comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑniciem. hñtes formã sacm̃ti.
uirtutẽ aũi eius ab negantes: & iõ
cccłia non eos rebaptizat. qr in no¬
mine trinitatis baptirati sunt.
et ipsa ẽ forma sacram̃ti. Item.
catholicum uͦ immanissimũ scelꝰ
est. Ex his aꝑte colligitur. qd̃ qͥ
ꝙ̃ ab hereticis baptizati sunt. ser¬
uato caractere. xp̃i rebaptizan¬
di non sunt. s tm̃ manꝰ imposi¬
tione reconciliandi ut sp̃m̃ scm̃
accipiant. et in signũ detestati¬
onis ħeticoꝵ. St̃tñ non milli doc¬
toꝵ ut cipͥanus & alii qͥdã qͥ dice
uident᷑ ab ħeticis ñ posse tradi
baptismũ. et cos cẽ rebaptizandos
cũ ueniunt ad occłiam. qui ab il¬
lis dicunt᷑ baptizati. S hoc de
illis uerũ ẽ: qui extra formã
tetigerit mmimundꝰ ummunca
erunt: Quis potest dare qd̃ ip¬
se ñ ñt. Hoc u̾ ex ignorantia eñ
dixisse aug̃ mnuit dicens. Mar.¬
tirẽ głosum cipͥanũ qui apud
heriticos uł scismaticos datũ
baptismũ nolebat cognoscere¬
dum eos nimis detestaret᷑. tanta

Expanded text:
ad perniciem; habentes formam sacramenti, virtutem autem ejus abnegantes et ideo EcclesiaM non eos rebaptizat, quia in nomine Trinitatis baptizati sunt; et ipsa est forma sacramenti. Item: catholicum vero, immanissimum scelus est. Ex his aperte colligitur, quod qui etiam ab haereticis baptizati sunt servato charactere Christi, rebaptizandi non sunt; sed tantum impositione manus reconciliandi, ut Spiritum sanctum accipiant, et in signum detestationis haereticorum. Sunt tamen nonnulli doctorum, ut Cyprianus et alii quidam, qui dicere videntur ab haereticis non posse tradi baptismum, et eos esse rebaptizandos cum veniunt ad Ecclesiam, qui ab illis dicuntur baptizati. Sed hoc de illis verum est, qui extra formam tetigerit immundus, immunda erunt; quis potest dare quod ipse non habet? Hoc vero ex ignorantia eum dixisse Aug. innuit dicens: Marimum Cyprianum, qui apud haereticos vel schismaticos datam Christi baptismum nolebat cognosceredum eos nimium detestaretur, tanta
Abbreviated transcription (Latin):
baptizant᷑ utrũ rebaptitã¬
di sint queri solet ad qd̾ breuit̃
dicimus: qr qͥc̃q sit qͥ baptizet.
si seruatur forma a xp̃s tradita.
uerũ bapt̃m dat. ⁊ iõ qui illam
sumit non debet rebaptirati.
Uñ beda. Sine ħecicus siue scisma¬
ticus. siue facinorosus qͥsq in con¬
fessione sc̃c tͥnitatis baptiret. ñ
ualet ille qui baptiratus ẽ abons
catholicis rebaptizari. ne con
atur annullari.Itẽ augꝰ. Quãuis¬

Expanded text:
baptizantur utrum rebaptizandi sint, quaeri solet. Ad quod breviter dicimus quia quicumque sit qui baptizet, si servatur forma a Christo tradita, verum baptismum dat; et ideo qui illum sumit non debet rebaptizari. Unde Beda: Sive haereticus, sive schismaticus, sive facinorosus, quisque in confessione sanctae Trinitatvalet ille qui baptizatus est a bonis Catholicis rebaptizari, ne confatur annullari. » Item B. Augus
Abbreviated transcription (Latin):
S potestas dimittendi peccata
que in deo ẽ. ẽ ds̃. Ideo alii dicũt
hanc potestatẽ non potuisse da¬
re alieui seruoꝵ. qr nulli potuit
dare ut ẽẽt qd̃ ipse ẽ. uł ut habe¬
ret eentiã quã ip̃e ht̃. cui hoc ẽ
ẽt qd̃ posse. Dicunt &̃ si hanc po¬
tentiã alicui dare potuit: potu
it dare ei creare creaturas. quia
non ẽ hoc maioris potentie ꝗͣ illd̃.
Ad qd̾ dici pot̃. qͦd potuit eis
dare potentiã dimittendi pec¬
cata. non ipsam candẽ qͣ ipse po¬
tens ẽ. s potentiã creatã qͥ ser¬
uis posset dimittere peccã. non
ut auctor remissionis. s ut mi¬
nister. nec tñi sine deo auctore
ut sicut in ministerio hr̃et intꝰ
auctore. qui cũ eo & in eo oꝑat᷑
illud exterius. ita mundaret in
qua. non ꝑ eum tanꝗͣ auctorem
s ministrũ cũ quo & in qͦ oꝑare¬
tur. sicut in bonis oꝑib nr̃is ip̃e
oꝑat᷑ & nos. nec ip̃e tm. nec nos
tm̃. s ipse nobiscũ ⁊ in nob̾. ⁊ tñ¬

Expanded text:
 potestas dimittendi peccata ae in Deo est, Deus est. Ideo alii dicunt hanc potestatem non potuisse dare alicui servorum, quia nulli potuit dare ut esset quod ipse est, vel ut haberet essentiam quam ipse habet, cui hoc est esse quod posse. Dicunt enim: Si hanc potentiam alicui dare potuit, potuit ei dare creaturas creare, quia non est hoc majoris potentiae quam illud. Ad quod dici potest quia potuit eis dare potentiam dimittendi peccata, non tamen ipsam eamdem qua ipse potens est, sed potentiam creatam qua servus posset dimittere peccata; non tamen ut auctor remissionis, sed ut minister, nec tamen sine Deo auctore; ut sicut in ministerio habet exterauctore, qui cum eo operatur illud exterius, ita interius munqua, non per eum tanquam auctorem, sed ministrum cum quo et in quo operaretur, sicut in bonis operibus nostris ipse operatur et nos; nec ipse tantum nec nos tantum, sed ipse nobiscum et in nobis; e
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo aũ renascitur: nͥ priꝰ nas¬
catur: uñ illa scĩficatio pot̾̃
sccłm p̃d̾stinationẽ accipi. Ecce dn¬
eod dic̃. Non dictum ẽ qr credi¬
dit infans in ut̃o s exultauit:
nec helisabech dic̃. exultauit in
fide. s exultauit in utero meo.
Et potuit ħ sc̃ificatio tante rei
a maiori cognoscende ẽe indici¬
um. non a paruulo cognite
absq assertione de hac scĩfica¬
tione loquitur. ñ diffimens qua¬
liter intelligenda sit illa scĩfica¬
tio. an signũ future rei. an u̾taᷤ
iustificationis ꝑ sp̃m facte. Sed
melius ẽ ut dicamꝰ illos ps com¬
munem legẽ in ut̾is uistificatos

