comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exos de dis uplis suis ait illi.
les quiuenteloos es ati alrom
uiuenturus ẽ idẽ quẽ ꝓphoae
uenturũ p̃dicarunt: non ait.
tues qui uenisti: sed tues qui uen¬
turuses & est sensus: manda
mihi quia interficiendussũ
abherode & ad inferna descen¬
surussũ. utrũte & inferis debeã
nunciare qui nunciaui superis.¬
annon conueni& filio dĩ ut gust&
mortẽ & alium adhȩc sacram̃ta
missu ruses ETRS portocas ibs
QAEUIDISTIS RADDISTIS: CAECI
Vroeots claodi ambrolart le¬
PROSI M EDADTOR SoRDIAO¬
DIUNTEMOR TUI RESURGUTTT
PAOPERES EUARIGELI TANTOR
sbeatos esł. quitioti foeRit
scarto alizatos itne
Alud enĩ tantũ audier̃ aliud
qđ surdi audirent qđ pauperes
e uangelizarent : uider̃ autem
coecos uidentes. claudos ambũ¬
lantes. lȩꝓsos mundatos : Re¬
acsidicer&: Nũciate ioħi
quia egosũ dequo ꝓph&a dice¬
bat: ds ipse ueni&ꝰ & saluos nos
faci&: Caeciuident: ut imple¬
atur illud ꝓph&icũ: Tunc
aperientur oculi caecorũ:
Claudi ambulant ut impleat᷑

Expanded text:
uis, ait illi: Tu es qui venturus es, an alium Qui venturus est, id est, quem prophetae venturum praedicarunt. Non ait: Tu es qui venisti, sed tu es qui venturus es, et est sensus, manda mihi, qui interficiendus ab Herode, et ad inferna descensurus sum, utrum te et in inferis debeam nuntiare, qui nuntiaan non conveniat Filio Dei ut gustet mortem, et alium ad haec sacramenta missurus es. Et respondens Jesus quae audistis et vidistis. Caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, surdi audiunt, mortui resurgunt, et pauperes evangelizaqui non fuerit scandalizatus in me. Aliud enim tantum audierunt, aliud quod surdi audirent, quod pauperes evangelizarentur, viderunt autem caecos videntes, claudos ambulantes, leprosos mundatos. ReAc si diceret, nuntiate Joanni, quia ego sum de quo propheta dicebat: Deus ipse veniet, et salvos nos faciet . Caeci vident, ut impleatur illud propheticum: Tunc aperientur oculi caecorum. Claudi ambulant, ut impleatur:
Abbreviated transcription (Latin):
maiorem sȩꝓphois eẽ cogno¬
cit : quia quȩ ꝓpha&ȩ uentu¬
rũ fore dixer̃. iste digito
demonstrauit dicens: Ecce
agnus dĩ: ecce quitollit pec¬
catamundi : DINGR EROS
EI QUISES UTRES PONSE
nos: qero di cis dete ipro

Expanded text:
majorem se prophetis esse cognoscit, quia quem prophetae venturum fore dixerunt, iste digito demonstravit, dicens: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Dixerunt ergo ei: Quis es, ut responsum nos? Quid dicis de te ipso?
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ & nihil ẽ ipso dõ melius
quia ꝓfecto bene sibi inherentib
p̃sensẽ. CERTVSSŨ ERVI. Nondix̃
opinor sedcertussũ qđ fideles
xp̃i non separat abeius caritate
nec mors nec uita idẽ nec ꝑ secu¬
cio quaenunc spẽ uitae ingerit
nunc terrorẽ mortis intentat
neq: potestas aduersa transfigu¬
ransse inangelũ lucis audiendaẽ
neq fortitudines quia uasa for¬
tis diripient᷑ qui ꝑxpm̃ ligatus ẽ¬

Expanded text:
Deus, et nihil est ipso Deo melius, Deus, et nihil est ipso Deo melius, qui jam profecto bene sibi inhaerentibus praesens est. Certus sum enim. Non dixit, opinor, sed certus sum quod fideles Christi non separat ab ejus charitate, nec mors, nec vita, id est, nec persecutio, quae nunc spem vitae ingerit, nunc terrorem mortis intentat, neque potestas adversa transfigurans se in angelum lucis, audienda est. Neque fortitudines, quia vasa fortis diripientur, qui per Christum
Abbreviated transcription (Latin):
ilta autẽ & futura & altitudo
&ereatura alia quomodo a ca¬
ritte di separare nos certent
non ociosũ uidetur exponere
dsi quis forte dicat hi ꝑbolice
e apło dicere. hoc ẽ non solũ
ꝑtaq: accidere posst̃ sed ne ꝑea
uidem quae uenire omnino
nom possunt ullo pacto adĩ caritate
deflectimur ne monos inde separat
minando mortẽ idipsũ enĩ qđ di¬
ligim: dm̃ mori non potest nisi
dũ non diligim: dm̃ cuimors ipsaẽ
non diligere dm̃ ne monos inde
separat pollicendo uitã. Ne mo
enĩ ab ipso fonte separat a quo
non separat angłs. non enĩ est
angłs cũ inheremus dõnro mente
potencior non separat uirtus
illa scilic& quae potestatẽ tene¬
brarũ in hoc mundo ten&. Toto
mundo ẽ omnino sublimior
mens inherens dõ. non separant
instantes molestiae. hoc enim
leuiores eas sentimus quo ei
a quonos separare moliuntur.
artius inherem. non separat
ꝓmissio futurorũ. Nã & quic qͥd
boni futurũ ẽ certius ꝓmittit

Expanded text:
ita autem futura et altitudo et creatura, aliquo modo a charitate Dei separare nos conantur. Non otiosum videtur exponere, nisi quis forte dicat hyperbolice haec Apostolum dicere, hoc est, non solum per ea quae accidere possunt, sed ne per ea quidem quae venire omnino non possunt, ullo pacto a Dei charitate deflectimur. Nemo nos inde separet minando mortem, idipsum enim, quod diligimus Deum, mori non potest. Nisi dum non diligit Deum, cui mors ipsa est, non diligere Deum. Nemo nos inde separet pollicendo vitam. Nemo enim ab ipso fonte separat aquam. Non separat angelus; non enim est angelus, cum inhaeremus Deo, nostra mente potentior. Non separat virtus, illa scilicet, quae potestatem tenebrarum in hoc mundo tenet, toto mundo est omnino sublimior mens inhaerens Deo. Non separant instantes molestiae, hoc enim leviores eas sentimus quo ei a quo nos separare moliuntur arctius inhaeremus. Non separat promissio futurorum, nam et quidquid boni futurum est, certius promittit
Abbreviated transcription (Latin):
nũq: de sideria cuncta diuinae
uoluntatis subiugamus imperiis.
ESTOTE ITAq PRUDENTES &UIGI
Bene aut̃ in oracionib: ingila¬
re iubemur ut cũ stamus adora¬
cionẽ. cogitacio omnis carnalis
& scłaris abscedat. Necquicquã
tunc anim. p̃ter id solũ cogit&
quae p̃cat᷑. surripit enĩ frequent̃
hostis & subtiliter fallens p̃ces
nras adõ auocat ut aliud habe¬
amus in corde &aliud ꝓferamꝰ
in uoce: cu intentione sincera dm̃
debeat non sonus uocis. sed animi
sensus orare : ante ooña utu
A INUOBIS M& IPSIS CARITATE
contiruam habentes & c&er̃ :¬
Bene addidit continuã quia
semꝑ diligere ualemus: semꝑaut̃
uigilare in oracionibus. fragili¬
tatẽ carnis obstante nequimus:¬
ipsa aut̃ caritas cui instinctu hȩc
foras agunt᷑. quia interiori ho¬
mini p̃sid& semꝑ ibidem haberi

