comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non morit᷑. & mors ei ultroc non dominabit᷑: Illud uero aduersus rufinũ
posu istiqͦsdam huic sententiȩ calumniari: qđ dm̃ daire animas adulterinis
conceptib iudecitur indignũ. unde concint᷑ a struere meritis gestȩ cinte carnẽ
uitȩ animas quasi adergastula huiꝰ modi uste posse ꝑduci. Non mou& mul.¬
tic cogittintẽ. qͥb. hȩc posset calumniare futtiri : et qđ ipse respondisti
ñ. eẽ. uitiũ sem̃tis intritico. qđ furto dicit᷑ sublatũ: sed in eo qͥ frumentu
furctꝰ. ẽ: nec idcirco t̃ram non debusse gremio suo seminu confouere.
qͥa scitor inmunda ꝓiecerit manu. F legtantissimu similitudo . ẽ: quam
& antequã legerẽ. nullas mobiectio ista de adulterinis fecib in hac ques¬
tione Fticiebat cingusti is generalit̃ intuenti. multti bonũ dm̃ facere eticmn
de nr̃is malis nrisq peccattis. Animcilis autẽ cuiꝰcũq crecitio⁊ si habetit

Expanded text:
non moritur et mors ei ultra non dominabitur. Illud uernon moritur et mors ei ultra non dominabitur. Illud uerposuisti, quosdam huic sententiae calumniari, quod deum dare animas adulterinis conceptibus uideatur indignum, unde conantur adstruere meritis gestae ante carnem uitae animas quasi ad ergastula huius modi iuste posse perduci, non me mouet multa cogitantem, quibus haec possit calumnia refutari. et quod ipse respondisti non esse uitium sementis in tritico, quod furto dicitur esse sublatum, sed in eo, qui frumenta furatus est, nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confouere, quia sator inmunda ea proiecerit manu, elegantissima similitudo est. quam et antequam legerem, nullas mihi obiectio ista de adulterinis fetibus in hac quaestione faciebat angustias generaliter intuenti multa bona deum facere etiam de nostris malis nostrisque peccatis. animalis autem cuiuscumque creatio, si
Abbreviated transcription (Latin):
occidentib tepoꝵ spatia quȩ tã quã sillabȩ ad uerba adedutico¬
las hui scuiꝑtinent in hoc labentiũ rerũ tãquã mirabili cantreo
ist brebius uł pauc tius qua modulatio pͥ cognita ei p̃finita depos¬
⁊cit
p̃terire ꝑ mitit ho: cũ etic̃ detirborib. folio dixerĩ. & denrõrũ numẽro capilorum.
quanto magiᷤ dehominis ortu et occasu. cuius temporalis uitai breuius ꝓdictius ue
non tenditur quã ds̃ dispositor tẽporũ nouit uniuersitatis moderamini consoncie
Id etic̃ qđ a uint omne qđ intẽpore cȩpit. eẽ. inimorttile. eẽ. ñ posse. quia om̃ia
oriti occidunt. & auctti senescunt : ut eomodi credi cogunt animũ humanũ
ideo. eẽ. ininorttlẽ. qđ ante omĩa tẽpora sit crecitũ. Non mouet. fidẽ nrcũmn:
ut enĩ alia triceã. cepit. eẽ. intẽpore inmortaditas carnis xp̃i. Quȩ ttim̃iam

Expanded text:
occidentibus temporum spatia, quae tamquam syllabae ac uerba ad particuoccidentibus temporum spatia, quae tamquam syllabae ac uerba ad particulas huius saeculi pertinent, in hoc labentium rerum tamquam mirabili cantico uel breuius uel productius, quam modulatio praecognita et praefinita deposcit, praeterire permittit! hoc cum etiam de arboris folio dixerim et de nostrorum numero capillorum, quanto magis de hominis ortu et occasu, cuius temporalis uita breuius productiusue non tenditur, quam deus dispositor temporum nouit uniuersitatis moderamini consonare! Id etiam, quod aiunt omne, quod in tempore coepit esse, inmortale esse non posse, quia omnia orta occidunt et aucta senescunt\', ut eo modo credi cogant animum humanum ideo esse inmortalem, quod ante omnia tempora sit creatus, non mouet fidem nostram; ut enim alia taceam, coepit esse in tempore inmortalitas carnis Christi, quae tamen iam
Abbreviated transcription (Latin):
VInde &illuduerũ ẽ qđ areb quȩ ñ erant instituendis requieuat
hoc uerũ ẽ. qđ ñsolũ gub̾nando quȩ fecit uerũ &iã aliquid ñ qđ ñdũ
ros foslumꝰ respondere parentũ hinc peccata uł conuner ulfla¬
gellariꝰ possumꝰ etiã recte illius moderationis ista relinquere que
&obitus cur sũ oinatissimũ atq or dinatissimũ dare Seluo sesrcm
sestrt nonposse quesi sentiremꝰ delectatione ineffabili mulcerem̃
deden suisfe ꝑ mimero seiseculũ iunde musica ⁊desti sscientoniensũ¬
ae moduundi aamoniione magneret diã mortalibi homoreles
eadent d fenealen in i nouit quas quib moras uocib telbuain
et illiad qł canitur. decedentib ac succedentib sonis pulcberiime
curtat &ctanseat: quanto magis dscuiꝰ sapientia ꝑque fec̃ om̃ĩa
longe om̃ib artib p̃ferendaest nulla innaturis nascentib &

Expanded text:
Unde et illud verum est quod a rebus quae non erant instituendis requievit, et Unde et illud verum est quod a rebus quae non erant instituendis requievit, et hoc uerum est, quod non solum gubernando, quae fecit, uerum etiam aliquid, non quod nondum ros?\', possumus respondere parentum hinc peccata uel conuinci uel flagellari. possumus etiam recte illius moderationi ista relinquere, quem obitus, cursum ornatissimum atque ordinatissimum dare, sed nos ista sentire non posse, quae si sentiremus, delectatione ineffabili mulceremurde deo: Qui profert numerose saeculum. unde musica, id est scientia sensusue. modulandi ad admonitionem magnae rei etiam mortalibus rationales endi artifex carminis nouit, quas quibus moras uocibus tribuat, ut illud, quod canitur, decedentibus ac succedentibus sonis pulcherrime currat et transeat, quanto magis deus, cuius sapientia, per quam fecit omnia, longe omnibus artibus praeferenda est, nulla in naturis nascentibus et
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ tunc fec̃ eas mittere. facile respond&᷑ &iã illis sed dieb¬
dm̃ multa creassẽ ex his naturis qͦs iã creauerat. sic̃ ex aqͥs alites &
pisces. ex t̾̃ra aut̃. arbores foenũ. animalia. sed qđ ea quȩ ñ erant tẽ
fecerit manifestũ ẽ. Nulla enĩ erat auis. nullus pisces. nulla arbor.
nullũ animal. & bene intelligit᷑ abhiscreaturis requieuisse q̃ ñ erant
animas non innescio quo fonte iã existentes mittere nec de ipso
taq suas particulas in rorare : nec de illa una originalit̃ trahere. nec
ꝓdelictis ante carnẽ cõmissis. carneis uinculis compedirȩ: sed no¬
uas creare. singulas singulis sui cunq nascenti non aliꝗͥd facere
dr̃ qđ ante nonfecerat. Lam enĩ sextodiȩ fecerat hominȩ adima¬
gine suã qđ utiq scđm animã rationale fecisse intelligit᷑ Hoc o
Suisc fac ñ instituendo qđ non erat sed multiplicando qđ ertie

