comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
les deo grãs age. qͥ te tai sa¬
lubrib habenis frenare sti¬
nuilis q tam pungentibus.
solicitare dignatur. uix cĩ
possibile fucrit ut quẽ cogi¬
tacio mortis habet tam coti¬
diana cam pñs hũc mors
et̾ua contiugat. Sed qm̃ doc̃e
tibi aliud sentis. nec ĩn̾uto.
quid illud sit aperire tampta¬
bo ut cosi deus fauent amo¬
to uicogitaciones tuas totus
assurgrus quo ad huc preme¬
iieris uetustum seruitutis
iugui possis ercutere. L¬
utinã id tibi contingat efice̾.
ut ego tanti nimĩus capaxĩ¬
ueiiar. Nuueuire si uole s.
ueq cuĩ res imupossibilis est
sed iuactib hũaiis duo uer¬
sautur quorum si desit alterũ
p̃ͥpedui coustat efectũ: nolũ¬
tas igitur presto sit. ea que
tani uehemens. ut merito de¬
sideni uocabulum sorciatur.
Nta fiec. ASas quid
cogitaciomi tue oficiat. Lhoc
est quod. peto hoc est quod tã¬
topere desidero. I audi gͦ
aĩaui quid̃ tuaui sic celitus
beue institutam ẽc̃ non nega¬

Expanded text:
les Deo gratias age, qui te tam sales Deo gratias age, qui te tam salubribus habenis frenare stimulisque tam pungentibus solicitare dignatur. Vix enim possibile fuerit ut, quem cogitatio mortis habet tam quotidiana, tam presens, hunc mors eterna contingat. Sed quondam deesse tibi aliquid sentis, nec immerito, quid illud sit aperire tentabo, ut eo si Deus faverit amoto, in cogitationes tuas totus assurgens, quo adhuc premeris, vetustum servitutis iugum possis excutere. Utinam id tibi contingat efficere, et ego tanti muneris capax inveniar. Inveniere si voles, neque enim res impossibilis est; sed in actibus humanis duo versantur, quorum si desit alterum, prepediri constet effectum. Voluntas igitur presto sit, eaque tam vehemens ut merito desiderii vocabulum sortiatur. Ita fiet. Scis quid cogitationi tue officiat? Hoc est quod peto, hoc est quod tantopere scire desidero. Audi ergo. Animam quidem tuam, sicut celitus bene institutam esse non nega
Abbreviated transcription (Latin):
qui in pelago uixersm moritu¬
ius in portu. huic opunoni
debro: ꝙ opum magneq po¬
tencie desiderio quo uiultos
uou modo coctancos meos s
longeuos hoĩes et coẽm biuẽ¬
di modum suꝑgressos crestua¬
re uidiuius inniquã arsisse
me recolo. Quis euimi furor ẽ
ouinem etatem in laboribus
et ui panꝑtate trausducere:
ut iuter tot curis coaceruãdas
diuicias statun moriar: Sic
itaq de lius forundolosis re¬
b cogito. non ut longe distã¬
tib. S mox a futuris. Iaui¬
iamq pñtib. nec dũ de me¬
moria mea excessit uersiculꝰ
quidam quem adhuc adino¬
dum iuueuis scupsi int̾ mul¬
ta que ad auncũ scupsera i
hoc in fine subiungens. loqui¬
mur dui talia forsan ĩmi¬
meus p̃paraca biis ĩ lumine
mors est. Quod si tunc dicere
potui. quid modo dicam et ex¬
ꝑunento rerum et etate pro
ad hoc unum refero ꝙ si in
hac cogitacione non fallor
ad huc questio illa suꝑest.
Quid ergo me recinet. Ahũi¬

Expanded text:
qui in pelago vixerim morituqui in pelago vixerim moriturus in portu. Huic opinioni debeo quod opum magneque potentie desiderio, quo multos non modo coetaneos meos sed longevos homines et comunem vivendi modum supergressos exestuare videmus, nunquam arsisse me recolo. Quis enim furor est omnem etatem in laboribus et in paupertate transducere, ut inter tot curis coacervandas divitias statim moriar? Sic itaque de his formidolosis rebus cogito non ut longe distantibus, sed mox affuturis, iamiamque presentibus. Necdum de memoria mea excessit versiculus quidam quem adhuc admodum iuvenis scripsi, inter multa que ad amicum scripseram hoc in fine subiungens: loquimur dum talia, forsan innumeris properata viis, in limine mors est. Quod si tunc dicere potui, quid modo dicam et experimento rerum et etate provad hoc unum refero. Quod, si in hac cogitatione non fallor, ad hec questio illa superest: "quid ergo me retinet?". Humi
Abbreviated transcription (Latin):
oĩno uou aspiciat: san capi¬
tis nullus inueĩtur. re autẽ
uera prospicere: procul aspi¬
cere est. quod unũ suꝑ cogitã¬
da morte multos illusit: dũ
illam uiuendi metam sibi
quisq ꝓposuit: ad quam et¬
si ꝑueniri possit ꝑ naturain
tameu paucissimi ꝑuenerũt.
fere enĩ nullus moritur. Cui
non cõueĩat poeticũ illud.
Cauiciẽq sibi et longos pro¬
uuserat annos. hoc ꝯnoce
tibi potuit. uam et etas et
complenonis uigor et uite
modestioris obseruancia:
hãc tibi speui fortasse prebu¬
ert. ENoli queso de me
talia suspicau. auertat deus
hanc insamiã. Me ne huic
confidere monstro quod apud
uirgiliũ famosissimus ille
magister mars ait. Et ego
ac turbido iactatus tremulã
cunbã fatistentẽq et ruuosa
uentis obluctantib ꝑ tm̃dos
fluctus ago. hanc dui durare
non posse certe saio:ullain¬
q spcm salutis suꝑc̃e mͥ uideo
nisi miscratus ommpotens
prebeat ut gubuaculũ sum¬
main bi flectens antequa i
per cam litus apprebendaii.

Expanded text:
omnino non aspiciat sani capitis nullus invenitur; re autem vera "prospicere" "procul aspicere" est. Quod unum super cogitanda morte multos illusit, dum illam vivendi metam sibi quisque proposuit, ad quam etsi perveniri possit per naturam, tamen paucissimi pervenerunt. Fere enim nullus moritur, cui non conveniat poeticum illud: canitiemque sibi et longos promiserat annos. Hoc nocere tibi potuit; nam et etas et complexionis vigor et vite modestioris observantia hanc tibi spem fortasse prebuerunt. Noli, queso, de me talia suspicari. Avertat Deus hanc insaniam: me ne huic confidere monstro, quod apud Virgilium famosissimus ille magister maris ait. Et ego, in ac turbido iactatus, tremulam cimbam fatiscentemque et rimosam ventis obluctantibus per tumidos fluctus ago. Hanc diu curare non posse certe scio nullamque spem salutis superesse michi video, nisi miseratus Omnipotens prebeat ut gubernaculum summa vi flectens antequam peream litus apprehendam,
Abbreviated transcription (Latin):
et seruile bellum̃ ortum est. Qrd̾
adeo graue et atrox multitu¬
die seruorum instructu copi¬
arum. Magnitudine uirim fu¬
it. Ut non dicam pretores ro¬
manos quos penitus profla¬
graut ¶Sẽd consules quoq
abdira mite in ore Quam sul¬
phure et igni scipanerat lenit̾
inspiraus flãmam inter uerba
fundebat. ¶Hoc miraculum ꝑꝑi¬
mo duo milia ex obulis Mõx
Iure belli refractis eͥgrastulis
lx. milium amplius fecit exer¬
citum ¶Regiis ne quid deesset
decoratus insignibus ¶ Castela
¶Lico.¶Opida miserabili direp
castra pretorum Nec nomiua¬
re ipsos pudeat ¶ Pastra manilii
interfecto domino famuliam
ueste purpurea argenteoq ln¬
culo et regiim in morem fron¬
te Redimita non minorem ꝙͣ
ille fanatiais prior conflat ex¬
ercitum. Acriusq multo quasi
et illum uinidicaret uicos oppi¬
da castella dirripiens. Ab hoc¬

