comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quentia uerba apłica: Cum eñi hoc dixisset adiunxit.
Usq ad legem enim peccatum in mundo fuit.
Id ẽ quia nec lex potuit auferre peccatum. Pereatũ¬
S autem non deputabatur. cum lex ñ eẽt. Frat gͦ. sed
non deputabatur: quia non ostendebatur: qd̾ depu
taret᷑. Sieut enim alibi dicit: ꝑ legem cognitio pec¬
cati. S regnauit inquit mors ab adam usq ad mo¬
ysen. Hoc ẽ qd̃ sup̃ direrat. usq ad legem. N on
usq ad moysen ut deinceps ñ ẽẽt peccatum. s quia
nec lex ꝑ moysen data regnum potuit mortis au¬
ferre. que non regnat utiq nisi ꝑ peecatũ R egñu
porro eius ẽ. ut hominẽ mortalẽ in sccłam etã-
quȩ sempitna ẽ p̃cipitet mortem. Regnauit autẽ¬
S in quib Etiam in biis inquit qui ñ peccauer̃t
Sin similitudiñe p̃uaricationis adȩ. qui ẽ forma fu¬
turi. Cuiꝰ futuri. nͥ xꝑi: Et qualis forma. nisi a con¬
in illo illud. ita in isto istud. Ipsa ẽ forma. Sed
hec forma ñ omni ex parte conformis ẽ. Unde hic

Expanded text:
quentia uerba apostolica? cum enim hoc dixisset, adiunxit: usque enim ad legem peccatum in mundo fuit, id est, quia nec lex potuit auferre peccatum. peccatum anon deputabatutaretur. sicut enim alibi dicit: per legem cognitio peccati, sed regnauit, inquit, mors ab Adam usque ad Moysen — hoc est, quod supra dixerat: usque ad legem — non ut a Moyse deinceps non esset peccatum, sed quia nec per Moyseu lex data regnum potuit mortis auferre, quae non regnat utique nisi per peccatum. regnum porro eius est, ut hominem mortalem in secundam etiam, quae sempiterna est, praecipitet mortem. regnauit autem in quibus? et in his, inquit, qui non peccauerunt in similitudinem praeuaricationis Adae, qui est forma futuri. cuius futuri nisi Christi? et qualis forma nisi a conin illo illud, ita in isto istud. ipsa est forma, sed haec forma non omni ex parte conformis est. unde hic
Abbreviated transcription (Latin):
escientes unde habeant qđ sint. stulte uirgines
sunt. Meritoq foris erunt. quia int̾ne affectũ gr̃ȩ
ũ secũ ferunt. Quando gͦ tales repperis: ñ tibi ꝑsu¬
adeant in anitatem uasoꝵ suoꝵ. sed tu eis potius pleni¬
tudinem. Uude apłs ait. Quisquis se putat aliquid
scire. ñdũ scit quẽ ad iodũ oportet scire. Et mox
ostendens quid dixerit. quisquis autem inquit dili¬
git dm̃. hic cognitus ẽ ab illo. Nec sic dicere uoluit
cognouit illum. Sed dicendo cognitus ẽ ab illo. exp̃s¬
sius uoluit comm̃dare etiam hoc ab illo nobis ẽe ut eũ
diligamus. C aritas enim dei diffunditur in cordib
cesse ẽ autem ut parum diligat dm̃. qui ñ ab illo sed
a se ipso bonum se arbitratur effectum. Unde autem
fieri potest. ut talis ñ in se ipso sed in dño głetur: De¬

Expanded text:
escientes, unde habeant, quod sunt, stultae uirgines sunt meritoque foris erunt, quia internae affectum gratiae non secum ferunt. Quando ergo tales reppereris, non tibi persuadeant inanitatem uasorum suorum sed tu eis potius plenitudinem. unde ait apostolus: Quisquis se putat aliquid scire, nondum scit, quem ad modum oportet scire; et mox ostendens, quid dixerit: Quisquis autem, inquit, diligit deum, hic cognitus est ab illo. nec sic dicere uoluit: Cognouit illum, sed dicendo \'cognitus est ab illo\' expressius uoluit commendare etiam hoc ab illo nobis esse, ut eum diligamus. caritas enim dei diffunditur in cordibus cesse est autem ut parum diligat Deum, qui non ab illo, sed a seipso bonum se arbitratur effectum: unde autem fieri potest ut talis non in seipso, sed in Domino glorietur? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ creatori qͥ ẽ benedictꝰ in scła am̃. Propt̃ hoc inqͥt t̾didit
illos ds̃ in passiones ignominiȩ. E cce qͦtiens uindicat ds
& ex eadẽ uindicta plura & grauiora peccata consurgunt.
Nã feminȩ eoꝵ mutauer̃ naturalẽ usũ in eũ usũ qui est
contͣ naturã. Similit̃ aut̃ & mascłi relicto naturali usu

Expanded text:
 est benedictus in saecula amen. propter hoc, inquit, tradidit illos deus in passiones ignominiae. ecce quotiens uindicat deus et ex eadem uindicta plura et grauiora peccata consurgunt: nam feminae eorum mutauerunt naturalem usum in eum usum qui est contra naturam. similiter autem et masculi re
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd ẽ factꝰ: Uerbũ erat. caro factꝰ ẽ. ł iliꝰ di erat. filiꝰ hominis
factꝰ ẽ. Ds̃ erat. homo fact ẽ. Suscepit humanitatẽ. ñ amisit
diuinitatẽ. F actꝰ ẽ humilis. mansit sublimis. Natꝰ ẽ homo. ñ¬
enĩ in qͥb̾dã latinis exẽplarib ñ legit᷑ factꝰ s natꝰ ex semine
dauid. cũ greca factꝰ habeant. unde ñ ad uerbũ s ad senten¬
tiã tͣnsferre uoluit dicendo natũ latinꝰ int̾pres: tñ xp̃m ex¬

Expanded text:
quid est factus? Verbum erat, Filius Dei erat, filius hominis factus est; Deus erat, homo factus est; suscepit humanitatem, non amisit divinitatem; factus est humilis, mansit sublimis. Dei ergo enim in quibusdam latinis exemplaribus non legitur: factus, sed natus ex semine Dauid, cum graeca factus habeant, unde non ad uerbum, sed ad sententiam transferre uoluit dicendo "n at u m" latinus interpres, tame
Abbreviated transcription (Latin):
ab hebreis ꝓpħs p̃nuntiatũ. Nã utiq & iudei carnales ne hoc
admonet eos ipse dñs ex ꝓphia eiꝰdẽ daiud. q̃rens ab eis qͥd eis ui
uid: ne hoc solã ut dixi putaret᷑. & ñ respicerent ad emma
spũ dicit eũ dñm. dix̃ dñs dñõ meo sede ad dexterã meam.
donec ponã mimicos tuos scabellũ pedũ tuoꝵ Ordo iste

Expanded text:
 Hebraea prophetia. nam utique et Iudaei carnales ne hoc admonet eos ipse dominus ex prophetia eiusdem Dauid quaerens ab eis, quid eis uidissent: Dauid, ne hoc solum, ut dixi. putaretur et non respicerent ad Emmanspiritu dicit eum dominum: dixit dominus domino meo, sede ad dexteram meam. donec ponam inimicos tuos scabellum
Abbreviated transcription (Latin):
lumꝰ ut faciat qͦdcũq petimꝰ. ñ ut cunq: s in nomine eius
petamꝰ. hoc ẽ in nomine saluatoris petamꝰ. Non gͦ contra
salutẽ nrãm petamꝰ. Q a si fecerit: ñ ut saluator facit. qͦd ẽ
nom̃ eiꝰ fidelib eiꝰ. Est qͥppe impiis & dãpnator. qͥ dignatur
fidelib eẽ saluator. Qui gͦ credit in eũ. qđcũq petierit in
nomine qd ẽ illis qͥ credunt in eũ: hoc facit. qm̃ hoc sicut

