comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
actionis culpȩ. Alios in captiuitatem
duci. alios detruncari. alios int̾fici
tuidemus. Quid ÷ gͦ quod in hac uita
libeat fr̃s mei. Si i talem mundũ adhuc
diligimus. ñ iã gauctia s uulnera ama
conspioitis. Inmensis dolorib multipli¬
cit᷑ attrita. desolatione ciuium. impͣs¬
sione hostiũ. frequentia rimaru̾. ita ut
in ea cõpletum. eẽ. iudeamus. qd̃ ꝯtra
⁊ mitte ia eam aqu̾a. ⁊ congere frusta
eius in ea. Et post paulo. Efferbuit
coctio eius. ⁊ discocta sunt ossa illius

Expanded text:
actionis culpae. Alios in captivitatem actionis culpae. Alios in captivitatem duci, alios detruncari, alios interfici videmus. Quid est ergo quod in hac vita libeat, fratres mei? Si et talem adhuc mundum diligimus, non jam gaudia, sed vulnera amamconspicimus. Immensis doloribus multipliciter attrita, desolatione civium, impressione hostium, frequentia ruinarum; ita ut in ea completum esse videamus quod contra et mitte in ea aquam, et congere frusta ejus in ea . Et paulo post: Efferbuit coctio ejus, et di
Abbreviated transcription (Latin):
num. Os habent i non loquentur:
oculos habent n non uidebunt.
Aures habent ⁊ non audient. nareᷤ
habent ⁊ non odorabunt. Manus
habent ⁊ nͣ palpabunt. pedes habent
⁊ nͣ ambulabunt. Qui itaq hȩo
om̃ipotenti dño psallendo dicimus.
ipsum erroris nr̃i frenũ qd̃ ad lau¬
dem cłiꝰ ora nr̃a ligauerat. uero dño
canticũ fecimus. Bene au dr. sic̃¬
uer scĩficatȩ sollempnitatis. Quia dũ
confessionẽ laudis do reddimꝰ. in soifi¬
cata sollempnitate gaudemus. Respõ
prauoꝵ oꝑum tenebras declinemus.
Quid ÷ ĩa rogo. qd̃ in hoo mundo libe¬
at. tibiq lucꝰtus aspicimus. undiq
gemitus audimus. destructe urbes.
euersa sunt castra. despoliati agri.
in solitudine̾ t̾ra redacta est. Nullꝰ
in urbib remansit. Et tam̃ ipse
parue generis humani relique adhue
eotidie ⁊ sine cessatione feriunt᷑ : o
finem non habent flagella cȩlestis iusti¬
ciȩ. quia nec int̾ flagella correctȩ st̃

Expanded text:
num: os habent, et non loquentur; num: os habent, et non loquentur; oculos habent, et nonet non audient; nares habent, et non odorabunt; manus habent, et non palpabunt; pedes habent, et non ambulabunt . Qui itaque haec omnipotenti Domino psallendo dicimus, ipsum erroris nostri frenum, quod a laude Dei ora nostra ligaverat, vero Domino canticum fecimus. Bene autem dicsanctificatae solemnitatis , quia dum confessionis laudem Deo reddimus, in sanctificata solemnitate gaudemus. Respondpravorum operum tenebras declinemus. 22. Quid est jam, rogo, quod in hoc mundo libeat? Ubique luctus aspicimus, undique gemitus audimus. Destructae urbes, eversa sunt castra, depopulati agri, in solitudinem terra redacta est. Nullus habitator remansit; et tamen ipsae parvae generis humani reliquiae adhuc quotidie et sine cessatione feriuntur. Et finem non habent flagella coelestis justitiae, quia nec inter flagella correctae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cdtuinã miscdiam intelligit. qͥ suȩ
miserie memor non est. Unde ꝙ
tuas dñe. qui saluos facis sperante
in te. Tunc enim nob̾ cdiꝰ miscdiȩ
mirx fiunt. cum nobis ad memo¬
riã miseriȩ nr̃t reuocant᷑. Quia
recolentes qui funus. intelligimꝰ
cuI debennis qd sumus. Cantemꝰ
itaq eum gaudio creatori ntr̃o. qr
de seruitio creature colla mentis
excussimus. Gaudeamus in nobis
impletum. e̾ẽ. quod ꝑ ysaĩa dictũ
est. Et frenũ erroris qđ erat in
marillis popłoꝵ. canticũ erit uobis.
sicut uar scĩficate sollempnitatis.
Frenũ quippe erroris maxillas popłoꝵ
constrinxerat. quando idoloꝵ errore
obligata gentilitas. do̾ uero confessio¬
nis laudem dare nesciebat.S hoc
ipsum erroris frentm ĩa nobis in
cantieu uersum est. cuͣ gaudendo
psallimus atq cantamus : om̃s dii
gentium demonia. dñs auͣ cęlos fec̾.
Et rursum. Simulachra gentium
argentũ ⁊ aurũ : oꝑa manuu̾ homi¬

Expanded text:
divinam misericordiam intelligit qui suae divinam misericordiam intelligit qui suae miseriae memor non est. Unde ettuas, Domine, qui salvos facis sperantes in te . Tunc enim nobis Dei misericordiae mirae fiunt, cum nobis ad memoriam miseriae nostrae revocantur, quia, recolentes quid fuimus, intelligimus cui debemus quod sumus. Cantemus itaque cum gaudio Creatori nostro, quia de servitio creaturae colla mentis excussimus. Gaudeamus in nobis impletum esse quod 1374 per Isaiam dictum est: Et frenum erroris quod erat in maxillis populorum, canticum erit vobis, sicut vox sanctificatae solemnitatis . Frenum quippe erroris maxillas populorum constrinxerat, quando idolorum errore obligata gentilitas Deo vero confessionis laudem dare nesciebat. Sed hoc ipsum erroris frenum jam nobis in canticum versum est, cum gaudendo psallimus atque cantamus: Omnes dii gentium daemonia, Dominus autem coelos fecit . Et rursum: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum homi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpb̃am ctr. uobis anͣi giti timetis am̃t.
orief᷑ sol iusticiȩ. ꝑ a quilonẽ uͦ genti¬
litas designatur. quȩ diu in ꝑfidie suȩ
frigore torpuit. & in euiꝰ cortle ille
regnauit. qui attestante ꝓpħa apud
semet ipsum cliait. Ponã sedem meaͬ
ad aquilonẽ. Quia itaq incarnatus
omips dtis. alios ꝑfectos eor iudea.
alios ꝑfectos ex gentilitate. intra
scãm ȩccłiam fecit.c. eubitos non
solum ad oriente mensus ÷. s ce ad
aquilonẽ. S quia sub aquilonis no¬
mine de gentilitate sermo se intulit.
considerare libet. quanta nẽ suꝑ nos
effusa sunt uiscera creatoris nr̃i.
Oms enim nos ea gentilitate uẽnimꝰ.
Antiqui parentes nr̃i lignis ⁊ lapi¬
dib seruiebant. ⁊ derelinquentes
ctm a quo facti funt. do̾s uenerati
sunt quos fecerunt. Nos anͣt ꝑ oͣipo¬
tentis cł̾i̾ grãm ad luce̾ de tenebris
deducti fumus. Recolamus gͦ de qͥb
tenebris uenimus. ut de luce qua
accepimus gr̃as agamus. Neq enĩ

