comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
urãm studere cognoscimꝰ. quȩ nec
totos foras uos exire ꝑnuttat: &e
ad cor iterũ scłarib curis disꝑ¬
sos recolligat. Sed si delitioso cupi¬
tis pabulo saginari: beati aygu¬
stin patriotȩ urĩ opuscła legite
&e ad comparationẽ symilaginis

Expanded text:
vestram studere conspicimus, quae nec vestram studere conspicimus, quae nec totos foras vos exire permittat, et ad cor iterum saecularibus curis dispersos recolligat. Sed si delicioso cupitis pabulo saginari, beati Augustini patriotae vestri opuscula legite, et ad comparationem siliginis
Abbreviated transcription (Latin):
intũ egredit᷑. & de spinis rosa ꝓdu¬
cit᷑. Dũ gͦ seminandi uob̾ congruũ
tempꝰ. ẽ: bonorũ oꝑin serere semina
ñcessetis. ut maiores in die messis
lȩticiȩ manipł os reportetis. atq ad
ȩt̃nã głam extransitorii honoris
mertto ueniatis. Cognoscentes quale
studiũ inp̃parandis dromonib ges¬
seritis: sollicitudinẽ uram desidato
nuncio releuamꝰ indicantes: cũ lan¬
gobardorũ rege usq ad m̃sẽ mar¬
ciũ futurȩ qͣrtę indictionis de pace
ꝓpiciante dño conuenisse. Quȩ si
retineat᷑ ignoramꝰ. qđ idẽ rex obisse
postea nunciatꝰ. ẽ: licet adhuc ha¬
beat᷑ incertũ. Peana mundaro aut̃
quȩ scripsistis fecimꝰ s uoluntatẽ
utinã sequat᷑ effectꝰ: qr quantũ
adnos ꝑtinet. afflictis int̃cessioĩs
nr̃e solatiũ ñ negamꝰ. Qđ uͦ in expo¬
sitionẽ scĩ iob transmita uob̾ codi¬
cẽ uoluistis: ur̃o omĩno studio
congaudemꝰ: qr illi rei eminentiã

Expanded text:
mentum egreditur, et de spinis rosa produmentum egreditur, et de spinis rosa producitur. Dum ergo seminandi vobis congruum tempus est, bonorum operum serere semina non cessetis, ut majores in die messis laetitiae manipulos reportetis, atque ad aeternam gloriam ex transitorii honoris merito veniatis. Cognoscentes igitur quale studium in praeparandis dromonibus gesseritis, sollicitudinem vestram, desiderato nuntio, relevamus, indicantes cum Langobardorum rege usque ad mensem Martium futurae quartae indictionis, de pace, propitiante Domino, convenisse. Quae si retineatur ignoramus, quia idem rex obiisse postea nuntiatus est, licet adhuc habeatur incertum. De Anamundaro autem quae scripsistis fecimus, sed voluntatem utinam sequatur effectus quia quantum ad nos pertinet, afflictis intercessionis nostrae solatium non negamus. Quod vero in expositionem sancti Job transmitti vobis codicem voluistis, de vestro omnino studio gaudemus: quoniam illi rei eminentiam
Abbreviated transcription (Latin):
uiolentiã patiut᷑: s rationẽ reddo.
Si ueritat̃e cognouerint suscipiant.
si ñ cognouerint: illesos dimitto.
uoluerint: minime eos fr̃nitas
urã retineat. qr uenientes. aut ra¬
tionẽ recipient: aut scito qr trã
illã ulteriꝰ ñ uidebunt. GR In¬
UciileNia eminentie ur̃e &e
condita cordis melle facundia.
ita sui nob̾ saporẽ metdullitꝰ in¬
fudit. & insuũ amorẽ nos rapuit.
ut nob̾ & dulce sonet qđ scribitis.
&e sapiat suaue qđ agitis. Nec im¬
merito. qr qͥ bonis studiis cõptꝰ. ẽ.
iudicio magnꝰ. ẽ. ñ fauore. Prę¬
fecture aut̃ uos suscepisse cin¬
gula cognoscentes: lȩticiȩ se mis¬
cuit nr̃a tristicia. Nã exuna parte
letati de ꝓuectu dulcissimi filii:
contristati sumꝰ ab altera. qr quã
graue sit confusis tẽporib locis ma¬
iorib. ẽẽ. pͣpositos. ex nr̃o ꝓrsus dolo¬
re sentimꝰ. Unde om̃ino studendũ. ẽ
ut res sꝑ a fiat mercedis occasio. Nã
sicut nostis de t̾ra plena cardius fru¬

Expanded text:
violentiam patiantur, sed rationem reddo, si veritatem cognoverint, suscipiant, si non cognoverint, illaesos dimitto. voluerint, minime eos fraternitas tua retineat, quia venientes, aut rationem recipient, aut scito quia terram illam ulterius non videbunt. » Luculenta eminentiae vestrae, et condita cordis melle facundia ita sui nobis saporem medullitus infudit, et in suo amore nos rapuit, ut nobis et dulce sonet quod scribitis, et sapiat suave quod agitis; nec immerito, quia qui bonis studiis comptus est, judicio magnus est, non favore. Praefecturae autem vos suscepisse cingula cognoscentes, laetitiae se miscuit nostrae tristitia. Nam ex una parte laetati de provectu dulcissimi filii, contristati sumus ab altera, quia quam grave sit confusis temporibus locis majoribus esse praepositos, ex nostro prorsus dolore sentimus. Unde omnino studendum est ut res aspera fiat mercedis occasio. Nam, sicut nostis, de terra plena carduis fru
Abbreviated transcription (Latin):
mał suis uste quiescere. & dm̃ in¬
uste a sua uelle ultione cessare.
unctis dilecte fr̃ p̃cib om̃ipoten¬
digne ista tribuat ex hib̾e: & po¬
płorũ adhȩc oꝑanda miscdit̃ cor¬
di cõpungat. Quatinꝰ intimore
ipsius actꝰ nr̃os salubrit orclinan-¬
tes & abingruentib malis erui.
e adsuꝑna uenire gaudia eiꝰ duce
gsrã sine qua nichil possumꝰ. mere

Expanded text:
malis suis juste quiescere, et Deum inmalis suis juste quiescere, et Deum injuste a sua velle ultione cessare. junctis, dilecte frater, precibus, omnipotendigne ista tribuat exhibere, et populorum ad haec operanda misericorditer corda compungat, quatenus in timore ipsius actus nostros salubriter ordinantes, et ab ingruentibus malis erui, et ad superna venire gaudia, ejus duce gratia, sine qua nihil possumus, mere
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ. tanto rationes nras qͦs ineꝰ
sumꝰ examine posituri. bonȩ acli¬
onis studio & fletu poenitentie
muniamꝰ. ut tante nob̾ ꝑ cussirs
fauente eiꝰ grã ñ dã nationis i
tiũ: s purgliiionis existant.
Quia uͦ ea infirmitatis nr̃ȩ natua
.e. ut ñ possimꝰ de obeuntib ñ
dolere: fr̃nitatis urẽ doctriu
cobulatis sit solam̃. mansura illis
lina quȩ ꝓmittunt᷑ insinuet. ut
p crtissima roborati. in cõparatiõe
situri muneris discant de amissi¬
as teporal iũ ñ dolere. Urã eos lin¬
qa sic̃ e credimꝰ magis ac magis
qpaui oꝑis ꝑpetratione coerceat.
hnor p̃mia malorũ poenas edis¬
prat. ut qͥ bona minꝰ diligunt
ulte mala ꝑtimescant. & ab eis
s se quȩ st̃ plectenda contineant.
uint flagella positos flagellis
digna cõmittere. contra ferientẽ :
pecialit̾ suꝑbire: & seuientis a¬
mꝰ iracundiã irritare. Atq .ẽ.
ynũ genꝰ dem̃tie nolle quẽ piã a

