comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fieri debeat. aut quemadmodum: ex longinquo
nemo suadebit. Cum reb ipsis delib̾andum est.
Non tantum p̾sentis s uigilantis est: occasionem
obseruare ꝓꝑantem. Itaq hanc circunspice. hanc
si uideris prende. & toto impetu. totis uirib
id age : ut te istis offitiis exias. & quidem quã
sententiam feram: actende. Censeo. aut ex ista
uita tibi : aut euita exeundum. S idem illu
existimo. leni eundum uia. Ut quod male impli¬
cuisti : soluas potius quam abrumpas. Dum mͦ¬
se alia ratio soluendi non erit : uel abrumpas.
Nemo tam timidus est: ut malit semꝑ pendere.
quam semel cadere. Interim quod pͥmum est.
impedire te noli. Contentus esto negotiis in quȩ de¬
scendisti. uel quia uideri maus incidisti. Non est qͦd
adulteriora nitaris ut ꝑdas exeusationem. & appa¬
rebit te non incidisse. Ista enim quȩ dici solent: Fal¬
sa sunt. Non potui aliter. Quid: Si nollem: necesse

Expanded text:
fieri debeat aut quemadmodum, ex longinquo fieri debeat aut quemadmodum, ex longinquo nemo suadebit, cum rebus ipsis deliberandum est. Non tantum praesentis, sed vigilantis est occasionem observare properantem. Itaque hanc circumspice, hanc si videris, prende et toto impetu, totis viribus id age, ut te istis officiis exuas. Et quidem quam sententiam feram, adtende. Censeo aut ex ista vita tibi aut e vita exeundum. Sed idem illud existimo, leni eundum via, ut quod male inplicuisti, solvas potius quam abrumpas, dummodo si alia solvendi ratio non erit, vel abrumpas. Nemo tam timidus est, ut malit semper pendere quam semel cadere. Interim, quod primum est, impedire te noli. Contentus esto negotiis, in quae descendisti, vel quod videri mavis, incidisti. Non est quod ad ulteriora nitaris; aut perdes excusationem et apparebit te non incidisse. Ista enim, quae dici solent, falsa sunt: " Non potui aliter. Quid, si nollem ? Necesse
Abbreviated transcription (Latin):
tionem non recipiunt. quib dandum est aliqͥd
ut desinant: non de illis extra ordinariis quȩ li¬
cet differre. licet castigare & oppͥmere. Hoc unũ
comname faciam: ista uoluptas naturalis est ñ
necessaria. huic nichil debes. Siquid impendis:
uoluntarium est. Uenter precepta non audit. poscit.
appellat. Non est tamen molestus creditor. Paruo di¬
intetitur: si modo das illi quod debes. non qͦd potes.
bus spetiosis et malis: s quomodo id consegui possis
quęris. Quetam non nisi apresente monstrantur.
Non potest medicus. ꝑ epłas cibi aut balnei tempus eli¬
gere. Uena tangenda est. Uetus ꝓuerbium est:
gladiatorem in arena caꝑe consilium. Aliquid a¬
uersio uultus. aliquid manus mota. aliquid ipsa
inclinatio corporis intuentem mouet. Quod fieri
soleat. quid oporteat in uniuersum: & mandan
potest & seribi. Tale consilium. non tantum absen¬
tib: etiam posteris datur. Illud alterum quando

Expanded text:
tionem non recipiunt, quibus dandum est aliquid, tionem non recipiunt, quibus dandum est aliquid, ut desinant. Nam de illis extraordinariis, quae licet differre, licet castigare et opprimere, hoc unum commonefaciam: ista voluptas naturalis est, non necessaria; huic nihil debes; si quid inpendis, voluntarium est. Venter praecepta non audit; poscit, appellat. Non est tamen molestus creditor; parvo dimittitur, si modo das illi, quod debes, non quod potes.bus speciosis et malis. Sed quo modo id consequi possis quaeris. Quaedam non nisi a praesente monstrantur. Non potest medicus per epistulas cibi aut balinei tempus eligere; vena tangenda est. Vetus proverbium est gladiatorem in harena capere consilium; aliquid adversarii vultus, aliquid manus mota, aliquid ipsa inclinatio corporis intuentem monet. Quid fieri soleat, quid oporteat, in universum et mandari potest et scribi; tale consilium non tantum absentibus, etiam posteris datur. Illud alterum, quando
Abbreviated transcription (Latin):
s cupiditatib detrahendum. has uoces. non est
quod epieuri ẽẽ. iudices. Publice sunt. Quod fieri
insenatu solet. faciendum ego inphilosophia guoque
existimo. Cum censuit aliquis. quod exparce michi pła¬
ceat : iubeo illum diuidere sententiam & sequor.
robo libentius epicuri egregta dicta. cũ memoro. ut
isti qui atilla confugient spe mala inducti. quiue¬
lamentum ipsa se uiciorum suorum habituros ex¬
istimant : ꝓbent quocunq ierint. honeste ẽẽ. ui¬
los. & inscriptum orculis. hospes hic bene manebis.
Hic summum bonum: uoluptas est. Paratus erit istiꝰ
domicilii custos. hospitalis. bumanus. & tepolen¬
ta excipiet & aquam quoq large ministrabit. &
dicet hec. Quid Bene acceptus es : Nonirittant
inguit hi orculi famem: s extingunt. Nee maio¬
rem ipsis potionib sitim faciunt: s gratuito &
naturali remedio sedant. In hac uoluptate conse¬
nui. De his tetum desideriis loquor. quȩ consola¬

Expanded text:
sed cupiditatibus detrahendum. Has voces non est sed cupiditatibus detrahendum. Has voces non est quod Epicuri esse iudices; publicae sunt. Quod fieri in senatu solet, faciendum ego in philosophia quoque existimo: cum censuit aliquis, quod ex parte mihi placeat, iubeo illum dividere sententiam et sequor, quod probo. Eo libentius Epicuri egregia dicta commemoro, ut istis, qui ad illum confugiunt spe mala inducti, qui velamentum ipsos vitiorum suorum habituros existimant, probem quocumque ierint honeste esse vilos et inscriptum hortulis legeris Hospes, hic bene manebis, hic summum bonum voluptas est, paratus erit istius domicilii custos hospitalis, humanus, et te polenta excipiet et aquam quoque large ministrabit et dicet: " Ecquid bene acceptus es ? " " Non inritant," inquit, " hi hortuli famem, sed extinguunt. Nec maiorem ipsis potionibus sitim faciunt, sed naturali et gratuito remedio sedant. In hac voluptate consenui." De his tecum desideriis loquor, quae consola
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi steterunt. Post ipsos: cito memorta defecit.
Ingeniorum crescit dignatio. Nec ipsis tantum
honor habetur : s quicquid illorum memoriȩ ad¬
hesit excipitur. Ne gratis idomeneus in epistolã
meam uenerte : ipse eam de suo redimet. Ad hẽ
epicurus illam nobilem sententiam scripste. qͣ
hortatur. ut pythoclea locupletem. non publica
nec ancipiti uia faciat. Siuis inquit pythoclea
diuitem facere. non pecuniȩ adiciendum: s cu¬
piditati detrahendum est. & aꝑtior ista senten¬
tia est quam interpretanda sit: & disercior quã
ut adiuuanda. hoc unum te admoneo. ne istuo
tantum existimes de diuitiis dictum. Quo cũq
transtuleris: idem poterit. Si uis pẏthoclea
honestum facere. non honorib adicientum est
s cupiditatib detrahendum. Si uis pythoclea ẽẽ. in
ꝑpetua uoluptate. non uoluptatib adiciendum est:
s cupiditatib detrahendum. Si uis pytolea senem
facere. & implere uitam. non annis adiciendum esi

