comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pauerit offendit auditũ: & ꝑturbat
chorum : siuox in conuenienter cantan¬
tis disturbat concentũ cantantiũ. quo¬
modo disturbat dissonans heresis con¬
sensus laudantiũ : chorus xp̃i : iã totus
mundus . ẽ: chorus xp̃i : ab oriente in
occidente consonat. uideamꝰ si tantũ
extendit᷑ chorus xp̃i. Dicit psalmur
alius A solis ortu usq ad occasũ : lau¬
date nom̃ dñi. Laudent nom̃ eius in
Choro: IN TIMPANO & PSAT TERIOPSAL¬
latat ei: Quare as sumit timpanũ & psal-¬
teriũ : ut non sola uox laudet. sed & opera:
Quando assumit᷑ timpanũ & psalterium.
manus concinunt uoci: Sic & tu siquan¬
ti uestias nudũ. suscipias peregrinum.
Non sola uox sonat sed & manus consonat.
quia uerbis facta concordant: Assupm¬
sisti organũ : consentiunt digiti linguȩ
& ipsũ misteriũ timpani & psalterii non
ẽ. tacendũ: Intimpano corium extenditur
Inpsalterio : corde extendunt᷑: In utroq

Expanded text:
puerit, offendit auditum, et perturbat puerit, offendit auditum, et perturbat chorum. Si vox inconvenienter cantantis disturbat concentum cantantium, quomodo disturbat haeresis dissonans concentum laudantium? Chorus Christi jam totus mundus est. Chorus Christi ab oriente in occidentem consonat. Videamus si tantum extenditur chorus Christi. Dicit psalmus alius: «A solis ortu usque ad occasum laudate nomen Domini» . «Laudent nomen ejus in choro.» 8. «In tympano et psalterio psallant ei.» Quare assumit tympanum et psalterium? Ut non sola vox laudet, sed et opera. Quando assumitur tympanum et psalterium, manus concinunt voci. Sic et tu, si quanti, vestias nudum, suscipias peregrinum; non sola vox sonat, sed et manus consonat, quia verbis facta concordant. Assumpsisti organum, et consentiunt digiti linguae. Et ipsum mysterium tympani et psalterii non est lacendum. In tympano corium extenditur, in psalterio chordae extenduntur: in utroque
Abbreviated transcription (Latin):
offer ergo illi mundũ sacrificiũ sed peccato
es impius es. sed & inqͥnatã conscientiã habes:
Poteris forte aliqͥd mundũ offerre purgatus:
sed ut purgeris. aliquid prote offerendũ est
Quid ergo prote oblaturus es ut munderis: Si
mundatus .ẽ: poteris offerre quid mundũ est i
offerat gͦ seipsũ mundũ sacerdos. & mund&.
hoc est quod fec̃ xp̃s Nihil mundũ inuenit
in hominib qͥd offerret ꝓhominibus : seipsũ
obtulit mundam uictim̃a: felix uictima.
maculata: Non ergo hoc optulit qđ nos illa
dedimus: immo hoc optulit qđ a nobis accepit
& mundũ obtulit. Carnẽ enĩ a nobis
accepit: hanc obtulit. Sed unde illam
accepit: De utero uirginis mariȩ : ut
mundam offery& ꝓimmundis. Ip se
significat : Multi nouer̃ chorũ & quia
in ciuitate loquim᷑: ꝓpe om̃s nouerunt
chorus ẽ : consensio cantantium Si in
choro cantamꝰ: concordit̃ cantemꝰ. Iti
choro cantantiũ quisquis uoce discre¬

Expanded text:
Offer ergo illi mundum sacrificium. Sed peccator Offer ergo illi mundum sacrificium. Sed peccator es, impius es, sed inquinatam conscientiam habes. Poteris forte aliquid mundum offerre, purgatus; sed ut purgeris, aliquid pro te offerendum est. Quid ergo pro te oblaturus es, ut munderis? Si mundatus es, poteris offerre quod mundum est. Offerat ergo seipsum mundus sacerdos, et mundet. Hoc est quod fecit Christus. Nihil mundum invenit in hominibus, quod offerret pro hominibus; seipsum obtulit mundam victimam. Felix victima, maculata! Non ergo hoc obtulit quod nos illi dedimus: imo hoc obtulit quod a nobis accepit, et mundum obtulit. Carnem enim a nobis accepit, hanc obtulit. Sed unde illam accepit? De utero virginis Mariae, ut mundam offerret pro immundis. Ipse significat? Multi noverunt chorum; et quia in civitate loquimur, prope omnes norunt. Chorus est consensio cantantium. Si in choro cantamus, concorditer cantemus. In choro cantantium quisquis voce discre
Abbreviated transcription (Latin):
quod audistis ineo qđ fecit eũ : hoc ẽ in rege
suo Filius dĩ quifecit nos: factꝰ ẽ. int̃ nosi
& rex nr̃ regit nos : quia creator nr̃ fecitꝰ
nos Ipse est tam̃ ꝑquẽ factisumꝰ : qui est ꝑ
ab unctione. Reges autẽ ungebant᷑
& sacerdotes. Ille uerus unctus est.
& rex & sacerdos Rex pugnauit pro
nobis: sacerdos obtulit se pro nobis
quando ꝓ nobis pugnauit: quasi uic¬
tus .ẽ. uere autẽ uicit. Crucifixus ẽ
enĩ : & de cruce sua inqua erat fixus
diabolũ occidit & inde rexnr̃ Vnde autẽ
sacerdos  Quise ꝓ nobis obtulit : date sacer¬
doti quod offerat: qͥd inueniret homo quod
daret : Mundam uictimã : Quã uictimã ÷
Quid mundũ potesi offerre. opeccator: Dimque
o impie. quicquid attuleris inmundũ ẽ: et
aliquid mundũ proeo offerendũ est Quere
apud te qđ offeras: non inuenies uere exte
quod offeras: non delectat᷑ arietib nec hircis
nec taurus. omia ipsius sunt: & si non offeras:

Expanded text:
t quod audistis, «in eo qui fecit eum;» hoc est, «in rege suo.» Filius Dei qui fecit nos, factus est inter nos: et Rex noster regit nos, quia Creator noster fecit nos. Ipse est tamen per quem facti sumus, qui est per ab unctione. Reges autem ungebantur et sacerdotes : ille vero unctus est et Rex et Sacerdos. Rex pugnavit pro nobis, Sacerdos obtulit se pro nobis. Quando pro nobis pugnavit, quasi victus est; vere autem vicit. Crucifixus est enim, et de cruce sua, in qua erat fixus, diabolum occidit: et inde Rex noster. Unde autem Sacerdos? Quia se pro nobis obtulit. Date Sacerdoti quod offerat. Quid inveniret homo quod daret mundam victimam? Quam victimam? Quid mundum potest efferre peccator? O inique, o impie! quidquid attuleris immundum est, et aliquid mundum pro te offerendum est. Quaere apud te quid offeras; non invenies. Quaere ex te quod offeras; non delectatur arietibus, nec hircis, nec tauris. Omnia ipsius sunt, etsi non offeras.
Abbreviated transcription (Latin):
filus isrł popło appropinquanti sibi At¬
tendite iudeos si propinquant ipsi sunt
& forte appropinquant dicit mihi aliqͥs
quotidie & ipsi cantant psalmũ : & cari¬
tant hrmnos dĩ. Non auditis qͥd eis dixit
ꝓpheta : popłs hic labus mehonorat.
cor autẽ eoꝵ longe. ẽ. ame: si illoꝵ
cor longe .ẽ: nr̃m autẽ ꝓximũ .ẽ
quia credidimꝰ quia speramꝰ. quia di¬
ligimꝰ quia xp̃o ad iuncti sumꝰ quia
membra ipsius facti sumꝰ Num qͥd
m̃bra longe sunt a capite: si esset
longe & diuisa. eent: non diceret. Ecce
ego uobiscum sũ : usq in consum matio¬
nem scłi si separata. eẽnt: ñ de cęlo
dicer&. saule saule qͥd me ꝑsequeris :
tem respondit Cum uni ex minimis
meis fecistis mihi fecistis: Ecce po¬
pulus. ecce apꝓpinquans isrł & cũ
illa modo spe. postea rẽ conuersio ad¬

