comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
disti: hoc fac & uiues.
einde post inductam parabolam res¬
pondenti. illum fuisse prorimur
uuluerato. qui fecit miscdiami millum:
adiecit. Uade. & tu fac suuilit̾: id ẽ tali
iiscdis studio. ꝓximum tium necesse.
hapentem. diligere & sustentare mem̃to:
aꝑtissime declarans. solani esse duectionẽ:
& ipsam non uerbodenus ostentatam. sed
oꝑis exsecutione probatam÷ quȩ ꝑpetriam
ducat aduitam. Ille aucem uolens iustifi¬
care seipsum: dixit ad iħ̾m. Et quis est
uulgi fauorem captandum. quo sapient̃
respondisse iactaret᷑: primuni se legis fa¬
tetur ignorare maudatuui: uere iuxta sal¬
uatoris sententiam. sapiens & prudens in
lege: s quia non hutuliari cum pariulis
.xp̃i. sed seipsum iustificare desiderat: be¬
atos oculos columbarum. in nocentie lac¬
te lotarum. quib ap̃i archana uidere
possit. accipere recusans. Cin profecto dũs
ita responsum temperauit sinm: ut & om
mum doceret: & tanĩ hac eadẽ ꝑabola. spe¬

Expanded text:
disti: Hoc fac, et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjicit: Vade, et tu fac similiter, id est, tali misericordiae studio proximum tuum necesse habentem diligere et sustentare memento. Apertissime declarans solam esse dilectionem, et ipsam non verbo tenus ostentatam, sed operis exsecutione probatam, quae perpetuam ducat ad vitam. Ille autem volens justificare seipsum, dixit ad Jesum: Et quis est vulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se legis fatetur ignorare mandatum, vere juxta Salvatoris sententiam, sapiens et prudens in lege, sed quia non humiliari cum parvulis Christi, sed seipsum justificare desiderat, beatos oculos columbarum innocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, accipere recusans. Cui profecto Dominus ita responsum temperavit suum, ut omnemmum doceret, et tamen haec eadem parabola, spe
Abbreviated transcription (Latin):
Ite. ostendite uos sacerdotib. Et factum ẽ
dum irent: mundati sunt.xi¬
ullum ͦ dñs eorum quib hȩc corpo¬
ralia beneficia prestitit. iuenitur mi¬
sisse ad sacerdotes. nisi leꝓsos: quia uidelicet
sacerdotium iudeorum. figura erat. futuri
sacerdotũ regalis. quod ẽ in eccłia: quo con¬
secrantus omnes ꝑtinentes ad corpus xp̃i:
sumini cueri principis sacerdotum. Et
quisquis tel heretica prauitate. uel suꝑstiti¬
one gentili uel uicdaca ꝑfidia. uel etiam scis¬
uate frat̾uo. quasi uario colore. ꝑ dĩi grãm
caruerit: necesse ẽ ut ad eccłiam ueniat: cio¬
remq fidei uerum quem acceꝑit ostendat.
etera uͦ uicia. tanqui ualitudiues.
& quasi iuembrorum anime atq sensuũ.
ꝑse ipsum interus. in conscientia & intellectu.
dñs sauat & corrigit. Deniq & paulus uoce diũ
audita. quid me ꝑsequeris. ego suui is quẽ
tu ꝑsequeris: ad ananiam taiĩ inissus ẽ. ut il¬
lo sacerdotio quod mȩccłia constitutum ẽ. sa¬

Expanded text:
tum est dum irent, mundati sunt. Nullum Dominus eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit invenitur misisse ad sacerdotes, nisi leprosos, quia videlicet sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi summi et veri principis sacerdotum. Et quisquis vel haeretica pravitate, vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, vel etiam schismate fratveniat, coloremque fidei verum quem acceperit ostendat. Caetera vero vitia, tanquam valetudinis et quasi membrorum animae atque sensuum, per seipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit. Denique et Paulus, voce Domini audita: Quid me persequeris? et, Ego sum Jesus quem tu persequeris , ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quid in Ecclesia constitutum est, sa
Abbreviated transcription (Latin):
deni rectam & boua oꝑa predicat. quid aliud
quam uenienti dño ad corda audientium iu¬
ai parat: ut lȩc uis gr̾e penetret. lumen ue¬
ritatis illustret: ut rectas do seuntas faciat:
dinm mundas in animo cogitationes. ꝑsermo¬
nem bone predicationis fornat: Omins uai¬
lis implebitur: & ouinis mons & collis hum¬
liabitur. Quid hoc loco ualliuim nomnie.
nisi hunules: quid montium & collium. itisi
suꝑbi homines designantur: In aduentu
igittr redemptoris ualles nuplete. montes
uero & colles humiliati sunt: quia nrta eiꝰ
uocem. omnis qui se exaltat humiliabitur.
& qui se humiliat exaltabitur: Uauis & enĩ
impleta crescit: mons autẽ & collis humili¬
atus decrescit: quia nimirum infide medi¬
atoris dĩ & homium hominis ap̃i iħu. &
gentilitas plenitudinem gr̃ẽ accepit: & ni¬
dea ꝑ errorem ꝑfidre. hoc unde tumebat¬

Expanded text:
bona opera praedicat, qui aliud quam venienti Domino ad corda audientium viam parat, ut hanc vis gratiae penetret, lumen veritatis illustret. Ut rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes nem bonae praedicationis format. Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. Quid hoc loco vallium nomine nisi humiles; quid montium et collium, nisi superbi homines designantur? In adventu igitur Redemptoris valles impletae, montes vero et colles humiliati sunt quia, juxta ejus vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et omnis qui se humiliat exaltabitur . Vallis etenim impleta crescit, mens autem et collis humiliatus decrescit, quia nimirum in fide Mediatoris Dei et hominum hominis Jesu Christi, et gentilitas plenitudinem gratiae accepit, et Judaea per errorem perfidiae hoc unde tumebat
Abbreviated transcription (Latin):
cio enu. qm non liabitat inmne: hoc
est incarne mea bonum. Nam uelle
ad iacet mͥ: ꝑficere autem boirum non
inuenio. Non enim quod uole uonuni
hoc facio: sed quod nolo maluni hoc ago.
Si autem quod nolo illud facio: non ego
oꝑor ulud ⁊ sed quod habitat in me pecca¬
tum. In uenio igitur legem uolenti michi
facere bonum: qm michi malum ad iacet.
Condelector enim legi dĩ: scdm iuteriorẽ
hominem. Uileo autẽ aliam legem in m̃¬
bris meis. repugnantẽ legi mentis mee:

