comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re. sunt antem aliqui quoꝵ senectus ẽ garru¬
la. rracundia plena ꝓuerbiis fabulis uacant.
mebunda cesset ab oꝑe. licet officiũ suũ pes
ignoret hcet totus corpore et ammo airmus
puncipum scłatium ñ pacem sc̃oꝵ recitant.
Ad ausas nocari uolunt. quia p̾tertta none¬
int. ẽ ales accusarent susannam si nelles.
cum terraan ñ uideant oculis: celum mente cõ¬
to corpe mitent. ñ offendunt tamen lingna. nec¬
s mitant amio. Tacent noria ꝙ inscrint e¬
narrant. roĩem interiorem labori supponinit.
gitant onmes arnos suos in amaritudinc
amme sue. et ideo renonabitur ut aquile i¬
uentus eoꝵ. ill oꝵ uero qui membroꝵ lesione̾.
sĩ molestiam corꝑis sñ languorem paciuatur.
mat caro sp̃m. qui ñ querunt medicum insi

Expanded text:
re. Sunt autem aliqui quorum senectus est garrula, iracunda, plena proverbiis, fabulis vacans, mebunda cesset ab opere, licet officium suum pes ignoret, licet totus corpore et animo curvus principum saecularium non pacem sanctorum recitant, ad causas vocari volunt quia praeterita noverunt. » Tales accusarent Susannam, si laudare velles, cum terram non videant oculis, mente coelum conto corpore nutent, non offendunt tamen lingua, non nutant animo, tacent noxia, quod instruit narrant, hominem interiorem labori supponunt, cgitant omnes annos suos in amaritudine animae suae, et ideo renovabitur ut aquilae juventus eorum . Illorum vero qui membrorum laesionem sive molestiam corporis sui, sive languorem patiuntur: sunt viat caro spiritui, qui non quaerunt medicum nisi
Abbreviated transcription (Latin):
bñ egerunt male ꝑdunt. quia a cõnentu fra¬
trum seꝑati delicatius tractentur. Si autẽ
a lectulo fr̃m in choro psallentiũ noces fuidi¬
chil de ordiue implere se fatentur. s insi fal¬
lor implent totũ. Infirmitatis claustro co¬
artantur disciplinacitur. auxictatũ mry
spnus do loꝵ. Ieumant. uigilant lacora

Expanded text:
nqueruntur de ordine, quia a conventu fratrum separati delicatius tractentur. Si autem a lectulo, fratrum in choro psallentium voces audihil de ordine implere se fatentur; sed, nisi fallor, implent totum. Infirmitatis claustro coarctantur, disciplinantur anxietatum virgis et spinis dolorum; jejunant, vigilant, laborant;
Abbreviated transcription (Latin):
cludere subtilissum isli centri linesan circct̃
cirtunducat. ac secundũ c̾tissimũ norman
omnẽ iocunditatis parilitatem et structire
colligat disciplinam. Aliter in decoram ĩ cor
de suo at in dignam sp̃m sancto domã con¬
tinuoq lapsuram imprudenter attollet.
ñ głificandus beati cobĩtatoris hospitio.
d ruma conscrurtionis sue li gubrit̾ oppri¬

Expanded text:
cludere subtilissimi illins centri lineam iugiter cludere subtilissimi illins centri lineam iugiter circum ducat ac secundum illius certissimam normam omnem rutunditatis parilitatem structurae colligat disciplina. qui de suo atque indignam Spiritu sancto domum, continuoque lapsuram, imprudenter attollet, non glorificandus beati cohabitatoris hospitio, sed ruina constructionis suae lugubriter oppri
Abbreviated transcription (Latin):
la quis residens quasi intra artis deo¬
simũ claustrum cogitationib congregatis.¬
dine suffocetur: que de carcerib hĩtaculi cũ
honime ꝓrumpentes continuo uelut equi
effrem in diuersa ꝑuolitant. Cum uero ad
ta stimulos ip̃a in neterate licentie consue¬
tudo. Hii ergo qui nec dum possunt uł no¬
uerunt noluptatum suaꝵ instigationib
reluctari: cum accidia pertus insolitũ ue¬
hementius ĩpugrante intra cellam fue¬
lint anxiati. si ꝓ grediendi sepius liber¬
tatem ubi ꝓmisia discrictionis lege consen¬
serinit: acriorem aduersum se pestem h ut pu¬
tant remedio suscitabirt. sicut gelidissime
aque haustu nmi interniaꝵ febriũ quidem
restruguere posse se credent: cum utiq ac
cendi et h estum illum consret potius qũa
sedari. si quide in moulentaneam illam rele¬
nationem multo gramor consequatur afflic¬
tio. Qm̃obrem ita monachi omnis intentio
ĩ unũ semꝑ ẽ defigenda. cunctaꝵq cogitatio¬
absidis cameram uolens in sublime con¬

Expanded text:
la quis residens quasi intra arctissimum claustrum, cogitationibus congregatis,dine suffocetur, quae de carceribus habitaculi cum homine prorumpentes, continuo velut equi effrenes in diversa pervolitant. Sed tat stimulos ipsa inueteratae licentiae consuetudo. hi ergo qui necdum possunt uel norunt uoluntatum suarum instigationibus reluctari, cum acedia pectus insolitum uehementius inpugnante intra cellam fuerint anxiati, si progrediendi saepius libertatem sibi remissa districtionis lege concesserint, acriorem aduersum se pestem hoc ut putant remedio suscitabunt: sicut gelidissimae aquae haustu uim internarum febrium quidam restinguere posse se credunt, cum utique ex hoc accendi ignem illum constet potius quam sedari, siquidem momentaneam illam releuationem multo grauior consequatur adflictio. Quamobrem ita monachi omnis intentio in unum semper est defigenda cunctarumque cogitatio teretis absidae cameram uolens in sublime con
Abbreviated transcription (Latin):
tutem s ne imibiuͣ quidamn retinere contentꝰ
indignatur ad omnia. et ad singula oꝑa m ͦ¬
murat at suspirat. Nec inctu cotidiano nec¬
solito induento contentus. ni se diucius hec
tołaturum ẽẽ testatur. Deum quoq ñ ibi solũ¬
modõ eẽ ꝓciamat. n ec salutem suar in illo
precepta R̾ndet: et tanqm̃ ꝑegrinũ extraneũ¬
conqueritur: darios sibi tardius indignatur.
Deinde octasiones quib offerdi uł irasci de¬
beat. scudiose ꝑquirit: ne leiter motus. de
cenobii disciplina uideatur exire. Nec solus
tñ tñsigrare contentus. ne tanqͣm suo in¬
tio deseruisse credatur. qnͣtos potuerit susur-¬
rationib clamdestinis depͥnare ũ desurt. dis¬
cessus solatium et extusatõm leuitatis ñ se
ns qmͣ nota uel macula monas¬
tern repturum.

