comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuor. ternos. Quo numero nunquam minus in congregatione clecantant. Ac ꝑu¬
de quantalibet multitudo conuenĩt: nunꝙͣ ampliꝰ psallunt in synaxi. quã qͥtuor
releuant: ut has easdẽ congregationũ sollennitates ex more celebrantes. absq eo
qͥ ducturꝰ in mediũ psalmos surrexerit. cuncti sedilib humillimis insidentes:
ad uocẽ psallentis om̃i cordis intentione dependeant. Ita namq ieuiniis & oꝑa¬
tione cociꝰ diei noctisq lasescunt: ut nͥ huiꝰcemodi refectione adiuuent᷑. ne hũc
qͥdẽ numer̃ stantes explere p̃ ualeant. Nullũ ceni tempꝰ. ab opis exereitatione
uacuũ transire concedunt. Qͥa ñ solũ ea q̃ diei splendor admittit. omi instantia
manib exercere contendtunt: s c̃s illa oꝑationũ genera sollicita intentione ꝑqͥrt᷑: q̃ nẽ
ipsiꝰ quidẽ noctis densissime tenebre ualeant impedire: credentes se tanto sullimorem

Expanded text:
tuor, ternos. quo numero numquam minus in congregatione decantant, ac perintuor, ternos. quo numero numquam minus in congregatione decantant, ac perinde, quantalibet multitudo conuenerit, numquam amplius psallunt in synaxi quam quattuor releuant, ut has easdem congregationum sollemnitates ex more celebrantes absque eo, qui dicturus in medium psalmos surrexerit, cuncti sedilibus humillimis insidentes a uoce psallentis omni cordis intentione dependeant. ita namque ieiuniis et operatione totius diei noctisque lassescunt, ut, nisi huiuscemodi refectione adiuuentur, ne hunc quidem numerum stantes explere praeualeant. nullum etenim tempus ab operis exercitatione uacuum transire concedunt, quia non solum ea, quae diei splendor admittit, omni instantia manibus exercere contendunt, sed etiam illa operationum genera sollicita mente perquirunt, quae ne ipsius quidem noctis densissimae tenebrae ualeant inpedire, credentes se tanto M sublimiorem
Abbreviated transcription (Latin):
tute sectantes: psallã sp̃u. & psallã m̃te. Ideoꝙ uciliꝰ hñt. clecẽ u̾sus cũ rationabi¬
li assignatione cantari. quã tocũ psalmũ c̃ confusione m̃tis effundi: q̃ ñ ñquã ꝓñ¬
tiantis festinatione geñat᷑: dũ resicluoꝵ psalmoꝵ qͥ decantandi sunc modũ nimñiũ¬
ꝙ: consid̾ans: ñ clistinctionẽ sensuũ. audientib studet aurib pandere: s ad finẽ
institutꝰ ÷. ceꝑit modũ decantationis excede: psallentis ꝓgressio. senioris int̾cidit᷑
plausu. quẽ dans manu sua insedili qͦ sedec. cunctos facit ad orationẽ con¬
qͥ decantat ñ modo ꝑ se ipsũ intelligentie fructũ amitt᷑at. ⁊ s c ꝑ illos incidat
detͥmentũ. quos fastidium synaxeos nimietate sua fecit incurrere. Illud &̃ ap̃
eos om̃i obseruantia custodit᷑. ut in responsione alleluie nullꝰ dicat᷑ psalmꝰ. nͥ is

Expanded text:
tute sectantes: psallam spiritu, psallam et mente. ideoque utilius habent decem uersus cum rationabitute sectantes: psallam spiritu, psallam et mente. ideoque utilius habent decem uersus cum rationabili adsignatione cantari, quam totum psalmum cum confusione mentis effundi, quae nonnumquam pro- nuntiantis festinatione generatur, dum residuorum psalmorum qui decantandi sunt modum numerumque considerans non distinctionem sensuum audientibus studet pandere, sed ad institutus est coeperit modum decantationis excedere, psallentis progressio senioris interciditur plausu, quem dans manu sua in sedili quo sedet cunctos facit ad orationem conqui decantat non modo per se ipsum intellegentiae fructum amittat, sed etiam per illos incidat detrimentum, quos fastidium synaxeos nimietate sua fecit incurrere. illud quoque apud eos omni oDseruantia custoditur, ut in responsione alleluiae nullus dicatur psalmus nisi is,
Abbreviated transcription (Latin):
matis. int̾rũpat ñe orationis excessũ. Q iccireo clũ adhuc feruet uelut e faucib
mimici uelocit᷑ rapienda᷑: qͥ ꝓcul dubio ẽ sit nob̾ semꝑ infestꝰ tc̃ maxime assistit in¬
festior. c̃ cont᷑ se offerre nos p̃ces cño uelle ꝑuicdit. fogitationib seu diu̾sis humorib
excitatis abducere mentẽ nram̃ꝰ s̃upolicationis intentione festinans: & ꝑ hbrie eã cepe¬
facere a cepto feruore contenclens. Quamobrem utiliꝰ censent: breues qͥdẽ oratiões.
s creberrimas fieri. Iilud qͥdẽ: ut frequentiꝰ d̾m cdep̃ cantes. iugit̾ eioẽ coherere
possimꝰ. Nocu. ut insidiantis diaboli iacula. q̃ infligere nobis tc̃ p̾cipue c̃ oramꝰ
insistit. succinta breuitate iutemꝰ. W iccirco ne psalmos quidẽ ipsos qͦs in congrega¬
sũmant. Non em̃ multitudine u̾suũ. s m̃tis incelligencia delectant᷑. illud tota uir¬

Expanded text:
matis interrumpat nostrae orationis excessum. et idcirco dum adhuc feruet uelut e faucibus matis interrumpat nostrae orationis excessum. et idcirco dum adhuc feruet uelut e faucibus inimici uelociter rapienda eat, qui procul dubio, cum sit nobis semper infestus, tunc maxime adsistit infestior, cum contra. se offerre nos preces domino uelle peruiderit, cogitationibus seu diuersis umoribus excitatis abducere mentem nostram a supplicationis intentione festinans et per hoc eam tepefacere a coepto feruore contendens. quamobrem utilius censent breues quidem orationes sed creberrimas fieri: illud quidem ut frequentius deum deprecantes iugiter eidem cohaerere possimus, hoc uero ut insidiantis diaboli iacula, quae infligere nobis tunc praecipue cum oramus insistit, succincta breuitate uitemus. Et idcirco ne psalmos quidem ipsos, quos in congregasummant. non enim multitudine uersuum, sed mentis intellegentia delectantur, illud tota uir
Abbreviated transcription (Latin):
absꝙ sac̾dotis p̾cẽ concludentis audit᷑: nisi forte hec que ꝑ excessum mentis clau¬
stra oris effug̾ĩt. queq insensibilit̾ cordi surepserit: immod̾ato scilicos atq intole¬
rabili sp̃c fectiore succenso: dũ qugnita mens insem&s ipsa ñ p̃ualet continere :¬
ꝑ ineffabilẽ quẽdam gemitũ. ex intimis pectoris sui conclauib euaporare conat᷑.
ium s̾i qui constitutꝰ incempõre mentis cũ clamore supplicat. aut aliqͥs horũ q̃ p̃dximꝰ
i faucib suis eimitit. ac p̃cipue oscitationib preuenit᷑ duplicit̾ peceatorẽ pronuntiant.
rimo. qd̾ orationis sue itꝰ sit: qd eã iudelics negligent̃ offeirat. Sccle. qd ĩ disciplinato
strepitu. ałtꝰ ꝙͥ. qͥ foesitan intentiꝰ orare potuit. int̾cipit sensũ. Ideoꝙ p̾cipiunt eam
celeri fine concludde: ne forte inmorantib nob̾ ĩ ea. reduncdantia quedã sputi seu fleg¬

