comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ & equi & bubali naturã suã mutare ñ possint.
mutastis naturã dĩ. ut dulce amarũ faceretis.
& fructũ iusticiȩ eiꝰ in absinthiũ uerteretis. quȩ
est herba a marissima. Qui lȩtamini in nichili.
uł inidolo uitulisq aureis qui nichil sunt. dicen.¬
te hester addnm̃. ne tradas sceptrũ tuũ his qui
ñ sunt. uł in nichili. atq mendacio. Qui ꝓpria
fortitudine putatis assũ psssse uos cornua. &
reges potentiã quib uentilaretis inimicos. Quia
gͥ ista fecistis: ecce ego suscitabo suꝑuos o domꝰ
magna &e domꝰ minor quȩ feriendȩ estis ruinis

Expanded text:
cum equi et bubali naturam suam mutare non possint, cum equi et bubali naturam suam mutare non possint, mutastis naturam Dei, ut dulcem amarum faceretis, et fructum justitiae ejus in absinthium verteretis, quae est herba amarissima. Qui laetamini in nihili, vel idolis vitulisque aureis, qui nihil sunt, dicente Esther ad Dominum: Ne tradas sceptrum tuum his, qui non sunt , vel in nihili atque mendacio. Qui propria fortitudine putatis assumpsisse vos cornua et reges et potentiam, quibus ventilaretis inimicos. Quia igitur ista fecistis, ecce ego suscitabo super vos, o domus magna, et domus minor, quae feriendae es
Abbreviated transcription (Latin):
interfecisse testatur. Sic & in pͣsentiloco man-¬
dat dñs: & ipse ꝑcutit ꝑministros domũ maio¬
rẽ runis. idest decẽ trib quȩ appellant᷑ isrł.
& domũ minorẽ scissionib. duas trib quȩ rege¬
bant᷑ a styrpe domus dauid. Et nota singulors
ꝓprietatẽ. Isrł quia maiora peccauerat feritur
ruinis. & inęt̾nũ tradit᷑ captiuitati. Domꝰ aut̃
uida inqua erat templum &e que ex parte pec.¬
cauerat : Lax. annoꝵ captiuitate retinetur.
& ñ ꝑcutitur ruinis s scissionib. Scissa enim
domꝰ sarciri potest. runȩ ñ instaurationẽ quã
edificationẽ desiderant. Cuius utriꝰq domꝰ rui-¬
nas &e scissiones. equis & bubalis comparat.
Quorum pͥores in petris currere nequeunt. poste¬
riores tã indomiti sunt. ut uigũ ceruicib non
recipiant. Ꝙ cũ siluestres boues sint: ꝓpter
feritatẽ nolunt t̾rã uomere scindere. Uos aut̃

Expanded text:
interfecisse testatur . Sic et in praesenti loco maninterfecisse testatur . Sic et in praesenti loco mandat Dominus, et ipse percutit per ministros domum majorem ruinis, id est, decem tribus, quae appellabantur Israel, et domum minorem scissionibus, duas tribus, quae regebantur a stirpe domus David. Et nota singulorum proprietates. Israel, quia majora peccaverat, feritur ruinis, et in aeternam traditur captivitatem. Domus autem Juda, in qua erat templum, et quae ex parte peccaverat, LXX annorum captivitate retinetur, et non percutitur ruinis, sed scissionibus. Scissa enim domus sarciri potest: ruinae non tam instaurationem, quam aedificationem desiderant. Cujus utriusque domus ruinas, scissiones, equis et bubalis comparat, quorum priores in petris currere nequeunt, posteriores tam indomiti sunt, ut jugum cervicibus non recipiant, et cum silvestres boves sint, propter feritatem nolint terram vomere scindere. Vos autem
Abbreviated transcription (Latin):
Scebunt ad feminas. qm̃ conuertistis infurorẽ
Iuidicium. & fructũ iusticiȩ in amaritudinẽ.
qui lȩtamini in nullo uerbo bono. qui dicitis
nonne infortitudine nr̃a habuimus cornua:᷑
Quia ecce ego suscitabo suꝑuos domus isrł ait
dñs ds̃ uirtutum gentẽ. & conteret uos ut non
introeatis in emath. & usq ad torrentẽ occiden¬
tis. Quia in tantã rabiẽ ꝓsilistis. ut etiã mortis
tempore & imminentib malis nolueritis no-¬
men dñi nominare. ideo mandabit dñs & ꝑ
cutiet domũ maiorẽ runis. & domũ minorẽ
scissionib. Si mandat. quomͦ ꝑcutit: Si ꝑcu¬
tit. quomodo mandat: Sed meo qđ mandat
& iubet ministris. uidet᷑ ipse ꝑcutere. quomͦi
in iubente patre & faciente filio facit ipse
qui iussit. impleto ipso uersiculo. Ipse dixit
&e facta sunt. ipse mandauit & creata sunt.
Omĩa enĩ ꝑipsum facta sunt: & sine ipso factũ
est nichil qđ factum est. & inȩgypto pͥmoge
nita ab ext̾minatore cȩsa referuntur. se dñs

Expanded text:
m convertistis in furorem judicium, et fructum justitiae in amaritudinem. Qui laetamini super nullo verbo bono, qui dicit: Nonne in fortitudine nostra habuimus cornua? Quia ecce ego suscitabo super vos, domus Israel, ait Dominus Deus virtutum, gentem, et conterent vos: non ut introeatis in Emath, et usque ad torrentem Occidentis. Quia in tantam rabiem prosiliistis, ut etiam mortis tempore, et imminentibus malis, nolueritis nomen Domini nominare: ideo mandabit Dominus, et percutiet domum majorem ruinis, et domum minorem scissionibus. Si mandat, quomodo percutit? Si percutit, quomodo mandat? Sed in eo quod mandat et jubet ministris, videtur ipse percutere. Quomodo in jubente Patre et faciente Filio, facit ipse qui jussit, impleto illo versiculo: Ipse dixit, et facta sunt: ipse mandavit et creata sunt . Omnia enim 319 per ipsum facta sunt, et sine ipso factum es ab exterminatore caesa referuntur, se Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
membra cȩtera quȩ uiliora sunt anima. pedes¬
ac manus & uentrẽ. & artus cȩteros se habere
testetur. Qđ si opposuerint nob̾ ii qui xp̃m
negant humanã habuisse animã. sed inhuma¬
no corpore dm̃ fuisse ꝓanima: audiant in xp̃o
substantiã animȩ demonstrari quomͦ & mem¬
bra corporis eiꝰ habuere substantiã. indõ aut̃
sed ꝑ eoꝵ uocabula efficientiarũ diuersitas in¬
dicat᷑. sic &e animã ñ. eẽ. substantialẽ sed affestũ
mentis int̾nȩ & cogitationũ locũ. ꝑ quẽ dĩ suã
indic&e uoluntatẽ. Iurauit gͦ dñs ds̃ exercituũ.
Hic iacob. scđ̾m suꝑius capłm ubi scriptum est.
&e nichil patiebant᷑ suꝑ contritione ioseph. aut

