comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facio: Nonest hoc ibi Simplicitasibi. ẽ
Later ostendit filio qđ facit : & ostenden
filium gignit. Uideo quid dixerim
Sed quia uideo & quibus dixerim.
fiat inuobis intellectus iste. quandoq
Nunc sinon potestis cõp̃hendere quid sit
ds̃ : uel hoc cõp̃hendite quid nonsit ds̃
Mul tum ꝓfeceritis : sinon aliud quã. ẽ.
dedõsenseritis Nondũ potes ꝑuenire
adquidsit: ꝑ ueni adquid non sit Non
est dscorpus. non terra. noncaelũ. non
luna: non sol. nonstellȩ: non corpora¬
lia ista. Sienĩ non caelestia. quantomi¬
nus terrena: tolle omne corpus Ad¬
huc audi aliud Nonest dsmutabilis
sp̃s Namfateor & fatendũ est. quia
euangelium loquit᷑: ds sp̃s est Sed tran¬
bliuiscitur Uult qđ nolebat: non uult
qđ uolebat. Siue patitur iam istas mu¬
tabilitates siue patipossit. transi haec
omĩa: non inuenis indõ aliquid mutabi¬
litatis: non in aliquid qđ aliter nunc
sit. aliter paulo ante fuerit. Nã ubi

Expanded text:
facio? Non est hoc ibi, simplicitas ibi est. facio? Non est hoc ibi, simplicitas ibi est. Pater ostendit Filio quod facit, et ostendendo Filium gignit. Video quid dixerim: sed quia video et quibus dixerim, fiat in vobis intellectus iste quandoque. Nuncsi non potestis comprehendere quid sit Deus, vel hoc comprehendite quid non sit Deus: multum profeceritis, si non aliud quam est, de Deo senseritis. Nondum potes pervenire ad quid sit, perveni ad quid non sit. Non est Deus corpus, non terra, non coelum, non luna, non sol, non stellae, non corporalia ista. Si enim non coelestia, quanto minus terrena? Tolle omne corpus. Adhuc audi aliud: non est Deus mutabilis spiritus. Nam fateor, et fatendum est, quia Evangelium loquitur, Deus spiritus est. Sed tranbliviscitur; vult quod nolebat, non vult quod volebat; sive patiatur jam istas mutabilitates, sive pati possit: transi haec omnia. Non invenis in Deo aliquid mutabilitatis, non aliquid quod aliter nunc sit, aliter paulo ante fuerit. Nam ubi
Abbreviated transcription (Latin):
dat & hab& aures corporis uerbum. in
quas sonus ueniat: remoue omĩa corpora¬
lia: Simplicitatẽ uide. Sisimplex es: qͦmͦ
autẽ eris simplex: Si te non mundo im¬
plicaueris : sed exmundo explicaue¬
ris explicando enĩte : simplex eris
Et uide si potes qđ dico: aut si non potes.
crede qđ non uides Dicis filiotuo. Uerbo
dicis Uerbũ qđ sonat: nec tues nec filius
tuus Habeo inquis aliud qđ ostendam
Ita est enĩ eruditus filius meus: ut nec lo¬
quentẽ meaudiat sed nutu ei ostendo
qđ faciat Ecce nutu ostende qđ uis: cer
Undefacis nutũ : decorpore. Scilicet.
labis. uultu. suꝑciliis. oculis. manib
Haec omĩa non sunt: qđ animꝰ tuus
&iam ista: media sunt Intellectũ. ẽ.
aliquid ꝑ haec signa : quae non sunt qđ
animꝰ tuus: nec qđ animꝰ filii tui: sed
hoc totũ qđ corpore agis. infra animũ
tuũ et inifra animũ filiitui est: nec
potest cognoscere animũ tuũ filius tuus

Expanded text:
dat; et habet aures corporis Verbum, in dat; et habet aures corporis Verbum, in quas sonus veniat? Remove omnia corporalia, simplicitatem vide, si simplex es. Quomodo autem eris simplex? Si te non mundo implicaveris, sed ex mundo explicaveris: explicando enim te simplex eris. Et vide si potes quod dico, aut si non potes, crede quod non vides. Dicis filio tuo, verbo dicis; verbum quod sonat, nec tu es, nec filius tuus. 9. Habeo, inquis, aliud quo ostendam: ita enim est eruditus filius meus, ut nec loquente me audiat, sed nutu ostendo ei quod faciat. Ecce nutu ostende quod vis, certse habet. Unde facis nutum? De corpore, scilicet, labiis, vultu, superciliis, oculis, manibus. Haec omnia non sunt quod animus tuus; etiam ista media sunt: intellectum est aliquid per haec signa, quae non sunt quod animus tuus, nec quod animus filii tui: sed hoc totum quod corpore agis, infra animum tuum est, et infra animum filii tui; nec potest cognoscere animum tuum filius tuus,
Abbreviated transcription (Latin):
tem. & uidentẽ. uel loquentẽ. & audien¬
tem. sonus articulatus uolat Qui non
est qđ tu: non est qđ ipse Sonus quippe
qexit exore tuo & uerberato aere tan¬
git aurem filiitui: & impl&osensu audi¬
endi. ꝑducit adcor cogitationẽ tuam
Sonus ergo ille non est ipse tu: non est
ipse filius tuus. Signũ datũ est ab ani¬
motuo animofiliitui: qđ signũ nonsit
nec animꝰ tuus. nec animꝰ filiitui: sed ali¬
ud aliquid Itaneputamꝰ patrẽ locutũ
esse cũfilio fuer̃ uerba interdm̃ & uer¬
bũ. quomodo istuc. ẽ. Anquicquiduel¬
let pater dicere filio. si uerbo uell& di¬
cere. ipse filius est uerbũ patris. nũqͥd
ꝑ uerbũ lo queret᷑ ad uerbũ: anquia
filius magnũ uerbũ : minora uerba cur-¬
sura erant interpatrẽ et filiũ. sonus aliqͥs.
& quasi creatura quȩdã temporalis. atq
uolatica. exitura erat exore patris.
ec ꝑcus sura auremfilii Numquid hab&
dscorpus ut quasi exeiꝰ labiis hoc ꝓce¬