Expanded text:
tutem, sed ne umbram quidem retinere contentus indignatur ad omnia et ad singula opera murmurat atque suspirat, nusolito indumento contentus, non se diutius haec toleraturum esse testatur. Deum quoque non ibi solummodo esse proclamat, nec salutem suam in illo praecepta respondet; et tamquam peregrinum extraneumconqueritur, darique sibi tardius indignatur.deinde occasiones quibus offendi uel irasci debeat studiose perquirit, ne leuiter motus de coenobii disciplina uideatur exire. nec solus tamen trausmigrare contentus, ne tamquam suo uitio deseruisse credatur, quantos potuerit susurrationibus clandestinis deprauare non desinit. cessus solatium et excusationem levitatis non se aliter, quam nota vel macula monasterii reperturum.
Abbreviated transcription (Latin):
monasteri disciplina qm tot̾ius euolare: nul¬
lam exhibens fidem insi potuit m̃um spes a¬
liqua refulgere. Phac ñ mendatii ñ ꝑiurii ñ
furti facinuis admittere ꝑhorrescit. nõ fidem
frangere. ñ iracundie noxio furore suppleri.¬

Expanded text:
monasterii disciplina quantocius euolare, nulmonasterii disciplina quantocius euolare, nullam exhibens fidem, ubi potuerit nummi spes aliqua refulgere. pro hac non mendacii, non periurii, non furit facinus admittere perhorrescit, non fidem frangere, non iracundiae noxio furore suppleri
Abbreviated transcription (Latin):
turam. Cetera namq uitioꝵ incitamenta hu¬
cretõm bom maliq preuẽnunt. Et licet pͥma
arripiant hoĩem. longo tñ labore uncuntur.
his uero morbus posterius suꝑueniens et ex¬
trinsecus accedens amme qnͣto facilius cau̾e
potest ac respui. tanto necglectus et ĩtromis¬
uis semel cordi. fit ꝑintiosior anaictis diffici¬
cum remissam tepidam q possedit monachi
res ob quos uł reseruare sibi aliquid peciñ̃e
debeat uł parare describet. Nam et ea que p̾¬
tentur in monasterio. queritur ñ ẽẽ sufficien¬
tia: et sano robusto qr corpore uix posse tole
Itaq cum huniscemodi cogitationib laquea
angetur. Cum deuide inta longeua ꝓmitti¬
tur: senectus i curua. infirmitates diuerse
at ꝓlixe: que insi maior suma in niuentute
fuerit pꝑata. tolerari in senecta ñ possunt.
Itaq infelix amma serpentins neribus obli¬
gata nicł aliud respicit cordis intuitu: qmͣ
unde pecinam ꝑate ualeat. ꝑ quam possit de

Expanded text:
to. cetera namque uitiorum incitamenta hucretionem boni malique praeueniunt, et licet prima arripiant hominem, longo tamen labore uincuntur. Hic uero morbus posterius superueniens et extrinsecus accedens animae quanto facilius caueri potest ac respui, tanto neglectus et intromissus semel cordi fit perniciosior cunctis difficicum remissam, tepidamque possederit monachi res, ob quos vel reservare sibi aliquid pecuniae debeat, vel parare, describit. Nam et ea quae praebentur in monasterio, queritur non esse sufficientia, et sano robustoque corpore vix posse toleitaque cum huiuscemodi cogitationibus laqueauaugetur. Tum deinde vita longaeva promittitur, senectus incurva, infirmitates diversae atque prolixae, quae nisi major summa in juventute fuerit praeparata, tolerari in senecta non possint. Agitur itaque infelix anima serpentinis nexibus oblia nihil aliud respicit cordis intuitu quam unde pecuniam parare ualeat, per quam possit de
Abbreviated transcription (Latin):
ad celum extollebas quom̃o denisus es mn in
fermuĩ: Disce ergo quia qui se extollit hamn¬
babitur. Timic ille uelud amens effectus et de¬
ceptionis sue ñ ferens pudorem grauius a se¬
ip̃o decipitur quam fuerat a demonib decep¬
tos. Cum emim se reꝑare et certamen renoua

Expanded text:
ad caelum extollebas, quomodo demersus es usque ad infernum? Disce ergo, quia qui se extollit, humiliabitur . Tunc ille velut amens effectus, et deceptionis suae pudorem non ferens, gravius a semetipso decipitur, quam fuerat a daemonibus deceptus. Cum eni
Abbreviated transcription (Latin):
cere in ang io cellule tue ne forte efficiar
se mnserandam nũc defensione dignam oscen¬
etiam ꝓcax et ad mentũ tarramq. quasi ne¬
neranto sp̃e ꝓtendit. Emc uero palpate cer¬
ucem mollius collumq leuigare. Qund mł¬
ta. ad ultiuĩ captam̃ ducit militemi xp̃ cõ¬

Expanded text:
cere in angulo cellulae tuae, ne forte efficiar se miserandam, nunc etiam defensione dignam ostenetiam procax ad mentum barbamque, quasi venerandi specie protendit, tum vero palpare cervicem mollius, collumque levigare. Quid multa? Ad ultimum captivum ducit militem Christi. Con
Abbreviated transcription (Latin):
Eo tempore sanctus patritius scotus in hy¬
b̾ina cum sins sororib uenditur ubi cum ẽẽt
regis portarius angeli sepe alloquio fruitur.
Iommno sacras scripturas ueteris testamenti
de hebraica ueritate in latinar linguam u̾¬
tente edicio .lxͣ int̾p̾tum que tenebatur a cũc¬
sancti et docti uni egre ferrent. p̾ualuit tñ
auctas hebraice intatis postqmͣ patuit qnͣtũ

Expanded text:
e misit. Sanctus Patricius Scottus in Hibernia cum suis sororibus venditur; ubi, cum esset regis porcarius, angeli sepe colloquio fruitur.ipturas sacras veteris testamenti de Hebraica veritate in Latinam linguam vertente, editio LXX interpretum, quae tenebatur a cuncsancti et docti viri egre ferrent, prevaluit tamen auctoritas Hebraicae veritatis, postquam patuit, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
pĩe.cams iusticie que sola dauis reserat
ẽaꝵ sepulcra. Ip̃e enim eꝰ angelus qui re¬
uolut lapidem ab hostio monim̃ti. anus
aspectus sicut fulgur et nescimenta ems
sicut uix aspectus cauoris ẽ cogitare et in¬
tlugere terubilia. ħ sunt maxime. uiii ͦ  q
semꝑ ponenda sunt añ oculos mentis ur̃e.
Iudici. ueritas. iudicis seuentas. tormen¬
rantis sicut fulgui .i. ardentem et nibentẽ.
h̾ ẽ dolentem et pudentem. Item ista mir
sollicite considerata facint ut uestita
⁊ siderantis sint sicut uĩx. quia cum pcc̃or
attentẽ consicerat quid metur si ñ peniteat.
statim induit saccum piñe rigentem ał¬
gore ꝯtiencie. et reratentẽ candore casl¬
tatis. que .s. candor et rigor sunt due inͣ
nis ꝓprietates. Non emm dixit et uescim̃¬
tu enis sicir lana ailba. aut sicut lac . S s
candidamũ ẽ et cito resoluitur quia breuis
ẽ qnͣtiaunq sit temporis.

