comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ facta ẽ ego hodiegenuitẽ: Nunũ illũ tẽporisdiem
quo bapti zatus ẽ sed in mortalis aet̃nitatis ostendit.
ut illũ hominẽ ad unigeniti ꝑsonã ꝑtinere monstra¬
ret. Ubi enĩ dies nec hesternifine inchoat᷑. nec initio
crastini t̃minat᷑. sẽꝑ hodiernꝰ est In aqua ergo bap¬
tizariuoluit aiohanne. ñ ut e̾i iniquitas ulla dilue¬
ret᷑. sed ut magna cõm̃daret᷑ humilitas Ita quippe
nihilin eo baptismꝰ qđ ablueret sic̃ mors nihilqđ pum¬
ret inuenit Vt diabolus ueritate iustitiȩ ñiuolentia
potestatis oppressus & uictus. qm̃ ipsũ sineullo peccati
merito iniquissime occideret. ꝑ ipsũ iustissime amite¬
ret quospeccati merito detinebat Utrũq igit᷑abil¬
lo id ẽ & baptismꝰ & mors certa dispensationis causa.
ñ mi seranda necessitate . sed miseranda potius uolunta¬
te susceptũ est Vt unꝰ peccatũ tolleret mundi. sic̃ unus

Expanded text:
tum facta est, Ego hodie genui te ; non unum illum temporis diem tum facta est, Ego hodie genui te ; non unum illum temporis diem quo baptizatus est, sed immutabilis aeternitatis ostendit, ut illum hominem ad Unigeniti personam pertinere monstraret. Ubi enim dies nec hesterni fine inchoatur, nec initio crastini terminatur, semper hodiernus est. In aqua ergo baptizari voluit a Joanne, non ut ejus iniquitas ulla dilueretur, sed ut magna commendaretur humilitas. Ita quippe nihil in eo baptismus quod ablueret, sicut mors nihil quod puniret, invenit; ut diabolus veritate justitiae, non violentia potestatis oppressus et victus, quoniam ipsum sine ullo peccati merito iniquissime occiderat, per ipsum justissime amitteret quos peccati merito detinebat. Utrumque igitur ab illo, id est, et baptismus et mors, certae dispensationis causa, non miseranda necessitate, sed miserante potius voluntate susceptum est; ut unus peccatum tolleret mundi, sicut unus
Abbreviated transcription (Latin):
depeccatis parentũ eorũ posteris cõminet᷑. quia irã
suã quantũ ad ꝓgeneratoꝵ culpas. ñ extendit ulte¬
rius moderatione miserationissuȩ neilliquib rege¬
nerationis grã ñ c̃fert᷑ nimia sarcina in ipsaaẽt̃na sua
dã natione p̃merent᷑. si cogerent᷑ ab inicio generis hu¬
mani omniũ p̃cedentiũ parentũ suoꝵ originalit̃ pec¬
cata c̃trahere. & poenas ꝓeis debitaspendere An ali¬
qiđ aliud deretanta scripturisscĩs diligentius ꝑscru¬
tatis atq tractatis ualeat łñualeat repperiri . teme¬
lit̃ atq ut itadixerim radicalit̃ totũ genꝰ humanum
dãnaret᷑ Nsoluit᷑ ac diluit᷑ nisi ꝑ unũ mediatorẽ di
ẽ. sed quodã p̃cursorio illius ministerio qͥ dicebat. pa¬
rate uiã dño: Huic uni in quo solorenasci poterant pa
quisquis in xp̃m credit. Dequo xp̃s generatus regene
ratione ñ eguit Vnde uox illa ꝑatrisquȩ suꝑ baptiza¬

Expanded text:
de peccatis parentum eorum posteris comminetur, quia iram de peccatis parentum eorum posteris comminetur, quia iram suam quantum ad progeneratorum culpas non extendit ulterius moderatione miserationis suae; ne illi quibus regenerationis gratia non confertur, nimia sarcina in ipsa sua aeterna damnatione premerentur, si cogerentur ab initio generis humani omnium praecedentium parentum suorum originaliter peccata contrahere, et poenas pro eis debitas pendere: an aliud aliquid de re tanta, Scripturis sanctis diligentius perscrutatis atque tractatis, valeat vel non valeat reperiri, temeliter, atque ut ita dixerim radicaliter, totum genus humanum damnaretur, non solvitur ac diluitur, nisi per unum mediatorem Dei tur. Sed quodam praecursorio illius ministerio, qui dicebat: Parate viam Domino, huic uni, in quo solo renasci poterant, paquisquis in Christum credit, de quo Christus regeneratus regeneatione non eguit. Unde vox illa Patris quae super baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quo nascit᷑: Nã peccata que male agendo postea
cõmittunt᷑ possunt & penitendo sanari : Sic &iam
postbaptismũ fieri uidemꝰ Ac ꝑ hoc̃ ñ ẽ instituta
regeneratio nisi qr uitiosa. ẽ generatio. usq adeo ut
&iã delegitimo matrimonio ꝓcreatus dicat. In iniqui¬
tatib c̃ceptus sũ. & inpeccatis mat̃ mea me inutero alu¬
it Neq hic diãc ininiquitate ł in peccato cũ & hocrec¬
tedicipossit . sed ininiquitates & peccata dicere malu¬
it . qr & in illo uno qđ in om̃s homines ꝑtransiit. atq tã
magnũ ẽ ut eti mutaret᷑ & c̃uerteret᷑ innecessitatẽ mor¬
tis humananatura: Repperiunt᷑ sic̃ supͣ disserui plura¬
turã. reatutam̃ obligant filios. nisi gratuita grã mise
tũ qͥb ab ipso adã usq ad patrẽ suũ ꝓgeneratorib: suis
quisq succedit: Ñ in merito disceptari potest utrum
nascat᷑. Anpp̃t ea dsin t̃tiã et quartã generationẽ

Expanded text:
cum quo nascitur. Nam peccata quae male agendo postea cum quo nascitur. Nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt et poenitendo sanari, sicut etiam post Baptismum fieri videmus. Ac per hoc non est instituta regeneratio, nisi quia vitiosa est generatio; usque adeo ut etiam de legitimo matrimonio procreatus dicat, In iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis mater mea me in utero aluit . Neque hic dixit, In iniquitate, vel peccato, cum et hoc recte dici posset: sed iniquitates et peccata dicere maluit. Quia et in illo uno, quod in omnes homines pertransiit, atque tam magnum est, ut eo mutaretur et converteretur in necessitatem mortis humana natura, reperiuntur, sicturam, reatu tamen obligant filios, nisi gratuita gratia et tum, quibus ab ipso Adam usque ad patrem suum, progenitoribus suis quisque succedit, non immerito disceptari potest, utrum nascatur. An propterea Deus in tertiam et quartam generationem
Abbreviated transcription (Latin):
siunũ ipsũ insua quasi mẽ bra singula diuidat᷑ Nã &
suꝑbia. ẽ illic. qua homo insua potius eẽ. quã indĩpo¬
testate dilexit Et sacrilegiũ qr đõ ñ credidit Etho¬
ritalis qr integritas m̃tis humanȩ serpentina suasio¬
ne corrupta est Et furtũ qr cibi ꝓhibitus usurpatusẽ
Etsiqđ aliud in hoc uno ad misso diligentic̃ sideratione
arentũ quoq: peccatis paruulos obligari ILIGARI
ñ solũ primoꝵ hominũ sed &iã suoꝵ deqͥb ipsinati sunt.
Non in ꝓbabilit̃ dr̃ illa quippediuina sententia Reddã
peccata patrũ infilios Tenet eos utiq antequã ꝑrege¬
nerationẽ ad testam̃tũ nouum incipiant ꝑtinere
cepturos filios peceata patrũ suorũ. nec ulterius
futurã inisrł parabolã illã. Patres manducauer̃t
uuã acerbã & dentes filiorũ obstupuer̃. Ideo eñi
quisq renascit᷑: ut soluat᷑ in eo quicqiđ peccati est.

