comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si pr̃ ux mat̾ occidat scient̾ filiĩ d
induci ut intret alig monast̾ium
euiscẽ ep̃atus ubi pcc̃a sua ꝑpetua de¬
ploret pnĩa. Si tñ non pot̾it ad ħ pp̃
carns fragilitatẽ induci concetiden

Expanded text:
 Si pater vel mater occidat scienter filium, debet induci ut intret aliquod monasterium eiusdem episcopatus, ubi peccata sua percepta deploret penitentia. Si tamen non poterit ad hoc propter carnis fragilitatem induci, conceden
Abbreviated transcription (Latin):
contͣcium dix̾it in aduocato rei. It̃ as¬
sessor officialis testis notaruis sin am
scribens uł ꝓferens et idem credo ui alus
actis ut puta si scribat atestatõnes uxie¬
gat in examinatõne cause It̃ quisqͥpse

Expanded text:
contrarium dixerit in advocato rei, item assessor, officialis, testis, notarius sententiam scribens vel proferens; et idem credo in aliis actis, utputa si scribat attestationes vel legat in examinatione cause. Item qui scripse
Abbreviated transcription (Latin):
S aget ecc̃a ccͣ raptorem. sf. locari si¬
ꝙ scmꝑ post̾ior mora nocet ei ꝑ qͣm fic¬
in mora t̾pore molentie tenetur adto¬
talem decimam tocuis ac̾ni dabit m̃
sructus rusticus non reposuerat sru¬
dus quos ał. reposuisset in locum secu¬
rum cunc quiꝰquid portatur deoit in
ꝑiculum ecce ad minus usq ad cõple¬
isitum decime ecc̃a enĩ non d ptc̾e in¬

Expanded text:
 aget ecclesia contra raptorem. Et hoc semper posterior mora nocet ei per quem fiin mora tempore violentie, tenetur ad totalem decimam totius acervi. Dabit enim fructus, rusticus non reposuerat fructus, quos alias reposuisset in locum securum. Tunc quicquid asportatur cedit in periculum ecclesie ad minus usque ad complementum decime. Ecclesia enim non debet petere lu
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudo ut situ illi decimani ñ dete¬
ris tu ad decimã renoceris dabis impio
p̾miũ postulat. S honorem deus enĩ
nr̃ qui dignatus dare tocum decimã
a nob̾ dignatur reciꝑe ñ sibi s nobis
sine dubio ꝓfuturã uñ sic̃ idẽ subiũ
eas dare noluerint res alienas inua¬
dunt ⁊ Enti panꝑes in locis suis nͥ ip̃e
hitat illo decias ñ dance fame mor¬
tui fiu̾int tantoꝵ homicidioꝵ reꝰ añ¬
a dño pauꝑib delegatam suis usib

Expanded text:
consuetudo, ut si tu illi decimam non dederis, tu ad decimam revoceris. Dabis impio mium postulat, sed honorem. Deus enim noster, qui dignatus est totum dare, decimam a nobis dignatus est recipere, non sibi, sed nobis sine dubio profuturam. Sed si tardius eas dare noluerint, res alienas invadunt. Et quanti pauperes in locis, ubi ipse habitat, illo decimas non dante, fame mortui sunt! Tantorum homicidiorum romino pauperibus delegatam suis usibus
Abbreviated transcription (Latin):
iuste cõdempnatum occidit ħ homici¬
diũ si si fit ex liuore uł delectatõne sũ¬
dendi humanũ sanguinẽ ncct illeꝰte
occidatur iste tñ pcc̃at mortałr p̃p̃ in¬
centõnẽ corruptam ssi uͦ fit ex amore
insticie nec poc̃at uidex ip̃m cõdempũẽ¬
do ad mortẽ ⁊ p̾cipiendo munitro ⁊toc¬
cidat eum nec minist̾ si missus aindice
occidit cõdempnatũ p̾caret tñ ut̾q mor¬
całr si fac̾et uiris ordine nõ seruato ꝓ

Expanded text:
iuste condemnatum occidit. Hoc homicidium, si fit ex livore vel delectatione fundendi humanum sanguinem, licet ille iuste occidatur, iste tamen peccat mortaliter propter intentionem corruptam. Si vero fit ex amore iustitie, nec peccat iudex ipsum condemnando ad mortem et precipiendo ministro ut occidat eum, nec minister si iussus a iudice occidit condemnatum. Peccaret tamen uterque mortaliter, si faceret iuris ordine non ser
Abbreviated transcription (Latin):
rei dabat oꝑam ut quia magr̃ eã dis¬
cipline uerberabat discipulum uł depone¬
bat aliquis fenũ de curcu uł arborem
ꝓpͥam sibi ncciam incidedat ⁊̃ summlia
ħͥ si adbidint diligentiam qͣm potuit

Expanded text:
rei dabat operam, ut quia magister causa discipline verberabat discipulum vel deponebat aliquis fenum de curru vel arborem propriam sibi necessariam incidebat et similia. Hic si adhibuit diligentiam quam potuit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dcm̃ de cłicis scłarib restͥngunt qͥdã
dia nam de p̾diis pr̃imonialib tenent᷑
dare illi ecc̃e in cuꝰ ꝑrochia sica sunt.
Alii dicunt ꝙ si non recipm̃t eccͣstica sa¬
cram̃ita ab illa ecc̃a non teuentur dare

Expanded text:
estringunt quidam Nam de prediis patrimonialibus, tenentur dare illi ecclesie in cuius parrochia sita sunt. Alii dicunt, quod si non recipiunt ecclesiastica sacramenta ab illa ecclesia, non tenentur dare,
Abbreviated transcription (Latin):
fructus in sortem computare deducto
uire suo et laborib et expensis quia fr̃
hoc nullũ pͥmlegiũ inuemo ecõe conces¬
cip̃ uł retinunt decima ᷤ miic uenit ad sa¬
c̾fatõnem asserens se ignorantia ⁊ sim¬
plicitate peccasse nec ⁊̃ scient̾ ⁊ postulat
sibi remicti intintudei ⁊ ełe ꝙ accep̃uł

Expanded text:
fructus in sortem computare, deducto iure suo et laboribus et expensis, quia super hoc nullum privilegium invenio ecclesie concecepit vel retinuit decimas, nunc venit ad satisfactionem asserens se ignorantia et simplicitate peccasse, vel etiam scienter, et postulat sibi remitti, intuitu dei et eleemosyne,
Abbreviated transcription (Latin):
exͣ .ti. iuitiͦs. Ad aliud dico ꝙ de lacte
feno ⁊ lana detur decttna illi ecc̃e in ciuiꝰ
piant. totum nuicͥm̃tumm tales decune
de cł̾icis qui hũdes sufficiens pr̃imoniũ reti¬
nicurrunt et ꝑ abusionẽ caliũ iudiciũ
sibi manducant ⁊ bibunt . xui. Q .i. qm̃¬
It̃ si illo recipiente ahiqui fame monãtur
retuꝑire ab eo. Nunquid pot̾it eas redm̾e

Expanded text:
e. Ad aliud dico, quod de lacte, feno et lana, detur decima illi ecclesie in cuius piant totum nutrimentum, tales decime de clericis qui habentes sufficiens patrimonium, reciincurrunt et per abusionem talium, iudicium sibi manducant et bibunt. Dicas, em si illo recipiente, aliqui fame moriantur, cclesia recuperare ab eo, nunquid poterit eas redimere
Abbreviated transcription (Latin):
h̃is domiciliũ in una ꝑrocłna colit p̾dia
in alia ꝑrochia alius pascit pocora i a
lia ꝑrocłna s ht̃ caulam siue ouile fu alia
uͥ ꝑ tocum annũ uł freꝗ̃ tuis audit dĩa
p̾diales sͦ dẽ ꝑsolui illi ecc̃e in cuiꝰ ꝑrochia

