comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝯfitenciũ pcc̃a dimittendi : audi qͣre. uoluit xp̃c ut
a temerip̃o surget. ut ñ qi extorta ł coacta uid̾et᷑
ꝯfessio tua Medicis dix̾ ut curarent. s ĩfirmis ñ dix̾uͭ
Ad medicos curãdi uenirent. ħ qĩ c̾tũ ẽẽ uoluit ꝙ egri
libent̃ salutẽ q̃rerent. ⁊ se curandos off̾rent si medi¬

Expanded text:
dedit confitentium peccata dimittendi. Audi quare voluit Christus ut a temetipso surgeret, ut non quasi extorta vel coacta videretur ent. Medicis dixit ut curarent, sed infirmis non dixit ut ad medicos curandi venirent. Hoc quasi certum esse voluit, quod aegri libenter salutem quaererent, et se curandos offerrent, si medi
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ tra Si quintũ eẽt: certe suꝑior eẽt
ceteris. ⁊ tetcũ uo̾ nullũ ẽ: młto mag̾ suꝑat
quid agit leuior om̃ib: In hac tarditate quid
agit celerior om̃ib: Ita ne ꝑ huniꝰ tã extellentis
nature mitũ. nõ poterit esfici ut corpꝰ leuet᷑ in

Expanded text:
intum esset, certe superius esset ceteris; cum uero nullum est, multo magis superat quid agit leuior omnibus? In hac tarditate quid agit celerior omnibus? Itane per huius tam excellentis naturae meritum non poterit effici, ut corpus eius leuetur in
Abbreviated transcription (Latin):
resurg̾e pot̾. ⁊ nõ solũ refurgẽ: s melior resurg̾e ꝗͣ
ẽ: omĩa stando oꝑatꝰ fuiss. Iux hoc scd̾m aliqͥd dici pͭ.
qr om̃is qui cadit id qd̾ cadendo ꝑdit: ampliꝰ totũ re-¬
hec om̃ia hr̃et. ⁊ tñ ñ cecidiss. Propt̾ea nemo ĩ spe
correctõts peccare deb. qr f qd̃ semel amittit᷑. ãpliꝰ¬

Expanded text:
resurgere potest, et non solum resurgere sed etiam melior resurgere quam est, omnia stando operatus fuisset. In hoc secundum aliquid dici potest, quod omnis qui cadit id quod cadendo perdit amplius totum rehaec omnia haberet, et tamen non cecidisset. Propterea nemo in spe correctionis peccare debet, quia q
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ ex ande̾is tenemꝰ ꝙ ĩ dinitate possũt
eẽ płes existencie: Nunc aũ ꝯͣsiderandũ
qu dec dicis audis uł legis. s malo te ridẽ
dere. si itaq sistenciã dre usus hãeet: q̃mad̾
ec̃ncia: simplr̾ rer eẽ significaret. Nũc tͣq
sub noĩe existẽcie aͥd ampliꝰ oꝑt intłłigere.¬

Expanded text:
m ex antedictis tenemus quod in divinitate possunt esse plures existentiae, nunc est considerandum qui hoc audis vel legis, sed malo te rideredere. Si itaque sistentiam dicere usus haberet, quemadmodum essentiam, simpliciter rei esse significaret. Nunc itaque sub nomine e
Abbreviated transcription (Latin):
puto debẽt suffic̾e̾. Nam ad plenũ ĩ tãta
ꝓfunditate sibi sat̃faciat in hac uita:
nemo d expet̾e uł expectare. Notand̃ aũ
de ꝑsõa atq existencia qͦmͦ se bãt una cũ
alt̾era. Op .n. dubitatur ex alfutra uicissĩ
ꝓbat᷑ ex alt̾a. Nã ꝙ ĩ dĩnitate oꝑteat płec
ee: faciliꝰ ꝓbat᷑ ex nocõe ꝑsone. s ꝙ possint¬

Expanded text:
puto, debent sufficere. Nam, ut ad plenum in tanta profunditate sibi satisfaciat in hac vita, nemo debet expetere vel exspectare. Notandum autem de persona, atque existenti quomodo se habeat una cum altera. Quod enim dubitatur ex alterutra, vicissim probatur ex altera. Nam quod in divinitate oporteat plures esse facilius probatur ex notione
Abbreviated transcription (Latin):
maniteste euintimꝰ fat̾i oꝑtebit ꝙ si õpotẽ¬
tẽciã ht̃ una: oͥpotẽtiã hẽbit ⁊ alia. Cõstat
aũt ap̃ dẽs theologos indubitabili rõeina¬
cõe ꝙ ĩ uera dĩnitate sit sũme sim̃plex eẽ.
Erit gͥ ncc̃e ut idẽ ip̃m sit ibi o̾p̃otẽtiã hr̃e:¬

Expanded text:
 fateri oportebit quod si omnipotentiam habet una, omnipotentiam habebit et alia. Constat autem apud omnes theologos indubitabili ratione, quod in vera divinitate sit summe simplex esse, erit ergo necesse ut idem ipsum sit ibi omnipotentiam e
Abbreviated transcription (Latin):
uet: et ip̃e recõpẽsabit. qui nõ a plicipio
quid̾ uite sue deo deẜ̃uire cepit. Sed ex quo
ip̃e adeo ute ullius p̃cedẽtis p̃miũ. si autẽ
rit. et deus ei malũ rependet mentũ qͣm¬
diuet ip̃e uirẽit. oꝵ si notia rłicipio uitesue
male deo ceꝑit ẜuire. Sed ex quo ñ cepit
p̃tedentis ẜuiciũ bonũ recõpẽsabit ĩ malun
sit net ipẽ uite illius p̃cedentis p̃miũ hte uo¬
luerit malũ. siam et sue p̃cedentis uite bouo
et dei p̃cedentis uite malo carebit p̃ mio. deo
ne constitutꝰ ab sp̃o

Expanded text:
vet, et ipse recompensabit. Qui vero non a principio quidem vitae suae Deo servire coeperit, sed ex quo e illius praecedentis praemium. Si autem rit, et Deus illi malum rependet meritum, quandiu et ipse vixerit. Quod si non a principio vitae suae male Deo coeperit servire, sed ex quo tcedentis servitium bonum recompensabit in malum: sicut nec ipse vitae illius praecedentis praemium habere voluerit malum. Nam et suae vitae praecedentis bono, et Dei praecedentis vitae malo carebit praemio. Deo quo constitutus ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
regina. que se cuidam regi adutt̾o ꝯiũxit. nai¬
ex quo ⁊̃ tͤc filios hũit. Ex hiis u̾ trib tot alii fi¬
lii ⁊ nepotes st̃ geniti. itac młtiplicati ut mnr¬
m̃ari ñ possit. om̃s autẽ ĩ faurilia illiꝰ rͣeͣgis ⁊
regine consistĩct. Rex itaq c̃ regina illa cuidã

Expanded text:
regina, quae se cuidam regi adultero conjunxit, ex quo etiam tres filios habuit. Ex his vero tribus tot alii filii et nepotes sunt geniti, ita multiplicati, ut numerari non possint. Omnes autem in familia illius regis et reginae consistunt
Abbreviated transcription (Latin):
missioe ũ fit ex reglau ꝓfesside quł ñ opteat¬
ꝓmitt̾e qͣ. estat nec integre posse ten̾i nͨ sũ
cccõe malis itamobedĩe exag̾gatis ut a tam
ncc̃o bono ꝓmittende obedĩe t̾̃reatis. qr ⁊ si
difficile cauetur uͥ surripiẽs uł insidians ut¬

Expanded text:
missione, quae fit ex regulari professione, quasi non oportomittere, quam constat nec integre posse teneri, nec soccasione malum ita inobedientiae exaggeratis, ut a tam necessario bono promittendae obedientiae terreatis: quia etsi difficile cavetur ubique subrepens  mss. su
Abbreviated transcription (Latin):
quociens alb̃is uissio p̾t̾it᷑. siqͥdẽ ⁊ ex ore dei ñ
eqͣlia sũt ꝓmlgata. ⁊ iõ ñ eqͣli cũcta uigilan¬
cia obseruanda. S alia cura exbibenda ẽ ei
datum ⁊ alia hiis q̃ alibi cliscemens. qͥ solu̾t
inqͥt uñ de hiis mĩmũ mĩs mandatie. Qͥo gͦ
audiuimus ex regła. gͣuiores ⁊ leuiores cl̾

