comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiuamꝰ ut addexterã illius inueniam̃ : Ventu¬
rus ẽ enĩ & iudicaturus: ut aliosponat addex¬
terã &alios ad sinistrã: &non illud facit
ipse qͦmͦ cũq ut erret forte in hominib: ut qͥad
dexterã ponendus ẽ. ad sinistrã ponat᷑. aut qui
adsinistrã debet stare errante dõ ad dexterã po¬
natur : Non potesterrare ut ibi ponat malũ:
rigant se : ñ quasi multũ p̃sum̃tes demiscđia ipsuis
dimitant sẽ & maleuiuant Diligitenĩ misecłi ã :
sed diligit &iudiciũ. Iuȩẽ miscđia: ut modo p̃dicettibi
miscđia ẽ : qr uixisti in malis factis. & adhucnonte
tulit cũ peccares. ut credenti ignosceret peccatatua:
parua miscđia ẽ : putasquia sic semꝑerit miscdia
ut neminẽ punat : noli sic putare : Terribile
a& scm̃ ẽ nom̃ ciꝰ & honorregis iudiciũ diligit:
In iustũ ẽ enĩ iudiciũ & om̃inoñẽ iudiciũ nisi meri¬
ta reddantur sua ciuique: quẽ ad modũ qͥsq gessit

Expanded text:
vivamus, ut ad dexteram illius inveniamur. Ventuvivamus, ut ad dexteram illius inveniamur. Venturus est enim, et judicaturus, ut alios ponat ad sinistram, alios ad dexteram . Et non illud facit ipse quomodocumque, ut erret forte in hominibus, ut qui ad dexteram ponendus est, ad sinistram ponatur; aut qui ad sinistram debet stare, errante Deo ad dexteram ponatur: non potest errare, ut ibi ponat malum, rigant se: non quasi multum praesumentes de misericordia ipsius, dimittant se, et male vivant; diligit enim misericordiam, sed diligit et judicium. Quae est misericordia? Ut modo praedicet tibi misericordia est, quia vixisti in malis factis, et adhuc non te tulit cum peccares, ut credenti ignosceret peccata tua? parva misericordia est? Putas quia sic semper erit misericordia, ut neminem puniat? Noli sic putare. Terribile nomen ejus; «et honor regis judicium diligit.» Injustum est enim judicium, et omnino non est judicium, nisi merita reddantur sua cuique, quemadmodum quisque gessit
Abbreviated transcription (Latin):
Conficeantur nominituo magno: Ipsi om̃spopłi supͣ
quos magnꝰes insion iam confiteãtur nominiuo
magno: Paruum fiut nom̃tuũ quando rasce¬
bantur. factũ c̃ magnũ iã confiteantur : Quomͦ
dicimꝰ paruũ fuisse nom̃ xp̃i. antequã p̃clare
Paruũ nom̃ erat : iã modo nom̃ magnũ factũ est :
Quȩgens ẽ enĩ quȩ non audiuit nom̃ xp̃i i a mergo
magno nomini tuo conficeantur popłi : qͥ ante
paruo nominituo irascebantur : Conficeantur
nominituo magno: quare confictant᷑ q̃ m̃ terri¬
bile & scm̃ est ĩ psũ nom̃ tuũ terribile & scm̃est:
Sic p̃dicatur crucifixꝰ sic p̃dicat᷑ humiliatus
sic p̃dicatur iudicatus : ut ueniat & excelsufueniat
iustu sinuirtute ueniat iudicaturus : Modo
parcitur popłis blasphemantib: qr pacien¬
tiadĩ adpenitentiã adducit : Non enĩ qͥ modo
parcit sẽꝑ habet parcere. autqͥ modo p̃dicat.
uitim catur : non ẽ uenturu s ut iudicet uentu¬
rus ẽ fr̃sinei uenturus est : lim eamꝰillũ : te sic

Expanded text:
Confiteantur nomini tuo magno.» Ips omnes populi, super quos magnus es in Sion, jam «confiteantur nomini tuo magno.» Parvum fuit nomen tuum, quando irascebantur: factum est magnum; jam confiteantur. Quomodo dicimus parvum fuisse nomen Christi, antequam praeclare Parvum nomen erat; jam modo nomen magnum factum est. Quae gens est quae non audivit nomen Christi? Jam ergo magno nomini tuo confiteantur populi qui ante parvo nomini tuo irascebantur: «Confiteantur nomini tuo magno.» Quare confiteantur? «Quoniam terribile et sanctum est.» Ipsum nomen tuum terribile et sanctum est. Sic praedicatur crucifixus, sic praedicatur humiliatus, sic praedicatur judicatus, ut veniat et excelsus, veniat vivus, in virtute veniat judicaturus. Modo parcit populis blasphemantibus, quia patientia Dei ad poenitentiam adducit . Non enim qui modo parcit, semper habet parcere; aut qui modo praedicatur ut timeatur, non est venturus ut judicet. Venturus est, fratres mei, venturus est: timeamus illum, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
plus illũ dolet in sanientẽ quã freneticũ ferientẽ :
Ergo si nouimꝰ mala illorũ quia deipsis malis. &
nos liberati sumꝰ doleamꝰ illos : Et sidolemꝰ illo s
oremꝰ ꝓillis. Etut exaudiamur ieun emꝰ ꝓillis:
N on ent̃nos nr̃a ieiunia cȩlebramꝰ ꝑdiesfestos illorũ :
Alia sunt ieiunia nr̃a quȩ celebramꝰ: ꝑ dies paschȩ
fucuros: ꝑ alia atqalia quȩ solẽna nobissunt
inxp̃o : Peristos autẽ dies ad hoci eninamꝰ ut
quando ipsilȩtantur nospillis gemamiꝰ : Lȩtiaa
enĩ sua admonent dolorẽ nrm̃ : a faciunt nosrcror¬
dari quã miseri sunt adhuc: Sed quia uidemꝰ multos
in de liberato s ubi & nossumꝰ: necdeillis desꝑare
debemꝰ: Et si adhuc irascunt᷑ ñosoremꝰ: &si adhuc
cõmouetur particula terrȩ: quȩ reman sit ñ os ꝑma¬
neamꝰ ingemiti ꝓipsis. ut & illis ds̃tribuat intellec¬
tũ & nobiscũ audiant uocesistas. de qͥb mͦgaudemꝰ:¬

Expanded text:
plus illum dolet insanientem, quam phreneticum febrientem. plus illum dolet insanientem, quam phreneticum febrientem. Ergo si novimus mala illorum, quia de ipsis malis et nos liberati sumus, doleamus illos; et si dolemus illos, oremus pro illis; et ut exaudiamur, jejunemus pro illis. Non enim nos nostra jejunia celebramus per dies festos illorum. Alia sunt jejunia nostra quae celebramus per dies Paschae futuros, per alia atque alia quae solemnia nobis sunt in Christo: per istos autem dies ad hoc jejunamus, ut quando ipsi laetantur, nos pro illis gemamus. Laetitia enim sua admonent dolorem nostrum, et faciunt nos recordari quam miseri sint adhuc. Sed quia videmus multos inde liberatos, ubi et nos fuimus, nec de illis desperare debemus. Et si adhuc irascuntur, nos oremus; et si adhuc commovetur particula terrae quae remansit, nos permaneamus in gemitu pro ipsis, ut et illis Deus tribuat intellectum, et nobiscum audiant voces istas, de quibus modo gaudem
Abbreviated transcription (Latin):
malo suo finiti sunt bono suo: Quomodo enĩ finiti
sunt uults nosse manducati sunt abeccła : Iuȩris
illo sin se & noninuenis : Quȩris in ea quȩ illos man¬
ducauit : & inuiscerib eiꝰ inueniuntur: Transeun
ipsorũ qr uidemꝰ cos qͥreliqͥ factisunt in saniread¬
huc in uo luptatibus suis malis a ꝑuersis. roganꝰ
pro illis dm̃ : t quidelectabiliter audiunt organũ :
deletabilius audiant uocẽdĩ : Nonenĩ: ꝗđ sonat
sineratione delectat aurẽ : & uerbũ dĩ nondelectat
cor : Sedideo ꝓillisoramꝰ. quando diebus illorum
festis nos ieiunamꝰ : ut fiant sibi ipsi spataculum:
Quando enĩuiderincse : displicebunt sibi: Sedideo
non sibi displicent : quia non seadtendunt : Ebriꝰ
non sibi dis plicet : sed sobrio displicet : Da homi¬
nẽ quilamiocundatur indõ : uiuit grauiter suspi¬
rat in illã pacẽ ȩt̃nã quã illi ꝓmisit ds̃: & uideqr
quando respexerit hominẽ saltantẽ ad organũ :