Expanded text:
absque sacerdotis precem concludentis, auditur, nisi forte haec quae per excessum mentis clauabsque sacerdotis precem concludentis, auditur, nisi forte haec quae per excessum mentis claustra oris effugerit, quaeque insensibiliter cordi obrepserit, immoderato scilicet atque intolerabili spiritus fervore succenso, dum ea quae ignita mens in semetipsa non praevalet continere, per ineffabilem quemdam gemitum ex intimis pectoris sui conclavibus evaporare conatur. Illum vero qui constitutus in tempore mentis cum clamore supplicat, aut aliquid horum quae praediximus, e faucibus suis emittit, aut praecipue oscitationibus praevenitur, dupliciter peccare pronuntiant: primo quod orationis suae reus sit, quod eam uidelicet neglegenter offerat, secundo quod indisciplinato strepitu-  pitu alterius quoque, qui forsitan intentius orare potuit, intercipit sensum. ideoque praecipiunt eam celeri fine concludi, ne forte inmorantibus nobis in ea redundantia quaedam sputi seu fleg
Abbreviated transcription (Latin):
nesciant. Siqͥdẽ hi libelli quos in p̾senti condere dño adiuuante disponimꝰ. ad ex¬
tĩoris hominis obseruantiã & institutionẽ cenobioꝵ competentiꝰ aptabunt᷑. illiu̾
ad disciplinã intĩoris ac ꝑfectionẽ cordis. & anachoritar̃ uitã atꝙ doctͥnã ꝑtine
bunt. NUm gͥ p̃dictas sollennitates quas illi sẏnaches uocant celebrati conue¬
munt: tm̃ p̃bet᷑ a cunctis silentiũ: ut cũ in unũ cam num̾osa frm̃ multitudo
conueniat. pret̾ illũ qͥ consurgens psalmũ decantat in medio. nullus hominũ
penitꝰ adẽẽ credat᷑: Ac p̃cipue cũ consũmat᷑ oratio. In qͦ ñ sputꝰ emitit᷑. ñ excrea
tio obstrepit: ñ cussis intersonat: ñ oscitacio sonnolenta dissutis malis & hiantib
trahit᷑. Nulli gemitꝰ. nulla suspiria. etiã astantes impedit᷑a: ꝓmunt᷑. Nulla uox

Expanded text:
nesciant. siquidem hi libelli, quos in praesenti cudere domino adiuuante disponimus, ad exnesciant. siquidem hi libelli, quos in praesenti cudere domino adiuuante disponimus, ad exterioris hominis obseruantiam et institutionem coenobiorum conpetentius aptabuntur, illi uero ad disciplinam interioris ac perfectionbunt. cum igitur praedictas sollemnitates, quas illi synaxis uocant, celebraturi conueniunt, tantum praebetur a cunctis silentium, ut, cum in unum tam numerosa fratrum multitudo conueniat, praeter illum, qui consurgens psalmum decantat in medio, nullus hominum penitus adesse credatur, ac praecipue cum consummatur oratio: in qua non sputus emittitur, non extio obstrepit, non tussis intersonat, non oscitatio somnolenta dissutis malis et hiantibus trahitur, nulli gemitus, nulla suspiria etiam astantes impeditura promuntur, nulla vox,
Abbreviated transcription (Latin):
tare. orationũ quoꝙ: eiꝰ fastigia construamꝰ. Illud añ omĩa ꝓuidentes: ut si nos
ab illa narratione quã cepimꝰ oportune deo uolente digerere. p̃ueniens nr̃e uite finiᷤ
excluserit.⁊ uel mitia nob̾ rei p̃sertim tã necessarie hoc opere relinquamꝰ: qͥb ꝓ arcdore
desiderii. totũ tardum:. Ut dum nob̾ huiꝰ cõmorationis tribuunt᷑ inducie: saltẽ
quasdam tm̃ nobis orationũ lineas p̾signemꝰ: qͥb ii maxime qui in cenobiis cõmo¬
rant᷑. ualeanc aliqͣtenꝰ informari. Simul &̃ ꝓspicientes his qͥ forsitan huic tm̃mͦ occ᷑¬
suri libro. ad illũ ꝑuenire ñ potert᷑: ut instructione huiꝰ. erga orationis qͥlitatem
uel ex parte uicdeant᷑ imbuti. & quemadmodũ st̃ de habitu & amictu ext̾ĩoris ho¬
minis insticuti: ita ẽs qͣlit̾ eum ad offerenda spũalia sacͥficia debeant exibere. non

Expanded text:
tare, orationum quoque eius fastigia construamus: illud ante omnia prouidentes, ut, si nos tare, orationum quoque eius fastigia construamus: illud ante omnia prouidentes, ut, si nos ab illa narratione, quam cupimus oportune deo uolente digerere, praeueniens uitae nostrae finis excluserit, uel initia uobis rei praesertim tam necessariae hoc opere relinquamus, quibus pro ardore desiderii totum tardum est, ut, dum nobis huius commorationis tribuuntur indutiae, saltim quasdam tantisper orationum lineas praesignemus, quibus hi uel maxime, qui in coenobiis commorantur, ualeant aliquatenus informari: simul etiam prospicientes his, qui forsitan huic tantummodo occursuri libro ad illum peruenire non poterunt, ut instructione huius erga orationis qualitatem uel ei parte repperiantur inbuti, et quemadmodum sunt de habitu et amictu exterioris hominis instituti, ita etiam, qualiter eum ad offerenda spiritalia. sacrificia debeant exhibere, non
Abbreviated transcription (Latin):
remorari p̃sumat: ne ñ tã secutꝰ filiꝰ fuisse illiꝰ condusionẽ qͥ p̃cẽ colligit. quã sua̾ cele¬
astantes concinant cũ clamore. gła patͥ ⁊ filio ii sp̃ui sc̃o. nusquã ꝑ omnẽ orientem
audiuimꝰ: s cũ om̃iũ silentio ab eo qͥ cantat finito psalmo orationẽ succecłe⁊ hac
orationũ canonicar̃ modũ consequent̾ institutoꝵ ordo ꝓuexit. quar̃ pleniorem
tractatũ licet in collatione semoꝵ reseruemꝰ ibidẽ plemꝰ digesturi. cũ de ear̃ qua¬
litate seu iugitate. uerbis eoꝵ disserere ceꝑimꝰ: necessarium tam̃ reor ꝓ opportunita¬
te loci ac narrationis ipsiꝰ. quoniã ita sese obtulit occasio. &̃ in p̾senti pauca ꝑt̾rmm¬
gere: ut formances interim extĩoris hominis motꝰ. & uelut quedam ñc̃ orationis
funclam̃ta iacientes: minore pꝰ hec labore cũ ceꝑimꝰ de statu intĩoris hominis dispu¬

