comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctionẽ & ascensionẽ dñi accipienda ẽ hic cõmemo¬
rata hereditas dĩ. ea s̃ intelligenda quȩ acultorib
idolorũ & inimicis nominis xp̃i. ȩc đa eiꝰ in tanta
martyrũ numerositate ꝑpessa ẽ quã qͣm enĩ a saph
synagoga int̃p̃tat᷑ quȩ ẽ congregatio idq nom̃ usi¬
posse dici congregationẽ. & illũ ueterẽ popłm di¬
ctũ eẽ excłam iã in alio psalmo satis aꝑteq monstra¬
uimꝰ hȩc igit᷑ ȩccła. hȩc hereditas dĩ. ex circunci¬
sione & p̃putio congregata ẽ : id ÷ ex popło isrł
& ex cȩteris gentib ꝑ lapidẽ quẽ reproba uer̃
ȩdificantes & factꝰ ẽ in caput anguli: In quo an-¬
gulo : tanqͣm duo parie tes de diuerso ueni entes
copularent᷑. Ipse ẽ enĩ pax nr̃a qͥ fecit utraq
unũ : ut duos conder& in se in unũ nouũ hominẽ¬

Expanded text:
ni accipienda est hic commemorata haereditas Dei; ea sunt intelligenda quae a cultoribus idolorum et inimicis nominis Christi, Ecclesia ejus in tanta martyrum numerositate perpessa est. Quanquam enim Asaph Synagoga interpretetur, quae est congregatio, idque nomen usiposse dici congregationem, et illum veterem populum dictum esse Ecclesiam, jam in alio psalmo satis aperteque monstravimus. Haec igitur Ecclesia, haec haereditas Dei ex circumcisione et praeputio congregata est, id est ex populo Israel et ex caeteris Gentibus, per lapidem quem reprobaverunt aedificantes, et factus est in caput anguli ; in quo angulo tanquam duo parietes de diverso venientes copularentur. Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum, ut duos conderet in se in unum novum homine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ peccatũ hominib lic& fidelib has fieri tribula¬
tiones quãuis hinc floreat martyrũ gła merito pa-¬
tientiȩ & pie sustentato flagello dni moderamine
disciplinȩ hoc machabei int̃ sȩua torm̃ta. hoc tres
uiri int̃ noxias flaminas. hoc ꝓphetȩ scĩ in captiui¬
tate testant᷑. Quã uis enĩ pat̾nã correptionẽ fortissime
& pussime ꝑ ferant : ñ tam̃ tacent hȩc accidere meri¬
tis peccatoꝵ. horũ enĩ uox ẽ : & inpsalmis Em̃dans
em̃ dauit me dñs : & morti ñ tradidit me Flagellat
enĩ omẽm filiũ quẽ recipit & qͥs ẽ filiꝰ cui ñ det dis¬

Expanded text:
propter peccata hominibus, licet fidelibus, has fieri tribulapropter peccata hominibus, licet fidelibus, has fieri tribulationes; quamvis hinc florescat martyrum gloria merito patientiae, et pie sustentato in flagello Domini moderamine disciplinae. Hoc Machabaei inter saeva tormenta , hoc tres viri inter innoxias flammas , hoc Prophetae sancti in captivitate testantur. Quamvis enim paternam correptionem fortissime et piissime perferant; non tamen tacent haec accidere meritis peccatorum: horum enim vox est et in Psalmis, Emendans emendavit me Dominus, et morti non tradidit me . Flagellat enim omnem filium quem recipit: et quis est filius cui non det dis
Abbreviated transcription (Latin):
sub audiendũ ẽ. & quousq & in finẽ. Acsidi-¬
ceret᷑. quousq ex ardescit uelut ignis telus tuus
in finẽ :nã ita hic duo ista sub audienda s̃: sicut
superiꝰ unũ illud qđ dictũ ẽ posuer̃ nã cũ ha-¬
beat prior sententia. posuer̃ morticina seruoꝵ
tuoꝵ ȩscas uolatilib cęli : hoc uerbũ posterior
ñ hab& ubi dictũ ẽ. carnes ser uorũ bestiis
t̾rȩ. sed subaudit᷑ utiq qđ ha bec superius
posuer̃. Ira porro & telus dĩ ñ s̃ ꝑturbatio¬
nes dĩ. sic̃ no nnulli scripturas quas ñ intelli¬
gu at arguunt: sed nomine irȩ intelligitur
uindi eta ini qͥtatis. nomine teli ex actio
castitatis. Ne anima legẽ dñi sui contemnat.
& adõ suo fornicando dispereat. hȩc gͦ ipso effectu
in hominũ afflictione starbulenta : indĩ aut̃ dispo¬
sitione tranquilla s̃. cuidictũ ẽ. Tu autẽ dnẽ uirtutũ
cũ tranqͥllitate iudicas. Satis autẽ his ostendit᷑ uerb̵

Expanded text:
subaudiendum est, et, quousque, et, in finem; ac si disubaudiendum est, et, quousque, et, in finem; ac si diceretur, Quousque exardescet velut ignis zelus tuus in finem? Nam ita hic duo ista subaudienda sunt, sicut superius unum illud quod dictum est, posuerunt: nam cum habeat prior sententia, Posuerunt morticina servorum tuorum escas volatilibus coeli, hoc verbum posterior non habet, ubi dicttique quod habet superior, posuerunt. Ira porro et zelus Dei, non sunt perturbationes Dei, sicut nonnulli Scripturas quas non intelligunt arguunt: sed nomine irae intelligitur vindicta iniquitatis; nomine zeli exactio castitatis, ne anima legem Domini sui contemnat, et a Deo suo fornicando dispereat. Haec ergo ipso effectu in hominum afflictione sunt turbulenta; in Dei autem dispositione tranquilla sunt, cui dictum est: Tu autem, Domine virtutum, cum tranquillitate judicas . Satis autem his ostenditur verbis,
Abbreviated transcription (Latin):
sententiȩ suꝑioris Nã qđ supͣ dictũ ẽ opꝓbriũ : hoc
repetitũ ẽ subsannatio & irrisio & qđ supͣ dictũ ẽ ui-¬
gentis eiꝰ utiqi aliȩ gentes intelligunt᷑: scđm autẽ
hierłm liberã matrẽ nrãm uicinis̃ & in circuitu eiꝰ
int̃ qͥs inimicos suos habitat ȩccła in circuitu or
unde intelligat᷑ suꝑioris afflictionis cõmemora¬
tio ñ eẽ qͣsi indicatio: sed deploratio. Usqueqͦ inqͥt
dñe irasceris in finẽ ex ardesc& uelut ignis zelus
tuus : Rogat utiq ne ds̃ usq infinẽ irascat᷑
id ÷ ne illa tanta p̾ssura & tribu latio atq ua¬
statio usq in finẽ ꝑseuen& : sed tẽpen& correpti¬
onẽ suã scđm illud qđ in alio psalmo dr̃: Cibabis
nos pane lacrimarũ : & potab̵nos in lacrimis in
im̃ sura. Nã qͦusq dñe irasceris in finẽ : ita diccũ
ẽ. ac si diceret᷑. Noli dñe irasci infinẽ & in eo qđ
seqͥt᷑ ex ardesc& uelut ignis telus tuus: utrũq

