comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quam scilicet eccł̃iam. psal¬
mista conspiciens in ꝑpetua
ꝑfectione mansuram: sub
spem. dominica resurrectio ro¬
borat: rec̾te subiunxit. & tes¬
tis in celo fidelis: quia ut de sua
resurrectione: non trepidet. iã
eum in celo qui resurrexit a
mortuis. testem habet. Pidelis
itaq popłs. dum aduersa pa¬
titur. cum duris tribulatĩoib
fatigatur: ad spem sequentis
glorie mentem erigat: & de
redemptoris sui resurrectiõe
confidens dicat. Ecce enim
in celo testis: & conscius m̃s
in excelsis. Qui recte consciꝰ
dicitur: quia naturam nr̃am.
non solum creando nouit. s
etiam assumendo. Scire enĩ
eius est: nr̃a suscepisse. Unde
etiam ꝑ psalmistam dicitur.
pse enim scit figmentum no¬
strum. Quid enim mirum
ut figmentum nr̃m dicatur
specialiter scire. dum constet
nil ẽẽ quod nesciat: Sed
hoc in se ipso ex pietate sus¬
cepisse. Que tamen uox cum
beato iob: congruere nobis eti¬
am singłis. potest. Om̃is enĩ

Expanded text:
Quam scilicet Ecclesiam PsalQuam scilicet Ecclesiam Psalmista conspiciens in perpetua perfectione mansuram, sub spem dominica resurrectio roborat, recte subjunxit: Et testis in coelo fidelis, quia ut de sua resurrectione non trepidet, jam eum in coelo, qui resurrexit a mortuis, testem habet. Fidelis itaque populus cum adversa patitur, cum duris tribulationibus fatigatur, ad spem sequentis gloriae mentem erigat, et, de Redemptoris sui resurrectione confidens, dicat: Ecce enim in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis. Qui recte conscius dicitur, quia naturam nostram non solum creando novit, sed etiam assumendo. Scire enim ejus est nostra suscepisse. Unde etiam per Psalmistam dicitur: Ipse enim scit figmentum nostrum . Quid ut figmentum nostrum dicat specialiter scire, dum constet nihil esse quod nesciat. Sed hoc in seipso ex pietate suscipere. Quae tamen vox cum beato Job congruere nobis etiam singulis potest. Omnis enim
Abbreviated transcription (Latin):
me pater: ipse testimoniũ
ꝑhibuit de me. Qui rec̾te
etiam conscius dicitur: qͥa
una uoluntate. amo consi¬
lio. pater cum filio semper
oꝑatur. Cuius etiam testis
est: quia nemo nouit filiũ.
sis habuit: quando hi qui
eum morientem carne ceti¬
nebant : diuinitatis eiꝰ po¬
tentiam. considerare nesci¬
ebant. Et cum ignorarent
homines: in mortem tamen
mediatoris dei & hominum.
nouerant. quid cum ipso ope¬
rabatur pater. Quod fortas
sentis tolerat: ut hanc suꝑna
gr̃a. ad premia eterna ꝑducat.
Carnis sue mortem despicit:
quia resurrectionis głam in¬
tendit. Et transitoria sunt
que patitur: ꝑpetua que p̾¬
stolatur᷑. De quib minirũ
bonis ꝑpetius. dubietate nõ
habet: quia fidele iam testi¬
monium. redemptoris sui
eius resurrectionem. mente
conspicit: atq ad spem for¬
titer conualescit: quia quod
in suo uidet iam factum ca¬
pite: sꝑat in eius quoq cor¬
pore. quod uidelicet ipsa ẽ:
absq dubietate secuturum.

Expanded text:
me Pater, ipse testimonium me Pater, ipse testimonium perhibuit de me . Qui recte etiam conscius dicitur, quia una voluntate, uno consilio Pater cum Filio semper operatur. Cujus etiam testis est, quia nemo novit Filium sis habuit, quando hi qui eum morientem carne cernebant, divinitatis ejus potentiam considerare nesciebant. Et cum ignorarent homines in morte, tamen mediator Dei et hominum noverat, quid cum ipso operabatur Pater. Quod fortasssentis vitae tolerat, ut hanc superna gratia ad praemia aeterna perducat. Carnis suae mortem despicit, quia resurrectionis gloriae intendit, et transitoria sunt, quae patitur, perpetua quae praestolatur. De quibus nimirum perpetuis bonis dubietatem non habet, quia fidele jam testimonium, Redemptoris sui ejus resurrectionem mente conspicit, atque ad spem fortiter convalescit; qin suo videt jam factum capite, sperat in ejus quoque corpore, quod videlicet ipsa est absque dubietate secuturum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad me de terra. S sanguis
iħu melius loquitur qͣm abel:
quia sanguis abel. mortem
fratricide fratͥs petiit : sangͥs
autem dñi. uitam ꝑsecutorib
impetrauit. Ut gͦ in nobis sa¬
cramentum dñice passionis.
non sit otiosum: debemus ii¬
tari quod sumimus : & predi¬
care ceteris quod ueneram᷑.
Hocum enim latendi. clamor
eiꝰ in nobis inuenit : si hoc qͦd¬
mens credidit. lingua tacet.
S ne in nobis clamor eius la¬
teat: restat ut unusqͥsq. uix¬
ta modulũ suum. inuificati¬
onis sue mist̾ium. proximis in¬
notescat. Hibet mentis oculos.
ad dũice passionis horam re¬
ducere: cum iudei ꝑsequentes
seuirent: discipłi timentes fu¬
gerent. Qui enim carne mo¬
ri uidebatur: nequaquam
deus ẽẽ credebatur. Unde hic
apte subditur. Scce in celo
testis meus: & conscius meus
in excelsis. Cum enim fidelis
labefactaretur in terra: erat
ei testis in celo. Testis quippe
filii pater est: de quo ipse m
eugłio dicit. Et qui misit

Expanded text:
ad me de terra. Sed sanguis ad me de terra. Sed sanguis Iesu melius loquitur quam Abel, quia sanguis Abel mortem fratricidę fratris petiit, sanguis autem domini vitam persecutoribus impetravit. Ut ergo in nobis sacramentum dominicae passionis non sit otiosum, debemus imitari, quod sumimus, et prędicare ceteris, quod veneramur. Locum enim latendi clamor eius in nobis invenit, si hoc, qmens credidit lingua tacet. Sed ne in nobis clamor ejus lateat, restat ut unusquisque juxta modulum suum vivificationis suae mysterium proximis innotescat. Libet mentis oculos ad dominicae passionis horam reducere, cum Judaei persequentes saevirent, discipuli timentes fugerent. Qui enim carne mori videbatur nequDeus esse credebatur. Unde hic apte subditur: Ecce enim in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis. Cum enim fides labefactaretur in terra, erat ei testis in coelo. Testis quippe Filii Pater est, de quo ipse in Evangelio dicit: Et qui misit
Abbreviated transcription (Latin):
dius potest: quam cum & illis
miscł̃ia int̾cessionis tͥbuit᷑.
a quib toleratur dolor:
Unde factum est: ut redemp¬
toris nr̃i sanguinem. quẽ
ꝑsecutores seiuendo fud̾ant.
postmodum credentes bibe¬
rent : eumq ẽẽ dei filium
predicarent. De quo uideli¬
locum in te latendi. clamor
m̃s. Peccanti homini dictũ
est. Terra es: & in terram
ibis. Que scilicet terra. re¬
demptoris nr̃i sanguinem
non abscondit: quia unꝰqͥsq
peccator. redemptionis sue
p̾tium sumens. confitetur
ac laudat: & quib ualet
proximis innotescit. Terra
etiam sangumem eiꝰ ñ oꝑuit.
quia sc̃a eccłia. redemptior
suie mist̾ium. in cunctis iam
iundi partib predicauit.
neq inueniat in te latendi lo¬
cum. clamor ms̃. Ipse enĩ san¬
gus redemptionis qui sumit᷑:
clamor redemptoris nr̃i est.
Unde etiam paulus dicit. Et
sanguinis asꝑsionem: melius
loquentẽ quam abel. De abel
sanguine dictum fuerat: uox
sanguinis fr̃is tui. clamat

