comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa oratione dix̃ ita sibi ẽẽ ornatũ regiũ
sic̃ pannũ menstrualem : & ita orantem
confestim exaudiuit qui cordis inspector
eam uerum dicere sc̃iuit: & utiq maritũ
habebar multarũ mulierũ uirũ : et dõꝵ
Alienoꝵ falsorũq cultorem. Tuautẽ et
si ille inpposito qđ tecũ susceꝑat ꝑdura¬
ret : nec a te offensus in flagitium cor¬
ruisset : maritum habebas ñ solũ fide¬
lem et uerum tecũ dm̃ colentem sed
etiam continentem: qui ꝓculdubio
ꝓpositi non immemor. Et si te ad con¬
iugalia coger& indum̃ta : Ad suꝑba tam̃
ornam̃ta non coger&. Haec tibi scripsi ÷
qͣmme consulendũ putasti: noni ut
tuũ rectũ institi tum sermone meo
frangerem : sed quod te in ordinate et
in caute agente uri tui factum dolerem
De cuius reparatione debes uehem̃tissi
Indue itaq humilitatem m̃as: et ut os
te conseruet ꝑseueraen tem: Noli mari¬
tum contempnere pereuatem Fund e

Expanded text:
in ipsa oratione sua dixit ita sibi esse ornatum regium in ipsa oratione sua dixit ita sibi esse ornatum regium sicut pannum menstrualem; et ita orantem confestim exaudiuit, qui cordis inspector eam uerum dicere sciuit. et utique maritum habebat multarum mulierum uirum et deorum alienorum falsorumque cultorem. tu autem. si et ille in proposito. quod tecum susceperat, perduraret nec a te offensus in flagitium corruisset. maritum habebas non solum fidelem et uerum deum tecum colentem sed etiam continentem, qui procul dubio propositi uestri non inmemor, etsi te ad coniugalia cogeret indumenta, ad superba tamen ornamenta non cogeret. Haec tibi, scripsi, quoniam me consulendum putasti, non ut tuum rectum institutum sermone meo frangerem, sed quod te inordinate et incaute agente uiri tui factum dolerem. de cuius reparatione debes uehementissiindue itaque humilitatem mentis et, ut te deus conseruet perseuerantem, noli maritum contemnere pereuntem. funde
Abbreviated transcription (Latin):
dissensionis scandalũ ꝑducendus magis
in oboedientiae malo quã illiꝰ abstinentiae
bono. Quid ẽ. enim ab surdius. quã muli¬
erem de humili ueste uirꝰ suꝑbire : cui te
potius expediret obtemꝑare candidis mo¬
ribus quam nigellis uestibus repugnare:
sineret : quid tuo ꝓposito deperiret: Ab¬
sit ut hinc displiceres deo qđ coniugȩ tuo
nondũ defuncto ñ induereris sic̃ anna:¬
sed sic̃ susanna. Neq enim et ille qui-
etiam si coniugale ñ uiduale uoluisset
ut accipes indum̃tũ : Ad indec entẽ quoq
te compulisset ornatũ. Quo et si aliqua
dura conditione cogereris: posset habe
in sipbo cultu cor humile. Nempe apđ
patres hester illa regina. dm̃ timens dm̃
colens dõ subdita marito regi alienigenȩ
non eundem secũ colenti dm̃. tam̃ sũbiec¬
ta seruiebat. Quaȩ cũ extremo ꝑiculo non
suo tantũ sed etiam gentis sua qui tñc erat
popłs dĩ. dño prosterneretur orando:

Expanded text:
dissensionis scandalum perducendus magis dissensionis scandalum perducendus magis inoboedientiae malo quam ullius abstinentiae bono. quid est enim absurdius quam mulierem de humili ueste uiro superbire, cui te potius expediret obtemperare candidis moribus quam nigellis uestibus repusineret, quid tuo proposito deperiret? absit ut hinc displiceres Deo, quod conjuge tuo nondum defuncto non induereris sicsed sicut Susanna. Neque enim et ille, qui entiae bonum, etiamsi coniugale non uiduale uoluisset ut acciperes indumentum, ad indecentem quoque te compulisset ornatum, quo etsi aliqua dura condicione cogereris. posses habere in superbo cultu cor humile. nempe apud patres Esther illa regina deum timens, deum colens, deo subdita marito regi alienigenae non eundem secum colenti deum tamen subiecta seruiebat. quae cum extremo periculo non suo tantum sed etiam gentis suae, qui tunc erat populus dei, domino prosterneretur orando.
Abbreviated transcription (Latin):
Porrosi defaciendis elemosinis et in pauꝑes
impendendis reb tius. de qͦ bono oꝑe et
magno tã euidentia p̃cepta st̃ dñi cum
iuro tuo fideli & tecum scã continediae
pacta seruante consilium communicare de¬
beres. eiusdemq non sꝑnere uoluntatem :
quanto magis de habitu atq uestiti nichil
tibi p̃t̃ eius arbitriũ utendũ uł usurpan¬
dũ fuit. Unde nil diuinitus legimꝰ imꝑatũ.
Scriptũ. ẽ. quidem mulieres eẽ. deb̾e in ha¬
bitu ornato auriq circũpositio et intortio
criniũ. et cętera huius modi quȩ uł ad in¬
anem pompam uł ad illecebram formȩ ad¬
hiberi soleq̃. merito rep̃hensa st̃. Sed est
quidam promodulo ꝑsonȩ habitus matro¬
nalis. auiduali uestȩ distinctus : qui potest
fidelibus coniugatis salua religionis obser¬
uantia conuenire. Hunc te maritus si de po¬
nere noluit. ne te uelut uiduam illo uiuede
iactares : puto qr ñ fuerat in hac re usq: ad

Expanded text:
Porro si de faciendis eleemosynis et in pauperes Porro si de faciendis eleemosynis et in pauperes inpendendis rebus tuis, de quo bono opere et magno tam euidentia praecepta sunt domini. cum uiro tuo fideli et tecum sancta continentiae pacta seruante consilium communicare deberes eiusdemque non spernere uoluntatem, quanto magis de habitu atque uestitu nihil tibi praeter eius arbitrium mutandum uel usurpandum fuit, unde nihil diuinitus legimus imperatum! scriptum est quidem mulieres esse debere in habitu ordinato aurique circumpositio et intortio crinium et cetera huius modi, quae uel ad inanem pompam uel ad inlecebram formae adhiberi solent. merito reprehensa sunt. sed est quidam pro modulo personae habitus matronalis a uiduali ueste distinctus, qui potest fidelibus coniugatis salua religionis obseruantia conuenire. hunc te maritus si deponere noluit, ne te uelut uiduam illo uiuente iactares, puto, quia non fuerat in hac re usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
erga parentes Alia postremo ea quȩ in
his reb uł maximȩ intuenda. ẽ uiri et
uxoris ubi mulierem coniugatam ñ licet
dicere facio qđ uolo de meo cũ et ipsa
ñ sit sua sed capitis sui hoc ÷ uiri sui Ham
sic quaedam ut cõmemorat apłs p&erus
mulieres scaẽ quae in dm̃ sꝑabant ornabant
se subiectȩ uiris suis sic̃ farra obseque¬
batur abrochae dñm eũ uocans cuius uos
facte estis filiȩ : cũ adxp̃ianas ñ adiudaas
lium habetis parit̃ modeñ eremini quid
thesaurizandũ eoe in caelo : quid aduitae
angustia Et in his disponendis atq faci
endis siquid tͥ forte melius uidetur sugge¬
reres uii reuerent̃. eiusdemq auctoritatem
tanꝗ tui capitis sequereris oboedient᷑: ut
om̃s qui sanum sapius ad quos posset hoc
bonũ urm̃ fama ꝑfene dedomus ur̃e fru¬
ctu ac pace gaudereñ: & adũsariꝰ reue¬
reretur. nichil habens de uob dicere p̃ui

