comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cumuoluntate animi ꝑfecte unitatis. habitu¬
ra consensum. Tuncenim exterior homo. in¬
terioris hominiserit quieta. et intemera&a
possessio. tuncmens uidendo dõ intentoc.
nullis corpore ae infirmitatis inpedietur
obstaculis: non etiam dicine cesseerit. cor¬
pus quod corrumpitur. ad grauat animã
et terrena in habitatio. deprimit sensum
multa cogitantem. qm̃ habitatoris uo
non reluctabitur terra. nec in moderatũ
aliquid. contra imperium. sui rectoris
audebit. Possidebuntenim. illam mites
pace ꝑpetua: et nilumquam deeorum iu¬
reminuetur. Cum corruptibile. hoc in
uertatur in premium. et quod fuit honeri
Beatiquiesuriunt ecsitiunt iustitiam
qm̃ipsi saturabuntur: Nihilhaecesuritio
corporeum nihil expetit. sitifisca terrenũ.
sed iustitiae bonodesiderat saturari. Et
inomnium occultorum in producta secre¬
tum ipsod nõ optat impleri. felixmens
quaehunc concupiscit crbum et ad talẽ
aestuat potum quem utiq: non expete¬

Expanded text:
cum voluntate animi perfectae unitatis habitucum voluntate animi perfectae unitatis habitura consensum. Tunc enim exterior homo interioris hominis erit quieta et intemerata possessio; tunc mens videndo Deo intenta nullis corporeae infirmitatis impedietur obstaculis, nec jam dici necesse erit: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem : quoniam habitatori suo non reluctabitur terra, nec immoderatum aliquid contra imperium sui rectoris audebit. Possidebunt enim illam mites 370 pace perpetua, et nihil umquam de eorum jure minuetur, cum corruptibile hoc induvertatur in praemium, et quod fuit oneri Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Nihil haec esuritio corporeum, nihil expetit sitis ista terrenum; sed justitiae bono desiderat saturari, et in omnium occultorum introducta secretum, ipso Domino optat impleri. Felix mens quae hunc concupiscit cibum, et ad talem aestuat potum; quem utique non expete
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum gemituum. Aliabeatorum causa
lacrimarum. Religiosa tristitia aut alienũ
peccatum luget: autproprium. Necde hoc
dolet. quod diuina iustitia agitur. sed deeo
mer&. quodhumana iniquitate commitatur.
Ubimagis. plangendus est faciens maligna:
quam patiens : quia iniustum malitiasua dimer¬
git ad paenam Iustum aũt̃ tolerantia du¬
cit. ad gloriam Deinde aitdñs. Beatimites
qm̃ipsi hereditatem. possidebunt terram. Miti¬
bus atqi mansuecis humilib: hac modestis. et ad
omnium iniuriarum tolerantiam. preparatis.
possidenda terra promittitur. Nec parua
aestimanda est. haec aut uilis hereditas . tam¬
quam ad cȩlesti habitatione discretasit. Cũ
regnum caelorum. non alii intellegantur in¬
trare. Terraergo promissa mitibus. & in
possessionem danna mansuetis: caroscõrũ ẽ.
q: obhumilitatis meritum felici. resurrectione
mutabitur. et in mortalitatis gloria uestiet᷑
Innullo iam spiritui futura contraria. et

Expanded text:
sanctorum gemituum, alia beatarum causa sanctorum gemituum, alia beatarum causa lacrymarum. RELIGIOSA tristitia aut alienum peccatum luget aut proprium; nec de hoc dolet quod divina justitia agitur, sed de eo moeret quod humana iniquitate committitur; ubi magis plangendus est faciens maligna quam patiens, quia injustum malitia sua demergit ad poenam, justum autem tolerantia ducit ad gloriam. CAP. V. Deinde ait Dominus: Beati mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram . Mitibus atque mansuetis, humilibus ac modestis, et ad omnium injuriarum tolerantiam praeparatis possidenda terra promittitur. Nec parva aestimanda est haec aut vilis haereditas, tamquam a coelesti habitatione discreta sit, cum regnum coelorum non alii intelligantur intrare. Terra ergo promissa mitibus, et in possessionem danda mansuetis, caro sanctorum est, quae ob humilitatis meritum felici resurrectione mutabitur et immortalitatis gloria vestietur, in nullo jam spiritui futura contraria, et
Abbreviated transcription (Latin):
ex uerbo: Et quiimaginem caescris innum¬
monondedit: ⁊ maginem xp̃i in hominere¬
formauit. Huius autemtes aurio pibus
non solumille adiutus ẽ cuigressus estred¬
ditus : sed etiam quinq milia uirorum quae
tunc ad exortationem a postoliobeius dẽ
curationis mirationisq miraculum credi¬
derunt : Et ille pauper qui non habe¬
bat qđ petenti daret tantam dedit
diuine gratiae. largitatem : ut quem¬
admodum unum hominem redinte¬
grat in pedibus sic totmilia creden¬
tium sanaret in cordibus faceretq
eos inxp̃o alacres quos iniudaica per¬
fidia inuenerat claudicantes. Post
predicationem huius felicissime pauperta¬
tis. ad diditdñs dicens: B eatiquilugent.
qm̃ ipsi consolabuntur. Luctus hicdilectis¬
simi cui consolatio aeterna promittitur.
non est cum huiusmundi affectione commu¬
nis N ecbeatum quem quam faciunt ista
lamenta quaetotius humani generis deplo¬
ratione funduntur. Alia gratio est

