comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ud faciat nͥ semꝑ in t̾ra sit. & absq alis cibo
&e uentri seruiat. Attelob aut̃ saltem modi¬
cas assumit alas. & cũ in altũ uolare ñ possit
tam̃ de t̾ra exilire nitit᷑. & tandem ꝑueniens
in locustã uolitat quidẽ. sed ñ est ꝑpetuus
uolatꝰ eiꝰ. Deficientib enim pennis &e contra¬
ctis frigore etiã locusta considet. & considet
non in frugifera arbore & inuirentib foliis.
sed in sepe sentib uirgultisq contexta. siue in
maceria fortuitu huic inde lapide composita.
Consideremꝰ sapientes greciȩ & ȩgyptioꝵ atq
ꝑsarum. indoriq gimnosophistas &e samari¬
tanos. & uarias int̾ ipsos sententias. & udeos
phariseosq eoꝵ & saduceos. & ȩccłiȩ multipli-¬
ces hereses. & uidebimꝰ attelobum a t̾ra se
paululum sulleuantẽ. & uolantẽ locustam
quidẽ sed ñ pleno cursu. & quia ñ habet calorẽ
solis iusticiȩ. frigente dñĩ caritate sedere iN

Expanded text:
ud faciat, nisi semper in terra sit, et absque alis, cibo ud faciat, nisi semper in terra sit, et absque alis, cibo et ventri serviat: attelabus autem saltem modicas assumat alas, et cum in altum volare non possit, tamen de terra exsilire nitatur: et tandem perveniens in locustam, volitat quidem, sed non est perpetuus volatus ejus, deficientibus enim pennulis, et contractis frigore, etiam locusta considet, et considet non in frugifera arbore, et in virentibus foliis, sed in sepe, sentibus virgultisque contexta, sive in maceria fortuito hinc inde lapide composita. Consideremus sapientes Graeciae, et Aegyptiorum atque Persarum, Indorumque Gymnosophistas, et Samaritanos, et varias inter ipsos sententias: et Judaeos Pharisaeosque eorum, et Sadducaeos, et Ecclesiae multiplices haereses, et videbimus attelabum a terra se paululum sublevantem, et locustam volantem quidem, sed non pleno cursu: et quia non habeat calorem solis justitiae, frigente in Deum charitate, sedere in
Abbreviated transcription (Latin):
uideris eos totos terrȩ deditos sententiȩ leuitate
huc atq illuc discurrere: & ad sullimiͤa uolare
ñ posse. Cerne romam ce constantinopolim. cũ
priori nomine in opiã pristinã commutantem
Uide alexandriam ȩgypti caput: & cũ fuerit
boris ꝓpter aurigas & mimos. & istriones sedi¬
cio concitata. ruere popłminsimilitudinem
bruci. & totũ uitiis inhȩrentẽ leuitate sua.
&e ꝑmomenta mutatione sententiȩ huc¬
atq illuc uolitare. Tunc uere poteris dicere.
Brucus impetu abut & auolauit. Porro qđ seqͥt᷑.
ex ilut attelob & mixticius tuus quasi locu¬
sta: mixticiũ puto in hoc differre a bruco. qđ
hinc inde collectꝰ. Et quomꝰ alii sunt in urbib
ciues. alii ꝑegrini quib placet habitare in
urbe non sua: sic mixticiũ puto qui habitat
inniniue eos esse qui uident᷑ sibi uixta opini-¬
onẽ suã aliqua sequi dogmata ueritatis. & in
eo meliores esse bruco. qđ brucus nichil ali¬

Expanded text:
videris eos totos terrae deditos, sententiae levitate videris eos totos terrae deditos, sententiae levitate huc illucque discurrere, et ad sublimiora volare non posse. Cerne Romam et Constantinopolim cum priori nomine inopiam pristinam commutantem. Vide Alexandriam Aegypti caput, et cum fueritt rubori propter aurigas et mimos et histriones seditio concitata, ruere populum in similitudinem bruchi, et totum vitiis inhaerentem, levitate sua, et per momenta mutatione sententiae huc illucque volitare: tunc vere poteris dicere: Bruchus impetu abiit et avolavit. Porro quod sequitur, Exsilivit attelabus, et mixticius tuus quasi locusta, mixticium puto in hoc differre a brucho, quhinc inde 582 collectus. Et quomodo alii sunt in urbibus cives: alii peregrini, quibus placet habitare in urbe non sua: sic mixticium puto, qui habitat in Ninive, eos esse qui videntur sibi juxta opinionem suam aliqua sequi dogmata veritatis, et in eo meliores esse brucho, quod bruchus nihil ali
Abbreviated transcription (Latin):
locusta quȩ ascendit suꝑ sepem in die gelus. Sol
ordine hinc in de commixta. & quocunq impe¬
tus tulerit ruens bruco comparari paruo ani¬
mali &e innumerabili: & qui modicũ quid se
dr̃ CYͫ ciE Toc. & latine translatus est
in commixtum. quẽ nos possumus uulgus igno¬
bile & de diuersis gentib hinc inde popłm con¬
gregatum intelligere. idest nonciues sed ꝑegr¬
nos. unde & popłs isrł qui egrediebat᷑ exegypto.¬
opum ce uariarũ gentium habuisse narra t᷑.
ce hic gͦ ut itadicã cõmixtus niniue confertur
exilienti attelobo & locustȩ: quȩ in die frigoris
eo quod uolare ñ possit resideat in sepe: & postea
orto sole ce illius ardore calefacta exiliat. &
alias regiones auolans. nequaquam memine¬¬
rit sepis in quo tempore frigoris sederat.
sit intelligi. dicta sint. Cȩterum dubitare ñ
poteris. multitudinẽ hominũ quȩ ꝑlatã uiam
ꝑgens uersatur in mundo brucũ dicere: cum

Expanded text:
locusta quae ascendit super sepem in die gelu: sol olocusta quae ascendit super sepem in die gelu: sol oordine hinc inde commixta, et quacumque impetus tulerit ruens, brucho comparari, parvo animali et innumerabili, et qui modicum quid   et Latine translatus est in commixticium, quem nos possumus vulgus ignobile, et de diversis gentibus hinc inde populum congregatum intelligere, id est, non cives, sed peregrinos. Unde et populus Israel qui egrediebatur ex Aegyptoopum et variarum gentium habuisse narratur. Et hic ergo, ut ita dicam, mixticius Ninive, confertur exsilienti attelabo et locustae, quae in die frigoris eo quod avolare non possit, resideat in sepe, et postea, orto sole, et illius ardore calefacta exsiliat, et ad alias regiones avolans, nequaquam meminerit sepis, in qua tempore frigoris sederat. sit intelligi, dicta sint. Caeterum dubitare non poteris, multitudinem hominum, quae per latam viam pergens, versatur in mundo, bruchum dicere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ris: nonsolũ ardentia inimici iacula te uorabuN.
sed & gladius int̾ficiet: & insimilitudinẽ locu¬
starũ quicquid in te uidebat᷑ iurens & naturȩ
bono sponte germinans auaro dente consumet:
re suo. ita &e tũ grauata pondere peccator detra¬
heris in t̾rã. Igitur nẽ talia & tanta patiaris :
multiplicare ut brucus. Ꝙ quantũ ille habet nu¬
merũ: tantas &e tũ habeto uirtutes. Quȩ enim
multiplicasti negotiationes tuas. & omĩ genere
quasi cȩlestia cuperes possidere ꝑfas & nefas
ꝑituras tibi diuitias congregasti: debes multitu¬
dinẽ peccator multitudine exȩquare uirtutũ.
Supra uixta hebraicum usq adillum locũ uenerã¬
Col ortus est & auolauer̃t: & non est cognitꝰ locus
earũ ubi fuerint. & quid mͥ uideret᷑ in contex¬
tu ipsius sermonis dixitunc. quia. Lxa. ꝓprii
sensus uidentur habere principiũ. Hunc posito
eoꝵ testimonio: coeptȩ explanationis ordinem