Expanded text:
um seruile ortum est, quod adeo graue et atrox multitudine seruorum, instructu copiarum, magnitudine uirium fuit, ut. non dicam praetores Romanos, quos penitus profligauit, sed consules quoque abdita nuce quam sulphure et igni stipaverat, leniter inspirans flammam inter verba fundebat. Hoc miraculum primo duo milia ex obviis,mox iure belli refractis ergastulis sexaginta amplius milium fecit exercitum; regisque, ne quid mali deesset, decoratus insignibus castella, vicos, oppida miserabili direptcastra praetorum—nec nominare ipsos pudebit— castra Manlii, interfecto domino familiam ueste purpurea argenteoque baculo et regium in morem fronte redimita non minorem quam ille fanaticus prior conflauit exercitum, acriusque multo, quasi et illum uindicaret, uicos, oppida, castella diripiens, in
Abbreviated transcription (Latin):
seruis sins multitudine habun¬
dantibus mdigna supplicia per¬
pessi sut¶Qui conspiracione
facta ¶Ommie in populum libeꝵ¬
cum dominis interficumt ¶ Atq
ita potiti urbe ¶ares dominoꝵ
occupant ¶Rem publicam iua¬
dunt ¶ Coniuges duai. Et
quod ip̃i non erant liberos ꝓ¬
q est Cum occupata tribunici¬
is et ledicionibus auitate ca¬
pitolium obsessum est et a cõ
homo pastoralis et latro
mũ infestando uiaꝰ. ¶Nenide
uastando pronincias ¶Sostie¬
mo exertus pretorum et con¬
sulum romanorum uincendo
fugando subigendo maximo ter
rori omnbus fuerit. Si qui¬
dem hebrum et tagum Maxi¬
ma et diuersissimorum locoꝵ

Expanded text:
servis suis multitudine abundantibus indigna supplicia perpessi sunt,qui conspiratione facta omnem liberum populum cum dominis interficiunt atque ita potiti urbe lares dominorum occupant, rem publicam invadunt, coniuges ducunt et, quod ipsi non erant, liberos pm est, cum occupata tribuniciis seditionibus ciuitate Capitolium obsessum est et a conshomo pastoralis et latro, primum infestando uias deinde uastando prouincias postremo exercitus praetorum et consulum Romanorum uincendo fugando subigendo maximo terrori Romanis omnibus fuit. siquidem Hiberum et Tagum, maxima et diuersissimorum locorum
Abbreviated transcription (French):
lis geueracionum noxa est.
illa serpenten homme percus
so non recipit Penasq eciam
Mercium nomine exigit. Illa
medicas Rundit herbas et sẽ¬
per homini parturit. Quin ⁊
uenena / nr̃e miserie iusticuisse
credi potest Ne tedio uite dire
ta nos consumeret tabe. Ne la¬
cerum corpus abrupta disper¬
gereut. Ne laquei torqueret
pena prepostera inluso sꝑiri¬
tu an quereretur exitus Ne ĩ
profundo quesita morte si sepł¬
tura pabulo fieret. Ne ferri
cruciatus stũideret corpus. Ita
stu illibato corpore et cumi toto
sangume extingueretur nul¬
lo lãgoͣre scientibus simles qͣ¬
liter deffinitos non uolucres
non fere attingerent terreq
seruaretur qui sibi ip̃i perisset

Expanded text:
lis generantium noxa est. lis generantium noxa est. illa serpentem homine percusso amplius non recipit poenasque etiam inertium nomine exigit. illa medicas fundit herbas et semper homini parturit. quin et venena nostri miseritam instituisse credi potest, ne in taedio vitae ta nos consumeret tabe, ne lacerum corpus abrupta dispergerent, ne laquei torqueret poena praepostera incluso spiritu, cui quaereretur exitus, ne in profundo quaesita morte sepultura pabulo fieret, ne ferri cruciatus scinderet corpus. ita stu inlibato corpore et cum toto sanguine exstingueremur, nullo labore, sitientibus similes, qualiter defunctos non volucres, non ferae attingerent terraeque servaretur qui sibi ipsi periisset
Abbreviated transcription (Latin):
exipit natos. Semelq edito
sustinet. Et semper nouissime
conplexã gremio iam a Reli¬
qua natura abdicatos. Timi
maxime ut mater periens
muillo magis sacramento quã
quod uos quoq sacros facit. E¬
ciam ꝙonumenta ac titulos
gereus Nomeuq propagaus
nr̃m¶ Et memoriam extendẽs
contra breuitatem eĩ. ¶ Qmiꝰ
numen ultimum. Iami nullis
inprecamiur irati grane tanqͣ
nesciamus. hauc esse solani
que nunquam irascitur hqmi¬
ni ¶Aquẽ subeunt ymbre¶ Er¬
gescunt in grandines ¶umes¬
cunt in fluctus. Precipitant
in torrentes ¶Ler densaturi
nubibus ¶Furit procellis ¶at
hec benigna Mĩttis ¶udulgẽs
susq sempet᷑ mortalium sẽꝑ
ancilla ¶Que coacta generat
Que sponte fundit.¶ Quõs odo¬
pes sapores ꝙ.Quos succos
¶Quos tactus Auos colores
Quam uona fide fenus creditũ
reddit ¶ Quẽ ña causa ahi Pe¬
stifera enim anmancia bĩtali
spiritu habente culpami necces¬
se est illi seminata ex̾ipere et
genitas continere Sed in ma¬

Expanded text:
excipit, natos alit semelque editos et sustinet semper, novissime conplexa gremio iam a reliqua natura abdicates, tum maxime ut mater operiens, nullo magis sacra merito quam quo nos quoque sacros facit, etiam monimenta ac titulos gerens nomenque prorogans nostrum et memoriam extendens contra brevitatem aevi, cuius numen ultimum iam nullis precamur irati grave, tamquam nesciamus hanc esse solan quae numquam irascatur homini. aquae subeunt in imbres, rigescunt in grandines, lumescunt in fluctus, praecipitantur in torrentes, aer densatur nubibus, furit procellis: at haec benigna, mitis, indulgens ususque mortalium semper ancilla, quae coacta generat, quae sponte fundit, quos odores saporesque, quos sucos, quos tactus, quos colores! quam bona fide creditum faenus reddit! quae nostra causa alit! pestifera enim animantia, vitali spiritu habente culpam: illi necesse est semina excipere et genita sustinere; sed in ma
Abbreviated transcription (Latin):
nichil illi deo qui omi
qem mnundum regit
fieret in terris quam concilia
cetus q hominũ iure sociati
lestibus discerneret a recto¬
ribus ciuitatum quibus per
terrenos actus iter paratur
non est ¶n illã ꝑfectione ac
tam et conspicere ueritatẽ et
inmaculatam manere. Et in¬
chil molesti pati posse᷑ et uii
deo subdi. Semper uero emine¬

