comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
premunt. ⁊ feruint. ⁊ tamenserui ẽẽ nullo modo
desistunt. qui ad hoc ip̃m ordinati sunt. ut ꝓfi¬
cientib dñis etiam feriendo famulentur. Quia
utilitati iustoꝵ militat: etiã potestas iniquoꝵ.
S plerumq iusti tribulatione deprehensi tardã
manum subuenientes estimant. cum se ꝑseqñ
sunt erectoris remedia: S hoc qd̃ ab erectore ciciꝰ
Et non fuit qui ferret auxilium. Qua uidelicet
ipsa inuoce uis passionis expͥmitur: quia suꝑ
dentiã ꝓtectoris. deesse tamen creditur qͣtum ad
⁊concita uota pacientis. Sequit᷑. Quasi rupto muro¬
 iaꝑta Ianua irruerunt suꝑ me: iad meas mi¬
⁊ serias deuoluti funt. Nuid hoc loco muri nomĩe
lignoꝵ sp̃uum cursum uetat. Qui nr̃e quoq
fidei etiã ante murale posuit: quia priꝰqm se
ꝑ carnẽ ostenderet: p̃dicatores sui misterii ꝓpħã
murũ stecerunt. S quasi murꝰ rũpitur: cũ pͣuoꝵ

Expanded text:
premunt, feriunt; et tamen esse servi nullo modo premunt, feriunt; et tamen esse servi nullo modo desistunt, quia ad hoc ipsum ordinati sunt, ut proficientibus dominis etiam feriendo famulentur. Quia utilitati justorum militat etiam potestas iniquorum. Sed plerumque justi tribulatione deprehensi, tardam manum subvenientis aestimant, cum se persequsunt ereptionis remedia, sed hoc quod ab ereptore citius Et non fuit qui ferret auxilium. Qua videlicet in voce ipsa vis passionis exprimitur, quia supeprovidentiam 662 protectoris, deesse tamen creditur quantum ad concita vota patientis. Sequitur: CAPUT et aperta janua irruerunt super me, et ad meas miserias devoluti sunt . Quid hoc loco muri nomine,lignorum spirituum cursum vetat. Qui nostrae quoque fidei etiam antemurale posuit, quia priusquam se per carnem ostenderet, praedicatores sui mysterii prophetas murum steterunt. Sed quasi murus rumpitur, cum pravorum
Abbreviated transcription (Latin):
uersos bonis ẽẽ ꝑmitteret: nisi etiam qnͣtum
prodessent uideret. Nam dũ iniusti seuiunt:
iusti purgantur. Et utilitati innocentium
militat uita prauoꝵ: dum hãc ip̃mendo
huinilat. Mhumiliando semꝑ ad melus format.
Unde rete ꝙͦ ꝑsalomonẽ dicitur. Qui stultꝰ est
feruiet sapienti. Et tam̃ sepe conspicimꝰ sapientes
sub ẽẽ: stultos uero artem dominii tenere. Sapi¬
entes serulit᷑ obsequi: stultos tirannica elatione
dñari. Qͦ nodo igit᷑ diffinitione diuine sententie
sapienti stultus seruit. dum plerũq hunc uire
temꝑalis dominii p̃mit: S sciendum est quia
contra sapientis intam dum stultus p̃minens ter¬
torẽ potestatis exercet. dum hunc laborib fatigat:
contumeliis lacerat: ꝓfecto hunc ab om̃i uiciorũ
rubigine urendo purgat. Stultus ergo sapienti do
tninando etiam seruit: quẽ ad meliorem statũ
p̃mendo ꝓuehit. Sic ñ numqmͣ pupillis dominĩ
ad discipłine magisterium serui presunt. terrẽt.

Expanded text:
versos bonis esse permitteret, nisi etiam quantum prodessent videret. Nam dum injusti saeviunt, justi purgantur, et utilitati innocentium militat vita pravorum, dum hanc et premendo umiliat, et humiliando semper ad melius format. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Qui stultus est, serviet sapienti . Et tamen saepe conspicimus sapientes subesse, stultos vero arcem dominii tenere; sapientes serviliter obsequi, stultos tyrannica elatione dominari. Quomodo igitur definitione divinae sententiae sapienti stultus servit, dum plerumque hunc jure temporalis dominii comprimit? Sed sciendum est quia contra sapientis vitam, dum stultus praeeminens terrorem potestatis exercet, dum hunc laboribus fatigat, contumrubigine urendo purgat. Stultus ergo sapienti etiam dominando servit, quem ad meliorem statum premendo provehit; sic nonnunquam pupillis dominis ad disciplinae magisterium servi praesunt, terrent,
Abbreviated transcription (Latin):
serationib magnis congregabo te. In mo¬
mento indignationis abscondi faciem meã
parũ ate: ⁊n misericordia sempit̾na mise¬
ratus sum tui. Hinc etiã psalmista deprecat᷑
dicens. Non me derelinquas usqueqͣ. Dereliqͥ
igitur sese admodicum posse utilit̃ nouerat.
qui ne usqͥqͣ relinqueretur petebat. Sc̃os ⁊¬
enim suos dñs ueniendo adunat: derelin¬
q̃ndo ꝓbat. donis firmat. tribulationibꝰ tẽp¬
tat. Unde recte quoq ꝑquendã sapientẽ
dicitur. Inprimis elegit eũ timorẽ u netũ
⁊ pbationẽ: inducit suꝑ illum. ⁊ excrutra¬
uit illum intribulatione doctrine sue. donec
temptet eum incogitationib illius. Iusti¬

Expanded text:
serationibus magnis congregabo te. In moserationibus magnis congregabo te. In momento indignationis abscondi faciem meam parumper a te, et in misericordia sempiterna misertus sum tui . Hinc etiam Psalmista deprecabatur, dicens: Non me derelinquas usquequaque . Derelinqui igitur sese ad modicum posse utiliter noverat, qui ne usquequaque relinqueretur petebat. Sanctos etenim suos Dominus veniendo adjuvat, relinquendo probat; donis firmat, tribulationibus tentat. Unde recte quoque per quemdam sapientem dicitur: In primis elegit eum, timorem et metum et probationem inducet super illum, et excruciabit illum in tribulatione doctrinae suae, donec tentet illum in cogitationibus illius
Abbreviated transcription (Latin):
xilium. Dicat ħbeatus Iob de malignis sp̃itib
indelicet hostib occultis: dicat unuersa eccłia
de prauis ꝑseqũtib scił. aduersariis aꝑtis. Ipsi
quippe eius itinera dissipant: cum inquoꝵdam
mentib ueritatis uiã callida ꝑsuasione ꝑtur¬
bant. Ipsi uisidiantes p̃ualent. cũ eos quos aꝑ¬
te ad malum trahere nequeunt: bona simu¬
lando ꝑuertunt. S mirũ ualde qd̾ subicit. ⁊¬
non fuit qui ferret auxiliũ: cum de diumo
colloquio psalmista clamet. Adiuutor in oportu¬
nitatib intribulatione. Et non derelinques
querentes te drĩe. Et cum rursum scriptũ
sit. Quis sꝑauit in dño ⁊ confusus ÷. ꝑmansit
in mandatis eius ⁊ derelictus est : Et quis in¬
uocauit eum ⁊ despexit illum : Qua itaq ratio¬
ne nunc dicitur. non fuit qui ferret auxilũ:
nisi quia omp̃c d̾s eos quos met̾nũ diligit
aliqñ ad tempꝰ relinquit. : Unde scriptũ est.
Aopunccum in modico derelinqͥte: un mi¬