Expanded text:
Nemo autem renascitur, nisi prius nascatur. Unde illa sanctificatio potest secundum praedestinationem accipi. Ecce viiam dicit: Non dictum est quia credidit infans in utero, sed exultavit; nec Elisabeth dicit: Exultavit in fide, sed: Exultavit in utero meo. Et potuit esse haec sanctificatio, tantae rei a majori cognoscendae indicium, non a parvulo cognitae. Absque assertione de hac sanctificatione loquitur, non definiens qualiter intelligenda sit illa sanctificatio, an sit signum futurae rei, an veritas justificationis per Spiritum factae. Sed melius est ut dicamus illos praeter commun
Abbreviated transcription (Latin):
liceat baptizare addamus.
tisma soł sacerdotib ẽe traditũ.
cessitas. qd̃ & laicis fidelib ꝑmit¬
titur. Ex ꝯeilio cartaginensi qͥnto.
tem. Mulier ꝗͣuis scã baptizare

Expanded text:
liceat baptizare addamus. tismum solis sacerdotibus esse traditum; cessitas; quod etiam laicis fidelibus permittitur. Ex concilio Carthaginensi quinto. Item: Mulier, quamvis sancta
Abbreviated transcription (Latin):
alius in humanitate. et ne idem
cẽt pater et filius sids̃ pat̾ de ho¬
mine nasceretur. Unde in eccłia¬
sticis dogiatib. Non pater car
lius tantum: ut qui erat in diui¬
uitate dei filus. ipse fieret in ho¬
mine hominis filius: ne filii no¬
men ad alterum transiret. qui nõ
hominis factus est filtus. natus
sedm ueritatem nature ex deo dĩ
filius. et sedin ueritatem nature
ex homine hominis filius: ut ue¬
ritas geniti non adoptione. non
appellatione. sed in utraq natiui¬
tate filii nom̃ nascendo haberet.
et eẽt uerus ds̃ & uerus homo unꝰ
filius. Non gͦ duos. xp̃os neq du¬
os filios. sed dm̃ et hominem unũ
filium. quem ꝓpterea uigenitũ
dicimts manentem in duabus
substantiis. sicut ei nature uerita
contulit. non consusis naturis ne¬
q immixtis sicut timotiam uo.¬
ltinit. sed societate unitis. Ecce ha¬

Expanded text:
alius in humanitate, et ne idem alius in humanitate, et ne idem esset Pater et Filius, si Deus Pater de homine nasceretur. Unde Aug., in ecclesiasticis Dogmatibus: Non Pater carnlius tantum, ut qui erat in divinitate Dei Filius, ipse fieret in homine hominis filius, ne filii nomen ad alterum transiret, qui non hominis factus est filius: natus secundum veritatem naturae ex Deo Dei filius et secundum veritatem naturae ex homine hominis filius: ut veritas geniti non adoptione, non appellatione: sed in utraque nativitate filii nomen nascendo haberet, et esset verus Deus et verus homo, unus filius. Non ergo duos Christos, neque duos filios: sed Deum et hominem unum filium, quem propterea et unigenitum dicimus manentem in duabus substantiis: sicut ei naturae veritas contulit, non confusis naturis neque immistis, sicuti Timochiani volunt: sed societate unitis. De
Abbreviated transcription (Latin):
humane infirmitatis. lumine
sue diuinitatis accendit. ꝑditũ¬
qi hominem reparrauit. nomine
regis et unagine insignitũ. Ideo
etiam filius missus est et ñ pater.
quia congruentius intiti debet
qui est abalio quam qui est a
nullo. filius autem a patre est:
sit. Sicut gͦ pater genuit. filius
genitus est: tra congrue pater
misit. filius missus est. Ab illo e¬
uim conuenienter mucitur dei
uerbum: cuius est uerbum. Ab
illo mittitur: de quo natum ẽ.
Mittitur: qͦd genitum est. Pa¬
ter uͭ qui misit: anullo ẽ.Ideoq¬
pater missus non est: ne si inittere¬
tur: ab alio eẽ putaretur. Missus
est gͦ filius primo. qui a solo patre
est. Deuide ctiam sp̃s sc̃s qui est apa¬
tre et filio: sed filius solus in car¬
ne missus est. non sp̃s sc̃s sicut nec
pater. Quod ideo factum est: ut qͥ
erat induinitate dei filiris. in hu¬
mauitate fieret hominis filius. Nos
pater uel sp̃s sc̃s carnem induit:
ne alius in diuinitate eẽt filius.

Expanded text:
humanae infirmitatis lumine humanae infirmitatis lumine suae divinitatis accendit, perditumque hominem reparavit, nomine regis et imagine insignitum. Ideo etiam Filius missus est, et non Pater, quia congruentius mitti debebat qui est ab alio quam qui a nullo est; Filius autem a Patre est; sit. Sicut ergo Pater genuit, Filius genitus est, ita congrue Pater misit, Filius missus est. Ab illo enim convenienter mittitur Dei Verbum, cujus est Verbum. Ab illo mittitur, de quo natum est. Mittitur quod genitum est. Pater vero, qui misit, a nullo est; ideoqPater missus non est, ne, si mitteretur, ab alio esse putaretur. Missus est ergo primo Filius, qui a solo Patre est, deinde etiam Spiritus sanctus, qui est a Patre et Filio. Sed Filius solus in carne missus est, non Spiritus sanctus, sicut nec Pater. Quod ideo factum est, ut qui erat in divinitate Dei Filius, in humanitate fieret hominis Filius. Non Pater vel Spiritus sanctus carnem induit, ne alius in divinitate esset Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
de muliere.
factum sub
lege: ut eos qui sub lege erantre¬
dimeret. ut ad optionem filiorũ
reciꝑent. Tempus autem plenitu¬
dinis dr̃ tempus grẽ: quod ab
aduentu saluatoris exordiũ sũp¬
sit. Hoc est tempus miserendi et
annus benignitatis: in quo gr̃a
in lege p̃cipiebatur. Ueritas: quia
ꝑ xp̃i aduentum exhibetur atq
ꝑficitur humane redemptionis
sponsio facta ab antiquo. Filu gͦ
mnissio: est ipsa incarnatio. Eo enim
missus est: quod in forma hamm
mundo uisibilis apparuit. De quo:
supra sufficienter dictum est. Qua¬
re filius carnem assumpsit. noN¬
ter est adnotandum: quare
carnatus. Solus nenq filius homi¬
nem assumꝑst.. Quod ordine con¬
gruo. atq alto dei sapientia fecit
consilio: ut deus qui in sapientia
sua mundum condiderat scdm
illud. onmia in sapientia fecisti
dñe. in eadem que i̾ celis surit &
que in terris restauraret. Hoc ẽ
lucernam. et cdragniam decimã
que ꝑdita fuerat repperit: sapi¬
entia scilicet patris. que testam

Expanded text:
muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret, ut in adoptionem filiorum Dei reciperemur. Tempus autem plenitudinis dicitur tempus gratiae, quod ab adventu Salvatoris exordium sumpsit. Hoc est tempus miserendi, et annus benignitatis; in quo gratiin lege praecipiebatur. Veritas, quia per Christi adventum exhibetur atque perficitur humanae redemptionis sponsio facta ab antiquo. Filii ergo missio est ipsa Incarnatio. Eo enimmissus est, quod in forma hominis mundo visibilis apparuit, de quo supra sufficienter dictum est. 2. Quare Filius carnem assumpsit, nonter est adnotandum quare F est incarnatus. Solus namque Filius hominem assumpsit: quod utique ordine congruo atque alto sapientia Dei fecit consilio, ut Deus qui in sapientia sua mundum condiderat secundum illud: Omnia in sapientia fecisti, Domine , eadem quae in coelis sunt et quae in terris restauraret. Haec est lucernam, et drachmam decimam, quae perdita fuerat, reperit, sapientia, scilicet, Patris; quae testam
Abbreviated transcription (Latin):
alius xp̃e ex deitate et humanita
te. In deitate nanq et huinanita¬
te ds̃ ꝑfectus est idem. et homo ꝑfe¬
ctus. Totam gͥ hominis naturam
.i. animam et carnem. & horum ꝓ¬
prietates siue accidentia assump¬
sit ds̃. non carnem sine amina.
nec ammam sine carne ut hereti¬
ci uoluerunt: sed et carnem & a¬
sumpsit me: ut toti mͥ salutem
gratificet. Quod enim mnassump¬
tibile est: incurabile est. De uni¬
one uerbi & carnis mediante