Expanded text:
ex verbo; et qui imaginem Caesaris in numex verbo; et qui imaginem Caesaris in nummo non dedit, imaginem Christi in homine reformavit. Hujus autem thesauri opibus non solum ille adjutus est cui gressus est redditus, sed etiam quinque millia virorum, qui tunc ad exhortationem Apostoli ob ejusdem curationis miraculum crediderunt . Et ille pauper qui non habebat quod petenti daret, tantam dedit divinae gratiae largitatem, ut quemadmodum unum hominem redintegrarat in pedibus, sic tot millia credentium sanaret in cordibus, faceretque eos in Christo alacres, quos in Judaica perfidia invenerat claudicantes. CAP. IV. Post praedicationem hujus felicissimae paupertatis, 369 addidit Dominus, dicens: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Luctus hic, dilectissimi, cui consolatio aeterna promittitur, non est cum mundi hujus afflictione communis; nec beatum quemquam faciunt ista lamenta quae totius humani generis deploratione funduntur. Alia ratio est
Abbreviated transcription (Latin):
diopibus augeriappetit. sed caeles¬
tibus bonis. ditescere concupiscit:¬
Huius nobis magnanime paupertatis.
rentia relinquentes. aduocem caeles¬
tis magistri. acaptura piscium in
piscatores hominum a lacri conuer¬
sione mutati sunt. Et multossuisi¬
miles fidei suae initiatione fecer̃t:
quando illis primitis ecclesi ae unũ
coromnium etanimaerat una creden¬
tium: Quiuniuersi s rebussuis possessio¬
nibusq: distractis. perdeuotissimam
paupertatem bonis ditcbantur aeter¬
nis. et ex apostolica predicatione gau¬
debant nihilhabere demundo. ecõmnia
possiderecum xp̃o. hincbeatus apłspe
trus cumascendens ad templum ac laudo
elemosinam posceretur. Argentum
inquidetaurum non estmihiꝰ quodau¬
tem habeo hocdotibi: In nomine ihuxp̃i
nazareni. surge e tambula: Quidhac
humilitate sublimius. quid hac paupertate
locupletius non habet praesidia pecunuae:
sed habet donanaturae : Quem debilem
edidit mater exutero. sanum petrus fecit

Expanded text:
di opibus augeri appetit, sed coelesdi opibus augeri appetit, sed coelestibus bonis ditescere concupiscitHujus nobis magnanimae paupertatis rentia relinquentes, ad vocem coelestis magistri, a captura piscium in piscatores hominum alacri conversione mutati sunt , et multos sui similes fidei suae imitatione fecerunt, quando illis primitivis Ecclesiae filiis unum cor omnium et anima erat una credentium ; qui universis suis rebus possessionibusque distractis, per devotissimam paupertatem bonis ditabantur aeternis, et ex apostolica praedicatione gaudebant nihil habere de mundo, et omnia possidere cum Christo. Hinc beatus Petrus apostolus, cum ascendens in templum a claudo eleemosyna posceretur, Argentum, inquit, et aurum non est mihi, quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula . Quid hac humilitate sublimius? quid hac paupertate locupletius? Non habet praesidia pecuniae, sed habet dona naturae. Quem debilem edidit mater ex utero, sanum fecit Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
r&ur ad promerendum regnum caelo¬
rum. easola in opia qua multi sub dura
et grauinecessitate patiuntur : Sed cum
ait. beati pauperesspũ. ostendit eis reg¬
num caelorum tribuendum. quos hu¬
militas commendat animorum. magis
quam indigentia facultatum: Dubita¬
riautem sn potest. quod humilitatis
istiu bonum. facilius pauperes quam
diuites ad sequantur: Dum etillis in
tenuitate amicaest mansuetudo. et
istis in odiiuitiis famularis elactio:
Verum tamen et inplerisq diuitibus
inuenitur hic animus. quiabundantia
sua non adtumorem superbiae. sed
ad operabeni gnitatis utatur: Idq
prolucris maximis mimeret. quod
ad releuandam miseriam alieni labo¬
ris inpenderit: Omnigeneri atque
ordinihominum datur. inhac uirtute
consortium. quia possuntẽẽ ꝓposito
pares et in parescensu: Necinter est
dissimiles. qui inspiritalibus bonis
inueniuntur aequales. Beataigitur
illa paupertas. quaererum tempo¬
ralium amore non capitur: nec mun¬

Expanded text:
retur ad promerendum regnum coeloretur ad promerendum regnum coelorum ea sola inopia quam multi sub gravi et dura necessitate patiuntur. Sed cum dicit, Beati pauperes spiritu, ostendit eis regnum coelorum tribuendum quos humilitas commendat animorum magis quam indigentia facultatum. Dubitari autem non potest quod humilitatis istius bonum facilius pauperes quam divites assequantur: dum et illis in tenuitate amica est mansuetudo, et istis in divitiis familiaris elatio. Verumtamen et in plerisque divitibus invenitur hic animus qui abundantia sua 368 non ad tumorem superbiae, sed ad opera benignitatis utatur, idque pro lucris maximis numeret quod ad relevandam miseriam alieni laboris impenderit. Omni generi atque ordini hominum datur in hac virtute consortium, quia possunt esse proposito pares, et impares censu; nec interest dissimiles, qui in spiritalibus bonis inveniuntur aequales. Beata igitur illa paupertas, quae rerum temporalium amore non capitur, nec mun
Abbreviated transcription (Latin):
erat prophetae hieremiae promis¬
sumdicentis : Eccediesueniunt dicit
diesillos dicit dñs. Dabo legesmeas
insensuipsorum. et in corde ipsorũ.
scribameas: Quiergo locutus fuerat.
morsi : locutus est et apostolis : Et in
cordibus discipulorum uel oxscri¬
bentis uerbi manus nouitestamenti.
decreta condebat: Nullaut quon¬
dam circum fus a nubium crassitudi¬
ne neque perterribiles sanos atque
fulgores populo ab accessumontis
absterito. sed patente ad aures cir¬
cum ad stantium tranquillitate con¬
loquii ut pergratiae lȩnitatem re¬
mouer&ur legis asperitas et sp̃sa dop¬
tionis auferret fortitudinem. serui¬
tutis. Qualis igitur doctrinasitxp̃i
sacreipsiussententiae protestantur:
ut qui ad aeternam beatitudinem ꝑ¬
ueni redesiderant. gradus felicissi me
a scensionis agnoscant: B eatiinquit
ueritas loqueretur. forteesset am¬
biguum sidicens: B eatipauperes
nihiladderet deintellegenda pau¬
perum qualitate. et sufficere uide¬

