comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
innitente. & uncto deorsum lapide: ascendentes
ac descendentes angłos uidit. Quia scilic& p̃dica.¬
tores recte non solum sursum scm̃ caput ecclesiae
uidelic& dñm contem plando appetunt : sed deorsũ
quoq ad menbra illius miserando descendunt
Iinc morses crebro tabernaculum intrat & exit:
et qui in tus in contemplatione rapitur. foris
infirmantium negotiis urguet᷑. Intus dĩ arcana
considerat: foris honera carnalium portat
ui de reb. quoq dubiis semꝑ ad taberna culum
recurrit: coram testamenti archa dnm consulit
exemplum ꝓcul dubio rectorib p̃bens: ut cum
foris ambigunt quid disponant. ad mentem semꝑ
quasi ad tabernaculum redeant. & uelut corã
testamenti archa dñm consulant: si de eis in quib.
dubitant apud sem& ipsos intus sacri eloquii
paginas requirant: Hinc ipsa ueritas ꝑ suscep¬
tionem nobis nr̃ȩ humanitatis. ostensa in monte
oratione in her& : miracula in urbib exercet

Expanded text:
innitente, et uncto deorsum lapide, ascendentes innitente, et uncto deorsum lapide, ascendentes ac descendentes angelos vidit ; quia scilicet praedicatores recti non solum sursum sanctum caput Ecclesiae, videlicet Dominum, contemplando appetunt, sed deorsum quoque ad membra illius miserando descendunt. Hinc Moyses crebro tabernaculum intrat et exit; et qui intus in contemplationem rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit: exemplum proculdubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum redeant; et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his in quibus dubitant apud semetipsos intus sacri eloquii paginas requirant. Hinc ipsa Veritas per susceptionem nostrae humanitatis nobis ostensa, in monte orationi inhaeret, miracula in urbibus exercet ;
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ ꝑ condescensionis uiscer&. carnalium cubile
ꝑscrutat᷑ & quem subleuatus usq ad in uisibilia
erigit: hunc miseratus ad secreta infirmantiũ
oculum cordis flectit Cȩlum contemplatione
transcendit: nec tam̃ stratum carnalium sollici¬
simul & infiis con iunctus. & in sem& ipso uir¬
tute sp̃s ad alta ualenter rapitur: & in aliis
pietate aequanimit̃ infirmat᷑. Hinc enim dicit.¬
uis infirmatur. & ego non infirmor: quis scandali¬
tatur
& ego non uror : Hinc rursus ait Factussum iudeis
tendo fidem: sed extendendo piecatem. Ut inse ꝑsonã
infidelum trans figurans ex sem& ipso discer& : qualit
aliis misereri debuissa. Iucitinꝰ hoc illis impende¬
r&: qđ sibi ipse si ita es s& impendirecte uoluis sa.
incniterum dicit. Siue mente excedimus dõ siue
sobrii sumꝰ uobis. Quia & sem& ipsum nouerat con¬
templando trans cendere: & eundem se auditorib.
condescendendo tẽper&re. Hinc iacob dño dessper

Expanded text:
et tamen per condescensionis viscera carnalium cubile et tamen per condescensionis viscera carnalium cubile perscrutatur. Et quem sublevatus ad invisibilia erigit hunc miseratus ad infirmantium secreta oculum cordis flectit. Coelum contemplatione transcendit, nec tamen statum carnalium sollicisimul et infimis junctus, et in semetipso virtute spiritus ad alta volante rapitur, et in aliis pietate aequanimiter infirmatur, dicens: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror ? Hinc rursus ait: Factus sum Judaeis tendo fidem, sed extendendo pietatem, ut, in personam se infidelium transfigurans, ex semetipso disceret qualiter aliis misereri debuisset, quatenus hoc illis impenderet quod sibi ipse si ita esset mipendi recte voluisset. Hinc iterum dicit: Sive mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis ; quia et semetipsum noverat contemplando transcendere, et eumdem se auditoribus condescendendo temperare. Hinc Jacob Domino desuper
Abbreviated transcription (Latin):
in por tune : p̃misit oportune. Quia scilic& apud
auditoris mentem. ipsa sua uilitate se destruit.:
si habere in portunitas oportunitatem nescit.
cunctis contenplatione sus pensus. ut & per
pietatis uiscera in se infirmitatem ceterorum trans¬
ferat. & ꝑ speculationis altitudinẽ sem& ipsum
quoq in uisibilia appetendo trans cendat.
Ne uut alta petens ꝓximorum infirma despiciat:
aut infirmis ꝓximoꝵ congruens appetere alta
derelinquat. Hinc. ẽ. namq qđ paulus inparadisũ
ducitur: cęliq tertii secreta rimat᷑. & tamen
illa in uisibilium a contem platione suspensa: ad
cubile carnalium m̃tis aciem reuocat. atq. in oc¬
cultis su is qualit̃ debeant conuersari dispensat
dicens: Apter fornicationẽ autẽ unus quisq suã
uxorem habeat: & una quȩq suum uirũ habeat
Vxori uir debitum reddat: similit̃ autẽ & uxor uiro.
in id ipsum. Ecce iã cęlestib secretis inseritur:

Expanded text:
importune, praemisit opportune, quia scilicet apud importune, praemisit opportune, quia scilicet apud auditoris mentem ipsa sua utilitate se destruit, si habere importunitas opportunitatem nescit. cunctis contemplatione suspensus, ut et per pietatis ferat, et per speculationis altitudinem semetipsum quoque invisibilia appetendo transcendat, ne aut alta petens, proximorum infirma despiciat, aut infirmis proximorum congruens, appetere alta derelinquat . Hinc est namque quod Paulus in paradisum ducitur, coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium aciem mentis revocat, atque in occultis suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeaxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro . m: Revertimini in idipsum . Ecce jam coelestibus secretis inseritur,
Abbreviated transcription (Latin):
eadem loquacitas inquinat: quȩ ser¬
uire auditorib ad usum ꝓfectus ignorat. Unde
bene ꝑ morsen dr̃: Vir qui fluxum seminis sustin&
im mundus erit Inmente quippe audientium
semen secuturȩ cogitationis. ẽ. aud itaf qualitas
locutionis. Quia dum ꝑ aurem sermo concipit᷑: co¬
gitatio inm̃te generatur. Vnde & abhuius mundi
sapientib p̃dicator egregius : semini uerbius. ẽ.
uocatus. Qui gͦ fluxum seminis sustin&. immun¬
dus asseritur. quia multiloquio subditus ex eo se
inquinat Qđ si ordinate ꝓmer&: ꝓlem recte
cogitationis edere in audientium corda potuiss&.
Dumq infautus ꝑ loquacitatem defluit: non ad
u sum generis: sed ad immunditiam sem̃ fundit
Vnde paulus quoq cum discipłm de instantia
p̃dicationis ad moner& dicens. Testificor coram
dõ & xp̃o iħu qui udicaturus est uiuos ac mor¬
tuos: & aduentum eius & regnũ ipsius: Predica
uerbum. insta oportune in portunȩ. Dicturus

