comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ioathan. achaete.¬
chiȩ. regum iui. ce
in dieb ieroboqi
filii ioas regis ił.
Principium loquidi
dnm̃ in osee. Et diit
añs adose. Uale. uine tibi uxorẽ forca¬
tionum. & iliosfomicationum. quia fiu¬
cans forncibitir teera a dño. Q abite
accepit gorner iliam de belaim. & n¬
cepit & pꝰeꝑt filum. Et dixit dñs adem.
oca nomen eus strahel. Qm̃ adhuc ndi¬
cum & uisitibo inguinem ie trahel su

Expanded text:
Ioatham Ahaz Ezechiae regum Iuda et in diebus Hieroboam filii Ioas regis Israhel principium loquendi Dominum in Osee et dixit Dominus ad Osee vade sume tibi uxorem fornicationum et filios fornicationum quia fornicans fornicabitur terra a Domino et abiit et accepit Gomer filiam Debelaim et concepit et peperit filium et dixit Dominus ad eum voca nomen eius Hiezrahel quoniam adhuc modicum et visitabo
Abbreviated transcription (Latin):
Sim illius non miserebor qm̃ filii
Etionum sunt. quia fornicata est
Seorum. Confusa est quȩ concepit
Sadixit. Uadam post amatores meos
It panes mͥ &e aquas meas. lanam

Expanded text:
filiorum illius non miserebor quoniam filii fornicationum sunt quia fornicata est mater eorum confusa est quae concepit eos quia dixit vadam post amatores meos dant panes mihi et aq
Abbreviated transcription (Latin):
bonum eius innouissimo dierum.
udite uerbum dni filii isrł. quia uidici.
dño cum habitatorib t̾rȩ. Non est enim
ueritas & non est miscđia. &e non est scien
tia dĩ in t̾ra. Maledictum & mendacium
& homicidium & furtum & adulterium
inundauerunt. & sanguis sanguinẽ tetigit.
Propt̾ hoc lugebit t̾ra. & infirmabit᷑ omis
qui habitat in ea in bestia agri &e in uolu.¬
cre cęli. sed & pisces maris congregabunt᷑
Ueruntamen unus quisq ñ uidic& & nori
arguatur uir. Popłs enim tuus. sicut si
qui contradicunt sacerdoti. Et corrues

Expanded text:
bonum eius in novissimo dierum bonum eius in novissimo dierum audite verbum Domini filii Israhel quia iudicium Domino cum habitatoribus terrae non est enim veritatia Dei, in terra. Maledictum, me, homicidium, et furtum, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem tetigit. Propter hoc lugebit terra, et infirmabitur omnis qui habitat in ea, in bestia agri, et in volucre coeli: severumtamen unusquisque non iudicet et non arguatur vir populus enim tuus sicut hii qui contradicunt sacerdoti et corrues
Abbreviated transcription (Latin):
& si is bo te michi in iusticia & iudicio
& inmiscđia & miserationib. & spon¬
saho te mͥ infide. & scies quia ego dñs.
Et erit. In illa die ex audiam dicit dñs.
Exaudiam cęlos &e i. li exaudient terram
& terra exaudiec triticum & uinũ & oleũ.
& hec exaudient iez rahel. Et seminaho eã
michi in t̾ra. & miserebor eius quȩ fuit
absꝙ in iscđia. &e dicam non popło meo. popłs¬
⁊dixit dñs adme. Ad huc uade. dilige
mulierem dilectam amico & adulteramꝰ.
sicut diligit dñs filios isrł & ipsi respectant
ad deos alienos. & diligun: uinaciauua¬
rum. Et fodi eam michi quindecim argen¬
teis. & choro ordei & dimidio choro orde
& dixi ad eam. Dies multos expectabis
me. Non forni caberis. & non eris uiro
Sed &e ego expectabo te. Quia dies ii dos
sedebunt filii israel sine rege ce sine priu
& sine sacrificio & sine altati. &e sine epis
&e sine theraphim. & post hec reuerien.
filii isrł & quęrent dnm̃ dm̃ suum &e dd
regem suum. & pauebunt addnm & add

Expanded text:
hi in iustitia et iudicio et in misericordia et miserationibus et sponsabo te mihi in fide et scies quia ego Dominus et erit in illa die exaudiam dicit Dominus exaudiam caelos et illi exaudient terram et terra exaudiet triticum et vinum et oleum et haec exaudient Hiezrahel et seminabo eam mihi in terram et miserebor eius quae fuit absque misericordia et dicam non populo meo populdixit Dominus ad me adhuc vade dilige mulisicut diligit Dominus filios Israel, et ipsi respiciunt ad deos alienos, et diligunt vinacia uvarum, Et fodi eam mihi quindecim argenteis, et coro hordei, et dimidio coro hordei. Et dixi ad eam: Dies multos exspectabis me: non fornicaberis, et non eris viro: sed et ego exspectabo te. Quia dies multos sedebunt filii Israel sine rege, et sine principe, et sine sacrificio, et sine altari, et sine ephod, et sine theraphim. Et post haec revertentur filii Israhel et quaerent Dominum Deum suum et David regem suum et pavebunt ad Dominum et ad
Abbreviated transcription (Latin):
& quis est ds̃. qui eripiat uos de manumea᷑
Respondentes sydrach. mysaich. & abdenago.
dixerunt regi. Nabucho donosor. non opor.¬
tet nos de hac re respondere tibi. Ecce enim
as nr̃ quẽ colimus potest eriꝑe nos de cami.¬
no ignis ardentis. & de manib tuis rex libe¬
rare. Qd si noluerit: notum tibi sit rex quia
deos tuos non colimus. & statuam aureã quã
erexisti ñ adoramus. Tunc nabuchodonosor
repletus est furore. & aspectus faciei illuis
immutatꝰ est suꝑ sydrach. mysach. & abdena.

Expanded text:
s qui eripiat vos de manu mea respondentes Sedrac Misac et Abdenago dixerunt regi Nabuchodonosor non oportet nos de hac re respondere tibi ecce enim Deus noster quem colimus potest eripere nos de camino ignis ardentis et de manibus tuis rex liberare quod si noluerit notum tibi sit rex quia deos tuos non colimus et statuam auream quam erexisti non adoramus tunc Nabuchodonosor repletus est furore et aspectus faciei illius inmutatus est super Sedrac Misac et Abden
Abbreviated transcription (Latin):
qđ tam̃ de plantario ferrioriet᷑. Seđo qđ
uidisti ferrum mixtum testȩ ex luto. &
digitos pedum ex parte ferreos & ex parte
fictiles: ex parte regnum erit solidum. &
ex parte contritum. Quia aut̃ iuidisti ferrũ
mixtũ testȩ exluto: commiscebunt᷑ quidẽ
humano semine. sed ñ adhȩrebunt sibi.
sicuti ferrũ misceri ñ potest̃ testȩ. In dieb
aut̃ regnorũ illoꝵs suscitabit ds cęli regnũ
qđ in ȩtͣnum non dissipabit᷑. & regnum eiꝰ
popło alteri ñ tradetur. Comminuet aut̃
& consumet uniuersa regna hȩc : & ipsum
nuit testam & ferrum &e hȩs & argentũ &