Expanded text:
lumus ut faciat quodcumque petimus, non utcumque, sed in nomine ejus petamus, hoc est in nomine Salvatoris petamus. Non ergo contra nostram salutem petamus: quod si fecerit, non ut Salvator facit, quod est nomen ejus fidelibus ejus. Est quippe impiis et damnator, qui dignatur fidelibus esse Salvator. Qui ergo credit in eum, quodcumque pnomine quod est illis qui credunt in eum, hoc facit, quoniam hoc sicut
Abbreviated transcription (Latin):
in angusto: Magis in minimis habitat. Audi illũ dicentẽ.
Suꝑ quẽ reqͥescit sp̃s m̃s : Suꝑ humilẽ & quietũ & trementẽ
uerba mea. Ideo altus habitat in humili. ut humilẽ exalt&.
noscit. Humilia te.& ꝓpinquat tͥ E xtolle te. & recedit a te.
bsit enĩ dñe ut in tabernacło tuo p̃ paupibꝰ accipiant᷑ ꝑso¬
Inȩ diuitũ. aut p̃ ignobilib nobiles qͣndo potius infirma mun¬
di elegisti. ut confunderes fortia. & ignobilia huiꝰ mundi elegi¬
sti & contẽptibilia. & ea q̃ ñ st̃: tanꝗ̃ sint. ut quȩ st̃ euacuares.
sonuisti. cũ paułꝰ ꝓconsul ꝑ eiꝰ miliciã debellata suꝑbia sub lene
iugũ xp̃i tui missus eẽt. regis magni ꝓuincialis effectꝰ. ipse qͦq¬
ex pͥore saulo paulꝰ uocari amauit: obtã magnȩ insigne uicto¬
riȩ. Plus enĩ hostis uincit᷑ in eo quẽ plus tenet. & de qͦ plures
tenet. Plus aut̃ suꝑbos tenet nomine nobilitatis . & de hiis

Expanded text:
in angusto? Magis in minimis habitat. Audi illum dicentem, in angusto? Magis in minimis habitat. Audi illum dicentem, Super quem requiescet spiritus meus? Super humilem, et quietum, et trementem verba mea . Ideo altus habitat in humili, ut humilem exaltet.noscit . Humilia te, et propinquabit tibi: extolle te, et recedet a te.enim, ut in tabernaculo tuo prae pauperibus accipiantur personae diuitum aut prae ignobilibus nobiles, quando potius infirma mundi elegisti, ut confunderes fortia, et ignobilia huius mundi elegisti et contemtibilia et ea quae non sunt, tamquam sint, ut ea quae sunt euacuares. sonuisti, cum Paulus pro consule per eius militiam debellata superbia sub lene iugum Christi tui missus esset regis magni prouincialis effectus, ipse qex priore Saulo Paulus uocari amauit ob tam magnae insigne uictoriae. plus enim hostis uincitur in eo, quem plus tenet et de quo plures tenet. plus autem superbos tenet nomine nobilitatis et de his
Abbreviated transcription (Latin):
onis pͥmo sanł a saule. Recordamini enĩ qͥ nostis litt̾as dĩ qͥ
erat saul. Rex pessimꝰ. ꝑsecutor sci serui di dauia Et ipse
si memu: stis de tribu beniamin. ide iste saulꝰ. ducto secũ
tramite seuiendi: s in seuitia ñ ꝑmansurꝰ. P ostea si sauł a sa¬
ule. pouil unde: Saułꝰ arege seuo cũ suꝑbꝰ. cũ seuietis. cum
cedes atihelans. P auł aut̃ unde: Paulꝰ qͥa modicꝰ. Paulus hu
militatis nom̃ ẽ. Paulus postea ꝗͣ ad duct᷑ ẽ ad magistrũ qͥ ait.
Discite ame qͥa mitis sũ e humilis corde. Inde pauł. Usũ la¬
tinȩ locutionis aduertite. qͥa paulũ modicũ dĩ: Paulo post
uidebo te. paulũ hic expecta. Id ÷. Post modicũ uidebo te.
dñi. Qa tã exiguũ quã fimbria:. Hac tam̃ tacta mulier a
fluxi sanguinis sanata ẽ. In modico isto magnꝰ erat. in mi¬
nimo gͣndis habitabat. Et tanto minꝰ a se magnũ exelude¬
bat. qͣntomagis minor erat. Qd miram̃ magnũ habitare

Expanded text:
onis, primo Saulus a Saüle. Recordamini enim qui nostis Litteras Dei, quis erat Saül. Rex pessimus, persecutor sancti servi Dei David: et ipse, si meministis, de tribu Benjamin. Inde iste Saulus, ducto secum tramite saeviendi, sed in saevitia non permansurus. Postea, si Saulus a Saüle, Paulus unde? Saulus a rege saevo, cum superbus, cum saeviens, cum caedes anhelans: Paulus litatis nomen est. Paulus, posteaquam adductus est ad Magistrum, qui ait, Discite a me quoniam mitis sum, et humilis corde. Inde Paulus. Usum latinae locutionis advertite: quia paulum, modicum dicitur. Paulo post videbo te, paulum hic exspecta; id est, Post modicum videbo te, quid tam novissimum, quam fimbria? Hac tamen tacta, mulier a fluxu sanguinis sanata est . In modico isto magnus erat, in minimo grandis habitabat; et tanto minus a se magnum excludebat, quanto magis minor erat. Quid miramur magnum habitare
Abbreviated transcription (Latin):
paruit. Qͥ aut̃ alia oꝑaret᷑ uehem̃ter eccłam dei
ꝑsequens ꝓ qͥbꝰ sũmo supplicio dignũ fuit. miscdiã
Nec in re ꝓfunda & nimis abdita ñ intelligentiũ
& uerba sua sana in ꝑuersũ sensũ de torquentium
curat inuidiã. dũ tam̃ incuntant̃ p̃dicet donũ
di : qͦ uno salui fiunt filii ꝓmissiotsis. filii beneficii.
diuini. filii grẽ & miscđiȩ. filii testamenti noui.
Primũ qđ om̃is eiꝰ salutatio sic se habet. Grã uob̃
prior ipsa questio sola uersat᷑ iã pugnacit̃. tã multi¬
plicit̃. ut faciget qͥdem legentis intentionẽ: sed tam̃
fatigatione utili ac salubri hominis magis exerceat
m̃bra quã frangat. ¶emĩto de sinagoga fuisse ari¬
etes. qͦͫ filii sumꝰ. Unde dr̃ in psalmo. Afferte dño filios ari¬
etũ. Qui arietes: Petrꝰ. ioħs. iacobꝰ. andreas. bartholomeꝰ.
& ceteri apłi. Hinc & ipse pͥmo sauł. postea panłꝰ. id ÷ pͥmo
suꝑbꝰ. postea humilis. Saul enĩ dictꝰ ẽ. Nom̃ saul nostis. qͥa

