comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec fragilis cinguli prȩcingentis lum¬
bos operositatem miratur. sed fortis
castimoniȩ restringentis libidinem
ad pudicitam plus miratur. Ambiamꝰ
ergo inueniri ante ipsum probati
fide. compti miscdia. moribus accu¬
rati. Et qui fidelius xp̃m diligit: ni¬
tidius se mandatoꝵ eiꝰ obseruatione
componat. ut uere nos in se crede¬
re uideat. cum ita in eius sollepͣni¬
tate fulgemus. & magis lȩtus sit.
quo nos ꝑspexerit puriores. atq
ideo ante complures dies castifice¬
mus corda nr̃a. mundemus consci¬
entiam. purificemus spͣm. ac nitidi
& sine macula in maculati dñi
suscipiamus aduentum: ut cuius
natiuitas ꝑ in maculatam uirgine
constitit: eius natalis ꝑ in macula¬
tos seruulos ꝓcuretur. Quisq em̃
in illa die sordidus fuerit ac pollutꝰ:
natalem xp̃i uotumq non curat:
inter sit licet dominicȩ festiuitati
corpore. mente tamen longius
a saluatore separatur. Nec societatẽ
habere poterunt inmundus &

Expanded text:
nec fragilis cinguli praecingentis lumnec fragilis cinguli praecingentis lumbos operositatem miratur, sed fortis castimoniae restringentis libidinem ad pudicitiam plus miratur. Ambiamus ergo inveniri ante ipsum probati fide, compti misericordia, moribus accurati: et qui fidelius Christum diligit, nitidius se mandatorum ejus observatione componat, ut vere nos in se credere videat, cum ita in ejus solemnitate fulgemus, et eo magis laetus sit quo nos perspexerit puriores. Atque ideo ante complures dies castificemus corda nostra, mundemus conscientiam, purificemus spiritum, ac nitidi, et sine macula immaculatientum: ut cujus nativitas per immaculatam virginem constitit, ejus natalis per immaculatos servos procuretur. Quisquis enim in illa die sordidus 4 fuerit, ac pollutus, natalem Christi, votumque non curat. Intersit licet dominicae festivitati corpore, mente tamen longius a Salvatore separatur. Nec societatem habere poterunt immundus et
Abbreviated transcription (Latin):
giendi. Hec autẽ ideo sollicite faciunt.
quia maiorem sibi remunerationem
ꝓ hac sollicitudine sperant futuram.
Si ergo fr̃s scłi istius homines ꝓpter
presentis honoris głam terreni regis
sui natalis diem tanta apparatione
suscipiunt: quanta nos accuratione
ȩterni regis nrͣi iħu xp̃i natalem
suscipere debemus. qui ꝓ deuotione
nra non nobis temporalem largiet᷑
głam sed eternam: nec terreni hono¬
ris administrationẽ dabit quȩ suc¬
cessore finitur : sed celestis imperii
dignitatem quȩ non habet successore:
Qualis autẽ nra remuneratio sit futu¬
ra : dicit ꝓpheta. Quȩ oculus non
uidit. nec auris audiuit. nec in cor
hominis ascendit: quȩ p̃parauit dñs¬
diligentib se. Quibus indumentes
nos ex ornari oportet. Quod antẽ
diximus nos. hoc est animas nr̃as.
quia rex nrͣ xpͣc non tam nitorem
uestrum. quã animarũ requirit af¬
fectum: nec inspicit ornamenta cot¬
porum. sed considerat corda meritoꝵ:

Expanded text:
giendi. Haec autem ideo sollicite faciunt, giendi. Haec autem ideo sollicite faciunt, quia majorem sibi remunerationem pro hac sollicitudine sperant futuram. Si ergo, fratres, saeculi istius homines propter praesentis honoris gloriam terreni regis sui natalis diem tanta apparitione suscipiunt: quanta nos accuratione aeterni regis nostri Jesu Christi natalem suscipere debemus, qui pro devotione nostra non nobis temporalem largietur gloriam, sed aeternam; nec terreni honoris administrationem dabit, quae successore finitur, sed coelestis imperii dignitatem, quae non habet successorem? Qualis autem remuneratio nostra sit futura, dicit propheta: Quia oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae preparaII. Quibus indumentis nos exornari oportet. Quod autem diximus nos, hoc est animas nostras, quia rex noster Christus non tam nitorem vestium, quam animarum requirit affectum, nec inspicit ornamenta corporum, sed considerat corda meritorum;
Abbreviated transcription (Latin):
Letitia quanta sit. quantusq con¬
cursus. cũ imperatoris mundi istiꝰ
natalis celebrandus est: bene nostis.
quẽadmodũ duces eiꝰ & principes
om̃s &iam militantes accurati seri¬
cis uestibus. accincti operosis cin¬
gulis auro fulgente preciosis. am¬
biant solito nitidius in conspectu
regis incedere. Credunt enͣi matus
ẽẽ imperatoris gaudiũ. si uiderit
maiorem suȩ apparationis ornatũ:
tantoq. illum lȩtum futurũ. quanto
ipsi fuerint in ens festiuitate de¬
uoti. ut quia imperator tamquam
homo corda non conspicit. affectũ
eoꝵ cirea se probet uel habitũ con¬
tuendo. Ita sit : ut splendidius se ac¬
curet. quisquis regem fidelius dili¬
git. Deinde qum indie natalis sui
sciunt eum largũ futurũ. ac do¬
naturũ plurima. uel ministris
suis. uel his qui in domo eiꝰ abiecti
putantur : uigiles tanta prius thes¬
auros eiꝰ replere diuitarũ tarieta.¬
te festinant. ut in quantũ p̃roga¬
donandi deficiat: quã substantia lar¬

Expanded text:
etitia quanta sit, quantusque concursus, cum imperatoris mundi istius natalis celebrandus est, bene nostis, quemadmodum duces ejus et principes omnes, etiam militantes accurati sericis vestibus, accincti operosis cingulis, auro fulgente pretiosis, ambiant solito nitidius in conspectu regis incedere. Credunt enim majus esse imperatoris gaudium, si viderit majorem suae apparitionis ornatum, tantoque illum laetum futurum quanto ipsi fuerint in ejus solemnitate devoti: ut quia imperator tanquam homo corda non conspicit, affectum eorum erga se probet vel habitum contuendo: ita fit, ut splendidius se accuret, quisquis regem fidelius diligit. Deinde quia in die natalis sui sciunt eum largum futurum, ac donaturum plurima vel ministris suis, vel his, qui in domo ejus abjecti putantur, et viles, tanta prius thesauros ejus replere divitiarum varietate festinant; ut in quantum praerogadonandi deficiat, quam substantia lar
Abbreviated transcription (Latin):
sibi. Anima uero auertens se aluce
iustitiȩ. quantomagis quȩrit qͥd
inueniat contra iustitiam: tanto
plus aluce repellitur. & in tenebro¬
sa demergitur. Merito ergo &
isti ꝑscrutantes quod contra iustũ
scrutationes. Magnũ consilium
innocentie. quando ipsum udã
penituit quod tradidisset xp̃m. &
ꝓiecit illis pecuniã quam dederant.
illi noluerunt eam mittere in garo¬
A rca dĩ. ubi colligebantur ea quȩ
ad indigentiam seruoꝵ dĩ mitteban¬
tur. O homo. cor tuum sit potius
arca dĩ. ubi habitent diuitie diꝰ. ubi
sit nũmus dĩ. mens tua habens
imaginem imperatoris tui. Cum
ergo ita sint. qualis illa in nocentiȩ
simulatio fuit. pecuniam sangui¬
nis non mutere in arcam. & ipsũ
sanguinẽ mittere in conscientiam:
Sed quid eis contigit: Defecerunt
scrutantes scrutationes. Unde:
Q uia dicit. quis uidebit eos: ĩd est
quia eos nemo uidebat. Hoc dice¬
banit. hoc apud se opinabantur.
quod nemo eos uideret. Uide quid