Expanded text:
erga parentes. alia postremo ea, quae in erga parentes. alia postremo ea, quae in his rebus uel maxime intuenda est, uiri et uxoris, ubi mulierem coniu gatam non licet dicere: \'Facio, quod uolo, de meo\', cum et ipsa non sit sua sed capitis sui, hoc est uiri sui. nam sic quaedam, ut commemorat apostolus Petrus, mulieres sanctae, q u ae in deum sperabant, ornabant se subiectae suis uiris. sicut Sarra obsequebatur Abrahae dominum eum uocans, cuius. inquit, factae estis filiae. cum ad Christianas, non ad Iudaeas us haberetis, pariter moderaremini, quid thesaurizandum esset in caelo, quid ad uitae is autem angustia. et in his disponendis atque faendis, si quid tibi forte melius videretur, suggereres viro reverenter, ejusdemque auctoritatem tanquam tui capitis sequereris obedienter; ut omnes qui sanum sapiunt, ad quos posset hoc bonum vestrum fama perferre, de domus vestrae fructu ac pace gauderent, et adversarius revereretur nihil habens de vobis dicere pravi. 9.
Abbreviated transcription (Latin):
carior ẽẽ debuerat quã huus ȩt̾na: non ne
si ampliorem miscđiam cogitans. idõ pau¬
ꝑibus res tuas erogare differres ne scari¬
dalizatus maritus tuus deo ꝑiret uberi¬
ores tibi elemosinas ds̃ computaret: Pro¬
uide si recolis quid ad quisieras quando
lucrata fueras uirum tuum. ut tecũ xp̃o
sanctiore castitate seruin&. Intellige ꝑ illas
elemosinas tuas quib cor eius euersũ . ẽ
quanto grauiore damno ꝑcussa fueris.
quã st̃ illa lucra quae cȩlestia cogitabas
Si enim habet magnum locũ panis fractꝰ
esurienti: quantum locũ ibi credenda ẽ
tanꝗ leoni rugienti. & quẽ deuoret inqi¬
renti : Neq hoc ita dicimꝰ : ut si quisquã
scandalitatus fuerit de bonis oꝑib nr̃is
ab eis desistendũ putemꝰ. Sed alia causa ẽ
alienarũ : alia necessariarũ in societate
aliqua ꝑsonarum. Alia fidelis : alia infi¬
delis. Alia parentũ erga filios : alia filioꝵ

Expanded text:
carior esse debuerat quam huius aeterna? nonne, carior esse debuerat quam huius aeterna? nonne, si ampliorem misericordiam cogitans ideo pauperibus res tuas erogare differres. ne scandalizatus maritus tuus deo periret, uberiores tibi deus elemosynas inputaret? proinde, si recolis. quid adquisiueras, quando lucrata fueras uirum tuum, ut tecum Christo sanctiore castitate seruiret, intellege, per illas elemosynas tuas. quibus cor eius euersum est, quanto grauiore damno percussa fueris, quam sunt illa lucra, quae caelestia cogitabas. si enim habet ibi magnum locum panis fractus esurienti, quantum locum ibi credenda esttamquam leoni rugienti et. quem deuoret. inquirenti! Neque hoc ita dicimus. ut, si quisquam scandalizatus fueiit de bonis operibus nostris, ab eis desistendum putemus; sed alia causa est alienarum alia necessariarum in societate aliqua personarum, alia fidelis alia infidelis: alia parentum erga filios alia filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
enim erat. Et ĩdõ tibi quae in cõmunui
ꝓposito fortior uidebaris: non erat
p̃sũptione turbandus sed dilectionie
portandus: Quia etiam s̃ ad ipsas ele¬
mosinas largius faciendas pigrius
mouebatur. posset et ista condiscere
si tuis mopinatis non feruetur ex¬
Penisis : sed expectatis inuita retur
obsequi is Ut etiam hoc qđ temere
sola fecisti. multo consultius dilecti¬
one concardi multoq ordinatius et
honestius ambo faceretis: ne blasphe¬
marentur serui dĩ si tam̃ hoc fuer̃ qͣr
marito absente atq nesciente ab it¬
nota muliere & aliena uxore tanta sup¬
communit̃ teneretur ñ solũ sũma ca¬
ritas. uerum etiam głiosa pauꝑtas :
Nc̃ aut̃ in considerata fefanatione at¬
tende quid feceris Nunquid tantum¬
bonũ. ẽ qđ pauperũ carnem largiorib
elemosinis refecisti : quantũ malũ. ẽ
qđ iuri tu m̃tem atam bono ꝓposito
subrusti: aut cuiꝰquã tibi tẽporalis salus

Expanded text:
enim erat et ideo tibi. quae in communi enim erat et ideo tibi. quae in communi proposito fortior uidebaris, non erat praesumptione turbandus sed dilectione portandus, quia, etiamsi ad ipsas elemosynas largius faciendas forte pigrius mouebatur. posset et ista condiscere, si tuis inopinatis non feriretur expensis, sed expectatis inuitaretur obsequiis. ut etiam hoc, quod temere so\'a fecisti, multo consultius dilectione concordi multoque ordinatius et honestius ambo faceretis nec blasphemarentur serui dei. si tamen hoc fuerunt, qui marito absente atque nesciente ab ignota muliere et aliena uxore tanta sumpcommuniter teneretur non solum summa castitas uerum etiam gloriosa paupertas. Nunc autem inconsiderata festinatione adtende quid feceris. ubonum est, quod pauperum carnem largioribus elemosynis refecisti, quantum malum est, quod uiri tui mentem a tam bono proposito subruisti? an cuiusquam tibi temporalis salus
Abbreviated transcription (Latin):
bdtatis
tione carnali. ideo tuus maritus eẽ e
desaiterati immo uero sanctius in ter
uos coniuges manebatis : quanto sanc¬
tiora concordit̃ placita seruabatis. Ni¬
chil gͦ de tua ueste: nichil de aurd
uł ar̃gento uł quacũq pecunia re¬
busuẽ ullis terrenis sine arbitrio
eius facere debuisti: ne scandaliza¬
res hominem qui dõ tecũ maiora
uouerat: et ab ex qđ detua carne li¬
cita potestate posset exigere se conti¬
nenter abstulerat. Deniq factũ . ẽ
ut uinculũ continentiae quo se di¬
lectus innexuerat. contẽptus abrũ¬
per&. Et iratus tibi: ñ parcene sibi
S ic̃ enim retulit ꝑlator ȩpłae tuae. cum
cognouiss et quod om̃a aut poene
om̃a quȩ habebas. nescio quibus
duobus transeuntibus monchis
tanꝗ pauꝑib: erdganda donaueris
tunc ille detestans eos tecum. et ñ dĩ
seruos sed domꝰ alienȩ pęnitratores
et tuos captiuatores. et p̃datores pu¬
tans : tam scãm sarcinam quã tecum
subierat indignatus abiecit. Infirmꝰ

