comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abant se homines in memoria ipsius.
nec descendebat unagutta suꝑ linguã
ipsius ardentẽ: Uentrisuo seruiunt
homines : non sp̃itib: suorũ: Ad sp̃smor¬
tuorũ non ꝑuenit : nisi qđ secũ uiuifisce¬
runt: Si autẽ uiui non fecer̃ : ad mor¬
tuos ichil ꝑuenit: Sed quid faciunt
illi : solũ iuocabunt nomina eorum
in t̃ris ipsorũ: Et homo cũ inhonore
eẽt non intelle x̃ cõparatus ẽ. ium̃¬
tis insipientib: & similis factus ẽ illis
Quomo do insultatũ ẽ. hominibus qri
non intellexer̃ quid facerent de di¬
uitis cũ inuerent. ut putarent sebea¬
tos futuros. si haberent memoriam
marmoratã quasi ae t̃nã domũ : & sisui
quib: reliquis sent subs tantiã suam
inuocarent nomina eorũ in t̃ris ipsorũ.
Debuer̃ aut̃ contrap̃parare sibi domum
aet̃nã in bonis operib p̃parare sibi uitã
in mortalẽ. mittere ante se sũptus sequi
oꝑa sua. ad tendere comitẽ egentẽ.

Expanded text:
abant se homines in memoria ipsius, abant se homines in memoria ipsius, nec descendebat una gutta super linguam ipsius ardentem ? Ventri suo serviunt homines, non spiritibus suorum. Ad spiritus mortuorum non pervenit, nisi quod secum vivi fecerunt: si autem vivi secum non fecerunt, ad mortuos nihil pervenit. Sed quid faciunt illi? Solum invocabunt nomina e cum in honore esset, non intellexit: comparatus est jumentis insensatis, et similis factus est illis. Quomodo insultatum est hominibus, qui non intellexerunt quid facerent de divitiis cum viverent, et putarunt se beatos futuros, si haberent memoriam marmoratam, quasi aeternam domum, et si sui, quibus reliquissent substantiam suam, invocarent nomina eorum in terris ipsorum. Debuerunt autem contra praeparare sibi domum aeternam in bonis operibus, praeparare sibi vitam immortalem, mittere ante se sumptus, sequi opera sua, attendere comitem egentem,
Abbreviated transcription (Latin):
aet̃ nã domã ubi semꝑ ero Quando cogi¬
tat sibi marmoratã memoriã aut scul¬
tã facere : quasidedomo aet̃ na cogitat:
Qua siubi manebat ille diues: Subima¬
neret non arderet apud inferos. ubi
maneat sp̃s male agentis : No nubi pona¬
tur corpus mortale cogitandũ ẽ. Sed
domꝰ eorũ. sepulcra eorũ qͥnae ternũ
Taber nacula eorũ ingeneratione & ge¬
nerationẽ : Tab nacula in quib: tẽporali¬
t̃ manser̃ : domꝰ in quib: quasi inaet̃num
manebun idẽ sepulcra: Tabnacula
ergo suis dimit tunt : ubimanebant cũ
uiuerent : Transeunt quasi ad domos
aet̃nas ad sepulcra quid illis prosunt
tes er̃: Prone potes quid faciunt : quid
pros tab nacula eorũ : quid÷ audi
Inuocabunt inquit nomina eorũ : int̃ris
ipsorũ. Quid ẽ hoc tollunt panẽ & me¬
rũ adsepulcra & inuo cabunt ibi nomi¬
na mortuorũ : Putas quantũ in uocatũẽ.
nom̃ illius diuitis postea quando in ebri¬

Expanded text:
aeternam domum ubi semper ero. Quando cogiaeternam domum ubi semper ero. Quando cogitat sibi memoriam marmoratam aut exsculptam facere, quasi de domo aeterna cogitat; quasi ibi maneat ille dives. Si ibi maneret, non arderet apud inferos. Ubi maneat spiritus male agentis, non ubi ponatur corpus mortale, cogitandum est: sed domus eorum sepulcra eorum in aeternum. Tabernacula eorum in generationem et generationem. Tabernacula, in quibus temporaliter manserunt - domus, in quibus quasi in aeternum manebunt, id est sepulcra. Tabernacula ergo suis dimittunt, ubi manebant cum viverent, transeunt quasi ad domos aeternas ad sepulcra. Quid illis prosunt tes erunt et pronepotes: quid faciunt, quid prosunt tabernacula eorum? Quid? Audi: Invocabunt nomina eorum in terris ipsorum. Quid est hoc? Tollent panem et merum ad sepulcra, et invocabunt ibi nomina mortuorum. Putas quantum invocatum est nomen illius divitis postea, quando inebri
Abbreviated transcription (Latin):
succes sores diuitiarũ ipsius. sed forte
non habuit qui illi succederent. & alien
posseder̃ diuitias ipsius Inuenimus in
ipso euangelio quidhabuit. Ait enim
illi ardenti in flãma non potuer̃ : Quid
amicũ non feci. qui iacebat ante ianuã.
Illimidn fr̃s subuenire non potuerunt᷑.
qui possident diuitias meas: alienia me
facti sunt: Clidetis quia om̃s quimale
inuunt: alienis relinquunt diuitias suas
Sed plane prestant illis. ipsi alieni qui.
uocantur sui. Audite quid illis prestanꝰ.
Ad tendite quomodo irrideantur simul
in prudens & insipiens peribunt : Et re¬
linquent alienis diuitias suas Quare
dix̃ alienis : quia nichilei prodes sepos¬
sunt: & tam̃ in quo sibi uidentur prod¬
eẽ : Bt sepulcra in quit eorũ domus
illorũ inat̾nũ : Iã quia instructa s̃ sepul¬
cra domꝰ s̃ sepulcra : Nã plerũq: audis
diuitẽ ditentẽ. Habeo marmoratã domũ
quã relicturus sum & non cogito michi

Expanded text:
successores divitiarum ipsius. Sed forte successores divitiarum ipsius. Sed forte non habuit qui illi succederent, et alieni possederunt divitias ipsius? Invenimus in ipso Evangelio quia habuit: ait enim,illi ardenti in flamma non potuerunt. Quid amicum non feci, qui jacebat ante januam: illi mihi fratres subvenire non possunt qui possident divitias meas; alieni a me facti sunt. Videtis quia omnes qui male vivunt, alienis relinquunt divitias suas. 15. vers. 12. Sed plane praestant illis ipsi alieni, qui vocantur sui? Audite quid illis praestant, attendite quomodo irrideantur: Simul imprudens et insipiens peribunt; et relinquent alienis divitias suas. Quare dixit alienis? Quia nihil eis prodesse possunt. Et tamen in quo sibi videntur prodesse: Et sepulcra eorum domus eorum in aeternum. Jam quia ista structa sunt sepulcra, domus sunt sepulcra. Nam plerumque audis divitem dicentem: Habeo marmoratam domum quam relicturus sum, et non cogito mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Transiit sacerdos. & p̃teriit: Tranꝰ¬
sit leuites : & p̃terut etiã ipse : Tran¬
siuit quidã samaritanus : Samarita¬
nus nescioquis extraneus erat ipse
ad illũ accessit. as pex̃ miseriam eiꝰ.
& miscđia curauit uulnera eiꝰ. b eua¬
unt in ium̃tũ. dux̃ instabulũ. cõmen¬
dauit stabulario: Quia in mis terio dic¬
tas & ad discutiendũ nunc prolixiora
uidentur : tam̃ propt̃ qđ proposui
fr̃s. ait dñs: Quis illorũ ẽ sauciato
illi pximꝰ  respondit ille : Credo
quicũ illo fecit miscđiam: Uade &tu
ne sub uenire non poss̃. alieniate
factis : Tã ad tendamꝰ illos diuites
quimale uixer̃. qui suꝑbe egerunt
mortuis & reliquer̃: Nondico extͣ¬
neus. filiis suis relinquer̃ diuitias¬
suas. & filii ipsorũ uiam parentum
ipsorum sequuntur: Sicut illi suꝑbi
& isti : Sicut illi rapaces ita & isti Vt
illi auari. & isti alieni ab illis sunt: Nam
ut noueritis quia alienisunt : sub ueni¬
rent illidiuiti quiar debat inflãma