Expanded text:
si unum ipsum in sua quasi membra singula dividatur. Nam et si unum ipsum in sua quasi membra singula dividatur. Nam et superbia est illie, quia homo in sua potius esse quam in Dei potestate dilexit; et sacrilegium, quia Deo non credidit; et horitualis, quia integritas mentis humanae serpentina suasione corrupta est; et furtum, quia prohibitus usurpatus eset si quod aliud in hoc uno admisso diligenti consideratione entum quoque peccatis pn solum primorum hominum sed etiam suorum de quibus ipsi nati sunt, non improbabiiiter dicitur. Illa quippe diuina sententia "Reddam peccata patrum in filios" tenet eos utique antequam per regenerationem ad Testamentum Nouum incipiant pertinere. cepturos filios peccata patrum nec ultra futuram in Israel parabolam illam: "Patres manducauerunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt . Ideo enim quisque renascitur, ut solvatur in eo quidquid peccati est
Abbreviated transcription (Latin):
miser̃ ł cogitatione. ł locutione. ł opere. Quia &iã ꝑ
singularẽ numerũ pluralis numerus significarisol&
hocmultismilitib fecerint Et in nr̃is litteris legitur
Ora ergo ad dm̃. ut auferata nobserpentẽ. Nait serpen¬
tes quospatiebat᷑ ppłus ut hoc diceret. & innumerabiliatalia
ũ uero & illud originale unũ pluralinumero significat᷑.
quando dicimꝰ inpeccatoꝵ remissione baptizari paruu¬
los nec dicimꝰ in remissione peccati illa ẽ c̃traria locu¬
tio quaꝑ pluralẽ significat᷑ numerus singularis Sic̃
in euangelio herode mortuo dictũ ẽ. Mortuis eñĩ qui
querebant animã pueri. Ndictũ ẽ mortuus .ẽ. Et in
exodo fecer̃ inquit sibi deos aureos. cũ unũ uitulũ
fecer dequo dixer̃ Hi sdi tui isrł quieduxer̃ te de
t̃ra aegr̃pti. Ethic pluralẽ ponentes ꝓsingulari.
inmundũ. & in om̃s homines ꝑtransiit Propt̃ qđ &iã
paruuli baptizant᷑. possint intellegi plura peccata.

Expanded text:
tatione, vel locutione, vel opere. Quia etiam per singularem numerum pluralis numerus significari solet, hoc multis militibus fecerint. Et in nostris litteris legitur: Ora ergo ut auferat a nobis serpentem . Non ait serpentes, quos patiebatur populus, ut hoc diceret et innumerabilia taliaum vero et illud originale unum plurali numero significatur, quando dicimus in peccatorum remissionem baptizari parvulos, nec dicimus in remissionem peccati; illa est e contrario locutio, qua per pluralem significatur numerus singularis. Sicut in Evangelio Herode mortuo dictum est, Mortui sunt enim qui quaerebant animam pueri : non dictum est, mortuus est. Et in Exodo, Fecerunt, inquit, sibi deos aureos; cum unum vitulum fecerint, de quo dixerunt, Hi sunt dii tui Israel, qui eduxerunt te de terra Aegypti : et hic pluralem ponentes pro singulari. in mundum, et in omnes homines pertransiit , propter quod etiam parvuli baptizantur, possint intelligi plura peccata,
Abbreviated transcription (Latin):
in celo ẽ affirmare qiđ possum. nisi qđ nullus in ea ma¬
lus est. necquisquã de inceps inde cecidit autcasurus . ẽ.
Ex quo d̃s angłis peccantib ñpeꝑcit. sic̃ scribit apłspetrus.
Sed carcerib caliginis inferiretrudens tradidit in iudi¬
sima illa &ssuꝑnasocietas. quȩ ibi sint differentiȩ pͣposi¬
turarũ. ut cũ om̃s tãquã generalinomine angłinuncu¬
pent᷑. sic̃ in epła ad ebreoslegimꝰ. Cuiem angłoꝵ dic̃ ali¬
quando sede adextris meis Hocquippemodo signifi¬
cauit om̃s uniuersalit angłosdici: Sint illit᷑am̃ archan¬
geli. &utrũidẽ archangeli appellent᷑ uirtutes. atq dicũ
sit. Laudateeũ om̃s angłi ẽi. laudate eũ om̃s uirtutes e̾i: Acsi
diceret. Laudateeũ om̃s angłi. laudate eũ om̃s archangeli:
siuedominationes siue principatus. siue potȩstates. di¬
cantqͥ possunt. sitam̃ posst ꝓbare qđ dicunt Egome ista

Expanded text:
in coelo est, affirmare quid possumus, nisi quod nullus in ea malus est, nec quisquam deinceps inde cecidit aut casurus est, ex quo Deus angelis peccantibus non pepercit, sicut scribit apostolus Petrus; sed carceribus caliginis inferi retrudens tradidit in judisima illa et superna societas, quae ibi sint differentiae praepositurarum, ut cum omnes tanquam generali nomine Angeli nuncupentur sicut in Epistola ad Hebraeos legimus: Cui enim Angelorum dixit aliquando, Sede a dextris meis ? hoc quippe modo significavit omnes universaliter Angelos dici, sint tamen illic Archangeli: et utrum iidem Archangeli appellentur Virtutes; atque ita dictum sit, Laudate eum, omnes Angeli ejus; laudate eum, omnes Virtutes ejus ; ac si diceretur, Laudate eum omnes Angeli ejus, laudate eum omnes Archangeli ejus: sive Dominationes, sive Principatus, sive Potestates , dicant qui possunt, si tamen possunt probare quod dicunt: ego me ista
Abbreviated transcription (Latin):
scandita ẽ cũ xp̃o indo DEIUDICIO UIUORET MORTU
turus ẽ. & uiuos iudicaturos ac mortuos. ñ ꝑtinet ad
uitã nr̃am quȩ hic gerit᷑. qr nec in reb gestis ei ẽ. sed in
fine sȩculi gerendis Adhoc ꝑtinet qđ apłssecutus ad¬
tis cũ illo ingła. Duob aũ modis accipi potest. qđ uiuos
& mortuos iudicabit: Siue ut uiuos intellegamꝰ quos
hic ñdũ mortuos. sed adhuc in ista carne uiuentes in¬
uenturus ẽ ei aduentus Mor tuos aũ quidecorpore
prius quãueniat exier̃ ł exituris̃. siue uiuos iustos.
aũ iudicabunt᷑. Aliquando eñi udiciũ đĩponit᷑ in
malũ. Vnde illud.ẽ. quiaũ male eger̃ . in resurrectio¬
neiudicii Aliquando & inbono. scđm qđ dictum est
dsinnominetuo saluum me fac: & in uirtute tua iudi¬
came. Periudiciũ quippeđĩ. fit ipsa bonoꝵ malorũq:
discretio: Vt libereͣndi amalo. ñ ꝑdendicũ malis boni
ad dexterã segregent᷑. Propt̃ qđ ilteclamat. Iudica
meds̃ Et qđ dicerat ł ut exponens. Et discerne inquit

