comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenie fiduciam latro ille uenerabilis:
qui ñ inde urnerabilis unde latro. Nam
latro ex crudelitate: uenerabilis ex con¬
fessione. Cogitate er go cogitate: quam
sint incomp̃hensibilia ĩn omĩpotente dro
miscdie uiscera. Latro iste cruentis manib
abstractus afauce itineris: suspensus ẽ in
patibulo crucis. Ibi confessuse ibi sauatus at:
ibi audire meruit. Hodie mecũ eris in
paradyso. Quid ẽ hoc: Quis tartam
bonit̾atẽ dei dicere. quis estinare suffici¬
at: De ipsa pena criminis: ꝑuenit ad
p̃mia uirtutis. Iccirco autẽ omp̃s dis̃ xlex¬
tossuos inquib dam lapsib cadere per¬
misit: ut aliis in culpa iacentib. si toto
ad eũ corde consurgant sp̃e ueniȩ redelat:
&. eis ꝑlamenta pęnitentiȩ uiã piẽtatis
aꝑiat. Exerceainus gͦ nosmet ip̃sos in
lamentis: extinguamus fletib:  ig is
penitentiȩ fructib. culpas quas fecimus.
d indulgentiã nobis tempora indulta

Expanded text:
veniae fiduciam latro ille venerabilis, veniae fiduciam latro ille venerabilis, qui non inde venerabilis, unde latro; nam latro ex crudelitate, venerabilis ex confessione. Cogitate ergo, cogitate quam sint incomprehensibilia in omnipotenti Deo misericordiae viscera. Latro iste, cruentis manibus abstractus a fauce itineris, suspensus est in patibulo crucis; ibi confessus, ibi sanatus est, ibi audire meruit: Hodie mecum eris in paradiso . Quid est hoc? Quis tantam bonitatem Dei dicere, quis aestimare sufficiat? De ipsa poena criminis pervenit ad praemia virtutis. Idcirco autem omnipotens Deus electos suos in quibusdam lapsibus cadere permisit, ut aliis in culpa jacentibus, si toto ad eum corde consurgant, spem veniae reddat, et eis per lamenta poenitentiae viam pietatis aperiat. Exerceamus ergo nosmetipsos in lamentis, exstinguamus fletibus et dignis poenitentiae fructibus culpas quas fecimus; ad indulgentiam nobis tempora indulta
Abbreviated transcription (Latin):
num celoꝵ uim patit᷑. Quid÷ autem
regnũ celoꝵ. nisi locus iustoꝵ: Solis
enĩ iustis celestis patrie p̾mia debent᷑
ut humiles. casti. mites. atq misericor des.
adgaudia suꝑna ꝑueniant. Cum uero
quis uel suꝑbia tumidus. uel carnis faci¬
uore pollutas. uel iracundia accensus.
url crudelitate impius. post culpas ad
penitentiã redit. &. uitã eternã ꝑcipit̃.
quasi inlocũ peccator int̾rat alienitm.
Adieb gͦ iolis baptiste regnũ celorum
uim patit᷑. &. uiolenti rapiunt illud:
quia qͥ penitentiã peceitorib indixit.
qͥd aliud quã rogno cęloꝵ tĩeri iuolentiã
docuit. Recogitemus gͦ fratres iem̃i
mala quȩ fecimus: & nosuet ipsos assi¬
duis lañis atteramꝰ. Hereditatem
nustorum quam ñ tenumus ꝑuitã: rapiam
ꝑpenttentiam. Uult anobis omp̃s ds: ta¬
iem molentiam ꝑpeti. Nam regnũ celoꝵ
ñ debit᷑. Ab sprĩ  gͦ certitudi¬
ne uulla nos maloꝵ nr̃oꝵ qualitas.
uulla qͦͣntitas frangat. Prestat magnam

Expanded text:
coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum nisi locus justorum? Solis enim justis coelestis patriae praemia debentur, ut humiles, casti, mites, atque misericordes ad gaudia sempiterna perveniant. Cum vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, et vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum. A diebus ergo Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud, quia qui poenitentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam regno coelorum fieri violentiam docuit. Recogitemus ergo, fratres charissimi, mala quae fecimus, et nosmetipsos assiduis lamentis atteramus, haereditatem justorum, quam non tenuimus per vitam, rapiamus per poenitentiam. Vult a nobis omnipotens Deus talem violentiam perpeti. Nam regnum coelorum non debetur. A spei ergo certitudine nulla nos malorum nostrorum qualitas, nulla quantitas frangat. Praestat magnam
Abbreviated transcription (Latin):
iuitutũ fructũ spiritualiũ ñ ualit.
sed tam̃ eos quispiritualib donis ple¬
nisuut. sustentatꝰ ipse qͦq scõꝵ uite
quanta ualet largitate inseruiat: et
celestium donoꝵ botros. quos gigurn¬
do ñ uaiet. sustinendo ferat. Ad hoc
buxus ponit᷑ ut qͥhabrre multos ad
huc iuunfirmitate positos. uere fidȩi
uriditatẽ considat: cẽ ipse infidelii
erubescat. Bene gͦ descriptis prius
arborib dicit᷑ Ut uideant & sciant.
&. rrcogitent. & intelligant. Ubi . ap¬
te subiungit᷑. Parit̾: quia cum intra
scam eccłam. diuersi hominũ mores
diuersi sunt ordines. necesse ẽ ut om̃s
siinul discant. dum in ea spirituales uiri.
diurrse qualitatis. etatis. & ordinis.
ad imitandũ simul uident᷑. Sed ecce
nos dũ monstrare ulmũ quersmus: ꝑ
multa arbusta longius euagati sumꝰ.
Adhoc itaq ꝓpt̾ quod ꝓpħe testimoni¬

Expanded text:
virtutum fructum spiritalium non valet, sed tamen eos qui spiritalibus donis pleni sunt sustentat, ipse quoque sanctorum vitae quanta valet largitate inserviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem considerat, etiam esse ipse infidelis erubescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longius evagati sumus. Ad hoc itaque propter quod prophet
Abbreviated transcription (Latin):
cdorũ uim patit᷑: &. uiolenti rapiunt
illud. Oue suꝑne uerba sententiȩ̃: no¬
uis sunt maguopere ꝑscrutanda. Nam
irrogat: Et rursus. quereiidũ est. si
pati uini regnũ celoꝵ potest. cur eandẽ
uim adieb ioħi s baptiste. & non etiani
ante ꝑtulerit. Sed cũ lex dicat. siquis
hec uel illa fecerit morte moriat᷑: cunc¬
tis legentb liquet. quia prccatores qͦsq
pena sue seueritatis ꝑculit. non acrẽ

Expanded text:
orum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Quae supernae verba sententiae nobis sunt magnopere perscrutanda. Nam entiam irrogat? et rursus quaerendum est si pati vim regnum coelorum potest. Cur eamdem vim a diebus Joannis Baptistae et non etiam antea pertulerit? Sed cum lex dicat: Si quis haec vel illa fecerit morte moriatur, cunctis legentibus liquet, quia peccatores quosque poena suae sever
Abbreviated transcription (Latin):
accipiet: qͥa & si fructum ulmꝰ ñhab&:
uitem tam̃ cũ fructib portans. hee
ipsa sua efficit. quȩ bene sustentat
aliena. Quia uͦ admagna nos oꝑa
iohes admouet dicens. facite fructus
dignos penitentir. & rursus qͥ habet¬

