comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. a dampnatione ꝑpetua: & uiuerent in fide & spe
& caritate. ꝑegrinantes in hoc scło atq in eius tẽptati¬
onib laboriosis & ꝑiculosis. Eonsolationib autẽ dei
& copporalib o spualib ambularent ad conspectũ etꝰ.
uiam tenentes qd̃ eis factus ẽ xꝑc. & qr in ipso quoq¬
ambulantes ñ sunt sine peccatis. quȩ de huius uitȩ
infirmitate surrepunt: dedit elemosinarũ remedia sa¬
bataria. quib eoꝵ adiuuaretur oratio. ubi eos dicere
docuit. dimitre nobis debita nr̃a sicut & nos dimittimus
debitorib nr̃is. Hoc agit eccłia spe beata. in hac uita
erumpnosa. Saluos enĩ nos fecit ꝑ lauacr̃u regi¬
nerationis. S ed alio loco dicit. quemadmodũ hoc
factum ẽ. ñ solum inquit sed etiã nos ipsi primitias
habentes sꝑs & ipsi in nobis ipsis ingemiscimus. adop¬
tionẽ expectantes redemptionẽ corporis nr̃i. Spe enim
saliu facti sumus. Adoptio gͦ plena filioꝵ in redẽptio.¬

Expanded text:
tur a damnatione perpetua, et viverent in fide et spe tur a damnatione perpetua, et viverent in fide et spe et charitate, peregrinantes in hoc saeculo, atque in ejus tentationibus laboriosis et periculosis, consolationibus autem Dei et corporalibus et spiritualibus ambularent ad conspectum ejus, viam tenentes, quod eis factus est Christus. Et qambulantes, non sunt sine peccatis, quae de hujus vitae infirmitate subrepunt, dedit eleemosynarum remedia salutaria, quibus eorum adjuvaretur oratio, ubi eos dicere docuit: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Hoc agit Ecclesia spe beata in hac vita sumus. Salvos enim nos fecit per lavacrum regenerationis . Sed alio loco dicit, quemadmodum hoc factum est. Non solum, inquit, sed etiam nos ipsi primitias habentes spiritus et ipsi in nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redam expectamus. Adoptio ergo plena filiorum in redemptio
Abbreviated transcription (Latin):
pena. etiam qu̾e iã ad dãpnationẽ sempit̾nã reũ
ñ retinet culpa. H ec ẽ istoꝵ dierũ quos in hac mor¬
talitate agimus malos. quãuis in eis diligamꝰ uidẽ
dies bonos. fienda quidem sed ñ rep̃hendenda
conditio. uenit enĩ de ira dei iusta. De qua scrip-¬
tura loquens homo inquit natus ex muliere. bre¬
uis uitȩ & plenus irȩ. Cum ira dei ñ sit ut homi¬
nis. id ẽ ꝑturbatio concitati animi: sed tranqͥlla
iusti supplicii constitutio. In hac ira sua ds̃ Ronti¬
nens sicut scriptum ẽ. miserationes suas p̃t̃ alia sola.¬
cia miseroꝵ que generi humano p̃bere ñ cessat. in
plenitudine temporis quo ipse sciebat hoc ẽẽ faci¬
endum misit filium suũ ds̃ uiugenitũ ꝑ quem
creauit uniuersa. ut manens ds̃ fieret homo. ut
tio trahit. contra quani maxime regeneratio ẽ institu¬
ta & ceteroꝵ quȩ male agendo contracta sunt liberaren¬

Expanded text:
poena, etiam quem jam ad damnationem sempiternam reum poena, etiam quem jam ad damnationem sempiternam reum non detinet culpa. Haec est istorum dierum, quos in hac mortalitate agimus malos, quamvis in ea diligamus videre dies bonos, flenda quidem, sed non reprehendenda conditio. Venit enim de ira Dei justa, de qua Scriptura loquens, Homo, inquit, natus ex muliere, brevis vitae, et plenus irae : cum ira Dei non sit ut hominis, id est perturbatio concitati animi, sed tranquilla justi supplicii constitutio. In hac ira sua Deus non continens, sicut scriptum est, miserationes suas , praeter alia solatia miserorum quae generi humano praebere non cessat, in plenitudine temporis, quo ipse sciebat hoc esse faciendum, misit Filium suum unigenitum , per quem creavit universa, ut manens Deus ftio trahit, contra quam maxime regeneratio est instituta, et caeterorum quae male agendo contracta sunt, liberaren
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dicamur. Meminerimus in hoc corruptibili corpo¬
re qd̃ aggrauat animã uitam nos miseram uiuere.
nus accepimus. beatã uitã in spe habemus. & si re ipsa
ñ dũ tenemus. Spes aut̃e que indetur ñ ẽ spes. Qd̾ enĩ
uidet quis: quid sꝑat: Si autẽ qd̃ ñ uidemus sꝑamus:
ꝑ patientiã expectamus. In malis autẽ quȩ quisq pa¬
titur. ñ in bonis quib fruitur. opus ẽ patientia. Hanc
itaq uitã de qua scriptũ ẽ. ñquid ñ temptatio ẽ uita
humana suꝑ terrã. in qua cotidie clamamus ad drũm
libera nos a malo: cogitur homo tolerare etiã remissis
peccatis. quamuis ut in eam ueniret miseriã. primum
fuerit causa peccatum. P roductior ẽ enĩ pęna quã
culpa. ne parua putaretur. culpa. si cum illa finiret᷑
& pena. Ac ꝑ hoc uel ad demonstrationẽ debite mi¬
seriȩ. uel ad em̃dationem labilis uitȩ. uel ad exercita.¬
tionẽ necessariȩ patientie. tẽporalit̃ hominẽ detmet

Expanded text:
exordium, ut meminerimus in hoc corruptibili corpore, quod aggravat animam , vitam nos miseram vivere, anctum pignus accepimus, beatam vitam in spe habemus, etsi re ipsa nondum tenemus. Spes autem quae videtur non est spes; quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . In malis autem quae quisque patitur, non in bonis quibus fruitur, opus est patientia. Hanc itaque vitam de qua scriptum est, Numquid non tentatio est vita humana super terram ? in qua quotidie clamamus ad Dominum, Libera nos a malo , cogitur homo tolerare etiam remissis peccatis: quamvis ut in eam veniret miseriam, primum fuerit causa peculpa, ne parva putaretur culpa, si cum illa finiretur et poena. Ac per hoc vel ad demonstrationem debitae miseriae, vel ad emendationem labilis vitae, vel ad exercitationem necessariae patientiae, temporaliter hominem detinet
Abbreviated transcription (Latin):
caro sumpta de nobis in dño ñ spe sed re salua facta
c Resurrerit enĩ & ascenclit in capite nr̃o. caronĩa
salua. An m̃bris adhuc saluanda ẽ. Secura gaude¬
ant mbra: q a capite suo ñ sunt deserta. In nobu¬