Expanded text:
i timetis Dominum orietur sol justitiae . » Per aquilonem vero gentilitas figuratur quae diu in perfidiae suae frigore torpuit, et in cujus corde ille regnavit qui attestante propheta apud semetipsum dixit: « Ponam sedem meam ad aquilonem. » Quia itaque incarnatus omnipotens Dominus alios perfectos ex Judaea, alios perfectos ex gentilitate intra sanctam Ecclesiam fecit, centum cubitos non solum orientem mensus est, sed etiam ad Aquilonem. 21. Sed quia sub Aquilonis nomine de gentilitate sermo se intulit, considerare libet quantum super nos effusa sunt viscera Creatoris nostri. Omnes enim nos ex gentilitate venimus. Antiqui parentes nostri lignis et lapidibus servierunt, et, derelinquentes Deum a quo facti sunt, deos venerati sunt quos fecerunt. Nos autem per omnipotentis Dei gratiam ad lucem de tenebris educti sumus. Recolamus ergo de quibus tenebis venimus, ut de luce quam accepimus gratias agamus. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
initiũ inuenit. Prius enĩ appetitũ e¬
uellere a mente debuit. & postea quiȩ
iure possectit largiri. Unoe scriptũ ÷.
Declma a malo ⁊ fac bonũ. Quio enĩ
potest. eẽ. boni quod facit. qui nec dũ
a malo declinauit: Et sunt qtadan
qui sictit dictam est. ab alimentis
abstinent. carnẽ eruoiant: s tam̃
si pulsati faerint cognoscuntur. qura
ad mundi głam anbelant. Isti frbatĩ
atrii interioris ostenctunt. s ꝑ .o. cabi¬
tos non mensttrantur. Hii gͦ ĩ nume¬
ro ꝑfectionis sunt. de quib ꝑ paulũ
dr̃. qtua carne̾ stiam crticifixerunt
oum uitiis & concupiscentiis. Et no¬
tandũ quod. non dr̾ quod intrinsecus.
sed extrinsecus esta menfurant᷑. quia
uidelicet redemptor nrͣ. euͣ ꝑ nos facta
homitiu᷑. uel approbat. uel udioat. ñ
intrinsecus. s eatrinsecus metit᷑. Unde
⁊ ꝑ ęuuangeliũ cdicit. Ex fructib eoꝵ
cognoscetis eos. Quia entm ꝑ hoc qd̃ in¬

Expanded text:
initium invenit. Prius enim appetitum einitium invenit. Prius enim appetitum evellere a mente debuit, et postea quae jure possidet largiri. Unde scriptum est: Declina a malo et fac bonam . 1373 Quid enim potest esse boni quod facit, qui necdum a malo declinavit? Et sunt quidam qui, sicut dictum est, ab alimentis abstinent, carnem cruciant, sed tamen si pulsati fuerint, cognoscuntur quia ad mundi gloriam anhelent. Isti frontem atrii interioris ostendunt, sed per centum cubitos non mensurantur. 19. Hi ergo in numero perfectionis sunt, de quibus per Paulum dicitur: Qui carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis . Et notandum quia non dicitur quod intrinsecus, sed extrinsecus ista mensurantur, quia videlicet Redemptor noster cum per nos facta hominum vel approbat, vel judicat, non intrinsecus, sed extrinsecus metitur. Unde et per Evangelium dicit: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Qui enim per hoc quod vi
Abbreviated transcription (Latin):
ficle positi magna oꝑari. s in centum
eubitis mensurant᷑. quia ꝑ ipsa q̃ faciunꝰ.
terrenam głam querunt. Et quidam
uident᷑ ꝑ abstinentiam cruciari. ge¬
mitib insistere. s eoꝵ mensura ad .c.
cubitos minime ducit᷑. quia de his
quę agunt. ab humano iucticio fatio¬
res requirunt. Quis gͦ est qui ꝑ .c.
cubitos mensuratur. nͥ is cutus bona
oꝑatio recta intentione utit᷑. ut in eo
quod agit. non ad terrena lucra ap¬
petenda. aut ad laudes transitorias
reflectitur. Fece enim miscłiam ꝓpoi¬
mis exhibere. possessa largiri. eta cȩ¬
leritate incligenti tribuere. latitudo
in facię porte inferioris ÷. S si tua
clans. aliena non appetas. si t̾renam
gła̾m de ipso bono oꝑe non equiras.
recte in centenartum numerũ. id est
in ꝑfectionẽ mensitraris. Nam qͥ uide¬
tur dare misericordit̾ ꝓpria. ⁊ rapit
forsitan aliena. iste adhuc quȩ sit uia
ꝑfectionis ignorat. Nec cognouit unde
ad ꝑfectionẽ tendit᷑. quia nec ipst̃ eiꝰ

Expanded text:
n centum cubitis non mensurantur, quia per ipsa quae faciunt terrenam gloriam quaerunt. Et quidam videntur per abstinentiam cruciari, gemitibus insistere; sed eorum mensura ad centum cubitos minime ducitur, quia in his quae agunt ab humano judicio favores requirunt. Quis ergo est qui per centum cubitos mensuratur, nisi is cujus bona operatio recta intentione utitur, ut in eo quod agit non ad terrena lucra appetenda aut ad laudes transitorias reflectatur? 18. Ecce enim misericordiam proximis exhibere, possessa largiri, cum celeritate indigenti tribuere, latitudo in facie portae inferioris est. Sed si tua dans aliena non appetas, si terrenam gloriam de ipso bono opere non requiras, recte in centenario numero, id est in perfectione mensuraris. Nam qui videtur dare misericorditer propria, et rapit forsitan violenter aliena, iste adhuc quae sit via perfetionis ignorat, nec cognovit unde ad perfectionem tenditur, quia nec ipsum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
aut matreꝰ: aut urorem. auit filios atit
agros ꝓpt nomen meu̾. centuplum
accipiet: ⁊ uita ętͣnam possidebit.
Neq etenim scoᷤ quisq ideo t̃rena de¬
serit. ut hȩc possitere in hoc mundo
multiplieius possit. quua quisqͥs t̾reno
stacdio t̾ram relinquit. tͣrã ñ relinqͥt
s appetit. Nec qui unam urorͣm
cdeserit. centũ recepturus est. s ꝑ¬
quisquis ꝓ dĩ nomine temporalia. atq
terrena contempnit. & hic ꝑfectionẽ
itaq recipit quȩ dedit. qui ꝑfecꝰttonis
sp̃ͣm accipiens. terrenis non indiget.
&̃ si hȩc non habet. Ille eni pauꝑ est.
qui eget eo quod non habet. Nam qͥ ⁊
nõ habens. habere non appetit. diues ÷
Pauꝑtas quippe iopia mentis est. non
in quantitate possessionis. Nã eui ouͣ
pauꝑtate bene conuenit. nͥ est pauꝑ.
Monsus ÷ gͦ uir latitudine̾ a faciȩ por¬
te inferioris usq ad frontẽ atrii interi¬
oris extrinsecus .c. cubitos. quia re¬

Expanded text:
aut matrem, aut uaut matrem, aut uagros propter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . Nequaquam sanctus quisque ideo terrena deserit ut haec possidere in hoc mundo multiplicius possit, quia quisquis terreno studio terram relinquit, terram non relinquit, sed appetit; nec qui unam uxorem deserit, centum recepturus est. Sed qquisquis pro Dei nomine temporalia atque terrena contemnit, et hic perfectionem itaque recipit quod dedit, qui perfectionis spiritum accipiens, terrenis non indiget, etiamsi haec non habet. Ille enim pauper est, qui eget eo quod non habet. Nam qui et non habens habere non appetit, dives est. Paupertas quippe in inopia mentis est, non in quantitate possessionis. Nam cui cum paupertate bene convenit, non est pauper. Mensus est ergo vir latitudinem a facie portae inferioris, usque ad frontem atrii interioris extrinsecus, centum cubitos, quia Re
Abbreviated transcription (Latin):
pati possumus. accepta bona ment᷑e non
pͣmit. Et si cum mala habemus. bonoꝵ
reminiscimur: quȩ aut iã accepimtis
aut adhuc nos posse acciꝑe speramꝰ. malo
pondus animu̾̃ in desꝑationẽ non depͥmit.
quia hunc ad spem memoria bonoꝵ leuat.
nec ꝓsperitas cleuet. nec actu̾sitas fran¬
gat. habere nos ante om̃ipotentis di ocls
palmas hĩe inde monstramus.

