comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ et̃ua intelligit. tanto de lectabiliꝰ intẽporalib reqͥeseit: at si qͥs iam
cordis ore gustauerit que sit illa dulcedo eelestiũ p̃mioꝵ. qui illi ym¬
uidici angłoꝵ chori. aue in cõxhensibilis uisio scẽ tͥnitatis. huie anͥ
to uis oulee fit qd̾ intus uidet. tanto in amaritudinẽ uertit᷑. om¬
ne qd̾ foris sustinet. Rixat̃ secũ de his qͤ male egisse se recolit.
⁊ sibimet ip̃i displieet. cũ ei ille plac̾e iã ceperit. qui om̃a ca̾uit. Rep̃¬
hendit se de cogitatõnib in sequit᷑ deũbis. & punit flendo de factis.
suꝑnis iñhiat. t̾uena iã om̃a ꝑm̃tis despectũ ealeat. Et quãdiu ills
qd desiderat. ad huc ꝑspetiẽ non ht̃. sese c̃tinuis lam̃tis affligit. Et¬
Qa n dũ se eẽ in patria ad quã c̃atꝰ ẽ. uidet in huiꝰ uite exilio. nil ei pł
uid̾ quã sua amaritudo placit. De dignat᷑ & enĩ sub iac̾e tẽporalib.&

Expanded text:
nus aeterna intelligit, tanto delectabilius in temporalibus requiescit. At si quis jam nus aeterna intelligit, tanto delectabilius in temporalibus requiescit. At si quis jam cordis ore gustaverit quae sit illa dulcedo coelestium praemiorum qui illi hymnidici angelorum chori, quae incomprehensibilis visio sanctae Trinitatis, huic quanto illud dulce fit quod intus videt, tanto in amaritudinem vertitur omne quod foris sustinet. Rixatur secum de his quae male egisse se recolit, et sibimetipsi displicet, cum ei ille placere jam coeperit qui omnia creavit. Reprehendit se de cogitationibus, insequitur de verbis, et punit flendo de factis. Supernis inhiat, terrena jam omnia per mentis despectum calcat. Et quandiu illud quod desiderat adhuc per speciem non hquia necdum se esse in patria ad quam creatus est videt, in hujus vitae exsilio nihil ei plus aliud quam sua amaritudo placet, dedignatur etenim subjacere temporalibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
dum suꝑ uosamet epsos eos ꝓbono qd̾ ip̃i habent. & uosũ
habctis aspicitis. ad hoo qd ꝓ obtiuẽdũ etiam uos ex humilita¬
de cre seatis: Si enĩ ⁊ uos in illis accepta bona ꝑpenditis: & illi in
uobis considerãt dona qͣ habetis. uicissim uos alis taugitis ut
aini testam̃ta signari supeciꝰ diximꝰ. uox igitur rotarũ est
sermo testnm̃toꝵ. Post uoeẽ ueaꝙi alarũ aĩmalium. audit᷑ eti¬
amiuox rotar̃. qͥa p̃dicantium sermone suscepto. dũ uͥtutes sc̃ꝵ.
ad altiora agend a uolant: seꝑ uieiatim ad quectum pullant.¬
hĩo p̃sens uita dulcis ẽ. etiam si ũbũ dĩ loqui uideatur. eleuatus ẽ. a¬
asũptus p̃dicator ñ ẽ. Mentẽ enĩ quã sẽs sp̃s replet. in amartendinẽ
tẽporalium cẽ de lectatõne et̃noꝵ cõmouet. dulee enĩ ẽ. c̾e̾ in rebt hui¬
manis. sed ei qͥ ad huc decelestib gaudia nulla gustauit. qͥa mãto mi¬

Expanded text:
dum super vosmetipsos eos pro bono quod ipsi habent et vos non dum super vosmetipsos eos pro bono quod ipsi habent et vos non habetis aspicitis, ad hoc quoque obtinendum etiam vos ex humilitate crescatis. Si enim et vos in illis accepta bona perpenditis, et illi in vobis considerant dona quae habetis, vicissim vos alis tangitis, ut quii Testamenta signari superius diximus . Vox igitur rotarum est sermo Testamentorum. Post vocem itaque alarum animalium auditur etiam vox rotarum, quia praedicantium sermone suscepto, dum virtutes sanctorum ad altiora agenda evolant, seque vicissim ad provectum pulsanthuc praesens vita dulcis est, etiamsi verbum Dei loqui videatur, elevatus et assumptus praedicator non est. Mentem enim quam Spiritus sanctus replet in amaritudinem temporalium delectatione aeternorum commovet. Dulce enim est esse in rebus humanis, sed ei qui adhuc de coelestibus gaudia nulla gustavit, quia quanto mi
Abbreviated transcription (Latin):
S ĩt̃ ħ sciẽdũ ẽ. qͥa sic̃t elocti q̃ꝙ hoc sẽꝑ ĩ aliis adtendunt. ad̾
adõ meliꝰ acceperũt quã ip̃i. ut eos sibi in cogitatõne p̃ferant.
seq illis in humilitate sub sternãt. ita reꝓboꝵ m̃s nũquã cũ¬
siderat. qͥd alt̃ boni ãpliꝰ quã alt̃ hadeat. Neꝙ eiũ pẽsat a bona¬
sp̃s alt̃ acceperit. & ip̃is desint s aͤ dona ip̃i. ⁊ aͤ mala ad sint
alteri. Et cũ om̃ps ds̃. ad hoc uͥtutes singulis diuidat. ut alterũ
alteri in cogitatõne humiliat᷑. ad hoc reybi ꝑtrahint bonũ.
ad̾ ac eeperũt. ut ex eo inelatõne perdãt. duni semper ꝯsiderant
boua que ip̃i habent̃. & alii ñ habent. & nũquã ꝑ pẽde̾ student.
quãtabona alii habeant. & ip̃i non habeant. Qd̃ gͦ diuina
pietas iñ augm̾tũ disponit humilitatis. hoc m̃tes reꝓbe ĩ argu¬
m̃tũ ũtunt elatõnis. ut ex diũsitate mimerũ abono deficiat᷑.
habetis. in xximis uͦ hoc qd̾ uobis ampliꝰ acceperunt. qͣtinꝰ

Expanded text:
sciendum est quia sicut electi quique hoc semper in aliis attendunt quod a Deo melius acceperunt quam ipsi, ut eos sibi in cogitatione praeferant, seque illis in humilitate substernant, ita reproborum mens nunquam considerat quid alter boni amplius quam ipsa, sespiritus alter acceperit et ipsis desint, sed quae bona ipsi, et quae mala adsint alteri. Et rum omnipotens Deus ad hoc virtutes 1277 singulis dividat, ut alterum alteri in cogitatione humiliet, ad hoc reprobi pertrahunt bonum quod acceperunt, ut ex eo in elatione perdantur, dum semper considerant bona quae ipsi habent et alii non habent, et nunquam perpendere student quanta bona alii habeant et ipsi non habeant. Quod ergo divina pietas in augmentum disponit humilitatis, hoc mentes reprobae in augmentum vertunt elationis; et ex diversitate munerum a bono deficiunt, habetis, in proximis vero hoc quod vobis amplius acceperunt, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
serpentiũ &e uoluerũ laberent᷑. Sed quia ꝑhane cciã cecitatẽ us ꝙ
ad inmunditiã & carnis cũ tumelias ceciderũt. ip̃a infidelitatis eoꝵ
cecitas. p̃cedenti in tellectui. & pͤcatũ ẽ. & pena p̾cati. sub sequente
uͦ inmundicie. p̾catũ factũ ẽ. & causa pͦcati. Sed qm̃ de his in libris mo¬
ralibꝰ diu tractatũ ẽ nodis nc̃ in eis diutiꝰ in morandũ non ẽ. Hoc aũ
pͦcatis irascitur. ꝑ mittit ut cecata mens eciã in aliis labatur. Unde
pone iniqͥtatem super iniqͥtatẽ ipsoꝵ ut ñ intrent in tua iustitia.¬