Expanded text:
malo suo, finiti sunt bono suo. Quomodo enim finiti malo suo, finiti sunt bono suo. Quomodo enim finiti sunt, vultis nosse? Manducati sunt ab Ecclesia. Quaeris illos in se, et non invenis; quaere in ea quae illos manducavit, et in visceribus ejus inveniuntur. Transeuntipsorum, quia videmus eos qui reliqui facti sunt, insanire adhuc in voluptatibus suis malis et perversis, rogamus pro illis Deum, ut qui delectabiliter audiunt organum, delectabilius audiant vocem Dei. Non enim quod sonat sine ratione delectat aurem, et verbum Dei non delectat cor. Sed ideo pro illis oramus, quando diebus illorum festis non jejunamus, ut fiant sibi ipsi spectaculum. Quando enim viderint se, displicebunt sibi; sed ideo non sibi displicent, quia non se attendunt. Ebrius non sibi displicet, sed sobrio displicet. Da hominem qui jam jucundatur in Deo, vivit graviter, suspirat in illam pacem aeternam quam illi promisit Deus; et vide quia quando respexerit hominem saltantem ad organum,
Abbreviated transcription (Latin):
tat : faciunt ciuntatẽ dõ. Quia lege quadã ciuitas
continetur : lex i psa corũ caritas ẽ &ipsacaritas
ds̃ est : ꝑtrenĩ scriptũ est : dscarita sest : Quergo
plenꝰẽ caritate : plenꝰẽ dõ: Ec mult pleni caritate
ciuitatẽ faciunt dõ : Istaciuita sdiũocat᷑ sion: Ergo
ecoła est sion : in illa ẽ. magnꝰds : In illa esto & nonent
p̃terteds̃ : Cũ autẽ fuerit inteds̃. qr tufactus es desion.
m̃brũ desion. cuus desion. ꝑtinens ad societatẽ popłi
dĩ excelsus inteerit ds̃ su ꝑ om̃ s popłos : Suꝑ illos
qͥira scuncur. aut suꝑ illos qͥ irascebantur. sutati senĩ
qr tunc ira scebantur: & modo non ira scuntur :i ras¬
cebantur &tuno: sed quia plures erant a ꝑte irasce¬
bantur : Modoqr pauci faccisunt . Occulte irascum¬
facit ecđꝙ ꝓ̃pe finiti sunt ꝑsecutores: Exauditaẽ enĩ
cũ hoc facerit : & exauditur cũ facit: Preualebant

Expanded text:
tat, faciunt civitatem Deo. Quia lege quadam civitas tat, faciunt civitatem Deo. Quia lege quadam civitas continetur; lex ipsa eorum, charitas est; et ipsa charitas, Deus est: aperte enim scriptum est, «Deus charitas est» . Qui ergo plenus est charitate, plenus est Deo; et multi pleni charitate, civitatem faciunt Deo. Ista civitas Dei vocatur Sion: ergo Ecclesia est Sion. In illa est magnus Deus. In illa esto, et non erit praeter te Deus. Cum autem fuerit in te Deus, quia tu factus es de Sion, membrum de Sion, civis de Sion, pertinens ad societatem populi Dei; excelsus in te erit Deus super omnes populos, super illos qui irascuntur, aut super illos qui irascebantur. Putatis enim quia tunc irascebantur, et modo non irascuntur? Irascebantur tunc: sed quia plures erant, aperte irascebantur; modo quia pauci facti sunt, occulte irascunfacit Ecclesia, prope finiti sunt persecutores. Exaudita est enim cum hoc faceret, et exauditur cum hoc facit: praevalebant
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce siobsu̾rũ tibierat qr dictũ ẽ. qͥ sed es suꝑcherubin:
nesciebas qͥd ẽ cherubin. & forte tibi figurabas animo
quandã cathedrã cȩlestẽ ingentẽ gẽmatã &i psãdice¬
bas cherubin carnali sensu uolitas ꝑfantasmata :
dictũ ẽ. ł qr cherubin plenitudo scienti fẽds denci¬
legi sutilis ẽ. homini : łt nedesꝑares deipsascientia
legis: breuitertͥdiccũ ẽ plenitudo legis caritas:
& ꝑtinebis ad cherubin: Sed si adhuc non incelligis
Sion nouimꝰ ciuitatẽ dĩeẽ : Siondictaẽ ciuitas: quȩ ẽ
hierłm : Dicta autẽ exint̃ p̃tatione quadã nom̃
accipiens : qr sionspeculatio dicit᷑ id ẽ. iusio & con¬
tẽplatio: Specularieñ ̃ ꝓspicere. ẽ. uel conspicere
uel intendereut uideas : Est autẽ sion om̃is anima:
siintendit uidere qđ uidendũ ẽ : Nãsi adlucẽ suã
adtenderit tenebratur. Si a dlucẽ illiuis ad ten¬
derit : inluminatur : Qua tam̃ maniststũest sion
amantes seinuicẽ & a mantes dm̃ suũ qͥin illis habi¬

Expanded text:
Ecce, si obscurum tibi erat, quia dictum est, «Qui sedet super Cherubim,» nesciebas quid est Cherubim; et forte tibi figurabas animo quamdam cathedram coelestem, ingentem, gemmatam, et ipsam dicebas Cherubim, carnali sensu volitans per phantasmata: dictum est tibi quia Cherubim plenitudo scientiae eLegis utilis est homini; et ne desperares de ipsa scientia Legis, breviter tibi dictum est, «Plenitudo Legis charitas.»  sedes Dei; pertinebis ad Cherubim. Sed si adhuc non intelligis,Sion novimus civitatem Dei esse. Sion dicta est civitas quae est Jerusalem; dicta autem ex interpretatione quadam nomen accipiens, quia Sion Speculatio dicitur, id est visio et contemplatio. Speculari enim prospicere est, vel conspicere, vel intendere ut videas. Est autem Sion omnis anima, si intendit videre lucem quae videnda est. Nam si ad suam attenderit, tenebratur: si ad lucem illius attenderit, illuminatur. Quia tamen manifestum est Sion amantes se invicem, et amantes Deum suum qui in illis habi
Abbreviated transcription (Latin):
auctorẽ iustitiȩ illorũ &esecutus ait : Tu paristȩqͥtates
iudiciũ & iustitiã inia cobtustcisti. Debemꝰenĩ & nos hab̃e
iudiciũ. debemꝰ habe iustitiã : Sedille in nob facit
udiciũ &iustitiã qͥnosfecitin qbus facerit : Quomodo
a nos debemꝰ habe iudiciũ &iustitã : iudiciũ habes qͣn do
discernis malũ abono: Iustitiã autẽ qͣndo sequeris bonũ
& declinas amalo : Discernendo iudiciũ habes : faciendo
Idiudiciũ ut pͥmo iudices qͥd sit malũ & qͥd sitbonum:
& quãnuistitiã ut declinesamalo & facias bonũ: Hoc autẽ
nonate habebis q̃r uide qͥddixit. iudiciũ xiustitiã iniacob