Expanded text:
alius. Sed Christus ex deitate et humanitate alius. Sed Christus ex deitate et humanitate est, in deitateque et humanitate Deus factus est, idem et homo perfectus. Totam ergo hominis naturam, id est, animam et carnem, et horum proprietates sive accidentia assumpsit Deus, non carnem sine anima, nec animam sine ratione, ut haeretici voluerunt; sed et carnem, et asumpsit me, ut toti mihi salutem gratificaret. Quod enim inassumptibile est, incurabile est. De unione Verbi et carnis mediante
Abbreviated transcription (Latin):
stantiarum scilicet. naturarum
est representatiuum. Natura eiĩ
non sic accipitur in xp̃o: utt cum
dicitur una natura eẽ omnium
hominum. Quod eudenter idem
ioħs ostendit: differentem ratio¬
nem dicti assignans. cum huma¬
cum una dicitur natura omni¬
um hominum. Ait enim. Cum
unam hominum naturam dici¬
mus. sciendum est quod non con¬
siderantes ad anme et corporis
rationem hoc dicunus. Impossibi¬
le enum est unuis nature clicere do¬
mumi corpiis & auimam ad inui¬
cem comparata. Sed quia pluri¬
me ꝑsone hominum sunt. om̃s
autem eaudem suscipiunt ratio.¬
nem nature. om̃s enim ex anima
et corpore compositi sunt. & om̃s
natura anime participant. et
substantiam corporis possident:
communem speciem plurimarũ
et differentium ꝑsonarum unam
naturam dicimus. inruscuiusq
scilicet ꝑsone duas naturas ha¬
bentis. et in duabus ꝑfecte natu
ris. anime scilicet et corporis.
tus est. nec est. nec aliquando fiet

Expanded text:
stantiarum et naturarum stantiarum et naturarum est repraesentativum. Natura enim non sic accipitur in Christo, ut cum dicitur una natura esse omnium hominum; quod evidenter idem Joannes ostendit, differentem rationem dicti assignans, cum natucum una dicitur natura omnium hominum. Ait enim, cum unam hominum naturam dicimus, sciendum est quod non considerantes ad animae et corporis rationem hoc dicimus. Impossibile enim est unius naturae dicere Domini corpus et animam, ad invicem comparata. Sed quia plurimae personae hominum sunt, omnes autem eamdem suscipiunt rationem naturae omnes enim ex anima et corpore compositi sunt, et omnes naturam animae participant, et substantiam corporis possident, communem speciem plurimarum et differentium personarum, unam naturam dicimus, uniuscujusque scilicet personae duas naturas habentis, et in duabus perfecte naturis, animae scilicet et corporis etus est, nec est, nec aliquando fiet
Abbreviated transcription (Latin):
est catholica fides: licet solum. car
incarnationem cum patre & sp̃u sc̃o
naturam accepit. et quid nomine
in homine tota humana nat᷑a
uicio corrupta erat: totã assump¬
sit. idest anmam et carnem. ut
totam curaret et scĩficaret. Quod
autem humai. ⁊ natuire. suie hu¬
manitatis uocabulo anima et
caro intelligi deheant: aꝑte docet
ieronimus in expositione catholi¬
camus duas ꝑfectas et integras ẽẽ
sub̾stantias. id est deitatis & huma¬
nitatis. que ex anua continetur
et corpore. Ecce aꝑte ostendit hu¬
manitatis nomine aminam & eor¬
pus intelligi. que duo assump¬
fisse dei filus intelligitur. ubi ho¬
minem siue humanitatem uel
humanam naturam accepisse le¬
gitur. Errant gͥ qui nomine huma¬
uitatis non substantiam sed ꝓpri¬
etatem quandam a qua homo no¬
mminatur significari contendin:
ubiciiq xp̃i humanitas memo¬
ratur. Art enim ioħs damascenꝰ.
Sciendum est quidem quod de¬
itatis et humanitatis nomen sub¬

Expanded text:
est catholica fides. CAPUT V. 8. est catholica fides. CAPUT V. 8. incarnationem cum Patre et Spiritu sNATURAM ACCEPIT, ET QUID NOMINE uia in homine tota humana natura vitio corrupta erat, totam assumpsit, id est, animam et carnem, ut totam curaret et sanctificaret. Quod autem humanae naturae sive humanitatis vocabulo anima et caro intelligi debeant, aperte docet Hieronymus in Expositione catholicamus duas perfectas et integras esse substantias, id est, deitatis et humanitatis, quae ex anima continetur et corpore. Ecce aperte ostendit humanitatis nomine animam et corpus intelligi, quae duo assumpsisse Dei Filius intelligitur, ubi hominem sive humanitatem vel humanam naturam accepisse legitur. Errant ergo qui nomine humanitatis non substantiam, sed proprietatem quamdam a qua homo nominatur, significari contendunt ubicumque humanitas Christi memoratur. Ait enim Joannes Damasc.: Sciendum quidem est quod deitatis et humanitatis nomen sub
Abbreviated transcription (Latin):
sumus ꝑ selum filium sedm car¬
nem. sed non soli filio scđm deitatẽ.
Trinitas enim nos sibi reconcilia¬
uit: ꝑ hoc quod solum uerbum
carnem ipsa trinitas fecit. Trim
tas gͥ carnis assumptionem fecit:
sed uerbo non patri uel sp̃uii sc̃ã.
Si enim pater et filius sibi. uel
dater filio. et filius patri carnis as¬
sintionem operatus eẽt. iam nõ
cadem cẽt oꝑatio ut̾riusq sed diui¬
la. Seo siut inseparabilis et incli¬
uisa est unitas substantie trium.
ut aͦit augustinus in libro de tri¬
nitate: ita et oꝑatio. Non tamen
es ndem trinitatem natam de uir¬
gine. crucifixam ei sepultam catho¬
lici tractatores l ocuerunt. sed tan¬
tum modo filium: nec candem
trinitatem in specie columbe des¬
cendisse suꝑ iħm. sed tantũ sp̃m
sc̃m: nec caudem dixisse de celo. tu
cem fuisse ad filium factam: quã¬
ius pater ꝙ filius et sp̃s sc̃s sicut in se¬
parabiles sunt. ita & inseparabilit̃
oꝑentur. Hec et mea fides est. qm̃ ħ