Expanded text:
ipsi steterunt; post ipsos cito memoria defecit. ipsi steterunt; post ipsos cito memoria defecit. Ingeniorum crescit dignatio nec ipsis tantum honor habetur, sed quicquid illorum memoriae adhaesit, excipitur. Ne gratis Idomeneus in epistulam meam venerit ipse eam de suo redimet. Ad hunc Epicurus illam nobilem sententiam scripsit, qua hortatur, ut Pythoclea locupletem non publica nec ancipiti via faciat. "Si vis," inquit, " Pythoclea divitem facere, non pecuniae adiciendum, sed cupiditati detrahendum est." Et apertior ista sententia est quam ut interpretanda sit, et disertior quam ut adiuvanda. Hoc unum te admoneo, ne istud tantum existimes de divitiis dictum; quocumque transtuleris, idem poterit. Si vis Pythoclea honestum facere, non honoribus adiciendum est, sed cupiditatibus detrahendum. Si vis Pythoclea esse in perpetua voluptate, non voluptatibus adiciendum est, sed cupiditatibus detrahendum; si vis Pythoclea senem facere et inplere vitam, non annis adiciendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
illum ltcceris suis incidisset: Om̃s illos magi¬
stanas & satrapas. & regem ipsum ex quo idome¬
nei titulus petebatur: obliuio alta suppressit.
Nomen attiei pertre. ciceronis epłe non sinũt.
Nichil illi ꝓfuisse gener agripa. & tiberius pro¬
gener. & drusus cȩsar ꝓnepos. int̾tam iagna
nomina taceretur: nifi eicero illũ applicuisset.
Profunda supra nos altitudo temporis ueniet.
Pauea ingenia caput exerent. & inidem quandoque
silentium obitura: obliuioni resistent. ac se cdru
uindicabunt. Quod epicurus amico suo potuit ꝓ¬
mittere: hoc tibi ꝓmitto lucili. habebo apud po¬
steros grãm. Possum mecum duratura nonina
carmina possunt. nulla dies unquam meniori uos
eximet euo. dum domus enee capitolii immobile
saxum accolet. imꝑiumq pater romanus habe¬
bit. Quoscunq in mectiuni fortuna ꝓtulit. qui¬
cunq menbra ac partes alienę potentię fuerant
horum grã uiguit. domus freguentata est dũ

Expanded text:
illum litteris suis incidisset ? Omnes illos megiillum litteris suis incidisset ? Omnes illos megistanas et satrapas et regem ipsum, ex quo Idomenei titulus petebatur, oblivio alta suppressit. Nomen Attici perire Ciceronis epistulae non sinunt. Nihil illi profuisset gener Agrippa et Tiberius progener et Drusus Caesar pronepos; inter tam magna nomina taceretur, nisi sibi Cicero illum adplicuisset. Profunda super nos altitudo temporis veniet, pauca ingenia caput exerent et in idem quandoque silentium abitura oblivioni resistent ac se diu vindicabunt. Quod Epicurus amico suo potuit promittere, hoc tibi promitto, Lucili. Habebo apud posteros gratiam, possum mecum duratura nomina carmina possunt. Nulla dies umquam memori vos eximet aevo, Dum domus Aeneae Capitoli immobile saxum Accolet imperiumque pater Romanus habebit. Quoscumque in medium fortuna protulit, quicumque membra ac partes alienae potentiae fuerunt, horum gratia viguit, domus frequentata est, dum
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sit autem quod te impediat: quia parum ipse
despicis: dicam. Magna esse hec existimas. quȩ re
ad quam transiturus es. retinet te huius uitȩ a
qua recessurus es fulgor. tanquam in sordida &
obscura easurum. Grras lucili. Ex hac uita: ad
illam ascenditur. Quod inter est inter splendo¬
rem et lucem. cum hȩc certam originem habeat
ac suam. ille niteat alieno: hoc inter hanc ui¬
tam et illam. hec fulgore extrinsecus ueniente
ꝑ cussa est. Crassam illi statim umbrã faciet:
quisqͥs obstiterit. Illa : suo lumine illustris est.
Studia te tua: clarum & nobilem efficient. Exem¬
plum epicuri referam. Cum idomeneo seribet.
ce illum auita spetiosa ad fidelem stabilemq głam
reuocaret: rigidȩ tunc potentie ministrum. &
magna tractantem: sigła inguit tangeris. no¬
tiorem te epłe meȩ facient: quam omnta ista
que colis. & ꝓpter quȩ coleris. Nunquid gͦ men¬
titus est: Quis idomenea nosset. nisi epieurꝰ

Expanded text:
Quid sit autem, quod te inpediat, quia parum ipse Quid sit autem, quod te inpediat, quia parum ipse dispicis, dicam. Magna esse haec exad quam transiturus es, retinet te huius vitae, a qua recessurus es, fulgor tamquam in sordida et obscura casurum. Erras, Lucili; ex hac vita ad illam adscenditur. Quod interest inter splendorem et lucem, cum haec certam originem habeat ac suam ille niteat alieno, hoc inter hanc vitam et illam; haec fulgore extrinsecus veniente percussa est, crassam illi statim umbram faciet quisquis obstiterit; illa suo lumine inlustris est. Studia te tua clarum et nobilem efficient. Exempiumexemplum Epicuri referam. Cum Idomeneo scriberet et illum a vita speciosa ad fidelem stabilemque gloriam revocaret, rigidae tunc potentiae ministrum et magna tractantem: "Si gloria," inquit, "tangeris, notiorem te epistulae meae facient quam omnia ista, quae colis et propter quae coleris." Numquid ergo mentitus est ? Quis Idomenea nosset, nisi Epicurus
Abbreviated transcription (Latin):
pati sed malle. Cȩterum magnȩ indolis est:
ad ista non ꝓꝑare tanquam meliora: s p̃parari
tanquam ad facilia. & hȩc sunt lucili facilia.
Cum uͦ ante multo meditatus accesseris: io cunda
quoq in est illis sine qua nichil est iocundum
securitas. Necessarium ego iudico. id quod tibi
sertosi magnos uiros sepe fecisse. aliquos dies in¬
terponere. quib nos imaginaria pauꝑtate ex¬
erceamus adueram. Quod eo magis faciendum:
quo deliciis ꝑ maduimus. & omnia dura ac dif¬
ficilia iudicamus. Potius excitandus ẽ somno. ⁊
uellieandus est animus. ad monendusq : na¬
turam nobis minimum consitouisse. Nemo na¬
settur diues. Quisquis exit in lucem: iussus est
lacte & panno eẽ. contentus. Ab his iniciis: nos
regna non capiunt.U
seripseras : maximum negotium tecum
habes. Tu tibi molestus es. Quid uelis: nescis.
Melius ꝓbas honesta quam sequeris. Uides ubi
sit posita felicitas. s ad illam ꝑuenire ñ audes.

