comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obr̃uantiam fiant. s p̾mũ qui¬
dem eis etatẽ. neq nouellam eẽ
neꝙ crescentem. neꝙ ex h̃ac ad
delinquendum sallientẽ. s. super
mediam constitutas ętatẽ ⁊ circa
quinquaguita annos scđm diui¬
nas regłas ag̃ntes. sicꝙ sacm ꝓmẽ¬
ri ordinaticẽm. ⁊ aut uirgines cõ¬
titutas aut unius uiri que fu

Expanded text:
rvantiam fiant, sed primum quidem eis aetatem neque novellam esse neque crescentem neque exhinc ad delinquendum salientem, sed super mediam constitutas aetatem et circa quinquaginta annos secundum divinas regulas agentes, sicque sacrum promereri ordinationem, et aut virgines constitutes
Abbreviated transcription (Latin):
tem: aut cum qui habuit nup¬
tias. ordinari diacoñum. aut p̃s¬
biterũ. neꝙ si mulieri conun¬
gatur se un̾cte ⁊ p̾um uirum
delinqͣuentẽ. neq si concubinã
hãt. s ⁊ ip̃am uxõẽm. si cũ cas

Expanded text:
tem, aut eum qui habuit, nuptias ordinari diaconum aut presbyterum, neque si mulieri coniungatur seiunctae et proprium virum derelinquenti, neque si concubinam habeat, sed et ipsam uxorem si cu
Abbreviated transcription (Latin):
dictioẽ.⁊ datioẽ peccuĩaꝵ aut
reꝵ suscipientes. Neꝙ aũt eos
uolumus om̃mo officiales. aut
curiales constitutos. susciꝑe or¬
dmnatioem: nsi scđm leges. q̃s
suꝑ his posuimus pͥdẽm quas ⁊
nunc confirmamus. Et ipõs aũ
ordinãt᷑os sacra p̃cepta tociꝰ in

Expanded text:
 datione pecuniarum aut rerum suscipientes. Neque autem eos volumus omnino officiales aut curiales constitutos suscipere ordinationem, nisi secundum leges, quas super his posuimus pridem, quas et nunc confirmamus; et ipsos autem ordinatos sacra praecepta in
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Quanto uotis cõib fehx
annus aperit᷑. inunalibra aun
⁊ solidis obriciasis principibus
offerendi deuotionẽ aĩo liben¬
ti. suscipimus statuentes ut
sitalia ingenant semper et de¬
ferant.

Expanded text:
pu. Quando votis communibus felix annus aperitur, in una libra auri et solidis obryziacis principibus offerendi devotionem animo libenti suscipimus statuentes, uttalia ingerant semper et deferant.
Abbreviated transcription (Latin):
dinem ꝓcedit. si autem non
admĩnistrator sit cause uidex
sed alter aliquis: damus licñ¬
tiam ⁊ in competenti iudicẽ
int̾pellatioẽm suscipienti aut
inꝓuincuis. his denunciatis
clarissimo p̃sidi aut compe¬
tenti iudici cogere ꝑ suum of¬
ficium ⁊ illos intẽe liti: ⁊ par¬
tem eius fieri ut nullum in¬
pedimentum huc nr̃e legi
tiat. his om̃ibus incipientib
in contctibus sequentis tem¬
poris ⁊ ab huuslegis posicio¬
ne quod autem p̃terut ⁊ añ¬

Expanded text:
ordinem procedet. Si autem non administrator sit causae iudex sed alter aliquis. damus licentiam aut hic competenti iudici interpellationem suscipienti, aut in provinciis his denuntiatis clarissimo praesidi aut competenti iudici cogere per suum officium et illos interesse liti et partem eius fieri, ut nullum inpedimentum huic nostrae legi fiat. His omnibus incipientibus in contractibus sequentis temporis et ab huius legis positione; quod autem praeteriit et an
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ casibus obtulerit ddteinꝰ¬
⁊ de eius suba sꝑari futura ẽ
collatio hoc u̾alere. Si uõ matͥs
ot oblacio forte fuĩt ⁊ collacio
circa illam uertitur spem ex pa¬
tris mobedientia neꝙ moueri
uolentis neꝙ ꝑnuitentis eis
mouere tunc eam ꝑ semetip.¬
sam filiam mouere ⁊ non ha¬
bere occasioẽm eo quod potu¬
erit mouere sibiniet auxilia¬
ri. ⁊ future lesionis ex inopia
uiri amittere inetum. Et no¬
uimus ulpianum sapientissi¬
mum talia quesisse ⁊ mopi

Expanded text:
 casibus obtulerit dotem et de eius substantia sperari futura est collatio, hoc valere Si vero maior forte oblatio fuerit, et collatio circa illam vertitur spem ex patris inoboedientia neque movere volentis neque permittentis ei movere, tunc eam per semet ipsam filiam movere, et non habere occasionem eo quod non potuerit movere, sed sibimet auxiliari et futurae laesionis ex inopis viri amittere metum. Et novimus Vlpianum sapientissimum talia quaesisse et inopi
Abbreviated transcription (Latin):
dem iam in pluruis udicuis
duricie: postea sic iudicatam ⁊
mulierem coretam conferre do¬
tem aut certe reputare ꝓse da¬
tam. ex qua nullum ei omino
contigit effectum in ip̃is reb
recipere. nos autem ex alis nris
legibus iuiuamus cam̃n quia e¬
nim dedimus mulierib elec

Expanded text:
dem iam in plurimis iudiciis dem iam in plurimis iudiciis duritiam postea sic iudicatam, et mulierem coactam conferre dotem aut certe reputare pro se datam, ex qua nullum ei omnino contigit effectum in ipsis rebus recipere: nos autem ex aliis nostris legibus iuvamus causam. Quia enim dedimus mulieribus elec
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾na oblatum ẽ manente uite.¬
gro. hec autem sanccunus si et
patris suba manseĩt in ip̃a sigu¬
ra in qua pͥus fuit. sui aũt for¬
tuna quedam dadis minuerit
ei sub̾am ut neꝙ iuolenti sit pos.¬
sibile eque mensure qua pͥus da¬
ret rursus dotem. ⁊ ꝓbetur a¬
part̾e fortuita diminucio sub e
patris tunc amplius cogi patrẽ
lis donationis habere integrum
tantum uõ ꝑcipere a patre ĩ scđo
ordine dotem quantum sub̃e eiꝰ
mensura susceperit palam enĩ
est: quia hoc lucrum quod ex
antenuptiali dicimus donatio¬
ne cuius solum eiusum damus
optulit enim pater dotem aut
mater forte ꝓ filia sua. hanc in il
la autem obtulit marito ⁊ defũc¬
tus ẽ. uir inobs dende patre aut
matre mortius exigitur ⁊ q̃ nup̃¬
sit conferre suam dotem aut mi¬
mis tantum accipere si quid uir
idoneus est. causa undiq ab solu¬
ta c̃. si uõ nullius alterus dña cõ¬
sistit illi nisi accionum que contͣ
maritum sunt. atille minus ido
nem conferat nullum lũitem pe