Expanded text:
eadem loquacitas inquinat, quae sereadem loquacitas inquinat, quae servire auditoribus ad usum profectus ignorat. Unde bene per Moysen dicitur: Vir qui fluxum seminis patitur, immundus erit . In mente quippe audientium semen secuturae cogitationis est auditae qualitas locutionis, quia dum per aurem sermo coneipitur, cogitatio in mente generatur. Unde et ab hujus mundi sapientibus praedicator egregius seminiverbius est vocatus . Qui ergo fluxum seminis sustinet, immundus asseritur, quia multiloquio subditus, ex eo se inquinat, quod si ordinate promeret, prolem rectae cogitationis edere in audientium corda potuisset; dumque incautus per loquacitatem diffluit, non ad usum generis, sed ad immunditiam semen effundit. Unde Paulus quoque cum discipulum de instantia praedicationis admoneret, dicens: Testificor coramaturus est vivos et mortuos, per adventum ipsius et regnum ejus: Praedica verbum; insta opportune, importune . Dicturus
Abbreviated transcription (Latin):
pere quã oport& sapere: sed sapere ad sobrieta.¬
tẽ. Hinc insacerdotis ueste iuxta diuinam
uocem : tintinabulis mala punica con iungunt᷑
Quid enĩ ꝑ mala punica. nisi fidei unitas desig-¬
natur: Nam sicut in malo punico una exterius
cortice multa in terius grana muniunt᷑: sic in¬
numeros scȩ̃ ecclesiae populos unitas fidei
contegit. quos intus diuersitas meritoꝵ ten&
e. igit᷑ rector in cautus ad loquendũ ꝓruat : hoc
clamat. Habete sal in uobis. & pacem habete in¬
ter uos. Acsi figurate ꝑͭ abitum sacerdotis
dicat. Mala punica tintinabulis iungite: ut
per om̃e quod dicitis. unitatem fidei cauta
obseruatione teneatis. Puidendum quoq est
sollicita intentione rectorib: ut ab eis non solũ
praua nullaomodo. sed nec recta quidem nimie
& in ordinate ꝓferant᷑. Quia sȩpe dictorum
uirtus perditur. cum apud corda audientilim
loquãcitas in ca uta impor tu.¬
nitate leuigatur & auctorem
suum hȩc

Expanded text:
pere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc in sacerdotis veste 18 juxta divinam vocem tintinnabulis mala punica conjunguntur . Quid enim per mala punica, nisi fidei unitas designatur? Nam sicut in malo punico, uno exterius cortice multa interius grana muniuntur; sic innumeros sanctae Ecclesiae populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. Ne igitur rector incautus ad loquendum proruat, hoc clamat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Ac si figurate per habitum sacerdotis dicat: Mala punica tintinnabulis jungite, ut per omne quod dicitis, unitatem fidei cauta observatione teneatis. Providendum quoque est sollicita intentione rectoribus ut ab eis non solum prava nullo modo, sed ne recta quidem nimie et inordinate proferantur; quia saepe dictorum virtus perditur, cum apud corda audientium loquacitatis incauta importunitate levigatur; et auctorem suum haec
Abbreviated transcription (Latin):
nitus non audit᷑. Quia iram contrase occulti
uidicis exigit: si sine p̃dicationis sonitu incedit
pte autẽ tintinabula uestim̃tis illius describun¬
tur in serta. Uestim̃ta & enĩ sacer dotis: quid
aliud quam recta oꝑa debemꝰ acciꝑe: pheca
ad testante qui ait: Sacer dotes tui induantꝰ
iustitiã. Uestim̃tis itaq illius tintinabula
in herent: ut uitȩ uiam cũ linguȩ sonitũ ĩsa
quoq oꝑa sacerdotis clament. Sed cũ rector
sẽ ad loquendũ p̃parat: sub quanto cautelac
studio loquatur ad tendat Nesi in ordinate
adloquendũ rapit᷑ : erroris uulnere audieu¬
tium corda feriantur & cũ fortasse sapiens
uideri desiderat: unitatis com¬
pagẽ insipient̃: abscidat
Hinc namq ueritas dicit. habete
sal in uob.
& pacem habete int̾uos Persal quippe: uerba
sapientiae designant᷑: Qui igit᷑ loqui sapient̃ nitit᷑
magnopere metuat. ne eius. eau dientium unitas
confundatur. Hinc paulus ait Non plus sa-¬

Expanded text:
tra se occulti judicis exigit, si sine praedicationis sonitu incedit. Apte autem tintinnabula vestimentis illius describuntur inserta. Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud quam recta opera debemus accipere? Propheta attestante qui ait: Sacerdotes tui induantur justitiam . Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoque sacerdotis opera clament. Sed cum rector se ad loquendum praeparat, sub quanto cautelae studio loquatur attendat, ne si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur, et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscidat. Hinc namque Veritas dicit: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Per sal quippe, verbi sapientia designatur. Qui igitur loqui sapienter nititur, magnopere metuat ne ejus eloquio audientium unitas confundatur. Hinc Paulus ait: Non plus sa
Abbreviated transcription (Latin):
rex babiloniȩ utunc reus de elatione extitit
cũ ad elationis uerba ꝑuenit. Quippe qͥ oreꝰ
ꝓphetico & ante cũ ab elatione tacuit. sen¬
tentiã reꝓbationis audiuit: Culpa nãq ꝑpetra¬
tae suꝑbiȩ .iã ante deterserat . qui omnipoten¬
tẽ dm̃. quẽ se offendisse repperit cunctis sub
se gentib p̃dicauit Sed post hȩc successu sug
potestatis eleuatꝰ. dũ magna se fecisse gau¬
der& : cunctis prius in cogitatione se p̃tulit.¬
& post adhuc tumidus dix̃. Nonne hec ẽ. babr¬
lon magna quã ego ȩdificaui indomũ regni.
& in robore fostitudinis meȩ. & ingła decoris
mei : quae uidelic& uox illius: irȩ uindictam
aꝑte ꝑtulit: quã ocgulta elatio accendit.
Nam districtꝰ udex prius inuisbilit̃ uidit: qđ¬