Expanded text:
cimus, tanto rationes nostras, quas in ejus cimus, tanto rationes nostras, quas in ejus sumus examine posituri, bonae actionis studio et fletu poenitentiae muniamus, ut tantae nobis percussiones favente ejus gratia, non damnationis iium purgationis existant. Quia vero ea infirmitatis nostrae natura est, ut non possimus de obeuntibus non dolere, fraternitatis vestrae doctrina tribulatis sit solamen. Mansura illis bona quae promittuntur insinuet, ut, spe certissima roborati, in comparatione futuri muneris discant 1088 de amissione temporalium non dolere. Vestra eos lingua, sicut et credimus, magis ac magis a pravi operis perpetratione coerceat, bonorum praemia, manorum poenas edisserat, ut qui bona minus diligunt saltem mala pertimescant, et ab eis sese quae sunt plectenda contineant. Nam inter flagella positos flagellis digna committere contra ferientem est specialiter superbire, et saevientis acrius iracundiam irritare. Atque est primum genus dementiae nolle quempiam a
Abbreviated transcription (Latin):
nisset. Olim enĩ fidelib euans he
tuba lectionis insonuit. appput
fine mundi. pestilentiã. bello e
alia multa quȩ adhuc sicitt uoni
inmetu st̃: euentura. Quȩ gͦ p̃sei¬
entes patim᷑: affligiexiis nimiũ
tanꝗ de incoguitis ñ debemꝰ. Nã
plerunq & genꝰ mortis. in alterꝰ
mortis consideratione leuam̃ ẽ. Iu¬
tas gͥ detruncationis. quantasq en¬
delitates uidimꝰ. qͥb mors sola ne¬
mediũ. & erat uita torm̃tũꝰ sont
cũ dauid optio. ẽẽt. mortis oblata
recusatis fame ł gladio. popłnsus
colligĩte. iniis qui diuina ꝑcusiont
intereunt quanta sit gr̃a: quands
atori nr̃o incunctis aduersitalo
grãs referamꝰ. atq de eiꝰ misecdia
confidentes: patient̃ toleremꝰ om̃ia
quia satis minꝰ patim᷑ quã merem
Qm̃ ita tam̃ tẽporalit̾ flagellam᷑
ut sine ȩt̃nȩ uitȩ consolatione
minime relinquam᷑: netesse ẽ.
ut quanto his signis nunciautib
uenturũ iudicẽ in ꝓximo ñ nes¬

Expanded text:
nisset. Olim enim fidelibus evangelicae tuba lectionis insonuit, appropinquante fine mundi, pestilentiam, bella et alia multa quae adhuc, sicut nostis, in metu sunt, eventura. Quae ergo praescientes patimur, affligi ex his nimium tanquam de incognitis non debemus. Nam plerumque et genus mortis in alterius mortis consideratione levamen est. Quantas ergo detruncationes, quantasque crudelitates vidimus, quibus mors sola remedium, et erat vita tormentum? Nonne cum David optio esset mortis oblata, recusatis fame vel gladio, populum colligite, in his qui divina percussione intereunt, quanta sit gratia, quando atori nostro in cunctis adversitatibus gratias referamus, atque de ejus misericordia confidentes, patienter omnia toleremus, quia satis minus patimur quam meremur. Quoniam tamen ita temporaliter flagellamur, ut sine aeternae vitae consolatione minime relinquamur, necesse est ut quanto his signis nuntiantibus venturum judicem in proximo non nes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtectione uos muniat. & uet mais
contra uos homines exterꝰ nec nla¬
lignos sp̃s iuteriꝰ pͣualere ꝑmitit
Sed ita actiones urãs in suo ꝓpieꝰ
timore disponat. ut sic̃ fecit unt̃

Expanded text:
tectione vos muniat, et nec malos contra vos homines exterius, nec malignos spiritus interius praevalere permittat; sed ita actiones vestras in suo propitius timore disponat, ut sicut fecit inte
Abbreviated transcription (Latin):
eminentissimi filii nr̃i in nocentis
pͣfecti epłȩ docuer̃. aquib ut que
nob̾ scripta sunt noueritis. ipsarũ
uob̾ epłarũ exemplaria pͣuidim
transmittenda. Et idõqr ea que
petenda st̃ offerunt᷑: studiose a¬
gendũ. ẽ. ut ea quȩ ꝓmutunt᷑ oꝑe
cõpleant᷑. Siqui eor de qͥb ẽ. quȩ¬
stio in excłam fortasse refugerint.
ita debet causa disponi. ut nec
ipsi uiolentiã patiant᷑: nec iiqͥ
dicunt᷑ opp̃ssi damna sustineant
Curȩ gͦ ur̃e sit ut eis sacram̃to
abiis quorũ int.ẽ. deseruanda

Expanded text:
eminentissimi filii nostri Innocentii praefecti epistolae docuerunt; a quibus ut quae nobis scripta sunt noveritis, ipsarum vobis epistolarum exemplaria praevidimus transmittenda. Et ideo quia ea quae petenda sunt offeruntur, studiose agendum est ut ea quae promittuntur opere compleantur. Si qui eorum de quibus est quaestio, in ecclesiam fortasse refugerint, ita debet causa diligentia vestra disponi, ut nec ipsi violentiam patiantur, nec ii qui dicuntur oppressi damna sustineant. Curae ergo vestrae sit ut eis sacramento ab iis quorum interest de servanda
Abbreviated transcription (Latin):
RATIRNITATIS TUE edocti sumꝰ
epła. inꝑsona ocleatini de electione
episcopatꝰ aliquos consensisse.
bent immorari ꝑsona. Sed habitatorib
eiusdem ciuitatis edicito: ut si in eadẽ
ȩccła dignum adhoc opus inuenerint.
mipsiuis cuncti electionẽ declinent.
Alioquin. prȩsentium tibi portitor
ꝑsonã de qua ei diximꝰ indicabit.
incuius debeat fieri electione decretũ.
estote sollertes atq solliciti. ut & res
eius illibate seruentur: & utilitaes
uobis disponentib more solite ꝑagan

Expanded text:
raternitatis tuae edocti sumus epistola, in persona Ocleatini de electione episcopatus 549 aliquos consensisse, bent immorari persona. Sed habitatoribus ejusdem civitatis edicito, ut si in eadem Ecclesia dignum ad hoc opus invenerint, in ipsius cuncti electionem declinent. Alioquin praesentium tibi portitor personam, de qua ei diximus, indicabit, in cujus debeat fieri electione decretum. estote solertes atque solliciti, ut et res ejus illibatae serventur, et utilitates vobis disponentibus more solito peragan
Abbreviated transcription (Latin):
abet hoc ꝓprium antiqui hostis
inuidia. ut quos in prauorũ ac¬
tuum ꝑpetrationẽ dõ sibi resistente
deciꝑe non ualet. opiniones eorũ falsi
ad presens simulando dilaceret. Qn
mor asꝑserat: utrum uera essent
districta diutius fecimꝰ inquisitio¬
ne ꝑquiri. & nullam ineo de iis que
dicta fuerant culpã inuenimus. Sed
ne quid uideret᷑ omissum. aut nr̃o
potuisset cordi dubium remanere.
districta eum exabundanti fec imus
sacramenta prebere. Quib prestitis
magna sumus exultatione gauisi. qͥl
huniscemodiͤ ocertia eus euicet
uirũ cũ omni caritate suscipiat
reuerentiã ei qualẽ sacerdoti dect
sed ita supra scripto uos ep̃o deutis¬
sime oportet inomnib adherere it
congrue decent̃q dm̃ in eris ꝑsoni¬
GR Eusebio abbati
Aꝑdat mͥ caritas tua. quia
ualde contristatꝰ sum de triti¬
cia tua. ac si inte inuiriã ipse
ꝑtulissem: Sed cũ post modũ ague
quia etiã reddente reuerentissims
tiã & cõmunionẽ. tua dilectio abe

