comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed quib paratũ ẽ. Et audi¬
entes decẽ: ceperunt indigna¬
ri de iacobo & iohanne. Tħhe
aut̃ uocans eos: ait illis. Scitis
quia hii qui uident᷑ principa¬
ri gentib dominantur eis: &
principes eorũ potestatem ha-¬
bent ipsorũ . Non ita ẽ aut̃ in
uobis. Sed quicunq uoluerit
fieri maĩor. erit ur̃ minister.
Et quicunq uoluerit in uobis
primus esse: erit om̃iũ seruus.
Nã & filius hominis ñ uenit
ut ministraretur ei. sed ut mi¬
nistraret: & daret animã suam
redemptionẽ promultis. Et

Expanded text:
 et audientes decem coeperunt indignari de Iacobo et Iohanne Iesus autem vocans eos ait illis scitis quia hii qui videntur principari gentibus dominantur eis et principes eorum potestatem habent ipsorum non ita est autem iuobis: sed quicumque uoluerit fieri maior, erit uester minister, et quicumque uoluerit in uobis primus esse, erit omnium seruus. nam et filius hominis non uenit, ut ministraretur ei, sed ut ministraret et daret animam suam redemptionem pro multis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
principes sacerdotũ & scribae.
querebant quomodo eũ ꝑde¬
rent. Tunebant enĩ eũ : qm
uniuersa turba ammirabatur
super doctrina eius. EEt cũ
tur de ciuitate. Et cũ mane
transirent: uiderunt ficũ ari¬
dam factã a radicib Et re¬

Expanded text:
acerdotum et scribae quaerebant quomodo eum perderent: timebant enim eum, quoniam universa turba admirabatur super doctrina ejus. CXXIII,tur de civitate. Et cum mane transirent, viderunt ficum aridam factam a radicibus.
Abbreviated transcription (Latin):
uentrem & in secessum exit. pur¬
gans om̃s escas. Dicebat autẽ.
Qm̃ que de homine exeunt.
illa cõmunicant hominẽ. Ab
intus enim de corde hominũ.
cogitationes male procedunt.
adulteria. fornicationes. homi¬
cidia. furta: auaritiȩ. nequitiȩ.
dolus. inpudicitia: oculus malus.
blasphemia. suꝑbia. stulticia.
Omĩa hec mala abintus proce¬
dunt: & cõmunicant hominẽ.

Expanded text:
ssum exit, purgans omnes escas? Dicebat autem, quoniam quae de homine exeunt, illa communicant hominem. Ab intus enim de corde hominum exeunt cogitationes malae, procedunt adulteria, fornicationes, homicidia, furta, avaritiae, nequitiae, dolus, impudicitia, oculus malus, blasphemiae, superbia, stultitia. Omnia haec mala ab intus procedunt, et communicant hominem.
Abbreviated transcription (Latin):
Non enu ueni uocare iustos.¬
sed peccatores. Et erant disci-¬
puli ioħis &. pharisei teuinan¬
tes: & ueniunt & dicunt illi.
Cur discipuli ioħis & phari.¬
puli ñ ieiunant. Et ait illis
iħc. Nunquid possunt filii
nuptiarũ quandiu sponsus cũ
illis ẽ ieiunare: Quanto tem¬
pore habent secũ sponsũ. non
possunt ieiunare. Uenient
aut̃ dies cũ auferet᷑ ab eis spon-¬

Expanded text:
are justossed peccatores: et erant discipuli Johannis et pharisei jejunantes et veniunt: et dicunt illi. Cur discipuli Johannis et pharinon jejunant? Et ait illis Jesus. Numquid possunt filii nuptiarum: quandiu sponsus cum illis est jejunare? quanto tempore habent secum sponsum non possunt jejunare. Venient autem dies cum auferetur ab eis spon
Abbreviated transcription (Latin):
esse: erit om̃iũ nouissimus &.
om̃iũ minister. Et accipiens
puerum: statuit eũ in medio
eorũ. Quẽ cũ cõplexus esset.
ait illis. Quisquis unum ex
huius modi pueris receperit
innomine meo. me recipit.
Et quicunq me susceperit.
non me suscipit. sed eũ qͥ me
misit. Respondit illi toħ̃s
dicens. Magister: uidimus
quendã in nomine tuo eicientẽ

Expanded text:
mnium novissimus et omnium minister et accipiens puerum statuit eum in medio eorum quem cum conplexus esset ait illis quisquis unum ex huiusmodi pueris receperit in nomine meo me recipit et quicumque me susceperit non me suscipit sed eum qui me misit respondit illi Iohannes dicens magister vidimus quendam in nomine tu
Abbreviated transcription (Latin):
panib & duob piscib: intuens
in celũ benedixit & fregit panes.
& dedit discipulis suis ut pone¬
rent ante eos. Et duos pisces di¬
uisit om̃ib Et manducauerunt
om̃s & saturati sunt. Et sustu-¬
lerunt reliquias fragmentorum:
duodecĩ cophinos plenos & de
piscib Erant aut̃ qui mandu¬
cauerunt: quinq milia uirorũ.
Et statĩ coegit discipulos suos.

Expanded text:
anibus et duobus piscibus, intuens in coelum benedixit, et fregit panes, et dedit discipulis suis, ut ponerent ante eos. Et duos pisces divisit omnibus, et manducaverunt omnes, et saturati sunt. Et sustulerunt reliquias fragmentorum duodecim cophinos plenos, et de piscibus. Erant autem qui manducaverunt, quinque millia virorum. Et statim c
Abbreviated transcription (Latin):
mos unpositis manib curauit.
Et mirabatur: ꝓpt̾ increduli¬
tatem illorum. Et eircũibat
castella incircuitu docens Et
conuocauit duodecĩ: &. cepit eos
mittere binos. Et dabat illis
potestatem sp̃uũ inmundorũ.
Et precepit eis ne quid tollereis
in uia: nisi uirgã tantũ. Non pe¬
ram. non panẽ. neq in zona aes.
sed calciatos sandaliis. & ne in¬
duerentur duab tunicis. Et
dicebat eis. Quocunq introie¬
ritis in domũ: illic manete do
ꝑint uos nec audierinł uos exeunes in¬
de excutite puluerẽ de pedibus
ur̃is. in testimonium illis. Et
exeuntes p̾dicabant ut peni¬
tentiã agerent: & demonia
multa eiciebant. Et ungebanł
oleo multos egros: & sanabant.
Et audiuit herodes rex: ma-¬
nifestum enĩ factũ ẽ nom̃ eius.
&. dicebat. quia ioħs baptista
resurrexit a mortuis. & ꝓpt̃ea
operantur uirtutes in illo. Alii
aut̃ dicebant: quia hehas est.
Alii uͦ dicebant: qr propħa est.
quasi unus ex prophetis. Quo
audito herodes. ait. Quẽ ego