Expanded text:
habens domicilium in una parochia, colat predia in alia; alius pascit pecora in una parochia, sed habet caulem sive ovile in alia;ubi per totum annum vel frequentius audit divina rediales
Abbreviated transcription (Latin):
sionib emptis de itlis frnctib urtuste ꝑ¬
rem ista de decuras nisi cũ ałr non possẽt
to dico ꝙ si ecc̃a recip̃ in pignore fendũꝙ
nules tenet ꝑ eam si durante pignortrt
recipit ab eo seruitiũ fendi tenetur sru¬

Expanded text:
sionibus emptis de illis fructibus iniuste perrem ista de decimis, nisi cum aliter non possent quod si ecclesia recipit in pignore feudum, quem miles tenet per eam, si durante pignore recipit ab eo servitium feudi, tenetur fru
Abbreviated transcription (Latin):
calome qui intuntur se cueri pͥmlegio
apłice sedis indulto ut dicunt guondam
conici barcħnoneñ in fauorẽ ramntatis
tũ dĩ poss licite reti̾e ⁊ int̾ milites et
pͥncipes t̾re sue qui ip̃m uiuarẽt ad hoc
diide. Nñquid possunt tales decnnas
ci apcc̃o soluendo maitib. It̃ posico ꝙ pꝰ¬

Expanded text:
talonie, qui nituntur se tueri privilegio apostolice sedis indulto, ut dicunt, quondam comiti Barcenonensi in favorem christianitatis tum dei, posset licite retinere et inter milites et principes terre sue, qui ipsum iuvarent ad hoc, dividere; nunquid possunt tales decimas ci a peccato solvendo militibus. Ad p
Abbreviated transcription (Latin):
ad ẜ dico & si rustici sciũt uł credunt
contradicit milicib quos scit ⁊ udet
recipe decimas ał si scirent eos illiadere¬
rent excusarentur a prc̃o ñ a doto. S
petere decunas noualiũ ĩmo debent solui eir̃e
anda .exͣ .e. tua. Secus dico in pͥmlegio ꝑso¬
nis religionis concesso. exͣ.e. ex ꝑce. tua de¬

Expanded text:
dum dico, quod si rustici sciunt vel credunt contradicit militibus quos scit et videt recipere decimas. Alias si scirent eos illicite rerent, excusantur a peccato, non a toto sed petere decimas novalium, immo debent solvi ecclesie, non amplianda. Secus dico in privilegio personis religiosis concesso, extra extra
Abbreviated transcription (Latin):
monast̾ium uł ecc̃a p̾scͥpserit decimas
alicuiꝰ ꝑrochie ibi dico ꝙ decnne noua¬
liũ ⁊̃ illar̃ rr̃ ẽ non consueuerũt decima¬
ri d̃ non obstante tali pͥsiͥptõne solui
ecc̃e ꝑiochiali. ad quã de nuire cõmunisp̃¬
tat ꝑcptõ decimarum. exͣ.e.ꝯ. contingat¬
⁊̃ ħ ꝑ .no. plerosq epõs maleface qͥ oñis de¬
cimas noualiũ sue dioc̃. ⁊ alias qͣscunq
possunt a mlitib recupare sibi ursur¬
pant ꝙ non licet de uire nͥ cũ illa noualia

Expanded text:
monasterium vel ecclesia prescripserit decimas alicuius parochie, ibi dico quod decime novalium et illarum rerum que non consueverunt decimari, debent non obstante tali prescriptione solvi ecclesie parochiali, ad quam de iure communi spectat perceptio decimarum. Et per hoc nota, plerosque episcopos malefacere, qui omnes decimas novalium sue diocesis et alias quascunque possunt a militibus recuperare, sibi usurpant
Abbreviated transcription (Latin):
est nulli. pena sacrilegii sco̾m leges pecapi¬
tatõ si ꝑsone ecc̃astice atrot inuiria siat¬
batrio reseruatur ꝓ qͥͣlitate ꝑsone rei
tempons ⁊ loci diuerfitate mod̾anda.
Scd̾m canones duplex est pena alia sp̃n¬
alis ał peciuaria. sp̃ualis pt̾ pmãm ẽ¬

Expanded text:
entie Pena sacrilegii secundum leges est decapitatio, si persone ecclesiastice atrox iniuria fiatbitrio reservatur, pro qualitate persone, rei, temporis vel loci diversitate moderanda. undum canones duplex est pena: una spiritualis, alia pecuniaria. Spiritualis, pre
Abbreviated transcription (Latin):
ec. edi .c.ii. Debent dari decime de om̃ib
fructib t̾rarũ pomis arboꝵ ħbis ortorũ
mitͥm̃tis aĩaliũ lana lacte. feno lignis pis¬
catõnib uenacõnib fictis pensionib mo¬
lendinis ⁊̃ de uento balneis fulnomiins arge¬
tariis mecallariis lapidicinis. It̃ de nego¬
ciis et artificiis et cet̾is bomis ⁊̃ de cemꝑe¬

Expanded text:
enitentie Debent dari decime de omnibus fructibus terrarum, pomis arborum, herbis hortorum, nutrimentis animalium, lana, lacte, feno, lignis, piscationibus, venationibus, affictibus, pensionibus, molendinis etiam de vento, balneis, fullonicis, argentariis, metallariis, lapidiciniis. Item de negotiis et artificiis et ceteris bonis, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ritate qͣm contͣbunt q̃ impedit ꝓmo¬
le homicidiũ e scd̃m eum in bap̃m
deletur om̃is irregularitas qͣm quis
ꝓpͥo poc̃o contraxerat s illa Ql sine pcc̃o¬
ñ bap̃s enim non collis insi pcr̃a et stq̃¬
tm̃. alii doctores om̃s dicunt sine cũ
pcc̃o siue absq poc̃o ut uidex uł offici¬
alis occidisset mille homines añ bap̃m
non ipedietur post bap̃m ꝓtis est¬

Expanded text:
unt, que impedit promole homicidium, quia secundum eum in baptismo deletur omnis irregularitas quam quis proprio peccato contraxerat, sed illa quam sine pecn. Baptismus enim non tollit nisi peccata et sequm. Alii doctores omnes dicunt, quod, sive cum peccato sive absque peccato, si iudex vel officialis occidisset mille homines ante baptismum, non impediretur post baptis
Abbreviated transcription (Latin):
quid si aliquis stirtine uł ⁊̃ uiolent̾ ar¬
mata manu rapuit totum ac̾uũ uł p¬
tem de area rustici ance solucõnen de¬
cimarum Nunquid tenetur rusticꝰ ac̃e
me. It̃ stacim collectis fructib d dari.