Expanded text:
Habet hoc proprium antiqui hostis invidia, ut quos in pravorum actuum perpetratione, Deo sibi resistente, decipere non valet, opinionem eorum falsa ad praesens simulando dilaceret. Quomor asperserat, utrum vera essent, districta diutius fecimus inquisitione perquiri, et nullam in eo de his quae dicta fuerant culpam invenimus, sed ne quid videretur omissum quod nostro potuisset cordi dubium remanere, imum corpus districta eum ex abundanti fecimus sacramenta praebere, quibus praestitis magna sumus exsultatione gavisi, quod hujuscemodi innocentia evidenter virum cum omni charitate suscipiat, et reverentiam ei qualem sacerdoti decet,Sed ita suprascripto vos episcopo devotissime oportet in omnibus adhaerere, ut congrue decenterque Deum in ejus person Eusebio abbati. Credat mihi charitas tua quia valde contristatus sum de tristitia tua, ac si in te injuriam ipse pertulissem. Sed cum postmodum agnovi quia etiam reddente reverendissimo atiam atque communionem, tua dilectio ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
Uictori ep̃o Panormi.:
RDICyS abbas monasterii
scĩ herme qđ panormi sitũ
ẽ. a nobis cũ congregatione
sua magnoꝑe postulauit.
in eodem monasterio prb̃m qui
sacra missarũ solennia celebrare
debeat ordinari. Et quia eiꝰmodi
ñ. ẽ. differenda petitio: fr̃nitatẽ
urãm scriptis prȩsentib necessa-¬
rio duximꝰ adhortandã: ut eũ qui
ad hoc ministeriũ de eadẽ congre¬
gatione electꝰ fuerit. cuiꝰ uita mo¬
res & actio. tanto possit ministe¬
rio conuenire: sine mora auxili¬
ante dño debeat consetrari. Qua¬
tinꝰ nec ille de monasterio suo
hac ꝓcausa egredi: nec extraneũ
sibi ad ꝑagendũ sacrũ opꝰ cogat᷑
adducere.

Expanded text:
ictori episcopo Panormitano. Urbicus abbas monasterii sancti Hermae, quod Panormi situm est, a nobis cum congregatione sua magnopere postulavit in eodem monasterio presbyterum, qui sacra missarum solemnia celebrare debeat, ordinari; et quia hujusmodi non est differenda petitio, fraternitatem vestram scriptis praesentibus necessario duximus adhortandam, ut eum qui ad hoc ministerium de eadem congregatione electus fuerit, cujus vita, mores, et actio tanto possit ministerio convenire, sine mora, auxiliante Domino, debeat consecrari, quatenus nec ille de monasterio suo hac pro causa egredi, nec extraneum sibi ad peragendum sacrum opus cogatur adducere.
Abbreviated transcription (Latin):
x habitatorib masse
nichoterane quorũ ep̃s ꝓ
Aquibusdã culpis in poeni¬
tentia deputatꝰ.ẽ. relatione cõ¬
ꝑimꝰ. nullũ illic esse prb̃m quĩ
sacra possit missarũ solennia
celebrare. intantũ ut etiã filios
suos sine baptismate asserant
remansisse. Et quia hac ꝓcausa ma¬
gnoꝑe petiuerunt sibi ineadem eccła
cui fr̃nitas ur̃a oꝑam uisitationis
impendit. debere prb̃m ordinari.
ea ꝓpt̾ scriptis uos pręsentib ad¬
hortamur. ut de clero eiusdẽ eccłe
requirere debeatis. cuiꝰ uita & mo¬
res adhoc possint officiũ conueni¬
re : & eum illic prb̾m festinetis
auxiliante dño consecrare. Nã
ualde durũ. ẽ: ut quousq causa
epi eorũ subtilit̃ requirat᷑. ñ ha¬

Expanded text:
x habitatoribus Massae Nicoteranae, quorum episcopus pro quibusdam culpis in poenitentiam 824 deputatus est, relatione comperimus nullum illic esse presbyterum qui sacra possit missarum solemnia celebrare, in tantum ut etiam filios suos sine baptismate asserant remansisse. Et quia hac pro causa magnopere petiverunt sibi in eadem Ecclesia cui fraternitas vestra operam visitationis impendit debere presbyterum ordinari, ea propter scriptis vos praesentibus adhortamur, ut de clero ejusdem Ecclesiae requirere debeatis, cujus vita et mores ad hoc possint officium convenire, et eum illic presbyterum festinetis, auxiliante Domino, consecrare. Nam valde durum est ut quousque causa episcopi eorum subtiliter requiratur, non ha
Abbreviated transcription (Latin):
Preterea indicauit nobis supra¬
scriptus portitor. uectani quon¬
dã qui comes fuit inmi senati
castello. ꝓpt̃ qđ eũ nobilem su¬
isse nouerat & pauꝑtate nina
laborabat.xxͥ. urnas uini ꝑdus
annos de insula ꝓchyta que a
insula successorẽ ipsius tanql
debitas uiolent̃ exigere. E t q
⁊ putatis administratio in p̾fata
quli onꝰ p̃iudicii ñ imponat. Quia
Ils hortain᷑ ut uram ei tuiti¬
i im pendere seruata equitate
aicunq necesse fuerit debeatis.
imodũ iusticię uob̃ suffragan¬
a releuent᷑. Net priuilegia eoꝵ
quolibet mͦ calcentur. sed omnia
qui usus antiquitatis statuit.
nñib intemerata seruentur.
nt: ut & ipsa partes fouere
sunt bona nob̾ ur̃a quȩ de uob̾
cupimꝰ semꝑ audire renuntient.

Expanded text:
Praeterea indicavit nobis supradictus portitor, Vectano qui comes fuit in Missinati castello, propterea quod eum nobilem fuisse noverat, et paupertate nimia laborabat, viginti urnas vini per duos annos de insula Prochyta, quae ei insula successorem ipsius tanquam debitas violenter exigere. Et quout pietatis administratio in praefata insula onus praejudicii non imponat. Quia ndandas, hortamur ut vestram ei tuitionem impendere, servata aequitate, quocunque necesse fuerit debeatis, et ad modum justitiae vobis suffragantibus releventur, nec privilegia eorum quolibet modo calcentur; sed omnia quae usus antiquitatis statuit, in omnibus intemerata serventur.beat, ut et ipsa partes fovere sunt bona nobis vestra quae de vobis cupimus semper audire renuntient.
Abbreviated transcription (Latin):
discretionẽ tenentes insuis nos ꝑi¬
culis implicari desiderant. atq ita
uolunt abȩccłasticis ꝑsonis defen
eorũ culpa teneant᷑. Iccirco p̾senti
te pͣceptione admoneo.  ꝑ te frem
eccłastica. sie mea suscipiatis scrip
subtanto moderamine debeatis
impendere: quatinꝰ siqͥ infurtis
publicis implicati sunt anob̾ Ñ
uideant᷑ iniꝰ te defendi. ne opini¬
onẽ male agentiũ exindiscrete
defensionis ausu innos ullo modo
transferamꝰ. Sed quantũ decet ęccłam
admonendo. uerbũ int̾cessionis
adhibendo. quib ualetis succurrite.