Expanded text:
quod tamen de plantario ferri orietur secundum quod quod tamen de plantario ferri orietur secundum quod vidisti ferrum mixtum testae ex luto et difictiles: ex parte regnum erit solidum, et ex parte contritum. Quod autem vidisti ferrum mixtum testae ex luto, commiscebuntur quidem humano semine: Sed non adhaerebunt sibi, sicut ferrum misceri non potest testae. In diebus autem regnorum illorum, suscitquod in eternum non dissipabitur, et regnum eius populo alteri non tradetur; comminuet autem et consumet universa regna hnuit testam, & ferrum, & aes, & argentum, &
Abbreviated transcription (Latin):
ferrea. quȩdam fictilis. Uidebas ita. donec¬
abscisus est lapis sine manib. &e ꝑcussit sta.¬
tuam inpedib eiꝰ ferreis & fictilib. & com¬
munuit eos. Tunc contrita sunt parit̾ fer
rapta sunt auento nullusq locus inuentꝰ est
eis. lapis aut̃ qui ꝑcusserat statuã factus est
mons magnꝰ. & impleuit uniuersã t̾rã. Hoc
est somniũ. Int̾pretationẽ quoq eiꝰ dicemus
coram te rex. Tu rex regumes. & ds̃ cęli re.¬
gnum & fortitudinẽ & imꝑium & głam
dedit tͥ. & omĩa in quib habitant filii homi.¬
uum & bestiȩ agri uolucresq cęli dedit in
manu tua. ce sub dicione tua uniuersa con¬
stituit. Tu es gͦ caput aureum. Et post te
consurget regnũ aliud minꝰ tẽ. & regnum
t̃cium aliud hęreum. qđ imꝑabit uniuersȩ
t̃rȩ. Et regnum quartũ erit uelut ferrum.
Quomodo ferrũ cõminuit & domat omnia:
sic cõminuet omĩa hȩc & conteret. Prro qͥa¬
uidisti pedum & digitorum partem testeã
& partem ferream: regnum diuisum erit.

Expanded text:
ferrea et quedam fictilis, quod postquam inabscisus est lapis sine manibus et percussit statuam in pedibus eius ferreis et fictilibus et comminuit eos. Tunc contrita sunt pariter ferrapta sunt vento nullusque locus inventus est eis lapis autem qui percusserat statuam factus est mons magnus et implevit universam terram hoc est somnium interpretationem quoque eius dicemus coram te rex tu rex regum es et Deus caeli regnum fortitudinem et imperium et gloriam dedit tibi et omnia in quibus habitant filii hominum et bestiae agri volucresque caeli dedit in manu tua et sub dicione tua universa constituit tu es ergo caput aureum et post te consurget regnum aliud minus te et regnum tertium aliud aereum quod imperabit universae terrae et regnum quartum erit velut ferrum quomodo ferrum comminuit et domat omnia sic comminuet omnia haec et conteret porro qvidisti pedum et digitorum partem testae figuli et partem ferream regnum divisum erit
Abbreviated transcription (Latin):
de exercitu suo pͣcepit. ut ligatis pedib sydrac.
mysac & abdenago. mitterent eos infornacẽ
ignis ardentis. Et confestiuiri illi uincti
cum bracis suis & thyaris & calciamentis &
uestib. missi sunt in medio fornacis ignis
ardentis. Nam iussio regis urgebat. Fornax
autẽ succensa erat nimis. Porro uiros illos
qui miserant sydrach. misach. & abdenagõ.

Expanded text:
tis pedibus Sedrac Misac et Abdenago mitterent eos in fornacem ignis ardentem et confestim viri illi vincti cum bracis suis et tiaris et calciamentis et vestibus missi sunt in medium fornacis ignis ardentis nam iussio regis urguebat fornax autem succensa erat nimis porro viros illos qui miserant Sedrac Misac et A
Abbreviated transcription (Latin):
Sermo enĩ quẽ tu rex quęris grauis est. nec
repiet᷑ quisquam qui indicce illum incon¬
spectu regis. exceptis diis quoꝵ ñ est cum
hominib conuersatio. Quo audito rex.
infurore & inira magna p̾cepit ut ꝑient
om̃s sapientes babylonis. & egressa sente¬
tia: sapientes int̾ficiebantur. Quȩrebat᷑q
danihel & socueius. ut ꝑirent. Tunc dani.¬
hel requisiuit de lege atq sententia abarioc
principe militiȩ regis. qui egressus fuerat
ad int̃ficiendos sapientes babylonis. Et int̾¬
rogauit eum qui a rege acceꝑat potestatem:
quam obcausã tam crudelis sententia a fa-¬
cie esset regis egressa. Cum gͦ rem indicass&e
arioch daniheli. danihel ingressus rogauit
regem. ut tẽpus daret sibi ad solutionem
indicandam regi. Et in gressus domũ suã:
ananiȩ. misaheli &e atariȩ socus suis indi¬
cauit negotium. ut quȩrerent miscđiam
a facie dĩ cȩ̨li suꝑsacramento isto. & Non

Expanded text:
sermo enim quem tu rex quaeris gravis est nec sermo enim quem tu rex quaeris gravis est nec repperietur quisquam qui indicet illum in conspectu regis exceptis diis quorum non est cum hominibus conversatio quo audito rex in furore et in ira magna praecepit ut perirent omnes sapientes Babylonis et egressa sententia sapientes interficiebantur quaerebaturque Danihel et socii eius ut perirent tunc Danihel requisivit de lege atque sententia ab Arioch principe militiae regis qui egressus fuerat ad interficiendos sapientes Babylonis et interrogavit eum qui a rege acceperat potestatem quam ob causam tam crudelis sententia a facie esset regis egressa cum ergo rem indicasset Arioch Daniheli Danihel ingressus rogavit regem ut tempus daret sibi ad solutionem indicandam regi et ingressus est domum suam Ananiaeque Misaheli et Azariae sociis suis indicavit negotium ut quaererent misericordiam a facie Dei caeli super sacramento isto et non
Abbreviated transcription (Latin):
Rex in ȩt̃num uiue. Dic somniũ seruis tuis. &
int̃ pretationẽ eiꝰ indicabimꝰ. Et respondens
rex: ait chaldeis. Sermo recessit.a me. Hisi
indicaueritis mͥ somniũ & coniecturã eiꝰ.
ꝑibitis uos & domus ur̃e publicabunt᷑. Si¬
autem somniũ & conecturã eiꝰ narraueritis.
p̃mia &e dona & honorẽ multũ accipietis
ame. Somniũ gͥ & int̾pretationẽ eiꝰ indicate
mͥ. Respondert scdo atq dixer̃t. Rex som.¬
nium dicat seruis suis. & int̾p̃tationẽ eiꝰ
indicabimus. Respondit rex & ait. Certe
noui quia tempus redimitis. scientes quod
recesserit a me sermo. dt  Somniũ itaq¬
dicite mͥ. ut sciam qd interp̾tationẽ quoq
eiꝰ ueram loquamini. Respondentes ergo
chaldei coramrege dixerunt. Non est hõmo
suꝑ terram. qui sermonẽ tuũ rex possit
implere. Sed neq regum quisquam ma¬
gnus & potens. uerbum huiuscemodi scisci.¬
tatur abomĩ ariolo & mago & chaldeo