Expanded text:
atorem justitiae illorum, et secutus ait: «Tu parasti aequitatem; judicium et justitiam in Jacob tu fecisti.» Debemus enim et nos habere judicium, debemus habere justitiam; sed ille in nobis facit judicium et justitiam, qui nos fecit in quibus faceret. Quomodo et nos debemus habere judicium et justitiam? Judicium habes, quando discernis malum a bono; justitiam autem, quando sequeris bonum, et declinas a malo. Discernendo, judicium habes; faciendo, Quod judicium? Ut primo judices quid sit malum, et quid sit bonum. Et quam justitiam? Declines a malo, et facias bonum. Hoc autem non a te habebis; quia vide quid dixit: «Judicium et justitiam in Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
diis ẽ qͦm exaltandus ẽ tu potts hoc ex hibere filiotuo
& dĩ non potest : non enĩbonꝰes qͣndo blandiris filiotuo
& maluscũcȩdis filiũ tuũ : &cũblandiris pater es
&cũ cedis pater es : Id eoblundiris nedeficiat : ideo
cedis nepereat : Ex altate dnm̃dm̃ nrm̃ &adorate

Expanded text:
dus est, quomodo exaltandus est? Tu potes hoc exhibere filio tuo, et Deus non potest? Non enim bonus es quando blandiris filio tuo, et malus cum caedis filium tuum. Et cum blandiris, pater es; et cum caedis, pater es: ideo blandiris, ne deficiat; ideo caedis, ne pereat. «Exaltate Dominum De
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑfeccũ est: Pleraq faciunt ara fices & ostendunt in peri¬
tis &cũuã iudicauerint in pericieẽ ꝑfecta. expoliunt
illa artifices qͥnouer̃ qͥdillis desi t . ut mirentur homi¬
nes tantã expolitionẽ reb accidisse quasiã ꝑfatas ꝓnun¬
tiauerant: Fit hoc &inedificiis &in picturis & i nuestibus:
x ppe inom̃igenere artũ : Primoiudicđt illudiã quasi
ꝑfectũ eẽ ut oculieorũ amplius nihildesiderent sedaliuo
iudicat oculus inperitꝰ aliud iudicat arti sregula: Sic &
illi scĩuersa bant᷑ ante oculos dĩ tãquã sineculpatãquã
ꝑficti tãquĩ angli: nouerat autẽ qͥd illis decẽ: qͥuindica¬
bat in om̃saffactiones corũ : Vindicabat autẽ ñ irascens
sed ppicius : Adhoc uindicabat ut ꝑficeret ceptum:
ñucdã nart electũ : lindicansergo nom̃ saffationes
eorũ nouerat ds̃ : Quomꝰ uindicauit insamuelẽ ubtest
qsita dilex̃ ꝓ qͥb sanguinẽ fudit. nouerint qͦm apu¬

Expanded text:
fectum est. Pleraque faciunt artifices, et ostendunt imperitis; et cum jam judicaverint imperiti esse perfecta, expoliunt illa artifices, qui noverunt adhuc quid illis desit, ut mirentur homines tantam expolitionem rebus accidisse, quas jam perfectas pronuntiaverant. Fit hoc et in aedificiis, et in picturis, et in vestibus, et prope in omni genere artium. Primo judicant illud jam quasi perfectum esse, ut oculi eorum amplius nihil desiderent: sed aliud judicat oculus imperitus, aliud judicat artis regula. Sic et illi sancti versabantur ante oculos Dei, tanquam sine culpa, tanquam perfecti, tanquam angeli: noverat autem quid illis deesset, qui vindicabat in omnes affectiones eorum. Vindicabat autem non irascens, sed propitius: ad hoc vindicabat ut perficeret coeptum, non ut damnaret ejectum. Vindicans ergo in omnes affectiones eorum erat Deus. Quomodo vindicavit in Samuelem? ubi est quos ita dilexit, pro quibus sanguinem fudit; noverint quomodo vapu
Abbreviated transcription (Latin):
in carne. & abspũ nonuiui ficeris : Sp̃sest enĩ inquit
qͥ uiui ficat: caro autẽ nihil ꝓdest : Tuncautẽ qͣndo hoc
dñs cõm̃ dauit decarnesua locut᷑ erit & dixerat. nisi
qͥs manducauerit carnẽ m eã ñ habebit in seuitã ȩt̃nã :

Expanded text:
in carne, et a spiritu non vivificeris: «Spiritus est enim,» inquit, in carne, et a spiritu non vivificeris: «Spiritus est enim,» inquit, «qui vivificat; caro autem nihil prodest.» Tunc autem, quando hoc Dominus commendavit, de carne sua locutus erat, et dixerat: «Nisi quis manducaverit carnem meam, non habebit in se vitam aeternam.»
Abbreviated transcription (Latin):
adorabimꝰ terrã cũ dicat aꝑte soriptura. dnm̃dm̃tũ
adorareterrã nedanet meqͥftr itcȩlũ &terrã Rursum
timeo non adorare scabellũ pedũ dñ imei : q& psalmus
mdicit adorate scabellũ pedũ qrꝰ etdicitm scriptura:¬
Terra scabellũ pedũ meorũ: Fluctuans conuertome ad
ad oreturterra si ne impictate. adoretur scabellum
pedũciꝰ: Suscepit enĩ deterra terrã : ql caro deterra est :
Et decarne mariȩ carnẽ accepit : ql in ipsacarne hio
ambulauit &ipsãcirnẽ nob̵ manducandã ad salutẽ
dedit : Nemo autẽ illã carnẽ manducat . nisi prius
ad orauerit : Inuencũ ẽ quẽ ad modũ ad oraretur
talescabellũ pedũdñi. ut non solũ ñ peccemꝰ adoran¬
do. sed peccemꝰ non adorando : Nũ qͥd autẽ caro uiuifi
quasi terrã intueris sed illũ scm̃ cuĩ pedũ scabellũ est
qđ adoras ꝓptr ipsum eni adoras. Ideo & hic subiecit:

Expanded text:
adorabimus terram, cum dicat aperte Scriptura: «Dominum adorabimus terram, cum dicat aperte Scriptura: «Dominum adorare terram, ne damnet me qui fecit coelum et terram. Rursus timeo non adorare scabellum pedum Domini mei, quia psalmus mihi dicit: Adorate scabellum pedum ejus, et dicit «Terra scabellum pedum meorum.» Fluctuans converto me adadoretur terra, sine impietate adoretur scabellum pedum ejus. Suscepit enim de terra terram; quia caro de terra est, et de carne Mariae carnem accepit. Et quia in ipsa carne hic ambulavit, et ipsam carnem nobis manducandam ad salutem dedit; nemo autem illam carnem manducat, nisi prius adoraverit: inventum est quemadmodum adoretur tale scabellum pedum Domini, et non solum non peccemus adorando, sed peccemus non adorando. Numquid autem caro vivificquasi terram intuearis, sed illum Sanctum cujus pedum scabellum est quod adoras; propter ipsum enim adoras: ideo et hic subjecit,
Abbreviated transcription (Latin):
& quã habemꝰi psem nob̾ facit: Quis nob̾enĩ facitiustitiã
nisiqͥnosiustificauit: dex p̃oautẽ dictũẽ qr iustificat impiũ
Nosergo impii : Ile uistificat. quando aeipsã iustitiam
ipse in nob̵ facit qua illi placeamꝰ. ut addexterã nosponat¬
& non ad sinistrã uedicat addexterã positis uenat bene¬
dicti patris inei ꝑcipite regnũ qđ uob paratũ ẽ ab inito
mundi: non autẽ ponat ad sinistrã intercosqͥb dicturus ẽ
ite inignẽ ȩcernũ qͥ p̃paratus est diabolo & angeliscius:
Iuiin nob̵ coronaturus ẽ ñmerita nr̃ãs eddona suaqͥntũ
sub pedaneũ dicit̃ scabellũ : Iđ dicunt grei. ypodion:¬
hocdixer̃ latini scabellũ . &aliidixer̃ subpedan eũ:
Seduidite fr̃s qͥd nosiubeat adorare : Alio locoscrip¬
turȩ dicitur. tȩlũ mͥ sed es ẽ. terra autẽ scabellum
pedũm eorũ : Ergo terrãno siubet adorare. qr
dixit alio loco qͦd sit scabellũ pedũ eiꝰ: &eqͦ modo