Expanded text:
remorari praesumat, ne non tam secutus fuisse illius conclusionem, qui precem colligit, quam suam celeremorari praesumat, ne non tam secutus fuisse illius conclusionem, qui precem colligit, quam suam celeadstantes concinant cum clamore \'gloria patri et filio et spiritui sancto\', nusquam per omnem Orientem audiuimus, sed cum omnium silentio ab eo, qui cantat, finito psalmo orationem succedere, hacorationum canonicarum modum consequenter institutorum ordo prouexit., quarum pleniorem tractatum licet in conlationes seniorum reseruemus ibidem plenius digesturi, cum de earum qualitate seu iugitate uerbis eorum disserere coeperimus, necessarium tamen reor pro oportunitate loci ac narrationis ipsius, quoniam ita obtulit sese occasio, etiam in praesenti pauca praestringere, ut formantes interim exnrioris hominis motus et uelut quaedam nunc orationis fundamenta iacientes minore post haec labore, cum coeperimus de statu interioris hominis dispu
Abbreviated transcription (Latin):
añquã flectant genua. paulisꝑ orant: & stances in supplicatione. maiorẽ temꝑis
partẽ expendunt. Itaq pꝰ hec puncto breuissimo ꝓcidentes humi. uelut ado¬
rantes tm̃ diuinã clem̃tiã. sũma uelocitate consurgunt: acrursꝰ erecti. expan¬
sis manib eodẽ mͦ qͦ pꝰ stances orauerant. suis p̾cib intentiꝰ immorant᷑. Numi
namo luitꝰ ꝓcumbentẽ. ñ solum cogitacionib aiunt. uer ẽ sonno gͣuiꝰ ĩpugnan.
Quod c̃o nos uerum ẽẽ utinam non exꝑim̃tis & cotidiana consuetudine nosceremꝰ: qͥsepe-¬
num̃o hanc eandẽ incuruationẽ m̃broꝵ. ñ tã orationis quã refectionis obtentu. in
tr̃a ꝑstrati optamꝰ diutiꝰ ꝓlongari. Cũ aut̃ is qͥ orationẽ collectꝰ ÷ ẽ t̾ia surrȩxerit. õs
parit᷑ erigunt᷑: ita uc nulius nec añꝙͣ indinet᷑ ille genu flect̾e. nec cũ ẽ t̾ra surrexerit.

Expanded text:
antequam flectant genua, paulisper orant et stantes in supplicatione maiorem temporis antequam flectant genua, paulisper orant et stantes in supplicatione maiorem temporis partem expendunt. itaque post haec puncto breuissimo procidentes humi, uelut adorantes tantum diuinam clementiam, summa uelocitate consurgunt ac rursus erecti expansis manibus eodem modo, quo prius stantes orauerant, suis precibus inmorantur. humi namque diutius procumbentem non solum cogitationibus aiunt uerum etiam somno grauius inpugnari. quod etiam nos uerum esse utinam non experimentis et cotidiana consuetudine nosceremus, qui saepenumero hanc eandem incuruationem membrorum non tam orationis quam refectionis obtentu in terram prostrati optamus diutius prolongari. cum autem is, qui orationem collecturus est, e terra surrexerit, omnes pariter eriguntur, ita ut nullus nec antequam inclinetur ille genu flectere nec cum$terra surrexerit
Abbreviated transcription (Latin):
& uelut extra ordinarias. uolentib tñ. ac diuinar̃ scͥpt᷑ar̃ memoriã possid̾e assi-¬
dua medicatione studentib addidert̃. Indie uͦ sabbati uel clñico. utrasq denouo
recitant testam̃to.i. unã de apło. uel actib apłoꝵ & aliã. de euangłiis. Qdã to-¬
tas orationes hoc mͦ incipiũt atq consũmãt: ut finito psalmo ñ statĩ ad incurua-¬
tionẽ genuũ corruant. quẽ admodũ facimꝰ in hac regione ñnulli: qui necdũ bene-
finito psalmo in oratione ꝓcumb̾e festinamꝰ: ad celebritatẽ misse quantociꝰ ꝓpantes.
uiꝰ dum uolumꝰ excecłe modum qͥ a maiorib antiqͥtꝰ constitutꝰ:: supputantes¬
residuoꝵ psalmoꝵ a d finem tendere ꝑurgem᷑: de refectione potiꝰ lassi corꝑis co-¬
gitantes: quã orationis utilitatẽ . i cõmoda requirentes. Apud illos gͦ ñ ita÷. S

Expanded text:
et uelut extraordinarias uolentibus tantum ac diuinarum scripturarum memoriam possidere adsiet uelut extraordinarias uolentibus tantum ac diuinarum scripturarum memoriam possidere adsidua meditatione studentibus addiderunt in die uero sabbati uel dominico utrasque de nouo recitant testamento, id est unam de apostolo uel actibus apostolorum et aliam de tas orationes hoc modo incipiunt, atque consummant, ut finito psalmo, non statim ad incurvationem genuum corruant, quemadmodum facimus in hac regione nonnulli, qui necdum bene finito psalmo, in orationem procumbere festinamus ad celeritatem missae quantocius properantes. Cujus dum volumus excedere modum qui em tendere perurguemur, de refectione potius lassi corporis cogitantes quam orationis utilitatem et commoda requirentes. apud illos ergo non ita est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
questioni: cotidianos orationũ ritus uolentib celebrare. unꝰ in mecdio psalmos dño
cantaturꝰ ex urgit. Cumq sedentib cunctis ut ÷ moris nunc usq in egỹpti parcib.
II in psallentis uerba om̃i cordis intentione defixis. undecĩ psalmos orationũ int̾iec¬
tione distinctos. contiguis uersib. parili ꝓnuntiatione cantasset: duodecimũ sub
alleluie responsione consũmans: ab uniu̾soꝵ ocłis repente fu̾stractꝰ. questiom parit̾
& cerimoniis finẽ imposuit. Ex hinc ueñabilis patrũ senatꝰ. intelligñs angłi magiste¬
rio congregationib frm̃ gen̾alẽ canonẽ ñ sine dispensatione dñi constitutũ: decre¬
uit hunc numerũ tã ĩ uesꝑtinis quã ĩ noct᷑nis conuentib custodiri. Qͥb lectiões
geminas adiungentes : i. unã uet̾is. & aliã. noui testam̃ti: tanꝙͣ. a se eas traditas

Expanded text:
quaestioni, cotidianos orationum ritus uolentibus celebrare unus in medium psalmos domino quaestioni, cotidianos orationum ritus uolentibus celebrare unus in medium psalmos domino cantaturus exsnrgit cumque sedentibus cunctis, ut est moris nunc usque in Aegypti partibus, et in psallentis uerba omni cordis intentione defixis undecim psalmos orationum interiectione distinctos contiguis uersibus parili pronuntiatione cantasset, duodecimum sub alleluiae responsione consummans ab uniuersorum oculis repente subtractus quaestioni pariter et caerimoniis finem inposuit. Exhinc uenerabilis patrum senatus, intellegens angeli magisterio congregationibus fratrum generalem canonem non sine dispensatione domini constitutum, decreuit hunc numerum tam in uespertinis quam in nocturnis conuenticulis custodiri. quibus lectiones geminas adiungentes, id est unam ueteris et aliam noui testamenti, tamquam a se eas traditas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑenes successores suos adhuc recenti memoria in uiolata duraret: feruens ꝙ paucoꝵ fides
nec dum in mulcitudinẽ disꝑsa cepuisset: uen̾abiles patres ꝑugili cura postĩs con¬
sulentes. quinã mod coticdiano culrir puniũsum fratuatatis ooep dleces oli dleb̾er trac¬
caturi conueniũt: ut ħelitatẽ pietatis ac pacis c̃ successorib sins absolutã ab om̃i
dissensionis lite tͣnsmict̾ẽnt: uerentes scilic&. ne qua in cotidianis sollennitatib int̾ ui-¬
ros eiꝰdem cult᷑e consortes. dissonantia uel uarietas exorta: quandoq inposterũ. erro-¬
mitatis mimemor aliene. id statui deb̾e censeret. qd̾ contemplationi ficlei ac roboris
qua necẽẽ ÷ infirmoꝵ qͦ partẽ maximã reppiri: diu̾soq mͦ enormen psalmoꝵ nume¬
rũ insticiiere ꝓ animi sui uirtute certarent & alii qͥnqͣgenos. alii sexagenos psalmoᷤ.