Expanded text:
ur per solum Filium secundum carnem, sed non soli Filio secundum divinitatem. Trinitas enim nos sibi reconciliavit per hoc quod solum Verbum carnem ipsa Trinitas ergo carnis assumptionem fecit, sed Verbo, non Patri vel Spiritui sancto. Si enim Pater sibi, et Filius sibi, vel Pater Filio, et Filius Patri carnis assumptionem operatus esset, jam non eadem esset operatio utriusque, sed divisa. Sed sicut inseparabilis et indivisa est unitas substantiae trium, ut ait Aug., in lib. de Trinit., cap. 4, ita et operatio; non tamen eamdem Trinitatem natam de Virgine, crucifixam et sepultam catholici tractatores docuerunt, sed tantummodo Filium; nec eamdem Trinitatem in specie columbae descendisse super Jesum, sed tantum Spiritum sanctum, nec eamdem dixisse de coelo: Tu cem fuisse ad Filium factam; quamvis Pater et Filius et Spiritus sanctus, sicut inseparabiles sunt, ita inseparabiliter operentur. Haec et mea fides est, quando haec
Abbreviated transcription (Latin):
Ad quod dieimus. quia nichil o¬
peratur filius sine patre et sp̃u scõ.
sed una est horum trium oꝑatio in¬
diuisa & indissimilis. et tamen filiꝰ
non pater uel sp̃s sc̃s carnem as¬
sumpsit. Ipsam tamen carnis as

Expanded text:
Ad quod dicimus, quia nihil operatur Filius sine Patre et Spiritu sancto, sed una est horum trium operatio indivisa et indissimilis; et tamen Filius, non Pater vel Spiritus sanctus, carnem assumpsit. Ipsam ta
Abbreviated transcription (Latin):
utruim pater uel sp̃s sc̃s̃ ni¬
carnari prtuerit. uel etian mo¬
do possit: sane responderi potest.
et potuisse olun et poss nune car¬
nem sumere a. hominem Rei i tamr
patrem quam sp̃m scm̃. Sicut enĩ
filius homo factus est: ita pater
uel sp̃s sẽs potuit et potest. An
filius qui tantum carnem acce p̃
aliquid fecerit quod non pater

Expanded text:
utrum Pater vel Spiritus sanctus incarnari potuerit, vel etiam modo possit, sane responderi potest, et potuisse olim et posse nunc carnem sumere et hominem fieri, tam Patrem quam Spiritum sanctum. Sicut enim Filius homo factus est, ita Pater vel Spiritus sanctus potuit et potest. 4. An Filius, qui tantium carnem accepit, aliquid fecerit quod non Pater
Abbreviated transcription (Latin):
deir non possumus: ĩpsam tam̃
fidem quando est in nob̾ uide¬
mus in nob̃. quia et rerũ ab¬
sentium p̃sens est fides. & rerũ
que foris sunt intus ẽ fides. et
rerum que non uidentur i¬
detur fides: & ipsa temporalit̃
fit in cordib hominum. & siex
fidelib infideles fuint perit ab
ipsam in corde hominis ab ip¬
so homine uidi. non corꝑaliter.
non imaginarie. s intellectu¬
aliter. & ipsam tam̃ absentiũ
ce eoꝵ que non uidentur esse.
Ut enim augustinus alibi att:¬
credimꝰ ut cognoscamꝰ. ñ cog¬
noscimus ut credamus. Qd ẽ
enim fides. nͥ erede qd ñ uides :
fides gͦ est quod non uides cre¬
dere: ueritas. qd̾ non credilisti
uicde. Unde recte fides dicitur
argumentum uel conuictio re¬
rum non apparentium: qͥa si
fides est. ex eo conumeitur & ꝓ¬
batur aliqua eẽ non apparen᷑

Expanded text:
dere non possumus; ipsam tamen dere non possumus; ipsam tamen fidem quando est in nobis, videmus in nobsentium praesens est fides, sicuti rerum quae foris sunt intus est fides; et rerum, quae non videntur, videtur fides; et ipsa tamen temporaliter fit in cordibus hominum: quod si ex fidelibus infideles fiipsam in corde hominis ab ipso homine videri non corporaliter, non imaginarie, sed intellectualiter, et ipsam tamen absentium et eorum quae non videntur, esse. Ut enim August. alibi aitCredimus ut cognoscamus, non cognoscimus ut credamus. Quid est enim fides, nisi credere quod non uides? Fides ergo est quod non uides credere, ueritas quod credidisti videre. Unde recte fides dicitur argumentum vel convictio rerum non apparentium; quia si fides est, ex eo convincitur et probatur aliqua esse non apparen
Abbreviated transcription (Latin):
munis eẽ dr̃. cum tam̃ singłi
suas habeant. Non enim fideᷤᷤ
numero est una sed genere: q̃
cum sit in uno. ẽ & in aliis. nõ
ipsa sed similis. & ꝓpter simili¬
tudinem magis unam c̃ẽ dici
mus quam multas. Sicut idẽ
uolentium dicitur uoluntas
una. Qd̃ fides est de his que non
sed agnitionem. Idem: cũ paulꝰ
tur credi. quod non ualet uidi.
Nam crecdi iam non potest: qd̾
uideri potest. Thomas aliud
uidit: ꝙ aliud credidit. Hoĩem
uidit & dm̃ confessus ẽ dicens:
etiam absentia cogitamus. nec si¬
cut ea que non uidimus. &. ex hiͦ
que uidimus cogitatione utẽq
formanus & memorie commen¬
damus. nec sicut hominẽ cuius
animam ꝙ si non iudeinus ex
nr̃a conicimus. et ex motibus
corporis hominem sicut uiden¬
do didicimꝰ intuemur ctiã co¬
gitando. Non sic uidetur fides
in corde in quo est. ab eo ciuus ẽ:
sed eam tenet certissima. scientia.
Cumgͥ ideo credere iubeamur.
quia id quod credere iubemͣ ui¬

Expanded text:
munis esse dicitur, cum tamen singuli munis esse dicitur, cum tamen singuli suas habeant. Non enim fides numero est una, sed genere; quae cum sit in uno, est et in aliis, non ipsa, sed similis; et propter similitudinem magis unam dicimus esse, quam multas. Sicut idem volentium dicitur una volununa. 7. Quod fides est de his quae nonsed agnitionem. Idem, cum Paulustur credi, quod non valet videri. Nam credi jam non potest, quod videri potest. Thomas aliud vidit, et aliud credidit; hominem vidit, et Deum confessus est, dicens, etiam absentia cogitamus; nec sicut ea quae non videmus, et ex his quae videmus cogitationem utcumque formamus, et memoriae commendamus; nec sicut hominem, cujus animam, etsi non videmus, ex nostra conjicimus, et ex motibus corporis hominem sicut videndo didicimus, intuemur etiam cogitando; non sic videtur fides in corde in quo est, ab eo cujus est, sed eam tenet certissima scientia. Cum ergo ideo credere jubeamur, quia id quod credere jubemur vi
Abbreviated transcription (Latin):
& fiat uirtus. an ipsa eliminet᷑.
et alia qualitas succedat q̃ unrtꝰ
sit: utrũlibet sine picło dici po¬
test. Michi tam̃ uidetur quod
illa qualitas que priꝰ erat rema¬
neat: & accessu caritatis uirtꝰ fiat.
Ex qͦ sensu dicat᷑ illa una fides.
unq diuersis modis dicat᷑
fides: fatendum ẽ tam̃ unã¬
una fides. Siue enim accipiat᷑¬
fides ꝓ eo qd creditur. siue ꝓ eo
quo creditur: recte dicitur fi¬
des una. Si ꝓ eo qd̃ creditur ac¬
cipiatur: ex hac intelligentia
dicitur una fides. quia idem
iubemur credere. ⁊ unũ idẽq
est quod creditur a cunctis fide¬
lib. Unde fides catholica dr̃.
id est unnuersał. Si uͦ accipit̃
fides ꝓ co quo creditur. ea ratio
ne dicitur iuia fides eẽ. non qͥa
sit una numero in omnibus.
sed genere. id est similitudine.
qui habent fideles uocantur.
et qui non hñt infideles. com¬
munis ẽ omnib fidelib. sicut
plurib hominib facies com¬