Expanded text:
batis tione carnali, ideo tuus maritus esse destiterat; immo uero tanto sanctius inter uos coniuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita seruabatis. nihil ergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel quacumque pecunia, rebus ullis terrenis tuis sine arbitrio eius facere debuisti, ne scandalizares hominem, qui deo tecum maiora uouerat et ab eo, quod de tua carne licita potestate posset exigere, se continenter abstinuerat. Denique factum est, ut uinculum continentiae. quo se dilectus innexuerat, contemptus abrumperet et iratus tibi non parceret sibi. sicut enim mihi rettulit perlator epistulae tuae, cum cognouisset, quod omnia uel paene omnia. quae habebas, nescio quibus duobus transeuntibus monachis tamquam pauperibus eroganda donaueris, tunc ille detestans eos tecum et non dei seruos sed domus alienae penetratores et tuos captiuatores et depraedatores putans tam sanctam sarcinam, quam tecum subierat, indignatus abiecit. infirmus
Abbreviated transcription (Latin):
onis quȩ facta ẽ ex adam. non discernit ho¬
minem. ut eũ faciat uas in honorem non
in contumeliam: nisi ds̃. Sed qm homo car¬
nalis et in anit̃ inflatus cũ audisset. quis
enim te discernit. posset responđe uel
uoce uł cogitatione. et dicere. discernit
me fides mea : discernit me oratio mea : dis¬
cernit me iustitia mea: mox Apłs occur¬
rit cogitationib eiꝰ. et dix̃. Quid enĩ ha¬
bes quod ñ accepisti : Si autem et accepi¬
sti : quid głaris quasi ñ acceꝑis: lic enĩ

Expanded text:
onis, quae facta est ex Adam, non discernit hominem, ut eum faciat uas in honorem non in contumeliam, nisi deus. sed quoniam homo carnalis et inaniter inflatus, cum audisset: Quis enim te discernit? posset respondere uel uoce uel cogitatione et dicere: Discernit me fides mea, discernit me oratio mea, discernit me iustitia mea\', mox apostolus occurrit cogitationibus eius et dixit: Quid enim habes, quod non accepisti? si autem et accepisti, quid gloriaris, qu
Abbreviated transcription (Latin):
bet potestatem corporis sui: sed mulier :
Hoc libent᷑ audi Uitium tibi tollitur: non
dominiũ Adulteria tua prohibentur
non feminȩ subriguntur. Tuuir es : os¬
tende Vir auirtute : uł uirtus auiro
habestͦ uirtutem : uince libidinemca¬
put mulieris uir Si caput es duc & se¬
quatur. Sed uide quaducas Caput es
duc sequatur. Sed noli ire quoñuis ut
norã nuptam : ad illam pulchram ornatã

Expanded text:
bet potestatem corporis sui, sed mulier . bet potestatem corporis sui, sed mulier . Hoc libenter audi. Vitium tibi tollitur, non dominium: adulteria tua prohibentur, non feminae subriguntur. Tu vir es, ostende: vir enim a virtute, vel virtus a viro. Habes ergo virtutem? Vince libidinem. Mulierisquatur: sed vide quo ducas. Caput es, duc quo sequatur: sed noli ire quo non vis novam nuptam, ad illam pulchram, ornatam
Abbreviated transcription (Latin):
ipse distinguitur : apłs dicit Similiter
et uir sui corporis potestatem non hab&
sed mulier: ut cũ in coeteris actib Ad hu¬
manã pacem ꝑtinentib: mulier uiro de¬
beat seruitutem : buius unius rei qua
sexus utriꝰq carnali sorte discernitur
& carnali cõmixtione concernitur. si¬
milem inse habeanT potestatẽ uir in
uxorem. et uxor inuirum
uxores uĩȩ : qm̃ sufficert uosiul¬
tis uxorib ur̃is Non uis ab illa fiac
Aliquid p̃t̃ te noli facere aliquid p̃t
Sed quando uenitur ad illud negotium
quo sexus discernitur. et sexus sibi ut̃q
miscetur: uxornon habet potestatem cor¬
poris sui sed uir Gaudebas erigebas te:
iactabas te Bene dix̃ apłs: optime dix̃
uas electionis. Uxor non habet potesta¬
tem corporis sui sed uir: quia ego sum dñs
Laudasa: audi qđ sequitur Audi qđ nor
uis: rogo ut uelis. Quid ẽ hoc  Audi Simi¬
liter et uiri Dñs ille Similit᷑ et uir ñ ha¬

Expanded text:
ipse distinguitur, apostolus dicit: similiter ipse distinguitur, apostolus dicit: similiter et uir sui corporis potestatem non habet, sed mulier. ut cum in ceteris actibus ad humanam pacem pertinentibus mulier uiro debeat seruitutem, huius unius rei, qua sexus utriusque carnali sorte discernitur et carnali conmixtione conceraitur, similem in se habeant potestatem uir in uxorem ut uxor in uirumuxores vestrae, quia sufficere vos vultis uxoribus vestris. Non vis ab illa fiat aliquid praeter te: noli facere aliquid praeter Sed quando venitur ad illud negotium, quo sexus discernitur, et sexus sibi uterque miscetur; Uxor non habet potestatem corporis sui, sed vir. Gaudebas, erigebas te, jactabas te. Bene dixit Apostolus, optime dixit Vas electionis: Uxor non habet potestatem corporis sui, sed vir. Quia ego sum dominus. Laudasti: audi quod sequitur, audi quod non vis, rogo ut velis. Quid est hoc? Audi: Similiter et vir; dominus ille; similiter et vir non ha
Abbreviated transcription (Latin):
uird tribuat non mulieri quȩ uiro sub¬
dita ẽ ut tunc ꝑsoluenda uota mulie¬
ris siuir approbauerit si autem renui¬
erit ñ debeantur : apłs tam̃ cũ decor¬
cubitu coniugatoꝵ loqueretur. ñ ibi
maiorem auctoritatem uiid quã feminȩ
dedit: sed uxori inquit uir debitum red¬
dat: similit̃ uxoruiid. Uxor ñ habet
potestatem corporis sui sed uir: similiter
Aut̃ et uir ñ habet corporis sui potestatẽ
sed mulier. Quando in hacre parem
utriusq ẽẽ uoluit potestatem: puto qđ
nob̾ intelligendũ insinuet istam de cor¬
cum bendo uł ñ cõcumbendo regulam
non ꝑtinere ad ea uota ubi ñ habent
parem uir et mulier potestatem. sed uiri
maior ẽ acꝓpe eiꝰ solius ẽ. Non enim ait
lex iurum non debȩ redđẽ uota sua si
mulier ꝓ hibuerit sed uxorem si uir ꝓhi¬
buerit. Quis enim nescit uxorem ma¬
rito tanꝗ dño debe seruire : Sed quod
ad m̃bra corporis attinet quib sexus

