comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enĩ p̾dicante apło uerbũ qđ audit aman¬
doseqͥt᷑. bono odore resurgit & saluat᷑.
Qui odiendo inseqͥt᷑ eodẽ ip̃so bono odore
corruit & morit᷑. Signũ aut̃ cui contͣ¬
dicit᷑. fidẽ dñicȩ crucis accipe. de qͦ apło
deis qͥdẽ scandalũ: gentib aut stulticiã
Et tuã ipsiꝰ animã ꝑtransibit gladius.
Nulla docet hystoria beatã mariam
ex hac uita gladii occisione migrasse. pͣ¬
sertĩ cũ ñ anima s corpꝰ ferro soleat in¬
t̃fici Unde restat intelligi gladium
ẽ dolorẽ dñicȩ passionis eiꝰ animã ꝑtͣn¬
sisse. quȩ & si xp̃m utpote dĩ filiũ spon¬
te ꝓpͥa mori morteq ipsã ñ debitaret
esse deuicturũ: ex sua tam̃ carne ꝓcrea¬
tũ ñ sine doloris affectu potuit uide¬
re crucifigi. Nã & ferrũ qđ animã
ioseph ꝑtrañsisse canit᷑ nullũ meliꝰ quã
dura tribulatio m̃tis intelligitur
It reuelent᷑ ex multis cordib cogitati¬
eꝰ patiuitate audita. reuelatis morcor¬

Expanded text:
. Qui enim praedicante Apostolo, verbum quod audit amando sequitur, bono odore resurgit et salvatur; qui odiendo insequitur, eodem ipso odore bono corruit et moritur. Signum autem cui contradicetur, fidem dominicae crucis accipe, de qua apostolo daeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Et tuam ipsius animam pertransiet gladius. Nulla docet historia beatam Mariam ex hac vita gladii occisione migrasse, praesertim cum non anima, sed corpus ferro soleat interfici. Unde restat intelligi gladium est, dolorem Dominicae passionis ejus animam pertransisse. Quae etsi Christum ut pote Dei Filium sponte propria mori, mortemque ipsam non dubitaret esse devicturum, ut sua tamen carne procreatum, non sine doloris affectu potuit videre crucifigi. Nam et ferrum, quod animam Joseph pertransisse canitur, nullum melius quam dura tribulatio mentis intelligitur. Ut revelentur ex multis cordibus cogitatiejus nativitate audita, revelatis mox cor
Abbreviated transcription (Latin):
on uidit. Beati qͥ non uidert̃ & credider̃
llud ipsũ inqͥt qđ onib post modũ
gentib populis ꝙ linguis. m̃te ac
fide conspiciendũ p̃parasti spe ae
dileitione quȩrendũ p̾uidisti. ipsũ diu¬
desideratũ. nc̃ ꝙ carnis & cordis oculis
tuum salutare contem plor. Lumen
ad reuelationẽ gentiũ & głam plebis
tuȩ isrb lum quidẽ utriq popło salu¬
qͦ pnunciatꝰ aduenit: gentiũ uͦ dicit᷑
ẽẽ. reuelatio. quarũ m̃tis ocłos ꝓfunda
iã cȩcitate demersos. neq ulla spe ad¬
uentꝰ dñici erectos: ipse uisitare parit̾
reuelare atq illustrare dignatꝰ est.
Et bene reuelatio gentiũ isrłis głe prȩ¬
fert᷑. qr cũ plenitudo gentiũ introierit:
ct õnis isrł saluus fiet. qͣmͦ psalmista
cũ diceret: notũ fecit dñs saluta¬
re suum. ante conspectũ
gentiũ reuelauit iusticiã suã. subiun¬
xitatq ait Memor fuit miscđiȩ suȩ
iacob: & ueritatis suȩ domui israeb

Expanded text:
Beati qui non viderunt et crediderunt. » Illud ipsum, inquit, quod omnibus postmodum gentibus, populis, et linguis, mente ac fide conspiciendum parasti, spe ac dilectione quaerendum praevidisti, ipse desideratum nunc et carnis et cordis oculis tuum salutare contemplor. « Lumen ad revelationem gentium, et gloriam plebis tuae Israel. » Lumen quidem utrique populo saluquo praenuntiatius advenit, gentium vero dicitur esse revelatio, quarum mentis oculos profunda jam caecitate demersos, neque ulla spe adventus dominici erectos, ipse visitare, pariter revelare atque illustrare dignatus est. Et bene revelatio gentium, Israelis gloriae praefertur, quia cum plenitudo gentium introierit, tunc omnis Israel salvus fiet. Quomodo et Psalmista cum diceret: Notum fecit Dominus salutare suam, ante conspectum gentium revelavit justitiam suam ; subjunxit atque ait: Memor fuit misericordiae suae Jacob, et veritatis suae domui Israel
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ cũ uiro suo manserat. dñicȩ incarnati¬
onis tẽpori decentissime congruit. Sep¬
tenario nanq ut diximꝰ numero. ꝑfecti¬
o solet tẽporis indicari. S ibi ꝓpt̾ pͥuile
docuit simplex septẽ annoꝵs ÷ numerus
expressus. hicob apłice culm̃ dignitatis.
septẽ anni ꝑ xiͥi. multiplicant᷑ arridet aut̃
eccłe mysterus qđ anna & gr̃ã eiꝰ interp̃¬
tat᷑ & filia ẽ phanuel qͥ facies dĩ dr̃cum
psalmographo decantans. Signatũ est
sup nos lumen uultꝰ cui dñe. Et de tribu
aser hoc ÷ beati descendit qͥ int̾ patriarchas
duodeci ordine nascendi e octauus de quo
numero qͥa in norio testam̃to sit sacer cre¬

Expanded text:
 cum viro suo manserat, dominicae incarnationis tempori decentissime congruit. Septenario namque ut dixi numero, perfectio solet temporis indicari. Sed ibi propter domrsatus docuit, simplex septem annorum est numerus expressus. Hic ob Apostolicae culmen dignitatis, septem anni per duodecim multiplicantur. Arridet autem Ecclesiae myteriis quod Anna et gratia ejus interpretatur, et filia est Phanuel, qui facies Dei dPsalmographo decantans: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Et de tribu Aser, hoc est, beati, descendit, qui inter patriarchas duodecim, ordine nascendi, est octavus, de quo numero, quia Novo Testamento sit sacer, cre
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ inducerent puerũ iłim parentes
eꝰ ut facerent scđm consuetudinẽ legis
ꝓeo: & ipse accepit eũ in ulnas suas Mag¬
na quide dñi potentia. s ñ minor cla¬
ret humilitasuit qui cȩlo terraq non
capit᷑ grandeui hominis gestet᷑ totus in
ulnis. Sed & tropice accẽpit symeon xp̃m
ueteranꝰ infantẽ ut doceat nos exuere.
ueterẽ hominẽ qͥ corrũpit᷑ cũ actib cd &¬

