comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mala que uehementer rotunda sunt. Malamaciana
aloco uocata. unde prius aduecta sunt. Nam multe
arbores nomina ex prouicus uel ciuitatibus de quibia
allate sunt acceperunt. Uirgilius amantibus quid
ex malo queri sole at ostendit. Malacidonia nomẽ sũp¬
sit ab opido que ẽ in insula creta de qua greci dicere sosẽt
urbium crethensium matrem cidonã. ex cuius pomo ci¬
donicum conficitur. fit quoqz ex ea et uium quo lan-¬
guencium desideria falluntur. nam specie ⁊ gustũ. et
odore culibet uini ueteris imaginem representat. Ma¬
lomelum adulcedine appellatum uel ꝙ fructus eis me¬
lis saporem habeat. uel ꝙ in melle seruetur: malũ autẽ
allegorice significat dominum xp̃m. unde sponsa in
cantico canticorum dicit. Sicut malum inter ligna
siluarũ sic dilectus meus inter filias. sub umbra illiꝰ
quem desiderabam sedi. et fructus eius dulcis gutturi
meo. hoc est sicut malum uisu õdore ⁊ gustu antecẽdit

Expanded text:
mala, quae vehementer rotunda sunt. Mala Matiana mala, quae vehementer rotunda sunt. Mala Matiana a loco vocata, unde prius advecta sunt. Nam multae arbores nomina ex provinciis vel civitatibus, de quibus allatae sunt, acceperunt. Virgilius amantibus, quid ex malo quaeri soleat ostendit. Mala Cydonia nomen sumpserunt ab oppido quae est in Insula Creta, de qua Graeci dicere solent urbium Cretensium matrem Cydoniam, ex cujus pomo Cydonitum conficitur. Fit quoque ex ea et vinum, quo languentium desideria falluntur: nam specie, et gustu, et odore cujuslibet vini veteris imaginem repraesentat. Melimelum a dulcedine appellatum, vel quod fructus ejus mellis saporem habeat, vel quod in melle servetur. Malum autem allegorice siis dicere: « Sicut malum inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Sub umbra illius, quam desiderabam, sedi: et fructus ejus dulcis gmeo ; hoc est, sicut malum visu, odore et gustu antecedit
Abbreviated transcription (Latin):
eterne a domnio accipiunt. de quo in spsalmo scriptũ est.
Iustus ut palma florebit. sicut cedrus libani multipli¬
cabitur. et in cantico canticorum sponsa de sponso di-
ome eius sicut elate palmarum nigri quasi co¬
uus. Come caterue sanctorum que deo fideli famulatu
riam . ingre ob pressuras. Laurus a uerbo laudis deã.
hac emm cum laudibus uictorum capita coronabatur.
Apud antiquos autem laud̃ea nominabatur: postea.
d. lictera sublata ⁊ sub rogata .r. dicta ẽ laurus. ut
in auriculis que in micio audicule dicte sunt. et me¬
didies qui nnc meridies dicitur. Hanc arborem greci
dafnem uocant. ꝙ nunquam deponat uiriditatẽ inde
illa potus uictores coronabantur: sola quoqz hec arbor
fulgore fulminari mimie creditur. Hec arbor bene po¬
test significare martirũ uictorias et coronas in mar¬
cescibiles. Malum a grecis dicta ꝙ sit fructus eius po¬
morum omnium rotundissimus: unde ⁊ hec sunt ueĩa

Expanded text:
aeternae a Domino accipiunt, de quo in psalmo scriptum est: aeternae a Domino accipiunt, de quo in psalmo scriptum est: Justus ut palma florevit, sicut cedrus Libani multiplicabitur . Et in Cantico canticorum sponsa de sponso dicit: omae ejus sicut elatae palmarum, nigrae quasi corvus. Comae catervae sunt sanctorum, quae Deo fideli famulatu riam; nigrae ob hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. Apud antiquos autem laudea nominabatur: postea d littera sublata, et subrogata r dicta est laurus: ut in auriculis, quae in initio audiculae dictae sunt: et medidies, qui nunc meridies dicitur. Hanc arborem Graeci daphnem vocant: quod nunquam deponat viriditatem, inde illa potius victores coronabantur: sola quoque haec arbor fulgore fulminari minime creditur. Haec arbor bene potest significare martyrum victorias et coronas immarcescibiles: malum a Graecis dictum, quod sit fructus ejus pomorum omnium rotundissimus: unde et haec sunt vera
Abbreviated transcription (Latin):
immortalitate gaudentes resurgentibz autem corporib
iurta esaiam in terra sua duplicia possidebunt non de¬
siderium resurrectionis abmutur sed ex colligendorum fra¬
um augmento differtur. Nam et ip̃a ammarũ le
potest stolis albis figurari cum domino reuelatus didice¬
rint ⁊ impros in fine dampnandos ⁊ usqz ad finem seculi
multos suo numero per martirium eẽ sociandos atq in¬
terna caritate perfusi maluerint hac consolacione cõ¬
tenti pro fuplendo fratrum numero hactenus sua gau¬
dia deferri.¬

Expanded text:
immortalitate gaudentes, resurgentibus autem corporibus, immortalitate gaudentes, resurgentibus autem corporibus, juxta Isaiam, in terra sua duplicia possidebunt . Non desiderium resurrectionis abnuitur, sed ex colligendorum fratrum augmento differtur. Nam et ipsa animarum laetitia potest stolis albis figurari, cum Domino revelante, didicerint et impios in fine damnandos, et usque in finem saeculi multos suo numero per martyrium esse sociandos: atque interna charitate perfusi maluerint hac consolatione contenti pro supplendo fratrum numero hactenus sua gaudia deferri
Abbreviated transcription (Latin):
ricinũ latino nomine appellatum eo ꝙ dimidia eus pars
recro eicitur ꝙ uulgo mauortem dicunt. Uocatum autẽ
mauortẽ qiͣ martem. signum autẽ maritalis dignitatis
et potestatis in eo est. Caput enim mulieris ẽ uir. inde et
super caput mulieris ẽ. Stola indumentũ baptissimi uel
fidei significat ut in euangelio. cito proferte stolã p̾mã
et induite eum. Item stola remunerationem futuram si¬
gnificat atq in mortalitatem. aliquando uero honorem
dignitatis siue ordinis sacri. unde scriptum ẽ. stola glorie
et illum. Remuneratio autẽ futura in stola signisit¬
tur ubi legitur in apocalipsi ꝙ ammabz sanctorum que
clamabunt ad dominũ post effusionem sangiunis sui et
uindictam expetebant responsum sit. ut requiescerẽt ad¬
huc modicum tempus donec impleantur conserui eorũ
et fratres eorum qui interfiaiendi sunt similiter
illi singulas modo stolas habent amme sanctorum de sua

