comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simos et sexagesimos: subiecit humerũ suum
ad laborandũ. subiciens se ut nr̃a peccata porta¬
ret. Ideoq dicit ꝓpħa. Cuius pͥncipiũ suꝑ hu¬
merũ eius. Hoc ẽ suꝑ corꝑis passionẽ diuinita¬
tis potestas: uł crux suꝑ eminens corpori. Posu¬
it gͦ humerũ incumbens aratro. omnibꝰ sub¬
eundis paciens contumeliis : ita subiect᷑ labo¬
ri ut uulneraret᷑ ꝓpt̾ miquitates nr̃as et in¬
firmaretur ꝓpt̃ peccata nr̃a. Et factus ẽ uir
agricola scieus tram suam bono seminare fru¬
m̃to: et fructiferas arbores alta radice plantare.
Dan iudicabit popłm   tanqͣm una cribꝰ isrł.
Et factus ẽ dan ipse serpens muia sedens. et in
semita mordens calcaneũ equi. et cadet eques
retrorsum: salutem expectans a dño. Simplex
quidẽ intellectꝰ hoc habet: qͦd etiã dan tribus
iudicẽ ded̾it in isrł. Et enĩ pꝰ iesũ naue. iudices
fuerunt plebis de diu̾sis tribubus. Fũit autem

Expanded text:
simos et sexagensimos —, subiecit umerum suum simos et sexagensimos —, subiecit umerum suum ad laborandum, subiciens se cruci, ut nostra peccata portaret. ideoque dicit propheta: cuius principium super umerum eius, hoc est super corporis passionem diuinitatis potestas uel crux supereminens corpori. posuit ergo umerum incumbens aratro omnibus subeundis patiens contumeliis, ita subiectus labori, ut uulneraretur propter iniquitates nostras et infirmaretur propter peccata nostra. et factus est uir agricola sciens terram suam bono seminare frumento et fructiferas arbores alta radice plantare. Daniudicabitpopulumsuumtaniquaiuunatribus Istrahel. et factus est Dan ipsi serpens in uia sedens et\' in semita mordens calcaneum equi, et cadet eques retrorsum salutem expectans a domino. simplex quidem intellectus hoc habet, quod etiam Dan tribus iudicem dederit in Istrahel. etenim post Iesum Naue iudices fuerunt plebis de diuersis tribubus. fuit autem
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ medias sortes. Et uidens requiem quia bo¬
na ẽ: et t̾ram quia pinguis. supposuit numer̃
stũ ad laborandũ : et factus ẽ uir agricola.
lsachar merces dr̃. Et ideo refertur ad xp̃m qͥ
Unde et dauid de ipso ait. Eoce hereditas am̃:
filii merces fructus uentris. Et moyses de eo ait.
Merces circa mare habitantiũ. Hic ẽ qui bonũ
concupiuit abinitio: et quod malũ ẽ desidare
nesciuit. De quo et ysaias dicit. Prius qm sciat
puer uocare patrẽ aut matrẽ ñ credit malicie :
eligens qđ bonum ẽ. Reqͥeuit int̃ sortes uetis
et noui testam̃ti: uł in medio ꝓpħarũ. Ideoq
init̾ moysen et helyã mediꝰ apparuit. ut osten¬
det nob̾ quod eorũ sermonib requiem habeat.
ꝑ quos pleriq peccatis reniciantes credunt
in dm̃ uiuũ. uł quod ipsi sunt testes refurrecti¬
onis eiꝰ. et beatȩ quietis. Itaq ut ad resurrectioi̾s
eius gr̃am uocaret gentes: ipsa ẽ enĩ pinguis et
fertił t̾ra quȩ fruct᷑ generat ȩt̾̃nos. fructus cente¬

Expanded text:
inter medias sortes. et uidens requiem quia bona est et terram quia pinguis, supposuit umerum suum ad laborandum et factus est uir agricola. Isachar merces dicitur et ideo refertur ad Christumunde et Dauid de ipso dicit: ecce hereditas domini fili, merces fructus uentris. et Moyses de eo dicit: merces circa mare inhabitantium. hic est qui bonum concupiuit ab initio et quod malum est desiderare nesciuit. de quo et Esaias dicit: priusquam sciat puer uocare patrem aut matrem, non credit malitiae eligens quod bonum est.. requieuit inter sortes ueteris et noui testamenti uel in medio prophetarum. ideoque inter Moysen et Heliam medius apparuit, ut ostenderet nobis quod eorum sermonibus requiem habeat, per quos plerique peccatis renuntiantes credunt in deum uiuum uel quod ipsi sint testes resurrectionis eius et beatae quietis. itaque ut ad resurrectionis suae gratiam uocaret gentes — ipsa est enim pinguis et fertilis terra, quae fructus generat aeternos, fructus cente
Abbreviated transcription (Latin):
enim dicere: de sola uulua matris. S pulchriꝰ
arbitror ut sedm spũale misteriũ intelligamꝰ
utrãq generationẽ dnĩ iħu. et scđm diuinitatẽ
et scd̾m carnẽ. quia ante sclła ẽ generat᷑ a patre.
Unde et pat̾ ait. Eructauit cor meũ u̾bũ bonũ.
eo qd ex illa intima et incomprehensibili patͥs
Dm̃ nemo uidit uinqͣm: nͥ uni genitus filius
qui ẽ insinu patris ipse enarrauit. Sic̃ qͦ sinꝰ
patris spũał. intelligit᷑ intimũ quo̾dã pat̾̃nȩ
caritatis naturȩq secretũ in quo semꝑ ẽ filiꝰ:
ita etiã patris uulua ẽ spũalis interioris arcba¬
ni. de quo tanqͣm ex genitali aluo ꝓcessit filiꝰ.
Deniq diu̾se nunc legimꝰ uuluã patris: nũc
cor eius quo u̾bũ eruetuauit. nc̃ os eius ex
qͦ iusticia ꝓcessit. ex quo ꝓdiuit sapientia:
ñ diffinit᷑. et unũ omia sonant: sp̃uale magoᷤᷤ
misteriũ generacionis pat̾ne. quã membrũ

Expanded text:
enim dicere de sola uulua matris —, sed pulchrius arbitror, ut secundum spiritale mysterium intellegamus utramque generationem domini Iesu et secundum diuinitatem et secundum carnem, quia ante saecula est generatus ex patre. unde et pater ait: eructuauit cor meum uerbum bonum, eo quod ex illa intima et inconprehensibili patrisdeum nemo uidit umquam, nisi unigenitus filius, qui est in sinu patr intellegitur intimum quoddam paternae caritatis naturaeque secretum, in quo semper est filius, ita etiam patris uulua est spiritalis interioris arcani, de quo tamquam ex genitali aluo processit filius. denique diuerse nunc uuluam legimus patris, nunc cor eius, quo uerbum eructuauit, nunc 08 eius, ex quo iustitia processit, ex quo prodiuit sapientia, non definitur, et unum omnia sonant, spiritale magis mysterium generationis paternae, quam membrum
Abbreviated transcription (Latin):
do. ñ efferuescas ut aqua. peccatũ statuit.
stras ab om̃i solet uicioꝵ feruore reuocare.
Et iterum dicendo ad symeon et leui diui¬
dã uos in iacob. et disꝑgam in ifrł. ostendit
gentiũ congregacione redĩdos. Percusso
enim pastore grex ille disꝑsus ẽ. qui fuerat
ante collectꝰ: ut qͥ ñ erat introiret. et sic oĩs
isrł saluus fieret. Et maxime ꝓpt̾ tribũ¬

