comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
respondens: dixit illi. Domine dimitte il¬
lam et hoc anno: usq dum fodiam circa
illam. U ox apłorum est: qui post passionẽ
domini ꝓ iudeis summopete precabantur.
ne ab impenitentib dominice crticis ultio
peteretur: usq dum fodiam inquit circa
illam. id est radicem iustuctuose mentis.
ligonib acute infectionis humilem. et pre¬
sentium iudelicet pressurarum. et horrorẽ
ꝑpetue dampnationis uicutiam. Omnis
quippe fossa: in uno est. Et nunirum incre¬
patio dumn mitem sibi demonstrat. humi¬
liat. Et mittam stercora. Id est malorum quȩ
fecit abominationem ad anunum reducam:
et compunctionis grãm. quasi de putredi¬
ne stercoris exsuscitem. Et si quidem fecerit
fructum. sin autem in futurum succides
eam. Cum diceret et si quidem fecerit fruc¬
tum. non subungit aliquid. s suspendit
sententiam. Cum autem adderet. sin aũ:
contunuum iudicium uenture dampnati¬
onis adnexuit dicens. in futurum succides
eam. quia iudelicet multo procluuorem

Expanded text:
spondens dixit illi: Domine, dimitte illam et hoc anno, usque dum fodiam circa illam. Vox apostolorum est, qui post passionem Domini pro Judaeis summopere precabantur, ne ab impoenitentibus dominicae crucis ultio peteretur. Usque dum fodiam inquit circa illam, id est radicem infructuosae mentis ligone bis acutae invectionis humilem, et praesentium videlicet pressurarum, et horrorem perpetuae damnationis incutiens. Omnis quippe fossa in imo est. Et nimirum increpatio dum mentem sibi demonstrat, humiliat. Et mittam stercora. Id est malorum quae fecit abominationem ad animum reducam, et compunctionis gratiam quasi de putredine stercoris exsuscitem. Et si quidem fecerit fructum. Sin autem, in futurum succides eam. Cum diceret, Et si quidem fecerit fructum, non subjunxit aliquid, sed suspendit sententiam. Cum vero adderet, Sin autem, continuo judicium venturae damnationis annexuit dicens: In futurum succides eam; quia videlicet multo procliviorem
Abbreviated transcription (Latin):
tt illimanus. et confestim erecta est. ce gło¬
rificabat dm̃. Uidit predestinando ꝑ grãm
uocauit illustrando ꝑ doctrinam. Imposu¬
it manus sp̃ualib donis. aduuiando: cre¬
xit ad glorificandum dm̃ in bonus oꝑib.
usq in finem sirmam ꝓuehendo. Quos in¬
quit apłs predestinauit. hos et uocauit.
et quos uocauit: hos et iustificauit. quos
autem iustificauit. illos et magnificauit.

Expanded text:
 et confestim erepta est, et glorificabat Deum. Vidit praedestinando per gratiam, vocavit illustrando per doctrinam, imposuit manus spiritualibus donis adjuvando, erexit ad glorificandum Deum, in operibus bonis usque in finem firmam provehendo. Quos inquit Apostolus praedestinavit, hos et vocavit; et quos vocavit, hos et justificavit; quos autem justifica
Abbreviated transcription (Latin):
et turbas et discipulos. preceptis pariter et
exemplis munire satagit. Et notandum qd̃
non ait. cauete ab auaticia. s adiungit ab
omni: quia non nuilla simpliciter ab homi¬
nib geti uidentur s internus arbiter qua
intentione fiant quȩ cernit uidicat. Quis enum
cum fratre hereditatem duudi: adultos in
agro ꝓprio fructus in horreo recondi ꝓ cri¬
mine depitaret: s ipse est testis et uidex:
ut scriptum est. Hominis cuiusdam diuitis¬

Expanded text:
et turbas et discipulos praeceptis pariter et et turbas et discipulos praeceptis pariter et exemplis munire satagit. Et notandum quod non ait, Cavete ab avaritia, sed adjunxit, ab omni, quia nonnulla simpliciter hominibus geri videntur, sed internus arbiter qua intentione fiant, quia cernit, judicat. Quis enim cum fratre haereditatem dividi, adultos in agro proprio fructus in horrea recondi pro crimine deputaret? Sed ipse est testis et judex, ut scriptum est. Dixit autem simili
Abbreviated transcription (Latin):
inter uos inquit zelus et contentio. nonne
carnales estis: nonne homines estis. et
scdm hominem ambulatis: negatq se
dominus hominum ẽe diuisorem: ad qͦs
et secum. et cum angelis pacificandos uene¬
rat. Non enim est ds̃ dissensionis: s pacis.
Et multitudinis credentium. erat cor u¬
tium. et anima una. nec quisquam corum
quȩ possidebant aliquid suum ẽe dicebat
s erant illis omnia communia. Solus aũ
fraternitatis diuisor et auctor dissensionis
est ille: de quo suptadicitur. et qui non col¬
ligit mecum disꝑgit Et de membris illius.
omne regnum in se ipso diuisum desolabi¬
tur: et domus supra domum cadet Dixit¬
q ad illos. Uidete et cauete ab omni auari
cia: quia non in habundantia cutus quã
uita euis est. ex his que possidit. Sicut supͣ
dñs aduersum blasphemos. et hipocritas
multa dixerat: sic et hinc ex occasione huiꝰ
stulti petitoris adu̾sus auaricie pestem qua
pletiq mortalium satis superq laborant:

Expanded text:
inter vos, inquit, zelus et contentio, nonne inter vos, inquit, zelus et contentio, nonne carnales estis, nonne homines estis, et secundum hominem ambulatis? Negatque se Dominus hominum esse divisorem, ad quos et secum et cum angelis pacificandos venerat. Non enim est Deus dissensionis, sed pacis. Et multitudinis credentium erat cor et anima una, nec quisquam eorum quae possidebant aliquid suum esse dicebat, sed erant illis omnia communia . Solus autem fraternitatis divisor et auctor dissensionis est ille de quo supra dicitur: Et qui non colligit mecum, dispergit. Et de membris illius: Omne regnum in seipsum divisum desolatur et domus supra domum cadit . Dixitque ad illos: Videte et cavettia, quia non in abundantia cujusquam vita ejus est, ex eis quae possidet. Sicut supra Dominus adversum blasphemos et hypocritas multa dixerat, sic et hic ex occasione hujus stulti petitoris, adversus avaritiae pestem, qua plerique mortalium satis superque laborant,
Abbreviated transcription (Latin):
Lege beati augustini librum primum de
secmone donuni in monte. Cum autem in¬
ducent uos in synagogas. et ad magistrat᷑
et potestates. Supra enim dixerat. mittam
ad illos ꝓph̃as et apłos. et ex illis occident
et ꝑsequentur. Nolite sollicite ẽe qualiter
aut quid respondeatis. aut quid dicatis:
sp̃s enim sc̃s docebit uos in ipsa hora. que
oporteat dicere. Cum ergo ꝓpter xp̃m du¬
cimur ad iudices: uoluntatem t̾antum
nr̃am pto xp̃o debemus offetit. Eccerum ipse
xp̃s qui in nobis habitat loquetur ꝓ se: et
sp̃s scĩ in respondendo gr̃a ministrabitur.
Ait autem quidam ei de turba. Magister.
dic fri meo. ut diuidat mecum hereditatem.
At ille dixit. Homo. quis me constituit u¬
dicem aut duusorem suꝑ uos: Mecito re¬
futatur hic fr̃: qui magistro suꝑne pacis.
unitatisq gaudia cõmendanti. tertene di¬
uisionis uult ingerere molestiam. Merito
hominis uocabulo notatur Cum enu sit

