comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
merita. magna erat miscdiã. Quã
certa ergo. quam firma ꝓmissione
seruit instis uitam suam. qui dona¬
uit iniustis mortem suame Inclina do-¬
mine aurem tuam & exaudi me.
go incdiuat aurem ad diuitem. ad mo¬
pem et egenum incdinat aurem. id est
ad humilem & ad confitentem. ad in¬
digentem miscdia. non ad saturatum
& extollentem se & iactantem quasi
nichil ei desit et dicentem: gratias tͥ
quia non sum sicut publicanus iste.
Diues enim phariseus uctabat merita
sua: mobs publicanus confitebatur
peccata sua. Nec sic accipiatis fr̃s
quod diti. ad ditutem non inclinat
aurem suam: tanquam non exaudiat
eos deus qui habent aurum & argen¬
tum. & familiam & fundos. Si sic foe¬
te nati sunt: aut cum locum rerum
humanarun tenent. tantum memi¬
nerint quod ait apłs. Precipe diuitib
huius scli. non superbe sapere. Qui
enim non suꝑbȩ sapiunt. in deo pati-¬
peres funt. Et pauꝑibus atq inopibꝰ

Expanded text:
merita, magna erat misericordia. Quam merita, magna erat misericordia. Quam certa ergo, quam firma promissione servat justis vitam suam, qui donavit injustis mortem suam? «Inclina, Domine, aurem tuam, et exaudi me; non inclinat aurem ad divitem: ad inopem et egenum inclinat aurem, id est, ad humilem et ad confitentem, ad indigentem misericordia: non ad saturatum et extollentem se, et jactantem, quasi nihil ei desit, et dicentem, «Gratias tibi, quia non sum sicut Publicanus iste.» Dives enim Pharisaeus jactabat merita sua: inops Publicanus confitebatur peccata sua . 3. Nec sic accipiatis, fratres, quod dixi, Ad divitem non inclinat aurem suam, tanquam non exaudiat Deus eos qui habent aurum et argentum, et familiam et fundos: si sic forte nati sunt, aut eum locum rerum humanarum tenent; tantum meminerint quod ait Apostolus, «Praecipe divitibus hujus mundi non superbe sapere» . Qui enim non superbe sapiunt, in Deo pauperes sunt; et pauperibus atque inopibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnoctauit in orando ibc: Pernocta
& globi sanguiis decurrebant per
corpus eius. Quid ostendebat. quan¬
do per corpus oeantis globi sangui¬
nis distillabant: nisi quia corpus enis
quod est ȩccłã martirum sangumẽ
aurem tuam & eraudime. Ille ex
forma serui dicit: tu serue in forma
dm̃ tui: inclina dñe aurem tuam.
Inclinat aurem. si tu non erigas
ceruicem. Humiliato adppinquat.
ab exaltato longe discedit: nisi quẽ
ipse exhumiliatum exaltauerit.
Inclinet ergo deus aurem stiam ad
nos. Ille enim fursum est: nos deoe¬
sum. Ile in altitudine. nos in humili¬
tate: sed non relicti. Ostendit enim
dilectionem suam deus in nobis. Si¬
enim cum adhuc peccatores essemtis
xp̃c pro nobis mortuus est. Ulix enum
inquit pro iusto quis moritur. Nam
pro bono forsitan quis audeat mori:
Dñs autem nr pro impiis mortuus
est. Neq enim merita nr̃a pre¬
cesserant. pro quibus filius dei more¬
retur: sed magis quia nulla erant

Expanded text:
pernoctavit in orando Jesus. «Pernoctabet globi sanguinis decurrebant per corpus ejus» . Quid ostendebat, quando per corpus orantis globi sanguinis destillabant, nisi quia corpus ejus, quod est Ecclesia, martyrum sanguine aurem tuam, et exaudi me.» Ille ex forma servi dicit; tu, serve, in forma Domini tui: «Inclina, Domine, aurem tuam.» Inclinat aurem, si tu non erigas cervicem: humiliato enim appropinquat; ab exaltato longe discedit, nisi quem ipse humiliatum exaltaverit. Inclinat ergo Deus aurem suam ad nos. Ille enim sursum est, nos deorsum; ille in altitudine, nos in humilitate, sed non relicti. «Ostendit» enim «dilectionem suam Deus in nobis: etenim cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est. Vix enim» inquit «pro justo quis moritur; nam pro bono forsitan quis audeat mori: Dominus autem noster pro impiis mortuus est» . Neque enim merita nostra praecesserant, pro quibus Filius Dei moreretur; sed magis quia nulla erant
Abbreviated transcription (Latin):
falsa. recedant ea quȩ nobis cotidie di-¬
cunt. ubi est deus tuus. Effundamus
super nos ammam nr̃am confiteamur
in lacrius. gemamus in confessionibus:
in miseria suspiremus. Quicqͥd nobis
ad est preter deum nr̃m. non est dulce.
Holumtis omnia quȩ dedit: si non
dat seipsum. qui omnia dedit. Aurib
infige dñe orationem meam: & intende
uoci orationis meȩ̃. In die tribuilationis
meȩ clamati ad te: quia exaudisti me.

Expanded text:
falsa; recedant ea quae nobis quotidie difalsa; recedant ea quae nobis quotidie dicunt, Ubi est Deus tuus? Effundamus super nos animam nostram, confiteamur in lacrymis, gemamus in confessionibus, in miseriis suspiremus . Quidquid nobis adest praeter Deum nostrum, non est dulce: nolumus omnia quae dedit, si non dat seipsum qui omnia dedit. «Auribus infige, Domine, orationem meam, et intende voci orationis meae. In die tribulationis meae clamavi a
Abbreviated transcription (Latin):
habundant omina. Habuindant omĩa
uide si securus es: quia non pereunt.
omnia. S habeo quod non habebam.
Accessit pectima quȩ non erat: foxte
accessit & tinor qtit non erat. forte
tanto securior eras: quanto pauꝑior.
Postremo sint copie. redundet affluen¬
tia hunis seculi: detur securitas quod
non pereant: dicat deus desuiper. eter¬
nus in his eris: eterna tecumꝰ erant
ista: sed meam faciem non uidebis. He¬
mo carnem consulat. sp̃m consulite:
respondeat uobis cor ur̃m. respondeat.
fides. spes. caritas. quȩ in uobis esse ce¬
pit. Ergo ne si acceperimus secatitatẽ
nos in affluentia bonorum scłãrium
semꝑ futuros: & diceret nobis deus
faciem meam non udebitis. gaudere¬
musin illis bonis: Eligeret focte ali¬
quis gaudere & dicere. habundant
michi ista. bene michi est. nichil am¬
plius quero. Nonduun cepit amator
esse dernondum cepit fuspirare tanquã
peregrinus. Absit. absit. Rccedant
omnia seductoria: recedant blandim̃ta