Expanded text:
cio enim, quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum; nam uelle adiacet mihi, perficere autem bonum non inuenio. non enim quod uolo bonum, hoc facio, sed quod nolo malum, hoc si autem, quod nolo, hoc facio, non iam ego operor illud, sed, quod habitat in me, peccatum. inuenio igitur legem uolenti mihi facere bonum, quia mihi malum adiacet. condelector enim legi dei secundum interiorem hominem. uideo autem aliam legem in membris meis repug
Abbreviated transcription (Latin):
uod dñs nr̃ acsaltiator ad miptias uo¬
catus. non solum uenire. sed & mita¬
culum ibidem quod conuiuas lecifi¬
caret facere dignatuis est: exceptis celestrum
sacramentorium figuris. etiam tuxta litterã
fidem recte credentium confirmat. Porro
taciani & marciani cȩteroꝵq qui nuptus
de trahunt: ꝑficha quam sit dampnabilis
insinuat. Si enim thoro numaculato. & nup¬
tus debita castitate celebratis culpa iuesset:
nequaquam dr̃s ad has uenire: nequaquã

Expanded text:
us noster atque Salvator ad nuptias vocatus, non solum venire, sed et miraculum ibidem, quo convivas laetificaret, facere dignatus est, exceptis coelestium sacramentorum figuris, etiam juxta litteram recte fidem credentium confirmat. Porro Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si enim toro immaculato et nuptiis debita castitate celebratis culpa inesset, nequaquam Dominus ad has veni
Abbreviated transcription (Latin):
iserere dñc plebi tue suꝑ quam inuoca¬
tun ẽ noinen tum.i. & ifrł quẽ coequasti
primogenito tuo. Mserere ciuitati scĩficatio¬
nus tuę hierłui: ciuitati requiei tuę. Reple
pulum cuum. Di testimonitim quia ab ini¬
cio creaturȩ tuę suut: & suscita p̃cationes
quas locuti sunt ii noume tuo ꝓpħie pͥores.
Da mercedem dũe sustmentib te. ut ꝓpħe tuu fi

Expanded text:
iserere plebi tue super quam invocatum est nomen tuum: et Srahel quem quoequasti primogenito tuo. Miserere civitati sanctificationis tue: Iherusalem civitati requiei tue. Reple populum tuum. Da testimonium quia ab initio creature tue sunt: et suscita precationes quas locuti sunt in nomine tuo prophete priores. Da mer
Abbreviated transcription (Latin):
nuit iared. octingeutis trignnta annis: & ge¬
nuit filios & filias. Et factisunt onines di¬
es malalehel. octingenti nonaginta quinq
anni: & mortuus est. Uirit q iared centum
sexaginta duob annis: & genuit enoch. Et
iurit iared. postquam genuit enoch. octi igen¬
iis annis: & genuit filios & filias. Et factisunt. om̃s
dies iared nongenti sex.guita duo anui: &

Expanded text:
nuit Iared octingentis triginta annis et genuit Iared octingentis triginta annis et genuit filios et filias et facti sunt omnes dies Malalehel octingenti nonaginta quinque anni et mortuus est vixitque Iared centum sexaginta duobus annis et genuit Enoch et vixit Iared postquam genuit Enoch octingentos annos et genuit filios et filias et facti sunt omnes dies Iared nongenti sexaginta duo anni et
Abbreviated transcription (Latin):
dinem suam: uocauitq nomen eius sech.
Est facti sunt dies adam postqm genuit
sech octingenti anni: gemutq filios & fi¬
lias. Et factum est omne terpꝰ quod u¬
tit adam anni nongenti. axx & mor¬
tuus est.
irit quoq sech centum quinq a: mos: &
genuit enos. Yixitq sech. postqm genuit
enos. octingentis septem ann.s: genuit qr fili¬
os & filias. Et factisunt oĩs dies sech: nongen¬
torum duodecim annorit .. & mortuus est:
Uirit uero enos nonagnita anins: & genuit cai¬
nan. Post cuius ortum: urit octingentis quin¬
decim anins. & genuit filios & filias. Factiq sunt
omnes dies enos nongentorum quoͣq annort̃:
& mortuus est. Uixit quoq camam septuagui¬
ta anis: & genuit malalehel. Et uirit cat¬
nan postquam geniit malalehel occingentis
quadraginta annis: genuit qi filios & filias. iii¬
t facti sunt omnes dies caian nongenti
decem anni: & mortuus est. Uyxit autem
inalalehel sexagnita quinq annis: & genu¬
it iared. Et uirit malaleliel post quam ge¬

Expanded text:
Seth et facti sunt dies Adam postquam genuit Seth octingenti anni genuitque filios et filias et factum est omne tempus quod vixit Adam anni nongenti triginta et mortuus est vixit quoque Seth centum quinque annos et genuit Enos vixitque Seth postquam genuit Enos octingentis septem annis genuitque filios et filias et facti sunt omnes dies Seth nongentorum duodecim annorum et mortuus est vixit vero Enos nonaginta annis et genuit Cainan post cuius ortum vixit octingentis quindecim annis et genuit filios et filias factique sunt omnes dies Enos nongentorum quinque annorum et mortuus est vixit quoque Cainan septuaginta annis et genuit Malalehel et vixit Cainan postquam genuit Malalehel octingentos quadraginta annos genuitque filios et filias et facti sunt omnes dies Cainan nongenti decem anni et mortuus est vixit autem Malalehel sexaginta quinque annos et genuit Iared et vixit Malalehel postquam ge
Abbreviated transcription (Latin):
ror uero tubalcayn. noẽura.
iritq lamech uxorib suis: ade & sel¬
lȩ. Audite uocem meam. uxores lamiech:
auscultate scrinonem incum: qm̃ occidi in¬
rum in uulnus menm: & ad olescentulũ
in liuorem meum. Septuplum ultio da¬
bitur de cayn: de lamech uero septuagi¬
es septies. Cognouit quoq adam adhuc¬
uxorem suam. & peperit filium: uocauit¬
q nomen eius sech diceus. Posuit michi
domins semen aliud pro abel: quem

Expanded text:
ror vero Tubalcain Noema. Dixitque Lamech uxoribus suis Adae et Sellae: Audite vocem meam uxores Lamech, auscultate sermonem meum: quoniam occidi virum in vulnus meum, et adolescentulum in livorem meum. Septuplum ultio dabitur de Cain: de Lamech vero septuagies septies. Cognovit quoquxorem suam, et peperit filium, vocavitque nomen illius Seth, dicens: Posuit mihi Dominus semen aliud pro Abel quem
Abbreviated transcription (Latin):
disse isie: ad hioc respicit quod pͣminum ẽ
& ipsi obseruabant eum. Dñs enum nouit
cogitationes houimum. S merito init̾ro¬
gati tacent: qui contra se dictum qͥc quid
direr int uident. Nam si licet sabbato
curare: quare saluatorem ancuret obser¬
uant: Si non licet: quare ipsi sabbato
pecora curant: Ipse uͦ apprehensum sa¬
nauit eum: ac disit.
rouida dispensatione. dñs ante logis¬
peritos & phariseos ẏdropicum cu¬
rat: & mox contra auaritiam disputat:
ut in delicet ꝑhuus egritudinẽ corporis.
in illis exprimeretur egritudo cordis. De¬
uiq post multa disputationis eiꝰ hortam̃ta:
subuictum ẽ. Audiebant autem omina
hec pharisci qui eraut auari: & de ridebant
illum. Yaropicus quippe. quo amplius
biberit: amplius sitit. Ec omius auarus
sicim muitiplicat: qui cum ea quȩ appe¬
tit adeptus fuerit: ad appetenda alia ampliꝰ¬