Expanded text:
ipi illi deo qui omnem hunc mundum regit, terris acceptius quam concilia cetusque hominum iure sociatit discerneret a rectoribus ciuitatum, quibus per terrenos actus iter paratur bis in illa perfectione ac tam, et conspicere veritatem, et immaculatam manere, et nihil molestiae pati posse, et uni Deo subdi, caeteris vero supe
Abbreviated transcription (Latin):
expedicione asiana cum an¬
nis octo a coniugibus et libe
corum relictis nuibunt Qͣ
reuersos cura uictoria domi¬
nos uelud aduenas arma¬
ti finibus prohibuerunt.

Expanded text:
expeditione Asiana cum annis octo a coniugibus ac libercorum relictis nubunt,qui reversos cum victoria dominos velut advenas armati finibus prohibent.
Abbreviated transcription (Latin):
q magis mirere / eiusdem rote
impulsu de pectore Ioms¶ Soro¬
rum pensa precipitat et concul¬
cat. Qiuisquis igitur fortimã

Expanded text:
 magis mirere, ejusdem rotae impulsu de pectore Jovis sororum pensa praecipitat, et conculcat. Quisquis enim fortunam
Abbreviated transcription (Latin):
tes optautesq contrauiun
ẽe iuisertimos. Aasliquau¬
tulum euagati sunius. Sed
iam sensini ad pͥmordia nr̃a
reuertinur insi forte unde
discesseramus oblitus es.
LObliuisci ceperaui. sed in¬
cipio recordari. AId agere
tecum instituciam ut osten¬
doram ad euadendum huius
ur̃e mortalitatis angustias
attollendumq sese alcius pͥ¬
mum ueluti gradũ optin̾e
meditacionem mortis hũane¬
q mmserie. Scdm̃ ucro: desider¬
um uehcincus studiũq surgẽ¬
di quibus ex actis ad id quod
urã suspirat intencio asceusũ
facilcui pollicebar. uisi tibi for¬
te uunc eciam contrauũ uidet᷑.

Expanded text:
tes optantesque contrarium tes optantesque contrarium esse miserrimos. Aliquantulum evagati sumus, sed iam sensim ad primordia nostra revertimur, nisi forte unde discesseramus oblitus es. Oblivisci ceperam, sed incipio recordari. Id agere tecum institueram, ut ostenderem, ad evadendum huius nostre mortalitatis angustias ad tollendumque se se altius, primum veluti gradum obtinere meditationem mortis humaneque miserie; secundum vero desiderium vehemens studiumque surgendi; quibus exactis ad id, quo vestra suspirat intentio, ascensum facilem pollicebar; nisi tibi forte nunc etiam contrarium vide
Abbreviated transcription (Latin):
usui. AOte oĩ infeliceui:
si ad ueritatis inquisicionẽ
per bulgi deliramenta contẽ¬
dis: ã cocis ducib ad lucemi
te ꝑucuturũ esse confidis. cal¬
catum publice callẽ fugias
oportet. ⁊ ad alciora suspirãs:
paucissimorum signatum
uestigus iter aripias. et po¬
eticum illud audire mereariᷤ.
macte noua uirtute puer sie
itur ad astra. NDtiuani
id mͥ contigere possit auteqͣ
moriar. Sed perge queso. neip
cun pro:sus de puduit. et sto¬
icorum sẽtencias publicis crro¬
ub p̾ferendas. ẽẽ uondubito.
quid autẽ huic ꝑsuadere uelis
expecto. Si hoc inter nos
conueint. nisi uicio miscrum
uonc̃e nec fieri. iamquid uer¬
bis opus est. LQuia mul¬
tos indisse m uideor inter qͦs
et me ip̃m nichil molestius
ferentes ꝙͣ qd̃ uiciorum iugũ
nonliceret excutere ꝙͣuis ad
id ꝑ omnem uitam sũmis ui¬
rib uiterentur. Exͣ obrem stã¬
te licet stoicoꝵ sĩna tolleran
potest mulcos inuitos ac dolẽ¬

Expanded text:
usui. O te omnium infelicem, usui. O te omnium infelicem, si ad veritatis inquisitionem per vulgi deliramenta contendis, aut cecis ducibus ad lucem te perventurum esse confidis. Calcatum publice callem fugias oportet et ad altiora suspirans paucissimorum signatum vestigiis iter arripias, ut poeticum illud audire merearis: macte nova virtute puer: sic itur ad astra. Utinam id michi contingere possit, antequam moriar! Sed perge, queso; neque enim prorsus depuduit, et stoicorum sententias publicis erroribus preferendas esse non dubito. Quid autem hinc persuadere velis, expecto. Si hoc inter nos convenit: nisi vitio miserum non esse neque fieri, iam quid verbis opus est? Quia multos vidisse michi videor, inter quos et me ipsum, nichil molestius ferentes quam quod vitiorum iugum non liceret excutere, quamvis ad id per omnem vitam summis viribus niterentur. Quam ob rem, stante licet stoicorum sententia, tolerari potest multos invitos ac dolen
Abbreviated transcription (Latin):
rubescere desii. Quid enim
hͦ uero uerius excogitari p̃t:
aut quis tam iguarus rerũ
hũanarum tamq ab omni
mortalium cõmertio segre¬
gatus est: qui nou intelligat
egestatẽ. dolores. ignonñai.
deniq morbos ac mortem
aliaq huiꝰ geueris que putã¬
tur ẽe miscruma ĩuitis acci¬
dere pleĩq: uolentib autẽ
nunquã: Ex quo uerũ fit mi¬
siã ꝓpriam et nouisse et odis¬
se facillimũ depulisse non ita:
ꝙ pͥma duo nĩ arbitrii: terciũ
hoc sit in potestate fortune.
Eiroris uemiã ucrecũdia
merebatur. Impudencie autẽ
uascor grauiꝰ ꝙͣ errori. quo¬
⁊Iam si sola uirtus aninũ
felicitat. qd̃ ⁊ a Marto tullio
et a multis sepe ualidissimis
raciomib demonstratum est:
sequentissũu est ut nichil qͦ
iisi uirtutis oppositumi a
felicitate diuoueat. quod qͣle
sit. insi prorsus obtorpuisti
me licet tacente recordaris.
¶Recordor equidem. ad sto¬
icorum precepta me reuocas
ppłorum opinionib aduersa
et ueritati ꝓpinquiora quã