Expanded text:
nonefferuescasut aqua peccatum statuit, nonefferuescasut aqua peccatum statuit, stras ab omni solet uitiorum feruore reuocare, et iterum dicendo ad Symeon et Leui: diuidam uos in Iacob et dispergam in Istrahel ostendit gentium congregatione redimendos; percusso enim pastore grex ille dispersus est, qui fuerat ante conlectus, ut qui non erat introiret et sic omnis Istrahel saluus fieret. et maxime propter tribu
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ysaias dicit. Ne animae ipsorũ: qͥa cogita¬
uerunt consilium malũ adu̾sus se dicentes.
Auigemus iustum: qm̃ inutił ẽ nob̾. Ipsi
occiderunt ꝓpħas et apłos annunciantes
dñi saluatoris aduentũ: passionis eius et re¬
surrectionis głam predicantes. Ipsi postea
in sua cupiditate quiꝰ trena flagicia desida¬
bant. diuina consorcia refugientes. corꝑis
castimoniã. sobrietatẽ m̃tis. contẽptũ peccu¬
nȩ. lucrum graciȩ. subneruauerunt tau¬
rum: illum uidelicet cornua ꝓducentem et
ungulas. quẽ uident pauꝑes et letantur. qm̃
u̾bo dĩ exaltauit oornu popłi fui. quo et ini¬
micos repulit. et p̃miũ corone cęlestis emeru¬
it. hic ẽ taurus quo eccłia figurat᷑ in lua
iam plemore. cũ uelut cornib nixa tauri¬
nis. spaciũ tociꝰ orbis includit. Tam̃ ꝓpħie
huic. etiã gr̃am uidetur benedictionis ad¬
iungere. Nam et ad pͥmogenitũ ruben diceu

Expanded text:
sicut Esaias dicit: uae animae ipsorum, quia cogitasicut Esaias dicit: uae animae ipsorum, quia cogitauerunt consilium malum aduersum se dicentes: alligemus iustum, quia inutilis est nobis. ipsi occiderunt prophetas et apostolos adnuntiantes domini salutaris aduentum, passionis eius et resurrectionis gloriam praedicantes. ipsi postea in sua cupiditate. quia terrena flagitia desiderabant diuina consortia refugientes, corporis castimoniam, sobrietatem mentis, contemptum pecuniae, lucrum gratiae, subneruauerunt taurum, illum uidelicet cornua producentem et ungulas, quem uident pauperes et laetantur, quoniam uerbo dei exaltauit cornum populi sui, quo et inimicos reppulit et praemium coronae caelestis emeruit. hic est taurus, quo ecclesia figuratur in luna tunc plenior, cum uelut cornibus nixa taurinis spatium totius orbis includit. tamen prophetiae huic etiam gratiam uidetur benedictionis adiungere. nam et ad primogenitum Ruben dicendo:
Abbreviated transcription (Latin):
seph pre ceteris elegit: cuiꝰ oꝑa fr̃s equare
ñ poterant. Quis enim facta xp̃i potuit ade¬
quare : Tum ꝓpterea unmaculat᷑ et castus
de hoc t̾reno diuersorio. et impuritatis auc¬
torib manubias reportauit. Locũ stupris
et flagiciis uacantẽ ad incolatũ scoꝵ u̾bis
celestib et gladio capiens spũali. ut ubi in¬
habitatores ante lascnuiȩ et pͥncipes luxuri¬
e u̾sabantur. ubi fuerant incentiua libidi¬
nis et fom̃ta neqͥciȩ. ibi nẽ scĩ sacerdotes
magisteria doceant castitatis. et plurima
uirginał integritatis exempla quodam
suꝑne lucis fulgore resplendeant. Tribus qͥ
sunt quȩ designant᷑ noĩb patͥarcharũ: qͥa
de tribri symeon scribȩ sunt. de tribu leui
pͥncipes sacerdotũ. qͥ ꝑfecerunt nequiciam
suam in dñi passione. mensurã omnẽ pat̾nȩ
impietatis implentes. Ipsi consiliũ cogita¬
uerunt aduersus dñm iħm ut occid̾ent eũ.

Expanded text:
seph prae ceteris elegit, cuius opera fratres aequare seph prae ceteris elegit, cuius opera fratres aequare non poterant. quis enim facta Christi potuit adaequare ? tum praeterea immaculatus et castus de hoc terreno deuorsorio et inpuritatis auctoribus manubias reportauit, locum stupris et flagitiis uacantem ad incolatum sanctorum uerbis caelestibus et gladio capiens spiritali, ut ubi inhabitatores ante lasciuiae et principes luxuriae uersabantur, ubi fuerant incentiua libidinis et fomenta nequitiae, ibi nunc sancti sacerdotes magisteria doceant castitatis et plurima uirginalis integritatis exempla quodam supernae lucis fulgore resplendeant. Tribus igitur sunt quae designanturnominibus patriarcharum, quia de tribu Svmeon scribae sunt, de tribu Leui principes sacerdotum, qui perfecerunt nequitiam suam in domini passione mensuram omnem paternae inpietatis inplentes. ipsi consilium cogitauerunt aduersum dominum Iesum, ut occiderent eum,
Abbreviated transcription (Latin):
ldo et fortasse isti duo ultores p̃ ceteris.: quia¬
auctores sunt. Nulli enim magis quã sapi¬
entes et sacerdotes debent castimoniã uin¬
dicare. S in hoc quoq e̾rant iudei. Isti enĩ
causas doloris sui p̃stiterant patri. asseren¬
ces lese fuisse pietatis. et uiolatȩ castitatis
ultores. Quod utiq scõs condempnare ñ
poterat: quia ñ passi sunt multã sororẽ
suã loco eẽ meretricis. quȩ et uirginitatẽ
amiserat. et uindictȩ solactũ ñ habebat
maxime cum ipse sic factĩ ꝓbauerit ut
sichimã possideret. et in morte donaret
eã suo dilectissimo filio ioseph. dicens ad
eum Do tibi sichimã p̃cipuã suꝑ̃ omnes
fr̃s̃ tuos: quã accepi de manib amorreo¬
rum in machera mea et arcii. Qđ factũ¬
ẽ negari ñ potest. Int̾pretari tam̃ possu¬
mus ꝑ sichimam humeros signari. ꝑ mime¬
ros: oꝑa. heredem qͦ bonorũ oꝑum scm̃ io¬