Expanded text:
ivos et mortuos turus est, et vivos judicaturus ac mortuos. Non pertinet ad vitam nostram quae hic geritur, quia nec in rebus gestis ejus est, sed in fine saeculi gerendis. Ad hoc pertinet, quod Apostolus  autem modis accipi potest quod vivos et mortuos judicabit: sive ut vivos intelligamus, quos hic nondum mortuos, sed adhuc in ista carne viventes inventurus est ejus adventus; mortuos, autem qui de corpore, prius quam veniat, exierunt vel exituri sunt: sive vivos justos, que judicabmalo; unde illud est, Qui autem male egerunt, in resurrectionem judicii : aliquando et in bono, secundum quod dictum est, Deus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me . Per judicium quippe Dei fit ipsa bonorum malorumque discretio, ut liberandi a malo, non perdendi cum malis, boni ad dexteram segregentur . Propter quod ille clamabat, Judica me, Deus: et quid dixerat velut exponens, Et discerne, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
eufraxia. quia infantulus coe¬
pisset
loqui ꝑterrita ꝓiecit
rã. In fantulus autẽ
mox ex¬
urgens. cucurrit
adianuam̃
quȩ rens matrẽ
suã. Currens

Expanded text:
Euphraxia quia infantulus coepisset loqui, perterrita projecit rram. Infantulus autem mox exsurgens, cucurrit ad januam, quaerens matrem suam. Currens
Abbreviated transcription (Latin):
ubi tale cõmissũ ẽ ut is qͥ cõmisit axp̃i &iã corpore separet᷑.
ñ tã c̃sideranda ẽ m̃sura tẽporis quã doloris Cor eñic̃tri¬
tũ & humiliatũ ds̃ ñ spernit. Verũqr plerũq: dolor alte¬
rius cordis occultus ẽ alteri. nec in alioꝵ notitiã ꝑ uerba
ł quȩcũq alia signa ꝓcedit. cũ sit corã illo cui dr̃. gemitus
tẽporapaenitentiȩ. ut fiat satis &iã ecłȩ in qͣ remittunt᷑
scm̃pignꝰ accepit. sine quo ñ remittunt᷑ ulla peccata ita
ut qͥb remittunt᷑ uitã c̃sequant᷑ &ernã Magis eñi ꝓpt̃¬

Expanded text:
ore separetur, non tam consideranda est mensura temporis quam doloris. Cor etiam contritum et humiliatum Deus non spernit . Verum quia plerumque dolor alterius cordis occultus est alteri, nec in aliorum notitiam per verba vel quaecunque alia signa procedit, cum sit coram illo, cui dicitur: Gemitus tempora poenitentiae, ut fiat satis etiam Ecclesiae, in qua remittuntur Spiritum sanctum pignus accepit, sine quo non remittuntur ulla peccata; ita ut quibus remittuntur, vitam consequantur aeternam. » P
Abbreviated transcription (Latin):
ne pcrtũ cisio quicquã ualet. neq pͣpuciũ. sed fides
Quirursus ait Si fidẽ dicat quissehabere. opera aũ ñ
tam̃ quasi ꝑignẽ. poterit ergo saluare sineo peribus
& illud qđ idẽ ipse paulus: Nolite inquit errare. neq:
fornicarii. neq idolisseruientes. neq ad ulteri. neq
molles. neq masculoꝵ c̃cubitores. neq fures. neq: aua¬
ri. neq: ebriosi. neq maledici. neq rapaces. regnũ dĩ
possidebunt. Si eñi in istis &iã ꝑseuerantes criminib
monia falsa eẽ ñ posst. illud qđ obscure dictum est
argentũ. lapidesp̃ciosos. sed ligna foenũ. stipulam.
niat᷑ eẽ c̃trariũ. Ligna quippe & foenũ &stipula ñ ab¬
surdeaccipipossunt rerũ seculariũ quã uis licite c̃ces¬
sarũ talescupiditates ut amitti sineanimi dolore ñ pos¬
sint: Cũ aũ istedolorurit. sixp̃s incordefundam̃tiha

Expanded text:
e circumcisio quidquam valet, neque praeputium, sed fides Qui rursus ait: Si fidem dicat se quis habere, opera autem non tamen quasi per ignem; poterit ergo salvare sine operibus et illud quod idem ipse Paulus dixit, Nolite, inquit, errare; neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neqi, neque ebriosi, neque rapaces regnum Dei possidebunt. Si enim etiam in istis perseverantes criminibus, monia falsa esse non possunt; illud quod obscure dictum est,argentum, lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam niatur esse contrarium. Ligna quippe et fenum et stipula non absurde accipi possunt rerum saecularium, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Cum autem iste dolor urit, si Christus in corde fundamenti ha
Abbreviated transcription (Latin):
damtũ aurũ argentũ. lapides pͣciosos. Alteriaũco
gitanti quȩ s̃ mundi quomodo placeat uxori. id est
edificanti suꝑ idẽ fundam̃tũ ligna foenũ. stipulam
tenditalia deserit xp̃m quã uis doleat cũ amittit.
salius erit qͥdẽ. sic tam̃ quasi ꝑignẽ qr urit eũ dolor
rerũ quas dilexerat amissarũ : Sed ñ sub¬
uertit neq c̃sumit fundam̃ti stabilitate
atq incorruptione munitũ. Talealiqiđ
&iã posthanc uitã fieri incredibile ñ est
Etutrũ ita sit queri potest. & aut inueniri
latere. ñ nullosfideles ꝑ ignẽ quendã purgatoriũ quan¬
tomagis minusue bonapereuntia dilexer̃. tanto tar¬
diuscitius saluari. Ñ tam̃tales dequalib dictũ ẽ qđ reg¬
nũdĩ ñ possidebunt : Nisi c̃uenient̃ paenitentib eadẽ crimi¬
naremittant᷑ Conuenient̃ aũ dixiut steriles inelemosi¬
nis ñ sint: quibi tantũ tribuit scriptura diuina

Expanded text:
damentum aurum, argentum, lapides pretiosos; alteri autem cogitanti ea quae mundi sunt, quomodo placeat uxori, id est, aedificanti super idem fundamentum ligna, fenum, stipulam:tendi talia deserit Christum, quamvis doleat dum amittit; salvus est quidem, sic tamen quasi per ignem: quia urit eum rerum dolor, quas dilexerat, amissarum; sed non subvertit neque consumit fundamenti stabilitate atque incorruptione munitum. 13. Tale aliquid etiam post hanc vitam fieri incredibile non est, et utrum ita sit, quaeri potest: et aut inveniri, aut latere, nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusque salvari; non tamen tales, de qualibus dictum est quod regnum Dei non possidebunt, nisi convenienter poenitentibus eadem crimina remittantur. Convenienter autem dixi, ut steriles in eleemosynis non sint, quibus tantum tribuit Scriptura divina,
Abbreviated transcription (Latin):
&cctidiana peccata. Del& et illaꝰ qͥb uita fideliũ &iã scelerate
gesta sed paenitendo in melius mutata discedit siquẽ ad mo
fiat qđ dr̃. Quia & ipsa elemosina ẽ ueniã petenti homini
nanti hospitiũ. fugienti latibulũ. aegroto ł incluso uisita¬
tionẽ. captiuo redẽptionẽ. debili sub uectionẽ. ceco de¬
ductionẽ tristi consolationẽ . ñ sano medelã. erranti uiã.
deliberanti c̃siliũ. & qđ cuiq necessariũ ẽ in digenti. uerũ
&iã qͥdat ueniã peccanti elemosynãdat:. Et qͥem̃dat uer¬
bere inquẽ potestasdat᷑ ł coherc& aliqͣ disciplina & tam̃
peccatũ ei qđ ab illo lȩsus aut offensus ẽ dimittit excorde.
ł orat ut ei dimittat᷑. Nsolũ in eo qđ dimittitatq orat. ue¬
rũ &iã in eo qđ corripit. & aliqͣ em̃ datoria poena plectit

