comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
torũ iniquoꝵ qui conu̾si
sunt ad deum: carbones di¬
cti sunt. Audi homines mi¬
rari et dicere. ego illũ no-¬
ui qͣm ebriosus fuit. qm
sceleratus: qualis amator
circi aut amphiteatri. qua¬
lis fraudator: modo qͦ modo
seruit. qͣm innocens factus
est: Noli mirari: carbo est.
Uiuum gaudes: quẽ extin¬
ctum plangebas. S qͣndo
laudas uiuum: si nosti
laudare. adhibe illum mor¬
tuo ut accendatur. idest qͥ¬
cumq acdhuc piger est seqͥ
deum: admoue illi carbo¬
nem qui erat extinctus: et
habeto sagitam u̾bi dei. et
carbonem uastatorem: ut
occurras labiis iniquis. et
lingue subdole. L̾e. scd̾a.¬
uid sequitur: Accepit
iste sagittas ardentes:
accipiat carbones uastato-¬
res. Iam repellit linguam
subdolam: et labia iniqua.
Iam ascendit gradum. inci¬
pit proficere: s adhuc ui¬
uit inter malos inter ini¬
quos: nondum est area uẽ¬
tilata. Puta: quia triticum
factum est. Nunquid iam
in horreo est: Adhuc neces¬

Expanded text:
torum iniquorum qui conversi torum iniquorum qui conversi sunt ad Dominum, carbones dicti sunt. Audis homines mirari, et dicere, Ego illum novi, quam ebriosus fuit, quam sceleratus, qualis amator circi aut amphitheatri, qualis fraudator: modo quomodo Deo servit, quam innocens factus est! Noli mirari; carbo est. Vivum gaudes, quem exstinctum plangebas. Sed quando laudas vivum, si nosti laudare, adhibe illum mortuo ut accendatur; id est, quicumque adhuc piger est sequi Deum, admove illi carbonem qui erat exstinctus, et habeto sagittam verbi Dei, et carbonem vastatorem, ut occurras labiis iniquis et linguae subdolae. 6. Quid sequitur? Accepit iste sagittas ardentes, accipiat carbones vastatores. Jam repellit linguam subdolam et labia iniqua, jam ascendit gradum, incipit proficere: sed adhuc vivit inter malos, inter iniquos; nondum est area ventilata: puta quia triticum factum est, numquid jam in horreo est? Adhuc neces
Abbreviated transcription (Latin):
um fuerint ista nume¬
rata. et nominatim
dicti fuerint homines. qui
potuerunt: ille accepta sa¬
guta in corde. accedentib eti¬
am carbonibz desolatoriis.
desolatur in illo terrena co¬
gitatio. Quid est enim de¬
solatur: Ad desolationem
perlucitur. Erant autenĩ
illo multa que male fron¬
duerant: carnales multe¬
cogitationes. seculares mul¬
ti amores. Ip̃i uruntur car¬
bonib uastatoriis: ut fiat
purus locus desolatus. in
cuius loci puritate faciat d̾s
edificium suũ: quia facta
qͣm dui manet ibi lyabolꝰ:
non potest edificari ibi xp̃o.
Accedunt carbones desolato¬
rii. et eicuint quod male
fuerat edificatũ: et desola¬
to loco. accedat structura fe¬
licitatis perpetue. Hide ergo
quare dicti sunt carbones:
quia qui se conu̾tunt ad de¬
um: de mortuis reuiuiscũt.
Carbones autem qnͣdo accen-¬
duntur. anteqͣm accenderen¬
tur extincti erant: nam ex¬
tincti carbones mortui di¬
cuntur: arcentes uiui appel¬
lantur. Exempla ergo mul¬

Expanded text:
 fuerint ista enumerata, et nominatim dicti fuerint homines qui potuerunt, ille accepta sagitta in corde, accedentibus etiam carbonibus desolatoriis, desolatur in illo terrena cogitatio. Quid est enim, desolatur? Ad desolationem perducitur. Erant autem in illo multa quae male fronduerant, multae carnales cogitationes, saeculares multi amores: ipsi uruntur carbonibus desolatoriis, ut fiat purus locus desolatus, in cujus loci puritate faciat Deus aedificium suum; quia facta quamdiu manet ibi diabolus, non potest aedificari Christus. Accedunt carbones desolatorii, et dejiciunt quod male fuerat aedificatum, et desolato loco accedit structura felicitatis perpetuae. Videte ergo quare dicti sunt carbones. Quia qui se convertunt ad Dominum, de mortuis reviviscunt. Carbones autem quando accenduntur, antequam accenderentur, exstincti erant. Nam exstincti carbones, mortui dicuntur; ardentes, vivi appellantur. Exempla ergo mul
Abbreviated transcription (Latin):
supernoꝵ ciuium. humi-¬
litatis se gressibus ad uir-¬
tutum alta transtulit.
Intrat ergo domum ⁊ a¬
charie atq elyzabeth quã
seruũ ac precursorem do¬
mini parituram nou̾at
salutat: non quasi dubi-¬
a de oraculo quod accepe¬
rat: sed ut congratula¬
tura de dono quod cõser¬
uam accepisse didicerat:
non ut uerbum angeli
mulieris attestatione ꝓ¬
baret: s ut mulieri pro¬
uecte etatis. uirgo iuuẽ-¬
cula ministerium sedula
impenderet. Ut autem au
infans in utero eus:⁊
elyzabeth. Aperiẽte os
ad salutandum b̃a ma-¬
ria. repleta est mox spiri¬
tu sancto elyraibeth: re¬
pletꝰ ẽ et iohannes: atq
uno eodemq sp̃u ambo
edocti. illa salutantem
que eẽt agnouit. ⁊ ut
matrem dñi sui debita
cum benedictione uene¬
rata est. ille ip̃m ẽẽ do¬
minum. qui in utero
uirginis portaretur in¬
tellexit: et quia lingua
nec dum ualuit. animo
exultante salutauit. of¬
ficiumq sue p̾cursionis.
impleturus: et ante-¬

Expanded text:
supernorum civium, humisupernorum civium, humilitatis gressibus ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed ut mulieri provectae aetatis virgo juvencula ministerium sedula impenderet. Ut autem salinfans in utero ejus, to Elizabeth. Aperiente os ad salutandum beata Maria, repleta est mox Spiritu sancto Elizabeth, repletus est et Joannes: atque uno eodemque Spiritu ambo edocti, illa salutantem quae esset agnovit, et ut matrem Domini sui debita cum benedictione venerata est, ille ipsum Dominum esse qui in utero virginis portaretur intellexit: et quia lingua necdum valuit, animo exsultante salutavit, officiumque suae praecursionis impleturus, et anteq
Abbreviated transcription (Latin):
alloquutõne meruit su¬
blimari. postqͣm se celesti
onustandam partu didi-¬
cit. nequaqͣm se de donis
celestibz quasi a se hec
extulit: s ut magis ma¬
gisq donis eẽt apta diui-¬
nis. in custodia humili-¬
tatis gressum mentis fi¬
xit: ita eunͣgelizanti sͥ
archangelo respondẽs. Et¬
ce ancilla dñi: fiat mͥ
t u̾o ex hodierna lec¬
tione audiuimꝰ. ean-¬
dem qmͣ angło exhibu̾at
humilitatem: hominib
quoq curauit exhibere:
et quod maioris est uͥtu¬
tis hoc etiam minorib.
Quis enim nesciat uirgi¬
muliere deo dicata gradũ
habere potiorem: Qͥs dubi¬
tet matrem regis extremi:
iure matri militis ẽẽ pre¬
ferendam: Attamen ip̃a
memor scripture p̾cipien¬
tis. qͣnto magnus es. hu
ut angelus qui loqueba¬
tur ei ad celestia rediit.
surgit. ac montana con¬
scendit: gestansq in ut̾o
deum. seruoꝵ dei habita¬
cula ac requirit alloqͥa.
Et apte post uisionem an-¬
geli in montana subiit:
que gustata suauitate

