comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itaq uenientis ad oues qͤ ꝑierant domꝰ isrł: figurã gessit ipse uidas cũ iret ad tonden¬
das oues suas in thanna : qd int̾pretat᷑ deficiens. Iã enĩ defecerat pͥnceps ex uda.
& om̃e magisteriũ atq unctio uideorũ. ut ueniret cui repositũ erat. Uenit aut̃ cũ suo pas
tore odollamita. cui nom̃ erat hiras. Et int̾precat᷑ odollamites testimoniũ in aqͦ. Cũ hoc
plane testimonio dñs uenit habens qͥdẽ testimoniũ maiꝰ ioħe. sed tam̃ ꝓpt̾ oues infirmas
hoc testimonio usus ÷ in aqͣ. Nã & ipse hiras qͦd nom̃ illiꝰ pastoris fuit: int̾pretat᷑ fr̃is mei
eiꝰ. & helisabeth matris sue. eundẽq dñm & đm suũ. qͥa sic̃ ipse ait. ex plenitudine eiꝰ
accepit. Uidit oĩno. & ideo innatis mulierũ maior illo ñ erurrerit. qͥa ex õib p̃nuncianti

Expanded text:
itaque uenientis ad oues, quae perierant domus Israhel, figuram gessit ipse ludas, cum iret ad tondenitaque uenientis ad oues, quae perierant domus Israhel, figuram gessit ipse ludas, cum iret ad tondendas oues suas in Thamna, quod interpretatur "deficiens." iam enim defecerat princeps ex Iuda et omne magisterium atqutore Adollamite, cui nomen erat Hiras; et interpretatur Odollamites „testimonium in aqua.". cum hoc plane testimonio dominus uenit, habens quidem testimonium maius Iohanne, sed tamen propter oues infirmas hoc testimonio est usus in aqua. nam et ipse Hiras, quod nomen illius pastoris fuit, interpretatur "fratris mei eius et Elisabeth matris suae eundemque dominum et deum suum, quia, sicut ipse ait, ex plenitudine eius accepit. uidit omnino et ideo in natis mulierum maior illo non exsurrexit, quia ex omnibus praenuntiantibus
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃to illo mystice unctiõĩs. tanꝙͣ conuigali fed̾e coherebat: sed tanꝗͣ extͣneus
dñabat᷑. Quã potestatẽ a romanis & a cesare acceꝑat. Sic & eiꝰ filii tethrarche. qͦrũ
erat unꝰ herodes patris noie appellatꝰ. qͥcũ pilato in passione dñi concordauit. Isti
gͦ alienigene usq ad eo ñ deputabant᷑ in regno illo mystico iudeoꝵ. ut ipsi iudei pu¬
one romanorũ. Eͥppe etiam cesar rea erat ñ ꝓpͥe udeorũ. Sed ut xp̃m negarent & huuc
adularent᷑: ideo se tali uoce dãpnarunt. Illo gͦ tẽpore qͦ iã de tribu uide regnũ defe¬
cerat. ueniendũ erat xp̃o uͦ saluatori dño ñr̃o: qͥ ñ obesset multũq ꝓdesset. Sic enĩ
fuerat ꝓpħatũ. Nondeficiet pͥnceps ex uda. neq dur de femorib eiꝰ. donec ueniat cui re¬
tica unde xp̃i uocabant᷑ unctio ipsa defecerat. scdm ꝓpħiã etiã danielis. Tc̃ uenit

Expanded text:
sacramento illo mysticae unctionis tamquam coniugali foedere cohaerebat, sed tamquam extraneus sacramento illo mysticae unctionis tamquam coniugali foedere cohaerebat, sed tamquam extraneus dominabatur: quam potestatem a Romanis et a Caesare acceperat. sic et eius filii tetrarchae, quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei puone Romanorum ; quippe etiam Caesar rex erat non proprie Iudaeorum; sed ut Christum negarent et hunc adularent, ideo se tali uoce damnarunt. Illo ergo tempore, quo iam de tribu Iudae regnum defecerat, ueniendum erat Christo, uero saluatori domino nostro, qui non obesset multumque prodesset. sic enim fuerat prophetatum: non deficiet princeps ex Iuda neque dux de femoribus eius, donec ueniat cui retica — unde christi uocabantur — unctio ipsa defecerat secundum prophetiam Danihelis. tunc uenit
Abbreviated transcription (Latin):
Erũ n qͥb nicħ ꝓdest. cũ habeat unde ꝓdesse possit. atq id ꝑdat in t̾ra: Maiꝰ porro malũ
ablate uite qͦd significat pelliciꝰ. ꝙͦ ñ aduite qͦd significat meror eorũ. Ds̃ tñ ãbos
occidisse dictꝰ ÷. ubi figurat᷑ regnũ talib hominib abstulisse. Terciꝰ uͦ filiꝰ iude qͦd
flli mulieni ñ ungit᷑: significat tẽpꝰ ex qͦ reges plebi udeorũ ceꝑunt plebi uideoꝵ ñ
fieride tribu uda. Et ideo erat filiꝰ ude. sed eũ maritũ thamar ñ accipiebat. qͥa erit ead
Einfron ptinent sane ad hanc significationẽ iuri scĩ & iusti. qͥ lic& illo tẽpore fue¬
rint. ad nouũ tam̃ ꝑtinent tellam̃tũ ciui ꝓꝑħando scient̃ utiles fuerunt. qͥlis
d auid fuit. Eo sane tẽpore qͦ iã uidea ceꝑat reges ea tribu iuda ñ hab̾e: ñ ÷ cõpu¬
tandus hero des maior in regib eiꝰ: tanꝗͣ maritꝰ thaiar̃. Erat enĩ alienigena. nec ei

Expanded text:
us nihil prodest, cum habeat, unde prodesse possit atque id perdat in terra. maius porro malum est ablatae uitae, quod significat pellis, quam non adiutae, quod significat maeror eorum. deus tamen ambos occidisse dictus est: ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. tertius uero filius Iudae, quod illi mulieri nidem filius Iudae, sed eum maritum Thamar non accipiebat, quia erat eadem atur "dimissio eius." non pertinent sane ad hanc significationem uiri sancti et iusti, qui licet illo tempore fuerint, ad nouum tamen pertinent testamentum, cui prophetando scienter utiles fuerunt, qualis Dauid fuit. eo sane tempore, quo iam Iudaea coeperat reges ex tribu Iuda non habere. non est conputandus Herodes maior in regibus eius tamquam maritus Thamar; erat enim alienigena nec ei
Abbreviated transcription (Latin):
carnales qͥ intra fidei ꝓfessionẽ tenent᷑. ad hereditatis sortis etͦne ueniunt.
sius uirũ secuta ÷ : qͥa scã eccła habec secũ minoris meriti animas sodales sua
ã & si in qͥb dã ꝑ ascensũ m̃tis in throno contẽplationẽ ñ habet. qͦ ui delic&
tales anime qͥsĩ puelle rebecce sc̃ qͥa secuntur morib. sed tam̃ ad contẽ¬
hoc munere ꝑceꝑunt ut sibi in ea oꝑatione nichil tribuant s auotori
oaut̃ tempore isaac deambulabat ꝑuiam que ducit ad puteũ cuiꝰ nomen ÷
uiuentis e uidentis. Quis ÷ uiuens & uidens nͥ dns om̃ps. de ꝗͦ scriptũ ÷ iuuo
uteus uͦ iuuentis & uidentis ÷ sacre scripture ꝓfunditas: quã nobis ad irrigatio¬
ce uidentis ñ humilitas passionis unigeniti. ꝑ quam nob̾ aꝑtũ ⁊ hoc. qͦa pͥus lacen¬
ter sacre scripture fluenta loqͥbant᷑: Nisi enĩ unigenitꝰ di filius incarnatꝰ. tẽptatꝰ. ap¬