Expanded text:
sibi: anima vero avertens se a luce sibi: anima vero avertens se a luce justitiae, quanto magis quaerit quod inveniat contra justitiam, tanto plus a luce repellitur, et in tenebrosa demergitur. Merito ergo et isti perscrutantes quod contra justum scrutationes. Magnum consilium innocentiae: quando ipsum Judam poenituit quod tradidisset Christum, et projecit illis pecuniam quam dederant, illi noluerunt eam mittere in gazoArca Dei, ubi colligebantur ea quae ad indigentiam servorum Dei mittebantur. O homo, cor tuum sit potius arca Dei, ubi habitent divitiae Dei, ubi sit nummus Dei, mens tua habens imaginem Imperatoris tui! Cum ergo haec ita sint, qualis illa innocentiae simulatio fuit, pecuniam sanguinis non mittere in arcam, et ipsum sanguinem mittere in conscientiam? 12. Sed quid eis contigit? Defecerunt scrutantes scrutationes. Unde? Quia dicit, Quis videbit eos? id est, quia eos nemo videbat. Hoc dicebant, hoc apud se opinabantur quod nemo eos videret. Vide quid
Abbreviated transcription (Latin):
Farrauerunt ut absconderent
inuscipulas. dixerunt. quis ui¬
debit eos: Latere putabant eum.
quem occidebant: latere dm̃. Ecce
puta. Homo. erat xp̃c sicut cȩteri
homines : Nesciebat quid de illo
cogitaretur: Numquid & ds̃ nescit:
Ocor humanũ. quare tibi dixisti.
quis uidet me. cum ille uideat qui
runt scrutantes scrutationes. id est
acerba & acuta consilia. Non tradat᷑
ꝑ nos. sed ꝑ discipulum suũ. Non
occidatur a nobis. sed aiudice. Totum
nos faciamus. & nichil fecisse uideam.
Et ubi est clamor linguȩ. crucifige.
crucisige : Sic cȩci estis. ut & surdi
sitis. Simcilata innocentia: non est
innocentia. Simulata equitas. non
est ȩquitas. sed duplex iniquitas. qͥ a
&r iniquitas est & simulatio. Ibi ergo
isti defecerunt scrutantes scrutatio¬
nes. Quanto acutius sibi excogitare
uidebantur: tantomagis deficiebant.
quia alumine ueritatis & ȩquitus
in ꝓfunda consilioꝵ malignorum
demergebantur. Habet iustitia
quandam lucem suam.ꝑfundit
& illustrat animã inherentem

Expanded text:
arraverunt ut absconderent muscipulas; dixerunt: Quis videbit eas? Latere putabant eum quem occidebant, latere Deum. Ecce puta, homo erat Christus, sicut caeteri homines; nesciebat quid de illo cogitaretur: numquid et Deus nescit? O cor humanum, quare tibi dixisti, Quis videt me, cum ille videat qui runt scrutantes scrutationes: id est acerba et acuta consilia. Non tradatur per nos, sed per discipulum suum: non occidatur a nobis, sed a judice: totum nos faciamus, et nihil fecisse videamur. Et ubi est clamor linguae: Crucifige, crucifige? Sic caeci estis, ut et surdi sitis. Simulata innocentia non est innocentia: simulata aequitas non est aequitas, sed duplex iniquitas; quia et iniquitas est, et simulatio. Ibi ergo isti defecerunt scrutantes scrutationes. Quanto acutius sibi excogitare videbantur, tanto magis deficiebant; quia a lumine veritatis et aequitatis in profunda consiliorum malignorum demergebantur. Habet justitia quamdam lucem suam; perfundit, et illustrat animam inhaerentem
Abbreviated transcription (Latin):
quia sicut aqua piseine pla¬
cidła uentis stare. nunc eiscdem
uentis irruentibꝰ turbari solet.
ita ille populus in quibꝰ dam
uice munditiam seruare. inqurꝰ¬
bus dam immundorum spũum
solebat. cemptationibꝰ agitari.

Expanded text:
quia sicut aqua piscinae nunc placida ventis stare, nunc eisdem ventis irruentibus turbari solet, ita ille populus in quibusdam vitae munditiam servare, in quibusdam immundorum spirituum solebat tentationibus agitari.
Abbreviated transcription (Latin):
nebras. quod uitam facit ac morte̾.
Si ergo teipsum o homo. & que ꝓptͣ
te facta sunt. qualiter aut unde
sint facta comprehendere non
uales: qua prȩsumptione. quaue
stultitia. tuum ipsus atq om̃iũ
discutis creatorem: Natum ergo
de dõ patre dm̃. eundemq hominẽ
factum de uirgine confitemur.
Sed hec lim̃i rationi cȩca sunt. fidei
manifesta. Tunc eñi parte ex aliqͣ
indiffinitȩ maiestatis eius poteri¬
mus immensa rimari: si aduerta¬
mus quantus qualisue sit ds: a nob̾
non posse cognosei. ut ait dñs ad
moysen. Tu auteꝰ non poteris u¬
dere faciem meã: id est non potes
carnalib oculis mea sicut est in¬
spicere deitatem. Beatus namq.
da uid uirtuteͣ omĩpotentie eiꝰ
in. Itesidens clamauit dicens. mi¬
ra. sbilia opera tua dñe. & anima
mea nouit ualde. Ualde enim
sciebat anima ꝓphetalis oꝑa dĩ.
omne̾ meditationẽ humane m̃tis
excedere. Propter quod sapientis¬
simus patriarcha. mortalis sensus

