comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quis quis autem in ecła bene uixerit nihilei praeuidicant
aliena peccata: quic unus quisq: in ea proprium onus
portabit. sicuta postolus dicit: Et quicunq: in ea corpus
xp̃i manducauerit indigne. iudicium sibi manducat
manducat satis ostendit quia non alteri iudicium manducat
sed sibi: hoc nos egimus & ostendimus & obtinuimus : quia
communio malorum non maculat aliquem participatione
sa cramentorum sed consen sione factorum: Namsuin
factis malis non eis quisq: consentiat. portat malus causã
suicm & personain suam: nec praeiudicat alteri quem in con¬
sensione mali operis socium non hab& criminis: Hoc &iã
ipsiuoce a pertissima quo acti sunt confiteri non tunc
quando ista docebamus. sed postea cum aliud ager&ur.
Nam cumuentum ess& ad cccuscm &iam ceciliani quem
nos ab eccłȩ cccusa distinguebamus. Vt si forte malus
fuiss& inuentus ipsum anathemaremus: Nonta men propt̃
ipsum ecclesicmxp̃i relinqueremus cuipermalam suam

Expanded text:
quisquis autem in hac ecclesia bene uixerit, nihil ei praeiudicant aliena peccata, quia unusquisque in ea proprium onus portabit, sicut apostolus dicit. et quicumque in ea corpus Christi manducauerit indigne, iudicium sibi manducat icit \'iudicium sibi manducat\', satis ostendit, quia non alteri iudicium manducat sed sibi. hoc nos egimus et ostendimus et obtinuimus, quia communio malorum non maculat aliquem participatione sacramentorum sed consensione factorum. nam si in factis malis non eis quisque consentiat, portat malus causam suam et personam suam nec praeiudicat alteri, quem in consensione mali operis socium non habet criminis. Hoc etiam ipsi uoce apertissima coacti sunt confiteri non tunc, quando ista dicebamus, sed postea, cum aliud ageretur. nam cum uentum fuisset ad causam etiam Caeciliani, quam nos ab ecclesiae causa distinguebamus, ut, si forte malus esset inuentus, ipsum anathemaremus, non tamen propter ipsum ecclesiam Christi relinqueremus, cui per malam suam
Abbreviated transcription (Latin):
qualia dñs & redemptor nr̃ quimentiri non potest uentura prȩdx̃:
Non solum ergo non deb&is minus opera misericordiae curare.
sed &iam deb&is amplius quam sol&is: Si cutenim adloca
munitiora festinantius migrant. quiruinam domus uident
contrits pari&ib: imminere. sic corda xp̃i ana quanto magis
sentiunt mundi huius ruinam crebrescentib: tribulationibus
propinquare. tanto magis debent bona quae in terra recondere
disponebant inthesaurum caelestẽ impigra cacleritate
trans ferre ut sialicui humanus casus acciderit. gaudeat
quideloco ruinoso emigrauit: Si autem nihil talefuerit subsecutũ.
non contrist&ur quiquaen doq moriturus in morttlidño ad quemuentu¬
rim non propter mecem praesentiam. sed propterdĩ praeceptum
quinumquam est absens uos solere facere quod multis amis me
praesente & aliquando &iam me absente facitis. dñs uos in pace

Expanded text:
qualia dominus et redemptor noster, qui mentiri non potest, uentura praedixit. qualia dominus et redemptor noster, qui mentiri non potest, uentura praedixit. non solum ergo non debetis minus facere opera misericordiae, sed etiam debetis amplius, quam soletis. sicut enim ad loca munitiora festinatius migrant, qui ruinam domus uident contritis parietibus imminere, sic corda Christiana quanto magis sentiunt mundi huius ruinam crebrescentibus tribulationibus propinquare, tanto magis debent bona, quae in terra recondere disponebant, in thesaurum caelestem inpigra celeritate transferre, ut, si aliqui humanus casus acciderit, gaudeat, qui de loco ruinoso emigrauit, si autem nihil tale fuerit subsecutum, non contristetur, qui quandoque moriturus inmortali domino, ad quem uenturim, non propter meam praesentiam, sed propter Dei praeceptum, qui nunquam est absens, vos solere facere quod multis annis me praesente, et aliquando etiam me absente fecistis. Dominus vos in pace
Abbreviated transcription (Latin):
modum deilla uita cogitare debeatis. ubi sine aliquo labore uiuatis
euadentes non molestas angustias temporis parui : Sedhorrendas
poenas ignis aeterni : Namsimodo tanta cura. tanta intentione.
tanto labore agitis. ne inaliquos cruciates transitorios incidatis
quantum uos o port& esse sollicitos ut sempiternas miserias
fugiatis : & simors sic tim &ur quae finit temporalem laborẽ.
quo modo timenda ẽ quaemitut in a&ernum dolorem: Et sideliciȩ
saeculi huius breues & sordidȩ sic amantur. quanto uehementius
futuri saeculi gaudia pura & infinita quaerenda sunt. Ista cogi¬
tantes nolite eẽ pigri in operib bonis ut adur̃i seminis messem
suo tempore ueniatis : Nunciatum ẽ enim mihi quod morem urm̃
deuestiendis pauperib: fueritis obliti ad quam misericordiam
cum presens essem uos exortatussum & nunc &hortor neuos uincat¬
& pigros faciat contritio mundi huius. cuitalia uid&is accidere.

Expanded text:
modum de illa uita cogitare debeatis, ubi sine aliquo labore uiuatis modum de illa uita cogitare debeatis, ubi sine aliquo labore uiuatis euadentes non molestas angustias temporis parui sed horrendas poenas ignis aeterni. nam si modo tanta cura, tanta intentione, tanto labore agitis, ne in aliquos cruciatus transitorios incidatis, quantum uos oportet esse sollicitos, ut sempiternas miserias fugiatis! et si mors sic timetur, quae finit temporalem laborem. quo modo timenda est, quae mittit in aeternum dolorem! et si deliciae saeculi huius breues et sordidae sic amantur, quanto uehementius futuri saeculi gaudia pura et infinita quaerenda sunt! ista cogitantes nolite esse pigri in operibus bonis, ut ad uestri seminis messem suo tempore ueniatis. Nuntiatum est enim mihi, quod morem uestrum de uestiendis pauperibus fueritis obliti, ad quam misericordiam, cum praesens essem, uos exhortatus sum et nunc exhortor, ne uos uincat et pigros faciat contritio mundi huius, cui talia uidetis accidere,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi spiculis malȩ disputictionis armarunt EX PLIC EPLA IN NOC EÑI¬
ilectissimis fratrib: condericis & uniuersȩ plebi augustinus
t& absentia corporalis. namspũ & cordis affectu. puto uos
non dubittere nullo modo mea uobis posse discedere quamuis me
amplius contrist& quam forte uos ipsos quod infirmities mece
sufficere non potest omnib: curis quas deme &igunt mem bra xp̃i.
quibus me & timor ei : & caritas seruire compellit. Illud enim nouerit
ur̃a dilectio nunquamine absentẽ fuisse licentiosac libertate
sed necessicria seruitute quae sepe scõs fr̃s & collegas meos
&iam labores marinos & trans marinos compulit sustinere a quibme
semꝑ non in de uotiomentis. sedminus idoneae ual&udo corporis
mens & uidens uos siue absens audiam deuobis quice statis munospũ
uno animo collaborantes sidei euangelicȩ siuos aliqua molestia
temporalis &agitat ipsa uos magis andmonere deb& que mad