Expanded text:
supra dictum est, opprobrium, hoc repetitum est, subsannatio et irrisio; et quod supra dictum est, vigentis ejus, utique aliae gentes intelliguntur: secundum autem Jerusalem liberam matrem nostram, vicini sunt et in circuitu ejus, inter quos inimicos suos habitat Ecclesia in circuitu orbunde intelligatur superioris afflictionis commemoratio non esse quasi indicatio, sed deploratio: Usquequo, inquit, Domine, irasceris in finem, exardescet velut ignis zelus tuus? Rogat utique ne Deus usque in finem irascatur, id est, ne illa tanta pressura, et tribulatio, atque vastatio usque in finem perseveret; sed temperet correptionem suam, secundum illud quod in alio psalmo dicitur: Cibabis nos mensura . Nam, quousque, Domine, irasceris in finem? ita dictum est, ac si diceretur, Noli, Domine, irasci in finem. Et in eo quod sequitur, Exardescet velut ignis zelus tuus, utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
sed esiqs facit iniami qđ auit̃ adiungit qͥa pauperes fa¬
ca sumꝰ ninis : ad hoc uult intelligi anticipare nos mĩas
nit qͣm uoluerit pauꝑtatẽ intelligi in eo qđ dixerat
qm̃ pauꝑes facti sumꝰ nimis. Ipsa ẽ qͥppe infirmitas
cu salitaris ẽ necessariꝰ. Cũ uͦ adiuuarinos uult : nec
ingrat ẽ. grȩ. nec tollit liberũ arbitriũ qui enĩ adiuuat᷑:
etiã ꝑ sẽ ipsũ aliqͥd agit Addidit etiã. ꝓpt̃ głam no.¬
minis tuidñe libera nos : ut qͥ głat᷑ ñ in se ipso sed in
dño gloriet᷑ Et ꝓpitiꝰ esto inqͥt peccatis nr̃ĩs ꝓpt̃ nom̃
debitũ & digna supplicia : sed ꝓpitiꝰ esto peccatis nñs
ꝓpt̃ nom̃ tuũ. Sic gͦ nos liberas. id ÷ eruis amalis. cum
& adiuuas nos ad faciendã iustitiã : & ꝓpitiꝰ es peccatis

Expanded text:
sericordiam . Quod autem adjungit, Quia pauperes facti sumus nimis, ad hoc vult intelligi anticipare nos miserinit quam voluerit paupertatem intelligi in eo quod dixerat, Quoniam pauperes facti sumus nimis: ipsa est quippe infirmitas, cui Salutaris est necessarius. Cum vero adjuvari nos vult, nec ingratus est gratiae, nec tollit liberum arbitrium: qui enim adjuvatur, etiam per seipsum aliquid agit. Addidit etiam, Propter gloriam nominis tui, Domine, libera nos, ut qui gloriatur, non in seipso, sed in Domino glorietur . Et propitius esto, inquit, peccatis nostris propter nomen debita et digna supplicia? sed propitius esto peccatis nostris propter nomen tuum. Sic ergo nos liberas, id est, eruis a malis, cum et adjuvas nos ad faciendam justitiam, et propitius es peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
reditatẽ ñ moriens pat̾ filio reliqͥt: sed ipse filiꝰ
eã sua morte mirabilit᷑ ad quisiuit qr resurrectio
possedit. Si gͦ de hac intelligendũ ẽ qđ in psalmi¬
qđ in psalmi huiꝰ ꝓphetia canit᷑ ds̃ uener̃ gentes
in heredita tẽ tuã. ut uenisse gentes ac cipiamꝰ in
ȩccłam ñ credendo sed ꝑsequendo id ÷ eã nu¬
sisse uoluntate delendi atq om̃ino ꝑdendi. sic̃ tot
ꝑ secutionũ exempla monstrar̃: oportet ut qđ se¬
quit᷑ polluer̃ tẽplũ scm̃ tuũ. ñ in lignis & lapi.¬
dib: sed in ipsis intelligi t᷑ hom inib: de qͥb: tan¬
quã lapidib uiuis. construidicit apłs pe
res in his utiq polluerunt quos ad ne¬
gandũ xp̃m t̾rendo uel excutiendo coe¬
ger̃: atq ut idolis supplicarent uehem̃t
in stando fecer̃ Quoꝵ multos. pęnitentia¬
reparauit: atq ab illa inqͥnatione mundautt Pgii

Expanded text:
reditatem non moriens Pater Filio reliquit; sed ipse Filius eam sua morte mirabiliter acquisivit, quam resurrectione possedit. 4. Si ergo de hac intelligendum est quod in psalmi hujus prophetia canitur, Deus, venerunt Gentes in haereditatem tuam, ut venisse Gentes accipiamus in Ecclesiam, non credendo, sed persequendo, id est, eam invasisse voluntate delendi atque omnino perdendi, sicut tot persecutionum exempla monstrarunt; oportet ut quod sequitur, Polluerunt templum sanctum tuum, non in lignis et lapidibus, sed in ipsis intelligatur hominibus, de quibus, tanquam lapidibus vivis, construi dicit apostolus Petres in his utique polluerunt, quos ad negandum Christum, terrendo vel cruciando coegerunt, atque ut idolis supplicarent, vehementer instando fecerunt: quorum multos poenitentiaravit, atque ab illa inquinatione munda
Abbreviated transcription (Latin):
de qua dictũ ẽ. multi filii desercȩ magis
quã eius
uniuersã t̃rã
In ea quippe lectione ꝓphe
post ei dr̃
& qui eruit te : ds̃ isrł
uNiuer¬
Circuitus gͦ
huius
hoc psal mou
telligen¬
dũ ẽ : quousq
tunc fu erat eadẽ
dilatata. fruc¬
tificans & crescens
in uni uerso
mundo quando in
om̃i
parte eius
ꝑsecutio seuiebat.
marty ũ stragem quoꝵ sanguis sic̃ aqua effunde¬
bat᷑ cũ magnis lucris thesauroꝵ cȩlestiũ faciebat
qđ uero adiunctũ ẽ. & ñ erat qͥ sepelir&e : aut ñ
incredibile deb& uideri tã magnũ in aliqͥb: locis
fuisse t̾rorẽ. ut sepultores scõꝵ corporũ nullipror¬
sus exifterent. aut certe qͥa insepulta cadauera
imultis locis diu iacere potuer̃: donec a reli-¬

Expanded text:
dictum est, Multi filii desertae, magis quam ejus universam terram: in ea quippe lectione prophpost ei dicitur, Et qui eruit te, Deus Israel univer. Circuitus ergo hujus hoc psalmo intelligendus est quousque tunc fuerat eadem dilatata, fructificans et crescens in universo mundo, quando in omni parte ejus persecutio saeviebat, et martyrum stragem, quorum sanguis sicut aqua effundebatur, cum magnis lucris thesaurorum coelestium faciebat. Quod vero adjunctum est, Et non erat qui sepeliret: aut non incredibile debet videri tam magnum in aliquibus locis fuisse terrorem, ut sepultores sanctorum corporum nulli prorsus existerent; aut certe quia insepulta cadavera in multis locis diu jacere potuerunt, donec a reli
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ ñ inuocauer̃: etiã ista ꝓphecatio ẽ ñ obtatio N
maliuolentiȩ uoto istadicunt᷑ sed spũ p̃uisa p̃dican¬
tur. Sic̃ de ui da traditore quȩ mala illi fuerant ꝓ
suis meritis euentura ita ꝓphetata s̃ qͣsi obtata
sint. quẽ ad modũ enĩ ꝓpheta ñ imꝑat xp̃o quã uis mͦ
imꝑatiuo p̃nunti& qđ dicit. accingere gladio tuo cir

Expanded text:
t nomen tuum, etiam ista prophetatio est, non optatio. Non malevolentiae voto ista dicuntur, sed spiritu praevisa praedicuntur; sicut de Juda traditore, quae mala illi fuerant pro suis meritis eventura, ita prophetata sunt, quasi optata sint. Quemadmodum enim Propheta non imperat Christo, quamvis modo imperativo pronuntiet quod dicit, Accingere gladium tuum ci
Abbreviated transcription (Latin):
mo uiuentes & inimicos ñ solũ ipsũ dnm̃ scire nole¬
ueteris synagogȩ Vnde dictũ ẽ & maior serui& minori
Potest in hoc nomine intelligi ea de qͣ loquebam᷑ here¬
ditas dĩ : in qͥm euadendã atq uastandã post resur¬
rectionẽ & ascensionẽ dñi gentes ꝑ sequendo uener᷑