Expanded text:
accipiet, quia etsi fructum ulmus non habet, vitem tamen cum fructibus 1524 portans, haec ipsa sua efficit, quae bene sustentat aliena. 14. Quia vero ad magna nos opera Joannes admonet, dicens: Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et rursu
Abbreviated transcription (Latin):
ego dicit dñs ds̃ qͥa filiũ ꝙ. filiã non
liberabunt: sed ipsi iusticia sua libera¬
bunt animas fuas. Et rursũ
qͥa boni filuinichil malis paren¬
tib ꝓsint. sed adreatũ pocius malo¬
rũ parentũ ꝓficiat bonitas filiorũ:
ipsa ꝑse ueritas ñ credentib udeis
dicit. Si ego inbeelrebub eicio demo¬
nia
faii. ur̃i inqͦ eiciunt: Ideo ip̃łi uidices
uri erunt. Sequitur. lam enĩ securis

Expanded text:
ego, dicit Dominus Deus, quia filium et filiam non ego, dicit Dominus Deus, quia filium et filiam non liberabunt, sed ipsi justitia sua liberabunt animas suas . Et rursum, quia boni filii nihil malis parentibus prosint, sed ad reatum potius malorum parentum proficiat bonitas filiorum, ipsa per se Veritas non credentibus Judaeis dicit: Si ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt . 10. Sequitur: Jam en
Abbreviated transcription (Latin):
re filios abrabe. Quid enĩ lapides nist
corda gentiliũ fuerunt: ad intellectũ
dĩ omĩpotentis insensibilia : Sicut
etiam quib dã ex iudeis dicit᷑. Aufe¬
ram cor lapideũ: de carne ur̃a. Dec in¬
merito lapidũ nomine gentes signifi¬
cate sunt : quȩ lapides coluerunt.
Unde scriptumꝰ ẽ. Similes illis fiant qui
faciunt ea: & om̃s qui confidunt in eis.
De quib nimirũ lapidib filii abrahe
suscitati sunt : quia dum dura corda
gentilium. in abrahe semine id est in
xp̃o crediderunt: eiꝰ filii facti sunt.
cuins semini sunt uniti. Undeq. eis¬
dem gentib ꝑ egregium p̃dicatorẽ
dicit᷑. Si autẽ uos. xp̃i: gͦ abrahe
semen estis. Si igit᷑ nos ꝑfidẽ xpͣi
abrahe iã semen existimus: uidei ꝓpt̾
ꝑfidiam. abrahe filii ẽẽ desierunt
Quia uͦ in illo die trem̃di examinis. pa¬
rentes boni malis filiis ꝓdesse ñ posst̃.
testat᷑ ꝓpħa qͥdicit. Noe ꝙ. danihel
ꝙ. iob. si fuerint in medio eiꝰ: uiuo

Expanded text:
e. Quid enim lapides nisi corda gentilium fuerunt, ad intellectum Dei omnipotentis insensibilia? sicut etiam quibusdam ex Judaeis dicitur: Auferam cor lapideum de carne vestra . Nec immerito lapidum nomine gentes significatae sunt, quia lapides coluerunt. Unde scriptum est: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . De quibus nimirum lapidibus filii Abrahae suscitati sunt, quia dum dura corda gentilium in Abrahae semine, id est in Christo crediderunt, ejus filii facti sunt, cujus semini sunt uniti. Unde et eisdem gentibus per egregium praedicatorem dicitur: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Si igitur nos per fidem Christi, Abrahae jam semen existimus, Judaei propter perfidiam Abrahae filii esse desierunt. Quia vero in illo tremendi examinis die parentes boni malis filiis prodesse non possint testatur propheta qui dicit: Noe, Daniel et Job si fuerint in medio eorum, vivo
Abbreviated transcription (Latin):
ut. Sed cum mens iracunda. ꝑ acceptã
mansurtudinis gr̃am. correptionis uel ex¬
hortationis uerbũ recipit: ibi planam
uiã p̃dicator inuenit: ubi prius ꝓ aspe¬
ritate itineris ꝑgere. id: p̃dicationis
gressũ ponere non ualebat. Sequitur.
Et uidebit om̃is caro salutare dĩ. Quia

Expanded text:
lit. Sed cum mens iracunda per acceptam lit. Sed cum mens iracunda per acceptam mansuetudinis gratiam, correptionis vel exhortationis verbum recipit, ibi planam viam praedicator invenit, ubi prius prae asperitate itineris pergere, id est praedicationis gressum ponere non valebat. 7. Sequitur: Et videbit
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ quod dr. xp̃o suus p̃cursor p̃dixit.
illũ oportet crescere: me autẽ minui.
Inestimatione quippe popłi. &. xp̾c
creuit quia agnitus ẽ quod erat.
ꝙ. ioħes de creuit quia cessauit dici
quod ñ erat. Igitur qm̃ & isdem iołies
ideo inscĩtate ꝑstitit. quia incordis
humilitate ꝑdurauit: & multi ideir¬
co ceciderunt quia apud semet ipsos
elata cogitatione tumuerunt: dicat᷑
recte. Om̃is ual Sut lis implebitur.
ꝙ om̃is mons & collis humiliabit᷑
quia humiles donũ accipiunt. quod
ase corda suꝑbientiũ repellunt. Se
quitur. Et erunt pratia iudirecta:
& asꝑa inuias planas. Praua directa
fiunt: cũ maloꝵ corda ꝑ ĩiusticiã de¬
torta. ad iusticie regula airiguntur. Et
aspera iniuias planas unmutant᷑: cũ im¬
mites atq iacunde ũtes. ꝑ infusionem
suꝑne głe. ad lenitatẽ mansurtudinis re¬
drunt. Quando enĩ uerbũ urritatis
ab iracunda mente non recipit᷑: quasi
asperitas itineris gressũ ꝑgentis repel¬

Expanded text:
tum est quod de Christo suus praecursor praedixit: Illum oportet crescere, me autem minui . In aestimatione quippe populi et Christus crevit, quia agnitus est quod erat; et Joannes decrevit, quia cessavit dici quod non erat. Igitur quoniam et idem Joannes ideo in sanctitate perstitit, quia in cordis humilitate perduravit; et multi idcirco ceciderunt, quia apud semetipsos elata cogitatione tumuerunt, dicatur recte: Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur, quia donum humiles accipiunt, quod a se corda superbientium repellunt. 6. Sequitur: Et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Prava directa fiunt cum malorum corda per injustitiam detorta ad justitiae regulam diriguntur . Et aspera in vias planas immutantur cum immites atque iracundae mentes per infusionem supernae gratiae ad lenitatem mansuetudinis redeunt. Quando enim verbum veritatis ab iracunda mente non recipitur, quasi asperitas itineris gressum pergentis repel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetue uiriditatis tenent: Post quȩ
omĩa apte subiungit᷑. Ut uideant¬
parit̃. Adhoc enĩ cedrus in eccłã
ponitꝰ: ut quisqͥs aꝓximo odorẽ uir¬
tutũ spiritualiũ trahit. ipse quoq
ab interne uitȩ dilectione ñ torpeat.
sed addonoꝵ cęlestiũ desideria ignes¬
cat. Ad hoc spina ponitur: ut qui
p̃dicationis eiꝰ uerbo compunctus
fuerit. ipse qͦq exemplo illius. discat
corda sequentiũ p̃dicationis uerbo
cõpungere. Adhoc mirtus ponitur:
ut qui in ardore tribulationis. ab ore
uel opere ꝓximi compatientis. tẽpr¬
ram̃tũ consolationis acceꝑit: spse
pximis. sue consolationis trptramtũ
ꝓperat. Na hoc oliua pensent qui
ałiene miscdie oꝑi aplosert:¬