Expanded text:
adundant omnia? Abundent omnia, adundant omnia? Abundent omnia, vide si securus es quia non pereunt omnia. Sed habeo quod non habebam; accessit pecunia quae non erat. Forte accessit et timor qui non erat; forte tanto securior eras, quanto pauperior. Postremo sint copiae, redundet affluentia hujus saeculi, detur securitas quod non pereant: dicat Deus desuper, Aeternus in his eris, aeterna tecum erunt ista, sed meam faciem non videbis. Nemo carnem consulat; spiritum consulite: respondeat vobis cor vestrum; respondeat spes, fides, charitas, quae in vobis esse coepit. Ergone si acciperemus securitatem nos in affluentia bonorum saecularium semper futuros, et diceret nobis Deus, Faciem meam non videbitis, gauderemus in illis bonis? Eligeret forte aliquis gaudere, et dicere: Abundant mihi ista, bene mihi est, nihil amplius quaero. Nondum coepit esse amator Dei; nondum coepit suspirare tanquam peregrinus. Absit, absit: recedant omnia seductoria, recedant blandimenta
Abbreviated transcription (Latin):
matu ad te. Paulo ante dyxerat tota
die clamani: tota die tribulatus sum.
Nullus ergo xp̃iantis dicat esse diem:
qtio non sit tribulatus. Totam diem:
totum temptis intelligimus. Tota die
tribulatur. Qua ergo tribulitio est.
& quando est bene utiq tribulatio.
llude tribulatio: Quia quamditi in
corpore sumus: peregrinamur a dño.
Quodlibet hic habundat: nondum fu¬
mus in illa patria quo redire festinamꝰ.
Cui peregrinatio dulcis est: non amat
patriam. Si dulcis est patria: amara ẽ
peregrinatio. Si amara est peregrinatio:
tota die tribulatio. Quando non est
tribulatio : Quando in patria delecta¬
tio. Delectationes in deitera tua usq
in finem. Implebis me ait leticia cum
uultu tuo: ut contempler delectationẽ
dm̃. Ibi transiet labor & gemitus. ibi ñ
oeatio. s laudatio. ibi alła amen. Ibi uor
consonat. cum angelis. ibi uisio sine de-¬
fectu. & amor sine fastidio. Quamdiu ergo
ibi non tudetis: Quia non in bonõ.s

Expanded text:
mavi ad te.» Paulo ante dixerat: «Tota mavi ad te.» Paulo ante dixerat: «Tota die clamavi,» tota die tribulatus sum. Nullus ergo christianus dicat esse diem in quo non sit tribulatus. Totam diem, totum tempus intelleximus: tota die tribulatur. Quid ergo, tribulatio est et quando bene est? Utique tribulatio. Unde tribulatio? Quia quamdiu in corpore sumus, peregrinamur a Domino . Quodlibet hic abundet, nondum sumus in illa patria quo redire festinamus. Cui peregrinatio dulcis est, non amat patriam: si dulcis est patria, amara est peregrinatio; si amara peregrinatio, tota die tribulatio. Quando non est tribulatio? Quando in patria delectatio. «Delectationes in dextera tua usque in finem. Implebis me laetitia,» ait, «cum vultu tuo» , «ut contempler delectationem Domini» . Ibi transiet labor et gemitus: ibi non oratio, sed laudatio; ibi Alleluia, Amen ibi, vox consona cum Angelis; ibi visio sine defectu, et amor sine fastidio. Quamdiu ergo non ibi, videtis quia non in bono. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
certus est: nec qui audit. quia ille di-¬
cit homini qui non facit hominenl. eo
non ꝑfecte scit quid agatar in homine.
& tamen aduerba hominis plus nesci-¬
entis quid agitur in homine credit.
homo: subdit menbra. ligari se patit᷑.
aut plerumq etiam non ligatur. se-¬
catur & tiritur. et accipit forte salutẽ
paticorum dierum. iam sanatus quando
moriatur ignorans. & fortasse dum cura¬
tur moritur. & fortasse curari ñ poterit.
Cui autem promisit deus aliꝗtud et
orationem meam. Magnus oeantis affec-¬
tus. Auribus infige dñe orationem
meam: id est non exeat de auribus tuis
oratio tua. fige ibi illam in auribus
tuis. Quomͦ parturiuit ut figeret
orationem stiam in auribus der Res-¬
fige in corde tuo legem meam. Auri¬
biis infige dñe orationem meam. Et
intende dñe uoci ceationis moẽ In¬
die tribalationis mȩẽ clamaui ad de:
qm̃ exandisi me. Causd ut exandires
me: qta in hie tribulationis mẽẽ excla¬

Expanded text:
certus est, nec qui audit, quia ille dicertus est, nec qui audit, quia ille dicit homini, qui non fecit hominem, et non perfecte scit quid agatur in homine: et tamen ad verba hominis plus nescientis quid agatur in homine credit homo, subdit membra, ligari se patitur, aut plerumque etiam non ligatus secatur aut uritur; et accipit forte salutem paucorum dicrum, jam sanatus quando moriatur ignorans; et fortasse, dum curatur, moritur; et fortasse curari non poterit. Cui autem promisit Deus aliquid, et orationem meam.» Magnus orantis affectus. «Auribus infige, Domine, orationem meam:» id est, non exeat de auribus tuis oratio mea, fige illam ibi in auribus tuis. Quomodo parturivit, ut figeret orationem suam in auribus Dei? Res Fige in corde tuo legem meam. «Auribus infige, Domine, orationem meam; et intende voci orationis mee clamavi ad te, quoniam exaudisti me.» Causa ut exaudires me, quia «in die tribulationis meae cla
Abbreviated transcription (Latin):
dens. Qui talia peccatoribus dat. quid
cum putas seruare fidelibus stuse. Hoc¬
cine de illo sentiendum est: qtua qui
talia malis dat. nichil seruat bonis:
Inmo uero seruat. non terram s celum
llilitis forte aliqtud dico cum dico celũ:
s se ipsam qui fecit celum. Pulchram
est celum. s pulchrior est fabricator celi.
S uides celum. & illum non tudeo.
Oculos enim habes ad uidendam ce¬
lum: cor nondum habes ad udendum
fabricatorem celi: Ideo uenit de celo
in terram:ut mundet cor quo tudeat᷑
qui fecit celum & terram. S plane
cum pacientia salutem expecta. Qui¬
bus medicamentis te curet ille nouit.
quibus. sectiombus quibus ustionibus
ille nouit. Tu tibi egritudinem com¬
parasti peccando: ille uenit non solum
fouere. s & secare. et urere.Non
uides quanta hominespaciantur: sub
medicortm mamibus spem incertam ho¬
mine promittente: Sanaberis dicit
medicus. sanaberis si sectiero. Et homo
dicit. & homini dicit. Nec qui dic̃

