comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aiones alie sunt carnales idest
que ad usum corporis ꝑtinent. alie sp̃uales q̃
ꝑtiuent ad instructionem ments. Ad utrasq boni
tionem. Primus modus ẽ qñ consid̾amus omnẽ cre¬
aturam quid sit ex se ⁊ inuenimus orina uanitatẽ
quia omnis creatura sicut de nicho ad esse uenit ita
etiam cotitliana ĩmutatõne intlicat. quia ciuantũ
ĩ se ẽ ad nichilum tendit. Secundus qñ consideram᷑
similituclinem quia ip̃a que ꝓsua contlitõne muta¬
bilitati subiacent dum hoc ex bñficio creatoris accipi¬
unt ut ñꝙͣ proriꝰ esse desinant quodam modo opus tẽ¬
porale et̾m opificis mitatur stabilitatem. Tercus qñ
giendo siue pro nr̃o m̾ito erogando suplicia. In hoc ge¬
tribus uocibus nobis lociuentem. Prima uox dicit
accipe scd̃a licit redde. t̾cia dicit fuge. Accipe bñficiũ
redde debitum. fuge supplicium. prima uox ẽ famu¬
lantis. scd̃a ãmonentis. tc̾ia cõminantis. uox fa¬
mulantis ẽ. celum dicit ministro. t̾ lucem ĩ die uigi¬

Expanded text:
amque aliae sunt carnales, id est quae ad usum corporis pertinent; aliae spirituales, qua pertinent ad instructionem mentis. Ad utrasque boni tionem. Primus modus est, quando consideramus omnem creaturam quid sit ex se, et invenimus omnia esse vanitatem, quia omnis creatura sicut de nullo adesse venit, ita et quotidiana immutatione indicat, quod quantum in se est ad nihilum tendit. Secundus modus est, quandsimilitudinem, quia ipsa, quae pro sua conditione mutabilitati subjacent, dum hoc ex beneficio Creatoris accipiunt, ut nunquam prorsus esse desinant, quodammodo opus temporale aeterni opificis imitatur stabilitatem. Tertius modgiendo, sive pro nostro merito supplicia. In hac tribus vocibus nobis loquentem. Prima vox dicit accipe, secunda dicit redde, tertia dicit fuge: « Accipe beneficium, redde debitum, fuge supplicium. » Prima vox est famulantis, secunda admonentis, tertia comminantis. Vox famulantis est. Coelum dicit: Ministro tibi lucem in die ut vigi
Abbreviated transcription (Latin):
Saluianꝰ massiliensis eccłie p̃sbr̃ humana ⁊ diuina lit¬
t̾anura instructꝰ ⁊ ut absq inuidia loquar ep̃oꝵ magist᷑.
scͥpsit scolastico ⁊ aꝑto sermone multa ex quib sũt ista¬
q̃ legi. De uingmitatis bono ad marceliũ p̾sbrm: libri tres
aduersus auaritiã. libri uͦiͦi. De p̾senti udicio libri qͥne

Expanded text:
SALVIANUS, Massiliensis Ecclesiae presbyter, humana et divina litteratura instructus, et, ut absque invidia loquar, episcoporum magister, scripsit scholastico et aperto sermone multa: ex quibus ista legi, de Virginitatis bono ad Marcellum Presbyterum libros tres; Adversum Avaritiam libros quatuor, de Praesenti Judicio libros quinq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ que flagitabat cligne consecutus partheno pol se
niturum ep̃m diuinit᷑ agnouit. Et recliens cum in
die pasche apd̾ herbipolim ĩ ppłi freciuentia mussam
celebraret ceca mulier ũ post sumpta mist̾ia ĩ xlis
eius iufflante iuisum recepit. Unde quidam dustes
compuncti se ⁊ sua deo reddid̾unt ⁊ eccłiam ibidem
edificantes cliuino cultui ꝑ manũ pdicto patris eã
mancipauerunt. Inde p̾monstͣrã rediens ĩ eccl̃ia bea¬

Expanded text:
t quae flagitabat digne consecutus, Parthenopolis se futurum episcopum divinitus agnovit. Et rediens, cum in die paschae apud Herbipolim in populi frequentia missam celebraret, caeca mulier, ipso post sumpta mysteria in oculos ejus sufflante, visum recepit. Unde quidam divites compuncti, se et sua Deo reddiderunt, et aecclesiam ibidem edificantes, divino cultui per manum predicti patris eam mancipaverunt. Inde Premonstratum rediens, in aeccl
Abbreviated transcription (Latin):
iuptariis cogitatõnibus ĩmoretur. T̃aus ne femineo uł tenui¬
t̾ ad concupĩam moueatur aspectu. Qͣrt̾ ne uigilans uł simpli¬
cẽ carnus ꝓferat motum. Qnt᷑ ne cum memoriam gn̾atõnis¬
humane uł trastatus ratõ uł ncc̃itas lectõnis ingessĩt sũbti¬
lissimus m̃tem uoluptarie actõnis ꝑstringat assensus nicħq
cuilibet alt̾us officine mente ꝑ tractet. Sext᷑ ne illecebrosis fã
tasmatibus feminaꝵ uł dormiens illudatuf. licet enĩ hanc
luclificatõnem poc̃o esse obnoxiam ñ credamꝰ concupiscẽtie tñ ad¬
huc medullit᷑ latitatiis indicium ẽ. Qmͣ tñ illusionẽ du̾sis¬

Expanded text:
voluptariis cogitationibus immoretur. Tertius, ne femineo vel tenuiter ad concupiscentiam moveatur aspectu. Quartus, ne vigilans vel simplicem carnis perferat motum. Qhumanae uel tractatus ratio uel necessitas lectionis ingesserit, subtilissimus mentem uoluptariae actionis perstringat adsensus, sed cuinslibet alterius officinae mente pertractet. sextasmatibus feminarum vel dormiens illudatur. Licet enim hanc ludificationem peccato esse obnoxiam non credamus, concupiscentiae tamen adhuc medullitus latitantis indicium est; donec
Abbreviated transcription (Latin):
sectati sunt. Ita gͦ processit ex illa qmͣ diximus discipli¬
na aliud ꝑfectõnis genus : aũ sectatores anachorite idest
secessores m̾ito nũcupant᷑ eo ꝙ nequaciuã contenti hac qͣ¬
iuttoria int̾ homines ocultas insidias dyaboli calcaue
helysei atꝙ illorum de auibus apłs ait. Circiuerunt ĩ me

Expanded text:
catur. ita ergo processit ex illa qua diximus disciplina aliud perfectionis genus, cuius sectatores anachoretae id est secessores merito nuncupantur, eo quod nequaquam contenti hac uictoria, qua inter homines occultas insidias diaboli calcauerHelisaei atque illorum de quibus apostolus ita me
Abbreviated transcription (Latin):
pibus inꝑ substitutõne roeni designans conradiu
uirum regii gen̾s et egregie libertatis quipꝑe qui nõ quã
se submiserat aliciũ seruituti moritur. Huiui iutam
adellodus ep̃c ultraract̾ensũ icribit. Chono u dux. cũ¬
ad imꝑium ini̾pirare uellet. repuiliatur inftinctu ab¬
bonis maguntini archiep̃i ⁊ aliciuorum regni pumatũ
bat hoc tempore eccłiastica religio ꝑ abbates nominabi¬
les ĩ francia aiuidem ⁊ ĩ burgundia ꝑ ocdilonem cluni¬
acens̃ ꝑietate urlignem ꝑ guillermum dionensem
seu̾itate reu̾endi ĩ lofharingia per richarlum uir¬
dunensem pia grauitate ⁊ graui pietate cliscretum ꝑ
poponem stabulensem ꝑ helyam coloniensem per osber¬
tos cantus ⁊̃ pueri facilius discunt ꝑ eius regulam ꝙͣ
ꝑ uocem magr̃i aut ꝑ usum aliciũ instrum̃ti clumisex
litt̾is uł silłas modulatim appon̾tis ad sex uoces auas
solas regularit̾ musica recipit. his ꝙ nocibus per flex
misse eleuatõnes uł depositiones earumdem sex uocũ¬