Expanded text:
carnales qui intra fidei professionem tenentur, ad haereditatem sortis aeternae non veniunt; carnales qui intra fidei professionem tenentur, ad haereditatem sortis aeternae non veniunt; suis virum secuta est; quia sancta Ecclesia habet secum meriti minoris animas sodales suas. Nam etsi in quibusdam per ascensum mentis in throno contemplationem non habent: quae videlicet tales animae quasi puellae Rebeccae sunt, quia sequuntur moribus, sed tamen ad contem munere hoc perceperunt, ut sibi in ipsa operatione nihil tribuant, sed Auctori. Eo autem tempore Isaac deambulabat per viam, quae ducit ad puteum, cujus nomen est Viventis et Videntis. Quis est vivens et videns nisi DomPuteus vero Viventis et Videntis sacrae Scripturae profunditas est, quam nobis ad irrigatio nobis via humilitas passionis Unigeniti, per quam nobis apertum est hoc quod prius latenter Scripturae sacrae fluenta loquebantur. Nisi enim unigenitus Dei Filius incarnatus, tentatus, ap
Abbreviated transcription (Latin):
tione releuant. Mex uͦ ut causã coniuigii dni sui puer obtinuit. uasa aurea atq argen¬
tea ac uestes ꝓtulit. qͦͣs rebecce dedit. qͥa doctores scĩ. scẽ eccłe tot ornam̃ta p̾bent.¬
qͦt uirtutũ bona docuerint. Que enĩ pͥꝰ inaures & armillas acceperat. qͥa¬
ampliatis iam munerib dicescat. Puer uͦ matri eiꝰ a fr̃ib dona obtulit. quia
gentilitas ex qͦ eccłia ad fidem uenit: pꝰ conuersionẽ eiꝰ ingła tẽporali conuales
interrena uirtute gloriant᷑ S &e fr̃ẽs eiꝰ dona ꝑcipiunt: qͥa hi qui inea fidem
uerbotemis tenent. s tam̃ ꝓfessionẽ suã morib ñ sequentes. carnalit̾ uiuunt
benigne a sidelib honorari solent. ꝓ eo qd sideles. ẽẽ. uident᷑. Mat̾ gͦ & frs
dona ꝑcipiunt. a sorte tam̃ hereditatis alieni. qͥa siue fideles siue infideles. seu

Expanded text:
tione relevant. Mox ut causam conjugii domini sui puer obtinuit, vasa aurea atque argentione relevant. Mox ut causam conjugii domini sui puer obtinuit, vasa aurea atque argentea ac vestes protulit, quas Rebeccae dedit, quia doctores sanctae Ecclesiae tot ornamenta praequot virtutum bona docuerint. Quae enim prius inaures et armillas acceperat, jaampliatis jam muneribus ditescat. Puer vero matri ejus et fratribus dona obtulit; quia genin terrena virtute gloriantur. Sed et fratres ejus dona percipiunt; quia hi qui in ea fidem verbo tenus tenent, sed tamen professionem suam moribus non sequentes, carnaliter vivubenigne a fidelibus honorari solent, pro eo quod fideles esse videntur. Mater ergo et fratres dona percipiunt, a sorte tamen haereditatis alieni sunt; quia sive infideles, seu
Abbreviated transcription (Latin):
nalia metamꝰ : F r̃ aut̃ rebecce erat laban. Qͥ concite egressus maures & armillas
sororis aspiciens. intꝰ puerũ uocat: qͥa carnales qͥq sidelib coniuncti. qͥdũ sp̃ua¬
liũ dona conspiciunt. in admiratione st̃ hospites. Et si ñ usq ad oꝑa. tam̃ in aĩa
usq ad suscipiendã fidẽ uerbũ p̾dicationis admittunt. Eͥa eñi bonos sepe miracłis
fulge̾ considerant. ea qͦ de et̾nitate audiunt ñ recusant. quãuis scãm eleccoꝵ eccł̃a
morib ñ seqͤntes. in carnali oꝑatione remaneant. Eͥ laban paleas. aqm. fenũ.
panem obtulit: s ꝓtier nͥ causam prius coniuigii obtineret acciꝑe recu
tinere paratisunt : s p̃dicatores soĩ ꝑciꝑe nolunt temporalia nisi prius ob-¬
tineant et̃na: S enim animalib fructum ñ inueniunt. sumere stipendia
corporib contep̾nunt. nec pedes aqͣ lauant. qͥa laboris sui desideria nulla consola¬

Expanded text:
nalia metamus ? Frater autem Rebeccae erat Laban, qui concite egressus, inaures et armillas nalia metamus ? Frater autem Rebeccae erat Laban, qui concite egressus, inaures et armillas sororis aspiciens, intus puerum vocavit, quia sunt carnales quique fidelibus conjuncti, qui dum spiritualium dona conspiciunt, in admiratione suspensi, et si non usque ad opera, tamen in animum usque ad suscipiendam fidem verbum praedicationis admittunt: quia enim bonos saepe miraculis fulgere considerant, ea quae de aeternitate audiunt non recusant, quamvis sanctam electorum Ecclesiam moribus non sequentes in carnali operatione remaneant. Qui Laban paleas, fenum, aquam, panem obtulit, sed puer nisi causam prius conjugii obtineret, accepturum tinere parati sunt, sed praedicatores sancti recipere nolunt temporalia, nisi prius obtineant aeterna; si enim in animalibus fructum non inveniunt, sumere stipendia corporibus contemnunt; nec pedes aqua lavant, quia laborem sui desiderii nulla consola
Abbreviated transcription (Latin):
in caritate est. qͦuidelic& caritas in duob p̾ceptis distinguit᷑. ut d̾s & ꝓcrimꝰ dili¬
gatur. Et recta oꝑatio ex decalogi cõpletione ꝑficitur. ut cũ bona agi ccͦꝑint. mala
iã nulla ꝑpetrent᷑. Rebecca aut̃ in domo patris sui locũ spaciosũ ad manendũ p̾ꝰ¬
buit. qͥa a pͥori iã popło naturalẽ legẽ scã eccła se scisse monstrauit: et p̾dicatiois
uerbo in ãplo caritatis gremio suscepit. Poctori enĩ spaciosus ad manendũ locꝰ. ẽ:
in auditoris corde latitudo bonitatis. Unde et qͥbꝰdã dr. Cauete. nos menimẽ. Le¬
lcsi eis aꝑte diceret᷑. Ad suscipiendã uͦ doctrinã spaciosũ locũ m̃tis facite: sed ad co¬
gitanda carnalia angti remanete. Eͦd palearũ ac feni plurimũ hab̾et indicauit.:
qͥa scã eccła uerbũ uite audiens: t̾rena stipendia p̾dicatorib reddidit. Eͤdũ paulꝰ
quasi ꝓ nichilo acciꝑet dix̃. Si nos uob sp̃ualia seminauimꝰ : magnũ ÷ siur̾a car¬

