comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idolatria. om̃is circa om̃e idolũ fa¬
mulatꝰ & seruitꝰ. Quidã uͦ latini
ignorantes grece. imꝑite dicunt idoll
ex dolo sũpsisse nom̃. qđ diabolus
creaturȩ cultũ diuini nominis inuert
Dimones a grecis dictos aiunt qͣsi denas
id ẽ. ꝑitos. ac rerũ pͣscios. Prȩsciunt enĩ
futura multa. Unde & solent respon¬
sa aliqua dare. In est enĩ illis cognitio
rerũ plusquã infirmitati humane.
partĩ subtiliori sensus acumine partĩ
expientia longissimȩ uitȩ. partĩ ꝑdĩ
iussũ angłica reuelatione. hi corporũ
aeriorũ natura uigent. Ante transgres.¬
m᷑ sionẽ quidẽ cȩlestia corpora gerebant.
lapsi uͦ in aeriã qualitatẽ conuersi st̃.
nec aeris illis puriora spacia. sed ista
caliginosa tenere ꝑmissi st̃. qͥeis quasi
carcer. ẽ. usq ad tẽpus iudicii. Hi st̃
p̾uaricatores angłi. quorũ diabolus pͥn¬
ceps. ẽ. Diabolus hebraice dr̃ deorsũ

Expanded text:
idolatria omnis circa omnem idolum faidolatria omnis circa omnem idolum famulatus et servitus. Quidam vero Latini ignorantes Graece inperite dicunt idolum ex dolo sumpsisse nomen, quod diabolus creaturae cultum divini nominis invexit. Daemonas a Graecis dictos aiunt, quasi δαήμονας, id est peritos ac rerum scios. Praesciunt enim futura multa, unde et solent responsa aliqua dare. Inest enim illis cognitio rerum plus quam infirmitati humanae, partim subtilioris sensus acumine, partim experientia longissimae vitae, partim per Dei iussum angelica revelatione. Hi corporum aeriorum natura vigent. Ante transgressionem quidem caelestia corpora gerebant. Lapsi vero in aeriam qualitatem conversi sunt, nec aeris illius puriora spatia, sed ista caliginosa tenere permissi sunt, qui eis quasi carcer est usque ad tempus iudicii. Hi sunt praevaricatores angeli, quorum Diabolus princeps est. Diabolus Hebraice dicitur deorsum
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. figurate ꝓpt̾ effigies: Apud gre¬
cos aut̃ cecrops. sub qͦ primũ in arce
oliua nat᷑a ẽ. & atheniensiũ urbs.
ex mineruȩ appellatione nom̃ sortit
est. Hic primꝰ omniũ iouẽ appella¬
uit. simulacra repꝑit. aras statuit.
uictimas immolauit. nequaquã isti¬
usmodi reb in grecia unquã uisis.
I dolatria. idolorũ seruitus siue cultu¬
ra int̾pretatur. Nam latria grece. la¬
tine seruitꝰ dr̃. quȩ quantũ ad uerĩ
religionẽ attinet. ñnisi uni & soli do
debetur. Hanc sicut impia suꝑbia.
tas uł hominũ uł angłorũ scõrũ sibi
oblatã recusat. & cui debet᷑ ostendit
dolũ aut̃. ẽ. simulacrũ qđ humara
effigie factũ & consecratũ. ẽ. iuxta
uocabuli int̾pretationẽ. Idos enĩ gra
formã sonat. & ab eo ꝑdiminutionẽ
idolũ deductũ. indeq apud nos for¬
mulã facit. Igit᷑ om̃is forma uł for¬
mula. idolũ se dici exposcit. Inde

Expanded text:
gunt figurate propter effigies. Apud Graegunt figurate propter effigies. Apud Graecos autem Cecrops sub quo primum in arce oliva orta est, et Atheniensium urbs ex Minervae appellatione nomen sortita est. Hic primus omnium Jovem appellavit, simulacra reperit, aras statuit, victimas immolavit: nequaquam istius modi rebus in Graecia unquam visis. Idololatria, idolorum servitus sive cultura interpretatur. Nam latreia Graece, Latine servitus dicitur, quae, quantum ad veram religionem attinet, non nisi uni et soli Deo debetur. Hanc tas uel hominum uel angelorum sanctorum haec sibi oblata recusauit et, cui deberentur, ostenditIdolum autem est simulacrum quod humana effigie factum et consecratum est, iuxta vocabuli interpretationem. Εἶδος enim Graece formam sonat, et ab eo per diminutionem idolum deductum aeque apud nos formulam facit. Igitur omnis forma vel formula idolum se dici exposcit. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ sola nominis memoria honorauer̃t.
successores deos existimarent atq co¬
lerent. Simulacrorũ usus ita exortꝰ
est. Cũ ex desiderio mortuorũ con-¬
stituerentur imagines uł effigies.
tanquã incęlũ receptis. ꝓ quib se
in terris demones colendi supposuert᷑.
& sibi sacrificari a deceptis & ꝑditis
psuasert̃. Simulacra aut̃ a similitu¬
dine nuncupata. eo qđ manu artificis
ex lapide aliaue materia. eoꝵ uul¬
tus imitant᷑ in qͦrũ honore fingunt᷑
Ergo simulacra. uł ꝓeo qđ sunt similia.
uł ꝓeo qđ sunt simulata atq conficta
unde & falsa st̃. Et notandũ qđ latinꝰ
sermosit inhebreis. apud eos enĩ idolũ
siue simulacrũ. semel dr̃. Iudei dicunt
qđ ismahel primꝰ simulacrũ luto fece¬
rit. Gentiles aut̃ primũ ꝓmetheũ si¬
mulacra hominũ de luto finxisse phi¬
bent. ab eoq natã esse artẽ simulacra
& statuas fingendi. unde & poetȩ
ab eo homines primũ factos esse confin¬

Expanded text:
pro sola nominis memoria honoraverunt, pro sola nominis memoria honoraverunt, successores deos existimarent atque colerent. Simulacrorum usus exortus est, cum ex desiderio mortuorum constituerentur imagines vel effigies, tanquam in coelum receptis: pro quibus se in terris daemones colendi supposuerunt, et sibi sacrificari a deceptis et perditis persuaserunt. Simulacra a similitudine nuncupata, eo quod manu artificis ex lapide aliave materia eorum vultus imitantur, in quorum honore finguntur. Ergo simulacra vel pro eo quod sunt similia, vel pro eo quod sint simulata atque conficta. Unde et falsa sunt. Et notandum quod Latinus sermo sit in Hebraeis. Apud eos enim idolum atque simulacrum selem dicitur. Judaei dicunt quod Ismael primus simulacrum luto fecerit: gentiles autem primum Prometheum simulacra hominum de luto finxisse perhibent, ab eoque natam esse artem simulacra et statuas fingendi. Unde et poetae ab eo homines primum factos esse confin
Abbreviated transcription (Latin):
uos pagani deos GENTIM¬
asserunt homines olim fuisse ꝓ.¬
duntur. & ꝓ unius cuiꝰq uita uł me¬
ritis. coli apud suos post mortẽ coepert̃.
ut apud egyptũ isis. apud cretã iouis.
apud mauros iuba. apud latinos fau-¬
nus. apud romanos quirinꝰ. Eodẽ qͦq
mͦ apud athenas minerua. apud sa¬
mũ iuno. apud paphos uenus. apud
lemnos uulcanꝰ. apud naxos liber.
apud delos apollo. In quorũ etiã
laudib accessert᷑ & poetȩ. & qui cõpo¬
sitis carminib incȩlũ eos sustulert᷑.
Nam quorundã adinuentiones artiũ
cultũ pepisse dicunt᷑. ut esculapio me¬
dicina uulcano fabrica. Ab actib
autẽ uocant᷑. ut mercurius qđ mer-¬
cibus preest. liber a libertate. Fuert̃
etiam & quidã uiri fortes. aut urbi¬
um conditores. quib mortuis homi¬
nes qui eos dilexert̃ simulacra finxe¬
runt. ut haberent aliqđ ex imaginũ
contẽplatione solatiũ. Sed paulatĩ
hunc errorẽ ꝑsuadentib demonib¬
ita in posteris irrepsisse. ut quos illi