Expanded text:
ter ecclesiam dei persequens, pro quibus summo supplicio dignus fuit, misericordiam nec in re profunda et nimis abdita non intcllegent:um et uerba sua sana in peruersum sensum detorquentium curat inuidiam, dum tamen incunctanter praedicet donum dei, quo uno salui fiunt filii promissionis, filii beneficii diuini, filii gratiae et misericordiae, filii testamenti noui. primo, quod omnis eius salutatio sic se habet: gratia nobpaene ipsa quaestio sola uersatur tam pugnaciter, tam multipliciter, ut fatiget quidem legentis intentionem, sed tamen fatigatione utili ac salubri, ut interioris hominis magis exerceat membra quam frangat. Inde setes, quorum filii sumus. Unde dicitur in psalmo: Afferte Domino filios arietum . Qui inde arietes? Petrus, Joannes, Jacobus, Andreas, Bartholomaeus, et caeteri Apostoli. Hinc et ipse primo Saulus, postea Paulus: id est, primo superbus, postea humilis. Saül enim, unde dictum est nomen Sauli, nostis quia
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝑ ꝓpħam dicit. Audite me qui scitis iudicium populus
meus. in quoꝵ corde lex mea est. Opꝓbria hominũ nolite me¬
tuere. & detractione eoꝵ ne supemini. nec qd̾ uos sꝑnunt mag.¬
ni duxertas. Sicut enim uestĩtum ita ꝑ temptis absum̃¬
tur. & sicut lana a tinea comeduntur. Iuftitia autẽ mea
in eternum manet. Tam uͭ ne maliuolo animo de seruis
dei falsa suspicando ꝑeatis. illud apłicũ recordamini ubiait.
Nolite ante tempus quiequã iudicare. donec ueniat dñs &
illuminet abscondita tenebrarũ. & manifestabit cogitationes
cordis. & tunc laus erit unicuiq adeo. Et item illud quod
scriptũ ẽ. Tue manifesta sunt uobis. que autem occulta st̃

Expanded text:
sic per Prophetam dicit: Audite me qusic per Prophetam dicit: Audite me qumeus, in quorum corde lex mea est; obprobrium hominum nolite metuere, et detractatione eorum ne superemini, nec quod uos spernant, magni duxeritis. sicut enim uestimentum ita per tempus absumentur et sicut lana a tinea comedentur, iustitia autem mea in aeternum manet. iam uero ne maliuolo animo de seruis dei falsa suspicando pereatis, illud apostolicum recordamini, ubi ait: Nolite ante tempus quicquam iudicare, donec ueniat dominus et inluminet abscondita tenebrarum; et manifestabit cogitationes cordis et tunc laus erit unicuique a deo. et item illud, quod scriptum est: Quae manifesta sunt, uobis; quae autem occulta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus tanqũa leo rugiens cirtuit querens quẽ deuoret.
Q uem ñ potest deuorare seduetum ad nequitiam. famã
ipsius inquinare conatur. ut si fieri potest opꝓbrus homi¬
num & malarum linguarũ detractione deficiat. & sic in
eius fauces ruat. Si autem nec famam innocentis macu¬
lare potuerit. hoc ei ꝑsuadere temptat ut ꝑ maliuolas sus-¬
pitiones de frate. suo iudicet. & sic ab illo implicatus absor¬
beatur. Et quis om̃s eius captiones ꝙ circumuentiones uel
comp̃hendere uel enumeiare sufficiats a duersus hec tam̃
tria que ad causam p̃sentem ꝑtinent prius ne mala erẽpla
imitando ad nequitiam seducamini. ta uos ꝑ apłm allo¬
quitur ds. ne sitis ugum ducentes cum infidelibus. Queeñ
participatio iustitiȩ cum iniquitate: A ut que societas lu¬
ci ad tenebras: Item alio loco. Noltte inquit seduci. Cor¬
rumpunt mores bouos colloquia mala. Sobri estote iustitiȩ.¬
ꝙ nolite peccare. Ut autẽ linguis detrahentium ñ deficiatis.

Expanded text:
diabolus tamquam leo rugiens circuit quaerens. quem deuoret. quem non potest deuorare seductum ad nequitiam, famam ipsius inquinare conatur, ut, si fieri potest. opprobriis hominum et malarum linguarum detractione deficiat et sic in eius fauces ruat. si autem nec famam innocentis maculare potuerit, hoc ei persuadere temptat, ut per maliuolas suspiciones de fratre suo iudicet et sic ab illo implicatus absorbeatur. et quis omnes eius captiones et circumuentiones uel comprehendere uel enumerare sufficiat? aduersus haec tamen tria, quae ad causam praesentem pertinent, prius, ne mala exempla imitando ad nequitiam seducamini, ita uos per apostolum adloquitur deus: Ne sitis iugum ducentes cum infidelibus; quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas luci ad tenebras? item alio loco: Nolite, inquit, seduci: corrumpunt mores bonos conloqui mala. sobrii estote. iusti et nolite p
Abbreviated transcription (Latin):
sit seminatur corpus animale. surget corpus sꝑuale. Non
enĩ ita clictum ẽ. quasi corpus uertatur in sꝑm. ꝙ sꝑc fiat.¬
Quia & nc̃ corpus nr̃m ꝗd animale dr̃ ñ in animã uersũ
ẽ ꝙ anima factum. Sed sꝑuale corpus intelligitur qd̃ ita
sꝑui subditum ẽ. ut celesti habitationi conueniat. om̃i fra-¬
gilitate ac labe t̾rena in celestem puritatẽ ac stabilitatem
indeterius sed in melius fieri docet cũ dicit. & nos ĩmutabi
re ñ potest. Qd eui uidetur incredibile. qualis sit nunc
caro attendit. qualis autem futura sit ñ considerat.uia
illo tempore immutationis angelie ñ iam caro erit & sanguis.

Expanded text:
sit: seminatur corpus animale, surgit corpus spiritale. non sit: seminatur corpus animale, surgit corpus spiritale. non enim ita dictum est, quasi corpus uertatur in spiritquia et nunc corpus nostrum quod animale dicitur, non in animam versum est et anima factum. Sed spirituale corpus intelligitur, quod ita spiritui subditum est, ut coelesti habitationi conveniat, omni fragilitate ac labe terrena in coelestem puritatem et stabilitatem in deterius, sed in melius fieri docet idem, cum dicit, Et nos immutabire non potest. Quod cui videtur incredibile, qualis sit nunc caro attendit, qualis autem futura sit non considerat: quia illo tempore immutationis angelicae, non jam caro erit et sanguis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd de t̾ra factum ẽ ñ ipsum erit. sed quia dono celesti iam
tale erit. ut etiam çelo incolendo ñ amissa natura sed mu¬
tata qualitate conueniat. Ex ł de ciuitate dei .xxii.¬
rit gͦ sꝑui subdita caro sꝑualis.. Sed tam̃ caro ñ sp̃c.
Sicut carm subditus fuit sꝑc ipse carnalis. s tam̃ sꝑs non
caro. Huius rei habemus exꝑim̃tũ in nr̃e penȩ defornitate.
ait apłs.Non potui uobis loqui quasi sꝑualibus. sed quasi
carnalibus. Et homo sꝑualis sic in hac uita dr̃ ut tam̃ cor¬
pore adhuc carnalis sit & uicdeat aliam legẽ in m̃bris scus
repugnantẽ legi m̃tis suȩ. erit autẽ etiam corpore sꝑualis cũ
eadẽ caro sic resurrexerit. ut fiat qd̾ scriptũ ẽ. Seminatur cor¬
entiles plerunq philosophoꝵ argum̃tis nobiscũ agere
student. ut dicant aliquid t̃renũ in celo eẽ ñ posse.
Nras enim scripturas ñ nouerunt. Nesciunt quo mͦ dictũ