Expanded text:
quem tunc fecit, eas mittere, facile respondetur etiam illis sex diebquem tunc fecit, eas mittere, facile respondetur etiam illis sex diebus multa deum creasse ex his naturis, quas iam creauerat, sicut ex aquis alites et pisces, ex terra autem arbores, faenum, animalia. sed quod ea, quae non erant, tunc fecerit, manifestum est; nulla enim erat auis, nullus piscis, nulla arbor, nullum animal et bene intellegitur ab his creatis requieuisse, quae non erant animas non in nescio quo fonte iam existentes mittere nec de se ipso tamquam suas particulas inrorare nec de illa una originaliter trahere nec pro delictis ante carnem commissis carneis uinculis compedire sed nouas creare singulas singulis suam cuique nascenti, non aliquid facere dicitur, quod ante non fecerat. iam enim sexto die fecerat hominem ad imaginem suam, quod utique secundum animam rationalem . fecisse intellegitur. hoc et nunc facit non inst
Abbreviated transcription (Latin):
epistola posusti: pat̃ meususq nunc oꝑcitur: respondent. Oꝑatur dic-¬
tũ. ẽ.: institutcis amministrando. non nouas instituendo naturas. Ne scrip¬¬
tura: geneseos contradicat᷑ ubi aꝑtissime legit᷑ consumasse dm̃ omĩa
oꝑa sua Nlã qđ eũ scriptũ ẽ reqͥeuisse utiq acreandis nob̵ creaturis intel¬
ligendũ ẽ. ñ a gub̵nandis qͥ tunc eaquȩ ñ erat fec̃ a qͥb faciendis reqͥ¬
euit qr c̃sum̃auerat omĩa. quȩ antequã eeñt uidit eẽ facienda
ut deinceps ñ ea q̃ ñ erant. sed exhis quȩ iã erant crear& &
facer& qͥcqd facer&. Ita utrũq uerũ eẽ monstrat᷑ & qđ qͥictũ est¬
euangłm eẽ contrariũ : Verũ his qui hȩc ideo dicunt necredat᷑
modo ds̃ sic̃ ex illa una nouas animas q̃ ñerant facere. sed illã
unã q̃ iã erat eas creare. Uł exfonte aliqͦ siue thesauro qͦdã

Expanded text:
epistula posuisti: Pater meus usque nunc operatur, respondent: \'Operatur dicepistula posuisti: Pater meus usque nunc operatur, respondent: \'Operatur dictum est institutas administrando, non nonas instituendo naturas\', ne scripturae geneseos contradicatur, ubi apertissime legitur consummasse deum omnia opera sua. nam et quod eum scriptum est requieuisse, utiqligendum est, non a gubernandis; quia tunc ea quae non erant fecit, a quibus faciendis requievit: quia consummaverat omnia quae antequam essent, vidit esse facienda, ut deinceps non ea quae non erant, sed ex his quae jam erant, crearet et faceret quidquid faceret. Ita utrumque verum esse monstratur, et queuangelium esse contrarium. Verum his, qui haec ideo dicunt, ne credatur modo deus sicut illam unam nouas animas, quae non erant. facere, sed ex illa una, quae iam erat, eas creare uel ex fonte aliquo siue thesauro quodam,
Abbreviated transcription (Latin):
moeunt qut equitute dc̃ pnantur: sinouȩ creatur nullo duo p̃ ceclente
bccuno sed uoluntte crecitoris singulȩ singulis nailcentib. adetem
qub. Ets animandis ille crecuit & dedit: qui utiq nouerat qt lonle¬
queduȩ earu nulsẽs iuĩ culpa siune paptismo xpĩ decorporu fuerlet.¬
ouigie neq dõ possumꝰ dicere qđ uel corggit animas fieri peccatr ices.
uel puniat innocentes: neq negare fas nob. ẽ. ecis quȩ sine xp̃i sa¬
eram̃to decorꝓorib: exierint. etic̃ pairuulorũ non nisi indcc̃pnatione
trahi. Obsecrote qͦ modo hȩc opinio defendit᷑. qͣ credunt᷑ animȩ non
exillu unci pͥmi hominis feri om̃s: sed sicut illa unu unita singu¬
puto posse refellere. ficuti ÷ illud: quȩ ec̃ sibi quidc̃i uidet᷑ urgere. qͦmͦ
consũm ciuerit ds om̃ia oꝑci sua sextodie: & septimo requieuit ⁊sino¬
ucis adhuc animascreat. Quib. sidixxerimꝰ qđ ex eucingelio in supͣ dicdti

Expanded text:
exeunt, qua aequitate damnantur, si nouae creatae nullo suo praecedente exeunt, qua aequitate damnantur, si nouae creatae nullo suo praecedente peccato sed uoluntate creatoris singulae singulis nascentibus adhaeserunt, quibus eas animandis ille creauit et dedit, qui utique nouerat, quod unaquaeque earum nulla sua culpa sine baptismo Christi de corpore fueratue de deo possumus dicere, quod uel cogat animas fieri peccatrices uel puniat innocentes, neque negare fas nobis est eas, quae sine Christi sacramento de corporibus exierint, etiam paruulorum non nisi in damnationem trahi, obsecro te, quo modo haec opinio defenditur, qua creduntur animae non ex illa una primi hominis fieri omnes sed sicut illa una uni ita singuputo me posse refellere, sicuti est illud, quo eam sibi quidam uidentur urgere, quomodo consummauerit deus omnia opera sua sexto die et septimo requieuerit, si nouas adhuc animas creat. quibus si dixerimus, quod ex euangelio in supra dicta
Abbreviated transcription (Latin):
eticĩ ꝑposteriorẽ paulũ. Aquocũq uerum dicitur : illo donante
orando neq legendo. neq cogittindo. & raciocincindo inuenire¬
potuimͦ. ut ꝓbem̾ ñ solũ indoctos quantu caritate doceamꝰ: uerũ
a doctis etiam quanta humilitaite discamus. Doceergo queso quod
doceam: doce qđ teneã. et dic mͥ si animȩ singillctĩ singulis hodie¬
ꝙ nascentib fiunt ubi inpariulis peccent. ubi indigecint scicram̃to xp̃i
remissionem pecectorũ: peccantes in adã ex qͦ caro ẽ: ꝓ pa gata pecctti
dem sn perint: qͥ uisticia crectoris iiti pececito obligtintur alieno :
cue dinde ꝓ̃pcigcidis m̃bris mortlib inserunt̃. ut eas nisi ꝑecłam sub-¬
sentu fuerit damꝓnatio conseqͣtur: cũ in etirũ potestite. ñ sit: ut eis
possut get baptismi subueniri. Tot igiur anunarũ mileco quȩ ii
mortibꝰ. ꝓtiruulorũ sinȩ indulgentia xpĩcent scuram̃ti dlecor poribus