Expanded text:
quid si quis furtive vel etiam violenter armata manu rapuit totum acervum vel partem de area rustici ante solutionem decimarum; nunquid tenetur rusticus ecclm statim collectis fructibus debet dari.
Abbreviated transcription (Latin):
de quib supͣdcmã: In ħ tñ concordant ꝙ
si cẽt panꝑ sacdos ñ heret uñ sustentarit᷑
posset cis subcͣhere dinaia officia qua ne
nemo cogitur ut ait apłs suis stipẽnulis¬
ni in c̾tis ⁊ p̾cipius aliquib festis offerre pos¬
sunt cogi ad tenendam piam confuetudiõn
ñ a p̾sbit̾o ꝑ officii subtͣctõnẽ s ab ep̃o cuiꝰ¬

Expanded text:
ordant, quod si esset pauper sacerdos, nec haberet unde sustentaretur, posset eis subtrahere divina officia, quia nemo cogitur, ut ait apostolus, suis stipendiisni in certis et precipuis aliquibus festis offerre solent, possunt cogi ad tenendam piam consuetudinem, non a presbytero per officii subtractionem, sed ab epi
Abbreviated transcription (Latin):
feo .s.i. u ñ si ius non sp̃uale nec ꝓpͥetatis
s ꝑcipiendi fructus tempales fint conces¬
sum añ dcm̃ conciliũ mlici in feod̾ ⁊ ip̃e
bñ mnat ⁊ defendat eccãm sic̃ sidelis na¬
sallus pot̃ excusari. ał Si unũ istoꝵ defĩtit
in ꝑiculo aĩe sue denet uł dic ꝙ millo

Expanded text:
erdicta. Unde si ius non spirituale, nec proprietas, sed percipiendi fructus temporales, fuit concessum ante dictum concilium militi in feudum, et ipse bene iuvat et defendit ecclesiam, sicut fidelis vasallus, potest excusari. Alias si unum istorum defuerit, in periculum anime sue tenet. Vel dic, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ciua uita. caritas ẽ. ut mͥ uidetur recta
uolinitas ab om̃ib d̾renis ac pͥsentib
ignita igne quodam sp̃c sc̃i a quo est
et ad quem refertur incensa. inquina¬
m̃ci om̃is exͣnea cotrumpi nescia nlłi
uitio mnutabititatis obnoria sr omĩa
q̃ carnal̾r diliguntur excessa affectõ¬
nur om̃iun potenssima diuine cõ
templatõnis auida in om̃ib semꝑ
inuicta. Sumina actõniũ bonarum
Salus morum fans celestium p̾cepto
tib leta in ꝓficencib głosa in ꝑͦu̾an¬

Expanded text:
ritatis. Caritas est, ut mihi videtur, recta voluntas ab omnibus terrenis ac praesentibus unita, igne quodam sancti Spiritus, a quo est, et ad quem refertur, incensa; inquinamenti omnis extranea, corrumpi nescia, nulli vitio mutabilitatis obnoxia, supra omnia quae carnaliter diliguntur excelsa, affectionum omnium potentemplationis avida, in omnibus semper invicta, summa actionum bonarum, salus morum, finis coelestium praeceptortibus, laeta in proficientibus, gloriosa in
Abbreviated transcription (Latin):
t̾t ne obligati ⁊ cõminione et cõ¬
sottio ueme fiant abenia quo piculo fl
cam ne illis ianua pietatis clausa inde¬
atur oĩonibi et consolatõnib ecc̃asticis
sacra unctõne olei inuncti scd̃m statota
scõꝵ prm̃ cõmumone matici reficiãtur

Expanded text:
t, ne obligati a communione et consortio veniae fiant alieni. A quo periculo si atem canonicam, ne illis janua pietatis clausa videatur, orationibus et consolationibus ecclesiasticis, sacra unctione olei inuncti, secundum statuta sanctorum Patrum communione viatici reficiantur
Abbreviated transcription (Latin):
tã mͦi romani pontisicis aurib inci¬
tõ uiderit faciendum. In scdo caũ.s.
diis ⁊ officii manere suspensi. Si
notabile fcm̃ aut hiis qui fecit ad¬
ninctas fu̾it ⁊ discretus ut molent̾
⁊ ualde contra oblimonem uł igno¬
ianciam p̾sumatur. precipitur ã
abb̃ib ut formam diligent̾ obser¬
nent ne pͥulegium mereantar

Expanded text:
tamen haec Romani pontificis auribus intitio viderit faciendum. Quod si  monere suspensos. notabile factum. Aut is qui fecit adultus fuerit et discretus, ut uiolenter et ualide contra obliuionem uel ignorantiam presumatur. Prouideas autem ut formam istam diligenter obserues, ne priuilegiu
Abbreviated transcription (Latin):
ctus. In pͥmo siquidem caũ talem
credimus excõminncatõne non te¬
neri cum mag̃ pati qͣm agͥe cõuin¬
citur. In scd̾o uͦ licet metus culpã
mortale pcc̾m incurrere talem exc̃o¬
municatõnis labe credimus inqui¬

Expanded text:
ctus. In primo siquidem casu talem non credimus excommunitione teneri, quum magis pati quam agere convincatur. In secundo vero licet metus attenuemortale peccatum incurrere, talem excommunicationis labe credimus inqui
Abbreviated transcription (Latin):
excessus ip̃orum ext̾ct̾it difficilis et
enormis ut pote si ad mucilatõnẽ
m̃bri uł esfusionem sanguus ẽ
lenta sit manus mnecta cum exces¬
sus tales ⁊ smiles neq̃ ant sine scã¬

Expanded text:
excessus eorum extiterit ita difficilis et enormis, utpote si ad mutilationem membri uel effusionem sanguinis sit lenta sit manus iniecta, cum excessus tales et similes nequeant sine scan
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝙ iste non fac̃ fiitam quia non
facit aĩo lucrandi s non ÷ ita quia
sp̃es hicͥ est ex alieno largiti. R .Sͣ.
pot̃ iuerure illum qui amisit et fa¬
in loco ubi rem uinenit. Si s non in
iasti ꝙ non redidisti rapisti qͣnt̃
potrasti fecisti quia non plus inueinsti
oui alienũ negat si posset colleret deꝰ¬
Ieto. multi sine pcc̃o putant e̾e si ali¬
enum ꝙ inuen̾itit teneant ⁊ dicunt

Expanded text:
uod iste non facit furtum, quia non facit animo lucrandi. Sed non est ita, quia species lucri est ex alieno largiri. Talis potest invenire illum qui amisit et fain loco ubi rem invenit. Si vero non nisti et non reddidisti, rapuisti: quantum potuisti fecisti, quia plus non invenisti. Qui alienum negat, si posset, tolleret: Multi sine peccato putant esse, si alienum quod invenerint teneant et dicunt:
Abbreviated transcription (Latin):
isti ꝙ÷ tempore creuge in quo cãnsi
sarracems qͣi niste teneatur eum ꝓdã
pno sibs illato et giia rumpebat ei fi¬
deta ꝓmissam ⁊ in si fint captus et tt̃
ip̃i sarraceno restituere non hominẽ pp̃
ꝑiculum aĩe s dampiiã dacimi sibi ab
dlatam redemptõm ⁊ ħ indelligo si nou
tunc eram. crederem ip̃m surantem pe¬
to ipm̃ surancẽ millo modo peccasse qͣti¬
cam ad homnnẽ si rectam hnĩc intc̃tõm
guo ant suberat ncc̾itas aut non. In
prio caũ indistincte non tenotur. qr
cenebatur eum pascere sarracenus. ꝓ
scdo cenetur si iuste ⁊̃ ex cuipa sua deti¬

Expanded text:
st tempore treuge, in quo casu si sarracenus quasi iuste tenebat eum pro damno sibi illato, quia scilicet rumpebat ei fidem promissam et in hoc fuit captus et tempipsi sarraceno restituere, non hominem, propter periculum anime, sed damnum datum sibi ab ata redemptione. Et hoc intelligo, si non Tunc enim crederem ipsum furantem pedo ipsum furantem nullo modo peccasse quantum ad hominem, si rectam habuit intentionem, guo aut suberat necessitas, aut non: in primo casu distincte non tenetur, quia tenebatur eum pascere sarracenus. In secundo tenetur, si iuste et ex culpa sua deti
Abbreviated transcription (Latin):
caũ ñ̃ sur suspendendꝰ aut dem̃brã¬
dus ant exosandus si ałr arbit̾o
udicis pumendus iidelz ut fustigetur
acur et ħ in simplici fure. si enimplus
sit qͣu fur .i. quia arnus argreditur ĩ