Expanded text:
quod de terra fictum est, non ipsum erit; sed quia dono coelesti jam quod de terra fictum est, non ipsum erit; sed quia dono coelesti jam tale erit, ut etiam coelo incolendo non amissa natura, sed mutata qualitate, conveniat. Proinde cum hoc ritui subdita caro spiritalis, sed tamen caro non spiritus: sicut carni subditus fuit spiritus ipse carnalis, sed tamen spiritus non caro. Cujus rei habemus experimentum in nostrae poenae deformitate. ait Apostolus: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus . Et homo spiritualis sic in hac vita dicitur, ut tamen corpore adhuc carnalis sit, et videat aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae : erit autem etiam corpore spiritualis, cum eadem caro sic resurrexerit, ut fiat quod scriptum est, Seminatur corentiles plerumque philosophorum argumentis nobiscum agere student, ut dicant terrenum aliquid in caelo esse non posse. nostras enim scripturas non nouerunt nec sciunt quomodo dictum
Abbreviated transcription (Latin):
S om̃i mͦ inuiolabili munere immortalitatis induentur. ut ñ nͥ
uelint possibilitate ñ necessitate uestantur. Certe fides xpiana
de ipso saluatore ñ dubitat. qd̾ etiã post resurrectionẽ iterũ
quidẽ in sꝑuali carne sed tam̃ uera cibũ ac potũ cũ discipulis
sumpsit. Ñon enĩ potestas sed egestas edendi ac bibendi tali
b corporib auferetur. Ende & sꝑualia erunt. Non q uia
corpora ẽẽ desistent. sed quia sꝑu uiuificante sub sistent. Non
sicut ista que habent aniã uiuentẽ ñdũ sꝑm uiuificantem.
animalia dicuntur corpora nec tam̃ animȩ st sed corpora. ita
illa sꝑualia uocantur corpora. Absit tam̃ ut sꝑc ea crelamus
futura. sed corpora carnis habitura substantiam. sed nullam
tarditatẽ. corruptionẽq carnalem sꝑu uiuificante passura.
T unc iam ñ terrenus. sed celestis homo erit. Non quia corpꝰ

Expanded text:
et omni modo inuiolabili munere inmortalitatis induentur, ut non nisi et omni modo inuiolabili munere inmortalitatis induentur, ut non nisi uelint, possibilitate, non necessitate uescantur. de ipso Salvatore non dubitat, quod etiam post resurrectionem, jam quidem in spirituali carne, sed tamen vera, cibum ac potum cum discipulis sumpsit . Non enim potestas, sed bus corporibus auferetur, unde et spiritualia erunt, non quia corpora esse desistent, sed quia spiritu vivificante subsistent. Nam sicut ista quae habent animam viventem, nondum spiritum vivificantem, animalia dicuntur corpora, nec tamen animae sunt, sed corpora, ita illa spiritalia vocantur corpora. Absit tamen ut spiritus ea credamus futura, sed corpora carnis habitura substantiam, sed nullam tarditatem corruptionemque carnalem spiritu vivificante passura. Tunc jam non terrenus, sed coelestis homo erit: non quia corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc animalia corpora t̾rena gestantes Que licec setiio non
ueterascerent. ut necessitate ꝑ ducerentur ad mortem. qui statꝰ
tis de ligno uitȩ qd in medio paradiso cũ arbore ueita simul
erat mirabili dei gr̃a p̃stabatur tam̃ & alios sumebant cibos
p̃ter una arborẽ quȩ fuerat int̾̃dicta. Agebatur gͦ aliis que
sumebant ne animalia corpora molestie aliquid esuriendo
ac siciendo sitirent. De ligno autem uitȩ ꝓpt̾ta gustabatur.
ne mors eis undecunq subreꝑet uel senectute confecta de-¬
cursis tẽpoꝵ spatis interirent. Tanquã cetera ẽẽnt alim̃to.
ilud sacram̃to. ut sic fuisse accipiatur lignũ uite in para¬
diso corporali sicut in sꝑuali hocẽ intelligibili paradiso sapi¬
entia dei. De qua scriptum ẽ lignũ uite ẽ omnnb amplecten¬
neq ullo ligno indigebunt constat ut nullo morbo uel se¬
nectute inueterata moriantur. neq ullis aliis corporalib ali

Expanded text:
adhuc animalia corpora terrena gestantes. Quae licet senio non adhuc animalia corpora terrena gestantes. Quae licet senio non ueterescerent, ut necessitate perducerentur ad mortem qui status eis de ligno uitae, quod in medio paradiso cum arbore uetita simul erat, mirabili Dei gratia praestabatur, tamen et alios sumebant cibos praeter unam arborem, quae fuerat interdicta, non quia ipsa esumebant, ne animalia corpora molestiae aliquid esuriendo ac sitiendo sentirent; de ligno autem uitae propterea gustabatur, ne mors eis undecumque subreperet uel senectute confecta decursis temporum spatiis interirent; tamquam cetera essent alimento, illud sacramento; ut sic fuisse accipiatur lignum uitae in paradiso corporali, sicut in spiritali, hoc est intellegibili, paradiso sapientia Dei, de qua scriptum est: Lignum uitae est amplectenneque ullo ligno indigebunt, quo fiat ut nullo morbo uel senectute inueterata moriantur, neque ullis aliis corporalibus ali
Abbreviated transcription (Latin):
sine sustentaculi alicuius indigentia subditã carnem. ut nichil
nobis repugnet ex nobis. sed sicut foris neminẽ. ita nec intus nos¬
ipsos patiamur inimicos. Ex ł¬
icut eñ sꝑc carni seruiens ñ incongrue carnalis ita caro
sꝑui seruiens recte appellabitur sꝑualis. Non quia in
sꝑm conuertetur. sicut ñ nulli putant ex eo qd scriptũ ẽ. se¬
minatur corpus animale resurget corpus sꝑuale. sed quia
sꝑui summa & mirabili optẽꝑandi facilitate subdetur usq
ad implendam immortalitatis indissolubilis securissimam
uoluntatẽ om̃i molestiȩ sensu om̃i corruptibilitate. s tarditate
detracta. Non solũ enĩ ñ erit tale quale ñ ẽ in quaiuis opti¬
ma ualitudine. sed nec tale quidem quale fuit in primis ho¬
minibus ante peccatum. Mui licet morituri ñ eẽnt nͥ peeras¬
sent. alim̃tis tam̃ ut homines utebantur. Nondũ sꝑualia. sed

