comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ns nr̃ iħs xp̃s. ds̃ unigenitus. prunogenitꝰ
totius creationis. uoluntate dĩ & patris sui
ante omĩa scła constitutꝰ. uoluntate & prȩcep¬
to ipsius. cȩlestia & terrestria. uisibilia &
inuisibilia. corpora & sp̃s. ex nullis extantib
ut essent sua uirtute fecit. Qante quã faceret
uniuersa: om̃iũ futurorũ dĩ & dñs. rex &e
creator erat constitutꝰ. & om̃iũ futurorũ in
natura habens prȩscientiã. & in faciendo in
om̃ib expectans patris iussionẽ: Ipse uoluntate &
prȩcepto patris descendit de cȩlo & uenit in hunc mundũ
sicut ipseait. Nec enĩ a me ipso ueni. sed ille me misit. Et qr
de om̃ib spualib & rationabilib gradib. ꝓpt̾ qualitatẽ &e fra
gilitatẽ corporis paulominꝰ abangłis inferior. minoratus
homo uidebat᷑: ne se uilẽ sꝑaret & de salute sua desꝑaret.
dñs iħs honorans facturã suã dignatꝰ ÷ humanã carnẽ
susciꝑe. & ostendere qr ñ ÷ homouilis. sed preciosus sicut

Expanded text:
s Christus, Deus unigenitus, primogenitus totius creationis. 2. Voluntate Dei et Patris sui ante omnia saecula constitutus. 3. Voluntate et praecepto ipsius, coelestia et terrestria, visibilia et invisibilia, corpora et spiritus ex nullis exstantibus, ut essent, sua virtute fecit. 4. Et antequam faceret universa, omnium futurorum Deus et Dominus, rex et creator erat constitutus, et omnium futurorum in natura habens praescientiam, et in faciendo in omnibus exspectans Patris jussionem; ipse voluntate et praecepto Patris descendit de coelo, et venit in hunc mundum, sicut ipse ait: Nec enim a me ipso veni, sed ille me misit . 5. Et quia de omnibus spiritualibus et rationalibus gradibus, propter qualigilitatem corporis paulo minus ab Angelis inferior minoratus homo videbatur ; ne se vilem speraret, et de salute sua desperaret, Dominus Jesus honorans facturam suam, dignatus est humanam carnem suscipere, et ostendere quia non est homo vilis, sed pretiosus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tate & prȩcepto patris carnẽ humanã quã de scã uirgine
Maria suscepit in manꝰ hominũ dereliquit. & diuinitatẽ fuã
inmanꝰ patris cõmendauit dicens: Pat̃ in manꝰtuas cõm̃do¬
sp̃m meũ. Quiamania moriturũ corpꝰ peꝑit. ds aut̃ immor¬
talis immortalẽ filiũ genurt. ẜrgo mors  xp̃i ñ dumanimo
diunitatis. sed depositio corporis Sicuti enĩ generatio
eiꝰ ex uirgine. ñ fuit corruptio dealitatis ipsius sed susceptio
corporis: ita & in morte ipstus ñ fut passio & defectio dealitatis¬
ipsius. sed separatio carnis eiꝰ. Sicuti enĩ qui indum̃tũ
conscindit. induto facit iniuriã: & qͥ carnẽ ipsus cru¬
cifixer̃. diuinitati ipsius contumeliã intulerunt. Is
qui uoluntate & prȩcepto patris totã dispensationem
ad impleuit: uoluntate & p̾cepto patris corpꝰ suũ a
mortuis suscitauit. & cũ ipso corpore. ut pastor cũ oue. &
sacerdos cũ oblatione. & rex cũ pur pura. & ds̃ cũ tẽplo

Expanded text:
tate et praecepto Patris, carnem humanam quam de sancta virgine Maria suscepit, in manus hominum dereliquit, et divinitatem suam in manus Patris commendavit, dicens: Pater, in manus tuas comspiritum meum . Quia Maria moriturum corpus peperit, Deus autem immortalis immortalem Filium genuit. Ergo mors Christi non diminutio est divinitatis, sed depositio corporis. Sicuti enim generatio ejus ex virgine non fuit corruptio dealitatis ipsius, sed susceptio corporis; ita et in morte ejus non fuit passio et defectio dealitatisipsius, sed separatio carnis ejus. Sicuti enim qui indumentum conscindit, induto facit injuriam; ita et qui carnem ejus crucifixerunt, divinitati ipsius contumeliam intulerunt. 8. Is qui voluntate et praecepto Patris totam dispensationem adimplevit, voluntate et praecepto Patris corpus suum a mortuis suscitavit; et cum ipso corpore, ut pastor cum ove, et sacerdos cum oblatione, et rex cum purpura, et Deus cum templo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ rimo te ipsũ tͥ ipsi extitisse contrariũ. ut hõ
qui paulo ante dixeras animã ꝑ carnẽ reparare
statũ ꝑ quã ꝑdiderat meritũ. ubi nullo modo
potest nisi bonũ meritũ intelligi. qͦd uisutiq
ꝑ carnẽ in baptismate reparari. rurfus eam
diceres inquinari meruisse ꝑcarnẽ. ubi iã ñ
potest bonũ sed malũ meritũ intelligi: ut gͦ id
omittã. ꝓr sus uł bonũ uł malũ meritũ credere¬

Expanded text:
proximo te ipsum tibi ipsi exstitisse contrarium, ut homo proximo te ipsum tibi ipsi exstitisse contrarium, ut homo qui paulo ante dixeras animam per carnem reparare statum per quam perdiderat meritum — ubi nullo modo potest nisi bonum meritum intellegi, quod uis utique per carnem in baptismate reparari —, rursus eam diceres inquir.ari meruisse per carnem — ubi iam non potest bonum, sed malum meritum intellegi —, ut ergo id omittam, pr
Abbreviated transcription (Latin):
debis eã dicere ante carnẽ bene uixisse. quã non
potes ostendere uł fuisse: Quomͦ gͦ dicis. non uis
animã ex carne peccati contraherẽ ualitudinẽ. ad
quã uicissim scĩficationẽ uideas transire ꝑ carnẽ.
ut ꝑ ipsã reparet statũ ꝑ quã ꝑdiderat meritũ:
Hȩc dogmata quib putat᷑ anima aute carnẽ ha¬
buissẽ altquẽ statũ bonũ & meritũ bonũ. si forte
nescis: exceptis antiquis hereticis. etiã recentius
in priscillianistis iã catholica dãnauit ȩccła.
oli credere. noli dicere. noli docere. animã
ꝑ carnẽ reparare habitudinẽ priscã. & ꝑ illã
renasci ꝑ quã meruerat inquinari: si uis esse
catholicus. Ut enĩ omittã. in eo qͦd dixisti. me¬
rito gͦ ꝑ carnẽ priscã reparat habitudinẽ. quã
uisa fuerat paulisꝑ amisisse ꝑ carnẽ. ut ꝑ eã inci¬
piat renasci ꝑquã meruerat inquinari. tã in