Expanded text:
omo viventes, et inimicos non solum ipsum dominum scire noleomo viventes, et inimicos non solum ipsum dominum scire noleveteris Synagogae; unde dictum est: Et major serviet minori . Potest in hoc nomine intelligi ea, de qua loquebamur, haereditas Dei, in quam invadendam atque vastandam post resurrectionem et ascensionem D
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facit digna. plagis uapulabit paucis seruus aũ
qͥ scit uoluntatẽ dñi sui & ñ facit digna plagis ua¬
pulabit multis. si maior ira dĩ ẽ in gentes quȩ dm̃
ñ cognouer̃: ideo quippe qđ ait effunde irã tuã :
satis hoc uerbo indicauit qͣm multã irã uoluerit in¬
telligi. unde postea dicit. red de uicinis nr̃is septies
tantũ. Anqͥa multũ int̾ẽ int̃soruos qͥ lic& nesciaa
uoluntatẽ dñi sui. tam̃ in uocant nom̃ eiꝰ. ⁊& alie¬
nos a familia taniti patris familias. qͥ sic igno¬
rant dm̃. ut nec inuocent dm̃: inuocant enĩ ꝓ eo
uł simula chra uł dȩmonia uł quã lib& creaturã:
ñ creatorẽ qͥ ẽ benedictꝰ in scła. Neq enĩ istos de
quib hoc ꝓphetat ita nescientes significat sui¬
dñi uo lunta tẽ. ut tam̃ ipsũ dnm timeant : sed ita
ipsũ dñm nescientes ut nec inuocent eũ & in inic
nominis existant. Multũ gͦ distat int̃ seruos uolura¬
tẽ dnĩ sui nescientes. & tam̃ in familia eiꝰ atq ind¬

Expanded text:
gna plagis, vapulabit paucis; servus autem qui scit voluntatem domini sui, et facit digna plagis, vapulabit multis , si major ira Dei est in gentes quae Dominum non cognoverunt? In eo quippe quod ait, Effunde iram tuam, satis hoc verbo indicavit quam multam iram voluerit intelligi: unde postea dicit, Redde vicinis nostris septies tantum. An quia multum interest inter servos, qui licet nesciant voluntatem Domini sui, tamen invocant nomen ejus, et alienos a familia tanti patrisfamilias, qui sic ignorant Deum, ut nec invocent Deum? Invocant enim pro eo vel simulacra, vel daemonia, vel quamlibet creaturam; non Creatorem, qui est benedictus in saecula. Neque enim istos, de quibus hoc prophetat, ita nescientes significat Domini sui voluntatem, ut tamen ipsum Dominum timeant; sed ita ipsum Dominum nescientes, ut nec invocent eum, et inimici nominis ejus existant. Multum ergo distat inter servos voluntatem domini sui nescientes, et tamen in familia ejus atque in d
Abbreviated transcription (Latin):
nino ꝑiturã putabat peccator. & incredulus & ini-¬
micꝰ uid & & irascit᷑. dentib suis frend& & tabesc&
qͥs enĩ negare audeat. hanc etiã eẽ grauissimã pȩnã :
sed nescio utrũ satis elegant̃ accipiat᷑ qđ ait ante
oculos nrõs : si hoc pęnȩ genꝰ intelligamꝰ. qđ in inti¬
mis cordis agit᷑ & torquet etiã illos qͥ nob̵ adulan¬
t̃ arrident. nec a nob̵ uideri potest qͥd in homine
interiore patiant᷑. Illud aut̃ qđ siue his credentib:
iniqͥtas eoꝵ int̾imit᷑. siue inmalignitate ꝑseueran-¬
tib suppliciũ nouissimũ red dit᷑: sine scrũpulo que
stionis intelligit᷑ dictũ : in notescat ante oculos nrõs
sub ara dĩ martyres ad dm̃ clamare & dicere qͦusq¬
quẽ ad modũ accipi oporteat : ne ꝓpt̃ ex saturandũ odiũ

Expanded text:
abant, peccator, et incredulus, et inimicus videt et irascitur, dentibus suis frendet et tabescet : quis enim negare audeat hanc etiam esse gravissimam poenam? Sed nescio utrum satis eleganter accipiatur quod ait, ante oculos nostros, si hoc poenae genus intelligamus quod in intimis cordis agitur, et torquet etiam illos qui nobis adulanter arrident, nec a nobis videri potest quid in homine interiore patiantur. Illud autem quod sive eis credentibus iniquitas eorum interimitur, sive in malignitate perseverantibusstionis intelligitur dictum, Innotescat ante oculos nostrosub ara Dei martyres ad Deum clamare et dicere, Quousqquemadm
Abbreviated transcription (Latin):
causa & pascha celebrandi. dñs p̾ceꝑat conuenir
Nã si xp̃ianoꝵ conuentꝰ in habitatos atq cõpressos
a ꝑ secutorib ꝓpheca uell& intelligi: loca deso¬
lata uideret᷑ dicere debuisse. ñ locũ Sed possumꝰ ac¬
cipere pronumero plurali numerũ singularẽ positũ¬
eẽ : sic̃ ues tẽ ꝓuestib militẽ ꝓmilitib pecus pro
pecorib Multa enĩ huiꝰ modi moris ẽ dici : nec solĩ
uulgo loquentiũ. uerũ etiã dissertissimoꝵ auetonĩ
eloquentiȩ. Nec ab ipsa diuina scriptura: hoc
genꝰ locutionis alienũ ẽ Posuit enĩ & ipsa ranãꝓ
ranis : locustã ꝓlocustis & in numerabilia talia
sane quãuis
illis ꝓmerito pessimȩ uoluntatis
ex ira dĩ digna
reddenda sint. ñ tam̃ eos aliquid
aduersus here¬
ditatẽ eiꝰ ualere potuisse: nisi eã
uoluis s& ipse
ꝓpeccatis eiꝰ flagellando emͣ dare
iungit Ne memineris iniqͥtatũ
antiquarũ Ñ ait p̃terita rũ quȩ
eẽ etiã recentiores. sed antiqua¬

Expanded text:
erat convenire. Nam si Christianorum conventus inhibitos atque compressos a persecutoribus Propheta vellet intelligi, loca desolata videretur dicere debuisse, non locum. Sed possumus accipere pro numero plurali numerum singularem positum, sicut vestem pro vestibus, militem pro militibus, pecus pro pecoribus: multa enim hujusmodi moris est dici, nec solum vulgo loquentium, verum etiam disertissimorum auctorum eloquentiae. Nec ab ipsa divina Scriptura hoc genus locutionis alienum est: posuit enim et ipsa ranam pro ranis, locustam pro locustis , et innumerabilia talia. sane, quamvis illis pro merito pessimae voluntatis ex ira Dei digna reddenda sint, non tamen eos aliquid adversus haereditatem ejus valere potuisse, nisi eam voluisset ipse peccatis ejus flagellando emendare. jungit: Ne memineris iniquitatum antiquaram. Non ait praeteritarum, quae se etiam recentiores; sed antiqua
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ : hoc repetitũ ẽ scõꝵ tuoꝵ. Illud tantũ mͦ ua¬
riatũ ẽꝰ uolatilib cęli & bestiis t̾rȩ Meliꝰ sane int̃¬
p̃tati s̃ qͥ morticina posuer̃ : qͣͥm sic̃ qͥdã mortalu
morticina enĩ ñ dicunt᷑ nisi mortuoꝵ : mortalia
uͦ etiã uiuoꝵ corporũ nom̃ ẽ Cũ gͦ sic̃ dixi. ad agri¬
colã suũ sp̃s martyrũ uelut poma transissent :
morticina eoꝵ & carnes eoꝵ posuer̃ uolatilibus
cȩli & bestiis t̃rȩ. quasi qͥcqͣm eoꝵ resurrectione de