Expanded text:
discretionem tenentes, in suis nos peridiscretionem tenentes, in suis nos periculis implicari desiderant, atque ita volunt ab ecclesiasticis personis defendae ex eorum culpa teneantur. Idcirco praesenti te praeceptione admoneo, et per te fecclesiastica, sive mea suscipiatis scriptsub tanto moderamine debeatis impendere, quatenus, si qui in furtis publicis implicati sunt, a nobis non videantur injuste defendi, ne opinionem male agentium ex indiscretae defensionis ausu in nos ullo modo transferamus, sed quantum decet, ecclesiam admonendo et verbum intercessionis adhibendo, quibus valetis succurrite,
Abbreviated transcription (Latin):
interim ep̃s ordinari: utile: ẽẽ. ꝓ¬
speximꝰ. eandẽ eccłam. uł quicqͥd
ipsius. ẽ. quousq illam ut dño pla-¬
cuerit ordinemꝰ: ur̃e dõ auctore
dispositioni cõmittere. Et idõ uos
sollicitudinẽ conuenit adhibere.
& qͥcqͥd de possesuonib eccłȩ ipsius
inqualibet re accedere potuerit.
uobis uł uireparationẽ eiꝰdẽ eccłȩ.
siue cleri ipsius subuentionẽ ꝓfi¬
ciat. Quatinꝰ & uos remediũ ꝓ
ur̃o labore caꝑe & illi aliqð ua¬
leant sustentationis hab̾e solatiũ.
Mobile uͦ pͣdicte eccłȩ. facta subti¬
lit̃ uolumꝰ de scribi noticia. nobis&̃
transmitti: ut ex hoc qͥd fieri
debeat auctore dũo disponamꝰ.
Circa actus aut̃ uł disciplinã cleri.
uł filiorũ eccłȩ ipsius. magnã te
pastorali studio uigilare. ut de ani¬
mab eorũ ñ culpabilis sis s apud
om̃iponentẽ dm̃ mercedẽ potiꝰ possis
ERyenit adnos. quia quidã
homines minorẽ om̃imodo

Expanded text:
interimepiscopus ordinari, utile esse prointerimepiscopus ordinari, utile esse prospeximus eamdem Ecclesiam, vel quidquid ipsius est, quousque illam ut Domino placuerit ordinemus, vestrae Deo auctore dispositioni committere. Et ideo sollicitudinem vos convenit adhibere, ut quidquid de possessionibus Ecclesiae ipsius in qualibet re accedere potuerit, vobis vel in reparatione ejusdem Ecclesiae sive cleri ipsius subventione proficiat; quatenus et vos remedium pro vestro labore capere, et illi aliquod valeant sustentationis habere solatium. Mobile vero praedictae Ecclesiae facta subtiliter volumus describi notitia, nobisque transmitti, ut ex hoc quid fieri debeat, auctore Domino, disponamus. Circa actus autem, vel disciplinam cleri vel filiorum Ecclesiae ipsius magnam te pastorali studio vigilare, ut de animabus eorum non culpabilis sis, sed apud omnipotentem Deum mercedem potius possis ervenit ad nos quia quidam homines, minorem omnimodo
Abbreviated transcription (Latin):
altRianꝰ notariꝰ eccłe fr̃ni¬
tatis duȩ. petitoria nobis
usinuatione suggessit qđ habet᷑
nsubditis. infundo uisiano iuris
i uixta muros ciuitatis firmane
oratoriũ se ꝓsua deuotione fun-¬
dasse. qđ inhouorem heati mar-¬
yris saumi desiderat consecrari
memorata constructio iure con
sistit. & nullũ corpꝰ ibidẽ constat
hunatũ: ꝑcepta primitꝰ donatiõe
legitima id ẽ. in redditu solidis
trib lib̾is atribuas fiscalib ge¬
stisq mancipalib allegata: p̃di¬
ctum oratoriũ absq dassis publiciꝰ
solennit̃ consecrabis. ita ut in eodẽ
constituas cardinalem. Et si mssas
ibi forte fieri maluerit: adiletdõe
tua prb̃m nouerit postulandũ
quatinꝰ nichil tale aquolibet alio
sacerdote ullatenꝰ p̾sumat᷑. Scĩia¬
ria uͦ suscepta sui cũ reuerentia
epõ Narniensi.
nanę uisitationis oꝑam
nosolim mandasse recolimꝰ. Sed
quia ꝑuenit adnos. qđ peccatis
facientib nec clerus illic nec plebs
tanta remanserit. quib debeat

Expanded text:
alerianus, notarius Ecclesiae fraternitatis tuae, petitoria nobis insinuatione suggessit, quod habetur in subditis, in fundo Visiano juris sui juxta muros civitatis Firmanae oratorium se pro sua devotione fundasse, quod in honore beati martyris Savini desiderat consecrari. mesistit, et nullum corpus ibidem constat humatum, percepta primitus donatione legitima, id est in reditu solidos tres liberos a tributis fiscalibus, gestisque municipalibus alligata, praedictum oratorium absque missis publicis solemniter consecrabis; ita ut in eodem sbyterum constituas cardinalem. Et si missas ibi fieri forte maluerit, a dilectione tua presbyterum noverit postulandum, quatenus nihil tale a quolibet alio sacerdote ullatenus praesumatur. Sanctuaria vero suscepta sui cum reverentia po Narniensi. nanae visitationis operam nos olim mandasse recolimus. Sed quia pervenit ad nos quod, peccatis facientibus, nec clerus illic, nec plebs tanta remanserit, quibus debeat
Abbreviated transcription (Latin):
quid. ẽẽt. ratio diceretis: & reser.¬
uari qđ longa sibi consustudo
iure uindicat. faceretis. Q asͦ
graue nimis. ẽ. contra ueter
usum sacerdotes sibi quicquala
arriꝑe. unde inlaicorũ uideas̃
actus incidere : p̃dicto fr̃i corp̃os

Expanded text:
quae esset ratio diceretis, et reserquae esset ratio diceretis, et reservari quod longa sibi consuetudo jure vendicat faceretis. Quia ergo grave nimis est contra veterem usum sacerdotes sibi quidquam arripere, unde in laicorum videntur actus incidere, praedicto fratri coepis
Abbreviated transcription (Latin):
habere formidinẽ. ne hoc qđ datũ
.ẽ. auobis quolibet tempore repetat᷑.
huiuus pͣcepti auctoritate suspici¬
oñe uram pͣuidimꝰ auferendam.
constituentes nullam uos exinde
hȩredesq ur̃os quolibet tempore
repetitionis molestiã sustiuere.
nec aquoquã uob̃ aliquam obici
questionẽ. Quia ratio equitatis
exposcit: ut qđ studio pietatis
impensũ. ẽ. ad redemptorũ onꝰ
afflictionem ñ debeat ꝑtinere.
oã Maurentio magistro miltui
Aldł mirati sumꝰ. ut uobis
inneapolitana ciuitate post
uenire adnos ꝓquib dam causis
theodorus uir maginficus p̾sen¬
tumm portitor cogeret᷑. maxiis
dum in illa re se contra antiquũ
morem a fr̃e &e coepõ nr̃o fortu¬
nato querat᷑ p̃iudiciũ ꝑtuliss.
quã ad curam dispositionẽq pi
teste asserit sine dubio ꝑtinere.
Qđ si ita se res habet: om̃iio contr¬
stamur. cur in eiꝰ defensionẽ uos¬
ueritas ñ ꝑmouit. ut & libere