Expanded text:
paterna oblatum est manente integro. Haec autem sancimus, si et patris substantia manserit in ipsa figura in qua prius fuit. Sin autem fortuita quaedam clades minuerit ei substantiam, ut neque volenti sit possibile aequae mensurae quam prius dare rursus dotem, et probetur aperte fortuita diminutio substantiae patris, tunc non amplius cogi patrem lis donationis habere integrum, tantum vero percipere a patre in secundo ordine dotem quantum substantiae eius mensura susceperit. Palam enim est quia hoc lucrum quod ex antenuptiali dicimus donatione, cuius solum ei usum damus quaesitum. Obtulit enim pater dotem aut mater forte pro filia sua, hanc autem illa obtulit marito, et defunctus est vir inops; deinde patre aut matre mortuis exigitur et quae nupsit conferre suam dotem aut minus tantum accipere. Si quidem vir idoneus est, causa undique absoluta est; si vero nullius alterius domina consistit illa nisi actionum quae contra maritum sunt, at ille minus idonnem conferat nullum habentem pe
Abbreviated transcription (Latin):
pluruna ⁊ necessariarũ igno
contraria uellent iudicibus
põita sunt ne ulla sedic̃io cͥca
hec fiat ꝓptea necessatium pu¬
tauius. ꝓinde etiam in me¬
dio nr̃e posite constitutionis
que ⁊ constantibus matͥmoĩ¬
is mulieri auxiliatur ad me¬
uorem. ⁊ magis consequentẽ
uiam uenientes p̃sentempo¬
in quibus est collacionis racio
aliqua sit ꝑsona ¶Que gͥ ꝑla¬
cuer̃ nobis ⁊ ꝑhanc sacram ĩ¬
sinuata sunt legem tua celsi

Expanded text:
plurima et necessariorum ignocontraria vellent a iudicibus posita sunt, ne ulla seductio circa haec fiat, propterea necessarium putavimus proinde etiam in medio nostrae positae constitutionis, quae et constantibus matrimoniis mulieri auxiliatur, ad meliorem et magis consequentem viam venientes praesentem poin quibus est collationis ratio,aliqua sit persona. Quae igitur placuerunt nobis et per hanc sacram insinuata sunt legem, tua celsi
Abbreviated transcription (Latin):
quod ab inicio sc̾ꝑsit ⁊ artib
aut dolis aut transaccionib
p̃uaricari que constituta et̃.
non sinendos. si autem hisdẽ
cõmodentur utriq aut om̃s
locis sanccimus negocĩ iudi¬
cem deducere illos mox ⁊ cõ¬
munit examinari negocium
cõmunit̾ autem inferre sen

Expanded text:
quod ab initio scripsit, artibus quod ab initio scripsit, artibus aut dolis aut transactionibus praevaricari quae constituta sunt non sinendus. Si autem eisdem commorentur utrique aut omnes locis, sancimus negotii iudicem deducere illos mox, et communiter examinare negotium, commu
Abbreviated transcription (Latin):
uimus pͥdem ponentes legẽ
de eleccione mandatoꝵ ⁊ fide¬
uissoꝵ ⁊ sponsoꝵ multas ha¬
bentes ⁊ in commmunẽ utiles
nr̃is subiectis legilatĩones.
in p̃senti uõ ⁊ aliud nobis ui¬
sum ẽ egere quadam explana¬
tione ⁊ cremento non ex genẽ
aliquos. si quidem non adiecĩt
onem sustincre. Si uõ aliquid
etiam tale adiciatur seruari
quidem pactum non tam̃ mox
ab inicio unumquemꝙ in soli¬
dum exigi. sed intim scđm par¬
tem qua unus quis ꝙ obligͣatus
est cedere autem eum ⁊ contͣ
reliquos siue ⁊ idonei sunt sui¬
ditari complere in singłos in ꝓpͥ
parte quod sub altrra ꝓmissioe
siue o̾iñs seu quidam. siue in
partem seu in solidum siũ ab¬
sentes. forte in illud teneređ
acciꝑe ab aliis non poͣtuit. sic
enim ⁊ illis seruabitur paccio¬
nis modus. ⁊ nullum sustine¬
bit dampnũm actor. licet ali¬
quid inter se illi pẽprgint ig¬
norante isto qui habet eos ob¬
ligatos. ⁊ unus quisꝙ tenebit᷑

Expanded text:
imus pridem ponentes legem de electione mandatorum et fideiussorum et sponsorum multas habentem et in commune utiles nostris subiectis legislationes. In praesenti vero et aliud nobis visum est egere quadam explanatione et incremento non exgenere aliquos, si quidem non adiecerit onem sustinere. Si vero aliquid etiam tale adiciatur, servari quidem pactum, non tamen mox ab initio unumquemque in solidum exigi, sed interim secundum partem qua unusquisque obligatos est, cedere autem eum et contra reliquos, sive et idonei sunt clitari complere in singulos in propria parte quod sub alterna promissisive omnes seu quidam, sive in partem seu in solidum, sive absentes forte, in illud teneri quod accipere ab aliis non potuit. Sic enim et illis servabitur pactionis modus, et nullum sustinebit damnum actor, licet aliquid inter se illi pepigerint ignorante isto qui habet eos obligatos, et unusquisque tenebitur
Abbreviated transcription (Latin):
scđm decentem modum ⁊ sicu
tinra cõnstitutio dicit. siquidẽ
sue potestatis ⁊ ꝑfecte reitis mu¬
lierẽ sibimet culpam inferat
cur mox uiro inchõante ma¬
ie iube uti non p̃cepit ⁊ auxi¬
liata sibi. sic enim habitura e¬
rat in collationis racione ꝓpͥas
res undiꝙ sine diminutione
⁊ in ea minus tantum collati¬
one facere. sin autem sub po¬
testate ẽ ⁊ sine patris uolunta¬
te hoc agere non potat siqui¬
dem audiens patrem hec dix̃.
te addliuc matinoio ⁊ scd̾is rẽ¬
ꝑibus eas seruare ⁊ hoc egit pa¬
ter etiam rursus huic integ̃
sua habebit iura rebus eis ser¬
uatis cum etiam antenuptia¬
us donationis res uendicare¬
quia mulier etiam constante
matmonio acdimus ei ⁊ postĩ¬
ori ꝑiculo om̃i liberari si aũt
illa quidem hec contestata est
patrem. ille aurem neꝙ mo¬
uit neꝙ consensit ⁊ dedit li¬
centiam filie hoc agere nõ
eam ꝑiculum pati .s ⁊ confer¬
maritires ⁊ fortunam ẽẽ com¬
munem ⁊ ip̃i ⁊ euis fr̃ibus ñ

Expanded text:
m decentem modum et siculi nostra constitutio dixit, si quidem suae potestatis et perfectas aetatis mulier est, sibimet culpam inferat, cur mox viro incohante male substantia uti non percepit et auxiliata est sibi: sic enim habitura erat in collationis ratione proprias res undique sine diminutione, et in ea minus tantum collationem facere. Sin autem sub potestate est et sine patris voluntate hoc agere non poterat, si quidem adiens patrem haec dixit te adhuc matrimonio et secundis temporibus eas servare, et hoc egit pater, etiam rursus hinc integra sua habebit iura rebus ei servatis, cum etiam antenuptialis donationis res vindicare etiam constante matrimonio dederimus ei et posteriori periculo omni liberari. Sin autem illa quidem haec contestata est patrem, ille autem neque movit neque consensit et neque dedit licentiam filiae hoc agere, non eam periculum pati, sed et confermariti res, et fortunam esse communem et ipsi et eius fratribus, non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe reliquas tamqͣm studuerit pa¬
ter lede filiam. quid enim egeãt
sinon contigisset sccłis eam nup¬
ciis copłari sed manere eundem
generum uiuum aut quomͦ fu¬
turus erat minuere dotem iam
a se datam. aut ꝓpͥum illius luciu
suum facere. ⁊ in dotem scđi uiri
deducere. cum utiꝙ oporteret
eam in paraferns hec hãbe. ⁊ for¬
siuꝓpter hanc cãm diciori nub̾e