Expanded text:
tuorum: illud tantummodo variatum est, volatilibus coeli, et bestiis terrae. Melius sane interpretati sunt qui morticina posuerunt, quam sicut quidam mortalia. Morticina enim non dicuntur nisi mortuorum; mortalia vero etiam vivorum corporum nomen est. Cum ergo, sicut dixi, ad agricolam suum spiritus martyrum velut poma transissent, morticina eorum et carnes eorum posuerunt volatilibus coeli, et bestiis terrae: quasi quidquam eorum resurrectioni de
Abbreviated transcription (Latin):
qor fecit uastitas ꝑsecutionis: id÷ uelut custodiã po-¬
moro qa deserunt᷑ pomoꝵ custodiȩ cũ poma transier
& certe qͣ ndo gentilib ꝑsequentib ȩccła deserta uisa
ẽ in cȩlestẽ m̃sa sp̃s martyrũ tanqͣm de ortodo¬
minico cumulata & suauissimna poma transier. Posu-¬

Expanded text:
secutionis: id est, velut custodiam pomorum; quia deseruntur pomorum custodiae, cum poma transierint. Et certe quando Gentilibus persequentibus Ecclesia deserta visa est, in coelestem mensam spiritus martyrum, tanquam de horto dominico multa et suavissima poma, transieru
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo significari sol&. Unde & illud ẽ in bonsac¬
cepi & in hoc scło septies tantũ : qđ positũ ẽ ꝓ om̃ib
qͣsi nichil habentes & om̃ia possidentes : Uicinos
dicit : qr int̃ illos habitat eccła usq indiem se¬
parationis ñ enĩ mͦ fit discessio corporalis. insina
eoꝵ dicit. utiq nunc in occultis: ut uindictaquȩ
in hac uita agit᷑ in occulto. post in notescat in
nationib ante oculos nr̃os. homo nãq cũ dat᷑ in
reꝓbũ sensũ: in in teriore sinu accipit supplicioꝵ
id ÷ ꝓ isto op ꝓbrio eos in occultis eoꝵ plenissime
reproba lbi enĩ ex ꝓbrauer̃ : nom̃ tuũ se arbi¬
tuus. Generalit̃ accipiendũ de om̃i genere pioꝵ¬

Expanded text:
nitudo significari solet. Unde et illud est in bonis, Acnitudo significari solet. Unde et illud est in bonis, Accipiet in hoc saeculo septies tantum : quod positum est pro omnibus; Quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Vicinos dicit, quia inter illos habitat Ecclesia usque in diem separationis: non enim modo fit discessio corporalis. In sinus eorum dicit, utique nunc in occultis; ut vindicta quae in hac vita agitur in occulto, post innotescat in nationibus ante oculos nostros. Homo namque cum datur in reprobum sensum, in interiore sinu accipit supplicioruum, id est, pro isto opprobrio eos in occultis eorum plenissime reproba. Ibi enim exprobraverunt nomen tuum, te arbituus: generaliter accipiendum de omni genere pio
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ oftendisse scripturã. qͥs fuerit gemitꝰ cõpedite
in isto psalmo aptissime ꝓphetant᷑. In diuersis enim
passionib c̃faĩtuti. orabant ꝓȩccła. ne in fruetuosis
eẽt posteris sanguis illoꝵ. ut dominica seges unde
in imici eã putabant ꝑ iturã. inde ueracius pullulan&
filios qͥppe mortificatoꝵ dicit qͥ ñ solũ ñ s̃ t̃riti p̃ce¬
dentiũ passionib : sed in eũ ꝓcuiꝰ nomine passos eos
nouerant exortante illoꝵ gła ad imitandũ accensi
copiosissimis agminib: credider. Id eo dix̃ : scđm mas¬
nitudinẽ brachiitui. Res enĩ tã magna secuta ẽñ
popłis xp̃ianis : ut eã qui se aliqͥd ꝑsequendo ꝓfi¬
cere putabant. nullo mͦ crederent secuturã Redai¬
inqͥt uicinis nr̃is septies tantũ : in sinueoꝵ: q̃ male
optat: sed iusta p̃nuntiat & uera ꝓphetat. Se¬
ptenario autẽ numero id ÷ septupla retributione.
ꝑfectionẽ pęnȩ uult intelligi : qͥa isto numero ple¬

Expanded text:
videtur ostendisse Scriptura, quis fuerit gemitus compeditoin isto psalmo apertissime prophetantur. In diversis enim passionibus constituti orabant pro Ecclesia, ne infructuosus esset posteris sanguis illorum; ut dominica seges, unde inimici eam putabant perituram, inde feracius pullularet. Filios quippe mortificatorum dicit, qui non solum non sunt territi praecedentium passionibus, sed in eum pro cujus nomine passos eos noverant, exhortante illorum gloria ad imitandum accensi, copiosissimis agminibus crediderunt. Ideo dixit, Secundum magnitudinem brachii tui. Res enim tam magna secuta est in populis christianis, ut eam qui se aliquid persequendo proficere putabant, nullo modo crederent secuturainquit, vicinis nostris septies tantum in sinus eorum. Non mala optat; sed justa praenuntiat, et ventura prophetat. Septenario autem numero, id est septupla retributione, perfectionem poenae vult intelligi, quia isto numero ple
Abbreviated transcription (Latin):
corporis : quȩ aggrauat animã ꝑ enĩ eiꝰ fragilitatẽ
uelut quorundã dolorũ molestiarũq materiem : ad
im pie tatẽ poterat cõpellere ꝑsecutor. Abhis cõ¬
ma nere aut̃ in carne necessariũ ꝓpter illos.
qͥb euangłiũ minis trabat . Donec gͦ corruptibile hoc in¬

Expanded text:
orporis, quae aggravant animam. Per ejus enim fragilitatem, velut quorumdam dolorum molestiarumque materiam, ad impietatem poterat compellere persecutor. Ab his commanere autem in carne necessarium propter illos quibus Evangelium ministrabat . Donec ergo corruptibile hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
abrahã de tribubeniamin. Adhib& autẽ ualde
necessariũ testimoniũ : dicens. Annescitis in
helia qͥd dicit scriptura. quẽ ad modũ in t̾pel¬
der̃. altaria tua suffoder̃ & ego relictꝰ sũ
solus : & quęr̃ animã meã. Sed qͥd illi dicit
responsũ diuinũ : reliqͥ mͥ septẽ milia uiroꝵ:
qui ñ curuauer̃ genua ante baal. Sic ergo &¬
in hoc tp̃re reliquiȩ ꝑ electionẽ gr̃ȩ saluȩ factȩ s̃.¬