Expanded text:
ris, non solum ardentia inimici jacula te vorabunt; ris, non solum ardentia inimici jacula te vorabunt; sed et gladius ejus interficiet, et in similitudinem locustarum, quidquid in te virens videbatur, et naturae bono sponte germinans, avaro dente consumet re suo: ita et tu gravata onere peccatorum, detraheris in terram. Igitur ne talia et tanta patiaris, multiplicare ut bruchus, et quantum ille habet numerum, tantas tu habeto virtutes. Quae enim multiplicasti negotiationes tuas, et omni genere quasi coelestia cuperes possidere per fas et nefas perituras tibi divitias congregasti, debes multitudinem peccatorum multitudine exaequare virtutum. Supra juxta Hebraicum usque ad illum locum veneraSol ortus est, et avolaverunt: et non est cognitus locus earum ubi fuerint. Et quid mihi videretur in contextu ipsius sermonis dixi. Nunc quia LXX proprii sensus videntur habere principium, posito  testimonio, coeptae explanationis ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
munitionis attrahe tͥ. De sermone dĩ dr̃. ut
circundet sibi quasi murũ firmissimũ scriptu¬
rarũ doctrinã rationẽq ne ad interiora eius
possit hostis irrumꝑe. Obtine in quit muni¬
tiones tuas. Quicquid habes inte ꝑnaturam
bonũ &e optimũ. cor doctoris in te seruet
Exordium hoc infelix anima niniue indefensio¬
nẽ tui tene: nec patiaris de principali cordis ef
de anima quȩ infixa in luto corporis & paleis
detur hoc ad eam dici. Sustine tẽptationes &
inuirias quib tradita es: & poenas quas merito tuo
pateris quia ꝑuacua huius mundi ce fragilia
graderis negotia scias te ꝓremedio sustinere. si
tam̃ obtinueris suꝑ laterẽ. & carnẽ animȩ imꝑio
subiugaueris. Deniq sequitur. Ibi comedet te
ignis. Sinon fueris suꝑ laterẽ & dominationẽ
habueris in carne. sed manseris in latere & ama¬
ueris paleas. & in carne aut uixta carnẽ uixe¬

Expanded text:
munitionis attrahe tibi, de sermone Dei dicitur, ut munitionis attrahe tibi, de sermone Dei dicitur, ut circumdet sibi quasi murum firmissimum Scripturarum doctrinam atque rationem, ne ad interiora ejus possit hostis irrumpere. Obtine, inquit, munitiones tuas. Quidquid in te habes per naturam bonum, et optimi conditoris in te servat exordium, hoc infelix anima Ninive, in defensionem tui tene, nec patiaris de principali  ἡγεμονικῷ cordis effde anima, quae infixa in luto corporis et paleis detur hoc ad eam dici: Sustine tentationes, injurias, quibus tradita es: poenas quas merito tuo pateris; quia si super vacua hujus mundi et fragilia graderis negotia, scias te pro remedio sustinere, si tamen obtinueris super laterem, et carnem animae imperio subjugaveris. Denique sequitur: Ibi comedet te ignis. Si non fueris super laterem, et dominationem non habueris in carnem, sed manseris in latere, et amaveris paleas, et in carne juxta carnem vixe
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rȩ suȩ. Non enĩ amicis animȩ suȩ: sed inmnicis
aꝑuit portas t̾rȩ ninuie. Quod si &e hi qui pͥn¬
cipes putant᷑ inpopło eadẽ fecerint: de his qͦq
dicere non timebis. Duces popłi mei. de domo
delitiarũ eiecti sunt. Si aut̃ uideris eos uolu¬
ptatib & hinc inde ambiente luxuria
prepeditos. nullam habere miscđiam in pau¬¬
pes. nec de popło dĩ esse sollicitos: aptabis eis qđ
sequitur. Quidormiunt suꝑ lectos eburneos: &
fluunt uoluptate instratis suis. Qui cõmedunt
edos de gregib: & de armentis uitulos lacten
tis delibuti sunt. & ñ patiebant᷑ quicquã suꝑ
contritione ioseph. Porro qđ dr̃ cõmedet ignis
uectes tuos. huiuscemodi est. Si quid naturalis
honi in anima tua uidebat᷑. eẽ: qđ insimilitu¬
dine uectiũ hostes qui ꝑportas sensuũ tuoꝵ
conabantur irrũꝑe. ꝓhibere posset & repellere:
hochabylonio igne succensum est. Nec non aqͣm

Expanded text:
terrae suae, non enim amicis animae suae, sed inimicis terrae suae, non enim amicis animae suae, sed inimicis aperiunt portas terrae Ninive. Quod si et hi qui principes putantur in populo, eadem fecerint, de his quoque dicere non timebis: Duces populi mei de domo deliciarum suarum ejecti sunt. Si autem videris eos voluptatibus, et hinc inde ambiente luxuria praepeditos, nullam habere misericordiam in pauperes, nec de populo Dei esse sollicitos, aptabis eis quod sequitur: Qui dormiunt super lectos eburneos: et fluunt voluptate in stratis suis: qui comedunt haedos de gregibus, et vitulos lactentguentis delibuti sunt; et non patiebantur quidquam super contritione Joseph . Porro quod dicitur: Comedit ignis vectes tuos, hujuscemodi est: Si quid naturalis boni in anima tua videbatur esse, quod in similitudinem vectium, hostes qui per portas sensuum tuorum conabantur irrumpere, prohibere posset et repellere, hoc Babylonio igne succensum est. Nec non, 580 aquam
Abbreviated transcription (Latin):
płs eius ꝑuisum & auditũ & om̃s reliquos sen¬
sus. quasi ꝑ latã & spaciosam uiã quȩ ducit ad
mortẽ corporales quęrens caꝑe uoluptates. qͥb
claudunt homines dĩ portas suas obturantes
aures ne audiant iudiciũ sanguinis. cludentes
ocłos ne uideant iniquitatẽ oꝑantes. nares
ne unguenta pͥma in effeminationẽ animȩ
suȩ odore suscipiant. cludentes os gulȩ & uen¬
tris abdita & a tactu molli retrahentes ma¬
nus suas. ne ad libidinẽ uent̃ exestuans iN
femineos ardentẽ animã cogat amplexus.
Qui aut̃ homines dĩsunt: apiunt sensus suos.
id est portas cȩlestis ierłm: ut ad eas ingrediat᷑
sermo dĩ. Malarũ portarũ illud exemplũ :.
Qui exaltas me de portis mortis. Bonarũ aut̃.:
ut annunciem om̃s laudationes tuas. in portiᷤ
filiȩ syon. Quando uideris amatorẽ uolupta¬
tum magis quã amatorẽ dĩ. & luxuriȩ dedi¬
tũ: statim de eo dicito. In imicis suis aꝑuit portas

