comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo qd ad it attendis. humilitatẽ tua cogita. pul¬
uert̃ tuũ cogita. noli extolli. Quicqͥd ieliꝰ cris.
igõi illiꝰ cris. miscdia illiꝰ cris. Audi em̃ qͥd scquit᷑.¬
Migłia dñi in scło & in scłm. suꝑ timentes eum.
Quimon tuetis cũ. senũ & in stuo. & in tormento
cum feno eritis. Resurget cm̃i caro ad tormentũ.
Guideant illi qui tuent cũ. quia suꝑ cos miscdłia¬
cius. & iustitia ciꝰ suꝑ filios filieꝵ. Retributionẽ
dicit suꝑ filios filioꝵ. Quãmulti st̃ ferui dĩ non
habentes ailios. quantominꝰ filios filiaꝵ: S filies
nr̃os dicit oꝑa nr̃a: filios filioꝵ mercedẽ oꝑura nostrerũ.
Iustitia ciꝰ suꝑ filios filioꝵ. custodientib testam̃tũ eiꝰ. Ui¬

Expanded text:
Ergo quod ad te attendis, humilitatem tuam cogita, pulverem tuum cogita; noli extolli: quidquid melius eris, gratia illius eris, misericordia illius eris. Audi enim quod sequitmini in saeculo et in saeculum, super timentes eum.» Qui non timetis eum, fenum, et in feno, et in tormento cum feno eritis: resurget enim caro ad tormentum. Gaudeant illi qui timent eum, quia super eos miseri super filios filiorum.» Retributionem dicit, «super filios filiorum.» Quam multi sunt servi Dei non habentes filios, quanto minus «filios filiorum?» sed filios nostros dicit opera nostra; «filios filiorum,» mercedem operum nostrorum. «Justitia ejus super filios filiorum, custodientibus testamentum eju
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdam cõmendat᷑. Statim tam̃ ut ꝓfluant aquȩ
conuauẽ se fecit. llon aut̃ ego. sed gr̃a dĩ mect̃. Non
repugnat ut qui st̃ montes: siit & conualles. Sicut
cm̃ montes dicunt᷑ ꝓpt̾ spũalem magnitudinẽ. ita
ꝙ conualies ꝓpt̃ sui sp̃s humilitatẽ. Non ego inqͥt.
s grã dĩ mecĩ. Nam ego contiallis su̾. gr̃ã dĩ mecũ.

Expanded text:
commendatur; statim tamen, ut profluant aquae, commendatur; statim tamen, ut profluant aquae, convallem se fecit: «Non ego autem, sed gratia Dei Mecum» . Non repugnat ut qui sunt montes, sint et convalles; sicut enim montes dicuntur propter spiritualem magnitudinem, ita et convalles propter sui spiritus humilitatem. «Non ego,» inquit, «sed gratia Dei mecum. Non ego,» conva
Abbreviated transcription (Latin):
quart non: Audi. Terminũ possnsti quem non
transgredient᷑. ncq reuerteut᷑ tegere t̾rã. Quid
ergo: Oda im fluetus amariesrimi modũ acce.¬
ꝑcrunt. ut liceat nobis talia ꝑtiam libere p̃dica¬
re: quia t̾minũ acctꝑunt debitũ. qͥa trans gredi
ñ possunt impositũ finẽ. neq reuertent᷑ tegere
t̾ram. Quid fit in ipsa t̃ra : quȩ oꝑationes ibi
siunt. quã iã mare nudauit : c si adelꝰ oram
tenues fiuctus ꝑstrtpunt.&. si adhuc murmurant pa¬
gani. sonitu litort audio diluurũ. ñ ꝑhorresco. Eogͥ
Quid fit in t̾ra: Qcmittit fontes in conuallib. Emit.¬
tit uiqͥt fontes in conuallib. Conualles nostis qͥd
sint acp̃ssa loca t̾rarũ. Llã collib & montib contraria
figura opponunt᷑. & conualles. Colles a montes. tumo¬
res t̾rarũ sunt. Ualles aut̃ uł conualles. humilitateᷤᷤ
t̾rarũ. Noli contẽpnere humilitates. Inde fluunt
fontes. canttit foutes in conuallib Audi montem.

Expanded text:
n transgredientur, neque revertentur tegere terram.» 10. Quid ergo, quia jam fluctus amarissimi modum acceperunt, ut liceat nobis talia etiam libere praedicare; quia terminum acceperunt debitum, quia transgredi non possunt impositum finem, neque revertentur tegere terram; quid fit in ipsa terra? quae operationes ibi fiunt, quam jam mare nudavit? Etsi ad ejus oram tenues fluctus perstrepunt, etsi adhuc murmurant Pagani; sonitum littorum audio, diluvium non perhorresco. Quid ergo, quid fit in terra? «Qui emittis fontes in convallibus. Emittis,» inquit, «fontes in convallibus.» Convalles nostis quid sint, depressa loca terrarum. Nam collibus et montibus contraria figura opponuntur valles vel convalles. Colles et montes, tumores terrarum sunt; valles autem vel convalles, humilitates terrarum. Noli contemnere humilitates; inde fluunt fontes: «Emittis fontes in convallibus.» Audi montem:
Abbreviated transcription (Latin):
aqua. Nia eñi sitiat. ñ recte irrigabit᷑. Animę
ebriȩ pluuia diluutĩ est. Sitiat oportet. beati eñi
qui esuriunt o sitiunt iustitiã. & dicat anima mea
tanꝗ̃ t̾ra sine aqua tͥ: quia aicit aubi. Sitiuit am¬
ma mea in dm̃ uiuũ. Terrã gͥ intelligo ȩcellam.¬

Expanded text:
aqua: nisi enim sitiat, non recte irrigabitur. Animae aqua: nisi enim sitiat, non recte irrigabitur. Animae ebriae pluvia diluvium est; sitiat oportet: «Beati» enim «qui esuriunt et sitiunt justitiam» : et dicat, «Anima mea tanquam terra sine aqua tibi;» quia dicit alibi, «Sitivit anima mea in Deum vivum» . Terram ergo intelligo Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
cio utrũ habeat ullũ exitũ. utrũ recte dicat᷑. non
melinabit᷑ in scłm scłi : de qua dictũ ẽ. elũ & t̾ra
transient. Laboratur hic. si adlitteram quęras acci.¬
pert. Nam quod ait fundauit t̾ram suꝑ firmita¬
tẽ ciꝰ. fartasse quȩdam est firmitas occulta nobis
quȩ continet t̾ram. & hoc dix̃ fundauit. Suꝑ quid:
Suꝑ firmitatt̃ ipsius t̾rȩ. quã ei supposuit ut conti¬
nerctur. quȩ latet forte oculis tuis. Sint ista oc¬
culta in ercatura. ñ de obscuritate creatţ ertator
latebit. Quȩ possumꝰ uideamꝰ. ex his quȩ uideinꝰ
iuiã laudemꝰ. & amemꝰ. Conu̾tamus nos adque.¬
rendã aliqͥd bic infigura positũ. Fundauit sisim.
intelligo ȩccłiam. Dñi est t̃ra. coplenitudo es. Intel¬
ligo ȩccłiam t̾ram. Ipsa est fra sitiens. ipsa ẽ. quȩ
dicit in psalmis. Un a cñi dicit ex om̃ib. Anima
mea sicut t̾ra sine aqua tibi. Qd est sine aqua:
SSitiens. Sic sitit anina mea adte. tanꝗͣ. t̾ra sine