Expanded text:
rex Babyloniae tunc reus de elatione exstitit , cum ad elationis verba pervenit; quippe qui ore prophetico et ante cum ab elatione tacuit, sententiam reprobationis audivit. Culpam namque perpetratae superbiae jam ante deterserat, qui omnipotentem Deum quem se offendisse reperit, cunctis sub se gentibus praedicavit. Sed post haec successu suae potestatis elevatus, dum magna se fecisse gauderet, cunctis prius in cogitatione se praetulit, et post adhuc tumidus dixit: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, et in robore fortitudinis meae, et in gloria decoris mei? Quae videlicet vox illius irae vindictam aperte pertulit, quam occulta elatio accendit. Nam districtus judex prius invisibiliter vidit q
Abbreviated transcription (Latin):
sibi prelatus. ẽ. quasi in obstaculo itineris offendit
Languente enim capite. menbra in cassum uigent:
In exploratione hostium frustra exercitus uelocit᷑
sequit᷑: si ab ipso duce itineris errat᷑. Nulla sub ditoꝵ
mentes exortatio sub leuat: eorumq culpas in¬
crepatio nulla Castigat. Quia dũ ꝑ animarum
p̃sulẽ t̾reni exercet᷑ officiũ uidicii. a gregis cus.¬
todia uacat cura pastoris. & sub iecti lumen ap-
t̃rena studia appetunt. uento temptationis in¬
pul sus eccłae oculos puluis cecat. Quo contra
recte humani generis redemptor. cũ nos a uentris
uoracitate cõpescer& dicens. Adtendite uobis¬
ne grauent᷑ corda ur̃a in crapula & ebrietate :
ilico ad iuinxit. Aut incuris huius uitȩ Ubi pa.¬
uorem quoq ꝓtinꝰ intente adiciens. Nefos te
etiam qualitatẽ: deñtuat dicens: Ianͣquam laqueus
enĩ ueni&. su ꝑ om̃s qͥ sedent suꝑ faciem orbis terrȩ

Expanded text:
sibi praelatus est, quasi in obstaculo itineris offendit. sibi praelatus est, quasi in obstaculo itineris offendit. Languente enim capite membra incassum vigent, et in exploratione hostium frustra exercitus velociter sequitur, si ab ipso duce itineris erratur. Nulla subditorum mentes exhortatio sublevat, eorumque culpas increpatio nulla castigat; quia dum per animarum praesulem terreni exercetur officium judicis, a gregis custodia vacat cura pastoris; et subjecti veritatis terrena studia occupant, vento tentationis impulsus Ecclesiae oculos pulvis caecat. Quo contra recte humani generis Redemptor, cum nos a ventris voracitate compesceret, dicens: Attendite n graventur corda vestra in crapula et ebrietate , illico adjunxit: Aut in curis hujus vitae. Ubi pavorem quoque protinus intente adjiciens: Ne forte,etiam qualitatem denuntiat, dicens: Tanquam laqueus enim veniet super omnes qui sedent super faciem omnis terr
Abbreviated transcription (Latin):
Iit rector int̾noꝵ curã gerens. in exteriorum
occupatione non minuens. Ex cerioꝵ ꝓuiden¬¬
tiam : in t̾noꝵ sollicitudinẽ non relinquens
Ne aut exteriorib deditus ab in timis corruat: aut
solis interiorib occupatꝰ. quȩ foris deb&. ꝓximis ñ
impendat: Saepe nãq non nulli uelut obliti qđ
fratrib animarum causa p̃latis: toto cordis ad nisu
scłarib. curis inseruiunt. h cum ad sunt se agere
exultant. adhas etiam cũ desunt. dieb. ac noctib
cogitationis turbide. ȩstib anhelant. Cũq ab his
cessante forsitan oportunitate quieti sunt: ipsa
de terius sua quiete fatigant᷑. Uoluptatẽ nãq
censeunt. si actionib deprimunt᷑. Laborẽ deputant.
si int̾renis negotus non laborant. Sic que fit: ut
dũ se urgeriꝰ mundanis tumultib gaudent. int̾¬
na quȩ docere alios debuerant ignorent. Unde
sub iectoꝵ quoq ꝓ cul dubio uita torpescit: quia
cũ ꝓficere spiritalit̾ appetit. in exemplo eius qui

Expanded text:
it rector internorum curam in exteriorum occupatione non minuens, exteriorum providentiam in internorum sollicitudine non relne aut exterioribus deditus ab intimis corruat, aut solis interioribus occupatus, quae foris debet proximis non impendat. Saepe namque nonnulli velut obliti quod fratribus animarum causa praelati sunt, toto cordis adnisu saecularibus curis inserviunt: has, cum adsunt, se agere exsultant; ad has etiam cum desunt, diebus ac noctibus cogitationis turbidae aestibus anhelant. Cumque ab his, cessante forsitan opportunitate, quieti sunt, ipsa deterius sua quiete fatigantur. Voluptatem namque censent si actionibus deprimuntur, laborem deputant si in terrenis negotiis non laborant. Sicque fit, ut dum se urgeri mundanis tumultibus gaudent, interna quae alios docere debuerant ignorent. Unde subjectorum quoque proculdubio vita torpescit, quia cum proficere spiritaliter appetit, in exemplo ejus qui
Abbreviated transcription (Latin):
ad amorem conditoris introducant. Difficile
quippe est: ut quilib& recta denuntians pre¬
di cator qui non diligitur libenter audiatur.
eb& ergo qui pre est & studere se diligi: quatiꝰ
possit audiri. Et tamen amorem suum ꝓ sẽm&¬
ipso non quȩrere : ne inueniatur ei cui seruire
ꝑ officium cernitur. occulta meditationis tpran¬
nide resultare. Quod bene paulus insinuat :
cum sui nobis studii occulta manifestat dicens
icut & ego per om̃ia omnib placeo. Qui tam̃
rur sum dicit. Ego si ad huc hominib. placerem:
xp̃i seruus non essem. Plac& ergo paulus & non
plac&: quia in eo qđ placere appetit. non se sed ꝑse
hominib ueritatem placere quęrit