Expanded text:
dius potest quam cum et illis dius potest quam cum et illis misericordia intercessionis tribuitur a quibus toleratur dolor? Unde factum est ut Redemptoris nostri sanguinem, quem persecutores saevientes fuderant, postmodum credentes biberent, eumque esse Dei Filium praedicarent. De quo videlilocum in te latendi clamor meus! Peccanti enim homini dictum est: Terra es et in terram ibis. Quae scilicet terra redemptoris nostri sanguinem non abscondit, quia unusquisque peccator / redemptionis suae precium sumens confitetur ac laudat, et quibus valet proximis, innotescit. Terra etiam sanguinem eius non operit, quia sancta ecclesia redemptionis suae mysterium in cunctis iam mundi partibus praedicat. e invenit in terra latendi locum clamor eius. Ipse enim sanguis redemptionis, qui sumitur, clamor nostri redemptoris est. Unde etiam Paulus dicit: et sanguinem aspersionis melius loquentem quam Abel. De Abel sanguine dictum fuerat: Vox sanguinis fratris tui clamat
Abbreviated transcription (Latin):
dicia mirantur. s ꝑpensare
nequeunt. Obstupescunt
enim: que non intelligunt.
palpebre mee caligauerũt.
Palpebre enim recte appella¬
ti sunt: qui ad prouidenda
pedum itinera. uigilant.
S occulta dei uidicia. dum¬
nec p̾positi uigilantes intelli¬
gunt: palpebre sc̃e ecclesie
caligant. S ut sepe iamdi
xisse mememini: beatꝰ iob
sc̃e ecclesie typum tenens.
mͦ uoce corꝑis. mͦ autem uo¬
ce capitis utitur: & de mẽ
uerba capitis leuatur.Un
de quoq subiungitur. Hec
passus sum. absq iniquitate
manus mee: Nlum haberem
mundas ad ałn preces. Absq
iniquitate ẽnini manus sue
ꝑtulit: qui peccatum nonfe¬
cit. nec dolus inuentus est ĩ
ore eius ÷ & tamen dolorem
crucis. pro nr̃a redemptione
tolerauit. Qui solus ꝓ om¬
nib mundas ad m preces
habuit: quia & in ipso do¬
lore passionis. ꝓ ꝑsecutorib
orauit dicens. Pater dimit¬
te illis: non enm sciunt qͥa
faciunt. Quid enim dici.
quid cogitari in prece mun¬

Expanded text:
dicia mirantur, sed penetrare dicia mirantur, sed penetrare nequeunt. Obstupescunt enim quae non intelligunt. palpebrae meae caligaverunt. - Palpebrae enim recte appellatae sunt, qui ad providenda pedum itinera vigilant. Sed cum occulta Dei judicia nec praepositi vigilantes intelligunt, palpebrae sanctae Ecclesiae caligant. Sed ut saepe jam me dixisse memini, beatus Job sanctae Ecclesiae 426 typum tenens, modo voce corporis, modo autem voce capitis utitur; et dum deverba capitis levatur. Unde hic quoque subjungitur: Cpassus sum absque iniquitate manus meae, dum haberem mundas ad Deum preces. - Absque iniquitate enim manus suae pertulit, « qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . » Et tamen dolorem crucis pro nostra redtoleravit. Qui solus prae omnibus mundas ad Deum preces habuit, quia et in ipso dolore passionis pro persecutoribus oravit, dicens: Pater, dimitte illis, non enim sciunt quid faciunt . Quid enim dici, quid cogitari in prece mun
Abbreviated transcription (Latin):
re carnem meam. Quid in
sacco & cinere : nisi peniten¬
tia. Quid in cute & carne:
nisi peccatum carnis debet in¬
telligi: Cum gͦ quidam. pt̾
lapsum carnis ad penitentiã
redeunt. quasi saccus suꝑ cu¬
tem consuitur: & cinerecaro
oꝑitur. quia culpa carnis ꝑ
penitentiam tegitur : ne in
districꝰti uidicis examine ad
ultionem uideatur. Infirma
autem membra sua. sc̃a ecele¬
sia. cum a peccatis retrahit.
atq ad penitentie remedium
ducit. hec proculdubio. fletib
adiuuat ⁊ ut ad recipiendam
auctoris sui gr̃am. conuales¬
cant. Et ꝑ fortes plangit qͦd
non fecit: quod in membris
suis debilib. quasi ipse fecit.
Unde bene adhuc additur.
Facies quippe sc̃e eccł̃ie sunt.
hi qui in locis regiminum po¬
siti. apparent pͥmi: ut ex eoꝵ
specie sit honor fidelis popłi :
etiam siquid in corꝑe latet
deforme. Qui nimirum pre¬
lati plebib. plangunt cul
pas infirmantium: seq sic
uͦ ininiquitate ꝑsistere: oc¬
culta omnipotentis dei iu¬

Expanded text:
re carnem meam. re carnem meam. sacco et cinere nisi poenitentia, quid in cute et carne nisi peccatum carnis debet intelligi? Cum ergo quidam post lapsum carnis, ad poenitentiam redeunt, quasi saccus super cutem consuitur, et cinere caro operitur, quia culpa carnis per poenitentiam tegitur, ne in districti judicis examine ad ultionem videatur. Infirma autem membra sua sancta Ecclesia cum a peccatis retrahit, atque ad poenitentiae remedium ducit, haec procul dubio fletibus adjuvat, ut ad recipiendam auctoris sui gratiam convalescant, et per fortes plangit quod non fecit, quod in membris suis debilibus quasi ipsa fecit. Unde bene adhuc subditur: Facies quippe sanctae Ecclesiae sunt hi qui, in locis regiminum positi, apparent primi, ut ex eorum specie sit honor fidelis populi, etiam si quid in corpore latet deforme. Qui nimirum praelati plebibus pas infirmantium, seque sic vero in iniquitate persistere occulta omnipotentis Dei ju
Abbreviated transcription (Latin):
dauerunt: & sanguis sangui¬
nem tetigit. Solet enim san¬
guinis nomine: signari pec¬
catum. Unde & is qui apecca¬
tis liberari desiderat: ꝑpe
nitentiam clamat. Libera
me de sanguinib. Sanguis
gͦ sanguinem tangit: ut cul¬
pa culpam cumulauerit.
Et quia cum uulnus uul¬
neri additur. uires contra
nos antiqui hostis. uehemen¬
tius excrescunt: recte subiũ
co resistitur: si non ei ĩ mul¬
tis lapsib. uel in uno diutiꝰ.
consentiatur. Sin uͦ eius ꝑ¬
suasionib anima subesse
consueuerit: quanto se ei
crebrius subicit. tanto eum
sibi intolerabiliorem facit: ut
ei reluctari non ualeat: quia
nuirum malignus aduersa¬
rius. contra hanc ex praua con¬
suetudine deuictam. qͣsi more
gygantis pugnat. S tamen
plerumq sc̃a eccłia. etiam ptꝰ
ꝑpetratas culpas. mentes fide
lium ad penitentiam reuocat:
& peccata oꝑis. uirtute sponta¬
nee afflictionis. mundat. Unde
bene subditur. Saccũ consui
suꝑ cutem meam: & oꝑui cine¬