Expanded text:
positis manibus curavit et mirabatur propter incredulitatem eorum et circumibat castella in circuitu docens et convocavit duodecim et coepit eos mittere binos et dabat illis potestatem spirituum inmundorum et praecepit eis ne quid tollerent in via nisi virgam tantum non peram non panem neque in zona aes sed calciatos sandaliis et ne induerentur duabus tunicis et dicebat eis quocumque introieritis in domperint vos nec audierint vos exeuntes inde excutite pulverem de pedibus vestris in testimonium illis et exeuntes praedicabant ut paenitentiam agerent et daemonia multa eiciebant et unguebant oleo multos aegrotos et sanabant et audivit Herodes rex manifestum enim factum est nomen eius et dicebat quia Iohannes Baptista resurrexit a mortuis et propterea inoperantur virtutes in illo alii autem dicebant quia Helias est alii vero dicebant propheta est quasi unus ex prophetis quo audito Herodes ait quem ego
Abbreviated transcription (Latin):
audire. Sine parabola autẽ.
non loquebatur eis. Seorsũ
aut̃ discipulis suis. disserebat
om̃ia. Et ait illis illa die cũ
sero esset factũ. Transeamus
contra. Et dimittentes turbã¬
assumunt eũ ita ut erat in na¬
ui. & aliȩ naues erant cũ illo.
Et facta ẽ ꝓcella magna uen¬
ti : & fluctus mittebat innauẽ
ita ut impleretur nauis. Et
erat ipse inpuppi: suꝑ cerui cal
dormiens. Et excitant eũ : &
dicunt ei. Magister. non ad
te pertinet quia perimus. Et
exurgens. cõminatus est uento
& dixit mari. Iace. obmute¬
sce. Et cessauit uentus: & facta¬

Expanded text:
dire sine parabola autem non loquebatur eis seorsum autem discipulis suis disserebat omnia et ait illis illa die cum sero esset factum transeamus contra et dimittentes turbaadsumunt eum ita ut erat in navi et aliae naves erant cum illo et facta est procella magna venti et fluctus mittebat in navem ita ut impleretur navis et erat ipse in puppi supra cervical dormiens et excitant eum et dicunt ei magister non ad te pertinet quia perimus et exsurgens comminatus est vento et dixit mari tace obmutesce et cessavit
Abbreviated transcription (Latin):
nedictũ quod uenit regnum
patris nr̃i dauid. osanna in
excelsis. Et introuit hieru¬
solimã intemplũ. Et circum¬
spectis om̃ib cũ iã uespera es¬
ses hora: exit in bethaniam
cũ duodecĩ. Et alia die cum
exirent a bethania: esuriit.
Cunq uidisset alonge ficũ ha

Expanded text:
nedictum quod venit regnum patris nostri David osanna in excelsis et introivit Hierosolyma in templum et circumspectis omnibus cum iam vespera esset hora exivit in Bethania cum duodecim et alia die cum exirent a Bethania esuriit cumque vidisse
Abbreviated transcription (Latin):
ris sunt in parabolis omĩa fi¬
unt: ut uidentes uideant. &¬
non uideant. & audientes audi¬
ant & non intelligant. nequan¬
do conuertantur & dimittan-¬
tur eis peccata. Et ait illis.
Nescitis parabolam hanc: Et
quomodo om̃s parabolas cog¬
noscetis : Qui seminat uerbũ
seminat. Hii aut̃ sunt qui cir¬
ca uiã ubi seminatur uerbum.
& cũ audierint confestim ue¬
nit satanas. & aufert uerbum
quod seminatũ est in corda eoꝵ
Et hii sunt similiter qui suꝑ
petrosa seminantur. qui cum
audierint uerbũ statĩ cũ gau¬
dio accipiunt illud. Et non
habent radices inse: sed tem¬
porales sunt. Deinde orta tri¬
bulatione & persecutione ppt
uerbum: confestim scandaliran¬
tur. Et alii sunt qui inspinis
seminantur. Fii sunt qui uer¬
bum audiunt: et erũpnȩ scłi
& deceptio diuitiarĩ & circa
reliqua concupiscentiȩ intro¬
euntes suffocant uerbum. &¬

Expanded text:
unt, in parabolis omnia fiunt: ut videant, et non videant: et audientes audiant, et non intelligant: ne quando convertantur et dimittantur eis peccata. Et ait illis: nescitis parabolam hanc et quomodo omnes parabolas cognoscetis qui seminat verbum seminat hii autem sunt qui circa viam ubi seminatur verbum et cum audierint confestim venit Satanas et aufert verbum quod seminatum est in corda eorum et hii sunt similiter qui super petrosa seminantur qui cum audierint verbum statim cum gaudio accipiunt illud et non habent radicem in se sed temporales sunt deinde orta tribulatione et persecutione propter verbum confestim scandalizantur et alii sunt qui in spinis seminantur hii sunt qui verbum audiunt et aerumnae saeculi et deceptio divitiarum et circa reliqua concupiscentiae introeuntes suffocant
Abbreviated transcription (Latin):
non habet remissionẽ inet̾nũ.
sed reus erit et̾ni delicti. qͣm
dicebant sp̃m inmundũ habet.
Et ueniunt mater eius &. fr̃s.
& foris stantes miserunt ad eũ
uocantes eũ. Et sedebat cir-¬
ca eũ turba: & dicunt ei. Ecce
mater tua & fr̃s tui foris. que¬
runt te. Et respondens. ait
eis. Que ẽ mat̾ mea &. fr̃s mei :¬
Et circũspiciens eos. qui incir¬
cuitu eius sedebant: ait. Ecce
mater mea: & fr̃s mei. Qui
enĩ fecerit uoluntatẽ dĩ: hic

Expanded text:
non habet remissionem in aeternum sed reus erit aeterni delicti quoniam dicebant spiritum inmundum habet et veniunt mater eius et fratres et foris stantes miserunt ad eum vocantes eum et sedebat circa eum turba et dicunt ei ecce mater tua et fratres tui foris quaerunt te et respondens eis ait quae est mater mea et fratres mei et circumspiciens eos qui in circuitu eius sedebant ait ecce mater mea et fratres mei qui enim fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
& quia in principe demonioꝵ
eicit demonia. Et conuocatis
eis. in parabolis dicebat illis.
Quomͦ potest satanas satanan
eicere: Et si regnũ in se diuida-¬
tur: non potest stare regnum
illud. Et si domus suꝑsemet¬
ipsam dispertiatur: ñ poterit
domus illa stare. Et si satanas
consurrexerit insemetipsum.
dispertitus ẽ & ñ poterit sta.¬
re. sed finẽ habet. Nemo po-¬
test uasa fortis ingressus do-
mũ diripere. nisi prius fortẽ
alliget. & tunc domũ eiꝰ diri¬