Expanded text:
rex in sempiternum vive dic somnium servis tuis et rex in sempiternum vive dic somnium servis tuis et interpretationem eius indicabimus et respondens rex ait Chaldeis sermo recessit a me nisi indicaveritis mihi somnium et coniecturam eius peribitis vos et domus veautem somnium, et conjecturam ejus narraveritis, praemia, et dona, et honorem multum accipietis a me: somnium igitur, et interpretationem ejus indicate mihi. Responderunt secundo, atque dixerunt: Rex somnium dicat servis suis, et interpretationem illius indicabimus. Respondit rex, et ait: Certe novi quia tempus redimitis, scientes quod recesserit a me sermo. Si ergo somnium dicite mihi ut sciam quod interpretationem quoque eius veram loquamini respondentes ergo Chaldei coram rege dixerunt non est homo super terram qui sermonem tuum rex possit implere sed neque regum quisquam magnus et potens verbum huiuscemodi sciscitatur ab omni ariolo et mago et Chaldeo
Abbreviated transcription (Latin):
heli aut̃. intelligentiã omĩũ uisionũ & som.¬
niorũ. Completis aut̃ dieb post quos dixe.¬
rat rex ut introducerent᷑: introduxit eos
prȩpositus eunuchoꝵ in conspectu nabu.¬
chodonosor. Cumq locutus eis fuisset rex
ñ sunt inuenti de uniuersis tales. ut danihel.
ananias. misahel. & atarias. & steter̃ iN
conspectu regis. & omẽ uerbum sapientiȩ
& intellectus qđ sciscitatus est ab eis rex. in.¬
eis inuenit decuplum suꝑ cunctos ariolos
& magos qui erant in uniuerso regno eius.
Fuit aut̃ danihel usq ad annum pͥmũ eyri
regis.N anno scđo regni nabuchodo.¬
nosor uidit nabuchodonosor somnium. &
conterritꝰ est sp̃s eius. & somniũ eiꝰ fugit
abeo. Prȩcepit gͦ rex ut conuocarent᷑ arioli.
magi & malefici ce chalde. & indica-¬
rentꝰ regi somnia sua. Qui cũ uenissent:
steterunt coram rege. Et dixit ad eos rex.
Uidi somniũ. & mente confusus ignoro quid
uiderim. Responder̃q chaldei regͦi syriace.

Expanded text:
omnium visionum et somniorum conpletis itaque diebus post quos dixerat rex ut introducerentur introduxit eos praepositus eunuchorum in conspectu Nabuchodonosor cumque locutus eis fuisset rex non sunt inventi de universis tales ut Danihel Ananias Misahel et Azarias et steterunt in conspectu regis et omne verbum sapientiae et intellectus quod sciscitatus est ab eis rex invenit in eis decuplum super cunctos ariolos et magos qui erant in universo regno eius fuit autem Danihel usque ad annum primum Cyri regis in anno secundo regni Nabuchodonosor vidit Nabuchodonosor somnium et conterritus est spiritus eius et somnium eius fugit ab eo praecepit ergo rex ut convocarentur arioli et magi et malefici et Chaldei et indicarent regi somnia sua qui cum venissent steterunt coram rege et dixit ad eos rex vidi somnium et mente confusus ignoro quid viderim responderuntque Chaldei regi syriace
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̃tatio eiꝰ. Tunc rex nabuchodonosor
cecidit in faciem suam & danihelẽ adorauit.
& hostias & incensum pͣcepit ut sacrifica.¬
rent ei. Loquens gͦ rex. ait daniheli. Uere
d̃s ur̃ ds̃ deorum est & dñs regum. reuelans
mysteria. qm̃ potuisti aꝑire sacram̃tũ hoc.
Tunc rex danihelẽ insullime extulit. &
munera magna & multa dedit ei. & con.¬
stituit eum principẽ suꝑom̃s ꝓuintias
babylonis. & prȩfectũ magistratuũ suꝑ
cunctos sapientes babylonis. Danihel aut̃
postulauit arege. & constituit suꝑoꝑa pro¬
untiȩ babylonis. sydrach. misach. & ab-¬
denago. Ipse aut̃ danihel: erat inforib regi
asuchodonos or rex fecit statuã aureã
altitudine cubitorũ sexaginta. latitudi¬
ne cubitorum sex. & statuit eam in campo

Expanded text:
Nabuchodonosor cecidit in faciem suam et Danihelum adoravit et hostias et incensum praecepit ut sacrificarent ei loquens ergo rex ait Daniheli vere Deus vester Deus deorum est et Dominus regum et revelans mysteria quoniam potuisti aperire sacramentum hoc tunc rex Danihelum in sublime extulit et munera multa et magna dedit ei et constituit eum principem super omnes provincias Babylonis et praefectum magistratuum super cunctos sapientes Babylonis Danihel autem postulavit a rege et constituit super opera provinciae Babylonis Sedrac Misac et Abdenago ipse autem Danihel erat in foribus regis Nabuchodonosor rex fecit statuam auream altitudine cubitorum sexaginta latitudine cu
Abbreviated transcription (Latin):
linguis. In hora qua audieritis sonitũ tube
fistulȩ &e eytharȩ. sambicȩ & psalteru &
symphoniȩ. & uniuersi generis musicorum:
cadentes adorate statuam aureã quã consti¬
tuit nabuchodonosor rex. Siquis autẽ non
ꝓstratꝰ adorauerit: eadem hora mittetur in

Expanded text:
audieritis sonitum tubae, et fistulae, et citharae, sambucae, psalterii, et symphoniae, et universi generis musicorum, cadentes adorate statuam auream quam constituit Nabuchodonosor rex. Si quis autem non prostratus adoraverit, eadem hora mittetur in
Abbreviated transcription (Latin):
ne pollueretur de mensa regis neq de uino
potus eiꝰ. & rogauit eunuchorum prȩposi.¬
tum ne contaminaretur. Dedit aut̃ ds̃ da¬
niheli grãm & miscdiam inconspectu prin.¬
cipis eunuchorũ. Et ait princeps eunucho.¬
rum ad danihelẽ. Timeo ego dñm meum
regẽ. qui constituit uobis cibum & potum.
Qui si uiderit uultus ur̃os macilentiores prȩ
cȩteris adolescentib coȩuis ur̃is: condem.¬
nabitis caput meum regi. & dix̃ danihel
ad malasar quẽ constituerat princeps eu-¬
nuchorum suꝑ damhel. ananiã. misahel
&e atariã. Tempta nos obsecro seruos tuos
dieb decem. & dentur nob̾ legumina ad ue¬
scendũ & aqua adbibendũ. &e contẽplare
uultꝰ nr̃os & uultꝰ pueroꝵ qui uescuntur
cibo regio. & sicut uideris sic facies seruis
tius. Qui audito sermone huiuscemodi:
temptauit eos dieb decem. Post dies autem
decem. apparuerunt uultus eorũ meliores
& corpulentiores prȩ omĩb pueris qui uesce¬