Expanded text:
membra caetera, quae viliora sunt anima, pedesmembra caetera, quae viliora sunt anima, pedes, manus, et ventrem, et artus caeteros se habere testetur. Quod si opposuerint nobis hi, qui Christum negant humanam habuisse animam; sed in humano corpore Deum fuisse pro anima, audiant in Christo substantiam animae demonstrari: quomodo et membra corporis ejus habuere substantiam. In Deo autesed per eorum vocabula efficientiarum diversitas indicatur: sic et animam non esse substantialem, sed affectum mentis internae, et cogitationum locum, per quem Deus suam indicet voluntatem. Juravit ergo Dominus, Deus exercituum, Hic Jacob secundum superius capitulum, ubi scriptum est: Et nihil patieban
Abbreviated transcription (Latin):
i etechihel scriptũ est. a sanctuario meo incipite.
Non a scĩs ut pleriq estimant: seda subuersione
templi qdđ sc̃m̃ fuit. Potentes enim. potent̃ torm̃t
patient᷑. Ꝙ cui plus credit᷑ plus exigitur abeo
Et auferet᷑ inquit factio lasciuientiũ. Qui in capi¬
endis uoluptatib unũ habuere consensũ. & co¬
mesationes exercuere ac symbola: ii parit̃ au¬
ferentur. Ut quoꝵ una fuit luxuria: una sit
poena. Pro quo.laxx. int̃p̃tati sunt. auferetur
hinnitꝰ equi de ephraim. qđ in hebraico ñ habet᷑.
&e ex suꝑfluo disseret᷑ a nob̾. cum tropologiam
texere coeꝑimus. lurauit dñs ds̃ insemet ipso.
siue ut in hebraicolegimꝰ in anima sua. iuxta il¬
lud qđ in isaia scriptũ est. Neomenias & sabba.
ta ur̃a &e dies festos. odit anima mea. Non quo
d̃s animã habeat: sed qđ humanis loquat᷑ affe¬
ctib. Nec mirũ si animã habere dicat᷑. cũ etiam

Expanded text:
in Ezechiele scriptum est: A sanctuario meo incipite . in Ezechiele scriptum est: A sanctuario meo incipite . Non a sanctis, ut plerique aestimant; sed a subversione templi, quod sanctum fuit. Potentes enim potenter tormenta patientur , et cui plus creditur, plus exigetur ab eo . Et auferetur, inquit, factio lascivientium, qui in capiendis voluptatibus unum habuere consensum, et comessationes exercuere ac symbola: hi pariter auferentur, ut quorum una fuit luxuria, una sit poena. Pro quo LXX interpretati sunt, auferetur hinnitus equi de Ephraim: quod in Hebraico non habetur, et ex superfluo disseretur a nobis, cum tropologiam texere coeperimus. Juravit Dominus in semetipso, sive ut in Hebraeo legimus, in anima sua, juxta illud quod in Isaia scriptum est: Neomenias et sabbata vestra, et dies festos odit anima mea : non quo Deus animam habeat, sed quo humanis loquatur affectibus. 316 Nec mirum si animam habere dicatur, cum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
instratis. & comedunt agnos de grege & utcu¬
los de medio arm̃ti. & canunt ad uocẽ psalte¬
rii &e bibunt inphsalis. & optuno unguento
delibuti sunt: insuꝑ nichil patiuntur suꝑ¬
contritione popłi eius qui de ioseph styrpe ge-¬
neratꝰ est: nunc dñs comminat᷑ & dic̃. Quia ista
& ista fecerunt: nunc migrabunt incapite trans-¬
migrantiũ. Et est sensus. Nequaquã infuturum
poena differt᷑. nec delongis post scłis ꝓpħatur.
Quod nunc ingruit. nunc uenturũ est. m̃s sermo
prȩdicit. ituros eos esse in principio transinigran¬
tium. Principes uidelicae & potentes quib supͣ
dixerat. Audite uerbũ hoc uaccȩ pingues. quȩ
estis in monte samariȩ. & rursum. Ue qui opu¬
lenti estis in syon: & confiditis in monte samariȩ.
optimates. capita popłor. ingredientes pompatice
domum isrł: Uos qui pͥmi estis diuitus: primi
captiuitatis sustinebitis uigum. Scđm illud qͦd

Expanded text:
in stratis, et comedunt agnos de grege, et vituin stratis, et comedunt agnos de grege, et vitulos de medio armenti, et canunt ad vocem psalterii et bibunt in phialis, et optimo unguento delibuti sunt, et insuper nihil patiuntur sucontritione populi ejus, qui de Joseph stirpe generatus est, nunc Dominus comminatur, et dicit: Quia ista et ista fecerunt, nunc migrabunt in capite transmigrantium. Et est sensus: Nequaquam in futurum poena differtur, nec de longis post saeculis prophetatur: quod nunc ingruit, nunc venturum est, meus sermo praedicit, eos ituros esse in principio transmigrantium, principes videlicet et potentes, quibus supra dixerat: Audite verbum hoc, vaccae pingues, quae estis in monte Samariae: optimates, capita populorum, ingredientes pompatice domum Israel. Vos qui primi estis divitiis, primi captivitatis sustinebitis jugum, secundum illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
tradam ciuitatẽ cum habitatorib suis. Qđ si
reliqui fuerint decẽ uiri in domouna: & ipsi
morient᷑. Et tollet eum ꝓpinquus siuis: &e
comburce eũ. ut efferat ossa de domo. & dicce
Sei qui inpenetralib domus est. Nunqͥd adhuc
Iest apud te. Et respondebit. Finis est. & dicet
ei. Iace. & ne recorderis nominis dĩ. Lxa.
Propt̾ea nunc captiui erunt abinitio fortium:
& auferet᷑ hinnitus equor exephraim. quia
Iiurauit dñs ꝑsemet ipsum dicit dñs ds̃ uirtu¬
Itum: quia abominabor ego omnẽ contumeliã
Iia cob. & regiones eiꝰ odi. & auferã ciuitatẽ cum
Iomĩib habitatorib suis. & erit. Si remanserint¬
I decem uiri in domo una & mortui fuerint:
Itollent domestici eiꝰ &e conabunt᷑ ut auferant
ossa eoꝵ dedomo. & dicce his qui pͣsunt domui.
Si adhuc est apud te : & dic&. Nequaquiã. & dicce.
Tace. ne nomines nomen dñi. Propt̃ suꝑiores
causas quas ꝓpheticus sermo descripsit. eoꝵ
qui dormiunt in lectis eburneis & lasciuiunt

Expanded text:
tradam civitatem cum habitatoribus suis. Quod si reliqui fuerint decem viri in domo una, et ipsi morientur. Et tollet eum propinquus suus, et comburet eum, ut efferat ossa de domo: Et dicet ei, qui in penetralibus domus est: Numquid adhuc est apud te? Et respei: Tace, et non recorderis nominis Domini. LXX: Propterea nunc captivi erunt ab initio fortium, et auferetur hinnitus equorum ex Ephraim; quia juravit Dominus per semetipsum, dicit Dominus Deus virtutum: quia ego abominabor omnem contumeliam Jacob, et regiones ejus odi, et auferam civitatem cum omnibus habitatoribus suis. 315 Et erit, si remanserint decem viri in domo una, et mortui fuerint; et tollent domestici ejus, et conabuntur ut auferant ossa eorum de domo; et dicent his qui praesunt domui: Si adhuc est apud te? et dicet, nequaquam; et dicet, Tace, nec nomines nomen Domini. Propter superiores causas quas propheticus sermo describit eorum qui dormiunt in lectis eburneis, et lasciviunt
Abbreviated transcription (Latin):
die edificat incȩlum ascensionẽ suã. & dic̃ in
euangłio. Pater m̃s usq hodie oꝑat᷑. & ego oꝑor.
Et nonsolum de costa adam in typũ eccłe semel
edificauit euam. sed cotidie credentes &e mem¬
bra corporis sui edificat. & de t̾ris ad cȩlum
leuat: ut in illis ipse conscendat. Ascendit iN
cȩlum dñs cum enoch: ascendit cum helia.
ascendit cum moyse. Cuius sepulturȩ locus
quia in cę̧lum ascenderat: in t̾ra ñ potuit in.¬
ueniri. Ascendit cum paulo: qui uas electionis.
in apłm de ꝑsecutore mutatus est. & de humi-¬
lib raptus insullimia: ita ut ascenderet cęlũ
trẽ. & audiret uerba ineffabilia misteru¬
trinitatis. que hominib: audire ñ licitũ est.
Iste gͦ qui cotidie ascendit in sc̃is. fasciculum
suum fund auit suꝑ terram: de quo in euangłio
loquit᷑. Ne timeas grex paruule. quia compla-¬
cuit patri meo habitare inte. Iste fasciculus.
una dñi religione constrictus est. Unde &e ipsa
religio a religando & infascem dñi uinciendo.

