comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ipse apłs ñ solũ litteris sed etiã opere atq exemplo do¬
cet om̃imodis detestandã. obhoc solummodo se asserens
iero solima conscendisse. ut euangłiũ qđ comitante gra sp̃s
sepsũ pote state signoꝵ & ꝓ digioꝵ gentib prȩdicaba. cũ
suis ic paptis & anteces sorib priuata quodam modo ao do¬
mestica examinatione conferr&. & contuli inquiens cũ illis
eu angłiũ qđ p̃dico int̾ gentes. ne forte inuacuũ currerem
aut cucurrissem. Quis gͣ tã p̃sũptor & cecus sit. qͥ se aude¬
at suo iudicio discretioniq commnittere. cũ uas ȩlectionis
in diguisse se coapłoꝵ suoꝵ collatione testet᷑: Unde manife¬
stissime comꝓbatur nulli a dño uiã ꝑfectionis ostendi:
qͥ habens unde ualeat erudiri. doctrinã senioꝵ ł insticuta
contẽpserit. parui pendens illud eloquiũ qđ oportet dili¬
gentissime custodiri. Int̾roga patrẽ tuũ & annunciabit ł.

Expanded text:
etiam ipse apostolns non solum litteris, sed etiam opere atque exemplo doetiam ipse apostolns non solum litteris, sed etiam opere atque exemplo docet omnimodis detestandam, ob hoc solummodo se adserens Hierosolymam congcendisse, ut euangelium, quod comitante gratia sum potestate signorum et prodigiorum gentibus praedicabat, cum suis coapostolis et antecessoribus priuata quodammodo ac domestica examinatione conferret, et contuli, inquiens, cum illis euangelium quod praedico inter gentes, ne forte in uacuum currerem aut cucurrissem. quis ergo tam praesumptor et caecus sit, quise audeat suo iudicio discretionique conmittere, cum uas electionis indiguisse se coapostolorum suorum conlatione testetur? unde manifestissime conprobatur nulli a domino uiam perfectionis ostendi, qui habens unde ualeat erudiri doctrinam seniorum uel instituta contempserit, parui pendens illud eloquium quod oportet diligentissime custodiri: interroga patrem tuum, et adnuntiabit tibi:
Abbreviated transcription (Latin):
ia ut pu erũ samuhelẽ iudicio pilectũ suo. nollet ꝑsemae
ipsũ diuini colloqi disciplina dñs erudire. sed recurrese
semel & iterũ pateretur ad sene. eũ quem ad suuin conuoca¬
semt also quiu etiuam ilius qͥ offenderat añ dui senuoris
malets instinitione formari. Ut sciliceruer illius qui aed do¬
miue misisterio uScabat᷑ ꝓbaretur humadetaso loe purilio¬
uorĩs nini stebia tioras. i uꝰ ꝓponeretur exemplo: Caulũ
efealuotis Mabeo iubet uiã ueritatis agnoscerer dicens.
ungert ingredere ciuitatẽ. & ibi tͥ dicetur quid de oporte
unsa cere Midet itaq & hunc ad seniore  eũoe illauss qte¬
tus das trina qua sua censet institur Ne scilicet qđ aeẽte
gestũ suisset in paulo: posteris malũ p̃sumptionis piebene
exemplũ. dũ unusquisq sibimet ꝑsuaderae: simili modo
se quoq debero dĩ solius magisterio atq dosumindioẽ
cus quã senioꝵ institutione formari. Quã p̃sumptionẽ.

Expanded text:
ita ut puerum Samuhelem iudicio praelectum sao nollet per semet ipsum diuini conloquii disciplina dominus erudire, sed recurrere semel et iterum pateretur ad senem, eumque ad suum quem uocabat adloquium etiam illius qui offenderat deum, dummodo seniorismallet institutione formari, ut scilicet et illius qui ad diuinum ministerium uocabatur probaretur humilitas et iunioribus forma subiectionis huius proponeretur exemplo. Paulum mauult et ab eo iubet uiam ueritatis agnoscere dicens: surge et ingredere ciuitatem, etibi tibi dicetur quid te oporteat facere . Mittit itaque et hunc ad seniorem, eumque illius potius doctrina quam sua censet institui; ne scilicet quod recte gestum fuisset in Paulo, posteris malum praesumptionis praeberet exemplum, dum unusquisque sibimet persuaderet simili modo se quoque debere Dius quam seniorum institutione formari. quam praesumptionem
Abbreviated transcription (Latin):
nationem finemq ꝓpositi ante acta disputa¬
tione demonstrans. Ut quod ante feruore
tantum spiritus ac telo dĩ clausis quodam¬
modo oculis sectabamur. luceclarius ape¬
riret. faceretq sentire quantum a puritat
cordis & discretionis linea fuissemus id ten¬
poris euagati. Quippe cum etiam om̃iũ
uisibilium in hoc seculo artium discipli¬
na. absq destinationis ratione sub siste¬
re. ac sine contemplatione certi finis
attingi omnino Non possit.¬
ABBATIS PAENUTII DE TRI

Expanded text:
nationem finemque propositi ante acta disputanationem finemque propositi ante acta disputatione demonstrans, ut quod ante feruore tantum spiritus ac zelo dei clusis quodammodo oculis sectabamur, luce clarius aperiret faceretque sentire quantum a puritate cordis et directionis linea fuissemus id temporis euagati, quippe cum etiam omnium uisibilium in hoc saeculo artium disciplina absque destinationis ratione subsistere ac sine contemplatione certi finis adtingi omnino non possit.ABBATIS PAFNVTII. DE TRI
Abbreviated transcription (Latin):
Arigore continentiȩ relaxemus Si uero nullus
aduenerit: hunc quoq uelut de canonico modo
debitum nobis libere prȩsumamus. Qua parci¬
tate nec stomachus uespere poterit aggrauam.
quippe hora nona uno paximatio iam ꝓremisso.
quod plerunq i is qui districtiorem abstinentiam
se credentes tenere totam refectionem aduesꝑam
differunt. euenire consueuit. Nam recens escȩ
perceptio. tam inuespertinis quam nocturnis ora¬
tionibus tenuem leuemq sensum non sinit
inueniri. Ideoq commodum satis & utile hora
nona refectionis tempus indultum est. in quo
reficiens monachus non solum in nocturnis uigiliis
leuis ac uacuus. uerum etiam in ipsis uesꝑ̃tinis
solennitatibus digesto iam cibo in uenietur
aptissimus.
alibus nos sanctus moses geminȩ institutionis
epulis saginauit. non solum discretionis gram
atq uirtutem prȩsenti eruditione uerborum
sed etiam abrenunciandi ratione.n & desti¬