Expanded text:
abeat ullum exitum, utrum recte dicatur, «Non inclinabitur in saeculum saeculi;» de qua dictum est, «Coelum et terra transient» . Laboratur hic, si ad litteram quaeras accipere. Nam quod ait, «Fundavit terram super firmitatem ejus;» fortasse quaedam est firmitas occulta nobis, quae continet terram, et hoc dixit, «Fundavit.» Super quid? Super firmitatem ipsius terrae, quam ei supposuit, ut contineretur, quae latet forte oculos tuos. Sint ista occulta in creatura, non de obscuritate creaturae Creator latebit: quae possumus videamus, ex his quae videmus' illum laudemus et amemus. Convertamus nos ad quaerendum aliquid hic in figura positum. «Fundavit terram,» intelligo Ecclesiam. «Domini est terra et plenitudo ejus» ; intelligo Ecclesiam terram. Ipsa est terra sitiens, ipsa est quae dicit in Psalmis; una enim dicit ex omnibus: «Anima mea sicut terra sine aqua tibi» . Quid est, «sine aqua?» Sitiens. Sic sitit anima mea ad te, tanquam terra sine
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ suꝑ humilẽ ꝙ quietũ. & trementẽ uerba mea :
Quid est suꝑ quem requiescit sp̃s m̃s: Suꝑ humil ẽ
ꝙ quictũ. Quis habebit fontẽ meũ: Conuallis.
I nt̃ medrã montiũ ꝑtransiount᷑ aquȩ. Hucusq a
lectore pnuntiatꝰ st psalmus. hucusq ur̃e cari¬
tati sufficiat. Hoc dicemus. & in nomine dĩ sermo¬
tiẽ t̃minabimꝰ. ¶o est int̃ mediũ montiũ ꝑtransi¬
bunt aquȩ: Audiuimꝰ qui suit montes. Magni pdi¬
eatres uerbi. sublimes angłi dĩ: quãuis adhue
in carne mortali. excelsi non sua uirtute. s illiꝰ
gra. Quantũ aut̃ attinet ad ipsos. conualleᷤ sunt.

Expanded text:
 super humilem, et quietum, et trementem verba mea» ? Quid est, «Super quem requiescet Spiritus meus, super humilem et quietum?» Quis habebit fontem meum? Convallis. 11. «Inter medium montium pertransibunt aquae.» Huc usque a Lectore pronuntiatus est Psalmus, huc usque Charitati vestrae sufficiat. Hoc dicemus, et in nomine Dei sermonem terminabimus. Quid est, «Inter medium montium pertransibunt aquae?» Audivimus qui sint montes, magni praedicatores verbi, sublimes angeli Dei, quamvis adhuc in carne mortali: excelsi non sua virtute, sed illius gratia; quantum autem ad ipsos attinet, convalles sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
congruns sincera dilectio. ñ solũ s̃̾is. s o iinnci.
Supplicẽ nullũ sꝑnas. & cui dare ñ potes qͦd peti.¬
erit: ñ cũ sꝑnas. Si potes dart da. si ñ potes
affabilẽ te fac. Coronat ai intus uoluntatẽ. ubi
ũ inuenit facultatẽ. Nlemo dicat. non habebam.
Caritas non de sacello crogat᷑. quia qͥd dicimus

Expanded text:
congruus sincera dilectio, non solum fratris, sed et inimici. congruus sincera dilectio, non solum fratris, sed et inimici. Supplicem nullum spernas, et cui dare non potes quod petierit, non eum spernas: si potes dare, da; si non potes, affabilem te praesta. Coronat Deus intus voluntatem, ubi non invenit facultatem. Nemo dicat: Non habeo. Charitas non de saccello erogatur: quia quidquid dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
racio ñ contẽpnenda est. Nã & insirmitas corꝑis
nr̃ĩ consideranda. ẽ o ipsarũ rerũ quȩ exponunt
memoria. Interm quȩ auristis cogitat. Quid dixi:
Quȩ manducastis ruminate.Sic cñi eritis munda
ñ deest pascere. Notũ est om̃ib quia de pane quẽ
accepimꝰ. & quẽ erogamꝰ reddituri sumꝰ rationẽ.
Optime nouit caritas urã. Noñ eñi tacet nobis
diuina pagina. aut adulatar nos ds̃. De isto
loco quãliberi sumꝰ ad uos. potestis adu̾tere. Et
si forte ego minꝰ liber sũ. uł om̃s qui hoc in loco
uobis locunt᷑. si minꝰ liberi sumiꝰ. certe ipse ser¬
mo dĩ neminẽ timet. Nosaut̃ siue timcamus.
siue liberi simus: cũ coguti adnuntiare qͥ neminẽ
timet. Ełoc uobis ñ homines. s ds p̃stitit. ut & per
timidos liberũ audiatis. Excusationẽ in iudioio
dĩ non habebitis. nł uos in bonis oꝑib cxercueritis:
dederitis. Fructus congruns oꝑa bona. fructus

Expanded text:
ratio non contemnenda est. Nam et infirmitas corporis ratio non contemnenda est. Nam et infirmitas corporis nostri consideranda est, et ipsarum rerum quae exponuntur memoria. Interim quae audistis cogitate. Quid dixi? Quae manducastis ruminate. Sic enim eritis munda eus noster non deest pascere. Notum est omnibus quia de pane quem accepimus, et quem erogamus, reddituri sumus rationem. Optime novit Charitas vestra; non enim tacet nobis Pagina divina, aut adulatur nos Deus. De isto loco quam liberi simus ad vos, potestis advertere: et si forte ego minus liber sum, vel omnes qui in hoc loco vobis loquuntur, si minus liberi sumus, certe ipse sermo Dei neminem timet. Nos autem sive timeamus, sive liberi simus, eum cogimur annuntiare, qui neminem timet: hoc vobis non homines, sed Deus praestitit, ut et per tumidos liberum audiatis. Excusationem in judicio Dei non habebitis, nisi vos in bonis operibus exercueritis, dederitis. Fructus congruus opera bona; fructus
Abbreviated transcription (Latin):
dux. ẽ passerũ: Hoc eñi in ista ereatura quȩ ocłis nr̃is
adiacet. intelligi nullo pacto potest. Fulicas eñi a¬
ues esse marinas. uł stannensis esse nouimꝰ. Domꝰ
fulicȩ. fit nidꝰ fulicȩ. Quomͦ gͦ domꝰ fulice domut
passerũ : Aut domꝰ fulicȩ. dux est cedroꝵ : ꝙ hoc enĩ
ibi est: o cedri libani quas plantauit. illic passeres m¬
difieabt̃. Fulice domꝰ diꝑx. c̃. coꝵ. Et quidem latina
locutione. coꝵ cedroꝵ ñ possumꝰ intelligere. Cedri
eñi. seminini generis st̃. fulige itaq domꝰ quomͦ
est dux passerũ : Quare quędam in reb uisibilib¬
Ergo si ad eclũ intellectu ut dixi ad extentã pellem
uultis ascendere. & nubes facit ascensionẽ eiꝰ. Aubes
ista quȩ uobis loquit᷑. inualida est hodie ad om̃ia
ista exponenda. Date ueniã. & si ñ ur̃e : meȩ cerit
infirmitati. Auiditatẽ quidẽ ur̃am tantã uideo.
ut semꝑ parati sitis audire. s duȩ res stint. quarũ