Expanded text:
ectio penes successores suos adhuc recenti memoria inuiolata duraret feruensque paucorum fides ectio penes successores suos adhuc recenti memoria inuiolata duraret feruensque paucorum fides necdum in multitudinem dispersa tepuisset, uenerabiles patres peruigili cura posteris consulentes, quinam modus cotidiano cultui per uniuersum fraternitatis corpus decerni deberet, tractaturi conueniunt, ut hereditatem pietatis ac pacis etiam successoribus suis absolutam ab omni dissensionis lite transmitterent, uerentes scilicet ne qua in cotidianis sollemnitatibus inter uiros eiusdem culturae consortes dissonantia uel uarietas exorta quandoque in posterum erromitatis inmemor alienae id statui debere censeret, quod contemplatione fidei ac roboris qua necesse est infirmorum quoque partem maximam repperiri, diuersoque modo enormem psalmorum numerum instituere pro animi sui uirtute certarent, et alii quinquagenos, alii sexagenos psalmos,
Abbreviated transcription (Latin):
agroꝵ erant uendentes afferebant p̾cia eoꝵ q̃ uendebant. &s ponebant ante pe¬
des apłoꝵ diuidebat᷑ aut̃ singł̾is ꝓut cinq opꝰ erat: uerumẽ his multo sullimio¬
ra cumulauerant. W enim secedentes in secretiora sub urbior̃ loca. agebant uitam tan¬
co abstinentie districtã: ut a̾ his qui erant religionis exterm. stupori ẽẽt tã arelua cõ¬
uersationis eoꝵ ꝓfessis. Eo enĩ feruore. cliumar scͥpt᷑ar᷑ lectionib. oꝑationib ꝙ manu¬
um eetoꝑpt dieb : ac noctib incubabant ⁊ ut nec escar̃ quidẽ appetitꝰ ł memoria. nisi
alio tertio ue die corpis incerpellaret inecliam. cybum ꝙ ac potũ ñ tã desideratũ
quam necessariũ sumerent. & ne hunc qͥdẽ ante solis occasum: ut tempꝰ lucis cum
soualuim mecditationũ studis: curã uͦ coeꝑis cũ nocte sociarent: aliaq his multo
stica historia porit ecloc̃i. Eagͥ tempestate. cum ecdłie illiꝰ ilsꝰ pͥmitiue ꝑfectio.

Expanded text:
nt et ponebant ante pedes apostolorum: diuidebatur autem singulis prout cuique opus erat, uerum etiam his multo sublimiora cumulauerant. etenim secedentes in secretiora suburbiorum loca agebant uitam tanto abstinentiae rigore districtam, ut etiam his, qui erant religionis externi, stupori esset tam ardua conuersationis eorum professio. eo enim feruore diuinarum scripturarum lectionibus orationique et operi manuum diebus ac noctibus incubabant, ut ne escarum quidem adpetitus uel memoria, nisi alio tertioue die corporis interpellaret inedia, cibumque ac potum non tam desideratum quam necessarium sumerent et ne hunc quidem ante solis occasum, ut tempus lucis cum spiritalium meditationum studiis, curam uero corporis cum nocte sociarent aliaque his multo stica historia poterit edoceri. ea igitur tempestate, cum ecclesiae illius primitiuae per- . f
Abbreviated transcription (Latin):
rã se reputet ꝑdidisse: s ꝓ rudim̃toꝵ mĩto & cr ronicũ nouitate. quã se gerere i ͥ
assiduitatẽ ita subire compellit᷑: ut pͥis manib iuixta apłi p̾ceptũ. cotidianũ iuc

Expanded text:
am se reputat perdidisse; sed pro rudimentorum merito et tyrocinii novitate, quam se gerere in Christi am se reputat perdidisse; sed pro rudimentorum merito et tyrocinii novitate, quam se gerere in Christi assuetudinem ita subire compellitur, ut propriis manibus, juxta Apostoli praeceptum, quotidianum victum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ unicꝰq renuntiantis instituit᷑ arbito.s ꝑ successiones ac traditiones maioꝵ usq
in hodiernũ diẽ uel ꝑmanent. uel mansura fundant᷑: legitimũ orationũ modũ
ĩ uesꝑtinis conuentib seu noctnis uidemꝰ uigiliis retentari. Non enĩ qͥsꝙͣ conuenti¬
cło frm̃. s ne s̃ qͥdẽ ipsi p̃esse concedit᷑: pꝰquã ñ solũ uniũsis facultatib suis reddat᷑
ext̾nus: sed ne sui qͥdẽ ipsiꝰ se ẽẽ dominũ. uel potestatẽ habere. cognoscat. Ita namq
reñtiantẽ hu̾c mundo quib libet facultatib ac diuiciis p̃ditũ. necẽe÷ cenobii cõmo¬
rationẽ ex pet̾e: ut ĩ nullo s ex iis q̃ reliquit aut intulit monasterio. blandiat᷑. Dic¬
obedire cunctis. ut redeundũ s̃ scł̾m sententiã dñi ad infantiã pͥstinã nouerit: ni¬
chil s consid̾atione eui ł annoꝵ num̃ositate p̾sumens. quã in scło inanit consũp

Expanded text:
uiusque renuntiantis instituuntur arbitrio, sed per successiones ac traditiones maiorum usque in hodiernum diem uel permanent uel mansura fundantur, legitimum orationum modum in uespertinis conuentibus seu nocturnis uigiliis uidimus retentari. non enim quisquam conuenticulo fratrum, sed ne sibi quidem ipsi praeesse conceditur, priusquam non solum uniuersis faculexternus, sed ne sui quidem ipsius se esse dominum, vel potestatem habere cognoscat. Ita namque renuntiantem huic mundo quibuslibet facultatibus ac divitiis praeditum necesse est coenobii commorationem expetere, ut in nullo sobedire cogitur cunctis, ut redeundum sibi secundum sententiam Domini ad infantiam pristinam noverit, nihil sibi consideratione aetatis velannorum numerositate praesumens, quam in saeculo inanit
Abbreviated transcription (Latin):
in nocturis soliennitatib eustodit᷑. ita dũtax at pꝰ hunc due lecciones uet̾is sa i ic&
ac noui testam̃ti singłe subsequant᷑. Ꝙ modus antiquitꝰ constitutꝰ. icenro ꝑ tot
scła penes cuncta illar̃ ꝓuintiar᷑ monasteria intem̃atꝰ nunc usq pelurat genia
ñ humana adinuentione statutꝰ a seniorib affirmat᷑: s celitꝰ augl magisterlo
parto sunisse delat Nam c̃ in pͥmordiis fidei ꝑauci quidẽ si ꝓbatissumnu. monaubio
nomine consecrent᷑. qͥ sic̃ a beate memorie euangelista marcho. qͥ pͥmꝰ alexandrne
urbi poncifer p̃fuit. normã fusclipere uiuendi ñ solum illa magnifica redinebãt.
que pintꝰ eccłiam uel credentiũ curbã. in actib apłoꝵ legimꝰ cel ebrasse. nniltiti¬