Expanded text:
uos pagani deos asserunt, homines olim fuisse produntur, et pro uniuscuiusque vita vel meritis coli apud suos post mortem coeperunt, ut apud Aegyptum Isis, apud Cretam Iovis, apud Mauros Iuba, apud Latinos Faunus, apud Romanos Quirinus. Eodem quoque modo apud Athenas Minerva, apud Samum Iuno, apud Paphos Venus, apud Lemnos Vulcanus, apud Naxos Liber, apud Delos Apollo. In quorum etiam laudibus accesserunt et poetae, et conpositis carminibus in caelum eos sustulerunt. Nam quorundam et inventiones artium cultu peperisse dicuntur, ut Aesculapio medicina, Vulcano fabrica. Ab actibus autem vocantur, ut Mercurius, quod mercibus praeest; Liber a libertate. Fuerunt etiam et quidam viri fortes aut urbium conditores, quibus mortuis homines, qui eos dilexerunt, simulacra finxerunt, ut haberent aliquod ex imaginum contemplatione solacium; sed paulatim hunc errorem persuadentibus daemonibita in posteris irrepsisse constat, ut quos illi
Abbreviated transcription (Latin):
possemꝰ a fando fatũ appellare. Non enĩ
abnuere possumꝰ. eẽ. scriptũ in litteris
scĩs. semel locutꝰ. ẽ. ds̃. duo hȩc audiui.
&cȩt̾a. Qđ enĩ dictũ. ẽ. semel locutꝰ. ẽ.
intelligit᷑ immobilit᷑ hoc . ẽ. in cõmuta

Expanded text:
possemus a fando fatum appellare: non enim possemus a fando fatum appellare: non enim abnuere possumus esse scriptum in litteris sanctis: Semel locutus est Deus, duo haec audivi, etc. . Quod enim dictum est, semel locutus est: intelligitur immobi
Abbreviated transcription (Latin):
serapi consecratꝰ. & ab eo tta cognominatꝰ.
quẽ ȩgyptꝰ in instar numinis colebat.
eo qđ de futuris daret quȩdã manifesta
signa. Apparebat enĩ in mẽphis. quẽ cen¬
tũ antistites ꝓsequebant᷑. & repente
uelut limphatici p̾cinebant. Huiꝰ capi¬
tis imaginẽ sibi inheremo iudei fecert᷑.
Inlucis enĩ consulebant᷑ apaganis. & re¬
sponsa illis ñ signis sed uocib dabant
Geniũ aut̃ dicunt: qđ qͣsi uim habeat
om̃iũ rerũ gignendarũ. seu agignendis
liberis. unde & geniales lecti dicebant᷑
a gentib. qͥ nouo maritosternebantur.
Hȩc & alia st̃ gentiliũ fabulosa figm̃ta.
quȩ int̾pretata sic habent᷑: ut ea non
intellecta. damnabilit̾ tam̃ adorent.
Fatũ aut̃ dicunt. eẽ. quicqͥd dii fantur.
quicqͥd iuppit̃ fatur. A fando gͥ fatũ
dicunt id ẽ. a loquendo. qđ nisi hoc nom̃
iã in alia re soleret intelligi. qͦ corda
hominũ nolumꝰ inclinare rationabilit᷑

Expanded text:
Serapi consecratus, et ab eo ita cognominatus, Serapi consecratus, et ab eo ita cognominatus, quem Aegyptus instar numinis colebat, eo quod de futuris daret quaedam manifesta signa. Apparebat enim in Memphis, quem centum antistites prosequebantur, et repente velut lymphatici praecinebant. Hujus capitis imaginem sibi in eremo Judaei fecerunt. In lucis enim consulebantur a paganis, et responsa illis non signis, sed vocibus dabant. Genium autem dicunt, quod quasi vim habeat omnium rerum gignendarum, seu a gignendis liberis. Unde et geniales lecti dicebantur a gentibus, qui novo marito sternebantur. Haec et alia sunt gentilium fabulosa figmenta, quae interpretata sic habentur, ut ea non intellecta damnabiliter tamen adorentur. Fatum autem dicunt esse, quidquid dii fantur, quidquid Jupiter fatur. A fando igitur fatum dicunt, id est, a loquendo, qui nisi hoc nomen jam in alia re soleret intelligi, quo corda hominum nolumus inclinare, rationabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
intuentib cũ uestita. ẽ. agit uentibus.
Pars eiꝰ inferior fȩcda. ẽ. ꝓpt̃ arbores & fe¬
ras & pecudes. Caprinas ungulas habet.
ut soliditatẽ t̾rȩ ostendat. quẽ uolunt
rerũ & totius naturȩ dm̃. Unde & pan qͣsi
om̃ĩa dicunt. Isis lingua egyptiorũ t̾ra
appellat᷑. quã isin uolunt esse. Fuit aut̃
isis regina ȩgyptiorũ. inachis regis filia.
quȩ de grecia ueniens. egyptios litteras
docuit. & t̾ras colere instituit. ꝓpt̃̾ qđ
& terrã eiꝰ nomine appellauert. Serapis
om̃iũ maximꝰ ȩgyptiorũ ds̃. ipse. ẽ. apis
rex argiuorũ. Qui nauib transuectus
in ȩgyptũ. cũ ibidẽ mortuus fuisset
serapis appellatꝰ ẽ. ꝓpt̾ea qͥa arca in qua
mortuus ponit᷑. quã sarcofagũ uocant
soros dr̃ grete. & ibi eũ uenerari sepultũ
coeꝑunt priusquã tẽplũ eiꝰ esset instru¬
ctum uelut soror & apis. Sorapis pͥmo.¬
deinde una littera cõmutata. serapis
dictꝰ . ẽ. Apis fuit apud ȩgyptios taurus

Expanded text:
tellus convestita est †agitventibus†. Pars eius inferior foeda est, propter arbores et feras ut pecudes. Caprinas ungulas habet, ut soliditatem terrae ostendat, quem volunt rerum et totius naturae deum; unde Pan quasi omnia dicunt. Isis lingua Aegyptiorum terra appellatur, quam Isin volunt esse. Fuit autem Isis regina Aegyptiorum, Inachis regis filia, quae de Graecia veniens Aegyptios litteras docuit, et terras colere instituit; propter quod et terram eius nomine appellaverunt. Serapis omnium maximus Aegyptiorum deus. Ipse est Apis rex Argivorum, qui navibus transvectus in Aegyptum, cum ibidem mortuus fuisset, Serapis appellatus est; propterea quia arca, in qua mortuus ponitur, quam sarcophagum vocant, σορὸς dicitur Graece, et ibi eum venerari sepultum coeperunt, priusquam templum eius esset instructum. Velut σορὸς et Apis, Sorapis pdeinde una littera commutata, Serapis dictus est. Apis fuit apud Aegyptios taurus
Abbreviated transcription (Latin):
multorũ ingeniorũ ꝑhibent. & inde ea
artẽ & rationẽ int̾p̃tant᷑. qͥa sine rati¬
ne nichil potest contineri. Quȩ ratio.
qͥa ex solo animo nascit᷑: animũq putant
esse incapite & cerebro. idõ eã dicunt
de capite iouis esse natã. qͥa sensus sapi¬
entis qͥ inuenit om̃ia incapite. ẽ. Incuiꝰ
pectore idõ caput gorgonis fingit᷑. qđ
illic ẽ. omis prudentia quȩ confundi
alios. & imꝑitos ac saxeos cõprobat. qtł
& in antiqͥs imꝑatorũ statius cernimꝰ
nmectio pectore lorica. ꝓpt̾ insinuandi
sapientiã & uirtutẽ. Hȩc minerua. &
tritonia dr̃. Triton enĩ africȩ palusẽ
circaquã fertur uirginali apparuisse
ȩtate. ꝓpt̾ qđ tritonia nuncupata ẽ
Unde & tanto ꝓcliuius dea credita
qͣnto minꝰ origo eiꝰ innotuit Pallas ait
dicta uł ab insula pallene intrachia¬
in qua nutrita. ẽ. uł apotoi palleintods
id÷ abhastȩ concussione. uł qđ pallant

