresenim tenuit Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcerem, propter Herodiadem uxorem fratris sui. Dicebat enim illi Joannes: Non licet tibi habere eam. Impletum videmus in Joanne quod de illo angelus Zachariae priusquam nasceretur, praedixit: quia praecederet ante Dominum in spiritu et virtute Eliae. Ambo namque continenter viventes, ambo habitu inculti, ambo in solitudine de
Abbreviated transcription (Latin):
fert uoluntatẽ. Inde etiã
quos suspendit a crimĩe.
auidiores reddit ad crimẽ:
⁊ estuat animo usq ꝑfici¬
at quod cogitat malum.
brantes.oportet ut non so¬
lum constantiam passiõis
illuis pia deuotione recola¬
mus: s et eorum a quib
passus est malitiam nob̾
in arma uertamꝰ salutis.
Tunc et enim scripturis
sanctis utiliter animũ intẽ¬
duus. cum non solas ĩ eis
uirtutes ac premia uistoꝵ.
uerum etiam uitia uindi¬
ctamq reproborum: ad in¬
citamentum nobis bene a¬
gendi ꝓponimꝰ. Hoc siquidẽ
⁊ ip̃ius domini docemur exẽ¬
plo. qui ut humane super¬
bie ceruicem frangat. ac su¬
blime nobis humilitatis
iugum imponat: non sue
tantum humilitatis formã
quam sequamur ĩsinuat
dicens. discite a me quia mi¬
tis sum ego ⁊ humilis corde:
iectionem quam caueamꝰ
ad memoriam nobis reuo¬
cat clicens. Hidebam satha¬
nan quasi fulgur de celo ca¬
me uirtutis accendat. ¶Au¬
duuit igitur herodes tetrar¬

Expanded text:
test voluntatem: unde etiam test voluntatem: unde etiam quos suspenderit a crimine, avidiores reddit ad crimen, et aestuat animo quousque perficiat, quod cogitat malum. brantes, oportet ut non solum constantiam passionis illius pia devotione recolamus, sed et eorum a quibus passus est malitiam nobis in arma vertamus salutis. Tunc etenim Scripturis sanctis utiliter animum intendimus, cum non solum in eis virtutes ac praemia justorum, verum etiam vitia, vindictamque reproborum ad incitamentum nobis bene agendi proponimus. Hoc siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, ac sublime nobis humilitatis jugum imponat, non suae tantum humilitatis formam quam sequamur, insinuat dicens: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde , jectionem, quam caveamus ad memoriam nobis revocat, dicens: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo camae virtutis accendat. Audivit ergo Herodes tetrar
Abbreviated transcription (Latin):
ta correctio ⁊ priuata. Hero¬
dem iohannes monitis nõ
accusatione pulsauit. ut¬
corrigere uoluit nõ perire:
s herodes facib libidinis
ardens perire maluit qͣm
redire: ⁊uxorem fratͥs sui
illicite possidere. ⁊ placere¬
captinis criminĩi. Innocẽ¬
tie inimicis odiosa fit sem¬
per libertas. Nam uirtus
contraria uiciosis: sacrile¬
gis exosa sci̾tas: inimica
c̃astitas impudicis. corrup
tis integritas pena. luxuri¬
osis aduersa frugalitas: cry
impiis pietas non ferenda.
cet tibi accipere uxorẽ phi¬
lippi fratris tui. Ecce unde
iohannes offendit. ecce un¬
de herodes furit. Malos qͥ
monet offendit. Incurrit
odium. qui arguit crimĩo¬
sos. Sicebat iohannes qd̃ e¬
rat legis. quod iusticie. qd̃¬
erat salutis: certe qd̃ erat
non odii s amoris. Ecce qͣ¬
lem consequitus est ab ĩ¬
pio pro pietate mercedẽ.
Uolens inquit occidere eũ.
timuit ppłm. facile deuiat
a uisticia. qui in causis de
nes. Huic timor peceandi¬