Expanded text:
t quod praemissum est: Et ipsi observabant eum. Dominus enim novit cogitationes hominum . Sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint, vident. Nam si licet Sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? si non licet, quare ipsi Sabbato pecora curant. Ipse vero apprehensum sanavit ac dimisit. Provida dispensatione Dominus ante legisperitos et Pharisaeos hydropicum curat, et mox contra avaritiam disputat, ut videlicet per hujus aegritudinem corporis, in illis exprimeretur aegritudo cordis. Denique post multa disputationis ejus hortamenta, subjunctum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei qui erant avari, et deridebant illum. Hydropicus quippe, quo amplius biberit, amplius sitit. Et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia ampli
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Cuius ur̃m asinus aut bos in
puceum cadet: & non contuuo extrahet
illum die sabbati: Sic obseruatores sui pha¬
riseos conuincit: ut eosdem etin auaritie
condempnet. Si uos inquit insabbato asi¬
num. aut bouem. aut alud quodlibet ani¬
inai. in puteum decidens. cripere. festinatis.
non anmiati s ur̃e auaritie comulentes:
quanto magis ego. honuinem qui uulto me¬
lior ẽ pecore. debeo liberare: Selui ltcaui.¬

Expanded text:
dixit: Cujus vestrum asinus aut bos in puteum cadit, et non continuo extrahet illum die Sabbati? Sic observatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum aut bovem, aut aliquid quodlibet animal in puteum decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est pecore, debeo liberare? Congru
Abbreviated transcription (Latin):
nocatur. Est autẽ humor subcutaneus. de
uicio uesice nacus: cum inflatione turgen
& anhetitu fecido. Proprumq ẽ hydropi¬
ci. quantomagis habundat humore in ordi¬
nato: tanco plus sicire. Ee id̾o recte compa¬
ratur ei. quem fluxus carnalium uolupta¬
tum cruberaus aggrauat: comiparatur
dunti auaro: qui quanto copiosior est¬
atiutiis. quib non bene utitur. tauto
ardentius talia concupiscit.
t respondeus dũs iħ̾c: dixit ad legis pe

Expanded text:
tem humor subcutaneus de vitio vesicae natus, cum inflatione turgente, et anhelitu fetido. Propriumque est hydropici, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitire. Et ideo recte comparatur ei quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat. Comparatur diviti avaro, qui quanto est copiosior divitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concupiscit. Et respondens Jesus, dixit ad legispe
Abbreviated transcription (Latin):
cend̾unt in celum iniube: & iuide¬
runt illos urimici coꝵ: & inilla hora factus
est terre motus magnus. Et decinia pars
ciuitatis cecidit: & occisi sunt int̾re mo¬
tu nomina hominum septem uuilia. &
reliqui intimore sunt missi: & dederunt
gam deo cęli.

Expanded text:
cenderunt in coelum in nube, et viderunt illos inimici eorum. Et in illa hora factus est terraemotus magnus, et decima pars civitatis cecidit; et occisa sunt in terraemotu nomina hominum septem millia; et reliqui in timorem sunt missi, et dederunt gloriam Deo coeli.
Abbreviated transcription (Latin):
t aperuit os suum in blasphennas ad
dm̃i: blaspliemare nomen cits. & tał¬
naculum eius. & eos qui ui celo habitant
Et datum ẽ illi bellum facere cum scĩs: &
uincere illos. Et data est ei potestas. inomi¬
nem tribum & populum. & linguam. &
gentem. Et ad orabunt eum om̃i qui in¬
habitant terrani: quorum non sunt scͥpta

Expanded text:
os suum in blasphemias ad Deum, blasphemare nomen ejus, et tabernaculum ejus, et eos qui in coelis habitant. Et datum est illi bellum facere cum sanctis, et vincere illos, et data est illi potestas in omnem tribum, et populum, et linguam, et gentem: et adoraverunt eam omnes qui ha
Abbreviated transcription (Latin):
menores in edendo carnẽ et potando sã-¬
guinem eiꝰ. q̃ ꝓ nob̾ oblata sunt signi¬
te hoc mysticum calicis sacramentũ fiat
u̾itas ait. Caro mea u̾e est cibus: et san¬
gus meus uere est potus. Alioqͥn quo¬
modo uetum erit panis quem ego dabo ca¬
to mea esti ꝓ mundi uita. nisi uera sit ca
sterio carnem suam et sanguinẽ suũ con¬
secratione spritus scĩ potentialit̾ cteari:
et cotidie ꝓ mundi uita mystice ĩmolari:
nt sicut de uirgine ꝑ sp̃m sc̃m uera caro
sine choitu creatur. ita ꝑ cumidẽ ex substã¬
tia panis et uini mystice idem corpus xp̃i

Expanded text:
 nos esse memores in edendo carnem et potando san nos esse memores in edendo carnem et potando sanguinem quae pro nobis oblata sunt signite hoc mysticum calicis sacramentum fiat. Veritas ait: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus est vere potus. Alioqui quomodo magnum erit: Panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita, nisi vera sit carsterio vere carnem suam et sanguinem consecratione Spiritus sancti potentialiter creari, et quotidie pro mundi vita mystice immolari, ut sicut de Virgine per Spiritum vera caro sine coitu creatur, ita per eumdem ex substantia panis et vini, mystice idem corpus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
t ideo quia cotidie labimur: totidie
mortem moriendo uincerat cotidie reci¬
diua delictorum ꝑ hec sacramenta corꝑis
et sanguinis peccata relaxet. Unde o¬
ramus: dimitte nob̃ debita nr̃a. Quia
si dixͥimus: quia pcc̃m non habemꝰ ipsi
Iteratur etiam hoc mysteciũ et ob com¬
memorationem passionis xp̃i sicut ipse
ait. Hoc quotienscumq agitis. in meã
comnemorationem facite. Lcctit. unͣr.¬
uotienscumq hunc panem sumitis
et bibitis hunc calicem: mortẽ dñi
nuntiabitis donec ueniat. Non itaq sic
accipiendũ est donec xp̃i mors ueniãt qr
iam ultra ñ morietur. Sed donec ipse do-¬
minus ad iudicandũ ueniat. Interdũ
autem semꝑ mors est xp̃i ꝑ seculi uĩtã
posteris nuntianda: ut distant qua ca-¬
ritate dilexit suos qui ꝓ suis mori dig¬
natus est cui om̃s uicem debemꝰ impẽ¬
dere caritatis: quia ad hoc nos prior di¬
lexit. cum essemus gehenne filii ut dili¬
geremus eum a morte iam liberati. Qͥ¬
a morte domini liberati sumꝰ. huius rei