Expanded text:
transiit sacerdos, et praeteriit; transiit Levites, et praeteriit etiam ipse; transivit quidam Samaritanus, Samaritanus nescio quis, extraneus erat; ipse ad illum accessit, inspexit miseriam ejus, et misericordia curavit vulnera, levavit in jumentum, et duxit in stabulum, commendavit stabulario. Quae in mysterio dicta sunt, et ad discutiendum nunc prolixiora videntur: tamen propter quod proposui, fratres, ait Dominus, Quis est illorum illi sauciato proximus? Respondit ille: Credo, qui cum illo fecit misericordiam. Vadene subvenire non possunt, alieni a te facti sunt. Jam attendamus illos divites qui male vixerunt, qui superbe egerunt, mortui sunt, et reliquerunt, non dico extraneis, filiis suis reliquerunt divitias, et filii ipsorum viam parentum suorum sequuntur: sicut illi superbi, ita et isti; sicut illi rapaces, ita et isti; ut illi avari, et isti: alieni ab illis sunt. Nam ut noveritis quia alieni sunt, subvenirent illi diviti qui ardebat in flamma
Abbreviated transcription (Latin):
siuit apud inferos intorm̃tis positos
saillari sibigut tã aquȩ ilinguã suam
dedigito latari dicens. qm̃ar deohic
inis tã flãma. & non illi conces sum ẽ
sicde siderauit illegut tã dedigito :
quomodo ille micas demensa diuitis
Sed illius labor finitus ẽ : & illius uita
finita ẽ . ł abor huius in aet̃nũ : uita
illius in acternũ Non hic habemus

Expanded text:
sivit apud inferos in tormentis positus, sivit apud inferos in tormentis positus, stillari sibi guttam aquae in linguam suam de digito Lazari, dicens, Quoniam ardeo hic in hac flamma, et non illi concessum est ? Sic desideravit ille guttam de digito, quomodo ille micas de mensa divitis: sed illius labor finitus est, et illius vita finita est; labor hujus in aeternum, vita illius in aeternum. Non hic habemus
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. Solisunt isti : istiuerẽ uiuunt.
Dicitur nondicatur & mone mus
& dicihabet. uel a paucioribus dicatur.
quã dicerentur si non mone remus:
Nã nec nos p̃sumimus ita nos ista dicere
ut nondicantur. sed a pauciorib: dican¬
tur. Nã dicetur usq infinẽ scłi. parũ
uita ipsius: quia nondat p̃tiũ redẽptio¬
nianimȩ suce. Finictur uita : labor
non finietur : kaborauit in aeternũ.
ui uet infinẽ Quomꝰ uiuet infinem :
quomodo uiuebat ille quiinduebatur
purpura & bisso &epulabatur cotidie
splendide. & iacentem ulcero sum
ante ianuã cuius ulcera canes linge
tẽpnebat: Quid illi ꝓfuer̃ illȩ diui¬
tiȩ : mutauer̃ uices ambo. Ille de ia¬
nua diuitis sublatus ẽ. adsinũ abrabȩ
ille abepulis splendidis missus ẽ inig¬
nẽ . Ille requiescebat : ille ardebat᷑
Satiabatur ille: Ille sitiebat Ille
laborauerat infinẽ : uiuebat in aet̃nũ.
Ille uixerat infinẽ : laborabat in ce¬
t̃num Et quid ꝓfuit diuiti quiquȩ¬

Expanded text:
sti vere vivunt. Dicitur; jam non dicatur, et monemus; etsi dici habet, vel a paucioribus dicatur, quam diceretur si non moneremus. Nam nec nos praesumimus ita nos ista dicere ut non dicatur, sed vel a paucioribus dicatur; nam dicetur usque in finem saeculi. Parum vita ipsius: quoniam non dat pretium redemptionis animae suae, finietur vita, labor non finietur. Laboravit in aeternum, et vivet in finem. Quomodo vivet in finem? Quomodo vivebat ille qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide; et jacentem ulcerosum ante januam, cujus ulcera canes linguetemnebat. Quid illi profuerunt illae divitiae? Mutaverunt vices ambo: ille a janua divitis sublatus est in sinum Abrahae; ille ab epulis splendidis missus est in ignem: ille requiescebat, ille ardebat; satiabatur ille, ille sitiebat: ille laboraverat in finem, vivebat in aeternum; ille vixerat in finem, laborabat in aeternum. Et quid profuit diviti, qui quae
Abbreviated transcription (Latin):
pias sempit̃na Feneraris xp̃m: Ac¬
cipiat in terra parua : reddat tibi IN
cȩlo multa. Verũ tam̃ illi quos circũ¬
dabit iniquitas calcanei sui. quia con¬
fidunt inuirtute sua. & in abundan¬
tia diuitiarũ suarũ gloriantur. Et
de amicis hominib: nichil ualentibus
prestare p̃sumunt : non dabunt dõ
de ꝓpitiatione sua  Et p̃tiũ redẽptio¬
detali homine: G tlaborauit inquit¬
eiꝰ sine fine erit : uita ipsius habebit finẽ
Quare hoc dix̃ uiuet infinẽ :: uitã quip¬
pe non ponunt isti. nisi delitiis cotidiand
Adeo multi in opes. & pauperes nr̃i.
parũ firmi & nonintuente s qđ illis
pmit tat ds̃ pistis laboribus cũ uide¬
rint diuite sꝰ in epulis cotidianis. inni