Expanded text:
rubescere desii. Quid enim hoc vero verius excogitari potest? aut quis tam ignarus rerum humanarum tamque ab omni mortalium commercio segregatus est, qui non intelligat egestatem, dolores, ignominiam, denique morbos ac mortem aliaque huius generis, que putantur esse miserrima, invitis accidere plerunque, volentibus autem nunquam? Ex quo verum fit miseriam propriam et novisse et odisse facillimum, depulisse non ita; quod prima duo nostri arbitrii, tertium hoc sit in potestate fortune. Erroris veniam verecundia merebatur; impudentie autem irascor gravius quam errori. QuoNam si sola virtus animum felicitat, quod et a Marco Tullio et a multis sepe validissimis rationibus demonstratum est, consequentissimum est ut nichil quoque nisi virtutis oppositum a felicitate dimoveat, quod quale sit, nisi prorsus obtorpuisti, me licet tacente recordaris. Recordor equidem; ad stoicorum precepta me revocas, populorum opinionibus aversa et veritati propinquiora quam
Abbreviated transcription (Latin):
s quib artib tutus si a
te potissimũ expecto a quou
maioꝵ mͥ morboꝵ remedia
suppedica sũt. INullum
profecto uaiorẽ tibi morbũ
meẽ noueris Et quidã forte
fediores sunt. berum quid c̃ẽ
gloriã reris quã tantoꝑe cipe¬
tis: edissere. E⁊escio an di¬
fincionem exigas. at ea cui
uocior est ꝙͣ tibi: ATibi ue¬
ro uomeu glorie uotũ: res ip¬
sa ut er actib colligitur esse
uidetur incognita. : Iunꝙͣ em̃
tam adenter si nosces optarcͤ
Certe siue illustreui ⁊ ꝑuaga

Expanded text:
sed quibus artibus tutus sim a sed quibus artibus tutus sim a te potissimum expecto, a quo maiorum michi morborum remedia suppeditata sunt. Nullum profecto maiorem tibi morbum nesse noveris, etsi quidam forte fediores sunt. Verum quid esse gloriam reris, quam tantopere expetis? Edixere. Nescio an diffinitionem exigas. At ea cui notior est quam tibi? Tibi vero nomen glorie notum, res ipsa, ut ex actibus colligitur, esse videtur incognita; nunquam enim tam ardenter, si nosses, optares. Certe, sive
Abbreviated transcription (Latin):
ipĩ te ceuo subruant ¶uter li
celum deuotis or̃oibz pulsãdũ
Auros rogis etherri piis p̾cib
fatigande. Nulla dies. nulla
nor sine lacumosis oblecraci¬
ouibz trausigenda est. si forte
iniscratus oĩpoteus finẽ labo¬
rib tantis impou̾et. hec agenda
cauendaq sunt. Q diligenciꝰ
ob seruanti aderit dĩnũ auxili¬
um ut sꝑo. et inuicti liberato¬
uis dertera succurret ¶Sed
qm̃ tam et si pro uccĩtate tua
pauca quidẽ pro breuitate ã
tempis sacis multa de uuo
morbo dicta sunt. ad aliai trã¬
seauius. Restat ultiuiũ malũ
qued in te curare uunc aggre¬
diar. Lelge pater mitissĩe.
⁊am reliquis et si nondum
pleue liberatum: magna tũ
ex ꝑte me leuatũ sencio. A¬
gliam hoĩm et ĩmortalicatẽ
uois plus debito cupit. E¬
faceor plane. neq hũc appetitũ
ullis reuiedus freuare queo.
Nat uade metucudũ est ue
optata numiũ hec muanis ĩ¬
mortalitas uere ĩmortalica¬
tis iter obstr uxeut. ATuue¬
o quidẽ hoc unũ inter cetera:

Expanded text:
ipsi te ceno subruant. Inter hec celum devotis orationibus pulsandum; aures Regis etherei piis precibus fatigande. Nulla dies nulla nox sine lacrimosis obsecrationibus transigenda est, si forte miseratus Omnipotens finem laboribus tantis imponeret. Hec agenda tibi cavendaque sunt; que diligentius observanti aderit divinum auxilium, ut spero, et invicti Liberatoris dextra succurret. Sed quoniam, tametsi pro necessitate tua pauca quidem, pro brevitate autem temporis satis multa de uno morbo dicta sunt, ad alia transeamus. Restat ultimum malum quod in te curare nunc aggrediar. Age, pater mitissime, nam reliquis etsi nondum plene liberatum, magna tamen ex parte me levatum sentio. Gloriam hominum et immortalitatem nominis plus debito cupis. Fateor plane, neque hunc appetitum ullis remediis frenare queo. At valde metuendum est, ne optata nimium hec inanis immortalitas vere immortalitatis iter obstruxerit. Timeo equidem hoc unum inter cetera;
Abbreviated transcription (Latin):
respoudoas. si ab eo forte qui
solus uite mortisq metam
statuit. Uuꝰ dũ carat prefirꝰ
hodie foret aunius integer
uiuendi: Idq tibi sine ulla
dubitacione constaret: quali ᷤ¬
cẽ iciperes huiꝰ ãuui tẽpis
dispensacor. LXquide par¬
cissimꝰ ac diligeutissimus sũ¬
moq studio prouidere uequid

Expanded text:
respondeas: si ab Eo forte, qui respondeas: si ab Eo forte, qui solus vite mortisque metam statuit, unus duntaxat prefixus hodie foret annus integer vivendi, idque tibi sine ulla dubitatione constaret, qualis esse inciperes huius annui temporis dispensator? Equidem parcissimus ac diligentissimus summoque studio providerem, nequid
Abbreviated transcription (Latin):
S queso si quid habes ualidiꝰ
profer. hec cuĩ relatu magis
speciosa ꝙͣ efficacia sum eiptꝰ.
Noq euĩ deus ficri cogito q̃ uel
cteruitatẽ habeam uel celum
terrasq couplectar. hũana mͥ
satis est głia. ad illam suspiro:
et mortalis non insi mortalia
coucupisco. ¶O te si uera
uemoras infelicẽ: si uõ cupis
ĩmortalia: si cterna nou respi¬
cis: totus es terreus: aictũ est de
reb tuis. spei uichil est reliquũ.¬
L aduertat deus hauc in¬
samam semꝑ et̾intatis me a¬
more conflagrasse testis ẽ i̾
curaꝵ meaꝵ mẽs couscia. S
hoc dici uel si forsitan lapsus
sumn hoc dicere uolebaui. mor¬
talib utor pro mortalib. uec
ĩmodico bastoq desiderio natẽ
reiũ uide afferre mollior. Itaq
gliam hũauam sic expcito. uo
sciam et me ⁊ illam ẽẽ morta¬
haud equidẽ destituo sed for¬
losa dilacio est in tanta dubii
celcritate tpĩs tantaq uite
fuga: ad hec eiũ ueliui ichi