Expanded text:
casu non est fur suspendendus aut demembrandus aut exoculandus, sed alias arbitrio iudicis puniendus, videlicet ut fustigetur atur et hoc in simplici fure. Si enim plus sit quam fur, id est quia armis aggreditur in
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutit furtum ad ħ dicas ꝙ si pati
se noñ posse enadere mortem ñ cõmit¬
cũ ꝑ segites tͣnseundo euellerent spi¬
cas et ederent ip̃tus xͥ uox imnocĩtes
uocat quia coacti fame si fecerunt

Expanded text:
tit furtum? Ad hoc dicas, quod si se non posse evadere mortem, non commitquum per segetes transeundo vellerent spicas, et ederent, ipsius Christi vox innocentes vocat, quia coacti fame hoc fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
manifestui .i.c̃. quo sur dep̾hendr᷑
pͥus qͣm ueniat ad locum destinatũ
aliud non manifestam .i. cũ quosut
q̃dam remanent in nonũe gu̾aliq̃¬
dam cadunt in nom̃ sp̃ale uelnci

Expanded text:
manifestum, cum quo fur deprehenditur priusquam veniat ad locum destinatum. Aliud non manifestum, id est cum quo fur quedam remanent in nomine generali, quedam cadunt in nomine speciali, veluti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeat caũ fortuito minquid cenebis ad
resticucõm post ea sur utiq quia sint
i mora resticuendi. Icemi non lib̾atur
sur reddendo dec̾iorem. Item cenetur re¬
stituere rem cũ om̃ib fructib et si meli¬
orauit eam pascendo forde equin uł por¬
retin̾e expensas. Item cum redditur esti¬

Expanded text:
mquid tenebitur ad restitutionem postea fur? Utique, quia fuit in mora restituendi. Item non liberatur fur reddendo rendeteriorem. Item tenetur restituere rem cum omnibus fructibus et si melioravit eam, pascendo forte equum, vel porretinere expensas. Item cum redditur esti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ male fidei possessor. re ꝑdida uł
in aliũ tͣnslata tenetur ad uump̾¬
bone fidei S possessor cenetur re¬
stituere rem si hc̃ sin aut̃ de lucͦ
cenetur cr̃ in qͣncum locupletõe

Expanded text:
 male fidei possessor, re perdita, vel in alium translata, tenetur ad verum prBone fidei vero possessor tenetur restituere rem si habet, sin autem, de lucro tenetur tantum, in quantum locupletior
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas u̾bum uł scͥptura ał si cõcu¬
piscat lͥ lienam illicite ac su̾ concͣt ret
cupudes ⁊c̃. Rci aliene iõ apponitur
quia non cõmiccitur surtutu in re
plenissime. ꝓpͥa plenissime dico quia
si alius hẽret inte illa ins puta cre¬
⁊ditor cui resz pignon obligata nł

Expanded text:
voluntas, verbum vel scriptura. Alias si concupiscat rem alienam illicite ac sine contrectatcupisces et cetera. Rei aliene ideo apponitur, quia non committitur furtum in re plenissime propriam. Plenissime dico, quia si alius haberet in re illa ius, puta creditor, cui res est pignori obligata, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ furtinam uł nquid pot̾it reci¬
nere rem donec p̾cium sit eisolucũ
defend̾e occ̃one stacuti suꝑ ħ editi ĩ
pletisq locis cum stacutum tale fit
fidei possessorem dico ꝙ pot̾it repet̾e

Expanded text:
esse furtivam? Vel numquid poterit retinere rem donec pretium sit ei solutum? defendere occasione statuti super hoc editi in plerisque locis, cum statutum tale sit fidei possessorem dico, quod poterit repetere
Abbreviated transcription (Latin):
cõmiccicur sintum quill talia non
possunt contͣctari ꝑ suam ĩm̾sitatẽ
urin corporeitatẽ fraudulosa quia
cere dño uolente nõ facit surtum¬
qr si credit dm̃n ꝑ missum et subł

Expanded text:
committitur furtum, quia talia non possunt contrectari propter suam immensitatem vel incorporalitatem. Fraudulosa, quiacere domino volente, quia non facit dolumia si credit dominum permissurum et su
Abbreviated transcription (Latin):
rem commodatam usq ad c̾cum locã
⁊ ip̃e ultͣ locum illum ꝓcedat cum ili
rem sibi aducendum concessam auii
cõmodai̾t mĩquid cõmictit furcũ
utiq quia non erat ei concessa ad
nstim itũ. Item quia inoetur fac̾e
simisir et credicor comunictit stirtum si
pignore sibi obligado utatur. st .e. si pig¬

Expanded text:
vel commodatam usque ad certum locum et ipse ultra locum illum procedat cum illarem sibi ad utendum concessam, alii commodaverit; numquid committit furtum? Utique, quia non erat ei concessa ad usum istum. Item quia videtur facereSimiliter etiam creditor committit furtum, si pignore sibi obligato utatur. Et brevi
Abbreviated transcription (Latin):
cecendum in foro pnĩali cͥca resticu¬
tõm faciendam ab ip̃o sure uł amoꝑ¬
antib ⁊ consencientib et qui cenean¬
tur in solidum et qui in ꝑcem cui ⁊̃
reptas dum m stia int̾sic ex causa
honesta rem non eẽ surreptam ut¬
puta quia hẽat in eꝰ pignoris ułn
et ip̃e eẽt sur non fibi s oño eẽt re

Expanded text:
cedendum in foro penitentiali circa restitutionem faciendam ab ipso fure vel cooperantibus et consentientibus et qui teneantur in solidum et qui in partem, dixirepta est, dummodo sua intersit ex causa honesta rem non esse surreptam, utputa quia habebat in re ius pignoris vel et ipse esset fur, non sibi, sed domino e
Abbreviated transcription (Latin):
nem a spoliatis uł assignet eis c̾tam
ꝑtem de reoditib suis auncabłr deqͣ
sibi satisfaciant successtue ⁊ de ħ faci¬
at eis bonam caucõm. si uͦ om̃s deue¬
gent fibi dilatõm ⁊̃ postulent ꝙ ip̃e
cedat bonis tunc credo ꝙ tenetur ads
raptor semꝑ sunt in mora ⁊̃ ideo st̃ꝑ
discrepant nit̾ se spoliati quib dentͤ
quia alii uolunt date dilatõm. ali
non. s pecunt cessionem tunc maio¬

Expanded text:
atis, vel assignet ei certam partem de redditibus suis amicabiliter, de qua sibi satisfaciet successive et de hoc faciat eis bonam cautionem. Si vero omnes denegent sibi dilationem et postulent quod ipse cedat bonis, tunc credo quod tenetur absque raptor semper sunt in mora et ideo semper discrepant inter se spoliati quibus tenetur, quia alii volunt dare dilationem, alii non, sed petunt cessionem. Tunc maio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ siliis fame ꝑeat ⁊ si quid residinm
filit pauꝑib aliis distͥduat et iste fa¬
ciat quicquid bom pot̾it orando et alus
modis ꝓ hus quoꝵ fuerunt res et si
postea pot̾it aliqͣ lucrari ixͣ possibłi¬
carem stiam eroget in nfus pauꝑni

