comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tit̃ hec aũ mala huius uite bo¬
nis malisq odmmunia habent in
ea iusti etiam ꝓpͥos quosclam labores
mos quib actuersus uitia militant.¬
⁊ intalium pliorum temptationib
ꝑiculisq uersantur. Aliquando enĩ
cõcitatius aliquando remissius. non
tam̃ distuit caro cdcupiscere aduers
cõcupiscentiam cõsumendo s eam
nolis quantum diuinitus adiuti
ponumis ñ cicõsentiendo subdamꝰ.
ingiliis cõtimus excubantis ne reg¬

Expanded text:
ter haec autem mala huius uitae bonis malisque communia habent in ea iusti etiam proprios quosdam labores suos, quibus aduersus uitia militant et in talium proeliorum tentationibus periculisque uersantur. Aliquando enim concitatius, aliquando remissius, non tamen desinit caro concupiscere aduersuconcupiscentiam consumendo, sed eam nobis, quantum diuinitus adiuti possumus. non ei consentiendo subdamus, uigiliis continuis excubantes. ne
Abbreviated transcription (Latin):
qͥct manat ex illo uenit acdnos ⁊ qͦt
fit ꝓpt̃ illum redit actnos. Ipse ẽ cnĩ
emim bonorum mcotum nͥ ateda¬
torum  & qͦmͦ eget aliquo bonio: a qͦ
̃tanta ꝑtulerunt. ut acquirpent
dm̃ Amatores aurr iudete quanta
patiant᷑. hycmalib asꝑiatibus st
nauigancdo cõmiitunt. Sic firuet
auariita : ut nulla sormidet srigora.
Iactantur tientis. siispendut᷑ ⁊ depͥ¬
Imuntur fluctib : inesfabilib ꝑiculis
tisq actmartem agitantur. Dicant ⁊
ipsĩ auro. ẜpt̃ te mortitĩcamur tota
die. Dicant martyres xp̃o. ppt̃ ie mor¬
tinĩcamur tota die. Dicant auari au¬

Expanded text:
quod manat ex illo, venit ad nos; et quod fit propter illum, redit ad nos. Ipse est enim est, bonorum meorum, nisi a te datorum? Et quomodo eget aliquo bono, a quo datur tanta pertulerunt, ut acquirerent Deum? Amatores auri videte quanta patiantur. Hiemalibus asperitatibus se navigando committunt: sic fervent avaritia, ut nulla formident frigora; jactantur ventis, suspenduntur et deprimuntur fluctibus; ineffabilibus periculis usque ad mortem agitantur. Dicant et ipsi auro, Propter te mortificamur tota die. Dicant martyres Christo, Propter te mortificamur tota die. Vox qui
Abbreviated transcription (Latin):
summus ut oues occisionis. Uomn gͥ
martytum auctiamus inpsalmo. ft̃
uor martyrum idite quã bonã caui¬
sam habeat cũdicit. ꝓpt̃ te. Nam et
dñs ĩdeo addidit. ꝓpt̃ iustitiam cũ
diceret. brati qͥ ꝑsecutionẽ patius
ꝓpt iustitiam ne quisquam ꝑsicuti¬
onẽ paticus ex ipa petia quereret
głam non bonam habcus causam. Et
hinc ethertatus suos ait. Beati eritiscũ
uobis illa ⁊ illa fecerint homines ꝓpter
ꝓpt̃ te moitificannur tota die. deputa¬
ti suimus uelut oues occisionis. Pottͤs
enim iuidere mortificari hominem.
quare moutisicet᷑ nescis. ds̃ hoo nouit.
Res mocculto .ẽ. S dicet mͥ aliquis
Ecce ꝓ nomine. xp̃i cdetinctur: nom̃

Expanded text:
mus velut oves occisionis . Vocem ergo martyrum audiamus in Psalmo: et vox martyrum videte quam bonam causam habeat, cum dicit, Propter te. Nam et Dominus ideo addidit, propter justitiam, cum diceret: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam : ne quisquam persecutionem patiens, ex ipsa poena quaereret gloriam, non bonam habens causam. Et hinc exhortatus suos ait, Beati eritis cum vobis illa et illa fecerint vel dixerpropter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis. Potes enim videre mortificari hominem; quare mortificetur, nescis: Deus hoc novit; res in occulto est. Sed dicit mihi aliquis: Ecce pro nomine Christi detin
Abbreviated transcription (Latin):
subsequent̃ adiunrit. Et qͥ ꝑdicde¬
tit animã suã ꝓpt̃ me: inticiuet
eam. Qui ꝑcdicderit in qͥt ꝓpt̃ me. łõ¬
iam inꝓphetia diretant martyres ꝓpt̃
te mortiscamur tota cdie: ꝓptc̃a mar
uit. Int̃ duos latrones crucifirus erat.
hinc ⁊ inde facinorosi conflri ᷑ inmectio
ipse. Et canquam illucd lignũ tribu¬
nal c̃t. insultantem cdãpnauit. confi¬
tentem sluauit. Quid faciet iudica¬

Expanded text:
enter adjunxit, Et qui perdiderit animam suam propter me, inveniet eam. Qui perdiderit, inquit, propter me. Toin prophetia jam dixerant martyres, Propter te mortificamur tota die . Propterea martvit. Inter duos latrones crucifixus erat: hinc et inde facinorosi confixi, in medio ipse. Et tanquam illud lignum tribunal esset, insultantem damnavit, confitentem
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. corde credit᷑ ad iusticiã.
non in cassum .ẽ. additum. ore
aũ cõfessio fit ad salutẽ. Nonne
bant. corde tenuerũt: Et tam̃
ore ad salutẽ ñ cõfitendo ꝑiert̃:
nͥ qͥ pęnitentia reuixerũt. Q
ita uanescat. ut existim& apłm¬
petrum hoc habuisse incorde.
qͦd in ore. qͣndo xpm̃ negauit
Nempe in illa negatione. intꝰ
ueritatem tenebat: & foris ñ¬
dacium ꝓferebat. Cur gͦ lacri¬
mis diluit qͦd ore negauerat.
si saluti faciebat qͦd corde tene¬
bat. Cur loquens in corde suo
ueritatem. tam amaro fletu
puniuit m̃datium qͦd ore de-¬
prompsit. nͥ qr magnã uidit
eẽ ꝑniciem. qͦd corde qͥdem cre¬
didit ad iusticiã s ore ñ cõfes¬
sus.ẽ. ad salutẽ. Quappt̃ illud
qͦs scͥptũ .ẽ. qͥ loquit᷑ ueritatem
in cordde . ñ sic accipiendũ .ẽ. qͦsi
retenta incorde ueritate. loqͦn¬
dum sit in ore mendacium:
s ideo dictum .ẽ. qr fieri pot̾̃
ut loquat᷑ qͥsq ore ueritatẽ
quȩ nichil ei ꝓsit. si eam incorde

Expanded text:
 corde creditur ad justitiam, non incassum additum est, « ore autem confessio fit in salutem. » Nonne bant, corde tenuerunt, et tamen ore ad salutem non confitendo perierunt, nisi qui poenitentia revixerunt? Quis ita evanescat, ut existimet apPetrum hoc habuisse in corde quod in ore, quando Christum negauit? nempe in illa negatione intus ueritatem tenebat et foras mendacium proferebat. cur ergo lacrimis diluit, quod ore negauerat, si saluti sufficiebat, quod corde credebat? cur loquens in corde suo ueritatem tam amaro fletu puniuit mendacium, quod ore depromsit, nisi quia magnam uidit esse perniciem, quod corde quidem credidit ad iustitiam, sed ore non confessus est ad salutem? Quapropter illud, quod scriptum est: qui loquitur ueritatem in corde suo, non sic accipiendum est, quasi retenta in corde ueritate loquendum sit in ore mendacium. sed ideo dictum est, quia fieri potest, ut loquatur quisque ore ueritatem, quae nihil ei prosit, si
Abbreviated transcription (Latin):
sts. & cdicat tͥ. crubiusti de hu¬
militate mea. ñ eris in clarita¬
te mea: Discedat gͦ mala uerecun¬
ctia. Acceclat salubris impudentia.
si impudentia dicencda. ẽ. S tam̃
scamꝰ de xp̃i nomine. Insultet᷑
nob̃ qr credidimus in crucifixũ.
in occisum. Plane in occisũ. S
de qͦ sanguis nͥ manaret: cerogra¬
phum peccatorũ nroꝵ adhuc
maneret. Prsus in occisũ credi¬
.di. s hoc in illo occisum . ẽ. qͦd sũp.¬
sit de me: ñ unde fecit me.