Expanded text:
ipsi in spiculis malae disputationis armarunt. bene uipsi in spiculis malae disputationis armarunt. bene uILECTISSIMIS FRATRIBUS CONCLERICIS ET UNIVERSAE PLEBI AUGUSTINUS tet absentia corporalis. nam spiritu et cordis affectu puto uos non dubitare nullo modo me a uobis posse discedere, quamuis me amplius contristet quam forte uos ipsos, quod infirmitas mea sufficere non potest omnibus curis, quas de me exigunt membra Christi, quibus me et timor eius et caritas seruire compellit. illud enim nouerit uestra dilectio numquam me absentem fuisse licentiosa libertate sed necessaria seruitute, quae saepe sanctos fratres et collegas meos etiam labores marinos et transmarinos compulit sustinere, a quibus me semper non indeuotio mentis sed minus idonea ualitudo corporis niens et uidens uos siue absens audiam de uobis, quia statis in uno spiritu uno animo conlaborantes fidei euangelicae. si uos aliqua molestia temporalis exagitat, ipsa uos magis admonere debet, quem ad
Abbreviated transcription (Latin):
& consentientis fauorem : addo amplius plerumq: dediscit errare.
cui nemo consentit. haecigitur fratres carissimi in supradictos maneat
fixa sententia. ab sint in atriis dñi. careant dumtiexat custodia pastorali
neduarum ouium dira contagia serpant forsitam ꝑuulgus incautum.
rapaciq: lupus corde la&etur intraouile dominicum tantis ouium
fusas cateruaes cum acustodib: dissimulanter hab&ur uulnus duarũ:
pros piciendum est ergo ne ꝑmittendo lupos mercennaeru mugis quã
signauit nollese mortem morientis tantum ut reuertatur &uiuat.
ut siumquac̃ sanum deposito praui dogmatis errore sapuerint.
damnarintq: ea quorumise ips praedicatione damnarunt . eis medi¬
cinam solitam idest receptaculum suum ab eccła nonnegari
nedum eos redeuntes forsittn spreuerimus uere &tra ouile
manentes & pectantis hostis rapidis faucib: glutiantur quis inse

Expanded text:
et consentientis fauorem; addo amplius: plerumque dediscit errare, et consentientis fauorem; addo amplius: plerumque dediscit errare, cui nemo consentit. haec igitur, fratres carissimi, in supradicta maneant fixa sententia: absint atriis domini, careant dum taxat custodia pastorali, ne duarum ouium dira contagia serpant forsitan per uulgus incautum rapacique lupus corde laetetur intra ouile dominicum tantas ouium fusas cateruas, dum a custodibus dissimulanter habetur uulnus duarum. prospiciendum est ergo, ne permittendo lupos mercennarii magis quam signauit nolle se mortem morientis, tantum ut reuertatur et uiuat. ut, si umquam sanum deposito praui dogmatis errore resipuerint damnarintque ea, quorum se ipsi praeuaricatione damnarunt, eis medicinam solitam, id est receptaculum suum ab ecclesia non negari, ne, dum eos redeuntes forsitan prohibemus, uere extra ouile remanentes expectantis hostis rabidis faucibus gluttiantur, quos in semet
Abbreviated transcription (Latin):
celeri uerita tis possitratione discingi. proclamat hoc dñs in euangelio
dicens sinite in fantes & nolite eos prohibere adme uenire : Quicre
pelagium caelestinumq: id est inuentore suo cum nouarum quaesicut dix̃
apostolus aedificationis nihilsunt sed magis uanissimas consuerunt
para re quaestiones: ecclesi astica communione priuuri. a postolici
rigoris auctoritate censemus donec resipiscant dediaboli laqueis
a quo capti tenentur. secundum ipsius uoluntatem eosq interim
dominico ouili non recipi. quodipsi peruersȩ iuiae secuti tramitem
deserere uoluerunt. abscidendi sunt enim quinos conturbant. & uolunt
conuertere euangelium xp̃i. Simul autẽ praecipimus utquicumq
id pertinacia simili defensiere nitentur : Pareos uindicti constringat.
Non solum enim quifaciunt ecc. sed &iam qui consentiunt facientib:
Quia non multum inter esse arbitror inter committentis animum

Expanded text:
celeri veritatis possit ratceleri veritatis possit ratdicens: Sinite infantes et nolite eos prohibere ad me. Qua re Pelagium Caelestiumque, id est inuentores uocum nonarum, quae, sicut dixit apostolus, aedificationis nihilum sed magis uanissimas consuerunt parare quaestiones, ecclesiastica communione priuari apostolici uigoris auctoritate censemus, donec resipiscant de diaboli laqueis, a quo captiui tenentur secundum ipsius uoluntatem, eosque interim dominico ouili non recipi, quod ipsi peruersae uiae secuti tramitem deserere uoluerunt. abscidendi sunt enim, qui nos conturbant et uolunt conuertere euangelium Christi. simul autem praecipimus, ut, quicumque id pertinacia simili defensare nituntur. par eos uindicta constringat, nonsolum enim qui faciunt sed etiam qui consentiunt facientibus, quia non multum interesse arbitror inter committentis animum
Abbreviated transcription (Latin):
ditis cum his quae facile uobis occurrentiac posuistis : Nec audeant
obuiare nec possint: Ergo dĩ gratiam conantur auferre. quam neces¬
seest &iam restituta nobis stictus pristini libertate. quaeramus.
quippe nec alices diaboli machinam. nisi eccdem possumus iuuante
uitare. illud uero quod eos ur̃a fraternitis asserit praedicare.
paruulos aeternȩ uitȩ praemiis &iam sine baptis matis gratia possedonari.
ꝑfatuumest: Nisi enim manducauerit carnem filii hominis & bi¬
berint sanguinem eius non habebunt uitam in sem & ipsis : Quiaut̃
hanc eis sine regeneratione defendunt. Videntur mihi ipsum
baptismum uelle cessare. cum praedicant hos habere quod in eos
credimus nonnisi baptis mate conferendum. Siergo ni hiluolunt
officere non renasci. fateantur necesse est. nec regenerationis sacra
fluenti prodesse: uerum ut suꝑ fluorum hominum praua doctrinac