Expanded text:
pias sempiterna! Feneres Christum; acpias sempiterna! Feneres Christum; accipiat in terra parva, ut reddat tibi in coelo multa. Verum autem illi quos circumdabit iniquitas calcanei sui, quia confidunt in virtute sua, et in abundantia divitiarum suarum gloriantur, et de amicis hominibus nihil valentibus praestare praesumunt, non dabunt Deo depropitiationem suam, et pretium redemptiode tali homine? Et laboravit ejus sine fine erit, vita ipsius habebit finem. Quare hoc dixit, vivet in finem? Vitam quippe non ponunt isti, nisi delicias quotidianas. Adeo multi inopes et pauperes nostri, parum firmi, et non intuentes quid illis promittat Deus pro istis laboribus, cum videri
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is:: Diuitẽs sint inquit in operib
bonis facile tribuant. cõmunicent.
& ñ illud ꝑdituris: Unde scimꝰ : audi
quid sequitur: Thes aurixent sibi funda¬
m̃ tũbonũ infuturũ. ut app̃hendant
uerã uitã. Sic dabunt p̃tium redẽptio¬
nis animȩ suȩ. Et dñs nr̃ hoc monet:
ꝑacite uobis sac culos non uete rascen¬
tes thes aurũ non de ficientẽ incȩlis
quofur non accedit neq: tinea corrũ¬
pit Noluit ds̃ ut ꝑ das dinitias tuas.
sedut locũ illis mutes. consiliũ dedit
tibi. Intelligat caritas ur̃a: Modo sia¬
micus tuus intraret domũ tuã. & inue¬
nirette in locohumido frum̃ta posuis¬
se. qui forte sciret naturã corruptionis
frum̃torũ quã tunescires : daret tibi
magno labore collegisti: In loco humido
posuisti : paucis dieb: ista putrescunt:
Et quid facio fr̃ leua in superiora:
Audires amicũ suggerentẽ ut frum̃
reddatur qđ seruas sed seruas terrã:
accipias cȩlũ : Serues mortalia : acci¬

Expanded text:
 inquit, in operibus bonis, facile tribuant, communicent: et non illud perdituri sunt. Unde scimus? Audi quid sequitur: Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Sic dabunt pretium redemptionis animae suae. Et Dominus noster hoc monet: Facite vobis sacculos non veterascentes, thesaurum non deficientem in coelis, quo fur non accedit, neque tinea corrumpit . Noluit Deus ut perdas divitias tuas, sed ut locum illis mutes consilium tibi dedit. Intelligat Charitas Vestra: modo si amicus tuus intraret in domum tuam, et inveniret te in loco humido frumenta posuisse, qui forte sciret naturam corruptionis frumentorum quam tu nescires, daret tibi dis quod cum magno labore collegisti; in loco humido posuisti, paucis diebus ista putrescunt. Et quid facio, frater? Leva in superiora. Audires amicum suggerentem ut frumenreddatur quod servas, sed serves terram, accipias coelum, serves mortalia, acci
Abbreviated transcription (Latin):
succes sores s̃ filii: Nec potuit sic loqui¬
ista scriptura : ut separaret eos amiso¬
ria. quorũ uitã in probat. Et qruid pu¬
tatis intellioͫ fr̃s. nisi quia om̃s cales
alicnis relinquunt diuitias suas: quomͦ
alienis fili iniquorũ: filii alieni sunt :
Nã inuenimꝰ quendã extraneum pro¬
pinquum factũ quia ꝓfuit. siquis quis
tuorũ tibi nichil prodẽ. alienus est
Ubi muenimꝰ nescio quẽ exterũ pro
pmquũ factũ. quia ꝓfuit :: in euangelio
acebat quidã uul neratꝰ a latronib
Dñs autẽ dixerat cuidã Diliges ꝓxi¬
mũtuũ tanquãte ipsum & ille res¬
ponderat : Et quis ẽ ms ꝓoximus
Et narrauit dñs Homo quidã descen¬
debat ab ierusalẽ iniherico : & inci¬
dit in latrones : Qineũ uulnerauer̃

Expanded text:
successores sunt filii; nec potuit sic loqusuccessores sunt filii; nec potuit sic loqui Scriptura, ut separaret eos a miseria, quorum vitam improbat: et quid, putatis, intelligo, fratres, nisi quia omnes tales alienis relinquunt divitias suas? Quomodo alieni sunt filii? Iniquorum filii alieni sunt; nam invenimus quemdam extraneum propinquum factum, quia profuit. Si quis tuorum tibi nihil prodest, alienus est. Ubi invenimus nesciopinquum factum, quia profuit? In Evangelio. Jacebat quidam vulneratus a latronibus, Dominus autem dixerat cuidam: Diliges proximum tuum tanquam teipsum. Et ille responderat: Et quis est mihi proximus? Et narravit Dominus: Homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones, qui eum vulnera
Abbreviated transcription (Latin):
quiñ intellex̃ interitũ. quia uidit sapi¬
entes morientes. qui factus ẽ in pru¬
dens & insipiens ut simul perirent:
Et quomo doperibunt. et qui de relin¬
quent alienis diuitias suas. simul in pru¬
dens & insipiens peribunt: Ad tendite
fr̃s E trelinquent alienis duitias suas¬
e uasieos posuit in maledicto quicum
mortui fuerint. alieni possidebunt
res ipsorũ : Ergo felices ipsire linquunt
filios in possessione sua quib: sui succedunt:
habuit filios non ẽ mortuus: Quid filii
mȩtuȩ : om̃ia filiis: Int̃ filios suos quos
habent in terra cõputent unũ frẽm.
quẽ habent incȩlũ. cuitotũ dare debean.
uel cuidant cũ illo Sed tam̃ ait michi
aliquis: Ecce quos maledictis dix̃scrip¬
tura. quos dix̃ perire. & relinquere
alienis diuitias suas : Ille autẽ beatus
quisuis relinquit. Ego discutio sensum
istũ. quia inclino in parabolã aurẽ meã :¬
& uideo non frustra sicloqui scriptura.
Vlideo enĩ multos iniquos mori: quibus

Expanded text:
qui non intellexit interitum, quia vidit sapientes morientes, factus est imprudens et insipiens, ut simul periret. Et quomodo peribunt qui relinquent alienis divitias suas? Simul imprudens et insipiens peribunt. 14. Attendite, fratres: Et relinquent alienis divitias suas. Quasi eos posuit in maledicto, qui cum mortui fuerint, alieni possidebunt res ipsorum. Ergo felices illi qui relinquunt filios in possessione sua, quibus sui succedunt. Habuit filios, non est mortuus. Quid filii mae suae? Omnia filiis. Inter filios suos quos habent in terra, computent unum fratrem quem habent in coelo: cui totum dare debebant, vel dividant cum illo. Sed tamen ait mihi aliquis: Ecce quos maledictos dixit Scriptura, quos dixit perire et relinquere alienis divitias suas; ille autem beatus qui suis relinquit. Ego discutio sensum istum, quia inclino in parabolam aurem meam; et video non frustra sic loqui Scripturam. Video enim multos iniquos mori, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quiaccipiunt mandatũ apłi dicen¬
tis thimotheo. p̃cipediuitibus huius scłi
non suꝑbe sapere : quomodo eos quidi¬
uites erant fecit pauperes tulit illis.
quare quȩruntur diuitie : ne moenĩ
uult eẽ diues. nisiut infletur inter
eos int̃ quos uiuit & superior sit illis
Cũ autẽ dix̃ non suꝑbe sapere : aequa¬
les eos fecit non habentib: ut fortassis
pauculis nũ mis medicꝰ extollatur: quã
illediues qui audit apłm dicentẽ. p̃cipe