Expanded text:
toditur, ita dumtaxat ut post hunc duae lectiones, ueteris scilicet ac noui testamenti singulae, subsequantur. qui modus antiquitus constitutus idcirco per tot saecula penes cuncta illarum prouinciarum monasteria intemeratus nunc usque perdurat, quia non humana adinuentione statutus a senioribus adfirmatur, sed caelitus angeli magisterio patribus fuisse delatus. Nam cum in primordiis fidei qui sicut a beatae memoriae euangelista Marco, qui primus Alexandriae urbi pontifex praefuit, normam suscepere uiuendi, non solum illa magnifica retinebant, quae primitus ecclesiam uel credentium turbas in actibus apostolorum legimus celebrasse multit
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Telũ dei. s ñ scd̾m scientiã: suꝑ hac re diu̾sos trpos ac regłas sinet constituisse. Edã
enĩ. uicenos seu tricenos psalmos. & hos psalmos antiphonar̃ ꝓtelatos melodiis. & ad-¬
iumnctione qͣrundã modulationũ: debere dici singłis noctib censuerunt. Alii etiã
hunc modũ excelere temptauert̃. Nonnulli: decẽ & octo. Atq in hunc modũ diũfis
in locis diu̾sũ canonem cognouimꝰ institutum: tot ꝙ ꝓpemodũ trpos ac regłas uidimꝰ
usurpatas: qͦt ẽ monasteria cellasꝙ conspeximꝰ. Sunt. qͥb inipsis ꝙͦ diurnis oratio¬
num officiis .i. tercia. sexta. nonaꝙ id uisũ ÷: ut sccłm orarũ modũ. inqͥb hec deo
cuit. senariũ numerũ singłis diei conuentib cleputari. Quaꝑpt̾ necessariũ reor. anti¬
qͥssimã patrũ ꝑferre in mecliũ constitucionẽ: que nc usq ꝑ totã egrptũ a dei famuss

Expanded text:
elum dei, sed non secundum scientiam, super hac re diuersos typos ac regulas sibimet constituisse. quidam enim uicenos seu tricenos psalmos et hos ipsos antiphonarum protelatos melodiis et adiunctione quarundam modulationum debere dici singulis noctibus censuerunt, alii etiam hunc modum excedere temptauerunt, nonnulli decem et octo. atque in hunc modum di-, uersis in locis diuersum canonem cognouimus institutum totque propemodum typos ac regulas uidimus usurpatas, quot etiam monasteria cellasque conspeximus. sunt quibus in ipsis quoque diurnis orationum officiis, id est tertia, sexta nonaque id uisum est, ut secundum horarum modum, in quibus haec deo cuit senarium numerum singulis diei conuentibus deputari. quapropter necessarium reor antiquissimam patrum proferre in medium constitutionem, quae n
Abbreviated transcription (Latin):
pocuisset illis ȩxhac p̃sũpciõe
coniugii. crimen transgressionis as¬
cribi: si data fuisset illis ista p̾cep¬
cio. At cũ seninctionis istiꝰ obseruan¬
cia. nec dum aliqua fuisset consti¬
tucione p̃fixa: quẽ admodũ illis
ꝑmixtio generis ad noxam debuit
impttari. que nullo suerat inter¬
dicta mandato: Lex enĩ non pre-¬
terita solet crimina s futura
dampnare:¬

Expanded text:
potuisset illis ex hac praesumptione conjugii crimen transgressionis ascribi, si data fuisset illis ista praeceptio; at cum sejunctionis istius observantia necdum aliqua fuisset constitutione praefixa, quemadmodum illis permixtio generis ad noxam debuit imputari, quae nullo fuerat interdicta mandato? Lex enim non praeterita solet crimina, sed futura damnare
Abbreviated transcription (Latin):
tuo arguas me: neq ĩ ira tua corripias me. Non intelligentes. qd̾ dũ hominib
occasionẽ pestiferi uicii uolunt concedere: inm̃sitati diuine ac fonti cotiꝰ puri-¬
Utatis
inuriam carnalis passionis acdmiscent. Sieñ ħ c̃ dicunt᷑ dẽco. carnali copingui sensu¬
scc̾m litre significationẽ ꝑcipienda sunt: ergo ndormit c̃ dicit᷑. exuige quare obdormis¬

Expanded text:
tuo arguas me, neque in ira tua corripias me, non intellegentes, quod, dum hominibus tuo arguas me, neque in ira tua corripias me, non intellegentes, quod, dum hominibus occasionem pestiferi uitii uolunt concedere, inmensitati diuinae ac fonti totius puritatis iniuriam carnalis passionis admisceant. Si enim haec, cum dicuntur de deo, carnali et pingui secundum litteram significatione
Abbreviated transcription (Latin):
silis in honestus ÷. Consilii etiã matitatẽ nullatenꝰ ualebimꝰ obtinere: quãuis gͣues
& scientia sũma p̃diti uideam᷑: quia uir iracundus agit sine consilio. S nec
quieti ẽẽ a ꝑturbationib noxiis. nec pot̾imꝰ carere peccatis: cã & si neqͥquã nob̾
inqͥecitudines ab aliis inferant᷑: quia uir animosus parit rixas: uir aut̃ ira cun¬
dus esfodit peccata. onnullos auduumꝰ hunc anime ꝑniciosũ morbum
ita excusare: temptantes: ut eũ detestabiliore int̃p̃tatione scͥpt᷑ar̃ extenuare ge¬
stirent: dicentes ñ ẽẽ noxiũ. si delinquentib fr̃ib irascam. Siquidẽ ipse deus
contra eos qͥ eum ł scire nolunt ł scientes contẽpnunt. furere atq irasci dicat᷑
it ibi. W iratꝰ ÷ furore dñs ĩ popłm suum ł c̃ orat ꝑpħa dicens. Dñe ne ĩ fuire

Expanded text:
estus est. consilii etiam maturitatem nullatenus ualebimus obtinere, quamuis graues estus est. consilii etiam maturitatem nullatenus ualebimus obtinere, quamuis graues et scientia summa praediti uideamur, quia iracundus agit sine consilio, sed nec quieti esse a perturbationibus noxiis, nec poterimus carere peccatis, tametsi nequaquam nobis inquietudines ab aliis inferantur, quia uir animosus parit rixas, uir autem iracundus effodit peccata. Nonnullos audiuimus hunc animae perniciosissimum morbum ita excusare temptantes, ut eum detestabiliore interpretatione scripturarum extenuare gestirent, dicentes non esse noxium, si delinquentibus fratribus irascamur, siquidem ipse deus contra eos, qui eum uel scire nolunt uel scientes contemnunt, furere atque irasci dicatur, ut ibi: et iratus est furore dominus in populum suum, uel cum orat propheta dicens: domine, ne in furore
Abbreviated transcription (Latin):
U AR TUM quoq certam̃ est ire. Qd̃ mortifer̃ uirus: de recessib
anime nr̃e funditꝰ ÷ eruenctũ. Hac enĩ ĩ corclib nr̃is insidente. &
ocłm m̃tis noxiis tenebris obcecante: nec iudiciũ recte discretionis
ad qͥ rere. nec honeste concẽplationis intuitũ. nec mat᷑itatẽ consilii pos¬
sidere᷑ nec uite participes. nec usticie tenaces. s ne sp̃ualis quidẽ
ac uerĩ luminis capaces pot̾imꝰ existere: quia turbatꝰ ÷ inqͥt p̃ ira ocłs meus. Nec
sapientie participes effici. tã & si sapientes om̃iũ ꝓñciari opinione uideam: quia
ira ĩ sinu ĩstpientiũ reqͥescit. S ne uitã qͥdẽ immortalitatis conseqͥ pot̾imꝰ: quãuis
prudentes uideam᷑ definitione hominũ uidicari: quia ira etiã ꝑdit prudentes.
ec iusticie mod̾amina. ꝑspicaci discretione cordis ualebimꝰ obtinere. licet ꝑfecti sc̃i¬
licet nobiles ⁊ honesti. nataliũ p̃rogatiua putem̃: quia uir iracundus agit fine con¬