Expanded text:
ne pollueretur de mensa regis neque de vino ne pollueretur de mensa regis neque de vino potus eius et rogavit eunuchorum praepositum ne contaminaretur dedit autem Deus Daniheli gratiam et misericordiam in conspectu principis eunuchorum et ait princeps eunuchorum ad Danihel timeo ego dominum meum regem qui constituit vobis cibum et potum qui si viderit vultus vestros macilentiores prae ceteris adulescentibus coaevis vestris condemnabitis caput meum regi et dixit Danihel ad Malassar quem constituerat princeps eunuchorum super Danihel Ananiam Misahel et Azariam tempta nos obsecro servos tuos diebus decem et dentur nobis legumina ad vescendum et aqua ad bibendum et contemplare vultus nostros et vultus puerorum qui vescuntur cibo regio et sicut videris facies cum servis tuis qui audito sermone huiuscemodi temptavit eos diebus decem post dies autem decem apparuerunt vultus eorum meliores et corpulentiores prae omnibus pueris qui vesce
Abbreviated transcription (Latin):
sor rex babylonis ierłm & obsedit
eam. Et tradidit dñs inmanus
eius ioachim regem uda. &
partem uasorum domus dĩ coe.¬
pit. & asportauit ea in terram
osennaar in domum dĩ sui. & uasa intulit
in domũ thesauri dĩ sui. & ait rex asfa.¬
nat prȩposito eunuchorũ suoꝵ. ut intro.¬
duceret de filiis isrł & de semine regio ce
tyrannorũ pueros inquib nulla esset
macula. decoros forma &e eruditos omĩ
sapientia. cautos scientia & doctos disci-¬
plina. & qui possent stare inpalatio regis.
ut doceret eos litteras & linguã chaldẽo.¬
rum. & constituit eis rex annonã ꝑsingu¬
los dies de cibis suis & de uino unde bibebat
ipse. ut enutriti trib annis. postea starent
in conspectu regis. Fuerunt gͦ int̾ eos de fi¬
lus uida. danihel. ananias. misahel & ata¬
rias. & imposuit eis prȩpositus eunuchors
nomina. daniheli lulthasar. & ananiȩ sy.¬
arach. misaheli mysach. & azarię abde¬
nago. Proposuit aut̃ danihel in corde suo.

Expanded text:
sor rex Babylonis Hierusalem et obsedit eam et tradidit Dominus in manu eius Ioachim regem Iudae et partem vasorum domus Dei et asportavit ea in terram Sennaar in domum dei sui et vasa intulit in domum thesauri dei sui et ait rex Asfanaz praeposito eunuchorum suorum ut introduceret de filiis Israhel et de semine regio et tyrannorum pueros in quibus nulla esset macula decoros forma et eruditos omni sapientia cautos scientia et doctos disciplina et qui possent stainguam Chaldeorum et constituit eis rex annonam per singulos dies de cibis suis et de vino unde bibebat ipse ut enutriti tribus annis postea starent in conspectu regis fuerunt ergo inter eos de filiis Iuda Danihel Ananias Misahel et Azarias et inposuit eis praepositus eunuchorum nomina Daniheli Balthasar et Ananiae Sedrac Misaheli Misac et Azariae Abdenago proposuit autem Danihel in corde suo
Abbreviated transcription (Latin):
orauerit : mittatur infornacẽ ignis ardentis.
Sunt gͦ uiri uidei quos constituisti suꝑ oꝑa
regionis lubylonie. sydrach. mysach. & ab¬
denago. Uiri isti contempser̃ rex decretũ tuũ
Deos tuos ñ colunt. & statuã aureã quã erexisti
ñ adorant. Tunc nabuchodonosor infurore
& inira pͣcepit. ut adducerent᷑ sy drach. my.¬
sach. & abdenago. Qui confestim ad ducti st̃

Expanded text:
is. Sunt autem viri Judei quos constituisti super opera regionis Babylonie: Sidrac: Misac: et Abdenago. Viri isti contempserunt Rex decretum tuum: deos tuos non colunt: et statuam auream quam erexisti non adorant. Tunc Nabuchodonosor Rex in furore et in ira precepit: ut adducerent Sidrac: Misac: et Abdenago. Qui confestim
Abbreviated transcription (Latin):
gunt testamenta. a dextris euangłm. asini¬
stris legem. eoqđ in altero sp̃ualis sensus est
in altero corporis. & qđ nec totũ euangłium.
nec totam legẽ ex planare possimꝰ. & nunc
ex parte cognoscamꝰ & ex parte ꝓpħemus. &
necdũ possimus intelligere qđ ꝑfectũ est.Sunt
qui dios ramos oliuarũ uł duas spicas & fi¬
lios pinguedinis splendorẽ sacerdocium iN¬
terp̃tant᷑. & legem quȩ p̾beant gaudiũ uni-¬
uerse t̾re. Alii enoch & heliam. quors alt̃ in
prȩpucio. alt̃ incircuncisione placuit dõ. & cum
corpore raptus est. incęlo. Prosplendore & oleo
pinguedine & claritate. in hebraico legimus.
ĩsaar. urta illud qđ de gaudio & felicitate
scoꝵs in psalmis scriptũ ÷. In ebriabunt᷑ uber.¬
magis pinguedinẽ quã ubertatẽ sonat. Hȩc
ut quiuimꝰ & ut uires ingenioli nr̃i ferre po¬
tuerunt locuti sumꝰ. & hebreoꝵ & nr̃orum
uarias opiniones breuit̾ ꝑstringentes. Siquis

Expanded text:
gunt Testamenta, a dextris Evangelium, a sinigunt Testamenta, a dextris Evangelium, a sinistris Legem, eo quod in altero spiritualis sensus sit, in altero corporalis; et quod nec totum Evangelium, nec totam Legem explanare possimus, et nunc ex parte cognoscamus, et ex parte prophetemus , et necdum possimus intelligere quod perfectum est. Sunt qui duos ramos olivarum vel duas spicas, et filios pinguedinis vel splendoris, sacerdotium interpretentur et Legem, quae praebeant gaudium universae terrae. Alii Enoch et Eliam, quorum alter in praeputio, alter in circumcisione placuit Deo, et cum corpore raptus in coelum est . Pro splendore, et oleo, et pinguedine, et claritate, in Hebraico legimus ISAAR  , juxta illud quod de gaudio et felicitate sanctorum in Psalmis scriptum est: Inebriabuntur ab ubermagis pinguedinem quam ubertatem sonat. Haec ut quivimus, et ut vires ingenioli nostri ferre potuerunt, locuti sumus, et Hebraeorum et nostrorum ias opiniones breviter perstringentes, si quis
Abbreviated transcription (Latin):
desiderat. Aut certe silentio angłi confutatur
eius ꝑtinacia. qđ maiora se scire contendat.
Quanquã hebrei. ideo dde oliuis int̾rogantem
nichil audisse confirment. quia ñ bẽne int̾¬
rogauerit. nec totum quesierit qđ scire debu¬
erat. Deniq postea plenius sciscitatur addens
spicas uł ramos oliuarũ. de quib supra tacue-¬
rat. Ibi enim dix̃ quid sunt duȩ oliuȩ istȩ:
hic int̾rogat quid sunt duȩ spicȩ oliuarum.
cte sint arbores. & quasi spicȩ aristis. sic istę
uallo quodam ramorũ atq foliorũ restȩ sint
&e insullime surgentes. Duas oliuas quidam
phemia. alterũ a dextris & alterũ accipiant
a sinistris. Ramos quoq siue spicas oliuarum.
incarnationẽ saluatoris & similitudinẽ colum.¬
bȩ sp̃s scĩ edisserunt. Quia totas oliuas uidere
nequeamus. sed partẽ quandã &e ut ita dicam
ramusculos incarnationis. xp̃i. & ostensionis
sp̃s scĩ nobis esse monstratos. Alii: duo intelli¬