Expanded text:
itur: siquidem et ex ore ipso Dei non aequalia sunt promulgata, et ideo non aequali cuncta vigilantia observanda; sed alia cura exhibenda est eidatum : alia his quae alibi discernens, Qui solverit, inquit, unum de his minimis mandatis . Quid ergo? Audivimus ex Re
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ ⁊ non płes dr̃ ⁊̃ unꝰ rõne smulitud̾is. qr
młtiplicemi ht̃ cũ unitate simulitudiuẽ
unitas a nłło descendit omĩs płalitas ab
unitate defluit. unitas de segignit unitate
de se ꝓsiati eqͣlitatemi Sic d̾s aulło qͥlib
ab ix̃o. sic de se gignit alt̾m se .i. filiũ dese

Expanded text:
one similitudinis, quia multiplicem habet cum unitate similitudinem. Unitas a nullo descendit: omnis pluralitas ab unitate defluit; unitas de se gignit unitatem: de se profert aequalitatem. Sic Deus a nullo, quidlibet ab ipso; sic de se gignit alterum se, id est Filium; de se
Abbreviated transcription (Latin):
Aiuper ceiesti unitas. ĩ celesti alt̾i¬
tas. in supercelesti pluralitas.
¶ Suꝑceleste ẽ d̾s ĩ qͦ sũia est untas. e¬

Expanded text:
upercoelesti unitas, in coelesti alteritas. in subcoelesti pluralitas. Supercoeleste est Deus, in quo summa est unitas. C
Abbreviated transcription (Latin):
dei ñ modo ñ appetũt. sed ⁊̃ magno oꝑe
ĩ ht uita curare subt̃ fugiũt ut st̃ u̾bi gͣ¬
cia puitritudo corꝑis. atq uoluptas iti¬
q ñ idcirco ea sugnt qd̾ hee nacͤart̃ no¬
lint. sed ne deũ ĩ hiis quoq mͦ possint
offend̾e. nam si ꝑ ea nil offensionis in
deũ contͣhi posse certo sentirẽt. uł se

Expanded text:
Dei non modo non appetunt, sed etiam magnopere in hac vita curare subterfugiunt, ut sunt, verbi gratia, pulchritudo corporis atque voluptas, utique non idcirco ea fugiunt quod haec naturaliter nolint, sed ne Deum in his quoquo modo possint offendere. Nam si per ea nihil offensionis in Deum contrahi posse certo sentirent, vel se
Abbreviated transcription (Latin):
lime uidere. ꝙͣ auaricie ⁊ peculancie famu¬
lari. Sedebit gͥ corpꝰ imortalitatis ⁊ ĩpassibi¬
litatis gẽma q̃dã felicitate. dotatũ. liberũ¬
liber̃ ab omĩ ncc̃itate. ab oĩ corrĩxõe secur̃.
alienũ ⁊ ĩmunẽ ab oĩ ꝯcupiscẽcia. plenũ gr̃a¬
⁊ aĩa. sic̃ ⁊ nil metuens. nͨ cuꝑiens ultra. ni¬
mir̃ ꝑlena b̾itudĩe. ⁊ secura plenitudĩẽ fruẽs.
nłłos iam cogitacõnũ fluctus. nlłos cẽptacõ¬
nũ aflitus. nlłos affectionũ senciẽs motꝰ.

Expanded text:
lime videre, quam avaritiae et petulantiae famulari. Sedebit igitur corpus immortalitatis et impassibilitatis gemina quadam felicitate dotatum, liberum ab omni necessitate ab, omni corruptione securum, alienum et immune ab omni concupisceet anima sicut nil metuens, sic nec cupiens ultra: nimirum plena beatitudine, et secura plenitudine fruens; nullos jam cogitationum fluctus, nullos tentationum conflictus, nullos affectionum senti
Abbreviated transcription (Latin):
spectãt. ĩmo uͦ ⁊ exspectãt cũ desiderio sub al¬
tare dei uociferantes ad ip̃m. ⁊ qͥ auclire
meruit potuit ⁊ testifican. nã corpꝰ illo qͥ
dem in tp̃re sedere qͥs dicat. dũ effluit ĩsa¬
niẽ płuerẽq redigit᷑ :¬

Expanded text:
exspectant. Imo vero et expetunt cum desiderio, sub altare Dei vociferantes ad ipsum; ut qui audire meruit, potuit et testificari . Nam corpus quidem illo in tempore sedere quis dicat, dum effluit, et in saniem pulveremq
Abbreviated transcription (Latin):
gustu ut t̃ alicubi qͥs residẽs ⁊ aũ se potũ
cypho deferri uidẽs: statĩ assurgit. et ĩtuens cuiꝰ
sit. atiqũ ĩ ucsu ⁊ ũbo ⁊ olfattu. ut t nͣ degustat. s¬
olfatit. Altqũ ĩ uisu ⁊ u̾dbo ⁊ tattu: ut c̃ alicͥ come¬
denti defert᷑ cibus ĩt̾ duas scutellas. ⁊ aute ꝙ ͥ fini¬
erit qd̵ pͥus etebat. scutellisaꝑtis qͥb ille sit cibus
cõsid̾at. et an bñ sit coct᷑ ĩestigat ⁊ eũ cõtĩgit.
ut an calidꝰ uł frigidꝰ sit agnoscat. Aligñ ĩ uisu
de eo nicħ ĩ quinit. nͨ eũ degustat. sed tũ olfatit
t̃ ałs ĩ cõuiuantib suꝑueuit. et au cibi ⁊ potus
quos hñt sẜ̃ boui requirit. et qͣsdã degustãs. ali¬
os alfacit. aliqñ ĩ u̾bo ⁊ gustu ⁊ tactu. ut t̃ nõ
olfat̾ eos. s panẽ cõtrettat. aut alios tibos.

Expanded text:
gustu, ut cum alicubi quis residens, et ante se potum cypho deferri videns, statim assurgit, et intuens cujus sit. Aliquando in visu, verbo et olfactu, ut cum eum non degustat, sit. Aliquando in visu, verbo et tactu, ut cum alicui comedenti defertur cibus inter duas scutellas, et antequam finierit quod prius comedebat, scutellis apertis qualis ille sit cibus considerat, et an bene sit coctus investigat, et eum contingit ut an calidus seu frigidus sit, agnoscat. Aliquando in visu, de eo nihil inquirit, nec eum degustat, sed tantum intuecum aliquis convivantibus supervenit, et an cibi et potus quos habent, sint boni, requirit, et quosdam degustans, alios olfacit. Aliquando in verbo, gustu et tactu, ut cum non olfacit eos, sed panem c
Abbreviated transcription (Latin):
indignau. qͦmͦ se ip̃m arguere. ꝙͣ ac̾t̾ ĩcte¬
pare.cũ se agnoscat ⁊scĩã suã ĩ ani fedatĩ¬
one głiacõe fedasse. Debet gͦ quic̃q ÷ ad sa
uand̾ m̃tis tumorẽ ĩfirmitates suas añ co¬
cłos pon̾e. ⁊ cl̾pas suas sñ qͥb nemo hãc ui¬
tã tnͣsit. ad memoriã reuocare. ꝙͣ ĩ honesta

Expanded text:
 seipsum arguere, quam acriter increpare, cum se agnoscit conscientiam suam inani gloriatione foedasse. Debet ergo, quicunque est, ad sanandum mentis tumorem infirmitates suas ante oculos ponere, et culpas suas, sine quibus nemo hanc vitam transigit, ad memoriam revocare, quam inhones
Abbreviated transcription (Latin):
Isti sũt mares qͦs fr̃es dine circũcidi uoluer̃t.
teste tñ scͥpt᷑a. hãc cͥcũcisioĩs ꝯdicõnẽ: Sẏchen
in dolo ꝓposuer̃t. scce ut facile adu̾t̾e possumꝰ.
ulło mͦ marcto tali sororẽ sua̾ dare h̾ꝑonebãt.
nllatenꝰ tñ eũ tali matͥmoĩo dignũ iuidicabãt.
⁊ qͥdẽ ⁊̃ si possemꝰ omĩa inhonesta nr̃a de nr̃a¬