Expanded text:
Lege beati Augustini librum primum de Lege beati Augustini librum primum de Sermone Domini in monte. Cum autem inducent vos in synagogas, et ad magistratus, et potestates. Supra enim dixerat: Mittam ad illos prophetas et apostolos, et ex illis occident et persequentur. Nolite solliciti esse qualiter aut quid respondeatis, aut quid dicatis. Spiritus enim sanctus docebit vos in ipsa hora quae oporteat dicere. Cum ergo propter Christum ducimur ad judices, voluntatem tantum nostram pro Christo debemus offerre; caeterum ipse Christus qui in nobis habitat, loquitur pro se, et Spiritus sancti in respondendo gratia ministrabitur. Ait autem quidam ei de turba: Magister, dic fratri meo ut dividat mecum haereditatem. At ille dixit ei: Homo, quis me constituit judicem aut divisorem supra vos? Merito refutatur hic frater, qui magistro supernae pacis unitatisque gaudia commendanti, terrenae divisionis vult ingerere molestiam. Merito hominis vocabulo notatur. Cum enim sit
Abbreviated transcription (Latin):
ceteris obligatior aut in remissibilior inue¬
nitur ẽe peccatis. que in sumilitudinem sce¬
lecum ceterorum. usq ad penitentiam ma¬
nens: mox accepta penitentia delebitur.
Sola autem blasphemia in sp̃m scm. qua
quisq in sumilitudinem diaboli et angeloꝵ
eius. contra conscientiam suam. maiestatẽ
deccatis obpugnare non trepidat: non ha¬
bet remissionem peccatorum in eternum.
s reus erit etermi delicti sicut euangelista
matchus eudenter exponit qui post hoc
domini testimonuum subiunxit atq ait
qm̃ dicebant. sp̃m unmundum habet slam
ẽẽ quidem s dm̃ non eẽ. neq qui hunc dm̃
quidem ẽẽ s patre filioq minorem credunt
et confitentur quia non inuidentia dia¬
bolica s humana ignorantia seducti fi-¬
unt: hoc in temissibilis blasphemie crumi¬
ne tenentur. qua ꝓprie principes iudeorũ.¬
et quiq similes. inuidie peste corcupti ma¬
iestatem blasphemant: sine fine peribunt.¬

Expanded text:
caeteris obligatior aut irremissibilior invecaeteris obligatior aut irremissibilior invenitur esse peccatis, quae in similitudinem scelerum caeterorum usque ad poenitentiam manens, mox acta poenitentia delebitur. Sola autem blasphemia in Spiritum sanctum, qua quisque in similitudinem diaboli et angelorum ejus contra conscientiam suam, majestatem Deitatis oppugnare non trepidat, non habet remissionem in aeternum, sed reus erit aeterni delicti. Sicut evangelista Marcus evidenter exponit, qui, posito hoc Domini testimonio, subjunxit, atque ait: Quoniam dicebant, spiritum immundum habet. Nam esse quidem, sed Deum non esse, neque qui hunc Deum quidem esse, sed Patre Filioque minorem credunt et confitentur, quia non invidentia diabolica, sed humana ignorantia ducti faciunt, hoc irremissibilis blasphemiae crimine tenentur. Quaet quisque similis, invidiae peste corrupti majestatem blasphemant, sine fine peribunt.
Abbreviated transcription (Latin):
et intelligant corde. et conu̾tantur et sanẽ
illos. Quidam sane uolunt illum dicere
u̾bum. uel blasphemare in sp̃m scm qui u¬
nitati eccłie ubi in sp̃u scõ fit remissio pecca¬
torum corde impenitenti resistit. dicentes u¬
num ẽẽ susfugium. ne sit in remissibilis blas¬
phemia. Cor impenitens caueat quorum
multis sententia nequaquam firma uide¬
tur quia udelicet: quisquis unitati eccłie
corde impenitenti resistit siue ille pudeus¬
tenti refugerit. S dicunt. Quam dui cor
corde impenitenti quis sp̃ui gr̃e t᷑am du¬
resistit: non habet remissionem. At illi obi¬
cuuit hanc conditionem in cunctis consta¬
re criminib. Quomodo enim quam diu
quis fornicationem. idolatriam. adulteri¬
um. masculorum concubitum. furtum
ceteraq flagitia gesserit: non babet here¬
ditatem in regno xp̃i et dĩ. His uero erimi¬
nib abdicatis. potest ablui. scĩficari. iustificari.
ueniam. nulloq discrimine inpenitentia

Expanded text:
et intelligant corde, et convertantur, et sanem et intelligant corde, et convertantur, et sanem illos . Quidam sane volunt illum dicere verbum, vel blasphemare in Spiritum sanctum, qui unitati Ecclesiae ubi in sancto Spiritu fit remissio peccatorum, corde impoenitenti resistit, dicentes unum esse suffugium ne sit irremissibilis blasphemia, cor impoenitens caveatur. Quorum multis sententia nequaquam firma videtur, quia videlicet quisquis unitati Ecclesiae corde impoenitenti resistit, sive ille Judaeutenti refugerit. Sed dicunt quandiu corde impoenitenti quis Spiritui gratiae resistit, tandiu non habet remissionem. At illi objiciunt hanc conditionem in cunctis constare criminibus. Quomodo enim quandiu quis fornicationem, idololatriam, adulterium, masculorum concubitum, furtum, caeteraque flagitia gesserit, non habet haereditatem in regno Christi et Dei: his vero criminibus abdicatis, potest ablui, sanctificari, justificari iveniam. Nulloque discrimine impoenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
roris: tamen habet ueniam ꝓpter corporis
uilitatem. Qui autem manifeste intelli¬
gens opera dei cum de uirtute negare
non possit eadem stimulatus iniudia ca
sp̃o scĩ dicit ẽẽ beelrebub. isti non dimit¬
tetur neq in presenti scło. neq in fututo. non
quod negemus ei si penitentiam agere possit
posse dimitti ab eo qui uult om̃s homines
saluos fieri. et ad agnitionem ueritatis ue¬
nire. s quod ipsi iudici et largitori uenie
credentes. qui et se penitentiam semꝑ accep¬
turum. et hanc blasphemiam nusquã dicit
ẽẽ remittendam. credamus hunc blasphe¬
mum exigentib meritis sicut nũquã ad
temissionem: ita nec ad ipsos digne peni¬
tentie fructus ẽe ꝑuenturum. uixta quod
ioh̃s euangelista de quibdam blasphemie
sue meritis excecatis uerissime scripsit. Pro¬
pt̾ea non poterant credere. quia iterum di¬
xit ysaias. excecauit oculos eorum. et in¬
durauit eorum cor. ut non uideant oculis.

