comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuius p̃sens participium ueteres ens proferebar̃
unde conponitur potesNã fut̃ magis afio
uerbo uid&ur nasci. potesitmen & a fui. et̃
existimari sic enim dedinandasunt. exeo conpo¬
sitac prosum ad sum desum obsum intersum
sens Tepo uerbum discretionis causa ꝑsinco¬
penab iecit .I. in secunda & tertia ꝑsoncc propt̃
ferio uerbum quod ferio feris. ferit facit
Tero fers fert plur ferimus fertis ferunt¬
pt̃ ꝑf tuli tulisti tulit pł tulimus talistis tuler̃
uel tulere. pt̃ pł tulenam nes rat pł tuleramus
Imp̃ferferas ferat pł feraemus ferte fenent

Expanded text:
Cujus praesens participium veteres ens proferebant, unde componitur potens. Nam futurum magis a fio verbo videtur nasci. Potest tamen et a fui esse existimari. Sic enim declinanda sunt ex eo composita: Prosum, adsum, desum, obsum, intersumsens. Fero verbum discretionis causa per syncopen abjicit i in secunda et tertia persona, propter ferio verbum, quod ferio, feris, ferit, facit. Fero, fers, fert. Plurferebant. tuli tulisti tulit tulimus tulistis tulerunt uel tulere. tuleram tuleras tulerat tuleramus is fer ferat, pluraliter feramus ferte ferant;
Abbreviated transcription (Latin):
tidus pri aduerbio ponitur ue soenas t
anturmanent indeclincebilia lica diues¬
sos uangantur casib ut sublimete uolans
subume uolantis sablime uolanti. q e&
sibero nomina sunt declinantur ut hoe sub¬
uimeuolans huius sablimis uolantis huic
sublimi uolanti. &c& FNumadice
partes pro ad uerbus ponuntur. S ponun¬
tur. Nam. uel coniunctio & per & ex

Expanded text:
tivus pro adverbio ponitur, ut Romae, uuntur, manent indeclinabilia, licet diversis jungantur casibus, ut, sublime volans, sublime volantis, sublime volanti, etc. Si vero nomina sunt, declinantur, ut, hoc sublime volans, hujus sublimis volantis, huic sublimi volanti, etc. FR. Num aliae partes pro adverbiis ponuntur?--SAXO. Ponuntur. Nam vel conjunctio, et, per, e
Abbreviated transcription (Latin):
las enucdetmihiS Facicm france ad
uerbiũ ẽ. parsonctionis semꝑ uerbo cohe¬
rens & hoc agit uerbis additum quod ad¬
iec tiua nomine appellatiuis adiuneta
nt prudens homo prudentor agit felixtur
feliciter uiuitN Aduerbioꝰ quot acr¬
dunt stria species significatio sigura
partibus onationis et a nommine lictines lati¬
aas anossmine aiuerbo a pede netente
casetenuin apro nomine etaione met¬

Expanded text:
 Faciam, France. rbium est pars orationis semper verbo cohaerens: et hoc agit verbis additum, quod adjectiva nomina appellativis adjuncta: ut, prudens homo prudenter agit, felix vir feliciter vivit. FR. Adverbio quot accidunt?--SAXO. Tria: species, significatio, figura. partibus orationis, ut a nomine Latinus, Laticius. A nomine et verbo: a pede et tento, pedetentim. A pronomine, ut a me
Abbreviated transcription (Latin):
infi uelle pt uoluisse parti cĩp̃ p̃s uolens
sic declinanda ẽ. Nolo non uis non ualt nisi
quod nolo imp̃ hab& ut noli nolite mado mauis.
mauult & reł.s Inmitis es in me france
ecce quede onus in posuift mi hi. Ducens me ꝑ
aspeno & spino suc drmitte me uendem aliquan¬
do respirare R Dimittum & iuxtcuis gi¬
timeo ne aliud inpones ꝑ Nolitimidus esse

Expanded text:
itum: voluisse. Participium praesens: volens. Sic declinanda sunt: Nolo, non vis, non vult; nisi quod nolo imperativum habet, ut, noli, nolite. Malo, mavis, mavult, et reliqua. Immitis es in me, 290 France. Ecce quale onus imposuisti mihi, ducens me per aspera et spinosa. Dimitte me tandem aliquando respirare. FR. Dimittam, et juxta Virgitimeo ne aliud imponas. FR. Noli timidus esse
Abbreviated transcription (Latin):
in uestigare. .S Personȩ uerborũ tria sunt
prima .÷ quaedese ipsa loquitur. & alics
ostendit secundoc ad quam loquitur
Tertia dequcloquitur . Nusi enim p̃rimae
quite proferse sermonem  liece nesse nonpose¬
sunt pro frimcce quidem & secundes enerbo

Expanded text:
investigare.--SAXO. Personae verborum tres sunt. investigare.--SAXO. Personae verborum tres sunt. Prima est, quae de seipsa loquitur et alias ostendit. Secunda, ad quam loquitur. Tertia, de qua loquitur. Nisi enim sit prima, quae profert sermonem, aliae esse non possunt. Et primae quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ris i nomni coniug̃similes actiuis infintius
ut amare docere legere audire. peneultimae
exit᷑ prima plur inmurꝰ secundca inmini
quod indicatiuis & impr̃ similiter pro fer̃tur
in prima coniug̃ tertiaplur in prima inentip
aliis inantur & fũt tempus secunda persona
intor & tertiaintur. & plur prima inur
& secunda inminor & tertia in .ritor. ut
amare ametur amemur: amamini am̃tur
amator ametur amemur ameminor am̃tor
infinitiuit passiua semper in .I. p̃fentis temp̃
ut amari doceri legi audiri & p̃teritũ. per
participium neutnile & esse uł fuisse ut doc¬
tũ eẽ uł fuisse & fũt periri ut amatũ iri
Ecce habes france quod quacesisti sed tua ca¬
riostits testicit non amatũ iri F. Nec tuate
in uidic gratũ iri. S caute neccudiat qui fla¬
gellare sol& sed prosequere c&era Iutreor
ordo accidentium deposcit personas uerboꝵ