Expanded text:
caro sumpta de nobis in Domino, non spe, sed re salva facta caro sumpta de nobis in Domino, non spe, sed re salva facta est. Resurrexit enim et ascendit in capite nostro caro nostra salva; in membris adhuc salvanda est. Secura gaudeant membra, quia a capite suo non sunt deserta.
Abbreviated transcription (Latin):
mitias quastiam dedimus. ut primitias nr̃as sequam̃
Urgo & nos ipsi in nobismet ipsis ingemiscimus.
ad optionẽ expectantes redẽptionẽ eorporis nr̃i. SSe.¬
mebat gͦ & ipse. & gemunt om̃s fideles adoptionẽ
expectantes reseptionẽ corporis sui. E bi gemunt:
In ista mortalitate. Quã redeptionẽ expectant cor¬
poris sui: Que p̾cessit in dño: qui resurrent a mor¬
tuis & ascendit in celũ. H oc nobis anteqũa redla¬
tur necesse ẽ gemanus. etiã fideles. etiã spantes. Ldõ
fecit: Qui gemit: adhuc egrotat. Subiunrit & ait.
Spe enĩ salui facti sumus. S̾ pes autẽ que udetur.
ñ ẽ spes Quod enim uidet quis. quid sꝑate Siautẽ
qs ñ iudemus sꝑamus: ꝑ patientiã expectamus. E ece
quare genimꝰ. & t quomodo gemimus: ouia qd̾ sꝑam̃
ia quidẽ expectamus sed ñdũ tenemus. Et donec te.¬
neamus in tepore suspuamus. q desideramus. qd̃ ñdũ
tenemus. Quare: Quia spe salui facti sumus. Lam

Expanded text:
mitias quasdam dedimus, ut primitias nostras sequamur: mitias quasdam dedimus, ut primitias nostras sequamur: ergo «et nos ipsi in nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri.» Gemebat ergo et ipse, et gemunt omnes fideles, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis sui. Ubi gemunt? In ista mortalitate. Quam redemptionem exspectant? Corporis sui, quae praecessit in Domino, qui resurrexit a mortuis, et ascendit in coelum. Hoc nobis antequam reddatur, necesse est gemamus, etiam fidfecit? qui gemit, adhuc aegrotat: subjunxit et ait, «Spe enim salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus» . Ecce quare gemimus, et quomodo gemimus; quia quod speramus, jam quidem exspectamus, sed nondum tenemus, et donec teneamus, in tempore suspiramus, quia desideramus, quod nondum tenemus. Quare? Quia «spe salvi facti sumus.» Jam
Abbreviated transcription (Latin):
Si aut̃ẽ qd ñ uidemus spamus: ꝑ patientiã expectamus.
Qui ꝑseuerauerit usq in fine. ipsa ẽ illa patientia. hic
saluus erit. Ipsa ẽ salus qũa ñdũ habemus: sed habi¬
turi sumus. Nundũ ẽres: sed certa spes. Si redẽptor¬
ñr ille dr̃: captiui tenebamur. Q bi gͦ tenẽbamur: ut
ille ueniret redimere captiuos: e bi tenebamur: Forte
apud barbaros. P eiores barbaris: diabolus s angeli
eius. ł psi antea tenebant genus humanũ. Ab hus
redemit nos qui ñ auru nec argentũ sed sanguinem
ipse p̃cipue gemit in ista captiuitate: suspirans et̃ne
ierłm. Et docuit nos gemere exipso sꝑu. quo & ille
dentib sed tñ credituris. Ingemiseere creaturam
in laborib nunquid̃ nã in hus tantũ qui ũdũ credi¬
derunte I ã u in hus qui crediderunt ñ gemit nec
parturit creaturas Non solũ autẽ inquit seds nos
ipsi primitias sp̃s habentes. id ẽ qui ĩa spu deo ser¬
uimus. qui iã m̃te deo credimus. & in ipsa fide pri¬

Expanded text:
autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Qui perseveraverit usque in finem, ipsa est illa patientia: hic salvus erit , ipsa est salus quam nondum habemus, sed habituri sumus. Nondum est res, sed certa spes. Et exsultnoster ille dicitur captivi tenebamur. Ubi ergo tenebamur, ut ille veniret redimere captivos? ubi tenebamur? Forte apud barbaros? Pejor est barbaris diabolus et angeli ejus. Ipsi antea tenebant genus humanum: ab eis redemit nos, qui non aurum neque argentum, sed sanguinem ipse praecipue gemit in ista captivitate, suspirans aeternae Jerusalem; et docuit nos gemere ex ipso Spiritu quo et ille dentibus, sed tamen credituris, ingemiscere creaturam in laboribus. Numquidnam in his tantum gemit, qui nondum crediderunt? jam vero in his qui crediderunt non gemit, nec parturit creatura? «Non solum autem,» inquit, «sed et nos ipsi primitias spiritus habentes,» id est, qui jam spiritu Deo servimus, qui jam mente Deo credidimus, et in ipsa fide pri
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sanitas. Si autẽ habes aliqͥd qd̃ te possit intficere
ñ manducaueris: noli głari de sanitate. sed geñs erpecta
redeptione corporis tui. S aucde te redeptũ: sed ñdũ re.
Spe securus es. E t enĩ si ñ gemueris. in spe: ñ ꝑuemes
ad rẽ. Nudi apłm. Spe enũ saliu facti sumus. Eĩt

Expanded text:
est sanitas. Si autem habes aliquid quod te possit interficere est sanitas. Si autem habes aliquid quod te possit interficere nisi manducaveris, noli gloriari de sanitate, sed gemens exspecta redemptionem corporis tui. Gaude redemptum, sed nondum re. Spe securus es. Etenim si non gemueris in spe, non pervenies ad rem. « Spe enim salvi facti sumus. Spes
Abbreviated transcription (Latin):
redemptionẽ corporis nr̃i. In nobismet ipsis inquit
ingemiscimus. adoptionẽ expectantes redemptionem
corporis nr̃i. Quid eñ ñdũ redẽptus es o paule: Non¬
dũ ꝓte p̃euĩ ꝑsolutũ ẽ ñne sangus ille ĩa fusus est
nonne ipsũ ẽ p̃ciũ om̃iũ nr̃m: Plane ipsũ. Sed qͥdait:
Spe eñi salui facti sumus. S̾ pes autẽ que uidet᷑ñ ẽ
spes. Qd eñ uidet qͥs. qͥd sꝑat: Si autẽ qd̾ ñ uidemꝰ
spamꝰ. ꝑ patientiã expectamꝰ. Quid̃ aut̃ expectat ꝑ
patientiã s alitẽ E uius rei salutẽ: Ipsius corporis.
Quͥa hoc dixit redẽptionẽ corporis nr̃i. Si salutem
corporis expectabat: ñ erat salus illa quã habebat.
Esuries. sitis. int̾ficit si subuentũ ñ erit. MMedicam̃tũ em̃
famis ẽ cibus. & medicam̃tũ sitis ẽ potus: & medicam̃tũ
fatigationis ẽ sõmis. D etrahe ista medicam̃ta. uide siũ¬
intficiunt illa que eristunt. si sepositis istis ñ st morbi.

Expanded text:
tipsis, inquit, ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri. Quid enim? Nondum redemptus es, o Paule? nondum pro te pretium persolutum est? Nonne sanguis ille jam fusus est? nonne ipsum est pretium omnium nostrum? Plane ipsum. Sed vide quid ait: Spe enim salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Quid autem exspectat per patientiam? Salutem. Cujus rei salutem? Ipsius corporis: quia hoc dixit, redemptionem corporis nostri. Si salutem corporis exspectabat, non erat salus illa quam habebat. Esuries, sitis interficit, si subventum non fuerit. Medicamentum enim cibus est: medicamentum sitis est potus: medicamentum fatigationis est somnus. Detrahe ista medicamenta, deficiunt illa, quae existunt.
Abbreviated transcription (Latin):
turis nefas ẽ credere. D einde liberandam eam dixit a
seruitute interitus. quo illos cecidisse qui in celis agunt
uitam beatissimã ñ possumus credere. Sed siueilla¬
quam& secuti sumus. siue alia aliqua huius capituli
expositio ꝓferatur: id tantum cauendum ẽ. ne uiolet
aut uulneret catholicã fidem. S cio enim uanos hereti¬
cos de hoc capitulo multa impia & inepta iactasse.

