comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deus. talis est et imago eius. Inuifibił
deus: & imago inuisibilis. Principium.
eo quod ab ipso sint omnia: & quia an¬
te eum nichil. finis. uel quia digna¬
tus est infine temporum humiliter
in carne nasci et mori: & iudiciũ no¬
uissimum ipse suscipere. uel quia qͥe¬
quid agimus ad illum referimus: ꝙ
cum ad cum fuenerimus. ultra quid
queramus non habemus. Os dei est:
quia uerbum eius est. Nam sicut pro
uerbis que ꝑ linguam fuint sepe dici¬
mus illa et illa lingua: ita it ꝓ dei uer¬
bo os ponitur. quia mos est ut ore uer¬
ba formentur. Uerbum autem ideo
dicitur. quia ꝑ eum pater oinia condi¬
dit. siue ussit. ueritas. quia non fallit:
sed tribuit quod promisit. Uita. qi crea¬
uit. Imago dicitur propter patem simi¬
litudinem patris. figura est: quia susci¬
piens formam serui. operum uirtutũ q
similitudine. patris in se unaginem
atq: immnensam magnitudinem de¬
signauit. Manus dei est: quod omnia

Expanded text:
Deus, talis est et imago eius. Invisibilis Deus, talis est et imago eius. Invisibilis Deus et imago invisibilis. Principium, eo quod ab ipso sint omnia, et quia ante eum nihil. Finis, vel quia dignatus est in fine temporum humiliter in carne nasci et mori, et iudicium novissimum ipse suscipere, vel quia quidquid agimus ad illum referimus. Et cum ad eum pervenerimus, ultra quod quaeramus non habemus. Os Dei est, quia Verbum eius est. Nam sicut pro verbis, quae per linguam fiunt, saepe dicimus illa et illa lingua, ita et pro Dei verbo os ponitur, quia mos est ut ore verba formentur. Verbum autem ideo dicitur, quia per eum Pater omnia condidit, sive iussit. Veritas, quia non fallit, sed tribuit quod promisit. Vita, quia creavit. Imago dicitur propter parem similitudinem Patris. Figura est, quia suscipiens formam servi operum virtutumque similitudine Patris in se imaginem atque inmensam magnitudinem designavit. Manus Dei est, quod omnia
Abbreviated transcription (Latin):
de et bis genitus dicitur. siue quia pa¬
ter eum genuit sine matre incternita¬
te. siue quia mater sine patre. in tem¬
pore. Uingenitus autem uocatur se¬
cundum diuinitatis excellentiã: qͥa
sine fratrib. Primogenitus scđ̾m suscep¬
tionem hominis inqua ꝑ adoptionem
grẽ fr̃s habere dignatus est: quibus
cẽt primogenituis. O mousyon patri. ab
unitate substantie appellatur.Sub¬
stantia enim uel cẽntia. grece usia ap
pellatur. O mo: unum. Utrunq igit᷑
comunctum: sonat uua substantia.
Hoc enim uocatur omousion. qd
est ego et pater unum sumus. hoc ẽ
eiusdem cum patre substantie. Quod
nomen et si scriptum in literis sc̃is ñ
inuenatur. in assertione tamen totiꝰ
triuitatis defenditur: quia datur
ratio unde recte dici ostendatur. sic̃
et pater in illis libris nusquam uni¬
genitus legitur. sed tamen dicendus
cẽ atq credendus non dubitatur. Omo¬
usion similis substantie: quia qualis

Expanded text:
de et bis genitus dicitur, sive quia Pade et bis genitus dicitur, sive quia Pater eum genuit sine matre in aeternitate, sive quia Mater sine Patre in tempore. 13. Unigenitus autem vocatur secundum divinitatis excellentiam, quia sine fratribus; Primogenitus secundum susceptionem hominis, in qua per adoptionem gratiae fratres habere dignatus est, quibus esset primogenitus. 14. Homousios Patri ab unitate substantiae appellatur. Substantia enim, vel essentia Graece οὐσία dicitur, ὅμος unum. Utrumque igitur conjunctum sonat una substantia. Hoc enim vocatur homousion, quod est: Ego et Pater unum sumus, hoc est, ejusdem cum Patre substantiae. 15. Quod nomen, etsi scriptum in sanctis Litteris non invenTrinitatis defenditur, quia datur ratio unde recte dici ostendatur; sicut et Pater in illis libris nusquam Ingenitus legitur, sed tamen dicendus esse atque credendus non dubitatur. Homoeusion, similis substantiae, quia qualis
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris. Xp̃i autem nom̃ nunquã
alibi omnino. nec in aliqua gente
fuit. nisi tantum in illo regno ubi
rat. Messias autem hebraice dicitur.
xp̃c grece: latina autem locutione
unctus. Iħs hebraice. grece sother: la¬
tine autem salutaris siue saluator
interpretatur. ꝓ eo quod cunetis gen¬
tib salutifer uenit. Ethimologiam
enim nominis huiusetiam euange¬
lista significat dicens. uocabis nom̃
saluum faciet populum suum. Si c̃
saluator. Quod uerbum latina lingͣ
antea non habebat. s habere potẽ¬
rat: sicut potuit quando uoluit.¬
Emmanuel ex hebreo in latinũ sig¬
nificat nobiscum ds̃. Scilicet quia
ꝑ uirginem natus deus hominib
in carne mortali ita apparuit. ut
terrenis uiam salutis ad glũ aꝑiret.
ad diuinitatis substantiam que ꝑ¬
tinent ista sunt: deus et dñs. Deus
autem dictus: propter unitam cũ
patre substantiam. Dñs: propter
seruientem creaturam. Deus autẽ
et homo est: quia uerbum et caro. un¬

Expanded text:
Salvatoris. Christi autem nomen nusquam Salvatoris. Christi autem nomen nusquam alibi omnino nec in aliqua gente fuit, nisi tantum in illo regno ubi rat. Messias autem Hebraice dicitur, Graece Christus, Latina autem locutione unctus. Iesus Hebraice, Graece σωτήρ, Latine autem Salutaris, sive Salvator interpretatur, pro eo quod cunctis gentibus salutifer venit. 8. Etymologiam enim nominis hujus etiam evangelista significat, dicens: Vocabis nomen salvum faciet populum suum a peccaSalvator. Hoc verbum Latina lingua antea non habebat; sed tamen habere poterat, sicut potuit quando Emmanuel ex Hebraeo in Latinum significat 'nobiscum Deus,' scilicet quia per Virginem natus Deus hominibus in carne mortali apparuit, ut terrenis viam salutis ad caelum aperiret. Ad divinitatis substantiam quae pertinent ista sunt: Deus, Dominus. Deus autem dictus propter unitam cum Patre substantiam. Dominus propter servientem creaturam. Deus autem et homo, quia Verbum et caro. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ultis etiam modis xp̃c appellari
in scripturis iuenitur diuinis.
Nam ipse dei patris unigenitus filius
dum cẽt equalis patri. propter salutẽ
nr̃am formam serui accepit. Proinde
quedam nomina in illo ex diuinita¬
tis substantia. quedam ex dispensati
hoc est unctus. Preceptum enim fue¬
rat iudeis. ut sacrum conficerent unguẽ¬
tum. quo pungi possent. hi qui uoca¬
bantur ad sacerdotium uel ad regnũ.
Et sicut nunc regib indumentum pur¬
pure insigne est regie dignitatis: sic
illis unctio sacri unguenti nomen
ac potestatem regiam conferebat.
Et inde xp̃i dicti acrismate: quod ẽ
unctio. Nam crisma grece: latine
unctio nuncupatur. Que etiam dño
nomen accomodauit facta sp̃ualis:
quia sp̃u unctus est a deo patre.
tisunt enim in hac ciuitate aduersus
scm̃ filium tuum. quem uuxisti non
utiq oleo uisibili sed gre dono: quod
insibili significatur unguento. Non
testatis. Dum enim dicitur xp̃e com
mune dignitatis nomen est: dum
iłis xp̃c. proprium est uocabulum