Expanded text:
ulus ejus per visum et auditum, et omnes reliquos senulus ejus per visum et auditum, et omnes reliquos sensus, quasi per latam et spatiosam viam quae ducit ad mortem , corporales quaerens capere voluptates, quibus claudunt homines Dei portas suas, obturantes aures, ne audiant judicium sanguinis, claudentes oculos suos ne videant iniquitatem, obturantes nares, ne unguenta prima in effeminationem animae suae odore suscipiant: claudentes os gulae, et ventri avido, et a tactu molli retrahentes manus suas, ne ad libidinem venter exaestuans, in femineos ardentem animam cogat amplexus. Qui autem homines Dei sunt, aperiunt sensus suos, id est, portas coelestis Jerusasalem, ut ad eos ingrediatur sermo Dei. Malarum portarum illud exemplum est: Qui exaltas me de portis mortis. Bonarum hoc: Ut annuntiem omnes laudes tuas in portis filiae Sion . Quando videris amatorem voluptatum magis quam amatorem Dei, et luxuriae deditum, statim de eo dicito: Inimicis suis aperuit portas
Abbreviated transcription (Latin):
generet. Si mulq considera: qđ ȩgyptius in¬
ꝑator uiros hebreor nonpossit occidere: nec
eos qui ia m egressi sunt de infantia. sed quoꝵ¬
ȩtas adtenera est. & molle corpus. & ꝓfectus
incipiens. Scit enim non posse nutri feminas.
nisi interfecti fuerint masculi. Uult itaq in
hebreis quicquid forte est & uirile hoc gurgite
sui fluminis suffocare: ut quȩ feminea sunt
liberius sola succrescant. Qđ aut̃ sequit᷑. inimi¬
cis tus aꝑiendo aꝑient᷑ portȩ terrȩ tuȩ: intelli.¬
gere poteris assumens de ieremia testimonium
seres demonstrari. & has ipsas ad sensus referes.
Sciens enĩ sermo diuinus duplices. eẽ. sensus ad
distinctionẽ maloꝵ sensuũ in ꝑuerbus ait.
Sensum diuinũ inuenies. Sensũꝰ aut̃ hic ñ accipi.
sunt. uisus. odoratꝰ. gustus. tactus. auditꝰ. Portę
itaq t̾rȩ niniue. corporales sensus intelligant᷑.
Portȩ aut̃ ierłm cęlestis: omĩs sensus diuinꝰ. &
de suꝑnis ueniens. Has portas niniue aꝑit po.¬

Expanded text:
generet. Simulque considera quod Aeqyptius imperator viros Hebraeorum non possit occidere, nec eos qui jam egressi sunt de infantia, sed quoetas adhuc tenera est, et molle corpus, et profectus incipiens: scit non posse nutriri feminas, nisi interfecti fuerint masculi. Vult itaque in Hebraeis quidquid forte est et virile, hoc gurgite sui fluminis suffocare, ut quae feminea sunt, liberius sola succrescant. Quod autem sequitur: Inimicis tuis apertione aperientur portae terrae tuae, intelligere poteris, assumens de Jeremia testimonium,seres demonstrari, et has ipsas ad sensus referes. Sciens enim sermo divinus duplices esse sensus, ad distinctionem malorum sensuum, in Proverbiis ait: Sensum divinum invenies. Sensum autem hic non accipiasunt, 579 visus, odoratus, gustus, tactus, auditus. Portae itaque terrae Ninive, corporales sensus intelligantur: portae autem Jerusalem coelestis, omnis sensus divinus et de supernis veniens. Has portas Ninive aperit pop
Abbreviated transcription (Latin):
in quem non irruerit siue suꝑuenerit malicia
niue pastores habet & fortes. & omĩs falsa
doctrina &e mendax opinatio scientiȩ. a
Cy ͫ ͫ ciłc t oͦgͣ. uenit. tiendũ est ne for¬
te nullus sit suꝑ quem non malicia. ẽyͫ ci¬
R tͣ .iͥ. uenerit. Et diligent̃ obserua: quia ñ dixe¬
rit inquẽ ñ intrauit maliciatua. eygͣ cͥi¬
Lͨ t fi. sed in quẽ non suꝑuenit. Sepe enĩ nobis
falsorum doginatũ iacula suꝑueniunt: &¬
quasi in archanũ animȩ intrare desiderant.
Sed concludentib nobis portas suꝑuenit qͥdẽ
semꝑ hoc facit. sed auxiliante dño & omi cu
sed ingredi non potest

Expanded text:
in quem non irruerit, sive supervenerit malitia in quem non irruerit, sive supervenerit malitia nive pastores habet et fortes, et omnis falsa doctrina et mendax opinatio scientiae a symmicto venit, timendum est ne forte nullus sit super quem non malitia συμμίκτου venerit. Et diligenter observa, quia non dixerit: In quem non intravit malitia tua, σύμμικτε, sed in quem non supervenerit. Saepe enim nobis falsorum dogmatum jacula superveniunt, et quasi in arcanum animae intrare desiderant: sed claudentibus nobis portas, supervenit quidem semper hoc facit: sed auxiliante Christo Dominosed ingredi non potest
Abbreviated transcription (Latin):
montes confugerit. & in huiuscemodi
montiũ fuerit lectione uersatꝰ. siñ inuene.¬
bitur quia confugerit ad montes. & magistro¬
rum desidia coarguetur. Infert enĩ. Et non
erat qui susciꝑet. Sequitur. Non est sanitas con¬
tritioni tuȩ. tumet plaga tua. Propterea mix¬
ticius niniue sanari non potest quia suꝑbiam
non deponit. & recens semꝑ uulnus est: & coti¬
die diabolo feriente ꝑcutitur. Et post hec om¬
nia: non est sanitas contritioni eiꝰ. Licet enim
sibi sanus esse uideatur: tamen anima eius
fracta est &e contrita. ꝑcutiente desuꝑm alleo
totius terrȩ. Et non sanatur: quia semꝑ erecta
est. Si aut̃ humilietur & se. xp̃o subiciat. cor
Oñs qui audierunt nuncium tuũ. plaudent
manib suꝑte. Suꝑ quem enĩ ñ irruit malicia
supplicia sustinere : om̃s qui audierint nunci-¬
um consono crepitu & uocali ut itadicam
oꝑum sono atq concentu. insultabunt tͥ atq
gaudebunt. Hullus enĩ est aut certe rarus.