Expanded text:
uiro tribuat, non mulieri quae uiro subuiro tribuat, non mulieri quae uiro subdita est, ut tunc persoluenda sint uota mulieris, si uir adprobauerit, si autem rennuerit, non debeantur. apostolus tamen, cum de concubitu coniugatarum loqueretur, non ibi maiorem auctoritatem uiro quam feminae dedit, sed, uxori, inquit, uir debitum reddat, similiter et uxor uiro. uxor non habet potestatem corporis sui, sed uir; similiter autem et uir non habet corporis sui potestatem, sed mulier. quando ergo in hac re parem utriusque esse uoluit potestatem, puto quod nobis intellegendum insinuet istam de concumbendo uel non concumbendo regulam non pertinere ad ea uota, ubi non habent parem uir et mulier potestatem, sed uiri maior est ac prope eius solius est. non enim ait lex uirum non debere reddere uota sua, si uxor prohibuerit, sed uxorem, si uir prohibia. quis enim nescit uxorem marito tamquam domino debere seruire? sed quod ad membra corporis adtinet, quibus sexus
Abbreviated transcription (Latin):
U Lanifestum ẽ ita uoluisse legem fȩ¬
minam ẽẽ sub uiio: ut nulla uota
eiꝰ quae abstinentiae causa uouerie
reddantur ab ea: nisi auctor uir fue¬
rit ꝑmittendo. Nã cũ adpeccatũ eiꝰdẽ
uri ꝑtinere uoluerit si priꝰ ꝑmiserit
et post ea ꝓhibuerit: etiam hic tam̃ ñ
dix̃ ut fiat mulier qͦd uouerat : quia
ꝑmissa priꝰauird fuerat: sed uiri dixit
eẽ peccatum: qr abnuit qđ priꝰ conces¬
serat. Non tam̃ mulieri uł ex hoc per¬
missũ dedit: ut cũ priꝰ eiuir conces¬
serit. post ea si ꝓhibuerit contemnat᷑¬
U trum aut̃ ita etiam aduorta conti¬
nentiȩ & a concubitu abstinentiȩ ꝑtineañ
merito quaeritur : ne forte ea tantum in¬
telligenda sint adũsus animam uio ueri
quaȩ st̃ in cibis et potib. Qđuidetur et
illud sĩgnificare ubi dñs ait. nonne ani¬
ma plũs. ẽ quã ȩsca : & cũ de ieiunio p̃ci¬
pitur ita p̃cipitur affligetis animas ues¬
tras : maxime qr cũ hic lex auctoritatẽ

Expanded text:
 Manifestum est ita uoluisse legem feminam esse sub uiro, ut nulla uota eius, quae abstinentiae causa uouerit, reddantur ab ea, nisi auctor uir fuerit permittendo. nam cum ad peccatum eiusdem uiri pertinere uoluerit, si prius permiserit et postea prohibuerit, etiam hic tamen non dixit, ut faciat mulier quod uouerat, quia permissa prius a uiro fuerat. uiri dixit esse peccatum, quia abnuit quod prius concesserat; non tamen mulieri uel ex hoc permissum dedit, ut, cum prius ei uir concesserit. postea si Utrum autem ista etiam ad vota continentiae et a concubitu abstinentiae pertineant, merito quaeritur, ne forte ea tantum intelligenda sint adversus animam voveri, quae sunt in cibis et potionibus. Quod videtur et illud significare, ubi Dominus ait, Nonne anima plus est quam esca ? et cum de jejunio praecipitur, ita praecipitur, Affligetis animas vest: maxime quia cum hic lex auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
fraudandus fuit priusꝗ ad illud bonũ
qđ susceꝑat pudicitiam coniugalem. tuȩ
uoluntati uoluntas quoq eius acceđet
nisi forte ñ legeras nec audieras uł non
attenderas apłm dicentem honũ est
homini mulierem ñ tangere :opt̃ forni¬
cationẽ aut̃ unus quisq suam uxorem

Expanded text:
fraudandus fuit, priusquam ad illud bonum, fraudandus fuit, priusquam ad illud bonum, quod superat pudicitiam coniugalem, tuae uoluntati uoluntas quoque eius accederet, nisi forte non legeras nec audieras uel non adtenderas apostolum dicentem: Bonum est homini mulierem non tangere; propter fornicationes autem unusquisque suam uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
nam miserabilit̃ laberetur Cũ enim
lugendus eã si post continentiã uotam
dõ iamq actu ipso moribusq susceptã
reũ teretur ad coniugis carnem : quanto
magis nc̃ demersus in interitu profundi¬
ore lugerdus ẽ qui tam abrupta disso¬
lutionẽ moechatur. Iratus tibi ꝑniti¬
osus sibi : tanquã inte acerbius seuiat si
ipse ꝑeat: Hoc aut̃ tantũ mali accidit :
dũ tu eius animum non qua debuisti
moderatione tractasti : qr & si carnali
consortioiam ex consensũ uob̵ non com¬
miscebaminĩ : in cȩt̾is tam̃ reb coniugali
obsequio uird tuo mulier seruire debu¬
isti presertim cum ambo essetis m̃bra
corporis xp̃i. Et utiq si maritum insidelẽ
babuis ses : agere te conũsatione subdita
oportuit ut ẽum dño lucrareris : sicut
a płi monuer̃. Omitto enim qđ ipsã
continentiam illo nondũ uolente non
scđm sanam doctrinam te suscepisse co¬
gnorui. Neq enim corporis tui debito

Expanded text:
nam miserabiliter laberetur. cum enim nam miserabiliter laberetur. cum enim lugendus esset, si post continentiam uotam deo iamque actu ipso moribusque susceptam reuerteretur ad coniugis carnem, quanto magis nunc demersus in interitum profundiorem lugendus est, qui tam abrupta dissolutione moechatur iratus tibi perniciosus sibi, tamquam in te acerbius saeniat, si ipse pereat! hoc autem tantum mali accidit. dum tu eius animum non, qua debuisti, moderatione tractasti, quia, etsi carnali consortio iam ei consensu uobis non miscebamini, in ceteris tamen rebus coniugali obsequio uiro tuo mulier seruire debuisti, praesertim cum ambo essetis membra corporis Christi. et utique, si maritum infidelem fidelis habuisses, agere te conuersatione subdita oportuit. ut eum domino lucrareris, sicut apostoli monuerunt. Omitto enim, quod ipsam continentiam illo nondum uolente non secundum sanam doctrinam te suscepisse cognoui. neque enim corporis tui debito
Abbreviated transcription (Latin):
ratur feminȩ ut ferat adulterũ uirũ
Oiustitia. Quare Rogo teQuare ÷ Oe
ego uir sũ. Ui& es. In fortitudine tua pro¬
bem qe uir es Uir es: uince libidinem
Quomꝰ uir quo uxor ẽ fortior: Tues caput
mulieris uir. Uerum ẽ Si caput ẽ du¬
illa caput suũ. Sed uide : quia eas qoli
ise quo ñ uis ut sequatur Noli ie
quatimes pedissequam. ne infoueam sĩ
mul ruatis : ne cũ tu facis doceas qđ fa¬
cis. Doleat tibi anima: si in foueam adul¬
terii amboruatis. Doleat tibi situ solus
ruas Telo nonuis ut ruat illa : timore
noli ruere tu Nolite aut̃ pudicissimȩ fe¬
minȩ imitari impudicos urõs. Absĩt a
uobis. Aut uobiscum uiuant: aut soli
ꝑeant. Impudico marito ñ debet mulier
pudicitiam : sed dõ illam debet: xp̃o illã
tendat: tabulas legat
ehem̃ter dolui sic te uolusse
Azere cum marito: ut ȩdificium
continentiȩ qđ in eo iã construi coeꝑat
amissa ꝑseuerantia in adulterii rui¬