Expanded text:
e circumcidi voluerunt; teste tamen Scriptura hanc circumcisionis conditionem Sichem in dolo proposuerunt. Ecce, ut facile advertere possimus, nullo modo marito tali sororem suam dare disponebant,nullatenus tamen eum tali matrimonio dignum judicabant. Et quidem etiam si possemus omnia inhonesta n
Abbreviated transcription (Latin):
uel stagnũ uiuarii. qñ quid̾ sic̃ pisces decur¬
rente a qͣ niuarii moriũt᷑. sic clausure ip̃i¬
us minutatĩ at sepe crepat net reficiũt᷑
ita oĩs retigio monastici ordinis funditꝰ
ꝑit s̃ custodia eius x modicar contemptst
culpar̃ panlatim a feruore sui tepesait. at¬
testante scͥptura q̃ dicit. Qͥ modica senit.
uaulatĩ decidet.¬

Expanded text:
el stagnum vivarii. Quoniam quidem sicut pisces decurrente aqua vivarii moriuntur, si clausurae ipsius minutatim ac saepe crepant, nec reficiuntur, ita omnis religio monastici ordinis funditus perit si custodia ejus per modicarum contemptum culparum paulatim a fervore sui tepescit, attestante Scriptura, quae dicit: Qui modica spernit, paulatim decidet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ in sentiaui ñ conueuit uñ dyenilius
attendeus quid de d̾o̾ dicatur ꝑ cam po¬
cuis attendens sensum ex quo  fuit ũba
qmͣ sensui gñi faciunt ũba pocius cõ¬
si daus quid ex quo dicatur qͣm qͥd de qͦ
dic̃ deus est iustus ꝓnis fortis It̃ pocuis
consi d̾ans quid dõ non connemat per
ꝓprietatem. qmͣ quid de do̾ dicat᷑ ꝑ cãm

Expanded text:
 inhaerentiam non convenit. Unde Dionysius attendens quid de Deo dicatur per causam, potius attendens sensum, ex quo fiunt verba, quam sensum quem faciunt verba; potius considerans quid ex quo dicatur, quam quid de quo, dicit: Deus est justus, pius, fortis. Item, potius considerans quid Deo non conveniat per pr
Abbreviated transcription (Latin):
bĩtudĩs qͦ nuditas ut sic̃ sũt sñ om̃i iusticia:
ita sĩt absq om̃i b̾atudĩe. ꝑ qͣs duas nuditates
ĩ hꝰ uite exilio expositi sũt. ⁊ patentes pcc̃is mise¬
riis intessant̾ uͥq octurrentib. ⁊ undiq iiru¬
entib nͥ qͣntũ diuina defendst᷑ dispõe. Sunt:

Expanded text:
beatitudinis quoque nuditas, ut sicut sunt sine omni justitia, ita sint absque omni beatitudine: per quas duas nuditates in hujus vitae exsilio expositi sunt, et patentes peccatis et miseriis incessanter ubique occurrentibus, et undique irruentibus, nisi quantum divina defenduntur d
Abbreviated transcription (Latin):
iũpit᷑ aggͣuat aĩa. uͭ eandẽ usticiã nec acceptã
in etate ꝑfc̃a sũ auxilis. gr̃e seruare. ñ ĩfantib
saltẽ ĩtłuige q̃at ab illo semĩe sĩt aliene᷑. facile
monstrau ual ꝑ unitatẽ ꝑsc̃alẽ assum̃tis ⁊
assupte nature.si pͥiis ncc̃itas illa repellitur:

Expanded text:
dem justitiam nec acceptam in aetate perfecta sine auxilio gratiae servare, nec in infantibus saltem intelligere queat, ab illo semine sint alienae facile monstrari valet per unitatem personalem assumentis et assumptae naturae: si prius necessitas illa repellitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cui subditi sũt cẽs uolũtarii motus totiꝰ hõs.
Absente iustĩa diu̾sis appetitib ĩpulsãse
⁊ oĩa s subdita ĩ młtm oda mala leuis ⁊ efi¬
frenata ⁊ sñ rectore p̾cipitat. ꝙ totũ iusticia
si ade es ꝓhib̾e̾t ne fi̾et. E gͦ facile cogꝰ sat᷑¬

Expanded text:
 voluntas cui subditi sunt omnes voluntarii motus totius hominis absente justitia diversis appetitibus impulsa, se et omnia sibi subdita in multimoda mala levis et effrenata et sine rectore praecipitat: quod totum justitia, si adesset, prohibet ne fieret. Ex his ergo facile cognos
Abbreviated transcription (Latin):
nistrare sic̃ p̃missa ꝓponit p̃tendenda fuit
ei in rebus miranda poͣ treati mat̾ia mĩstͥ¬
ndi quo cͥca mundi artifit̾o ꝯsid̾ato hũit
maĩfestam mat̾iam qͣ tani potentim ⁊ doc¬
tun timeret artificem ⁊ laudaret ⁊ ĩ cuiͣ

Expanded text:
nistrare, sicut praemissa proposuit, praetendenda ei fuit in rebus miranda potentia creatis materia ministrandi. Quocirca mundi artificio considerato habuit manifestam materiam, quo tam potentem et doctum timeret artificem et laudaret, et in ejus
Abbreviated transcription (Latin):
alii ideui bonũ. ꝙ sibi ⁊ effic̃e ꝓut pot̃ ⁊ d¬
potuit ħ cẽ. nisi aliud ab co eẽt ꝙ bonũ
cui idem bonũ ueslet. qd̾ sibi nec tm̃ uellet
s esfic̃et ꝓut posset ⁊ deb̾et pot̾at aũ esfic̃e
qd̃ ipẽ est omĩa poteus. sic̃ xum primi ł.

Expanded text:
alii idem bonum quod sibi, et efficere, prout potest potuit esse, nisi aliud ab eo esset: quod bcui idem bonum vellet, quod sibi; nec tantum vellet, sed efficeret, prout posset et deberet. Potuit autem efficere, quia ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte. tot corꝑa eẽ potuerũt. s dic̃ fortassiᷤ
ꝙ angłici sp̾c tã boni ꝙͣ mali subtilia corꝑi
si credas uł solam hoĩs pellem corꝑi detͣctã
tot angłica corꝑa pse ꝯp̾hend̾e : q ecce h
dum ꝑ excessum diximꝰ: a nr̃o ꝓpoĩto lõgłꝰ
euagãtisunꝰ. puto aũ pio ⁊ simplici aĩo de¬
debe ⁊ posse suffitare en q̃ dcã sũt de ꝓpõi¬

Expanded text:
te tot corpora esse potuerunt? Sed dicis fortassis quod angelici spiritus tam boni quam mali subtilia corpora esse, si credas vel solam hominis pellem corpori detractam tot angelica corpora posse comprehendere? Sed ecce hoc dum per excessum diximus, a nostro proposito longius evagati sumus. Puto autem pio et simplici animo debere et posse sufficere ea q
Abbreviated transcription (Latin):
angłis alr̾ sentire. Nam sũt usq hodie
qͥ putãt eos corꝑa hr̃e. s si instantiꝰ q̃rerẽt.
subtilꝰ indagarẽt. indaginis hꝰ u̾itatẽ u
te ⁊ sũme simplicis nature sił̾itudinẽ ui¬
timꝰ accedit. Qs aũ neget creat᷑a ĩcorꝑeã
⁊ ab om̃i corꝑee ⁊dicõnis adbesione alienã
ad dĩnã sĩplicitatẽ ꝓpͥetatis sue siłitudĩe

Expanded text:
angelis aliter sentire. Nam sunt usque hodie qui putant eos corpora habere. Sed si instantius quaererent, subtilius indagarent, indaginis hujus veritatem, ut itae, et summe simplicis naturae similitudinem vicinius accedit? Quis autem neget creaturam incorpoream, et ab omni corporeae concretionis adhaesione alienam, ad divinam simplicitatem proprietatis suae similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fucile ꝑpend̾e de ꝓpͥetate dĩa atq hũana
sũo una alt̾i uideat᷑ opposita. ħns łͣq du¬
ab qͣ ex oppõito. alt̾nsecus respicientib
uelut ꝑ contͣniũ sibi inuicẽ ẜendẽtib an¬
glica ꝓpͥetas uelut media ĩ tꝑonit᷑ ⁊ alta¬
seca sułitudĩe. hinc iñ ambab ⁊iũigit cõ¬