Expanded text:
montes confugerit, et in hujuscemodi montes confugerit, et in hujuscemodi montium fuerit lectione versatus, si non invenebitur, quia confugerit ad montes, et magistrorum desidia coarguetur: infert enim, et non erat qui susciperet. Sequitur: Non est sanitas contritioni tuae, tumet plaga tua. Propterea mixticius Ninive sanari non potest, quia superbiam non deponit, et recens semper vulnus est, et quotidie diabolo feriente percutitur. Et post haec omnia non est sanitas contritioni ejus: licet enim sibi sanus esse videatur, tamen anima ejus fracta est et contrita, percutiente desuper malleo totius terrae, et non sanatur, quia semper erecta est. Si autem humilietur, et se Christo subjiciat: Cor Omnes qui audierunt nuntium tuum, plaudent manibus super te. Super quem enim non irruit malitia supplicia sustinere, omnes qui audierint nuntium, consono crepitu et vocali, et ut ita dicam operum sono atque concentu, insultabunt tibi, atque gaudebunt. Nullus enim est aut certe rarus,
Abbreviated transcription (Latin):
audier̃ eã de ephrata. id est de frugifera
eccła. neq inuenerunt eã in condensis silua¬
rum. Nonsolum aut̃ pastores mixticii huius
&e locustȩ quȩ imminente glacie sed &e iN
sepib dormitauerunt: sed a rege quoq sunt
assyrio consopiti. Scit enim rex assyrius.
non posse se oues decipe: nisi pastoreᷤ ante
consopierit. Semꝑ diaboli studium est:
premit. quos saluator suscitans. ait. Uigila¬
te & orate: ne intretis intemptationem.
Et rursum. Qđ uob dico. omĩb dico. Uigilate.
Etłnon cessat semꝑ consopiri: uigilantes. quos
mine syrenarum illicit ad dormiendum.
excitat sermo diuinus & dicit. Surge qui
dormis &e eleuare: & illuminabit te xp̃c.¬
naduentu gͦ xp̃i & sermonis dĩ &e doctrinȩ
eccłasticȩ. &e consummationis niniue spciõ¬
sissimȩ quondã meretricis. eleuabit᷑ &e ꝓsꝑa.¬
bitur popłs qui sub magistris ante fuerat
consopitus. & ibit ad montes scripturarũ.

Expanded text:
audierunt de Ephrata, id est, frugifera audierunt de Ephrata, id est, frugifera Ecclesia; nec invenerunt eam in condensis sylvarum. Non solum autem pastores mixticii hujus, et locustae, quae, imminente glacie, sedet in sepibus, dormitaverunt; sed a rege quoque sunt Assyriorum consopiti. Scit enim rex Assyrius non posse se oves decipere, nisi pastores ante consopierit. Semper diaboli studium est, i sopore premit, quos Salvator suscitans ait: Vigilate et orate, ne intretis in tentationem . Et rursum: Quod vobis dico, omnibus dico: vigilate . Et quia non cessat semper consopire vigilantes, quoscmine Sirenarum illexerit ad dormiendum, excitat sermo divinus, et dicit: Surge qui dormis, et elevare, et illuminabit te Cadventu ergo Christi et sermonis Dei et doctrinae ecclesiasticae, et consummationis Ninive, speciosissimae quondam meretricis, elevabitur et properabit populus, qui sub magistris ante fuerat consopitus: et ibit ad montes Scripturarum,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant supplantatione decepti. Aut nullus
enĩ aut rarus est: quẽ ñ tu aliquando dece.¬
ꝑis. & ꝑquẽ non transierit malicia tua.
Et notandum: quia in quocunq steterit malicia
diaboli. non possit insultare ruinȩ eiꝰ & uul¬
neri. cum fit de pastorib & de popło regis
assyrii. sed in quocunq ꝑtransierit ille iN
hebraicum. qđ hucusq de mundiruna di.¬
ctum est: nouissime de ipsius quoq diaboli qͥ
princeps mundi fuit. mundus enĩ inmaligno
positus est: plaga &e uulnere prȩdicat᷑. Apud
ut dormirent: a rege sint assyrio consopiti.
Atq ita fiat ut dum apud eos describitur qͥd
ipse patiat᷑: de diaboli uulnere &e plaga &
interfectione sit tacitum. Ue itaq hit̃: qui
puersarum doctrinarũ mastri sint inniniue.
Et congrue ad eos dr̃ dormitauerunt pasto¬
res tui. deder̃ somnum ocłis suis. & palpebris
suis dormitationem. & ꝓpt̾ea non inuener̃
locum dno. neq tabernaculum dõ iacob. neq

Expanded text:
fuerant supplantatione decepti; aut nullus fuerant supplantatione decepti; aut nullus enim, aut rarus est, quem non tu aliquando deceperis, et per quem non transierit malitia tua. Et notandum quod in quocumque steterit malitia diaboli, non possit insultare ruinae ejus et vulneri, cum sit de pastoribus et populo regis Assyrii; sed in quocumque pertransierit, ille insHebraicum quidem hucusque de mundi ruina dictum est: novissime de ipsius quoque diaboli, qui princeps mundi fuit: Mundus enim in maligno positus est, plaga et vulnere praedicatur. Apuderint, et ut dormirent, a rege sint Assyrio consopiti; atque ita fit, ut dum apud eos describitur quid ipse patiatur, de diaboli vulnere et plaga et interfectione sit tacitum. Vae itaque his qui perversarum doctrinarum magistri sunt in Ninive. Et congrue ad eos dicitur: Dormitaverunt pastores tui : dederunt enim somnum oculis suis, et palpebris suis dormitationem. Et propterea non invenerunt locum Domino, neque tabernaculum Deo Jacob. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
qui quondam głabundus dixerat. fortitudine
faciam. & sapientia intellectꝰ auferã t̃minos
gentium. & uires earũ depascar. & cõmouebo
ciuitates quȩ habitant᷑. & dicatur ei. Oluci¬
ferqui mane oriebaris. qui mittebas igniculos
tuos a deunctas gentes. quomͦ cecidisti &e n
t̾rã contritus es: Destructa est ciuitas nini-
uen speciosa & potens. in qua tantũ tibi imꝑiũ
presumebas: ut filio quoq dĩ auderes dicere.
Hȩc omĩa tradita sunt mͥ. Si ꝓcidens adoraue.¬
pastores tui: qui non pascebant᷑ homines in
salutẽ. sed nutriebant eos int̾fectioni tuȩ:
ut saginatiores hostias deuorares. Omĩs po¬
płs tuus &e turba popłoꝵ quȩ te quondam
colebat deseruit te & urbem tuã: confugit
se latibulis collocauit. Et interim nullus tuoꝵ
ducũ est: qui turbam tuã quondã ad se reuo-¬
cet. Plaga tua &e uulnus tuũ toto orbe ꝑsonu¬
it: om̃s insultauerunt tibi. qui tua quondã

Expanded text:
qui quondam gloriabundus dixerat: Fortitudine qui quondam gloriabundus dixerat: Fortitudine faciam, et sapientia intellectus auferam terminos gentium, et vires earum depascar, et commovebo civitates quae habitantur , et dicatur ei: O Lucifer, qui mane oriebaris, qui mittebas igniculos tuos ad cunctas gentes: quomodo cecidisti in terram, et contritus es ? Destructa est Ninive civitas tua speciosa et potens, in qua tantum tibi imperium praesumebas, ut Filio quoque Dei auderes dicere: Haec omnia tradita sunt mihi: si procidens adoravees et reguli tui, qui non pascebant homines in salutem, sed nutriebant eos interfectioni tuae, ut saginatiores hostias devorares. Omnis populus tuus et turba populorum, quae te quondam colebat, deseruit te et urbem tuam, et confugit atque doctorum latibulis collocavit, et interim nullus tuorum ducum est, qui turbam tuam quondam ad se revocet. Plaga tua et vulnus tuum toto orbe personuit: omnes insultaverunt tibi, qui tua quondam
Abbreviated transcription (Latin):
sit curari manu. Onĩs qui niniuen subrutam.
&e assyriũ regẽ suꝑatũ audierint. & potentis¬
simam urbẽ ce regẽ dominatorẽ quondam
sanguine uolutari: uel stupebunt ꝓpt̃ rei
magnitudinẽ & insperatũ nuncium. &
compriment manus suas. uel certe ꝓpter
magnitudinem gaudii insultantes tͥ applau¬
dent manib & quodam gaudii strepitu con¬
crepabunt. Nullus enĩ est qui possit suꝑte do.¬
lere &e euersioni &e uulnerituo donare lacri¬
mas: quia nullus est suꝑ quem tua malicia
ñsemꝑ transierit. Et pulchre transierit.
Noneniꝰ potest malicia regis assyrii in hostib
eius uigit᷑ manere. Huc usq hystoriȩ ordo sit
textus. Debemus aut̃ & iuxta hebraicum an-¬
tequam editionẽ. Laix. disseramꝰ. in illis enim
longe alius & diuersus est sensus. paululum ab
hystoria insullime conscendere. & docere qd̃
inultima ꝓphetia naum apostrophe ad dia¬
bolum fiat. sensum magnũ pͥncipẽ assyrioꝵ.