Expanded text:
multorum ingeniorum perhibent, et inde eam multorum ingeniorum perhibent, et inde eam artem et rationem interpretantur, quia sine ratione nihil potest contineri. Quae ratio, quia ex solo animo nascitur, animumque putant esse in capite et cerebro, ideo eam dicunt de capite Iovis esse natam, quia sensus sapientis, qui invenit omnia, in capite est. In cuius pectore ideo caput Gorgonis fingitur, quod illic est omnis prudentia, quae confundit alios, et inperitos ac saxeos conprobat: quod et in antiquis Imperatorum statuis cernimus in medio pectore loricae, propter insinuandam sapientiam et virtutem. Haec Minerva et Tritonia dicitur. Triton enim Africae palus est, circa quam fertur virginali apparuisse aetate, propter quod Tritonia nuncupata est. Unde et tanto proclivius dea credita, quanto minus origo eius innotuit. Pallas autem dicta vel ab insula Pallene in Thracin qua nutrita est; vel apo tu pallein to dori, id est ab haste concussione, vel quod Pallantem
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rã ignẽ habere ñ dubiũ. ẽ. ut ex eth¬
na uulcanoq datur intelligi. & ideo
uirginẽ putant: qͥa ignis inuiolabile
sit elem̃tũ. n ichilq nasci possit ex eo.
qͥppe qui omia quȩ arripuerit absu¬
mat. Ouidius infastis. Nec tu aliud ue¬
stã quã uiuã intellige flãmã. nataq
de flãma corpora nulla uides. ꝓ pt̾ea
& uirgines ei seruire dicunt. eo qđ sicꝰ
ex uirgine. ita nichil ex igne nascat᷑.
Iunonẽ dicunt qͣsi ianonẽ id÷ ianuã.
ꝓpurgationib feminarũ. eoqđ quasi
portas matrũ natorũ pandat. & nu¬
bentũ maritis. Sed hoc phylosophi. Poetȩ
aut̃ unonẽ. iouis assert̃ sororẽ & c̃uige
Ignẽ enĩ & aerẽ iouẽ: aquã & t̾rã iunonẽ
int̾pretant᷑. Quorũ duorũ ꝑmixtione
uniuersa gignunt᷑. & sororẽ dicunt:
qđ mundi pars. ẽ. Coniugẽ: qł cõmixta
gremiũ descendit. Minerua apud g̾cos
aut̃ mineruã uocatã quasi deã. & munꝰ
artiũ uariarũ. Hanc enĩ inuentricem

Expanded text:
habere non dubium est ut ex Aetna Vulcanoque datur intelligi. Et ideo virginem putant, quia ignis inviolabile sit elementum, nihilque nasci possit ex eo, quippe qui omnia quae arripuerit absumat. 68. Ovidius in Fastis: Nec tu aliud vestam, quam vivam intellige flammam; Nataque de flamma corpora nulla vides; propterea, et virgines ei servire dicuntur, eo quod sicut de virgine, ita nihil ex igne nascatur. 69. Junonem dicunt, quasi janonem, id est, januam pro purgationibus feminarum, et quod quasi portas matrum natis, et naturas pandat nubentium maritis. Sed hoc philosophi. Poetae autem Junonem Jovis asserunt sororem et conjugem; ignem enim et aerem Iovem, aquam et terram Iunonem interpretantur; quorum duorum permixtione universa gignuntur. Et sororem dicunt quod mundi pars est; coniugem, quod commixta gremium descendit. Minerva apud Graecoautem Minervam vocatam quasi deam et munus artium variarum. Hanc enim inventricem
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ om̃e. Fingunt enĩ eũ ex uniuersa¬
li elem̾torũ specie. Habet enĩ cornua
insimilitudinẽ radiorũ solis & lunȩ.
ctistinctã maculis. Habet pellẽ: ꝓpter
cęli sidera. Rubet eiꝰ facies. ad similitu¬
dinẽ ȩtheris. Fistulã septẽ calamorũ
gestat ꝓpt̾ armoniã cȩli. in qͣ septẽ sunt
soni & septẽ discrimina uocũ. Uillosus

Expanded text:
id est omne: fingunt enim eum ex universaid est omne: fingunt enim eum ex universali elementorum specie, habet enim cornua in similitudine radiorum solis et lune. Distinctam maculis habet pellem, propter celi sydera. Rubet eius facies, ad similitudinem etheris. Fistulam septem calamorum gestat, propter harmoniam celi, in qua septem sunt soni et septem discrimina voc
Abbreviated transcription (Latin):
Affrodin enĩ grece spuma uocat᷑ Qđ
autẽ fingunt saturnũ cȩlo patrigenl¬
talia abscidisse. & sanguinẽ fluxisse
inmari. atq eo spuma maris concreta uenꝰ
nata.ẽ. Illud aiunt qđ ꝑ coitũ salsi humo¬
ris substantia. ẽ. & inde affrodin uenerẽ
aut̃ uenerẽ uulcani dicunt uxorẽ. quia
ueneriũ officiũ ñnisi calore consistit.
Vnde ẽ frigidus in uenerẽ senior. Nã qđ
saturnꝰ dr̃ patri cȩlo uirilia amputasse.
quȩ in mare cadentia uenerẽ creauert᷑.
ideo fingitur. qͥa nisi humor de celo IN
terrã descenderit: nichil creat᷑. Cupidinẽ
uocatũ ferunt ꝓpt̾ amorẽ. Est enĩ demon
fornicationis. Qui idõ alatꝰ pingit᷑. qͥa ni
chil amantib leuius. nichil mutabilius
inuenit᷑ Puer pingit᷑. qͥa stultꝰ ẽ & irratio¬
nabilis amor. Sagittã & facẽ tenere fingi-¬
tur. Sagittã: qͥa amor cor uulnerat. Facẽ:
qͥa inflãmat. Pan dicunt greci. latini sil¬
uanũ dm̃ rusticorũ. quẽ innaturȩ simi¬

Expanded text:
Aphros enim Graece spuma vocatur. Quod autem fingunt Saturnum Coelo patri genitalia abscidisse, et sanguinem fudisse in mare, atque eo spuma maris concreta Venus nata est: illud aiunt, quod coitus salsi humoris substantia est, et inde affrodin Aphrodiautem Venerem Vulcani dicunt uxorem, quia venereum officium non sine calore consistit; unde est: Frigidus in Venerem senior. Nam quod Saturnus dicitur patri Coelo virilia amputasse, quae in mare cadentia Venerem creaverunt, id ideo fingitur, quia nisi humor de coelo in terram descenderit, nihil creatur. Cupidinem vocatum ferunt propter amorem. Est enim daemon fornicathil amantibus levius, nihil mutabilius invenitur. Puer pingitur, quia stultus est et irrationabilis amor. Sagittam et facem tenere fingitur; sagittam quia amor cor vulnerat, facem quia inflammat. Pan dicunt Greci, Latini Sylvanum, deum rusticorum, quem in nature simi
Abbreviated transcription (Latin):
tiles eos qui ex gentib credunt. sicut
post fidem dici iã ñ potest iudeus. te¬
stante paulo apło. & dicente iam xp̃ia
Apostatȩ dicunt᷑. qͥ post baptismũ xp̃i¬
susceptũ ad idolorũ cultũ & sacrifi¬