Expanded text:
de proprietate divina atque humana quomodo una alteri videatur opposita. His itaque duabus quasi ex opposito alteri secus respicientibus, et velut per contrarium sibi invicem respondentibus, angelica proprietas velut media interponitur, et altrinseca similitudine hinc inde ambabus conjungitur, com
Abbreviated transcription (Latin):
uo quippe uirtutis st̃ gen̾a. que inter
se sic differĩt. ut corpꝰ et aĩa. uniũ enĩ
interius et ĩuisaile. aliud u̾o ext̾ius est
ates uisibile. Interius nãq est caritas. hu¬
militas. ꝑatĩa. benignitas. cec̾aq sili̾a. Ex¬

Expanded text:
uo quippe virtutis sunt genera quae inter se sic differunt ut corpus et anima. Unum enim interius et invisibile, aliud vero exterius est atque visibile. Interius namque est charitas, humilitas, patientia, benignitas, caeteraque similia; ex
Abbreviated transcription (Latin):
assiniit. illd̾ q uegetando subsiff̾e facit: sit
ext̾ius simulat. Sit̃ eĩ taritas ieiunare. sie⁊
ĩ anis gła fatit. At sit̃ corpꝰ ex animatũ cito
fetet. atqs cõtempnit Sit ext̾ius genus
sine ttiori despicit᷑. Cum eĩ quispiã reiuirio
quid̾ ĩtentꝰ. sed irasci facile ut᷑. si de reiunio
laudet᷑ ab aliquo. tonfestim re det᷑ ab alt̾o.

Expanded text:
assumit illudque vegetando subsistere facit, sic exterius simulat. Sicut enim charitas jejunare, sic et inanis gloria facit. At sicut corpus exanimatum cito fetet, et contemnitur, sic exterius genus sine interiori despicitur. Cum enim quispiam jejunio quidem intentus, sed irasci facile videtur, si de jejunio laudetur ab aliquo, confestim respondetur ab altero:
Abbreviated transcription (Latin):
robur adqͥrit᷑. Iste ẽ ⁊abulon qui irã dĩ irã
cendo ꝑlacare ꝯsueuit. qͥ ꝑie seuiendo dũ
hõĩri nicia ꝑcutit: eiꝰ qiͣ ñ ꝑcendo melius
ꝑcit. absq dubio nich̾ sic placet do̾ uichꝰ
sic placat dm̃ qmͣ ⁊ elus aĩaꝵ.¬

Expanded text:
ulon, qui irascendo iram Dei placare consuevit, qui pie saeviendo dum hominum vitia percutit, eis quasi non parcendo melius parcit. Absque dubio nihil sic placet Deo, nihil sic placat Deum, quomodo zelus anima
Abbreviated transcription (Latin):
g̾e oportet. qr si ꝯsensus mascłi ⁊ femĩe legitimꝰ ħ ẽ
legitime ⁊ int̾ ꝑsonas legitimas scũs nõ fu̾it.: cõui¬
giũ ĩ eo ꝯseciari nõ pot. legitimas aũt illas ꝑsonas
dicimꝰ. ĩ quib aliqͣ rõnabilis cã dem̃strari nõ potest
qͣre ꝯiugii pactũ mutuo firmare ñ pꝰsint. Qd̾ eñt̃¬

Expanded text:
gere oportet; quia si consensus masculi et feminae legitimus, hoc est legitime et inter personas legitimas factus, non fuerit, conjugium in eo consecrari non potest. Legitimas autem illas personas dicimus in quibus illa rationabilis causa demonstrari non potest, quare conjugii pactum mutuo firmare non possint. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
taiu̾s. nã ⁊ cogitare potes qd̾ nõ uis. uelle al̃i nõ
potes nin cũ placet id qd̾ cogitau̾is. Uerũ aliqͦciens
ꝯt ingit ut id qd̾ scd̃m delectatonẽ placet scd̾m rõ¬
nẽ nõ placeat. ⁊ ut ñdũ ip̃a rõ acqͥescat ad illud
ut faciat ip̃m qd̾ delectat. ⁊ est quidẽ in ip̃a de¬
lectatõne qi q̃dã uoluntas fcĩ. s ĩ ip̃a rõne nͦdũ
tñ est ꝓpõitũ faciendi. Si aũt secutũ fu̾it post
uoluntatẽ ꝓpõtrã ut mens ĩ id qd̾ delectat assen¬
sũ ꝯfirmet: iã tenetur siue ad culpã si malũ ẽ.
siue ad mitũ si bonũ est. hoc aũ totũ qid̾ cogita¬
secuta fu̾it post ꝓpõitũ: iam obligari inͣcipit
adu̾sus alũ spomnsor. ⁊ debitor fit̃ ꝓmisionis sue¬

Expanded text:
ogitare potes quod non vis, velle autem non potes nisi cum placet id quod cogitaveris. Verum aliquoties contingit ut id quod secundum delectationem placet, secundum rationem non placeat, et ut nondum ipsa rationi acquiescat ad illud ut faciat ipsum quod delectat. Et est quidem in ipsa delectatione quasi quaedam voluntas facti, sed in ipsa ratione necdum tamen est propositum faciendi. Si autem secutum fuerit post voluntatem propositum, ut mens in id quod delectat assensum confirmet, jam tenetur, sive ad culpam si malum est, sive ad meritum si bonum est. Hoc autem totum qsecuta fuerit post propositum, jam obligari incipit adversus alium sponsor, et debitor fit promissionis su
Abbreviated transcription (Latin):
lint bap̃i sacͣmentũ nõ ẽẽ. qd̾ h̾etictꝰ dat łaccipit̃.
qr fidelis nõ est neq ille qui dat. neq ille qͥ accipit̃.
⁊ hac rõne ꝯtendant sacͣmenta d̾i ñ posse ad ĩfi¬
deliũ ꝑticipatõm uenire: si sacͣmentũ ꝯiugii hr̃e
infideles nõ pꝰsunt. aut solũ quigii sacmentum
cet̾is om̃ib excellenciꝰ ẽẽ dicendũ est. si hoc solũ exͣ
fidem ꝑticipari nõ pot̾. bap̃i sacͣmentũ ĩfidelis

Expanded text:
lint baptismi sacramentum non esse; quod haereticus dat vel accipit, quia fidelis non est neque ille qui dat neque ille qui accipit. Et hac ratione contendant sacramenta Dei non posse ad infidelium participationem venire, si sacramentum conjugii habere infideles non possunt; aut solum conjugii sacramentum caeteris omnibus excellentius esse dicendum, si hoc solum extra fidem participari
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ dicere a ꝓpõito meliore lapsas si nupserĩt
feminas: adulteria ẽẽ nõ ꝯiugia. s plane non
dubitau̾im dic̾e: lapsꝰ ⁊ r̃uinas a castitate sancti
rõ euidens. de qua dubitari nõ possit: q̃uid gͦ¬

Expanded text:
quidem dicere a proposito meliore lapsas si nupserint quidem dicere a proposito meliore lapsas si nupserint feminas, adulteria esse, non conjugia. Sed plane non dubitaverim dicere lapsus et ruinas a castitate sanctioratio evidens de qua dubitari non possit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ ĩ castitate pudicicie ꝯiugalis. ꝯpes ꝓlis fructũ
ht ĩ usu feꝯditatis. Coniugiũ añt ⁊ in ip̃a socie¬
tate maritali: sat̾mentũ est. ⁊ id̾o sic̃ ip̃a societas
utre iuuiente nõ d̾idit᷑. ita ⁊ sacͣmentũ societa¬
tis ꝯuigalis q̃diu qiugiũ constat. ab p̃o nõ se.