Expanded text:
coelum ascensionem suam, et dicit in Evangelio: Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Et non solum de costa Adam in typum Ecclesiae semel aedificavit Evam , sed quotidie credentes et membra corporis sui aedificat, et de terris ad coelum levat, ut in illis ipse conscendat. Ascendit Dominus in coelum cum Enoch , ascendit cum Elia , ascendit cum Moyse, cujus sepulturae locus, quia in coelum ascenderat, in terra non potuit inveniri . Ascendit cum Paulo qui vas electionis, in apostolum de persecutore mutatus est , et de humilibus raptus in sublimia, ita ut ascenderet in coeltrem, et audiret verba ineffabilia, mysterTrinitatis, quae hominibus audire non licitum est. Iste ergo qui quotidie ascendit in sanctis, fasciculum suum fundavit super terram, 350 de quo in Evangelio loquitur: Ne timeas, grex parvule, quia complacuit Patri meo habitare in te . Iste fasciculus una Domini religione constrictus est. Unde et ipsa religio a religando, et in fascem Domini vinciendo
Abbreviated transcription (Latin):
describunt᷑. Primꝰ est indicus. scd̃s arabicus. ter.¬
cius macedonicus. quartus cypricus. ꝓqualitate
regionum uł plus uł minꝰ duriciã possidentes.
Dr̃ quoq inelectri similitudinẽ uenena depre¬
hendere. & maleficis artib resistere. Talis est
dñs atq saluator. qui cum uiforma dĩ esset. non

Expanded text:
describuntur. Primus est Indicus: secundus Arabicus: terdescribuntur. Primus est Indicus: secundus Arabicus: tertius Macedonicus: quartus Cyprius, pro qualitate regionum plus vel minus duritiam possidentes. Dicitur quoque in electri similitudinem venena deprehendere, et maleficis resistere artibus. » Talis est Dominus et Salvator: qui cum in forma Dei esset, non
Abbreviated transcription (Latin):
tum ueritatẽ. Transeamus ad anagogen. de
& enocrate qͥ scribit suꝑlapidum gemmarũq
naturis. hic pauca uerba ponentes. Ad amas. sui
nominis lapis est. Quẽ latine indomitũ possu¬
mus appellare. eoqd nulli cedat materiȩ. ne
ferro quidẽ. Nam si ponat᷑ suꝑincudẽ & gra¬
ui ictu feriat᷑ mallei. ante incus &e malleus
uulnus accipiunt. quã adamas conterat᷑.¬
Cumq ignis omĩa domet. & uniuersa metalla
consumat. reddit adamantẽ puriorẽ. ut ne
paruulum quidẽ in eo angulũ. uis nimu ardo¬
ris obtundat. Uidi & in auro adamantẽ magni¬
tudine milii. Cũq uicinũ consumit᷑ aurũ lon¬
go usu acnimia uetustate: solus adamas non
atterit᷑. & nulla lima imminui potest. Sed e con-¬
trario limã terit. & quicquid attigerit lineis
sulcat. Hic lapis durissimus & indomabilis solo
indecorus: ferrugineũ habens colorẽ. & splendo¬
rẽ crystalli. Quattuor quoq ad amantis genera

Expanded text:
tum veritatem: transeamus ad anagogen, de tum veritatem: transeamus ad anagogen, de Xenocrate, qui scribit super lapidum gemmarumque naturis pauca verba ponentes: « Adamas sui nominis lapis est, quem Latine 329 indomitum possumus appellare: eo quod nulli cedat materiae, nec ferro quidem. Nam si ponatur super incudem, et gravi ictu feriatur mallei, antea incus et malleus vulnus accipiunt, quam adamas conteratCumque ignis omnia domet, et universa metalla consumat, reddit adamantem duriorem, ut ne parvulum quidem in eo angulum vis nimii ardoris obtundat. Vidi et in auro adamantem magnitudine millii: cumque vicinum consumantur aurum longo usu ac nimia vetustate, solus adamas non atteritur, et nulla lima imminui potest: sed econtrario limam terit, et quidquid attigerit, lineis sulcat. Hic lapis durissimus et indomabilis solo rvus et indecorus, ferrugineum habens colorem, et splendorem crystalli. Quatuorque adamantis genera
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ induci parietes. & nonsolũ pulchritudinẽ
acciꝑe: sed & fortitudinẽ contra inuiriã ym¬
brium. & creberrimas tempestates. Legimꝰ in
ezechihel dnm cõminantẽ. qđ tempestate oe
grandine consurgente. nequaquã linat nec
uestiat parietẽ isrł: sed dimittat eũ pluuiis
dissipari. Unde & nunc dicit ille de quo scriptũ
est. structor maceriȩ uocabit᷑. ipse angularis
lapis & edificator domus. qđ deponat trullã
inmedio popłi sui israhel. & cessare faciat
atq torpere. ut nequaquã ultra suꝑinducat
eum. & suouestiat ac tueatur auxilio. Cumq
dñs ꝓtectionẽ suã. & ut ita dicã parietis uesti¬
mentũ trulla cessante subtraxerit: tunc demo¬
lientur excelsa idolor quȩ hebraice appellant᷑
samoth. & scĩficationes decem tribuũ desola-¬
bunt᷑. ut destruant᷑ dan & bethel. inquib ad¬
orabantur uituli aurei. Diximꝰ ut potuimus.
quid abhebreis nobis iuxta hystoriȩ sit tradi¬

Expanded text:
superinduci parietes, et non solum pulchritudinem superinduci parietes, et non solum pulchritudinem accipere, sed et fortitudinem contra injuriam imbrium et creberrimas tempestates. Legimus in Ezechiele , Dominum comminantem, quod tempestate et grandine consurgente, nequaquam linat nec vestiat parietem Israel, sed dimittat eam pluviis dissipari. Unde et nunc dicit ille, de quo scriptum est: Structor maceriae vocabitur, ipse angularis lapis, aedificator domus, quod deponat trullam in medio populi sui Israel, et cessare faciat atque torpere, ut nequaquam ultra superinducat eum, et suo vestiat ac tueatur auxilio. Cumque Dominus protectionem suam, et, ut ita dicam, parietis vestimentum trulla cessante subtraxerit, tunc demolientur excelsa idolorum, quae Hebraice appellantur BAMOTH  , et sanctificationes decem tribuum desolabuntur, ut destruantur Dan et Bethel, in quibus adorabantur vituli aurei. Diximus ut potuimus quid ab Hebraeis nobis juxta historiae sit tradi
Abbreviated transcription (Latin):
I solabuntur. & consurgã suꝑ domũ ieroboam
Iin gladio. Ixx. Sic ostendit mͥ dñs. Et ecce
Suir stabat suꝑ murũ ad amantinũ: & in ma.¬
Inu eiꝰ ad a mas. Et dix̃ dñs ad me. Quid tu
uides amosꝰ Et dixi. AdamaNitem.
Idio popłi mei isrł. Nequaquã ultra addam. ut
Itranseam eum. Et dissipabunt᷑ arȩ risus: & sa¬
Icrificia isrł desolabunt᷑. & consurgã suꝑdomũ
ieroboam in gladio. Prius quã de adamante
disseramꝰ. quem symmachus &.lxx. ꝓ eo qͦd
in hebraico. enas. scriptum est. transtuler̃t:
dicendum est breuit̃. qd hoc uerhũ aquila
inter p̃tati sunt. quorũ alterũ stagnaturam.
alterum tabescentẽ significat. ut illã sartagi
nem quam legimꝰ ine techihel inqua popłi
tribub & in regnoieroboam qui nepos erat ieu
sub quo ꝓphetia hȩc cernitur. ꝑstagnaturȩ uo¬
cabulum demonstrar&e. Dñs itaq cernit᷑ stans
suꝑ murũ stagnatũ siue litum: & in manu eius
stagnatio. siue trulla cementarii. qua solent