Expanded text:
tem et videntem, vel loquentem et audientem et videntem, vel loquentem et audientem sonus articulatus volat, qui non est quod tu, non est quod ipse. Sonus quippe ille qui exit de ore tuo, et verberato aere tangit aurem filii tui, et impleto sensu audiendi perducit ad cor cogitationem tuam; sonus ergo ille, non est ipse tu, non est ipse filius tuus. Signum datum est ab animo tuo animo filii tui, quod signum non sit nec animus tuus, nec animus filii tui, sed aliud aliquid. Itane putamus Patrem locutum esse cum Filio? Fuerunt verba inter Deum et Verbum? quomodo istud est? An quidquid vellet Pater dicere Filio, si verbo vellet dicere, ipse Filius est Verbum Patris, numquid per verbum loqueretur ad Verbum? An quia Filius magnum Verbum, minora verba cursura erant inter Patrem et Filium? Sonus aliquis et quasi creatura quaedam temporalis atque volatica, exitura erat ex ore Patris, et percussura aurem Filii? Numquid habet Deus corpus, ut quasi ex ejus labiis hoc proce
Abbreviated transcription (Latin):
facis ꝑfilium: sed tusolus facis: qđ ipse
factum uideat : & aliud tale si militer
faciat Non est hoc ibi Quidpergis
ad similitudinẽ tuã. & deles in tesimi¬
litudinẽ dĩ: ibi omĩno non est hoc
Inueni aliquid qͦmͦ de monstres filio tuo
qđ facis antequã facis : ut cũ de monstraue¬
risperfilium facias. hoc qđ facis: iamforte
quasi occurr& tibi Ecce inquis cogito face¬
re domum: & uolo ut ꝑfilium meũ fabrice¬
tur antequã eã ipse fabricem: ostendo
filiomeo qđ uolo facere: et facit ipse atque
egoꝑipsum cui ostendi uoluntatẽ meã:
reces sisti quidem a pristina similitudine:
sed adhuc iaces in magna dissimilitu dine
ecce enĩ antequã facias domũ indicas filiotuo.
et demonstras quid facere uelis. ut te demon¬
strante antequã facias. faciat ipse qđ
demonstraueris. et tuꝑ ipsum: Sed uerba
dicturus es filio tuo Inter te. et ipsum.
uerba cursura sunt : & inter demonstran¬

Expanded text:
facis per filium: sed tu solus facis quod ipse facis per filium: sed tu solus facis quod ipse factum videat, et aliud tale similiter faciat. Non est hoc ibi: quid pergis ad similitudinem tuam, et deles in te similitudinem Dei? Ibi omnino non est hoc. Inveni aliquid, quomodo demonstres filio tuo quod facis, antequam facis; ut cum demonstraveris, per filium facias hoc quod facis. Jam forte quasi occurrit tibi: Ecce, inquis, cogito facere domum, et volo ut per filium meum fabricetur: antequam eam ipse fabricem, ostendo filio meo quod facere volo; et facit ipse, atque ego per ipsum, cui ostendi voluntatem meam. Recessisti quidem a pristina similitudine, sed adhuc jaces in magna dissimilitudine. Ecce enim antequam facias domum, indicas filio tuo, et demonstras quid facere velis; ut te demonstrante antequam facias, faciat ipse quod demonstraveris, et tu per ipsum: sed verba dicturus es filio tuo, inter te et ipsum verba cursura sunt; et inter demonstran
Abbreviated transcription (Latin):
corporũ : qđ demontrat paterfilio id ÷
qđ facit ꝑfiliũ facit. Non enĩ faciendo
demonstrat filio : sed de monstrando facit
perfilium: Uid& enĩ filius patrẽ de mon¬
strantem antequã aliquidfiat. & ex
demonstratione patris . & uisione filii.
fit. qđ fit apatre ꝑfiliũ. Sic animae susci¬
tantur Sipo tuerint uidere istã unita¬
tis coniunctionẽ. patrẽ de monstrantem.
filiũ uidentẽ. & ꝑpatris demonstratio¬
nem. et filii uisionẽ. fieri creaturã. atq
id fieri perpatris demonstrationẽ. et filii
uisionem. qđ nec pater sit nec filius.
sed infrapatrẽ & filiũ. quicquid fit
apatre. ꝑfilium fit Quis hoc uidetͦ
ecce iterum ad carnales sensus Ecce
rursus humiliamus nos & descendimꝰ
ad uos: si tamen aliquid aliquando as¬
cenderamꝰ auobis Uis de monstrare ali¬
quid filio tuout faciat qđ facis: factu¬
ruses : & sic demonstraturus Quod gͥ
facturus ut de monstres filio. non utiq

Expanded text:
corporum; quod demonstrat Pater Filio, id est corporum; quod demonstrat Pater Filio, id est quod facit, per Filium facit. Non enim faciendo demonstrat Filio, sed demonstrando facit per Filium. Videt enim Filius Patrem demonstrantem antequam aliquid fiat, et ex demonstratione Patris et visione Filii fit quod fit a Patre per Filium. Sic animae suscitantur, si potuerint videre istam unitatis conjunctionem, Patrem demonstrantem, Filium videntem, et per Patris demonstrationem et Filii visionem fieri creaturam: atque id fieri per Patris demonstrationem et Filii visionem, quod nec Pater sit nec Filius, sed infra Patrem et Filium, quidquid fit a Patre per Filium. Quis hoc videt? 8. Ecce iterum ad carnales sensus, ecce rursus humiliamus nos, et descendimus ad vos, si tamen aliquid aliquando ascenderamus a vobis. Vis demonstrare aliquid filio tuo, ut faciat quod facis: facturus es tu, et sic demonstraturus. Quod igitur facturus es ut demonstres filio, non utique
Abbreviated transcription (Latin):
facere quicquã: Nisiqđ uiderit patrẽ
facientẽ Quaecũq enĩ illȩfecerit: haec
& filius similiter facit : Caelũ : terram :
mare. Quȩ incelo. quae in terra: quae in ma¬
ri Uisibilia. inuisibilia. animalia inter¬
ris. frutecta in agris. natantia in aquis.
ina ere uolantia: incaelo lucentia Praeter
haec omĩa: angelos. uirtutes. sedes. do¬
minationes. principatus. potestates: omĩa
ꝑ ipsum facta sunt Num quid fecit haec
omĩa ds. & demontrauit ea facta filio. ut
& ipse facer& alterũ mundũ his omĩbus ple¬
num : Nonutiq Sedquid: quaecumq enĩ
illefecerit: haec. non alia. sed haec. et
filius nec dissimiliter. sed similiter fa¬
cit Pater enĩ diligitfiliũ : & omĩa de¬
monstrat ei quȩ ipse facit. De monstrat
pater filio. ut animae suscitentur.
Quia perpatrẽ & filiũ animae suscitant᷑.
nec possunt uiuere animae. nisiearũ uita
sit ds̃ Siergo non possunt uiuere animȩ
nisi earũ uitasit ds̃. sicut ipsȩ sunt uita

Expanded text:
 viderit Patrem facientem: quaecumque enim ille fecerit, haec et Filius similiter facit. Coelum, terram, mare, quae in coelo, quae in terra, quae in mari, visibilia, invisibilia, animalia in terris, fruteta in agris, natantia in aquis, in aere volantia, in coelo lucentia; praeter haec omnia, Angelos, Virtutes, Sedes, Dominationes, Principatus, Potestates: omnia per ipsum facta sunt . Numquid Deus omnia haec fecit, et demonstravit ea facta Filio, ut et ipse faceret alterum mundum his omnibus plenum? Non utique. Sed quid? Quaecumque enim ille fecerit, haec, non alia, sed haec et Filius, nec dissimiliter, sed similiter facit. Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Demonstrat Pater Filio ut animae suscitentur, quia per Patrem et Filium animae suscitantur: nec possunt vivere animae, nisi earum vita sit Deus. Si ergo non possunt vivere animae, nisi earum vita sit Deus, sicut ipsae sunt vita
Abbreviated transcription (Latin):
iã non potestis Item forte auiditate au¬
diendi dicitis possumus: melius. ẽ. gͦ
ut ego infirmitatẽ meã fatear : quia
iam fatigatus loqͥ nonpossum : quã
ut uobis iã bene saciatis adhuc infun¬
dam qđ non bene digeratis oł inde
buius ꝓmissionis quã adhodier num
tempus si super ess& distuleram
teneteme ad iuuante dño in crastinũ