Expanded text:
ditis, cum his, quae facile nobis occurrentia posuistis, nec audeant ditis, cum his, quae facile nobis occurrentia posuistis, nec audeant obuiare nec possint. ergo dei gratiam conantur auferre, quam necesse est etiam restituta nobis status pristini libertate quaeramus; quippe nec alias diaboli machinas nisi eadem possumus iuuante uitare. Illuparuulos aeternae uitae praemiis etiam sine baptismatis gratia posse donari, perfatuum est. nisi enim manducauerint carnem filii hominis et biberint sanguinem eius, non habebunt uitam in semet ipsis, qui autem haec eis sine regeneratione defendunt, uidentur mihi ipsum baptismum uelle cassare, cum praedicant hos habere, quod in eos credimus non nisi baptiofficere, non renasci, fateantur necesse est nec regenerationis sacra fluenta prodesse. Verum ut superfluorum hominum prava doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
reformass& aduentus. Audiant dauid dicentem. Adiutorium nrm̃
in nomine dñi & ad iutor m̃s esto nederelinquas me neque despicias me
ds salutiris m̃s. quae inciessum dixerit sitantum in eius erat positum
uoluntate quod adnõ flebili sermone poscebat: quaecum itiesint
cum in omnib: diuinis paginis uoluntati libere. Nonnisi adiutorium
dĩ legamus : Nectendum. eamq nihil posse caclestib praesidus destitu¬
tam. qm̃ modo huic soli possibilitaetem hanc ꝑtinaciter utasserits
defendentes sibim& immo quod est dignius dolore communi. iam
plurimis pelagius cȩlestiusq ꝑsucedent : multi farus equidem ad des¬
truendum tale magisterium ut possemus &emplis Nisi sciremus
sc̃i tatem uram adplenum scripturas omnes callere diuinas. prae¬
sertim cumurã relatio tantis actalib: testimoniis sit refertae.
ut his solis uccleat praesens dogma rescindi. Opusq nonesse recon¬

Expanded text:
reformasset aduentus. audiat Dauid dicentem: Adiutorium nostrum reformasset aduentus. audiat Dauid dicentem: Adiutorium nostrum in nomine domini et: Adiutor meus esto; ne derelinquas me neque despicias me, deus salutaris meus, quae incassum dixerit, si tantum in eius erat positum uoluntate, quod a domino flebili sermone poscebat. Quae cum ita sint, cum in omnibus diuinis paginis uoluntati liberae nonnisi adiutorium dei legamus esse nectendum eamque nihil posse caelestibus praesidiis destitutam, quonam modo huic soli possibilitatem hanc pertinaciter, ut adseritis, defendentes sibimet, immo, quod est dignius dolore communi, iam plurimis Pelagius Caelestiusque persuadent? multifariis equidem ad instruendum tale magisterium uti possemus exemplis. nisi sciremus sanctitatem uestram ad plenum scripturas omnes callere diuinas, praesertim cum uestra relatio tantis ae talibus testimoniis sit referta, ut his solis ualeat praesens dogma rescindi, opusque non esse recon
Abbreviated transcription (Latin):
seruatorum & beneficio ur̃o totus orbis utetur: quis enim
catholicorum uirorum cum aduersariis xp̃i uelit ulterius
miscere sermonem: quissaltem ipsam lucem uitae communione
partiri: Nouȩ hereseos nimirum fugiantur auctores: quid
enim a cerbius indm̃ fingere potuerunt. quam ut ad tomadiũ¬
accesserunt. causamquae cotidianȩ praecationis auferrent:
hocest dicere quomihi opusdõ. merito in hos dicat hyminidicus.
ecce homines qui non posuerunt dm̃ adiutorem sibi. Negantes
ergo auxiliumdĩ. inquiunt homines sibi posse sufficere gratiȩ
occumbat. dum ad omnia uitȩ ꝑficienda mandata. sola tantum¬
modo libertate contendit: O prauissimarum mentium peruersa
doctrina aduerte tandem quod primum hominem. italibertas
ipsa decepit. utdum indulgentius frenis ei: utitur. in preuaricatio¬
nem prae sumptione concider& nec & ac potuerit erui nisi eł pro¬
uidentiam regenerationis statum pristinȩ libertatis xp̃ĩ dni

Expanded text:
seruatorum et beneficio uestro totus orbis utetur. quis enim seruatorum et beneficio uestro totus orbis utetur. quis enim catholicorum uirorum cum aduersariis Christi uelit ulterius miscere sermonem? quis saltem ipsam lucem uitae communione partiri? nouae haereseos nimirum fugiantur auctores. quid enim acerbius inna cessarent, causamque quotidianae precationis auferrent? Hoc est dEcce homines qui non posuerunt Deum adjutorem sibi . Negantes ergo auxilium Dei, inquiunt hominem posse sibi sufficere, nec graoccumbat, dum ad omnia vitae perficienda mandata sola tantummodo libertate contendat. O pravissimarum mentium perversa doctrina! Adverte tandem quod primum hipsa decepit, ut, dum indulgentius frenis eius utitur, in praeuaricationis praesumptione conciderit, nec ex hac potuit erui, nisi ei prouidentia regenerationis statum pristinae libertatis Christi domini
Abbreviated transcription (Latin):
& trinsecus sollicitudo man& omnium ecclesiarum suꝑ anxiis rebus
quaesit tenenda sententia. antiq: scilic& regulae formam secuti
quam toto semꝑ ab orbe cognoscitis esse serucctm. uerum haec
missa facio neque enim hocuram credo latere prudenticom
quod &iam actione firmatis. Scientes quod peromnes prouincias
de a postolico fonte pletentib responsa semꝑ emanent:¬
Praesertim quoties fidei mutilatur integritas. arbitror omnes
fratres & coepis copos nr̃os. Nonnisi ad p&rum id est sui nominis
& honoris auctorem referre debere uelut nunc r&tulit ura
dilectio quod ꝑ totum mundum possit ecclesus omnib in commimne
prodesse: fiant enim necesse est cautiores cuminuentores
malorum adduplicis relationem sinodi sententiae nrãe statuts
uiderint ab ecclesi cestica communione seiunctos. Cemino igitur
bono caritaes uestra fungitur: Nam & canonum potiemini gratia