Expanded text:
tidiana peccata. Delet et illa a quibus vita fidelium etiam scelerate gesta, sed poenitendo in melius mutata discedit, si quemadmodfiat quod dicitur. Quia et ipsa eleemosyna est veniam petenti homini nanti hospitium, fugienti latibulum, aegroto vel incluso visitationem, captivo redemptionem, debili subvectionem, caeco deductionem, tristi consolationem, non sano medelam, erranti viam, deliberanti consilium, et quod cuique necessarium est indigenti; verum etiam qui dat veniam peccanti, eleemosynam dat; et qui emendat verbere in quem potestas datur, vel coercet aliqua disciplina, et tamen peccatum ejus, quo ab illo laesus aut offensus est, dimittit ex corde, vel orat ut ei dimittatur, non solum in eo quod dimittit atque orat, verum etiam in eo quod corripit, et aliqua emendatoria poena plectit
Abbreviated transcription (Latin):
Sicuius opmanserit. qđ supͣra edificat mercedẽ accipi&s
Sicuius aũop̾ excustũ fuerit dãnũ patiet᷑. Ipseaũ saluus
erit. sictam̃ quasi ꝑ ignẽ. Nonergo unius eoꝵ. sedutri¬
usq: opͥ ignisꝓbabit: Est quidẽ ignis tẽptatio tribula¬
tionis. Dequo aꝑte alio loco scriptũ ẽ. Uasa figuli ꝓ¬
bat fornax. & homines iustos tẽptatio tribulationis

Expanded text:
accipiet. Si cujus opus autem exustum fuerit, damnum patietur: ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Non ergo unius eorum, sed utriusque opus ignis probabit. Est quidam ignis tentatio tribulationis, de quo aperte alio loco scriptum est: Vasa figuli probat fornax,
Abbreviated transcription (Latin):
cauendũ ẽ. nequisquã existimet & infanda illa crimi¬
na qualia qͥ agunt regnũ di ñ possidebunt: cotidie ꝓpe¬
tranda & elemosinis cotidiere dim̃da. In melius ẽ quip
ẽꝓpitiandus ds̃ Nad hoc em̃dus quodã modo ut ea sẽꝑ
liceat in pune cõmittere. Nemini eñi dedit laxam̃tũ
peccandi. quã uismiserando deleat iã facta peccata
si ñ satis factio c̃grua neglegatur

Expanded text:
cavendum est ne quisquam existimet infanda illa crimina, qualia qui agunt regnum Dei non possidebunt , quotidie perpetranda, et eleemosynis quotidie redimenda. In melius est quipteritis est propitiandus Deus, non ad hoc emendus quodammodo, ut ea semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi , quamvis miserando deleat jam facta peccata, si non satisfactio congrua
Abbreviated transcription (Latin):
b& locũ id ẽ ut einihil anteponat᷑. & malit homoqui
talidolore urit᷑ reb quasita diligit carere quã xp̃o ꝑ
ignẽ fit saluus. Siaũ res e̾imoditẽporales ac seculares
tẽporetẽptationis maluerit tenere quã xp̃m. eũ in fun¬
dam̃ to ñ habuit qͥ hȩc prioreloco habuit cũ in edificio
prius ñ sit aliqiđ fundam̃to. Ignis eñi deqͦeoloco ẽ locu

Expanded text:
 locum, id est, ut ei nihil anteponatur, et malit homo qui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit, carere, quam Christo; per ignem fit salvus. Si autem res hujusmodi temporales ac saeculares tempore tentationis maluerit tenere quam Christum, eum in fundamento non habuit; quia haec priore loco habuit, cum in aedificio non sit aliquid prius fundamento. Ignis enim, de quo eo loco locu
Abbreviated transcription (Latin):
aneqͥsceleratissime uiuunt. neccurant talẽ uitã moresq
corrigere. &int̃ ipsa facinora & flagitia sua elemosrnas fre¬
rit. nẽ peineuangelio sic scriptũ ẽ. cũ loqueret᷑. Rogauit
illũ qͥdã phariseus ut pranderet apud se. &ingressus recu¬
buit. Phariseus aũ coepit intrase reputans dicere. quare

Expanded text:
qui sceleratissime vivunt, nec curant talem vitam moresque corrigere, et inter ipsa facinora et flagitia sua eleemosynas frerit. Nempe in Evangelio sic scriptum est: Cum loqueretur, rogavit illum quidam Pharisaeus ut pranderet apud se; et ingressus recubuit. P
Abbreviated transcription (Latin):
mosinas quȩ siunt defructib t̃raerespuisse uideret᷑. Hec in¬
quit oportuit facere . id ẽ iudiciũ s caritatẽdĩ. &illa ñ omit¬
tere id ẽ elemosinas fructuũ t̃rȩnoꝵ Nergo sefallant qꝑ
Relemosrnas quaslibet largissimas fructuũ suoꝵ ł cuicũq
nitate . ac flagitiorũ neqͥcia ꝑmanendi. Ñ solũ eñi hȩc faci¬
unt. sedita diligunt utin eis sẽꝑ optent tantũ sipossent in pu¬
neuersari: Qui aũ diligit iniqͥtatẽ odit animã suã. Etqͥo
dit animã suã ñ ẽ in ea misericors sed crudelis Diligendo
re elemosynã ꝑ quã munda illi e ent om̃a. od iss& eã scđm scłm.¬

Expanded text:
emosynas, quae fiunt de fructibus temosynas, quae fiunt de fructibus tquit, oportuit facere, judicium et charitatem Dei; et illa non omittere , » id est eleemosynas fructuum terrenorum. Non ergo se fallant, qui per eleemosynas quamlibet largissimas fructuum suorum, vel cujunitate ac flagitiorum nequitia permanendo. Non solum enim haec faciunt, sed ita diligunt ut in eis semper optent, tantum si possint, impune versari. Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam , et qui odit animam suam, non est misericors, sed crudelis; diligendore eleemosynam, per quam munda illi essent omnia, odisset eam s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnob mortuus .ẽ. Et nos ueracit̃ de nr̃amiseriaiudicantes.
&đmcaritate quã donauit ipse diligentes. pie recteq: uiuam.
Qdiudiciũ & caritatẽdi cũ pharisei p̃terirent. decimabant
tam̃ ꝓp̃t elemosynas quas faciebant &iãquȩq minutissima
fructuũ suoꝵ. Et ideo ñ dabant elemosrnã a se incipientes.
set eos qđ forinsecse lauabant. int̾aũ rapina & iniqͥtateple
mosrnã & ec̃om̃a munda suob̃. Deinde ut ostenderet qiđ
ad monuisset. & qid̃ ipsifacere ñcurarent. neillũ putarent
eorũ elemosynas ignorare: sed uaeuob inquit phariseis.
tã quã diceret. Ego qͥdẽ cõmonui uoselemosrnã dandã ꝑ
nc̃ uos am monuisse arbitremini. & pͣteritis iudiciũ & ca¬
ritatẽ di . ꝙͣ elemosrna possetis ab omni inqͥnam̃to interi¬
oremundari. ut uob munda eent & corporaquelauatis
Hoc ẽ enĩ om̃a & interiora scilic&s & exteriora sic̃ dalibilegit᷑
M undate quȩ intus s̃ & quȩ foris s̃munda ert̃ Sed neistas ele¬