Expanded text:
sus, et dicat tibi, Erubuisti de husus, et dicat tibi, Erubuisti de humilitate mea, non eris in claritate mea? Discedat ergo mala verecundia; accedat salubris impudentia, si impudentia dicenda est: sed tamenscamus de Christi nomine. Insultetur nobis quod credimus in crucifixum, in occisum. Plane in occisum; sed de quo nisi sanguis manaret, chirographum peccatorum nostrorum adhuc maneret. Prorsus in occisum credidi: sed hoc in illo occisum est quod sumpsit de me, non unde fecit me.
Abbreviated transcription (Latin):
qr ore cõfessio fit ad salutẽ. Qͥd
ꝓdest corde credidisse ad iustictã.
si os dubitat ꝓferre qͦd corde con¬
ceptum.ẽ: Intus fidem ds̃ uidet
s parum .ẽ. Ne confitearis humi¬
lem times suꝑbos. & ei p̃ponis su¬
ꝑbos. qͥ ꝓ te displicuit suꝑbis. hu¬
milem times confiteri filiũ dĩ.
magnũ uerbũ dĩ. uirtutem dĩ.
sapientiã dĩ. non erubescis confi¬
teri. Natum. crucifirum. mor¬
tuum: erubescis confiteri Altꝰ.
pus. Nc̃ .ẽ. tempus. Postea con¬
temptus ille. ueniet ãmirandꝰ.
Iudicatus ille: ueniet iudicatu¬
rus. Occisus ille : ueni& ercita¬
turus. Exhonoratus ille : uenia
honoratus. Modo. & postea. Mo¬
do infide res. t̃: postea in mani¬
festatione erit. Elige hoc tem¬
pore : quã partem teneas infu¬
turo. De xp̃i nomine erubescis:
rubesci cum uenerit in gła fua.
redditur as qͦd ꝓmisit bonis. qͦd
minatus. ẽ malis. Ubi eris tu.
qͥd facus. si te attendat ille excel¬

Expanded text:
quia ore confessio fit ad salutem. Quid quia ore confessio fit ad salutem. Quid prodest corde credidisse ad justitiam, si os dubitat proferre quod corde conceptum est? Intus fidem Deus videt: sed parum est. Ne confitearis humilem, times superbos; et ei praeponis superbos, qui pro te displicuit superbis. Humilem times confiteri Filium Dei. Magnum Verbum Dei, virtutem Dei, sapientiam Dei non erubescis confiteri: natum, crucifixum, mortuum erubescis confiteri. Altuspus. Nunc est tempus: postea contemptus ille veniet admirandus, judicatus ille veniet judicaturus, occisus ille veniet excitaturus, exhonoratus ille veniet honoraturus. Modo, et postea: modo in fide res est, postea in manifestatione erit. Elige hoc tempore quam partem teneas in futuro. De Christi nomine erubescis? rubescere, cum venerit in gloria sua redditurus quod promisit bonis, quod minatus est malis. Ubi eris tu? Quid facies, si te attendat ille excel
Abbreviated transcription (Latin):
credunt. s tam̃ loquunt᷑. ut nrĩ
eẽ credant᷑. Loquunt᷑ gͦ ueritatẽ
in ore suo: ñ incorde suo. ꝓꝑterca
distinguendi erant ab illo de qͦ
dictum. ẽ : qͥ loquit᷑ ueritatem
in corde suo. Hanc aũ ueruatem
catholicus sicut incorde loquit᷑.
qr ita credit. ita & in ore debet.
ut ita p̃dicet. Contra istã uͦ nec
incorde nec in ore habeat falsita¬
tem. ut & corde credat ad iustici¬
am. & ore confessionẽ faciat ad
salutẽ. Nam & in illo psalmo cũ
dictũ eẽt. qͥ loquit᷑ ueritatẽ in cor¬
de suo. mox etiam hoc additũ ẽ:
qͥ ñ egit dolum in lingua sua.
credit᷑ ad iusticiã : ore autẽ
confessio fit ad salutẽ. Multi cre¬
dũt corde : & crubescũt cõfiteri
ore. Seiatis fr̃s ꝓpe iam nemi¬
Inem eẽ paganorum qͥ ñ apud se
ipsũ miretur. & sentiat imple¬
ri ꝓphetias de xp̃o exaltato suꝑ
çelos : qr uident suꝑ omẽm trã
głam eius. S cum se inuicem
timent. sibima inuicem eru¬
bescũt. faciũt a se longe salurẽ:

Expanded text:
 tamen loquuntur, ut nostri esse credantur. loquuntur ergo ueritatem in ore suo, non in corde suo. propterea distinguendi erant ab illo, de quo dictum est: qui loquitur ueritatem in corde suo. hanc autem ueritatem catholicus sicut in corde loquitur, quia ita credit, ita et in ore debet, ut ita praedicet; contra istam uero nec in corde nec in ore habeat falsitatem, ut et corde credat ad iustitiam et ore confessionem faciat ad salutem. nam et in illo psalmo, cum dictum esset: qui loquitur ueritatem in corde suo, mox etiam hoc additum est: qui non egit dolum in lingua sua.creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Multi credunt corde, et erubescunt confiteri ore. Sciatis, fratres, prope jam neminem esse Paganorum, qui non apud se ipsum miretur, et sentiat impleri prophetias de Christo exaltato super coelos; quia vident super omnem terram gloriam ejus. Sed cum se invicem timent, sibimet invicem erubescunt, faciunt a se longe salutem:
Abbreviated transcription (Latin):
lis hominis ⁊ uolucrũ ⁊ quadrupe¬
dũ ⁊ serpentiũ. Q ne quisqͣm eoꝵ
dicer&. ñ simulachra colo. s qͦd sig¬
nificant simulachra: subiec̃ stati᷑.
Ft coluerũt ⁊ seriuierĩt creature potiꝰ
quã creatori. Intelligite prudent᷑: Aut
simulachrũ. it colũt aut creaturã q̃
simulachrũ colit: cõuertit ueritatẽ
dĩ in m̃daciũ. Nã mare ueritas ẽ. hep
aũ simulachrũ neꝑtuni. Sic d̾ fec̃
solem: homo aũ simulachrũ solio fa¬
ciendo. conuertit ueritatẽ dĩin m̃¬
cdaciũ. S ne dicant ñ colo simulactũ
s solem colo : ideo dicit. coluerũt po¬
tius creaturã quã creatorem. Ei ser¬