Expanded text:
ris in omni conjugatione similes activis infinitivis, ris in omni conjugatione similes activis infinitivis, ut amare, docere, legere, audire, penultima exit, prima pluralis in mur, secunda in mini, quod in indicativo et imperativo similiter profertur  in prima conjugatione. Tertia pluralis in prima, in entur; aliis in antur: et futuri temporis secunda persona in tor, et tertia in tur: et pluralis prima in ur, et secunda in minor, et tertia in ntor, ut amare, ametur; amemur, amaminor, amentor: ametor, ametur; amemur, ameminor, amentor. Infinitiva passiva semper in i praesentis temporis, ut amari, doceri, legi, audiri. Et praeteritum per participium neutrale et esse vel fuisse, ut doctum esse vel fuisse. Et futurum in iri, ut amatum iri. Ecce habes, France, quod quaesisti; sed tua curiositas te facit non amatum iri. FR. Nec tua te indivia gratum iri.--SAXO. Caute! ne audiat qui flagellare solet. Sed prosequere caetera. FR. Ut reor, ordo accidentium deposcit personas verborum
Abbreviated transcription (Latin):
casci & abł accipiunt ut amcndum. Itiam an¬
do quod uerbo non potest. accedere
quid tiomen distact. inter amandam ecuando
bamatum amactu : sͥ quod amandũ nec esror¬
tem amoris significat amatum initiũ amori
similiter amando in ipso amore ipa matu ꝓ
amatione Idẽ pro ipsa re accipitude
liludo doce at omne passiuum exactioo
suo sit ubique ꝑ omnes coniugĩt Ofinita uel
m. Inactiuis tempore p̃senti & p̃ti in perfecto
& futurum ad sumunt R. in passiuis ut amos
amor a mabo amabor amato amator amco¬
to amantor a mabã amabur a marẽ amee¬
rer amem amer legtom legar & c&eras
personcos secundum p̃dictasꝰ regulas triũ
secunda personco Inris uel .re desinit
Tertiac intur & prima in plurali in mur.
secunda in mixi. tertia intur. omnium¬
Op̃t amatus essem uol fuissem. Sub iuncto¬
tiuum amatus sim uel suerim essem uel fuis¬
sem futurũ amatus ero uel fuero. Passiuac
impenatiua secundae personae p̃sentis tẽpo¬

Expanded text:
ativi accipiunt ut  ad amandum, in amando, quod verbo non potest accidere. FR. Quid tamen distat inter, amandum, amando, et amatum, amatu? --SAXO. Quod amandum necessitatem amoris significat; amatum initium amoris. Similiter amando in ipso amore; amatu pro amatione, id est, pro ipsa re accipitur. li ludo deceat . Omne passivum ex activo suo sit ubique per omnes conjugationes. O finita vel m in activis tempore praesenti et praeterito imperfecto, et futuro assumunt r in passivis, ut  amo, amor amabo, amabor; amato, amator; amanto, amantor; amabam, amabar; amarem, amarer; amem, amer; legam, legar, etc. Caeterae personae secundum praedictas regulas trium secunda persona in ris vel in re desinit, tertia in tur; et prima in plurali in mur, secunda in mini, tertia inOptativus: amatus essem vel fuissem. Subjunctivus: amatus sim vel fuerim; essem vel fuissem. Futurum: amatus ero vel fuero. Passiva imperativi secundae personae praesentis tempo
Abbreviated transcription (Latin):
uesco -cis, feruo uis cieo cis cio cis dureo res
unde duresco & duro duras. tueor tuearis.
fulgis excelleo excelles excello excellis
sono sonas sono sonis uno unas unio unis
Quot modis declinantur uerba. S.quoꝵ¬
si tionabiliter prima persona in .o desinit
tribus modis declinantur. absq: p̃terito pes¬
fecto indicatiui & impenctiuo. & infinitiuo
Ncc iuxta priresens tempus triam coniu¬
gictionum ꝑ omnes modos & tẽporae declina¬
ri solent uerba nisi p̃scriptis preteritum
uero in ꝑfecto & plus quam ꝑfectum . pri¬
mae coniug. Item secundue & tertiae &
quacrtie optictiui futurũ & procesens sabiunc
timis litteris semꝑ declinantur. ut amo amas

Expanded text:
vesco, cis, fervo, fervis; cieo, cies; cio, cis; dureo, dures, vesco, cis, fervo, fervis; cieo, cies; cio, cis; dureo, dures, unde duresco et duro, duras; tueor, tueris; fulgis; excelleo, excelles; excello, excellis; sono, sonas; sono, sonis; uno, unas; unio, unis. FR. Quot modis declinantur verba?--SAXO. Quorum rationabiliter prima persona in o desinit, tribus modis declinantur, absque praeterito perfecto indicativi, et imperativo et infinitivo. Nam juxta praesens tempus trium conjugationum per omnes modos et tempora declinari solent verba, nisi praescripta. Praeteritum vero imperfectum et plusquamperfectum primae conjugationis: item secundae et tertiae, et quartae optativi, futurum et praesens subjuncmodi, similiter declinantur, ut amo amas
Abbreviated transcription (Latin):
Scce defiguris hebeo sed coniagationuqn
disttontics dicmihi & primum unde dicte
⁊t coniugatio expone S coniigratio diciti
e quo dinunt̃ declinctionis rationeior plu¬
latinos quaituor. Et eorum quace anou
primu desinit personc fi secundae inas finit
uit amo amus stostias haec prima dicitur.
Et secunda in .es. ut moneo mones Tertia
quie in .or. prima ꝑsona finitur & inaros
seda prima ẽ coniugitio ut amor amiris
criminor criminaris luctor luctaris. sec¬
ceor doceris reor -reris, Tertia in eris
correpti peneultima legor legeris. sequor
sequeris. Quarta in iris penealtima
productt munior muniris. molior moli¬
ris Frium singula uerba certis ha¬
bent coniagationesSsunt uerba in pri¬
ma persona confusc & insecunda uero
fundo fundas fundo fundis mando mandas
unius significationis sed diuersece coniugati¬
onis utdenso densas & denseo denses. strideo
strides strido stridis ferueo ferues in defer¬

Expanded text:
cce de figuris habeo. Sed conjugationum distantias dic mihi. Et primum, unde dicta sit conjugatio, expone.--SAXO. Conjugatio dicta est quod in unam declinationis rationem pluLatinos quatuor. Et eorum quae in o prima persona desinit, sed secunda in as finitur, ut amo, amas, sto, stas, haec prima dicitur. Et secunda in es, ut moneo, mones. Tertia quae in or prima persona finitur, et in aris secunda, prima est conjugatio, ut amor, amaris, criminor, criminaris, luctor, luctaris. Seceor, doceris, reor, reris. Tertia in eris correpta penultima, legor, legeris, sequor, sequeris. Quarta in iris producta penultima, munior, muniris, molior, moliris. FR. Num singula verba certas habent conjugationes?--SAXO. Sunt verba in prima persona confusa: in secunda vero o, volas; fundo, fundas, fundo, fundis; mando, mandas,unius significationis, sed diversae conjugationis, ut denso, densas, et denseo, denses; strideo, strides; strido, stridis; ferveo, ferves, inde fer
Abbreviated transcription (Latin):
uxtt rationem declincctur in .i. mittit
primũ ꝑsonã In secunda sti syllabam
tertiã fit & pluralẽ numerum in
imus in iftis & erunt uel ere longa e
mittit F Imperatiui findes litterras promieo
om ne imperatiuum singulare prima inatu¬
quae in prumae coniug̃ A longa finitur int
ut dadi qucce ubiq in uerbis uel nominibus
÷ infine posita posita producitur. tertia ꝑsona
in prima coniug in .et. in c&eris coniugatio¬
nib in .at ut amet. habect legut audict
prima persona innumero plurali inmus
& secunda inte. tertiainent in primae coniu¬
gãt inc& eris in ant. ut amemus amate
ament Docetomus doc&e docecento &cit
ubique pene ultima prime personauigete¬
cundce longa absque tertiue conugrat
setun dec personce quod ẽ legite. futurũ
imperatiui in .to. secunda ꝑͦsona ut amato
personce & prima plurali tumero similis
quo que ẽ. plurali p̃senti secunda ꝑsenato
olũr intote ut amatote habetote legitote