Expanded text:
allocutione meruit suallocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi vero ex hodierna lectione audivimus, eamdem, quam angelo exhibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat virgimuliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? Attamen ipsa, memor Scripturae praecipientis, Quanto magnus es, te ut angelus qui loquebatur ei ad coelestia rediit, surgit ac montana conscendit, gestansque in utero Deum servorum Dei habitacula petit, ac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli in montana subiit, quae, gustata suavitate
Abbreviated transcription (Latin):
in domum zacharie. et
salutauit elyzabeth. Et ix.
audiuimus sancti
eunͣgelii et redemptionis
nostre nobis semper ue¬
neranda primordia pre-¬
dicat: et salutaria semꝑ
imitande humilitatis re¬
mecdia ꝯmendat. Nam
quia peste suꝑbie ad ta¬
ctum genus humanũ
perierat: decebat ut me-¬
dicamentum humilita¬
tis quo sanaretur. pͥma
mox incipientis salutis
tempora pretenderent.
Et quia per temeritatẽ
seducte mulieris mors
in mundum introierat:
p̾uenirent obsequiis.
Primo ergo nobis bea¬
ta dei genitrix ad subli¬
mitatẽ patrie celestis
iter ostendit humilita¬
tis: non minus religio¬
nis qm castitatis exẽ¬
plo uenerabilis. Siqui¬
dem gła uirginei ⁊ inte¬
merati corporis. qualis sit
uita suꝑne ciuitans ad
quam suspiramus insi¬
nuat ubi neq nubent
neq nubent᷑ s sũt sicut
angłi dei in celis: ac mẽ¬
ad hanc pertingere debe
amꝰ inlicat. Namq sicut
p̾cedente sancti eungłii
lectione cognouimꝰ post¬
qͣm anglica uisione et

Expanded text:
 et salutavit Elizabeth, etc. udivimus sancti Evangelii, et redemptionis nostrae nobis semper veneranda primordia praedicat, et salutaria semper imitandae humilitatis remedia commendat. Nam quia peste superbiae attactum genus humanum perierat, decebat ut medicamentum humilitatis quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem seductae mulieris mors in mundum introierat, praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virad hanc pendicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et
Abbreviated transcription (Latin):
orauit ad dñm et dixit. Eb¬
secro dñe memento queso
quomodo ambulauerim
coram te in u̾itate et in cor-¬
de perfecto: et quod bonum
est in oculis tuis fecerim.
Et fleuit ezechias: fletu
magno. Et factum est uer¬
bum dñi ad ysaiam dicẽs
Uade: et dic ezechie. Hec di¬
cit dñs d̾s dauid pr̃is tur.
Audiui orationem tuã: ui

Expanded text:
num, et dixit: Obsecro, Domine, memento, quaeso, quomodo ambulaverim coram te in veritate, et in corde perfecto, et quod bonum est in oculis tuis fecerim. Et flevit Ezechias fletu magno, Et factum est verbum Domini ad Isaiam, dicens: Vade, et dic Ezechiae: Haec dicit Dominus Deus David patris tui: Aud
Abbreviated transcription (Latin):
adiciam super dies tuos
quindecin annos: ⁊ de ma¬
nu regis assyrioꝵ eruã te
et ciuitatem istam: ⁊ pro¬
tegam eam. Hoc autem
tibi erit signum a domi-¬
no: quia faciet dominus
uerbum hoc quod locu¬
tus est. Etce ego reuerti
faciam umbram linea¬
rum per quam descende¬
rat in horologio achaz
in sole retrorsum decem
decem lineis per gradus
quos descenderat. It̾ fiͣ¬

Expanded text:
adjiciam super dies tuos quindecim annos: et de manu regis Assyriorum eruam te, et civitatem istam, et protegam eam. Hoc autem tibi erit signum a Domino, quia faciet Dominus verbum hoc, quod locutus est: Ecce ego reverti faciam umbram linearum, per quas descenderet in horologio Achaz in sole, retrorsum decem decem lineis, per gradus quos descenderat. SCRI
Abbreviated transcription (Latin):
hanc. et non iaciet ibi. sa¬
gittam: et non occupabit e¬
am clypeus et non ĩmittet
in circuitu eius aggerem.
In uia qua uenit per eam
reu̾tetur: et cuutatẽ hanc ñ
ingredietur dicit dñs. Et
ꝓtegam ciuitatem istã ut
saluem eam ꝓpter me: ⁊ ꝓpt̾¬
dauid seruum meũ. Egres¬
sus est autẽ angelus dñi ⁊
ꝑcussit in castris assyriorũ
centum octoginta quinq
milia. Et surrexerunt ma¬
mortuoꝵ. Et egressus est
et abiit et reu̾sus est senna-¬
cherib rex assyriorum: et
habitauit in niniue. Et
factum est cum adoraret ĩ
templo mesrach deum suũ.
ad ramelech et sarrasar fi¬
lii eius percusserunt cũ gla¬
dio. fugeruntq in terram
ararat: et regnauit assa-¬
radon filius eius ꝓ eo .iii.
Roez cdiebz illis egrotauit e¬
zechias usq ad mortem: et
intrauit ad eum ysaias filiꝰ

Expanded text:
hanc et non iaciet ibi sahanc et non iaciet ibi sagittam et non occupabit eam clypeus et non mittet in circuitu eius aggerem in via qua venit per eam revertetur et civitatem hanc non ingredietur dicit Dominus et protegam civitatem istam ut salvem eam pum meum. Egressus est autem angelus Domini , et percussit in castris Assyriorum centum octoginta quinque millia. Et surrexerunt mamortuorum. Et egressus est, et abiit, et reversus est Sennacherib rex Assyriorum et habitavit in Ninive. Et factum est, cum adoraret in templo Nefrach deum suum, Adramelech et Sarasar filii ejus percusserunt eum gladio: fugeruntque in terram Ararat, et regnavit Asaraddon filius ejus pro eo. In diebus illis aegrotavit Ezechias usque ad mortem: Et i
Abbreviated transcription (Latin):
unquid non audisti
que olum fecerim ei:
Ex dieb antiquis ego plas-¬
maui illud: et nunc addu-
xi. Et factum est in eradi¬
cationem collium cõpug-¬
nantium: et ciuitatũ mu-¬
nitarum. Habitatores ea¬
rum breuiata manu con¬
tremuerunt. et confusi sũt:
facti st̃ sicut fenum agri
et gramen pascue et herba
tectoꝵ: que exaruit ante-¬
qͣm maturesceret. Habitati¬
onem tuam et egressum
tuum et introitum tuum
cognoui: et insaniam tuã
contra me. Cum fureres ad¬
u̾sum me: superbia tua as
hoc erit signum. Comede hoc
anno que sponte nascunt᷑.
et in anno secundo pomis
uescere. In anno autem t̾cio
seminate et metite: planta¬
te uineas et comedite fruc¬
tum earum. Et mittet id
quod saluatum fuerit de
domo iuda. et quod reliquũ
est radicem deorsum et fa¬
ciet fructum sursum: qui¬
a de iherlm exibunt reliqͥe
et saluatio de monte syon.
Telus dñi exercituũ faciet
istud. Propt̾ẽa hec dicit do¬
minus de rege assyriorũ.
Non intrabit ciuitatem