Expanded text:
erat, propheta Jeremia dicente, promiserat, propheta Jeremia dicente, promissum: Ecce dies veniunt, dicit dies illos, dicit Dominus, dabo leges meas in sensu ipsorum, et in corde ipsorum scribam eas . Qui ergo locutus fuerat Mosi locutus est et apostolis, et in cordibus discipulorum velox scribentis Verbi manus novi Testamenti decreta condebat; nulla ut quondam circumfusa nubium crassitudine, neque per terribiles sonos atque fulgores populo ab accessu montis absterrito, sed patente ad aures circumstantium tranquillitate colloquii: ut per gratiae lenitatem removeretur legis asperitas, et spiritus adoptionis auferret formidinem servitutis. CAP. II. Qualis igitur doctrina sit Christi sacrae ipsius sententiae protestantur: ut qui ad aeternam beatitudinem pervenire desiderant, gradus felicissimae ascensionis agnoscant. Beati, inquitVeritas loqueretur forte esset ambiguum, si dicens, Beati pauperes, nihil adderet de intelligenda pauperum qualitate; et sufficere vide
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o euangelium regni. et di¬
uersos pertotam galileam curan¬
telanguores in omnem srriam se uir¬
tutum eius fama diffuderat. et multe
ex uniuersa iudea turbae ad caelestẽ
medicum confluebant: Quia enim
tarde est humane ignorantiae fides
adcredenda quae n on uidet. et speran¬
daquaenescit. Oportebat diuina eru¬
ditione firmandos corporeis benefici¬
is. et uisibilibus miraculis incitari:
Etcuius tambenignam experiebantur
potentiam non ambierent salutarẽ
esse doctrinam: Vtergo exteriores
medellas dñsadremediã interiora
trans ferret. et postsanitatem corpo¬
rum curationes operaretur anima¬
rum. segregatus acircũstantibustur¬
bis secessum uicinimontis ascendit.
Aduocatis a postolis quossublimio¬
ribus institutis abedito iystice
sedis imbueret. ex ipsalociatque
operis. qualitate significansse esse
quimorsen quondam suo fuisset dig¬
natus alloquio : Illic quidem terri¬
bilior eiustitia. hic autem sacratiore
clementia: Vt imperetur quod fu¬

Expanded text:
o Evangelium regni, et diversos per totam Galilaeam curante languores, in omnem se Syriam virtutum ejus fama diffuderat; et multae ex universa Judaea turbae ad coelestem medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem esse doctrinam. Ut ergo exteriores medelas Dominus ad remedia interiora transferret, et post sanitates corporum curationes operaretur animarum, segregatus a circumstantibus turbis, secessum vicini montis ascendit, advocatis apostolis, quos sublimioribus institutis ab edito mysticae, sedis imbueret, ex ipsa loci atque operis qualitate significans se esse qui Mosen quondam suo fuisset dignatus alloquio: illic quidem terribiliore justitia, hic autem sacratiore clementia, ut impleretur quod fu
Abbreviated transcription (Latin):
si adoctus predicator est qui et noua
scit proferre desuauitateregni
et uecusta dicese de terrore subpli¬
cii: Vt uel paene terreant quos pre¬
mia non inuitant. Audiatderegno
quod amet. audiat de supplicio
unusquis que quod timeat: Vt torpen¬
temanimum et terre uehementer in¬
herentem siamor adregnum non
trahit timor minet: Ecoeenim
degeliennȩ ex pressione dicitur. ibi
eritfletus et stridordentium: sed
quia praesentia gaudia. secuntur
perpetua lamenta. Hic fr̃s km̃i
uanam laetitiam fugite. su illic flere
formidatis: Nemo et enimpotest et
hic gauderecum saeculo. et illic reg¬
narecumdõ : Temporalis itaque lae¬
titiae. fluxa restringite. carnis
uoluptatis edomate Quicquidam¬
moin praesenti saeculo arridet. ex
consideratione aeterni ignis ama¬
rescat. Quic quid inmentepuerili¬
ter hilarescit hoc discipline iuue¬
nalissensus coherceat: Vt dum spon¬
te temporalia fugitis. ae ternagau¬
dia sinelabore capiatis.¬

Expanded text:
sia doctus praedicator est, qui et nova sia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii, ut vel poenae terreant, quos praemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat ut torpentem animum et terrae vehementer inhaerentem, si amor ad regnum non trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae expressione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia gaudia sequuntur perpetua lamenta, hic, fratres charissimi, vanam laetitiam fugite, si illic flere formidatis. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptates edomate. Quidquid animo ex praesenti saeculo arridet, ex consideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente pueriliter hilarescit, hoc disciplinae juvenilis censura coerceat, ut dum sponte temporalia fugitis, aeterna gaudia sine labore capiatis
Abbreviated transcription (Latin):
runt cum utriusque testamenti pre¬
dicamenta uocibus et moribus loquun¬
tur: Quod tamen intellegi et aliter
potest: Vetustum quippẽ humano
enerifuit ad inferniclaustradiscen¬
dere propeccatissuis. supplicia
aeternatolerare. Cui permedia¬
toris aduentum nouum aliquid ac¬
cessit ut sihicrecte studeat uiuere
caelorum ualeat regna penetrare
Ethomo interraeditus. a corrupti¬
biliuita moriatur in caelo conlocan¬
dus : Etuetus itaque est ut proculpa
hum anum genus in aeterna poena in¬
tereat et nouum ut conuersus in reg¬
nouiuat. Quodergo in conclusio¬
ne locutionissuae dñs subdidit.
hocestutique quod praemisit. Pri¬
usenim de regni similitudine. thesau¬
rum in uentum ac. bonamargaritã
protulit. Postmodi uero inferni
poenas demalorum combustione
en arrauit. atq: in conclusione subiux¬
git. Ideo doctus scriba in regno caelo¬
rum similis estpatrifamilias profe¬
renti de thesauro suonoua et uetera
Acsia pertediceretur. ille in scãecde¬