Expanded text:
Deus. Qui talia peccatoribus dat, quid Deus. Qui talia peccatoribus dat, quid eum putas servare fidelibus suis? Hoccine de illo sentiendum est, quia qui talia malis dat, nihil servat bonis? Imo vero servat, non terram, sed coelum. Vilius forte aliquid dico, cum dico coelum; sed seipsum, qui fecit coelum. Pulchrum est coelum, sed pulchrior est fabricator coeli. Sed video coelum, et illum non video. Oculos enim habes ad videndum coelum; cor nondum habes ad videndum fabricatorem coeli: ideo venit de coelo in terram, ut mundet cor, quo videatur qui fecit coelum et terram. Sed plane cum patientia salutem exspecta. Quibus te medicamentis curet, ille novit; quibus sectionibus, quibus ustionibus, ille novit. Tu tibi aegritudinem comparasti peccando: ille venit non solum fovere, sed et secare et urere. Non vides quanta homines patiantur sub medicorum manibus, spem incertam homine promittente? Sanaberis, dicit medicus; sanaberis, si secuero. Et homo dicit, et homini dicit; nec qui dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ut auferret eum a me: & dixitmͥ.
Stifficit tibi gratia mea. Nam uit̾
in infirmitate perficitur. Eratidiuit
eum quem disponebat dampnare :¬
& non exatidiuit eum quem uolebat
sanare. Ham & eger petit multa
a medico. Non dat medicus. non
erandit ad uoluntatem: t exandiat
ad sanitatem. Ergo inedicum tuum
pone deum. pete ab illo salutem: & sa¬
lus tua ipse erit. Non quasi salutem
extrinsecus. sed ut salus ipse sit: ne rur¬
sus ames aliam salutem preter ipsum.
S quomodo habes in psalmo: dic am¬
ine mieȩ salus tua ego sum. Quid ad
te quid tibi dicat: ut se tibi det:
Uis ut det se tibi: Qͥd si quod uis
habere non uult ipse ut habeas. ut se
tibi det: Inpetimenta remouet. ut
intrer ad te. Dona cogitate & consi¬
deratẽ fratres que dat ds peccatoribꝰ.
& hinc intelligite quid seruet seruis
stus. Peccatoribus blasphemantibus eñ
cotidie dat celum & terram. dat fon¬
tes fructus salitem. filios. copias. uber¬
tatem. Hec omnia bona non cdat nifi

Expanded text:
uferret eum a me, et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Exaudivit eum quem disponebat damnare, et non exaudivit eum quem volebat sanare. Nam et aeger petit multa a medico, non dat medicus: non exaudit ad voluntatem, ut exaudiat ad sanitatem. Ergo medicum tuum pone Deum; pete ab illo salutem, et salus tua ipse erit: non quasi salutem extrinsecus, sed ut salus ipse sit; ne rursus ames aliam salutem praeter ipsum, sed quomodo habes in psalmo, «Dic animae meae, Salus tua ego sum» . Quid ad te, quid tibi dicat, ut se tibi det? Vis ut det se tibi? Quid si quod vis habere, non vult ipse ut habeas, ut se tibi det? Impedimenta removet, ut intret ad te. Bona cogitate et considerate, fratres, quae dat Deus peccatoribus; et hinc intelligite quid servet servis suis. Peccatoribus blasphemantibus eum quotidie dat coelum et terram, dat fontes, fructus, salutem, filios, copias, ubertatem: haec omnia bona non dat nisi
Abbreviated transcription (Latin):
est illi qui fecit. Excepto deo quicqͥd
aliud est in natura rerum. factum est
a deo. quantum iter est inter eami qui
fecit & illud quod factum est: quis
digne cogitet: Iste ergo dixit. non est
similis tibi in diis dñe: quantum autẽ
sit dissimilis deus non dixit: quia dici ñ
potest. Intendat caritas crͣa. Deus in effa¬
bilis est̾. facilius dicimus quid non sit.
quam quid sit. Terram cogitas: non ẽ
hot lleus. Mare cogitas: non est hoc
deqͥs. Omnia quȩ sunt in terra. homi¬
nes & animalia: non est hoc deus. Om¬
ma quȩ sunt in ma. re. quȩ uolant per
aerem: non est hoc deus. Quicquid
ltcet in celo. stelle. sol. & lana: non est
hoc deus. Ipsum celum. non est deus.
Angelos cogita. iurtutes potestates. ar-¬
changelos. thronos. sedes. dominationes:
non est hoc deus. Et quid est hoc:
Solum potui dicere quid non sit. Qd¬
sit queris: Quod oculus non uidit.
nec auris audinit nec in cor hominis.
ascendit. Quid queris ut ascendat

Expanded text:
est illi qui fecit. Excepto Deo, quidquid est illi qui fecit. Excepto Deo, quidquid aliud est in natura rerum, factum est a Deo. Quantum interest inter eum qui fecit, et illud quod factum est, quis digne cogitet? Iste ergo dixit, «Non est similis tibi in diis, Domine:» quantum autem sit dissimilis Deus, non dixit, quia dici non potest. Intendat Charitas vestra: Deus ineffabilis est; facilius dicimus quid non sit, quam quid sit. Terram cogitas; non est hoc Deus: mare cogitas; non est hoc Deus: omnia quae sunt in terra, homines et animalia; non est hoc Deus: omnia quae sunt in mari, quae volant per aerem; non est hoc Deus: quidquid lucet in coelo, stellae, sol et luna; non est hoc Deus: ipsum coelum; non est hoc Deus: Angelos cogita, Virtutes, Potestates, Archangelos, Thronos, Sedes, Dominationes; non est hoc Deus. Et quid est? Hoc solum potui dicere, quid non sit. Qsit Deus? Quod oculus non vidit, neque auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Quid quaeris ut ascendat
Abbreviated transcription (Latin):
& non est similis tibi in diis. Et quid¬
fingant sibi deos quos tiolunt pagani.
adducant fabros argentarios. aurifices
expohatores sluptores: fingant deos.
Quales deos: Ocalos habentes & non
uidentes. &c cetera quȩ dicit psalmus
consequenter. S ista non colimus ait.
non colimus. hec signa sunt. Et quid co-¬
litis: Aliud aliquid peius. qm̃ dii gen¬
tium demonia. Et quid : Hec de-¬
monia inquiunt colimus. Plane nichil
alitd habetis in templis. n ichil aliud in¬
plet uates ur̃os quam demontum. S
quid dicitis: Angelos colimus. angelos
habemus. deos. Non pline nostis
angelos. Angeli enim deum uintm co¬
lunt. nec fanent homimbus: qui uolunt
colere angelos & non deum. Nani
intieninus honoratos angelos phibentes
homines ne se adorarent: sed uertim
deum. S angelos dicant homines dicãt᷑
quia dictum est. ego dixi dii estis: et
filii altissimi omnes. Non est similis
tibi in diis dñe. Quodlibet aliud co¬
gitet homo: non est simile quod facttam