Expanded text:
sunt qui accipiunt mandatum Apostoli dicensunt qui accipiunt mandatum Apostoli dicentis Timotheo: Praecipe divitibus hujus saeculi non superbe sapere? Quomodo eos qui divites erant fecit pauperes? Tulit illis quare quaeruntur divitiae. Nemo enim vult esse dives, nisi ut infletur inter eos inter quos vivit, et superior illis videatur. Cum autem dixit, non superbe sapere, aequales eos fecit non habentibus; ut fortassis pauculis nummis mendicus plus extollatur, quam ille dives qui audit Apostolum dicentem: Praecipe
Abbreviated transcription (Latin):
diant & iusti. qui non sine causa audier̃
& regnant potius t̃ram quã reguntur
ad peccatores retulit Q uodait filii
hominũ: ad fideles & iustos ulidetis
ergo quia seruatur ista distinctio: Qui
sunt ergo terrigene : filii terra:
Quis filii terrae : quihe reditates t̃re¬
nas requira uisunt filii hominũ : qui
ꝑtinent ad filios hominũ. Aliquando
ꝑtinent ađ xpm̃m : filii hominum. Om̃s
tam̃ audiant : ego nulli subtraho sermo¬
nẽ meũ. Terrigena ẽ : audiat propter
iditium Bilius hominis ẽ : audiat ꝓpt̃
regnũ Simul inunũ hues & pauper
Iterũ ipsa sunt repetita Qđ ait diues
ad t̃rigenas ꝑtinet: Qđ ait pauper
ad filios hominũ Diuites intellige suꝑ¬
bos pauperes humiles: Habeat multo
facultates pecuniarũ. Sun eis non ex¬
tollitur. pauꝑ. ẽ. Nonhabeat aliquid¬
& cupiat & infletur : int̾ diuitesetre¬
ꝓbos deputat eũ ds̃. Et diuites & pau¬
peres incorde inter rogat dĩ non

Expanded text:
diant et justi, qui non sine causa audierunt, diant et justi, qui non sine causa audierunt, et regunt potius terram, quam reguntur ad peccatores retulit; quod ait, filii hominum, ad fideles et justos. Videtis ergo, quia servatur ista distsunt ergo terrigenae, nisi filii terrae? Qui sunt filii terrae? Qui haereditates terrenas requirunt: Qui sunt filii hominum? Qui pertinent ad filium hominis. Aliquando pertinent ad Christum, filii hominum. Omnes tamen audiant. Ego nullis subtraho sermonem meum. Terrigena est? Audiat propter judicium. Filius hominis est? Audiat propter regnum. Simul in unum dives et pauper. Iterum ipsa sunt repetita. Quod ait, Dives, ad terrigenas pertinet. Quod autem Pauper, ad filios hominum. Divites intellige superbos: pauperes humiles. Habeat 242 multas facultates pecuniarum, si in eis non extollitur, pauper est. Non habeat aliquid, cupiat et infletur, Inter divites reprobos deputat eum Deus. Et divites et pauperes in corde interrogat Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
inscriptura dĩ. ubiait Elegi abici in
domo dñi. magis quã habitare intaber¬
naculis peccatorũ. Quid enĩ si ab iece¬
ris indomo dm̃i. nonibihabitas  noluit
significare habitationẽ : nisi in eis qui
regunt & tenent & dominantur.
& gub nant: Quiautẽ contẽpnuntur:
non quasi habitant. sed subiecti suN
Ita aut̃ dix̃. Subditus eẽ uolo in domo
dĩ magis quã regnare in tab naculis
peccatorũ Itaq siẽ aliqua distinctio
int̃ om̃s gentes & habitatores orbis
sicut . ẽ. distinctio int̃ audite & auri¬
b ꝑcipite: Hoc quidẽ uidetur repetisse
sed tam̃ aliud ẽ: Quid sane uoluit sig¬
nificare quia ista eloquia auditurierant
ñ solũ peccatores & impii. sed et iusti
ꝑmixte modo audiunt om̃s Sed cum
uentũ fuerit ad reddendã rationem:
separabuntur quisine causa audierunt.
ab illis quiaurib: ꝑceper̃ : Audiant ergo
peccatores: audite haec om̃s gentes: Au¬

Expanded text:
in Scriptura Dei, ubi ait, Elegi abjici in in Scriptura Dei, ubi ait, Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . Quid enim, si abjiceris in domo Domini, non ibi habitas? Noluit significare habitationem, nisi in eis qui regunt, et tenent, et dominantur, et gubernant: qui autem contemnuntur, non quasi habitant, sed subjecti sunt. Ita autem dixit: Subditus volo esse in domo Dei, magis quam regnare in tabernaculis peccatorum. Itaque si est aliqua distinctio inter omnes gentes, et habitatores orbis, sicut est distinctio inter audite, et auribus percipite, hoc quidem videtur repetisse; sed tamen aliud est, quod sane voluit significare; quia ista eloquia audituri erant non solum peccatores et impii, sed et justi. Permixte modo audiunt omnes: sed cum ventum fuerit ad reddendam rationem, separabuntur qui sine causa audierunt, ab illis qui auribus perceperunt. Audiant ergo et peccatores: Audite haec, omnes gentes. Au
Abbreviated transcription (Latin):
audire Quid . ẽ. auribis ꝑcipite. qđ dĩs
dicebat qui hab& aures audiendiaudi¬
at. cũ om̃s qui incons pectu eiꝰ erant
utiq haberent aures Quas ille aures
quȩ rebat nisi cordis cũ diceret. quiha¬
bet aures audiendiaudiat : Has iste
psalmꝰ aures pulsat : aurib ꝑcipite
om̃s qui habitatis orbem: Forte & hic ẽ
aliqua distinctio: Non quidẽ nos cohor¬
tare debemꝰ: sed nichil mali ẽ. etiam
istã explicare sententiã. Porte aliqͥd
distat int̃ id qđ dix̃ om̃s gentes: & qd
dix̃ om̃s quihabitatis orbẽ. Significan¬
tius enĩ fortasse uoluit nos intelligere
qđ dix̃. in habitatis : ut gentes intelli¬
gamus om̃s iniquos. habitatores autẽ
orbis om̃s iustos Ille enĩ habitat : qui
Quomodo ille possid& quȩcũq habitat.
qui dominus ẽ. rerũ suarũ: Dominus
ẽ : quinon .ẽ. in retitus cupiditate:
Quiautẽ cupiditate tenetur : posses¬
sus ẽ non possessor: Iabemꝰ enim
qđ dã uerbũ habitatione signatum

Expanded text:
cipite? Quod Dominus dicebat, Qui habet aures audiendi, audiat : cum omnes qui in conspectu ejus erant, utique haberent aures; quas ille aures quaerebat nisi cordis, cum diceret, Qui habet aures audiendi, audiat? Has et iste psalmus aures pulsat. Auribus percipite, omnes qui habitatis orbem. Forte et hic est aliqua distinctio. Non quidem nos coarctare dntentiam. Forte aliquid distat inter id quod dixit, omnes gentes, et quod dixit, omnes qui habitatis orbem. Significantius enim fortasse voluit nos intelligere quod dixit, inhabitatis, ut gentes intelligamus omnes iniquos, habitatores autem orbis omnes, justos. Ille enim habitat qui Quomodo ille possidet quaecumque habet, qui dominus est rerum suarum; dominus autem est, qui non est irretitus cupiditate: qui autem cupiditate tenetur, possessus est, non possessor. Habemus enim quoddam verbum habitatione signatum
Abbreviated transcription (Latin):
Primo ego inclinabo in parabolã aurẽ
meam : idẽ audio qđ tibi dicam.
Et quare in parabolã :: quia uide mꝰ
nunc ꝓspeculũ in enigmate : sicut
non sint parabole. ubi iã nonsiat
enigmata. & similitudines Quic quid
modo intelligimus : ꝑ enigmata cons¬
picimus: Enigma ẽ. obscura parabo¬
la: quȩ difficile intelligitur. Quan¬
tũ uis excolat homo corsuum. & ad
interiora intelligentia refugiat.