Expanded text:
pibus super substitutione regni designans Conradum, virum regii generis et egregiae libertatis, quippe qui nunquam se submiserat alicujus servituti, moritur. Hujus vitam Adelboldus episcopus Vultrajectensis scripsit. Cono dux ad imperium aspirare vellet, repudiatur instinctu Abbonis Maguntini episcopi, et aliquorum regni primatum: bat hoc tempore aecclesiastica religio per abbates nominabiles; in Francia quidem et Burgundia per Odilonem Cluniacensem pietate insignem, per Guilelmum Divionensem severitate reverendum; in Lotharingia per Richardum Virdunensem, pia gravitate et gravi pietate discretum, per Poponem Stabulensem, per Heliam Coloniensem, per Olbertos cantus etiam pueri facilius discunt per ejus regulam, quam per vocem magistri aut per usum alicujus instrumenti; dum sex litteris vel sillasolas regulariter musica recipit hisque vocibus per flexumissae elevationes, vel depositiones earumdem sex vocu
Abbreviated transcription (Latin):
ad scriptaras sc̃as post scłares litt̾as ueniunt et sermone cõpo¬
ad sensum incongoua aptant testimonia quasi grande sit ⁊
ñ niciosissimum dicendi genus de prauare sñias ⁊ ad uolũ¬
tatem suam scripturam trah̾e repugnantem. Nolo auter¬

Expanded text:
ad scripturas sanctas post saeculares litteras uenerint et sermone conpoad scripturas sanctas post saeculares litteras uenerint et sermone conpoad sensum suum incongrua aptant testimonia, quasi grande sit et non uitiosissimum dicendi genus deprauare sententias et ad uoluntatem suam scripturam trahere repugnantem. qu
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ. Ad te nunc mithi sermo est. q̃ cap̾ hoꝵ ⁊ causa maloꝵ
es q̃ multiplicit̾ misã. cum gła uirginitatis nomẽ etiam ꝑdidisti
Quid punium quid ultimum dicam: Bona cõ memoiem q̃
ꝑdidisti an mala defleam que inuenisti: Eras uirgo ĩ paradiso
di utiq int̾ floies eccł̃ie: eras sponsa xp̃i: eras templum d̃i eras
hitaculum sꝑ̃c̃ sc̃. et cum tociens lico eras: totiens nocesse est
ut igenuscas. quia ñ estquod fiusti Incedebas ĩ eccłia: et tan¬
auam columba illa de qua sor iptumẽ. Penne columbe de augͥ ⁊ c̃¬
doctͥore esso ñ possunt qd̵ cupiunt. Qd̾ medicoꝵ ẽ pro¬
mutunt mecdici: trastant fabulia fabu. Sola scripturaꝵ
ars est. quam sibi passim om̃s uenclicant. Scribimus in¬
doc̃i docti poemata passim. Hauc garrula anus hanc deli¬
rus senex. hanc sophista u̾bosus. hanc uniũsi p̾sumunt.
lat̾ant. docent. añcuiam discant. Ali adducto suꝑcilio grand̾a
u̾ba trutinantes: int̾ mulierculas de saccis litis philo sophã¬

Expanded text:
hi sermo sit, quae caput horum et causa malorum es, quae multipliciter misera cum gloria virginitatis nomen etiam perdidisti;quid primum, quid ultimum dicam? Bona commemorem, quae perdidisti; an mala defleam, quae invenisti? Eras virgo in paradiso Dei, utique inter flores Ecclesiae: eras sponsa Christi, eras templum Dei, eras habitaculum Spiritus sancti. Et cum dico toties eras, necesse est toties ingemiscas; quia non es quod fuisti. Incedebas in Ecclesia tanquam columba illa, de qua scriptum est: Pennae columbae deargnt esse, quod cupiunt. quod medicorum est, promittunt medici, tractant fabrilia fabri. Sola scripturarum ars est, quam sibi omnes passim uindicent: scribimus indocti doctique poemata passim. hanc garrula anus, hanc delirus senex, hanc soloecista uerbosus, hanc uniuersi praesumunt, lacerant, docent, antequam discant. alii adducto supercilio grandia uerba trutinantes inter mulierculas de sacris litteris philosophan
Abbreviated transcription (Latin):
sum imꝑatoris leo papa insiclias sibi parari senti¬
ens ad imꝑatorem fugit. Iohannes uͦ paꝑa secum
uxore auꝰdam oblectans adiabolo intempoie percutit᷑
ꝙ imꝑatori fecerant. se nunciuam electuros paꝑam si¬
nc euis ⁊ filii eius othonis consensu bñlictum libi pa-
det. Imperator aũ roma obsessa romanos cede et fa¬
me a d̾o afflixit. ut leonem paꝑam se recepturos ꝑ¬
mitt̾ent. Sic benedictus reictus ñ solum papatu s ⁊̃

Expanded text:
sum imsum imens, ad imperatorem fugit. Johannes ex papa se cum uxore cujusdam oblectans, a diabolo in tempore percutitur, um, quod imperatori fecerant, se nunquam electuros papam sine ejus et filii ejus Ottonis consensu, Benedictum papam t. Imperator Roma obsessa Romanos caede et fame adeo afflixit, ut Leonem papam se recepturos promitterent. Benedictus rejectus non solum papatu, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
to. leo adhuc laitus electõne omnium et consen¬
su imꝑatoris papa substitiuitur. Sic leo p̃sidens a¬
pli̾ce secli fecit ordinatõnes et ea que erant apłica
Nec longumpost romani alt̾ata side apud imꝑa¬
torem paꝑam recipiunt iohannem. Ille synodo
colła leonem deposuit et eus gesta cassauit. Stati¬
tum q ẽ publico omniũ indicio syuodum a ieone
ħitam nec nominãdam synodum s ꝓstibulum
fauens adult̾is. Quicumq gͦ eo ordinante erant
dampnati iussi sũt suã ip̃orum ꝓscriptõnem p̃senta¬
re ĩ carta ħ ꝯtinente u̾ba. Pat̾ meus nitħ sibi hũit
nich̾ michi delit ⁊ sic depositiremanserunt ĩ illis gͣ¬
dibus suis quos habuerant ñ a leone ordinati. Si
aui autem cligni uidicantur non accepta puuscon-¬
secͣtõe oiclinãt᷑ ĩdc̃o ilł eodẽ dec̾to qd̃ ⁊ dãptis a ꝯstantĩo
ab ex̾citu imꝑatoris sunt attriti. ut nisi ab impe
Quib ꝑ leonẽ unꝑatori reconciliatis post absces¬