Expanded text:
nebras, quod vitam facit ac mortem? nebras, quod vitam facit ac mortem? Si ergo te ipsum, o homo, et quae propter te facta sunt, qualiter, aut unde sint facta comprehendere non vales: qua praesumptione quave stultitia tuum ipsius, atque omnium discutis Creatorem? Natum ergo de Deo Patre Deum, eumdemque hominem factum de virgine confitemur. Sed haec, carissimi, rationi caeca sunt, fidei manifesta. Tunc enim parte ex aliqua indefinitae majestatis ejus poterimus immensa rimari si advertamus quantus qualisve sit Deus, a nobis non posse cognosci, ut ait Dominus ad Moysen: Tu autem non poteris videre faciem meam , id est, non potest carnalibus oculis meam, sicut est, inspicere Deitatem. Beatus namque David, virtutem omnipotentiae ejus intendens, clamabat dicens: Mirabilia opera tua, Domine, et anima mea novit valde . Valde enim sciebat anima prophetalis opera Dei omnem meditationem humanae mentis excedere, propter quod sapientissimus patriarcha, mortalis sensus
Abbreviated transcription (Latin):
potest. credi potest. Si lingua de¬
ficit. fides ꝓficit. Magnus enim
ꝓfectus est fidei. cum tantum de
dõ suo concipit: quantũ sermo nͥ
potest parturire. Cauete dilectis¬
simi. ne quando uos de his incre¬
dulitas moueat: quia si homo non
ualet explicare quod sentit: dĩ
sine dubio potuit implere quod
uoluit. Et ꝑ absurdum est fr̃s: ut
ineffabilem dm̃ in firmissimo fra¬
gilitatis nr̃e sermone pensemus.
Amentiȩ res est. ut operationes ma¬
iestatis immense. inter exigua cor¬
ruptibilis oris nr̃i conemur uerba
concludere. Quomͦ eñĩ compre¬
ingenitum. mortalis eternum :
Si inuestigare niteris. qualiter as̃
in homine̾. uel homo transiuit
in dm̃: inuestiga prius si potes.
quomͦ ex nichilo factus est mundus:
celũ unde resplenduit. aquarum
liquor. terrȩ soliditas: qua ratione
subsstunt. quom̃ &iam de terra
homo. de masculo femina: itemq.
ꝑ feminã masculus. quid illud est
post omͣia. qđ lumen gignit ac te¬

Expanded text:
potest, credi potest. Si lingua depotest, credi potest. Si lingua deficit, fides proficit. Magnus enim profectus est fidei, cum tantum de Deo suo concipit, quantum sermo non potest parturire. Cavete, dilectissimi, ne quando vos de his incredulitas moveat, quia si homo non valet explicare quod sentit, Deus sine dubio potest implere, quod voluit. Et perabsurdum est, fratres, ut ineffabilem Deum infirmissimo fragilitatis nostrae sermone pensemus. Amentiae res est, ut operationes majestatis immensae inter exigua corruptibilis oris nostri conemur verba concludere. Quomodo enim compreingenitum, mortalis aeternum? Si investigare niteris, qualiter Deus in hominem, vel homo transivit in Deum; investiga prius, si potes, quomodo ex nihilo factus est mundus, coelum unde resplenduit, aquarum liquor, terrae soliditas qua ratione subsistunt; quomodo etiam de terra homo, de masculo femina, itemque per feminam masculus; quid illud est post omnia, quod lumen gignit ac te
Abbreviated transcription (Latin):
rationem eiꝰ non posse narrari:
sententia hȩc una complectitur.
Illa enim est ante hominẽ. ista supͣ
homine̾. Illa incogitabilis. ista mi¬
rabilis. Cum autẽ duas xp̃i doce.¬
mur nattuitates: non bis asserit᷑
ds filius natus. sed gemina in uno
dĩ filio confirmatur esse substan¬
tia. Ibi quod erat natus est. hic qđ
non erat factus est. Ait de his be¬
atus euangelista iohannes. In pͥn¬
cipio erat uerbum: & uerbũ erat
apud dm̃. & ds erat uerbũ. Et ite.¬
rum. & uerbũ caro factum est.
Igitur ds qui apud dm̃ erat. pro¬
diuit a doͣ: & caro dĩ que in do̾ ñ
erat. ꝓcessit ex femina. Ita uerbũ
caro factum est. ut non ds uacu¬
aretur in hominẽ: sed ut homo
glorificaretur in dm̃. Itaq. nobis
natus est ds sed̃ ex duabus natiui¬
tatibus. id est dĩ & hominis. seipsũ
unigenitum patris. atq. in sese ho¬
mine̾ unũ esse uoluit dm̃. Gene¬
rationem gͦ eius quis enarrabit :
Eratres. generatio xp̃i si narrari ñ

Expanded text:
rationem ejus non posse narrari rationem ejus non posse narrari sententia haec una complectitur. Illa enim est ante hominem, ista supra hominem. Illa incogitabilis, ista mirabilis. Cum autem duas Christi docemur nativitates, non bis asseritur Dei Filius natus, sed gemina in uno Dei Filio confirmatur esse substantia. Ibi quod erat, natus est; hic quod non erat, factus est. Ait de his beatus evangelista Joannes : In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Et iterum: Et Verbum caro factum est. Igitur Deus, qui apud Deum erat, prodivit a Deo, et caro Dei, quae in Deo non erat, processit ex femina. Ita Verbum caro factum est: non ut Deus vacuaretur in hominem, sed ut homo glorificaretur in Deum. Itaque non bis natus est Deus, sed ex duabus nativitatibus, id est Dei, et hominis seipsum Unigenitus Patris, atque sese hominem unum esse voluit Deum. Generationem ergo ejus quis enarrabit ? Fratres, generatio Christi si narrari non
Abbreviated transcription (Latin):
mundus. Hodie habitator celi
uenit ad terras. qui terrarum
incolas euocaret ad celum. Mira¬
bilis inquit ds in sc̃is suis. Si in
sciͣs suis mirabilis as. quomͦ non
in seipso mirabilis Si mirabilis
in iohanne. queͣ nasci de patre
senissimo & de sterili matre pre¬
cepit: quantomagis in se est mi¬
rabilis. qui ut nr̃e conditionem
cartus indueret. nouuꝰ uirgini
& conceptri dedit & partum : Ait
scs abacuc ꝓpheta. Dñe audiui
auditionem tuã & timui. consi¬
deraui opera tua & expaui. Quis
non expauescat & timeat tanti ꝓ
funditatem misteru: Quando¬
quidẽ unus idemq sine conceptio¬
ne natus est ds̃ : & sine creante
factus est homo. Duas in xp̃o ge¬
genuit ds̃: hĩc eũ uirgo dõ ope¬
rante concepit. Ibi sine intcio. hic
sine exemplo. Ibi natus ut conde¬
ret uitam. hic factus ut tolleret
mortem. Ibi patri natus. hic ho¬
minibus ꝓcreatus. Illa natiuitate
hominẽ fecit. hac generatione ho¬
mine̾ liberauit. Utramq. fr̃s gene¬