Expanded text:
ultis etiam modis Christus appellari in Scripturis invenitur divinis. Nam ipse Dei Patris Unigenitus Filius, dum esset aequalis Patri, propter salutem nostram formam servi accepit. Proinde quaedam nomina in illo ex divinitatis substantia, quaedam ex dispensatiohoc est, unctus. 300 Praeceptum enim fuerat Judaeis ut sacrum conficerent unguentum quo perungi possent ii qui vocabantur ad sacerdotium, vel ad regnum; et sicut nunc regibus indumentum purpurae insigne est regiae dignitatis, sic illis unctio sacri unguenti nomen ac potestatem regiam conferebat, et inde christi dicti a chrismate, quod est unctio. 3. Nam chrisma Graece, Latine unctio nuncupatur, quae etiam Domino nomen accommodavit facta spiritualis, quia spiritu unctus est a Deo Patre, ti sunt enim in hac civitate, adversus sanctum Filium tuum, quem unxisti; non utique oleo visibili, sed gratiae dono, quod visibili significatur unguento. 4. Ntemune dignitatis nomen est; dum Iesus Christus, proprium est vocabulum
Abbreviated transcription (Latin):
quandã pͥmã matiã dicunt nullo
prorsus mformatam: siomniũ cor¬
poralium formarum capacem exqua
idõquia om̃e informe uũ aliquid facien¬
dum c̾r scmp mati̾a nuncupat᷑. Proĩ c̃is

Expanded text:
quamdam primam materiam dicunt, nullo prorsus modo formatam: sed omnium corporalium formarum capacem, ex quideo quia omne informe, unde aliquid faciendum est, semper materia nuncupatur. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
n inregritra ⁊ fidei & stati eccli̾e s ne lon¬
s ti mpore precipiat consertiati. meq¬
e ucer oblarint la presentis mcuda raa
& innumerabilia discrimina intinittm
reddat tue intercessionis gratia ac recon.¬
dicum ingrenuo memorie tue tutum
ab onini tempestate peccati orgta ur̃o ef¬
ficiat trinitas sacratissima. Et manti
sua. Ego sertiuis dñi braulio. yfidoore. In
dño fruar te lucerna audens: & non mat¬
cescens.

Expanded text:
suae longo tempore praecipiat conservare, meque inter oblatrantia praesentis mundi varia t innumerabilia discrimina munitum reddat tuae intercessionis gratia, ac reconditum in gremium memoriae tuae, tutum ab omni tempestate peccati oratu vestro efficiat Trinitas sacratissima: Et manu sua: Ego servus Domini Braulio Isidoro: in Domino fruar te, lucerna ardens, et non marcescens.
Abbreviated transcription (Latin):
mologiarum quos iani facience dr̃a au¬
memores sertio ur̃o dirigere iubeatis. qi
ut michi sum conscuis magna ibi ex par¬
te sertu titi postulatione sudasti: &¬
primun in mẽ existe manificiis. sic in
scõrtm oetibis & felixͥ ubearis & primꝰ.
Gesta etiam synodi in qua fuit arriui

Expanded text:
mologiarum, quem jam, favente Domino, aumologiarum, quem jam, favente Domino, aumemores servo vestro dirigere jubeatis: quia, ut mihi sum conscius, magna ibi ex parte servi tui postulatione sudasti. Et ideo in me primum existe munificus, sic in sanctorum coetibus et felix habearis et primus. Gesta eti
Abbreviated transcription (Latin):
bendi oꝑtio: c tt̃a pectati: meis ingeuen᷑¬
ibis non modo sterlitatis uel inopie ma¬
lo. uerum ecum luis & hostilitatis iax.¬
minus inquirerem horribili sum p̃pedit
incursu. Nunc autẽ & si mille necelsĩt¬
liuis. mille curis aterg̃ .s. pͥdst longit
nua. ie tempus ueluti ab imꝓrodi. Sopo¬
ris nt ita dixerim gratiedine sufetatus.
istitis mee suggestioins affatibus de pende
prescimo salatis obseꝗtiñ: & coidis & cor¬
poris humilitate prostratus. inprecans
excellentissumam cue beatitisoimil pcce¬
statem. ut petubiareni famultm quem
pio illo sacre dignatioris intutiti semper
habtusti susceptum. tsq in finem hab̾e
iubeas commendatum. Nam ego xp̃e
so tempore tam ꝓrolexo uel nunc ur̃ n
non meror uidere conspectam: sed sꝑ̃o
m illam qtui non obliruscte᷑ misereri
mnec re ellit in finem. quia exandiet
precẽ pauꝑie: E nr̃o me iniserum repr¬
sentabit aspectiti. Snggero sane & om¬
mora scciphicatione deposco. ut ħꝰ ros ethi¬

Expanded text:
atis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. Nunc autem et si mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem habere jubeas commendatum. Nam et ego Cd emenso tempore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum: sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Ety
Abbreviated transcription (Latin):
shumilitate prostratus. inprecans
llentissimam cue beatituoinis pcte¬
ii. qt petuliarem famulum quem
lo sacre dignationis intintii semper
isti susceptum. usq infinem hab̾e
as commenbatum. Nam ego xp̃c¬

Expanded text:
poris humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem habere jubeas commendatum. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
duo. et tria. et quatuor. & sex. simul ducta
sedecim faciunt: ꝙ longe aduodenario ex¬
cedunt. Sic et alii similes plurimi ut duo¬
deuicesimus: et multi tales. Diminutuu
iumeri sunt. qui partib sluis computati
minorem summam efficiunt. at puta de¬
narius cuius partes sunt tres: decima qd
est unum. quinta quod duo. dimidia qd̃
quinq Unum enim et duo & quinq summul
ducta octonarium faciunt: longe a dena¬
rio minorem. S unilis huic octonarius. uel
alii plurm: qui i partes telacti infracos¬
sistunt. Perfectus numerus est. qui suis
partibus adimpletur. ut senarus. Habet
cium tres partes: sextam. terciam. et duni¬
diam. Sexta enim unum est. tercia duo:
dimidia tres. He partes in summã duc¬
te. id ẽ unum et duo et tria: simul eundẽ
consummant ꝑficiunt q senarium. Suss
autem ꝑfecti nimeri int̾ra denarium sex
intra centenarium uiginti octo. intͣ mil¬
lenarium quadringenti non aginta et