Expanded text:
ato, Leo adhuc laicus, electione omnium et consensu imperatoris papa substituitur. Sic Leo presidens apostolicae sedi, fecit ordinationes et alia quae erant apostolica. Nec longum, Romani alterata fide apud imperatorem, papam recipiunt Johannem. Ille synodo collecta Leonem deposuit, et ejus gesta cassavit. Statutumque est publico omnium judicio, synodum a Leone habitam nec nominandam synodum, sed prostibulum favens adulteris. Quicumque igitur eo ordinante erant damnati, jussi sunt suam ipsorum proscriptionem presentare in carta haec continente verba: Pater meus nihil sibi habuit, nihil mihi dedit. Et sic depositi, remanserant in illis gradibus, si quos habuerant nondum a Leone ordinati. Si qui autem digni judicantur, ut non accepta prius consecratione ordinantur, indicto illis eodem decreto, quod et damnatis a Constantino ab imperatoris exercitu sunt attriti, ut nisi ab imperQuibus per Leonem imperatori reconciliatis, post absces
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant a scĩs patribus ĩ .iiiiͬ. distributas partitiones inaͥ̃
scilicet ep̃o. alt̾am p̾sbit̾o uł cłico. t̾tiam hospitibus ad elĩ
de et ꝑ se et ꝑ pecora iua laborando uiuat ñ reperiebant. ao
hec ueluti aliorum uis miuste sibi usurpare detretabat

Expanded text:
dicebant a sanctis Patribus in 4 partitiones distributas; unam dicebant a sanctis Patribus in 4 partitiones distributas; unam scilicet episcopo, alteram presbytero vel clero, tertiam hospitibus ad illamde et per se, et per pecora sua laborando vivat, non reperiebant; idcirco haec veluti aliorum jus, injuste sibi usurpare detrectabant.
Abbreviated transcription (Latin):
adne ad filium cus sop
filio ad patrem redies
tes filu debellau̾at. moituo imꝑatore se ut reumles e¬
estatis filio regis reddidit et ab eo captus custodlie pae
est. De qua tamẽ custoclia ip̃e ꝑ inclustriam suam eus
sit. s ducatus eius gode frido comiti louanersum e¬
oidine frocos ⁊ peslicias stamina et caputia. et femolu
et pectina ⁊ cooꝑtoria. et stramenta lectorum ac diulsa ab¬
rum in refectorio fercula ⁊ sagimen ⁊ omnia que purbai
regule adu̾sabantur. Ablicauerunt etiam eclias altan¬
a oblationes ⁊ decunas ⁊ sepulturas aliorum hominm
et furuos et molendina et uillas ⁊ rustitos. quia noi
uita scĩ benedicti nec in eius regula legebant eundel sia
huiꝰmodi possedisse nec feminas monast̾ium eiulmtrast
nec mortuas ibidem sepultas fuisse excepta soiore sua sci
scolastica dicentes beatum beuedistum p̾cepisse ut mana¬
chus a scłaribus actibus se faciat alienum. Decinas c̃s

Expanded text:
e ad filium ejus animo filio ad patrem rediens partes filii debellaverat, mortuo imperatore, se ut reum majestatis filio regis reddidit; et ab eo captus custodiae traditus est; de qua tamen custodia ipse per industriam suam evasit; sed ducatus ejus datus est Godefrido comiti Lovanieordine frocos et pelliceas, staminia et caputia, et feminalia, et pectina, et coopertoria, et stramenta lectorum, ac diversa ciborum in refectorio fercula, et sagimen, et omnia quae puritati Regulae adversabantur. Abdicaverunt etiam ecclesias, altaria, oblationes, et decimas, sepulturas aliorum hominum; et furnos, et molendina, et villas, et rusticos; quia nec in vita sancti Benedicti, nec in ejus Regula legebant, eumdem sanctum hujusmodi possedisse, nec feminas monasterium ejus intrasse, nec mortuos ibidem sepultos fuisse, excepta sorore sua sancta Scholastica: dicentes beatum Benedictum praecepisse, ut monachus a saecularibus actibus se faciat alienum. Decimas quoque
Abbreviated transcription (Latin):
onem rugire. celum peclibus pislsare. more columbe
q̃ colore pedes coslide manibus plaud̾e et cotilie ut nostͥ¬
ab ip̃ clicitis. ipsum ad complendam uoluntatem suã
muius eẽ potentem ostenclitis cum alicuuid uolentem
c̃plere nec ualentem. more pueri eum plorare asseritis
Si autem nunc impotens est clicite utrum ĩ futuro
staculo cuiꝰlibet rei a qua neq̃at oeffencli cid̃ nefas est de

Expanded text:
onem rugire, coelum pedibus pulsare, more columbaeprae dolore pedes collidere, manibus plaudere, et quotidie ut vestrab ipso eum ad complendam voluntatem suam minus esse potcomplere nec valentem, puerili more eum plorare astruitis. Si igitur nunc impotens est, dicite utrum in futuro staculo cujuslibet rei, a qua nequeat defendi. Hoc autem credere
Abbreviated transcription (Latin):
Eoce rapax turbo tollent ad sydera fluctus
Impulit ad litus iam sine puꝑꝑe ratem
Sic miserere felix ciuassa rate rebus ademptis
Euasi uentos ecuora saxa iouem.
Ecce auid est hominis qiuid iurc uocare pat̾num.
Qua miserille sibi plaude dote potest
Hoc est hic homuus semper cum tempore labi
Et semper quadam conditõne mori
Est homius nudum nasci nudum q reu̾ti.
Ad mrẽm nec opes tollere posse suas.
Et miseris graclibus ĩ cnerem redigi.
Istius est ħeres homo proprietatis et illum.
Eercius hus dominum premiamilla manẽt
Res et opes p̾stantur ei famulant᷑ ad horam.
Et lecples mane uespere pauꝑ erit.
Nemo potest rebus ius assignare manentli
Q̾ mitus hominis ñ didice̾re scqui.
Ius illis deus ascripsit statuit q ten̾i
Legibus et nutu stare uł ire suo
Ille simul scmel et solus preuidit et egit.
Cuncta nec illa alit̾ uidit agitq aliter
Ut uitdit facienda facit rogĩt absq labore
Distinguit formis tempore fine loco

Expanded text:
Ecce rapax turbo tollens ad sidera fluctus, Impulit ad littus jam sine puppe ratem. Sic miser et felix, quassa rate, rebus ademptis, Evasi ventos, aequora, saxa, Jovem. Ecce quid est hominis, quid jure vocare paternum, Qua miser ille sibi plaudere dote potest. Hoc est, hoc hominis semper cum tempore labi, 1346 Et semper quadam conditione mori. Est hominis nudum nasci, nudumque reverti Ad matrem, nec opes tollere posse suas. Et miseris gradibus in cinerem redigi. Istius est haeres homo prosperitatis, et illum Certius his dominum praedia nulla manent. Res et opes praestantur ei; famulantur ad horam, Et locuples mane, vespere pauper erit. Nemo potest rebus jus assignare manendi, Quae nutus hominum non didicere sequi. Jus illis Deus ascribit, statuitque teneri Legibus, et nutu stare vel ire suo. Ille simul semel et solus praevidit, et egit Cuncta, nec illa aliter vidit, agitque aliter. Ut vidit facienda facit, regit absque labore. Distinguit formis, tempore, fine, loco.
Abbreviated transcription (Latin):
uper eram locuplex multisq beatus amicis.
Et risere dui ꝓlpera facta mithi
Seꝑe michi dixi ciuiorsum tam pospera rerum
Quid sibi uult tantus tam citus agg̾ opum.
Heu michi nulla fides nulla est ꝯstantia rebus
Hes iple quid sint mobilitate docent.
Res hominum ato hommes leuis allea u̾satĩhoras
Et uenit a summo sumnia riuna gradu
Cuncta sub antipiti pendent mortalia casu
Et spondent propria mobilitate fugam
Quic quid habes hocdie cras te fortasse relincuet
Aut modo dum lociueris desmnet esse tuum
Has lucdit fortuna uices reges ꝙ suꝑbos.
Aut seruos humiles ñ sinit esse diu
Illa dolosa comes sola leuitate fidelis
Non impune fauet aut sine fine p̾mit.
Illa michi qͦndam uultu blanclita sereno.
Mutauit uultus nubila facta suos
Acressit dampnis nouus ille grauisq tpranms
Quo cenomaimorum consule ius ꝑiit
Cuius auos puduit scełum genuisse patronum.
Fortuneq parem mobilitate dolis.
Inde ratem̃ scando uitam cõmitto ꝓcellis

