comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Isciplina adisco uł discipulus dr̃ ħ disciplina
ne. qr discitur plena. Et eit disciplina in disciplõ
doctrina in magrõ facultas uł ꝓfessio uł scĩa in
utroq. Et licet sint idem disciplina et doctrina
et facultas nł ꝓfessio uł scĩa scĩa tũ ex adn̾sitate
subiectoꝵ accipit diu̾sitatem uocabuloꝵ et ẜm

Expanded text:
Item a disco vel discipulus hec disciplina -ne, quia discitur plene, et est disciplina in discipulo, doctrina in magistro, facultas vel professio vel scientia in utroque, et ita, licet sit idem disciplina et doctrina et facultas vel professio vel scientia, tamen ex diversitate subiectorum accipe diversitatem vocabulorum
Abbreviated transcription (Latin):
Item hic aꝑis dr̃ hic taurus qui de mis sole¬
bat exire et gesticulacione sui corꝑis p̾dicere
futura solebat. Item apis deus apum. Et
nõ ꝙ apes uascuritur de putridis caribus
bonui sicut scabrones et scarabei de carub
iste que infrontispiciis nurorum scribuntur.
pucipiis librorum et in titulis legum. Et a
pex legamen. Et apex dr pileus subtilis qͦ
gentiles sacerdotes ntebantur. Et apex sum¬
mitas galee .s. conuis super quera triste po¬
littera et ꝓ ligamine quo filateria depencent
et ꝑfilis accipitur et in tunc apicio. as. se¬

Expanded text:
Item hic Apis dicebatur taurus qui de Nilo solebat exire et, gesticulatione sui corporis, predicere futura. Item Apis deus apium. Et nota quod apes nascuntur de putribus carnibus boum sicut crabrones et scarabei de carnibus ille que alte in frontispiciis murorum scribuntur sin librorum pex ligamen; et apex dicitur pilleus subtilis quo gentiles sacerdotes utebantur, et apex summitas galee, scilicet conus, in qua criste polittera et pro ligamine quo filacteria dependent et pro filis accipitur; et inde tunc apicio -is
Abbreviated transcription (Latin):
luza. S postꝙͣ dorimens ibi iacob indit sca¬
lam inuntentem celo. Et dixit uere ħ domus
b̾cati sunt. dcã est bethanen. id est domus
ydoli q̃ autem uocabat᷑ domus dei.

Expanded text:
Luza, sed postquam dormiens ibi Iacob vidit scalam innitentem celo et dixit ‘vere hic est domus bricati sunt, dicta est Bethaven, idest domus ydoli, que ante vocabatur domus Dei;
Abbreviated transcription (Latin):
fugus qr alienos lalores eiat. N on em̃ mel¬
lificat s aliaꝵ mel comedit. Ue quo uirgiliꝰ
Iguanum fucos pecus ap̾sepib arcet. Et ħt
hit fucue .ni. grnus herte unde fit quetani tũ¬
tura que suratt̃ dictur futus. Et ꝓ quoliet

Expanded text:
fugus quia alienos labores edat; non enim mellificat sed aliarum mel comedit; Virgilius ‘ignavum fucos pecus a presepibus arcet’; et hinc hic fucus, genus herbe unde fit quedam tinctura que similiter dicitur fucus, et pro quolibet
Abbreviated transcription (Latin):
ceo eoas. componitur cimicon. Et dr̃ coeo
is. sb̃tracta .n. Et est coire simł ire. Et corre
i coniugi congregari coadimari. comuei̾re.
uñ qr uir et fenima ⁊mngunt᷑ moꝑe in opere
tus. tus. tm .i. concubitus. Item corre qñq
ponitur transitiue ꝓ ꝯmngere sũ colligere cõ¬

Expanded text:
Item componitur cum con- et dicitur coeo -is, subtracta n: coire, idest simul ire et coire idest coniungi, congregari, coadunari, convenire, unde, quia vir et femina coniunguntur in opere tus -tus -tui, idest concubitus. Item coire quandoque ponitur transitive pro coniungere sive colligere et con
Abbreviated transcription (Latin):
anti ꝙ est contra et dr̃ antestor. antestaris.
i. contra testari .i. testimonium phr̃e ⁊ est
absolutum ut si dicatur iste negat se h fecisse
et ego antestor. Si uero dicatut antestor illũ
Id̾ est ꝙ illum testem ꝯtradico. uł componitur
ab añ et dr̃ antestor antestaris .i. aũ iuundices
stare ꝓ tecte uł p̾mo testari ue aute iudices te

Expanded text:
anti, quod est contra, et dicitur antestor -aris, idest contra testari, idest testimonium perhibere, et est absolutum, ut si dicatur ‘ille negat se hoc fecisse et ego antestor’, si vero dicatur ‘ego antestor illum’ idem est quod ‘illum testem contradico’; vel componitur ab ante et dicitur antestari, idest ante iudices stare pro teste vel primo
Abbreviated transcription (Latin):
est extine nocalis .a. cui p̾ponelatur aspiacõ. Nũ
ꝑfr̃ã naha ⁊ alia st̾. ideo aut̃ absasione facter
exme nocalis tñ aspiracio mansit ex sr̃iori redens
nocali. Quia sinĩ eit int̾ieccõnis noce abscondita
ꝓferri Itaq ꝑs abscondite er̾mitatis. Uid e cor¬

Expanded text:
ponebatur aspiratio; nam perfecta uaha, aha sunt. ideo autem abscisione facta extremae uocalis tamen aspiratio mansit ex superiore pendens uocali, quia suum est interiectionis uoce abscondita proferri. itaque pars absconditae extremitatis uidetur con
Abbreviated transcription (Latin):
nec ante octanum diem natiuitatis poterat
offerri nec eadem die mat̾ et foetus enis aut
de sicca materia ut de simila pane thure et ꝓpͥe
dicebatur obło aut deliquidis uino et oleo qͥ
ꝓp̾e libanien uł libacõ dicebatur. licet hiis noĩ¬
bus scriptura qñq in different᷑ utatur. Item¬
alibi dicitur libamen et libamentũ erat suila
oleo glutinata et minim que cum hostia ado¬

Expanded text:
nec ante octavum diem nativitatis poterat offerri, nec eadem die mater et fetus ejus. Aut de sicca materia, ut simila, pane, thure, et proprie dicebatur oblatio. Aut de liquidis, vino, et oleo, quae proprie libamen, vel libatio dicebatur, licet his nominibus scriptura quandoque indifferenter utatur. Pe est. Libamen, vel libamentum, erat simila oleo glutinata, et vinum; quae cum hostia ado
Abbreviated transcription (Latin):
uestis. Suꝑsticiosi .ii. magrĩ in fimib̾is q̃ in qͣtuor
angulis pasuoꝵ pendebant: acutissimas spinas li¬
gabant. ut carimi aculeis punge̾ntur et ex hac ⁊¬
motione traberent ad offĩa dei. uñ fimub̾atus. ta.tũ.¬
i. flmubriis oruatus. Et fimibrio . as. fuubriis eptare

Expanded text:
vestis: superstitiosi magistri in fimbriis que in quatuor angulis palliorum pendebant acutissimas spinas ligabant ut earum aculeis pungerentur et ex hac commotione retraherentur ad officia dei; unde fimbriatus -a -um, fimbriis ornatus; et fimbrio -a
Abbreviated transcription (Latin):
tis rõne ꝯualuit t̾nꝰ crĩe monstranit. Nam et sỹ¬
mon ab et̾ria ꝑdicicoẽ int̾iit et dnos quinq̃gena¬
rios de fr̃ ueniens ficima consumpsit. ¶ Dirtus
nocencia ꝑmanet et cũ emm qui maledr̃. usq
ad int̾itum maledcõ absorbet. ex uttiusq ꝑtis
fiue collr̃ quia a bono et intimno indice in reun
sentencia summpta Iaculatur.