Expanded text:
ta correctio. Herota correctio. Herodem Joannes monitis, non accusatione pulsabat; re voluit, non perire: sed Herodes facibus libidinis ardens perire maluit quam redire, et uxorem fratris illicite possidere. Captivis criminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corrtis integritas, luxuriosis frugalitas, cruded et impiis pietas non ferenda.cet tibi habere uxorem Philippi fratris tui. Ecce unde Joannes offendit, ecce unde Herodes furit: malos qui monet, offendit; incurrit odium, qui arguit criminosos. Dicebat Joannes quod erat legis, quod justitiae, quod salutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. Volens, inquit, occidere eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, qui in causis nonmescit. Hic timor peccan
Abbreviated transcription (Latin):
gunis permanebat. Hinc
ẽst ꝙ iod iohannis sangui¬
ren pium. in poculo crude¬
ltꝯtis absorbuit. Herodes
& alligauit eum. Qui uin¬
cula soluerat pecratoꝵ. pec¬
catoris iunculis alligatur:
ut uincta uenia locum ue¬
nie non relinquat. Alliga¬
uit eum ⁊ posuit in carcere.
Herodes tu adulterũ facis:
⁊ in carcerem uadit iohẽs:
Sic iulicat sedens in loco iu¬
dicis reus. in loco uindicis
innocentie persecutor. Rogo
ubi rerum facies. ubi pu¬
dor. ubi existimatio publi¬
ci cognitoris: ubi deus. ubi
homo. ubi lex ubi ipsius iu¬
ra nature: Simul omnia
sunt herodes te agente. te
iudicante. te uiuente confu¬
te diuulgat producta ĩ pr¬
in iurratur. causan cisto¬
die qui requirit: in r rpe
riet quod puniat. ⁊ in icã¬
ne quod doleat. Iohannes
orbi notus. fame uirtute
cognitus. celebratissimus
sanctitate: dum attrahit a
se inquisitores iniurie. fa¬
cit ut tuus cunctis innore¬
scat incestus. Agit ut te hẽ¬
at confusio publica. quem
corrigere non ualuit secre¬

Expanded text:
guinis permanebat. Hinc est quod Joannis sanguinem pium ingenti poculo crudelitatis absorbuit: sed Qui vincula solverat peccatorum, peccatoris vinculis alligatur, ut vincta venia locum veniae non relinquat. Alligavit eum et posuit in carcere. Herodes, tu adulterium facis, et in carcerem vadit Joannes? Sic judicas sedens in loco judicis reus, in loco vindicis innocentiae persecutor? Rogo ubi rerum facies? ubi fama? ubi pudor? ubi existimatio publici cognitoris? certe ubi Deus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae? Simul omnia sunt, Herodes, te agente, te judicante, te jubente confute divulgat producta in injuria: causam custodiae qui requirit, invenit in te quod puniat, et in Joanne quod doleat. Joannes orbi notus, fama virtutis cognitus, celebratissimus sanctitate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctis innotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secre
Abbreviated transcription (Latin):
ginitatis speculum. penitẽ¬
tie uia. peccatorum uenia.
fidei disciplina. Iohannes
maior homine.par ange¬
lis. legis sũma: euͣungelii
sanctio. apłorum uox. silen¬
adultere. ad dicitur saltatri¬
ci. Merito ergo confusa sũt
uscera. corda tremuerunt.
dinem. temerauit regnũ:
corrupit quicquid erat re