Expanded text:
t ideo quia quotidie labimur, quotidiemoriendo mortem vicerat, quotidie recidiva delictorum per haec sacramenta corporis et sanguinis peccata relaxet. Unde oramus: Dimitte nobis debita nostra, quia, si dixerimus, quod peccatum non habemus, ipsi Iteratur autem hoc mysterium, et ob commemorationem passionis Christi, sicut ipse ait: Haec quotiescunque agitis, in meam commemorationem facite . Quotiescunque ergo hunc panem sumitis, et bibitis hunc calicem, mortem Domini annuntiabitis donec veniat . Non itaque sic accipiendum, donec mors Christi veniat, qui jam ultra non moritur, sed donec ipse Dominus ad judicium veniat. Interdum autem semper mors est Christi pro saeculi vita posteris nuntianda, ut discant qua charitate suos dilexit, qui pro eis mori dignatus est: cui omnes vicem debemus rependere charitatis, quia ad hoc nos prior dilexit, cum essemus gehennae filii, ut diligeremus eum a morte jam liberati.  morte Domini liberati sumus, hujus rei
Abbreviated transcription (Latin):
dendo declarauit. Notandum quoq est qͣd
delicet aꝑte monstraretur: quia homo
purus ad uitorio egebat alieno. ꝑ angłos
quippe. illa facta & ostensa sunt ad uim̃ta.
quia nec ad celum. quidem aereninꝑse as¬
ceudere poterat: quem nature sus infir¬
mitas grauabat.

Expanded text:
claravit. Notandum quoque est quod delicet aperte monstraretur, quia homo purus adjutorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat.
Abbreviated transcription (Latin):
t dominus quidem
iħe post qͥmi locutus
est cis. assumptus est
incelum: & sedet a
dertris di. In ueteri
testamento cognoni¬
mus: quod helyas
sit raptus incelum.
Sed aliud est celum acreum: aliud ethere¬
um. Celum quippe aereum: terre ẽ ꝓri¬
mum. Vnde &. aues celi dicuus: quia cas
nolitare marre uiders. Inoclum itaq
uereum lielyas subleuatus est: ut insecre¬
tam quandam terrę regionem repente
duceretur: ubi iani in magna caruis &¬

Expanded text:
nus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei. In Veteri Testamento cognovimus quod Elias sit raptus in coelum. Sed aliud est coelum aereum, aliud aethereum. Coelum quippe aereum terrae est proximum; unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Eltam quamdam terrae regionem repente duceretur, ubi in magna jam
Abbreviated transcription (Latin):
rum pre rogatis. ex liuuis uitindi n laufra¬
gio nuduis euasitꝰ  desideratum mona¬
chichum capieus indumentum. Primũ
sui. hylarionis. de inde sub maxiniam ue¬
nerabilium patrum regum ie: mulcis sibi
sociatis fr̃ib. regilari tramite militauit. Ptꝰ
uero cum sub esse mallet: fratrum uotina
concordia inminente. preesse non renuit.
sicut in consequentib apparebit.

Expanded text:
rum praerogatis, ex hujus mundi naufrarum praerogatis, ex hujus mundi naufragio nudus evasit, diuque desideratum monachicum capiens indumentum, primo sub Hilarionis deinde sub Maximiani, venerabilium Patrum, regimine, multis sibi sociatis fratribus, regulari tramite militavit. Post vero cum subesse mallet, fratrum votiva concordia imminente, praeesse non renuit, sicut in consequentibus apparebit.
Abbreviated transcription (Latin):
eniq docibilis adicens. cum tns¬
muillo comuiinit stilo surgentis
infantię. ad biuium pytagoree littere ꝑ¬
uenisset: incunctanter sinstrum ramum
cuu: scłi uoluptate relui quereꝰ & ad dex¬
trum cepit cum celesti desiderio. totis ui¬
ribr anhelare. S cuiui conueinus sue
gr̃am longnis protrahens. tutius se ap̃o
fam ulaturum putaret. si sub pretis
urbaui habitu min do speciecenus deser¬
uiret: cepunt contra eum multa ex eius¬
dem scłi cura succrescere: ita ut non iani
sicut ꝓposuerat specie s in co retiueretur
& mainte. Tandem patre orbatus. ubi libe¬
ram difponendarum rerum suarum nac¬
cus eꝰ facuitatem: ser monasteria insicilia
militantium. sine in digentia suffragari.¬
nienia. sub honore sc̃ĩ audreę apħ:
uirta basilicam sco̾rum iohamus & pauli
ad cliuum scauri. monastetium in propͥo
domate fabricauit. Ir quo relictis sericis.¬
& auro geminuisq radiantib togis. simtil¬
q suppellectilib reliquis in usum patipe¬

Expanded text:
enique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae pervenisset, incunctanter sinistrum ramum cum saeculi voluptate relinquere, et ad dextrum coepit cum coelesti desiderio totis viribus anhelare. 4. Sed, dum conversionis suae gratiam longius protrahens, tutius se Christo famulaturum putaret, si sub praetoris urbani habitu mundo specie tenus serviret, coeperunt multa contra eum ex ejusdem saeculi cura succrescere; ita ut non jam, sicut proposuerat, specie, sed in eo retineretur et mente. 5. Tandem patre orbatus, ubi liberam disponendarum rerum suarum nactus est facultatem, sex monasteria in Siciliamilitantium sine indigentia suffragarioenia, sub honore sancti Andreae apostoli, juxta basilicam sanctorum Joannis et Pauli ad clivum Scauri, monasterium in proprio domate fabricavit. In quo, relictis sericis, auro gemmisque radiantibus togis, simulque supellectilibus reliquis in usum paupe
Abbreviated transcription (Latin):
Et post paululum completa oratione¬
T digressus: tantani uirtuteei suum
stomachum ꝑcepisse eo iotut: ut a cẏbus
& morb de memoria funditus touerentur.
Cepit gͦ secum mirari quis esset: quis fuerit.
Et cum ad animum redibat infirmitas: in¬
chi inse exhis quę meninerat recognoscere
preualebat. Cunq indispositione monaste¬
rii occupata mens e̾e̾t : obliuiscedatur fundi¬
trii igritudinis sue. Si uero rediret egritudo
ad memoriam: cuui tam fortem se esse senti¬
ret. mirabatur si non comedisset. Qui ad¬
fortitudinem ꝑ manere: ut addicm. terum
tamenco a suo eupiebat commodare
quiam quominus ant maret ant lege¬
ret. ant scriberet aut dictares.