Expanded text:
«Filiis Israel, populo appropinquanti sibi.» At«Filiis Israel, populo appropinquanti sibi.» Attendite Judaeos: si propinquant, ipsi sunt. Et forte propinquant, dicit mihi aliquis: quotidie et ipsi cantant psalmum, et cantant hymnos Dei. Non auditis quid eis dixit propheta? «Populus hic labiis me honorat; cor autem eorum longe est a me» . Si illorum cor lquia credimus, quia speramus, quia diligimus, quia Christo adjuncti sumus, quia membra ipsius facti sumus: numquid membra longe sunt a capite? Si essent longe, et divisa essent, non diceret: «Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi» . Si separata essent, non de coelo diceret: «Saule, Saule, quid me persequeris» ?tem?» respondit, «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis» . Ecce populus, ecce appropinquans Israel; et cum illo modo spe, postea re I
Abbreviated transcription (Latin):
quia isaac ex abraham. isrł ex isaac Quo mͦ
placuit dõ abraham Credidit: abraham dõ:
& deputatũ est illi ad iustitiã: Quis qsimitat᷑
fuerit abraham: filius ẽ ab raham: Qius quis
degenerauit afide abrahã : ꝑdidit progeniem
abra ham: Iudȩi degenerauer̃. ꝑ dider̃ : imitati
sumꝰ nos inuenimus: Audi quia illi ꝑdideruNs:
Quid illis dic̃ dñs dicentibus filii su Emus abra¬
ham: Ausi sunt ostentare se & erigere cer¬
uicẽ denobilitate generis iusti: & quid illis
dñs : si filii abrahȩ essetis: facta abrahae
fetissetis Siergo ꝑdider̃ ipsi quod filus
abrahȩ : inuenimus nos ut filii simͦ abrah
Credendo quippe inuenimꝰ qđ illi ñ credendo
amiser̃. Quia credidit abrahã dõ. & deputa¬
tum est illi adiustitiã & semen abrahae
de quo popło maria de qua maria xp̃e:
quomodo addidit ut discerner& nos:

Expanded text:
el? Ex Abraham; quia Isaac ex Abraham, Israel ex Isaac. Quomodo el? Ex Abraham; quia Isaac ex Abraham, Israel ex Isaac. Quomodo placuit Deo Abraham? «Credidit autem Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam» . Quisquis imitatus fuerit Abraham, filius est Abrahae: quisquis degeneraverit a fide Abraham, perdidit progeniem Abrahae. Judaei degeneraverunt; perdiderunt: imitati sumus nos; invenimus. Audi quia illi perdiderunt: quid illis dicit Dominus dicentibus, «Filii sumus Abrahae?» Ausi sunt ostentare se, et erigere cervicem de nobilitate generis justi; et quid illis Dominus? «Si filii Abrahae essetis, facta Abrahae fecissetis» . Si ergo perdiderunt ipsi quod filii sunt Abrahae, invenimus nos ut filii simus Abrahae. Credendo quippe invenimus quod illi non credendo amiserunt: quia «credidit Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam.» Et semen Abrahaede quo populo Maria, de qua Maria Christquomodo addidit, ut discerneret nos?
Abbreviated transcription (Latin):
uita urã: tunc & uos cũ illo apparebitis in¬
orãib scĩs cius Hymnus scitis quid. est:
Cantus est : cũ laude di: Silaudas dm̃ & ñ cantas¬
non dicis himnũ : Sicantas & non laudas dm̃:
ñdicis himnũ: Si laudas aliud qđ non ꝑtinet
ad laudẽ dei: & sicantando laudas non dicas
himnũ: Hymnus ergo tria ista habet & cantũ
& laudẽ & dĩ laus : E rgo dĩ incantico homnus
quia hoc est quod accepturi sunt infinẽ hunnũ
sempit̃num : Ideo alio loco dicit psalmus sacri¬
ficiũ laudis: glorificabit te & ibi est ina.
qua ostendã illi salutare meũ: & beati quiha¬
bitant indomocua. inscła scłoꝵ lauda bunt te:
Hoc est hymnus om̃ib sc̃is eius Quis unt scieil
filii isrł popło ad propinquanti sibi Nemo di¬
cat: nonsũ filius isrł: neputetis uideos filios
isrł esse & nos non eẽ. filios isrł: Audeo uob
dicere fratres mei : illi non sunt. & nos sumus

Expanded text:
vita vestra, tunc et vos apparebitis vita vestra, tunc et vos apparebitis omnibus sanctis ejus.» Hymnus scitis quid est? Cantus est cum laude Dei. Si laudas Deum, et non cantasnon dicis hymnum: si cantas, et non laudas Deum, non dicis hymnum: si laudas aliud quod non pertinet ad laudem Dei, etsi cantando laudes, non dicis hymnum. Hymnus ergo tria ista habet, et cantum, et laudem, et Dei. Laus ergo Dei in cantico, hymnus i ejus hymnum; quia hoc est quod accepturi sunt in fine, hymnum sempiternum. Ideo alio loco dicit psalmus, «Sacrificium laudis glorificabit me; et ibi est via qua ostendam illi salutare meum» : et, «Beati qui habitan. Hoc est, «Hymnus omnibus sanctis ejus.» Qui sunt sancti ejus? «Filiis Israel, populo appropinquanti sibi.» Nemo dicat: Non sum filius Israel. Ne putetis Judaeos filios Israel esse, et nos non esse filios Israel: audeo vobis dicere, fratres mei; illi non sunt, et nos sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
quales s̃ alii homines . Quomodo nascun¬
tur. manducant. bibt̃ uestiunt᷑ transi¬
gunt uitã istã: sic & scĩ aliquando: Ipsa
res decipit homines : & dicunt : Ecce qͥa
dol& caput : aut quia xp̃ianus. ẽ quid
hab& plus ame: Ouitis arida. atten¬
dis iuxta te uitem nudã in hibernio:
sed non aridam. Aestas ueni&. ueni&
dñs honor nr̃ qui latebat in radice &
tunc ex altabit cornu popłi sui. post
captiuitatẽ. in qua mortalit̃ uiuimus
unde dicit apłs. Nolite ante tẽpꝰ iudicare¬
donec ueniat dñs & illumin& abscondita
tenebrarum. & tunc laus erit unicuiq a
dõ sed dicis mihi Ubi est radix mea ubi
fructus m̃s: sicredis: nosti ubi est radixtua:
Ibi est enĩ: ubi ẽ fides tua. ubi . ẽ spes & caritas
tua Audiapłm Mortui enĩ estis. quasi per
hiemem. mortui apparebant: Audi quia uiuiiN
Ecce ubi habes radicẽ Iuando ergo ornaberis¬
honore. quando fecundabis fructu:
Audi illũ sequentẽ Cum xp̃s apparuerit