Expanded text:
numque desideria cuncta divinae numque desideria cuncta divinae voluntatis subjugamus imperiis. Estote itaque prudentes, Bene autem in orationibus vigilare tionem, cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat, nec quidquam tum animus praeter id solum cogitet quod precatur. Subrepit enim frequenter hostis, et subtiliter fallens, preces nostras a Deo avocat, ut aliud habeamus in corde et aliud proferamus in voce, cum intentione sincera Ddebeat non sonus vocis, sed animae sensus orare. Ante omnia autem mutuam in vobismetipsis charitatem continuam habentes. Bene addidit continuam, quia semper diligere valemus, semper autem vigilare in orationibus fragilitate carnis obstante nequimusIpsa autem charitas, cujus instinctu haec foras aguntur, quae interiori homini praesidet; semper ibidem haberi
Abbreviated transcription (Latin):
QUAERELI QUUM EST IN CARNE¬
corp: suũ ad martiriũ ꝑ sequu¬
torũ uiolenciae subdidit nulli
dubiũ quinusq aduitae suae
terminũ quantũ humanae natu¬
rae possibile ẽ sese apeccatis absti¬
nuit. quidenĩ depeccati ꝑ pora¬
cione quid de carnalib: deside¬
rus cogita ꝓre. quidnisi uo¬
luntatẽ clĩ ȩ potuit animo
uersare qui uel ligno affixus
uł lapidũ ictib: circũdatus
ut bestiarũ morsib: subactus
uł ignium flãmis suꝑ positus
uł scorpionũ flagris ꝑfossus
uł alio qđ lib& poenarũ genere
affectus hoc tantũ modo desi¬
derare cogebat᷑ quando finito
certamine coronã uitȩ ꝑci¬
per&. talium ergonosmnentẽ
beatus petrus cupit semꝑ imitari
cũꝓ posito dñicae passionis exẽplo
nos eadem cogitacione contra ne¬
quiciã prauorũ contraq: uiciorũ
oblecta m̃ta p̃cipit armari uolens
intelligi qđ &ĩã nos inpace aecctȩ
quie scentes si habitũ pacientis
induimus facile iuiuante d nõ
lapsus uitamus peccatorũ homi¬

Expanded text:
us est in carnecorpus suum ad martyrium persecutorum violentiae subdit, nulli dubium quin usque ad vitae suae terminum, quantum humanae naturae possibile est, sese a peccatis abstinuit. Quid enim de peccati perpetratione, quid de carnalibus desideriis cogitare, quid nisi voluntatem Dei potuit animo versare, qui vel ligno affixus, vel lapidum ictibus circumdatus, vel de bestiarum morsibus subactus, vel ignium flammis superpositus, vel ex scorpionum flagris perfossus, vel alio quolibet poenarum genere affectus, hoc tantummodo desiderare cogebatur, quando finito certamine coronam vitae perciperet. Talium ergo mentem beatus Petrus cupit semper imitari, cum proposito dominicae passionis exemplo, nos eadem cogitatione contra nequitiam pravorum, contraque vitiorum oblectamenta praecipit armari. Volens intelligi quod etiam nos in pace Ecclesiae quiescentes, si habitum patientis induimus, facile juvante Domino lapsus vitamus peccatorum homi
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur. & istis quiuocati iustifi¬
cant᷑ & iustificati glorificantur.
illagta inp̃senti scło dequa apłs¬
ingłam & infuturo cũ corpus
humilitatis nrãẽ surg& inglam
quod uero superius ait. Confor¬
mes fieri imaginis filii eiꝰ. sic
intelligit᷑ quia sicut ille in mor¬
tale corpꝰhabebimus conformes
facti in hac parte non patris
imaginis aut sp̃s scĩ sed tantũ¬
modo filii quia de hoc fide sana
accipitur. uerbũ caro factũ ẽ
potest & sic accipi ut quẽ ad modũ
nob ille mortalitate. ita nos illi effi¬
ciamur inmor talitate conformes :
QUIDERGO DICEMUS ADhaes: Si
ds ꝓnob̵ QUIS CONTBANOS
Uult ostendere qđ nemo possit
nocere uł inpedire eos quidiligen¬
tesdm̃ diligunt᷑ adõ. quominus
głam quae ꝓmis saẽ consequantur.
eo qđ ꝑ fecta quae in illis ẽ caritas.
foras omnem causam mortalis
timoris expellat: quomodo ꝓ nob̃
sie ds. manifestũ ẽ ex his quae su¬

Expanded text:
dicuntur, et isti sunt qui vocati justificantur et justificati glorificantur. Illa gloria in praesenti saeculo, de qua Aposiam in futuro cum corpus humilitatis nostrae surget in gloriam. Quod vero superius ait: Conformes fieri imaginis filii ejus sic intelligitur, quia sicut ille, immortale corpus habebimus, conformes facti in hac parte, non patris imaginis, aut spiritus sancti, sed tantummodo filii, quia de hoc fides sana accipitur: Verbum caro factum est. Potest et sic accipi, ut quemadmodum nobis ille mortalitate, ita nos illi efficiamur immortalitate conformes. Quid ergo dicemus ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Vult ostendere, quod nemo possit nocere, vel impedire eos qui diligentes Deum diliguntur a Deo, quo minus gloriam, quae promissa est, consequantur, eo quod perfecta, quae in illis est, charitas foras omnem causam mortalis timoris expellat Quomodo pro nobis sit Deus manifestum est ex his quae su
Abbreviated transcription (Latin):
cipio erat uerbum: & uerbũ
erat apud drñ & ds̃erat uerbui:
qui &iã in deserto clamat. qr
derelictae ac destitutae iu¬
daeae solaciũ redẽptoris
ad nunciat: quid autẽ clam&:
insinuat cũ subiungit: DIRIGI¬
cor dirigitur cũ ueritatis
sermo humiliter auditur:
Vadñi adcor dirigitur cũ
adp̃ceptũ uitae praeparatur :
ET QUIONS SI RIERANTI ERANT EX
PHARISEIS: RITTTERRO GAUER EŨ
& DIXER EI QUIO ERGO BAPͣTS¬
ꝓpheta: Q uod quia non studio
cognoscende ueritatis. sed maliciae
exercendae aemulacionis dicit᷑
cuange lista tacite in notuit. qui
sub iunxit dicens: Et qui missi
fuerant erant ex pharisaeis acsi
aꝑte dicat. Illi iohannẽ de suis
actib requirunt qui doc trinã
nesciunt querere sed inuidere.
Resportoit Cis iCharitles dicens.
ebobaptizo inaqxa.
Ioħs nonspũ sed aqua baptizatoꝵ
corpora lauat. sed tam̃ ꝑ ueniã
non lauat quur ergo baptizat
quipeccata ꝑ baptisma non re¬
laxat : nisi ut p̃cursionis suae
ordinẽ seruans quinasciturũ