Expanded text:
im in nobis fecit justitiam, nisi qui nos justificavit? De Christo autem dictum est, «Qui justificat impium» . Nos ergo impii, ille justificator, quando et ipsam justitiam ipse in nobis fecit qua illi placeamus, ut ad dexteram nos ponat, et non ad sinistram: ut dicat ad dexteram positis, «Venite,» «benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi;» non autem ponat ad sinistram, inter eos quibus dicturus est, «Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus» . Qui in nobis coronaturus est non merita nostra, sed dona sua, quantum Suppedaneum dicitur scabellum. Quod dicunt Graeci ὑποπόδιον, dixerunt Latini «scabellum;» et alii dixerunt, «suppedaneum.» Sed videte, fratres, quid nos jubeat adorare. Alio loco Scripturarum dicitur: «Caelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum» . Ergo terram nos jubet adorare, quia dixit alio loco quod sit scabellum pedum Dei? Et quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
rubin: łt qđ dixit regnauit : sub audiri fecit in alio
irascatur terra: ei qͥũ sedet incȩlo: fuit enĩ dñ s& int̾ra:
&ad sũ psitt̃rã in quaeẽ intra : induit se carnẽ & prior
uoluit pati irascentes popłos neirã popłorũ timerent
seruiciꝰ: Priorillã patiuoluit qr necessariaerat ira po¬
płorũ seruiseiꝰ uta peccatissin s om̃ibus ꝑipsas tribulati¬
ones curarent᷑ & scnarent᷑ : Amarũ poculũ prior
medicus bibit nebibere timeret ȩgrotus: Ergo
d ñ sregnauit iriscantir popłi: Inascantur popłi. qr
deim ipsorũ multa bona fecit ds̃ : Illi irascunt᷑ & ser¬
uidĩ purgantur : Quia exercentur toronantur:
Irascantur popłi: qui sedet suꝑ cherub in regnauit :¬
cõmoueat᷑ terra : Cherubin sedes di est sicuit scrip¬
turȩ tradunt cȩlestis quȩdã sedes sublimis quã nos
dñs: Non quia sic sed et dĩ qͦmͦ homo sed sicuuis sedeat
inteds̃: Sibonꝰeris. sedesdĩeris.: Siceni scriptũ est :¬

Expanded text:
rubim:» et quod dixit, «regnavit,» subaudiri fecit in alio irascatur terra ei qui jam sedet in coelo. Fuit enim Dominus et in terra, et assumpsit terram in qua esset in terra. Induit se carnem, et prior voluit pati irascentes populos. Ne iram populorum timerent servi ejus, prior illam pati voluit: et quia necessaria erat ira populorum servis ejus, ut a peccatis suis omnibus per ipsas tribulationes curarentur, et sanarentur; amarum poculum prior medicus bibit, ne bibere timeret aegrotus. Ergo, «Dominus regnavit, irascantur populi:» irascantur populi, quia de ira ipsorum multa bona facit Deus. Illi irascuntur, et servi Dei purgantur; quia exercentur, coronantur. «Irascantur populi. Qui sedet super Cherubim» regnavit; «commoveatur terra.» Cherubim sedes Dei est, sicut Scripturae tradunt, coelestis quaedam sedes sublimis, quam nosDeus. Non quia sic sedet Deus, quomodo homo: sed tu si vis ut sedeat in te Deus, si bonus eris, sedes Dei eris; sic. enim scriptum est, «
Abbreviated transcription (Latin):
facti sunt : Utiq illeadnuntiabat ꝑ disci płossuos scipsũ:
qͥillos uolebut conuerit ad eũ aquo factierant. &iuerti
abeis quȩi psif&cerant : Illi pido losuo ira scebantur
bantur ꝓidolo suo ut irasci. ñ timerent dñosuo. Sed
irascantur: p̃dictũ est noniussũ: in ꝓpaea cñidicit̃:¬
Dñ sregnauit irascantur popłi: Est qđ fiat. & de
popłis irascentibus: Illi ira scantur : diraipsorũ
martires coronentur : Quid ficer̃ ad nuntiatorib:
uerbi ueritatis nubib: xp̃icircũ euntib: orbẽtoni¬
rũ & conpluentib agrũ dĩ quidillis focer̃ qͥirasce¬
bant᷑ nisiut int̃manꝰeorũ caro ad fligeretur. &in

Expanded text:
Utique ille annuntiabat per discipulos suos seipsum, qui illos volebat converti ad eum a quo facti erant, et averti ab eis quae ipsi fecerant. Illi pro idolo suo irascebantur Dbantur pro idolo suo, ut irasci non timerent Domino suo. Sed «irascantur,» praedictum est, non jussum; in prophetia enim dicit regnavit, irascantur populi.» Est quod fiat et de populis irascentibus: illi irascantur, et in ira ipsorum martyres coronentur. Quid fecerunt annuntiatoribus verbi veritatis, nubibus Christi circumeuntibus orbem terrarum et compluentibus agrum Dei? Quid illis fecerunt qui irascebantur, nisi ut
Abbreviated transcription (Latin):
dictũẽ cherubin : Ee dixer eẽ. cherubin. plenitu¬
dinẽ scientiȩ : Ergo qr superit ds̃ omnẽscientiã :
suꝑplenitudinẽ scentiȩ sederedicit᷑: Sit inteergo
plenitudo scientiȩ &eriscetu sedes dĩ : Sed fortedic&¬
turuses & qͣndo in me erit plenitudo scientiȩ & quis
potest ad tantũ ꝑuenire ut sit in illo plenitudo
scientiȩ : putas hocuelle dm̃ ut sit inbb̵ista pleni¬
tudo soientiȩ : ut nouerimꝰ autquot sint stellȩ aut
quot sint grana. nondico aranȩ sedtritici aut qđ
poma pendeant in arbore : ille nouit om̃ia quia¬
& capillinrĩ numerati sunt dõ : Sed alia ẽ pleni¬
tudo scientiȩ : quã uoluit hominẽ nosse : Ad legẽ dĩ
ꝑtinet scienta: quãte uoluit hab̾e: Et quis potest
ut habeat in se plenitudinẽ suentiȩ legis: a possit. c̃ẽ.
sed esdĩ : Noli turbari breuiter tͥ dicit᷑ qͥd habeassiuis
habeplenitudinẽ scientiȩ &ẽsse sedesdĩ : Ait en ĩ apłs.