Expanded text:
extrinsecus, sollicitudo manet omnium ecclesiarum super anxiis rebus extrinsecus, sollicitudo manet omnium ecclesiarum super anxiis rebus quae sit tenenda sententia. Antiquae scilicet regulae formam secuti quam toto semper ab orbe mecum nostis esse servatam, verum haec missa facio. Neque enim haec vestram credo latere prudentiam, qui id etiam actione firmastis, nisi scientes quod per omnes provincias de apostolico fonte petentibus responsa sempraesertim quotiens fidei ratio uentilatur, arbitror omnes fratres et coepiscopos nostros nonnisi ad Petrum, id est sui nominis et honoris auctorem referre debere, uelut nunc rettulit uestra dilectio, quod per totum mundum possit ecclesiis omnibus in commune prodesse. fiant enim necesse est cautiores, cum inuentores malorum ad duplicis relationem synodi sententiae nostrae statutis uiderint ab ecclesiastica communione seiunctos. Gemino igitur bono caritas uestra fungetur. nam et canonum potiemini gratia
Abbreviated transcription (Latin):
& a postolice sedis occupationes quibus diuersorum consulta fidelia
siore misistis mihi inopinanter ingessit: carthaginiensis &iam
synodi quaerelȩ parilis scriptie subiungens: nimirum &ultut
eccła tantam sollicitudinem commissis gregib: & hibere pastores
ut non solum in his neminem patiantur errare. Sedsiquas magis
ouium seue delectactiones herba seduxit. hass inerrore
ꝑmanserint. aut segregari paenitus uelint. aut illic interdum
p&ita uitantes custodiae pristinȩ circum spectione tutiri
inutramq: partem uidelic& consulentes ne uel recipiendo tales
simili c&ere ducantur exemplo uel spernendo redeuntes
luporum morsib: uideantur ingesta : prudens a dmodum & catho¬
licae plena consultictio rationis: quis enim aut tolerare possit
errantem aut non recipere corrigentem : nam ut durum arbitror
cõhibentiam praebere peccantib: itac impium iudico minum
negare conuersis. Diligenter ergo & congruȩ a postolici consulits
honoris arcanum nonoris inquam illius quem preter illac quaes

Expanded text:
esiae curas, et apostolicae sedis occupationes, quibus diversorum consulta fideli ac siore misistis, mihi inopinanter ingessit, Carthaginensis etiam synodi querelae parilis scripta subjungens. Nimirum exsultat Ecclesia, tantam sollicitudinem commissis gregibus exhibere pastores, ut non solum neminem ex his patiantur errare; sed si quas magis ovium scevae delectationis herba seduxit, ac si in errore permanserint, aut segregari penitus velint, aut illicenter dudum petita vitantes, custodiae pristinae circumspectione tutari: in utraque parte videlicet consulentes, ne vel suscipiendo tales, simili caeterae ducantur exemplo; vel spernendo redeuntes, luporum morsibus videantur ingestae. Prudens admodum, et catholicae errantem, aut non recipere corrigentem? Nam ut durum arbitror conniventiam praebere peccantibus, ita impium judico manum negare conversis. Diligenter ergo et congrue apostolici consulitis honoris arcana. Honoris, inquam, illius quem praeter illa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
consulentem & orantẽ &audire dignatur. auctoritati scĩti¬
tistuae descãrum scripturarum auctoritate de promptȩ.
facilius eos quitam peruersa & ꝑniciosa sentiunt esse cessuros.
ut de correctione potius eorum congratulemur . quam con¬
aliis quos plurimos possunt. siab eis dissimul&ur suis laqueis
implicare. Cernit uenerabilitastuco instanter & caeleriter
prouidendum: haecaid scĩtatem tuam de concilio numidiae
scripta direximus imitintes carthaginensis prouintiae
epõs nr̃os quos ad sedem a postolicam quam beatus in lustras
de laccausa scripsisse comperimus:

Expanded text:
consulentem, et orantem exaudire dignatur, auctoritate sanctitaconsulentem, et orantem exaudire dignatur, auctoritate sanctitatis tuae, de sanctarum Scripturarum auctoritate depromptae, facilius eos, qui tam perversa et perniciosa sentiunt, esse cessuros; ut de correctione potius eorum congratulemur, quam conaliis, quos plurimos possunt, si ab eis dissimuletur, suis laqueis implicare, cernit venerabilitas tua instanter et celeriter providendum. Haec ad sanctitatem tuam de concilio Numidiae scripta direximus, imitantes Carthaginensem ecclesiam et Carthaginensis provinciae coepiscopos nostros, quos ad sedem apostolicam, quam beatus illustras, de hac causa scripsisse comperimus.
Abbreviated transcription (Latin):
nelatius serpant multosq: contaminent uel potius inter¬
imant : Dum sub nomine xp̃i. a gratic xp̃i penitus alienant
omnino dissimulare non possis : huius aut̃ ꝑ niciosissim erroris
auctores esse perhibentur: pelcgius. & celestius quos quidẽ
in ecdesiac sanari malumus quam desperatic salute ab ecđic
reseciri. sine cessittes nulla compellat quorum unus id est
caelestius. &icm ad prb̃m inasiam dicituit peruenisse: de quo
ante paucos annos quid gestum fuerit scĩtaestua decartaginiensi
ecđa melius instru&ur. pelagius uero sicut aquib: dam
fratrib: nr̃is missȩ locuntur epłȩ hiero sol&imis constitutus.
Nonnullos fallere asseritur. Verum tamen multo plures
quieus sensus dilentius indagare potuerunt aduersus cos
prograta xp̃i & catholicȩ fidȩi ueritate confligunt. prae¬
arbitramur adiuuante misericordicdñi dĩ nr̃i quite & regere

Expanded text:
ne latius serpant, multosque contaminent, vel potius interne latius serpant, multosque contaminent, vel potius interimant, dum sub nomine Christi a gratia Christi penitus alienant, omnino dissimulare non possis. Hujus autem perniciosissimi erroris auctores esse perhibentur Pelagius et Coelestius, quos quidem in Ecclesia sanari malumus, quam desperata salute ab Ecclesia resecari, si necessitas nulla compellat. Quorum unus, id est, Coelestius, etiam ad presbyterium in Asia dicitur pervenisse. De quo ante paucos annos quid gestum fuerit, sanctitas tua de Carthaginensi Ecclesia melius instruitur. Pelagius vero, sicut a quibusdam fratribus nostris missae loquuntur epistolae, Jerosolymis constitutus, nonnullos fallere asseritur. Verumtamen multo plures qui ejus sensus diligentius indagare potuerunt, adversus eum pro gratia Christi, et catholicae fidei veritate confligunt, sed praearbitramur, adjuvante misericordia Domini Dei nostri, qui te et regere
Abbreviated transcription (Latin):
estdĩ. & fidelisse ds̃ quin on permittat uos temptari
ut possitis sustinere : frustra &iam dñs dixerit apłop&ro
tis humanae. pueros quoq: pariulos. sinullis in nouantur
xp̃i anȩ gratiae sacramentis habituros uitam a&ernam
apłs ꝑ unum hominem peccatum intrauit inmundum. & per
peccatum mors : Et ita in om̃s homines pertransit in quo
omnes peccauerunt. & alio loco. sicut in adam omnes moriunt᷑
quae contra scãs scripturas plurima disserunt haec inter¬
im duo quib: omnino totum quod xp̃i ani simus nituntur
euertere quae fidelic corda sustinent. non essero grendum
dm̃ ut contra peccecti malum adq ad operamdam iustitiam
sit nr̃ adiutor. & non opitulari paruulis ad consequendã
uitam a &ernam xp̃i ane gratiȩ sacramentum: haec insinu¬
antes a postolico pectorituo. non opus habemus multre
dicere. & taentam impi&atem uerbis & aggerare:
Cum proculdubio te ita ꝑmoueant ut abeis corrigendis