Expanded text:
umquid non audisti quae olim fecerim ei? ex diebus antiquis ego plasmavi illud, et nunc adduxi eos, et factum est in eradicationem collium compugnantium, et civitatum munitarum. Habitatores earum breviata manu, contremuerunt, et confusi sunt: facti sunt sicut fenum agri, et gramen pascuae, et herba tectorum quae exaruit antequam maturesceret. Habitationem tuam, et egressum tuum, et introitum tuum cognovi, et insaniam tuam contra me, cum fureres adversum me. Suhoc erit signum: Comede hoc anno quae sponte nascuntur et in anno secundo pomis vescere in anno autem tertio seminate et metite et plantate vineas et comedite fructum earum et mittet id quod salvatum fuerit de domo Iuda et quod reliquum est radicem deorsum et faciet fructum sursum quia de Hierusalem exibunt reliquiae et salvatio de monte Sion zelus Domini exercituum faciet istud propterea haec dicit Dominus de rege Assyriorum non introibit civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
lebitur anima illa de ꝓplõ
suo: quia pactum meum
irritum fecit.
xit quoqz deus ad a¬
braham. Sarai uxo-¬
rem tuam non uocabis
sarai: s saram. Et benedi¬
cam ei. et ex illa dabo tibi
filium: cui benedicturus
sum. Eritq in nationes:
et reges populorũ orient᷑
ex eo. Cecidit abraham
in faciem et risit. dicens ĩ
corde suo. Putas ne cente¬
nario nascetur filuis: et
sara nonagenaria pariet:
Dixitq ad deum. Utinam
ismahel uiuat coram te.
Et ait deus ad abraham
Sara uxor tua pariet tibi fi¬
lium: uocabisqz nomen eiꝰ
ysaac. Et constituã pactũ
meum illi in fedus sempi¬
ternum: et semini eius pꝰt
eum. Super ismahel quoqz
exaudiui te. Ecce benedicã
ei: et augebo et multiplica-¬
bo eum ualde. Duodecĩ du-¬
ces gen̾abit: et faciam illũ
in gentem magnam. Pac¬
tum u̾o meum statuam
ad ysaac quem pariet tͥ
sara. tempore isto in anno
altero. Cumq finitus eẽt
sermo loquentis ad eũ: a¬
scendit d̾s ab abrahã. Tu¬

Expanded text:
lebitur anima illa de populo lebitur anima illa de populo suo: quia pactum meum irritum fecit. xit quoque Deus ad Abraham: Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai, sed Saram. Et benedicam ei, et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum, eritque in nationes, et reges populorum orientur ex eo. Cecidit Abraham in faciem suam, et risit, dicens in corde suo: Putasne, centenario nascetur filius? et Sara nonagenaria pariet? Dixitque ad Deum: Utinam Ismael vivat coram te. Et ait Deus ad Abraham: Sara, uxor tua, pariet tibi filium, vocabisque nomen ejus Isaac, et constituam pactum meum illi in foedus sempiternum, et semini ejus post eum. Super Ismael quoque exaudivi te: ecce, benedicam ei, et augebo, et multiplicabo eum valde, duodecim duces generabit, et faciam illum in gentem magnam. Pactum vero meum statuam ad Isaac quem pariet tibi Sarra tempore isto in anno altero cumque finitus esset sermo loquentis cum eo ascendit Deus ab Abraham tu
Abbreviated transcription (Latin):
faciamq te crescere uehem̃¬
tissime. et ponam in gẽtib.
reges q ex te egredientur:
et statuam pactũ meũ in¬
ter me et te. et inter semen
tuũ post te in generationi¬
b sius federe sempiterno
ut sim d̾s tuus: et seminis
tui post te. Daloq tibi et
semini tuo terram peregri¬
nationis tue: omnem t̾rã
chanaan in possessionẽ eter
Et tu ergo custodies pac¬
tum meum: et semen tuũ
post te in generationibz su¬
is. Hoc est pactum meum
quod obseruabitis int̾ me¬
et uos: et semen tuũ post
te. Cirtuncidetur ex uob̾
om̃e masculinũ et circun¬
cidetis carnem p̾putii ur̃i:
ut sit signũ federis inter
me et uos. Infans octo di¬
erum circuntidetur in uob̾:
omne masculinũ in gene¬
rationib ur̃is. tam u̾na
culus qm ẽpticius cirtun¬
cidetur: et quicũq non fu¬
erit de stupe ur̃a. Eritq pa¬
ctum meum in carne ur̃a
in fedus sempiternũ. Ma¬
sculus cuius p̾putii caro
circuncisa non fuerit:de¬

Expanded text:
Faciamque te crescere vehemeFaciamque te crescere vehementissime, et ponam te in gentibus, regesque ex te egredientur. Et statuam pactum meum inter me et te, et inter semen tuum post te in generationibus suis, foedere sempiterno: ut sim Deus tuus, et seminis tui post te. Daboque tibi et semini tuo terram peregrinationis tuae, omnem terram Chanaan in possessionem aeternEt tu ergo custodies pactpost te in generationibus suis. Hoc est pactum meum, quod observabitis inter vos et semen tuum post te. Circumcidetur ex vobis omne masculinum, et circumcidetis carnem praeputii vestri, ut sit signum foederis inter me et vos. Infans octo dierum circumcidetur in vobis. Omne masculinum in generculus quam emptitius circumcidetur, et quicunque non fuerit de stirpe vestra: eritque pactum meum in carne mea in foedus aeternum. Masculus, cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, de
Abbreviated transcription (Latin):
lium: uoeabisqz nomen
eius ismahel. eo quod audi¬
erit dñs afflictionẽ tuã.
Hic erit ferus homo: ma¬
nus eius contra omnes.
et manus om̃ium contͣ
eum: et e regione uniuer¬
soꝵ fratrũ suoꝵ figet ta¬
bernacula. Uocauit autem
nomen dñi qui loquebat᷑
ad eam. Tu d̃s qui uidisti
me. Dixit enim. Profecto
hic uidi post̾iora uidentis
me. Propterea appellauit
puteum illũ. puteũ uiuẽ¬
tis et uidentis me: ip̃e est
inter cades et barad. Pepe¬
ritq agar abre filium: et
uocauit nomen eius isma¬
hel. Octoginta et sex an
nus: dixit q ad eum. Ego
deus omni potens: ambu¬
la coram me: et esto per¬
fectus. Ponamq feclus
meum inter me et te:et
multiplicabo te uehemẽ¬
ter nimis. Cecidit abrã
pronus in faciem. Dixit¬
q ei d̾s̃. Ego sum ⁊ pactũ
meum tecum: erisq pat̾
multarũ gentiũ: nec ul¬
tra uocabitur nomen tu¬
um abram. s appellaberis
abraham: quia patrẽ mul¬
tarũ gentium constitui te.