Expanded text:
perpetuae viriditatis tenent? Post quae perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia recte subjungitur: Ut r . Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis a proximo odorem virtutum spiritualium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectionem non torpeat, sed ad donorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur; ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur; ut qui in ardore tribulationis ab ore, vel opere proximi compatientis temperamentum consolationis acceperit; ipse oximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae
Abbreviated transcription (Latin):
cendo ad aeris alta sustollit᷑: nisi hi
designatisunt qui intra scãm ecesam
adhuc int̾renis corporib positi. iam
celestia contẽplaitur. & quãuis nascen
men iam uixta echera uertice̾ mentis
tollunt. Est qd̃ ꝑ ulmũ. nisi secula¬
rium m̃tes expresse sunt: Dux dum
errenis ad huc curis inseruiunt: nul¬
lum uirtutũ spirituialiũ fructũ ferunt.
Sed & si fructum ꝓpriũ ulmus ñ habrt.
portare tam̃ uitẽ cũ fructu solet: qͥa
&. seculares uiri intra scãm ęcełam.
qũauis spiritualiũ uirtutũ dona ñ
habrant. dũ tam̃ scõs uiros donis spi¬
ritualib plenos. sua largitate susten¬
tant: qͥd aliud quã uitem cũ botris
portant: Buxus autẽ qͦs alios de¬
signat que in altũ non ꝓficit. &. quã¬
uis fructũ non habeat uiriditatem
habet: nisi eos qͥ intra scãm rccłam ad¬
huc ex etatis infirmitate. bona oꝑa
ferre ñ ualent. sed cam̃ parentum
fideliũ credulitatẽ sequentes. fidem

Expanded text:
cendo ad aeris alta sustollitur, nisi hi cendo ad aeris alta sustollitur, nisi hi designati sunt qui, intra sanctam Ecclesiam adhuc in terrenis corporibus positi jam coelestia contemplantur? Et quamvim juxta aethera verticem mentis tollunt? Et quid per ulmum, nisi saecularium mentes expressae sunt, quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum spiritualium virtutum fructum ferunt? Sed etsi fructum proprium ulmus non habet, porsaeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritualium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritualibus plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus vero quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fructum non habeat, viriditatem tamen habet; nisi eos qui intra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis infirmitate bona opera ferre non valent, sed tamen parentum fidelium credulitatem sequentes, fidem
Abbreviated transcription (Latin):
aus uiri: quidũ depeccatis ac uirtutibus
disserunt. & modo et̃na supplicia mi¬
nant᷑. modo celestis regni gaudia ꝓ¬
mittunt. corda audientiũ pungunt.
sicq mentẽ dolore conrunctionis per¬
forant.: ut ab eoꝵ ocłis quasi quidam
sanguis animȩ lacrimȩ decurrant.
Mirtus u temperatiue uirtutis ẽ.: ita
ut dissoluta menbra temperando res¬
tringat. Qui itaq ꝑmirtũ nisi hi
signati sunt. qͥafflictionib proximorũ
compati sciunt: eoꝵq tribulatione in
ꝑcompassionẽ temperant: Iuxta hoc
quod scriptũ ẽ Om̃s autẽ dõ. qͥ conso
pressura sunit: qͥdum afflictis proximis
uerbũ uel opem consolationis ferunt:
restringunt: ne inmoderata tribulati¬
onr in desperationẽ soluant᷑. Quos
autẽ ꝑoliuã: nisi isericordes ꝯccipi¬
mus: Quia & Grece olros miscdia
uocat᷑: Et quasi oliur liquor ante om̃i¬
potentis dĩ ocłos. miscdie fructꝰ lucet.
Cui adhuc in ꝓmissione sub iungitur.

Expanded text:
lis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus lis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserunt, et modo aeterna supplicia minantur, modo coelestis regni gaudia promittunt, corda audientium pungunt. Sicque mentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum oculis, quasi quidam sanguis animae, lacrymae decurrant. Myrtus vero temperativae virtutis est, ita ut dissoluta membra temperando restringat. Quid itaque per myrtum nisi hi signati sunt qui afflictionibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? juxta hoc quod scriptum est: Gratias autem Deo, qui consotemperant. Qui dum afflictis proximis verbum, vel opem consolationis ferunt, unt  Text. restringunt, ne immoderata tribulatione in desperatione solvantur. autem per olivam, nisi misericordes accipimus? quia et Graece ἔλεος misericordia vocatur, et quasi olivae liquor ante omnipotentis Dei oculos misericordiae fructus lucet. 1523 Cui adhuc in promissione subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
etem. ulmũ. & buxũ simul: ut uide¬
ant &. sciant & recogitent: &. intelli¬
gant parit᷑. Defertum quippe dñs
prius ꝑ ariditatẽ m̃tis. nullos bonorũ
oꝑum fructus ferebat. fluenta scẽ pre¬
dicationis dedit: & ipsa ad quã prius
ꝓasꝑitate sue siccitatis uia p̃dicatorib
ñ patebat : doctrinx post modũ riuos
emanauit. Cui adhuc ex munere
magno ꝓmittit᷑. Dabo insolitudint
cedrum &. spinã. Cedrum quia mag¬
ui odoris ẽ. atq inputribilis naturȩ
iure accipimꝰ inꝓmissione. Despina
uͦ cũ peccanti homiui dictũ sit. terra
tua spinas & tribulos germinabit tibi.
qͥd mirũ si sc̃ẽ ȩcdȩ illud ꝓmittitur.
qͦd peccanti homiui ꝓpena multiplicat᷑.
Sed cedri signant᷑ nomine. hi qͥuirtutes
& signa exbibent insua oꝑatione : qui
dicere cum paulo ualent. xp̃i bonus
odor sumus dõ quoꝵ corda ita ingt̃no
amore solidata sunt: ut ea iam terreni
amoris putredo nulla corrumꝑat. Per
ppinam uͦ. signatisunt doctrine spiritu¬