Expanded text:
runt cum utriusque Testamenti praerunt cum utriusque Testamenti praedicamenta vocibus et moribus loquuntur. Quod tamen intelligi et aliter potest. Vetustum quippe humani generis fuit ad inferni claustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte studeat vivere, coelorum regna valeat penetrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: Ideo omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Ac si aperte diceretur: Ille in sancta Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ne saeculi: Exibunt angeli et sepa¬
rabuntmalos demedio iũstorum et
mittunt eos in caminum ignis ibierit
a perta et enimuoce tormenta peccan¬
tium dicta sunt. Nequis adignorantiae
suae excusationem recurreret. siquid
de aeterno supplicio obscurediceret᷑
unde et subditur: Intellex istis hacc
omnia : Dicuntei. utiquednẽ. At que
in conclusione subiungitur. Ideo omnis
scriba doctus in regno caelorum. similis
est hominipatrifamilias proferenti
dethes auro suo noua et uetera.: Siper
nouum et uetus quod dicitur utrumq
testamentum accipimus abraham
doctum fuisse denegamus. quinoui et
ue teristestamenti. etsi facta nouit mi¬
nime uerba nuntiauit: Morsen quoq
dectum patrifamilias comparare
non possumus. qui etsitestamentum
uetus edocuit. nouitestamenti dicta
Omnisscribadoctus in regnocaelorum
similis est patrifamilias. Intellegi
ualet qui a non dehis quifuerunt: sed
dehis quiesse mecles. a poterant loque¬
batur. Quitunc noua et uetera profe¬

Expanded text:
ne saeculi. Exibunt angeli, et sepane saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis. Ibi erit  exponendum. Aperta etenim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignoratiae suae excusationem recurreret, si quid de aeterno supplicio obscure diceretur. Unde et subditur: Intellexistis haec omnia? Dicunt ei: Utique, Domine. 4. Atque in conclusione subjuncriba doctus in regno coelorum similis est homini patrifamilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Si per novum et vetus quod dicitur, utrumque Testamentum accipimus, Abraham doctum fuisse denegamus, qui Novi et Veteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit. Moysen quoque docto patrifamilias comparare non possumus, 1475 qui etsi Testamentum Vetus edocuit, Novi tamen dicta Omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias, intelligi valet, quia non de his qui fuerant, sed de his qui esse in Ecclesia poterant loquebatur. Qui tunc nova et vetera profe
Abbreviated transcription (Latin):
mare saeculũ. ita sa ecłifinem significat
li tusmaris: In quoscilicet fine. boni
pisces inuasis eliguntur. mali. proici¬
unturforas. Qquia et electiquique in
tabernacula aeterna recipiuntur.
et interni regni luceperdita. ad exte¬
riorestenebras reprobi trahuntur.
Nuncenimbonos malosq: communiter
quasi permixtospisces. fidei sagenanos:
continet. sedlitus indicat. sagene.
dempisciquicaptifuerint mutari
non possunt. Nos autem mali capimur.
sed inboni tatem ꝑmutamur : Cogite¬
mus igitur in captione. nediuida mur
inlictore : Eccequam grata uobis ẽ¬
hodierna sollemnitas. it aut senon
modicum addicat. sicui ex hoccon¬
uentuuro deesse contingat: Quid
ergo inilladie acturus est qui a con¬
spectu iudicis rapitur. ab electorũ
societate separatur: Qui tenebrescit
alumine cruciatur ae terna combus¬
tione : Vnde ethanc eadem compara¬
tionem dñs subbreuitate aperit cum
subiungit: Sicerit in consum matio¬

Expanded text:
mare saeculum, ita saeculi finem significat mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In quo scilicet fine boni pisces in vasis eliguntur, mali autem projiciuntur foras, quia et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni regni luce perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahuntur. Nunc enim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed littus indicat sagena, idem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore. Ecce quam grata est vobis hodierna solemnitas, ita ut se non modicum addicat, si cui ex hoc conventu vestro deesse contingat. Quid ergo in die illa acturus est, qui a conspectu judicis rapitur, ab electorum societate separatur, qui tenebrescit a lumine, cruciatur aeterna combustione? Unde et hanc eamdem comparationem Dominus sub brevitate aperit cum subjungit: Sic erit in consummatio
Abbreviated transcription (Latin):
nobis turbescit. quod dm̃ nolumus saltĩ
ꝑpacem sequi: Eccenullinrm hoc
tempore dicit ds̃ promemorire. sed
inlicitatantum modo intedesideria
occide: Quiergo in pace subicere
carnis desiderianolumus. quando in
genere piscium congreganti. quae
impletaadlitus educitur. et inuasis
bon ipisces eleguntur. maliautempro¬
iciturforas. Scã autem ecclesia
sagene comparatur. quia et piscato¬
ribus est commissa. et peream quisq
ad aeternum regnum. a praesenti
saeculi fluctibus trahitur. nein ae¬
terne mortis profunda mergatur:
Quae ex omni genere piscium congre¬
gat. quia ad peccatorum ueniam
sapientes et fatuãs et liberos et seruos¬
et diuites et pauperes. fortes et infir¬
mos uocat: Vn deet ꝑ psalmistam dõ di¬
citur: Ad teomnis caroueniet: Quae
sagena scilicet. ecclesia. tuncuniuer¬
saliterrepletur. cum in finesuo huma¬
nigeneris summa concluditur: Quã
educunt et secus litussedent. quia sic̃