Expanded text:
turis nefas est credere. Deinde lturis nefas est credere. Deinde lservitute interitus; quo illos cecidisse, qui in coelis agunt vitam beatissimam, non possumus credere. Tamen nihilquam exsecuti sumus, sive alia aliqua hujus capituli expositio proferatur; id tantum cavendum est, ne violet aut vulneret catholicam fidem. Scio enim vanos haereticos de hoc capitulo multa impia et inepta jactasse.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ que uidetur ñ ẽ spes. Tunc gͦ erit res que nuncspẽ
ẽ cum apparuerit quid erimus. id ẽ similes illi. qm̃ ui
debimus eum sicuti ẽ. Hoc capitulum si hoc modo ut
tractatum ẽ aꝑiatur ñ incidimus in illas molestias qͥb
pleriq homines dicere coguntur omnes angelos subli¬
mesq uircutes in dolore & grmitib eẽ. antequam nos
penitus liberemur. Qm̃ dictum ẽ omnis creatura con¬
gemiscit & dolet. Quamuis enim adiuuent nos ꝑsuas
sublimitates dum optẽꝑant deo. qui ꝓ nobis etiã unicũ
filium suum dignatus ẽ mittere. tñ sine gemitu & do¬
lorib id facere credendi sunt: ne miseri exstimẽntur.
Feliciorq sit de numero nr̃o lazarus ille. quiiam in¬
abrahȩ sinu requiescit. P resertim q dixit eandem crea¬
turam quȩ congemiscit & dolet uanitati ẽe subiectam.
Qd̾̃ de summis & ertellentib uirtutum potestatũq crea-¬

Expanded text:
autem quae videtur, non est spes. Tunc ergo erit res quae nunc spes autem quae videtur, non est spes. Tunc ergo erit res quae nunc spes est, cum apparuerit quid erimus; id est, similes illi, quoniam videbimus eum sicuti est. 7. Hoc capitulum si hoc modo, ut tractatum est, aperiatur, non incidimus in illas molestias, quibus plerique homines dicere coguntur, omnes Angelos sublimesque Virtutes in dolore et gemitibus esse, antequam nos penitus liberemur, quoniam dictum est, Omnis creatura congemiscit et dolet. Quamvis enim adjuvent nos pro sua sublimitate, dum obtemperant Deo, qui pro nobis etiam unicum Filium suum dignatus est mittere; tamen sine gemitu et doloribus id facere credendi sunt, ne miseri existimentur, feliciorqAbrahae sinu requiescit: praesertim quia dixit, eamdem creaturam, quae congemiscit et dolet, vanitati esse subjectam: quod de summis et excellentibus virtutum potestatumque crea
Abbreviated transcription (Latin):
id est quon iam sꝑs tanquam sacrificium oblati sunt
deo. & diuino caritatis igne comp̃hensi. Hee sunt
primitiȩ hominis. qr ueritas primum sꝑm nr̃m oꝑti.¬
net: ut ꝑ hunc cetera comp̃hendantur. Lam gͦ habet
primitias oblatas deo. qui dicit. Mente seruio legi
dei: carne autem legi peccati. Et qui dicit. Dño cui
infesir ego homo quis me liberabit de corpore moitis
holocaustum. E rit autem cum absorbebitur mors
in uictoriam. cum ei dicetur: ubi ẽ mors contentio tua.
ubi ẽ mors aculeus tuus: N unc autem inquit non
solum omnis creatura id est cum corpore. sed etiam nos
ipsi primitias habentes sꝑs. id est nos animȩ quȩ iam
primitias m̃tes nĩas optulimus deo in nobis ipfis conge¬
miscimus. id est p̃ter corpus. a¬
piens beneficiũ. adoptionis filioꝵ qua uocati sumus totos
nos liberatos transactis omnib molestiis ex om̃i parte
dei filios ẽẽ manifestet. Spe enĩ salui facti sumꝰ. Spes

Expanded text:
id est quorum jam spiritus tanquam sacrificium oblati sunt Deo, et divino charitatis igne comprehensi. Hae sunt primitiae hominis; quia veritas primum spiritum obtinet, ut per hunc caetera comprehendantur. Jam ergo habet primitias oblatas Deo qui dicit, « mente servio legi Dei, carne autem legi peccati » ; et qui dicit de Deo: « Cui Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis holocaustum. Erit autem cum absorbebitur mors in victoriam, cum ei dicetur: « Ubi est mors contentio tua? Ubi est mors aculeus tuus? » « Nunc autem, » inquit, non solum omnis creatura, id est anima cum corpore, « sed etiam nos ipsi primitias habentes Spiritus, » id est nos animae, quae jam primitias mentes nostras obtulimus Deo, in nobis ipsis congemiscimus, id est ppiens beneficium adoptionis filiorum qua vocati sumus, totos nos liberatos transactis molestiis omnibus ex omni parte Dei filios esse manifestet. Spe enim salvi facti sumus. Spes
Abbreviated transcription (Latin):
sit corpus nr̃m. tñ quadu mortale ꝓpt̃ peccatum.
qũadiu indigens. qũ adiu corruptibile. quãdii tam
mutabile. ut ne puncto quidẽ teporis consistat in
se: ꝓ cusldubio tale ẽ ut opemus redeptionẽ illius.
qua sit aliquancło ñ tale. S̾ ed quale erit aliquando:
Quale icdem apłs dicit alio loco. O portet corruptibi¬
le hoc induere in corruptionẽ: s montale hoc indue.¬
re immortalitate. ¶ orpus ĩa cȩleste & spuale. E orpꝰ¬

Expanded text:
sit corpus nostrum; tamen quamdiu mortale propter peccatum, quamdiu indigens, quamdiu corruptibile, quamdiu ita mutabile, ut ne puncto quidem temporis consistat in se, procul dubio tale est, ut optemus redemptionem illius, qua sit aliquando non tale. Sed quale erit aliquando? Quale idem apostolus dicit alio loco: «Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem» . Sed e
Abbreviated transcription (Latin):
estis: & uita uĩa abscondita ẽ cum xꝑ̃o in deo. Acꝑ
hoc si uita nr̃a ibi ẽ ubiẽ ueritas: ñ ẽ uita nr̃a sub
sole ubr uanitas. S ed hoc tam magnũ bonum magis
habemus in spe. ñ tenemus in re: & scd̃m spem nr̃am. be¬
atus apłs ista locutus ẽ. Quia & illud dũ dixisser ua¬
nitati creatura subiecta ẽ: adierit atq ait. Non sponte.
sed ꝓpter eum qui subiecit in spe. Ero in spe. quasꝑa¬
poralisq omnis in homine ẽ: immo homo ẽ. S ponte
peccauit: & inimica facta ẽ ueritati. Sed ut merito puni¬
retur: ñ sponte subiecta ẽ uanitati. D eniq post pauca.
ñ solum autem inquit. sed& nos ipsi primitias sꝑs ha¬
bentes. id est qui nundum quidem ex toto qd̃ sumus.
sed ex ea parte qua peccatorib meliores sumus: deo non
uanitati subditi sumus. H oc ẽ ꝑ primitias sꝑs. & ipsi
in nobismet ipsis ingemiscimus. adoptionẽ expectan¬