Expanded text:
itatis exemplum, poenitentiae via, peccatorum venia, fidei disciplina; Joannes major homine, par angelis, legis summa, Evangelii sanctio, apostolorum vox, silenadulterae, addicitur saltatrici. Merito ergo concussa sunt viscera, corda tremuerunt. dinem, temeravit regnum, corrupit quidquid erat rel
Abbreviated transcription (Latin):
uerberauit deus infirmi¬
tatem aspectus eius. radi¬
ans in eum uehementer.
⁊coutremuit amore et hor¬
rore ⁊ iuuenit longe se esse
a deo in regione dissim ilitr¬
dinis: tanqm audiret uo¬
tem eus de excelso. Cibus
sum grandiũ. cresce ⁊ mã¬
ducabis me. Nec tu me mu
tabis in te sicut cibũ carnis
tue. s tu mutaberis in me.
Et cognouit qm̃ pro iniqͥ¬
tate erudiuit hominẽ ⁊ tha¬
expertus est non esse mirũ
quod palato non sano pena
est panis qui sa no est sua
uis. ⁊ oculis egris odiosalux:
que puris est amabilis. Tũc¬

Expanded text:
verberasti infirmitatem aspectus mei, radians in me vehementer, et contremui amore et horrore; et inveni longe me esse a te in regione dissimilitudinis, tanquam audirem vocem tuam de excelso: Cibus sum grandium; cresce, et manducabis me. Nec tu me in te mutabis, sicut cibum carnis tuae; sed tu mutaberis in me. Et cognovi quoniam pro iniquitate erudisti hominem, et taexpertus non esse mirum, quod palato non sano poena est et panis, qui sano suauis est, et oculis aegris odiosa lux, quae puris amabilis.
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem. Inde ubi tempus
aduenit quo se nomen dare
oporteret. relicto rure medio¬
lamun remeauit. pͥlatuit
⁊ alipio renasci in xp̃o pari¬

Expanded text:
14. Inde ubi tempus advenit quo me nomen dare oporteret, relicto rure, Mediolanum remeavimus. Placuit et Alypio renasci in te
Abbreviated transcription (Latin):
rabat amarissima contri¬
tione cordis sin. Et repente
audiuit uocem de uicina
domo cum cantu dicentis.
q represso impetu lacruna
rum. nichil aliuid interpre¬
tans diuinitus sibi iuberi.
nisi ut codicem apłicum

Expanded text:
ebam amarissima contritione cordis mei. Et ecce audio vocem de vicina domo cum cantu dicentis e repressoque impetu lacrimarum surrexi nihil aliud interpretans diuinitus mihi iuberi, nisi u
Abbreviated transcription (Latin):
sum humił humilem. nec
infirmitas nouerat. Quid¬
¶ taq auidissime arripu
in quib ei aliquando uisus
est aduersari sibi: ⁊ nõ con¬
gruere testimoniis legis ⁊
ꝓph̾arum textus sermonis
eius. Et apparuit ei una fa¬
cies eloquiorum castoꝵ. et
exultare cum tremore didi¬

Expanded text:
sum humilis humilem nec infirmitas noueram. ueItaque auidissime arripuiin quibus mihi aliquando uisus est aduersari sibi et non congruere testimoniis legis et prophetarum textus sermonis eius, et apparuit mihi una facies eloquiorum castorum, et exultare cum tremore didi
Abbreviated transcription (Latin):
ferret uolebat conferenti se¬
cum estus suos. quis aptus¬
esset modus uiuendi: sic af¬
fecto ut ipse erat ad ambu¬
landum in ua dei. Hidebat
qua alius sic ibat. alius aũt
sic. Ei autem displicebat qd̃
agebat in seculo pre dulce

Expanded text:
lebam conferenti secum aestus meos, quis esset aptus modus sic affecto, ut ego eram, ad ambulandum in uia tua. Videbam et alius sic ibat, alius autem sic. mihi autem displicebat, quod agebam in saeculo, et oneri
Abbreviated transcription (Latin):
eus suaiissimũ ⁊ totus de¬
siderabilis. Talis est dilectꝰ
meus. ⁊ ip̃e est amicꝰ meus
filie ihrłm. Quo abiit dilec¬
tus tuus o pulcerrima mu¬
lieꝵ: Quo declinauit dilec¬
tus tuus. et queremꝰ eum