Expanded text:
debis eam dicere ante carnem bene uixisse, quam non debis eam dicere ante carnem bene uixisse, quam non potes ostendere uel fuisse? quomodo ergo dicis: non uis animam ex carne peccati contrahere ualetudinem, ad quam ut per ipsam reparet statum, per quam perdiderat meritum? » Haec dogmata, quibus putatur anima ante carnem habuisse aliquem statum bonum et meritum bonum, si forte nescis, exceptis antiquis haereticis, etiam recentius in Priscillianistis jam catholica damnavit Ecclesia. 10. Noli credere, nec dicere, nec docere, « Animam per carnem reparare habitudinem priscam et per illam renasci, per quam meruerat inquinari\', si uis esse catholicus. ut enim omittam in eo quod dixisti: merito ergo per carnem priscam reparat habitudinem, quam uisa fuerat paulisper amisisse per carnem, ut per eam incipiat renasci, per quam meruerat inquinari, tam in
Abbreviated transcription (Latin):
tuum cũ dixisti semꝑdat: quandoquidẽ id ad infini¬
tũ tẽpus reuocandũ putasti. & parũ hoc fuit. Sed
tanquã quȩ reret᷑ abste ut aꝑtius explicares.
quom dixeris semꝑ dat: addidisti atq dixisti
Sicut semꝑ est ipse qui dat. Hoc sane & catholica fi¬
des omĩno condẽnat. Absit enĩ ut credamꝰ qͦd ani¬
mas ds̃ semꝑ det : sicut semꝑ est ipse quidat. Sic
enĩ semꝑ est ipse: ut nunquã. e̾ẽ. desistat Animas
aut̃ ñ semꝑdabit. sed eas finito generationis scło
ñ iã nascentib quib dandȩ sunt. ꝓculdubio
dare cessabit. Noli credere. nec dicere nec
docere. animã meritũ aliquod ꝑdidisse ꝑ car-¬
nẽ. tanquã bonimeriti fuerit ante carnẽ: si uis. ẽe.
catholicus Nondũ enĩ natos. apłs nichil egisse dicit
boni uł mali. Unde gͦ anima potuit ante carnẽ hab̾e
meritũ bonũ. ubi nichil egerat boni : An forte au¬

Expanded text:
tuum, cum dixisti \'semper dat\', quando quidem id ad infinituum, cum dixisti \'semper dat\', quando quidem id ad infinitum tempus reuocandum putasti. et parum hoc fuit; sed tamquam quaereretur abs te, ut apertius explicares quomodo dixeris \'semper dat\\ addidisti atque dixisti: sicut semper est ipse qui dat. hoc sana et catholica fides omnino condemnat. absit enim, ut credamus quod animas deus semper dat, sicut semper est ipse qui dat. sic enim semper est ipse, ut numquam esse desistat; animas autem non semper dabit, sed eas finito generationis saeculo non iam nascentibus quibus dandae sunt procul dubio dare cessabit. Noli credere nec dicere nec docere \'animam meritum aliquod perdidisse per carnem, tamquam boni meriti fuerit ante carnem ̒, si uis esse catholicus. nondum enim natos apostolus nihil egisse dicit boni uel mali; unde ergo anima potuit ante carnem habere meritum bonum, ubi nihil egerat boni ? an forte au
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣ exẽpla & argum̃ta quȩrenda : sed potiꝰ emen¬
danda & mutanda sententia.. Noli gͦ credere.
noli dicere. noli docere. qđ ñ de nichilo sed de sua
natura fecerit animã ds̃: si uis. e̾ẽ. catholicus
atq ita sẽꝑ dm̃ animas dare:ͥ sicut semꝑ est ipse
qͥdat : si uis. e̾e̾. catholicus Erit enĩ tẽpus quando¬
ñ dabit animas ds̃. cũ tam̃ ipse. e̾ẽ. ñdesinat. Pote¬
rat quidẽ sic accipi. qͦd aisti semꝑdat : ut intellige¬
ret᷑ sine cessatione dare quã diu homines generant
& generant᷑. sicut dictũ est de quibusdã: semꝑ
discentes & adueritatis scientiã nunquã ꝑuenien¬
tes Non enĩ sic accipit᷑ qͦd hic positũ est semꝑ.
uelut nunquã desinant discere: cũ ꝓculdubio¬
ñ discant quando in hoc corpore destiterint
uiuere. uł cũ coeꝑint supplicio gehennalis
ignis ardere. Sedtu ñ ꝑmisisti sic accipi uerbũ

Expanded text:
aliqua exempla et argumenta quaerenda, sed potius emenaliqua exempla et argumenta quaerenda, sed potius emendanda et mutanda sententia. Noli ergo credere, noli ergo dicere, noli docere « quod non de nihilo, sed de sua natura fecerit animam Deus, » si vis esse catholicus. atque ita semper deum animas dare, sicut semper est ipse qui dat\', si uis esse catholicus. erit enim tempus, quando non dabit animas deus, cum tamen esse ipse non desinat. poterat quidem sic accipi quod aisti \'semper dat\', utintellegeretur sine cessatione dare quamdiu homines generant et generantur, sicut dictum est de quibusdam: semper discentes et ad ueritatis scientiam numquam peruenientes; non enim sic accipitur quod hic positum est \'semper\' uelut numquam desinant discere, cum procul dubio non discant, quando in hoc corpore destiterint uiuere uel cum coeperint supplicio gehennalis ignis ardere. sed tu non permisisti sic accipi uerbum
Abbreviated transcription (Latin):
deret : nichil heliseo fuerit imminutũ. ꝑ cuiꝰ fla¬
tũ corpus emortuũ rediuiuã animã recipet
sp̃m. Hisi qͦd semel dñs in faciẽ hominis insufflauit
& uixit. tercio heliseus in faciẽ mortui aspirauit &¬
reuixit. Sic sonant tua uerba ista: quasi flandi
tantũ numerꝰ int̾fuerit. ut qͦd ñ fecit ds̃ etiã ꝓpħa
fecisse credat᷑. & hoc gͦ emendandũ est. Tam mul¬
tũ quippe int̾ fuit int̾ illud opusdĩ & hochelisei:
ut ille flauerit flatũ uitȩ quo fieret homo in ani¬
mã uiuentẽ. iste aut̃ flauerit flatũ neq sentientẽ
neq uiuente. sed aliquid significandigrã figurantẽ
Deniq ut puer iste reuiuisceret ñ eũ animando
ꝓpha fecit. sed eũ amando ut hoc ds̃ facerae im¬
petrauit. Quod aut̃ illũ ter sufflasse dicis: aut
memoria sic̃ fieri solet. aut mendositas codicis te
fefellit. Quid plura: Non sunt tͥ adhoc astruendũ

Expanded text:
deret, nihil Heliseo fuerit imminutum, per cuius fladeret, nihil Heliseo fuerit imminutum, per cuius flatum corpus emortuum rediuiuam animam recepit et spiritum, nisi quod semel dominus in faciem hominis insufflauit, et uixit, tertio Heliseus in faciem mortui aspirauit, et reuixit. sic sonant tua uerba ista, quasi flandi tantum numerus interfuerit, ut non quod fecit deus etiam propheta fecisse credatur. et hoc ergo emendandum est. tam multum quippe interfuit inter illud opus dei et hoc Helisei, ut ille flauerit flatum uitae, quo fieret homo in animam uiuentem, iste autem flauerit flatum neque sentientem neque uiDenique ut puer iste revivisceret, non eum animando Propheta fecit, sed eum amando ut hoc Deus faceret impetravit. Quod autem illum ter sufflasse dicis, aut memoria, sicut fieri solet, aut mendositas codicis te fefellit. Quid plura? Non sunt tibi ad hoc astruendum
Abbreviated transcription (Latin):
eo te uero ex orbitare crediderim. Si gͦ anima
illa quȩ uiuenti ablata fuerat ut moreretur.
eadẽ ipsa illi ut reuiui sceret reddita est: quid ad
rẽ ꝑtinet qͦd dixisti nichil heliseo fuisse diminu¬
tũ. quasi aliquid ab illo transisse unde uiueret
credat᷑ in puerũ: Quod si ꝓpterea dictũ est qr
flauit & integer mansit: quid opꝰ erat ut hocde
heliseo mortuũ resuscitante diceres: qͦd de quo¬
uis flante & neminẽ suscitante dicere nichilo minꝰ
posses Incaute sane locutꝰ es: cũ absit ut credas
flatũ helisei factũ fuisse reuiuiscentẽ animã pu¬
eri. Qđ primũ dĩ factũ. ab istius ꝓphetȩ facto
hoc distare uolusti: qͦd ille semel iste ter flauerit
Dixisti quippe. heliseũ in faciẽ defuncti filii illiꝰ
sunamitis ad instar primeuȩ originis insufflasse.
Ꝙ cũ emortua membra inquis inuigorẽ pristinũ
redanimata. ꝑ halitũ ꝓphetȩ diuina uirtꝰ accen¬