Expanded text:
nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem sequi. Ecce nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quando in genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et piscatoribus 1474 est commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentis saeculi fluctibus trahitur, ne in aeternae mortis profunda mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur: Ad te omnis caro veniet . Quae sagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur. Quam educunt, et secus littus sedent, quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
lestibus animus nilinterrenis libet.
deforme conspicitur quicquid deter¬
renerei placebatspecie. quia sol ap¬
tiosȩ margaritae claritas fulgit in
mente : Decuius dilectione recteper
salo monemdicitur. fortis est ut mors
dilectio: Qui a uidelicet. sicut mors
corpus interemit sic ab a morererũ¬
temporalium aeterne uitae cari¬
tas occidit. Nam quem perfecte ab
Nequeenim scã haec cuius hodiena¬
talicia cael ebramus. moripro dño
pocuisset incorpore. si prius a terre¬
nis desideriis mortua non fuisset in
mente : Erectus namque inuirtutis
culmine animus. tormenta derisit.
premia calcauit. Ante armatosreges
et presides ductastecit. feriente
robustior. iudicante sublimior
Quid interhaec nos barbati et debiles
dicimus. qui irea dregnacaelestia
puellas perferrum uidemus: Quos
ira superat. superbia inflat. ambitio
perturbat. luxoria inquinat. quasi
adipisci regnacaelorum ꝑbella per¬
secutionum non possumus. hoc ipsum

Expanded text:
lestibus animus, nil in terrenis libet, lestibus animus, nil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrenae rei placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente. De cujus dilectione recte per Salomonem dicitur: Fortis est ut mors dilectio , quia videlicet sicut mors corpus interimit, sic ab amore rerucorporalium aeternae vitae charitas occidit: nam quem perfecte absNeque enim sancta haec cujus hodie natalitia celebramus, mori pro Domino potuisset in corpore, si prius a terrenis desideriis mortua non fuissemente. Erectus namque in virtutis culmine animus tormenta despexit, praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit, feriente robustior, judicante sublimior. Quid inter haec nos barbati et debiles dicimus, qui ire ad regna coelestia puellas per ferrum videmus, quos ira superat, superbia inflat, ambitio perturbat, luxuria inquinat? Qui si adipisci regna coelorum per bella persecutionum non possumus, hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
maneatinocculto. ut et debono opere
proximis prebeamus exemplum. et
tamen perintentionem quad õ solipla¬
cerequaerimus. semper optemus se¬
cretum: Thesaurus autem. cael este
est desiderium. Ageruero inquo
thesaurus absconditur. disciplina stu¬
diicaelestis. Quem profecto a grum
uenditis omnibus comparat. quiuolup¬
tatibus carnis renuntians. cuncta sua
terrena desideria perdisciplinȩ caeles¬
tis custodiam calcat. ut niliam quod
caroblanditur libeat. nil quod carna¬
lemuitam trucidat. sp̃sperhorrescat.
Rursum caelesteregnum negotiatori
homini similedicitur. quibonas mar¬
garitas quaerit. sed unam pretiosam
inuenit : Quam ui delicet in uentam
omnia uendens emit: quia qui caeles¬
tisuitae dulcedinem inquantum possi¬
bilita s admittit perfecte cognouerat.
eaqua in terris cognouerat. libenter
cuncta dereliquit: In comparatione
eius uiliscunt omnia. deserit habita.
congregata dispergit: In ardescit incȩ¬

Expanded text:
maneat in occulto, ut et de bono opere maneat in occulto, ut et de bono opere proximis praebeamus exemplum, et tamen per intentionem, qua Deo soli placere quaerimus, semper optemus secretum. Thesaurus autem coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus comparat, qui, voluptatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae coelestis custodiam calcat, ut nihil jam quod caro blanditur libeat, nihil quod carnalem vitam trucidat spiritus perhorrescat. 2. Rursum coeleste regnum negotiatori homini simile dicitur, qui bonas margaritas quaerit, sed 1473 unam pretiosam invenit, quam videlicet inventam, omnia vendens emit, quia qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae in terris amaverat libenter cuncta derelinquit; in comparatione ejus vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coe
Abbreviated transcription (Latin):
coterrenis rebus similedicitur
ut ex his quaeanimus nouit.
Quatenus exemplani sibilium sead
inui sibilia rapiat. et ꝑ eaquaeu sud ȩ¬
dicit. quasi confrigatus in calescat.
Vt perhoc quod scitꝰ notum diligere
discat et incognitaamare: Ecceenĩ
regnum calorum thesauro abscon¬
dito in agroconparatur. quam qui
inuenit homo. abscondit. et praegau¬
dio illuis uadit. et uendit uniuers a
quathabet et emit agrum illum:
Quainrequoque notandumest quod
inuentus thesaurus absconditur utser¬
uetur: quia studium caelestis desi¬
derii amalignisspiritibus custo dire
non sufficit : qui hoc abhumanis laudi¬
bus non abscondie: In praesenti etenim
uita ÷quasi inuiasumus. quia ad patri¬
ampergimus : Maligniautem sp̃s
iternrm̃ qua siquidãm latrunccili obsi¬
dent: de predari ergo desiderat. qui
thesaurum publice portatineua: Hoc
autemdico. non ut proximi opera nr̃a
non uideant. cum scriptum sit: Vide
des exterius nonquaeramus: Sicautẽ
sitopus in publico. quatenus intentio