Expanded text:
Sed, queso, siquid habes validius Sed, queso, siquid habes validius profer. Hec enim relatu magis speciosa quam efficacia sum expertus. Neque enim deus fieri cogito, qui vel eternitatem habeam vel celum terrasque complectar. Humana michi satis est gloria; ad illam suspiro, et mortalis nonnisi mortalia concupisco. O te, si vera memoras, infelicem! si non cupis immortalia, si eterna non respicis, totus es terreus. Actum est de rebus tuis; spei nichil est reliquum. Avertat Deus hanc insaniam! Semper eternitatis me amore conflagrasse testis est michi curarum mearum mens conscia. Sed hoc dixi vel, si forsitan lapsus sum, hoc dicere volebam: mortalibus utor pro mortalibus, nec immodico vastoque desiderio nature rerum vim afferre molior. Itaque gloriam humanam sic expeto, ut sciam et me et illam esse mortaHaud equidem destituo; sed forlosa dilatio est, in tanta dubii celeritate temporis, tantaque vite fuga! Ad hoc enim velim michi
Abbreviated transcription (Latin):
oci et transquillitatis habũde
Quanescat omĩs torpor iuge¬
uii. Ouũs corporis laugor
cessent fortuue impedimen¬
ta om̃aq̃ interrupto saibeu¬
di impetu sepe properautem
calamũ auerterũt. felicius
tibi et supra uotũ cũcta ꝑue¬
uiant quid tamen tã graude
factũ ẽẽ te iudicas: Ipreda¬
iu nempe raĩq opus et
egregiuĩ: ENolo nuuis o¬
bluctari. preclaĩ opus con¬
cedatur. at ꝙͣto preclauoris
impeduncutũ: uͥ cognosceies:
quod cupis horreres. hoc cm̃
dicere ausim uel in primis
aĩm tuũ ab om̃ib meliorib
curis abstrahit. adde qd̃ hoc
ipĩn prelarũ nec late pacet.
nec iulongũ porngitur. locoꝵ¬
q ac tempciũ angustiis coar¬
tatu. EIutelligo istam ue¬
tereui et tutã iaui inter ph̾os
fabellam. terã onmẽ pũcti
uurꝰ engui instar eẽ. annum
unũ infinitis auuorum ulib.
constare famain uero hom̃i
nec pũctũ implere nec aĩm
Ceteraq hurꝰ generis quib ab
amore glie aĩos dehortantur.

Expanded text:
otii et tranquillitatis abunde; evanescat omnis torpor ingenii, omnis corporis languor; cessent fortune impedimenta omnia, que, interrupto scribendi impetu, sepe properantem calamum adverterunt. Felicius tibi et supra votum cunta perveniant. Quid tamen tam grande facturum esse te iudicas? Preclarum nempe rarumque opus et egregium. Nolo nimis obluctari: preclarum opus, concedatur; at quanto preclarioris impedimentum si cognosceres, quod cupis horreres. Hoc enim dicere ausim: vel in primis animum tuum ab omnibus melioribus curis abstrahit. Adde quod hoc ipsum preclarum neque late patet, nec in longum porrigitur, locorumque ac temporum angustiis coartatur. Intelligo istam veterem et tritam iam inter philosophos fabellam: terram omnem puncti unius exigui instar esse, annum unum infinitis annorum milibus constare; famam vero hominum nec punctum implere nec annum, ceteraque huius generis, quibus ab amore glorie animos dehortantur.
Abbreviated transcription (Latin):
surus sit. Arresponsuu ꝓ¬
bo. s stuporẽ quẽ iuͥ furor hoͫ
paut iuhac re nõ uiꝰ meus:
s nec oĩ qui unꝙͣ eloquẽcie
studuerunt stilꝰ explicet. Oĩm
licet in lior uiũ iugeuia labo¬
res q conuemant: atra lerũ
faciuidia fessa subsistet. L

Expanded text:
ponsum probo, sed stuporem, quem michi furor hominum parit in hac re, non modo meus sed nec omnium, qui unquam eloquentie studuerunt, stilus explicet: omnium licet in hoc unum ingenia laboresque conveniant, citra verum facundia fessa subsistet.
Abbreviated transcription (Latin):
tum. LTuuui hoc fateor ĩt̾¬
dum. graui eũ morbo correp¬
in co statu senciens molestius
ꝙͣ quod africã ip̃am semi ex¬
ꝑlicitani linquebani. Itaq
ailieuã dedignatus lunã: ig¬
uibz eaui ꝓpriis manibz mã¬
dare decreueram: nulli ami¬
coruui satis fideus qui post
cuussũ sp̃m id michi prestra¬
ret. ꝓpterca quod ungilium
ur̃m cib ĩꝑatore cesare augu¬
sto hac in re sola nõ eraudicũ
ẽẽ menineram. Quid te mo¬
ror: paruĩ abfuit quin afuca
preter bicim solis aurdores
quib etuũ subiacet ac p̾ter
romanorum faces quibus
ter olun longe lateq ꝑustri
est meis eciã flãnis ardeut.
S de hoc alias: est euim ama¬
ra recordacio. Aadiuuas
dilata parũꝑ solucionis di¬
es. s uõ cassa racio est. Quio
autẽ stuloꝰ ꝙͣ ii iẽ eritus ĩ¬
certi tantos labores effundẽ.
Scio tũ quid tibi ne ceptiun
destituas blauditur: spes una
pagendi. quã qui facile iisi
falo: exteuuare nõ possẽ: ur¬

Expanded text:
tum? Timui hoc, fateor, intetum? Timui hoc, fateor, interdum. Gravi enim morbo correpin eo statu sentiens molestius quam quod Africam ipsam semiexplicitam linquebam. Itaque, alienam dedignatus limam, ignibus eam propriis manibus mandare decreveram, nulli amicorum satis fidens, qui post emissum spiritum id michi prestaret; proptereaquod Virgilium nostrum ab imperatore Cesare Augusto hac in re sola non exauditum esse memineram. Quid te moror? Parum affuit quin Africa preter vicini solis ardores, quibus eternum subiacet, ac preter Romanorum faces, quibus ter olim longe lateque perusta est, meis etiam flammis arderet. Sed de hoc alias. Est enim amara recordatio. Adiuvas Dilata parumper solutionis dies, sed non cassa ratio est. Quid autem stultius quam in rem exitus incerti tantos labores effundere? Scio tamen quid tibi, ne ceptum destituas, blanditur: spes una peragendi, quam quoniam facile, nisi fallor, extenuare non possum, ver
Abbreviated transcription (Latin):
tibi uel iciuorie angustias o¬
bicio.. S quod ex huis quele¬
geras floridiora in sodalium
delicias rescruasti. Et uelut
ex ingenti aceruo in usus aui¬
corum eleganciora consiguasti
quod totũ inauis gl̾ie lenocini¬
ui est. Et tandẽ cotidiana oc¬
cupacione uon contcutus. que
magua licer tpĩs ĩpeusa. uon¬
nisi pũtis eui frmuã ꝓunctebat.
cogitaciones q tuas in lougui¬
qua trausittus famã iuter
posteros coucepisti. Iddoq ma¬
num ad maiora iam porngẽs
librũ bystoriar a rege iouiu¬
lo uititũ cesarẽ opus ĩmensũ
tpĩsq et laboris capacissũ ag¬
gressus es. Eoq uoudũ ad en¬
itum ꝑducto. tantis glorie sti¬
uiuilis urgebans: ad africami
poctico quodã uauigio transi¬
iusti: Et nunc in prefatos afu¬
ce libros sic diligenter ĩcũbis
ut alios uou reliuiquas. Ita
totã uitaui hus duab curis:
ut intercureutes alias ĩuiunc¬
ras silcam prodigus precioas¬
uas neutro ꝑuenias ad opta¬