Expanded text:
xilium. - Dicat haec beatus Job de malignis spiritibus, xilium. - Dicat haec beatus Job de malignis spiritibus, videlicet hostibus occultis. Dicat universa Ecclesia de pravis persequentibus, scilicet adversariis apertis. Ipsi quippe ejus itinera dissipant, cum in quorummentibus, veritatis vias callida persuasione perturbant. Ipsi insidiantes praevalent, cum eos quos aperte ad malum trahere nequeunt, bona simulando pervertunt. Sed mirum valde est quod subbjicit: Non fuit qui ferret auxilium, cum de divino adjutorio Psalmista clamet: Adjutor in opportunitatibus, in triquaerentes te, Domine. Et cum rursum scriptum sit: Quis speravit in Domino, et confusus est; permansit in mandatis ejus, et derelictus est? Et quis invocavit illum, et despexit eum ? Qua itaque ratione nunc dicitur: Non fuit qui ferret auxilium, nisi quia omnipotens Deus eos quos in aeternum diligit aliquando ad tempus relinquit? Unde scriptum est: Ad punctum in modico dereliqui te, et in mi
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ menbra signantur: Que dum ad oꝑa
terrena deseruiunt. tanto celeriꝰ ab aduersa¬
riis falli possunt. qnͣto sub lumia minꝰ intel¬
ligunt. Hos itaq pedes aduersarii subuertũt:¬
dognatis errorem trahurit. Sisbuersi pedes
uiam tenere nequeunt: cũ infirmi quiq
ꝑ secutoꝵ suoꝵ uel ꝓmissionib ꝑsuasi. uel¬
minis territi. uel cruciatib fracci. ab itinere¬
rato deuiantur. Bene autẽ aduersarioꝵ se¬
mitte fluctib cõꝑantur: cum dicitur. Et
oppresserunt qͣsi fludib semitis suis. Quia
iidelicet uita prauoꝵ insolenti inquietudine
molesta: ad obruendã ut ita dixerim nauem
cordis quasi tempestas illabitur. De qua inde¬
licet tempestate: ꝑsalomonem dicitur. Quasi
tẽpestas tr̃asieñ: nonerit impuis. Cũq infumꝰ
quisq ꝑuersos florere conspicit: hunc inꝑuer¬
sitatis pelagus unda misere unitationis m̃git.
sunt mͥ ⁊ preualuerunt m nonfuit qui ferret au¬

Expanded text:
illius membra signantur? quae dum ad opera illius membra signantur? quae dum ad opera terrena deserviunt, tanto celerius ab adversariis falli possunt, quanto sublimia minus intelligunt. Hos itaque pedes adui dogmatis errorem trahunt. Subversi autem pedes viam tenere nequeunt, quia infirmi quique persecutorum suorum vel promissionibus persuasi, minis territi, vel cruciatibus fracrecto deviant. Bene autem adversariorum semitae fluctibus comparantur, cum dicitur: Et oppresserunt quasi fluctibus semitis suis, quia scilicet vita pravorum insolenti inquietudine molesta ad obruendam, ut ita dixerim, navem cordis quasi tempestas illabitur. De qua videlicet tempestate per Salomonem dicitur: Quasi tempestas transiens non erit impius . Cumque infirmus quisque perversos florere conspicit, hunc in perversitatis pelagus unda miserae imitationis mergit. sunt mihi et praevaluerunt, et non fuit qui ferret au
Abbreviated transcription (Latin):
uidex hedos ad sinistrã. agnos ad dexteram
poiit. S cum scãm eccłiam aduersitatis t̃ꝑe
ipsi quoq latessiunt qui fideles ẽẽ uidebantur:
ei pcul dubio calamitates ad dexteram surgt̃.
ipso quippe eius capite scriptum est. Ecce uir¬
cuiꝰ oriens nomen enis. Nam quia ab oriente
lux surgit. recte oriens dicitur: cuiꝰ iusticie lu¬
mine nr̃e iniusticie nox illustratur. Ad orien¬
tis gͦ dexterã calamitates surgunt. quia hii
qͦ adꝑsecutionẽ ꝓsiliunt. qui electa m̃bra
redemptoris nr̃i ẽẽ credebantur. Quas uide¬
licet calamitates recte ilico asserit surgere:
quia dum non erant extranei qui ꝑsecunt᷑.
ab eis repente mala nilico funt. Sin uͦ dext̃a
hii qui ueracit̃ fideles sunt. appellant᷑: cala¬
mitates ad desteram orientis surgunt. quia
erumpente ꝑsecutionis articulo crudeles pͣuoꝵ
impetus iusti paciuntur. Sequitur. Pedes me¬
os subuerterunt: ⁊oppresserunt qͣsi fluccib
semitis suis. Quid ꝑ peles eccłie nisi extrema

Expanded text:
ad dexteram ponet . Sed cum sanctam Ecclesiam adversitatis tempore ipsi quoque lacessunt qui fideles esse videbantur, ei procul dubio calamitates ad dextram surgunt. ipso quippe ejusdem capite scriptum est: Oriens est nomen ejus . Nam quia ab Oriente lux surgit, recte Oriens dicitur cujus justitiae lumine nostrae injustitiae nox illustratur. Ad Orientis ergo dextram calamitates surgunt, quia hi quoque ad persecutionem prosiliunt, qui electa Redemptoris nostri esse credebantur. Quas videlicet calamitates recte illico asserit surgere, quia non erant extranei qui persequuntur ab eis repente malum, et illico fiunt. Si vero dextra hi qui veraciter fideles sunt, appellantur, calamitates ad dexteram orientis surgunt, quia erumpente persecutionis articulo crudeles pravorum impetus justi patiuntur. Sequitur: Pedes meos subverterunt, et oppresserunt quasi fluctibus semitis suis. - Quid per pedes Ecclesiae nisi extrema
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dormunt. Si ipsi historie intendimꝰ: patet causa.
qm̃ sc̃ĩ uiri corpꝰ ꝑsimis ulterũ scaturiens uermiũ
multitudo lacerabat. Siuero allegorie misteriũ ꝑscru¬
tamur: quid ꝑossa nisi fortes quiq inscẽ eccłie corpe
designantur:: Que quasi suo robore menbra conti¬
nent: dũ mores infirmantiũ stabilit portant. S cũ
tribulationis ultime contͣ eam feruor excreuerit:
in nocte os illius ꝑforat᷑ dolorib. quia ñ ñ qmͣ tor¬
mentis uicci. etiã ipsi ad ꝑfidiã defluunt. qui adfi¬
dem alios tenere uidebantur. Ait gͦ. Nocte os meũ
ꝑforatur dolorib. Ac si aꝑte dicat. Tribulationum
tenebris pressi: ita afflictione terrebantur. ut upsi
qui in me habebant uigorẽ fortitudinis. quasi rã
qd̃dam habeant foramen timoris. Bene autẽ dicit᷑.
⁊ qui me comedunt: quia maligni sp̃s qui car¬
nales quosq de eccłia consumunt. tanto magis
quiescere atẽptatione nequeunt. qͣnto nullo car¬