Expanded text:
cipio erat Verbum, et verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, qui etiam in deserto clamat, quia derelictae ac destitutae Judaeae, solatium redemptoris annuntiat. Quid autem clamat, insinuat cum subjungit: Dirigicor dirigitur, cum veritatis sermo humiliter auditur, via Domini ad cor dirigitur, cum ad praeceptum vitae praeparatur. Et qui missi fuerant, erant ex Pharisaeis. Et interrogaverunt eum, et dixerunt ei: Quid ergo baptpropheta? Quod quia non studio cognoscendae veritatis, sed malitiae exercendae aemulationis dicitur, evangelista tacite innotuit, qui subjunxit, dicens: Et qui missi fuerant, erant ex Pharisaeis, ac si aperte dicat: Illi Joannem de suis actibus requirunt, qui doctrinam nesciunt quaerere, sed invidere. Respondit eis Joannes, dicens: Ego baptizo in aqua. Joannes non spiritu, sed aqua baptizatorum corpora lavit, sed tamen per veniam non lavat. Cur ergo baptizat, qui peccata per baptisma non relaxat, nisi ut praecursionis suae ordinem servans, qui nasciturum
Abbreviated transcription (Latin):
unde ẽ & illud primo genitus
exmortuis ut sit ipse primatũ
tenens exresurreccione mortu¬
orũ Qxos aTe pdes Titauit
Nonputemus qđ p̃destinacio
um nolentib: faciat. Vocando
autẽ uolentes colligit non inui¬
tos Vocantur autẽ ut ꝑp̃dicacio¬
ne credant credentes autẽ ꝑ
bartismum iustificantur & post¬
modũ magnificantur idest
gorificant᷑ aut nunc in uirtu

Expanded text:
unde est et illud: Primogenitus ex mortuis, ut sit ipse primatum tenens ex resurrectione mortuorum. Quos autem praedestinavit Non putemus, quod praedestinatio vim nolentibus faciat. Vocando autem volentes colligit non invitos, vocantur autem ut per praedicationem credant. Credentes autem per baptismum justificantur, et postmodum magnificantur, id est, glorificantur, aut nunc in virtu
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ nisi forte aliquibus
imaginibus explanare : & hocẽ
ficio omĩaxp̃i ad liquidum
sublato uerborũ uelamine
reuelare mysteria. haee inbe¬
THARIA PACTASUNTE TRANIS IOR¬
darim ubi eRat ioħs baptizatis.
Hahania uilla ẽ in secundo
abhelia miliario in latere
montis oliueti ubi saluator
latarũ suscitauit. Bene p̃cursordiũ
nr̃i in behania dicitur baptitasse.

Expanded text:
sermonem, ni forte aliquibus sermonem, ni forte aliquibus imaginibus explicare, et hoc esficio omnia Christi ad liquidum, sublato verborum velamine, revelare mysteria. Haec in Bethania facta sunt trans Jordanem, ubi Joannes baptizans. Bethania villa est in secundo ab Elia milliario, in latere montis Oliveti, ubi salvator Lazarum suscitavit. Bene praecursor Domini nostri in Bethania dicitur baptizas
Abbreviated transcription (Latin):
cõpeter& accipere uxort
noll& ille ei calciam̃tum
soluer& quia hanc sponsus
iure ꝓpinquitatis uenira
quidigitur in t̃ homines xp̃s
nisi scaẽ ecclesiae sponsus ap¬
paruit. de quo &iste ioħs dicit
qui hab& sponsam sponsus est.
negat recte seindignũ eẽ
ad soluendã corrigiã ei calci¬
am̃ti denunciat. acsia ꝑte
dicat. Ego redẽptoris uestigia
denudare non ualeo quia
sponsi nom̃ mihi inmeritus
nonusurpo qđ tam̃ intelligi.
&̾alit̃ potest. quis enĩ nesciat
qđ calceam̃ta ex mortius ani¬
malibus fiant: in carnatus
utro dñs ueniens quasi calce¬
atus apparuit qui in diuini¬
cate sua morticina nrãe¬
crrupcionis ad sũpsit. sed huiꝰ
incarnacionis mysterium
iumanus oculus penetrare
non sufficit. Corrigia ergo calce¬
am̃tiẽ ligatura mrsterii. Ioħs
itaq soluere corrigiã calceam̃ti
eius non ual& quia in carnacionis¬
ei mysteriũ nec ipse inuestigare
nudare ẽ menbra qua e abipso
terit speculando explicare

Expanded text:
competeret accipere uxorem competeret accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum 1459 solveret qui ad hanc sponsus jurquid igitur inter homines Christus, nisi sanctae Ecclesiae sponsus apparuit, de quo et iste Joannes dicit: Qui habet sponsam sponsus est ,negat. Recte se indignum esse ad solvendum corrigiam ejus calceamenti denuntiat, ac si aperte dicat: Ego redemptoris vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immeritus non usurpo. Quod tamen intelligi et aliter potest, quis enim nesciat, quod calceamenta ex mortuis animalibus fiant, incarnatus vero Dominus veniens, quasi calceatus apparuit, qui in divinitate sua morticina corruptionis nostrae assumpsit, sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit. Corrigia ergo calceamenti est ligatura mysterii. Joannes itaque solvere corrigiam calceamenti ejus non valet. quia incarnationis mysterium, nec ipse investigare nudare est membra, quae ab ipso terit speculando explicare
Abbreviated transcription (Latin):
In medio ergo hominũ & stetisse
saluator asseritur & nesciri quia
ꝑ carnẽ apparens & uisibilis ex¬
titit corpore & inuisibilis maies¬
tate. Lucas enĩ in hocloco ait.
Ipse uos baptizabit in spũ scõ &igni
hoc ẽ & purgacione sci ficacionis
& ꝓbacione tribulacionis. Potest
ignis sc̃ificatus intelligi. quia
& incendit ꝑ amorẽ & ꝑ sapienciã
corda quaere pl& illuminat.
est quiatidene factes er
Sicnãq dicitur anteme factus
ac sidicatur ante positus
postme ergo uenit quia post¬
modũ natus. ante autẽ factuse
quia mihi p̃latus. sed hȩc paulo
superius dicens &iã p̃lacions
eius causas aperuit. Cũ sub¬
iunx̃ quia prior meerat desi
aꝑte dicat. Inde me &iã pna
tus superat quo eũ natiui¬
tatis suae tẽpora non angus¬
tant. Nã qui ꝑ matrẽ intẽpo¬
re nascitur sine tẽpore est
a patre generatus cui quante
reuerenciae humilitatem
debeat subdendo manifetai
SOLUERO CORRIGIAM CALVA¬
meriti. Mos apud ueteres
fuit ut siquis eã quaesibi

Expanded text:
In medio ergo hominum et stetisse Salvator asseritur et nesciri, quia per carnem apperens, et visibilis stetit corpore et invisibilis majestate. Lucas enim in hoc loco ait: Ipse nos baptizavit in spiritu sancto et igni, hoc est, et purgatione sanctificationis, et probatione tribulatioignis sanctificatus intelligi, quia et incendit per amorem, et per sapientiam corda quae replet illuminat. est, qui ante me factus est. Sic namque dicitur: ante me factus, ac si dicatur: ante me positus. Post me ergo modum natus; ante me autem factus est, quia mihi praelatus. Sed haec paulo superius dicens, etiam praelationis ejus causas aperuit cum subjunxit quia prior me erat. Ac si aperte dicat: Inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a Patre generatus. Cui quantae reverentiae humilitatem debeat subdendo manifestat: solvere corrigiam calceamenti . Mos apud veteres fuit ut si quis eam quae sibi
Abbreviated transcription (Latin):
GCIA COOPERANTR IMBOTIŨ
Intantũ enĩ omĩa cooperantur
inbonũ & conlaudant his qui
diligunt dm̃ ut &ipse sp̃s adiu¬
u& necde dignetur diuina
natura duxesse itineris adbonũ¬
his qUISECUEU ꝓ poSitU uoca
Id est secd qcđ ꝓposuit non exope¬
ribus legis nec legalibus sacrifi¬
cus sed sola fide & sanguinis sui
effusione saluare quos praesciora
credituros & quos gratis uocaut
ad salutẽ multo magis glorifica¬
bit operantes. Namquos PRAES
fieri imaginis filii sui. prades¬
racione p̃caedit. NaMQVOs pRy¬
CIUIT UONIOS PRAE DESTIRAuS¬
NE REEDrDIt EATOS
Ergo quos p̃uidit conformes
xp̃i futuros inuita uoluitats
ꝓposuit ut fierent confornes
ingloria sicut dix̃ qui config¬
rauit corpus humilitatis ins
conforme corpori claritats
suae. Ut SIT IPSE PRIMO GENITUS
INOOLTS PRA TRILVS. SeCđm
qđ unigenitus dicitur fr̃s non