Expanded text:
tione convaluit, terminus cause monstravit, nam et Sytione convaluit, terminus cause monstravit, nam et Symon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus nocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia a bono et intimo iudice in reum sententia sumpta iaculatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicam maledicentib tibi rursum quia male
ait. bñ dicite et nolite maledre. Et rursum ne¬
q enim maledcĩ regnũ dei possidebunt. deis gͥ¬
maldr̃e dr̃ et tũ male dr̃e homo ꝓhibetur. quia
ꝙ homo agit maliciã uindce. deus non facit nͥ
examie et uirtute insticie. Cum enim sc̃i mri
maledictionis siñam ꝓferunt. Non ad hanc
ex uoto ulcõnis s ex iufticie examine erumpũt.
intus emim subtile dĩ iudiciũ aspicuit ⁊ ma¬
la foras exurgencia quia maledcõ debeant feri
ri cognoscant et eo in maledcõ non peccant quo
ab int̾uo in dicto non discordant. hinc est ꝙ pe¬
trus mofferentem sibi peccumã simonem sinam
maledictionis intorsit dicens. petuma tua tecũ
sit in ꝑdicce qui enĩ non cuit est s sit non indica¬
tõ. S optatõ modo se ħ dieisse signanit. huic e¬
lyas duob quinqua genariis ad se uementib di¬
rit. Si homo dĩ sum descendat igus de celo de celo¬
⁊ esunat nos quorum ptrorũq siña quͣta semta¬

Expanded text:
dicam maledicentibus tibi . Rursum quia maledait: Benedicite, et nolite maledicere . Et rursum: Neque maledici regnum Dei possidebunt . Deus dicitur, et tamen maledicere homo prohibetur, quia quod homo agit malitia vindictae, Deus non facit nisi examine et virtute justitiae. Nam et sancti viri cum maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine erumpunt. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foras exsurgentia quia maledicto debeant feriri se cognoscunt, et eo in maledicto non peccant, quo ab interno judicio non discordant. Hinc est quod Petrus in offerentem sibi pecunias Simonem, sententiam maledictionis intorsit dicens: Pecunia tua tecum sit in perditionem . Qui enim non ait est, sed sit, non indicativo sed optativo modo se haec dixisse signavit. Hinc Helias duobus quinquagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, veniat ignis de coelo et consumat vos . Quorum utrumque s
Abbreviated transcription (Latin):
liberum arbitrium. facultas rõius ⁊ uolũ¬
tatis qua lonum eligitur grã assistente uł
malum eadem desistente. Et scias ꝙ est tri
cessitate et aũ peccatum et post eque libeꝵ
est arbitrium. Sicut enini tunc cogi non
poterat. Ita nec modo. Iõ q uoluntas ñito
apud deum indicatur que semꝑ a neccͣitate
est libertas. ubi non est libertas nec uolurita s
Et iõ nec mĩtum ħ lib̾tas in omnb est.
tam in malis ꝙͣ in bonis. Est alia libertas

Expanded text:
liberum est facultas racionis et voluntatis, qua bonum eligitur gracia assistente vel malum eadem desistente. Libro 2, dicessitate, et ante peccatum et post aeque liberum est arbitrium. Sicut enim tunc cogi non poterat, ita nec modo. Ideoque voluntas merito apud Deum judicatur, quae semper a necessitate , ibi non est libertas; ubi non est libertas, nec voluntas, et ideo nec meritum. Haec libertas in omnibus est, tam in malis quam in bonis. Est et alia libertas,
Abbreviated transcription (Latin):
Et ip̃a creatura liberabitur a seruitute cor¬
iupcionis in libertatem glie filioꝵ dei hñc
libertatem huĩt homo ante pecdatum qr
onũi carebit miseria et milla tangebatur mo¬
lestia. Et plemus hẽbit infutura bĩtudie¬
b̾mser ẽe non poterit s in hac inta que est
uter pͥmum peccatum et ultimam confir¬
macionem: nemo a nuiẜia liber est. q pena

Expanded text:
ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei . Hanc libertatem habuit homo ante peccatum, quia omni carebat miseria, et nulla tangebatur molestia; et plenius habebit in beatitudiubi miser esse non poterit. Sed in hac vita, quae est inter primum peccacatum et ultimam confirmationem, nemo a miseria liber est, quia poena
Abbreviated transcription (Latin):
li quos cruciamĩta nõ corrigunt nõ mĩꝙͣ ab im¬
quis actib lemia blandim̃ta compescunt. qr et
plerumq egros quos fortis pignentoꝵ pocõ cu¬
tare non ualiit ad salutem p̾stinam tepens aqͣ
renocauit. Et non nsła uulnera que curari inci¬
sione neq̃unt fomentis olei sauantur ⁊ durus
ad amas uncisionem ferri mimine recipit s lem
melius corriginis si npã ire sue cõmotõne decli¬
namus ꝑturbari quippe qui audiant ignorant
s ad se reducti tanto libentius ex hortacõnis u̾bi
recipnint qnͣto se transquisiius tossãtos crubescũt
dabilit᷑ tacuit ꝙͣ digesto mito landablr̃ dixit uide¬

Expanded text:
im cruciamenta non corrigunt, nonnunquam ab iniquis actionibus lenia blandimenta compescunt; quia et plerumque aegros, quos fortis pigmentorum potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revocavit; et nonnulla vulnera quae curari incisione nequeunt, fomentis olei sanantur. Et durus adamas incisionem ferri minime recipit, sed leni melius corrigimus, si in ipsa irae suae commonitione declinamus; perturbati quippe quid audiant, ignorant, sed ad se reducti tanto libentius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. dabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit. Id
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse culpas admifiit lenit̾ arguendi sut
pudentes si increpate leiter fu̾nit ad maiores cul¬
nate culpa dumitttur is qͣm est culpabilis nireai¬
t grauius astringatur. Et rursun si culpa in¬
moderate rececetur tanto qui corrigitur det̾ior fi¬
at. quto erga se nl ex benignitatis grã agi con¬
mens in odum repente ꝓrint hanc in mediate

Expanded text:
int, leniter arguendae sunt, pudentes, si increpatae leniter fuerint, ad majores culnate culpa dimittitur, is qui est culpabilis, in reau gravius astringatur; et rursus, si culpa immoderate retinetur, tanto qui corrigitur deterior fiat, quanto erga se nil ex benignitatis gratia agi conmen
Abbreviated transcription (Latin):
qia hãt mala suaue redolentia nmaguatu¬
dine mati maciam. unde et eam ⁊̃ latini nocãt
malima terte hant poete antroporeos applare
quiai hãt radicem formam hominis suuiate
ter inno mixtus ad uibendum tatur illis quoꝵ
corpus pp̃ curã secandimm est ut soporati dolo¬
rem non sencient hꝰ spes due sunt femina fo¬
liis lactuce similib mala gn̾as in siłitudine
poꝵ masculus foliis lete sumlib. Deħ aut¬