Expanded text:
pati, sed malle. Ceterum magnae indolis est pati, sed malle. Ceterum magnae indolis est ad ista non properare tamquam meliora, sed praeparari tamquam ad facilia. Et sunt, Lucili, facilia; cum vero multo ante meditatus accesseris, iucunda quoque; inest enim illis, sine qua nihil est iucundum, securitas. Necessarium ergo iudico, id quod tibi scripsi magnos viros saepe fecisse: aliquos dies interponere, quibus nos imaginaria paupertate exerceamus ad veram. Quod eo magis faciendum est, quod deliciis permaduimus et omnia dura ac difficilia iudicamus. Potius excitandus e somno et vellicandus est animus admonendusque naturam nobis minimum constituisse. Nemo nascitur dives. Quisquis exit in lucem, iussus est lacte et panno esse contentus; ab his initiis nos regna non capiunt. Vscripseras ? Maximum negotium tecum habes; tu tibi molestus es. Quid velis nescis; melius probas honesta quam sequeris; vides, ubi sit posita felicitas, sed ad illam pervenire non audes.
Abbreviated transcription (Latin):
tur tantum illa. s ꝓbabuntur. Ergo certe
aliter audio quȩ dicit demetrius nr̃. cum il¬
lum uidi nudum. quanto minus quam in¬
stramentis incubanten. Non preceptor ue¬
ri: s testis est. Quid gͦ. Non licet diuitias in
sinu positas conteninere:Quidni liceat:
& ille ingentis animi est : qui illas circimfu¬
sas ibi multum duq miratus quod ad se ue¬
nerint ridet. suasq audit magis eẽ : quam
sentit. m ultum est: non corrumpi diuitiarũ
contub̾nio. Magirus ille : qui indiuitiis pauꝑ
est. Nescio inquis. quomodo pauꝑtatem iste
laturus sit: si in illam in ciderit. Nec ego epicuri
angulus. si iste pauꝑ contẽpturus sit diuitias: si
in illas inciderit. Itaq inutroq mens estimanda
est. inspitiendumq. an ille pauꝑtati in diͣgͥeat.
an hic diuitiis non incdulgeat. Alioquin. leue ar¬
gumentum est bonȩ uoluntatis grabatus aut pan¬
nus : nisi apparuit aliquem illa non necessitate

Expanded text:
tur tantum illa, sed probabuntur." Ego certe tur tantum illa, sed probabuntur." Ego certe aliter audio, quae dicit Demetrius noster, cum illum vidi nudum, quanto minus quam stramentis, incubantem; non praeceptor veri, sed testis est. " Quid ergo ? Non licet divitias in sinu positas contemnere ? " Quidni liceat ? Et ille ingentis animi est, qui illas circumfusas sibi, multum diuque miratus, quod ad se venerint, ridet suasque audit magis esse quam sentit. Multum est non corrumpi divitiarum contubernio; magnus ille, qui in divitiis pauper est. " Nescio," inquis, " quomodo paupertatem iste laturus sit, si in illam inciderit." Nec ego, Epicure, an tuus iste pauper contempturus sit divitias, si in illas inciderit; itaque in utroque mens aestimanda est inspiciendumque, an ille paupertati indulgeat, an hic divitiis non indulgeat. Alioquin leve argumentum est bonae voluntatis grabatus aut pannus, nisi apparuit aliquem illa non necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
ad summum : aut es quod summum nondum eẽ.
solus intelligas. Quod fiet inquis huic turbe fa¬
miliarium. siue rei familiarium. Turba ista cũ
ate pasci desierit. ipsa te pascet: aut quod tu benefi¬
cio tuo non potes scire. pauꝑtate scies. Illa. ueros cer¬
tosq amicos retinebit. Discedit. quisquis nonte: s
aliud sequebatur. Non est autem uel obhoc unum a¬
manda pauꝑtas. quod aquib ameris ostendat :
quando ille ueniet dies. quo nemo in honorem tu¬
um mentiatur. huc gͦ cogitationes tuȩ tendant.
hoc cura hoc opta. omnia alia uota remissu¬
rus: ut contentus sis temetipso. & exte nascenti¬
b bonis. Que potest eẽ. felicitas ꝓpior Redige
te ad parua. ex quib cad̾e non possis. Idq ut li¬
bentius facias: adhoc ꝑtinebit tributum epłe
huius. Q uod statim conferam ut uideas. licet
etiam nunc libenter ꝓme dependam epicurũ.
Magni ficentior michi crede. sermo tuus ingra¬
bato uidebitur. & inpanno. Non enim dicen¬

Expanded text:
ad summum aut eo, quod summum nondum esse solus intellegas. " Quid fiet," inquis, " huic turbae familiarium sine re familiari ?" Turba ista cum a te pasci desierit, ipsa se pascet, aut quod tu beneficio tuo non potes scire, paupertatis scies. Illa veros certosque amicos retinebit; discedet quisquis non te, sed aliud sequebatur. Non est autem vel ob hoc unum amanda paupertas, quod a quibus ameris ostendet ? O quando ille veniet dies, quo nemo in honorem tuum mentiatur! Huc ergo cogitationes tuae tendant, hoc cura, hoc opta, omnia alia vota deo remissurus, ut contentus sis temet ipso et ex te nascentibus bonis. Quae potest esse felicitas propior? Redige te ad parva, ex quibus cadere non possis, idque ut libentius facias, ad hoc pertinebit tributum huius epistulae, quod statim conferam. Invideas licet, etiam nunc libenter pro me dependet Epicurus. " Magnificentior, mihi crede, sermo tuus in grabato videbitur et in panno. Non enim dicen
Abbreviated transcription (Latin):
cere. qui quantum auiciis uacat discit: Nemo
nr̃m in altum descendit. summa tantum decerp¬
simił. & exigirum temporis impendisse philoso¬
phie. satis abundeq occuꝑatis fuit. Illud p̃cipue
imperdit: quod etto nob̾ placemus. Si inuenimus
gui nos bonos dicat uiros. qui prudentes. qui scõs
ignoscimus. non sumus modica laudatione con¬
tenti. Quicqͥd innos adulatio congesfit: tanꝗͣ