Expanded text:
in charitate est, quae videlicet charitas in duobus praeceptis distinguitur, ut Deus et proximus diligatur; et recta operatio ex Decalogi completione perficitur, ut cum bona agi coeperint, mala jam nulla perpetrentur. Rebecca autem esse in domo patris sui locum spatiosum ad manendum perhibuit, quia a priori jam populo naturae legem sancta Ecclesia se scisse monstravit, et praedicationis verba in amplo charitatis gremio suscepit. Doctori enim spatiosus ad manendum locus est in auditoris corde latitudo bonitatis. Unde et quibusdam dicitur: « Capite noAc si aperte diceretur: Ad suscipiendam doctrinam spatiosum mentis locum facite, sed ad cogitanda carnalia, angusti remanete. Quod palearum ac feni plurimum haberet indicavit, quia sancta Ecclesia verba vitae audiens, terrena stipendia praedicatoribus reddidit; quae dum Paulus quasi pro nihilo acciperet, dixit: Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si a vobis car
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi ꝓuisores fiunt: d ꝑgens secũ de om̃ib bonis dõ si detuliti qata hse¬
pposuipiqa pdicatores scĩ fluenta sacri eloqͥi considerant. atqex ipsis collu¬
gbost q ł quĩb auditorib pdicationis sue uerba cõmittant er qbifidis

Expanded text:
quasi provisores fiunt? Qui pergens, secum de bonis omnibus domini sui detulit, quia quasi provisores fiunt? Qui pergens, secum de bonis omnibus domini sui detulit, quia proposuit; quia praedicatores sancti fluenta sacri eloquii considerant, atque ex ipsis colligunt, quae vel quibus auditoribus praedicationis suae verba committant, ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
iecusta tͣnslatio ꝑ dnm dm̃ celi. iusuirandũ pbere. cui statĩ ne ysaac filio suo
de filiab chananeorũ accipiat iubet. sedut ad eiꝰ cognationẽ ꝑgat. atq inde
& ꝑ celi dñm uirare. nͥ qͦd illiꝰ caro ꝑ illud m̃brũ descensura erat. qͥ & abrahe
filius. ee̾t̾. ex humanitate. & dominꝰ ex diuinitate: Sic itaq puero dr̃. Pone ma¬
nũ cuã sub femore meo. & uira ꝑ dñm celi. Acsi aꝑte diceret᷑: Tange filiũ mȩũ.
& uira ꝑ dñm meũ. Unde nec suꝑ fem᷑. sed sub femore manũ ponere iubet᷑: qͥa eax
illo femore ille descensurꝰ erat. qͣ hõ qͥdẽ sed suꝑos homines ueniret. Unde dignũ
fuit ut manũ subt̾ fem᷑ poner&: qͥa nulla caro suꝑ illã carnẽ :. quã in redempti¬
one nr̃a sibi patris uragenitꝰ unuuit. Qd÷ qͦd y saac dilecto filio suo urorẽ de fili¬
uis p̃cipit᷑. qͥa solaꝰ scã electorũ eccła unigenito filio copulanda erat. ꝙͣ ꝓpse ueni¬

Expanded text:
er Dominum Deum coeli jusjurandum praebere. Cui statim ne Isaac filio suo uxorem de filiabus Chananaeorum accipiat jubet, sed ut ad ejus cognationem pergat, atque inde et per coeli Dominum jurare, nisi quod illius caro per illud membrum descensura erat, qui et Abrahae filius esset ex humanitate, et Dominus ex divinitate? Sic itaque puero dicitur: Pone manum tuam sub femore meo, et jura per Deum coeli. Ac si aperte diceret: Tange filium meum, et jura per Dominum meum. Unde nec super femur, sed sub femore manum ponere jubetur; quia ex illo femore ille descensurus erat, qui homo quidem, sed super omnes homines veniret. Unde dignum non fuit, ut manum super femur poneret; quia nulla caro super illam carnem est, quam in redemptione nostra sibi Patris unigenitus univit. Quid est quod Isaac dilecto filio uxor de filivus praecipitur, quia sola sancta electorum Ecclesia unigenito Filio copulanda erat, quam ipse Uni
Abbreviated transcription (Latin):
ad noticiã gentiũ usq ꝑuenerit. GRE G ¶oyses ad mirtꝰ egyptus qͦsi uigilabat.
iccirco uocẽ dñi in egipto positꝰ ñ audiebat. sed extencto egyptio postquã in desertũ fugit.
illic dũ .xl. annis deguit. qͣsi abinqͥetis desideriorũ t̾renorũ tumultibꝰ obdormiuit. atq
iccircodiuinã uocẽ ꝑciꝑe meruit. qͥa ꝑ suꝑnã grãm qͥntomagis ab appetendis exceriorib
torpuit. tanto ueriꝰ ad cognoscenda interiora uigilauit. Cũ enĩ exteriꝰ mens sopitͣ. tc̃ u̾ba¬
dei mens ueraciꝰ penȩtͣt. cũ ad se admitt̾e curarũ scłariũ tumultꝰ recusat. Male aut̃
hõ uigilat. qͦndo eũ scłariũ negocioꝵ estꝰ insolent᷑ inqͥetat. Aurẽ qͥppe cordis t̾re¬
narũ cogitacionũ turba dũ ꝑstrepit claudit. atq in secretariũ m̃tis quanto minꝰ curarũ
tumultuantiũ sonꝰ cõpescit: tanto ãpliꝰ uax p̃sidentis tudicis ñ audit᷑. Heq enĩ ꝑfeitẽ

Expanded text:
escit. Moyses admistus Aegyptiis quasi vigilabat, et idcirco vocem Domini in Aegypto positus non audiebat. Sed exstincto Aegyptio, postquam in desertum fugit, illic, dum quadraginta annis deguit, quasi ab inquietis terrenorum desideriorum tumultibus obdormivit, atque idcirco divinam vocem percipere meruit; quia per supernam gratiam quanto magis ab appetendis exterioribus torpuit, tanto verius ad cognoscenda interiora vigilavit. Rursus Israelitici populi turbDei mens vivacius penetrat, cum ad se admittere curarum saecularium tumultus recusat. Male autem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit, claudit, atque in secretarium mentis, quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praeside
Abbreviated transcription (Latin):
tristant. & tc̾ pleniꝰ obruat᷑ suppliciis : qͣ nc̃ etiã gaudet in delictis. Q rectȩ pͥnceps t̾re dĩ¬

Expanded text:
tristant, et tunc plenius obruatur suppliciis, quae nunc etiam gaudet in delictis. Et memores vinditristant, et tunc plenius obruatur suppliciis, quae nunc etiam gaudet in delictis. Et memores vindi
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ mulier adultera male uti ioseph uoliuis¬
ad cognoscendã sue diuinitatis potentian conspicuũ se gentib prebuit.
tenebat nudũ amisit.
ꝓpͥũ euagat᷑. Quã sichẽ pͥnceps t̾re oppͥmit. qͥa uidelica. in curis inuentã exteriorib¬
diabolus corrũpit. Et agglutinata ÷ aĩa eiꝰ cũ ea. qͥa unitã sibi ꝑ iniqͥtatẽ respic̃. Et qͥa
cũ mens a culpa resipiscit atq admissũ flere conat᷑. corruptor aut̃ spes & securitates
uacuas ante ocłos uocat. qͣtinꝰ utilitatẽ tristicie subtͣhat. recte adiungit᷑. triste̾q blan¬
dicuis deliniuit. M enĩ aliorũ facta gͣuiora. mͦ nichil eẽ. qͦd ꝑpectũ ÷. mͦ miscd̾em d̾m lo
qͥ tͦ. mͦ adhuc subseqͣns tẽpꝰ ad penitenciã pollicet᷑. ut dũ ꝑ hec decepta mens ducit᷑. ab
intencione penitencie suspendat᷑. qͣtinꝰ tẽ bona nulla ꝑcipiat. qu̾a nc̃ mala nulla con¬