Expanded text:
quales sunt alii homines: quomodo nascunquales sunt alii homines: quomodo nascuntur, manducant, bibunt, vestiuntur, transigunt vitam istam; sic et sancti. Aliquando ipsa res decipit homines, et dicunt: Ecce quia dolet caput? aut quia christianus est, quid habet plus a me? O vitis arida, attendis juxta te vitem nudam in hiberno, sed non aridam. Aestas veniet, veniet Dominus, honor noster, qui latebat in radice; et tunc «exaltabit cornu populi sui,» post captivitatem in qua mortaliter vivimus. Unde dicit Apostolus: «Nolite ante tempus quiscondita tenebrarum; et tunc laus erit unicuique a Deo» . Sed dicis mihi: Ubi est radix mea? ubi est fructus meus? Si credis, nosti ubi est radix tua. Ibi est enim, ubi est fides tua, ubi spes est et charitas tua. Audi Apostolum: «Mortui enim estis.» Quasi per hiemem mortui apparebant; audi quia vivunt: Ecce ubi habes radicem. Quando ergo honore ornaberis? quando fecundaberis fructu? Audi illum sequentem: «Cum Christus apparuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
das ab eo qͥfecit: sed si amas qđ fecit:
multomagis eũ qͥfecit Si pulchra suNt
quȩ fecit᷑ quanto pulchrior .ẽ qui fecit :
phetabant aggeus & tacharias. modo
cornu popłi ipsius humilis. ẽ intri¬
turis in tribulationib in temptatio¬
nib in tunsione pectoꝵ : Quarido ue
nr̃ non iste qui oculis uidet ur
& oritur suꝑ bonos & malos sed
de quo dr̃ nobis qui timetis dñm oriet᷑
Ipa erit actas nr̃a modo fruct᷑ ꝑ hibernũ
in radice ñ apparent Attendis quasi
aridas arbores ꝑhiemem : qͥ non nouit
uidere aridã putat uitẽ. & forte est
iuxta quȩ uere aruit: similes sunt
ambȩ ꝑ hiemem. Illa uiuit. illamor¬
tua est. Sed illius uita & illius mors
in abscondito ẽ: aesta s ꝓcedit uita illius
clarificatur mors illius manifestatur
ꝓcedit honor folioꝵ. fecunditas fructuũ:
uestitur uitis in faciem ex eo qđ hab&
in radice Ergo modo fr̃s tales sumus

Expanded text:
das ab eo qui fecit; sed si amas quod fecit, das ab eo qui fecit; sed si amas quod fecit, multo magis eum qui fecit. Si pulchra sunt quae fecit, quanto pulchrior est qui fecit? «phetabant Aggaeus et Zacharias. Modo cornu populi ipsius humile est in trituris, in tribulationibus, in tentationibus, in tunsione pectorum: quando «exnoster: non iste qui oculis videtur, et oritur super bonos et malos ; sed de quo dicitur, «Vobis qui timetis Deum, orietu. Ipsa erit aestas nostra. Modo fructus per hibernum in radice non apparent; attendis quasi aridas arbores per hiemem. Qui non novit videre, aridam putat vitem: et forte juxta est quae vere aruit; similes sunt ambae per hiemem: illa vivit, illa mortua est; sed illius vita et illius mors in abscondito est: aestas procedit, vita illius clarificatur, mors illius manifestatur; procedit honor foliorum, fecunditas fructuum; vestitur vitis in facie, ex eo quod habet in radice. Ergo modo, fratres, tales sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
cisti ñ ego clamat t̾ra. tume condidisti
ñ ego quomͦ clamant ista : quando con¬
siderantur & hoc inuenit᷑ : ex tua conside¬
ratione clamant ex tua uoce damante
confessio eius in cȩlo & in t̃ra Attende
celũ pulchrũ .ẽ. Attende t̃ram pull¬
chra ẽ. utrumq simul ualde pulchrum
ẽ: ipse fecit ipse regit : ipsius nutigu¬
bernatr: ipse traicit tempora mom̃ta
ista laudant illũ: siue instatu. siue
inmotu. siue de t̃ra deorsum. siue de
cȩlo sursũ siue inuetustate siue in re¬
nouatione. Cum uides hȩc & gaudes.
& attolleris in artificẽ & in uisibilia
eius ꝑ ea quȩ facta sunt intellecta con¬
tueris : confessio eius in t̾ra & in cȩlo
Id .ẽ confiteris ei de reb t̃renis confi¬
teris de reb cȩlestibls & quia
ipse fecit om̃ia & melius illo ñ ẽ aliqͥd
quicqͥd fecit intra illũ .ẽ. & quicqͥd in
his tibi plac& minus ẽ. quã ipse. Non
ergo ita tibi placeat qđ fecit : ut rece¬

Expanded text:
cisti, non ego. Clamat terra: Tu me condidisti, cisti, non ego. Clamat terra: Tu me condidisti, non ego. Quomodo clamant ista? Quando considerantur, et hoc invenitur; ex tua consideratione clamant, ex voce tua clamant. «Confessio ejus in terra et coelo.» Attende coelum, pulchrum est; attende terram, pulchra est: utrumque simul valde pulchrum est. Ipse fecit, ipse regit, ipsius nutu gubernantur, ipse trajicit tempora, momenta ista laudant illum, sive in statu, sive in motu, sive de terra deorsum, sive de coelo sursum, sive in vetustate, sive in renovatione. Cum vides haec et gaudes, et attolleris in artificem, et invisibilia ejus, per ea quae facta sunt, intellecta contueris , «Confessio ejus in terra et coelo;» id est, confiteris ei de rebus terrenis, confiteris ei de rebus coelestibus. Et quia ipse fecit omnia, et melius illo non est aliquid, quidquid fecit, intra illum est; et quidquid in his tibi placet, minus est quam ipse. Non ergo ita tibi placeat quod fecit, ut rece
Abbreviated transcription (Latin):
considerationẽ hominis. quid sibi dicit. i tion
sine causa hoc loco folles positisunt artifex
nouit. Quare & siego non noui in officina. ñ
audet uituperare fabrũ. & audet in hoc mun-¬
grando nix glaties sp̃s tempestatis quȩ fa.¬
tiunt uerbum eius : sic omĩa quȩ uanis
uidentur inrerũ natura temere fieri.
non faciunt nisi uerbũ eius : quia non
dm̃ laudent: Montes & om̃s col¬
les Ligna FRuctifera & om̃s
cȩdri Bestiȩ & om̃ia pe cora.¬
s Reptilia & uola tilia pennata: Deinde
adhomines: Reges terre & om̃s popłi
Iprincipes & om̃s iudices terrę̧: Iuuenes
S& uirgines senes cũ unoribus laudent
nom̃ eius solius Nemo homo quęrat
exaltari nom̃ suũ. uis exaltari : illi te
subde qui ñ potest humiliari exaltatũ
t̃ram : qua ipse confitet᷑ non: sed illum
om̃ia confitent᷑ om̃ia clamant om̃ium
pulchritudo quod ammꝰ uox eoꝵ. ẽ confi¬
tentiũ dm̃ Clamat cȩlũ dm̃ tume fe¬