Expanded text:
uper eram locuples, multisque beatus amicis: Et risere diu propria fata mihi. Sepe mihi dixique tua tam prospera rerum, Quid sibi vult, tantus tam citus ager opum? Heu mihi nulla fides, nulla est constantia rebus: Res ipse quid sint mobilitate docent. Res hominum atque homines alea versatur in horas: Et venit a summo summa ruina gradu. Cuncta ideo ancipiti pendent mortalia casu: Et spondent propria mobilitate fugam. Quicquid habes hodie, cras te fortasse relinquet: Aut modo dum loqueris, desinet esse tuum. Has ludit fortuna vices, regesque superbos; Ac servos humiles non sinit esse diu. Illa dolosa comes sola levitate fidelis. Non impune favet, aut sine fine premit. Illa mihi quondam vultu blandita sereno. Mutavit vultus nubila facta suosAccessit damnis novus ille gravisque tyrannus, Quo Cenomanorum consule jus periit. Cujus avos puduit scelerum genuisse patronum, Fortunaeque parem mobilitate, dolis.Inde ratem scando, vitam committo procellis
Abbreviated transcription (Latin):
oc anno inruthinensi pago quedam ructhetiensi¬
tempestas graui elageslo castigauit popłm dei san liu¬
pi feroces ab ubibus matrum paruulos rapielan t̃ amio
morsib deuorabant. Mulier autem quedam nocune flb
ua de treuere. cuiꝰ frater tani ꝑniciosa clade iam sucilie¬
rat. matre brachium a corpore pueri euulsum dumlar i
retinente. Uigilia assumptõnis beate marie ortum nta¬
uit ut spicas colligeret. Nebulosum quipe tempis ss
tecde el uosiui socugi tarro atrepitu uit put sem¬

Expanded text:
oc anno in Ruthenensi pago quaedam tempestas gravi flagello castigavit populum Dei. Nam lupi feroces ab uberibus matrum parvulos rapiebant, et duris morsibus devorabant. Mulier autem quaedam, nomine . . . phane de Venere, cujus frater tam perniciosa clade jam succubuerat, matre brachium a corpore pueri evulsum duntaxat retinente, vigilia Assumptionis beatae Mariae hortum intravit, ut spicas colligeret. Nebulosum quippe tempus erat. Et ecce duo lupi cum tanto strepitu, ut putare
Abbreviated transcription (Latin):
manitatẽ grauabantur uituitus assistenrtium et olfatus
hio autem curam eius agens iuulnerib eius uinum et
anm infindi iubebat. Mulier it̾im cuiminedentiũ ⁊ am¬
ainiculo eiborum reformabatur. sed modice. et seniꝑ geni¬
iuit ei in mente ruminabat. ꝑ eam sanari se sperans signisq
t̾iuutib et quib poterat uerbulis ad rocemador se ferri pee
nmauata sursum respiscere nõ posset ꝑsistens inorõne ⁊ cor¬
ls tntritõne exaudiri taeruit et sanari. Ea tempestate h̃e¬

Expanded text:
immanitate gravabantur intuitus assistentium, et olfactus. immanitate gravabantur intuitus assistentium, et olfactus. Miles autem curam ejus agens, vulneribus vinum et oleum infundi jubebat. Mulier interim cura medentium et adminiculo ciborum reformabatur, sed modice: et semper Genitricem Dei in mente ruminabat, per eam sanari se sperans; signisque et nutibus, et quibus poterat verbulis ad Rochemador se ferri precincurvata sursum respicere non posset, persistens in oratione, et cordis contritione exaudiri meruit et sanari. 1167. Ea tempestate Hen
Abbreviated transcription (Latin):
a aim canib requis e batur ⁊ sefnti die cum detecta sub
cuonto crsdre ueimnes ꝙ sames ebuliebarnt aspectuo¬
s stebat et sanguine apingtiuis. Ouetiani t̾breuu
msieriorsi: reppulerant. Pectrum lingue nõ moue¬
uad quiauod u̾bum formanlum. Et uidualia ori in
ꝑ so amma gutturis ⁊ pectoris exibant: in corporato
u ulmodico sapore. Neruorũ contractõ ne et menibroriun
oni genda pector adherebant. & uulnera de quib non
u auo detracta fuerat cute suꝑduci nõ poterãt. Rnc
i puientes siũ impositam uehiculo uocte ad remotã
q detuserunt. Que dimissa ꝑ forib monstium intu¬
nus truncum ꝓculduci fecerunt. Descendens autẽ
tn hodum montis p̾cipicium bibiturus de torrente qͥ
ilis decmirebat in ualle caput deposuit. mulierꝙ que
s uinita fuerat in aquam lapsa est. Secl beata maria nõ
ibiis ciuus tor. dominꝰ tetigerat ab hominũ in sequestra
msutio solitaria iacebat. quia pre fecore eius et uulnerũ

Expanded text:
a cum canibus requirebatur; et sequenti die, cum detecta sub De lacero corpore vermes et sanies ebulliebant: aspectus erat, etiam sanguine propinquis. Qui etiam eam immisericorditer repulerant. Plectrum linguae non movebatur ad aliquod verbum formandum: victualia ori infusa per foramina gutturis et pectoris exibant, incorporato tenui vel modico sapore. Nervorum contractione et membrorum laesione genua pectori adhaerebant; et vulnera, de quibus non modica caro detracta fuerat, cute superduci non poterant. Hanc igitur parentes sui impositam vehiculo nocte ad remotam villam detulerunt: quae dimissa prae foribus monstrum asino quasi truncum procul duci fecerunt. Descendens autem asinus quoddam montis praecipitium, bibiturus de torrente, qui rapidus deferebatur in vallem, caput deposuit, mulierque quae laxe vincta fuerat, in aquam lapsa est. Sed beata Maria non nobilis, cujus Dominus cor tetigerat, ab hominum sequestrata consortio solitaria jacebat; quia prae fetore ejus et vulnerum
Abbreviated transcription (Latin):
romanã eccłiam ⁊ arrogantiã. Ioh̃is ep̃i constantinopo¬
litani uniũsalis patriarche nom̃ sͥ usurꝑantis sub ꝑe¬
lagio papa concepta. ⁊ a gregorio iam inde nõ leuit exagi¬
tata nõ antea quiesc̾e potuit qͣm ioħ̾es ip̃e subita morte
obiit. In uilo egẏpti flumine: uisa sunt animalia for¬
me hũane uir scilic ⁊ mulier usq ad lumbos suꝑ aqͣm
extantes. Qui ⁊ ab hominib ꝑ deum adiurati: ⁊ ma¬
ne usq ad nonam se uidendos prebuerũt. ANno seqñ
in burgundiã uenit: ibi ꝙ ꝑmissu theoderici regis cenobiũ