Expanded text:
ad amorem conditoris introducant. Difficile ad amorem conditoris introducant. Difficile quippe est, ut etiam quamlibet recta denuntians praedicator qui non diligitur libenter audiatur. Debet ergo, qui praeest, et studere se diligi, quatenus possit audiri. Et tamen amorem suum pro semetipso non quaerere, ne inveniatur ei, cui servire per officium cernitur, occulta cogitationis tyrannide resultare. Quod bene Paulus insinuat, cum sui nobis studii occulta manifestat, dicens: « Sicut et ego per omnia omnibus placeo . » Qui tamen rursus dicit: « Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem . » Placet ergo Paulus, et non placet, quia in eo, quod placere appetit, non se, sed per se hominibus placere verit
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem desiderat amari: qui sibi a nullo
uult contra ueritatem parci. Hinc & enĩ
p&rus increpationem pauli libenter ac-¬
cepit. Hinc dauid subditi correptionem
humiliter audiuit. Quia rectores boni dum
priuato diligere amore se nesciunt: libere
puritatis uerbum a subditis obsequium humili¬
tatis credunt. Sed inter haec necesse est : ut
cura regiminis tanti moderaminis as te tempe.¬
retur: quatinus subditorum mens cum quȩdam
recta sentire potuerit. sic in uocis liber tatem
prodeat : ut tameni libertas in superbiam non
erum pat. Nedum fortasse immoderatius lin.¬
guȩ eis libertas conceditur: uitȩ abhis humili.¬
tas ammittat᷑. Sciendum quoq quod oporteat
ut rectores boni placere hominib appetant:
sed ita ut suae aestimationis dulcedine. ꝓximos
in affectum ueritatis trahant. Non ut se amari
desiderent. sed ut dilectionem suam quasi quati¬
dam uiam faciant. per quam corda audientium

Expanded text:
veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit. Hinc David increpationem subditi humiliter audivit. Quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est, ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam recte sentire potuerit, sic in vocis libertatem prodeat, ut tamen libertas in superbiam non erumpat, ne dum fortasse immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab his humilitas amittatur. Sciendum quoque, quod oporteat, ut rectores boni placere hominibus appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine proximos in affectum veritatis trahant, non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam, quasi quamdam viam faciant, per quam corda audientium
Abbreviated transcription (Latin):
qui sem& ipsos diligunt : his procul dubio
ex hibent. a quib. se noceri posse instudio głae
tem poralis timent. Nã quos nil contra se uelere cons.¬
piciunt: hosnimirũ asꝑittite semꝑ rigidȩ inuectionis
prȩmunt. Nũquã clementer ammonent: sed pasto¬
ralis mansuetudinis obliti. iure dominationis
terrent. Quos recte per ꝓphecam diuina
uox increpat dicens. Uos autem cum austeri.¬
tate imperabatis eis. & cum potentia. Plus
enim se quam suum auctorem diligentes: iac¬
tanter erga sub iectos se erigunt. Nequid
agere debeant. sed quid ualeant ad tendunt
N il de se sub sequenti uiditio metuunt: im ꝓbe
licster in licita faciant: sub ditorum nemo
contra dicat. Quþe ergo & praua studet
agere. & tamen ad hȩc ceteros tacere. ipse
sibim & testis est. quia plus ueritate se appe-¬
tit diligi. quam contra se non uult defendi
N emo quippe est qui ita uiuat. ut ali quatenꝰ
non delin quat. Ille ergo se ipso amplius

Expanded text:
qui semetipsos diligunt, his procul dubio qui semetipsos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gloriae temporalis timent. Nam quos nihil contra se valere conspiciunt, hos nimirum asperitate semper rigidae invectionis premunt, nunquam clementer admonent, sed pastoralis mansuetudinis obliti jure dominationis terrent, quos recte per Prophetam divina vox increpat, dicens: « Vos autem cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia , » plus se suo auctore diligentes, jactanter erga subditos se erigunt, nec quid agere debeant, sed quid valeant attendunt, nihil de subsequenti judicio metuunt improbe licenter illicita faciant, et subditorum nemo contradicat. Qui ergo et prava studet agere, et tamen ad haec vult caeteros tacere, ipse sibimet testis est, quia plus se veritate appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo seipso amplius
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ : si placere puer sp̃onsȩ oculis appetit. per
quẽ sponsus donatransmisit. Quia nimirum
amor ꝓprius cum rectoris mentem cȩperit.
aliquando hanc in ordinate in mollitiem. aliꝗdo
uero ad asperitatem rapit. Examore & enim
suo mens rectoris in mollitiem uertitur: quia
cum peccantes subditos respicit. ne ergahunc
eorum dilectio torpeat corripere non p̃sumit
Nonnumquã uero errata subditorũ quȩ increpare
sub om̃i cubitu manus: & faciunt ceruicalia sub
capite uniuersȩ aetatis ad capiendas animas
Pul uillos quippe sub om̃i cubitu: manꝰ est ponere:
cadentes a sua recti tudine animas atq in huiꝰ
mundi se delectatione reclinantes. blanda
adulatione refouere. Quasi enim pul uillo cu-¬
bitus uel ceruicalib caput iacentis excipit᷑.
cum correctionis duritia peccanti sub trahit᷑
eiq mollicies Fauoris adhibetur. ut in er¬
rore molliter iaceat. quam nulla asperitas¬
contra dictionis pulsat. Sedhaec rectores

Expanded text:
est, si placere puer sponsae oculis appetit, per est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquando vero ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnunquam vero errata subditorum quae increpare sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas . Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere, est cadentes a sua rectitudine animas, atque in hujus mundi se delectatione reclinantes, blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput jacentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitascontradictio
Abbreviated transcription (Latin):
nec rursus ad crescendum nimis relaxent.
Ubi & bene dr̃. Tondentes tondent capita sua:
ut uidelic& curȩ temporalis solucitudinis. &
quantum necesse est prodeant & tamen recidar
citius ne immo deratius ex crescant. Dum igit᷑
& ꝑ am ministratã exteriorem ꝓuidentiam
corporum uita protegitur. & rursus per immo.¬
deratam cordis intentionẽ impeditur: capilli
in capite sa cerdotis & seruantur ut cutem
co operiant. & resecant᷑ ne oculos claudant.
uter hȩc necesse est ut rector sollerter in¬
uigil& ne hunc cupido placendi hominib pul.¬
s& Nec studio se interiora penetr&. cum prouide
exteriora subministrat. se magis a subditis
diligi quam seueritatem quȩrat. Necum bonis actib
fultus a mundo uidet᷑ alienus: hunc auctori reddat
ex traneum amor suus. hostis namq redtoris est :
qui ꝑ recta opera quȩ facit. eius uice ab eccła amari
concupiscit. Quia ad ulterinȩ cogitationis reus