Expanded text:
etiam per posteriorem Paulum. a quocumque uerum dicitur, illo donante detiam per posteriorem Paulum. a quocumque uerum dicitur, illo donante dorando neque legendo neque cogitando et ratiocinando inuenirpotuimus, ut probemur, non solum indoctos quanta caritate doceamus, uerum a doctis etiam quanta humilitate discamus? Doce ergo, quaeso, quod doceam, doce, quod teneam, et dic mihi, si animae singillatim singulis hodieque nascentibus fiunt, ubi in paruulis peccent, ut indigeant in sacramento Christi remissione peccati peccantes in Adam, ex quo caro est propagata peccati; aut, si non peccant, qua iustitia creatoris ita peccato obligantur alieno, cum exinde propagatis membris mortalibus inseruntur, ut eas, nisi per ecclesiam subuentum fuerit, damnatio consequatur, cum in earum potestate non sit, ut eis possit gratia baptismi subueniri ? tot igitur animarum milia, quae in mortibus paruulorum sine indulgentia Christiani sacramenti de corporibus
Abbreviated transcription (Latin):
bene cognouerit cuncititionẽ metim dei me inconsulto facere uoluit.
quãquam etiã siconsulerte: magis orttire grãs agerem. qđ nobis
conferri omnib poss& : nisi tubreuit̃ rescribere quam respondere mu¬
luisses. credo ne suꝑ fluo laborix resubi ego essem: quẽ puttibas id
optime scire qđ ille quesiercit. Ecce uolo ut illa sententia etiã mea sit
sed nondũ. eẽ. confirmo. Misisti ad me discipulosũt ea docet̃. quã nondũ
didici. Doce ergo qđ docec̃. Nc̃ ut docȩt̃. multi ame flagittnt eisquȩ
me sic̃ alia multa & hoc ignorere confiteor. Et fortusse quãuis mos
meũ ues ecundent᷑ t̃tim̃ cpud se dicunt. Tues magister in hisrahel ethȩc
ignones: Quod qͥdẽ dñs & dix̃. qͥerat unꝰ ex oeorũ qͦs delecttibat
mcigstrũ potiꝰ audire quã uelut magistrũ delectt audiri. Recolo enĩ
Nec alius corneliũ: eticm ꝑpͥorẽ petrũ. Nec alius petrum:

Expanded text:
bene cognouerit cunctationem meam, unde me inconsulto facere uoluit. bene cognouerit cunctationem meam, unde me inconsulto facere uoluit. quamquam, etiam si consuleret, magis hortarer et gratias agerem, quod nobis conferri omnibus posset, nisi tu breuiter rescribere quam respondere maluisses, credo ne superfluo laborares, ubi ego essem, quem putabas id optime scire, quod ille quaesierat. ecce uolo, ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. Misisti ad me discipulos, ut eam rem doceam, quam nondum ipse didici. doce ergo, quod doceam. nam ut doceam, multi a me flagitant eisque me sicut alia multa et hoc ignorare confiteor. et fortasse, quamuis in os meum uerecundentur, tamen apud se dicunt: tu es magister in Israhel et haec ignoras? quod quidem dominus ei dixit, qui erat unus illorum, quos delectabat magistrum potius audire quam uelut magistrum delectat audiri. recolo enim, r Iothor nec alius Cornelium etiam per priorem Petrum nec alius Petrum
Abbreviated transcription (Latin):
in pugnet hanc fide̾m dequa cerititi sumꝰ omni animȩ etiã paruuli inftntis neces-¬
sarica. ẽẽ. liberuetionẽ. exobligatione peccati ecim quȩ nullc̃. ẽẽ. nisi ꝑiħm
& hunc crucifixũ. Proinde ne longũ fticiamꝰ hoc: certe sentis ut singulas
cinimas singulis nascentib etiã modo d s faiciait cui sententiȩ ne obicicitur qđ
om̃s crecitunes sexto die consũmauerit ds: & septimo die reqͥeuit aadhibes tes-¬
timoniũ ex euangelio. pat̃ meususq nunc oꝑut᷑. Sic enĩ : ad marcellinũ
scripsisti. Inqua epła etic̃ mei cõmemorationẽ beniuolentiȩ facere digna.¬
tꝰ es : qđ hic me haber& in africai qͥ ei possẽ istu fticiliꝰ ex pliccre sententicim.
I uod si potuissem : non ille hoc abste itm longe posito inqͥresde. si tam̃ id tibi
exafrica scripsit. N ã quando scripserit: nescio: tantũ scio: qđ de hoc

Expanded text:
inpugnet hanc fidem, de qua certi sumus, omni animae etiam paruuli infantis necesinpugnet hanc fidem, de qua certi sumus, omni animae etiam paruuli infantis necessariam esse liberationem ex obligatione p hunc crucifixum. Proinde, ne longum faciamus, hoc certe sentis, quod singulas animas singulis nascentibus etiam modo deus faciat. cui sententiae ne obiciatur, quod omnes creaturas sexto die consummauerit deus, septimo requieuerit, adhibes testimonium ex euangelio: pater meus usque nunc operatur. sic enim ad Marcellinum scripsisti, in qua epistula etiam mei commemorationem beniuolentissime facere dignatus es, quod hic me haberet in Africa, qui ei possem istam facilius explicare sententiam. quod si potuissem, non ille hoc abs te tam longe posito inquireret, si tamen id tibi ex Africa scripsit. nam, quando scripserit, nescio; tantum scio, quod de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
epistulti int̃tetertis comic̃morasti: nealiquã p̃terires ubi dehac questione
anroganti re scripsisti religiosȩ memoriȩ uiro nobisq in xpõ caritiute
gratissimo marcellino. quod animu non sit pars dĩ: primo quici
non de mecrnatione eius. seddencituru querit᷑ cũ hocquerit᷑. Deinde quia
sentiunt illi. contrde quos aiebã : & id mcixime auebam. ut creatoris inculpa¬
bilẽ inuiolabilẽq naturã acreatore uitis & labe secernerẽ: cũ illi a sub sttin-¬
tia alicui ꝓpͥũ principiũ principesq tribiunt ipsã dĩ boni substtintiã¬
ex parte qua capiti. ẽ. corruptã et oppressam: et apeccandi necessitite ꝑductĩ. eẽ.
contendunt. Hoc ittique excepto heretice opinionis errore : ex quatuor reliquis opi¬
nionib quȩ nam sit eligenda scire desidero. Quecũque enĩ eligenda.ẽ: absit ut

Expanded text:
epistula inter ceteras commemorasti, ne aliquam praeterires, ubi de hac quaestione epistula inter ceteras commemorasti, ne aliquam praeterires, ubi de hac quaestione interroganti rescripsisti religiosae memoriae uiro nobisque in Christi caritate gratissimo Marcellino, quod anima sit pars dei, primo quia non de incarnatione eius sed de natura quaeritur, cum hoc quaeritur, deinde quia hoc sentiunt illi, contra quos agebam, et id maxime agebam, ut creatoris inculpabilem inuiolabilemque naturam a creaturae uftiis et labe secernerem, cum illi a substantia mali, cui proprium principium principesque tribuunt, ipsam boni dei substantiex parte, qua capta est, corruptam et oppressam et ad peccandi necessitatem perductam esse contendant. hoc itaque excepto haereticae opinionis errore ex quattuor reliquis opinionibus quaenam sit eligenda, scire desidero. quaecumque enim eligenda est, absit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
leuonilla etcite ꝑ sacram̃tũ xpĩanȩ grẽ liberari. Ego quidem ante aliquotꝰ
annos cumlibros quosdã scriberem delib̾ro arbitrio. qui inmultorũ manꝰ
expo et habentura plurimis: quit tuor opiniones deanimȩ incarnatione
itũ exila una quȩ primo homini data. ẽ. ceterȩ ꝓpa gentur a ne singulis
quib que modo ẽtiam nouȩ fiant an alicubi iã existentes uel mitttntur
quuntus uel sponte lauantur incorporae itti puttiui. eẽ. tracitendas ut
quelibet earum uera.  eẽt. non impedir& intentionẽ meã: qua tunc
Aduersuseos quantis poterã iuirib agebcm qui naturã mali suo princi¬
pio preditã ad uersus conantur inducere. id ẽ. contra inconcheos
am de priscilianistis adhuc nihil audierã: qui non multũ abistis dissimiles
bla sphemicis fabulantur. Ideo quintam opinionẽ non addidi. quã intua