Expanded text:
et fiat virtus, an ipsa eliminetur, et fiat virtus, an ipsa eliminetur, et alia qualitas succedat quae virtus sit; utrumlibet sine periculo dici potest. Mihi tamen videtur quod illa qualitas quae prius erat, remaneat, et accessu charitatis virtus fiat. 6. Ex quo sensu una dicatur fides. Cumque diversis modis dicatur fides, fatendum est tamen unauna fides. Sive enim fides accipiatur pro eo quod creditur, sive pro eo quo creditur, recte dicitur fides una. Si enim pro eo quod creditur accipiatur, ex hac intelligentia dicitur una fides, quia idem jubemur credere, et unum idemque est quod creditur a cunctis fidelibus. Unde fides catholica dicitur, id est, universalis. Si vero accipiatur fides pro eo quo creditur, ea ratione una dicitur esse fides, non quia sit una numero in omnibus, sed genere, id est, similitudine. qui habent, fideles vocantur, et qui non habent, infideles communis est omnibus fidelibus; sicut pluribus hominibus facies com
Abbreviated transcription (Latin):
liud enim ẽ credere in dm̃.¬
in dm̃: aliud credere deo. ali¬
ud credere dm̃. Cr̃ede deo ẽ. credẽ
uera eẽ que loquitur: qd̃ & ma¬
li faciunt. Et nos credimꝰ homi¬
ni. sed non in hominẽ. Crede dm̃
ẽ. crede qd̾ ipse sit ds̃: qđ ã mali
faciunt. Crede in dm̃ est: creden¬
do amare. crecdendo in eum ire.
credendo ei adherere. et eiꝰ mem¬
bris incorporari. ꝑhanc fidem
iustificatur impius: ut demum
ipsa fides incipiat ꝑ dilectionem
opari. Ea enim sola bona opera
dicenda sunt: que fiunt ꝑdilee¬
tionem dei. Ipsa ctiam dilectio:
opus fidei dicitur. fides gͥ quã
demones & falsi xp̃iani habent
qualitas mentis est. s informis:
quia sine caritate est. Nam ꝙ ma¬
los fidem habere cum tam̃ cari¬
tatem autem non habuero. ⁊ ce¬
tera. Que fides etiam donũ dei
dici potest: quia & in malis q̃dã
dona dei sunt. An illa informis
qualitas qua malus xp̃ianus um¬
uersa credit que bonus xp̃ianꝰ.
accedente caritate remaneant.

Expanded text:
liud est enim credere in Deum, aliud credere Deo, aliud credere Deum. Credere Deo, est credere vera esse quae loquitur, quod et mali faciunt, et nos credimus homini, sed non in hominem. Credere Deum, est credere quod ipse sit Deus, quod etiam mali faciunt. Credere in Deum, est credendo amare, credendo in eum ire, credendo ei adhaerere et ejus membris incorporari. Per hanc fidem justificatur impius, ut deinde ipsa fides incipiat per dilectionem operari. Ea enim sola bona opera dicenda sunt, quae fiunt petionem Dei. Ipsa enim dilectio, opus fidei dicitur. Fides ergo quam daemones et falsi christiani habent, qualitas mentis est, sed informis, quia sine charitate est. Nam et malos fidem habere, cum tamen charitatem autem non habeam, etc. Quae fides etiam donum Dei dici potest, quia et in malis quaedam Dei dona sunt. 5. An illa informis qualitas, qua malus christianus universa credit quae bonus Christianus, accedente charitate remaneat
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendũ ẽ. nͥ molent̾ quis
attiactus fuerit. De his enĩ et a
qͥb libet hereticis molent̃ ordi¬
sistatim discedunt ab eis. ⁊ pessi¬
mo eoꝵ conciliabulo renuntiaÑ.
ut subdiaconꝰ non ordinet᷑ ante
nec prb̃r añ .xxx. Dem̃ sidignus
fuerit: ad ep̃atũ eligi pot̃. Quod
nos q̃ pari numero seruare debe¬
mus. Itẽ fabianꝰ. Si quis. xxxx. eta¬
tis ñ impleuit annos. nullomodo
prb̃r ordinet᷑.⁊ si ualde sit dig¬
baptizatus ẽ. ⁊ sic cepit docere.

Expanded text:
intelligendum est; nisi violenter quis attractus fuerit. De his enim et a quibuslibet haereticis violenter ordisi statim discedunt ab eis, et pessimo eorum conciliabulo renuntiant. ut subdiaconus non ordinetur ante nec presbyter ante 30. Deinde si dignus fuernos etiam pari modo servare jubemus. Item Fabianus: Si quis 30 aetatis non impleverit annos, nullo modo presbyter ordinetur, etsi valde sit digbaptizatus est, et sic coepit docere.
Abbreviated transcription (Latin):
et e conuerso. Hic responderipo¬
test sic. Illis locutionib quibus
huiꝰmodi oꝑum fuint distinctio¬
nes. ut alia miscdie. alia iusticie.
alia bonitati tribuantur: ñ diu̾¬
sitas subiacentis .i. rei his uocabri¬
lis significate expͥmitur. s uarie¬
tas sensuũ ⁊ affectuũ in creat᷑is
monstratur. Cum enĩ acit᷑ ds̃ iuis¬
tus uł iusticia. eẽntia diuina pre

Expanded text:
et e converso. His responderi potest sic: illis locutionibus quibus hujusmodi operum fiunt distinctiones, ut alia misericordiae, alia justitiae, alia bonitati attribuantur, non diversitas subjacentis, id est, rei, his vocabulis significate exprimitur, sed varietas sensuum et effectuum in creaturis monstratur. Cum enim dicitur Deus justus vel justitia, essentia divina p
Abbreviated transcription (Latin):
ipse fortitudo. iusticia. sc̃itas. Ip
aliud enĩ significat sap̃ia: aliud
plinis te diuinarũ humanarũ¬
q rerũ instruere intelligit᷑. Qñ
iusticia: distributor uł iudex
meritoꝵ insinuat᷑. Ita ⁊ pruden¬
tia cũ dr̃: doctor ⁊ demonstrator

Expanded text:
ipse fortitudo, justitia, sanctitas, ipsAliud enim significat sapientia, aliplinis te divinarum humanarumque rerum instruere intelligitur; quando justitia, distributor vel judex meritorum insinuatur. Ita et prudentia cum dicitur, doctor et de
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ mĩa & iusticia. s quia q̃dam
sunt quib ostendit᷑ uidex ⁊ equꝰ
distͥ butor. quedã quib osten¬
ditur miserator. Misericors
enĩ dr̃ innatura. miserator in
efficiat iusticia. alud miscłia
dĩ si ad eẽntiã referas. s quia
ex quib dam effectib intelli¬
gitur iudex. ex quib dã mise¬
rator. uł ut quibdã placet i̾tꝰ
ae misericors. S scđm hoc occur¬
rit questio quomͦ ex aliis osten¬
datur iustꝰ.⁊ ex aliis misericors.
cum sit ei idem ẽẽ iustũ ⁊ ẽẽ mi¬
sericordem. S i enim sedm ean¬
ricors. ex eo oꝑe quo intel ÷ ligi¬
tur iustus. intelligit᷑ misericors.
& e conu̾so. S dixi supͣ. qr cum¬