Expanded text:
roris, tamen habet veniam propter corporis roris, tamen habet veniam propter corporis utilitatem. Qui autem manifeste intelligens opera Dei cum de virtute negare non possit, eadem stimulatus invidia calSpiritus sancti dicit esse Beelzebub, isti non dimittetur, neque in praesenti saeculo, neque in futuro. Non quod negemus et ei, si poenitentiam agere possit, posse dimitti ab eo qui vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire, sed quod ipsi judici et largitori veniae credentes, qui et se poenitentiam semper accepturum, et hanc blasphemiam nusquam dicit esse remittendam, credimus hunc blasphemum exigentibus meritis sicut nunquam ad remissionem, ita nec ad ipsos dignae poenitentiae fructus esse perventurum. Juxta quod Joannes evangelista de quibusdam blasphemiae suae merito excaecatis verissime scripsit: Propterea non poterant credere: quia iterum dixit Isaias: Excaecavit oculos eorum, et induravit eorum cor, ut non videant oculis,
Abbreviated transcription (Latin):
nib. et filius hominis confitebitur illum
coram angelis dĩ. Qui autem negauerit
me coram hominib denegabitur coram an¬
gelis dĩ. Respicit ad suꝑiora. ubi dictum est
oꝑta quelibet et abscondita ẽẽ reuelanda:
concludens hanc reuelationem non in uili
quolibet conciliabulo. s in conspectu suꝑ¬
ne cuutatis eterniq regis ac iudicis agen¬
dam. Et ne ex eo quod ait. eos qui se negaue¬
runt ẽe denegandos. una cunctorum hoc
est eorum qui studio. et eorum qui infirmi¬
tate uel ignorantia negant conditio puta¬
retur. contintio subiecit. Et om̃is qui dicit
uerbum in filium hominis remittetur
illi: ci autem qui in sp̃m sc̃m blasphema¬
uerit non remittetur. Qui scandalitatur in¬
carne mea me hominem tantum arbitrans.
quod filius sim fabri. et fratres habeam. ia
cobum et ioseph. et uidam. et homo uorator
ac iuni potator sim: talis opimo atq blas¬
phemia. quamquam culpa non careat er¬

Expanded text:
nibus, et Filius hominis confitebitur illum nibus, et Filius hominis confitebitur illum coram angelis Dei. Quime coram hominibus, denegabitur coram angelis Dei. Respicit ad superiora, ubi dictum est operta quaelibet et abscondita esse revelanda, concludens hanc revelationem non in vili quolibet conciliabulo, sed in conspectu supernae civitatis aeternique Regis ac Judicis agendam. Et ne ex eo quod ait, eos qui se negaverint esse denegandos, una cunctorum, hoc est, eorum qui studio, et eorum qui infirmitate vel ignorantia negant, conditio putaretur, continuo subjecit: Et omnis qui dicit verbum in Filium hominis, remittetur illi; ei autem qui in Spiritum sanctum blasphemaverit, non remittetur. Qui scandalizatur carne mea, me hominem tantum arbitrans, quod filius sim fabri, et fracobum, et Joseph, et Judam, et homo vorator ac vini potator sim, talis opinio atque blasphemia quanquam culpa non careat er
Abbreviated transcription (Latin):
et eam uellet ex illuis rursus artifex matirie
quantitate reparare nil intereẽ ad euis inte¬
gritatem que particula materie cui mem¬
bro statue redderetut dum tamen totum
ex quo constituta fuerit resumeret: ita ds̃
mirabiliter atq ineffabiliter artifex: de
toto quo caro nr̃a constituerat eam mira¬
bili et ineffabili celeritate restituet: neq
aliquid attinebit ad eius redintegrationẽ
utrum capilli ad capillos redeant. et ungues
ad ungues. an quicquid eorum perierat mutet᷑
in carnem. et in partes alias reuocetur corpo¬
ris. curante artificis ꝓuidentia. ne quid inde¬
cens fiat. Nolite ergo tunere. multis passeri¬
b pluris estis. Non plures estis legendum.
quod ad comparationem numeri ꝑtinet.
s pluris estis. hoc est maioris apud dm̃ me¬
titi dignitatis. et estimationis. quam in¬
nuera passerum. uel corpora uel genera
computamin. Dico autem uobis: omnis
quicunq confessus fuerit me coram homi¬

Expanded text:
et eam vellet artifex rursus ex illius materiae et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerit resumeret: ita Deus, mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra constiterat, eam mirabili et ineffabili celeritate restituet, nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutetur in carnem, et in partes alias corporis revocetur, curante artificis providentia, ne quid indecens fiat. Nolite ergo timere, multis passeribus pluris estis. Non plures estis, legendum, quod ad comparationem numeri pertinet, sed pluris estis, hoc est majoris apud Deum meriti, dignitatis, et aestimationis, quam innumera passerum, vel corpora, vel genera computamini. Dico autem vobis, omnis quicunque confessus fuerit me coram homi
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit ꝓuidentiam: et ineffabilem signat
effectum. quod nil nr̃m dm̃ lateat et par¬
ua etiam ociosaq dicta. eius scientiam ñ
fugiant. Derident intelligentiam eccł̃iasti¬
cam in hoc loco. qui carius resurrectionem
negant. quasi nos ipsam terrenam mate¬
tiam quȩ discedente anima fit cadauer.
ita resurrectione reparandam dicamus:
ut ea quȩ dilabuntur. et in alias. atq aliaᷤᷤ
aliarum species recum formasq uertuntur:
quamius ad corpus tedeunt unde dilapsa
sunt: ad easdem quoq corporis partes ubi
fuerunt tedire nec̃ee sit. Alioquin si capillus
capitis cedit quod tam crebra tonsura de¬
traxit. si unguib quod totiens dempsit
exsectio unmoderata et indecens cogitau¬
tib. et ideo resurrectionem carnis non cre¬
dentib occurrit informositas. s quem ad¬
modum sistatua cuiuissibet solubilis me¬
talli aut igne liquesceret. aut contereret᷑
inpuluerem. aut cam funderetur in massã.