Expanded text:
 vita vestra abscondita est cum Christo in Deo» . Ac per hoc si vita nostra ibi est ubi veritas, non est vita nostra sub sole ubi vanitas. Sed hoc tam magnum bonum magis habemus in spe, non tenemus in re: et secundum spem nostram beatus Apostolus ista locutus est; quia et illud cum dixisset, «Vanitati creatura subjecta est,» adjecit atque ait, «Non sponte, sed propter eum qui subjecit in spe.» Ergo in spe, qua speranimalis, corporalisque omnis in homine est; imo homo est. Sponte peccavit, et inimica facta est veritati: sed ut merito puniretur, non sponte subjecta est vanitati. Denique post pauca, «Non solum autem,» inquit, «sed et nos ipsi primitias spiritus habentes,» id est, qui nondum sed ex ea parte qua peccatoribus meliores sumus, Deo, non vanitati subditi sumus; hoc est, per primitias spiritus et ipsi in nobismetipsis ingemiscimus. Videtur etiam special
Abbreviated transcription (Latin):
ti subiecta ẽ. que intelligitur ẽẽ in homine. & om̃ia
uanitas. Que abundantia hominis in omni labore
suo quo ipse laborat sub sole: An iste fortassis hoc
erat ut ñ sit eius uita sub sole ubi omia uanitas. s
in illo sit in quo se uiuificari petit: Ille qͥppe ascen¬
dit ñ suꝑ solem tantum. sed suꝑ om̃s cęlos. ut adim¬
pleret omnia. & in illo magis quam sub sole uiuunt

Expanded text:
telligitur esse in homine; et, «Omnia vanitas: quae abundantia hominis in omni labore suo, quo ipse laborat sub sole» ? An iste fortassis hoc orat, ut non sit ejus vita sub sole, ubi omnia vanitas; sed in illo sit, in quo se vivificari petit? Ille quippe «ascendit» non super solem tantum, sed «super omnes coelos, ut adimpleret omnia» . Et in illo magis qu
Abbreviated transcription (Latin):
pientes mercedem fidei. sa lutẽ animarũ ur̃arũ. S̾i
gͦ nunc tẽpus ẽ fidei. salus autẽ animarũ merceᷤ ẽ fidei.
quis dubiter in fide que ꝑ dilectionẽ oꝑatur ꝑagendũ
diem. atq in finem diei recipiendã ẽẽ mercedem fidei :¬
Non solum redemptionẽ corporis nr̃i de qua dicit
apłs paulus. uerum etiã salutem animarũ nr̃arum
de qua dicit apłs petrus. utriusq enim rei felicitas
isto tẽpore atq in ista mortalitate in spe potius ha¬
betur. qua in re tenetur. Uerum hoc int̾est. qd̾ exte¬
rior homo nr̃ id ẽ corpus ad huc corrũpitur. interior

Expanded text:
pientes mercedem fidei, salutem animarum vestrarum . Si pientes mercedem fidei, salutem animarum vestrarum . Si ergo nunc tempus est fidei, salus autem animarum merces est fidei; quis dubitet in fide, quae per dilectionem operatur , peragendum diem, atque in fine dici recipiendam esse mercedem, non solum redemptionem corporis nostri, de qua dicit apostolus Paulus ; verum etiam salutem animarum nostrarum, de qua dicit Apostolus Petrus? Utriusque enim rei felicitas isto tempore atque in hac mortalitate in spe potius habetur, quam in re tenetur. Verum hoc interest, quod exterior noster homo, id est corpus, adhuc corrumpitur;
Abbreviated transcription (Latin):
sumus & cetera. E Quanto ẽ quisq sanctior & desi¬
aeri sc̃i plenior: tanto ẽ eius in orando fietꝰ uberior.
mee panis die ac nocte: Et. Bauabo ꝑ singulas noc¬
tes sectum meũ: lacrimis meis stratũ meũ rigabo Et
gemitus meus a te ñ ẽ absconditus: & dolor meus re¬
nouatus ẽ Aut uero ñ eius filii sunt qui ingemisu
nt grauati in quo nolunt spoliari sed supuestiri:
ut ab sorbeatur mortale hoc a uita: Nonne ipsi
sunt qui primitias habentes sꝑs insemetipsis inge¬
miscunt: adoptionẽ expectantes redẽptionẽ corporissui:
Apłs saluos nos dicit factos ꝑ lauacrũ regeneratio¬
nis. Qui tñ hoc loco spe inquit salui facti sumus.
Spes autẽ que uidetur ñ ẽ spes. Q d̾ eñĩ iudet quis. qͥd
sꝑat: Si autẽ qd̃ ñ uidemus. sꝑamus: ꝑ patientiam¬
expectamus. E nde etiã eius coapłs petrus. in qũe
modo inquit ñ uidentes creditis. Qũe cũ uderitis
exultabitis in gaudio inenarrabili & honorato. ꝑci¬

Expanded text:
um potius quanto est quisque sanctior et desiderii sancti plenior, tanto sit eius in orando fletus uberior? nt mihi lacrimae meae panis die ac nocte, et: Lauabo per singulas noctes lectum meum, in lacrimis meis stratum meum rigabo, et: Gemitus meus non est absconditus a te, et: Dolor meus renouatus est? Aut uero non eius filii snt gravati, in quo nolunt spoliari sed supervestiri, ut absorbeatur mortale hoc a vita? Nonne ipsi sunt qui primitias habentes Spiritus in semetipsis ingemiscunt, adoptione exspectantes redemptionem corporis sui? s salvos nos dicit factos per lavacrum regenerationis , qui tamen alio loco: Spe, inquit, salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autetiam ejus coapostolus Petrus: In quem modo, inquit, non videntes creditis; quem cum videritis, exsultabitis gaudio inenarrabili et honorato, perci
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ spes. Qd̾ enim uidet quis. quid sꝑat: Si autẽ qd̃ ñ
uidemus sꝑamus: ꝑ patientiam expectamus. H inc uob̾
exortatoriũ & consolatoriũ p̃bere sermonẽ admonet
portio mea in t̾ra uiuentium. Ipse inqũa qui spes nr̃a
ẽ in terra uiuentiũ: iubet ut loquamur in hac terra
morientiũ: ut ñ respiciatis que uidentur: sed que ñ¬

Expanded text:
non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus, speramus, per patientiam exspectamus. Hinc vobis exhortatorium et consolatorium praebere sermonem admonet portio mea in terra viventium . Ipse, inquam, qui spes nostra est in terra viventium, jubet ut vos alloquamur in hac terra morientium; ut non respiciatis quae videntur, sed quae n
Abbreviated transcription (Latin):
uando autẽ manducauit¬
manna popłs isrł: Cũ transisset mare rubrũ Mare
rubrũ autẽ quid significet. audi apłm. Nolo autẽ uos
ignorare fr̃s. quia om̃s patres nr̃i sub nube fuer̃t ꝙ om̃s
ꝑ mare transier̃t. Quid est ꝑ mare transier̃t. quasi qͣ-¬
reres ab illo. secutus ait. Et om̃s ꝑ moysen baptiati sunt
in nube & in mari. Sigͦ figura maris tantũ ualuit.¬