Expanded text:
duo, et tria, et quattuor, et sex simul ducta duo, et tria, et quattuor, et sex simul ducta XVI faciunt et longe a duodenario excedunt: sic et alii similes plurimi, ut duodevicesimus, et multi tales. Diminutivi numeri sunt, qui partibus suis computati minorem summam efficiunt, utputa denarius, cuius partes sunt tres: decima, quod est unum; quinta, quod duo; dimidia, quod quinque. Unum enim et duo et quinque simul ducta octonarium faciunt, longe a denario minorem. Similis est huic octonarius, vel alii plurimi qui in partes redacti infra consistunt. Perfectus numerupartibus adimpletur, ut senarius; habet enim tres partes, sextam, tertiam et dimidiam: sexta eius unum est, tertia duo, dimidia tres. He partes, in summam ducte, id est unum et duo et tria, simul eumdem consummant perficiuntque senarium. Sunt autem perfecti numeri infra denarium sex, infra centenarium viginti octo, infra millenarium, quadringinta nonaginta et
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiam alio numero ꝓcreantur. ut no¬
uem. quindecim. et uiginti unum. et ui¬
ginti quinq. Dicimus enim ter terni. et
septies tern: ter quini. et quinquies quimi.¬
Medioeres numerisunt. qui quodam mͦ
suplices et incompositi sunt eẽ uidentur.
alio uͦ modo scdi et compositi: ut uerbigr̃a
comparatus fuerit primus est et incompo.¬
situs. quia non habet communem nume¬
rum. nisi solum monadicum. Ad quinde¬
cun uͦ si comparatuis fuerit scd̾s est & cõpo.¬
situs: qm̃ in est illi communis numerus
preter monadicum. id ẽ ternarius nume¬
rus. qui nouem mensurat ter terni. et qͥn¬
decim ter quini. Item parium numerorum
alii sunt suꝑflui. alii diminutiui. alii ꝑfec¬
ti. Suꝑflui sunt. quorum partes simul du¬
cte plenitudinem suam excedunt. utputa
duodenarius. habet enum partes quinꝙ:
duodecimam quod est unum. sextam qd
duo. quartam quod tria. terciam qđ qua¬
tuor. dimidiam quod sex. Unum enm. et

Expanded text:
sed etiam alio numero procreantur, ut nosed etiam alio numero procreantur, ut novem, quindecim et vigintiunum, vigintiquinque: dicimus enim ter terni, et septies ternMediocres numeri sunt, qui quodammodo simplices et inconpositi esse videntur, alio vero modo et conpositi; ut verbi gratia, conparatus fuerit, primus est et inconpositus, quia non habet communem numerum nisi solum monadicum: ad quindecim vero si conparatus fuerit, secundus est et compositus, quoniam inest illi communis numerus praeter monadicum, id est ternarius numerus; quia novem mensurat ter terni, et quindecim ter quini. Item parium numerorum alii sunt superflui, alii diminutivi, alii perfecti. Superflui sunt, quorum partes simul ductae plenitudinem suam excedunt, ut puta duodenarius. Habet enim partes quinque: duodecimam, quod est unum; sextam, quod duo; quartam, quod tria; tertiam, quod quattuor; dimidiam, quod sex. Unum enim et
Abbreviated transcription (Latin):
secabiles ꝑmanent: ut sex decemet octo.
triginta quinquaginta. Mox enim ut
hunc numerum diuiseris. incurris in nu¬
undi possunt. sed usq ad unitatem non per¬
ueniunt: ut iuginti quatuor. Hi enim in
medietatem diuisi duodecim faciunt. rur¬
sum q: in aliam medietatem sex. deinde in
aliam tres: et ultra diuisionem non recipit
sectio illa. sed ante unitatem inuenitur ter¬
minus quem sccare non possis. Impariter
unpar est. qui ab impari numero impari¬
gnita nouem. qui dum sint impares nu¬
meri. ab imparib etiam partib diuidunt᷑.
ut septies septem. quadragies nouem. & qͥn¬
quies quini. uigies quinquies. Imparutm
numerorum alii simplices sunt. alii com¬
positi. aliĩ mediocres. Simplices sunt: qui
nullam aliam partem habent nͥ solam u¬
nitatem. ut ternarius solam terciam. & qͥ¬
narius solam quintam. et septenarius solã
septimam. His enim una parssola est. Co¬
positi sunt: qui non sola unitate metiunt᷑.

Expanded text:
secabiles permanent, ut sex decem, octo, secabiles permanent, ut sex decem, octo, triginta, quinquaginta. Mox enim ut hunc numerum diviseris, incurris in nuvidi possunt, sed usque ad unitatem non perveniunt, ut viginti quatuor: hi enim in medietatem divisi XII faciunt, rursum in aliam medietatem sex, deinde in aliam tres et ultra divisionem non recipit sectio illa, sed ante unitatem invenitur terminus, quem secare non possis. Impariter impar est, qui ab impari numero impariX qui dum sint impares numeri, ab imparibus etiam partibus dividuntur, ut septies septem, quadries nonies, quinquies quini, vigies quinquies. Imparium numerorum, alii simplices sunt, alii compositi, alii mediocres. Simplices sunt, qui nullam aliam partem habent, nisi solam unitatem; ut ternarius solam tertiam, et quinarius solam quintam, et septenarius solam septimam: his enim pars una sola est. Compositi sunt, qui non sola unitate metiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ri potest a ceteris animalib qui calculi
bus. Par numerus duuditur in his: pa¬
impariter impar. Impar numerus di¬
iuditur in his: primum et simplum. se¬
cundum et compositum: tercium medio¬
crem. qui quodammͦ primus ꝙ incompo¬
situs. alio uͦ modo sccds et compositus est.
Par numerus est. qui in duabus equis
partib diuidi potest. ut duo. quatuor.
et octo. Impar uͦ numerus ẽ. qͥ diuidi
equis partib nequit. umo medio uel defi¬
ciente uel suꝑante: ut tres. quinq:. septem.
nouem. et reliqui. Pariter par numerus
est. qui scd̾m parem numerum pariter di¬
uiditur. quousq ad indiuisibilem ꝑueni¬
at imitatem: ut puta sexaginta quatuor
habet medietatem triginta et duos. hic
autem socdecim. sedecim uͦ octo. et octona¬
rius quatuor. quaternarius duo. binariꝰ
unum: qui singularis indiuisibilis est.
Pariter impar est. qui in partes equas re¬
cipit sectionem: sed partes cius mox indis¬