Expanded text:
inducerent puerum Jesum parentes ejus, ut facerent secundum consuetudinem legis pro eo, et ipse accepit eum in ulnas suas. Magna quidem Domini potentia, sed non minor claret humilitas, ut qui coelo terraque non capitur, grandaevi hominis gestetur totus in ulnis. Sed et tropice accipit Simeon Christum, veteranus infantem, ut doceat nos exuere veterem hominem qui corrumpitur cum actibus
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ sit ab õnib estimat᷑. Neq enĩ oblitꝰ ÷
euangłista qđ eã de sp̃u sc̃o concepisse &
uirginẽ peꝑisse narrauerit s opini¬
onẽ uulgi ex primens quȩ uera hẏsto¬
riȩ lex ẽ: patrẽ ioseph nuncupatxp̃i.
Q uãuis & eo mͦ pat̾ illiꝰ ualeat dici: qͦ
& uir mariȩ recte intelligit᷑ sine cõ¬
mixtione carnis. ipsa copũlatione
conuigu. multo uidelicet coniunc¬
tiꝰ qͣm siesset aliunde adoptatꝰ. Ne¬
erat quando qͥdẽ pat̾ esset etiã eiꝰ quem
ñ ex sua coniuge ꝓcreatũ aliunde ad op¬
tãsset Et dixit ad mariã matrẽ eiꝰ:
Ecce positꝰ ÷ hic in ruinã & in resurree¬
tionc̃ multoꝵs in isrł: & in signũ cui

Expanded text:
nim oblitus Evangelista, quod eam de Spiritu sancto concepisse et virginem peperisse narrarit, sed opinionem vulgi exprimens, quae vera historiae lex est, patrem Joseph nuncupat Christi. Quamvis et eo modo pater illius valeat dici, quo et vir Mariae recte intelligitur sine commistione carnis, ipsa copulatione conjugii, multo videlicet conjunctius quam si esset aliunde adoptatus. Neerat, quandoquidem recte pater esset etiam ejus, quem non ex sua conjuge procreatum alicubi adoptasset. Et dixit ad Mariam matrem ejus: Ecce positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel, et in signu
Abbreviated transcription (Latin):
in fide & illic faceret heredes regni.
qđ repmisit ds̃ diligentib se. Mora¬
lit̾ au̾t̃ siue fortia qͥĩ oꝑa seu creauerit
infirma ꝗͣ masculi ac feminȩ uocabu¬
lo distingunt᷑. ut hȩc legitime dño ua¬
leant consetrari: ouẽ necesse ẽ in nocen¬
tiȩ & turturẽ parit᷑ siue colũbã cõpuncti¬
onis offerat. Quia enĩ uolucres he ꝓcan¬
tu gemitꝰ habent: ñ immerito lacrimas
humiliũ designant. qͥb plurimũ in ip¬
sis eaã bonis oꝑĩb indigemiꝰ qr & si bona
ẽt̃ qͣ agimꝰ nouerimꝰ qͣ tam̃ discretione
a dño examinanda qͣ a nob̃ ꝑseuerantia
sint consumanda nescimꝰ Qui uͦ diuitias
uututũ ñ habendo de qͥb ad corinthios
apłs ait qͥa in õnib diuites facti estis
in illo. in õni uerbo & in õniscientia ag¬
nũ annocuȩ uitȩ in actuũ suoꝵ grege
ñ inuenerit. duos saltẽ turtures aut̃ du¬
os pullos colũbȩ offerat. hoc ÷ ad lacrima¬
rũ flagitanda suffragia confugiat.

Expanded text:
egni, quod repromisit Deus diligentibus se. Moraliter autem, sive fortia quis opera, seu creaverit infirma, quae masculi ac feminae vocabulo distinguuntur, ut haec legitime Domino valeant consecrari, ovem necesse est innocentiae, et turturem pariter sive columbam compunctionis offerat. Quia enim volucres hae pro cantu gemitus habent, non immerito lacrymas humilium designant, quibus plurimum in ipsis etiam bonis operibus indigemus. Quia et si bona esse quae agimus noverimus, qua tamen districtione a Domino examinanda, qua a nobis perseverantia sint consummanda, nescimus. Qui vero divitias virtutum non habendo, de quibus ad Corinthios Apostolus ait: Quia in omnibus divites facti estis in illo, in omni verbo et in omni scientia , agnum vitae innocuae in actuum suorum grege non invenerit, duos saltem turtures, aut duos columbae pullos offerat, hoc est ad lacrymarum flagitanda suffragia confugiat.
Abbreviated transcription (Latin):
tinuis intermittens. Neqꝗͣ hoc fr̃ustra sed
misterio factũ crediderimꝰ. De qͦ saluo
maior intellectu dicã breuit᷑ ipse qđ
sentio Mosses circuncisionẽ p̃dicat sed
iosue ꝑfuit. qͥa lex ꝑ morsen data ẽ. gr̃a

Expanded text:
tinuis intermittens. Nequaquam hoc frustra, sed tinuis intermittens. Nequaquam hoc frustra, sed magno mysterio factum crediderim. De quo, salvo majorum intellectu, dicam breviter ipse quod sentio. Moyses circumcisionem praedicat, sed Josue perficit, quia lex per Moysen data est, g
Abbreviated transcription (Latin):
nanq numerus ꝗͥ post tot in leua cur.
congruit. qͣndo nouissima inimica des¬
truet᷑ mors : qͣndo nos qͥ uiuimꝰ qͥ relin¬
qͥmͦ simul rapiem cũ illis qͥ resurrexe
rint in nubib obuiã dño in aera: & sic
sẽꝑ cũ dño erimꝰ Unde prilchre in typũ
õniũ elector primꝰ ꝓmissionis filiꝰ &
centenario patre natus ac circunciscis:
dexterã felicitate prȩfigurans. de quo
dñs ait. Iterũ aũt uidebo uos: & gaude¬
bit cor ur̃m & gaudiũ ur̃m nemo tollet
a uob. Uerũ qr de circuncisione sermo est.
libit inqͥrere quare morses ipse qͥ legẽ cir¬
cuncisionis & patrib a dõ datã & sibi to¬
tiens inculcatã refert toto ducatꝰ sui tẽ¬
port neminẽ circuncidi uoluerit pret᷑
unũ solũ modo filiũ suũ quẽ mat̾ arrep¬
tu petra acutissima ne a dño feriret᷑ cir¬
uncidendos reliquerit. morem
d None contraditũ: annis qͣd raginta con-¬

Expanded text:
namque numerus qui post tot in laeva cursnamque numerus qui post tot in laeva curscongruit, quando novissima inimica destruetur mors , quando nos qui vivimus, qui relinqrint, in nubibus obviam Domino in aera, et sic semper cum Domino erimus . Unde pulchre in typum omnium electorum, primus promissionis filius et centenario patre natus ac circumcisus, edexteram felicitatem praefigurans, de quo Dominus ait: Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Verum quia de circumcisione sermo est, libet inquirere quare Moyses ipse qui legem circumcisionis et patribus a Deo datam et sibi toties inculcatam refert, toto ducatus sui tempore neminem circumcidi voluerit, praeter unum solummodo filium suum, quem mater arrepta petra acutissima, ne a Domino feriretur, cirJosue circumcidendos reliquerit, morem cessione contraditum, annis quadraginta con
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse quẽ litteris cõphendit numerus ꝓpe¬
tuȩ nr̃e salutis mysteria redolet Sexqͥppe
licteris apud gretos scribit᷑ ies os. uidelicet
simul. occclxxi .uiii. Qui ꝓfeito numeres
q figurã resurrectionis ad gaude sitis
est supra tractatũ. Nã qđ VII sipli
nificant: uel certe ꝑfector cumulatio
numerors firmitatis indiciũ ẽt
credendũ ẽ. Possumꝰ & ita dicere qđ nom̃
saluatoris octo absolute contineat: qa re¬
surrectionis in se exẽplũ mortalib octa¬
ua die resurgendo prȩstiterit. contineat¬
& decuplata: qr decalogus legis qͦmͦ de¬
beat impleri: suȩ nos resurrectionis figu¬
ris instituerit. parit̾ & iuuerit ut quo¬
modo ipse resurgens a mortuis iã ñ mo¬
rit᷑ mors illi ult᷑ ñ dominabit᷑ ita & nos
existimemꝰ nos mortuos qͥdẽ esse pecca¬
to. uiuentes aut̃ dõ in xp̃o iħu. Contine¬
at etiã centies ducta qr gła suȩ resur¬
rectionis ostensa: quȩ nos in futurũ seqͣ¬
t᷑ retributio portenderit. Centenarius