Expanded text:
a rigore continentiae relaxemus. si uero nullus a rigore continentiae relaxemus. si uero nullus aduenerit, hunc quoque uelut de canonico modo debitum nobis libere praesumemus. qua parcitate nec stomachus uespere poterit adgrauari, quippe hora nona uno paxamatio iam praemisso: quod plerumque his, qui districtiorem abstinentiam se tenere credentes totam refectionem ad uesperam differunt, euenire consueuit. nam recens escae perceptio tam in uespertinis quam in nocturnis orationibus tenuem leuemque sensum non sinit inueniri. ideoque commodum satis et utile hora nona refectionis tempus indultum est, in quo reficiens monachus non solum in nocturnis uigiliis leuis ac uacuus, uerum etiam in ipsis uespertinis sollemnitatibus digesto iam cibo inuenietur aptissimus. Talibus nos sanctus Moyses geminae institutionis epulis4 saginauit, non solum discretionis gratiam atque uirtutem praesenti eruditione uerborum, sed etiam abrenuntiandi rationem et desti
Abbreviated transcription (Latin):
humanitatem quã iubemur omĩb exhibere: penitus eui
dine pari. conuenit obseruari. Nam & mensuram cibi.
causa continentiȩ ac puritatis absq oñi serorpulo riẽ¬
codire abremus: le humanitatem yten hortationẽ
stoluemieselem is r itribus critatis ohtentu similit̃
aduemert lusia satis absurdum ess. non fitr
immore pisto mensam offerens nonciomne et
rumo  parit sumas. aut abenis refectionente
sibiles inueniemur: si hec a nobis consuetudo
teneatur ut hora nona de duob paximatiis
que nobis canonica mensura iure debentur
uno paximatio prelibato. aliud huius ex¬
pectationis grã in uesꝑam reseruemus. quodd si
superuenerit quispiam fratrum cum ipso
pariter insumamus. nichil consuetudini solitȩ
amplius adiungentes. Et hac dispensatione ne¬
quaquam nos fratris contristabit aduentus. qui
nobis debet esse gratissimus. Siquidem ita el
exhibebimus humanitatis obsequia: uero uelbiu

Expanded text:
humanitatem, quam jubemur omnibus exhibere, penitus abdihumanitatem, quam jubemur omnibus exhibere, penitus abdidine pari convenit observari. Nam et mensuram cibi causa continentiae ac puritatis cum omni scrupulo custodire debemus et humanitatem atque adhortationem aduenientibus fratribus caritatis obtentu similiter exhibere, quia satis absurdum est, ut fratri, immo Christo mensam offerens non cum eo cibum pariter sumas aut ab eius refectione te sibiles inveniemur, si haec a nobis consuetudo teneatur, ut hora nona de duobus paximaciis, quae nobis canonica mensura jure debentur, uno paximacio praelibato, aliud hujus exspectationis gratia in vesperam reservemus: quod si supervenerit quispiam fratrum, cum ipso pariter insumamus, nihil consuetudini solitae amplius adjungentes, et hac dispensatione nequaquam fratris nos contristabit adventus, qui nobis debet esse gratexhibebimus humanitatis obsequia, ut nihil
Abbreviated transcription (Latin):
te noluit erudire. cõmunib eũ p̃cib implorem. quo fli¬
gellũ istud qd utilitatis grã tͥ dñs inferre: dignatꝰ i aube¬
diaboli uacula que ꝑme arbitror tͥ ꝑmisit infligi. neui¬
dante sp̃s sui rore restinguat. Quã tẽptatione licet eidẽ
rursus abstulerit: euidenti tam̃ exꝑim̃to docunt. ñ modoe
tis dolorẽ debere contẽni. & iccirco nequaquã uos unꝰ senis
mꝰ uia & tiaditione maioꝵ det̾irat & excludat. quoꝵ canicie
ad deceptionẽ iunioꝵ callidissimꝰ abutit᷑ inimicus: Sed absq¬
ullo confusionis oꝑim̃to omĩa debent seniorib reuelari. aq
abeis ł remedia uulnerũ uł exẽpla conuersationis ac uite fi¬
ducialit̃ sumi Ii quib parẽ ope &e similẽ exꝑiem᷑ effectũ.: si
nielil penitꝰ af fectare nro iudicio ac p̃sumptione temptemrs.¬

Expanded text:
um precibus imploremus, quo flagellum istud quod utilitatis gratia tibi Dominus inferre dignatus est, jubediaboli jacula quae me arbitro tibi permisit infligi, donante Spiritus sui rore, restinguat. Quam tentationem, licet eadem rursus abstulerit; evidenti tamen experimento docuit, non modo tis dolorem debere contemni. Et idcirco nequaquam nos  Lips. inmus, via et traditione majorum deterreat et excludat, quorum canitie ad deceptionem juniorum callidissimus abutitur inimicus: sed absqullo confusionis operimento omnia debent senioribus reuelari atque? ab eis uel remedia uulnerum uel exempla conuersationis ac uitae fiducialiter sumi. in quibus parem opem et similem experiemur effectum, si nihil penit
Abbreviated transcription (Latin):
eruere eos qui ducuntur ad mortẽ. & redimer
eos qui interficiuntur. ne parcas. Prĩq saluatoris exẽpl
arundinẽ quassatã ñ conterere. & linũ fumigis
ñ extinguere. atq illã a dño grãm poscar
qua ipse quoq fiducialit̾ ualeas opere as
ueritate cantare. Dñs dedit mͥ linguã eni¬
ditã ut sciã sustentare eũ qͥ lapsus ÷ uerbo
Nullus & enĩ suffert inimici possec insidus
seu carnales ęstus naturali quodã modo dgse
flagrantes. uł extinguere ł reprimere nisi
dĩ grã ł iuuaie fragisitatẽ nram uł ꝓteger&
ac munine: Et iccirro salutaris huiꝰ dispensationis tatio

Expanded text:
eruere eos qui ducuntur ad mortem et redimere eruere eos qui ducuntur ad mortem et redimere eos qui interficiuntur ne parcas, nostrique saluatoris exemplo harundinem quassatam non conterere et linum fumigans non extinguere atque illam a domino gratiam poscere, qua ipse quoque fiducialiter ualeas opere ac uirtute cantare: dominus dedit mihi linguam eruditam, ut sciam sustentare eum, qui lassus est uerbo. nullus etenim sufferre inimici posset insidias seu carnales aestus naturali quodammodo igne flagrantes uel extinguere uel reprimere, nisi dei gratia uel iuuaret fragilitatem nostram uel protegeret ac muniret et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
dese iinioꝵ. tuis exẽplis atq expientia docereris. qui suscipiens
uuene infestatione diabolica laborantẽ. ñ modo nulla õsolatione
fouisti. sd etiã ꝑniciosa desꝑatione deiectũ. inimicimanib
tradidisti. quantũ inte ÷ ab eodẽ lugubrit̾ deuorandũ. Quẽ
sine dubio nequaquã tã uehem̃ti conflictu fuisset aggress
quo te nunc usq appetere ÷ dedignatꝰ. nisi futuro ꝓfectui eiꝰ
inuidens inimicus. illã uirtutẽ quã animo eiꝰ inesse cerne¬
rti anticipare. ac ꝑuertere suis ignitis iaculis festinassetio
ꝓculdubio intelligens fortiorẽ. cuĩ tanta uehementia ẽ fligere
opere prociũ iudicauit. Disce itaq tuis exẽplis laborantibus
compati & piditantes nequaquã ꝑniciosa desꝑatione trere.
n& durissimis sermonib asꝑare. sed potius leniꝰ blandaq an
consolatione ieficere. & scđm p̃ceptũ sapientissimi salo monis.