Expanded text:
mundus. Hodie habitator coeli mundus. Hodie habitator coeli venit ad terras, qui terrarum incolas evocaret ad coelum. Mirabilis, inquit, Deus in sanctis suis . Si in sanctis suis mirabilis Deus, quomodo non in se ipso mirabilis? Si mirabilis in Joanne, quem nasci de Patre senissimo et sterili de matre praecepit, quanto magis in se est mirabilis, qui, ut nostrae conditionis carnem indueret, novum virgini et conceptum dedit et partum. Ait S. Habacuc propheta : Domine, audivi auditionem tuam, et timui; consideravi opera tua, et expavi. Quis nonrofunditatem mysterii, quandoquidem unus idemque 27 sine conceptione natus est Deus, et sine creante factus est homo. Duas in Christo gegenuit Deus: hic eum virgo Deo operante concepit. Ibi sine initio, hic sine exemplo. Ibi natus ut conderet vitam, hic factus ut tolleret mortem. Ibi Patri natus, hic hominibus procreatus. Illa nativitate hominem fecit, hac generatione hominem liberavit; utramque, fratres, gene
Abbreviated transcription (Latin):
do miratur. consona eum uoce
collaudans. & dicens. Sła in excel¬
sis dõ. & pax in terra hominibus
bone uoluntatis. Gła utiq dõ. qͥ
desperatis mortalib munus etͣnȩ
salutis exhibuit. Re pax hominib
bonȩ uoluntatis : quos certamine
suo xpͣc suoq. pręlio in regnum
ꝓprium diabolica de captiuitate
reuocauit. Et quã congrue euan¬
gelicus intonat sermo cũ dicitur.
gła in excelsis dõ: & pax in terra
hominibus. quod idem ipse diꝰ fi¬
lius. & apud angelos gloriosus ẽ.
in excelsis : & bone uoluntatis ho¬
minib pacem prestat in terris.
Propter quod dilectissimi compe¬
tentibus gaudiis tanta de salute
letemur. atq. angelicis nos uocib
sociantes. honore debito misteria
semꝑ xp̃i uirtutesq laudemus.
renati. Hodie saluator mundi
ꝑ matrem nascendi tempus acce¬
pit. qui de patre natiuitatis non
habet tempus. Hodie ꝑ homine
filius dĩ ingressus est mundum.
cuius manu ante homine᷑ factꝰ ẽ.

Expanded text:
do miratur, consona cum voce do miratur, consona cum voce collaudans et dicens: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Gloria utique Deo, qui desperatis mortalibus munus aeternae salutis exhibuit: et pax hominibus bonae voluntatis, quos certamine suo Christus, suoque praelio in regnum proprium diabolica de captivitate revocavit. Et quam congrue evangelicus intonat sermo cum dicitur: Gloria in excelsis Deo, et pax in terra hominibus, etc., quod idem ipse Dei Filius, et apud angelos gloriosus est in coelis, et bonae voluntatis hominibus pacem praestat in terris. Propter quod, dilectissimi, competentibus gaudiis tanta de salute laetemur, atque angelicis nos vocibus sociantes, honore debito mysteria semper Christi, virtutesque laudemus.renati. Hodie Salvator mundi per matrem nascendi tempus accepit, qui de Patre nativitatis non habet tempus. Hodie per hominem Filius Dei ingressus est mundum, cujus manu ante hominem factus est
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e salutis est sacramentũ. Udete
emͣ quanta sapientia collocari xpͣc
dicitur in prȩsepi: qui gemina
quadam gr̃a humani generis
& esca erat futurus & pastor.
Qui bene in presepio ponitur: ut
greges agni cȩlestis balatus inui¬
tet. Non erat inquit eis locus in
diuersorio. Numquid tante illius
erant angustie mansionis. ut nati
sub hora paruuli membra non
caperet : Sed idcirco mystico re¬
fertur sermone. non inueniri
locũ in diuersorio: quia ingressus
mundũ xpͣc. fidem in qua possit
requiescere non inuenit: ut ait
ipse in euangło dicens. filius autẽ
hominis non habet ubi caput re¬
clinet. Unde aduertimus. quia
unicus dĩ filtus non in spatiosis
domibus auratisq laquearibus.
sed in fide credentiuͣ requiescit.
Hunc ergo iħm xp̃m sugentem
ubera nascentiũ infantũ more
uagientem uilibus circũdatum
pannis. iacentẽ uilius in prȩsepi
angelica ministeria ꝓsecuntur:
& om̃is celestis exercitus multitu¬

Expanded text:
nostrae salutis est sacramentum. Videte nostrae salutis est sacramentum. Videte enim quanta sapientia collocari Christus dicitur in praesepe, qui gemina quadam gratia humani generis et esca erat futurus, et pastor. Qui bene in praesepio ponitur, ut greges agni coelestis balatus invitet. Non erat, inquit, eis locus in diversorio. Nunquid tantae illius erant angustiae mansionis, ut nati sub hora parvuli membra non caperet? Sed idcirco mystico refertur sermone, non invenire locum in diversorio; quia ingressus mundum Christus fidem, in qua possit requiescere, non invenit, ut ait ipse in Evangelio, dicens: Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet . Unde advertimus quia unicus Dei Filius non in spatiosis domibus auratisque laqueariis, sed in fide credentium requiescit. Hunc ergo Christum Jesum sugentem ubera, nascentium infantium more vagientem, vilibus circumdatum pannis, jacentem in praesepe, angelica ministeria prosequuntur, et omnis exercitus multitu
Abbreviated transcription (Latin):
mat integritas. & quãuis natus
xp̃c femineo ut infaus lacte pasca¬
tur. tamen ut rerum potens uir¬
gineis nutritur uberibus. atq. ut
primũ illum in has scłi procellas
& fluctuantis sentinam mundi
uterus maternus effudit : uilissi¬
mis circũdatur pannis. Pannis
induitur ille ꝓ nobis. qui cum
crearet omia : terras luce ꝑfudit.
cȩlũ sẏderibus adornauit. & ignea
solem claritate uestiuit. Obuoluit᷑
quide̾ pannis. sed hi panni noua
stella radiante munerantur amagi.
& exultantib angelis honorantur.
Et ut nouerimus uniuersa hȩc ꝑ
misterium uel fieri uel dici: hic
qui pannis circũ uoluitur prȩdi¬
dicatus ab initio de sinu patris
eternoq. thalamo salutariũ nup.¬
uaruͣ sponsus uenit ecelo: sicut
ait uenerandus dauid. ipse tãquã
sponsus ꝓcedens de thalamo suo.
Deinde ut legitur ponitur in pͣseri:
quia ut ait euangłista. non erat
illis locus in diuersorio. Ne queͣ
fr̃s ista ꝑmoueant. quia om̃is hȩc
in saluatore uilitas. preciosissimuͣ