Expanded text:
us suavissimum, et totus desiderabilis: Talis est dilectus meus, et ipse est amicus meus, filiae Jerusalem. Quo abiit dilectus tuus, o pulcherrima mulierum? quo declinavit dilectus tuus: et quaeremus eum
Abbreviated transcription (Latin):
si inueneritis dilectũ
meum. ut anñtietis ei quia
amore langueo. Qualis est
dilectus tuus ex dilecto o plꝰ¬
cerrima mulierum: Qua¬
lis est dilectus tuus ex dile¬
cto. quia sic adiurasti nos:
Dilectus meus candidꝰ ⁊ ru¬
bicundus. electus ex milib.

Expanded text:
si inveneritis dilectum meum, ut nuntietis ei quia amore langueo. Qualis est dilectus tuus ex dilecto, o pulcherrima mulierum? Qualis est dilectus tuus ex dilecto, quia sic adjurasti nos? Dilectus meus candidus et rubicundus, el
Abbreviated transcription (Latin):
cit ab eis quod de sexto mi¬
liario aquam sibi humeris¬
suis deportarent. Tunc sc̃s
cleinens dixit. Oremus do¬
minũ ihm xp̃m. ut cõfessori¬
b sus fontis in loco isto ue¬
nas adaperiat. Et qui ꝑcus¬
sit petram iu deserto ⁊ fluxer̃t
aque in habundantia. ipse
nobis laticem affluentẽ im
ne completa hinc inde circũ¬
spiceret. uidit agnũ stantẽ.
qui pede suo erecto dextro qͣi
locum scõ clem̃ti ostenderet.
Tunc sc̾s clemens intesligẽs
In nomine pu̾s ⁊ filii et sp̃c
sancti in isto loco percutite.
S cum omnes per girum
rastris foderent. ⁊ non ipsũ
in quo agnus stabat locũ¬
contingerent: accepto breui
sarculo sanctus clemens le¬
ui ictu locum sub pede agni
pertutiens. fontẽ afflueñti¬
b uenis ornatum aperuit:
qui subito impetu euomẽs
fluuium fecit. Tunc uniuer¬
sis gaudentib. beatus clem̃s
responsorium dixit. flumĩs
impetus letificat ciuitatem
nam sc̃i clementis. conuer¬
tebantur ad dominũ ihesũ¬

Expanded text:
cit ab eis quod a sexto milliario aquam sibi humeris apportarent. Tunc S. Clemens dixit: Oremus Dominum Jesum, ut confessoribus suis fontis in isto loco venas aperiat; et qui percussit petram in monte Sina, et fluxerunt aquae in satietatem, ipse nobis laticem affluentem ne completa hinc inde circumspiceret, vidit agnum stantem, qui, pede dextro erecto, quasi locum sancto Clementi ostenderet. Tunc S. Clemens intelligens In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, in isto loco percutite. Sed cum omnes per gyrum rastris effoderent, et non ipsum locum, in quo agnus stabat contingerent, accepto brevi surculo S. Clemens levi ictu locum sub pede agni percutiens, fontem affluentibus venis ornatum aperuit. Qui subito impetu evomens fluvium fecit. Tunc universis gaudentibus beatus Clemens responsorium dixit: Fluminis impetus laetificat civitatem inam sancti Clementis, convertebantur ad Dominum Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
uideret omnes gaudentes
ad passionem accedere. cessit
multitudini. solum clemẽ
nuitari nõ posset. dixit ad
Quod cum factum fuisset
omnis multitudo xp̾ianoꝵ¬
Et flentib illis dixerunt
cornelius ⁊ phebus discipu¬
li eius. Omnes un animes¬
ostendat nobis dominus
martyris sui exuuias. Orã¬
tib aittem ppłis. recessit ma¬
re in sinu suo ad tria fene
milia: ⁊ ingressi per siccũ
inuenerunt in modũ tem¬
pli marmorei habitacłm
cha sayea corpus scĩ clem̃¬
sterio angelorum: ita ut
anchora cum qua missus
fuerat. iuxta eũ esset posi¬
ta. Reuelatum est discipu¬
lis eius. ut inde nõ tollent
corpus eus. Quib etiam
hoc intimatum est: quod
omni anno die passionis
eius recederet mare ⁊per
septem dies aduenientibus