Expanded text:
sit curari manu. Omnes qui Niniven subrutam, sit curari manu. Omnes qui Niniven subrutam, et Assyrium regem superatum audierint; et potentissimam urbem et regem dominatorem quondam sanguine volutari, vel stupebunt propter rei magnitudinem, et insperatum nuntium, et compriment 584 manus suas, vel certe prae magnitudine gaudii insultantes tibi applaudent manibus et quodam gaudii strepitu concrepabunt. Nullus enim est qui possit super te dolere, et eversioni et vulneri tuo donare lacrymas: quia nullus est super quem tua malitia non semper transierit. Et pulchre transierit: non enim potest malitia regis Assyrii in ostibus ejus jugiter permanere. Hucusque historiae ordo sit textus. Debemus autem et juxta Hebraicum, antequam editionem Septuaginta disseramus in illis enim longe alius et diversus est sensus, paululum ab historia in sublime conscendere, et docere quod in ultima prophetia Naum, ἀποστροφὴ ad diabolum fiat, sensum magnum, principem Assyriorum,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quia suꝑ quem ñ intrauit malicia tua semꝑ:
N on est mirum si dormitauer̃ pastores turex
assur qui dominatꝰ es in niniue. & sepeli ant᷑
uel uagent᷑ principes tui. reguli scilicet &
omĩum gentiũ duces qui tibi antea seruiebant:
cum popłs tuus mulieres fuerint in medio .ei.¬
uitatis tuȩ : & inimicis tus aꝑtȩ sint portȩ
eius. & omĩs multitudo suꝑ murũ sedens locu¬
stȩ sit comparata: quȩ quasi illucescente sole
de ꝓpugnaculis. & inimicis terga uerterit:
nec inuentus est locus eiꝰ. Irato itaq dõ. quia
popłm eiꝰ uastaueras o assur & sullimaueras
usq ad cȩlũ nidum tuũ. unde & magnꝰ sensus
diceris. destructa est ciuitas tua. & cunctis
principib int̾fectis qui resistere poterant ad.¬
uersariis: reliquus popłs imbellis & ignobilis
disꝑsus est in montib. & nemo deducib in¬
ueniri potest qui congreget eos. & decollectis
rursum cogat exercitum. Non est obscurum
uulnus tuum: nec talis plaga quȩ medici pos¬

Expanded text:
 quia super quem non irruit malitia tua semper? Non mirum est, si dormitaverunt pastores tui, o rex Assur, qui dominatus es in Ninive, et sepeliantur, vel vagentur principes tui, reguli scilicet, et omnium gentium duces, qui tibi antea serviebant: cum populus tuus mulieres fuerint in medio civitatis tuae; et inimicis tuis apertae sint portae ejus, et omnis multitudo super murum sedens locustae sit comparata, quae quasi incalescente sole,de propugnaculis, et inimicis terga verterit, nec inventus sit locus ejus. Irato itaque Deo, quia populum ejus vastaveras, o Assur, et sublimaveras usque in coelum nidum tuum, unde et magnus sensus diceris, destructa est civitas tua. Et cunctis principibus interfectis, qui resistere poterant adversariis, reliquus populus tuus imbellis et ignobilis dispersus est in montibus, et nemo de ducibus inveniri potest qui congreget eos, et de collectis rursum cogat exercitum. Non est obscurum vulnus tuum, nec talis plaga quae medici pos
Abbreviated transcription (Latin):
Idñs omp̃s. & succendã in fumo multitudidiẽ tuã.
I& leones tuos comedet gladius. Et auferã de t̾ra
uniuersa quȩ dicta sunt me auctore patieris.
Ego dñs succendam usq ad fumũ & consũmatio¬
nẽ currus tuos: & nobiles quosq atq subregulos
gladio faciam deuorari. Nequaqͣm t̾ras ultra
uastabis. nec tributa exiges: nec audientur ꝑ
Sed & ad mundũ hec ipsa dicunt᷑: in quo est
multitudo quȩ ꝑlatã & spaciosam uiã ꝑgit
ad mortẽ. Quã cõminat᷑ dñs igni suecensam.
fumo suȩ maliciȩ suffocari. Et bonitate eiꝰ nimia:
leones quoq comedet gladius. Uiuens sermo dĩ
& acutus est: &e ex omĩ parte limatus. Nec ñ polli.¬
cetur auferre se de t̾ra predam eiꝰ: ut nemo exin¬
de capiat᷑ inniniue. Et quasi clemens tollit ma¬
la oꝑa &e cõpͥmit ea: ne uoa &e sonitus eoꝵ ultra

Expanded text:
nipotens: et succendam in 562 fumo multitudinem tuam, et leones tuos comedet gladius, et auferam de terra universa quae dicta sunt, me auctore, patieris. Ego Dominus succendam usque ad fumum et consumptionem currus tuos, et nobiles quosque atque subregulos gladio faciam devorari. Nequaquam terras ultra vastabis, nec tributa exiges, nec audientur peSed et ad mundum haec ipsa dicuntur, in quo est multitudo quae per latam et spatiosam viam pergit ad mortem , quam comminatur Dominus igne succensam, fumo suae malitiae suffocari ex vanitate ejus nimia. Leones quoque comedet gladius, vivens sermo Dei et acutus, et ex omni parte elimatus: nec non pollicetur auferre se de terra praedam ejus, ut nemo exinde capiatur in Ninive, et quasi clemens tollit mala opera et comprimit ea, ne vox et sonitus eorum ultra
Abbreviated transcription (Latin):
ordinationẽ alieno loco insertũ: qͣsi ꝑmeta
phoran referamus ad niniuen. ut sit ordo. Et¬
tu in ebriaberis. & non est finis fugȩ tuȩ. &
eris despecta. & cętera quȩ dicunt᷑ ad niniuen.¬

Expanded text:
ordinarie in alieno loco insertum, quasi per ordinarie in alieno loco insertum, quasi per ὑπέρβατον referamus ad Niniven, ut sit ordo: Et inebriaberis, et non est finis fugae tuae, et eris despecta, et caetera quae dicuntur ad Nini
Abbreviated transcription (Latin):
homines uidelicet in fideles. huic mundo pe.¬
nitus inhȩrentes senties supplicia: &e consopi¬
eris calice meo. Et cũilli quoq biberint qui
despicieris ame & quęres finẽ int̾ uitia &
ꝑ turbationes quȩ te p̃munt. & nichilo minꝰ
stationẽ. & finẽ multor maloꝵ reꝑire ñ po¬
teris: sed om̃s uoluntates tuȩ & dulcedines
ce potentiȩ seculares & dogmata quȩ tibi uideba¬
ris habere firmissima. deuorabunt᷑ a comedente.
de quo ꝑ parabolam dicit sanson. De comedente
exiuit cibus: & de forti egressum est dulce.
Tunc enĩ fortia quȩq tua. & quęq dulces fructꝰ
expectantium oculis ꝓmittebant ad pͥmam
arboris concussionem ruent in os diaboli deuo¬
rantis: a quo semꝑniniuẽ detenta fuerat & pos¬
sessa. Porro qđ pret̾misimus. & ñ est finis fu ge
tuȩ. quia ad niniuen dr̃. & int̾ ea quȩ de am.¬
mon scripta sunt positum est & uidet᷑ extra¬