Expanded text:
t ipse quem litteris comprehendit numerus, perpetuae nostrae salutis mysteria redolet. Sex quippe litteris, apud Graecos scribitur Ἰησοῦς, videlicet simul DCCCLXXXVIII. Qui profecto numerus, quia figurae resurrectionis adgaudeat, satis est supra tractatum. Nam quod octo simnificant. Vel certe perfectorum cumulatio numerorum firmitatis indicium esse credendum est. Possumus et ita dicere, quod nomen Salvatoris octo absoluta contineat, quia resurrectionis in se exemplum mortalibus octava die resurgendo praestiterit. Contineat et decuplata, quia decalogus legis, quomodo debeat impleri suae nos resurrectionis figuris, instituerit pariter et juverit. Ut quomodo ipse surgens a mortuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur, ita et nos existimemus nos mortuos quidem esse peccato, viventes autem Deo in Christo Jesu . Contineat etiam centies ducta, quia gloria suae resurrectionis ostensa, quae nos in futurum sequatur, retributio portenderit. Centenarius
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ egerit ꝓmens notũ inqͥt mͥ fac dñe
finẽ meũ & numerũ meorð qͥ est: ut sci
ã qͥd desit mͥ. Ecce uenturos posiuisti dies
meos. Quib absq dubio uerb aꝑit quã ma¬
ximũ se pͣsentiũ calamitatũ nacturũ
sꝑet in fine solatiũ: quẽ tantisꝑ adueni¬
re desiderat. Quia uidert̃ ocłi meisa¬
lutare tuũ. Qđ parasti ante faciẽ õniui¬

Expanded text:
intus egerit promens: Notum, inquit, mihi fac, Domine, intus egerit promens: Notum, inquit, mihi fac, Domine, finem meum, et numerum am quid desit mihi; ecce veteres posuisti dies meos . » Quibus absque dubio verbis aperit, quam maximum se praesentium calamitatum nacturum speret in fine solatium, quem tantisper advenire desiderat. « Quia viderunt oculi mei salutare tuum, quod parasti ante faciem o
Abbreviated transcription (Latin):
sđm dm̃ creatꝰ: in iusticia & sc̃ĩtate ue
ritatis. Hoc ÷ deponentes m̃daciũ loqui
ueritatẽ & cȩt̃a quȩ ad noui hominis sta¬
cũ ꝑtinent ore corde & oꝑe ꝓficere. Ac¬
cepit senior iustꝰ scđm lege & timoratꝰ
puerũ iħm in ulnas suas: ut significet
quidẽ sed salutari fidei euangelicȩ gr̃ã
in fantẽ xp̃m: ut insinuet hoc scłm qͣsi se¬
nio iã & longeua ȩtate defessũ. ad inno¬
centia & ut ita dixerĩ infanciã xp̃ianȩ
conuersatio nis reditutũ & sic̃ aqͥle¬
uiuientutẽ illiꝰ eẽni renouandam.¬
ce. Uides ñ solũ noui s & ueteris testam̃¬
ti iustos spe futurȩ uitȩ desideriũ habu¬
isse dissolui a corpore immo pacis uiã de¬
putasse: sarcina deponere terrestre. ut
pote qͥ se in sinu abrahȩ requiẽ ñ dubita¬
rent habituros esse ꝓpetuã. Deniq & idi¬
thun hoc ÷ transilitor cupiditatũ scła
platꝰ interna secũ cordis meditatione con¬
caluit: tandẽ locutꝰ in lingua sua & qͥd

Expanded text:
itate et veritate , hoc est deponentes mendacium, loqui veritatem, et caetera quae ad novi hominis statum pertinent, ore, corde, et opere perficere. Accipit senior justus secundum legem et timoratus puerum Jesum in ulnas suas, ut significet quidem, sed salutari fidei Evangelicae gratia istum, ut insinuet hoc saeculum quasi senio jam et longaeva aetate defessum, ad innocentiam et ut ita dixerim infantiam Christianae conversationis rediturum, et sicut aquice. Vides non solum Novi, sed et Veteris Testamenti justos spe futurae vitae desiderium habuisse, dissolvi a corpore, imo pacis viam deputasse sarcinam deponere terrestrem, ut pote qui se in sinu Abrahae requiem non dubitarent habituros esse perpetuam. Denique et Idithun, hoc est transilitor cupiditatum saecuplatus, interna secum cordis meditatione concaluit, tandem locutus in lingua sua, et quid
Abbreviated transcription (Latin):
itq ido sacerdocis ẽẽ p̃ceptũ ÷ Ita dũ¬
taxat ut ꝓ hominis pͥmogenito p̾ciũ acci¬
pet & omne animal immundũ redimi
faceret. Cuiꝰ inqͥt redẽptio erit. post unũ
msẽ siclis argenti qͥnq Ubi paulo sub¬
diliore contractu breuit intimandũ qđ
illa oĩa pͥmogenita uel figura fuerint

Expanded text:
tque ideo sacerdotis esse praeceptum est. Ita duntaxat, ut pro hominis primogenito pretium acciperet, et omne animal immundum redimi faceret. Cujus inquit redemptio erit post unum mensem siclis argenti quinque . Ubi salvo subtiliore tractatu breviter intimandum, quod illa omnia
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣs p̾uidere simul & euadere queant:
sic ꝓfecto. sic animȩ pauꝑũ sp̃u fluctꝰ scłi
m̃te transcendentes. qͦ plura in hac babilo¬
ne qͣ suis gemitib pascunt᷑ maligni hos¬
tis exẽpla conspiciunt: eo crebriores ad
ȩt̾na sui desiderii pennas sustollunt.
Hoc sane int̾ turturis & colũbe sigifi¬
cantiã distat. qđ colũba ꝗͤ gregatĩ con¬
uersari. uolare & gemere coñsueuit.

Expanded text:
aquas praevidere simul et evadere queant: aquas praevidere simul et evadere queant: sic profecto, sic animae pauperum spiritu fluctus saeculi mente transcendentes, quo plura in hac Babylone qua suis gemitibus pascuntur, maligni hostis exempla conspiciunt, eo crebriores ad aeterna sui desiderii pennas sustollunt. Hoc sane inter turturis et columbae significantiam distat, quod columba quae gregatim conversari, volare, et gemere
Abbreviated transcription (Latin):
amore cȩlestiũ gaudiors animꝰ inflãma¬
t᷑ Contẽ plat᷑ & enĩ mens qͥ sint illi angło¬
rũ chori. q̃ ipsa societas beator sp̃uum:
quȩ maiestas ȩt̾nȩ uisionis dĩ & ampliꝰ
plangit qr a bonis ꝑennib deest: quam
flebat̾ priꝰ cũ mala ȩt̃na metuebat. Qui
Epͥus flebat ne duceret᷑ ad suppliciũ.
turturẽ ꝓ peccato offerebat: de altero fa¬
cit holocaustũ. cũ postmodũ flere ama¬
rissime incipit: qͥa differt᷑ a regno. Colũ¬
bã ꝓ peccato offert: qr laborat in gemi¬
tu suo. lauat ꝑ singulas noctes lectũ su¬
ũ: hoc ÷ ꝑ singulas̃ pulsantis culpe te¬
nebras. oꝑa sua bona in qͥb reqͥescere de¬
bet. lacrimis abluere ñ cessat. Colũbarũ
pullos in holocaustũ ferunt: qͥ patriȩ
cȩlestis absentiã deflentes auint. Suꝑ
flumina babilonis illic sedimꝰ & fleuui¬
mꝰ dũ recordarem᷑ tui syon. Sic̃ enĩ co¬
lũbȩ suꝑ fluenta residere delectant᷑. ut
accipitris aduentũ umbrȩ cursu suꝑ