Expanded text:
ratur feminae ut ferat adulterum virum! ratur feminae ut ferat adulterum virum! O justitia! Quare, rogo te? quare? Quia ego sum vir. Vir es? in fortitudine tua probemus, quia vir es. Vir es? vince libidinem. Quomodo vir, quo uxor est fortior? Tu es caput mulieris, vir, verum est. Si caput est, duilla caput suum. Sed vide quo eas. Noli ire quo non vis ut sequatur: noli ire quo times pedissequam, ne in foveam adulterii simul ruatis: ne cum tu facis, doceas quod facis. Dolet tibi anima, si in foveam adulterii ambo simul ruatis: doleat tibi, si tu solus ruas. Zelas, non vis ut ruat illa: time, tu noli ruere. Nolite autem, pudicissimae feminae, imitari impudicos viros vestros. Absit a vobis. Aut vobiscum vivant, aut soli pereant. Impudico marito non debet mulier pudicitiam, sed Deo illam debet, Christo illam tendat, tabulas suas ehementer dolui sic te uoluisse agere cum marito, ut aedificium continentiae, quod in eo iam construi coeperat, amissa perseuerantia in adulterii rui
Abbreviated transcription (Latin):
publicos : non ꝓconsulem : non uicariũ :
non comitem: ñ imꝑatorem : seche p̃m
In coeteris om̃ib ancillȩ estote uiroꝵ
uĩdrum : subdite obsequimiru. Nulla
sit in uob ꝓteruitas : nulla suꝑbia ÷
ñ contumeliosa ceruix : non aliqua
in oboedientia : prorsus tanquã ata¬
cillȩ seruite. Sed ubi uentũ fuerit ad
illud negotiũ ubi uos beatus apłs
mulier : ubi ad hoc fuerit uentũ cla¬
ancilla Noli litigare : Noli cont᷑dicere Con¬
temptus auri tui : dilectio ẽ uiri tui. Si
uillam tuã pnecessitate sua. quaȩ ẽ et tua :¬
ñ enim potest eẽ ipsius quae ñ sit tua : sĩ
ẽ caritas in te quȩ debet eẽ in uxore: fer¬
to patient̃. Et si dubitat tu offer. Contem¬
ne omnia pio amore uiritui: sed castũ
opta : pro castitate litiga Patient̃ ꝑ eat
uilla tua : ñ anima ipsius te patiente
Zelent uxores suas. Scio qr faciunt Noui
Quis ferat ad ulteram uxorem Et impe¬

Expanded text:
publicos, non proconsulem, non vicarium, publicos, non proconsulem, non vicarium, non comitem, non imperatorem; sed Christum. In caeteris omnibus ancillae estote virorum vestrorum, subditae ad obsequium. Nulla sit in vobis protervitas, nulla superbia, non contumeliosa cervix, non aliqua inobedientia: prorsus tanquam ancillae servite. Sed ubi ventum fuerit ad illud negotium, ubi vos beatus Apostolus mulier . Ubi ad hoc ventum fuerit, claancilla; noli litigare, noli contradicere. Contemptus auri tui, dilectio est viri tui. Si villam tuam pro necessitate sua vendat, quae est et tua non enim potest esse ipsius, quae non sit tua, si est charitas in te, quae debet esse in uxore, ferto patienter; et si dubitat, tu offer: contemne omnia propter amorem viri tui. Sed castum opta, pro castitate litiga. Patienter pereat villa tua, non anima ipsius te patiente zelent uxores suas. Scio quia faciunt, novi. Quis ferat uxorem adulteram? Et impe
Abbreviated transcription (Latin):
estis p̃tio magno: głificate et portate
dm̃ in corporẽ urd: Ergo ille a quo re¬
demptus es fecit te domum suam::
nũquid tuuis eũti domũ tiuã Sic nec
ds̃ suã : hoc ÷ te ipsum. Si tͥ non par¬
cis ꝓpt̃ te ipsum : parce tibi uł ꝓpt̃
me uiri: audiuit me feminȩ Quid
ad me irascimini : Utinam faciatis qđ
scriptũ ẽ iescimini et nolite pecccut
Timere debeo ne contingatmͥ qđ con¬
tigit tanto apło paulo. qđ mͦ cũ lege¬
retur si intenti fiustis audistis Ergo ini¬
micus factus sũ uob̵ uerũ p̃dicans. Et
ñ ita .ẽ fiat. Si necesse ẽ ut inimicus sim
custo diendos etiam uxorib ur̃is. Filiae
meȩ st̃ : sic̃ et uos filũ mei estis. Audiañ
matronȩ laudari : qr impudicitiam ui¬
rorum suoꝵ ȩquo animoferunt. Nolo
talem patientiã habearT xp̃ianae muli¬
eres Prorsus ⁊elent urds suos ñ ꝓpter
carnem suam : sed propt animos illoꝵ
ur̃os ꝑmittere fornicari Int̃pellate
contra illos eccłiam. Non dico udices

Expanded text:
estis pretio magno: glorificate et portate Deum in corpore vestro . Ergo ille a quo redemptus es, fecit te domum suam. Numquid tu vis everti domum tuam? Sic nec Deus suam, hoc est, te ipsum. Si tibi non parcis propter te ipsum, parce tibi propter me viri, audiunt me feminae, quid ad me irascimini? Utinam faciatis quod scriptum est, Irascimini, et nolite peccare . Timere debeo, ne contingat mihi quod contigit apostolo Paulo, quod modo cum legeretur, si intenti fuistis, audistis: Ergo inimicus factus sum vobis verum praedicans ? Et si ita est, fiat. Si necesse est ut inimicus sim custodiendos etiam uxoribus vestris. Filiae meae sunt, sicut et vos filii mei estis. Audiant matronae laudari, quia impudicitiam virorum suorum aequo animo ferunt. Nolo talem patientiam habeant christianae mulieres: prorsus zelent viros suos; non propter carnem suam, sed propter animas illorum. vestros permittere fornicari. Interpellate contra illos Ecclesiam. Non dico, judices
Abbreviated transcription (Latin):
ro licet disceđe ab infideli coniuge.
sed ñ expedit. Manere aut̃ cũ illã sĩ
cohabitare consentit. et licet et ex¬
pedit᷑ quia si ñ liceret expedire
non posset. Potest gͦ aliquid licere:
& non expedire Expedie aut̃ qđ ñ
licet ñ potest : ac ꝑ hoc ñ om̃a quaȩ
licita st̃ exp̾ediunt. Om̃a illicita ñ ex

