comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt peccata eius . usq ad cedum̃ recortla.¬
tus est ds̃ iniquita tum eius ꝑ editeillisicutilla
reddidit & dublicate dũplitia secandum
oraeius inpoculo quomixcuit miscete illi
duplum: quantum glorificauitsẽ : & delicus
fuit tantum date illi tormentum & luctũ
quia in cordesuodic̃. Cedeo regina & uidua
nonsum & iuctum non uidebo : Ideo inuna
die uenientplage eius & mors & luctus & fa¬
mis : & igni conburetur quia fortis estds̃
quiuidicauit illam : & flebunt & plangent
sesuꝑ illamregesterrȩ qui cumillam fornicatis t̃
& in delicuis ũaxeruntcum uidebunt fumumincen¬
diieius longestantes ꝓpt̃ timorem tormentoꝵ
eius dicentes uȩuȩciuitas illa magnab abilon
ciuitas illa fortis qm̃unaora uenitudicium

Expanded text:
pervenerunt peccata eius usque ad celum et recordatus est Deus iniquitatum eius reddite illi sicut ipsa reddidit et duplicate duplicia secundum opera eius in poculo quo miscuit miscite illi duplum quantum glorificavit se et in deliciis fuit tantum date illi tormentum et luctum quia in corde suo dicit sedeo regina et vidua non sum et luctum non videbo ideo in una die venient plagae eius mors et luctus et fames et igni conburetur quia fortis est Deus qui iudicavit illam et flebunt et plangent se super illam reges terrae qui cum illa fornicati sunt et in deliciis vixerunt cum viderint fumum incendii eius longe stantes propter timorem tormentorum eius dicentes vae vae civitas illa magna Babylon civitas illa fortis qu
Abbreviated transcription (Latin):
dicendo : Noli te timere pus illus grex qui a con¬
placuit patri ur̃o da reuobis regnum. tales degit
cum parentes sibi pauperes corum offitio in mun¬
dum ueniens nutrir&ur creauit. sed hos tan¬
tum futuri regni expectatione predaros

Expanded text:
dicendo: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum. Tales elegit cum parentes sibi pauperes, quorum officio in mundum veniens nutriretur, creavit. Sed hos tamen futuri regni exspectatione praeclaros
Abbreviated transcription (Latin):
&timo segemant indigentib sua non dedisse
cumipsi ingruente indigentia. cogantur mñ dicare
thes auritatis iram in nouissimis dieb: quando
neglata pauperũ nuditate uł esuriȩ dies auros
pecunie uob condere gaudebatis iarnuobis ips.
n p̃uidentes intermi iudicis irã cumulastis quȩ
a sinecdum apparuit ii nouissums tam dieb
asmded tissama restat Idđẽ ub itemporalium derũ
adquȩ ꝑ afflictiones &ieiunia uenirepoteratis
epulas tantum diligitis carnaless quastantam
futuro fames sitisq sequ&ur: ut neuna quidẽ
aquȩ gutta tunc possit ali unde ad quiri ꝑquã
gluxurus en utritis corda ur̃a : Illienutriunt
iluxuriis corda sua quiiuxta illum & lesiastes
sermonẽ ñ ꝓhibent cor quin omni uoluntate
fruatur. & obl&t& sein his quȩ parauerint:
& ancducunt partem fuã. siut antur. ipsilabo¬
ribus sius nullam depauperum nutrimento
uł obl&tamento curam habentes :: uui

Expanded text:
et tunc se gemant indigentibus sua non dedisse, et tunc se gemant indigentibus sua non dedisse, cum ipsi ingruente indigentia cogantur mendicare. Thesaurizastis vobis iram in novissimis diebus. Quia, neglecta pauperum nuditate vel esurie, thesauros pecuniae vobis condere gaudebatis, jam vobis ipsis non praevidentes interni judicis iram cumulastis. Quae etsi necdum apparuit, in novissimis diebus jam certissima restat, id est, ubi temporalium dierum ad quae per afflictiones et jejunia venire poteratis, epulas tantum diligitis carnales, quas tanta in futuro fames sitisque sequetur, ut ne una quidem aquae gutta tunc possit aliunde acquiri, per quam luxuriis enutristis corda vestra. Ill corda sua, qui, juxta illum Ecclesiastis sermonem, non prohibent cor, quin omni voluptate fruatur, et oblectet se in his quae paraverint. Et hanc ducunt partem suam, si utantur ipsi laboribus suis, nullam de pauperum nutrimento vel oblectamento curam habentes . I
Abbreviated transcription (Latin):
Idenedum temipus acceptabile dũ dus st
salutis futuras inquid poenarum miscra
flendo & demosinas faciendio utees sirac¬
impios & in miseri cordes duttes uisinlis
gihenne ignis intormentis excruci
facillime possent suas redimere nequitias. ñ minus
& ante uidicium animas eorum & presurratione
&iam carties ex ur&. dumsibi m&pnis grauiter
irasci incipiunt: quaresa as celere ȩlemosinis
alilucre noluerint: Deniq diuitu illi purpura¬
to erugo pecuniaram intestimonium nequitiȩ
in augm̃tum uersum erat poenarum quando
ꝑincre pationẽ abrabȩ audiuit: filiretordore
quna rece pistibona inuitatua & lararus similiter mala:
dum animam iuxuriosam & ex trinsecus seuiens
flamma cruciat  ñminus interius pungens suȩ
tenaciȩ dolor accusat : uerũ ain hac quoq uita sepius
contingit ut non muilli diuitias quib: male ute¬
bantur amit tant. ꝑ ditisq facultatib um sero
incpiant quia cas sine fructa habuerint dolere:

Expanded text:
dum tempus est acceptabile, dum dies salutis , futuras inquit poenarum misericordias flendo et eleemosynas faciendo vitaimpios et immisericordes divites visibilis gehennae ignis in tormentis excruciat, facillime possent suas redimere nequitias, non minus et ante judicium animas eorum, et post resurrectionem etiam carnes exuret, dum sibimetipsis graviter irasci incipiunt, quia sua scelera eleemosynis abluere noluerunt. Denique dimitti illi purpurato aerugo pecuniarum in testimonium nequitiae, et in augmentum versa erat poenarum, quando per increpationem Abrahae audivit: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . dum animam luxuriosam et extrinsecus saeviens flamma cruciat, et non minus interius pungens suae tenaciae dolor accusat. Quod in hac quoque vita saepius contingit, ut nonnulli divitias quibus male utebantur, amittant, perditisque facultatibus jam sero incipiant, quod eas sine fructu habuerint dolore,
Abbreviated transcription (Latin):
debeat uertias subdendo manifestatdicens, Quiñ ba¬
iulat crucõ suã &uenit postine ñ potestmñs ẽẽ dicipulas
Crix quippe acruciatudicit᷑ & d uob: modis crucẽ dñi
baiulamus cum ꝑ abstinentiã carnem afficimus
aut ꝑ cõpassionem ꝓximi : necessitatẽ illius nr̃am
putamus. Quienĩ dolorem & hib& in aliena ne¬
cessitate crucem portat in m̃tẽ Scien dũ uero ẽ
qđ r̃ non nulli qui carnis abstinentiã ñ ꝓdõ sed ꝓ
inanigła &hibent. & s̃pleriq: qui conpassionẽ
ꝓrimo ñ spĩtalit̃ sed carnalĩt̃ inpendunt:¬