Expanded text:
ri potest a caeteris animalibus qui calculi ri potest a caeteris animalibus qui calculi bus. Par numerus dividitur in his: paimpariter par et impariter impar. Impar numerus dividitur in his, primum et simplum, secundum et compositum, tertium mediocrem, qui quodammodo primus et incompositus est:alio vero modo secundus et compositus est. Par numerus est, qui in duabus equis partibus dividi potest, ut duo, quatuor et octo. Impar vero numerus est, qui dividi equis partibus nequit, uno medio, vel deficiente, vel superante ut tria, quinque, VII et IX et reliqui. Pariter par numerus est, qui secundum parem numerum pariter dividitur, quousque ad indivisibile perveniant unitatem: utputa sexaginta quatuor habet medietatem trigintaduo, hic autem sedecim, sedecim vero octo et octonarius quatuor, quaternarius duos, binarius unum, qui singularis indivisibilis est. Pariter impar est, qui in partes equas recipit sectionem, sed partes eius mox indis
Abbreviated transcription (Latin):
atio numerorum contempnenda non
est. In multis enim scãrum seriptu¬
rarum locis quantum habent myste¬
rium elucet. Non enum frustra in laudib
dei dictum est: omnia in mensura ꝙ nu¬
mero et pondere fecisti. Senarius nanq
qui partib suis ꝑfectus est. ꝑfectionem
mundi quadam numeri sui significatio¬
ne declarat. Similiter et quadraginta di¬
es. quib moyses et helias & ipse dñs ienina¬
uerunt sine numerorum cognitione nõ
intelliguntur. Sic et alii in scripturis sacͥs
numeri existunt. quorum figuras non nisi
noti huius artis scientie soluere possunt.
Datum est etiam nobis ex aliqua parte
sub numerorum consistere disciplina. qͣn¬
do horas ꝑ eam discimus. quando mensi¬
um curricula supputamus. quando spa¬
cium anni redeuntis agnoscimus. ꝑ nume¬
rum siquidem: ne confundamur instru¬
uur. Tolle numerum in reb omnib. & oĩa
pereunt. Ad une scło compotum. et cuncta
ignorantia ceca complectitur. Hec differ¬

Expanded text:
atio numeri contemnenda non est; in multis enim sanctarum Scripturarum locis quantum mysterium habeant elucet. Non enim frustra in laudibus Dei dictum est: Omnia in mensura, et numero, et pondere fecisti. 2. Senarius namque, qui partibus suis perfectus est, perfectionem mundi quadam numeri sui significatione declarat. Similiter et quadraginta dies, quibus Moyses, et Elias, et ipse Dominus, jejunaverunt, sine numerorum cognitione non intelliguntur. 3. Sic et alii in Scripturis sacris numeri existunt quorum figuras non nisi noti hujus artis scienter solvere possunt. Datum est etiam nobis ex magna parte sub numerorum consistere disciplina, quando horas per eam discimus, quando mensium curricula supputamus, quando anni spatium redeuntis agnoscimus. Per numerum siquidem, ne confundamur, instruimur. Tolle numerum rebus omnibus, et omnia pereunt. Adime saeculo computum, et cuncta ignorantia caeca complectitur, nec differ
Abbreviated transcription (Latin):
nens numerus est. qui comunctis mo¬
nadib continetur. uerbigr̃a eentenars
numerus si in magnitudine intelliga¬
tur. id est in linea. aut spacium aut soli¬
dum dicitur continens. Similiter qua¬
ternarius et quinarius numeri. Linealis
numerus est qui inchoans a monade li¬
nealiter scribitur: usq ad infinitum.
Unde alpha ponitur ꝓ designatione
linearum: quoniam hec littera unum
significat apud grecos.
Supficialis numeris est. qui ñ solum

Expanded text:
nens numerus est qui a coniunctis monens numerus est qui a coniunctis monadibus continetur, ut uerbi gratia trinarius numerus, si in magnitudine intellegatur, id est in linea aut spatium aut solidum, dicitur continens; similiter quaternarius et quinarius numeri. Linealis numerus est qui inchoans a monade linealiter scribitur usque ad infinitum, unde alpha ponitur pro designatione linearum, quoniam haec littera unum significat apud Graecos - aaa. Superficialis numerus est qui non solum
Abbreviated transcription (Latin):
partem eius. Multiplex suꝑpartiona¬
lis numerus est. qui dum comparatꝰ
ad inferiorem sibi numerum fuerit.
continet eum multipliciter cum aliĩs
partibus eius. ut uerbigr̃a octo ad tres
dum comparati fuerint. continent in se
bis ternum cum aliis duabus partibus
rati fueruit. continent intra se bis senum
cum aliis duabus partibus eius. Sedecĩ
ad septem dum comparati fuerint. conti¬
nent oum bis cum aliis duabus partib¬
parati fuerint. continent intra se bis
octo cum aliis partibus tribus eius. Sub¬
multiplex suꝑpartionalis numerus ẽ. qui
dum ad fortiorem sibi comparatus fuerit
continetur ab eo multipliciter cum ali¬
quib partibus suis: ut uerbigr̃a tres ad
octo continentur bis cum duab partib
bis cum tribus partibus sitis. De tercia
umeri diuisione tociꝰ numeri .uiii.
autem discreti sunt: aut continen¬
tes. Iste diuiditur sic. Primus linealis.
tus numerus est. qui a discretis mona¬
dibus continetur. ut uerbi grã tres.

Expanded text:
ionalis numerus est qui, dum comparatus ad inferiorem sibi numerum fuerit, continet eum multipliciter cum aliis partibus eius, ut uerbi gratia VIII ad III dum comparati fuerint, continent in se bis terni cum aliis duabus partibus rati fuerint, continent intra se bis seni cum aliis duabus partibus eius; XVI ad VII dum comparati fuerint, continent eum bis cum aliis duabus partibparati fuerint, continent intra se bis VIII cum aliis tribus partibus eius. Submultiplex superpartionalis numerus est qui, dum ad fortiorem sibi comparatus fuerit, continetur ab eo multipliciter cum aliquibus partibus suis, ut uerbi gratia III ad VIII continenbis cum tribus partibus suis. CAPUT VII. De tertia divisione totius numeri. 1. Numeri, aut discreti sunt, aut continentes. Iste dividitur sic, primus linealis, tus numerus est qui a discretis monadibus continetur, ut uerbi gratia
Abbreviated transcription (Latin):
am notam habebit. ꝑ quam contẽple¬
tur rationem astrorum et mutatioes
temporum. Nam sicut ait quidam me¬
dicorum: cum ipsorum qualitatibus
et nr̃a corpora cominutantur. Hin est
quod medicina. scdã philosophia dr̃.
Utraq enim disciplina totum hominẽ
sibi uendicat. Nam sicut ꝑ illam aui¬
ma: ita ꝑ hanc corpus curat᷑.¬
I He auetorib legum.

Expanded text:
am notam habebit, per quam contempleam notam habebit, per quam contempletur rationem astrorum et mutationem temporum. Nam sicut ait quidam medicorum, cum ipsorum qualitatibus et nostra corpora commutantur. Hinc est quod Medicina secunda Philosophia dicitur. Utraque enim disciplina totum hominem sibi vindicat. Nam sicut per illam anima, ita per hanc corpus curat1 De auctoribus legum.
Abbreviated transcription (Latin):
quadam breui tabella quasdã celican¬
sas situsꝙ terrarum & maris spacia an¬
notauimus. ut inmodico lator caꝓcur¬
rate os compendiosa breuitate ethymo¬
logias enum causasꝙ cognoscat.