Expanded text:
dere iuniorum tuis exemplis atque experientia docereris, qui suscipiens dere iuniorum tuis exemplis atque experientia docereris, qui suscipiens iuuenem infestatione diabolica laborantem non modo nulla consolatione fouisti, sed etiam perniciosa desperatione deiectum inimici manibus tradidisti, quantum in te est ab eodem lugubriter deuorandum. quem sine dubio nequaquam tam uebementi conflictu fuisset adgressus, quo te nunc usque est adpetere dedignatus, nisi futuro profectui eius inuidens inimicus illam uirtutem, quam animis eius inesse cernebat, anticipare ac praeuertere suis ignitis iaculis festinasset, procul dubio intellegens fortiorem, cui tanta uehementia confligere operae pretium iudicauit disce itaque tuis exemplis laborantibus conpati et periclitantes nequaquam perniciosa desperatione terrere nec durissimis sermonibus asperare, sed potius leni blandaque consolatione reficere, et secundum praeceptum sapientissimi Salomonis
Abbreviated transcription (Latin):
batione sensuũ intolerandis estib oꝑari. Accedeosi
atione quo inquit ꝓpas. aut quȩna te cause senilis
als gruntitis obliti: ita puerilit̃ in quietant. ac mobilet̃
curstate compellunt: Cunq ille ꝓ conscientie sue atori A
cutpĩ iere. giteone confusus crederet ardore sui parebros do¬
ohensum sac retestis seni sui cordis archanis. nullã responsio¬
ne ecunctanti reddere ꝓrsus auder&: reuertere inquit aia
cel lacnn tandemq de intellige uł ignoratũ hactenꝰ a diabo¬
lo. i despectĩ e necineoꝵ numero reputatũ. quib ille cotidie
confligore & colluctari ꝙꝓfestib eoꝵ ac studiis instigatur dunũ
e inte directũ iaculũ post tantoꝵ annoꝵ seriẽ quã in hac gfes¬
sione triusti. n dicã respidere sed ne uno quidẽ die differre
potiuusti. Quo te iccito dñs passus ÷ sauciari: ut saltẽ insenecta
duscores. dogati infirmitatib alienis & fragilitate condescen¬

Expanded text:
bationem sensuum. intolerandis aestibus operari, accedensque bationem sensuum. intolerandis aestibus operari, accedensque ad eum, quo, inquit, properas aut quaenam te causae senilis illius grauitatis oblitum ita pueriliter inquietant ac mobiliter cursitare conpellunt ? cumque ille pro conscientiae suae reatu ac turpi exagitatione confusus crederet ardorem sui pectoris deprehensam ac retectis seni sui cordis arcanis nullam responsionem percontanti reddere prorsus auderet, reuertere, inquit, ad cellam tandemque te intellege uel ignoratum hactenus a diabolo uel despectum nec in eorum numero reputatum, quibus ille cotidie confligere et conluctari profectibus eonun ac studiis instigatur, qui unum eius in te directum iaculum post tantam annorum seriem, quam in hac professione triuisti, non dicam respuere, sed ne uno quidem die differre potuisti. quo te idcirco dominus passus est sauciari, ut saltim in senecta disceres conpati infirmitatibus alienis et fragilitati condescen
Abbreviated transcription (Latin):
dens. conuerte ait dñe qͥ occultarũ uiriũ & infirmitatis huma¬
ne solus arbit̃ pius ac secretꝰ es medicus. impugnationẽ iuuenis istiꝰ
in senẽ istũ. ut condescendere infirmitatib laborantũ. & cõpati
fragilitati iunioꝵ ł in senectute doceat᷑. Cũq ille hanc p̾cẽ cum
gemitu conclusisset: cernit ethiopẽ tecrũ contra illius senis cellula
stantẽ. atq ignita aduersus eũ iacula dirigentem. Quib eum
suisset allo ꝓtim sauciatꝰ & ꝓgressus ẽ cella huc illucq uelut
umens & ebrius cursitaret. atq egrediens &e ingrediens
onsen luea continere ñ posset: eadẽ. uia ꝑgere
cocpit concitus. qua uuenis ille discesserat. Quẽ
abuas apollo uelut amentẽ factũ quibusdã
furs is conspiciens agicari: intellexit ugnitũ
diuaboli qđ uiderat celũ in corde eiꝰ fuisse de¬
fiei illamq ineo confusionẽ mentis ac ꝑture¬

Expanded text:
dens, conuerte, ait, domine, qui occultarum uirium et infirmitatis humadens, conuerte, ait, domine, qui occultarum uirium et infirmitatis humanae solus arbiter pius ac secretus es medicus, inpagaationem iuuenis illius in senem istum, ut condescendere infirmitatibus laborantum et conpati fragilitati iuniorum uel in senectute doceatur. cumque ille hanc precem cum gemitu conclusisset, cernit Aethiopem taetrum contra illius cellulam stantem atque ignita aduersus eam iacula dirigentem. quibus cum fuisset ille protinus sauciatus et progressus e cella huc illucque uelut amens et ebrius cursitaret, atque egrediens et ingrediens iam se in ea continere non posset, eadem uia pergere concitus coepit, qua iuuenis ille discesserat. quem abbas Apollo uelut amentem factum quibusdam furiis conspiciens agitari intellexit ignitum diaboli quod uiderat telum in corde eius fuisse defixum illamque in eo confusionem mentis ac pertur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in anit᷑ causam tantȩ tristiciȩ silentio uelle contege¬
re. quã ne uultu quidẽ dissimulare ꝓ̃ualer& : intentius
ab eo causas occulti doloris coepit inquirere. Quib ille con¬
strictus. ꝑgere se confitetur ad uicum. ut quia scđm sententũ
illiꝰ senis monachus. eẽ. ñ posset. nec refrenare stimulos car¬
nis & impugnationis remedia consequi iã ualeret uxorem
ducer&. ac relicto mon asterio reuerteretur ad scłm. Quẽ senex
blanda consolatione demulcens. seseq asserens isdẽ cotidie
incentiuoꝵ stimulis atq estib agitari. & iccirco ñ debere eũ ꝓr¬
sus desꝑatione concidere. nec mirari suꝑ impugnationis ardore
tantũ diei ab eodẽ poposcit inducias. & ut reuerteret᷑ ad suã cellã
dep̾catꝰ: admonasteriũ prȩdicti senis tota festinatione ꝑ rexit.
Cũq eidẽ ꝓximasset : expansis manib orationẽ cũ lacrimis fun¬

Expanded text:
non inaniter causam tantae tristitiae silentio uelle contegenon inaniter causam tantae tristitiae silentio uelle contegere, quam ne uultu quidem dissimulare praeualeret, intentius ab eo causas occulti doloris coepit inquirere. quibus ille constrictus pergere se confitetur ad uicum, ut quia secundum sententiam illius senis monachus esse non posset nec refrenare stimulos carnis et inpugnationis remedia consequi iam ualeret, uxorem duceret ac relicto monasterio reuerteretur ad saeculum. quem senex blanda consolatione demulcens seseque adserens isdem cotidie incentiuorum stimulis atque aestibus agitari, et idcirco non debere eum prorsus desperatione concidere nec mirari super iapngnatioms ardore, , unius tantum diei ab eodem poposcit indutias, et ut reuerteretur ad suam cellulam deprecatus ad monasterium praedicti senis tota festinatione perrexit. comqae eidem proximasset, expansis manibus orationem cum lacrimis fun
Abbreviated transcription (Latin):
tione senis & remedia inflictis uulnerib reꝑturum: ille
a marissimis eũ increpans uerbis. miserabilemq & in¬
dignũ nec monachi nomine censendũ. eẽ. ꝓ nuncians. qͥ
potuerit huiꝰmodi uitio & concupiscentia titillari: ita e
contrario suis correptionib uulnerauit. ut eũ sũma despa¬
tione deiectũ ac loetali tristicia consternatũ ẽ sua dimt¬
teret cella. Cunq ei tali merore depresso. nec iã de reme¬
dio passionis sed de expletione conceptȩ concupiscentiȩ
ꝓfunda cogitatione tractanti. abbas apollo senioꝵ ꝓhatis¬
simꝰ occurrisset: laborẽ & oppugnationis uehementiam
quȩ in corde eiꝰ tacite uoluebaturꝰ de contẽplatione uultus
& deiectione coniectans. causã tante ꝑturbationis inqui¬
ren&. atq ille mollit̾ se cõpellanti seni nec responsũ qui¬
dẽ ullũ posset referre : magis ac magis eũ sentiens senex