Expanded text:
etiam in illa aetate per sacramentum Christianae gratiae liberari. Ego quidem ante aliquot etiam in illa aetate per sacramentum Christianae gratiae liberari. Ego quidem ante aliquot annos, cum libros quosdam scriberem de libero arbitrio, qui in multorum manus exierunt et habentur a plurimis, quattuor opiniones de animae incarnatione, utrum ex illa una, quae primo homini data est, ceterae propagentur, an singulis quibusque nouae etiam modo fiant, an alicubi iam existentes uel mittantur diuinitus uel sponte labantur in corpora, ita putaui esse tractandas, ut, quaelibet earum uera esset, non impediret intentionem meam, qua tunc aduersus eos quantis poteram uiribus agebam, qui naturam mali suo principio praeditam aduersus deum conantur inducere, id est contra Manichaeos; nam de Priscillianistis adhuc nihil audieram, qui non multum ab istis dissimiles blasphemias fabulantur. ideo quintam opinionem non addidi, quam in tua
Abbreviated transcription (Latin):
quieꝓ nobis di gnctus ẽ sꝑni. Quero ubi contraxerit aminia reatũ quo
tulpero incon dẽpnctionẽ: ȩtiam infcoitis morte p̾uend sieu psecrañtũ¬
quo ec a pariuli bapoi rant xpĩ gr̃a non sibuereritinꝰ on ẽmm es ercillis
qua odo ouaquedum garrire cȩ per̃. dicentes nullum reasĩ seĩ e. unio
nii teria nop saꝑe scirẽ nequaquã hoc abste queren. dũ puclt re di¬
laꝰ quiua tonemũs dehcic re sententiã tuã. continente cttholice fundatisine
sideiu. que d&e iouimant uaniloquia redarguens: adhibuifti testimoniũ exelbrs
sob : nemo munidus in conspecta tuo nec in fans cuius.ẽ. diei unꝰ uita suꝑtã.
cis e aonam ꝓ phetctm fatis hoc in signit dilucideq decarat ubi ieuinare
par iulos apt apsu originale peccitum merito coactos esse dixxita. Non incon¬
uenient ⁊ bste quȩro hunc reatũ anima ubi contia xerit. unde oporteat eã¬

Expanded text:
qui pro nobis dignatus est sperni. quaero, ubi contraxerit anima reatum, quo qui pro nobis dignatus est sperni. quaero, ubi contraxerit anima reatum, quo trahitur in condemnationem etiam infantis morte praeuenti, si ei peri gratia non subuenerit. non enim es ex illis, qui modo noua quaedam garrire coeperunt dicentes nullum reatum esse ex Adam nisi te id non sapere scirem, nequaquam hoc abs te quaererem aut quaerenda tenemus de hac re sententiam tuam concinentem catholicae fundatissimae fidei, qua et Joviniani vaniloquia redarguens, adhibuisti testimonium ex libro Job. Nemo mundus in conspectu tuo, nec infans cujus est diei unius vita super tuus in Jonam prophetam satis hoc insigniter dilucideque declarat, ubi jejunare parvulos propter ipsum originale peccatum, merito coactos esse dixisti : non inconvenienter abs te quaero, hunc reatum anima ubi cont
Abbreviated transcription (Latin):
sũ animã nulla dĩ culpa. nulla dĩ necessittite uł suu sed ꝓpͥc uo¬
lun titte inpecccitũ. eẽ. conlapsĩ nec liberari posse decorpore mortis
huꝰ uel suȩ uo luntittis uirtutẽ tanquã sibi adhoc sufficiente uel ipsius
mam ullã in genere hũmano cui non sit necessarius adliberationẽ
mediator dĩ et hominũ homo xp̃s iħs: Quȩ cũq autẽ sine grã¬
dĩ medicitoris & sacram̃to eius inqualibet corporis ȩctete decorpore
exierit & inpęna futura & in ultimo iuditio receptura corpus
ad pęnã. Si autẽ post generationẽ humantm quȩ facta ẽ exadã
regeneretur in xpõ. cid euis ꝑtinens socieatẽ: et reqiuem post mortẽ corporis ha¬
biturã. et crpus cidgłam receptunem: hȩc sunt quȩ de anima firmissime
teneo: nunc gecipe ob secro quuid reqͥrã.: et noli me sꝑnere. Sic nonde sꝑnat

Expanded text:
sum animam nulla dei culpa, nulla dei necessitate uel sua sed propria uosum animam nulla dei culpa, nulla dei necessitate uel sua sed propria uoluntate in peccatum esse conlapsam nec liberari posse de corpore mortis huius uel suae uoluntatis uirtute tamquam sibi ad hoc sufficiente uel ipsius mam ullam in genere humano, cui non sit necessarius ad liberationem mediator dei et hominum, homo Christus Iesus. quaecumque autem sine gratia mediatoris et sacrams ad poenam. si autem post generationem humanam, quae facta est ex Adam, regeneretur in Christo ad eius pertinens societatem, et requiem post mortem corporis habituram et corpus ad gloriam recepturam. haec sunt, quae de anima firmissime teneo. Nunc accipe, obsecro, quid requiram et noli me spernere; sic non te spernat,
Abbreviated transcription (Latin):
suis partib minora occupare. & ampliorib ampliora: quaꝑꝑ¬
.ẽ: ne quale humidũ aut aeriũ. Omnia quippe telia sunt: maiora
In maiorib locis. et minora in minorib: etnihil eorũ inaliqua
parte sui totũ ad .ẽ. Sed ut sunt partes locorũ. ĩtu occupantur
par tib corporũ. Vnde intelligit᷑ anima siue corpus. siuȩ in corporea
đicenda sit. ꝓpͥam quendam habere naturã. omib his munda ne
mo lis elem̃tis excellentiorẽ substantiã creattu: q̃uȩ ueraccit᷑ non
possit Inaliqua fantasia corporaliũ imaginũ quas ꝑcgrnis sensus
ꝑcepimꝰ cogitari. sed m̃te intelligi. uittiq Sentiri : neqͥ. hȩc ꝑ inde
lo quor ut te quȩ tibi notti sunt doceam: sed ut aꝑiam quid fir-¬
missime detini.mu tenet̃. neme quisquã cũ ad ea uenero quȩ reqͥro
nih il me deanima uł scientia uel fide tenere arbitret᷑. Certus etiã