Expanded text:
o terrenis rebus simile dicitur, ut ex his quae animus novit quatenus exemplo visibilium se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit, quasi confricatus, incalescat, ut per hoc quod scit notum diligere, discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro abscondito in agro comparatur, quem qui invenit homo, abscondit, et prae gaudio illius vadit et vendit universa quae habet, et emit agrum illum. Qua in re hoc quoque notandum est, quod inventus thesaurus absconditur, ut servetur, quia studium coelestis desiderii a malignis spiritibus custodire non sufficit, qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti etenim vita quasi in via sumus, qua ad patriam pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum quasi quidam latrunculi obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice portat in via. Hoc autem dico, non ut proximi opera nostra bona non videant, cum scriptum sit: Videades exterius non quaeramus. Sic autem sit opus in publico quatenus intentio
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium differt electi etreprobi
inmortis somno sopiuntur : Dor¬
mire etenim : moriest : Ante som¬
num uero dormitari est: Antemortẽ
a salute languescere : qui a perpon
dus aegritudinis. peruenitur ad som¬
nummortis. Media autem nocte
clamorfactus est. eccesponsus uenit.
ex iteobiuamei.. Deaduentuc la¬

Expanded text:
judicium differt, electi et reprobi judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur: dormire etenim mori est. Ante somnum vero dormitare, est ante mortem a salute ladus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu
Abbreviated transcription (Latin):
fatuȩ: non sumpserunt oleum secum.
Prudentes autem acceperunt oleum
inuasissuis cum lam padibus. Peroleum
quippe : nitor gloriae designatur.
Vascula autem nr̃a sunt corda in qui¬
bus ferimus cuncta quae cogitamus:
Prudentes ergo oleum in uasis habent:
quianitorem gloriae intraconscientiã
retinent : Paulo ad testante quiait :
Glorianr̃a. haec est testimonium con¬
scientiae nrãe : fatuae autem uirgines
oleum secum nonsumunt quia gloriã
intra conscientiam non habent : dum
hanc abore proximorum quaerunt:
Notantum uero quod omnes lampa¬
deshabent. sed omnes oleum non ha¬
bent : Qui a plerumque bona in seo pe¬
ra cum electis et reprobi ostexdunt:
sed soliad sponsum cumoleo ueniunt.
qui dehis quae forisegerint. intusglo¬
riamquaerunt: Vn de perpsalmis tã
quoque descãclectorum eclesiadicit᷑.
Omnis gloria eius filiaer egum ab in¬
tus: M oramautem facientesponso
dormitauert̃ omnes et dormierunt:
Quia dum uenireiudex adextremum

Expanded text:
us, non sumpserunt oleum secum; us, non sumpserunt oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo veniunt, qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per Psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiaetus . Moram autem faciente sponso dormitaverunt omnes, et dormierunt. Quia dum venire judex ad extremum
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq subsistit: Ceminatus autem
quinarius : denariumperficit: et quia
ex utroq sexu fidelium multitudo col¬
ligitur : scã ecclesia decemuirginibus
similis denuntiatur : Inqua quia mali
cumbonis. et reprobi cumelactis admyeti
sunt Recte similis uirginibus pruden
tibus et fatius esseperhibetur. Sunt
nam queplerique continentes quiab
ex teriore seappetitu custodiunt. Et spe
ad interiora rapiuntur: Carnem ma¬
cerant : et toto desiderio ad supernã
patriamanhelant: Ae terna premia
expecunt : pro laboribus suis recipe¬
re laudes humanasnolunt: Hinimi¬
rum gloriam suam non inoure homi¬
numponunt: sed intraconscientiam
contegunt: Et sunt plerique qui cor¬
pus perabstinentiam affligunt sed de
ipsasua abstinentia humanos fauores
ex petunt : Doctrine in seruiunt: in di¬
gentibus multa largiuntur: Sed fatuȩ
profecto uirgines sunt . quia solam
laudis transitoriae retributionem quae¬
runt: Vnde et apte subditur: Quinq

Expanded text:
unusquisque subsistit, geminatus autem unusquisque subsistit, geminatus autem quinarius denarium perficit. Et quia 1477 ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis et reprobi cum electis admisti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et aperte subditur. Sed quinque
Abbreviated transcription (Latin):
locodicit: Mittet filius hominis ange¬
lossuos: et colligent deregno eius omnia
scandala : Neque enim in illo regno bea¬
titudinem inquopax summaest inueniri
scandala poterunt : quae colligantur
Etunderur sumdicitur: quiergo sol¬
ueritunum demandatisistis minimis et
docuerit sichomines: minimus uocabitur
in regna: caelorum Quiautem fece¬
ritet docuerit : hi cmagnus uocabitur
in regnocaelorum: Mandatum quip¬
pesoluit et docet: quando hocquis que
uocepredicat : quod uiuendo nonimplet:
Sed a dregnum aeternebeatitudinis per¬
uenire nonualet : qui non uultimplere
operequod docet : Quo modoergo in eo
minimus uocabitur ⁊ qui adhoc nullo
modo intrarepermittitur: Quiditaq
perhanc sententiam. nisi praesens eccle¬
sia caelorum regnum dicitur: in quo
doctorquimandatum soluerit minimus
uocatur: Qui acuius uita despicitur . res¬
tat ut et predicatio contempnatur
In quinque autem corporis sensibus:

Expanded text:
 in loco Dominus dicit: Mittet Filius hominis ange in loco Dominus dicit: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt quae colligantur. Et unde rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, hic minimus vocabitur in regno coelorum. Qui autem fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum . Mandatum quippe solvit et docet quando hoc quisque voce praedicat quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis pervenire non valet, qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocabitur qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi praesens Ecclesia regnum coelorum dicitur? In qua doctor qui mandatum solverit minimus vocatur, quia cujus vita despicitur, restat ut ejus praedicatio contemnatur. In quinque autem corporis sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
aepeuos fr̃slm̃i admoneo praua
opera fugere : mundihuius in¬
quinamenta deuiare : Sed ho¬
dierna scĩ euangelii lectione conpel¬
lordicere : ut etbonaquaeagitis cũ
magna cautelatimeatis : N eper
hoc quod a uobis geritur. fauor aut
gratia humana requiratur: N eappe¬
titus subripiat: et quod fora sostendi¬
tur: intus a mercede uacuetur: E.cce
enim redemptoris uoce decem uirgines.
et omnes dicuntur uirgines. et tamen
intrabeatitudinis ianuam non omnes
recepte : Quia earum quaedam dũ
de uirginitate sua gloriam foris ex¬
petunt: inuasissuis oleum haberen o¬
luerunt : Sed prius quaerendum no¬
bis est quodsit caelorum regnum
autquur decem uirginibus compare¬
tur: Quae etiam uirgines prudentes
et fatuedicantur Dumenim caelorũ
regnum constet. quia reproborum
nullus ingreditur : etiam fatus uir¬
ginibus quursimilees se perhibetur:
Sedsciendum est. quod sacpeinsacro
eloquio regnum caelorum praesen¬
tis temporis ecclesiadicitur: de quoalio

Expanded text:
arissimi, admoneo prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis est quid sit regnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes et fatuae dicantur. Dum enim coelorum regnum constat quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur? Sed sciendum nobis est quod saepe in sacro eloquio regnum coelorum praesentis temporis Ecclesia dicitur. De quo alio
Abbreviated transcription (Latin):
ueritasdicat: Orate. nefiat fugaur̃ã
hie me uel sabbato: Perlegis quippeman¬
datum ambularelongius sabbato non
licet: Hiens quo que adambulandum̃ im¬
pedimentum est. quiagressus ambulan¬
tium torporfrigoris adstringit: Ait
ergo: orate nefiat fuga ur̃a hieme uel
sabbato. Acsi a pertedicat: Vide tenetunc
quaeratis peccataur̃a fugere. quando iã
non licet ambulare : Illudergotem¬
pus quo fugere non licet. mododebet
cogitare dumlicet. Illa estͥora nr̃i ex¬
itus semper intuenda. ista redem pto
risammonitio. antementis oculos semper
ponendac. quaait: Vigilateitaque
quia nescitis diem nequehoram

Expanded text:
Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare longius Sabbato non licet ; hiems quoque ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo; Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet modo debet cogitari dum licet. Illa hora nostri exitus est semper intuenda, ista Redemptoris nostri admonitio ante mentis oculos semper ponenda, qua ait: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam
Abbreviated transcription (Latin):
malignus sp̃s uidere non poterant sed
eorum praesentiam in confusione et
pallore actremore illius quitrahe¬
bantur uidebant. Pauore autem
thetrȩ eorum imaginis huc illucq
uertebatur in lectulo: Iacebat insi¬
nistrolatere. aspectum eorum fer¬
re non poterat. uertebatur ad pari¬
etem. ibiaderant: Cumq districtus
nimis relaxari seiam posse disperare T.
coepit magnis uocibus clamaredicens:
Inducias uelusq mane. inducias
ł usquemane: Sed cum haecclama¬
ret. in ipsissuis uocibus dehabitaculo
suae carnis euulsus est. De quonimi¬
rum constat. quia pronobis ista non
proseuiderit. ut eiusuisio nobispro¬
ficiat : quos adhuc diuina pacientia
longanimiter expectat : Nam illi
thetrossp̃s antemortem uidisse et
inducias petisse quid profuit. qui
eas deminducias quaspetiit non acce¬
ista cogitemus nen obi sinuacuum tem¬
pora pereant. et tunc quaeram us adbe¬
neagendum uiuere: cumiam compelli¬
mur decorporeexire: Memento te cũ

Expanded text:
malignos spiritus videre non poterant, sed malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum 1481 imaginis huc illucque vertebatur in lectulo, jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, dicens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis suis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias quas petiit, non acceista cogitemus, ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid
Abbreviated transcription (Latin):
rium uocabat : Vir ualde idoneus.
sed tantum plenus uitiis. quantum re¬
bus: superbia tumidus. carnissuae
uoluptatibus subditus in ad quiren¬
disrebus a uaritiae facibus accensus.
Sed cum totmalis dñs finemponere
decreuisset: sicuta relegioso quodã
quinuncsuꝑ est. propinquo illius di¬
dici. corporis languore percussus
est: Quiadtremum ueniens. eadem
hora quaiam de corpore eratexitu¬
rus a pertis oculis uidit thetros et
nigerrimossp̃s coramse adsistere:
et uehementer imminere ut ad in¬
ferniclaustraseraperent Coepit
tremere pallescere. sudare. et
magnis uocibus inducias petere. fili¬
umq suum nomine maximum quẽ
ipseiamm on achusmonachum uidi.
nimiis et turbatis clamoribus uoca¬
redicens: Maxime curre num¬
quamtibi malialiquid feci: infidetua
me suscipe. Turbatus mox maximus
ad fuit : lugens et perstrepens: fami¬
lia conuenit: Eos autem quosille in¬
si stentessibi grauiter tolerabat ipsi