Expanded text:
jam non potestis. Item forte aviditate aujam non potestis. Item forte aviditate audiendi dicitis, Possumus. Melius est ergo ut ego infirmitatem meam fatear, quia jam fatigatus loqui non possum, quam ut vobis jam bene satiatis, adhuc infundam quod non bene digeratis. Proinde hujus promissionis quam ad hodiernum tempus, si superesset, distuleram, tenete me adjuvante Domino in crastinum
Abbreviated transcription (Latin):
ipso facere quicquã : sicut audio iudico:
& iudiciũ meũ iustũ est Pel. Quia
non quȩro uoluntatẽ meã: sed uolunta¬
tẽ eius quimisit me Certe filius qͣuosuult
uiuificat. non quaerit uoluntatẽ suam :
sed uoluntatẽ eiꝰ quimisit eũ Aon meã.
non ꝓpriam Non meã. nonfilii hominis.
non meã quȩ resistat dõ Faciunt enĩ
homines uo luntatẽ suã nondĩ: quando
faciunt qđ uolunt. non qđ iub& ds̃
Quando autẽ itafaciunt qđ uolunt.
ut tamen sequant᷑ uoluntatẽ dĩ : non
faciunt uoluntatẽ suã: quãuis qđ uolunt
faciant solens fac qđ iuberis. atq ita
& hoc facies qđ uis : & non uoluntatem
tuã facies. sed iubentis: Quidergo ÷
sicut audio ita iudico: Audit filius
et demonstrat ei pater. et uio et filiꝰ
patrem facientem & ista distule¬
ramꝰ. paulo enucleatius ꝓuiribus
ꝑtractare: Si tẽpus nobis ꝑ acta lec-¬
tione. et uires remansis sent : sidicam
meposse. adhuc loqui forte uos audire

Expanded text:
ipso facere quidquam: sicut audio judico, ipso facere quidquam: sicut audio judico, et judicium meum justum est; quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Certe Filius quos vult vivificat. Non quaerit voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit illum. Non meam, non propriam; non meam, non filii hominis; non meam, quae resistat Deo. Faciunt enim homines voluntatem suam, non Dei, quando faciunt quod volunt, non quod jubet Deus: quando autem ita faciunt quod volunt, ut tamen sequantur voluntatem Dei, non faciunt voluntatem suam, quamvis quod volunt faciant. Volens fac quod juberis; atque ita et hoc facies quod vis, et non voluntatem tuam facies, sed jubentis. 20. Quid ergo? Sicut audio, ita judico. Audit Filius, et demonstrat ei Pater, et videt Filius Patrem facientem. Et ista distuleramus paulo enucleatius pro viribus pertractare, si tempus nobis peracta lectione et vires remansissent. Si dicam me posse loqui adhuc, forte vos audire
Abbreviated transcription (Latin):
isti in ambustionẽ aeternã : dequib¬
dã sinistris lusti autẽ: inuitã aeternã
Dequa aliolocodicit. Haec est autẽ
uita aeterna. ut cognoscantte unum
tunc ibi apparebit. qui cumꝰ forma
dĩ ẽ& non rapinã arbitratus est
.eẽ. &qualis dõ : tunc sesostendet. quo¬
modo se dilectorib sius ostensurum
ꝓmisit. Quienim diliͥgitme ait.
mandata meacustodit : & quidili¬
git me diligetur apatre meo: et
ego diligam eum. & ostendã me ip¬
sum illi Quib lo quebatur p̃sens eis
erat : sed formã serui uidebant ÷ for¬
mam autem dĩ non uidebant. Piumen¬
tũ ad stabulũ ꝑducebantur curandi.
sed sanati uidebunt: quia ostendã me
ipsum inquit illif Quo modo ostendi¬
tur aequalis patri. cũdicit phyllippo : qui
est Quia dicturi illi eramꝰ. tu iudicabis.
& pater non iudicabit: quia omẽ iu¬
diciũ dedit filio. Nongͦ scđm patrem
iudicabis Adiecit. non possũ ego a me¬

Expanded text:
isti in ambustionem aeternam de quibuisti in ambustionem aeternam de quibusdam sinistris; justi autem in vitam aeternam : de qua alio loco dicit, Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te unum . Tunc ibi apparebit qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo : tunc se ostendet quomodo se dilectoribus suis ostensurum promisit. Qui enim diligit me, ait, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi. Quibus loquebatur, praesens eis erat: sed formam servi videbant; formam autem Dei non videbant. Per jumentum ad stabulum ducebantur curandi, sed sanati videbunt; quia ostendam, inquit, meipsum illi. Quomodo ostenditur aequalis Patri? Cum dicit Philippo, Qui mium meum justum est. Quia dicturi illi eramus, Tu judicabis, et Pater non judicabit, quia omne judicium dedit Filio; non ergo secundum Patrem judicabis: adjecit, Non possum ego a me
Abbreviated transcription (Latin):
na posuit &erit diremptio : & non
qualis modo est Nã & modo separa¬
mur: non locis. sed moribus: affeco¬
tibus. desideriis. fide. sp̃e. Karita¬
te Simul enĩ cũ iniquis uiuimus:
sed non una uita. ẽ. omĩum Inoc cul¬
to dirimimur : in oc culto separam
Quo modo grana in area. non quo modo
grana inhorreo: & separantur grana
inarea: & miscentur. Separantur cum
a palea expoliantur : miscentur. quia
nondũ uenti lantur Tunc aperta erit
separatio. sicut morũ. sic & uitae. sicut
sapientiae. itaetcorporũ. Eunt qui
bene fecerunt. uiuere cum angelis
dĩ : qui male egerunt. torqueri cũ
diabolo et angelis eiꝰ et transi& forma
serui. Ad hoc enĩ p̃sentauerat ut face¬
r& iudiciũ : post iuditiũ ꝑget: hinc du¬
cet secũ corpus. cui caput est: et offer&
regnũ dõ Tunc plane uidebitur for¬
ma illa dĩ quae non potuit uideri abi¬
niquis : quorũ uisioni forma serui exi¬
benda erat Dicit et alibi sic ibunt