Expanded text:
mat integritas. Et quamvis natus Christus femineo, ut infans, lacte pascatur; tamen ut rerum potens virginibus nutritur uberibus, atque ut primum illum in has saeculi procellas, et fluctuantis sentinam mundi uterus maternus effudit, vilissimis circumdatur pannis. Pannis siquidem induitur ille pro nobis, qui cum crearet omnia, terras luce perfudit, coelum sideribus adornavit, et ignea solem claritate vestivit. Obvolvitur quidem pannis, sed hi panni nova stella radiante munerantur a magis et exsultantibus angelis honorantur. Et ut noverimus universa haec per mysterium vel fieri vel dici, hic qui pannis circumvolvitur, praedicatus ab initio de sinu Patris, aeternoque thalamo salutarium 32 nuptiarum sponsus venit e coelo, sicut ait venerandus David: Ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Deinde ut legitur ponitur in praesepe, quia, ut ait evangelista, Non erat illis locus in diversorio . Ne quem, fratres, ista permoveant, quia omnis haec in Salvatore vilitas pretiosissimae
Abbreviated transcription (Latin):
& ad rationem ꝑtinet sapientia. Et
cum unũ sint. anima sola suscipit
uitam. ratio sola suscipit sapientiã.
& tamen nec anima sine ratione. nec
ratio sine anima. Sic & pater &
filius. licet unũ sint. & unus dĩ sit:
ad xpͣm solum ꝑtinet caro. sicut
ad solam rationem ptinet sapientia.
licet non recedat ab anima. Ecce
aliud. In sole calor & splendor in
uno radio sunt. sed calor exsiceat.
splendor illuminat. Aliud suscipit
calor. aliud splendor. Et licet calor
& splendor ab inuicem non queant
separari. suscipit splendor illumi¬
nationem non feruorẽ. suscipit
calor feruore᷑ non illuminatione̾.
Aliud simul. aliud singulariter
agunt. & tamen abinuicem non
separantur. Sic & filius suscepit
carne̾. & non deseruit patrem. nec
se diuisit apatre. Suscepit inquã
filius carnem in proprietate. sed̃
tamen & pater & spͣs sc̃s non defuit
maiestate. In diuinitate ȩqualitas.
in carne sola filii ꝓprietas. Non autẽ

Expanded text:
et ad rationem pertinet sapientia. Et et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam: et tamen nec anima sine ratione, nec ratio sine anima. Sic et Pater et Filius, licet unum sint et unus Deus sit, ad Christum solum pertinet caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab invicem non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem; suscipit calor fervorem, non illuminationem. Aliud simul, aliud singulares agunt; et tamen ab invicem non separantur. Sic et Filius suscepit carnem; et non deseruit Patrem, nec se divisit a Patre. Suscepit, inquam, Filius carnem in proprietate: sed tamen et Pater et Spiritus sanctus non defuit majestate. In divinitate aequalitas, in carne sola Filii proprietas: non autem
Abbreviated transcription (Latin):
que agitis fr̃s mei radicẽ boni oꝑis
humilitatem tenete. nec quibus
iam fuperiores. sed quib adhuc
inferiores estis aspicite. ut dum me¬
liora uobis exempla ꝓponitis. ad
maiora semꝑ ascendere exhumili¬
egimus scm̃ moysen populo
diͣ p̃cepta dantem. ubi dixit. Audi
isrł. dñs ds titus. As unus est. Non.
potest eẽ̾ maior. non potest eẽ minor.
non potest numerari. dicente ꝓpħa
fortiter tenetis eatholicam ueritate̾.
audite tamen breuiter qđ ad tuuante
dño ꝓposui explanandũ. Ds̃ unus
est pater. ds unus est filius. ds unus
est sp̃s sc̃s. Non tres dn. sed unus ẽ
ds. ł res in uocabulis. unus in deitate
substantie. Sed dicit mͥ hereticus.
Ergo si unũ sunt. om̃s sunt incar¬
nati. Non. Ad solum xp̃m ꝑtinet
caro. Nempe aliud est anima. aliud
ratio. Et tamen in anima est ratio.
& una est anima. sed anima aliud
agit. aliud ratio. Anima uiuit.
ratio sapit. & ad animã ꝑtinet uita.

Expanded text:
quae agitis, fratres mei, radicem boni operis quae agitis, fratres mei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponitis, ad majora semper ascendere ex humiliegimus sanctum Moysen populo Dei praecepta dantem, ubi dixit, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est . Non potest esse major, non potest esse minor, non potest numerari, dicente Davidfortiter tenetis catholicam veritatem: audite tamen breviter quod, adjuvante Domino, proposui explanandum. Deus unus est Pater, Deus unus est Filius, Deus unus est Spiritus sanctus; non tres dii, sed unus est Deus: tres in vocabulis, unus in deitate substantiErgo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non. Ad solum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, aliud est ratio: et tamen in anima est ratio, et una est anima. Sed aliud anima agit, aliud ratio: anima vivit, ratio sapit; et ad animam pertinet vita,
Abbreviated transcription (Latin):
& uilior fiam plus quã factus sum.
a ero humilis in oculis meis. Quẽ
emͣ non extolleret ora leonũ fran¬
gere. ursorũ brachia dissipare. de¬
spectis priorib fr̃ibus eligi repro¬
bato rege ad regni gubernacula
ungi timenduͣ cunctis uno lapide
goliam sternere. a rege proposita
extinctis allophilis numerosa pre¬
putia reportare. regnũ ex promis¬
sione ꝑcipere. cunctũq ifsrabeliti¬
cum popłm sine ulla post modũ
contradictione possidere : Et tam̃
in eunctis se despieto. qui in suis
oculis se eẽ humilẽ confitetur. Si
de semetipsis uilia sentiunt. quid
in sua excusatione dicturi sunt.
qui sine opere uirtutis intumes¬
cunt: Sed &si quȩ libet assint oꝑa.
nulla sunt. nisi ex humilitate con¬
diantur. Miranda quippe actio.
cũ elatione non eleuat: sed grauat.
Qui en̾i sine humilitate uirtutes
congregat. in uentũ puluere̾ portat.
& unde aliquid ferre cernitur. inde
deterius cecatur. In cunctis ergo

Expanded text:
et vilior fiam plus quam factus sum, et vilior fiam plus quam factus sum, et ero humilis in oculis meis . Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita exstinctis allophylis numerosa praeputia reportare, regnum ex promissione percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla postmodum contradictione 1461 possidere? Et tamen in cunctis se despicit, qui in suis oculis se esse humilem confitetur. Si de semetipsis vilia sentiunt, quid in sua excusatione dicturi sunt qui sine opere virtutis intumescunt? Sed etsi quaelibet bona adsint opera, nulla sunt, nisi ex humilitate condiantur. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat; et unde aliquid ferre cernitur, inde deterius caecatur. In cunctis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
deprimat. ne quod uirtus scientie
congregat. uentus elationis tollat.
Cum bona fr̃s agitis. semꝑ ad memoriã
mala acta reuocate. ut dũ caute culpa
conspicitur. nũquã de bono opere
in caute animus letetur. Superio¬
res inuicem eos maxime qui uob̾
cõmissi non sunt ꝓximos uros
attendite. quia & quos agere aliqͦ
praua conspicitis. quȩ in eis late¬
ant bona nescitis. Magnus ergo
esse unusquisq studeat. sed tamen
aliquo modo eẽ se nesciat. ne dum
sibi magnitudinem arroganter
tribuit amittat. Hinc & eñi ꝓpħa
dentes. hinc paulus ait. Nolite eẽ¬
prudentes apud uosmet ipsos. Hinc
contra suꝑbientẽ saul dicitur.
Cum esses paruulus in oculis tuis
caput in tribubus isrł factus es.
acsi aꝑte diceretur. cũ tu te par¬
uulum conspiceres: ego te p̃ceteris
magnũ feci. Quia uero tu te ma¬
gnum conspicis. a me paruus esti¬
maris. Quo contra cũ dauiã regni
sui potentiam coram arca dm̃ sal¬
tando despiceret. dixit. Ludam.