Expanded text:
e Cherubim Plenitudinem scientiae. Ergo quia superat Deus omnem scientiam, super plenitudinem scientiae sedere dicitur. Sit in te ergo plenitudo scientiae, et eris et tu sedes Dei. Sed forte dicturus es: Et quando in me erit plenitudo scientiae? et quis potest ad tantum culmen pervenire, ut sit in illo plenitudo scientiae? Putas hoc velle Deum, ut sit in nobis ista plenitudo scientiae, ut noverimus aut quot sint stellae, aut quot sint grana, non dico arenae, sed tritici, aut quot poma pendeant in arbore? Ille novit omnia; quia capilli nostri numerati sunt Deo . Sed alia est plenitudo scientiae quam voluit hominem nosse; ad legem Dei pertinet scientia quam te voluit habere. Et quis potest, t habeat in se plenitudinem scientiae Legis, et possit esse sedes Dei? Noli turbari; breviter tibi dicitur quid habeas, si vis habere plenitudinem scientiae, et esse sedes Dei: ait enim Ap
Abbreviated transcription (Latin):
cutores occidere potuer ita mortua ẽ ut in g̃num
inȩerire : habebit enĩtẽpsuũ qͦresurgat &ipsa:
qdresurractionẽ carnis ia ostendit dñ sinscipso:
indeillã uoluit nob̵ accipere ũt denr̃i possemus
non desperare : Ergo fr̃s caro seruorũ quã occiderunt
cultores idolorũ resurget tẽpore suo: Hãido la quȩ
fregt xp̃o: nũ quã iterũ faciet fabor: Audistiscũ hiere¬
mias legeretur ante apłicã letionẽ : Siaurẽ apposu¬
istis: uidisti sibitẽpora p̃sentia quȩ nunc agimꝰ: Dixit
enĩ diiqͥcȩ lũ & terrã ñ fecer̃ pereant det̃ra& de subcȩlo:
terri qr nũ quã fuer̃ incelo: Sed qͥd dixit: diiqͥcelũ
&termã non fecer̃ pereant deterra : Qua sirespondit
adtenã & de fuit qđ responderet decȩlo qr illi ñ fucr̃
incȩlo Ipsa cerrũ bisdixit qipsa ẽ subcȩlo : Pereant
deterra : & de subcȩlo detẽplissuis : Videe si non fit : si
non exmagna parttiã factũ est : Quid enĩ remansit

Expanded text:
num interiret: habebit enim tempus suum quo resurgat et ipsa; quia resurrectionem carnis jam ostendit Dominus in seipso. Inde illam voluit a nobis accipere, ut de nostra possemus non desperare. Ergo, fratres, caro servorum quam occiderunt cultores idolorum, resurget in tempore suo: idola quae fregit Christus, nunquam iterum faciet faber. Audistis, cum Jeremias legeretur ante apostolicam lectionem, si aurem apposuistis; vidistis ibi tempora praesentia quae nunc agimus. Dixit enim: «Dii qui coelum et terram non fecerunt, pereant de terra et de sub coelo» terra; quia nunquam fuerunt in coelo: sed quid dixit? «Dii qui coelum et terram non fecerunt, pereant de terra.» Quasi respondit ad terram, et defuit quod responderet de coelo, quia illi non fuerunt in coelo: ipsam terram bis dixit, quia ipsa est sub coelo. «Pereant de terra et de sub coelo,» de templis suis. Videte si non fit, si non ex magna parte jam factum est: quid enim remansit,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo humilis. posteauenturus excelsus: Primoenĩ
uenit ante iudicẽ staturus. posteauenturus ẽ. iudex
sessurusuit ante illũ sct ꝓmerito suogenꝰ humanũ :
Precesser̃ aut̃ illũ multi p̃cones cã quã iudicẽ magnũ.
& hoc adhuc in humilitate uenturũ: Mulo p̃cones
p̃cesser̃ adhuc nasciturũ de uirginemaria : futorũ
in fantẽ &esugturũ lac : fucurũ paruulũ uerbũ dĩ
ꝑ qđ facta sunc om̃ia p̃cesser̃multi p̃cones &e dixer̃
futura istatẽpora : Seditadixer̃ uttͥb dã figuris
rerũ tegerent sententias suas ipsuq uelam̃ qͦ tacta ẽ
uerita s in libris antiquorũ. tunc tolleret᷑ quando
iã ipsa ueritas deterra oriretur: Sic eñĩdicit᷑ inpsal¬
mo : Ueritis deterri orta ẽ. & icitia decȩloꝓspexit :
M od o ergo tota intencionra ẽ qͥndo psalmũi audimꝰ
qͣ ndo ꝓph&am qͣndo legẽ quȩ om̃ia ante quã uenirat
in carne dñsnr̃ iħ exp̃e conscripta sunt x p̃mibi¬

Expanded text:
primo humilis, postea venturus excelsus. Primo enim venit ante judicem staturus: postea venturus est judex sessurus, ut ante illum stet pro merito suo genus humanum. Praecesserunt autem illum multi praecones, tanquam judicem magnum, et hunc adhuc in humilitate venturum. Multi praecones praecesserunt adhuc nasciturum de virgine Maria, futurum infantem, et sucturum lac; futurum parvulum, Verbum Dei per quod facta sunt omnia, praecesserunt multi praecones, et dixerunt futura ista tempora: sed ita dixerunt, ut quibusdam figuris rerum tegerent sententias suas, ipsumque velamen quo tecta est veritas in Libris antiquorum, tunc tolleretur, quando jam ipsa veritas de terra oriretur. Sic enim dicitur in psalmo: «Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit» . Modo ergo tota intentio nostra est, quando Psalmum audimus, quando Prophetam, quando Legem, quae omnia antequam veniret in carne D
Abbreviated transcription (Latin):
horũ cantit dsi aliud aliqͥd: Honergo consonat
pselmꝰ titulo suo & aliud portat infronte: Aliud
in uoco : inmonihil aliud sed intellectores quȩrit
loqͥurem̃ deȩdificatione domꝰ: Om̃s lapides ipsuis¬
domꝰ intellegunt qđ cantarunt : Edificatur enĩ
domꝰ dõ : non in illo loco ubi edificauit salomon:
Edificauit enĩ tẽplũ & deipsotẽplo audistis modo
quȩ dixerit dñs: cũ saxa tẽpli& moles ingentes
admirarentur discipłi : indicauer̃ dño ad mirationẽ
& stuporẽ suum : & dñsillis : Am̃dico uob̵ non relin¬
quetur lapis suꝑ lapidẽ qui nondestruatur:

Expanded text:
horum cantat: et si aliud aliquid, non ergo consonat horum cantat: et si aliud aliquid, non ergo consonat Psalmus titulo suo, et aliud portat in fronte, aliud in voce? Imo nihil aliud, sed intellectores quaerit. Loquitur enim de aedificatione domus. Omnes lapides ipsidomus intelligant quod cantarunt. Aedificatur enim domus Deo, non illo loco ubi aedificavit Salomon. Aedificavit enim templum : et de ipso templo audistis modo quae dixerit Dominus. Cum saxa templi et moles ingentes admirarentur discipuli, indicaverunt Domino admirationem et stuporem suum; et Dominus illis: «Amen dico vobis, non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non destr
Abbreviated transcription (Latin):
omnus & fr̃meus scuerus adhuc differt
lȩcitiam nram de sermone quã nobis debit:
N a qđ debitor tencatur agnoscit : Om̃ senĩ eccłas
quacũq transitũ fecit : leti ficauit dñs ꝑosipsius:
Multo magis ergo istalȩttfi& anda est : dequaceteris
cũ dñ sꝓpagauit : Sed qͥd facturi sumꝰ. nisiut ser¬
uiamꝰ uoluntatiipsius : differre illũ tam̃ dixi fr̃s:
non fraudare : Itaq tenete debitorẽ. necdimittatis
nisi cũ soluerit : Aduertat itaq carita surã : quan¬
tũ donat dñs deisto pscilmodicamꝰ a liqͥt : Qđ qͥdem
iã nostis : seddulcis est cõmemoratio ueritatis : Forte
cũ ꝓnunta retur tituluseiꝰ. cũ admirationealiqͥ
audier̃ : in scribitur enĩ atulus psalmi : qndo domꝰ
ȩdificabitur post captiuitatẽ : Hoctitulo p̃dicto
iã impsocextupsalmi expectabatis fortasse qͥla¬
pides p̃ciderentur demontibus quȩ molesat¬
traerentur quȩ fundam̃ta iacerent᷑. quȩtiabes
in ponerentur : q̃uȩcolũ nȩ erigerentur : Nihil