Expanded text:
ro discedere ab infideli conjuge licet, ro discedere ab infideli conjuge licet, sed non expedit: manere autem cum illo, si cohabitare consentit, et licet et expedit; quia si non liceret, expedire non posset. Potest ergo aliquid licere et non expedire: expedire autem quod non licet non potest. Ac per hoc non omnia li
Abbreviated transcription (Latin):
et qͦd ẽ. sed ñ om̃a expediud : ipsũ. ẽ
sed malũ. ẽ homini qui ꝑ offensionẽ
manducat. Ita ostendit ea quȩ licita
st̃: id ẽ. nullo p̃cepto dñĩ ꝓhibent᷑:
sic̃ expedit potiꝰ eẽ. tractanda: non
p̃scripto legis : sed consilio caritatis
Hac st̃ quȩ am̃plius erogantur saucio:
qui curandis ad stabulũ samaritani
illius miseratione ꝑductꝰẽ Et idõ di¬
cuntur non ad nõ p̃cipi : quam uis
dño moneant᷑ offerri: ut tanto in¬
telligantur eẽ. graciora: qͣnto ma¬
gis ostendunt᷑ in debita : sed ea quȩ
in his talia st̃ ut quã uis sint licita
ñ expediant: ñ in eis dici potest bonũ
ẽ hoc. sed illud melius : sic̃ dictũ. ẽ
qui dat nuptũ bene fac̃ : et qui non
dat nuptũ melius fac̃ Ibi enĩ utrũq¬
licet᷑ Et hoc aliquando : aliqͣndo
illud expedit. Nã illis qui se ñ con¬
tinent̃: utiq expedit nub̃e : & qđ
licet expedit. Quaȩ aut̃ uouerint con¬
tinentiam : nec licet nec expedit. Por¬

Expanded text:
et quod est sed non omnia expediunt\', ipsum est sed malum est homini qui per offensionem manducat\\ ita ostendit ea quae licita sunt, id est nullo praecepto domini prohibentur, sicut expedit, potius esse tractanda non praescripto legis, sed consilio caritatis. haec sunt, quae amplius erogantur saucio, qui curandus ad stabulum Samaritani illius miseratione perductus est. et ideo dicuntur non a domino praecipi, quamuis domino moneantur offerri, ut tanto intellegantur esse gratiora, quanto magis ostenduntur indebita. Sed ea, quae in his talia sunt, ut, quamuis sint licita, non expediant, non in eis dici potest: bonum est hoc,. sed illud melius, sicut dictum est: qui dat nuptum, bene facit; et qui non dat nuptum, melius facit. ibi enim utrumqlicet, et hoc aliquando, aliquando illud expedit. Nam illis quae se non continent, utique expedit nubere; et quod licet, expedit: quae autem voverint continentiam, nec licet, nec expedit. Por
Abbreviated transcription (Latin):
nos ipsos non hab̾et. Scriptũ ẽ quip¬
Ipe ini apło. Nescitis qr templũ dei
estis: et sp̃s dei habitat in uob: Et
gło et excellentissimo de lignis et la¬
tem quȩ uni tantum debetur dõ:
Si tͦ sacrilegi essemus faciendo tem¬
plum cuicũq creaturȩ quomͦ ñ .ẽ
ds̃ uerus. cui ñ templum facimꝰ : sed
nos ipsi tempolũ sumus:¬
Wales aut̃ homines estis: quã
religiose humilitatis qui sp̃m
sc̃m adorare ñ uultis cũ legatis. lit¬
tera occidit. sp̃s aut̃ uiuificat. :Non
uultis gͦ adorare : quẽ uiuificare ani¬
ꝑmittitis adorari : ut ipsi dĩ grȩ re¬
maneatis in grati: Sedda inquis testi¬
monia ubi adoratur sp̃s sc̃s : quasi ñ
cogrtares : multo plusee cerneres qđ
hãbet sp̃s sc̃s templum: quam si eum

Expanded text:
aberet. Scriptum est quippe in Apostolo, Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? Et gelo excellentissimo de lignis et latem, quae uni tantum debetur Deo? Si ergo sacrilegi essemus faciendo templum cuicumque creaturae, quomodo non est Deus verus cui non templum facimus, sed nos ipsi templum sumusales autem homines estis, quam religiosae humilitatis, qui Spiritum sanctum adorare non vultis, cum legatis, Littera occidit, Spiritus autem vivificat ? Non vultis ergo adorare, quem vivificare anipermittitis adorari, ut ipsi Dei gratiae remaneatis ingrati! Sed, Da, inquis, testimonia ubi adoratur Spiritus sanctus: quasi non cogitares, multo plus esse cerneres quod habet Spiritus sanctus templum, quam si eum
Abbreviated transcription (Latin):
sensu ambo uoueratis : ꝑseueranter
usq infinem redđe am̃bo debuistis
Aquo ꝓposito si lapsus ẽ ille tusal tem
constantissime ꝑseuera. Iđ te ñ exhor¬
tarer nisi qr tibi ad hoc ipse consense¬
rat. Nã si nunꝗ tenuisses eius assensum :
numerus tenullus defendisset annoꝵ
Sed post quã libet tempus me consuluis¬
ses nichil tibi aliud respondẽm nisi
qđ ait apłs Vxor ñ hab& potestatem co¬
rporis sui: sed uir. Dequa potestate
sic tibi iã ꝑmiserat continentiam : ut
eam tecum ipse susciꝑet. Sed illudẽ
qđ minus te obseruasse contristor : qr
tanto humilius et oboedientius ei
obsequi in domestica conũsatione de¬
buisti: quanto ille religiosius tibi rem
magnam etiã imitando concesserat.¬
⁊ Iocs enim qr parit᷑ tẽpabatis a cõmpe¬

Expanded text:
sensu ambo uoueratis, perseueranter sensu ambo uoueratis, perseueranter usque in finem reddere ambo debuistis. a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem constantissime perseuera. quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipse consenserat. nam si numquam tenuisses eius adsensum, numerus te nullus defendisset annorum, sed post quantum libet tempus me consuluisses, nihil tibi aliud responderem. nisi quod ait apostolus: Uxor non habet potestatem corporis sui sed uir. de qua potestate sic tibi iam permiserat continentiam, ut eam tecum et ipse susciperet. Sed illud est, quod minus te obseruasse contristor, quia tanto humilius et oboedientius ei obsequi in domestica conuersatione debuisti, quanto ille religiosius tibi rem tam magnam etiam imitando concesserat. non enim. quia pariter temperabatis a com
Abbreviated transcription (Latin):
sed mulier. Nolite fraudare inuicẽ¬
nisi ex consensu ad tẽpus ut uacetis
orationi: & iterum ad iͣpsũ estote:
ne temptet uos satanas ꝓpt̃ in conti
nentiam ur̃am Scđm haec uerba a¬
płica. etiam si ipse continere uoluis¬
set et tu noluisses: debitũ tibi redđe
coeretur. Et illi ds̃ imputaret conti¬
nentiam si non suȩ sed tuȩ cedens in¬
firmitati nȩ in adulterii damnabile
non negar&: quanto magis te quam
magis subiectam eẽ. decuerat. ne ipse
quoq: in adulterium diabolica temp¬
tatione traberetur in reddendo huiꝰ
modi debito uoluntati eiꝰ obtemꝑare
conuenerat: cum tibi uoluntatem
continendi acceptane ds̃ : qr ꝓpt̃ ea ñ
faceres ne ꝑ ine maritus. Sed hoc ut
dixi omitto : q̃m post ea tibi nolenti
sibi ad reddenda coniugalia debita
consentire. ad eadem continentiȩ pacta
ipse consensit: et tecũ continentissime
du uixit suoq consensũ apeccato illo
quo ei debitdm carnis negabas ipse
ad concubitũ uiri. Iđ enĩ dõ pari con¬