Expanded text:
stium gaudiorum animus inflammatur. Contemplatur etenim mens qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae majestas aeternae visionis Dei, et amplius plangit, quia a bonis perennibus deest, quam flebat prius cum mala aeterna metuebat. Qui ergo prius flendo ne duceretur ad supplicium, turturem pro peccato offerebat, de altero facit holocaustum, cum postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno. Columbam pro peccato offert, qui laborat in gemitu suo, lavat per singulas noctes lectum suum, hoc est per singulas pulsantis culpae tenebras opera sua bona, in quibus requiescere debeat, lacrymis abluere non cessat. Columbarum pullos in holocaustum ferunt, qui patriae coelestis absentiam deflentes aiunt: Super flumina Babylonis illic sedimus et flevimus, dum recordaremur tui, Sion . Sicut enim columbae super fluenta residere delectantur, ut accipitris adventum umbrae cursu per
Abbreviated transcription (Latin):
spu in tẽplũ. Uide locutiones scriptura¬
rũ mortẽ uideri dixit. Quomͦ uidetur
quib ue ocłis quȩ ueniendo ipsos ocłos clau¬
dit ne aliqd uideant : S uideri mortẽ
exꝑiri significat. Multũq felix mortẽ
onẽ habendo in cȩlesti ierłm. tẽplidĩli¬
dñs inhabitat exẽpla sectando suspiranco
cũ psalmista. unã petii a dño hanc reqͥrã:
ut in habitẽ in domo dñi om̃ib dieb ui¬

Expanded text:
 in templum. Vide locutiones Scripturarum, mortem videri dixit. Quomodo videtur quibusve oculis, quae veniendo ipsos oculos claudit, ne aliquid videant? Sed videri mortem, experiri significat. Multumque felix mortem onem habendo in coelesti Jerusalem, templi Dei lin quibus Dominus inhabitat exempla sectando, suspirando cum Psalmista: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebu
Abbreviated transcription (Latin):
uentꝰ ÷ dolus inore eiꝰ. uelcerte nr̃ȩ fue¬
rint deuotionis indiciũ: qr omĩa bonȩ
actionis inicia qͤ quasi corde gignimꝰ
dñi gr̃ȩ deputare. male aut̃ gesta re¬
dimere debeamꝰ. dignos uidelicet poe¬
nitentiȩ fructꝰ ꝓ singulis qͥnq corpo¬
ris uel animȩ sensib offerentes. Itaq
qđ ait adaꝑiens uuluã. consuetȩ nati¬
tris hospitiũ qđ ingressus sc̃ĩficarat e¬
gress deuirginasse credend sit: iuxta
hereticos qͥ dicunt beatã mariã uirgi¬
nẽ usq ad partũ. ñ uirginẽ esse post
partu. sed iuxta fidẽ catholicã clauso
uirginis utero qͣsi sponsus suo ꝓcessisse
de thalamo. De qͦ pulchre ꝓpħa. Et conuer-
ame inqͥt aduiã portȩ sc̃uaru exterio¬
ris qͣ respiciebat ad orientẽ & erat clausa.¬

Expanded text:
dolus in ore ejus , vel certe nostrae fuerint devotionis indicium, qui omnia bonae actionis initia, quae quasi corde gignimus, Domini gratiae deputare, male autem gesta redimere debeamus, dignos videlicet poenitentiae fructus pro singulis quinque corporis vel animae sensibus offerentes. Itaque quod ait, adaperiens vulvam, consuetae natitris hospitium quod ingressus sanctificarat, egressus devirginasse credendus sit, juxta haereticos qui dicunt beatam Mariam virginem usque ad partum non virginem esse post partum, sed juxta fidem catholicam clauso virginis utero, quasi sponsus, suo processisse de thalamo. De quo pulchre Propheta: Et convertit me, inquit, ad viam portae sanctuarii exterioris, quae respiciebat ad oriente
Abbreviated transcription (Latin):
isrł ingressus ẽ ꝑ eã. eritq clausa. Prin¬
cipũ pͥnceps in ea sedebit. ut comedat
panẽ corã dño. Quãus possit ȩtiã mysti¬
regenerandos dõ filios posse reserare.
idõq hunc masculũ incõparabilidig¬
rent hostiã scđm qđ dictũ est in lege
dñi. par turturũ aut duos pullos
colũbarũ. Dictũ ÷ in lege. ut ꝓ infan¬
te si masculus sit ut p̾dixi qͦuadrage¬
simo. si femina octogesimo die natĩui¬
tatis anniculus agns immaculatꝰ in ho¬
locaustũ. & turtur̃ siue pullus colũbi¬

Expanded text:
Israel ingressus est per eam, eritque clausa; principum princeps in ea sedebit, ut comedat panem coram Domino . Quamvis possit etiam mystiregenerandos Deo filios posse reserare, ideoque hunc masculum, incomparabili dig quod dictum est in lege Domini, par turturum, aut duos pullos columbarum. Dictum est in lege, ut pro infante si masculus sit, ut praedixi, quadragesimo, si femina, octogesimo die nativitatis, agnus anniculus immaculatus in holocaustum, et turtur sive pullus columbi
Abbreviated transcription (Latin):
fessid eꝰ suꝑ cȩlũ & terrã Iustus inqͥt
& timorat qr difficile iusticia sine
bre duistodie Non illũ dicotimo
sublege poenali tẽporalia bona
sibi subtrahi ꝑhorrescit quẽ ꝑfecta di¬
lecdo foras mutere consueuĩt. s timo

Expanded text:
et terram. Justus, inquit, et timoratus , quia difficile justitia sine timore custoditur. Non illum dico timorem qui sub lege poenali temporalia bona sibi subtrahi perhorrescit, quem perfecta dilectio foras mittere consuevit, sed timo
Abbreviated transcription (Latin):
pulli colũbarũ ꝓ dñosint oblati ñ dix̃ ne unũ
alteri uiuendi ordinẽ p̃ferret: sed utrunq
sequendũ utrunq diuinis cultib doceret
offerendũ. Igit᷑ qͥa dẽ purgatione longior
se sermo ꝓtrax̃ : qd ipse dierũ purgationis
numerus contineat missteru. & quare idẽ
infeminȩ genitrice purganda geminari
sit iussus: in leuitico congruentiꝰ explanabit᷑.
Et ecce homo erat in ierłm: cui nom̃ syme¬
on: & homo iste iustus & timoratꝰ expec
Nato in carne dño. ñ solũ angłi de cȩlis sed
& õnis ȩtas mortaliũ & ut̃q sexus testimo
muni õntu laude pdicari impleta ꝓphit
quã dicit᷑ laudate dñm de cȩlis & ce¬
tera usq qͦ ait Iuuenes & uirgines
seniores cũ uiniorib laudent nom̃