Expanded text:
castitate pudicitiae conjugalis. Spes prolis fructum habet in usu fecunditatis. Conjugium autem in ipsa societate maritali sacramentum est; et ideo sicut ipsa societas utroque vivente non dividitur, ita et sacramentum societatis conjugalis quandiu conjugium constat, ab ipso non se
Abbreviated transcription (Latin):
¶perdidit ius suũ qui creatori ĩiuriã fecit. Si
oicedit ĩsidelis: discedat nicħ ad nos ñ cogitꝰ¬
fidelis qĩ aliquo debito obligatꝰ aut secͥ discedentẽ.
aut sustin̾e ꝯtẽpnentẽ. ñ est sb̾iectꝰ seruituti. liber
ille ẽ. si femĩa nubat. qmͣ uult societatẽ eligat.
nõ iam tenetur debito prioris societatis cuiꝰ ius
solutũ ẽ pp̃ ĩ iuriã creatoris. culpa qͥppe infidelis fi¬
delem a debito soluit. sic̃ eꝯͣrio iusticia fidelis infi¬
delẽ debito astringit. Itaq nõ peccat fidelis si alt̾i
se ꝯiuingit. qm̃ a iure mr̃imonii adu̾sus ĩfidelẽ solu¬
tus est. s ĩ fĩdelis ⁊̃ d̾elictꝰ sñ culpa alienã societatẽ¬

Expanded text:
perdidit jus suum qui Creatori injuriam fecit. Si ergo discedit infidelis, discedat; nihil ad nos: non cogitfidelis quasi aliquo debito obligatus, aut sequi discedentem, aut sustinere contemnentem. Non est subjectus servituti, liber ille est; si femina est nubat. Quam vult societatem eligat; non jam tenetur debito prioris societatis, cujus jus solutum est propter injuriam Creatoris. Quadelem a debito solvit, sicut econtrario justitia fidelis infidelem debito astringit. Itaque non peccat fidelis si alteri se conjungit, quoniam a jure matrimonii adversus infidelem solutus est; sed infidelis e
Abbreviated transcription (Latin):
sme cieatoris institutõne ĩierant: debitũ ꝑ solũed̾.⁊ c̃.
hoc ⁊̃ q̃ri pot̃ si eo qui prior ad fidem uenit fideli
mr̃imonio alligato. ille qui ĩ fiditate remanserit
cũ ip̃o cui se nexu adult̾ino iunxerat ad fidẽ ꝑiter
sb̃̾sequatur. utrũ ecc̃a tolerare debeat ut post fidẽ
uet̾a om̃ia delente nicħ impedit quin bñ in xp̃o
simł ꝑmaneant qui extͣ fidem xp̃i male sociati fuer̃t.
De huis ⁊̃ queri pot̃ qui ĩ ĩfidelitate ꝯstituti cogna¬

Expanded text:
e Creatoris institutione inierant debitum persolvendum. Hoc etiam quaeri potest si eo qui prior ad fidem venit fideli matrimonio alligato ille qui in infidelitate remansit cum illo cui se nexu adulterino junxerat ad fidem pariter subsequatur, utrum Ecclesia tolerare debeat ut, post fidem vetera omnia diluente, nihil impedit quin bene in Christo simul permaneant, qui extra fidem Christi male sociati fuerunt. De iis etiam quaeri potest qui in infidelitate constituti cogna
Abbreviated transcription (Latin):
hec gͦ societas ꝯugiũ est q̃ fed̾e sponsiõis mutue
ꝯsecratur. qnͣdo ut̃q uolũtaria ꝓmissione debi¬
torẽ se facit alt̾i̾ ut deinceps nec ad aliã altero
uniente ⁊ societatẽ tnͣseat. neq se ab illa que
ad t̃uicẽ ꝯstat societate disiũgat. ad cuiꝰ quidẽ
societatis ꝯsensũ si ⁊̃ carnał ꝯmixtionis ꝯsensus
ꝯiugati post mod̾ ad ĩuicẽ ꝯstngunt᷑. Qr si forte
ĩ ꝯfed̾atõe quigii utͥusq pari uoto ꝯsensꝰ carnis
remittitͦ. pro eodẽ deĩceps ꝯugati debitores ad¬
ĩuicẽ ñ tenent᷑. Qd̾ enĩ ab utsq part ꝯsensu di¬
missit ⁊ uoto firmatũ ẽ: iꝰte postinod̾ ab alt̾o exi¬
gi ñ pot̃. ⁊ tñ firmũ stat ⁊̃ sic ꝯuigii sacͣmentũ
cuiꝰ uirtutẽ copła carnalis sic̃ nõ efficit ⁊̃ cũ ad

Expanded text:
ocietas conjugium est, quae foedere sponsionis mutuae consecratur, quando uterque voluntaria promissione debitorem se facit alteri, ut deinceps neque ad alienam altero vivente societatem transeat, neque se ab illa quae adinvicem constat societate disjungat. Ad cujus quidem societatis consensum, si etiam carnalis commistionis consensus njugati, postmodum ad invicem constringuntur. Quod si forte in foederatione conjugii utrinque pari voto consensus carnis remittitur, pro eodem deinceps conjugati debitores adinvicem non tenentur. Quod enim ab utriusque pari consensu dimissum et voto firmatum est, juste postmodum ab altero exigi non potest; et tamen firmum stat etiam sic conjugii sacramentum cujus virtu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Consensũ autẽ legitimũ illũ ẽẽ putamꝰ qui
ad hoc fit ad qd̾ fieri deb Iam qui ad solam
carnis ꝯmixtionẽ ꝯfentiũt ꝑ tali ꝯsensu con¬
iuges adhuc dici nõ possũt. hoc enĩ fornicãtes
⁊ adulterantes faciũt. a quib eastigalif casti¬
nõ ancilla aut dña: idcirto nõ de sũmo aut de
imo. s de medio: fu̾at ꝓducenda. Si enĩ de ca¬
pite fier: de sũmo fieret. ⁊ uid̾etur ad dñatõm
creata. Si aũt de pedib fier. de imo fier ⁊ uide¬
ret᷑ ad seruitutẽ subicienda. In hoc tñ quod̾ m̾¬

Expanded text:
 Consensum autem legitimum illum esse putamus qui ad hoc fit ad quod fieri debet. Nam qui ad solam carnis commistionem consentiunt, pro tali consensu conjuges adhuc dici non possunt. Hoc enim et fornicantes et adulterantes faciunt, a quibus connon ancilla, aut domina; idcirco nec de imo, sed de medio fuerat producenda. Si enim de capite fieret, de summo fieret, et videretur ad dominationem creata. Si autem de pedibus fieret, de imo fieret; et videretur ad servitutem subjicienda. Propterea de m
Abbreviated transcription (Latin):
uir tutũ: oꝑa p̃cedunt. ut sapĩam app̃hendas sic
scriptũ ẽ. A mandatis tuis ĩtellexi. Et Itm. sepit ihͥc¬
face̾ ⁊ dece̾: ¶ Post cet̾a oenam̃ta suꝑponit᷑ capiti pon¬
tificis mit᷑. q̃ alionõie cydaris uł tyara uocat᷑. qua
qͥnq sensuũ qui ĩ capite sedem hñt: regimen sig
exodo ẽẽ constituit. s ĩ leuitico de eisdẽ ĩdumentis
tractans: de octauo .i. feminalib tacuit. fortassis qr
ad genitalia nr̃a ⁊ u̾ecanda: lex manũ nõ mitcit.
qui uolũtarie deo sacrificiũ castitatis offerre debemꝰ.
sicuit scͥptũ est de uͥginib p̃ceptũ dñi nõ h̾eo. et ip̃e
dñs deuoluntarie eunuchis loqñs: adiecit. Qui po¬
test cape capiat. ac si dic̾et feminalib ego ñ uestiõ

Expanded text:
virtutum opera praecedunt, ut sapientiam apprehendas, sicut scriptum est: A mandatis tuis intellexi . Et ia aurea. Post caetera ornamenta superimponitur capiti pontificis mitra, quae alio nomine cydaris vel tiara vocatur; qua quinque sensuum qui in capite sedem habent regimen sigExodo constituit. Sed in Levitico de eisdem indumentis tractans de octavo, id est de feminalibus, tacuit; fortassis quia ad genitalia nostra et verecunda lex manum non mittit, qui voluntarium Deo castitatis sacrificium offerre debemus, sicut scriptum est: De virginibus praeceptum Domini non habeo . Et ipse Deus de voluntariis eunuchis loquens adjecit: Qui potest capere capiat . Ac si diceret: feminalibus ego non vestio,
Abbreviated transcription (Latin):
uł alt̾o ꝯcũbatur. In spe ꝓlis attendit᷑ ut deuote ex¬
specter᷑ꝰ amant̾ susciprat᷑. religiose nutriat ᷑ In sacͣ¬
mento attend̾r: ne ꝯuigiũ seꝑet ᷑. ⁊ dimistꝰ aut di¬
missa nec c̾a ꝓlis alti copłet᷑ . bonũ ꝯuigii ut dicit¬
beatꝰ augꝰ malui ĩ obedientiũ m̃broꝵ simitat qͦd mͦ
⁊ moditicat. ut concup̃a carnał. fiat saltẽ pudici¬
siceriꝰ ĩ alt̾o fructitosiꝰ apꝑeat. ubi aũt non
ĩ seꝑabile ẽẽ uidetur: ut sñ illo: om̃io ꝯiugiũ ẽẽ