Expanded text:
d mulier. Nolite invicem fraudare, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi; et iterum ad idipsum estote: ne tentet vos satanas propter nentiam uestram. secundum haec uerba apostolica. etiam si se ipse continere uoluisset et tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur et illi deus inputaret continentiam, si non suae sed tuae cedens infirmitati, ne in adulterii damnabile non negaret; quanto magis te, quam magis snbiectam esse decuerat, ne ipse quoque in adulterium diabolica temptatione traheretur. in reddendo huius modi debito uoluntati eius obtemperare conuenerat, cum tibi uoluntatem continendi acceptaret deus, quia propterea non faceres, ne periret maritus! Sed hoc, ut dixi, omitto, quoniam postea tibi nolenti sibi ad reddenda coniugalia debita consentire ad eadem continentiae pacta ipse consensit et tecum continentissime diu uixit suoque consensu a peccato illo, quo ei debitum carnis negabas, ipse ad concubitum uiri. quod enim deo pari con
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃o. Quo st̃ peccata : & duo genera
peccatoꝵ. Aut enim in dm̃ peccat. ho¬
mo: aut in hominem Peccatur autẽ
in dm̃ : etiam corrumpendo tẽplum
eius in te. Et enim ds̃ redemit te san¬
guine filii sui. Quam quam & anteqͣm
redimereris cuius eras : nisi eius qi
condidit om̃a : Peculiarit̃ quodã mͦ

Expanded text:
uo sunt praecepta, sic et duo genera peccatorum. Aut enim in Deum peccatur, aut in hominem. Peccatur autem in Deum, etiam corrumpendo templum ejus in te: etenim Deus redemit te sanguine Filii sui. Quanquam et antequam redimereris, cujus servus eras, nisi ejus qui co
Abbreviated transcription (Latin):
non app̃hendat nisi humana. hoc enĩ
peccatũ extra corpus. ẽ: nec fornicationi
deputatur : & ꝓpt̃ea facillime ignoscitur
Cũ uero ꝓpt̃ adipiscenda ea quaẽ ꝑcorpꝰ
sentiuntur ꝑ experiendi uel excellendi
uł contrectandi cupiditatem. ut in his
finem boni sui ponat aliquid agit quicqͥđ
agat turpiter agit. & fornicat᷑ in corpꝰ
proprium peccans id. ẽ. corporearum
rerum fallacia simulachra introrsum
rapiens et uana meditatione compones:
ut nec ei diuinum aliquid nisi tale ui-¬
deatur priuatim auara foetatur er¬
rorib et priuatim prodiga in anitur

Expanded text:
non apprehendat nisi humana . Hoc enim non apprehendat nisi humana . Hoc enim peccatum extra corpus est, nec fornicationi deputatur, et propterea facillime ignoscitur. Cum vero propter adipiscenda ea quae per corpus sentiuntur, propter experiendi vel excellendi vel contrectandi cupiditatem, ut in his finem boni sui ponat, aliquid agit, quidquid agit, turpiter agit; et fornicatur in corpus proprium peccans , et corporearum rerum fallacia simulacra introrsus rapiens et vana meditatione componens, ut ei nec divinum aliquid nisi tale, videatur, privatim avara fetatur erroribus, et privatim prodiga inanitur
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a quaȩ st̃ inmundo concupiscentia
carnis ẽ et concupiscentia ođoꝵ. et
ambitio uitȩ scłi quaȩ ñ .ẽ ex patre sed
ex mundo: et mundus transit et con¬
cupiscentia eiꝰ. Qui aut̃ fecerit uolunta¬
tem dei manet in ȩt̃num: sicut ille
manet in ȩt̃num. Ista gͦ dilectio mundi
quae uniũsalem in se concupiscentiam
continet mundi: generalis ẽ fornicatio
qua peccat᷑ in corpus proprium. eo
qđ omnib corporalib et uisibilibus
et tẽporalib desideriis. et uoluptatib
bumanus in desinenter seruit animus
ab ipso creatore uniũsoꝵ desolatus atq
pienda quȩ non priuatim sed cõmunit᷑
ab omnib qui talia diligunt sine ulla
Angustia uł inuidia casto possidentur
am̃plexu. uł sibi uł aliis consulit: et si
fallatur in aliqͦ ꝑ ignorantiam tẽpora¬
lium. qr et hoc temporalit̃ egerit. et
modum agendi ñ teneat quem debeat:
humana temptatio ẽ. Et magnũ est
hanc uitã sic degere : quã uelut uiam
redeuntes carpimus : ut temptatio nos

Expanded text:
unt, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi, quae non est ex Patre, sed ex mundo. Et mundus transit, et concupiscentia ejus. Qui autem fecerit voluntatem Dei, manet in aeternum, sicut ille manet in aeternum . Ista ergo dilectio mundi, quae universalem in se concupiscentiam continet mundi, generalis est fornicatio, qua peccatur in corpus proprium; eo quod omnibus corporalibus et visibilibus et temporalibus desideriis et voluptatibus humanus indesinenter servit animus, ab ipso Creatore universorum desolatus atque pienda, quae non privatim, sed communiter ab omnibus qui talia diligunt, sine ulla angustia vel invidia casto possidentur amplexu, vel sibi vel aliis consulit; et si fallatur in aliquo per ignorantiam temporalium, quia et hoc temporaliter gerit, et modum agendi non teneat quem debebat, humana tentatio est. Et magnum est hanc vitam sic degere, quam velut viam redeuntes carpimus, ut tentatio nos
Abbreviated transcription (Latin):
amn sit᷑
plum .uͦ. non. ẽ factũ ab hominibus
nisi aut uerd deo sic̃ salomon fecit
aut eis qui ꝓdus habentur sicut
gentes quȩ ignorant dm̃. Sp̃s autem
sc̃s qđ cum magno honore de dõ
dictũ ẽ non in manu factis tẽplis
habitat. sed corpus nr̃m tẽplũ ẽ sp̃s
sci Et ne corpora nr̃a contempnas :

Expanded text:
am si plum vero non est factum ab hominibus, nisi aut vero Deo, sicut Salomon fecit; aut eis qui pro diis habentur, sicut gentes quae ignorant Deum. Spiritus autem sanctus, quod cum magno honore de Deo dictum est, non in manufactis templis habitat , sed corpus nostrum templum est Spiritus sancti. Et ne corpora nostra contemnas, m
Abbreviated transcription (Latin):
reposset uile et fidele consilum đ
utiq ido monendom non iubendum
fuit: quia non tanto ponde plubenoi
F homines facere licita quamuis non
expediant : quanto pondȩ ꝓhibemur
iubenda s⁊ monere dignatur: hoc fec̃
parcendo infirmitati: non p̃dicando
ussioni Inde si dix̃ ñ ut confundam
uos baec scribo sed ut filios meos cas¬
rissimos moneo: quid habet queftio