Expanded text:
ricinium Latino nomine appellatum eo quod dimidia ejus pars ricinium Latino nomine appellatum eo quod dimidia ejus pars retro rejicitur, quod vulgo mavortem dicunt. Vocatum autem mavortem, quasi Martem: signum enim maritalis dignitatis et potestatis in eo est. Caput enim mulieris est vir ; inde et super caput mulieris est. Stola indumentum baptismi vel fidei significat, ut in Evangelio: Cito proferte stolam primam, et induite eum . Item stola remunerationem futuram significat atque immortalitatem: aliquando vero honorem dignitatis sive ordinis sacri; unde scriptum est: Stola gloriae induet illum . Remuneratio autem futura in stola significatur, ubi legitur in Apocalypsi, quod animabus sanctorum, quae clamabant ad Dominum post effusionem sanguinis sui, et vindictam expetebant, responsum sit: Ut requiescerent adhuc modicum tempus donec impleantur conservi eorum, et fratres eorum, qui interficiendi sunt similiter, sicut et illi . Singulas modo stolas habent animae sanctorum de sua
Abbreviated transcription (Latin):
forte ita legitur. sindonem fecit ⁊ uendidit. et eingulum
tradidit chananeo. In linteo findonis subtilis in tertio si¬
gnatur sancte predicationis. inqua mollitur quiesat qz
mens in illa fidelium spe superna refouetur. Unde ⁊ petro
ammalia in lintheo demonstrantur. quia peccatorum
amine misericorditer aggregate in blanda fidei quiete cõ¬
tinentur. Hanc ergo sindonem fecit. et uendidit. quia fi¬
dem quam credendo texuerat loquendo dedit. et ab in fide¬
libus uitam recte conuersacionis accepit. que ⁊ chananeo
cingulum tradidit quia per uigorem demonstrate iusticie
flura opera gentilitatis astrixit ut hoc ꝙ precipitur ui-¬
uendo teneat sicut scriptum est in euangelio sint lumbi
uestri precincti. Stola matronale operimientũ quod coop¬
to capite et scapula adextro latere in leuũ humerũ init¬
titur. Stola autẽ grece uocatur quod superemittatur. id ẽ

Expanded text:
forti ita legitur: Sindonem fecit, et vendidit; et cingulum forti ita legitur: Sindonem fecit, et vendidit; et cingulum tradidit Chananaeo . In linteo sindonis subtilis intextio signatur sanctae praedicationis, in qua molliter quiescit: quia mens in illa fidelium spe superna refovetur. Unde et Petro animalia in linteo demonstrantur ; quia peccatorum animae misericorditer aggregatae in blanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem fecit et vendidit; quia fidem, quam credendo texuerat, loquendo dedit, et ab infidelibus vitam rectae conversationis accepit: quae et Chananaeo cingulum tradidit, quia per vigorem demonstratae justitiae fluxa opera gentilitatis astrinxit: ut hoc, quod praecipitur, vivendo teneat, sicut scriptum est in Evangelio: Sint lumbri vestri praecincti . Stola, matronale operimentum, quod cooperto capite et scapula a dextro latere in laevum humerum mittitur. Stola autem Graece vocatur, quod supermittatur: eadem
Abbreviated transcription (Latin):
homo qui uenit per agrum in oecursum nobis. dixitqz
ei. ip̃e ẽ dominus meus. At illa tollens ato pallium ope¬
ruit se. Rebecca uero isaac uiso quis ille homo sit iequi¬
sito puero cognosct. quia quotidie sancta ecclĩa ad huc
rophetarum atqz apostolorum dicta quid de red¬
re suo credere debeat intelligit. Que se se mox pallio ope¬
ruit. quia tanto subtilius saluatoris sui misteria pene¬
trat. quanto altiꝰ de anteacta uita confunditur. et qr
peruerse egerit uerecundatur. pallio se cooperire curauit.
quia uiso domnio infirmitatẽ sue actionis erubuit ⁊ila
que prius in camelo libere gestabatur descendẽs postinod.
uerecundia tegitur. De sindone ergo mistice mundicia
castitatis exprimitur. unde corpus domini ioseph in uo-¬
e legitur quia in enarrabili castitate de monstrau
illud mundissimum fore. et amundis hominibz in sacramẽ¬
to percipiendum oportere. Item in prouerbiis de muliere

Expanded text:
homo, qui venit per agrum in occursum nobis? Dixit homo, qui venit per agrum in occursum nobis? Dixit ei: Ipse est dominus meus. At illa tollens cito pallium, operuit se . Rebecca vero, Isaac viso, quis ille homo sit, requisito puero, cognoscit: quia quotidie sancta Ecclesia adhuc prophetarum atque apostolorum dicta, quod de Redemptore suo credere debeat, intelligit. Quae sese mox pallio operuit: quia tanto subtilius Salvatoris sui mysteria penetrat, quanto altius de anteacta vita confunditur: et, quia perverse egerit, verecundatur. Pallio se cooperire curavit, quia viso Domino infirmitatem suae actionis erubuit: et illa, quae prius in camelo libere gestabatur, descendens postmodum verecundia tegitur. De sindone ergo mystice munditia castitatis exprimitur: unde corpus Domini Joseph involvisse legitur, quia inenarrabili castitate demonstravit illud mundissimum fore, et a mundis hominibus in sacramento percipiendum oportere. Item in Proverbiis de muliere
Abbreviated transcription (Latin):
in fine tota perfectio est ubi caritas non tamquã deau¬
rata conspicitur sed iam plenissima tamquam aurea.
ẽ prelatum reginarum ameulum unde ⁊ appel¬
latum. Peplum matronale pallium ex purpu¬
rã. signatũ. cius fimbrie aurei staminis summitate
resplendent. Palla est quadrum pallium muliebris uest
deductum usq ad uestigia quod affiris in ordinem gẽmis
et palla dicta palmn id ẽ anobilitate que circa finẽm huiꝰ¬
modi indumenti siue. ꝙ iugis uibrantibus sinuata cris¬
petur. Teristrum palliolum ẽ quo usqz hodie arabie ⁊ me¬
sopotanie muilieres uelantur quibus in estu tutissimo
teguntur umbraculo. Anoboladium amictorium lineũ
feminarũ quo humeri operiuntur ꝙ greci uel latini sindo¬
nem uocant. Nam de theristro ⁊ in esaia legitur ⁊ in gene¬
si de rebecca ita scuiptum est. Rebecca quoqz conspecto.
ysaac descendit de camelo ⁊ ait ad puerum. quis est ille