Expanded text:
ubdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria exhibent. Et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed
Abbreviated transcription (Latin):
futurã sui felicitatem non attigit sed & quã tene¬
bat amisit & miserias mortalitatis & stagilitatis
&calamitatis tintas inuenit uel incidit quantas

Expanded text:
futuram sui felicitatem non attigit, sed et quam tenebat amisit, et miserias mortalitatis et fragilitatis et calamitatis tantas invenit vel incidit, quantas
Abbreviated transcription (Latin):
ipsaimmolationis hora asacerdotis uocẽ celos ape¬
riri : In illo iħu ap̃i mysterio angelorũ choros adeẽ:
Sũmis ima sociari terramcȩlestib: iungi : Vnũ
quid exuisibilib atq in uisibilib: fieri Vnde &a
secr&is uir tutib ułs acris sacram̃ta dicuntur.¬

Expanded text:
ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos apeipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos aperiri, in illo Jesu Christi mysterio angelorum choros adesse, summis ima sociari, terram coelestibus jungi, unum quid ex visibilibus atque invisibilibus fieri, unde et a secretis virtutib
Abbreviated transcription (Latin):
genitus dĩsilius miseri cordit̃ liberauit: Sicut
ipse panem & callcem accipiens in scãs uenerabiles
manus suas &eleuati soculis incelum gratia s agens
acbenedicens caqdiscipulis suis dedit ut manduca¬
rent & biberent corpus & sanguinẽ suũ c̃ẽ confir¬
mans ait hec quoticns cumq ficeritis in mei
memoriã faci&is. hȩ namq singulari suictima
ab & no in terituanimã saluat quȩ illã nobis mor tẽ
unigeniti ꝑmisteriũ reparat. quilic& surgens
amortus iã non moritur &morsei ultra nondo¬
minabitur & in seipso in mortaliter atq: incor¬
rubtibiliter uiuens ꝓnobis iterũ in hoc myste¬
riã sacrȩ oblitionis immolatur. Eius caro
in populis alutẽ partiter. Eius sangiuis nonia
inmanus insidelium sed in ore fideliũ funditur.
hinc ergo pensemus qualesit ꝓ nobis hoc sacrificiũ
quo ꝓ absolutione nr̃a passionẽ unigeniti filusẽ ꝑ
imitatur Quis eñi fidelium habert dubiũ possit

Expanded text:
genitus Dei Filius misericorditer liberavit, sicut genitus Dei Filius misericorditer liberavit, sicut ipse panem et calicem accipiens in sanctas ac venerabiles manus suas, et elevatis oculis in coelum, gratias agens ac benedicens, eaque discipulis suis dedit, ut manducarent et biberent; corpus et sanguinem suum esse confirmans, ait: Haec quotiescunque feceritis, in mei memoriam facietis. Haec namque sinab eterno interitu animam saluat, que illam nobis mortem unigeniti per mysterium reparat, qui licet surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur, et in se ipso immortaliter atque incorruptibiliter vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrae oblationis immolatur, ejus caro in populi salutem partitur, ejus sanguis non jam in manus infidelium, sed in ore fidelium funditur. Hinc ergo pensemus quale sit pro nobis hoc sacrificium, quod pro absolutione nostra passionem unigeniti Filii semper imitatur. Quis enim fidelium habere dubium possit
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine patris mei & non recepistis me
Alius ueni& in nomines uo & recipi&is eũ. ꝑactis
omnib: que supra memorauimus factomag no
cirtumquaq silentio incipitiã sacerdos fixa
in dm̃mente salutarẽ corporis & sangunis do¬
minici hostiã consecrare quã offert generalit̃
q cĩs atq omnib: circũ adstantab quorũ illisi¬
des cognita ẽ & nota deuotio quiq illi ipsum
sacrificium offer̃ ꝓsesuisq: omnib predemp¬
tione animarum suarũ ꝓspesalitts & in colu¬
mitatissuȩ Aduocat &iã in aduitoriũ obsecta
apłos ac martyres dĩ & om̃s parĩt̃ scõs, ut eorũ
meritis acp̃ cib in omnib ꝓtictionis ei: mu¬
mamur auxilio, Orat p̃terea. ut oblationẽ
cuncte familiae suae dñs placatus accipiat
acꝑmanus scĩ angelisui insublime altart suũ
ꝑferri iubeat diesq: nr̃os insua pacedis ponat
iube at gregenumerari. Hoc uĩt totum in cõme¬
morationẽ sit mortis dominice adtempus ab eo
gustite quanos ab&nae mortisdã natione uni¬

Expanded text:
s mei, et non recepistis me, alius venit in nomine suo, et recepistis eum. Peractis omnibus quae supra memoravimus, facto magno circumquaque silentio, incipit jam sacerdos fixa in Deum mente salutarem corporis et sanguinis Dominici hostiam consecrare, quam offert generaliterque ejus, atque omnibus circumastantibus, quorum illi fides cognita est, et nota devotio, quique illi ipsum sacrificium offerunt pro se suisque omnibus, pro redemptione animarum suarum, pro spe salutis et incolumitatis suae. Adapostolos ac martyres Dei, et omnes pariter sanctos, ut eorum meritis ac precibus in omnibus protectionis ejus muniamur auxilio. Orat praeterea ut oblationem cunctae familiae suae Dominus placatus accipiat, ac per manus sancti angeli sui in sublime altare suum perferri jubeat, diesque nostros in sua pace disponat,ectorum suorum jubeat grege numerari. Hoc autem totum in commemorationem fit mortis Dominicae ad tempus ab eo gustatae, qua nos ab aeternae mortis damnatione uni
Abbreviated transcription (Latin):
Siergo &nicus inoratione multum loquitur.
ergo qui xp̃ianus est deb&parum loqui:
Nam si ille ideo srustratur p&itio nesua quia
puta tie in multiloquio & iudiri deb& iste
pardo qui nesi milia paciantur d̃s enĩ
non uerbarũ sed cordis auditor ẽ hecitaq:
p̃cepta &mandata salu taria nobis sunt.
Quib ad monemur ne ꝑ multum loquium
orationis nraẽ frustrationẽ mereamur:
ut his paucissimis uerbis quib exdiuina in sti¬
tutione atq eruditione sormamur uł do¬
cemur paetitiones nras apud dm̃ in notes¬
cere contentisumus. PATERNRT¬
Om̃aq diuinitus
dicta factaq referuntur sunt miraculo s̃
elum pau& terra & pauescit uniuersa
Conditia terrena sua se uoce dĩ adõp̾tat filium¬