Expanded text:
nobis mortuus est : » ut et veraciter de nostra miseria judicantes, Dei charitate qua donavit ipse se diligentes, pie recteque vivamus, quod judicium et charitatem Dei cum Pharisaei praeterirent, decimabant tamen propter eleemosynas quas faciebant, etiam quaeque minutissima fructuum suorum; et ideo non dabant eleemosynam a se incipientes, set eos, forinsecus se lavabant, intus autem rapina et iniquitate plenemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. » Deinde ut ostenderet quid adeorum eleemosynas ignorare: Sed vae vobis, inquit, Pharisaeis. Tanquam diceret, Ego quidem commonui vos eleemosynam dandam per nunc vos admonuisse arbitremini. Et praeteritis judicium et charitatem Dei: qua eleemosyna possetis ab omni inquinamento interiore mundari, ut vobis munda essent et corpora quae lavatis. Hoc est enim omnia, et interiora scilicet, et exteriora, sicut alibi legitur, Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt. Sed ne istas ele
Abbreviated transcription (Latin):
id qđ deforis est &iã id qđ int̾ est fec̃ : Uerum tam̃ qđ su¬
perẽ. date elemosynã. &ec̃ om̃a munda s uob Itane
da sint om̃a. tantũ sielemo srnas dederint sicuti isti eas dan¬
dasputant . cũ sint inmundi om̃s quosñ mundat fides ap̃i
Dequa scriptũ ẽ Mundans fide corda eoꝵ: Etdicat a pustoł:¬
Inmundis aũ & infidelib nihil ẽmundũ. sed polluta sunt
eoꝵ & mens & c̃scientia. Quomodo ergo phariseis om̃amun¬
da eeñt. si elemosynas darent & fideles ñ essent : Aut quo¬
modo fideles essent. sunxp̃m credere atq in ei renasci
grã noluissent: Et tam̃ uerũ ẽ qđ audier̃. date elemo¬
sr̃nã & ec̃ om̃a munda sunt uobis

Expanded text:
foris est, etiam id quod intus est fecit? Verumtamen quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Itane da sint omnia, tantum si eleemosynas dederint, sicut isti eas dandas putant? cum sint immundi omnes quos non mundat fides Christi, de qua scriptum est, Mundans fide corda eorum ; et dicat Ainmundis autem et infidelibus nihil est mundum, sed polluta sunt eorum et mens et conscientia. tuda essent, si eleemosynas, darent et fideles non essent? Aut quomodo fideles essent, si in Christum credere atque in ejus renasci gratia noluissent? Et tamen verum est quod audierunt, Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ui eñĩuultor dinate dare elemosrnã. a seipsodebet incipe¬
re & eã sibi pͥmũdare . Est enĩ elemossna op̃miscđiȩ Ve¬
rissimeq dictũ est: Miserere animetuȩ placensdõ Propt̃
hoc renascim᷑ ut đo placeamꝰ : cui merito displic& qđ nas.¬
cendo c̃traximꝰ. Hȩc ẽ pͥma elemosina quã nob dedimꝰ.

Expanded text:
ui enim vult ordinate dare eleemosynam, a se ipso debet incipere, et eam sibi primum dare. Est enim eleemosyna opus misericordiae; verissimeque dictum est, Miserere animae tuae placens Deo . Propter hoc renascimur, ut Deo placeamus, cui merito displicet quod nascendo contraximus. Haec est prima eleemosyna, quam nobis dedimus,
Abbreviated transcription (Latin):
dedimittit . nullomodo existimet ad nõ sua peccata dimitti
qm̃ m̃tiriueritas ñ potest. Quẽ uero euangelii lateat au¬
ditorẽ siue lectorẽ quis dixerit. ego sũ ueritas: Quicũ
docuis set orationẽ. hancin ea positã sententiã uehem̃¬
t̃ cõm̃dauit dicens Sieñi dimiseritis hominib peccata

Expanded text:
de dimittit, nullo modo existimet a de dimittit, nullo modo existimet a quoniam mentiri veritas non potest. Quem vero Evangelii lateat auditorem, sive electorem quis dixerit: Ego sum veritas? Qui cum docuisset orationem, hanc in ea positam sententiam vehementer commendavit, dicens. Si enim dimiseritis hominibus pecca
Abbreviated transcription (Latin):
sista filiorũ di. quo qͥdẽ sedeb et om̃is fidelis extendere & hu¬
manũ animũ ad hunc affectũ orando dm̃ secũq agendo luc¬
tandoq ꝑducere. Tam̃ qr hoc tã magnũbonũ tantȩ multi¬
tudinis ñ est quantã credimꝰ ex audiri cũ in oratione dicit᷑
Dim atte nob debita nr̃a sic̃ & nos dimittimꝰ debitorib nostris
Procul dubio uerba sponsionis huius implent᷑ si homo qͥ ñdũ
ita pfic̃ ut iã diligat in imicũ : Tam̃ quandorogat᷑ ab homine
qͥ peccauit in eũ utei dimittat. Dimittit ex corde. qr &iãsi¬
bi roganti utiq uult dimitti cũ orat &dic̃ sic & nosdimittimꝰ
debitorib nr̃is. Id ẽ sic dimitte debita nr̃a rogantib: nobis.
sic̃ & nos dimittimꝰ rogantib debitorib: nr̃is lãuero qͥ¬
rog& ñ ẽ ad huc deputandus in imicus. ut eũ diligere sit dif¬
ficile. sic̃ difficileerat quando in imicitias exercebat
Quisquis aũ nec roganti. etpeccati sui paenitenti excor¬

Expanded text:
ista filiorum Dei, quo quidem se debet omnis fidelis extendere, et humanum animum ad hunc affectum, orando Deum, secumque agendo luctandoque perducere: tamen quia hoc tam magnum bonum tantae multitudinis non est, quantam credimus exaudiri, cum in oratione dicitur, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; procul dubio verba sponsionis hujus implentur, si homo qui nondum ita profecit, ut jam diligat inimicum, tamen quando rogatur ab homine qui peccavit in eum, ut ei dimittat, dimittit ex corde: quia etiam sibi roganti utique vult dimitti, cum orat et dicit, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; id est, Sic dimitte debita nostra rogantibus nobis, sicut et nos dimittimus rogantibus debitoribus nostris. CAroget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut difficile erat quando inimicitias exercebat. Quisquis autem roganti et peccati sui poenitenti non ex cor
Abbreviated transcription (Latin):
ecillud ẽ c̃sequens ut ideo diuersastatura sit reuiuiscentiũ sin¬
guloꝵ qͥa suerat diuersauiuentiũ. aut macricũ eadẽ maciȩ.
aut pinguescũ eadẽ pingued in ereuiuescant. Sed si hocẽ inc̃¬
silio creatoris ut in figie suacuiq: ꝓpͥetas & discernibilissimili¬
tudo seruet᷑. inceterisaũ corporis mẽbris ȩ qͣlia cuncta reddant᷑:
Ita modificabit᷑ illa in uno qͦq materies. ut nec aliqid excea pere
at. & qđ alicui defuerit ille suppleat. qͥ & iã denihilo potuit
qđ uoluit operari. Sic aũ in corporib resurgentiũ rationabi¬
& nihil inc̃ueniens eoꝵ ingerat sensib: Indecoꝵ quippe ali¬
qiđ ihi ñ erit. sed quicqiđ futurũ ẽ hoc decebit. qr nec futu¬
rũ ẽ siñ decebit. Resurgentigit᷑ scõꝵ corpora sineullo uitio
si neulla deformitate sic̃ sineulla corruptione. onere. dif¬
ficultate Inqͥb tanta facilitas. quanta felicita serit. Prop̃t
qđ & sp̃italia dicta s̃. cũ ꝓculdubio corpora sint futura ñ sp̃s.