Expanded text:
tiles eos qui ex gentibus credunt; sicut tiles eos qui ex gentibus credunt; sicut post fidem dici iam non potest Iudaeus, testante Paulo Apostolo et dicente iam ChristApostatae dicuntur, qui post baptismum Chrisusceptum ad idolorum cultum
Abbreviated transcription (Latin):
inuenert᷑. Prȩstigiũ uͦ: merturius
pͥmus dr̃ inuenisse. Dictũ aut̃ pręsti¬
gium. qđ p̾stringat aciẽ oculorum.
Aruspicinȩ artẽ. primꝰ etruscis tradidis¬
se dicit᷑. quidã stages. Hic ex horis
aruspicinã dictauit. & postea no
apparuit: Nam dr̃ fabulose arante
qͦdam rustico. subito hunc ex glebis
exiluisse & aruspicinã dictasse. qua
die & mortuus. ẽ quos libros romani
atheniensiũ dicti. ubi exorti st̃.
Ibi enĩ in locis agrestib & pagis. gen¬
tiles lucos idolaq statuert᷑. & a tali
initio uocabulũ pagani sortiti ft̃.
Gentiles st̃ qui sine lege st̃. & nondũ
credidert. Dicti autẽ gentiles. qͥa ita
sunt ut fuerunt geniti. sicut in carne
descendert̃. sub peccato scilicet idolis
seruientes & necdũ regenerati. ꝓinde
gentiles primitꝰ nuncupant᷑. Ipsi di¬
cuntur grece ethnici. Ethiici enĩ ex
greco. in latinũ int̾pretant᷑ gentiles.
Ethnos enĩ grece. gens dr̃ Post fidem
aut̃ ñ debere uocari gentes siue gen¬

Expanded text:
nt. Praestigium vero Mercurius primus dicitur invenisse. Dictum autem praestigium, quod praestringat aciem oculorum. Aruspicinae artem primus Etruscis tradidisse dicitur quidam Tages. Hic ex †oris† aruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, arante quodam rustico, subito hunc ex glebis exiluisse et aruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani Atheniensium dicti, ubi exorti sunt. Ibi enim in locis agrestibus et pagis gentiles lucos idolaque statuerunt, et a tali initio vocabulum pagani sortiti sunt. Gentiles sunt qui sine lege sunt, et nondum crediderunt. Dicti autem gentiles, quia ita sunt ut fuerunt geniti, id est, sicut in carne descenderunt sub peccato, scilicet idolis servientes et necdum regenerati. Proinde gentiles primitus nuncupantur: ipsi dicuntur Graece Ethnici. Ethnici ex Graeco in Latinum interpretantur gentiles. Ἔθνος enim Graece gens dicitur. Post fidem autem non debere vocari gentes sive gen
Abbreviated transcription (Latin):
cursu cũ sole contendit. siue quia
& nocte & die uidetur. Iungunt eniꝰ
unũ equũ nigrũ. alterũ candidum.
Trigas diis inferis. qͥa hi ꝑtres ȩtates¬
homines ad se rapiunt. Idđ ẽ ꝑ infantiã.
iuuentutẽ atq senectutẽ. Seiuga
maximꝰ currus currit ioui ꝓpt̃ qđ¬
maximũ deorũ suorũ eũ esse credunt.
Ideo aut̃ rotis quadrigas currere dicunt.
siue qͥa mundus iste circuli sui celeri¬
tate transcurrit. siue ꝓpt̾ solem quia
uolubili ambitu rotat. sic̃ ait ennius.
Inde pate facit radiis rota candida
DE SEPTEM SPACIIS.

Expanded text:
cursu cum sole contendit, sive quia cursu cum sole contendit, sive quia et nocte et die videtur. Iungunt enim unum equum nigrum, alterum candidum. Trigas diis inferis, quia ihomines ad se rapiunt, id est per infantiam, iuventutem, atque senectam. Seiuga maximmaximum deorum suorum eum esse credunt. Ideo autem rotis quadrigas currere dicunt, sive quia mundus iste circuli sui celeritate transcurrit, sive propter solem, quia volubili ambitu rotat; sicut ait EnniusAnn. 558: Inde patefecit radiis rota candida 37 De septem spatiis.
Abbreviated transcription (Latin):
nis primꝰ .iiiiʳ. equos iunxisse fertur
Sicut uirgilius auctor. ẽ dicens. Primꝰ
ericthonius currus & . iiͦii. ausus iungere
equos. rapidisq rotis insistere uictor.¬
Fuit aut̃ mineruȩ & uulcani filiusele
cactuca in terrã libidine ut fabulę
ferunt ꝓcreatꝰ. Portentũ demonicum.
immo diabolus. qͥ primo iunoni currũ
dedi caute. Iali auctore quadrige
duplici olim temone erant ꝑpetuoq
& qui omĩb equis iniceretur. Iugo
primus ciristenes sicionꝰ tantũ medios
iugauit. eisq singulos ex utraq par¬
te simplici uinculo applicuit. quos
greci siraforas. latini funarios uo¬
cant. a genere uinculi qͦ prius alliga¬
bantur:
De equis quib currunt
equorũ & iugo dicti. ex quib
quadrigas soli. bigas lunȩ trigas
inferis. seiugas ioui. desultores luci-¬
fero & hesꝑo sacrauert. Quadrigam
ideo soli iungunt. qͥa ꝑ quattuor tẽ¬
pora annꝰ uertit᷑. Uere. ȩ̨state. autũ¬
no & hieme. Bigas lunȩ. qm̃ gemnc

Expanded text:
nis, primus quatuor equos junxisse fertur, sicut Virgilius auctor est dicens: Primus Ericthonius currus, et quatuor ausus Jungere equos, rapidisqFuit autem Minervae et Vulcani filius de caduca in terram libidine, ut fabulae ferunt, procreatus, portentum daemonicum, immo diabolus, qui primus Iunoni currum dedicavit. Tali auctore quadrigaeduplici olim temone erant perpetuoque et qui omnibus equis iniceretur iugo. Primus Clisthenes Sicyonius tantum medios iugavit, eisque singulos ex utraque parte simplici vinculo adplicavit, quos Graeci σειραφόρους, Latini funarios vocant, a genere vinculi, quo prius alligabantur. De equis quibus currimuequorum et iugo dicti. Ex quibus quadrigas soli, bigas lunae, trigas inferis, seiugas Iovi, desultores Lucifero et Hespero sacraverunt. Quadrigam ideo soli iungunt quia per quattuor tempora annus vertitur: vere, aestate, autumno et hieme. Bigas lunae, quoniam gemino
Abbreviated transcription (Latin):
ACTUS quisq apud lusores
singulorũ mutata. ẽ : & unionẽ canẽ
trionẽ suppũ. quatrionẽ planũ uo¬
cabant. DEIACTU TESSERARUM.
acius tesserarũ ita a peritis aleatori¬
bus cõponitur. ut afferat qđ uoluerit
ut puta senionẽ. qui eis in iactu boni
ordinate mouent᷑. partim uagȩ.
deo alios ordinarios. alios uagos appe¬
lant. At uͦ qͥ moueri omino ñ possunt.
incitos dicunt. Unde & egentes homini
inciti uocant᷑. quib spes ulla ꝓcedendi¬
nulla restat.¬
at. De interdictione