Expanded text:
considerationem hominis, quid sibi dicit? Non considerationem hominis, quid sibi dicit? Non sine causa hoc loco folles positi sunt; artifex novit quare, etsi ego non novi. In officina non audet vituperare fabrum; et audet grando, nix, glacies, spiritus tempestatis, quae faciunt verbum ejus;» sic omnia quae vanis videntur in rerum natura temere fieri, non faciunt nisi verbum ejus, quia non Dominum laudent: «Montes et omnes colles, ligna fructifera et omnes cedri; bestiae et omnia pecora, reptilia et volatilia pennata.» Deinde ad homines: «Reges terrae et omnes populi, principes et omnes judices terrae; juvenes et virgines, seniores cum junioribus laudeest nomen ejus solius.» Nemo hominum quaerat exaltare nomen suum. Vis exaltari? Illi te subde, qui non potest humiliari: «Exaltatum ?» qua ipse confitetur? Non; sed qua illum omnia confitentur, omnia clamant: omnium pulchritudo quodam modo vox eorum est, confitentium Deum. Clamat coelum Deo: Tu me fe
Abbreviated transcription (Latin):
quasi tempora tibi certa sint: Iuid dixit dñs
dstuus: Quando uoluero cum dixero migra:
paratus esto expello tede hospitio. sed
dabodonũ. Inquilinꝰ es int̃ra : eris pos¬
sessor incelo Iuic quid ergo hic accidit
contra uoluntatẽ nrãm: noueritis non a¬
cidere nisi deuoluntate dĩ. deꝓuidentia
ipsus. deordine ipsius. denutu ipsius. de
legibus ipsius. Et si nos ñ intelligimꝰ. quid
quare siat : demus hoc prouidentiȩ ipsius
quia non fit sine causa & nonblas ꝑhemaui¬
mus : Queni ceperimus disputare deopil
dei quare hoc quare illud & non debuet
sosquere male focit hoc Ubi est laus deuẽ
pdidisti alleliua : Om̃ia sic considera : quo¬
modo placeas dõ & laudes artificẽ quasi
intra res forte in officinã fabriferrarii
non auderes rep̃hendere folles. incudes. mal-¬
leos & ad imperitum hominẽ nescientem
quid quare sit. et om̃a rep̃hendit: sed si non
habeat peritiam artisicis & habeat saltim

Expanded text:
quasi tempora certa tibi sint. Quid dixit Dominus quasi tempora certa tibi sint. Quid dixit Dominus tuus? Quando voluero, cum dixero, Migra; paratus esto. Expello te de hospitio, sed dabo domum: inquilinus es in terra, eris possessor in coelo. 12. Quidquid ergo hic accidit contra voluntatem nostram, noveritis non accidere, nisi de voluntate Dei, de providentia ipsius, de ordine ipsius, de nutu ipsius, de legibus ipsius: et si nos non intelligimus quid quare fiat, demus hoc providentiae ipsius, quia non fit sine causa, et non blasphemabimus. Cum enim coeperimus disputare de operibus Dei, Quare hoc, quare illud; et, Non debuit sic facere, male fecit hoc: ubi est laus Dei? Perdidisti Alleluia. Omnia sic considera, quomodo placeas Deo, et laudes artificem. Quia si intrares forte in officinam fabri ferrarii, non auderes reprehendere folles, incudes, malleos. Et da imperitum hominem nescientem quid quare sit, et omnia reprehendit. Sed si non habeat peritiam artificis, et habeat saltem
Abbreviated transcription (Latin):
scis illi sceleratiori. sise mutari noluerit.
quid pȩnarum in occulto seruetur. ⁊¬
Nonne mallent fulmine incendi qͥb
infine dicetur: ite inignem aeternum:¬
mori in naufragio. & bonũ ẽ. mori fe¬
quacũq occasione  exituri hinc sumꝰ:¬
Itub exitib martires exire meruerunt
Nũquid febribus : Iuomodo multi optant
ut febre soluant᷑. alii uno ictugladii alii
ignibus aliibestiis: & deuorauorunt bestiȩ
corpora martirũ : & nontimuer̃ nepe¬
rirent corpora ipsor. Vndiq enim
dsreducet corpora scõrum suorum : cui
capilli nr̃i numerati sunt: & quando
uoluit . trespueros abigne liberauit:
Nũ quid ideo machabeos in igne deseruit.
Illos aꝑte libera uit : illos occultȩ coronauit:
Nouit ergo ds̃ quid agat : tutime & bonus
esto Unde cũq uoluerit ut ex eas hinc:
paratũ te inueniat Inquilinus enĩ es: non
tibi locata est nondonata: Et si nolis: migra.¬
bis & non eã tali conditione accepisti: ut

Expanded text:
scis illi sceleratiori, si se mutare noluerit, scis illi sceleratiori, si se mutare noluerit, quid poenarum in occulto servetur? Nonne mallent fulmine incendi, quibus in fine dicetur: «Ite in ignem aeternummori naufragio, et bonum est mori feQuacumque occasione, hinc exituri sumus, Quibus exitibus martyres exire meruerunt? numquid febribus, quomodo multi optant ut febre solvantur? Alii uno ictu gladii, alii ignibus, alii bestiis. Et devoraverunt bestiae corpora martyrum, et non timuerunt ne perirent corpora ipsorum. Undique enim Deus reducet corpora sanctorum suorum, cui capilli nostri numerati sunt . Et quando voluit, tres pueros ab igne liberavit : numquid ideo Machabaeos in igne deseruit ? Illos aperte liberavit, istos occulte coronavit. Novit igitur Deus quid agat. Tu time, et bonus esto. Undecumque voluerit ut excas hinc, paratum te inveniat. Inquilinus enim es , non tibi locata est, non donata; etsi nolis, migrabis: et non eam tali conditione, accepisti, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdim stultis. & quasi casib: agi¬
tari : addidit quȩ faciunt uerbum
eius. Non tͥ ergo uideant᷑ casib. moue¬
ri : quȩ uerbo dĩ in om̃i motu suo de¬
seruiunt: quo uult ds̃ illuc luc&
ignis. illuc fert᷑ nubes siue pluuiã.
siue niuẽ siue grandinẽ port& &
quare aliqͣndo ꝑcutiunt montẽ ful¬
mina & ñ ꝑcutiunt latronẽ : quod¬
cumq possum dicere: ꝓ captum̃tis
meȩ quantũ dr̃ donare dignat᷑. ma¬
iores maiora nouerint & amplius
intelligant: & d&& uob ds̃ plus sa-¬
pere quã dico. tam̃ cũ tẽperantia
sine suꝑbia. Possũ ergo ꝓmodulo meo
dicere. quare ꝑcutiant montẽ. & ñ ꝑcu¬
tiant latronẽ : quia forte adhuc latro¬
nis conuersionẽ querit. & ideo ꝑcutit᷑
mons qͥ ñ tim& ut mutet᷑: homo qui
tim& aliqͣndo & tucũdas disciplinã.
tram feris ut infans ex pauescat &
aliquando ferit & quẽ uult hominẽ
Sed dicis mihi Eccecedit in nocenti orem:
& dimittit sceleratorem Nolimirari.