Expanded text:
desiderat, aut certe silentio angeli confutatur desiderat, aut certe silentio angeli confutatur ejus pertinacia, quod majora se scire contendat, quamquam Hebraei ideo eum de olivis interrogantem, nihil audisse confirment, quia non bene interrogavit, nec totum quaesierit quod scire debuerat. Denique postea plenius sciscitatur addens, spicas vel ramos olivarum, de quibus supra tacuerat; ibi enim dixit: Quid sunt duae olivae istae? hic interrogat; Quid sunt duae spicae olivarum? ctae sint arbores, et quasi spicae aristis, sic istae vallo quodam ramorum atque foliorum tectae sint et in sublime surgentes. Duas olivas quidam phemia, alterum a dextris, alterum accipiant a sinistris. Ramos quoque, sive spicas olivarum, incarnationem Salvatoris et similitudinem columbae Spiritus sancti edisserunt, quia totas olivas videre nequeamus, sed partem quamdam et, ut ita dicam ramusculos incarnationis Christi, et ostensionis Spiritus sancti nobis esse monstratos. Alii duo intelli
Abbreviated transcription (Latin):
candelabri. altera ad sinistram: dñs siue an¬
głs dni noluit respondere. Qd ꝓpħa intelligenᷤ
iora audire meruit. Duo aut̃ istirami sunt
inmanu qduarũ nariũ. siue suꝑ duo rostra au-¬
rea qui hebraice. sintoroth. grece. cyt h oͦꝯͥ¬
pͣfẽ: suꝑ quos duȩ spicȩ sunt. uel duo ramioli¬
uarum de auro purissimo. Cumq de duob
ramis ꝓpħa quęreret. & rursũ int̾rogaretur
abangło utrũnam sciroe quid duo rami signi-¬
ficarent. & ille dixisset ñ dñe: respondit
angłs dnĩ. Isti sunt duo filii olei ut symma
hoc est pinguedinis. ut uerterunt. laxx.¬
id est claritatis ut theodo¬
tio transtulit. Qui assistunt dñãtori uniuersȩ
t̾rȩ. De duob oliuis quȩ erant ad dexteram
lampadis & sinistram: supra legimus. & iccir-¬
co nunc introgans suꝑhis ꝓpłã non meretur
audire. quia priora non retinet. Siue qđ ibi
obscurius dictum est: hic manifestius audire

Expanded text:
candelabri, altera ad sinistram, Dominus sive ancandelabri, altera ad sinistram, Dominus sive angelus Domini noluit respondere. Quod propheta intelligens, majora audire non meruit. Duo autem isti rami sunt in manu duarum narium, sive super duo rostra aurea, quae Hebraice SINTHOROTH  Al. Sinthτῆρες, super quos duae spicae sunt, vel duo rami olivarum de auro purissimo sunt. Cumque et de duobus ramis propheta quaereret, et rursum interrogaretur ab angelo, utrumnam sciret quid duo rami significarent, et ille dixisset: non, Domine: respondit angelus Domini: Isti sunt duo filii olei, ut Symmachoc est, pinguedinis, ut verterunt id est, claritatis, ut Theodotio transtulit: qui assistunt Dominatori universae terrae. De duabus olivis quae erant ad dexteram lampadis et sinistram, supra legimus. Et idcirco nunc interrogans super his propheta, non meretur audire, quia priora non retinet, sive quod ibi obscurius dictum est, hic manifestius audire
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑsona separantis honos amalis &e conflatoris
aduenerit. Et respondi & dixi adeum.
Quid sunt duȩ oliuȩ istȩ addexteram candelabri
& adsinistram eiꝰ ÷ & respondi scdo & dixi adeũ.
Quid sunt duȩ spicȩ oliuarũ quȩ sunt suꝑ duo ro-¬
stra aurea in quib sunt suffuisoria ex auro:
Et ait ad me dicens. Nunquid nescis quid sunt
hec : Q̾ dixi. Non dñe mi. Et dixit. Isti sunt
duo fili i olei. qui assistunt dominatori uniuer
sȩ trȩ.Laa. Et respondi & dixi adeum. Quid
sunt duȩ oliuȩ istȩ a dextris candelabri &e asi¬
nistris: Et in terrogaui scđo & dixi adeũ. Qͥd
Isunt duo rami oliuarũ. qui in manib duarũ
Ifusoria aurea: & dixit adme. Nescis qͥd sunt
S hȩc : Et dixi. Nequaquã dñe. Et ait adme. Isti
sunt duo filii pinguedinis. qui assistunt dño
uniuersȩ t̃rȩ. Int̾rogante ꝓpħa quid signifi¬
carent duȩ oliuȩ quarũ altera  ad dexteram

Expanded text:
in persona separantis bonos a malis, et conflatoris in persona separantis bonos a malis, et conflatoris advenerit. Et respondi, et dixi ad eum: Quid sunt duae olivae istae ad dexteram candelabri, et ad sinistram ejus? Et respondicae olivarum quae sunt juxta duo rostra aurea, in quibus sunt suffusoria ex auro? Et ait ad me, dicens: Nunquid nescitis quid sunt haec? Et dixi: Non, domine mi; et dixit: Isti sunt duo filii olei, qui assistant Dominatori universae terrae. LXX: Et respondi, et dixi ad eum: Quid sunt duae olivae istae a dextris candelabri, et a sinistris? Et interrogavi secundo, et dixi ad eum: Quid sunt duo rami olivarum, qui in manibus 813 dufusoria aurea. Et dixit ad me: Nescis quid sunt haec? et dixi: Nequaquam, domine. Et ait: Isti sunt duo filii pinguedinis, qui assistunt Domino universae terrae. Interrogante propheta quid significarent duae olivae, quarum altera stabat ad dextram
Abbreviated transcription (Latin):
S icut enim stagnũ abigne alia metalla defen-
dit & cum sit natura hȩs ferrũq durissimũ.
si absq stagno fuerit urit᷑ & concremat᷑: sic
omis angłoꝵs & hominũ fortitudo si ñ habue¬
eit auxilium saluatoris. imbecilla ꝓbat᷑ ce fra¬
gilis. Lapis aut̃ iste idest massa qui apud hebre¬
quomͦ stagnũ mixta & adulterata int̾ se ꝑ
ignẽ metalla dissociat. ita dñs uerus ꝓbator.
opum hȩs uitioꝵs plubũq secernat. ut purũ
Cuius uentilabrũ in manu sua. & ipse purga¬
bit aream suã. & separabit paleas a tritico.
Qui clamat ꝑieremiã. Quid paleis ad frum̃¬
tũ dicit dñs : Multi nr̃oꝵs manꝰ zoroblubel
qͥd sit lapis stagneus in manu torobbabel.
est. licet quidã lapidem stagneũ corpꝰ dñi ac¬
cepint. qͥd nullis peccators fuerit maculis
sordidatum. nec plumbum uocetur. sea stagnũ
purissimum. Septẽ aut̃ oculos qui discurrunt
inuniuersã t̾rã & cuncta diudicant. supra ex¬