Expanded text:
lmum et buxum simul, ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter . 13. Desertum quippe Dominus prius per ariditatem mentis nullos bonorum operum fructus ferebat, fluenta sanctae praedicationis dedit, et ipsa, ad quam prius pro asperitate suae siccitatis via praedicatoribus non patebat, doctrinae postmodum rivos emanavit. Cui adhuc ex magno munere promittitur: Dabo in solitudine cedrum et spinam . Cedrum, quia magni odoris est, atque imputribilis naturae, jure accipimus in promissione. De spina vero, cum peccanti homini dictum sit: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quid mirum si sanctae Ecclesiae illud promittitur quod peccanti homini pro poena multiplicatur? Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spirita
Abbreviated transcription (Latin):
gaudet: plenũ gaudiũ ñ habet. Aquo
a subditur. Iilum oportet crescere.
me autẽ minui. Qua inre querendũ
ẽ. in quo creuit xp̃e. in quo minutꝰ est
iohes: nisi quod popłs ioħis abstinen¬
tiam uidens. remotũ hunc ab homi
medentẽ. int̾ peccatores ambulantẽ

Expanded text:
gaudet, plenum gaudium non habet, a quo gaudet, plenum gaudium non habet, a quo et subditur: Illum oportet crescere, me autem minui . Qua in re quaerendum est in quo Christus crevit, in quo minutus est Joannes, nisi quod populus Joannis abstinentiam videns, remotum hunc ab hominmedentem, inter peccatores ambulantem
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Numquid xp̃c estu : Sed nisi
isdem ioħes apud se uallis e̾e̾t: repletus
gr̃e sp̃ii ñfuisset: qui ut hoc quod
erat ostenderet dixit. Uenit fortior
caltiam̃ti eiꝰ. Et rursus ait. Qui
habet sponsã: sponsus ẽ. Amicus
autẽ sponsi. qͥstat & audit eũ: gau¬
dio gaudet ꝓpt̾ uocẽ sponsi. Hoc
autẽ gaudiũ meũ impletũ ẽ. Illũ
oportet crescere: me autẽ minui.
Ecce cum ꝓmira operatione uirtutum
talis esset. ut xp̃e ẽẽ crederetur: non
solũ xp̃m nonse eẽ respondit: sed etiã
corrigiam caltiam̃ti eiꝰ soluere. id est
in carnationis eiꝰ misteriũ ꝑscrutari.
sponsã. sponsus ẽ. Acsi diceret. Ego
sponsus ñ sum: sed amicus sponsi sũ
Nec ꝓpter uocẽ suã: sed ĩ uoce sponi¬
si se gaudere ꝑhibebat: quia ñ ideo
letabat᷑ in corde. q̃m a populis humilit̃
audiebatur loquens: sed quia ipse ue
ritatis uocẽ audiebat uitus. ut loque¬
retur foras. Quod brue gaudium
impletũ dicit: quia quisqͥs de fua uoce

Expanded text:
tes: Nunquid Christus es tu ? Sed nisi idem Joannes apud se vallis esset, repletus gratiae spiritu non fuisset. Qui ut hoc quod erat ostenderet, dixit: Venit fortior  Qui habet sponsam sponsus est, amicus autem sponsi qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Hoc autem gaudium meum impletum est. Illum oportet crescere, me autem minui . Ecce cum pro mira operatione virtutum talis esset, ut Christus esse crederetur, non solum Christum non esse se respondit, sed etiam corrigiam calceamenti ejus solvere, id est incarnationis ejus mysterium perscrutari sponsam sponsus est . Ac si diceret: Ego sponsus non sum, sed amicus sponsi sum. Nec propter vocem suam, sed in voce sponsi se gaudere perhibebat, quia non ideo laetabatur in corde, quoniam a populis humiliter aritatis vocem audiebat intus ut loqueretur foris. Quod bene gaudium impletum dicit, quia quisquis de sua voce
Abbreviated transcription (Latin):
ame &. dabo tibi gentes hereditatẽ tuam.
&. possessionẽ tuam t̾minos terre. Iste sqͥl¬
uabit ppsm suũ apeccatis eoꝵ. sangiuire
uidelieet suo cunctos redimens: morte
sua demortis eos li erans potestate. Ipse
saluabit: hoc ẽ saluator omĩum hominũ
fideliũ atq credentiũ. Hoc autẽ totũ
factun ẽ. Quid totũ: Hoc deuingenit
descensione: hoc de ipsa dñi uicarnatio¬
ne. hoc de angli ad uirginẽ destinatione
hoc deipsius uirginis desponsatione uł
castitate. Hoc enĩ totum factũ ẽ: ad to¬
tius mundi salutem. Hoc totum factũ
est: ut totũ compleret᷑: & unũ consũmaret᷑.
Idillud: Quod uirgo genuit. quod uirgõ

Expanded text:
tuam, et possessionem tuam terminos terrae. Ipse salvabit populum suum a peccatis eorum, sanguine videlicet suo cunctos redimens, morte sua de mortis eos liberans potestate. Ipse salvabit, hoc est, salvator omnium hominum fidelium atque credentium. Hoc autem totum factum est. Quod totum? Hoc de Unigeniti descensione, hoc de ista Domini incarnatione, hoc de angeli ad Virginem destinatione, hoc de ipsius Virginis desponsatione, vel castitate. Hoc enim totum factum est ad totius mundi salutem: hoc totum factum est, ut unum compleretur, ut unum consummaretur. Quid illud? Quod virgo genuit, quod virgo
Abbreviated transcription (Latin):
dona habentib tẽporalia subsidia
tribuit: in ipsis donis sp̃ualib cooꝑa¬
tor existit. Nam cũ pauci siit qui
spualia dona ꝑcipiunt. &. multi qui
rebus temporalib abundant: ꝑ hoc
se diuites uirtutib pauꝑum inserut
quod eis dem scĩs pauꝑib. de suis diui
tiis solatiautur
relictȩ gentilitati. id est scẽ
rita. tanquã deserd arbusta ꝓmit̾te¬
ret: ulmũ quoq parit̃ ꝓmisit̾ dicens.
Ponam desertũ instagna aquarum: &
terrã inuiã. inriuos aqͦrũ. Dabo in
solitudine cedrum &. spinã: mirtũ

Expanded text:
dona habentibus temporalia subsidia dona habentibus temporalia subsidia tribuit, in ipsis donis spiritalibus cooperator existit. Nam cum pauci sint, qui spiritalia dona percipiant, et multi, qui rebus temporalibus abundant, per hoc se / divites virtutibus pauperum inserunt, quod eisdem sanctis pauperibus de suis ditiis solatiantur. Dominus gentilitati, id est sanctrita, tanquam deserto arbusta, promitteret, ulmum quoque pariter promisit, dicens: Ponam desertum in stagna aquarum, et terram inviam in rivos aquarum; dabo in solitudine cedrum et spinam, myr
Abbreviated transcription (Latin):
tat. quãuis ipse ꝓphetiã non habeat.
p̃mia habebit: Iste enuĩ fortasse iustus
ẽ.&. quanto in hoc mundo nichil pos¬
sidet. tanto loquendi ꝓiusticia maio¬
rem fidutiã habet. Hunc dũ ille
sustentat qͥ uihoc mundo aliqͥd possi¬
det. &. fortasse ad huc ꝓusticia loqͥ
libere ñ presumit. iusticie illiꝰ liber¬
tatem sibi participẽ facit: ut cũ ro
parit̾ iusticie p̃mia recipiat. quẽ
sustando iuuit. qͦͥtinꝰ eandẽ iusticiã
liberr loqui potuisset. Ille ꝓphetre
spũ plenus ẽ: sed tam̃ corporro eget
alim̃to. Et si corpus ñ reficit᷑. cer¬
tũ ẽ qͦd uox ipsa subtrabatꝰ. Qui
loquendum dedit. Cum ꝓpħa gͦ
ocłos dĩ exhibuit. qđ adiuuit. Hinc
est qͦd dequib dã peregrinantibus
fr̃ib gaio ꝑ ioħem dicit᷑. Pronomi¬
ne enim xp̃i ꝓfectisunt: nichil acci¬
pientes agentilib. Dos gͦ debemꝰ
suscipe eius modi ut cooperatores
simis ueritatis. Qui enĩ sp̃ualia