Expanded text:
juxta rationem declinatur, in i mittit primam personam; in secunda in sti, syllabam; tertiam in it, et pluralem numerum in imus, in istis, in erunt vel ere, longa e, mittit. FR. Imperativi finales litteras deprome.--SAXO. Omne imperativum singulare primam, natuquae in prima conjugatione a longa finitur, ut ut audi. Quae ubique, in verbis vel nominibus, i in fine posita producitur. Tertia persona in prima conjugatione in et: in caeteris conjugationibus in at, ut amet, habeat, legat, audiat. Prima persona in numero plurali in mus; in secunda in te; tertia in ent, in prima conjugatione; in caeteris ant, ut amemus, amate, ament; doceamus, docete, doceant, etc., ubique penultima primae personae et secundae longa, absque tertiae conjugationis secunda persona, quod est, legite. Futurum imperativi in to secunda persona, ut amato, persona et prima pluralis numeri similis quoque est plurali praesentis. Secunda persona pluralis in tote, ut amatote, habetote, legitote,
Abbreviated transcription (Latin):
e amultorum es quos sccecla prisca tu¬
ẽnint : sed nouate. breuittas ad serit eẽ
mecomn Somnito cumueterm sint explora¬
tic libells multa loqui breuiter sit nouitatis
opus: terelegat iuuenis quẽ garrula pagi¬
nictebiea ÷ autsiquem paucis serit nosse

Expanded text:
 multorum es, quos saecula prisca tulerunt, / sed noua te breuitas asserit esse meam. / omnia cum ueterum sint explorata libellis, / multa loqui breuiter sit nouitatis opus. / te relegat iuuenis, quem garrula pagina terret, / aut siquem paucis seria nosse
Abbreviated transcription (Latin):
sticiunt ut hicuirgiliuiso iuirgili hic terrentius
oterrenti hic domictiso domici. pne positiuero
quadib& consonante uocalẽ correptit̃ mitunt

Expanded text:
ciunt, ut hic Virgilius o Virgili, hic Terentius o Terenti, hic Domitius o Domiti; praeposita uero qualibet consonante uocatiuum in e correptam mittunt
Abbreviated transcription (Latin):
articipium est pars orationis dicta quod par¬
tem capiat nominis partemq: uerbi Recipit
enima nomine genera & casus a uerbo tempora
& significationes. Ab utroq: numerũ & figu¬
ram participio accedunt sex. Genus casus
participus accedunt quattuor. Masculinũ
ut laudais femininum ut laudata. Neutrũ
ut laudatũ cõmune ut laudans ramomna
pres entis temporis participia generisunt

Expanded text:
articipium est pars orationis, dicta quod partem capiat nominis partemque uerbi. recipit enim a nomine genera et casus, a uerbo tempora et significationes, ab utroque numerum et figuram. participiis accidunt sex, genus, casusparticipiis accidunt quattuor: masculinum, ut lectus; femininum, ut lecta; neutrum, ut lectum; commune, ut legens. nam omnia praesentis temporis participia generis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
bam praeteritum perfectum ut ieuinaui.
practeritum plus quam perfectum ut ieuna¬
ueram futurum ut ieiunabo: Personae
declinationẽ uerbi actiui & passui dico uer¬
bum actiuum indicatiuo modo dictum tem¬
pore praesentis numero singulare figu¬
rae simplicis personae . primae coniugatio

Expanded text:
um, ut legebam; praeteritum perfectum, ut legi; praeteritum plus quam perfectum, ut legeram; futurum, ut legam. personae declinationem uerbi actiui. lego uerbum actiuum indicatiuo modo dictum temporis praesentis numeri singularis figurae simplicis personae primae coniug
Abbreviated transcription (Latin):
Q̃enera uerborum quaeabalus significationes
dicuntur sunt quinq: Actiua passiua neutra¬
litteram terminantur. & accepta plittera
fatiunt exsepassiua ut dico dicor duco duco
porto portor Passiua sunt quae .ꝵ. littera
terminantur et ea sublata redeunt in actiua

Expanded text:
enera uerborum, quae ab aliis significationes dicuntur, sunt quinque: actiua, passiua, neutralittera terminantur et, si accipiant r litteram, faciunt ex se passiua, ut lego legor, scribo scribor. passiua sunt quae r littera terminantur et, si eam amittant, redeunt in actiua,
Abbreviated transcription (Latin):
tus. lo quuturus. Significationes participiorum
a generibus uerborum sumuntur. Veniunt enim
participia. a uerbo actiuo duo p̃sentis temporis &¬
ducens ducturus. A passiuo duo temporis p̃terit¬
Currens cursurus. Adeponenti tric p̃sentia
confessurus. A communi quacttuor. p̃sens p̃teritũ
scrutndus. Criminans criminatus criminaturus
urguendus. Numerus participiis acceditut̃q
singularis ut hic dicens: pluralis ut hudicentes
Tigura participiorum ddplex ẽ Aut enim
simplex participiũ .ẽ ut scribens aut cõ positũ

Expanded text:
tus luctaturus. significationes participiorum a generibus uerborum sumuntur. ueniunt enim participia a uerbo actiuo duo, praesentis temporis legens lecturus: a passiuo duo, praeteriturus; a deponenti tria, praesentis locuturus. a communi quot? quattuor, praesens, praeteritum, ut criminans, criminatus, criminaturus, niunt. Numerus participiis accidit uterque: singularis, ut hic legens; pluralis, ut hi legentes. Item figura participiorum duplex est: aut enim simplicia sunt participia, ut scribens; aut composita,
Abbreviated transcription (Latin):
asus pronominũ profer. Scasi
casus pronomi¬
nũ. sunt ut nominũ. nisi quod prpma ꝑ sonce¬
& tertia plus quinque casib: habere non poss̃.
quicuocatiuus in eis fieri non potest quiꝓpriu
ẽ. secundue ꝑsonae excepto meus possessiuũ
longam euphonice causac conuertens caius
plũr quoque uocãt hab& õ noster. Equot
formae casaclesfiunt in pronominibus. Ssunt
pronomina monoptota. ut eccum. ellum
istud. Aliccpentaptota ille ipse iste. Nam
exaptota Non inueniuntꝰ pronomina
Dum pronomina casus habent. & numeros
Neces se ẽ .eos. habere & declinctiones. quacrũ
regulas ut edissenas flagito. S Inprobus es
sunt declinat pronominum. Prima ẽ qacce
in tribus primitiuorum ꝑsonis cernitus. cuus