Expanded text:
unt.---Si ipsi historiae intendimus, patet causa, quoniam sancti viri corpus per sinus ulcerum scaturiens vermium multitudo lacerabat. Si vero allegoriae mysterium perscrutamur, quid per ossa ndesignantur? qui quasi os ab osse membra continent, dum mores infirmantium stabiliter portant. Sed cum tribulationis ultimae contra eam fervor excreverit, in nocte os illius perforatur doloribus, quia nonnunquam tormentis victi, etiam ipsi ad perfidiam defluunt, qui ad fidem alios tenere videbantur. Ait ergo: Nocte os meum perforatur doloribus. Ac si aperte dicat: Tribulationis tenebris pressi, ita afflictione terebrantur, ut et ipsi qui in me habebant vigorem fortitudinis, quasi jam q qui me comedunt. » Quia maligni spiritus, qui carnales de Ecclesia consumunt, tanto magis quiescere a tentatione nesciunt, quanto nullo car
Abbreviated transcription (Latin):
rant. ex quib bone uite germina non ꝓdu¬
cant. Uitra se qͥppe sunt que ꝑscrutant᷑. Dũq
ad hoc tendunt qđ cõprehendere nequeũt:
ea cognoscere negligunt. ex quib erudiri po¬
tuerunt. Quam bene eoꝵ audaciam: predi¬
cator egregius refrenat dicens. Non plus faꝑe
qmͣ oportet saꝑe s saꝑe ad sobrietatẽ. Hinc
salomon ait. Prudentie tue pene modum.
hinc rurt᷑ dicit. Mel inuenisti: comede qd̃ suf¬
ficit tibi neforte saciatus euomas illud. Dul¬
ceclinem qͥppe spiritalis intelligentie qui ul¬
tra qm capit comedere appetit: etiã qd come¬
derit uomit. quia dum sũma intelligere
ultra uires querit. etiã qd̃ bene intellexãt
amittit. Hinc ruisum dicit. Sicut qui mel
multum comedit. ñ est ei bonũ. sic qui scru¬
tator est maiestatis. opprimetur agłia. sita
quippe in insibilis conditoris que moderate
inquisita nos erigit. ultra inres ꝑscrutata p̃mit.

Expanded text:
rant, ex quibus bonae vitae germina non produrant, ex quibus bonae vitae germina non producant. Ultra se quippe sunt quae perscrutantur, dumque ad hoc tendunt quod comprehendere nequeunt, ea cognoscere negligunt ex quibus erudiri potuerant. Quam bene eorum audaciam praedicator egregius refrenat, dicens: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc Salomon ait: Prudentiae tuae pone modum . Hinc rursum dicit: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte saturatus evomas illud . Dulcedinem quippe spiritalis intelligentiae qui ultra quam capit comedere appetit, etiam quod comederat evomit, quia dum summa intelligere ultra vires quaerit, etiam quae bene intellexerat amittit. Hinc rursum dicit: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum, sic qui 645 perscrutator est majestatis, opprimetur a gloria . Gloria quippe invisibilis conditoris, quae moderate inquisita nos erigit, ultra vires perscrutata premit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicans: subdit. qui elogit sherłm. Qui minrũ
ppłs quia ad gehenne incendia ꝑfidiadu¬
ce defluebat. s dum ad fidem reducitur. ab eod̃
eterni utnis incendio liberatur: statim de eo
illic subelitur. Numqͥd non iste est torrenseru¬

Expanded text:
dicans, subdit: Quia elegit Jerusalem. Qui nimirum dicans, subdit: Quia elegit Jerusalem. Qui nimirum populus quia ad gehennae incendia perfidia duce defluebat, sed dum ad fidem reducitur, ab eodem aeterni ignis incendio liberatur, statim de eo illic subditur: Nunquid non iste est torr
Abbreviated transcription (Latin):
dispicimus. Qd zacharias aꝑte insinuat: dices
Et ostendit mͥ ihm sacerdotem magnũ stantẽ
coram angelo dñi. ⁊ sathan stabat adextris eiꝰ
ut aduersaretur ei. Qui ut patentiꝰ hoc qd̃ pre¬
misit osterideret: secutus aduinxit. Et dixit dñs
ad sathar. Increpet dñs inte sathan: qui elegit
didis enimuestib dñs indictus ÷: quia qͣuis
aliemis ab omni peccato: tamen insimilitudinẽ
uenit carns peccati. Cui uenienti sathan adex¬
in carnatus apparuit. gentilitas que ꝓsini¬
stro habita fuerat credidit. iudaic᷑ uero ppls
ad ꝑfidiam declinauit. Sathan gͦ ili adextͥs
stecit: quia eum illi ppłm rapuit. qui dudũ
dilectus fuit. S qr ipse iudaicus populus. mͦ
ꝑditus in fine est. qñ crediturꝰ. ꝓpha actestãte
qui ait. reliquie salue fient: sathan adextris
suis dñs remouet dicens. Increpet dñs inte
sathan. Et eusdem populi liberationem in¬

Expanded text:
despicimus. Quod Zacharias aperte insinuat, dicens: despicimus. Quod Zacharias aperte insinuat, dicens: Et ostendit mihi Jesum sacerdotem magnum stantem coram angelo Domini; et Satan stabat a dextris ejus ut adversaretur ei . Qui, ut patentius hoc quod praemisit ostenderet, secutus adjunxit: Et Dominus dixit ad Satan: Increpet Dominus in te Satan, qui elegit didis enim vestibus Jesus indutus est, quia quamvis alienus ab omni peccato, tamen in similitudinem venit carnis peccati. Cui advenienti Satan a dexincarnatus apparuit, gentilitas quae pro sinistro habita fuerat, credidit: Judaicus vero populus ad perfidiam declinavit. Satan ergo illi a dextris stetit, quia illum ei populum rapuit, qui dudum dilectus fuit. Sed quia ipse Judaicus populus, modo perditus, in fine est quandoque crediturus, Propheta teste, qui ait: Reliquiae salvae fient : Satan e dextris suis removet Dominus, dicens: Increpet Dominus in te Satan. Et ejusdem populi liberationem in
Abbreviated transcription (Latin):
ea non ñ qm etiam ex caritate restringit: dicat.
fr̃enum posuit mos meum. Ac si aꝑte fateatur
dicens. Quia inquib dam ꝓuectum non uidi:
predicationis ab eis impetum temꝑaui. ut uitã
meam saltem ꝑpacientiã discerent. cum uerba
mea admitcere ꝑoblatã predicationem nollẽt.
S. plus nobis hoc plerumq intribulationib
dolet. qd eas ab illis patimͣ. in quib germanie
amore sedebamꝰ. Unde ⁊ subditur. Ad dexterã¬
orientis: calamitates mee ilico surrexerunt.
Ad sinistram quippe calamitates surgerent:
si aquib libet extra religionem positis. ⁊ aꝑte
xp̃m negantib ꝑsecutionum aduersa susti¬
neret. Cumuͦ ab aliquib quasi fidelib tẽpta¬
tionem crucramentoꝵ patitur: quasi ad dexte¬
ram illi calamitates oriuntur: quia sub. xp̃i
nomine militant. xp̃i inea nomen impugnant.
Ipso enim locutionis usu ꝓdextro habere dicimͣ.
Nd̾ ꝓmagno pensannis: ꝓsinistro uero: id qd̃