Expanded text:
 mulier adultera male uti Joseph voluisad cognoscendam suae divinitatis potentiam conspicuum se gentibus praebuit. tenebat, nudum amisit. proprium evagatur. Quam Sichem, princeps terrae, opprimit, quia inventam in curis ediabolus corrumpit. Et agglutinata est anima ejus cum ea, quia unitam sibi per iniquitatem respicit, et quia cum mens a culpa resipiscit, atque admissum flere conatur, corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos vocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic adjungitur, tristemque blanditiis delinivit. tempus subsequens ad poenitentiam pollicetur, ut dum per haec decepta mens ducitur, ab intentione poenitentiae suspendatur, quatenus tunc bona nulla percipiat, quam nunc mala nulla con
Abbreviated transcription (Latin):
iusqͥs mundi huiꝰ successib eleuat᷑. leticia inte cordis leticia tẽptari se stimuł
luxurie sentit. ioseph factũ ad memoriã reuocet. & in arce se castitatis reseru&.
sũ sibi a dña conspiceret pudicitie dãpna suaderi. ait. Ecce dñs m̃s õib mͥ tra¬

Expanded text:
isquis mundi hujus successibus elevatus, lenocinante cordis laetitia, tentari se luxuriae isquis mundi hujus successibus elevatus, lenocinante cordis laetitia, tentari se luxuriae stimulis sentit, Joseph factum ad memoriam revocet, et in arce se castitatis servet. Qui dum sibi a domina conspiceret pudicitiae damna suaderi, ait: Ecce Dominus meus, omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
biret. ut ab illo ui tante concursionis ab sciderent. finre eiꝰ potenciã morte conati s̃
dicentes. Expedit ut unꝰ hõ moriat᷑. & ñ tota gens ꝑeat. Sed redẽptoris nr̃i mors ad
coniunctionẽ sui corporis id est eccłe ualuit. ñ ad separationẽ. Ergo & hoc ad¬
pietatis sue studiũ ł obseqͥũ redegit. qͦd contͣ illũ humana crudelitas exarsit
tit iratꝰ. Atq ea qͤ ꝑmutit sic tolerat: ut hec in sui consilii usũ uertat. hinc ꝑ¬
psalmistã dr᷑. Magna oꝑa dñi. exqͥsita in om̃s uoluntates eiꝰ. Sic qͥppe eiꝰ oꝑa magna st̃:
ut ꝑ om̃e qͦd ab hominib agit᷑. ciꝰ uoluntas exqͥrat᷑. Nã sepe inde ꝑficit᷑. unde repelli
putat᷑. Hinc rursũ dic̾. Oiã quecunq uoluit dñs fecit in celo & in t̾ra. Hinc salomon ait.
on: sapientia. ñ÷ prudentia. ñ ÷ consiliũ contra dñm. Restat gͦ ut in cunctis qͦ agimꝰ.
ducẽ sui itineris ꝑseqͥ. ne ei etiã nolens seruiat. si hanc suꝑbiens dedinat.

Expanded text:
ciderent, finire ejus potentiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat . Sed Redemptoris mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae, valuit, non ad separationem. Unde pietatis suae obsequium redigit, quod contra illum humana crudelitas exarsit.ttit iratus; atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usum vertat.  e eius opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur eius voluntas exquiratur, nam sepe inde perficitur, unde repelli putabatur. Hinc rursum dicit: Omnia quaecumque voluit Dominus fecit in caelo et in terra. Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum. Incunctanter igiducem sui itineris persequi, ne ei nolens serviat, si hanc superbiens declinat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce odor filii mei sic̾ odor agri pleni. cui benedirit dñs. Sic̃ enĩ in euangłio
ueritas dic̃. ager est hic mundus & qͥa gentił popłs ad fidẽ ꝑductꝰ ꝑ electo
suos in uniuerso mundo uirtutib redolet: odor filii ÷ odor agri pleni. Aut̃ nanq
olet flos uue. qͥa magna ÷ uirtꝰ & opinio p̾dicatorũ. qͥ debriant mentes audientũ
Alit̾ flos oliue. qͥa suaue ÷ opꝰ miscdie. qͦd more olei refouet & lucet. Altẽ Ros eoseu
cͥa mira ÷ fragrantia que rutilat & redolet ex cruore martirũ. Alit̾ flos lilũ: qã
candida: uitã capnis de incorruptione uirginitatis. Alit̃ flos uiole: qa magna e.¬
uietꝰ humiliũ qͥ ex desiderio loca ultima tenentes. se ꝑ humiitatẽ a terra adactiẽ
subleuant. & redni celestis purpurã in m̃te seruant. Alit̃ redolet spica. cu ad
maturitate ꝑducit᷑. qͥa bonorũ oꝑũ ꝑfectio ad sacietatẽ eorũ qͥ iuisticiã esutiam

Expanded text:
Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni cui benedixit Dominus . Sicut enim in Evangelio Veritas dicit: Ager est hic mundus ; et quia gentilis populus ad fidem perductus, per electos suos in universo mundo virtutibus redolet, odor filii odor est agri pleni. Aliter namque olet flos uvae, quia magna est virtus et opinio praedicatorum, qui inebriant mentes audientium. Aliter flos olivae, quia suave est opus misericordiae quod more olei refovet et lucet. Aliter flos rosae, quia mira est fragrantia quae rutilat et redolet ex cruore martyrum. Aliter flos lilii, quia candida vita carnis est de incorruptione virginitatis. Aliter flos violentes, se per humilitatem a terra in altum non sublevant, et coelestis regni purpuram in mente servant; aliter redolet spica, cum ad maturitatem perducitur, quia bonorum operum perfectio ad satietatem eorum qui justitiam esuriunt
Abbreviated transcription (Latin):
inhac t̾rena uita ꝑdentiũ. tãꝗͣ in t̾rã fundentiũ. Et qm̃ in malo pͥor : ꝗ nocet. quã ille
qͥñ ꝓdest : ideo pͥor dicit᷑ malignꝰ ille. & seqͦns qͥ fundebat int̾rã. Nom̃ qͦq maioris qͥ¬

Expanded text:
in hac terrena vita perdentium, tanquam in terra fundentium, et quoniam in malo prior est qui nocet quam ille in hac terrena vita perdentium, tanquam in terra fundentium, et quoniam in malo prior est qui nocet quam ille qui non prodest, ideo major dicitur malignus ille, et sequens
Abbreviated transcription (Latin):
tientia dđr. Risus uͦ ex leticia ÷ : patientia uͦ extribulatione. Et quãuis scã eccła
iã in celestis sit gaudii contẽplatione suspensa. ht̃ tñ adhuc qͦd triste de mortał
carnis pond̾e toleret. Isa ac uͦ & rebecca iungit᷑. id÷ risus & patientia ꝑ miscet᷑.
qͥa fit in scã eccła hoc qͦd scriptũ ÷. Sꝑe gaudentes. in tribulatione patientes. ut hã
n thamar nuru ude intelligit᷑ plebs regni uideorũ. cui de tribu iuda reges tanqͣ. ma¬
riti adhibebant᷑. Merito. nom̃ eiꝰ amaritudo int̾pretat᷑. Ipsa enĩ dño fellis pocłm dedit.
Duo aut̾ genera pͥncipũ qͥ ñ recte oꝑabant᷑ in plebe. unũ eorũ qͥ oberant. alterũ qͥ nichil¬
int̾rã fundebat ne sem̃ daret ad fecundandã thamar. Nec s̃ apliꝰꝙͥ duo genera hõiũ
inutilia generi humano. Unũ nocentiũ: alt̾m prestare nolentiũ. & siqͥd boni habent