Expanded text:
is justitiae, quae sola clavis reserat animarum sepulcra. Ipse est enim angelus, qui revolvit lapidem ab ostio monumenti; cujus aspectus sicut fulgur, et vestimentum ejus sicut nix . Aspectus timoris est cogitare et intelligere terribilia. Haec sunt maxime quatuor, quae semper ponenda sunt ante oculos mentis nostrae: Judicii veritas, judicis severitas, tormenrantis sicut fulgur, id est, ardentem et rubentem, hoc est dolentem et prudentem. Iterum ista quatuor sollicite considerata faciunt, ut vestimenta considerantis sint sicut nix: quia cum peccator attente considerat quid meretur, si non poeniteat, statim induit saccum poenitentiae, rigentem algore continentiae, et renitentem candore castitatis; quae scilicet candor et rigor sunt duae vivi proprietates. Non enim dixit et vestimenta ejus sicut lana alba, aut sicut lac, sed sicandida tamen est, et cito resolvitur, quia brevis est, quanticunque sit temporis.
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑandi. Nam sicut maledictũs caym q
desꝑauit. Ita maledictus omnis qui peccat
m̃e o nõ e̾ tempus facilius uclmatur am¬
uiꝰ in hñc dexteram qui in illam sistram.
quasi deus plus heat m̃ie qui iusticie. sam

Expanded text:
erandi. Nam sicut maledictus Cain qui desperavit, ita maledictus omnis qui peccat modo non est tempus, facilius inclinatur animus in hanc dexteram, quam in illam sinistram; quasi Deus plus habeat misericordiae quam
Abbreviated transcription (Latin):
die resurrexit. ut sumli modo primũ potẽ¬
tia in die suo ꝑ timorem nos a carnalib
desideriis foris occidat. deinde sapĩa in die suo
uitus in abscondito cõtemplatõis sepeliat.
Postremo berugnitas in die suo ꝑ desideriũ
diuim amoris inuificatos exrgere faciat.
quia uiꝰ. dies ad laborem . uniꝰ. ad requiem.

Expanded text:
die resurrexit, ut simili modo primum potendie resurrexit, ut simili modo primum potentia in die suo per timorem nos a carnalibus desideriis foris occidat, deinde sapientia in die suo intus in abscondito contemplationis sepeliat; postremo benignitas in die suo per desiderium divini amoris vivificatos exsurgere faciat; quia sextus dies ad laborem, septimus ad requi
Abbreviated transcription (Latin):
uocabo. Istis dieb homines impleri possunt e
ubi futuris suꝑuenientib presentes ñ tñseũt.
ubi nũs cum augeti claritas multiplicat᷑¬
Primũ homines sub pcc̃o consaituti ꝑ legem
inicrepati sunt. et ceꝑunt dm̃ trmere indicem
quia cognou̾nt iiqnitatẽ. Ip̃m ergo tuuere
h iam erat cognoscere. Iam dies erat s nec¬
dum clarus. quia pc̃ciad huc te tenebris ca¬
ligabat. uenit ergo dies u̾itatis dies saluta¬
ris. qui pcc̃m descrueret claritatem prioris diei
illiñaret. et timorem ñ tolleret. s in melius
cõmutaret. S nec dum plena erat claritas
donec adiũgeretur ueritati claritas. Nam ip̃a
et c̃. Ecce tres diea dies sunt dies timoris qui
manifestat malũ dies ueritatis qui aufert
malũ. dies caritatis qm restituit bonũ. Nuu¬
cat ergo ip̃e ut nr̃am in se et ꝑ se salutem
opatur tres dies hr̃e uoluit: ita et nobis
ut ur̃am in nobis ꝑ ip̃m salutem oꝑen᷑.
ẽ. septimo die in sepulcro iacuit. Octano e¬

Expanded text:
. Istis diebus homines impleri possunt, ubi futuris supervenientibus praesentes non transeunt. Ubi numerus cum augetur, claritas multiplicatPrimum homines sub peccato constituti, per legem separati sunt, et coeperunt Deum timere judicem; quia cognoverunt iniquitatem. Ipsum ergo timere hoc jam erat agnoscere; dum clarus; quia peccati adhuc tenebris caligabat. Venit ergo dies veritatis, dies salutis, qui peccatum destrueret, claritatem prioris diei illuminaret, et timorem non tolleret, sed in melius commutaret. Sed necdum plena erat claritas donec adjungeretur veritati charitas. Nam ipsa et. Ecce tres dies sunt: dies timoris, qui manifestat malum; dies veritatis, qui aufert malum; dies charitatis, qui restituit bonum. cut ergo ipse ut nostram in se et per se salutem operaretur, tres dies habere voluit ita et nobis ut nostram in nobis per ipsum salutem operemur, est, septimo die in sepulcro jacuit, octavo
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Appeat quid ibi undimus. si ibi inidi¬
mus potentiam: apportemus lucem diuimi
lectionis. Potentia torpentes ad tunorem
excitet. sapĩa ignorantie tenebris cecatos
illuminet. bemiginitas frigidos calore carita¬
tis ĩfiãmet. ẽres ergo dies sunt ĩnisibił lucis
quibus interius spiritalis uite cursus distin¬
guitur. Primus timor secundus ueritas. ter

Expanded text:
mus, appareat quod ibi vidimus. Si ibi vidimus potentiam, apportemus lucem divini lectionis. Potentia torpentes ad amorem excitet; sapientia ignorantiae tenebris caecatos illuminet; benignitas frigidos calore charitatis inflammet. Videquibus interius spiritualis vitae cursus distinguitur. Primus dies est timor, secundus est ver
Abbreviated transcription (Latin):
scantis nr̃is offerimus deo. ad huc quodam¬
modo sub legis sartina detineri: et nec dũ
ad emigelicum illud fastigni ꝑuenisse uos¬
constat qd ob temꝑantes sibi nõ tr̃ presen¬
mun̾cit. Nec in m̾rto. Non enim tam an¬
dabile ẽ si ab illicitis quam si etiam a licitis
temꝑemus. et hiis pp̃eis reuerentiam am¬
nio nõ utanur. qui ea nobis pp̃ infirmitatẽ
nr̃aiutenda ꝑmifit. Itaq si etiam hii qui deci¬
mas sructuũ suoꝵ sideliter obseruantes p̾cep¬
tis dñicis artiquiorib fammulantur. nec dini
possunt ennͣgłicum culiuen ascendere illi qui
nec dum hec quidem faciunt qnͣtum ab eo ab¬