Expanded text:
pati possumus, accepta bona mentem non pati possumus, accepta bona mentem non ae malorum premit. Et si cum mala habemus bonorum reminiscimur quae aut jam accepimus, aut adhuc nos posse accipere speramus, malorum pondus animum in desperationem non deprimit, quia hunc ad spem memoria bonorum levatnec prosperitas elevet, nec adversitas frangat, habere nos ante omnipotentis Dei oculos palmas hinc et inde monstramus.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. & etiam suoꝵ malitia ȩquanimit᷑
ꝑtulerit. dicit. Si non chrerunt utri
tabernaculi mei. quis det de carnib eiꝰ.
ut saturemur. Quid ⁊÷ gͦ quod uir sẽs tot
suas uirtutes int̾ flagella enumerat:
Quid ÷ qd̾ ore suo oꝑa quę fecerat laudt.
nͥ quia int̾ uulnera ⁊ uerbera quȩ hure
ad desperationẽ trahere poterant. enuie¬
format: Et qui in ꝓsperitate humilis
fuit. retiocatis bonis suis ad memoriam.
infractus in aduersitate ꝑmansit. Cuius
enim animu int̾ tot flagella illa t̾iba id
desperationẽ tion impellerent. nͥ sibi ad¬
memoriam bona quȩ egerat reuocasset:
Uidit gͥ sc̃s uir mentẽ suam aticditis tot
malis ad desperationẽ concuti. eã itrabi¬
litͣ stuctuit in spe certa. ex bonis fuis acti
soliclare. Sit implet᷑ quod seriptũ est.
In chiȩ fͣnaloꝵ. ne inmemor sis maloꝵ.
⁊ in ctie maloꝵ ne inmemor sis bonoꝵ
Si enĩ eum bona habemus maloꝵ reminis¬
cimur. quȩ aut passi sumus. atit adhue

Expanded text:
erit, et etiam suorum malitiam aequanimiter pertulerit, dicit: Si non dixerunt viri tabernaculi mei: Quis det de carnibus ejus, ut saturemur . Quid est ergo quod vir sanctus tot suas virtutes inter flagella enumerat? Quid est quod ore suo opera quae fecerat, laudat, nisi quia inter vulnera et verba quae hunc ad desperationem trahere poteformat? Et qui in prosperitate humilis fuit, revocatis bonis suis ad memoriam, infractus in adversitate permansit. Cujus enim animum inter tot flagella illa verba ad desperationem non impellerent, nmemoriam bona quae fecerat revocasset? Vidit igitur sanctus vir mentem suam auditis tot malis ad desperationem concuti, et mirabiliter studuit in spe certa ex bonis suis actibus solidari. Sic impletur quod scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . Si enim cum bona habemus malorum reminiscimur quae aut jam passi sumus, aut adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ris. & palmȩ celatȩ in fronte eiꝰ. hiic &
nde. & in octo gradib ascensus eius.
Ea quoq quę de porta australi. ⁊ orien¬
tali dicta st̃. in eisclem u̾bis &̃ de porta
quiȩ ad aquilone respicit replicant᷑. Nã

Expanded text:
e in fronte ejus hinc et inde, et in octo gradus ascensus ejus. Ea quoque quae de Australi porta et Orientali dicta sunt, in eisdem verbis etiam de porta quae ad Aquilonem respicit replicantur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
quisqͥs chiligit mundũ : non ÷ caritas patͥs
in eo. Nemo eni potest duob dominis ser¬
uire. quia non ualet simtil. transitoria ⁊ etͣ¬
na cdiligere. Si enĩ et̾nitatẽ ctiligimus. cuncꝰ¬

Expanded text:
quis diligit mundum, non est charitas Patris quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nemo enim potest duobus dominis servire , » quia non valet simul transitoria et aeterna amare. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
ct̃ incligentib partiamur. & ment̾e̾ habun¬
dantia non eleuet. ne fortasse gaudeat.
quia hoc ad est sibi quod deest alteri. ⁊
non ia cõmuni bono s ꝓprio letet᷑. Apͥ¬
uato gauctio ueritas ad cõmune dicipłos
reuocat. cũ eos de p̾dicatione redeunte ᷤ
& de subiectione demonã letantes. ad mons
dicens. Nolite gaudere suꝑ hoo. s potius
gaudete ⁊ exrultate. quia nomina ur̃a scrip¬
ta sunt in cȩlo. Non em̃ om̃s eleoti demo¬
nia eiciunt. s tamen electoꝵ om̃iũ nomi
na cȩlo tenent᷑ ascripta. Ammonent᷑ gͥ dis¬
eipuli pͥuatã leticiã deponere. cõnuni au̾
& ꝑpetua felicitate gaudere. Quisquis itaq
in eo gauelet quod altͣ non habet. ex ipsa
stia habundantia deterior fictus. gandiũ
pͥuatũ habet. Contra huiꝰ nos appetitum
habundantiȩ. ioħes ammonet dicens. Nolite
diligere mundũ. neq ea quȩ in mundo st̃.
Qui mar ratione̾ fubdidit. quare. Quia

Expanded text:
cum indigentibus partiamur. Et mentem abuncum indigentibus partiamur. Et mentem abundantia non elevet, ne fortasse gaudeat quia hoc adest sibi quod deest alteri, et non jam communi bono, sed proprio laetetur. A privato gaudio Veritas ad commune discipulos revocat, cum eos de praedicatione redeuntes, et de subjectione daemonum laetantes admonet, dicens: Nolite gaudere super hoc, sed potius gaudete et exsultate, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Non enim omnes electi daemonia ejiciunt, sed tamenentur ascripta. Admonentur ergo discipuli privatam laetitiam deponere: communi autem et perpetua felicitate gaudere. Quisquis itaque in eo, quod alter non habet, gaudet, ex ipsa sua abundantia deterior factus gaudium privatum habet. Contra hujus nos appetitum abundantiae Joannes admonet, dicens: « Nolite diligere mundum, nec ea quae in mundo sunt ; » qui mox rationem subdidit quare: « si
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾a necessitas petit. scit sitiari. Qui ali¬
mͣtoꝵ mopiam sine murmuratione to¬
lerat. nec ꝓ necessitate uictus. agit aliqͥd
unde antina peceati laqueũ incurrat:
srit esurtre. Quͣe gͦ neo in habundantia
suꝑbia eleuat. nec in necessitate enpiditaᷤᷤ
irritat. nouit habuindare. nouit penu¬
riam pati. Qui cũ statim fabderet omĩa
possum. ne elationis. ẽẽ. u̾ba crederemꝰ
altn ramus ꝓdut. s quia in radice se
tenuit. in titriditate ꝑmansit. In altũ
uͦ surgens aresceret. si se a ractice dinsis¬
set. Sibi enim nichil tͥbuit. qui om̃ia se
posse. ñ in se: s in eo qui se confortat
fatet᷑. Hinc ⁊ inde p̾dicator egreguis
nec anopia in auaritiam ꝑtrahit. Disca
ex pietate sua factus ÷ conditor nrͣ. nos¬
quoq ad optiuos filios ad hereditatem
regni celestis nutrit. ⁊ non solu̾ donis
reficit. s ꝙͣ flagellis erudit. Discamus gͥ
habundare. tit cuncta quȩ ab eo acctpimꝰ.