Expanded text:
tione senis et remedia inflictis uulneribus reperturum, ille tione senis et remedia inflictis uulneribus reperturum, ille amarissimis eum increpans uerbis miserabilemque et indignum nec monachi nomine censendum esse pronuntians, qui potuerit huiusmodi uitio et concupiscentia titillari, ita suis e contrario correptionibus uulnerauit, ut eam summa desperatione deiectum ac letali tristitia consternatum e sua dimitteret cella. cumque ei tali maerore depresso nec iam de remedio passionis, sed de expletione conceptae concupiscentiae profunda cogitatione tractanti abbas Apollo seniorum probatissimus occurrisset laboremque et obpugnationis uehementiam, quae in corde eius tacite uoluebantur, de contemplatione uultus et deiectione coniectans cantam tantae perturbationis inquireret, atque ille molliter se conpellanti seni ne responsum quidem ullum posset referre, magis ac magis eum sentiens senex
Abbreviated transcription (Latin):
nec ulla ꝓpositi huiꝰ laudabilis atq imitanda districtio. sed
annositas sola ꝓuex̃. Quoꝵ caniciẽ callidissimꝰ inimicꝰ ad de¬
ceptionẽ iunioꝵ in pͣiudicata auctoritate ꝓponens. etiã illos
ac decip̾e exemplis eoꝵ fraudulenta subtilitate festinat. uł in
teporem eos scilicet noxiũ. uł in loetalẽ desꝑationẽ doctrinis
eoꝵ institutisq ꝑducens. Cuiꝰ rei uolens uob̾ exempla ꝓferre:
auctoris nomine p̃t̾misso. ne nos quoq illius qui patefacta
sibi fr̃ĩs uitia publicauit. simile aliquid admittamꝰ: rẽtantũ
gestã quȩ instructionẽ uobis necessariã conferre possit exponã.
ue gͥ ad senẽ quendã nobis optime cognitũ. quidã ñ ignauis simoꝵ
iuuenum ꝓfectus sui & curationis grã ꝑrexisset. & carnalib
incentiuis acfornicationis. sp̃u semet ipsũ inquietari
simplicit̃ ꝓdidisset. consolationẽ credens laborib suis ora¬

Expanded text:
nec ulla propositi huius laudabilis atque imitanda districtio, sed nec ulla propositi huius laudabilis atque imitanda districtio, sed annositas sola prouexit. quorum canitiem callidissimus inimicus ad deceptionem iuniorum in praeiudicata auctoritate proponens etiam illos, ae decipere exemplis eorum fraudulenta subtilitate festinat, uel in teporem eos scilicet nonum uel in letalem desperationem doctrinis eorum institutisque perducens. cuius rei uolens nobis exempla proferre, auctoris nomine praetermisso, ne nos quoque illms, qui patefacta sibi fratris uitia publicauit, simile aliquid admittamus, rem tantum gestam, quae instructionem necessariam uobis conferre possit, exponam. cum igitur ad senem. quendam nobis optime cognitum quidam non ignauissimorum innenom profectus sui et curationis gratia perrexisset et carnalibus incentiuis ac fornicationis spiritu semet ipsum inquietari simpliciter prodidisset, consolationem credens laboribus suis ora
Abbreviated transcription (Latin):
eno sons n sunt canicie capitis sed industria iuuentutis
ac p̃teritoꝵ laboꝵ stipendiis metiende. Que enĩ ñ congregasti
isquet iniuuentute. quomͦ inuenies insenecta tuaꝰ Senectꝰ
enĩ honorabilis. ñ diuturna nec numero annoꝵ cõputata
Cani enĩ sunt sensus hominis. & senectus honorabilis. uita
ammaculata. Et iccirco ñ omiũ senioꝵ quoꝵ capita canicies
tegit. quosq uitȩ longeuitas sola cõmendat. nobis sunt
sectanda uestigia. seu traditiones ac monita suscipienda: sed
coꝵ quos laudabilit̃ uitã suã ac ꝓbatissime cõꝑimꝰ in iuuen¬
tute signasse. nec ꝓ̃sũptionib ꝓpriis sed maioꝵ traditionib
institutos. Sunt enĩ ñ nulli. quoꝵ etiã qđ ÷ lugubriꝰ maior
ẽ. multitudo: qui in tepore suo quẽ ab adolescentia sua cͦ¬
ceper atq ignauia senescentes. auctoritatẽ sibi ñ maturi¬
tate moꝵ sed annoꝵ numerositate conqͥr̃. De qͥb ex ꝓbratio

Expanded text:
enim senum non sunt canitie capitis, sed industria iuuentatis enim senum non sunt canitie capitis, sed industria iuuentatis ac praeteritorum laborum stipendiis metiendae. quae enim non congregasti inquit in iuuentute, quomodo inuenies in senecta tua? senectus namque honorabilis non diuturna, ate numero annorum conputata: cani enim sunt sensus hominis, et aetas senectutis uita inmaculata. et idcirco non omnium seniorum, quorum capita canities tegit quosque uitae longaeuitas sola commendat, nobis sunt sectanda uestigia seu traditiones ac monita suscipienda, sed eorum, quos laudabiliter uitam suam ac probatissime conperimus in iuuentute signasse nec praesumptionibus propriis, sed maiorum traditionibus institutos. sunt enim nonnulli, quorum etiam, quod est lugubrius, maior est multitudo, qui in tepore sto quem ab adulescentia conceperunt atque ignauia senescentes auctoritatem sibi non maturitate morum, sed annorum numerosi- tate conquirunt. de quibus exprobratio
Abbreviated transcription (Latin):
turnũq conflictũ. Nec contra unũ seu duos. sed contra
innumerabiles cateruas sp̃uale certam̃. Cuiꝰ casus tanto
ꝑniciosior cunctis : quanto & infestior inimicꝰ. & congres
sus occultior. & idõ semꝑ senioꝵ sũma cautione sunt
sectanda uestigia. atq ad eos cuncta quȩ in nr̃is cordib
oriunt᷑. sublato confusionis uelamine deferenda. GERMANꝰ
ccasionẽ nob̃ ꝑniciosȩ uerecundiȩ qua cogitationes malas
studemꝰ obtegere. illa ꝓ̃cipue creat causa: qua nouimus
indiagnatione cõmotu easdẽ grauit expbrasseplbude fe. ut dt̃
endig nolos p̃ minꝰ.: ac seniorib erubescimꝰ publicare: curati¬
onũ minedia consequi nequeamꝰ mos es sp̃u ł disciolini
sunt oms liuenes pari modo uł feruentes sp̃u edisciplinis
sumorib optimis instituti: ita nec senes quidẽ cumeti
unomiodo uł ꝑfecti possunt uł ꝓbatissimi repiri. Diuitie