Expanded text:
um altero concumbatur. In spe prolis, attenditur ut devote exspectetur, amanter suscipiatur, religiose nutriatur. In sacramento, attenditur ne conjugium separetur; et dimissus, aut dimissa, nec causa prolis alteri copuletur. Haec subeatus Augustinus, malum inobedientium membrorum limitat quodammodo et modificat, ut concupiscentia carnalis fiat saltem pudicisincerius, in altero fructuosius appareat; ubi autem non inseparabile esse videtur, ut sine illo omnino conjugium esse
Abbreviated transcription (Latin):
lcõm ꝑficiturꝰ ¶ Cũ tria ĩ ino ibi sint. ĩ pͥmo
quidẽ signũ ĩuenitur scd̃i. In scd̾o aũ: c̾a tercii.
eeñtia eeñcie ĩ augm̃tũ accedit. ut ꝑ id qd accedit¬
cũ illo ad id qd̵ accedit: maiꝰ fiat. s tnͣsitone. ut
id qd accedit cũ illo qd̾ accedit uũ fiat. nec sic
ĩ pane corpus xp̃i consecri dicimꝰ: ut de pane
corpꝰ ip̃i ẽẽ accipiat. nec qͣi noiũ corpꝰ subito tc̃m
demutata eẽncia s ĩ ip̃m coꝵꝰ uerũ mutatã eẽn¬
ciã nec ip̃am sub̾am panis ⁊ uini ĩ nichilũ re¬
dattam. qr dest ẽẽ qd̾ fuit s mutatã potiꝰ qͥa

Expanded text:
c quidem, cum tria in uno ibi sint, in primo quidem signum invenitur secundi; in secundo autem causa tertii; equaquam essentiae in augmentum accidit, ut per id quod accedit, id ad quod accedit majus fiat; sed transitione, ut id quod accedit, cum illo ad quod accedit, unum fiat. Nec sic in pane corpus Christi consecrari dicimus, ut de pane corpus Christi esse accipiat, nec quasi novum corpus subito factum de mutata essentia, sed in ipsum corpus verum mutatam essentiam. Nec ipsam substantiam panis et vini nihilum redactam
Abbreviated transcription (Latin):
est qd ft̃m est. ouni gͦ ꝓmisit se uxor̃ẽ ducturũ ñd̾
tñ uxor̃ẽ diyat ⁊ q̃ spopondit se nuptiuã ñd̾ nuꝑ¬
sit nec quigiũ adhuc fuit s futm ẽẽ debuit. ¶¬
Quidã acute se consid̾asse putauert̃ sibi s̃ prĩo
consulentes dicentes qͦciens eꝰmodi forte aliquid
nitenti consułe. ut ab hiꝰ copula recede̾t. ⁊ ĩ mãi¬
festo discedentẽ cog̾e ut reman̾et. qd̾ quidẽ non

Expanded text:
est quod factum est. Qui ergo se promisit uxorem ducturum, nondum tamen uxorem duxit; et quae spopondit se nupturam nondum nupsit, nec conjugium adhuc fuit, sed futurum esse debuit. Quidam acute se considerasse putaverunt, sibi non proximo consulentes, dicentes, quoties ejusmodi forte aliquid poenitenti consulere, ut ab ejusmodi copula recederet; et in manifesto discedentem cogere ut maneret. Quod quidem non
Abbreviated transcription (Latin):
st adiecta. Misa aũt dc̃a est qiͣ trismissa. uel qͣsi
tt̃smissio. eo ꝙ ppłs fidelis ꝑ misteriũ saedotis qui
mediatoris uice fungitur int̃ dm̃ ⁊ hoĩes: p̃ces et
uota. ⁊ obsones. do tͦusmittat. Ip̃a ⁊̃ hostia sacra.
nob int̾ced̾et. pͥmũ a pr̃e nob̃ ꝑ ĩ carnatõm. pła¬

Expanded text:
ta sunt. Missa autem dicta est quasi transmissa, vel quasi transmissio, eo quod populus fidelis per ministerium sacerdotis, qui mediatoris vice fungitur inter Deum et homines, preces et vota et oblationes Deo transmittat. Ipsa etiam hostia sacra, nobis intercederet. Primum a Patre nobis per incarnationem, p
Abbreviated transcription (Latin):
sicut deus iusticiã habuit hoĩem reqͥrendi: ita
⁊ homo iusticiã hr̃et euadendi. S hnͣc iusticiã hõ
ñqm hr̃e potuiss: nisi deus illi ꝑ miscd̾iã suã
illam t̾bueret. Ut ergo deus ab hõie placari pꝰs
dedit deus gͣtis hõi qd̾ homo ex debito deo redd̾et.¬
Ut ergo pro hoĩe deo redd̾e̾tur hõ maior homĩe
factus est deus hõ ꝓ hõie. ⁊ dedit se homo hom̃i.
ut se assumeret ab hõie. In carnatꝰ est deus dei
filius. ⁊ datus ẽ hõib deus homo xp̃c. Sic̃ ysai¬
Ꝙ ergo hõi datus est xp̃t: dei fuit mĩa. Ꝙ ab¬

Expanded text:
it hominem requirendi, ita et homo justitiam haberet evadendi. Sed hanc justitiam homo nunquam habere potuisset, nisi Deus illi per misericordiam suam illam tribueret. Ut ergo Deus ab homine placari posset, dedit Deus gratis homini quod homo ex debito Deo reddUt ergo pro homine redderetur homo major homine, factus est Deus homo pro homine, et dedit se homo homini ut se acciperet ab homine. Incarnatus est Deus Dei Filius, et datus est hominibus Deus homo Christus, sicut Isaid ergo homini datus est Christus, Dei fuit mi
Abbreviated transcription (Latin):
gestanciũ Rndet. ut qͥ aliena ñqͥtate obligatꝰ ẽ
aliena fide ⁊ cõfessione soluat  post abreñciatoᷤ¬
nẽ fcãm: ungitur oleo sacro ĩ pectore. tãnꝗͣ mu¬
niatut adu̾sis hostẽ. ne ei deinceps ĩmũda ⁊̃ no-¬
xia ꝑsuad̾e possit. ungitꝰ ⁊̃ int̾ scapłas uͥ uigor
portandi hon̾is e̾. ut fortitudinẽ accipiat ad por-¬

Expanded text:
ndet, ut qui aliena iniquitate obligatus est, aliena fide et confessione salvatur. Post abrenuntiationem factam, ungitur oleo sacro in pectore tanquam muniatur adversus hostem, ne ei deinceps immunda et noxia persuadere possit. Ungitur et inter scapulas, ubi vigor portandi oneris est, ut fortitudinem accipiat ad por
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliatoris. ita dũtaxat ut pͥus hominẽ totũ
sibi dimittat. qͣtinꝰ ip̃e homo ⁊ ignoranciã suã
auxilio. Tali gͥ rõne ĩ tp̃r naturalis legis to¬
tus homo dimissus est sibi. postea ĩ tẽpore
scripte legis cognoscenti tantã ignoranciã suã:
datũ est consiliũ. postremo ĩ tp̃r gr̃e ꝯfitenti
defcm̃ suũ: p̃stitũ est auxiliũ. consiliũ erat ĩ
rõne sat̾scõis. auxiliũ erat ĩ effectu redẽptõis.¬