Expanded text:
Si ergo ethnicus in oratione multum loquitur, Si ergo ethnicus in oratione multum loquitur, ergo qui Christianus est debet parum loqui; nam si ille ideo frustratur petitione sua, quia putat se in multiloquio exaudiri: debet iste parum loqui, ne similia patiatur: Deus enim non verborum, sed cordis auditor est. Haec itaque praecepta et mandata salutaria nobis sunt, quibus admonemur ne per multiloquium orationis nostrae frustrationem mereamur, ut his paucissimis verbis quibus ex divina institutione atque eruditione formamur vel docemur, petitiones nostras apud Deum innotescere contenti simus. Pater nquae divinitus dicta factaque refcoelum, pavet terra, expavescit universa conditio terrena sua se voce Dei adoptat filium
Abbreviated transcription (Latin):
qui quondam apostolico in tem̃pr uisibilib: appa¬
rebat operibi nec bono meritis dispensatorum
amplificantur hȩcdona nec maloꝵ attenuantur
Quianeq qui plantat ẽ aliquid neq quirigat sed qui
in crem̃tum dat ds̃ quam consecrationẽ corporis
& sanguinis dominici ideo semꝑ insilentio arbitror
colebrari quia sc̃ mneis manent ispis undem saoramtoe
lutent᷑ operatur effatum qndo & gretemis teriũ
dr̃ qđ secr& ã & raonditam habcatdis posttionem
Sed neces seẽ utcũ hec sacerdos agit sem& ipsũ dõ in
cordis contritione mact&: quia qui passionis domi¬
nigȩ mysteria celebrat deb& imitari qđ agit :
T uncergo uere ꝓ nobis hostiaerit. cum nos ipsos hostiã
fecerit. PRICEPTI SAUTARISUS MONI¬
TI ETDIUINA INSTITUTIONE FORMATI
ADEMUS DICERE: Dñs & saluator nr̃
iħ̃ s xp̃s ineu angelio p̃cipit dicens. &cumoratis
noli te multum loqui sicaut h& nici faciunt
put ant enĩ quod inmultilo quio suo &audiant᷑

Expanded text:
qui quondam apostolico in tempore visibiliter apparebat; operibus nec bonorum meritis dispensatorum amplificantur haec dona, nec malorum attenuantur: Quia neque qui plantat aliquid est, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus: quam consecrationem corporis et sanguinis Dominici ideo semper in silentio arbitror celebrari, quia sanctus in eis manens Spiritus eumdem sacramentorum latenter operatur effectum, unde et Graece mysterium dicitur, quod secretam et reconditam habeat dispositionem. Sed necesse est ut cum haec sacerdos agit, semetipsum Deo in cordis contritione mactet, quia qui passionis Dominicae mysteria celebrat, debet imitari quod agit. Tunc ergo vere pro nobis hostia erit, cum nos ipsos hostiam fecerit. Praeceptis salutaribus moniti et divina institutione formati audemus dicere. Dominus et Salvaistus in Evangelio praecepit dicens: Et cum oratis, nolite multum loqui, sic autem ethnici faciunt, putant enim quod in multiloquio suo exaudiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
seruulos ꝓsitemur natura. Cuitam̃ digne
seruire non possumus nisi prius peccatis inser¬
uire cessemus, Aiten ĩ saluator ineuangelio Neno
potest duob: dñi seruire. p&imus igitur ut apłi
uerbis eloquar quo liberati apeccato seruiaut̃
factidõ habeamus fructũ nr̃m in scificatione finẽ

Expanded text:
servulos profitemur natura; cui tamen digne servulos profitemur natura; cui tamen digne servire non possumus, nisi prius peccatis inservire cessemus: ait enim Salvator in Evangelio, Nemo potest duobus dominis servire. Petimus igitur, ut Apostoli verbis eloquar, quo liberati a peccato, servi autem facti Deo, habeamus fructum nostrum in sanctificationem, finem
Abbreviated transcription (Latin):
uł p̃teritas uł p̃ientia. al futura peccata. Nã p
c&eris malis nueniant in sequentib: eoratur
cumdicitus: dappitius pacõ indib nri
Sicut aut᷑ i neu angelio saluatorait. om̃is qui facit
peccatum seruus ẽpeccati. Oratergos acerdos ut
ẽ pr̃ta nob̵ peccata laxando & de p̃sentib ac futuris
iugẽ tribuendo custodiã dñs nos amalis omnib: li¬
beraredign&ur. Facientes eñ ĩ peccatum sumus
om̃s serui peccati. Neq aliter huius modi serutu¬
Nemo eñ potestpeccata dimittere uł aliquẽ atẽ pta¬
tione seruare p̃t̃ solũ dm̃. qui ñ solũ ꝑse uor ũ &iã¬
ꝑ subiectos sib famulos quorũ uult peccata dimit¬
tit Quib dr̃ in euangelio, quorũ remis eritis
peccata remittuntur eis: Notandũ sane qđ dm̃
quẽ in oratione dm̃ca patrẽ uocamus in nr̃a dñm
appellemus, Quia uidelic& illud & diuina aucto¬
ritate p̃sumimꝰ hoc ex debͥto nraẽ deuotionis
offerimus. in illo nos di filios gratia in hoc eius

Expanded text:
 praesentia, vel futura peccata: nam prae caeteris malis ne veniant in sequentibus exoratur, cum dicitur, Da propitius pacem in diebus nostris; sicut autem in Evangelio Salvator, ait, omnis qui facit peccatum, servus est peccati, orat ergo sacerdos ut, praeterita nobis peccata laxando, et de praesentibus ac futuris jugem tribuendo custodiam, Dominus nos a malis omnibus liberare dignetur; facientes enim peccatum sumus omnes servi peccati. Neque aliter hujusmodi servitunemo enim potest peccata dimittere, vel aliquem a temptatione servare, praeter solum Deum, qui non solum per  subjectos sibi famulos quorum vult peccata dimittit; quibus dicitur in Evangelio: Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis. Notandum sane quod Deum quem in oratione Dominica Patrem vocamus, in nostra Dominum appellemus; quia videlicet illud ex divina auctoritate praesumimus, hoc ex debito nostrae devotionis offerimus: in illo nos Dei filios gratia, in hoc ejus
Abbreviated transcription (Latin):
umstã ecła ꝑsecutionis ꝓcella pulsatur sol&
quidẽ in fortiorib: mẽbrissuis gloriosis sime
sicut infirmoꝵ non nulli temptati asiderecedunt
& ipsi ꝑ euntes. &iam suꝵ corda pauere faciunt
fratrũ ita & fortissimi quiq: lic& insem &i psis
admiranda dõ & angelis & hominib: martyrusu
spectacula p̃beant in aliis tam̃ solo &emplonon
&iã p̃dicationis uerbo ꝓficere poss. oratergo
sacerdos in his uerbis ut sicut prosperitatis umpr
apecatorũ nos ds̃ labe defendit ita &iã nobis
aduersa ꝑsequunonis auertat. quatinus nec
infirmiterrore uł supplicis superati a fide rece¬
dant nec fortes & ualidi quiq ap̃dicationis &
ortation is fratne in pediantur officio. quad quu
certũ ẽ scõspostuite huius ecessũ cumr xp̃oma¬
nentes in desinentur ꝓremanentib: in hocmun¬
do fratrib supplicare p&it utbeate & glortose
semꝑ uirgmnis đi gen&ricis mariȩ & maxi m&