Expanded text:
dux passerum? Hoc enim in ista creatura, quae oculis nostris adjacet, intelligi nullo pacto potest. Fulicas enim aves esse marinas vel stagnenses novimus. Domus fulicae sit nidus fulicae: quomodo ergo domus fulicae dux passerum? ibi est, «Et cedri Libani quas plantavit: illic passeres nidificabunt; fulicae domus dux est eorum.» Et quidem latina locutione, «eorum» cedrorum, non possumus intelligere; cedri enim feminini generis sunt. Fulicae itaque domus quomodo est dux passerum? Hoc Ergo si ad coelum intellectu, ut dixi, ad extentam pellem vultis ascendere, et nubes fecit ascensionem ejus; nubes ista quae vobis loquitur, invalida est hodie ad omnia ista exponenda. Date veniam, etsi non vestrae, meae certe infirmitati. Aviditatem quidem vestram tantam video, ut semper parati sitis audire: sed duae res sunt, quarum
Abbreviated transcription (Latin):
tis dm̃. corda ur̃a. Nideit quomͦ transimnitats u̾sum
istã. dimite nobis debita nr̃a. sic̃ ꝙ nos dimittimꝰ
debitorib nr̃is. Non eris orans. nisi istam dieas.
Si aliam dicas. non te exaudit ille: quia ñ ipsam
tibi dictauit iuris peritus quẽ misit. Necesst est
gͦ ut & qͥndo uerba nra dicimꝰ in oratione. scdm
ipsam dicamꝰ. & quando ipsa u̾ba dicimꝰ. bene in¬
telligamꝰ quod dicimꝰ: quia manisestã illã esse ds̃
uoluit. Si gͦ non oraueritis. spem ñ habitie.
Si alit̾ quam magister docuit oraueritis. non
exaudiemini. Aut si in oratione mentiti fue.¬
ritis. non impetrabitis. Ergo & orandũ & uerũ
dicenaũ. ẽ. & sic orandũ: quoti ale docuit. Uelis
nolis cotidie dicturus es. dimitte nobis debita nr̃a.
sicut a& nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Uis securu

Expanded text:
idete quomodo transmittatis versum istum: «Dimitte nobis debita nostra,» «sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . Non eris orans, nisi istam dicas: si aliam dicas, non te exaudit ille; quia non ipsam tibi dictavit Jurisperitus quem misit. Necesse est ergo ut et quando verba nostra dicimus in oratione, secundum ipsam dicamus; et quando ipsa verba dicimus, bene intelligamus quod dicimus, quia manifestam illam esse Deus voluit. Si ergo non oraveritis, spem non habebitis: si aliter quam Magister docuit oraveritis, non exaudiemini; aut si in oratione mentiti fueritis, non impetrabitis. Ergo, et orandum, et verum dicendum est, et sic orandum est, quomodo ille docuit. Velis nolis, quotidie dicturus es: «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.» Vis securus
Abbreviated transcription (Latin):
Quã tam̃ altũ fit. puto qͦd mecũ consideret caritaᷤᷤ
ur̃a. Nam idd multos uerstis uolui ꝓnuntiare:
ut uudeatis quam alte suit posita sacramenta dĩ. ne
fastidiamus oblata. ne ꝓmpta uilescant: ut semꝑ
quesita &si cũ difficultate. cũ maiori iocunditate
inueniant᷑. Int̾ cet̾a tam̃ fr̃s quȩ posst̃ acctpi ad lit

Expanded text:
 altum sit puto quod mecum consideret Charitas vestra Nam ideo multos versus volui pronuntiare, ut videatis quam alte sint posita sacramenta Dei; ne fastidiamus oblata, ne prompta vilescant, ut semper quaesita etsi cum difficultate, cum majori jucunditate inveniantur. Inter caetera tamen, fratres, quae poss
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi gͦ firmati sumꝰ. Merito qͥa ibi firmate. t̃ ineli
Infirmꝰ tũ eras. s firmũ fandam̃tũ te portat. In de
firmus esse ñ poteras. firmus eris semꝑ. si ab illo
firmo fundamento ñ recedas. Non inctinabit᷑ in
scłm scłi. Ipsa est p̃destinata colũpna. & sirmamentũ

Expanded text:
Ibi ergo firmati sumus. Merito quia ibi firmati, non incliInfirmus tu eras, sed firmum fundamentum te portat. In te firmus esse non poteras; firmus eris semper, si ab illo firmo fundamento non recedas. «Non inclinabitur in saeculum saeculi.» Ipsa est praedestinata columna et firmamentum
Abbreviated transcription (Latin):
at uobis. Conuallis estote. & cã om̃ib conserte
qͦd de aõ habetis. Int̃ mediũ fluant aquȩ. Nulli
inuidcatis. bibite. satuiramini. manate saturati.
ubiq cõmunis aqua dĩ habeat głam. ñ hominũ

Expanded text:
 convalles estote, et cum omnibus conferte quod de Deo habetis. Inter medium fluant aquae, nulli invideatis; bibite, saturamini; manate saturati. Ubique communis aqua Dei habeat gloriam, non hominum
Abbreviated transcription (Latin):
nobis: quã nir̃a in dm̃. Qui facit angłos suos sp̃s.
& ministros suos ignẽ flagrantẽ. Id est eos qui ĩa
sp̃s sunt. qui spũales non carnales st̃. facit angłos
suos. mittendo ut p̃dicent eiꝰ euangłm. Ꝙminis.¬
tros suos ignem flagrantem. Nisi en̾i ardeat
minister p̃dicans. non accendit eũ cui p̃dicat.

Expanded text:
Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem flagrantem:» id est, eos qui jam spiritus sunt, qui spirituales, non carnales sunt, facit angelos suos, mittendo ut praedicent ejus Evangelium. «Et ministros suos ignem flagrantem.» Nisi enim ardeat minister praedicans, non accendit eum cui praedicat.
Abbreviated transcription (Latin):
suos ignt̃ flagrantẽ. nͥ quomͦ dicit sp̃u feruentes e
Si cãi feruet sp̃ũ. ignis ardens est. om̃is minister dei.
Nonne ardebat stephanꝰ : Quo igne ardebat: Et quis
ignis ille crat. quando lapidabat᷑. a ꝓtis a quib lapi¬
dabat᷑ rogabat: Cũ audis ignis est minister dĩ. uicen¬
surũ illũ putas. Incendat licet. s fȩnũ tuũ. io est
carnalia om̃ia desideria tua urat miniff dĩ. p̃di¬
cans u̾bã dĩ. Audi illũ. Sic nos ex istimet homo ut
ministros xxp̃i. & dispensatores ministerioꝵ dei.
Quomͦ ardebat cũ dicerit. os nr̃m patet ad uos. o̾
corinthii. cor nr̃m dilatatũ ẽ: Apdebat & flagrabat
caritate. & ibat in eos ut incinderet. Hunc igne̾ se
missuru dñs int̾ram dicebat. eũ ait. Ignem ueni
mutere in t̾ram. Quom gladiũ. sic ignẽ. Gladius
diuidit affectã carnalẽ. ignis absumit. Totã in u̾bo
dĩ inteluige. totũ in spñ asĩ cognosce. Incipe feruere caritate

Expanded text:
s ignem flagrantem,» nisi quomodo dicit, «Spiritu ferventes» ? Sic enim fervens spiritu, ignis ardens est omnis minister Dei. Nonne ardebat Stephanus? Quo igne ardebat? et quis ille ignis erat, quando lapidabatur, et pro eis a quibus lapidabatur rogabat ? Cum audis, Ignis est minister Dei; incensurum illum putas? Incendat licet, sed fenum tuum; id est, carnalia omnia desideria tua urat minister Dei, praedicans verbum Dei. Audi illum: «Sic nos existimet homo, quasi ministros Christi, et dispensatorm ardebat, cum diceret: «Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est» ? Ardebat et flagrabat charitate, et ibat in eos, ut incenderet. Hunc ignem se missurum Dominus in terram dicebat, cum ait: «Ignem veni mittere in terram» . Quomodo gladium , sic ignem. Gladius dividit affectum carnalem, ignis absumit. Totum in verbo Dei intellige, totum in spiritu Dei cognosce. Incipe fervere charitate
Abbreviated transcription (Latin):
gnus. Docet nos aliqͥo & cotidiana oratio salutis nr̃e.
sc̃ificetur nom̃ tuũ. Cotidie petimꝰ. cotidie rogamꝰ
ut fiat. Si nos quisquã int̾roget. qͥd. ẽ qͣd petitis. ut
gratulatio. alia oratio. Gratulam᷑ ex eo qͦd est: oramus
est sc̃ificet᷑ nom̃ tuũ. scm̃ sit apud homines nom̃ tuũ.
Sc̃m̃ cñi est semꝑ nom̃ tuũ. s quibꝰdam ĩmundis ñdũ