Expanded text:
daverunt, et sanguis sanguidaverunt, et sanguis sanguinem letigit . Solet enim sanguinis nomine signari peccatum. Unde is qui a peccatis liberari desiderat per poenitentiam clamat: Libera me de sanguinibus . Sanguis ergo sanguinem tangit cum culpa culpam cumulaverit. Et quia cum vulnus vulneri additur vires contra nos antiqui hostis vehementius excrescunt, recte subjungco resistitur si non ei vel in multis lapsibus, vel in uno, diutius consentiatur. Sin vero ejus suasionibus anima subesse consueverit, quanto se ei crebrius subjicit, tanto eum sibi intolerabiliorem facit, ut ei reluctari non valeat, quia nimirum malignus adversarius contra hanc ex prava consuetudine devictam quasi more gigantis pugnat. Sed tamen plerumque sancta Ecclesia etiam post perpetratas culpas mentes flium ad poenitentiam revocat, et peccata operis virtute spontaneae afflictionis mundat. Unde bene subditur: « Saccum consui super cutem meam, et operui cine
Abbreviated transcription (Latin):
neramtis. quia ad ꝑpetran¬
dum malum ex libero simul
Quid sc̃e ecclesie aliud uisce¬
ra debenius acciꝑe : nisi eoꝵ
mentes. qui eiꝰ quedam in se
misteria continent : qui ad
intima sacramenta deserui¬
unt: S antiquus aduersa¬
rius. cum fideles quosdam.
qui interiorib sacramentis
deseruire uidebantur. ad se¬
cularia negotia ꝑtrahit: eiꝰ
proculdubio uiscera in ter¬
ram fundit: quia illos in
reb infirmis conculcat: qͥ
pͥus in occultis. atq spirita¬
lib actib. latebant. Seqͥt᷑.¬
Concidit me. uulnere suꝑ
uulnus. Ininfirmis sius sc̃a
ecclesia. uulnere suꝑ uulnus
cõcciditur: quando peccatũ
peccato additur : ut culpa
uehementius exaggeretur.
Quem enim auaritia per¬
trahit ad rapmam. rapina
ducit ad fallacram: ut ꝑpetra¬
ta culpa. ex falsitate etiam de¬
fendatur : quid iste. nisi suꝑ
uulnus concisus est uulntre:¬
dicitur. Maledictum. & men¬
datium. & homicidium. &
furtum. & adult̾ium. inun¬

Expanded text:
neramus, quia ad perneramus, quia ad perdum malum ex libero simul Quid aliud sanctae Ecclesiae viscera debemus accipere, nisi eorum mentes qui ejus quaedam in se mysteria continent, qui ad intima sacramenta deserviunt? Sed antiquus adversarius cum fideles quosdam, qui interioribus sacramentis deservire videbantur, ad saecularia negotia pertrahit, ejus procul dubio viscera in terram fundit, quia illos in rebus infimis conculcat qui prius in occultis ac spiritalibus actibus latebant. SeqConcidit me vulnere super vulnus . In infirmis suis sancta Ecclesia vulnere super vulnus conciditur, quando peccatum peccato additur, ut culpa vehementius exaggeretur. Quem enim avaritia pertrahit ad rapinam, rapina ducit ad fallaciam, ut perpetrata culpa ex falsitate etiam defendatur; quid iste, nisi super vulnus concisus est vulneredicitur: Maledictum, mendacium, et homicidium, et furtum, et adulterium inun
Abbreviated transcription (Latin):
quod tͥbuamus. Dum gͦ an¬
tiqui hostis iacula. ubiq nos
circumdedit me. lanceis su¬
is.Et quia omne peccatum.
hostis quidam callidꝰ suadet.
s nos eius suasionib. consen¬
tiendo ꝑpetramus: apte sub¬
iungitur. Conuulnerauit
lumbos meos. In lumbis qͥp¬
pe: luxuria est. Unde & is qͥ
cupiebat uoluptatem libi¬
dinis. a corde extinguere:
predicauit dicens. Succin¬
c̾ti lumbos mentis uestre.
Cum gͦ antiquus hostis. fi¬
delem popłm ad luxuriã
ꝑtrahit: hunc proculdubio
in lumbis ferit. Ubi notan¬
dum quoq est. quod non
ait uulnerauit: s conuul¬
nerauit lumbos meos. Si¬
cut enim loqui aliquando
umus est. colloqui uͦ duoꝵ.
uel fortasse multoꝵ: sic anti¬
quus hostis. quia nos ad cul¬
pam sine nr̃a uoluntate ñ
rapit : nequaquam lumbos
nr̃os uulnerare. s conuulne¬
rare dicitur: quia hoc qͦd
nobis ille male suggerit:
nos sequentes. ex uoluntate
ꝓpria implemus. Et quia
cum ipso nos pariter uul¬

Expanded text:
quod tribueramus. Dum ergo anquod tribueramus. Dum ergo antiqui hostis jacula ubique nos Circumdedit me lanceis suis. Et quia omne peccatum hostis quidem callidus suadet, sed nos ejus suasionibus consentiendo perpetramus, apte subjungitur: Convulneravit lumbos meos. In lumbis quippe luxuria est. Unde et is qui cupiebat voluptatem libidinis a corde exstinguere, praedicavit dicens: Succincti lumbos mentis vestrae . Cum ergo antiquus hostis fidelem populum ad luxuriam pertrahit, hunc procul dubio in lumbis ferit. Ubi notandum quoque est quod non ait: Vulneravit, sed Convulneravit lumbos meos. Sicut enim loqui aliquando unius est, colloqui vero duorum, vel fortasse multorum, sic antiquus hostis, quia nos ad culpam sine nostra voluntate non rapit, nequaquam lumbos nostros vulnerare, sed convulnerare dicitur, quia hoc quod nobis ille male suggerit, nos sequentes ex voluntate propria implemus, et quasi cum ipso nos pariter vul
Abbreviated transcription (Latin):
ta litteram beati iob cõgru¬
ere posse uidebantur: ꝑ hoc
quod dicitur. circumdedit
me lanceis suis. conuulnera¬
uit lumbos meos. ñ peꝑcit:
nisi subderetur. quod de eo
fudit in terram uiscera mea.
Ex qua re necesse est: ut dũ
hoc iuxta litteram inueni¬
re non possumus : & ea que
in uerbis etus sccłm hysto¬
riam sonant. iuxta sp̃m
requiramus. Sc̃a ecclesia. lan¬
ceis ab hoste suo circumdatur:
quando in membris suis. ab
impugnatore callido. tempta¬
tionum iaculis impetit᷑. Be¬
ne autem circumdari lance¬
is dicimur: quia antiquus
hostis. temptationis sue uul¬
nere. ab omni parte nos mi¬
petit. Sepe enim dum gula
restringitur. ut libido subi¬
ciatur: manis głe aculeus.
mentem pulsat. Si autem
corpus. abstinentie afflic̾tio¬
ne non atteritur: contra mẽ¬
tem. libidinis flamina se ex¬
citat. Sepe dum seruare.
parsymoniam nitimur. ad
tenaciam labimur : & sepedũ
possessa effuse tͥbuimus. ad
auaritiam ducimur: quia
rursum colligere querimus.