Expanded text:
suis partibus majora occupare et amplioribus ampliora. Lasuis partibus majora occupare et amplioribus ampliora. Laaut aerium aut aetherium. omnia quippe talia maiora sunt in maioribus locis et minora in minoribus et nihil eorum in aliqua sui parte totum adest, sed, ut sunt partes locorum, ita occupantur partibus corporum. unde intellegitur, anima siue corpus siue incorporea dicenda sit, propriam quandam habere naturam omnibus his mundanae molis elementis excellentiore substantia creatam, quae ueraciter non possit in aliqua phantasia corporalium imaginum, quas per carnis sensus percipimus, cogitari, sed mente intellegi uitaque sentiri. neque haec perinde loquor, ut te, quae tibi nota sunt, doceam, sed ut aperiam, quid firmissime de anima teneam, ne me quisquam, cum ad ea uenero, quae requiro, nihil de anima uel scientia uel fide tenere arbitretur. Certus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tota. & insingulis toti . ẽ.: Neq enim alit̃ qđ incorpore. & iã non totit
sentit : tam̃ non totu sentit. Nam cũ exiguo puncto. incerne uiua aliqͥd
tangitur : quam uis locus ille non solũ totius corporis nonsit : sed
ux incorpore uidecitur. animã ttim̃ tottĩ non latet: neq id quod sentitur
ꝑ corporis cunctu discurrit : sed ibi ttoitũ sentitur ubi fit. Vnde ergo¬
mox ad totã ꝑuenit : quod non in toto fit nisi quia et ibi tota. ẽ. ubi
fit nec ut totti ibi sit cetera deserit:: lliuunt enĩ &: ⁊ illa ecc p̃ sen¬
te: ubi nihil tale factũ. ẽ. Q uod si fieret. & utrũq simul fier&:
simul utrũq tottm parit̾ non later&. ꝓ inde & in omnib simul et
in singulis particulis corporis sui totu simul. ẽẽ. ñ poss&. siꝑillas
ita diffunderet᷑ ut uidemus corpora diffusa ꝑ spatia locorũ : minorib

Expanded text:
tota et in singulis tota est. neque enim aliter, quod in corpore etiam non toto tota et in singulis tota est. neque enim aliter, quod in corpore etiam non toto sentit, tamen tota sentit; nam cum exiguo puncto in carne uiua aliquid tangitur, quamuis locus ille non solum totius corporis non sit, sed uix in corpore uideatur, animam tamen totam non latet neque id, quod sentitur, per corporis cuncta discurrit, sed ibi tantum sentitur, ubi fit. unde ergo ad totam mox peruenit, quod non in toto fit, nisi quia et ibi tota est, ubi fit, nec, ut tota ibi sit, cetera deserit? uiuunt enim et illa ea pte ubi nihil factum est tale. Quod si fieret et utrumque simul fieret, simul utrumque totam pariter non lateret. Proinde et in omnibus simul et in singulis particulis corporis sui tota simul esse non posset; si per illas ita diffunderetur, ut videmus corpora diffusa per spatia locorum minoribus
Abbreviated transcription (Latin):
fticiã uel merito paitiar̃ : qm̃ cũdere consitit. ñ. ẽ. opus certare deno:¬
mine. si corpus . ẽ. omnis subsitontia uel essentia: uel siquid aptius nun-¬
cupatur id qđ ciliqͦmodo. ẽ inse ipso corpus. ẽ. animu. Item siecon
solã incorporec̃ placet appellare naturã. quȩ sũme incõmu̾ttibilis
& ubiq totu . ẽ. corpus .ẽ. anima: qm̃ tale aliquid ipsa non est.
orro si corpus ñ. ẽ. nisi qđ ꝑ locispatium aliqua longitudine. Ietitudine
cltiudine: itti sistitur uel mouetur : ut maiorẽ sui parte. maiorem locum
occupet : & breuiore breuiorẽ. minusq sit inparte quam in toto non. ẽ.
corpus anima. Pertotũ quippe corpus quod anima non locali
diffusione : sed quadã uituli intentione porrigitur. N am ꝑ omnes
eius  particulas totti simul ad .ẽ: nec minor inminoribus
et iniaioribus maior : sed adicubi intentus. alicubi remissius: & in omnib

Expanded text:
faciam uel merito patiar, quoniam, cum de re constat, non est opus certare de nofaciam uel merito patiar, quoniam, cum de re constat, non est opus certare de nomine, si corpus est omnis substantia uel essentia uel, si quid aptius nuncupatur id, quod aliquo modo est in se ipso, corpus est anima. item, si eam solam incorpoream placet appellare naturam, quae summe incommutabilis et ubique tota est, corpus est anima, quoniam tale aliquid ipsa non est. porro, si corpus non est, nisi quod per loci spatium aliqua longitudine, latitudine, altitudine ita sistitur uel mouetur, ut maiore sui parte maiorem locum occupet et breuiore breuiorem minusque sit in parte quam in toto, non est corpus anima. per totum quippe corpus, quod animat, non locali diffusione, sed quadam uitali intentione porrigitur; nam per omnes eius particulas tota simul adest nec minor in minoribus et in maioribus maior, sed alicubi intentius, alicubi remissius et in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut deline: asiAbere quot ÷  hcbebas e quantu te eius ip siuaissocdis¬
ones puies ÷ Nla ueroio se alit u habecit. non opusesteo teir secus
custumnonio. Quisquis se ipsũ ad uertit agnoscie int rusane dute i
dietuo beis iuquiu inainimã dĩ eẽ parte uoluree hanc eui labẽ
iasie mrtert ia egri ducdine quã sentimus In omĩb hominib : non exxip¬
crilli. e. seđ excorpore : quid int̃ ẽ. unde egnote. Iquen quo
eẽt. In cõmuttbilis.
undelibet egrottire non poss&. Nam quod
sicut fabulȩ fer. secd omnis cctro. eẽt. In uulnerabilis: sinullusei acci-¬
deret. Non ẽ ittiq natur& in cõmutabilis. quȩ aliquomodo aliqua
causa: aliqua parxe mutaibilis . ẽ. D̾m autẽ nesas. ẽ: nisi uere
summeq in cõmuttibilẽ credere: Non ẽ. igitur p̃aers añima dei
ncorporetã quoq .ẽ. animã. & si difficile ttor diorib ꝑ suaderi potest.
mihi tacm̃ fateor. eẽ. ꝑ suasum. Sed ne uerbi contro uersiã uel suꝑ fluo