Expanded text:
lium: vocabisque nomen lium: vocabisque nomen ejus Ismael, eo quod audierit Dominus afflictionem tuam. Hic erit ferus homo, manus ejus contra omnes, et manus omnium contra eum, et e regione universorum fratrum suorum figet tabernacula. Vocavit autem nomen Domini qui loquebatur ad eam: Tu, Deus, qui vidisti me. Dixit enim: Profecto hic vidi posteriora videntis me. Propterea appellavit puteum illum, Puteum viventis et videntis me. Ipse est inter Cades et Barad. Peperitque Agar Abrae filium: qui vocavit nomen ejus Ismael. Octoginta et sex annnus: dixitque ad eum: Ego Deus omnipotens, ambula coram me, et esto perfectus. Ponamque foedus meum inter me et te, et multiplicabo te vehementer nimis. Cecidit Abram pronus in faciem. Dixitque ei Deus: Ego sum, et pactum meum tecum, erisque pater multarum gentium. Nec ultra vocabitur nomen tuum Abram: sed appellaberis Abraham, quia patrem multarum gentium constitui te.
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur sarai uxor Ro¬
abram. non genuerat li¬
beros. s habens ancillam
egyptiam nomine agar.
dicit marito suo. Ecce cõ¬
clusit me dñs ne parerẽ.
Ingredere ad ancillã meã:
si forte saltem ex illa susci¬
piam filios. Cumq ille
adquieuisset deprecanti:
tulit agar egyptiam an¬
cillam suam. post ãnos te¬
cem quam habitare ceꝑant
in terra chanaan: et dedit
eam uiro suo uxorem. qͥ
ingressus est ad eam. At
illa concepisse se uidens:
despexit dñam suam. Di¬
xitq sarai ad abram. Ini¬
que egisti contra me: ego
dedi ancillam meam in si¬
nu tuo: que uidens quod
conceꝑit. despectui me ha¬
ret. Iudicet dñs int̾ me ⁊
te. Cui respondens abram.
ecce ait ancilla tua in ma¬
nu tua est: utere ea ut li¬
bet. Affligente igitur eã
sarai: fugam iniit. Cũq
inuenisset eam angłs dñi.
iuxta fontem aque in so¬
litudine. que est in ua sur
in deserto: dixit ad eam. a¬
gar ancilla sarai: unde ue¬
nam tuam et humiliare
et non num̾abitur p̾ mul¬

Expanded text:
gitur Sarai, uxor Abram, non genuerat liberos; sed habens ancillam Aegyptiam nomine Agar, dixit marito suo: Ecce conclusit me Dominus, ne parerem, ingredere ad ancillam meam, si forte saltem ex illa suscipiam filios. Cumque ille acquiesceret deprecanti, tulit Agar Aegyptiam ancillam suam, post annos decem quam habitare coeperant in terra Chanaan, et dedit eam viro suo uxorem. Qui ingressus est ad eam. At illa concepisse se videns, despexit dominam suam. Dixitque Sarai ad Abram: Inique agis contra me: ego dedi ancillam meam in sinum tuum, quae videns quod conceperit, despectui me habet: judicet Dominus inter me et te. Cui respondens Abram: Ecce, ait, ancilla tua in manu tua est, utere ea ut libet. Affligente igitur eam Sarai, fugam iniit. Cumque invejuxta fontem aquae in solitudine, qui est in via Assur in deserto, dixit ad eam: Agar ancilla Sarai, unde nam tuam et humilia teet non numerabitur a mul
Abbreviated transcription (Latin):
die sicut preceperat ei d̾s.¬
uẽ erat annoꝵ qnͣdo circũ¬
cidit carnem p̾putii sui: ⁊
ismahel filius eius tredecĩ
annos impleuerat. tẽpore
circuncisionis sue. Eadem
die circuntisus est abrahã
et ismahel filius eius: et
om̃s uiri domus illius tã
u̾naculi qmͣ empticii. et
alienigene pariter circunci-¬

Expanded text:
rat ei Dvem erat annorum quando circumcidit carnem praeputii sui et Ismahel filius eius tredecim annos impleverat tempore circumcisionis suae eadem die circumcisus est Abraham et Ismahel filius eius et omnes viri domus illius tam vernaculi quam empticii et alienigenae pariter circumci
Abbreviated transcription (Latin):
soror eius: s abiit ⁊ forni¬
cata est etiam ip̃a. et faci¬
litate fornitatõis sue con-¬
taminauit t̾ram. et meca-¬
ta est cum lapide et cum
ligno. et in om̃ibz hiis nõ
est reu̾sa ad me p̾uaricatͥc
soror eius iuda in toto cor¬
de suo: sz in mendatio ait
dñs. Et dixit dñs ad me.
Iustificauit animã suam
p̾uaricatrie suida. Uade et
clama sermones istos cõtͣ
aquilonem et dices. Reuer¬
tere au̾satrix isrl ait dñs:
et non au̾tam faciem me¬
am a uobis quia sanctꝰ
ego sum ait dñs: et non
irascar in perpetuũ. Tamẽ
scito iniquitatẽ tuã: qui-¬
a in dñm deum tuũ p̾ua-¬
ricata es: et dispersisti ui¬
as tuas alienis sub om̃i
ligno frondoso: ⁊ uotem
meam non aulisti ait do¬
minus.

Expanded text:
soror eius. et abiit et fornisoror eius. et abiit et fornicata est etiam ipsa et facilitate fornicationis suae contaminavit terram et moechata est cum lapide et cum ligno et in omnibus his non est reversa ad me praevaricatrix soror eius Iuda in toto corde suo sed in mendacio ait Dominus et dixit Dominus ad me iustificavit animam suam praevaricatricis Judae. Vade, et clama sermones istos contra aquilonem, et dices: Revertere, aversatrix Israel, ait Dominus, et non avertam faciem meam a vobis: Quia sanctus ego sum, dicit Dominus, et non irascar in perpetuum. Tamen scito iniquitatem tuam, quia in Dominum Deum tuum praevaricata es: et dispersisti vias tuas alienis sub omni ligno frondoso, et vocem meam non audisti, ait Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
minata erit mulier illa:
Tu autem fornicata es cũ
amatoribz multis: tamen
reuertere ad me dicit dñs.
Leua oculos tuos in directũ:
et uide ubi non prostrata
sis. In uia sedebas expectans
eos quasi latro in solitudi-¬
ne: et pollusti terram ĩ for¬
nicationib nus: ⁊ in mali¬
ciis nus. Qmobrem ꝓhibi¬
te sunt stille pluuiarũ: et
serotinus ymber non fuit.
Frons mulieris meretricis
facta est tibi: noliusti eru-¬
bescere. Ergo saltim amͦ
uoca me: pater m̃s lux
uirginitatis mee tu es. Nũ¬
aut perseu̾abis in finem:
Ecce locuta es et fecisti ma¬
me in dieb iosie regis.
Nunquid iudisti que fece
rit aduersatrix isrl.: Abiit
sibimet super omnem mõ¬
tem excelsum. et sub omne
lignum frondosum: ⁊ for¬
nicata est ibi. Et dixi cũ
fecisset hec om̃ia. Ad me
conu̾tere: et non est reuer¬
sa. Et udit p̾uaricatͥe so¬
ror eius uida pro eo quod
dimisissem eam et declissẽ
ei libellum repudii et nõ
timuit preuaricatrix iuda