Expanded text:
deprimat ne quod virtus scientiae deprimat ne quod virtus scientiae congregat ventus elationis tollat. Cum bona, fratres, agitis, semper ad memoriam male acta revocate, ut dum caute culpa conspicitur nunquam de bono opere incaute animus laetetur. Superiores invicem, eos maxime qui vobis commissi non sunt, proximos vestros attendite, quia et quos agere aliqua prava conspicitis, quia in eis lateant bona nescitis. unusquisque esse studeat, sed tamen aliquo modo esse se nesciat, ne dum si sibi magnitudinem arroganter tribuit, amittat. Hinc etenim per pdentes . Hinc Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Hinc contra superbientem Saul dicitur: 1460 Cum esses parvulus in oculis tuis, caput in tribubus Israel factus es . Ac si aperte diceretur: Cum tu te parvulum conspiceres, ego te prae caeteris magnum feci. Quia vero tu te magnum conspicis, a me parvus aestimaris. Quo contra cum David regni sui potentiam coram arca foederis Domini saltando despiceret, dixit: Ludam
Abbreviated transcription (Latin):
sterii. Iohannes itaq soluere cor¬
rigiam calciamenti eiꝰ non ualet.
quia incarnationis eiꝰ misterium
est ergo dicere non sum dignus
soluere corrigiam calciamenti eius.
nisi aꝑte & humiliter suam igno¬
rantiam ꝓfiteri. acsi aꝑte dicat. qͥd
mirũ si michi ille pͣlatus est. quem
post me quidẽ natũ considero. sed na¬
tiuitatis eiꝰ misterium non appre¬
hendo : Eece iohannes ꝓphetiȩ spũ
impletus mira scientia emieat. &
tamen illud de se insinuat qđ igno¬
rat. Qua in re pensandũ nobis est
fr̃s lm̃i. & tota intentione cogitan¬
dum. quomͦ scĩ uiri ut humilitatis
in se uirtutẽ custodiant. cũ quȩdã
mirabiliter sctunt illud ante mentis
oculos student reuocare qͦd nesciunt.
ut dum ex parte alia infirmitatem
suam considerant. ex ea parte qua
iam ꝑfectus est. eoꝵ se animus non
extollat. Scientia enĩ uirtus est.
humilitas etiam custos uirtutis. Restit
ergo. ut in om̃e qͦd scit se se mens

Expanded text:
erii. Joannes itaque solvere corerii. Joannes itaque solvere corrigiam calceamenti ejus non valet, quia incarnationis ejus mysterium t. Quid est ergo dicere: Non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus, nisi aperte et humiliter suam ignorantiam profiteri? Ac si patenter dicat: Quid mirum si ille mihi praelatus est, quem post me quidem natum considero, sed nativitatis ejus mysterium non apprehendo? Ecce Joannes, prophetiae spiritu impletus, mira scientia emicat et tamen illud de se insinuat quod ignorat. 4. Qua in re pensandum nobis estrissimi, et tota intentione cogitandum quomodo sancti viri, ut humilitatis in se virtutem custodiant, cum quaedam mirabiliter sciunt, illud ante mentis oculos student revocare quod nesciunt, ut dum ex parte alia infirmitatem suam considerant, ex ea parte qua perfectus est eorum se animus non extollat. Scientia etenim virtus est, humilitas etiam custos virtutis. Restat ergo ut in omne quod scit sese mens
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiat. acsi apte dicat. ego redep̾¬
toris uestigia denudare non ualeo.
quia sponsi nomen mͥ inmeritus
non usurpo. Quod tamen intelligi
& aliter potest. Quisquis eni nescut
quod calciamenta ex mortuis ani¬
malib fiunt : Incarnatus uͦ dñs
ueniens quasi calciatus apparuit.
qui in diuinitate sua mortiema
nr̃e corruptionis assupͣsit. Unde
& iam ꝑ ꝓphetam dicit. In idumeam
extendam calciamentũ meũ. Per
idumeã quippe gentilitas. ꝑ calcia¬
mentũ uero assupta mortalitas de¬
signatur. In idumeam ergo dñs
calciamentũ suu̾ se extendere asse¬
rit. quia dum ꝑ carnem gentibus
innotuit. quasi calciamenta ad nos
diuinitas uenit. Sed huius in car¬
nationis misteriũ humanus ocutus
penetrare non sufficit. Iliestigari
enĩ nullatenus potest. quomodo
corporatur uerbũ. quomͦ sũmus
& uiuificator sp̃s intra uterum
matris animatur. quomͦ is qui ini¬
tium non habet. & existit. & con¬
cipitur. Corrigia ergo calciam̃ti

Expanded text:
nuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redempnuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redemptoris nostri vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immerito non usurpo. Quod tamen intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat quod calceamenta ex mortuis animalibus fiunt? Incarnatus vero Dominus veniens quasi calccatus apparuit, quia in divinitate sua morticina nostrae corruptionis assumpsit. Unde etiam per Prophetam dicit: In Idumaeam extendam calceamentum meum . Per Idumaeam quippe gentilitas, per calceamentum vero assumpta mortalitas designatur. In Idumaeam ergo Dominus calceamentum suum se extendere asserit, quia dum per carnem gentibus innotuit, quasi calceata ad nos divinitas venit. Sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit. Investigari etenim nullatenus potest quomodo corporatur Verbum, quomodo summus et vivificator spiritus intra uterum matris animatur, quomodo is qui initium non habet, et existit, et concipitur. Corrigia ergo calceamenti
Abbreviated transcription (Latin):
iestate. De quo &riam subdit. Qui
post me uenit. ante me factus est.
Sic nãq. dicitur ante me factus est.
acsi dicatur ante me positus. Post
me ergo uenit. quia post modũ
natus. Ante me factus est. quia mͥ
prelatus. Sed hec paulo superius
dicens: etiam prelationis eiꝰ causas
aperuit cũ subiunxit. quia prior
me erat. acsi aꝑte dicat. Inde me
&iam post natus superat. quo eum
natiuitatis suȩ tempora non angu¬
stant. Nam qui ꝑmatre̾ in tẽpore
nascitur. sine tempore est a patre
generatus. Cui quantȩ reuerentiȩ
ueteres fuit. ut si quis eam quȩ sibi
competeret accipere uxorem
nollet. ille ei calciamentũ solueret.
quia ad hanc sponsus iure ꝓpinqͥ¬
tatis ueniret. Quid igitur inter
paruit: De quo & idem iohannes
dicit. qui habet sponsam sponsusẽ.
Sed quia iohannẽ homines xp̃m
eẽ putauerunt. qͦd idem iohannes
negat. recte se indignũ eẽ ad soluen¬
dam corrigiam eiꝰ caltiamenti de¬