Expanded text:
omnia cooperantur in bonum? In tantum enim omnia cooperantur in bonum et collaborant his qui diligunt Deum, ut et ipse Spiritus adjuvet, nec dedignetur divina natura dux esse itineris ad bonuHis qui secundum propositum vocati Id est, secundum quod proposuit, non ex operibus legis, nec legalibus sacrificiis, sed sola fide et sanguinis sui effusione, salvare quos praescierat credituros, et quos gratis vocavit ad salutem, multo magis glorificavit operantes. fieri imaginis Filii sui. Praedesratione praecedit. Nam quos praescivit bonos praedestinatione, reddit beatos. Ergo quos praevidit conformes Christi futuros in vita, voluit atque proposuit, ut fierent conformes in gloria, sicut dixit: Qui configurabit corpus humilitatis nostrae conforme corpori claritatis suae . Ut sit ipse primogenitus in multis fratribus. Secundum quod unigenitus dicitur, fratres non
Abbreviated transcription (Latin):
Ioħs autẽ recte dȩꝓpri&ate
ꝑsone suae respondit. Nonsũ
helias: dñs uero de p̃figuracio¬
ne recte dicit. ipse ẽ helias:
nec ioħs falsũ. nec dñs falsũ:
ipsa p̃figuracione uenit istae
qua ꝓpri&ate uenturus ẽ helioq
Voħs igitur in spũ helias erat:
in ꝑsona helias nonerat: Qđ
ergo dñs fatetur despũ. hoc
ioħs denegat deꝑsona. quia
& iustũ sicerat ut & discipulis
dñis ipĩtalem de iohanne
sentenciã dicer&. & ioħs intur¬
bis carnalibus non de suo spũ
sed de corpore responder&:¬

Expanded text:
Joannes autem recte de proprietate personae suae respondit, Non sum Elias. Dominus vero de praefiguratione recte dicit: Ipse est Elias. Nec Joannes falsum, nec Dominus falsum, ipsa praefiguratione venit iste, qua proprietate venturus est Elias. Joannes igitur in spiritu Elias erat, in persona Elias non erat. Quod ergo Dominus fatetur de spiritu, hoc Joannes denegat de persona, quia et justum sic erat, ut et discipulis Dominus spiritalem de Joanne sententiam diceret; et Joannes in turbis carnalibus, non de suo spiritu, sed de corpore responder
Abbreviated transcription (Latin):
dueritas & iustitia & pax est :
&der̃ om̃ia quaede eo scripta st̃
cihac plenitudine uirtutũ
iob omia donabunt᷑ ut omĩa
quaecũq: creauit ds̃ uisibilia
amui sibilia. occulta & manifes¬
tatẽporalia & aet̃na cũxpo¬

Expanded text:
veritas, et justitia, et pax est, et caetera omnia quae de eo scripta sunt, cum hac plenitudine virtutum nobis omnia donabuntur, ut omnia quaecunque creavit Deus visibilia et invisibilia, occulta et manifesta, temporalia et aeterna, cu
Abbreviated transcription (Latin):
ditur & quando ipse uł petrus
de carcere liberantur. Siue autẽ
tribulamur ꝓ urã exortacione
& salute & c&er . Idẽ duplex nob
tribulacionis ẽ causa uł dũ salutẽ¬
exẽplũ toleranciae uob nr̃a
affliccione p̃bemus. SciENteS
ꝗc SICUT SOCuPASSIORUS ESTIS
SIC ERITIS & COMSOLACIORVIS. SCI¬
eates ioẽ spe firmissima reti¬

Expanded text:
ditur, et quando ipse vel Petrus ditur, et quando ipse vel Petrus de carcere liberabantur. Sive autem tribulamur pro vestra exhortatione et salute, etc. Id est, duplex nobis tribulaexemplum tolerantiae vobis nostra afflictione praebemus. Scientes quoniam sicut socii passionis estis, sic eritis et consolationis. Scientes, id est, spe firmissima reti
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nr̃ benedicit dm̃ qde
solacione ideo accipiunt
ut ipsi alios consolentr
paTER MSERICOR DIANOS
dẽ quia exipsonata ẽ miscđia
a tam̃ iunior illo non est. Et õs
ocius consolaciotuis. Quicon¬
platur nos ideo dix̃ tocius conso¬
lacionis quia eos plene atq ꝑfecce
nlaborib consolatur & consola¬
cone cũ tribulacione cõpensat.
hcut dicit in psalmo. Secđm
nultitudinẽ dolorũ meorũ
artaciones tuae delectauer̃
unimã suã. In omĩ tribulacione
d consolacione idẽ non in aliquib:
edinomib ut possimus &ipsi
onsolari eos qui in om̃i praessu¬
asint. idẽ ꝓpterea nos liberat
t ipsi possimus alios consolari.
forna nobis dat alios consolandi.
bexortacionẽ qua ipsi ꝑ uolun¬
tatẽdĩ alios consolamur agnos¬
cimus qđ ds̃ neminem dere¬
linquat & multo magis in fu¬
turo remunerabitur quos
inp̃senti scło consolat᷑ qm̃ sic ut
consolacionẽ &ipse inuia manifesta
uisione subtẽpore euocacionis eru¬

Expanded text:
r benedicit Deum, quod consolationem ideo accipiunt sancti, ut ipsi alios consolentur. Pater misericordiarum. Id est, quia ex ipso nata est misericordia, et tamen junior illo non est. Et Deus totius consolationis, qui consolatur nos. Ideo dixit totius consolationis, quia eos plene atque perfecte in laboribus consolatur, et consolatio cum tribulatione compensat, sicut dixit in psalmo: Secundum multitudinem dolorum meorum consolationes tuae delectaverunt animam meam . In omni tribulatione et consolatione. Id est, non in aliquibus, sed in omnibus. Ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt. Id est, propterea nos liberat, ut ipsi possimus alios consolari, formam nobis dat alios consolandi et per exhortationem, qua ipsi per voluntatem Dei alios consolamur, agnoscimus quod Deus neminem derelinquat, et multo magis in futuro remunerabitur, quos in praesenti saeculo consolatur. Quoniam sicut consolationem et ipse in via, manifesta visione, sub tempore evocationis eru
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ nolite ante iudicii tẽpus delau¬
de hominis ferre sentenciam qr
scriptũ ẽ nelaudes hominẽ inuita
sua. et rorie laos eRt urueuiq:
a dõ: Dehumana laude se habere
sermonẽ hic euidenter ostendit:
cũdicit meritorũ ueritatẽ in sola
dei laude consistere : Ille uero. lau¬
dabilis ẽ quẽ ds laudauerit qui
omnia occulta &ꝰ inuisa cognoscit:¬