Expanded text:
quam necessitas petit. Scit satiari, qui aliquam necessitas petit. Scit satiari, qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitate victus agit aliquid, unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo, nec in abundantia superbia elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Qui cum statim subderet « omnia possum, » ne elationis esse verba crederemusaltum ramus prodit: sed quia in radice se tenuit, in viriditate permansit. In altum enim surgens aresceret, si se a radice divisisset. Sibi enim nil tribuit, qui omnia se posse non in se, sed in eo qui se confortat, fatetur. Hinc et inde ergo praedicator egregius nec inopia ad avaritiam pertrahit. Discamex pietate sua factus est conditor noster, nosque adoptivos filios ad haereditatem regni 1387 coelestis nutrit. Et non solum donis reficit, sed etiam flagellis erudit. Discamus igitur abundare, ut cuncta quae ab eo accepimus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ habundare. Ubiq ⁊ in om̃ib institutꝰ
sum. ⁊ satiari ⁊ efurire. ⁊ habundare ⁊ pȩ¬
nuriam pati: om̃ia possum in eo qͥ me
confortat. Nũqͥd na fr̃s aro ÷ aliqua.
humiliari. ⁊ habundare. satiari. ⁊ esurire.
habundare. ⁊ penuriã pati. ut ꝓ magno
se sctre ista tantꝰ pͣdicator insinuet:
Ars om̃ino. ⁊ mira disciplinȩ scientia.
quȩ toto nob̾ cordis ÷ annisu discenda. Qũe
eni penuria sua non frangit. a grͣarum
actione non retrahit. in reru tẽporaliũ
desideria non accendit : stit humiliari.
Hoc eni loco apł humiliari dicit. penu¬
riã ꝑpeti. Nam statm e contrario subunx̾.
Scio ⁊ habundare. Qui enĩ acceptis reb
s ertollit᷑. qui eas ad usũ uane głę non
inttetrdet. qiti solus ñ possidet quod accepit.
s hõo eũ incłigentib misericordit᷑ dutdit.
soit habundare. Qui acceptis alimentis.
ñ ad ingurgitationẽ uentris utit᷑. s ad
reparationẽ uirtutis. nec plus carni tͥbuit

Expanded text:
omnibus institutus sum, et satiari et esurire et abundare, et penuriam pati: « Omnia possum in eo qui me confortat . » Nunquidnam ars est aliqua humiliari et abundare, satiari et esurire, abundare et penuriam pati, ut pro magno se scire ista tantus praedicator insinuet? ars omnino et mira disciplinae scientia, quae toto nobis cordis est adnisu discenda. Quem enim penuria sua non frangit, a gratiarum actione non retrahit: in rerum temporalium desiderium non accendit. Scit humiliari: hoc enim loco Apostolus humiliari, dicit penuriam perpeti. Nam statim e contrario subjunxit: « Scio et abundare. » Qui enim acceptis rebus non extollitur, qui eas ad usum vanae gloriae non intorquet, qui solus non possidet quod accepit, sed hoc cum indigentibus misericorditer dividit, scit abundare, qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit,
Abbreviated transcription (Latin):
loquenda sunt: lectione ma¬
gis incligent qu̾a expositione.
Ea eni m tͥb portis interiorib replicã¬
t̃. quȩ sedõ iã uel tertio de earteriorib
dicta sunt. patica in earu̾ descriptioe
ꝑmutant᷑. Vnde necesse est. ea nos quȩ ia
dicta sunt legendo transcurrere. ut quę
nec dã dicta sunt. licentius possimus eno¬

Expanded text:
loquenda sunt lectione magis indigent quam expositione. Ea enim in tribus portis interioribus replicantur quae secundo jam, vel tertio de exterioribus dicta sunt. Pauca vero in earum descriptione permutantur. Unde necesse est ea nos quae jam dicta sunt legendo transcurrere, ut ea quae necdum dicta sunt licentius possimus eno
Abbreviated transcription (Latin):
inde gͦ gestabat palmã. quia i in adu̾sitate
fortis. ⁊ in ꝓsperitate humilis ꝑmanebat.
Quisquis enĩ de ꝓsperis eaxtollit᷑. habere
in parte deatera palmã nescit. Quisqͥs
in adu̾sitatib frangit᷑. portare palmã a sinis¬
tro latere ignorat. Ut gͦ hinc ⁊ inde
palma gestetur in fronte. adeẽ. semꝑ
nr̃is m̃tib debet ⁊ in adu̾sis ficlutta. ⁊ in
prosperis timor. ne aut adu̾sa in. desꝑatio
tĩe ꝑtrahant. aut ꝓsꝑa animũ in sui fidu¬

Expanded text:
hinc ergo gestabat palmam, quia et in adversitate hinc ergo gestabat palmam, quia et in adversitate fortis, et in prosperitate humilis permanebat. Quisquis enim de prosperis extollitur, habere in parte dextera palmam nescit: quisquis in adversitate frangitur, portare palmam a sinistro latere ignorat. Ut ergo hinc et inde palma gestetur in fronte, adesse semper nostris mentibus debet et in adversis fiducia, et in pnem pertrahant, aut prospera animum in sui fidu
Abbreviated transcription (Latin):
centia carnis est. ⁊ ꝯeupiscentia oculoꝵ.
⁊ suꝑbia uitȩ. Idõ enĩ habere aliqͥd hominxᷤᷤ.
& ultra ꝗͣ necesse est concupiscunt. ut
habendo suꝑbiant. & quia hoc alitis non ht̃.
se in cogitationib ecrctollunt. Quisqͥs itaq¬
calis ÷ adhuc. ad portandã habundantiã
doctus non est. Sepe ati quod auaritia
ex appetitu suggerit. necessitatẽ putat. ⁊
eu minora sufficiant. dolet maiora deesse.
Atq incautus animus. qͣndã quasi necessi¬
tatẽ patit᷑. ꝙͣ parit: & cũ ninia st̃ qus
desiderat. stiã sibi aliquo mͦ ataritiã eaca¬

Expanded text:
carnis est, et concupiscentia oculorum, et superbia vitae. Ideo enim habere aliquid homines, et ultra quam necesse est concupiscunt, ut habendo superbiant: et quia hoc alius non habet, se in cogitationibus extollant. Distalis est, adhuc ad portandam abundantiam doctus non est. Saepe vero quod avaritia ex appetitu suggerit, necessitatem putat: et cum minora sufficiant, dolet majora deesse; atque incautus animus quamdam quasi necessitatem patitur quam parit. Et cum nimia sunt quae desiderat, suam aliquo m
Abbreviated transcription (Latin):
p̃clicatorib dr̃. Uicdleant oꝑa ur̃a bona. &
glorificent patre ur̃m qͥ ĩ celis est. Qui gͥ in
uita sua imp̃ssa. eẽ. scã oꝑa demonstrant. pal¬
mas in fronte celatas habent. quta quanta
ꝑ orientis. spem ꝑ aquilonis. caritate uͦ ꝑ
australem portam diximus designari. notã¬
dũ nobris ÷: quia in orientis porta pictura
palmart. in aguilone uͦ ⁊ mericte celatura
.eẽ. ꝑbibet᷑. quia contingit sepe. ut hu qui ad¬
huc inchoantes sitat. neccdum se in oꝑib soli