Expanded text:
 quia in principe daemoniorum ejicit daemonia. Et convocatis eis, in parabolis dicebat illis: Quomodo potest Satanas Satanam ejicere? Et si regnum in se dividatur, non potest regnum illud stare. Et si domus super semetipsam dispertiatur, non potest domus illa stare: et si Satanas consurrexerit in semetipsum, dispertitus est: et non poterit stare, sed finem habet. Nemo potest vasa fortis ingressus in domum diripere, nisi prius fortem alliget
Abbreviated transcription (Latin):
alioquin. aufert supplem̃tũ
nouũ a ueteri & maior scissu¬
ra fit. Et nemo mittit uinũ
nouellũ in utres ueteres: alio¬
quin disrumpit uinũ utres &
uinũ effunditur . & utres pere¬
unt. Sed uinũ nouu in utres
nouos mitti debet. Et factũ
ẽ iterũ cũ sabbatis ambularet
ꝑ sata. & discipuli eius ceꝑunt
pregredi: & uellere spicas. Pha¬
risei aut̃. dicebant ei. Ecce qͥd
faciunt sabbatis: qđ non licet:
Et ait illis. Nunquã legistis
quid fecerit dauid quando ne¬
cessitatẽ habuit. & esurut ipse
& qui cũ eo erant. quomͦ intro¬
iit in domũ d̃i sub abiathar
principe sacerdotũ. & panes
propositionis manducauit qͦs
ñ licebat manducare nisi sacer

Expanded text:
supplementum novum a veteri et maior scissura fit et nemo mittit vinum novellum in utres veteres alioquin disrumpet vinum utres et vinum effunditur et utres peribunt sed vinum novum in utres novos mitti debet et factum est iterum cum sabbatis ambularet per sata et discipuli eius coeperunt praegredi et vellere spicas Pharisaei autem dicebant ei ecce quid faciunt sabbatis quod non licet et ait illis numquam legistis quid fecerit David quando necessitatem habuit et esuriit ipse et qui cum eo erant quomodo introiit in domum Dei sub Abiathar principe sacerdotum et panes propositionis manducavit quos non licet manducare
Abbreviated transcription (Latin):
in desertũ locũ. ibiq orabat.
Et ꝑsecutus ẽ eũ sẏmon: & qui
cũ illo erant. Et cũ inuenis¬
sent eũ . dixerunt ei. quia om̃s
querunt te. Eait illis. Famus
in proximos uicos. & ciuitates.:
ut & ibi predicem. Ad hoc enĩ
ueni. Et erat p̾dicans insyna¬
gogis eorum: & om̃i galilea:
& demonia eiciens. Et ue¬
nit adeũ leprosus : dep̾cans

Expanded text:
ocum ibique orabat et persecutus est eum Simon et qui cum illo erant et cum invenissent eum dixerunt ei quia omnes quaerunt te et ait illis eamus in proximos vicos et civitates ut et ibi praedicem ad hoc enim veni et erat praedicans in synagogis eorum et omni Galilaea et daemonia eiciens et venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
bes uende & da pauꝑib:: & ba¬
bebis thesaurũ incelo: & ueni
sequere me. F. Qui contrista¬
tus in uerbo: abiit merens. Erat
enĩ habens possessiones multas.
Et circu̾spiciens iħc: ait disci¬
pulis suis. Quam difficile qui
pecunias habent. in regnũ di
introibunt: Discipuli aut̃: ob¬
stupescebant in uerbis eiꝰ. At

Expanded text:
bes uende et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo: et ueni. sequere me. qui contristatus in uerbo abiit maerens: erat enim habens multas possessiones. et circumspiciens Iesus ait discipulis suis: quam difficile qui pecunias habent in regnum dei introibunt! discipuli autem obstupescebant in uerbis ei
Abbreviated transcription (Latin):
posset manifeste inciuitatem
introire. sed foris in desertis locis
esse & conueniebant ad eũ un¬
diq Et iterũ intrauit caphar¬
naum post dies: & auditũ ẽ qđ
in domo esset. Et conuener
multi: ita ut non caperent neq
ad ianuã. & loquebatur eis
uerbũ. Et uenerunt feren¬
tes ad eũ paralyticũ qui a
quattuor portabat᷑. Et cum
non possent offerre eũ illi pre
turba: nudauerunt tectum
ubi erat. & patefacientes sũ¬
miserunt grabatũ inquo pa¬
ralẏticus iacebat. Cũ uidisset
aut᷑ iħc fidẽ illorũ: ait para.¬
lytico. Fili: dimittuntur tibi
peccata. Erant aut̃ illic qͥdã
de scribis sedentes: & cogitan¬
tes incordib suis. Quid hic

Expanded text:
em introire sed foris in desertis locis esse et conveniebant ad eum undique et iterum intravit Capharnaum post dies et auditum est quod in domo esset et convenerunt multi ita ut non caperet neque ad ianuam et loquebatur eis verbum et venerunt ferentes ad eum paralyticum qui a quattuor portabatur et cum non possent offerre eum illi prae turba nudaverunt tectum ubi erat et patefacientes submiserunt grabattum in quo paralyticus iacebat cum vidisset autem Iesus fidem illorum ait paralytico fili dimittuntur tibi peccata erant autem illic quidam de scribis sedentes et cogitantes in cordibus sui
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ: & matrẽ tuã. Et qͥ mã¬
ledixerit patri uel matri.
morte moriatur. Uos aut̃ di¬
citis. Si dixerit homo patri
aut matri corban. quod ẽ do¬
num quod cunq ex me tibi ꝓ¬
fuerit: & ultra ñ dimittitis
eum quicquã facere patri suo
aut matri. rescindentes uerbũ
dĩ. ꝑ traditionẽ urãm quam
tradidistis. Et similia huius mo

Expanded text:
t qui maledixerit patri aut matri morte moriatur vos autem dicitis si dixerit homo patri aut matri corban quod est donum quodcumque ex me tibi profuerit et ultra non dimittitis eum quicquam facere patri suo aut matri rescindentes verbum Dei per traditionem vestram quam tradidistis et s
Abbreviated transcription (Latin):
gationẽ bestiarũ. & ministe¬
singula in breui compingens.
plenitudinẽ non negaret .
fidem pollicẽ dicitur: ut sacer
dotio reprobus haberet᷑. Sed
tantũ consentiens fidei p̾desti¬
nata potuit electio: ut
nec sit in opere uerbi ꝑderet.¬

Expanded text:
ationem bestiarum, et ministesic in brevi compingens, plenitudinem non negaret. D sibi pollicem dicitur, ut sacerdotio reprobus haberetur. Sed tantum consentiens fidei praedestinata potuit electio, ut nec sic in opere Verbi perderet
Abbreviated transcription (Latin):
continuo scire poteris ex suꝑscri¬
ptionib quas in fronte notatas
inuenies. qui aut qđ de his quȩ
inquiris similia dixerint. Ueni¬
ens etiã ad reliqua euangelia ꝑer
eundẽ numerũ quẽ continens ui¬
debis appositos ꝑ singulos numeros
atq eos in suis ꝓpriisq locis similia
dixisse repperies.