Expanded text:
nec rursus ad crescendum nimis relaxent. nec rursus ad crescendum nimis relaxent. Ubi et bene dicitur: Tondentes tondeant capita sua, ut videlicet curae temporalis sollicitudines, et quantum necesse est prodeant, et tamen recidacitius, ne immoderatius excrescant; dum igitur et per administratam exteriorem providentiam corporum vita protegitur, et rursus per moderatam cordis intentionem non impeditur, capilli in capite sacerdotis et servantur, ut aurem cooperiant, et resecantur, ne oculos claudant . 7. Necesse est ut rector solerter invigilet, ne hunc cupido placendi hominibus pulset, ne cum studiose interiora penetrat, cum provide exteriora subministrat, se magis a subdidiligi quam veritatem quaerat; ne cum, bonis actibus fultus, a mundo videtur alienus, hunc auctori reddat extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui per recta opera quae facit, ejus vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus
Abbreviated transcription (Latin):
deseruiunt: ab intimo amore frigescunt & foris
fusa obliuisci non metuunt: quia animarum re¬
gimina susceperunt. Sollicitudo ergo quȩ sub.¬
ditis & exterius impendit᷑: sub certa neces se est
m̃sura teneat᷑. Vnde bene adezechielem dicit᷑
Sacerdotes caput suum non radent. neq comam
nutrient. sed tondentes ad tondant capita sua:
Sacer dotes namq iure uocati sunt: qui ut sacrũ
ducatum teneant. fidelib. pre sunt. Capilli uero¬
uero in capite: ex teriores sunt cogitatio nes in m̃te
Quidum suꝑ cerebrum insensibilit̃ oriunt᷑: curas
uitȩ p̃sentis designant. quȩ ex sensu neglegenti
quia importune aliquando ꝓdeunt: quasi nobis
non sentientib ꝓcedunt. quia igitur cuncti qͥ
presunt. habere quidem sollicitudines debent ex
teriores. nec tamen eis uehementer in cumbere:
Sacer dotes recte & caput ꝓhibent᷑. radere &
comam nutrire : ut cogitationes carniis de uita
sub ditorũ nec radices funditus amputent.

Expanded text:
deserviunt, ab intimo amore frigescunt; et foras deserviunt, ab intimo amore frigescunt; et foras fusa oblivisci 27 non metuunt, quia animarum regimina susceperunt. Sollicitudo ergo quae subditis exterius impenditur, sub certa necesse est mensura teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondeant capita sua . Sacerdotes namque jure vocati sunt, qui ut sacrum ducatum praebeant, fidelibus praesunt. Capilli vero in capite, exteriores sunt cogitationes in mente: qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vitae praesentis designant; quae ex sensu negligenti, quia importune aliquando prodeunt, quasi nobis non sentientibus procedunt. Quia igitur cuncti qui praesunt, habeteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere. Sacerdotes recte et caput prohibentur radere, et comam nutrire, ut cogitationes carnales de vita subditorum, nec a se funditus amputent,
Abbreviated transcription (Latin):
pastor sollicite ad mon& dicens. Seniores qͥ in
uobis sunt obsecro consenior. & testis xp̃ipassionũ
qͥ & eius quȩ in futuro głae reuelanda . ẽ. cõmu¬
nicat᷑ : pascite qͥ in uobis. ẽ gregem dei. Qui hoc
in loco pastionẽ cordis ancorporis suader&:
aperuit cũ ꝓtinus ad iunxit. Prouidentes non
coactos: sed sp̃ontaneȩ scđm dm̃. Neq turpis
lucris grã : sed uoluntarige . Quib ꝓfecto uer¬
bis pastorib pie p̃cauet᷑: nedum subiectorũ
in opiam saciant. se muerone ambitionis occi¬
dant. Netum per eos carnis subsidiis reficiunt᷑
ꝓximi: ipsi remaneant a iustitiȩ pane ieuini.
Hanc pastoꝵ sollicitudinẽ: paulus excitat dicens
Q ui suorum & maxime domesticorũ curam non hab&
fidem nega uit. & est in fideli deterior. Inter haec
cura ab eis exterior agitur. ab interna intentione
mergant᷑. Plerumq enim ut p̃diximꝰ corda
rectorum dum temporali sollicitu dini in caute

Expanded text:
pastor sollicite admonet, dicens: Seniores qui in pastor sollicite admonet, dicens: Seniores qui in vobis sunt, obsecro consenior qui et ejus quae in futuro revelanda est, gloriae communicatur, pascite qui in vobis est gregem Dei . Qui hoc in loco pastionem cordis an corporis suaderet aperuit, cum protinus adjunxit: Providentes non coacte, sed spontanee secundum Deum, neque turpis lucri gratia, sed voluntarie. Quibus profecto verbis pastoribus pie praecavetur, ne dum subjectorum inopiam satiant, se mucrone ambitionis occidant, ne cum per eos carnis subsidiis reficiuntur proximi, ipsi remaneant a justitiae pane jejuni. Hanc Pastorum sollicitudinem Paulus excitat, dicens: Qui suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior . Inter haec cura ab eis exterior agitur, ab interna intentione mergantur. Plerumque enim, ut praediximus, corda rectorum dum temporali sollicitudini incaute
Abbreviated transcription (Latin):
orib nullatenꝰ occupent᷑. Qui cum curare corporalia
funditꝰ neglegunt: subditoꝵ neces sitatib minime
concurrunt. Quorũ nimirũ p̃dicatio plerũq despicit᷑ :
quia dum delinquentium facta corripiunt: sed tam̃
eius necessaria p̃sentis uitȩ non tribuunt: nequaquã
libentius audiunt᷑. Egentis & enum cordoctrinȩ
sermo non penetrat: si hunc apđ eius animũ manꝰ
miscđiȩ non cõmendat. Tunc autẽ uerbi sem en
facile germinat: quando hoc inaudientis pec¬
tore pietas predicantis rigat. Unde rectori
neces se. ẽ. ut interiora possit in fundere : cogi¬
tatione in noxia etiam exteriora ꝓuidere.
Sic itaq pastores erga interiora studia sub ditoꝵ
suoꝵ ferueant: quatinus in eis exterioris quoq.
uitȩ ꝓuidentiam non relinquant Nam quasi
iure ut diximus ad ꝑcipiendam p̃dicationem̃
gregis animus frangit᷑: si cura ex terioris
sub sidi a pastore neglegat᷑. Vnde & primus