Expanded text:
re posset utile et fidele consilium. Quod re posset utile et fidele consilium. Quod utique monendum, non jubendum fuit, quia non tanto pondere prohibendi sunt homines facere licita quae non expediant, quanto prohibentur jubenda sunt, monere dignetur, hoc facit parcendo infirmitati, non praejudicando jussioni. Unde sic dixit: Non ut confundam vos scribo, sed ut filios charissimos moneo . Quid habet quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
do E propt̃ea cũ bona terrena quaer p
magno expectabant adño uident etiam
his abundare qui multos falsos colebart
dos. blanditus uxoꝵ prius eos uerebantur
offenden deinde inducebantur et colere
nde uusserat dñs ꝑ sc̃m morsen ne quis
uxorem alienigenam ducer&: Merito Sͦ
pomperit coniuges ex quib si non ambe
cppeni sedunus alit uͥna & infidelis cũ
fideli consentir et habitaret: nec ꝓhibi a
dño debuit fidelis in fidelem dimittere
nec iuberi ldo scilicet non ꝓhibi : quia
us tiuia ꝓmittt a fornicante discede &iti
fisc dedis hominis fornicatio ẽ maioruuis
corde nec uera eius pudicitia cũ coniuge
pudicitiam. etiam cũ infideli coniuge qui
ñ habet ueram. Idõ aut̃ nec uberi debuer̃
fideles ab infidelibus separari : qr nori
contra ussionem dñi gentiles fuerunt
ambo coniuincti. Qm̃ gͥ ab infideli fide¬
lem discedere nec p̾hibet nec iubet
dns : idõ ut ñ discedat. apłs dicit non

Expanded text:
do. et propterea cum bona terrena, quae pro do. et propterea cum bona terrena, quae pro magno expetebant a domino, uiderent etiam his abundare, qui multos falsos colebant deos, blanditiis uxorum prius eos reuerebantur offendere, deinde inducebantur et colere. unde iusserat dominus per sanctum Moysen, ne quis uxorem alienigenam duceret. merito ergo comperit coniuges: ex quibus si non ambo crederent, sed unus aut una et infidelis cum fideli consentiret habitare, nec prohiberi a domino debuit fidelis infidelem dimittere nec iuberi: ideo scilicet non prohiberi, quia iustitia permittit a fornicante discedere et infidelis hominis fornicatio est maior in corde, nec uera eius pudicitia cum coniuge pudicitiam etiam cum infideli coniuge, qui non habet ueram. ideo autem nec iuberi debuerunt fideles ab infidelibus separari, quia non contra iussionem domini gentiles fuerunt ambo coniuncti. Quoniam ergo ab infideli fidelem disDominus, ideo ut non discedat: Apostolus dicit, non
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ in fidelitas: de qua scriptum ẽ Qm̃
ecce qui se longe faciuN a te periburT : per¬
didisti om̃em qui fornicatur ate. Sed qr
ita licitũ. ẽ ut ñ expediat. ne propt̃ con¬
ugum separationes offensi homines. ip¬
sam doctrinam salutis qua illicita pro¬
hibentur ex horreant. ac sic peiores atq
perituri in eadem in fidelitate remane¬
ant: int̃cedit apłs: & monendo fieri uetat
qđ ita licitũ. ẽ ut non expediat. Sic enim
secede ab infidelibus uxoribus uł maritis
uiges iubentur: nullus locus ẽẽ consilio
monentis apłi ne hoc fieret Nullo modo
enim qđ dñs iubet: seruus bonus fieri
helite uxores alienigenas quicũq tunc ha¬
bere potuer: ꝑ quas fiebat ut er ipsi ud
alienos seducerentur dõs non ut ille
pmaritos uer ad quirerentur do ton¬
Pum enim tanta gr̃a saluatoris illuxe¬
ratr & pmissis tẽporalib ueteris testam̃ti
Ađ huc in hiabat illius popłi multitu¬

Expanded text:
id est infidelitatis, de qua scriptum est: quoniam id est infidelitatis, de qua scriptum est: quoniam ecce qui se longe faciunt a te, peribunt; perdidisti omnem qui fornicatur abs te! Sed quia ita licitum est, ut non expediat, ne propter coniugum separationes offensi homines ipsam doctrinam salutis, qua inlicita prohibentur, exhorreant ac sic peiores atque perituri in eadem infidelitate remaneant, intercedit apostolus et monendo fieri uetat, quod ita licitum est, ut non expediat. sic enim recedere ab infidelibus uxoribus uel maritis iuges iuberentur, nullus locus esset consilio monentis apostoli, ne hoc fieret. nullo modo enim quod dominus iubet, seruus bonus fieri helitae uxores alienigenas, quicumque tunc habere potuerunt, per quas fiebat, ut et ipsi ad alienos seducerentur deos, non ut illae per maritos uero adquirerentur deo. nondum enim tanta gratia saluatoris inluxerat . et promissis temporalibus ueteris testamenti adhuc inhiabat illius populi multitu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enum tu dicis a postole: Certe ut uir
fidelis consentientem secũ habitar mu¬
lierem infidelem non dimittat. Ita inquie
Cum gͦ hoc et dñs p̃cipiat ne dimittat uir
uxorem nisi causa fornicationis ÷ Quare
bic dicis ego dico non dñs: Quia scilicet
idolatria quam secuntur ix fideles et
quaelibet noxia suꝑfatio: fornicatio est
DNs aut̃ ꝑmisit edusa fornicatioris uxorm
dimita. Sed quia ꝑmisit non iussit:¬
dedit locum apło monendi: ut qui uolu¬
erit nor dimittat uxorem in fidelem
quo sic fortasse possit fieri fidelis
rionol Qia enim coruix fidelis relixi¬
Nquere conuigem licite potuit infi
delem: ideo fieri hoc nor diĩs sed
apłs prdhibet. Qđ enim dñs prohibet
fieri omnino non licet. Monet e
apłs quod possit eẽ multorum occasio lu¬
cenidorum ut fideles coniuges
relie quendis insidelibus ꝑͥmissa
nis ꝑmitatur homo a coniure
separari quanito magisoniuge
in coniuge m̃tis fornicatio detestandaẽ

Expanded text:
Quid enim tu dicis, Apostole? Certe ut vir Quid enim tu dicis, Apostole? Certe ut vir fidelis consentientem secum habitare mulierem infidelem non dimittat. Ita, inquit. Cum ergo hoc et Dominus praecipiat, ne dimittat vir uxorem, nisi causa fornicationis, quare hic dicis, Ego dico, non Dominus? Quia scilicet idololatria quam sequuntur infideles, et quaelibet noxia superstitio, fornicatio est. Dominus autem permisit causa fornicationis uxorem dimitti: sed quia permisit, non dedit locum Apostolo monendi, ut qui voluerit, non dimittat uxorem infidelem, quo sic fortassis po. Quia enim conjux fidelis relinquere conjugem licite pdelem, ideo fieri hoc non dominus, sed apostolus prohibet. quod enim dominus prohibet, fieri omnino non licet. monet ergo apostolus, quod possit esse multorum occasio lucrandorum, ut fideles coniuges in relinquendis infidelibus permissa rmittitur homo a coniuge separari, quanto magis in coniuge mentis fornicatio detestanda est,