Expanded text:
uando autem manna manducavit populus Israel? Cum transisset mare rubrum. Mare autem rubrum quid significet, audi Apostolum: Nolo autem vos ignorare, fratres, quia omnes patres nper mare transierunt . Ut quid per mare transierunt? quasi quaereres ab illo, secutus ait: Omnes per Moysen baptizati sunt in nube, et in mari. Si ergo figura maris tantum valuit
Abbreviated transcription (Latin):
uis hominib: t̾ra er̃t. quẽadiodũ it incinerẽ qd̃ fit cinis. It
in uetustatem. qd̾ fit uecus. It in testam. qd̾ ex lutosit testa.
Et alia sexcenta sic loquimur. QQuomͦ autẽ fit futurũ. quod
nẽ ꝓ nr̃ȩ ratiuncnse niribus uteunq concimus. tunc erit po¬
tius ut nosse possimas. Ex tractatu psal mi.lii.¬

Expanded text:
uis hominibus terra erunt, quemadmodum it in cinerem quod fit cinis, it uis hominibus terra erunt, quemadmodum it in cinerem quod fit cinis, it in uetustatem quod fit uetus, it in testam quod ex luto fit testa; et alia sescenta sic loquimur. quomodo autem sit futurum quod nunc pro nostrae ratiunculae uiribus utcumque conicimus, tunc erit potius, ut nosse possimus. resurrectionem qui
Abbreviated transcription (Latin):
uictura tanta felicitate tamq inestimabili uelocitate rediturum
antiq uissimoꝵ cadauerum puluerem: Nec ab illa sententia qua
homini dictum ẽ t̾ra es & in t̾ram ibis futuros illos scõs arbitrem᷑
imimures. si eon morientiũ in terram ñ recedent corpora. sel sicit
in ipso rapti morientur ita & resurgent dum feruntur in aera.
In t̾ram quippe ibis ẽ in hoc ibis amissa uita. qd̃ eras anteqũa
sumeres uitam. id est hoc eris exanimatus qd eras antequam
eẽs animatus. Terre quippe insufflauit ds in faciem flatũ uite.
cũ factus ẽ homo in animam uiũa. Tanqũa diceretur. Terra
es animata qd̃ ñ eras. terra eris exanimis sicut eras. O& sunt
& antequa putreseant omnia corpora mortuoꝵ. Querunt &¬
illa si morientur. ubicunq moriantur. Cum uita carebunt.
quã continuo receptura sunt. Sic gͦ ibunt in t̾rã quia ex ui¬

Expanded text:
uictura tanta facilitate tamque inaestimabili uelocitate rediturum uictura tanta facilitate tamque inaestimabili uelocitate rediturum antiquissimorum cadauerum puluerem ? nec ab illa sententia, qua homini dictum est: terra es et in terram ibis, futuros illos sanctos arbitremur immunes, si eorum morientium in terra non reccident corpora, sed sicut in ipso raptu morientur, ita et resurgent, dum feruntur in aera. in terram quippe ibis est: "in hoc ibis amissa uita quod eras, antequam sumeres uitam", id est hoc eris exanimatus quod eras, ante quam esses animatus — terrae quippe insufflauit deus in faciem flatum uitae, cum factus est homo in animam uiuam — tamquam diceretur: ,,terra es animata, quod non eras; terra eris exanimis, sicut eras;" quod sunt et antequam putrescant omnia corpora mortuorum; quod erunt et illa, si morientur, ubicumque moriantur, cum uita carebunt, quam continuo receptura sunt. sic ergo ibunt in terram, quia ex ui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ xꝑc nec dormient nec resurgent: S igͦ scõs qui reꝑient᷑ xpo
ueniente uiuentes eiq in obuam iapientur crediderimus
in eodem raptu de mortalib corporibus exituros & ad eadẽ
morx immortalia redituros nullas in uerbis apłi patiemur
angastias. siue uhi dr̃. tu qd̃ seminas ñ uiuficabitur nͥ moriat᷑.
siue ubi dicit. om̃s resurgemus. aut om̃s dormiem. is. Quia nec
illi ꝑ immortalicatẽ uiuificabuntur nͥ qualibet paulusũ tam̃
ante moriantur. Ac ꝑ hoc & a resurrectione ñ erunt alieni ꝗͣ
dormtione p̃cedunt. quãuis breuissima ñ tam̃ nulla. Cur
autẽ nobis incredibile uideatur illam multitudinẽ corpon in
aere quodammͦ seminari. atq ibi ꝓtinus immortalit̃ atq incor-¬
ruptibilit̃ reuiuiscere. cum creclamuis qd̾ idem ipse apł̃s aptissime
dicit. in ietu oculi futuram resurrectionẽ. & in m̃bra sine fine

Expanded text:
est Christus, nec dormient nec resurgent? si ergo sanctos, qui reperientur Christo est Christus, nec dormient nec resurgent? si ergo sanctos, qui reperientur Christo ueniente uiuentes eique in obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de corporibus mortalibus exituros et ad eadem mox immortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: tu quod seminas non uiuificatur, nisi moriatur, siue ubi dicit: omnes resurgimus aut: omnes dormiemus; quia nec illi per immortalitatem uiuificabuntur, nisi quamlibet paululum tamen ante moriantur, ac per hoc et a resurrectione non erunt alieni, quam dormitione praecedunt quamuis breuissima, non tamen nulla. cur autem nobis incredibile uideatur illam multitudinem corporum in aere quodam modo seminari atque ibi protinus immortaliter atque incorruptibiliter reuiuescere, cum credamus quod idem ipse apostolus apertissime dicit, in ictu oculi futuram resurrectionem et in membra sine fine
Abbreviated transcription (Latin):
est. quasi carnis ñ sit futura substantia. S ed carnis & sangui-¬
nis nominẽ ipsam corruptionẽ carnis ꝙ sangunis intelligen¬
dus ẽ apłs nuncupasse. Que utiq in regno illo ñ erit. ubi caro
incorruptibilis eri. Quãuis & aliter possit intelligi ut carnẽ
& sanguinẽ oꝑa carnis & sanguinis dirisse accipiamus apłm.
& eos dei regnum ñ possessuros qui puerant̃ ista dilexer̃t. Eoce¬
misteriũ uobis dico. Om̃s quidẽ resurgimꝰ. ẜ ñ om̃s ĩnutabimur.
esurgit gͦ pius populus. Ex ł de uera religione.¬
ut ueteris hominis sui relquias tranfformet in nouũd̃ e¬
surget autem impius popłs qui ab initio usq ad siñe ueterẽ
hominẽ gessit. ut in secłam morte p̃cipitetur. Rł de ciuit̃ de ix.
Cum gͦ nec resurrectio sieri uisi mors p̃cesserit possit nec dor¬
mtionẽ possimus illo loco intelligere nsi mortẽ quomͦ om̃s dor¬
ient uel resurgent. si tam multi quos in corpore inuenturus