Expanded text:
habere formidinem ne hoc quod datum habere formidinem ne hoc quod datum est a vobis quolibet tempore repetatur: hujus praecepti auctoritate suspicionem vestram praevidimus auferendam, constituentes nullam vos exinde haeredesque vestros quolibet tempore repetitionis molestiam sustinere, nec a quoquam vobis aliquam objici quaestionem, quia ratio aequitatis exposcit, 944 ut quod studio pietatis impensum est, ad redemptorum onus vel afflictionem non debeat pertinere. Maurentio magistro militum. Valde mirati sumus ut vobis in Neapolitana civitate positis venire ad nos pro quibusdam causis Theodorus, vir memorandus, praesentium portitor, cogeretur, maxime dum in illa re se contra antiquum morem a fratre et coepiscopo nostro Fortunato queratur praejudicium pertulisse, quam ad curam dispositionemque pateste, asserat sine dubio pertinere. Quod si ita se res habet, omnino contristamur cur in ejus vos defensione veritas non permovit, ut et libere
Abbreviated transcription (Latin):
indicauit argentũ eccłȩ suȩ ade¬
cessore suo fabio apud serenum
diaconem tuũ ꝓtẽporis qͥlitate. ẽẽ
depositũ. Cuiꝰ parte aliqͣ restituta:
partem apud eũ asserit reiacere.
&e restituere eã quadã excusatione
differre. Pinde his fr̃nitatẽ urãm
hortamur affatib: ut eũ admonere
studeat. quatinꝰ quȩ accepit sine
contentione restituat. Aut si forte
abeius restitutione aliqͥ se excusari
ratione confidit: necesse ẽ. ut int̾ eũ
atq actores firmanȩ eccłȩ una cũ
discussa: ita huic causȩ finẽ impo¬
nere. ut nec antedictꝰ diacorꝰ pati
pͣuidiciũ nec p̾fata iniuste damnũs
uideat᷑ eccła sustinere. Gr̃ Deme
triano &e Ualeriano clericis firmanis.
łsacrorũ canonũ statuta. &
legalis ꝑmittit auctoritas:
Alicite res eccłasticas inredempti¬
onẽ captiuorũ impendi. Et idõ quia
edocti auobis sumꝰ. ante annos fere
libras argenti de eadem ȩccła hostib
impendisse. atq ex hoc uos quandã

Expanded text:
indicavit argentum Ecclesiaecessore suo Fabio apud Serenum diaconum tuum pro temporis qualitate esse depositum. Cujus parte aliqua restituta, partem apud eum asserit rejacere, et restituere eam quadam excusatione differre. Proinde his fraternitatem tuam hortamur affatibus ut eum admonere studeat, quatenus quae accepit sine contentione restituat. Aut si forte ab ejus restitutione aliqua se excusari ratione confidit, necesse est ut inter eum et actores Firmanae Ecclesiae, una iliter veritate discussa, ita huic causae finem imponere, ut nec ante dictus diaconus pati praejudicium, nec praefata injustedamnum videatur Ecclesia sustinere. triano et Valeriano clericis Firmanis. Et sacrorum canonum statuta et legalis permittit auctoritas, licite res ecclesiasticas in redemptionem captivorum impendi. Et ideo quia edocti a vobis sumus, ante annos fere  undecim argenti de eadem Ecclesia hostibus impendisse, atque vos ex hoc quamdam
Abbreviated transcription (Latin):
idõ fr̃ lm̃e si in eodem loco nullũ
corpus constat humatũ: scũaria
pͣdictorũ martẏrũ cũ reuerentia
sine ambiguitate suscepta dili¬
gent̃ consecrabis. GRI¬

Expanded text:
ime, si in eodem loco nullum corpus constat humatum, sanctuaria praedictorum martyrum cum reverentia sine ambiguitate suscepta diligenter consecrabis.
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinis ur̃ȩ epłis:
contristati sumꝰ qđ abactorib
eccłȩ siracusanȩ. qͣsdam possessiones
qͦs uos tenuisse dicitis. occupatas ir¬
rationabilit̃ indicastis. Sed credimꝰ
poterat cognita ueritate. siqͥd illi¬
cite factum: ẽ. em̃dari. Et idõ qͥa
legali ꝓuisione decretũ ẽ: tam
imniuientis quã principalis rei
causam inuno eodemq uidicio¬
debere cognosci. nec nos contra
mauditã partem aliqͥd possumꝰ
definire. pͣdicto fr̃i nr̃o scripsimꝰ
ut actores eccłȩ suȩ deputare de-¬
beat: qui uobiscũ sine inora ele¬
ctorũ posunt subire iudiciũ. Ne
aut uos res ur̃as sine cognitione
sicut querelã factus amittere. aut
pars altera uideat᷑ pͣiudiciũ
sustinere. Gł a gͦ ur̃a nullas meli.¬
gendos uidices difficultates int̃ serã
aut differat ad causam acçedẽ. Nã
qui cqd rationis ordo exegerit: ñ re

Expanded text:
nitudinis vestrae epistolis, contristati sumus quod ab actoribus Ecclesiae Syracusanae quasdam possessiones, quas vos tenuisse dicitis, occupatas irrationabiliter indicastis. Sed credimus poterat, cognita veritate, si quid illicite factum est, emendari. Et ideo quia legali provisione decretum est tam imminentis quam principalis rei causam in uno eodemque judicio cognosci, nec nos contra inauditam partem aliquid possumus definire, praedicto fratri nostro scripsimus ut actores Ecclesiae suae deputare debeat, qui vobiscum sine mora electorum possint subire judicium; ne aut vos res vestras sine cognitione, sicut querelam facitis, amittere, aut pars altera videatur praejudicium sustinere. Gloria ergo vestra nullas in eligendos judices difficultates interserat, vel differat ad causam accedere. Nam quidquid rationis ordo exegerit non re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanere:ĩta laudabile & studioẽ.
religioso conueniens. t̾renis deo¬
gratã pacẽ p̃ferrȩ cõpendis.
exreb transitoriis mansura eas
tatis semꝑ lucra mercari. ł t qui
de possessionib. faiano. nasoian
& libinano positis inpumcia si¬
lia t̾ritorio panormitano des
ximi & agathȩ qđ lucuscanũ di
& ediuerso administratores ar¬
dochii in hac urbe roma const
qđ ualeri nuncupat᷑. longa sen
contentio. nunc int̾ te antoniũ
subdiaconũ nr̃m memorato i¬

Expanded text:
laudabile et studio est religioso conveniens terrenis gratam Deo pacem praeferre compendiis, et ex rebus transitoriis mansura semper charitatis lucra mercari. Et ideo quia de possessionibus Faiano, Nasoniano, et Libiniano positis in provincia Sicilia territorio Panormitano, de Maximi et Agathae, quod Lucuscanum dicitur, et e diverso administratores xenodochii in hac urbe Roma constituti, quod Valerii nuncupatur, longa se traxit contentio, nunc vero inter te Antonium subdiaconum nostrum memora
Abbreviated transcription (Latin):
ecessitas fuerit occasionem inue¬
nat: qͥlit̃ nr̃e petitioni consentire
ndebeat. Et idõ petimus. ut sicut
& ipdicto filio nr̃o excellentissimo
iposcimus. gła ur̃a ea qua nobis
uritate unita. ẽ. ꝑ agat. quatitꝰ
intequã homines ipsi abarogis re¬
antantur. rex eis subfestinatione
smpta transmittat. quȩ tam̃ ad
nis deferant᷑: inquib eis pͣcipiat.
it nos subscribere ñ petant. Sed
anem subscribere faciemꝰ. De
ysna uͦ augusti grãs agimꝰ. atq
fudemꝰ ut cũ aduersario suo
iusam suã scłm ȩquitatẽ definiat.
lia ita illi ne illuc exhiberet᷑ la¬
hrẽ imponi noluimꝰ: ut tam̃ ad¬
ursario ipsus iusticiã ñ negemꝰ
ealiis autẽ quia digne uobis grãs
igere necdũ occurrimꝰ: insub¬
sequenti responsalem dirigimꝰ.
ꝑquẽ incaritate qua ad alteru-¬
trũ nexi sumꝰ: amplius miserante
dĩo contringam᷑. P reterea głȩ
ur̃e meror nos uehem̃t afficit.
id quia uir sapiens quȩ ꝑconso¬