Expanded text:
 nolite ante judicii tempus de laude hominis ferre sententiam, quia scriptum est, ne laudes hominem in vita sua. Et tunc laus erit unicuique a Deo. De humana laude se habere sermonem hic evidenter ostendit, cum dicit, meritorum veritatem in sola Dei laude consistere, ille vero laudabilis est, quem Deus laudaverit, qui omnia occulta et invisa cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
do nunciabat: hic ẽ de quoscrip¬
cũ ẽ: Ecce mitto angelũ meum
ante faciem tuã qui p̃parabit
angelus latine nuncius dicitur:
Aecte ergo qui nunciare suꝑnũ
iudicẽ mittitur angłs uocatur:
ut dignitatẽ seru& in nomine.
quã expl&ꝰ in operacione : Altũ
quidem nom̃ ẽ sed uita nomine
inferior non ẽ : sed &om̃s quisa¬
cerdocii nomine censentur
angli uocantur ꝓphoa ad tes¬
tante quiait: Labia sacerdotis
custodiunt scienciã & legem
requir̃ exore eius quia angłs
cĩ exercituũ est : Nec non &iã
unus quisq fideliũ inquantũ
sufficit in quantũ gram̃ suꝑnae
aspiracionis accepit. sia praui¬
tate ꝓximũ reuocat si exortari
adbene operandũ curat. si ad̃ num
regnũ uł suppliciũ erranti denun¬

Expanded text:
ntiabat. Hic est de quo scriptum est: Mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparavit angelus Latine nuntius dicitur. Recte ergo, qui nuntiare supernum judicem mittitur, angelus vocatur, ut dignitatem servet in nomine, quam explet operatione. Alium quidem nomen est, sed vitae nomine inferior non est. Sed et omnes qui sacerdotii nomine censentur, angeli vocantur, propheta attestante, qui ait: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est. Nec nonunusquisque vestrum in quantum sufficit, in quantum gratiam supernae aspirationis accepit, si a pravitate proximum revocat, si exhortari ad bene operandum curat, si aeternum regnum vel supplicium erranti denun
Abbreviated transcription (Latin):
re hosti. Idem dico sierant bñ muiti¬
impenderant etc̃e suũ ẜuiciũ uel deffen¬
dendo eã ꝯtra p̾dones et tyrannos. uel
piando sibi prõtimũ. in cã uel dando sͥ
de rebus ꝓpͥis uel similibzmõĩs elibus

Expanded text:
ecus autem dico, si erant bene meritiimpenderant ecclesie suum servitium, vel defendendo eam contra predones et tyrannos vel prestando sibi patrocinium in causa vel dando sibi de rebus propriis vel similibus modis: talibus
Abbreviated transcription (Latin):
si illud recipiebant per frandes uel ninas
uel importuũtatem indebitam uel aliter
sine uista cã. Pli̾cus eñ uel platus excu¬
saretur in tłi casu sidedit ut redime̾t ue¬
xatom suam a qua nõ potuit alias libari¬

Expanded text:
si illud recipiebant per fraudes vel minas vel importunitatem indebitam vel aliter sine iusta causa. Clericus tamen vel prelatus excusaretur in tali casu, si dedit ut redimeret vexationem suam, a qua non poterat aliter liber
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui ꝯmittit pectũa suam m̾catori
uel aitifici ꝑmodum sonetatis cuid̾ nõ
tñffert dominũ pcũe sue in illum situt¬
in mutuo. sed remanet eius ita ꝙ cum ꝑicło
ip̃ius mercator de ea negonatuo. uel arti¬
fex oꝑatur. Ideo licite potest partem lucͭ
inde ꝓuementis expete̾ tꝙ de resua

Expanded text:
catori vel artifici per modum societatis non transfertur dominium pecunie sue in illum; sed remanet eius ita quod cum periculo ipsius mercator de ea negotiatur vel artifex operatur: et ideo, licite potest partem lucri inde provenientis expetere tanquam de re sua.
Abbreviated transcription (Latin):
nct̃e. sed pp̃ cupidi ͭ ͤͫ comꝑat annonã
uel iunũ lobi gr̃a. de dio duob de nariis
comꝑat modum iuni. et ẜuat usq dum
uendatur de nariis quatuor aut septem
aut amplius. hoc turpe lucͫ dicimꝰ.¬

Expanded text:
te, sed propter cupiditatem, comparant annonam vel vinum; verbi gratia: si cum duobus denariis comparat modium unum, et servat usque dum venundetur denariis quatuor, aut sex, aut amplius, hoc turpe lucrum dicim
Abbreviated transcription (Latin):
pannoꝵ ꝓ nõ trahent telas uenales ultra
ctum modum. uel ꝙ nõ texent pamos de filis
fortis ad rotam. Si aũt obẜuatio uira ͭ ͥ dã¬
alienũ. ut fossores iuneaꝵ uel ceti laborato¬
res iunrarum ꝙ nõ locabunt oꝑas suas pro
uinũ aliunde apportatũ uendi in sus t̾utorio

Expanded text:
pannorum quod non trahent venales telas ultra certum modum vel quod non texent pannos de filis formatis ad rotam. Si autem observatio iuramenti damanimalium, vel fossores vinearum, vel ceteri laborantes, quod non locabunt operas suas pro vinum a
Abbreviated transcription (Latin):
uel ad cultũ dei aut religiõm uel pretatẽ
ꝑtinet iura tum nõ pnt r̾mitte̾ iuraͭ m.¬
ut si duo iurent ꝙ ibunt ultra mare milita¬
re deo aut ꝙ intrabũt rluciõm aut ꝙ dice̾nt
duo uel tͥa psalt̾ia muicem. ⁊̾ si pictores uel
aliqui mechanci iuirent ꝙ de lucro sus ẽtam

Expanded text:
vel ad cultum dei aut religionem vel pietatem pertinet iuramentum, non possunt remittere, ut si duo iurent quod ibunt ultra mare militari deo aut quod intrabunt religionem aut quod dicent duo vel tria psalteria pro invicem. Aut si pistores vel al
Abbreviated transcription (Latin):
iud de cłico quicum latro captus du¬
pẽtur adiudicem ꝑ locum suspͨtum dixͭ
ducentib. Claudite e os neclamẽt.
nũquid irͣris est si mors inde fequatur¬
R ẜ glo. credo ꝓsit quia iuit ducen¬
tes indando ꝯsilium deducendo caute
iud de illo quicum index uel G ha¬
Iofficialis seque̾tur furem uel honiadã
fugientem iudici uel officiali querenti
hoc quẽ retur sed pp̃ aliud credo ꝙ non
est irͣ ris. ex quo nõ est intentio coruupta

Expanded text:
id de illo, qui, cum latro quidam duceretur ad iudicem per locum furum, dixit ducentibus: claudite ei os ne clamet; numquid irregularis est si mors sequatur? Credo quod sic, quia iuvit ducentes in dando consilio, de ducendo caute. Quid de illo, qui, cum iudex vel officialis sequeretur furem vel homicidam fugientem, iudici vel officiali querenti hoc quereretur, sed propter aliud credo quod non est irregularis, ex quo non est eius corrupta
Abbreviated transcription (Latin):
passus est. ut si domũ suam uel pdium o¬
portuit pp̾ hoc distrahe̾ iuliori p̃cio ꝙͣna
leret. et aliam domã ꝯduce̾ ad usum suũ
aut si oportuit eum accipẽ ad usurã ab
alio usurario pp̃ usuxas p̾dictas soluenlas
Si aũt ex pͥciũa usuraria negotiatus
sit et lucratus. uel inde emnt p̃dium et
fructus ꝑcepͭ nec fructus nec luc ͫ huiꝯ̾
tent᷑ restitue̾ I̾dem etiam coedo de luc̃