Expanded text:
Abraham, de tribu Benjamin. Adhibet autem valde necessarium testimonium, dicens: « An nescitis in Elia quid dicit Scriptura, quemadmodum interpelderunt, altaria tua suffoderunt et ego relictus sum solus, et quaerunt animam meam. Sed quid illi dicit responsum divinum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua sua ante Baal. Sic et in hoc tempore reliquiae secundum electionem gratiae salvae factae s
Abbreviated transcription (Latin):
patre nr̃o. Repentina ꝓpositio me grauan&: nisi me
continuo ꝓponentis oratio subleuan&. Intendat gͦ ca¬
ritas urã. Ciuitas quȩdã in isto psalmo cantata & cõ¬
m̃data ẽ : cuiꝰ ciues sumꝰ. in qͣntũ xp̃iani sumꝰ & unde
peregrinam᷑ qͣndiu mortales sumꝰ : & ad qͣm tendimꝰ ꝑ eiꝰ¬
uiã quȩ om̃ino qͣsi dumetis & sentib: intẽlusa ñ in ueni-¬
ebat᷑. Rex ipsius ciuitatis se fecit uiã : ut ad ciuitatẽ
ꝑueniremꝰ. Ambulantes gͦ in xp̃o & ad huc peregri¬
nantes donec ꝑueniamꝰ. & suspirantes desiderio cuiꝰdã
in effabilis quietis. quȩ habitat in illa ciuitate. de qͣ
quiete dictũ ẽ. hoc nob̵ eẽ ꝓmissũ qđ oculus ñ uidit.
net auris audiuit. nec in cor hominis ascendit: am¬
bulantes gͦ sic cantemꝰ. ut desideremꝰ. Nã qͥd esiderat.
& si lingua taceat. cantat corde. Qui aut̃ ñ desiđit :
quoliba amore aures hominũ feriat . mutꝰ ẽdõ. Vide¬
te qͦmͦ erant amatores huiꝰ ciuitatis ardentes. illii

Expanded text:
patre nostro. Repentina propositio me gravaret, nisi me continuo proponentis oratio sublevaret. Intendat ergo Charitas vestra. Civitas quaedam in isto psalmo cantata et commendata est: cujus cives sumus, in quantum christiani sumus; et unde peregrinamur, quamdiu mortales sumiam, quae omnino quasi dumetis et sentibus interclusa non inveniebatur, rex ipsius civitatis se fecit viam, ut ad civitatem perveniremus. Ambulantes ergo in Christo, et adhuc peregrinantes donec perveniamus, et suspirantes desiderio cujusdam ineffabilis quietis quae habitat in illa civitate, de qua quiete dictum est hoc nobis esse promissum «quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» ; ambulantes ergo, sic cantemus, ut desideremus. Nam qui desiderat, etsi lingua taceat, cantat corde: qui autem non desiderat, quolibet clamore aures hominum feriat, mutus est Deo. Videte quomodo erant amatores hujus civitatis ardentes, illi i
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscamꝰ hic. ñ solũ illiꝰ uocẽ sed & nram Et nemodicat:
qͥa hodie in tribulatione passionũ ñ sumꝰ. Semꝑ enĩ au¬
distis hoc : qͥa illis tẽporib eccła quasi tota simul im¬
pellebat᷑ : nunc aũ ꝑ singulos temptat᷑ Alligatꝰ ẽ qͥdem
diabolus ne faciat quantũ potest ne faciat qͣntũ uult :
tam̃ tantũ tẽptare sinit᷑ qͣntũ expedit ꝓficientib
Nec nob̵ expedit eẽ sine tẽptationib: nec rogamꝰ dm̃¬

Expanded text:
agnoscamus hic non solum illius vocem, sed et nostram. Et nemo dicat quod hodie in tribulatione passionum non sumus. Semper enim audistis hoc, quia illis temporibus Ecclesia quasi tota simul impellebatur, nunc autem per singulos tentatur. Alligatus est quidem diabolus, ne faciat quantum potest, ne faciat quantum vult; tamen tantum tentare sinitur, quantum expedit proficientibus. Non nobis expedit esse sine te
Abbreviated transcription (Latin):
assiorus scõꝵ martyrum diem hodie
festũ habentes. ineoꝵ recordatione gau-¬
demꝰ: recolentes qͥd patiebant᷑. & in telli¬
gentes qͥd intuebant᷑ Nũ quã enĩ tantas tribula¬
tiones carne tolerarent: nisi magnã quietẽ. m̃ te
conspicerent. hunc itaq psalmũ : ꝓ ipsa solemnita¬
te curramꝰ. hesterno enĩ die multa audiuit caritas ur̃a:
nec hodie tam̃ huic festiuitati. nrãm negare potuimꝰ ser
mo. nec potuer eẽ fortes martyres. nisi intuerent᷑ eũ
qualiã ipse dese de monstrauit : Nouit aũ scitas ur̃a ca-¬

Expanded text:
assionis sanctorum martyrum diem hodie festum habentes, in eorum recordatione gaudeamus, recolentes quid patiebantur, et intelligentes quid intuebantur. Nunquam enim tantas tribulationes carne tolerarent, nisi magnam quietem mente conciperent. Hunc itaque psalmum pro ipsa solemnitate curramus. Hesterno enim die multa audivit Charitas Vestra, nec hodie tamen huic festivitati negare potuimus nosmo, nec potuerunt esse fortes martyres, nisi intuerentur eum qualia ipse de se demonstravit: novit autem Sanctitas Vestra ca
Abbreviated transcription (Latin):
biles uiȩ ipsius : quis enĩ inuestigabit uias eius
aut comprehend& consilia eius: nouit quandod &.
cui d&: uid& quando auferat. cui auferat. Pete tuin
hoc tẽpore qđ tibi ꝓsit in posterũ : pete qđ te adiuu&
in et̃nũ. Ipsũ aũ gratis dilige : qͥa meliꝰ ab eoñ inuenis
qđ d& quã se ipsũ. Aut si inuenis melius: hoc pete
Voluntarie sacrificabotͥ. Quare uoluntarie : quia
Igratis. Quid ẽ gratis: confitebor nomini tuo dñe:¬

Expanded text:
s! Quis enim investigabit vias ejus, aut quis comprehendet consilia ejus Novit quando det, cui det; quando auferat, et cui auferat. Pete tu in hoc tempore quod tibi prosit in posterum, pete quod te adjuvet in aeternum. Ipsum autem gratis dilige: quia melius ab eo non invenis quod det quam seipsum; aut si invenis melius, hoc pete. Voluntarie sacrificabo tibi. Quare voluntarie? Quia gratis. Quid est, gratis? Et confitebor nomini tuo, D
Abbreviated transcription (Latin):
I spectũ suũ. Quando enĩ ponit ante conspectũ
suũ dm̃. ante cuiꝰ conspectũ ñ ẽ nisi scłm:
quomꝰ sit nummus suꝑ numinum. quo modo auge¬
ant᷑ greges. quomͦ impleant᷑ a pothecȩ : quomͦ
dicatur animȩ habes mul abona. iocundare.
epulare. satiare  Nũ qͥd ponit ante conspectũ
suũ illũ qͥsic glorianti & ita flori tipheoꝵ in¬
tenti dicit. stulte hoc ẽ ñ intelligens uir impru¬
dens hac nocte auferet᷑ anima tua ate. hȩc
om̃ia quȩ p̃parasti cuiꝰ er̃ : ñ posuerͣ dm̃ ante¬

Expanded text:
ectum suum. Quando enim ponet ante conspectum suum Deum, ante cujus conspectum non est nisi saeculum? quomodo sit nummus super nummum, quomodo augeantur greges, quomodo impleantur apothocae, quomodo dicatur animae: Habes multa bona; jucundare, epulare, satiare. Numquid ponit ante conspectum suum illum qui sic glorianti et ita flore Ziphaeorum nitenti dicit: Stulte, hoc est non intelligens, vir imprudens, hac nocte auferetur anima tua; haec omnia quae praeparasti cujus erunt ? Non proposuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
cas dõ. sed ex necessitate sacrificas qͥa p̃t̃ illũ nescio
qͥd aliud amas inde dictũ ẽ: uoluntarie sacrifica¬
bo tͥ. Contẽne om̃ia ipsũ attende & hȩc quȩ dedit
ꝓpt̃ dantẽ bonas Nã ꝓrsus dat : dat ista tẽpora¬