Expanded text:
primo ego inclinabo in parabolam aurem primo ego inclinabo in parabolam aurem meam, id est, audiam quid tibi dicam. Et quare, in parabolam? Quia videmus nunc per speculum in aenigmate , sicut non sint parabolae, ubi jam non sint aenigmata et similitudines. Quidquid modo intelligimus, per aenigmata conspicimus. Aenigma est obscura parabola quae difficile intelligitur. Quantumvis excolat homo cor suum, et ad interiora intelligenda refugiat,
Abbreviated transcription (Latin):
est : Ec meditatio cordismei prudentiã¬
Inclinabo in parabolã aurẽ meã. a pe¬
riã inpsalterio propositionẽ meam
Quis ẽ. hic cuius meditatio cordislo.¬
quitur intelligentiã. ut non sit in sola
suꝑfitie labiorũ sed hominis interio¬
ra possideat : Quis ẽ iste quisic audit
& sic loquitur : multi e niloquuntur:
qđ non audiunt : Qui sunt quilo quunt᷑
qđ non audiunt Et ille dix̃ qui non
faciunt qđ dicunt: Quale si dicit dñs
& tibi dñs securitatẽ uoluit dare .no.
qđ dicunt. Qui uero faciunt & sic
dicunt : audiunt qđ dicunt. Et idõ
fructuose dicunt : quia audiunt
Q uiergo dictor & ñ auditor ẽ : alte¬
riprod est sibi ñ prodẽ. Iste ergo
qui & auditor uolebat eẽ. & dictor
quid tibi loquitur ante quã diceret
a periã in psalterio ꝓpositionẽ meã:
qđ ẽ iã loqui ꝑ corpus Sic enũ utit᷑
anima corpore : quomodo utitur¬
anima citharista psalterio Ante

Expanded text:
lit, Et meditatio cordis mei intlit, Et meditatio cordis mei intlinabo in parabolam aurem meam, aperiam in psalterio propositionem meam. Quis est hic cujus meditatio cordis loquitur intelligentiam, ut non sit in sola superficie labiorum, sed hominis interiora possideat? Quis est iste qui audit, et sic loquitur? Multi enim loquuntur quod non audiunt? Qui sunt qui loquuntur quod non audiunt? Qui non faciunt quae dicunt: quales dicit Dominus et tibi securitatem Dominus voluit dare. Noliquod dicunt. Qui vero faciunt, et sic dicunt, audiunt quod dicunt: et ideo fructuose dicunt, quia audiunt. Qui ergo dictor et non auditor est, alteri prodest, sibi non prodest. Iste ergo qui et auditor volebat esse et dictor, qui tibi loquitur, antequam diceret, Aperiam in psalterio propositionem meam, quod est jam loqui per corpus, sic enim utitur anima corpore, quomodo utitur citharista psalterio, dixit
Abbreviated transcription (Latin):
Exigitur de manducante qđ mandu¬
cat non phibeatur manducare : & dis¬
pensa re: sed moneatur timere exac¬
torem : Audiant ista peccatores. & iusti
&gentes & qui in habitant orbẽ terri¬
genȩ & filuhominũ. simul in unũ diues
& pauꝑ. Non diuisi. non separati. tẽpꝰ
messis hoc faciet manus uentilatoris
hoc poterit Nunc simul in unũ audiat
ꝑ: Pascantur ȩdi & agni donec ueniat
qui segreg& alios ad dexterã. alios ad
sinis trã. Simul in unũ audiant dicen¬
tẽ. ne segregati ab inuicẽ audiant iudi
repetita potius neforte cũ dixisset
osmeũ intelligeres eũ loqui tibi quim
labiis haberet sapientiã. Multi enim
habent in labis: qui ñ habent incorde.
De quib: dicit scriptura: Popłs hc labi¬
is mehonorat : corautẽ eorũ longe . ẽ.
ame: Quidergo ait : ille tibi loquitur:
Quicũ dixerit osmeũ loquetur sapi¬
entiam : intelliges quia illud̃ qđ exore
funditur deuena cordis emanat. intꝰ¬

Expanded text:
Exigitur de manducante quod manduExigitur de manducante quod manducat; non prohibeatur manducare a dispensatore, sed moneatur timere exactorem. Audiant ergo ista peccatores et justi, gentes et qui habitant orbem, terrigenae et filii hominum, simul in unum dives et pauper: non divisi, non separati. Tempus messis hoc faciet, manus ventilatoris hoc poterit . Nunc simul in unum audiant ascantur haedi et agni, donec veniat qui segreget alios ad dexteram, alios ad sinistram . Simul in unum audiant docentem, ne segregati ab invicem audiant judicrepetita potius, ne forte cum dixisset, os meum, intelligeres eum tibi loqui, qui in labiis haberet sapientiam. Multi enim habent in labiis et non habent in corde, de quibus dicit Scriptura: Populus iste labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Quid ergo ait ille qui tibi loquitur? qui cum dixerit, Os meum loquetur sapientiam; ut intelligas quia illud quod ex ore funditur, de vena cordis emanat, intu
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur neq sꝑare in incerto diuitia¬
rũ. sed indõ uiuo qui prestat nobis omĩa
abundant᷑ ad fruendũ: non dixit
qui prs tat illis. sed qui prestat nobis
Nũquid ipse paulus habebat diuitias:
habebat plane. Quas diuitias de qui¬
b: dicit alio loco scriptura : fidelihomi¬
sum confitentẽ : Quasi nichil habentes.
& om̃ia possidentes Q ui uult ergo eẽ
diues nonhereat parti & totũ possi¬
debit. illi inhereat quito tũ creauit
Simul inunũ diues & pauꝑ Dicit in
alio psalmo: Edent pauperes & satu¬
rabuntur : Q uomodo cõmendauit :¬
Quid edunt : qđ sciunt fideles. Quo¬
modo saturabuntur : imitando passio¬
nes dñi sui. & nonsine causa accipien
Sed quomodo edunt : manduca uer̃
& add orauer̃ om̃s diuites terrae
Nondix̃ manduca uer̃ & saturati suNt
sed manduca uer̃ & ad orauer̃ AdoraN
quidẽ dm̃ : sed humanitatẽ nolunt
exhibere fraternã. Manducant
illi : & adorant Manducant isti : et
saturabuntur : Tam̃ om̃s manducent.