Expanded text:
quibusdam stultis, et quasi casibus agitari, addidit, «Quae faciunt verbum ejus.» Non tibi ergo videantur casibus moveri, quae verbo Dei in omni motu suo deserviunt. Quo vult Deus, illuc ignis, illuc fertur nubes, sive pluviam, sive nivem, sive grandinem portet. Et quare aliquando percutiunt montem fulmina, et non percutiunt latronem? Quodcumque possum dicere pro captu mentis meae, quantum Deus donare dignatur: majores majora noverint, et amplius intelligant; et det vobis Deus plus sapere quam dico, tamen cum temperantia, sine superbia: possum ergo pro modulo meo dicere quare percutiant montem, et non percutiant latronem: quia forte adhuc latronis conversionem quaerit; et ideo percutitur mons qui non timet, ut mutetur homo qui timet. Aliquando et tu, cum das disciplinam, terram feris, ut infans expavescat. Et aliquando ferit et quem vult hominem. Sed dicis mihi: Ecce ferit innocentiorem, et dimittit sceleratiorem. Noli mirari:
Abbreviated transcription (Latin):
exultent in rege suo Id est isrł fili eccłȩ
sunt qͥ asion fuit quidem una ciuitas quȩ
cetidit: in eiꝰ reliquiis habitant qͥdem sc̃i
eccła scõꝵ. ipsa nos nutriuit. exparte
peregrina ex magna parte immanens
angłoꝵ: Ex parte qua peregrinat᷑ in hoc
scło: spes .e. iustoꝵ: de illa dictũ ẽ. gła
in excelsis dõ: De hac dictũ .ẽ & in t̾ra pax
hominib bone uoluntatis Quia ergo in
hac uita gemunt. & desiderant illã patriã
currant dilectione ñ pedib corporis. non
quȩrant naues sed pennas: duas alas cari-¬
tatis adphendant Quȩ s̃ duȩ alȩ caritatis
enĩ sus piramꝰ gemimus Uener̃ ad nos

Expanded text:
exsultent in rege suo.» Ipse Israel, filii Ecclesiae sunt. Quia Sion fuit quidem una civitas, quae cecidit: in ejus reliquiis habitabant quidem saEcclesia sanctorum, ipsa nos nutrivit; ex parte peregrina, ex magna parte immanens rum est: ex parte qua peregrinatur in hoc saeculo, spes est justorum. De illa dictum est, «Gloria in excelsis Deo:» de hac dictum est, «Et in terra pax hominibus bonae voluntatis» . Qui ergo in hac vita gemunt, et desiderant illam patriam, currant dilectione, non pedibus corporis: non quaerant naves, sed pennas; duas alas charitatis apprehendant. Quae sunt duae alae charitatis? e
Abbreviated transcription (Latin):
Petierant enim stultȩ asapientibus
& dixer̃ eis date nobis
oleum : quia faces nrae
extinguntur. Quid illȩ sa¬
aquib ẽ mere soletis adulationẽ : &
cũ euint inquit: intrauer̃ illȩ. & clau¬
sum ẽ. ostium : Cũ eunt corde. cum
talia cogitant. cũ se ab illa intentione
alienant & retro preterita sua recor¬
dantur.
eunt quasi aduendentes & non indeniaut
Tunc fauentes ñ inuener tunc laldan¬
tes a quib solebant laudare & quar ex¬
citare adbona oꝑa: non robore bonȩ
conscientiȩ sed incitam̃tolinguȩ alienȩ:
& illud qđ dictũ ẽ neforte ñ sufficiatꝰ
nobis magna consiđatione humilita¬
tis dictũ ẽ. Oleum enĩ qđ gestamꝰ i
conscientia iudicium ẽ nr̃m de nobis
ipsis quales simꝰ & difficile ẽ ut de se
quisq ꝑfecte udic& Fr̃s mei quantũ¬
lib& homo ꝓficiat: quantũ lib& se ad
interiꝗra extendat & p̃terita obliuis ca

Expanded text:
Potierant enim stultae a sapientibus, Potierant enim stultae a sapientibus, et dixerant eis: «Date nobis oleum, quia faces nostrae exstinguuntur.» Quid illae saa quibus emere soletis adulationem? «Et cum eunt,» inquit, «intrarunt illae, et clausum est ostium» . Cum eunt corde, cum talia cogitant, dum se ab illa intentione alienant, et retro praeterita sua recordantur, eunt quasi ad vendentes: et non inveniunt tunc faventes, non inveniunt tunc laudantes, a quibus solebant laudari, et quasi excitari ad bona opera, non robore bonae conscientiae, sed incitamento linguae atienae. 12. Et illud quod dictum est, «Ne forte non sufficiat nobis,» magna consideratione humilitatis dictum est. Oleum enim quod gestamus in conscientia, judicium est nostrum de nobis ipsis, quales simus; et difficile est ut de se quisque perfecte judicet. Fratres mei, quantumlibet homo proficiat, quantumlibet se ad anteriora extendat, et praeteri
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes: portantes oleũ secũ. Opus
aut̃ suũ ꝓb& unusquisq & tunc ifisem&¬
ipso głam habebit . & non in altero Hȩ
sunt gͦ uirgines sapientes Stultȩ aut̃
accendunt quidem lampades identur
quidem lucere oꝑa earũ. sed deficiunt
& extinguntur : quia non de oleo inte¬
riore pascunt᷑ & dormiunt om̃s tar¬
dente sponso : Quia ex utroq genere
hominũ obdormiscunt in morte & de
illis fatuis & de his sapientib tardan¬
te aduentu dñi ituri in mortẽ istam
temporalem & usibilem: quas om̃i loco
scripturas ponere notum ẽ. omribus
xpĩanis. Cum di cer& ȩgrotantibus
Dormiunt inquit moriuntur Sed ecce
uenturus est sponsus & om̃s surgent:
sed non onis intrabunt: deficieñte oꝑe
stultarũ uirginũ non habentiũ oleum
conscientie. non inuenient a quibus
emant : quod illis solebant uendere
adulatores. Ab in ridentib enĩ dicit᷑
non inuidentibus. Ite emite uobis

Expanded text:
sapientes portantes oleum secum: «Opus sapientes portantes oleum secum: «Opus autem suum probet unusquisque, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero» . Hae sunt ergo virgines sapientes. Stultae autem accendunt quidem lampades; videntur quidem lucere opera earum: sed deficient, et exstinguentur; quia non de oleo interiore pascuntur. Et dormiunt omnes tardante sponso: quia ex utroque genere hominum obdormiscunt in mortem; et de illis fatuis, et de his sapientibus, tardante adventu Domini, itur in mortem istam corporalem et visibilem, quam somni loco Scripturas ponere notum est omnibus Christianis. Cum diceret de aegrotantibus : Dormiunt, inquit, moriuntur. Sed ecce venturus est sponsus, et omnes surgent, sed non omnes intrabunt. Deficient opera stultarum virginum, non habentium oleum conscientiae; non invenient a quibus emant quod illis solebant vendere adulatores. Ab irridentibus enim dicitur, non ab invidentibus: «Ite, emite vobis.»
Abbreviated transcription (Latin):
quinq uirginib: non timebis quod
dictum. ẽ nemo intr&. Dicitur enĩ
hoc & fi& hoc: Sedcũ intraueris:
nemo contra te claud&. Sedte in¬
gresso clauduntur portȩ iherłm : &
firmabuntur uectes portarũ eius
Nam situ cẽ uolueris aut ñ uirgo
corde. aut & si uirgo int̃ fatuas uir¬
gines : foris remanebis & frustrapul¬
sabis quae sunt fatuȩ uirginer
& ipse quinq s̃  Qui
Quȩ nisi
animae quȩ
habent
istam continentiam carnis ute
uitent corruptelas ab om̃ib
sensib uenientes :
Quos sensus : iam
enumeraui. Uitant
ueluti corruptiones uenientes
undiq & ñ in conscientia gerunt
bonum suũ corã oculis dĩ. sedplacere
ind uolunt hominib & iudiciũ sequunt᷑
alieum ł auores uulgi aucupantur
unles sibi sunt. cum spectatoribus eẽ. ca¬
pere uolunt ñ eis sufficit conscientia.
merito ñ portant oleũ secũ. Oleũ aut̃
est ipsa gloriatio ꝓpt̃ nitorẽ &splendo¬
rem s ed quid dicit apłs : Uide uirgines