Expanded text:
sia persecutionis procella pulsatur, solet quidem in fortioribus membris suis gloriosissime sicut infirmorum nonnulli temptati a fide recedunt, et ipsi pereuntes etiam suorum corda pavere faciunt fratrum; ita et fortissimi quique, licet in semetipsis admiranda Deo, et angelis, et hominibus martyrii sui spectacula praebeant, in aliis tamen solo exemplo non etiam praedicationis verbo proficere possunt. Orat ergo sacerdos in his verbis, ut sicut prosperitatis tempore a peccatorum nos Deus labe defendit, ita etiam nobis adversa persecutionis avertat, quatenus nec infirmi terrore vel suppliciis superati a fide recedant, nec fortes et validi quique a praedicationis et exhortationis fraternae impediantur officio: quod quia certum est sanctos post vitae hujus excessum cum Christo manentes indesinenter pro remanentibus in hoc mundo fratribus supplicare, petit ut beatae et gloriosae semper Virginis Dei Genitricis Mariae et maxim
Abbreviated transcription (Latin):
clam & homo addm̃. clam& liber anos
amalo ꝗt atantomalo solo xpõuincente
liber&ur. ac cepimus auditum fidei ftr¬
mã dominiceorationis audiuimus.
xp̃i breuiter or are doc& quiacito uult.
postulata praestare . Aut quid petentib nondabit :¬
quise i psũ non petentib dedit. Aut in respon¬
dendo quã faci& morã : qui indictandis p̃cib uora
supplicium sic p̃uenit: Neq illud nos moueat
quodquidam iactare solent. Sinouit dr̃ quid
oremus & ante quã p&amus scit quib: indigemus
frustra scienti loquimur. Nos eni non sumus nar¬
ratores sedrogatores : Aliut ẽ eñi ignoranti nar¬
rare : aluit scentem p&ere : In illo indicium ẽ :
incobsequiũ: Ibi fidelit̃ indicamus. hiicmisera¬
bilĩ obsecramus. Amen signaculum orationis
dominice : nosuere uł fidelit̃ possumus dicere. Sq̃¬

Expanded text:
clamet homo ad Deum, clamet, Libera nos clamet homo ad Deum, clamet, Libera nos a malo, ut a tanto malo, solo Christo vincente, liberetur. Accepimus auditum fidei, formam Dominicae orationis audivimus, Christus breviter orare docet, quia cito vult postulata praestare. Aut quid petentibus non dabit qui se ipsum non petentibus dedit? aut in respondendo quam faciet moram, qui in dictandis precibus vota supplicum sic praevenit? Neque illud nos moveat, quod quidam jactare solent: Si novit Deus quid oremus, et antequam petamus scit quibus indigemus, frustra scienti loquimur: nos enim non sumus narratores, sed rogatores: aliud est enim ignoranti narrare, aliud scientem petere; in illo indicium est, hic obsequium; ibi fideliter indicamus, hic miserabiliter obsecramus. Amen. Signaculum orationis Dominicae posuere, ubi fideliter possumus dicere. S
Abbreviated transcription (Latin):
modumm̃ surã ueniȩ tutibi dedisti. quia dño
tantum ł p&is dimitti : quantum dimiseris ipse
conseruo dimitte ergo delinquenti inte totũ
siuis ipse d&uis nihildebere dño delictis. In al¬
tero dimittitibi siuis ipse uindicem uitare
sententiam. TINENOS IN DUCAS INT PAP¬
TATIONT Dr̃ siuit scribtũ ẽ neminẽ temptat
Sel temptaredicitur cũ conumactter. euntes
id temptatione liqueos derelinquid.
Sic adam temptatoris. insidia s incurrit . dũ
siu p̃cepta dispicit conditoris. undeaut̃ & quo
temptar&ur. homoꝓdidit sic dicendo
SIBLIPIRANOS AMALO: Hocẽ adiabo¬
lo qui totius mali & auctorẽ & origo diabolus
naturacelestis fuit nunc est nequitia. spłis.
peritssimus Vnde noniam malus salmalum
dr̃ a quo ẽ omne quod malum ẽ : hunc est quod
ꝓprius uiribi liberari homo non potesł car¬
nalib: uinculis inligatus p&endũ nob̵ ẽ
ut diabolum uincer& cõmodauit. Clam&

Expanded text:
modum, mensuram veniae, tu tibi dedisti, qui a Domino modum, mensuram veniae, tu tibi dedisti, qui a Domino tantum tibi petis dimitti, quantum dimiseris ipse conservo. Dimitte ergo delinquenti in te totum, si vis ipse de tuis nihil debere Domino delictis; in altero dimitte tibi, si vis ipse vindicem vitare sententiam. Et ne nos inducas in tentationem. Deus, sicut scriptum est, neminem temptat; sed temptare dicitur, cum contumaciter euntes ad temptationis laqueos derelinquit. Sic Adam tentatoris insidias incurrit, dum sui praecepta despicit conditoris: unde autem et a quo temptaretur, homo prodidit sic dicendo: Sed libera nos a malo; hoc est a diabolo, qui totius mali et auctor est, et origo. Diabolus natura coelestis fuit, nunc est nequitia spiritalperitissimus; unde non jam malus, sed malum dicitur, a quo est omne quod malum est. Hinc est quod propriis viribus liberari homo non potest carnalibus vinculis inligatus. Petendum nobis est ut diabolum vinceret commodavit. Clamet,
Abbreviated transcription (Latin):
Sedueniat nob̵ ueni te benedicti patris mei
ꝑ cipite regnum quod uobis paratum ẽ abo¬
rigine mundi. dicimus uenia tregnũ tuũꝰ
uncułs regn& in nob̵: quatinus innob des inat
mors regnare:. desinat. regnare peccatum
Regnauit inquidmors ab adã usq: ad maysen
calibi Non regn& peccatum in ur̃o mortali
corpore FIAT UOLUTASTUA SiICUT
INCELO ETINTERRA: Nunc interra mul
bolo ut nouo sđõ ut mutato corporo. udes¬
tructo mortis imperio ut abilta dominatio¬
ne peccati in celo & interra indã & ominbi
unadi & eadems it uoluntas: PANENOS¬
RŨ COTIDIANŨ DAORIS HodiC.
oltrenum celeste terrenũ panes preere
non iubemur : Proinbentt ipsocumdicit. Nolitȩ
sollicities se quod manduc&is autqui dbibatis:
Selqui aipse ẽ panis quidecelodescendit. p&imus
de conuiuio altaris sc̃i ad uirtie corporismentis¬
q: capiamus. ETDIMITTENÕBIS DEBITA
NA SICUT ETNOS DIMITTIMUS DEBITO¬
RIBUS NR̃IS. Sicdicendo homo indulgentiae