Expanded text:
in fine tota perfectio est, ubi charitas non, tanquam deauin fine tota perfectio est, ubi charitas non, tanquam deaurata, conspicitur, sed jam plenissima, tanquam aurea. est praelautum reginarum amiculum, unde et appellatum. Peplum matronale pallium ex purpura signatum, cujus fimbriae aurei staminis summitate resplendent. Palla est quadrum pallium muliebris vestis, deductum usque ad vestigia, affixis in ordinem gemmis: et palla dicta a pallein, id est, a mobilitate, quae circa finem hujusmodi indumenti est: sive quod rugis vibrantibus sinuata crispetur. Theristrum palliolum est, quo usque hodie Arabiae et Mesopotamiae mulieres velantur, quibus in aestu tutissimo teguntur umbraculo. Anaboladium amictorium lineum feminarum, quo humeri operiuntur, quod Graeci et Latini sindonem vocant. Nam de theristro et in Isaia legitur, et in Genesi de Rebecca ita scriptum est: Rebecca quoque, conspecto Isaac, descendit de camelo, et ait ad puerum: Quis est ille
Abbreviated transcription (Latin):
ris errantibus euagatur. Unde et stelle planete id ẽ uage
eoꝙ uage suo errore motuqz discurunt. Casula iurta allago¬
riam recte fidei põt expͥmere indumentũ in quo bonorum
oꝑum plenitudo consiscit. Unde scriptum ẽ. in casula ip̃ius
requiescunt bona per eum. Melotis que etiam pera uocat᷑
pellis ẽ caprina collo pendens precincta usqz ad lumbos.
est enm habitus proprie neccessarius ad opis exercitiũ.
fiebat autem prius ut quidam existimant expelliculis
melotum. Unde ⁊ melores uocate sunt. Fimbrie uocate ora
uestimentorum hoc ẽ fines ex greco uocabulum trahunt
Greci enm terminum ora uocant. Fimbrie spiritaliter si¬
gnificant misteria incarnacionis domini que tetigit mu¬
lier emoroissa ⁊ statim sanata ẽ. Item fimbrie significãt
extremitatem uite hominum. unde in psalmo de ecclĩã
legitur. In fimbriis aureis cutũamicta uarietate. quia

Expanded text:
ris errantibus evagatur. Unde et stellae planetae, id est vagae, ris errantibus evagatur. Unde et stellae planetae, id est vagae, eo quod vagae suo errore motuque discurrunt. Casula juxta allegoriam rectae fidei potest exprimere indumentum, in quo bonorum operum plenitudo consistit. Unde scriptum est: In casula ipsius requiescunt bona per eum . Melotes, quae etiam pera vocatur, pellis est caprina, collo pendens, praecincta usque ad lumbos. Est enim habitus proprie necessarius ad operis exercitium: fiebat autem prius ut quidam existimant ex pelliculis melonum: unde et melotae vocatae sunt. Fimbriae vocatae . . . Orae vestimentorum, hoc est, fines, ex Graeco vocabulum trahunt. Graeci enim terminum oron vocant. Fimbriae spiritaliter significant mysteria incarnationis Domini, quae tetigit mulier haemorrhoissa, et statim sanata est. Item fimbriae significant extremitatem vitae hominum: unde in psalmo de Ecclesia legitur: In fimbriis aureis circumamicta varietate ; quia
Abbreviated transcription (Latin):
ad saga fugierunt sagum autem gallicum nomen est. Dic¬
tum autem sagum quadrum eo ꝙ apud eos pͥmum quadra¬
tum uel quadruplex est. Nam in propheta scriptum est. o¬
periantur sicut diploide confusione sua. petiit ergo ut ut̾us¬
qz legis intelligentia uestiantur qui nune utroqz perfidia
faciente nudati sunt. Confusio emin uideorum est legem
non intelligere. que tociens saluatorem dominũ precinuit
aduenire . siue illud genus uult exprimere quod solet in
prouerbiis dici id est confusionis duplici pallio uestiantur
cus sensus in tabernaculi mosaici constructõe. satis expla¬
natus est. Ad cuius lectionem mittimus. Penula ẽ palliũ
cum fimbris longis cuius mentio in eplã pauli ad thimo¬
teum fit. Casula ẽ uestis cucullata dicta per dimniuicioẽm
a. quod totũ hominem tegat qiͣ minor casa. inde ⁊ e¬
culla quasi minor cella. Sie ⁊ grece planeta dicta quia ho¬

Expanded text:
ad saga ite. » Sagum autem Gallicum nomen est. Dicad saga ite. » Sagum autem Gallicum nomen est. Dictum autem sagum quadrum, eo quod apud eos primum quadratum vel quadruplex esset. Nam in Propheta scriptum est: Operiantur, sicut diploide, confusione sua . Petiit ergo ut utriusque legis intelligentia vestiantur, qui nunc utraque, perfidia faciente, nudati sunt. Confusio enim Judaeorum est legem non intelligere, quae toties Salvatorem Dominum praecinuit advenire: sive illud genus vult exprimere, quod solet in proverbiis dici: id est: Confusionis duplici pallio vestiantur,cus sensus in tabernaculi Mosaici constructione satis explanatus est, ad cujus lectionem lectorem mittimus. Poenula est pallium cum fimbriis longis, cujus mentio in Epistola Pauli ad Timotheum fit . Casula est vestis cucullata, dicta per diminutionem a casa, quod totum hominem tegat, quasi minor casa: inde et cuculla, quasi minor cella. Sic et Graece planeta dicta, quia o
Abbreviated transcription (Latin):
intextas haberet. Pallium mistice in bono accipitur ut
est illud pallium laudis pro cingulo meroris. Item in cõ¬
trariam partem in psalmo pallium positum ẽ
de ecclĩa qui fundauit terram super stabilitatem eus nõ
melmabitur in seculum seculi. Abissus sicut palliũ amil¬
tus eius. Abissus enim dicitur aquarum copiosissima
multitudo. que et in bono ⁊ in malo plerumqz poniture
Hec merito hic super sticiosis atq persecutorib compai¬
tur. quia sicut pallium subiecta cooꝑit. ita illi minndũ
fedissima supersticõe texerunt nõ solum mediocres homines
sed in ꝑniciẽ suam ipõs quoqz sanctos uiros atqz eminentis¬
simos cormentis corporum obruere uirentur. Diplois gre
cum nomen ab eo quod sit dupler amictus oratius contra
quem duplici pannio pacientia ualeat. Est autem uestis
militaris aiuus usus gallias primũ expedicionibus cep ͭ
et preda hostili dequa ẽ illa senatui togis depositis quirites