Expanded text:
eo te a vero exorbitare crediderim. Si ergo anima eo te a vero exorbitare crediderim. Si ergo anima illa quae viventi ablata fuerat ut moreretur, eadem ipsa illi ut revivisceret reddita est; quid ad rem pertinet quod dixisti, « nihil Elisaeo fuisse diminu quasi aliquid ab illo transisse, unde uiueret, credatur in puerum? quod si propterea dictum est, quia flauit et integer mansit. quid opus erat ut hoc de Heliseo mortuum resuscitante diceres, quod de quouis flante et neminem suscitante dicere nihilominus posses? incaute sane locutus es — cum absit, ut credas flatum Helisei factum fuisse reuiuescentis animam pueri -, quod primum dei factum ab istius prophetae facto hoc distare noluisti. quod ille semel, iste ter flauerit. dixisti quippe Heliseum in faciem defuncti filii illius Sunamitis ad instar primaeuae originis insufflasse: et cum emortua membra, inquis, in uigorem pristinum redanimata per halitum prophetae diuina uirtus accen
Abbreviated transcription (Latin):
bile aliquid uł ꝓferre uł quod ÷ peiꝰ tanquã sui
opis materies ipse sit facere. Ut gͦ aliquã de nr̃o
Flatu ad hanc rem adhibeamꝰsimilitudinẽ: id
potiꝰ ÷ credendũ. qͦd sic̃ nos ñ de natura nrã. sed
qr omĩpotentes ñ sumꝰ. de isto aere circũ fuso quẽ
trahimꝰ & reddimꝰ cũ spiramꝰ & respiramꝰ. flatum
faciamꝰ quando sufflamꝰ. nec uiuentẽ nec sentientẽ
quãuis nos uiuamꝰ atq sentiamꝰ: ita dm̃ ñ desnat᷑a.
sed qr sic omĩpotens est ut possit creare qͦd uult.
etiã ex eo qͦd omĩnonon est id ÷ de nichilo fla¬
tũ facere posse uiuentẽ atq sentientẽ. sed plane
cũ sit immutabilis ipse. mutabilẽ. Quid aut̃
sibi uult qͦd huic similitudini addendũ putasti
ad exemplũ de beato heliseo. quia flando in eiꝰ
faciẽ mortuũ suscitauerit: Itane tu flatũ heli¬
sei. factũ fuisse putas animã pueri: Honusq ad¬

Expanded text:
bile aliquid uel proferre uel, quod est peius, tamquam sui bile aliquid uel proferre uel, quod est peius, tamquam sui operis materies ipse sit, facere. ut ergo aliquam de nostro flatu ad hanc rem adhibeamus similitudinem, id potius est credendum, quod, sicut nos non de natura nostra, sed quia omnipotentes non sumus, de isto aere circumfuso quem trahimus et reddimus, cum spiramus et respiramus, flatum facimus quando sufflamus nec uiuentem nec sentientem, quamuis nos uiuamus atque sentiamus, ita deum non de sua natura, sed quia sic omnipotens est, ut possit creare quod uult, etiam ex eo quod omnino non est. id est de nihilo, flatum facere posse uiuentem atque sentientem, sed plane cum sit inmutabilis ipse mutabilem. Quid autem sibi uult, quod huic similitudini addendum ad exemplum de beato Elisaeo, quia flando in ejus faciem mortuum suscitaverit ? Itane tu flatum Elisaei factum fuisse putas animam pueri? Non usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
tiuerũ. eẽ qͦd dico Cũ enĩ coeꝑis angustias intole¬
rabiles ꝑpeti. quid cupies ore aꝑto naribq recipe. si
quando sufflasti. nichil te existimas amisisse:
Hide in quo malo sis: nisi haur iendo resumas. quod
effundendo reddideras. Uide. illa insufflacio qua¬
lia dãna & detrĩta fecisset: nisi ea respiratio re-¬
parasset. Nisi enĩ qͦd impenderis ad utrẽ implendũ.
adte itidẽ alendũ aditu patefacto redierit. quid tͥ.
non solũ unde illũ inflare. sed unde tu possis uiuere
remanebit: Hȩc debuisti considerare cũ scriberes
& ñ ista similitudine utriũ inflatorũ uł inflan¬
dorũ intro ducere nob̾ dm̃. aut exalia natura quȩ
iã erat. sic̃ nos ex isto circũ fuso aere flatũ facimꝰ
animas flare. aut certe qͦd & abhorret abista si¬
militudine & abundat impietate. dm̃ sine ullo
quidẽ sui detrim̃to. sed tam̃ de sua natura muta¬

Expanded text:
ti uerum esse quod dico. eum enim coeperis angustias intoleti uerum esse quod dico. eum enim coeperis angustias intolerabiles perpeti, quid cupies ore aperto naribusque recipere, si, quando sufflasti, nihil te existimas amisisse? uide in quo malo sis, nisi hauriendo resumas quod effundendo reddideras; uide, illa insufflatio qualia damna et detrimenta fecisset, nisi ea respiratio reparasset. nisi enim quod inpenderis ad utrem implendum, ad te itidem alendum aditu patefacto redierit, quid tibi non solum unde illum inflare, sed unde tu possis uiuere remanebit? Haec debuisti considerare, cum scriberes, et non ista similitudine utrium inflatorum uel inflandorum introducere nobis deum aut ex alia natura, quae iam erat, sicut nos ex isto circumfuso aere flatum facimus, animas flare aut certe, quod et abhorret ab ista similitudine et abundat impietate, deum sine ullo quidem sui detrimento, sed tamen de sua natura muta
Abbreviated transcription (Latin):
ducimꝰ ut paulo plus emittamꝰ Ut spm̃ flabilẽ id ÷
uentũ. in utrẽ implendũ & extendendũ. non quiete
spirandi & respirandi sed anhelandi impetu coartemꝰ
Quomꝰ gͦ dicis. nullũ patim᷑ detrim̃tũ cũ ex nob ad ali¬
quid transmittimꝰ flatũ. & manente in nobis plena
flatꝰ ꝓprii qualitate & integra quantitate. nullum
nos meminimꝰ dãnũ ex utris inflatione sentire:
Apparet te fili. si aliquando utrẽ inflasti. ñ aduertisse
quid egeris. Quod enĩ in sufflando amittis. statim
recipiendo ñ sentis: Sed potes hoc facillime disce¬
rȩ. si hoc potiꝰ uelis. quã tua dicta qr iã dicta sunt
ñ inflans utrẽ sed inflatꝰ ipse defendere. & audi¬
tores tuos quos ueris reb edificare debes. in ani
strepitu uentosi sermonis inflare. In hac causa ñ te ad
magistrũ mitto. sed ad te ipsũ. Emitte flatũ inutrẽ.
& os claude continuo naresq detine. & sic saltẽ sen¬