Expanded text:
solabuntur, et consurgam super domum Jeroboam in gladio. LXX: Sic ostendit mihi Dominus: Et ecce vir stabat super murum adamantinum, et in manu ejus adamas. Et dixit Dominus ad me: Quid tu vides, Amos? Et dixi: Adamantem. Edio populi mei Israel. Nequaquam ultra addam ut pertranseam eum, et dissipabuntur arae risus, et sacrificia Israel desolabuntur, et consurgam super domum Jeroboam in gladio. Priusquam de adamante disseramus, quem Symmachus et LXX, pro eo quod in Hebraico ENACH   scriptum est, transtulerunt, dicendum est breviter, quod hoc verbum Aquila interpretati sunt: quorum alterum stannaturam, alterum tabescentem significat; ut illa sartago quam legimus in Ezechiele , in qua populi tribubus, et in regno Jeroboam qui nepos erat Jehu, sub quo prophetia haec cernitur per stannaturae vocabulum demonstretur. Dominus itaque cernitur stans supra murum stannatum sive litum, et in manu ejus stannatio sive trulla caementarii, qua solent
Abbreviated transcription (Latin):
reticoꝵ mysteria domũq ieroboã qui primꝰ dĩ
popłm separauit ꝑcutiat gladio. atq subuer.¬
tat. Et misit amasias sacerdos bethel. ad
ieroboam regẽ isrł: dicens. Rebellauit contra
tẽ amos. in medio domꝰ isrł. Non poterit terra¬

Expanded text:
reticorum mysteria domumque Jeroboam, qui primus Dei reticorum mysteria domumque Jeroboam, qui primus Dei populum separavit, percutiat gladio, atque subvertat. Et misit Amasias sacerdos Bethel ad Jeroboam regem Israel, dicens: Rebellavit contra te Amos in medio dom
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o. Petrus quoq quia erat fortissimꝰ ad amas:
portȩ inferorũ non prȩualuer̃ aduersus eũ. Hic
uir & dñs qui stat supmurũ ad amantinũ. haboe
inmanu sua adamantẽ. Qui nͥ dĩ teneat᷑ manu.
& illius uallet᷑ auxilio: omnẽ ꝑdit fortitudinẽ.
dicente dnõ in euangłio. Nemo potest rape de¬
manu patris mei. Et in tantũ robustꝰ est: ut
dicat᷑ adeum. Si transieris ꝑignẽ: perit
flamina non comburet te. Quantoq magis
temptationib cȩdit᷑: tanto plus fortior fit: &
ꝓ nomine saluatoris int̾ flagella lȩtatur. Cũq
a nullo suꝑari queat: solo mortiferȩ libidinis
calore dissoluitur. Hȩc enĩ sanguinis hyrcoꝵ
&e ipsuis hyrci dr̃. eẽ. natura ut sit ad libidinẽ
calidissimus. & qđ ignis edomare nequeat:
solus illius dissoluat cruor. Ponit gͦ huiusce-¬
modi ad amantẽ inmedio popłi sui isrł & ultra
ñ transit eũ nec dimittit. ut dissipent᷑ arȩ quȩ
risu &e subsannatione sunt dignȩ. & omĩa he¬

Expanded text:
ro . Petrus quoque qui erat fortissimus adamas, portae inferorum non 330 praevaluerunt adversus eum . Hic vir et Dominus, qui stat super murum adamantinum, habet in manu sua adamantem, qui nisi Dei teneatur manu, et illius valletur auxilio, omnem perdit fortitudinem, dicente Domineo protegente in tantum robustus est, ut dicatur ad eum: Si transieris per ignem, flamma non comburet te ; quantoque magis tentationibus tunditur, tanto plus fortior fit et  nomine Salvatoris inter flagella laetatur. Cumque a nullo superari queat, solo mortiferae libidinis calore dissolvitur. Haec enim sanguinis hircorum et ipsius hirci dicitur esse natura, ut sit ad libidinem calidissimus, et quod ignis edomare nequeat, solus illius dissolvat cruor. Ponit ergo Dominus hujuscemodi adamantem in medio populi sui Israel, et ultra non transit eum, nec dimittit ut dissipentur arae, quae risu et subsannatione sunt dignae, et omnia hae
Abbreviated transcription (Latin):
&e scissionib. gentem seuissimã assyrior & chal¬
deorᷤ. quȩ uos conterat atq subuertat. a principio
usq ad finẽ. a capite usq ad caudã. a t̃minis terie
siue occidentis. ut. laix. transtuler̃. Idest abemath
usq ad rinocorurã. int̾ quã & pelusiũ ruus nili
siue torrens de heremo ueniens mare ingredit᷑.
emath quã supra epiphaniã diximus. quȩ aban¬
tiocho cui cognomentũ epiphanes fuit. nomen
sortita est. Qui aut̃ putant qđ hic domus isrł
decem trib significoe. ex planare ñ poter̃. quomͦ
in comminatione dicat᷑ aduersus decem trib
qđ conterendȩ sint ab epiphania usq ad t̃minos
egypti. quib t̾ris ñutiq decẽ trib. sed om̃s duodeci
concludunt᷑. in qͥb fuit etiã uidas & beniamin.
Quidã iuxta anagogen. domũ magnã & domum

Expanded text:
ecim tribus, gentem saevissimam Assyriorum et Chaldaeorum, quae vos conterat atque subvertat a principio usque ad finem, a capite usque ad caudam, a terminis terrae sive Occidentis, ut LXX transtulerunt, id est, ab Emath, usque ad Rhinocoruram, inter quam et Pelusium rivus 320 Nili, sive torrens de eremo veniens, mare ingreditur. Emath supra Epiphaniam diximus, quae ab Antiocho cui cognomentum Ἐπιφανὴς fuit, nomen sortita est. Qui autem putant quod hic domus Israel decem tribus significet, explanare non poterunt, quomodo in comminatione dicatur adversus decem tribus, quod conterendae sint ab Epiphania usque ad terminos Aegypti: quibus terminis, non utique decem tribus, sed omnes duodecim concluduntur, in quibus fuit etiam Judas et Benjamin. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
animalia & in suo bestias cruore ꝑeuntes. Hunc
eundẽ sensum: etiã ezechihel ꝓpħa sub pastorũ
ponit exemplo. Qui comedunt lac deouib & ue
stiunt᷑ lanis. & quicquid primũ est deuorant. &
uulnerata ñ sanant: confracta ñ solidant. peun-¬
mus. Domꝰ isrł quȩ a me recessisti. quȩ confidis in
monte samariae. quȩ uindemiasti primicias nati¬
onũ: transi &e uide. &e ꝑge admuros plurimos.
hoc enĩ int̾pretat᷑ ematħ rabba. atq inde clem̃ter
descende intorcular eoꝵ. qui cadunt bibentes.
geth enuim &e philistum hoc resonant. & omĩa con-¬
templare. prȩcipueq optima regna. uł optimas
ciuitates de om̃ĩb regnis. & considera si plures
sint t̃mini eoꝵ quã ur̃i. Si enim uoluerimꝰ mente
tractare & uniuersarũ gentiliũ discurrere phylo¬
sophiam egyptioꝵ. indorũ atq ꝑsarũ. reꝑiemꝰ