Expanded text:
Non est similis tibi in diis, Fingant sibi deos quos volunt Pagani; adducant fabros argentarios, aurifices, expolitores, sculptores, faciant deos. Quales deos? Oculos habentes, et non videntes ; et caetera quae dicit psalmus consequenter. Sed ista non colimus, ait; non colimus, haec signa sunt. Et quid colitis? Aliud aliquid pejus: «Quoniam dii Gentium daemonia» . Et quid? Nec daemonia, inquiunt, colimus. Plane nihil aliud habetis in templis, nihil aliud implet vates vestros quam daemonium. Sed quid dicitis? Angelos colimus, Angelos habemus deos. Non plane nostis Angelos. Angeli enim unum Deum colunt, nec favent hominibus qui volunt colere Angelos, et non Deum. Nam invenimus honoratos Angelos, prohibentes homines ne se adorarent, sed verum Deum . Sed Angelos dicant, homines dicant, quia dictum est, «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes» : «Non est similis tibi in diis, Domine.» Quodlibet aliud cogitet homo, non est simile quod factum
Abbreviated transcription (Latin):
Beati mundo coede: qm̃ ipsi deum ui¬
debunt. Ergo si nobis promisit osten¬
dere se nobis qualis est pulchritado ip¬
sius : hratres cogitate. omnia ista pul¬
chra quȩ uidetis. quȩ amatis ipse fecit.
Si hec pulchia funt quid est ipse : Si
hȩc magna sunt: quantus est ipse: Cigo
ex istis quȩ hic amanius. illum ma¬
gis desideremus: & contempnentes ista
illum diligamus. ut ipsa dilectione per
fidem cor mundemus & mundatam
cor nr̃m inuemat aspectus eits. Lux
quȩ nobis ostenditur. sanos nos debet
intienire. Hoc agit modo fides. Hoc
ergo diximus: & saluitare tuum dñe da
nobis. Da nobis xp̃m tuum nouerimus

Expanded text:
«Beati mundo corde, quia ipsi Deum vi«Beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt» . Ergo nobis promisit ostendere se nobis. Qualis est pulchritudo ejus, fratres, cogitate. Omnia ista pulchra quae videtis, quae amatis, ipse fecit. Si haec pulchra sunt, quid est ipse? si haec magna sunt, quantus est ipse? Ergo ex istis quae hic amamus, illum magis desideremus; et contemnentes ista, illum diligamus: ut ipsa dilectione per fidem cor mundemus, et mundatum cor nostrum inveniat aspectus illius. Lux quae nobis ostendetur, sanos nos debet invenire: hoc agit modo fides. Hoc ergo hic diximus. «Et salutare tuum da nobis:» da nobis Christum tuum, noverimus
Abbreviated transcription (Latin):
nondum apparuit. Et quid erimus:
Scimus inquit quia cum apparuerit
similes ererimus: qmͣ uidebimius eum
sicuti est. S hoc de patre dixit: de
filio autem dño iħu xp̃o non dixit.
Et forte uidendo patrem non filium.
erimus beati : Ipsum audi xp̃m. Q
me tudit. uidit & patrem. Cum enĩ
cinus deus indetur. trinitas iudecur
pater & filits & sp̃c añctus. Audi
expressius quua ipsuis filĩ uisio tribu¬
et nobis beatitudinem. & nichil inter¬
est inter usionem ipsitis & itisionem
patris. Ipse ait in etiangelio. Qui dihigt
me. mandata mea custodit. & ego dili¬
gam euni: & ostendam me ipsum illi.
Loquebatur illis & dicebat. ostendam
me ipsum illi. Quare: Hon erat ip¬
se qui loquebatur.s S carnem caro
uidebat: diuinitatem cor non uidebat.
Ad hoc autem carnem caro uidit :
ut per fidem cor mundaretur. unde dg̾
inderetur. Dictum est enim de dño. fide
mundans corda eceum. Et dixit dñs.

Expanded text:
nondum apparuit.» Et quid erimus? nondum apparuit.» Et quid erimus? «Scimus,» inquit, «quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est» . Sed hoc de Patre dixit, de Filio autem Domino Jesu Christo non dixit: et forte videndo Patrem, non Filium, crimus beati? Ipsum audi Christum: «Qui me vidit, vidit et Patrem.» Cum enim unus Deus videtur, Trinitas videtur, Pater et Filius et Spiritus sanctus. Audi expressius quia ipsius Filii visio tribuet nobis beatitudinem, et nihil interest inter visionem ipsius et visionem Patris. Ipse ait in Evangelio: «Qui diligit me, mandata mea custodit, et ego diligam illum, et ostendam meipsum illi» . Loquebatur illis, et dicebat, «ostendam meipsum illi.» Quare? Non erat ipse qui loquebatur? Sed carnem caro videbat; divinitatem cor non videbat. Ad hoc autem caro carnem vidit, ut per fidem cor mundaretur, unde Deus videretur. Dictum est enim de Domino, «Fide mundans corda eorum» : et dixit Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
enim expectamus ꝑ patientian: nisi
indere quod credimus: Modo enm
credimus quod non iudemus. Per¬
manendo in eum quem credentes ñ
uidemus: merebuntr uidere quod
credimus. ꝓpterea iohannes in epła
sua quid ait : Dilectissimi filii dei su¬
mus. s nondum appariit quid erimꝰ.
Quis non exultet si fubito nescio cui pe-¬
regrinanti & ignoranti genus suum
patienti aliquam egestatem & erump
nam & in labore constituto diceretur.
filius senatoeis es: pater tuus ãplo pa¬
trimonio gandet in re urͣa. retioca te
ad patrem tuum : Quali guidio ex¬
ultaret: si hoc non fallax ꝓmissor dic̾e̾t:
ritis: Quid est quod concupiscentias
ur̃as sequendo in egestate istarum uo¬
luptatum conteri uultis: Habetis
patrem. habetis patriam. habetis patri¬
monium. Quis est iste pater: Dilec-¬
tissimi filii dei sumus. Quare ergo
nondum uidemus patrem nr̃m: Na
nondum apparint quid erimus. lam
sumus. s in spe. Ham quod erimus.

Expanded text:
enim «exspectamus per patientiam,» nisi enim «exspectamus per patientiam,» nisi videre quod credimus? Modo enim credimus quod non videmus: permanendo in eo quod credentes non videmus, merebimur videre quod credimus. Propterea Joannes in Epistola sua quid ait? «Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus.» Quis non exsultet, si subito nescio cui peregrinanti et ignoranti genus suum, patienti aliquam egestatem, et in aerumna et labore constituto diceretur: Filius senatoris es; pater tuus amplo patrimonio gaudet in re vestra; revoco te ad patrem tuum? quali gaudio exsultaret, si hoc non fallax promissor diceret? ritis? quid est quod concupiscentias vestras sequendo, in egestate istarum voluptatum conteri vultis? Habetis patrem, habetis patriam, habetis patrimonium. Quis est iste pater? «Dilectissimi, filii Dei sumus.» Quare ergo nondum videmus patrem nostrum? Quia «nondum apparuit quid erimus.» Jam sumus, sed in spe: nam «quid erimus,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis xp̃m tutim. quia dicimus illi.
panem nr̃m cotidianum da nobis bo-¬
die. Et quis est panis nr̃. nisi ipse qui
dixit: ego sum panis uittis qui de celo
descendi: Dicamts illi. da nobis xp̃m
tuum. Dedit enim nobis xpͣm: sed
hominem quem notumus. Dedit ho¬
minem: eum ipscim daturus est nobis¬
xp̃m. Hominibus enim hominen ds¬
dit: qui talem illum dedit hominibus.
qualis capi possit ab hominibus. Deñ
enim xp̃m. nulltis hominum caꝑe pote¬
uit se deum diis. An forte arrogant̾
dixit : Renera arroganter. nisi ipse
dixisset ego dixi diĩ estis. &x filii altifsi¬
nii omnes. Ad hanc ipsam adoptionẽ
renouamur: ut esfitiamur filiĩ dei. Lam
quidem fiimus. s per fidem. Sumus
quidem s in spe: nondum fumus in re.
Spe enim salui facti sumus: sicut dicie
aplõ. Spes autem quȩ uidetur: non ẽ
spes. Quod enim uidet quis: quid sꝑat:
Si autem quod non uidemus sꝑamus:
ꝑ pacientiam expectamus. Quid est¬