Expanded text:
turnumque conflictum, nec contra unum seu duos, sed contra turnumque conflictum, nec contra unum seu duos, sed contra innumerabiles catervas spiritale certamen, cujus casus tanto perniciosior cunctis, quanto sus occultior. et ideo semper seniorum summa cautione sunt sectanda uestigia atque ad eos cuncta quae in nostris cordibus oriuntur sublato confusionis uelamine deferenda. GERMANVS: Occasionem nobis perniciosae uerecundiae, qua cogitationes malas stadeamus obtegere, illa praecipue creat causa, qua nouimus indignatione commotum easdem grauiter exprobrasse. unde fit, ut dum eas in nobis premimae ac senioribus erubescimus publicare, curationum remedia consequi nequeamus. MOVSES: Sicut non sunt omnes iuuenes pari modo uel feruentes spiritu uel disciplinis ac moribus optimis instituti, ita nec Senes quidem cuncti uno modo uel perfecti possunt uel probatissimi repperiri. diuitiae
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib gradiam᷑. Qua institutione firmatꝰ. ñ modo ad ꝑfectã
discretionis rationẽ quisq pueni&: uerũ etiã acunctis
insidiis inimici tutissimꝰ ꝑmanebit. Nullo nanq alio ui¬
tio tã p̃cipitẽ diabolus monachũ ꝑtrahit ac ꝑducit ad
mortẽ: quã cũ eũ neglectis consiliis senioꝵ. suo iudicio
ꝑsuaserit definitioniq confidere. & enĩ cũ om̃s artes ac
disciplinȩ humano ingenio reꝑtȩ. & quȩ nichil ampliꝰ
quã uitȩ huiꝰ tẽporariȩ cõmodis ꝓsunt. licoe palpari ma¬
nu queant & ocłis ꝑuideri. recte tamen a quoquã sine
instituentis doctrina nequeant cõp̃hendi : quã in eptũ
÷ gͦ credere hanc solã ñ egere doctore. quȩ & inuisibilis
& occulta est. & quȩ ñ nisi corde purissimo ꝑuidet᷑: Cuiꝰ
error ñ tẽporale damnũ nec qđ facile reparetur. sed animȩ
dãnationẽ parit mortẽq ꝑpetuã. Habet enĩ ñ aduersus
uisibiles. sed inuisibiles atq immites hostes diurnũ noc¬

Expanded text:
ione firmstus non modo ad perfectam discretionis rationem quisque perueniet, nerom etiam a cunctis insidiis inimici tutissimus permanebit. BnlJo namque alio uitio tam praecipitem diabolus monachum pertrahit ac perducit ad mortem, quam cum eum neglectis consiliis seniorum suo iudicio persuaserit definitionique confidere. etenim eum omnes artes ac disciplinae humano ingenio repertae et quae nihil amplius quam uitae huius temporariae conmodis prosunt, licet manu palpari queantinstituentis doctrina nequeant comprehendi; quam ineptum est credere hanc solam non egere doctore, quae et invisibilis et occulta est, et quae non nisi corde purissimo pervidetur, cujus error non temporale damnum, nec quod facile reparetur, sed animae perditionem parit, mortemque perpetuam! Habet enim non adversus visibiles, sed invisibiles atque immites hostes diurnum noc
Abbreviated transcription (Latin):
scõ. Itaq si rognũ dĩ intra nos ÷. & ipsũ regnũ dĩ ĩusticia & pax
&e gaudiũ est: gͦ qͥ in istis cõmorat᷑ sine dubio in regno dĩ est.
&e ẽ contrario illi qͥ ininiusticia & discordia & trisficia mortem
opante uersant᷑. in regno diaboli & ininferno ac morte sunt c̃sti¬
tuti. His enĩ indiciis. uł dĩ uł diaboli discernit᷑ regnũ Et reuera
si sullimi mentis intuitu consideremꝰ statũ illũ. in quo degunt cȩ¬
lestes suꝑneq uirtutes quȩ uere in regno dĩ sunt. qͥ aliꝰ. ẽẽ. creden¬
dus ÷ quã ꝑpetua iugisq lȩticia: Quid enĩ tã ꝓpriũ uerȩ beatitu¬
dini tãq conueniens: quã tranquillitas iugis & gaudiũ sẽpit̾nũ:
& ut hoc ipsũ qđ dicimꝰ ita. ẽẽ. ñ mea coniscꝰturã sed ipsius dnĩ
auctoritate certius instruaris: audi eũ qualitatẽ & statũ mun¬

Expanded text:
o. itaque si regnum dei intra nos est et ipsum regnum dei iustitia et pax o. itaque si regnum dei intra nos est et ipsum regnum dei iustitia et pax et gaudium est, ergo qui in istis commoratur sine dubio in regno dei est, et e contrario illi qui in iniustitia et discordia et tristitia mortem operante uersantur, in regno diaboli et in inferno ac morte sunt constituti. bia enim indiciis uel dei uel diaboli discernitur regnum. et re uera si sublimi mentis intuitu consideremus statum illum, in quo degunt caelestes supernaeque uirtutes quae uere in regno dei sunt, qui alius esse credendus est quam perpetua iugisque laetitia? quid enim tam proprium uerae beatitudini tamque conueniens quam tranquillitas iugis et gaudium sempiternum ? et ut hoc ipsum quod dicimus ita esse non mea coniectura, sed ipsius domini auctoritate certius instruaris, audi eum qualitatem et statum mun
Abbreviated transcription (Latin):
Iorũ oportet nos scire ubi nrẽ mentis intentionẽ. debeam̃ habe
&efixpote ad quã destinationẽ sẽꝑ animȩ nix̃ reuocem̃ intiutũ.
Quã cũ potuerit obtinere mens gaudeat. & a qua distracta se do¬
leat atq: suspurae. totiensq se ã sũmo bono sentiat recidisse. quo¬
tiens seabillo intuitu dep̃henderit separatã. fornicationẽ uidi¬
cans uł mom̃taneũ a xp̃i contẽplatione discessũ A quo cũ deui¬
auerit paululũ nr̃ obtutꝰ. rursus adeũ cordis oculos retorquentes
uelut rectissimã lineã. mentis aciẽ reuocemꝰ. Totũ nanq in animȩ
consistit recessu. Unde expulso diabolo. ac nequaquã inea iã rog¬
nantib uitiis: consequent᷑ regnũ dĩ fundat᷑ in nob̾. dicente euan¬
glista. Regnũ dĩ ñ ueni& cũ obseruatione. neq dicent ecce hic¬
nos u nichil aliud potest. eẽ. quã scientia aut ignoratio ueri¬
Mon enĩ regnũ dĩ esca & potꝰ. sediusticia & pax & gaudiũ in sp̃u¬