Expanded text:
necessitas fuerit, occasionem invenecessitas fuerit, occasionem inveniat qualiter nostrae petitioni consentire non debeat. Et ideo petimus ut, sicut et a praedicto filio nostro excellentissimo poposcimus, gloria vestra ea qua nobis charitate unita est peragat, quatenus antequam homines ipsi ab Arogis revertantur, rex eis sub festinatione scripta transmittat, quae tamen ad nos deferantur, in quibus eis praecipiat ut nos subscribere non petant. Sed aconum subscribere faciemus. De persona vero Augusti gratias agimus, atque studemus ut cum adversario suo causam suam secundum aequitatem definiat, qui ita illi ne illuc exhiberetur laborem imponi noluimus, ut tamen adversario ipsius justitiam non negemus. De aliis autem quia digne vobis gratias agere necdum occurrimus, in subsequenti responsalem dirigimus, per quem in charitate qua ad alterutrum nexi sumus amplius miserante Domino constringamur. Praeterea gloriae vestrae moeror nos vehementer afficit; sed quia vir sapiens ea quae per conso
Abbreviated transcription (Latin):
at. qͥ ꝓmultorũ salute uigilant̃
agere quȩ erant ittilia ñ cesses
Indicamꝰ itaq ariulfũ deseruani
pace. ñ ut rex ipsius iurauit se
sub conditione si sibi inquoquã q¬
cessum ñ fuerit. aut si nullus cot
uum facilem sibi excedendi occa¬
sione inueniet. & plus nos si de
ariul fus cuncta agit. omnino uia¬
re despex̃. & hinc contigit. ut ex
pace quam multũ desideraumꝰ
nos iniis partib nullũ pene re¬
mediũ habere possimꝰ. qͥa de eisdẽ
hostib de quib suspecti nunc usq
fuimꝰ. adhuc & inposterũ suspecti
sumꝰ. Cognoscat prȩterea gła ur̃a
homines regis qui huc transmissi
sunt imminere: ut inpacto debe¬
amꝰ subscribere.Sed recordantes
fert᷑ inuiriã: quãuis hoc pentiꝰ
idem agilulfꝰ negauerit. a sub¬
scriptione tam̃ abstinere p̾uics
ne nos qui int̾ eũ & excellentissi¬
mũ filiũ nr̃m dõnĩi exarchum
pectores sumꝰ & medii siqͥd forte
uamn sublatũ fuerit falli in aliqͥd
ulit & siqua de futuro qđ absite

Expanded text:
ultorum salute vigilanter agere quae erant utilia non cessastis. Indicamus itaque Ariulfum de servanda pace, non ut rex ipsius juravit, sed sub conditione si sibi in quoquam excessum non fuerit, aut si nullus contum facilem sibi excedendi occasionem inveniet, et plus nos si de nsilium idem Ariulfus cuncta agit, omnino jurare despexit. Et id contigit ut ex pace, quam multum desideravimus, nos in his partibus nullum pene remedium habere possimus, quia de eisdem hostibus de quibus suspecti nuncusque fuimus adhuc et in posterum suspecti sumus. Cognoscat praeterea gloria vestra homines regis qui huc transmissi sunt imminere ut in pacto debeamus subscribere. Sed recordantes fertur injuriam, quamvis hoc penitus idem Agilulphus negaverit, a subscriptione tamen abstinere praevidimus, ne nos qui inter eum et excellentissimum filium nostrum domnum exarchum petitores sumus et medii, si quid forte clam sublatum fuerit, falli in aliquo veniat; et si qua de futuro, quod absit,
Abbreviated transcription (Latin):
Posys filius nr̃ gregnꝰ.
exp̃fectꝰ sanctuaria batorũ
debere concedi. Inquorũ honorem
basilicam ꝓpriis sumptib ȩdifi¬
conuenit oboedire: ut deuotionis
suȩ inconsecratione quã postulat.
potiat᷑ effectu. GREG Chry santo

Expanded text:
osus filius noster Gregorius expraefectus sanctuaria beatorumebere concedi, in quorum honorem basilicam propriis sumptibus aedificonvenit obedire, ut devotionis suae in consecratione quam postulat potiatur effectu. Mense No
Abbreviated transcription (Latin):
mpti monasterii. memorato do-¬
netio abbati atq prb̃o p̾ceptũ simile
iimꝰ. GREG. Denantio ep̃o lunensi.
uꝑ sit adõdate ancille dĩ
latricis pͣsentiũ: aduersus fi¬
dentiã matrem suam
querimonia: expagina petitidnis
alite quȩ tenetur insubditis. fr̃n
ns ura cognoscit. Et q̃m equitatis
insura admonet ut maximũ con¬
płis adhortamur. ut pͣdictam ma¬
irem ipsius ad se faciat ei iocari. &
uranquilla ei adhortatione suadeat
ut facere sponte ñ desinat qđ legali
pitest ratione compelli. quatinꝰ nec
illa affligi: nec hȩc uideat᷑ p̃iudi¬
ciũ sustinere. Quȩ si ut ñ creclimꝰ
ad monitiorẽ uram differre uolu¬
irit pͣdicte adõdate religiosȩ contͣ
iam tuitionem in ipenclite: atq ur̃is
ñ solatiis apud iudicẽ ł quocunq
sus exegerit instantꝰ aduiuate.
inpendite: ut legali ratione con¬
strista. inuita urgeat᷑ facere:
ql ponte post pouit. Memoratã¬
uͦ latricẽ fr̃nitas ur̃a ita seruata¬

Expanded text:
ascripti monasterii memorato Doascripti monasterii memorato Dometio abbati atque presbytero praeceptum simileius Venantio episcopo Lunensi. Quae sit Adeodatae ancillae Dei latricis praesentium adversus Fidentiam matrem suam querimonia, ex pagina petitionis oblatae quae tenetur in subditis fraternitas vestra cognoscet. Et quoniam aequitatis censura admonet ut maximum contram epistolis adhortamur, ut praedictam matrem ipsius ad se faciat evocari, et tranquilla ei adhortatione suadeat, ut facere sponte non desinat, ad quod legali potest ratione compelli, quatenus nec illa affligi, nec haec videatur praejudicium sustinere. Quae si, quod non credimus, admonitionem vestram differe voluerit, praedictae Adeodatae religiosae contra eam tuitionem impendite, atque vestris eam solatiis apud judicem, vel quocunque usus exegerit, instantius adjuvate. impendite, ut, legali ratione constricta, invita urgeatur facere quod sponte postponit. Memorataro latricem fraternitas vestra ita servata a
Abbreviated transcription (Latin):
atq prb̃m p̾dicti monasterii palis
int̾uenientib salubris ꝓcessit ũ
auctore decisio: necesse. ẽ. ut ais
discordiȩ possit occasio prȩi
& ea quȩ gesta sunt int̾uenim
auctoritãte firmari. Pinde phl
p̾cepti seriem hoc decernendũ i
seu alit̾ opem de lege. aut quocunꝙ
priuilegio poterat ministrare
sit sicut & uos poscitis uacuũ &
om̃i uirtute cassatũ. & sola pat̾a¬
rũ int̃ uos nc̃ habitorũ pagina
ualidũ ꝑpetuũq robur obtines
Cui siqͥd forte incuria ł imperis¬
auctoritate suscipiat. ne suꝑ ẽs
aliqͥd ualeat: unde ea quȩ rel¬
gioso stuidio ꝓuide ut oportust
picifice t̾minata sunt. quocunq
mpore quicquã lubietatis incurrãt
d onsia quȩ mneisdem pactis tenent᷑
si eipta firma. illibata. & sine aliqͥ
fngatione ꝑsistant. qͥtinꝰ a mota
pnutꝰ totuis alt̾rationis materia.
nĩ uos quos caritatis immutabilit̃
ct manere concordiã: nulla
nat deinceps litigiosȩ contentiõis
uasio generari. ꝓmunitione uͦ supͣ¬