Expanded text:
actus quisque apud lusores singulorum mutata est, et unionem canem, trinionem suppum, quaternionem planum vocabant. De iactu tesserarum . Iactus tesserarum ita a peritis aleatoribus conponitur ut adferat quod voluerit, utputa senionem, qui eis in iactu bonumordine moventur, partim vage: ideo alios ordinarios, alios vagos appellant; at vero qui moveri omnino non possunt, incitos dicunt. Unde et egentes homines inciti vocantur, quibus spes ultra procednulla restat. De interdictione
Abbreviated transcription (Latin):
tum hispani uocant. qđ manꝰ tegat tantũ
Est enĩ breue amictũ. Prȩtexta puerile. ẽ.
palliũ. qͦusq ad sedecĩ annos pueri no-¬
biles sub disciplinȩ cultu utebantur.
Unde & pͣtextati pueri appellati sc̃. Dicta
aut̃ prȩtexta. qͥa prȩtexebat᷑ ei latior
purpura incapitio. Casula. ẽ uestis
cucullata. dicta ꝑdiminutionẽ a casa.
qđ totũ hominẽ tegat qͣsi minor casa.
Inde & cuculla qͣsi minor cella. sic &
greci. Planetas dictas qͥa horis errantib
euagantur. Unde & stellȩ planetȩ idest
uage. eo qđ uagę suo errore motuq di¬
scurrunt. Birrus a greco uocabulũ tra¬
hie. Illi enĩ birrũ. bibrũ dicunt. Melo¬
tes. quȩ etiã perȩ uocant᷑. pellis . ẽ. capri¬
na a collo pendens. pcincta usq ad lũ¬
bos. Est enĩ habitꝰ ꝓprie necessarius ad
oꝑis exercitiũ. Fiebat aut̃ prius ut qui¬
dã existumant de pelliculis melonum.
Unde & melotes uocatȩ st̃ Fimbriȩ uo¬

Expanded text:
tum Hispani vocant quod manus tegat tantum; tum Hispani vocant quod manus tegat tantum; est enim breve amictum. Praetexta puerile est pallium quo usque ad sedecim annos pueri nobiles sub disciplinae cultu utebantur; unde et praetextati pueri appellati sunt. Dicta autem praetexta quia praetexebatur ei latior purpura. Casula est vestis cucullata, dicta per diminutionem a casa, quod totum hominem tegat quasi minor casa. Inde et cuculla, quasi minor cella. Sic et Graece planetas, dicta quia oris errantibus evagantur. Unde et stellae planetae, id est vagae, eo quod vago sui errore motuque discurrunt. Birrus a Graeco vocabulum trahit, illi enim birrum bibrum dicunt. Melotes, quae etiam pera vocatur, pellis est caprina a collo pendens praecincta usque ad lumbos: est autem habitus proprie necessarius ad operis exercitium. Fiebat autem prius, ut quidam existimant, de pelliculis melonum; unde et melotes vocatae sunt. Fimbriae vo
Abbreviated transcription (Latin):
bellicũ. dictũ ut quibꝰdã uidet᷑. qđ
eo indutus palam faceret imꝑator bel¬
lum futurũ. Circũ textũ ẽ. qđ grece
ciclas dr̃. De qͦ uirgiliꝰ. Et circũ tęxtũ
croceo uelam̃ acanto. Circũ textum
aut̃ dictũ. qͥa est rocundũ pallium.¬
Diplois grecũ nom̃ ab eo qđ sit duplex
ci panno patientiã uelat. Est aut̃ ue¬
stis militaris. cuiꝰ usus gallicis pͥmũ
expeditionib coepit. ex pͣda hostili.
De qua ẽ uox illa. Senatui togis depo¬
sitis. quirites ad saga fuert̃. Sagum
aut̃ gallicũ nom̃ est. Dictũ aut̃ sagũ
quadrũ. eoqđ apud eos primũ qua-¬
dratũ uł quadruplex esset. Penula ẽ.
palliũ cũ fimbriis longis Lacerra. pal.¬
lium fimbriatũ. quo olim soli milites
utebant᷑. Unde & in distinguenda ca¬
strensi urbanaq turba. hos togatos. illos
lacernatos uocabant. Inde aut̃ lacernȩ.
quasi amputatis capitib fimbriarũ.
neq tta laxis. ut sunt penularũ. Man¬

Expanded text:
bellicum, dictum ut quibusdam videtur, quod bellicum, dictum ut quibusdam videtur, quod eo indutus palam faceret imperator futurum bellum. Circumtextum est, quod grece ciclas dicitur. De quo Virgilius. Et circumtextum croceo velamen acantho. Circumtextum autem dictum, quia est roDiplois Graecum nomen, ab eo quod sit duplex ci panno patientia velat. Est autem vestis militaris, cuius usus Gallicis primum expeditionibus coepit e praeda hostili. De qua est vox illa senatui: 'Togis depositis Quirites ad saga fuerunt.' Sagum autem Gallicum nomen est: dictum autem sagum quadrum eo quod apud eos primum quadratus vel quadruplex esset. Paenula est pallium cum fimbriis longis. Lacerna pallium fimbriatum quod olim soli milites utebantur; unde et in distinguenda castrensi urbanaque turba hos togatos, illos lacernatos vocabant. Inde autem lacernae quasi amputatis capitibus fimbriarum, neque ita laxis ut sunt paenularum. Man
Abbreviated transcription (Latin):
eademq cretata. in qua candidati
id .ẽ. magistratũ petentes ambiebant᷑.
addita creta. quo candidior insigni¬
orq esset. Cicero in oratione quã ha¬
buit contra cõpetitores. in toga ean¬
dida scripste. Cinctꝰ galbinꝰ. ẽ. cũ ita
imponit᷑ toga. ut togę licinia quȩ
post secus reicitur attrahat᷑ ad pectꝰ.
ita ut ex utroq latere. ex humeris pi¬
cturȩ pendeant. ut sacerdotes genti¬
lium faciebant. aite cingebantur
prȩtores. Trabea erat togȩ species ex
purpura & cõco. qua oꝑti romanorũ
reges initio ꝓcedebant. Hanc primũ
romulus adinuenisse ꝑhibet᷑. ad di¬
scretionẽ regii habitus. Trabea aut̃
dicta qđ in maiore gła hominẽ trans¬
bearet. hoc ẽ ultra & in posterũ. am¬
pliori dignitate honoris beatũ faceret
aludam̃tũ erat insigne palliũ impa¬
torũ. cocco purpuraq & auro distin¬
ctũ. De qͦ salustius. Togã inqͥt palu¬
dam̃to mutauit. Erat aut̃ pallium