Expanded text:
Et post paululum, completa oratione, digressus, tantam virtutem suum stomachum percepisse cognovit, ut ei cibus et morbus de memoria funditus tolleretur. Coepit secum mirari quis esset, quis fuerit; et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in se ex his quae meminerat recognoscere praevalebat. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebatur funditus aegritudinis suae. Si vero rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem se esse sentiret, mirabatur si non 25 comedisset. Qui vefortitudinem permanere, ut ad diem alterutamen corpori suo cupiebat commodare quietem, quo minus aut oraret, aut legeret, aut scriberet, aut dictaret.
Abbreviated transcription (Latin):
uinant. ipse ra ieunare non posset: plus me¬
rore cepit quam in firmitate deficere. Mex
accersito uiro scĩssimio elertherio. dudum penes
spolctum multis presito. timc uero euisde
monastii sui monacho. a quo uidelicit. audie¬
rat fuisse mortuum suscitatum: oratorium pe¬
tiitͥ seseq cum lacrinus. ut saltem die illo ad
ieumardum uirtus daretur. inoeationẽ dedit.

Expanded text:
junant, ipse jejunare non posset, coepit plus moerore quam infirmitate deficere . 8. Mox accersito viro sanctissimo Eleutherio, dudum penes Spoletum multis praeposito, tunc vero ejusdem sui monasterii monacho, a quo videlicet audierat mortuum fuisse suscitatum, oratorium petiit, seseque cum lacrymis, ut saltem die illo ad jejunandum sibi virtus daretur, in orationem dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
Rat ei tanta abstinentia cyboriu: se¬
diuitas orationum & ieiumorimꝰ. studi¬
ositas tam desiderata sacroꝵ libroꝵ: ut in¬
firmato stomaco lacessitus. uix subsistere ꝓ¬
culdubio uderetur. Nam cum quodam tem¬
pore. incisionem uitalium. quam greci chcunt
sincopun pateretur: crebrisq angustũs. ꝑ ho¬
rarum momenta aderitum propinquaret:
ac uisi eum fr̃s frequent̾ cybo reficerent. iu¬
tatis ei sp̃e funditus intercipi uderetur: Ipas¬

Expanded text:
rat ei abstinentia tanta ciborum, sedulitas oratiorum et jejuniorum, studiositas tam desiderata sacrorum librorum, ut infirmato stomacho lacessitus vix subsistere procul dubio videretur. Nam cum quodam tempore incisionem vitalium, quam Graeci συγκοπὴν dicunt, pateretur, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquaret, ac nisi eum fratres frequenter cibo reficerent, vitalis ei spiritus funditus intercipi videretur,
Abbreviated transcription (Latin):
uasi s. regorius gemine nobuitatis li¬
neam. piis morib extulit. pro ̃ ac¬
tib exornauit: adeo ut presagio quodã
grece Gregorius. quod latiue ugilans reso¬
n̾at uocaretur: Nam recta quȩ docturus
erat: dumiunus oꝑib adimpleuit. sibunec
ipsi ntiq se tuguasse ꝑdocuit. Duni uero re¬
cła quȩ faciebat. docendo qͦ dnsꝰ ruit iugilis¬
se adinoscitur non solam sui sed et futuri
temporis axp̃ianis. Si quidem merant
ei cum acerbe etate: matura iam stadia
Et audicurus in cognita religiosis sensi.
indagitor sollertissimus adhereliat serubi.¬
S ptaq doctrins̨ semina. tenaci uie¬
inate rinuinanda: quę pest in populo
melto de clamaret gni ture congerebat.

Expanded text:
Quam Gregorius geminae nobilitatis lineam piis moribus extulit, probis actibus exornavit, adeo ut praesagio quodam Graece Γρηγόριος, quod Latine vigilantius resonat, vocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoscitur, non solum sui, sed etiam futuri temporis Christianis. 3. Siquidem inerant ei, cum acerba aetate, matura jam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat.
Abbreviated transcription (Latin):
i ergo canta uis est in sermone
domini nr̃i ih̃u: ut inciꝑet esse quod ñ
erat. Qnͣtomagis oꝑatorius est ut sint q̃
erant et in aliud conu̾tantur. Et sic qd̃ e¬
rat panis ante consecrationem: iam corpus
xp̃i post consecrationẽ est: quia sermo xp̃ri
creaturam mutat. et sic ex pane fit corpus
xp̃i. Et uinũ cum aqua m calice mixtum fit
sanguis consetratione uerbi celestis. Ala¬
ed forte dicis speciem sanguins nõ
uideo. sed habet similitudinẽ sicut
eium mortis similitudinẽ assumpsisti .i
bis: ut nullus horror cruoris sit: et pre¬
tium tamen oꝑctur redemptionis.L.

Expanded text:
i ergo tanta vis est in sermone Domini Jesu, ut inciperent esse quae non erant: quanto magis operatorius est, ut sint quae erant, et in aliud commutentur? Et sic quod erat panis ante consecrationem jam corpus Christi est post consecrationem, quia sermo Christi creaturam mutat, et sic ex pane fit corpus Christi, et vinum cum aqua in calice missum fit sanguis consecratione verbi coelestis. ed forte dicis: Speciem sanguinis non video. Sed habet similitudinem: sicut enim mortis similitudinem sumpsisti, itbis; ut nullus horror cruoris sit, et pretium tamen operetur redemptionis.
Abbreviated transcription (Latin):
teuim uerus dei cultor. abstiuens se
abonim oꝑe malo. & insimplicita¬
tis modestia ꝑmanens: certam de ĩe pre¬
buit fiduciani: quod hinc sub latiis. a deũ
quem semꝑ tota denotione dilexit. cuiq
semꝑ animo intendebit: sine cunctatio¬
lib reuelationib celitus inspiratus. &
admonitus. quo mei tẽ sumi aterreuis
disiigens. co de de celestib ini hiaret.
nocuera eo ta tenore. ue tempore in¬
te su uuiqum manifestarentur. Quas
nos adlaudem .ni. post obitum eius huic
oꝑi interserer. deleginius: ut quiq legen¬
tes agnoicant. quanta gra dũs sernum
suum aprineua etate corrigere ẜ ac dem¬
ceps succedentibi bonorum oꝑum meti¬
tis. clarificare dignatus fuerit.