Expanded text:
oribus nullatenus occupentur. Qui cum curare corporalia oribus nullatenus occupentur. Qui cum curare corporalia funditus negligunt, subditorum necessitatibus minime concurrunt. Quorum nimirum praedicatio plerumque despicitur; quia dum delinquentium facta corripiunt, sed tamen eis necessaria praesentis vitae non tribuunt, nequaquam libenter audiuntur. Egentis etenim mentem doctrinae sermo non penetrat, si hunc apud ejus animum manus misericordiae non commendat. Tunc autem verbi semen facile germinat, quando hoc in audientis pectore pietas praedicantis rigat. Unde rectorem necesse est ut interiora possit infundere, cogitatione innoxia etiam exteriora providere. Sic itaque Pastores erga interiora studia subditorum suorum ferveant, quatenus in eis exterioris quoque vitae providentiam non relinquant. Nam quasi jure, ut diximus, a percipienda praedicatione gregis animus frangitur, si cura exterioris subsidii a pastore negligatur. Unde et primus
Abbreviated transcription (Latin):
renis negoti is inherent. & notandũ qđ non hos
dispersos inplateis. sed in capite platearũ dicit.
Quia & cum t̾rena agunt. summi uideri appetunt.
ut & lata itinera teneant ex uoluptate delecta-¬
tionis: & tam̃ inplatearum sint capite ex honore
sc̃ĩtatis. Nihil quoq obstat scũ ari lapides. si eosdẽ
ipsos quib constructum scũ arium existebat ac-¬
cipimus. Qui dis ꝑsi in capite platearũ iacent:
quando sacrorum ordinũ uiri. terrenis actib
in desiderio inseruiunt: ex quoꝵ prius officio. scĩtatis
gła stare uidebatur. Scłaria itaq negotia aliquan¬
do ex cõpassione toleranda s̃: numquã uero ex amore
requirenda sunt : numquã uero ex amore requirenda¬
sunt. Necũ mentẽ diligentis ad grauant: hanc suo
uitã pondere ad ima decȩlestib mergant. At contͣ
non nulli gregis quidem curã suscipiunt: sed sic̃ sibim &
mutua caritate a spiritalia appetunt. ut reb. exteri.¬

Expanded text:
renis negotiis inhaerent. Et notandum quod non hos renis negotiis inhaerent. Et notandum quod non hos dispersos in plateis, sed in capite platearum dicit, quia et cum terrena agunt, summi videri appetunt, ut et lata itinera teneant ex voluptate delectationis, et tamen in platearum sint capite ex honore sanctitatis. Nihil quoque obstat, si sanctuarii lapides eosdem ipsos, quibus constructum sanctuarium existebat, accipimus. Qui dispersi in capite platearum jacent, quando sacrorum ordinum viri terrenis actibus ex desiderio inserviunt, ex quorum prius officio sanctitatis gloria stare videbatur. Saecularia itaque negotia aliquando ex compassione toleranda sunt, nunquam vero ex amore leranda sunt, nunquam vero ex amore requirenda; ne cum mentem diligentis aggravant, hanc suo victam pondere ad ima de coelestibus mergant. At contra, nonnulli gregis quidem curam suscipiunt, sed sic sibimet vacare ad spiritalia appetunt, ut rebus exteri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditionẽ. Aurum igit᷑ obscurat᷑ : cũ terrenis
mutatur : cum quorũdam qui aliquid agere religi.¬
ose credebant᷑. aestimatio ante acta minuit᷑: Nam
cũ quilib& post scĩtatis habitũ terrenis se actib
inserit: quasi colore ꝑmutato. ante huma nos oculos¬
eius reuerentia despecta pallescit. Scũ arii quoq
lapides in plateas dispergunt᷑: cum causarũ scła.¬
rium foras lata itinera ex petunt. hi qui ad or¬
namentũ eccłae internis misteriis quasi in secretis
scũ aru uacare debuerunt: Ad hoc quippe sc̃ũarii
lapides fiebant: ut intra scã scõrum inuestim̃to
summi sacer dotis apparerent: Cum uero ministr
religionis a subditis honorem redemptoris sui
ex merito uitȩ non exigunt: scũ aru lapides in
ornamento pontificis non s̃. Qui nimirum scũ arii
lapides disꝑsi ꝑ plateas iacent : cũ ꝑ sonȩ sacroꝵ
ordinũ uoluptatũ suarum latitudine deditȩ. ter

Expanded text:
perditionem . Aurum igitur obscuratur, cum terrenis perditionem . Aurum igitur obscuratur, cum terrenis mutatur, cum quorumdam, qui degere religiose credebantur, aestimatio anteacta minuitur. Nam cum quilibet post sanctitatis habitum terrenis se actibus inserit, quasi colore permutato ante humaejus reverentia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plateas disperguntur, cum causarum secularium foras lata itinera expetunt hi qui ad ornamentum Ecclesiae internis mysteriis quasi in secretis tabernaculi vacare debuerunt. Ad hoc quippe sanctuarii lapides fiebant, ut intra sancta sanctorum in vestimento summi sacerdotis apparerent. Cum vero ministri religionis a subditis honorem Redemptoris sui ex merito vitae non exigunt, sanctuarii 26 lapides in ornamento pontificis non sunt. Qui nimirum sanctuarii lapides dispersi per plateas jacent, cum personae sacrorum ordinum vol
Abbreviated transcription (Latin):
hendere in aliis debuit & ipse uersat᷑: qđ uide-¬
lic& ex ira iustȩ retributionis ꝑ ꝓphetam dñs
is qui spiritali officio fungitur. quȩ illi nimirum
faciunt. qͥ ad huc de studiis carnalib iudicantur
Qđ cũ magno scilic& dolore caritatis. hieremi as
ꝓpheta conspiciens : quasi sub destructione templi
deplorat dicens. Quomodo obscuratũ .ẽ. aurum
mutatus . ẽ. color obtimus. disꝑsisunt lapides
scũ arii incapite om̃ium platearum. Quid nãq
aurũ qđ metallis cȩteris p̃min&. nisi excellen-¬
tia scĩtatis: quid colore obtimo nisi cunctis
amabilis reuerentia religionis exprimitur:
quid scũ ari lapidib. nisi sacroꝵ ordinum ꝑ¬
sonȩ signant᷑: quid platearũ nomine. nisi prȩ.¬
sentis uitȩ latitudo figurat᷑ : quia enĩ greco elo¬
quio platos latitudo dr̃: ꝓfecto a latitudine
plateȩ sunt uocatȩ. Per sem & ipsam uero ueritas
dicit. Lata & sdaciosa uia. ẽ: quȩ ducit ad