Expanded text:
ra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . » Qui igitur in vita sua impressa esse sancta opera demonstrant, palmas in fronte caelatas habent, quia quanto per orientis, spem per aquilonis, charitatem vero per australem portam diximus designari. Notandum nobis est, quia in orientis porta pictura palmarum, in aquilone vero et meridie caelatura esse perhibetur, quia contingit saepe, ut hi, qui adhuc inch
Abbreviated transcription (Latin):
s fide uenit ad oꝑa. Nam ei ꝑ ang̃m
dr̾. Orationes tuę ⁊ ȩlemosine tuȩ as¬
cencderunt in conspectu ctñi. Si enĩ
dõ uero ⁊ ante baptismũ nͣ crectiderat.
que orabat. Uel quomodo hrino om̃i¬
potens ds exauctierat. si non ab ipsa:
se in bonis ꝑfici petebat᷑. Sciebat ensm̃
creatorem om̃iũ dm̃. eẽ. s quia ent̃.
omĩps filius in carnatus esset ignor̃¬
bat. Neq enim poterat bona agere. nͥ
ante crectidisset. Seriptũ namq est.
gͦ habuit. cuius orationes ⁊ elemosi¬
nȩ placere doꝰ potuerunt. Bona au
baprismatis ꝑueniret. ꝑ fidem gͦ ue¬

Expanded text:
sed fidesed fidee ascenderunt in conspectu Dei . » Si enim verum Deum ante baptismum non crediderat, quem orabat? Vel quomodo hunc omnipotens Deus exaudierat, si non ab ipso se in bonis profici petebat? Sciebat igitur Creatorem omnium Deum; sed quia ejus omnipotens Filius incarnatus esset ignorabat. Neque enim poterat bona agere, nisi ante credidisset. Scriptum namque est: « m habuit, cujus orationes et eleemosynae placere potuerunt. Bona autbaptismatis perveniret. Per fidem ergo ve
Abbreviated transcription (Latin):
intellectũ ad maturitatẽ saprentiȩ ꝑtie¬
erat ante eam. quia nͥ qtuis pͥus humi¬
litatẽ habuerit. ad hos gradiis do¬
noꝵ sp̾ualiũ non ascendet. siẽ scriptũ
est. Suꝑ qu̾e requiescet sp̃s mõ. nͥ suꝑ
mones meos:  De quo ꝑ psalmistã dr̃.
Ascensus in corde etus disposiat. ĩ ual¬
le lacrimarum. Conuallis quippe hu¬
milis locus est. ⁊ peccator quisq du̾
se in lacrimis humilit᷑ affligit. ĩ corde
Iꝑ ascensum uirtutum ꝓficit. Qui rur¬
sum ait. Emittit fontes in conuallib
lib p̃stat. Potest quoq ꝑ uestibulum
fides intelligi. Ipsi quippe est ante
gradus ⁊ portam: quia prius ad fide̾
uenimus. ⁊ postmodũ ꝑ spualiũ do-¬
noꝵ gradus celestis uitȩ aditum in¬
tramus. Non enim uirtutib uenit᷑
ad fidem. s ꝑ fidem ꝑtingit᷑ ad uir¬
tutes. Cornelius enim centurio euꝰ
ȩlemosine ante baptismũ. angło teste
laudatę sunt. non oꝑib uenit ad fide̾.

Expanded text:
intellectum ad maturitatem sapientiae perveintellectum ad maturitatem sapientiae perveuia vestibulum erat ante eam, quia nisi quis prius humilitatem habuerit, ad hos gradus donorum spiritalium non ascendit, sicut scriptum est: Super quem requiescet spiritus meus, mones meos . De quo per Psalmistam dicitur: Ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum . Convallis quippe humilis locus est, et peccator quisque dum se in lacrymis humiliter affligit in corde, per ascensum virtutum proficit. Qui rursus ait: Emittit fontes in convallibus libus praestat. 9. Potest quoque per vestibulum fides intelligi. Ipsa quippe est ante gradus et portam, quia venimus, et postmodum per spiritalium donorum gradus coelestis vitae aditum intramus. Non enim virtutibus venitur ad fidem, sed per fidem pertingitur ad virtutes. Cornelius enim Centurio cujus eleemosynae ante baptismum, Angelo teste, laudatae sunt, non operibus venit ad fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
agere ꝑ mentis fortitudinẽ possit. ne
tunore trepidet. ⁊ pauore collapsa.
non ualeat bona defendere q̃ sentit.
S sepe fortitado si imꝓuida fuerit. &
minus contra uitia cireu̾specta. ipsa siu
p̃sumptione inca sum ruit. Ascendat
gͦ ad consiliũ. ut p̃uidendo p̾miniat
om̃e quod agere fortit̾ potest S esse
consiliũ non potest si intellectus de est:
quia qui non tntelligit malũ qd agentẽ
grauat. quomͦ potest bonum solidare.
qd̃ adiuuat: Itaq a consilio ascen¬
damus ad intellectum. S quid: si in¬
tellectus magno quidẽ acumine ui¬
gilet. ⁊ moderari se nesciat. ꝑ ma¬
turitatẽ.Ab intellectu gͣ ascendat᷑ ad
sapientiam. ut hoc quod acute intel¬
lectus inuenit. sapientia mature dis¬
ponat. Quia gͥ ꝑ trmore̾ surgimus ad
pietat̾e. ꝑ pietatẽ ad scientiam ducim᷑.
ꝑ scientiam ad fortitudine̾ roboram᷑.
ꝑ fortitudinẽ ad consiliũ tendimꝰ. ꝑ
consilium in intellectum ꝓficrmus. ꝑ

Expanded text:
agere per mentis fortitudinem possit, ne agere per mentis fortitudinem possit, ne timore trepidet, et, pavore collapsa, non valeat bona defendere quae sentit. Sed saepe fortitudo si improvida fuerit, et minus contra vitia circumspecta, ipsa sui praesumptione in casum ruit. Ascendat ergo ad consilium, ut praevidendo praemuniat omne quod agere fortiter potest. Sed esse consilium non potest, si intellectus deest, quia qui non intelligit malum quod agentem gravat, quomodo potest bonum solidare quod adjuvat? Itaque à consilio ascendamus ad intellectum. Sed quid si intellectus magno quidem acumine vigilet, et moderari se nesciat per maturitatem? Ab intellectu ergo ascendatur ad sapientiam, ut hoc quod acute intellectus invenit, sapientia mature disponat. Quia igitur per timorem surgimus ad pietatem, per pietatem ad scientiam ducimur, per scientiam ad fortitudinem roboramur, per fortitudinem ad consilium tendimus, per consilium in intellectum proficimus, per
Abbreviated transcription (Latin):
censionis gractus ÷ timor dñi. scds pię¬
tas. tercuis scientia. quͣntꝰ fortitado.
quintꝰ consiliũ. sextus intellectus.
septimus sapientia. Est ienĩ tinor dñi
in mente. S qualis iste timor ÷. si cũ
eo pietas non est .  Qui enim misereri
prarimo ignorat. qui cõpati eiꝰ tribula¬
tionz dissimulat. huiꝰ tinor ante om̃i¬
potentis cl̾i̾ oculos nullus est. qui non
tasse peꝑcerit quȩ parcencla non st̃.
Peccata eni quȩ feriri gehennȩ ignib
possunt. disciplinę sunt u̾bere corri¬
genda. s inordinata pietas eu̾ tẽpora¬
lit parcit. ad ȩt̾nũ suppliciũ ꝑtrabit.
Ut gͦ uera ⁊ oreliata sit pietas. ad
gradũ ÷ altum subleuanda: id ÷ ad sei¬
entiam. ut foiat uł quid ex rudicio
puniat. uel quid ea miscdã dimutat.
S quid: si sciat quid agere quisq de¬
beat. uirtut᷑ẽ uͦ agendi non habeat:
Scientia gͦ nr̃a crescat. ad fortitudin̾e.
ut cum uidet quid agendu̾ fit. hoc