Expanded text:
continuo scire potes ex suprascricontinuo scire potes ex suprascriptionibus, quas in fronte notatas invenies: qui, aut quot de his quae inquiris, similia dixerint. Veniens etiam ad reliqua Evangelia per eumdem numerum, quem continent, videbis appositos per singulos numeros, atque eos in suis propriisque locis similia dixisse reperies.
Abbreviated transcription (Latin):
Nonus inquib duo. lucas. loħs.
Decimus in quib singuli de qͥb: dã¬
ppͥe scripserunt. Et quidẽ sub¬
iectorũ titulorũ id est argum̃tũ.
clara uero eorũ narratio hec est.
Et enim per singula loca euan¬
geliorũ quidã numerus uidetur
appositus. paulatĩ incipiens a pͥmo.
Deinde scđo. postremo tres. & ꝑ
ordinẽ librorũ fine usq ꝓgredieis.
Itaq ꝑ singulos numeros supputa¬
tio ꝑ minei distinctionẽ inuenit᷑
inserta. significans cui de decẽ ti¬
tulis appositus numerus dinoscit᷑.
ueluti siquidẽ primũ certũ ẽ in pͥ¬
mo. si uero in scđo. & eodẽ modo
usq ad decẽ. Si igit᷑ reuoluto uno
qualicunq de quatuor euangelus.
cuilibet capitulo uelis insistere. &
rescire qui similia dixerint. & loca
propria agnoscere singulorũ: inqͥb
eadẽ sint prolocuti. eiusdẽ sensus
quẽ tenes relegens ꝓpositũ nume-¬
rũ. quesitũq eũ in titulo quem
demonstrat tituli subnotatio.

Expanded text:
Nonus, in quibus duo: Lucas, Iohannes. Nonus, in quibus duo: Lucas, Iohannes. Decimus, in quibproprie scripserunt. Et quidem subjectorum titulorum id est argumentum, clara vero eorum narratio haec est: etenim per singula loca Evangeliorum quidam numerus videtur appositus, paulatim incipiens a primo, deinde secundo, postremo tertio, et per ordinem librorum ad finem usque progrediens. Itaque per singulos numeros supputatio, per lineae distinctionem invenitur inserta, significans cui de decem titulis appositus numerus assignetur. Veluti siquidem primum, certum est in primo. Si vero in secundo, et eodem modo usque ad decem. Si igitur evoluto uno qualicumque cum quatuor Evangeliis, cuilibet capitulo velis insistere, et rescire qui similia dixerint, et loca propria agnoscere singulorum, in quibus eadem sunt prolocuti ejusdem sensus quem tenes, relegens propositum numerum, quesitumque eum in titulo quem demonstrat tituli subnotatio,
Abbreviated transcription (Latin):
liquit. Uamq triũ euangeli¬
orũ sensus exceptos om̃s similes.
contentꝰq mathei euangelio qͣsi
ad unũ congestos adnexuit.
ita ut eorundẽ quantũ ad teno-¬
rẽ ꝑtinet lectionis sequers iã
stilus intruptus esse uideatur.
Uerũ ut saluo corpore siue
textu ceterorũ hoc ẽ euangeli¬
orũ ꝓpria & familiaria loca in
quib eadẽ similit̾ quȩ dixerint
scire possis ac uere disserere. ac-¬
cepta occasione ex predicti ui¬
ri studio. alia ratione decẽ nume¬
ro tibi titulos designaui. Quoꝵ
primus quattuor in se continet
numeros. inquib similia ab uni¬
uersis dicta sunt matheo. marco.
luca. ioħe. Scd̾s in quib tres.
matheus. marcus. lucas. Tercius
inquib tres. matheus. lucas. loħs.
Quartus inquib tres. matheus.
marcus. Ioħs. Quintus in qͥb: duo.
matheus. Lucas. Sextus in quib
duo. matheus. marcus. Septimꝰ
in quib duo. matheus. loħs. Oc¬
tauus in quib duo. marcus. lucas.

Expanded text:
linquit. Namque trium Evangelilinquit. Namque trium Evangeliorum sensus exceptos, omnes similes contextus Matthaei Evangelio quasi ad unum congestos, annexuit: ita ut eorumdem, quantum ad tenorem pertinet lectionis, sequens jam stylus interruptus esse videatur. Verum ut salvo corpore, sive textu caeterorum hic Evangeliorum propria et familiaria loca, in quibus eadem similiterque dixerunt, scire possis, ac vere disserere, accepta occasione ex praedicti viri studio, alia ratione decem numerorum tibi titulos designavi. Quorum primus, quatuor in se continet numeros, in quibus similia ab universis dicta sunt, Matthaeo, Marco, Luca, Joanne. Secundus, in quibus tres, Matthaeus, Main quibus tres: Matthaeus, Lucas, Iohannes. Quartus, in quibus tres: Matthaeus, Marcus, Iohannes. Quintus, in quibus duo: Matthaeus, Lucas. Sextus, in quibus duo: Matthaeus, Marcus. Septimus, in quibus duo: Matthaeus, Iohannes. Octavus, in quibus duo: Lucas, Marcus.
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplaria pene. quot codices.
Sin autẽ ueritas est querenda de
plurib cur ñ ad grecã originẽ
reuertentes. ea quȩ uel a uitio-¬
sis int̾pretib male edita: uel a
presũptorib imperitis emenda-¬
ta peruersius. uel a librariis
dormitantib aut addita sunt
aut mutata corrigimꝰ. Neq
uero ego de ueteri disputo te.¬
stam̃to: quod a septuraginta se¬
niorib in grecam linguã uersũ
tercio gradu ad nos usq ꝑuenit.
Non quero quid aquila quid
sẏminacus sapiant. quare theodo¬
tion int̾ nouos & ueteres mediꝰ
incedat. Sit illa uera int̾preta¬
tio quam apłi ꝓbauerunt. De
nouo nunc loquor testamento.
qđ grecũ e̾e̾ ñ dubiũ est. exce¬
pto apło matheo. qui primus
in udea euangeliũ xp̃i hebra¬
icis litteris edidit. Hoc certe
cũ in nr̃o sermone discordat.
& diuersos riuulorũ tramites
ducit. uno de fonte querendũ
est. Pret̾mitto eos codice quos
pro quatiuor euangeliis dere.¬