Expanded text:
cere, qui quantum a vitiis vacat, discit? Nemo cere, qui quantum a vitiis vacat, discit? Nemo nostrum in altum descendit. Summa tantum decerpsimus et exiguum temporis impendisse philosophiae satis abundeque occupatis fuit. Illud praecipue impedit, quod cito nobis placemus; si invenimus, qui nos bonos viros dicat, qui prudentes, qui sanctos, adgnoscimus. Non sumus modica laudatione contenti; quicquid in nos adulatio sin
Abbreviated transcription (Latin):
tissimũq: tter. quod suspectissimum fute. Nichil
stultitia pacatum habet. tam suꝑne illi metus est:
quam infra. Utrunq trepidat latus. sequuntur pe¬
ricula & occurrunt. Ad om̃ia pauet. imparata est.
& ipsis terretur auxiliis. Sapiens autẽ. ad omnẽ
incursum munitus. intentus. Non si pauꝑtas. ñ
siluctus. non si ignominia. ñ si dolor impetũ faci¬
at: pedem referet. Interritus & contra illa ibit
& int̾ illa. Nos multa alligant. multa debilitant.
Dui inistis uiciis iacuimus. Elui difficile est. Non
eñi inguinati sumus: s infecti. Nec ab alia imagi¬
ne. ad aliã transeamus. hoc queram. quod sepe me¬
cum despicio: quid ita nos stultitia tam ꝑtinacit᷑
teneat. Primo. quia non fortit̾ illam repellimus.
nec toto ad salutem impetu nitimur. Deinde.
quia illa quȩ a sapientib uiris reꝑta sunt non
satis credimus. nec aꝑtis pectorib haurimus. leuit̾q
tam magnȩ rei insistimus. Quemadmodum autẽ
potest aliquis quantum satis sit aduersus uitia dis¬

Expanded text:
is iter quod suspectissimum fuit; nihil stultitia pacatum habet. Tam superne illi metus est quam infra. Utrumque trepidat latus. Secuntur pericula et occurrunt. Ad omnia pavet, inparata est et ipsis ferretur auxiliis. Sapiens autem ad omnem incursum munitus, intentus, non si paupertas, non si luctus, non si ignominia, non si dolor impetum faciat, pedem referet. Interritus et contra illa ibit et inter illa. Nos multa alligant, multa debilitant. Diu in istis vitiis iacuimus, elui difficile est. Non enim inquinati sumus, sed infecti. Ne ab alia imagine ad aliam transeamus, hoc quaeram, quod saepe mecum dispicio: quid ita nos stultitia tam pertinaciter teneat? Primo quia non fortiter illam repellimus nec toto ad salutem impetu nitimur, deinde quia illa, quae a sapientibus viris reperta sunt, non satis credimus nec apertis pectoribus haurimus leviterque tam magnae rei insistimus. Quemadmodum autem potest aliquis, quantum satis sit, adversus vitia dis
Abbreviated transcription (Latin):
s quia defenduntur cura regentis. Immortalia : tu¬
tore non egerent. hȩc conseruat artifex. fragilitatẽ
materie ui sua uincens. Contemnamus omĩa. que
ad eopretiosa non sunt : ut an sint omnino dubium
sit. Illud simul cogitemus. si mundum iꝓsum non
minus mortalem quam nos sumus. ꝓuidentia ꝑiculis
eximit: potest tamen aliquatenus nr̃a quoq ꝓuiden¬
tia longiorem ꝓrogare huic corpusculo moram. si
uoluptates quib maior pars ꝑut. potuerimus regi¬
re & coercere. Plato ipse ad senectutem. sic diligen¬
tia ꝓuidit. Erat quidem corpus ualidũ ac forte

Expanded text:
sed quia defenduntur cura regentis; inmortalia tused quia defenduntur cura regentis; inmortalia tutore non egerent. Haec conservat artifex fragilitatem materiae vi sua vincens. Contemnamus omnia, quae adeo pretiosa non sunt, ut an sint omnino, dubium sit. Illud simul cogitemus, si mundum ipsum, non minus mortalem quam nos sumus, providentia periculis eximit, posse aliquatenus nostra quoque providentia longiorem prorogari huic corpusculo moram, si voluptates, quibus pars maior perit, potuerimus regere et coercere. Plato ipse ad senectutem se diligentia protulit Erat quidem corpus validum ac forte
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudme etiam si aphilosophia longissime auer¬
sa est. eruere aliquid conor. & utile efficere. Quidis¬
tis que modo tiactauimus. remotis a formacione
morum Quomͦ me meliorẽ facere idee platonice
possunt. Quid existis traham. quod cupiditates
meas cõg̾nat. Uel hoc iꝑsum quod om̃ia ista quȩ
sensib sectriunt. quȩ nos aocendunt & irrttant
negat plato exbis cẽ: quȩ uere snt. Ergo ista imagi¬
naria sunt. & ad tempus aliquam faciem ferunt.
Nichil horum stabile. nec solictum est : & nos tamers
cupimus. tanquam aut semꝑ futura. aut serape r
habituri. In becilli fluindiq interualla consiicuimꝰ
Adilla mittantus animũ que eterna sunt. uera
in sublimi uolitantes rerum om̃tum forinas. citq
inter ila uersantera. & hoc ꝓuidentem quẽadmo¬
dum quȩ immortalta facere non potuit qͥa materia
ꝓhibebat: defendat amorte. ac ratione uicium corpo¬
ris uincat. Manent enim cuncta. non quia ȩt̾na sũt.

Expanded text:
notione, etiam si a philosophia longissime avernotione, etiam si a philosophia longissime aversa est, eruere aliquid conor et utile efficere. Quid istis, quae modo tractavimus, remotius a reformatione morum ? Quomodo meliorem me facere ideae Platonicae possunt? Quid ex istis traham, quod cupiditates meas conprimat ? Vel hoc ipsum, quod omnia ista, quae sensibus serviunt, quae nos accendunt et inritant, negat Plato ex his esse, quae vere sint. Ergo ista imaginaria sunt et ad tempus aliquam faciem ferunt, nihil horum stabile nec solidum est; et nos tamen cupimus, tamquam aut semper futura aut semper habituri. Inbecilli fluvidique inter vana constitimus ; ad illa mittamus animum, quae aeterna sunt. Miremur in sublimi volitantes rerum omnium formas deumque inter illa versantem et hoc providentem, quemadmodum quae inmortalia facere non potuit, quia materia ohibebat, defendat a morte ac ratione vitium corporis vincat. Manent enim cuncta, non quia aeterna sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
agua transmissa est.. Hoc in amne manifestius ::
quam in homine. Sed nos quoq : non minus ue¬
loxcursus preteruehit. Et iđo admiror dementiã
nram. quod tantoꝑe amamus rem fuga cissimã
corpus. timenusq nequando morramur. cum om̃e mo¬
mentum: mors pͥoris habitus sit. Uis tu non timere. ne
semel frat. quod cotidie fit. De homine dixi. Nuuida
materia & caduea. & omnib obnoxia causis. Mundus
quoq ȩt̾na res & inuicta: mutatur. necidem manet.
uantuis erum inse omĩa habeat quȩ habuit: aliter ha¬
bet quam habuit. Ordinem mutat. Quid ista inqͥt
mͥ subtilitas ꝓderit: Sime in terrogas: nichil. Sed
quemadmodum ille celator ocłos diu intentos ae fa¬
tigatos remittit atq auocat. & ut dici solet pascit:
sic nos aninum aliquando debemus relaxare. & quib¬
dam oblectamentis reficere. Sed ipsa oblectamenta.
oꝑa sint. Ex his quoq si obseruaueris. inuenies quod
possit fieri salutare. hoc ego soleo lucili facere. ex omni