Expanded text:
censionis gradus est timor Domini, secundus piecensionis gradus est timor Domini, secundus pietas, tertius scientia, quartus fortitudo, quintus consilium, sextus intellectus, septimus sapientia. Est enim timor Domini in mente. Sed qualis iste timor est, si cum eo pietas non eproximo ignorat, qui compati ejus tribulationibus dissimulat, hujus timor ante omnipotentis Dei oculos nullus est, quia nontasse pepercerit quae parcenda non sunt. Peccata enim quae feriri gehennae ignibus possunt disciplinae verbere sunt corrigenda. Sed inordinata pietas cum temporaliter parcit, ad aeternum supplicium pertrahit. Ut ergo vera et ordinata sit pietas, ad gradum est alium sublevanda, id est ad scientiam, ut sciat vel quid ex judicio puniat, vel quid ex misericordia dimittat. Sed quid si sciat quid agere quisque debeat, virtutem vero agendi non habeat? Scientia ergo nostra crescat ad fortitudinem, ut cum videt quid agendum sit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
formem grãm. aditus nobis uitȩ cȩlestis
aꝑitur. Qu̾a septiforme̾ gram rsaras
in ipso nr̃o capite. uel in eiꝰ ecrpore
quod nos sumus. enumerans dicit.
Requiescet suꝑ eum sps sapientiȩ. ⁊
intellectus. sp̃e consilu ⁊ fortitudinis.
sp̃ scientiȩ ⁊ pietatis. ⁊ replebit eũ
sp̃e timoris ctñi. Quos gradus de cȩ¬
lestib loquens descendendo magis ꝙͣ.
ascendendo numerauit. uidelicet sa¬
pientiam. intellectum. consiliu. forti¬
tudinẽ. scientiam. pietatẽ. timorẽ.
Et cũ sertptũ sit. itiu̾ sapientię
timor dñi. constat ꝓculdubio. quia
a timore ad sapientiã ascenditur. nͣ
auͣ aũ a sapientia ao timorẽ redtitur.
quia nimirũ ꝑfectam ht̃ sapientia
foris mittit timorẽ. Propħa gͦ quia de
cȩlestib ad ima loquebat᷑. cepit magio
a sapientia. ⁊ descendit ad timorem.
eosdem gradus ascendendo numeremus.
ut a tiore ad sapientiam ꝑuenire ua¬
leamus. In mente i enĩ nr̃a. pͥmus as¬

Expanded text:
formem gratiam aditus nobis vitae coelestis aperitur. Quam septiformem gratiam Isaias in ipso nostro capite, vel in ejus corpore, quod nos sumus, enumerans dicit: Requiescet super eum spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum spiritus timoris Domini . Quos gradus, de coelestibus loquens, descendendo magis quam ascendendo numeravit, videlicet sapientiam, intellectum, consilium, fortitudinem, scientiam, pietatem, timorem. Et cum scriptum sit: Initium sapientiae timor Domini , constat procul dubio quia a timore ad sapientiam ascenditur, non autem a sapientia ad timorem reditur, quia nimirum perfectam foris mittit timorem . Isaias ergo quia de coelestibus ad ima loquebatur, coepit magis a sapientia, et descendit ad timorem: eosdem gradus ascendut a timore ad sapientiam pervenire valeamus. In mente etenim nostra primus as
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis. in hereditate in corruptibilẽ.
⁊ incontaminatam. ⁊ in marcessibilem
porte insculptos lapides ponunt᷑. qr
ingredimur. scã oꝑa quȩ diuinitus
p̃cepta sunt. dũ in semet ipsis ostende¬
rent. hȩc quasi in se sculpta tenuert᷑.
Porte ⁊ enim nͥ sculpte. s pure essent.
si uoce quidẽ ꝓmerent. ⁊ sc̃a oꝑa ĩ seni

Expanded text:
orruptibilem et incontaminatam et immarcessibilem, portae in sculptos lapides ponuntur, quia ingredimur, sancta opera quae divinitus praecepta sunt, dum in semetipsis ostenderent, quasi in se sculpta tenuerunt. Portae etenim non sculptae, sed purae essent, si vocem quidem promerent, sed sancta in se
Abbreviated transcription (Latin):
frigora cęlestis regni aditus. ꝑ mi¬
sericorctiam patet. Ea gͦ habere dr̃
porta ad aquilonẽ. quę bt̃ porta ad
orientem. quia ⁊ comu̾si peccatores.
sic ditant᷑ uirtutib sicut illi funt
diuites qui cadere in peocato uitauert᷑.
quia sic penitentes rectpit. ut itistor.
Scriptũ quippe est de peccatoribas.
Olim in cilicio ⁊ cynere penitentiã
egissent. Cynis gͦ sicut panis come¬
ditur. quando ad auctoris si grãm
peccator ꝑ penitentiã sic̃ in nocens
reuocat᷑. Porta gͥ ad aquilonẽ babet
fenestras. ht̃ uestibtilũ. ht̃ sculpturas:
quia eũ peccator ad uitã post culpas
reducit᷑. sepe lumen contẽplationis
accipit. atq ipsa memoria iniquita¬
tis suȩ. gram magne humilitatis. bone
quoq oꝑationis efficatiã sumit. ut
om̃e quod fieri pͣcipit᷑. in uita eiꝰ¬

Expanded text:
frigora regni aditus per mifrigora regni aditus per misericordiam patet. Ea ergo habere dicitur porta ad aquilonem, quae habet porta ad Orientem, quia et conversi peccatores sic ditantur virtutibus, sicut illi sunt divites qui cadere in peccatum vitaveruntquia sic poenitentes recipit ut justos. Scriptum quippe est de peccatoribus: Olim in cilicio et cinere poenitentiam egissent . Cinis ergo sicut panis comeditur, quando ad auctoris sui gratiam peccator per poenitentiam sicut innocens revocatur. Porta igitur ad Aquilonem habet fenestras, habet vestibulum, habet sculpturas, quia cum peccator ad vitam post culpas reducitur, saepe lumen contemplationis accipit, atque de ipsa memoria iniquitatis suae gratiam magnae humilitatis bonae quoque operationis efficaciam sumit, ut omne quod fieri p
Abbreviated transcription (Latin):
tia bonę uoluntatis. quȩ̨ sufficit
ad regni retributionẽ. sic̃ scriptu ÷.
In t̾ra pax hominib bonȩ uolun¬
uestibulum. ⁊ sculpturȩ. scdm m̃fu¬
ram portȩ. quę respiciebat ad orien-¬
tem. Cuncta hȩc ia̾ suꝑius latius
dicta sunt.  idcirco sermo nͥ debet
morosa expositione tardare. Hoo tnͣ
magnoꝑe notanclum est. quod porta
ad aquilone ea om̃ia habere ꝑhibet᷑.
quȩ porta ad orientẽ fenestras scili¬
cet contemplationis uestibulũ hu¬
militatis. sculpturas bonȩ oꝑationis.
Omͣs enim qui ꝑ boo quod do in
conu̾satione noti sunt. in in notentia
ꝑstiterunt. Portam ad oriente̾ habent.
quia eis cęlestis regni aditus patet.
a lumine quod acceꝑunt. Et omͣs
qui in peccatis postmodũ lapsi torpo¬
ris sui frigore sunt dep̾ssi. s ꝑ peni¬
tentiã redeuntes. ad amor̾e cęlestio
patriȩ recalescunt. port᷑a ad aquilonẽ
habent. qutia eis etiã pꝰ peccati sui