Expanded text:
minata erit mulier illa? minata erit mulier illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis tamen revertere ad me dicit Dominus leva oculos tuos in directum et vide ubi non prostrata sis in viis sedebas expectans eos quasi latro in solitudine et polluisti terram in fornicationibus tuis et in malitiis tuis quam ob rem prohibitae sunt stillae pluviarum et serotinus imber non fuit frons mulieris meretricis facta est tibi noluisti erubescere ergo saltim amodo voca me pater meus dux virginitatis meae tu es numaut perseverabis in finem ecce locuta es et fecisti mame in diebus Iosiae regis nurit auersatrix Israhel? abiit sibimet super omnem montem excelsum et subter omne lignum frondosum et fornicata est ibi. et dixi. cum fecisset haec omnia: ad me conuertere, et non est reuersa. et uidit praeuaricatrix soror eius Inda, quia pro eo. quod dimisissem eam et dedissem ei libellum repudii; et non timuit praeuaricatrix Inda,
Abbreviated transcription (Latin):
aut terra serotina: Quare
ergo dixit ppłs m̃s. recessimꝰ
non uenimus ultͣ ad te:
Nunquid obliuiscetur uͥgo
ornamenti sui: aut spõsa
fascie pectoralis sue: Popłs
u̾o meus oblitus est mei:
dieb innumeris. Quid ni¬
teris bonam ostendere uiam
tuam. ad querendam dilec¬
tionem: que insuꝑ ⁊ mali¬
cias tuas docuisti uias tu¬
as. et in malis tuis inuentꝰ
est sanguis animarũ pau¬
perum ⁊ innocentũ: Non ĩ
fossis inueni eos: sz in om̃i¬
b q̃ supͣ memoraui Et dixi¬
sti. Absq peccato et innocens
ego sum: et ꝓpt̾ea auertat᷑
furor tuus a me. Ecce ego
iudicio contendam tecum:
eo quod dixeris non pectaui.
Qmͣ uilis facta es nimis
iterans uias tuas. Et ab
egypto confunderis: sicut
confusa es ab assur. Nam
et ab ista egredieris. ⁊ manꝰ
tue erunt super caput tuũ:
dentiam tuam. et nichil ha
si dimiserit uir uxorẽ suã.
et recedens ab eo duxerit ui-¬
rum alterum: nunquid re¬
uertetur ad eam ultra: Nũ¬
quid non polluta et conta¬

Expanded text:
erotina? Quare ergo dixit populus meus: Recessimus, non veniemus ultra ad te? Numquid obliviscetur virgo ornamenti sui, aut sponsa fasciae pectoralis suae? Populus vero meus oblitus est mei diebus innumeris. Quid niteris bonam ostendere viam tuam ad quaerendam dilectionem, quae insuper et malitias tuas docuisti vias tuas, et in alis tuis inventus est sanguis animarum pauperum et innocentum? Non in fossis inveni eos, sed in omnibus quae supra memoravi. Et dixisti: Absque peccato et innocens ego sum: et propterea avertatur furor tuus a me. Ecce ego judicio contendam tecum, eo quod dixeris: Non peccavi. Quam vilis facta es nimis, iterans vias tuas! et ab Aegypto confunderis, sicut confusa es ab Assur. Nam et ab ista egredieris, et manus tuae erunt super caput tuum: dentiam tuam, et nihil in ea Si dimiserit uir uxorem suam et recedens ab eo duxerit uirum alterum, nunquid reuertetur ad eam ultra? Numquid non polluta et conta
Abbreviated transcription (Latin):
spondit. Soror mea est. Ti¬
muerat enim confiteri qd̃
reputans ne forte interfice¬
rent eum ꝓpter illiꝰ pulchri¬
tudinem. Cumq pertransis¬
sent dies plurimi. ⁊ ibidẽ¬
moraretur: prospitiens abi¬
melech palestinoꝵ rex per fe¬
nestram uidit eum iocantẽ
cum uxore sua. rebecca. Et¬
accersito ait. Perspicuũ est
quod uxor tua sit. Cur mẽ¬
titus es sororem tuam ẽẽ
Respondit. Tunui ne more¬
rer ꝓpter eam. Dixitq abi¬
melech. Quare imposiusti
nobis: Potuit coire quispi¬
am de ppło cum uxore tua:
et induxeras super nos gͣnͣ¬
de peccatũ. Precepitq omni
ppło dicens. Qui tetigerit
hominis huius uxorem:
morte morietur. Seuit au¬
tem ysaac in terra illa: et
inuenit in ip̃o anno centu¬
plum. Benedixit q ei dñs.
et locupletatus est homo:
et ibat proficiens atq sut¬
crescens donec magnus uehe¬
ment̾ effectus est. Habuit
quoꝵ possessionem ouium
et armentoꝵ et familie plu¬
rimum. Ob hec inuidentes

Expanded text:
spondit soror mea est tispondit soror mea est timuerat enim confiteri quod reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem cumque pertransissent dies plurimi moraretur; prospiciens Abimelech, Philistinorum rex, per fenestram, vidit eum jocantem cum Rebecca, uxore sua. Et accersito, ait: Perspicuum est quod uxor tua sit, cur mentitus es eam sororem tuam esse? Respondit: timui ne morerer propter eam. Dixitque Abimelech: Quare imposuisti nobis? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua, et induxeras super nos grande peccatum. Praecepitque omni populo, dicens: Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte morietur. Sevit autem Isaac in terra illa, et invenit in ipso anno centuplum: benedixitque ei Dominus. Et locupletatus est homo, et ibat proficiens atque succrescens, donec magnus vehementer effectus est: habuit quoque possessiones ovium et armentorum, et familiae plurimum. Ob hoc invidentes
Abbreviated transcription (Latin):
Iura ergo michi. Iurauit
esau: et uendidit pͥmegeni¬
ta: et sic accepto pane. ⁊ len¬
tr edulio. comedit ⁊ bibit.
et abiit paruipendens. quod
nͥmogenita uendidisset. iͭ.¬
rta autem fame suꝑ
terram: post eam ste¬
rilitatem que accid̾at in
dieb abraham: abiit ysa¬
ac ad abimelech regem pa¬
lestinoꝵ in gerara. Appa¬
ruit q ei dñs et ait.Ne de¬
scendas in egyptũ s qͥesce
in terra quam dixero tibi.
et peregrinare in ea: eroq
tecum et benedicam tibi.
Tibi enim ⁊ semini tuo
dabo uniu̾sas regiones
mentũ quod spopondi abͣ¬
ham patri tuo. multiplca¬
bo semen tuũ sicut stellas
celi: daboq postĩs tuis uni¬
u̾sas regiones has et bene¬
dicentur in semine tuo õs
gentes terre eo quod obedi¬
erit abrahan uoci mee: ⁊¬
custodierit p̾cepta ⁊ mãda¬
ta mea. et cerimonias leges¬
q seruau̾it. Mansit itaq
ysaac in geraris. Qui cũ
int̾rogaretur a uiris loci
illius super uxore sua: re¬