Expanded text:
Sicut enim 812 stannum ab igne alia metalla defendit, Sicut enim 812 stannum ab igne alia metalla defendit, et cum sit natura aes ferrumque durissimum, si absque stanno fuerit, uritur et crematur, sic omnis angelorum et hominum fortitudo, si non habuerit auxilium Salvatoris, imbecilla probatur et fragilis. Lapis autem iste, id est, massa, qui apud Hebraequomodo stannum mixta et adulterata inter se per ignem metalla dissociat: ita Dominus verus probator operum aes vitiorum plumbumque secernat, ut purum Cujus ventilabrum in manu sua, et ipse purgabit aream suam, et separabit paleas a tritico , qui clamat per Jeremiam: Quid paleis ad frumentum? dicit Dominus . Multi nostrorum manus Zorobabel,quid sit lapis stanneus in manu Zorobabel. Nest? Licet quidam lapidem stanneum corpus Domini acceperint, quod nullis peccatorum fuerit maculis sordidatum, nec plumbus vocetur, sed stannum purissimum. Septem autem oculos, qui discurrunt in universa terra, et cuncta dijudicant, supra ex
Abbreviated transcription (Latin):
dens: &. Dñe. quis habitabit in tabernaculo tu.
.Q. Quis ascendet inmontẽ scm̃ tuum: Ra¬
rus gͥ est: qui dies paruos huius scł̃i despiciat.
& regiam potestatẽ putet esse ꝑ nichili. Quan¬
do uiderimꝰ potentes scłi fulgere auro. purpu¬
n genmisq rucilare. circundari exercitu:
dicamus in nob̾. Quis putas despicit dies paruosꝰ
U nde ce iacob uitã hominum breuẽ intelligens.
parui sunt inquit & pessimi dies uitȩ meȩ.
Qui gͦ despexerint dies paruos. hoc aut̃ refert
ad regiam potestatẽ. ut commoneat torobba¬
bel & iesum & popłm edificantes templũ dĩ
nequaquã aduersarios timere ꝓhibentes. sed
audire dnm cohortantẽ. ex eo qđ despiciunt
regale fastigium: lȩtabunt᷑ & uidebunt auxi¬
lium saluatoris qͥ de zorobbabel stirpe ꝓmit¬
tit᷑. & ꝓpt̃ fortitudinẽ lapis appellat᷑. & lapi
stagneus. ꝓ quo in hebreo scriptũ est. abdil.¬
eo qͥd mͣurus & fortitudo roburq credentium.

Expanded text:
dens ? Et, Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, dens ? Et, Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, et quis ascendet in montem sanctum tuum ? Rarus ergo est, qui dies parvos hujus saeculi despiciat, et regiam potestatem putet esse nihili. Cum viderimus potentes saeculi fulgere auro, purpura, gemmisque rutilare, circumdari exercitu, dicamus in nobis: quis, putas, despicit dies parvos? Unde et Jacob vitam hominum brevem intelligens: Parvi sunt, inquit, et pessimi dies vitae meae . Qui ergo despexerint dies parvos hoc autem refert ad regiam potestatem, ut commoneat Zorobabel, et Jesum, et populum aedificantes templum Dei, nequaquam adversarios timere prohibentes; sed audire Dominum cohortantem, ex eo quod despiciunt regale fastigium, laetabuntur et videbunt auxilium Salvatoris, qui de Zorobabel stirpe promittitur, et propter fortitudinem, lapis appellatur, et lapis sta sit murus et fortitudo roburque credentium.
Abbreviated transcription (Latin):
ad te. Quis enĩ despexit dies paruos: Et
Ilȩtabunt᷑ & uidebunt lapidem stagneum:
in manus torobbabel. Septẽ isti ocłi sunt:
qui respiciunt suꝑ omnẽ t̾ram. Et abhebrtis
& a nr̃is multa dicuntur: quorũ pleraque
sectantes & alia repudiantes. quid nobis
placeat inferamus. seruantes hẏstoriȩ ue¬
ritatem: ut ex hac possimꝰ eum qui ꝑhysto¬
riam ꝓpħatur agnoscere. Manus ⁊ orob.¬
babel principis uideorum qui reuersi sunt
de babylone templi fundamenta ieceruit.
& manus eiꝰ usq ad templi fastigia ueni¬
ent complentes qͦd coeꝑant. & om̃nia quȩ
coepta fuerant extruentes. Legamꝰ esdram:
qđ a zorobbabel templum coeptũ sit atq
ꝑfectum. Cumq ait ⁊acharias ꝓpħa in
templo qđ nunc edificatis uideritis a uob̾
culmen impositũ: tunc intelligetis me
missum a dño. & quȩ locutus sum ipso
mandante dixisse. Quis enim desperit
dies paruos: Quis hnc ꝓraro accipitur. uixta
illud. Quis putas est dispensator fidelis & pru-¬

Expanded text:
in dies parvos? et laetabuntur, et videbunt lapidem stanneum in manu Zorobabel: septem isti oculi Domini sunt, qui respiciunt super omnem terram. Ab Hebraeis, et a nostris multa dicuntur, quorum pleraque sectantes, et alia repudiantes, quid nobis placeat, inferamus, servantes historiae veritatem, ut ex hac possimus eum, qui per historiam prophetatur, agnoscere. Manus Zorobabel principis Judaeorum, qui reversi sunt de Babylone, templi fundamenta fecerunt, et manus ejus usque ad templi fastigia venient, complentes quod coeperant, et omnia quae coepta fuerant, exstruentes. Legimus apud Ezram quod a Zorobabel templum coeptum sit atque perfectum . Cumque, ait Zacharias propheta, in templo, quod nunc aedificatis, videritis a vobis culmen impositum, tunc intelligetis me missum a Domino, et quae locutus sum, ipso mandante, dixisse. Quis enim despexit dies parvos? Quis hic pro raro accipitur, juxta illud: Quis putas est dispensator fidelis et pru
Abbreviated transcription (Latin):
dario anno eiꝰ scdo mense undecimo qͥ appel¬
lat᷑ sabbath uicesima & quarta die mensis.
omĩa quȩ supra exposuimꝰ contẽplat᷑. In qua
erant gͥ equi nigri egrediebant᷑ in t̾rã aqui¬
lonis. ut chaldeoꝵs regnum medor uirtus

Expanded text:
Dario, anno ejus secundo, mense undecimo , qui appelDario, anno ejus secundo, mense undecimo , qui appellatur SABAT  , vicesima quarta die mensis, omnia quae supra exposuimus, contemplatur. In qua erant igitur equi nigri, egrediebantur in terram Aquilonis
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ut gaium cȩsarem augustũ & claudium.
alios ꝑsecutores atq terribiles. ut gaium
caliculã. neronẽ. uespasianũ. & adrianum.
Co ꝑcye. transtulerunt. in hebreo scriptũ est
amasim̃. & quȩdã exemplaria male habent.¬
ł ypyu ie. confundentia coloꝵs differentias
atq regnors. cum. łi yeboi. idest rufi. nou
amasim sed adamim appellent᷑. Propħa gͦ
quȩrente quid sibi uellent significare quȩ cer¬
nerce: angłs qui loquebat᷑ in eo respondit. &
tuor plagas mundi. quȩ uocant greci .R.UI.
rca ta. qui assistant &e pareant᷑ dnĩ uolun-¬
tati. Nichil enĩ hȩc quattuor regna quȩ dixi¬
mus. absq dñi uoluntate fecerũnt. Inqua
erant equi nigri. egrediebant᷑ inquit in t̾rã
aquilonis. Quam pulchre quadriga prima
inqua erant equi rufi pͣtermittitur. &
Iam eĩ eo tempore quo hȩc ꝓpħi referelut
regnũ p̃terierat babyloniũ: & omnẽ asiam
medors potentia possidebat. Sub quoꝵs rege