Expanded text:
quinque virginibus. Non timebis quod quinque virginibus. Non timebis quod dictum est, Nemo intret. Dicitur enim hoc, et fiet hoc; sed cum intraveris: nemo contra te claudet; sed te ingresso, claudentur portae Jerusalem, et firmabuntur vectes portarum ejus. Nam tu si esse volueris aut non virgo corde, aut, etsi virgo, inter fatuas virgines; foris remanebis, et frustra pulsabis. 11. Quae sunt fatuae virgines? Et ipsae quinque sunt: quae, nisi animae quae habent istam continentiam carnis, ut vitent corruptelas ab omnibus sensibus venientes, quos sensus jam enumeravi? Vitant veluti corruptiones venientes undique, et non in conscientia gerunt bonum suum coram oculis Dei: sed placere inde volunt hominibus, et judicium sequuntur alienum. Favores vulgi aucupantur; viles sibi sunt, cum spectatoribus esse charae volunt; non eis sufficit conscientia. Merito non portant oleum secum. Oleum autem est ipsa gloriatio, propter nitorem et splendorem. Sed quid dicit Apostolus? Vide virgines
Abbreviated transcription (Latin):
Desponsaui uos uni uiro uirginem
castã: exhibere xp̃o Paucarũ ÷̃ uirgini¬
tas in carne: omnium deb& eẽ in corde :
Virginitas Carnis : corpus intactum:
Virginitas cordis: fides incorrupta
Ergo dicit᷑ uirgo tota eccła: & masculi¬
no genere appellatur popłs dĩ uterq
sexus popłsdĩ & unus populus. &unicus
popłs. & una eccła : & unica columba.
Atq in hac uirgnitate. milia scõrum
Ergo quinq uirgines : om̃s animas in¬
traturas in regnũ dĩ significant Non
sine causa quinario numero: ꝗm̃
omnib . Per qumnq enĩ ianuas. intrat
aliquid per corpus ad animũ: Aut per
oculos intrat qđ concupiscas male.
aut ꝑ aures. aut ꝑ olfactũ. aut per
gustũ. aut ꝑ contactũ. ꝑhas quinq.
ianuas: quisquis non admiserit cor¬
ruptionẽ. int̃ quinq uirgines cõputa¬
tur : Admit tuntur aut̃ corruptiones:
pillicita desideria:. Quid aut̃ liceat
& non liceat: pleni sunt libri scrip¬
turarum: Ergo opus ẽ ut sis in illis

Expanded text:
Desponsavi vos uni viro, virginem castam exhibere Christo» Paucorum est virginitas in carne, omnium debet esse in corde. Virginitas carnis, corpus intactum; virginitas cordis, fides incorrupta. Ergo dicitur virgo tota Ecclesia, et masculino genere appellatur populus Dei: uterque sexus populus Dei, et unus populus, et unicus populus; et una Ecclesia, et unica columba: atque in hac virginitate millia sanctorum. Ergo quinque virgines omnes animas intraturas in regnum Dei significant; non sine causa quinario numero, quonomnibus. Per quinque enim januas intrat aliquid per corpus ad animam: aut per oculos intrat quod concupiscas male, aut per aures, aut per olfactum, aut per gustum, aut per contactum. Per has quinque januas quisquis non admiserit corruptionem, inter quinque virgines computatur. Admittuntur autem corruptiones per illicita desideria. Quid autem liceat et non liceat, pleni sunt libri Scripturarum. Ergo opus est ut sis in illis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere scorũ. Nũquid iã uidemꝰ dm̃.⁊
Quomͦ sumus is rł sinon uidemꝰ. Est
quȩdam uisio huiꝰ tẽporis: erit altera
erit sicredimꝰ : uidemꝰ si amamꝰ uide¬
mus : Quid uidemꝰ : dm̃ Vbi .ẽ. ipse dr̃
in t̃roga ioħem ds̃ caritas .ẽ. Benedica¬

Expanded text:
tinere sanctorum, numquid jam videmus Deum? Quomodo sumus Israel, si non videmus? Est quaedam visio hujus temporis; erit altera erit. Si credimus, videmus; si amamus, videmus. Quid videmus? Deum. Ubi est ipse Deus? Interroga Joannem: «Deus charitas e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtotũ triticũ: & ꝑtotũ Zizama Ager dñi
mundus ẽ: non africa ñ quomodo terra
ista getuliȩ fert sexagenũ. aut centenũ.
& numidia fert denũ: ñ sic est dõ agersuus
ubiq illi fertur fructus &centenus. &
sexagenus & tricenus tu tantũ uide
quid uelis eẽ si cogitas ad dñi
fructum ꝑtinere. Ergo eccła scõrum:
eccła catholica.ẽ. Eccła scorum: non
est eccła hereticorum. Eccła sc̃oꝵ illa
ẽ: quã p̃signauit ds̃ ante quã uideret᷑
& exhibuit ut uideret᷑. Eccła sc̃oꝵ erat¬

Expanded text:
Per totum triticum, et per totum zizania. Ager Domini Per totum triticum, et per totum zizania. Ager Domini mundus est, non Africa. Non quomodo terrae istae: Getulia fert sexagenum aut centenum, et Numidia fert denum: non sic est Deo ager suus. Ubique illi fertur fructus, et centenus, et sexagenus, et tricenus: tu tantum vide quid velis esse, si cogitas ad Domini fructum pertinere. Ergo Ecclesia sanctorum, Ecclesia catholica est. Ecclesia sanctorum non est Ecclesia haereticorum. Ecclesia sanctorum illa est quam praesignavit Deus antequam videretur; et exhibuit, ut videretur. Ecclesia sa
Abbreviated transcription (Latin):
& intẽpore messis: dicã mes soribus : Col¬
ligite primum tizania & alligate fasci¬
culos ad cõburendũ ea : tricicum autem
meũ reponete in horrea Postea int̾roga¬
uerunt eũ discipłi dicentes : Narra
nobis parabolam zita niorum: & ipse
exponit om̃ia : ut nullus homo cordi
suo tribuat quod ibi intellexerit sed
ma gistro cęli exponenti nemo dicat: expo-¬
suit sibi quomodo uoluit : si parabolã
ꝓphetae exponer& dñs quando ipsẽ
ꝑeos loque batur quod dicebant. quis au-¬
der&Dicere non sic deberet exponere
multo magis quando ipse exposuit quod
ipsesposuit. Quis auderet contra dice¬
re manifeste ueritati: Cũ ergo hanc
parabolam dñs exponer& : ait Qui
aut̃ seminat bonum sem̃ : filius est ho¬
minis. se utiq demonstrans: Bonũ uero
Ager est hic mundus lam uidete frãtres:
quia ꝑmundum seminatũ est bonũ sem̃.
& ꝑmundũ seminata sunt zizania:
Num ꝗd in parte tricicũ & inparte titania