Expanded text:
stantiis nostris offerimus Deo adhuc quodammodo sub legis sarcina detineri, et necdum ad evangelicum illud fastigium pervenisse, quod obtemperantes sibi non tantum praesensidebit . Nec immerito; non enim tam laudabile est si ab illicitis quam si etiam a licitis temperemus, et his propter ejus reverentiam non utamur qui ea nobis propter infirmitatem nostram utenda permisit. Itaque si etiam hi qui decimas fructuum suorum fideliter offerentes praeceptis Domini antiquioribus famulantur, necdum possunt evangelicum culmen ascendere; illi qui ne haec quidem faciunt, quantum ab eo ab
Abbreviated transcription (Latin):
conem deferens religiosa num̾a: inter cete
tos qui certatim decunas uł primicias fru¬
in eoꝵ inassitudinem cuꝑet repensare. cepit
oĩm etiam in ħ seculo ciumulandos. Sicut scꝑ¬
exeqũtes scitote uos legis antique cõsũmas¬
se iusticiam: sub qua tunc positi tñsgre dien¬
tes eam reatum ieuitabłr marebant. et
plentes ad ꝑfectionis apicem ꝑuenire ñ pote¬
rant. Iusti enim quibus lex nõ ẽ posita. sic
ꝓbantur ñ ẽẽ sub lege: ut insticias legis nõ
solum iniplere uerumi etiam suꝑare conten¬
daut sic q ⁊tuotio coꝵ legali m̃aior imꝑio.
que obseruantiã cumuilans preceptoꝵ no¬
luntarie addat in debita. Ita namq et ab¬
ꝯrui future legis p̾cepta leguines suꝑ gressum.
cum suꝑatis quatuor regib. de spoliis sodomoꝵ
que sioiebid uictori ñ in m̾ito debebantur. et
quidem  e ip̃o cinus spolia retulat suppłr
offerente. mil  penitus acamnent attingete.¬
cis talio redderetur. no solum ħ ñ fecit: nerum

Expanded text:
 deferens religiosa munera inter caeteros possessores, qui certatim decimas vel primitias frui eorum vicissitudinem cuperet repensare, coepitomnium etiam in hoc saeculo cumulandos: exsequentes scitote uos legis antiquae consummasse iustitiam, sub qua tunc positi et transgredientes eam reatum ineuitabiliter incurrebant et implentes ad perfectionis apicem peruenire non poterprobantur non esse sub lege, ut iustitias legis non solum implere, uerum etiam superare contendant sitque deuotio eorum legali maior imperio, quae obseruantiam cumulans praeceptorum uoluntaria addat ad debita. Ita namque Abraham futurae legis praecepta legimus supergressum, cum superatis ququae sibi velut victori non immerito debebantur, et quidem rege ipso cujus spolia retulerat suppliciter offerente, nihil penitus acquiescit attingerecis talio redderetur, non solum hoc non fecit, verum
Abbreviated transcription (Latin):
bus ñ diuitib ñ ꝓpiiquis ñ ad lixuriam.
d ad ncc̃itatem. Sine ille sacerdos sine cog¬
natus sit sine affinis. Nicħ in illo aliud con¬
sideres rasi pauꝑtatem laudent te esurien
saphira dispensatores trandi ĩmo corde du
et ñ eius cuu semł ea nouerant. ꝑtemq sibi
iam aliene substantie reseruarunt. metuen¬
tes famem quam uera fides ñ timet p̾sentẽ
suo sensu hĩdet. Melius h ẽ facere quam
repositis opibus nnicubare. S tibi aliud ꝓ¬
in esurientib insitare in languentib. susci¬
domestico fidei uirginũ ałe monasteria. ser¬
noꝵ dei et pauꝑum sp̃u hr̃e curam. qui dieb
ac noctib sermmũt dño tuo. Qui in terra posi¬
ti mutantur angłoꝵ comisationem. et nncħ
aliud loquntur insi qd̾ ad laudes dei ꝑtinet hñ¬
tes q uctum al uestitum. hiis gandent diu¬
cis. Quiplus hr̃e uolunt si tamen seruant
ꝓpositum. Amplius. Alioqum si ampliuis de¬

Expanded text:
bus. non diuitibus, non propinquis, non ad luxuriam sed ad necessitatem. siue ille sacerdos siue cognatus sit et adfinis, nihil in illo aliud consideres nisi paupertatem. laudent te esurientSaphira, dispensatores timidi, immo corde dupet non eius, cui semel ea uouerant, partemque sibi iam alienae substantiae reseruarunt metuentes famem, quam uera fides non timet, praesentem sensu suo abundet. Meliusque est hoc facere, quam repositis opibus incubare. Sed tibi aliud pin esurientibdomesticis fidei —, uirginum alere monasteria, seruorum dei et pauperum spiritu habere curam, qui diebus et noctibus seruiunt domino tuo, qui in terra positi imitantur angelorum conuersationem et nihil aliud loquuntur, nisi quod ad laudes dei pertinet, habentesque uictum atque uestitum his gaudent diuitiis, qui plus habere nolunt, si tamen seruant propositum. alioquin, si amplius de
Abbreviated transcription (Latin):
tib at scientib audurt qd paschasius hu¬
nis apłice sedis dyaconus cumis apud nos
rectissum et luculenti de sancto sp̃u libri ex¬
tant muire sc̃ĩtatis uir fuerit elemosmaꝵ e
maxime oꝑib nacans cultor pauꝑum et̾
contemptor sin. S hic in ea contentione q̃
in ardescente ⁊ elo sidelium int̾ cminachũ
at laurenciũ frã ẽ. ad pontificatus ordinẽ
laurenciũ elegit. Et om̃ post umanimita¬
quem ep̃oꝵ iuditio preesse sibi ecĩa refutauit
acus tetigit statimq saluatus ẽ. Post mul¬
tum uero temporis scõ gernan germano
ut in angulans termis lauari debrsset. Cñ
ingressus e asde̾ dermas: p̾dictum pascha¬
sium dyaconũ stantem et obseqũtem in
muit. et quid illic tantus ir faceret sauisi¬
penali loco depntatus simi: nͥ qr in ꝑte lauren¬
cii contra syminachũ sensi. S queso te: ꝓ me
dñm depcare at in ħ cognosce qd erauditus
paucos dies rediit. s iam p̾dictum pascha¬
siũ in loco eodem mĩme iuenit. Quia enm

Expanded text:
ribus atque scientibus audivi, quod Paschasius hujus apostolicae sedis diaconus, cujus apud nos rectissimi et luculenti de sancto Spiritu libri exstant, mirae sanctitatis vir fuerit, eleemosynarum maxime operibus vacans, cultor pauperum, et contemptor sui. Sed hic in ea contentione quae inardescente zelo fidelium inter Symmachum atque Laurentium facta est ad pontificatus ordLaurentium elegit. Et omnium post unanimitquem episcoporum judicio praeesse sibi Ecclesia refutavit. acus tetigit, statimque salvatus est. Post multum vero temporis Germano ut in Angulanis thermis lavari debuisset. Qui ingressus easdem thermas, praedictum Paschasium diaconum stantem et obsequentem in muit, et quid illic tantus vir faceret inquisipoenali loco deputatus sum, nisi quia in parte Laurentii contra Symmachum consensi. Sed, quaeso te, pro me Dominum deprecare, atque in hoc cognosces quod exauditus paucos dies rediit, sed jam praedictum Paschasium in loco eodem minime invenit. Quia enim
Abbreviated transcription (Latin):
quirere. ⁊ yabolus emm decipit. cumi fuerit co¬
lore scĩtatis obtectus. odit autem sonũ caute
honem qui lici morabatur. nomiinus nuꝑ il¬
lusumm. ⁊Iam cum ex hausto corpore at defcõ
ꝑceptionem cibi biduano ienuno disculisset
accedenti ei ad refectionem die postero ueniens
dyabolus infigura ethyopis tetri ad eius ge¬
nia ꝓuolitus. Indulge inquit michi: quia
ego tibi hunc laborem indyci. Erit ergo ħ qua
dos ut has cogitationes que mentunitur opera
re signataru contineant uł illa que mauro
purissimo scripturaꝵ intioso et hẽtico sensu nõ
ueriregis. s tyranm p̾ferunt. uultũ similit̾ dis¬
cernentes refutare possumus. fñ illa quoꝵ pon¬
dus ac precium erugo uanitatis arrodens ex
dans finem ad huc nos aindos ac de suo ore
pendentes degustare sompnũ paulisꝑhortatꝰ
.ẽ. hrisdem ip̃is quib insidebamus psiaciis ad¬
monens icubare. In cra¬