Expanded text:
 meus Severus adhuc differt laetitiam nostram de sermone quem nobis debet: nam quod debitor teneatur, agnoscit. Omnes enim Ecclesias quacumque transitum fecit, laetificavit Dominus per os ipsius: multo magis ergo ista laetificanda est, de qua caeteris eum Dominus propagavit. Sed quid facturi sumus, nisi ut serviamus voluntati ipsius? Differre illum tamen dixi, fratres, non fraudare. Itaque tenete debitorem, nec dimittatis, nisi cum solverit. Advertat itaque Charitas vestra: quantum donat Dominus, de isto psalmo dicamus aliquid quod quidem jam nostis; sed dulcis est commemoratio veritatis. Forte cum pronuntiaretur titulus ejus, cum admiratione aliqui audierunt. Inscribitur enim titulus Psalmi: «Quando domus aedificabatur post captivitatem.» Hoc titulo praedicto, jam in ipso textu Psalmi exspectabatis fortasse qui lapides praeciderentur de montibus, quae moles attraherentur, quae fundamenta jacerentur, quae trabes imponerentur, quae columnae erigerentur. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ut none grotaret : Nã & sano bonꝰ & fidelis medicꝰ
dat p̃ceptũ: nesit illinecessariꝰ: Non est enĩ sanis ne¬
cessariꝰ medicꝰ : sed male habentib Bomautem
amicimedici. qͥ nolunc uendere artẽ suã . & plus
gaudent ad sanos quã a degrotos. dant quȩdã p̃cep¬
ta sanis. quȩ obseruando in ȩgritudinẽ ñ cadant:
Porro autẽ illi si p̃cepta concẽpserint & in ȩgricu¬
dinẽ inciderint : supplicant medico. quẽ contẽp¬
ser̃ sani rogant ȩgroa: Vanã salcẽ rogent. neꝑ
fobrẽm̃te ꝑdita: & medicũ cedane : Audistis modo

Expanded text:
ut non aegrotaret. Nam et sano bonus et fidelis medicus ut non aegrotaret. Nam et sano bonus et fidelis medicus dat praeceptum, ne sit illi necessarius. Non est enim sanis necessarius medicus, sed male habentibus . Boni autem amici medici, qui nolunt vendere artem suam, et plus gaudent ad sanos quam ad aegrotos, dant quaedam praecepta sanis, quae observando in aegritudinem non cadant. Porro autem illi si praecepta contempserint, et in aegritudinem inciderint, supplicant medico: quem contempserunt sani, rogant aegroti. Utinam saltem rogent! ne per febrem mente perdita et medicum caeda
Abbreviated transcription (Latin):
postea spiritale: Pro pt̃ pͥmũ hominẽ pͥmicapti¬
tio clamat captiuitatt̃ nr̃am : Vnde enĩ redẽpcr
sinon antea captiui. c̃eppt̃ cã captiuitatẽ ex p̃ssius
abapło insinuatã. exepła eiꝰ uerba quȩdã com¬
memorantes insinuauimꝰ. & repeciuimꝰ: Video aliã¬
legẽ in m̃brs meis repugnantẽ legim̃ tis mex̧
&capciuũ meducentẽ in lege peccat. que e st
in m̃bris meis: Ipsa ẽ pͥma captiuita s rr̃a : quia
concupis cit aduersus sp̃m caro: Venit autẽ hoc
depena peccati : ut homo aduersus scipsũ diui¬
dereur qͥuni subditꝰ cẽ noluit: Nihilem̃ tã ex¬
pedit animȩ : quã obȩdire : ł tsi ex pedit animȩ obȩ¬
dire inseruo uc obȩdiat dño infilio ut obȩdiat
patri. inuxore ut obȩdiac uiro qͣn co magis in ho¬
mine uco bȩdiat dũ : ex ꝑcꝰergo mala adam.
om̃is autẽ homo adam. sicuc in his qͥcredider̃
tangere: exꝑtꝰergomalũ. post ea saltẽ obtr̃ ꝑet
p̃cepus medici ut surgat. qͥ noluit coredere medico

Expanded text:
ostea spirituale . Propter primum hominem primi captitio clamat captivitatem nostram. Unde enim redempti, si non antea captivi? Et eam captivitatem expressius ab Apostolo insinuatam ex Epistola ejus, verba quaedam commemoranteslegem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Ipsa est prima captivitas nostra, qua concupiscit adversus spiritum caro . Venit autem hoc de poena peccati, ut homo adversus seipsum divideretur, qui uni subditus esse noluit. Nihil enim tam expedit animae quam obedire. Et si expedit animae obedire in servo ut obediat domino, in filio ut obediat patri, in uxore ut obediat viro; quanto magis in homine ut obediat Deo? Expertus ergo malum Adam: omnis autem homo Adam; sicut in his qui credidertangere ; expertus ergo malum, postea saltem obtemperet praeceptis medici ut surgat, qui noluit credere medico
Abbreviated transcription (Latin):
Magnairu increp. adtendat carita surã : rẽtremendã :
Increpatio.: strepitũ habet : Strepitus exꝑ¬
gisci solet facere homines : Tantũ pondus ẽ.
increpantis dĩ : ut diceret ab increpatione
tua ds ia cob dormitauer̃ om̃s qa scender̃
equos : łcce quo somno dormitauit ille
farao : quia scendebat equos : Non enĩiuigila¬
uit incorde : qr de increpatione durũ cor
habebat : Duritia eñ cordis. obdoͬmitio est:
Rogouos fr̃smei uidete qͦmͦꝰ dormiunt
qͥsonante euangelio & amen & allelua ꝑ
totũ orbẽterrarũ : adhuc uitã ueterem
nolunt dãnare & in nouã euigilare : Erat
scripturadi inudea: modo ꝑ totũ orbem
cantatur : in illa unagente dicebatur.
in rasus :÷ iã fix̃ in frontib regũ : & adhuc dormitur:
magna ira dĩ fr̃s : meluis nos audimꝰ cũ qͥdicit
surge qͥdormis &exurge a mortus & in lumi¬
nabut e xp̃c : Sedqͥillũ audiunt quinonas¬

Expanded text:
magna ira! attendat Charitas Vestra rem tremendam. Increpatio strepitum habet; strepitus expergisci solet facere homines. Tantum pondus est increpantis Dei, ut diceret: Ab increpatione tua Deus Jacob, dormitaverunt omnes qui ascenderunt equos. Ecce quo somno dormitavit ille Pharao qui ascendebat equos : non enim vigilavit in corde, quia de increpatione durum cor habebat. Duritia enim cordis, obdormitio est. Rogo vos, fratres mei, videte quomodo dormiunt, qui sonante Evangelio, et Amen, et Alleluia per totum orbem terrarum, adhuc vitam veterem nolunt damnare, et in novam evigilare. Erat Scriptura Dei in Judaea; modo per totum orbem cantatur: in illa una gente dicebatur Dirrisus est jam fixit in frontibus regum; et adhuc dormitur! Magna ira Dei, fratres! Melius nos audivimus eum qui dicit: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ habet maiorẽ ꝑquẽ iuret: Perscipsũ confir¬
mat p̃cepta sua : ferscipsũ confirmat min assuas:
Nemodicat incorde suo uerũ est qđ ꝓmitat:
falsũ est qđ minatur : Sicut uerũ ẽ qđ ꝓmie¬
tit siccertũ est qđ minacur : Taincertus et̃ debes
derequiȩ : defelicitate. deȩcernitate deinmor¬
talitatt si ficeris p̃cepta ipsius. quã certus et̃.
debes. deinceritu. deardore ignis ȩcerni. dedã¬
natione cũ diabolo si contẽseris p̃cepta eius:
iurant ergo illis inira sua neintrent in reqem
ipsius: & tam̃ oporait aliquos intrare in reqͥem
ipsius : Hon enĩ nullidabitur requies ipsius : Illis
ergoreꝓbatis nos intrabimꝰ : q &si aliqͥ exramis
fraci sunt ꝓpt̃ dissimilitu denẽ & in fidelitato :
nosꝓptes fidem a humilitatẽ inseremur : Nosergo
intremꝰ in requiem eiꝰ inde autẽ in trauer̃ illi. quun¬
trarunt: illi quie lecti sunt : Quinon corde obdurato
restietr̃ qui uerũ c̃ qđ non repelle dñs plebẽsuam:¬