Expanded text:
filiis fame pereat et si quid residuum fuerit, pauperibus aliis distribuat et ipse faciat quicquid boni poterit orando et aliis modis, pro his quorum fuerunt res et si poterit alique lucrati iuxta possibilitatem suam, eroget in usus pauperum
Abbreviated transcription (Latin):
lacõm hanc distine. fac̃ lex in płib cͥ¬
intesligo incł petentes cessionem uł
sidi statimi sac̾ficri non possent indu¬
ci ad dandam dilatõm. tunt enĩ sac̾¬
possunt concedere absq ꝑiculo suo
⁊ familie ne int̾uemente paululum
mora nueniri non naleant qui reotinã¬

Expanded text:
lationem. Hanc distinctionem facit lex in pluribus crintelligo nisi petentes cessionem vel sibi statim satisfieri non possent induci ad dandam dilationem. Tunc enim satipossunt concedere absque periculo suo et familie, ne interveniente paululum mora, inveniri non valeant qui rediman
Abbreviated transcription (Latin):
ueniale ẜ om̃s in homĩe imꝑfecto ⁊̃
m ħ ÷ optino ꝯma quidã dicunt officõ¬
sum m̃datiũ mauis pcc̃m ꝙͣ iocosum.
guia falit ꝓrimũ licet nõ noceat it̃ nõ
facit iocosum. Alii uͦ dicunt contͣrũ¬

Expanded text:
 omnes in homine imperfecto. Et c est opinio, quia quidam dicunt officiosum maius peccatum quam iocosum, quia fallit proximum, licet non noceat, quod non facit iocosum. Alii vero dicunt contr
Abbreviated transcription (Latin):
in aia ꝙ ⁊̃ tim in laticaute si forte est
ĩmortabi et monatur impeintens si u
non maifestat forndat ip̃m m̃datiũ
suꝑ quo uidetur nullũ posse adhibeu
remediuni .So. plane uitetur sentire

Expanded text:
d etiam timet in latitante, si forte est in mortali et moriatur impenitens. Si vero non manifestat, formidat ipsum mendacium, super quo videtur nullum posse adhiberi remedium. Solutio: Plane videtur sentire
Abbreviated transcription (Latin):
ferie qͣi foerie eo ꝙ p̾stant uacatõnẽ
ab hiis q̃ agi consuenerunt in foro
uł dicũtur qͣi festine ¶Feriarum alie
sunt tͥꝑane̾e ut q̃ dantur ꝓ frustib
colendis ⁊ sint duoꝵ m̃suĩ. Alie repẽ¬
tine ut q̃ dautur a pͥncipe obrẽ ꝓspe

Expanded text:
ferie quasi foerie, eo quod prestant vacationem ab his que agi consueverunt in foro, vel dicuntur quasi festive. Feriarum alie sunt temporanee, ut que dantur pro fructibus colligendis et sunt duorum mensium. Alie repentine, ut que dantur a princi
Abbreviated transcription (Latin):
tiplet. sunt enĩ infames nec debent recipi
ad eucharistiã si nocoriũ ÷ pcc̃m sic̃ nec yst̾¬
totum It̃ si post admonitõm uł excõicatõ¬
nen uolueruit se corrig̾e si serui sunt
debent u̾b̾ib castigari. si lib̾i includi in
dũ cñ caueat a m̃bri detrũcatõne morte
⁊ sangums effusione uł si nc̃ce sit in¬

Expanded text:
bent recipi ad eucharistiam, si notorium est peccatum, sicut nec histrItem si post admonitionem vel excommunicationem noluerint se corrigere, si servi sunt, debent verberibus castigari, si liberi includi in dum tamen caveat a membri detruncatione, morte et sanguinis effusione vel si necesse sit in
Abbreviated transcription (Latin):
tia. It̃ augꝰ. non obitruetis dies quidiꝯ¬
tur egiptiati. aut kłas iannarii in qͥb
cantilene q̃dam ⁊ cõmessatõnes ⁊ adm
incem dona donantur qͣĩ in pͥncipio an¬
ni boni faci augurio aut aliquot men
ria obsernat aut atrendit aut conten¬
dit aut consentit obsernantib aut ca¬

Expanded text:
tium: Non observetis dies qui dicuntur egyptiaci aut kalendas ianuarii, in quibus cantilene quedam et commessationes et ad invicem dona donantur, quasi in pni boni fati augurio, aut aliquos mensria observat, aut attendit, aut consentit observantibus
Abbreviated transcription (Latin):
Si uidetur ei ꝙ taciturntas fit ꝑicu¬
losa quia ex ea crroit int̾rogani eũ cõ¬
cedere illũ esse in domo tͣnferat se si pot̃
ad aliam mat̾iam qͣi int̾rogando eum
equiuocũ ut puta nõ ÷ hc .i. ñ ꝯme¬

Expanded text:
 videtur ei quod taciturnitas sit periculosa, quia ex ea credit interrogans eum concedere illum esse in domo, transferat se si potest ad aliam materiam, quasi interrogando eum equivocum, ut puta non
Abbreviated transcription (Latin):
ciam cenetur scd̃m leges leso in qͣn¬
cm bomum et equni in debr religiꝰ¬
pa enĩ fint cum souit us sare debint
se infufficiencem et cũ iudicare talẽ
cam̃ p̾stmmpsit ⁊ idẽ si erat sufficiens
quo ad sciam si uoluisset libros reuol¬
uere ⁊ studere ẜ quia fuit negligens
et noluit studere ꝙ̃ debint cõdempna¬

Expanded text:
tiam, tenetur secundum leges leso, inquantum bonum et equum videbitur religiopa enim fuit, cum scivit vel scire debuit se insufficientem et tamen iudicare talem causam presumpsit et idem si erat sufficiens quo ad scientiam, si voluisset libros revolvere et studere, sed quia fuit negligens et noluit studere quem debuit condemna
Abbreviated transcription (Latin):
ciam assessoris male iudicauit ent
excnsatus uidex si simplet erat et
hũit bonam consciãm niec fuit in
culpa eligendo calt̃ assessorem qr bofꝰ
et sufficieus cõit̾ crecebat ᷑ in maiori
sic ni iudice multi illict̾ati et sitapli¬
ces hñt mrsdicõm et uiste et ileo p̾¬
cise teuebitur assessor ei qui lesus est¬
quietq fint hñc certos redditus sibi
assignatos not licet eis aliꝙ alitigan¬
tib uł ⁊̃ alus suibditis extorqͣre uc su¬
pͣ dcm̃ ÷ de indice oromario s si nõ ha¬
benc cͥcum stipendiũ sibi asfigatini
dic̃. augꝰ. ꝙ inferiores officiales uc
sagi siue missi ⁊ similes si extorq̃nt¬

Expanded text:
tiam assessoris male iudicaverit, erit excusatus iudex, si simplex erat et habuit bonam conscientiam, nec fuit in culpa eligendo talem assessorem, quia bonus et sufficiens communiter credebatur. In maiori c in iudice. Multi enim illiterati et simplices habent iurisdictionem et iuste, et ideo precise tenebitur assessor ei qui lesus estquicumque sint, habent certos redditus sibi assignatos. Non licet eis aliquid a litigantibus vel etiam aliis subditis extorquere, ut supra dictum est de iudice ordinario. Sed si non haben quod inferiores officiales, ut sagi sive missi et similes, si extorq
Abbreviated transcription (Latin):
augꝰ bone fidei possessor rectissime dr᷑
qͣm dui sepoffidere ignorat alienũ
cum uͦ scient uec ab alieua possessio¬
ne recesserit tunc male sidei ꝑ ibetur
tunc iuste iiustus nocabitur. xxxiii¬