Expanded text:
hendere in aliis debuit, et ipse versatur? Quod videhendere in aliis debuit, et ipse versatur? Quod videlicet ex ira justae retributionis per prophetam Dominus is qui spiritali officio fungitur, quae illi nimirum faciunt qui adhuc de studiis carnalibus judicantur. Quod cum magno scilicet dolore charitatis Jeremias propheta conspiciens, quasi sub destructione templi deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum ? Quid namque auro, quod metallis caeteris praeeminet, nisi excellentia sanctitatis? Quid colore optimo, nisi cunctis amabilis reverentia religionis exprimitur? Quid sanctuarii lapidibus, nisi sacrorum ordinum personae signantur? Quid platearum nomine, nisi praesentis vitae latitudo figuratur? Quia enim Graeco eloquio πλάτος latitudo dicitur, profecto a latitudine plateae sunt vocatae. Per semetipsam vero Veritas dicit: Lata et spatiosa via est quae ducit ad
Abbreviated transcription (Latin):
sationib: inseruiant. quos dona spiritalia non
ex ornant. Acsi aꝑtius dicat. Quia penetrare
intima nequeunt: saltim necessaria foras oꝑensꝰ
inc morses qͥ cũ dõ loquit᷑. iethro alieni genae
rep̃ hensione iudicat᷑. quod t̃renis popłoꝵ
ne gotiis stulto labore deseruiat. Cui & consiliũ
mox preb&. ut ꝓse alios ad iurgia dirimenda
constituat. & ipse liberius aderudiendos popłos
spiritalium archana cognoscat. A sub iectis
ergo inferiora gerenda s̃ : a rectorib sum ma
cogitanda. Ut scilic& oculum qui ꝓ uidendis
gressib p̃min&. cura pulueris non obscur&
Cc̃put nãq subiectoꝵ sunt: cuncti qui presunt
Et ut recta pedes ualeant itinera carpere:
hȩc ꝓ cul dubio caput deb& ex alto ꝓuidere
nȩꝓfectus sui itinere pedes torpeant: cũ curuata
recti tud ine corporis caput sese a terra declinat.
Qua autẽ m̃te animarũ presul honore pastorali
int̾ ceteros utit᷑. si in t̾rena negotia quȩ repre.¬

Expanded text:
nis inserviant, quos dona spiritalia non exornant. Ac si apertius dicat: Quia penetrare intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Hinc Moyses, qui cum Deo loquitur , Jethro alienigenae reprehensione judicatur, quod terrenis populorum negotiis stulto labore deserviat: cui et consilium mox praebetur, ut pro se alios ad jurgia dirimenda constituat, et ipse liberius ad erudiendos populos spiritalium arcana cognoscat. A subditis ergo inferiora gerenda sunt, a rectoribus summa cogitanda; ut scilicet oculum, qui praevidendis gressibus praeeminet, cura pulveris non obscuret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt; et ut recta pedes valeant itinera carpere, haec proculdubio caput debet ex alto providere, ne a provectus sui itinere pedes torpeant, cum curvata rectitudine corporis caput sese ad terram declinat. Qua autem mente animarum praesul honore pastorali inter caeteros utitur, si in terrenis negotiis quae repre
Abbreviated transcription (Latin):
cipit᷑ & semꝑ mansura supplicia uitant᷑  Hinc . ẽ.¬
enĩ qđ paulus ait. Patres quidem carnis nr̃ȩ habuimꝰ
eruditores. & reuerebam᷑ eos. Non multo magis obtẽ¬
perabimꝰ patri spirituũ & uiuemꝰ: & illi quidem in

Expanded text:
ercipitur, et semper mansura supplicia vitantur? Hinc etercipitur, et semper mansura supplicia vitantur? Hinc etenim Paulus ait: Patres quidem carnis nostrae habuimus eruditores, et reverebamur eos; nonne multo magis obtemperabimus Patri spir
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinã dñi:neq fatigeris cũ ab eo argueris: Quem
enĩ dñs diligit castigat: flagellat autẽ omem filiũ
ait. Si iustus fuero Non leuabo caput: saturatꝰ afflic¬
tione & miseria. Dicendũ. ẽ. egris: ut si cęlestẽ patriã
suã credunt. neces sario. ẽ. in hac labores uelut in ali-¬
tructione tẽpli dnĩ. absq mallei sonitu ponerent᷑
Q uia uidelic& nunc foras ꝑ flagella tundim᷑. ut intus
intẽplo dĩ postmodũ sine disciplinȩ ꝑcussione dis-¬
ponam᷑. Quatinus quicqͥd in nobis .ẽ. suꝑ fluum modo
ꝑcus sio regec&. & tunc sola nos in ȩdificatione con¬
cordia caritatis lig&. Ammonendis egri : ut
considerent ꝓꝑcipiendis t̾renis hereditatib
quã dura carnales filios disciplinȩ flagella casti.¬
gant. Quid ergo nobis diuinȩ correptionis pȩna
grauis. ẽ. ꝑ quã & nũ quã amit tenda hereditas ꝑ¬

Expanded text:
disciplinam Domini, neque fatigeris cum ab eo argueris. Quem disciplinam Domini, neque fatigeris cum ab eo argueris. Quem enim diligit Dominus castigat, flagellat autem omnem filium ait: Si justus fuero, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Dicendum est aegris, ut si coelestem patriam, suam credunt, necessario in hac labores velut in alitructione templi Domini absque mallei sonitu ponerentur; quia videlicet nunc foris per flagella tundimur, ut intus in templum Dei postmodum sine disciplinae percussione disponamur, quatenus quidquid in nobis est superfluum, modo percussio resecet, et tunc sola nos in aedificio concordia charitatis liget. Admonendi sunt aegri, ut considerent pro percipiendis terrenisinae flagella castigent. Quae ergo nobis divinae correptionis poena gravis est, per quam et nunquam amittenda haereditas p
Abbreviated transcription (Latin):
habitacula. id ẽ. immundoꝵ spirituũ facta multi¬
plicat. Nimirũ uel luxuriando uel suꝑbiendo
agens : ut etiam se addito ꝑditorũ numerꝰ crescat.
ene autẽ subdit᷑. & gemas innouissimis quando
consumpseris carnes & corpus tuũ. Plerũq enĩ
accepta salus carnis ꝑ uitia expendit᷑: sed cum
repente subtrahit᷑. cũ molestiis caro atterit᷑. cum
iã egredi anima urget᷑. diu male habita qͣsi bene
uiuendi salus amissa reqͥrit᷑: & tunc gemunt
homines qui dõ seruire noluer̃: quando dampua¬
suȩ neglegentiȩ recuperare ser uiendo neqͣquam
possunt. Vnde alibidr̃. Cũ occider& eos: tunc
inquirebant eum. At contra ammonendis egri:
ut eo se dĩ filios sentiant. quo illos disciplinȩ fla.¬
gella castigant: nisi epũ correctis hereditatẽ dare
disponer&. erudiri eos ꝑ molestias non curar&. Hinc
& castigo. Hinc rursũ scriptũ. ẽ. Filimi noli neglegere