Expanded text:
enim habet majorem per quem juret . Per semetipsum confirmat promissa sua, per semetipsum confirmat minas suas. Nemo dicat in corde suo: Verum est quod promittit; falsum est quod minatur. Sicut verum est quod promittit, sic certum est quod minatur. Tam certus esse debes de requie, de felicitate, de aeternitate, de immortalitate, si feceris praecepta ipsius, quam certus esse debes de interitu, de ardore ignis aeterni, de damnatione cum diabolo, si contempseris praecepta ejus. Juravit ergo illis in ira sua, ne intrent in requiem ipsius: et tamen oportet aliquos intrare in requiem ipsius; non enim nulli dabitur requies ipsius. Illis ergo reprobatis, nos intrabimus: quia etsi aliqui ex ramis fracti sunt propter dissimilitudinem et infidelitatem, nos propter fidem et humilitatem inseremur . Nos ergo intremus in requiem ejus. Unde autem intrarunt illi qui intrarunt, illi qui electi sunt, qui non corde obdurato restiterunt? Quia verum est quod «non repellet Dominus plebem suam
Abbreviated transcription (Latin):
tulit nũ quã beneficiamis cđiȩ subtraxit. ipsȩ
debent deserere dm̃suũ cũgentes uenerint ad
raculã in manumorsi factebã : &ipsimagis magisq
duob: sed quad raginta annis: Proximꝰ fui genera¬
tionihuic: & dixi semꝑ isti errant corde: Hoc signi
ciantur scła ꝑ hunc numerũ : Ideo dñse xl diebus

Expanded text:
tulit, nunquam beneficia misericordiae subtraxit; ipsi tulit, nunquam beneficia misericordiae subtraxit; ipsi debent deserere Deum suum, cum Gentes venerint ad racula in manu Moysi faciebam, et ipsi magis magisque duobus; sed, «Quadraginta annis proximus fui generationi huic; et dixi, Semper isti errant corde.» Hoc signiciantur saecula per hunc numerum. Ideo Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
corda urã a liquando enĩ audistis uocẽ illius ꝑmo
rsen &obdurastis cordaurã : Ieor prȩconẽ locutus ẽ.
quando obdurastis cordaurã : serse nunc loqͥtur
mollescant corda urã : Qui p̃cones ante semite¬
bat i pseuenire dignatus est : Ore suo hicloqͥtur:
quilo quebatur ꝑor ꝓphetarũ: Hodie ergo siuo¬
cẽciꝰaudieritis nolite obdurare corda urã : quare
corda urã . sicut in a maricatione scđnidiem tẽptatio
tare : Patresurĩerant. sed si nonimitati sueritis
pacresurĩ non er̃ : Lam̃ qr dehis natiestis. patres
urĩ erant : Et sigentes uenientes ab exeremo cerrȩ
sicut dicit hicremus id irgentes uenient ab extre¬
moterre& dicent: uere m̃dacia coluer̃ patres nri
simulacra in qͥbus non est utilitas. sigentes dimiser̃
simulacra sua uc uenirent addm̃ isr ł. quosipseds̃
isrł deegipto ꝑmarerubrũ duxit. in quo mimicos
eorũ consequentes operuit : quo sinde sercũ eduxit
manna pauit. nũ quã uirgã suã ab eorũ disciplina

Expanded text:
 Aliquando enim audistis vocem illius per Moysen, et obdurastis corda vestra. Per praeconem locutus est, quando obdurastis corda vestra; per se nunc loquitur, mollescant corda vestra. Qui praecones ante se mittebat, ipse venire dignatus est; ore suo hic loquitur, qui loquebatur per ora Prophetarum. «Hodie» ergo «si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestraquid soleant facere patres vestri. «Nolite obdurare tari. Patres vestri erant; sed si non imitati fueritis, patres vestri non erunt: tamen quia de his nati estis, patres vestri erant. Et si Gentes venientes ab extremo terrae, sicut dicit Jeremias, «Ad te Gentes venient ab extremo terrae, et dicent, Verae mendacia coluerunt patres nostri, simulacra in quibus non est utilitas» : si Gentes dimiserunt simulacra sua, ut venirent ad Deum Israel; quos ipse Deus Israel de Aegypto per mare rubrum duxit, in quo inimicos eorum consequentes operuit ; quos in desertum eduxit, manna pavit , nunquam virgam suam ab eorum disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
sarum : quare deconsarũ qe sarcinas scłi posuerunt:
Nonne ditonsȩ erant oues ille. de quib paulo ante
dicebum : quos p̃coptũ dĩ to conderat dicentis. uade
uende om̃iatua & da pauꝑib & habebis chesaurum
incelis &ueni sequereme : Fecer̃ hoc p̃ceptũ : detonsi
uener̃ : Etquia baptizati sunt credente s inx p̃m̃.
qͥdibi dicit: ascendentiũ demundatione : & om̃s

Expanded text:
detonsarum.» Quare «detonsarum?» Quia sarcinas saeculi posuerunt. detonsarum.» Quare «detonsarum?» Quia sarcinas saeculi posuerunt. Nonne detonsae erant oves illae, de quibus paulo ante dicebam, quos praeceptum Dei totonderat, dicentis: «Vade, vende omnia tua, da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me» ? Fecerunt hoc praeceptum; detonsi venerunt. Et quia baptizati sunt credentes in Christum, quid ibi dicitur? «Ascendentium de lavacro;» id es
Abbreviated transcription (Latin):
remꝰ nos qͥd sumꝰ : Nosautẽ popłs pascuȩ eiꝰ & oues
manuum eiꝰ : Vide quã eleganter uerborũ ordinem
cõmutauit : etiã cũ non ꝓpria reddidit. ut ipsosintel¬
legamꝰ oues qͥ sunt & popłi: Non dixit oues pascuȩ
& popłs manuũ ciꝰ: qđ magis putabatur posse congru¬
cre. qr oues ad pascua ꝑtinent : Sed uit popłs pascuȩ:
Ergo popłs ouessunt : qedicit popłs pascuģeiꝰ: Ipse po¬
płs: ouessunt : Sed rursus quianos habemꝰ oues
N ullus hominũ sibi facit oues : Emere potest : do¬
anari possunt in uenire potest. adgregaripo¬
test: postromo furari potest: facere oues non
cuȩ eiꝰ &oues manũ ciꝰ: Ipse sunt : quas sibi ipse faicere
dignatus est grã sua : Has enĩ oues laudat in can¬
tic isccinticorũ ꝑ fectos qͦsdamdicens. tã quã dentes
ecđȩ scg̃ sponsȩ suȩ : Dentes cui sicut grex de con¬
sarũ ascendentium de lauacro: quȩ geminos
pariunt & sterilis non est in illis : Quid ẽ. den¬