Expanded text:
e reliquas, tamquam studuerit pater laedere filiam. Quid enim egerat, si non contigisset secundis eam nuptiis copulari, sed manere eundem generum vivum? aut quomodo futurus erat minuere dotem iam a se datam, aut proprium illius lucrum suum facere et in dotem secundi viri deducere? cum utique oporteret eam in paraphernis haec habere, et forsan propter hanc causam ditiori nube
Abbreviated transcription (Latin):
suba. sed ip̃a mensuta ei tubenti
rursus dare tamqͣm sinec conti¬
gisset iuduatam. hoc enim nob̾
ñitiatum ẽ quia triginta libraꝵ
auri quidam pater existens obru¬
lit dotem. deinde filia iuduata
⁊ ad scd̃as ueniente nuptias nõ
tam mediam ante nuptial dona¬
tionis partem in quinꝙ ⁊ x. auri
de suo obtulit .xxx. libras. s .x. qui¬

Expanded text:
a, sed ipsa mensura ei nubenti rursus dare, tamquam si nec contigisset viduatam. Hoc enim nobis nuntiatum est, quia triginta librarum auri quidam pater existens obtulit dotem, deinde filia viduata et ad secundas veniente nuptias non tam mediam antenuptialis donationis partem in quinque et decem auri de suo obtulit triginta libras, sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
cis agunt discentes. adꝑbemus cos
quia mãni legem in litt̃is põitam
ap̃ semce ip̃os ostendcr̃ oꝑibus ad¬
triarche uniuscuiusq diocens
custo dientes muiolatam. pęnam
inminentem. ħ p̃uãicanti. quope¬
nitus alienus sit a deo. ⁊ impõito
sibi sacerdotii ordine. Namudut
indignus ħ excusditur. Licñtiam
ficĩ. uł conuersatioĩs. respicien¬
tib aliquid hoꝵ p̃uaricai. nũtiaẽ
nob̃. ⁊ ad imꝑium ꝙ semꝑ ẽ. Ut¬

Expanded text:
eis aguntur discentes, approbemus eos qui nostram legem in litteris positam apud semetipsos ostenderunt operibus adtriarchae uniuscujusque dioeceseos, custodientes inviolatam, poena imminente ista praevaricanti, quo penitus alsibi sacerdotii ordine; nam velut indignus hoc excluditur. Licentiam ficii vel conversationis, respicientibus aliquid horum praevaricari, nuntiare nobis et ad im
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis.⁊ sub ea cõstautis scĩssimus
eccłiis.  aliis que hic sũt fieĩ. hoc
spali leg̃e complexi sumus. In omi
scđm eam expͣnsas constituem ñ
ħ ñ fecit. ip̃a uõ ciuitatis eccła mi¬
nisteat emolim̃ta. ⁊ sibi ⁊ aliis ec

Expanded text:
itatis et sub ea constitutis sanctissimis ecclesiis et aliis, quae hic sunt, fieri, hac speciali lege complexi sumus. In omnisecundum eam expensas constituens, nhoc non fecit, ipsa vero civitatis ecclesia ministrat emolumenta et sibi et aliis ec
Abbreviated transcription (Latin):
sũt a nob̾ de hr̃ditatib dõ amabi¬
lium ep̃oꝵ custodiendis. Scĩssimi
siquidẽ patarche uniuscusꝰꝙ dio¬
cesis ħ ꝓponaui in eccłiis sub secõ¬
stitutis. ⁊ maĩfesta facunt dõ ama¬
bilib met᷑politis. que a nob̾ consti¬
tuta sũt. Illi quoꝙ rursus ⁊̃ ipsi
ꝓponant ea in met̃polita scũsima
eccdã.⁊ constitutis sub se cp̃is. hec
faciant manisesta. Illoꝵ uͦ singłi
in ꝓpͥa eccła hec p̃ponant. ut nullꝰ¬

Expanded text:
sunt a nobis de hereditatibus deo amabilium episcoporum custodiendis. Sanctissimi siquidem patriarchae uniuscuiusque diocesis haec proponant in ecclesiis sub se constitutis, et manifesta faciant deo amabilibus metropolitis, quae a nobis constituta sunt. Illi quoque rursus etiam ipsi proponant ea in metropolita sanctissima ecclesia, et constitutis sub se episcopis haec faciant manifesta, illorum vero singuli in propria ecclesia haec proponant: ut null
Abbreviated transcription (Latin):
hunis habe ꝓuidentiam. ⁊ eos qui¬
dem qui actenus sũt sine reͥ sce¬
mate in quo sunt: dicos metiri
constitutas ȩccłas ordinãe. met᷑po¬
litas b ip̃m a scĩssimis patarchis
cõmonitos facẽ. Iuos aũt alios õs

Expanded text:
huius habere providentiam, et eos quidem, qui hactenus sunt, sinere in schemate, in quo sunt, clericos, metiri constitutas ecclesiae ordinare, et metropolitas hoc ipsum a sanctissimis patriarchas commonitos facere, illos autem alios omnes
Abbreviated transcription (Latin):
bis im sanctit᷑umẽ. aut in currã
cum sub̃a. aut sub ioꝑia degñs. sus¬
ad officialẽ depõitut fortunam.
Sed neq effusas competit fieri de
tiõẽs. Ꝙ enim acthcuꝰ q̃stum est.
licet corrigi oportẽt. ẜ tam ꝓꝑter
tempus smimus. De cetõ aũt nõ¬

Expanded text:
sancitum est, aut in curiam cum substantia, aut sub inopia degens ad officialem deponetur fortunam. Sed neque effusas competit fieri de tiones. Quod enim hactenus gestum est, licet corrigi oporteret, attamen propter tempus sinimus. De caetero autem no
Abbreviated transcription (Latin):
ti.⁊ suba eaꝵ applicabitur scĩssi¬
mis ȩccłiis: aut monasterus ĩ qui¬
bus sũt. Ꝙ uͦ eas aui uxões acciꝑe
enim in antiquis legib uirginib
num. corruptis. quom̃ nõ magis
nos in his que a deo głificantur de¬
finimus. Pudiciciamq que maxi¬
me mulic̃s ornat. conseruãe uolũ
⁊ ꝙ debetur sacendotio suent¶ Se

Expanded text:
a earum applicabitur sanctissimis ecclesiis, aut monasteriis in quibus sunt. Qui vero eas aut in uxores accipere,enim in antiquis legibus virginibuculum, corruptis quomodo non magis nos in his quae a Deo glorificantur idem definimus, pudicitiam, quae quam maxime mulieres exornat, conservari volentnt, et quod debetur sacerdotio conse
Abbreviated transcription (Latin):
diaconie. Ilamoȩ si ardinetur. ⁊ ta¬
le aliqd̃ egeĩt. ⁊ coheseĩt alicui cuni
p̃dicto noĩe. aut scemate. cadat qͥ
om̃s que ordinantur uerãbiles dia¬
conissas. temp̃r ordinatioĩs ⁊ mone¬
reliquis que dudum sut uenabi¬
les diaconisse. ut ip̃e dei timorẽ
hãnt. ⁊ adħenteni sacͥs mandatis
fidutiani. Timere aut ⁊ confundi
sacͦ cadẽ ordine Scituris ꝙ si p̃¬
sumpseĩnt aut erubẽicentes ordi¬
natioẽm. aut delinquẽntes sacrũ
ministerium ad nuptias ueniẽt:
aut aliam omino elegĩnt uitam