Expanded text:
ta litteram beato Job congruere posse videbantur, per hoc quod dicitur: Circumdedit me lanceis suis, convulneravit lumbos meos, non pepercit, nisi subderetur quod de eo fudit in terram viscera mea. Ex qua re necesse est ut dum hoc juxta litteram invenire non possumus, ea quae in verbis ejus secundum historiam sonant juxta spiritum inquiramus. Sancta Ecclesia lanceis ab hoste suo circumdatur quando in membris suis ab impugnatore callido tentationum jaculis impetitur. Bene autem circumdari lanceis dicimur, quia antiquus hostis tentationis suae vulnere ab omni parte nos impetit. Saepe enim dum gula restringitur, ut libido subigatur, inanis gloriae aculeus mentem pulsat. Si autcorpus abstinentiae afflictione non atteratur, contra mentem libidinis flamma se excitat. Saepe dum servare per simoniam nitimur, ad tenaciam labimur; et dum possessa effuse distribuimus, ad avaritiam ducimur, quia rursum colligere quaerimus
Abbreviated transcription (Latin):
te eius apostate angłi ꝑ cogi¬
tationes nequissimas conu̾sent᷑.
eius uidelicet socii. qui idcir¬
co iam non est. quia a sũma
essentia recessit : & ꝑ hoc coti¬
die excrescente defectu. quasi
ad non esse tendit: quod semel
ab eo qui uere est occidit.
Qui recte quoq non esse di¬
citur: quia bene esse ꝑdidit :
quamuis nature essentiam ñ

Expanded text:
nte ejus apostatae angeli per cogitationes nequissimas conversentur, ejus videlicet socii, qui idcirco jam non est, quia a summa essentia recessit, et per hoc, quotidie excrescente defectu, quasi ad non esse tendit, quo semel ab eo qui vere est cecidit; qui recte quoque non esse dicitur, quia bene esse perdidit, quamvis naturae essentiam non
Abbreviated transcription (Latin):
unt fiorere. iustosq cruciari:
ad hoc non nunquam ꝑueni¬
unt. ut se bona uel inchoasse
peniteant ÷ atq ita ad agen¬
da mala citius recedunt: ac
si eoꝵ uite nocuerit. bonum
quod inchoauerunt. Hoc au¬
tem quod ait. caligauit ad
indignationem ocłs meus:
loco innocens. necdum ꝑfec¬
te iustus accipitur: qui bo¬
na adhuc inchans. & si no¬
cere aliis non nouit. ꝑfecta
tamen ipse agere nequaqͣm
ualet : quia corda paruiiloꝵ.
dum ꝑuersos florere in pre¬
senti uita conspiciunt. inui¬
die facib succendunt᷑. Tan¬
to enim quisq plus inuidet
aliis bona presentia. quanto
ea ipse minus contempserit.
Nam quod haberi ab om̃ib
non ualet: simul totum. hiuic
deficit quod alter habuerit.
Succenditur uͦ contra hypo¬
chritam innocens: dum gle si¬
mulatoris inuidet: etiam qͥ
nulli nocere solet. Sin uero
hoc in loco innocens. qͥlibet
contra hẏpochritam innocẽs
suscitatur. quãdo hunc &¬
florere conspicit. & tamen

Expanded text:
unt florere justosque cruciari, unt florere justosque cruciari, ad hoc nonnunquam perveniunt, ut se bona vel inchoasse poeniteant; atque ita ad agenda mala citius recedunt, ac si eorum vitae nocuerit bonum quod inchoaverunt. Hoc autem quod ait: Caligavit ad indignationem oculus meus, loco innocens necdum perfectus justus accipitur, qui bona adhuc inchoans, etsi nocere aliis non novit, perfecta tamen ipse agere nequaquam valet. Et quia corda parvulorum, dum perversos florere in praesenti vita conspiciunt, invidiae facibus succenduntur; tanto enim quisque plus invidet aliis bona praesentia, quanto ea ipse minus contempserit. Nam quod haberi ab omnibus non valet simul totum, huic desit quod alter habuerit. Succenditur vero contra hypocritam innocens, dum gloriae simulatoris invidet etiam qui nuhoc in loco innocens quilibet contra hypocritam innocens suscitatur, quando et florere conspicit, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tib in exemplum deducatur
rectus : dum & pena iusti. ue¬
ra esse dampnatio creditur ⁊¬
& que illi maneat gła. nulla
spe fidei preuidetur. Seqͥtur.
oculus meus: & membra mea.
quasi in nichilum sunt reda¬
cta. Ad indignationem ocłs
caligat: quando ipsi quoq
qui in dominico corꝑe. id est¬
in eccłia. lumen ueritatis ha¬
bent : dum se diutius a pra¬
uis despici. ac dedignari con¬
spituint. de occulti iudicu ad¬
miratione turbantur: & se¬
cretum dei penetrare neque¬
unt ÷ cur preualere ꝑuersi.
contra bonoꝵ innocentiam
ꝑmittuntur. Qͥ s etenim ñ
obstupescat ÷ cum herodia
apud temulentum regem.
saltatu filie obtinet: ut ca¬
uantium. in disco deferat᷑:
S cum iusti ad indignatio¬
nem caligant: infirmi ple¬
rumq. usq ad infidelitatem
corruunt. Unde & subditur.
Et membra mea quasi in
nichilum sunt redacꝰta. Mẽ¬
broꝵ quippe nomine: tene¬
ritudo exprimit᷑ infirmoꝵ.
Qui dum ꝑuersos prospici¬

Expanded text:
tibus in exemplum deducatur tibus in exemplum deducatur rectus, dum et poena justi esse damnatio creditur, et quae illi maneat gloria nulla spe fidei praevidetur. Sequitur: oculus meus, et membra mea quasi in nihilum sunt redacta. - Ab indignatione oculus caligat quando ipsi quoque qui in Dominico corin Ecclesia, lumen veritatis habent, dum se diutius a pravis despici ac dedignari conspiciunt, de occulti judicii admiratione turbantur, et secretum Dei penetrare nequeunt, cur praevalere perversi contra bonorum innocentiam permittuntur. Quis etenim non obstupescat cum Herodias apud temulentum regem saltatu filiae obtinet ut cavantium in disco deferatur ? Sed cum justi ad indignationem caligant, infirmi plerumque usque ad infidelitatem corruunt. Unde subditur: Et membra mea quasi in nihilum sunt redacta. Membrorum quippe nomine teneritudo exprimitur infirmorum, qui dum perversos prospici
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc quod amat. ipsumq
qui amat : constat sub cele¬
ritate deficere. Possunt qͦq
& ꝑ socios. fortasse intelligi
crudelissimi quiq. & omni
malitia iam repleti: ꝑ filios
uͦ. hi qui adhuc deceptoris
promissionib illusi. in au¬
genda prauitate nutͥuntur:
ut illos iam uelut ex merito
malitie. diabolus quasi soci¬
os habeat. qui iam ñ habent
in ꝑditione quo crescant:
istos autem quasi filios: quos
nes cadunt. cum omne quod
hic appetunt deserunt: & illic
quod doleant. sine fine pati¬
untur. Sequitur. Posuit
me quasi in prou̾bium uul¬
gi: & exemplum suum coram
eis. Hec beatus iob dicat ex se:
dicat ex uocib om̃ium elec̾toꝵ.
Omnis quippe qui fiagello ꝑ¬
cutitur. quasi in prou̾bium po¬
nitur uulgi: quia stultus qͥsq.
dum cuidam maledicere appe¬
tit: ex illius similitudine ma¬
ledic̾tionem sumit. quem ꝑcus
penam suo optat aduersario:¬
quam euenisse conspicit iusto.
Sicq fit: ut non recte sapien¬