Expanded text:
gnus. Docet nos aliquid et quotidiana oratio salutis nostrae. gnus. Docet nos aliquid et quotidiana oratio salutis nostrae. «Sanctificetur nomen tuum» : quotidie petimus, quotidie rogamus ut fiat. Si nos quisquam interroget, Quid est quod petitis, ut fieret. Alia est enim gratulatio, alia oratio: gratulamur, ex eo quod est; oramus, est, «Sanctificetur nomen tuum,» sanctum sit apud homines nomen tuum. Sanctum est enim semper nomen tuum, sed quibusdam immundis nondum
Abbreviated transcription (Latin):
dñm. dñe dis iñs magnisicatꝰ es nimis. Uide magni.¬
sica quȩ dicturꝰ est. in quib magnificis ñ utiq nͥ ille
landantꝰ est auctor om̃iũ magnisscoꝵ. Confessiont̃ &
decorem induisti. Odñc as̃ m̃s. qui magnisicatus es
nimis. Vnde magnisicatꝰ es nimis: Nonne sc̃ꝑ magnꝰᷤ
Nonne semꝑ magnisscꝰ : Nũqͥd ꝑstctus ñ es ut crescas s
Nonqͥd desicis aliquando ut minuaris: S qͥa es qͥd es.
⁊ uere tu es: utiꝙ nom̃ tuũ dixisti famulo tuo mo¬
ẏsi ego sũ qui sũ. utiq magnꝰ es. & magnitudo tua
sempit̃na est. nec cepit ticc desinit. nec ab initio tem¬
poris incipit. nec usq ad finẽ tẽporis excurrit: nec
in medio aliqͥd patit᷑. Incõmutabilis em̃i magnitudo es.
Quoni gͦ magnisicatꝰes nimis: Alius psalmꝰ admonet
nos. Aitꝰ em̃. Mirificata est scientia tua ex me. Si
recte dicit᷑ ii ificata ast scientia tua ex me: rectt dicit
rtndũ .t̾. Ex me magnificat᷑ ds̾ m̃s. ergo ex me fit mta¬

Expanded text:
Domine Deus meus, magnificatus es nimis.» Vide magnifica quae dicturus est; in quibus magnificis non utique nisi ille laudandus est auctor omnium magnificorum. «Confessionem et decorem induisti.» O Domine Deus meus, qui «magnificatus es nimis,» unde «magnificatus es nimis?» Nonne semper magnus? nonne semper manumquid deficis, ut aliquando minuaris? Sed quia es quod es, et vere es, utique nomen tuum dixisti famulo tuo Moysi, «Ego sum qui sum» : utique magnus es, et magnitudo tua sempiterna est, nec coepit, nec desinit; nec ab initio temporis incipit, nec usque ad finem temporis excurrit, nec in medio aliquid patitur: incommutabilis enim magnitudo est. Quomodo ergo «magnificatus es nimis?» Alius psalmus admonet nos; ait enim, «Mirificata est scientia tua ex me» . Si recte dicitur, «Mirificata est scientia tua ex me;» recte dicitrendum. Ex me magnificatur Deus meus? Ergo ex me fit ma
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Et hoc quluis non uideamꝰ apparitione ange¬
loꝵ. abscondita est cr̃ ab oculis nr̃is. & est in quadam
rt publica magni imꝑatoris dĩ: tam̃ esse angłos no.¬
uimus ex side. o multis apparuisse scriptũ legimꝰ &

Expanded text:
tem.» Et hoc, quamvis non videamus apparitionem Angetem.» Et hoc, quamvis non videamus apparitionem Angelorum; abscondita est enim ab oculis nostris, et est in quadam republica magna imperatoris Dei, tamen esse Angelos novimus ex fide, et multis apparuisse scriptum l
Abbreviated transcription (Latin):
crueis onon uidebat᷑. inde surgebant quȩ uide.¬
bant᷑. Quid est qͦd occaltũ est & non publicũ in
eccłia: c̃ ꝯacramentũ baptisim. sacram̃tã eucbari.¬
stiȩ. Oꝑa eñi nr̃a bona uident & pagani. sacram̃¬
ta uͦ occultant᷑ ilis. S abhis que ñ uident sur¬
gunt illa quȩ uident. sic̃ a ꝓfundo crucis quod
int̾ra figit᷑. surgit tota cripx quȩ apparit & ccrint᷑.
Et qͥd postea cũ hoc dixisset apłs adiccit: Scire ctã
suꝑeminentẽ scientiȩ caritatt̃ xp̃i. cã iã dictũ
firisset in caritate radicati & sandati. Amatis
eñi xp̃m. & idco in cruce oꝑamini. S nũqͥd ama¬
tis. quãtũ uos ille amauit: Amando autem
quantũcũq amatis. uolatis ad eũ ut cognoscatis
quẽadmodũ uos ipse amauerit: hoc c̃. ut sciatis
suꝑeminentiã caritatis xp̃i. Amatis cm̃ uos qͥntũ
qui facit angłos suos sps: oministros suos ignẽ sagran¬

Expanded text:
crucis, et non videbatur; inde surgebant quae videcrucis, et non videbatur; inde surgebant quae videbantur. Quid est quod occultum est, et non publicum in Ecclesia? Sacramentum Baptismi, sacramentum Eucharistiae. Opera enim nostra bona vident et Pagani, Sacramenta vero occultantur illis: sed ab his quae non vident, surgunt illa quae vident; sicut a profundo crucis quod in terra figitur, surgit tota crux quae apparet et cernitur. Et quid postea? Cum hoc dixisset Apostolus, adjecit, «Scire etiam supereminentem scientiam charitatis Christi» ; cum jam dictum fuisset, «In charitate radicati et fundati.» Amatis enim Christum, et ideo in cruce operamini. Sed numquid amatis quantum vos ille amavit? Amando autem quantumcumque amatis, volatis ad ipsum, ut cognoscatis quemadmodum ipse vos amaverit; hoc est, ut sciatis supereminentiam charitatis Christi. Amatis enim vos quantum Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem flagran
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsidem in cordib ur̃is ut incaritate radicati & funda¬
ti. Ia dat illis caritatẽ. iam dat illis alas &pennae.
Ut possitis inqͥt cõp̃hendere quȩ sit latitudo. altitudo.
longitudo. & ꝓfundũ. Fortassis cruce̾ dñi signifi¬
cat. Crat em̃i latitudo in qua porrecte st̃ manus.
longitudo a t̾ra surgens in qua erat corpꝰ infixũ.
altitudo ab illo acuexo ligno sursũ quod eminet:
ꝓsundã ubi fixa erat crux. &ibi om̃is spes uitȩ
nrẽ. Latitudo est em̃ in bonis oꝑib. longitudo
inꝑseuerando usq insinẽ. altitudo ꝓpt̾ sursũ cor
It om̃ia bona nr̃a oꝑa in quib ꝑscueramꝰ usq in
finieni. habentes latitudinẽ quia bene oꝑanur:
& longitudinẽ quia ꝑscueramꝰ usq in finem: non
faciamꝰ nͥ spe eelestiũ p̃mioꝵ. Ipsa est eñi altitudo
non hic querere mercedem s fursũ. ne dicatur¬
de nobis. Amen dico uõbis. ꝑceꝑuit mercedem
suam. ꝓfundã aut̃ qͦd dixi ubi fixa erat pars