Expanded text:
intextas haberet. Pallium mystice in bono accipitur, ut intextas haberet. Pallium mystice in bono accipitur, ut est illud: Pallium laudis pro cingulo moeroris . Item in contrariam partem in psalmo pallium positum est, ubi legitur de Ecclesia: Qui fundavit terram super stabilitatem ejus, non inclinabitur in saeculum saeculi. Abyssus, sicut pallium, amictus ejus . Abyssus enim dimultitudo; quae et in bono et malo plerumque ponitur. Haec merito hic superstitiosis atque persecutoribus comparatur, quia sicut pallium subjecta cooperit, ita illi mundum foedissima superstitione texerunt; ut non solum mediocres homines, sed in perniciem suam ipsos quoque sanctos viros atque eminentissimos tormentis corporum obruere vicum nomen ab eo quod sit duplex amictus. Horatius: Contra quem duplici panno patientia velat. Est autem vestis militaris, cujus usus Gallicis primum expeditionibus coepit e praeda hostili, de qua est vox illa senatus: « Togis depositis, Quirites,
Abbreviated transcription (Latin):
regis comuiuum intrare mereantur.
ot dum miniscrant expediti discurrant plautus.
Si quid facturus es appende in humeris pallium
et uerge quancum ualet tuorum pedũpernicitas. Dictum
autem pallium apellibus quia prius superindumenta pel¬
licia ueteres utebantur quasi pellea siue apalla per deriua¬
tionem. Clamis est que ex una parte induitur neqz consuit
suo id ẽ uestimentum quod tamqͣz de duobz testamentis cõ¬
fectum sit. Toga dicta quod uelamento sui corpus tegat atq
operiat. est autem pallium purum forma rotunda ⁊ fusio
quasi mundante simi ⁊ sub dertro ueniens supra h¬
rum sinistrum ponitur cuius similitudinem in operimẽtis
simulacrorum uel picturarum aspicimus eas qz statuas
togatus uocanius. Toga autem romani in pace utebant
belli autem tempore paludimentis mensura toge iuste
ulnas habeat. Toga palmata dicebatur quan
merebantur hi qui reportabant de hostibz palmas. Ip̃a
pocabatur ⁊ toga picta eoquod uictorias cum palimis

Expanded text:
regis convivium intrare mereantur. ut, dum ministrant, expediti discurrant. Plautus: Si quid facturus es, appende in humeris pallium. Et pergat, quantum valet, tuorum pedum pernicitas. Dictum autem pallium a pellibus: quia prius superindumenta pellicia veteres utebantur, quasi pellea: sive a palla per derivationem. Chlamys est, quae ex una parte induitur, neque consuist, vestimentum: quod tanquam de duobus Testamentis confectum sit. Toga dicta, quod velamento sui corpus tegat atque operiat. Est autem pallium purum forma rotunda effusiore, et quasi inundante sinu, et sub dextro veniens supra humerum sinistrum ponitur: cujus similitudinem in operimentis simulacrorum vel picturarum aspicimus, easque statuas togatas vocamus. Toga autem Romani in pace utebantur, belli autem tempore paludamentis: mensura togae justa, si sex ulnas habeat. Toga palmata dicebatur, quam merebantur hi, qui reportabant de hostibus palmas. Ipsa vocabatur et toga picta, eo quod victorias cum palmis
Abbreviated transcription (Latin):
Len greci rerum quandam primam materiã
dicunt nullo prorsus modo formatã sed om̃m
corporalium formarum capacẽ exqua usibilia
hec elementa formata sunt. Unde et ex eue demt¬
uacione uoctibulum acceperunt. Hanc ilen lati
materiam appellauerunt. ideo quia omne in forme
unde aliguĩd faciendum ẽ sempet materiam eũcupe¬
tui. Prouide et eam poete siluam nommauerũtetilee
incongrue. quia materiam siluarum sunt. Greci
autem elimenta yctoxa nuncupant. eo quõd sibi so¬
cietatis concordia et cõmunione quadam conuemãt
Nam sicca inter se naturali quadam racione iic̃ta
dicuntur. ut intro originem ab igne repetentes us¬
q ad terram intro aterra usq ad ignem. ut ignis
guidem in area desmat aer in aquam densetur
aqua in terram crassescat. rursusq terra diluat᷑
in aqua aqͣ rarescat in aerem aer inignem exte¬
nuetur. Qua propter omnia elementa omnib in¬
ẽe sed unum quodqz eorum ex eo quod amplius ha-¬
bet accepisse uocabulum. Sunt autẽ diuina proui-¬

Expanded text:
len Graeci rerum quamdam primam materiam dicunt, nullo prorsus modo formatam, sed omnium corporalium formarum capacem, ex qua visibilia haec elementa formata sunt; unde, et ex ejus derivatione vocabulum acceperunt. Hanc hylen Latini materiam appellaverunt, ideo quia omne informe, unde aliquid faciendum est, semper materia nuncupatur. Proinde et eam poetae silvam nominaverunt. Nec incongrue, quia materiae silvarum sunt. 109 2. Graeci autem elementa στοιχεῖα nuncupant eo quod sibi societatis concordia et comNam sicca inter se naturali quadam ratione juncta dicuntur, ut intro originem ab igne repetentes usque ad terram, intro a terra usque ad ignem: ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur, aqua in terram crassescat: rursusque terra diluatur in aquam, aqua rarescat in aerem, aer in ignem extenuetur. Quapropter omnia elementa omnibus inesse: sed unumquodque eorum ex eo, quod amplius habet, accepisse vocabulum. Sunt autem divina Provi
Abbreviated transcription (Latin):
Drica uocata eoꝙ loris careat. solis enim arculis
ferreis conterta ẽ. Equama est lorica ferrea ex
laminimis fereis a ereis concatenata in modũ
squame piscis ⁊ ex ip̃o spendore squamarum ⁊ similitudĩe
uncupatur. In ciliciis autem et poliuntur lorice
protegit hominẽ ⁊ illesum seruat ab hoste quia sicut dif¬
ficile uulueratur in his uel maxime locis que uitã tenẽt
qui conseruatam hamis et circulis ferreis inuicem se te¬
uentẽ loricam uirtutis indutus ẽ ita qui ẽ arcundatus
multiplia ueste iusticie nee ad similitudinẽ cerui in ie¬
cur accipiet sagictum. nec in desideria corruet. et furores¬
sedat mundo corde habens artificem huius lorice deũ qui
unicuiqz sanctorum ommia arma fabricatur. et nõ sinit
ab iaculo uoluptatis ꝑire ⁊ a sagittis ardentib percutu
parter ⁊ uerari. Item lorica in malam partem accipitur
ut in ezechiele. Aduersus gog omnes scutati et loricati.

Expanded text:
rica vocata eo quod loris careat: solis enim circulis ferreis contexta est. Squama est lorica ferrea ex laminis ferreis aut aereis concatenata in modum squamae piscis, et ex ipso splendore squamarum et similitudine nuncupatur. De ciliciis autem et poliuntur loricaeprotegit hominem, et illaesum servat ab hoste: quia sicut difficile vulneratur, in his vel maxime locis quae vitam tenent, qui confertam hamis, et ferreis invicem circulis se tenentem loricam virtutis indutus est: ita qui est circumdatus multiplici veste justitiae, nec ad similitudinem cervi in jecur accipiet sagitsedat mundo corde, habens artificem hujus loricae Deum, qui unicuique sanctorum omnia arma fabricatur, et non sinit a jaculo voluptatis perire, et a sagittis ardentibus percuti pariter et vexari. Item lorica in malam partem accipitur, ut in Ezechiel: Adversus Gog omnes scutati et loricati
Abbreviated transcription (Latin):
Ominicus dies proinde¬
uocatur quio in eo resurrectio domine nr̃i de¬
clara est. Qui dies non iudeis sz xp̃ianis
in resurrectione domni declaratus est. et ex illa habẽ
cepit festiuitatem suam. Illis enĩ solum celebrandũ
sabbatum traditum est quia erat antea requies mor-¬
tuorum resurrectio autem nullius erat ꝙͣz qui resurgẽs
amortius non moreretur. Postquam autem facta ẽ
talis resurrectio incorpore domini ut periret in capi-¬
te quod corpus ecclĩe speraret in fine. iam dies doni¬
cus i est octauus qui et primus celebrari cepit.¬
De diuersitate aquarum.