Expanded text:
us omnes gaudentes ad passionem accedere, cessit multitudini, et solum Clementmoveri non posset, dixit ad Quod cum factum fuisset, omnis multitudo ChriEt flentibus illis, dixerunt Cornelius et Phoebus discipuli ejus: Omnes unanimostendat nobis Dominus martyris sui exuvias. Orantibus autem populis, recessit mare in sinu suo, per tria fere millia. Et ingressi per siccum populi invenerunt in medio pli marmorei angelicis ca saxea corpus sancsterio angelorum, ita ut anchora, cum qua missus est, juxta eum esset posita. Revelatum est autem discipulis ejus ut non inde tollerent corpus ejus. Quibus etiam hoc intimatum est quod omni anno die passionis ejus recedat mare per septem dies advenientibus
Abbreviated transcription (Latin):
salb̾o pene uniuersa ciui¬
tas conuenit audire uer¬
bum domini. Uidentes au¬
tem turbas iu dei repleti¬
sunt ⁊elo: ⁊ contradicebãt
hiis que a panlo dicebant᷑.
maledicentes uiam dñi.¬
coram multitudine. Noli
uexare illum. Per eos ho¬
die dicitur qui adeo desti¬
tutum synagoge statum
uident. ut restaurau posse
non credant: ideoq pro re¬
suscitatione illius suppli¬
candum esse non estimẽt.
s que impossibilia sunt
apud homines. possibilia

Expanded text:
Sabbato, pene universa civiSabbato, pene universa civitas convenit audire verbum Domini. Videntes autem turbas Juelo, et contradicebant his, quae a Paulo dicebantur, maledicentes viam coram multitudine . Noli vexare illum, per eos hodieque dicitur, qui adeo destitutum synagogae statum vident, ut restaurari posse non credant, ideoque pro resuscitatione illius supplicandum esse non aestiment. Sed quae impossibilia sunt apud homines, possibilia
Abbreviated transcription (Latin):
b nostris.⁊ sanet omnes
languores nrõs: non de no¬
bis ipsis s de se nouit exire.
Non ergo latet eum quis
fimbriam tetigerit. id est ĩ¬
carnationis mysteria. do¬
nec ad maiora capienda ꝑ¬
ueniat perfecte amando cre¬
diderit. At ipse dixit illi. fi¬
lia. fides tua te saluam fe¬
cit: uade in pace. Ideo filia.
quia fides tua te saluam
fecit. Nec clixit. fides tua
te saluam. factura est: s
saluam fecit. In eo enim
quod credidisti: iam salua
facta es. Adhuc illo loquẽ¬
te: uenit quidam ad prin¬
cipem synagoge dicens ei
quia mortua est filia tua.
noli uexare illum. Salua¬
ta a profluuio sanguinis
nuiliere. mox filia princi¬
dum eccłia a uicioꝵ labe
mundata. et ob fidei meri¬
tum filia est cognomina¬
ta: continuo synagoga ꝑ¬
fidie simul inuidieq leto
soluta est. Perfidie qui dẽ
quia in xp̃o credere noluit:
inuidie uero. quia eccle¬
siam crediclisse doluit Scͥp¬
tum est enim in actib apo¬
stolorum. Sequenti autẽ