Expanded text:
et hoc quod amat ipsumque et hoc quod amat ipsumque qui amat constat sub celeritate deficere. Possunt quoque et per socios fortasse intelligi crudelissimi quique et omni malitia jam repleti; per filios vero hi qui adhuc deceptoriis promissionibus illusi, augendae pravitati nutriuntur, ut illos jam velut ex merito malitiae diabolus quasi socios habeat qui jam non habent in perditione quo crescant, istos autem quasi filios quos nes cadunt cum omne quod hic appetunt deserunt, et illic quod doleant sine fine patiuntur. Sequitur: CAPUT me quasi in proverbium vulgi, et exemplum suum coram eis. - Haec beatus Job dicat ex se, dicat ex vocibus omnium electorum. Omnis quippe qui flagello percutitur, quasi in proverbium ponitur vulgi, quia stultus quisque dum cuiquam maledicere appetit, ex illius similitudine maledictionem sumit, quem tempo poenam suo optat adquam evenisse conspicit justo. Sicque fit ut non recte sapien
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq nomine capitis cen¬
seatur corpus : & nomine cor¬
ꝑis. appelletur caput. Nam
capitis nomine. censetur cor¬
pus: cum de ꝑuerso homine
dicitur. Ex uobis. unus dia¬
bolus est. Et rursum nomi¬
ne corꝑis appellatur caput:
cum de ipso apostata angło
dicitur. Immicus homo hoc
fecit. Iste gͥ pͥnceps omnium
ꝑu̾soꝵ alios socios habet:
atq alios filios. Qui namq
sunt etus socu. nisi illi aposta¬
te angłi: qui cum eo de cele¬
stis patrie sede ceciderunt:
praua ꝑsuasione. in malitie
oꝑatione generantur: Unde
etiam ueritatis uoce. infideli¬
b dicitur. Uos ex patre diabo¬
ctor erroris. predam sociispol¬
licetur: quia malignis spiri¬
tib. prauoꝵ promittit aĩas:
in eoꝵ fine rapiendas. Et o¬
culi filioꝵ eius deficient: qͥa
dum intentiones hominum.
ad sola terrena oꝑanda ex¬
citat ÷ hoc illos amare facit.
quod diu tenere ñ possint.
Neq enim ualet amoris pra¬
ui intentio ꝑmanere: qͣndo

Expanded text:
plerumque nomine capitis cenplerumque nomine capitis censeatur corpus, et nomine corporis appelletur caput. Nam capitis nomine censetur corpus cum de perverso homine dicitur: Ex vobis unus diabolus est . Et rursum nomine corporis appellatur caput cum de ipso apostata angelo dicitur: Inimicus homo hoc fecit . Iste igitur princeps omnium perversorum alios socios habet atque alios filios. Qui namque sunt ejus socii, nisi illi apostatae angeli qui cum eo de coelestis patriae sede ceciderunt? prava persuasione in malitiae operatione generantur? Unde etiam Veritatis voce infidelibus dicitur: Vos ex patre diaboctor erroris praedam sociis pollicetur, quia malignis spiritibus pravorum promittit animas in eorum fine rapiendas. Et oculi filiorum ejus deficient, quia dum intentiones hominum ad sola terrena speranda excitat, hoc illos amare facit quod diu tenere non possunt. Neque enim valet amoris pravi intentio permanere, quando
Abbreviated transcription (Latin):
fimis uoluptatib dimissi. ter¬
rena bona semꝑ desiderant:
cor ad suꝑna gaudia ñquam
leuant. Exaltarentur qͥppe.
si mentem ad spem pat̾ͥe cele¬
stis erigerent. S qui ꝑ disci¬
plinam. custodire uitã mini¬
me student. semꝑ ꝑ desid̾ia
in imis iacent: & quod est
grauius. iacendo se erigunt:
quia de reb transitoriis ex¬
colluntur. Extolli autem
possunt. s exaltari neq̃unt :
quia inde profundius in imo
sunt: unde apud se altiores
fiunt. Cor itaq quod sine
disciplina est. ex altari non
ualet: quia humana mens.
sicut male eleuata. minfi¬
mis premitur : sic bene p̾s¬
tur sociis: & oculi filioꝵ eiꝰ:
deficient. Postquam de mul
titudine iniquoꝵ. id est de
antiqui hostis corꝑe. beatus
iob sententiam protulit. mox
ad ip̃m eoꝵ pͥncipem. id est ca¬
put omnium ꝑditoꝵ. senten¬
tiam uertit: atq a plurali
numero. in singularem redit.
ta quippe unum corpꝰ sunt.
diabolus & om̃s iniqui: ut

Expanded text:
fimis voluptatibus dimissi terfimis voluptatibus dimissi terrena bona semper desiderant, cor ad superna gaudia nunquam levant. Exaltarentur quippe si mentem ad spem patriae coelestis erigerent. Sed qui per disciplinam custodire vitam minime student, semper per desideria in imis jacent, et, quod est gravius, jacendo se erigunt, quia de rebus transitoriis extolluntur. Extolli autem possunt, sed exaltari nequeunt, quia inde profundius in imo sunt, unde apud se altiores fiunt. Cor itaque, quod sine disciplina est, exaltari non valet, quia humana mens sicut male elevata in infimis premitur, sic bene prestur sociis, et oculi filiorum ejus deftitudine iniquorum, id est de antiqui hostis corpore beatus Job sententiam protulit, mox ad ipsum eorum principem, id est caput omnium perditorum sententiam vertit, atque a plurali numero ad singularem redit. ta quippe unum corpus sunt diabolus et omnes iniqui, ut
Abbreviated transcription (Latin):
frigore. fame sitiq turbari. mor¬
bis affici. quandoq etiam ex¬
tingui: quid sunt hec alia qͣm
flagella peccati: S sunt non¬
nulli. qui & flagella tolerant.
& tamen mentem ad flagel¬
lantis metum minime refor¬
mant: unde recte dicit᷑. cor eoꝵ
longe fecisti a disciplina: qͥa
& si corpus sub disciplina est.
cor sub disciplina non est: dũ
& flagellatur quisq. & tamẽ
ad humilitatem mentis non
reducitur. Neq ita hoc dicit᷑.
ac si omp̃s & misericors deus.
longe cor hominis a discipli¬
na faciat: s quod sponte de¬
lapsum. ibi remanere ubi ce¬
cidit. uidicando ꝑmittat:
sicut ei in oratione quoq di¬
cimus. & ne nos inducas intẽp¬
tationem: id est induci mini¬
me ꝑmittas. Sequitur. Prop
enim si sub disciplina esset.
superiora appeteret: adipiscẽ¬
dis bonis transeuntib. non
inhiaret. Quoꝵ gͥ cor sub di¬
sciplina non est: rec̾te de illis
dicitur. propterea non exal¬
tabuntur ÷ quia dum in in¬