Expanded text:
ostendit providentiam, et ineffabilem signat ostendit providentiam, et ineffabilem signat affectum quod nil nostrum Deum lateat, et parva etiam otiosaque dicta ejus scientiam non fugiant. Derident intelligentiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos ipsam terrenam materiem quae discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparandam dicamus, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt redire necesse sit. Alioquin si capillis capitis redit, quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit informositas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli, aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam,
Abbreviated transcription (Latin):
tissima inquit animalia et que quolibet
ꝑ aera feruntur uolatilia ds̃ obluusci non
potest: uos qui adunaginem facti estis
creatoris. non debetis terreri ab his qui occi¬
dunt corpus: quia qui irracionabilia gu¬
bernat. racionabilia curare. non desinit. Dis¬
pondius quo quinq passeres ueneunt. id est
uenduntur. genus est pondetis leuissum. ex
duob assib compositi. Querit fortasse ali¬
quis quomodo dicat apłs. numquid de bo¬
b cura est deo. cum utiq bos passere preci¬
osior existat: S aliud cura aliud uero est
scientia. Deniq numetus capillorum de qͦ
consequenter ait. s et capilli capiti ur̃i om̃s
numerati sunt. non in actu compunctionis.
s in facultate coguitionis accipitur. Non
enim sollicitam ds̃ cure numetantis inten¬
dit excubiam. s cui cognita sunt omnia: qͣi
numerata sunt. Bene tamen numerata di¬
cuntur quia que uolumus seruare nume¬
ramus. Ubi immnensam dei erga homines

Expanded text:
tissima, inquit, animalia, et quae quolibet tissima, inquit, animalia, et quae quolibet per aera feruntur volatilia Deus oblivisci non potest, vos qui ad imaginem facti estis Creatoris, non debetis terreri ab iis qui occidunt corpus, quia qui irrationabilia gubernat, rationabilia curare non desinit. Dipondius quo quinque passeres veneunt, id est venduntur, genus est ponderis levissimi, ex duobus assibus compositi. Quaerit fortasse aliquis, quomodo dicat Apostolus: Nunquid de bobus cura est Deo ? cum utique bos passere pretiosior existat. Sed aliud cura, aliud vero est scientia. Denique numerus capillorum de quo consequenter ait: Sed et capilli capitis vestri omnes numerati sunt, non in actu computationis, sed in facultate cognitionis accipitur. Non enim sollicitam Deus curae numerantis intendit excubiam, sed cui cognita sunt omnia, quasi numerata sunt omnia. Bene tamen numerata dicuntur, quia quae volumus servare numeramus. Ubi immensam Dei erga homines
Abbreviated transcription (Latin):
habent amplius quid contra illos agant. gͦ
suꝑuacua furiunt insania qui mortua mar¬
tirum membra feris auibq discerpenda ꝓ¬
iciunt: nel mauras extenuari. uel in undas
solui. uel ꝑ flammas incinerem facunt re¬
digi: cum nequaquam omnipotentie dei.
quin ea resuscttando uiuficet obsistere po¬
ssit. Limete eum: qui postqͣm occiderit.
habet potestatem mutere in gehennam.
Quia duo sunt genera ꝑsecutorum. uniun
palam seuientium. alterum ficte fraudu¬
lenterq blandientium: contra utrumq nos
mouere atq instituere uolens saluator. et
supra ab hypotrisi phariseorum adtendere.
et hic a carnificum cede precipit non tune¬
re: qui a uidelicet post mortem. nec horum
ctudelitas. nec eorum ualeat simulatio du¬
rare. s domino potius qui semꝑ iudeat pla¬
cendum. dominum qui semꝑ punire uel
liberare queat ẽe timendum. Nonne quinq
passeres ueneunt dispondio. et unus ex illis
non est in oblunone coram deo: Si muiu-¬

Expanded text:
habent amplius quid contra illos agant, ergo habent amplius quid contra illos agant, ergo supervacua furiunt insania, qui mortua martyrum membra feris avibusque discerpenda projiciunt, vel in auras extenuari, vel in undas solvi, vel per flammas in cinerem faciunt redigi, cum nequaquam omnipotentiae Dei quin ea resuscitando vivificet obsistere possint. Timete eum qui postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam. Quia duo sunt genera persecutorum, unum palam saevientium, alterum ficte fraudulenterque blandientium: contra utrumque nos munire atque instituere volens Salvator, et supra ab hypocrisi Pharisaeorum attendere, et hic a carnificum caede praecipit non timere, quia videlicet post mortem nec horum crudelitas, nec illorum valeat simulatio durare. Domino potius qui semper videat placendum, Dominum qui semper punire vel liberare queat, esse timendum. Nonne quinque passeres veneunt dipondio, et unus ex illis non est in oblivione coram Deo? Si minu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferentur ad lucem. s in presenti tempore
uel locuti sunt: uel passi apłĩ nunc clarifi¬
cata ꝑ orbem eccłia: lectis eorum actibus
publice predicantur. Sane quod ait predica¬
bitur in tectis: uixta morem ꝓuincie pales¬
tine loquitur. tibi solent in tectis refidere.
Non cium tecta nr̃o more culminib sublia¬
ta. s plano scemate faciunt equalia. Unde
lȩx precepit: ut qui nouam domum edifrca¬
ret murum decti poneree in gyro. ne funderet᷑
ibi sangus innoxius labente aliquo. et in p̾¬
ceps ruente. Et in templi constructione legi¬
mus. Texit quoq domum laqueatiis cedri¬
nis: et edificauit tabulatum suꝑ omnem
domum quinq cubitis altitudinis. Etgo p̾¬
dicabitur in cunctis tectis. id est audientib
palam dicetut. Dico autem uob̃ amicis
meis. ne terreamini ab his qui occidunt
corpus. et post hec non habent amplius qͥd faci¬
ant. Si ꝑsecutores scõrum occisis corporib. ñ