Expanded text:
diaconiae. Nam et si ordinetur, et tadiaconiae. Nam et si ordinetur, et tale aliquid egerit, et cohaeserit alicui cum praedicto nomine, aut schemate, cadat quiomnes quae ordinantur venerabiles diaconissas tempore ordinationis ereliquis quae dudum sunt venerabiles diaconhabeant et adhaerentem sacris mandatis fiduciam, timeant autem et confundi, et sacro cadere ordine: scituris quod si praesumpserint, aut erubescentes ordinationem, aut derelinquentes sacrum ministerium, ad nuptias venire, aut aliam omnino vitam
Abbreviated transcription (Latin):
tegere. ao.
nius nece iclis conthentib nuptal.
neꝑ uitam habentib nõ dicimꝰ reͣpre¬
ħeiibilem. sed neꝙ suspectam õmo
ad sacrum uenĩc nunisterium. ⁊ ad¬
orandis ministrãe luptisiatib ⁊ ali¬
is adẽẽ secretis. que inuenãbilibus
ministeruis ꝑ eas rite aguntur siuͦ
quedani necessitas faat ⁊ minõrem
aħ hac. etate quam diximus ordina
Uolumus aũt ⁊ ip̃as q̃ ad ordinati¬
onem ꝑducuntur diaconissas. siue
ex iuduitate. siue ex irgintate.
nõ cum aliquo coħintes: aut cog¬
natoꝵ. aut coꝵ quos appellant di¬
lectoi. talib enim noĩbus utñtes ma¬
ligna suspitioẽ suam replent uitam
Sed aut sole habitent. aut cum pa¬
rentib solis. ⁊ filiis. aut uere frĩbus
authũs cohereere: de quib sui
suspĩcãi aliquid p̃sumpseñt malig
mu. ipe insipiens simul ⁊ impnis
forsan putabitur. Si dicant tale a¬
bone appellatioĩs. maligna uõ suspi¬
tiõẽ. nõ oportet huiusinoĩ miulie¬
rem ꝓduci om̃ino ad ordinationẽ

Expanded text:
. Non neque secundas contrahentibus nuptias neque vitam habentibus non dicimus reprehensibilem sed neque suspectam omnino, ad sacrum venire ministerium et adorandis ministrare baptismatibus et aliis adesse secretis, quae in venerabilibus mysteriis per eas rite aguntur. Si vero quaedam necessitas fiat et minorem ab hac aetate qua diximus ordinarVolumus autem et ipsas, quae ad ordinationem perducuntur, diaconissas, sive ex viduitate sive ex virginitate, non cum aliquo cohaerentes aut cognatorum aut eorum quos appellant dilectos talibus enim nominibus utentes maligna suspicione suam replent vitam: sed aut solae habitent, aut cum parentibus solis et filiis aut vero fratribus aut iis cohaerere, de quibus si quis suspicari aliquid praesumpsnum, ipse insipiens simul et impius forsan putabitur. Et si dicatur tale abonae appellationis, cum maligna vero suspicione, non oportet hujusmodi mulierem perduci omnino ad ordinationem
Abbreviated transcription (Latin):
cum semꝑ susceptois salem tuam
ħ ẜ uaẽ festinet. Et si denũtiatum
mĩdicia sunt. Numciet aũt etiã
ip̃i que fiunt inspicientes ñ ꝑ
enĩ eis ⁊ pęna .u. libraꝵ auri siqͥd¬

Expanded text:
cum semper suscepturis sedem tuam haec servare festinet. Et si denuntiatum dicta sunt. Nuntiet autem etiam ipsi quae fiunt inspicientes non penim eis et poena quinque librarum auri, siq
Abbreviated transcription (Latin):
ta lec om̃ibus facere manifesta
festinet. ut nullus penitus ig¬
noret que ꝓ utilitate nr̃oꝵ colla¬
toꝵ a nobis dispõita sunt. ita ta
nuciet. quatenus sine quolibet
inuisto dispendio nr̃is collatori¬
bus p̃sentis legis fiat insimiatio.

Expanded text:
ta haec omnibus facere manifesta festinet, ut nullus penitus ignoret quae pro utilitate nostrorum collatorum a nobis disposita sunt, ita tamepta pronuntiet, quatenus sine quolibet iniusto dispendio nostris collatoribus praesentis legis fiat insinuatio.
Abbreviated transcription (Latin):
in adiutorio ꝑ ꝓdicioem iudicum
uit alio quolibet mͦ a legib pę¬
irs effugit. ⁊ post hec inueniat᷑
mulieri de qua accusatus ẽ. tur¬
pit̾ comuersatus aut inmat̾mo
tem neꝙ matͥmõium ualere ui¬
benius. s ⁊ eum qui lioc delinque¬
re p̃sumpsit ⁊ si pͥus p̃fugit at ta¬
men licñtiam damus om̃i uidi¬
ci ⁊ comphendẽ eum ⁊ post torm̃¬
ta ultimis suppliciis subicẽ nulla
alia excusatione aut ꝓbacione
faciente ⁊ muliere castigacioe ia¬
ti iubemus. ⁊ ibimane in om̃e tẽ

Expanded text:
in adulterio per proditionem iudicum aut alio quolibet modo a legibus poenas effugerit, et post haec inveniatur mulieri de qua accusatus est turpiter conversatus aut in matrimtem, neque matrimonium valere iubemus, sed et eum qui hoc delinquere praesumpsit, etsi prius perfugit, attamen licentiam damus omni iudici et comprehendere eum et post tormenta ultimis suppliciis subicere, nulla alia excusatione aut probatione faciente; et mulierem castigati iube
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ delinquentib infer̃. se¬
cundũ legum uirtutẽ sustuiẽ
eum penas. Siuo tale fũit cͥm̃
ꝙ morte dignum non sit sut
nam solũ manum abscidispro
furto uõ uolumus om̃ino quod¬
lib⁊ m̃brum abscidi ꝓ furto uõ
uolumus cum castigari fin es
au̾it uolumꝰ qui occulte ⁊ sineat¬
mis huiꝰmoi delinquunt eos uõ
qui uolent̃ adgredunt᷑ aut cũ
armis aut sine armis indomio
aut in itineribus aut in imnari
zenis eos ligalib subdi iubemꝰ.
incͥminib accusantur in quibuᷤ
leges mortem aut ꝓscͥptionem
eri lucrum iudicibus aut edrũ
ges fisco eas applicari. ẜ si quidẽ

Expanded text:
mortem delinquentibus inferunt, secundum legum virtutem sustinere eum poenas; si vero tale fuerit crimen quod morte dignum non sit, sed ut nam solam manum abscidi. Pro furto vero nolumus omnino quodlibet membrum abscidi aut mori, sed aliter eum castigari. Fures autem vocamus qui occulte et sine armis huiusmodi delinquunt; eos vero qui violenter adgrediuntur aut cum armis aut sine armis, in domo aut in itineribus aut in mari, poenis eos legalibus subdi iubemus.in criminibus accusantur. in quibus leges mortem aut proscriptionem tias non fieri lucrum iudicibus aut eorum ges fisco eas applicari: sed si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
lis dari scđm legum ordine ⁊ tã
uirum qm muliem in monastĩ¬
um utti in om̃ibus uite sue
temꝑibus ⁊ de singłoꝵ faculta:¬
tibus q̃ternas uncias monastĩ¬
is in quibus mittunt᷑ seꝑari ui¬
ro nicł hominis neq usum ha¬
bente date partis filus ndo pa¬
ueniant᷑ t̃ciam partẽ sube acci¬
ꝑe eos si non inquitati solucio
unus quisꝙ mittitur seꝑari. Si
subam monastĩis in quib missi
sunt dari ut non ꝓpt̃ hunc con¬
temptum ⁊ dĩ iudicium cõdẽp¬
natur ex nr̃a lege trãsgrediatur
ẜ ⁊ in nr̃os tales soluciones nup¬
ciaꝵ aut qui huiꝰmoĩ mẽta ĩstru