Expanded text:
tia voluntatis bonae, quae sufficit tia voluntatis bonae, quae sufficit ad regni retributionem, sicut scriptum est: In terra pax hominibus bonae volunvestibulum, et sculpturae secundum mensuram portae quae respiciebat ad orientem. » Cuncta haec jam superius latius dicta sunt, et idcirco sermo non debet morosa expositione tardari. Hoc tamen magnopere notandum est, quod porta ad aquilonem ea omnia habere perhibetur, quae porta ad orientem, fenestras scilicet contemplationis, vestibulum humilitatis, sculpturas bonae operationis. Omnes enim qui per hoc quod Deo in conversatione nati sunt in innocentia perstiterunt, portam ad orientem habent: quia eis coelestis regni aditus patet a lumine quod acceperunt. Et omnes qui in peccatis postmodum lapsi torporis sui frigore sunt depressi, sed per poenitentiam redeunt, ad amorem coelestis patriae recalescunt, portam ad aquilonem habent: quia eis etiam post peccati sui
Abbreviated transcription (Latin):
te sunt. ii non ꝑ discortiã ditisȩ. Unde
⁊ hac ꝑ longitudine̾ quinqͣginta cuibitoꝵ
ꝓtinus latitucto subiungit᷑ iuginti ⁊
qumq cubitoꝵ. quę uidelicet latitudo
ad caritatẽ ꝑtinet praxim. Ipsa enim
in fr̃m amore se ctilatat. atq ega eos
om̃e quod potest boni oꝑis erercet.
Cuncta auͣ bona oꝑa quȩ corporaliter
fiunt. ꝑ quinq corporeos sensus exi¬
bentur. uidelicet ꝑ uisum. auditum.
tactum. gustu. odoratuͣ. Qumarius
uͦ numerus ꝑ semet ipsum ductus.
oꝑa cum agi ͤ ꝑint. ꝑ feruore̾ ani¬
mũ ad agmentũ eacitant. ⁊ ꝑ semet¬
ipsa multiplicant᷑. Unde ⁊ latitudi¬
nẽ in mente faorunt. ut ñ sit angusta
ꝑ teporem. s exrpansa in bonis actib
ꝑ caritatẽ. Om̃is enim torpor teporis
angustia est. om̃is uero benignitas
caritatis magna latitudo. Nã ⁊ si
res desunt quȩ fortassis indigenti
preximo pͣbeant᷑. ampla ÷ substan¬

Expanded text:
ae sint, et non per discordiam divisae. Undae sint, et non per discordiam divisae. Undet hic post longitudinem quinquaginta cubitorum protinus latitudo subjungitur viginti et quinque cubitorum; quae videlicet latitudo ad charitatem proximi pertinet. Ipsa enim in fratrum amore se dilatat, atque erga eos omne quod potest boni operis exercet. Cuncta autem bona opera quae corporaliter fiunt, per quinque corporeos sensus exhibentur; videlicet, per visum, auditum, tactum, gustum, odoratum. Quinarius vero numerus per semetipsum ductus, opera cum agi coeperint, per fervorem animum ad augmentum excitant, et per semetipsa multiplicantur. Unde et latitudinem menti faciunt, ut non sit angusta per teporem, sed expansa in bonis actibus per charitatem. Omnis enim torpor teporis angustia est, omnis vero benignitas charitatis, magna latitudo. Nam etsi res desunt quae fortasse indigenti proximo praebeantur, ampla est substan
Abbreviated transcription (Latin):
ditatione anima cęlesti sponso sociat᷑.
Quos tres bonoꝵ ortlines quia nͣ
solum ȩccłia ex gentib babet. s ali¬
quando ꝙͣ synagoga habuit. dum
magna multitudo sp̃ualium redemp¬
toris grãm arclent᷑ expectauit.
tres inde thalamos habet. quia pͣdi¬
eator quisq cũ ad suꝑnã patriam audi¬
torem ꝓuocat. ⁊ nouos patres ⁊ uete¬
res anhelasse cȩlesti desiderio demonstͣt.
Plus enim pleru̾q exrempla. ꝗͣ ratioci¬
nationis uerba conpungunt. Et cũ
p̾dicator dicit. quales alii in coniugio
uel in continentia. uel in pͣdicatione
erga omͣ potentis lĩ amorẽ in nouo
testamͣto fuerint. uel alii quales in
ueteri porta quȩ loquit᷑ tͣnos ex
utroq latere habere se thalamos osten¬
dit. Quȩ porta habet ⁊ frontem.
quia sunt in p̾clicatoris uita. aꝑta
oꝑa quȩ uident᷑. Habet u ante
frontẽ uestibulum. quia prius qu̾a
bona oꝑa insimiet. pͣdicat fidem.

Expanded text:
ditatione anima coelesti sponso sociatur? ditatione anima coelesti sponso sociatur? Quos tres bonorum ordines, quia non solum Ecclesia ex gentibus habet, sed aliquando etiam Synagoga habuit, dum magna multitudo spiritalium Redemptoris gratiam ardenter exspectavit, tres inde thalamos habet, quia praedicator quisque, cum ad supernam patriam auditorem provocat, et novos patres et veteres anhelasse coelesti desiderio demonstrat. Plus enim plerumque exempla quam ratiocinationis verba compungunt; et cum praedicator dicit quales alii in conjugio, vel in continentia, vel in praedicatione erga omnipotentis Dei amorem in novo testamento fuerint, vel alii quales in veteri, porta quae loquitur ternos ex utroque latere habere se thalamos ostendit. Quae porta habet et frontem, quia sunt in praedicatoris vita aperta opera quae videntur. Habet et ante frontem vestibulum, quia priusquam bona opera insinuet, praedicat fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia in cognitione tͥnitatis sc̃ę.
ex u̾bo p̾dicationis auditores quiq in
eiusdẽ trmitatis amore ꝓficiunt:
habet hȩc eadem porta thalamos. tres
hinc ⁊ tres incde. quia om̃e quod ꝑ
testamentũ nouu̾ de trinitate condi¬
toris loquitur. hoc &ͣ de testam̃to uete¬
ri ostendit. Et cor aucdientiũ in amo¬
rem cȩlestis patrię ꝓficit. ut anima
inherens dõ. quasi sponsa cũ sponso
in quodã ia thalamo sedeat. atq a
ttrrenis desideriis sese auertat.
um. bonoꝵ scilicet coniugatoꝵ. con¬
tinentium. atq pͣdicatoꝵ. & qr
alii etiam in conugus positi. amore
cȩlestis patriȩ anbelant. alii spe ęt̾n
gaudii &̃ carne̾ macerant. om̃sq
actus terrenos refugiant. ⁊ cura
huiꝰ scłi implicari contempnunt. alii
uͦ: terrena bona despiciunt. & cȩlestia
gauctia pͣcticant. quȩ cognouerunt.
quid isti nͥ in spiritali ȩlificio thala¬
mi sunt. in quoꝵ cogitatione ⁊ me¬