Expanded text:
 volucrum, et quadrupedum, et serpentium. » Et ne quisquam eorum diceret, Non simulacrum colo, sed quod significant simulacra; subjecit statim, Et coluerunt, et servierunt creaturae potius quam Creatori . Intelligite prudenter. Aut simulacrum enim colunt, aut creaturam. Qui simulacrum colit, convertit veritatem Dei in mendaautem simulacrum Neptuni; sic Deus fecit et solem, homo autem simulacrum solis faciendo convertit veritatem Dei in mendacium. Sed ne dicant, non colo simulacrum, sed solem colo, ideo dixit: Coluerunt potius creaturam quam Creatorem. Se
Abbreviated transcription (Latin):
intellecta conspicit᷑. Cur enĩ aten¬
dat oꝑa: & ñ querat artificẽ: Ałtł¬
dis tram fructificantẽ: attendis
mare plenum animalib sius: at¬
tendis aerem plenum uolatilibi:
attindis celũ fulgere stellio. & ccła᷑
a ñ queris tanti oꝑis artificem:
S dicis mͥ. Ista uideo : illũ ñ iudeo.
Ad ista uidenda corporis oculos de¬
dit: ad se uidendũ. mentẽ dedit.
Neq enĩ & animã hominis uides.
Sic̃ enĩ ex motibus & administrati¬
one coiporis. animã quã ñ uideo.
intelligis. sic et administratione
tocius mundi ⁊ ex regimine ipsa¬
rum animaruͣ intellige creatorẽ.
S parũ ẽ intelligere nam illi
intellererũt: & uide quid ait apłs.
Quia cognoscentes dm̃. ñ ut dm̃

Expanded text:
intellecta conspicitur. Cur enim attendat opera, et non quaerat artificem? Attendis terram fructificantem, attendis mare plenum animalibus suis, attendis aerem plenum volatilibus, attendis coelum fulgere stellis, et caetera, et non quaeris tanti operis artificem? Sed dicis mihi: Ista video, illum non video. Ad ista videnda corporis oculos dedit, ad se videndum mentem dedit. Neque enim et animam hominis vides. Sicut ergo ex motibus et administratione corporis animam, quam non vides, intelligis: sic ex administratione totius mundi, et ex regimine ipsarum animarum intellige Creatorem. Sed parum est intelligere. Nam illi intellexerunt; et vide quid ait Apostolus: Quia cognoscentes Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
ti. s consenserũt iuiqͥtati. His o tali¬
bus testimonis duunorũ eloquiorũ
quȩ omia cõmemoiare nunis longũ
ẽ. satis qͣntũ existimo manifestat᷑. oꝑa¬
ri dm̃ in cordibus hominũ ad incli-¬
nandas eorum uoluntates quocũq
uoluerit: siue ad bona ꝓ sua miscłia
siue ad mala ꝓmeritis eorum: iudi¬
cio utiq suo aliquando aꝑto aliqͣndo
occulto. semꝑ aũ iusto. fi̾rum enĩ deba
gitis in litteris ueritatis a dõ seduci
homines aut obtundi uel obdurari
crda eoꝵ. nolite dubitare p̃cessisse
mala merita eorum ut iuste ista pa¬
ttrent᷑: ne incurratis in illud ꝓuer¬
bium salomonis. Insipientia uiri
iuolat uias eiꝰ: dm̃ aũ causat᷑ in corde
datur. Alioqͥn grã iam ñ ẽ grã: quia
idõ grã uocat᷑. qr gratis dat᷑. Si autt̃
potens ẽ siue ꝑ angelos uel bonos uł
malos siue quoc̃ꝙ alio mͦ oꝑari etiã
in cordib malorum ꝓ meritis eorum.
quorũ malitiam ñ ipse fecit. s aut

Expanded text:
His et talibus testimoniis diuinorum eloquiorum, quae omnia commemorare nimis longum est, satis, quantum existimo, manifestatur operari deum in cordibus hominum ad inclinandas eorum uoluntates quocumque uoluerit, siue ad bona pro sua misericordia siue ad mala pro meritis eorum, iudicio utique suo aliquando aperto, aliquando occulto, semper autem, iusto. fixum enim debet gitis in litteris ueritatis a deo seduci homines aut obtundi uel indurari corda eorum, nolite dubitare praemala merita eorum, ut juste ista paterentur: ne incurratis in illud proverbium Salomonis, Insipientia viri violat vias ejus, Deum autem causatur in corde datur, alioquin gratia jam non est gratia : quia ideo gratia uocatur, quia gratis datur. si autem potens est siue per angelos bonos siue per malos siue quocumque alio modo operari etiam in cordibus malorum pro meritis eorum quorum malitiam non ipse fecit, sed aut
Abbreviated transcription (Latin):
etiam qͦd sedet xp̃c ad dexterã
patris: nec ideo tam̃ quasi humana
forma circum scͥptũ ẽẽ dm̃ patrem
arbitrandũ ẽ. ut de illo cogitanti¬
bus dertrũ aut sinistrũlatus ani¬
mo occurrat: aut idipsũ qͦd sedere
pater dicit᷑. flerio poplitibus fieri
putandũ ẽ. ne illud incidamus
sacrilegiũ. in qͦ erecrat᷑ apło eos qͥ
cõmutauerũt głam ĩ cairupcibilis
di in similitudinẽ imaginis corru
ꝑtibilis hominis. Tale enĩ simula
collocare: multomagis nefarium
e incorde: uͥ uere templũ di ẽ. si
a t̃rena cupiditate atq erroie mũ¬
ẽ dictum ẽẽ in suma beatitudine
uͭ iusticia & par & gauduĩ e : Sicut
ad sinistram ẽdi constituunt̃. idẽ
in miseria ꝓpt̾ iniquitateo labores
& cruciatus. Sedere gͦ qͦd dicit᷑ dõ
ñ menbroꝵ positionẽ. s iudiciariã
significat potestatẽ: qua illa ma¬
iostas nũqͣm cara semꝑ dignis dig¬
na tribuendo: quãus extremo u¬
dicio multo manifestius int̃ homu¬

Expanded text:
etiam quod sedet ad dexteram Patris. Nec ideo tamen quasi humana forma circumscriptum esse Deum Patrem arbitrandum est, ut de illo cogitantibus dextrum aut sinistrum latus animo occurrat; aut idipsum quod sedere Pater dicitur, flexis poplitibus fieri putandum est, ne in illud incidamus sacrilegium, in quo exsecratur Apostolus eos qui commutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem cptibilis hominis. Tale enim simulacrum collocare. Multo magis nefarium est in corde, ubi verum Dei templum est, si a terrena cupiditate atque errore munest dictum esse in summa beatitudine\', ubi iustitia, pax et gaudium est, sicut ad sinistram haedi constituuntur, id est in miseria, propter iniquitatis labores atque cruciatus. sedere ergo quod dicitur deus, non membrorum positionem, sed iudiciariam significat potestatem, qua illa maiestas numquam caret, semper dignis digna tribuendo, quamuis in extremo iudicio multo manifestius inter homi
Abbreviated transcription (Latin):
temporalis. utilis ꝑtur batio ani¬
mi respicientis peccata sua. respectione
horrentis. harrore erubescentis. etube¬
scendo corrigentis. Unde dicit apłs. Quã
illos dicit. tamen ficdeles. non de p̃sen¬
tib donis s de p̃teritis peccatis. Hãc
confrisioneni nonformidet xp̃ianus.
tiino si hatic non habuerit. etͣnam