Expanded text:
tam virum quam mulierem in monasterium mitti in omnibus vitae suae temporibus, et de singulorum facultatibus quaternas uncias monasteriis in quibus mittuntur separari; viro nihilo minus neque usum habente datae partis filiis. ur, tertiam partem substantiae accipere eos, si non iniquitati solutionunusquisque mittitur separari. Si substantiam monasteriis in quibus missi sunt dari, ut non propter hunc contemptum et dei iudicium contemnatur et nostra lex transgrediatur. Sed et ministros talis solutionis nuptia
Abbreviated transcription (Latin):
gere corꝑales pęnas scđm aliquam
partem inminuentes int̾dicimꝰ
alterutras manus aut pedes abs¬
cidi. aut huꝰmoĩ quedam infer¬
ri supplicia ꝑ que artĩcularudissol¬
uuntur quia m̃broꝵ dissolucio
grauior ẽ: utͥusꝙ matiꝰ abscisio¬
ne. ꝓpt̾ ꝙ uibemus si quidem ta¬

Expanded text:
gere, corporales poenas secundum aliquam partem imminuentes interdicimus alterutras manus aut pedes abscidi, aut huiusmodi quaedam inferri supplicis per quae articuli dissolvuntur, quia membrorum dissolutio gravior est utriusque manus abscisione. P
Abbreviated transcription (Latin):
stintias ⁊ ita adiniuc̃ẽ uiuẽ tãqͣ
si nil delictum fuisset uno uͦ uo¬
lente matͥmõium reuocãe si ñ
consentiat alia pseã cc̃ eum qui
noluint teneant pene. Hec uõ
omĩa ẜuari iubenus tam in re¬
gia hac ciuitate qͣm in ꝓuinciis
tam a comite pͥuataꝵ qͣm apa¬
lurataꝵ apalatinoꝵ scola ⁊ ꝓm̃

Expanded text:
stantias et ita ad invicem vivere, tamquam si nihil delictum fuisset. Vno vero volente matrimonium revocare, si non consentiat alia persona, contra eum qui noluerit teneant poenae. Haec vero omnia servari iubemus tam in regia hac civitate quam in provinciis, tam a comite privatarum quam a palatinorum schola et
Abbreviated transcription (Latin):
cͣuuᷤ ĩpͣuis sit dotis caei datũ as
nos legem iuł corrigñtes ad me¬
liorem statum deduximꝰ. Cũ .n.
lex iuliant soli tm̃mͦ reb locum
habebat: qne ytalice fu̾ant ⁊ ali¬
enac̃ones inhibebat que muita.¬

Expanded text:
 ipsius sit, dotis causa ei datum. quod nos, legem Iuliam corrigentes, in meliorem statum deduximus. cum enim lex in soli tantummodo rebus locum habebat quae Italicae fuerant, et alienationes inhibebat quae invita
Abbreviated transcription (Latin):
nocabatur pꝰ nuptias a̾ tale
accipiebat increm̃tum ¶S nos
plenissimo fini trad̾e sanccõ¬
nes cupientes: ⁊ ꝯseq̃ncia no¬
mina reb eẽ studñtes: ꝯsti¬
tiumꝰ u̾tales tonacones nõ
tͥmonio iniciũ accpiant. ⁊ ñ
ante nuptias. e p̃ꝑ nuꝑcias

Expanded text:
ocabatur, post nuptias autem tale accipiebat incrementum. sed nos plenissimo fini tradere sanctiones cupientes et consequentia nomina rebus esse studentes, constituimus, ut tales donationes non rimonio initium accipiant et non ante nupti
Abbreviated transcription (Latin):
non facit᷑ accipientis o uẽdi¬
tari nũmi posst̃ sicũbi exstent.
S sinũmi quos mutues dedit
si inella siceͫ ad exͣmbend de m
agi potest ¶ Et exꝯͣio om̃s res
pupillo ⁊ pupille sñ tutoris att̃ce ͤte
dari possunt. Io si debitor pupuler

Expanded text:
non facit accipientis, ideoque vindicari nummi possunt, sicubi extent: sed si nummi, quos mutuos deditsi mala fide, ad exhibendum de his agi potest. at ex contrario omnes res pupillo et pupillae sine tutoris auctoritate recte dari possunt. ideoque si debitor pupillo
Abbreviated transcription (Latin):
ciam dñi. aut qr sñ successore de¬
tesserit: sñ ui nancissitur. ꝙ qmͣ¬
ius ip̃e ᷑ mała fide possid. qr ĩtelli¬
git se alienũ fundũ occupasse:
cñ si alii bona fide accipiẽti tra
possessum accepit. abolita .n ͤ¬

Expanded text:
t quia sine successore decesserit, sine vi nanciscatur. qui quamvis ipse mala fide possidet, quia intellegit, se alienum fundum occupasse, tamen, si alii bona fide accipienti tradpossessum accepit; abolita
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ nͥ iussu nr̃o ħ̃rditate adire
potest. ⁊ si iubentib uob̾ adier̃:
uob̾ hĩditas ad quiritur. ꝑmr̃ at
si uos ip̃i ħrdes instituti eẽtis. et
conuenient̾ uob̾ .s. legatum

Expanded text:
alias nisi iussu vestro hereditatem adire potest: et si iubentibus vobis adierit, vobis hereditas adquiritur, perinde ac si vos ipsi heredes instituti essetis. et convenienter scilicet legatum
Abbreviated transcription (Latin):
mum hant ⁊ ꝑfc̃m robur. ⁊ tra¬
dicõnis nc̃citas incumbat dona̾¬
tori. Ettũ retro pͥncipũ dispõnes
insinuari eas actis int̾uemen-¬
tib uolebant: Si maiores ducẽ
lidos ampliauit. ꝙͣ stare ⁊ sñ in¬
siniacone statuit. ⁊ quasdam
donones inuent. que pͥenit
insinuac᷑onẽ fĩ m̃ime desidat᷑.¬

Expanded text:
mum et perfectum robur et traditionis necessitas incumbat donatori. et cum retro principum dispositiones insinuari eas actis intervenientibus volebant, si maiores ducentlidos ampliavit, quam stare et sine insinuatione statuit, et quasdam donationes invenit quae penitus insinuationem fieri minime desid
Abbreviated transcription (Latin):
nitiłr pignꝰ alienare x ab inicõ
paccus ꝯͣctus est. ut licer credito¬
ri ꝑignus uend̾e si petuma nõ
soluatur Io ne creditores suũ iꝰ¬
ꝑsequi impedirẽtur: n debito¬
res tem̾e suaꝵ nr̃ dominium

Expanded text:
itur pignus alienare, qui ab initio contractus pactus est, ut liceret creditori pignus vendere, si pecunia non solvatur. sed ne creditores ius suum persequi impedirentur neque debitores temere suarum rerum dominium
Abbreviated transcription (Latin):
tonac̃one. aliaue quaub insta
tã acceꝑit : ĩs eam rem si mobi¬
lis erat ꝯno io ubiq si ĩmo ¬
bilis biemno tm̃ inytalico solo
usucapietat ne rĩ dñia ĩ inc̃co
ẽent ¶ et cũ ħ placitũ erat putã¬
ex auiredas res suas p̾fata tp̃ian
nobis melior sũia resedit. ne
oñi matturiꝰ sius rel defraudẽt᷑¬