Expanded text:
est diabolus decipit cum fuerit colore sanctitatis obtectus. odit autem sonum tutelahannem, qui Lyci commoratur, nouimus nuper inlusum. nam cum exhausto corpore atque defecto perceptionem cibi biduano ieiunio distulisset, accedenti ei ad refectionem die postero ueniens diabolus in figura Aethiopis faetri atque ad eius genua prouolutus, indulge, inquit, mihi, quia ego tibi hunc laborem indixi. itaque do, ut has easdem cogitationes quae mentiuntur opera me signata contineant; vel illa quae in auro pretiosissimo Scripturarum, vitioso et haeretico sensu, non veri regis, sed tyranni praeferunt vultum, similiter discernentes refutare possimus; sive illa quorum pondus ac pretium aerugo vanitatis arrodens exadans finem, adhuc nos avidos ac de suo ore pendentes degustare somnum paulisper hortatus est, iisdem ipsis quibus insidebamus, psiathiis admonens incubare, embr
Abbreviated transcription (Latin):
nos uniusas cogitationes que eiũgunt in cor¬
de nr̃o sagaci discretione discutere cigines
ea uł causas auctores q primitus indagantes.
ut quales nos eis prebere debeamus ex illoꝵ
ũto qui eas suggerunt considerare possimus.

Expanded text:
 universas cogitationes quae emergunt in corde nostro, sagaci discretione discutere, origines earum et causas auctoresque primitus indagantes, ut quales nos eis praebere debeamus, ex illorum merito qui eas suggerunt, considerare possimus,
Abbreviated transcription (Latin):
diũsis hoĩm generib tanquͣ de duisis ꝑi¬
etib concurrentes et hĩtantes uniꝰ mõ¬
tare fr̃es in unũ. mulier emm litigiosa.
uł omnis ad lr̃am mulier ẽ uł ip̃a caro
uł ucta muliebris uł societas cum ama¬
toribus mollis et muliebris uite. Oelib¬
et enim istoꝵ semꝑ rycanm mouet uias¬
unris sp̃ualib. O qmͣ cõuenient rpcen¬
dis ut dicitur. Applłata ẽ illa cãptiua e¬
muliercula oue te ceptiuũ trahit. Ip̃a eĩ
e dyabolus qui dicitur tyooaldus. quia sẽ¬
per rycam alit. Nam et ħ nomen legit᷑
ẽẽ ꝓprium amisdam demonis. Uge er¬
gõ fr̃ diłctissime. fuge rixam quĩ tibi mo¬
uet. rixoaldus iste ꝑ illam rixendam rixen¬
dem. et redi ad clanstrũ tuũ. locum pacis
et quietis. amatorem silencii. riteq ꝑse¬
cutorem. Redi fr̃ redi a mũdano circũtu
in quo impii ambulant qui semꝑ leoru¬
giens cuciit querens quem deuorẽt adͥ¬

Expanded text:
diversis hominum generibus tanquam de diversis paridiversis hominum generibus tanquam de diversis parietibus concurrentes, et habitanteitare fratres in unum . Mulier enim litigiosa, vel omnis ad litteram mulier est, vel ipsa caro, vel vita muliebris, vel societas cum amatoribus mollis et muliebris vitae. Quodlibet enim istorum semper rixam movet viris spiritualibus. O quam convenienter Rixandis, ut dicitur, appellata est illa captiva muliercula, quae te captivum trahit? Ipsa enim est diabolus, qui dicitur Rixoaldus, qui semper rixam alit. Nam et hoc nomen legitur esse proprium cujusdam daemonis. Fuge ergo, frater dilectissime, fuge rixam, quam tibi movet Rixoaldus iste per illam Rixandam, et redi ad claustrum tuum, locum pacis et quietis, amatorem silentii, rixaeque persecutorem. Redi, frater, redi a mundano circuitu, in quo impii ambulant, quem semper leo rugiens circuit, quaerens quem devoret: ad
Abbreviated transcription (Latin):
dy abolus hanũ pcc̃i aliquo fomi lis¬
te delectationis ĩescat. fugiendus ergo
ẽ mũdus ut eius concupiscentie fugiã¬
tur. Alioquin si ĩmmũdo remanere nolue¬
ris nec abscisis manib. nec trinctatis
pedibus. nec effossis oculis eo ꝙ scandali¬
⁊ aiunt te scandalo ñ carebis. Relinquit᷑
errim aliquid et aurib et naribus qd̾ eas
ssandeliret. et ꝑ eas ãim igitur qũquitẽ
nes sine membris officialib possumꝰ in¬
uere. nec islis scaudalit antib bñ uiuere.
Nccio querendus ẽ locus ñ tam corꝑibus
qͣm morib salubris. ubi corporeoꝵ suo sep¬
suũ ñ car carentes officiis. illoꝵ scandas
sareannis. Et quis locus ad ħ ydoniens̃
ũ claustrũ. ubi pax inclanditur. honestas
clanditur. excluditur uoluptas. se cludi¬
tur libido. De quo loco scriptũ ẽ. melius ẽ
sedere in angulo domatis qmͣ cum muli-¬
ere litigiosa. Angelus ẽ conchors cohĩta¬
tio clauscraliũ in qmͣ ip̃i clanstrales de

Expanded text:
diabolus hamum peccati aliquo fomite delectationis inescat. Fugiendus est ergo mundus, ut ejus concupiscentiae fugiantur. Alioqui si in mundo remanere volueris, nec abscissis manibus, nec truncatis pedibus, nec effossis oculis, eo quod scandalizaverint te, scandalo non carebis. Relinquitur etiam aliquid et auribus et naribus, quod eas scandalizet, et per eas animum. Igitur quandoquidem nec sine membris officialibus possumus vivere, nec illis scandalizantibus bene vivere; necessario quaerendus est locus, non tam corporibus, quam moribus salubris: ubi corporeorum sensuum non carentes officiis, illorum scandalis careamus. Et quis locus ad hoc idoneus, nisi claustrum, ubi pax includitur, honestas clauditur, excluditur voluptas, secluditur libido? De quo loco scriptum est: Melius est sedere in angulo domus, quam cum muliere litigiosa . Angulus est concors cohabitatio claustralium, in quam ipsi claustrale de
Abbreviated transcription (Latin):
claustralem tetͣgonũ. ubi mirabiłr fabricã¬
te prudentia columpne iusticie suꝑ bases
fortitudis cemento temꝑantie firmifsi¬
me solidate. spei epistilia infatigabi liter
sustinentes. et ꝑ inf̾ualla discretionis se¬
riatum dispoite caritatis latera .i. latitu¬
diuem in hũilitatis angulos linealiter
te ordinatissĩe pulchrimam stabiliunt qͣ¬
draturam arridente in medio tetragoni
ad aunulũ decoris prato diuinaꝵ scriptu
ergo fr̃ redi de fornace ferrea ad claustri refri¬
gerium. ut in loco amenissimo sub dũo hu¬
manissimo iłm xp̃o piissimo. uoluptuo se
tnͣsigas presentis hunis miserie brenem
calamitatẽ.
Ed dicis. Nun¬