Expanded text:
asus pronominum profer.--SAXO. Casus pronominum sunt ut nominum, nisi quod prima persona et tertia plus quinque casibus habere non possunt, quia vocativus in eis fieri non potest, qui proprius est secundae personae, 281 excepto meus possessivum longam euphoniae causa convertens. Cujus pluralis quoque vocativum habet: o noster. FR. Quot formae casuales fiunt in pronominibus?--SAXO. Sunt pronomina monoptota, ut eccum, ellum, istud. Alia pentaptota, ille, ipse, iste. Nam sextaptota non inveniuntur pronomina. FR. Dum pronomina casus habennecesse est eos habere et declinationes, quarum regulas ut edisseras flagito.--SAXO. Improbus es sunt declinationes pronominum. Prima est quae in tribus primitivorum personis cernitur, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
qaot ꝓr oor amue nouieno sominie mollia
quȩ dã scrror e sedcoi Eronomince diennt ec
qui elsir onominã decdinttionem liebent
id ẽ. unus ullus nullus solus totus aliuos alt̃
ldter neuter quos malte lectionis intidicen¬
uuncite anmeus tuus scius tioprimadicen¬
dosunt quic ꝑ omnes casus nominulen se¬
unttur declinat quantum eed puescule oi¬
curamndisputtitione pertinerenu seduett
de pronomine habes sufficienter seduod te
deprorfer ad uerbum ꝑ placca quod in¬
beo lic& plus indigissem atta meniptum
beie ut succdes trans fenrem adinquisitio¬
nes uerbi tute ad responsiones para

Expanded text:
lia quidam errore seducti pronomina dicunt esse, quia pronominum declinationem habent, id est, unus, ullus, nullus, solus, totus, alius, alter, uter, neuter: quos multae lectionis ratio revincit. 282 An meus, tuus, suus, nomina dicenda sunt; quia per omnes casus nominum sequuntur declinationem? Quantum ad puerilem nostram disputationem pertinere visum est, de pronomine habes sufficienter. Sed totum te transfer ad verbum. FR. Placet quod habeo, licet plus indiguissem. Attamen totum me, ut suades, transferam ad inquisitiones verbi. Tu te ad responsiones para
Abbreviated transcription (Latin):
peruenict quatenus hinc inde armati uere
fidei defensores & ueritatis ad sertores
omnimodis inuincibiles efficiamini ÷
triduo pueri undis franco. alter uero sigo
qui nuperrime spineta graminaticae densi¬
tactis inruperunt qua pro pt̃ placuit illis
paucas litteralis scientiae regulas memoriae¬
causa ꝑ int̃rogitiones & responsiones excerpe¬
re: &tprior illorum franco dix̃ scxoni
EΠASAXΟ meinterrogante responde
quia tumaioris es aetactis ego quatiuor decim¬
annorũ : tu utreor quindecim: Adhaec suxo
respondit: faciam: Itciam̃ ut siquid altiussit
introgandũ uel exphilo sophica disciplina pro¬
ferendũ ut licett magistrũ int̃rogicre: Ad
haec mcogist̃: placc& filii propositio uñe & li¬
bens annuo urẽ sugacitati et primũ dicite
unde uestrã conuenientius disputictionẽ. eẽ
arbi tremini in cipiendã Dunde domne
magist̃ nisi alittera  beneca bitremim
si non philosophice memoriã paulo prius

Expanded text:
perveniat. Quatenus hinc inde armati verae perveniat. Quatenus hinc inde armati verae fidei defensores et veritatis assertores omnimodis invincibiles efficiamini. Stri duo pueri, unus Franco, alter Saxo, qui nuperrime spineta grammaticae densitatis irruperunt. Quapropter placuit illis paucas litteralis causa per interrogationes et responsiones excerpere. At prior illorum Franco dixit Saxoni: Eia, Saxo, me interrogante responde, quia tu majoris es aetatis. Ego XIV annorum; tu ut reor XV. Ad haec Saxo respondit: Faciam; ita tamen, ut si quid altius sit interrogandum, vel ex philosphica disciplina proferendum, liceat magistrum interrogare. Ad haec magister: Placet, filii, propositio vestra: et libens annuo vestrae sagacitati. Et primum dicite unde primum vestram convenientius disputationem esse arbitramini incipiendam? DIS. Unde, domine magister, nisi a littera?--MAG. Bene arbitramini, si non philosophiae memoriam paulo prius
Abbreviated transcription (Latin):
tunitatẽ ad sublimiora speculatiuae scienti¬
cce dedaxeroD Duc &iã duc & ttondens ali¬
quando denidulo ignauicce in ramostibi adur
datȩ sapientice conponae unde aliquod ueri¬
tatis lum̃ cernere ualeccmus & quos totius
ostende  Suntigit᷑ gradus quos queritis &
utinamtam ardentes sitis semꝑ ad ascendeti¬
dum quãc curio si modo estis aduidendum
grãmatica rethorica didectica arit metica:
geumetica musica astrologia .ꝑ hos enimphi¬
loso phi succ contriuerunt otia adque nego¬
cia his ncẽq consulib: l clariores effecti
his regibus celebriores his uidelic& aet̃na me¬
moric lacudabiles his quoque scĩ & catholici
Nitẽ fidei doctores & defensores omnibus
heresi archis in contentionibus puplicis semꝑ
superiores ex fater̃ perhas uero filii carissi¬
mi semittos unt cotidiȩcurrat. ado liscentia
donet perfectior a etcs & animus sensu ro¬
bustior ad colmina scãrum scriptunerum.