Expanded text:
auxiliatoris, ita duntaxat ut primo hominem totum auxiliatoris, ita duntaxat ut primo hominem totum sibi dimittat, quatenus et ipse homo et ignorantiam suam auxilio. Tali igitur ratione in tempore naturalis legis totus homo dimissus est sibi; postea in tempore scriptae legis cognoscenti ignorantiam suam datum est consilium; postremo in tempore gratiae confitenti defectum suum praestitum est auxilium. Consilium erat in ratione satisfactionis. Auxilium erat in effectu redemptionis.
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃m pertĩgenciũ. Unde solũ sũmũq bonũ in
eo collocatũ est. Inft̾uᷤᷤ est locꝰ ꝯfirmatoꝵ malo¬
rum. ⁊ disciplinam irrecuꝑabiłr desẽnciũ. ⁊
ideo ibi solũ ⁊ sũmũ malit põitũ est. Purga¬
toriꝰ ignis est locꝰ ĩ pͥma correctone minꝰ cor¬
rectoꝵ. ⁊ ĩ scd̾a ꝑficiendoꝵ. ⁊ ideo solũ malũ
hr̃e debuit ut priore peior eẽt. ubi ⁊ bonũ ⁊¬
malũ simł consistit. Mundꝰ est locꝰ erranciũ
⁊ reꝑandoꝵ. ⁊ ideo simł bonũ ⁊ malũ ĩ eo or¬
dinatũ est. ut ꝑ bonũ quidẽ ꝯsolatõm accipi¬
ant ꝑ malũ uero corectõm. Non tñ sũ mũ
bonũ aut sũmũ malũ ibi est. ut sic ⁊ ꝑsi¬
stentes ĩ malo: defic̾e. ⁊ recedentes a malo: ꝓfi¬
tere possint. Sic igitur celũ ĩ sũmo est. post ce-¬
lũ: ꝑ adysus. post ꝑadysũ mundꝰ. post mundũ¬
fernus / ¶Sicͣ oportet ut inteñ deponat ꝑsonã
iudicis: ⁊ assumat ꝑsonã pꝰ consiliatoris. p̾ea

Expanded text:
rofectum pertingentium. Unum solum summumque bonum in eo collocatum est. Infernus est locus confirmatorum malorum et disciplinam irrecuperabiliter deserentium; et ideo ibi solum et summum malum positum est. Purgatorius ignis est locus in prima correctione minus correctorum, et in secunda perficiendorum; et ideo solum malum habere debuit ut priore pejor esset ubi et malum simul et bonum consistit. Mundus est locus errantium et reparandorum; et ideo simul bonum et malum in eo ordinatum est, ut per bonum quidem consolationem accipiant; per malum vero correctionem. Non tamen summum bonum aut summum malum ibi est, ut sit quo et persistentes in malo deficere, et recedentes a malo proficere possint. Sic igitur coelum in summo est, post coelum paradisus, post paradisum mundus, post munde oportet ut interim deponat personam judicis, assumat personam prius consiliatoris, postea
Abbreviated transcription (Latin):
etatẽ. alioqͥn. ĩa nõ dicet᷑ ꝯiugiũ ĩ senib. st uł ami-¬
sissent filios: uł nõ genuissent. ĩ quib ⁊ si emarcu-¬
erit ardor carnis: uiget tñ ordo caritatis. ¶ aliqͥd¬
ꝓfc̃o int̾ dm̃ ⁊ aĩam est. cuiꝰ id qd̾ ĩ ꝯiugio inter
mascłm ⁊ feminã ꝯstat ꝯstat: sacͣmentũ ⁊ ymago ẽ.
⁊ forte ut exp̃ssiꝰ dicat ͦ ip̃a societas q̃ ext̾ius ĩ ꝯuigi¬

Expanded text:
etatem. Alioquin jam non diceretur conjugium in senibus, si vel amisissent filios vel non genuissent; in quibus, etsi emarcuerit ardor carnis, viget tamen ordo charitatis. Icto inter Deum et animam est, cujus id quod in conjugio inter masculum et feminam constat, sacramentum et imago est. Et forte ut expressius dicatur ipsa societas et quae exterius in
Abbreviated transcription (Latin):
tusq ppłi collectõm hũ duo ũsus sigͣnt ñ etucis
eftigie ꝯpacti. hoc ẽ ꝙ Iacob filios ioseph bñdices.
canceliatis manib formã crucis expͥmens. dextr̃a
manũ suꝑ caput effraym ⁊ sinistĩa suꝑ caput ma-¬
nasse posuit qr pͥori ppło abiecto: minor ad dextĩa
aolleat at camnbuca suie uͥga pastoralis qͣ tigat
scptura mistiu si qͣt doctoꝵ quoꝵ studio ⁊ pdicatõe¬
⁊ conu̾sio genciũ fc̃a est: ⁊ ꝑficienda ẽ iudeorũ
Q stans ante altare. deũ ĩ adiutoriũ ĩuocat: sig̃t
eos qui ꝑcepta fidei cognitõe se ad bona oꝑa⁊ ad̾
luctami dont inusibiles hostes accing̃t. ⁊ q de suis

Expanded text:
crucis effigie compacti; hoc est quod Jacob filios Joseph benedicens, cancellatis manibus formam crucis exprimens; dextram manum super caput Ephraim, et sinistram super caput Manasse posuit; quia priori populo abjecto, junior ad dexteram collocatus est . Cambuca sive virga pastoralis qua Scriptura cta est, et perficienda est Judaeorum. Quod stans ante altare, Deum in adjutorium vocat, significat eos qui percepta fidei cognitione, se ad bona opera et ad luctam contra invisibiles hostes accingunt; et quia de suis
Abbreviated transcription (Latin):
postulabat. pͥusqmͣ eã ꝑ mortẽ totã exueret: aliqñ
cxꝑte qñ uoluit deposuit. et rursũ qͣnͣdo uoluit
recepit ut hoc ip̃o ꝓbaret qr ĩ anͣtũ eam sustinuit.
ex nc̃citate nõ eẽt qui s ꝓ potestate ĩ qͣntũ uoluit
eã nõ hr̃e: sustin̾e oĩo ñ poss. Si hec ẽẽ potuit ut¬
ipe seip̃mi maib gestaret. ⁊ discipłis sñ corruptõe
sui edendũ distribuer. ⁊ tñ ip̃e qui dedit ⁊ qui
dabate ⁊ qͥportabat ⁊ qͥ portabat᷑ idem eẽt. Sͥd
mirũ ẽ si dr̃. q ip̃e ĩ eo ꝙ mortalis fuit dabat ⁊

Expanded text:
postulabat, priusquam eam per mortem totam exueret, aliqua ex parte, quando voluit, deposuit, et rursum, quando voluit, recepit, ut in hoc ipso probaret quia in quantum eam sustinuit, ex necessitate non esset, qui sic pro potestate in quantum voluit eam non habere, sustinere omnino non posset. Leipse seipsum manibus gestaret, et discipulis sine corruptione sui edendum distribueret; et tamen ipse qui dedit et qui dabatur qui portavit, et qui portabatur idem esset, quid mirum
Abbreviated transcription (Latin):
libera. ab om̃i malo liberata. ⁊ om̃i bono ĩpleta. fru¬
ens indeficient̾ et̾noꝵ ioꝯditate gaudioꝵ. oblita
culpaꝵ. oblita penaꝵ. nec ideo sue lib̾atõis oblita
ut lib̾atori suo ñ sit ĩgrata. Qnͣtũ gͦ attin Ad sci-¬
negligat: iste si miseria careat᷑. Scd̾m hnͣc obliutõ
antur ab eoꝵ sensib. ⁊ tñ potencia scĩe. q̃ magna
mens erit. ñ solũ sua p̾terita s ⁊̃ dãpnatoꝵ : eos

Expanded text:
libera, ab omni malo liberata et impleta omni bono, fruens indeficienter aeternorum iucunditate gaudiorum, oblita culparum, oblita poenarum; nec ideo tamen suae liberationis oblita, ut liberatori suo non sit ingrata; quantum ergo attinet ad scinantur ab eorum sensibus, et tamen potentia scientiae quae magna in eis erit; non solum sua praeterita, sed etiam damnatorum eos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uet̾a. Sectus ordo. pͥmũ ĩ tunica linea et zona
⁊ femĩalib. exprimitur m̃dicia carnis. Deinde
utebantur. eisdẽ quib ⁊ zona fu̾at: distincto co¬
lorib. Sub gr̃a aũt hoc uestim̃tũ tamsac̾dotib ꝙͣ
ana religio mag̾ simplici u̾itati stud̾e debeat.