Expanded text:
tientia dicitur: risus vero de laetitia est, patientia autem de tribulatione. Et quamvis sancta Ecclesia tientia dicitur: risus vero de laetitia est, patientia autem de tribulatione. Et quamvis sancta Ecclesia jam in coelestis sit gaudii contemplatione suspensa, habet tamen adhuc quod triste de mortalis carnis pondere toleret. Isaac vero et Rebecca jungitur, id est risus et patientia permiscetur; quia fit in sancta Ecclesia 748 quod scriptum est: « Spe gaudentes, in tribulatione patientes , » ut hn Thamar nuru Judae; intelligitur plebs Judaea, cui de tribu riti adhibebantur. Merito nomen ejus amaritudo interpretatur: ipsa enim Domino fellis poculum dedit. Duo enim genera principum, qui non recte operabantur in plebe: unum eorum qui oberant, alterum in terram fundebat ne semen daret ad fecundandam Thamar. Nec sunt amplius quam duo genera hominum inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium, et si quid boni habent
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ pͥus in camelo libere gestabat᷑. descendens pꝰmodũ uerecundia tegit᷑. Unde eidẽ ec¬
palliũ suꝑducenti dr. Quẽ enĩ fructũ habiustis tc̃ in ilł inqͥb nc̃ erubescitis Cm
isaac intabnaculũ sue matris induarit. atq urore̾ accepit. qͥa loco sinagoge ex qͣ¬
dñs ꝑ carnẽ natꝰ ÷. scãm eccłaᷤ diligit. eãq in amore & contẽplatione coniungit. ut
qͦ priꝰ ex maxima cognatione. id÷ cognata ꝑ p̾destinationẽ fuerat. pꝰmodũ iã uncta
in amore. continuo uxxr fiat. Eͦm in tant̾ũ dilerit. ut dolorẽ qͥ er matris morte acci¬
potuit tristiciã det̾sit. Dũ enĩ rebecca coniungit᷑. dolor de matris morte ãputat᷑.
qͥa dũ saã eccła ex gentilitate ueniens. usq ad contẽplationis thoꝵ ꝑducit. uidea¬
ꝓ nichilo habet᷑. Qui si int̾pretari eoꝵ nomitia curamꝰ. ysaãc risus. rebecea aut̃ pa¬

Expanded text:
quae prius in camelo libere gestabatur, descendens, postea verecundia tegitur. Unde eidem Ecquae prius in camelo libere gestabatur, descendens, postea verecundia tegitur. Unde eidem Ecpallium superducenti dicitur: Quem enim fructum habuistis tunc in illis in quibus nunc erubescitis? Quam Isaac innem natus est, sanctam Ecclesiam diligit, eamque sibi in amore et contemplatione conjungit; ut quae prius ex maxima cognatione, id est cognita per praedestinationem fuerat, postmodum jam juncta in amore continuo uxor fiat. Quam in tantum dilexit, ut dolorem qui ei ex morte matris accipotuit, tristitiam detersit. Dum enim Rebecca conjungitur, dolor de matris morte amputatur, quia dum sancta Ecclesia ex gentilitate veniens usque ad torum contemplationis perducitpa
Abbreviated transcription (Latin):
ad supiora intelligenda & ꝓferenda. & intellectu & uita emicent. adhuc tam̃ in semet¬
ipsis contͣdictiones carnis sentiunt. Nã uident aliã lẽgẽ in m̃bris suis repugnantẽ legi
m̃tis sue. & captiuos seducentẽ in lege peccati. Et diuitias in camelis portant: qͥa ne
magnitudo reuelationũ extollat eos datꝰ. ẽ. eis stimulꝰ carnis sue. Habent eñi thesau¬
rũ istũ in uasis fictilib. ut sublimitas sit uirtutidi. & ñ eis Q ꝑ carnẽ celestia locunt᷑.
& tam̃ adhuc in carne contradictionẽ diuisionis sentiunt. qͥd aliud quã in tortuosa
camelorũ dorsa diuicias ferunt: Rebecca uͦ ysaac iuso. qͥs ille sit hõ reqͥsito puero
credere debeat intelligit. Que sese mex pallio oꝑuit. qͥa qͣnto subtiliꝰ saluatoris sui
mysteria penetͣt. tanto altiꝰ de ante acta uita confundit᷑. Et qͥa ꝑuerse egerit uerecun¬
dat᷑. pallio se opire curauit. qͥa uiso dño infirmitatẽ sue actionis erubuit. Et illa

Expanded text:
ad superiora intelligenda atque proferenda intellectu et vita micant, adhuc tamen in semetipsis contraditionem carnis sentiunt. Nam vident aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae, et captivum se ducentem in legmagnitudo revelationum extollat eos, datur eis stimulus carnis suae ; habent enim thesaurum istum in vasis fictilibus , ut sublimitas sit et tamen adhuc in carne contradictionem de vitio sentiunt, quid aliud quam super tortuosa camelorum dorsa divitias ferunt? Rebecca vero Isaac viso, quis ille homo sit, requisito puero,credere debeat, intelligit. Quae sese mox pallio operuit, quia quanto subtilius Salvatoris sui mysteria penetrat, tanto altius de anteacta vita confunditur, et quia perverse egerit verecundatur. Pallio se operire curavit, quia viso Domino infirmitatem suae actionis erubuit, et illa
Abbreviated transcription (Latin):
et̾ne patͥe appetit. Sed pͥus necesse᷑ ut in nocte uite p̾sentis oꝑet᷑ bona qͦ pocest.
desudet in labore. actiuã .i.liã accipiat. ut pꝰ ad uidendũ pͥncipiũ in racheł ãplexib
reqͥescat. Erat aut̃ rachel uidens sed sterił. sia aut̃ lippa. sed fecunda. Rachel pulcͣ
& infecunda. qͥa contẽplatiua uita speciosa: in animo. sed dũ qͥescere in silentio appe¬
imitationẽ suã ꝓximos accendit. multos in bono oꝑe filios generat. Et si in contẽplati-¬
one m̃tẽ tende ñualet. er eo tam̃ qͦd agit. exteriꝰ seqͣces gignere ualet. Sed sitͣ bonꝰ odo

Expanded text:
aeternae patriae appetit, sed prius necesse est ut in nocte vitae praesentis operetur bona quae potest, desudet in labore, id est, Liam accipiat, ut post, ad videndum principium, in Rachel amplexibus requiescat. Erat autem Rachel videns et sterilis; Lia autem lippa, sed fecunda. Rachel pulchra et infecunda, quia contemplativa vita speciosa in animo est, sed dum quiescere in silentio appelum, ad imitationem suam proximos accendit, multos in bono opere filios generat; et si in contemplationem mentem tendere non valet, ex eo tamen quod agit exterius, gignere sequaces valet. Po
Abbreviated transcription (Latin):
& euacuata dubitacionis causa fides introducta. Fidei uirtutẽ in conceptione semi¬
nis acccpit. qͥd iã mortificata erat etate & sterił. Puplex enĩ erat p̾clusio una tẽporał.
senuent qͥppe iã. altera uͦ exnatura. Sterił enĩ erat. sed ad suscipiendũ & retinendũ
somen fide accepit uirtutẽ. Mulieres nanq exduab causis steriles. eẽ solent. suie¬
Qa inuilua uirtutẽ caloris ñ habent qͣ excoqͣnt sem̃. qͦd & in senectute euenit cũ de¬
ficiunt muliebria. siue qͣndo uulua condudit᷑ etiã iniuuentuto. ut ñ ꝑueniat
sem̃ ad loca conceptionis. Ad locũ enĩ conceptionis satũ ꝑuenit sem̃. & postꝗͣ. ꝑue
nit dedit partus soliditatẽ mulieri. factũq ⁊ ut fidei soliditate. uteri in solida con-¬
fortarent᷑. & oia possibilia fierent credenti. Apt̾ hoc inqͥt qͥa uterq uerã fidẽ¬