Expanded text:
fidem in cordibus vestris, ut in charitate radicati et fundati.» Jam dat illis charitatem, jam dat illis alas et pennas. «Ut possitis,» inquit, «comprehendere quae sit latitudo, longitudo, altitudo et profundum.» Fortassis crucem Domini significat. Erat enim latitudo, in qua porrectae sunt manus; longitudo a terra surgens, in qua erat corpus infixum; altitudo, ab illo devexo ligno sursum quod eminet; profundum, ubi fixa erat crux, et ibi omnis spes vitae nostrae. Latitudo enim est in bonis operibus, longitudo in perseverando usque in finem, altitudo propter Sursum cor, ut omnia bona opera nostra, in quibus perseveramus usque in finem, habentes latitudinem qua bene operamur, et longitudinem qua perseveramus usque in finem, non faciamus nisi spe coelestium praemiorum. Ipsa est enim altitudo, non hic quaerere mercedem, sed sursum; ne dicatur nobis: «Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam» . Profundum autem quod dixi, ubi fixa erat pars
Abbreviated transcription (Latin):
t̾reat ramos instrtos de ramis fractis. & in ramis
fractis cõm̃det timendã scueritatẽ in ramis inser.¬
tis cõmendet amandã bonitatẽ. Uloli esse infructu¬
osus in bonitate. ne sttrilis scntias seueritatẽ. Sed
non sũ uitis. dicis mͥ. Ubi est dm̃ uox. ego sũ uitis.
uos estis sarmenta. pat̾ m̃s agricola: Ubi est uox¬
apli. quis plantat uineã. & ac sructu ciꝰ ñ ꝑcipit:
U inta gͦ es o gcełla. a babes agricolã am̃. Hemo
agricola homo cõpluit uincã suã. Ergo fr̃s dilec¬
tissim uiscera eecłie. pignora ȩccłlȩ. fiii matris
celestis. audite cũ tempus est. Minatus est aĩ illi
uinee atrocissima cõminatione. Alandabo nubib
meis inquit. ne pluant suꝑ eam: & factum est.
Uenerunt apłi ad iudeos. respuerunt cos. & dixe.

Expanded text:
terreat ramos insertos de ramis fractis, et in ramis terreat ramos insertos de ramis fractis, et in ramis fractis commendet timendam severitatem, in ramis insertis commendet amandam bonitatem . Noli esse infructuosus in bonitate, ne sterilis sentias severitatem. Sed non sum vitis, dicis mihi. Ubi est Domini vox: «Ego sum vitis, vos estis sarmenta; Pater meus agricola» ? Ubi vox Apostoli: «Quis plantat vineam, et de fructu ejus non percipit» ? Vinea ergo es, o Ecclesia, et habes agricolam Deum. Nemo agricola homo compluit vineam suam. Fratres ergo dilectissimi, viscera Ecclesiae, pignora Ecclesiae, filii matris coelestis, audite, cum tempus est. Minatus est Deus illi vineae atrocissima comminatione: «Mandabo nubibus meis,» inquit, «ne piuant super eam.» Et factum est: venerunt Apostoli ad Judaeos,
Abbreviated transcription (Latin):
a spinas geuerat. Non est ut suspiccm̃ fr̃s. ac ali¬
qua t̃rcua & ista uisibili uinea dnm locutum.
Nͥ amq ibi ne sub ocuritate sermonis lateret exeusatio
neç loqueret᷑: & de qua uniea ista diceret. Uinca
inguit am̃ sabbaoth: domus ifrł est. Quid uagant᷑
o iniqui corda urã. ꝑ montes & colles uinitorum:
Noui inquit. Ac qua uinta loquar. noui ubi quere.¬
bam uuã: & inueni spinas. Sine causa aliud atq
aliud suspicatini & opinamini. nolentes intelli¬
gere ut bene agatis. Nã & hoc scriptũ. ẽ. Noluit unel¬
ligere. ut bene ageret. Tollite om̃s suspitiones urãs
de medio. uinea dñi sabaoth domus isrł t̃: & homo
iuda nouellũ dilectũ. Dilectũ cũ plantatũ ẽ: cãp.¬
natã cũ spinas creauit. Ergo sr̃s forte uinea fuit
domꝰ ifrł: a nos ñ sumꝰ uinea. Cũ timore audiamus.
qͥd iudeis aictũ uidemꝰ. Uidete quẽ admodũ apłs

Expanded text:
et spinas generat. Non est ut suspicemur, fratres, de aliet spinas generat. Non est ut suspicemur, fratres, de aliqua terrena et ista visibili vinea Dominum locutum. Namque ibi ne sub obscuritate sermonis lateret excusatio neae loqueretur, et de qua vinea ista diceret: «Vinea,» inquit, «Domini Sabaoth, domus Israel est.» Quid vagantur, o iniqui, corda vestra per montes et colles vinitorum? Novi, inquit, de qua vinea loquar, novi ubi quaerebam uvam, et inveni spinas; sine causa aliud atque aliud suspicamini et opinamini, nolentes intelligere ut bene agatis. Nam et hoc scriptum est: «Noluit intelligere ut bene ageret» . Tollite omnes suspiciones vestras de medio: «Vinea Domini Sabaoth, domus Israel est; et homo Juda, novellum dilectum» . Dilectum, cum plantatum est; damnatum, cum spinas creavit. Ergo, fratres, forte vinea fuit domus Israel, et nos non sumus vinea? Cum timore audiamus quod Judaeis dictum videmus. Videte quemadmodum Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
cũq mbes. numenire dignet᷑. Uiderit quã ne¬
bulosa nubes sim. Oñs tam̃ p̃dicatores uerbi
ueritatis. nubes accipite. Quicũq gͦ milrmi
non possunt asccudert in hoc cebã. idest ad in¬
tellectũ script᷑arũ: ꝑ nubes ascendant. Forit
cñi s mͦ fit uobis. si aliqͥd aginus. Si labor su¬
dor q nr̃ non ẽ. infructuosus. ascenditis in
insigura. extendit eelũ sicut pelẽ. qͥ ꝓtegit
in aquis suꝑiora eiꝰ. hoc ipsũ qͦd dictũ eit. qui
ponit nubes ascensũ esꝰ. Ecce iã intellectũ est
quantũ dñs donauit p̃dicantib nobis. Non em̃
nubes de suo munere pluunt᷑. Uos intelligendo
ascendite. intellectu ipso fruetisicate: ne sitie
qualis illa uinea. at qͥ dicit᷑ apud ꝓpħ̃am. Man¬
dabo nubib mcis. ne pluant suꝑ eani. Accusabat᷑
eñi quedam uinca. qͦo ꝓ uua spinas dederat. non
readiderat dignã grãm cdulei pluuiȩ. Qui enim
bona audit. & mala oꝑat᷑: aulci pltuia cõpluit᷑.