Expanded text:
abere, quod habebat, quantum ad eius ipsius affectiones pertinet. quam uero aliter se habeat, non opus est extrinsecus testimonio; quisquis se ipsum aduertit, agnoscit. frustra autem dicitur ab eis, qui animam dei esse partem uolunt, hanc eius labem atem et aegritudinem, quam sentimus in omnibus hominibus, non ex ipsa illi esse sed ex corpore. quid interest, unde aegrotet, quae si esset incommutabilis, unde libet aegrotare non posset? nam quod sicut fabulae ferunt, sed omnis caro esset inuulnerabilis, si nullus ei casus accideret. non est itaque natura incommutabilis, quae aliquo modo, aliqua causa, aliqua parte mutabilis est. deum autem nefas est nisi uere summeque incommutabilem credere. non est igitur anima pars dei. Incorpoream quoque esse animam etsi dimihi tamen fateor esse persuasum. sed ne uerbi controuersiam uel superfluo
Abbreviated transcription (Latin):
tatione ꝑegrinandi. U̾ bi ergo istũ uiuenẽ ex ꝑtussũ: eũ ipsũ. eẽ. qualem
adnõ petebam. dubittire ñ potui. Accipe igitur quȩ mͥ peto aꝑire ac disse-¬
rere non graueris. Questio deanima multos mouet: in quib ⁊ me. eẽ. confiteo
Iam. quit deanima fir missime teneã: nontacebo. Deinde sub iungam quid
mͥ cid huc expediri uelim. Anima hominis inmortalis. ẽ sẽcundũ quendã
modũ suũ : Non enĩ omnimodo sic̃ ds̃. deqͦdictũ.ẽ: qđ solus habeat immor¬
itilitatẽ. Nã de animȩ mortib : scã scriptura multu cõmemorat
V nde . ẽ. illud. Sine mortuos: sepelire mortuos suol. Sed qđ ita moritur
alienaiti auita di. ut ttañ innatura sua non omnino desisteͣt: Itte mor¬
tidis ex aliqꝰ ecusa inienit᷑. ut etiã immortalis ñ sine edione dictur
N on .e. paris di animu : Sienĩ hoc ẽt: omnimodo encõmutaibililate.¬

Expanded text:
tatione peregrinandi. ubi ergo istum iuuenem expertus sum, eum ipsum esse, qualem tatione peregrinandi. ubi ergo istum iuuenem expertus sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, dubitare non potui. Accipe igitur, quae mihi peto aperire ac disserere non graueris. quaestio de anima multos mouet, in quibus et me esse confiteor. nam quid de anima firmissime teneam, non tacebo; deinde subiungam, quid mihi adhuc expediri uelim. anima hominis inmortalis est secundum quendam modum suum. non enim omni modo sicut deus, de quo dictum est, quod solus habeat inmortalitatem — nam de animae mortibus sancta scriptura mult; unde illud est, Sine mortuos sepelire mortuos suos : sed quod ita moritur alienata a vita Dei, ut tamen in natura sua vivere non omnino desistat; ita mortalis ex aliqua causa invenitur, ut etiam immortalis non sine ratione dicatur. Non e
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ orosuis: uigil ingenio. pratꝰ eloqͥo. flagrans studio. utilȩ uas indo-
mo dni. eẽ. desiderans ad repellendas falsaos ꝑniciosasq doctrinas: quȩ
animus hispanoꝵ multo infeliciꝰ quã corporũ barbarici sgladi is tru¬
poss& dehisquȩ scire uellet. quicqͥd uel audire. Neque nullũ cȩpit ad-¬
uentꝰ sui fructũ: primo ne deme multũ fame creder&. Deinde docui
hominẽ quod potui: Quod aut̃ non potui. unde discere poss& ammonui : atq
ut adte iret horititꝰ sũ. Qua inre consiliũ uel p̃ceptũ meum cũ libent̃ & oboe.¬
dient̃ acciꝑ& : rogtuii eũ ut abste ueniens. ꝑ nosad ꝓpͥa remear&. Quã
eiꝰ pollicitationẽ tenensõccasionẽ mͥcredidi adnõ. ẽẽ. concessã. quã tibi scri:¬
berem dehis quȩ ꝑte scire cupio. Querebã enĩ quẽ ad te mitterẽ: nec mihi
Fcicile occurrebat idoneus. et fide agendi. & a laicritate obȩdiendi. & exerci.¬

Expanded text:
noster Orosius, uigil ingenio, paratus eloquio, flagrans studio, utile uas in domo noster Orosius, uigil ingenio, paratus eloquio, flagrans studio, utile uas in domo domini esse desiderans ad refellendas falsas perniciosasque doctrinas, quae animas Hispanorum multo infelicius, quam corpora barbaricus gladius, truposset de his, quae scire uellet, quicquid uellet, audire. neque nullum cepit aduentus sui fructum, primo, ne de me multum famae crederet; deinde docui hominem, quod potui, quod autem non potui, unde discere posset, admonui atque, ut ad te iret, hortatus sum. qua in re consilium uel praeceptum meum cum libenter et oboedienter acciperet, rogaui eum, ut abs te ueniens -per nos ad propria remearet. quam eius pollicitationem tenens occasionem mihi credidi a domino esse concessam, qua tibi scriberem de his, quae per te scire cupio. quaerebam enim, quem ad te mitterem, nec mihi facile occurrebat idoneus et fide agendi et alacritate oboediendi et exerci
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ nr̃m qui nos uocci it in suũ regnũ & głam. & rogaui & rogo hoc.
qđ ad te scribo sc̃ẽ fr̃ hieronime. consulens te dehis quȩ nescio frucꝰ-¬
tuosũ. eẽ. nobis uelit quã quã enĩ te multo quã ego sũ ȩtaitẽ maiorẽ
ttim̃ etiã ipse. iã senex consulo. sed addiscendũ qđ opus. ẽ. Nulla mihi etces
sera uideri potest: quia & si senes magis decet docere quã discere magis
ttm̃ discere. quã quid doceant ignorare. ñihil ȩquidẽ molestius fero in om̃ib
angustiis meis quas patior indifficillimis quȩstionib quã inttan longinquo
tuȩ caritatis ab sentiã: ut uix possim meið dare: uix reciꝑe litterts tuocs
ꝑ int̾ualla: nondierũ. nonm̃ siũ. sed aliquot annorũ: cũ si fieri poss&
cotidie te p̃ sentẽ habere uellẽ cũqͦ loquerer quic qͥd uellẽ. nec ideo tamexi
ñ debui facere qđ potui : si ñ potui. totũ qđ uolui. Ecce uenit ad me
religio sus luuenis. catholica pace: fr̃ ȩttite. filius honore. conprȩsbit̃

Expanded text:
m, qui nos uocauit in suum regnum et gloriam, et rogaui et rogo, ut hoc, quod ad te scribo, sancte frater Hieronyme, consulens te de his, quae nescio, fructuosum esse nobis uelit. quamquam enim te multo, quam ego sum, aetate maiorem tamen etiam ipse iam senex consulo. sed ad discendum, quod opus est, nulla mihi aetas sera uideri potest, quia, etsi senes magis decet docere quam discere, magis tamen discere quam, quid doceant, ignorare. nihil equidem molestius fero in omnibus angustiis meis, quas patior in difficillimis quaestionibus, quam in tam longinquo tuae caritatis absentiam, ut uix possim meas dare, uix recipere litteras tuas per interualla non dierum, non mensium, sed aliquot annorum, cum, si fieri posset, cotidie praesentem te habere uellem, cum quo loquerer, quicquid uellem. nec ideo tamen non debui facere, quod potui, si non potui totum, quod uolui. Ecce uenit ad me religiosus iuuenis, catholica- pace frater, aetate filius, honore conpresbyter
Abbreviated transcription (Latin):
tamquã summe bonus. ad eoꝵ dãnationẽ quos iuste
predestinauit ad poenũ. & ad eoꝵ salutẽalbenigne p̃des¬
tinauit ad grãm. Quantũ enĩ ad ipsos attin& qđ ds̃
noluit fecer. quantũ uero ad omĩpotentiã dĩ. nullo
modo deficere ualuerunt. Hoc quippe ipso quo d
contra uoluntatẽ dĩ fecerunt. deipsis facta ÷ uoluntas
eius Propterea namq magna oꝑa dñi: exquisita in
om̃s uoluntates eiꝰ. ut miro & in effabili modo non fiat
p̃ter eius uoluntatẽ. qđ &ium contra eius fit uoluntatẽ
quia non fiera si non sinera. nec utiq nolens sinit.¬
sed uolens. Nec si ner& bono fieri male. nisi om̃ps & demalȩ
facere poss& bene.
liquando aut̃ bona uoluntate homo uult aliquid.¬