Expanded text:
tat, quamvis ipse prophetiam non habeat, tat, quamvis ipse prophetiam non habeat, etiae praemia habebit? Iste enim fortasse iustus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquendi pro iustitia fiduciam maiorem habet. Hunc dum ille sustentat, qui in hoc mundo illiquid possidet et fortasse adhuc pro iustitia loqui libere non praesumit, iustitiae illius libertatem sibi participem facit et cum eo pariter iustitię pręmia recipiet, quem sustentando adiuvit, quatenus eandem iustitiam libere loqui potuisset. Ille prophetię spiritu plenus est, sed tamen corporeo eget / alimento; et si corpus non reficitur, certum est, quod vox ipsa subtrahatur. Qui loquendum dedit. Cum prophetaoculos dei exhibuit, quod adiuvit. Hinc est, quod de quibusdam peregrinantibus fratribus Gaio per Iohannem dicitur: Pro nomine enim Christi profecti sunt, nihil accipientes a gentilibus. Nos ergo debemus suscipere eiusmodi, ut cooperatores simus veritatis. Qui enim spiritalia
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ꝑsemet ipsam ueritas dicit.
Date elemosinã: & ecce omĩa munda st̃
uobis. Hinc rursus ait. Date. & dabi¬
tur uobis. Hinc scriptũ ẽ. Ignẽ arden¬
tem extinguit aqͦ: & elemosina resistit
peccatis. Hinc iterum dicit᷑. Conclu
de elemosinã in corde pauꝑis. & hȩc
ꝓte exorabit. Hinc bonus pat̾ inno¬
centẽ filium admonet dicens. Si mul¬
tum tibi fuerit. abundant̃ tribue.
si exiguum fuerit: etiam exiguum
ubent̃ stude imꝑtiri. Ut autẽ quan¬
ta eẽt uirtus incontinentia & suscepti¬
one uidigentiũ. redẽptor nr̃ ostenderet.
dixit. Qui recipit ꝓpħam innonune
ꝓpħe: mercedẽ ꝓpħe accipiet. Et qͥ
recipit iustũ inomine iusti: mercedẽ
usti accipiet. In quib uerbis notan¬
duĩ ẽ. quia ñ ait mercedẽ de ꝓpbeta
ces ꝓpłie: atq aliud inerces de iusto:
aliud merces iusti. Quid ẽ enim
dicere mercedẽ ꝓpħe accipiet: uisi
quia is qui ꝓpłam sua largitate susten¬

Expanded text:
etiam per semetipsam Veritas dicit: etiam per semetipsam Veritas dicit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Hinc rursus ait: Date, et dabitur vobis . Hinc scriptum est: Ignem ardentem exstinguit aqua, et eleemosyna resistit peccatis . Hinc itede ęlemosinam in corde pauperis, et hęc pro te exorabit! Hinc bonus pater innocentem filium admonet, dicens: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si exiguum fuerit, etiam exiguum libenter stude impertire! Ut autem, quanta esset virtus in continentia et susceptione indigentium, redemptor noster ostenderet, dixit: Qui recipit prophetam in nomine prophetę, mercedem prophetę accipiet; et qui recipit iustum in nomine iusti, mercedem iusti accipiet. In quibus verbis notandum est, quia non ait 'mercedem de propheta' ces prophetae, atque aliud merces de iusto, aliud merces iusti. Quid est enim dicere 'mercedem prophetae accipiet', nisi quia is, qui prophetam sua largitate susten
Abbreviated transcription (Latin):
culse enim terrore ftierant: quȩ consi¬
lium querebant. Sequit᷑. Respondens
autẽ dicebat illis. Qtihabet duas tuni¬
cas det non habenti: q qͥhabet escas.
similit̾ faciat. Per hoc quod tunca
plus ẽ necessaria usui nr̃o quã palliũ:
ad fructum dignũ penitentiȩ ꝑtinet.
ut nonsolũ exteriora quęq &. minꝰ
necessaria: s ipsa ualde nob̾ neces¬
saria diuidere cũ ꝓximis debeamus:
scilicet uel ęscam qua carnalit̾ uiui¬
mus.  tumcã qua uestim᷑. Quia enĩ
inlege scriptũ ẽ. diliges ꝓximũ tuũ
illius. & iam ea que sibi sunt necessaria
partit᷑. Id circo gͦ de diuidendis cũ
ꝓximo duab ttinicis dat̾ p̃ceptum.:
quia hoc de una diei ñpotuit. qm̃ si
una diuidit᷑. nemo uestit᷑. Indimidia
quippe tunica. & nudus remanet qͥ
accipit: &. nudus qui dedit. Inter hec¬
autẽ sciendum ẽ. quantũ miscdĩe oꝑa
ualeant: cũ ad fructꝰ dignos peniten¬
tie ipsa p̃ceteris precipiunt᷑. Hinc

Expanded text:
cussae enim terrore fuerant, quae consicussae enim terrore fuerant, quae consilium quaerebant. Respondens autem, dicebat illis: Qui habet duas tunicas, det non habenti, et qui habet escas, similiter faciat. Per hoc quod tunica plus est necessaria usui nostro, quam pallium, ad fructum dignum poenitentiae pertinet. Ut non solum exteriora quaeque et minus necessaria, sed ipsa valde nobis necessaria dividere cum proximis debeamus, scilicet vel escam qua carnaliter vivimus, vel tunicam qua vestimur. Quia enim in lege scriptum est: Diliges proximum tuum illius etiam ea quae sibi sunt necessaria partitur. Idcirco de dividendis cum proximo duabus tunicis datur praeceptum, quia hoc de una dici non potuit: quoniam si una dividitur, nemo vestitur. In dimidia quippe tunica et nudus remanet qui accepit, et nudus qui dedit. Qui ea valeant, cum ad fructus dignos poenitentiae ipsa prae caeteris praecipiuntur. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ inignẽ mittet᷑. Arbor huius mundi
ẽ untuersũ genus humanũ. securis
ex manubrio & ferro tenet᷑ ex huma¬
nitate: sed incidit ex diuinitate.
Que uidelicet securis iã ad radicẽ arbo¬
ris posita ẽ: quia &. si ꝑpatientiam ex¬
peetat: uidetur tam̃ quid factura est.
Omĩs enĩ arbor ñ faciens fructũ bonũ.
excidet᷑ &. inignẽ mittet᷑: qͥa unus qͥsq
ꝑuersus. paratã citius gehenne conere¬
mationem inuenit. qͥhic fruetũ boui
oꝑis facere contẽpnit. Et notandum
quod securim ñ uixta ramos positam.
sed adradicẽ dicit. Cum eñ malorũ
filii tollunt᷑: quid aliud quã rami in¬
fructuosȩ arboris abscidunt᷑: Cum
uͦ tota simul ꝓgenies cũ parente tol¬
litur. infructuosa arbor aradice ab¬
scisa ẽ: ne iã remaneat. uude praua
iterũ soboles succrescat. In qͥb iohis
baptistȩ uerbis. constat qͦd audienti¬
um corda turbata sunt: cum ꝓtinus
sub infertur. Et interrogabant eum
turbe dicentes. Quid gͦ faciemꝰ: Per¬