Expanded text:
iura ergo mihi iuravit iura ergo mihi iuravit Esau et vendidit primogenita et sic accepto pane et lentis edulio comedit et bibit et abiit parvipendens quod primogenita vendidisset orta autem fame super terram post eam sterilitatem quae acciderat in diebus Abraham abiit Isaac ad Abimelech regem Palestinorum in Gerara apparuitque ei Dominus et ait ne descendas in Aegyptum sed quiesce in terra quam dixero tibi et peregrinare in ea eroque tecum et benedtibi enim et semini tuo dabo universas regiones meum quod spopondi Abraham patri tuo: et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, daboque posteris tuis universas regiones has, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, eo quod obedierit Abraham voci meae. custodierit praecepta et mandata mea et caerimonias legesque servaverit mansit itaque Isaac in Geraris qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua re
Abbreviated transcription (Latin):
in utero tuo sunt: et duo
ppli ex utero tuo diuident᷑.
Populusq populum supe¬
rabit: et maior seruiet mi
nori. Iam tempus parien¬
di uenerat: et ecce gemi¬
ni in utero eius reperti st̃.
Qui primus egressus est
rufus erat et totus in mo¬
rem pellis hispidus: uoca¬
tumq est nomen eius esau.
ꝓtinus alter egrediens plã-¬
tam frĩs tenebat manu. Et
id ciro appellauit eũ iacob.
Sexagenarius erat ysaac:
qnͣdo nau sunt paruili. Qͥ¬
bus adultis factus ẽ esau
uir gnarus uenandi: et
homo agricola. Iacob aut
uir simplex habitabat in
tabernaculis. Ysoac amabat
esau: eo quod de uenatõib
illius uesceretur: et rebecca
diligebat iacob. Coxitq
iacob pulmentũ: ad quem
cum uenisset esau de agro
lassus ait. Da michi de co¬
ctione hac̃ iufa: quia oppi¬
do lassus sum. Quam ob
causam: uocatũ est nomen
eius edom. Cui dixit iaccb.
uende mͥ pͥmogenita tua. Il¬
ie respondit. En morior: qͥd
mͥ ꝓderũt pͥmogenita: Ait iacob.

Expanded text:
in utero tuo sunt et duo in utero tuo sunt et duo populi ex ventre tuo dividentur populusque populum superabit et maior minori serviet iam tempus pariendi venerat et ecce gemini in utero repperti sunt qui primus egressus est rufus erat et totus in morem pellis hispidus vocatumque est nomen eius Esau protinus alter egrediens plantam fratris tenebat manu et idcirco appellavit eum Iacob sexagenarius erat Isaac quando nati sunt parvuli quibus adultis factus est Esau vir gnarus venandi et homo agricola Iacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis Isaac amabat Esau eo quod de venationibus illius vesceretur et Rebecca diligebat Iacob coxit autem Iacob pulmentum ad quem cum venisset Esau de agro lassus ait da mihi de coctione hac rufa quia oppido lassus sum quam ob causam vocatum est nomen eius Edom cui dixit Iacob vende mihi primogenita tua ille respondit en morior quid mihi proderunt primogenita ait Iacob
Abbreviated transcription (Latin):
ee sunt gene¬
rationes ismahel filii
abrahe: quem peperit ei a¬
gar egyptia famula sare.
Et hec nomina filioꝵ eius
in uocabulis: et generatio¬
nib sus. Primogenitus
ismahelis nabaioth: dein¬
de cedar. et al sehel. ⁊ mab¬
sam. Masma quoꝵ ⁊ du
ma. Isti sunt filii ismahel:
et hec nomina per castella
et oppida eoꝵ. duodecim pͥn¬
cipes tribuũ suarũ. Anni
uite ismahel centum trigin¬
ta septem. et deficiens mor¬
tuus est: et appositus ad po¬
pulum suũ. Habitauit au¬
tem ab eiula usq sur que
respicit egyptũ. introeunti¬
b assyrios. Coram cunctis
cum quadraginta eẽt ãno¬
rum duxit uxorem rebettã.
filiam bathuel syri. de me-¬
sopotamia sororem laban.
Deprecatus q est ysaat do¬
minũ pro uxore sua. eo qd̃
eẽt sterilis: qui exaudiuit
eũ et dedit conceptũ rebecce:
s collidebant᷑ in utero eius
pariuili. Que ait. Si sic mͥ
futurũ erat. quid necesse
fuit. concipere: Perrexit q
ut consuleret dñm. Qui
respondens ait. Due gẽtes

Expanded text:
e sunt generationes Ismael, filii Abrahae, quem peperit ei Agar Aegyptia, famula Sarae, et haec nomina filiorum ejus in vocabulis et generationibus suis. Primogenitus Ismaelis Nabajoth, deinde Cedar, et Adbeel, et Mabsam, Masma quoque, etma. Isti sunt filii Ismael, et haec nomina per castella et oppida eorum duodecim principes tribuum suarum. Anni vitae Ismaelis centum triginta septem, et deficiens mortuus est, et appositus ad populum suum. Habitavit autem ab Evila usque Sur, quae respicit Aegyptum introeuntibus Assyrios. Coram cunctis cum quadraginta esset annorum duxit uxorem Rebeccam filiam Bathuel Syri de Mesopotamiam sororem Laban deprecatusque est Dominum pro uxore sua eo quod esset sterilis qui exaudivit eum et dedit conceptum Rebeccae sed conlidebantur in utero eius parvuli quae ait si sic mihi futurum erat quid necesse fuit concipere perrexitque ut consuleret Dominum qui respondens ait duae gentes
Abbreviated transcription (Latin):
uitq angłs dñi abraham
secundo de celo dicens. Per
memetip̃m iuraui dicit
dñs quia fecisti rem hanc:
et non pepercisti filio tuo
dicam tͥ et multiplicabo se¬
men tuũ sicut stellas celi:

Expanded text:
utem angelus Domini Abraham secundo de coelo dicens: Per memetipsum juravi, dicit Dominus, quia fecisti rem hanc, et non pepercisti filio tuo dicam tibi, et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli
Abbreviated transcription (Latin):
uedam mulier no¬
mine lidia purpuraria
ciuitatis thiatirenoꝵ co-¬
iens deum audiuit u̾bũ:
cuius dñs aperuit cor in¬
tendere hiis que dicebant᷑
a paulo. Hec cum bapti¬
zata eẽt et domus eus:
dep̾cata est dicens. Si iu¬
dicastiᷤ me fidelem domi¬
no ẽẽ: introite in domũ
meam et manete. Et co-¬
egit nos.n
actum est autem
euntib nobis ad oratio