Expanded text:
jestate. De quo etiam subdidit: Qui jestate. De quo etiam subdidit: Qui post me venit, ante me factus est. Sic namque dicitur: Ante me factus est, ac si dicatur, ante me positus. Post me ergo venit, quia postmodum natus; ante autem factus est, quia mihi praelatus. Sed haec paulo superius dicens, etiam praelationis ejus causas aperuit cum subjunxit: Quia prior me erat. Ac si aperte dicat: inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non augustant. Nam qui per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a Patre generatus: cui quantae reverentiae veteres fuit, ut si quis eam quae sibi competeret, accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum solveret, qui ad hanc sponsus jure propinquitatis veniret. Quid igitur inter paruit? De quo et idem Joannes dicit: Qui habet sponsam, sponsus est . Sed quia Joannem homines Christum esse putaverunt, quod idem Joannes negat, recte se indignum esse ad solvendam corrigiam ejus calceamenti de
Abbreviated transcription (Latin):
suis actibus requirunt. qui doctri¬
nam nesciunt quȩrere sed inuidere.
S ed sc̃s quisq etiã cũ aꝑuersa mente
requiritur. de bonitatis suȩ studio
non mutatur. Unde iohannes quoq
ad uerba inuidiȩ : p̃dicamenta res¬
pondit uitȩ. Nam protinus aditinx᷑.
Ego baptiro in aqua. medius autem
ur̃m stat quẽ uos nescitis. Iohanneᷤ
non spͣu. sed aqua baptizat. quia¬
peccata soluere non ualens. baptiza¬
toꝵ corpora ꝑ aquã lauat. sed mentẽ
ꝑueniã non lauat. Cur ergo bapti¬
zat. qui peccata ꝑ baptismũ non re¬
laxat. nisi ut p̃cursionis suȩ ordi¬
nem seruans. qui nasciturũ nascen¬
dͥo pͣuenerat. baptizaturũ quoq
añ baptizando pͣuemret. & qui
predicando factus est p̃cursor xp̃i.
baptirando & iam p̾cursor eiꝰ fieret
imitatione sacramenti: Qui inter
tians. hunc in medio hominũ &¬
stetisse asserit. & nesciri: quia ꝑ
carne̾ dñs apparens & uisibilis
extitit corpore. & inuisibilis ma¬

Expanded text:
suis actibus requirunt, qui doctrisuis actibus requirunt, qui doctrinam nesciunt quaerere, sed invidere. Sed sanctus quisque etiam cum perversa mente requiritur, a bonitatis suae studio non mutatur. Unde Joannes quoque ad verba invidiae praedicamenta respondit vitae. Nam protinus adjungit: Ego baptizo in aqua; medius autem vestrum stetit, quem vos nescitis. Joannes non sppeccata solvere non valens, baptizatorum corpora per aquam lavat, sed mentem per veniam non lavat. Cur ergo baptizat, qui peccata per baptisma non relaxat? nisi ut, praecursionis suae ordinem servans, qui nasciturum nascendo praevenerat, baptizaturum quoque  baptizando praeveniret; et qui praedicando factus est praecursor Christi, baptizando etiam praecursor ejus fieret imitatione sacramenti. Qui inter annuntians, hunc in medio hominum stetisse asserit et nesciri; quia per carnem Dominus apparens, et visibilis stetit corpore et invisibilis ma
Abbreviated transcription (Latin):
Qui etiam in deserto clamat. quia
derelictȩ ac destitutȩ iudee solactũ
redep̾toris annuntiat. Quid autẽ
clamat in sinuat cũ subiungit. diri¬
gite uiam dñi sicut dicit isaias
ꝓpheta. Uia dñi adcor dirigitur.
cum ueritatis sermo humiliter
auditur. Uia dñi ad cor dirigitur.
cũ ad preceptũ uite p̃paratur. Unde
seriptũ est. Si quis diligit me. ser¬
mone̾ meu̾ seruabit. & pater m̃s
diliget eum. & ad eũ ueniemus.
& mansionẽ apud eũ faciemus. Quis¬
quis ergo in suꝑbiam mente̾ eleuat.
quisqͥs atiaritie estibus anhelat. qͥs¬
quis se luxuriȩ inquinationibus
polluit: cordis ostium contra ueri¬
tatem claudit. & ne ad se dñs ueniat.
claustra animi seris uitioꝵ dãpnat.
Sed adhuc qui missi sunt ꝑcunctan.¬
tur. Quid ergo baptiras. si tu non
ueritatis sed malitia exercende ȩmu¬
lationis dicitur : euangłista tacito
innotuit. qui subiunxit dicens. Et
qui missi fuerant erant ex phari¬
sȩis. acsi aꝑte dicat. Illi iohannẽ de

Expanded text:
qui etiam in deserto clamat, quia derelictae ac destitutae Judaeae, solatium redemptoris annuntiat. Quid autem clamat, insinuat cum subjungit: Dirigite viam Domini, sicut dixit Isaias propheta : Via Domini ad cor dirigitur, cum veritatis sermo humiliter auditur, via Domini ad cor dirigitur, cum ad praeceptum vitae praeparatur. Egit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Quisquis ergo in superbiam mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit; et ne ad se Dominus veniat, claustra animi seris vitiorum damnat. 3. Sed adhuc qui missi sunt percontantur: Quid ergo baptizas, si tu non veritatis, sed malitia exercendae aemulationis dicitur, Evangelista tacite innotuit cum subjungit, dicens: Et qui missi fuerant erant ex Pharisaeis. Ac si aperte dicat: Illi Joannem de
Abbreviated transcription (Latin):
mansuetudo remittat iniuriam.
ordinati mores sit ut & illoꝵ po.¬
testas mitior. & istopsit disciplina
deuotior: Hac igitur obseruantia
dilectissimi. obtinebitur misała di.
&e abolito peccatoꝵ reatu: religiose
uenerandũ pascba celebrabitur.¬
nte dies deuotionẽ scȩ̃ quidrage¬
sime pͣdicantes. sacrarũ littera¬
rum exempla ꝓtulimus. quib apꝓ¬
baremus hunc̃ quadragenarium
numerũ non ce̾ ab bominib consi¬
tutũ. sed diuinitus consecratũ. Non
tirum cogitatione initiatũ. sed ꝙ