Expanded text:
Neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum . Non dixit, qui praestat illis; sed, qui praestat nobis. Numquid ipse Paulus non habebat divitias? Habebat plane. Quas divitias? De quibus dicit alio loco Scriptura: Fideli homisum confitentem: Quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Qui vult ergo esse dives, non haereat parti, et totum possidebit: illi inhaereat qui totum creavit. Simul in unum dives et pauper. Dicit in alio psalmo; Edent pauperes, et saturabuntur. Quomodo commendavit Quid edunt? Quod sciunt fideles. Quomodo saturabuntur? Imitando passionem Domini sui, et non sine causa accipiendSed quomodo edunt? Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae . Non dixit, Manducaverunt, et saturati sunt; sed, Manducaverunt, et adoraverunt. Adorant quidem Deum, sed humanitatem nolunt exhibere fraternam. Manducant illi, et adorant; manducant isti, et saturantur: tamen omnes manducant.
Abbreviated transcription (Latin):
Audite haec om̃s gentes: Ad hoc solum
uolo intentos facere animos uros. ne
propt̃ laborẽ corporalẽ ñ erigitis ani¬
mũ terrente uos longitudinẽ psalmi
huius: Si potuerit finietur hodie: Sinon.
restabit nobis aliquid incrastinũ diem
Tam̃ uos semꝑ intenti es tote Tantum
enĩ audietis sidñs uoluerit : quantum
uos nongra u& sed releu& Auditehaet
om̃s gentes Inde estis & uos. Auribus

Expanded text:
Audite haec omnes gentes. Ad hoc solum Audite haec omnes gentes. Ad hoc solum volo intentos facere animos vestros, ne propter laborem corporalem non erigatis animum, terrente vos longitudine psalmi hujus. Si potuerit, finietur hodie: si non, restabit nobis aliquid in crastinum diem; tamen vos semper intenti estote. Tantum enim audietis, si Dominus voluerit, quantum vos non gravet, sed relevet. Audite haec, omnes gentes: unde estis et vos. Auribus
Abbreviated transcription (Latin):
in neces sitatib: inerũna. cȩterisq
difficulta tibus mortalitatis huma ne
Contra istã uocẽ & contrablas phemias
murmurantium incantat semꝑ sermo
diumus curans a morbo serpentis Ulene¬
natienĩ cordis ẽ. ista sanies eructans IN
dm̃ Putorẽ blas phemiȩ & quod peius ẽ
manũ scrutantis repellens mor sum ser¬
pentis non repellens: Hoc dixi repellit
ase corhominis uerbi dĩ seueritatẽ : & ad¬
mitat adse male suadentis blanditias:
Contra hos ergo cantat sermo diuinus.
etiã misto psalmoloquitur nobis: Ad quẽ
psalmũ quomodo intentã facerem sc̃ita¬
tẽ urãm. nisi ipsenos faceret om̃s inten¬
tos: nec nos solos. sed totũ orbẽ terrarũ.
Audite enĩ quẽ ad modũ cȩpit EXPIC̃
CIDIIS hac orãs cienes
Nonergo uos soliquibic
estis: Nã uox nr̃a quanta
est ut sic clamemꝰ. ut au
sit. & uidemꝰ hunc psalmũ qui ante nor
recita batur nisi in unã gentẽ insinago ga

Expanded text:
in necessitatibus, in aerumna, caeterisque in necessitatibus, in aerumna, caeterisque difficultatibus mortalitatis humanae. Contra istam vocem et contra has blasphemias murmurantium, incantat semper sermo divinus, curans a morsu serpentis. Venenati enim cordis est ista sanies, eructans in Deum putorem blasphemiae, et quod pejus est manus curantis repellens, morsum serpentis non repellens. Hoc dixi, repellit a se cor hominis verbi Dei severitatem, et admittit ad se male suadentis serpentis blanditias. Contra hos ergo cantat sermo divinus, et jam in isto psalmo loquitur nobis. Ad quem psalmum intentam ego facerem Sanctitatem Vestram, nisi ipse nos faceret omnes intentos; nec nos solos, sed totum orbem terrarum. Audite enim quemadmodum coepit. dite haec omnes gentes. Non ergo vos soli qui hic estis. Nam vox nostra quanta est, ut sic clamemus, ut audsit; et videmus hunc psalmum qui ante non recitabatur nisi in una gente, in synagoga J
Abbreviated transcription (Latin):
miuia dixiiia oboeuia salu¬
brias̃ bene intelligentibus
periculosa uero his qui uoluit
ad suicordis ꝑuersitatẽ de torquere.
potius quã suumcor ad eorũ rectitudi¬
nẽ corrigere Haet ẽ. enĩ in omĩbus
magna & usitata ꝑ uersitas. quia cum
debeant inuere ipsi scđm uoluntatem
di. dm̃ uolunt uiuere scđm uolunta¬
tẽ suã Et cũ ipsinolunt corragi. illũ
uolunt de prauari. rectũ non arbi¬
trantes qd ille uult. sed quod ipsi uolunt:
Solemus autẽ homines audire murmu¬
rantes ad uersus dm̃ qđ malis in hac
uita benesit. & laborant boni quasi
ille ꝑuersus sit : & nesciat quid agat.
aut omĩno auerterit oculos areb
humanis. sed securitatẽ suam ꝑtur¬
bari nolit. ut haec non adtendat.
quia cũ labore ista ds̃ aut uidet aut
corrigit: Murmurant ergo homi¬
nes qui propterea uolunt dm̃ colere.
ut hic illis fecit bene. quando uide¬
rint eos quidm̃ non colunt pollere
atq florere felicitate t̃rena seaut̃¬
dm̃ colentes laborare in angustiis.

Expanded text:
Omnia divina eloquia salubria sunt bene intelligentibus; periculosa vero his qui ea volunt ad sui cordis perversitatem detorquere, potius quam suum cor ad eorum rectitudinem corrigere. Haec est enim in hominibus magna et usitata perversitas; quia cum debeant vivere ipsi secundum voluntatem Dei, Deum volunt vivere secundum voluntatem suam: et cum ipsi nolunt corrigi, illum volunt depravari; rectum non arbitrantes quod ille vult, sed quod ipsi volunt. Solemus autem audire homines murmurantes adversus Deum, quod malis in hac vita bene sit et laborent boni: quasi ille perversus sit, et nesciat quid agat, aut omnino averterit oculos a rebus humanis; vel securitatem suam perturbari nolit, ut haec non attendat, quia cum labore ista Deus aut videat aut corrigat. Murmurant ergo homines, qui propterea volunt Deum colere ut hic illis bene sit, quando viderint eos qui Deum non colunt pollere atque florere felicitate terrena; se autem colentes Deum laborare in angustiis,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare uiuos & mortuos : tunc ui¬
debitur filius hominis qui primo ii.¬
dicatus ẽ. udicans discernens ma.¬
los abonis ponens malos a sinistris
bonos adextris: Uidebunt illum¬
boni & mali: sed malis decet Ite inignẽ
ȩt̃nũ: Bonis autẽ decet Uenite bene¬
dicti patris mei ꝑcipite regnũ: Abibt̃¬

Expanded text:
udicaturus vivos et mortuos, tunc videbitur Filius hominis, qui primo judicatus est, judicans, discernens malos a bonis, ponens malos a sinistris, bonos a dextris. Videbunt illumboni et mali, sed malis dicet. Ite in ignem aeternum: bonis autem dicet, Venite benedicti Patris mei, percipite regnum. Abib
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt: Uider̃ iudȩi qui crucifixerunt
Siccũ uenerit iudicaturus  & boni
illũ uidebunt & mali Boniut ꝑcipi¬
ant mercedẽ. quia sequutis Mali ut
ꝑcipiant pȩna quia crucifixerunt:
Soliergo illidã pnabuntur quia cru¬
cifixer̃  audeo diceresoli: Ergo
nos inquiunt peccatores huius tem¬
poris securisumꝰ: Sinon animũ inter¬
rogat ds̃: securiestis Quid ẽ. quod
dixi : intelligat caritas ur̃a : ne hoc
bo ipsius resistis : nũquid ergo quiuer¬
bosiores estis carnẽ non crucifige¬
res siuideres : Contẽpsit iudeus
hominis. Ueniet ut iudicet : quia
filius hominis uenit ut iudicaretur:
Idõ quia pat̃ non ẽ. incarnatus.
pat̾ non .ẽ. pas sus & ꝑfiliũ hominis
iidicat : sicut ipse dicit in euangelio
Pater noniudicat quẽ quã: sediũ ditiũ¬
ome dedit filio Secutus paulo post ait
Et dedit ei potes tatẽ iuditiũ facien¬
di: quia filius hominis ẽ. Secundum
eni qđ filius dĩ ẽ: uerbũ semꝑ cũ patre.