Expanded text:
claustralem tetragonum, ubi mirabiliter fabricante prudentia, columnae justitiae super bases fortitudinis, caemento temperantiae firmissime solidatae, spei epistilia infatigabiliter sustinentes, et per intervalla discretionis seriatis disposita charitatis latera, seu latitudinem in humilitatis angulos, scilicet atae ordinatissimae pulcherrimam stabiliunt quadraturam, arridente in medio tetragoni ad cumulum decoris prato divinarum Scriptergo, frater, redi de fornace ferrea ad claustri refrigerium; ut in loco amoenissimo, sub Domino humanissimo, Jesu Christo piissimo, voluptuose transigas praesentis hujus miseriae calamitatem. Sed dicis: Nun
Abbreviated transcription (Latin):
utrum ue sit qd̾ corꝑatibus oculis ñ uident.
Que niirũ dubiẽtas primo parenti uro eẽ
ñ potuit. quia exdusus a ꝑadysi gaudiis
k qd̾ amiserat quĩ inderat recolebat. Nii
antem sentire uł recolere audita ñ possinti
qui eoꝵ nullũ sicut ille saltem de p̾terita ex¬
ꝑmientũ tenent. Ac si enm p̾gnans mulier
mittatur in carcerem ubiq pneꝵ pariat qui
natus in carcere mitriatur et crescat. Oin
si fortasse mater que hunc geniit. solem.
liã. scellas. montes. et camupos. nolan¬
tes aues. currentes equos nommet: ille u̾o
qui ẽ in carcere. natus et mitritus nichil ali¬
ud qm tenebras carceris sciat. et ħ quide
ẽẽ audiat. s quia ꝑ exꝑimentũ ñ nouit uera¬
citer eẽ diffidat. ita ii hac exib sm cecitate
nati homines dum ẽẽ sũma at ĩnisibilia
audiunt diffidunt an uera sintr quia sola
runt. unide fcm̃ ẽ ut ip̃e ũnsibilium et insibi
quatuus ꝑ enm iuisicati crederemus que ad
quot ergo hunc sp̃m hreditatis nr̃e ꝑignus

Expanded text:
utrumne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro inesse non potuit, quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amiserat, quoniam viderat, recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt, quia eorum nullum, sicut ille saltem, de praeterito experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique puerum pariat: qui natus, in carcere nutriatur et crescat, cui si fortasse mater quae genuit eum, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui in carcere natus est et nutritus, nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia per experimentum non novit, veraciter esse diffidat, ita in hac exsilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint, quia sola runt. Unde factum est ut iquatenus per eum vivificati crederemus, quae hquot ergo hunc spiritum haereditatis nostrae pignus
Abbreviated transcription (Latin):
indignabar. et me de illis flendo uindisabam.
Tales ẽẽ infantes didici. et me talem fuisse
magis ip̃i michi indicau̾nt nescientes qmͣ
scientes muitritores mei. unde autem tale am¬
artifex: Alut. ulla uena trahitur aliunde que
ẽẽ et uiuere currat in tuos. Preter qmͣ qd̾ tu
facis nos dñe. cui eẽ et muere ñ aliud atq
aliud ẽ. quia sũme eẽ et sũme inuere id ip̃m
nus dies. et tamen ꝑagitur. quia inte sũt.
et ista ommia. Non enim h̃ent mas tran¬
seundi: nisi contineres ea. Et qm̃i anin tui
ñ deficient. anni tui hodiernus dies. Et ꝙͣ
multi iam dies nr̃i et patrum nr̃oꝵ ꝑ hodi¬
ernũ tuũ tnͣsierunt. et ex illo acceꝑunt mo¬
sibunt et accipient ut utrumq subsistant.
Tu autem idem ip̃e es. Et omnia crastina
at ultra ominia que hest̾na et retro hodie
facies: hodie fecisti. Etandi deus ne pcc̃is¬

Expanded text:
ntibus, et me de illis flendo vindicabam. Tales esse infantes didici quos discere potui, et me talem fuisse magis mihi ipsi indicaverunt nescientes, quam scientes nutritores mei. 9. Et ecce artifex? aut ulla uena trahitur aliunde, qua esse et uiuere currat in nos, praeterquam quod tu facis nos, domine, cui esse et uiuere non aliud atque aliud est, quia summe esse atque summe uiuere id ipsum nus dies, et tamen in te peragitur, quia in te sunt et ista omnia: non enim haberent vias transeundi, nisi contineres ea. Et quoniam anni tui non deficiunt, anni tui hodiernus dies: et quam multi jam dies nostri et patrum nostrorum per hodiernum tuum transierunt, et ex illo acceperunt moi et accipient et utcumque existent. tu autem idem ipse es et omnia crastina atque ultra omniaque hesterna et retro hodie facies, hodie fecisti. quid ad me, si
Abbreviated transcription (Latin):
suggere noram et ad quiescere delectationi¬
b. fiere autem offensiones caruis mee rachil
amplius. Et ecce paulatim sentiebam ubi e
eẽm. et uoluntates meas uolebam ostend̾e
eis ꝑ quos implerentur. Et ñ poteram: quia
bam membra et uoces signa similia uoli¬
tatib meis qualia poteram. et cum michi¬

Expanded text:
sugere noram et adquiescere delectationisugere noram et adquiescere delectationibus, flere autem offensiones carnis meae, nihil amplius. ssem, et voluntates meas volebam ostendere eis per quos implerentur, et non poteram; quia bam membra et voces, signa similia voluntatibus meis, pauca quae poteram, quali
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sum delicta mea deus meus. et eius.¬
tũ remisisti impietatem pcc̃i mei: Non iudi¬
tio contendo tecum qui u̾itas es. nolo enim
fallere me ip̃m. ne mentiatur iniquitas
mea sibi. Non ego inditio contendo tecum:
quia si iniquitates obserua.d.d.q. sus. Sine
irrisor meus cui loquor. Et tu fortasse irrides
me. s com̾isus misereberis mei. Ouud ẽ eĩ
qd̾ uolo dicere deus mens: insi quia nescio
lationes lactis humani: nͥe mr̃ mea uł mi¬
trices mee sibi ubera implebant. s tu michi
dñe ꝑ eas dabas alimentũ infantie secind̾
inscitutõm tuam: et diuicias usq ad fundũ
reum dispositas. Tu etiam michi dabas nol¬
le amplius qmͣ dabas. et nutrientib me. da¬
re michi uelle qd̾ eis dabas. Dare enim mi¬
chi ꝑ ordinatum affectum uolebant. quo e¬
hũndabant ex te. Nam bonũ erat eis. qd̾ ex
deus et ex te salus michi unnuersa. Ꝙ aiad¬
uerti postinodũ clamante te michi. ꝑ ħ ip̃a
que tribius intus et foris. Nam tunc quidẽ¬