Expanded text:
ducimus, ut paulo plus emittamus, ut spiritum flabilem, id est ducimus, ut paulo plus emittamus, ut spiritum flabilem, id est uentum in utrem inplendum et extendendum non quiete spirandi et respirandi, sed anhelandi impetu coartemus. quomodo ergo dicis: nullum patimur detrimentum, cum ex nobis ad aliquid transmittimus flatum, et manente in nobis plena flatus proprii qualitate et integra quantitate nullum nos meminimus damnum ex utris inflatione sentire? apparet te, fili, si aliquando utrem inflasti, non aduertisse quid egeris. quod enim sufflando amittis, statim recipiendo non sentis. sed potes hoc facillime discere, si hoc potius uelis quam tua dicta, quia iam dicta sunt, non inflans utrem, sed inflatus ipse defendere et auditores tuos, quos ueris rebus aedificare debes, inani strepitu uentosi sermonis inflare. in hac causa non te ad magistrum mitto nisi ad te ipsum. emitte flatum in utrem et os claude continuo naresque detine et sic saltem sen
Abbreviated transcription (Latin):
sine cibo & potu duu. ẽẽ. possimꝰ. sine hoc aut̃ alim̃to t̾cio
qͦd aura nob̾ quȩ undiq circũ sistit spirantib & respi¬
rantib exhibet: nec exiguo tẽporis spacio possimus
uiuere. Sic̃ aut̃ cib & potꝰ. ñ solũ ingerendi. uerũ
etiã ꝑmeatꝰ ad hoc insticutos egerendi sunt. ne utroq
lȩdant. uł ñ intrando uł ñ exeundo: ita hoc t̾cũ fla¬
bile alim̃tũ qr in nob manere ñ sinit᷑. nec un morando
corrũpit᷑. sed egerit᷑ max ut ingerit᷑: ñ alios sed eosdẽ
meatꝰ id ÷ os aut̃ nares aut utrunq. & qua intraret¬
& qua exiret accepit. In te ipso tͥ ꝓba ipse qͦd dico¬
ẜ mitte sp̃m flando. & uide utrũ dures si ñ receꝑis. Re¬
cipe respirando. & uide quas patiaris angustias si ñ
rur sus emiseris. Hoc gͥ facimꝰ. quando utrẽ sic̃ dicis
inflamꝰ: qͦd facimꝰ ut uiuamꝰ Nisi qͦd tunc paulo plus

Expanded text:
sine cibo et potu diu esse possimus. sine hoc autem alimento tertio, sine cibo et potu diu esse possimus. sine hoc autem alimento tertio, quod aura nobis. quae undique circumsistit, spirantibus et respirantibus exhibet, nec exiguo temporis spatio possumus uiuere. sicut autem cibus et potus non solum ingerendi, uerum etiam per meatus ad hoc institutos egerendi sunt, ne utroque laedant, uel non intrando uel non exeundo, ita hoc tertium flabile alimentum quia in nobis manere non sinitur nec inmorando corrumpitur, sed egeritur mox ut ingeritur, non alios, sed eosdem meatus, id est os aut nares aut utrumque, et qua intraret et qua exiret, accepit. In te ipso tibi proba ipse quod dico. emitte spiritum flando et uide utrum dures, si non receperis; recipe respirando et uide quas patiaris angustias, si non rursus emiseris. hoc igitur facimus. quando utrem, sicut dicis, inflamus, quod facimus ut uiuamus; nisi quod tunc paulo plus
Abbreviated transcription (Latin):
tim᷑. cũ flatꝰ nr̃os in diuersa partimur: Sed nul¬
lũ patim᷑ detrim̃tũ cũ ex nob̾ adaliqͥd transmittimꝰ
flatũ & manente in nob̃ plena flatꝰ ꝓprii quali¬
tate & integra quantitate. nullũ nos meminimus
dãnũ ex utris inflatione sentire. Ista similitu¬
dine quȩ satis elegans & congruens tͥ uidet᷑: qͣntũ
fallaris attende᷑ Dm̃ quippe dicis in corporeũ.
ñ de nichilo a se factã. sed de ipso animã sufflare cor poreã.
cũ flatũ nos licet corporeũ. subtiliorẽ tam̃ emittamꝰ quã
nrã sunt corpora. nec eũ de anima nr̃a sed de hoc aere ꝑ
uiscera corporis exhalemꝰ Pulmones nanq anima cuiꝰ
nutu mouent᷑ etiã cȩtera corporism̃bra. ad hunc aereũ
spm̃ ducendũ atq reddendũ sic̃ folles mouet. Prȩt̾ enĩ
alim̃ta solida & fluxa. unde est cib & potꝰ: hoc t̾ciũ nob̃
as̃ alim̃tũ circunfundit aurarũ. Quas ita carpimꝰ ut

Expanded text:
timur, cum flatus nostros in diuersa partimur ? sed nultimur, cum flatus nostros in diuersa partimur ? sed nullum patimur detrimentum. cum ex nobis ad aliquid transmittimus flatum, et manente in nobis plena flatus prtate et integra quantitate, nullum nos meminimus damnum ex utris inflatione sentire. » Ista similitudine, quae satis elegans et congruens tibi videtur, quantum fallaris attende. Deum quippe dicis incorporeum, non de nihilo a se factam, sed de se ipso animam cum flatum nos licet corporeum, subtiliorem tamen emittamus, quam nostra sunt corpora, nec eum de anima nostra. sed de hoc aere per uiscera corporis exhalemus. pulmones quippe anima, cuius nutu mouentur etiam cetera corporis membra, ad hunc aerium spiritum ducendum atque reddendum sicut folles mouet. praeter enim alimenta solida et fluxa, unde est cibus et potus, hoc tertium nobis deus alimentum circumfudit aurarum. quas ita carpimus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
de nichilo: dicunde illũ fecerit dĩ. Side se ipso: ergo
ipse est qͦd absit mater ies oꝑis sui Sed dicis. Cũ de sẽ
ipso halitũ uł flatũ facit: ipse integer manet. Quasi ñ
& ignis lucernȩ integer maneat. cũ de illo altera accen¬
dit᷑. & tam̃ eiꝰdẽ ñ alteriꝰ sit naturȩ. Sed inquis. Cũ a
nob̾ ut̾ inflat᷑ : ñ aliqua portio naturȩ nrȩ̃ uł qualita¬
tis infundit᷑. cũ hoc ipsũ qđ spũ hausto ut᷑ impletꝰ ex¬
tendit᷑. sine aliqͦ nrĩ diminutione gerat᷑. His uerb tuis¬
adhuc addis & immoraris. & inculcas similitudinẽ
quasi necessar iã. qua intelligamꝰ quomͦ ds̃ sine suȩ
naturȩ aliqͦ detrim̃to. & de se ipso animã faciat. &¬
facta de ipso ñ sit qͦd ipse. Dicis enĩ Nunqͥd animȩ
nrȩ̃ est portio utris inflatio. aut homines fingimꝰ
cũ utrẽ inflamꝰ: aut detrim̃tũ nrĩ in aliquo pa¬