Expanded text:
proferentur ad lucem, sed in praesenti tempore proferentur ad lucem, sed in praesenti tempore vel locuti vel passi sunt apostoli, nunc clarificata per orbem Ecclesia lectis eorum Actibus publice praedicantur. Sane quod ait, Praedicabitur in tectis, juxta morem provinciae Palaestinae loquitur, ubi solent in tectis residere; non enim tecta nostro more culminibus sublimata, sed plano schemate faciunt aequalia. Unde lex praecepit ut qui novam domum aedificaret, murum tecti poneret in gyro , ne funderetur ibi sanguis innoxius, labente aliquo, et in praeceps ruente. Et in templi constructione legimus: Texit quoque domum laquearibus cedrinis, et aedificavit tabulatum super omnem domum, quinque cubitis altitudinis . Ergo praedicabitur in tectis, cum cunctis audientibus palam dicetur: Dico autem vobis amicis meis, ne terreamini ab his qui occidunt corpus, et post haec non habent amplius quid facient. Si persecutores sanctorum occisis corporibus, non
Abbreviated transcription (Latin):
imbuerit. tota uirtutum sinceritate et i̾¬
tate fraudabit. Nichil autem oꝑtum est
quod non reueletur. neq abscond̾itum qd̃
non sciatur. Et quomodo in presenti seculo
multorum dui latet hypoctisis: ergo de fu¬
turo tempore intelligendum quando uidi¬
cabit ds̃ occulta hominum. Nam sicut unus
amicorum beati iob uerissime dixit. laus
impiorum breuis est. et gaudium hypoerite
ad instar puncti: si ascenderit usq ad celum
suꝑbia eius. et caput eius nubes tetigerit.
quasi sterquilinum in fine ꝑ detur. In fine in
quit ꝑdetur: qui in principio florere iuideba¬
tut. Est ergo sensus. Attendite ne emulemi¬
ni simulatores. quia ueniet ꝓfecto tempus
in quo et ut̃a uirtus omnib. et eorum re¬
ueletur hypoctisis. Uecum quod sequitur.
qm̃ quȩ in tenebris dixistis. in lumine di¬
centur. et quod in aure locuti estis incubi
culis predicabitur in tectis. non solum u
futuro quando cuncta cordium abscondita

Expanded text:
imbuerit, tota virtutum sinceritate et veimbuerit, tota virtutum sinceritate et veritate fraudabit. Nihil autem opertum est quod non reveletur, neque absconditum quod non sciatur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum diu latet hypocrisis? Ergo de futuro tempore intelligendum, quando judicabit Deus occulta hominum. Nam sicut unus amicorum beati Job verissime dixit: Lauimpiorum brevis sit et gaudium hypocritae ad instar puncti si ascenderit usque ad caelum superbia eius et caput eius nubes tetigerit quasi sterquilinium in fine perdetuquit, perdetur, qui in principio florere videbatur. Est ergo sensus: Attendite ne aemulemini simulatores, quia veniet profecto tempus, in quo et vestra virtus omnibus, et eorum reveletur hypocrisis. Verum quod sequitur: Quoniam quae in tenebris dixistis, in lumine dicentur, et quod in aure locculis praedicabitur in tectis: non solum in futuro, et quando cuncta cordium abscondita
Abbreviated transcription (Latin):
tum suꝑficie littere: s usq ad intelligentie
sacratiors archana penetrare. Alitet. Omĩs
doctor qui auditores quos uerbo edificat.
exemplo scandalitat᷑: nec ipse regnum dei
uitrat. nec eos qui poterant intrare ꝑmittit.
Cum hec ad illos diceret. ceperunt pharisei
et legisꝑiti grauiter insistere. et cetera. Quam¬
uera ꝑfidie simulationis. et impietatis sue
crimina audicrint ipsi testantur: qͥ tan¬
to intonante turbine. non ipsi resipiscere. sed
doctorem natiuitatis insidiis moliuntur
nent omnia que recumbens apud pharise¬
um suꝑuis disputauerat: de quo et apłs pre¬
cipit. Itaq epulemur. non in fermento ueceti.
neq in fermento malicie et nequitis s in ati¬
mis sinceritatis et ueritatis. Nam sicut mo¬
dicum fermentum totam farine cui micit᷑
massam corrumpit. uniu̾samq mox cons¬
parsionem suo sapore commaculat: sic ni¬
mirum simulatio cius semel animum

Expanded text:
tum superficie litterae, sed usque ad intelligentiae tum superficie litterae, sed usque ad intelligentiae sacratioris arcana penetrare. Aliter: Omnis doctor qui auditores quos verbo aedificat exemplo scandalizat, nec ipse regnum Dei intrat, nec eos qui poterant intrare permittit. Cum haec ad illos diceret, coeperunt Pharisaei et legisperiti graviter insistere, et os ejuvera perfidiae, simulationis, et impietatis suae crimina audierint ipsi testantur, qui tanto intonante turbine non ipsi resipiscere, sed doctorem veritatis insidiis moliuntur nent omnia quae recumbens apud Pharisaeum superius disputaverat. De quo et Apostolus praecipit: Itaque epulemur, non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, mis sinceritatis . Nam sicut modicum fermenti totam farinae cui injicitur massam corrumpit, universamque mox conspersionem suo sapore commaculat, sic nimirum simulatio, cujus semel animum
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: uos ex patre diabolo estis. Et alibi
serpentes. generatio iuperarum. A sangui¬
ne abel usq ad sanguinem ⁊acharie: qui pe¬
riit inter altare et edem. Quare a sanguine
abel quiprimus martirium passus ẽ: mirũ
non est. S quare usq ad sanguinem ⁊acha¬
tie querendum est: cum et multi post etm
usq ad natiuitatem xp̃i. et ipso mox nato in¬
nocentes in bethleem pueri suit ab hac gene¬
ratione ꝑempti. nisi forte quia abel pastor o¬
uium: ⁊acharias sacerdos fuit. et hic in cam¬
po. ille in atrio templi necatus est. Utriusq
gradus martires. et laici scilicet et altaris
officio mancipati: sub eorum uoluit inti¬
mare uocabulo. Ue uobis legisꝑiti: quia
tulistis clauem scientie. ipsi non introistis
et eos qui introibant ꝓhibustis. Clauis scien¬
tie humilitas xp̃i est quam legis ꝑiti. nec ip¬
si in lege et ꝓpħis intelligere. neͤ ab aliis intel¬
ligi uolebant. Inttare est enim non ẽẽ conten¬