Expanded text:
animalia, et in suo bestias cruore pereuntes. Hunc animalia, et in suo bestias cruore pereuntes. Hunc eumdem sensum etiam Ezechiel propheta sub pastorum ponit exemplo: Qui comedunt lac de ovibus, et vestiuntur lanis, et quidquid primum est devorant, et vulnerata non sanant, confracta non solidant, pereunmus. Domus Israel, quae a me recessisti, quae confidis in monte Samariae, quae vindemiasti primitias nationum, transi, et vide, et perge ad muros plurimos, hoc enim interpretatur Emath Rabba: atque inde clementer descende in torcular eorum, qui cadunt bibentes: Geth enim et Philistiim hoc resonant. Et omnia contemplare, praecipueque optima regna, vel optimas civitates de omnibus regnis: et considera si plures sint termini eorum quam vestri. Si enim voluerimus mente tractare, et universarum gentium discutere philosop
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cum hȩc passuri sitis: nuncꝰ dormitis inlectis
eburneis. & lasciuitis instratis mollib: ut som¬
no libidinẽ copuletis. Qui comeditis ñ ad repel:¬
lendam famẽ & ad sustentandũ corpus huma¬
nũ.: sed ad delitias atq luxuriã. ut quicquid
ingregib & in armentis tenerũ & pingue est :¬
gulȩ ur̃ȩ paretis. Quib ñ sufficit poenis &e gut¬
turis. & estuans cibis aqualiculus: nͥ tibiarũ
& psalteru & lyrȩ canticis aures uras mulcea¬
tis. Ut quod dauid fecit in cultũ di. leuitarum
ordines &e organorum reperiens uarietates: uos
ad uoluptatem & luxuriam conferatis. Et bibitis
inphyalis uinum: ñ ad satiandã sitim. sed ad oppri¬
mendũ animũ. Et unguimini. ñ adlabores corpo¬
ris mitigandoᷤ oleo purissimo: sedunguentis preci.¬
osissimis. Cumq his delitus affluatis: quos uide-¬
ritis ꝑire de popło nulla miscđia suꝑeoꝵ int̾fe¬
ctione flectimini. sed contemnitis quasi bruta

Expanded text:
Qui cum haec passuri sitis, nunc dormitis in lectis Qui cum haec passuri sitis, nunc dormitis in lectis eburneis, et lascivitis in stratis mollibus, ut somno libidinem copuletis. Qui comeditis non ad repellendam famem, et ad sustentandum corpus humanum; sed ad delicias atque luxuriam, ut quidquid in gregibus et in armentis tenerum atque pingue est, vestrae gulae paretis: quibus non sufficit libido penis, et gutturis, et aestuantis cibis aqualiculi, nisi et tibiarum et psalterii et lyrae canticis aures vestras mulceatis, ut quod David fecit in cultum Dei , Levitarum ordines, et organorum reperiens varietates, vos ad voluptatem et luxuriam conferatis. Et bibitis in phialis vinum, non ad satiandam sitim, sed ad opprimendum animum. Et ungimini, non ad labores 312 corporis mitigandos, oleo purissimo, sed unguentis pretiosissimis. Cumque his affluatis, si quos videritis perire de populo, nulla misericordia super inferfectione eorum flectimini, sed contemnitis quasi bruta
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ uocat. ad distinctionẽ minoris emath quę
appellatur epiphania. Unde usq hodie ꝑgentib
mesopotamiam pͥma mansio uocat᷑ emas. cor¬
rupto quidẽ uocabulo. sed pristini nominis.
uestigia retinens. Cuiꝰ regio appellat᷑ reblatha:
in qua prȩsente nabuchodonosor regis iudeae
sedechiȩ int̾fecti sunt filii. & ocłi eiꝰ excȩcati.
Et descendite inquit ingeth palestinoꝵ. Uos qui
habitatis in monte syon & in monte samariae.
descendite ad palestinos qui morant᷑ incampe.¬
strib. & adoptima quȩq regna horũ quȩ diuer.¬
sis ciuitatib subiacent. gazȩ & ascalonis. a doti¬
& accha ron & geth. & uidete si latior t̾minus
eoꝵ. termino ur̃o sit: utrũ uos an illi maiores
obtineatis ꝓuintias. Uos in quã. uos de popło
isrł qui separati estis indiẽ malũ. in diẽ uidelica
captiuitatis. & appropinquatis solio iniquitatis.
adiniquũ udicẽ ꝑgentes regẽ babylonium.

Expanded text:
autem vocat, ad distinctionem minoris Emath, quae autem vocat, ad distinctionem minoris Emath, quae appellatur Epiphania. Unde usque hodie pergentibus Mesopotamiam prima mansio vocatur Emmas, corrupto quidem vocabulo; sed pristini nominis vestigia retinens, cujus regio appellatur Reblatha, in qua praesente Nabuchodonosor, regis Judaeae Sedechiae interfecti sunt filii, et oculi illius excaecati. Et descendite, inquit, in Geth Palaestinorum . Vos qui habitatis in monte Sion, et in monte Samariae, descendite ad Palaestinos, qui morantur in campestribus, et ad optima quaeque regna horum, quae diversis civitatibus subjacent, Gazae et Ascaloni, Azoto, Accaron, et Geth, et videte si latior terminus eorum termino vestro sit, utrum vos, an illi, majores obtineatis provincias: vos, inquam, vos de populo Israel, qui separati estis in diem malum, in diem videlicet captivitatis, et appropinquatis solio iniquitatis, ad iniquum judicem pergentes regem Babylonium.
Abbreviated transcription (Latin):
Ice uidete. &e ꝑtransite in de inemathrabba.
& descendite in geth alienigenarum.¬
optimas ex onũb regnis his. si ampliores sunt
termini eorũ terminis ur̃is. Qui uenitis indiẽ
Imalum. qui apppinquatis & tangitis sabbata
mendacia. Qui dormitis in lectis eburneis &
Saffluitis delitis instratis ur̃is. & comeditis hedos
Ide gregib. & lactentes uitulos demedio arm̃tor.
Qui concrepatis ad uocẽ organoꝵ. Quasi stantia
Iputauerunt. & ñ quasi fugientia. Quibibitis
Siunũ defȩcatũ. & primis unguentis unguimini.
I& nichil patiebamini suꝑ contritione ioseph.
Transite om̃s inchalanne quȩ nunc appellat᷑ the¬
siphon. & transite om̃s. Qui sunt isti om̃s: Utiq
illi de quib supͣ dixerat. optimates capita popło.¬
rum. & qui opulenti estis insyon. & confiditis
inmonte samariȩ. Uos gͥ transite inꝑsidis ciuita¬
tem & diligent̃ attendite. & inde ꝑgite in emat
magnã. quȩ nunc antiochia nominat᷑. Magn