Expanded text:
rium vocabat: vir valde idoneus, rium vocabat: vir valde idoneus, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus; superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus, in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, sicut a religioso viro quodam, qui nunc superest, propinquo illius didici, corporis languore percussus est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
nequehoram: Qui a post peccata ds
paenitentiam suscipit: si scir et quisq
de presenti s aeculo quo tempore exi¬
ret aliud tempus uoluptatibus atq
aliud paenitentiae aptare potiusset :
Sed quipȩnitenti ueniam spondit
peccanti diem crastinum nonꝑdiemi¬
sit : Semperergo extremum diem
debemus metuere quemnumquam
possumus preuidere: Eccehuncipsũ
diem in quolo quimur. ad inducias
conuersionis accipimus. et camen
malaquae fecimus flere recusamus:
Non solum commissa non plangimus
sed eciam quaedefleantur augemus
Atsialiquanos aegritudo corripiat.
sisigna aegritudinis uic inam mortẽ
denuntiaent. indutias uiuendi quae¬
rimus. ut peccata nr̃ade fleamus :
et eas cummagno aestu. desideriope¬
timus. quas acceptasmodo pronihilo
habemus Rem fr̃srefero quamsi
intente audir euult caritas ur̃a. ex
considerationeillius uehementer in¬
struatur: Quidamuir nobilis inua¬
leria prouincia chrysaurius fuit.
quem linguarustica populus chryse¬

Expanded text:
neque horam. Quia post peccata Deus neque horam. Quia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce hunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias conversionis accepimus, et tamen mala quae fecimus flere recusamus. Non solum commissa non plangimus, sed etiam quae defleantur augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient, 1480 inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas acceptas modo pro nihilo habemus. 7. Rem, fratrintente audire vult charitas vestra, ex consideratione illius vehementer instruetur. Quidam vir nobilis in Valeria provincia nomine Chrysaorius fuit, quem lingua rustica populus Chryse
Abbreviated transcription (Latin):
Ibiiamadño non potest mereri quod
fecit. qui hic noluit audire quodiussit:¬
Quia quitempus congruepaenitentiae
perdit. frustra anteregniianuam cũ
precibus uenit: hinc estenim quod per
salomonem dñsdicit. Vocaui. etre nu¬
istis. extendimanum meam et non fuit
quia spiceret: Despexists omne consi¬
lium meum. et increpationes neas negle¬
xistis : Ego quoque in interitu ur̃ori
debo: et subsannabo cum uobis quodti¬
mebatis euenerit: Cum intraueritre¬
pentina calamitas. et interitus quasi
tempestas ingruerit: quando uenerit
tunc inuocabuntme et non exaudiam:
mane consurgent et noninuenient me:
Ecce aperi clamant. etrepulsionis
suae dolorem conpulsae. appellatio¬
nem dominationis ingeminant dicen¬
tes: dnẽ dne aperinobis: Precesosse¬
runt. sed nesciuntur: quia tunc uelut
incognitos ds̃ deserit. quosmodo suos
peruitaemeritum non agnoscit: uibi
a perte quoque generalis ad discipulos
ex hortatio sub infertur cumdicitur.
Vigilateitaque quia nescitis diem

Expanded text:
Ibi jam a Deo non potest mereri quae petit, qui hic noluit audire quod jussit. Qui tempus congruae poenitentiae perdit, frprecibus venit. Hinc etenim per Salomonem Dominus dicit: « Vocavi et renuistis; extendi manum meam et non fuit qui aspiceret; despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis. Ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis, quod timebatis, evenerit . Cum irruerit repentina calamitas, et interitus quasi tempestas ingruerit: quando veneritunc invocabunt me et non exaudiam, mane consurgent et non invenient me . Ecce aperiri clamant, et repulsionis suae dolore conem dominantis ingeminant, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Preces offerunt, sed nesciuntur, quia tunc velut incognitos Dominus deserit, quos modo suos per vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos exhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem
Abbreviated transcription (Latin):
nterparabolas ad nõdictas. solet
quaerentes multum exerere: ista
quaẽ decem uirginibus posita est:
Et multiquidem hinc multasense¬
runt. quae non sint praeterfidem
sed quomodo partibus eius omnibus con¬
ueniat ex positio idelaborandum est:
Legietiam in quadam scriptura. ex
earum genere quae a pocriphe nomi¬
nantur. quod non sit contracatholicã
fidem sed huic locomihi munus con¬
gruere uis a est. consideranti omnes
huius similitudines partes. Quid autẽ¬
mihiuuideatur non obsurde hocloco
accepi quantum potero breuiter
et diligenter ex ponam In terrogatus
matione s aeculi in termulta quaelo¬
cutus est hoc quoquedixit. Tuncsi¬
mile a estimabitur regnum caelorum
decem uirginibus quã eacceperunt
lam padessuas etuenerunt obuiam
sponso: Quinqueex eiserant fatue
et quinque prudentes. sed quinq fatuȩ
acceptis lampadibussuis non sumpse¬
runt oleum secum: Prudentes autem

Expanded text:
nter parabolas a domino dictas solet quaerentes multum exercere ista quae de decem uirginibus posita est. et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sint praeter fidem; sed quomodo partibus eius omnibus conueniat expositio, id elaborandum est. legi etiam in quadam scriptura ex earum genere, quae apocrypha nominantur, quod non sit contra catholicam fidem. sed huic loco minus congruere mihi uisa est, consideranti omnes huius similitudinis partes. demihi videatur non absurde hoc loco accipi, quantum potero breviter et diligenter exponam. 2. Interrogatus matione saeculi, inter multa alia quae locutus est, hoc quoque dixit: Tunc simile aestimabitur regnum coelorum decem virginibus, quae acceperunt lampades suas, et venerunt obviam sponso. Quinque autem ex eis erant fatuae, et quinque prudentes. Sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis, non sumpserunt