Expanded text:
 est fides, quae dedit virtutem in conceptione seminis, quia jam mortificata erat aetate, sterilis: duplex enim erat praeclusio, una temporis, senuerat quippe jam; alia vero naturae, sterilis enim erat: sed ad suscipiendum et retinendum semen accepit virtutem. Mulieres namque ex duabus praecipue realoris virtutem non habent, qua excoquant semen, quod et in senectute evenit cum deficiunt muliebria; sive quando vulva concluditur etiam in juventute, ut non perveniat semen ad loca conceptionis. Contra quaenit, dedit partus soliditatem mulieri. Factumque est ut fidei soliditate uteri insolida confortarentur, et omnia possibilia fierent credenti. Propter quod e
Abbreviated transcription (Latin):
tui: ut saluos facias xp̃os tuos. Solent aut̃ exerti uuenes in usu armorũ med̾itari.
saãc gͦ ad meditandũ in agro exiit. qͥa redẽptor nr̃ se seqͤntib formã humilitatis
p̃bens ꝑ exercitiũ sue longanimitatis. passionis inse & patientie exẽpla monstuit.

Expanded text:
tui, ut salvos facias tui, ut salvos facias Isaac ergo ad meditandum in agro exiit, quia Redemptor noster se sequentibus formam humilitatis praebens, per exercitium suae longanimitatis et passioni
Abbreviated transcription (Latin):
cendo. moriendo. resurgendo atq ad celos ascendendo scripture sacre archana patefe¬
eit. & nocandũ qͦd ñ dr ambulabat ꝑ uiã qͦ ducit ad puteũ. sed deãbulabat. Deãbu
passionis dñs deambulauit. qͥa mͦ a iudeis uerborũ contumelias. mͦ contͣ se falsũ
eãhulasse gͦ in humilitate passionis ÷ tot adu̾sitates & ĩ ꝓꝑia diuersis modis ite¬
rando ꝑtulisse. Cͥ isaac rehecca ueniente in t̾ra australi habitat. qͥa unigenitꝰ
añs ac redeptor nr̃ ueniente ad se eccła in illorũ m̃tib mansit. qͦs ex iudea editos.
ñ torporis frigꝰ. sed feruor caritatis tenuit. Ex illo qͥppe popło anna ꝓpħissa. ex
illo simeon extitit. qͥ in ulnas dnm̃ accepit. E gressus aut̃ fuerat ad meditandũ in
agro. Qa ager mundus accipit᷑: ipse ꝑse dñs exponit dicens. Ager autꝰ ÷ hic mundꝰ
m hoc egressus ÷ qͦd uisibilis apparerẽ dignatꝰ ÷. sic̃ scriptũ ÷. Existi insalutẽ popłi

Expanded text:
ripturae sacrae nobis arcana patefecit. Et notandum quod non dicitur, ambulabat per viam quae ducit ad puteum, sed deambulabat; deambulpassionis Dominus deambulavit, quia modo a Judaeis verborum contumelias, modo contra se falsum Deambulasse ergo in humilitate passionis est tot adversitates et probra diversis modis iterando pertulisse. Qui Isaac Rebecca veniente in terra Australi habitat, quia unigenitus Dominus ac Redemptor noster, veniente ad se Ecclesia, in illorum mentibus mansit quos ex Judaea editos, non torporis frigus, sed fervor charitatis tenuit. Ex illo quippe populo Anna prophetissa, ex illo Simeon extitit, qui in ulnas Dominum accepit . Egressus autem fuerat ad meditandum in agro, quia ager mundus accipitur. Ipse per se Dominus exponit dicens: Ager autem est mundus . Quia in hoc egressus, quod visibilis apparere dignatus est, sicut scriptum est: Existi in salutem populi
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uita minime aufert᷑. que subtͣcta p̾sentis scłi luce ꝑficitur. has utrasq uitas. due¬

Expanded text:
ergo vita minime aufertur, quia subtracta praesentis saeculi luce perficitur. Sed ante omnia huergo vita minime aufertur, quia subtracta praesentis saeculi luce perficitur. Sed ante omnia hu
Abbreviated transcription (Latin):
ctRelie. Bene has utraq uitas due ille mulieres signauer̃. martha uidelicet oł
naria. Quarũ una satagebat circa frequens ministeriũ: alia sedebat ad pedes
dñĩ. & audiebat uerba de ore eiꝰ. Cumq cont̾ sororem suã martha quereret᷑:
qd̾ se acdiuuare neglegeret: respondit dns dicens. Martha martha occuparis
& satagis erga multa. P orro unũ ÷ tͥ necessariũ. Maria optimã partẽ elegit: qͤ ñ aufe¬
ret᷑ ab ea. Eccȩ pars marthe ñ rep̾hendit᷑: sed marie laudat᷑. Neq enĩ bonã par-¬
tẽ elegisse dñs mariã dic̃ sed optimã: ut etiã ꝓars marthe indicaret᷑ bona. Ere
corpore deficit. Qs enĩ in et̾na patria panẽ esurienti tribuat. ubi nemo esurit: es
potũ tribuat sitienti. uͥ nemo sitiet: Qͥs mortuũ sepeliat. uͥ nemo morit᷑ . Cont̾e
dere inchoat. cũ ipsuꝰ qu̾e amauerit uiderit. in amore ãpliꝰ ignescit. Contẽplaciuo

Expanded text:
c supra. Bene has utrasque vitas duae illae mulieres signaverunt, Martha videlicet et Maria; quarum una satagebat circa frequens ministerium, alia vero sedebat ad pedes Jesu, et audiebat verba de ore ejus. Cumque erga sororem Martha quereretur quod se adjuvare negligeret, respondit Dominus, dicens: Martha, occuparis et satagis circa multa: porro unum est necessarium: Maria optimam partem elegit quae non auferetur ab ea . Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur. Neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimcorpore deficit. Quis enim in aeterna patria panem esurienti porrigat, ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti, ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum dere inchoat, cum ipsum quem amat viderit in amore ejus amplius ignescit. Contemplativa
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ tenemꝰ angłm. uno claudicamꝰ pede. q̾a dũ crescit in nob̾ fortitudo amoris intimi.
habet. Qa& cui desidiũ t̾renũ arefactũ fuerit. in solo pede amoris dei tota uirtute
se sustinet & in ipso stat. Qa pedẽ amoris scłi quẽ in t̾ra ponere consueuerat. iã a
t̾ra suspensũ portat. Et nos gͦ si ad parentes ꝓpͥos. id : ad sp̃uales patres redimꝰ. teneamꝰ
inuia angłm ut suauitate intima app̾hendamꝰ dm̃.
ad̾ solã tenere hystoriã nitit᷑. earũ noticiã ꝑ suã incuriã priuet᷑. Nonnulle uͦ exteriocib
p̾ceptis inseruiunt ut siqͥs eas subtiliꝰ penettare desiderat. intͦ qͥdẽ nil inueniat. sed hoc