Expanded text:
dia et justitia; sed quia quaedam sunt quibus ostenditur judex et aequus distributor, quaedam quibus ostenditur miserator. Misericors enim dicitur in natura, miserator in efficiat justitia, aliud misericordia Dei, si ad essentiam referas; sed quia ex quibusdam effectibus intelligitur judex, ex quibusdam miserator, vel, ut quibusdam placet, justus et misericors. Sed secundum hoc occurrit quaestio, quomodo ex aliis ostendatur justus, et ex aliis misericors, cum sit idem ei esse justum et esse misericordem? Si enim secundum eamricors, ex eo opere quo intelligitur justus, intelligitur misericors, et e converso. Sed dixi supra qu
Abbreviated transcription (Latin):
nem et dm̃ . & filium hominis et
filium dei: ita uinum & idem nõ
aliud et alud. sicut nec alium et

Expanded text:
nem et Deum, et filium hominis et filium Dei, ita unum et idem, non aliud et aliud, sicut nec alium et
Abbreviated transcription (Latin):
explicare. Non enĩ scͥpt᷑a aꝑte¬
an uirtute iudacis ita fiat.
conscientiis singuloꝵ atcestã
cis potentie effectus ipsiꝰ dicti
& huiꝰmodi. magis conscientiis
expͥm̃da plurum putant quã¬

Expanded text:
Non enim Scriptura dean virtute Judicis ita fiat conscientiis singulorum attestacis potentiae effectus ipsius dictimanducare , magis conscientiis exprimenda plurimi putant, qua
Abbreviated transcription (Latin):
N hac gͥ positionũ intelligentia.
sententia sic dicitur ds̃ factus
et sic dicitur ẽẽ homo quia homi¬
nem habet. uel quia est habens
hominem: & homo factus deus.
quia assumptus est a deo. ⁊ ho¬
mo ẽẽ ds̃. quia habens homiẽ
est ds̃. Cum gͦ dieitur ds̃ ẽ ho¬
mo: uel. habitus predicat᷑ uel
ꝑsona. sed humanata. Et quod
ꝑsona humanata p̃dicetur: cas¬
siodorus ostendere uidetur dicẽs.
factus est ut ita dixerim huma¬
natus ds̃: qui etiam in assump¬
tione carnis ds̃ ẽẽ non destitit.
Quod tamen uarie accipi potest.
Utrunq en im sane dici potest.
Cumgͦ dicitur factus ẽ ds̃ homo:
multiplex scđm istos fit intelli¬
gentia. ut naturam humanã
accepisse. uel humanatum u̾bũ¬
ẽẽ incepisse intelligatur. nec ta¬
men si incepit ẽe humanatũ
uerbum. ideo sequitur quod in¬
ceꝑit ẽẽ uerbum: nec si ds̃ factus
est humanatum uerbum. seqͥt᷑.

Expanded text:
propositionum intelligenpropositionum intelligensententia sic dicitur factus et sic dicitur esse homo, quia hominem habet, vel quia est hominem hominem; et homo factus Deus, quia assumptus est a Deo; et homo esse Deus, quia habens hominem est Deus. Cum ergo dicitur, Deus est homo, vel habitus praedicatur, vel persona, sed humanata. Et quod persona humanata praedicetur, Cassiodorus ostendere videtur dicens: Factus est, ut ita dixerim, humanatus Deus, qui etiam in assumptione carnis Deus esse non destitit. Quod tamen varie accipi potest, ue enim sane dici potest. Cum ergo dicitur, factus est Deus homo, multiplex secundum istos fit intelligentia; ut naturam humanam accepisse, vel humanatum Verbum incoepisse intelligatur. Nec tamen si incoepit esse humanatum Verbum, ideo sequitur quod incoeperit esse Verbum; nec si Deus factus est humanatum Verbum, seq
Abbreviated transcription (Latin):
stantie. quia et ds̃ & homo est.
nec tamen ds̃ uel homo pars
huius ꝑsone dici potest. Alioqͥn
filius dei ds̃ ante quam suscipe¬
ret formam serui non erat totꝰ.
et creuit cum homo diuinitati
eius accessit᷑. Eoce dm̃ dicit non
ẽẽ partem illius ꝑsone: unde
quasi totum ex partib. Ita enĩ
partes alieuius totius conuens¬
unt: ut ex illis quod non erat
constituatur. Non autem sic hu¬
mana et diuina natura in xp̃o
uniuntur. In explicabilis enĩ est
istius unionis que non est par¬
tium: ratio. Quidam tam̃ noĩe
dei ibi ꝑsonam significari putatt.
quia de trib agebat ꝑsonis. qua¬
rum nullam trinitatis eẽ partẽ
dicebat. sicut pars istius ꝑsone
non est ds̃. Quod si de ꝑsona intel¬
ligitur: manifestum est quia ꝑ¬
sona non est pars ꝑsone. Posita
est diligenter sententia scd̃a et
eius explanatio: cuim nullo uł
in modico obuiant auctorita¬
tes intercia sententia inducte.
que iam consicdanda est. In t̾ẽia
sententia que sit p̃missarum ꝓ¬

Expanded text:
stantiae, quia et Deus est et homo est; nec tamen Deus vel homo, pars hujus substantiae dici potest, alioquin Filius Dei Deus, antequam susciperet formam servi, non erat totus, et crevit cum homo divinitati ejus accessit. Ecce Deum dicit non esse partem illius personae. Unde quasi totum ex partibus. Ita enim partes alicujus totius conveniunt, ut ex illis quod non erat constituatur. Non autem sic humana et divina natura in Christo uniuntur. Inexplicabilis enim est istius unionis, quae non est partium, ratio. Quidam tamen nomine Dei ibi personam significari putant, quia de tribus agebat personis, quarum nullam Trinitatis partem esse dicebat, sicut pars istius personae non est Deus. Quod si de persona intelligatur, manifestum est quia persona non est pars personae. Posita est diligenter sententia secunda, et ejus explanatio: cui in nullo vel in modico obviant auctoritates in tertia sententia inductae, quae jam consideranda est. 10. Tertia sententia, quae sit praemissarum
Abbreviated transcription (Latin):
manducat᷑. Ds̃ nouit. De hoc ce¬
lesti mist̾ĩo aliqͣ ꝑstrmximꝰ: a catho¬
licis fidelit̾ tenenda. Ꝙ enĩ ꝯtͣdic̃

Expanded text:
manducat? Deus novit hoc. De hoc coelesti mysterio aliqua perstrinximus, a Catholicis fideliter tenenda. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
niacꝰ bñdix̾it.
quis eoꝵ p̃ualebit: Nunquid
bñdictio maledicti ad ni¬
chilũ poterit redigere u̾¬
ba uerissima cõminantis
deic Ex his colligit᷑. qd̾ ħeticus
a catholica unitate p̃cisus neq̃¬
at hoc sacram̃tũ ꝯfic̾e̾ qr scĩ an
tari licet uͥ corꝑis dñici & sangͥ¬
nis misteria gerunt᷑: suꝑnorum
ciuiũ adẽẽ ꝯuentus. In huiꝰ autẽ
misterii expletione. sic̃ formã
seruari ita ordinẽ haberi. scił
ut sit sacerdos. & intentionem
adhiberi oportet: ut illud fa¬
cere intenclat. S si ñ credit de
illo mist̾io sic̃ ueritas ht̃. nun¬
quid pot̾ intendẽ illud ꝯficere :
Et si ñ intendit. nundͥo conficit:
Aliqui dñt. & non recte de illo
mist̾io sentientẽ posse intendere.
non qͥdẽ illd̾ ꝯficere. qd̾ iã eẽt rec¬
te crecłe. s id agere qd̃ gerit᷑ ab ali¬
is dũ illd̾ ꝯficit᷑. ⁊ sic adhibet᷑ inten¬
tio. & si intentio dicat᷑ deẽe ꝯficien¬
di illd̾ mist̾iũ. tñ ex qͦ intendit ea