Expanded text:
 et pertransite inde in Emath Rabba, et descendite in Geth alienigenarumoptimas ex omnibus regnis his, si ampliores sunt termini eorum terminis vestris, qui venitis in diem malum, qui appropinquatis et tangitis sabbata mendacia. Qui dormitis in lectis eburneis, et affluitis deliciis in stratis vestris, et comeditis haedos de gregibus, et lactentes vitulos de medio armentorum, qui concrepatis ad vocem organorum: quasi stantia putaverunt, et non quasi fugientia; qui bibitis vinum defaecatum, et primis unguentis ungimini, et nihil patiebamini super contritione Joseph. Transite omnes in Chalane, quae nunc appellatur Ctesiphon, et transite omnes. Qui sunt isti omnes? utrique illi de quibus supra dixerat: Optimates, capita 311 populorum, et qui opulenti estis in Sion, et confiditis in monte Samariae. Vos igitur transite in Persidis civitatem, et diligenter attendite, et inde pergite in Emath magnam, quae nunc Antiochia nominatur. Magnam
Abbreviated transcription (Latin):
Igeth palestinorũ. & adoptima quȩq regna
horum. si latior t̾minus eor t̾mino ur̃o est.
Quiseparati estis in diẽ malũ. & appropin.¬
quatis solio iniquitatis. Qui dormitis in lectis
ehurneis. & lasciuitis instratis urĩs. Qui co¬

Expanded text:
Geth Palaestinorum: et ad optima quaeque regna Geth Palaestinorum: et ad optima quaeque regna horum; si latior terminus eorum termino vestro est. Qui separati estis in diem malum: et appropinquatis solio iniquitatis. Qui dormitis in lectis eburneis
Abbreviated transcription (Latin):
scđo inabacue duos libros chromatio aquilei¬
ensi ep̃o delegaui. Tercio post longi temporis
serui prȩsenti anno. qui sexti consulatꝰ archadu
augusti & annicu ꝓbi fastis nomen imposuit.
Exuꝑio tolosanȩ ȩccłȩ pontifici ⁊achariam.
& eiusdẽ urbis mineruo & alexandro mona-¬
chis malachiam ꝓpħam int̾p̃tatꝰ sũ. Statiq
recurrens ad principium uoluminis: osee &
iohel & amos tibi negare ñ potui. Et post grauis¬
simam corporis egrotatione dictandi celeritate
ostendi temeritatẽ meam. ut qđ aliistilũ sepe
uertendo non audent scribere ego cõmitterem
casui. qui semꝑ dictantes sequit᷑. & deingenio.
atq doctrina audaciȩ ꝑiculũ facit. Qm̃ ut
sepe testatus sum. laborem ꝓpͥa scribendi ma-¬
nu ferre ñ ualeo. & in explanatione scãrũ scri.¬
pturarũ ñ uerba composita & oratoriis florib
adornata. sed eruditio & simplicitas quęritur
ueritatis. Iransite inchalanne &e uidete.
Soc ite in de inemathmagnã. &e descendite in

Expanded text:
undo in Abacuc duos libros Chromatio Aquileiensi episcopo delegavi: tertio post longi temporis serui: praesenti anno, qui sexti consulatus Arcadii Augusti, et Anitii Probi fastis nomen imposuit, Exsuperio Tolosanae Ecclesiae pontifici Zachariam, et ejusdem urbis Minervio et Alexandro monachis Malachiam prophetam interpretatus sum. Statimque recurrens ad principium voluminis, Osee et Joel, et Amos, tibi negare non potui. Et post gravissimam corporis aegrotationem, dictandi celeritate ostendi temeritatem meam: ut quod alii stylum saepe vertendo non audent scribere, ego committerem casui, qui semper dictantes sequitur, et de ingenio atque doctrina, audaciae periculum facit: quoniam, ut saepe testatus sum, laborem propria scribendi manu ferre non valeo, in explanatione sanctarum Scripturarum, non verba composita, et oratoriis floribus adornata, sed eruditio et simplicitas quaeritur veritatis. Tret ite inde in Emath magnam: et descendite in
Abbreviated transcription (Latin):
confuso. duodecim ꝓpħarum
opus & coepimus: & xp̃o ad.¬
iuiuante complemꝰ. Non enim
a primo usq ad nouissimum
iurta ordinẽ quolegunt᷑. sed
ut potiumꝰ & ut rogati sumꝰ ita eos
disseruimꝰ. Naum. micheã. sophoniã. & ag

Expanded text:
confuso duodecim prophetarum opus et coepimus, et Christo adjuvante, complebimus. Non enim a primo usque ad novissimum, juxta ordinem quo leguntur, sed ut potuimus, et ut rogati sumus, ita eos disseruimus. Naum, Michaeam, Sophoniam, et Ag
Abbreviated transcription (Latin):
se magis dm̃ timere mittentẽ. quã illũ ꝓhiben.¬
tem. Sed audact̾ & libere ipsi denunciat sup-¬
plicia: qui uetare conatus est & dĩ impedire
quoꝵ alterũ humilitatis. alterũ ueritatis est.
sed cum essem armentarius. & ruboꝵ mora de-¬
stringerẽ. tulit me dñs sequentẽ greges.
Parmentario qui hebraice dr̃. boner. aquila
&e symmachus & theodotio & quinta editio.
Eoyso Ecͦ ͣ. transtulerunt. qui armen-¬
qui in altiorib conuersat᷑. ut ostenderet gre.¬
ges caprarũ semꝑ rupes & asperas cautes & al.¬
tiora conscendere. Sed qm̃ infert. & tulit me

Expanded text:
se magis Deum timere mittentem, quam illum prohibense magis Deum timere mittentem, quam illum prohibentem; sed audacter et libere ipsi denuntiat supplicia qui vetare conatus est, et Dei impedire quorum alterum humilitatis, alterum veritatis est sed cum essem armentarius et ruborum mora distringerem, tulit me Dominus sequentem greges. Pro armentario, qui Hebraice dicitur BOCER  , Aquila et Symmachus et Theodotio, et quinta editio βουκόλον transtulerunt, qui armenqui in altioribus conversatur: ut ostendat greges caprarum semper rupes et asperas cautes et altiora conscendere. Sed quoniam infert: Et tulit me
Abbreviated transcription (Latin):
Proptẽa hȩc dicit dñs. Uxor tua in ciuitate for¬
Inicabitur. & filu tui & filiȩ tuȩ in gladio ca¬
Ident. & humus tua funiculo metiet᷑. Et tu
Iin terra polluta morieris. & isrł captiuus mi¬
Igrabit de t̾ra sua. L.x.x. Et respondit amos:
ce dixit ad amasiam. Non eram ꝓpħa. neq
sermonẽ dnĩ. su dicis noli ꝓpħare suꝑ
isrł. & ne congreges audientes contra domur
ia cob. Propt̾ea hȩc dic̃ dñs. Uxor tua inciuitate
fornicabit᷑. & filu tui ce filiȩ tuȩ in gladio cadent¬
Ice t̾ra tua funiculo metiet᷑. & tu in t̾ra immun¬
Ida morieris isrł aut̃ captiuus ducet᷑ de t̾ra
sua. Hoc qd beatos apłos fecisse scriptura com¬
memorat. quando denunciauer̃ eis scribȩ &
pharisei ne docerent in nomine iħu: & illi
responder̃ dicentes. oboedire magis oportet
dõ an hominib: etiã amos ꝓpħam fecisse co-¬
gnoscimus. qui iubente idoloꝵ pontifice ne
ꝓpharet in bethel: nonsolũ ꝓpħat. sed ostendit