Expanded text:
frigore, fame sitique turbari, morfrigore, fame sitique turbari, morbis affici, quandoque etiam exstingui, quid sunt haec aliud quam flagella peccati? Sed sunt nonnulli qui et flagella tolerant, et tamen mentem ad flagellantis metum minime reformant. Unde recte nunc dicitur: Cor eorum longe fecisti a disciplina. Quia etsi corpus sub disciplina est, cor sub disciplina non est, dum et flagellatur quisque, et tamen ad humilitatem mentis non reducitur. Neque ita hoc dicitur ac si omnipotens et misericors Deus longe cor hominis a disciplina faciat, sed quod sponte delapsum ibi remanere ubi cecidit judicando permittat, sicut ei in oratione quoque dicimus. Et ne nos inducas in tentationem ; id est, induci minime permittas. Sequitur: CAPenim si sub disciplina esset, superiora appeteret, adipiscendis bonis transeuntibus non inhiaret. Quorum igitur cor sub disciplina non est, recte de illis dicitur: Propterea non exaltabuntur, quia dum in in
Abbreviated transcription (Latin):
pe nr̃e. sine culpa suscepit.
ra me & pone me uixta te:
& cuius uis manus pugnet
contra me. Ipse etenim non
peccauit. in cogitatione uel¬
in oꝑe: quia ipse in amari¬
tudine moratus est ꝑ passio¬
nem : ipse liberatus est ꝑre
surrectionem: ipse iuxta pa¬
trem positus ꝑ ascensionem :
quia profectus in celum. sedet
adextris dei. Et quia postas¬
censione̾s eius głam. iudea in
discipłorum eius ꝑsecutionẽ
commota est: recte nc̃ dicit᷑.
Et cuiꝰ uis manus pugnet
contra me. Tunc quippe in
membris illius. furor ꝑseqͦn¬
tium seuit: tunc contra fide¬
lium uitam fłama crudelita¬
tis exarsit. S quo irent mi
qui. aut quid agerent: dũ
is quem ꝑsequebantur in
terra. iam sedebat in celo:
custodiam nossent: neqͦqͣm
redemptoris nr̃i precepta
contempnerent. Ipsa eos
carnis sue mortalitas: ad a¬
morem uite immortalis ex¬
citasset. Hoc ip̃m namq in
hac uita corruptioni esse
subiectos: nam de Nagello
discipline est. Aestu enim &

Expanded text:
sine culpa suscepit. ra me, et pone me juxta te, et cujusvis manus pugnet contra me. - Ipse etenim non peccavit in cogitatione vel opere, ipse in amaritudine moratus est per passionem, ipse liberatus est per resurrectionem. Ipse juxta patrem positus est per ascensioquia profectus in coelum sedet a dextris ipsius. Et quia post ascensionis ejus gloriam Judaea in discipulorum ejus persecutione commota est, recte nunc dicitur: Et cujusvis manus pugnet contra me. Tunc quippe in membris illius furor persequentium saevit; tunc contra fidelium vitam flamma crudelitatis exarsit. Sed quo irent impii Judaei, aut quid agerent, dum is, quem persequebantur in terra, jam sedebat in coelo?custodiam nossent, et nequaquam Redemptoris nostri praecepta contemnerent, ipsa eos carnis suae mortalitas ad amorem vitae immortalis excitasset. Hoc ipsum namque in hac vita corruptioni nos esse subjectos, jam de flagello disciplinae est. Aestu enim et
Abbreviated transcription (Latin):
iam sede collocaret. Unde be¬
atus iob. & afflictionem sen¬
tiens. & adhuc differri retͥ¬
butionem iustoꝵ sciens: ap¬
te subiungit. Si sustinuero.
adhuc abinferm locis libe¬
rari non poterant : quia nͦ¬
dum uenerat. qui illuc sine
culpa descenderet: ut eos
qui ibi tenebantur ex cul¬
pa. liberaret. Tunc uͦ homo.
suum lec̾tulum in tenebris
strauit: quando lucem ui¬
stitie. ꝑ suasori callido con¬
sentiendo. beseruit. Et qͥa
in ipsis quoq inferni locis.
iustoꝵ anime sine tormento
tenebantur: ut & pro origi¬
nali culpa. adhuc illuc des¬
cenderent. & tamen ex pro¬
priis actib. supplicium nõ
haberent ⁊ quasi in lec̾tulũ¬
suum strauisse est: in infer¬
no sibi requiem preparasse
Graue enu tedium electis
fuit: post solutionem carnis
adhuc speciem non uidere cre¬
atoris. Quod tedium: non
immerito beatus iob tene¬
bras uocat. S quia hoc ex
pena infirmitatis uenit: re¬
cte eandem mox infirmita¬
tem subdidit. dicens. Putͤ¬

Expanded text:
jam sede collocaret. Unde bejam sede collocaret. Unde beatus Job et afflictionem sentiens, et adhuc differri retributionem justorum sciens, apte subjungadhuc ab inferni locis liberari non poterant, quia necdum venerat qui illuc sine culpa descequi ibi tenebantur ex culpa liberaret. Tunc vero homo suum lectulum in tenebris stravit, quando lucem justitiae persuasori callido consentiendo deseruit. Et quia in ipsis quoque inferni locis justorum animae sine tormento tenebantur, ut et pro originali culpa adhuc illuc descenderent, et tamen ex propriis actibus supplicium non haberent, quasi in tenebris lectulum stravisse est in inferno sibi requiem praeparasse. Grave etenim taedium electis fuit post solutionem carnis adhuc speciem non videre Creatoris. Quod taedium non immerito beatus Job tenebras vocat. Sed quia hoc ex poena infirmitatis venit, recte eamdem mox infirmitatem subdit dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
te. terrene dispensationis
cura fatigari. S quia no¬
uerunt cautius. & adu̾sa
transire. & prosꝑa rursus
illucescere: apte subiungit᷑.¬
bras speratur: quia uel post
noc̾tem uite p̾sentis. et̾num
lumen ꝑcipitur: uel ita hic
aduersitas. atq prosꝑitas.
alternant: ut sibi succedere
uicissim. non desinant. Un¬
de fit. ut et in luce. nox in
suspitione sit : & in nocte.
celestis muneris habemus:
ut cum archanis nr̃e iha¬
bitationis subtrahim᷑. mox
ad celestia premia deduca¬
mur ÷ quia dum conditor
ac redemptor nr̃. claustra
inferni penetrans. electoꝵ
ex inde animas eduxit: nos
illo ire non patitur. unde
iam alios. descendendo libe¬
rauit. Hi uͦ qui ante eiꝰ ad¬
uentum in hoc mundo ue¬
nerunt. quantam libet uir¬
tutem iustitie haberent: ex
corporib educti. in sinum ce¬
lestis patrie statim recipi nul
lomͦ poterant : quia necdũ
ille uenerat. qui inferni clau¬
stra. sua descensione solueret:
& iustoꝵ animas. in ꝑpetua