Expanded text:
ea etiam nonnunquam ex charitate restringit, dicat: ea etiam nonnunquam ex charitate restringit, dicat: Frenum posuit in os meum. Ac si aperte fateatur, dicens: Quia in quibusdam provectum non vidi praedicationis, ab eis impetum temperavi, ut vitam meam saltem per patientiam discerent, cum verba mea admittere per oblatam praedicationem nollent. Vet. XX. Sed plus nobis hoc plerumque in tribulationibus dolet, quod eas ab illis patimur, in quibus germano amore confidebamus. Unde et subditur: CAorientis calamitates meae illico resurrexerunt. - Ad sinistram quippe calamitates surgerent, si a quibuslibet extra religionem positis et aperte Christum negantibus persecutionis adversa sustineret. Cum vero ab aliquibus quasi fidelibus tentationem cruciamentorum patitur, quasi ad dexteram illi calamitates oriuntur, quia hi qui sub Christi nomine militant, Christi in ea nomen impugnant. Ipso enim locutionis usu pro dextro habere dicimus, quod pro magno pensamus, pro sinistro vero id quod
Abbreviated transcription (Latin):
.listis illud undignos uos iudicastis et̾ne uite:
ecce conuertimur ad gentes. frenim sibi silentii
suꝑ impositum: scĩ uiri apud dura repboꝵ cor¬
da conspiciunt: qui ꝑpropħam dicunt. Quomͦ
cantabimus canticum dñi int̾ra aliena: frenũ
poni etiã paulus admonuit: qui discipulo p̃cipit
dicens. Hereticũ post primã ⁊ secundã corratio¬
nem deuita: sciens quia subuersus est. qui eiꝰ modi
est. ⁊ dełinquit ꝓpͥo iudicio condẽpnatus. Sc̃i qͥrpe
doctores plerũq aita consideratione resistentium
corda cõspicunt. ⁊dum ea derelicta duunitus
uident. afflicti gementes q conticescunt. An
non aliqñ salomon frenum doccorib imponit.
qui dicit: noli arguere derisorẽ ne oderit te. d
si ab in crepatione iccirco reticemꝰ. quia contra
nos insurgere derisoris odia formidamus: non
existunt. Ipsis gͦ mon nobis parcimꝰ: si ab eoꝵ re¬
dargutione ꝓc̃oꝵ amore cessamꝰ. Unde necesse ::
ut aliqñ tolerennis tacendo qd̾ sunt: quatmꝰ

Expanded text:
os vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Frenum silentii sibi superimpositum sancti viri apud dura reproborum corda conspiciunt, qui per Prophetam dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena ? Frenum poni etiam Paulus admonuit, qui discipulo praecepit, dicens: Haereticum post primam et secundam correptionem devita, sciens quia subversuspe doctores 659 plerumque alta consideratione resistentium corda conspiciunt, et dum ea derelicta divinitus vident, afflicti gementesque conticescunt. An non aliquando frenum Salomon doctoribus imponit, qui dicit: Noli arguere derisorem, ne oderit te . Sed si ab increpatione idcirco reticemus, quia contra nos insurgere derisoris odia formidamus, non existunt. Ipsis ergo et non nobis parcimus, si ab eorum redargutione pro eorum amore cessamus. Unde necesse est ut aliquando toleremus tacendo quod sunt, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s uir asserit sinon solum ab adulterii crimine.
uerum etram afornicationis inquinatione se libe¬
rum seriauit: hec autem parui pendimꝰ: siuͥtitũ
euis temꝑa minime pensamus. Necdum enim ad
restrictionem carnis reuelata gr̃e districtior censu¬
ra ꝓcesserat. que non solum corꝑis s: icordis lasci¬
uiam reprehendit. necdum multoꝵ continen¬
tuam castitatis bona imittãda ꝓdierant. itam̃
beatus iob exempla munditie que non acceꝑat tͣ¬
debat. Amultis autem nunc etiam post ꝓhibitionẽ
der: carnis immunditia ꝑpetratur. Hinc gͦ colligen¬
dumest. quia cum tanta culpa nunc etiam post p̃cep¬
tum ingrauib delinquit᷑: cum qͣta laude antea agͣ¬
uib abstinebatur. Qui hoc siumqm fecerit: eandẽ
culpam uerti sibi expetit: inpenam dicens. Scortũ¬

Expanded text:
sanctus vir asserit, si non solum ab adulterii crimine, sanctus vir asserit, si non solum ab adulterii crimine, verum etiam a fornicationis inquinatione se liberum servavit? Haec autem parvipendimus, si virtutum ejus tempora minime pensamus. Necdum enim ad restrictionem carnis revelatae gratiae districtior censura processerat, quae non solum corporis, sed et cordis lasciviam reprehendit. Necdum multorum continentium castitatis bona imitanda prodierant, et tamen beatus Job exempla munditiae, quae non acceperat, tradebat. A multis autem nunc etiam post prohibitionem Dei carnis immunditia perpetratur. Hinc ergo colligendum est, cum tanta culpa nunc etiam post praeceptum in gravibus delinquitur, cum quanta laude antea a gravibus abstinebatur. Qui si hoc unquam fecerit, eamdem culpam verti sibi expetit in poenam, dicens: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
Amͣuis non ñqmͣ areatu adulterii nequaqͣm dis¬
trepet cisspa fornicationis cum ueritas dicat. qui
iiderit mulierẽ ad concupiscendum eam: iã me¬
chatus est eam incorde suo. Qua enim g̃to uer¬
bo methus adulter clicitur. cum non aliena conũx
s mulier uicleri ꝑhibetur. aꝑte ueritas dicit. quia
etiam solo uisu cum turpiter uel innupta concu¬
piscitur. aditterium ꝑpetratur. Qd̾ tamen plerũo
exloco uel ordine concupiscentis discernitur: quia
non dissimilsb isclem luxurie distinguit reatus.
Inquib fornicationis culpa quia ab adulterii rea¬
tu discernitur: predicatoris egregii lingua testat᷑.
que inter cetera asserit dicens. Neq fornicarii nes
idolis seruientes. neq adulteri: regnum dei posside¬
bunt. Qd̾ enim disiuncte reatui sententie subditit:
qm̃ non ase ualde dissidat ostendit. ꝑhoc gͦ qd̃¬
patent̃ in notescit: qd̾ areatu ad ulterii liber fuit.
S ad hec fortasse aliquis dicat. Quid de se mirum

Expanded text:
amvis nonnunquam a reatu adulterii nequaquam discrepet culpa fornicationis, cum Veritas dicat: « Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo. Quia Graeco verbo moechus adulter dicitur, cum non aliena conjux, sed mulier videri prohibetur, aperte Veritas ostendit quia etiam solo visu cum turpiter vel innupta concupiscitur, adulterium perpetratur. Quod tamen plerumque ex loco vel ordine concunon dissimilibus idem luxuriae distinguitur reatus, in quibus fornicationis culpa, quia ab adulterii reatu discernitur, praedicatoris egregii lingua testatur, qui inter caetera asserit, dicens: Neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulteri, regnum Dei possidebunt . Quod enim disjuncto reatui sententiam subdit, quam valde a se dissideat ostendit. Per hoc ergo quopatenter innotescit quod a reatu aSed ad haec fortasse aliquis dicat: Quid de se mirum
Abbreviated transcription (Latin):
quiletum diem dicimꝰ. ex quo contingit ut letem᷑. Hĩc
est enuim qd̃ ad abraham dñs dicit. Nunc cognour. qd̾
timeas deũ Neq enĩ creator temꝑm quicꝙͣ cognouit
ex temꝑe: s cognostere euis est. ex cmus libet cause ener¬
gentis articulo nobis cognitionem prebere. sius uͦ
tateie noĩe insi meliator dei ⁊ hominum desiguat᷑.
in quo equa lance omĩa merita nr̃a pensantur.⁊
in cuiꝰ preceptis agnoscimus quid in nr̃a uita minꝰ
habeamꝰ. Inhac aitem statera appendimur: quo¬
ciens ad ute eius exempla ꝓuocamur. Hinc nãq