Expanded text:
serpentium et volucrum laberentur. Sed quia per hanc etiam caecitatem usque ad immunditiam et carnis contumelias ceciderunt, ipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est, et poena peccati, subsequenti vero immunditiae peccatum facta est et causa peccati. Sed quia de his in libris Moralibus diu tractatum est , nobis nunc in eis diutius immorandum non est. 25. Hocs, cum praecedentibus peccatis irascitur, permittit ut caecata mens etiam in aliis labatur. Unde pone iniquitatem super iniquitatem ipsorum, ut non intrent in justitia
Abbreviated transcription (Latin):
sordib ẽ. sordeseat ad huc. Unde nẽ etiã dñs dicit. Si cõu̾sus iustus a
iustitia sua. fecerit iniqͥtatẽ. ponã offẽdiculũ corã eo. Aes aꝑte di¬
cat. Quia uidere penitendo noluit ubi iam inpegit. iusto eũ iudicio
deserens. ponã ei ut alibi in pingat. Qod᷑ tam̃ dñi pon̾e̾ ẽ. nequa¬
quã ad p̾cãdũ p̃mere. s nole apeccato liberare: sict̃ depharaone diett
Ego iudurabo cor eiꝰ. Non enĩ cor pͤcatis dãs obdurat. sed obdurrare
dr̃. c̃ ab ob duratõne ñ liberat. Misericors euĩ ds. tẽpꝰ nob̾ ad penitẽtiã
relaxat Sed cũ eiꝰ gr̃a patientiã nos ad augm̃tũ u̾timꝰ culpe. ħ ip̃m
tẽpꝰ qd̾ ad parcendũ pie disposuit. districtus ad feriendũ ũtit. ut õ re¬
uera qͥs etiã spatõ tẽporis accepto noluerit. ꝑ hoc mala sua ad reatũ
augeat. qł ꝑ ca diluere potuit. si conũti uoluisset Unde seriptũ ẽ. Igno¬
ras qm̃ benignitas dt̃ ad peuitentiã te ad dueit: sed̾m duritiã aũ tũa

Expanded text:
sordibus est, sordescat adhuc. Unde nunc etiam Dominus dicit : Si quis conversus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo. Ac si aperte dicat: Quia videre poenitendo noluit ubi jam impegit, justo eum judicio deserens, ponam ei ut et alibi impingat. Quod tamen Domini ponere est nequaquam ad peccandum premere, sed nolle a peccato liberare; 1291 sicut de Pharaone dicitur: Ego indurabo cor ejus . Non enim cor peccantis Dominus obdurat, sed obdurare dicitur, cum ab obduratione non liberat. Misericors enim Deus tempus nobis ad poenitentiam relaxat; sed cum ejus gratiae patientiam nos ad augmentum vertimus culpae, hoc ipsum tempus quod ad parcendum pie disposuit districtius ad feriendum vertit, ut cum reverti quis etiam spatio temporis accepto noluerit, per hoc mala sua ad reatum augeat, per quod ea diluere potuit, si converti voluisset. Unde scriptum est: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Secund
Abbreviated transcription (Latin):
ne sedeat. atq uocabulũ nominis ex u̾tute actõnis t̾hat. Non enĩ
c̃. speculator. qͥ inimo ẽ. Speculator qͥpe sẽꝑ in altitudine stat. ut
quie quid uẽtur̃ ẽ. lõge ꝓspiciat. Et quis quis popłi speculator po¬
nit᷑. in alto debet starẽ. ꝑuitam. ut possit ꝓdesse ꝓpro uidentiam
hino ꝓpħa ali speculatorẽ ammonet dicens. Super montẽ excelsum
ascende tir qͥ euuãgelizas syon. Ut uidelicet qͥ p̃dicatõnis locũ su¬
scopit ad altitudinẽ bone asceudat actõnis. Ad excelsa tͣuseat. &
eoꝵ qͥ sibi cõmissi st̃ oꝑa tͣuseendat. quatinꝰ subiectoꝵ uitã tanto
subtiliꝰ uideat. qͣnto & trenis reb quas despicit animũ ñ suppo

Expanded text:
inis ex virtute actionis trahat. 1283 Non est enim speculator qui in imo est. Speculator quippe semper in altitudine stat, ut quidquid venturum est longe prospiciat. Et quisquis populi speculator ponitur, in alto debet stare per vitam, ut possit prodesse per providentiam. Hinc propheta alius speculatorem admonet, dicens: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui praedicationis locum suscepit ad altitudinem bonae ascendat actionis; ad excelsa transeat, et eorum qui sibi commissi sunt opera transcendat; quatenus subjectorum vitam tanto subtiliu
Abbreviated transcription (Latin):
cente qꝙ gt̾ãm sormonẽ accipit. qui ordinate antea ꝑ humili¬
tarẽ tacet᷑. hinc enĩ ꝑsalomonẽ dicit̾ Tempus taot̾di. a tepus
loquendi. Non pͥus loquendi dix̃. sed pͥus tace̾di pͥmitie dẽpus
le post inodũ subdit loquendi. qͥa non loquendo tace. sed ties¬
fuerat diu priꝰ tacuit. ut postmodũ recte ioqueretur: pensadũ
nobis e quãta ei ouilpa st ñ tacere. quẽ muilla cogit ne cessi¬

Expanded text:
em doctrinae accipit, qui ordinate ante per humilitatem tacet. Hinc enim per Salomonem dicitur: Tempus tacendi, et tempus loquendi, et tempus tacendi, sed prius tacendi praemittit tempus, et postmodum subdit loquendi, quia non loquendo tacere, sed tacenfuerat diu prius tacuit, ut postmodum recte loqueretur, pensandum nobis est quanta ei culpa sit non tacere, quem nulla cogit necessi
Abbreviated transcription (Latin):
timuit. & magno merore dep̃hensus ẽ: ita ut ꝓpħe suo dñs diceret.
Nonne uidisti humiliatũ achab corã me: quia igitur humiliatus est.
mei causa. non in ducã mala indieb eiꝰ. In qͥbus dnĩ ũbis pensandũ est.
qͦmͦ ei. in electis suis meror amaritudinis placeat qui amitt̾e timent
dñm. si sic ei in reꝓbo penitentia placuit᷑. qͥ timebat ꝑdere sołm: aut qͦ
tempus placiiitꝰ & in eis qui displicebant. Sed seiendum. qͥa nullus
hec ꝓ amiore om̃ptis dñi ex toto corde agere p̃ualet. nͥ eiuuꝰ aĩmtũ sp̃s¬

Expanded text:
sus est, ita ut prophetae suo Dominus diceret: Nonne vidisti humiliatum Achab coram me? Quia igitur humiliatus est mei causa, non inducam malum in diebus ejus . In quibus Domini verbis pensandum est quomodo ei in electis suis moeror amaritudinis placeat qui amittere timent Dominum, si sic ei et in reprobo poenitentia placuit qui timebat perdere praesens tempus placuit et in illo qui displicebat? Sed sciendum quia nullus haec pro amore omnipotentis Domini ex toto corde agere praevalet, nisi is cujus
Abbreviated transcription (Latin):
eter cetera.
pro phete miracula. hoc quoꝙ mirandũ habent libri ꝓphetarum.
id̾ sicut in cor ũbis res. ita ñ nũquã ũda reb exponũtur. ut eoꝵ
ñ solũ dicta. s etiã res geste ꝓphetie sint. Unde nẽ dr᷑. ueni ad¬
Frans migratõnẽ ad aceriũ nouarũ frugũ. ad eos qui habitant
puxta flum̃ chobar. Cũ causa exigeret. ut indicare debuisset qͥa
ad tͣns migratõnẽ ueniret. qͣ dicẽdi necessitas fuit. ut per fruges lo¬
pũ qͦ ꝙ exprimeret dicens. Ao aceruũ nouarũ frugũ. nisi qd sepe¬
t res ꝑ loea. & ꝑ loca cause signantur: Multi quiipe ex echiel ꝓphe¬
nis obierant. ad quoꝵ filios loqui ꝓpħa ueniebat. Unde & eis su¬
perius dr᷑. fdi hominis. mitto ego te. ad filios isrł ad gentes apo¬
sta tͥces. que recessorunt ame. Patres eoꝵ p̃uaricati sũt pactũ me
um. usq ad diem hane. & filii dura ceruice & in donabili cordest.