Expanded text:
im tenemus angelum, uno claudicamus pede; quia dum crescit in nobis fortitudo amoris intimi, habet, quia hic cui desiderium terrenum jam arefactum fuerit, in solo pede amoris Dei tota virtute se sustinet. Et in ipso stat, quia pedem amoris saeculi, quem ponere in terra consueverat, jam a terra suspensum portat. Et nos ergo, si ad parentes proprios, id est ad spiritales patres, redimus, teneamus in via angelum, ut suavitate intima apprehendamus Deum. ad solam tenere historiam nititur, earum noticia per suam iniuriam privetur. Nonnullae vero ita exterioribus praeceptis inserviunt, ut si quis eas subtilius penetrare desiderat, intus quidem nihil inveniat: sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ria pascit᷑. in qͦ uidelic&e hẏstoria sed ad intellectũ paulo subtiliꝰ astringatur. uidec
qͥa iacob pͥmogeniti benedictionẽ ñ ꝑ fraudẽ surripuit. sed ut sibi debitã accepit.
qͣm concedente fr̃ẽ delentis mercede cõparauit : At uͦ siqͥs altiꝰ sentiens utraq
supposuit: Qa dũ iudaicꝰ popłs bona oꝑa foris querit. gentilẽ popłm mat᷑
gr̃a introdurit. ut om̃ipotenti pacri cibũ boni oꝑis offerret. & benedictionẽ
maioris fr̃is acciꝑet. qͥ eosdẽ cibos ex domesticis animalib p̾buit. qͥa gentił

Expanded text:
pascitur? In qua videlicet historia si ad intellectum paulo subtilius astringatur, videtur quia Jacob primogeniti benedictionem non per fraudem subripuit, sed ut sibi debitam accepit, quam concedente fratre de lentis mercede comparavit. At vero si quis altius sentiens utrorumsupposuit, quia dum Judaicus populus bona opera foris quaerit, gentilem populum mater gratia instruxit, ut omnipotenti patri cibum boni operis offerret, benedictionemque majoris fratris acciperet. Qui eosdem cibos ex domesticis animalibus praebuit, quia gentilis
Abbreviated transcription (Latin):
straret. & maniscstã eiꝰ fortitudinẽ faceret. sic̃ ipse ostendit dicens. Nc̃ cognoui
qͦd timeas dñm. id ⁊ alios cognoscere feci. qͦd timeas dm̃. Accepit eũ in parabola
de morte a dõ. qͥ dixit ei. ne ertendas manũ tuã suꝑ puerũ. qͥa ariete occiso. ipste
saluatꝰ ÷. Occisus ÷ ysaac. quantũ ad uoluntatẽ ꝑtinet patris. deinde redonauo
illũ ds patriarche in parabola. id ÷ in figura & in similitudine passionis xpͦi. In
similitudine enĩ erant oĩa qͦ tc̾ agebant᷑ in ab rahã. qͤ ꝓ nob̾ uerus abrahã. deus
& gladiũ. qͥa ds pat᷑ gladiũ passionis silu portauit qͦdãmͦ. qͦndo eũ occidi ꝑmisit.¬

Expanded text:
straret, et manifestam ejus fortitudinem faceret, sicut ostendit ipse, dicens: Nunc cognovi straret, et manifestam ejus fortitudinem faceret, sicut ostendit ipse, dicens: Nunc cognovi quod timeade morte ab eo qui dixit ei: Ne extendas manum tuam super puerum , quia ariete occiso iste salvatus est. Occisus est Isaac quantum ad voluntatem pertinet patris, deinde redonavit illum Deus patriarchae in parabola, id est, in figura et similitudine passionis Christi. In similitudine enim erant omnia quae tunc agebantur in Abraham, quae pro nobis verus Abraham, Deus et gladium, quia Deus Pater gladium passionis portavit quodammodo, quando eum occidi
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ lic& ñ haberis filiũ liberũ nͥ illũ. & in illo ꝑ fepiss& ꝓmissiones. qͦ multa¬
rũ gentiũ futurꝰ. ee̾t. pat̾: tam̃ ñ fuit in obedienrd eo. Et quanquã contͣria iterũ
audir& dicente sibi deo. offerysaac filiũ tuũ mͥ. a qͦ iã audierat qͥa in ysaac uo¬
cabit᷑ tͥ sem̃ ñ hesitauit de ꝓmissionib. credens qͦd a mortuis poss& illũ susci¬
tare ds. & ex eo multitudine̾ popłorũ multiplicare. Cꝓpt̾ ideo filiũ max offerre
uoluit. qͥa hc̃ a deo continuo resuscitandũ credebat. Sedne poss& qͥsq dicere qͥa
habebat aliũ filiũ ex qͦ sꝑabat reꝓmissionẽ ĩplendã. ꝓpterea confidens obtu¬
lit istũ. dic̾ apłs etiã unigenitũ offerebat ipse abrahã. qui reꝓmissiones de illo
ꝑceꝑat. E re gͦ tẽptauit illũ ds̃ : Nunqͥd ignorabat fortẽ. ẽẽ. illũ iurũ. in fide &
ꝑbabilẽ: Sciebat utiq. Tẽptauit aut̃ eũ. ñ ut ipse cognosceret. sed ut aliis demon¬

Expanded text:
 in illo percepisset promissiones quod multarum gentium esset futurus pater, tamen non fuit ideo inobediens Deo; et quanquam contraria iterum audiret, dicente sibi Deo: Offer Isaac filium tuum mihi , a quo jam audierat: Quia in Isaac vocabitur tibi semen , non haesitavit de promissionibus, credens quia a mortuis posset illum suscitare Deus, et ex eo multitudinem populorum multiplicare. Quapropter filium mox offerre voluit, quia a Deo hunc continuo resuscitandum esse credebat. Sed ne posset quisquam dicere quia habebat alterum filium ex quo sperabat repromissionem implendam, propterea confidens obtulit istum, dicit Apostolus: Etiam unigenitum obtulit ipse Abraham, qui repromissiones de illo perceperat. Quare ergo tentavit illum Deus? Nunquid ignorabat fortem esse virum illum in fide et probabilem? Sciebat utique. Tentavit autem illum non ut ipse cognosceret, sed ut aliis demon
Abbreviated transcription (Latin):
sibilis mansit.
nsit. Nide & de futuris benedixit ysaãc iacobꝙ esau.¬
De futuris mysteriis benediocit eis. qͥa iacob sigurã. xp̃i. sue popłi xp̃iani gestabat.
esau uͦ udaici. la cob mosiens singłos filiorũ ioseph benedirit. & adorauit fasti¬
giũ uirge eiꝰ. Legimꝰ in genesim qͦd audiens ioseph egrotare patrẽ suũ uenit
adeũ. & obtulit ei duos filios suos efraim & manasse ad benedicendũ. & fidẽ
habens ora alis Que nares qurta qdeis exorabat benedĩ eos. lecirco aut̃ dt singłos

Expanded text:
sibilis mansit Fide et de futuris benedixit Isaac Jacob eDe futuris mysteriis benedixit eis, quia Jacob figuram Christi sive populi Christiani gestabat: Esau vero Judaici. Fide Jacob moriens singulos filiorum Joseph benedixit, et adoravit fastigium virgae ejus. Legimus in Genesi quod audiens Joseph aegrotare patrem suum, venit ad eum, et obtulit ei duos filios suos Ephraim et Manasse ad benedicendum: qui fidem habens omnia illis evenire juxta quod eis exorabat, benedixit eos. Idcirco autem dicitur singulos
Abbreviated transcription (Latin):
cta inqͥeti st̃: ut si uacationẽ laboris habuerint gͣuiꝰ laborent. qͥa tanto deceriores cordis¬
tumultꝰ tolerant. qͣnto lucentiꝰ ad cogitaciones uacant. Unde necesse ÷ ut nec qͥeta mens ad erer¬
euacionẽ se ĩmoderati oꝑis dilatet. nec inqͥeta ad studiuĩ contẽplacionis angꝰtet. Eaa erer¬