Expanded text:
qui laetum diem dicimus, ex quo contingit ut laetemur. Hinc qui laetum diem dicimus, ex quo contingit ut laetemur. Hinc est enim quod ad Abraham Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Neque enim creator temporum quidquam cognovit ex tempore; sed cognoscere ejus est ex cujuslibet causae emergentis articulo nobis cognitionem praebere. Quis vero staterae nomine nisi Mediator Dei et hominum designatur? In quo aequa lance omnia merita nostra pensantur, et in cujus praeceptis agnoscimus quid in nostra vita minus habeamus. In hac autem statera appendimur, quoties ad vitae ejus exempla provocamur. Hinc namque
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ quippe meritoꝵ qđ bone uie studiis au¬
getur. plerumq mali admiratione retrahitur.
ibonũ qd̾ animꝰ oꝑando construit. hoc mala alia¬
ꝑpetranda ꝑ uertit. Unde scĩ uiri tanto se inco
gitatione subtilius constringunt. qnͣto asuꝑ¬
no uidice districtiꝰ considerari se conspiciunt.
Mente quippe discutiunt. inuenne si qua deli
querĩt: ut tanto fiant irrep̃hen sibiles iudici
qnͣto semetipsos cotidie ⁊ sine cessatione rep̃¬
hendunt. Nec tamen hac de re iamgauclia secu¬
nitatis sununt: quia ab illo se uideri considetãt.
qui ⁊ ineis illa uidet. que uidere ipsi insemet ipsis
non ualent. Et quidem beatus iob ꝑfectionis uitã
nter ueteres tenuit. s quia eius intentio ad redẽp¬
toris aduentũ ꝓpħico spũ erumpit. in illius pre¬
ceptis pensat ipse. qmͣ multa de ꝑfectione minus
dei dicitur. scire uos facere: usitato nr̃e locutionis modo.

Expanded text:
mentum quippe meritorum, quod bonae vitae studiis aumentum quippe meritorum, quod bonae vitae studiis augetur, plerumque mali admistione retrahitur; et bonum quod animus operando construit, hoc alia perpetrangitatione constringunt, quanto a superno judice districtius considerari conspiciunt. Mentem quippe discutiunt, invenire si qua dereliquerint quaerunt, ut tanto fiant irreprehensibiles judici, quanta semetipsos quotidie et sine cessatione reprehendunt. Nec tamen hac de re jam gaudia securitatis sumunt, quia ab illo se videri considerant qui in eis et illa videt quae videre ipsi in semetipsis non valent. Et quidem beatus Job perfectionis vitam inter veteres tenuit; sed quia ejus intentio ad Redemptoris adventum prophetico spiritu erumpit in illius praeceptis, pensat ipse quam multa de perfectione minus os facere, usitato nostrae locutionis modo,
Abbreviated transcription (Latin):
considerat: ut in uno quoq nr̃m. nec ea que re¬
muneret. hona pretereat. nec mala que displi¬
cent iudelicet sine increpatione derelinquat.
Hinc est enim qd̾ angelum ꝑgarni eccł̃ie in
Scio ubi habitas. ubi sedes ÷ sathane: itenes no¬
men meum ⁊ non neggasti fidem meam. Et
paulo post. S habes aduersumte pauca quia
habes illic tenentes doctrinam balaam. Hinc
angelo thyathire dicitur. Noui oꝑa tua ⁊ carita¬
tem ifidem. ⁊ministerum. ⁊ pacientiamtuã.
⁊oꝑa tua nouissua plura priorib. S habeo ad
uersum te: quia ꝑmittis mulierem iezabel que
se dicit ꝓphas docere. ⁊ secducere seruos meos : for¬
nicari ⁊ manducare ydolothitũ. Eece bona me¬
morat. nec ts̃ resecãda mala sine penitentia re¬
laxat: quia scilicet singuloꝵ sic uias considerat.
sic gressus enumerans pensat. ut subtili examine
ꝑpendat. uel qnͣtũ quisq ad bona ꝓficiat. uel qͣn¬
tum ad mala deuians suis ꝓuectib cõtͣclicat. In cre¬

Expanded text:
considerat, ut in unoquoque nostrum, nec ea quae remunerat bona praetereat, nec mala quae videlicet displicent sine increpatione derelinquat. Hinc est quod angelum Pergami Ecclesiae in Scio ubi habitas, ubi sedes est satanae: et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Et paulo post: Sed habeo adversum te pauca, quia habes illic tenentes doctrinam Balaam. Hinc angelo Thyatirae dicitur: Novi opera tua, et charitatem, et fidem, et ministerium, et sapientiam tuam, et opera tua novissima pluersus te pauca, quia permittis mulierem Iezabel, quę se dicit propheten, docere et seducere servos meos, et fornicari, et manducare idolothytum . Ecce bona memorat, nec tamen resecanda mala sine poenitentia relaxat, quia scilicet sic singulorum vias considerat, sic gressus enumerans pensat, ut subtili examine perpendat vel quantum quisque ad bona proficiat, vel quantum ad mala devians suis profectibus contradicat. Incre
Abbreviated transcription (Latin):
luos scã correptio ad cognitionem sui renocat: ut
uidelicit in pranis desiderus positi quoꝵ siit filii at¬
tendant. Non enimeoꝵ sunt filii quoꝵ loca tenẽt.
s quoꝵ oꝑa exercent. Dicatur gͥ recte: filii stultoꝵ
non parentes. Sicut enim pleriq interra sunt. ⁊ acog¬
nitione hominũ abiectione uilitatis sue quasi qͣdã
suꝑductione nelaminis absconduntur: itañ nilli
sunt ineccłia quidum abiectioni se prauoꝵ oꝑm
subdunt. diuino cõspectui noti non sunt. quibꝰ
⁊ q̃n dicendiun est. Amen amen dico uobis: nes¬
cio uos Esse gͦ int̾ra ⁊apparere est: infide recta
ꝑ iurtutem oꝑis nobilitatem mentis ostendere.
Esse uero int̾ra ⁊penitus non parere est. inec

Expanded text:
Quos sancta correptio ad cognitionem sui revocat, ut, Quos sancta correptio ad cognitionem sui revocat, ut, videlicet, in pravis desideriis positi, quorum sint filii attendant. Non enim eorum sunt filii quorum loca tenent, sed quorum opera exercent. Dicatur igitur recte: Filii stultorum non tangunt.---Sicut enim plerique in terra sunt, et a cognitione hominum abjectione vilitatis suae quasi quadam superductione velaminis absconduntur, ita sunt nonnulli in Ecclesia qui dum se abjectioni pravorum operum subdunt, divino conspectui noti non sunt. Quibus et quandoque dicendum est: Amen dico vobis, nescio vos . Esse ergo in terra et apparere, 657 est in fide recta per virtutem operis nobilitatem mentis osEsse vero in terra et penitus non apparere, est in Ec
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓlis ulitate sopuintur. Quo enim id ad
qͣuod conditi sunt ñ intelligunt: eo etiam
cognationẽ accepit ꝑimaginem generosita¬
tis ꝑdunt. Stulti sunt gͦ ugnobiles: quos ab
et̃ne hereclitatis consortio repellit seruitus
mentis. Scriptum quippe est. Om̃is quifacit
pectatũ: seriuis ÷ peccati. Et uoce egregii p̃dica.¬
toris dicitur. Sapientia huiꝰ mundi: stulticia
est apud dm̃. Nuigͦ dumt̾rena saꝑent. ab
intima generositate repulsi sunt: stulti si¬
mul ngnobiles fuerunt. Quoꝵ dũ pleriq
accus imitantur: filii stultoꝵ ⁊igno biliũ
fiunt. Dũq eos sensib ac morib secuntur:
istrati sunt. quia ueram sapientiã non intelli¬
gunt: uignobiles. quia nulla sp̃s libertate re¬
nouantur. S hii ꝗͣuis iniquoꝵ actus exerceãt:
plerumq tñ inhac uita occupant loca iustoꝵ.
Atq eoꝵ se filios estimant: quoꝵs pre honotis
concupiscentia officia externis administrãt.