Expanded text:
at mala suave redolentia in magnitudine mali matiani; unde et eam Latini vocant malum terre. Hanc poete antropomoreos appellant quia habeat radicem formam hominis similantem: tex vino mixtus ad bibendum datur illis quorum corpus propter curam secandum est, ut soporati dolorem non sentiant. Huius species due sunt: femina, foliis lactuce similibus mala generans in similitudine prunorum; masculus, foliis bete similibus. M
Abbreviated transcription (Latin):
mittunt asursum us deorsum ad ppendendam
equalitatem parietis uñ et alio nomine dicit᷑
perpendiculum a ꝑpendo uł sic dicitur regula
q̃ ht̃ lapides in iuro coequare et dr̃ sic qiͣ
sine dubitacione quia cementarium reddit¬

Expanded text:
demittunt a sursum usque deorsum ad perpendendam equalitatem parietis; unde et alio nomine dicitur perpendiculum a perpendendo, vel sic dicitur regula que habet lapides in muro coequare; et dicitur sic quasi sine dubitatione, quia cementarium reddit
Abbreviated transcription (Latin):
agnati dicuntur qui ꝑ mrilem serum descen¬
dunt s cognati dicuntur qui ꝑ femineũ. Et
dur̃ agnati qr accedunt ꝓ natus ⁊ succedunt lo¬
co natoꝵ dum desarit alii. S cognati dicũtur
qr sunt de eodem gn̾e nati ur quia sunt ꝓpinqini¬
tate cognacõnis cõmuncti. Qm io post agnatos
ħ agnacõ. cionis .i. pentela cõsanguintas. s
distingne.

Expanded text:
rilem sexum descendunt, sed cognati dicuntur qui per femineum. Et dicuntur agnati quia accedunt pro natis et succedunt loco natorum dum desunt filii; sed cognati dicuntur quia sunt de eodem genere nati, vel quia sint propinquitate cognationis coniuncti, qui ideo post agnatos  agnatio -nis, idest parentela, consanguinitas, sed distingue.
Abbreviated transcription (Latin):
dorum ethy .xii. basiliscus grece latine int̾¬
p̾tatur regulus eo ꝙ rex serpentum sit adeo
ut eum iudentes fugient qr olfatu suo eos
uecat. Nam et hoĩem si aspiciat int̾iut.
si quidem enis aspectu nilla aus nolans il¬
lesa transit. Sͣ ꝙͣns ꝓcul sit eius ore com¬
busta deuoratur aninstelis tam̃ mutitur
quas illis homines in fuerunt cauerius
quib delitescunt. Itaq eam sa fugit fugit
quem illa ꝑseqr᷑ et occidit. nichł emm parẽs
illa natura sine remedio constituit. Et au¬
tem longitudine seimpedalis albis macłis

Expanded text:
ore serpentis. Basiliscus Graece, Latine interpretatur regulus eo, quod rex serpentium sit, adeo ut eum videntes fugiant: quia olfactu suo eos necat. Nam et hominem si vel aspiciat, interimit. Siquidem et ejus aspectum nulla avis volans illaesa transit: sed quam procul sit ejus ore combusta devoratur. A mustelis tamen vincitur, quas illic homines inferunt cavernis, in quibus delitescit. Itaque ea visa fugit. Quem illa persequitur et occidit. Nihil enim parens ille rerum sine remedio constituit. Est autem longitudine semipedalis albis maculis
Abbreviated transcription (Latin):
nescendi. Antiqmi enim publice et in patiaio
cõecebant. non solitarii ⁊ p̃uate. sicut mõ ne
singularitas deliciis luxuriam gu̾aret. uł dr̃
ꝓpͥe ni sero. sicut iantaculum in mane. prandi¬
um in tercia menda uł añcema ĩnona. abso¬

Expanded text:
escendi; antiqui enim publice et in propatulo comedebant, non solitarii et private sicut modo, ne singularitas deliciis luxuriam generaret; vel dtur proprie cena in sero sicut iantanculum in mane, prandium in tertia, merenda vel antecena in nona, obso
Abbreviated transcription (Latin):
dolones tela abscondita in ligneis uagnus pp̃ do
gio sub sꝑrcie laculi. Et dicuritur sic qr fallant ⁊
decipiant ferro cum p̾ferant spem ligni hos nł¬
gus. g̾co nomine. oxos nocat .i. acutos uñ et apẽ
medicos acutꝰ morb oxea nocatur ab oxi ꝙ est
sicutum.

Expanded text:
dolones tela abscondita in ligneis vaginis proptegio sub specie baculi, et dicuntur sic quia fallant et decipiant ferro cum preferant speciem ligni; hos vulgus greco nomine oxos vocat, idest acutos, unde et apud medicos acutus morbus oxeia vocatur, ab oxi quod est acutum.
Abbreviated transcription (Latin):
uł id ꝙ dolando anfertur deligno uł id cum quo
tum ad dolandum et ħ̃ dolatoriũ locꝰ ĩ quo dolatur.
les .i. suul dolere compati. uñ condolesco ĩthoati
ta ab eo sunt neutra et faciut p̾tentum in bm.
et supmũ in litum. Et corripit do. Esopus se¬

Expanded text:
vel id quod dolando aufertur de ligno vel id cum quo tum ad dolandum, et hoc dolatorium -rii, locus in quo dolatur, -les, idest simul dolere, compati, unde condolesco inchoativta ab eo sunt neutra et faciunt preteritum in -lui et supinum in -litum et corripiunt hanc s
Abbreviated transcription (Latin):
uida pomis. Et mulier grauida fetu. Item graues di¬
cimus antenticos uenerabiles. uñ et contentibiles
leues dicimus. Et dicitur ꝓ conalio et constancia
qr non lem motu dissilit. Et fira constancie gͣuita¬
te consistit. Et compatur granior grauissimus. uñ¬
benerabilitas maiestas. et ħ granedo. diis. Oram¬
declinacõ anmientute in senectutẽ nori dum seuectꝰ.

Expanded text:
s, et mulier gravida fetu. Item graves dicimus autenticos, venerabiles, unde et contemptibiles leves dicimus, et dicitur gravis pro consilio et constantia, quia non levi motu desilit, sed fixa constantie gravitate consistit; et comparatur -vior -simus; unvenerabilitas, maiestas, et hec gravedo -nis: gravideclinatio a iuventute in senectutem, nondum senectus
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ti ilo aliber liberi ꝓ bacho dr̃ libo las.¬
cis libare ꝓp̾e erat qnͣ pateras inero pienas
aris infundebant. sam libare ꝓpͥe est fundere.
bnde panem ĩ molamus calice bibanius. Et ẽ
simiptum a kibero qui usum intis inuenit ⁊¬
libare ponitur ꝓ parumꝑ degustare conting̾e̾¬