Expanded text:
ominicus dies proinvocatur, quia in eo resurrectio Domini nostri declarata est. Qui dies non Judaeis, sed Christianis in resurrectione Domini declaratus est, et ex illa habere coepit festivitatem suam. Illis enim solum celebrandum sabbatum traditum est: quia erat antea requies mortuorum: resurrectio autem nullius erat, qui resurgens a mortuis non moreretur. Postquam autem facta est talis resurrectio in corpore Domini, ut praeiret in capite, quod corpus Ecclesiae speraret in fine: jam dies Dominicus, id est, octavus, qui et primus, celebrari coepit.De diversitate aquarum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussi a serpentibus sanabantur. Et in euangelio.
estote prudentes sicut serpentes. Serpens diabol
in genesi. Sed et serpens erat callidior cunctis a¬
niantib quas fecerat dominus deus. Caput ser¬
pentis prima peccati suggestio. ut in genesi. Ip̃a
conteret caput tuum. pectus serpentis tipus suꝑ¬
bie bel tumidi cordis malicia. ut ẽ illũ. Supta pec¬
tus tuum grãdieris. Praco diaholus ut in psciltia
Draco iste quem formasti ad illudendum euet alibi.
du confregisti caput dracoms magni. Daconies de¬
mones ut in psalterio. Tu contribulasti capita dia¬
conum. Dracones prmcipes gentum ut inꝓcopheta
Ssouficabit me bestia agri dracones et strutiones.
Leuiathan id ẽ serpens diabolus mesclanethoii ser¬
bit dominus in gladio suo duro super leuiathan ser¬
pentem tortuosum et occidit cetum dati estu ma¬
renc osuber di ciboliue. ut in iob. Et obitetracinte unia¬
nus euis eductus ẽ. coluber tortuosus id ẽ medicilia

Expanded text:
percussi a serpentibus sanabantur. Et in Evangelio: percussi a serpentibus sanabantur. Et in Evangelio: Estote prudentes sicut serpentes . Serpens, diabolus in Genesi: Sed et serpens erat callidior cunctis animantibus, quas fecerat Dominus Deus . Caput serpentis, prima peccati suggestio, ut in Genesi: Ipsa conteret caput tuum . Pectus serpentis, typus superbiae, vel tumidi cordis malitia, ut est illud: Supra pectus tuum gradieris . Draco diabolus, ut in psalterio: Draco iste, quem formasti ad illudendum ei . Et alibi: Tu confregisti caput draconis magni . Dracones, daemones, ut in Psalterio: Tu contribulasti capita draconum . Dracones, principes gentium, ut in propheta: Glorificabit me bestia agri, dracones et struthiones . Leviathan, id est, serpens diabolus. In Isaia: Et visitabit Dominus in gladio suo duro super Leviathan serpentem tortuosum, et occidet cetum qui est in mari . Coluber diabolus, ut in Job: Et obstetricante manu ejus eductu
Abbreviated transcription (Latin):
Hic ꝑ quam labitur terram fumare facit. Quam sic
macer describit. deu terra expirat spumantia uirus
seu terra fumat qua teter labitur anguis. Salamã¬
dria uoccta quod contra incendia ualeat. Cuius inter
omnia uenenata maxima uis est. Cetera enĩ singulos
feriuint hec plurimos ꝑiter interimit. Nam si arbori
pserit omma pomia inficit uenenis et eos qui
rint occidit. Que eciam si uel inputeo cadit uis uene¬
ni eius potantes interficit. Ita contra incendia re¬
pugnans ignes sola animalium extinguit. uiuit
enim in medus flaminis sine dolore ⁊ consuminatiõẽ.
et non solum quia non moritur sed extinguit in cen¬
dium. Et ut breuiter superiora recapitulem. serpens
e. diabolus uel hommies inpu ut in euangelio. der¬
pentes genininra uiperarum. Serpens xp̃s propter
sapientiam ciius figuram serpens ille ereus gere¬
bat quem moises in ligno suspendit. cuus ĩtuitu

Expanded text:
m, per quam labitur, terram fumare facit. Quam sic m, per quam labitur, terram fumare facit. Quam sic Macer describit: Seu terga exspirant spumantia virus, . . . Seu terrae fumant, qua teter labitur anguis. Salamandra vocata, quod contra incendia valeat. Cujus inter omnia venenata maxima vis est. Caetera enim singulos feriunt, haec plurimos pariter interimit. Nam si arbori irrepserit, omnia poma inficit venenis, et eos, qui ederint, occidit. Quae etiam si vel in puteo cadit, vis veneni ejus potantes interficit. Ita contra incendia repugnans ignes sola animalium exstinguit. Vivit enim in mediis flammis sine dolore et consummatione: et non solum quia non moritur, sed exstinguit incendium. Et ut breviter superiora recapitulem, serpens est diabolus vel homines impii, ut in Evangelio: Serpentes, genimina viperarum . Serpens Christus propter sapientiam, cujus figuram serpens ille aereus gerebat, quem Moyses in ligno suspendit, cujus intuitu
Abbreviated transcription (Latin):
quõd bonis muident eosq ꝑsequuntur. quod quibus¬
dam mala retribuunt quod lesiones proynins exqͥrũt.
quomã in hus omnibus priorum suorum carnaliũ
bias assequuntur quasi uenenati filu de uenenat
parentibus nati sunt. Eindris coluber in aqua
uiuens. greci emm aquam idros uocant. Idros aqͣti¬
lis serpens aquo icti ob turgescunt. Cuius morbũ
quidam boam dicunt eo ꝙ fimo bouis remedietur.
dra draco multorum capitum qualis fuit in
palude prouincie archadie. hec latine excedra dicit᷑
quod uno ceso tria capita excrescebant. sed hoc fabu¬
losum ẽ. Nam constat idram locum fuisse euomẽtẽ
aquas uastantes uicinam ciuitatem in quo uno
meatu clauso multi erumpebant. Quod hercules ui¬
dens loca ip̃a exussit. et sic aque clausit meatus.
Nam idra ab aqua dicta ẽ. Celidros serpens qui et cer¬
sidros quasi cerigni. qui et in aquis et in terris mo¬
itur. Nam cirson dicunt greci terram idros aque¬