Expanded text:
uerum oportet nos scire ubi nostrae mentis intentionem debeamus habere defixam et ad quam destinationem semper animae nostrae reuocemus intuitum: quam cum potuerit obtinere mens, gaudeat et a qua distractam se doleat atque suspiret totiensque se a summo bono sentiat reccidisse, quotiens se ab illo intuitu . deprehenderit separatam, fornicationem iudicans uel momentaneum a Christi contemplatione discessum. a quo cum deuiaaerit paululum noster obtutus, rursus ad eum cordis oculos leiorquentes uelut rectissima linea mentis aciem reuocemus. totum namque in animae consistit recessu, unde expulso diar bolo ac nequaquam in ea iam regnantibus uitiis consequenter regnum dei fundatur in nobis dicente euangelista: regnum dei non ueniet cum obseruatione, neque dicent: ecce hicnos vero nihil aliud potest esse quam scientia aut ignoratio veriNon est enim regnum Dei esca et potus; sed justitia, et pax, et gaudium in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ales poter̃ diuitię congregari. scđm illud. Cũ sapientia
edificat᷑ domꝰ. & cũ intellectu iterũ crigit᷑. Cũ sensu im
plent᷑ cellaria om̃ib diuitiis p̃tiosis & bonis. Hȩc in qu
÷ solidus cib qͥ nisi a ꝑfectis tantũ ac robustis ñ potest
suetudine exercitatos habent sensus. ad discretionẽ honi
ac mali. Quȩ intantũ utilis nobis ac necessaria cõꝓbat᷑ : ut
etiã uerbo dĩ eiꝰq uirtutib coaptet᷑. scđm illud. Uiuus en
÷ sermo dĩ & efficax. & penetrabilior omĩ gladio ancipi¬
ti. & ꝑtingens usq ad diuisionẽ animȩ ac sp̃s. cõpagum

Expanded text:
ales poterunt diuitiae congregari secundum illud: cum sapientia ales poterunt diuitiae congregari secundum illud: cum sapientia aedificatur dplentur cellaria omnibus divitiis pretiosis et bonis . Haec, inquam, est solidus cibus, qui nisi a perfectis tantum ac robustis sumi non psuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni et mali. quae in tantum utilis nobis ac necessaria conprobatur, ut etiam uerbo dei eiusque uirtutibus coaptetur secundum illud: uiuus est enim sermo dei et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti et pertingens usque ad diuisionem ani
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑii. Qua consideratione mollitꝰ : dũ mauult cruentan
uictoriã clem̃tia tẽꝑare. obindiscretã miscdđiam ueluti ar
corpore reddit᷑ tenebrosus. irreuocabili morte damnatꝰ. h
÷ discretio. quȩ ñ solũ lucerna corporis sed etiã sol ab apłon¬
cadunt ut folia. Hȩc consiliũ rectissime nominatur: sine
qͦ nichil agere om̃ino scripturȩ auctoritate ꝑmitt imͣ. iti
ut ne ipsũ quidẽ spuale uinũ qđ lȩcificat cor hominis sino
illiꝰ sinam᷑ moderatione ꝑciꝑe. scđm illud. Cũ consilio o
fac. cũ consilio uinũ bibe. & iterũ. Sic̃ ciuitas muris qͥ¬
ruta & non circundata. sic & uir qͥ ñ cũ consilio aliqͥd a
Cuiꝰ priuatio quã ꝑniciosa sit monacho: testimonii huis
exemplũ ac figura declarat. dirutȩ eũ ac sine muris com¬
parans ciuitatiꝰ. In hac sapientia. in hac intellectus sensusq
consistit. sine quib nec interior nra edificari domꝰ nec sp̃is¬

Expanded text:
imperii. qua consideratione mollitus dum mauult cruentam imperii. qua consideratione mollitus dum mauult cruentam uictoriam clementia temperare, ob indiscretam misericordiam uelut; toto corpore redditus tenebrosus inreuocabili morte damnatur. Haec est discretio, quae non solum lucerna corporis, sed etiam sol ab apocadunt ut folia. Haec consilium rectissime nominatur, sine quo nihil agere omnino, Scripturae auctoritate, permittimur: ita ut ne ipsum quidem spiritale vinum, quod laetificat cor hominipsius sinamur moderatione percipere secundum illud: cum consilio omnia fac, cum consilio uinum bibe, et iterum: sicut ciuitas muris diruta et non circumdata, sic est uir qui non cum consilio aliquid agit. cuius priuatio quam perniciosa sit monacho, testimonii huius exemplum ac figura declarat, dirutae eum ac sine muris comparans ciuitati. in hac sapientia, in hac intellectus sensusque consistit, sine quibus nec interior nostra aedificari domus nec spirit
Abbreviated transcription (Latin):
ones qͦq ar oꝑa nrã quȩ exindiscretionis deliberatione des¬
cendunt maiorib peccatoꝵ tenebris implicari. Deniq ille
qͥ pͥmꝰ iudicio dĩ regnũ popłi isrłis emeruit: quia hunc dis¬
cretionis ocłm nequaquã habuit. uelut toto corpore tene¬
brosus. etiã ipso deiectus ÷ regno. dũ lucernȩ huiꝰ tenebris
atq errore deceptꝰ. acceptabiliora dõ sacrificia sua quã ꝓꝰ¬
cepti samuelis oboedientiã iudicauit. Atq ex illa magis
parte causã offensionis incurrit: ex qua magis ꝓpician¬
dã sibi diuinã sꝑauerat maiestatẽ. Huiꝰ inquã discretionis
ignoratio achab regẽ isrł post illũ sullimissimũ uictoriȩ
triũphũ quiei fue̾rat dĩ fauore concessus. cõpulit credere
meliorẽ. e̾ẽ. miscdiã suã quã diuini seuerissimã execu¬
mentionẽ ꝓ̃cepti. & quẽ ad modũ ipsi uidebatur crudelis

Expanded text:
ones quoque et opera nostra, quae ex discretionis deliberatione desones quoque et opera nostra, quae ex discretionis deliberatione descendunt, maioribus peccatorum tenebris inplicari. Denique ille, qui primus iudicio dei regnum populi Israhelis emeruit, quia hunc discretionis oculum nequaquam habuit, uelut toto corpore tenebrosus etiam ipso deiectus est regno, dum lucernae huius tenebris atque errore deceptus acceptabiliora deo sacrificia sua quam praecepti Samuhelis oboedientiam iudicauit atque ex illa magis parte causam offensionis incurrit, ex qua repropitiandam sibi diuinam sperauerat maiestatem. huius, inquam, discretionis ignoratio Achab regem Israhel post illum sublimissimae uictoriae triumphum, qui ei fuerat dei fauore concessus, conpulit credere meliorem esse misericordiam suam quam diuini seuerissimam exsecutionem praecepti et quemadmodum ipsi uidebatur crudelis
Abbreviated transcription (Latin):
cton dolũ dddeferuoris ex cessu iuste contineretie morlũ ue¬
eꝓta ꝑ suptione trainscendere: nec oblectatũ remissione ae¬
les terrua untia sinistra concedit. hoc ÷ sub ꝑ̃textu gubnandi
corporisi contiario sp̃s te pore lentescere. Hernano nulassrat
scamillã sententiã saluatoris. lucerna corporis tui ÷ oculus
ccais. qđ is eotehtuus simplex fuerit totũ corpꝰ tuũ lucidũt
erus. Oaut oculus tuus nequã fuerit totũ corpꝰ tuũ tenebro¬
suerst co qđd ipsa cogitationes hominis unuersas actusq
discernens. cuncta que gerenda sunt ꝑuidet ato. ꝑluseret
ui si ineromino nequa fuerit. id ÷ ñ uero iudicio & scientia
cõmunita seu quolibet errore ac p̃sumptione decepta : to
nos rradet obscuros. cecttate scilicet uitioꝵ & ꝑturbationũ
tenebris in uolutos. Si enĩ inqͥt lum̃ qđ inte ÷ tenebrȩ sunt.
ipse tenebre quantȩ sunt. Nulli nanq dubiũ . errante
iidicio cordis nr̃i &e ignorationis nocte possesso. cogitati¬