Expanded text:
Ideo et fortasse isti duo ultores prae caeteris, quiaIdeo et fortasse isti duo ultores prae caeteris, quiaauctores sunt. Nulli enim magis quam sapientes et sacerdotes debent castimoniam vindicare. 11. Sed in hoc quoque errant Judaei. Isti enim causas doloris sui praestiterant patri, asserences laesae fuisse pietatis, et violatae castitatis ultores. Quod utique sanctus condemnare non poterat, quia non passi sunt inultam sororem suam loco esse meretricis, quae et uirginitatem amiserat et uindictae solacium non habebat, maxime cum ipse sic factum probauerit, ut <cum> Sicimam possideret, in morte donaret eam filio suo dilectissimo Ioseph dicens ad eum: do tibi Sicimam praecipuam super omnes fratres tuos. quam accepi de manibus Amorraeorum in machaera mea et arcu. quod factum negari non potest, interpretari tamen possumus per Sicimam umeros significari, per umeros opera. heredem ergo bonorum operum sanctum Io
Abbreviated transcription (Latin):
arrogare consorciũ. Contestatur iustus. et ab¬
dicat posteritatẽ. quȩ patrium ñ seruaret
affectũ. Et quia p̃uidit flagicium: ꝑhorres¬
cit consilii contagiũ. In consilium inquit e¬
orũ ñ ueniat anima mea. et in congregaci¬
one eorum ñ contendant uiscera mea: quo¬
niã in ira sua occiderunt hominẽ. et in cu¬
piditate sua subneruauerunt taurum Qđ
dicit. de filiis quidẽ dicit. simeon et leui:
s eorum nomina trib significat. quȩ ap¬
pellacione simili uocabat᷑. Quã int̃pretaci¬
onẽ pulcherrimã diriuant udei. ut arbi¬
trantur quia ꝓpt̾ea arguat filios iacob. qͥa
ꝓpt̃ stuprum sororis sicheuitas isti duo pre
ceteris fribꝰ ultũ ire cupientes. simulauer̃t
ipsis mire uelle se gr̃am: et ideo circuncidi
eos oportere suaserunt. ut religione concor
di pax int̾ eos et recipiendȩ affinitatis soci¬
rat fractos. die suꝑueniente t̃cio. necauer̃t.

Expanded text:
adrogare consortium. Contestatur iustus et abadrogare consortium. Contestatur iustus et abdicat posteritatem, quae patrium non seruaret adfectum, et quia praeuidit flagitium, perhorrescit consilii contagium. in consilium inquit eorum non ueniat animameaetin congregationem eorum non contendant uiscera mea, quoniam in ira sua occiderunt hominem et in cupiditate sua subneruauerunt taurum. quod dicit de filiis quidem dicit Symeon et Leui. sed eorum nomine tribus signat, quae appellatione simili uocabantur. quam interpretationem pulcherrimam deriuant Iudaei et arbitrantur quia propterea arguat filios Iacob, quia propter stuprum sororis Sicimitas isti duo prae ceteris fratribus ultum ire cupientes simulauerunt cum ipsis inire uelle se gratiam et ideo circumcidi eos oportere sudi pax inter eos, et recipiendae affinitatis socirat, fractos die superveniente tertio necaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aqua. ne in maiorẽ ꝓrumpat amentiã: ut
feruor sriroris atq insaniȩ ñ sinat resipiscere
peccatores. s agant penitentiã delictorum.
Qm̃ durus popłs ascendit cubile patris. et
thorum polunt sc̃m. hoc ẽ carnẽ dñi iħu
creatoris nr̃i patibulo affixit crucis. in quo
uelut in quodã cubili et patrio thoro. scĩ eiꝰ
salutari refectione requiescunt. Quis qͥ abii¬
at de popło dictum. cũ popło hȩc untu̾sa con¬
ueniant : Ipse enim dictus ẽ pͥmogenitꝰ isrł.
ipse durȩ cerincis. de quo dixit moyses. Uos
autẽ popłs dura ceruice estis. Et re uera
tos. flagellis uerberauerunt. clauis confixer̃t.
cum diuina eius oꝑa negare negare ñ possen:
Quod scribis et pontificib auctorib et pͥncipi¬
bꝰ sacerdotũ. caypha parit̃ seuiente cõmissum.
euangłii series declarauit. Et idõ tantus ꝓpħa
refugit tanti sceleris participatũ. ne ꝑ successi
onẽ generis. auderent tanti patriarche sibi

Expanded text:
aqua, ne in maiorem prorumpat amentiam et aqua, ne in maiorem prorumpat amentiam et feruor furoris atque insaniae non sinat resipiscere peccatores, sed agant paenitentiam delictorum, quoniam durus populus ascendit cubile patris et torum polluit sanctum, hoc est carnem domini Iesu creatoris nostri patibulo adfigens crucis, in qua uelut in quodam cubili et patrio toro sancti eius salutari refectione requiescunt. quis igitur abnuat de populo dictum, cum populo haec uniuersa conueniant? ipse enim dictus est primogenitus Istrahel, ipse durae esse ceruicis, de ipso dixit Moyses: uos autem populus dura cerutos, flagellis verberaverunt, clavis confixerunt, 516 cum divina ejus opera negare non possent? Quod scribis et pontificibus auctoribus, et principe sacerdotum Caipha pariter saeviente, commissum Evangelii series declaravit. Et ideo sanctus Propheta refugit tanti sconem generis auderent tanti patriarchae sibi
Abbreviated transcription (Latin):
temerariꝰ affecisti contumelia. Sic̃ aqua ñ effer¬
ueas. Ascendisti enĩ in cubile patris: tunc pol¬
liusti thorũ quando ascendisti. Nonne magi ᷤᷤ¬
redargui qͣm benedici uidet᷑ : Et idõ ꝓpħia
magis qͣm benedictio ẽ. ꝓpħia etenĩ: annũ¬
ciatio futuroꝵ ẽ. Benedictio autẽ: scĩficatio¬
nis et gr̃arũ uotiua collacio. ludei putant qr
ꝓpt̃ea hȩc senex ad ruben filium dicat. quia
cũ bala concubina patris concubuit. et thorũ
patriũ polluit: s facile refelluntur. Hoc enĩ
ante erat gestum. lacob autẽ quȩ uentura
eẽnt in nouissimis dieb ñ ea quȩ gesta erant.
spondet se ẽẽ dicturũ. Ergo patriarchȩ sibi
congruit et constat sentencia: qui uidens
cula nec dei lege subdita. et iugum xp̃. du¬
ra nesc:ens portare ceruice. auctorẽ uitȩ ñ
solum scelere nec . s. s etiã saclege insi.ltacio¬
nis affecit iniuriã. Non efferueas inquit sic̃

Expanded text:
temerarius, adfecisti contumelia. sicut aqua non effertemerarius, adfecisti contumelia. sicut aqua non efferueas; ascendisti enim in cubile patris tui: tunc polluisti torum, quo ascendisti. nonne redargui magis quam benedici uidetur? et ideo prophetia magis quam benedictio est. prophetia etenim adnuntiatio futurorum est, benedictio autem sanctificationis et gratiarum uotiua conlatio. et ludaei putant quia propterea haec senex ad Ruben filium dicat, quia cum Bala concubina patris concubuit et torum patrium polluit — sed facile refelluntur; hoc enim ante erat gestum —, Iacob autem quae uentura essent in nouissimis diebus, non ea quae gesta erant spondet se esse dicturum. ergo patriarchae sibi congruit et constat sententia, qui uidens  quae incredula nec dei legi subdita et iugum Christi dura nesciens portare ceruice auctorem uitae non solum scelere necis, sed etiam sacrilegae insultationis adfecit iniuria. non efferueas inquit sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq p̃ferendũ effrem seniori germano. &̃
benedictionis serie ꝓpħauit: dicens. In uob̾
benedicetur ifrł: a dicentib. faciat uob̾ ds̃:
sic̃ effrem et manassen. Et ideo cum essent ne-¬
potes. in locum filiorũ sunt adoptati. ut non
eeñt auitȩ benedictionis exꝑtes. Hac benedic-¬
tione celebrata: uocauit etiã filios suos. Et qͥ
ante iuuiorẽ seniori p̃tulerat. cepit apͥmo. ut
in illo misterii p̃ferret gr̃am: in hoc ordinem
seruaret etatis. Simul quia ante in duob be¬
dixerat uniu̾sos. cum omĩ posteritate et ꝓge¬
me futuroꝵ: ne aut suꝑflua uidetur plebis
iterata benedictio. aut prior estimaretur infir¬
ma. Meritoq repetita magis annunciatione
eoꝵ quȩ posteriorib eẽnt uentura temporib
qͣm benedictionẽ conferre sedic̃. Deniq sic
dicit. Ruben pͥmitiuus meus. tu uirt᷑ mea.
et inicrũ filiorũ meoꝵ: dutꝰ portari. et durus