Expanded text:
te terrenae dispensationis te terrenae dispensationis cura fatigari. Sed quia noverunt cautius, et adversa transire, et prospera rursus illucescere, apte subjungibras speratur, quia vel post noctem vitae praesentis aeternum lumen percipitur, vel ita hic adversitas atque prosperitas alternant, ut sibi succedere vicissim non desinant. Unde fit ut et in luce nox in suspicione sit, et in nocte lcoelestis muneris habemus, ut cum a carnis nostrae inhabitatione subtrahimur, mox ad coelestia praemia deducamur, quia dum conditor ac Redemptor noster, claustra inferni penetrans, electorum exinde animas eduxit, nos illo ire non patitur, unde jam alios descendendo liberavit. Hi vero, qui ante ejus adventum in hunc mundum venerunt, quantamlibet justitiae virtutem haberent, ex corporibus educti in sinu coelestis patriae statim recipi nullo modo poterant, quia necdum ille venerat qui inferni claustra sua descensione solveret, et justorum animas in perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
bonis mentib grauiores st̃:
quanto earum intuitu. ab
intuendis celestib. uel ad
modicum euelluntur. Unde
bene beatus iob. siue sua. seu
uoce uniuers alis eccłie. post¬
quam dies suos transisse te¬
statur: ilico subiunxit. Co¬
gitationes mee dissipate st̃.
torquentes cor meum : qͥa dum¬
a bonis mentib. temporalis feli¬
citas transit: etiam cura eis t̾¬
rene dispensationis subtrahit᷑:
que eas in cogitationib torq̃¬
re uidebatur. Dum enim re¬
cte semꝑ esse. ad ꝑcipienda
celestia appetunt: eo ipso qͦ
aliquando ex dispensatione
terrena. ad ia cogitanda
descendunt ÷ torqueri se sen¬
tiunt. Undefit. ut ipsa quoq
aduersitas ꝑsecutionis. uer¬
tatur in magnam exultati¬
onem letitie: ꝓpter adeptã
quietem cordis. Unde & ap¬
uerterunt in diem. Dissipa¬
te etenim cogitationes. no¬
ctem in diem uertunt: qͥa
nonnum quam iustis ampliꝰ¬
placet. ex aduersitate ma¬
la ꝑpeti: quam ex prosꝑita¬

Expanded text:
bonis mentibus graviores sunt, bonis mentibus graviores sunt, quanto earum intuitu ab intuendis coelestibus vel ad modicum avelluntur. Unde bene beatus Job sive sua, sive voce universalis Ecclesiae, postquam dies suos transisse testatur, illico subjunxit: Cogitationes meae dissipatae sunt, 433 torquentes cor meum. Quia dum bonis mentibus temporalis felicitas transit, etiam cura eis terrenae dispensationis subtrahitur, quae eas in cogitationibus torquere videbatur. Dum enim erectae semper esse ad percipienda coelestia appetunt, eo ipso quo aliquando ex dispensatione terrena ad ima cogitanda descendunt, torqueri se sentiunt. Unde fit ut ipsa quoque adversitas persecutionis vertatur in magnam exsultationem laetitiae, propter adeptam quietem cordis. Unde et apverterunt in diem. - Dissipatae etenim cogitationes noctem in diem vertunt, quia nonnunquam justis ampliplacet ex adversitate mala perpeti quam ex prosperita
Abbreviated transcription (Latin):
semet ipsos sapientes sunt.
ad ueram sapientiam ꝑueni¬
re non possunt: ret̾te beatꝰ iob.
conu̾sionem auditoꝵ deside¬
rans exoptat : ne in his ullũ
sapientem iueniat. Ac si eis
aꝑte dicat. Stulti esse apud
uosmet ipsos discite: ut ĩ dõ
uere sapientes esse ualeatis.
runt. cogitationes mee dissi¬
pate sunt : torquentes cor
meum. Sc̃a electoꝵ eccłia.
ꝑ diurna & nocturna tem¬
pora. conspicit uite sue spa¬
cia transire: quia noctem in
aduersitatib : diem in ꝓsꝑi
si enim lux ei oritur. ex tran¬
quillitate pacis: & nox ex do¬
lore ꝑsecutionis. S cum pt
quietis otia. adexcrescentis
contra se ꝑsecutionis laborẽ
redit: dies suos transisse testa¬
tur. In quib tamen solet di
eb. tanto grauiorib curis
premii: quanto ase de ipsa
tranquillitate pacis. subti¬
liores a iuidice rationes cogi¬
te etenim pacis. mͦ animaꝵ
lucra cogitat: mͦ terrenaꝵ
rerum dispensationes curat.
Que uidelicet terrenoꝵ ac¬
tuum dispensationes. tanto

Expanded text:
sapientes sunt ad veram sapientiam pervenire non possunt, recte beatus Job, conversionem auditorum desiderans, exoptat ne in eis ullum sapientem inveniat. Ac si eis aperte dicat: Stulti esse apud vosmetipsos discite, ut in Deo vere sapientes esse valeatis. runt, cogitationes meae dissipatae sunt, torquentes cor meum. - Sancta electorum Ecclesia per diurna et nocturna tempora conspicit vitae suae spatia transire, quia noctem in adversitatibus, diem vero in vit. Quasi enim lux ei oritur ex tranquillitate pacis, et nox ex dolore persecutionis. Sed cum post quietis otia, ad excrescentes contra se persecutiones laboremque redit, dies suos transisse testatur. In quibus tamen diebus solet tanto gravioribus curis premi, quanto a se ipsa tranquillitate pacis subtiliores a Judice rationes excogite enim pacis modo animarum lucra cogitat, modo terrenarum rerum dispensationes curat. Quae videlicet terrenorum actuum dispensationes tanto
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ suoꝵ iaculis. scĩ uiri
pectus feriunt: s contra
mentem in expugnabilem.
ipsa sua ꝑcussione fatigat᷑.
Nos gͥ. subtili debemus dis¬
cretione distinguere: & qͥd
sit in eoꝵ u̾bis. quod uere
de reprobis sentiunt : & qͥd.
quod contra beatum iob fa¬
tuum sonant. Respondens¬

Expanded text:
rborum suorum jaculis sancti viri rborum suorum jaculis sancti viri pectus feriunt, sed contra mentem inexpugnabilem ipsa sua percussione fatigantur. Nos igitur subtili debemus discretione distinguere, et quid sit in eorum verbis quod vere de reprobis sentiunt, et quid quod contra beatum Job fatuum sonant. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
eius. quasi consolantes ad¬
duceret: & tamen eoꝵ men¬
tes. in asꝑitatem increpatio¬
nis excitaret : quatinꝰ eum.
cuius patientiam flagella
non uicerant: inter flagel¬
la. saltem asꝑa uerba suꝑa¬
rent. S inmicus callide
insidians. fraudem quam
contra sc̃m uirum patra¬
uerat ꝑtulit: quia scõuiro.
quot occasiones ꝑditionis
intulit: tot cauias uictorie
ministrauit. Contra torm̃¬
ta quippe patientiam. con¬
tra uerba sapientiam tenu¬
it: quia dolores uerberum.
equanimiter sustinuit: et
stultitiam male suadentiũ.
sapientiam frenauit. S qͥa
in ipsis passionib. doctisq
locutionib. sc̃e eccłie typũ
tenet: amitis eiꝰ ut sepe iam
diximus. quedam recta. et
quedam stulta loquentib.
non immerito heretici fi¬
gurantur : qui pro eo qͦd
sc̃o uiro amici sunt. multa
de reprobis recta dicunt: s
pro eo quod speciem hereti¬
coꝵ tenent. plerumq ĩ oris
sui excessu delabunt᷑ : & u̾¬