Expanded text:
 mittetur. Arbor hujus mundi est universum genus humanum. Securis ex manubrio et ferro tenetur ex humanitate, sed incidit ex divinitate. Quae videlicet securis jam ad radicem arboris posita est, quia etsi per patientiam exspectat, videtur tamen quid factura est. Omnis enim arbor non faciens fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur, quia unusquisque perversus paratam citius gehennae concremationem invenit, qui hic fructum boni operis facere contemnit. Et notandum quod securim non juxta ramos positam, sed ad radicem dicit. Cum enim malorum filii tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris absciduntur? Cumvero tota simul progenies cum parente tollitur, infructuosa arbor a radice abscisa est, ne jam remaneat unde prava iterum soboles succrescat. In quibus Joannis Baptistae verbis constat, quod audientium corda turbata sunt, cum protinus subinfertur. Et interrogabant eum turbae dicentes: Quid ergo faciemus? Per
Abbreviated transcription (Latin):
ui & colles humiliati sunt: quia uixta
eiꝰ uocẽ omis quise exaltat humilia¬
bitur: &. om̃is qui se humiliat exal¬
tabitur. Uallis &. enĩ impleta crescit:
mons autẽ & collis humiliatus de¬
crescit: quia nimirũ infide mediato¬
ris dĩ & hominũ hominis xp̃i iħu.
&. gentilitas plenitudinẽ gr̃e acce¬
pit: &. iudea ꝑerrorẽ ꝑfidie. hoc
unde tumebat ꝑdidit. Omĩs enĩ
uallis implebit᷑. quia corda humili¬
um sacre doctrine eloquio. uirtu¬
tũ gr̃a replebuntur: uixta hoc qͦd
scriptũ ẽ. Qui enittit fontes in
conuallib. Et unde rursum dicit᷑.
Et conualles abundabunt fruinento.
montib namq aqua dilabit᷑: quia
sitꝑbas mentes ueritas doctrinȩ de¬
serit. Sed fontes in conuallib surgt.
qula mentes humiliũ uerbũ p̃dicatio¬
ius accipiunt. Iam uidemus. iã conual¬
ies frum̃to abundare conspicimus: quia
illoꝵ ora pabulo ueritatis cõpleta sunt:
qͥmites ac simplices. huic mundo despi

Expanded text:
vero et colles humiliati sunt, quia juxta vero et colles humiliati sunt, quia juxta ejus vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et omnis qui se humiliat exaltabitur . Vallis etenim impleta crescit, mons autem et collis humiliatus decrescit, quia nimirum in fide Mediatoris Dei et hominum hominis Christi Jesu et gentilitas plenitudinem gratiae accepit, et Judaea per errorem perfidiae hoc unde tumebat perdidit. Omnis enim vallis implebitur, quia corda humilium sacrae doctrinae eloquio virtutum gratia replebuntur, juxta hoc quod scriptum est: Qui emittit fontes in convallibus . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritatis doctrina deserit. Sed fontes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum praedicationis accipiunt. Jam videmus, jam convalles frumento abundare conspicimus, quia illorum ora pabulo veritatis impleta sunt qui mites ac simplices huic mundo despic
Abbreviated transcription (Latin):
quoq eiꝰ baptisma p̾cedendo. fieret tini¬
bra ueritatis. Sequitur. Sicut seriptũ
est in libro sermonũ ysaie proplite
Uox clamantis indeserto: parate sua hi
rectas facite semitas eiꝰ. Isdem nͦꝰ iohes
baptista requisitus quis ẽr̃e espondit.
ante nos dictũ ẽ. ideo uox aꝓpħa
uocatus ẽ: qͥa uerbũ preibat᷑. Quid
autẽ clamaret: aperitur cũ subdit᷑.
Parate uiã dñi. reetas facite semitas
eiꝰ. Omis qͥfidem rectã & bona oꝑa
p̃dicat. quid aliud quã uenienti
dño ad corda audientiũ uiã parat.
ut hec uis gr̃e penetret. lum̃ ueri¬
tatis illustret: ut rectas dõ semitas
faciat. dũ mundas in animo cogita¬
tiones ꝑsermonẽ bone p̃dicationis
format: Om̃is uallis implebit᷑: &.
om̃is mons & collis humiliabit᷑. Quid
hoc loco ualliũ nomine. nisi humiles.
quid montiũ &. colliũ. nisi suꝑbi homi¬
nes designant᷑ : In aduentu igitur
redemptoris ualles implete. montes

Expanded text:
quoque ejus baptisma praecedendo fieret umquoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. Sequitur: 3. Sicut scriptum est in libro sermVox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Idem vero Joannes Baptista requisitus quis esset, responditante per nos dictum est, ideo vox a propheta vocatus est, quia verbum praeibat. Quid autem clamaret aperitur cum subditur: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Omnis qui fidem rectam et bona opera praedicat, Domino ad corda audientium viam parat, ut hanc vis gratiae penetret, lumen veritatis illustret. Ut rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format? « Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. » Quid hoc loco vallium nomine, nisi humiles? quid montium et collium, nisi superbi homines designantur? In adventu igitur Redemptoris valles impletae, montes
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotib actum sit de monstratur.¬
Et quia illũ iohes baptista p̾dicaret. qui
simul rex & sacerdos existeret. lucas
euangłista p̾dicationis eiꝰ tempora. per
regnũ & sacerdotiũ designauit. Et
uenit in omẽm regionẽ iordans: p̾dicans
baptisiũ penitentie. iu remissionẽ pec¬
catoꝵ. Cunctis legentib liquet: quia
ioh̾es baptisinũ penitentie non solum
p̃dicauit. uerũ etiã quib dã dedit:
sed tam̃ baptismũ suũ in remissionem
peccatoꝵ dare ũ potuit. Remissio enĩ
peccatoꝵ: insolo nobis baptismo xp̃i
tribuit᷑. Notandũ itaq qͦd dicit᷑. p̃di¬
cans baptismũ penitentię inremissionẽ
prccatoꝵ: quoniam baptismũ quod
peccata solueret. qͥa dare non poterat
p̃dicabat: ut sicut in carnatũ uerbũ
patris p̾currebat uerbo p̃dicationis.
ita baptismũ penitentie quo peceata
soluunt᷑. p̃curreret suo baptismate. qͦ
peccata solui ñ possunt: ut quia eiꝰ sermo
p̃currebat p̃sentiã redep̾toris: ipsum