Expanded text:
ter caetera prophetiae miracula, hoc quoque mirandum habent libri prophetarum, quod sicut in eis verbis res, ita nonnunquam verba rebus exponuntur, ut eorum non solum dicta, sed etiam res gestae, prophetiae sint. Unde ntransmigrationem, ad acervum novarum frugum, ad eos qui habitant juxta flumen Chobar. » Cum causa exigeret ut indicare debuisset quod ad transmigrationem veniret, quae dicendi necessitas fuit, ut per fruges locum quoque exprimeret, dicens, « Ad acervum novarum frugum, » nisi quod saepe per res et loca causae signantur? Multi quippe Ezechiel prophenis obierant, ad quorum filios propheta loqui veniebat. Unde et ei superius dicitur: « Fili hominis, ego mitto te ad filios Israel, ad gentes apostatrices, quae receum usque ad diem hanc, et filii dura cervice et indomabili corde sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
litas iitbetur. ut quando loqui possumꝰ non extollam̃. ne fortasse hec
ipsa locutõnis nr̃c gr̃a. non nobis sed auditorib nr̃is collata sit. & tursꝰ
quaudo loqui non possumꝰ. hii qui nobis cõmissi st̃ minime nos diuidi¬
cent. Et nefortasse non ex nr̃o. sed ex peccato audientium loqui mini¬
me possumꝰ: Ad hoc gͦ nobis ouẽta demeritis nr̃is incerta st̃. ut unã
certã grãm teneimꝰ humilitatẽ. quatinꝰ & nos eũ loquim̃. ex om̃ptis
dĩ dono hoc ẽẽ ur̃m meritũ putemꝰ. & qñ alocutõne doctrine ob mu-¬
te scimꝰ. quãuis nr̃a culpa sit. uos tam̃ haue cẽ urãm specialit᷑ e̾da¬
tis. ut dum uicissim mala nobis tribuimꝰ. & bona aliis. ꝑ ipsã humi¬
litatis grãm fiat. ut doctrine sermo qui ab latus suerat redeat.Se-

Expanded text:
litas jubetur? Ut et quando loqui possumus non extollamur, ne fortasse haec litas jubetur? Ut et quando loqui possumus non extollamur, ne fortasse haec ipsa locutionis nostrae gratia non nobis, sed auditoribus nostris 1299 collata sit; et rursus quando loqui non possumus, hi qui nobis commissi sunt minime nos dijudicent, ne fortasse non ex nostro, sed ex peccato audientium loqui minime possimus. Ad hoc ergo nobis cuncta de meritis nostris incerta sunt, ut unam certam gratiam teneamus humilitatem, quatenus et nos cum loquimur, ex omnipotentis Dei dono hoc esse, vestrum meritum putemus. Et quando a locutione doctrinae obmutescimus, quamvis nostra culpa sit, vos tamen hanc esse vestram specialiter credatis, ut cum vicissim mala nobis tribuimus, et bona aliis, per ipsam humilitatis gratiam fiat ut doctrinae sermo, qui ablatus fuerat, redeat.
Abbreviated transcription (Latin):
stifiea tõnẽ sermio doctrine tributtur. sic̃ sc̃ĩs apłis dicitur. Puntes doeẽte
om̃s gentes. Propter malos uͦ auditores & in dignã uitã coꝵ quidode
debuerant. sermo doctrine subtrahit᷑ : sicit heli ad corrigendos filies
diaricte increpatõnis ũbũ non habuit. quia & etꝰ neglegentia &e fili¬
o exĩgebat uita. ut cũ eis & popłs caderet. & area dñi capta ad al¬
lo filos tñsiret. Magna enĩ om̃ptis dĩ ẽ. gr̃a. cũ iuiq agẽtib durus
adoctorib sermo in crepatõnis ꝓ fert᷑. Quo contra nũc dicituriEtes¬
as mutus. nec quasi uir ob urgans. Delin quentes & enĩ obuirgas¬
set. si digni ip̃a obuirgatõnis gr̃a fuissent. Sed eum in doctriua ate
silentõ sit meritoꝵ tanta diũsitas. ut scire facile non possit ueruui
ex auditoris an ex eius uitõ qui doct̾ne locum uidetur tenere docendi er¬
mo subtrahat᷑: quid aliud nobis quam seruari in rebus dubiis humi¬

Expanded text:
is dicitur: Euntes docete omnes gentes . Propter malos vero auditores et indignam vitam eorum qui docere debuerant, sermo doctrinae subtrahitur, sicut Heli ad corrigendos filios districtae increpationis verbum non habuit quia et ejus negligentia, et filiorum exigebat vita, ut cum eis et populus caderet, et arca Domini capta ad Allophylos transiret Magna enim omnipotentis Dei est gratia cum inique agentibus durus a doctoribus sermo increpationis profertur. Quo contra nunc dicitur: Et eris mutus, nec quasi vir objurgans. Delinquentes etenim objurgasset, si digni ipsa objurgationis gratia fuissent. 17. Sed cum in doctrina atque in silentio sit meritorum tanta diversitas, ut sciri facile non possit, utrum ex auditoris an ex ejus vitio qui doctrinae locum videtur tenere docendi sermo subtrahatur, quid aliud nobis quam servari semper in rebus dubiis humi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut de illo perpsalmutã dicitur. Iurauit dñs & ñ penitebit eum. tu
es saẽdos in eternũ sedm̃ ordinẽ mel chi sedech. In solo gͦ sibi redẽptor-
re nr̃o cõplacet pater. quiã in eo solo ñ inuenit eulpã. in qua se re¬
p̃hendat quasi ꝑpenitentiã. Scã itaq animalia uocẽ suꝑ firmañ
tum audiunt & ꝑ tremiscunt: qͥa si solus sine peceato ẽ. in ei iu no¬
cẽtia aspiciũt in quãtis ipsi cotidie delinquãt. que necesse ẽ. ut in¬
cessant̃ defleant. Considerãt qͦq qͥa & ip̃e auctor inte. sine passio¬
nis dolore ex hac uita ñ exiit. Et hec gͦ uox suꝑ firmam̃tũ facta ẽ.
quia omp̃tis patris sententia. etiam de morte acre surectõne unige
niti ꝓcessit. Sed eũ uox suꝑ firmam̃tũ fit. stant animalia & sub¬
mittunt alas suas. quia scĩ quiq eũ ipsũ qͦꝙ unigenitũ flagella¬
tũ in hoc mundo cõspieiunt: deponũt si quid desuis meritis p̃ su¬