Expanded text:
tibi vel memorie angustias otibi vel memorie angustias obicio; sed quod ex his, que legeras, floridiora in sodalium delitias reservasti, et velut ex ingenti acervo in usus amicorum elegantiora consignasti, quod totum inanis glorie lenocinium est. Et tandem quotidiana occupatione non contentus, que magna licet temporis impensa nonnisi presentis evi famam promittebat, cogitationesque tuas in longinqua transmittens, famam inter posteros concupisti. Ideoque manum ad maiora iam porrigens, librum historiarum a rege Romulo in Titum Cesarem, opus immensum temporisque et laboris capacissimum, aggressus es. Eoque nondum ad exitum perducto tantis glorie stimulis urgebaris! ad Africam poetico quodam navigio transivisti; et nunc in prefatos Africe libros sic diligenter incumbis, ut alios non relinquas. Ita totam vitam his duabus curis, ut intercurrentes alias innumeras sileam, prodigus preciosisnas, neutro pervenias ad opta
Abbreviated transcription (Latin):
impetus studioꝵ respondebi s
forsitan ut uite tue pro furu¬
ui condiscas. ⁊t uero iam pͥdẽ
dite simul et mortis uccĩa di
disaisti. Erat igitur pocius ꝙ̃¬
admodũ iuactũ illa produc̾es
erpiendo temptandũ. ꝙͣ in la¬
boriosa coguicione procedẽdũ.
bbi nom semꝑ recessus et ĩ¬
accesse latebre et inquisicio¬
num nullus est tauimus. adde
quod in hus que ppło placerent
studiosiꝰ claborasti. hus ipsis
placere satageus qui tibi pre
omĩb displicebant. huic poenia¬
tum. Illinc hystoriam̃. deuiq
ouñs eloquenae flosculos car¬
peus quibz aures audienciũ
deuiulceres. ¶ Parce queso
hec tacitus audire uou possũ.
⁊unꝙͣ ex quo pu̾iciam ercessi:
scĩarum flosculis delectatus sũ
Multa eĩ aduersus lr̃arum
laceratores. elegant̾ a ciceroue
dc̃a uotam. Et a seroca. Illud
in pͥmis uiro captare flosculos
tuipe est et uotissĩs se fulcue
uocib ac uic̃oria strue. LNrec
ego dũ hec dico uel ignauiam

Expanded text:
impetus studiorum? Respondebis impetus studiorum? Respondebis forsitan, ut vite tue profutura condiscas. At vero iam pridem vite simul et morti necessaria didicisti. Erat igitur potius quemadmodum in actum illa produceres experiendo tentandum, quam in laboriosa cognitione procedendum, ubi novi semper recessus et inaccesse latebre et inquisitionum nullus est terminus. Adde quod in his, que populo placerent, studiosius elaborasti, his ipsis placere satagens, qui tibi pre omnibus displicebant; hinc poematum, illinc historiarum, denique omnis eloquentie flosculos carpens, quibus aures audientium demulceres. Parce, queso, hoc tacitus audire non possum. Nunquam, ex quo pueritiam excessi, scientiarum flosculis delectatus sum; multa enim adversus literarum laceratores, eleganter a Cicerone dicta notavi, et a Seneca illud in primis: "Viro captare flosculos turpe est, et notissimis se fulcire vocibus ac memoria stare". Nec ego, dum hec dico, vel ignaviam
Abbreviated transcription (Latin):
famã cũ laude. quidẽ cilio lo¬
co ait ideui: Utrobiq głiaui
famam cẽ reps uos. Scis aũt
quid sic fauia: Lr iõ occur¬
ut id quidem ad pũs. ⁊ igno¬
ta i mediũ proferre metuo.
Ideoqr quod ẽẽ berius opnor
siluisse malucũ. IPrudẽt
hoc unũ et modeste. ⁊Iam in
onñ seruione: graui preser¬
tun et ambiguo uon tam
quidem dicatur ꝙͣ quod non
dicatur atteudendũ est. ⁊icq
cuim par ex bñ dictis laus et
er uicile dcĩs reprcheusio est.
Scito igitur famã uil ẽẽ aliud
q seuuoueur de aliquo uulga¬
tum ac sparsum ꝑ ora multorũ¬
I laudo seu diffinicionẽ
seu discripcionẽ dici manis.
¶Est igitur flatus quidem
ati aura uolubilis. et quod
egnus feis: flatus est hom̃i
płimoꝵ. Scio cui loquor: nul¬
li usꝙͣ odiosiores c̃e bulgi mo¬
res ac gesta ppeudi. uide nũc
ꝙͣta iudicioꝵ ꝑuerlitas. Quo¬
tarat uec in eis tuc filicitatis
apicem collocassos. Quo eũ
spectat labor iste ꝑpetuus cduci¬
uueq uigilie: ac uehemeus

Expanded text:
alio loco ait idem; utrobique gloriam famam esse reperies. Scis autem quid sit fama? Non occurrit id quidem ad presens et ignota in medium proferre metuo. Ideoque, quod esse verius opinor, siluisse maluerim. Prudenter hoc unum et modeste. Nam in omni sermone, gravi presertim et ambiguo, non tam quid dicatur, quam quid non dicatur attendendum est. Neque enim par ex bene dictis laus et ex male dictis reprehensio est. Scito igitur famam nichil esse aliud quam sermonem de aliquo vulgatum ac sparsum per ora multorum. Laudo seu diffinitionem, seu descriptionem dici mavis. Est igitur flatus quidam atque aura volubilis et, quod egrius feras, flatus est hominum plurimorum. Scio cui loquor; nulli usquam odiosiores esse vulgi mores ac gesta perpendi. Vide nunc quanta iudiciorum perversitas: quotaxat, nec in eis tue felicitatis apicem collocasses! Quo enim spectat labor iste perpetuus continueque vigilie ac vehemens
Abbreviated transcription (Latin):
lumi iriediis cilit̾. pauai eũ
sunt qui ex quo semel. uirus
illud illecebrose boluptatis ĩ¬
biberint femñei corporis fedi¬
tatẽ de qua laiuor sat urrilit
ne dicam sacis coustanter ex¬
auunent. facile relabuntur
aĩ. ⁊ urgente uatura in cam po¬
tissimũ partẽ recidunt: ĩ quã
ditissime pependerunt. Id ue
accidat sũ uo studio prouidendi dĩ
est. pelle euĩ pretentarũ ic̃o¬
niam curaium. oẽm cogitatũ
qui trausacti tpĩs admouet ex