Expanded text:
sacerdotibus actum sit demonstratur; quia illum Joannes Baptista praedicaret qui simul rex et sacerdos existeret, Lucas evangelista praedicationis ejus tempora per regnum et sacerdotium designavit. 2. Et venit in omnem regionem Jordanis, praedicans baptismum poenitentiae ictis gentibus liquet quod Joannes baptismum poenitentiae non solum praedicavit, verum etiam quibusdam dedit, sed tamen baptismum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur, praedicans baptismum poenitentiae in remissionem peccasolveret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
precursor. quo tempore
uerbũ p̃dicationis acce¬
perit: memorato roma¬
ne rei publicȩ principt.
&. iudee regib de signa¬
tur. cum dicitur. Anno quinto deci¬
mo imperii tiberu cęsaris. ꝓcurante
pontio pilato uideam. tetrarcha autẽ
galilee herode. philippo autẽ fratre¬

Expanded text:
praecursor quo tempore praedicationis verbum acceperit, memorato Romanae reipublicae principe, et Judaeae regibus, designatur, cum dicitur: Anno quinto decimo imperii Tiberii Caesaris, procurante Pontio Pilato Judaeam, tetrarcha autem Galilaeae Herode
Abbreviated transcription (Latin):
et tenens cour aunem nobiscum in corpore a¬
nimaꝙ naturam. Non enim esset dei homi¬
numq mediator: insi ideurdeus idem ꝙ hõ.
Ntitat quidem nos ad latitudinem disseren¬
di materie magnitudo: sed apud etrditionẽ
tuam non est copia laborandi apud te est
tus illixiti quem inuolutum pamus inter an¬
gustias diuetsori ppesepe suscepit. Apud te
est declarata ab angelis adorata a magis:
per multorum infantum mortes ab hero¬
est ub̃i pueritia eius adoleuit. ubi adolescen¬
a maturauit. et per incrementa corporea
in uitum perfectum ueri hominis natura ꝑ¬
decit. non sine̾ cibo esuritionis non sine sõp¬
no quietis: non sine fletu miserationis nec
sine fauore formiduus. Unus enim atq i¬
dem est qui et in dei forma operatur mirs¬
cula magna uirtutis: et in forma hominis
tem repararet omnium uitam recepit om¬
nium causam: et um ueteris cỹrographi
quod solus inter omnes non debuit ppo om¬

Expanded text:
et tenens coet tenens conimaque naturam. Non enim esset Dei hominumque mediator, nisi idem Deus idemque homo nvitat quidem nos ad latitudinem disserendi materiae magnitudo; sed apud eruditionem tuam non est copia laborandi. Apud te est tus illuxit, quae involutum pannis inter angustias diversorii praesepe suscepit. Apud te est declarata ab angelis, adorata a magis, et per multorum infantium mortes ab Heroest, ubi pueritia ejus adolevit, ubi adolescentia maturavit, et per omnia incrementa corporea in virum perfectum veri hominis natura profecit, non sine cibo esuritionis, non sine somno quietis, non sine fletu miserationis, nec sine pavore formidinis. Unus enim atque idem est, qui et in Dei forma operatus est miracula magna virtutis, et in forma servi tem repararet omnium vitam, recepit omnium causam, ac vim veteris chirographi, quod solus inter omnes non debuit, pro om
Abbreviated transcription (Latin):
habitaret plenitudo diuinitatis.
atiuitas eium domini secundum
nem qmͣuis habeat quedam pr¬
a: quibus humane conditionis nutia trans¬
cendat. sinc quod solus ab miuolata uirgi¬
ne sine concupiscentia est conceptus et na¬
tus. siue quod ita est insceribus matris edi¬
tus ut fecunditas pareret. et uirginitas ꝑ¬
mancret: non alterius tamen nature erat
eius caro quam nostre nec alia illi qmͣ cete¬
ris hominibus anima est spirituali princi¬
pio que extelleret non diuersitate generis.
sed sublimitate uirtutis. Nichil enim infir¬
mitas carius sue habebat aduersum eum.
nec discordia desideriorum gignebat compu¬
gn̾antiam uoluptatum. Lecti¬
ensus corporei iugebant sine lege
pectati: et ueritas affectionum sub
moderamine deitatis et mentis. Nec tempta¬
batur illecebris: nec cedebat in uiriis. Ue¬
nis homo uerus unitus est deo nec secundũa
existentem ppius animam deductus est celo.
net secundum carnem creatus est ex nichilo.
eandem gerens in uerbi deitate personan.

Expanded text:
itate personae divinitatis suae. Nativitas enim Domini secundum carnem quamvis habeat quedam propria, quibus humanae conditionis initia transcendunt, sive quod solus ab inviolata virgine sine concupiscentia est conceptus et natus, sive quod ita visceribus matris est editus, ut fecunditas pareret, et virginitas permaneret, non alterius tamen nature erat eius caro quam nostrae, nec alio illi quam ceteris hominibus anima est inspirata principio, quae excelleret non diversitate generis, sed sublimitate virtutis. Nichil enim carnis suae habebat adversum, nec discordia desideriorum gignebat compugnantiam voluntatum; sensus corporei vigebant sine lege peccati, et veritas affectionum sub moderamine deitatis et mentis nec temptabatur illecebris nec cedebat iniuriis. Verus homo, verus unitus est Deo, nec secundum existentem prius animam deductus e celo nec secundum carnem creatus ex nichilo, eandem gerens in verbi deitate personam
Abbreviated transcription (Latin):
simus. O ommpaa ntiai nascent O
mago ficentia de uło ad terram uenien¬
tis.. Iohuc in utero portabatur. et ex u¬
tero matris a iohanne baptista saluta¬
batur. In templo presentabatu: et a sy¬
meone sene famoso. annoso. probato.
sernum trum in pace: quia uiderunt
oculi mei salutare tinim. Diffe reba¬
tur exire de seculo: ut uideret natum.
per quem tonditum est setulum. Ag¬
nouit infantem senex: tactus est in pu¬
ero puer. Innonatus est in etate: qui
plenus erat petate. Rogo nos fratres

Expanded text:
ium. O omnipotentia nascentis! o magnificentia de coelo ad terram descendentis! Adhuc in utero portabatur; et ex utero matris a Joanne Baptista salutabatur. In templo praesentabatur; et a Simeone sene famoso, annoso, probato, servum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . Differebatur exire de saeculo, ut videret natum per quem conditum est saeculum. Agnovit infantem senex, factus est in puero puer. Innovatus est in aetate, qui plenus erat pietate. Simeon s
Abbreviated transcription (Latin):
aut uxoratus sit. Quicquid plus esse¬
quisq uoluent: non inueniẽt quod
ad xp̃rm pertineat. Sed nunquid na
uentutem peruenit: sed in senedutem
non declinauit. Crestat ergo fides tua:
robur inueniat. ad seuectutem perue¬
nisse se nesciat. Sit pertinebis ad cri¬
stum filiun. in principio uerbum: uer¬
bũm apud deun. uerbum deum. Sed
nerbum caro factum est: ut habitaret
in nobis. Maiestas ibi latebat: ubi
infirmitas apiarebe. Symeon in ma¬
nibus infrrmitatem ia ant: sed mai¬
iestatem intus sigrouit. Nemo con¬
temimat xp̃am natum: et infantem
in templo presentatum. qui uult esse
renatus. Ad illum pertinuit propter
nos nasci: ad nos pertineat in illo renas
est agnus dei: hic est qui tollit peccata