Expanded text:
tes, ut C. Caesarem, Augustum et Claudium: tes, ut C. Caesarem, Augustum et Claudium: alios persecutores atque terribiles, ut C. Caligulam, Neronem, Vespasianum et Hadrianum. a ψαροὺς transtulerunt, in Hebraico scriptum est AMASIM  . Et quaedam exemplaria male habent πυῤῥοὺς, confundentia colorum differentias atque regnorum, cum πυῤῥοὶ, id est, rufi, non AMASIM, sed ADAMIM   appellentur. Propheta ergo quaerente quid sibi vellent significare quae cerneret, Angelus qui loquebatur in eo, respondet, et uor plagas mundi, quae Graeci vocant κλίματα, qui assistant et pareant Domini voluntati. Nihil enim haec quatuor regna, quae diximus, absque Domini voluntate fecerunt. In qua erant equi nigri, egrediebantur, inquit, in terram Aquilonis. Quam pulchre quadriga prima in qua erant equi rufi praetermittitur, Jam enim eo tempore, quo haec propheta referebat, regnum praeterierat Babylonium, et omnem Asiam Medorum potentia possidebat: sub quorum rege
Abbreviated transcription (Latin):
:uit & locutꝰ est adine dicens. Ecce qui egre¬
Idiunt᷑ suꝑ t̾rã aquilonis requiescere fecer̃
Ifurorẽ meum in t̾ra aquilonis. Transiui ait
ad aliam uisionẽ: & ocłos cordis mei ad
cęlum altuis sulleuaui. uidiq quattuor
quadrigas egredientes de medio duor mon-¬
tium qui erant ȩnei. idest insuꝑabiles atq
fortissimi. & qui nulla possent uetustate.
consumi. Quos enĩ supra montes myrteos
uel umbrosos atq nemorosos dixerat.
nunc ęneos uocat. In quadriga prima equi
rufi erant. cruenti & sanguinarii. & baby¬
lonie crudelitate terribiles. in quadriga
scda: equi nigri. regnum medorũ atq ꝑsa¬
rum. Qđ bige sedens & egrediens ꝑ assueri
regis edictum. mortẽ omĩũ iudeorũ tristi
nuncio prȩferebat. In quadriga t̾cia. equi al¬¬
bi macedones. subquorũ rege antiocho. ma-¬
chabeorũ uictoriã legimus. In quadriga
quarta equi uarii & fortes. Scimus enĩ roma-¬
norũ reges alios in gentẽ uideã fuisse clemen¬

Expanded text:
t ad me dicens: Ecce qui egrediuntur super terram Aquilonis: requiescere fecerunt furorem meum in terra Aquilonis. Transivi, ait, ad aliam visionem, et oculos cordis mei ad coelum altius sublevavi: vidique quatuor quadrigas egredientes de medio duorum montium qui erant aenei, id est, insuperabiles atque fortissimi, et qui nulla possent vetustate consumi. Quos enim supra montes 822 myrteos, vel umbrosos dixerat atque nemorosos, nunc aeneos vocat. In quadriga prima equi rufi erant, cruenti, et sanguinarii, et Babylonia crudelitate terribiles. In quadriga secunda, equi nigri, regnum Medorum atque Persarum: quod bigae sedens et egrediens per Assueri regis edictum, mortem omnium Judaeorum tristi nuntio praeferebat. In quadriga tertia, equi albi, Macedones, sub quorum rege Antiocho Machabaeorum victoriam legimus. In quadriga quarta, equi varii fortes. Scimus enim Romanorum reges, alios in gentem Judaeam fuisse clemen
Abbreviated transcription (Latin):
& amicos eiꝰ dñm saluatorẽ & discipłos eius
&e portendentes sic accipiunt ut ad apłos
referant. qui eius mystice signa ꝑspexerant.
&e ex p̃sentib futura cognouerint: dum in eo
qui a natiuitate cecus fuit ocłos restitutos
suꝑ popłm gentilium int̾p̃tant᷑. & in muliẽ¬
re sanguine defluente ȩccłam edisserunt. san-¬
guinis oꝑib liberatam. Hoc aut̃ qđ sequitur.
quia ecce lapis quem dedi coram iesu. amato-¬
res hystoriȩ sic de xp̃o intelligunt. ut post
iesum filiũ iosedech. xp̃m dicant. eẽ. uenturũ.
Hoc enim esse corã iesu idest in conspectu eiꝰ &
ante faciẽ ut futura significoe: & appella-¬
ri eum lapidem ꝑfortitudine & robore quõ
omĩa regna contriuerit. quem etiã in daniele
de monte sine manib p̾cisum legimus.
cce ego cęlabo sculpturã eiꝰ dicit dñs omp̃s:¬

Expanded text:
 amicos ejus Dominum Salvatorem, et discipulos illius et portendentes, sic accipiunt, ut ad apostolos referant, qui ejus mystica signa perspexerint, et ex praesentibus futura cognoverint, dum in eo qui a nativitate caecus fuit , oculos restitutos super populo gentilium interpretantur, et in muliere sanguine defluente , Ecclesiam edisserunt sanguinis operibus liberatam. Hoc autem quod sequitur: quia ecce lapis quem dedi coram Jesu, amatores historiae sic de Christo intelligunt, ut post Jesum filium Josedec Christum dicant venturum. Hoc enim esse coram Jesu, id est, in conspectu ejus, et ante faciem, ut futura significet, et appellari eum lapidem pro fortitudine, et robore, quo omnia regna contriverit, quem etiam in Daniele de monte sine manibus praecisum legimus . Ecce ego caelabo sculpturam ejus, dicit Dom
Abbreviated transcription (Latin):
⁊a orbis & mundi iuxta situm ierłm & tẽ¬
pli inscripturis scĩs appellent᷑. Albi quoq
egressi sunt post eos. secuti medors ꝑsarũq
uestigia. reges macedonũ. ut chaldeos ac
babylonẽ suo imꝑio subiugarent. Quarti¬
uero idest sturnini & uarii. ꝓquo inhebreo
legitur. boroddim̃. & qui alio nomine appel.¬
lant᷑. amasim. idest fortes atq robusti. egressi
sunt ad australem plagam. & totam t̾rã impe¬
tu celeri lustrauerunt. Clamatq angłs qͥ loque¬
batur in ꝓpħa. ad imꝑium romanors. Ite ꝑam¬
bulate t̾ram. & orbem circũite t̾rarũ. ur̃isq
pedib cuncta regna subst̾nite. Conuersusq
ad ꝓpħam. clara uoce testat᷑. Ecce qͥ egrediunt᷑
in terram aquilonis. reqͥescere fecer̃ sp̃m meũ.
in t̾ra ad quam ꝓfecti sunt. Traditum est mͥ
ab hebreis in loco ualde difficillimo. qđ alexan.¬
der & om̃s macedones idest equi albi qͥ egressi
sunt post medos & ꝑsas. qui &e ipsi ꝑrexerant

Expanded text:
 orbis et mundi, juxta situm Jerusalem, et templi in Scripturis sanctis appellentur. Albi quoque egressi 823 sunt post eos, secuti Medorum Persarumque vestigia, reges Macedonum, ut Chaldaeos ac Babylonem suo imperio subjugarent. Quartero, id est, sturnini et varii, pro quo in Hebraeo legitur BORODIM  , et qui alio nomine appellantur AMASIM, id est, fortes, atque robusti, egressi sunt ad australem plagam, et totam terram impetu celeri lustraverunt. Clamatque angelus qui loquebatur in propheta, ad imperium Romanorum: Ite, perambulate terram, et orbem circuite terrarum, vestrisque pedibus cuncta regna substernite. Conversusque ad prophetam clara voce testatur: Ecce qui egrediuntur in terram Aquilonis, requiescere fecerunt spiritum meum in terra, ad quam profecti sunt. Traditum mihi est ab Hebraeis in loco vel difficillimo, quod Alexander et omnes Macedones, id est, equi albi qui egressi sunt post Medos et Persas, qui et ipsi perrexerant
Abbreviated transcription (Latin):
mundi & uniuersũ orbẽ t̾rarũ. ut explereNs
anĩ uoluntatẽ. Quib postea infertur ab
angło. Ite &e ꝑambulate t̾ram: & in cunctiᷤ
t̾rarũ finib euangłm seminate. Hoc quoq
quod sequitur. ecce qui egrediuntur interrã
aquilonis requiescere fecerunt sp̃m meum in
terra aquilonis. sic explanauit ut diceret re.¬
quieuisse sp̃m dñi siue angłi. quando int̾ra
aquilonis diaboli regna durissima apłica prȩ¬
dicatione subuersa sunt. & hec esse regna quȩ
dño saluatori in monte ex celso diabolus oste.¬
ndens. sibi tradita głatuis sit. Explicit