Expanded text:
Romanam aecclesiam et arrogantiam Johannis episcopi Constantinopolitani, universalis pathriarchae nomen sibi usurpantis, sub Pelagio papa concepta et a Gregorio jam inde non leniter exagitata, non antea quiescere potuit, quam Johannes ipse subita morte. In Nilo Aegypti flumine visa sunt animalia humanae formae, vir scilicet et mulier, usque ad lumbos super aquam extantes; qui ab hominibus per Deum adjurati, a mane usque ad nonam se videndos prebuerunt. 602. 19. 11in Burgundiam venit, ibique permissu Theoderici regis coenobium
Abbreviated transcription (Latin):
plus amabit sine compartõne deum qiuã se ⁊ omnes
alios secum ita etiam plus gaudebit absq existimatõ s
de felicitate cłi cuiam de sua ⁊ omnium aliorum secum. Ee¬
meus ⁊ domnuusmeus spes mea ⁊ gaudium cordis me
dic anime mee si hoc est gauclium de quo nobis aiar
filium tuum. Petite ⁊ accipietis ut gauelium ur̃msib
plena anima pleno toto homine illo gaudlio. adhue is
modum suꝑerit gautlium. son gͦ totum illud gual
intrabit ĩ gaudentes. ħ toti gaudentes intrabunt ĩ al¬
cogitaui domine ciuantum gaudebunt illi beat ll
Utiq tantum gaudebunt quantum amabunt iul¬
tum amabunt quantum cognoscent. Oio deui ad¬
ticia tui ⁊ ibi fiat plena. Crescat amor tuus ⁊ ibi ui ell¬
aus ut hic gauluim meum sit ĩ ip magnum albiuis
lingua mea. a met illuo cor meum sermoane ar os

Expanded text:
plus amabit sine comparatione deum quam se et omnes plus amabit sine comparatione deum quam se et omnes alios secum, ita plus gaudebit absque existimatione de felicitate dei quam de sua et omnium aliorum secum. Semeus, et Dominus meus, spes mea, et gaudium cordis mei, dic animae meae, si hoc est gaudium, de quo nobis dicis per Filium tuum: Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plena anima, pleno toto homine gaudio illo: adhuc supra modum supererit gaudium. Non ergo totum illud gaudium intrabit in gaudentes, sed toti gaudentes intrabunt in gaucogitavi, domine, quantum gaudebunt illi beati tui. Utique tantum gaudebunt, quantum amabunt; tantum amabunt, quantum cognoscent. Quantitia tui et ibi fiat plena; crescat amor tuus, et ibi sit plenus ut hic gaudium meum sit in spe magnum et ibi sit lingua mea. Amet illud cor meum; sermocinetur o
Abbreviated transcription (Latin):
audium uͦ ciuale uł cuantum ẽ ubitale ⁊ tantim
bonum ẽ : sor humauum cor incligens cor expfm
erumpnas. immo obrutum erumpnis quantum gaubs
sihus omnibus habundares: Int̾roga utima tua si cux
possunt gaudium suum de tanta beatitutline sua. si ẽa
si quis alius quem omnino sicut te ipium diliges eandẽ
beatituclinem hr̃et duplicaretur gaudium tuun quuia
ñminusgaud̾es pro eo ciuam proteip̃o. Si autem dluouł ts
uł multo plures idip̃m hrẽnt. tantum de singilis cuaudi
pro te ip̃o gauderes. si singulos sicut temet ipsum amars
Ergo ĩ illa ꝑfectissima caritate inmim̃abilium lunoxan
gelorum ⁊ hominum ubi nullus minus diliget alumn dͦ
seipsum ñ alit̾ gaudebit cuusq ꝑ singulis aliis quam pros¬
ip̃o. Si gͦ cor hominis de tantõ suo bono ux capiet gaudĩ¬
um suum quomodo capax erit tot ⁊ tantorum gaudlioꝵ
Et utiq quia tantum quisq diligit aliciuera tantim
de bono eius gaudet sicut ĩ illa ꝑfcã felicitate unusauisq

Expanded text:
audium vero quale aut quantum est, ubi tale ac tantum bonum est? Cor humanum, cor indigens, cor expertum aerumnas immo obrutum aerumnis: quantum gauderes, si his omnibus abundares? Interroga intima tua, si capere possint gaudium suum de tanta beatitudine sua. Sed certe si quis alius, quem omnino sicut teipsum diligeres, eandem beatitudinem haberet, duplicaretur gaudium tuum, quia non minus gauderes pro eo quam pro teipso. Si vero duo vel tres vel multo plures idipsum haberent, tantundem pro singulis quantum pro teipso gauderes, si singulos sicut teipsum amares. Ergo in illa perfecta caritate innumerabilium beatorum angelorum et hominum, ubi nullus minus diliget alium quam seipsum, non aliter gaudebit quisque pro singulis aliis quam pro seipso. Si ergo cor hominis de tanto suo bono vix capiet gaudium suum: quamodo capax erit tot et tantorum gaudiorum? Et utique quoniam quantum quisque diligit aliquem, tantum de bono eius gaudet: sicut in illa perfecta felicitate unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
nno .uuͦ. karlomanno rege francorum mornuo
cuius fr̃ lucouicꝰ iam prori anno obierat norcs¬
tm̃ ñ cum francis pacis pepigisse pactum. Hinic col¬
pulsi franci karolum imperatorem ad auxiliandii
sibi muitantes franciam ei subitiunt. Qui contra nll¬
mannos apd̾ louaniũ castra metatos semel ⁊ bioss
çitum misit s nicħ dignũ fecit. Regnauit gͦ hanoli
waldrada pelice pat̾num iotharie regnum rebelans
aissequi sprani godesrido normannonum egi a lã¬

Expanded text:
 16. Karlomanno Francorum rege mortuo, cujus frater Ludowicus jam priori anno obierat, Northm tantum, non cum Francis pacis pe pigisse pactum. Hinc compulsi Franci Karolum imperatorem ad auxiliandum sibi invitantes, Franciam ei subiciunt. Qui contra Northmannos apud Lovanium castra metatos semel et bis exercitum misit, sed nihil dignum fecit. Regnavit ergo Karolus aldrada pellice, paternum Lotharingiae regnum rebellando assequi sperans, Godefrido Normannorum regi,
Abbreviated transcription (Latin):
de silioli dum uob̾cũ sum. feria.iiͣ. ante ascensionem: mo¬
diius tumor in pecdib apparuit. Tunc accita congregatõne
inurictꝰ cõmunicatꝰ est. Osculoꝙ ciuictis libato futurã sui
inemoriam a singulis implorauit ⁊ son ułłis etiam ob fa¬
miliarẽ amicitiã xeniola q̃ in secretis habebat largitꝰ est.
Ne ascensioriis contͣ oratoriũ quo orare consueuerat sub¬
iato cilico decumibens: illibato sensu ⁊ hylari uultu clicebat.
O iee głie dñe uirtutũ ⁊ c̃. usꝙ ad finẽ antiphone. Qua fi¬
nita: s̃m efflauit: subseqñte tam suaui odore. ut oũis qui
astabaat inꝑadiso ẽẽ se dicerent. Humatꝰ est in eadem mo¬
nast̾io: s mͦ cm beato cuthberto dunelmi situs licitur Epi¬
taphum euis est hoc. Presbr̃ hio beda requiescit carne sepł¬
ns : dona xp̃e aĩam in celis gaude ꝑeuũ. Daq sophie itium
debriari fonte. oui iam susꝑirauit ouans iutento semꝑ amore