Expanded text:
lum remediis alitur. Pauci enim sunt qui, ex quo semel virus illud illecebrose voluptatis imbiberint, feminei corporis feditatem, de qua loquor, sat viriliter, ne dicam satis constanter, examinent. Facile relabuntur animi et urgente natura in eam potissimum partem recidunt, in quam diutissime pependerunt. Id ne accidat summo studio providendum est: pelle omnem preteritarum memoriam curarum; omnem cogitatum, qui trans
Abbreviated transcription (Latin):
longuis retro reuocaudꝰ
os: et qd usu eueĩt bagis tar¬
diorib nuic̃culis scpiꝰ a pri¬
uus clementis diccudoꝵ series
retereuda est prouectioris te
quidem ingemii arbitrabar. nͨ
putabam ad hec tam pu̾ilib
admonicionib indigere. Et
profecto si illas phõꝵ ueras
saluberruuas q setencias qͣs
mecum sepe relegisti memorie
conmicudassos: si ut cũ bona
teuia loqui sinas. tibi nõ alus
laborasses: et lectionem tot uo¬
linuinum ad iute tuc regulã
non ad reutosum bulgi plau¬
sum et mancui iactanciam
tradidisses: tani insulsa et
tam iudia ista non diceres.
Quid pares iguoro. Iam
nunc tñ frontem meã iubor
inuasit. erꝑiorq quod pedago¬
gis obiurgantib pueri solẽt.
ut enĩ illi anteꝙͣ admnssi cri¬
unins nomen audiant ml¬
ta se deliquisse inc̃orantes pͥ¬
ma castigacionis uoce cõfũ¬
duntur. Sic ego iguorancie
et si nõdum intelligo qͦi sũ tu
a ꝑgat oracio qr tamiẽ uichil
michi non obici posse presencio:

Expanded text:
Longius retro revocandus Longius retro revocandus es et, quod usu evenit vagis tardioribusque iuvenculis, sepius a primis elementis dicendorum series retexenda est. Provectioris te quidem ingenii arbitrabar, nec putabam adhuc tam puerilibus admonitionibus indigere. Et profecto si illas philosophorum veras saluberrimasque sententias, quas mecum sepe relegisti, memorie commendasses; si, ut cum bona venia loqui sinas, tibi non aliis laborasses, et lectionem tot voluminum ad vite tue regulam, non ad ventosum vulgi plausum et inanem iactantiam traduxisses, tam insulsa et tam rudia ista non diceres. Quid pares ignoro. Iam nunc tamen frontem meam rubor invasit, experiorque quod, pedagogis obiurgantibus, pueri solent. Ut enim illi, antequam admissi criminis nomen audiant, multa se deliquisse memorantes, prima castigatoris voce confunduntur; sic ego, ignorantie etsi nondum intelligo quorsum tua pergat oratio, quia tamen nichil michi non obici posse presentio,
Abbreviated transcription (Latin):
L Quã ob cãm: A Qruia
qui isetiam suain cupit ex¬
uere modo id uere pleneq cu¬
piat. nequit a tali desideno
fiustrar. L Pape quid ego
audio: pauci ad modũ sunt qͥ
non multa sibi deesse ꝑuide¬
ant. quod ꝙͣ uerũ sit quisqͥs
ad se ip̃m fuerit ꝯuersus in¬
telliget. atis ĩ eo se se useros
fateantꝰ conscquẽs est. si quid̃
et bonorum culatissimus
acuꝰ felices facit Et quidqͥd
ude decesserit pro ca parte
ucc̃e est eficiat infilices. bãc
imiserie sartinã omĩs qͥ dem
deponere boluisse. Rarissios
autẽ potuisse uotissimumn
est. quã multi em̃ sunt qͦs
uel corporis adu̾sa balitudo
uel carorum mors uel carter
uel exiliũ uel pauꝑtas ꝑpetu¬
is p̾ut angoribz. aliaq
huiꝰ gi̾ns que sicut enuͣare
louguui est. sic tolerare dif¬
ficile atq miserrimũ. q̃ ꝙͣuis
sint pacientib ꝑmolesta: tñ
ut uides abiecisse noulicet.
dubitar igitur meo indicio
non potest quin multi quid̃
ĩuiti nolentesq sint uuseri.

Expanded text:
 Quam ob causam? Quia qui miseriam suam cupit exuere, modo id vere pleneque cupiat, nequit a tali desiderio frustrari. Pape, quid ego audio! Pauci admodum sunt, qui non multa sibi deesse provideant; quod quam verum sit, quisquis ad se ipsum fuerit conversus, intelliget; atqui in eo se se miseros fateantur consequens est. Siquidem et bonorum cumulatissimus acervus felices facit, et quicquid inde decesserit pro ea parte necesse est efficiat infelices. Hanc miserie sarcinam omnes quidem deponere voluisse, rarissimos autem potuisse, notissimum est. Quam multi enim sunt, quos vel corporis adversa valitudo, vel carorum mors, vel carcer, vel exilium, vel paupertas, perpetuis premit angoribus, aliaque huius generis, que sicut enumerare longum est, sic tolerare difficile atque miserrimum; que, quamvis sint patientibus permolesta, tamen, ut vides, abiecisse non licet. Dubitari igitur meo iudicio non potest quin multi quidem inviti nolentesque sint miseri.
Abbreviated transcription (Latin):
hõim putas peccasse coactũ
Cum uelint sapientes pccm̃
c̃e uoluntariam actionem
usq adeo ut si uolũtas desit
autẽ ueio fit miser. quod
michi iam suꝑius concessisti.

Expanded text:
hominem putas peccasse coactum, cum velint sapientes peccatum esse voluntariam actionem, usque adeo ut si voluntas desit, autem nemo fit miser, quod michi iam superius concessisti.
Abbreviated transcription (Latin):
bus liberisq et semoribus supͣ
Qui uietus acye excessisset euni
ne quis urbe tecto mensa lare Re¬
ciperent. Diram execracioneui
in populares o̾stestacionem quã
sanctissimam potue runt aduer¬
sus hostes composuerimi ¶Pre¬
catiq simul Epy rotas sunt ¶ Ut
qui suorum in acỹe cecydissent
eos uno ticulo ꝯtegerent ¶Adhi¬
berent q humatis titului ¶Hic
siti sunt a carnaes qui aduersꝰ
uini et iuiuriam Et holorum ꝓ
patria pugnantes morti se exposu¬
ernt. ac per hec incitatis ammis
castra extrens finibus suis ob¬
uiam hosti posuerunt. Ac per hec

Expanded text:
bus liberisque et senioribus super qui uictus acie excessisset, eum ne quis urbe tecto mensa lare reciperet, diram exsecrationem in populares, obtestationem quam sanctissimam potuerunt aduersus hospites composuerunt; precatique simul Epirotas sunt ut qui suorum in acie cecidissent eos uno tumulo contegerent, adicerentque humatis titulum: 'hic siti sunt Acarnanes, qui aduersus uim atque iniuriam Aetolorum pro patria pugnantes mortem occubuerunt.' per haec incitatis animis castra in extremis finibus suis obuia hosti posuerunt. nuntiis ad
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscenda sint yltroq prede
ire obinam ec dicta res Mora¬
ta Quos cimi tanta celeritate ue¬
ire rex addicisset in fugam uer¬
titur exercituq cimi omni appa¬
ratu belli relicto in regnum tre¬
pidus se recepit᷑. leonydam sper

Expanded text:
concupiscenda sint, ultroque praedae ituros obviam. Nec dicta res morata. Quos cum tanta celeritate advenire rex didicisset, in fugam vertitur exercituque cum omni apparatu belli relicto in regnum trepidus se recepit. Scythas
Abbreviated transcription (Latin):
Oruamenta uirtutis. ¶am̃p¬
norum solacia ¶Belliq com
sepulcris sollicit. CCessaras in scul¬
ꝑtis sius et patrum suorum¬
nonumbus dextro brachio de¬
ngarent GUt si omnes aduer¬
sumi prelium consimipsisset.
Et temporum spacio confusa
corporis li manienta essent Ex
indicio titulorum tradi sepultu¬