Expanded text:
exemplaria pene quot codices. exemplaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos pro quatuor Evangeliis dere
Abbreviated transcription (Latin):
eato papȩ damaso.
hieronimus. Nouu
opus facere me co-¬
gis ex ueteri. ut
post exemplaria scri-¬
pturarum toto orbe disꝑsa
quasi quidam arbiter sedeam.
& quia inter se uariant quȩ
sint illa quȩ cũ greca consen¬
tiant ueritate decernã pius
labor. sed periculosa presum¬
ptio iudicare decex̃is. ipsũ ab
omnib iudicandũ. senis mu-¬
tare linguã & canescentẽ mun-¬
dũ ad inicia retrahere paruui¬
lorum. Quis enĩ doctus pa-¬
riter uel indoctus cũ in manꝰ
uolumen assumpserit. & a sa¬
liua quã semel inbibit uiderit
discrepare quod lectitat. non
statim erũpat inuocẽ me fal-¬
sariũ me clamans esse sacrile.¬
gũ qui audeã aliquid in uet̾ib
libris addere. mutare. corrige¬
re . Aduersus quã inuidiam
duplex causa me consolatur.
quod & tu qui sũmus sacerdos
es fieri iubes. & uerũ ñ ẽẽ qđ
uariat etiã maledicorũ testimo¬
nio comprobat᷑. Si enĩ latinis
exẽplarib fides est adhibenda.
respondeant quib Tot sunt enĩ

Expanded text:
o papae Damaso Hieronymus. Novum opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ecclȩ p̃suli uen̾abili uiro noĩe. S eiꝰq successorib omẽm
qͣm egia maiestas ht̃ potestatẽ. scł legał iustitiȩ disciplinã.
excepto dũtaxat stipite. qͦ comitis industria mallo accer¬
sito iustitiã dĩ & regis legalit̾ ht̃ exhibere. in qͦda loco
iuxta atrebatũ. trans fluuiolũ qͥ dr̃ crientio. ad eã scł
plagã. qua eccła beatȩ di genit̾cis maruȩ sita ẽ. infra
uniꝰ leuue undiq spaciũ: Quoꝵ om̃ino petitionib co

Expanded text:
em quam regia maiestas habet potestatem scilicet legalem iustitie disciplinam excepto duntaxat stipite quo comitis industria mallo accersito iustitiam dei et regis legaliter habet exhibere in quodam loco iuxta Atrapis castrum trans fluuiolum qui dicitur Crientio ad eam scilicet plagam qua ecclesia beate dei genitricis Marie sita est infra unius leuce undique spatium. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ totũ eiꝰde̾ uillȩ p̾diũ. & ultͣ quantũ arcus iacere potest
undiq ac teloncũ si qd̾ ibidẽ forte debebit᷑. s: aduenaᷤ
eo loci cõmorantes. atq monetȩ officinã simili mͦ donamꝰ:
ut am̃ & in ꝑpetuũ mͦ dictos locoꝵ ãbitꝰ subĩmuntatis
nr̃e tutela ac defensione do dilectus ⁊ nob̃ fidelis iã dietꝰ¬
ep̃c. eiꝰq successoses qͥeto ordine absq ulliꝰ contͣdictiõe ꝑsone
ꝑpetuo possideant: & excepta om̃i inqͥetudine do seruiant.
ac ꝓpͥis utilitatib uacent. atq nr̃o fidelit̾ imꝑio pareant.
Precipientes gͦ iubemꝰ. ut nultꝰ comes aut uicetomes ua
qͥlib ex iudiciaria potestate sup̾scriptoꝵ spacia limitũ.
ad causas audiendas. aut freda exigenda. aut fideius¬
sores tollendos. aut aduenas distringendos. nr̃is futisq¬

Expanded text:
 totum eiusdem uille predium et ultra quantum arcus iacere potest undique ac teloneum si quod ibidem forte debebitur sed et aduenas eo loco commorantes atque monete officinam simili modo donamus ut amodo et in perpetuum modo dictos locorum ambitus sub immunitatis nostre tutela ac defensione deo dilectus et nobis fidelis iam dicteius que successores quieto ordine absque ullius contradictione persone perpetuo possideant et excepta omni inquietudine deo seruiant ac propriis utilitatibus uacent atque nostro fideliter imperio pareant. Precipientes ergo iubemus ut nullus comes aut uicecomes uel quilibet ex iudiciaria potestate supra scriptorum spatia limitum ad causas audiendas aut freda exigenda aut fideiussores tollendos aut aduenas distringendos nostris fut
Abbreviated transcription (Latin):
quib datũ ẽ. Sunt enĩ eunu¬
chi qui de matris utero sic na¬
ti sunt: & sunt eunuchi qͥ facri
sunt abhominib Et sunt eu¬
nuchi qͥ seipsos castrauerunt.
ꝓpt̾ regnũ celorũ. Qui potest
capere capiat. Tunc oblati st̃
ei paruuli: ut manus eis ĩpo-¬
neret & oraret. Discipuli aut̃.
increpabant eos. Iħe uero: ait
eis. Sinite paruulos: & nolite
eos ꝓhibere ad me uenire. Ta¬
liũ ẽ enĩ regnũ celorũ. Et cum
imposuisset eis manus: abut

Expanded text:
est. Sunt enim eunuchi, qui de matris utero sic nati sunt; et sunt eunachi, qui facti sunt ab hominibus; et sunt eunuchi qui seipsos eunuchizaverunt propter regnum coelorum: qui potest capere, capiat. Tunc oblati sunt ei parvuli, ut manus eis imponeret, et oraret: discipuli autem increpabant eos. Jesus vero ait eis: Sinite parvulos, et nolite eos prohibere ad me venire. Talium est enim regnum coelorum. Et cum imposui
Abbreviated transcription (Latin):
terabis. ñ facies furtũ. ñ falsũ
testimoniũ dices. honora pa¬
trẽ tuũ & matrẽ. & diliges
proximũ tuũ. sicut teipsum.
Dicit illi adolescens. Om̃ia hȩc
custodiui. Quid adhue michi
deest. Ait illi iħ̾e. Si uis ꝑfe¬
ctus esse: uade uende quȩ ha-¬
bes & da pauperib: Et habeb̾
thesaurũ in celo: & ueni seque¬

Expanded text:
rtum, non falsum testimonium dices, honora patrem tuum et matrem, et: diliges proximum tuum sicut te ipsum. dicit illi adulescens: omnia haec custodiui, quid adhuc mihi deest? ait illi Iesus: si uis perfectus esse, uade, uende quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in c
Abbreviated transcription (Latin):
quã diuitẽ intrare in regnum
celoꝵ. Auditis aut̃ his discipłi.
mirabant᷑ ualde dicentes. Qs
ergo poterit saluus esse: Aspi¬
ciens aut̃ iħe : dixit illis. Apud
homines hoc inpossibile est:
apud dm̃ aut̃ omia possibilia
sunt. Tunc respondens petrus
dixit ei. Ecce nos reliquimꝰ¬