Expanded text:
na posuit. Et erit diremptio, et non na posuit. Et erit diremptio, et non qualis modo est. Nam et modo separamur non locis, sed moribus, affectibus, desideriis, fide, spe, charitate. Simul enim cum iniquis vivimus; sed non una vita est omnium: in occulto dirimimur, in occulto separamur; quomodo grana in area, non quomodo grana in horreo. Et separantur grana in area, et miscentur: separantur, cum a palea exspoliantur; miscentur, quia nondum ventilantur. Tunc aperta erit separatio, sicut morum, sic et vitae; sicut sapientiae, ita et corporum. Ibunt qui bene fecerunt, vivere cum Angelis Dei: qui male egerunt, torqueri cum diabolo et angelis ejus. Et transiet forma servi. Ad hoc enim se praesentaverat ut faceret judicium: post judicium perget hinc, ducet secum corpus cui caput est, et offeret regnum Deo . Tunc plane videbitur forma illa Dei, quae non potuit videri ab iniquis, quorum visioni forma servi exhibenda erat. Dicit et alibi sic: Ibunt
Abbreviated transcription (Latin):
quã non om̃s habebunt. qui demonum̃tis
ꝓcedᷤͤnt lãgͦ & cõmemoratione monu¬
mentorũ. & expressione processionis
demonumentis : aꝑte intelligimus cor¬
porũ resurrectionẽ : Audient om̃s
uocem eiꝰ. ẽt ꝓcedent: &ubi iudicium.
siom̃s audient. & om̃s ꝓcedent : quasi
totũ confusum est: nihil uideo discretũ
Certe ac cepisti potestatem iudicandi.
quia filius hominis es Ecce aderis in iu¬
ditio: resurgent corpora. De ipso iu¬
ditio dic aliquid. hoc .ẽ. dedis cretio¬
ne bonorũ . et malorũ: et hoc audi
Qui bene fecerunt in resurrettionẽ
uitae : qui male egerunt. in re surrec¬
tionẽ udicii Superius cũ derectio¬
ne mentiũ. & animarũ. loqueretur:
numquid fecit discretionẽ : sed om̃s
qui audient uiuent : quia obaudien¬
do uiuent At uero resur gendo.
& pro cedendo demonumentis. non
omnes aduitã aeternã ibunt :
sed qui bene fecer̃: qui autẽ male.
adiuditiũ hic enĩ iudiciũ. propoe¬

Expanded text:
quam non omnes habebunt qui de monumentis quam non omnes habebunt qui de monumentis procedent. Jam ergo et commemoratione monumentorum, et expressione processionis de monumentis, aperte intelligimus corporum resurrectionem. 18. Audient omnes vocem ejus, et procedent. Et ubi judicium, si omnes audient, et omnes procedent? Quasi totum confusum est; nihil video discretum. Certe accepisti potestatem judicandi, quia filius hominis es; ecce aderis in judicio, resurgent corpora: de ipso judicio dic aliquid, hoc est de discretione malorum et bonorum. Et hoc audi: Qui bona fecerunt, in resurrectione vitae; qui mala egerunt, in resurrectionem judicii. Superius cum de resurrectione mentium et animarum loqueretur, numquid fecit discretionem? Sed omnes qui audient, vivent; quia obaudiendo vivent. At vero resurgendo et procedendo de monumentis, non omnes ad vitam aeternam ibunt, sed qui bene fecerunt: qui autem male, ad judicium. Hic enim judicium pro poe
Abbreviated transcription (Latin):
sed nos cũmaiore stamus & loquimur :
si laboramꝰ: ꝓpteruos : Son laborare :¬
non debetis propter eosdem dos: supe¬
rius gͦ cũ dicereturꝰ. uenit hera & ged¬
deret: & nunc est. quid sub iecit
quando mor tat audient: uocẽ filiiđi:
et qui audierint uiuent Non dixit
om̃s mor tui audient : & qui audierint
uiuent Mer tuios enĩ. iniquos: uole¬
bat. intelligi. & num quil om̃s iniqui
obaudiut euangelio : aꝑte dicit
apłs: sed non om̃s obaudiunt euan¬
gelio Tamen qui audiunt uiuent.
quia om̃s quiobauidiunt euangelio.
transient ad uitam aternã ꝑfidem.
nontamen om̃s oboediunt: & hoc
non est: At uero infine omnes qui
sunt in monumentis. hoc est iusti
& in iusti. audient̃ uocem eius: et
procedent Quomodo noluit di¬
cere & uiuent. Omnes enim
procedent : sed non om̃s uiuent
Ineo quippe qđ supra diocit. & qui
audierint uiuent. In ipsa obauditione.
uitã aeternã intelligi uoluit. & beatam:

Expanded text:
sed nos cum majore stamus, et loquimur. sed nos cum majore stamus, et loquimur. Si laboramus propter vos, collaborare non debetis propter eosdem vos? Superius ergo cum diceret, Venit hora, et adderet, et nunc est, quid subjecit? Quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Non dixit, Omnes mortui audient, et qui audierint vivent: mortuos enim iniquos volebat intelligi. Et numquid omnes iniqui obaudiunt Evangelio? Aperte dicit Apostolus, Sed non omnes obaudiunt Evangelio . Tamen qui audiunt, vivent; quia omnes qui obaudiunt Evangelio, transient ad vitam aeternam per fidem: non tamen omnes obaudiunt, et hoc nunc est. At vero in fine, omnes qui sunt in monumentis, hoc est justi et injusti, audient vocem ejus, et procedent. Quomodo noluit dicere, et vivent? Omnes enim procedent, sed non omnes vivent. In eo quippe quod supra dixit, Et qui audierint vivent; in ipsa obauditione vitam aeternam intelligi voluit et beatam,
Abbreviated transcription (Latin):
quia uenit hora . non ea quaenunc .ẽ.
ut resurgant animȩ : sed quȩ futura
est: ut resurgant corpora Expres¬
sius hoc dicat. ut calumniam̾ here¬
ticus negator resurrectionis corporis
non inueniat : quã quã iã intellectꝰ
elucescat. Cum superius dictum
ess&. uenit hora: addidit & nunc
est Modo autem uenit hora : et¬
non addit & nunc est: tam̃ om̃s
ansas. om̃s clauiculas. calumpnia¬
rum. om̃s todos la queorum : aꝑta
ueritate disrũpat Nolite nurari hoc :
quia uenit hora. inqua om̃squiln monu¬
mentis sunt Quid euidentius. quid
expressius: corpora sunt in monumen¬
tis : anima non sunt in monumentis. nec
iustoꝵ. nec iniquorũ. Iusti anima insi¬
nu abrahae fuit: iniqua anima apud in¬
feros torquebatur Inmonum̃to.nec illa
nec illa superius. quando ait : uenit
hora & nunc est Obsecro: intendite
Nostis fr̃s. quia ad panem uentris cũ
labore ꝑuenitur : quantomagis ad pa¬
nẽ mentis: cũlabore statis & audicis.:

Expanded text:
quia venit hora: non ea quae nunc est, quia venit hora: non ea quae nunc est, ut resurgant animae; sed quae futura est, ut resurgant corpora. 17. Expressius hoc dicat, ut calumniam haereticus negator resurrectionis corporis non inveniat: quanquam jam intellectus elucescat. Cum superius dictum esset, Venit hora; addidit, et nunc est: modo autem, Venit hora; non addidit, et nunc est. Tamen omnes ansas, omnes claviculas calumniarum, omnes nodos laqueorum aperta veritate disrumpat. Nolite mirari hoc; quia venit hora, in qua omnes qui in monumentis sunt. Quid evidentius? quid expressius? Corpora sunt in monumentis: animae non sunt in monumentis, nec justorum, nec iniquorum. Justi anima in sinu Abrahae fuit, iniqui anima apud inferos torquebatur : in monumento, nec illa, nec illa. Superius quando ait, Venit hora, et nunc est; obsecro, intendite. Nostis, fratres, quia ad panem ventris cum labore pervenitur; quanto magis ad panem mentis? Cum labore statis, et auditis;
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium futurũ est. iustoꝵ & ini¬
quorũ: nec lic& ut ini qui uideant
dm̃ Beatienim mundo corde.
qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Talis ap¬
pare bit iudex.
qualis uideri possit. & ab eis quos
coronaturus. et ab eis quos dampna¬
turus est: forma ergoserui uidebi¬
tur: occulta erit formadĩ. Occultus
erit inseruo filius dĩ: & apparebit
filius hominis: quia potestatẽ dedit ei.
& iudiciũ facere: quia filius hominis
est & quia ipse solus apparebit infor¬
ma serui. Pater autẽ non apparebit:
quia non est indutus forma ser ui:¬
deo superius ait. pater non iudi¬
cat quemquã. sed omne tudicium
dedit filio Bene ergo dilatũ est . ut
ipse ess& expositor : qui propositor:
Superius enimioc cultũ erat Nunc
iam ut arbitror manifestum est.
quia dedit ei potestatem. et iudiciũ
facere. quia pater non udicat quẽ¬
quam. sed omne iudicium dedit
filio̾ Quia iudicium ꝑ illam formã
futurũ est: quã non hab& pater.
& quale iudieram : nolite mirari hõc