Expanded text:
est dei et: Fidelis deus, qui non uos permittat temptari est dei et: Fidelis deus, qui non uos permittat temptari ut possitis sustinere . Frustra etiam Dominus dixerit apostolo Petro, tis humanae. Pueros quoque parvulos, etsi nullis imbuantur Christianae gratiae sacramentis, habituros vitam aeternam,Apostolus, Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes hominesomnes peccaverunt : et alio loco: Sicut in Adam omnes moriunturquae contra sanctas Scripturas plurima disserunt, haec interim duo, quibus omnino totum quod Christiani sumus, conantur evertere, quae fidelia corda sustineant? Non esse rogandum Deum ut contra peccati malum atque ad operandam justitiam sit noster adjutor; et non opitulari parvulis ad consequendam vitam aeternam, Christianae gratiae sacramentum. Haec insinuantes apostolico pectori tuo non opus habemus multa dicere, et tantam impietatem verbis exaggerare, cum procul dubio te ista permoveant, ut ab eis corrigendis,
Abbreviated transcription (Latin):
riculis infirmorum membrorum xp̃i pastoralem dili¬
gentiam quaesumus adhibere digneris. Noua quippe
hȩresis &nimi um ꝑniciosa temptat ad surgere. In imicorũ
gratia e xp̃i. qui nobis &iam dominicam orationem impis dispu¬
tationib: conantur auferre : Cum enim dñs docuerit ut dicamus
dimitte nobis debitanrã sicut & nos dimittimus debitoribus
nr̃is: Istidicunt posse hominem in hacuita praeceptis dĩ
cognitis. ad tantam ꝑfectionem iustitiae sine adiutorio
gratiae saluatoris persolum liberum uoluntatis arbitriũ
peruenire ut ei non sit ianine aessarium dicere. dimitte nob̵
debi tanrã Illud uero quod sequitur nenos inferas intemp¬
tationem. Nonita intellegendum. tamquam duunum adiuto
rium poscere debeamus nein peccatum temiati decidamus:
sed hoc in nr̃a esse positum potestacte. & ad hoc implendam
solam sufficere hominis uoluntatem. tamquam frustra
apostolus dixerit. Non uolentis neque currentis sed miserenos

Expanded text:
riculis infirmorum membrorum Christi pastoralem diliriculis infirmorum membrorum Christi pastoralem diligentiam, quaesumus, adhibere digneris. Noua quippe haeresis et nimium perniciosa temptat adsgratiae Christi, qui nobis Dominicam etiam orationem impiis disputationibus conantur auferre. Cum enim Dominus docuerit: « Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , » isti dicunt posse hominem in hac vita, praeceptis Dei cognitis, ad tantam perfectionem justitiae sine adjutorio gratiae Salvatoris per solum liberae voluntatis arbitrium pervenire, ut etiam non sit necessarium dicere, « Dimitte nobis debita nostra. » Illud vero quod sequitur: « Ne nos inferas in tentationem , » non ita interium poscere debeamus, ne in peccatum temptati decidamus, sed hoc in nostra esse positum potestate et ad hoc implendum solam sufficere hominis uoluntatem, tamquam frustra apostolus dixerit: Non uo-lentis neque currentis sed miserentis
Abbreviated transcription (Latin):
omino beatssimo meritoq: uenerabili & in xp̃o hono¬
rando papae in nocentio. siluanus. ualentinus
Aurelius donatus Restitutus Lucinus Alipius Augustinus
seuerus Fortunatus possidius Nouatus secundus Maurentius
leo Faustinianus cresconus Malcus Litorius Fortunatus
donatus ponticanus Saturninus cresconius Nonorius Resconius
lucius adeodatus processus Secundus folix Asiaticus Rufimanus
faustinus Seruus, Terentius cresconius sperantius. Quud ratus
Lucillus Sauinus Faustinus cresconius qitor Cigantius
possidonius Antoninus innocentius Felix, antoninus uictor
Honoratus Donatus P&rus praesidius Cresconius Lãpadius¬
gratiae suae praecipuo munere in sede apostolica conlo
cauit talemque nr̃is temporib: praestitit . ut nobis potius
adculpam uineglegentiae ualeat. si apudtuam uenerationẽ
quae proeclesia suggerenda sunt tacuerimus. quam tu
possis uel fastidiose uel neglegenter accipere : magnis pe¬

Expanded text:
omino beatissimo, meritoque venerabili et in Christo honorando Papae INNOCENTIO, SILVANUS Senex, VALENTINUS, AURELIUS, DONATUS, RESTITUTUS, LUCIANUS, ALIPIUS, AUGUSTINUS, PLACENTIUS, SEVERUS, FORTUNATUS, POSSIDIUS, NOVATUS, SECUNDUS, MAURENTIUS, LEO, FAUSTINIANUS, CRESCONIUS, MALCHUS, LITTORIUS, FORTUNATUS, DONATUS, PONTIANUS, SATURNINUS, CRESCONIUS, HONORIUS, CRESCONIUS, LUCIUS, ADEODATUS, PROCESSUS, SECUNDUS, FELIX, ASIATICUS, RUFINUS, FAUSTINUS, SERVIUS, TERENTIUS, CRESCONIUS, SPERANTIUS, QUADRATUS, LUCILLUS, SABINUS, FAUSTINUS, CRESCONIUS, VICTOR, GIGANTIUS, POSSIDONIUS, ANTONINUS, INNOCENTIUS, FELIX, ANTONINUS, VICTOR, HONORATUS, DONATUS, PETRUS, PRAESIDIUS, CRESCONIUS, LAMPADIUSQuia te Dominus gratiae suae praecipuo munere in sede aposcauit talemque nostris temporibus praestitit, ut nobis potius ad culpam neglegentiae ualeat, si apud tuam uenerationem, quae pro ecclesia suggerenda sunt, tacuerimus, quam ea tu possis uel fastidiose uel neglegenter accipere. magnis pe
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid credidisse uel credere: quo modo ergo iuberem
denumero presbi terorum nomenei : auferri : uehementer
terrente euaengelio. ubidns ait: In quo iudicio uidica uerits
iudi cabimini. Cum eniicausa quae inter illum & spem
& porta est. subdiumno & amine pendeat. secundum
placitum eorum. quod uobis si uolueritis poterit recitari.
quis egosum ut audram dĩ praeuenire sententiam indelendo
uel supprimendo eius nomine: Dequo nec suspicari temere
mali aliquid ep̃s debui. nec dilucide iudicare homo deoc¬
cultis hominum potui cumipsis causis saecularib: quando
admaiorem potestatem refertur arbitrium iudicandi.
manentib: sicutierant omnib: reb: & pectetur illa senten¬
tiac undeiam non liceat prouocari. ne superiori cognitorifiat¬
in iuria. si eius pendente iudicio aliquid fuerit commutatum
Et utiq: multum inter est. inter diuinam & humanam quam¬
lib& ex celsissimam potestatem: Dñi dĩ nr̃i misericordiac
numquam uos deserat. Domini dilectissimi & honorandi fr̃s:¬