Expanded text:
tenim verus Dei cultor abstinens se ab omni opere malo, et in simplicitatis modestia permanens, certam de se praebuit fiduciam, quod hinc sublatus, ad Deum, quem semper tota devotione dilexit, cuique semper animo intendebat, sine cunctatiolibus revelationibus coelitus inspiratus, et admonitus, quo mentem suam a terrenis disjungens, toto corde coelestibus inhiaret. notuerat; eo tamen tenore, ne tempore vitae suae cuiquam manifestarent. Quas nos ad laudem Domini post obitum ejus huic operi interserere elegimus, ut quique legentes agnoscant, quanta gratia Dominus servum suum a primaeva aetate corrigere, ac deinceps succedentibus bonorum operum meritis clarificare dignatus fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
centes: quia in hoc uocati estis .ii. licti¬
onem hereditate possideatis. Qui enim uult
uitam diligere & uidere dies bouos. coerce¬
at linguam suam a malo: & labia sua ne lo¬
quantur dolum.
ccliuet autem a malo & faciat bonum:
inquirat pacem & sequatur eam. Quia
oculi dñi suꝑ iustos & aures eius in preces¬

Expanded text:
vocati estis, ut benedictionem haereditate possideatis. Qui enim vult vitam diligere, et videre dies bonos, coerceat linguam suam a malo, et labia sua ne loquantur dolum. Declinet a malo, et faciat bonum: inquirat pacem, et sequatur eam: quia oculi domi
Abbreviated transcription (Latin):
Si enui ꝓpt̾ cibum frac̾ tiius contristatur:
iam nonꝰ scđm carita ẽ auibulas. Noli cio
tuo illum ꝑdere: pro quo. xp̃c mortiis est
Non ergo blasphemet .ir bonum nr̃m. Non
est enim regnum dĩ esca & potus: sed iusti¬
tia &e par & gaudiui in spũ sco. Qui enun
temur: & quȩ edificationis sunt inuicem
custodianius. N oli propt̾ escam destruere
opris di. Omnia quidem inuuda sunt: s
malum ẽ homini qui ꝑ offendiculum
manducat. Bonum ẽ non manducare
carnem. & non bibere unum: neq in cͦ
frat̾ tiuis offendit. aut scandalizatur. aut
infirmatur. Tu fidem habes penes terp¬
sum: habe coram dõ.
eatus qui nonuidicat semet ipsum in co
quod probat. Qui autẽ disceruit. si mandu¬
cauerit dampnatus ẽ: quia nonẽ ex fide.
Onnc autem quod non est ex fide: peccatũ¬

Expanded text:
us contristatur, jam non secundum charitatem ambulas. Noli in esca tua illum perdere, pro quo Christus mortuus est. Non ergo blasphemetur bonum nostrum. Non est enim regnum Dei esca et potus; sed justitia, et pax, et gaudium in Spiritu sancto. Qui enim temur: et quae aedificationis sunt, in invicem custodiamus. Noli propter escam destruere opus Dei. Omnia quidem sunt munda: sed malum est homini, qui per offendiculum manducat. Bonum est non manducare carnem, et non bibere vinum, neque in quo frater tuus offenditur, aut scandalizatur, auinfirmatur. Tu fidem quam habes penes temet ipsum, habe coram Deo. Beatus qui non judicat semetipsum in eo quod probat. Qui autem discernit, si manducaverit, damnatus est, quia non ex fide. Omne autem quod non est ex fide
Abbreviated transcription (Latin):
respernis frẽm tirum : Omnes enini stabi¬
nius ante cribunal xp̃i. Scriptum ẽ enui.
Uiuo ego dicit dñs: qm̃ ruichi flectetur oñe
genu. & omnis linguac ufitebitur dũo.
Itaq unusquisq ur̃m pro le rationem red¬
det deo. Non ergo ampluis unuucem uidi¬
cemus: sed hoc iuidica e magis. ne ponatis
offendiculum fr̃ĩ uel scandalum.i

Expanded text:
m tuum? Omnes enim stabimus ante tribunal Dei. Scriptum est enim : Vivo ego, dicit Dominus, quoniam mihi flectetur omne genu, et omnis lingua confitebitur Deo. Itaque unusquisque nostrum pro se rationem reddet Deo. Non ergo amplius invicem judicemus, sed hoc judicate magis, ne ponatis offendiculum fratri, vel scandalum.
Abbreviated transcription (Latin):
lle antem qui iulli admirtus ẽ crape: nuli
ex necessitate succ ubuit penę. S quia cul¬
pam uram dominando subdidit. penam ur̃am.
muscrano suscepit: sicut ipse ait. Potestatẽ
habeo ponendi animam meam: & potesta¬
tem habes iterum sumendi eam. Qui etiã
premisit: nemo tolut eam aine. s ego po¬
no eam a meipso. Rursum non ut reliqui sus
deui ꝑ illum resurgimus: naui ipse perse.

Expanded text:
lle autem quia nulli admixtum est culpae, nulli ex necessitate succubuit poenae. Sed quia culpam nostram dominando subdidit, poenam nostram miserando suscepit, sicut ipse ait: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Qui etiam praemisit: Nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a meipso. Rursum non ut nos suscitatdem per illum resurgimus: nam ipse per
Abbreviated transcription (Latin):
on enun qui ds erat: sicut nos abalio
ut resuscitari potuisset indigebat. In eo
ergo euis resurrectio distat a nr̃a: quod non ꝑ
nos met ipsos resurginus. sicut ipse. Pro eo enĩ
quod simpliciter honunes suimis: superiori ad¬
uitorio ut surgere ualcilmus indigeinus. Ille
autem cius dem resuscitationis uini. cupatre
& sc̃o sp̃ũ ds exhibuit: quam tamen solus in lu
tamen distat a nobis magnitudine potentie.
sed sola concordat nobis ueritate nature : be¬
nedicitur. quia ꝓ nob̃ iste angłs. unum desi¬
ilibus loquit᷑ui: Cum enim incunctis oꝑa¬
tionib stus. mimensa nos uirtute trauscen¬
quitui: ꝑ quod semetipsum nobissimilem

Expanded text:
ue enim qui Deus erat sicut nos ab alio ut resuscitari potuisset indigebat. In eo ergo ejus resurrectio distat a nostra, quod non per nosmetipsos resurgimus, sicut ipse. Pro eo enim quod simpliciter homines sumus, superiori adjutorio ut resurgere valeamus indigemus. Ille aucto Deus exhibuit, quam tamen solus in humtamen distat a nobis magnitudine potentiae, sed sola concordat nobis veritate naturae, bene dicitur, quia pro nobis angelus iste unum de similibus loquitur. Cum enim in cunctis operationibus suis immensa nos virtute transcenquitur, per quod semetipsum nobis similem
Abbreviated transcription (Latin):
ia bumi occisi sunt: doctrina &
cio tota seuit. nullatenus eis uel inuentibus
uel occisis posse auferri: s eos ueracit̾ con¬
testari. quia siue uiuimus domino uitimꝰ.¬
s ue morimur domino morimur: siue enĩ
iiuuimus sine morimur. donum sumus.