Expanded text:
nus. Item a Liber -eri pro Bacho libo -ascis. Libare proprie erat quando pateras mero plenas aris infundebant: nam libare proprie est fundere, unde panem immolamus, calicem libamus; et est sumptum ex Libero qui usum vitis invenit; et libare ponitur pro parumper degustare, continger
Abbreviated transcription (Latin):
in aere int̾cipuint ibem aliquam cam cõfru¬
gunt et collidunt et ex illa collisione fit soius¬
et tangit ita ꝙ urit᷑ fulmen qr findit sñt enĩ
ꝙ findit et ĩo cum trib radiis pingit᷑ fulm̃
esse nomina bniꝰ et enusdem rei. S toiitrinin
dicitur qr suo sono terreat fulgetra. nł fulgur¬
uel fui̾gor quia fulgeat. fulgus qr tangat. fulgꝰ
qr urat. fulmen qr findat. Ex p̾dicts p ꝙ ante
fit sonus quam ignis tñ citius et aute intemus
quã auris ad audiendũ. radius eiũ ab oculo
exiens in ictu ip̃ius oculi reꝑcutit᷑ iure remo¬
tissima unde oculꝰ excita᷑ et insu rem illam statĩ
ꝑcipit s somuis insi pͣmo ueniat ad aurem et eã
ꝑcuciat anditu non ꝑtipit: qr ergo soriis ille bal¬
de est remotꝰ sensui ad auren accedens et eam

Expanded text:
in aere intercipiunt nubem aliquam, eam confringunt et colliduntur, et ex illa collisione fit sonusincendit et urit, fulmen quia findit: sunt enim quod findit, et ideo cum ternis radiis pingitur fulmeesse nomina unius et eiusdem rei, sed tonitruum dicitur quia suo sono terreat, fulgetra vel fulgor quia fulgeat: fulgus quia tangat, fulgur quia urat, fulmen quia findit. Ex predictis patet quod ante fit sonus quam ignis, tamen citius et ante videmus quam auris ad audiendum: radius enim ab oculo exiens in ictu ipsius oculi repercutitur, etiam in re remotissima unde oculus excitatur, et visu rem illam statim percipit; sed sonus, nisi primo veniat ad aurem et eam percutiat, auditu non percipitur; quia ergo sonus ille valde est remotus, sensim ad aurem accedens et eam
Abbreviated transcription (Latin):
aliquantulum remotus cum securi ꝑcisiat arbo¬
rem uel aliud
licet post pcusionẽ subleuet
seturiui. tñ pͥus uidemꝰ secium eleuatam qrͣ
audiamꝰ somimi p̾cedentis ꝑcussionis uide eci

Expanded text:
aliquantulum remotus cum securi percutiat arborem vel aliud, licet post percussionem sublevet securim, tamen prius videmus securim elevatam quam audiamus sonum precedentis percuss
Abbreviated transcription (Latin):
est iuenars more niuenum se hr̃e. uñ in dyale¬
tica arguũtacõe. Ille dr̃ nuenari qui bis nł ter
uł quater. uel sepius idem repetit nesciens ꝓcede
płimor unuenũ. Inuenta. te. est etas minuis iue¬
ins. Et est iuentus ur uuenta a uicesino octa¬
uo anno nsq ad quqnagesumim
nuentas dea muentutis.

Expanded text:
enor -aris, more iuvenum se habere, unde in dialetica argumentatione ille dicitur iuvenari qui bis vel ter vel quater vel sepius idem repetit, nesciens procedeplurimorum iuvenum, iuventa -te est etas unius iuvenis, et est iuventus vel iuventa a vigesimo octavo anno usque ad quinquagesimum. Iuventas
Abbreviated transcription (Latin):
gas. qrͣ colligia. uñ corrigiola. ole. dimni. Et corrigia¬
tus. ta. tum .i. corrigiis uigatus. Et corrigio. as.l.
corrigias facẽ uł cortigiis ligare. Et componitur
de corrigio. as. discorrigio. as. ex corrigio. as. in codẽ
sensu .i. dissoluere in corrigio. gias. corrigiis ligare.
ul oruare ⁊ aptare. et est actĩm cum omib sins com

Expanded text:
-gas, quasi colligia; unde hec corigiola -le diminutivum; et corigiatus -a -um, idest corigiis ligatus; et corigio -as, idest corigias facere vel corigiis ligare. Et componitur decorigio -as, discorigio -as, excorigio -as, in eodem sensu, idest dissolvere; incorigio -as, idest corigiis ligare vel ornare et aptar
Abbreviated transcription (Latin):
cere. Est enun intercedere .i. inter aliquos cedete ⁊
eẽ mediatorem et ꝓpͥ̾e inter nunorem et maiorem.
bt maior condescendat mĩori p̾cib mediatoris.
enim mediatores inter uos et deum finguł dieb
ꝓ nob̃ eum orantes quoꝵ intercessione qui renes
scrutatur et corda nob̃ auxilietur ut opꝰ inceptũ

Expanded text:
cere; est enim intercedere inter aliquos cedere et esse mediatorem et proprie inter minorem et maiorem, ut maior condescendat minori precibus mediatoris, enim mediatores inter nos et Deum singulis diebus pro nobis eum orantes, quorum intercessione ille, qui renes scrutatur et corda, nobis auxilietur ut opus hoc inceptum
Abbreviated transcription (Latin):
tercoliminia quadrata non rotinda dicit glo¬
media int̾columnia dicit tabulam suꝑiorem q̃
sicut alie qudrata erat simili sculptura ⁊ ĩ sũmi¬
tate sui hebat rotunditatem unius ⁊ dimidii
cubiti in qua luc̃. ponebatur

Expanded text:
ter columnam quadrata, non rotunda. Mediam inter columnam dicit tabulam superiorem, quae sicut alia quadrata erat, similiterque sculpta et in summitate sui habebat rotunditatem unius et dimidii cubiti, in qua luter ponebatur
Abbreviated transcription (Latin):
q. ser modis. sgͣt em̃ qũq localem põnem in me¬
dio ut intergũpo. qnͣq transicõm uͥmus ad ali¬
uin ut int̾nũtius qũq localem distantiam. ut
intercapedo qũq distantiam temꝑalem ut inter¬
ullum. qũq inscissitudinem cum transicõne
ut comũsi q oculos init̾ se. atq hora tenebant
qñq ꝑmanentiam in medio. ut inter anicos.
et ħ cum quadam contumacõns significacc̃e¬

Expanded text:
em in medio, ut ‘interrumpo’, quandoque transitionem unius ad alium, ut ‘internuntius’, quandoque distantiam localem, ut ‘intercapedo’, quandoque distantiam temporalem, ut ‘intervallum’, quandoque vicissitudinem cum transitione, ut ‘conversique oculi inter se atque ora tenebant’, quandoque permanentiam in medio, ut ‘inter amicos’, et hoc cum quadam numerationis significa
Abbreviated transcription (Latin):
erodicus ca. cum. ab heros dr̃. uñ dr̃ heroitũ car¬
men heroica gesta sunt qͥ de magnis inris. Et teroi¬
aus tuienitur ꝓ dactilicꝰ qr gesta heroũ dactilicõme¬
rra. Incipit liber heroidum qui fere omnes eplẽ
n eo contente sunt misse ab leroydib ad iuros
Et si aliqͣ est ibi missa a niro ad mulierem non
fuit de ꝓpoito autoris.