Expanded text:
aliquid credidisse uel credere. quo modo ergo iuberem de numero presbyterorum nomen eius auferri uehementer terrente euangelio, ubi dominus ait: In quo iudicio iudicaueritis, iudicabimini? cum enim causa, quae inter illum et Spem exorta est, sub diuino examine pendeat secundum placitum eorum, quod uobis, si uolueritis, poterit recitari, quis ego sum, ut audeam dei praeuenire sententiam. in delendo uel supprimendo eius nomine, de quo nec suspicari temere mali aliquid episcopus debui nec dilucide iudicare homo de occultis hominum potui, cum in ipsis causis saecularibus, quando ad maiorem potestatem refertur arbitrium iudicandi, manentibus, sicuti erant, omnibus rebus expectetur illa sententia, unde iam non liceat prouocari, ne superiori cognitori fiatiniuria, si eius pendente iudicio aliquid fuerit commutatum? et utique multum interest inter diuinam et humanam quamlibet excelsissimam potestatem. domini dei nostri misericordia numquam uos deserat, domini dilectissimi et honorandi fratr
Abbreviated transcription (Latin):
quantum possumus refellamus: Sine dubio enim hoc
ipsum quod ꝑuerse &impie sentiunt aliquib: testimo¬
nus diuinarum scripturarum conantur astruere .
Inquib: eqs ostendendum est quam non recte intelligant
litteras sacras conscriptas ad fidelium salutem. tãquã
siquis quamse medicinalib: ferramentis grauiter¬
uexet quae utique non aduulnerandum. sed ad sa¬
nandum sunt instituta. multum aut laborauimus
& laboramus quantum dñs donat contra diuersos
errores arguendos. sed laborum nr̃orum opuscula
siforte habere desideras. mitte quitibi describant:
Voluit enimds̃ ut hoc facillime possis. quitibi dedit unde possis:¬

Expanded text:
quantum possumus, refellamus. sine dubio enim hoc quantum possumus, refellamus. sine dubio enim hoc ipsum. quod peruerse et impie sentiunt, aliquibus testimoniis diuinarum scripturarum conantur adstruere. in quibus eis ostendendum est, quam non recte intellegant litteras sacras conscriptas ad fidelium salutem, tamquam si quisquam se medicinalibus ferramentis grauiteruexet, quae utique non ad uulnerandum sed ad sanandum sunt instituta. multum autem laborauimus et laboramus, quantum dominus donat, contra diuersos errores arguendos. sed laborum nostrorum opuscula si forte habere desideras, mitte, qui tibi describant; uoluit enim deus, ut hoc facillime possis, qui tibi dedit, unde possis
Abbreviated transcription (Latin):
simplex ut columba: Caueas autem illos tamquam
astuta sicut serpens: Des que operã quantam potes
ut qui tibi adherent tecum in recta fide permaneant.
aut adfidem rectam. si forte maliquo a liqui de prauati
sunt corrigantur : De homine aut̃ quem sus cepit uer¬
bum dĩ. cum caro factum est. & habitabit in nobis.
emendarẽ aliquid siin eo quocredis falsum aut ꝑuersũ
inuenirem. hocergo crede quod credis. quia millo homine
totam naturam nram suscepit filius dĩ: Idest et animã
rationalẽ & carnem mortalem sine peccato Infirmita¬
tis enimnr̃ȩ particeps factus est non iniquitatis : ut per
in firmitatem communem solueret iniquitatem nram̃.
et adduceret nos adiustitiam suam: bibens mortem
denr̃o & propinans uitam de suo: sedsihabes aliquã
scripturam eorum. inqua asserunt quod huic fidei
sit contrarium : dignare eam mittere . ut non solum
fidem nram dicamus. sed eorum quoq: perfidiam

Expanded text:
simplex ut columba, caueas autem illos tamquam simplex ut columba, caueas autem illos tamquam astuta sicut serpens desque operam, quantum potes. ut. qui tibi adhaerent, tecum in recta fide permaneant aut ad fidem rectam, si forte in aliquo aliqui deprauati sunt, corrigantur. De homine autem, quem suscepit uerbum dei, cum caro tactum est et habitauit in nobis, emendarem aliquid. si in eo. quod credis. falsum aut peruersum inuenirem. hoc ergo crede. quod credis, quia in illo homine totam naturam nostram suscepit filius dei, id est et animam rationalem et carnem mortalem sine peccato. infirmitatis enim nostrae particeps factus est non iniquita.tis, ut per infirmitatem communem solueret iniquitatem nostram et adduceret nos ad iustitiam suam bibens mortem de nostro et propinans uitam de suo. sed si habes aliquam scripturam eorum, in qua adserunt, quod huic fidei sit contrarium. dignare eam mittere, ut non solum fidem nostram dicamus, sed eorum quoque perfidiam,
Abbreviated transcription (Latin):
nos releuat. Illos aut̃ insua ꝑuersitate perse ueran¬
tes grauat: Gaudium uero quod ꝑcipimus. quando
aliqui &x eis correcti in melius commutantur. & sco¬
rum sotietati copulantur: Nulli gaudio in hacuita
comparari potest: propterea scriptum est. fili sisa¬
solus hauries mala. quia cum gaudemus defidelib
etiustis. & illis & nobis prodest bonum eorum cum
autem contris tamur de infidelib: & iniquis. illis solis
nocet & eorum malitia. & nr̃a tristitia. nos aut̃ &iã
hocplurimum aduiuat apud dm̃ quod pro eis
miseri corditer contristamur. & proipsa tristitia
congemes cimus & oramus: Vnde honorabilis et inxp̃o
laudabilis famuladĩ & męstitiam tuam de talib ẽuigi¬
lantiam adq: cautelam contratales quamtuis litteris
expressisti multum ad probo adq: in hacuia perse ue¬
ranter ambules. promeis uirib: quia hoc &igitis.
& &hortor & moneo ut misere aris eorum tamquam