Expanded text:
urum est justorum et iniquorum, nec licet ut iniqui videant Deum; Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt ; talis apparebit judex, qualis videri possit et ab eis quos coronaturus est, et ab eis quos damnaturus est. Forma ergo servi videbitur, occulta erit forma Dei. Occultus erit in servo Filius Dei, et apparebit filius hominis; quia potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius hominis est. Et quia ipse solus apparebit in forma servi, Pater autem non apparebit, quia non est indutus forma servi; ideo superius ait, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Bene ergo dilatum est, ut ipse esset expositor qui propositor. Superius enim occultum erat; nunc jam, ut arbitror, manifestum est quia dedit ei potestatem et judicium facere, quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: quifuturum est, quam non habet Pater. Et quale judicium? Nolite mirari hoc;
Abbreviated transcription (Latin):
suum Indicat dis̃ filium: indicat
se ꝑfilium Ad hunc sipotuerit ho¬
mo peruenire : nec lucernis indige¬
bit: &uere fodiendo altius: aedi¬
ficium ꝑducłt ad petram facilis .ẽ.
ergo fr̃s hodierna lectio : sed prop¬
ter hesternum debi tum Scio enim
quid distulerim non abstulerim: & dñs
dignatus est donare &iam hodie loqui
ad uos. Recordamini quidre poscere
debeatis: si forte aliquomodo seruata
pietate. & salubri humilitate⁊ Exten¬
damus nos non aduersus dm̃. sed ad dm̃
& leuemus ad eũ animã nrãm. effun¬
dentes eã supernos. sicut ille in psalmo
cui dicebatur. ubi est ds̃ tuus: Haec
inquit meditatus sum : & effudi suꝑ me
animã meã beuemꝰ gͦ animã ad dm̃.
non contra dm̃: quia oi hoc dictũ est

Expanded text:
suum indicat Deus Filium, indicat suum indicat Deus Filium, indicat se per Filium. Ad hunc si potuerit homo pervenire, nec lucernis indigebit, et vere fodiendo altius, aedificium perducet ad petram. 5. Facilis est ergo, fratres, hodierna lectio: sed propter hesternum debitum scio enim quid distulerim, non abstulerim, et Dominus dignatus est donare etiam hodie loqui ad vos, recordamini quid reposcere debeatis, si forte aliquo modo servata pietate et salubri humilitate, extendamus nos non adversus Deum, sed ad Deum; et levemus ad eum animam nostram, effundentes eam super nos, sicut ille in Psalmo, cui dicebatur, Ubi est Deus tuus? Haec, inquit, meditatus sum, et effudi super me animam meam . Levemus ergo animam ad Deum, non contra Deum; quia et hoc dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
minat omnem hominem uenientẽ
in hunc mundum sirgo & cum dis¬
cipulis dicer& uos estis lumen mun¬
di. nesibi aliquid tributum puta¬
rent. qđ desolo xp̃o intelligendũ
ess&: & ita lucernȩ. uento super biȩ
exc tingueretur. Cum dixiss&.
uos estis lumen mundi: continuo
subiunxit. Nonpo test ciuitas
abscondi suꝑ mon tem pofser consti¬
tuta: neq accendunt lucername¬
& ponunt eam sub modio. sed super
candelabrum . ut omibus qui indo¬
mosunt luceat. Sedquid si apłos
nondixit lucernam. sed ac censo¬
res lucern&e. quã ponerent suꝑ can¬
delabrum: audi. quia ipsos dixit
lucernã. Sic luceat inquit lumen
ur̃m corã hominibus : ut uidentes
bona opera urã. glorificent. non
uos: sed patrem ur̃m qui incelise fo
ꝑ hibuerunt testimonium xp̃o
his om̃ibus testimoniis. p̃ponit testi¬
monium operum suorum: quia ꝑ
illos. non nisi ds ꝑhibuit testimonium
filio suo: sed perhib& alio modo
testimonium filio suo: ꝑ ipsum filiũ

Expanded text:
minat omnem hominem venientem minat omnem hominem venientem in hunc mundum. Ergo cum et discipulis diceret, Vos estis lumen mundi, ne sibi aliquid tributum putarent, quod de solo Christo intelligendum esset, et ita lucernae vento superbiae exstinguerentur; cum dixisset, Vos estis lumen mundi, continuo subjunxit, Non potest civitas abscondi supra montem constituta, neque accendunt lucernam et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt. Sed quid, si Apostolos non dixit lucernam, sed accensores lucernae quam ponerent super candelabrum? Audi quia ipsos dixit lucernam. Sic luceat, inquit, lumen vestrum coram hominibus, ut videntes bona opera vestra glorificent, non vos, sed Patrem vestrum qui in coelis est . 4. rhibuerunt testimonium Christo. His omnibus testimoniis praeponit testimonium operum suorum. Quia et per illos nonnisi Deus perhibuit testimonium Filio suo. Sed perhibet alio modo Deus testimonium Filio suo: per ipsum Filium
Abbreviated transcription (Latin):
una magna lucerna Quid apostoli:
non lucernae: &iam ipsi planae lucer¬
nae. Solus enim ille: non lucerna.
gaon enim accenditur. & ex tingui¬
tur : quia sicut pater hab& uitam
insem& ipso. sic dedit filio uitam
habere insem& ipso bucernae ergo
& apłi. & gratias agunt: quia et
accensȩ sunt lumine ueritatis. & fer¬
uent spũ caritatis: & suppetit illis
oleum gratiae dĩ. Si non essent lu¬
cernae: non dicer& eis dñs Uos estis
lumen mundi Ham postea quã di¬
xit uosestis lumen mundi: ostendit
netale lumen seputare nt quale dic¬
cum est Grat lumen uerum: qđ in¬
luminat omnem hominem uenien¬
tem. in hunc mundum: Tunc autẽ
hoc dedño dictum est: cum a ioħe
distingueretur. Se iohanne quippe
baptista : dictum eraton erat ille
lumen: sed ut testimonium ꝑ hiber&
delumine & nediceres quo modo lu¬
men non erat. dequo xp̃s dicit. quia
lucerna erat: in comparatione
alterius luminis. nonerat lum̃
Grat enim uerum lumen: qđ inlu¬