Expanded text:
onatione aliave qua iusta causa acceperit, is eam rem, si mobilis erat, anno ubique, si immobilis, biennio tantum in Italico solo usucapiat, ne rerum dominia in incerto essent. et cum hoc placitum erat, putauirendas res suas praefata tempora, nobis melior sententia resedit, ne domini maturius suis rebus defraudent
Abbreviated transcription (Latin):
sima ciuitate insuꝑ ⁊ ꝑ codicil¬
los ditum sibi ꝑastĩ in quibuᷤ
om̃ib alienacio int̃dictaẽ costñ¬
tino głosissimo eius tnͣsimitere
filio. illum uõ mox p̃gnantẽ re¬
linquentem nxoẽm uita func¬
tũ rescͥpsit testam̃tũ ꝑ quẽ dis¬
posuit. si non nascantur filii au̾
natus inpubes moriat᷑ tamina
riam in eius uocari successionẽ.
b decessit in p̃dictas nobilissima
domũ insuꝑ ⁊ pastium expssm
in codicillis glosissimis delicta st̃
hyerio locũ forsan tam ex testam̃¬
familia dẽlicta que mĩc ⁊ pͥmũ
hñs ingero. meo noie gradum
si hn qui ꝓmaria ⁊ maria głosis¬

Expanded text:
itate, insuper et per codicillos datum sibi proastium, in quibus omnibus alienatio interdicta est, Constantino gloriosissimo eius transmittere filio; illum vero mox praegnantem relinquentem uxorem vita functum rescripsisse testamentum, per quod disposuit, si non nascantur filii aut natus impubes moriatur, tam mriam in eius vocari successionem. bus decessit, in praedictas nobilissimas domus, insuper et proastium expressim in codicillis gloriosissimo derelicta sunt Hierio: locum forsitan tam ex testamefamilia derelictus quae nunc et primum habens in genere in eo nomine gradum. Sed ii qui pro Maria et Maria glorio
Abbreviated transcription (Latin):
tabant. nos qͥ legis ⁊ testamenti
int̃pretatioe̾m ꝓpõitam nõ sola
sñtencra s legi conplecti cognici¬
onis decisioẽ putauimꝰ. oporiẽ.
nt tã p̃sentem qͣstioẽm decerna¬
mus quã reliquis auferamꝰ. dehu
testam̃tum considantes uerb̾ ip̃is
imenimꝰ heredib demonstratis fili
terius uõ his qui solum eis succes¬
siñt filuis s sufficere defunctoꝵ us¬
ꝙ ad filium stare int̃dictioem si
enun u ip̃i filios relinquentes mo¬
riant᷑ ꝙ relictum ẽ neꝙ in longio¬
re a filioꝵ uita alienacionis ꝓlibi¬
cioẽm uoluisse facere. codicillum
uõ in ꝓastio solo facto ꝓlibe: ⁊ his
qui ex testam̃to lyerio głose me¬
morie uauore dicimꝰ rel suscipien¬
tes ꝓastium alieare. ⁊ enim istis qui

Expanded text:
t I Nos igitur legis et testamenti interpretationem propositam non sola sententia, sed lege complecti cognitionis decisionem putavimus oportere, ut tam praesentem quaestionem decernamus quam reliquis auferamus de hutestamentum considerantes verbis ipsis invenimus heredibus demonstratis filiiterius vero his qui solum eis successerint filiis, sed sufficere defunctum usque ad filium stare interdictionem: si enim et ipsi filios relinquentes moriantur quod relictum est, neque in longiore a filiorum vita alienationis prohibitionem voluisse facere: codicillum vero in proastio solo factum prohibere et his qui ex testamento Hierio gloriosae memoriae iuniore dicimus res suscipientibus proastium alienare; etenim istis qui
Abbreviated transcription (Latin):
alios frũm etꝰ hoc facere. ⁊ nras
leges qm̃ om̃s cõmune in quib
tale aliquid dispõitum tñfgre¬
di defuncti uoluntate om̃ibus
similit̾ substitucioẽm dicere. u
ñ ꝑmutatis eis inuicem pulsan¬
tes multis ꝓ ma cognacioẽ iudi¬
ciis subiciantur idõ oppõitas nõ
memorare leges. alexander uõ
głosus mag̃ quidẽ ⁊ de ꝓp̾is alte¬
rutrũ recte uisus ẽ appellare. ⁊¬
suꝑ codicillũ enim sapientem

Expanded text:
alios fratrum eius hoc facere, et nostras leges, quoniam omnes continue in quibus tale aliquid dispositum est transgredi defuncti voluntatem, omnibus similiter substitutionem dicere, ut non permutans eis invicem pulsantes multis pro una cognitione iudiciis subiciantur. Ideo positas nos rememorare leges Alexander vero gloriosus magis quidem et de propriis alterutrum recte visua est appellare, super codicillum enim s
Abbreviated transcription (Latin):
liqui: dari ⁊ ꝑtinere ꝑfecto pꝰsess¬
onis ⁊ cdñii uiẽ liyerio iuro claris¬
lio costantini uiri magnifici min
tegrum ip̃m ꝓastium cum om̃ib
que in eo sint ptoriis ⁊ ascensum
unctis siue in latis cum concla¬
ue domui ⁊ ergasterns ⁊ balneo
i ortis tam infra qͣm extra muros
cisterna ⁊ omĩa omino quecumꝙ
mͦ competenti mnͥ uia supipo ꝑastio

Expanded text:
liqui, dari et pertinere perfecto possessionis et dominii iure Hierio viro clarislio Constantini viri magnifici, in integro ipsum proastium cum omnibus quae in eo sunt praetoriis et ascensu ductis sive illatis cum conclavi domuum et ergasteriis et balneo et hortis tam intra quam extra muros, cisternam et omnia omnio quocumque modo competent
Abbreviated transcription (Latin):
donnis tam adiacentib hiuic regie
ciuitats quam mantiodnã filus ⁊
nepotib singłoꝵ legitimis ac nat̾a¬
libus credo enim ꝙ non deponar
neꝙ suꝑnat᷑alib filus aut nepotib
meam disposicioem ⁊ uoluntatem.
Siuo omĩno sine filiis om̃s aut qͥ¬
dam aut unus ex eis moriatur ꝙ
absit: uolo ⁊ iubeo eos qui sine fili
ti eoꝵ fr̃s suꝑͣ scptas domos tã hic
qͣm in antiochiam ⁊ p̃manifesta.¬
competentib indesinent̃ uacant᷑
uidelicet int̾ eos de fidei ꝯmissis au
legatis satis donacione. uolo erum
⁊ uibeo non exigẽ eos ab inuccin
huĩmoĩ satisdortiones p̃suinentes
siue p̃sentem pter meã pat̃nami
amabilem cͥca eos intentioẽm exi
eo fidi ꝯmisso cadere. ⁊ hac quidẽ¬
dicillos nuiꝰmoĩ ⁊ in ip̃is hinꝰ uer¬
bis¶ manifestum gͥ facio quia du¬
dum quidem in scͥptis fecit testa¬
m̃tũ ⁊ que in eo sunt scam placi¬
tum mͥ modum disposui uolo ⁊
iubeo omĩa quecumꝙ eidẽ testa¬
m̃to continentur ominꝰ ualere

Expanded text:
in adiacentibus huic regiae civitati quam in Antiochiam filiis et nepotibus singulorum legitimis aut naturalibus: credo enim quod non deponant neque super naturalibus filiis aut nepotibus meam dispositionem et voluntatem. Si vero omnino sine filiis omnes aut quidam aut unus ex eis moriatur quod absit, volo et iubeo eos qui sine filiiti eorum fratri suprascriptas domos tam hic quam in Antiochiam, et praemanifestacompetentibus indesinenter, vacante videlicet inter eos de fideicommissis aut legatis satisdatione. Volo enim et iubeo, non exigere eos ab invicem huiusmodi satisdationes; praesumentes sive praesumentem praeter meam paternam et amabilem circa eos intentionem exigeos fideicommisso cadere." Et haec quidedicillos huiusmodi et in ipsis usus verbis: "Manifestum igitur facio, quia dudum quidem in scriptis feci testamentum et quae in eo sunt secundum placitum mihi modum disposui, et volo et iubeo omnia quaecumque eodem testamento continentur omnimodo valere,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuare in mea famiba ⁊ ñqͣm
egredi de meonoĩe. Uoloaut̃ ⁊ iu¬
bco si contigit p̃dictum uirum
honestum meum nepotem hy¬
erium mori inpub̾em. aut post
pub̾tatem sine filus tm̃ ex legi¬
timo matͥmoĩo ei ꝓgenitis ꝑue¬
nire. ⁊ cõꝑare siue restitiue pꝰ ses¬