Expanded text:
temporalis utilis, perturbatio animi respicientis peccata sua, respectione horrentis, horrore erubescentis, erubescentia corrigentis; unde dicit et Apostoluillos dicit jam fideles, non de praesentibus donis, sed de praeteritis peccatis. Hanc confusionem non formidet christianus: imo si ha
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas. iam sola peccatũ t.
ctiam si desit effectus. id ẽ si nͣ ha-¬
beat potestatẽ. Pairo cñ uoluntas
mala potestatem accipit implere
qͦd utendit er iudicio di uenit
apud quẽ ñ c̃ iniquitas. Punit cnĩ
etiã ito modo: nec idõ inuste qura
occulte. Ceterum iniquus puniri se
ignorat. nͥ cũ mauistito supplicio sen¬
serit nolens quantũ mali sit quod ꝑ¬
petrauit uoleno. Hoc ẽ qͦd de quibꝰ¬
cdam apostolus ait. Tradidit illos dã
in concupiscentias cordis eoꝵ: ut fa¬
ciant quȩ ñ conueniũt. Hlinc & dñs
pilato. Non haberts inqͥt in me po¬
etiam apostolicis uidete quȩ sc̃p¬
ta fut: in epła pauli apłi ad romanos.
Proptẽa tradidit illos ds̃ in desidĩa
cordis eorum in unmunditiã. Item
paulopꝰ. Proptẽa tradidit illos dõ

Expanded text:
uoluntas iam sola peccatum est, etiam si desit effectus, id est si non habeat potestatem. porro cum uoluntas mala potestatem accipit inplere quo intenditur, ex iudicio dei uenit, apud quem non est iniquitas. punit enim etiam isto modo nec ideo iniuste, quia occulte. ceterum iniquus puniri se ignorat. nisi cum manifesto supplicio senserit nolens, quantum mali sit quod perpetrauit uolens. hoc est quod de quibusdam apostolus ait: tradidit illos deus in concupiscentias cordis illorum, ut faciant quae non conueniunt. hinc et dominus Pilato: non haberes, inquit, in me poetiam apostolicis uidete quae scripta sunt. in epistula Pauli apostoli ad Romanos: propterea tradidit illos deus in desideria cordis eorum in immunditiam; item paulo post: propterea tradidit il
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes stulti facti sũt. Non it
debebant s̃ arrogare. qͦd ille dona ÷¬
uerat: nec se iactare ex eo qͦd ñ a se
ipsis s ab illo habebant. Quod illi
utiq reddendũ fuit : ut ad hoc te¬
nendũ qͦd uidere poterant. ab illo
sanarent᷑ qͥ dederat ut uiderent.
Si .it. hoc facerent humilitatẽ ser¬
uarent. a possent purgari. atq illi
beatissimȩ contemplationi cohere¬
tent. Quia uͦ suꝑbia erat in eio int̾¬
posuit se falsus de fallar & supbus
qͥ eis ꝓmitteret qͦd ꝑ artes nescio qͦs
suꝑbis purgarent᷑ animȩ illorurm
& fecit culimes demoniorũ. Inde sa¬
cra omĩa quȩ celebrant̃ a paganis
quȩ ualere dicunt ad purgationẽ
animarũ suarũ. Et audi apłm con¬
sequenter hec dicentt̃. qr ꝓ merce¬
de suꝑbix ista receperunt. qr ñ sic
honorificaurũt dm̃. ut honorificã¬
dus ẽ dd̾. Et mutauerũt głam ĩcor¬
ruptibilis dĩ insimilitudinẽ ima¬

Expanded text:
sapientes, stulti facti sunt. Non enim debebant sibi arrogare quod ille donaverat, nec se jactare ex eo quod non a se ipsis, sed ab illo habebant. Quod illi utique reddendum fuit, ut ad hoc tenendum quod videre poterant, ab illo sanarentur qui dederat ut viderent. Si enim hoc facerent, humilitatem servarent, et possent purgari, atque illi beatissimae contemplationi cohaererent. Quia vero superbia erat in eis, interposuit se falsus et fallax et superbus, qui eis promitteret quod per partes nescio quas superbiae purgarentur animae illorum, et fecit cultores daemoniorum. Inde sacra omnia quae celebrantur a Paganis, quae valere dicunt ad purgationem animarum suarum. Et audi Apostolum consequenter haec dicentem, quia pro mercede superbiae ista receperunt; quia non sic honorificaverunt Deum, ut honorificandus est Deus. Et mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
simulachra sũt. &e ista qͥdc̃ omĩum
grecorũ aliarũq gentiũ. quiȩ similitu¬
dinẽ hominũ habent. Quia uͦ ñ est
maior ⁊ suꝑsticiosior idolatria quam
egiptioꝵ. nã egiptus ꝑfudit iiu̾lũ
fignentis talibus qualia deinceps
dic̃ apłs : cũ it dirisset isimilitu¬
dinẽ imaginis corruptibilis homi¬
nis. addidit. & uolucrũ & quadru¬
pedũ ⁊ serpentiũ. Nũ qͥd enĩ fr̃s in
aliis templis uidistis simulachrũ
capite canino uel taurino. ceteroꝵ¬
q animaliũ irrationabiliũ figm̃ta:
Hȩc enĩ idola egiptiorũ sũt. Utrũq
enĩ genus complerus apłs ait. In si

Expanded text:
ium Graecorum aliarumque gentium, quae similitudinem hominum habent. Quia vero non est major et superstitiosior idololatria quam Aegyptiorum: nam Aegyptus perfudit mundum figmentis talibus, qualia deinceps dicit Apostolus: cum dixisset, In similitudinem imaginis corruptibilis hominis; addidit, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium. Numquid enim, fratres, in aliis templis vidistis simulacrum capite canino vel taurino, caeterorumque animalium irrationabilium figmenta? Haec enim idola Aegyptiorum sunt. Utrumque enim genus
Abbreviated transcription (Latin):
curalem usum in cũ ustm qͥ ẽ cont᷑ i
naturam. dimilit᷑ aũ & masculi re¬
licto naturali usu feminȩ exar se¬
tunt in appetitũ mũ in inuicem.
masculi in masculos destemitatẽ
oꝑantes. Atq ut ostencleros sic ẽẽ
ista peccata ut etiam penȩ sunt pec¬
catoꝵ : etiã hio adiuurit. & mer¬
cedem mutuam quã oportuit:
Merrons sui inscindeipsis recipientes.
uidete quotiens uindica: eademq
uindicta quȩ pariat pullul&ꝙ pec¬
cata. Adhuc actendite. Et sicut ñ
ꝓbauerũt inqͥt dm̃ habere in noti¬
ciã tradidit illos ds̃ in repbã m̃tẽ.
ut faciant quȩ ñ conueniũt: re-¬

Expanded text:
um in eum usum qui est contra naturam: similiter autem et masculi relicto naturali usu feminae, exarserunt in appetitum suum in invicem, masculi in masculos deformitatem operantes. Atque ut ostenderet sic esse ista peccata, ut etiam poenae sint peccatorum, etiam his adjunxit: Et mercedem mutuam, quam oportuit, erroris sui in semetipsis recipientes. Videte quoties vindicet, eademque vindicta quae pariat pulluletque peccata. Adhuc attendite: Et sicut non probaverunt, inquit, Deum habere in notitia, tradidit illos Deus in reprobam mentem, ut faciant quae n
Abbreviated transcription (Latin):
sũt : tecte reuelatur ira dĩ super
iudeos qͥb data ẽ lex. & eam obser¬
uare noluerunt: gentib autem
ñ ẽ data: intuemuii frs̃ & iutelli¬
gite. qͦmͦ om̃s. reos ostendit. & om̃s
salutis indigere ac misericoidiȩ¬
⁊ dĩ. Reuelatur enĩ uiqͥt ira dĩde
cȩlo suꝑ omẽm impietatẽ & iniusti¬
u ciã hominũ eorũ qͥ ueritatẽ in iniqͥ
cate detinent. Uidete quc̃adinodũ
ñ dirit. ñ habent ueritatẽ: s ue¬
ricatem inquit in iniqͥtate detinẽt.
Et qͣsi quereres dicens. qͦtłi posfũt
habere ueritatem qͥ legem ñ acce¬