Expanded text:
 qui occisi sunt, doctrina ettio tota saevit, nullatenus eis vel viventibus, vel occisis posse auferri, sed eos veraciter contestari: Quia sive si vero morimur, Domino morimur. Siue enim viuimus, siue morimur, Domini sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
non sit Eluis barachiȩ: s filius iolade sacer¬
dotis. Qude & sqͥptura refert. Hon suit re¬
cordatis ioas. patris eniis ioiade: quȩ sibi fe¬
cisset bona. Cun gͦ ⁊ achariam teneamius.
& occisionis consentiat locus: quermuis
quare barachuc dicitur filius & uon ioiade.
b̾arachia in lingua nr̃a. benedictus dñi dicit᷑:
Et sacerdotis ioide iustitia hebreo nomine
demonstratur: In euuangłio quo ntuntui
nazarei: profilio baracluie. filiuui ioude scͥp¬
tum repperunus. Simpliciores fr̃s. uiter
runas templi & altaris. siue in portarum
exitib quę syloa ducunt. rubra saxa mon¬
strantes: ⁊ achiarie sauguine uionstrant eẽ
polluta. Non condempnamus erroren:
qui de odio udeorum & sidei pietate des¬
cendit :¬

Expanded text:
on sit filius Barachiae, sed filius Joiadae sacerdotis: unde et Scriptura refert: Non fuit recordatus Joas patris ejus Joaidae, quae sibi fecisset bona . Cum ergo et Zachariam teneamus, et occisionis consentiat locus, quaerimus quare Barachiae dicitur filius, et non Joiadae. Barachia in lingua nostra benedictus Domini dicitur; et sacerdotis Joiadae justitia Hebraeo nomine demonstratur. In Evangelio quo utuntur Nazareni pro filio Barachiae filium Joiadae scriptum reperimus. Simpliciores fratres inter ruinas templi et altaris, sive in portarum exitibus, quae Siloastrantes, Zachariae sanguine putant esse polluta. Non condemnamus errorem, qui de odio Judaeorum, et fidei pietate descendit
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit:
ui grandeuo animo iam tunc subire¬
heremi uastitatem ausus est: quod
nec ip̃se quideni martimis coto orbe mira¬
uis fecisse refertur. Et quia iugum non
solum abad olescentia. sed etiam ab ipsa in¬
fantia portauit: ut ibidem hiereniias pro¬
sequitur. in illo celesti capitolio sedeb it
se constat: quod aculeos temptationis. inse¬
se tam ualidos ibidem exꝑtus est. Sicut
enuu dit bonorum petrus primo fibi os¬
tensiis ẽ. tunc dominico gregi prelatus.
sic iste princeps di. tantorum milib mona¬
chorum preferendus: oportuit ut proprio
discrimine probaret. qualit̾ subditis mise¬
reri debuisset. Quia tamen ꝓprium a pͥ¬
mum certamims impetum. fortit̾ deuicit:
tale quid deuiceps nunquam senfit.
ollandabunt.
estiua beatissimi benedicti sollẽp
get: qriȩ fidelium cordib. & af¬
fectum denotionis augere: &
spiritale gaudium afferre cor¬
suieuit. Merito si quidem. tan

Expanded text:
cognovit; qui grandaevo animo jam tunc eremi vastitatem subire ausus est. Quod nec ipse quidem Martinus, toto orbe mirabilis, fecisse refertur. Et quia jugum non solum ab adolescentia, sed etiam ab ipsa infantia portavit , ut ibidem Jeremias prosequitur, in illo coelesti capitolio singularise constat, quod aculeos tentationis in sese tam validos, ibidem expertus est. Sicut enim dux bonorum Petrus, primo sibi ostensus, est tunc Dominico gregi praelatus; sic iste princeps Dei tantorum millibus monachorum praeferendus, oportuit ut proprio discrimine probaret, qualiter subditis misereri debuisset. Quia tamen primo certaminis impetum fortiter devicit, tale quid deinceps nunquam sensit.nte Festiva beatissimi Benedicti solemnitget, quae fidelium cordibus, et affectum devotionis augere, et spiritale gaudium afferre consuevit. Merito siquidem tan
Abbreviated transcription (Latin):
contemplari. necesse habet ut i hoc
tris actus sollicitus ꝑꝑendat. Inspectis
enim pront nr̃a paruitas ẽ illuis gestis:
nel quancum nos mimo. uel quantum
ille in fublune sit. animaduertere pote¬
rumis. Hinc de quolibet penitente scͥp¬
tum ẽ. Respiciet homines idest scõs.
& dicet. Peccari. Qm̃ millorum specio¬
sitate consid̾at: quantum se deformem at¬
cendat. Quȩ utilitas autẽ de eadem con¬
fessione ꝓuemat: ibidem signatum est
cum dicit᷑. Liberemus eum de suꝑbia
& de his quȩ fecit: ut non eat inꝑdicio
t uero quia scͥptura.
iubet. scs enim dies drã ẽ. nolite con¬
tristari quod innobis uel ex nobisẽ triste
obmictamus: & quasi nobiscum sit hodie
sponsus gaudere presumamus. Mari
uero nr̃e coufessionis. uelut ante pedes
pat̾nę pictatis offerertes: nr̃m posse ieius lau¬
de & anmiratione totum subleuenius. Eius
mat: quanto hunc ardentius aniat. Quam¬