Expanded text:
denique praeferendum Ephraem seniori germano etiam denique praeferendum Ephraem seniori germano etiam benedictionis serie prophetauit dicens: in uobis benedicetur Istrahel dicentibus: faciat uobis deus sicut Ephraem et Manasse. et ideo cum essent nepotes, in locum filiorum sunt adoptati, ut non essent auitae benedictionis expertes. Hac benedictione celebrata uocauit etiam filios suos. et qui ante iuniorem seniori praetulerat coepit a primo, ut in illo mysterii praeferret gratiam, in hoc ordinem seruaret aetatis, simul quia ante in duobus benedixerat uniuersos cum omni posteritate et progenie futurorum, ne aut superflua uideretur plebis iterata benedictio aut prior aestimaretur infirma. meritoque repetitam magis adnuntiationem eorum quae posterioribus essent euentura temporibus quam benedictionem conferre se dicit. denique sic coepit: Ruben primitiuus meus, tu uirtus mea et initium filiorum meorum, durus portari et durus
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq manasses ex obliuioue. latina int̃p̃taci¬
one signat᷑: eo qđ popłs iudeoꝵ oblitꝰ ẽ dm̃
suũ qui fecit eum. et qͥcũq ex ea plebe credi¬
dit tanqͣm ex obliuione reuocat᷑. Effrẽ autẽ
fȩcunditatẽ fidĩ int̃pretacione nominis pol¬
licetur. qui auxit patrẽ. sic̃ ipse ioseph dixit:
qui auxit me ds̃ in t̾ra humilitatis meȩ. Q
ẽ ꝓpͥũ popłi iunioris. qui corpꝰ ẽ xp̃i: augens
patrem. et dm̃ ꝓpͥum ñ relinquens. Deniq spu¬
alit̃ de popłis hoc ẽẽ misteriũ senior declarauit.
ham cũ filius eum putaret errasse: uicio he¬
betioris aspectus . conu̾tere uoluit manꝰ eius
dicens. Non sic pat̃. Hic enim pͥmitiuus ẽ. Im¬
pone manũ dexterã tuã suꝑ caput eiꝰ. Et no¬
luit: s dixit. Scio fili mi scio. et hic erit in
popłm et exaltabit᷑: s frat̃ eius iunior illo erit
maior. et sem̃ illiꝰ erit multitudo gentium

Expanded text:
denique Manasses ex obliuione Latina interpretatidenique Manasses ex obliuione Latina interpretatione signatur, eo quod populus Iudaeorum oblitus est deum suum, qui fecit eum, et quicumque ex ea plebe crediderit tamquam ex obliuione reuocatur. Ephraem autem fecunditatem fidei interpretatione nominis pollicetur, qui auxit patrem, sicut ait ipse Ioseph dicens: quia auxit me deus in terra humilitatis meae. quod est proprium populi iunioris, qui corpus est Christi augens patrem et deum proprium non relinquens. denique spiritaliter de populis hoc esse mysterium senior declarauit. nam cum filius eum putaret errasse uitio hebetioris aspectus, conuertere uoluit manus eius dicens: non sic pater; hic enim primitiuus est. inpone dexteram tuam supra caput eius. et noluit, sed dixit: scio, fili, scio. et hic erit in populum, et hic exaltabitur, sed frater eius iunior maior illo erit, et semen illius erit multitudo gentium.
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾narũ tribuũ nuimerũ inueniretur. qui
ueteris testam̃ti et noui egregius predicator
pat̾nȩ benedictionis hereditatẽ sibi quoq ꝓ¬
fecisse facile comꝓbaret. Quanqͣm p̃clara in
hoc sint misteria. qđ sumens ioseph filios suoᷤ
quos susceꝑat i egypto. effrem posuit ad deste-¬
ram suã. ad sinistram uͦ isrł patris sui. manas¬
sen autẽ ad sinistrã suã: ut ad dexterã eẽ ifrł. Et
applicuit eos ante patrẽ suũ. Extendens autẽ
isrł manũ dexterã. imposuit suꝑ caput effrẽ.
qui erat iunior et stabat ad sinistram aui.
et sinistrã suã imposuit suꝑ manassen qͥ erat
ad dexterã. Et ita manib immutats.: benedi-¬
xit eos. In quo et ioseph naturȩ ordinẽ seruauit.
ut seniori filio plus deferret. sic̃ isaac quoq
in esau pͥorem filiũ benedictionẽ deferre cu¬
piebat: s minorẽ filiũ in tspo ninioris popłi
credidit p̃ferendũ. sic̃ erat ipse a matre p̃lat᷑.

Expanded text:
paternarum tribuum numerum inueniretur, qui paternarum tribuum numerum inueniretur, qui ueteris testamenti et noui egregius praedicator paternae benedictionis hereditatem sibi quoque profecisse facile conprobaret. quam praeclara in hoc mysteria, quod sumens Ioseph filios suos, quos susceperat in Aegypto, Ephraem ad dexteram suam, ad sinistram autem Istrahel patris sui, Manassem autem ad sinistram suam, ad dexteram autem Istrahel, adplicuit eos ante patrem, extendens autem Istrahel manum dexteram inposuit supra caput Ephraem, qui erat iunior et stabat ad sinistram aui, et sinistram suam inposuit supra Manassen, qui erat ad dexteram, et ita inmutatis manibus benedixit eos! in quo et Ioseph naturae ordinem seruauit, ut seniori filio plus deferret, sicut Isaac quoque in Esau priorem filium benedictionem deferre cupiebat, sed minorem filium in typo iunioris populi credidit praeferendum, sicut erat ipse a matre praelatus.
Abbreviated transcription (Latin):
aimum omniũ quantã discimꝰ
parentib referre reuerentiam.
cum legimꝰ qm̃ qui benediceba¬
tur a patre beneilicꝰ erat. et qui
inaledicebat᷑. maledict᷑ erat. Idõ
hanc narentib gr̃am donauit deus. ut fi¬
uorum pietas ꝓuocaret᷑. Prerogatiua igit᷑
parentum: disciplina ẽ filioꝵ. Honora gͦ
patrẽ: ut benedicat te. Honoret patrẽ pius ꝓpt̃
grãm: ingratus ꝓ timore. Et si pauꝑ ẽ pat̃ et ñ
habet diuiciarũ copias qͣs relinquat fiiis: ha-¬
bet tam̃ ultimȩ benedictionis hereditatẽ. qua
scĩficationis opes successorib largiat᷑. Et multo
plus ẽ beatũ: qmͣ diuitẽ fieri. Festinabat ioseph
sumere benedictionẽ. Deniq et filios suos obtu¬
lit manassen et effrem. quos benedixit iacob:
ut quia.xii. habet filios. et t̃cius decimꝰ apłs
futurꝰ erat paulus. quasi posterior electus. t̾cia
decina trib de manasse et effrem nepotib scĩ¬
ficaret᷑ in utrũq diuisa. quo paulus non extra