Expanded text:
bus nostris, et sanet omnes bus nostris, et sanet omnes languores nostros, non ex nobis ipsis, sed de se novit exire. Non ergo latet eum qui fimbriam tetigerit, id est, incarnationis mysteria, donec ad majora capienda perveniat, perfecte amando crediderit. At ipse dixit illi: Filia, fides tua te salvam fecit; vade in pace. Ideo filia, quia fides tua te salvam fecit. Nec dixit, fides tua te salvam factura est, sed salvam fecit. In eo enim, quod credidisti, jam salva facta es. Adhuc illo loquente, venit quidam ad principem synagogae, dicens ei: quia mortua est filia tua, noli vexare illum. Salvata a profluvio sanguinis muliere, mox filia princidum Ecclesia a vitiorum labe mundata, et ob fidei meritum filia est cognominata, continuo synagoga perfidiae simul invidiaeque lege soluta est. Perfidiae quidem, quia in Christo credere noluit; invidiae vero, quia Ecclesiam credidisse doluit. Scriptum est enim in actibus Apostolorum: Sequenti autem
Abbreviated transcription (Latin):
declaretur interrogat. Ne¬
gantib autem omnibus
dixit petrus ⁊ qui cum illo
erant. Preceptor turbe te ꝯ¬
primunt ⁊ affligunt:⁊ di¬
cis quis me tetigit. Quem
turbe comitantes passim¬
cõprimunt. una credula
mulier dñm tangit: qr qͥ
diuersis mordinate glome¬
rantium heresib affligit᷑.
solo catholice eccłie fideliter
corde queritatur. Nam sic̃
quidam uidentes non ui¬
dent. ⁊ auclientes non au¬
diunt: ita etiam tangen¬
tes non tangunt. quia ñ
fideliter xp̃m tangunt. Un¬
de cuidam amanti quidẽ
s nuidum plene credenti
dicit. Nolite me tangere ⁊
nundum enuim ascendi al
patrem meum. Aperte do¬
cens quid sit eum ueracit̾
tangere: patri scilicet eqͣlẽ
credere. Et dixit ihc̃. Tetigit
me aliquis.Nam ego no¬
ui uirtutem de me exisse.
Sicat pelagus si placet se
suo conamine saluari. Di¬
camus autem nos. quia
uana salus hominis.ĩ deo
faciemꝰ uirtutẽ. Nam et
ipse uirtutem que propici¬
etur omnibus iniquitati¬

Expanded text:
declaretur, interrogat. Nedeclaretur, interrogat. Negantibus autem omnibus, dixit Petrus et qui cum illo erant: Praeceptor, turbae te comprimunt et affligunt, et dicis, Quis me tetigit? Quem turbae passim comitantes comprimunt, una credula mulier Dominum tangit. Quia qui diversis inordinate glomerantium haeresibus affligitur, solo catholicae Ecclesiae fideliter corde quaeritatur. Nam sicut quidam videntes non vident, et audientes non audiunt, ita etiam tangentes non tangunt, qui non fideliter Christum tangunt. Unde cuidam amanti quidem, sed nondum plene credenti dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum ; aperte docens quid sit eum veraciter tangere, Patri scilicet aequalem credere. Et dixit Jesus: Tetigit me aliquis. Nam ego novi virtutem de me exisse, etc. Dicat Pelagius, si placet, se suo conanime salvari. Dicamus autem nos, quia vana salus hominis, in Deo faciemus virtutem. Nam et ipse virtutem, quae propitietur omnibus iniquitati
Abbreviated transcription (Latin):
nis eius. Accedit ⁊ dominũ
tangit eccłia: que ei per fi¬
dei ueritatem appropinqͣt.
Accedit aũt retro: siue iuxͣ
id quod ipse ait. si quis mi¬
chi ministrat me sequat᷑.
⁊ alibi precipitur. post do¬
minum deum tuum am¬
bulabis. siue quia presen¬
tem in carne dominũ nõ
uidens. peractis tempora¬
rie dispensationis sacram̃¬
tis. eus iam per fidem ce¬
pit uestigia subsequi. Tã¬
git autem fimbriam ue¬
stimñti eius ⁊ undam restͥ̾n¬
git sanguinis: quia beatꝰ
⁊uere mundatus. qui uel
dei manu contigerit. Nam
rarus ualde qui euis uelĩ
pectore recumbere uel caput
mereatur pistici nardo per¬
ungere: cum ⁊ ille magnꝰ
fuerit qui se radignum di¬
cebat eius calciamenta por¬
tare. Magna ⁊ illa que un¬
gere pedes eus ⁊ capill̾ suis
tergere promeruit. Et ait
ih̃c. Quis est qui me tetigit:
Non ut ipse que nesciat do¬
ceatur: sed ut uirtus fidĩ
quam nouerat immo qͣm
ipse dedederat in muliere