Expanded text:
 carmen’ et ‘heroyca gesta’, que sunt de magnis viris. Et heroycus invenitur pro dactilicus, quia gesta heroum dactilico mem Ovidii ‘incipit liber heroidum’, quia fere omnes epistule in eo contente sunt misse ab heroidibus ad viros, et, si aliqua est ibi missa a viro ad mulierem, non fuit de proposito auctoris.
Abbreviated transcription (Latin):
N. rior. deponencia desmentia orior. et morior
tam secũdũ t̾tiam ꝙͣ secundũ quartam cõ¬
iugacõnem declinauernt anctores orior oreris
uł orris morior moreris uł moriris. luc̃ maiii
non gratis mori ingulo qui ꝓuocat hostem lu-¬
ciꝰ in .iii. Conturbare aniniam potis est quicũq
adoritur. ¶ Eorũ supina ortũ et moritum qm¬
ins oriturus non orturus nuematur ꝑticipiũ
futuri s p̾teriti ortus non oritus dicitur. Ora¬
cuis eplarum. li.iiͦ. Nil oriturum ar .iiil. ortum
tale fatentes amorior quoq notandũ q ami
monturus scd̃m aualogiam faciat futurum¬
ꝑticipium miortuus fecit p̾titum gẽmatã .u. qꝙ
in nullo alio ꝑticipio inuenies ꝓmortꝰ uł moritꝰ¬

Expanded text:
n rior desinentia, orior et morior, tam secundum tertiam quam secundum quartam coniugationem declinauerunt auctores, orior oreris et oriris, morior moreris et moriris. Lucanus in IIII: «non gratis moritur, iugulo qui prouocat hostemilius in III: «conturbare animam potis est, quicumque adoritur». eorum supina ortum et moritum, quamuis oriturus, non orturus inueniatur participium futuri, sed praeteriti ortus, non oritus dicitur. Horatius epistularum libro II: «nil oriturum alias, nil ortum tale fatentes». a morior quoque notandum, quod, cum moriturus secundum analogiam faciat participium futuri, mortuus fecit praeteritum geminata u, quod in nullo alio participio inuenies, pro mortus uel morit
Abbreviated transcription (Latin):
facit sinulr. et ex eo compoita corripi correptun
arripii arreptu. ¶ En ũo. añ ꝑro hñcia o. an. ii.
conu̾tunt et ꝓducunt. penult̾. in p̾t̾ito ut cupio cu¬
pun uł cupii et ex eo compor̃ta concupio concupun
ur concupii. Detustissum autem eciã ẜm quartam
cõnigaconĩ solebant ꝓferre h̾uerbum iucretis effrĩ¬
gere ut arta nẽ pͥmus terrarum clanstra cupiret. In
in. dinsas faciens p̾titum unũ inuenio sup̃dicte ter¬
iinacõnis rapio rapi et ex eo compoĩta eupio cripin
surripio surripi nami surripn ꝑ sincoꝑam .xi. protu¬
sapui ꝓtulisse auctores inuemiunt. Suꝑimi a¬

Expanded text:
orreptum, arripui arreptum. cu uero ante pio habentia o in ui conuertunt et producunt paenultimam in praeterito, ut cupio cupīui uel cupii et ex eo composita, concupio concupīui uel concupii. uetustissimi autem etiam secundum quartam coniugationem solent proferre hoc uerbum. Lucretius: «effringere ut arta / naturae primus terrarum claustra cupiret». in ui diuisas faciens praeteritum unum inuenio supra dictae terminationis, rapio rapui et ex hoc composita, eripio eripui, surripio surripui; nam surpui per syncopam protusapiui protulisse auctores inueniuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
¶azophilatium gaza componitꝰ cum philaxe ꝙ
est seruare et dr̃ hot gazophilacium. gazophilacii.
arca. lotus uͥ coĩs sensus reponebatur. uel u̾ in tem¬
plo colligunt ea que in usus indigentini pau¬
foranien hẽns poita ad dexteram ingredientib
contra altare in qua mittebate peccuna offeren¬
ciu ad sarcatecta templi instasranda et snaba¬

Expanded text:
componitur cum phylaxe, quod est servare, et dicitur hoc gazophilacium, idest arca, locus ubi communis census reponebatur, vel ubi, in templo, colliguntur ea que in usus indigentium pauforamen habens, posita ad dexteram ingredientium circa altare, in qua mittebatur pecunia offerentium ad sartatecta templi restauranda, et servaba
Abbreviated transcription (Latin):
tabulum uas aceto ꝑlemim uł ad recipiendũ
a cetum paratum ꝙ et ħ a cetarium dicitur ⁊
dicitur acetabulum qĩ acetaferiu q fecat
acetim et appendit .xii. dragnias .s. quartam
ꝑtem emine

Expanded text:
t vas aceto plenum vel ad recipiendum acetum paratum, quod et hoc acetarium dicitur, et dicitur acetabulum quasi acetaferum quia ferat acetum, et appendit XII dragmas, scilicet quartam partem emine
Abbreviated transcription (Latin):
nlłam facuiit nec in sono nec in potestate cuisdẽ
benda eẽ nrͣ msi ut oñdat sequentẽ .u. ante alt̾an
nocalem in eadem silla poĩtam ꝑdẽ min littere
u amittenti uimi k̾̃e alis putari et alia cum so
nõ facit. dicimꝰ cĩ anginis sicut quis ⁊ augut
sicuti quur unde siue limus ai m̾tate cõtem¬
mone heutus hoc est ser decem antiquas gaecor
it ł. ⁊ .x. peͦa adbitas. Et eas quoq ab eisdẽ sũp¬

Expanded text:
lam faciunt nec in sono nec in potestate eiusdem benda esse, nisi ut ostendat sequens u ante alteram uocalem in eadem syllabam positam perdere uim litterae nitur u amittenti uim litterae, alia putari, et alia, cum id non facit. Dicimus enim anguis sicuti quis et augur sicubi curmone habemus, hoc est sedecim antiquas Graecorum et f et x postea additas, et eas quoque ab eisdem sump
Abbreviated transcription (Latin):
Machil eit tumca talaris tota iatiuciina hñs
ad pedes septuaguita duo tintĩnabula cotidẽ¬
q in mixta ac dependentia mala puuta et acu¬
ne. onne ꝙ̃ in geno patur ut manualis balista
et sutlia. Et ꝓp̾e illa que ad pugnã pantur.
licet et quelibet artificiosa cõpo̾ ur constructoꝰ
dicatur qñq machina et nuenitur ⁊̾ machi

Expanded text:
 est tunica talaris, tota hyacinthina, habens ad pedes septuaginta duo tintinnabula, totidemque intermista ac dependentia mala punic-e, omne quod ingenio paratur, ut muralis balista et similia, et proprie illa que ad pugnam parantur, licet et quelibet artificiosa compositio vel constructio dicatur quandoque machina; unde hec machi
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ĩari ut pietas curialis pareo. ruo. minuo et tn
qñ in compoĩtis eriam subtrahit᷑ consonaus ut

Expanded text:
inari, ut pietas, curialis, pareo, ruo, munio. est tamen quando in compositis etiam subtrahitur consonans, ut
Abbreviated transcription (Latin):
conseqñs sub uno accentu et uno spũ ꝓlata. Abu¬
siue tñ etiam singulariũ nocalium sonos silłas
nominamus possuimus tũ et sic diffinire silła
Sitl̾a est nox lĩalis q̃ sb̃ uno accentu .i. uno spñ
indistant̾ ꝓfertur a singłis tñ intipiens non
nocales h uñ .u. ⁊ .i. non ałr iunguntur dipton