Expanded text:
imum omnium quantam discimus parentibus referre reue- I rentiam, cum legimus quoniam qui benedicebatur a patre benedictus erat et qui maledicebatur maledictus erat! ideo hanc parentibus gratiam donauit deus, ut filiorum pietas prouocetur. praerogatiua igitur parentum disciplina est filiorum. honora ergo patrem, ut benedicat te. honoret patrem pius propter gratiam, ingratus pro timore. etsi pauper est pater et non habet diuitiarum copias, quas relinquat filiis, habet tamen ultimae benedictionis hereditatem, qua sanctificationis opes successoribus largiatur. et multo plus est beatum quam diuitem fieri. festinabat-Ioseph sumere benedictionem. denique et filios suos optulit Manassem et Ephraem, quos benedixit Iacob, ut quia duodecim habebat filios et tertius decimus apostolus futurus erat Paulus quasi posterior electus, tertia decima tribus de Manasse et Ephraem nepotibus sanctificaretur in utrumque diuisa, quo Paulus non extra
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃nȩ piecat .s. maledictione dampuatꝰ ẽ patris.
Ergo libacio nocturna tanqͣm in excubiis posi-
ti ꝓpugnaculi sp̃ualis. ne quis seopulos uitȩ hꝰ
possit incidẽ: pretendit usq ad grauissimorũ
cͥminũ peccatores. Et sidonios ipsos qui ante su¬
ꝑsticione uehem̃ti uenatores scelerum nuincu¬
pabant᷑ ut int̃pretacio docet. soluta hereditate
maledicti. atq donata hereditate benedictiois.
absoluit: ut ubi maior reatus erat. ibi nẽ uberi¬
or sit grã. lsachar bonũ concupriut: reqͥescens

Expanded text:
paternae pietatis maledictione damnatus est patris. ergo liberatio nocturna tamquam in excubiis posita propugnaculi spiritalis, ne quis scopulos uitae huius possit incidere, praetendit usque ad grauissimorum criminum peccatores et Sidonios ipsos, qui ante superstitione uehementi uenatores scelerum nuncupabantur, ut interpretatio docet, soluta hereditate maledicti donataque hereditate benedictionis absoluit. ut ubi maior reatus erat, ibi nunc uberior sit gratia. Isachar bonum concupiuit requiescens
Abbreviated transcription (Latin):
luit isrł a dõ patris tui: et adiuuit te deus m̃s.
Quis qͦui confortauit isrł et aduiuit filrum.
nͥ solus deus pat qui dixit. iacob puer meus
suscipiam eũ. ifrł electus meus. suscipiat eum
atuima mea: Et benedixit eum benedictione
celi defuꝑ: et benedictione t̾rȩ habentis omnia.
Omnia enĩ subiecit ei cȩlestia. sic̃ benedictionẽ
isti inquit ꝓpt̃ benedictionẽ uberum et uuluȩ.¬
et benedictiones patris tui et matris. Hbera uł
dduo testam̃ta dixit. quoꝵ altero annunciatus
ẽ. altero demonstrat᷑ ẽ. et bene ub̃a. qm̃ uelut
quodã nos spũali lacte nutriendos educauit.
et obtulit dõ filius uł mariȩ dicit ub̾a. quȩ
uere benedicta erant. quibꝰ scã uirgo popło
dñi potũ lactis imiulsit. Unde et illa in euan¬
głio mulier ait. Beat᷑ uent̃ qui te portauit.
et ub̾a quȩ suxisti. Qd̃ autẽ. ait. uuluȩ bene¬
dictionẽ patris tui et matris: si nulua solã

Expanded text:
luit Istrahel a deo patris tui. et adiuuit te deus meus. luit Istrahel a deo patris tui. et adiuuit te deus meus. quis est qui confortauit Istrahel et adiuuit filium nisi solus deus pater, qui dixit: Iacob puer meus, suscipiam eum: Istrahel electus meus, suscipiat eum anima mea? et benedixit eum benedictione caeli desuper et benedictione terrae habentis omnia; omnia enim subiecit ei, caelestia sicut benedictionem it propter benedictionem uberum et uuluae, benedictiones patris tui et matris. ubera uel duo testamenta dixit, quorum altero adnuntiatus est, altero demonstratus — et bene ubera, quoniam uelut quodam nos spiritali lacte nutritos educauit et optulit deo filius — uel Mariae dicit ubera, quae uere benedicta erant, quibus sancta uirgo populo domini potum lactis inmulsit. unde et illa in euangelio mulier ait: beatus uenter, qui te portauit, et ubera, quae suxisti! quod autem ait: uuluae benedictionem patris tui et matris, si uuluam solam
Abbreviated transcription (Latin):
uebat. Deniq dicebat. ñ ueni nͥ ad oues ꝑdi¬
tas domus ifrł: et illi dicebant nescimꝰ unde
sit ille. Curabant eos et illi negabant eum. filiꝰ
inquit meus adolescentior. Re uera adolescenti¬
or : qui erat pene ultumis natu. Deniq et
scriptura dicit. Amabat eum iacob: quia filiꝰ
erat senectutis illi. Quod etiã ad xp̃m refert᷑.
Senescenti enim mundo. et iam occidenti.
illucescens dei filius ꝑ mariȩ uirginis partũ.
serꝰ aduentu tanqͣm filius senectutis : scđm
sacram̃tũ suscepit corpꝰ. qͥ erat aute scła sẽ ꝑ
apud patrẽ. Unde dicit ad eum pat̾̃ ad me
filium suũ unigenitũ: euacuauit consilium
maledicentiũ. Unde et ysaias dicit. Uanum
consiliũ spc̃ ur̃i. et conuicia quȩ quasi iaculã¬
tes sagitas dirigebant. euacuauit omina. con¬
triuit eorum potentiã. qui in suis uirtutib
et ñ indõ confidentes erant. Inde in quit p̃ua¬