Expanded text:
ec illud est consequens, ut ideo diversa statura sit reviviscentium singulorum, quia fuerat diversa viventium; aut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consilio Creatoris, ut in effigie sua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur; ita modificabitur illa in unoquoque mat, et quod alicui defuerit ipse suppleat, qui et de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabiet nihil inconveniens eorum ingerat sensibus. Indecorum quippe aliquid ibi non erit; sed quidquid futurum est, hoc decebit, quia nec futuus erunt. Resurgent igitur sanctorum corpora sine ullo vitio, sine ulla deformitate, sicut sine ulla corruptione, onere, difficultate: in quibus tanta facilitas, quanta felicitas erit. Propter quod spiritalia dicta sunt, cum procul dubio corpora sint futura, non spiritus.
Abbreviated transcription (Latin):
mẽbro statue redderet᷑ dũ tam̃ totũ exqͦ c̃stituta suerat re¬
stituta resumeret. itads̃mirabilit̃ atq in effabilit̃ arti fer
detoto qđ caro nr̃a c̃stiterat. eã mirabili&ineffabilicelerita¬
te restituet Nec aliqiđd attinebit adẽi redintegrationẽ utrũ
capilli ad capillos redeant . &ungues adungues anquicqiđ¬

Expanded text:
membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerat, remembro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerat, restituta resumeret: ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra constiterat, eam mirabili et ineffabili celeritate restituet; nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem, utrum capilli ad capillos redeant
Abbreviated transcription (Latin):
Ab sit enĩ ut illũ bimẽbrẽ qͥnuꝑ nat̾ ẽ in oriente. deqͦd fr̃s
fidelissimi qͥeũ uiderant retuler̃: Et scẽ memoriȩ hiero¬
nascerent resurrecturos existimemꝰ Ita et ceteraquȩ
singuliqͥq partꝰ łamplius ł minꝰ aliqiđ habendo ł qua¬
dã nimia deformitate monstradicunt᷑. adhumanae
naturȩ sigurã resurrectione reuocabunt᷑. itaut sin¬
gule animȩ singula sua corpora optineant Nullisco¬
herentib: &iã quȩcũq coherentia nata fuert̃. sed seor¬
sũ sibi singuli sua mẽbragestantib qͥb humani corporis
cõplet᷑ integritas Naũ peritđo t̃renamateries dequa.

Expanded text:
Absit enim ut illum bimembrem, qui nuper natus est in Oriente, de quo et fratres Absit enim ut illum bimembrem, qui nuper natus est in Oriente, de quo et fratres fidelissimi quod eum viderint retulernascerentur, resurrecturos existimemus! Ita et caetera quae singuli quique partus vel amplius, vel minus aliquid habendo, quadam nimia deformitate monstra dicuntur: ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur, ita ut singulae animae, singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus etiam quaecunque cohaerentia nata fuerant; sed seorsum sibi singulis sua membra gestantibus quibus humani corporis complebitur integritas. Non perit Deo terren
Abbreviated transcription (Latin):
Neq in eo qđ aduersũ atq c̃trariũ dies attulerant natura
tur pet̾ Sedintegret᷑ qd ñ dũerat in tegrũ sic instaurabit
q fueratuiciatũ Aeꝑhoc scrupulosisime qdẽ intdoc¬
tissimos queri ac disputari potest. qđ utrũ ab hominein¬
ueniri possit ignoro quando incipiat homo inutero ui¬
uere Vtrũ sit quedã uita & occulta quȩ ñdũ motib uiuen¬
tis appareit. Nã negare uixisse puerperia quȩ ꝓp̃tea
mẽ bratim ex secant᷑ ut eici ant᷑ ex uteris pregnantium.
nematres quoq subi mortua relinquant᷑ occidant in pu¬
dentia nimia uidet᷑ Exqͦ aũ incipit homo uiuere exillo
utiq moriiã potest: Mortuus uero ubicũq illimorspo¬
tuit euenire qͦ modo ad resurrectionẽ ñ ꝑtineat mortu¬
riant᷑ aut resurrectura negabunt᷑. autita resurrectu¬
ra credenda s̃. ac ñ potius correcta emandataq natura.

Expanded text:
neque in eo quod adversum atque contrarium dies attulerant, natura neque in eo quod adversum atque contrarium dies attulerant, natura turpetur; sed integretur quod nondum erat integrum, sicut instaurabitur quod fuerat vitiatutissimos quaeri ac disputari potest, quod utrum ab homine inveniri possit ignoro, quando incipiat homo in utero vivere; utrum sit quaedam vita et occulta, quae nondum motibus viventis appareat. Nam negare vixisse puerperia, quae propterea membratim exsecantur et ejiciuntur ex uteris praegnantium, ne matres quoque si mortua ibi relinquantur occidant, impudentia nimia videtur. Ex quo autem incipit homo vivere, ex illo utique jam mori potest. Mortuus vero, ubicumque illi mors potuit evenire, quomodo ad resurrectionem non pertineat morturiantur, aut resurrectura negabuntur, aut ita resurrectura credenda sunt, ac non potius correcta emendataque natura.
Abbreviated transcription (Latin):
remitti peccata ñcredens c̃tẽnit tantã diuinimuneris largi¬
titẽ Itin hac obstinationem̃tis diẽ claudit exetremũ seus ẽ
tit Deqͣ questione difficili in qͦdã ꝓp̃t̃ hoc solũ c̃seripto libello
ã uero deresurrectione carnis ñ sic̃ qͥdã reuixcer̃ iterũqs
possim breuit̃ disputare. & omnib quȩstionib quȩde hac re
moueri assolent satisfacereñ inuenio Resurrecturã tam̃ car¬
nẽ omniũ qͥcũqinatis̃ hominũ atq nascent᷑ & mortuis atq mo¬
rient᷑ nullomodo deb& dubitare xp̃ianꝰ Vnde pͥmo occurrit
de abortiuis foetib quȩstio: qui iã qͥdẽnatis̃ interis matrũ
sed ñdũ ita ut iãpossint renasci. Si eñĩ resurrecturos eosdoce¬
cepta ñ fuerint: Sed quis negare audeat asi affirmare ñ aude¬
picud aturĩ re surrectionẽ ut quet qiđ formȩdesutin¬
quẽ ał modunert̃ uicia quȩ accesserant tẽprt e porq
ineo qd aptũ e c̃gruũ dies allaturi fuerant natura hasudet