Expanded text:
cumque nubes numerare dignetur; viderit quam nebulosa nubes sim: omnes tamen praedicatores verbi veritatis nubes accipite. Quicumque ergo infirmi non possunt ascendere in hoc coelum, id est ad intellectum Scripturarum, per nubes ascendant. Forte enim et modo fit vobis; si aliquid agimus, si labor sudorque noster non est infructuosus, ascenditis in in figura: «Extendit coelum sicut pellem, qui protegit in aquis superiora ejus.» Hoc ipsum quod dictum est, «Qui ponit nubes ascensum ejus;» ecce jam intellectum est, quantum Dominus donavit, praedicantibus nobis; non enim nubes de suo munere pluunt. Vos intelligendo ascendite, in intellectu ipso fructificate; ne sitis qualis illa vinea, de qua dicitur apud prophetam: «Mandabo nubibus meis ne pluant super eam.» Accusabatur enim quaedam vinea, quod pro uva spinas dederat, non reddiderat dignam gratiam dulci pluviae. Qui enim bona audit, et mala operatur, dulci pluvia compluitur,
Abbreviated transcription (Latin):
b̃at᷑ inĩquitatem. Quis aut̃ oꝑatur iniquitatẽ. nͥ
qͣui n habueri ⁊ caritatem: Plenitudo esu legis ca.¬
ritas. Ergo ꝓtegis in aquis suꝑiora ciꝰ. Qͥd dixit: In
om̃ib scripturis suꝑemnentissimã uiã. suꝑeminen¬
tissimt̃ locũ caritas obtiner. Non ad eam aspirant
nͥ boni. banc nobiscũ ñ cõmunicant mali. Possunt
cõmunicare baptisiũ. possunt cõmunicare cȩtera
sacram̃ta. possunt cõmunicare orationẽ. possunt
cõmunicare istos parietes. & istã coniunctionem
caritatẽ nobiscũ non cõmunicant. Ipse cst sns ꝓpͥuᷤᷤ¬

Expanded text:
abatur iniquitatemabatur iniquitatemqui non habuerit charitatem? Plenitudo enim Legis charitas . Ergo «protegit in aquis superiora ejus,» quid dixit? In omnibus Scripturis supereminentissimam viam, supereminentissimum locum charitas obtinet; non ad eam aspirant nisi boni, hanc nobiscum non communicant mali: possunt communicare Baptismum, possunt communicare caetera Sacramenta, possunt communicare orationem, possunt communicare istos parietes, et istam conjunctionem; charitatem nobiscum non communicant. Ipse est en
Abbreviated transcription (Latin):
in cucharistia. in cęt̾is seĩs sacram̃tis quale munus est e
Munus hoc adeptus est. & sr mon magus. Propbetia qualt
fuisset. Fortassis em̃i cũ ꝑsecutus penitentiã gessit. & dignus
Dauid uͦ eo tempore uit̃ ꝓpłas crat. ubi erat & scs samuel.
bono illi animo uenerant. uł obnecessitatẽ officũ sui.
uł non facturi qͦd iussũ cst. Misit ꝙalios. boc o in eis factũ
est. &̃ coꝵ hoc mͦ animũ int̾pretem̃. Cũ illi tardarent.
tenit ipse furens. anhelanis cedena. sanguinẽ sitiens inno¬
centis scĩ. cui etiũ ingratus erat. Et ipse impletus est
nũ: si uideant qualem racionẽ habituri st̃ cum dõ.
qui scĩs non sct̃ utunt᷑. Ex bis crunt. qͥ dicturi sunt.
in nomine tuo ꝓpliaitimꝰ. Non illis dicit᷑ mentinuni.
s dicit᷑ ñ noui nos. reccdite a me qui oꝑamini iniqͥ¬
tatenr. Quia si habeam om̃cm ꝓplictiã. caritatẽ

Expanded text:
in Eucharistia, in caeteris sanctis Sacramentis, quale munus est? Hoc in Eucharistia, in caeteris sanctis Sacramentis, quale munus est? Hoc munus adeptus est et Simon magus . Prophetia quale fuisset. Fortassis enim eum persecutus poenitentiam gessit, et dignus David vero eo tempore inter prophetas erat, ubi erat et sanctus Samuel; bono illi animo venerant, vel ob necessitatem officii sui, vel non facturi quod jussum est. Misit et alios: hoc et in eis factum est; et eorum hoc modo animum interpretemur. Cum illi tardarent, venit ipse furens, anhelans caedem, sanguinem sitiens innocentis sancti, cui etiam ingratus erat; et ipse impletus est mum; sed videant qualem rationem habituri sunt cum Deo, qui sanctis non sancte utuntur. Ex his erunt qui dicturi sunt: «In nomine tuo prophetavimus.» Non illis dicetur, Mentimini; sed dicetur, «Non novi vos; recedite a me, qui operamini iniquitatem» . Quia «si habeam omnem prophetiam, charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Iam nomine diffusionis. intellige aquas in caritite sp̃f
scĩ. Heȩ sunt aquȩ. de quib dicit᷑ in quatã scriptuta.
Et in plateis tuis discurrant aquȩ tuȩ. nemo alienꝰ cõ¬
municet tͥ. Alieni eñi om̃s a uia ueritatis. siue pagani.
siue iudei. siue heretici. & mali quiq xp̃iani. habcre
multa uona possunt. caritatẽ ñ posst̃. Hoc ipsũ quale
donũ est. ut ñ loquamꝰ de donis aliis foris quȩ dona
babent om̃s homines. qui facit solẽ suũ oriri suꝑ bo¬
tire. audire. &cgt̾is fungi sensinĩ munerib. Dona dĩ
sunt. Sed uidcit cũ qualib & quãmultis cõmunit ꝙ eũ
eis quos nolis imitari. Ipsũ ingenĩ acutũ hꝓbeat
& pessum homines. sollertẽ artiũ industriã habt̾at
⁊ turpissim scęnici. diuitias habent & latronesi conui¬
gia. filios. multi mali habenit. Pulchra dona dĩ om̃ia.
nemo negat. S ude cũ quib cõmunia. Respice ad mu¬
nera ipsius eccłle. Munis sacram̃toꝵ in baptisino.

Expanded text:
 Jam nomine diffusionis intellige aquas in charitate Spiritus sancti. Hae sunt aquae, de quibus dicitur in quadam Scriptura: «Et in plateis tuis discurrant aquae tuae; nemo alienus communicet tibi» . Alieni enim omnes a via veritatis, sive Pagani, sive Judaei, sive haeretici, et mali quique christiani, habere multa dona possunt, charitatem non possunt. Hoc ipsum quare donum est? ut non loquamur de donis aliis foris, quae dona habent omnes homines, quia facit solem suum oriri super botire, audire, et caeteris fungi sensuum muneribus, dona Dei sunt: sed videte cum qualibus et quam multis communia, et cum eis quos nolis imitari. Ipsum ingenium acutum habent et pessimi homines, solertem artium industriam habent et turpissimi scenici, divitias habent et latrones, conjugia, filios, multi mali habent. Pulchra dona Dei omnia, nemo negat; sed vide cum quibus communia. Respice ad munera ipsius Ecclesiae. Munus Sacramentorum in Baptismo,
Abbreviated transcription (Latin):
benc oꝑantes dĩ p̃cepta. habentes caritatẽ de conscientia
pura & fide ñ ficta. S quantũ uis sit̃ pdite uͥtutibus
caritatis. qͥo ad illã dilectionẽ dĩ qua st̃ dileotȩ etiã
cũ insco ece̾nt implicatȩ: Maior gͥ in nos dilectio dĩ.
quam nr̃a in illũ. Nrã dilectio petinȩ nr̃e stͣ. sed
ille ambulat & suꝑ pennas uentoꝵ. Iam dicebat¬

Expanded text:
bene operantes praecepta Dei, habentes charitatem de conscientia bene operantes praecepta Dei, habentes charitatem de conscientia pura et fide non ficta . Sed quantumvis sint praeditae virtutibus charitatis, quid ad illam dilectionem Dei, qua sunt dilectae, etiam cum visco essent implicatae? Major ergo in nos dilectio Dei, quam nostra in illum. Nostra dilectio pennae nostrae sunt, sed ille «ambulat» et «super pennas ventorum.» 14. Ja
Abbreviated transcription (Latin):
habet inpennis. Nã si anma non habet alas &
pennas. unde ile gemens in tͥbulationib dicit.
quis a abit mͥ penuas sic̃ colũbe : & sequit᷑. Et uola¬
bo ꝓrequiescã. Item alio loco. Quo abibo ab spũ tuo.
ꝙ qͥ a facie tuã fugiã: Si asccñdero in eclũ tu illic
es. si desccndero in infernũ ades. Si acctꝑo pennas
meas ut colũba. & uolauero in extrtina maris. Tan¬
quam diceret. Sic possũ fugere. a facie irȩ tuȩ. si
acceꝑo penuas ut colũba. & nolauero in extrema ma.¬
ris. In extrema maris uolare: ẽ spem iã p̃tendere
in finẽ scłi. quomͦ ille qui ait. Hoc labor est ante
te. donec intͥeam inscũapiũ dĩ. & intelligam in
nouissima. Et quomͦ uenit in extrema maris.
etiã acccptis pennis: Et eñi illuc inquit manus
tuȩ aeducent me. &ꝑducet me aext̃a tua. Nã &
cũ penis meis casura fũ: nͥ tu deducas. Ergo babent
alas fñas c libtras. & nualo uiseo obligatas animȩ