Expanded text:
uebat. denique dicebat: non ueni nisi ad oues perdiuebat. denique dicebat: non ueni nisi ad oues perditas domus Istrahel. et illi dicebant: nescimus unde sit. ille curabat eos et illi negabant eum. Filius inquit meus adulescentior. re uera adulescentior, qui erat paene ultimus natu. denique et scriptura dicit: amabat eum Iacob, quia filius erat senectutis illi. quod etiam ad Christum refertur. senescenti enim mundo et iam occidenti inlucescens dei filius per Mariae uirginis partum serus aduenit. tamquam filius senectutis secundum sacramentum suscepit corpus, qui erat ante saecula semper aput patrem. unde dicit . ad eum pater: ad me filium suum unigenitum euacuauit consilium maledicentium — unde et Esaias dicit: uanum consilium spiritus uestri — et conuicia, quae quasi iaculantes sagittas dirigebant, soluit omnia. contriuit eorum potentiam, qui in suis uirtutibus et non in deo confidentes erant. inde inquit praeua
Abbreviated transcription (Latin):
ifrł a dõ patris tui et adiuuit te deus m̃s.¬
et benedixit te benedicione oeli a sũmo. et be¬
nedicione t̃rȩ habentis omnia ꝓpt̃ bedictionẽ
uberũ et uuluȩ. Benedictiones patris tui. et
matris tuȩ preualuerunt suꝑ benedictiones
montiũ manentiũ et desideriis collium ȩt̃¬
norum: et erunt suꝑ caput ioseph. et super
uerticẽ eorum qͥb p̃fuit fratrũ. Quȩ causa
ẽ pat̃. nͥ quia in eo p̃sigurantia xp̃m uidebat
misteria: Unde benedicens illum magis qͥ
expectabat᷑. qͣm illum qui uidebatur ait.
fueꝰ m̃s ampliandꝰ ioseph. Quiꝰ ẽ ampliandus
sui non habet gła : De quo et iob̃s dicit. liũ
oportet crescere me autẽ minorari: quia ꝑ
ipsius illud salutare ꝑfectumq nom̃ cumula¬
ta ẽ in hoc mundo et abundauit gr̃a filius am¬
pliandus meus. Et ideo qui uidebant eũ crescere
fr̃s : ei inuidere cȩperunt. Intelligibił autẽ
ioseph et zelum incidit ab his quos magis fo¬

Expanded text:
Istrahel a deo patris tui. et adiuuit te deus mIstrahel a deo patris tui. et adiuuit te deus met benedixit te benedictione coeli a summo, et benedictione terrae habentis omnia. Propter benedictionem uberum et vulvae benedictiones patris tui et matris tuae praevaluerunt super benedictiones montium manentium; et desideria collium aeternorum erunt super caput Joseph, et super verticem eorum quibus praefuit, fratrum . 47. Quae causa est pater nisi quia in eo praefigurantia Christi uidebat mysteria? unde benedicens illum magis qui expectabatur quam illum qui uidebatur ait: filius ampliandus meus Ioseph. qui est ampliandus sui non habet gloria? de quo et Iohannes dicit: illum oportet crescere, me autem minorari, quia per ipsius illud salutare perfectumque nomen cumulata est in hoc mundo et abundauit gratia - filius ampliandus meus - et ideo quia uidebant eum crescere fratres ei inuidere coeperunt, intellegibilis autem Ioseph et . zelum incidit ab iis quos magis fo
Abbreviated transcription (Latin):
in illã pulcherrimã xp̃i gr̃am qui potest
uenustatẽ sui decoris augere. Deniq suꝑ õs
decorus. qđ habei donat : quia nemo potest
donare quod ñ habet. Ideoq dictum ẽ: Añs
regnauit. decorẽ induit. Induit enim decorẽ
eccłiȩ gr̃a: quȩ in illo lauachro deponens fe¬
ditatẽ ominiũ delictorũ. splendore grȩ clestis
enituit. Ideoq de ea sponsus dicit. Quȩnam
ẽ hȩc ꝓspiciens tanquã diluculo speciosa :¬
sic̃ luna electa. sic̃ sol miracłm. sic̃ ornatꝰ.
Nunc ut tanquã epilogo quodam conlu¬
damus historiam sicut seritura conclusa est:
ampliandus meus ioseph. filius ampliandus
meus. Telandus filius ieus adolescentior. ad
me reuertere. in quen consiliũ conferentes
maledicebant. et intendebant in eumi dñi ar¬
cum: et contriti sunt cum potentia arcus
eorum: et dissoluti sunt nerui brachioꝵ manꝰ
eorum ꝑ manus potentis iacob. Inde p̃ualuit

Expanded text:
in illam pulcherrimam Christi gratiam, qui potest in illam pulcherrimam Christi gratiam, qui potest uenustatem tui decoris augere. denique super omnes decorus quod habet donat, quia nemo potest donare quod non habet, ideoque dictum est: dominus regnauit, decorem induit. induit enim decorem ecclesiae gratia, quae in illo lauacro deponens foeditatem omnium delictorum splendore gratiae caelestis enituit. ideoque sponsus de ea dicit: quaenam esthaecprospiciens tamquam diluculum, speciosa sicut luna, electa sicut sol, miraculum sicut ornatus? Nunc ut tamquam epilogo quodam concludamus historiam. sicut et scriptura conclusa diuinampliandus meus Ioseph, filius ampliandus meus zelandus, filius meus adulescentior, ad me reuertere. in quem consilium conferentes maledicebant et intendebant in eum domini arcum. et contriti sunt cum potentia arcus eorum et dissoluti sunt nerui bracchiorum manus eorum per manus potentis Iacob, indeque praeualuit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ sumus. et fructum afferre possumꝰ
si maneamus in uite. Sin autẽ: precidim᷑.
Sanctus patriarcha. neptalim inquit erit
palmes abundans. Unde moyses dicit.
Neptalim sacietas acipientium: replebit᷑
benedictione a dño. mare et affricam possi¬
debit: exponens hoc qđ iacob dixerat qͥd sit
uitis remissa. hoc ẽ ꝑ fidei graciam uincłis
mortis exutus. in quo significatur popłs dei
ad lib̾tatem fidei et ub̃tatem uocatus gr̃ę to¬
to orbe diffusus. qui iugum xp̃i bono fructu
uestiat. et ligna uerȩ illius uitis. hoc ẽ mi¬
steria dñice crucis ambiat. Nec timeat con¬
fessionis eius ꝑicłm s magis etiam in ꝑsecu¬
tionib positus. xp̃i noĩe głetur. Hic ẽ uere
remissus a uincłis: qui millo nexu formidi¬
nis alligetur. Unde et ꝓpħa dicit. Exibunt
et tripudiabunt: sic̃ uituli resoluti uincłis.
ldeoq in germine suo decorẽ porrigit: qͥa
minat bonum uerbi decorẽ. et assumituR

Expanded text:
mentum sumus et fructum adferre possumus, mentum sumus et fructum adferre possumus, si maneamus in uite: sin autem, praecidimur. sanctus patriarcha Nephthalim erat palmes abundans. unde Moyses dicit: Nephthalim satietas accipientium; replebitur benedictione a domino, mare et Africum possidebit exponens hoc quod Iacob dixerat, quod sit uitis remissa, hoc est per fidei gratiam uinculis mortis exutus, in quo significatur populus dei ad libertatem fidei et ubertatem uocatus gratiae, toto orbe diffusus, qui iugum Christi bono fructu uestiat et ligna uerae illius uitis, hoc est mysteria dominicae crucis ambiat nec timeat confessionis eius periculum, sed magis etiam in persecutionibus positus Christi nomine glorietur. hic est uere remissus a uinculis qui nullo nexu formidinis alligetur — unde et propheta dicit: exibunt et tripudiabunt sicut uituli resoluti uinculis — ideoque in germine suo decorem porrigit, quiaminat bonum uerbi decorem et adsumitur
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ. Non ẽ quisqͣni sic̃ deus tuus in cȩlo ad¬
nitor tuus : et magnus et decens. firmam̃tũ
et ꝓtegens deus micii. et ꝑ uires brachiorum
potentiũ eiciet a facie tua inimicum dicens
pereat. Et in habitabit isrł sedeus solus suꝑ
t̾ram. iacob in frum̃to et uino: et celũ tibi
cum nebula roris erit. Neptalim uitis re¬
missa: porrigens ingermine decorem.Sar¬
m̃tum uitis illud amputatur qđ uidetur
inutile: ne casu uitis saeram̃torũ sacram̃¬
torũ exultacione. tali luxuriȩ ut paulisꝑ
recidatur ac remiitatur ut fructũ afferat.
Cuiꝰ decus in generacione porrigitur: qͥa dũ
ad suꝑna se subrigit: uitẽ amplectitur. et
ad uerticem ascendens. iugi quȩdã colla
uitiũ p̃ciosi palmttis uestit manili. Est
et illud decus ingeneratione: quia plenis
palmitib multos fructus exundat decorũ
hoc. S multo illud pulchriꝰ. qđ herentẽ
palmitẽ uiti significat sp̃uali. cuiꝰ nos sar¬