Expanded text:
tolli, id est feruoris excessu iustae continentiae modum inepta praesumptione transcendere, nec oblectatum remissione deflectere ad uitia sinistra concedit, hoc est sub praetextu gubernandi corporis contrario spiritus tepore lentescere. haeo namqae est disecundum illam sententiam saluatoris: lucerna corporis tui est oculus tuus: quodsi oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit: si autem oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit, eo quod ipsa cogitationes hominis uniuersas actusque discernens cuncta quae gerenda sunt peruideat atque perlustret: quae si in homine nequam fuerit, id est non uero iudicio et scientia communita seu quolibet errore ac praesumptione decepta, totunostros reddat obscuros, caecitate scilicet uitiorum et perturbationum tenebris inuolutos. si enim inquit lumen quod in te est tenebrae sunt, tenebrae ipsae quantae erunt! nulli namque dubium est errante iudicio cordis nostri et ignorationis nocte possesso cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
ita tã beati antonii quã uniuersoꝵ sententia definitũ est
discretionẽ. eẽ. quȩ fixo gradii intrepidũ monachũ ꝑducat
ad dm̃. ꝓ̃dictasq uirtutes iugit̃ conseruae illȩsas. cũ qua
ad consũmationis excelsa fastigia minore possit fatiga¬
tione conscendi. & sine qua multi etiã ꝓpensius lãbo¬
rantes. ꝑfectionis nequiuerint culm̃ at tngere.

Expanded text:
ia definitum est discretionem esse, quae fixo gradu intrepidum monachum perducat ad deum praedictasque uirtutes iugiter conseruet inlaesas, cum qua ad consummationis excelsa fastigia minore possit fatigatione conscendi et sine qua multi etiam propensius laborantes perfectionis nequiuerint culmen adtingere.
Abbreviated transcription (Latin):
positis. quȩ crassiorib papiris in longos gracilesq fascicui¬
los coaptatis. sex quipedali int̾uallo parit̾ colligata. nunc
quidẽ humillimũ sedile ad scabelli uicẽ frĩbus in sinaxi cͥ¬
sidentib prestant: nunc uͦ subiecta ceruicib dormientũ
p̃bent capiti ñ nimie durũ sed tractabile aptũq fulcim̃tũ
& ope p̃parentur & p̃cio: ut pote passim papiro ꝑ ripas ni
fluminis emergente. sed etiã ad qđ remouendũ seu cũ ne¬
cesse fuerit admouendũ. habilis materiȩ leuisq naturȩ
sint. Atq ita p̃cepto senis tandẽ sumꝰ ad degustationẽ sõni
onerosa quiete cõpositi. tã digestȩ collationis inflãmati
gaudio. quã reꝓmissȩ disputationis expectatione suspensi

Expanded text:
positis, grossioribus papyris in longos gracilesque fascicupositis, grossioribus papyris in longos gracilesque fasciculos coaptatis. Quae pedali intervallo pariter colligata nunc quidem humillimum sedile ad scabelli vicem, fratribus in Synaxi considentibus praestant, nunc vero subjecta cervicibus dormientium praebent capiti et opere praeparentur et pretio, utpote passim papyro per ripas Nili fluminis emergente, sed etiam quod ad remouendum seu cum necesse fuerit admouendum habilis materiae leuisque naturae sint. atque ita praecepto senis tandem sumus ad degustationem somni onerosa quiete conpositi, tam digestae conlationis inflammati gaudio quam repromissae disputationis expectatione sus
Abbreviated transcription (Latin):
mos consultatores in hoc pͥmũ pate facere suȩ mentis industriã
& utrũ sint uł. eẽ. possint eiꝰ capaces hoc indicio ac pat¬
tia comꝓbare: ut de illa quȩ moderationis generatria
uirtute tractantes. nequaquã uitiũ qđ ipsi contrariũ e
nimietatis incurrant. uim rationis ac naturȩ eiꝰ quã ue
excolunt. effectu atq oꝑe uiolantes. In hoc gͦ nobis disem¬
nis bonũ de qua quantũ dñs dederit ad hũc indagare
ponimꝰ. primitꝰ ꝓsit. ut nos de ipsius excellentia ac mo¬
deratione quȩ prima eidẽ uirtꝰ in. &̃. cognoscit᷑ disseren¬
tes: disputationis quoq ł temporis modũ non ꝑmittat e
IiS itaq beatꝰ moises collationi nr̃ȩ dans finẽ. ad huc no
auidos ac de suo ore pendentes degustare imnũ paulisp
hortatꝰ ÷. isdẽ ipsis quib insidebamꝰ psiaciis admonens
incubare : embry miis parit̾ capiti nr̃o ceruicaliũ uice sup¬

Expanded text:
mos consultores in hoc primum patefacere suae mentis industriam mos consultores in hoc primum patefacere suae mentis industriam t utrum sint uel esse possint eius capaces hoc indicio ac patientia conprobare, ut de illa quae moderationis generatrix est uirtute tractantes nequaquam uitium quod ipsi contrarium est nimietatis incurrant, uim rationis ac naturae eius quam uerbis excolunt effectu atque opere uiolantes. in hoc ergo nobis discretionis bonum, de qua, quantum dominus ++ dederit, adhuc indagare disponimus, primitus prosit, ut nos de ipsius excellentia et mode ratione, quae prima eidem uirtus inesse cognoscitur, disserentes disputationis quoque uel temporis modum non permittat eis itaque beatus Moyses collationi nostrae dans finem, adhuc nos avidos ac de suo ore pendentes degustare somnum paulisper hortatus est, iisdem ipsis quibus insidebamus, psiathiis admonens incubare, embrimiis pariter capiti nostro cervicalium vice sup
Abbreviated transcription (Latin):
solũ cotidianis exẽplis sed etiã antiquis patrũ consultatio¬
nib ac sententiis apꝓbare. Frequent̾ nanq memini ñ nullis
huiꝰ modi sermonẽ cũ gemitu lacrimisq poscentib. me
aliqͥd eis doctrinȩ conferre cupientẽ nullatenꝰ potuisse. &
ita in me ñ solũ sensus uerũ etiã ipsũ eloquiũ defecisse:
ut ñ inuenirẽ quẽ ad modũ eos uł cũ leui consolatione di¬
mitterẽ. Quib indiciis euident̃ agnoscit᷑: dñi grãm ꝓ
merito ac desiderio audientiũ disputantib aspirare ser¬
monẽ. Quẽ quia breuissimũ istud qđ suꝑ ÷ noctis spaciũ
ñ occurrit ex plere : indulgentes illud potius quieti corpo¬
reȩ. cui necesse ÷ totũ ꝑsolũi si id qđ modicũ ÷ fuerit dene¬
gatũ: plenũ narrationis ordinẽ. incegro futuri diei seu
noctis examini reseruemꝰ. Decet nanq discretionis opti¬