Expanded text:
aqua transmissa est. Hoc in amne manifestius est quam in homine. Sed nos quoque non minus velox cursus praetervehit, et ideo admiror dementiam nostram, quod tantopere amamus rem fugacissimam, corpus, timemusque, ne quando moriamur, cum omne momentum mors prioris habitus sit. Vis tu non timere, ne semel fiat, quod cotidie fit! De homine dixi, fluvida materia et caduca et omnibus obnoxia causis; mundus quoque, aeterna res et invicta, mutatur nec idem manet. Quamvis enim omnia in se habeat, quae habuit, aliter habet quam habuit; ordinem mutat. "Quid ista," inquis, "mihi subtilitas proderit?" Si me interrogas, nihil. Sed quemadmodum ille caelator oculos diu intentos ac fatigatos remittit atque avocat et, ut dici solet, pascit; sic nos animum aliquando debemus relaxare et quibusdam oblectamentis reficere. Sed ipsa oblectamenta opera sint. Ex his quoque, si observaveris, sumes, quod possit fieri salutare. Hoc ego, Lucili, facere soleo: ex omni
Abbreviated transcription (Latin):
patrem familiȩ. faciamus ampliora que accepimus.
Maior ista hereditas: a me ad posteros transeat. Multum
adhuc restat oꝑis. multumq restabit. nec ulli nato
post mille scła. precludetur occasio aliquid ad huc
adiciendi. S etiam si omia a uetĩb inuenta sunt.
hoc semꝑ nouum erit. usus. & inuentorũ ab aliis sci¬
entia ac dispositio. Puta nob̾ relicta medicamenta
quib sanarentur ocłi. Nonopus ÷ mͥ alia querere.
S hec tamen. modis. & temꝑib. aptanda sunt. hoc
asꝑitas oculorũ colleuatur. hoc palpebrarũ crassitu¬
do tenuatur. hoc uis subita & humor auercttur. hoc
acuetur uisus Teras ista oportet. & eligas tempus.

Expanded text:
patrem familiae; faciamus ampliora, quae accepimus. patrem familiae; faciamus ampliora, quae accepimus. Maior ista hereditas a me ad posteros transeat. Multum adhuc restat operis multumque restabit, nec ulli nato post mille saecula praecludetur occasio aliquid adhuc adiciendi. Sed etiam si omnia a veteribus inventa sunt, hoc semper novum erit, usus et inventorum ab aliis scientia ac dispositio. Puta relicta nobis medicamenta, quibus sanarentur oculi; non opus est mihi alia quaerere, sed haec tamen morbis et temporibus aptanda sunt. Hoc asperitas oculorum conlevatur; hoc palpebrarum crassitudo tenuatur; hoc vis subita et umor avertitur; hoc acuetur visus; teras ista oportet et eligas tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocare. libet exclamare. Quid cessas fortuna: Congrede.
Paratũ uides illius animũ in duo. qui querit ubi se exꝑiatur.
ubi uirtutẽ suam ostendat. spumantẽq dari pecora inter
inertia uotis optat aprum. aut fuluum descende monte le¬
onẽ. Libet aliqͥd hab̾e quod uincã. cuius patientia exeree¬
ar. Nam hoc quoq egregium sextus habet. quod et ostendet
tibibeate uite magnitudinẽ: & desꝑationem eius ñ faciet.
Scies eẽ. illã in excelso. s uolenti penetrabilẽ. hoc idem uir¬
tus tibi ipsa p̾stabit. ut illam admireris: & tamen speres.
Michi certe. multum auferre tẽꝑis solet contẽplatio ipsa sa¬
pientie. Non alit̾ illam intueor obstupefactus: quam ip¬
sum interim mundum. quam sepe tanquã spectator
nouus uideo. Ueneror itaq inuenta sapientie. inuen¬
toresq. adire tanquã multqrum herełitatem uiuat.
Michi tsta adquisita. mͥ laborata sunt. S agamus bonũ

Expanded text:
provocare, libet exclamare: " Quid cessas, fortuna ? Congredere; provocare, libet exclamare: " Quid cessas, fortuna ? Congredere; paratum vides." Illius animum induo, qui quaerit, ubi se experiatur, ubi virtutem suam ostendat, Spumantemque dari pecora inter inertia votis Optat aprum aut fulvum descendere monte leonem. Libet aliquid habere quod vincam, cuius patientia exercear. Nam hoc quoque egregium Sextius habet, quod et ostendet tibi beatae vitae magnitudinem et desperationem eius non faciet; scies esse illam in excelso, sed volenti penetrabilem. Hoc idem virtus tibi ipsa praestabit, ut illam admireris et, tamen speres. Mihi certe multum auferre temporis solet contemplatio ipsa sapientiae; non aliter illam intueor obstupefactus quam ipsum interim mundum, quem saepe tamquam spectator novus video. Veneror itaque inventa sapientiae inventoresque; adire tamquam multorum hereditatem iuvat. Mihi ista adquisita, mihi laborata sunt. Sed agamus bonum
Abbreviated transcription (Latin):
Uisti here nobiscum. Potest queri: si here tan¬
tum. Ido: adieci nob̾cum. Mecum enĩ seͣnꝑ es.
Int̾uenerant quidam amici. ꝓpt̾ quos maior fu¬
mus fieret. non hic qui erũꝑe ex lautorum culinis. &
terrere uigiles solet. s hic modicus. qui bospites uenis¬
se significet. Uarius nob̾ fuit sermo ut in conuiuio.
nullam rem usq ad exitum ducens. s aliunde alio tran¬
filiens. Leçtus est deinde lib̾ quintixestii patris. mag¬
ni siquid c̃rectis uiri. & licet neget stoici. Quantus
inillo dri boni uigor est: quantum animi. hoc non
in omnib philosophis inuenies. Quorundam scͥpta
cdarum habent tantum nomen. cetã exanguia st̃.
Instituunt. disputant. cauillantur. non faciunt a¬
nimum : quia non habent. Cum legeris sextium:
dices. uiuit. uiget. liber ÷. supra hominem est¬
Dimittit me plenum ingentis fiducie: inquacũq positiõe
mentis sim. Cumhunc lego: fatebor tibi. libet om̃is casus