Expanded text:
de nihilo, dic unde illum fecerit deus. si de se ipso, ergo de nihilo, dic unde illum fecerit deus. si de se ipso, ergo ipse est — quod absit! — materies operis sui. sed dicis: cum de se ipso halitum uel flatum facit, ipse integer manet; quasi non et ignis lucernae integer maneat, cum de illo altera accenditur, et tamen eiusdem, non alterius sit naturae. Sed, inquis, cum a nobis uter inflatur, non aliqua portio nostrae naturae uel qualitatis infunditur. cum hoc ipsum, quod spiritu hausto uter inpletus extenditadhuc addis et immoraris, et inculcas similitudinem quasi necessariam, qua intelligamus quomodo Deus sine suae naturae aliquo detrimento et de se ipso animam faciat et facta de ipso non sit quod ipso. dicis enim: numquid animae nostrae est portio utris inflatio aut homines fingimus cum utres inflamus aut detrimentum nostri in aliquo pa
Abbreviated transcription (Latin):
tua em̃dari cupiã: ñ tacebo Primũ est. quod
animã iͥta uis adõ. ẽẽ. factã ut eam ex nichilo fece¬
rit. sed ex semet ipso. Ubi non putas. ee̾. consequens
ut naturȩ sit dĩ. qr ꝓfecto quã sit impiũ & ipse co¬
gnoscis. Qua impietate ut careas: ita oportet ut
dicas auctorẽ animȩ dm̃. ut ab illo facta sit ñde illo
Qd enĩ de illo est sic̃ unigenitꝰ filiꝰ: eiꝰdẽ naturȩ cuiꝰ &e il¬
le est. Ut aut̃ anima eiusdẽ nature ñ sit cuiꝰ : ille: facta
est quidẽ ab illo. sed non de illo: Aut gͦ dic unde: aut fa¬
tere de nichilo. Quid est. qͦd dicis eã particulã esse
quandã halitꝰ naturȩ dĩ : Punquidnã ipsũ halitũ
naturȩ dĩ cuiꝰ halitꝰ est ista particula. negas eiꝰdẽ cuiꝰ
ds̃ est esse naturȩ : Si negas: gͦ de nichilo & istũ hali¬
tũ fecit ds. cuiꝰ halitꝰ animã uis. e̾e̾. particulã. Aut si ñ

Expanded text:
tua emendari cupiam non tacebo. primum est, quod tua emendari cupiam non tacebo. primum est, quod \'animam non ita uis a deo esse factam, ut eam ex nihilo fecerit, sed ex semet ipso\'. ubi non putas esse consequens, ut naturae sit dei, quia profecto quam sit impium et ipse cognoscis. qua impietate ut careas, ita oportet ut nimae auctorem deum, ut ab illo facta sit, non de illo. quod enim de illo est, sicut unigenitus filius, eiusdem naturae cuius et ille est. ut autem anima eiusdem naturae non sit cuius est ille, facta est quidem ab illo, sed non de illo. aut ergo dic unde aut fatere de nihilo. quid est quod dicis \'eam particulam esse quandam halitus naturae dei\'? numquidnam ipsum halitum naturae dei, go de nihilo et istum halitum fecit deus, cuius halitus animam uis esse particulam. aut si non
Abbreviated transcription (Latin):
landoquȩ seriberes uicisse errorẽ. Ut quid tͥ ista
fli ÷ ssto potiꝰ uerus ñ fictꝰ catholicus ne te fugiat
Sad te fallendũ trans figurauit malignissimꝰ sp̃s
P ł quippe sunt illa. qualibet tͥ fraude ꝑsuasa. Quȩ
si admonitꝰ pia humilitate & catholica pace corre¬
xeris: exrores fuisse udicabunt᷑ studiosis simi iuue¬
nis. em̃dari potiꝰ quã in eis remanere cupientis
cesse auctore dãnari. cura scilicet pastorali & medi¬
cinali. priꝰquã ꝑ incautũ uulgꝰ serpant dira conta¬
gia. cũ dilectionis ñueritate sed nomine salubris
neglegit᷑ medicina. Si quȩris quȩnã illa sunt : poteris
quidem legere mea scripta ad fr̃s nrõs. renatũ dĩ
agimꝰ scribenda existimasti. eiꝰ ut asseris uoluntati
petentis obtẽꝑans. Dabunt enĩ tibi ut legas ꝓculdu¬
bio siuolueris. & ingerent etiã non petenti. Ueruntam̃
etiã hic. quȩ maxime in eisdẽ libristuis & in fide

Expanded text:
lando quae scriberes uicisset errorem. ut quid tibi ista, lando quae scriberes uicisset errorem. ut quid tibi ista, fili? esto potius uerus, non fictus catholicus, ne te fugiat se ad te fallendum transfigurauit malignissimus spiritus; eius quippe sunt illa qualibet tibi fraude persuasa. quae si ammonitus pia humilitate et catholica pace correxeris, errores fuisse iudicabuntur studiosissimi iuuenis emendari potius quam in eis remanere cupientis.erit auctore damnari, cura scilicet pastorali et medicinali, priusquam per incautum uulgus serpant dira contagia, cum dilectionis non ueritate, sed nomine salubris neglegitur disciplina. Si quaeris quaenam illa sint, poteris quidem legere mea scripta ad fratres nostros, Renatumagimus, scribenda existimasti eius, ut asseris, uoluntati petentis obtemperans. dabunt enim tibi ut legas procul dubio, si uolueris, et ingerent etiam non petenti. uerum tamen etiam hic quae maxime in eisdem libris tuis et in fide
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ & ustũ arbitraris : tu cõmunicando catholi¬
cis interisti. Profecto enĩ site catholicũ fingis: ani¬
mo illud es qͦd erat ille quẽ diligis Ꝙ nosti quam
t̾ribilit̾ scriptũ sit. qͦd sp̃s sc̃s disciplinȩ effugiet
fictũ Si aut̃ ueracit᷑ cõmunicans. ñ te catholicum
fingis : quid ad huc hereticũ mortuũ sic diligis.
ut eiꝰ uelis te iactare adhuc nomine cuiꝰ iã non
teneris errore: Nolu mus te habere tale cogno¬
m̃tũ. tanquã sis heretici mortui monłmentum
Nolumꝰ talẽ titulũ habere librũ tuũ: qualẽ falsũ
.ẽẽ. diceremꝰ. si in eiꝰ sepulcro legeremꝰ. Non enĩ
uincentiũ uictorẽ scimꝰ esse. sed uictũ. & utinã fructu¬
ose. sic̃ te uinci uolumꝰ ueritate. Astute aut̃ putaris
&e callide cũ libros tuos quos credi cupis illo tͥ teuelante
diclatos appellas uincentii uictoris. nontã uincenti¬
ũ te quã illũ uocari uoluisse inctorẽ. uelut tͥ reue¬