Expanded text:
nobis Christum tuum; quia dicimus illi, nobis Christum tuum; quia dicimus illi, «Panem nostrum quotidianum da nobis hodie» . Et quis est panis noster, nisi ipse qui dixit, «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» ? Dicamus illi: Da nobis Christum tuum. Dedit enim nobis Christum, sed hominem: quem nobis dedit hominem, eum ipsum nobis daturus est Deum. Hominibus enim hominem dedit; quia talem illum dedit hominibus qualis posset capi ab hominibus: Deum enim Christum nullus hominum capere potevit se Deum diis. An forte arroganter dixi? Revera arroganter, nisi ipse dixisset: «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes» . Ad ipsam adoptionem renovamur, ut efficiamur filii Dei. Jam quidem sumus, sed per fidem: sumus quidem in spe, nondum sumus in re. «Spe enim salvi facti sumus,» sicut dicit Apostolus. «Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, n videmus speramus, per patientiam exspectamus» . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbire non potest: cuni deus osten-¬
dit miscdĩam suam. Ostendendo enĩ ili
miscdiã suã ꝑsuidet illi qi qͥcqͥd bomi hc̃ ipse hõ:
ñ h̃t nͥ ab illo qi om̃e bonũ nr̃m ipse ẽ. Et cũ indit
totum quod in illo laudatur de
miscdia dei est. non de meritis ipsius.
& tudendo ista non suꝑbit: non suꝑ¬
biendo non extollitur. non se excol¬
lendo non cadit. non cadendo stat. stan¬
do inheret. inherendo manet: manen¬
do ꝑfruitur. & letatur in dño deo
suo. Erunt illi ditutiȩ ipse qui fecit
illum. & delitias ipsas nemo coerum¬
pit: nemo interpolat. nemo aufert.
Quis potens minabitur auferre :
Quis incinus maluis : Quis latro:
Quis insidiator tibi tollit deuim:
Et potest tibi tollere totum quod
possides coepore : non tibi tollit eum
quem possides corde. Ipse est miscdĩa :
quam utinam deus ostendat nobis.
Dicamis illi & nos: da nobis xp̃m
tuum. lim quidem dedit nobis ip̃m
suum: adhtic illi tamen dicanitis da

Expanded text:
superbire non potest, cui Deus ostensuperbire non potest, cui Deus ostendit misericordiam suam. Ostendendo enim illi misericordiam suam, persuadet illi quia quidquid boni habet ipse homo, non habet nisi ab illo qui omne bonum nostrum est. Et cum viderit totum quod in illo laudatur, de misericordia Dei est, non de meritis ipsius: et videndo ista non superbit, non superbiendo non extollitur, non se extollendo non cadit, non cadendo stat, stando inhaeret, inhaerendo manet, manendo perfruitur, et laetatur in Domino Deo suo. Erunt illi deliciae ipse qui fecit illum; et delicias ipsas nemo corrumpit, nemo interpellat, nemo aufert. Quis potens minabitur auferre? quis vicinus malus, quis latro, quis insidiator tibi tollit Deum? Et potest tibi tollere totum quod possides corpore, non tibi tollit eum quem possides corde. Ipsa est misericordia, quam utinam Deus ostendat nobis, Dicamus illi et nos: Da nobis Christum tuum. Jam quidem dedit nobis Christum suum: adhuc illi tamen dicamus, Da
Abbreviated transcription (Latin):
est: qui uult securus gaudere in
illo gaudeat. qui non potest perire.
Quid enin fratres mei gaudere uul¬
tis in argento : Aut argentum pe-¬
rit: aut tu. Et nemo scit quid
prius. Ulerumtamen illud constat.
quia utrumq ꝑiturum est: quid
prius incertum est. Nam nec
homo hic potest manere semper:
nec argentum hic potest manere
semꝑ. Sic aurum. sic uestis. sic domꝰ.
sic peccima. sic lata predia. sic postre¬
mo lux ista. Noli ergo uelle gau¬
dere in istis: sed gaude in illa luce
quȩ non habet occasum. Gaude
in illa luce quam non ꝑrecedit he-¬
sternus dies: nec sequitar crastinꝰ.
Quid est ista lux: Ego sum inqͥt
lur mundi. Qui tibi dicit ego sũ
lux mundi: uocat de ad se. Cum
uocat te: conuertit te. Cum conu̾¬
tit te : sanat te. Cum sanauerit.
te : in debis comiersorem tuum cui
tuam. Hoc est quod cantauimus. &
tuum da nobis. Salutare tuum.
xp̃m tuum. felix est: cui ostendit
deus miscdĩam Cuam. Ipse est qui

Expanded text:
est, qui vult securus gaudere, in est, qui vult securus gaudere, in illo gaudeat, qui non potest perire. Quid enim, fratres mei, gaudere vultis in argento? Aut argentum perit, aut tu; et nemo scit quid prius: verumtamen illud constat, quia utrumque periturum est; quid prius, incertum est. Nam nec homo hic potest manere semper, nec argentum hic potest manere semper; sic aurum, sic vestis, sic domus, sic pecunia, sic lata praedia, sic postremo lux ista. Noli ergo velle gaudere in istis: sed gaude in illa luce quae non habet occasum; gaude in illa luce quam non praecedit hesternus dies, nec sequitur, crastinus. Quid est ista lux? «Ego sum,» inquit, «lux mundi» . Qui tibi dicit, «Ego sum lux mundi,» vocat te ad se. Cum vocat te, convertit te; cum convertit te, sanat te; cum sanaverit te, videbis conversorem tuum, cuituam.» Hoc est quod cantavimus, et salutare tuum da nobis; salutare tuum,» Christum tuum. Felix est cui ostendit Deus misericordiam suam. Ipse est qui
Abbreviated transcription (Latin):
dens ꝓpħa ait. Non in eternum
irascaris nobis. U el extendes irã
tuam a generatione in generatio¬
nem tuit prima generatio moetal:
de ira tua: erit generatio altera
inmortalis: de miscdia tua. Quid¬
ergo: Hoc tu tibi prestitisti o hõ.
ut quia conuersus es ad deum: me¬
rearis miscdĩam ipsius. Qui autẽ
contiersi non sunt. non funt adepti
miscdĩam: s inuenerunt iram. Ad
autem ut contiertereris posses:
nisi uocarerise Honne ille qu
te uocauit auersum. ipse prestitit
ut conuertereris: Holi tibi ergo
arrogare nec ipsam conuersionem:
quia msite ile uocaret fugientem:
non posses conuerti. Propterea &
ipsius conuersionis benefitium dõ
tribuens ꝓpheta. hoc orat & dicit.
D s tͥu coniertens inuificabis
nos. Et non quasi nos ipsi nr̃a sponte
sine miscdia tua conuertimur: ad te
iuficatio nr̃a a te sit: sed etiam ip¬
sa conuersio ut uiuificemur: Detis
tu conuersus minficabis nos. Et
plebs tua letabitur inte. . Quando
inuenit planctum in se. Hunc