Expanded text:
et in tempore messis dicam messoribus, Colet in tempore messis dicam messoribus, Colligite primum zizania, et alligate fasciculos ad comburendum ea: triticum autem meum reponite in horreo.» Postea interrogaverunt eum discipuli dicentes: «Narra nobis parabolam zizaniorum.» Et ipse exponit omnia, ut nullus homo cordi suo tribuat quod ibi intellexerit, sed Magistro coeli exponenti. Nemo dicat: Exposuit sibi quomodo voluit. Si parabolam prophetae exponeret Dominus, quando ipse per eos loquebatur quod dicebant; quis auderet dicere, non sic debere exponere? Multo magis, quando ipse exposuit quod proposuit ipse, quis audet contradicere manifestae veritati? Cum ergo hanc parabolam Dominus exponeret, ait, «Qui autem seminat bonum semen, est Filius hominis:» se utique demonstrans. «Bonum vero Ager est hic mundus» . Jam videte, fratres, quia per mundum seminatum est bonum semen, et per mundum seminata sunt zizania. Numquid in parte triticum, et in parte zizania?
Abbreviated transcription (Latin):
uolatilia & colligerent te. Adde : quia
eo ipso quod excedis & uolas: paleam te
esse indicas Sed quia leuis eras : uenit uen-¬
tus & de sub pedibus bonũ ablatus es Qui
aut̃ triticũ sunt : ferunt triturã gaudent
quia grana sunt. gemunt int̾paleã ex¬
pectant uentilatorẽ quẽ cognoscunt
redẽptorem Cantate dño canticũ nouũ.
Laus eius in eccła scõrum hȩc est ect a¬
scõꝵ. eccła frum̃torum. toto terrarum
orbe diffusorum: ꝑ agrum dñi seminata
quod est hic mundus : ipso dño exponente
cũ deseminante dicer& quia hono seent¬
nauit bonũ sem̃ in agrosuo. & uenit mni¬
micus : & suꝑ seminauit tiz ania : & dix¬
erunt pueri patri familias : Nonne bo¬
num semen seminasti in agro tuo unde
hic sunt titania . &res pondit illis :¬
Inimicus homo hoc fecit: Uoluer col¬¬
ligere titamã : & cõpescuit illos diẽs
Sinite utraq crescere usq ad messemꝰ:

Expanded text:
volatitia, et colligerent te . Adde quia volatitia, et colligerent te . Adde quia eo ipso quo discedis et volas, paleam te esse indicas: et quia levis eras, venit ventus, et de sub pedibus boum ablatus es. Qui autem triticum sunt, ferunt trituram; gaudent, quia grana sunt, gemunt inter paleam, exspectant ventilatorem, quem cognoscunt redemptorem. «Cantate Domino canticum novum: laus ejus in Ecclesia sanctorum.» Haec est Ecclesia frumentorum toto terrarum orbe diffusorum; per agrum Domini seminata, quod est hic mundus, ipso Domino exponente, cum de seminante diceret: Quia «homo seminavit bonum semen in agro suo, et venit inimicus, et superseminavit zizania; et dixerunt servi patrifamilias, Nonne bonum semen seminasti in agro tuo? unde hic sunt zizania? Respondit ille, Inimicus homo hoc fecit.» Voluerunt colligere zizania, et compescuit illos dicens: «Sinite utraque crescere usque ad messem;
Abbreviated transcription (Latin):
aures meȩ inclinant᷑ ad uocẽ cantantis:
sed quȩro mores operantis : In t̾rogo enĩ
& dico. Suid .ẽ. qđ cantas: res Pondet ab¬
lelua: Quid est alleluia  Laudate dñ:
uenisimul laudemꝰ dm̃. Situ laudas dm̃. et
ego laudo dm̃ quare indiscordia sumus:
caritas laudat dm̃ : discordia blasphe¬
mat dm̃. &t uultis iã nosse ubi cante¬
tis canticũ nouũ : quȩ dicturus ẽ i
ipso palmo : uidete quomꝰ fiant. & ubi
fiant: utrũ ꝑ om̃s gentes fiant ista. an
inuna aliqua parte t̃rarũ : & hinc ple¬
nius intelligetis ad quẽ ꝑtineat canti.¬
cũ nouũ Iam qͥdem manifestum .ẽ. illud
qđ de alio palmo cõmemoraui: cantate
dño canticũ nouũ Et ut ostenderet
incantico nouo eẽ. fructũ caritatis &
unitatis: addidit. cantate dño om̃is
t̃ra. Nemose separet : nemo se disiun¬
gat. Triticũ es: ferto paleã. quo usq
uentilet᷑ de area ius excuti&. Sitriti¬
cũ esses: foris ab area inuenirent te

Expanded text:
aures meae inclinantur ad vocem cantantis, aures meae inclinantur ad vocem cantantis, sed quaero mores operantis. Interrogo enim, et dico: Quid est quod cantas? Respondet: Alleluia. Quid est, Alleluia? Laudate Dominum. Veni, simul laudemus Dominum. Si tu laudas Dominum et ego laudo Dominum; quare in discordia sumus? Charitas laudat Dominum, discordia blasphemat Dominum. 3. Et vultis jam nosse ubi cantetis canticum novum? Quae dicturus est in ipso Psalmo, videte quomodo fiant, et ubi fiant; utrum per omnes gentes fiant ista, an in una aliqua parte terrarum: et hinc plenius intelligetis ad quem pertineat canticum novum. Jam quidem manifestum est illud quod de alio psalmo commemoravi, «Cantate Domino canticum novum:» Et ut ostenderet in cantico novo esse fructum charitatis et unitatis, addidit, «Cantate Domino, omnis terra.» Nemo se separet, nemo se disjungat: triticum es, ferto paleam quousque ventiletur. De arca vis excuti? Etsi triticum esses foris ab area, invenirent te
Abbreviated transcription (Latin):
incorde uid&: sed in factis sunt quȩdã.
quȩc intus latent. Sed sunt & multa quȩ
procedunt in oꝑa: & manifesta fuunt
&iã hominibus Cum ergo essent illi
apud se. non nouerat nisi ds̃. Uenit¬
& temptatio. separauit illos: & pate fecit
hominib: qđ nouerat ds̃. Non enĩ fru¬
ctus ostenditur nisi in factis unde
dictum ẽ exfructib eoꝵ cognosc&is
eos. Dix̃ enĩ dñs ad quosdã qͥ ouiũ
uestitu se indiunt. Intus autẽ s̃
lupi rapaces & neforte fragilitas
humana dinoscere non possit lupũ sub
ouina pelle: ait ex fructibus eorum
cognoscetis eos. Quȩrimus fructus
caritatis: inuenimꝰ spinas dissensio¬
nis: ex fructib eoꝵ cognoscetis eos
Ergo eoꝵ canticũ uetus ẽ: cantemus
nos canticũ nouũ. Iamdiximꝰ fr̃s:
omis t̾ra cantat canticũ nouũ Quicũ
om̃i t̃ra non cantat canticũ nouũ dicat
qđ uult linguis son& alleluia dicat
tota die. dicat tota nocte. Non ualde