Expanded text:
sanctum et iustum arbitraris, tu communicando catholisanctum et iustum arbitraris, tu communicando catholicis interisti. profecto enim tc catholicum fingis, si animo illud es quod erat ille quem diligis. et nosti quam terribiliter scriptum sit, quod spiritus sanctus disciplinae fugiet fictum. si autem ueraciter communicans non te catholicum fingis, quid adhuc hereticum mortuum sic diligis, ut eius uelis te iactare adhuc nomine, cuius iam non teneris errore? nolumus te habere tale cognomentum, tamquam sis heretici mortui monumentum; nolumus talem titulum habere librum tuum, qualem falsum esse dieeremus, si in eius sepulcro legeremus. non enim Vincentium uictorem scimus esse. sed uictum; et utinam fructuose, sicut te uinei nolumus ueritate! astute autem putaris et callide, cum libros tuos, quos credi cupis illo tibi reuelante dictatos, appellas Vineentii Victoris, non tam Vincentium te quam illum uoeari noluisse Victorem, uelut tibi reue
Abbreviated transcription (Latin):
lo institui. sic adiuuerit: ut ea tͥ scribenda quan¬
tũ ad res ipsas rationesq attinet. ipse dictaret. Qđ
siuerũ est: iã te illa dicere potuisse ñ miror. quȩ si
patient᷑ auscultes admonitioni m eȩ. & eos libros cat¬
holica m̃te consideres atq ꝑtractes: te dixisse ꝓculdu¬
tu fuisse uł. ẽẽ. tanquã lucis angłm credis. E eo
quidẽ mͦ minꝰ ad decipiendos catholicos ualet: quan¬
do se ñ in lucis angłns. sed in hereticos transfigu¬
rat. Sed te abeo falli iã catholicũ nollẽ. Crucie̾t᷑
gͦ te didicisse quȩ uera sunt. quanto magis lȩtatꝰ
fuerat se tͥ ꝑsuasisse quȩ falsa sunt. Ut aut ñ dili¬
gas hominẽ mortuũ. cuiꝰ dilectio tͥ obesse potest.
ꝓdesse illi ñ potest: hoc breue intuearis admoneo.
qđ utiq ille ñ ÷ sc̃s & iustus. si tu hereticorũ do¬
natistarũ uł rogatistarũ laqueos euasisti. Si aut̃ illũ

Expanded text:
lo institui, sic adiuuerit, ut ea tibi scribenda, quanlo institui, sic adiuuerit, ut ea tibi scribenda, quantum ad res ipsas rationesque adtinet, ipse dictaret. quod si uerum est, iam te illa dicere potuisse non miror, quae, si patienter auscultes ammonitioni meae et eos libros catholica mente consideres atque pertractes, te dixisse procul dutu fuisse uel esse tamquam lucis angelum credis. et eo quidem modo minus ad decipiendos catholicos ualet, quando se non in lucis angelos, sed in hereticos transfigurat; sed te ab eo falli iam eatholieum nollem. crucietur ergo te didicisse quae uera sunt: quanto magis laetatus fuerat se tibi persuasisse quae falsa sunt! ut autem non diligas hominem mortuum, cuius dilectio tibi obesse potest, prodesse illi non potest, hoc breue intuearis ammoneo, quod utique ille non est sanctus et iustus, si tu hereticorum Donatistarum uel Rogatistarum laqueos cuasisti; si autem illum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quis esset uincentius uictor. abeisqui te nouerant¬
& forte ad erant requisissẽ : audiui te fuisse donati¬
stã uł potiꝰ rogatistã. nuꝑ aut̃ cõmunicasse catholicȩ
Ncũ gauderẽ tantũ quantũ de is solemꝰ. quos ab illo
errore liberatos. ẽẽ. cognoscimꝰ. unmo uͦ etiã multo
amplius. qͦd ingeniũ tuũ qͦdelectabar inlitteris
tuis. uidebã ñ remansisse apud aduersarios uerita¬
tis : additũ ÷ a referentib qͦd me int̾ illa gaudia
contristaret. ideo te cognominari uoluisse uincentiũ:
qͦd rogati successorẽ qui hoc nomine appellatꝰ est. ad¬
huc tanquã magnũ & scm̃ uirũ animo teneas. & ob
hoc illiꝰ nom̃. tuũ uolueris. ẽẽ. cognomen. Nec defu¬
erunt. qͥ dicerent etiã hoc ate fuisse iactatũ: quod
ipse tͥ nescio qua uisione apparuerit. atq ad hos con¬
ficiendos libros de quib tecũ agere isto nrõ opuscu¬

Expanded text:
enim quis esset Vincentius Victor ab eis qui te nouerant etenim quis esset Vincentius Victor ab eis qui te nouerant et forte aderant requisissem, audiui te fuisse Donatistam uel potius Rogatistam, nuper autem communicasse catholicae. et cum gauderem tantum, quantum de his solemus, quos ab illo errore liberatos esse cognoscimus, immo uero etiam multo amplius, quod ingenium tuum, quo delectabar in litteris tuis, uidebam non remansisse apud aduersarios ueritatis, additum est a referentibus, quod me inter illa gaudia contristaret, ideo te cognominari uoluisse Vincentium, quod Rogati successorem, qui hoc nomine appellatus est, adhuc tamquam magnum et sanctum uirum animo teneas et ob hoc illius nomen tuum uolueris esse cognomen. nec defuerunt qui dicerent etiam hoc a te fuisse iactatum, quod ipse tibi nescio qua uisione apparuerit atque ad hos conficiendos libros, de quibus tecum agere isto nostro opuscu
Abbreviated transcription (Latin):
NOD MICHI AD TE SCRIBENDUM putauI: hoc
prius cogites fili dilectissime uictor uolo. si
te contenerẽ nequaquã id me fuisse facturũ
Nec ided tam̃ humilitate nra sic abutaris: ut ꝓꝑterea
te existimes apꝓbatũ. qr cernis ñ fuisse contẽptũ Non
enĩ sequendũ sed corrigendũ te diligo. Et qm̃ nec corꝰ¬
rigi posse desꝑo: nolo mireris me contẽnere ñ posse
que diligo. Si enĩ te ante quã nob̃ cõmunicares dilige¬
redebui ut esses catholicus: quanto magiste iã cõmu¬
nicantẽ diligere debeo ne sis nouus hereticus. & ut sis
talis catholicus. cui resistere nullus possit hereticus:
Quantũ enĩ apparet ex donis ingenii quȩ iã tͥ largitus
est ds: ꝓfecto sapienseris si tẽ non. ẽẽ. credideris.
atq ut sis. ab illo qui facit sapientes pie suppliciter
instantq poposceris. & malueris er rore ñ decipi.
quã errantiũ laudib honorari. Prius me in libris
cus. titulus tui nominis ꝓte sollicitũ reddidit. Cũ

Expanded text:
od mihi ad te scribendum putavi, hoc prius cogites, fili dilectissime Victor, volo, si te contemnerem, nequaquam id me fuisse facturum. Nec ideo tamen humilitate nostra sic abutaris, ut propterea te existimes approbatum, quia cernis non fuisse contemptum. Non enim sequendum, sed corrigendum te diligo: et quoniam nec corrigi posse despero, nolo mireris me contemnere non posse quem diligo. Si enim te antequam nobis communicares, diligere debui, ut esses catholicus; quanto magis te jam communicantem diligere debeo, ne sis novus haereticus, et ut sis talis catholicus, cui resistere nullus possit haereticus? Quantum enim apparet ex donis ingenii, quae jam tibi largitus est Deus, profecto sapiens eris, si te non esse credideris; atque ut sis, ab illo qui facit sapientes, pie, supplinstanterque poposceris et malueris errore non decipi quam errantium laudibus honorari. Prius me in libris tuis titulus tui nominis pro te sollicitum reddidit. cum
Abbreviated transcription (Latin):
uictos. nocere aliis ñ sinamꝰ : Ad hoc gͦ. ut eorũ m̃daciũ
deleat᷑ siue caueat᷑. dĩ aut̃ ueritas augeat᷑. Quomͦꝰ gͥ men¬
dacio m̃dacia recte potero ꝑsequi: An & latrocinio¬
latrocinia. & sacrilegio sacrilegia. & adulterio sunt
ad ulteria ꝑsequenda: Si aut ueritasdĩ in meo m̃dacio
abundauit. nunquidnã & nos dicturi sumꝰ. faciamꝰ
uł aliquando m̃daciũ ñ ÷ malũ : Curgͦ scriptũ est. odisti
dñe om̃s qui oꝑant᷑ iniquitatẽ. ꝑ desom̃s qui loquunt᷑
m̃daciũ: Non enĩ aliquos excepit. aut inde finite dixit.
ꝑdes loquentes m̃daciũ ut quosdã ñ om̃s intelligi sineret:
s uniuersalẽ sententiã ꝓtulit dicens ꝑdes om̃s qͥloquunt᷑¬