Expanded text:
ue bonae fidei possessor rectissime dicitur, quamdiu se possidere ignorat alienum, cum uero scierit nec ab aliena possessione recesserit, tunc malae fidei perhibetur, tunc iuste iniustus uocatur. absi
Abbreviated transcription (Latin):
tõm ꝑcipit illum a ꝯuo eunt non
fuisse dñm nec hũisse uis uendendi
nũquid amutet ⁊ rem ⁊ pcm̃ ad
ħi dicas ⁊ deuilaet dño ut petat ab
co rem in iudicio uł supponat aligͣ
ꝑsonam qͣm petat tromitae domini
et ita ꝑ sinãm euncitur ab eo res. st. de¬

Expanded text:
 emit, non fuisse dominum, nec habuisse ius vendendi; numquid amittet et rem et pretium? Ad hoc dicas vel denunciet domino ut petat ab eo rem in iudicio, vel supponat aliquam personam que petat nomine domini et ita per sententiam evincatur ab eo res.
Abbreviated transcription (Latin):
tur nontũ cenentur ad restitutõm
et pot̾unt inde facere. elemostnã u̾ba
aut̃ augꝰ funt ħ. sunt q̃dam ꝑsone
inferioris loci q̃ ab utͣq ꝑte ñ insolẽ¬
t̃ accipunit sic̃ officiales ab bus extor¬
ta ꝑ ĩmod̾atam inꝑpbitatem repeti
solent mag̾q rep̾hendimꝰ qui talia
niusitate repecinerunt qm̃ qui ea de
a quib recepta sunt canqͣm aliena

Expanded text:
 non tenentur ad restitutionem et poterunt inde facere eleemosynam. Verba autem Augustini sunt hec: Sunt quedam persone inferioris loci que ab utraque parte non insolenter accipiunt, sicut officiales, ab his extorta per immoderatam improbitatem repeti solent; magisque reprehendimus qui talia inusitata repetierunt, quam qui ea de a qui
Abbreviated transcription (Latin):
idiciũ ⁊ corruptõ scd̃m aiam ad ipm̃
ne ꝙ compleca p̾scͥptõ cum bona
side contuma e instotitulo et altis
c̾constanciis supͣpõĩs postea incipit
hẽre possessor consciãm rei aliene
mĩguid denecur resticuere rem: x¬
lege ñ concupudes rent ꝓximi turi

Expanded text:
am ad ipsam est completa prescriptio, cum bona fide continua, ex iusto titulo et aliis circumstantiis suprapositis; postea incipit habere possessor conscientiam rei aliene; numquid tenetur restituere rem? Vlege, non co
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ÷ agendum cũ isto qͣm cã illo qui
dolo fecit. Quid si accepit iudex pe
recepit pecuniam ut iudicaret ini¬
que aut ut uidicaret bñ aut sim¬
płr ut uidicaret. In pͥmo caũ fi tulit
millo qui dolo malo s pecuniam ma¬
le accepit siue culerit sinãm inqͣm
fiue iustam siue nullam tenecur in¬
distincte resticuere. non es qui dedit
cum turpit̾ dederit s ei in cuns iniu¬

Expanded text:
t agendum cum illo, quam cum illo qui dolo fecit. Quid si accepit iudex pecrecepit pecuniam ut iudicaret et inique, aut ut bene iudicaret, aut simpliciter ut iudicaret: in primo casu si tulit in illo qui dolo malo. Si pecuniam male accepit, sive tulerit sententiam iniquam sive iustam sive nullam, tenetur indistincte restituere, non ei qui dedit, cum turpiter dederit, sed ei in cuius iniu
Abbreviated transcription (Latin):
letun inferas uł admutas mortẽ enĩ
languentib ꝓbatur inflig̾e qui hanc
tenetur aut̃ aduocatus ad resticutõ¬
nem om̃iũ q̃ aliqui concr quos p̾sta¬
ciam anuserunt cam. tenetur ⁊̃ si
extorsit salarumi uñ non debint ex¬
torq̃re uł si ultra qͣm debint hẽreer
torsic ał si absq fraude et dolo ip̃nis
aliqͣ eeñt sponte oblata a suo dien¬
tulo si accipiat non dico eum ten̾i
ad restitucõm. et idem dico de uiris cõ¬

Expanded text:
lethum inferas vel admittas. Mortem enim languentibus probatur infligere, qui hanc Tenetur autem advocatus ad restitutionem omnium, que aliqui contra quos prestaamiserunt. Tenentur etiam si extorsit salarium unde non debuit extorquere, vel si ultra quam debuit habere. Alias si absque fraude et dolo ipsius, aliqua essent sibi sponte oblata a suo clientulo, si accipiat, non dico eum teneri ad restitutionem et idem dico de iuriscon
Abbreviated transcription (Latin):
łr. illuo. in aliis duob casib fimłrte
netur restituere quia cũ ex offõ suo
tenetur iudicare ⁊ bñ iudicare et
gratis curpit̾ accepit ⁊ cͥmen cõcus¬
sionis cõmisit ⁊ ideo dico si accepit pe¬
camam ut non iudicaret .i.Q.i. Iube

Expanded text:
it. In aliis duobus casibus similiter tenetur restituere, quia cum ex officio suo teneretur iudicare et bene iudicare et gratis, turpiter accepit et crimen concussionis commisit. Et idem dico si accepit pecuniam ut non iudicaret, cum debe
Abbreviated transcription (Latin):
eadem uota. Item quid siẜes pupil¬
lus nũquid pot̃ differri soło debitoꝵ
p̾cextu pupillaris etatis dico ꝙ non.
c. de bedita. ac. sub p̃̾cettu etatis pupil¬
li debitoris ħ̾editarii creditoꝵ actõnes
deferri nõ posse minis euidens÷ uñ
cũ te tutorem ꝓponis .&. admodũ apu¬
pillis creditorib satis fiat enitidetes

Expanded text:
artibus. Item quid si heres est pupillus; numquid potest deferri solutio debitorum pretextu pupillaris etatis? Dico quod non. C. Crispo. Sub praetextu aetatis pupilli debitoris hereditarii creditorum exactionem differri non posse nimis evidens est. unde cum te tutorem proponas, quemadmodum a pupillis creditoribus satisfiat, eniti debes
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo caũ siue timore siue cupiditate
om̃e inc̾esse iłli qui ex tali stña lesus
est insi forde possent mouce̾illum ꝓ
ouo culerunt siam ad plenariam re¬
stitucõm faciendam ei qui fuit lesus

Expanded text:
e omne interesse illi qui ex tali sententia lesus est, nisi forte possent inducere illum pro quo tulerunt sententiam, ad plenariam restitutionem faciendam ei. Item s
Abbreviated transcription (Latin):
licet si aut̃ iste possidẽs ignorat titn¬
lum uł dubitat utrum ip̃e uł añ¬
cessores sui hũerunt pot̃ formare
si in coustĩa titalum ꝙ credat dño
placere ex quo ndet ⁊ non concͣdi¬
cit cum posset. Item pot̃ ex alio si
ab anceressorid sus incepit p̾stͥtõ
p̾sum̾e deb ⁊ credere ꝙ illi hu̾erũt
titulum maxime si fuerund bari
honesti. fufficit euĩ hẽre ticutũ ut¬

Expanded text:
i. Si autem iste possidens ignorat titulum vel dubitat utrum ipse vel antecessores sui habuerunt, potest formari sibi in conscientia talem, quod credat domino placere, ex quo videt et non contradicit cum posset. Item potest ex alio si ab antecessoribus suis incepit prescriptio presumere debet et credere, quod illi habuerunt titulum, maxime si fuerint viri honesti. Sufficit enim habere titulum ve
Abbreviated transcription (Latin):
currere ii actõne reali uł ꝑsonali qͥ
ex quo quis agere pot̾ iure non nu¬
pediente uñ filio famił not currit
p̾scͥptõ in reb aduenticiis uͥ ex quo
lib̾atus fu̾it a pr̃ia potestate nec mu¬
lieri currit in doce nisi soluto mr̃i¬
mouio uł marito u̾gente ad mopi¬
an niͦ creditons insi existente debiti
condicõne uł aduemente die .c. de