Expanded text:
niacus benedixerit, quis eorum praevalebit? Nunquid benedictio maledicti ad nihilum poterit redigere ba verissima comminantis Dei? Ex his colligitur quod haereticus a catholica Ecclesia praecisus, nequeat hoc sacramentum conficere; quia sancti angtari licet, ubi corporis dominici et sanguinis mysteria geruntur, supernorum civium adesse conventus. In hujus autem mysterii expletione, sicut formam servari, ita ordinem haberi, scilicet, ut sit sacerdos, et intentionem adhiberi oportet, ut illud facere intendat. Sed si non credit de illo mysterio sicut veritas habet, numquid potest intendere illud conficere? et si non intendit, numquid conficit? Aliqui dicunt etiam, non recte de illo mysterio sentientes, posse intendere, non quidem illud conficere, quod jam esset recte credere, sed id agere quod geritur ab aliis dum conficitur, et sic adhibetur intentio, et si intentio dicatur deesse conficiendi illud mysterium, tamen ex quo intendit ea
Abbreviated transcription (Latin):
tur dicens. Beniq mortuo eo cũ
potest conugium cum qͣ p̃cessit
adulterium. Idem. Posse fieri
sane licitas nuptias ex ꝑsonis
illicite coniunctis honesto pla¬
cito subsequente manifestũ est.
doritas de concubinis loquitur.
ꝑhibens concubinã posse tͣnsire
ad honestũ placitũ nptiarũ
si castitatẽ & fidẽ seruare uelit.
Primauͦ auctoritas augustur
de illis agit qui de peccato pemi¬
tuer̃t. et nicħ in morte uiri ma¬
chinati sunt. nec uiuente uiro
fidẽ adultire dedit mechus qd̾¬

Expanded text:
 mortuo eo cum potest conjugium cum qua praecessit adulterium. Item: Posse fieri sane licitas nuptias, ex personis illicite conjunctis honesto placito subsequente manifestum est.  auctoritas de concubinis loquitur, perhibens concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum, si castitatem et fidem servare velint. Prima vero auctoritas Augustini de illis agit qui de peccato poenituerunt, et nihil in mortem viri machinatae sunt, nec vivente viro fidem adulterae dedit m
Abbreviated transcription (Latin):
se ante polluer̃t ꝑ ad ulterium.
olet etiam queri: an uale¬
at duci in coniugiũ que
priꝰ ẽ polluta ꝑ adulteriũ. De hoc
matͥmoniũ: quã priꝰ polluit ad¬
sacerdotũ quendã alteriꝰ uxo¬
rem stupro uiolasse. ⁊ insuper
meche uiram̃tũ dedisse. qd̃ post
legitimi mariti mortẽ si suꝑui¬
ueret duceret eam ipporẽ. Qd̃ ⁊ fac¬
tum ẽ. Talegͦ conubiũ ꝓhibemꝰ
e anathematizamꝰ. His aliis ꝙ
auctoritatib uetant᷑ in conui

Expanded text:
se ante polluerunt per adulterium. Solet etiam quaeri an valeat duci in conjugium quae prius est polluta per adulterium. De hoc matrimonium quam prius polluit adsacerdotum, quemdam alterius uxorem stupro violasse, et insuper moechae juramentum dedisse, quod post legitimae uxoris mortem, si superviveret, duceret eam in uxorem; quod et factum est. Tale ergo connubium prohibemus et anathematizamus. His aliisque auctoritatibus vet
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m scłm hominem ab ip¬
sa conceptione gr̃e plenitudinẽ
recepisse. cui sp̃s datus est nor
ad mensuram. et in quo plenitu¬
do diunitatis corporaliter habi¬
tat. Itauͦ habitat ut ait augusti¬
mis ad dardanum: quod omni
gr̃a plenus est. Non ita habitat
in scĩs. Ut in nr̃o corpore mest
sensus in singulis membris. s
non quantum in capite. ibi em̃¬
et uisus est & auditus & olfatus
& gustus et tactus. in eeteris aut̃
solus est tactus: ita & in xp̃o ha¬
bitat omnis plenitudo diuinita¬
tis. quia ille est caput in quo st̃
om̃s sensus. In sẽis uͦ quasi solus
tactus: quib datus est sp̃s ad
mensuram. cum de illius plem¬
tudine acceperunt. Acceperunt
autem de illius plenitudine. nos
scłm ẽentiam. sed scd̾m similitu¬
dinem: quia nunquam illã ean¬
dem cẽntialiter. s. similem accepe¬
runt grãm. Puer gͦ ille plenus
sapientia et gr̃a fuit ab ipsa con¬
ceꝑtione. Unde ieremias recte
dicit. Nouum faciet dñs suꝑ t̃rã.
mulier circundabit uirum: qͥa

Expanded text:
m hominem ab ipsa conceptione gratiae plenitudinem recepisse, cui spiritus est datus, non ad mensuram; et in quo plenitudo divinitatis corporaliter habitat . Ita vero habitat, ut ait B. Augustinus ad Dardanum, gratia plenus est. Non ita habitat in sanctis. Ut in nostro corpore inest sensus singulis membris, sed non quantum in capite ibi enim visus est, et auditus, et olfactus, et gustus, et tactus, in caeteris autem solus est tactus, ita in Christo habitat omnis plenitudo divinitatis, quia ille est caput, quo sunt omnes sensus. In sanctis vero quasi solus est tactus, quibus datus est Spiritus ad mensuram, cum de illius plenitudine acceperunt. Acceperunt autem de illius plenitudine non secundum essentiam, sed secundum similitudinem, quia nunquam illam eamdem essentialiter similem acceperunt gratiam. Puer ergo ille plenus sapientia et gratia fuit ab ipsa conceptione. Unde Hieron. recte dicit: Novum facit Dominus super terram; mulier circumdabit virum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
iterat᷑. ⁊ si aliqui freq̃nt̃ bapti¬
zentur: du̾eadẽ aqͣ ñ iterum
bñcticatur. S aliud ẽ inquiuñ
illi de bñctictione aque qͣ fit
baptismꝰ: aliud de bñdictione
panis ⁊ olei. Potest & baptismꝰ
celebrari in aq̃ ꝙ̃ ñ b̃ndicta:
qr illa bñdictio ꝓ reu̾entia tm̃
fid ⁊ decore ñ uirtute sacram̃ti.