Expanded text:
ejus quasi consolantes adejus quasi consolantes adduceret, et tamen eorum mentes in asperitatem increpationis excitaret; quatenus eum, cujus patientiam flagella non vicerant, inter flagella saltem aspera verba superarent. Sed inimicus callide insidians fraudem quam contra sanctum virum paraverat pertulit, quia sancto viro quot occasiones perditionis intulit, tot causas victoriae ministravit. Contra tormenta quippe patientiam, contra verba sapientiam tenuit, quia et dolores verberum aequanimiter sustinuit, et stultitiam male suadentium sapienter frenavit. Sed quia in ipsis passionibus doctisque 437 locutionibus sanctae Ecclesiae typum tenet, amicis ejus, ut saepe jam diximus, quaedam recta, et quaedam stulta loquentibus, non immerito haeretici figurantur, qui pro eo quod sancto viro amici sunt, multa de reprobis recta dicunt; sed pro eo quod speciem haereticorum tenent, plerumque in oris sui excessu dilabuntur, et ve
Abbreviated transcription (Latin):
PE¬
RE
HU¬
IUS
RIS
PAR¬
GE
tractauimus: quod omp̃s
deus. ut mentes corrigeret
sub lege positoꝵ. beati iob
uitam ad testimonium ad¬
duxit. qui legem non nouit¬
& tamen tenuit: qui precep¬
ta uite que scͥpto non accepe¬
perat. custodiuit. Huiꝰ pͥus
actio. deo attestante laudat᷑.¬
bolo insidiante ꝑmittitur:
ut ꝑ temptamenta tͥbulati¬
onis ostenderet: quantum
pͥus in tranquillitate profe¬
cisset. Huiꝰ uitam inimicꝰ
generis humani. more suo
improbus. & laudari deo
attestante cognouit: & tam̃
ad temptandum expetiit. Quẽ
cum tot dampnis rerum.
tot orbitatib ꝑcussum. ster¬
nere neqͥuisset: uxorem ei in
stimulo male ꝑsuasionis exci¬
tauit: ut saltem ꝑ familia¬
ria uerba corrumꝑet: quem
ꝑ tot sternere nuntiorum
tormenta minime ualeret.
s cum adiutorio femine.
quod contra adam pͥus in
paradyso obtinuit. contra
hunc scđm in sterquilinio
positum. roborari ñ potuit:
ad alia se temptandi aug¬
menta conu̾tit: ut amicos

Expanded text:
peri hujus ris parte tractavimus quod omnipotens Deus, ut mentes corrigeret sub lege positorum, beati Job vitam ad testimonium adduxit, qui legem non novit, et tamen tenuit, qui praecepta vitae quae scripto non acceperat custodivit. Hujus prius actio Deo attestante laudaturbolo insidiante permittitur, ut per tentamenta tribulationis ostenderet quantum prius in tranquillitate profecisset. Hujus vitam inimicus generis humani more suo improbus, et laudari Deo attestante cognovit, et tamen ad tentandum expetiit. Quem cum tot damnis rerum, tot orbitatibus percussum sternere nequivisset, uxorem ei in stimulum malae suasionis excitavit, ut saltem per familiaria verba corrumperet quem per tot sternere nuntiorum tormenta minime valeret. Sed cum adjutorio feminae, quod contra Adam prius in paradiso obtinuit, contra hunc secundum in sterquilinio positum roborari non potuit, ad alia se tentandi argumenta convertit, ut amicos
Abbreviated transcription (Latin):
loquamur. Om̃s heretici.
scãm ecclesiam in quibꝰdam
astruit erupisse: quem fatet᷑
uerba iactare. S signat ip¬
se. quanta elatione tumue¬
rat : qui beatum iob loqui
quod non intelligeret. pu¬
tabat. Et quia om̃s hereti¬
ci. in estimatione sua. a sc̃a
eccłia despici conquerunt᷑:
hoc sibi fieri suspicari. qͦd
facit. Arbitrantur enim
se despici: qui bonoꝵ mores
despicere consueuert. Et
quia in his que comp̾hendi
ualent. ratione contra here¬
ticos ostendit eccłia. rationa¬
bile non esse quod astruunt:
estimari se ab eiꝰ iudicio. uelut
iumenta suspicantur. Ex qua
despectus sui suspicatione. ꝓti¬
nus ad delignationem prosi¬
liunt: atq ad eiꝰdem eccłie con¬
tuam in furore tuo: Here
uel spiritalem gr̃am sc̃e pre¬
dicationis: non uirtutis pon¬
dus. s insaniam furoris existi¬
mant. Quo furore uideli¬
cet. ꝑire fidelium animas
arbitrantur: quia inde in¬
terire eccłie uitam credunt:
unde eam esse contra se in¬
feruore. conspiciunt. eqͥt᷑.¬

Expanded text:
lant. --Omnes haeretici sanctam Ecclesiam in quibusdam astruit erupisse, quem fatetur verba jactare. Sed signat ipse quanta elatione tumuerat, qui beatum Job loqui quae non intelligeret putabat. Et quia omnes haeretici in aestimatione sua a sancta Ecclesia despici conqueruntur,hoc sibi fieri suspicari quod facit. Arbitrantur enim se despici, qui bonorum mores despicere consueverunt. Et quia in his quae comprehendi valent ratione contra haereticos ostendit Ecclesia rationabile non esse quod astruunt, aestimari se ab ejus judicio velut jumenta suspicantur. Ex qua despectus sui suspicione protinus ad dedignationem prosiliunt, atque ad ejusdem Ecclesiae contuam in furore tuo? 4. Ecvel spiritalem gratiam sanctae praedicationis, non virtutis pondus, sed insaniam furoris aestimant. Quo furore videlicet perire fidelium animas arbitrantur quia inde interire Ecclesiae vitam credunt, unde eam contra se infervere conspiciunt. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
fit: ut ꝓpinquum semꝑ sibi
exitum. suspicentur. Nam
reproboꝵ mentes idcirco
multa nequiter agunt: qͥa
se hic uiuere diutius arbi¬
trantur. Iustoꝵ gͦ attenua¬
tur sp̃c: s crassescit miqͦrũ.
Quo enim ꝑ elationem tu¬
ment: eo attenuationem
spc̃. non habent. Iusti uͦ. dũ
breuitatem uite sue conside¬
rant: elationis & immundi-¬
tie culpas declinant. Unde

Expanded text:
fit ut propinquum sibi semper fit ut propinquum sibi semper exitum suspicentur. Nam reproborum mentes idcirco multa nequiter agunt, quia hic se vivere diutius arbitrantur. Justorum ergo attenuatur spiritus, sed crassescit iniquorum. Quo enim per elationem tument, eo attenuationem spiritus non habent. Justi vero dum brevitatem suae vitae considerant, elationis et immunditiae culpas declinant. Unde