Expanded text:
mundi, et universum orbem terrarum, ut explerent mundi, et universum orbem terrarum, ut explerent Domini voluntatem: quibus postea infertur ab Angelo: Ite, et perambulate terram, et in cunctis terrarum finibus Evangelium seminate. Hoc quoque quod sequitur: Ecce qui egrediuntur in terram Aquilonis requiescere fecerunt spiritum meum in terra Aquilonis, sic explanavit, ut diceret requievisse spiritum Domini, sive angeli, quando in terra Aquilonis, diaboli regna durissima apostolica praedicatione subversa sunt, et haec esse regna, quae Domino Salvatori in monte excelso diabolus ostendens, sibi tradita gloriatus sit .
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ impleuerunt uoluntatẽ. & in breui imꝑiũ
medors atq ꝑsarũ a macedonib sit deletũ.
Grandis enĩ eoꝵs est consolatio qui p̃munt᷑. si
sciant hostes suos cito ẽẽ ꝑituros. Hȩc ut potui¬
mus immo ut accepimꝰ nr̃e linguę studiosis
quadrigas pharaonis & currus babylonis
instar explanationis ȩgyptiȩ tenaci memo¬
ria conquirentes. Non enĩ quid ubi scriptum.
sed qua ratione scriptũ sit. considerandũ est.
Iuxta allegoriam quȩcunq in quattuor cor¬
nib & quattuor fabris diximꝰ. etiam in prȩ.¬
senti loco accipiamꝰ. Legi in cuiusdã uolumi¬
ne quattuor quadrigas in quib sunt equi
scuri &e nigri. & xp̃i mysteria cognoscentes.
de quib dicat᷑ in psalmis. caligo sub pedib
euis: & posuit tenebras latibulũ suũ. alii
albi grã uirginali: aliiuaru & fortes. haben¬
tes gr̃am curationum. diuersarũq uirtutum.
Hȩ quadrige quattuor siue currus. missi sunt
inquattuor uentos cęli. idest ad cardines

Expanded text:
oluntatem, et in brevi imperium Medorum atque Persarum a Macedonibus sit deletum. Grandis enim eorum est consolatio qui premuntur, si sciant hostes suos cito esse perituros. Haec ut potuimus, immo ut accepimus, nostrae linguae studiosis quadrigas Pharaonis, et currus Babylonios instar explanationis Aegyptiae tenaci memoria conquirentes; 824 non enim quid ubi scriptum, sed qua ratione sit scriptum, considerandum est. Juxta allegoriam quaecumque in quatuor cornibus et quatuor fabris diximus, etiam in praesenti loco accipiamus. Legi in cujusdam volumine, quatuor quadrigas, in quibus sunt equi scuri, et nigri, et Christi mysteria cognoscentes, de quibus dicatur in Psalmis: Caligo sub pedibus ejus . Et: Posuit tenebras latibulum suum Alii albi. gratia virginali; alii varii et fortes, habentes gratiam curationum diversarumque virtutum. Hae quadrigae quatuor, sive currus, missi sunt in quatuor ventos coeli, id est, ad cardines
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe hereticoꝵ popłm & uideorum. quors
utriq egrediuntur a facie dĩ &e spũ feruntur
in certo. & habent alas miliu herodii & upu¬
pȩ dum semꝑ in modũ ꝑdicis faciunt diuiti¬
as ñ cũ uidicio. & de ȩccła raꝑe festinant. &
contentionib ac uirgiis delectant᷑. & quoscunq
deceꝑint trahunt adinteritũ. uolutantur
in cenolibidinum & sordib sempit̾nis. Istȩ
mulieres leuant pondus impietatis grauissi.¬
mũ. & edificant in confusione domũ suã. &
seruiunt regibabylonio ut ibi habitent

Expanded text:
accipere haereticorum populos et Judaeorum quorum accipere haereticorum populos et Judaeorum quorum utrique egrediuntur a facie Dei, et spiritu feruntur incerto, et habent alas milvi, herodii, et upupae, dum semper in modum perdicis faciunt divitias, non cum judicio , et de Ecclesia rapere festinant, et contentionibus ac jurgiis delectantur, et quoscumque deceperint, trahunt ad interitum, volutantur in coeno libidinum et sordibus sempiternis, istae mulieres levant pondus impietatis gravissimum, et aedificant in confusione domum suam, et serviunt regi Babylonio, ut ibi habitent
Abbreviated transcription (Latin):
desuꝑ posita ne possit exire. & pondus gra¬
uissimum omĩũ peccatoꝵ ꝑaerem ferre
int̾ t̾rã & cȩlum. Qđ ꝓpħa intelligens. non
fuerat eruditus. sed quo portent. Deniq sequit᷑.
Dixi ad angłm. qui loquebat᷑ in me. Quo istȩ de:¬
ferunt amphorã : Qui respondit. Vt edificet᷑¬
in t̾ra babylonis. Sennaar enĩ campus est
chaldeoꝵ. in quo qͥui mouerant aboriente pe.¬
des suos & in dĩ seruitute stare ñ poterant.
edificauerunt turrim suꝑbiȩ. Unde & ciui¬
tas ipsa appellata est babylon idest confusio.
eoqͦd ibi linguȩ omĩũ confusȩ sinit atq per-¬
mixtȩ. Impietas gͦ defertur ab istis mulierib
inbabylonẽ. ut ibi edificet᷑ domus eiꝰ. & stabi¬
liatur. & ponat᷑ suꝑ basim suam. & ęt̃na sta-¬
tione requiescat. Uere enim in babylone sedes
est impietatis. & uxta hystoriã. & iuxta mẏ¬
sticos intellectus. si uoluerimꝰ duas mulieres

Expanded text:
desuper posita ne possit exire, et pondus gradesuper posita ne possit exire, et pondus gravissimum omnium peccatorum per aerem inter terram et coelum. Quod propheta intelligens, non fuerat eruditus; sed quo portent. Denique sequitur: Dixi ad angelum qui loquebatur in me: Quo istae deferunt amphoram? Qui respondit: Ut in terra Babylonis. Sennaar enim campus est Chaldaeorum, in quo hi qui moverant ab Oriente pedes suos, et in Dei servitute stare non poterant, aedificaverunt turrim superbiae ; unde et civitas ipsa appellata est Babylon, id est, confusio, eo quod ibi linguae omnium confusae sint atque permixtae. Impietas ergo defertur ab istis mulieribus in Babylonem: ut ibi aedificetur domus ejus, et stabiliatur, et ponatur super basem suam, et aeterna statione requiescat. Vere enim in Babylone sedes est impietatis, et juxta historiam et juxta mysticos intellectus. Si volueris duas mulieres