Expanded text:
habet in pennis. Nam si anima non habet alas et habet in pennis. Nam si anima non habet alas et pennas, unde ille gemens in tribulationibus dicit: «Quis dabit mihi pennas, sicut columbae?» Et sequitur:» Et volabo, et requiescam» . Item tu ibi es; si descendero ad infernum, ades; si accepero pennas meas sicut columba, et volabo in extrema maris.» Tanquam diceret: Sic possum fugere a facie irae tuae, si accepero pennas ut columba, et volavero in extrema maris. In extrema maris volare, est spem jam praetendere in finem saeculi, quomodo ille qui ait: «Hoc labor est ante me, donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissima» . Et quomodo venit in extrema maris, etiam acceptis pennis? «Etenim illuc,» inquit, «manus tua deducet me, et perducet me dextera tua» . Nam et cum pennis meis casura sum, nisi tu deducas. Ergo alas habent bonas et liberas, et nullo visco obligatas, animae
Abbreviated transcription (Latin):
Allogoria dicit᷑. cũ aliqͥs aliud uidet᷑ sonare in u̾bis.
& aliud in intellecta significare. Q. uomͦ dicit᷑ agnus
multa aliud uident᷑ sonare. aliud significare: & uo¬
cat᷑ allegoria. Nam qui putat me de teatro dixisse
allegoriã. putet ꝙ dñiti de amphiteatro dixisse para¬
bolam Uide quid faciat ciuitas. ubi habundant
spectacula. In agro sccuruis loquerer. Qͥd sit enĩ
allegoria. non ibi forte didicissent homines. nisi in
seripturis dĩ. Ergo qͦd dicimꝰ allegoriam. figura est.
Sacramentũ figurarũ. allegoria ẽ. & qͥd hic accipimꝰ.
ascenidit suꝑ pennas uentoꝵ: Diximꝰ bene accipi
marũ que st̃. nͥ a quib sursũ attollunt᷑: Iennȩ gͦ
animarũ uirtutes. bona oꝑa. recte facta. In duab
alis. habent om̃s pentas. Om̃ia enĩ p̃cepta. in auob
p̃ceptis sunt. Quisqͥs dilexerit am̃ & ꝓiximũ. anmã
habet pennatã. liberis alis. scõ amore uolan: dem
addiã. Quicũq implicat᷑ amore carnali: uiscũ

Expanded text:
Allegoria dicitur, cum aliquid aliud videtur sonare in verbis, et aliud in intellectu significare. Quomodo dicitur agnus multa aliud videntur sonare, aliud significare; et vocatur allegoria. Nam qui putat me de theatro dixisse allegoriam, putet et Dominum de amphitheatro dixisse parabolam. Videtis quid faciat civitas ubi abundant spectacula: in agro securius loquerer; quid sit enim allegoria, non ibi forte didicissent homines, nisi in Scripturis Dei. Ergo quod dicimus allegoriam figuram esse, sacramentum figuratum allegoria est. Et quid hic accipimus, «Ascendit super pennas ventorum?» Diximmarum quae sunt, nisi a quibus sursum attolluntur? Pennae ergo animarum virtutes, bona opera, recte facta. In duabus alis habent omnes pennas; omnia enim praecepta in duobus praeceptis sunt. Quisquis dilexerit Deum et proximum, animam habet pennatam, liberis alis, sancto amore volantem ad Dominum. Quicumque implicatur amore carnali, viscum
Abbreviated transcription (Latin):
rũ tuarũ ꝓtege me. Conentur gͥ & hoc acciꝑe ad¬
litteram. ueluti ꝓpͥe factũ in creatura istã. elo¬
citatẽ uerbi fortasse cõmendat script᷑a. De qua
uelocitate iam pͥdem in alio psalmo locuti sumꝰ.
ubi scriptũ ẽ. usq in uelocitatẽ currit uerbũ
ciꝰ: quia nichil uentis uelociꝰ norunt homines.
Quom̾ illa facilitas cõmendabat᷑ in pelle. nichil
tñi faciluis ab homine quã pellis extenditur: sic
& hic insinuans dnm uł uerbũ es ubiꝙ p̃sentem

Expanded text:
rurulitteram, veluti proprie factum in creatura ista. Velocitatem verbi fortasse commendat Scriptura; de qua velocitate jampridem in alio psalmo locuti sumus, ubi scriptum est: «Usque in velocitatem currit verbum ejus» . Quia nihil ventis velocius norunt homines. Quomodo illa facilitas commendabatur in pelle; nihil enim facilius ab homine quam pellis extenditur: sic et hic insinuans Deum
Abbreviated transcription (Latin):
cordib suoꝵ. mandatũ sit nubib dĩ ne cõplue.¬
rent uineã. quȩ cũ expectaret᷑ ut faceret uuã. stcit
spinas: Ideo & nubes fecit ascensũ eiꝰ. & celũ teten.¬
dit sicut ꝑellem. Non est qͦd queramini. Auctoritas
scripturarũ extenta est. suꝑ orbẽ t̾rarũ. nubes non
desunt. p̃dicatur uerbũ ueritatis. exponunt᷑ om̃ia
que obscura sunt: uto corda ur̃a ꝑ nubes asccudant.
Uidete quomͦ credatis. uidete qͥd suscipiatis. P ost
p̃dicatorem ueniet udex. post dispensatort ue¬
niet exauctor: qui ponit nubẽ ascensũ ciꝰ. qͥ ãbu
lat suꝑ pennas uentoꝵ. Hoc iam ꝑiculosũ es acci¬
pere ad littrram. Aut quȩ st̃ pennȩ uentoꝵ : A ut
uert quoni in pictura facturi nobis sumꝰ uentos
uolantes & alas habentes: Uentus non est fr̃s. nisi
quem sentimus motus quidam: & quasi fluctꝰ aeris
impellens qͦd potest ꝓ uirib Quȩ pennȩ uentorp
sunt: S que alȩ caĩ: Q tam̃ dictã. ẽ sub u̾bra ala.¬