Expanded text:
sine sustentaculi alicujus indigentia subditam carnem, ut nihil sine sustentaculi alicujus indigentia subditam carnem, ut nihil nobis repugnet ex nobis; sed sicut foris neminem, ita nec intus nosipsos patiamur inimicos. Sicut enim spiritus carni serviens, non incongrue carnalis; ita caro spiritui serviens, recte appspiritum conuertetur, sicut nonnulli putant ex eo quod scriptum est: Seminatur corpus animale, surget corpus spiritale, sed quia spiritui summa et mirabili obtemperandi facilitate subdetur usque ad inplendam inmortalitatis indissolubilis securissimam uoluntatem, omni molestiae sensu, omni corruptibilitate et tarditate detracta. Non solum enim non erit tale, quale nunc est in quauis optima ualetudine, sed nec tale quidem, quale fuit in primis hominibus ante peccatum, qui licet morituri non essent, nisi peccassent, alimentis tamen ut homines utebantur, nondum spiritalia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
esurgent scõꝵ corpora sine ullo uitio sine ulla deformitate.
sicut sine ulla corruptione. onere difficultate. In quibus
canta facilitas. quanta felcitas erit P ropter qd &s sꝑualia dicta
st̃. cum ꝓculdubio corpora sint futura ñ sꝑc. Sed sicut nc̃ corpꝰ¬
rit. corpus tam̃ ñ sp̃c erit. Proinde quantum attinet ad corrup-¬
tionẽ que nc̃ aggrauat animam & uitia quib caro aduersus
sꝑm concupiscit. tc̃ ñ erit caro sed corpus. quia & celestia corpo¬
ra ꝑhibentur. ꝓpt̃ qd̾ dictum ẽ. caro & sanguis regnũ dei ũ pos¬
sideb̃t. Et tanquã exponens quid dixerit. neq eorruptio inqͥt
incorruptionẽ possidebit.  d prius dixit caro & sanguis hoc
posterius dixtt corruptionẽ & qd̃ prius regnũ dei. hoc posterius
incorruptionẽ. Quantũ attinet ad substantiã etiam tẽ caro
erit ꝓpt̃ qd̾ & post resurrectionẽ corpus xꝑi caro appellata est.
Sed ideo ait apłs seminatur corpus animale surget corpussꝑu¬

Expanded text:
ergo sanctorum corpora sine ullo vitio, sine ulla deformitate, sicut sine ulla corruptione, onere, difficultate; in quibus tanta facilitas, quanta felicitas erit; propter quod et spiritualia dicta sunt, cum procul dubio corpora sint futura, non spiritus. rit, corpus tamen non spiritus erit. Proinde quantum attinet ad corruptionem quae nunc aggravat animam , et vitia quibus caro adversus spiritum concupiscit , d dictum est, Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt: et tanquam exponens quid dixerit, neque corruptio, inquit, incorruptionem possidebit . Quod prius dixit, caro et sanguis; hoc posterius dixit, corruptio: et quod prius, regnum Dei: hoc posterius, incorruptionem. Quantum autem attinet ad substantiam, etiam tunc caro erit. Propter quod et post resurrectionem corpus Christi, caro appellata est . Sed ideo ait Apostolus, Seminatur corpus animale, resurget corpus
Abbreviated transcription (Latin):
n uno homine qd̾ dixit a płs exꝑimur. quia ñ primũ qd sꝑu¬
ale ẽ. sed qd̃ animale. postea sꝑuale. Ende unusquisq qm̃
ex cdamnata ꝓpagine exoritur primo sit necesse ẽ ex acdam
malus atq carnalis. ui si in xꝑm renascendo ꝓfecerit. pꝰ
sa insufatio ne cum factus ẽ homo. in animã iuuentẽ ñ qiuia
⁊ effirctus. cum in paradiso hoc ẽ in beata uita constitutus
qceptum etiam ꝑfectionis accepit. ut uerbo dei consũmaretur.
saq postquã peccauit recedens a p̃cepto dei ꝙ dimissus de
paradiso in eo remansit ut animalis eẽt. Et ideo animale
hominẽ prius agimus om̃s qui de illo post peccatũ nati sumꝰ.
in paradisum. ubi latro ille cum ipso eo die meruit ẽẽ quo iffã
uttam finuit. Sic eñ apłs dicit. Sed ñ prius qd sꝑuale ẽ. s
qd̾ animale ẽ. Sic enim seriptum ẽ. Eactus ẽ primus adã in
animã uiuentẽ. nouissimus adam in sꝑm uiuificantẽ. P rimꝰ¬
exterius fieret & ds̃ interius ꝑmaneret ut & deifilius uerus

Expanded text:
mur quia non primum quod spirituale est, sed quod animale, postea spirituale : unde unusquisque, quoniam ex damnata propagine exoritur, primo sit necesse est ex Adam malus atque carnalis; quod si in Christum renascendo profecerit, post a insufflatione, cum factus est homo in animam viventem: non quia  effectus est, cum in paradiso, hoc est in beata vita constitutus, praeceptum etiam perfectionis accepit, ut verbo Dei consummaretur. Itaque postquam peccavit, recedens a praecepto Dei, et dimissus est de paradiso, in hoc remansit ut animalis esset. Et ideo animalem hominem prius agimus omnes, qui de illo post peccatum nati sumus, in paradisum, ubi latro ille cum ipso eo die meruit esse, quo vitam istam finivit . Sic enim Apostolus dicit: Sed non prius quod spirituale est, sed quod animale, sicut scriptum est: Factus est primus Adam in animam exterius fieret, et Deus interius permaneret; ut et Filius Dei
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ. ab sorta ẽ mors inuictori.
dei ñ possidebt̃. S ed quisquis ea sic accipit itt eristimet
ita copus terrenũ quale nẽ habemus in corpus celeste resur¬
rectione mutari. ut nec m̃bra ista nec carnis sit futura substan¬
tia ꝓculdubio corrigendus ẽ commonitus de corpore dñi qui
post resurrectionẽ in eisdem m̃bris ñ solum conspiciendus ocu¬
lis ucrum etiam manib tangendus apparuit carneq se ha.¬
bere etiam sermone firmauit dicens. Pꝰ alpate & uidete. quia
sꝑe carnẽ ꝙ ossa ñ habet sicut me iudetis habere. E nde con¬
stat apłm ñ carnis substantiam negasse in dei regno futu¬
ram sed aut homines qui scđ̃m carñe uiuunt carnis ꝙ san¬
guinis nomine nuncupasse. aut ipsam cirnis corruptionẽ
que tẽ utiq nulla erit. Nam cum di.  caro  sanguis
regnũ da ñ posiaehuint bene inteligitur canq̃ erponendo
quid dixerit continuo subdictisse. neq corruptio incorruptionẽ¬

Expanded text:
scriptum est: absorta est mors in uictoria. scriptum est: absorta est mors in uictoria. dei non possidebunt. sed quisquis ea sic accipit, ut existimet ita corpus terrenum, quale nunc habemus, in corpus caeleste resurrectione mutari, ut nec membra ista nec carnis sit futura substantia, procul dubio corrigendus est, commonitus de corpore domini, qui post resurrectionem in eisdem membris non solum conspiciendus oculis, uerum etiam manibus tractandus apparuit carnemque se habere etiam sermone firmauit dicens: palpate et uidete, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me uidetis habere. unde constat apostolum non carnis substantiam negasse in dei regno futuram, sed aut homines, qui secundum carnem uiuunt, carnis et sanguinis nomine nuncupasse aut ipsam carnis corruptionem, quae tunc utique nulla erit. nam cum dixisset: caro et sanguis regnum dei non possidebunt, bene intellegitur tamquam exponendo quid dixerit continuo subdidisse: neque corruptio incorruptione
Abbreviated transcription (Latin):
ti ꝓpt̃ uicinitatẽ. ñ ei uidetur incredibile. N ur sum si que¬
rasutrũ aqua possit in acrem. neq absurdum et respondet.
Cł icina em̃ suntsibi. Et de aere si queratur. utrũ in ethercũ
corpus id ẽ celeste possit mutari. iam ipsa uicinttas ꝑsuadet
U ⁊ gͦ ꝑbos grlus feri posse concedit ut terra in corpus
ethereũ conuertatur. cur ñ accedente dei uoluntate qua ꝙ¬
corpus humanũ suꝑ aquas potut ambulare cderrime
ia fieri posse quẽadmodũ dictũ ẽ in ictu oculi sine ullis tali¬
b gradib credit: S icut plerunq fumus in flamtñã mira ce¬
leritate conuertitur. E aro eñ nr̃a utiq ex t̾ra ẽ. P huloso¬
phi autẽ quoꝵ argum̃tis sepius tesurractioni carnis reustit̃
quib asserunt nullum ẽẽ posse t̃renũ corpus in celo qd libs
corpus in om̃e corpus conuerti & mutari posse concedunt.
Qua corpons resurrectione orpus a teporis conditione lib̾atũ