Expanded text:
tem intrare in regnum caelorum. auditis autem his discipuli mirabantur ualde dicentes: quis ergo poterit saluus esse? aspiciens autem Iesus dixit illis: apud homines hoc inpossibile est, apud deum autem omnia possibilia sunt. tunc respondens Petrus dixit ei: ecce nos reliquim
Abbreviated transcription (Latin):
opus facere me co¬
gis ex ueteri. ut
post exemplaria scri.¬
pturarum toto orbe disꝑsa
quasi quidam arbiter sedeam.
&. quia inter se uariant quȩ

Expanded text:
opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Sin autẽ ueritas est querencda de
plurib : cur ñ ad grecã originẽ
reuertentes. ea que uel a uitio¬
sis int̾pretib male edita. uel a
presũptorib imperitis emenda¬
ta peruersius. uel a librarus
dormitantib aut addita sunt
aut mutata corrigimꝰ. Nleq
uero ego de ueteri disputo te¬
stam̃to : quod a septuaginta se¬
niorib in grecam linguã uersũ
tercio gradu ad nos usq ꝑuenit.
Non quero quid aquila quid
sẏmiacus sapiant. quare theodo¬
tion int̾ nouos & ueteres mediᷤᷤ
incedat. Sit illa uera int̾preta¬
tio. quam apłi ꝓbauerunt. De
nouo nunc loquor testamento.
qđ grecũ ẽẽ ñ dubiũ est. exce¬
pto apło matheo qui primus
in uidea euangeliũ xp̃i hebra.¬
icis litteris edidit. Hoc certe
cũ in nr̃o sermone discordat.
& diuersos riuulorũ tramites
ducit. uno de fonte querendũ
est. Pret̾mitto eos codice̾ quos

Expanded text:
Sin autem veritas est quaerenda de Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos
Abbreviated transcription (Latin):
opus facere me co¬
gis ex ueteri. ut
post exemplaria scri.¬
pturarum toto orbe disꝑsa
quasi quidam arbiter sedeam.
& quia inter se uariant quȩ
sint illa quȩ cũ greca consen¬
tiant ueritate decernã pius
labor. sed periculosa presum¬
ptio iudicare decex̃is. ipsũ ab
omnib uidicandũ. senis mu¬
tare linguã & canescentẽ mun¬
dũ ad inicia retrahere paruu¬
lorum. Quis enĩ doctus pa-¬
riter uel indoctus cũ in manꝰ
uolumen assumpserit. & a sa¬
liua quã semel inbibit uiderit
discrepare quod lectitat. non
statim erũpat inuocẽ me fal-¬
sariũ me clamans esse sacrile.¬
gũ qui audeã aliquid in uẽt̾ib
libris addere. mutare. corrige¬
re: Aduersus quã inuidiam
duplex causa me consolatur.
quod & tu qui sũmus sacerdos
es fieri iubes. & uerũ ñ ẽe qđ¬
O
uariat etiã maledicorũ testimo¬
nio comprobat᷑. Si enĩ latinis
exẽplarib fides est adhibenda.
respondeant quib Tot sunt enĩ
exẽplaria pene. quot codices.

Expanded text:
opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices.
Abbreviated transcription (Latin):
nio comprobat᷑. Si enĩ latinis
exẽplarib fides est adhibenda.
respondeant quib Tot sunt enĩ
exẽplaria pene. quot codices.
Sin autẽ ueritas est querenda de
plurib cur ñ ad grecã originẽ
reuertentes. ea quȩ uel a intio.¬
sis int̾pretib male edita. uel a
presũptorib imperitis emenda¬
ta peruersius. uel a librariis
dormitantib aut addita sunt
aut mutata corrigimꝰ Neq
uero ego de ueteri disputo te¬
stam̃to: quod a septuaginta se¬
niorib in grecam linguã uersũ
tercio gradu adnos usq ꝑuenit
Non quero quid aquila quid
sẏminacus sapiant. quare theodo¬
tion int̾ nouos & ueteres medi
incedat. Sit illa uera int̾preta¬
tio. quam apłi ꝓbauerunt. De
nouo nunc loquor testamento
qđ grecũ e̾ẽ ñ dubiũ est: ex ce¬
pto apło matheo. qui primus
in udea euangeliũ xp̃i hebra¬
icis litteris edidit. Hoc certe
cũ in nr̃o sermone discordat.
& diuersos riuulorũ tramites
ducit. uno de fonte querendũ

Expanded text:
io comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum
Abbreviated transcription (Latin):
eato papȩ damaso.
hieronimus. Nouu
opus facere me co¬
gis ex ueteri. ut
post exemplaria scri.¬
pturarum toto orbe disꝑsa
quasi quidam arbiter sedeam.
& quia inter se uariant quȩ
sint illa quȩ cũ greca consen¬
tiant ueritate decernã pius
labor. sed periculosa presum¬
ptio iudicare decex̃is. ipsũ ab
omnib uidicandũ. senis mu¬
tare linguã & canescentẽ mun¬
dũ ad inicia retrahere paruu¬
lorum. Quis enĩ doctus pa.¬
riter uel indoctus cũ inmanꝰ
uolumen assumpserit. & a sa¬
liua quã semel ibibit uiderit
discrepare quod lectitat. non
statim erũpat inuocẽ me fal-¬
sariũ me clamans esse sacrile.¬
gũ qui audeã aliquid in uet̾ib
libris addere. mutare. corrige¬
re. Aduersus quã inuidiam
duplex causa me consolatur.
quod & tu qui sũmus sacerdos
es fieri iubes. & uerũ ñ ẽẽ qđ¬
O

Expanded text:
simo papae Damaso Hieronymus. Novum opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quo
Abbreviated transcription (Latin):
suanlus torquatus add ebetis ati obtu¬
rei pub ͨ ͤ nsibus muitil udebatur rus
ielegatus agresti oꝑ fatigaretur post¬
modum prem reum iuditiali ꝑiculo
liberauit filium uictorẽ ꝙ adusus ĩꝑiũ
suũ cum hoste manũ ꝯẜuerat securi ꝑ¬
cussit pũam latino tumultu feslam̃
spetiosissimo tũpho recͤauit ualeu Isc ꝯa¬
Sapio aff̾ricanus suꝑior quẽ dii ĩmorta¬
les nasci uoluerunt ut esset in quo se utꝰ
per om̃s mĩas hoĩbus eft̾icacit ostendet¬
iuite pͥmos adolescentie ãnos egisse f̾tur iͥ
tm a ꝑ licinio pontifice maxinio flamẽ¬
duce fragilitatis religione qͣnͣtũ pͥus lurũ
fuat extemplum tm̃ postea modestie et
sc̃itatis specimẽ euasit iͥ
Uchũ q fabio marimo qͥ gallica uutõ
coqnomen allobrogi sibimet ac postis poꝑit