Expanded text:
petuo in mea familia et numquam egredi de meo nomine. Volo autem et iubeo, si contigerit praedictum virum honestum meum nepotem Hierium mori impuberem, aut post pubertatem sine filiis tamen ex legitimo matrimonio e progenitis, pervenire et competere sive restituere posses
Abbreviated transcription (Latin):
nominibus usum istis. uoloaũ
tatam ei domum cum omii sicut
suꝑius scͥpͥtumẽ comincto eiuiẽ
⁊ pastium ꝙ incupariis ẽ. cũ om̃i
sic̃ suꝑius sc̃ptumẽ competente ei
u̾e ⁊ domum que in antiodira
catamanianũ anthimiũ uõ dulci¬
simum ꝓastium ꝙ in lacernas ẽ ca¬
thaengeniũ ⁊ iulianũ głose menio¬
mirie uiros ⁊ pastium ꝙ in sumi¬
tate sinus sustenu ẽ ꝙ quondam
cata ardaluriũ glose memorie cal¬
liopium uõ urum clarissimum
ꝓastiũ bitariũ sine cataplulothe
um alexandrum uirũ clarissimũ

Expanded text:
nominibus usum istis: "Volo autatam ei domum cum omni sicut superius scriptum est coniuncto ei iure, et proastium quod in Cupariis est cum omni sicut superius scriptum est competente ei iure, et domum quae in Antiochia cata Mammianum, Anthemiusimum proastium quod in Balcernas est cata Eugenium et Iulianum gloriosae memoriae viros, et proastium quod in summitate sinus Sostenii est quod quondam cata Ardaburium gloriosae memoriae, Calliopium vero virum clarissimum proastium Bytarium sive cata Philotheum, et Alexandrum virum clarissimum
Abbreviated transcription (Latin):
uirum głõsum aut eius filios ne.¬
ꝙ successores relinquere hyerii
głose meinorie senioris filui necp
alium quendam ex om̃ib in eui
constitutũ familia aut cẽ mariã
⁊ mariam głosas sȩminas occasio¬
ne rerum apud cas constitutarũ
aut cẽ alios age ap̃ quos res consti¬
tute sunt nunc aut in quibus
futuro ꝑuenĩnt tempr̃. in quib
lixerius głose memorie ꝓlubens
fec̃ alieãtioẽm. aut om̃mo q̃ me
reliquoꝵ alieãtionib ⁊ p̾ͥmitusle¬
uaentur ip̃i ⁊ successorib que pos¬
sunt accioes competere de hoc ⁊
aliis quos apphendentes relinqui¬
mus intellectui ad huiꝰmoi nobis
sufficientib iudicium ⁊ legilacio¬
nem ⁊ hane eẽ decisioẽm ñ p̃sñtis
tes licñtiam habebit ex p̃senti nr̃a
bere locis seruatorem nisi
certis in causis dunna con¬
cesserit ius

Expanded text:
irum gloriosum aut eius filios neque successores reliquorum Hierii gloriosae memoriae senioris filiorum neque alium quendam ex omnibus in eius constitutum familia aut contra Mariam et Mariam gloriosas feminas occasione rerum apud eas constitutarum aut contra alios agere, apud quos res constitutae sunt nunc aut in quibus futuro pervenerint tempore, in quibus Hierius gloriosae memoriae prohibens fuit alienationem, aut omnino quae reliquorum alienationibus, et primitus levarentur et ipsis et successoribus quae possunt actiones competere de hoc, et aliis quo apprehendentes reliquimus intellectui ad huiusmodi nobis sufficientibus iudicium et legislationem. Et hanc esse decisionem non praesentis tis licentiam habebit ex praesenti nostra BERE LOCI SERVATOREM, NISI CERTIS IN CAVSIS DIVINA CONCESSERIT IVS
Abbreviated transcription (Latin):
in q̃stione deducta sunt taba consi¬
dantes oportet lumilitatis cognici¬
onem in aluis quidem reb q̃ costan¬
tino głose memorie gerio seniori
de quib ex testam̃to factus ẽ. dñs
nidi accipe ex eis aestimamꝰ bene.
surgere q̃stioẽm uacare uõ micti
accioẽm ñ alexandrũ solum uirũ
głosum s ⁊ reliquam oẽm famili¬
am ex testam̃ti uerb̾ usꝙ ad fili¬
os solum stare ꝓlubicioẽm ⁊ p̃m
liyerium glõse memorie filumm
carpoc eos hyerii iura qui post cos
morie multe nob̾uisum ẽ plęnũ¬

Expanded text:
 considerantes oportere subtilitatis cognitionem in aliis quidem rebus. quae Constantinus gloriosae memoriae Hierio seniori, de quibus ex testamento factus est dominus, nihil accipere existimavimus bene surgere quaestionem, vacare vero in istis actione non Alexandrum solum visum gloriosum, sed et reliquam omnem familiam, ex testamenti verbis usque ad filios solum stare prohibitionem, et ipsum Hierii gloriosae memoriae filium, αὐτοὺς eos Hierii iura qui post eos moriae, multae nobis visum est plenu
Abbreviated transcription (Latin):
cipatioẽm a suo patre. post obitum
meũ nulla data licencia ei uro ho¬
nesto nepotimeo si necis qui suo
ex noc testam̃to siue ex testamento
euisdem uiri clarissum mĩ nepotiᷤ
suscipientib uiã eiꝰ uendẽ aut ꝑ

Expanded text:
cipationem a suo patre post obitum meum, nulla data licentia ei viro honesto nepoti meo, sed neque his qui sive ex hoc testamento sive ex testamento eiusdem viri clarissimi mei nepotis suscipientib
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. In illisq metrocomie cõ¬
muni nocabulonuncupantur.
hoc adiciend̾ necͣcio nr̃a putẽt.¬
tanit humanitas nt nulli ex
ris alienare uõluerit. ñ licere
ei nisi adhabitatorẽ adscrip¬

Expanded text:
. In illis, quae metrocomiae communi vocabulo nuncupantur, hoc adiciendum necessario nostra putavit humanitas, ut nulli extris alienare voluerit, non licere ei nisi ad habitatorem adscrip
Abbreviated transcription (Latin):
saĩumẽ testatoĩs uale señt̾en¬
tiã ⁊ aut uolentẽ eũ parere tes¬
tatoĩ. forsan ⁊ quedã iustẽ pia
relinquenti lucrũ ñ inꝑcipien¬
do. s solũmodo ꝑie aguto hi¬

Expanded text:
sarium est testatoris valere sententiam, et aut volentem eum parere testatori, forsan etiam quaedam iusta et pia relinquenti, lucrum non in percipiendo, sed solummodo pie agendo ha
Abbreviated transcription (Latin):
dem tnsserri ad ndeuoticẽm nisi
forte iusta ꝗdam ci ħ introducit
iopinibli quoda aparente ꝙ
minuat substantiam. ⁊ locun
mus. ne tempꝰ fiat longum ĩ ta¬
ub q̃stioib nuillam em̃ taliũ q̃sti¬
onum. aut litium tñscende an¬
nn tempꝰ sanctimus. Necessitatẽ
inponentes om̃ino int̃ annũ
pꝰt adicioẽm. ⁊ legata sołui. ⁊ que