Expanded text:
ti, propter uicinitatem non ei uidetur incredibile. rursus si quaeti, propter uicinitatem non ei uidetur incredibile. rursus si quaeras utrum aqua possit in aerem, neque hoc absurdum esse respondet; uicina enim sunt sibi. et de aere si quaeras, utrum in aethereum corpus, id est in caeleste possit mutari, iam ipsa uicinitas persuadet. quod ergo per hos gradus fieri posse concedit, ut terra in corpus aethereum conuertatur, cur non accedente dei uoluntate, qua corpus humanum super aquas potuit ambulare, celerrime id fieri posse, quemadmodum dictum est: in ictu oculi, sine ullis talibus gradibus credit, sicut plerumque fumus in flammam mira celeritate conuertitur? caro enim nostra utique ex terra est; philosophi autem, quorum argumentis saepius resurrectioni carnis resistitur, quibus asserunt nullum esse posse terrenum corpus in caelo, omne corpus in omne corpus conuerti et mutari posse concedunt. qua corporis resurrectione facta a temporis condicione liberati
Abbreviated transcription (Latin):
a nã fidem que fallere ñ potest e eui uidetur incredibile
quaus sit nẽ caro attendit. qualis autẽ futura sit ñ considerat.¬
Quia ilo tepore mitationis angelicȩ ñ iam caro ert ꝙ sangus.
sed tantũ corpus. Cum enĩ de carne apłs loqueretur alia in¬
s terrestria corpora. O m̃is enim caro etiam corpus ẽ. Non
autẽ om̃e co pus etiam caro ẽ. Primo in ipsis trestrib q̃m
lignũ cor us ẽ sed ñ caro. H ominis autem uel pecoris  corp̃
o caro est. In celestib uͭ nulla caro. sea cor pora simplicia &
lucida que appeslat apls spualia. ñnulli autẽ uocant etherea.¬
Et ideo ñ carnis resurrectioni contradicit illua qd ait caro
ꝙ sanguis rognum dei ñ possidebuit. sed quale futurũ sit
qd caro ꝙ sanguis ẽ p̃dicat. Aa qualem naturã quisquis
hane carnem conuerti posse ñ credit. gradib ducendus ẽ ad
sidem. Si enĩ ab eo queras utrũ terra in aqũã possit conuer¬

Expanded text:
credenda est resurgere. uidetur enim Paulus apostolus eam tamquam credenda est resurgere. uidetur enim Paulus apostolus eam tamquam digito ostendere, cum dicit: oportet corruptibile hoc indupore immutationis angelicae non jam caro erit et sanguis, sed tantum corpus. Cum enim de carne Apostolus loqueretur, Alia, intem, et coelestia et terrestria corpora. Omnis enim caro etiam corpus est, non autem omne corpus etiam caro est: primo in istis terrestribus, quoniam lignum corpus est, sed non caro: hominis autem vel pecoris et corpus et caro est: in coelestibus vero nulla caro, sed corpora simplicia et lucida, quae appellat Apostolus spiritualia; nonnulli auteet ideo non carnis resurrectioni contradicit illud, quod ait: caro et sanguis regnum dei non possidebunt, sed quale futurum sit, quod nunc caro et sanguis est, praedicat, in qualem naturam quisquis hanc carnem conuerti posse non credit, gradibus ducendus est ad fidem. si enim ab eo quaeras, utrum terra in aquam possit conuer
Abbreviated transcription (Latin):
redimus & carnis resurrationẽ. Non tantũ de¬
nominatur sed hec etiam uisibilis caro que naturalit̃ ẽ caro.
Cunis nom̃ anima ñ ꝓpt̃ naturã sed ꝓpt̃ carnales afectiones
accepit. Hec gͦ uisidilis que ꝓprie dr̃ caro sine dubitatione
credenda ẽ resurgere. Q idetur enĩ paulus apł̃s eã tanq̃
digito ostendere. cum dicto O portet corruptibile hoc indu¬
ere incorruptionẽ. Cum enĩ dicit hoc in eam quasi digitũ
intencite.  d̾ autem uisibile ẽ. id potest digito ostendi.
m̃ posset etiam anima corruptibilis dici. Nam uitus moy
ipsa corrũpitur. Et mortale hoc induet ummor talitatem
cũ legitur eade significatur uisibilis caro. quia in eã iden¬
tidem uelut digitus intenditut. P otest enĩ o ania sicit
corruptibilis ꝓp̃t moy uitia ita etiam mortalis diciMorscip¬
pe animȩ ẽ. apostatare a deo. S & primũ eius peccatũ in pa¬
radiso sacris ltteris continetur. Resurget corpus scd̃m xꝑi

Expanded text:
redimus et in carnis resurrectionem, non tantum ones caro nominatur, sed haec etiam uisibilis caro, quae naturaliter est caro, cuius nomen anima non propter naturam, sed propter affectionaccepit, haec ergo uisibilis quae proprie dicitur caro sine dubitatione credenda est resurgere. uidetur enim Paulus apostolus eam tamquam digito ostendere, cum dicit: oportet corruptibile hoc induere incorruptionem. cum enim dicit \'hoc\', in eam quasi digitum intendit. quod autem uisibile est, id potest digito ostendi, quoniam potest etiam anima corruptibilis dici; nam. uitiis morum ipsa corrumpitur. et mortale hoc induere inmortalitatem cum legitur, eadem significatur uisibilis caro, quia in eam identidem uelut digitus intenditur. potest enim et anima sicut corruptibilis propter morum uitia, ita etiam mortalis dici. mors quippe animae est apostatare a deo: quod primum eius peccatum in paradiso sacris litteris continetur. Resurget igitur caro sine dubitatione
Abbreviated transcription (Latin):
ui dicit ecce coram deo quia ñ m̃tior. iurauit utiq. Et qͥd
sanctius hac iuratione: Sed ñ ẽ contra p̃ceptum iuratio.
quȩ a m̾alo ñ ẽ iurantis. sed incredulitatis eius cui iurare cogit᷑.
Nam hinc intelligitur ita dñm ꝓhibuisse a iurando ut quan¬
tum in ipso est quisq ñ iuret. Qd multi faciunt in ore ba-¬
bentes iurationem tanquam magnũ aut suaue aliquid  am
utiq apłs nouerat p̃ceptum dñi. & iurauit tam̃ Non eñĩ au¬
diendi sunt qui has iurationes ẽẽ ñ putant. Quid etum fa-¬
in xꝑo ib̃u dño nr̃o quam greca exemplaria manifestissimã
uirationẽ ẽẽ conuincunt: Quantum gͦ in ipso ẽ ñ iurat apłs
Non enĩ appecit iurationẽ. cupiditate aut delectatione uiran¬
di. Amplius ẽ enim quã ẽ est ñ. ñ. & ideo a malo ẽ. Sed infir¬
mitatis aut incredulitatis eoꝵ qui ñ aliter mouentur ad fidẽ.