Expanded text:
tae prolis vilitate sopiuntur. Quo enim id ad tae prolis vilitate sopiuntur. Quo enim id ad quod conditi sunt, non intelligunt, eo etiam cognationem acceptae per imaginem generositatis perdunt. Stulti sunt ergo et ignobiles, quos ab aeternae haereditatis consortio repellit servitus mentis. Scriptum quippe est: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . Et voce egregii praedicatoris dicitur: Sapientia hujus mundi, stultitia est apud Deum . Qui ergo dum terrena saperent ab intima generositate repulsi sunt, stulti simul et ignobiles fuerunt. Quorum dum plerique actus imitantur, filii stultorum et ignobilium fiunt; dumque eos sensibus ac moribus sequuntur, et stulti sunt, quia veram sapientiam non intelligunt, et ignobiles, quia nulla spiritus libertate renovantur. Sed hi quamvis iniquorum actus exerceant, plerumque tamen in hac vita occupant loca justorum, atque eorum se filios aestimant quorum per honoris concupiscentiam officia exterius administrant.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ duodecim thronos iudicantes duo decum tͥbꝰ
isrł. fcce relinq̃ntes temꝑalia:. głam potesta¬
tis eterne mercati sunt Quid itaq in hoc mũ¬
dostultius qmͣ sua deserere : ⁊ quid met̾nita¬
te nobilius qmͣ cum ded iudices uenire: hoꝵꝵ
salicet iudicium nobilitas salomone attestã¬
te memoratur: cum hoc qd̾ iam p̾fatus sũ
dicitur. Nobilis in portis uir eius: qñ sederit
tum senatorso tre. ualde quippe nobilescon-
siderat: quos senatores uocat. Hanc inse
nobilitatẽ panlus aspex̾at: cum cognati¬
one conditoris ꝑ sp̃m uinctus dicebat. Genꝰ
igitur cumsimus der. nondebemꝰ estimari
auro aut argento aut lapidi sculpture artis
icogitationis hominis. diuinũ esse simile.
Fenus udelicet dei dicimur. non ex euis nat᷑a
tem quisq erigitur: qͣnto ꝑ acceptam ima¬
ginem a d similitucdinemillius ex imitatione
renouatur. At cõtͣ sunt stulti rignobiles.
qui dum suꝑnam sapientiã semet ipsos seq̃n¬
tes fuguint. insua ignorantia quasi in abiec¬

Expanded text:
duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel . Ecce relinquentes temporalia gloriam potestatis aeternae mercati sunt. Quid itaque in hoc mundo stultius quam sua deserere? Et quid in aeternitate nobilius quam cum Deo judices venire? Horum scilicet judicum nobilitas Salomone attestante memoratur, cum hoc quod jam praefatus sum dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrasiderat, quos senatores vocat. Hanc in se nobilitatem Paulus aspexerat, cum cognitioni Conditoris per Spiritum junctus dicebat: Genus igitur cum simus Dei, non debemus aestimare auro, vel argento, aut lapidi sculpturae artis, et cognitionis hominis divinum esse simile . Genus videlicet Dei dicimur, non ex ejus naturatem quisque erigitur, quanto per acceptam imaginem ad similitudinem illius ex imitatione renovatur. At contra sunt stulti et ignobiles, qui supernam sapientiam semetipsos sequentes, fugiunt, in sua ignorantia quasi in abjec
Abbreviated transcription (Latin):
nimirum ꝑuerso uidicio ꝑturbata tͣnquilł.
dura lemib. asꝑa mrttib. tͣnsitoria et̃nis. sus¬
pecta securis anteponunt. Hoꝵ uecordie sc̃a
eccłia recordetur: cum seuis extrin secus adũ¬
sitatib p̃mitur. quos intͣ se uelud fideles conti¬
nuit. s eoꝵ uitam aduersantem fidei dui tole¬
rauit. ⁊ dicat. Qui int̃ huiꝰcemodi letabantur.
iẽe sub sentib delicias computabant. Qui ni¬
mirũ mala que agunt ex iniquoꝵ p̃ceden¬
tium prauitate: didicerunt: unde ⁊ recte sub
nobis ÷ qd̾ alii intra scãm eccłiam uocant᷑
stulti. s tñ nobiles: alii uero sunt stulti ung¬
nobiles. Stulti nãq dicuntur. s c̃e ignobilss
nequeunt: quicarnis prudentiã contẽpuen¬
tes. ꝓfuturã sibi stulticiã appetunt. ⁊ ad no¬
Scriptũ quippe est. Qd̃ stultũ est der. sapien¬
tius est hominibꝰ. Hanc nãq stulticiã paulꝰ
cõprehendere admonet: dicens. Si quis uidet᷑

Expanded text:
nimirum perverso judicio, perturbata tranquillis, nimirum perverso judicio, perturbata tranquillis, dura lenibus, aspera mitibus, transitoria aeternis, suspecta securis anteponunt. Horum vecordiae sancta Ecclesia recordetur, cum saevis extrinsecus adversitatibus premitur, quos intra se velut fideles continuit, sed eorum vitam adversantem fidei diu toleravit, et dicat: Qui inter hujuscemodi laetabantur, et esse sub sentibus delicias computabant, quia nimirum mala quae agunt ex iniquorum praecedentium pravitate didicerunt. Unde et recte subnobis est quod alii intra sanctam Ecclesiam vocantur stulti, sed tamen nobiles, alii vero sunt stulti et ignobiles. Stulti namque dicuntur, sed esse ignobiles nequeunt, qui carnis prudentiam contemnentes, profuturam sibi stultitiam appetunt, et ad noScriptum quippe est: Quod stultum est Dei, sapientius est hominibus. Hanc nos stultitiam Paulus compreh
Abbreviated transcription (Latin):
basprr ttaltt gaudet: puis acerbitate fatigatiois
ꝯm̃ quetis dũlcedine pascitur. Qd̾ aꝑte in semet¬
ipso ifraheliticus populus ostendit: qui dumre¬
fectionẽ mnagͥne desuꝑ ꝑciꝑet. ab egipto ollas
laborib quasi ignib excoq̃nda: Quid ꝑpeponeꝰ
nisit̾rene dulcedines: Quid ꝑporros ac cepas
expͥmitur que plerumq qui comedunt ia¬
crimas emittunt. nisi difficultas uite p̾sentis
que a dilectorib sius ⁊ non sine luctu agitur
⁊tamen cum lacrimis a matur.: Manna
gͥ deserentes cumpeponib ac carnib porros
cepasq quesierunt. quia uidelicet ꝑuerse m̃tes
dulcia ꝑgr̃ãm quietis dona despiciunt. ⁊p̃ car
carnalib uoluntatib laboriosa huiꝰ uite itine¬
raetiã lacrimis plena c̃ocupiscunt. Contẽpnũt
hr̃e ubispiritalit̾ gaudeant: ⁊ desiderant̃
appetunt ubi ⁊carnalit̾ gemãt. Hoꝵ itaq¬
uerecondiã ueridica Iob uoce rep̃hendat: qr