Expanded text:
quadam brevi tabella, quasdam coeli causas, situsque terrarum, et maris spatia annotavimus, ut in modico lector ea percurrat, et compendiosa brevitate etymologias eorum causasque cognoscat.
Abbreviated transcription (Latin):
modum stagni amnem insinũ digit. a qͦc
padus nuncupatur. hio ag̃cis cridanis cog.¬
nominatus ẽ. abctidano solis filio quẽ secon¬
tem dicunt. qͥ sulminis ictu ꝑcussus ieodẽ
sluuo deicitꝰ ẽ & extinciꝰ. Augetur autẽ eroꝵ
ne tͥginta fluminum cͥca rauennã in adria¬
ticum mare defert᷑ Tydis italie fluuis atibio
roge albanoriun dr̃ appellacͦ. qui in hunc flu¬
uitim occidit. ꝙ de exitu suo nom̃ dedit. Ñ
anccabula antiquum notũ ã colore habu

Expanded text:
odum stagni amnem sinu digerit; a quo et Padus est nuncupatus. Hic a Graecis Eridanus cognominatus, ab Eridano Solis filio, quem Phaethontem dicunt; qui fulmine percussus in eodem fluvio deiectus est et extinctus. Augetur autem exortione triginta fluminum circa Ravennam in Adriaticum mare defertur. Tiberis Italiae fluvius a Tiberino rege Albanorum dicitur appellatus, qui in hunc fluvium cecidit, et de exitu suo nomen dedit. Nam antea Albula antiquum nomen a colore habui
Abbreviated transcription (Latin):
udcari fcit᷑ amniũ copia quib magisau¬
getur. Iste ẽ qui incuropa plus omnib ht̃
samam. Idem et ister quia dump nnumĩas
uadit głis mutat & nom̃. & maiores sͥ am¬
biendo colligit iures. Orit᷑ abgmanicis iu¬
gis o occidñtalib partib barbarorum. ꝑ¬
gens contra orientem sexaguita inse fluii¬
os recipit. sepitm ostiis inpontum fluit. Ro¬
danus gallie fluuuꝰ ab oppidorodo cognonu¬
natusẽ qͦd coloni rodicon uocauerint. Qui
rapido concit᷑ cursu tirrem equoris sactasciti¬
dens. ñ modicum sepe nauigantibi facit pi¬
culum. dum initex se maris fiuctꝰ et amins
stucnta docertant. Renus apodam societate
fertur uocat᷑ꝰ. qm̃ cum codem eruna punitia

Expanded text:
vocari fertur a nivium copia quibus magis augetur. Iste est qui in Europa plus omnibus habet famam. Idem et Ister, quia dum per innumeras vadit gentes, mutat et nomen et maiores sibi ambiendo colligit vires. Oritur a Germanicis iugis et occidentalibus partibus barbarorum, pergens contra orientem: sexaginta in se fluvios recipit: septem ostiis in Pontum influit. Rhodanus Galliae fluvius ab oppido Rhodo cognominatus, quem coloni Rhodiorum locaverunt; qui rapido concitus cursu, Tyrrheni aequoris freta scindens, non modicum saepe navigantium facit periculum, dum inter se maris fluctus et amnis fluenta decertant. Rhenus a Rhodani societate fertur vocatus, quoniam c
Abbreviated transcription (Latin):
suit Ensis caucascis montib fusus. cũ plu¬
rib aliis incuxinum se p̃cipitat. mare nñ
ꝙ nuncupatur. Cignus amnis cilitie ex
tauro monte ꝓ gralicns miram aquarum
hñs suauitatẽ. Etua quioquid bandidũ ẽ
cgnum gentili lungua siri dicunt. met
pib cenus ẽ & quictus. Ilas siuuiꝰ asie. Pac¬
tolus sluuiꝰ asie harenas aureas trabũs. de
ꝑ aurato fluore aliter crisontium uocant.
Ermus fiuiuus asie qui smirncoꝵ serat cã¬
pos. et ipse fluctib aureis et harenis plenꝰ:
aquo ot snurna uocata e᷑ Meander aninis
asie flocauosus. qͥ recurrentib ruus inter
cariam et ioniam pͣcipitatur insinũ qui
misetum diuidit t pͥenam nderauͣ¬

Expanded text:
nfluit. Eusis Caucaseis montibus fusus cum plunfluit. Eusis Caucaseis montibus fusus cum pluribus aliis in Eusinum se praecipitat mare; unde et nuncupatur. Cydnus amnis Ciliciae e Tauro monte progrediens, miram aquarum habens suavitatem, et quia quidquid candidum est, 'cydnum' gentili lingua Syri dicunt. Unde et poribus tenuis est et quietus. Hylas fluvius Asiae. Pactolus fluvius Asiae, harenas aureas trahens: de pro aurato fluore aliter Chrysorrhoam vocant. Hermus fluvius Asiae qui Smyrneos secat campos, et ipse fluctibus aureis et harenis plenus; a quo et Smyrna vocata est. Maeander amnis Asiae flexuosus, qui recurrentibus ripis inter Cariam et Ioniam praecipitatur in sinum qui Miletum dividit et Prienam;o Ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter uelocitanem. et instar bestie tigͥos
minia ꝓuctate currentis. Eufinhes
sluiũ ẽ mesopotanne de paradiso exori
loniam maluit. Hic a stugib uł abubta¬
te custiita nom̃ accepit. Nlam custata he¬
braice fertilitas int̃pretatuꝵ. Mesopota¬
mniam et enim inquibdam locisita iri
auctor ocmssiinus asscrit tigrun os custa¬
tam uno fonte manare inarmenia. qͥꝑ
diũsa cuntes longis diuidunt᷑. spatio
modi relicto multorũ milium: que tam̃
tra quȩ abipsis ambitur mesopotanna
depadisi fluminibi intelligñdum. In dꝰ
slumꝰ orientis: qui rubro mari accipitim
Staphes suit modorum rex antiquissimꝰ.
exquo amns orientis nom̃ accepit: qͥ ncͣ
ydaspis dñ. Dequo lucanus. Uastis ind̾
ceientem decurrere. Ararim flumꝰ oti
enim ꝑ parthiam & assiriam. Bactrus
flunius oricntis a rege bactro nocatus
sertur a qͦ et batriam et urbs corum. Co¬

Expanded text:
ocitatem instar bestiae nimia pernicitate currentis. « Euphrates fluvius Mesopotamiae de paradiso exorielonem influit. Hic a frugibus, vel ab ubertate nomen accepit. Nam Ephrata Hebraice fertilitas interpretatur. Euphrates enim in quibusdam locis ita Mesauctor certissimus asserit, Tigrim et Euphratem uno fonte manare in Armenia, qui per diversa euntes, longius dividuntur, spatio medio relicto multorum millium, quae tamen terra, quae ab ipsis ambitur, Mesopotamiade Paradisi fluminibus intellegendum. Indus fluvius orientis, qui Rubro mari accipitur. Hystaspes fuit Medorum rex antiquissimus, ex quo amnis orientis nomen accepit, qui nunc Hydaspes dicitur. De quo Lucanus . . . orientem decurrere. Araris fluvius orer Parthiam et Assyriam. Bactrus fluvius orientis a rege Bactro vocatus fertur; a quo et Bactriani et urbs eorum. Cho
Abbreviated transcription (Latin):
me stumine tauo abluero. T orpensc̃ aqͥ
nemens cũ impetu. Dictꝰ act̃ torreus quia
plumia crescit. siccitate torrestit .i. arescit.
Dequo ꝑacubius flammeo uapore iercis.
torret sui g̃ci abhieme nom̃ dederunt nas
abcilate. Ini a trmpore qͦ suocrestit. nosaut̃.¬
ꝑore q siratur. Amnis flumꝰ e nemore ac
frontib recdanit᷑. & exipł amenit. e amrus
nocatus. Decur sus ꝓpͥe sinscur susꝙ sine
aqnarum sit: scu quarumlibet ierum. Ri¬
ditudum aquas magͥ̾o. slam migare
inducciet᷑ Burges ppͥc locus altus inilu.¬
mine. Pnicus ẽ lacus qe bssus ergno han¬
nuir aqua: apotatione dictus. fõns caps̃
ẽ aque nascentis. quasi aquas fundiła.
Qudã autẽ flumorum ꝓpͥis ex cansisno¬
mina accepunt. exquib non milli. notã¬
disunt. qui inhystorus cclebres memo
rantur. Gcon fluuiꝰ de pabiso cricns atꝙ
umũsam cibiopiam eingens. uocatus
hoc nomine qͦo mereũo sue exundatb¬
nis t̾ram egpti irriget. ẜe emimg̃ae: laci