Expanded text:
dicitur: Vos ex patre diabolo estis . Et alibi: dicitur: Vos ex patre diabolo estis . Et alibi: Serpentes, generatio viperarum . A sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae, qui periit inter altare et aedem. Quare a sanguine Abel qui primus martyrium passus est, mirum non est, sed quare usque ad sanguinem Zachariae, quaerendum est, cum et multi post eum usque ad nativitatem Christi, et ipso mox nato, innocentes in Bethleem pueri sint ab hac generatione perempti, nisi forte quia Abel pastor ovium, Zacharias sacerdos fuit, et hic in campo, ille in atrio templi necatus est, utriusque gradus martyres, et laici scilicet et altaris officio mancipati, sub eorum voluit intimare vocabulo. Vae vobis legisperitis, quia tulistis clavem scientiae, ipsi non introistis, et eos qui introibant prohibuistis. Clavis scientiae humilitas Christi est, quam legisperiti nec ipsi in lege et prophetis intelligere, nec ab aliis intelligi volebant. Intrare est enim, non esse conten
Abbreviated transcription (Latin):
ra. ꝓpħas non eos solum qui futuram xp̃i
incarnationem. s eos qui uentura celestis
regui gaudia predicarent: appellat. Propħc
inquit duo aut tres dicant: et ceteri diuidi¬
cent. S nequaquam hos crediderim apłĩs
in chathalogi ordine preferendos. Ut inqui¬
ratur sanguis omnium ꝓpħarum. qui effu¬
sus est a constitutione mundi a generatio¬
ne ista. Queritur quomͦ sanguis omnium
ꝓpħarum atq ustorum. ab una uideorũ
generatione requiratur. cum et multi sc̃o¬
rum siue ante incarnationem. scu post mor¬
tem resurrectionemq saluatoris ab aliis
sint nationib int̾empti. et ipse dominus
udeis licet ad clamantib. a romano tam̃
pteside: romanisq sit militib crucifixus. Ss
moris est scripturarum duas sepe generati¬
ones homintun bonorum scilicet malorũq
computate. hoc est eorum qui non ex sangui¬
uib neq ex uoluntate carnis neq ex uolun¬
tate iuiri s ex deo nati sunt. et eorum quib

Expanded text:
ra prophetas non eos solum qui futuram Christi ra prophetas non eos solum qui futuram Christi incarnationem, sed et eos qui ventura coelestis regni gaudia praedicent, appellat. Prophetae inquit duo aut tres dicant, et caeteri dijudicent. Sed nequaquam hos crediderim apostolis in catalogi ordine praeferendos. Ut inquiratur sanguis omnium prophetarum qui effusus est a constitutione mundi a generatione ista. Quaeritur quomodo sanguis omnium prophetarum atque justorum ab una Judaeorum generatione requiratur, cum et multi sanctorum sive ante incarnationem, seu post mortem resurrectionemque Salvatoris, ab aliis sint nationibus interempti, et ipse Dominus Judaeis licet acclamantibus, a Romano tamen praeside, Romanisque sit militibus crucifixus. Sed moris est Scripturarum duas saepe generationes hominum, bonorum scilicet malorumque computare, hoc est eorum qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt ; et eorum quibus
Abbreviated transcription (Latin):
catis eorum septilchra. Simulabant qui¬
dem se ob fauorem uulgi captandum
patrum suorum horrere ꝑfidiam. memo¬
tias ꝓpħarum qui ab eis occisi sunt mag¬
nifice ornando. s ipso opere testificantur.
quantum paterne nequitie consentiant.
dũ qui ab eisdem ꝓpħis ẽ prenunciatus
inuriis agendo: ubi se pariter. et filios
homicidatum. et ad sue dampnationis
auginentum scientes peccare declarant.
Unde recte subiungitur Propterea et sa¬
pientia dĩ dixit Mitam ad illos ꝓpħas
et apłos. et ex illis occident et ꝑsequentur. Sa¬
pientiam dei: seipsum dicit. Ipse est enun
dei uirtus et dei sapientia: sicut apłs docet.
Demiq in matheo ita habes. Ideo ecce ego
nutto ad uos ꝓphas et sapientes et scribas.
Si autem eadem sapientia dĩ ppħas atq a
płos misit. cessent heretici xp̃o ex uirgine
principium dare omittant alium legis et
ꝓpħarum. alium noui testamenti dm̃ pre¬
dicare: quamius sepe etiam apłica scriptu¬

Expanded text:
icatis eorum sepulcra. Simulabant quiicatis eorum sepulcra. Simulabant quidem se, ob favorem vulgi captandum, patrum suorum horrere perfidiam, memorias prophetarum qui ab eis occisi sunt magnifice ornando, sed ipso opere testificantur quantum paternae nequitiae consentiant, Dominum qui ab eisdem prophetis est praenuntiatus, injuriis agendo. Ubi se pariter et filios homicidarum et ad suae damnationis augmentum scientes peccare declarant. Unde recte subjungitur: Propterea et sapientia Dei dixit: Mittam ad illos prophetas et apostolos, et ex illis occident et persequentur. Sapientiam Dei seipsum dicit, ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia, sicut Apostolus docet . Denique in Matthaeo ita habes: Ideo ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes et scribas. Si autem eadem sapientia Dei prophetas quae apostolos misit, cessent haeretici Christo ex Virgine principium dare, omittant alium legis et prophetarum, alium Novi Testamenti Deum praedicare, quamvis saepe etiam apostolica Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
est animarum ꝓcul abicere. et exterminare
temptabant cum seriptum sit: uistus aũ
ex fide iuuit. Et apls petrus his qui cre¬
dentes ex gentib eircuncidi docebant pro¬
testetur: et dicat. Et nunc qui temptatis
dm̃ imponere uigum suꝑ ceruicem disci¬
pulorum. quod neq patres nr̃i neq nos po¬
tiumus portare. s ꝑ grãm dñi iħu credimꝰ
saluari quemadmodum et illi. Ue uobis
qui edificatis monuinenta ꝓpħarum. patres
autem ur̃i occiderunt illos. Non monu¬
menta ꝓpħarum ornare: s interfectores
ꝓpħarum unitari. sceleris est. Iudei ergo ꝓ¬
pħarum moniunenta edificando patrũ
suorum facta qui hos occiderant argue¬
bant: s paterna facinora emulando. dũ
sos sententiam retorquebant: eadem uide¬
licet ipsi que in parentib dampnabant
agentes. Ptofecto testificamini quod conii¬
sentitis operib patrum ur̃orum. qm̃ qͥ
dem ipsi eos occiderunt. uos autem edi:¬