Expanded text:
tanquam summe bonus, ad eorum damnationem quos juste tanquam summe bonus, ad eorum damnationem quos juste praedestinavit ad poenam, et ad eorum salutem quos benigne praedestinavit ad gratiam. Quantum enim ad ipsos attinet, quod Deus noluit fecerunt: quantum vero ad omnipotentiam Dei, nullo modo id efficere valuerunt. Hoc quippe ipso quod contra voluntatem fecerunt ejus, de ipsis facta est voluntas ejus. Propterea namque magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus; ut miro et ineffabili modo non fiat praeter ejus voluntatem, quod etiam contra ejus fit voluntatem. Quia non fieret, si non sineret: nec utiqsed volens; nec sineret bonus fieri male, nisi omnipotens et de malo facere posset bene. Aliquando autem bona voluntate homo vult aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
capit magis. non inuenit qui respondeat. uid& enĩ sic apud
uniuersum genus humanũ: tam iusto iudicio diuno. in
apostatica radice damnatũ. ut & iam sinullus inde liberaret᷑.
nemo recte poss& dĩ uituperare iusticiã. & qui liberantur
sic oportuisse liberari: ut explurib non liberatis atq in
dãnatione iustissima derelictis. ostenderetur quid meru.¬
iss& uniuersa consꝑsio. & quo & im istos debitũ iudiciũ dĩ
ducer&. nisi eius indebita miscđia subuenir&e. ut uolentiũ
desuis meritis gloriari. om̃e obstruat᷑. & qͥ głat᷑ in dño głet᷑¬
aec sunt
magna oꝑa dñi. ex quisita in om̃nes
uoluntates euis. & tamł sapiente̾r ex quisita: ut
cum angelica & humana creatura peccass&. id est
non quod ille. sed quod uoluit ipsa feciss&: &im per
eamdem creature uoluntatẽ. qua factũ. ẽ. qđ creator
noluit impler& ipse quod uoluit bene utens & malis

Expanded text:
capit, magis non invenit quid respondeat. Videt enim, si capit, capit, magis non invenit quid respondeat. Videt enim, si capit, universum genus humanum tam justo judicio divino in apostatica radice damnatum, ut etiamsi nullus inde liberaretur, nemo recte posset Dei vituperare justitiam; et qui liberantur, sic oportuisse liberari, ut ex pluribus non liberatis, atque in damnatione justissima derelictis, ostenderetur quid meruisset universa conspersio, et quo etiam istos debitum judicium Dei duceret, nisi eis indebita misericordia subveniret: ut volentium de suis meritis gloriari, omne os obstruatur ; et qui gloriataec sunt magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus : et tam sapienter exquisita, ut cum angelica et humana creatura peccasset, id est, non quod ille, sed quod voluit ipsa fecisset, etiam per eamdem creaturae voluntatem, qua factum est quod Creator noluit, impleret ipse quod voluit; bene utens et malis,
Abbreviated transcription (Latin):
dits ut dicat quid adhuc conquiritur nã uoluntati eius
quis resistit.  tamquã propterea malus non uideatur
ẽẽ. culpandus. quia ds̃ cuius uult miseretur. & quẽ uult
indurat. absit ut pudeat nos hoc respondere. quob res¬
pondisse uidemus apłm. o homo tu quises qui respon¬
deas dõ. e nũquid dicit figm̃tum ei qui se finx̃. quid me
fecisti sic En non hab& potestatẽ figulus luti ex eadẽ
massa facere aliud quidem uas in honorẽ. aliud
uero in contumeliam:: hoc loco exĩ quidã stulti pu¬
tant apłm in responsio Ne de fecisse. & inopia
reddende ratious. repressisse condictoris audaciã
sed magnũ hab& pondus quod dictum est. O homo
tu quis es.: & intalib quȩstionibus. ad suȩ capacitatis
conside rationẽ reuocara& hominẽ. uerbo qui dem
breui . sed re ipsa magna ẽ. redditio rationis. Sienĩ
hȩc noꝵ capit. quis est qui respondeat dõ: si autẽ

Expanded text:
dit, ut dicat, Quid adhuc conqueritur? nam voluntati ejus dit, ut dicat, Quid adhuc conqueritur? nam voluntati ejus quis resistit? tanquam propterea malus non videatur esse culpandus, quia Deus cujus vult miseretur, et quem vult obdurat: absit ut pudeat nos hoc respondere, quod respondisse videmus Apostolum: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum ei qui se finxit, Quare me fecisti sic? Annon habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere, aliud quidem vas in honorem, aliud vero in contumeliam ? Hoc loco enim quidam stulti putant Apostolum in responsione defecisse, et inopia reddendae rationis repressisse contradictoris audaciam. Sed magnum habet pondus quod dictum est, O homo, tu quis es? Et in talibus quaestionibus ad suae capacitatis considerationem revocat hominem verbo quidem brevi, sed re ipsa magna est redditio rationis. Si enim haec non capit, quis est qui respondeat Deo? Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita dixerim uultꝰ scãrum scripturarũ benȩ intuens
id ã monere inuenitur. ut qui gloriat᷑: in dño glorietur
um aut̃ dĩ miãm cõmendass& in eo quod ait. igit᷑
non uolentis neq currentis. sed misericor dis. ẽ dĩ
deinde ut & iam udiciũ commendar&. qm̃ inquo non fit
mifcdia. non iniquitas fit : sed udicium. Non est quip¬
pe miquitas apud dm̃. continuo subiecit atq ait. Dicit
enim seriptura pharagni. quic ad hoc te excitaui ut
ostendã inte potentiã meam & annuncietur nom̃ meũ
in imiuersa terra. Quib dictis  ad utrũq concludens
retur ds̃ : & quem uult indurat. Miseretur scilie& magna
bonitate & obdurat nulla iniquitate. ut nec
liberatus desuis meritis gloriet᷑ nec dãnatus. nisi desiuis
meritis conquiratur. Sola enĩ grã redemptos discernit
aꝑditis. quos in unã ꝑditionis concreuerat massim ab
origine ducta causa cõmunis. Hoc aut̃ qui eo modo au¬