Expanded text:
remitti peccata non credens, contemnit tantam divini muneris largitatem, et in hac obstinatione mentis diem claudit extremum, reus est tit. De qua quaestione difficili in quodam propter hoc solum conscripto libello ne. Jam vero de resurrectione carnis, non sicut quidam revixerunt, iterumque sunt possim breviter disputare, et omnibus quaestionibus, quae de hac re moveri assolent, satisfacere, non invenio. Resurrecturam tamen carnem, qui nati sunt hominum, aut nascentur, mortui sunt atque morientur, nullo modo de abortivis fetibus quaestio, qui jam quidem nati sunt in uteris matrum, sed nondum ita ut jam possint renasci. Si enim resurrecturos eos dixencepta non fuerint? Sed quis negare audeat, etsi affirmare non audeid acturam resurrectionem, ut quiquid formae defuiquemadmodum non erunt vitia quae accesserant tempore: ut neque in eo quod aptum et congruum dies allaturi fuerant, natura fraudetur;
Abbreviated transcription (Latin):
surgant. quecũq in eis uitiosa & deformamẽ bragestar̃ in
reqͥrendo laborare qiđ op ẽ : Neqieñ fatigare nos deb&incer
ta eoꝵ habitudo ł pulchritudo. quoꝵ eritcerta a sẽpit̾nadã¬
natio Nec moueat quomodo erit in eiscorpͥincorruptibi¬
lesidolere poterit: Aut quomodo corruptibile simoriñ
poterit. Nẽ eñi uerauita nisi ubi felicit̃uiuit᷑ necuera incor¬
ruptio nisi ubi salus nullo dolore corrũpit᷑. Vbiaũ infelix mo
riñsinit᷑. &ut itadicã morsipsa ñ morit᷑. &ubi dolor ꝑpetu¬
us ñinterimit sed affligit ipsa corruptio ñ finit᷑ : Hȩc in
anima relinquere cogit᷑ nec scđa qua poenale corpͥanima
relinquere ñ ꝑmittit᷑. homini accidisset sinemopeccass&¬

Expanded text:
surgant, quaecunque in eis vitiosa et deformia membra gestarunt, in surgant, quaecunque in eis vitiosa et deformia membra gestarunt, in rta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat quomodo erit in eis corpus incorruptibile, si dolere poterit, aut quomodo corruptibile, si mori non poterit. Non est enim vera vita nisi ubi feliciter vivitur, nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non sinitur, ut ita dicam, mors ipsa non moritur; et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit, ipsa corruptio non finitur; haec in anima relinquere cogitur, nec secunda, qua poenale corpus anima relinquere non permittitur, homini accidisset, si nemo peccass
Abbreviated transcription (Latin):
sic & nos dimittimꝰ debitorib nr̃is: uerũ &ĩã nepeccemꝰ utre¬
gat. ꝓpt̃ qđ dicimꝰ nenos inferas intẽptationẽ illerogan¬
dus ẽ cuidicit᷑ in psalmo. Dñs inluminatio mea: & salus mea.
Vtinlum inatio detrahat ignorantiã. salus infirmitatem:
cendĩ dũ plus delectat hominũ excistimatio. quãiustitia qua
sequisꝙ humulrat paenitendo. Vndeñsolũ cũagt pentuntia

Expanded text:
ttimus debitoribus nostris; verum etiam ne peccemus ut regat, propter quod dicimus, Ne nos inferas in tentationem ; ille rogandus est, cui dicitur in Psalmo, Dominus illuminatio mea et salus mea ; ut illuminatio detrahat ignorantiam, salus infirmitatem. cendi, dum plus delectat hominum existimatio, quam justitia qua se quisque humiliat poenitendo. Unde non solum cum agitur poenitentia,
Abbreviated transcription (Latin):
sispeccamꝰ. aut ñ dũ uidendo qiđ faceredebeamꝰ. aut ñ facien¬
do qđ deberefieriiã uidemꝰ. Quoꝵ duoꝵ illudignorantiae
uenit . sed ꝓfecto uincim᷑ nisi diuinitus adiuuem᷑ ut ñsolũ
uideamꝰ qiđ faciendũ sit. sed &iã accedentesanitate delecta¬
tio iustitiȩ uincat in nob̵ earũ rerũ delectationes. quas ł habe¬
recupiendo ł amittere metuendo. scientes uidentesq pecca¬
mꝰ. Iã ñ solũ peccatores qđ eramꝰ &siã cũꝑignorantiã peccibumꝰ

Expanded text:
aut nondum videndo quid facere debeamus, aut non faciendo quod debere fieri jam videmus: quorum duorum illud ignorantiae venit: sed profecto vincimur, nisi divinitus adjuvemur, ut non solum videamus quid faciendum sit, sed etiam accedente sanitate delectatio justitiae vincat in nobis earum rerum delectationes, quas vel habere cupiendo, vel amittere metuendo scientes videntesque peccamus; jam non solum peccatores, quod eramus etiam cum per ignorantiam peccabamus,
Abbreviated transcription (Latin):
dauideant᷑ quando sic̃scriptũ ẽ. Laudat᷑ peccator indesi¬
deriis anime suae. &qͥ iniquigerit benedicit Talisindiui¬
nis libris iniqͥtas clamoruocat᷑. sic habes apud isaiã ꝓphetã
dẽuinea mala. Expectaui inquit ut faceret iudiciũ. fec̃
aũ iniqͥtatẽ & ñ iustitiã sed clamorẽ Vnde ẽ & illud inge¬
publice ł ut lege frequentabant᷑¬
ic nr̃is tẽporib: itamultamala & siñtalia in aꝑtã c̃suetu¬
dinẽ iãuener̃ ut ꝓ his ñ solũ ex cõmunicare aliquẽ laicũ
ñ audeamꝰ. sed necclericũ degradare. Vnde cũ ex ponerẽ
ante aliquot annos epłam adgalatas in eo ipso loco ubi ait
ex orrescimꝰ. Vsitata uero ꝓqͥb abluendisfiliidĩ sanguis ef¬
fusus ẽ. quãuis tã magna sint ut omnino claudi c̃trase
rando ñ nulla &iã facer e cogim᷑. Atq: utinã od ñe ñ om̃a
quȩ ñ potuerimꝰ ꝓhibere faciamꝰ sed uiderõ utrũ ne in mo¬
deratus dolor incaute aliqiđ c̃pulerit dicere Hocͫ Sicĩ

Expanded text:
sicut scriptum est, Laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit benedicitur . Talis in divinis Libris iniquitas clamor vocatur. Sicut habes apud Isaiam prophetam de vinea mala: Exspectavi, inquit, ut faceret judicium, fecit autem iniquitatem, et non justitiam, sed clamorem . Unde est et illud in Gepublice veluti lege frequentabantris temporibus ita multa mala, etsi non talia, in apertam consuetudinem jam venerunt, ut pro his non solum excommunicare aliquem laicum non audeamus, sed nec clericum degradare. Unde cum exponerem ante aliquot annos Epistolam ad Galatas, in eo ipso loco ubi ait exhorrescimus: usitata vero, pro quibus abluendis Filii Dei sanguis effusus est, quamvis tam magna sint, ut omnino claudi contra srando nonnulla etiam facere cogimur! atque utinam, o Domine, non omnia quae non potuerimus prohibere, faciamus » ! Sed videro utrum me immoderatus
Abbreviated transcription (Latin):
ecłam uero t̃ribilit̃ uetat: Manifestũ ẽ &iãhic qiđ
scđm ueniã c̃cedat᷑ infirmis. Pro pt̃hȩcatq hũimo¬
dipeccata. & alia lic& hisminora. quȩ fiunt uerboꝵ
& cogitationũ offensionib: apło iacobo c̃sitente ac
dicente Inmultis enĩ offendimꝰ om̃s oportet utco¬
tidie crebreq oremꝰ dnm̃ atq dicamꝰ dimitte nobde
t᷑. nisi inscripturis demonstrarent᷑ opinione grauiora
Q uis eni dicenti fr̃i suo fatue reũ gehennȩputaret nisi
ueritas diceret : Cui tam̃ uulneri subiec̃ c̃tinuome¬
dicinã pceptũ frat̃ne rec̃ciliationis ad iungens Mox
quippeait. Siergo offeresmunꝰtuũ ad altare. &ibire¬
cordat᷑ fueris qr fr̃ tuus hab& aliqiđ aduersũ te &cẽt
Aut quis existimaret quã magnũ peccatũ sit dies obser¬
uare &m̃ses & annos atẽpora. sic̃ obseruant qͥ certis
dieb siuem̃sib siue annis uolunt. ł nolunt aliqiđ in