Expanded text:
Et quia in cognitione sanctae Trinitatis Et quia in cognitione sanctae Trinitatis ex verbo praedicationis auditores quique in ejusdem Trinitatis amore proficiunt, habet haec eadem porta thalamos tres hinc, et tres inde, quia omne quod per Testamentum Novum de Trinitate conditor loquitur, hoc etiam de Testamento Veteri ostendit. Et cor audientium in amore coelestis patriae proficit, ut anima inhaerens Deo quasi sponsa cum sponso in quodam jam thalamo sedeat, atque se a terrenis desideriis funditus avertat. um, bonorum scilicet conjugatorum, continentium, atque praedicatorum, et quia alii etiam in conjugiis positi amore coelestis patriae anhelant, alii autem spe aeterni gaudii etiam carnem macerant, omnesque actus terrenos refugiunt, et in cura hujus saeculi implicari contemnunt, alii vero et terrena bona despiciunt, et coelestia gaudia praedicant, quae cognoverunt, quid isti nisi in spiritali aedificio thalami sunt in quorum cogitatione et me
Abbreviated transcription (Latin):
consideret. uel quantũ in longitudine
spei. uel quantũ in latitudine caritatis
ex eius ãmonitione ꝓficiat. Qui enmi
ad dñm conuertit᷑. si adhuc bona uitę
p̃sentis sperat. longitudine̾ non babet :
quia brenis est uita in qua spem posuit.
Si ꝑ terrenarũ rerũ concupiscentiam
& aclhuo prorimi odiũ coangustatur:
latitudine̾ non habet : qr nescit uel
transitoria contempnere. uel se ĩ pri-¬
mi amore cdilatare. Cum uͦ conuersus
quisq ȩtͣne uitȩ gaucdia longanimit᷑
sperat. precimoꝵ molestias cũ caritate
quibusclam ꝑ magnũ p̃dicatorẽ dicit᷑.
Gaudiũ meu̾ ⁊ corona mea. Et rur¬
sum. Ecce nunc uiuo: si uos statis ĩ
spes. aut gaudium. Nonne uos anͣ
dñm  Longitudo gͦ ⁊ latitudo portȩ
est. quȩ ad aquilonẽ respicit. quia cũ
infidelem que piam in peccati sui fri¬
gore torpente p̾dicator ad fide conu̾¬
terit. ꝑ hoc quod eum in longitudi¬
ne̾ spei tenctit. ⁊ in amplituctine ca¬
ritatis dilatat. eius głãm suã facit.

Expanded text:
sideret, vel quantum in longitudinem spei, vel quantum in latitudinem charitatis ex ejus admonitione proficiat. Qui enim ad Deum convertitur, si adhuc bona vitae praesentis sperat, longitudinem non habet, quia brevis est vita in qua spem posuit. Si per terrenarum rerum concupiscentiam, et adhuc per proximi odium coangustatur, latitudinem non habet, quia nescit vel transitoria contemnere, vel se in proximi amore dilatare. Cum vero conversus quisque aeternae vitae gaudia longanimiter sperat, proximorum molestias cum charitatequibusdam per magnum praedicatorem dicitur: Gaudium meum et corona mea . Et rursum: Ecce nunc vivo, si vos statis in spes aut gaudium? Nonne vos ante Dominum ? Longitudo ergo et latitudo portae est quae ad Aquilonem respicit, quia cum infidelem quempiam in peccati sui frigore torpentem praedicator ad fidem converterit, per hoc quod eum in longitudinem spei 1378 tendit, et in amplitudinem charitatis dilatat, ejus gloriam suam facit.
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ⁊ inde: ⁊ in octo gradib ascensus tiꝰ.
Quid itaq interiori atrio. quid thalamo.
qͥd frontib. quid uestibulo. qͥd fenestris. qͥd
longitudine. & latitudine. quid palmaru̾
celatura signat᷑ : late iam suꝑius diximus.
nec oportet ut eisdem iteru. s in his so¬
lũmͦ quȩ necdũ dicta sunt occupemur.
Nunc gͦ querenctũ nob̾ est. quȩ iste tres
porte interiores st̃. uel quid est. quod
ñ septem. sicut de portis exteriorib dictũ
fuerat. s octo gradib ascenctit᷑. Porta enĩ
atrii interioris. q̃ suꝑius dicta est. de hi
trib portis interiorib nͣ ⁊. quia illa ꝯtͣ
orientis & aquilonis portam respicere dr.
istȩ añ singulȩ interius. ad austrũ. uel ad¬
orientẽ & aquilonẽ posiit. eẽ. memorant᷑.
Uncte recte ꝑ illã aclitrs interior oesig

Expanded text:
hinc et inde, et in octo gradibus ascensus ejus. 2. Quid itaque interiori atrio, quid thalamo, quid frontibus, quid vestibulo, quid fenestris, quid longitudine et latitudine, quid palmarum caelatura signetur, late jam superius diximus , nec oportet ut in eisdem iterum, sed in his solummodo quae necdum dicta sunt occupemur. Nunc ergo quaerendum nobis est quae istae tres portae interiores sint, vel quid est quod enon septem, sicut de portis exterioribus dictum fuerat, sed octo gradibus ascenditur. Porta enim atrii interioris quae superius dicta est de his tribus portis interioribus non est, quia illa contra Orientis et Aquilonis portam respicere dicitur, istae autem singulae interius ad Austrum vel Orientem et Aquilonem positae esse memorantur. Unde recte per illam aditus inte
Abbreviated transcription (Latin):
nomine sapiens designatur. unde scͥptũ
est. Non itnges boue̾ ⁊ asinũ. id ÷ sapi¬
ente cũ stulto. in pͣcticatione ñ socies.
Sic ꝑ bouem fatuus designat᷑. sic̃ de eo
qui in t᷑pituoinis amore captus est: dr.
Statimq eam sequit᷑. quasi bos ductuo
ad iuctimam. id ÷ sic fatuus trabit᷑ ad
mortem. Hȩc gͥ dixi. ne qui ad poetã
significare dñm. uel pͣcticatores. uel
seripturam sacram. uel fidem exposui.
ficare aliud non credatur. Cum enĩ de
ima porta ꝓpħa diutius loqueret᷑. recte
fides intellecta est. quia una est om̃rũ
electoꝵ fides. Cum uͦ aliȩ porte nomi¬
nant᷑. intelligi ora p̾cticatoꝵ possunt.
ꝑ quȩ uera uita cognoscit. n ꝑ quȩ
ascendit᷑ ad sicramentoꝵ spͣualiũ cogni¬
tionem. Nam porta ꝑ qtia signari fidẽ
diximus. notandũ nob est. quia infe¬
rior appellat᷑. In bac ⁊ enim uita dũ fumꝰ.
quasi in imo positi. inferius tenemur.
Et recte inferior porta fites ÷. quia nob̾

Expanded text:
designatur. Unde scriptum est: Non junges bovem et asinum , id est, sapientem cum stulto in praedicatione non socies. Sic per bovem fatuus figuratur, sicut de eo qui in turpitudine amoris captus est, dicitur: Statimque eam sequitur, quasi bos ductus ad victimam ; id est, sicut fatuus trahitur ad mortem. Haec igitur dixi, ne quia por tam significare Dominum, vel praedicatores, vel Scripturam sacram, vel fidem exposui, signare aliud non credatur. Cum enim de una porta propheta loqueretur, recte fides intellecta est, quia una est omnium electorum fides. Cum vero aliae portae nominantur, intelligi ora praedicatorum possunt, per quae vera vita cognoscitur, et per quae ascenditur ad sacramentorum spiritalium cognitionem. Nam porta per quam significari fidem diximus, notandum nobis est quia inferior appellatur. In hac enim vita dum sumus, quasi in imo positi adhuc inferius tenemur. Et recte inferior porta fides est, quia nob