Expanded text:
me flumine vivo abluero. Torrens est aqua veniens cum impetu. Dictus autem torrens quia pluvia crescit, siccitate torrescit, id est arescit. De quo Pacuvius 13: Flammeo vapore torrens torret. Cui Graeci ab hieme nomen dederunt, nos ab aestate; illi a tempore quo succrescit, nos a tempore quo siccatur. Amnis fluvius est nemore ac frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis vocatus. Decursus proprie finis cursus, sive aquarum sit seu quarumlibet rerum. Riducendum aquas in agris; nam inrigare inducere est. Gurges proprie locus altus in flumine. Puteus est locus defossus ex quo hauritur aqua, a potatione dictus. Fons caput est aquae nascentis, quasi aquas fundens. Quidam autem fluviorum propriis ex causis nomina acceperunt, ex quibus nonnulli notandi sunrantur. Geon fluvius de Paradiso exiens, atque universam Aethiopiam cingens, vocatus hoc nomine, quod incremento suae exundationis terram Aegypti irriget. Ge enim terram sig
Abbreviated transcription (Latin):
narlidit loca. Lacꝰ autẽ idemo stagnũ.
uͥ miñisa aqͥ conuenit. Namdictũẽ stag¬
num abeo qͦd illic aquastit: nec dccarrat.
ẽ aquarum impenctrabilis. suic
sꝑclonce aquarum latentium. equib
sontes & slumina ꝓcedunt. nłque ocul¬
ee subteretint. uñ t abyisus c̃i ficta. Nã
om̃s aque siue traties. poccultas uenas
ad matriorm abyssum reu̾tuntur. fłttus
dicti quod flacib siant. uentorum cum
impulsu agitate aque fluctuant. Aqua
ẽ. statiua. os sine motu equał unda uꝰemi¬
inmotu quodam ot agitatione quasi abe¬
undo o redeundo unda uocata. Latea
ꝓpͥe liquor fontis ẽ. te dicta latex qͥpinne¬
nis itrix laceat Guita ẽ que stat: stillaqͤ
cadit. Hinc stillicidium quasi stilla cabͣs
Stria enim grecum ẽ .i. guita. Indefit
diminutiuum: ut dicamꝰ stilla. Dum añ
glutinosa gatta e᷑: dum cecił̾it stilla ẽ Spu¬
ma dicta abc̃o qͦdspuat᷑. sordes enim sie
undarum. Uñ o mustum oe ea que coquũ¬
tur sprima purgant᷑. Hinc et sputũ. de

Expanded text:
idit loca. Lacus autem idem et stagnus, ubi inmensa aqua convenit. Nam dictus est stagnus ab eo quod illic aqua stet nec decurrat. st aquarum inpenetrabilis, sive speluncae aquarum latentium, e quibus fontes et flumina procedunt; vel quae occulte subter eunt, unde et abyssus dictus. Nam omnes aquae, sivead matricem abyssum revertuntur. Fluctus dicti quod flatibus fiant. Ventorum enim inpulsu agitatae aquae fluctuant. Aqua est stativa et sine motu aequalis. Unda vero, emi sed aqua in motu quodam et agitatione, quasi ab eundo et redeundo, unda vocata. Latex proprie liquor fontis est; et dicta latex quod in venis terrae lateat. Gutta est quae stat, stilla, quae cadit. Hinc stillicidium, quasi stilla cadens. Stiria enim Graecum est, id est gutta: inde fit diminutivum, ut dicamus stilla: dum auteglutinosa gutta est; dum ceciderit, stilla est. Spuma dicta est ab eo quod spuatur; sordes enim sunt undarum; unde et mustum et ea quae coquuntur spuma purgantur. Hinc et sputum. § 2
Abbreviated transcription (Latin):
procedit: fluutus harenis auriseris coproso:
& obhoc ceq̾s sutiss ispanarum p̃latus. Be¬
gs fluuius qͥ et bence ꝓuuinicie nom̃delit. Beqͦ¬
rona auira qui nitidis uellera tiqͥ aquis. eo
qͥd ibi lane pulchro colore tingunt᷑. Bccisaũ
dictꝰ co qͦd humili solo decurrat. Bcan cium
sunt: quedam ucro que ñ erant abyssi tẽ
ruptis meatib erupunt. de duuius. xxiii.
iluuium dictũ qͦs aquarũ cladeoĩa

Expanded text:
it, ex qua ortus procedit; fluvius harenis auriferis copiosus, et ob hoc ceteris fluviis Hispaniarum praelatus. Baetus fluvius, qui et Baerona, aurea qui nitidis vellera tingis aquis; eo quod ibi lanae pulchro colore tinguntur. Baetis autem dictus eo quod humili solo decurrat: †bitin† ensunt, quaedam vero, quae non erant, abyssi tunc ruptis meatibus eruperunt. De diluviis . Diluvium dictum quod aquarum clade
Abbreviated transcription (Latin):
uel tuetur uel restaurat
salutem: cuius materia
uersatur in morbis et
uulneribus. Ad hanc
itaq ꝑtinent non ea tan¬
tum que ars eorum exhibet qui proprie
medici nominantur. sed etiam cibus et po¬
tus. teginen et tegumen. defensio deni-¬
medicine a modo idest temꝑam̃to
impositum estimatur: ut non satis s
paulatim adhibeatur. Nam in multo
contristatur natura: mediocriter aut̃
gaudet. Unde et qui pigmenta et anti¬
dota satis uel assidue biberint.: uexant᷑.
Iminoderatio enim omnis: non salutem
sed ꝑicłm affert. deiuẽtorib eiꝰ .iii.

Expanded text:
el tuetur vel restaurat salutem: cuius materia versatur in morbis et vulneribus. Ad hanc itaque pertinent non ea tantum quae ars eorum exhibet, qui proprie Medici nominantur, sed etiam cibus et potus, tegmen et tegumen. Defensio deniqedicinae a modo, id est temperamento, inpositum aestimatur, ut non satis, sed paulatim adhibeatur. Nam in multo contristatur natura, mediocriter autem gaudet. Unde et qui pigmenta et antidota satis vel assidue biberint, vexantur. Inmoderatio enim omnis non salutem, sed periculum affert. De inventoribus medi
Abbreviated transcription (Latin):
equtor ab in sequendo. Lu. reta¬
dictus. Gestabat enim cuspidem
c massam plunbeam q̃ aduersarii ia¬
culum impedirit. ut asiꝗͣ ille feriret
rete iste exsuꝑaret. hec armatura sacͣca
erat uulgano. Ignis enim semꝑ uiseqͥ¬
tar. uleoq cum retiałio componebat᷑.