Expanded text:
in corde videt, sed in factis. Sunt quaedam in corde videt, sed in factis. Sunt quaedam quae intus latent; sed sunt et multa quae procedunt in opera, et manifesta fiunt etiam hominibus. Cum ergo essent illi apud se, non noverat nisi Deus. Venit tentatio; separavit illos, et patefecit hominibus quod noverat Deus. Non enim fructus ostenditur nisi in factis. Unde dictum est: «Ex fructibus eorum cognoscetis eos» . Dixit enim Dominus ad quosdam, qui ovium vestitu se induunt, intus autem sunt lupi rapaces; et ne forte fragilitas humana dignoscere non posset lupum sub ovina pelle, ait: «Ex fructibus eorum cognoscetis eos.» Quaerimus fructus charitatis, invenimus spinas dissensionis. «Ex fructibus eorum cognoscetis eos.» Ergo canticum eorum vetus est: cantemus nos canticum novum. Jam diximus, fratres, omnis terra cantat canticum novum. Qui cum omni terra non cantat canticum novum, dicat quod vult, linguis sonet Alleluia, dicat tota die, dicat tota nocte; non valde
Abbreviated transcription (Latin):
canticũ nouũ cantant & hoc canticum
pacis ẽ Canticũ hoc: caritatis ẽ. Quis¬
quisse a coniunctione scõꝵ separat.
non cantat canticũ nouum Sequutus
.ẽ. enĩ ueterẽ animositatẽ: ñ nouã ca¬
ritatem: In noua caritate quid. ẽ : pax.
uinculũ scȩ societatis. cõpago spiritalis.
aedificium de lapidib uiuis tbi ẽ.
hoc : non in uno loco : sed ꝑ uniuersum
orbem t̃rarũ. Audi hoc de alio loco p̾almꝰ
sic dicit. Cantate dño canticũ nouum:
cantate dño om̃is t̾ra. Ex hoc intelligit᷑
qͥa qui non cũ om̃i t̃ra cantat. uetus cax
ticum cantat : quȩ lib& uerba de ore eus
ꝓcedant. quid enĩ attendo quid sonet.
cum uideo quid cogit& : & tu inquis ui¬
des quid cogit&: facta indicant: nam
oculus in conscientiam non penetrat.
attendo qͥd agat : & ibi intelligo quidꝰ
cogit&. Neq enim si quisq. uerbi gr̃a
comp̃henderit hominẽ in furto. in ho¬
micidio in adulterio. cogitationes ipus

Expanded text:
canticum novum cantant. 2. Et hoc canticum canticum novum cantant. 2. Et hoc canticum pacis est, canticum hoc charitatis est. Quisquis se a conjunctione sanctorum separat, non cantat canticum novum. Secutus est enim veterem animositatem, non novam charitatem. In nova charitate quid est? Pax, vinculum sanctae societatis, compago spiritualis, aedificium de lapidibus vivis. Ubi est hoc? Non in uno loco, sed per universum orbem terrarum. Audi hoc de alio psalmo: sic dicit, «Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra» . Ex hoc intelligitur quia qui non cum omni terra cantat, canticum vetus cantat, quaelibet verba de ore ejus procedant. Quid enim attendo quid sonet, cum video quid cogitet? Et tu, inquis, vides quid cogitet? Facta indicant. Nam oculus in conscientiam non penetrat. Attendo quid agat, et ibi intelligo quid cogitet. Neque enim si quisque, verbi gratia, comprehenderit hominem in furto, in homicidio, in adulterio, cogitationes ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
nouum canticum. Uetus testam̃tum.
uetus canticũ: nouũ testam̃tũ nouũ
canticum Inuetere testam̃to: ꝓmis¬
siones sunt temporales & t̃renȩ : quis¬
quis t̾rena diligit: uet̾ canticũ cantat
Qui uult cantare canticũ nouũ: dili¬
gat aet̃na. Ipsa dilectio : noua ẽ. &
ȩtna. Ideo semꝑ noua: qͥa nũquã uete¬
rascit nam si bene consideras: anti¬
qͥum ẽ hoc Quomodo ergo .ẽ nouum :
Num qͥd fr̃s mei uita ȩterna modo na
cipio erat uerbũ & uerbũ erat apud
dm̃ & ds̃ erat uerbũ hoc erat in
principio apud dm̃. Om̃ia ꝑ ipsum
facta s & sine ipso factũ ẽ. nihil
Si quȩ ꝑ ipum facta sunt antiqua sunđ:
quid .ẽ. ipse ꝑ quẽ facta s̃: quid. nisi ae-¬
ternus & patri coȩt̃nus : sed nos delapsi
in peccatum : ꝑuenimꝰ aduetustatẽ Nr̃a
erũ uox .ẽ. in illo salmo ubi dr̃ cũ gemitu
inuete raui in om̃ib. in imicis meis. In
ueterauit homo ꝑ peccatũ. in nouatur
ut ad uitã ȩc̃nam incipiant ꝑuenire:

Expanded text:
icum. Vetus Testamentum, vetus canticum: Novum Testamentum, novum canticum. In Veteri Testamento promissiones sunt temporales et terrenae. Quisquis terrena diligit, vetus canticum cantat: qui vult cantare canticum novum, diligat aeterna. Ipsa dilectio nova est et aeterna: ideo semper nova, quia nunquam veterascit. Nam si bene consideres, antiquum est hoc: quomodo ergo est novum? Numquid, fratres mei, vita aeterna modo natcipio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in princisine ipso factum est nihil» . Si quae per ipsum facta sunt, antiqua sunt; quid est ipse, per quem facta sunt? Quid, nisi aeternus, et Patri coaeternus? Sed nos delapsi in peccatum, pervenimus ad vetustatem. Nostra enim vox est in illo psalmo ubi dicitur cum gemitu: «Inveteravi in omniveteravit homo per peccatum, innovatur ut ad vitam aeternam incipiant pertinere,
Abbreviated transcription (Latin):
si facta laudant factorem Non mirũ:
si creatura laudat creatorẽ : Ibi & xp̃s
nominatus ẽ & quasi ñ audiuimꝰ nom̃
ipsius qui ẽ .xp̃s: In principio erat
uerbũ & uerbũ erat apud dm̃. & ds̃
erat uerbum hoc erat in principro
apud dm̃ . Om̃ia ꝑ ip̾um facta s: & sine
ipso factũ ẽ nihil Per quid facta suNt :¬
ꝑ uerbum quomͦ hic ostendit qͥa per
uerbum facta s̃ : Ipse dix̃ & facta sunt
ipse mandauit &creatas Nemo dicit
nemo mandat. nisi uerbo. Statuit¬

Expanded text:
si facta laudant factorem, non mirum si facta laudant factorem, non mirum si creatura laudat Creatorem. Ibi et Christus nominatus est, et quasi non audivimus nomen ipsius. Quis est Christus? «In principio erat Verbuerat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil» . Per quid facta sunt? Per Verbum. Quomodo hic ostendit quia per Verbum facta sunt? «Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt.» Nemo dicit, nemo mandat, nisi verbo.