Expanded text:
sed veniat nobis: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Dicimus, veniat regnum tuum, ut sic Deus regnet in nobis, quatinus in nobis desinat mors regnare, desinat regnare peccatum: Regnavit, inquit, mors ab Adam usque ad Moysen. Et alibi: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore. Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra. Nunc in terra mulbolo, ut novo saeculo, ut mutato corpore, ut destructo mortis imperio, ut abolita dominatione peccati, in coelo et in terra, in Deo et hominibus una Dei et eadem sit voluntas. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Post regnum coeleste terrenum panem petere non jubemur, prohibente ipso cum dicit: Nolite solliciti esse quid manducetis aut quid bibatis; sed quia ipse est panis qui de coelo descendit, petimus de convivio altaris sancti ad virtutem corporis mentisque capiamus. Et dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Sic dicendo, o homo, indulgentiae
Abbreviated transcription (Latin):
centis sps audientum meritas equaes trauit.
utcũ om̃s audirent laim antẽ illetam̃ sibi
hȩc intelliger& dici qui ad di uerbum
nonreatu constientiȩ sed affectu reuerentiae
tremuiss&. Audiergo hominem gaudio acdeside¬
dere quanto sillic contingit ilectos angelas
remansisse sicut scribtum est: Statuit ter¬
minos gentium scđm numerũ angeloꝵxdĩ. Suꝑẽ
ut ipsiq̃ꝗ homines quid celestem patriã rede¬
unt ex eis ac minib: aliquit illicreuerentes
imitentur : Vnde & ꝓtinus sub infertur:
CUMOUIBUS ETNRAS UOCES UTADAT

Expanded text:
centis spiritus audientum merita sequestravit, centis spiritus audientum merita sequestravit, ut eum omnes audirent clamantem; ille tamen sibi haec intelligeret dici, qui ad Dei verbum non reatu conscientiae, sed effectu reverentiae tremuisset. Audi ergo hominem gaudio ac desidedere, quantos illic contingit electos angelos remansisse, sicut scriptum est, Statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei, superest ut ipsi quoque homines, qui ad coelestem patriam redeunt, ex eis agniminibus aliquid illic reverentes imitentur, unde et protinus subinfertur: Cum quibus et nostras voces, et
Abbreviated transcription (Latin):
a creuerentia honoratur. deniq: sino neũ
dubio non glorificarentur abe sed eent
ignobiles ut diabolus & ingelieius. Quieũ
non honorando contempser̃ & sehonorando
in ꝑp&uȩ damnationis opprabriũ & con¬
tumdiã corrues ꝓn sequentib quoq cumdicit
cȩ licelorum quȩ uirtutes acbeata seraphim
sotia xul tatione conce lebrant manifeste os¬
tenditur quia ille porestitum tremornonet
more poene sed & reuerentiae honore ꝓcedit
Sienĩ dhiuina maiestas ab omnib tẽmitur & ã
beata seraphiro quȩ exultare dicuntur tremese
nondubitantur & sigul tatiobetorum
seraphim socia &ultationi sp̃m c&erorũ appar&
quod am̃s bonorũ ordines spirituũ suꝑ norum
diuine maiestati & tremant cum xultatione
&&ultent cum tremore : Illo in quã tremort
quos ante trementes sic ꝓph&a ad mon& c̃se¬
quenter acdicit Audite uerbũ dñi quitie¬
mitis aduerbum eĩs : Tũ ꝓpriȩ enĩ ipsedi¬

Expanded text:
ac reverentia honoratur. Denique si non eum ac reverentia honoratur. Denique si non eum dubio non glorificarentur ab eo, sed essent ignobiles, ut diabolus et angeli ejus, qui eum non honorando contempserunt, et se honorando in perpetuae damnationis opprobrium am corruerunt. In sequentibus quoque cum dicitur, Coeli coelorumque virtutes ac beata seraphim socia exsultatione concelebrant, manifeste ostenditur quia ille potestatum tremor non ex timore poenae, sed ex reverentiae honore procedit. Si enim divina majestas ab omnibus tremitur, etiam beata seraphim quae exultare dicuntur, tremere non dubitantur; et si exsultatio beatorum seraphim socia exsultatione spirituum caeterorum, apparet quod omnes bonorum ordines spirituum supernorum divinae majestati et tremant cum exsultatione, et exsultent cum tremore, illo, inquam, tremore, quos ante trementes sic Propheta admonet consequenter ac dicit, Audite verbum Domini, qui tremitis ad verbum ejus. Tam proprie enim ipse di
Abbreviated transcription (Latin):
suis nead nõpuniatur. incipiunt iamtimere
Est&iã timoroffensionis quo adilectorib: suis
tim&  ds neuel in modico offendatur. dequo
dicitur ad ab raham. Nunccognoui qud timeas
dm̃ & non ꝑ᷑pertisti filiotuo unigenito pp̃tme
Idem &iam alibi ꝑfecta caritas appellatur
sicut scribtum ẽ. ꝓ fecta caritas forasmitit
⁊ imorẽ. Illum uidelic& quem primoloco
posuimus. dequo idem apł ait. Qui aut̃ti¬
m& non est ꝓfectus incaritate. Om̃ timor
poenam. hab&. Tertius timorẽ exreuerentia
& honore ꝓcedens. Quonunc tremere
ille nec secunđ erit sedhictantum tertius
uidelic& potestates sedom̃s &iã clestis pa¬
triae sp̃s. Nam cum scriptum sit dicente dño
quicumq hiono rauerit me glorificabocum
qui aũt contemnunt meer̃ ignobiles mani¬
festũ ẽ om̃s celestium ordines minis trorũ
idcirco intantũ acreatore glorificari. quia
ipsequoq: ab eis omnib: summotrȩmore

Expanded text:
suis ne a Domino puniantur incipiunt jam timere. suis ne a Domino puniantur incipiunt jam timere. Est etiam timor offensionis, quo a dilectoribus suis timetur Deus, ne vel in modico offendatur, de quo dicitur ad Abraham: Nunc cognovi quod timeas Deum, et non pepercisti filio tuo unigenito propter me. Idem etiam alibi perfecta caritas appellatur, sicut scriptum est: Perfecta charitas foras mittit timorem, illum videlicet quem primo loco posuimus, de quo idem apostolus ait: Qui autem timet non est perfectus in charitate, quoniam timor poenam habet. Tertius timor est ex reverentia et honore procedens, quo nunc tremere ille, nec secundus erit; sed hic tantum tertius videlicet potestates, sed omnes etiam coelestis patriae spiritus: nam cum scriptum sit, dicente Domino: Quicunque honoraverit me, glorificabo eum; qui autem contemnunt me, erunt ignobiles, manifestum est omnes coelestium ordines ministrorum idcirco in tantum a Creatore glorificari, quia ipse quoque ab eis omnibus summo tremore
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quiqquid de singulis dictum ẽ equaliter
deomnib sentiendum est. Comenim scribtũ sit
beatiqui habitant indomotuã in scła scłoꝵ lau¬
dabuntte. Quido minationes & potestates
eq: ut de angelis scribtum est. laudate eum
om̃s angeli us. laudatecum om̃s uirtutes ci:
Rursus cum scriptũ sit ut in nomineiłũ omne
genuflectatur cȩlestium mrrestrium &onrei¬
fernorum siomne geni celestium hi nomine
iħu flecticredimus non solum dominationes
uerum &iam om̃s angeloram ordines sic̃ filiũ
ita & patrem non dubitabimus ad orare :
Quod aũt maiestatem dĩpatris tremere potes¬
tates. dicuntur. non hoc extimore supplicu
quod nonmerentur. non extimoreoffensionis
creatoris quam incurrese iam non poss̃ Sed
gre uerentia & honore diuine faciunt maies¬
tatis. Tres eni constat cẽ timores. Supplicii.
dequo in psal modicitur. in itium sapientiae
timordñi. Hunc eñ ĩ habent qui ꝓ cõmissis