Expanded text:
te filioli. dum vobiscum sum. » Feria tertia ante Ascensionem modicus tumor in pedibus apparuit: tunc accita congregatione, inunctus et communicatus est, osculoque cunctis libato futuram sui memoriam a singulis imploravit. Nonnullis etiam ob familiariorem amicitiam xeniola, quae in secretis habebat, largitus est. Die Ascensionis contra oratorium quo orare consueverat, subjecto cilicio decumbens, illibato sensu, et hilari vultu dicebat: O Rex gloriae! Domine virtutum, etc., usque in finem antiphonae; qua finita spiritum efflavit subsequente tam suavi odore, ut omnes qui astabant, in paradiso esse se dicerent. Humatus est in eodem monasterio; sed modo cum beato Cuthberto Dunelmi situs dicitur. Epitaphium ejus est hoc: Presbyter hic Beda requiescit carne sepultus: Dona, Christe, animam in coelis gaudere per aevum; Daque Sophiae illum debriari fonte, cui jam Suspiravit ovans, intento semper amore
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ip̃m qd̾ copiam tui iurgantib clifficile concedis
iudiciũ est bñ iudicaturi. Quis enim se nõ anibiat arbi¬
trũ legi aũt p̾cio aliquid induturꝰ aut gr̃e. Sentẽtiam tu¬
am nec uictus acusat ut stolidus: nec uctor irridet ut
aigutus u̾ttatis ꝙ respectu ĩpendũt tͥ adoiti reuentiam
dium ⁊ dissideũ. qui docai parũ ⁊ satis seduli langiidos
maltos officiosissime oecidunt. N Uidam ius fasꝙ cõmu¬

Expanded text:
Hoc ipsum quod copiam tui iurgantibus difficile concedas, indicium est bene iudicaturi. Quis enim se non ambiat arbitrum legi aut pretio aliquid indulturus aut gratie. Sententiam tuam non victus accusat ut stolidus, nec victor irridet ut argutus: veritatisque respectu impendunt tibi addicti reverentiam, tium et dissidentium, qui parum docti et satis seduli, languidos multos officiosissime occidunt. Seneca Lucius
Abbreviated transcription (Latin):
hoc bñclictõ iaicob: nom̃ hr̃e tͥ quid iam remanebit in orbe.
qd̾ nõ ore tͣhas postqͣm sollercia grata cessit ⁊ inuictas in
mica tuũ. Demon regnare fatemur quẽ uenisse negas
atq hoc conuinc̾is ip̃o: quo stimulante tuis. hec est uera fi
dita somꝑno pectora nuda bona qͣntis patet ille ruinis

Expanded text:
hoc benedictio Jacob Nomen habere tibi; quid jam remanebit in orbe, Quod non ore trahas, postquam solertia Graia Cessit, et invictas in mica, tuum: daemon regnare fatetur, Quem venisse negas, atque hoc convinceris ipso, Quo stimulante ruis. Multi autem ex dita somno Pectora nuda bono quantis patet ille ruinis
Abbreviated transcription (Latin):
secrete colloquens p̾nunciasse fertur illam sangunis
effusionem ñ nisi eiusdem ecc̃e concrematione dilueri-¬
dam qm̃ tantum scelus ñ aciuia s potuis igne esset
expianlum. Et ita contigit. Syg
Ante hos
dies natus ibidem fu̾at puer geminꝰ aclune suꝑius du¬
o scil hñs capita duo usq ad renes cum suis brachus
brachus hñs corpora. Qui bapti⁊ atus triluo quoq

Expanded text:
secrete colloquens praenuntiasse fertur, illam sanguinis secrete colloquens praenuntiasse fertur, illam sanguinis effusionem non nisi ejusdem ecclesiae concrematione diluendam: quoniam tantum scelus non aqua, sed potius igne esset expiandum: et ita contigit. SIGAnte hos dies natus ibidem fuerat puer geminus a clune superius, duo scilicet habens capita, duo usque ad renes cum suis brachiis habens corpora; qui baptizatus, triduo quoque
Abbreviated transcription (Latin):
maris fulgurata diuinitus arsit. cum edificus appenden¬
tibus ibi. Wardricꝰ ep̃c lauclunensis cuies ip̃ius urbis
a sacramento ꝑperam urantes cõitatis reuocare nisus
a sediciosis ad arma conturrentibus qd̃ elictii nefas est
ano appendentibus concremantur. In actores aũ sediti¬
ouis a ludouico roge frantorum tam seuere uindica¬
tum ẽ ut tam futuros auam p̾sentes a simili scelere de¬
terrere possit exemplum. Heh nandus h̾uic tribula¬
tõni lauluuensium quedam ꝑturbatio p̾cesserat que
future huius calamitatis seminarium ⁊ radix fuit
et auodammͦ p̾nuncia. Quidam enim princeps et no¬
bilis castellanus laudunensis nomine girardꝰ de cerisia¬
co dum ĩ eadem scẽ genitritis di ecca genibus flexis suꝑ¬
plicit̾ oraret ab inmicis suis qui eum alibi aggredi
guine ꝑauimentum ecc̃e respersum cum multociens
magist̾ auselmus tunc temporis laudunensis ecõe de
canus uir scĩe ⁊ elociuentie fama notissimus quibusdã

Expanded text:
maris fulgurata divinitus arsit cum aedificiis omnibus. Baldricus episcopus Laudunensis cives ipsius urbis a sacramento perperam juratae communionis revocare nisus, a seditiosis ad arma concurrentibus, quod dictu nefas est, cino appendentibus concremantur. In auctores autem seditionis a Ludovico rege Francorum tam severe vindicatum est, ut tam futuros quam praesentes a simili scelere deterrere possit exemplum. Hanc tribulationem Laudunensium quaedam perturbatio praecesserat, quae futurae hujus calamitatis seminarium et radix fuit, et quodam modo praenuntia. Quidam enim princeps nobilis, et castellanus Laudunensis, nomine Girardus de Cirisiaco, dum in eadam sanctae Dei Genitricis ecclesia genibus flexis suppliciter oraret, ab inimicis suis, qui eum alibi aggredi guine pavimentum ecclesiae respersum cum multoties magister Anselmus tunc temporis Laudunensis ecclesiae decanus, vir scientiae et eloquentiae fama notissimus, quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
onsummatis que diei sollempnitas exigebat ⁊ eccłie
congregatõne dimissa: reu̾si ad cellam senis refecti
nũ lautissime sum̃. Nã ꝓmuria ã suꝑiecta ołi gucta cotidia¬
ne refectõm solebat apponi modic̃ li qͣminis miscuit: ⁊ olei aͥd¬
dam solito ꝓpensrus suꝑfudit. Nam ilłam olei guitã o hoc unꝰ¬
qͥsq cotidie refectuiꝰ instillat: ñ ut eus ex hoc gustu ꝑcipiat¬