Expanded text:
usure passus est, ut si domum suam vel predium oportuit propter hoc distrahere viliori pretio quam valeant et aliam domum conducere ad usum suum, aut si oportuit eum accipere ad usuram ab alio usurario, propter usuras predictas solvendas. Si autem ex pecunia usuraria negotiatus est et lucratus aut emit inde predium et fructus percepit nec lucrum nec fructus huiusmodi tenetur rest
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑas suas modatas. ut in hiis etiam agat᷑
pensas nrec oꝑas suas quod tñ intelligo
si agat᷑ in foro iudicii. In foro aũt pn̾ia¬
li non credohunc rigorem ẽẽ ẜuandum
Iiquũ em̃ esset aliquẽ locupletari cũ
damno alti̾ꝰ postꝙͣ e plene saciffcm̃ eẽt
de damno illato

Expanded text:
peras suas moderatas, ut in his etiam agaturpensas nec operas suas; quod tamen intelligo, si agatur in forma iudicii. In foro autem penitentiali non credo hunc rigorem esse servandum. Iniquum enim eset aliquem locupletari cum damno alterius, postquam ei plene satisfactum esset de
Abbreviated transcription (Latin):
d ibi ꝯstitur̾ iudicem ꝓsonã secularem
qui causas audiat et t̾minet scłies et p̾ci¬
int̾roge̾t eum quid agendũ sit es de aliq ͦ
qui ꝑffecti eiudentiã. uel iur̃ ordinẽ re¬
prehensꝰ est in aliquo tͥmit̾ pro quo de
iure esset pena sangiũs influgenda. po¬
test rñde᷑ hoc nõ ꝑtinet in me consule

Expanded text:
 ibi constituere iudicem personam secularem, qui causas audiat et terminet seculares et preciagendum sit de aliquo, qui per facti evidentiam vel iuris ordinem, deprehensus est in aliquo crimine pro quo de iure esset pena sanguinis infligenda potest respondere: hoc non pertinet ad me, consule
Abbreviated transcription (Latin):
cõm pontificis auribus intimari ut ab
eo fecund̃ rigorem uel equitatem ⁊ñsũ
prodeat proue sua discretio uiderit fa¬
excõe suscepti ordinis et officii manre¬
ignonter puta facti nrẽoriam uel ius
ꝑitiam nõ hñtes mo̾stiorum utilitate
spensare insi ggue fuit et nõbłe factum
Aut si is qui fecit adultus fuit et discͣ¬
tus ut uiolenter et ualide aot̾ obluui¬
onẽ et ignorantiã p̾sumatur. Oicit¬

Expanded text:
Romani pontificis auribus intimari, ut ab eo secundum rigorem vel aequitatem responsum prodeat, prout sua discretio viderit faexecutione suscepti ordinis et officii decereliquos facti memoriam uel iuris peritiam non habentes, monasterii tui utilitatspensare, nisi grave fuerit et notabile factum, aut is qui fecit adultus fuerit et discretus, ut violenter et valde contra oblivionem vel ignorantiam praesumatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ suetudĩem ꝑ singlos dres ut audiant eu¬
u̾gelium In princiꝰ erat ñbum et missas
peculiares ħ est de sancta tͥnitate et de sc̃o
michaele. et ideo sancatũ est ut itm hoc¬
sibi cantentur de eod̾ die missas audiant

Expanded text:
consuetudine, ut per singulos dies audiant ewangelium 'In principio erat verbum' et missas peculiares, hoc est de sancta trinitate aut de sancto Michaele; et ideo sanctitum est in eomissae cantentur, de eodem die audiant
Abbreviated transcription (Latin):
iud de hiis quiuadunt ad mercata q̃
sfuint die dc nel aliis festis maxĩt p̃cipu¬
in ꝯsuetudiem ut hoc faciat ex improba
cupidi ͭ ͤ lucrandi sicut faciunt mntatores
qui pp᷑ frequentanda m̾cata & mũdinas
iux a nũꝙͣ intrant eccͣas suas credo ꝙ
pegant morͣliter ¶ In locis aũt illio nͥ
Et si epũs excõicauit om̃s qui ueniũt ad
hurmodi prohĩta m̃cata ⁊ si aliqui de alie¬
na dyxcesi scienter uemũt madent in illã
excoĩcatoẽm. cum rõne delicti effrciãt dei¬
ridiõe illius ep̃ic m̾cata tñ que fiĩt deui¬

Expanded text:
iter qui vadunt ad mercata que fiunt die dominica, vel aliis festis, maxime precipuin consuetudinem, aut hoc faciat ex improba cupiditate lucrandi, sicut faciunt mercatores, qui propter frequentanda mercata et nundinas vix aut nunquam intrant ecclesias suas, credo quod peccent mortaliter. In locis autem illis ubi et si episcopus excommunicavit omnes qui veniunt ad huiusmodi prohibita mercata, etiamsi aliquid de aliena diocesi scienter veniunt, incident in illam excommunicationem, cum ratione delicti efficiantur de iurisdictione illius episcopi. Mercata tamen que fiunt de vi
Abbreviated transcription (Latin):
in quit de omi plebe iuros sapientes et ti¬
mentes deum in quibz sit ui̾tas. et qui ode
runt auaritiam. et ꝯstituite cos tribunos
et centuriones quinqͣgenarios et decanos qͥ
iudicent ppm om̃i temꝑe¬

Expanded text:
inquit, de omni populo viros prudentes et timentes Deum, in quibus sitrunt avaritiam, et constitue ex eis tribunos et centuriones, et quinquagenarios, et decanos, qui judicent populum omni tem
Abbreviated transcription (Latin):
piam non quothidie accipiendã esse eu¬
charistiam. Alius affirmat quothidre¬
esse sumendã faciat unusquisq quod scd̃
fidem suam pie cred ͭ ẽẽ faciend̃. et pro¬
rionis. quoꝵ unuo recepͭ dñm gaudens¬
Alius dix ͭ non sum dignus ut mtres sub
tectum meum. et uterq mĩa consecutus¬

Expanded text:
piam, non quotidie accipiendam Eucharistiam, alius affirmet quotidie. Faciat unusquisque quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum. charistiam, alius affirmet quotidie. Faciat unusquisque quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum.
Abbreviated transcription (Latin):
e.t. ti .i. constat mor̃liter peccant tornea¬
toies quia faciũt ꝯtra prohi̾tom. Si aũt
nõ cent prohĩta nõ esset pcc̃m̃ torneare
dum tñ freret cã discendi usum armoꝵ ad
impugnand̾ in fideles. et ob deffentõm prĩe

Expanded text:
edictis patet, quod mortaliter peccant torneatores, cum faciant contra prohibitionem. Si autem non esset prohibitum, non esset peccatum torneare, dum tamen hoc fieret causa discendi usum armorum ad impugnandum infideles et ob defensionem patrie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ gnaliter iudices possunt subditoo suos¬
pumre iux qualitatẽ culparum. et nullꝰ
tamen scias ꝙ penas maiores ut decapita¬
re cum ꝙ̾tum ad forum scłarem uel depo¬
neͤ quo ad forum eccͣasticum non possunt
iudices insi maiores. qui etiam dicũt᷑ hr̃e
merum imꝑium ut epũs in eccͣastias. adi¬
psum om̃ ꝑtinent omĩa maiora negotia.