Expanded text:
edam mulier nomine Lydia, purpuraria civitatis Thyatirenorum, colens Deum, audivit: cujus Dominus aperuit cor intendere his, quae dicebantur a Paulo. Cum autem baptizata esset, et domus ejus, deprecata est dicens: Si judicastis me fidelem Domino esse, introite in domum meam, et manete. Et coegit nos. Factum est autem euntibus nobis ad oratio
Abbreviated transcription (Latin):
et cognoscebant eos qm̃ cũ
ih̾u fuerant. Hominem
quoqz uidentes stantẽ cũ
eis qui curatꝰ fuerat: nichil
poterant cõtradicere. Iusse-¬
runt autem eos foras extͣ
concilium seredere: et cõ¬
ferebant adinuicẽ dicentes.
hominib istis: Qm̃quidẽ
notum signum factũ est.
per eos om̃ibz habitanti-¬
bus iherusalem: manife
stum est et non possumus
negare: sed ne amplius
diuulgetur in ppłm. cõmi¬
nemur eis. ne ultra loquã¬
tur in nomine hoc ulli ho¬
nibz. et conuocantes eos de¬
nuntiauerunt ne omino
loquerentur: neqz docerent
in nomine ih̾u. Petrus u̾o
et iohannes respondentes
dixerunt ad eos. Si iustũ
est in conspectu dei uos po
tius audire qmͣ deũ: uos¬
ip̃i iudicate. Non enĩ pos¬
sumꝰ que uidimꝰ ⁊ audiui¬
mus non loqui. At illi cõ¬

Expanded text:
gnoscebant eos quoniam cum Iesu fuerant hominem quoque videntes stantem cum eis qui curatus fuerat nihil poterant contradicere iusserunt autem eos foras extra concilium secedere et conferebant ad invicem dicentes hominibus istis quoniam quidem notum signum factum est per eos omnibus habitantibus in Hierusalem manifestum est, et non possumus negare. Sed ne amplius divulgetur in populum, comminemur eis, ne ultra loquantur in nomine hoc ulli ho. Et vocantes eos, denuntiaverunt, ne omnino loquerentur, neque docerent in nomine Jesu. Petrus vero et Joannes respondentes, dixerunt ad eos: Si justum est in conspecttius audire quam Deum, iudicate. Non enim possumus quę uidimus et audiuimus non loqui IIII. O
Abbreviated transcription (Latin):
Tuidi de mari bestiã
ascendentem. habentem ca¬
pita septem et cornua de¬
cem: et suꝑ cornua eius
decem dyademata: ⁊ supet
capita eius nomina blas¬
phemie. Et bestia qm uidi
similis erat pardo: ⁊ pedes
eius sicut ursi: et os eius
sicut os leonis. Et dedit il¬
li draco uirtutem suam: et
potestatem magnam. Et
uili unum de capitibus eiꝰ
quasi occisum in morte: ⁊
plaga mortis eius curata
est. et admirata est uniuer¬
sa t̾ra post bestiam: et ado¬
rauerunt draconem qui
dedit potestatem bestie: et
adorauerunt bestiam dicẽ¬
tes. Quis similis bestie:
et quis poterit pugnare.
cum ea:

Expanded text:
vidi de mare bestiam ascendentem habentem capita septem et cornua decem et super cornua eius decem diademata et super capita eius nomina blasphemiae et bestiam quam vidi similis erat pardo et pedes eius sicut ursi et os eisicut os leonis. Et dedit illi draco virtutem suam et potestatem magnam. Et vidi unum de capitibus suis quasi occisum in mortem, et plaga mortis ejus curata est. Et admirata est universa terra post bestiam. Et adoraverunt draconem qui dedit potestatem bestiae; et adoraverunt bestiam, dicentes: Quis similis bestiae? et quis poterit pugnare cum ea?
Abbreviated transcription (Latin):
Nam manifeste dominum
et uerũ dei pris et uerum ho¬
minis matris filium pre¬
dicant. Ecce inquit ꝯcipies
in utero: et paries filiũ. Ag¬
nosce uerum hunc hominẽ:
ueram de carne uirginis
assumpsisse substantiam
carnis. Hic erit magnus:
et filius altissimi uocabit᷑.
Confitere eundem etiam
deum uerum de deo uero:
et eterno patri filiũ semꝑ
ẽẽ coeternum. Quod autẽ.
erit magnus et filius al¬
tissimi uocabitur: nemo
ita intelligendum. putet.
quod dñs xp̃c ante partũ
uirginis non fuerit: s ita
hoc potius dictum intelliga¬
mus. quia potentiam diui-¬
ne maiestatis qm dei filius
eternaliter habuit hanc i¬
dem homo natus ex tempo¬
re acceperit: ut una in dua¬
bus naturis persona esset
mediatoris ac redemptoris

Expanded text:
Nam manifestissime Dominum Nam manifestissime Dominum et verum Dei Patris, et verum hominis matris Filium praedicat. Ecce, inquit, concipies in utero, et paries Filium. Agnosce verum hunc hominem, veram de carne virginis assumpsisse substantiam carnis. Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Confitere eumdem etiam Deum verum de Deo vero, et aeterno Patri filium semper esse coaeternum. Quod autem erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur, nemo ita intelligendum putet quod Dominus Christus ante partum virginis non fuerit, sed ita hoc potius dictum intelligamus, quia potentiam divinae majestatis quam Dei Filius aeternaliter habuit, hanc idem homo natus ex tempore acceperit, ut una in duabus naturis persona esset mediatoris ac Redemptoris
Abbreviated transcription (Latin):
hominib angli designen¬
tur ex nomine. Nerũ quo¬
ut etiam nomine ip̃o quid
ministraturi ueniant insi-¬
nuent. Gabryel namq for¬
titudo dei dicitur. Et meri
bris conditionis cum deco¬
re uirginitatis gauisa est
honore parentis. Quod q
uirginem matrem decebat:
dei filium procreauit. Que
postqͣm more humane fra¬
gilitatis et usione angłi-¬
ca et insolita est salutati¬
one turbata: et mox idem
angłs eam repetito sermone
ne timeat hortatur. Quodq
maxime timorem pellere cõ-¬
sueuit. quasi bene cognitã
ac domesticam ꝓprio eam no-¬
mine uocat: et qua gratia¬
eam plenam diceret diligẽ¬
ter edocet. Ne timeas inqͥt
maria: inuenisti grãm apd̃
deum. Ecce concipies in ut̾o
et paries filium: et uocabis
nomen eius ih̾m. Hic erit
magnus: et filius altissi¬
mi uocabitur. Notandus
sollerter ordo uerborum: ⁊
tanto artius est cordi inse¬
rendus: qͣnto manifeste pa¬
tet: quia in hiis tota redẽp¬
tionis nr̃e summa ꝯsistit.