Expanded text:
consequens sub uno accentu et uno spiritu prolata; abusiue tamen etiam singularum uocalium sonos syllabas nominamus. possumus tamen et sic definire syllabam: syllaba est uox literalis, quae sub uno accentu et uno spiritu indistanter profertur. a singulis tamen incipiens, nonuocales habet, unde u et i non aliter iunguntur diptong
Abbreviated transcription (Latin):
nocat quoq scquente int̾oꝑit .b. ut ambitꝰ.
amlesus ambustus. amibages. Nec non eciam
uocali incipiat scqns dicto ut illimi expiratem
trensfieo pectore flamas uetustissimi tamen
non semper eam subtrahebant. Euus. in .x.
anmaliũ Infigͥta fere tum miłiai miltum octo

Expanded text:
uocali uero sequente intercipit b, ut "ambitus", "ambesus", "ambustus", "ambages" sic etiam uocali incipit sequens dictio, ut: «illum expirantem transfixo pectore flammas», uetustissimi tamen non semper eam subtrahebant; Ennius in X annalium : «insigneita fere tum milia militum octo
Abbreviated transcription (Latin):
nant ꝓfessionem ut gͣmaticus dyalecitus .i. q̃¬
dam alia ut nobilis sine suit mobilia ꝑtria ge¬
uera ui trb nocib ut dacus.ca. cum. sũ indus¬
deb dectinare ħ nomen sic poĩtum mobiliter.
sicut .s. albus ba. bum. Et qui tunc declinat ħ

Expanded text:
nant professionem, ut grammaticus et dialecticus, et quedam alia, ut nobilis, sive sint mobilia per tria genera in tribus vocibus ut dacus -a -um, sive in duadebet declinare hoc nomen sic positum mobiliter, scilicet albus -a -um, et qui tunc declinat hoc
Abbreviated transcription (Latin):
digitus dr̃ ħ dactilus. li. stuctus paliuatum qr digi¬
toꝵ silitudinem mutan indetur. Et ħ dattilus. li
quidam pes qui admodũ digiti alongion modo
nchoans in duas desunt brenes ut carimina me
metrum ꝙ constat ex dactitis uł in quo dactilus
mag̾ cominat᷑: Dactilus cciam muenitur pro

Expanded text:
digitus. Inde hic dactilus -li, fructus palmarum, quia digitorum similitudinem imitari videtur, et dactilus -li, quidam pes qui ad modum digiti a longiori modo inchoans in duas desinit breves; unde metrum quod constat ex dactilis, vel in quo dactilus magis dominatur. Dactilus etiam invenitur pro
Abbreviated transcription (Latin):
a. consonante nicipiat ncet añcedentem in q̃¬
cumq consonantem desin̾e ergo ꝑ singulas cõ¬
sonantes ut potero id tractare cõnabor. oau

Expanded text:
a consonante incipit, licet antecedenti in quamcumque consonantem desinere; ergo per singulas consonantes, ut potero, id tractare conabor.
Abbreviated transcription (Latin):
sille sequentis post nocalem correptam s. t mita
et post cam liquida scquitur. Quippe cimmi .s. in in
metro subtrahi more soleat netera ut oracius ẜ
dos sus. duo. et scans qñ post nocalem natura
longã una sequitur asonans ut sol. tria qñ post¬

Expanded text:
syllabae sequentis post uocalem correptam s et muta et post eam liquida sequatur, quippe cum s in metro subtrahi more soleat ueteri, ut Horatius dō, ārs, duo semis, quando post uocalem natura longam una sequitur consonans, ut sōl, tria, q
Abbreviated transcription (Latin):
Tenor acutus. uł granis uł arcunflexus In dic¬
mc̃tus nor p̃t tñ sine eo ẽẽ. Similit̾. spũs asꝑ
et lems. Tempus unũ nł dno uł eciam ut qui¬
bustam placet. unum scuus i dno et semis ul
tria. unum si uocalis est breiuis ꝑse. ut eo uł si eã
una consonans simpler ⁊scquitur in capud u¬

Expanded text:
tenor acutus uel grauis uel circumflexus. in dicrtus, non potest tamen sine eo esse. similiter spiritus asper uel lenis. tempus unum uel duo uel etiam, ut quibusdam placet, unum semis uel duo semis et tria; unum, si uocalis est breuis per se, ut ămo, uel si eam una consonans simplex consequitur, ut caput, u
Abbreviated transcription (Latin):
lii. qr ꝑ aualium aliquid angetur et auxiliũ
q ab eẽneis datur subsidnim ꝙ postea suꝑue¬
uint p̾sidium antem loco utili poita uñ ħ et h
aurilaris et h.re. ⁊ anxiliarius. ria. timi qui
uł que pt̃ ꝑͥbere auxilium et auxiatorius. na
rim ꝓ codem. Item ab auxilium. auxilior.
cum accõ et datõ ut auxilior te. et tibi. uñ au¬

Expanded text:
-ii, quia per auxilium aliquid augetur, et est auxilium quod ab extraneis datur, subsidium quod postea supervenit, presidium autem loco utili positum; unde hic et hec auxiliaris et hoc -re et auxiliarius -a -um, qui prebere auxilium, et auxiliatorius -a -um pro eodem. Et ab auxilium auxilior cum accusativo et dativo, ut ‘auxilior te’ et ‘tibi’; unde au
Abbreviated transcription (Latin):
Nota ħ diligenter ordinem in ordinem in co¬
guacione pater amis ꝓ anus ab anus ata¬
mus. triauus. q est uitimmim et superius
nomen cognaconis familia eĩ oritur a
patre et t̾minatur intritano postes diñs
maiores. Item pr filius et nepos qĩ natus
post filium ꝓ nepos .i. ꝓpe nepotem uel
porro natus afilio ab ncpos qĩ longe a ne¬
pote nam se ñgitur a nepote medio ꝓue¬
pote atnepos triuepos qĩ tetrancpos quia
post nepotem est qrͣtus in ordine postea di¬
simus miuores.

Expanded text:
Nota ergo diligenter ordinem in cognatione: pater, avus, proavus, abavus, attavus et tritavus, quod est ultimum superius nomen cognationis. Familia enim oritur a patre et terminatur in tritavo; postea dicimus maiores. Item pater, filius, nepos quasi natus post filium, pronepos quasi prope nepotem vel porro natus a filio, abnepos quasi longe a nepote, nam seiungitur a nepote medio pronepote, atnepos, trinepos quasi tetranepos, quia post nepotem est quartus in ordine; postea dicimus minores.
Abbreviated transcription (Latin):
littera obscurum in ex̾mi¬
tate dcõnũ sontui ht̃ ut
templum aꝑtũ in ꝑnͥci¬
pio ut magnus medio¬
crem in medio ut imubra

Expanded text:
 obscurum in extremitate dictionum sonat, ut templum, apertum in principio, ut magnus, mediocre in mediis, ut umbra
Abbreviated transcription (Latin):
¶rel hebrayce m nrã biugua int̾p̾tatur forti¬
tucodei ubi enim potentia diuina nł fortitudo n¬
intrstatur gabel mittit: uude cum ditimꝰ erat ⁊fi¬
sciturus ⁊t trumphaturus de mundo et dyalo
quad de uellandas aicrias potestates hinils lenre

Expanded text:
EL hebrayce, in nostra lingua interpretatur fortitudo Dei: ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur; unde, cum Dominus erat nasciturus et triumphaturus de mundo, Gabriel qui ad debellandas aereas potest
Abbreviated transcription (Latin):
ia dicit mibo inipsi. scribo siͥpsi faciunt qmͣuis
aualogia. ꝑ .b. cogit scrib̾e. s enphonia sr̃at que
eciam nuptam. non mibtã. et scriptum nõ
scribtum sompeslit ꝑ ꝑ non ꝑ .b. dr̃e ⁊ scribere.