Expanded text:
uictos nocere aliis non sinamus? ad hoc ergo, ut eorum mendacium uictos nocere aliis non sinamus? ad hoc ergo, ut eorum mendacium deleatur siue caueatur, dei autem ueritas augeatur. quomodo igitur mendacio mendacia recte potero latrocinia et sacrilegio sacrilegia et adulterio sunt adulteria persequenda? Si autem veritas Dei in meo mendatio habundavit, numquidnam et nos dicturi sumus: 'Faciamus vel aliquando mendacium non est malum? Cur ergo scriptum est, Odisti, Domine omnes qui operantur iniquitatem; perdes omnes qui loquuntur mendacium ? Non enim aliquos excepit, aut indefinite dixit, Perdes loquentes mendacium; ut quosdam, non omnes intelligi sineret: sed universalem sententiam protulit, dicens, Perdes omnes qui loquunt
Abbreviated transcription (Latin):
Rmẽ. multa mͥ legenda misisti: quib rescrip¬
ta dũ prȩparo. & aliis atq aliis magisurgentib
occupationib distrahor: emensus est annꝰ atq in easme
detrusit angustias ut quo mͦcimq rescriberẽ. ne arriden¬
te iãtẽpore nauigandi. ꝑlatorẽ remeare cupientẽ diutiꝰ
detinere. Itaq om̃ib quȩ mͥ leonas dĩ famulus abste attu¬
lit & mox ut ea sũpsi. & postea cũ hȩc dictare iã uellẽ euo¬
lutis atq ꝑlectis & quanta potui consideratione ꝑpensis:
ualde sũ tuo delectatꝰ eloquio. & scãrũ memoria scrip¬
turarũ. ingeniiꝙ sollertia. & dolore qͦ neglegentes catho¬
licos mordes. & telo quo aduersus etiã latentes hereticos
frendes. Sed ñ mͥ ꝑsuadet᷑: eos de latebris suis. nr̃is. ẽẽ.
mendaciis eruendos. Ut qͥd enĩ tanta cura uestigare
atq indagare conam᷑. nisi ut captos in aꝑtũq ꝓductos.
aut etiã ipsos ueritatẽ doceamꝰ. aut certe ueritate con¬

Expanded text:
me, multa mihi legenda misisti. quibus rescripta dum praeparo et aliis atque aliis magis urgentibus occupationibus distrahor, emensus est annus atque in eas me detrusit angustias, ut quomodocumque rescriberem, ne arridente iam tempore nauigandi perlatorem remeare cupientem diutius detinerem. itaque omnibus, quae mihi Leonas dei famulus abs te adtulit, et mox ut ea sumpsi et postea cum haec dictare iam uellem euolutis atque perlectis et quanta potui consideratione perpensis ualde sum tuo delectatus eloquio et sanctarum memoria scripturarum ingeniique sollertia et dolore, quo neglegentes catholicos mordes, et zelo, quo aduersus etiam latentes haereticos frendes. sed non mihi persuadetur eos de latebris suis nostris esse mendaciis eruendos. ut quid enim eos tanta cura uestigare atque indagare conamur, nisi ut captos in apertumque productos aut etiam ipsos ueritatem doceamus aut certe ueritate con
Abbreviated transcription (Latin):
Cat illare dicunt᷑. ꝑalienas domos in frontate girare
Catillatageris uadimonia publicũ ꝓstibulũ. Et plautꝰ
similit̾ ait. Quin meã uxore. mict̾a catillatũ. Quid
sit capularis. Capularẽ dici uoluer̃. senẽ iã morti
Unde & luciliꝰ ait. ꝑgit capulare cadauer. ẜt faccꝰ.
Sedentulũ eni. qͦsi iã sedentẽ dici uoluer̾. Quid sit
Ego sũ ꝓmꝰ c̾dus ꝓcurator poeni. Poenũ enĩ. cellar iũ
dicimꝰ. Quid sint suppetiȩ. Suppetias dicimꝰ
optimi comites. Quid sit auctio. Auctio. dr̃ uen

Expanded text:
Catillare dicitur per alienas domus infrontate girare,  et Propertius: ‘Catillata geris uadimonia, puplicum prostibulum’ et Plautus similiter ait: ‘Quin meam uxorem mittam catillatum?’ Quid sit capularis. Capularem dici uoluerunt senem iam mortiunde et Lucilius ait: ‘Pergit capulare cadauer’ et Flaccusedentulum enim quasi iam sine dentibus dici uoluit. Quid sit ‘Ego sum promus condus procurator peni’; penum enim cellarium dicimus. Quid sint suppetiae. Suppetias dicimusoptimi comites’. Quid sit auctio. Auctionem dici u
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ & ꝓpħarũ ds̃. qui oculũ ꝓ oculo. dentẽ ꝓdente. mo¬
dũ posuit poenȩ ne qͥsquã sibi ampliꝰ putaret deberi
uindicde: quã ꝑtulisset in iuriȩ. & hoc idõ. qr de sapien¬
tia dũ dictũ .ẽͥ qd legẽ & miscđiam in lingua portet
Iec ꝑ miscdiam debita cdebitorib nr̃is scient dimittert¬
mꝰ: nisi ꝑlegẽ ipsa debita disceremꝰ. Quimn tanta pote¬
state se humilians. ad confortandos nos factꝰ homo cũ

Expanded text:
enim et Prophetarum Deus, qui oculum pro oculo, dentem pro dente, moenim et Prophetarum Deus, qui oculum pro oculo, dentem pro dente, modum posuit poenae, ne quisquam sibi amplius putaret deberi vindictae, quam pertulisset injuriae. Et hoc ideo, quia de sapientia Dei dictum est, quod Legem et misericordiam in lingua portet. Nec per misericordiam debita debitoribus nostris scienter dimitteremus, nisi per Legem ipsa debita discerneremus. Qui in tanta potestate se humilians ad convertendos nos factus homo, cum
Abbreviated transcription (Latin):
na supplicia gehennarũ. ꝑ petrata sacrilegia uindicauit
Qui t̾renas diuitias ñ sic̃ iste dic̃ dãnari uissit. sed sp̃uales
cȩlestesq prȩposuit Ipse est enĩ & ꝓpħarũ ds̃. qui facit
& diuites benignissime largiendo.: & pauꝑes iustissi¬
me uł ñ dando uł auferendo. Qui nos ꝓ inimicis orare
ussit: Ipse ÷ enĩ & ꝓpharũ ds̃. qͥ filios parentũ mani¬
b immolari sibi ut iste criminat᷑. ñ solũ nunquã uolu¬
it. uerũ etiã ne id fieret in lege c̃stituit. Qui sine con¬
ceptione ꝑsonarũ. benefaciendũ om̃ib intimauit. Ipse
.ẽ. enĩ & ꝓpħarũ dĩ. qͥ quando sine discretione ȩtatis aut
sexus occidi homines iussit: unde scit iste ł quisquã
quid eis post mortẽ bonȩ cõpensationis attribute. quoꝵ
mortib uiuentes aut em̃dauit aut t̾ruit: Qui nos ȩqͦ¬
animo iniurias sustinere. & donare prȩcepit. Ipse est