Expanded text:
pulli columbarum pro Domino sint oblati, non dixit, ne unum pulli columbarum pro Domino sint oblati, non dixit, ne unum alteri vivendi ordinem praeferret, sed utrumque sequendum, utrumque divinis cultibus doceret offerendum. Igitur quia de purgatione longior se sermo protraxit, quid ipse dierum purgationis numerus contineat mysterii, et quare idem in feminae genitricis purgatione geminari sit jussus in Levitico congruentius explanabitur. Et ecce homo erat in Jerusalem, cui nomen Simeon, et homo iste justus et timoratus, exspecNato in carne Domino, non solum angeli de coelis, sed et omnis aetas mortalium, et uterque sexus testimonmuni omnium laude praedicari, impleta prophetia quae dicit: Laudate Dominum de coelis , etc., usque quo ait: Juvenes et virgines, senes cum jun
Abbreviated transcription (Latin):
gularitate gaudet. ad eo ut si coniugem
casu ꝑdiderit᷑ solus ex inde ꝑmaneat. spe¬
culatiuȩ uitȩ culmina denunciat. qi&
paucoꝵ ẽ ista uirtꝰ & his singulat¬
buta. Solus isaias dñm exercituũ a
laudes seraphĩ conteplat᷑: & qͥd male catũ¬
erit: quasi turtur singularis ingenuit.
Moyses pauente ꝓculpa popło solus ascendit
ad dñm & ne idẽ popłs feriat᷑. lacrimos
p̃cib impetrat solus fugientib socus ca¬
nihel int̾ angłos remanet: Solus et echieb
quadrigas cherubin: & suꝑnȩ ciuitatis edi¬
ficia cessa mirat᷑. Solus paulus ad delicias
paradysi & uisenda cęli tercui secreta rapit᷑
tẽ cũ intrans cubiculũ clauso hostio oro
patrẽ in abscondito: turturẽ offero. At eũ
eiꝰdẽ oꝑis cõpares quȩro canendo cũ ꝓpħa.
uenite. ad oremꝰ & ꝓcidamꝰ ante dm̃ plore¬
mꝰ corã dño qͥ fecit nos. colũbas ad altare
deporto. Et qͥa eque utraq conditori accep¬
ta ÷ hostia: consulte lucas utrũ turtures an

Expanded text:
gularitate gaudet adeo, ut si conjugem casu perdiderit, solus exinde permaneat, speculativae vitae culmina denuntiat, quia et paucorum est ista virtus, et his singulabuta. Solus Esaias Dominum exercituum videt, laudes Seraphim contemplatur, et quia male tacuerit, quasi turtur singularis ingemit. Moyses pavente procul populo solus ascendit ad Dominum, et ne idem populus feriatur, lacrymosis precibus impetrat. Solus fugientibus sociis, Daniel inter angelos remanet. Solus Ezechiel quadrigas Cherubim, et supernae civitatis aedificia celsa miratur. Solus Paulus ad delicias paradisi, et visenda coeli tertii secreta raptatur. Item cum intrans cubiculum clauso ostio oro Patrem in abscondito, turturem offero. At cum ejusdem operis compares quaero, canendo cum Propheta: Venite, adoremus, et procidamus ante Deum, ploremus coram Domino qui fecit nos , columbas ad altare deporto. Et quia aeque utraque conditori accepta est hostia, consulte Lucas utrum turtures, an
Abbreviated transcription (Latin):
ibs mortuus ẽ & resurrex̃ ita & ds̃ eos qͥ
dormiert̃ ꝑ iħm adducet cũ eo. Occauum
aut̃ numerũ resurrectionis głȩ conue¬
nire: pene omib claret Na & dñs octaua
die hoc ÷ post septimã sabbati resurrexit¬
& ipsi post sex huiꝰ scłiȩtates & septimã sab¬
bati animarũ ꝗͣ nc̃ interĩ in alia uita ge¬
rit᷑ quasi octauo tẽpore resurgemꝰ Teue¬
rissime circuncisi hoc ẽ ab õnib carnalis
concupiscentiȩ uitus & corruptionib in
qͥb maximȩ luxuria regnat expoliati
uerissime p̃putiũ incist ꝗuia sic̃ dñs ait
filii huiꝰ scłi nubunt & tradunt᷑ ad nup¬
tias illi aut̃ qͥ digni habebunt᷑ scło illo

Expanded text:
rrexit, ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum, adducet cum eo . Octavum autem numerum resurrectionis gloriae convenire pene omnibus claret. Nam et Dominus octava die, hoc est post septimam Sabbati resurrexit, et ipsi post sex hujus saeculi aetates et septimam Sabbati animarum, quae nunc interim in alia vita geritur, quasi octavo tempore surgemus, tunc verissime circumcisi, hoc est ab omnibus carnalis concupiscentiae vitiis et corruptionibus, in quibus maxime luxuria regnat, exspoliati, verissime praeputium incisi. Quia sicut Dominus ait: Filii saeculi hujus nubunt, et traduntur ad nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ si legis ipsiꝰ uerba diligenti inspere¬
is ꝓfectõ reꝑies qr ñ solu dñs in carnatꝰ
qͣntũ a peccati contagione tantũ a con¬
ditione legis fuerit liber qͣm obhoc ma¬
gis susciꝑe dignatꝰ ẽ.: ut ea scam. iuistã
ac bonã eẽ ꝓbaret & nos ab eiꝰ seruitute
ac timore fidi gr̃a libaret: sed etiã ipsa
dĩ genitrix sic̃ ab admixtione uirili sic
& ã legali sit iure immunis dicit enĩ
moysẽs Mulier si suscepto semine peꝑe¬
rit masculũ immunda erit septẽ dieb
iuxta dies separationis menstruȩ. & die¬

Expanded text:
legis ipsius verba diligentius inspexeris, profecto reperies quia non solum Dominus incarnatus, quantum a peccati contagione, tantum a conditione legis fuerit liber, quam ob hoc magis suscipere dignatus est, ut et eam sanctam, justam ac bonam esse probaret, et nos ab ejus servitute ac timore, fidei gratia liberaret, sed etiam ipsa Dei genitrix sicut ab admistione virili, sic et a legali sit jure immunis. Dicit enim Moyses: Mulier si suscepto semine peperit masculum, immunda erit septem diebus juxta dies separationis menstruae,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & ipsabona actiosua quȩ in abscondito
e circuncisione ñ minꝰ indiget. ut cũ
ietuno oro: elemosinã facio. głam intrin¬
setꝰ quȩrã. Nã sim anglis platearũ stans
faciẽ demolior tuba ante mecano ut
uidear & lauder ab hominib forisq̃¬
dẽ circuncisus appareo. sed immuns
in corde ꝑmanens: poenas insuꝑ si¬
mulate sc̃itatis incurro in exeplã
uidelicet sichemitarũ. Qui cũ patri¬
archarũ circuncisione uiderent᷑
imitari: qr ñ obdñi teslumtũ s ob
causa fecere luxuriȩ. ñ mͦ nichił ad¬
qͥsiere mercedis: uerũ t̾cia die qͣndo
grauissimꝰ uulnerũ dolor erat int̾
suȩ ciuitatis periere ruinas. Tales nanq
obliti ꝓpheticȩ monitionis circuncidimains
dño & auferte pͥputia cordiũ ur̃or
ubi tẽpus resurrectionis ingruerit
euacuatis qͥb confidebant uirtutib