Expanded text:
de transferri ad indevotionem: nisi forte iusta quaedam causa hoc introduxerit, inopinabili quodam apparente, quod minuat substantiam et locum mus, ne tempus fiat longum in talibus quaestionibus. Nullam enim talium quaestionum aut litium transcendere anni tempus sancimus, necessitatem imponentes omnino intra annum post aditionem et legata
Abbreviated transcription (Latin):
testatoris compłe sententiam. ex
parte uͦ eam inimie. s om̃ino non
tentiani restatoris. ꝑ omĩa earti se n or¬
qui ⁊ ñ acd peiora peniteri n enim
utes ꝑcipiẽntib inferre. ⁊ recipere

Expanded text:
testatoris sententiam, ex parte vero eam minuere, sed omnino non tentiam testatoris per omnia eam sequi et non ad peiora paenitere; non enim lites percipientibus inferre et recipere
Abbreviated transcription (Latin):
ad sułe relicte mensiiam. Illo ad¬
iec̾to solo: ut oporteat huiusmoĩ
tari conuocaẽ om̃s legataios ⁊ fi¬
dẽiꝯmissaĩos. qñticumq in ead
ciuitate sunt cõstituti. aut quos

Expanded text:
ae relictae mensuram: illo adiecto solo, ut oporteat huiusmodi rari, convocare omnes legatarios et fideicommissarios, quanticumque in eadem civitate sunt c
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib obx̃uatis. hr̃e ex falcidia
p̃udiu̾m. Sic enĩ ñ uidebinnir
neꝙ legem ita actenꝰ apꝓbatam
minue. neq inusticiam facẽ
mõienti. Si eiũ om̃o quiđ uult
⁊ arbit̾tur sufficientem se hr̃e
trarietas eit sentntie moĩenti
s ignoantie puritas illi Si uͦ ñ
fecĩt inuentuum scđm hanc¬

Expanded text:
omnibus observatis habere ex Falcidia praesidium. Sic enim non videbimur neque legem ita hactenus approbatam minuere neque iniustitiam facere morienti. Si enim omnino quidem sibi et arbitratur sufficientem se habertrarietas erit sententiae morientis, sed ignorantiae puritas illius. Si vero non fecerit invent
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ tres. Labulaus enĩsolisqñ¬
tum̃ adħ comꝑetit. nõ credidi¬
mus iosim quib conuenit fieĩ
inuentaium: ita ut suꝑuemen¬
tib iegataus. ⁊ querentib forsan
subreptũ aliquid reꝑ. aut ñma¬
nifestatũ. licñtia sit non solũ ꝑ
suoꝵ examinatiorm cãm querẽ¬

Expanded text:
 tres tabulariis enim solis, quantum ad hoc competit, non credimus, coram quibus convenit fieri inventarium, ita ut supervenientibus legatariis et querentibus forsan subreptum aliquid rerum aut non manifestatum licentia sit non solum per servorum examinationem causam quaere
Abbreviated transcription (Latin):
ciale lib̾aitum aut lib̾atam aut hoꝵ
filios in seruitutem redigat constat
uicem. tamqͣm morte sequicta qm̃
p̃cedentes nos dicunt suꝑuenientem
seruitutem non ꝓculꝰ morte differ¬
re. iłcco ob hoc quod quidem. ꝓͥum
est unus q̃uisꝙ recipiat. plicitum uͦ
solum quod ex morte est ubis adqͥ¬
ratur. Reliqua uõ ueniant ad eum
qui redigit in seruitutem ¶Si uͦ ab¬

Expanded text:
ciale libertum aut libertam aut horum filios in servitutem redigat, constatvicem, tamquam morte secuta: quoniam praecedentes nos dicunt supervenientem servitutem non procul a morte differre. Idcirco ob hoc, quod quidem proprium est unusquisque recipiat, placitum vero solum quod ex morte est liberis adquiratur, reliqua vero veniant ad eum qui redigit in servitutem. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
moĩ si aꝑta ꝓbetur nequicia. ⁊ pͥua¬
mus dum ita maligne cogitantem
nuitatem uõ seruilis ꝑsona rapiat᷑.
hoc ip̃o eueniente effectu siue con¬
señsit. seu malign̾atus est dñs: palã e
est quia etiam filii ex talibus iip
ualeant. si contigit dudum seruũ¬
aut. ancillam seu languentes dere¬
liquisse. seu etiam contempsisse e

Expanded text:
modi, si aperta probetur, nequitiam et privamus dominum ita maligne cogitantem,nuitatem vero servilis persona rapiatur, hoc ipso eveniente effectu, sive consensit sive malignatus est dominus. Palam itaque est, quia etiam filii ex talibus nuptotius haec valeant, si contigit dudum servuaut ancillam seu languentes dereliquisse seu etiam contempsisse e
Abbreviated transcription (Latin):
dum est. nec aliquid tale. sed purãm
rerum competentium ꝑ congruas
tͥmonium si cãm amius incẽrtus
disponat solum. Neq consensu dñi
neꝙ maligñitate eius aliqua neco
dit tamqͣm lib̾am suam anculã do¬
imius. isse aut̃ uber exstens.⁊ cre¬
dens tradenti accipit. forsan etiam
dotalibus celebratis documentis
aut neꝙ celebratis quidem. eius uo
luntatem cãm gubernante. nõ erit.
iustum tale non constãe mat̾moĩum
liquid a dño fit sanccimus ⁊ rapi.
talem uirum aut feminam ad mn¬
genuitatem. ⁊ cam tamq̃m suꝑ lib̾is¬
dio taceat. ut postea cãm saitrat
alteri coniunctoꝵ ulciscunur huiꝰ¬

Expanded text:
dum est neque aliquid tale, sed puram rerum competentium per congruatrimonium, si causam animus incertus disponat solum, neque consensu domini neque malignitate eius aliqua nequedit tamquam liberam suam ancillam dominus, ille autem liber existens et credens tradenti hanc accepit, forsan etiam dotalibus celebratis documentis, aut neque celebratis quidem, eius autem voluntate causam gubernante, non erit iustum tale non constare matrimoniumliquid a domino fit, sancimus, et rapi talem virum aut feminam ad ingenuitatem et causam tamquam sudio taceat, ut postea causam sarciat alteri coniunctorum, ulciscimur hui
Abbreviated transcription (Latin):
pͥdem dictum est constitũtionib
doner uiuunt manẽ sine cãsu et̃
aute nos onĩs uolunt lẽges ⁊ in
maternis ⁊ in aliis om̃ibus ⁊ nos
simul dicimus. castrensium uõ ⁊
donans aliquid filio de suo. si ad

Expanded text:
dem dictum est constitutionibus: donec vivunt, manere sine casu etiam ante nos omnes volunt leges et in maternis et in aliis omnibus, et nos simul dicimus. Castrensium vero eMater tamen donans aliquid filio de suo si ad
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est uncias.iiͦiͬ. ⁊ hanc ẽẽ defuntã
mensuram usꝙ ad p̃dictum numerũ.
si uõ ultra .uiii. habuerit filios meli¬
am eis tocius sube relinqui partem
ut sex uncium sit om̃ino qd̃ debẽtu.
singulis ex equo quadriuntium uł
sex untium diuidendum ⁊ hõc nõ
sub iusta circuustantia rerum. Forso
enu etiam hic alus iniusticiam pa

Expanded text:
c est uncias quattuor, et hanc esse definitam mensuram usque ad praedictum numerum. Si vero ultra quattuor habuerit filios, mediam eis totius substantiae relinqui partem, ut sexuncium sit omnino quod debetur, singulis ex aequo quadriuncium vel sexuncium dividendum, et hoc non sub iniusta circumstantia rerum forsan enim etiam hic alii iniustitiam pa