Expanded text:
te revelatur ira Dei super Judaeos, quibus data est Lex, et eam observare noluerunt: Gentibus autem non est data. Intuemini, fratres, et intelligite quomodo omnes reos ostendit, et omnes salutis indigere ac misericordiae Dei. Revelatur enim ira Dei de coelo super omnem impietatem et injustitiam hominum itate detinent. Videte quemadmodum non dixerit, Non habent veritatem: sed, Veritatem, inquit, in iniquitate detinent. Et quasi quaereres dicens, Quomodo possunt habere veritatem, qui Legem non acce
Abbreviated transcription (Latin):
peccata sũt: adiungit & dicit. Prop ⁊¬
terea tradidit illos ds̃ in desidia
codis illoꝵ in ĩmunditiã. Ecce qͤm¬
admodũ dõ grauius condẽpnauit.
tradens illos in desidia cardis illoꝵ
in ĩmunclitiam. Uidete etiã ex hac
pena quȩ facuit᷑. Ꝙ contumelip
inqͥt afficiant ompora sua in semet
dicens. Qui transmutauerũt uerita s¬
tem dĩ in m̃dacium & coluerũt & ser¬
uierũt creature potius quã creato is

Expanded text:
dicit: propterea tradidit illos deus i n desideria cordis illorum, in inmunditiam. ecce quemadmodum deus grauius condemnauit tradens illos in desideria cordis illorum, in inmunditiam. uidete etiam ex hac poena quae faciant: ut contueliis, inquit, afficiant corpora sua in semet dicens: qui transmutanerunt ueritatem dei in mendacium et coluerunt et seruierunt creaturae quam creatori,
Abbreviated transcription (Latin):
glouficauerũt aut grãs egerunt:
s euanuerũt in cogitationib su¬
is &e obscuratum ẽ insipiens cor eoꝵ i
Utiq ista obscuratio uindicta ⁊ pe¬
tia iam fuit. Scam̃ p hanc penam
id t̃ ꝑ coidis cecitatem quȩ fit dese¬
tente luce sapientie in plura ⁊ gra¬
uia peccata collapsi sũt. Dicentesn
enum se ẽt̃ sapientes: stulti facti
sũt. Grauis hec pęna t᷑ si tħ intel¬

Expanded text:
as egerunt, sed euanuerunt in cogitationibus suis et obscuratum est insi sius cor corum? utique ista obscuratio uindicta et poena iam fuit; et tamen per hanc poenam, id est per cordis caecitatem, quae fit deserente luce sapientiae, in plura et grauia peccata conlapsi sunt; dicentes enim esse se sapientes stulti facti su
Abbreviated transcription (Latin):
De talib dicit apło. Coluerũt & ser¬
iuerũt creaturȩ potuis quã creatau
qͥ ẽ benedictus in secula. Non te ꝓ¬
lubet cdõ amare ista:e ñ diligere ad
beatitudint̃. s approbare ⁊ lauture
ut ames creatarem. gͦ dedit tͥ dõ ista
ouuã. aua illum dͥ fecit. Plus ẽ qͦd
tͥ uult dare : idẽ se ipsũ qͥ ista fecit.

Expanded text:
de talibus dicit Apostolus, Coluerunt et servierunt creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula. Non te prohibet Deus amare ista, sed non diligere ad beatitudinem, sed approbare et laudare, ut ames Creatorem; ergo dedit tibi Deus ista omnia, ama illum, qui fecit, plus est quod tibi vult dare, id est, seipsum, qui ista fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. & uolucrũ & quadrupe¬
dũ & serpentiũ. Proptẽa cͣdidit illoᷤ
ds̃ in desidia cordis eoꝵ in ĩmun¬
ditiam. ut contumeliis afficiant
coipaia sua ii sem& ipsis Hec mala
eorum ex impietatt suꝑbiȩ sũt. Ista
peccata s etiam supplicia sũt. Cũ .it.

Expanded text:
is, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium. Propterea tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam; ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis. » Haec mala eorum, ex impietate superbiae sunt. Ista peccata, sed etiam supplicia sunt. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ad ista ñ cogere: s dignos deseri
tantũ deserere. Si hoc dicit. uerissi¬
me dicit. Deserti qͥ ppe ut dixi luce
uisticiȩ. & ꝑ hoc contenebrati. quid
pariant aliud quam hec om ĩa quȩ
cõmemoiaui oꝑa tenebrarũ donec
dicat᷑ eis si dicto obaudiant. Sur¬
ge qͥ dormis. & exurge a mortiuo: &

Expanded text:
ad ista non cogere, sed dignos deseri tantum deserere. si hoc dicit, uerissime dicit; deserti quippe, ut dixi, luce iustitiae et per hoc contenebrati quid pariant aliud quam haec omnia quae commemoraui opera tenebrarum. donec dicatur eis, si dicto obaudiant: surge qui dormis et exsurge a mortuis, et
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ex illo uno multi ii se ipsis
futuri erant: tunc in illo unus erãt.
ꝓinde illud peccatũ soliuis eẽt: si er
illo nullus exisset. Porro aũ in quo
erat natura cõmunis: ab eius uitio
.ẽ nullus immunus. Si ambo qͥ non¬
cdũ ꝓpͥa uel bona uel mala operabã¬
tur rei tam̃ ex origine nascebant᷑:
laudet miscłiam qui liberat᷑. non
culpet iudictum qui punit᷑. Hic si¬
dixerimus. quanto melius ambo li¬
berarent̃: nichil nobis cõuenientiꝰ
dicetur. quam ohomo tu qͥs es qͥ respon¬
deas dõ: Nouit qͥppe ille qͥd agat. &s
quantus numerus eẽ cdebeat : pͥmitus
omĩum hominum. de inde scõrum. sic̃
siderum sic̃ angelorum. Atq ut de t̃re¬
nis loquamnur: sic̃ pecorum. ꝑiscium.
uolatilium. sic̃ arborum & netbarum.
sic̃ deuiq folicaum. capilloꝵq nrõꝵ.¬
Si enim ob unius celictum mois reg.¬
quo delicto paruuli ꝑbaptisimũ
erpiantur. Alultomagis qͥ habũ¬
.dantiam grẽ ⁊ iustitiȩ accipiunt : iniui¬

Expanded text:
enim ex illo uno multi in se ipsis futuri erant, tunc in illo unus erant. proinde illud peccatum solius esset, si ei illo nullus exisset; porro autem, in quo erat natura communis, ab eius uitio est nullus immunis. si ergo ambo, qui nondum propria uel bona uel mala operabantur, rei tamen ex origine nascebantur, laudet misericordiam, qui liberatur, non culpet iudicdixerimus, Quanto melius ambo liberarentur; nihil nobis convenientius dicetur, quam, O homo, tu quis es qui respondeas deo? nouit quippe ille, quid agat et quantus numerus e?»e debeat primitus omnium hominum deinde sanctorum sicut siderum. sicut angelorum atque. ut de terrenis loquamur, sicut pecorum. piscium. uolatilium. sicut arborum et herbarum, sicut denique foliorum capillorSi enim ob unius delictum mors regquo delicto paruuli per baptismum expiantur, multo magis qui abundantiam gratiae et iustitiae accipiunt, in ui
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃ ut sciat sicliligitis cum. hoc t̃ ut
scire nos faciat. Intpellare itaꝙ sdõs fa¬
cu gemitib menartabilib inspirans
eis elesiclerum ctiam adhuc incogni¬
te tante rei quam ꝑ paticntiam expoc¬
tamus. Qnomͦ enim narirtur. qͥndo