Expanded text:
rna supplicia gehennarum, perpetrata sacrilegia vindicavit. rna supplicia gehennarum, perpetrata sacrilegia vindicavit. Qui terrenas divitias, non sicut iste dicit, damnari jussit, sed spirituales coelestesque praeposuit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui facit et divites benignissime largiendo, et pauperes justissime vel non dando, vel auferendo. Qui nos pro inimicis orare jussit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui filios parentum manibus immolari sibi, ut iste criminatur, non solum nunquam voluit, verum etiam ne id fieret, in Lege constituit. Qui sine acceptione personarum benefaciendum omnibus intimavit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui quando sine discretione aetatis aut sexus occidi homines jussit, unde scit iste vel quisquam quid eis post mortem bonae compensationis attribuit, quorum mortibus viventes aut emendavit aut terruit? Qui nos aeqstinere et donare praecepit. Ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
castitate coniunx̃. & scđas nuptias quȩ in nouo quoq te¬
stam̃to ꝑmittunt᷑ licitas. ẽẽ. monstrauit. Uxores aut̃ fr̃m
sed sine filiis de functorũ ad excitandã defuncti poste¬
ritatẽ. ñ libidinis sed pietatis affectu in matrimonium
fibi copulare prȩcepit. Patres uͦ filiarũ coniugi is misce¬
ri. om̃ino ꝓhibuit. Qui nos suꝑ om̃e genꝰ serpentũ calca¬
re spũalit̃ uissit. Ipse ÷ enĩ & ꝓpħarũ ds̃ qui popło
infideli ad significanda peccata quorũ ueneno inuisi¬
bilit̾ moriebant᷑. uisibiles serpentes quib ad monerent᷑
immisit. & plaga emĩdatoria mortes animarũ mortibꝰ
talia etiã ꝓpħarũ uoce mandauit. Nec sibi uoluit pͥ¬
mogenitos hominũ filios immolari sed consecrari.
significans pͥmogenitũ a mortuis. in quo oportebat
om̃s a morte ꝑpet̾ua liberari. Qui corruptibi lib
crificiũ inumbris futurorũ pͣcedere uoluit. & discipliuȩ
seueritate. mortib corporũ longe mitiorib quã sunt ȩt̾¬

Expanded text:
castitate conjunxit; et secundas nuptias, quae in Novo quoque Testamento permittuntur, licitas esse monstravit. Uxores autem fratrum, sed sine filiis defunctorum, ad excitandam defuncti posteritatem, non libidinis, sed pietatis affectu, in matrimonium sibi copulare praecepit: patres vero filiarum conjugiis misceri omnino prohibuit. Qui nos super omne genus serpentum calcare spiritualiter jussit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui populo infideli ad significanda peccata, quorum veneno invisibiliter moriebantur, visibiles serpentes quibus admonerentur, immisit; et plaga emendatoria mortes animarum, mortibutalia etiam Prophetarum voce mandavit. Nec sibi voluit primogenitos hominum filios immolari, sed consecrari: significans primogenitum a mortuis, in quo oportebat omnes a morte perpetua liberari. Qui corruptibilibus crificium, in umbris futurorum praecedere voluit; et disciplinae severitate mortibus corporum, longe mitioribus quam sunt aete
Abbreviated transcription (Latin):
uideant. sed etiã qͥ uident oȩci fiant. Qui mandata uitȩ
ꝑpetuȩ nob̾dedit Ipse est enĩ & ꝓpħarũ ds̃ qͥ mandata
scã & iusta & bona suꝑbis. tam̃ ñ de ipsius grã. sed de
sua uircute fidentib ñ quib uiuerent secdquib mo¬
rerent᷑ ut conuincerent᷑ dedit. Sic̃ apłi dicente uno
& ius qͥpibant. Aliis qͥdẽ odor uttȩ inuitã. aliis odor
mortisinmortẽ. Qui uitiatorũ salus apparuit. dans
incessũ claudis. linguã mutis. auditũ surdis lumelũ¬

Expanded text:
videant; sed etiam ut qui vident, caeci fiant . Qui mandata vitae videant; sed etiam ut qui vident, caeci fiant . Qui mandata vitae perpetuae nobis dedit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui mandata sancta et justa et bona, superbis tamen, non de ipsius gratia, sed de sua virtute fidentibus, non quibus viverent, sed quibus morerentur, ut convincerentur dedit. Sicribant; aliis quidem odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Qui vitiatorum salus apparuit, dans incessum claudis, linguam mutis, auditum surdis, lume
Abbreviated transcription (Latin):
uñ e dit Qui apłis suis ut gratui darent que grates
enĩ oꝑarius mercede sua. Ut qͥ euangłiũ annunciant: ex
euangłio uiuerent. Dõ tam̃ munera offerenda. ẽẽ. mon¬
strauit. Qui nulluuis indiget: & munera sumendo plus
confert. Ipse : enĩ & ꝓpħarũ ds̃ qui & munera suos ue¬
tat accipe quib excȩcant᷑ oculi iudicantiũ. & munera
ipse quamuis ñ egeat accipit: ut pietate faciat opulentas
animas offerentiũ. Qui sabbatis hominẽ curauit. os¬
tendens iã. ẽẽ. tẽpus. ut scđm ꝓphetiã eantici canticoꝵ
duũ testam̃toꝵ tẽpora distinguebat. sed legẽ dĩ contumaci
& impia m̃te contẽpserat: lapidandũ. ẽẽ. mandauit
Eiꝰq corporali morte quã post paululũ om̃i homini quis
dubitet affuturã. sanxit timore oboedientiã cȩteris ꝓ¬
futurã. Qui ꝓpt̾ saluandos homines se uenisse dixit
Ipse est enĩ & ꝓpħarũ ds̃. qͥ iusto udicio qͦs uult obdiirat.
sic̃ in euangłio uenit inudiciũ ñ solũ ut qͥ ñ uident

Expanded text:
Deus. Qui Apostolis suis ut gratis darent quae gratisenim operarius mercede sua ; ut qui Evangelium annuntiabant, ex Evangelio viverent : Deo tamen munera offerenda esse monstravit, qui nullius indiget, et munera sumendo plus confert. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui et munera suos accipere vetat, quibus excaecantur oculi judicantium; et munera ipse, quamvis non egeat, accipit, ut pietate faciat opulentas animas offerentium. Qui sabbatis hominem curavit, ostendens jam esse tempus, ut secundum prophetiam Cantici canticorum duorum Testamentorum tempora distinguebat, sed Legem Dei contumaci et impia mente contempserat, lapidandum esse mandavit; ejusque corporali morte quam post paululum omni homini quis dubitet adfuturam? sanxit timore obedientiam caeteris profuturam. Qui propter salvandos homines se venisse dixit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui justo judicio quos vult obdurat: sicut in Evangelio, Venit in judicium, non solum ut qui non vident,
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ libri. in quo fine paucitatẽ hominũ in suo errore
cõmendat. quia uidelicet paucorũ est sapientia. qͦd om̃ib
hereticis aduersariis ȩccłȩ catholie quȩ ꝑ om̃s t̾ras
copiosa fertilitate diffunditur: in sua cuiꝰq
ꝓpria uanitate cõmune est. om̃s enĩ de
paucitate gloriant᷑. & ut seducere possint

Expanded text:
finem libri, in quo fine paucitatem hominum in suo errore finem libri, in quo fine paucitatem hominum in suo errore commendat, quia videlicet paucorum est sapientia: quod omnibus haereticis adversariis Ecclesiae catholicae, quae per omnes terras copiosa fertilitate diffunditur, in sua cuique propria vanitate commune est; omnes enim de paucitate gloriantur, et ut seducere possint