Expanded text:
tuae. non est quisquam sicut est deus tuus in caelo, adtuae. non est quisquam sicut est deus tuus in caelo, adiutor tuus et magnus et decens firmamenti et protegens deus initii et per uires bracchiorum potentium. et eiciet a facie tua inimicum dicens: pereat. et inhabitabit Istrahel fidens solus super terram Iacob in frumento et uino, et caelum tibi cum nebula roris erit. Nephthalim uitis remissa, porrigens in germine decorem. sarmentum uitis aliud amputatur, quod uidetur inutile, ne cassa uitis sarmentorum exultatione luxuriet, aliud paulisper reciditur ac remittitur, ut fructum adferat, cuius decus in generatione porrigitur, quia dum ad superna se subrigit, uitem amplectitur et ad uerticem ascendens iugi quaedam colla uitium pretiosi palmitis uestit monili. est et ille decus in generatione, quia plenis palmitibus multos fructus exundat. decorum hoc, sed multo illud pulchrius, quod haerentem palmitem uiti significat spiritali, cuius nos sar
Abbreviated transcription (Latin):
manducauerunt manua in deserto et mortui
sunt. Hic ẽ autẽ panis qui de celo descendit.
ut si quis ex ipso manducauerit ñ moriatur.
Et ne quis putaret quia de hac morte dicit.
quȩ ꝑ animȩ et corꝑis successionẽ uenit. et iu¬
re dubitet cum sciat scõs apłos hac morte eẽ
defunctos: addidit. Ego sum panis uiuus.
qui de celo descendi. Si quis manducauerit
ex hoc pane: uiuec mnȩt̃num. Hoc ẽ de ten¬
porali uita dixit supra. nec de mortẽ ipsiuis
uitȩ : qua etiã si quis mortuis fuerit. tam̃
si panem meun acceꝑit. uiuet in ȩt̃num.
Ille enim accipit: qui se ipsum ꝓbat. Qui
autẽ accipit ñ morietur peccatoris morte.
quia panis hic remissio peccatoris ẽ. Moy ses
quoq pulcherrime ꝓphauit in benedietioni¬
b suis: dicens. Benedictꝰ afiliis aser: et erit
acceptus afr̃ib suis. Et intinguet in oleo pe¬
dem suum ferrũ et exam̃tũ calciam̃tũ eius¬
est. Et sic̃ dies tui sunt : sic erunt uirtutes

Expanded text:
manducauerunt mannam in deserto et mortui sunt, hic est autem panis, qui de caelo descendit, ut, si quis ex ipso manducauerit, non moriatur. et ne quis putaret quia de hac morte dicit, quae per animae et corporis secessionem uenit, et iure dubitet, cum sciat sanctos apostolos hac morte esse defunctos, addidit: ego sum panis uiuus, qui de caelo descendi. si quis manducauerit ex hoc, uiuet in aeternum, hoc est: non de temporali uita dixi supra nec de morte istius uitae, qua etiamsi quis mortuus fuerit, tamen si panem meum acceperit, uiuet in aeternum. ille enim accipit qui se ipsum probat; qui autem accipit non morietur peccatoris morte, quia panis hic remissio peccatorum est. Moyses quoque pulcherrime prophetauit in benedictionibus suis dicens: benedictus a filiis Aser, et erit acceptus a fratribus suis et intinguet in oleo pedem suum. ferrum et aeramentum erit calciamentum eius, et sicut dies tui sunt, sic erunt uirtutes
Abbreviated transcription (Latin):
unc restat demonstrare quare institu¬
tum sit baptisii sacram̃tum. et qͣre
cͥcuncisio quȩ loco illius olim posita
fuisse putat᷑. succedente baptismo ablata sit
uł mutata. Nam si olim ꝑ cͥcuncisionẽ similit̃
ut nc̃ ꝑ baptismum peccata dimittebantur.
quid necesse fuit ut ipsa cͥcuncisio succedente
baptismi sacram̃to mutaretur : Cur autem
accepta minus fuisse credatur. quȩ negleta ñ
minꝰ nocuisse affirmat᷑: Sic̃ enĩ nc̃ ꝑ euangłm¬
non intrabit in regnum dĩ. tta olim ꝑ legem di¬
cebat᷑. masculus cuꝰ caro p̃pucii cͥcuncisa non
fuerit. ꝑibit anima illa de popło suo. Nisi for¬
te in hoc qđ ille qui non ẽ baptizat᷑ a regno dĩ
excludendus dr̃. ille uͦ qui ñ ẽ eircuncisus ꝑi¬
turꝰ memorat᷑. quis uelit intelligere. ꝓpt̃ea
baptisinum ampliꝰ aliquid conferre qͣm cͥcum
cisionẽ. quia cͥcumcisio suscepta a ꝑditione tm̃
potuit lib̾are. baptismꝰ uͦ renatos etiã ad głam

Expanded text:
unc restat demonstrare quare institutum est baptismi sacramentum, et quare circumcisio, quae loco illius olim posita fuisse putatur, succedente baptismo ablata sit, vel mutata. Nam si olim per circumcisionem similiter, ut nunc per baptismum peccata dimittebantur, quid necesse fuit ut ipsa circumcisio succedente baptismi sacramento mutaretur? Cur autem accepta minus profuisse credatur, quae neglecta non minus nocuisse affirmatur. Sicut enim nunc per Evangnon intrabit in regnum Dei ; » ita olim per legem dicebatur: « Masculus cujus caro praeputii circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo , » nisi forte in hoc quod ille qui non est baptizatus, a regno Dei excludendus dicitur, ille vero qui non est circumcisus, periturus memoratur. Quis velit intelligere propterea baptismum alicisionem, quia circumcisio suscepta a perditione tantum potuit liberare; baptismus vero renatos etiam ad gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
mala non appetuitt. Plus ꝓdesse saluti temptatio
terius itur: et ex temptationis dolore in melius ꝓfi¬
citur. Unusquisq ad temptationem anium preꝑa¬
re debet. Minus enim dum sꝑatur temptatio gra¬
uat. Dure autem premit: si non sperata aduenerit.
Sapientis est contra omuia aduersa aute meditari.
Nlec innenire̾ casus debet: quem non consilia eius
preueniant.
xxuii. De amatoribus mundi.