Expanded text:
ecutor ab insequendo retiariudictus est, gestabat enim cuspidem et massam plumbeam, que adversarii iaculum impediret; ut antequam ille feritet rete, iste superaret. Hec armatura sacrata erat Vulcano, ignis enim semper insequitur: ideoque cum retiario componebat
Abbreviated transcription (Latin):
tis unum sꝑatium celi sibnͣt ac ꝑclagi cuꝰĩ
remotis montib conchis q ostiris concittos
sepe etiam cauatos aquis uiscre solemus. Se
cundũ diluuũ fuit machaia iacobpalar¬
che & ogigi temporibi. qui eleusie condi¬
tor & rex fuut. nom̃q loco et tempi dedit. T̃
cium diluiũ inthessalia moysi uł ampbi¬
onis temporib fuit. qui terciꝰ pꝰ cicropẽ reg¬
nauit: cuiꝰ tempioeib aquarum iluines
maiorem partẽ ppłorum thessalie absũpsit.
paucis prestigia montium lib̾atis: maxinic
tn monte parnaso. inc̾ curuitu deucaliontr̃
regno podiebatur: qui tł adse reatib ꝯfugi¬
cutes susceptos ꝑgemina parnasi iuga soinit
¶Dule ex lipidib repatm ferutit ab eopptͣ
honunũ insitã c disduritiam. S. cslumi

Expanded text:
tis, unum spatium coeli fuit, ac pelagi; cujus in remotis montibus, conchis et ostreis concretos, saepe etiam cavatos aquis, visere solemus. 3. Secundum diluvium fuit in Achaia, Jacob patriarchae et Ogygi temporibus, qui Eleusinae conditor et rex fuit, nomenque loco et tempori dedit. 4. Tertium diluvium in Thessalia, Moysi, vel Amphictyonis temporibnavit. Cuius temporibus aquarum inluvies maiorem partem populorum Thessaliae absumpsit paucis per refugia montium liberatis, maxime in monte Parnaso; in cuius circuitu Deucalion tunc regno potiebatur, qui tunc ad se ratibus confugientes susceptos per gemina Parnasi iuga fovit et fabulae ex lapidibus reparatum ferunt ab eo propter hominum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑior ponit᷑ ubi aliqua res magna om
uilissime uł inconuementiꝰ denuntiatũ
ta ad emendandas ad hibecur. fĩunt & a¬
ue notule libroꝵ ꝑ agnoscentis his. quȩ ꝑ
extremitates paginarũ exponunt᷑. ut nͥ
lector inliminari huiusmodi signum ĩ¬
monis uł uersiculi. sciat ẽẽ. expositionẽ.
cuiꝰ similem suꝑiacentẽ notã inuenerit.

Expanded text:
superior ponitur ubi aliqua res magna omnvilissime vel inconvenientius denuntiatum quae ad mendas adhibetur. Fiunt et aliae notulae librorum pro agnoscendis his quae per extremitates paginarum exponuntur, ut, ubi lector in liminare huiusmodi signum inmonis vel versiculi sciat esse expositionem, cuius similem superiacentem notam invenerit.
Abbreviated transcription (Latin):
Rec¬
ca ⁊ auersa suꝑne obelata apponitur
finita loco scio monade significante
mon. hec sola exuoluntate unius eniusq
ad aliqͥd notandum ponit᷑. ꝑfietro io

Expanded text:
recta et aversa superne obelata   ponitur, finita loco suo monade significante o. haec sola ex uoluntate unius cuiusque ad aliquid adnotandum ponitur. fi et ro
Abbreviated transcription (Latin):
uatum. Etas autem ꝓprie duob mo¬
dis dinoscitur. Aut enim hominis sicut
infantia. iuuentus. senectus. aut mun¬
di. cuiꝰ prima etas est ab adam usq ad
noe. scd̃a a noe usq: ad abraham. tercia
ab abraham usq ad dauid. quarta a
in babiloniam: quinta deinde usq ad
aduentum saluatoris in carne. sexta q̃

Expanded text:
vatum. Aetas autem proprie duobus movatum. Aetas autem proprie duobus modis dicitur: aut enim hominis, sicut infantia, iuventus, senectus: aut mundi, cuius prima aetas est ab Adam usque ad Noe; secunda a Noe usque ad Abraham; tertia ab Abraham usque ad David; quarta a in Babyloniam: quinta deinde usque ad adventum Salvatoris in carne: sexta, q
Abbreviated transcription (Latin):
libertates. Hunc numerum etiam in
dieb pentecosten et ipsi celebramꝰ post
dñi resurrectionem. remissa culpa et
totius debiti cẏrographo euacuato. ab
ecula generationib constant: &
inde secula quod se sequantur.
Abeuntib enuim aliis: alia succeduñ.
Hunc quidam quinquagesimum
annum dicunt. quem hebrer iubele¬
um uocant. ob hanc causam. quod
ille hebreus qui propter uxorem et
liberos amans dñm suum aure ꝑtusa
seruicio subiugatus. seruire iubetur
in scłm. hoc est usq ad annum qͥn¬
quagesimum. Etas plerunq dicitur
et ꝓ imo anno ut in annalib. ꝙ pro
septem ut hominis. ꝙ ꝓ centum. & ꝓ
quo uis tempore. Unde et ctas. tempꝰ
quod de multis scłis instruit᷑. Et dicta¬
etas quasi euitas. idest similitudo e¬
iii. Nam enum est etas ꝑpetua. cuiꝰ
neq inicium neq extremum noscit᷑.
quod greci uocant conas: qd̃ aliquan¬
do apud cos ꝓ scło. aliquando ꝓ et̃no
ponitur. uude et apud latinos est diri¬

Expanded text:
libertates. Hunc numerum etiam in diebus Pentecosten et ipsi celebramus post Domini resurrectionem, remissa culpa et totius debiti chirographo evacuato, ab aetatibus . Saecula generationibus constant; et inde saecula, quod se sequantur: abeuntibus enim aliis alia succedunt. Hunc quidam quinquagesimum annum dicunt, quem Hebraei iubileum vocant. Ob hanc causam et ille Hebraeus, qui propter uxorem et liberos amans dominum suum aure pertusa servitio subiugatus, servire iubetur in saeculum, hoc est usque ad annum quinquagesimum. Aetas plerumque dicitur et pro uno anno, ut in annalibus, et pro septem, ut hominis, et pro centum, et pro quovis tempore. Unde et aetas tempus, quod de multis saeculis instruitur. Et dicta aetas, quasi aevitas, id est similitudo aevi. Nam aevum est aetas perpetua, cuius neque initium neque extremum noscitur, quod Graeci vocant αἰῶνας; quod aliquando apud eos pro saeculo, aliquando pro aeterno ponitur. Unde et apud Latinos est deri
Abbreviated transcription (Latin):
rum et si nullus iam usus est. noti¬
cia tamen necessaria iudetur. Noue
a constantino cesare ceperunt. et re¬
liquis succedentibus: erantq per¬
mixte et inordiuate. Postea theodo¬
suis minor augustus ad similitudi¬
nem gregoriam et hermogeniani co¬
dicem factum constitutioniim a con¬
stantini temporibus sub proprio cu