Expanded text:
is. Rectus ordo: prius in tunica linea et zona et feminalibus exprimitur munditia carnis; deinde utebantur; eisdem quibus et zona fuerat distincta coloribus. Sub gratia autem hoc vestimentum tam sacerdotibus o eo quod Christiana religio magis simplici veritati studere debeat
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitatẽ caro emollita per concupĩam. Quia
ꝑcussus lum̃ u̾itatis amisit. Quia u̾o caro morta¬
uitate ꝑcussa est: ip̃a sui languoris t̃firmitate disso¬
luta: ex tͣ mensurã pͥme dispõis desid̾ia sua ex-¬
tendit. ħ est enĩ illa q̃ carnis concupĩa uocatur.
naturalis .s. appetitus siue affectꝰ ordinẽ tñsgre-¬
diens. ⁊ mensurã tnͣscendens. ordinẽ tnͣsgredi¬
ens: qndo mouetur ad ea que nõ deb. ordi
qmͣ debemꝰ . ¶ Quia gͥ caro humana a ꝑentib
cũ mortalitate seminat ᷑. in eo ip̃o ꝙ seminata sb̾¬
iacet mortalitati: uiuificata postinod̾ car¬
ncc̃itas: ¶ Nasci quippe iñ cagnitõe: natura ẽ.
nõ culpa. s ĩ eo uitio nasci quo postea a ceg-¬
nitõne uitatis ĩpediamꝰ. culpa ẽ nõ nat᷑a.
hoc aũt uiciũ ĩ corruptõe carnis est. ⁊ in

Expanded text:
mortalitatem caro emollita per concupiscentiam. Quia epercussus lumen veritatis amisit. Quia vero caro mortalitate percussa est, ipsa sui languoris infirmitate dissoluta extra mensuram primae dispositionis desideria sua extendit. Haec est enim ipsa quae carnis concupiscentia vocatur, naturalis scilicet appetitus sive affectus ordinem transgrediens et mensuram transcendens. Ordinem transgrediens, quando movetur ad ea quae non debet; consistit. Quia igitur caro humana a parentibus cum mortalitate seminatur, in eo ipso quod seminata subjacet mortalitati vivificata postmodum carnt. Nasci quippe sine cognitione natura est, non culpa. Sed in eo vitio nasci quo postea a cognitione veritatis impediantur, culpa est non natura. Hoc autem vitium in corruptione carnis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt q̃ ueterib noua ĩstituto adiecit. ꝯtola que
alio nõie orariũ uocat᷑. q̃ collo sac̾dotis suꝑt̃ponit᷑
ut eũ iugũ dñi assũpsisse significet: q̃ a collo per
ant̾iora descendens: dextrũ latꝰ ornat. ⁊ sinistrũ
it̾m. Qui ꝑseuerau̾i̾t usq ĩ finẽ hic saluus erit.
Inde ẽ ꝙ stola cũ zona pod̾is quib dã nexib col-¬
ligatur. qr uirtutes uirtutib sociantꝰ᷑. ne alioͦ

Expanded text:
adjecit. Stola quae alio nomine orarium vocatur, quae collo sacerdotis superimponitur, ut eum jugum Domini assumpsisse significet, quae a collo per anteriora descendens dextrum latus ornat et sinistrum,iterum: Qui perseveraverit usque in finem hic salvus erit . Inde est quod stola cum zona poderis quibusdam nexibus colligatur, quia virtutes virtutibus sociantur, ne ali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmoueat᷑ ꝓpͥo uolũtatis arbitͥo. Deinde exor-¬
citat᷑. ut ab eo dẏabłi potestas ĩ iqͣ pellatur.
addit᷑ ⁊̃ oratõ. ut gr̃a p̃ueniat ⁊ sb̾seqͣtur:
q̃ uires p̃beat libero arbitrio. et qua ꝓcul fi¬
at uniu̾sa maligni sp̾c illusio. forma gͥ exor-¬
cismi ĩ hunc mod̾ ꝑficitur. Signat᷑ pͥmo bap¬
oculis ĩ narib. ĩ aurib. ĩ ore. ut tociꝰ corꝑis¬
sensꝰ hoc signacło mumiant᷑: cuiꝰ uͥtute om̃ia
nr̃a sacͣmenta ꝯplent᷑. ⁊ om̃ia dyabłi figm̃ta
frustrant᷑. postea datur sal bñdc̃m ĩ os eiꝰ. ut
sapĩa cõditꝰ. fetore careat ñquitatis. ⁊ ult᷑
nõ putrescat a ũmib uicioꝵ. Deinde exsustla-¬
tur malignꝰ foris. ut sp̾c sp̃u pellat᷑. postea tã¬
guntꝰ ei aures ⁊ nares cũ saliua. ut tactu fu¬

Expanded text:
moveatur voluntatis arbitrio. Deinde exorcizatur ut ab eo diaboli potestas iniqua pellatur. Additur etiam oratio ut gratia praeveniat et subsequatur, quae vires praebeat libero arbitrio, et qua procul fiat universa maligni spiritus illusio. Forma igitur exorcismi in hunc modum perficitur. Signatur primo bapoculis, ioc signaculo muniantur, cujus virtute omnia nostra sacramenta complentur, et omnia diaboli figmenta frustrantur. Postea datur sal benedictum in os ejus, ut sapientia conditus fetore careat iniquitatis, et ultra non putrescat a vermibus vitiorum. Deinde exsufflatur malignus fortis, ut spiritus spiritu pellatur. Postea tanguntur ei aures et nares saliva, ut tactu su
Abbreviated transcription (Latin):
regni: sacͣ unctõe effectꝰ. Exinde tͣditꝰ xͥano
uestis candida. ut qͥ pͥme natiuitatis detorẽ ue¬
tustatis pãnis obfuscau̾at: ħitu regñois głe
p̾ferat ĩdum̃tũ. tegit᷑ ⁊̃ pꝰt sacrã unctõm eiꝰ
caput sacꝰ uelam̃ĩe. ut ĩtelligat se dẏademate
regni ⁊ sac̾dotali dignitate potiri. Ad ultimũ
datur cereus accensꝰ in manu eiꝰ. qͣtinꝰ ĩplere
doceat᷑ illd̾ eunͣgłicũ qͦ dr̃. Sic luceat ⁊ cꝰ. qp̃̾a¬

Expanded text:
gloriae sacra unctione effectus. Exinde traditur Christiano vestis candida, ut qui primae nativitatis decorem vetustatis pannis obfuscaverat, habitu rege post sacram unctionem ejus caput sacro velamine, ut intelligat se diademate regni et sacerdotali dignitate potiri. Ad ultimum datur cereus accensus in manum ejus, quatenus implere doceatur illud evangelicum quo dicitur: Sic luceat lux
Abbreviated transcription (Latin):
tiẽ orabat dicens. pr̃ sc̃ifica eos ĩ nõie tuo. gur-¬
gens aũt de orõne. ppłm nõ salutat. qm̃ qͥ necdũ
Descͥptõ alphabeti simplex doctrinã fidei. paui-¬
mentũ cor humanũ. In panim̃to alphabetũ descͥ¬
bitur qñ carnalis ⁊ rudis ppse pͥma ac simplici dođ¬
na fidei ĩiciatur. Ductꝰ a finistro angło orientis ĩ
dextrũ cceidentis. ⁊ It̾m. A dextͦ angło oriẽtis in si¬

Expanded text:
ifica eos in nomine tuo . » Surgens autem ab oratione populum non salutat, quoniam qui necdum sis. Descriptio alphabeti, simplex doctrina fidei; pavimentum, cor humanum. In pavimento alphabetum describitur, quoniam carnalis populus prima ac simplici doctrina initiatur. Ductus a sinistro angulo orientis in dextrum occidentis, et item a dextro ang
Abbreviated transcription (Latin):
corrũpitͦ. ne uiciũ sit ĩputabile: nõ itaq illi¬
malũ est aut mala ucoluntas. qr nͨdũ uelle ac¬
cepit: aut opꝰ maliĩ. qr nͨdũ adhuc. bñ uł male
agere potuit. S malũ illi est qr talis est. q̃ nisi
per grãm adiuuet ᷑. neq cognitõm u̾itatis ꝑci-¬

Expanded text:
corrumpitur ne vitium sit non imputabile. Non itaque malum illi est aut mala voluntas quia nondum velle accepit, aut opus malum quia nondum adhuc bene vel male agere potuit; sed malum illi est quia talis est quae nisi per gratiam adjuvetur, neque cognitionem veritatis ac