Expanded text:
una magna lucerna. Quid Apostoli? una magna lucerna. Quid Apostoli? non lucernae etiam ipsi? Plane lucernae. Solus enim ille non lucerna. Non enim accenditur et exstinguitur: quia sicut Pater habet vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vitam in semetipso. Lucernae ergo et Apostoli; et gratias agunt, quia et accensi sunt lumine Veritatis, et fervent Spiritu charitatis, et suppetit illis oleum gratiae Dei. Si non essent lucernae, non diceret illis Dominus, Vos estis lumen mundi. Nam posteaquam dixit, Vos estis lumen mundi, ostendit ne tale lumen se putarent, quale dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Tunc autem hoc de Domino dictum est, cum a Joanne distingueretur. De Joanne quippe Baptista dictum erat, Non erat ille lumen, sed ut testimonium perhiberet de lumine . Et ne diceres, Quomodo lumen non erat, de quo Christus dicit, quia lucerna erat? In comparatione alterius luminis non erat lumen. Erat enim verum lumen, quod illu
Abbreviated transcription (Latin):
turam : INqua uos putatis uitã aet̃nam
tura : uitã aeternam. Ipsam inter rogate.
cui phib& testimonium : & intelligite
quaesit uita aeterna & quia propter mo¬
ysen uolebant repudiare xp̃m. tã quã
dealia lucerna Omnes enim homines
lucerne : quia & aceendi possunt & ex¬
tingui & lucernȩ quidem cũ sapiunt¬
sͥ lucent: & spũ feruent Nam & si
ardebant: extinctae sunt. & iampu¬
tent Per manserunt enĩserui dĩ lu¬
cernae bonae : exoleo miscđiae illius.
non ex uiribus suis. forã quippe dĩ
gratuita: illa oleum lucernarum
est: Elus enĩ illis omnibus. labora¬
ui : ait quaedam lucerna & ne uiri
bus suis ardere uideretur : ad iun¬
exit Non ego autem : sed grã dĩ
mecum Om̃is ergoꝓphecia. ante
dicit petrus apłs Habemus cer¬
tiorem proph&icum ser monem
cui benefacitis it itendentes: quem¬
admodum lucerne lucenti in obscu¬
roloco. donec dies lucescat. & luci¬
fer oriatur in cordibus ur̃is. Eucer¬

Expanded text:
turam, in qua vos putatis vitam aeternam turam, in qua vos putatis vitam aeternam tura vitam aeternam, ipsam interrogate cui perhibet testimonium, et intelligite quae sit vita aeterna. Et quia propter Moysen videbantur repudiare Christum, tanquam vincit tanquam de alia lucerna. Omnes enim homines lucernae, quia et incendi possunt, et exstingui. Et lucernae quidem cum sapiunt, lucent, et spiritu fervent. Nam si ardebant, et exstinctae sunt, jam et putent. Permanserunt enim servi Dei lucernae bonae ex oleo misericordiae illius, non ex viribus suis. Gratia quippe Dei gratuita, illa oleum lucernarum est. Plus enim illis omnibus laboravi, ait quaedam lucerna; et ne viribus suis ardere videretur, adjunxit, Non ego autem, sed gratia Dei mecum . Omnis ergo prophetia ante dicit Petrus apostolus, Habemus certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes, quemadmodum lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Lucer
Abbreviated transcription (Latin):
lucerna : tuon ad saciandos amicos.
sed ad confundendos inimi cos Iam
enim antea p̃dictum erat: aꝑsona
patris. paraui lucernã xp̃o meo: Ini¬
micos eius in duã confusione : suꝑ ipsum
autẽ florebit scĩficatio mea asto tãqͣm
in nocte positus: ad tendisti inlucernam :¬
& miratus es lucernã: & exultasti. ad
lumen lucernȩ. Sed illa lucerna dicit¬
se esse solem. in qͦ exultare debeas:
& quãuis ardeat in nocte ÷ diem te
iub& expectare  Nonergo quia il¬
lius hominis testimonio. non erat
opus: nã quid mit teretur si non erat
opuse sed ne in lucerna remaneat homo:
& lumen lucernę sibi sufficere arbitre¬
tur: ideo dñs nec lucernam illã super¬
fluam dieit fuisse: pectamen te
dicit in lucerna debere remanere
Nicit aliud testimonium scriptura dĩ:
ibi utiq ds̃ ꝑhibuit testimonium filiosuo:
& in illa scriptura. iudaei sp̃em posuerant :
inlege scilic& dĩ. ministrata sibi ꝑmo: sen
famulum dĩ Scrutamini inquit scrip

Expanded text:
lucerna, non ad satiandos amicos, lucerna, non ad satiandos amicos, sed ad confundendos inimices: jam enim antea praedictum erat a persona Patris, Paravi lucernam Christo meo; inimicos ejus induam confusione; super ipsum autem efflorebit sanctificatio mea . Esto tanquam in nocte positus, attendisti in lucernam, et miratus es lucernam, et exsultasti ad lumen lucernae: sed illa lucerna dicit esse solem, in quo exsultare debeas; et quamvis ardeat in nocte, diem te jubet exspectare. Non ergo quia illius hominis testimonio non erat opus. Nam utquid mitteretur, si non erat opus? Sed ne in lucerna remaneat homo, et lumen lucernae sufficere sibi arbitretur; ideo Dominus nec lucernam illam superfluam dicit fuisse, nec tamen te dicit in lucerna debere remanere. Dicit aliud testimonium Scriptura Dei: ibi utique Deus perhibuit testimonium Filio suo, et in illa Scriptura Judaei spem posuerant, in Lege scilicet Dei, ministrata sibi per Moysen famulum D
Abbreviated transcription (Latin):
UOBI loeo Ine uangelio
dñs ait. prudentem audito¬
rem uerbi sui similem esse de
ad fundamentum stabilitatis petrę.
& ibi securus consti tuat qđ fabricat.
ad uersus imp&lum fluminis: ut cum ue¬
nerit reꝑcutiatur potius firmitate
aedificii quã inpulsu suo ruinã faci¬
at Illi domui: putemꝰ scripturã dĩ
tamquã agrum . ẽẽ : ubi uolumꝰ ali¬
quid aedificare : nonsi mꝰ pigri. nec
suꝑficia conten ti: fodiamus altius
donec ꝑueniamus ad petram : Pecra
decestimonio dñi nobis locuta est:
qm̃ non hab& necessarium ab homi¬
nibus testimonium. sed habeat maius
quã sunt homines. atq id testimoni¬
um dixit quidsit Opera inquit
quae ego facio : testimonium ꝑ hibent
deme: deinde ad iunocit. & testimo¬
nium ꝑ hib& deme: qui misitme pater
Ipsaq opera qua facit: a patre: se ac¬
cepisse dicit: Testimonium ergo per¬
hibent opera: testimoniũ ꝑhib& pater
Nullum ne testimonium ꝑhibuit
iohannes : ꝑ hibuit plane : sed tamquã