Expanded text:
homines videlicet infideles, homines mundo pehomines videlicet infideles, homines mundo penitus inhaerentes, senties supplicia, et consopieris calice meo, cum illi quoque biberint qui despicieris a me: quaeres finem inter vitia et perturbationes quae te prement, et nihilominus stationem et finem malorteris; sed et omnes voluntates tuae et dulcedines, et potentiae saeculares, et dogmata quae tibi videbaris habere firmissima, devorabuntur a comedente, 574 de quo per parabolam dicit Samson: De comedente exivit cibus, et de forti egressum est dulce : tunc enim fortia quaeque tua, et quae dulces fructus spectantium oculis promittebant, ad primam arboris concussionem ruent in os diaboli devorantis, a quo semper Ninive tenta fuerat et possessa. Porro quod praetermisimus: Et non est finis fugae tuae, quia ad Niniven dicitur, et inter ea quae de Ammon scripta sunt, positum est, et videtur extra
Abbreviated transcription (Latin):
habet doctores incircũitu suo: quoꝵ deuen¬
tre manant flumina. cuius initiũ est mare.
Alectione quippe legis quȩ sine ligno xp̃i ama¬
rasit insimilitudinẽ marath. ad eiꝰ myste¬
riũ ꝑuenit᷑. Quȩ habet ȩthiopiã infortitu¬
dine. Aethiopia quippe prȩuenice manꝰ eiꝰ
dõ. & egyptũ: in qua dñs uenit innube leui.
libies : qui ante habitabant in arentib & po-¬
stea factis in auxilio eiꝰ. & hȩc gͦ si non se atten¬
derit. & omĩ diligentia custodierit corsuũ:
captiua ducet᷑. & planget filios suos. Paruuli
quoq eius qui ad huc inpͥncipus uiarũ sunt
nec ad medium itineris ꝑuener allidentur
in ipsis principib suis: & hostes seuissimi
p̾clara quȩq eius sorte sibi diuidere festina¬
bunt. & optimates quos principes & prȩ.¬
positos intelligere possumus uinctos con¬
terent. & grauissimo compedũ pondere com¬
peditos trahent in captiuitatẽ. Et tu gͦ niniue.

Expanded text:
tarum, et habet doctores in circuitu suo, quorum de ventarum, et habet doctores in circuitu suo, quorum de ventre manant flumina, cujus initium est mare. A lectione quippe Legis, quae sine ligno Christi amara est, in similitudine Merrhae ad ejus mysterium pervenitur, quae habet Aethiopiam in fortitudine: Aethiopia quippe praeveniet manus ejus Deo : et Aegyptum in quam Dominus venit in nube levi: et Libyes qui ante habitabant in arentibus, et postea facti sunt in auxilio ejus. Et haec ergo si non se attenderit, et omni diligentia custodierit cor suum, captiva ducetur, et planget filios suos. Parvuli quoque ejus, qui adhuc in principiis viarum sunt, nec ad medium itineris pervenerunt, elidentur in ipsis principiis suis: et hostes saevissimi praeclara quaeque ejus sorte sibi dividere festinabunt, et optimates quos principes et praepositos intelligere possumus, vinctos catet gravissimo compedum pondere praepeditos, trahent in captivitatem. Et tu ergo, Ninive,
Abbreviated transcription (Latin):
muri eiꝰ. nec habet ȩthiopiam & ȩgyptum
&e africã & libies foederatos. cũ hȩc omĩa iux¬
magis alexandriȩ coaptanda sint. & nusqͣm
potentissima ciuitas niniue: minori phy la¬
delfiȩ comparata. audiret a ꝓpħa. Nunquid
melior es: Cum aut̃ dr̃ nunquid melior es.
ostendit᷑ minor esse ea cui comparat᷑. & non
debere eam indigne ferre si capta sit: cũ ma¬
ior &e firmior ae potentiortã natura loci
quã iuris fortib ab eodem hoste sit suꝑata.
Quia uͦ niniuen & mundũ istũ int̾ p̃tatisumꝰ:
pͣcipit᷑ ei ut aptet & cõponat cordas suas. &
se ad lugubre carmen par&e. Pars enĩ filior
ammon quȩ multo melior fuerat quã niniuẽ.
& habitauerat suꝑflumina quia in errore
de p̃hensa est: poenas eam dicit sui sceleris
pependisse. Ac pͥmũ iuxta hystoriã alexan¬
driȩ dicendum qđ ammon int̾p̃tent᷑ popłi.:
&e sit sensus uxta leges allegoriȩ. Considera

Expanded text:
muri ejus, nec habet Aethiopiam et Aegyptum muri ejus, nec habet Aethiopiam et Aegyptum et Africam et Libyes foederatos, cum haec omnimagis Alexandriae coaptanda sint: et numquam potentissima civitas Ninive minori Philadelphiae comparata, audiret a propheta: Numquid melior es? Cui autem dicitur: Numquid melior es, ostenditur minor esse ea cui comparatur, et non debere eam indigne ferre si capta sit, cum major et firmior et potentior tam natura loci, quam viris fortibus, ab eodem sit hoste superata. Quia vero Niniven et 573 mundum istum interpretati sumus, praecipitur ei ut aptet et componat chordas suas, et se ad lugubre carmen paret: pars enim filiorum Amon quae multo melior fuerat quam Ninive, et habitaverat super flumina, quia in errore deprehensa est, poenas eam sui sceleris pependisse. Ac primum juxta historiam Alexandriae dicendum, quod Ammon interpretentur populi, et sit sensus juxta leges allegoriae: Considera
Abbreviated transcription (Latin):
ent᷑ in uiis ante parentũ ora ꝓstrati. & om̃s opes
eiꝰ sorte a uictorib diuident᷑. Nec quisquã de pͥn¬
cipib euadet : quia ferro & compedib uncient᷑.
&tu gͦ oniniue in ebriaberis: & diues quondam
quȩres requiẽ. & ñ inuenies. Om̃s bellatores
tui & uniuersa auxilia predȩ hostib erunt:
& sine ullo labore capient᷑ insimilitudinem
grossoꝵ ficus : quȩ concussȩ ñ in t̾rã ne saltem
paruus labor sit colligentiũ. sed statim in õs
deuorantis cadent. Hȩc dicta sint. Fiaẽa ꝙrͣa c̃¬
sitũ nob̾ est &e uulgatã editionẽ sequi: ne aliꝗ
uideamur. Ceterũ non satis mͥuidetur
congruere exemplum euersionis niniue
cum filiis loth: qui uocantur aman. Primum
enim amnion. dr̃ & non aman. Deinde aman.
quȩ nunc uocat᷑ phyladel fia. ñ est sita super
flumina. nec opes illius de maricongregant᷑.
quippe. quȩ in medio t̾rȩ sit : nec aquȩ sunt