Expanded text:
solum cotidianis exemplis, sed etiam antiquis patrum consultatiosolum cotidianis exemplis, sed etiam antiquis patrum consultationibus ac sententiis adprobare. frequenter namque memini nonnullis huiusmodi sermonem cum gemitu lacrimisque poscentibus me quoque aliquid eis doctrinae conferre cupientem nullatenas potuisse et ita in me non solum sensus, uerum etiam ipsum eloquium defecisse, ut non inuenirem quemadmodum eos uel cum leui consolatione dimitterem. quibus indiciis euidenter agnoscitur domini gratiam pro merito ac desiderio audientium disputantibus adspirare sermonem. quem quia breuissimum istud quod superest noctis spatium non occurrit explere, indulgentes illud potius quieti corporeae, cui necesse est totum persolui, si id quod modicum est fuerit denegatum, plenum narrationis ordinem integro futuri diei seu noctis examini reseruemus. decet namque diacretionis opti
Abbreviated transcription (Latin):
pcentr i nrt ꝑ cogitationũ neglegentiã prębeate Antuꝑ
singulas horas atq mom̃ta. terrã cordis nẽn euauelito
angul noboral gi dominicȩ crucis recondatione sulcantes
Enoxiarũ ex nob̾ ferarũ cubilia. uł uirulentoꝵ serpen¬
cui extminare latibula poterimꝰ Nidhȩo obstupe faesos
nos ituens senex & ad uerba narrationis suȩ in explebili
alont succensos: ꝑꝰ admiratione desiderii nr̃i pauliso ser-¬
mone suspenso rursus adiecit. Qm̃ nos o filioli addis¬
puctatione pen songa ura sedulitas ꝓuocauit. &e ignis qdã
collationi niẽ feruentiores sensus ꝓ ur̃o desiderio sũmini¬
strat ut ex hoc etiã ipso manifeste contẽpler inueritate
uos ꝑfectionis sitire doctrinã: uolo uob̾ ad huc csuꝑ discre¬
tionis eximietate ł grã quȩ int̾ cunctas uirtutes arcẽ ac pͥmia¬
tũ tenet pauca disserere. excellentiãq eiꝰ & utilitatẽ. nori

Expanded text:
pectoris nostri per cogitationum neglegentpectoris nostri per cogitationum neglegentsingulas horas atque momenta terram cordis nostri euangelico aratro, hoc est iugi dominicae crucis recordatione sulcantes uel noxiarum ex nobis ferarum cubilia uel uirulentorum serpentium exterminare latibula poterimus. Ad haec obstupefactos nos intuens senex et ad uerba narrationis suae inexplebili ardore succensos, pro admiratione desiderii nostri paulisper sermone suspenso rursus adiecit: quoniam nos, o filii, ad disputationem tam longam uestra sedulitas prouocauit et ignis quidam conlationi nostrae feraentiores sensus pro uestro desiderio subministrat, ut ex hoc etiam ipso manifeste contempler in ueritate uos perfectionis sitire doctrinam, uolo uobis adhuc super discretionis eximietate uel gratia, quae inter cunctas uirtutes arcem ac primatum tenet, pauca disserere excellentiamque eius et utilitatem non
Abbreviated transcription (Latin):
nomismata leuia atq dãnosa minꝰq pensantia recus emisꝰ
ne in illud incidentes qđ obseruare tota uirtute ꝓ̃cepto dñ
cõmonem᷑ : cunctis laboꝵ nr̃oꝵ meritis stipendiisq fraude
Nolite thesauritare uobis thesauros int̾ra. ubi erugo & tiner
demolit᷑. & ubi fures effodiunt & furant᷑. Quicquid enim
contẽplatione humanȩ głȩ fecerimꝰ : int̾rã nos thesaurirue
scđm dñi sententiã nõuerimꝰ. & consequent̾ illud tanq
humi reconditũ int̾ramq defossũ. uł aiuersis. demontis po¬
pulaneis deuorandũ. ut ad nullã rerouidentis et ilis auegi
omoluens ncuo arespiciat. Om̃s gͥ cordis nr̃i recessus iugit̃
puoluandi sunt E ascendentiũ in eos uestigia tendagaili¬
one sanilissima retractanda. ne qua forte intellectualis
ibide bestia ł leo ł draco ꝑtransiens ꝑniciosa uestigia
iatont᷑ ampresserit: quib accessus etiã ceceris anabidito

Expanded text:
nomismata lenia atque damnosa minusque pensantia recusemus, nomismata lenia atque damnosa minusque pensantia recusemus, ne in illud incidentes, quod obseruare tota uirtute praecepto domini commonemur, cunctis laborum nostrorum meritis stipendiisque fraudemur: nolite thesaurizare nobis thesauros in terra, ubi aerugo et tinea demolitur, et ubi fures effodiunt et furantur. quidquid enim contemplatione humanae gloriae fecerimus, in terra nos thesaurizare secundum domini sententiam nouerimus, et consequenter illud tamquam humi reconditum in terramque defossum uel diuersis daemoniis depo superbiae tineis deuorandum, ut ad nullam recondentis utilitatem emolumentumque respiciat. omnes igitur cordis nostri recessus iugiter perscrutandi sunt et ascendentium in eos uestigia indagatione sagacissima retractanda, ne qua forte intellectualis ibidem bestia, uel leo uel draco, pertransiens perniciosa uestigia latenter inpresserit, quibus accessus etiam ceteris in adyta
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ pondus in anis coenodoxiȩ ñ imminuerit ł arroserit gla
& sic ea ꝓtinꝰ ad examen publicũ trutinantes. id ÷ ad ꝓpħarũ
atq ꝑfecta. & illis cõpensantia teneamꝰ. ł tanquã imꝑfesti
atq dãnosa nec illoꝵ ponderi consonantia. omi cautione
ac diligentia refutemꝰ. Frit gͦ hoc quad riptito quo diximꝰ m
necessaria nob̾ ista discretio. Id ÷ ut pͥmũ nos materia auri uen
fucatiue ñ lateat. Scõo: ut has easdẽ cogitationes quȩ mentun
oꝑa pietatis. tanquã adulterina nomismata & paracharaximi
reꝓbemꝰ. ut pote quȩ falsã imaginẽ regis ñ legitime signatan
contineant. łilla quȩ in auro purissimo scripturarũ. uitioso &
heretico sensu ñ ueri regis sed ty ranni ꝓ̃ferunt uultũ. similit̾
discernentes refutare possimꝰ. siue illa quoꝵ pondus ac p̃ciui
erigo uanitatis abrodens exagio senioꝵ ñ sinit ad ȩquari. ut

Expanded text:
eius pondus inanis cenodoxiae non inminuerit uel adroserit gloria. eius pondus inanis cenodoxiae non inminuerit uel adroserit gloria. et sic ea protinus ad examen publicum trutinantes, id est ad propheatque perfecta et illis conpensantia teneamus, uel tamquam inperfecta atque damnosa nec illorum ponderi consonantia omni cautione ac diligentia refutemus. Erit ergo hoc quadripertito quo diximus modo necessaria nobis ista discretio, id est ut primum materia nos auri ueri fucatiue non lateat, secundo ut has easdem cogitationes quae mentiuntur opera pietatis tamquam adulterina nomismata et paracharaxima reprobemus, utpote quae falsam imaginem regis non legitime signata contineant, uel illa, quae in auro pretiosissimo scripturarum uitioso et haeretico sensu non ueri regis, sed tyranni praeferunt uultum, similiter discernentes refutare possimus, siue illa, quorum pondus ac pretium aerugo uanitatis adrodens exagio seniorum non sinit adaequari, ut