Expanded text:
nos releuat, illos autem in sua peruersitate perseuerannos releuat, illos autem in sua peruersitate perseuerantes grauat. gaudium uero, quod percipimus, quando aliqui ex eis correcti in melius commutantur et sanctorum societati copulantur, nulli gaudio in hac uita comparari potest. propterea scriptum est: Fili, si sasolus hauries mala, quia, cum gaudemus de fidelibus et iustis, et illis et nobis prodest bonum eorum, cum autem contristamur de infidelibus et iniquis, illis solis nocet et eorum malitia et nostra tristitia; nos autem etiam hoc plurimum adiuuat apud deum. quod pro eis misericorditer contristamur et pro ipsa tristitia congemescimus et oramus. unde, honorabilis et in Christo laudabilis famula dei, et maestitiam tuam de talibus et uigilantiam atque cautelam contra tales. quam tuis litteris expressisti, multum adprobo et laudo atque, in hac uia perseueranter ambules, pro meis uiribus. quia hoc exigis. et exhortor et moneo, ut miserearis eorum tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
tate & patientia. idest bonis drmale utuntur dũ non
corriguntur : sic contrads̃ &iam malis eorum bene
utitur. Non solum adiustitiam suam qua eisdigna
infine r&ribuet. sed &iam ad &erecitationẽ & pro¬
uectum scorum suorum: ut ex ipsa etiam malorum
peruersitate. boni proficiant. & probentur. & mani¬
festentur : sicut apłs dicit : Oport& & hereses eẽ
ut probati manifesti fiant interuos: Nam sinullus
&iam malorum. bonus usus essetdõ adutilitatem elec¬
torum suorum : quietiam demalo iudȩ tantum bonũ
nobis prȩstitit. ut xp̃i sanguine redimeremur : poterat
eos aut nasci non ꝑmittere quos malos futuros esse
presciebat: aut in ipso eorum initio malignitatis
& tinguere : sed tantum eos eẽ permittit. quantum
nouit &pedire atq sufficere admonendȩ atq: &er¬
cendȩ scaẽ domuisuae: Ideo nram de illis tristitiam
consolatur : quia & ipsa tristitia quam pro illis habemꝰ

Expanded text:
tate et patientia, id est bonis dei male utuntur. dum non tate et patientia, id est bonis dei male utuntur. dum non corriguntur, sic contra deus etiam malis eorum bene utitur non solum ad iustitiam suam, quae his digna fine retribuet. sed etiam ad exercitationem et prouectum sanctorum suorum, ut ex ipsa etiam malorum peruersitate boni proficiant et probentur et manifestentur, sicut apostolus ait: Oportet et haereses esse, ut probati manifesti fiant inter uos. Nam si nullus etiam malorum bonus usus esset deo ad utilitatem electorum suorum, qui etiam de malo Iudae tantum bonum nobis praestitit. ut Christi sanguine redimeremur, poterat eos aut nasci non permittere. quos malos futuros esse praesciebat, aut in ipso eorum initio malignitatis extinguere. sed tantum eos esse permittit, quantum nouit expedire atque sufficere admonendae atque exercendae sanctae domui suae. ideo nostram de illis tristitiam consolatur, quia et ipsa tristitia, quam pro illis habemus,
Abbreviated transcription (Latin):
onorabili & &imiȩ adq: in membris xp̃i laudabili
famulȩ dĩ maximȩ : agustinus in dño salutem : quantũ
nos tuum studium scm laetificat. tantum rursus
contristat. quod pererrores noexios & pernitio sissimos
prouintiam uram nimium periclitari significas: sed quia
ista futura praedicta sunt. mirandum non est quod &¬
surgant sed uigi landum  noceant: Haec aut̃ ds̃ liberator
nr̃ & surgere non permitter& : nisi scis cius &iam
perhuius modi temptationes erudiri & pedir&: Com¬
parant sibi quidem illi sua uoluntate peruersa. & prȩ¬
sentis meritum caecitatis. & futuri ae terni supplicui:
si ꝑ contum aciam in dociles fuerint. sequȩ cum in hac
uita sunt corrigere atq: emendare neglexerint :
Verum tamen sicut ipsi male utuntur. bonis diꝰfacit
solem suum oriri suꝑbonos & malos. & pluit suꝑ iustos
& in iustos. quieos perpacientiam suam ad paeniten¬
tiam uocat. Cumthes aurizant siburam indie ire
& reuelationis iusti iudicudĩ: Sicut ergo ipsi benigni¬

Expanded text:
ONORABILI ET EXIMIAE ATQVE IN MEMBRIS CHRISTI LAUDABILI FAMULAE DEI MAXIMAE AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quantum nos tuum studium sanctum laetificat! tantum rursus contristat, quod per errores noxios et perniciosissimos prouin- Clam uestram nimium periclitari significas. sed quia ista futura praedicta sunt, mirandum non est. quod exsurgant, sed uigilandum, ne noceant. haec autem deus liberator noster exsurgere non permitteret, nisi sanctis eius etiam per huius modi temptationes erudiri expediret. comparant sibi quidem illi sua uoluntate peruersa et praesentis meritum caecitatis et futuri aeterni supplicii, si per contumaciam indociles fuerint seque, cum in hac uita sunt. corrigere atque emendare neglexerint. uerum tamen, sicut ipsi male utuntur bonis dei, qui facit solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos, qui eos per patientiam suam ad paenitentiam uocat, cum thesaurizant sibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii dei, sicut ergo ipsi benigni
Abbreviated transcription (Latin):
sproprium quippe arbitrium nisi dĩ gratia iubetur:
Nec ipsabona uolumptas eẽ in homine potest: ds̃ est enĩ
inquid apłs quio peratur in uobis &uelle & operari
probona uolun ꝓtate: Non sicut isti sentiunt. tantum
modo scientiam reuelando ut nouerimus quid facere
debeamus. sed &iam inspirando caritatem . ut ea quȩ
discendo nouimus etiam diligendo faciamus : Nam
utique nouerat ille quam magnum bonum esset
continentia qui dicebat : Et cum scirem quiane mo
eẽ potest continens nisi ds̃ det : non solum ergo sciebat
quantum eẽt hocbonum et quam desiderabiliter ea&̃
concupiscendum: uerum &iam quod nisi dantedo esse
non posfet.. Docuerat enim cum sapientia mnã
hocdicit: & hoc ipsum erat sapientiae. serre cuius cẽt
hoc donum: Nec ta menei scientia ista suffecit. sed ait :
Adii dnm̃ et precatus sum illum : nonigitur tantum modo
in hocnos adiuuȩ tds. ut sciamus quid agendum sit