Expanded text:
 dicit Dominus: Uxor tua in civitate fornicabitur, et filii tui, et filiae tuae in gladio cadent, et humus tua funiculo metietur, et tu in terra polluta morieris, et Israel captivus migrabit de terra sua. LXX: Et respondit Amos, et dixit ad Amasiam: Non eram propheta egsermonem Domini: tu dicis, Noli prophetare super Israel, et ne congreges audientes contra domum Jacob. Propterea haec dicit Dominus: Uxor tua in civitate fornicabitur, et filii tui et filiae tuae in gladio cadent, et terra tua funiculo dividetur, et tu in terra immunda morieris; Israel autem captivus ducetur de terra sua. Hoc quod beatos apostolos fecisse Scriptura commemorat, quando denuntiaverunt eis Scribae et Pharisaei ne docerent in nomine Jesu; et illi responderunt dicentes: Obedire Deo magis oportet, quam Al. an hominibus , etiam Amos prophetam fecisse cognoscimus, qui jubente idolorum pontifice, ne prophetaret; in Bethel, non solum prophetat, et ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
popłi congregant᷑: ut in t̾ficiant᷑ & corru¬
ant & a dño uidicent᷑. Cuius merorẽ diei
&e tormenta peuntiũ ne sol quidẽ &e luna
astraq cetera poterunt intueri. sed retrahent
fulgorẽ suũ. & seueritatẽ iudicantis redden¬
tisq uniuscuiꝰq opus incaput suũ aspicere
ñ audebunt. Non quo clementiora sut dĩ
udicio: sed qͦ om̃is creatura. in tormentis
alioꝵ de suo udicio ꝑtimescat.
⁊ dñs de syon rugice. & de ierłm dabit
uocẽ suã. & mouebuntur cęli & t̾ra. & dñs

Expanded text:
ngregantur, ut interficiantur et corruant, et a Domino judicentur. Cujus moerorem diei et tormenta pereuntium, ne sol quidem et luna astraque caetera poterunt intueri; sed retrahent fulgorem suum, et severitatem judicantis reddentisque uniuscujusque opus in 214 caput suum, aspicere non audebunt. Non quod clementiora sint quam Dei judicia; sed quod omnis creatura in tormentis aliorum de suo judicio pertimescat. Et Dominus de Sion rugiet, et de Jerusalem dabit vocem suam, et movebunt
Abbreviated transcription (Latin):
fornicatꝰ est isrł. Huius loci ex ꝑsona dĩ micheaᷤ
ꝓpħa meminit. dicens. Popłe m̃s. memento
quȩso quid cogitauerit balac rex moab. &
quid responderit balaam filius beor. de sethim
usq ad galgala. Pro quo &e ibi. Lx.x. transtu¬
a funiculis usq ad galgala. Ergo egrediet᷑
fons de domo diĩ qͦđ interp̃tat᷑ eccła. de quo
& ez echihel & zacharias ponunt infine uo.¬
luminũ suors. ut spinas nr̃is & uitia atq
peccata quȩ nullã frugẽ habuere iusticiȩ cõ¬
mutent in dnĩ noualia. & ariditatẽ nrãm
rigent aquis largissimis. ac ꝓ spinis ac uepͥb
flores uirtutũ multiplices germinemꝰ. & in
beelphegor. lilia castitatis &e rosȩ pudoris
Iac uirginitatis exuberent.

Expanded text:
fornicatus est Israel. Hujus loci ex persona Dei Michaeas fornicatus est Israel. Hujus loci ex persona Dei Michaeas propheta meminit, dicens: Populus meus, memento, quaeso, quid cogitaverit Balach, rex Moab, et quid responderit Balaam filius Beor de Settim usque ad Galgalam . Pro quo et ibi Septuaginta transtua funiculis usque ad Galgalam. Ergo egredietur fons de domo Domini, quae interpretatur Ecclesia. De quo et Ezechiel et Zacharias ponunt in fine voluminum suorum , ut spinas nostras et vitia atque peccata, quae nullam frugem habuere justitiae, commutent in Domini novalia, et ariditatem nostram rigent aquis largissimis, et pro spinis ac vepribus, flores virtutum multiplices germinemus. Et in itiatus est Beelphegor, lilia castitatis et rosae pudoris ac virginitatis exuberent.
Abbreviated transcription (Latin):
gulis nominib diuersa mensura sit. Hȩc ꝓ.
pterea. quia uerbum hebraicũ sattim . Latx.
funiculos transtulerunt. Cęterũ nulli dubiũ
est. omĩa quȩ in tabernaculo dĩ legimꝰ de
lignis sechim fuisse ꝑfecta. quȩ. Laxx. interp̃¬
tati sunt ligna imputribilia. Est aut̃ genus
arboris in heremo. spinȩ albȩ simile colore
& foliis. ñ magnitudine. Alioquin tã gran¬
des arbores sunt : ut latissima ex illis t̾abu¬
lata cędant᷑. lignũq fortissimũ est & incre¬
dibilis leuitatis ac pulchritudinis. ita ut etiã
aͥ f ac̃. uocant. ditissimi quiq & studiosissimi
faciant. Quȩ ligna. in locis cultis & in romano
solo absq arabiȩ solitudine ñ uiueniuntur.
Ptorrente funiculors siue spinarũ. syminachus
interp̃tatꝰ est uallẽ spinarũ. Est aut̃ loc̾ uix¬
ta libiadem transmare mortuũ. sexto ab eo
distans miliario. ubi quondã cũ madianitis

Expanded text:
gulis nominibus diversa mensura sit. Haec progulis nominibus diversa mensura sit. Haec propterea, quia verbum Hebraicum SATTIM   Septuaginta funiculos transtulerunt. Caeterum nulli dubium est, omnia quae in tabernaculo Dei legimus, de lignis Settim fuisse perfecta: quae LXX interpretati sunt ligna imputribilia. Est autem genus arboris in eremo, spinae albae simile, colore et foliis, non magnitudine. Alioquin tam grandes arbores sunt, ut latissima 216 ex illis tabulata caedantur, lignumque fortissimum est, et incredibilis levitatis ac pulchritudinis, ita ut ex his λύας vocant, ditissimi quique et studiosissimi faciant, quae ligna in locis cultis, et in Romano solo, absque Arabiae solitudine non inveniuntur. Pro torrente funiculorum, sive spinarum, Symmachus interpretatus est, vallem spinarum. Est autem locus juxta Liviadem trans mare mortuum, sexto ab ea distans milliario, ubi quondam cum Madianitis
Abbreviated transcription (Latin):
& om̃s emissiones udȩ fluent aquis. Habitan.¬
te dño insyon & in monte scõ suo. quando
celsa ꝑuenerit dulcedine & melle sudabit.
& stillabunt ex eo gr̃ȩ sp̃u ales. de quib pro¬
pħa loquitur. Quã dulcia gutturi meo elo¬
quia tua. suꝑ mel orimeo. Qui aut̃ inferior
derit: uocabitur collis. & fluent de eo riui
manare testatꝰ est. Om̃s enĩ riui siue emissi¬
ones iuda implebunt᷑ aquis. & nichil in eis
siccũ erit. redundantib cunctis grã sp̃uali.
aut uxta ȩgyptios mensuram certi itineris.
psalmista dicente. Semitã meã & funiculũ meũ
tu inuestigasti. In nilo enĩ flumine siue in riuis
eiꝰ solent naues funib trahere. certa habentes
spacia quȩ appellant funiculos. ut labori de.¬
fessorũ recentia trahentiũ colla succedant.
Nec mirũ. si unaquȩq gens certa uiarũ spacia
suis appellet nominib. cũ & latini mille
passus uocent. & galsi leugas. & ꝑsȩ parasan¬
gas. & resteas uniuersa germania. atq in sin¬¬