Expanded text:
hortamenta virtutis, damnorum solacia, belli consilsepultura solliciti tesseras insculptis suis et patrum nominibus dextro bracchio deligarent, ut,si omnes adversum proelium consumpsissent et temporis spatio confusa corporum liniamenta essent, ex indicio titulorum tradi sepultu
Abbreviated transcription (Latin):
agnicionem saꝑienciam proprie
di sagaci diligencia comprehen¬
dunt. et quantum uite prestat
pensant ¶Prudencie enim esse
dicunt Midum istum et om¬
coutemplacione despicer. Onmẽ¬
q anime cogitacionẽm insola
usus requirit. ffortitudinis nõ ter¬
reri animain a corpore quodam
modo ductu philosophie receden¬
tei ¶Nes altitudinem perfecte ad
superna ascensionis horrere. Ius¬
ticie ad unam sibi propositi con¬
sentire uiam uninscunisq offici
hoc Rigidumi diffinicionis ab rup¬
tiu. Rerum .pu. Rectores beati
esse noñ possint. ¶Quorum mi¬

Expanded text:
diuinarum sapientiam proprie di sagaci diligentia comprehendunt et, quantum uiuendi pensant. Prudentiae esse mundum istum et omcontemplatione despicere omnemque animae cogitationem in sola usus requirit; fortitudinis, non terreri animam a corpore quodam modo ductu philosophiae recedentem, nec altitudinem perfectae ad superna ascensionis horrere; iustitiae, ad unam sibi huius propositi consentire uiam uniuscuiusque uirtuttam rigidae definitionis abruptum, rerum publicarum rectores beati esse non possint. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uellit inquit stoicus regunt
homines. fatumo esse ait n
partibus illis quas sinus abscõ¬
dit. Hnic paradoxe stoycorum.

Expanded text:
 inquit Stoicus, regunt homines, fatum est in partibus illis, Quas sinus abscondit. Huic paradoxae Stoicorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Althemenses Cicladas geirbãt
aureas. Partim in uertice. Nõ¬
milli in fronte. Non enim eadem
matis. A qua uitte ab utraq par¬
te dependent que infulam uinciũt¬
iun sutile quo sacerdotes utebant᷑¬
a pyendo dictus id eet a ligando¬
quomam uirgula que in pilleo
pelle cese hostie factum. Pilleum
autem dictum a pelle hoscie unde
fiebus ¶Cidario/ et ip̃mi sacerdo¬
tum erat quod a plerisq mittra

Expanded text:
Athenienses enim cicladas aureas gerebant partim in vertice, nonnulli in fronte. Non enim eadem matis, a qua te dependent, que infulam vinciuntum sutile, quo sacerdotes gentapiendo, id est adligando. Nam virgula, quae in pilleo pelle caesae hostiae factum. Pilleum autem dictum a pelle hostiae unde fiebat. Cidarim et ipsud sacerdotum erat, quod a plerisque mitra
Abbreviated transcription (Latin):
dem proprie matronanarum Ex
auro et geninus contextum. ꝙ
in se crecundatis extremitatibus
assuta in lenteo quod est in fron¬
te femmarum. Unde plantus qͦ
Magis aspicio magis Rimbata
gelorum ꝓigitur Ninibus uo

Expanded text:
m capitis matronarum ex auro et gemmis contextum, quod in se circumactis extremitatibus assuta in linteo, quod est in fronte feminarum. Plautus: Quo magis eam aspicio, tam magis nimbata gelorum capita
Abbreviated transcription (Latin):
nati aberrarunt adiscipli¬
na et legis unicula ruperũt
uie quas dominus hu¬
mane uite assignauit
in quibus singulis et mala o¬
stendit et bona Sed ordine p̾¬
postero atq conuerso. In sua eĩ
monstrauit cemporalia prius
mala cum eterns bonis qui esc
ordo melior. In altera tempo¬
ralia prius lona cum eterius
malis qui est ordo deterior Nã
quicumq presencia mala cũ
iusticia delegerit maiora et cer¬
ciora consequetur bona quã
fuerĩt illa que spreuit. Quis¬
quis auteni presencia bona p̾¬
posuerit iusticie et inmaiora
et longiora moedet mala quẽ
fueruit illa que fugit. Hec eĩ
uita temporalis quia brenis
idcirco et mala eius et bona
breuia sint necesse est. Illa uero
spirit᷑alis que hinic teriene ⁊¬
traria est./ quomam sempit̾ua
est idcaro et bona eius et ma¬
la serapit̾ua sui¶ Itaq fit ut

Expanded text:
ati, aberrarunt a disciplina, et legis vincula ruperunt. uiae quas deus humanae uitae adsignauit: in quibus singulis et bona ostendit et mala, sed ordine praepostero atque conuerso. in sua enim monstrauit temporaria prius mala cum aeternis bonis, qui est ordo melior, in altera temporaria prius bona cum aeternis malis, qui est ordo deterior, ut quicumque praesentia mala cum iustitia delegerit, maiora et certiora consequatur bona quam fuerunt illa quae spreuit, quisquis autem praesentia bona praeposuerit iustitiae, in maiora et longiora incidat mala quam fuerunt illa quae fugit. haec enim uita corporalis quia breuis est, idcirco et mala eius et bona breuia sint necesse est, illa uero spiritalis quae huic terrenae contraria est quoniam sempiterna est, idcirco et bona eius et mala sempiterna sunt. ita fit ut
Abbreviated transcription (Latin):
neq tangere dyalis mos est
neq nominare. Propagines
e uicibus alcius pretentus nõ
succidit. Pedes lecti in quo cu¬
bat luto tenui circumlitos esse
oportet Et de eo lecto trinoctuũ
continuum non decubat. Neq
tus est. Siue apice sub diuo
esse licitum non est Sub tecco
utiliter et non pridem aponti¬
ficibus constitucum.Massu¬
rius sabinus scribii et alia
actributa. farmam fermento
ibutam actingere ei fas non
est Timicam intimã nisi in lo¬
cis certis non exuisse sub celo
camquam sub oculis Ioius im¬
dus sit Super flaminem dya¬
lem in cõniuio isi rex sacrificulus¬
ulus¬
corũ haud quisquam alius
decinubit. Uxorem si amiserit
flaminio discedit. ¶Hacrimon¬
um flaminis insi morte dui¬
nu ius non est. Iocum inqui
bus tranen est iĩquani ince

Expanded text:
neque tangere Diali mos est neque tangere Diali mos est neque nominare. Propagines e vitibus altius praetentas non succedit. Pedes lecti, in quo cubat, luto tenui circumlitos esse oportet et de eo lecto trinoctium continuum non decubat neque tus est. Sine apice sub divo esse licitum non est; sub tecto uti liceret, non pridem a pontificibus constitutum, Masurius Sabinus scripsit et aliaicitur. Farinam fermento inbutam adtingere ei fas non est. Tunica intima, nisi in locis tectis, non exuit se, ne sub caelo, tamquam sub oculis Iovis, nudus sit. Super flaminem Dialem in convivio, nisi rex sacrificulus, haut quisquam alius accumbit. Uxorem si amisit, flamonio decedit. Matrimonium flaminis nisi morte dirimi ius non est. Locum in quo bu