Expanded text:
Sed et ipsa bona actio sua quae in abscondito est, circumcisione non minus indiget, ut cum jejuno, oro, eleemosynam facio, gloriam intrinsecus quaeram. Nam si in angulis platearum sto, faciem demolior, tuba ante me cano, ut videar et lauder ab hominibus, foris quidem circumcisus appareo; sed immundus in corde permanens, poenas insuper simulatae aequitatis incurro. In exemplum videlicet Sichemitarum, qui cum patriarcharum circumcisionem viderentur imitari, quia non ob Domini testamentum, sed ob causam fecere luxuriae, non modo nil acquisiere mercedis, verum tertia die quando gravissimus vulnerum dolor est, inter suae civitatis periere ruinas. Tales namque obliti propheticae monitionis: Circumcidimini Domino, et auferte praeputia cordium vestrorum , ubi tempus resurrectionis ingruerit, evacuatis quibus confidebant virtutibus,
Abbreviated transcription (Latin):
t postquã implei sunt dies purga¬
⁊ tionis eͦ seđm lege moysi tulerunt
illũ in ierłm ut sisterent eũ dño⁊
Ocentũ quidẽ legiserat pariuuilũ post
trice simũ ẽtiũ die circuncisionis ad tẽplũ

Expanded text:
ies purgationis ejus, secundum legem Moysi tulerunt illum in Hierusalem, ut sisterent illum Domino. Decretum quidem legis erat parvulum post tricesimum tertium circumcisionis diem ad templum
Abbreviated transcription (Latin):
nocte ac die.Iuxta hystoriã deuote con¬
uersationis & uenerande parit᷑ ȩtatis
dignaq ꝑ õnia ꝗͣ dño in carnato testimo¬
niũ ferret: anna fuisse docet᷑. Iuxta in¬
tellectũ uͦ mysticũ. qͥa ȩccłam signifi¬
cat quȩ in psenti qͣsi sponsi dñiq sui est

Expanded text:
multis, etc. Juxta historiam devotae conversationis, et venerandae pariter aetatis, dignaque per omnia quae Domino incarnato testimonium ferret, Anna fuisse docetur. Juxta intellectum vero mysticum, quia Ecclesiam significat, quae in praesenti quasi sponsi Dominiqu
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiã. Sed iosue popło in t̾rã reꝓmis¬
sionis inducto. prȩputiũ qđ moyse ui¬
uente accreuerat curtris petrinis inci¬
dit: qͥa ubi abundauit peccatũ. super¬
abundauit gr̃ã. Nã quare petrinis ad
circuncidendũ iosue cultris utit᷑ in¬
telligat qͥ legit. qr petra erat xp̃c. Et su

Expanded text:
II. Sed Josue populo in terram repromissionis inducto, praeputium quod Moyse vivente accreverat, cultris petrinis incidit. Quia ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . Nam quare petrinis ad circumcidendum Josue cultris utatur, intelligit qui legit, quia petra erat Christu
Abbreviated transcription (Latin):
datꝰ ẽ qͥ obturat aures suas ne audiat
sanguinẽ. & claudit ocłos suos ne uideat
malũ: qͥ custodit uias suas ne delinquat
in lingua sua. & attendit sibi ne graue¬
⁊ͣ coreiꝰ in crapula &e ebrietate. Quĩ donec
in nocentes manꝰ suas. & ab õni uia mã¬
la ꝓbibet pedes scios qui suꝑ õnt castigat.
corpus suũ & seruituti subicit. omĩiq

Expanded text:
t, qui obturat aures suas ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos ne videat malum; qui custodit vias suas ne delinquat in lingua sua, et attendit sibi ne gravetur cor ejus in crapula et ebrietate. Qui donec sinnocentes manus suas, et ab omni via mala prohibuit pedes suos; qui super omnia castigat corpus suum, e
Abbreviated transcription (Latin):
lutione mundaret: & in futuro ꝑ resur¬
rectionẽ ab uniuersa mortis ipsiꝰ corrup¬
tione in ꝑpetuũ lib̾aret. Et p̃cipuȩ donũ
remissionis qđ solueret a peccato p̾uari¬
cationis adȩ. ꝑ hanc id tẽporis ministra¬
ri. eidẽ grãe legisq latori complacuit.
Qui enõ nc̃ dicit nͥ qͥs renatꝰ fuerit ex aq̃¬

Expanded text:
lutione mundaret, et in futuro per resurlutione mundaret, et in futuro per resurrectionem ab universa mortis ipsius corruptione, in perpetuum liberaret, et praecipue donum remissionis, quod solveret a peccato praevaricationis Adae, per hanc id temporis ministrari, eidem gratiae legisque latori complacuit. Qui enim nunc dicit: Nisi quis renatus fuerit ex aq
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ iħs: qđ uocatũ ẽ ab angło priꝰqͣm
in u̾tero conciperet᷑. Ritꝰ & religio circun¬
cisionis. a beato abrahã patriarcha sũp-¬
sit exordiũ. Qui cũ adhuc positꝰ in p̃putio
ꝑfecte dõ credidisset. reputatũq ei ẽẽt ad
iusticiã: signũ accepit circuncisionis sig¬
naculũ iusticiȩ fidĩ ꝗ̃ est in pͣputio. a quo
etiã ut diẽ circuncisionis acciꝑet: eadẽ priꝰ
die cũ sua coniuge nominis augm̃tũ ꝓme¬
ruit. ut qͥ eatenꝰ abrã id ÷ pat̾ excelsꝰ uocaba¬
tͦ: deinceps ob meritũ fidĩ abraham hoc est
multarũ pat̾ gentiũ nuncuparet᷑. sarai
qͦq sara diceret᷑ Frat aut̃ cirtuncisionis
typus acfigura multiformis. Nã & sig¬
naculũ ut dictũ ẽ. iusticiȩ fidĩ abrahȩ &
seminis eiꝰ erat. indiciũ castigandi eosqͥ
ad hoc sem̃ hancq fidẽ ꝑtinerent ab õni
de hoc semine saluatoris. qͥ nos & in p̾senti
ꝑ baptismũ abõni mortiferȩ actionis pol¬

Expanded text:
esus, quod vocatum est ab angelo, priusquam in utero conciperetur. Ritus et religio circumcisionis a beato Abraham patriarcha sumpsit exordium. Qui cum positus adhuc in praeputio perfecte Deo credidisset, reputatumque ei esset ad justitiam, signum accepit circumcisionis, signaculum justitiae fidei, quae est in ptum a Deo circumcisionis acciperet, eadem prius die, cum sua conjuge nominis augmentum promeruit, ut qui eatenus Abram, id est pater excelsus vocabatur, deinceps ob meritum fidei Abraham, hoc est pater multarum gentium nuncuparetur; Sarai quoque, Sara diceretur. Erat autem circumcisionis typus ac figura multiformis. Nam et signaculum ut dictum est justitiae fidei Abrahae et semini ejus, et indicium castigandi eos qui ad hoc semen hancque fidem pertinerent, ab omnide hoc semine Salvatoris, qui nos et in praesenti per baptismum ab omni mortiferae actionis pol
Abbreviated transcription (Latin):
remedia ꝓcurauit. id ÷ nr̃is abluen¬
dis scelerib aqͥrũ ꝗͤ subiit lauacra
consecrauit: ita etiã circuncisione qͣm
suscepit ñ sua quȩ nulla erant admis¬
sa purgauit s nr̃ȩ in se nature uetus¬
tatẽ docuit in nouandã. & nc̃ uideli¬
cet eã ꝑse a uicioꝵ labe purgandã. & in
nouissima die significans abipsa multi¬
fariȩ mortalitat᷑is ac mortis peste penitꝰ
ẽẽ restaurandã. Unde congrue iħs octa¬
ua die circuncis asserit᷑. qͦd ñ facile in
ueteri testam̃to de quoꝗ legimꝰ quãuis