Expanded text:
s pascuae ejus, et oves manuum ejus.» Vide quam eleganter verborum ordinem commutavit, et tanquam non propria reddidit; ut ipsos intelligamus oves, qui sunt et populi. Non dixit, Oves pascuae ejus et populus manuum ejus; quod magis putabatur posse congruere, quia oves ad pascua pertinent: sed ait, «populus pascuae.» Ergo populus oves sunt, quia dicit, «populus pascuae ejus;» ipse populus oves sunt. Sed rursus, quia nos habemus oves Nullus hominum sibi facit oves: emere potest, donari possunt, invenire potest, aggregare potest, postremo furari potest; facere oves non cuae ejus et oves manuum ejus,» ipsae sunt quae sibi ipse facere dignatus est gratia sua. Has enim oves laudat et in Canticis canticorum, perfectos quosdam dicens tanquam dentes Ecclesiae sanctae sponsae suae: «Dentes tui sicut grex detonsarum ascendentium de lavacro, quae geminos pariunt, et sterilis non est in illis» . Quid est, «Den
Abbreviated transcription (Latin):
tere ille p̃uem faciem eiꝰ in confessione : Quisenĩ estu
quulli ploras &illi confiteris nisiquẽ fecit Non paruȩ
fidutiȩ est ad factorẽ resfacta : Et non qͥ modocũq
facta : sed adimaginẽ & similitudinẽ ipsius : Venite
adoremꝰ & ꝓcidamꝰ ei & ploremꝰ ante dnm̃ qͥ nosfecit

Expanded text:
tere illi, praeveni faciem ejus in confessione. Quis enim es tu tere illi, praeveni faciem ejus in confessione. Quis enim es tu qui illi ploras, et illi confiteris, nisi quem fecit? Non parvae fiduciae est ad factorem res facta, et non quomodocumque facta, sed ad imaginem et similitudinem ipsius: «Venite, adoremus, et procidamus ei, et ploremus ante Dominum, qui fecit
Abbreviated transcription (Latin):
lemꝰ illi : Namqm̃ hȩc ita sunt qm̃ tanta explica¬
uit adlcuidem dñi ꝑtinentia. redit adilludunde
cȩꝑat: uenite adoremꝰ & ꝓcidamꝰ ei. & ploremꝰ
ante dnm̃ qͥ ficit nos : Ideo enĩ exultemꝰ qr fecit illud
& illud ÷ cõmemorauit multa : &nunc repeat
exortationẽ : Venue adoremꝰ & ꝓcidamꝰ ei. &
ploremꝰ ante dnm̃ qui ficit nos : Iam cõ memoratis
a melaudibus dĩ nolite pigrieẽ & longe uita
Sed forte depeccatis ur̃is quȩ uos longe fecerant
adõ solliciti estis: faciamꝰ sequentia: Et plo¬
remꝰ corã dño quinos fecit : Ardesforte consci¬
entia delicti : lacrimis extinguȩ flammã peccati:
Plori ante dnm̃ : securus plora ante eũ qͥti fecit :
Nonenĩ o pꝰmanuũ suarũ contẽnit inte:
Noli puttre quia potes ate refici : Ace deficere potes :
tuit ipsũr aeficere non potes : Ille re ficet qͥce ficit :¬
Ploremꝰ ante dnm̃ qͥ nos fecit : lacrimare ante illũ confi¬

Expanded text:
m quoniam haec ita sunt, quoniam tanta explicavimus ad laudem Dei pertinentia, redite ad illud unde coeperat: «Venite, adoremus, et procidamus ei, et ploremus ante Dominum qui fecit nos.» Ideo enim exsultemus, quia fecit illud et illud. Et commemoravit multa, et nunc repetit exhortationem: «Venite, adoremus, et procidamus ei, et ploremus ante Dominum qui fecit nos.» Jam commemoratis a me laudibus Dei, nolite pigri esse, et longe vita damus ei.» Sed forte de peccatis vestris, quae vos longe fecerant a Deo, solliciti estis; faciamus sequentia: «Et ploremus coram Domino, qui fecit nos.» Ardes forte conscientia delicti; lacrymis exstingue flammam peccati, plora ante Dominum: securus plora ante Deum, qui te fecit; non enim opus manuum suarum contemnit in te. Noli putare quia potes a te refici. A te deficere potes, tu teipsum reficere non potes: ille reficit qui te fecit. «Ploremus ante Dominum qui nos fecit:» lacrymare ante illum, confi
Abbreviated transcription (Latin):
nient & adorabunt corã tedñe : siom̃sgentes
qͦt qͦt fecisti: manifestũ est quia &e gentes ipse fecit :
Ideo ipsius est mare & ipsefecit illud & aridam
terrã manꝰeiꝰ finxer̃ : Esto cuarida terra : sitire
gr̃amdĩ ut ueniat suꝑte imb̵dulcis inueniat ince
fructũ : Non ꝑmutit fluctꝰ oꝑire ql seruies Et¬

Expanded text:
nient et adorabunt coram te, Domine» ? Si omnes gentes nient et adorabunt coram te, Domine» ? Si omnes gentes quotquot fecisti, manifestum est quia et gentes ipse fecit: ideo, «Ipsius est mare, et ipse fecit illud, et aridam terram manus ejus finxerunt.» Esto tu arida terra, siti gratiam Dei, ut veniat super te imber dulcis, inveniat in te fructum. Non permittit fluctus operire quod sevi
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis ds̃ qui nonuossinat tẽtari supra quã potes¬
tis ferre sed faciat cũ tẽptatione etiã exitum
ut possitis sustinere : Nona it non uossinat
tẽptari om̃ino: Sienĩ recusares tẽptationem
recusares refeccionẽ : Ergo reficeris : E si
reficeris : in manibus artificis es : Aliqͥd tibi
tollit. aliquid corrigit. aliquid compla
nat. aliquid mundat: qͥbusdam
ferram̃tis suis : i psa sunt scandala huiꝰ sołi:
Tutantũ demanu arcificis noli cadere : nihil
tẽptationis accidet ultra uires tuas. Hocꝑ
mitat ds̃ adutilitatẽ tuã : unde tu possis ꝓficere :
Deniq: ipsũ apłm audi: hoc coniungentem:
Sed faciet cũ tẽptatione etiam exitũ ut possitis
sustinere : Ergo mare forte metuendũ tibierat:
noli timere qm̃ ipsius est mare &ipse fecit illud:
Genaum times scandala : &i psasgentes i pse
fecit: Non ꝑmittt illa s ultra cam sȩ uire
quã nouit illẽ mensurã : exqua ꝓficias : Nonne
dicit alius psalmꝰ om̃s gentes quoc qͦt ficistiue¬

Expanded text:
Fidelis Deus, qui non vos sinat tentari supra id quod potestis ferre, sed faciat cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . » Non ait: Non vos sinat tentari omnino. Si enim recusas tentationes, recusas refectionem. Ergo reficeris; et si reficeris, in manibus artificis es. Aliquid tibi tollit, aliqnat, aliquid mundat: agit quibusdam ferramentis suis; ipsa sunt scandala hujus saeculi: tu tantum de manu artificis noli cadere. Nihil tentationis accedet ultra vires tuas. Hoc permittit Deus ad utilitatem tuam, unde tu possis proficere. Denique ipsum Apostolum audi hoc conjungentem: «Sed faciet cum tentatione etiam exitum ut possitis sustinere.» Ergo mare forte metuendum tibi erat? Noli timere: «Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud.» A gentibus times scandala? Et ipsas gentes ipse fecit; non permittet illas ultra eam saevire quam novit ille mensuram, ex qua proficias. Nonne dicit alius psalmus, «Omnes gentes quotquot fecisti, ve