Expanded text:
uarto quoque certamine est irae mortiferum uirus de recessibus animae nostrae funditus eruendum. hac enim in nostris cordibus insidente et oculum mentis noxiis tenebris obcaecante nec iudicium rectae discretionis adquirere nec honestae contemplationis intuitum nec maturitatem consilii possidere nec uitae participes nec iustitiae tenaces, sed ne spiritalis quidem ac ueri luminis capaces poterimus exsistere, quia turbatus est, inquit, prae ira oculus meus. nec sapientiae participes effici, tametsi sapientes omnium pronuntiari opinione uideamur, quia ira in sinu insipientium requiescit., sed ne uitam quidem inmortalitatis consequi poterimus, quamuis prudentes uideamur definitione hominum iudicari, quia ira perdit etiam prudentes. nec iustitiae moderamina perspicaci discretione cordis ualebimus obtinere, licet perfecti sanctilicet nobiles et honesti natalium praerogatiua putemur, quia uir iracundus inhon
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ istoꝵ qͥ ꝓfecti st̃. & animar̃ pericłm bibam: Uel c̃ semci in regẽ clauid audien¬
te eo lapides .⁊ maledicta corã om̃ib irrogaret: uelletq ab isai filiꝰ saruie pͥnceps mili¬
tum. conuicii regalis ultionẽ crũcatione capitis eiꝰ explere: beatꝰ dauid aduersus dirã
suggestionẽ eiꝰ inclignatione pia cõmotꝰ: humilitatis modũ ⁊patientie rigorẽ incon¬
cussa lenitate seruauit. dicens. Eͥdmͥ iuob̾ filii saruie: Dimitt᷑e eĩtut maledicat.

Expanded text:
hominum istorum, qui profecti sunt, et animarum periculum bibam? uel cam Semei in regem Dauid audienhominum istorum, qui profecti sunt, et animarum periculum bibam? uel cam Semei in regem Dauid audiente eo lapides et maledicta coram omnibus inrogaret, uelletque Abisai filius Saruiae princeps militum conuicii regalis ultionem truncatione capitis eius explere, beatus Dauid aduersus diram suggestionem eius indignatione pia commotus humilitatis modum et patientiae rigorem inconcussa lenitate seruauit dicens: quid mihi
Abbreviated transcription (Latin):
penetrantis. ocłmq eiꝰ tota formidine tremiscentes: quẽ nequaquã posst̃ conscientie nr̃e
latere secreta. Uel certe c̃ contͣ hanc ipsã irã cur nob̾ adu̾sus frẽm irrepserit cõmoue¬
mͦ: nirati. letales instigationes eiꝰ extrudimꝰ: nec ĩ abditis pectoris nr̃i noxias eã latebras
habere ꝑmittimꝰ. Talit̾ nos irasci etiã ille ꝓpħa docet: qͣ ĩ tm̃ hanc e suis abegerat
sensib ut ne inimicis quidẽ propriis. iquidẽ a deo s traditis maluerit redclere talio
eamꝙ a uiris fortib ꝑ medias hostiũ cateruas suscepisset allatã: ꝓtinꝰ effudit ĩ terrã
Uita uioluptuosã concupiscentie passionẽ iratꝰ extinguens libauit eam dño. ⁊ cupidita¬
tis sue desideriũ ñ expleuit dicens. Propici sit mͥ deus. ne faciam hoc. Non sangͥnẽ

Expanded text:
penetrantis oculumque eius tota formidine tremescentes, quem nequaquam possunt conscientiae nostrae penetrantis oculumque eius tota formidine tremescentes, quem nequaquam possunt conscientiae nostrae latere secreta. Uel certe cum contra hanc ipsam iram, cur nobis aduersus fratrem inrepserit, commouemur et irati letales instigationes eius extrudimus nec in adytis pectoris nostri noxias eam latebras habere permittimus. taliter nos irasci etiam ille propheta docet, qui in tantum hanc e suis abegerat sensibus, at ne inimicis quidem propriis et quidem a deo sibi traditis maluerit reddere talioneamque a mus fortibus per medias hostium cateruas suscepisset adlatam, protinus effudit in terram, et ita uoluptuosam concupiscentiae passionem iratus extinguens libauit eam domino, et cupiditatis suae desideria non expleuit dicens: propitius mihi sit dominus, ne faciam hoc: num sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
bo alienĩ sanũꝙ subsistere: ne illud euangłicũ dicat᷑ ei. Medice. priꝰ cura te ipsũ.
Ac̃ uidens festucã ĩ ocło frĩs sui: trabẽ ĩ ocło suo ñ uicleat. Uel qͦmodo uidebit eicere
festucã de ocło fr̃ĩs sui: qͥ trabẽ furoris gestat ĩ ocło suo: Qualibet ex causa iracun¬
cdie motꝰ efferuens. excecat ocłos cordis: iacumini uisuũ exitialẽ ualidioris morbi
ingerens trabem. solẽ iusticie ñ sinit intueri. Nichil inter est. utrũ aurea lamina
facit p̃ciositas metalloꝵ. Habemꝰ sane ire ministeriũ satis c̃mode nobis insertum:
ad quod solum eam recipere utile nob̾÷ ac salubre: c̃ contͣ lasciu̾entes cordis nr̃i motus
indignantes infremimꝰ: nea q̃ agere confundim̃ corã hominib ł ꝑloqui. in latebras as¬
cendisse nr̃i pectoris indignamur: angłoꝵ scilicet. ac dei ipsiꝰ presentiã ubiq niomĩa

Expanded text:
bo alienum sanumque subsistere, ne illud euangelicum dicatur ei: medice, prius cura te ipsum bo alienum sanumque subsistere, ne illud euangelicum dicatur ei: medice, prius cura te ipsum ac uidens fistucam in oculo fratris sui trabem in oculo suo non uideat. uel quomodo uidebit eicere fistucam de oculo fratris sui, qui trabem furoris gestat in oculo suo? Qualibet ex causa iracundiae motus efferuens excaecat oculos cordis et acumini uisuum exitialem ualidioris morbi ingerens trabem solem iustitiae non sinit intueri. nihil interest, utrum aurea lammina citatis non facit pretiositas metallorum. Habemus sane irae ministerium satis commode nobis insertum, ad quod solum eam recipere utile nobis est ac salubre, cum contra lasciuientes cordis nostri motus indignantes infremimus et ea, quae agere confundimur coram hominibus uel proloqui, in latebras ascendisse nostri pectoris indignamur, angelorum scilicet ac dei ipsius praesentiam ubique et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatẽ que contra furoris uiciũ ꝑtinebãt. dixisse sufficiat: ut nullus ex inde sibi-¬
met occasionẽ morbi mortisq perpetue ꝑ ignorantiã tralat: unde sc̃itas ⁊ imor-¬
Ytalitas
uite salutisq remedia conquirunt᷑. Staq monachus ad ꝑfectionẽ tendens. ⁊ agonem
spualẽ legitime cupiens decertare: ab om̃i: re. furorisq uitio alienꝰ existat᷑ ⁊ audiat
qͥd s uas electionis p̃cipiat. Om̃is inqͥt ira i indignatio iclamor. ⁊ blasphenna. tollat᷑
a uob̾ ẽ om̃i malicia. Cũi dicit. om̃is ira tollat᷑ a uob̾. nullam penitꝰ uelut necessariã
nutilem nob̾ excipit. Delinquentẽ q frẽm si necẽe ÷ ita curare festinet: ut dũ me¬
delã leuiori forsitan febricła laboranti ꝓcurat inferre÷ ñ semet ipsũ teriori morbo ce¬
citatis inuoluat. Oportet namꝙ illũ qͥ altiꝰ uulneri mederi cupit. om̃i langoris mor¬