Expanded text:
est quasi carnis non sit futurae substantia, sed carnis et sanguinis nomine ipsam corruptionem carnis et sanguinis intelligendus est Apostolus nuncupasse; quae utique in regno illo non erit, ubi caro incorruptibilis erit. Quamvis et aliter possit intelligi, ut carnem et sanguinem opera carnis et sanguinis dixisse accipiamus Apostolum, et eos Dei regnum non possessuros, qui permysterium vobis dico. Omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur. Resurget ergo pius populus, etc., usque ad praecipiteut veteris hominis sui reliquias transformet in novum. Resurget autem impius populus, qui ab initio usque ad finem veterem hominem gessit, ut in secundam mortem praecipitetur. Aetatum autem cum ergo nec resurrectio fieri, nisi mors praecesserit, possit nec dormitionem possimus illo loco intellegere nisi mortem, quomodo omnes uel dormient uel resurgent, si tam multi, quos in corpore inuenturus
Abbreviated transcription (Latin):
N seminũ ꝓprium corpus. Sełm hoc gͦ duerat ñ corpus qd futu¬
rum ẽ seminas. Neq enim ñ triticum erit ex tritico. Sel qͥa
nemo seminat herbam ud stipulam.& multiplicia in palea te¬
gim̃ta granoꝵ cum quibus tam̃ semina exurgunt ideo att. s
nudum granum. H inc uolens ostendere quia si ds̃ potestad¬
dere qd ñ erat in nudo semine multomagis potest repara¬
re qd̾ erat in hominis corpore. Tam uero quod adiungit ad
differentiam ꝑtinet resurgentium. ꝓpter diuersas głas fide¬
n lium atq scoꝵ. Non omnis caro eadem caro. Secl alia ho¬
minum. alia pecoꝵ. Alia caro uoluerum. alia autẽ piscium.
Et corpora celestia. ꝙ corpora terrestria. Sed alia quidẽ cȩ

Expanded text:
e seminum proprium corpus. secundum hoc ergo dixerat: Non corpus, quod futurum est, seminas. neque enim non triticum erit ex tritico; sed, quia nemo seminat herbam uel stipulam et multiplicia in palea tegimenta granorum, cum quibus tamen semina exsurgunt, ideo ait: Sed nudum granum hinc uolens ostendere, quia, si deus potest addere, quod non erat in nudo semine, multo magis potest reparare, quod erat in hominis corpore. lam uero, quod adidifferentiam pertinet resurgentium, propter diversas glorias fidelium atque sanctorum. « Non omnis caro, eadem caro; sed alia hominum, alia pecorum, alia volucrum, alia autem piscium. Et corpora coelestia, et corpora terrestria. Sed alia qu
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq sequitur ꝙ dicit. Sed ñ primũ qd sꝑuale ẽ. sed qd̃ a¬
mmale. postta sꝑuale. Ebi multo aꝑtius declarauit se amma-¬
le corpus insinuasse in eo qd̵ scriptũ ẽ factũ ẽẽ primũ homi¬
nẽ in animã uiuentẽ. S ꝑuale autẽ in eo qd ait. nouissimus
adam in sꝑm uiuficantẽ. Prius ẽ enim animale corpus quale
habuit primus adam quãuis ñ moriturũ nͥ peccasset. quale
nc̃ habemus & nos hactenus eius mutata uiciataq natura.
quatinus in illo postea quã peccauit. effectũ ẽ unde haberetĩa
moriendi necessitatẽ. T ale ꝓ nobis etiam xꝑc primitus habe¬
re dignatus ẽ. Non quidẽ necessitate. secl potestate. P ostea uͦ
sꝑuale. quale iam p̃cessit in xꝑo tanquã in capite nr̃o. Secutus
ẽ autẽ in m̃bris eius ultima resurrectione mortuoꝵ. fdiungn
deinde apłs duoꝵ iston hominũ eiudentissimã differentiã diei

Expanded text:
Denique sequitur et dicit: Sed non primum quod spiritale est, sed quod aDenique sequitur et dicit: Sed non primum quod spiritale est, sed quod animale, postea spiritale. Ubi multo apertius declarauit se animale corpus insinuasse in eo quod scriptum est factum esse primum hominem in animam uiuentem, spiritale autem in eo quod ait: Nouissimus Adam in spiritum uiuificantem. Prius est enim animale corpus, quale habuit primus Adam, quamuis non moriturum, nisi peccasset; quale nunc habemus et nos, hactenus eius mutata uitiataque natura, quatenus in illo, postea quam peccauit, effectum est, unde haberet iam moriendi necessitatem; tale pro nobis etiam Christus primitus habere dignatus est, non quidem necessitate, sed potestate; postea uero spiritale, quale iam praecessit in Christo tamquam in capite nostro, secuturum est autem in membris eius ultima resurrectione mortuorum. Adiungit deinde apostolus duorum istorum hominum euidentis simam differentiam dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
in incorruptione. S̾eminatur in contumelia. surget ingła. Se¬
minatur in infirmitate. surget in uirtute. Seminatur corpꝰ
animale. surget corpus sꝑuale. Deinde ut hoc ꝓbaret. siẽ inqͥt¬
corpus animale. ẽ & corpus sꝑuale. Et ut quid eẽt corpus
animale ostenderet. sic inquit & scriptum ẽ. Pactus ẽ primus
homo in animã uiuentẽ. Isto gͥ mͦ uoluit ostendere. quid sit cor¬
pus animale. Qũauis scriptura ñ dixerit de primo homine
qui ẽ appelatus adam quando illi amma flatu dei ereata ẽ
& factus ẽ homo in corpore animali. sed factus ẽ homo in ani¬
uiuentẽ. uoluit apł̃ intelligi corpus hominis animale. S ꝑuale
autẽ quẽad modũ intelligendũ eẽt ostendit addendo. Ñ ouis-¬
simus adam in sꝑm uiutficantẽ ꝓculdubio xꝑm significans qͥ
ia ex mortuis ita resurrexit ut mori deinceps om̃ino ñ possit.

Expanded text:
in in corruptione; seminatur in contumelia, surget in gloria; sein in corruptione; seminatur in contumelia, surget in gloria; seminatur in infirmitate, surget in uirtute; seminatur corpus animale, surget corpus scorpus animale, est et spirituale. Et ut quid esset corpus animale ostenderet, Sic, inquit, scriptum est: Factus est primus homo in animam viventem. Isto igitur modo voluit ostendere quid sit corpus animale, quamvis Scriptura non dixerit de primo homine, qui est appellatus Adam, quando illi anima flatu Dei creata est, Et factus est homo in corpore animali; sed, Factus est homo in aniuiuentem, uoluit apostolus intellegi corpus hominis animale. Spiritale autem quem ad modum intellegendum esset, ostendit addendo: Nouissimus Adam in spiritum uiuificantem, procul dubio Christum significans, qui iam ex mortuis ita resurrexit, ut mori deinceps omnino non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
de tra t̃renus. in animã uiuentẽ factus ẽ. ñ in sꝑm uiuisi¬
cantẽ. qd̾ ei post obedientiȩ meritum seruabatur. Ideo corpus
eus qd̾ cibo ac potu egebat ne fame afficeretur ac stai & ñ ĩmor¬
talitate illa absoluta atq indissolubili secd ligno uite a mortis ne-¬
cessitate ꝓhibebatur atq in iuuentitis flore tenebatur. ñ sꝑuale
sed animale fuisse ñ dubium. nequaqu̾a tam̃ moriturũ nͥ inclĩ
p̃dicentis minantisq sententiã delinquendo corruissent. & ali¬
m̃tis quidẽ etiã extra paradisa non negatis a ligno tam̃ uite ꝓ¬
bibitus traditus ẽẽt tẽpori uetustatiq finiendus. in ea dũtaxat
uita quã in corpore licet animali donec sꝑuale obedientiȩ me¬
rito fieret posset in paradiso nͥ peccasset habere ꝑpetuũ. In¬
corpore gͦ animali primũ hominẽ factũ sic apłs loquitur Uo¬
lens em̃ ab sꝑuali ꝗd in resurrectione futurum ẽ hoc qd nc̃ est
animale discernere: seminatur inquit in corruptione. surget