Expanded text:
 praedicti monasterii pactis intervenientibus salubris processit, Deo auctore, decisio; necesse est ut omnis discordiae possit occasio praeveniri, et ea quae gesta sunt interveniente auctoritate firmari. Proinde per hujus praecepti seriem hoc decernendum esseu aliter opem de lege aut quocunque privilegio poterat ministrare, sit, sicut et vos poscitis, vacuum, et omni virtute cassatum, et sola pactorum inter vos nunc habitorum pagina validum, perpetuumque robur obtineat. Cui siauctoritate suscipiat, nec superesse aliquid valeat, unde ea quae religioso studio provide, ut oportuit, ac pacifice terminata sunt, quocunque tempore quidquam dubietatis incurrant; sed omnia quae in eisdem pactis tenentur ascripta, firma, illibata et sine aliqua refragatione persistant, quatenus, amota penitus totius altercationis materia, inter eos quos charitatis immutabiliter decet manere concordia, nulla queat deinceps litigiosae contentionis occasio 950 generari. Pro munitione vero supr
Abbreviated transcription (Latin):
nimos nr̃os lȩtificarent ꝑuenerint.
nunc tam̃ remeans filius nr̃ ꝓb
abbs. tanta de głȩ ur̃ȩ ampliꝰ cari¬
tate retulit. quanta de bono reuera
& xp̃ianissimo decet filio pͣdicari.
Et qm̃ tantũ sibi auob̾ affectũ ini
pensũ. ac tale studiũ mordinanda
pace uos habuisse narrauit.
quale nec inur̃is ciurib qui ilie
ante inuenti sunt extitit: supne
ꝓtectionis miscđiam postulamꝰ
ut hanc uob̾ uicem incorpore.¬

Expanded text:
nimos nostros laetificarent pervenerint, nimos nostros laetificarent pervenerint, nunc tamen remeans filius noster Probus abbas tanta de gloriae vestrae amplius charitate retulit, quanta de bono revera et christianissimo decet filio praedicari. Et quoniam tantum sibi affectum a vobis impensum ac tale studium in ordinanda pace vos habuisse narravit, quale nec in nostris civibus qui illic ante inventi sunt exstitit, supernae protectionis misericordiam postulamus, ut hanc vob
Abbreviated transcription (Latin):
suis nob̾ epłis questꝰ. ẽ. fr̃nitatis
uit actionarios possessiones quas
cenuerat illicite & contra uiris or¬
dinem ꝑuasisse. petens ablata sibi
restitui. & se cũ eis si tam̃ causam
uoluerint paratũ. ẽẽ. iniudicio
sine aliqua dilatione consistere.
Qđ si ita ẽ. quia quid legalis ratio
habeat ñ nescitis: oportet ut omni
mora post posita: actores ur̃ȩ eccłȩ
deputetis. ut cum eo debeant eligere
cognitores. qui tã imminentis quã
principalis rei quȩstionẽ cognoscere
ualeant & finire. Ne si qͣlibet occa¬
sione dilatũ fuerit: & ipse pati
p̾iudiciũ. & partes eccłȩ ñ habere
iusticiã uideant᷑. Ita gͦ agite. ut
subom̃i celeritate uidiciũ eligat᷑.
Nam nos sic causas eccłȩ ur̃ȩ fieri
uolumꝰ ut nec dispendiũ contra
ȩquitatẽ sustineat. nec adurãm
possit aliquid inuidiã sustinere.
br̃ Theodoro Curatori Rauennae.
icEł multa de uob̾ ad nos olim
referentib responsalib nr̃is quȩ a-¬

Expanded text:
suis nobis epistolis questus est fraternitatis vestrae actionarios possessiones quas tenuerat illicite et contra juris ordinem pervasisse, petens ablata sibi restitui, et se cum eis, si tamen causam voluerint dicere, paratum esse in judicio sine aliqua dilatione consistere. Quod si ita est, quia quid legalis ratio habeat non nescitis, oportet ut, omni mora postposita, actores vestrae Ecclesiae deputetis, ut cum eo debeant eligere cognitores, qui tam imminentis quam principalis rei quaestionem cognoscere valeant et finire; ne si qualibet occasione dilatum fuerit, et ipse pati praejudicium, et partes Ecclesiae non habere justitiam videantur. Ita ergo agite ut sub omni celeritate judicium eligatur. 942 Nam nos sic causas Ecclesiae vestrae fieri volumus, ut nec dispendium contra aequitatem sustineat, nec ad vestram possit aliquid invidiam sustinere. Theodoro curatori Ravennae. Licet multa de vobis ad nos olim, referentibus responsalibus nostris, quae a
Abbreviated transcription (Latin):
catholici homines & religiosi qđ . ẽ
deteriꝰ. smancipiaq sua. ł alios qͦs in
potestate habent. indonatistarũ he¬
resim baptizari consentiunt. Et
idõ si uerũ ẽ: fr̃nitas tua hoc sũ¬
moꝑe studeat em̃dare. quatinꝰ
sinceritas fidei ur̃a sollicitudine
intemerata consistat. & innocen¬
des animȩ quȩ catholico baptisinate
saluari poterant. hereticorũ infeti¬
one ñ pereant. Quisquis gͦ de is
ꝑsonis quas suꝑiꝰ memoraumꝰ quen¬
quã suorũ apud donatistas pasus
.ẽ. baptitari: ad catholicam fidem¬
eos omni uirtute. omniq instantu
studeat reuocare. Siquis uͦ taliun
decȩtero hoc fieri de suis qualibet
occasione ꝑtulerit: aclero sit mo¬
dis om̃ib alienꝰ.¬