Expanded text:
ita inquieti sunt, ut si vacationem laboris habuerint, gravius laborent, quia tanto deteriores cordisita inquieti sunt, ut si vacationem laboris habuerint, gravius laborent, quia tanto deteriores cordistumultus tolerant, quanto eis licentius ad cogitationes vacat. Unde necesse est ut nec quieta mens ad exercitationem se immoderati laboris dilatet, nec inquieta ad studium contemplationis angustet. Saepe
Abbreviated transcription (Latin):
& ĩ marcescibilẽ. Coccꝰ rubro colore flãmascit qͥa quẽ implet caritas incendit. Unde & in
euangłio ueritas dic̃. Ignẽ ueni mitt̾e in t̾rã. S bistinetꝰ coccꝰ offerri p̾cipit᷑: ut uidelicet
ante int̾ni udicis ocłos caritas nr̃a dĩ & ꝓximi dilectione coloret᷑. qͣtinꝰ conu̾sa mens. nec
sic ꝓ amore dĩ qͥetẽ diligat. ut curã ꝓxrimi utilitatẽq pꝰponat: nec sic ꝓamore ꝓximi occu¬
pationi inseruiat. ut qͥetẽ funditꝰ deserens. ignẽ in se suꝑni amoris ertinguat. Esqͥs gͦ se¬
metipsũ dõ in sacrisiciũ obtulit. si ꝑfecta desid̾at. curet necesse ÷ ut ñ solũ ad oꝑationis se
lacitudinẽ. uerũ etiã ad culmina contẽplationis ertendat. S int̾ hec magnoꝑe sciendũ
÷ : qͥa ualde int̾ se diuerse st̃ consparsionis animorũ. Nonnulli nanq hominũ ita ociose
m̃tis sc̃: ut si eos labor occupationis excipiat. in ipsa oꝑis occupatione succũbant. Etñ nulli

Expanded text:
 in Evangelio Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram . Sed bis tinctus coccus offerri praecipitur, ut videlicet ante interni judicis oculos, charitas nostra, Dei et proximi dilectione coloretur, quatenus conversa mens nec sic pro amore Dei quietem diligat, ut curam proximi utilitatemque postponat; nec sic pro amore proximi occupationi inserviat, ut quietem funditus deserens, ignem in se superni amoris exstinguat. Quisquis ergo semetipsum Deo jam sacrificium obtulit, si perfecta desiderat, curet necesse est ut non solum ad operationis se latitudinem, verum etiam ad culmina contemplationis extendat. Sed inter haec magnopere sciendum est, quia valde inter se diversae sunt conspersiones amentis sunt, ut si eos labor occupationis excipiat, in ipsa operis inchoatione succumbant; et nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
ñe o̾ꝑetur : Sine contẽplatiua gͦ uita intrare possunt ad celestem pat̾am: qͥ bona qͦ
possunt oꝑari ũ uegligũt. Sine actiua uͦ iitrare ñ possunt: si uegligunt bona oꝑari que
possunt. Iila gͦ in necessitate : hec in uoluntate. Illa in seruitute: ista in ub̾tate. Unde
& ad moỹsen dr̃. Siemeris seruũ hebreũ. sex annis sepuiet tͥ: in septimo egrediet᷑

Expanded text:
ne operetur? Sine contemplativa ergo vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae ne operetur? Sine contemplativa ergo vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari non negligunt. Sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. Illa in servitute, ista in libertate est. Unde et ad Moysen dicitur: Si emeris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi; in septimo egredi
Abbreviated transcription (Latin):
locis sicut dixiuꝰ sola historia simul tenenda ÷ & allegoria: ut & tardiores pascant᷑
ꝑhistoriã. & uelociores ingenio ꝑ allegoriam. Unde cũ loqnte dõ popłs laupades. & souitũ
buecine & montẽ fumigantẽ cerneret: ꝑt̾ritꝰ petut. ut eis ꝑ morsem dñs loqueret᷑. Et scrip
tũ est stecit popłs delonge. moyses aut̃ accessit adcaliginẽ in qua erat elt̾. Turba quippe
popłi allegoriarũ caliginẽ ñ ualet penetrare: qͥa ualcle paucorũ e spualẽ intellectum
rimari. Quia mentes carnaliũ sola sepe hystoria pascuntur: ioq̃nte dõ longe popłs stecit
Quia uͦ spn̾ales qͥq allegoriarũ nubẽ penetrant. ut sp̃nalit̾ uerba dĩ ceguosoait: mo¬
pses accessit ad caliginem in qua erat ds̃:¬
sitate ⁊ altera in uoluntate. Quis eiũ cognocens dm̃ ad eiꝰ regnũ ingredit᷑. nͥ pͥus be¬

Expanded text:
locis, sicut diximus, historia simul tenenda est et allegoria: et ut tardiores pascantur locis, sicut diximus, historia simul tenenda est et allegoria: et ut tardiores pascantur per historiam, et velociores ingenio per allegoriam. Unde cum loquente Deo populus lampades et sonitum buccinae et montem fumigantem cerneret, perterritus petiit ut eitum est: Stetit populus de longe, Moyses accessit ad caliginem, in qua erat Deus . Turba quippe populi, allegoriae caliginem non valet penetrare, quia valde paucorum est spiritualem intellectum rimari. Quia mentes carnalium sola saepe historia pascuntur, loquente Deo, longe populus stetit. Quia vero spirituales quique allegoriarum nubem penetrant, ut spiritualiter Dei verba cognoscant, Moyses accessit ad caliginem, in qua erat Dsitate est, altera in voluntate. Quis enim cognoscens Deum ad ejus regnum ingreditur, nisi prius be
Abbreviated transcription (Latin):
uit uniquitdit or esingescet caritas multoꝵ. leccirco ẽ hiemis curanit remp etabunda
qͥa srig̾ erat a stans ad prunas calefiebat se. Iani nãq iussus a caritatis calo re nopu¬
erat: & ad amorẽ p̃sentis uite q̃si adpsecutoꝵi prinas insirmitace estuans eslore. lopui¬
Aqualitate quoq temporis sinis expͥmit᷑ actionis: sicut ñ rediturꝰ adueniam.
ad traditionis persidiam: nocte iudas exesse ꝑhibet᷑ cũ egrediente illo ab euangłista dicit᷑.
Erat aut̃ nox. Hinc enĩ & iniquo diuiti dr̃. stulte hac nocte repetunt animã tuã abste. Anima
quippe qͤ ad tenebras ducit᷑. ñ in die repetis in nocte meniorat᷑. Hinc ÷ qͦd salomon qͥ sapien¬
tiam accepit. ñ ꝑseueraturꝰ in somuis hãc & in nocte accepisse describit᷑. Hinc e qͦd angeli¬
ad abraham meridie ueniunt. punituri aut̃ sodomã ad eam uesꝑe uenisse memorant᷑¬
i sacro eloquio intelligentie magna discretio ÷. Sepe eni in quibusdã locis illiꝰ & historia

Expanded text:
it iniquitas, refrigescet charitas multorum . Idcirco ergo hiemis curavit tempus exprimere, aemittitur: Quia frigus erat, et stans ad prunas calefaciebat se . Jam namque intus a charitatis calore torpuerat, et ad amorem praesentis vitae, quasi ad peA qualitate quoque temporis finis exprimitur actionis, sicut non rediturus ad veniam, ad traditionis perfidiam nocte Judas 39 exiisse perhibetur, cum egrediente illo, ab evangelista dicitur: Erat autem nox . Hinc enim et iniquo diviti dicitur: Hac nocte repetent animam tuam abs te . Anima quippe, quae ad tenebras ducitur, non in die repeti, sed in nocte memoratur. Hinc est quod Salomon, qui sapientiam ad Abraham meridie veniunt; punituri autem Sodomam, ad eam vespere venisse memorant sacro eloquio intelligentiae magna discretio est. Saepe enim in quibusdam locis illius et historia