Expanded text:
lio suo salutem Fuisti here nobiscum. Potes queri, si here tanlio suo salutem Fuisti here nobiscum. Potes queri, si here tantum. Ideo adieci "nobiscum." Mecum enim semper es. Intervenerant quidam amici, propter quos maior fumus fieret, non hic, qui erumpere ex lautorum culinis et terrere vigiles solet, sed hic modicus, qui hospites venisse significet. Varius nobis fuit sermo, ut in convivio, nullam rem usque ad exitum adducens, sed aliunde alio transiliens. Lectus est deinde liber Quinti Sextii patris, magni, si quid mihi credis, viri et, licet neget, Stoici. Quantus in illo, di boni, vigor est, quantum animi! Hoc non in omnibus philosophis invenies; quorundam scripta clarum habentium nomen exanguia sunt. Instituunt, disputant, cavillantur, non faciunt animum, quia non habent; cum legeris Sextium, dices: " Vivit, viget, liber est, supra hominem estdimittit me plenum ingentis fiduciae." In qua positione mentis sim, cum hunc lego, fatebor tibi: libet omnis casus
Abbreviated transcription (Latin):
& aliguos ad se adducit. Inueteratus uͦ: deridetur.¬
Nec immerito. Aut enim simulatus. aut stultus est.
pla sim eorum quos dolor uicit. hodie tam̃ factum
meum damno. & intelligam maximam mͥ causam
sic lugendi fuisse: quod nunquam cogitauera mori eũ
ante me posse. hoc unum mͥ occurrebat. minorẽ ẽẽ.¬
& multominorẽ. tanquam ordinem fata seruarent.
taq assidue cogitemus. tam de nr̃a quam omnium
quos diligimus mortalitate. Tunc ego debui dicere.
minor ÷ serenus ñs. quid adrẽ ꝑtinet: Post me
mori debet. s ante me pocest. Quia ñ feci: impa¬
ratum subito fortua ꝑcussit. Nunc cogito. om̃ia
& mortalia eẽ : & incerta lege mortalia. hodie fieri
potest: quicquid unquam potest. Cogitemus gͦ lu¬
cili lem̃e. cito nos eo ꝑuenturos. quo illum ꝑuenisse
meremus : & fortasse si modo uera sapientium fama
est. recipitq nos locus aliquis. quẽ putamus ꝑisse.

Expanded text:
et aliquos ad se adducit, inueteratus uet aliquos ad se adducit, inueteratus unec inmerito. Aut enim simulatus aut stultus est. pla sim eorum, quos dolor vicit. Hodie autem factum meum damno et intellego maximam mihi causam sic lugendi fuisse, quod numquam cogitaveram mori eum ante me posse. Hoc unum mihi occurrebat, minorem esse et multo minorem, tamquam ordinem fata servarent. Itaque adsidue cogitemus tam de nostra quam omnium, quos diligimus, mortalitate. Tunc ego debui dicere: "Minor est Serenus meus; quid ad rem pertinet? Post me mori debet, sed ante me potest." Quia non feci, inparatum subito fortuna percussit. Nunc cogita omnia et mortalia esse et incerta lege mortalia. Hodie fieri potest, quicquid umquam potest. Cogitemus ergo, Lucili carissime, cito nos eo perventuros, quo illum pervenisse maeremus. Et fortasse, si modo vera sapientium fama est recipitque nos locus aliquis, quem putamus perisse
Abbreviated transcription (Latin):
una tunica. cõplorare se malie quam cirrumspicere.
quomͦ frigꝰ effugiat. & aliqͥd inueniat quo tegat scapu¬
las. nonne tibi uideatur stultissimus: Quẽ amabas.
extulisti. Quȩre quẽ ames. Sattus est amicũ reparare.
quam flere. Scio ꝑtritum iam hoc ẽẽ. quod ad iecturus
sum. Non ideo tam̃ p̃t̾mittam : quia abhominib dictũ
est. Finem dolendi. etiam qui consilio non fecerat: tẽ¬
pore inuenit. Turpissimum aut̃ ÷ in homine pruden
te remedium meroris. lassitudo merendi. Malo relin¬
quas dolorem. quam ab illo relinquaris. Et quã pͥmũ
id facere desiste: quod etiam si uoles. dui facere non
potũs. Annum feminis ad lugendum constituere nra¬
iores: non ut tã du lugerent. s ne dutius. Uiris nul¬
lum legitimum tempus est: quia nullum honestum.
Quam tamen mͥ exillis mulierculis dabis. uix retractis
a rogo. uix a cadauere reuulsis. cui lacrime intotum
mensem durauerint. Nulla res citius inodtum ue¬
nte: quam dolor. Qui recens consolatorẽ inuenit:

Expanded text:
a tunica conplorare se malit quam circumspicere, quomodo frigus effugiat et aliquid inveniat, quo tegat scapulas, nonne tibi videatur stultissimus ? Quem amabas, extulisti; quaere, quem ames. Satius est amicum reparare quam flere. Scio pertritum iam hoc esse, quod adiecturus sum, non ideo tamen praetermittam, quia ab omnibus dictum est: finem dolendi etiam qui consilio non fecerat, tempoti remedium maeroris lassitudo maerendi. Malo relinquas dolorem quam ab illo relinquaris, et quam primum id facere desiste quod, etiam si uoles, diu facere non poteris. Annum feminis ad lugendum constituere maiores non ut tam diu lugerent, sed ne diutius: uiris nullum legitimum tempus est quia nullum honestum. Quam tamen mihi ex illis mulierculis dabis uix retractatis a rogo, uix a cadauere reuulsis, cui lacrimae in totum mensem durauerunt? Nulla res citius in odium uenit quam dolor, qui recens consolatorem inuenit
Abbreviated transcription (Latin):
um eleceruni & podit. Adice illam ignorationerat. dt¬
bia ce parum explanata uerba incertos oculos. gradum
tranoe mii uertiginem capitis. tecta ipsa mobilia. uelut
aliquo turbine circumagente domum totam stomachi
tormenta cum efferuescit merum. ac uiscera ipsa di¬
tendit. Tunc tamenut cumq tolerabile : dum illius
sua est quidem cit. somnouitiatur. & que ebrictas

Expanded text:
um laxatur et prodit. Adice illam ignorationem sui, dubia et parum explanata verba, incertos oculos, gradum errantem, vertiginem capitis, tecta ipsa mobilia velut aliquo turbine circumagente totam domum, stomachi tormenta, cum effervescit merum ac viscera ipsa distendit. Tunc tamen utcumque tolerabile est, dum illi vis sua est; quid, cum somno vitiatur et quae ebrietas
Abbreviated transcription (Latin):
lere. si mͥ uitam reliquerit s aninam: ꝓsiliã
ex edificio putri ac ruenti. Morbum morte
non fugiam: dum taxat sanabilẽ. nec offi¬
tientẽ animo. Non afferam mͥ manꝰ ꝓpter¬
ꝓpter dolorẽ. Sic mori: uinci est. hunc tam̃ si sci¬
ero : ꝑpetuo mͥ eẽ. patiendum. exibo. Non ꝓpter ip¬
sum. s quia mͥ impedimento futurus est: ad õme
ꝓpt̃ quod uiuitur. Inbecillus & ignauus: qui ꝓpt̾
dolorem moritur. Stultus. qui doloris causa uunt.
S in longum exeo. Est p̃terea materia. quȩ ducere
diẽ possit. Et qͦmͦ finẽ imponere uite potĩt. qui
epłe non potestꝰ. Uale gͦ. quod libentius quam
mortis moras lucturus es. UA IE..
ficationẽ stoicam reuoca. Uicium ẽẽ. uolupta¬
tẽ credimus. Sit sane. ponere tam̃ illam solemus
ad demonstrandam animi hilare affectionem.
Scio inquam. & uoluptatem si adnr̃m aluum ũ¬
ba dirigimus rem infamem ẽẽ: & gaudiũ nisi
sapientd coͣntingere. Est eñi animi elatio. suis