Expanded text:
quod bonis invident, eosque persequuntur, quod quibusquod bonis invident, eosque persequuntur, quod quibusdam mala retribuunt, quod laesiones proximis exquirunt: quoniam in iis omnibus priorum suorum carnalium vias assequuntur, quasi venenati filii de venenatis parentibus nati sunt. Enhydris, coluber in aqua vivens: Graeci enim aquam ydor vocant. Hydros aquatilis serpens, a quo icti obturgescunt. Cujus morbum quidam boam dicunt eo, quod fimo bovis remedietur. Ydra draco multorum capitum, qualis fuit in Lerna palude provinciae Arcadiae. Haec Latine excedra dicitur, quod uno caeso, 68 tria capita excrescebant, sed hoc fabulosum est. Nam constat hydram locum fuisse evomentem aquas vastantes vicinam civitatem, in quo, uno meatu clausodens, loca illa combussit et sic aquNam ydra ab aqua dicta est. Celidros serpens, qui et cersidros quasi cerigni, qui et in aquis et in terris moratur. Nam cirson dicunt Graeci terram, ydros aqua
Abbreviated transcription (Latin):
in seculo. spes in ouo quia in ouo ñ dum pullus iude¬
tur s hinc speratur caritas autem quia totũ uin¬
cit pani comparatur. Uipera dicta quod ui pariat.
Nam et uenter eius cum ad partum ingenuerit ca¬
culi non expectantes natura solutionem corrosis
eius lateribus ui erunpient cum matris interitu.
Luccnus. Uipereo coeunt abrupto corpore nodi
fertur autem quod masculus ore inserto iupere se¬
men erpuat. illa autem ex uoluptate libienis I
rabiem uersa caput maris ore ceptum precidit: Ita
fit ut parens utraqz pereat masculus dum coit.
femma dum parturit. Uipera significat malicio¬
sos hommes nec non hereticos qui uenena neguicie
intra se gerunt. Unde iohannes baptista ad uideos
qui ad eum dolose ueniebant dixit. Progemes iupe¬
rarum quis demonstrabit uobis fugere ab ira bẽ¬
tura. male ergo soboles malorum parentum actões
imitantes progemes uiperarum uocantur quia ꝑ hoc

Expanded text:
in saeculo: spes in ovo, quia in ovo nondum pullus videin saeculo: spes in ovo, quia in ovo nondum pullus videtur, sed hinc speratur: charitas autem, quia totum vincit pani comparatur. Vipera dicta, quod vi pariat. Nam et venter ejus cum ad partum ingemuerit, catuli non exspectantes naturae solutionem, corrosis ejus lateribus, vi erumpunt cum matris interitu. Lucanus: Viperei coeunt abrupto corpore nodi. Fertur autem, quod masculus ore inserto viperae semen exspuat, illa autem ex voluptate libidinis in rabiem versa caput maris ore ceptum praecidit. Ita fit, ut parens utraque pereat: masculus dum coit: femina, dum parturit. Vipera significat malitiosos homines, nec non haereticos, qui venena nequitiae intra se gerunt. Unde Joannes Baptista ad Judaeos, qui ad eum dolose veniebant, dixit: Progenies viperarum, quis demonstrabit vobis fugere ab ira ventura? Malae ergo soboles malorum parentum actiones imitantes, progenies viperarum vocantur, quia per hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
mam non feriat. Scorpius diabolum significat uel
ministros eius. Unde ẽ illũ dominicum in euãgelio.
Ecce inquit dedi uobis potestatem calcandi suꝑ ser¬
pentes ⁊ scorpiones ⁊ suꝑ omnem uirtutẽ inmnei.
Nam et alibi dommus in euangelio ait. Quis emi
est ex uobis quem si percierit filius suus panem
nunquid lapidem dabit illi. Aut si pecierit ouũ
nunquid porriget ei scorpionem. Aut si piscem pe¬
tit. nunquid serpentem dabit illi. Tria sunt nobis
marime necessaria id̃ est fides spes caritas fides ut
recte credamus spes ut semper cum bona patientia
dei prestolemur promissa caritas ut sedulo eum di¬
ligamus ex toto corde tota mente tota uirtute ⁊ pro¬
rimos nr̃os sicut nos metipos. In fide piscis signat
n spe ouum incaritate panis. et econtratio in lapi¬
de duritia in serpente in fidelitas ⁊ in scorpione despa¬
tio exprimitur. In baptismo fides accipitur uñ uiuit

Expanded text:
mam non feriat. Scorpio diabolum significat vel mam non feriat. Scorpio diabolum significat vel ministros. Unde est illud Dominicum in Evangelio: Ecce, inquit, dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones et super omnem virtutem inimici Nam et alibi Dominus in Evangelio ait: Quis enim est ex vobis, quem si petierit filius suus panem, nunquid lapidem dabit illi? Aut si petierit ovum, nunquid porriget ei scorpionem? Aut si piscem petit, nunquid serpentem dabit illi? . Tria sunt nobis maxime necessaria, id est, fides, spes, charitas: fides, ut recte credamus: spes, ut semper cum bona patientia Dei praestolemur promissa: charitas, ut sedulo eum diligamus ex toto corde, tota mente, tota virtute, et proximos nostros, sicut nosmetipsos. In fide piscis signatur, in spe ovum, in charitate panis: et e contrario in lapide duritia, in serpente infidelitas, et in scorpione desperatio exprimitur. In baptismo fides accipitur, unde vivitur
Abbreviated transcription (Latin):
ambulabis et conculcabis leonem et draconem. hic
iam diuina iurtus exprimitur que tantis reb seuiẽ¬
tibus imperabit. Nam omnia ista nomina diabolo
congruenter aptantur. Aspis est dum occulte peri¬
nĩt Gasiliscus cum palam uenena dissemmãt.
Reodum ꝑsequitur innocentes. Draco cum negligẽ¬
tes impia uoracitate deglutit. Uerum hec ommĩa
in glorioso aduentu domini pedib ip̃ius prostrata
iacuerunt. dolus enim tam ferocia ualuit subdere
qui patri coeternus ⁊ consubstancialis secundum
diuinitatem probatur existere. Hec si diligenter sc̃o¬
rum patrum predicatione tractemus. nec aliqua
dementium heretica prauitate turbenuir. et omĩa
nobis sicut dicca sunt absoluta ueritate constabt.
Scorpio uerimis terrenus qui potius uerinib aptat᷑.
Ammmal armatum aculeo et ex eo grece uocatum ẽ
Occuida figat arcuato uulnera uenena difs¬
dat. Proprium est autem scorpionis quod manus pal¬