Expanded text:
da spiritualiter gaudet, plus acerbitate fatigationis da spiritualiter gaudet, plus acerbitate fatigationis quam quietis dulcedine pascitur. Quod aperte in semetipso nobis Israeliticus populus ostendit , qui dum refectionem mannae desuper perciperet, ab Aegypto ollas laboribus quasi ignibus excoquenda? Quid per pepones, nisi terrenae dulcedines? Quid per porros ac caepas exprimitur, quae plerumque, qui comedunt, lacrymas emittunt, nisi difficultas praesentis vitae, quae a dilectoribus suis et non sine luctu agitur, et tamen cum lacrymis amatur? Manna igitur deserentes, cum peponibus ac carnibus porros caepasque quaesierunt, quia videlicet perversae mentes dulcia per gratiam quietis dona despiciunt, et pro carnis voluptatibus laboriosa hujus vitae itinera, etiam lacrymis plena, concupiscunt. Contemnunt habere ubi spiritualiter gaudeant, et desiderantes appetunt, ubi carnaliter gemant. Ethendat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ram laboris querit. ⁊ auigo mundane ser¬
uitutis cessare ñ libet. etiã si licet. Qd̃̾ uide¬
licet iugum dñs adiscipuloꝵ ceruice solue¬
niat inuos repentina dies illa. Et rursum.
uenite ad me om̃s qui laboratis ioneratiestis
iego uos reficiam. Tollite uigum ineum suꝑ¬
uos ⁊ discite ame. quia mittis sum ⁊ humilis
corde. Quid enim̃ dño mnittẽ se in magisterio
i humilem dicere: nisi relictis exercende ela¬
tionis difficultatib. plana q̃ctã bene uiuẽ¬
di itinera demõstrare: s quia prauoꝵ men¬
tes plus ꝑ asꝑa elationis qͣm ꝑ blanda humi¬
litatis ac mansuetudinis delectantur: ẽẽ sub
sentib delicias deputant. Dura enĩ pamore
seculi quasi quedam mollia ac de lectabi¬
lia ferre parati sunt: dum in hac uita rerũ
nẽ dñs amundi laborib imꝑat: sc̃e qͥ etis
duiceclinẽ ꝑsuadet: ⁊̃ tũ uesana iniquoꝵ meus
plusse alsequi ꝓsꝑa carnauter quã tenere blau¬

Expanded text:
ram laboris quaerit, ut a jugo mundanae serram laboris quaerit, ut a jugo mundanae servitutis cessare non libeat, etiam si liceat. Quod videlicet jugum Dominus a discipulorum cervice solveniat in vos repentina dies illa. Et rursum: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum suvos, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Quid est enim Domino mitem se in magisterio atque humilem dicere, nisi relictis exercendae elationis difficultatibus plana quaedam bene vivendi itinera demonstrare? Sed quia pravorum mentes plus per aspera elationis quam per blanda humilitatis ac mansuetudinis delectantur, esse sub sentibus delicias deputant. Dura enim prae amore saeculi quasi quaedam mollia ac delectabilia ferre parati sunt, dum in hac vita rerum nem Dominus a mundi laboribus imperat, sanctae quietis dulcedinem persuadet; et tamen vaesana iniquorum mens plus se assequi aspera carnaliter quam tenere blan
Abbreviated transcription (Latin):
a maritudinẽ qua repletur. Humanũ igitur
genus recto dei iudicio in uoluntatib suis sibi
dimissum atq ꝑ easdem uoluntates spontaneis
tribulationib tͣcitũ: absitio est ebriũ: quia ⁊
bilitate ebrietatis ignorat. Mundi enĩ głam
siciens: dum multas ꝓea tribulationes reꝑit.
amarum est qd̾ bibit. S quia hoc nimis in¬
hianter sumpsit: eiusdem amaritudinis ma-¬
lum discernere iã p̃ ipsa ebrietate non sufficit.
sermunt: igͣuiũ laboꝵ iugo deuotissime
colla submittunt. Qd̃ bñ sub esphrau sp̃e
osee ꝓpħante describitur: qui ait. Ephraun
uitula docta. diligere trinurã. uitula enim
triture laboribus assueta: relaxata plerũq
adeunidem laborẽ etiã non compulsa reĩcit᷑.
Ita pͣuoꝵ mens huuis mundi seruiciis dedita:
i rerum temꝑaliũ fatigationib assueta. etiã¬
si sibi libere uacare liceat. subẽẽ tñ t̾renis sudo¬
rib festinat. uisu misere conũsationis tritu¬

Expanded text:
amaritudinem qua repletur. Humanum igitur amaritudinem qua repletur. Humanum igitur genus recto Dei judicio in voluptatibus suis sibi dimissum, atque per easdem voluptates spontaneis tribulationibus traditum, absynthio est ebrium, quia et bilitate ebrietatis ignorat. Mundi enim gloriam sitiens, dum multas pro ea tribulationes reperit, amarum est quod bibit. Sed quia hoc nimis inhianter sumpsit, ejusdem amaritudinis malum discernere jam prae ipsa ebrietate non sufficit. serviunt, et gravium laborum jugo devotissime colla submittunt. Quod bene sub Ephraïm specie Osee prophetante describitur, qui ait: Ephraim vitula docta diligere trituram . Vitula enim triturae laboribus assueta, relaxata plerumque ad eumdem laboris usum etiam non compulsa revertitur. Ita pravorum mens hujus mundi servitiis dedita, et rerum temporalium fatigationibus assueta, etiamsi sibi libere vacare liceat, subesse tamen terrenis laboribus festinat, et usum miserae conversationis tritu
Abbreviated transcription (Latin):
lose custodire. H ꝓfecto omĩa miseros pun¬
gunt. s easdẽ pũctiones ipso rerum tẽꝑa¬
liũ uicti amore non sentiunt. Unde ⁊ recte nc̃
dicitur. ⁊ ẽe sub sentib delicias computabãt:
quia peccatoꝵ delectationib p̾ssi ex affectu ui-¬
te p̾sentis qͣm sint asꝑa que paciuntur igno
sine tͥbulatione eadem temꝑalia non ualẽt.
ea cura pũguntur miseri qua premuntur.
Manent sub sentib ⁊ hoc ip̃m delicias estintãt.
quia ⁊dura qͥdem ex p̃sentis uite amore tole¬
rant. i⁊tam̃ affeccu nimie cupiditatis obliga¬
ti. laborem eiusd̃ tolerãtie uoluptatẽ putãt.
Unde recte iheremias tociꝰ inse humane con¬
uersationis speciẽ sumens: ꝑ lamentũ q̃rit᷑
dicens. Inebriant me absintio. ut enĩ in su¬
ꝑiori iam parte predimꝰ: ebriꝰ quisq qd̾ pa¬
titur nescit. Qui uͦ absintio debrtat᷑: ⁊ hoc¬
qd̾ sumpsit amarum est. ⁊ tñ non intelligit eãd