Expanded text:
tunitatem ad sublimiora speculativae scientitunitatem ad sublimiora speculativae scientiae deduxero. DIS. Duc etiam, duc et tandem aliquando de nidulo ignaviae in ramos tibi a Deo datae sapientiae compone; unde aliquod veritatis lumen cernere valeamus: et quos toties ostende.--MAG. Sunt igitur gradus, quos queritis, et utinam tam ardentes sitis semper ad ascendendum , quam curiosi modo estis ad videndum: grammatica, rhetorica dialectica, arithmetica, geometrica, musica et astrologia. Per hos enim philosophi sua contriverunt otia atque negotia. Iis namque consulibus clariores effecti, iis regibus celebriores, iis videlicet aeterna memoria laudabiles: iis quoque sancti et catholici nostrae fidei doctores et defensores omnibus haeresiarchis in contentionibus publicis semper superiores exstiterunt. Per has vero, filii charissimi, semitas vestra quotidie currat adolescentia, donec perfectior aetas et animus sensu robustior ad culmina sanctarum Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
Dꝰ quomododici debeant primos precamur
nobis scpienticce ostendere gradus ut dõ do¬
nante & teducente ab inferioribus ad supe¬
riora peruenire uccleamus. Legimus
scdomone dicente ꝑquem ipsa sececinit scpien¬
ticc secpientia edificauit sibi domũ excidit
columncs septem. quace sententico lic& ad diui¬
nam pertineat. sacpientiã qucce sibi in utero
uirgindi domũ id .ẽ. corpus aedificauit. hano
& septẽ donis scĩ sps confirmauit uel ecclesi¬
am qucce ẽ domus dĩ eisdem donis inlumincauit
tamen sccpientia liberalium litterarum septẽ
columnis confirmatur nec aliter adperfectũ
quem lib& deducit scientiao nisi his septem colum¬
nis uel &iã gradibus exaltetur d Tandem
aliquando pande quod promisisti & ꝓpt̃ fragi¬
litactem nñre aetatis nos mollioribus incipe
lacitere ut ad solidiora crescente aetate facilius
perueniamus .n Diuna preueniente . &iã & ꝑ¬
quȩ dõdonante &uita comite pronrarurn
contione uiriũ penes tẽporis & actatis opor¬

Expanded text:
do haec dici debeant, primos precamur nobis sapientiae ostendi gradus, ut Deo donante et te edocente ab inferioribus ad superiora pervenire valeamus.--MAG. Legimus, Salomone dicente, per quem ipsa se cecinit Sapientia: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Quae sententia licet ad divinam pertineat sapientiam, quae sibi in utero virginali domum, id est corpus, aedificavit, hanc et septem donis sancti Spiritus confirmavit: vel Ecclesiam, quae est domus Dei, eisdem donis illuminavit; tamen sapientia 268 liberalium litterarum septem columnis confirmatur; nec aliter ad perfectam quemlibet deducit scientiam, nisi his septem columnis vel etiam gradibus exaltetur. DIS. Tandem aliquando pande quod promisisti, et propter fragilitatem nostrae aetatis nos mollioribus incipe lactare, ut ad solidiora, crescente aetate, facilius perveniamus.--MAG. Divina praeveniente etiam et pque Deo donante et vita comite pro nostrarum portione virium penes temporis et aetatis oppor
Abbreviated transcription (Latin):
aut consonantes. Itẽ consonantes diciduntꝰ
insemiuo cales & mutts  Ratioiem pone
& perse syllabã stciunt consonuntes
Nec perse edici possunt. Nec perse syllabam
facere. Dhabentne magist̃ alterrm ratio¬
nem cursic diuidantꝰ  habent uocales sunt
sicut animae. consonantes sicuti corpont
Animauero & semou& & corpus Corpusuero
i mobile ẽ sine amma sic sunt consonantes
sine uocalibus: Nom scribi possunt perse ediciue¬
ro ł potes tatem habere sine uocalibus nequeur
Vnde dicite sunt uocales uel consonantos Suoca

Expanded text:
aut consonantes. Item consonantes dividuntur aut consonantes. Item consonantes dividuntur in semivocales et mutas. FR. Rationem pone et per se syllabam faciunt. Consonantes nec per se edici possunt, nec per se syllabam facere. DIS. Habentne, magister, alteram rationem cur dividantur?--MAG. Habent. Vocales sunt sicut animae, consonantes sicut corpora. Anima vero et se movet et corpus. Corpus vero immobile est sine anima. Sic sunt consonantes sine vocalibus. Nam scribi possunt per se; edici vero vel potestatem habere sine vocalibus nequeunt. FR. Unde dictae sunt vocales et consonantes?--SA
Abbreviated transcription (Latin):
faes sunt quae animi ratione percipimus¬
leitellectus quibus resipsees addis cimus
uoces quibus res intellectas proferimus cuius
sed quic disputationis modus dixisti. uoces diffe¬
rentics ut exponas precamur .M quat tuor
sunt differenticce uocis: articulata. in articulata
litteratai in litteratt. Articulcta ẽ. quae copu¬
licit atque coartata cum sensu profertur
ut̃ corma uirũq: cano: In carticulata quae a nullo
sensu proficiscitur utcrepitus mugitus Lite¬
ratto quae scribi potest : in litteria quacescribi
Etce habetis quae int̃rogiłtis nunc alittera
incipite filii I dic sixo prior unde litterasit
dicta Sutreor littera ẽ quasi legiterir. quia
insyllabas syllabas in litteras diuidimus
littente uero in diuisibiles s̃. Dunde litterae
elementa dicuntꝰ.  qui c sicat elementa coe¬
untia corpus ꝑficiunt sic hae conglutinatue
litteralem uocm componunt. F Dacolliga
diuisionẽ litterarum. Ssunt aut uocales¬

Expanded text:
Res sunt, quae animi ratione percipimus. Intellectus, quibus res ipsas addiscimus. Voces, quibus res intellectas proferimus; cujusDIS. Sed quia disputationis modos dixisti, vocis differentias ut exponas, precamur.--MAG. Quatuor sunt differentiae vocis: articulata, inarticulata; litterata, illitterata. Articulata est, quae copulata atque coarctata cum sensu profertur, ut: Arma virumque cano . . . Inarticulata, quae a nullo sensu proficiscitur, ut crepitus, mugitus. Litterata, quae scribi potest; illitterata, quae scribi ando. Ecce habetis quae interrogastis. Nunc a littera incipite, filii. FRANCO. Dic Saxo prior, unde littera sit dicta?--SAXO. Ut reor, littera est quasi legitera, quia in syllabas, syllabas in litteras dividimus. Litterae vero indivisibiles sunt. DIS. Unde litterae elementa dicuntur?--MAG. Quia sicut elementa coeuntia corpus perficiunt, sic hae conglutinatae litteralem vocem componunt. FR. Da, collega, divisionem litterarum.--SAXO. Sunt aut vocale
Abbreviated transcription (Latin):
Squantum enim cuocalibus superant᷑ semiuo¬
cales tentũ semiuo cales superaent mutus nic̃
auo calibus incipiunt & in sedesinunt &maio¬
re euphonia sonant & sepius dictiones semi¬
& inuocales desinant & deformius sonant
utreor indonato legimus tri accidisselite¬
risinomen figura potesitos De nominibus e
figuris non opus ẽ dicere sed de potestate
a elimidicas & primo uocalium S uio cales sunt
as callatinos quinq Ñ ꝓlute rm sȩxtar
uocale causa grecorum nominũ Adsumsere
liun sicat & t consonante Itt que siunaser
quoq: sole posite explecont partes A ut ainihi
nonteneres glaties sec& aspera planas. .E.ut
sitiens simul ebibit amnem . O. ut osi gallorũ
uictor remetiss& in urbem .I. quoque uerbũ ẽ
i decus Inrm̃ meliorib uteresictis Sed i. &
u. trienseunt in consonantium potestatem
cum in principio syllabae aliis uocalibus iunguntꝰ.
si sibi ipsis ante ponunt᷑ꝰ ut iuno uirgo. fiunt quo¬