Expanded text:
a ait, «Non in aeternum irascaris nobis, vel extendas iram tuam a generatione» «in generationem.» Fuit prima generatio mortalis de ira tua; erit altera generatio immortalis de misericordia tua. ergo? hoc tibi tu praestitisti, o homo, ut quia conversus es ad Deum, merereris misericordiam ipsius; qui autem conversi non sunt, non sunt adepti misericordiam, sed invenerunt iram? Quid autem, ut convertereris, posses, nisi vocareris? Nonne ille qui te vocavit aversum, ipse praestitit ut convertereris? Noli tibi ergo arrogare nec ipsam conversionem; quia nisi te ille vocaret fugientem, non posses converti. Propterea et ipsius conversionis beneficium Deo tribuens Propheta, hoc orat, et dicit: «Deus, tu convertens vivificabis nos.» Et non quasi nos ipsi nostra sponte sine misericordia tua convertimur ad te, ificatio nostra a te sit, sed etiam ipsa conversio ut vivificemur. «Deus tu convertens vivificabis nos; et plebs tua laetainvenit planctum in se: nunc
Abbreviated transcription (Latin):
obediens usq ad mortem. & uerba psal¬
mi uoluit esse sua in cruce pendens &
dicens. detis meus. deus meus. ut quid
me dereliquisti. Oratur ergo in forma
dei oeat in forma serui. Ibi creator: hic
creatus. Creaturam mutandam ñ
mutatus assumens: &. secum nos faci¬
ens tintim hominem caput & corpus.
Oramus ergo ad illum per illum in
illo. & dicimus cum illo. & dicit no-¬
biscum. cum dicimus in illo dicit in
nobis psalmi huits orationem. quiti¬
tulatur oratio dauid: quia dñs nrͣ¬
scdm̃ carnem filius dauid: scdm̃ uero
diuinitatem dñs dauid & creator
dauid. Et non solum ante dauid. s
ante abraham ex quo dauid. s aͣnte
adam ex quo omnes homines. s ante
celum & terram in quo omnis crea-¬
tura est. Nemo ergo cum audit
hȩc uerba dicat xp̃c non dicit: aut
rursus dicat ego non dico. Inmo si se
in xp̃i corpore agnoscit. utrumq dicit.
dicere sine illo: & non dicit aliqtud
sine te. Honne habemus in euan¬

Expanded text:
obediens usque ad mortem ; et verba Psalobediens usque ad mortem ; et verba Psalmi voluit esse sua, in cruce pendens, et dicens: «Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti» ? Oratur ergo in forma Dei, orat in forma servi: ibi Creator, hic creatus, creaturam mutandam non mutatus assumens, et secum nos faciens unum hominem, caput et corpus. Oramus ergo ad illum, per illum, in illo: et dicimus cum illo, et dicit nobiscum; dicimus in illo, dicit in nobis psalmi hujus orationem, qui intitulatur, «Oratio David.» Quia Dominm filius David: secundum vero divinitatem Dominus David, et creator David; et non solum ante David, sed et ante Abraham, ex quo David; sed et ante Adam, ex quo omnes homines; sed et ante coelum et terram, in quo omnis creatura est. Nemo ergo cum audit haec verba, dicat, Non Christus dicit; aut rursus dicat, Non ego dico: imo si se in Christi corpore agnoscit, utrumque dicat,dicere sine illo, et non dicit aliquid sine te. Nonne habemus in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
deum. & detis erat uerbum. hoc erat
in principio aptid detim. omnia per
ipstim facta stint. & sine ipso factam
est nichil. intuentes hanc excelsam &¬
super eminentissimam & excedentẽ
omnia creaturarum fublimia diumi-¬
tatem filiĩ der: atidimus etiam in ali-¬
qua parte scripturarum uelut gemen¬
tem. orantem. confitentem. & dubita-¬
mus ei tribuere uerba hȩc ex eoqd
cogitatio nr̃a de recenti eius contem-¬
platione quȩ erat indiuinitate pi-¬
grescit descendere ad eus humilita¬
tem. & tanquã faciat illi iniuriam
si eius uerba in homine agnoscat. ad
quem uerba dirigebat cum deum
deprecaretur. heret plerumq et co¬
natur mutare sententiam: & non ei
occurrit in scriptura nisi quod ad
ipstim recarrat & ab illo deuare
non sinat: exꝑgiscatur ergo & eai-¬
gilet in fide fua. & uideat᷑ quia ille
quem contemplabatur pauloante in for-¬
ma dei. formam serui accepit. insimili¬
tudine hominum factus. & habitu in¬
uentus ut homo: humiliauit se factus

Expanded text:
Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil» ; intuentes hanc et supereminentissimam et excedentem omnia creaturarum sublimia divinitatem Filii Dei, audimus etiam in aliqua parte Scripturarum velut gementem, orantem, confitentem; et dubitamus ei tribuere verba haec, ex eo quod cogitatio nostra de recenti ejus contemplatione quae erat in divinitate, pigrescit descendere ad ejus humilitatem; et tanquam faciat illi injuriam, si ejus verba in homine agnoscat, ad quem verba dirigebat cum Deum deprecaretur, haeret plerumque, et conatur mutare sententiam; et non ei occurrit in Scriptura, nisi quod ad ipsum recurrat, et ab illo deviare non sinat. Expergiscatur ergo, et evigilet in fide sua; et videat quia ille quem contemplabatur paulo ante in forma Dei, formam servi accepit, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo, humiliavit se factus
Abbreviated transcription (Latin):
est dñs dabit suauitatem.& terra nr̃a
dabit fructum stuim. Ille enin iusita¬
tionibus suis in otio. in negotio. in do-¬
mo. in lecto. in conuuuo. in collocutio¬
ne. in deambulatione. uisitet corda nĩa
ubi nos non sumus: uenat imber dĩ.
& fructificet quod ibi seminatum ẽi
Et ubi non sumus nos & securi quiesci¬
mus. aut alnuid aginus. det deus incre¬
mentum seminibus quȩ sparsimufuit
adtendentes postea bonos mores ur̃os.
etiam de fructu gaudeamus. Qm̃¬