Expanded text:
sunt, viderunt Judaei qui crucifixerunt; sic cum venerit judicaturus, et boni illum videbunt et mali: boni, ut percipiant mercedem, quia secuti sunt; mali, ut percipiant poenam, quia crucifixerunt. Soli ergo illi damnabuntur, qui crucifixerunt? Audeo dicere, soli. Ergo nos, inquiunt peccatores hujus temporis, securi sumus. Si non animum interrogat Deus, securi estis. Quid est quod dixi? Intelligat Charitas Vestra, ne hoc dbo ipsius resistis. Qui verbo resistis, carnem non crucifigeres si videres? Contempsit Judaeus hominis veniet ut judicet; quia Filius hominis venit ut judicaretur. Ideo quia Pater non est incarnatus, Pater non est passus, et per Filium hominis judicat, sicut ipse dixit in Evangelio, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit filio: secutus paulo post ait, Et dedit ei potestatem judicii faciendi, quoniam Filius hominis est . Secundum enim quod Filius Dei est, Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
boninon appareant. quomꝰ non appa¬
rent grana marea: Nãquis quis areã
uidet : potest putare qđ palea sit
Da hominẽ in exꝑtũ. & putat in anit̾
fieri qđ boues mit tuntur. qđ ibi homi¬
nes sub xstu desudant. ut c̃terant
paleã. Sed ibi ẽ & massa uentilatio¬
ne pur ganda : Tunc procedit copia
frum̃ti. quȩ latebat incorpħa palea¬
rũ. & modo uis inuenire. bonus esto.

Expanded text:
boni non appareant, quomodo non appaboni non appareant, quomodo non apparent grana in area. Nam quisquis aream videt, potest putare quod palea sola sit. Da hominem inexpertum, et putat inaniter fieri quod boves mittuntur, quod ibi homines sub aestu desudant ut conterant paleam; sed ibi est et massa ventilatione purganda. Tunc procedet copia frumenti, quae latebat in copia palearum. Et modo vis invenire bonos? Esto,
Abbreviated transcription (Latin):
rit tantã multitudinẽ ad smistrã.¬
& miserebitur & dabit indulgentiã
Hoc plane etiã serpens ille ꝓmisit
primo homim: Nãminatus erat dt̃s
mortẽ sigus taret Ille aut̃ absit
inquit non moriemini: Credider̃
serpenti. inuener̃ uerũ eẽ. qđ mi¬
natus ẽ. dñs. falsum qđ promiserat
diabolus. Ita & nunc fr̃s ponite uob
aecđam ante oculos. ad instar simili¬
tudinẽq para disi Noncessat
serpens suggerere qđ tunc sugges¬
sit. Sed casus primihominis ad expe¬
rim̃tũ cauendi nobis debet uale¬
re. non adimitationẽ peccandi Idõ
illicecider̃ ut nos resurgamus respon¬
deamꝰ talib: suggestionibus qđ respon¬
dit iob Nã et ipsum ꝑfeminã tan quã
ꝑ euã teptauit. & uicit instercore
uictus iparadiso. Ergo non audiamꝰ
tales uoces. neputemꝰ paucos eẽ istos
Multis sed inter plures latent
Non pos sumꝰ enĩ negare plures esse
malos & tã plures ut int̃ eos prors

Expanded text:
bit tantam multitudinem ad sinistrambit tantam multitudinem ad sinistram, miserebitur, et dabit indulgentiam. Hoc plane etiam serpens ille promisit primo homini: nam minatus erat Deus mortem, si gustaret . ille autem, Absit, inquit, non morte moriemini. Crediderunt serpenti, invenerunt verum esse quod minatus est Deus, falsum quod promiserat diabolus. Ita et nunc, fratres, ponite vobis Ecclesiam ante oculos ad instar similitudinemque paradisi: non cessat serpens suggerere quod tunc suggessit. Sed casus primi hominis ad experimentum cavendi debet nobis valere, non ad imitationem peccandi. Ideo ille cecidit, ut nos surgamus. Respondeamus talibus suggestionibus quod respondit Job. Nam et ipsum per feminam tamquam per Evam tentavit, et vicit in stercore , victus in paradiso. Ergo non audiamus tales voces, nec putemus paucos esse istos: multi sunt, sed inter plures latent. Non possumus enim negare plures esse malos, et tam plures, ut inter eos prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
in gratũ pluiuȩ dulci decaelo uenienti:
in gratȩ sint spinȩ: crescant de imbri¬
bus adigñẽ crescunt ñ adhorreum
Suscepimꝰ ds̃ misericordiã tuã in me¬
diotẽplitui In medio populitui non
suscipientes miscđiam tuã : nos suscipie¬
mus miscđiã tuã : Insua enĩ propria
uenit : & suieũ non receper̃ : In medio
autẽ eorũ quot quot receper̃ eum :
dedit eis potestatẽ filias dĩ fieri. Iam
hic occurrit unicuiq cogitanti Et qͥd
iste populus quiinme dio populi susce¬
pit miscđiã dei : Quantũ numerum
habet quã paucis uix inuenitur aliqͥs
multitudinẽ: Dicunt hoc. quisibi promit¬
tunt hoc qđ adõ ꝓmittente non audier̃
delitias ꝑfruamur: sinrĩs libidinib
seruiamus. ꝑditurus nos ẽ. deus:
q enĩ sunt illi quiuidentur seruare
p̃ceptadei: uix inuenitur unꝰ uel
duo. uł paucis simi ipsos solos libera¬
turus ẽ & cȩteros dãpnaturus :
absit inquiunt. Eũ uenerit & uide¬