Expanded text:
sed quidquid de singulis dictum est, aequaliter sed quidquid de singulis dictum est, aequaliter de omnibus sentiendum est; cum enim scriptum sit: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te, qui dominationes et potestates aeque ut de angelis scriptum est, Laudate eum, omnes angeli ejus; laudate eum, omnes virtutes ejus. Rursus cum scriptum sit, ut in nomine Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium, et infernorum; si omne genu coelestium in nomine Jesu flecti credimus, non solum dominationes, verum etiam omnes angelorum ordines sicut Filium, ita et Patrem non dubitabimus adorare. Quod autem majestatem Dei Patris tremere potestates dicuntur, non hoc ex timore supplicii, quod non merentur; non ex timore offensionis Creatoris, quam incurrere jam non possunt, sed ex reverentia et honore divinae faciunt majestatis: tres enim constat esse timores, supplicii, de quo in psalmo dicitur, Initium sapientiae timor Domini: hunc enim habent qui pro commissis
Abbreviated transcription (Latin):
homo qui non solum maligios sp̃s neab eis uincat᷑
uerum &iam ipsos quoq: uermiculos ꝑtimescit
Timorem di anteoculos semꝑ habere illũ semꝑ
&iamsi ab aliquotimeatur tremere ac ꝑpaues¬
cere deb& Quod aũt cȩlos dr̃ cumcelestib: uir¬
tutib: maiestatẽ dĩ patris sotia & ultatione ac
ludib: celebrare ita intellegordum est: Quod
om̃is creatura non uocesed opere laud&dm̃
Quia excreaturis consequenter creator intellegit᷑
& in singulis operib: atq effectib: dimagnificen¬
tia de monstratur. Item qđ angelilaudare
dominationes ad osare. tremere potestates
dicuntur. non ita accipiendũ ẽ quasi lau¬
dantes ingelimaies tatem nec ad orent nec
tremant quod facint dominationes & potestates⁊
* ũł adorantes dominationes non lauꝗent uł
tremant qđ fatiunt angeli & potestates
Aut rur sum trementes potestates non laudent
uel adorent quod faciunt angł &dominationes

Expanded text:
homo qui non solum malignos spiritus ne ab eis vincatur, homo qui non solum malignos spiritus ne ab eis vincatur, verum etiam ipsos quoque vermiculos pertimescit, timorem Dei ante oculos semper habere, illum semper, etiam si ab aliquo timeatur, tremere ac perpavescere debet! Quod autem coelos Deus cum coelestibus virtutibus majestatem Dei Patris socia exsultatione ac laudibus celebrare, ita intelligendum est quod omnis creatura non voce sed opere laudet Deum, quia ex creaturis consequenter creator intelligitur, et in singulis operibus atque effectibus Dei magnificentia demonstratur. Item quod angeli laudare, dominationes adorare, tremere potestates dicuntur, non ita accipiendum est quasi laudantes angeli majestatem Dei nec adorent nec tremant, quod faciunt dominationes et potestates: vel quasi adorantes dominationes non laudent vel tremant, quod faciunt angeli et potestates: aut rursum trementes potestates non laudent vel adorent, quod faciunt angeli et dominationes:
Abbreviated transcription (Latin):
tori. Illum laudans semꝑ & semꝑ iustificans
seuitu perans. sẽꝑ & sẽꝑ accusans. & sillicelestis
patriae sp̃i qui dominationum uncabulum sortium
eo quod c&eris angeloꝵ agminib: dominentur nons
de suadominatione & tollunt sed maiestatem ꝓprii
crcatoris reuerenter ad orant quantomagis homo
aliis platus hominib: nullatenus deb & influi sed
humili senꝑ animocagitare qui a & suus & subditoꝵ
sbidñs ẽ in celis. Sicñi ut psalmista ait uniuersa ua¬
nitas omnis homo uiuens quid suꝑbit terra&cinis
&sipotestues quae adiabolo & angelis eius quos beat᷑
ieb appellat horribiles m&uuntur quiq carum
potestate coerciti nom possunt tantum nocere quã¬
tum cupiunt si hȩ in quantã fortes timpotentes
& tam m&uende potestates cum omnitremore
diu inemaiestati sesubdunt & tantam siudigni¬
tatem ad gratiam refer̃ conditoris quanto magis

Expanded text:
tori, illum laudans semper, et semper justificans: tori, illum laudans semper, et semper justificans: se vituperans semper, et semper accusans? Et si illi coelestis patriae spiritus qui dominationem vocabulum sortiuntur, eo quod caeteris angelorum agminibus dominentur, non se de sua dominatione extollunt, sed majestatem proprii creatoris reverenter adorant: quanto magis homo aliis praelatus hominibus nullatenus debet inflari, sed humili semper animo cogitare, quia et suus et subditorum sibi Dominus est in coelis! Si enim, ut Psalmista ait, universa vanitas omnis homo vivens, quid superbit terra et cinis? Et qui potestates quae a diabolo et angelis ejus, quos sanctus Job appellat horribiles, metuuntur, quique earum potestate coerciti non possunt tantum nocere quantum cupiunt: si hae, inquam, tam fortes, tam potentes et tam metuendae potestates cum omni tremore divinae majestati se subdunt, et tantam sui dignitatem ad gratiam referunt conditoris: quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
& contem platione manentes nihil aliud dulce
halieant nisieum a quo craani sunt qui &iã & locis
& singulis homidib p̃s: Hi inquantã laudables
diuine maiestatis ministri dequib: &iã dñs xial¬
uator nr̃ in euangelio ait qđ semꝑuideant faciẽ
patris ꝓtinta suidignitate nonscipios laudant
nec ꝓpriam goriã quer̃ sod maiestaum patris
cuius hec om̃a gratia ꝑceper̃. Hos ergo & nos
homines inquantum pas sumus imitantes non
& tolla mur ꝓdonis gratiae dĩ salpotius. tpsipdonis
suis laudes incessabiles referamus. Sienim
illi quitanta iã sirmitate donatisunt ut nullũ
omnino casumꝑtimes cantrtota se sẽꝑraerentia
diuinae maiestatis ubmittunt quantomagu¬
homoputredo &filius hominis uermis qui ut bea¬
tus iobait quasi flos egreditur & conteriur & fugi
uelut umbra &numquã in codem statuꝑman&
omnis chumilitate ꝓprio semꝑ deb& subderecres¬