Expanded text:
ui dicit, Ecce coram Deo, quia non mentior, jurat utique. Et quid sanctius hac juratione? Sed non est contra praeceptum juratio quae a malo est, non jurantis, sed incredulitatis ejus cui jurare cogitur. Nam hinc intelligitur ita Dominum prohibuisse a jurando, ut quantum in ipso est quisque non juret: quod multi faciunt in ore habentes jurationem tanquam magnum aut suave aliquid. Nam utique Apostolus noverat praeceptum Domini, et juravit tamen. Non enim audiendi sunt, qui has jurationes esse non putant. Quid enim facino nostro : quam Graeca exemplaria manifestissimam esse jurationem convincunt? Quantum ergo in ipso est non jurat Apostolus, non enim appetit jurationem cupiditate aut delectatione jurandi. Amplius est enim quam est, est; non, non , et ideo a malo est, sed infirmitatis aut incredulitatis eorum, qui aliter moventur ad fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
S nos ꝑ ipsum. Nunquid ñ ex filio sunt ommae
Quando quidem ipse dicit. quecunq pater facit hes
& filius similiter facto. Si autem ita distinguis
ut ñ sint ꝑ patrem omina. sed ex patre. nec onima
sint ex filio sed ꝑ filitim. quis exꝵ uidetur tibi ẽẽ
ille de quo idem apłs dictt. o altitudo diuitiarum
sapientie & scientiȩ dei. quam inserutabilia sunt itidi¬
cia eius & mnuestigabiles uie eius. Ois enim cogno

Expanded text:
et nos per ipsum. Numquid non et ex Filio sunt omnia: quandoquidem ipse dicit, Quaecumque Pater facit, haec et Filius similiter facit ? Si autem ita distinguis, ut non sint per Patrem omnia, sed ex Patre; nec omnia sint ex Filio, sed per Filium: quis eorum tibi videtur esse ille de quo idem apostolus dicit, O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
rus: sed suꝑius apparet uude sit dictum. Nam cumde
ludeis postea credituris apłs loqueretur ad gentes ad quas
utiq iam eredentes conseribebat epłas. sicut enim uosinqͥo
aliquando ñ eredidistis deo. nunc autem imscd̃iam conse¬
subiecit. unde quidam sibi errando blandiuntur. atq
art. Conolusit enim ds̃ om̃s in infidelitate. ut ominũ
imsereatur. Quos omes. insi de quib loquebat᷑: Tan¬
quam diorus. ꝙ uosꝙ illos. D s̃ gͦ & geutiles & indeos quos
p̃seunt s p̃destinauit conformes fieri imaginis fili si. om̃s
in infidelitate conelusit. ut de amaritudine infidelitatis
suȩ penitendo confufi. & ad dulcedinem mises̃ie dei ere¬
dendo conuersi clamarent illud in spalmo. Quam iul¬
ta mututudo dulcedinis tuȩ dñe. quam abscondisti tim̃¬
tib te. Perfecisti auitem sꝑantib ñ inse. sed inte.
destinauit. uocauit. iustificauit. glorificauit. Non houi¬
num ominum. sed istoꝵ omnũ neminem dampnaturus.

Expanded text:
rus, sed superius apparet unde sit dictum. Nam cum de Iudaeis postea credituris apostolus loqueretur ad gentes, ad quas utique iam credentes conscribebat epistulas: Sicut enim uos, inquit, aliquando non credidistis Deo, nunc autem misericordiam conseuantur. Deinde subiecit, unde isti sibi errando blandiuntur, adque ait: Conclusit enim Deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur. Quos omnes, nisi de quibus loquebatur, tamquam dicens: Et uos et illos? Deus ergo et gentiles et Iudaeos, quos praesciuit et praedestinauit conformes imaginis filii sui, omnes in infidelitate conclusit, ut de amaritudine infidelitatis suae paenitendo confusi et ad dulcedinem misericordiae Dei credendo conuersi clamarent illud in psalmo: Quam multa multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. perfecaedestinavit, vocavit, justificavit, glorificavit; non omnium hominum, sed istorum omnium neminem damnaturus.
Abbreviated transcription (Latin):
q: prius nominanit dicelis. o altitudo dintiarum
uit. Nam siue pater sit iste siue filius. ex ipso. & ꝑ
ipsum. & in ipso sunt omma. Quomodo gͦ ex pa¬
tre omnia. ũ ex filio. & ꝑ filium omnia ñ ꝑ patĩe.
quando quidem quemlibet eoꝵ apłs uoluerit hoe lo¬
co intelligi. ex ipso inquit & ꝑ ipsum & tu ipso st̃
omnia. Si gͦ sine de patre siue defitio. uerissime
tũ dr̃ qđ ex ipso & ꝑ ipsum & in tpso sunt om̃a.
sine dubio patris ꝙ filii demonstiatar equalitas. Si
singula hoy trnim referri add singulos uolutt ex ipso
dicens. ꝓpter patrem. ꝑ ipsum ꝓpter filium. in ipso
dm̃ ñ uulus agnoscere. quandoquidẽ ñ ait exipsis.
s ꝑ ipsos. ꝙ in ipsis. sed ait. ex ipso. & pipsum. ꝯi
ipso sunt omnia. nec ait. ipsis gła. sed ipsi gła inscła

Expanded text:
i dictum est. O altitudo divitiarum i! Nam sive Pater sit iste, sive Filius, ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Quomodo ergo ex Patre omnia, non ex Filio; et per Filium omnia, non per Patrem: quandoquidem quemlibet eorum Apostolus voluerit hoc loco intelligi, Ex ipso, inquit, et per ipsum, et in ipso sunt omnia? Si ergo sive de Patre sive de Filio, verissimetur, quod ex ipso et per ipsum, et in ipso sunt omnia; sine dubio Patris et Filii demonstratur aequalitas. Si singula horum trium referri ad singulos voluit: ex ipso dicens, propter Patrem; et per ipsum, propter Filium; in ipso,Deum non vultis agnoscere? Quandoquidem non ait, Ex ipsis, et per ipsos, et in ipsis; sed ait, ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia: nec ait, Ipsis gloria; sed, ipsi gloria
Abbreviated transcription (Latin):
possibilitas. ita & iniquitas ñ ẽ apud dm̃. Et scio
qđ suꝑbis resistit. hummlib autem dat gr̃am. & scio
qđ illi cui ne extolleretur datus erat stimulus carĩ
angłs sathane qui eum colaphitarit. semel & tterũ
& tertio dep̃canti dictum ẽ. Sufficit tibi gr̃amea.
nam uirtus in infirmitate ꝑficitur. Aliquiad gͦ ẽ in
abdito & ꝓfundo udicioꝵ dei. ut etiam iustoꝵ om̃e
os obstruatur. in laude sua. & ñ apiattir nsi in laulẽ
dei. Hoc autem aliquid quis possit scrutari. quis
uestigare. quis nosse: E am sunt inscrutabilia indici¬
a eius. & intiestigabiles uȩ eits. Qtus enim cogno¬
uit sensum dñi. aut quis confiliarnus illi fuit. aut