Expanded text:
Psalmistam dicitur: Juravit Dominus et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . In solo ergo sibi Redemptore nostro complacuit Pater, quia 1244 in eo solo non invenit culpam, in qua se reprehendat quasi per poenitentiam. 22. Sancta itaque animalia vocem super firmatum audiunt et pertimescunt: quia si solus sine peccato est, in ejus innocentia aspiciunt, in quantum ipsi quotidie delinquant, quae necesse est ut incessanter defleant. Considerant quoque, quia et ipse auctor vitae, sine passionis dolore ex hac vita non exivit. Et haec ergo vox super firmamentum facta est, quia omnipotentis Patris sententniti processit. Sed cum vox super firmamentum fit, stant animalia, et submittunt alas suas; quia sancti quique cum ipsum quoque Unigenitum flagellatum in hoc mundo conspiciunt, deponunt quidquid de suis meritis praesu
Abbreviated transcription (Latin):
capienda u̾ba celestia idonea nr̃a in firmitas ñ ẽ ip̃e nos exbat
ã nobis ĩtẽpore m̃suram tͥtiei tẽperat. quatinꝰ in sacͦ ũbo
dũ hodie in telligimꝰ. qd̾ esterno die nesciebamꝰ. eras quoꝙ cõ¬
p̃hendimꝰ. qd hodie nescimꝰ. ꝑ diuine disꝑensatõnis grãm cotidi¬
ano alim̃to nutͥam̃. Om̃p̃s & enĩ deus. quasi quoties ad os er¬
aginit. in his de sua u̾tute głant᷑. Unde psaimista ne auisione paers. ldc̃u
as onis actib captiuus ad babiloniã emigraret. dũe sir lean.s ddend l oih¬
cor misis t emigrabo. Si ent in se eũ fideret aiustitie opib eadenao eiħs¬
set : Med neꝙ hi qͥ ab staturestitudinis in praua actone cccederit d isperã¬
di st. qi ecce ꝓ pħa ad cransmigratõnẽ babylonie mitit. Et e ꝓpham¬
aliũ dñs dicit᷑. Et ueniens usꝙ ad babylonẽ. ibi libaberis. Sepe eñ as
postquã incũfutõnẽ uicioꝵ eeciderit. erubescens mala que ꝑpetrauisi¬

Expanded text:
bat, qui nobis in tempore mensuram tritici temperat, quatenus in sacro verbo dum hodie intelligimus, quod hesterno die nesciebamus, cras quoque comprehendamus, quod hodie nescimus, per divinae dispensationis gratiam quotidiano alimento nutriamur. Omnipotens enim Deus, quasi toties ad os de sua virtute gloriantur. Unde Psalmista, ne a visione pacis, id est, a bonis actibus captivus ad Babyloniam emigraret, Domino supplicans dicit: « Adjutor meus non emigrabo. » Si enim in se confideret, a justitiae operibus cadendo migrasset. Sed neque hi, qui ab statu rectitudinis in prava actione ceciderunt, desperandi sunt, quia recte propheta ad transmigrationem Babyloniae mittitur, et pnus dicit: Et venies usque ad Babylonem, ibi liberaberis. Saepe enim, qui postquam in confusione vitiorum ceciderit, erubescens mala quae perpetra
Abbreviated transcription (Latin):
oaruales actus oculũ dueũt. quasi ad babyloniam intendunt.
Qui tam̃ ꝓstatu sue rectitudinis. qͥa in laude dĩ bona scõꝵ cũsi¬
derare nũquã desinunt. quãuis ꝑoogitatõnẽ alio intẽdũt: qua-
catorẽ sp̃s assumit̃. cũ eiꝰ m̃tẽ in amorẽ dei om̃ptis eleuatã. t̾renis
iã desideriis alienã reddit. ut nihil ei age̾ libeat. nͥ ea qͥb lucra
spĩtalia cũ gget. & ad regna celestia cotidiani sui oꝑis fructur
portet. Unde e nob̾ p̃dicatorib uidetur. Oꝑamini ũeibũ qͥperit.

Expanded text:
3 considerando ad carnales actus oculum ducunt, quasi ad Babyloniam intendunt. Qui tamen pro statu suae rectitudinis, quia in laudem Dei bona sanctorum considerare nunquam desinunt, quamvis per cogitationem alio intendant, quasicatorem spiritus assumit, cum ejus mentem in amorem Dei omnipotentis elevatam a terrenis jam desideriis alienam reddit, ut nihil ei agere libeat, nisi ea quibus lucra spiritalia congreget, et ad regna coelestia quotidiani sui operis fructum portet. Unde et nobis praedicatoribus jubetur: Operamini non cibum qui perit,
Abbreviated transcription (Latin):
in eis de his in qͥb sũt diffieilia in tellectu. qͤ in docti & in stabiles de¬
sed siuna qͣ libet regio. ãtertꝰ regionis frũctib ñ iu digeuet. c̃¬
muuionẽ cũ attera ñ habuisset. Uude fituto huio uiiii. Aluuͦ
elet habundantiã ttͥbuat. hanc multitudine. pecudũ. illã uͦ ułi¬
tate habũdare faciat frugũ. ut cũ illa defertiqd̾ ista ñ ht. &¬
ista reddit qd̾ uta. ñ detulit. ꝑ cõmuuĩduẽ gr̾e sibt simul etiã.
diuise t̾re cũ iuncte sunt. Si c̃ gͦ regioues t̃rarũ. ita sũt nĩtes

Expanded text:
in quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles desed si una quaelibet regio alterius regionis fructibus non indigeret, communionem cum altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii vero olei abundantiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam vero ubertate abundare faciat frugum, ut cum illa defert quod ista non habet, et ista reddit quod illa non detulit, per communionem gratiae sibi simul etiam divisae terrae conjunctae sint. Sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
sis auaritie estũ repellut̃. & ñ solũ iã aliena ñ rapiũt. s & pͥa ĩdige̾¬
tib largiuut᷑. ñ tam̃ ire stimulos edomãt. nͨ patiẽtie moderamina
ꝑ m̃tis tñ quillitatẽ suat̃. Et sepe alii ad exhortatõis ũbũ ĩ seniet iꝑ¬
sis tãtũ carnis immundiciã uĩeũt. corpꝰ in castitate custodiũt. n tarũ
ad huc aĩmũ sic̃ deb ẽt ꝑximis incliuant. sc ꝑrigorẽ suꝑbie ĩ ogita¬
tõne se oleuant. In istis parsuna cõpluta ẽ. qͥa fructũ fecit. & parᷤ
q̃ oũpluta ñ ẽ. arut. qͥa exhortatõnis ũbũ ñ plene suscipiens: abono o¬

Expanded text:
tiae aestum repellunt, et non solum jam aliena non rapiunt, sed et propria indigentibus largiuntur; nec tamen irae stimulos edomant, nec patientiae moderamina per mentis tranquilitatem servant. Et saepe alii ad exhortationis verbum in semetipsis jam carnis immunditiam vincunt, corpus in castitate custodiunt, nec tamen adhuc animum, sicut debent, proximis inclinant, sed per rigorem superbiae in cogitatione se elevant. In istis pars una compluta est, quia fructum fecit, et pars quae compluta non est aruit, quia exhortationis verbum non plene suscipiens, a bono o
Abbreviated transcription (Latin):
ritas operit. multitudinẽ peccatoꝵ. Hospiritales in uicẽ. siue mur murratõe.
Unus qͥsq sicut accepit̃ grãm in alterutrum illã ad miuistrantes. Qd̃ gͦ apd̾
exechielem pẽna. hoc apd̾ petrũ apłm accepta gr̃a dicit᷑. Et qd̾ ille ait. rec¬
te pẽne eoꝵ alteri ad alterũ. hoc eeołe pastor dicit. Uiꝰ qͥsꝙ sieut accopit gra¬
tiam in alterutrũ illam ad miuistrantes. Penne enĩ nr̃e recte iam ũ sunt.
si ad utilitatẽ nr̃am solũ mͦ reflectũtur. Sed tũc recte fiuit. cũ iu utilita¬
tem ꝓxini dirigiũ qd habenĩ. Quia eũ bona ur̃a ñ ano c̃ ses abes ħ acce