Expanded text:
de terra terrenus in animam uiuentem factus est, non in spiritum uiuificantem, quod ei post oboedientiae meritum seruabatur. Ideo corpus eius, quod cibo ac potu egebat, : ne fame adficeretur ac siti, et non inmortalitate illa absoluta adque indissolubili, sed ligno uitae a mortis necessitate prohibebatur adque in iuuentutis flore tenebatur, non spiritale, sed animale fuisse non dubium est, nequaquam tamen moriturum, nisi in Dei praedicentis minantisque sententiam delinquendo conruisset et alimentis quidem etiam extra paradisum non negatis, a ligno tamen uitae prohibitus traditus esset tempori uetustatique finiendus, in ea dumtaxat uita, quam in corpore licet animali, donec spiritale oboedientiae merito fieret, posset in paradiso nisi peccasset habere perpetuam. primum hominem factum sic apostolus loquitur. Volens enim ab spiritali, quod in resurrectione futurum est, hoc quod nunc est animale discernere: Seminatur, inquit, in corruptione, surget
Abbreviated transcription (Latin):
oculi. Quantus ẽ ictus oculi. Non quo palpebr̃ã mouentes clau¬
dimus oculum uel aꝑimus. Sed ictum dicit oculi emissionem
radioꝵ ad aliquid uidendum. Mox enĩ ut aꝑueris oculum.¬
emittitur radius tuus. Non dico ad parietẽ ꝓximũ. sed ad
montẽ longe distantẽ. on dico ad montem qui int̾ra ideo

Expanded text:
ur. Quid est ictus oculi? Non quo palpebris claudimus oculum vel aperimus: sed ictum dicit oculi emissionem radiorum ad aliquid cernendum. Mox enim ut emittitur radius tuus, non dico ad parietem proximum, sed ad montem longe distantem: nec dico ad montem, qui ideo proximus
Abbreviated transcription (Latin):
uiutficantẽ. Non q uia om̃s qui in acdam moriuntur. m̃braerus
xꝑi. Ex illis enim multo plures sccła in ec̃nũ morte plectent᷑
Sed ideo dictũ ẽ om̃s atq om̃s. sicut q uia nemo corpore anina¬
li nͥ in aclam moritur. ita nemo sꝑuali nͥ in xꝑo uiuificatur.¬
ristina stabilitas corporis
quã peccando amisimus. habebat tanta felicitatẽ ut in de¬
fectum ñ uergeret senectutis. H uic gͦ pristine stabilitati re¬
satuetur hoc corpus in resurrectione mortuon. Sed habebt
amplius. ut nec alim̃tis corporalib sustentetur. sed ad sitffici¬
entiam uuificetur solo sꝑu. cum resurrexerit in sꝑm uiuifi-¬
cantẽ. Qua causa etiam sꝑuale ẽ. Illud autem qd̾ primum
fuit quauis ñ moriturum nͥ hor¬
ctum ẽ. hoc ẽ in animã uiuentẽ.

Expanded text:
uiuificantem; non quia omnes, qui in Adam moriuntur, membra erunt uiuificantem; non quia omnes, qui in Adam moriuntur, membra erunt Christi ex illis enim multo plures secunda in aeternum morte plectentur; sed ideo dictum est omnes adque omnes, quia, sicut nemo corpore animali nisi in Adam moritur, ita nemo corpore ristina stabilitas corporis quam peccando amisimus, habebat tantam felicitatem, ut in defectum non vergeret senectutis. Huic ergo pristinae stabilitati restituetur hoc corpus in resurrectione mortuorum. Sed habebit amplius, ut nec alimentis corporalibus sustentetur; sed ad sufficientiam vivificetur solo spiritu, cum resurrexerit in spiritum vivificantem, qua causa etiam spirituale erit. Illud autem quod primum fuit, quamvis non moriturum, ctum est in animam viventem.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc apłs posuit ut nc̃ quidẽ in nobis secłm sacram̃tũ regen¬
rationis fiat. Sicut alibi dicit. Quotiͦt in xꝑo baptitati estis
xꝑm induistis. Re autẽ ipsa tc̃ ꝑficietur. cũ ꝙ in nobis qd̃
animale nascenddo. sꝑuale factũ fuerit resurgendo. Ut gͦ itich
eius uerbis utar spe salui facti sumus. Induimus autẽ imaguĩ
terrem hominis ꝓpagatione p̃uaricationis & mortis. quã nob
intulit generatio. Sed induimus imaginẽ cȩlestis hominis
grã indulgentiȩ uiteq ꝑpetuȩ. qd̃ nobis p̃stat regeneratio.
tis corpore uestiretur. qd celesti immortalitate uestiret. C elesti
uͦ ideo appellat & alios quia fiunt ꝑ gr̃am m̃bra eius ut cum
illis sic unus xꝑc. uelut caput & corpus. Hoc in eadẽ epła eu¬
dentius ita ponit. Per hominẽ mors. & ꝑ hominẽ resurre¬
tio mortuor. Sicut enĩ in adam om̃s moriuntur. sic in xꝑo¬
om̃s uiuificantur. Iam utiq in corpore sꝑuali. qd̾ erit insꝑis

Expanded text:
a posuit, ut nunc quidem in nobis secundum Sacramentum regenerationis fiat; sicut alibi dicit, Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis : re autem ipsa tunc perficietur, cum et in nobis quod est animale nascendo, spirituale factum fuerit resurgendo. Ut enim ejus itidem verbis utar, Spe salvi facti sumus . Induimus autem imaginem terreni hominis propagatione praevaricationis et mortis, quam nobis intulit generatio: sed induimus imaginem coelestis hominis gratia indulgentiae vitaeque perpetuae, quod nobis praestat regeneratio, atis corpore vestiretur, quod coelesti immortalitate vestiret. Coelestes vero ideo appellat et alios, quia fiunt per gratiam membra ejus, ut cum illis sit unus Christus, velut caput et corpus. Hoc in eadem Epistola evidentius ita ponit: Per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in corpore spiritali quod erit in spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ totũ genus humanũ. ⁊am ita diximus si meministis
Quasi fractus ẽ. & sparsus colligitur. Et quasi conflatur in
unũ societate atq coneordia sꝑuali. E tgemiit unus pauper
mͦ ipse adam sed in xꝑo renouatus. Suia sine peccato uenit
adam. ut peccatum adam solueret in carne sua & ut redĩtegͣ¬
ret sibi adam imaginẽ dei. Adamgͦ caro xꝑi de adam. Er-¬
go deaciam templũ. qd destrurerunt iudei. resuseitauit dñs
triduo. Resuscitauit enim carnẽ suã. Sed ñ prius qd sꝑua