Expanded text:
ut ita dixerim, vultus sanctarum Scripturarum, bene intuentes ut ita dixerim, vultus sanctarum Scripturarum, bene intuentes id admonere invenitur, ut qui gloriatur, in Domino glorietur Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei; deinde ut etiam judicium commendaret quoniam in quo non fit misericordia, non iniquitas fit, sed judicium; non est quippe iniquitas apud Deum, continuo subjunxit, atque ait: Dicit enim Scriptura Pharaoni, Quia ad hoc te excitavi, ut ostendam in te potentiam meam, et ut annuntietur nomen meum in universa terra. Quibus dictis ad utrumque concludens,retur, et quem vult obdurat. Miseretur scilicet magna bonitate, obdurat nulla iniquitate; ut nec liberatus de suis meritis glorietur, nec damnatus nisi de suis meritis conqueratur. Sola enim gratia redemptos discernit a perditis, quos in unam perditionis concreverat massam ab origine ducta causa communis. Hoc autem qui eo modo au
Abbreviated transcription (Latin):
immo nullã quã solui opus. eet̾. facer& questio m̃tionẽ.
I unc uero cũ respondiss& absit . id. ẽ absit ut sit iniquitas
apud dm̃. mox ut ꝓbar&e nulla hoc iniquitate dei fieri
piens dm̃ iniquũ put&. siue uditiũ poenale ingerat
dicit. Igit᷑ non uolentis neq currentis. sed miserentis. ẽ
dĩ. Am bo itaq gemixi. natura filii irȩ nascebantur
ullis quidem oꝑib proprus : sed originalit̃ ex adã uin-¬
culo dã nationus obstrieti Sed qui dixit. miserebor
cui misertus ero: iacob dilexit ꝑ miscđiũ gratiutam.
esan aut̃ odio habuit. ꝑ iudiciũ debitũ. Quod cũ debe¬
retur ambobus : in altero alterũ agnouit. Non de suis
distantib meritis. sibi. eẽ. gloriandũ qđ in eadẽ causa
idẽ. suppliciũ non incurrit. sed diuine gr̃ȩ largitate
quia non uolentis neq currentis. sed miserentis. ẽ dĩ. Altissimo
quippe ac saluberrimo saeram̃to uniuersa faciens ati

Expanded text:
imo nullam, quam solvi opus esset, faceret quaestionem. imo nullam, quam solvi opus esset, faceret quaestionem. Nunc vero cum respondisset, Absit, id est, absit ut sit iniquitas apud Deum; mox ut probaret nulla hoc iniquitate Dei fieri,piens Deum iniquum putet, sive judicium poenale ingerat dicit, Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei. Ambo itaque gemini nnullis quidem operibus propriis sed originaliter ex eodem vinculo damnationis obstricti. Sed qui dixit: Miserebor cui miserebor, Jacob dilexit per misericordiam gratuitam, Esau autem odio habuit per judicium debitum. Quod cum deberetur ambobus, in altero alter agnovit non de suis distantibus meritis sibi esse gloriandum, quod in eadem causa idem supplicium non incurrit; sed de divinae gratiae largitate: quia non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei. Altissimo quippe ac suluberrimo sacramento universa facies, atque,
Abbreviated transcription (Latin):
miseretur. & quem uult obdurat.
cõmencdationẽ. de illis in rebecce utero geminis fue¬
rat iã locutus. Quib nondũ natis. nec aliquid agentibus
boni. seu mali. ut scđm electionẽ pro positũ dĩ maner&
non ex oꝑib sed ex uocante dictũ. ẽ. ei. quia maior ser¬
ui& minori. Propt̃ quod adhibuit alterũ ꝓpheticũ
testimoniũ ubi seriptum est. iacob dilexi. esau autẽ
odio habui. Sentiens aut̃ quem ad modum poss& hoc
qđ dictum est ꝑ mouere eos. qui penetrare intelligen¬
do non possunt hanc altitudinẽ gr̃ȩ. Quid ergo dici¬
mꝰ at : Nũ quid iniquitas .ẽ. apud dm̃ s absit. Iniquũ
enĩ uidetur ut sine ullis bonoꝵ malorũ ue oꝑm meritis.
unũ ds̃ diligat. oderit alterũ. Qua mre si futura oꝑa
ut bona huius. ut mala illius. quȩ ds̃ utiq p̾sciebat᷑
uell& intelligi. nequaquã dicer&: non ex oꝑib. sed dicer&
ex futuris oꝑibus. eoq modo istã soluerae quȩstionem.

Expanded text:
miseretur, et quem vult obdurat. commendationem de illis in Rebeccae utero geminis fuerat jam locutus, quibus nondum natis, nec aliquid agentibus boni seu mali, ut secundum electionem propositum Dei maneret, non ex operibus, sed ex vocante dictum est ei, Quia major serviet minori. Propter quod adhibuit alterum propheticum testimonium, ubi scriptum est, Jacob dilexi, Esau autem odio habui. Sentiens autem quemadmodum posset hoc quod dictum est permovere eos qui penetrare intelligendo non possunt hanc altitudinem gratiae, Quid ergo dicemus? ait; numquid iniquitas apud Deum? Absit. Iniquum enim videtur, ut sine ullis bonorum malorumve operum meritis, unum Deus diligat, oderit alterum. Qua in re si futura opera vel bona hujus vel mala illius, quae Deus utique praesciebat, vellet intelligi, nequaquam diceret, non ex operibus: sed diceret, ex futuris operibus; eoque modo istam solveret quaestionem;
Abbreviated transcription (Latin):
in malo : ut nec his ualeat cum hȩc uita transierit ad iuuari
uo circa hic ome meritũ cõparatur. quo possit post hanc
uitã releuari quispiã. utł grauari. Nemo aut̃ sper& quod hic
neglexit. cũ obierit dm̃ ꝓmereri. Non igitur ista quȩ pro
de functis commendandis frequentat eccła. illi apłicȩ̃ sunt
aduersa sententiȩ qua dictũ. ẽ. om̃s enĩ ad stabimꝰ ante tri
bunal xp̃ĩ. ut referat unusquisq scđm ea quȩ ꝑ corpꝰ gessit
siue bonũ siue malum : quia &iam hoc meritum sibi quis¬
q cũ in corꝑe uiuer& comparauit. ut ei possint ista ꝓd esse
on enĩ om̃ib ꝓ sunt. Et quare non om̃ib ꝓsunt. nisi ꝓpt᷑¬
diffentiã uit̾ȩ quã quisq gessit incorpore. Cum ergo
sacrificia siue altaris siue quarum eumq elemosẜ narum
ꝓbaptizatis defunctis om̃ibus offerunt᷑. ꝓ ualdebonis
gratiarum actiones sunt. ꝓ ñ ualde malis ꝓpitiationes

Expanded text:
in malo, ut nec his valeat, cum de hac vita transierit, adjuvariin malo, ut nec his valeat, cum de hac vita transierit, adjuvariuocirca hic omne meritum comparatur, quo possit post hanc vitam relevari quispiam vel gravari. Nemo autem speret quod hic neglexit, cum obierit, apud Deum promereri. Non igitur ista, quae pro defunctis commendandis frequentat Ecclesia, illi apostolicae sunt adversa sententiae, qua dictum est: Omnes enim astabimus ante tribunal Christi, ut referat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, sive bonum sive malum , quia et hoc meritum sibi quisque, cum in corpore viveret, comparavit, ut ei ista possint prodesse. Non enim omnibus prosunt; et quare non omnibus prosunt, nisi propter merita vitae quam quisque gessit in corpore? Cum ergo sacrificia sive altaris, sive quarumcunque eleemosynarum, pro baptizatis defunctis offeruntur, pro valde bonis gratiarum actiones sunt; pro non valde malis propitiationes