Expanded text:
lose custodire. Haec profecto omnia miseros punlose custodire. Haec profecto omnia miseros pungunt, sed easdem punctiones ipso rerum temporalium victi amore non sentiunt. Unde et recte nunc dicitur: Et esse sub sentibus delicias computabant, quia peccatorum delectationibus pressi, ex affectu vitae praesentis quam sint aspera quae patiuntur ignorsine tribuea cura punguntur miseri, qua premuntur. Manent sub sentibus, et hoc ipsum delicias aestimant, qui et dura quidem ex praesentis vitae amore tolerant, et tamen effectu nimiae cupiditatis obligati, laborem ejusdem tolerantiae voluptatem putant.Unde recte Jeremias totius in se humanae conversationis speciem sumens, per lamentum queritur, dicens: Inebriavit me absynthio . Ut enim in superiori jam parte praediximus , ebrius quisque quod patitur nescit. Qui vero absynthio debriatd sumpsit amarum est, et tamen non intelligit eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Inter huiꝰcemodi letantur: quia nimi¬
rũ attendunt tͣnsitoria que ꝑcipiunt. uintueri
negligunt ꝑmanentia bona que ꝑdunt. Cũq
amore temꝑalium flagrant: uerã leticiã uo¬
lentes ignorant. Quã si studiose cognoscere
quererent: qmͣ flenda sint gaudia que appe¬
tunt uiderent. S dum meliora scire contẽp¬
mint: sola sibi uelud summa eligunt. q̃
uisibilit̾ oculis fugaciseluctione blandiunt᷑.
Uisibilia scilicet sequntes cor fugiunt: ⁊tan¬
to extrinsecus gaudent. qͣnto recor datioẽm
sui intͥnsecus non habent. Aliscent᷑ tam̃ ꝑ le
reb ipsis exquib suꝑbiunt flagellantur.
Neq enim sine gͣuib curarũ molestiis pos¬
sũt temꝑalia que appetũt. uel non habita
querere : uel quesita seruare. Int̃ equales p̃¬
stantiorem głiã q̃rere: aminorib reu̾enti¬
am plusꝙͣ oportet exigere. ⁊ minꝰ qmͣ debẽt
eandem maiorib exibere. Plerũq potentiã
tam̃ ne opinionẽ pͣuitatĩ habeant: formido¬

Expanded text:
Inter hujuscemodi laetantur, quia nimirum attendunt transitoria quae percipiunt, et intueri negligunt permanentia bona quae perdunt. Cumque amore temporalium flagrant, veram laetitiam volentes ignorant. Quam si studiose cognoscere quaererent, quam flenda sint gaudia quae appetunt viderent. Sed dum meliora scire contemnunt, sola sibi velut summa eligunt, quae visibiliter oculis fugaci seductione blandiuntur. Visibilia scilicet sequentes cor figunt; et tanto extrinsecus 654 gaudent, quanto recordationem sui intrinsecus non habent. Miscentur tamen eoruex rebus ipsis ex quibus superbiunt flagellantur. Neque enim sine gravibus curarum molestiis possunt temporalia quae appetunt, vel non habita quaerere, vel quaesita servare, inter aequales praestantiorem gloriam appetere, a minoribus reverentiam plus quam oportet exigere, et minus quam debent eamdem majoribus exhibere; plerumque potentiam tamen ne opinionem pravitatis habeant, formido
Abbreviated transcription (Latin):
trata cognoscerent: atq sterili filculnee cophi¬
num stercoris. idest infructuose m̃ti pingnedi¬
humanꝰ anunꝰ ꝓpͥum: qd̾ mor ut eulpa labitur.
a siu ad huc longiꝰ cognitione seꝑatur. Hoc ip̃m
nãq malum qd̾ agit: mentise obicẽ ante qru¬
lum rationis int̾serit. Unde fit ut anima pͥꝰ
uoluntariis tenebris obsessa: post modum bo¬
num iam nec qd̃ querat agnoscat. Qnͣto enim
magis malo adheret: tanto minꝰ intelligitbo¬
na que ꝑdit. lux quippe ueritatis quia subtilit̃
repboꝵ culpas examinat: quo habita negligit᷑
eo ꝑmutit distritiꝰ iuddicans ut nec amissa reqͥrat᷑
Et cum abactu repellitur: fugit asensu. Ut cuiꝰ
quasi facies in oꝑe cõtempnitur: euis ꝑ recorda¬
tionẽ iã nec t̾ga uideantur. Hinc itaq ÷ qd̾ re¬
ꝓbi subiecti flendis scelerib gaudent: de quib
ꝑsalomonẽ dicitur. Qui letantur cũ male fe¬
cerint: ⁊exultant in rebꝰ pessumis. Hinc ÷ qd̾

Expanded text:
perpetrata cognoscerent, atque sterili ficulneae cophiperpetrata cognoscerent, atque sterili ficulneae cophinum stercoris, id est infructuosae menti pinguedium, quod mox ut in culpam labitur, a sui adhuc longius cognitione separetur. Hoc ipsum namque malum quod agit menti se obicem ante oculum rationis interserit. Unde fit ut anima prius voluntariis tenebris obsessa postmodum bonum jam nec quod quaerat agnoscat. Quanto enim magis malis adhaeret, tanto minus intelligit bona quae perdit. Lux quippe veritatis quia subtiliter reproborum culpas examinat, quo habita negligitur, eo permittit districtius judicans, ut nec amissa requiratur; et cum ab actu repellitur, fugit a sensu, ut cujus quasi facies in opere contemnitur, ejus per recordationem jam nec terga videantur. Hinc itaque est quod reprobi subjecti flendis sceleribus gaudent, de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Hinc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
tete labitur. atq adima deuoratur. Eui uideli¬
cet rer: innullo dispar ÷ uta prauoꝵ: quia cũ
ꝓamore mundi aliqua student licita atq ho¬
nesta agere: quasi planum in suꝑficie pedem
ponunt. S repente pes ad ima labitur. quia eoꝵ
actio dum plura semꝑ appetit. usq ad innigua .⁊
ulicita descendit. Cum gͦ scã eccłia huius temꝑis
contraria tolerat: aduitam carnalium quos
aduersos sibi etiam inpsꝑis sustimit: ꝑ memo¬
dicens. In desertis habitabant torrentiũ. ⁊ inca¬
uernis terre uel suꝑ glaream. Qui enim patrũ
doctrina destituti sunt: indesertis torrentiũ. Quia
in occultis se cogitationib tegunt: incauer¬
nis terre. Quia uero inp̃sentis seculi mobilita¬
te: intentionẽ figunt: uelfigẽ appetunt: suꝑ
glaream habitare referunt᷑. S utinã ta les qr
peccata nolurit impugnare temptantia: flen¬
do tergerenit uel commissa. Utinã malo sua ꝑpe

Expanded text:
tate labitur, atque ad ima devolvitur. Cui videlitate labitur, atque ad ima devolvitur. Cui videlicet rei in nullo discrepat vita pravorum, quia cum pro amore mundi aliqua student licita atque honesta agere, quasi planum in superficie pedem ponunt; sed repente pes ad ima labitur, quia eorum actio dum plura semper appetit, usque ad iniqua et illicita descendit. Cum ergo sancta Ecclesia hujus temporis contraria tolerat, ad vitam carnalium, quos adversarios sibi etiam in prosperis sustinuit, per memodicens: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Quia enim patrum doctrina destituti sunt, in desertis torrentium, quia in occultis se cogitationibus tegunt, in cavernis terrae, quia vero in praesentis saeculi mobilitate intentionem suam figere appetunt, super glaream habitare referuntur. Sed utinam tales, quia peccata nolunt impugnare tentantia, flendo tergerent vel commissa! utinam mala sua saltem