Expanded text:
est animarum, procul abjicere et exterminare est animarum, procul abjicere et exterminare tentabant, cum scriptum sit: Justus autem ex fide vivit . Et apostolus Petrus, his qui credentes ex gentibus circumcidi docebant, protestetur et dicat: Et nunc quid tentatis Deum, imponere jugum super cervicem discipulorum, quod neque patres nostri, neque nos potsalvari, quemadmodum et illi . Vae vobis qui aedificatis monumenta prophetarum, patres autem vestri occiderunt illos. Non monumenta prophetarum ornare, sed interfectores prophetarum imitari, sceleris est. Judaei ergo prophetarum monumenta aedificando, patrum suorum facta qui hos occiderunt arguebant, sed paterna facinora aemulando, dum sos sententiam retorquebant, eadem videlicet ipsi quae in parentibus damnabant agentes. Profecto testificamini quod consentitis operibus patrum vestrorum. Quoniam quidem ipsi eos occiderunt, vos autem aedif
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: etiam nobis contumeliam facis.
Quam misera conscientia: quȩ audito dĩ
uerbo sibi contumeliam fieri pitat. et com¬
memorata pena ꝑfidorum se semꝑ uitel¬
ligit ẽe dampnandum. Undemͥ. meisq si¬
milib unucum suꝑ ẽ suffiguun dño cum
ꝓpħa supplicare. Utinam ditigantur ie
mee ad crstodiendas iustificationes tuas.
Tunc non confundar: tum respicio in omnia
mandata tua. Et ille ait. Et uob̃ legisꝑitis
ue: quia oneratis homines onerib que
portari non possunt. et ipsi uno digito
ur̃o non tangitis sarcinas. Non possunt o¬
nera legis portari. eo modo quo isti legisꝑi¬
ti hec imponebant hominib. Utide recte au¬
diunt: quod sarcinas eius uno digito non
tangerent. hoc ẽ ne in minunis quidem eã
ꝑficerent. quam se contra morem patrum sine
fide et grã ihu xp̃i. et seruare. et setuandam
tradere presumebant: atq ideo iugum xͥ
suaue. et sarcinam eius leuem ubi tequies

Expanded text:
dicens etiam nobis contumeliam facis. dicens etiam nobis contumeliam facis. Quam misera conscientia, quae, audito Dei verbo, sibi contumeliam fieri putat, et commemorata poena perfidorum se semper intelligit esse damnandum. Unde mihi meisque similibus unicum superest suffugium, Domino cum propheta supplicare: Utinam dirigantur viae meae, ad custodiendas justificationes tuas. Tunc non confundar, dum respiciam in omnia mandata tua . At ille ait: Et vobis legisperitis vae, quia oneratis homines oneribus quae portari non possunt, et ipsi uno digito vestro non tangitis sarcinas. Non possunt onera legis portari eo modo quo isti legisperiti haec imponebant hominibus. Unde recte audiunt quod sarcinas ejus uno digito non tangerent, hoc est ne minimis quidem eam perficerent, quam se contra morem patrum sine fide et gratia Jesu Christi et servare et servandam tradere praesumebant, atque ideo jugum Christi suave et sarcinam ejus levem, ubi requies
Abbreviated transcription (Latin):
gitiorum nequitia ꝑmanendo. Ue uob̃ phari¬
scis qui diligitis ptimas cathedras in syna¬
gogis. et salutationes in foro. ue nob̃ miseris
ad quos phariseorum uicia transierunt:
qui breue et incertum utȩ nr̃ȩ curriculum.
quo peccata humiliter plangere debueramꝰ.
pciori teatu inuicem suꝑbe certando pecca¬
tis amplus onerare non metiumus. Ue uo¬
bis qui estis ut monumenta que non appa¬
tent: et homines ambulantes supra nesci¬
unt. Et hec suꝑstitionem phariseorum sen¬
tencia redarguit: qui foris speciem recte doc¬
trine pretendunt. intus uero quid feditatis
generant occultant: instar monumentorũ.
que cum suꝑficiem terre communis osten¬
dunt. uitus uermescentium sunt cadauerũ
plena fetore. De quib psalmista cum diceret.
sepulchrum patens est guitur eorum. mox
quid dixisset aperuit. adungens linguis
sius dolose agebant. Respondens autem
quidam ex legis ꝑitis: ait illi. Magister ħ

Expanded text:
gitiorum nequitia permanendo. Vae vobis Pharigitiorum nequitia permanendo. Vae vobis Pharisaeis qui diligitis primas cathedras in synagogis, et salutationes in foro. Vae nobis miseris, ad quos Pharisaeorum vitia transierunt, qui breve et incertum vitae nostrae curriculum quo peccata humiliter plangere debueramus, pro prioratu invicem superbe certando, peccatis amplius onerare non metuimus. Vae vobis qui estis ut monumenta quae non parent, et homines ambulantes supra, nesciunt. Et haec superstitionem Pharisaeorum sententia redarguit, qui foris speciem rectae doctrinae praetendant, intus vero quid foeditatis gerant, occultent, instar monumentorum, quae cum superficiem terrae communis ostentent, intus vermescentium sunt cadaverum plena fetore. De quibus Psalmista cum diceret: Sepulcrum patens est guttur eorum ; mox quid dixisset aperuit adjungens: Linguis suis dolose agebant. Respondens autem quidam ex legisperitis ait illi: Magister, haec
Abbreviated transcription (Latin):
uiteriora scilicet et exteriora. sicut alibi
legitur. Mundate que intus sunt. et que fo¬
ris sunt munda erunt. S ne istas elemo¬
sinas que funt de fructib terre respius¬
se iuderetur. Hec autem inquit oportuit
facere. Id est uidicium et caritatem dei.
ut et nos ueraciter de nr̃a miseria iudi-¬
cantes. et dei caritatem quam donauit
ipse. diligentes. pie recteq uiuamus iustũ
iudicium ei confitentes. quo miseri effecti
sumus. De quo dicit apłs. Iudicium qͥdem
ex uno in condempnationem: et magne ca¬
ritati eius grãs agentes. De qua idem ipse
dicit gr̃e predicator. Commendat autẽ suã
caritatem ds̃ in nobis: qm̃ cum adhuc pec¬
autem oportuit facere. et illa non omittere
id est elemosinam fructuum tecrenorum.
Non gͦ se fallant: qui ꝑ elemosinas quasli¬
bet largissimas fructuum suorum. uel cu¬
uisq pecunie impunitatem se emere exis¬
tunant: in facinorum unmanitate ac fla¬