Expanded text:
est, «Dominus dabit suavitatem, et terra nostra est, «Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum.» Ille enim visitationibus suis, in otio, in negotio, in domo, in lecto, in convivio, in collocutione, in deambulatione visitet corda vestra, ubi nos non sumus. Veniat imber Dei, et fructificet quod ibi seminatum est; et ubi non sumus nos, et securi quiescimus, aut aliud agimus, Deus det incrementum seminibus quae sparsimus, ut attendentes postea bonos mores vestros, etiam de fructu gaudeamus:
Abbreviated transcription (Latin):
incipiat te delectare iusticia. quem pri-¬
mo delectabat iniquitas. ut qui primo
gaudebas in ebrictate. gaudeas in sobrie¬
tate: & qui primo guidebas de furtis
ut tolleres homini quod non habebas.
querebas chonare non habenti quod
habelus: & quem delectabit rapere. de-¬
lectet donare: quem delectabat expecta¬
re.delectet orare: quem delectabant
cantica nugatoria & adulterma. delec¬
tet hymnum dicere deo. currere ad ec¬
clesiam. qui primo currebas ad thea-¬
trum. Unde nata est ista suauitas: nͥ
quia dñs dabit suauitatem. & terra
nit̃a dabit fructum suume Ecce enim
uudete quod dico. Ecce loctiti sumus
tiobis uerbum dei. semen sparsimus de-¬
uotis cordibus. tanquam sulcata pectora
uotione & intentione fuscepisti semen:
cogitate de uerbo quod audistis tanqͣ
glebas frangentes. ne semen rapiant uo¬
latilia. ut possint tibi germinare quod
seminatum est. Et nisi dñs plaerit:
quid prodest quod seminatur: Hoc

Expanded text:
incipiat te delectare justitia, quem priincipiat te delectare justitia, quem primo delectabat iniquitas; ut qui primo gaudebas in ebrietate, gaudeas in sobrietate; et qui primo gaudebas de furtis, ut tolleres homini quod non habebas, quaeras donare non habenti quod habebas; et quem delectabat rapere, delectet donare; quem delectabat spectare, delectet orare; quem delectabant cantica nugatoria et adulterina, delectet hymnum dicere Deo; currere ad ecclesiam, qui primo currebas ad theatrum. Unde nata est ista suavitas, nisi quia «Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum?» Ecce enim videte quod dico: ecce locuti sumus vobis verbum Dei, semen sparsimus devotis cordibus, tanquam sulcata invenienvotione et intentione suscepistis semen, cogitate de verbo quod audistis, tanquam glebas frangentes, ne semen rapiant volatilia, ut possit ibi germinare quod seminatum est; et nisi Deus pluerit, quid prodest quod seminatur? Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
se: nsi ille fecerit cui consicetur cre-¬
dendo in eum qui instificat impium.
Tu ergo peccata potes Rabere. fruc¬
tum bonum non habebese nuissille de¬
derit cui confiteris. Ideo opmi dixesse s
ueritas de terra orta est: & iusticia
de celo prosperit. tanquã diceretur:
ei. quid est quod dixisti iusticia de celo
prosperit: etenim inquit dñs dabit
fuauitatem & terra nr̃a dabit fructũ
suum. Nos ergo respitianius nos:
& si nichil iuenerimus in nobis nifi
peccata. odiremus peccata. & desidere¬
mus iusticiam. Cum enim ceperimꝰ
odisse peccata. iam ipsum odium pecca-¬
tortim similes nos incipit facere deo:
quia hoc odimus. quod odit & detis.
Cum ergo ceperis odisse peccata. et
confiteri deo: cum te delectationes
illicite rapiunt & dͥcunt te ad ea
quȩ tibi non prosunt. ingemisce ad
dñm. & confitens illi peccata. tua me¬
reberis ab illo delectationem. & suia¬
uitatem iusticiȩ faciende dabit tibi. ut

Expanded text:
se, nisi ille fecerit cui confitetur, crese, nisi ille fecerit cui confitetur, credendo in eum qui justificat impium . Tua ergo peccata potes habere; fructum bonum non habebis, nisi ille dederit cui confiteris. Ideo cum dixisset, «Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit;» tanquam diceretur ei, Quid est quod dixisti, «Justitia de coelo prospexit? Etenim,» inquit, «Dominus dabit suavitatem et terra nostra dabit fructum suum.» Nos ergo respiciamus nos; et si nihil in nobis invenerimus nisi peccata, oderimus peccata, et desideremus justitiam. Cum enim coeperimus odisse peccata, jam ipsum odium peccatorum similes nos incipit facere Deo; quia hoc odimus quod odit et Deus. Cum ergo coeperis odisse peccata et confiteri Deo, cum te delectationes illicitae rapiunt et ducunt ad ea quae tibi non prosunt, ingemisce ad Deum: et confitens illi peccata tua, mereberis ab illo delectationem, et suavitatem justitiae faciendae dabit tibi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
& ueritas in nobis non est. Quomͦ etgo
ueritas de terra orietur: ut iusticia
de celo ꝓspiciat: Andi illum sequen¬
tem & dicentem. Si confiteamur pec-¬
cata nr̃a. fidelis est & iustus ut remit¬
tat nobis peccata: & purget nos ab
onim iniquitate. Ueritas ergo de
terra oeta est: & iusticia de celo pros¬
parcamꝰ henc homuni: ꝗtua ip̃se sibi non
pepertit. Ignoscamus. quia ipse agnos¬
cit. Contiersus est ad pumendum pec-¬
catum suum: conuertar et ego ad eũ
liberandum. Uleritas de terra orta
est: o iusticia de celo prospexit. Et̾¬
enim dñs dabit beniglitates & ter¬
ra nr̃a dabit fructum sudim. Ulnus
uerstis restat: peco ut fine tedio sit
quod dicturus sum. Adtendite rem
necessariam fratres mei. adtendite.
ꝑcipite. ferte uobiscum: &o non sit ina¬
ne semen dei in cordibus ur̃is. Uleritas
inquit de terra oeta est: confessio pecca-¬
toꝵ ab homine: & iusticia de celo pros¬
pexit. id est a dño deo data est instifica¬
tio confitenti. ut ipse se agnoscat im¬