Expanded text:
remedia procuravit, id est, nostris abluenremedia procuravit, id est, nostris abluendis sceleribus aquarum quae subiit lavacra consecravit, ita etiam circumcisione quam suscepit, non sua quae nulla erant admissa purgavit, sed nostrae in se naturae vetustatem docuit innovandam, et nunc videlicet eam per se a vitiorum labe purgandam, et in novissima die significans ab ipsa multifariae mortalitatis ac mortis peste penitus esse restaurandam. Unde congrue Jesus octava die circumcisus asseritur, quod non facile in Veteri Testa
Abbreviated transcription (Latin):
ipse tc dicebat. Masculus cuiꝰ p̃putii caro
dircuncisa ñ fuerit: peribit anima illa
de popłosuo. qr pactũ meũ irritũ fecit
Non paccũ utiq circuncisionis qͦd ñ infans
uerũ pactũ qđ cũ primo homine ds inut.
qđ omnis qͥ uel uniꝰ diei uitã gessit in
t̾ra p̃uaricasse conuincit᷑ atq ĩdõ reme
dio salutis aliqͦ opus habere ñ ignorat᷑
Nã qͥuel ante tẽpora circuncisionis uel
etia post datã circuncisionẽ de exteris
gentib extitere fideles. ut exẽplar pati¬
entiȩ iob: & amici liberiq illiꝰ siue uic¬
timis hostiarũ. se suosq aboriginali
peccato seu certe sola fide saluabant. qr
iustus ex fide uiuit: & sine fide impos¬
sibile ÷ plactre dõ. Uerũ his atq huiꝰmo¬
di remedus egent qͥ de peccati traduce
ꝓpagati. in iniqͥtatib concepti: & in de¬
lictis sunt nati Redẽptor aut nr̃ qͥ ut
peccata mundi tolleret sine peccatoue¬
nit in mundũ.: sic̃ suo baptismate nob̾

Expanded text:
ulus cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit . Non pactum utique circumcisionis, quod non infans verum pactum quod cum primo homine Deus iniit, quod omnis qui vel unius diei vitam gessit in terra p opus habere non ignoratur. Nam qui vel ante tempora circumcisionis, vel etiam post datam circumcisionem de exteris gentibus exstitere fideles, ut exemplar patientiae Job et amici liberique illius, sive victimis hostiarum, se suosque ab originali peccato, seu certe sola fide salvabant, quia justus ex fide vivit , et sine fide impossibile est placere Deo . Verum his atque hujusmodi remediis egent qui de peccati traduce propagati in iniquitatibus concepti et in deliciis sunt nati. Redemptor autem noster, qui ut peccata mundi tolleret, sine peccato venit in mundum, sicut suo baptismate nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ere ñ ex oꝑib legis s eadẽ xp̃i in carne
uenturi gr̃a st̃ salui facti ꝑ fidẽ. Et hos po¬
płs a iosue circuncisus illos moysi filiꝰ
designat. qͥcũ legis seueritate coacti
discerent xp̃i gr̃am flagitare: quasi
impendentẽ dñi gladiũ petrȩ circun¬
cisione uitabant. petro actestante qͥ de
Et psalmista quasi carcerali legis custodi¬
a conclusus & uiã euadendi nullã nisi
aret᷑ cormeũ in petra exaltasti me dedu¬
xisti me qͥa factꝰ es spes mea. turris for¬
titudinis a facie inimici. Nemosane
cũ circuncisionẽ p̃dicari audierit.: uniꝰ
solũ mebri continentiã autum et ĩ pari
quasi uel a formicatione tutũ. uel lici¬
tomatrimonio tẽꝑant̾ utentẽ uel uir¬
ginitate głosũ existere absq aliarũ
uintutũ adiectione sufficiat: & ñ om̃i¬
ũ potiꝰ qͦs corde uel corpore gestamꝰ sen¬
suũ castigationẽ prȩcipi. Nã & moyses
mundisũma dĩ uerba suscipiens: incir¬
cuncisũ se labiis ee testabatur. & stepha¬

Expanded text:
ibus legis, sed eadem Christi in carne venturi gratia sunt salvi facti per fidem. Et hos populus a Josue circumcisus, illos Moysi filius designat, qui cum legis severitate coacti discerent Christi gratiam flagitare, quasi impendentem Domini gladium, petrae circumcisionem vitabant, Petro attestante qui de . Et Psalmista, qui quasi carcerali legis custodia conclusus, et viam evadendi nullam nisi aretur cor meum, in petra exaltasti me. Deduxisti me, quia factus es spes mea, turris fortitudinis a facie inimici . Nemo sane cum circumcisionem praedicari audierit, unius solum membri continentiam autumet imperari, quasi vel a fornicatione tutum, vel licito matrimonio temperanter utentem, vel virginitate gloriosum existere, absque aliarum virtutum adjectione sufficiat, et non omnium potius, quos corde vel corpore gestamus, sensuum castigationem praecipi. Nam et Moyses mundissima Dei verba suscipiens, incircumcisum se labiis esse querebatur, et Stepha
Abbreviated transcription (Latin):
do septẽplicit᷑ in hominẽ regresso re¬
Exclamanti mulieri beatũ esse uen¬
trẽ qͥ eũ portas set: respondit eũ esse
beatũ qͥ seruauerit uerbũ dĩ. Et de
cem esse debere. cap̃. iiii.
pud phariseũ prandere rogatꝰ. cogi¬
& ue sexies phariseis dicens. multa eoꝵ
mala coaddit. cap̾.u.
sis cauere. & eos qͥ corpꝰ occidunt ñ me¬
tuere. nec in ꝑsecutione̾ qͥd locuturi
sunt cogitare.¬
Detente qdã int̾ se & frem suũ diuidi
hereditatẽ parabolã ponit de diuite
auaro. mox & discipłis sollicitudinẽ cibi
uestisq qͣ carent aues p̾cipit euitandã
Iusillo gregi regnũ ꝓmittens possi ui¬
denda uel possessa ꝓpt̃ elemosinã uendi
lũbosq p̃cinctos & lucernas ardentes. ẽc̃
debere iubet. Uigilandũ qͦq seruibo¬

Expanded text:
 septempliciter in hominem regresso trExclamanti mulieri beatum esse ventrem qui eum portasset, respondit eum esse beatum qui servaverit verbum Dei . Post cem esse debere docuit . Apud Pharisaeum prandere rogatus, cogie sexies Pharisaeis dicens, multa eorum mala coaddit . sis cavere, et eos qui corpus occidunt non metuere, nec in persecutione quid locuturi sint cogitareetente quodam inter se et fratrem suuit de divite avaro. Mox et discipulis sollicitudinem cibi vestisque, qua carent aves, praecipit evitandam . Pusillo gregi regnum promittens, possidenda vel possessa propter eleemosynam vendi, lumbosque praecinctos et lucernas ardentes esse debere jubet. Vigilandum q
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ uͦ paucis uapulare confirmat᷑. uiii¬
gnẽ in t̾rã se dicit necessitudine diui¬
sionũ missurũ & faciẽ cęli ꝓbantes de¬
bere tẽpus intelligere manifestũ. at¬
q consentiendũ ad uersario in uia ꝓnun
occisis. ait. om̃s nͥ poenitentiã agant
similit̾ ꝑituros uel sic̃ illi decẽ & occo¬
turris ruina oppressi. Parabolã qͦq
de sterili arbore fici ponens. indicat
poenitentiã differentes. et mulierẽ
de cura sabbati murmurantes. exẽ¬
plo bouis ad aqͣndi depellit. gauden
egnũ dĩ grano sinapis cõparans &
ferm̃to. de angusta qͦq uitȩ uia
paucors loquens. erunt inqͥt nouis¬
simi pͥmi. & primi nouissimi. xi.
y dropicũ sabbato curans uelut de
humoris puteo lib̾atũ murmuran¬
tes phariseos asini uel bouis in eu
cadentes extractione confundit. hu¬
militatẽ qͦq sectandã docens. in con¬
uiuio pͥmũ accubitũ ñ ẽẽ. quȩren¬
dũ. nec diuites sed pauꝑes qui non
sare studentes: cęna ñ fuerint digni.