Expanded text:
anlius Torquatus adeo hebetis atque obtunrei publicae usibus inutilis uidebatur, rus relegatus agresti opere fatigaretur, postmodum patrem reum iudiciali periculo liberauit, filium uictorem, quod aduersus imperium suum cum hoste manum conseruerat, securi percussit, patriam Latino tumultu fessam speciosissimo triumpho recreauit, in  Africanus superior, quem di immortales nasci uoluerunt, ut esset in quo uirtus se per omnes numeros hominibus efficaciter ostendeuitae primos adulescentiae annos egisse fertur. CLicinio pontifice maximo flameduce frugalitatis religione, quantum prius luxuriae fuerat exemplum, tantum postea modestiae et sanctitatis specimen euasit. Nihil Q. Fabio Maximo, qui Gallica uictoria cognomen Allobrogici sibimet ac posteris p
Abbreviated transcription (Latin):
Ayde cuius imꝑio frigia fuit sbiecta puo dormiẽti
formice in os graua tritici congesserũt ꝑntib
deinde eius quorsum ꝓdigĩ tende̾s expiorãtib
ang̾e̾s responderũt. oĩ̃ illum mortalium futm
ditissi mũ nec uaua p̃dicatõ ertitit nã mydas cũcto
pene regũ opes habũdantia pecuĩe antecessit i¬
fantieq intimabula utili dõꝵ mune̾ donata o¬
nustis auro atq argento et guzid pensauit
tis iudices extiterunt dormientie in cunis ꝑmili
iabelł mes nufendo qua ir audita ꝓdigioꝵ int̾¬
p̃tes singularẽ eloquii suauitatẽ ore euis ema¬
nat᷑am dixerunt ibi

Expanded text:
 cuius imperio Phrygia fuit subiecta, puero dormienti formicae in os grana tritici congesserunt. parentibus deinde eius corsus prodigium tenderet explorantibus augures responderunt omnium illum mortalium futurum ditissimum. nec uana praedictio extitit: nam Midas cunctorum paene regum opes abundantia pecuniae antecessit infantiaeque incunabula uili deorum munere donata onustis auro atque argento gazis pensauit. tis indices extiterunt, dormientis in cunis paruuli labellis mel inserendo. qua re audita prodigiorum interpretes singularem eloquii suauitatem ore eius emanaturam dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb noui et alia płima q̃ huic libͦ insere
longũ fuit de hiis aũ q̃ posui nõ exꝑta s
ltã p̃ter de fonte illo ubi fates extingũtur¬
ardentes et accenduntur extincte et de
ponus t̾re sodomoꝵ fursecus qͣiͣ mat̾is
int̾nsecus fumeis n ͨ testes aliqͦs ydoneos
a quib utrũ uã eeñt audux̃ potui reꝑire
et illum quidẽ fontẽ non inueni qͥ m epyro
udisse se dic̾e̾nt s qͥ in gatua siłem nossẽt¬

Expanded text:
omnibus noui, et alia plurima, quae huic libro inserere omnibus noui, et alia plurima, quae huic libro inserere longum fuit. De his autem, quae posui non experta, sed lecta, pardentes et accenduntur exstinctae, et de pomis terrae Sodomorum forinsecus quasi maturis, intrinsecus fumeis, nec testes aliquos idoneos a quibus utrum vera essent audirem, potui reperire. Et illum quidem fontem non inveni, qui in Epiro vidisse se dice
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi ium̃is potestate pend̾et qͣle aliqͥ ⁊̃ in illã
luc̾na uenis de lapide asbesto ab artifice fĩ
potuisse iam diximꝰi¬
¶et ego nolo teme credi cuncta q̃ posui de¬
ita credũtur tamꝙͣ ulła de ilł sit in mea
cogitatoe dubitacõ exceptis hiis q̃ uł ip̃e
sum erptus et cuiiuis facile ẽ exꝑiri sᵈ de
calce qd feruet in aqͣ in oleo fugida ẽ de mag¬
nece lapide ꝙ nescio qͣ sorbitõe ĩ sr̃ibłi sti¬
pulã non moueat et flum rapiat de carne
non ꝑutrescẽte ꝑauonis cũ pucruit et pla¬
tomis de ꝑalea sic frigescẽte ut flue niuem
nõsinat sic calente ut maturesc̾e̾ poma
lapides toꝙͣdo cũdificet et contra eundẽ fulgorẽ¬
suũ urendo plima abfuscet tale ẽ et q igie
macłe est̾undũtur ex oleo splendido sumisi
nigre linee de candido in p̾mantur argẽ¬
in qͣriũ ut de singnis pulc̾rinus tetri fra¬
giles de duris inputribiles de putͥbilibus
fiant. ħ ip̃e q̃dam tum młtis q̃dam cum

Expanded text:
i numinis potestate penderet: quale aliquid etiam in illa lucerna Veneris de lapide asbesto ab artifice fieri potuisse iam diximnec ego uolo temere credi cuncta quae posui, qita creduntur, tamquam nulla de illis sit in mea cogitatione dubitatio, exceptis his, quae uel ipse sum expertus et cuiuis facile est experiri; sicut de calce, quod feruet in aqua, in oleo frigida est; de magnete lapide, quod nescio qua sorbitione insensibili stipulam non moueat et ferrum rapiat; de carne non putescente pauonis, cum putuerit et Platonis; de palea sic frigente, ut Suescere niuem non sinat, sic calente ut maturescere poma lapides coquendo candificet et contra eundem suum fulgorem urendo plurima obfuscet. Tale est et quod nigrae maculae offunduntur ex oleo splendido, similiter nigrae lineae de candido inprimuntur argenin contrarium, ut de lignis pulcherrimis taetri, fragiles de duris, inputribiles de putribilibus fiant. Haec ipse quaedam cum multis, quaedam cum
Abbreviated transcription (Latin):
Alexandri ut infĩtã glam bellica u̾tus
itu p̃cipuũ amorẽ clemẽtia meruit. is
dũ onĩs gentes sRatigabli cursu ꝑc̾rẽt
quod̾ loco niuali tẽpestate opp̃ssꝰ seniõ iã
ꝯfectũ maredonẽ militẽ nimio frigore
obstupefcm ip̃e sb̃limi ⁊ ppĩqua igni sede
utͥusꝙ estimacõe descendit ⁊ ilł maĩbus
quib opes darii afflie̾at corpus sugore
duplicatũ in suã sedẽ imposuit id ei salu¬
extitus soliũ regiũ cccupasse qͥd gͦmirũ
ẽ si sub eo duce tot ãnis militare iocũdũ
ducebãt cui gͣgarii militis incolumitas