Expanded text:
hominibus angeli designanhominibus angeli designantur ex nomine. Verum quout etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et meribris conditionis cum decore virginitatis gavisa est honore parentis, quodque virginem matrem decebat, Deum filium procreavit. Quae postquam more humanae fragilitatis, et visione angelica, et insolita est salutatione turbata, mox idem angelus eam repetito sermone ne timeat hortatur: quodque maxime timorem pellere consuevit, quasi bene cognitam ac domesticam proprio eam nomine vocat, et quare gratia plenam diceret, diligenter edocet. Ne timeas, inquit, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum. Ecce concipies in utero, et paries Filium, et vocabis nomen ejus Jesum: hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Notandus solerter ordo verborum, et tanto arctius est cordi inserendus, quanto manifeste patet quia in his tota redemptionis nostrae summa consistit.
Abbreviated transcription (Latin):
tionis hodierna nobis scĩ
euuangelii lectio ꝯmendat:
missum narrat ad uirgi¬
nem. ut nouam in carne
natiuitatem. filii dei p̃dica-¬
ret: per quam nos abiecta
uetustate noxia renouari.
atq inter filios dei. compu
remus aure percipere: ut¬
a deo in cuutatem galilee.
cui nomen nazareth. ad uir-¬
ginem desponsatam uiro.
cui nomen erat ioseph. Ap¬
tum profecto humane re-¬
staurationi principiũ. ut
angelus a deo mitteretur
ad uirginem partu conse¬
crandam diuino: quia pͥ-¬
ma perditionis humane
fuit causa: cum serpens a
dẏabolo mutebatur ad mu¬
lierem sp̃u superbie decipi¬
endam: immo ip̃e in serpen¬
te dyabolus ueniebat. qui
genus humanũ deceptis
parentib primis ĩmortali¬
tatis gloria nudaret. Quia
ergo mors intrauit per fe¬
minam: apte redit et uita
per feminam. Illa a lyabo¬
lo seducta per serpentẽ uiro
gustum netis obtulit: hec
do auctorem salutis edlidit.
Missus est ergo angelus
gabryel a deo. Raro autẽ
legimus: quia apparentes

Expanded text:
imi, hodierna nobis sancti Evangelii lectio commendat, missum narrat ad Virginem, ut novam in carne nativitatem Filii Dei praedicaret, per quam nos, abjecta vetustate noxia, renovari atque inter Filios Dei computaremus aure percipere. a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Aptum profecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis gloria nudaret. Quia ergo mors intravit per feminam, apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seducta per serpentem, viro gustum necis obtulit; haec do auctorem salutis edidit. Missus est ergo angelus Gabriel a Deo. Raro autem legimus quia apparentes
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba sennacherib q̃ misit
ad blasphemandũ deum
uiuentem. uere enim dñe
desertas fecerunt reges assy¬
rioꝵ terras et regiones ea¬
rum: et dederunt deos ea¬
rũ igni. Non enim erant
dii seil opera manuum
hominũ: lignum et lapi¬
des et comminuerunt eos.
Et nunc dñe d̾s̃ nost̾ sal¬
ua nos de manu eius: ut
cognoscant om̃ia regna ter¬
re quia tu es dñs solus.
Et misit ysaias filius a¬
mos al ezechiam dicens.
Hec dicit dñs deus israhel.
Pro quib rogasti me de sẽ¬
nacherib rege assyrioꝵ: hoc
est u̾bum quod locutus est
dñs super eum. Despexi te¬
et subsannaui te uirgo fi¬
liai syon: post te caput mo¬
uit filia iherłm. Cui expro¬
brasti et quem blasphema¬
sti. et super quem exaltasti
In multitudine quadriga¬
rum mearum ego ascendi
altiuidinem montiũ: iuga
libani. Et succidam excelsa
cedroꝵ eius: et electas abie¬
tes illius. Et introibo altitu¬
dinem sũmitatis eius: saltũ
carmeli eius. Ego fodi et bi-¬
bi aquam: et exsiccaui uesti-¬

Expanded text:
nacerib, que misit ad blastemandum Deum vibentem. Vere enim Domine desertas fecerunt reges Assiriorum terras et regiones earum: et dederunt deos earum igni. Non enim erant dii, set opera manuum hominum ligna et lapis: et comminuerunt eos. Et nunc Domine Deus noster salva nos de manu eius: ut cognoscant omnia regna terre quia tu es Dominus solus. et misit Isaias filius Amos ad Ezechiam dicens haec dicit Dominus Deus Israhel pro quibus rogasti me de Sennacherib rege Assyriorum hoc est verbum quod locutus est Dominus super eum despexiet subsannavit te, virgo filia Sion: post te caput movit, filia Jerusalem. Cui exprobrasti, et quem blasphemasti, et super quem exaltasti In multitudine quadrigarum mearum ego ascendi altitudinem montium, juga Libani. et succidam excelsa cedrorum ejus, et electas abietes illius, Et introibo altitudinem summitatis ejus, saltum Charmeli ejus. Ego fodi, et bibi aquam, et exsiccavi vesti
Abbreviated transcription (Latin):
et abdenago: ceciderunt in
medio camini ignis arden-¬
tis colligati. Et ambulabãt
in medio flãme laudantes
deum et beneclicentes dñm.
Stans autem azauias: ora¬
in medio ignis: ait. Bñdic¬
et laudabilis. et glosum
nomen tuũ in sclã: quia
iustus es in om̃ib que feci¬
sti nobis. et uniu̾sa. opera
tua u̾a. et uie tue recte:¬
et omĩa iudicia tua uera.
iudicia enim uera fecisti
iuxta omĩa que induxisti
suꝑ nos. et suꝑ ciuitatem
quia in u̾itate et iudicio in¬
duxisti omnia hec ꝓpt̾ pec¬
cata nr̃a. peccauimꝰ enim
⁊ iniq̃ egimus recedentes
a te: et deliquimꝰ in omni¬
b. et precepta tua non au-¬
diuimꝰ. nec obseruauimus:
nec fecimus sicut p̾ceperas
nobis: ut bene ẽẽt nobis.
Omnia ergo que ĩduxisti
super nos et uniu̾sa que
fecisti in nobis: uero iudi¬
cio fecisti. et tradidisti nos
pessimo super omnẽ terrã.
et nunc ñ possumꝰ aꝑire
os: confusio ⁊ obprobriũ
facti sumꝰ seruis tuis: et

Expanded text:
et Abdenago ceciderunt in et Abdenago ceciderunt in medio camini ignis ardentis coin medio flammae laudantes Deum, et benedicentes Domino. Stans autem Azarias orain medio ignis dixit: Benedicet laudabile et gloriosum nomen tuum in saecula, quoniam iustus es in omnibus, quae fecisti nobis, et omnia opera tua uera et et omnia iudicia tua vera. Iudicia enim vera fecisti iuxta omnia que induxisti super nos: et super civitatem Quia in veritate, et in judicio, induxisti omnia haec propter peccata nostra. Peccavimus enim, et inique egimus recedentes a te: et deliquimus in omnibus: Et praecepta tua non audivimus, nec observavimus, nec fecimus sicut praeceperas nobis, ut bene nobis esset. Omnia ergo, quae induxisti super nos, et universa, quae fecisti nobis, vero judicio fecisti: Et tradidisti nos pessimo ultra omnem terram. Et nunc non possumus aperire os: confusio et opprobrium facti sumus servis tuis,