Expanded text:
eademque cretata in qua candidati, eademque cretata in qua candidati, id est magistratum petentes, ambiebant, addita creta quo candidior insigniorque esset. Cicero in oratione quam habuit contra conpetitores 'In Toga Candida' scripsit. Cinctus Gabinus est cum ita inponitur toga ut togae lacinia, quae post secus reicitur, adtrahitur ad pectus, ita ut ex utroque latere ex humeris picturae pendeant, ut sacerdotes gentilium faciebant aut cingebantur praetores. Trabea erat togae species ex purpura et cocco qua operti Romanorum reges initio procedebant. Hanc primum Romulus adinvenisse perhibetur ad discretionem regii habitus. Trabea autem dicta quod in maiori gloria hominem transbearet, hoc est ultra et in posterum ampliori dignitate honoris beatum faceret. Paludamentum erat insigne pallium inperatorum, cocco purpuraque et auro distinctum. De quo Salustius. Togam inquit paludamento mutavit. Erat autem pallium
Abbreviated transcription (Latin):
est quo ministrantiũ scapulȩ con¬
teguntur. ut dũ ministrant. expediti
quaritũ ualet tuorũ pectũ ꝑnicitas
Dictũ aut̃ palliũ a pellibꝰ. quia prius
suꝑ indumta pellicia ueteres utebant᷑
quasi pellea. siue a palla ꝑdiriuationẽ
Clamis . ẽ. qͥ ex una parte induitur. neq
consuit᷑. sed fibula infrenat᷑. Hinc &
grece nom̃ acceprt. Toga dicta qđ uela¬
mento sui corpus tegat. atq oꝑiat. Est
aut̃ palliũ purũ. forma rotunda. effu¬
siore & quasi inundante sinu. & sub
dextro ueniens. suꝑ humerũ sinistrũ
ponitur. Cuius similitudinẽ in oꝑim̃tis
simulacrorũ uł picturarũ aspicimꝰ.
easq statuas togatas uocamus. Toga¬
aut̃ romani in pace utebant᷑. belli aut̃
tẽpore: paludam̃tis. Mensura toge
iusta. si sex ulnas habeat. Toga pal¬
mata dicebat᷑. quã merebant᷑ hi qui
reportabant de hostib palmas. Ipsa¬
uocabat᷑ & toga picta. eo qđ uictorias
cũ palmis intextas haberet Toga candida

Expanded text:
est quo ministrantium scapulae conteguntur ut, dum ministrant, expediti quantum valet tuorum pedum pernicitas. Dictum autem pallium a pellibus, quia prius super indumenta pellicia veteres utebantur, quasi pellea; sive a palla per derivationem. Chlamys est qui ex una parte induitur, neque consuitur, sed fibula infrenatur. Hinc et Graece nomen accepit. Toga dicta quod velamento sui corpus tegat atque operiat. Est autem pallium purum forma rotunda et fusiore, et quasi inundante sinu, et sub dextro veniens supra humerum sinistrum ponitur, cuius similitudinem in operimentis simulacrorum vel picturarum aspicimus; easque statuas togatas autem Romani in pace utebantur, belli autem tempore paludamentis: mensura togae justa, si sex ulnas habeat. Toga palmata dicebatur, quam merebantur hi, qui reportabant de hostibvocabatur et toga picta, eo quod victorias cum palmis intextas haberet. Toga candida
Abbreviated transcription (Latin):
c consanguinitas dũ se paulatim
ppaginũ ordinib dirimens. usq
adultimũ gradũ subtraxerit. & pro¬
pinquitas esse desierit. eam rursus lex
matrimonii uinculo repetit. & qͦdam¬
modo reuocat fugientẽ. Idõ aut̃ usq
ad sextũ generis gradũ consanguini¬
tas constituta est. ut sicut sex ȩtatib
mundi generatio & hominis status
finitur: ita ꝓpinquitas generis tot

Expanded text:
 Consanguinitas dum se paulatim propaginum ordinibus dirimens usque ad ultimum gradum subtraxerit, et propinquitas esse desierit, eam rursus lex matrimonii vinculo repetit, et quodammodo revocat fugientem. Ideo autem usque ad sextum generis gradum consanguinitas constituta est, ut sicut sex aetatibus mundi generatio, et hominis status finitur, ita propinquitas generis tot
Abbreviated transcription (Latin):
exortũ. ẽ. nom̃ patris familias. Qui aut̃
inique dominant᷑ in seruis. hoc se no
iuris solennitatẽ. infamiliã transit ma¬
riti. Iabulȩ enĩ matrimoniales. instru¬
m̃ta emptionis suȩ st̃. Alias sicut matro¬
na ẽ. mat̾ primi pueri. id ẽ. quasi mat̃
nati. ita mat̾ familias illa . ẽ. quȩ plures
enixa. ẽ Nam familia ex duob esse inci¬
pit. Auus. patris pat̾ est: ab ȩuo dictus.
id ẽ ab antiquitate. Proauus. aui pat̾. ẽ:
quasi ꝓpe auũ. Ab auus. ꝓaui pat̾. iã¬

Expanded text:
exortum est nomen patri familias. Qui autem exortum est nomen patri familias. Qui autem inique dominantur in servis, hoc se nomis sollemnitatem in familiam transit mariti. Tabulae enim matrimoniales instrumenta emptionis suae sunt. Alias sicut matrona est mater primi pueri, id est quasi mater nati, ita materfamilias illa est quae plures enixa est. Nam familia ex duobus esse incipit. Avus patris pater est, ab aevo dictus, id est ab antiquitate. Proavus avi pater est, quasi prope avum. Abavus proavi pater
Abbreviated transcription (Latin):
Soluit enĩ tributũ auctoris. Ini
hocenĩ uocabulo pͥma successio. ẽ. hȩ¬
reditatis & generis. ut sint filii & ne¬
potes. Prohȩres. ẽ. qui locoheredis fun¬
gitur. quasi ꝓhȩrede. Est enĩ aut in¬
stitutꝰ aut substitutꝰ. Pat̃. ẽ. a quo ini¬
tium nascit᷑ generis. Itaq is pat̾ fami¬
lias uocitatur. Pat̾ autẽ dictꝰ. eo qđ
patratione ꝑacta filiũ ꝓcreet. Patra¬
tio enĩ est rei ueneriȩ consũmatio.
Lucretius. & beneł patatio etrũ Nenito¬
res aut̃ a gignendo. & parentes quasi
parientes. idẽ & creatores. Crem̃tũ
enĩ. ẽ. sem̃ masculi. Vnde & animali¬
um & hominũ corpora concipiunt᷑.
hinc creatores parentes dicunt᷑. Mat̾
enĩ quasi materia. Nã causa pat̾ .ẽ. Pat̃
familias aut̃ dictꝰ. qđ om̃ib in familia
sua positis seruis tanquã pat̾ filiis patria
dilectione consulit. seruorũq conditionẽ
a filiorũ effectu ñ discernit. sed quasi
unũ membrũ amplectitur. Hinc enĩ

Expanded text:
ibutum auctoris. In hoc enimvero vocabulo prima successio est hereditatis et generis, ut sunt filii et nepotes. Proheres est, qui loco heredis fungitur, quasi pro herede. Est enim aut institutus, aut substitutus. Pater est, a quo initium nascitur generis. Itaque is paterfamilias vocitatur. Pater autem dictus eo quod patratione peracta filium procreet. Patratio enim est rei veneriae consummatio. Lucretius4, 1129: Et bene patra patrum. Genitores autem a gignendo; et parentes quasi parientes. Idem et creatores. Crementum enim est semen masculi, unde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc creatores parentes dicuntur. Mateenim quasi materia; nam causa pater est. Pater familias autem dictus, quod omnibus in familia sua positis servis tamquam pater filiis patria dilectione consulit, servorumque condicionem a filiorum affectu non discernit, sed quasi unum membrum amplectit. Hinc enim
Abbreviated transcription (Latin):
qđ incalice agitatũ spumã albentẽ
reddit. Fr̃s dicti eo qđ̃ sint ex eodẽ
fructu. id ẽ. ex eodẽ semine nati.
Germani uͦ de eadẽ genitrice manan¬
tes. ñ ut multi dicunt de eodẽ ger¬
mine. qͥ tantũ fr̃s uocantur. Ergo fr̃s
ex eodẽ fructu. germani ex eadem
genitrice manantes. Uterini uocati.
qđ sint ex diuersis patrib. & uno
utero editi. Nam uterus. tantũ muli¬
eris. ẽ. Quattuor autẽ modis in scri¬
pturis diuinis fr̃s dici. natura. gente.
cognatione. affectu. Natura ut esau
& iacob. andreas & petrus. iacob &
iohes. Gente. ut om̃s iudei fr̃s int̾ se
uocantur in deuteronomio.Si aut̃ eme¬
ris frẽm tuũ qui ẽ hebreus. Et apłs.¬