Expanded text:
et contemplatione manentes nihil aliud dulce et contemplatione manentes nihil aliud dulce habeant nisi eum a quo creati sunt, qui etiam et locis et singulis hominibus praesunt: hi, inquam, tam laudabiles divinae majestatis ministri, de quibus etiam Dominus et Salvator noster in Evangelio ait quod semper videant faciem Patris, pro tanta sui dignitate non se ipsos laudant, nec propriam gloriam quaerunt, sed majestatem Patris cujus haec omnia gratia perceperunt. Hos ergo et nos homines in quantum possumus imitantes non extoliamur pro donis gratiae Dei, sed potius ipsi pro donis suis laudes incessabiles referamus. Si enim illi qui tanta jam firmitate donati sunt, ut nullum omnino casum pertimescant, tota se semper reverentia divinae majestati submittunt, quanto maghomo putredo, et filius hominis vermis, qui, ut beatus Job ait, quasi flos egreditur, et conteritur, et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet, omni se humilitate proprio semper debet subdere crea
Abbreviated transcription (Latin):
cu nomenest nonnature. Semꝑ enĩ sp̃s sunt
Scdtunc solum modouocantur angelicũ mituntꝰ
dominationes ur quidem celestis patriae sp̃i
idõ uocantur quiac&eris angeloꝵ inferiorib:
uirtutes aduerse subiecte sunt: & inde potesta¬
tum nomine nuncupantur quia maligni sp̃s
eꝵ potestate coercentur n&antum noceunt
qu antum cupiunt. Virtutes illi angelidicun¬
tur ꝑ quos signa & mira cula inmanda siunt
propter quod & uirtutes appellantur. Sera¬
pliym qq similuer multtudo ẽ angelorũ.
Quix hebraco in latinum ardentes uł incen¬
dentes interpr& intur. Id circo aũt arden¬
tes uocantur quia inter cos &dm̃ nulli angeli
consistunt & ideo quan do uicinius corã eos
consis tunt tantomagis claritate diuini lu¬
minis inflãmantur ⁊ angeliigitur sc̃i¬
quuipost lapsum di aboli & ingeloꝵ eius ꝑscuerantia
& erne beatitudinis solidatisunt & tantũ fir¬
mitatis ingorem consecuti ut nullo iã lapsua¬
uer si nulla suꝑbia cadentes sed sirmiter indi amore

Expanded text:
 nomen est, non naturae: semper enim spiritus sunt; sed tunc solummodo vocantur angeli cum mittuntur. Dominationes vero quidam coelestis patriae spiritus ideo vocantur, quia caeterisvirtutes adversae subjectae sunt, et inde potestatum nomine nuncupantur, quia maligni spiritus eorum potestate coercentur, ne tantum noceant quantum cupiunt. Virtutes illi angeli dicuntur, per quos signa et miracula in mundo fiunt, propter quod et virtutes appellantur. Seraphim quoque similiter est multitudo angelorum, qui ex Hebraeo in Latinum ardentes vel incendentes interpretantur. Idcirco autem ardentes vocantur, qui inter eos et Deum nulli angeli consistunt, et ideo quanto vicinius coram eo consistunt, tanto magis claritate divini luminis inflammantur. Angeli igitur sapsum diaboli et angelorum ejus perseverantia aeternae beatitudinis solidati sunt, et tantum firmitatis vigorem consecuti, ut nullo jam lapsu aversi, nulla superbia cadentes, sed firmiter in Dei amore
Abbreviated transcription (Latin):
rateñ ĩ in his uerbis &x omnium ꝑsana sacer¬
do sut uoces omnium angeloꝵ sermonib: sup¬
plici se confessione laudantiũ iubeat iđ
digxur cumbeitꝗ seraplm gratanter admitti
đ recipiuł adsũmi is aiasnamq: proph&a
testaiturseui dissedñm sedentem suꝑ solium
&x celsum & eleuatum & seraphim quorum
unis & & al teri totidẽ erantaleduab uł ante
ficiem eius &duab: uel antia pedeseius & duab:
uolantia & clamantia alterum ad alterũ a sdi¬
interris posita partem sui quȩ in celis ẽ consti¬
uuta. Non solum quoddm̃ supplici confessione
colaudant uerum &iam ꝗđ hisdem uerbis
acsensib: easdem liudes concelebrat. Con¬
sequens eñi ẽ ut sit unalauditio quorũ futura ẽ
una eademq indomo dñi habitatio quod aũt
tres sc̃s in dĩ laudem dicimus ÷ trinitatem
ꝑ sonarum in unitatedĩtatis in effabilimys¬
terio ueneramur. In eo ur̃ qđ eum semel
dnm̃ dñi sabaodi consitemur unũ dm̃ intri¬
nitate uerb cȩlestib: p̃dicamus. Nam sab aoh

Expanded text:
rat enim in his verbis ex omnium persona sacerdos, ut voces hominum angelorum sermonibus supplici se confessione laudantium jubeat, id est dignetur cum beata seraphim gratanter admitti, id est recipi vel adsumi. Isaias namque propheta testatur se vidisse Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum, et seraphim quorum uni sex, et alteri totidem erant alae, duabus velantia faciem ejus, et duabus velantia pedes ejus, et duabus volantia et clamantia alterum ad alterum, ac die in coelis est constituta, non solum quod Deum supplici confessione conlaudat, verum etiam quod iisdem verbis ac sensibus easdem laudes concelebrat: consequens enim est, ut sit una laudatio, quorum futura est una eademque in domo Domini habitatio. Quod autem ter Sanctus in Dei laudem dicimus, Trinitatem personarum in unitate divinitatis ineffabili mysterio veneramur: in eo vero quod tum semel Dominum Deum Sabaoth confitemur, unum Deum in Trinitate verbis coelestibus praedicamus, n
Abbreviated transcription (Latin):
CLORIA TUA. Inmensitatẽ
diuine maiestatis ostendit. Nulla cñi ratione
nulla aestimatione mentiual&. Mundo ñ ca¬
pit᷑. Sicrepl& mundum ut ipsecontineat mundũ
non contineat᷑ amundo Estenĩ mundo superi&
inferior &terior &interior. Regendo superio
portando inferior gubernando exterior
replendo interior: Sic ẽꝓcuncta diffusus: non
ito sit qualitas mundi sed substantia creatrix
mundi. Sine labore regeis. sine honore con¬
tinens mundũ. Nan tam̃ ꝑspatia locorum
quasimole diffusus: Nonut indimudia parte
sit dimidius & in alia dimidia dimidius atq ia
ꝑ totum totus Nonsic sedinsolo eelototus &in
solaterra totus. & in parte totus. & ꝑ cancta
totus. Etnullo contentus loco sedinse ipsoubi¬
inter p̃tatur saluiuifica. Sub audiendo uel po¬
pulum tuũ uel totũ mundum: Cuiidcir co
additur in &celsis qđ aduetus xp̃i non tantũ
hominum salus sed torius mundisit terrena
iungens cumcȩlestib: V tom negenu eiflectatur