Expanded text:
 ut infinitam gloriam bellica uirtus, ita praecipuum amorem clementia meruit. is, dum omnes gentes infatigabili cursu lustrat, quodam loci niuali tempestate oppressus senio iam confectum Macedonem militem nimobstupefactum, ipse in sublimi et propinqua igni sede utriusque aestimatione descendit et illis manibus, quibus opes Darii adflixerat, corpus frigore duplicatum in suam sedem inposuit: id ei saluextitisset, solium regium occupasse. quid ergo mirum est, si sub eo duce tot annis militare iucundum ducebant, cui gregarii militis incolumitas
Abbreviated transcription (Latin):
la bore ꝑficitur ut mallẽt hni qͥ ꝑfectoẽm dis¬
c̾toĩs ignorant etiam biduo ꝓcelare iciunia
idp qd̃ hodie sidpturi fu̾ant in crastinũ teser¬
uare dũ mͦ ad refectõe m ueniẽtes desi ͭ ͣ s̃acie ͭ ͤ
ꝑcipiens eqsli castigatioẽ qtinuã ꝑcitatẽ iugit̾
recentaret maluit biduana sꝑ ꝯtinuare ieui¬
ma dũm᷑ ad refectoẽm ueniens duplicata m̃¬
sura replet uẽtͥs ingluuiẽ i.e. paximatia¬

Expanded text:
labore perficitur, ut malint hi qui perfectionem discretionis ignorant etiam biduo protelare ieiunia idque quod hodie sumpturi fuerant in crastinum reseruare, dummodo ad refectionem peruenientes desiderata satietate percipiens aequali castigatione continuam parcitatem iugiter retentaret, maluit biduana semper continuare ieiunia, dummodo ad refectionem ueniens duplicata mensura repleret uentris ingluuiem, id est
Abbreviated transcription (Latin):
regibus occultauerũt aũ hͦ celantes a pr̃e
cieuit qͦ nacus in ꝓsꝑitate et crediderũt at
nisi sũt genitores instiue eum artem aliquã
de oꝑibus suis sed ex toto nich̃ potuit ex hiis
addiscere uberantes aũ ip̃m et flagellantes
grauissime exposuerũt ip̃m uolũtati sue
inclĩauit gͦ se iuuenis adhdĩes possidentes
disciplinam et adqͣsiit sc̃ias et sauut cur
et tempa suꝑcelestiũ at mores regimĩa regu̾m et
coꝑatr̃e ad genesim sed ortultũ fuit regi qũ gͥ cre¬
uit unus pu̾oꝵ srebidit dex eum instrue scus msit
ligentia prĩs quia non potuit inclinare tũmũ suũ
et ñam mũ ad fabrile artificium ꝑꝑ q̃ tur batus ẽ
iex ualde cõuocauitis sapientes om̃s sui regni qͥ
deducebat ip̃m fcm̃ est gͦ ita et młtotiens actidi

Expanded text:
regibus. Exultaverunt ergo hoc celantes a patre. regibus. Exultaverunt ergo hoc celantes a patre. Crevit ergo natus in prosperitate et crediderunt ac visi sunt genitores eius instruere eum artem aliquam de operibus suis, sed ex eo toto nichil potuit exhiis addiscere verberantes autem ipsum et flagravissime, exposuerunt ipsum voluntati sue. Inclinavit ergo se juvenis ad homines possidentes disciplinam et adquisivit sciencias et scivit cursus et tempora supercelestia et mores ac regimina regum, etcomparacione ad genesi sed occultum fuit regi. Quando ergo crevit unus puerorum credidit rex eum instruere sciencialigencia primis quia non potuit inclinare animum suum et naturam nisi ad fabrilleartifficium propter quod turbatus est rex valde. Convocavit sapientes omnes sui regni, qui deducebat ipsum. Factum est ergo ita et multociens accidit
Abbreviated transcription (Latin):
¶uedũ młiercła cũ expoĩtũ nutriret ĩfãtẽ
et stillaret cibos ac mitricis offrꝰ fũg̾etur cuba¬
uet q cũ ea infantulus qͥ ułq ad undecimũ ꝑ¬
uenit annũ accidit ut plusꝙpͣ pudicitia pat̾e¬
tur se uio ĩgurgitaret accensaq libidĩe ob¬
soenis motibus ad ooitũ ducet infãtẽ pͥma
ebrietas alterius noctis et cetaꝵ de inceps fe
consuetudĩem necdũ .⁊. m̃ses f̾uant euoluti ⁊
detuu impleto łmone quo dicitur nł occultũ
Gnatus sepe disponitur uixca nãm planetaꝵ
q̃ sunt in regione sue enesaos et si forte cõti¬
gas ꝙ genitores geĩti diceant ip̃m aliꝙͣ artium
natura suꝑior actrahit eum młtotiẽs ad artẽ
sͥ cõnenientẽ nam simłe̾ huic accidit quibdã
homĩbus qui cõuenerũt in quadã uilla et hos¬
pitati f̾uerunt apud ꝙ̃dam textorẽ cui nat
est in illa nocte filius cuius genesim hospitas
acceꝑͥnt et ordiniluerũt eius planetas oñd̃
ał uelocis manus boĩ ansilii diligendus a

Expanded text:
edam muliercula cum expositum nutriret infantem et stillaret cibos ac nutricis officio fungeretur cubaretque cum ea paruulus, qui usque ad decimum peruenit annum, accidit, ut plus, quam pudicitia patitur, se mero ingurgitaret accensaque libidine obscenis motibus coitum doceret infantem. prima ebrietas alterius noctis et ceterarum deinceps fecit consuetudinem. necdum duo menses fuerant euoluti, ederetur inpleto sermone, quo dicitur: nihil occultum, atus sepe disponitur iuxta naturam planetarum quisunt in regione sue geneseos. Ei si forte contingat quod genitores geniti doceant ipsum aliquam, natura superior atrahet ipsum ad artem  convenientem. Nam simile huic accidit quibusdam hominibus qui convenerunt in quadam villa et hospitati fuerunt apud quendam ﻿ textorem cui natus est in illa nocte filius, cujus genesim hospites accepe|runt et ordinaverunt ejus planetas. Fuit ialis, velocis manus, boni consilii dilligencius a
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ingrederetur dñs egyptum corueriuit ydo¬
la egypti ẜm ysaiam qui ai ascindit dñs nure
euem et ingiedaetur egẏptum et mouebuntur
ises de egypto non fuit domus egy ꝑti in qua deo
ꝓcurante non iacet mortuũ pͥmogenitũ ita modo

Expanded text:
que ingrederetur Dominus in Aegyptum, corruerunt idola Aegypti, secundum Isaiam, qui ait: « Ascendet Dominus nubem levem, et ingredietur Aegyptum, et movebuntur Israel de Aegypto non fuit domus Aegypti in qua, Deo procurante, non jaceret mortuum primogenitum, , ita nec