Expanded text:
n est.» Quomodo ergo veritas de terra oritur, ut justitia de coelo prospiciat, audi illum sequentem et dicentem: «Si confiteamur peccata nostra, fidelis est et justus, ut remittat nobis peccata, et purget nos ab omni iniquitate» . «Veritas» ergo «de terra orta est, et justitia de coelo prosParcamus huic homini, quia ipse sibi non pepercit; ignoscamus, quia ipse agnoscit. Conversus est ad puniendum peccatum suum; convertar et ego ad eum liberandum. «Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit.terra nostra dabit fructum suum.» Unus versus restat, peto sine taedio sit quod dicturus sum. Attendite rem necessariam, fratres mei; attendite, percipite, auferte vobiscum, et non sit inane semen Dei in cordibus vestris. «Veritas,» inquit, «de terra orta est,» confessio peccatorum ab homine; «et justitia de coelo prospexit,» id est, a Domino Deo data est justificatio confitenti, ut ipse agnoscat im
Abbreviated transcription (Latin):
tas de terra orta est: & iusticia de celo
prosperit. Possumus hinc dicere alte¬¬
rum sensum. Uleritas de terra orta ẽ:
confessio ab homine. Homo enim pec¬
cator eras. Oterra qui quando peccasti
andisti terra es & in terram ibis beiat᷑
de te ueritas. ut respiciat de celo nisti¬
cia. Quomͦ ergo a te oriatur ueritas
cumtu peccator sis. cum tu iniqutis
sis Confitere peccata tua: & oriet᷑
de te ueritas. Si autem cum sis mi
ueritas: Intende illum publicantim
longe a phariseo in templo orantem.
qui neq oculos ad celum audebat leua¬
re: sed ꝑcutiebat pectus suum dicens.
Deus propitius esto nichi pececatori.
Eoce ueritas de terra orta est: quia
confessio peccatorum ab homine facta
est. Qudergo sequitur: Amen dico
nobis. quia descendit iusificatus paibli¬
cants ille magis quam phariseus. rna
ominis quĩ se eraltat humilabitar. et
qui se hamilut exaltabibitur. Orta
est ueritas de terra in confessione pec¬

Expanded text:
tas de terra orta est, et justitia de coelo tas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit.» 14. Possumus hinc dicere alterum sensum. «Veritas de terra orta est:» confessio ab homine. Homo enim peccator eras. O terra, qui quando peccasti, audisti, «Terra es, et in terram ibis» , oriatur de te veritas, ut respiciat de coelo justitia. Quomodo a te oritur veritas, cum tu peccator sis, cum tu iniquus sis? Confitere peccata tua, et orietur de te veritas. Sa orta est.» Intende illum Publicanum longe a Pharisaeo in templo orantem, qui neque oculos ad coelum audebat levare, sed percutiebat pectus suum, dicens, «Domine, propitius esto mihi peccatori:» ecce «veritas de terra orta est,» quia confessio peccatorum ab homine facta est. Quid ergo sequitur? «Amen dico vobis, quia descendit justificatus Publicanus ille magis quam ille Pharisaeus: quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur» . «Orta est veritas de terra,» in confessione pec
Abbreviated transcription (Latin):
processit. Quid est ueritas: filius
dei. Quid est terra : Caro. Interro¬
ga unde natus est xp̃c: & uides quia
ueritas de terra orta estͣ.S hec ue¬
ritas quȩ orta est de terra. erat ante
terram: & per ipsum factum est celũ
et terra. S ut iusticia de celo prospi¬
ceret id est ut iustificarentar homi¬
nes diuina gratia: ueritas nata est
de orria uirgine. ut possit pro illis
iustificandis offerre furfatum sacri-¬
fitium passionis. sacrifitium crucis.
Et unde offerret sacrifitium pro pec¬
catis nr̃is: nisi moreretur : Unde autẽ
moreretur: nisi a nobis acciperet ubi
moreretur : Id est nisi a nobis fame¬
ret carnem mortalem. xp̃c mori non
posset: quia uerbum non moritur. di¬
uinitas non moritur: uirtus & saꝑientu
dei non moritur. Quom̃ ergo offeret
sacrifitium cuctimam salutarem. si non
moreretur Quomͦ autem moreret᷑.
nisi carnem indueret: Quomͦ carnem
indueret: mni de terra oeiretur: lleri¬

Expanded text:
processit. Quid est veritas? Filius processit. Quid est veritas? Filius Dei. Quid est terra? Caro. Interroga unde natus est Christus, et vides quia «veritas de terra orta est.» Sed haec veritas quae orta est de terra, erat ante terram, et per ipsam factum est coelum et terra; sed ut justitia de coelo prospiceret, id est, ut justificarentur homines divina gratia, veritas nata est de Maria virgine; ut posset pro illis justificandis offerre sacrificium, sacrificium passionis, sacrificium crucis. Et unde offerret sacrificium pro peccatis nostris, nisi moreretur? unde autem moreretur, nisi a nobis acciperet ubi moreretur? Id est, nisi a nobis sumeret carnem mortalem, Christus mori non posset; quia Verbum non moritur, divinitas non moritur, Virtus et Sapientia Dei non moritur. Quomodo offerret sacrificium victimam salutarem, si non moreretur? quomodo autem moreretur, nisii veritas de terra oriretur? «Veri
Abbreviated transcription (Latin):
& iusticiam. quia duȩ amice sunt iusti-¬
cia & pax: ipse se osculantur. Si ami¬
cam pacis non amaueris. non te ama¬
bit ipsa pax. nec uemiet ad te. Quid
enini magnun est desiderare pacem :
Qui tus malus. desiderat pacem. Bo¬
na enim res est pax: sed fac iusticiam.
quia iustia & pax se osculantur. Non
litigant. tu quare litigas cum iusticia:
Ecce iusticia dicit tibi. ne furaueris.
& non audis: ne adulteres non ius au¬
dire. Non facias alteri quo tu pati
non uis: non dicas alteri quod & tibi
non uis. Imicus es amicȩ tuȩ dicit
tibi par. Quid me querise A mica
sum iusticiȩ. Quenicuniq intienero.
inimicum anuicȩ meȩ: non ad illum ac¬
cedo. Llis ergo uenire ad pacem fac ius¬
ticiam. Ideo alits psalmus dicit tibi:
declina a malo & fac bonum. Hoc est
amare iusticiam. Et cum iam declina-¬
ueris a malo & feceris bonum: quere
pacem & sequere eam. Iam enim non
diu illam queres: quia & ipsa occur¬

Expanded text:
et justitiam; quia duae amicae sunt justiet justitiam; quia duae amicae sunt justitia et pax; ipsae se osculantur: si amicam pacis non amaveris, non te amabit ipsa pax, nec veniet ad te. Quid enim magnum est desiderare pacem? Quivis malus desiderat pacem. Bona enim res est pax. Sed fac justitiam; quia justitia et pax se osculantur, non litigant. Tu quare litigas cum justitia? Ecce justitia dicit tibi, Ne fureris; et non audis: Ne adulteres; non vis audire: Non facias alteri quod tu pati non vis, non dicas alteri quod et tibi dici non vis. Inimicus es amicae meae, dicit tibi pax; quid me quaeris? Amica sum justitiae, quemcumque invenero inimicum amicae meae, non ad illum accedo. Vis ergo venire ad pacem? Fac justitiam. Ideo alius psalmus dicit tibi: «Declina a malo, et fac bonum» hoc est amare justitiam; et cum jam declinaveris a malo, et feceris bonum, «quaere pacem, et persequere eam» . Jam enim non diu illam quaeres, quia et ipsa occur