Expanded text:
loria tua, immensitatem divinae majestatis ostendit, nulla enim ratione, nulla aestimatione metiri valet; mundo non capitur, sic replet mundum, ut ipse contineat mundum, non contineatur a mundo: est enim mundo superior, inferior, exterior, et interior; regendo superior, portando inferior, gubernando exterior, replendo interior; sic est per cuncta diffusus, ut non sit qualitas mundi, sed substantia creatrix mundi, sine labore regens, sine onere continens mundum, non tamen per spatia locorum quasi mole diffusus, non ut in dimidia parte sit dimidius, et in alia dimidia dimidius, atque ita per totum totus: non sic, sed in toto coelo totus, et in tota terra totus, et in parte totus, et per cuncta totus, et nullo contentus loco, sed in se ipso ubiinterpretatur salvifica, subaudiendo vel populum tuum, vel totum mundum, cui idcirco additur in excelsis, quod adventus Christi non tantum hominum salus, sed totius mundi sit, terrena jungens cum coelestibus, ut omne genu ei flectatur
Abbreviated transcription (Latin):
litaus efficimur & ipse in omnibus conlaudat᷑
uerum &iam maiora apud illũ & habundan¬
tiora benesicia & ꝓmeremur & obtinemus
Quid est aut̃ iniustius quam prođi beneficus
contra ipsum rebelli & suꝑbamente tumes¬
cere : deniq proximis nr̃is & lege dĩ iubemur
malum promalo non reddere : Siergo iniuis¬
tum ẽ praximomalum promalored dere
quanto iniustus eẽputamus factori & libe¬
rator inr̃o & proximorumnsõꝵ dõ reddese
mala suꝑbiae ꝓbonis gratie suae: post hȩc
sacerdosiam de populi deuotione securus.
responsionẽ eius uerissima atestatione
confirmans unde & sequens orationis i fallor
contestata in cõmune uocatur. mentem
suã &iam ipse totã erigit sursum atq: in
his uerbis &xcelso supplicat đio:
m̃s enim peccauer̃ inquit apł & egent gładi

Expanded text:
litatis efficimur, et ipse in omnibus conlaudatur, litatis efficimur, et ipse in omnibus conlaudatur, verum etiam majora apud illum et abundantiora beneficia et promeremur et obtinemus. Quid est autem injustius quam pro Dei beneficiis contra ipsum rebelli et superba mente tumescere? Denique proximis nostris ex lege Dei jubemur malum pro malo non reddere. Si ergo injustum est proximo malum pro malo reddere, quanto injustius esse putamus factori et liberatori nostro et proximorum nostrorum Deo reddere mala superbiae pro bonis gratiae suae? Post haec sacerdos jam de populi devotione securus, responsionem ejus verissima attestatione confirmans, unde et sequens oratio, nisi fallor, contestata in commune vocatur, mentem suam etiam ipse totam erigit sursum, atque in his verbis excelso supplicat Deo: s enim pe
Abbreviated transcription (Latin):
neficiorũ dõ in gratinonsimus. Sed condignas
eigratias pro acceptistantis benesiciis & lubentes
non nobis tribuamus quod facimus. sed illi
qui operatur omã in omnib: quiq operatur
in nob̵ & uelle &operari probona uoluntate:
Vt dumnos recognos cimus nihi la nobis habe¬
retotumq: ad dm̃ referimus quod eodonãte
accepimus & humilitatis nrãe memores in
superbiã non leuemur ꝑ quẽm iniudiciũ
diaboli incidamus & i nomnib: honorific&ur
ds̃ ꝑquem hanc ipsam quoq: humilitatem a¬
habemus. Lam scã igitur & salubri ad¬
monitione populus libenter accepta. sacer¬
doti cũ magna deuotionẽ respond&.
DIGNUM ET IUSL¬
TUM IST
INihil indignus quam largitori omnium bene¬
ficiorũ dõ debene ficiissius quem lib& in gra¬
tum xistere Nihil profecto esidignus
quã ei &iam progratiȩ suae donis ominise ꝑ
humilitate gratias agere:
P hoc enim non solum nos memores nrae humi¬

Expanded text:
neficiorum Deo ingrati non simus, sed condignas neficiorum Deo ingrati non simus, sed condignas ei gratias pro acceptis tantis beneficiis exhibentes, non nobis tribuamus quod facimus, sed illi qui operatur omnia in omnibus, quique operatur in nobis et velle et operari pro bona voluntate, ut dum nos recognoscimus nihil a nobis habere, totumque ad Deum referimus quod eo donante accepimus, et humilitatis nostrae memores in superbiam non levemur, per quam in judicium diaboli incidamus; et in omnibus honorificetur Deus, per quem hanc ipsam quoque humilitatem habemus. Tam sancta igitur et salubri admonitione populus libenter accepta, sacerdoti cum magna devotione respondet: Dignum et justum est. Nihil indignius quam largitori omnium beneficiorum Deo de beneficiis suis quemlibet ingratum existere. Nihil profecto est dignius, quam ei etiam pro gratiae suae donis omni semper humilitate gratias agere, r hoc enim non solum nos memores nostrae humi
Abbreviated transcription (Latin):
quod non accepisti : & tem ad discipulos saluatorait:
Sine menibil potestis facere : quo in seloquente. bea¬
tus iacob: apł at. omnedatum optimũ &omnedonũ
ꝓfictum desur sumẽ descendens a patre luminũ apio
quem nonẽ trans mutatio neciucissitudinis abium¬
bratio. Siergo non p̃otest homo accipere quicquam
nisi fuerit eidatum decelo nihilaũt hab̵ quod non acce¬
pit: unde tantam dilectionẽ uł accipere poterit uł
habere quacor suũ ad dm̃ semꝑ habeat nisidata fu¬
erit adecelo & sisine illo nihilpossumus facere
pquẽ possumusmundum &que sunt in mundo
des phcere & solidõ & totismentis & corporis uirib
an helare nisi percũ sine quonihil possumus:
Aut quomodo sursum cor erigere possumus un de
omne datum optimũ & omnedonum ꝑfectũ des¬
cendit aipitre luminum nisi ipso patreluminũ
t intum nobis donũ suae gratie conferente :
hortatur itaq sacerdos ut quitantabenesicia
ado ꝑcepimus pio acaptis beneficus datoribe¬

Expanded text:
quod non accepisti? Et item ad discipulos Salvator ait: Sine me nihil potestis facere, quo in se loquente, beatus Jacobus apostolus ait: Omne datum optimum, et omne donum perfectum, desursum est, descendens a Patre luminum, apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. Si ergo non potest homo accipere quicquam nisi fuerit ei datum de coelo, nihil autem habet quod non acceperit; unde tantam dilectionem vel accipere poterit vel habere, qua cor suum ad Deum semper habeat, nisi data fuerit ei de coelo? et si sine illo nihil possumus facere, per quem possumus mundum et quae sunt in mundo despicere, et soli Deo ex totis mentis et corporis viribus anhelare, nisi per eum sine quo nihil possumus? Aut quomodo sursum cor erigere possumus, unde omne datum optimum, et omne donum perfectum descendit a Patre luminum, nisi ipso Patre luminum tantum nobis donum suae gratiae conferente? Hortatur itaque sacerdos, ut qui tanta beneficia a Deo percepimus pro acceptis beneficiis datori be