Expanded text:
currere in actione reali vel personali, nisi ex quo quis agere potest, iure non impediente. Unde filio familias non currit prescriptio in rebus adventitiis, nisi ex quo liberatus fuerit a paterna potestate nec mulieri currit in dote, nisi soluto matrimonio vel marito vergente ad inopiam, nec creditori, nisi ei existente debiti condictione vel adveniente die. DE
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝓ ꝓtib defignatis petuntur. st. de¬
nno ħ̾edum legau̾it creditori h̾edi¬
cario . cõpensandi aĩo tunc em̃ ħes
ssicusq ad qͣtititatẽ legati homis
debiti islius sustineb. si delꝰ .ii .l. cũ

Expanded text:
 partibus designatis petuntur. Quuno heredum legaverit creditori, hereditaria compensandi animo. Tunc enim heres ille usque ad quantitatem legati onus debiti illius sustin
Abbreviated transcription (Latin):
patur. Sic gͦ ꝓcede cͥca emptorem qr
si scit uendicorẽ uiste ⁊ ex iusto blło
hũisse licite pot̃ etn̾e nec tenetur ad¬
ad restitucõmi. Qui uͦ nesciebat esse
de iusto blło s credebat ꝓbabili nam
om̃s uicini sui uł maior ꝑs uł ad mi¬
nus sapientes ita crecebant ꝓut ssbi
emptor indebatur ip̃e nõ tenegtur
durante sibi hac bona fide s si postea
sciat rem esse de rapna d resticnere

Expanded text:
tie Sic ergo procede circa emptorem, quia si scit venditorem iuste et iusto bello habuisse, licite potest emere nec tenetur ad restitutionem. Qui vero nesciebat esse de iusto bello, sed credebat probabiliter, nam omnes vicini sui vel maior pars vel ad minus sapientes ita credebant, prout sibi emptori videbatur, ipse non tenetur, durante sibi hac bona fide. Sed si postea sciat rem esse de rapina, debet restituere
Abbreviated transcription (Latin):
fec̃ inquiri diligent̾ ⁊ non potint ĩ¬
nenire cuius eẽt res bic consulo ꝙ qͥoqͥt¬
res illa ualet ultͣ id ꝙ ilti debetur te¬
letur cũ aude ecc̃e erogetur in pias
causas ꝓ aĩa illius cuius res funt ⁊̃ o¬
sulo ꝙ ħ fiat publice ut eincetur oĩs
suspitõ et sic credo qd̃ erit liberatus qr
cciam In hoc gessit utiłr negotim l¬
credebant de iusto esse ꝙ emebaut uł
forte bẽbant anñ indaerentẽ uł incħ
suꝑ hoc agitautẽ excusantur s diuer¬
simode nam qui sciebant ut ꝓbabłr
credebant esse de iusto simpłr non
simplicitatẽ iul srͣ ħ sogitabant cenẽ¬
distingue cũ augꝰ. in radice .i. in ꝓp̃o
raptore a guo isti emerunt. gma aut
ille erat dñs aut fubditus In pͥmo cãu

Expanded text:
fecit inquiri diligenter et non potuit invenire cuius esset res? Hic consulo quod quicquid illa valet ultra id quod isti debetur, cum auctoritate ecclesie erogetur in pias causas, pro anima illius cuius res fuit et consulo quod hoc fiat publice, ut evitetur omnis suspicio. Et sic credo quod erit liberatus, quia etiam in hoc gessit utiliter negotium ilcredebant de iusto esse quod emebant vel forte habebant animum indifferentem et nihil super hoc cogitantem, excusantur, sed diversimode. Nam qui sciebant vel probabiliter credebant esse de iusto, simpliciter non simplicitatem nihil super hoc cogitabant, tenendistingue cum Augustino in radice, id est in ipso raptore a quo isti emerunt: quia aut ille erat dominus aut subditus. In primo casu
Abbreviated transcription (Latin):
e q̃stis caliis ⁊ stimlib dico ꝙ regła¬
eiqne int̾ ipm̃ uł ipõs aũcessores eoꝵ
plane bona fide sine dolo ac coactõne
conuent sic̃ solet sĩ cũ mansi uł tlle
conceduntar de nouo colonis uł ali¬
is ꝑsonis solent ⁊̃ inde sĩ instrum̃ta ẽ ꝯ
tinent censum aminũ et anas serui¬
tutes ⁊ pactõnes binc m̃. omĩia gͦ nixͣ
bunc mod̾ posica ad micõ dum tñ ñ sst¬

Expanded text:
ilibus dico, quod regulaea que inter ipsum vel ipsos antecessores eorum plane bona fide, sine dolo ac coactione convenit, sicut solet fieri cum mansi vel ville conceduntur de novo colonis vel aliis personis. Solent etiam inde fieri instrumenta, que continent censum annuum et alias servitutes et pactiones hinc inde. Omnia ergo iuxta hunc modum posita ab initio, dum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tueretur pot̃ a spoliato repec̾e illud ꝙ
quicquid expendit postea ad conser¬
natõnẽ illius rei insi forte cũ re illa
lucrabatur aliqͣ uñ possi fac̾e dcãs eꝓpẽ¬
sas et breuit̾ oucquid fibi ad⁊ ex re
ut pensio. m̾ces fructus uł simile illa
cenetur restituere qͥcqͥd sibi ab ut p̾
cũ eo ꝙ ex ip̃a re sibi aduenit usq
ad concurrẽtẽ cõpensare qnͣtitatẽ . Ro¬

Expanded text:
potest a spoliato repetere illud quod quicquid expendit postea ad conservationem illius, nisi forte cum re illa aliqua lucrabatur, unde posset facere dictas expensas. Et breviter quicquid sibi adest ex re, ut pensio, merces, fructus vel simile, tenetur restituere. Quicquid vero sibi abest, ut cum eo quod ex ipsa re sibi advenit, usque ad concurrentem compensare quantitatem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
credo ꝙ rͤ qͣntum ao resticutõm fa¬
ciendam dño rei cũ credo dicendil
de puro et sano confilio ꝙ quioquid
i ex lucto hũerunt sine totum si
fuit sibi res gratis data sine qd sẜ¬
est deducto precio daco ꝓ ea re. si
fuit res empta d cũ consslio ecc̃e

Expanded text:
m faciendam domino rei, tamen credo dicendum de sano et puro consilio, quod quicquid inde ex lucro habuerunt, sive totum, si fuerit sibi res gratis data sive quod superest deducto pretio dato pro ea re, si fuit res empta debet cum consilio ecclesie
Abbreviated transcription (Latin):
ra restituendi uñ ixec p̾cium ꝙ dedit
poc̾it repetere ab illo cuiꝰ ÷ res nec ex¬
peusas suas si quas ibi fecit ⁊ omẽm
utilitatem qͣm ex illa rebũt tenet᷑
restituere si restituat ⁊̃ rem dec̾iorẽ
qͣm ad ipm̃ ꝑuenit non lił̾ntur ⁊
si aligno dempore medio sinc meti¬
or res qͣm fuerat demꝑem emptõis¬