Expanded text:
 omnes emissiones Judae fluent aquis. Habitante Domino in Sion et in monte sancto suo, quando celsa pervenerit, dulcedine et melle sudabit, et stillabunt ex eo gratiae spirituales, de quibus propheta loquitur: Quam dulcia gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo ! Qui autem inferior derint, vocabitur collis, et fluent de eo rivi manare testatus est . Omnes enim rivi, sive emissiones Juda, implebuntur aquis, et nihil in eis siccum erit, redundantibus cunctis gratia spirituali. aut juxta Aegyptios mensuram certi itineris, Psalmista dicente: Semitam meam et funiculum meum tu investigasti . In Nilo enim flumine, sive in rivis ejus, solent naves funibus trahere, certa habentes spatia, quae appellant funiculos, ut labori defessorum, recentia trahentium colla succedant. Nec mirum si unaquaeque gens certa viarum spatia suis appellet nominibus, cum et Latini mille passus vocent, et Galli leucas, et Persae parasangas, et rastas universa Germania, atque in sin
Abbreviated transcription (Latin):
nq enĩ recipimꝰ: & egyptũ & idumeã in eo
qđ egyptii & idumei sunt destruendos.
innocentẽ. eoꝵ scilicet quos decepit: erit in
ꝑditionẽ. ut animas quoq martyrum sub
altari clamare cognouimꝰ. Usquequo dñe
sc̃s & uerus. ñ uidicas & uindicas sanguinẽ
nr̃m de iis qui habitant in t̾ra: E tͦ uidea¬

Expanded text:
que enim recipimus et Aegyptum et Idumaeam, in eo que enim recipimus et Aegyptum et Idumaeam, in eo quod Aegyptus et Idumaea sunt, destruendas. innocentem, eorum scilicet, quos decipit , erit in perditionem, ut animas quoque martyrum sub altari clamare cognovimus: Usquequo, Domine sanctus et verus, non judicas et vindicas sanguinem nostrum de his qui habitant in ter
Abbreviated transcription (Latin):
in campũ desolationis. ꝓpt̾ iniquitates fili¬
orũ uida. ꝓeo qd effuderint sanguinẽ ustũ
in t̾ra sua. Ꝙ in hoc loco udei grauissimo
somno dormiunt. inultimo tẽpore quando
manos quos int̾pretant᷑ idumeos. spe uanissi.¬
ma confingentes. Ut scilicae quomͦ pharao &e
omĩs eiꝰ exercitus qui ꝑquadringentos &
triguita annos popłm dĩ captiuum tenuit.
in mari rubro summersus est: sic etiã roma¬¬
ni qui eo dẽ annors spacio iudeos possessuri st̃.
ultione dnĩ deleant᷑. Hoc illi spe sibi cassa ꝓ¬
mittunt. Neq enĩ possunt exponere. quare
cum in orbe tantȩ sint nationes: duȩ solum
g̃s egyptioꝵ & idumeoꝵ̾ expetantur ad poe¬
nam. aut cur ꝓ idumeis intelligant᷑ romani
cum eadẽ licentia mentiendi ediuerso possimꝰ
asserere. sub idumeor uocabulo uel p̃sas uel
elamitas. uł francos alamannosq. & gentes
alias significari. Nos autẽ dicamꝰ. tempore
domintcȩ resurrectionis uel die iudicii. utru.¬

Expanded text:
iniquitates filiorum Juda, pro eo quod effuderunt sanguinem justum in terra sua. Et in hoc loco Judaei gravissimo somno dormiunt: in ultimo tempore, quandomanos quos interpretantur Idumaeos, spe vanissima confingentes. Ut scilicet quomodo Pharao et omnis ejus exercitus, qui per quadringentos et triginta annos populum Dei captivum tenuit, in mari 217 Rubro submersus est: sic etiam Romani qui eodem annorum spatio Judaeos possessuri sunt, ultione Domini deleantur. Hoc illi spe sibi cassa promittant. Neque enim possunt exponere quare cum in orbe tantae sint nationes, duae solum gentes, Aegyptiorum et Idumaeorum expetantur ad poenam; aut cur pro Idumaeis intelligantur Romani, cum eadem licentia mentiendi e diverso possimus asserere, sub Idumaeorum vocabulo vel Persas, vel Elamitas, vel Francos, Alemannos, gentesque alias significari. Nos autem dicamus tempore Dominicae resurrectionis, vel die judicii utrum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualis. Ne timeas t̾ra. immo confide atque
lȩtare. quȩ prius sem̃tẽ dominicã tua aridi¬
fructum suũ. & sp̃s scĩ dona dulcissima suã
cunctis tribuerent largitatẽ. Uos quoq qͦs
iuste post poenitentiã uoco filios syon & eccłȩ
lȩtamini atq gaudete. quia dedit uobis dĩ

Expanded text:
spiritualis: Ne timeas, terra, immo confide atque spiritualis: Ne timeas, terra, immo confide atque laetare, quae prius sementem dominicam tua aridifructum suum, et Spiritus sancti dona dulcissima suam cunctis tribuerent largitatem. Vos quoque quos juste post poenitentiam voco filios Sion et Ecclesiae, laetamini atque gaudete, quia dedit vobis Deus
Abbreviated transcription (Latin):
deceꝑat: loquit᷑ ds̃. Decipies & ualebis. e¬
gredere & fac sic. Sp̃s quoq ille qui suffoca¬
bat saul. de quo dixerunt ad eũ pueri sui. ec¬
ce sp̃s dĩ malus obstupescere te facit. de sini-¬
stris partib erat. quȩ ministrant dñõ ad
puniendũ eos qui cruciari ꝓpt̾ peccata me¬
ruerint. Nonsolum enĩ homines ministri st̃¬
& ultores irȩ eiꝰ in iis qui malum oꝑant᷑. &
non sine causa portant gladium: sed etiã con¬
trariȩ fortitudines quȩ appellant᷑ furor &
ira dĩ. quas ꝓpħa declinans ait. Dñe ne infu¬
rore tuo arguas me. neq inira tua corripias
me. Istiũsmodi ut ita dicã quęstionariis atq
tortorib tradidit apłs peccatores in interitũ
carnis. ut sp̃s saluus fierae. De quib & satha¬
nas est. cui tradidit alios ut discerent ñ blas¬
phemare. Hȩc de eruica. cur dĩ appellata sit
uirtus. Transeamꝰ ad ordinẽ intelligentiȩ

Expanded text:
deceperat, loquitur Deus: Decipies et praevalebis: edeceperat, loquitur Deus: Decipies et praevalebis: egredere et fac sic. Spiritus quoque ille qui suffocabat Saul, de quo dixerunt ad eum pueri sui: Ecce spiritus Dei malus obstupescere te facit , de sinistris partibus erat, qui ministrant Domino ad puniendos eos qui cruciari propter peccata meruerunt. Non solum enim homines ministri sunt, et ultores irae ejus, in his qui malum operantur, et non sine causa portant gladium; sed etiam contrariae fortitudines, quae appellantur furor et ira Dei, quos propheta declinans ait: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me . Istiusmodi ut ita dicam quaestionariis atque tortoribus tradidit Apostolus peccatorem in interitum carnis, ut spiritus salvus fieret , de quibus et Satanas est, cui tradidit alios ut discerent non blasphemare . Haec de eruca cur Dei appellata sit virtus. Transeamus ad ordinem intelligentiae