Expanded text:
onsummatis quae diei sollemnitas exigebat et ecclesiae congregatione dimissa reuersi ad cellam senis refecti primum lautissime sumus. nam pro muria, quae superiecta olei gutta cotidianae refectioni solebat adponi, modicum liquaminis miscuit et olei quiddam solito propensius superfudit. nam illam olei guttam ob hoc unusquisque cotidie refecturus instillat, non ut eius ex hoc gustu qua
Abbreviated transcription (Latin):
tundat. Seinde apposuit salem frictũ oliuas t̾nas. Amibus ꝑꝰ
ñ suꝑ uitulit canistrum hũs cit̾ frictum: qd̾ illi tgaua uocat
ex auibus auina tantum sumpsimus grana uicaria bina:
caritas singnlas. Hunc enim num̾um ulla hemo q̃ xͣp exces¬
sisse culpabile ẽ. Qͣ refectõne transacta: ita lociuit᷑ ẽ.atis
multa gignat ac ꝓferat que ad hominũ iuictũ sine aliqͣ ignis
coctione ꝓficiant. quedã nͥ pͥus flamme calore mitigata atq
mollita omnẽ asꝑitatem sue deposuerint cruditans uł incon¬
grua usibus humanis ł noxia sentient᷑. Nõ nulla uͦ ita ut̾q
usui apta nascunt᷑. ut nec ĩ cocta sua cruditate displiccant

Expanded text:
nit. Deinde apposuit salem frictum, olivas ternas, quibus post haec superintulit canistrum habens cicer frictum quod illi trogalia vocant, ex quibus quina tantum sumpsimus grana, myxaria bina, caricas singulas, hunc enim numerum in illa eremo quemquam excessisse culpabile est. Qua refectione transacta, promissam quaesmulta gignat ac proferat quae ad hominum uictum sine aliqua ignis coctione proficiant, quaedam nisi prius flammae calore mitigata atque mollita omnem asperitatem suae deposuerint cruditatis, uel incongrua usibus humanis uel noxia sentientur. nonnulla uero ita utrique usui apta nascuntur, ut nec incocta sua cruditate displiceant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ seciuitur me ⁊ c̃. Ꝙ auidam dist̾tissimi monachorum hũ¬
tes auidem ⁊elum di. s ñ scd̃m scientiam simplicit᷑ intelli¬
gentes. focerunt sibi truces ligneas: casq humis iuigit᷑ cir¬
cumferentes. ñ edifi catõnem s risum cunctis udentibus
intułunt. Non milla uͦ ad utramq ꝑsactõnem idest tamhys¬
toricam quam allegoricam ita cõmode capiuntur: ut utꝙ
explanato uitales sugos anime sb̾miistret ut ẽ illud. N

Expanded text:
monachorum, habentes quidem zelum dei, sed non secundum scientiam, simpliciter intellegentes fecerunt sibi cruces ligneas easque iugiter umeris circumferentes non aedificationem, sed risum cunctis uidentibus intulerunt. nonnulla uero ad utramque perceptionem, id est tam historicam quam allegoricam ita conmode ac necessarie capiuntur, ut utraque explanatio uitales sucos animae subministret, ut est illud : si
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o ioseph de curione nobłi. Qui corpꝰ dñi deposuit de cruce et
de catino illo uł ꝑcipside in quo dñs cenauit cum cliscipłis
suis de quo ab eodem hemita descripta est hystoria q̃ dicitur
de gradali. Gradaus aũt uł gͣdaie dicit᷑. gallice dicit᷑ scutella
lata ⁊ aliqͣntulum ꝓfunda in qͣ preciose dapes cum suo iu¬
ro diuitib solent apponi gradatim. unꝰ morsellus post alũ
in diũsis ordinib Et dicit᷑ uulgari noĩe graal: q grata ⁊ ac¬
ceptabilis est in ea comedenti tam ꝓpt̾ continẽs. qr forte ar¬
gentea est uł de alia p̾ciosa mat̾ia qͣm ꝓpt̾ contentũ: idest or¬
dinẽ młtiplicem dapum p̾ciosarum. hano hystoriam lari¬
ne scͥptam: inuenire ñ potuisset. s tñ gallice scͥpta habetur
a quibdam ꝓcerib Neo facile ut aiunt tota inueniri po

Expanded text:
sancto Joseph decurione, qui corpus Domini deposuit de cruce; et sancto Joseph decurione, qui corpus Domini deposuit de cruce; et de catino illo sive paropside, in quo Dominus coenavit cum discipulis suis; de quo ab eodem eremita descripta est historia, quae dicitur de gradali. Gradalis autem sive gradale Gallice dicitur scutella lata, et aliquantulum profunda; in qua pretiosae dapes cum suo jure divitibus solent apponi gradatim, unus morsellus post alium in diversis ordinibus; et dicitur vulgari nomine graalz, quia grata et acceptabilis est in ea comedenti: tum propter continens, quia forte argentea est, vel de alia pretiosa materia; tum propter contentum, id est ordinem multiplicem pretiosarum dapum. Hanc historiam Latine scriptam invenire non potui, sed tantum Gallice scripta habetur a quibusdam proceribus, nec facile, ut aiunt, tota inveniri po
Abbreviated transcription (Latin):
constantinopolitani instantia orandi ⁊ cõstan uertuss¬
tia p̾liandi: fortiter resistunt sarracenis. Sarraceni fame: fri¬
gore bello. ⁊ pestuentia sñ num̾o ꝑeunt.to. fertur aũt eos¬
sc̃e dei gentt̾cis iuxͣ palacium in mari ꝓpe sc̃am sophiam erat
imago b̾e marie q̃ denet infautẽ in brachio qͣm depiuxit iu ta¬
bella scũs lucas cum adhuo uiueret sc̃a maria. Heo ymago
uocatur ocligitͥa idest decluctͥo qr duob cecis apparuit sc̃a maria
⁊ deduxit eos ad suam eccłiam: ⁊ illuminauit eos. Cum ista yma¬
gine faciũt ꝓcessiõnem om̃i die martis ꝑ totã ciuitatem. Cum
Eͦ ut sup̃dẽm est obsessa eẽt ciuitas ⁊ ciues ieiunarent ⁊ ora
⁊ siuis ut ymaginem tuam nõ merganiꝰ in mari: merge illoᷤ
Et cum hoc cdixissent ille secreto ymaginẽ tenuit sub undas.
Et statim ꝓcella surrexit. ⁊ om̃s naues sarracenoꝵ aut mer¬
sit aut fregit.ne Hou cpr̃e in britannia cuidã¬
heremite monstrata est mirabilis q̃dam uisio ꝑ angłm de

Expanded text:
Constantinopolitani instantia orandi et constantia preliandi fortiter resistunt Saracenis. Saraceni fame, frigore, bello, pestilentia sine numero pereunt. Mortuo reSanctae Dei Genitricis, juxta palatium, in mari prope Sanctam Sophiam erat imago beatae Mariae, quae tenet infantem in brachio, quam depinxit in tabella sanctus Lucas, cum adhuc viveret sancta Maria. Haec imago vocatur Odigitra, id est deductrix; quia duobus caecis apparuit sancta Maria, et deduxit eos ad suam ecclesiam, et illuminavit eos. Cum ista imagine faciunt processionem omni die Martis, per totam civitatem. Cum ergo, ut supra dictum est, obsessa esset civitas, et cives jejunarent et orarenet si vis, ut imaginem tuam non mergamus in mari, merge illos. » Et cum hoc dixissent, ille secreto imaginem tenuit sub undas; et statim procella surrexit, et omnes naves Saracenorum aut mersit, aut fregit. Moeremitae monstrata est mirabilis quaedam visio per angelum de
Abbreviated transcription (Latin):
se credẽ simulantes post ad iudaismũ reuoluuntur.
mes flandrensis. Stephanus comes blesensis. Hugo
magnus frater philippi regis francorum. Rob̾tus comes
uorthmnannorum. Raimondꝰ comes sc̃i egitdii. Saiomũ¬