Expanded text:
rum etsi nullus iam usus est, notirum etsi nullus iam usus est, notitia tamen necessaria videtur. Novae a Constantino Caesare coeperunt et reliquis succedentibus, erantque permixtae et inordinatae. Postea Theodosius minor Augustus ad similitudinem Gregoriani et Hermogeniani codicem factum constitutionum a Constantini temporibus sub proprio cu
Abbreviated transcription (Latin):
sacris litteris explicauit.
foroneus rex: grecis pͥmꝰ
leges iudicia ꝙ constitu¬
it. Mercurius trimegi¬
stus. primus leges egyptiis tradidit. So¬
lon. primmuis leges athemiensibus dedit.
Ligurgus. primus lacedemoniis iura
ex apollinis auctoritate confuxit. Nu¬
ma pompilius qui romulo successit
in regnum. primus leges romanis edi¬
dit. De hinc eum populus romanꝰ sedici¬
osos magistratus ferre non posset. decẽ¬
uiros legibus scribendis decreuit. qui
leges ex libris solonis in latinum ser¬
monem translatas. duodecim tabuł
exposuerunt. fuerunt autem hi. Apuis.
Claudius. Genutius. Ueterius. Iulius.
Mamilius. Sulpicius. Sirtius. Curatiꝰ.
Romilius. Postumius. Hi cdecem uiri le¬
gum conscribendarum electi sunt.
Leges autem redigere in libris. primus
consul pomp.: euis iustituere uolu¬
it. sed non ꝑse. uerauit obtrec ta¬
torum metu. De .U. inde cesar cepit
id faccie. sed ante interfectus est.
Paulatim autem antique leges uetu¬
state atq incuria exoleuerunt. qua¬

Expanded text:
sacris litteris explicavit. Phoroneus rex Graecis primus leges iudiciaque constituit. Mercurius Trimegistus primus leges Aegyptiis tradidit. Solon primus leges Atheniensibus dedit. Lycurgus primus Lacedaemoniis iura ex Apollinis auctoritate confinxit. Numa Pompilius, qui Romulo successit in regno, primus leges Romanis edidit; deinde cum populus seditiosos magistratus ferre non posset, Decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis in Latinum sermonem translatas duodecim tabulis exposuerunt. Fuerunt autem hi: Appius Claudius, Genucius, Veterius, Iulius, Manlius, Sulpicius, Sextius, Curatius, Romilius, Postumius. Hi Decemviri legum conscribendarum electi sunt. Leges autem redigere in libris primus consul Pompeius instituere voluit, sed non perseveravit obtrectatorum metu. Deinde Caesar coepit id facere, sed ante interfectus est. Paulatim autem antiquae leges vetustate atque incuria exoleverunt, qua
Abbreviated transcription (Latin):
scene. ubi saltator agere posset. aut
bisq canentib alii gestus edebant. de tͣ¬
fficͥa sceniea. tragedi. comedigedis. rb.u.
osa carmine spectante ppło concinebãt
qui pͥuatoꝵ bominum acta dictis
hemelici aut̃ erant musici. socm¬
¶tantabant suꝑ pulpitum. qͦd cemnele
mibatur. de histriomb. xluiii.
ystriones st̃ qͥmuliebri in dum̃to
ligestus impudicarum feminax
ittosihmanarum sint unitatortᷤ
ut ẽssent aptissunc mortui corꝑis.

Expanded text:
scenae, ubi saltator agere posset, aut hisque canentibus alii gestus edebant. Officia scenica, tragedi, comedi, themelici, osa carmine spectante populo concinebant.qui privatorum hominum acta dictis hymelici autcantabant super pulpitum, quod thymele vocabatur. § 48 De histrionibus. Histriones sunt qui muliebri indumento gestus impudicarum feminarurerum humanarum sint imitatores,ut aptissime essent motui corporis.
Abbreviated transcription (Latin):
Status gͦ tam ꝑationales qũa legaleᷤᷤ
a quibdam certiꝰ decem ⁊ octo connu¬
merati sunt. Ceterũ seđ̾m rethoricos
translationẽ iiter intionales principalit᷑
affixit statꝰ. Inde se ipse etiam cioero rep̃

Expanded text:
Status ergo tam rationales quam legales Status ergo tam rationales quam legales a quibusdam certius XVIII connumerati sunt. Ceterum secundum Rethoricos translationem inter rationales principaliter affixit status; unde se ipse etiam Cicero
Abbreviated transcription (Latin):
contendicur. qd̾ ut fieret illud qd
arg uicur dr eẽ cõmissum. Pur¬
gatio ẽ: cum factum quidẽ conceditur.
s culpa remouet᷑. Hec partes habet
tres: imprudentiã. casum. necessitatẽ.
Dep̃catio ẽ: cum ⁊ pectasse. & consultu
peccasse. sereus conficet᷑: & tam̃ ut ig¬
noscatur postulat. Qd̃ genus ꝑraro
potest accidere. Item ex legali statu hec
oruntur. idẽ scripcũ ⁊uolantas. legis
contrarie. ambignitas. collectio. siue
ratiotinatio: & dissinitio legalis. Scͥp
tum & uoluntas ẽ: qndo uerba tpsa ui¬
dentur cum sententia scͥptoris dissidere.
Legis contrarie status est: qͣndo inter se
due leges aut plures discrepare noscun¬
tur. Ambignitas ẽ: cum id qd̾ soͥptum
ẽ. duas aut plures res significare uido¬
tur. Collectio. uł raciocinatio ẽ: qͣndo
ex eo qd̾ scͥptam ẽ. aliud qͦ qd̾ non est
scripcã inuenit᷑. Diffinitio legalis ẽ.
cum uis uerbi quasi indesinitiua con¬
stitutione inqua posita sit queritur.

Expanded text:
contenditur, quod ut fieret, illud, quod arguitur, dicitur esse conmissum. Purgatio est, cum factum quidem conceditur, sed culpa removetur. Haec partes habet tres: inprudentiam, casum, necessitatem. Deprecatio est, cum et peccasse et consultu peccasse reus confitetur, et tamen ut ignoscatur postulat. Quod genus perraro potest accidere. Ioriuntur, id est scriptum et voluntas, legis contrarie ambiguitas, collectio sive ratiocinatio et diffinittum et voluntas est, quando verba ipsa videntur cum sententia scriptoris dissidere. Legis contrariae status est, quando inter se duae leges, aut plures discrepare noscuntur. 10. Ambiguitas est, cum id quod scriptum est duas aut plures res significare videtur. Collectio vel ratiocinatio est, quando ex eo quod scriptum est aliud quoque quod non scriptum est inuenitur. Definitio legalis est, cum uis uerbi quasi in definitiua constitutione in qua posita sit quaeritur.