Expanded text:
uodam loco in Evangelio Dominus ait, prudentem auditorem verbi sui similem esse debad fundamentum stabilitatis petrae, et ibi securus constituat quod fabricat adversus impetum fluminis: ut cum venerit, repercutiatur potius firmitate aedificii, quam impulsu suo ruinam faciat illi domui . Putemus Scripturam Dei tanquam agrum esse, ubi volumus aliquid aedificare. Non simus pigri, nec superficie contenti; fodiamus altius, donec perveniamus ad petram: Petra ade testimonio Domini nobis locuta est, quia non habeat necessarium ab hominibus testimonium, sed habeat majus quam sunt homines; atque id testimonium dixit quid sit: Opera, inquit, quae ego facio, testimonium perhibent de me. Deinde adjunxit: Et testimonium perhibet de me, qui misit me Pater. Ipsa quoque opera quae facit, a Patre se accepisse dicit. Testimonium ergo perhibent opera, testimonium perhibet Pater. Nullumne testimonium perhibuit Joannes? Perhibuit plane, sed tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
accipe totũ xp̃m uerbũ : mentẽ rationa¬
lem & carnem Hoc totũ xp̃s. ẽ Resur¬
gat anima tua abiniquitate ꝑ id qđ ds̃ est:
resurgat corpus tuũ a corruptione. ꝑ id
qđ homo est Binde Karissimi. audite
magnã dilectionis huiꝰ quantũ mihi uide¬
tur ꝓfunditatẽ : & uid&e quẽ ad modũ
loquatur hic xp̃s Nihil aliud quãquare
uenerit xp̃c . ut resurgant animae abi¬
niquitate : resurgant corpora a cor¬
ruptione. Iam dixi animae ꝑquid re¬
surgant : Per ipsam substantiam dĩ
Corpora ꝑ quid resurgant : ꝑ dispensa¬

Expanded text:
accipe totum Christum, Verbum, mentem rationaaccipe totum Christum, Verbum, mentem rationalem, et carnem. Hoc totum Christus est. Resurgat anima tua ab iniquitate per id quod Deus est, resurgat corpus tuum a corruptione per id quod homo est. Proinde, charissimi, audite magnam lectionis hujus, quantum mihi videtur, profunditatem; et videte quemadmodum loquatur hic Christus, nihil aliud quam quare venerit Christus, ut resurgant animae ab iniquitate, resurgant corpora a corruptione. Jam dixi animae per quid resurgant, per ipsam substantiam Dei; corpora per quid resurgant, per dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
est. ẽẽ. se aqualẽ dõ & quid nos inimo.
qͥ non poteramꝰ infirmi. & humi repetes
ad tingere dm̃: nũquid relinquendi
eramus: absit: sem& ipsum exinaniuit.
formã serui accipiens: Nongͦ formam
dĩ amittens factus est gͦ homo. qͥerat
ds Accipiendo qđ nonerat : non amit¬
tendo qđ erat. Ita factus est. homo ds̃
ducat teper id quod homo est. ꝑducat
te ad id qđ ds̃ est : & tota p̃dicatio dis
nonest. ut resurgant animae : resur¬
gant corpora Utrũq quippe mortu¬
um erat Corpus ex infirmitate : ani¬
ma etciniquitate Quia utrũq mortu¬
hominẽ cep̃m: srat enĩ & in xp̃o anima
humana Tota anima Aon in rationale
tantũ animae: sed &iam rationale.
qđ mens dicitur suer̃ enĩ quidam
heretici. & pulsi sunt abecdesia : qui
putarent non habere mentẽ rationa¬
lem corpus xp̃i : sed quasi animam
bel uinam: Edecepta quippe rationali
mente: uitabel uina ẽ ued quia ex¬
pulsi sunt : et aueritate expulsi sunt.

Expanded text:
est esse aequalis Deo. Et quid nos in imo, est esse aequalis Deo. Et quid nos in imo, qui non poteramus infirmi et humi repentes attingere Deum, numquid relinquendi eramus? Absit. Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo formam Dei amittens. Factus est ergo homo qui erat Deus, accipiendo quod non erat, non amittendo quod erat: ita factus est homo Deus. ducat te per id quod Deus homo est, perducat te ad id quod Deus est. Et tota praedicatio dispnon est, ut resurgant animae, resurgant et corpora. Utrumque quippe mortuum erat; corpus ex infirmitate, anima ex iniquitate. Quia utrumque mortuhominem Christum? Erat enim et in Christo anima humana, tota anima: non irrationale tantum animae, sed etiam rationale quod mens dicitur. Fuerunt enim quidam haeretici, et pulsi sunt ab Ecclesia, qui putarent non habere mentem rationalem corpus Christi, sed quasi animam belluinam: excepta quippe rationali mente, vita belluina est. Sed quia expulsi sunt, et veritate expulsi sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
geli fit beata scã anima: sed quaerit bea¬
ta. eẽ. infirma anima. Quaerat unde
beata sit. scã anima Nonenĩ beatus ef¬
ficeris ex angelo tu. sed unde angelus.
inde tu ħlis p̃missis atq firmissime con¬
stitutis. animã rationalẽ. non cestifica¬
ri. nisi adẽ Corpusnon uegetari. nisi
ꝑanimã. atq. eẽ. quandã medietatẽ
inter dm̃. & corpus. & animã:. Intendi¬
te et recolite mecũ: non hodiernã de
qua sufficienter locutisumus. sed hes¬
ternã lectionem: quam iãtriduo uer¬
samus. atq tractamꝰ : & ꝓ uirib fodimꝰ.
donec ad p&ram ꝑueniamꝰ Uerbum.¬
unus ds̃ Illuc ꝑge anima conteitis cȩ¬
teris. uel &iam transcensis: illuc ꝑge
Nihil potentius istacreatura: qua mens
dicitur rationalis Nihil hac creatura
sublimius: quicquid supra istã est. iam
creator est Dicebam autẽ : quia uer
uerbũ carofactũ est. et habitauit in no¬
informadĩ ess&. non rapina arbitratꝰ

Expanded text:
geli fit beata sancta anima: sed si quaerit beageli fit beata sancta anima: sed si quaerit beata esse infirma anima, quaerat unde beata sit sancta anima. Non enim beatus efficeris ex angelo tu; sed unde angelus, inde et tu. 6. His praemissis atque firmissime constitutis, animam rationalem non beatificari nisi a Deo, corpus non vegetari nisi per animam, atque esse quamdam medietatem inter Deum et corpus, animam; intendite et recolite mecum, non hodiernam, de qua sufficienter locuti sumus, sed hesternam lectionem, quam ecce jam triduo versamus atque tractamus, et pro viribus fodimus, donec ad petram unus Deus. Illuc perge, anima, contemptis caeteris, vel etiam transcensis; illuc perge. Nihil potentius ista creatura, quae mens dicitur rationalis, nihil hac creatura sublimius: quidquid supra istam est, jam Creator est. Dicebam autem quia VerbumVerbum caro factum est, et habitavit in noin forma Dei esset, non rapinam arbitratus
Abbreviated transcription (Latin):
fensis corporis sensibus: beatitudi¬
nem tamen eius quafit beata ipsa
anima non fierinisi participatio¬
ne illius uitae. semꝑ uiuae in cõmuta¬
bilis aeterneq substantiae qđ ds. ẽ.
ut quomodo anima quae inferior dõ
est. id quod ipsa inferius ẽ. hoc .ẽ.
corpus facit uiuere : sic eandẽ ani¬
mã non faciat beatae uiuere. nisi
qđ ipsa anima superius est Supe¬
rior enĩ anima. quã corpus & su¬
perior quã anima. đs Prestat ali¬
quid inferiori. praestat᷑ illi a supe¬
riori  seruiat dño suo : Ne conculce¬
tur a seruosuo Rac .ẽ. fr̃s mei reli¬
gio ep̃iana. quae p̃dicatur ꝑtotum
mundũ horrentib inimicis. et ubi
uincuntur murmurantibus
ubi p̃ualent seuientibus Haec est
religio xp̃iana ut colat᷑ unus ds̃. non
multi dii: quia non facit animã beatam
nisiunus ds̃ Participatione dĩfit beata:
non participatione scãe animȩ fit beata.
infirma anima. Nec participatione an¬