Expanded text:
aduersum me delicta mea, deus meus, et tu dimisisti inpietatem cordis mei? non indicio contendo tecum, qui ueritas es; et ego nolo fallere me ipsam, ne mentiatur iniquitas mea sibi. non ergo indicio contendo tecum, quia, si iniquitates obseruaueris, domineirrisor meus, cui loquor. Et tu fortasse irrides me; sed conversus misereberis mei. Quid enim est quod volo dicere, Domine Deus meus, nisi quia nescio lationes lactis humani, nec mater mea uel nutrices meae sibi ubera implebant, sed tu mihi per eas dabas alimentum infantiae secundum institutionem tuam et diuitias usque ad fundum rerum dispositas. tu etiam mihi dabas nolle amplius, quam dabas, et nutrientibus me dare mihi uelle quod eis dabas: dare enim mihi per ordinatum affectum nolebant quo abundabant ex te. nam bonum erat eis bonum medeus, et ex deo meo salus mihi uniuersa. quod animaduerti postmodum clamante te mihi per haec ipsa, quae tribuis intus et foris. nam tunc
Abbreviated transcription (Latin):
rat lucentes respexit repꝑit. Quas necgli¬
genter extimcisse se credidit: at eas iam
sollicitus extupit qui exiens ecͨtam clausit¬
ecc̃am clansit. S post horaꝵ trium spacm̃
regressus ẽ. et lucentes lampades quas
ectuptat iuerat ut indelicet ex illo lumine

Expanded text:
rat lucentes reperit, quas neglirat lucentes reperit, quas negligenter exstinxisse se credidit, atque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens ecclesiam clausit. Sed post horarum trium spatium regressus, lucentes lampades quas exstinxerat invenit, ut videlicet ex ipso lumine
Abbreviated transcription (Latin):
te grauior sonitus excremt cum subito tã¬
to terrore insomit. ac si ulla omĩs ecc̃a afũ¬
damentis finsset euersa ut ꝓtinus recessa.
ac nilla ibi illic ulterius aqmͣ antiqui hos¬
quem fecct m̃oturt. a loco quem diu tenũat
qm̃ coactus exibat. Post paucos uero dies
in magna serenitate aeris suꝑ altare enus¬
dem ec̃ce mibes celitus descen it: suoq illd̾
uelamne oꝑuit. Omnẽ ecc̃am tanto terro¬
re ac suanitate odoris repleuit. ut patenti¬
bus iamus nullus illuc p̾sumeret intrare.¬
et sacenos at custodes uł hii qui ad cele¬
bnͣda muissaꝵ solempnia uenerant rem inde¬
bant. ingredi nsie poterant et suantatẽ
mirifia odoris trahebant. Die uero alio cũ
in ea lampades siue lumine dependerent.
enusso diranitus lume sunt accense at
post pancos dies iteꝵ cum expletis missax
solempnus extinctis lampadib cistos¬
ex eadem ecc̃a egressus fusset. post pau¬
lulum intrauit. et lampades quas extuxe¬

Expanded text:
te gravior sonitus excrevit, cum subito tante gravior sonitus excrevit, cum subito tanto terrore insonuit, ac si omnis illa ecclesia a fundamentis fuisset eversa; et protinus recessit, et nulla illic ulterius inquietudo antiqui hosquem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quam coactus exibat. Post paucos vero dies, in magna serenitate aeris super altare ejusdem Ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque Ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris replevit, ut patentibus januis nullus illic praesumeret intrare. Sacerdos quoque et custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trabebant. Die vero alio, cum in ea lampades sine lumine dependerent, emisso divinitus lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies, cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus cex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxe
Abbreviated transcription (Latin):
usq añ bieniũ remansisset: placuit ut side
catholicara introductus illis bĩ sebastiam ⁊
sancte agathe martyrũ reliquis dedicari
debusset. Qe et fcm ẽ. Nam cum magna ppͥ
multitudine nementes at om̃potenti dño
laudes canentes eandem ecc̃am ingressi su¬
mus. Cumq in ea lam missaꝵ solempia¬
honeste celebrarentur. et p̾ emstem loci au¬
gustia ppłi se compͥmeret multitudo quidã
ex hiis qui extra sacrarium srabarit porcum
subito intra suos pedes huc illuc q discurt̾e
senserunt. Que dum iniusqͥsq sentiret et e¬
nicta se stantib ĩdicaret: isdem porcus ec̃ce
ianuas peciit et omnes ꝑ quos tnͣsmit ĩ
admirationẽ cõmonunt. s uideri ñ potuit
qnͣmis sentiri potiusset. Q tocito diuina
pietas ostendit. ut cunctis patesceret quia
de loco eodem ĩmũdus hĩtator exiret. P ac¬
S ad huc nocte eadem magnus in eiuidẽ
ecc̃e tectis strepitus factus ẽ. ac si in ħ̾ ali¬
qui errando discurrerent. Sequte autẽ noc¬

Expanded text:
usque ante biennium remansisset, placuit ut in fide catholica, introductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae martyrum reliquiis, dedicari debuisset; quod factum est. Nam cum magna populi multitudine venientes, atque omnipotenti Domino laudes canentes, eamdem Ecclesiam ingressi sumus. Cumque in ea jam missarum solemnia celebrarentur, 344 et prae ejusdem loci angustia populi se turba comprimeret, quidam ex his qui extra sacrarium stabant porcum subito intra suos pedes huc illucque discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes per quos transiit in admirationem commovit; sed videri a nullo potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia de loco eodem immundas habitator exiret. Peracsed adhuc nocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in eis aliquis errando discurreret. Sequenti autem noc
Abbreviated transcription (Latin):
custoditur. multũ q ꝓtegitur. pͥmogenitus
namq uale eam ꝯponit intrrrsecus. pͥmoge¬
nitus uero zelphe munit eam extrinsecus.
ꝑ dan repͥmũtur mala nitus exurgentia. ꝑ
gad repllurctur mala ext̾ius ĩsurgentia.d¬
dan ꝑtinet disciplina cogitatõnũ. ⁊ld gad ã
spectat dissiplina sensuũ. debet itaq dan emi¬
gilare ad discretiomis iudiciũ. gad dumicare
fortit᷑ ꝑ abscinentie exciciũ uniꝰ ẽ iedare ai¬
ulem discordiam. Alt̾ius repelłe hostiler

Expanded text:
custoditur, multumque progreditur. Primogenitus namque Balae eam componit intrinsecus; primogenitus vero Zelphae munit eam extrinsecus. Per Dan reprimuntur mala intus exsurgentia; per Gad repelluntur mala exterius insurgentia.Dan pertinet disciplina cogitationum, ad Gad autem spectat disciplina sensuum, debet utique Dan evigilare ad discretionis judicium, Gad dimicare fortiter per abstinentiae exercitium. Unius est sedare civilem discordiam; alterius est repellere hostilem
Abbreviated transcription (Latin):
cantabatur. Ionimnꝰ dorrexit. quo it̾m tus.
uiciato psalteriũ nomĩ composuit. ꝙ et . a. beͣx.
intͣptum editione ñ multũ discordaret et c̃
hebraico multũ concordaret. Ox ut omnibus
claꝵ fieret ip̃m psalterium distinxit ꝑ asciscos