Expanded text:
esse totum genus humanum. Nam ita diximus, si meministis, quasi fractus est, et sparsus colligitur, et quasi conflatur in unam societatem atque concordiam spiritualem, et gemit unus pauper modo ipse Adam: sed in Christo innovatur, quia sine peccato venit Adam, ut peccatum Adae solveret in carne sua, et ut redintegraret sibi Adam imaginem Dei. Adam ergo caro Christi. De Adam ergo templum, quod destruxerunt Judaei, et resuscitavit Dominus triduo: resuscitavit enim carnem suam. Et post pa
Abbreviated transcription (Latin):
esurgent scõꝵ corpora sine ullo uitio sine ulla deformitate.¬
sicut sine ulla corruptione. onere difficultate. In quibus
canta facilitas. quanta felcitas erit P ropter qd &s sꝑualia dicta
st̃. cum ꝓculdubio corpora sint futura ñ sꝑc. Sed sicut nc̃ corpꝰ
rit. corpus tam̃ ñ sp̃c erit. Proinde quantum attinet ad corrup-¬
tionẽ que nc̃ aggrauat animam & uitia quib caro aduersus
sꝑm concupiscit. tc̃ ñ erit caro sed corpus. quia & celestia corpo¬
ra ꝑhibentur. ꝓpt̃ qd̾ dictum ẽ. caro & sanguis regnũ dei ũ pos¬
sideb̃t. Et tanquã exponens quid dixerit. neq eorruptio inqͥt
incorruptionẽ possidebit.  d prius dixit caro & sanguis hoc
posterius dixtt corruptionẽ & qd̃ prius regnũ dei. hoc posterius
incorruptionẽ. Quantũ attinet ad substantiã etiam tẽ caro
erit ꝓpt̃ qd̾ & post resurrectionẽ corpus xꝑi caro appellata est.
Sed ideo ait apłs seminatur corpus animale surget corpussꝑu¬

Expanded text:
ergo sanctorum corpora sine ullo vitio, sine ulla deformitate, sine ulla corruptione, onere, difficultate. In quibus tanta facilitas, quanta felicitas erit. Propter quod et spiritalia dicta sunt, cum procul dubio corpora sint futura, non spiritus. Sed sicut nunc corpus rit, corpus tamen non spiritus erit. Proinde quantum attinet ad corruptionem quae nunc aggravat animam , et vitia quibus caro adversus spiritum concupiscit , d dictum est: Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt, et tanquam exponens quid dixerit: Neque corruptio, inquit, incorruptionem possidebit . Quod prius dixit: Caro et sanguis, hoc posterius dixit corruptio; et quod prius regnum Dei, hoc posterius incorruptionem. Quantum autem attinet ad substantiam, etiam tunc caro erit. Propter quod et post resurrectionem corpus Christi caro appellata al., appellatum est . Sed ideo ait Apostolus: Seminatur corpus animale, surget
Abbreviated transcription (Latin):
n uno homine qd̾ dixit a płs exꝑimur. quia ñ primũ qd sꝑu¬
ale ẽ. sed qd̃ animale. postea sꝑuale. Ende unusquisq qm̃
ex cdamnata ꝓpagine exoritur primo sit necesse ẽ ex acdam
malus atq carnalis. ui si in xꝑm renascendo ꝓfecerit. pꝰ¬
sa insufatio ne cum factus ẽ homo. in animã iuuentẽ ñ qiuia
⁊ effirctus. cum in paradiso hoc ẽ in beata uita constitutus
qceptum etiam ꝑfectionis accepit. ut uerbo dei consũmaretur.
saq postquã peccauit recedens a p̃cepto dei ꝙ dimissus de
paradiso in eo remansit ut animalis eẽt. Et ideo animale
hominẽ prius agimus om̃s qui de illo post peccatũ nati sumꝰ.
in paradisum. ubi latro ille cum ipso eo die meruit ẽẽ quo iffã
uttam finuit. Sic eñ apłs dicit. Sed ñ prius qd sꝑuale ẽ. s
qd̾ animale ẽ. Sic enim seriptum ẽ. Eactus ẽ primus adã in
animã uiuentẽ. nouissimus adam in sꝑm uiuificantẽ. P rimꝰ¬

Expanded text:
mur quia non primum quod spiritale est, sed quod animale, postea spiritale ; unde unusquisque, quoniam ex damnata propagine exoritur, primo sit necesse est ex Adam malus atque carnalis; quod si in Christo renascendo profecerit, poa insufflatione, cum factus est homo in animam viventem: non quia  effectus est, cum in paradiso, hoc est in beata vita constitutus, praeceptum etiam perfectionis accepit, ut verbo Dei consummaretur. Itaque postquam peccavit, recedens a praecepto Dei, et dimissus est de paradiso, in hoc remansit ut animalis esset. Et ideo animalem hominem prius agimus omnes, qui de illo post peccatum nati sumus, in paradisum, ubi latro ille cum ipso eo die meruit esse, quo vitam istam finivit . Sic enim Apostolus dicit: Sed non prius quod spirituale est, sed quod animale, sicut scriptum est: Factus est primus Adam in animam
Abbreviated transcription (Latin):
uelint babitare uobiscum. Absit inquam. ut cum omnis domꝰ
regnantium filioꝵ ñ sit alibi nisi in regno ipsius regiȩ domus
pars aliqua ñ sit in regno. Ex serm̃ de uerbis euang̃.
omparata ẽ resurrectio mortuoꝵ. stellis in celo constitutis.
scella enim ab stella differt in gła. ut apłs dicit. sic & resurrecti¬
o mortuoꝵ. Alit̃ enim ibi lucebit uirginitas. alit̃ ibi lucebit ca¬
sitas coniugalis. alt̃ ibi lucebit scã uiduitas. H iuerse lucebunt.
sed om̃s ibierunt. S̾ plendor dispar. celum commune. Seminat᷑¬

Expanded text:
elint habitare vobiscum. Absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non sit alibi, nisi in regno ipsius regiae domus, pars aliqua non sit in regno. Et si abiero, et constitutis. Stella enim ab stella differt in gloria, ut Apostolus dicit; sic et resurrectio mortuorum . Aliter enim ibi lucebit virginitas, aliter ibi lucebit castitas conjugalis, aliter ibi lucebit sancta viduitas. Diverse lucebunt: sed omnes ibi erunt. Splendor dispar, coelum commune. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Nalia claritas lunȩ. & alia claritas stellarum. Stella enim ab
stella differt in claritate. sic & resurrectio mortuoꝵ. In hus
omuibus iste sensus ẽ. Si genera carnis cum sint cuncta mor¬
talia differunt tam̃ inter se ꝓ diuersitatibus animantium.
& si crrpora cum sint omnia uisibilia differunt tam̃ ꝓ diuer¬
sitatibus locoꝵ unde alia ẽ cdestium gła. alia terrestrium. &¬
si in locis sublimibus cum sint cuneta celestia differunt etiam
ipse claritates luminum: ñ mirum ẽ qd̾ in resurrectione
mortuoꝵ distabit gła meritor. Hinc iam uenit ad illud

Expanded text:
loria stellarum; stella enim ab stella differt in gloria. sic et resurrectio mortuorum. in his omnibus iste sensus est: si genera carnis, cum sint cuncta mortalia, differunt tamen inter se pro diuersitatibus animantium et si corpora, cum sint omnia uisibilia, differunt tamen pro diuersitatibus locorum, unde alia est caelestium gloria alia terrestrium, si in locis sublimibus cum sint cuncta coelestia, differunt in se claritates luminum, non mirum est quod in resurrectione mortuorum distabit gloria meritorum. Quemadmod