Expanded text:
se credere simulantes, post ad judaismum revolvuntur. se credere simulantes, post ad judaismum revolvuntur. mes Flandrensis, Stephanus comes Blesensis, Hugo Magnus frater Philippi regis Francorum, Robertus comes Normannorum, Raimundus comes Sancti Aegidii, Boamun
Abbreviated transcription (Latin):
les ppłi dolentes loca sansta iħosolimorũ a gentib
phanari. turcos etiam t̾minos xͥanorum iam multa
ex parte inuasisse. inum̾iabiles una inspiratõ ne moti
⁊ multis signis sibi ostensis aliis ab aliis animati du¬
ces comites potentes nobiles ⁊ ienobiles cliuites. pau¬
ante undiq concurrunt ab hyspana ⁊ ꝓuuntia ab
acrutamia. a butannia a scocia ab anglia a northinã
iia adrantia. a lomarinȩia a biirgunclia a g̾mauia
a longobardia ab apulia ⁊ ab aliis regnis uirtute
⁊ signo icẽ crutis signati ⁊ armati ultum ire parant
tenus ad ex̾cerdam muncli maliciam sit ꝓmortanto
nunc ad ex̾cendam ultro cli militiam fit ꝓnitior firmis¬
sima ꝑate uit̾im ubiq composita ⁊ ꝑrimo uideos in ur¬
bibus ĩ cimibus erant erant aggressi eos ad credendum
ĩ xp̃m compellunt cred̾e nolentes bonis priuant truci¬
dant ur̃bib elinimant aliciui uid̾orum ⁊ elo tenẽde
patrie legis ducti semutuo trucidant aliiad tempꝰ

Expanded text:
populi, dolentes loca sancta Jerosolymis a gentilibus profanari, et Turcos etiam terminos Christianorum jam multa ex parte invasisse, innumerabiles una aspiratione moti, et multis signis sibi ostensis, alii ab aliis animati, duces, comites, potentes, nobiles et ignobiles, divites et pauante, undique concurrunt: ab Hispania, a Provincia, ab Aquitania, a Britannia, a Scotia, ab Anglia, a Normannia, a Francia, a Lotharingia, a Burgundia, a Germania, a Longobardia, ab Apulia, et ab aliis regnis, virtute et signo sanctae crucis signati et armati, ultum ire parant tenus ad exercendam mundi militiam erat pronior, tanto nunc ad exercendam ultro Dei militiam fit promptior, firmissimaque pace interim ubique composita, et primo Judaeos in urbibus in quibus erant agressi, eos ad credendum in Christum compellunt. Credere nolentes bonis privant, trucidant, urbibus eliminant. Aliqui Judaeorum zelo tenendae legis patriae ducti, se mutuo trucidant; alii ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
mus. In consideratõne miserie ur̃e liscamus quid
sid̾io debeamus postulare. Cogitemus quam sit bie
ius uita nr̃a quam iua lubrica ꝙͣ mors incerta Co¬
gitemus qd̾ lugentes in hanc uitam intrauimus
cum dolore ꝑtransimus cum luctu excturi sumus
Ut autẽ p̾t̾mittamus mala ea aue om̃s communit
homines opprimunt ciualia estim amus esse setretai
ꝑicula singulorum quorum sibi quiq conscii sunt.
Si cogitare quisq uolu̾it aue ab ineunte etate mala

Expanded text:
 in consideratione miseriae nostrae discamus, quidsiderio debeamus postulare. Cogitemus quam brevis sit vita nostra, quam lubrica, via quam mors incerta. Cogitemus quod lugentes in hanc vitam intravimus, cum dolore pertransimus, cum luctu exituri sumusaetermittamus ea mala, quae omnes communiter homines opprimunt, qualia aestimamus esse secreta pericula singulorum, quorum sibi quique conscii sunt? Si cogitare quisque voluerit quae ab ineunte aetate mala
Abbreviated transcription (Latin):
pat aũt fredegundis regina pulchra ⁊ ingeniosa us¬
nus atq adult̾a. landricus eriim erat tũc in aula re¬
gis hylꝑicis uir efficax atq streniuis: quẽ memoratu ros¬
q die qiͦt maturiꝰ rex ad uenetõem ex̾cendam de ulla calẽ¬
bło equitum. Illa faciem suam erat abluẽs aqua in ip̃a
camera: ⁊ rex retro ueniẽs eam in nates suas fuste ꝑeusit
At illa cogitans qd̵ iandricus ẽẽt: ait. Quare sic facis lan¬
Cogita quid agere debeaniꝰ: qr crastina die ad torm̃tai uali
eium qͥd ag̾e debeamus: q cõprimũt me undiq augustie At¬

Expanded text:
regina pulchra, et ingeniosa nimis, atque adultera. Landericus quoque erat tunc in aula regis Chilperici, vir efficax atque strenuus. Quem memorata regie maturius mane, cum rex ad venationem exercendam de villa Calbulo equitum, illa caput suum abluens aqua in ipsa camera; rex vero retro veniens, eam in natibus suis de fuste percussit. At illa cogitans quod Landricus esset, ait. Quare sic facis, Lan'Cogita, quid agere debeas, quia crastina die ad tormenta validenim, quid agere debeam, quia conpremunt me undique angustia
Abbreviated transcription (Latin):
braute aduen̾it: mittamꝰ qui eum int̾ficiat ⁊ p̾cones ela¬
mẽt qd̃ insidie sint hysdeberti. Illo quoq mortuo uos cũ l¬
lio meo lothario regncibimꝰ. fc̃m est aũt iuicio noctis reu̾tĩ¬
hylꝑico rege de uenatõne qͥdam pu̾i adulatores inebriati
uino a fredegunde nussi: cdlum de equo descend̾et ꝑgentaz it¬

Expanded text:
ulo advenerit, mittamus qui eum interficiat: et praecones clament, quod insidiae sunt Childeberti. Illo quoque mortuo nos cum filio meo Chlothario regnemus. Factum est autem in mitium noctis, reico rege de venatione, quidam pueri adulatores inebriati vino a Fredegunde missi, dum de equo descenderet, pergentibus re
Abbreviated transcription (Latin):
lacͥme pauꝑuni lam̃ta uidueoꝵ susprria orphanoꝵ int̾im̃t
Ecce auri ⁊ argenti ĩmensa pond̾a cellaria ⁊ horrea plena
redindãt ⁊ nescimus cui congregamꝰ ea Ecce qd̾ pulcbrius ha¬
bebamꝰ ꝑdimꝰ. Quid nob̾ ꝓderit ista om̃ia. ⁊ũe gͥ placeat tͥ¬
meũ consilium: ⁊ iube redd̾e qd male ꝑuasimꝰ ⁊ descͥptõnes¬

Expanded text:
e pauperum, lamenta viduarum, suspiria orfanorum interemunt! Ecce auri et argenti inmensa pondera, cellaria et horrea plena redundant, et nescimus, cui congregamus ea! Ecce quod pulchrius habebamus perdimus ! Quid nobis proderunt ista omnia ? Nunc vero placeat tibi consilium meum, et iube reddere quod male