Expanded text:
habitacula, id est immundorum spirituum facta multihabitacula, id est immundorum spirituum facta multiplicat; nimirum vel luxuriando, vel superbiendo agens, ut etiam se addito perditorum numerus crescat. Bene autem subditur: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum. Plerumque enim accepta 50 salus carnis per vitia expenditur; sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam egredi anima urgetur, diu male habita quasi ad bene vivendum salus amissa requiritur. Et tunc gemunt homines quod Deo servire noluerunt, quando damna negligentiae suae recuperare serviendo nequaquam possunt. Unde alias dicitur: Cum occideret eos, tunc requirebant eum . At contra admonendi sunt aegri, ut eo se filios Dei sentiant, quo illos disciplinae flagella castigant. Nisi enim correctis haereditatem dare disponeret, erudire eos per molestias non curaret. Hinc amo arguo et castigo . Hinc rursum scriptum est: Fili mi, noli negligere
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis alieni s̃ nisi maligni sp̃s. qͥ acȩlesti s̃ patriȩ
sorte separati: Quis uero honor nr̃ .ẽ. nisi qđ
etiam in luteis corporib conditi. ad conditoris
tam̃ nr̃i sumus imaginem & simi litudinẽ creatiꝰ
Uel quis alius crudelis. ẽ. nisi ille apostata angłs.
qͥ & sem& ipsũ pęna mortis suꝑbiendo ꝑculit. &
inferre mortẽ humano generi etiam ꝑditus nori
pepercit: Honorem itaq suũ alienis dat: qui
ad dĩ imaginẽ & similitudinẽ conditus. uitȩ suȩ tẽ¬
pora malignorũ spũum uoluptatib administrat.
Annos etiam suos crudeli tradit: qͥ ad uoluntatẽ
male dominantis aduersarii. accepta uiuendi spa-¬
cia expendit. Ubi bene subdit᷑. Neforte imple¬
ant᷑ ex tranei uirib tuis: & labores tui sint in
domo aliena. Quis quis enĩꝑ acceptã ualitudinẽ
corporis. ꝑ tributã sibi sapientiã mentis ñ exer¬
cendis uirtutib sed ꝑ petrandis uitiis elaborat.
nequa quã suis uirib suã domũ. sed extraneorũ

Expanded text:
a nobis alieni sunt, nisi maligni spiritus, qui a coelestis sunt patriae sorte separati? Quis vero honor noster est, nisi quia etiam in luteis corporibus conditi, ad conditoris tamen nostri sumus imaginem et similitudinem creati? Vel quis alius crudelis est, nisi ille apostata angelus, qui et semetipsum poena mortis superbiendo perculit, et inferre mortem humano generi etiam perditus non pepercit? Honorem itaque suum alienis dat, qui ad Dei imaginem ac similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluntatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii, accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Quisquis enim per acceptam valetudinem corporis, per tributam sibi sapientiam, mentis non exercendis virtutibus, sed perpetrandis vitiis elaborat, nequaquam suis viribus suam domum, sed extraneorum
Abbreviated transcription (Latin):
cimus : siquȩdam illoꝵ bona ex latere reqͥramus
Utdũ in eis alia rep̃hendenda corripimꝰ: alia am-¬
plectendo laudamꝰ. quatinꝰ eoꝵ teneri tudinem
laus audita nutriat. quã culpa increpata castigat
lerumq autẽ ut ilius apud illos ꝓ ficimꝰ: si &
eoꝵ bene gesta memoramꝰ. Et siqua ab eis in
ordinate gesta s̃: ñ iã tamquã ꝑ petrata cor¬
ripimꝰ. sed quasi adhuc ne ꝑp& rare debeant
ꝓhibemus. Ut & illa quȩ apꝓbamꝰ inlatus fauor
augeat: & contra ea quȩ rep̃hendimꝰ. maius apud
pusillanimes exortatio uerecundiȩ con ualescat
Unde idem paulus cum thessalonicenses in accepta p̃.¬
dicatione ꝑdurantes quasi de uicinomundi t̃mino
quadam cognoscer& pusillanimitate turbatos.
prius in eis quȩ fortia ꝓspicit laudat. & caute
monendo post modũ quȩ infirmas̃ roborat. Ait
enĩ. Grãs agere debemus dõ semꝑ ꝓ uobis frs.¬

Expanded text:
cimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, cimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo corripimus, alia amplectendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. Plerumque autem utilius apud illos proficimus, si et eorum bene gesta memoramus. ordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc ne perpetrari debeant prohibemus, ut illa quae approbamus illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde Paulus, cum Thessalonicenses, in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum, quae sunt infirmata, roborat. Ait enim: Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fr
Abbreviated transcription (Latin):
adepta gła credit᷑ inde utilis confusio conse¬
quat᷑. Nannũ quã uero cũ se uitiũ ꝓteriuȩ ꝑpe¬
trasse. minime cognoscunt: compendiosius ad
correctionẽ ueniunt. si alterius culpȩ manisestions
ex latere requisitȩ imꝓperio confundunt᷑. ut ex eo¬
qđ defendere nequeunt. cognoscant se tenere im¬
ꝓbe qđ defendunt. Vnde cũ ꝓterue paulus cͥorui.¬
thios aduersum se in uicẽ uider& inflatos. ut alius
apollo. alius paulo. alius cephe. alius xp̃i. eẽ. se
dicen&. incestus culpã in mediũ dedux̃. quȩ apud
eos & ꝑ p&rata fuerat. & incorrecta remanebat
dicens: Audit᷑ int̃ uos fornicatio. & talis forni-¬
catio qualis nec int̾ gentes. ita ut uxorem patris
quis habeat. &uos inflati estis. & non magis lucꝰ¬
tum habuistis ut tolleret᷑ de medio ur̃m qui hoc
gentiȩ nullius uos. eẽ. monstratis: At contra
pusillanimes aptius aditer bene agendi redu.¬

Expanded text:
adepta gloria creditur, inde utilis subsequatur conadepta gloria creditur, inde utilis subsequatur confusio. Nonnunquam vero cum se vitium proterviae minime perpetrare cognoscunt, compendiosius ad correctionem veniunt, si alterius culpae manifestioris ex latere requisitae imquod defendere nequeunt, cognoscant se tenere improbe quod defendunt. Cum proterve Paulus Corinthios adversum se temere invicem videret inflatos, ut alius Apollo, alius Pauli, alius Cephae, alius Christi se esse diceret: incestus culpam in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata, et incorrepta remanebat, dicens: Auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes, ita ut uxorem patris quis habeat. Et vos inflati estis et non magis luctum habuistis, ut tolleretur de medio vestrum qui hoc gentiae, nullius vos esse monstratis? At contra, pusillanimes aptius ad iter bene agendi redu