Expanded text:
 quoque nupsi, scribo, scripsi faciunt, quamvis analogia per b cogit scribere, sed euphonia superat, quae etiam nuptam, non nubtam, et scriptum non scribtum compellit per p, non per b, dicere et scribere.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ nõ m omĩs possunt s in has. In nocales quidã
om̃s aquacumq consonãte incipiat seqñs
silla ut mare genus filius nocum ludus. In cõ¬
sonantes uõ si segñs sisła a nocali incipiat non

Expanded text:
tamen non in omnes possunt, sed in has: uocales quidem omnes, a quacumque consonante incipiat sequens syllaba, ut mare, genus, filius, uotum, ludus; in consonantes uero, si sequens syllaba a uocali incipiat, non
Abbreviated transcription (Latin):
greci et interpictatur mẽbrum. et est colon
in rechorica puctata ꝓ lacio alicuiꝰ or̃onis pet
naiores detisiones ĩ ꝑ clausulas quasdem cõ¬
uenitur colim .i. p̾cisus sensus ur sin̾a lõgne
coma interp̾tatur articulus Et di coma ts
rethorica puctata ꝓlacõ alicnꝰ or̃onis ꝑ iu¬
noies decisiones. Ut noce uultu gestu acrimoie¬

Expanded text:
ates metri. Est ergo colum in rethorica punctata prolatio alicuius orationis per maiores decisiones, idest per clausulas quasdam connvenitur colum, idest precisus sensus vel sententia longa. Coma interpretatur articulus, et dicitur coma in rethorica punctata prolatio alicuius orationis per minores decisiones, sicut ‘voce, vultu, gestu, acrimo
Abbreviated transcription (Latin):
repsentat illd̾ elementum tũ sonat
cxilnis. D cum sonat spissius et ub̾ns rep̾sentat
hat siguta. n ad istos duisos mõs repsentandi
predtm elementum gti pdictis duob figuris u¬
tuntur applantes .I. ioca .y. giti Nos a non utimi
hat figuita p n i grecis dictõnib uł barłaris et
est dubium an debeant scribi ꝑ .I. an ꝑ .u. apud
nos cam nesciamus illas lingnas cx toto gua
nos repsentat duo eigmenta s .ĩ. nocalem ⁊ .I. ce¬
sonantem quia ecgo .Y. duo elementa rep̾seutat
⁊ qr I ⁊ p idem repsentant el emertu sõ nob̃

Expanded text:
resentat illud elementum cum sonat exilius, sed cum sonat spissius et uberius representatur hac figura y. Propter diversos modos representandi predictum elementum Greci predictis duabus figuris utuntur, appellantes i yota, y gui; nos vero non utimur hac figura y nisi in grecis dictionibus vel barbaris, etest dubium an debeant scribi per i an per y apud nos, cum non sciamus illas linguas ex toto, quia nos, representat duo elementa, scilicet i vocalem et i consonantem: quia ergo i duo elementa representat, et quia i et y idem representant elementum, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
dem tam in sono uocum
emm uidetur rõ cur seqñte
.a. debeat scribi .k. cartago
enim et caput sn ꝑ .k. sũ ꝑ .c. scribantur ulłcs
fatnunt nec mͥ sonõ nec in potestate enistene tõ¬

Expanded text:
dem tam in sono uocum enim uidetur ratio, cur a sequente haec scribi debeat: Carthago enim et caput, siue per c siue per k scribantur, nullam faciunt nec in sono nec in potestate eiusdem con
Abbreviated transcription (Latin):
apud latinos nullius sille est
terminalis nisi cum loco .d. uł.
ganio. Gabaon fuit quedã
cuntas. unde h et hͨ gabaom¬
ta. te. patrium et eatẽ ciuitas

Expanded text:
apud Latinos nullius syllabae est terminalis, nisi cum loco d uel b gannio. civitas, unde hic et hec Gabaonita -te, patrium, et eadem civitas
Abbreviated transcription (Latin):
e s̾. E.i. interp̾tatur ius¬
tus uel lictus. Quo no¬
nane p̾figurabatur occi¬
andus Item et nanitas
quia cito solutus ut sob̃¬
us ct̃ et subtractus. oo¬
bena. ne .i. lorum retina¬
gulum frem qi ea hẽmus
l. hatenam regere uel nalencumn ppare ⁊ omare. Et

Expanded text:
 HABEL interpretatur iustus vel luctus, quo nomine prefigurabatur occidendus; item et vanitas, quia cito solutus est et subtractus. bena, idest lorum, retinaculum freni, quia ea habemus idest habena regere vel habena preparare et
Abbreviated transcription (Latin):
Et ħ iõfit qma in om̃ib huinsmodi u̾bis solẽt
quidam tacere qnͣq. I consonantem in metro ĩ¬
mo ꝙ manus est cã enphonie semꝑ solent tac̾e
I consonantem in qualibet ꝓlacõne. In p̾dictis
u̾bis compoĩtis. Et tauien est de integritate die¬
cõms. Et debet scribi licet taceatur apud quosdã
cã cuphome. sicut in hac diccõne curumeo . i. nẽ
ꝓfertur et tamen est ꝑs diccõnis huius et ibi
sccibitur. Cuni ergo contingit ꝙ .I. consonans
in p̾dictis uerbis taceatur et liq̃scat apotestate
ta est. Si nero .I. consonans non taccat᷑ nec liq̃¬
scat tunt pma ꝓducitur si desmat in consona¬
delere taceri in p̾dictis u̾bis. in qualibet plation
sic distinguo cum metium cogit taceatur alias
aꝑte ꝓferatur. Non erim indeo ẽẽ magnã caci¬
phoriã si dicatur abiicio deiicio licet quidã ne¬

Expanded text:
 ideo fit quia in omnibus huiusmodi verbis solent quidam tacere quandoque i consonantem in metro, immo, quod magis est causa euphonie, semper solent tacere i consonantem in qualibet prolatione in predictis compositis verbis; et tamen est de integritate dictionis et debet scribi, licet taceatur apud quosdam causa euphonie, sicut in hac dictione ‘circumeo’ m non profertur et tamen est huius dictionis pars, et ibi scribitur. Cum ergo contingit quod i consonans in predictis verbis taceatur et liquescat a parte ta est. Si vero i consonans non taceatur nec liquescat, tunc prima producitur si desinat in consonadebere taceri in predictis verbis in qualibet prolatione, sic distinguo: cum metrum cogit taceatur, alias aperte proferatur; non enim video ibi esse magnam cacofoniam si dicatur abiicio, deiicio, licet quidam ve
Abbreviated transcription (Latin):
nam: ⁊ omne studioꝵ genus sapientie lu¬
ce p̾fulgens. a grecoꝵ fontib dauiatũ latinos
nestigia liberalib consecitos artib udeo. Hec
selum que emendate ab itł sunt scripta ss etiã
quosdam eitores eorum amore doctoꝵ deceꝑtos.
nnitari. mn qͣuib maxime utetustissima gmati¬
ca arte argatur ꝑetasse: cuiꝰ anctores quante
uumiores tanto pspicatiores ⁊ ingenius floruisse.
diligentia italusse omniũ utoicio ꝯfirmãtur
crndmissinioꝵ Quid eiũ herodiam artib artiꝰ quid apolloni s̃crupulosis quest¬
legib emdasse. N ostroꝵ autẽ neminem pꝰ illos mintatorẽ eoꝵ ertitisso. euppe
in neqligotiam cadentib studiis liteerarã ꝓꝑ inopiam scriptor quanius auda¬
nũ tnͣfferre sermonem. Colsestis ⁊̃ omĩb fere quecuq necelsart nt̃oꝵ quoq
inienuntur ⁊̃ artium com̃tariis g̃maticoꝵ Quod gratum fore credidi tem¬
panitum si ex itriꝰq lingue moderatorib elẽgantiora in unĩ coeant corpus.