Expanded text:
 ut sciat si diligatis eum , hoc est ut scire vos faciat. Interpellare itaque sanctos facit gemitibus inenarrabilibus, inspirans eis desiderium etiam adhuc incognitae tantae rei quam per patientiam exspectamus. Quomodo enim narratur, q
Abbreviated transcription (Latin):
se spc̃ ins̃pellat: nͥ int̃pellare facit
aliolocodicit. Miit ds̃ spm filii sui in
corcda nr̃a clamantemi abbapat. & hic
qͥd ẽ clamantem : nͥ clamare facientẽ:
Tropo illo quo dicimus letum cdicin
qui letos facit. Quocd alibi manifestat
uͥ cdicit. Non emin accepistis spm̃ serui¬
tutis iterum in timore: s accepistis łpm̃
adoptionis filiorum in quo clamamꝰ

Expanded text:
se Spiritus interpellat, nisi, Interpellare facit,alio loco dicit: Misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra, clamantem, Abba, Pater . Et hic quid est, clamantem, nisi, Clamare facientem; tropo illo quo dicimus laetum diem, qui laetos facit? Quod alibi manifestat, ubi dicit: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore; sed accepistis Spiritum adopti
Abbreviated transcription (Latin):
temporibus frs̃ acdmonemus uos
& echortamut indño. ut nonperatis
aliquid quasi firum: s qͦd uobis cds̃
expectire scit. Quid enim uobis erpt¬
diat. omĩno non scitis. Aliquando
qͦd putatis ꝓdesse. obest. ⁊ qͦd puta¬
tis oboẽ. hoc̃ ꝓdest. Egri enim estis.
Nolite mectico tictare: que uobis mecdica¬
menta uelit apponere. Si doctor gentiũ
paulus apłs dicit quid enim oremus sic̃
oporret nescimus : quantomagis nos
Qui tam̃ cum sibi uideretur etiã ipsẽ
prudent̃ orare. ut ab eo auserretur sti¬
mulus carnis angelus sathanȩ. qͥ ertm
colaphizauit. ne inmagnitudine reue¬
lationum extolleretur: quid audiuit
a dño: Nũqͥd factun ẽ. qͦd uolebat:
Non: ut fieret qͦd expediebat. Quid
ui. Non recedat egrotus amanib me¬
dici᷑ noncdet consiltum mectico. Ira
sunt omĩa ista temporalta. Tribula¬
tiones sũt. si bene colis cdñm notieris
qi nouit quid cruꝙ erpediat. Pꝑita¬
tes sũt m̃agis caue ne ips̃ corumpãt

Expanded text:
temporalibus, fratres, admonemus vos et exhortamur in Domino, ut non petatis aliquid quasi fixum, sed quod vobis Deus expedire scit. Quid enim vobis expediat, omnino nescitis. Aliquando quod putatis prodesse, obest; et quod putatis obesse, hoc prodest. Aegri enim estis, nolite medico dictare quae vobis medicamenta velit apponere. Si doctor gentium Paulus apostolus dicit, Quid enim oremus sicut oportet, nescimus ; quanto magis nos? Qui tamen cum sibi videretur ipse prudenter orare, ut ab eo auferretur stimulus carnis, angelus satanae qui eum colaphizabat, ne in magnitudine revelationum extolleretur, quid audivit a Domino? Numquid factum est quod volebat? Non; ut fieret quod expediebat. Quid vi. Non recedat aegrotus a manibus medici, non det consilium medico. Ita sunt ista omnia temporalia. Tribulationes sunt; si bene colis Deum, noveris quia novit quid cuique expediat: prosperitates sunt; magis cave ne ipsae corrumpant
Abbreviated transcription (Latin):
tendant gͦ qͦmͦ falluntur. qͥ putant
illa cum accipimus petentes. ⁊ inue¬
nimus querentes. aꝑiturꝙ pulsatibꝰ.
nec uolunt intelligere. etiãhoc ẽẽ di
iunii muneris ut oreinus hoc. ẽ peta¬
mus. queramus. atq pulscmnus. Acce¬
punus enim sp̃m acdoptionis filiorũ
in quo clamamus abba pat᷑..ili

Expanded text:
tendant ergo quomodo fallantur qui putant illa, cum accipimus petentes, et invenimus quaerentes, aperiturque pulsantibus. Nec volunt intelligere, etiam hoc divini esse muneris, ut oremus, hoc est, petamus, quaeramus, atque pulsemus: Accepimus enim spiritum adoptionis filiorum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
inunicorum insictiis arcunsẽpti. Ge¬
munt. s non columbe gemitu gemũt:
non amore dĩgtinũt. nonspũ gemũt.
adeo tales cum ab ipsis p̾ssuris fuerint
liłuti exultant ingranctib uocib: uͥ
apparet qi corui fũt non columhe. Me¬
rito cde archamissus ẽ coruus ⁊ nowẽ
reuersus missa ẽ columba ⁊ reuetsa.ẽ.
Iuas cduas auesmisit noe: habebat ibi
coruum habebat columbam. Utrũq
hoc genus. archa illa continebat. Et si
archa sigurabat eccłam uidetis utiq
lumbam. Qui sũt corui: qui sua que¬
runt. Qui columhe᷑ qui ca quȩ xp̃i

Expanded text:
inimicorum insidiis circumsepti geinimicorum insidiis circumsepti gemunt: sed non columbae gemitu gemunt, non amore Dei gemunt, non spiritu gemunt. Ideo tales cum ab ipsis pressuris fuerint liberati, exsultant in grandibus vocibus: ubi apparet quia corvi sunt, non columbae. Merito de arca missus est corvus, et non est reversus; missa est columba; et reversa est: illas duas aves misit Noe . Habebat ibi corvum, habebat et columbam; utrumque hoc genus arca illa continebat: et si arca figurabat Ecclesiam, videtis utiquelumbam. Qui sunt corvi? Qui sua quaerunt. Qui columbae? Qui ea quae Christi
Abbreviated transcription (Latin):
grinit qͣr gemcre nos facit. Hec parua
tes t̃ qͦd nos clocet spc̃ sc̃o geniere. Insimui¬
at enimnobis qi pegrinamur. ⁊clocet
nos in patͥam suspirare: ipso desidirio
grmimus. Ciubene ẽ in hoc scło smno qͥ
putar qͦd ei bene sit. qͥletitia terum car¬
nalium ⁊ habunctantia temporalium.
ꝯuana selicitate erultat: habet uocem
corui. Uex crum corui clamosa. ẽ ñ ge¬
mebunda. Qui autẽ st nouit in pl̃lu
ta ct̃ mortalitatis hitius. pegrinari se
adũo. uouctum tenere illam ꝑpetuã quȩ
nobis ꝓmissa ẽ. beatitudiuem. s habere
illam insp̃e. habiturus inre. cũ cdñs uene¬
rit inmanifestatione p̃clarus. qui prius
inhlumlitate cienit occultus: qui hec no¬
uit gemit. Et quanctii ꝓpt̃ hoc genut.
bene geunt. Sp̃c illum docuit geincre:
a columba didicit gemere. Multi enim
geinũt in infelicitate t̃reua uel quassati
dãpnis. uel egritutine corporis pgraua¬
ti. uel carcerib nidusi. uł cathenis colliga¬
tr uel fltictib maris iactati uel aliquib