Expanded text:
contemplari, necesse habet, vt in hoc contemplari, necesse habet, vt in hoc atissimi Confessoris actus, sollicitus perpendat. Inspectis etenim, prout nostra paruitas est, illius gestis, vel quantum nos in imo, vel quantū ipse in sublime sit, animaduertere poterimus. Hinc de quolibet pœnitente scriptū est: Respiciet homines, id est, Sāctos, & dicet: Peccaui. Quoniam ad illorum speciositatem, considerat quātū se deformem attendat. Quæ vtilitas autem de eadem confessione proueniat, ibidem signatum est, cū dicitur: Liberemus eū de superbia, & de his quæ fecit, vt non eat in perditionem. At vero, quia Scriptura iubet: Sāctus enim dies Domini est, nolite contristari. Quod ex nobis, vel in nobis triste est, omittamus: & quasi nobiscum sit hodie sponsus, gaudere pręsumamus. Munus vero nostrę cōfessionis, velut ante pedes Paternæ pietatis offerentes, nostrum posse in eius laude & admiratione, totum subleuemus. Eius met, quanto hunc ardentius amat,
Abbreviated transcription (Latin):
possibilitas esset: Unde etiam consi¬
derandum est. quid nobis ado̾ dona¬
tum sit: ne forte si eius preseutiauz mi¬
mnis reuerent̾ senserimus. aut infecto
corde quod absit. inconspectu eius uacii
uenerimus: dicat ipst ꝓpsicum illud.
non est amia mea ad ppłm istum. Et
item. Prope estu ori eoꝵ. & longe are¬
nibus eorum.
ropt̃ea cum adexemplum illius e¬
uuagelici regis intrauerit. ut uideat
solempnizantes tanquam discumbentes:
nam cum spũ dĩ plenus sit. nichil ẽ mere¬
turis dei quod eum latere possit: quisq
nr̃m ꝓcuret. ne forte pat̾nos eius oculos.
cordis amictu uel corporis offendat. Nam
ut ipse dicit. omnis eraitatio genus ẽ suꝑ
rimus tamen. quia ad suꝑntim uidicẽ.
uel ad senatores ocli placandos. recogitatio seu
Narra si quid habes: ut iustificrris. Et psal¬
mnista: iniquitatem inquit mea̾ ego ag¬
nosco: & id̾o quasi securuis postulat. auer¬
te faciem tram a peccatis meis.
uisquis uͦ nr̃m uult sui meriti faciẽ

Expanded text:
possibilitas esset! Unde etiam considerandum est quid a Deo nobis donatum sit. Ne forte si ejus praesentiam minus reverenter senserimus, aut infecto corde, quod absit, in conspectu ejus vacui venerimus, dicat ipse propheticum illud: Non est anima mea ad populum istum ; et item: Prope es tu ori eorum, et longe a renibus eorum . Propterea cum ad exemplum evangelici illius regis intraverit, ut videat solemnizantes, tanquam discumbentes nam cum spiritu Dei plenus sit, nihil est in creaturis Dei quod eum latere possit, quisque nostrum procuret, ne forte paternos ejus oculos cordis amictu vel corporis offendat. Nam, ut ipse dicit: Omnis exaltatio genus est suprimus tamen, quia ad supernum judicem, vel ad senatores coeli placandos, recogitatio seu Narra si quid habes, ut justificeris Iniquitatem meam inquit, ego agnosco. Et ideo quasi securus postulat: Auerte faciem tuam a peccatis meis. Quisquis vero nostrum vult sui meriti faciem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ cupitis. ueras diuitias amate. Si culm̃
ueri honoris queritis: ad celeste regnum
tendite. Si gam dignitatuni diligitis: in
uia suꝑna angorum curia asscribi festina¬
te. Uerba dei quȩ aure ꝑcipitis: mente re¬
tinete. Cibus enim mentis: est sermo dei.
Et quasi acceptus cib stomaco languen¬
te reicitur:. quando auditus sermo inuen¬
cre meinorie non tenetur. Sed quisquis
alimenta non recinet: huius profecto uita
periculum formidate. si cibuin qͥdem
sc̃ẽ et hortationis accipitis. sed uerba uitę
id est alimenta ustitie in memoria non
tenetis. Ecce transit omne quod agitis:
& ad extremum iudicium sine ulla momĩ¬
ti interpositione. cotidie uolentes noleu¬
tes q ꝓperatis. Cur gͦ amatur. quod re¬
linqu̾itur: Cur illud negligitur. quo ꝑ¬
uenitur: Mementote quod dicitur: Si
quis habet aures audiendi: audiat. Om̃s
enim qui illi c ad erant: aures corporis
habebant. Sed quia cunctis aures haben¬
tibus. siquis habet aures audiat dicit: au¬

Expanded text:
esse cupitis, veras divitias amate. Si culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus profecto vita rtis periculum formidate, si cibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quis habet aures audiendi audiat dicit, au
Abbreviated transcription (Latin):
unt cum eo loth. Septuaginta quinq
aunorum erat abram: cum egrederet᷑
de haran. Tulitq sarrai urorem suam
& loch filium frĩs sui: unuersam q sub¬
stantiam quam possederant. & animas
quas fecerant in harau: & egressi sunt ut
irent interram chanaam.
abram megẏptum. ut peregrinaret᷑¬
ibi. preualuerat enim fames interra.
Cumq ꝓpe esset ut eͥgrederetur egẏptũ:
dixit sarrai urori suę. Noui quod pul

Expanded text:
t cum eo Loth septuaginta quinque annorum erat Abram cum egrederetur de Haran tulitque Sarai uxorem suam et Loth filium fratris sui universamque substantiam quam possederant et animas quas fecerant in Haran et egressi sunt ut irent in terram Chanaan Abram ibi praevaluerat enim fames in terra cumque prope esset ut ingrederetur Aegyptum dixit Sarai uxori suae novi quod pul
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ inuꝵ chaldeoꝵ. Durerunt autẽ abram
& nachor urores. Nomen uroris abram.
sarrai. & nomen uroris nachor uielcha filia
aran. patris melche. & patris iesche. Erat
autem sarrai sterilis:. nec habebat liberos.
Tulit itaq thare abram filium suum &
loth. filium aran. filium filui sui. & sarrai
nurum suam uxorem abram filu sui: & e¬
durit eos de ur chaldeoꝵ ut iret inter¬
raui chanaam. Lleneruntqr usq haran:
& habitauerunt ibi. Et facti sunt dies
thare ducentorum quinq annorum: &
mortuus est in haran.
irit autem dñs ad abram. Egredere
de terra tua. & de cognatione tua. &
de domo patris tui: & ueni interram qm
monstrabo tibi. faciamq te ingentem
inagnam: & benedicam tun. & magni¬
ficabo nomen tuum: erisq benedictus.
Beueticam benedicentib tibi: & maledicã
maledicentib tibi: atq inte benedicen¬
tur uniuerse cognationes terre. Egressꝰ

Expanded text:
. Duxerunt autem Abram et Nahor uxores: nomen uxoris Abram, Sarai, et nomen uxoris Nahor, Melcha, filia Aran, patris Melchae et patris Ieschae. Erat autem Sarai sterilis, nec habebat libTulit itaque Thare Abram filium suum, et Loth filium Aram, filium filii sui, et Sarai nurum suam, uxorem Abram filii sui, et eduxit eos de Ur Chaldaeorum, ut irent in terram Chanaan: veneruntque usque Aram, et habitaverunt ibi. Et facti sunt omnesThare ducentorum quinque annorum et mortuus est in Haran dixit autem Dominus ad Abram egredere de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui in temonstrabo tibi: faciamque te in gentem magnam, et benedicam tibi, et magnificabo nomen tuum, erisque benedictus. Benedicam benedicentibus tibi, et maledicam maledicentibus tibi; et in te benedicent