Expanded text:
ra restituendi. Unde nec pretium quod dedit poterit repetere ab illo cuius res est, nec expensas suas, si quas ibi fecit et omnem utilitatem quam ex illa re habuit, tenetur restituere. Si restituat etiam rem deteriorem quam ad ipsum pervenit, non liberatur et si aliquo tempore medio fuit melior res, q
Abbreviated transcription (Latin):
tis oand ergo faciet s nicħ inuenit:
munquid morietur fame. non: s subẽ
ei tͥplex ancilium unũ si pot̃ bẽre de
dote uł sponsalitõ scd̃m ut renuntiet
talib qui possint ꝓdesse ⁊ non obesse

Expanded text:
tie Quid ergo faciet si nihil invenit; numquid morietur fame? Non, sed subest ei triplex auxilium. Unum si potest habere de dote vel sponsalitio. Secundum ut denunciet talibus, qui possunt prodesse et non obesse
Abbreviated transcription (Latin):
agunt cam̃ spotiator monendo ⁊
iducendo ꝓ posse ipm̃ raptorem
ad resticucõm faciendam tutic eñ
licite recipit expensas ⁊ ħ sine su̾it
ennt ad raptores ut eos inducant
ad pmiãm ⁊ resticutõm faciendã
excusentur si comedant ap̃ illosma¬
xime si cõmode ñ posstnt ap̃ illos

Expanded text:
agant causam spoliatorum, monendo et inducendo pro posse ipsum raptorem ad restitutionem faciendam. Tunc enimlicite recipit expensas et hoc sive secedicatores, qui eunt ad raptores, ut eos inducant ad penitentiam et restitutionem faciendam, excusentur si comedant apud illos, maxime si commode non possunt apud alios
Abbreviated transcription (Latin):
uł non. In pͥmis duob casso sub¬
distin. quia aut eunt quis mala
fide .i. cupiditate acquirendi sibi aũ
bona side .i. uoluntate restituendi
ablata res qͣm ip̃e uidebat ꝑireł

Expanded text:
nt. In primis duobus casibus subdistingue, quia aut emit quis mala fide, id est cupiditate acquirendi sibi, aut bona fide, id est voluntate restituendi, ablata res quam ipse vendebat.
Abbreviated transcription (Latin):
gas dccũ multo fortius de hus qui
defendũt ppõs in feruore suo ⁊ re¬
cipuit eos in castͥs suis Ic̃ ⁊ de illis
qͦrum nomine fic rapnia si ip̃i pͥ¬
momandauerũt uł p᷑ea ratum hũ¬

Expanded text:
gas multo fortius de his qui defendunt ipsos in errore suo et recipiunt eos in castris suis et de illis quorum nomine fit rapina, si ipsi primo mandaverunt vel postea ratum hab
Abbreviated transcription (Latin):
ti actõm sibi cõpetentẽ contra a¬
in solidum excepto principali s pro
ꝑtid petat a singulis s non cenet ͤ
quo ad iudiciũ contentõsum qr qͣfrõ¬
te pot̃ ped̾e cessionẽ ẽ ex cõtumacia

Expanded text:
entem contra apetat in solidum excepto principali, sed pro partibus petat a singulis. Sed non tenetur quoad iudicium contentiosum, quia qua fronte potest petere cessionem, qui ex contumacia
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt quidam ꝙ nulli licet nimi re¬
pesse reꝑcuciendo s tm̃ impediendo alii
dicunt ꝙ laicus licet reꝑcud̾e. cłicistĩ.
t̾cii dicunt ꝙ no solum laicis s ⁊̃ cłi¬
cis licet reꝑcuc̾e distingnitur cũ qr
aut uis infertar ꝑsone aut reb fi
ꝑsone cunc ÷ nus repellenda pͥusqͣm
lex ꝙ licitũ ÷ occidere insidiantẽ ⁊ eũ
qui nult occid̾e ꝙ intelligo si ał̾r ñ
pot̃ quis manus madiantis euadere

Expanded text:
Dicunt quidam, quod nulli licet vim vi repellere repercutiendo, sed tantum impediendo. Alii dicunt quod laicis licet repercutere, clericis non. Tertii dicunt, quod non solum laicis, sed etiam clericis licet repercutere. Distinguitur tamen, quia aut vis infertur persone aut rebus. Si persone, tunc est vis repellenda priusquam lex quod licitum est occidere insidiantem et eum qui vult occidere, quod intelligo si aliter non potest quis manus insidiantis evadere
Abbreviated transcription (Latin):
de quibdam qui nicħ penitꝰ recipiũt
in subditis uͥ callias ur qͣstas ad hoc
distingno ꝙ ab antiquo sibi ⁊ añcer¬
sorib ÷ solnta tallia aut de nouo ÷
imposica siue petica In primo cau
si scitur uł creditur ꝓbabiłr ꝙ exiꝰ¬
ta cã ⁊ licite imposita fũlit et solu
si quid ex illa cã uł insticutõe cõpłe

Expanded text:
de quibusdam, qui nihil penitus recipiunt a subditis, nisi tallias vel questus. Ad hoc distinguo, quod aut ab antiquo sibi et antecessoribus est soluta tallia, aut de novo est imposita sive petita. In primo casu, si scitur vel creditur probabilita causa et licite imposita fuerit et solutsi quid ex illa causa vel institutione comple
Abbreviated transcription (Latin):
sussicit ħeditas ad debita ꝑsolũeoa
teneatur nisi qͣntum ħeditas sussi¬
sufficit ħeditas. Distinguo tñ int̾ de¬
bita et legata sine rencta quia debi
here suam legittiman si cot sunt
ꝙ illis solutis ñ remaneret sibi le¬
gitima.nam in legitiua pr̃ nõpo¬

Expanded text:
sufficit hereditas ad debita persolvendteneatur nisi inquantum hereditas suffisufficit hereditas. Distinguo tamen inter debita et legata sive relicta, quia debihere suam legitimam, si tot sunt, quod illis solutis non remaneret sibi legitima. Nam in legitima pater non po
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Ic̃ si dnͣs nult ire in ec̃cituł. in¬
dictum ab ecc̃a nł a pͥncie contra ħe¬
ticos uł paganos nec de suo absco gͣ¬
ni dampno possit fac̾e expensas fibi
ncc̃ias pot̃ a subditis auxiliũ pet̾e mo¬
d̾atimi. It̃ si ingurra uł bello iusto
ex ꝑte sua sit capitis ab hostib nic
potest soluere redemptonẽ petitam
ab eo absq gͣui dampno. It̃ si uellet
ire ad pͥncaem ꝑ optinendo pͥmlegio
spãtis ꝓcectõnis. ꝑ se ⁊ ꝓ eis nec poiset
de suoexpensas ad ħ utiles ⁊ nocĩas

Expanded text:
ent. Item si dominus vult ire in exercitum indictum ab ecclesia vel principe contra hereticos vel paganos, nec de suo absque gravi damno posset facere expensas sibi necessarias, potest a subditis auxilium petere moderatum. Item si in guerra vel bello iusto ex parte sua sit captus ab hostibus, nec potest solvere redemptionem petitam ab eo, absque gravi damno. Item si vellet ire ad principem pro obtinendo privilegio protectionis pro se et pro eis nec posset de suo expensas ad hoc utiles et neces
Abbreviated transcription (Latin):
scienti ⁊̃ uolenti q̃ infertur uolus. Itẽ
pacta custodiantur. ait concił. affri.¬
ce niis absq dnũ uoluntate subtͣberet
sic̃ fur tebetur restituere .bͥ. tñ indefi¬
nite posit ũ ⁊̃ instruãto aliꝙ tale u̾bũ
coslecta tatia qͣ. q̃stu. uł simue intelli

Expanded text:
scienti et volenti non infertur dolus. Item pacta custodiantur, ait conc conciliude his absque domini voluntate subtraheret, sicut fur teneretur restituere. Ubi tamen indeterminate positum est in instrumento aliquod tale verbum, col