Expanded text:
Quantum enim a vocalibus superantur semivocales, tantum semivocales superant mutas. Nam a vocalibus incipiunt et in se desinunt: et majori euphonia sonant, et saepius dictiones semiet in vocales desinunt et deformius sonant. FR. Ut reor, in Donato legimus, tria accidisse litteris: nomen, figuram, potestatem. De nominibus et figuris non est opus dicere, sed de potestate velim dicas, et primo vocalium.--SAXO. Vocales sunt apud Latinos quinque. Nam y litteram sextam vocalem, causa Graecorum nominum, assumpsere Latini, sicut et z consonantem. Itaque vocales quoque solae positae explent partes; A, ut: A mihi non teneras glacies secet aspera plantas! E, ut: . . . . . Sitiens simul ebibit amnem. O, ut: O si Gallorum victor remeasset in urbem! I quoque verbum est: I, decus, i nostrum melioribus utere fatis! Sed I et U transeunt in consonantium potestatem, cum in principio syllabae aliis vocalibus junguntur. si sibi ipsis anteponuntur, ut: Juno, virgo. Fiunt quo
Abbreviated transcription (Latin):
lingua. Est quoque ubi .i. producbus ponitur
consonantibus ubi interducos uocales ponitur
ut troia maa .u. quoque loco duplicis digãmae
in quibusdam locis accipitur ut cupi breuis. I
cupiui longa. Et abi qũ que .u. loco consoncn¬
tis ponitur. semꝑ prodigãma habenda est.
habent nedique ex consoncntib aliquees
singulares potefictes : Shabent prȩmo qđ
unus quisque sucm hab& potefiatem sicut &
nom̃ & figurã sunt alique ex illis liquidue
q̃: &uim consonantiũ. amittunt. Accenquoque
testactis. H. quoque a spirationis nota x. uero
& .t duplices sunt sed hue rationes motrica
subtilitatis eẽ reor inquibus nec dum eruditi su¬
mus ideo nolime de illis plus interrogare sed
festinemus ad syllabas¬

Expanded text:
lingua. Est quoque ubi i pro duabus ponitur consonantibus, ubi inter duas vocales ponitur, ut: Troja, Maja. U quoque loco duplicis digammae in quibusdam locis accipitur, ut cupii, brevis i; Cupivi, longa i. Et ubicunque v loco consonantis ponitur, semper pro digamma habenda est. FR. Habentne aliquae ex consonantibus aliquas singulares potestates?--SAXO. Habent. Primo quod unaquaeque suam habet potestatem, sicut et nomen et figuram; sunt aliquae ex illis liquidae, quae et vim consonantium amittunt. Accentus quoque ngularis est potestatis. H quoque aspirationis nota. X vero et Z duplices sunt. Sed has rationes metricae subtilitatis esse reor, in quibus necdum eruditi sumus. Ideo noli me de illis plus interrogare, sed festinemus ad syllabas
Abbreviated transcription (Latin):
illus ulus cĩo aster̃ leus tellus. ut agniculus
homullus. homuncio parsitaster aculeus Nepo¬
tulus. Teminini generis .vII. cũla ala õlu ella
xillu illũ ullic. Agnicula siluuli ul ciola
capella maxilli anguilla ulla. Neutrorũ
UII. sunt formȩ. calum. ulum . olum. ellum. illũ
xillũ ullum. Corpus culum: capitulum lecurio¬
lum lucellum uillum uexillum ullũ. fiunt &
diminutiuorum diminutiua tertio uel quarto
gradu ut paulus paululus & pauxillus & paxil¬
lulus homo homancio homunculus homulus
homallulus Etcefrance de appellatiuis¬
s. speciebus habunde ut reor lic& nullus tue
auiditati possit scctis facere.Non sum
tam auidus. quã tu ingidus. quicuilla uis aperi¬
Int̃roga quaceuis
egonon ero segnis respondere
DEGENERIBUS

Expanded text:
illus, ulus, cio, aster, leus, tulus. Ut: Agniculus,homulus, homuncio, parasitaster, aculeus, nepotulus. Feminini generis VII: cula, ula, ola, ella, xilla, illa, ulla. Ut: Agnicula, sylvula, unciola, capella, maxilla, anguilla, ulla. Neutrorum VII sunt formae. Culum, ulum, olum, ellum, illum, xillum, ullum. Ut: Corpusculum, capitulum, laureolum, lucellum, villum, vexillum, ullum. Fiunt et diminutivorum diminutiva tertio et quarto gradu, ut: Paulus, Paululus; et pauxillus, et pauxillulus; homo, homuncio, homunculus, homulus, homullulus. Ecce, France, de appellativis speciebus habes abunde, ut reor, licet nullus tuae aviditati possit satisfacere. FR. Non sum tam avidus quam tu invidus, qui nulla vis aperiInterroga quae vis: ego non ero segnis respondere. DE GENERIBUS
Abbreviated transcription (Latin):
hicrȩ ceptas haius receptus hic uisus huias.
uisus notantur autẽ quacenec a uerbis ueni¬
ant ifet a nominib: diriuantur. & tamen quartte
s declinationis generis masculini hic arcuis huiu
arcus haec acuis gnadus ftus certus ctestu
portus licus uultus sinus crrus cultas
luxus senatus artus rictusritus foetus situs
feminini generis eccdem extremitate finitu
secunde deolinationis trictantũ hacec colus
coli haec aluus alui haechumus humi &om¬
nice nomina arborum quae meadem syllaba
desinunt haecpirus piri prunus prunipinus
tellurs sedus scclutis palus paludis iuuentus
iuuentutis uirtusi uirtutisil senectus. tutis
seruitas seuitutis. uenus ueneris quartue
huias porticus haecdomus huius domus haec
Neutra liccilla s quoe ingenitiuo una syllaba
crescunt & in ris disint: ut hꝵ decuis de¬
pecoris exceptis tribds qucȩ secundae deli¬
nationis sunt correptie us syllaba finita
hoc ualgus culgi hocurus uiri hoc prllcgus pri¬