Expanded text:
lere, si mihi non vitam reliquerit, sed animam, prosiliam ex aedificio putri ac ruenti. Morbum morte non fugiam, dumtaxat sanabilem nec officientem animo. Non adferam mihi manus propter dolorem; sic mori vinci est. Hunc tamen si sciero perpetuo mihi esse patiendum, exibo, non propter ipsum, sed quia inpedimento mihi futurus est ad omne, propter quod vivitur. Inbecillus est et ignavus, qui propter dolorem moritur, stultus, qui doloris causa vivit. Sed in longum exeo. Est praeterea materia, quae ducere diem possit. Et quomodo finem imponere vitae poterit, qui epistulae non potest ? Vale ergo. Quod libentius quam mortes meras lecturus es. VALE. Seficationem Stoicam revoca. Vitium esse voluptatem credimus. Sit sane; ponere tamen illam solemus ad demonstrandam animi hilarem adfectionem. Scio, inquam, et voluptatem, si ad nostrum album verba derigimus, rem infamem esse et gaudium nisi sapienti non contingere. Est enim animi elatio suis
Abbreviated transcription (Latin):
re autem alienum dixi: Quicquid benedictum ẽ.
abullo: meum est. Sicut id quod ab epicuro dictũ ÷
Si ad naturam uiuas: nunquam eris pauꝑ. Si ad opi¬
niones : nunquam eris diues. Exiguum natura de¬
siderat : opinio immensum. Congeratur inte qͥeqͥd
multi locupletes possederant. ultra pͥuatum pecuniȩ
modum fortuna te ꝓuehat. auro tegat. purpura uestiat¬
& adhoc deliciarum opumq ꝑducat. ut terram marmo¬
rib abscondat. non tantum tibi habere liceat. s calea¬
re diuitias: accedant statue et picturȩ. & quicquid ars
ulla luxuriȩ elaborauit. maiora cuꝑe abbis disces. Na¬
turalia defideria: finita sunt. Ex falsa opinione nas¬
centia: ubi desinant. non habent. Nullus enim ter¬
minus. falso est. Uia eunti: aliquid extremura est.
Error: immensus est. Retrahe gͦ te auaris. Et cum
uoles scire quod petes: utrum naturalem habeat an cȩ¬
cum cupiditatem considera. num possit alicubi consi¬
stere . Si longe ꝓgresso semꝑ aliguid longutt resart.

Expanded text:
re autem alienum dixi ? Quicquid bene dictum est ab ullo, meum est. Istuc quoque ab Epicuro dictum est: " Si ad naturam vives, numquam eris pauper; si ad opiniones, numquam eris dives." Exiguum natura desiderat, opinio inmensum. Congeratur in te quicquid multi locupletes possederant. Ultra privatum pecuniae modum fortuna te provehat, auro tegat, purpura vestiat, eo deliciarum opumque perducat, ut terram marmoribus abscondas, non tantum habere tibi liceat, sed calcare divitias. Accedant statuae et picturae et quicquid ars ulla luxuriae elaboravit; maiora cupere ab his disces. Naturalia desideria finita sunt; ex falsa opinione nascentia ubi desinant, non habent. Nullus enim terminus falso est. Viam eunti aliquid extremum est; error inmensus est. Retrahe ergo te a vanis, et cum voles scire, quod petes, utrum naturalem habeat an caecam cupiditatem, considera, num possit alicubi consistere. Si longe progresso semper aliquid longius restat,
Abbreviated transcription (Latin):
coeꝑit. an & ante mundumꝰ  fuerit aliquid. fuerit &¬
tempus. In numerabiles questiones sunt de ammo
tantum. unde sit. qualis sit. quando eẽ. incipiat.
quam diusit. aliunde alio transeat. &ͣdomicilio
suo . adalias anmaltum formas. aliasq coniectiss.

Expanded text:
coeperit an etiam ante mundum quia fuerit aliquid, fuerit et coeperit an etiam ante mundum quia fuerit aliquid, fuerit et tempus. Innumerabiles quaestiones sunt de animo tantum: unde sit, qualis sit, quando esse incipiat, quamdiu sit; aliunde alio transeat et domicilia mutet in alias animalium formas aliasque coniectus
Abbreviated transcription (Latin):
admodum negatis illa nichil conferre uirtuti : Quia
nec sine cibo aduirtutem ꝑuenitur: oib tam̃ aduirtu¬
tem ñ ꝑtinet. Ligna naui nichil conferunt: quãuis ñ
fiat nauis nͥ ex lignis. Non est inquam cur aliqͥd putes
cum ad rutorio fieri. sine quo non potest fieri. ł otest
quidem etiam illud dici sine lib̾alib studiis uenire
ad saplentiam posse. Quamuis etiam uircus discen¬
da sit. tam̃ non ꝑhec discit᷑. Quid est autem quare
existimem. ñ futurum sapientem eũ qͥ littãs nescit.
cum sapientia nonsit inlittt̃s Res tradit. ñ u̾ba.
Et nescio. an certior memorra sit : quę nullum extra
se subsidium habet. Magna et spatiosa res est: sa¬
pientia. Uacuo illi loco opus est. De diumis huma¬
nisq discendum est. de p̃tĩtis. de futts. de caducis.
de ęt̃nis. de tempore. de quo uno : uide quã multa
querantur. Primũ. anꝑse sit aliquid. deinde an
aliquid ante tempꝰ sit sinȩ tempore. cum mundo

Expanded text:
admodum negatis illa nihil conferre virtuti?" Quia admodum negatis illa nihil conferre virtuti?" Quia nec sine cibo ad virtutem pervenitur, cibus tamen ad virtutem non pertinet. Ligna navi nihil conferunt, quamvis non fiat navis nisi ex lignis. Non est, inquam, cur aliquid putes eius adiutorio fieri, sine quo non potest fieri. Potest quidem etiam illud dici: sine liberalibus studiis veniri ad sapientiam posse; quamvis enim virtus discenda sit, tamen non per haec discitur. Quid est autem, quare existimem non futurum sapientem eum, qui litteras nescit, cum sapientia non sit in litteris ? Res tradit, non verba, et nescio an certior memoria sit, quae nullum extra se subsidium habet. Magna et spatiosa res est sapientia. Vacuo illi loco opus est. De divinis humanisque discendum est, de praeteritis de futuris, de caducis de aeternis, de tempore. De quo uno vide quam multa quaerantur: primum an per se sit aliquid; deinde an aliquid ante tempus sit sine tempore; cum mundo
Abbreviated transcription (Latin):
dum cogitur. nullo corrũpitur p̃mio. Ure inqͥt.
cede occide: non ꝓdam. S quo magis secreta quę¬
ret dolor: hoc illa altius condet. Nunguid libalia
studia. hos anmos facere possunt. ł emꝑantia
uoluptatib imꝑat. alias odit. atq abicit̾. alias dis¬
pensat. & ad sanum modũ redigit. nec unquam ad
illas ꝓpter ipsas tienit. Scit optimum eẽ. modũ
cupitorum. non quantum uelis: s quantũ debeas
sumere. humanitas uetat suꝑbum eẽ. adu̾sus so¬
cios. uetat aurũ. uerbis. reb affectib. cõmunẽ
facileq se om̃ib prestat. nullũ alienũ malũ putat
bonũ autem suum : ido maxime qd̾ alicui bono
fucurũ ÷. amat. Nunquid lib̾alia studia hos mo¬
parsimoniam. non magis quam clementiã que
alieno sanguini tanquam suo parcit. & scit hoĩ
ñ eẽ. homine ꝓdige utendum Cũ dicatis in qͥt.
sine lib̾alib studiis ad uirtutẽ ñꝑuenin quem¬