Expanded text:
Ecclesiam vero terribiliter vetat; manifestum est etiam hic quid Ecclesiam vero terribiliter vetat; manifestum est etiam hic quid secundum veniam concedatur infirmis. Propter haec atque hujusmodi peccata, et alia, licet iis minora, quae fiunt verborum et cogitationum offensionibus, apostolo Jacobo confitente ac dicente, In multis enim offendimus omnes ; oportet ut quotidie crebroque oremus Dominum, atque dicamus, Dimitte nobis tur, nisi in Scripturis demonstrarentur opinione graviora. Quis enim dicentem fratri suo, Fatue, reum gehennae putaret, nisi Veritas diceret? Cui tamen vulneri subjecit continuo medicinam, praeceptum fraternae reconciliationis adjungens: mox quippe ait, Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum te, etAut quis existimaret quam magnum peccatum sit dies observare, et menses, et annos, sicut observant, qui certis diebus, sive mensibus, sive annis volunt vel no
Abbreviated transcription (Latin):
s̃andaiudicio Videmꝰ eñĩ quȩdã ab ipsis quoq apłis ignoscen¬
do fusse c̃cessa quale illud ẽ qđ uenerabilis paulus c̃iugibait
N olitefraudare inuicẽ nisi ex c̃sensu ad tẽpꝰ ut uacetis orationi
c& c̃iugi ñ filioꝵ ꝓcreandoꝵ causa qđ bonũ ẽ nuptiale.
sed carnalis &iã uoluptatis ut fornicationis siue adulte¬
rii . siue cui quã alterius inmunditiȩ mortiferũ malum
qđ turpe ẽ &iã dicere : qͦ potest tẽptante satana libido
ptrahere inc̃tinentiũ deuitet infirmitas. sossiterdo
utdixi hocputari ñ eẽ peccatũ nisi ad didisset. Hlocaũ

Expanded text:
sanda judicio. Videmus enim quaedam ab ipsis quoque Apostolis ignoscendo fuisse concessa: quale illud est quod venerabilis Paulus conjugibus ait, Nolite fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi; cet conjugi non filiorum procreandorum causa, quod bonum est nuptiale, sed carnalis etiam voluptatis; ut fornicationis, sive adulterii, sive cujusquam alterius immunditiae mortiferum malum, quod turpe est etiam dicere, quo potest tentante satana libido pertrahere, incontinentium devitet infirmitas. Posset ergo, ut dixi, hoc putari non esse peccatum, nisi addidisset: Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
ne pcrtũ cisio quicquã ualet. neq pͣpuciũ. sed fides
tam̃ quasi ꝑignẽ. poterit ergo saluare sineo peribus
& illud qđ idẽ ipse paulus: Nolite inquit errare. neq:
fornicarii. neq idolisseruientes. neq ad ulteri. neq
molles. neq masculoꝵ c̃cubitores. neq fures. neq: aua¬
ri. neq: ebriosi. neq maledici. neq rapaces. regnũ dĩ
possidebunt. Si eñi in istis &iã ꝑseuerantes criminib
monia falsa eẽ ñ posst. illud qđ obscure dictum est
argentũ. lapidesp̃ciosos. sed ligna foenũ. stipulam.
niat᷑ eẽ c̃trariũ. Ligna quippe & foenũ &stipula ñ ab¬
surdeaccipipossunt rerũ seculariũ quã uis licite c̃ces¬
sarũ talescupiditates ut amitti sineanimi dolore ñ pos¬
sint: Cũ aũ istedolorurit. sixp̃s incordefundam̃tiha

Expanded text:
e circumcisio quidquam valet, neque praeputium, sed fides tamen quasi per ignem; poterit ergo salvare sine operibus et illud quod idem ipse Paulus dixit, Nolite, inquit, errare; neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neqi, neque ebriosi, neque rapaces regnum Dei possidebunt. Si enim etiam in istis perseverantes criminibus, monia falsa esse non possunt; illud quod obscure dictum est,argentum, lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam niatur esse contrarium. Ligna quippe et fenum et stipula non absurde accipi possunt rerum saecularium, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Cum autem iste dolor urit, si Christus in corde fundamenti ha
Abbreviated transcription (Latin):
eq: eñi frustra ꝓprieille dr̃ dies iudicii. quando uenturus
ẽ iudexiuuoꝵ atq mortuoꝵ sic et̃trario uindicant᷑ hicali¬
qua & tam̃ si remittunt᷑ ꝓfecto infuturo scło ñ nocebunt
Propt̃ ea deqͥbusdã tẽporalib poenis quȩ in hacuita peccon¬
tib in rogant᷑ eisquoꝵ peccata delent᷑ neseruent᷑ in finẽ¬
Ait apł̃s. Si eñĩ nos ipsos iuidicaremꝰ. ad ño ñ iudicaremur
Cũiudicam᷑ aũ ad nõ corripim᷑ necũmundo dãnem. Gre¬
in ecłabaptizant᷑. nec ab ea ullo scismate ł heresi pͣcidun¬
t̃. inquantis lib& scelerib uiuant quȩ nec diluunt peni¬
tendo nec elemosinis redimant. sed in eis usq ad huius
uitȩ ultimũ diẽ ꝑtinacissime ꝑseuerent salui futuri
ꝑ ignẽ. lic& ꝑ magnitudinẽ facinoꝵ flagiciorũq diu¬
turno ñ tam̃ ae t̃no ignepuniri Sed qͥhoccredunt &
tam̃ catholici s̃. humana quidã beniuolentia mihi falli
uident᷑ : Nã scriptura diuina aliud c̃sulta respondet

Expanded text:
dies judicii, quando venturus est judex vivorum atque mortuorum. Sicut e contrario vindicantur hic aliqua, et tamen si remittuntur, profecto in futuro saeculo non nocebunt. Propterea de quibusdam temporalibus poenis, quae in hac vita peccantibus irrogantur, eis quorum peccata delentait Apostolus: Si autem nosmetipsos judicaremus, a Domino non judicaremur. Cum judicamur autem, a Domino corripimur, ne cum mundo damnemurin Ecclesia baptizantur, nec ab ea ullo schismate vel haeresi praeciduntur, in quantislibet sceleribus vivant, quae nec diluant poenitendo, nec eleemosynis redimant, sed in eis usque ad hujus vitae ultimum diem pertinacissime perseverent, salvi futuri per ignem; licet pro magnitudine facinorum flagitiorumque diuturno, non tamen aeterno igne puniri. Sed qui hoc credunt, et tamen catholici sunt, humana quadam benevolentia mihi falli videntur: nam Scriptura divina aliud consulta respondet.