Expanded text:
e murmurationibus. Unusquisque sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes . Quod ergo apud Ezechielem penna, hoc apud Petrum apostolum accepta gratia dicitur. Et quod ille ait: Rectae pennae alterius ad alterum, hoc Ecclesiae pastor dicit: Unusquisque sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes . Pennae enim nostrae rectae jam non sunt, si ad utilitatem nostram solummodo reflectuntur. Sed tunc rectae fiunt, cum in utilitatem proximi dirigimus quod ha
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ dice̾ possumꝰ. Sid nos scripture sac usũ sequẽtes. qͥ pene sẽꝑ
cariũ pone in ꝓ speris solet. hoc ĩ loco ꝓbona pat̾ dictũ carm̃
acipinꝰ. Drm cũ om̃p̃s ẽs popłm suũ demari rubro libcraser. seriptũ:

Expanded text:
men dicere possumus. Sed nos Scripturae sacrae usum sequentes, quae pene semper men dicere possumus. Sed nos Scripturae sacrae usum sequentes, quae pene semper carmen ponere in prosperis solet, hoc in loco pro bona parte dictum carmen accipimus. Nam cum omnipotens Deus populum suum de mari Rubro liberasset, scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s patent. & quedam q̃ solis angelis posst̾ ẽẽ manifesta. nos ad¬
huc seruantur occulta. De quib tam̃ occultis. iã parũ ꝑ spiritalem.
nouimꝰ ueritatis pabulo pascim̃. Dicatur gͦ. qͥ erat seriptꝰ ĩe̾ ae soras
nouss ao qͥd ee diens occultõritꝰ atq sub limiorib saciant᷑ forttsre p̃¬
ceptis aꝑtiorib nos pariuli nutrim̃. Unde seriptũ ẽ. Montes excel¬
si tetius. petta refugiũ erinac̃. habeant enĩ montes intelligẽtie.
qͥ iã ꝯtẽplatõis saltꝰ dare nouerũt. s petra sit refugiũ erinacus. qͥ a
possumꝰ. in pecre nr̃e refugio. idẽ. in xp̃ĩ fide saluam̃. Uñ & qͥb dã
dicit᷑. Ni hił me iudicani soire inter uos nͥ xpm̃ iħm. & hũe cciste¬
un. Acsi dicerit. Quia uos capere diuinitatis en misteria ñ pose
pensaui. sola uob̾ humanitatis eiꝰ ĩ firma locutꝰ sum. Seqͥtir. Et¬
aliañ uͦ in malo dici dubiũ ñ ẽ. qͥa &̃ lecũ carm̃. & lugubre car¬

Expanded text:
s patent, et quaedam, quae solis angelis possunt esse manifesta, nobis adhuc servantur occulta. De quibus tamen occultis jam partem per spiritualem novimus veritatis pabulo pascimur. Dicat ergo: qui erat scriptus intus et forisuio et dictis occultioribus atque sublimioribus satiantur fortes, et praeceptis apertioribus nos parvuli nutrimur. Unde scriptum est: Montes excelsi cervis, petra refugium herinaciis . Habeant enim montes intelligentiae, qui jam contemplationis saltus dare noverunt. Sed petra sit refugium herinaciis, quipossumus, in petrae nostrae refugio, id est, in Christi fide salvamur. Unde et quibusdam dicitur: Nihil me judicavi scire inter vos nisi um; ac si diceret: Quia vos capere divinitatis ejus mysteria non posse pensavi, sola vobis humanitatis ejus infirma locutus sum. CAP. aliquando vero in malo dici dubium non est, quia et laetum carmen, et lugubre car
Abbreviated transcription (Latin):
manuũ m fi&. Et beatus iob loqͥtur dic̃s Si impius fuero. ue m̾ẽ.
si aũ iustus. ñ leuabo eaput. saturatꝰ afflictõe & miseria. Iustoꝵ aẽ
enĩ afflictõ. tẽporalis est ue gͦ ad̾ dix̃. atẽporali asflictõne distinx̃.

Expanded text:
manuum ejus fiet ei . Et beatus Job loquitur, dicens: Si impius fuero, vae mihi est; manuum ejus fiet ei . Et beatus Job loquitur, dicens: Si impius fuero, vae mihi est; si autem justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Justorum enim aff
Abbreviated transcription (Latin):
nprẽ. iut ꝑ p̃dicarõs dulcedinẽ bona suadẽtur. decox eptone ⁊e
deterior. & inde in murmuratõs inig̃tate succẽdit unde deoiit
Et ñ dix̃ ubi ẽ q fecit me. qͥ oedto carmina in nocte. sariñ qu qpe
innote ẽ letitia intbulatõne. Carm̃ in nocte accipini. qn ⁊̃ pres¬
suris p̃sentibus de futuris gaudiis c̃ solam̃. Capm̃ nob in nocte ont¬
debat apłi. c̃ dicedat. Spe gaudentes. ĩtbulatõe patientes. Eir mẽ
in noete se dauid hab̾e̾ ĩ dicat dic̃s. Tues mͥ resugiu ap̃ssurans᷑
cͥcũdedit me. exultatõmã redimeme accũ dãtib me. Qui ent reũsa¬
rise pressuris narrat. & tam̃ dñ sibi eẽ. exustatõnẽ nominat pcul
dubio carm̃ in nocte cantat. Quia igitur pene sc̃ꝑ in bono cariĩ
pone̾ seriptara sacta cũ sueuit. ita a nos̾ etiãm in hoc loco debet
in telligi. Ue aũ in seriptura sacra sepius deet̃no luctũ. quã dep̃¬
senti sol & intelligi. Unde scriptũ ẽ. Ue impio in malũ. ret̾batõ enĩ

Expanded text:
per praedicationis dulcedinem ad bona suadetur, de correptione fit deterior, et inde in murmurationis iniquitate succenditur, unde debuit Ubi est qui fecit me, qui dedit carmina in nocte? . Carmen quippe in nocte est laetitia in tribulatione. Carmen in nocte accipimus, quando in pressuris praesentibus de futuris gaudiis consolamur. Carmen nobis in nocte ostendebat apostolus cum dicebat: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Carmen in nocte se David habere indicat, dicens: Tu es mihi refugium a pressura quae circumdedit me; exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Qui enim circumdari se pressuris narrat, et tamen Deum sibi esse exsultationem nominat, procul dubio carmen in nocte cantat. Quia igitur pene semper in bono carmen ponere Scriptura sacra consuevit, ita a nobis etiam in hoc loco debet intelligi. 33. Vae autem in Scriptura sacra saepius de aeterno luctu quam praesenti solet intelligi. Unde scriptum est: Vae impio in malo; retributio enim
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. gͦ qd̾ postse ꝓpħa uocẽ audiuit cõmotõnis magne. nͥ qd̾ post ser¬
monẽ p̃dicatõnis qͤ fit ad corda p̾cãtium lam̃ta penitentium se-¬
audiunt. nec sciunt quã sint gͣuia que cõmittunt. atꝙ ex ip̃a
sua ignorantiã in suo stupore securi st̃. & iacentes ĩ eulpis quasi
moͥliter qͥescunt : sieut de qͦdã peccatore & securo popło dicitur.