Expanded text:
tem vero, paucis vapulare confirmat . Ignem in terram se dicit necessitudine divisorum missurum, et faciem coeli probantes debere tempus intelligere manifestum, atque consentiendum adversario in via pronuntiat occisis, ait omnes, nisi poenitentiam agant, similiter perituros; vel sicut illi XVIII turris ruina oppressi. Parabolam quoque de sterili arbore fici ponens, indicat poenitentiam differentes . Mulierem ab de cura Sabbati murmurantes bovis adaquandi exemplo depellit, gaudent. Regnum Dei grano sinapis comparans et fermento, de angusta quoque vitae via paucorum loquens: Erunt, inquit, novissimi primi, et primi novissimi .Hydropicum Sabbato curat, et velut de humoris puteo liberat . Murmurantes Pharisaeos asini vel bovis in puteum cadentis extractione confundit. Humilitatem quoque sectandam docens, in convivio primum accubitum non esse quaerendum, nec divites, sed pauperes, qui non sare studentes, coena non fuerunt digni.
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ tenebant᷑. nẽ eũ agnoscerent.
tait ad illos. Qui sunt hi sermones
quos confertis ad inuicẽ ambulantes
& estis tristes: Apparuit quidẽ disci-¬
płis d ñs. sed eis speciem qua recognos¬
cerent ñ ostendit. Hoc gͦ egit foris dñs
in oculis corporis. qđ apud ipsos age¬
batur intꝰ in oculis cordis. Ipsi
nanq apud se met ipsos intus &
amabant & dubitabant. Cis a utẽ
dñs foris & p̃sens ad erat: & quis ẽẽt ñ
ostendebat. De se gͦ loquentib pͣsentiã
ex hibuit. sed de se dubitantib cog¬
nitionis suȩ speciem abscondit.
Et respondens unꝰ eui nom̃ cleophas:
dixit ei. Tu solus ꝑegrinꝰ es in ierłm.
& ñ cognouisti quȩ facta st̃ in illa
his dieb: Peregrinũ putabant
eũ. cuiꝰ uultũ ñ cognoscebant. Sed
& re uera peregrinꝰ erat eis. ã quorũ
naturȩ fragilitate ꝑcepta ia resur¬
rectionis gła longe distabat. Pere¬
grinꝰ erat eis. aqͦrũ ad huo fide ut̃
pote resurrectionis eiꝰ nescia mane¬

Expanded text:
ne eum agnoscerent, et ait ad illos: Qui sunt hi sermones quos confertis ad invicem, ambulantes et estis tristes? Apparuit quidem discipulis Dominus, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis, quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant. Eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Et respondens unus, cui nomen Cleophas, dixit ei: Tu solus peregrinus es in Jerusalem, et non cognovisti quae facta sunt in illa his diebus? Peregrinum putabant eum, cujus vultum non agnoscebant. Sed et revera peregrinus erat eis a quorum naturae fragilitate percepta jam resurrectionis gloria longe distabat. Peregrinus erat eis, a quorum adhuc fide, ut pote resurrectionis ejus nescia, mane
Abbreviated transcription (Latin):
symoni. Ia erat fama qđ surrexerat
dñs ab illis mulierib facta. & a symone
petro cui iã apparuerat. Hoc eni stu
dio inuenert᷑ loquentes ad qͦs in ierłm
uenerunt. E ieri itaq potest. ut timore
prius in uia noluerint dicere qđ eũ au-¬
dierant resurrexisse. quando tantũ modo
angłos dixert̃ uisos. ẽẽ. a mulierib. Igno¬
rantes eñĩ cũ quo loquerent᷑ merito
possent. ẽẽ. solliciti. ne quid passĩ de xp̃i
resurrectione iactantes in manꝰ incide.¬

Expanded text:
o erat fama, quod resurrexerat Iesus ab illis mulieribus facta et a Simone Petro, cui iam apparuerat; hoc etenim isti duo inuenerunt loquentes, ad quos in Hierusalem uenerunt. fieri itaque potest, ut timore prius in uia noluerint dicere, quod eum audierant resurrexisse, quando tantum modo angelos dixerunt uisos esse mulieribus; ignorantes enim, cum quo loquerentur, merito possent esse solliciti, ne quid passim de Christi resurrectione iactantes in manus incide
Abbreviated transcription (Latin):
intraret.
⁊ ecce duo ex illis ibant ipsa die in castel¬
lũ qđ erat inspatio stadiorũ sexaginta
abierłm nomine emmaus. Et ipsi loque¬
bant᷑ ad inuicẽ. de his om̃ib quȩ accide¬
rant. Stadiũ qͦ greci auctore ut dicunt
hercule uiarũ spatia mensurant. octa¬
ua ẽ. pars miliarii. & deo . ixͫ. stadia
septẽ milia passuũ & quingentos signi.¬
ficant. Qđ bene spaciũ itineris congru-¬
it eis. quide morte acsepultura sal¬¬
uatoris certi: dubiĩ de resurrectione
gradiebant᷑. Nã resurrectionẽ quȩ
post septimã sabbati facta est: octauo
numero contineri quis ambiget :
Discipłi gͦ qui de dño loquentes in ce-¬
debant. & sextũ coepti itineris milla¬¬
riũ cõpleuert᷑. qͥa illũ sine querela
uiuentẽ usq ad mortẽ qua sexta
sabbati subiit ꝑuenisse dolebant.
Cõpleuert̃ & septimũ. qͥa hunc in sepul¬
chro qͥ euisse ñ dubitabant. Uerũ de
octauo dimidiũ tantũ ꝑegerunt. qͥa
głam celebratȩ ĩa resurrectionis non¬

Expanded text:
t. Et ecce duo ex illis ibant ipsa die in castellum quod erat in spatio stadiorum sexaginta a Jerusalem nomine Emmaus, et ipsi loquebantur adinvicem de his omnibus quae acciderant. Stadium, quo Graeci, auctore ut dicunt Hercule, viarum spatia mensurant, octava est pars milliarii, et ideo sexaginta stadia, septem millia passuum, et quingentos significant. Quod bene spatium itineris congruit eis qui de morte ac sepultura Salvatoris certi, dubii de resurrectione gradiebantur. Nam resurrectionem, quae post septimam Sabbati facta est, octavo numero concinere quis ambiget? Discipuli ergo qui de Domino loquentes incedebant, et sextum coepti itineris milliarium compleverunt, quia illum sine querela viventem usque ad mortem, quam sexta Sabbati subiit, pervenisse dolebant, compleverunt et septimum, quia hunc in sepulcro quievisse non dubitabant. Verum de octavo dimidium tantum peregerunt, quia gloriam celebratae jam resurrectionis non