Expanded text:
os facit. Nec parva res est, quod nos docet Spiritus sanctus gemere: insinuat enim nobis quia peregrinamur, et docet nos in patriam suspirare, et ipso desiderio gemimus. Cui bene est in hoc saeculo, imo qui putat quod ei bene sit, qui laetitia rerum carnalium, et abundantia temporalium, et vana felicitate exsultat, habet vocem corvi: vox enim corvi clamosa est, non gemebunda. Qui autem novit in pressura se esse mortalitatis hujus, et peregrinari se a Domino , nondum tenere illam perpetuam quae nobis promissa est beatitudinem, sed habere illam in spe, habiturus in re, cum Dominus venerit in manifestatione praeclarus, qui prius in humilitate venit occultus; qui hoc novit, gemit. Et quamdiu propter hoc gemit, bene gemit: Spiritus illum docuit gemere, a columba didicit gemere. Multi enim gemunt in infelicitate terrena, vel quassati damnis, vel aegritudine corporis praegravati, vel carceribus inclusi, vel catenis colligati, vel fluctibus maris jactati, vel aliquibus
Abbreviated transcription (Latin):
Q enim sicuti ẽ cogitare non possumus.
utiq nescimus. S quicqͥd cogitanti oc¬
currit abicimus. respunus. imꝑlant:
non hoc ẽẽ qͦd querinus nouimus quã¬
iuis illud ñdũ qualesit nouerimus. Ẽ
gͦ in nobisquȩdam ut itadicam ctocta
ignorantia. s docta pũ cd̃ qͥ adiuuat
infirmitatem nrãm. Ham cũ dirissit

Expanded text:
quod enim, sicuti est, cogitare non possumus, quod enim, sicuti est, cogitare non possumus, utique nescimus, sed, quicquid cogitanti occurrerit, abicimus, respuimus, inprobamus, non hoc esse, quod quaerimus. nouimus. quamuis illud nondum. quale sit. nouerimus. Est ergo in nobis quaedam, ut ita dicam, docta ignorantia sed docta spiritu dei, qui adiuuat infirmitatem nostram. nam cum dixisset
Abbreviated transcription (Latin):
Intalib gͦ qͥd oremus sic̃ oportet nescinꝰ.
Unde si aliqͥd contra quam oramus acci¬
agendo hoc potius oportuisse qͦd dei
non qͦd nrã uoluntas habuit. minime
dubitare debemus. Nam ⁊ huuismoi
exemplum p̃buit nobis ille mectiator:
qͥ cũctirisset. pat̃ si fieri pot̃ transeat a
me calix iste humanam inse uoluntatẽ
et hominis susceptione transformans
continuo subiecit. Uerum non qͦd ego
uolo: s qͦd tuuis pat̃. Unde merito ꝑ
unius ohectientiam iusti constituent
multi. Quisquis aũ imam illam petit
actño ⁊ hanc requirit. certus ac secur
petit. nec tunet ne foate obsĩt cum acce¬
perit. sinc qua nichil ꝓdest qͥcqͥd aliud
Isic̃ oportet acceꝑit. Ipsa. ẽ enimuna
uera ⁊ solabeata uita: ut contemplasi
dni delectationeui in et̃ñum ĩmortales.
atq incorruptibiles corpore ⁊ spũ. Uerũta¬
tellectum: ctiam ipsamunoratione poscẽ¬
do quid remus nc̃ oparet nescimus.

Expanded text:
in talibus ergo quid oremus, sicut oportet, nescimus. in talibus ergo quid oremus, sicut oportet, nescimus. unde si aliquid, contra quod oramus, acciagendo hoc potius oportuisse, quod dei non quod nostra uoluntas habuit, minime dubitare debemus. nam et huius modi exemplum praebuit nobis ille mediator, qui cum dixisset: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, humanam in se uoluntatem ex hominis susceptione transformans continuo subiecit: Verum non quod ego uolo, sed quod tu uis, pater. unde merito per unius oboedientiam iusti constituuntur multi. Quisquis autem unam illam petit a domino et hanc requirit, certus ac securus petit nec timet, ne forte obsit, cum acceperit, sine qua nihil prodest, quicquid aliud, sicut oportet, acceperit. ipsa est enim una uera et sola beata uita, ut contemplemur domini delectationem in aeternum inmortales atque incorruptibiles corpore et spirittellectum, etiam ipsam in oratione poscendo, quid oremus, sicut oportet, nescimus.
Abbreviated transcription (Latin):
bis hec auferantur oramus. S hoc cde¬
uotionis cdebemus dnõdõ nro ut sĩ ea
non abstulerit. non ideo nos ab coneg¬
ligi exissimemus. s potius pia patien¬
Itia malorum bona speremus ampliora.
dc enim uirtus in infirmitate ꝑficit᷑.
Honnullis qͥppe inpatientib ctñs ds̃
giauit᷑̃ castigata. Detit ⁊ regem petentili
sccłin cor eorum sicut sc̃ptum ẽ. non sccłin
cor suum. Dectit etiam. sͦt cliabolus postu¬
lauit ut ꝓbandus eius famulus tempta¬
retur. Exaucdiuit rogantes ⁊ tm̃nundos
spc̃. ut in multos sues legio cdemonm
mitteretur. hec scͥpta sũt. ne forte se qͥsquã
magnipendat si fuerit exaudituscum.
aliqͥd impatient̃ petit. qͦd nou impetra¬
re plus ꝓsit: aut se abiciat. ⁊ dediuina
ergase miseratione desperet. si non exau¬
diatur cum forte petit aliqͥd perit. qͦd:
accipiendo affligat atrocius. uel ea ꝓ¬
sꝑitate corruptus penitus euertatur.

Expanded text:
bis haec auferantur, oramus. sed hoc debis haec auferantur, oramus. sed hoc deuotionis debemus domino deo nostro, ut, si ea non abstulerit, non ideo nos ab eo neglegi existimemus, sed potius pia patientia malorum bona speremus ampliora. sic enim uirtus in infirmitate perficitur. nonnullis quippe inpatientibus dominus deus, grauiter castigata. dedit et regem petentibus secundum cor eorum, sicut scriptum est, non secundum cor suum. dedit etiam, quod diabolus postulauit, ut probandus eius famulus temptaretur. exaudiuit rogantes et inmundos spiritus, ut in multos sues legio daemonum mitteretur. haec scripta sunt, ne forte se quisquam magni pendat, si fuerit exauditus, cum aliquid inpatienter petit, quod non impetrare plus prosit, aut se abiciat et de diuina erga se miseratione desperet, si non exaudiatur, cum forte aliquid petit, quo accipiendo affligatur atrocius uel a prosperitate corruptus penitus euertatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tales plerum ꝙ prosunt. uł ad sananctũ
tumorem suꝑbix uł ad ꝓbanctam erertẽ¬
cdamq paricntiam cui ꝓbate & exertita¬
te clarior merces ĩnꝑiorq struat᷑: ĩił act
que c̃ꝙ flagillancta ⁊ abolencta peccata:
Tam̃nos nescientes quid ista ꝓfint: ab om̃ĩ
optamus tribulatione liberari. Ab hac
ignorautia nec se ipsum apłs ostendit
scielut: quando magnitutine reuelati¬
onum ne extolleretur. datus ẽ. illistimu¬
lus carnis suȩ angeliis iathanȩ qͥ eum
colaphizaret: ꝓpt̃ qͦt ter dnm̃ rogauit
ut cumaufirret abeo: utiq sic̃ oportet
nesciens qͥd oraret. demq clĩ responsũ
cur nonfieret qͦd uir rantus orabat. &
quare fleri non expediret audiuit. Suf¬
sicit tͥ grãmea̾nam uirtus ininfirmita¬
te prĩcit᷑. In his gͦ tͥbulationil quȩ pos¬
suuit ⁊ꝓctesse ⁊ nocere qͥcl oremus nic̃ opor¬
tet nescimus. Et tam̃ qr ctura qr molesta.
qi contra sensum nẽ infirmitatis sunt:
uiuer sali humana uoluntate ut a no¬