Expanded text:
est ergo quod post se propheta vocem audivit commotionis magnae, nisi quod post sermonem praedicationis, qui fit ad corda peccantium, lamenta poenitentium seaudiunt, nesciunt quam sint gravia quae committunt, atque ex ipsa sua ignorantia in suo stupore securi sunt, et jacentes in culpis quasi molliter requiescunt, sicut de quodam peccatore et securo populo dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
lent
Quidã scripturã sac̾ elo quii legẽtes.
en suosimiores eĩ seutentias penetrant. minora mãdala
Q in fur smoribꝰ. data st̃. tum̃ti sensu despict̾ &e ea uelle
ano intliletu ꝑ mitare. Qui si recte in eo alta intelligerent eũ¬
ata qꝙ mintma derpeetiu nou haberẽt. aͥa diuina p̃ceꝑta sic in

Expanded text:
lent quidam scripta ejusdem sacri eloquii legentes, cum sublimiores ejus sententias penetrant, minora mandata, quae infirmioribus data sunt, tumenti sensu despicere, et ea velle in alio intellectu permutare. Qui si recte in eo alta intelligerent, mandata quoque minima despectui non haberent, quia divina praecepta sic in
Abbreviated transcription (Latin):
It loqueris ad eos &e dices. hec dicit dñs ds̃. Si forte audiant. & quieseaut.
Qd quotiens diuinis nocib difficulras audiendi repeatur. ũ diett᷑. In
forte audiant. Quid aliud tnͣsinigͣtõ popłi quã duricia de signat᷑ e Iti
qb ũbis magna ẽ nr̃a ẽ solatõ. quia si om̃ps os ꝓpbam mittens. deiusu
frequeter in crepamꝰ. sepe cũ eis blandis sermonib agimꝰ. a tam̃ si alter
audit. alter audire cũtẽruit. ait̃ ex parte ũbũ exhoctat̃onis soseion. e
ex parte neciꝑe recusat: ita ut cotidie implere uideamꝰ ħ ad auhatia¬

Expanded text:
s ad eos. Haec dicit Dominus Deus, si forte audiant et quiescant. » Quoties divinis vocibus difficultas audiendi repetitur, ut dicatur, « Si forte audiant, » quid aliud quam transmigrati populi duritia designatur? In quibus verbis magna est nostra consolatio, quia si frequenter increpamus, saepe cum eis blandis sermonibus agimus, et tamen si alter audit, alter audire contemnit, alter ex parte verbum exhortationis suscipit, et ex parte recipere recusat, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
tes mala que fecim̾. uitemꝰ & ne alia faciauꝰ. Et c̃ iã exmagno
usu lacͥmar̃ depeccatoꝵ remissione ceperit eẽ fiducia. ꝑ ũba dĩ
iͤ intelligimꝰ. ad uitã qͦ ꝙ &e alios trahamꝰ. Ad hoc enĩ ĩtelligẽaa
sutͣ iut & nob ꝓsunt. & in tẽtõne spĩtali aliis cõferãtur. Unde
nẽ bñdr᷑. Comede uolum̃ istud. & uade loquere ad filios isrł. de
si ei desacro eybo dice̾t᷑. somede c pasce. sat᷑are & eructa. accipe
̾ sparge. c̃ fortare. ⁊ labora. Et notandũ qd̾ ꝓpħa subiungit
dicens. Et aperui os meũ. & cibauit me uolumine illo. Os ĩcor-¬
de eẽ. alius ꝓpħ̾a tectatur dicens. labia dolosa in corde & corde
locitti sũt mala. Os gͦ aperimꝰ. qñ sẽsũ ad ĩtelligẽtiã sac̾ ũbi p̃pa¬
ramꝰ. Itaꝙ ad uocẽ dnĩ ꝓpħa os aperit. qͥa ad spiram̃tũ dnĩce p̃¬
cepti. cordis nr̃i desideria in hiant. uͭ decibo uite aliquid sumãt.

Expanded text:
o usu lacrymarum de peccatorum remissione coeperit esse fiducia, per verba Dei, quae intelligimus, ad vitam quoque alios trahamus. Ad hoc enim intelligenda sunt ut nobis prosint, et intentione spiritali aliis conferantur. Unde « Comede volumen istud, et vadens loquere ad filios Israel. » Ac si ei de sacro cibo diceretur, Comede et pasce, saturare et eructa, accipe et sparge, confortare et labora. Notandum quod propheta subjungit dicens: « Et aperui os meum, et cibavit me volumine illo. » Os in corde esse alius propheta testatur, dicens: « Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala. » Os ergo aperimus quando sensum ad intelligentiam sacri verbi pramus. Itaque ad vocem Domini propheta os aperit, quia ad spiramentum dominici praecepti cordis nostri desideria inhiant, ut de cibo vitae aliquid sumant.
Abbreviated transcription (Latin):
cogitemꝰ. ꝓeo qd̾ ei alta nobis inpenetrabilia sũt. nr̃a nobis si qua in ẽẽ bona
eredebantur ulescunt. Et qui inquautula cũꝙ scientia uolare oredebam̃
inuisibilem suꝑ nos naturã. & iupenetrabilia ei uidicia ꝑ pendentes. sum mis¬

Expanded text:
cogitemus, pro eo quod ejus alta nobis impenetrabilia sunt, nostra nobis si qua inesse bona cogitemus, pro eo quod ejus alta nobis impenetrabilia sunt, nostra nobis si qua inesse bona credebantur vilescunt. Et qui in quantulacunque scientia volare credebamur, invisibilem 1243 super nos naturam, et impenetrabilia ejus judicia perpendentes, submis
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilitati subiectũ: quẽ sepe timor afficit. lecitia extollit. Ipse
itaꝙ in tellectus anime uox ei ẽ. qͥa sonat qd̾ ẽ. quetam̃ ad huc uox
sub firmam̃to ẽ. S trauseendẽtes animã. uocẽ de firmam̃to q̃rimus.
eũ illie scõꝵ angłoꝵ in numera multitudo. in osm̃ptis dĩ conspectu
qualis sit in uestigamꝰ. quesit in eis sine fine festiuitas uisionis dr̃.
que ietitia sine defcctu. que amoris ardor ñ erueians ses delectãl. quã¬
post. Iocireo me ip̃m rep̃hendo & ago penitentiã in fauilla & cine̾.Qͥ eiĩ au¬
antũ ad homines sapienter locutus fuerat. Loquẽtẽ sib dm̃ audiens. in si¬
pienter se locutũ fuisse rep̃hendit. quia iu contẽplatõnẽ uͭ sapientie. sua ei
sapientia iuluit. Ad uocẽ gͦ desuꝑ uenientẽ aĩmalia alas deponũt. qͥa uͥtutẽ
dei siue in natura sua contẽplari queramꝰ. siue in occultis iudieiis in uestigare

Expanded text:
mutabilitati subjectum, quem saepe timor afficit, laetitia extollit. Ipse mutabilitati subjectum, quem saepe timor afficit, laetitia extollit. Ipse itaque intellectus animae vox ejus est, quia sonat quod est, quae tamen adhuc vox sub firmamento est. 15. Sed transcendentes animam, vocem de firmamento quaerimus, cum illa sanctorum angelorum innumera muqualis sit investigamus, quae sit in eis sine fine festivitas visionis Dei, quae laetitia sine defectu, qui amoris ardor non crucians sed delectans, quapost: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere . Qui enim quantum ad homines sapienter locutus fuerat, loquentem sibi Deum audiens, insipienter se locutum fuisse reprehendit, quia in contemplatione verae sapientiae sua ei sapientia viluit. Ad vocem ergo desuper venientem animalia alas deponunt, quia virtutem Dei sive in natura sua contemplari requiramus, sive in occultis judiciis investigare
Abbreviated transcription (Latin):
ex humana ratõne cogitat ut uicẽ lesionis reddat. malũ ꝓ malo re-¬
quirat : huic uox earnis loquit᷑ in m̃te. quia cũ diuina mandata p̃ciꝑi¬
ant bene nos face̾ his qui nos oderũt. qͥs quis mala fac̾e̾ se odientibus
cogitat. in en animo uox carnis sonat. Multa t̃rena cotidie agimus.
post hec adoratõnẽ redimꝰ. accenditur ad cõpunctõnẽ aĩmꝰ. sed exͣũ rerũ
quas agimꝰ unagines ũsantur in m̃te. & intẽtõnẽ eũ punctõnis p̃pediũt
in oratõne. Et qd̾ uolentes foras egimꝰ. hoc interiꝰ patim̃ inuiti. ut quedã
cogitatões fantas matũ m̃tẽ ꝑ in magines corporeas disꝑgant. nestricte
tutã in oratõne se colligat: hec quoꝙ uox carnis est. Cũ uͦ & ista subi¬
giinus. atꝙ ab oculis m̃tis eunctas corporeas imagines effugamꝰ: ipsam
in nob̾ met ipsis naturam anime̾ quereutis qualis sit que carnẽ uiuifi¬
care possit. sed semet ipãm stringe̾ in bonis cogitatõnib sicut desiderat