Expanded text:
nam et omne studiorum genus sapientiae luce praefulgens a Graecorum fontibus deriuatum Latinos uestigia liberalibus consecutos artibus uideo, nec solum ea, quae emendate ab illis sunt prolata, sed etiam quosdam errores eorum amore doctorum deceptos imitari, in quibus maxime uetustissima grammatica ars arguitur peccasse, cuius auctores, quanto sunt iuniores, tanto perspicaciores, et ingeniis floruissea ualuisse omnium iudicio confirmantur eruditissimorum quid enim Herodiani artibus certius, quid Apollonii scrupulosis quaestlegibus emendasse, nostrorum autem neminem post illos imitatorem eorum extitisse, quippe in neglegentiam cadentibus studiis literarum propter inopiam scriptorum, quamuis audanum transferre sermonem, collectis etiam omnibus fere, quaecumque necessaria nostrorum quoque inueniuntur artium commentariis grammaticorum, quod gratum fore credidi temperamentum, si ex utriusque linguae moderatoribus elegantiora in unum coeant corpus
Abbreviated transcription (Latin):
significat.⁊ in reb : indiuidirs. quas philosophi athomos uocant ut plato. so¬
c̃tes. Itaq caret cõmunione naturali. Cum gͥ euenit ut mułti esdem ꝓprio

Expanded text:
significat et in rebus est indiuiduis, quas philosophi atomos uocant, ut Plato, Socrates. itaque caret communione naturali. cum igitur euenit, ut multi eodem nomin
Abbreviated transcription (Latin):
uig̾. intelligo⁊ͣ hominẽ ⁊ poetam. In appellatitus aũ ꝓpͥa non intelliguntir
ut ħio.ur. ñ ⁊̃ ꝑ excellentiam loco ꝓpri in quibdam ꝑsoms accipiant᷑ ut ꝑoeta ꝓ
uirgiliꝰ. ⁊ urbs. pro roma.
PPELITM ONYe utmuate sunt spẽs. quarum qdam ꝯmiunes
inueniunt᷑ cum ꝓpriis. seu sint pͥme positionis suie dinuatiue. St̃
gͥ q̃dam corporalia in appellatis. ut hẽ Snt ꝯ̃ in ꝓpriis ut te̾r.
dlia in corꝑalia. inappellatiuis: ut uirtꝰ. In ppriis ut iurtꝰ. dia pudi¬

Expanded text:
ius, intellegitur homo et poeta, in appellatiuis autem propria non intelleguntur, ut homo, uir, nisi per excellentiam loco proprii in quibusdam personis accipiantur, ut poeta pro Virgilius et urbs pro Roma. appellatiuorum multae sunt species, quarum quaedam communes inueniuntur cum propriis, siue sint primae positionis siue deriuatiua. sunt enim quaedam corporalia in appellatiuis, ut homo, sunt etiam in propriis, ut Terentius, alia incorporalia in appellatiuis, ut uirtus, in propriis, ut Pudi
Abbreviated transcription (Latin):
peo labore faciente quia nec nituperandũ me eẽ credõ. si eos unttor qͥ pͥncip̾a¬
tum int̾ scriptores gios artis gramatice possident. cum uẽteres nr̃i in errorib
⁊̃ ut dictum ÷ grecos equipperantes ingximã tũ laudern sunt ꝯsocitti. Exemplũ
⁊̃ ppͣone placuit. ne pigeat alios ⁊̃ ame ł̾ igͥnorantia forte p̾termissa uł ilicrose

Expanded text:
eo labore faciente, quia nec uituperandum me esse credo, si eos imitor, qui principatum inter scriptores Graios artis grammaticae possident, cum ueteres nostri in erroribus etiam, ut dictum est, Graecos aequiperantes maximam tamen laudem sunt consecuti. exemplum etiam proponere placuit, ne pigeat alios etiam a me uel ignorantia forte praetermissa uel uitiose
Abbreviated transcription (Latin):
Ei mͥ qͣus erat. qnͣtũ mutatꝰ ab illo hectore. ⁊o dolor atq decꝰ magnũ
rediture parenti: Uirgłꝰ i .xi. dicit: ⁊ in bucolito: dołoris. A silice in
nuda conixa reliqͥt. Idem in eod̾. a tͥ ne teneras giacies secet asꝑa plã¬
tas. T imoris: ut actat. in ho.  Rormidolosus es. t ex̾ in eunucbo. Anmi¬
rationis: ut id̾ i eod̾. Pape hec suꝑat ipsã taid Int̾ has ponunt ⁊ soni¬
tuũ illiteratorꝰ imitaciones. ut risus. hahahe. ⁊ phi. ⁊eu.⁊ hoe. ⁊ au.
⁊ hem. Tam̃ possunt eẽ q̃dam dubie int̾ adu̾bia ⁊⁊ int̾iectiones ut . o.
qͣu indignatioñe sigcat. ł dolorẽ. ł ammirationẽ: int̾iectionẽ ħ accipiũt.

Expanded text:
ab illo / Hectore», et: «o dolor atque decus magnum rediture parenti», Virgilius in X; et in bucolico doloris: «a silice in nuda conixa reliquit». idem in eodem: «a tibi ne teneras glacies secet aspera plantas»; timoris, ut: «attat mi homo, num formidulosus es?» Terentius in eunucho; admirationis, ut idem in eodem: «papae haec superat ipsam Thaidem». inter has ponunt etiam sonituum illiteratorum imitationes, ut risus ha ha hae et phy et euhoe et au. possunt tamen esse quaedam dubiae inter aduerbia et interiectiones, ut o, quando indignationem significat uel dolorem uel admirationem, interiectionem hoc accipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
do Non tantum accipiens ab extelsis gͣoib honorũ p̾tii ꝯ eautũ ii adecorie.
addens tui. suiꝰ mentem am. homeri credo qm̃ uirgilis aĩã ostars. omorꝰ
quipe non minis grecorum qmͣ latinorum in omni doctime gñe pfrche¬
tem: Tibi gͦ hoc opiis deuoneo onnnis eloqntie p̾sul.aut qnͣtamcũꝙ michi
dõ annucitt suscepti labonis głam te comiite qͣsi sole quodam dilucidius cres
erͣ his queratur discreus possit locis inueniri:¬

Expanded text:
do, non tantum accipiens ab excelsis gradibus honorum pretii, quantum illis decoris do, non tantum accipiens ab excelsis gradibus honorum pretii, quantum illis decoris addens tui, cuius mentem tam Homeri credo quam Virgilii anima constare, quorum quippe non minus Graecorum quam Latinorum in omni doctrinae genere praefulgentem. tibi ergo hoc opus deuoueo, omnis eloquentiae praesul, ut quantamcumque mihi deus annuerit suscepti laboris gloriam, te comite quasi sole quodam dilucidius crescex his quaeratur, discretis possit locis inueniri