Expanded text:
cas Deo, sed ex necessitate sacrificas: quia praeter illum nescio cas Deo, sed ex necessitate sacrificas: quia praeter illum nescio quid aliud amas. Inde dictum est, Voluntarie sacrificabo tibi. Contemne omnia, ipsum attende. Et haec quae dedit, propter dantem bona
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ ita ẽ ds̃ nr̃. Laudet᷑ uoluntate : Amet᷑ caritate
Gratuitũ sit qđ amat᷑ & qđ laudat᷑ quid ẽ gratiu¬
tũ : ipse ꝓpt̃ se: ñ ꝓpt̃ aliud Si enĩ laudas dm̃ ut
d& tͥ aliquid aliud : iã ñ gratis amas dm̃ ł rubes
ce. Si te uxor tua ꝓpt̃ diuitias aman& & forte
tibi pauꝑtas accidere : de adulterio cogitane Cũ
gͦ te a coniuge gratis. amari uelis. tudm̃ ꝓpt̾ aliua
Amabis: qđ p̃miũ accepturꝰ es adõ : auare ñ tibi
trã. sed sẽ ipsũ seruat : qͥ fecit cȩlũ & trã. Uolun¬
tarie sacrificabo tͥ. Noli ex necessitate: Si enĩ ꝓpt᷑
aliud laudas dm̃: ex necessitate laudas. Ad ess& tibi
qđ amas ñ laudares dm̃. Uide qͥd dicã Laudas dm̃
uerbi grã. ut d&tͥ amplã pecuniã. Si haberes ali¬
unde amplã pecuniã ñ adõ nũqͥd laudares dm̃ :
Si gͦ ꝓpt̃ p ecuniã laudas dm̃ ñ uoluntarie sacrifi¬

Expanded text:
non ita est Deus noster; laudetur voluntate, ametur charitate; non ita est Deus noster; laudetur voluntate, ametur charitate; gratuitum sit quod amatur, et quod laudatur. Quid est gratuitum? Ipse propter se, non propter aliud. Si enim laudas Deum ut det tibi aliquid aliud, jam non gratis amas Deum. ce; si te uxor tua propter divitias amaret, et forte tibi paupertas accideret, de adulterio cogitaret. Cum ergo te a conjuge gratis amari vis, tu Deum propter aliud amterram, sed seipsum servat qui fecit coelum et terram. Voluntarie sacrificabo tibi: noli ex necessitate. Si enim propter aliud laudas Deum, ex necessitate laudas. Si adesset tibi quod amas, non laudares Deum. Vide quid dicam: laudas Deum, verbi gratia, ut tibi det amplam pecuniam; si haberes aliunde amplam pecuniam, non a Deo, numquid laudares Deum? Si ergo propter pecuniam laudas Deum, non voluntarie sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
dõ : qđ intente auditis Si aũ uos fastidientes dudi¬
re conspicerẽ inuitus ab hoc uersu silerẽ & tam̃
in corde meo qͣntũ dñs dignaret᷑ concedere ñ silerẽ
Ueniat gͦ in linguã : qđ corde conceptũ ẽ ẜnat᷑
uoce qđ m̃te seruat᷑. Dicamꝰ ut possumꝰ: qͥd sit uo¬
luntarie sacrificabo tibi qđ enĩ sacrificiam hic ac¬
aliquẽ in arm̃tis ꝓspiciã. aut thura certe de t̾ra
sabeoꝵ afferã : qͥd faciã qͥd offerã nisi qđ ait
sacrificiũ laudis glorificabit me : Quare gͦ uolun¬
tarie : qͥa gratis amo qđ laudo Laudo dm̃ & ipsa
laude gaudeo Ipsius laude gaudeo : qͦ laudato ñ
erubesco Ñ enĩ quẽ ad modũ laudat᷑ ab studiosis
theatricarũ nugarũ. uł auriga. uł uenator uł qui¬
lib& histrio & a laudatorib siis inuitant᷑ Alii
laudatores exortant᷑ ut parit̃ clament : & cũ om̃s
clamauerint plerũqi illo uicto om̃s erubescant

Expanded text:
Deo quod intente auditis. Si autem vos fastidientes audiDeo quod intente auditis. Si autem vos fastidientes audire conspicerem, invitus ab hoc versu silerem; et tamen in corde meo, quantum Dominus dignaretur concedere, non silerem. Veniat ergo in linguam quod corde cocamus ut possumus, quid sit, Voluntarie sacrificabo tibi. Quod enim sacrificium hic acaliquem in armentis prospiciam, thura certe de terra Sabaeorum afferam? Quid faciam? Quid offeram, nisi quod ait, Sacrificium laudis honorificabit me Quare ergo, voluntarie? Quia gratis amo quod laudo. Laudo Deum, et in ipsa laude gaudeo: ipsius laude gaudeo, quo laudato non erubesco. Non enim quemadmodum laudatur ab studiosis theatricarum nugarum vel auriga, vel venator, vel quilibet histrio, et a laudatoribus suis invitantur alii laudatores, exhortantur ut pariter clament; et cum omnes clamaverint, plerumque illo victo omnes erubescunt:
Abbreviated transcription (Latin):
mala in imicis meis: Sic quomͦ uirent. sic quo¬
mͦ florent : igni seruant᷑ Inuirtute tua disꝑde
illos. Puta qͥamͦ florent puta qͥa ex oriunt᷑ sic̃ fe¬
nũ : tunoli eẽ uir in prudens & stultꝰ ut hȩc atten¬
dendo intereas in scłm scłi. Auertet enĩ mala in imi¬
cis meis : Nã si tu fueris incorpore ipsius dauid:
in uirtute sua disꝑd& illos. Isti florent felicitate
scłi: pereunt in uirtute dĩ. Ñ quomͦ florent: sic
pereunt Florent enĩ ad tẽpus: pereunt in ȩt̃num
Florent falsis bonis pereunt ueris torm̃tis in
uirtute tua disꝑde illos: qͦs in infirmitate tua
num cordis uł intelligere potest alio di¬
cente. si ñ in se ipso gustauerit : qͥd ẽ uolunta rie
sacrificabo tͥ: dicã tam̃. Capiat qͥ potest : quo¬
mͦ potest Credat qͥ ñ potest : & on& ut possit
Nũ qͥd tam̃ istũ uersũ ita p̃terire debemꝰ. ut eũ uo¬
bis ñ cõm̃demꝰ: dico caritati ur̃ẽ : inuitat me y¬
satis amor ipsius aliqd de illo loqui Et grãs ago

Expanded text:
mala inimicis meis. Sic quomodo virent, sic quomodo florent, igni servantur. In virtute tua disperde illos. Puta quia florent modo, puta quia exoriuntur sicut fenum: tu noli esse vir imprudens et stultus, ut haec attendendo intereas in saeculum saeculi . Averte enim mala inimicis meis. Nam si tu fueris in corpore ipsius David, in virtute sua disperdet illos. Isti florent felicitate saeculi, pereunt in virtute Dei. Non quomodo florent sic pereunt: florent enim ad tempus, pereunt in aeternum; florent falsis bonis, pereunt veris tormentis. In virtute tua disperde illos: quos in infirmitate tua num cordis vel in elligere potest alio dicente, si non in se ipso gustarit? Quid est, Voluntarie sacrificabo tibi? Dicam tamen; capiat qui potest, quomodo potest: credat  istum versum ita praeterire debemus, ut eum vobis non commendemus? Dico Charitati Vestrae, invitat me satis amor ipsius aliquid de illo loqui; et gratias ago
Abbreviated transcription (Latin):
libani : & de illa celsitudine attendisti. & ecce ñ erat
& que sisti eũ & ñ ẽ inuentꝰ locus eiꝰ lam labor ñ ẽ
antt te: qͥa intrasti in scũariũ dĩ. & intellexisti in
nouissima. Sic & hic: ita concludit & suꝑ inimicos
meos respex̃ oculus ms̃. Hoc agite gͦ frs cũ animis
ur̃is Frigite corda ur̃a: expolite aciem m̃tis ur̃ȩ
Biscite gratis diligere dm̃: discite p̃sens contẽnere
scłm. discite uoluntarie sacrificare hostiã laudis:

Expanded text:
Libani, et de illa celsitudine attendisti: et ecce non erat, Libani, et de illa celsitudine attendisti: et ecce non erat, et quaesisti eum, et non est inventus locus ejus . Jam labor non est ante te; quia intrasti in sanctuarium Dei, et intellexisti in novissima . Sic et hic ita concludit: Et super inimicos flos foeni . Hoc agite ergo, fratres, cum animis vestris. Erigite corda vestra. Expolite aciem mentis vestrae. Discite gratis diligere Deum. Discite praesens contemnere seculum. Discite voluntarie sacrificare hostiam laudis.
Abbreviated transcription (Latin):
M inqͥt tribulatione eripiustime. Ideo intellexi : quia
bonũ ẽ nom̃ tuũ. Nã si hoc possem ante tribulationes
agnoscere: forte mͥ necessariȩ ñ fuissent. Sed adhibita
ẽ tribulatio ad ammonitionẽ : Ammonitio facta ẽ ad
tuã laudationẽ. Ñ enĩ intelligerẽ ubi eem: nisi de in¬
firmitate mea ammonitꝰ eẽm. Ex om̃ib gͦ tribulati¬
onib eripuisti me : & suꝑ inimicos meos respex̃ ocu.¬
lus ms̃ Suꝑ illos ⁊ipheos respex̃ oculus ms̃ florẽ
quippe illoꝵ transii altitudine cordis. adte & ꝑueni:
& inde respexi suꝑ illos & uidi qͥa om̃is caro fȩnũ &
om̃is cdaritas hominis sic̃ flos feni Sic̃ qͦdã loco itẽ
dr̃. Uidi impiũ suꝑ exaltari & eleuari. sic̃ cȩdros liba¬
ni: & transi & etceñ erat. Quare ñ erat : quia tran¬
sisti. quidẽ qͥa transisti : qͥa ñ sine causa sursũ cor
habuisti. quia ñ int̾ra ubi putresceres remansisti
qͥl leuasti animã tuã addm̃. & transcendisai cȩdros

Expanded text:
mni tribulatione eripuisti me. Ideo intellexi quia bonum est nomen tuum: nam si hoc possem ante tribulationes agnoscere, forte mihi necessariae non fuissent. Sed adhibita est tribulatio ad admonitionem, admonitio facta est ad tuam laudationem. Non enim intelligerem ubi essem, nisi de infirmitate mea admonitus essem. Ex omnibus ergo tribulationibus eripuisti me. Et super inimicos meos respexit oculus meus: super illos Ziphaeos respexit oculus meus. Florem quippe illorum transii altitudine cordis, ad te perveni, et inde respexi super illos, et vidi quia omnis caro fenum, et omnis claritas hominis sicut flos feni : sicut quodam loco item dicitur, Vidi impium superexaltari et elevari sicut cedros Libani: transii, et ecce non erat. Quare, non erat? Quia transisti? Quid est, quia transisti. Quia non sine causa, Sursum cor, audisti, quia non in terra ubi putresceres remansisti, quia levasti animam tuam ad Deum, et transcendisti cedros
Abbreviated transcription (Latin):
scłi spe abstinentiũ om̃s qͥ s pem habent in isto scło :
certe concreti s̃: certe simul ueniunt. Uehem̃t̃
sibi aduersa s̃ ista duo genera. Unũ eoꝵ qͥ ñ ponua
& concordes sisti typhei: noli multũ credere
Concordiȩ eoꝵ: temptationes de s̃ ubi uenerit
tibi dico offend& ep̃m: sed nec ad ipsã ȩccłam
accedere uult ne cadat aliqͥd feni. Quare ista
dixi fr̃s : qͥa mͦ libent̃ auditis om̃s in nomine
xp̃i : & quẽ ad modũ intelligitis. ita exclamatis
aduerbũ. Ñ utiq acclamaretis: nisi intelligere¬
tis Intellectꝰ iste ur̃ fructuo sũs eẽ uidetur
Utrũ aũ fructuosus sit: tẽptatio int̾rogat
Ne sũbito cũ dicimini nr̃i: ꝑ tẽptationẽ inue¬
namini alieni & dicat᷑ alieni in surrexer̃ ad¬

Expanded text:
i spe abstinentium omnes qui spem habent in isto saeculo. Certe concreti sunt, certe simul vivunt. Vehementer sibi adversa sunt ista duo genera: unum eorum qui non ponunt Et cum concordes sunt isti Ziphaei, noli multum credere concordiae eorum; tentationes desunt: ubi venerit tibi dico offendet episcopo, sed nec ad ipsam Ecclesiam accedere vult, ne cadat aliquid feni. Quare ista dixi, fratres? Quia modo libenter auditis omnes in nomine Christi, et quemadmodum intelligitis, ita exclamatis ad verbum; non utique acclamaretis, nisi intelligeretis. Intellectus iste vester fructuosus esse debet. Utrum autem fructuosus sit, tentatio interrogat; ne subito cum dicimini nostri, per tentationem inveniamini alieni, et dicatur, Alieni insurrexerunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
arescente feno decidit. Flos aũ m̃s qͥs erit :
plantati in domo dñi in atriis domꝰ dñidĩ nr̃i
Florebunt Reman& gͦ & nob̵ flos sed qͥ ñ cadat
sic̃ foliũ plantati illius ligni iuxta aquas de
quo dictũ ẽ & foliũ eiꝰ ñ decid& ds̃ gͦ in nomine
tuo saluũ me fac: & inuirtute tua iudica me
ds̃ exaudi orationẽ meã : aurib ꝑcipe uerba
oris mei ꝑueniant ad aures tuas uerba oris
mei quia ñ florẽ ⁊ ypheoꝵ ate desidero Aurib
ꝑcipe uerba oris mei Tuꝑcipe : nã ⁊ ypher& si
son& oratio mea ñ audiunt. qͥa ñ intelligunt : Tem¬
poralib qͥppe gaudent: & bona et̃na desiderare
ñ nor. Adte ꝑ ueniat oratiomea: ex desiderio et̃noꝵ
tioꝵ beneficioꝵ excussa & iaculata. Ad aures tuas
emito eã : adiuua eã ut ꝑueniat: Ñ deficiat initine¬
re medio & quasi collapsa corruat. Sed ñ mͥueniunt
nient Nã & indelictis dr̃ qͥđã rogasse dm̃ : & ñ ex¬
auditꝰ bono suo Desideria enĩ scłaria incitauerant

Expanded text:
arescente feno decidit: flos autem meus quis erit? Plantati in domo Domini, in atriis domus Dei nostri florebunt . Remanet ergo et nobis flos, sed qui non cadat, sicut folium plantati illius ligni juxta aquas, de quo dictum est: Et folium ejus non decidet . Deus ergo in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica mes, exaudi orationem meam; auribus percipe verba oris mei. Perveniant ad aures tuas verba oris mei, quia non florem Ziphaeorum a te desidero. Auribus percipe verba oris mei: tu percipe; nam Ziphaeis etsi sonet oratio mea, non audiunt, quia non intelligunt. Temporalibus quippe gaudent, bona aeterna desiderare non norunt. Ad te perveniat oratio mea, ex desiderio aeternorum tuorum beneficiorum excussa et jaculata: ad aures tuas emitto eam; adjuva eam ut perveniat, ne deficiat in itinere medio, et quasi collapsa corruat. Sed etsi non mihinient. Nam et in delictis dicitur quidam rogasse Deum, et non exauditus bono suo. Desideria enim saecularia incitaverant
Abbreviated transcription (Latin):
sti: sed magis ad sapientiã ñ ex audisti. ut intel¬
ligerẽ qͥd a te petere deberẽ. Ea enĩ petebã: quȩ
malo meo fortassis acciꝑem, Petis diuitias oho¬
mo qͣntis̃ euersi ꝑ diuitias suas: unde scis utrũ
tͥ sint ꝓfuturȩ diuitiȩ : nonne multi pauperes
tutius latebant: diuites facti. mox ut lucere
lib fr̃s ammonemꝰ uos & exortam᷑ in dño ut ñ petatis
aliqͥd quasi fixũ sed qđ nouit ds̃ & expedire sc̃it quid
enĩ uob expediat : om̃ino nescitis Aliqͣndo qđ putatis
prod eẽ ob ẽ: & qđ putatis ob eẽ. hoc ꝓdẽ Egri enĩ estis
nolite medico dictare quȩ uob̵ medicam̃ta uelit appone¬
re. Si doctor gentiũ paulus apłs dicit. qͥd enĩ oremꝰ
sic̃ oport& nescimꝰ qͥnto magis nos : qͥ tam̃ cũ sibi uide¬
ret᷑ etiã ipse prudent̃ orare. ut ab eo auferret᷑ stimu¬
lus carnis. angłs satane qͥ eũ colafitabat ne in mag¬
nitudinẽ reuelationũ extolleret᷑. qͥd audiuit ad ño:

Expanded text:
sti, sed magis ad sapientiam non exaudisti, ut intelligerem quid a te petere deberem. Ea enim petebam quae malo meo fortassis acciperem. Petis divitias, o homo! quanti sunt eversi per divitias suas! Unde scis utrum tibi sint profuturae divitiae? Nonne multi pauperes tutius latebant; divites facti, mox ut lucere libus, fratres, admonemus vos et exhortamur in Domino, ut non petatis aliquid quasi fixum, sed quod vobis Deus expedire scit. Quid enim vobis expediat, omnino nescitis. Aliquando quod putatis prodesse, obest; et quod putatis obesse, hoc prodest. Aegri enim estis, nolite medico dictare quae vobis medicamenta velit apponere. Si doctor gentium Paulus apostolus dicit, Quid enim oremus sicut oportet, nescimus ; quanto magis nos? Qui tamen cum sibi videretur ipse prudenter orare, ut ab eo auferretur stimulus carnis, angelus satanae qui eum colaphizabat, ne in magnitudine revelationum extolleretur, quid audivit a Domino?
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ plena: eructantia ex hoc in hoc. Oues eoꝵ fe¬
cunde. multiplicantes in exitib suis: boues eoꝵ cras¬
si Ñ ẽ ruina sepis: nec exitꝰ neq clamor in plateis
eoꝵ. Sed uide ⁊ipheos: uide ad tẽpꝰ florentes.
Beatũ dixer̃ popłm. cui hȩc s̃. Merito filii alieni
Tuquid. latens it̃ ⁊ ipheos : beatꝰ popłs cuiꝰ dñs ds̃
ipsius Ex hoc affectu hȩc oratio mittit᷑ ad aures dñi

Expanded text:
eorum plena, eructantia ex hoc in hoc. Oves eorum feeorum plena, eructantia ex hoc in hoc. Oves eorum fecundae, multiplicantes in exitibus suis; boves eorum crassae. Non est ruina sepis, nec exitus, neque clamor in plateiseorum. Sed vide Ziphaeos, vide ad tempus florentes. Beatum dixerunt populum cui haec sunt. Merito filii alieni. Tu quid, latens inter Ziphaeos? Beatus populus cujus Dominus Deus ipsius . Ex hoc affectu haec oratio mittitur ad aures Domi
Abbreviated transcription (Latin):
quando posuerĩ noui qͣndo auferendũ sit noui Ñ
recedat egrotꝰ a manib: medici: ñ d& consiliũ medi¬
co. lta s̃ om̃ia ista tẽporalia : tribulationes s̃: Sibene
colis dm̃ noueris qͥa nouit qͥđ cũiq expediat. Prospita¬
tes s̃. magis cauendȩ ne ipse corrũpant animũ tuũ ut
ab eo qͥhec dedit receddt. E rgo iste intelligens. qͥd ait :
ds̃ ex audi orationẽ meã . Aurib ꝑcipe uerba oris mei :¬
qm̃ alieni in surrexer̃ aduersus me. qui alieni : non¬
ie ipse dauid iudȩus erat de tribu iuda: ipse aũlocꝰ
tifh ad tribũ uida ꝑtinebat: udȩoꝵ erat. Quo mͦ
gͦ alieni : ñ ciuitate. ñ tribu ñ cognatione : sed flore
Nã uis nosse alienos istos: in alio psalmo filii alieni
dicti s̃. quoꝵ os locutũ ẽ uanitatẽ & dextera eoꝵ dex¬
tera iniqͥtatis. & enumerat florẽ ⁊ ypheoꝵ: quoꝵ filii
eoꝵ uelut nouellȩ c̃stabilitȩ. in iuuentute sua filiȩ
eoꝵ cõpositȩ & ornatȩ : ut similitudo tẽpli. Cellaria

Expanded text:
uferendum sit novi. Non recedat aegrotus a manibus medici, non det consilium medico. Ita sunt ista omnia temporalia. Tribulationes sunt; si bene colis Deum, noveris quia novit quid cuique expediat: prosperitates sunt; magis cave ne ipsae corrumpant animum tuum, ut ab eo qui haec dedit recedat. Ergo iste intelligens quid ait? Deus, exaudi orationem meam; auribus percipe verba oris meim alieni insurrexerunt adversum me. Qui alieni? Nonne ipse David Judaeus erat de tribu Juda? Ipse autem locus Ziph ad tribum Juda pertinebat, Judaeorum erat. Quomodo ergo alieni? Non civitate, non tribu, non cognatione, sed flore. Nam vis nosse alienos istos? In alio psalmo filii alieni dicti sunt, quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis. Et enumerat florem Ziphaeorum: Quorum filii eorum velut novellae constabilitae in juventute sua: filiae eorum compositae et or
Abbreviated transcription (Latin):
crucis: clarificatũ ẽ nom̃ eiꝰ. Quisquis ñ credident
in nom̃ clarificatũ ꝑ infirmitatẽ : ex pauesc& ad
udicẽ. cũ uenerit in uirtute. Ne aũ quondã ille in¬
firmꝰ cũ uenerit fortis uenti labro illo ad sinistram
nos mittat: salu& nos in nomine suo & iudic&
nos in uirtute sua. quis enĩ hoc tã temerariꝰ opta¬
uerit. ut dicat dõ iudica me : nonne ꝓmaledicto
dici sol& hominib: iudic& te ds̃: ita plane ẽ
maledictũ. si udicat te in uirtute sua: sed si ñ te
salua uerit in nomine suo cũ uͦ in nomine p̃ceden¬
te saluauerit : salubrit̃ in uirtute consequente
udicabit. Securꝰ esto: uditiũ illud ñ tibi erit
punitio sed discretio Nã & in qͦdã psalmo : ita dr̃
iudica me ds̃ & discerne causa meã de gente
ñ scã. Quid ẽ iudica me Discerne me az yphe¬

Expanded text:
. Quisquis non crediderit in nomen clarificatum per infirmitatem, expavescet ad judicem cum venerit in virtute. Ne autem quondam ille infirmus, cum venerit fortis, ventilabro illo ad sinistram nos mittat; salvet nos in nomine suo, et judicet nos in virtute sua. Quis enim hoc tam temerarius optaverit, ut dicat Deo, Judica me? Nonne pro maledicto dici solet hominibus: Judicet te Deus? Ita plane est maledictum, si judicat te in virtute sua; sed si non te salvaverit in nomine suo: cum vero in nomine praecedente salvaverit te, salubriter in virtute consequente judicabit. Securus esto: judicium illud non tibi erit punitio, sed discretio. Nam et in quodam psalmo ita dicitur: Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Quid e