Expanded text:
aliter iudices possunt punire subditos iuxta quantitatem culparum et nullus tamen scias, quod penas maiores, ut decapitare, quantum ad forum seculare, vel deponere, quo ad forum ecclesiasticum, non possunt iudices, nisi maiores, qui etiam dicuntur habere merum imperium, ut episcopus in ecclesiasticis. Ad ipsum enim pertinent negotia maiora.
Abbreviated transcription (Latin):
glo. ist̃ qued cause usitate et probate ali¬
maritat filiam suam aut filiũ suũ facit
militem aut releuat feodum suũ aut aug
nouũ feodum ꝯꝑando. et tum cłia iudean᷑¬
reppicẽ filiam acq̃uirit aricos et augendo
fit ditior et tunc plus potest parc̾e̾ subditis
ꝙͣ ante. Et cum facit filium milite̾ potẽ¬
tor est ad deffendendum t̾tam. nõ credo
ꝙ damnandi sunt qui tłia recipiunt ubi

Expanded text:
enim quedam cause usitate et approbate alio dominus maritat filiam suam aut filium facit militem, aut relevat feudum suum aut auget novum feudum comparando. Et cum talia videanritat filiam, acquirit sibi amicos et augendo feudum fit ditior, iam plus potest parcere subditis quam ante, et cum facit filium militem, potentior est ad defendendum terram, non credo quod damnandi sint qui talia recipiunt, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
si dꝰ uult ire in ep̾citum indictum ab eccͣa
uel pncipe q̃ he̾ticos uel paganos. nec de suo
¶ Item siinguerra uel iusto bello ex ꝑte sua
sit captus ab hostib nec potest solue̾ redom¬
ptiom̃ petitam ab eis absq gͣui damino /
Item si uellet ire ad pͥncipen pro obtineido
pͥmłio spetialis protectõnis pross et pro
ais. nee posset de suo expensas ad hoc utiles
et nccͣias absq graui damno face̾. Et si qͣ
dãte et nõ ad gͣuamen eoꝵ et cum cautate

Expanded text:
si dominus vult ire in exercitum indictum ab ecclesia vel principe contra hereticos vel paganos, nec de suo . Item si in guerra vel bello iusto ex parte sua sit captus ab hostibus, nec potest solvere redemptionem petitam ab eo, absque gravi damno. Item si vellet ire ad principem pro obtinendo privilegio protectionis pro se et pro eis nec posset de suo expensas ad hoc utiles et necessarias, absque gravi damno, facere et si qua derate et non ad gravamen eorum et cum charitate
Abbreviated transcription (Latin):
uel expectand̾ est insi bemuolentie affe¬
ctus qui sub estimatõe peccũe non cadit
Exillo aũt p̃t precede̾ spontanea muta¬
tio. repugnat aũt ei oblugatio ad mutuũ
tio peccũa estimari posset. Ideo licet mu
tuanti uinũ aliquid simul mituare aliud
mutuare. nõ aut licet e obligare se ad
iud si pena est appoĩta
initractu mutui. mĩquid saltem penailla
pot̾it peti absq ꝑicło usure. E ẜ ray. S¬
puũendam ꝯtumatiam debitoris qui cũ pos¬
sit ꝯtenunt in t̾mino statuto ꝑsolue̾ pͥcu¬
mam creditori nõ est usura . ar .xxiii.¬

Expanded text:
aut expectandum nisi benivolentie affectus, qui sub estimatione pecunie non cadit, ex quo potest procedere spontanea mutuatio, repugnat ei obligatio ad mutuum tio pecunia extimari posset. Et ideo licet simul mutuanti unum aliquid aliud mutuare, non autem licet eum obligare ad Quid si pena est apposita in contractu mutui; numquid saltem pena illa poterit peti absque periculo usure? Ad hoc puniendam contumaciam debitoris; qui, cum possit, contemnit in termino statuto solvere pecuniam creditori, non est usura. Si
Abbreviated transcription (Latin):
esset p̃sumptio ẜ. ray. ꝙ ess usura si per
sugulos menses uel annos dicatur ꝯmitti¬
usura. In iudicõ tñ amme starem ꝯfessoĩ
sur sed ppͬ presumptiones qͣtias diligen¬
tius ex aminatem ꝯstiam suant suam ꝑ¬

Expanded text:
sit usura, si per singulos menses vel annos dicatur committiusura. In iudicio tamen anime starem confessssioni sue, sed propter presumptiones contrarias diligentius examinarem conscientiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
litas reuocare ¶ Iniuuians d̾ uel spoliator
uel ꝯplices coꝵ semꝑ debent huiliterue¬
mam postulare abhus quos offenderũt
ne illi remaneant in rancore seu malauo¬
luntate ¶ Item que dicta sunt de raptori¬
B cum cixcunstantiis suis. idem intelligas
de inrendiariis pdonib et piratis Contor

Expanded text:
Item, semper iniurians vel spoliator vel complices eorum debent humiliter postulare veniam ab his, quos offenderunt, ne illi remaneant in rancore. Item que dicta sunt de raptoribus cum circumstantiis suis, intelligas d
Abbreviated transcription (Latin):
dis glo. dł nom̃i rerun credohit sarge
accipi ut nõ solum ꝯprehendat res coipo¬
rales ses ttiã iuirias epicut tm̃ pro re¬
bus mobłib uel mimobłib ablatis potest
mouiꝰ bellum. ita et pro miuris illans
ad ꝯsequendũ de eis satiffatom nõ libidĩe
uindicte sed zelo iustĩe uel ꝙͣtum ad mlẽe
fendendi se resistit adũsario cum tanto mo¬
damit̃ ꝙ tutella illa uel deffensio. et intul¬
pata .r. sine culpa. quia nõ excedͭ mod̾
in deffendd̾o plus ledendo adu̾sariũ ex ꝓpoĩ¬
to maxĩe ꝙͣ illata exigat in iolentia. ui¬

Expanded text:
is Nomen rerum credo hic large accipi, ut non solum comprehendat res corporales, sed etiam iniurias. Sicut enim pro rebus mobilibus vel immobilibus ablatis potest moveri bellum, ita et pro iniuriis illatis, ad consequendum de eis satisfactionem, non libidine vindicte, sed zelo iustitie vel quantum ad inteuendi, id est defendendi se, resistit adversario, cum tanto moderamine, quod tutela illa vel defensio est inculpata, id est sine culpa, quia non excedit modum in defendendo, plus ledendo adversarium ex proposito maxime quam exigat illata violentia. Sum
Abbreviated transcription (Latin):
tos apͥos ꝙͣdiu potest muriantẽ iusticiare
uel ꝙ̃diu uult stare uiri coram eo uea
coram iudice suo si est iudex medius inter
sqͥ pͥncipem et inuriantem Si aũt nõ p̃t
eum institiare. aut si ille nõ uult stare uiri
pt̃ non solum pͥnceps hͣ. sed ille etiã pͥn¬