Expanded text:
aut uxoratus: quiaut uxoratus: quiquisque voluerit, non inveniet quod ad Christum pertineat. Sed nunquid sicventutem pervenit, sed in senectutem non declinavit. Crescat ergo fides tua, robur inveniat, ad senectutem pervenisse nesciat. Sic pertinebis ad Christum Filium Dei in principio Verbum, Verbum apud Deum, Verbum Deum, sed Verbum caro factum, ut habitaret in nobis. Majestas ibi latebat, ubi infirmitas apparebat. Simeon in manus suas infirmitatem accepit, sed majestatem intus agnovit. Nemo contemnat Christum natum, et infantem in templo praesentatum, si vult esse renatus. Ad illum pertinuit propter nos nasci, ad nos pertineat in illo renascest Agnus Dei, hic est qui tollit peccata
Abbreviated transcription (Latin):
torem. miracula facientem. Cuii er¬
go agnouisset: accepit eum in uluas
suas. hoc est brachiis suis amplexa¬
tus est eum. Portabat a quo por¬
rabatur. Inse est eiam custus sapi¬
entia dei. attingens a fine usq ad fi¬
nem fortiter et disponens omnia
suauter. Quantus ibi erat et qͣm
magnus: quam pariuis factus erat
Panius factus: paruos querebat. Qib
est paruos querebat: Non suꝑbos. ⁊̃
elatos. sed humiles et ires clligeba.
Ir p̾sepi dignatus est pou. nt esset pr¬
orum cibaria iumentoꝵ. Accepi ergo
cum symeon in brachia sua. et orrit
Nũc dimitis dñe. seruũ tuũ in nace.
Dimittis in pace. quia uideo pacem.
Quare ergo dimittis in pate: Quia u¬
derunt oculi mei: salutare tuum. Salu
ri ꝑnierũ xp̃m: stĩ senes. senẽ symeonẽ.
i autem queritis ut de¬
coniugatis aliquĩs testimoni¬
um domino perhibeat: zachariam consi¬
derate. Nemo ergo querat aliud. frẽs
mei xp̃iani fideles aut uirgo: aut uidu¬
a. aut coniugata. aut uir continens.

Expanded text:
irabilia facientem. Cum ergo cognovisset, accepit in ulnas suas, hoc est, in brachia sua, amplexatus est eum. Portabat a quo portabatur. Ipse enim est Christus sapientia Dei, attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Quantus ibi erat, et quam magnus, quam parvus factus erat? Parvus factus, parvos quaerebat. Quid est, parvos quaerebat? Non superbos, non elatos; sed humiles et mites colligebat. In praesepi dignatus est poni, ut esset piorum cibaria jumentorum. Accepit ergo eum Simeon in brachia sua, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace. Dimittis in pace, quia video pacem. Quare ergo dimittis in pace? Quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . Saluri, puerum Jesum; sancti senes, senem Simeonem. Si autem quaeritis, ut econjugatus aliquis vir testimonium Domino perhibeat, Zachariam considerate. Nemo ergo quaerat aliud, fratres mei, christiani fideles, aut virgo, aut vidua, aut conjugata, aut puer, aut continens,
Abbreviated transcription (Latin):
adño. quod ñ gustaret mortem. nisi
nisi ueniret ille: iste ire nolrbat.
Iam senectus matura excludebat: sro
sincera pirtas detinebat. At ubi na¬
tus ẽ. xp̃c : at ubi eum manib matris
portatum uidit. & diuin̾am infantiã
pia senectus agnouit. accepit eum
inmanib suis & dixit. Nunc diuit¬
tis dñe. seruum tuũ inpace. Imple¬
sius senectute. Ipse ad senem hominẽ
uenit : qui mundum inurteratum
inuenit. Inisto quidem scło du esse
nolebat: &. xp̃m in hoc scło uidere

Expanded text:
staret mortem, nisi donec veniret ille, ille ire nolebat. Jam senectus matura excludebat, sed sincera pietas detinebat. At ubi venit, at ubi natus est, at ubi eum portari matris manibus vidit, et divinam infantiam pia senectus agnovit; accepit eum in manus suas, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace; quonsius senectute. Ipse ad senem hominem venit, qui mundum in veteratum invenit. In isto quidem saeculo diu esse nolebat; et Christum in hoc saeculo videre
Abbreviated transcription (Latin):
iħu: antequã tibi sternerentur
fluctus maris calcanti. cedrrent
imperanti: antequam uentus de iuben¬
te siluisset: mortuus te uocante resur¬
rexisset: sol te moriente palliusset: ter¬
ra te resurgente tremuisset:. celum te
ascendente patuisset. fdhric enim in
manibus matris portabaris: & iam dñs
cęlis: pulcher initerris. Pulcher inpa¬
tre uerbum: pulcher inmatre caro &.
uerbum. Palcher in utero uirginis: ubi
ñ amisit diuinitatem. eũ suscepit hu¬
manitatem. Quia cum hic fuisset. cũ
manib portaritur: loquuti sunt celi:
gauisi sunt angłi. magos stella direxit.
Ad oratus ẽ in presepio cibaria mansur¬
torum: ad oratus ẽ. in templo. xp̃e pu¬
er.& a sent symronc gestatus ẽ inulnas.
aquo ipse regebatur. Pulcher gͦ. xp̃e
inmiraclis: in flagellis. instrmonib. in
uerberib. Pulcher non curans mortẽ:
&. mortuos suscitans. Pulcher inligno.
mũ. initium &. finem:. Quis in quã¬

Expanded text:
u, antequam tibi substernerentur fluctus maris calcanti, cederent imperanti; antequam ventus te jubente siluisset, mortuus te vocante resurrexisset, sol te moriente palluisset, terra te resurgente tremuisset, coelum te ascendente patuisset. Adhuc enim in manibus matris portabaris; et jam Dominus coelis, pulcher in terris; pulcher in Patre Verbum, pulcher in matre caro et Verbum; pulcher in utero Virginis, ubi non amisit divinitatem, cum suscepit humanitatem: quia cum hic esset, cum manibus portaretur, locuti sunt coeli, gavisi sunt Angeli, Magos stella direxit. Adoratus est in praesepio cibaria mansuetorum; adoratus est in templo puer Christus a sene Simeone, gestatus est in ulnis, a quo ipse regebatur. Pulcher ergo Christus in miraculis; in flagellis, in sermonibus, in verberibus pulcher; non curans mortem, et mortuos suscitans; pulcher in ligno, mum, initium et finem, α et ω ? qu