Expanded text:
interiora scilicet et exteriinteriora scilicet et exterilegitur: Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt . Sed ne istas eleemosynas quae fiunt de fructibus terrae respuisse videretur, ait: Haec autem, inquit, oportuit facere. Id est judicium et charitatem Dei, ut et nos veraciter de nostra miseria judicantes, et Dei charitatem quam donavit ipse diljudicium ejus confitentes quo miseri effecti sumus. De quo dicit Apostolus: Judicium quidem ex uno in condemnationem; et magnae charitati ejus gratias agentes . De qua idem ipse dicit gratiae praedicator: Commendat autem suam charitatem Deus in nobis, quoniam cum adhuc pecautem oportuit facere, et illa non omittere, id est eleemosynas fructuum terrenorum. Non ergo se fallant qui per eleemosynas quaslibet largissimas fructuum suorum, vel cujusque pecuniae, impunitatem se emere existimant, in facinorum immanitate ac fla
Abbreviated transcription (Latin):
sericordiam requisuumus. Propter quem
dilectionis ordinem dictum est Diliges pro¬
ximum tuum tanquam te ipsum. Cum gͦ
increpasset eos quod forinsecus se lauarent.
intus autem rapina et iniquitate pleni
quam sibi homo debet primitus dare. et
interiora mundare ueruntamen inquit qd̾
suꝑest date elemosinam. et ecce omnia mun¬
da sunt uobis. Deinde ut ostenderet qͥd ad¬
monuisset. et quid ipsi facere non curarent:
ne illum putarent eorum elemosinas igno¬
rare. s ue uobis inquit pharisei. Ianquam
diceret Ego quidem commonui uos elemo¬
sinam dandam. ꝑ quam uobis omnia mun¬
da sunt: s ue uobis. quia decimatis mentã
et rutam. et omne olus. Has enim noui ele¬
mosinas ur̃as. ne de illis me nune uos ad¬
moniusse arbitremini. Et preteritis iudi¬
cium et caritatem dĩ: qua elemosina
possetis ab omni inquinamento interi¬
ore mundari. ut uob̃ munda ẽẽt. et cor-¬
pora que lauatis. hoc est enun omnia et

Expanded text:
sericordiam requisivimus. Propter quem sericordiam requisivimus. Propter quem dilectionis ordinem dictum est: Diliges proximum tuum tanquam teipsum . Cum ergo increpasset eos quod forinsecus se lavarent, intus autem rapina et iniquitate pleni quam sibi homo debet, primitus dare, et interiora mundare: « Verumtamen, inquit, quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. » Deinde ut ostenderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curarent, ne illum putarent eorum eleemosynas ignorare: Sed « Vae vobis, inquit, Pharisaeis. » Tanquam diceret: Ego quidem commonui vos eleemosynam dandam, per quam vobis munda sunt omnia; sed vae vobis, qui decimatis mentam, et rutam, et omne olus: has enim novi eleemosynas vestras, ne de illis me nunc vos admonuisse arbitremini; et praeteritis judicium et charitatem Dei, qua eleemosyna possitis ab omni inquinamento interiore mundari, ut vobis munda essent et corpora, quae lavatis, hoc est enim omnia, et
Abbreviated transcription (Latin):
ex corde dimittimus. quod ui nos quisq pec¬
cauit. At uero quod ait. date elemosinam.
et ecce omnia munda sunt uob̃ ita intellec¬
turi sumus: ut phariseis non habentib
fidem xp̃i. etiam si non in eiun crediderint
nec renati fuerint ex aqua et sp̃u scõ: mun¬
da sint omnia tantum si elemosinas dede¬
rint sicut quidam eas dandas putant. cũ
sint unmundi om̃s: quos non mundat fi¬
des xp̃i. De qua scriptum est. Mundanis fide
corda eorum. Et tamen uerum est quod au¬
dierant: date elcmosinam. et ecce omnia mũ¬
da sunt uob̃. Qui enim uult ordinate da¬
te elemosinam.a se ipso debet incipere: et
eam sibi prumum dare. Est enun elemosi¬
na opus miscdie uetissimeq dictum est mi¬
serere anime tue placens deo. Propter hoc re¬
nascimur ut deo placeamus: cui merito
displicet. quod nascendo contraximus. Hec
est prima elemosina quam nob̃ dedimus:
cum nos ipsos miseros. ꝑ mistrantis di mi¬

Expanded text:
ex corde dimittimus quod in nos quisque pecex corde dimittimus quod in nos quisque peccavit. An vero quod ait: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis, ita intellecturi sumus, ut Pharisaeis non habentibus fidem Christi, etiamsi non in eum crediderint, nec renati fuerint ex aqua et Spiritu sancto, munda sint omnia, tantum si eleemosynas dederint, sicut quidam eas dandas putant, cum sint immundi omnes quos non mundat fides Christi, de qua scriptum est: Mundans fide cor eorum? Et tamen verum est quod audierant, Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Qui enim vult ordinate dare eleemosynam, a seipso debet incipere, et eam sibi primum dare. Est enim eleemosyna opus misericordiae, verissimeque dictum est: Miserere animae tuae placens Deo . Propter hoc renascimur, ut Deo placeamus, cui merito displicet quod nascendo contraximus. Haec est prima eleemosyna quam nobis dedimus, quoniam nosipsos miseros per miserantis Dei mi
Abbreviated transcription (Latin):
te ipsum consumas inopia. s ut tui cura
corporis expleta. in opem quantum uales
sustentes. Uel ita intelligendum. Quod su¬
ꝑest: quod tam multo scelere preoccupa¬
tis solum remedium restat. date elemosi¬
nam. Qui sermo ad omnia que utili mise¬
ratione fuint ualet. Non solum enim qͥ
dat esurienti cybum. sicienti potum. nu¬
do uestimentum. pecegrinanti hospiti¬
um. et cetera huius modi: uerum etiam
qui dat ueniam peccanti: elemosinam
dat: et qui emendat uerbere in quem¬
potestas datur uel cohercet aliqua disciplina:
et tamen peccatum eius quo ab illo lesus aut
offensus est dimittit ex corde uel orat. ut ei di¬
mittatur. non solum in eo quod dimittit.
atq orat. uerum etiam in eo quod corripit
et aliqua emendatoria pena plectit elemo¬
sinam dat quia miscłiam prestat. Multa
ttaq genera elemosinarum sunt quȩ cum
facimus. adiuuamur: ut dimittantur no¬
bis peccata nr̃a. S ea nichil est mauis: qua

Expanded text:
teipsum consumas inopia, sed ut tui cura teipsum consumas inopia, sed ut tui cura corporis expleta inopem quantum vales sustentes. Vel ita intelligendum, quod superest, quod tam multo scelere praeoccupatis solum remedium restat, date eleemosynam. Qui sermo ad omnia quae utili miseratione fiunt, valet. Non solum enim qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, et caetera hujusmodi, verum etiam qui dat veniam peccanti, eleemosynam dat. Et qui emendat verbere in quempotestas datur, vel coercet aliqua disciplina, et tamen peccatum ejus quo ab illo laesus aut offensus est, dimittit ex corde, vel orat ut ei dimittatur, non solum in eo quod dimittit atque orat, verum etiam in eo quod corripit et aliqua emendatoria poena plectit, eleemosynam dat, quia misericordiam praestat. Multa itaque genera sunt eleemosynarum, quae cum facimus, adjuvamur ut dimittantur nobis nostra peccata, sed ea nihil est majus qua