Expanded text:
mansuetudo remittat injuriam, mansuetudo remittat injuriam, ordinati sint mores, ut et illorum potestas mitior, et istorum sit disciplina devotior. Hac igitur observantia, dilectissimi, obtinebitur misericordia Dei, et abolito peccatorum reatu, religiose venerandum Pascha celebrabitur.nte dies devotionem sanctae quadragesimae praedicantes, sacrarum litterarum exempla protulimus, quibus approbaremus hunc quadragenarium numerum non esse ab hominibus constitutum, sed divinitus consecratum: nec terrena cogitatione i
Abbreviated transcription (Latin):
nos ad eternitatem nutriunt . im.¬
pleamur. Lȩtemur in resectionib
pauꝑu. quos impendia nr̃a satiaue.¬
rint. Iocundemur in uestitu eoꝵ.
quoꝵ nuditatem indumentis neces.¬
sarus texerimus. Sentiant humani¬
tatem nram: egritudines decũben¬
trũ. inbecillitates debiliũ. labores
exulum. destitutio pupilloꝵ. & de¬
solatarũ lamenta uiduarũ. In quib
uiuandis nemo est. qui non aliquaĩ
possit exequi bemuolentie partionẽ.
Nulli em̃ paruus est census. cui mamnꝰ¬
modo pendit mensura pietatis.
& minora mediocriũ. sed non dis¬
pat fructus oꝑum: ubi idem est an¬
fectus operantiũ. In illa autẽ dilec¬
tissimi exercendarũ oportunitate
uirtutũ: sunt & aliaruꝰ insignia
capiantur. si repellatur lasciuia. si
abdicetur ebrictas. & carnalis concu¬
piscentia castitatis legibus edomet᷑.
Si odia transeant indilectionem. si
inimicitie conuertantur in pacem.
si tranquillitas extinguat iram. si

Expanded text:
nos ad aeternitatem nutriunt imnos ad aeternitatem nutriunt impleamur. Laetemur in refectionibus pauperum, quos impendia nostra satiaverint. Jucundemur in vestitu eorum quorum nuditatem indumentis necessariis texerimus. Sentiant humanitatem nostram aegritudines decumbentium, imbecillitates debilium, labores exsulum, destitutio pupillorum, et desolatarum moestitudo viduarum: in quibus juvandis nemo est qui non aliquam possit exsequi benevolentiae portionem. NULLI enim parmodo pendet mensura pietatis.t minora mediocrum; sed non discrepat fructus operum, ubi idem est affectus operantium. CAP. V. In ista autem, dilectissimi, exercendarum opportunitate virtutum, sunt et aliarum insignia  pecuniae capiantur; si repellatur lascivia, si abdicetur ebrietas, et carnalis concupiscentia 152 castitatis legibus edometur; si odia transeant in dilectionem, si inimicitiae convertantur in pacem, si tranquillitas exstinguat iram, si
Abbreviated transcription (Latin):
elias: accesserunt ad dmͣm angeli.
e ministrabant ei. Confundantur¬
igitur filii diaboli atq discipłi. qui
tepleti inspiratione uiperea simplia ᷤᷤ
quosq decipiunt. negantes in xpͣo
utramq ueram eẽ naturam. dum
aut dcitatem homine. aut homine᷑
deitate dispoliant. cũ unius tempo¬
ris gemino documento utraq. fal¬
sitas sit ꝑempta. quia & ꝑ famem
corporis ꝑfecta humanitas. & ꝑfa.
mulantes angelos demonstrata est
manifesta diuinitas. Quia ergo
dilectissimi sicut redemptoris nrͣi
magisterio edocti sumus. non in
solo pane uiuit homo. sed in om̃i
cri fide suscipiamus sollempne ieiu¬
nium. non sterili in edia quã ple¬
rumq & in becillitas corporis. &
auaritie morb indicit. sed in larga
beniuolentia celebrandũ. ut simus
de illis. de quib ipsa ueritas dicit.
beati qui esuriunt & sitiunt iustitiã.
qm̃ ipsi saturabuntur. Delitiȩ igitur
nr̃eͣ sint oꝑa pietatis. & illis cybis qͥ

Expanded text:
frustrato, accesserunt ad Dominum angeli, frustrato, accesserunt ad Dominum angeli, et ministrabant ei; itaque filii diaboli atque discipuli, qui repleti inspiratione viperea, simplices quosque decipiunt, negantes in Christo utramque veram esse naturam, dum aut Deitatem homine, aut hominem Deitate dispoliant, cum unius temporis gemino documento utraque falsitas sit perempta: quia et per famem corporis perfecta humanitas, et per famulantes 151 angelos demonstrata est perfecta Divinitas. CAP. IV. Quia ergo, dilectissimi, sicut Redemptoris nostri magisterio edocti sumus, non in solo pane vivit homo, sed in omni cri fide suscipiamus solemne jejunium, non in sterili inedia, quam plerumque et imbecillitas corporis et avaritiae morbus indicit, sed in larga benevolentia celebrandum: ut scilicet simus de illis de quibus ipsa Veritas dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Deliciae igitur nostrae sint opera pietatis, et illis cibis qui
Abbreviated transcription (Latin):
cris gregibus negligentius eua¬
gantes. quas ꝑ decliuia uolupta¬
tum: ꝑ deuexa luxurie. indiuer¬
soria mortis inducat. In flãmat
itaq iras. nutrit odia. acuit cupi¬
ditates. irridet continentiã. in ei
iħu xp̃o conatus sue fraudis ab¬
stinuit: Nam sicut euangelica pa¬
tefecit hystoria. cũ saluator nr̃¬
ieiuniũ. infirmitatis nr̃e in se rece¬
pisset esuriem: gauisus diabolus
signũ se in eo passibilis atq. morta¬
lis inuenisse naturȩ. ut exploraret
potentiã quã timebat: si filius inquit¬
dĩ es. dic ut lapides isti panes fiant.
Poterat utiq istud om̃ps. & facile erat.
ut ad creatoris imperiũ in quã iube.¬
retur specieͣ cuius libet generis na¬
tura transiret. sicut cũ uoluit in
conuiuio nuptiarũ aquã mutauit
in uinũ. Sed hoc magis salutiferis
dispensationib congruebat. ut ne¬
quissimi hostis astutia non potentia
deitatis. sed humilitatis mysterio
uinceritur Deniq fugato diabolo.
& om̃ib artibus callidi tep̃tatoris

Expanded text:
cris gregibus negligentius evagantes, quas per procliva voluptatum et per devexa luxuriae in diversoria mortis inducat. Inflammat itaque iras, nutrit odia, acuit cupiditates, irridet continentiam, incitatro Jesu Christo conatus suae fraudis abstinuit? Nam, sicut 150 evangelica patefecit historia, cum Salvator nosjejunium, infirmitatis nostrae in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut exploraret potentiam, quam timebat: Si Filius Dei, inquit, es, dic ut lapides isti panes fiant . Poterat utique istud Omnipotens, et facile erat ut ad Creatoris imperium, in quam juberetur speciem cujuslibet generis creatura transiret; sicut, cum voluit, in convivio nuptiali aquam mutavit in vinum : sed hoc magis salutiferis dispositionibus congruebat, ut superbissimi hostis astutia, non potentia Deitatis a Domino, sed humilitatis mysterio vinceretur. Denique fugato diabolo, et in omnibus artibus suis tentatore