Expanded text:
ambulabis, et conculcabis leonem et draconem . Hic ambulabis, et conculcabis leonem et draconem . Hic jam divina virtus exprimitur, quae tantis rebus saevientibus imperabit. Nam omnia ista nomina diabolo congruenter aptantur. Aspis est, dum occulte perimit. Basiliscus, cum palam venena disseminat. Leo, dum persequitur innocentes. Draco, cum negligentes impia voracitate deglutit. Verum haec omnia in glorioso adventu Domini pedibus ipsius prostrata jacuerunt. Solus enim tam ferocia valuit subdere, qui Patri coaeternus et consubstantialis secundum divinitatem probatur existere. Haec si diligenter sanctorum patrum praedicatione tractemus, nec aliqua dementium haeretica pravitate turbemur: et omnia nobis, sicut dicta sunt, absoluta veritate constabunt. Scorpio vermis terrenus, qui potius vermibus aptatur. Animal armatum aculeo et ex eo Graece vocatum est, quod cauda figat, arcuato vulnere venena diffundat. Proprium est autem scorpionis, quod manus pal
Abbreviated transcription (Latin):
mit. diquidem et eius aspectum nulla auis uolãs
illesa transit sed quam proculsit eius ore combusta
deuoratur. Amustelis tanen uicitur quas illic
sonnnes inferunt cauernis in quib delctescinit. Atei
car uisce fugit. Quem illa ꝑsequitur et occidit. Nichi
enim parens ille rerum sine remedio conestitilus lenea
autem longitudine semipedalis albis maculis lineat᷑.
Reguli autem sicut scorpiones arentia queq sectõsr̃
et postquam ad aquas benerũt id rophaba ulmplo¬
ticos facuint. Sibilus idem est qui et regulus. sibilo
emin occidit antequam mordeat uel exurat. Basiliseus
autem diabolum significait qui nequitie sue peneu¬
nõ palam interficit in cautos.sed idem superatur cũ
ceteris norus aminantib amilite up̃i spem suam to¬
tam in ip̃o ponente. cuius iurtus omnee aduersari¬
as potestates superat atq conculeat. De hoc qͦ pro¬
pheta in psalimis dicit. Super aspidem ⁊ basiliscum

Expanded text:
mit. Siquidem et ejus aspectum nulla avis volans mit. Siquidem et ejus aspectum nulla avis volans illaesa transit: sed quam procul sit ejus ore combusta devoratur. A mustelis tamen vincitur, quas illic homines inferunt cavernis, in quibus delitescit. Itaque ea visa fugit. Quem illa persequitur et occidit. Nihil enim parens ille rerum sine remedio constituit. Est autem longitudine semipedalis albis maculis lineatus. Reguli autem, sicut scorpiones, arentia quaeque sectantur et postquam ad aquas venerint hydrophobos et lymphaticos faciunt. Sibilus idem est, qui et regulus: sibilo enim occidit antequam mordeat vel exurat. Basiliscus autem diabolum significat, qui nequitiae suae veneno palam interficit incautos: sed idem superatur, cum caeteris noxiis animantibus a milite Christi spem suam totam in ipso ponente, cujus virtus omnes adversarias potestates superat atque conculcat. De hoc quoque Propheta in Psalmis dicit: Super aspidem et basiliscum
Abbreviated transcription (Latin):
turare emm a sacerdotibus tractum ẽ qui auxes
suas cure replebant ne peregrimis uerbrs interce¬
dentib confusa carminum memoria turbaretur
Dipsa genus aspidis qui latine situla dicitur q
quem momorderit siti perit. Ipnalis genus aspidis
quod somno necat. Hanc sibi cleopatra apposurt et¬
ita morte quasi sonmo soluta ẽ. Emorrois aspis
nuncupatur quõd sanguinem sugat qui ab eo mor¬
sus fuerit. ita ut dissolutis uenis quicqiũ iute .ẽ.
psangiunem euomet. Grece emm sanguis enach
dicitur. Prester aspis semper ore patenti et uapotã¬
tenditur enormmiq corpulentia necatur. Eyuberatũ
enim putredo sequitur. Spectabilicus aspis qͥ dum
momorderit hominem statim eum consumit ita ut
liq̃ fiat totus more serpentis. Basiliscus grece lati-¬
ne interpretatur regulus eo ꝙ rex serpentium sit
adeo ut eum uidentes fugiant quia olfactu suo
eos necat. Nam et hommem si uel aspiaat interi¬

Expanded text:
turare enim a sacerdotibus tractum est, qui aures turare enim a sacerdotibus tractum est, qui aures suas ture replebant, ne peregrinis verbis intercedentibus confusa carminum memoria turbaretur. Dipsa genus aspidis, qui Latine situla dicitur: quia quem momorderit, siti perit. Hypnalis genus aspidis, quod somno necat. Hanc sibi Cleopatra apposuita morte quasi somno soluta est. Haemorrhois aspis nuncupatus quod sanguinem sudet qui ab eo morsus fuerit, ita ut dissolutis venis, quidquid vitae est, per sanguinem evocet. Graece enim sanguis αἷμα dicitur. Prester aspis semper ore patenti et vaporantenditur, enormique corpulentia necatur. Exuberatum enim putredo sequitur. Seps tabificus aspis, qui dum momorderit hominem, statim eum consumit, ita ut liquefiat totus in ore serpentis. Basiliscus Graece, Latine interpretatur regulus eo, quod rex serpentium sit, adeo ut eum videntes fugiant: quia olfactu suo eos necat. Nam et hominem si vel aspiciat, interi
Abbreviated transcription (Latin):
carmimbus proprus euocat ut eã de cauerna producat
illa cum exire noluerit unam aurem interrain pre¬
mit alteram cauda obturat ⁊ opit atqz ita uoces il¬
las magicas non audiens non exit ad incantantẽ.
Dequo dicit psalmista. Ira illis secundum similitudi¬
nem serpentis sicut aspidis surde ⁊ obturantis aures
suas que non exaudiet uocem incantantum ⁊ uene
ficia que nicantantur a sapiente. Cui serpenti ira
uideorum ꝓ sumlitudinem niinis aptissimam diffint᷑.
Obstinatorum quippe hominum ira ureuocabilic ẽ.
qui ne docentium predicationes exaudiant procurãt
sibi uolintariam surditatẽ. Cui malo consuetudo
aspidis comparatur que ne uerba incantantis ex¬
audiat suasq latebras derelinquat unam aurem
caude sue inflexione dicitur obturare. alteram be¬
ro interram deprimere. Cui merito uidei compati
sunt qui cordis auribus obturatis sancte scriptu¬
re audiere noluerunt saluberrimam iussionem. Ob¬