Expanded text:
fensis corporis sensibus; beatitudifensis corporis sensibus; beatitudinem tamen ejus qua fit beata ipsa anima, non fieri nisi participatione illius vitae semper vivae, incommutabilis, aeternaeque substantiae, quae Deus est: ut quomodo anima quae inferior Deo est, id quod ipsa inferius est, hoc est corpus, facit vivere; sic eamdem animam non faciat beate vivere, nisi quod ipsa anima est superius. Superior enim anima quam corpus, et superior quam anima Deus. Praestat aliquid inferiori, praestatur illi a superiore. Serviat Domino suo, ne conculcetur a servo suo. Haec est, fratres mei, religio christiana, quae praedicatur per totum mundum, horrentibus inimicis; et ubi vincuntur, murmurantibus; ubi praevalent, saevientibus. Haec est religio christiana, ut colatur unus Deus, non multi dii; quia non facit animam beatam nisi unus Deus. Participatione Dei fit beata. Non participatione sanctae animae fit beata infirma anima, nec participatione an
Abbreviated transcription (Latin):
Vndeergo grauis. ẽ : quia corpus qđ
corrumpitur ad grauat animam.
& de primit terrena in habitatio. sen¬
sum multa cogitantem Neforte
gͦ possimus sensum nr̃m amultis col¬
ligere ad unum: & euulsum amul¬
tis. releuare ad unum. Quod quidẽ
non poterimꝰ ut dixi. nisi ad iuu& ille.
qͥadse uult leuart animas nras: & con¬
tingamꝰ exaliqua parte . quomodo
uerbũ dĩ unicus patricoaeternus. et
magnũ quiddam insinuare uolens
intentis & infundere capacibus
Incapaces autẽ excitare ad studi¬
um. ut nondũ intelligentes. bene
uiuendo capaces fiant: Insinuauit
nobis animã humanã. & mentem rati¬
onalem. quae in homine est. non in est
pecore Non uegetari. nonbeatifica¬
ri. non illuminari. nisi abipsa sub¬
stantia dĩ Eamq animã facere aliqͥd
ꝑcorpus. & decorpore : atq habere
subiectũ corpus: & ꝑcorporalia
mulceri posse sensus corporis. uel
tium qđdam anima & corporis.
in hac uita atq: conplexu delectare
animam lłnitis. uel contristari of¬

Expanded text:
est? Quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Ne forte ergo possimus sensum nostrum a multis colligere ad unum, et evulsum a multis relevare ad unum quod quidem non poterimus, ut dixi, nisi adjuvet ille qui ad se vult levari animas nostras, et contingamus ex aliqua parte, quomodo Verbum Dei unicus Patri, coaeternus et magnum quiddam insinuare volens intentis, et infundere capacibus, incapaces autem excitare ad studium, ut nondum intelligentes bene vivendo capaces fiant, insinuavit nobis animam humanam et mentem rationalem, quae inest homini, non inest pecori, non vegetari, non beatificari, non illuminari, nisi ab ipsa substantia Dei: eamque animam facere aliquid per corpus et de corpore, atque habere subjectum corpus, et per corporalia mulceri posse sensus corporis vel otium quoddam animae et corporis in hac vita atque complexu, delectari animam lenitis, vel contristari of
Abbreviated transcription (Latin):
In lege autẽ morses mandauit nobis.
huiꝰ modi lapidare Tu ergo quid dicis
hȩc autẽ dicebaÑ tẽptantes eum: ut pos¬
sent accusare eum. Unde accusare :
Nũquid ipsũ in aliquo facinore depp̃¬
henderant᷑ Aut illa mulier ad eum
aliquomo ꝑtinuis se dicebatur.: Quidẽ.
ergo tẽptantes eum ut possent accusa¬
mansuetudinem indnõ p̃minuisse :
anĩadũter̃ eũ nimiũ esse mitem. nimi¬
um. eẽ. mansuetum. Deillo quippe fuerat
ante p̃dictũ : Accingere gladio tuo.
suꝑ femur tuum potentissime Spetie
tua & pulchritudine tua. intende ꝓspe
ꝓcede & regna : đ pt̃ ueritatẽ & man¬
suetudinem & iustitiam : Ergo attulit
ueritatem ut doctor. mansue tudinem
ut liberator: iustitiam ut cognitor
ꝓpt̃ hȩc eum eẽ regnaturum inspũscõ.

Expanded text:
avit nobis hujusmodi lapidare: tu ergo quid dicis? Haec autem dicebant tentantes eum, ut possent accusare eum. » Unde accusare? Numquid ipsum in aliquo facinore deprehenderant, aut illa mulier ad eum aliquo modo pertinuisse dicebatur? Quid est ergo, tentantes eum, ut possent accusamansuetudinem in Domino praeeminuisse. Animadverterunt eum nimium esse mitem, nimium esse mansuetum: de illo quippe fuerat ante praedictum, Accingere gladio tuo circa femur tuum, potentissime; specie tua et pulchritudine tua incede, et regna: propter veritatem et mansuetudinem et justitiam. . Ergo attulit veritatem ut doctor, mansuetudinem ut liberator, justitiam ut cognitor. Propter haec eum esse regnaturum in Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
montem fructuosum: in montẽ ungenti.
in montem crismatis ubi enĩ decebat
docere xp̃m nisi in montem oliueti
xp̃i enĩ nom a chrismate dictũ est:
Crhisma autẽ grece. latine unctio
nuncupatur. Ideo autẽ nos unx̃ : quia
luctatores contra diabolũ fecit. &
diluculo iterũ uenit intẽplum: & om̃is
popłsuenit adeũ : & sedens docebat eos
Nunciam attendite : ubi ab inimicis tẽp¬
tata sit dnĩ mansuetudo. Adducunt
autẽ illi scribȩ & pharisei mulierem in
adulterio dep̃hensam: & statuerunt
eã in medio & dixerunt ei Magister:

Expanded text:
montem fructuosum, in montem unguenti, in montem chrismatis. Ubi enim decebat docere Christum, nisi in monte Oliveti? Christi enim nomen a chrismate dictum est: χρίσμα autem graece, latine unctio nuncupatur. Ideo autem nos unxit, quia luctatores contra diabolum fecit. Et diluculo iterum venit in templum, et omnis populus venit ad eum, et sedens docebat eos. Nunc jam attendite, ubi ab inimicis tentata sit Domini mansuetudo. « Adducunt autem illi Scribae et Pharisaei mulierem in adulterio deprehensam, et statuerunt eam in medio; et dixeru