Expanded text:
cessitatem, quae contra furoris uitium pertinebant, dixisse sufficiat, ut nullus exinde sibicessitatem, quae contra furoris uitium pertinebant, dixisse sufficiat, ut nullus exinde sibimet occasionem morbi mortisque perpetuae per ignorantiam trahat, unde sanctitas et inmortalitas uitae salutisque remedia conquiruntur.1 Itaque monachus ad perfectionem tendens et agonem spiritalem legitime cupiens decertare ab omni irae furorisque uitio alienus exsistat, et audiat quid sibi uas electionis praecipiat: omnis, inquit, ira et indignatio et clamor et blasphemia tollatur a uobis eum omni malitia cum dicit: omnis ira tollatur a uobis, nullam penitus uelut necessariam et utilem nobis excepit, delinquentemque fratrem, si necesse est, ita curare festinet, ut, dum medellam leuiore forsitan febricula laboranti procurat inferre, non semet ipsum iratus taetriore morbo caecitatis inuoluat oportet namque illum, qui alterius uulneri mederi cupit, omni languoris mor
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m humilitatẽ humane ꝑturbationis: s digne de deo. qͥ om̃i ꝑt̾batione alienꝰ ÷ sentire
debemꝰ. Scilicet qͦ perħ eũ iudicẽ n ultorẽ om̃iũ q̃ iniq gerunt᷑ ĩ hoc mundo possi¬
mꝰ ad u̾tere: ii retributorẽ terribilẽ actuũ nr̃oꝵ. his u̾boꝵ significationib formidantes:
contra illiꝰ uoluntatẽ quicquã timeamꝰ admittere. Illos etenĩ consueuit timere huma¬
na nat᷑a. qͦs indignari nouit. ⁊iueret᷑ offendere. Ut ĩ ñnullis eqͥssimis uidicib solet¬
abhis qͥ ab aliqͦ reatu sue conscientie remordent᷑. ira ultrix timeri ñ scilicet qd̾ in
fuerit mansuetudine ac lenitate ꝓlata: ab his qui ꝓ suo m̃ito pena plectendi sunt.
furor gͣuis nira seuissima uiclicat᷑. ongu̾:. nec p̾sentis oꝑis: si uoluerimꝰ omĩa q̃de
deo humana significatione fig̾alit᷑ ĩ scͥpt̾is dicta sunt. explanare. hec ad p̾sentẽ ne¬

Expanded text:
one alienus est, sentire debemus; scilicet quo per haec eum judicem et ultorem omnium quae inique geruntur in hoc mundo possimus advertere, et retributorem terribilem actuum nostrorum his verborum significationibus formidantes, contra illius voluntatem timeamus quidquam admittere. Illos etenim timere consuevit humana natura, quos indignari novit et veretur offendere; ut in nonnullis aequissimis judicibab his, qui aliquo reatu suae conscientiae remordentur, ira ultrix timeri, non scilicet quod haec in fuerit mansuetudine ac lenitate prolata, ab his, qui pro suo merito poena plectendi sunt, furor grauis et ira saeuissima iudicatur. longum est nec praesentis operis, si uoluerimus omnia quae de deo humana significatione figuraliter in scripturis dicta sunt explanare. haec ad praesentem ne
Abbreviated transcription (Latin):
insemet ipsis. consumũt amaritudinẽ tͥsticie: ñ uirtute animi ꝓtinꝰ expellentes s
cligerentes ꝓcessu dierũ. iut cunq ꝓ temꝑe mitigantes. Quasi uͦi ñ hic finis umi¬
cuiq uindiete sit. ⁊ habunde qͥs furor ꝓprio ł tristicie satis fecerit: siu id qd̾ p̃ualet
ira instigante cõpleuerit. Ua hi ꝙͦ facere noscunt᷑: qͥ motꝰ suos ñ appetitu pla-¬
ciditatis .s
inopia coibent ultionis. Nichil enĩ inferre ampliꝰ ᷤ iis quib
irati sunt
posst̃: uisi cͥ eis affabilitate solita minime collocant᷑. Aut
ab archanis nr̃i pectoris eruenda: ne tenebris illiꝰ obscurati. nec consilii salubris
nec scientie lum̃ admutere: s nec templũ sp̃c sci habitante ĩ nobis sp̃u neqͥm¬

Expanded text:
in semetiin semetidigerentes processu dierum et utcumque pro tempore mitigantes. Quasi uero non hic finis unicuique uindictae sit et abu nde quis furori proprio uel tristitiae satisfecerit, si id, quira instigante, compleverit: quod hi quoque facere noscuntur qui motus suos, non appetitu placiditatis, sed inopia cohibent ultionis: nihil enim inferre amplius his quibus irati sunt, possunt, nisi cum eis affabilitate solita minime colloquantur; auab arcanis nostri pectoris eruenda, ne tenebris illius obscurati, nec consilii salubris, nec scientiae lumen admittere, sed ne templum Spiritus sancti, habitante in nobis sp
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sit irasci: ante. furoris sacietatẽ i ultricis ire cõmotionẽ poterunt noxie ꝑtba¬
tiones explere: quã sol iste ad locũ sui uergat occasus Uid uͦ dicã de his qd̾
quidẽ dicere sine mea confusione ñ possũ. qͣoꝵ implacabilitateͥ nechic quidẽ sol occi-
cdens t̾minũ ponit. s ꝑ dies eã płimos ꝓtelantes. atq adu̾sus eos ĩ qͦs c̾moti fuerĩt
rancorem animi reseruantes. negant qͥdẽ se uerbis irasci. s re ipsa uoꝑe indignari gra¬
uissime cõꝓbant᷑: Nam neq eos congruo sermone cõpellant: nec affabilitate eis so¬
lita colloquunt᷑: & eo se minime delinquere putant: qd̾ uindictã sue cõmorationis
ñ expectant. Quã tñ quia ꝓferre palã uexercere aut ñ auclent aut certe ñ possũt:
ĩ suã ꝑniciẽ uirus iracundie retorquentes. concoquũt eã ĩ corde taciti: ac silentes

Expanded text:
 sit irasci, ante furoris satietas et ultrices irae commotionem poterunt noxiae perturba sit irasci, ante furoris satietas et ultrices irae commotionem poterunt noxiae perturbationis explere, quam sol iste ad sui uergat occasus. Quid uero dicendum de his quod quidem ddens terminum ponit; sed per dies eam plurimos protelantes, atque adversus eos in quos commoti fuerint rancorem animi reservantes, negant quidem se verbis irasci, sed reipsa et opere indignari gravissime comprobantur? Nam neque eos congruo sermone compellant, nec affabilitate eis solita colloquuntur; et in eo se minime delinquere putant, quod vindictam suae commotionis non expetant; quam tamen quia proferre palam et exercere, aut non audent, aut certe non possunt, in suam perniciem virus iracundiae retorquentes, concoquunt eam in corde taciti, ac silentes
Abbreviated transcription (Latin):
usticie. i sanitas ĩ pennis eiꝰ. Qͥ rursũ peccatorib n pseudo ꝓpłis illisꝙ qͥ irascunt᷑. oc¬
cidere dicit᷑ ĩ medio die: dicente ꝓpħa. Occidit eis sol ĩ meridie. Uel certe sc̾m tropic̃
sensũ. mens .i. nors. siue ratio. q̃ ꝓ eo qd̾ om̃s cordis cogitationes discretionesq ꝑlustret.
solm̃ito ñcupat᷑. ire uitio ñ extinguat᷑: ne eodẽ occiclente. ꝑ᷑tbationũ tenebre c̃ actore
suo diabolo uniu̾sũ nr̃i cordis occupent sensũ: itenebris ire possessi. uelud ĩ nocte
ceca qͥd nos oporteat agere ignoremꝰ. Tali sensu hunc apłi locũ institiitis senioꝵ tradi¬
tũ nobis. qͥa necẽe fuit. ut quẽadmodũ de ira sentirent. licet longiore sermone ꝓtu¬
limꝰ: qͥ eã ne ad mom̃tũ quidẽ cor nr̃m penetrare ꝑmittũt᷑ illud euangłii om̃imo¬
dis obseruantes. Qͥ irascit᷑ fr̃i suo: reus erit udicio. Ceter̃ si usq occasui solis lici¬