Expanded text:
quod in calice agitatum spumam albentem quod in calice agitatum spumam albentem reddit. fructu, id est ex eodem semine nati. Germani vero de eadem genetrice manantes; non, ut multi dicunt, de eodem germine, qui tantum fratres vocantur. Ergo fratres ex eodem fructu, germani ex eadem genetrice manantes. Uterini vocati, quod sint ex diversis patribus, et uno utero editi. Nam uterus tantum mulieris est. Quattuor autem modis in Scripturis divinis fratres dici: natura, gente, cognatione, affectu. Natura, ut Esau et Iacob, Andreas et Petrus, Iacobus et Iohannes. Gente, ut omnes Iudaei fratres inter se vocantur in Deuteronomio15, 12: 'Si autem emeris fratrem tuum, qui est Hebraeus.' Et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
potis filius. Trinepos adnepotis filius
quia post nepotẽ quartꝰ in ordine i
quasi tetra nepos. Minores aut̃ ñ di¬
cimꝰ nisi qͦtiens graduũ deficit nom̃.
ut puta filius. nepos. ꝓnepos. ab nepos
adnepos. trinepos. Ubi isti gradus
defecerint. merito iã dicimꝰ mino¬
res. sicut & maiores dicimꝰ post patris.
dum desunt filii. Qui idõ prius
ingente agnoscunt᷑. qͥa ueniunt ꝑ ui¬
rilis sȩxus ꝑsonas ueluti frat᷑ eodem
patre natꝰ. uł frĩs filius nepas. uł ex
tionis. Cognati dicti. quia st̃ & ipsi
ꝓpinquitate cognationis coniuncti.
Qui inde post agnatos habentur. quia
ꝑfeminini sexus ꝑsonas ueniunt. nec
sunt agnati. sed alias naturali iure
sanguinis appellatus. Consanguinei
uocati. eo qđ ex uno sanguine. id est
ex uno patris semine nati st̃. Nã sem̃
uiri spuma. ẽ. sanguinis. ad instar
aquȩ in scopulos collisȩ quȩ spumã
candidã facte. uel sicut uinũ nigrũ

Expanded text:
potis filius. 30. Trinepos, adnepotis filius, potis filius. 30. Trinepos, adnepotis filius, quia post nepotem quartus in ordine est, quasi tetranepos. 31. Minores autem non dicimus, nisi quoties graduum deficit nomen, ut puta filius, nepos, pronepos, abnepos, adnepos, trinepos. Ubi isti gradus defecerint, merito jam dicimus minores, sicut et majores dicimus post patris, dum desunt filii. Qui ideo prius in gente agnoscuntur quia veniunt per virilis sexus personas, veluti frater eodem patre natus, vel fratris filius, neposve ex 2. Cognati dicti, quia sunt et ipsi propinquitate cognationis conjuncti. Qui inde post agnatos habentur, quia per feminini sexus personas veniunt, nec sunt agnati, sed alias naturali jure mitatem sanguinis appellatus. 444 4. Consanguinei vocati, eo quod ex uno sanguine, id est, ex uno patris semine nati sunt; nam semen viri spuma est sanguinis, ad instar aquae in scopulos collisae, quae spumam candidam facit, vel sicut vinum nigrum,
Abbreviated transcription (Latin):
existimant᷑. Inde & hi qui ñ st̃ de le¬
gitimo matrimonio. matrẽ potius
quasiextra puritatẽ. id .ẽ. quasi
Dictꝰ autẽ nepos. quasi natꝰ post. Primi
enĩ filius nascit᷑. deinde nepos. gu¬
dus enĩ substitutionis. ẽ. Hinc &
posteritas. quasi postera ȩtas. Neps
autẽ utriusq sexus. ẽ. nã ut neptis
dicamꝰ in iure. ẽ. ꝓpt̾ discretionem
successionis admissã. Pronepos. ẽ ql
ex nepote conceptꝰ. natꝰq ẽ. Et dicł
ꝓnepos. quasi natus porro post. Exhi
qͦq gracdu incipit uocari & ꝓgenies
quasi porro post gentti. Na filii a
nepotes ñ sunt ꝓgenies. qͥa ñ est ies
longa posteritas. Sicut autẽ inferius
longe editi ꝓgenies dicunt᷑. ita supi
ꝓaui. ataui. qui & ꝓgenitores appel¬
lantur. quasi porro generantes. Prone¬
pos dictus. qͥa ꝓpe nepotẽ. Abnepos
quia seiungit᷑ a nepote. Est enĩ int̃
illũ & nepotẽ ꝓnepos. Adnepos. ab ue¬

Expanded text:
existimantur. Unde et hi, qui non sunt de leexistimantur. Unde et hi, qui non sunt de legitimo matrimonio, matrem potius quasi extra puritatem, id est quasi Dictus autem nepos, quasi natus post. Primum enim filius nascitur, deinde nepos. Gradus enim substitutionis est. Hinc et posteritas, quasi postera aetas. Nepos autem utriusque sexus est. Nam, ut neptis dicamus in jure est propter discretionem successionis admissum. 27. Pronepos est qui ex nepote conceptus natusque est. Et dictus pronepos, quasi natus porro post. Ex hoc quoque gradu incipit vocari et progenies, quasi porro post geniti. Nam filii et nepotes 443 non sunt progenies, quia non est in eis longa posteritas. 28. Sicut autem inferius longe editi progenies dicuntur, ita superius proavi, atavique progenitores appellantur, quasi porro generantes. PRONEPOS dictus, quia prope nepotem. 29. Abnepos, quia sejungitur a nepote. Est enim inter illum et nepotem pronepos. Adnepos, abne
Abbreviated transcription (Latin):
a pube. Adoptiuus filius. ẽ qui aut
patre iusto aut auo aut ꝓauo. cuius
potestate ꝑemancipationẽ est traditꝰ
in alienã potestatẽ. qͥ utriusq fert nom̃.
ut fabius. emilius. uł scipio paulinus.
Gemini st̃. ñ duo tantũ simulnati. sed
etiã plures. De geminis aut̃ uno aborto
alter qͥ legitime natꝰ fuerit. uopiscus
nominat᷑. Posthumꝰ uocat᷑. eoqđ post
humationẽ patris nascit᷑. id. ẽ. post
obitũ. iste & defuncti nom̃ accipit.¬
Sic enĩ lȩx uoluit. ut qͥ post defunetũ
nascitur. defuncti nomine appelletur.
Nothus dr̃. qui de patre nobili & matre
ignobili gignit᷑. sicut ex concubina.
Est autẽ hoc nom̃ grecũ. & in latinitate
deficit. Huic contrarius spurius. qui
de matre nobili & patre ignobili n¬
scitur. Itẽ spurius patre incerto. ma¬
tre uidua genitꝰ uelut tantũ spurui
filius. qͥa muliebrẽ naturã ueteres
& fauonios appellabant. qͥa quȩdam
animalia. fauonio sp̃i hausto. concix