Expanded text:
dibus suorum, mandatum sit nubibus Dei ne compluerent vineam, quae cum exspectaretur ut faceret uvam, fecit spinas. Ideo et nubes fecit ascensum ejus, et coelum tetendit sicut pellem. Non est quod queramini: auctoritas Scripturarum extenta est super orbem terrarum, nubes non desunt, praedicatur verbum veritatis, exponuntur omnia quae obscura sunt, ut corda vestra per nubes ascendant. Videte quomodo credatis, videte quid suscipiatis: post praedicatorem veniet judex, post dispensatorem veniet exactor. «Qui ponit nubes ascensum ejuas ventorum.» Hoc jam periculosum est accipere ad litteram. Aut quae sunt pennae ventorum? aut vero quomodo in pictura, facturi nobis sumus ventos volantes, et alas habentes? Ventus non est, fratres, nisi quem sentimus, motus quidam et quasi fluctus aeris, impellens quod potest pro viribus. Quae pennae ventorum sunt? Sed et quae alae Dei? Et tamen dictum est: «Sub umbra ala
Abbreviated transcription (Latin):
cos. qui ꝓpric ꝑtinent adregnũ cloꝵ. Ergo p̃¬
dunitur libri. ei militat om̃is lingua sc̃oꝵ. ei
omĩis motus dispensatoꝵ oi. ꝙ animi corporis.
Suꝑemiunens est gͦ nia & merito ꝓregit inaquis
suꝑiora eli: quia nichil inuenis eminentiꝰ cari.¬
tate in diuinis libris. Sed adhuo euidentꝰ audi
quos aqua sit. Diximus cñi qͦd caritas dĩ diffusa
aliqͥs. Non ibi expresse dictũ.c̾. utrũ caritatẽ
intesligere debeã. Qͥd si alius aliud aliquid
intelligat: Tantũ mem̾̃to qͦd ait apłs. Caritas
dĩ disfusa est inccidib nr̃is. Unde: ꝑ spm scm
qui datꝰ.t̃. nobis. Audi iã dnm magistrũ apłoꝵ.
Si quis sitit. ucinat & bibat. Dicat adbiuc. Q ui
credit in inc. flumina aquę uius fluent de
uentre ciꝰ. Eo ẽ hoc: Exponat euangłista. Hoc
aut̃ dicebit inquit. de spu quem accepturi erant
credentes in cũ. Sp̃s em̃ nũdũ erat datus. qͥa iħ¬

Expanded text:
ui proprie pertinent ad regnum coelorum. Ergo prduntur libri, ei militat omnis lingua sanctorum, et omnis motus dispensatorum Dei, et animi et corporis. Supereminens est ergo via, et merito protegit in aquis superiora coeli; quia nihil invenis eminentius charitate in divinis Libris. 10. Sed adhuc evidentius audi quid aqua sit. Diximus enim quod charitas Dei diffusa aliquis, Non ibi expresse dictum est, utrum charitatem intelligere debeam: quid si alius aliud aliquid intelligat? Tantum memento quod ait Apostolus, «Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris.» Unde? «Pqui datus est nobis.» Audi jam Dominum magistrum Apostolorum: «Si quis sitit, veniat, et bibat.» Dicat adhuc: «Qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus.» Quid est hoc? Exponat Evangelista: «Hoc autem dicebat,» inquit, «de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum. Spiritus enim nondu
Abbreviated transcription (Latin):
accipias. uł auctoritatẽ scripturarũ. intelliganius
distentã ꝑtotã mundũ nomine peluis. quia morta.¬
litas in pelle significatur. dispensata est aut̃ nobis
om̃is auctoritas scripturarũ diuinarũ ꝑ hominẽ
mortales. quoꝵ iã mortuoꝵ fama distendit᷑. Qui e¬

Expanded text:
accipias: vel auctoritatem Scripturarum intelligamus accipias: vel auctoritatem Scripturarum intelligamus distentam per totum mundum nomine pellis; quia mortalitas in pelle significatur, dispensata est autem nobis omnis auctoritas Scripturarum divinarum per homines mortales, quorum jam mortuorum fama distenditur. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
patientia ut̃a. ut panca quȩ dicturi sumꝰ. ñ ꝑstrepi¬
tũ tempus ampliꝰ occupent. Pauca eñĩ nos dicere
temporis cogit angustia. quod nouit & caritaᷤ ur̃a
debere nos exequiis fiddis corꝑis solle̾pne obsequiũ
Ecce iam quȩ dicta st̃ repetere. & rursus gponere
ñ cogamur. si desuert̃ aliqui qui non audierunt.
Non deessent. Prodest aut̃ illis fortasse. qͦͥd ñ audiũt
ni qͦd audierunt qui affuerunt. ut & ipsi discant
m̃s magnisicatꝰ es nimis. Unde magnificatꝰ es: Cons¬
sessionẽ & decortm industi. Consstemini ut
deco. Eremini. ut induat uos circũ amictus
lucem sicut uestimentul. circũ amictus gccłlã suã.
quia ipsa facta est lux in illo: quȩ pͥus erat tenebre
in se. dioente apło. fuistis aliquando tenebrȩ. nc̃
aut̃ lux in dñõ. Extendit celũ sicut pellẽ. uł tã facile
quã tu pellem. si tam facile est tanquã ad litteram

Expanded text:
patientia vestra, ut pauca quae dicturi sumus, non per strepipatientia vestra, ut pauca quae dicturi sumus, non per strepitum tempus amplius occupent. Pauca enim nos dicere temporis cogit angustia, quod novit et Charitas vestra debere nos exsequiis fidelis corporis solemne obsequium. Ecce jam quae dicta sunt repetere, et rursus exponere non cogamur: si defuerunt aliqui, qui non audierunt, non deessent; prodest autem illis fortasse, quod non audiunt modo quod audierunt qui adfuerunt, ut et ipsi discant meus, magnificatus es nimis.» Unde magnificatus es? «Confessionem et decorem induisti.» Confitemini, ut decoremini, ut induat vos. «Circumamictus lucem sicut vestimentum.» Circumamictus Ecclesiam suam; quia ipsa facta est lux in illo, quae prius erat tenebrae in se, dicente Apostolo: «Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino» . «Extendens coelum sicut pellem:» vel tam facile quam tu pellem, si tam facile sit, tanquam ad litteram
Abbreviated transcription (Latin):
cio quia debitores nos tenetis ñ neces.¬
sitate. s quod est uehementiꝰ caritate.
Debemus aut̃ hoc pͥmo dño dõ nr̃o. qui
habitãns & in uobis exigit ista de nobis: deinde
domno patri p̃senti & iuibenti & oranti ꝓ me. dem
de ur̃ȩ molentiȩ. quȩ extorquet ista etiã ĩstrmis¬
uirib nr̃is. Tam̃ quantũ dñs donat. qui & ipsas
uires uobis orantib donart dignet᷑: qm̃ psalmi
huiꝰ pͥmas partes die iam nuꝑ p̾cedente tractaui¬
mus. ȩtiã sequentia suscipienda st̃: & illo adiuuan.¬
te in cusꝰ nomine cepimꝰ t̾minanda st̃. Cõmenda¬
neramꝰ aut̃ caritati ur̃t qui affuistis. totum istũ
psalmũ figuratis mysteriis. c̾e̾ contextũ. Vnde qͦd
disficiliꝰ quęrit᷑. solet dulciꝰ inueniri. Nec putetiᷤᷤ
ista uobis obscuritate subtracta s difficultate con¬
ddita. ad hoc qͦd sepe iam diximus. ut det᷑ petentibꝰ.
iaueniat᷑ a quęrentib. intretur apulsantibꝰ. Sed
opus est nobis aliquanto maiore ⁊ silentio ur̃o c

Expanded text:
ores nos tenetis, non necessitate, sed quod est vehementius, charitate. Debemus autem hoc primo Domino Deo nostro, qui habitans et in vobis exigit ista de nobis: deinde domno et patri, praesenti et jubenti et oranti pro me; deinde vestrae violentiae qua extorquetis etiam iris. Tamen, quantum Dominus donat, qui et ipsas vires vobis orantibus donare dignetur, quoniam psalmi hujus primas partes die jam nuper praecedente tractavimus; etiam sequentia suscipienda sunt, et illo adjuvante, in cujus nomine coepimus, terminanda sunt. Commendaveramus autem Charitati vestrae, qui adfuistis, totum istum psalmum figuratis mysteriis esse contextum. Unde quod difficilius quaeritur, solet dulcius inveniri. Nec putetis ista vobis obscuritate subtracta, sed difficultate condita; ad hoc, quod saepe jam diximus, ut detur petentibus, inveniatur a quaerentibus, intretur a pulsantibus . Sed opus est nobis aliquanto majore et silentio vestro, et