Expanded text:
nitas in pinnis eius. qui rursum peccatoribus et pseudoprophetis illisque qui irascuntur occidere dicitur in medio die dicente propheta: occidet eis sol IC meridie. uel certe secundum tropicum sensum mens, id est ^ νοῡς siue ratio, quae pro eo, quod omnes cordis cogitationes discretionesque perlustret, sol merito nuncupatur, irae uitio extinguatur, ne eadem occidente perturbationum tenebrae auctore suo diabolo uniuersum nostri cordis occupent sensum et tenebris irae possessi uelut in nocte caeca, quid nos agere oporteat, ignoremus. tali sensu hunc apostoli locum institutis seniorum traditum nobis, quia necesse fuit quemadmodum da ira sentirent, licet longiore sermone protulimus: qui eam na ad momentum quidem cor nostrum penetrare permittunt, illu ?? euangelii omnimodis obseruantes: qui irascitur fratri suo reus erit iudicio. ceterum si usque occasum solis
Abbreviated transcription (Latin):
solum retributio. s c̃ ipsa memoria radicitꝰ iubet᷑ euelli: Interdũ suꝑbia
desiderare conquerim᷑: tanquã ibi nullis nos concitantib
ilico uir¬
tutẽ patientie reꝑturi: ex cusantes negłegentiã nr̃am: cait¬
sasq cõmo¬
tionis ñ nr̃a dicentes impatientia. s frm uitio generari. Dũꝙ¬
dũq ĩ alios
erroris nr̃i uertimꝰ causas: ñꝙͣ ad patientie ac ꝑfectionis calcẽ ualemꝰ ꝑuenire.
irascam᷑. ñ debet ex alteriꝰ
ꝑfectione. s ex nr̃a uirtute descendere: q̃ ñ alie¬
na patientia. s ꝓpria longani mitate conquirit᷑. Porro heremũ ꝑfeccos om̃ꝙ¬

Expanded text:
solum retributio, sed etiam ipsa memoria radicitus iubetur euelli. Interdum superbia solum retributio, sed etiam ipsa memoria radicitus iubetur euelli. Interdum superbia desiderare conquerimur, tamquam ibi nullis nos concitantibus ilico uirtutem patientiae reperturi, excusantes neglegentiam nostram causasque commotionis non nostra dicentes inpatientia, sed fratrum uitio generari: dumque in alios erroris nostri uergimus causas, numquam ad patientiae ae perfectionis calcem ualebimus peruenire. irascamur, non debet ex alterius perfectione, sed ex nostra virtute descendere, quae non aliena patientia, sed propria longanimitate conquiritur. CAPUT XVII.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃is curatione p̃missa. orationũ nr̃ar̃ munera illibata deferre. Nonem̃ ita nr̃is
obsequiis c̃munis om̃iũi ddñs delectat᷑: ut qd̾ ĩ uno aclqͥrit ꝑdat ĩ alt̾o. dominan¬
te tristicia. In cullibet namq dispendio unũ patit᷑ detͥmentũ: qͥ eodẽ mͦ om̃i¬
um famuloꝵ suoꝵ salutẽ desiderat. ⁊ expectat. S iccirco habente eque adu̾
nis amaritudinẽ reseruamꝰ. Sed qͥd liutiꝰ p̾ceptis euangłicis atq apłicis im¬
moram : c etiã uetus lex q̃ aliqͥd habere remissionis uidet᷑. ħ eadẽ p̃caueat dicens.
ne oderis frẽm tuũ ĩ corde tuo᷑. uterũ. ñ eris memor iniurie ciuiũ tuoꝵ: et
rursũ. itinera eoꝵ qͥ memoriã retinent malefacti ĩ mortẽ: Uides ⁊ ibi neqͥciã
ñ ĩ oꝑe tancũ. s c̃e ĩ archanis cogitationib resecari. c̃ de corde odiũ. ⁊ inuirie ñ

Expanded text:
fratris curatione praemissa orationum nostrarum munera inlibata deferre. non enim ita nostris fratris curatione praemissa orationum nostrarum munera inlibata deferre. non enim ita nostris obsequiis communis. omnium dominus delectatur, ut, quod in uno adquirit, perdat ? altero dominante tristitia. in cuiuslibet namque dispendio« unum patitur detrimentum, qui eodem modo omnium famu- lorum suorum salutem desiderat et expectat. et idcirco aene convellat. Sed quid diutius praeceptis evangelicis atque apostolicis immoramur, cum etiam vetus lex, quae aliquid habere remissionis videtur, haec eadem praecaveat dicens: Ne oderis fratrem tuum in corde tuo ; et iterum: Non eris memor injuriae civium tuorum ; et rursum: Itinera eorum, qui memoriam retinent malefacti, in mortem ? Vides et ibi nequitiam non in opere tantum, sed etiam in arcanis cogitationibus resecari, cum de corde odium et iniuriae non
Abbreviated transcription (Latin):
sinent̃ nubiq uibem᷑ orare. simꝰ obnorii:. aut si nosmet ipsos circunuenientes
p̃cẽ fundere contͣ eiꝰ int̾dictũ p̃sumimꝰ: ñ orationẽ dño. s rebellionis sp̃u con¬
tumatiã nos eidẽ nou̾imꝰ offerre. E quia plerũꝙ seu lesos frẽs i contristatos
contẽpnimꝰ. ł certe ñ uicio nr̃o dicentes eos offensos. despicimꝰ: animar̃ medicꝰ
u occultoꝵ consciꝰ. occasiones iracundie uolens radicitꝰ a cordib nr̃is uellere:
nͥ solũ silesi fuerimꝰ rubet nos remittere ⁊reconciliari fr̃ib nr̃is. nullã ꝙ
adũsus eos inuirie seu lesionis memoriã retinere: s etiã si illos adu̾sũ nõs
seu nste seu inuiste hab̾e aliqͥd noĩimꝰ: similit p̃cipit. ut munꝰ nr̃m relinqͣn¬
tes .i. cõpescentes orationes nr̃as. ad eoꝵ priꝰ satisfationẽ tendere festinemꝰ: iita

Expanded text:
sinenter et ubique iubemur orare, simus obnoxii, ant, si nosmet ipsos circumuenientes sinenter et ubique iubemur orare, simus obnoxii, ant, si nosmet ipsos circumuenientes precem fundere contra eius interdictum praesumimus, non orationem domino, sed rebellionis spiritu contumaciam nos eidem nouerimus offerre. Et quia plerumque seu laesos fratres et contristatos contemnimus uel certe non uitio nostro dicentes eos offensos despicimus, animarum medicus et occultorum conscius, occasiones iracundiae uolen radicitus a cordibus nostris euellere, non solum si laesi fuerimus iubet nos remittere et reconciliari fratribus nostris nullamque aduersus eos iniuriae seu laesionis memoriam retinere, sed etiam si illos aduersum nos seu iuste sine iniuste habere aliquid nouerimus. similiter praecepit, ut munus nostrum relinquentes, id est conpescentes orationes nostras, ad eorum prius satisfactionem tendere festinemus et ita