Expanded text:
ni reddat, malum pro malo retribuat, huic vox carnis loquitur in mente, quia cum divina mandata praecipiant bene nos facere his qui nos oderunt , quisquis malefacere se odientibus cogitat, in ejus animo vox carnis sonat. Multa terrena quotidie agimus, post haec ad orationem redimus. Accenditur ad compunctionem animus, sed earum rerum quas egimus imagines ntes foris egimus, hoc interius patimur inviti, ut quaedam cogitationum phantasmata mentem per imagines corporeas dispergant, ne stricte totam in oratione se colligat. Haec quoque vox carnis est. 14. Cum vero et ista subigimus, atque ab oculis mentis cunctas corporeas imagines effugamus, ipsam in nobismetipsis naturam animae quaerentes, qualis sit quae carnem vivificare potest, sed semetipsam stringere in bonis cogitationibus sicut desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
mo dĩ in p̃cordiis dulcis ẽẽ ceperit. huiꝰ ꝓculdubio cõtra semet ipsum¬
animꝰ amarescit. Quo enĩ in illo subtilit̾ diseit. qualiter rep̃hen¬
de̾ sedebat. eo se durius ꝑ amaritudiuẽ penitentie castigat. qui tãto
sibi magis displicet. quãto in saero uolumine ampliꝰ de om̃pti dõ ui¬
det qd̾ ama. S qͥa ad ista ꝓfic̾e̾ sua uͥtute ñ ualet homo: recte nõ d̾rͦ:
qñ sp̃s sẽs. aliqñ etiam unigenitus filiꝰ appellatur. qͥa om̃a ꝑ ip̃m fac
sũt. & decuiꝰ a sceusione ꝑ moysen pater om̃ps loqͥtur dicens. ⁊ollã
In celo mauũ meã. hec mauꝰ que electoꝵ suoꝵ corda confortat. disei¬
pulis dicebat. Sine me uihil potestis fac̾e. In onĩe gͦ qd̾ cogitamꝰ sc̃per¬

Expanded text:
mo Dei in ore cordis dulcescere coeperit, hujus procul dubio contra se animus amarescit. Quo enim in illo subtiliter discit, qualiter se reprehendere debeat, eo se durius per amaritudinem poenitentiae castigat qui tanto sibi magis displicet, quanto in sacro volumine amplius de omnipotente Deo videt quod amet; sed quia ad ista proficere sua virtute non valet homo, recte nunc dicitoquio aliquando etiam unigenitus Filius appellatur, quia omnia per ipsum facta sunt, et de cujus ascensione per Moysen Pater omnipotens loquitur, dicens: « Tollam in coelum manum meam. » Haec manus, quae electorum suorum corda confortat, discipulis dicebat: « Sine me nihil potestis facere . » In omne ergo quod cogitamus
Abbreviated transcription (Latin):
naui amipliꝰ deꝑuerso opere. atꝙi cũ seiẽtia doloresett. dͥa quãto ma¬
gis et̃na cognosoimꝰ. tãto magis ẽẽ nos in huiꝰ exilii miseriã dolemus.
Uel siẽ in tnͣsiatõne alia dr᷑. Et qͥ addit scientiã. ad dit laborẽ. Quo e¬
nĩ seire incipimꝰ que sint celestia gaudia. eo magis ut nr̃oꝵ hostium
laqueos possiniꝰ que sint euadere flendo laboramꝰ. In młta gͦ sapiea¬
m̾egire hoc ad̾ nos potuis ab et̃nitatis amore separare. Rep̃hendit
se ipsam consientia. accusat qd̾ egit. dãpnat ꝑpenitentiam qd̾ ac¬
eusat. fit rixa in animo. parturiens agit pacẽ cũ dõ. Sic achad ini¬

Expanded text:
. Atque cum scientia dolor crescit, quia quanto magis aeterna cognoscimus, tanto magis esse nos in hujus exsilii miseria dolemus. Vel sicut in translatione alia dicitur: Et qui addit scientiam addit laborem. Quo enim scire incipimus quae sint coelestia gaudia, eo magis ut errorum nostrorum laqueos possimus evadere, flendo laboramus. In multa ergo sapienmus egisse hoc quod nos potuit ab aeternitatis amore separare. Reprehendit semetipsam conscientia, accusat quod egit, damnat per poenitentiam quod accusat, fit rixa in animo, parturiens pacem cum Deo. 44. Sic Achab
Abbreviated transcription (Latin):
tua & ex paui. Quid est aũ qd̾ pat̃ defilio loquit᷑ dicens. in quo mͥ cũ pla-
cui: Om̃s enĩ qui penitendo corigit aliqua que feit. eo xx̃o auo penitet
sesibi displicuise in dicat quia em̃dat qd̾ fecit. Et quia om̃ps pater
sieut intelligi ab om̃ib poterat. humano modo depeccatoribꝰ locu¬

Expanded text:
tua, et expatua, et expacui ? Omnis enim qui poenitendo corrigit aliqua quae fecit, eo ipso quo poenitet, se sibi displicuisse indicat, qui emendat quod fecit. Et quia omnipotens Pater, sicut intelligi ab hominibus poterat, humano modo locu
Abbreviated transcription (Latin):
quib alos p̃latos eẽ cognouit. Bene aũ thronꝰ lapidi saphyro. cõ paratur
am̃ iapis caphyris aereum hadet colorem. Uirtutes ergo celestium. la¬
pide sapħaro designamt᷑: quia hisp̃s quib deus omp̃s altius p̃sidet. su¬
perioris soci in celestib dignitatẽ tenent. Suꝑ chronũ uͦ similitudo ho¬
nr̃i ẽ gła redemptoris. Notaudũ gͦ qui ordo seruatur. Suꝑ aĩmalia enim
firmanĩtũ. suꝑ firmam̃tũ thronus. suꝑ thronũ homo describit᷑. qͥa
mus firmam̃ti nomine mediator dei & hominũ ꝓ assũpta humanitate
debet in telligi. quia sub unius appellatõne. solent ꝑ ꝓphetie spm̃ mul¬
ta signari. uox suꝑ firmam̃tũ facta est. que suꝑ bapti z atũ dñm de celo
sonuit̃ dicens. Tu es filius meus dilectus. inte cõplaeuit mihi. Uel sieut
mꝰ igitur qͦm̾ hanc uoeẽ animalia audiunt. & alas deponunt. Abba cue
ꝓ pħa requisitꝰ dicit. Domine audiui auditũ tuũ & timui. cõsideraui oꝑa