Expanded text:
catholici homines, et religiosi, quod est catholici homines, et religiosi, quod est deterius, filios mancipiaque sua, vel alios quos in potestate habent, in Donatistarum haeresi baptizari consentiunt. Et ideo, si verum est, fraternitas vestra hoc summopere studeat emendare, quatenus sinceritas fidei vestra sollicitudine intemerata consistat, et innocentes animae, quae catholico baptismate salvari poterant, haereticorum infectione non pereant. Quisquis ergo, de his personis quas superius memoravimus, quemquam suorum apud Donatistas passus est baptizari, ad catholicam eos fidem omni virtute omnique instantia studeat revocare. Si quis vero talium de caetero hoc fieri de suis qualibet excusatione pertulerit, a clero sit modis omnibus alien
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia causȩ ipsius interna subtilit̃
nequaquã ad discere tam longo iti¬
neris interuallo disiuncti potuimꝰ:
einancerti qͥppe definire nequiuimꝰ
diaconꝰ secum eũ relaxari poposcit
& ipse aduos petiit debere transmit¬
tr scientes sc̃itatem urãm ⁊elũ si¬
cut decet fidei & amorẽ habere
iusticiȩ gratum nob̾ fuit. & ea quȩ
petiuerunt concessimꝰ. Quia gͦ prȩ¬
sentes subtilius causam potestis sci¬
re: hortamur ut ita eidẽ petro
seruare quicquid iustũ canonicii&
fuerit debeatis. quatinꝰ & rectitu¬
dinis uigor auobis inom̃ib im¬
pletus : & causa ipsius scđm dei
timorẽ & eccłȩ uideat᷑ regulas
iudicata. Siquis uͦ conscius uł par¬
ticeps prȩfato petro iniis quȩ accu¬
satur dr̃ extitisse. subtilit̾ requi¬
rendũ. ẽ: & ueritate cognita simi¬
lit̾ canonice iudicandũ. Prȩterea
res ad nos om̃ino dura & recte fidĩ
mimica ꝑuenit quia qđ dici nefas:

Expanded text:
Sed quia causae ipsius interna subtiliter Sed quia causae ipsius interna subtiliter nequaquam addiscere tam longo itineris intervallo disjuncti potuimus, eam, incerti quippe, definire nequivimusdiaconus secum eum relaxari poposcit, et ipse ad vos se petiit debere transmitti, scientes sanctitatem vestram, zelum, sicut decet, fidei, et amorem habere justitiae, nobis gratum fuit, et ea quae petiverunt concessimus. Quia ergo praesentes causam subtilius potestis scire, hortamur ut eidem Petro ita servare quidquid justum canonicumque fuerit debeatis, quatenus et rectitudinis vigor a vobis in omnibus impleatur, et causa ipsius secundum Dei timorem et Ecclesiae videatur regulas judicata. Si quis vero conscius vel particeps praefato Petro in his quibus accusatur, dicitur exstitisse, subtiliter requirendum est, et, veritate cognita, similiter canonice judicandum. Praeterea res ad nos omnino dura et rectae fidei inimica pervenit, quia, quod dici nefas est,
Abbreviated transcription (Latin):
cripta fr̃nitatis urȩ Midiꝑ
sacerdotali plena duł cedine
prȩsentium portitore roga-¬
tiano diacono deferente suscepimꝰ
Et ualde nos eorũ letificauit be¬
nigna locutio. prȩsertim quia ꝑ
ea de ur̃a qđ desiderii nr̃i ẽ. in co¬
lumitate cognouimꝰ. deuotionẽ uͦ
sicut scribitis sic habemꝰ. Nã quał
tas. satisfactione ñ egemꝰ. quia
eã exmentis nr̃ȩ quȩ circa uos. ẽ.
dilectione cognoscimꝰ. Supra¬
scripto autẽ latori quẽ nobis
epistolarit̃ cõmendastis. scripta
ad rectorẽ patrimonii siciliȩ de¬
dimꝰ ut aduersã partẽ facere
quȩ iusta sunt urgeat. quatinꝰ
frustratoria excusatione post¬
posita. ad finẽ citiꝰ ꝑducat᷑ totiꝰ
causȩ contentio. Indicamꝰ itaq
fuisse ep̃m. atq causȩ suȩ a nob̾
remediũ postulasse. Et prius quidẽ
retulit quȩ digna eẽ miseratione
potuissent. Sed requirentes postea.
multo alit̾ quam indicauit inuenimꝰ.
& uehement᷑ nos eiꝰ actio contristauit.

Expanded text:
cripta fraternitatis vestrae, sacerdotali plena dulcedine, praesentium portitore Rogatiano diacono deferente, suscepimus. Et valde nos eorum laetificavit benigna locutio, praesertim quia per ea de vestra, quod desiderii nostri est, incolumitate cognovimus. Devotionem vero sicut scribitis, sic habemus. Nam qualis t, satisfactione non egemus, quia eam ex mentis nostrae, quae circa vos est, dilectione cognoscimus. Suprascripto autem latori, quem nobis epistolariter commendastis, scripta ad rectorem patrimonii Siciliae dedimus, ut adversam partem facere quae justa sunt urgeat, quatenus, frustratoria excusatione postposita, ad finem citius perducatur totius causae contentio. Indicamus itaqufuisse episcopum, atque causae suae a nobis remedium postulasse. Et prius quidem retulit quae digna esse miseratione potuissent; sed requirentes, postea multo aliter quam indicavit invenimus, et vehementer nos ejus actio contristavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nsinuatum nobis est an¬
cillas dñi quascdã Nolaẽ
ciuitatis in aboritana domo cõ¬
morantes: nmiam uictus uesti¬
tusq penuriam sustinere. Quib
cx precepto dei nos subuenire cõ
uenit: et inopiam earum ꝙ̃tũ
possumus donante dño suble¬¬
uare. Propterea experientie tue
presenti iussione mandamus:
ut de hac presenti nona indicti¬
one: quad raginta in auro eisso¬¬
lidos cdare debeas: et deinceps
succedentibus inlictionibus
annuos uiginti solidos mini¬
stare. qui tuis possint ratiõib
imputari. Preterea Paulino
presbytero monasterii sancti
Erasmi: quod in latere montis
Soractis situm est: sed et duo¬
bus monachis in oratorio sctiͣ
Archangeli seruientibus: quod
in laucano castro iuxta scti Pe¬
tri basilicam esse dinoscitur:
precipimus: qui et ipsi tuis ra¬
tionibus imputentur. Ita gͦ
fac ut impense mercedis tu
quoq participiũ sortiaris.

Expanded text:
nsinuatum nobis est ancillas Dei quasdam Nolanae civitatis, in Aboritana domo commorantes, nimiam victus vestitusque penuriam sustinere. Quibus ex praecepto Dei subvenire nos convenit, et inopiam earum, in quantum possumus, donante Domino, sublevare. Propterea experientiae tuae praesenti jussione mandamus, ut de hac praesenti nona indictione, quadraginta in auro eis solidos dare debeas, et deinsuccedentibus indictionibus annuos viginti solidos ministrare, qui tuis possint rationibus imputari. Praeterea Paulino presbytero monasterii sancti Erasmi, quod in latere montis Soractis situm est, sed et duobus monachis in oratorio sancti Archangeli servientibus, quod in Lucullano castro 507 juxta sancti Petri basilicam esse dignoscitur, lidos dare praecipimus, qui et ipsi tuis rationibus imputentur. Ita ergo fac, ut impensae mercedis tu quoque participium sortiaris.
Abbreviated transcription (Latin):
a quȩ ꝓuide disponunt᷑ frat̾nita¬
tem tuã credimꝰ libent᷑ ampleta
Et quia eccłam sc̃e MaRit cãpiso¬
debeat nos certũ . ẽ. deputasse. Ideoq
fraternitas tua. ei emolumenta eccłȩ
eiꝰ faciat sine cunctatione prestari
restiti. quatinꝰ eiꝰdẽ excłȩ utilitates
cuiꝰ emolum̃ta consequit᷑ : dõ adu¬
uante sollicite ualeat ꝓcurare. Gã

Expanded text:
a quae provide disponuntur, fraternitatem tuam credimus libenter amplecti. Et quia ecclesiam sanctae Mariae Campisodebeat, nos certum est deputasse. Ideoque fraternitas tua ei emolumenta ejusdem ecclesiae faciat sine cunctatione praestarirestitui, quatenus ejusdem ecclesiae utilitates, cujus emolumenta consequitur, Deo adjutore, sollicite va