Expanded text:
mala non appetunt. 7. Plus prodesse saluti tentationemala non appetunt. 7. Plus prodesse saluti tentationesperitate in deterius itur, ex tentationis dolore in melius proficitur. 8. Unusquisque ad tentationem animum praeparare debet . Minus enim dum speratur tentatio, gravat; dure autem premit, si non sperata advenerit. 9. Sapientis est contra omnia adversa ante meditari; nec inveniri casus debet, quem non consilia ejus praeveniant. CAPUT LIX. De amatoribus mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
ustus in aduersis se probari cognoscat: non deici.
Uiri sc̃ĩ plus fornudant ꝓsꝑa quam aduersa: quia dei
seruos ꝓsꝑa deicunt: aduersa uero eruduint. Idõq
sc̃i uiri constantia ita portare debet aduersa. ut fran¬
gi non possit. Tunc magis sunt dei oculi suꝑ iustos. qͣn¬
do eos affligi abiniquis ꝓuidentia suꝑna ꝑmittit.
Plam tunc eis gaudia disponuntur eterna: qñdo
presenti tribulatione ꝓbantur. Omnes uitȩ huius
tribulationes aquis comparantur pretereuntibus.
proterea quia si quid in hac uita tribulationis acci¬
derit non stat sed celeriter transit. Qui uitȩ futurȩ
premia diligent̃ excogitat: mala omnia uite p̃sen¬
tis equanimit̃ portat. Qm̃ ex illiꝰ dulcedine huius
amaritudinem temꝑat. et ex et̃nttate illiꝰ. breuita¬
tem huius despicit transitoriam. Grauati diuerso
malo temporali pro utilitate eorum ẽ. quod uite
istius mala ꝑferuit: quia dum in dolore grauant᷑.
cupiditatis et luxufiȩ iuciorumq &eterorum

Expanded text:
ustus in adversis probari se cognoscat, non dejici. 2. Viri sancti plus formidant prospera quam adversa, quia Dei servos prospera dejiciunt, adversa vero erudiunt. Ideoque sancti viri constantia ita portare debet adversa, ut frangi non queat. 3. Tunc magis sunt Dei oculi super justos, quando eos affligi ab iniquis providentia superna permittit. Nam tunc eis gaudia disponuntur aeterna, quando praesenti tribulatione probantur. 4. Omnes vitae hujus tribulationes aquis comparantur praetereuntibus; 353 propterea, quia si quid in hac vita tribulationis acciderit, non stat, sed celeriter transit. 5. Qui vitae futurae praemia diligenter excogitat, mala omnia vitae praesentis aequanimiter portat, quoniam ex illius dulcedine hujus amaritudinem temperat, et ex aeterniate illius brevitatem hujus despicit transitoriam. 6. Gravari diverso malo temporali pro utilitate eorum est, quod vitae istius mala perferunt, quia cum dolore gravantur, cupiditatis, et luxuriae, vitiorumque caeterorum
Abbreviated transcription (Latin):
rietatẽ destuxit. Multum ex sua natura splendorem
possidet anima: s fuscatur cõmixtione carnis qua
retinetur inclusa. Ex eius enim parte uertitur ad pec¬
candi infirmitatẽ: salomone dicente. Corpꝰ corruptibile
adgrauat animam: et depͥmit trena in habitatio sensũ

Expanded text:
rietatem defluxit. 7. Multum ex sua natura splendorem rietatem defluxit. 7. Multum ex sua natura splendorem possidet anima, sed fuscatur commistione carnis, qua retinetur inclusa. Ex ejus enim 146 parte vertitur ad peccandi infirmitatem, Salomone docente: Corpus corruptibile aggravat animam, et deprimit terrena inhab
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑi misceatur. S tunc eam cxeari: quando et corpꝰ
creatur cui admisci uidetur. Phylosophorũ sententie
dicunt eẽ animã priusqͣm nascatur in corꝑe: qđ ue¬
rum eẽ nullis approbatur indiciis. Nam utrum antea
fuissemꝰ: nec ipsi nouimꝰ. nec quis hominum dicat
habemus: Non ẽ gͦ querendum: quod querendum
magis ẽ irridentum. Gentiles et heretici: de anima
disputare conantur. S quo de illa aliquid recte senti¬
re posunt: qui auctorem ad euius imaginem facta est
non nouerunt: et ideo multa errore digna elixert̃.
Mutabił ẽ anima: non localit s temꝑalit̃ suis asfec¬
tionib Corpus autẽ et loco et temꝑe mutabile: qͥa
et temꝑe mutatur et uariatur loco. Qđ ẽ ad corpus
mutatio locoꝵ: hoc ẽ ad animam mutabilitas cogi¬
tationum. Que uarietas malȩ mutationis tunc men¬
ti inhesit: quando ab ȩtñoꝵ contemplatione pͥmus
homo recedens in illo stare uoluit a quo male recessit.
et iuxta dampnationẽ inconstans ꝑ rerum raptus ua¬

Expanded text:
constat; sed tunc eam creari, quando et corpus creatur, cui admisceri videtur. Philosophorum sententiae dicunt esse animam, priusquam nascatur in corpore. Quod verum esse nullis approbatur indiciis. Nam utrum antea fuissemus, nec ipsi novimus, nec quis hominum dicat habemus. Non est ergo quaerendum quod quaerendo magis est irridendum. 5. Gentiles et haeretici de anima disputare conantur, sed quomodo de illa aliquid recte sentire possunt, qui auctorem ad cujus imaginem facta est non noverunt? Et ideo multa errore digna dixerunt. 6. Mutabilis est anima, non localiter, sed temporaliter, suis affectionibus. Corpus autem, et loco, et tempore mutabile est, quia et tempore mutatur, et loco variatur. Quod est ad corpus mutatio locorum, hoc est ad animam mutabilitas cogitationum. Quae varietas malae motionis tunc menti inhaesit, quando ab aeternorum contemplatione primus homo recedens in illo stare noluit, a quo male recessit, et justa damnatione inconstans, per rerum raptus va
Abbreviated transcription (Latin):
ita corꝑis. anima. Hita animȩ: ds̃ ẽ. Et sicut
corpus mortuum ẽ sine anima: ita et anima mor¬
tua ẽ sine dõ. Anima hominis: ñ ẽ homo s corpꝰ.
Qđ̃ ex humo factuni ẽ: id tantũ nomo ẽ. In habitando
autẽ uicorꝑe anima: ex ipso participio carnis hominiᷤᷤ
nom̃ accepit. Sic̃ et apłc interiorem hominẽ dicit ani¬
mam non carnem conditã ẽẽ ad dĩ imaginem. Male
gͦ a quib̾dam credit᷑ anima hominis ẽẽ corporea: quȩ
ꝓ s ͤ ad dĩ umaginem facta ẽ ut si ñ in commutabilis ut

Expanded text:
ita corporis anima, vita animae Deus est. Et sicut corpus mortuum est sine anima, ita anima mortua est sine Deo. 2. Anima hominis non est homo, sed corpus, quod ex humo factum est, id tantum homo est. Inhabitando autem in corpore anima, ex ipso participio carnis hominis nomen accepit, sicut Apostolus interiorem hominem dicit animam, non carnem, conditam esse ad Dei imaginem. Male ergo a quibusdam creditur animam hominis esse corpoream, quae propter id ad Dei imaginem facta est, ut si non i