Expanded text:
a pube. Adoptivus filius est, qui aut a pube. Adoptivus filius est, qui aut patre iusto, aut avo, aut proavo, cuius potestate per mancipationem est traditus in alienam potestatem, qui utriusque fert nomen, ut Fabius Aemilius, vel Scipio Paulinus. Gemini sunt non duo tantum simul nati, sed etiam plures. De geminis autem uno aborto, alter, qui legitime natus fuerit, Vopiscus nominatur. Posthumus vocatur eo quod post humationem patris nascitur, id est post obitum. Iste et defuncti nomen accepit.Sic enim lex voluit, ut qui de defuncto nascitur, defuncti nomine appelletur. Nothus dicitur, qui de patre nobili et de matre ignobili gignitur, sicut ex concubina. Est autem hoc nomen Graecum et in Latinitate deficit. Huic contrarius spurius, qui de matre nobili et patre ignobili nascitur. Item spurius patre incerto, matre vidua genitus, velut tantum spurii filius; quia muliebrem naturam veteres et Favonios appellabant, quia quaedam animalia Favonio spiritu hausto concipere
Abbreviated transcription (Latin):
magna est: ego illi filiȩ fr̃is filius
aut filia. Amitȩ meȩ auia. michi
proamita est: ego illi neptis filius
abamita est: ego illi neptis nepos
Matris meȩ frater michi auunculus
est: ego illi sororis filius aut filia
Auunculi mei pater. michi auunculus
magnus est: ego illi filii sororis fi¬
lius aut filia. Auunculi mei auus.
michi proauunculus est: ego illi
filii nepos aut neptis. Auunculi
mei proauus. michi ab aimculus
est: ego illi neptis filius aut filia.
DE MERTERIS
Matris meȩ soror. michi matertera
est: ego illi sororis filius aut filia.
Materterȩ meȩ soror. mͥ matertera
magna ẽ: ego illi sororis nepos aut
neptis. Auiȩ meȩ soror. michi ab
michi promatertera est. ego illi
neptis filius aut filia.
Scemata dicuntur ramusculi quos
aduocati faciunt in genere: cum
gradus cognationũ partiuntur.
ut puta ille filius. ille pater.
ille auus. ille agnatus. & cȩteri.
quorum figurȩ istȩ sunt

Expanded text:
magna est, ego illi filiae fratris filius, magna est, ego illi filiae fratris filius, aut filia. Amitae meae avia mihi proamita est, ego illi nepotis aut neabamita est, ego illi nepotis, aut Matris meae frater mihi avunculus est, ego illi sororis filius, aut filia. Avunculi mei pater mihi avunculus magnus est, ego illi filii sororis filius, aut filia. Avunculi mei avus mihi proavunculus est, ego illi filii nepos, aut neptis. Avunculi mei proavus mihi abavunculus est, ego illi neptis filius, aut filia. De materteris. Matris meae soror mihi matertera est, ego illi sororis filius, aut filia. Materterae meae soror mihi matertera magna est, ego illi sororis nepos, aut neptis. Aviae meae soror mihi abmor mihi promatertera est, ego illi neptis filius, aut filia. Stemmata dicuntur ramusculi, quos advocati faciunt in genere, cum gradus cognationum partiuntur, ut puta ille filius, ille pater, ille avus, ille agnatus, et ceteri, quorum figurae haec: ST
Abbreviated transcription (Latin):
genus. quia prius genitꝰ. Unde &
uulgo ante natus. Uocabula agen
te hȩc uidentur declinata. Genitor.
genitrix. agnati. agnatȩ. cognati.
cognatȩ. ꝓgenitores. ꝓgenitrices.
germani. germanȩ:
ego illi filius aut filia. Patris
mei pat̾ mͥ auus. ẽ: ego illi nepos
aut neptis. Patris mei auus mͥ ꝓauus
est: ego illi ꝓnepos aut ꝓneptis. Pa¬
tris mei ꝓauus. mͥ ab auis. ẽ: ego¬
illi abnepos. aut abneptis. Patris mei
abauus. mͥ atauus. ẽ: ego illi adnepos
aut adneptis. Patris mei atauus. mͥ
tritauus. ẽ: ego illi trinepos aut
trineptis. ERUIS
Patris mei fr̃. mͥ patruus est: ego illi
fris filius aut filia. Patrui mci
pater. michi pater magnus est: ego
Patrui mei auus. michi ꝓpatruus
est: ego illi filii uł filiȩ nepos aut
neptis. Patrui mei ꝓauus. michi
Patris mei soror. michi amita est:
ego illi fratris filius aut filia.
Amite meȩ mater michi amita

Expanded text:
genus, vel quasi prius genitus; unde et genus, vel quasi prius genitus; unde et vulgo antenatus. 22. Vocabula autem a gente haec videntur declinata: genitor, genitrix; agnati, agnatae; cognati, cognatae; progenitores, progenitrices; germani, germanae. ego illi filius, aut filia. Patris mei pater mihi avus est, ego illi nepos, aut neptis. Patris mei avus mihi proavus est, ego illi pronepos, aut proneptis. Patris mei proavus mihi abavusilli abnepos, aut abneptis. Patris mei abavus mihi atavus est, ego illi adnepos, aut adneptis. Patris mei atavus mihi tritavus est, ego illi trinepos, aut trineptis. De patruis. Patris mei frater mihi patruus est, ego illi fratris filius, aut filia. Patrui mei pater mihi pater magnus est, ego , aut filia. Patrui mei avus mihi propatruus est, ego illi filii, aut filiae aut nepos, aut neptis. Patrui mei proavus mihi  De amitis. Patris mei soror mihi amita est, ego illi fratris filius, aut filia. Amitae meae mater mihi amita
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ uocati. qui aut ex sorore & fr̃e. aut
ex duab sororib st̃ nati. quasi consorini.
Fratrueles autẽ materterȩ filii sunt.
Sobrini. consobrinorũ filii. Titissgrecũ¬
nom̃ est. Patruus. fr̃ patris. ẽ: quasi pat̾
alius. Unde ex moriente patre pupillũ
prior patruus suscipit. & quasi filiũ
lege tuetur. Auunculus. ẽ. matris fr̃.
cuius nom formã diminutiui habere
uidetur. qui ab auo uenire monstrat᷑.
Amita . ẽ. soror patris. quasi alia mat̾.
Matertera.ẽ. soror matris. quasi mater
alteri. Socer ẽ. qui filiã dedit. Gener
est. qui filiam duxit. Gener aut̃ di¬
ctus. qđ adsciscat᷑ ad augendũ genꝰ
Socer autẽ & socrus. qđ generũ uel
nurũ sibi associauit. Uitricus . ẽ. qͥ
uxore ex alio uiro filiũ aut filiam haben¬
tem duxit. Et dictus uitricus quasi
nouitricus. qđ amatre suꝑducat᷑ no¬
uus. Priuignꝰ ẽ. qͥ ex alio patre natꝰ ẽ
Et priuignꝰ dici putatur: quasi priui¬

Expanded text:
vero vocati, qui aut ex sorore et fratre, aut vero vocati, qui aut ex sorore et fratre, aut ex duabus sororibus sunt nati, quasi consororini. Fratrueles autem materterae filii sunt. Sobrini consobrinorum filii. Tius Graecum est. Patruus frater patris est, quasi pater alius. Unde et moriente patre pupillum prior patruus suscipit, et quasi filium lege tuetur. Avunculus est matris frater, cuius nomen formam diminutivi habere videtur, quia ab avo venire monstratur. Amita est soror patris quasi alia mater. Matertera est soror matris, quasi mater altera. Socer est, qui filiam dedit. Gener est, qui filiam duxit. Gener autem dictus, quod adsciscatur ad augendum genus. Socer autem et socrus, quod generum vel nurum sibi associavit 20. Vitricus autem qui uxorem ex alio viro filium aut filiam habentem duxit; et dictus vitricus, quasi novitricus, quod a matre superducatur novus. 21. Privignus est qui ex alio patre natus est, et privignus dici putatur, quasi privi