Expanded text:
hic receptus huius receptus, hic uisus huius uisus. notantur haec, quae nec a uerbis ueniunt nec a nominibus deriuantur, et tamen quartae sunt declinationis, generis masculini, hic arcus huius arcus, hic acus gradus fastus caestus aestus portus lacus uultus sinus currus cultus luxus penus sexus senatus astus rictus ritus fetus situs. feminini generis eadem extremitate finita secundae declinationis sunt tria tantum, haec colus coli, haec aluus alui, haec humus humi; et omnia nomina arborum quae in eandem syllabam desinunt, haec pirus piri, haec prunus pruni, haectelluris, salus salutis, palus paludis, iuuentus iuuentutis, uirtus uirtutis, senectus senectutis, seruitus seruitutis, Venus Veneris; quartae huius porticus, haec domus huius domus, haec neutra illa sunt, quae in genitiuo una syllaba crescunt et in ris desinunt, ut hoc decus deris, hoc pecus pecoris, exceptis tribus, quae secundae sunt declinationis correpta us syllaba, hoc uulgus uulgi, hoc uirus uiri, hoc pelagus pe
Abbreviated transcription (Latin):
nci quiẽ aipustulinis ñueniunt ut haec
meratrix haeccicatrix. Onmiatamen
procul dubio tertice sant declinationis
oxsillabio finnto exceptis mono syllabus qae
accedenticesunt : omnicas̃ generis omnis iaxt
nthic& huet & hoc ferox atrox uelo sabuacer
quo que eis dẽ declincctionis legibus subiecet
apãs phinitum hecec caelox qđ scaphari sug¬
npsicioieuis ux syllaba terminataano
me scalini generis proprium hicpollix ao¬
feminina mono sellaba iuxnox seasinat¬
dem commnunis generis haec syllab finite
ddse cunt hic & heec conaax qui nom nu

Expanded text:
ni, quae a masculinis non ueniunt, haec meretrix, haec cicatrix. omnia tamen procul dubio tertiae declinationis sunt. ox syllaba finita exceptis monosyllabis omnia accidentia sunt generis omnis iuxta ut hic et haec et hoc ferox atrox uelox: haec quoque eiusdem declinationis legibus subiacent. apud Plautum est, haec celox, quod scapham significat nauis. ux syllaba terminatur unum masculini generis proprium, hic Pollux Pofeminina monosyllaba lux nux crux. quidam communis generis hac syllaba finitum asserunt hic et haec coniux, qui no
Abbreviated transcription (Latin):
consoncontibus quarumpriormatualidus
coquui dec ẽ Nominao feminini geplbcesis
lcot dnix quee amas culinis ton srllabeefir¬
tu & auerbo uenientibus figunanitia ntiũ
tenitor haec genetrix hic uenctor arduttr¬

Expanded text:
consonantibus, quarum prior muta, altera liquida est, nomina feminini generis desinunt, quae a masculinis tor syllaba finitis et a uerbo uenientibus figurantur, ut hic genitor haec genetrix, hic uenator
Abbreviated transcription (Latin):
ł. litten mutt unũ nomen t̃minectur generis
fueuupit hoc caput capitis & qđ exeo componitꝰ
sinciput occiput sincipitis occipitis persiur
monsi cut hic& hacet & hocipgens ineentii
inces hnoo a hoc colebs colibuse hic ar pent et hoc

Expanded text:
littera muta unum nomen terminatur generis neutri, hoc caput capitis, et quae ex eo componuntur, sinciput sincipitis, occiput occipitis: Persius tionis, ut hic et haec et hoc ingens ingentis, hic et haec et hoc caelebs caelibis, hi
Abbreviated transcription (Latin):
mecuor⁊hic aruns aruntis Pauca appel¬
lutitie quorum alice masculim sunt genopi
alice feminin hicadeps adipis htec cohors
cohortis hiec hiemps hiemis & simitielior

Expanded text:
hic Arruns Arruntis; pauca appellatiua, quorum alia masculini sunt generis, alia feminini, hic adeps adipis, haec cohors cohortis, haec hiemps hiemis et similia.
Abbreviated transcription (Latin):
Aterminata masculna s̃ propria ut silla¬
stenea catilen᷑ cotiiotucca agrippa¬
pansto pauca sunt appellutiu masculir
ꝓtnesishĩc lamsti hic dãma hias poli
hic popa hic nautie hic poetu hucebllegio
hic scarnt hclia hic adsecula hic sonibg
hie pfugi hictnens fugic hic homicida bicaꝙ

Expanded text:
terminata masculina sunt propria, ut SyllSeneca Catilina Cotta Tucca Agrippansa. pauca sunt appellatiua masculini generis, hic lanista, hic damma, hic talpa, hic popa, hic nauta, hic poeta, hic collega, hic scurra, hic lixa, hic assecla, hic scriba, hic perfuga, hic transfuga, hic hom
Abbreviated transcription (Latin):
cola Siluicola terrigena. Rurigena Riliqde a poel¬
latiua omnia feminini & sint goneris & primae
declinationis ut fortuna terroo sella: arane carin

Expanded text:
cola siluicola, hic terrigena rurigena. reliqua appellatiua omnia generis sunt feminini et primae declinationis, ut fortuna sella terra harena carin
Abbreviated transcription (Latin):
trib breuib tẽporũtriũ ut ĩ aculu Huic contratrius ẽ
molosus qui constat extrib: longis & ẽ de simplicib: pedi¬
bmaximus tẽporũ sex ut aene as: amphibrachus
constat ex breui & longa & breui. ut amicus. Huic contra

Expanded text:
tribus breuibus temporum trium, ut iaculum. huic contrarius est tribus breuibus temporum trium, ut iaculum. huic contrarius est molossus, qui constat ex tribus longis et est de simplicibus pedibus maximus temporum sex, ut Aeneas. amphibrachus constat ex breui et longa et breui temporum quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
tiens syllaba excipitur aduphcilittera . ut exulib¬
tur a uocali consonanis loco posita. ut atuero in
desinit syllaba in uocalẽ loco consonanis positã & ex¬
cipitur a consonane. ut audieras & fama fuit
runtus. & habeñ tempora singula.
binarũ syllabarũ quattuor. Pariãbuspondi¬
us Iambus trochius : Trisyllabi hoc ẽ t̃narum syl¬
labarũ octo Anapestus dacailus. Brachisyllabus
molosis. Amphibrecchus Cr&icus. Bacchius palt¬
bachis : Pariãbus constat exduabus breuibus &
ẽ minimus solusque duo hab& tẽpora. ut ẽ homo
Huic contrarius ẽ spondius qui constat exduabus
longis & hab& tẽpora quattuor ut moles : Iambus
constat ex breui & loga tẽporũtriũ ut apẽs Ana¬
pestus. constat o exduab: breuib: & loga tẽporũ quat¬
tuor. ut aries. Huic contrarius ẽ dacailus qui cons¬
tat exlonga & duabi breuibi ut cae hfer : Beachi¬
syllab quẽ quidã tribra chium uocan qui constat ex