Expanded text:
entur in viis ante parentum ora prostrati, et omnes opes entur in viis ante parentum ora prostrati, et omnes opes ejus forte a victoribus dividentur. Nec quisquam de principibus evadet, quia ferro et compedibus vincientur. Et tu ergo, o Ninive, inebriaberis, et dives quondam quaeres requiem, et non invenies. Omnes bellatores tui et universa auxilia praedae hostibus erunt, et sine ullo labore capientur in similitudinem grossorum ficus, quae concussae non in terram, ne saltem parvus labor sit colligentium, sed statim in os devorantis cadent. Haec dicta sint παραφραστικsitum nobis est, et Vulgatam editionem sequi, ne aliquvideamur. Caeterum non satis mihi videtur congruere exemplum eversionis Ninive cum filiis Loth, qui vocantur Amman. Primum enim Ammon dicitur , et non Amman: deinde Ammana, quae nunc vocatur Philadelphia, non est sita super flumina, nec opes illius de mari congregantur: quippe quae mediterranea sit, nec aquae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ apta niniue: quia nichiltibi ꝓderit species
& magnitudo quȩ p̃cipua habere te credis. nͥ te
aptaueris ad canendũ. Considera enĩ omnem
partem sortis filioꝵ ammon. & quȩcunq esti.¬
mant᷑ possidere bona: quomͦ eos ñ defenderint
ne irent incaptiuitatẽ. & ne paruuli eoꝵ alli.¬
derent᷑ in uiis. Quid ei ꝑfuerunt flumina.
iuxtaquȩ posita est urbs ammon: Quid exce-¬
ptis fluminib tanta puteoꝵ & fontiũ multi¬
tudo. incipiens a marimortuo. & uallans
regionẽ eius : Quid prebuere pͣsidui ȩthiopia
& egyptus. quondã foederatȩ eiꝰ: Quomͦi gͦ
illam ñ aduint auxiliũ socioꝵ: sic nec tuus
oniniue fugiendi finis erit: sed huc atq illuc
uastaberis. Quid loquor deȩthiopib & de ȩgypti is qui
pͣsules fuer̃ filioꝵ ammon. cũ etiã libies eifuer
foederati : & hȩc gͥ: ducetur in captiuitatem.
Paruuli aut̃ eiꝰ quia in grediñ ualebunt int̾fici.¬

Expanded text:
dinem apta, Ninive, quia nihil tibi proderit species dinem apta, Ninive, quia nihil tibi proderit species et magnitudo tua, quae praecipua habere te credis, nisi te aptaveris ad canendum. Considera enim  Al. ergo omnem partem sortis filiorum Ammon, et quaecumque aestimantur possidere bona, quomodo eos non defenderint, ne irent in captivitatem, et ne parvuli eorum alliderentur in viis. Quid ei profuerunt flumina, juxta quae posita est urbs Ammon? Quid, exceptis fluminibus, tanta puteorum et fontium multitudo, incipiens a mari Mortuo, et vallans regionem ejus? Quid ei praebuere praesidii Aethiopia et Aegyptus, quondam foederati ejus? Quomodo ergo illam non juvit auxilium sociorum: sic nec tuus, o Ninive, fugiendi finis erit, sed huc atque illuc vastaberis. Quod loquar de Aethiopibus, et de Aegyptiis 572 qui praesules fuerunt filiorum Ammon, cum etiam Libyes ei fuerint foederati? Et haec igitur ducetur in captivitatem, et parvuli ejus, quia ingredi non valebunt, interfici
Abbreviated transcription (Latin):
& libies inpresidio eius sint: ipse situs ꝓun¬
tiarũ &e urbis ostendit. Et hȩc gͥ quȩ m̃s inqͥt
ꝓpłia sermo describit. capietur a rege babylo¬
nio. & idem tuus atq illius uastator erit.
Quȩ iosephus quoq uidaicȩ scriptor hystoriȩ
inlibris suis refert. Paruuli eiꝰ allident᷑ in com.¬
pitis. nobiles diuident᷑ sorte uictoꝵ. & poten¬
tissimi quondã principes. captiui ducent᷑ in
catenis. Cũ gͦ hȩc passura sit alex andria ait
o niniue.: de eodem bibes calice. & in ebria.¬
beris. & consopita & iacens despicieris. Et in
tantamuenies necessitatẽ: ut a babyloniis
siue contra babylonios abinimicis tuis auxi¬
lium petas. Omĩa firmam̃ta tua & murun
sullime porrecti. & altitudines turriũ quas
nunc in expugnabiles putas. & uiri fortes &¬
bellatores tuiꝰ primitiuis ficis comparabunt᷑.
quȩ si concussȩ fuerint. leui tactu m os cadent
dr̃. Et est sensus. In ordinatũ & in compositum
tuũ &e in diuersa discrepans incordarũ similitu¬

Expanded text:
 Libyes in praesidio ejus sint, ipse situs provinciarum et urbis ostendit. Et haec igitur quam meus, inquit propheta, sermo describit, capietur a rege Babylonio, et idem tuus atque illius vastator erit. Quae Josephus quoque Judaicae scriptor historiae in libris suis refert. Parvuli ejus allidentur in compitis , nobiles ejus dividentur sorte victorum, et potentissimi quondam principes captivi ducentur in catenis. Cum ergo haec passura sit Alexandria, e tu, o Ninive, de eodem bibes calice, et inebriaberis, et consopita jacens despicieris, et in tantam venies necessitatem, ut a Babyloniis, sive contra Babylonios, ab inimicis tuis auxilium roges. Omnia firmamenta tua et muri in sublime porrecti, et altitudines turrium, quas nunc inexpugnabiles putas, et viri fortes bellatoresque tui, primitivis ficis comparabuntur, quae si concussae fuerint levi tactu, in os cadent dicitur. Et est sensus: Inordinatum et incompositum tuum, et in diversa discrepans, in chordarum similitu
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias negotiationis diuersoꝵ dogmatum.
putans eas clariores esse stellis. & magis fulgere
quã sidera cȩli. Hȩc ut dixi ad comp̃hendendũ
sensum a nobis dicta sint breuit̃: nunc ad exor-¬
dium capituli reuertentes. singula ut possumꝰ
explicemꝰ. Quis non dicat speciosã niniuen ani-¬
mã natura pulchram. luxuria & uoluptatib
huius scł delinitã. inmuliebres delitias ꝑue-¬
nisse. & uirilitate ꝑdita elanguisse infeminã:
Si enĩ iniusti anima inꝑfectũ uirũ ueniens. &
conditionis suȩ seruans rigorẽ adherensq dõ
unus cũ eo efficit᷑ sp̃s: cur ñe contrario anima
quȩ amat mundũ unũ cũ mundo fiat. & iN
molliciẽ redacta femineã: uirilẽ ꝑdiderit ri¬
gorem: Ego puto obhanc causã in exodo p̃ciꝑe
pharaonẽ. ut omẽ masculini qđ natũ esset ex¬
hebreis mutat᷑ in fluuium. femineũ uͦ uiuifi¬