Expanded text:
as, ita et iniquitas non est apud Deum . Et scio quod superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Et scio quod illi, cui ne extolleretur datus erat stimulus carnis, Angelus satanae, qui eum colaphizaret, semel et iterum et tertio deprecanti dictum est, Sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. aliquid ergo est in abdito et profundo iudiciorum dei, ut etiam iustorum omne os obstruatur in laude sua et non aperiatur nisi in laudem dei. hoc autem aliquid quis possit scrutari, quis uestigare, quis nosse? tam sunt inscrutabilia iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! quis enim cognouit sensum domini? aut quis consili
Abbreviated transcription (Latin):
gła. sn iustificandis impuis grataita gr̃a. qui enus it¬
norantes iusticiam suam uoluntt consttuere. ut sui
ꝑ̃cedat aliquiad meriti. Q uasi priores uolentes dare.
ut retribuatur eis ab illo de quo dietum ẽ. quis pri¬
or dedit ili & retribuetur ei: Eit sua putantes p̾ire
merta ad illum de quo aulrunt. aut potus audire
nolunnt. Qm̃ ex ipso. s ꝑ ipsum. s in ipso funt omina
Quuarum aute cluitiarum ẽ altitado sapientis s sol¬
entiȩ aius. ex hus sunt anitiş głe cuis in uasa misesies.
que uocat in adoptionem. Q uas diutias notas uult
facere etiam ꝑ uasaire. quȩ ꝑfecta sunt in ꝑditionẽ.
Aer que sunt iue iuestigabiles. nisi de qͥb msꝑal¬
Que tñ miscd̃ia & ueritas ita sibi occurrunt. q serip
scd̃ia impediat ueritatem qua pletitan dignis. nec
ueritas miscdĩam qua liberatur indignus. Que gͥ sua
inerita iactaturus ẽ liberatis. cum si digua fins merras
redderentur: ñ eẽt nisi dampnatusꝰ Nullane gͥ sunt

Expanded text:
n justificandis impiis gratuita gratia, qui ejus ignorantes justitiam, volunt suam constituere, ut sui praecedat aliquid meriti. quasi priores uolentes dare, ut retribuatur eis ab illo, de quo dictum est: Quis prior dedit illi et retribuetur ei? et sua putantes praeire merita ad illum, de quo audiunt aut potius audire nolunt: Quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia. quarum autem diuitiarum est altitudo sapientiae et scientiae eius, ex his sunt diuitiae gloriae eius in uasa misericordiae, quae uocat in adoptionem. quas diuitias notas uult facere etiam per uasa irae, quae perfecta sunt in perditionem. et quae sunt uiae inuestigabiles. nisi de quibus in psalquae tamen misericordia et ueritas ita sibi occurrunt, quia scrisericordia impediat ueritatem. qua plectitur dignus. nec ueritas misericordiam. qua liberatur indignus. quae igitur sua merita iactaturus est liberatus. cum, si digna suis meritis redderentur. non esset nisi damnatus? nullane igitur sunt
Abbreviated transcription (Latin):
enim feuftra ddictum ẽ: iudicia tua sicitt multa abis.¬
sus. Cuius abissi altitadinem ueluti expauescens
exelamat apłs. Oaltitucio dimtuarum sapiente s se¬
entie dei. P remiserat quippe sententiam imrx ꝓfiu¬
ditats dicens. Conclusit enim as̃ om̃s inine̾reduli¬
tate ut omnnb miseatur. Quiis ꝓfunditats uelun
horrore peussus o alttudinem inquit dintiarum

Expanded text:
enim frustra dictum est: iudicia tua sicut multa abyssus. cuius abyssi altitudinem ueluti expauescens exclamat apostolus: o altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae dei! praemiserat quippe sententiam mirae profunditatis dicens: conclusit enim deus omnes in incredulitate, ut omnibus misereatur. cuius profunditatis ueluti horrore percussus; o a
Abbreviated transcription (Latin):
afferatis. ꝙ fructus ũr maneat. Quibuerbis eis ñ solũ
rusticiam uerum etuam in illa ꝑsericrantiam se dedisse
monstrauit. A ꝑo enim sic eos ponente. ut ꝙ antefru¬
ctum afferant ꝙ fruettis eoꝵ maneat. quis audeat dicere
ñ manebit: Quis audeat dicere. forsitan ñ manebite
S ine penitentia funt enim dona & uocatio dei. Sel
uocatio cor qui scdm ꝓpositum tiocati funt. Ero hus
gͥ interpellante xꝑo ne deficiat fides eom. sine dubio non
deficiet usq in finem. Ac ꝑ hoc ꝑseuerabit usq in fiĩe.
nec eam nisi manentem uite hinus inuenit funs. Sieut¬

Expanded text:
afferatis, et fructus vester maneat . Quibus verbis eis non solum justitiam, verum etiam in illa perseverantiam se dedisse monstravit. Christo enim sic eos ponente ut eant, et fructum afferant, et fructus eorum maneat, quis audeat dicere, Non manebit? quis audeat dicere, Forsitan non manebit? Sine poenitentia sunt enim dona et vocatio Dei : sed uocatio eorum qui secundum propositum uocati sunt. pro his igitur interpellante Christo, ne deficiat fides eorum, sine dubio non deficiet usque in finem, ac per hoc perseuerabit usque in finem, nec eam nisi manentem uitae huius inuenit finis.
Abbreviated transcription (Latin):
Clalae gͦ paruum sensum habemus ad discutien¬
dam nfitiam iudicioꝵ dei. ad discutiendam grã gra¬
tutam. nullis meritis p̃cedentib ñ inquam. Que ñ
tam mouet cum prestatur indiguis. quam cumeque
indignis alis denegatur.  eio

Expanded text:
paruum sensum habemus ad discutiendam iustitiam iudiciorum dei, ad discutiendam gratiam gratuitam, nullis meritis praecedentibus non iniquam, quae non tam mouet, cum praestatur indignis quam cum aeque indignis aliis denegatur. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
uelis ẽẽ. Secutus adiuixit: & qd clausum po suerat
aperuit. Quid ẽ telum dei habent: sed ñ sedm̃ scientiã:
Ignorantes enim dei iustitiam & suam uolentes consti
mus eandem gr̃am maxime comm̃dantẽ. De cuius con-¬
m̃datione habebat udeos inimicos. uelut de legis late¬
ra p̃sum̃tes & tanquam iustitiam suam diligentes atq
iactantes. De quib dicit. T estimonium ꝑhibeo illis
quia relum dei habent: sed ñ scdm̃ scientiam. Et tã¬
quam ei diceretur. quid ẽ enim telum dei ñ sedm̃ scien

Expanded text:
velis esse. Secutus adjunxit, et quod clausum posuerat, velis esse. Secutus adjunxit, et quod clausum posuerat, aperuit. Quid est, Zelum Dei habent, sed non secundum scientiam? Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentesmus eamdem maxime gratiam commendantem: de cujus commendatione habebat Judaeos inimicos, velut de Legis littera praesumentes, et tanquam justitiam suam diligentes atque jactantes; de quibus dicit: Testimonium perhibeo illis, quia zelum Dei habent, sed non secundum scientiam. Et tanquam