Expanded text:
ties syllaba excipitur a dupties syllaba excipitur a duptur a uocali consonantis loco posita, ut at uero ingdesinit syllaba in uocalem loco consonantis positam et excipitur a consonante, ut audieras et fama fuitruntur et habent tempora singula. binarum syllabarum, quatuor, pariambus spondeus iambus trochaeus. trisyllabi, hoc est ternarum syllabarum, octo, anapaestus dactylus brachysyllabus molossus amphibrachus creticus bacchius palimbacchius. pariambus constat ex duabus breuibus et est minimus solusque duo habet tempora, ut est homo. huic contrarius est spondeus, qui constat ex duabus longis et habet tempora quatuor, ut moles. iambus onga et breui temporum trium, ut acer. anapaestus constat ex duabus breuibus et longa temporum quatuor, ut aries. huic contrarius est dactylus, qui constat ex longa et duabus breuibus temporum qua tribrachum uocant, qui constat ex
Abbreviated transcription (Latin):
Syllaba ẽ. litterarum in t̃se coeuntium Vna lunctura
uelenuntiatio. Lit terae uocalqͥs cum adiectione
tẽporis. syllaba autẽ sine uocali littera uellit¬
teris non potest fieri syllabarum aliae longȩ
alia e breues. Longae : aut natura fiunt aut po¬
sitione et habet bena tẽpora. Natura : duobus mo
Positione longae syllabae fiunt modisocto. Primo
modo quotiens desinit in consonantẽ & excipitur
ab altera consonante. Vt arma uirũq: cano. Ar
enim: natura breuis ẽ ta men positione sit longa
quia desinit in consonantem. N et excipitur a conso¬
nante .in. Ita Ar .ma .ui. dactilus: qui constat ex
longa & duab: breuibus. Secundo modo sit longa
syllaba quotiens desinit induas consonanes. Vt đst
ego: quae diuum incedo est enim : positione longa
.ẽ. quia desinit in .s. & .t. ambas consonanes. Tertio
.ẽ. ta menpositione sit longa quia soquuntur .t.&
R Quasto modo quotiens desinit syllaba indupplicẽ
litteram ut ex illo caelebratus honor. Quinto quo¬

Expanded text:
syllaba est litterarum inter se coeuntium una iunctura uel enunciatio litterarum cum adiectione temporis. syllaba autem sine uocali littera uel litteris non potest fieri. syllabarum aliae longae, aliae breues. longae aut natura fiunt aut positione et habent bina tempora. natura duobus modispositione longae syllabae fiunt modis octo: primo modo, quoties desinit in consonantem et excipitur ab altera consonante, ut «arma uirumque cano». ar enim natura breuis est, tamen positione fit longa, quia desinit in consonantem r et excipitur a consonante m: ita arma ui dactylus, qui constat ex longa et duabus breuibus. secundo modo fit longa syllaba, quoties desinit in duas consonantes, ut «ast ego, quae diuum incedo regina Iouisque». ast enim positione longa est, quia desinit in s et t ambas consonantes. tertio est, tamen positione fit longa, quia sequuntur t et r: quarto modo, quoties desinit syllaba in duplicem litteram, ut «ex illo celebratus honor»: quinto, quo
Abbreviated transcription (Latin):
cuscebis uel laudis siquid merebimur amplia¬
dgressus sum ergo nominũ regulas explana¬
rebreuiter & scrupũlo sam difficilemq

Expanded text:
cusabis, uel laudis siquid merebimur, ampliaadgressus sum igitur nominum regulas breuiter explanare et scrupulosam difficilemq
Abbreviated transcription (Latin):
materiam ad olescentibus ꝑuiã facere:
qn mn omnis ambiguitas in genere nominis &
declictione consistit:: primum latina agre¬
cis discreui. ne con fusione uccrieiatis turbaretꝰ

Expanded text:
materiam adulescentibus peruiam facere. quoniam omnis ambiguitas in genere nominis et declinatione consistit, primum Latina a Graecis discreui, ne confusione uarietatis turbet
Abbreviated transcription (Latin):
ut seco secui ueto frico fricus
uetui sono sonui tono tonui
mico micui
crepo crepui plicoplicui & si¬
quac adnexis. prire¬
positionibus componuntur
plicotum en utr̃q
formã seruat in preterite
Nam explicui &¬
explicaui dictũ ẽ quaitu or huic formerefra
dedi lauo laui iuuo iuui sed duo posteriort quidã
superiorib: adplicant ernntes Namilla in p̃te¬
rito una syllaba crescunt. haec toti q̃t in presenti
proferuntur.

Expanded text:
ut seco secui, domo domui, frico fricui, ueto uetui, sono sonui, tono tonui, mico micui, crepo crepui, plico plicui, et siqua adnexis praepositionibus componuntur; plico tamen utramque formam seruat in praeterito: nam et plicui et plicaui dictum est. quattuor huic regulae refragdedi, lauo laui, iuuo iuui. sed duo posteriora quidam superioribus applicant errantes: nam illa in praeterito una syllaba crescunt, haec totidem quot in praesenti proferuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
magnus latro. Haec & accidentia sepefiunt
patrem significamus & dominũ. Alics quio¬
si adccliquid ut dies nox dextrio sinistrac
Nã quãc uis unum horũ intereat. potest
tamen alterum manere. non sicẽ defilio
thebinus Alicint̃ rogictiua. ut quidis
quantus quot cũ suos seruant accentos
Alic reuelatiua ut tientus itilis tot.
Alia collectiuc quece insingulari. nume
malta significant ut populus ples Alicdiuiduo
utbini terni centeni. alic ftcticiat id ẽ deo¬
no fucto ut tintin abulũ turtur dcngor
alica sunt gonenelia quace in diuerscas possum
species diuidi ut animcd arbor Alices peci¬
lic ut homo uitis. Alicc ordincdit utprim
sẽcundus. Aliic numeralia utunũ dio tre
alic absoluta ut ds̃ nrtio alic tem poralie
utmensis annus aliclo calia ut propinqu
ab auibus fiunt & a conditorib: ut ilicdes
aenetedes sunt alic posses siuit quice ali¬
quid ex his significant qucce possidentur
ut euandrius ensis & regius honor haec

Expanded text:
magnus latro. Haec et accidentia saepe fiuntmagnus latro. Haec et accidentia saepe fiuntpatrem significamus et dominum. Alia quasi ad aliquid, ut dies, nox; dextera, sinistra. Nam quamvis unum horum intereat, potest tamen alterum manere. Non sic de filio eThebanus. Alia interrogativa, ut qualis, quantus, quot? cum suos servant accentus. Alia relativa, ut tantus, talis, tot. Alia collectiva quae in singulari numero multa significant, ut populus, plebs. Alia dividua, ut bini, terni, centeni. Alia factitia, id est, de sono facta, ut tintinnabulum, turtur, clangor. Alia sunt generalia, quae in diversnt dividi, ut animal, arbor. Alia specialia, ut homo, vitis. Alia ordinalia, ut primus, secundus. Alia numeralia, ut unum, duo, tres. Alia absoluta, ut Deus, ratio. Alia temporalia, ut mensis, annus. Alia localia, ut propinquus, ab avis fiunt et a conditoribus, ut Iliades, Aeneades. Sunt alia possessiva, quae aliquid ex his significant quae possidentur, ut Evandrius ensis, et regius honor. Haec