Expanded text:
tos, quamdiu potest iniuriantem iustificare vel quamdiu vult stare iuri coram eo vel coram iudice suo, si est iudex medius inter huiusmodi principem et iniuriantem. Si autem non potest eum iustificare, si ille non vult stare iuri, potest non solum princeps huiusmodi, sed etia
Abbreviated transcription (Latin):
nñ peccat mo̾rͣliter. pp̃ intentõm coreu¬
ptam. Siuo fit amore iustĩẽ nõ pecrat iu¬
dexo ip̃m ꝯdamnando ad mortẽ. et p̃cipien¬
do nĩstro ut occidat eum. nec nnͣster si
uissus a iudice occidat ꝯdannatũ. pͨcat tñ
ut̾q morͣliter si hoc face̾nt iis ordine

Expanded text:
n peccat mortaliter propter intentionem corruptam. Si vero fit ex amore iustitie, nec peccat iudex ipsum condemnando ad mortem et precipiendo ministro ut occidat eum, nec minister si iussus a iudice occidit condemnatum. Peccaret tamen uterque mortaliter, si faceret iuris ordine
Abbreviated transcription (Latin):
iud de laborantib in iuneis
fulloniis aͥ ĩ minerib metalloꝵ et cet̾i̾s
tłib ubi opus ẽ magnolabore. nũquid
pauꝑes sunt ꝙ ꝑ seipos oz cole̾ iuineas ꝓpͥ
oꝑas suas ut proiideãt sibi at familie sue
quia forte nõ mueĩrent qͥ ꝯduce̾nt oꝑas
suas nͥ frange̾nt ⁊euimũ nec aliundẽ sibi
ꝓuide̾ possent. a si ẜui st̾ uel rustici qͥ debẽt
morlicer soluendo reuimũ hꝯͥ. cͣdo uero

Expanded text:
id de laborantibus in vineis, fulloniis aut mineris metallorum et ceteris talibus, ubi opus est magno labore; nunquid pauperes sunoperas suas, ut provideant sibi et familie sue, qui forte non invenirent qui conducerent operas suas, nisi frangerent ieiunium, nec aliunde sibi providere possunt, aut si servi sunt aut rustici, qui debent m
Abbreviated transcription (Latin):
pnĩali inducendus est ꝙ illud troget. in
pios usus dbi aũt nolu̾i̾t hanc pm̾am
suscipe᷑ nõ credo ꝙ sit ꝯpellendus ad eã
solutio impendi Nec ex hoc solo ꝙͦ nõ uult¬
tl̾r acquisitum erogare est ĩ pcto morli

Expanded text:
inducendus, quod eroget in pios usus. Si autem nolit hanc penitentiam suscipere, non credo quod sit compellendus ad eam solutio impendi, nec ex hoc solo, quod taliter acquisitum non vult erogare, est in peccato mortali.
Abbreviated transcription (Latin):
at tunc si amisit pt̃ depete̾. si lucͣtus est
non tene᷑ restitue̾. Sed potest et dob pau¬
ꝑibus erogare. Pdem credodeillo qui m̃¬
fromus uel debilis causa recreationis mo¬
dicum lusit dum mods alium ad ludum.
cordau opimones et iura. Est aũt ar¬

Expanded text:
tus est, non tenetur restituere, sed potest et debet pauperibus erogare. Idem credo in illo qui infirmus vel debilis causa recreationis modicum lusit, dummodo alium ad ludum ncordari opiniones et iura. Nec obst
Abbreviated transcription (Latin):
dct̾e rei petitio. Distingue quia si extat
ad huc res data penes illam ꝑsonã ciu
data est Sed non audet aut tumet aut nõ
potest impetiare ꝙ fiat restitutio per
p̾latum collegii. restituat auĩte ꝓpͥa scd̃m
dicente p̾lato. quia plus est obediendum
deo ꝙͣ hom̃i Si aũt nõ extat quia iam
ꝯsumpta est ĩanis est actio quã excludͭ¬
ꝯsumpta penitus sed ꝯũsa est in utili ͭ ͤ
mosterii. nel habet aliquid quod ꝯꝑauãt
ex resibi data. Red nõ potest aut si nõ
audet uel tuuet impetrare ꝓ fiat ĩstitõ
ꝑ platum getat bona fide negm̃ mro̾steri
restituendo cui debetur ut dc̃m est uelsi
fui̾t datum de bonis ecc̃e scłris impetñdo

Expanded text:
date rei repetitio, distingue quod si extat adhuc res data penes illum cui data est, si non audet aut timet aut non potest impetrare quod fiat restitutio per prelatum collegii, restituat auctoritate propricente prelato, quia plus est obediendum deo quam homini. Sed si non extat, quia iam consumpta est, inanis est actio. Si autensumpta penitus, sed conversa est in utilitatem monasterii vel habet aliquid quod comparavit ex re sibi data, si non potest vel non audet aut timet impetrare quod fiat restitutio per prelatum, gerat bona fide negotium monasterii, restituendo cui debetur, ut dictum est. Vel si fuit datum de bonis ecclesie secularis, impetret
Abbreviated transcription (Latin):
cit sanguĩem. uius credo ꝙ licet in p̃dictis
casibus bonũ sit et salub ͤ ꝙ penitens
inducendus est inforo pñali ad erogandũ
in pios usus taliter acquisita. non est
tñ ꝯpellendus insi uelit nec indicandus
est nõ ẽẽ in statu saluandoꝵ. si nõ uelit
ut in symõ de qua exp̃ssum est quia pec¬
cui̾a spo̾ca restituenda est eccĩe in cuius
ignomimã est accepta. licet et ħ possit
intelligi qñ recepta est de banis eiusd̾ eccẽ
nel qñ agitur de hoc in foro causarum¬
quis accipit aliquid ut faciat dãnũ uel
murxiã uel calũpmã alii. quia tũt non
ille qui ded ͭ repetit sed ille ꝯtra quẽ datũ¬

Expanded text:
erius credo, quod, licet in predictis casibus bonum sit et salubre quod penitens inducatur in foro penitentiali ad erogandum in pios usus taliter acquisita, non est tamen compellendus, nisi velit, nec iudicandus est non esse in statu salvandorum, si non velitut in symonia, de qua expressum est, quod pecunia symoniaca restituenda est ecclesie, in cuius ignominiam est accepta, licet et hoc posset intelligi, quando recepta est de bonis eiusdem ecclesie vel quando de hoc agitur in foro causarumquis aliquid recipit ut faciat damnum vel iniuriam vel calumniam alii quia tunc non ille qui dedit repetit, sed ille contra quem datu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrem emptam de sua pciua possit uendi¬
care sicut est miles et pupillus. In quo caũ
etiam ꝯͣdicente ep̃s plato pt̃ eam estituere
si camheãt sicut dictum est de re adhuc ex¬
istente penes eam ꝑsonain que accepit

Expanded text:
rem emptam de sua pecunia possit vendicare, sicut est miles et pupillus in quo casu, etiam contradicente prelato, potest eam restituere, si eam habeat, sicut dictum est de re adhuc extante penes eam personam que accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
qn̾ iux regłzis recipit aliquid a muliere
pro oꝑe carnali acomugata restituere
pafernalia. Aut si mulier soluta sui iur̃
nõ tñ credo ꝙ teneatur nͥ uelit. pot̾i̾t eti
am ⁊ estitue̾ ei que ded ͭ quod melius iu¬

Expanded text:
ir regularis recepit aliquid a muliere pro opere carnis a coniugata, restituere mulieres parafernalia, aut si mulier soluta sui iurisnon tamen credo quod teneatur, nisi velit. Poterit enim ei restituere que dedit, quod melius vi