Expanded text:
divitias et negotiationes diversorum dogmatum, divitias et negotiationes diversorum dogmatum, putans eas clariores esse stellis, et magis fulgere quam coeli sidera. 578 Haec, ut dixi, ad comprehendendum sensum a nobis dicta sunt breviter: nunc ad exordium capituli revertentes, singula ut possumus, explicemus. Quis non dicat speciosam Niniven, animam natura pulchram, luxuria et voluptatibus hujus saeculi delinitam, in muliebres delicias pervenisse, et virilitate perdita, elanguisse in feminam? Si enim justi anima in perfectum virum veniens, et conditionis suae servans rigorem, adhaerensque Deo, unus cum eo efficitur spiritus: cur non econtrario anima quae amat mundum, unum cum mundo fiat, et in mollitiem redacta femineam, virilem perdat  Al. perdiderit rigorem? Ego puto ob hanc causam in Exodo praecipere Pharaonem, ut omne masculinum quod natum est Hebraeis, mittatur in fluvium, e
Abbreviated transcription (Latin):
est: sustine iniuriã & necessitates corporis.
& conculcare abinimicis. & omĩa ad afficien¬
dam carnem quȩ poenitentia digna sunt
patere. Semel enĩ assumens lutũ &e paleas
& in anib: huius scłi negocus in uoluta: debes
desꝑare. Esto confidens: & corpus idest late¬
rem tuũ ꝓpt̃ assumptũ sermonẽ quasi aquã
inseruitutẽ redige. & subice tibi: ut dominẽ.¬
ris lateri tuo. Alioquin nisi hoc feceris: ui¬
uax te paulatim flamma consumet. uł iN
poena ꝑgehennã. uł ardentib inimici iacu¬
lis suscitata. Et non solũ igni uastaberis sed
gladius quoq comedet te: quasi locusta t̾rȩ
uirentia. Et hoc patieris. si non fueris suꝑlã
tere tuoq pondere pregrauata. Et omnem
ꝑdens uolatũ tota detraheris in t̾rã. Sicut
ultraire non quiuerit. Habeto itaq uirtutes
tam innumerabiles ut brucus: ne ita pon¬
dere tuo ad t̾ram detraharis ut brucus.
Quȩ uniuersa ꝑpessa es: qm̃ multiplicasti tibi

Expanded text:
est, sustine injuriam et necessitates corporis: est, sustine injuriam et necessitates corporis: et conculcare ab inimicis, et omnia ad conficiendam carnem, quae poenitentia digna sunt, patere. Semel enim assumens lutum, et paleas et inanibus hujus saeculi negotiis involuta, debes desperare: esto confidens, et corpus, id est, laterem tuum propter assumptum sermonem quasi aquam in servitutem redige, et subjice tibi, ut domineris lateri tuo: alioquin nisi hoc feceris, vivax te postea flamma consumet, vel in poenam per gehennam, vel ardentibus inimici jaculis suscitata: et non solum igni vastaberis, sed gladius quoque te comedet quasi locusta terrae virentia. Et hoc patieris si non fueris super laterem, tuoque pondere praegravata, et omnem perdens volatum, tota detraheris in terram, sicutultra ire non quiverit. Habeto itaque virtutes tam innumerabiles, ut bruchus: ne ita pondere tuo ad terram detraharis, ut bruchus. Quae universa perpessa es, quoniam multiplicasti tibi
Abbreviated transcription (Latin):
mab suis forte: nichil robustũ possident &
uirile. Unde inimici prȩualentes aduersum
hostia niniuiticȩ t̾rȩ mystice appellantur.
Habent aut̃ ex pͥma dĩ conditione etiã si qͥse
uitiis manciparunt occasionẽ cognoscendi
dm̃ quasi robustissimos uectes. quib oppilent¬
& claudant portas sensuum. Sed & ipsos come.¬
det ignis. qui sagittis est uallatꝰ ardentibus.
Quam obrẽ dr̃ adninuien. Hauri tͥ aqͣm. &
asꝑge te sermone atq ratione. & occasionib
intelligendi dm̃ exercendarũq uirtutum
quȩ tibi insitȩ sunt abutere ad proeliandũ
Uerum tu dissolutis manib idest oꝑib uolu¬
ptatis: quicquid in te habueras roboris ꝑdidi¬
sti. Quam obrem conuertere & age poenitentiã
& rursum obtine munitiones tuas. Et quia
semel ingressa es lutũ & clausa es corpore.
quod quasiterra &e paleis & aqua ita carnib
sanguine uienis. neruis. ossibq compactũ

Expanded text:
mabus suis forte, nihil robustum possident et mabus suis forte, nihil robustum possident et virile. Unde inimici praevalentes adversum ostia Niniviticae terrae appellantur. Habent autem ex prima Dei conditione etiam hi qui se vitiis manciparunt, occasionem cognoscendi Deum, quasi robustissimos vectes, quibus oppilent et claudant portas sensuum. Sed et ipsos consumet ignis, qui a sagittis est alatus ardentibus, quamobrem dicitur ad Niniven: Hauri tibi aquam, et asperge te sermone atque ratione, et occasionibus intelligendi Deum, exercendarumque virtutum, quae tibi insitae sunt, abutere ad praeliandum. Verum tu dissolutis manibus, id est, operibus voluptatis, quidquid in te habueras roboris, perdidisti: quamobrem convertere, et age poenitentiam, et rursum obtine munitiones tuas. Et quia semel ingressa est lutum, et clausa es corpore quod quasi terra et paleis et aqua, ita carnibus, sanguine, venis, nervis, ossibusque compactum
Abbreviated transcription (Latin):
astra cęli diuitias tuas: sicut locustȩ & bru¬
cus &e parua genimi na locustarũ quȩ uo¬
cantur attelobus. sole incalescente auolant.
nec reꝑunt᷑: sic & tu disꝑgeris. & fugies.
Natura enim hec locustarum est: ut infrigore
torpeant ꝑcalorem uolitent. Porro attelob
quem significantius comessorẽ int̾pretatꝰ est
aquila : parua locusta est inter locustã &
brucum & modicis pennis reptans potius qͣm
uolans: semꝑq subsiliens. Et obhanc causam
ubicunq orta fuerit usq ad puluerẽ cuncta
consumit. quia donec crescant penne ͤ abire
non potest. Hȩc iuxta hebraicum ꝓp̃t̃ faci
liorẽ lectoris intelligentiã. ipsa scripturȩ
calcans uestigia: manifestius explanaui.
sequens. pͥmum breuit̃ idest quasi epitome:
ce postea latius de singulis disserens. Popłs tu
eneruati sunt & uitus elanguer̾: ut imbecil¬
litati mulierũ comparent᷑. Nichil enĩ in ani¬

Expanded text:
astra coeli divitias tuas, sicut locustae et bruastra coeli divitias tuas, sicut locustae et bruchus, et parva genimina locustarum, quae vocantur attelabi  Al. adtelebi, sole incalescente, avolant, nec reperiuntur: sic tu dispergeris et fugies. Natura enim haec locustarum est, ut in frigore torpentes, per calorem volitent. Porro attelabus quem significantius comessorem interpretatus est Aquila, parva locusta est inter locustam et bruchum, et modicis pennis reptans potius quam volans, semperque subsiliens: et ob hanc causam ubicumque orta fuerit, usque ad pulverem cuncta consumit, quia donec crescant pennae, abire non potest. Haec juxta Hebraicum, propter lectoris faciliorem intelligentiam, ipsa Scripturae calcans vestigia, manifestius explanavi. sequens, primum breviter, id est, quasi in epitome, et postea latius de singulis disserens: Populus tuuenervati sunt, et vitiis elanguerunt, ut imbecillitati mulierum comparentur; nihil enim in ani