Expanded text:
inis ejus. Accedit et Dominum inis ejus. Accedit et Dominum tangit Ecclesia, quae ei per fidei veritatem appropinquat. Accedit autem retro, sive juxta id quod ipse ait: Si quis mihi ministrat, me sequatur ; et alibi praecipitur: Post Dominum Deum tuum ambulabis; sive quia presentem in carne Dominum non videns, peractis temporariae dispensationis sacramentis, ejus jam per fidem coepit vestigia subsequi. Tangit autem fimbriam vestimenti, et undam restringit sanguinis, quia beatus et vere mundandus, qui vel dei manu contigerit. Nam rarus valde, qui ejus vel in pectore recumbere, vel caput mereatur pistica nardo perungere, cum et ille magnus fuerit qui se indignum ducebat ejus calceamenta portare; magna et illa quae ungere pedes ejus, et capillis suis tergere promeruit. Et ait Jesus: Quis est qui me tetigit? Non ut ipse quae nesciat doceatur, sed ut virtus fidei, quam noverat, imo quam ipse dederat, in muliere
Abbreviated transcription (Latin):
to salus facta est gentibus.
Medicos sine falsos theolo¬
gos. sine philosophos. legũ¬
q̃z doctores secularium. qui
multa de uirtutib uiciisq
subtilissime disserentes. u¬
tilia se uiuendi credendiq
instituta mortalib dare ꝓ¬
mittebant: seu certe ipsõs
spiritus ĩmundos significt.
qui uelut hominibz ꝯsulẽ¬
do. se iam pro deo colendos
ingerebant. Quib nicissĩ
audiendis gentilitas qͣnto
magis naturalis in dustrie
uirẽs expenderat: tantomi¬
nus potuit ab iniquitatis
sue sorde curari. Undebene
marcus de hac muliere scri¬
bens ait. Et fuerat multa
perpessa a complurib me¬
dicis: ⁊ erogauerat omnia
sua nec quicquam profece¬
rat. s magis deterius ha¬
bebat. S hec ubi populum
iudeorum egrotare. uerũ¬
qz de celo cognouit adesse
medicum: cepit ⁊ ipsa lan¬
guoris sui sperare pariter
⁊ queritare remedium. Ac¬
cessit retro ⁊ tetigit fymbri¬
am uestim̃ti eius: et con¬
festim stetit fluxus sangͥ¬

Expanded text:
to salus facta est gentibus. to salus facta est gentibus. Medicos intelligi falsos theologos sive philosophos, legumque doctores saecularium, qui multa de virtutibus vitiisque subtilissime disserentes, utilia se videndi credendique instituta mortalibus dare promittebant, seu certe ipsos spiritus immundos significat qui velut hominibus consulendo, se jam pro Deo colendos ingerebant. Quibus vicissim audiendis, gentilitas quanto magis naturalis industriae vires expenderat, tanto minus potuit ab iniquitatis suae sorde curari. Unde bene Marcus de hac muliere scribens, ait: Et fuerat multa perpessa a compluribus medicis, et erogaverat omnia sua, nec quidquam profecerat, sed magis deterius habebat. Sed haec, ubi populum Judaeorum aegrotare, verumque de coelo cognovit adesse medicum, coepit et ipsa languoris sui sperare pariter et quaeritare remedium. Accessit retro, et tetigit fimbriam vestimenti ejus, et confestim stetit fluxus sangu