Expanded text:
cantabatur, Hieronimus correxit. Quo iterum vitiato, psalterium novum composuit, quod et a LXX interpretum editione non multum discordaret, et cum Hebraico multum concordaret. Quod ut omnibus clarum fieret, ipsum psalterium distinxit per asteriscos,
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscant se uiribus at industria sua puri¬
tatis bonũ optinere ñ posse. Et ut disputatio¬
matio cascitatis. ut ingilantem monachum
oblectatio libidinis nulla ꝑstringat. ut quies¬
centem sompnioꝵ ñ fallat illusio. ħ cum dorii¬
enti tñi ꝑ sopite mentis in curiam cõmõ car¬
ins obrepsent qm̃ ad mo ͫ sine ulla titillati¬
one uoluptatis excitata ẽ ita etiam sine illo
prurctu corꝑis conquescat. ħ de castitatis
aine ñ ubis s exꝑientia magistrante diges¬
simus. Quelicet a desidiosis ac necgligenti¬
bus arbitrer impossibilia forsitan iudicanda.
certus tñ suria studiosis ac sp̃nalib uris ag¬
noscenda.¬

Expanded text:
cognoscant se uiribus atque industria sua puricognoscant se uiribus atque industria sua puritatis bonum obtinere non posse. et ut disputatiomae castitatis lonoblectatio libidinis nulla perstringat, ut quiescentem somniorum non fallat inlusio, sed cum dormienti tantum per sopitae mentis incuriam conmotio carnis obrepserit, quemadmodum sine ulla titillatione uoluptatis excita est, ita etiam sine ullo pruritu corporis conquiescat. haec de castitatisn verbis, sed experientia magistrante digessimus. Quae licet a desidiosis ac negligentibus arbitrer impossibilia forsitan judicanda, certus tamen sum a studiosis ac spiritalibus viris agnoscenda
Abbreviated transcription (Latin):
tis confabulationib otiosis et mortificatꝰ
ab omi ira et sollicitudine cureq mũdana
duob tm̃i parimatiis ruerit cotidiana refec¬
tione contentione contentus et sique sacie¬
tate subtracta. quietem. sompnitriũ uł ut
nauerit nec tũ laboꝵ ac continentie hunis
merito s miseratione dñi eam se credidenit ad¬
epturũ. quia sine hac fide uana ẽ omnns la
boris humam intentio ũ amplius quam .ui.
niensib ꝑfectionem istius impossibilẽ sibi ñ
ẽẽ cognoscet. Que fides licet facilis ac pla¬
na omnib indeatur. tamen tam difficile ab
incipientib quam ip̃ius castitatis ꝑfectio
possidetur. nam cum eis uł ꝑicula puritatis¬
atriserit continuo in conscientie seccis sibi¬
met sue elatione quadam subtiliter illaben¬
te sibimet blandiuntur credentes q illam se
diligentie sue scudio consecutos necesse ẽ ut
suꝑno illo p̾sidio paululum demdati tã dnu
illis quas diuina uirtus extruxat passiom¬
b opprimantur quam du exꝑientia docente:

Expanded text:
tis confabulationibus otiosis et mortificatus ab omni ira ac sollicitudine curaque mundana duobus tantum paxamatiis fuerit cotidiana refectione contentus, et aquae satietate subtracta quietem somni trium sine narit, nec tamen laborum aut continentiae huius merito, sed miseratione domini eam se crediderit adepturum, quia sine hac fide uana eet omnis humani laboris intentio, non amplius quam sex mensibus perfectionem istius inpossibilem sibion sperare. quae fides licet facilis ac plana omnibus uideatur, tamen tam difficile ab incipientibus quam ipsius castitatis perfectio possidetur. nam cum eis uel particula puritatisadriserit, continuo in conscientiae suae secretis elatione quadam subtiliter inlabente sibimet blandiuntur, credentesque eam se diligentiae suae studio consecutos necesse est ut superno illo praesidio paululum denudati tamdiu illis quas diuina uirtus extinxerat passionibus opprimantur, quamdiu experientia docente
Abbreviated transcription (Latin):
belli ꝑatu garganus in menso tremore cõ¬
cutitur fulgura cre bra uolant. et caligo totũ
montis cacumen obducit. impleta ꝓphia q̃¬
unt pagam ꝑtim ferro hostium. ꝑtim ign¬
feris impulsis agatis. neapolim usq ceden

Expanded text:
belli apparatu Garganus inmenso tremore concutitur; fulgura crebra volant, et caligo tenebrosa totum montis cacumen obduxit, impleta punt pagani, partim ferro hostium, partim igniferis impulsi sagittis, ut Neapolim usque seque
Abbreviated transcription (Latin):
mũ congruentis magnitudinis: eamq sͥ
ppari ad hospitandũ iussit. Cumniq ẽĩuisdem
loci incole dicent in ea hunc man̾e ñ posse:
quia multis iam amus hnͣc dyabolus ĩhĩ¬
ruditus asioꝵ. sibilos serpencium: porcorũ
stridores et soricum: Cumq repente dacius
tot bestiaꝵ uocib excitatus surrexit uehem̃ter
Bene tibi contigit miser. Et qu mutar dñm¬
indigne uoluisti: ecce ut dignus es bestias
exhibenda monstra que consuen̾at ultius ñ in¬

Expanded text:
mum congruentis magnitudinis, eamque sibi praeparari ad hospitandum jussit. Cumque ejusdem loci incolae dicerent, in ea hunc manere non posse, quia multis jam annis hanc diabolus inhabruditus asinorum, sibilos serpentium, porcorum stridores et soricum. Tunc repente Datius tot bestiarum vocibus excitatus surrexit, vehementeBene tibi contigit, miser, tu ille imitari voluisti, ecce ut dignus es imitarisexhibenda monstra quaeconsueverat, ulterius non in
Abbreviated transcription (Latin):
culpa tenere ñ potes. sblimitas honoꝵ magni¬
tudo scelerum est. et in maiori gradu sine du¬
boruentis forcius agitatur. et ram eius ciciꝰ
in rumam constringutur. Excelse turres
gramori casu ꝑcumbunt et altissimm montes
gbiosus. Għa eim ĩdiam ꝑit̾: ĩuidia uere
ꝑicula. Qiͣus quis seculi glia fuigeet. qm¬
tis cubat: s turbidus. In pluia iacet: sed
pallidus. In lectis aureis: s turbatus. Tale¬

Expanded text:
culpa tenere non poteris. Sublimitas enim honorum magnitudo scelerum, in majori gradu sine dubor a ventis fortius agitatur, et rami ejus citius in ruina confringuntur; excelsae turres graviori casu procumbunt. Altissimi montes gloriosus. Gloria enim invidiam parit, invidia vero pericula. Quamvis quis in saeculi gloria fulgeat, qtis cubat, sed turbidus; in pluma jacet, sed pallidus; in lectis aureis, sed turbatus.