Expanded text:
proprium quippe arbitrium nisi dei gratia iuuetur, proprium quippe arbitrium nisi dei gratia iuuetur, nec ipsa bona uoluntas esse in homine potest. deus est enim, inquit apostolus. qui operatur in uobis et uelle et operari pro bona uoluntate, non, sicut isti sentiunt, tantum modo scientiam reuelando. ut nouerimus. quid facere debeamus, sed etiam inspirando caritatem. ut ea, quae discendo nouimus. etiam diligendo faciamus. Nam utique nouerat ille, quam magnum bonum esset continentia, qui dicebat: Et cum scirem, quia nemo potest esse continens, nisi deus det. non solum ergo sciebat, quantum esset hoc bonum et quam desiderabiliter esset concupiscendum, uerum etiam quod nisi dante deo esse non posset; docuerat enim eum sapientia; nam hoc dicit: E t ho c ipsum erat sapientiae scire, cuius esset hoc donum. nec tamen ei scientia suffecit, sed ait: Adii dominum et deprecatus sum illum. non igitur tanin hoc nos adjuvat Deus, ut sciamus quid agendum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
ficienter habeatis: gratias agitis : quia non & uobis
habetis: quis enim uos ab illa &adam. massam ortis
praeditionib: quaedis cernit: Nonne ille: quiuenit
quaerere & saluare quod perierat : anuero quando
apło dicente audierit homo quis enim te discernit:
responsurus est. bona uoluntas mea. fides mea.
iustitiamea. & non continuo. quod sequitur auditu¬
rus quid enim habes quod non accepisti. Si autem
et accepisti. quidgloriaris quasi non acceperis
c&eris praeferenda es. quae nisi &te &inte eẽ non
possunt: Nolumus prorsus ita glorietur quasi non
acceperit. Dicat quidem in mesunt ds̃ uota quae red¬
dam laudestibi: Sed quia in illa non &iam &xilla
meminerit etiam dicere. dnẽ inuoluntate tua pres¬
titisti decorimeo uirtutem. quia &si etiam &illa
propter arbitrium proprium. sine quo non operamur
bonum non tamen sicut iste dixit. non nisi &xilla

Expanded text:
ficienter habeatis, gratias agitis, quia non ex uobis ficienter habeatis, gratias agitis, quia non ex uobis habetis. quis enim uos ab illa ex Adam massa mortis perditionisque discernit? nonne ille, qui uenit quaerere et saluare, quod perierat? an uero quando apostolo dicente audierit homo: Quis enim te discernit? responsurus est: \'Bona uoluntas mea. fides mea, iustitia mea\' et non continuo, quod sequitur, auditurus: Quid enim habes, quod non accepisti? si autem et accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? ceteris praeferenda es, quae nisi ex te et in te esse non possunt\'. nolumus prorsus ita glorietur. quasi non acceperit. dicat quidem: In me sunt, deus, uota quae reddam laudis tibi, sed, quia in illa non etiam ex illa, meminerit etiam dicere: Domine, in uoluntate tua praestitisti decori meo uirtutem, quia etsi etiam ex illa propter arbitrium proprium, sine quo non operamur bonum, non tamen, sicut iste dixit, non nisi ex illa\'.
Abbreviated transcription (Latin):
& omne donum perfectum. sicut dicit &iam apłsia cob:
& scã uirginitas: quate filia uolentem gaudentem¬
quaeuicit : natu posterioractu prior: genere &tehono¬
re antete: aetate subsequens. sc̃ĩtate praecedens:
Inqua &iam tuum eẽ coepit. quod inte eẽ non potuit
illa quippe carnaliter non nupsit : Vt nontantum sibi
sed etiam tibi ultrate spiritaliter augeretur : qm̃ et
tu ear conpensationem morilla es. quodita nubsisti
ut nas cer&ur : haec dĩ donasunt : & urã quidem sunt.
sed non & uobis: habetis enim thes aurum istum inter¬
renis corporib & adhuc fragilib: tam quam inuasis
fictilibus : ut eminentia uirtus sitdĩ & non ex uobis:
nec miremini quia dicimus & ur̃a eẽ & & uobis non eẽ :
Nam & panem quotidianum dicimus nr̃m. sed tamen
addimus danob̵ neputetur & nobis:Iproinde sicut
scriptum est : sine inter missione orate. in omnibus
gratias agite. Oratis enim : ut perse ueranter & pro¬

Expanded text:
et omne donum perfectum, sicut dicit etiam apostolus Iet omne donum perfectum, sicut dicit etiam apostolus Iet sancta uirginitas. qua te filii uolentem gaudentemque uicit natu posterior. actu prior. genere ex te, honore ante te, aetate subsequens, sanctitate praecedens, in qua etiam tuum esse coepit, quod in te esse non potuit. illa quippe carnaliter non nupsit, ut non tantum sibi sed etiam tibi ultra te spiritaliter augeretur, quoniam et tu ea compensatione minor illa es, quod ita nupsisti, ut nasceretur. haec dei dona sunt et uestra quidem sunt sed non ei uobis; habetis enim thesaurum istum in terrenis corporibus et adhuc fragilibus tamquam in uasis fictilibus, ut eminentia uirtutis sit dei et non ex uobis. nec miremini, quia dicimus et uestra esse et ex uobis non esse; nam et panem cotidianum dicimus nostrum, sed tamen addimus: Da nobis, ne putetur lex nobis\\ Proinde, sieut scriptum est sine intermissione orate, in omnibus gratias agite; oratis enim. ut perseueranter et pro
Abbreviated transcription (Latin):
potest. & nisi exte & inte esse non possunt : Sed illum audit᷑
quidicit: habemus thes aurum istum inuasis fictilibus.
uteminentia uirtutis sit dĩ & non & nobis: de ipsa quoque
sacra continentia uirginali. quod non sibi sit & seipsa.
sed sit dĩdonum quamuis credenti uolentiq conlatum :
Fundem audit ueracem piumque doctorem: quicum
hinc ageret. ait: uellẽ om̃s esse sicut meipsum.
sed unus quisq: proprium donum habet ado alius sic :¬
alius aut̃ sic: Aud it &iam ipsum non tantum suum :¬
sed uniuersȩ eccłȩ unicum sponsum: detali castitate
atq integritate dicentem: Non omnes capiunt uer¬
bum hoc sed quib: datum est: ut intellegat. & eo quod
habet tam magnum bonum atq praeclarum. sepo
quam uerba quoduelut exseipsa idhabeat:
ut nondicamus ad sentantis adulatoris. neede occultis
hominum temere iudicare uideamur : Certe errantis
laudatoris audire : Omne quippe datum obtimum

Expanded text:
potest\' et: \'Nisi ex te et in te esse non possunt, sed illum audiat. potest\' et: \'Nisi ex te et in te esse non possunt, sed illum audiat. qui dicit: Habemus thesaurum istum in uasis fictilibus, ut eminentia uirtutis sit dei et non ex nobis. De ipsa quoque sacra continentia uirginali, quod non sibi sit ex se ipsa, sed sit dei donum quamuis credenti uolentique conlatum, eundem audiat ueracem piumque doctorem, qui, cum hinc ageret, ait: Vellem omnes esse sicut me ipsum; sed unusquisque proprium donum habet a deo alius sic alius autem sic. audiat etiam ipsum non tantum suum sed uniuersae ecclesiae unicum sponsum de tali castitate atque integritate dicentem: Non omnescapiunt uerbum hoc. sed quibus datum est, ut intellegat ex eo, quod habet tam magnum bonum atque praeclarum, se poquam uerba, quod uelut ex se ipsa id habeat, ut non dicamus assentantis adulatoris, ne de occultis hominum temere iudicare uideamur, certe errantis laudatoris audire. omne quippe datum optimum