Expanded text:
dum cogitur, nullo corrumpitur praemio. " Ure," inquit, " dum cogitur, nullo corrumpitur praemio. " Ure," inquit, " caede, occide; non prodam, sed quo magis secreta quaeret dolor, hoc illa altius condam." Numquid liberalia studia hos animos facere possunt ? Temperantia voluptatibus imperat, alias odit atque abigit, alias dispensat et ad sanum modum redigit nec umquam ad illas propter ipsas venit. Scit optimum esse modum cupitorum non quantum velis, sed quantum debeas sumere. Humanitas vetat superbum esse adversus socios, vetat avarum. Verbis, rebus, adfectibus comem se facilemque omnibus praestat. Nullum alienum malum putat. Bonum autem suum ideo maxime, quod alicui bono futurum est, amat. Numquid liberalia studia hos moparsimoniam, non magis quam clementiam, quae alieno sanguini tamquam suo parcit et scit homini non esse homine prodige utendum. "Cum dicatis," inquit, "sine liberalibus studiis ad virtutem non perveniri, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ticus. qui usu quodam & exercitatione ꝓcedit. S
ut ꝓ cectat: impetranda illi guȩdam xͦncipia suĩt.
Non est aucem sui iuris ars: cu p̃cariũ fundam̃tũ:
Philosophia nil ab alio petit. totus opus asolo excttat.
Mathemnatiea ut ita dicam. suꝑficiaria est. in alieno ȩdifix¬
ctt accipit pͥma: quorum beneficio adulteriora ꝵ ueniat
Si ꝑse iret aduerũ. si totuis mundi naturam posset
cõprehendere: dicerem multũ collaturam mentib nris.
quȩ tractatu cȩlestium crescunt. trahuntq aliquid
ex alio. Una te consũntatur aniniꝰ. scientia bonorum
tt Nichil autem ulla ars alia de malis ac bonis quȩ¬
rit singulas ht̃ circuire uircutes. Fortitudo contẽptrix
timendorum est. t̾ribilia. & subiugũ lib̾tatem nr̃am
mittentia despicit. ꝓuocat frangit. Nunquid gͦ hãc̃
libalia studia corroborant. Fides. scissimũ huma¬
ni pectoris bonum est. nulla necessitate ad fallen¬

Expanded text:
ticus, qui usu quodam et exercitatione procedit; sed ticus, qui usu quodam et exercitatione procedit; sed ut procedat, impetranda illi quaedam principia sunt. Non est autem ars sui iuris, cui precarium fundamentum est. Philosophia nil ab alio petit, totum opus a solo excitat; mathematice, ut ita dicam, superficiaria est, in alieno aedificat. Accipit prima, quorum beneficio ad ulteriora perveniat. Si per se iret ad verum, si totius mundi naturam posset conprendere, dicerem multum conlaturam mentibus nostris, quae tractatu caelestium crescunt trahuntque aliquid ex alto. Una re consummatur animus, scientia bonorum ; nihil autem ulla ars alia de bonis ac malis quaerit. Singulas Iubet circumire virtutes. Fortitudo contemptrix timendorum est; terribilia et sub iugum libertatem nostram mittentia despicit, provocat, frangit. Numquid ergo hanc liberalia studia corroborant ? Fides sanctissimum humani pectoris bonum est, nulla necessitate ad fallen
Abbreviated transcription (Latin):
pars est. Multa adiuuant nos. nec id̾o partes nr̃e
sunt : immo si partes eẽnt. non aduiuarent. Cibus
aduitorium corporis : nec tam̃ pars ÷. Aliquod nobis
prestat geometria ministerium. sic philosophie ne-¬
cessaria ÷. quomͦ ipsi faber : s nec hic geometrie pars
est: nec illa phylosophie. Preterea. utraq fines suos
ht̃. Sapiens enim causas naturalium. & querit. &
nouit: quorũ nuimeros mensurasq geomet̃ ꝑ seqͥ¬
tur. & supputat. Qua ratione constent celestia.
quȩ illis sit nuno uis. quȩue naura. sapiens scie.
ciirsus & recursus. & quasdam obseruationes. ꝑ qͣs¬
descendunt & alleuentur. ac spetiem int̾dum in¬
stantium p̃bent. cũ cęlestib stare ñliceat: colliget
mathematicus. Quȩ causa in speculo imagines ex¬
pͥmat sciet sapiens: illud tͥ geomet̃ pot̾ dicere.
quantum abẽe debeat corpus ab imagine. & qͣtis
forma specusi. quales imagines reddat. Magnũ eẽ.
solem philosophus ꝓbabit: quantus sit mathema¬

Expanded text:
pars est." Multa adiuvant nos nec ideo partes nostri sunt. Immo si partes essent, non adiuvarent. Cibus adiutorium corporis nec tamen pars est. Aliquid nobis praestat geometriae ministerium; sic philosophiae necessaria est, quomodo ipsi faber. Sed nec hic geometriae pars est nec illa philosophiae. Praeterea utraque fines suos habet. Sapiens enim causas naturalium et quaerit et novit, quorum numeros mensurasque geometres persequitur et subputat. Qua ratione constent caelestia, quae illis sit vis quaeve natura, sapiens scit; cursus et recursus descendunt et adlevantur ac speciem interdum standum praebent, cum caelestibus stare non liceat, colligit mathematicus. Quae causa in speculo imagines exprimat, sciet sapiens; illud tibi geometres potest dicere, quantum abesse debeat corpus ab imagine et qualis forma speculi quales imagines reddat. Magnum esse solem philosophus probabit; quantus sit, mathema
Abbreviated transcription (Latin):
rogatione simili derideatur: attende. Satis est:
unamponete exmultis. Dormienti nemo secretum
sermonem cõmitete: uiro aut̃ bono cõmitcit. Uir
bonus gͦ non dormit. Quo uno mͦ potest possidoniꝰ.
zenonis nr̃i causam agit. Sedne sic quidem ut exi¬
stimo agi potest. Ait enim. ebrium duob modis dici.
ltero. cum aliquis uino grauis est & impos altero si

Expanded text:
rrogatione simili derideatur, adtende. Satis est enim rrogatione simili derideatur, adtende. Satis est enim unam ponere ex multis: "dormienti nemo secretum sermonem committit; viro autem bono committit; vir bonus ergo non dormit." Quo uno modo potest, Posidonius Zenonis nostri causam agit, sed ne sic quidem, ut existimo, agi potest. Ait enim ebrium duobus modis dici: altero, cum aliquis vino gravis est et inpos sui; altero, si