Expanded text:
ingratum pluviae dulci de coelo venienti. ingratum pluviae dulci de coelo venienti. Ingratae sint spinae, crescant de imbribus; ad ignem crescunt, non ad horreum. Suscepimus, Deus, misericordiam tuam in medio populi tui. In medio populi tui non suscipientis misericordiam tuam nos suscepimus misericordiam tuam. In sua enim propria venit, et sui eum non receperunt. In medio tamen eorum quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . 9. Jam hic occurrit unicuique cogitanti, Et quid? Iste populus qui in medio populi Dei suscipit misericordiam Dei, quantum numerum habet? Quam pauci sunt! vix invenitur aliquis: multitudinem? Dicunt hoc qui sibi promittunt quod a Deo promittente non audierunt. deliciis perfruamur, si nostris libidinibus serviamus, perditurus est nos Deus? Quot enim sunt illi qui videntur servare praecepta Dei? Vix invenitur unus vel duo vel paucissimi: ipsos solos Deus liberaturus est, et caeteros damnaturus? Absit, inquiunt: cum venerit et vide
Abbreviated transcription (Latin):
ipsetã sacram̃tũ quã etiã miscđiam dei
suscepit. & quid illi obẽ. quiam medio
poprili inobȩdientis ẽ. donet area ista
uentiletur. donec mali abonis separen¬
tur :: quid eiob est in metho populihabi¬
tare : sit de illis qui appellantur firma¬
m̃tum. suscipiens miscđiam dei Sit
liliũ in medio spiarũ Nã et ipsȩ spinȩ
qmad populũ dĩ attinent us audire ::
ita posita .ẽ. ipsa similitudo Sicut liliũ
inquit in medio spinarũ : ita ꝓxima
mea in medio filiarũ : Nũ quid dixit
inmedio alienarum: sed in medio filia¬
rum: Sunt ergo filiȩ malȩ : & inter
illas ẽ liliũ Inmedio spinarũ itaq illi
quisa cram̃ta habent. & mores bonos
non habent. & di dicuntur & non dei
Et eiꝰ dicuntur. & alieni Eius propter
Ita & filie aliene filiȩ propterfor¬
mãpietatis : alienȩ propt̾ amissionẽ
uirtutis. Sit ibililiũ suscipiat miscđia
dei teneat radicẽ bonifloris: Nonsit

Expanded text:
ipse tam sacramentum quam etiam misericordiam Dei ipse tam sacramentum quam etiam misericordiam Dei suscipit. Et quid illi obest, quia in medio populi inobedientis est, donec area ista ventiletur, donec boni a malis separentur? quid ei obest in medio populi habitare? Sit de illis qui appellantur firmamentum, suscipiens misericordiam Dei; sit lilium in medio spinarum. Nam et ipsae spinae quoniam ad populum Dei pertinent, vis audire? Ita posita est ipsa similitudo: Sicut lilium, inquit, in medio spinarum, ita proxima mea in medio filiarum . Numquid dixit, in medio alienarum? Non; sed, in medio filiarum. Sunt ergo filiae malae, et inter illas est lilium in medio spinarum. Itaque illi qui sacramenta habent, et mores bonos non habent, et Dei dicuntur et non Dei; et ejus dicuntur et alieni: ejus, propter Ita et filiae alienae: filiae, propter formam pietatis; alienae, propter amissionem virtutis. Sit ibi lilium, suscipiat misericordiam Dei, teneat radicem boni floris, non sit
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tũ. sed tam̃ notũ cũ & hic̃
hoc .ẽ. ex his uerbis fuerit scultum
fuerit & erutũ : qđ nostis noncrit
rudius. sed dultius Nunc quippe
populidĩ censentur om̃s qui portant
sacram̃tũ eiꝰ : sed non om̃s ꝑtinent
ad miscđiameiꝰ. Om̃s quippe sacram̃¬
tũ baptis mixp̃i accipientes: xp̃iani
uocantur. Sed non om̃s digno sacra.¬
mento uiuunt: Sunt enĩ quidã de qͥb
dicit apłs: habentes formã pietatis¬
dĩ. uirtutẽ autẽ eiꝰ ab negantes:
Tam̃ ꝓpt̃ ipsã speciem pietatis in po¬
pulo dĩ nominantur. quomͦ ad areã
quã diutrituratur: non solũ grana
sed etiã palea ꝑtinet Nũquid ad hor¬
reũ ꝑtinebat : in hoc medio autem
popłi mali est bonus populus quisus¬
cipit miscđiam dĩ. uiuit digne miscđia
dĩ. Qui audit & tenet. & facit qđ ait
apłs. Precipientesergo rogamus
ne in uacuum grãm dĩ recipĩatis
Quiergo non in uacuum gram de ⁊¬

Expanded text:
sacramentum, sed tamen notum: cum et hinc, sacramentum, sed tamen notum: cum et hinc, hoc est, ex his versibus exsculptum fuerit et erutum quod nostis, non erit rudius, sed dulcius. Nunc quippe populus Dei censentur omnes qui portant sacramenta ejus, sed non omnes pertinent ad misericordiam ejus. Omnes quippe sacramentum Baptismi Christi accipientes, Christiani vocantur; sed non omnes digne illo sacramento vivunt. Sunt enim quidam de quibus dicit Apostolus: Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Tamen propter ipsam speciem pietatis in populo Dei nominantur: quomodo ad aream, quamdiu trituratur, non solum grana, sed etiam palea pertinet. Numquid et ad horreum pertinebit? In hoc medio autem populi mali est populus bonus, qui suscepit misericordiam Dei. Vivit digne misericordia Dei, qui audit et tenet et facit quod ait Apostolus: Praecipientes ergo rogamus, ne in vacuum gratiam Dei suscipiatis . Qui ergo non in vacuum gratiam Dei s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetẽ : ipsi primo audier̃. & intelle¬
missi sunt codices ferentes uerita¬
tẽ non intelligentes. testa m̃titabu¬
las habentes & hereditatẽ non haben¬
dĩ nr̃i  Ibi audiuimus : ibi & uidimꝰ.
Extra illã quã nec oculus uidit. nec
uidet. in illã quiẽ. nec surdus nec
cȩcus Sicut audiuimꝰ. ita & uidimꝰ.
Et ubiaudis. ubi uides : inciuita te
inquit dũi uirtutũ. inciuitate dĩ nr̃i.
Ds̃ fundaut eã in aeternũ: Blonin¬
sultent hereticiꝑ partes c̃cisi
ad partes inducit. Vlnitatẽ ꝓmisit
ds̃. reges in unũ collectisunt : non ꝑ
scis mata dissipati. Sed forte istaciui¬
tas quȩ mundũ tenuit aliquando sub¬
uertetur : absit Ds fundauit eam
in aeternũ Siergo eã ds̃ funda uit
in aeternũ. quid times necadat firma
& ubi susceper̃: nonne ipse populꝰ
cepimus miscđiã tuam: Et in medio
popłitui. quasi aliis qui susceperuNł
alii inquorũ medio sus ceper̃. MMagnũ

Expanded text:
Prophetae, ipsi primo audierunt et intelleProphetae, ipsi primo audierunt et intellemissi sunt, codices ferentes, veritatem non intelligentes; Testamenti tabulas habentes, et haereditatem non tenenDei nostri. Ib audivimus, ibi et vidimus. Extra illam qui est, nec audit, nec videt; in illa qui est, nec surdus nec caecus est. Sicut audivimus, ita et vidimus. Et ubi audis? ubi vides? In civitate Domini virtutum, in civitate Dei nostri. Deus fundavit eam in aeternum. Non insultent haeretici per partes conscissi: ad partes inducit. Unitatem promisit Deus: reges in unum collecti sunt, non per schismata dissipati sunt. Sed forte ista civitas quae mundum tenuit, aliquando evertetur. Absit: Deus fundavit eam in aeternum. Si ergo eam Deus fundavit in aeternum, quid times ne cadat firmamet ubi susceperunt? Nonne ipse populuscepimus misericordiam tuam, et in medio populi tui? quasi alii sint qui susceperunt, alii in quorum medio susceperunt. Magnum