Expanded text:
 cognovit. Bene autem thronus lapidi sapphiro comparatur, quoniam lapis sapphirus aereum habet colorem. Virtutes ergo coelestium lapide sapphiro designantur, quia hi spiritus, quibus Deus omnipotens altius praesidet, superioris loci in coelestibus dignitatem tenent. Super thronum vero similitudo honostri est gloria Redemptoris. Notandum ergo, qui ordo servatur, super animalia enim firmamentum, super firmamentum thronus, super thronum homo esse describitur, quia mus, firmamenti nomine mediator Dei et hominum pro assumpta humanitate debet intelligi, quia sub unius nominis appellatione solent prophetiae spiritum multa signari, vox super firmamentum facta est, quae super baptizatum Dominum de coelo sonuit dicens: « Tu es Filius meus dilectus, in quo mihi complacui mus igitur quomodo hanc vocem animalia audiunt, et alas deponunt. Habacuc propheta requisitus dicat: Domine, audivi auditum tuum, et timui; consideravi opera
Abbreviated transcription (Latin):
loquam᷑. Ecce enĩ dr᷑. luii fieret uox suꝑ firmam̃tũ. stabant & sub nit̃te¬
bant alas suas. Qd̾ in loco hoc pͥmũ seiendũ ẽ. qͥa non sub mitt̾e ab inferio¬
ri ad superiora tend̾e̾. sed ad superiori ad inferioria alas deponert debet
in telligi. ꝓpt̾ hoc qd̾ p̃missimm ẽ. Cũ starent dimitebãtur penne eoꝵ. Que
rendum itaq nob̾ est. qͤ sit uox que suꝑ firmam̃tũ fit. S eandẽ uocẽ
meliꝰ in telligimꝰ. si abimis ad suꝑiora gradientes. quasi quib dã passib
ascendamꝰ. Sicut auditꝰ corporis excitat᷑ uoce. ita sensus m̃tis excitatur
in tellectu. quid de in teriorib agitur. uox gͦ ẽ. in m̃te. quasi quidam
sonus in telligentie. S sciendũ ẽ. quia nr̃is sensib aliquando uox carnis
loquitur. aliqñ uox anime. aliqũ uox firmam̃ti. aliqñ uox que super

Expanded text:
 stabant et submittebant alas suas. » Quo in loco hoc sciendum est quia submittere non ab inferiori ad superiora tendere, sed a superiori ad inferiora alas deponere debet intelligi, propter hoc quod praemissum est: « Cum starent, dimittebantur pennae rendum itaque nobis est quae sit vox quae super firmamentum fit. Sed eamdem vocem melius intelligimus, si, ab imis ad superiora gradientes, quasi quibusdam passibus ascendamus. Sicut auditus corporis excitatur voce, ita sensus mentis excitatur intellectu, qui de interioribus agitur. Vox ergo est in mente, quasi quidam sonus intelligentiae. Sed sciendum est quia nostris sensibus aliquando vox carnis loquitur, aliquando vox animae, aliq
Abbreviated transcription (Latin):
cissim sibi caruis debitũ soluiit. uitam̃ quid agere debonis operib de-¬
beant. non obliuiscuntur. S & si qua ut homines delinquuit. hec in ces¬
santer pis actib redimunt. Quia gͦ distincti fidelium ordines. ab exor¬
tu sc̃e eccłe usꝙ ad finẽ inundi cõcordit̃ uiuentes. ẽtra potestates aere¬
as dimieant. castra ambulabant. Et fit quasi quidẽ eastroꝵ sonitus.
quia in eis ad laudẽ omp̃tis dei. & uͥtutũ gladii. & arma miraculoꝵ sonãt.
De seĩs uͦ aĩmalib ad huc sub ditur. Cumꝙ starẽt. dimitebãtur penue
eoꝵ. Stant seã animalia. quando ea que dei st̃ intenta cõtẽplatõne con¬
siderant. S eoꝵ perne deponuitur. quia dum alta dei iudicia aspiciunt.
sue eis uͥtutes uilescunt. Qd̃ a ꝑte exponitur. eũ statĩ subditur. Nã eũ fie¬
rer uox suꝑ firmam̃tũ qd̾ erat suꝑ caput eoꝵ. stabant & sub mitebant alas
suas. firmam̃tũ superiꝰ sub incellectu duplici iudicauimꝰ exponẽdũ. Possũt

Expanded text:
m sibi carnis debitum solvunt, ut tamen quid Deo de bonis operibus debeant, nullatenus obliviscantur. Sed et si qua ut homines delinquunt, haec incessanter piis actibus redimunt. Quia ergo distincti fidelium ordines, ab exortu sanctae Ecclesiae usque ad finem mundi concorditer viventes, contra potestates aereas dimicant, castra ambulant; et fit quasi quidam castrorum sonitus, quia in eis ad laudem omnipotentis Dei et virtutum gladii et arma miraculorum sonant. De sanctis vero animalibus adhuc subditur: . Stant sancta animalia quando ea quae Dei sunt intenta contemplatione considerant: sed eorum pennae deponuntur, quia dum alta Dei judicia aspiciunt, suae eis virtutes vilescunt, quod aperte exponitur, cum statim subditur: « Nam cum fieret vox super firmamentum, quod erat super caput eorum, stabant et submittebant alas suas. » Firmamentum superius sub intellectu duplici judicavimus exponendum. Possunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis ꝓ einctu laborant. Alia castra sut̃ cũtinẽtiũ: atꝙ ab hoc nundo recedenti¬
un. qui contra malignoꝵ sp̃uũ bella cotidie in corde se p̃parant. Alia castra

Expanded text:
peris procinctu laborant. Alia castra continentium, atque ab hoc mundo recedentiperis procinctu laborant. Alia castra continentium, atque ab hoc mundo recedentium, qui contra malignorum spirituum bella quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
quid ad ũsũte. relinq ibi nuuꝰ tuũ aute altare. & uade prius recõcilia¬
ri fũĩ tuo. & tuẽ ueniens offeres inunꝰ tuũ. Eece adiscordantib accipe̾ non
uult sacfieiũ. ho locaustũ susciꝑe recusat. hinc gͦ ꝑ pẽdite quãtũ sit malũ
discordie. ꝓpter qd̾ & illud abieitur. ꝑ qd̾ culpa laxatur. Qͥa uͦ electis semꝑ
in caritate cũ iũc̃ti s̃. & ħ eadẽ eoꝵ carttas sonũ laudis reddit auctori malignis
uͦ spĩb idẽ antiquis suis hostib penã incutit timoris. recte nẽ de pẽnatis a¬
nimalib dicitur. Cum ambularẽt. quasi sonꝰ erat multitudinis. ut sonitus
& ħ eadem castra qͦmͦ ambulẽt uide̾. Castra enĩ multitudinis appellantur
exercitus. cũ in ꝓcinctu ꝑgunt. aut in ẽto quolibet loco iitiuere demon¬
strantur. Castris gͦ uia est uita p̃sentis scłi. om̃ib cũ corditer in uentib scĩs.
Auia aũ sũt castra p̃dicantium. qui huc illueꝙ ꝓ colligẽdis animab in scĩ o¬

Expanded text:
i munus tuum ad altare, et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . Ecce a discordantibus accipere non vult sacrificium, holocaustum suscipere recusat. Hinc ergo perpendite, quantum sit malum discordiae, propter quod et illud abjicitur, per quod culpa laxatur. Quia vero electi semper in charitate conjuncti sunt, et haec eadem eorum charitas sonum laudis reddit auctori, malignis vero spiritibus, id est antiquis suis hostibus poenam incutit timoris, recte nunc de pennatis animalibus dicitur: Cum ambularent, quasi sonus erat multitudinis, ut soniteadem castra quomodo ambulent videre. Castra enim multitudines appellantur exercitus, cum in procinctu pergunt, aut in certo quolibet loco in itinere demorantur. Castris ergo via est vita praesentis saeculi, omnibus concorditer viventibus sanctis. Alia autem sunt castra praedicantium, qui huc illucque pro colligendis animabus in sancti o