Expanded text:
carminibus propriis evocat, ut eam de caverna producat. carminibus propriis evocat, ut eam de caverna producat. illa cum exire noluerit, unam aurem in terram premit, alteram cauda obturat et operit, atque ita voces illas magicas non audiens non exit ad incantantem. De quo dicit Psalmista: Ira illis secundum similitudinem serpentis, sicut aspidis surdae et obturantis aures suas, quae non exaudiet vocem antantur a sapiente . Quo serpente ira Judaeorum per similitudinem nimis aptissimam diffinitur. Obstinatorum quippe hominum ira irrevocabilis est, qui ne docentium praedicationes exaudiant, procurant sibi voluntariam surditatem. Cui malo consuetudo aspidis comparatur, quae ne verba incantantis exaudiat, suasque latebras derelinquat, unam aurem caudae suae inflexione dicitur obturare, alteram vero in terram deprimere. Cui merito Judaei comparati sunt, qui, cordis auribus obturatis, sanctae Scripturae audire noluerunt saluberrimam jussionem. Ob
Abbreviated transcription (Latin):
cum de eius detractione saciantur. Nam hodieqz quẽ
pessimum intelligi uolumus diabolum nominanius.
Dmnib enim culpis ex sufflator admissis tocius aue¬
tor erroris et sicut ille xpĩanos in sequitur. ita ab oĩ¬
bus epecrabili errore discerpiter. Sit fit ut qui paga¬
nis ante uenerabilis mine axp̃ianis detractionũ mor-¬
sibus corrodatur. Siue conuersi iam fideles escã posst
habere diabolum quarido ꝑ ip̃ius machinamenta tep¬
tacionesq proficiunt. Ip̃o emm ꝑsequente martires
fiuint ip̃o affligente paciencie munere coronantur.
Qua propter merito diabolus illorum esca dicitur. qͦs
fatigatiomb crebris ad desideria nocuia pducit. Asꝑis
uocatur quod morsu uenena immittat ⁊ spargat. Ios
emin greci uenenum uocant. et inde aspis quõd morsu
uenenato. interimat. Huus diuersa genera ⁊ species
et dispar effectus ad nocendum. Fertur autem aspis
cum ceperit pati in cantatorem qui eam quibusdam

Expanded text:
cum de ejus detractione satiantur. Nam hodieque quem cum de ejus detractione satiantur. Nam hodieque quem pessimum intelligi volumus, diabolum nominamus. Omnibus enim culpis exsufflator admissis, totius auctor est erroris, et sicut ille Christianos insequitur: ita ab omnibus exsecrabili errore discerpitur. Sic fit, ut qui paganis ante venerabilis nunc a Christianis detractionum morsibus corrodatur. Sive conversi jam fideles escam possunt habere diabolum, quando per ipsius machinamenta tentationesque proficiunt. Ipso enim persequente, martyres fiunt: ipso affligente, patientiae munere coronantur. Quapropter merito diabolus illorum esca dicitur, quos fatigationibus crebris ad desideria nociva perducit. Aspis vocatur, quod morsu venena immittat et spargat. Ios enim Graeci venenum vocant: et inde aspis, quod morsu venenato interimat. Hujus diversa genera et species, et dispar effectus ad nocendum. Fertur autem aspis cum ceperit pati incantatorem, qui eam quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
transitus maris rubri aquas sancti baptismatis
indicaibat ubi capita draconum id ẽ spuitus minũ¬
dorum ꝑducuntur ad nchilum quando animas
quas illi peccatorum sordib inquinant fons sa¬
lutaris emundat. Quot autem additur tu confre¬
gisti caput draconis magni et cetera cũ superius
dicerit plurali numero capita draconum signifi¬
care uolens nequicias spiritales modo singulari
nunero ponit draconem ut ip̃m satan in dicare
iudeatur qui quantum fortior tantum nequior.
et cum singularr numero ponitur inter malignos
spuitus habitare ponitus ab neatitir. Confractũ
⁊̃ enim caput eus quando suꝑbia eius de celo eiecta
est et natiuam claritatem retinere non meruit qui se
uoluntaria obscuritate maculauit. Addidit dedisti eũ
in escam populo ethiopum. E thiopes bene pctõres ad¬
uertimus qui ante fuerunt tenebrosa mente teterri¬
mi sed ad deum conuersi eum ceperunt escam habere

Expanded text:
transitus maris Rubri aquas sancti baptismatis transitus maris Rubri aquas sancti baptismatis indicabat, ubi capita draconum, id est, spiritus immundorum producuntur ad nihilum, quando animas, quas illi peccatorum sordibus inquinant, fons salutaris emundat. Quod autem additur: Tu confregisti caput draconis magni, et caetera ; cum superius dixerit plurali numero, capita draconum, significare volens nequitias spiritales: modo singulari numero ponit draconem, ut ipsum Satan indicare videatur, qui quantum fortior, tantum nequior: et cum singulari numero ponitur, inter malignos spiritus habitare penitus abnegatur. Confractum st enim caput ejus, quando superbia ejus de coelo ejecta est, et nativam claritatem retinere non meruit, qui se voluntaria obscuritate maculavit. Addidit: Dedisti eum in escam populo Aethiopum. Aethiopes bene peccatores advertimus, qui ante fuerunt tenebrosa mente teterrimi, sed ad Deum conversi eum ceperunt escam habere,
Abbreviated transcription (Latin):
faciendam uenena non ẽẽ neccessaria. quia si quẽ
ligarit occidit. Aquo nec elefans tutus ẽ sui cor¬
poris magnitudine. Nam circa semitas delitescẽs
per quas elefanti soliti gradiuntur crura eorum
nobis illigat. ac suffocatos perimit. Gignetur au¬
em in ethiopia ⁊ india in ip̃o incendio ugis
mistice draco aut diabolum significat aut mimis¬
tros eus uel etiam persecutores ecclie hommes ne¬
fandos ciius misterium in plurib locis scripture
inuenitur. Nam in psalterio de hoc scriptum ẽ et in
libro iob nec non et in apocalipsi iohannis. Deniq
psalmista dicit. Tu confirmasti in uirtute tua ma¬
re contribulasti capita draconum supex aquas. Cõ¬
firmauit emm rubri muris liquidos abissos quãdo
in duobus lateribus sic aqua diuisa ẽ ut mare na¬
ugerum iter faceret ẽẽ terrenum. Contriuisti capi¬
ta draconum super aquas misterium superioris
miraculi decenter exponit. quia illa prefiguratio

Expanded text:
faciendam venena non esse necessaria, quia si quem faciendam venena non esse necessaria, quia si quem ligarit occidit. A quo nec elephas tutus est sui corporis magnitudine. Nam circa semitas delitescens, per quas elephanti soliti gradiuntur, crura eorum nodis illigat, ac suffocatos perimit. Gignitur autem in Aethiopia et India in ipso incendio jugis aestus. Mystice draco aut diabolum significat, aut ministros ejus, vel etiam persecutores Ecclesiae, homines nefandos, cujus mysterium in pluribus locis Scripturae invenitur. Nam in Psalterio de hoc scriptum est, et in libro Job, nec non in Apocalypsi Joannis. Denique Psalmista dicit: Tu confirmasti in virtute tua mare, contribulasti capita draconum super aquas . Confirmavit enim Rubri maris liquidos abyssos, quando in duobus lateribus sic aqua divisa est, ut mare navigerum iter faceret esse terrenum. Contrivisti capita draconum super aquas, mysterium superioris miraculi decenter exponit: quia illa praefiguratio