Expanded text:
sunt uel ad sanandum tumorem superbiae uel ad probandam exercendamue patientiam, cui probatae et exercitatae clarior merces uberiorque seruatur, uel ad quaecumque flagellanda et abolenda peccata, tamen nos nescientes, quid ista prosint, ab omni optamus tribulatione liberari. ab hac ignorantia nec se ipsum apostolus ostendit sciebat, quando, magnitudine reuelationum ne extolleretur, datus est illi stimulus carnis, angelus satanae, qui eum colaphizaret. propter quod ter dominum rogauit, ut eum auferret ab eo, utique sicut oportet nesciens quid oraret. denique dei responsum, cur non fieret, quod uir tantus orabat, et quare fieri non expediret, audiuit: Sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. In his ergo tribulationibus, quae possunt et prodesse et nocere, quid oremus, sicut oportet, nescimus et tamen, quia dura, quia molesta, quia contra sensum nostrae infirmitatis sunt, uniuersali humana uoluntate, ut a no
Abbreviated transcription (Latin):
uomocdo aũ facti sutmus cap¬
tiui obliti suimus. s ꝓ sepfam
cõminemoranuut. Pautum ipsũ apłm
int̾rogemus. Ait enim. Scimus qi lex
spĩtalis . ẽ. ego aũ carnalis sum ueniicta¬
tus sub peccato. Edoe unde factisumꝰ
captiui: q uenũdati suimꝰ stb peccato
Quis nos uenctidit: Nos ipsi qͥ consenstinꝰ
secluctori. Uendere nos potiumus tecti¬
mere nos non possinus. Uencdicdittis
nos consensione peccati: recdunimt in
ficte iustitię. Sangius eium in nocens da¬
ꝓpagine peccati uenientes. Uninsan¬
guineui fudit : eius qͥ non iustisicatus. s
iustus natus ẽ. Illo sanguine suso: ꝑctictit
quos tenebat. ꝓ quib enim aattis. tͣ in¬
nocens sangius redempti sũt: ⁊ comutsi
acaptiuitate cantant istum psalmum.
re. facti ssimus gauctentes. Quincdo᷑ sum

Expanded text:
uomodo autem facti sumus captivi, obliti fuimus, sed per Scripturam commemoramur: Paulum ipsum Apostolum interrogemus; ait enim, «Scimus enim quia lex spiritualis est; ego autem carnalis sum, venundatus sub peccato» . Ecce unde facti sumus captivi, quia venundati sumus sub peccato. Quis nos vendidit? Nos ipsi, qui consensimus seductori. Vendere nos potuimus, redimere nos non possumus. Vendidimus nos consensione peccati, redimimur in fide justitiae. Sanguis enim innocens dapropagine peccati venientes. Unum sanguinem fudit ejus qui non justificatus, sed justus natus est: illo sanguine fuso, perdidit quos tenebat. Pro quibus enim datus est innocens sanguis, redempti sunt; et conversi a captivitate, cantant istum psalmum. re, Facti sumus gaudentes. Quando? «Cum
Abbreviated transcription (Latin):
tiam spłtalis hominis iamq sub
nondum. ẽ. crit aũ inresurrectione mor¬
trotum: ⁊ ꝓppt̃ ipsam carnis cõcupiscẽtiã.
cũ qua ua confligunt scĩ ñ ei cõsentien
tes ad malum. ut tam̃ eius motibus.
qtub repugnantib resistiuit. non care¬
ant in hac uita. ũaũ eos. habebunt in
illa. tͥ absarbebit᷑ mors in uictoria. ꝓpt̃
hanc itaq cõcupiscentiam motusq ip¬
.sos quib ita resistitur. ut tam̃ suit in
nobis. pot̃ qͥsq sc̃ĩ iam sub grã positus

Expanded text:
tiam spiritalis hominis iamque sub nondum est, erit autem in resurrectione mortuorum, et propter ipsam carnis concupiscentiam, cum qua ita confligutes ad malum, ut tamen ejus motibus, quibus repugnantibus resistunt, non careant in hac vita: non eos autem habebunt in illa, ubi absorbebitur mors in victoriam. Propter hanc itaque concupiscentiam motusque ipsos, quibus ita resistitur, ut tamen sint in nobis, potest quisque sanctus jam sub gratia positus
Abbreviated transcription (Latin):
cator indesideriis aminȩ sux. Adhibie
illi unctionem adulationis sue. foce
odit & laudat. Alt̃ iudit amicũ suũ
cale aliquid facere. reuocat. Si illum ñ
audiat ꝓfert uerba etiam castigationis
obuirgãt. litigat. Aliquando uenitur
adhanc necessicatem ut litiget. Eoce odi¬
um blanditur. & caritas litigat. Noli at¬
tendere uerba blandientis. & quasi seuiti¬
am obuirgantis. Nenam inspice. tadicẽ
unde ꝓcedat quere. Ille blandit᷑ ut deci¬
piat: iste litigat ut corrigat. Plenitudo

Expanded text:
cator in desideriis animae suae ; adhibet cator in desideriis animae suae ; adhibet illi unctionem adulationis suae: ecce odit, et laudat. Alter videt amicum suum tale aliquid facere, revocat; si illum non audiat, profert verba etiam castigationis, objurgat, litigat: aliquando venitur ad hanc necessitatem ut litiget. Ecce odium blanditur, et charitas litigat. Noli attendere verba blandientis, et quasi saevitiam objurgantis; venam inspice, radicem unde procedant quaere. Ille blanditur ut decipiat, iste litigat ut corrigat. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dum masitm. Et dilectio ꝓximi ma¬
uigͦ amat homuines.
aut quia iusti sũt. aut ut sint. ama¬
te debebit. Sic enim & se ipsum amare
debet aut quia ustus ẽ aut ut iustus
sit. Sic enim diligit ꝓrimum suum. sic̃
se ipsum sine ullo ꝑiculo. Qui enun alit̃¬
se diligit. inuiste se diligit: qm̃ ad hoc
se diligit ut sit inuistus. Ad hoc gͦ ut
sit malus. ac ꝑ hoc iam ñ se diligit. Qi
enim diligit iniquitatem: odit animã
Icui Quis malefacit ei quẽ diligit: di¬
ripis. Amor hoc facit. nou seuitia. d for¬
te cedis. Ad disciplinam cedis. quia a¬
mor ipsius dilectionis ñ te ꝑmictit ne¬
gligeit indisciplinatum. Et sit quoda¬
modo qͣsi diuersus fructus ⁊ concrareꝰ:
ut aliquando odium blandiat᷑. & cari¬
tas seiuat. Nescio quis odit minuicũ
suum. & fingit illi amicitiam. Uidet
illum facere aliquid mali: laudat: uult
eum cẽ p̃cipitem. uult oecum ite ꝑ
abruta cupidicatũ fuarum. unde for¬
te ñ redeat. landat. qm laudat᷑ pec¬

Expanded text:
um prohibent. Dilectio proximi margo amat homines, aut quia justi sunt, aut ut justi sint, amare debet. Sic enim et seipsum amare debet, aut quia justus est, aut ut justus sit. Sic enim diligit proximum tanquam seipsum sine ullo periculo. Qui enim aliter diligit se, injuste se diligit, quoniam ad hoc se diligit, ut sit injustus, ad hoc ergo ut sit malus, ac per hoc jam non se diligit. « Qui enim diligit iniquitatem, odit animam utem malum facit ei quem diligit? Diripis, amor hoc facit, non saevitia. Forte caedis, ad disciplinam hoc mor ipsius dilectionis non te permittit negligere indisciplinatum. Et fit quodammodo quasi diversus fructus et contrarius, ut aliquando odium blandiatur, et charitas saeviat. Nescio quis odit inimicum suum, et fingit illi amicitiam: videt illum facere aliquid mali, laudat: vult eum esse praecipitem, vult caecum ire per abrupta cupiditatum suarum, unde forte non redeat; laudat, Quoniam laudatur pec