Expanded text:
aliquis frequenter baptizetur, dum eadem aqua non iterum benedicatur. Sed aliud est, inquiunt illi, de benedictione aquae qua fit Baptismus, aliud de benedictione panis et olei, potest etiam Baptismus celebrari in aqua etiam non benedicta, quia illa benedictio pro reverentia tantum fit et decore, non virtute sacramenti.
Abbreviated transcription (Latin):
uxore. Si gͥ cũ dr̃ sacramentũ
non ẽẽ iterandũ. nec inuiria
ei facienda: rationẽ dicti refe¬
ras ad scĩficationẽ rei qua sacra¬
mentũ expletur. de oĩ sacm̃to
generalit̃ id uerũ ẽ. Si uͦ ad sus¬
ceptionẽ sacram̃ti de quib dã
uerũ ẽ qd non iterant᷑ crebra

Expanded text:
uxore. Si ergo cum dicitur sacramentum non esse iterandum, nec injuria ei esse facienda, rationem dicti referas ad sanctificationem rei qua sacramentum expletur, de omni sacramento generaliter id verum est; si vero ad susceptionem sacramenti, de quibusdam verum est quod non
Abbreviated transcription (Latin):
& ordinationis. que nullatenꝰ
repetenda sunt: qr semel tm̃
& non sepiꝰ datur baptismus.
confirmatio. ⁊ ordinatio. Sa¬
cram̃tũ uͦ altaris ⁊ penitentie
et coniugũ sepe iterari uidit᷑.¬
qr sepe sacram̃tũ corꝑis ꝑcipit᷑.
frequent̾ penitentia agitur. cou¬
ingiũ sepe contrahitur. Quare
non iteret᷑. Si uͦ morb non pot̃
ꝓhibi: Sicut oratio iteraripo¬
test: ita ⁊ unctio iterari posse
tudetur. Utraq enĩ illic cõme¬
morat iacob. ⁊ utrũq alteri co¬
oꝑat᷑ ad conferendã alleuiatio¬
nem corꝑis ⁊ aĩe. Curgͦ neget᷑
unctionem suꝑ infirmũ posse
de omni sacram̃to intelligi
uolunt qd̾ ñ sit iterandũ. scił
scdm totũ illud qđ ꝑtinet ad
sacram̃tũ. dicentes quedã sacͣ¬
menta sepiꝰ posse suscipi. quedã
totalit̃ iterant᷑. ut sacramentũ
altaris ⁊ unctionis. que licet sepi̾¬

Expanded text:
inationis, quae nullatenus sunt repetenda, quia semel tantum, et non saepius datur Baptismus, Confirmatio et Ordinatio. Sacramentum vero altaris, et Poenitentiae, et Conjugii saepe iterari videturquia saepe sacramentum corporis percipitur, frequenter poenitentia agitur, conjugium saepe contrahitur. Quare non iteretur. Si vero morbus non potest prohiberi? Sicut oratio iterari potest, ita et unctio iterari posse videtur: utraque enim illic commemorat Jacobus, et utrumque alteri cooperatur ad conferendam allievationem corporis et animae. Cur ergo negatur unctionem super infirmum posse de omni sacramento intelligi volunt quod non sit iterandum, scilicet secundum totum illud quod pertinet ad sacramentum, dicentes quaedam sacramenta saepius posse suscipi, quaedam totaliter iterantur, ut sacramentum altaris et unctionis; qu
Abbreviated transcription (Latin):
licet baptismꝰ ad remissionẽ plus¬
ualeat. Qd̃ uidet᷑ innuere rabanꝰ.
dicens in unctione baptisim sp̃m
sc̃m descende ad habitationẽ dõ
ꝯsecrandã. In hac uͦ eiꝰdẽ septifor¬
mẽ gr̃am cũ oĩ plonitudine sc̃ĩta¬
tis & uirtutis uenire in hoĩem.
Hoc sacram̃tũ tm̃ a ieiunis et¬
ieiuius tradi debet. sic̃ & bapt̃s: nͥ
alit̃ cogat necessitas. nec debet ite¬
rari sicut nec bapt̃s uł ordo. Nul¬
li enĩ sacram̃to facienda ẽ iniuri¬
a᷑ qd̾ fieri putatur qñ ñ iterandũ
iteratur. S utrũ aliqͣ uł nulla
iterari possint: questio ẽ. Nã de
baptismo & ordine qd̃ ñ debeant
iterari: aꝑte augꝰ ait. Utr̃q sacra¬
m̃tũ ẽ. & quadã ꝯsecͣtione dat᷑: illd̾
licet it̾ari: qr neutͥ facienda ẽ in¬
iuria. Qd̃ indubitant̃ &̃ de ꝯfirma¬
tione tenendũ ẽ. De alus uͦ utrum¬

Expanded text:
licet Baptismus, plus ad remissionem valeat. Quod videtur innuere Rabanus dicens, in unctione Baptismi Spiritum sanctum descendere ad habitationem Deo consecrandam. In hac vero, ejusdem septiformem gratiam, cum ois et virtutis venire in hominem. Hoc sacramentum tantum a jejunis jejunis tradi debet, sicut et Baptismus, nisi aliter cogat necessitas. Nec debet iterari, sicut nec Baptismus, vel Ordo. Nulli enim sacramento facienda est injuria; quod fieri putatur, quando non iterandum iteratur. Sed utrum aliqua vel nulla iterari possint, quaestio est. Nam de Baptismo et Ordine quod non debeant iterari, aperte Aug. dicit: Utrumque sacramentum est, et quadam consecratione datur, illud licet iterari, quia neutri facienda est injuria; quod indubitanter etiam de Confirmatione tenendum e
Abbreviated transcription (Latin):
unc de sacram̃to ꝯfirmatio¬
nis addendũ ẽ: de cuniꝰ uirtu¬
te hueri solet. forma enĩ apta ẽ.
baptizatos in frontib sacro signat
crismate. Qd̃ sacñitũ ab aliis ꝑfici
non pot̃ nͥ a sũmis sac̾dotib: nec
coꝵ tenent ꝑfici pot̾̃ aut debet. Nã
si alit̃ p̃sũptũ fuerit. irritũ habet᷑
& uacuũ. nec int̃ eccłiastica repu¬
tabit᷑ sacram̃ta. Licet aut̃ prb̃ris
baptizatos tang̾e in pectore: s ñ
crismate signare in fronte. Uirtꝰ¬
ũ huiꝰ sacram̃ti ẽ donatio sp̃s sc̃i.
ad robur. qͥ in baptisino datus est
ad remissiont̃. Uñ rabanꝰ. A sũmo
sacerdote ꝑ ĩpositionẽ manꝰ para¬
clitꝰ tradit᷑ baptizato. ut roboretur
debent sp̃m sc̃m. ut pleni xp̃ian¬

Expanded text:
unc de sacramento Confirmationis addendum est; de cujus virtute quaeri solet. Forma enim aperta escopus, cum baptizatos in frontibus sacro signat chrismate. Hoc sacramentum ab aliis perfici non potest, nisi a summis sacerdotibus; nec eorum tenent, perfici potest aut debet. Nam si aliter praesumptum fuerit, irritum habetur et vacuum, nec inter ecclesiastica reputabitur sacramenta. Licet autem presbyteris baptizatos tangere in pectore, sed non chrismate signare in fronte. Virtus autem sacramenti est donatio Spiritus sancti ad robur, qui in Baptismo datus est ad remissionem. Unde Rabanus: A summo sacerdote per impositionem manus Paracletus traditur baptizato, ut roboretur debent Spiritum sanctum, ut pleni Chri
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ sufficienti intelli¬
gendum ẽ qd̾ supͣ dix̃ scił peni¬
tentia ist uindicta sẽꝑ puniens
qd̃ cominisit. ⁊ alia. huiusmodi.
Illud uͦ. si penitentia funt᷑. nicħ
de uenia relinquitur: duplicit᷑
accipi pot̃. Si enĩ iuxta quoꝵdã
intesligentiã pecc̾a dimissa rede¬
unt. facile est intelligere. nicħ
de uenia relinqui. qr peccã dimis¬
sa iterũ replicant᷑. Sicut enĩ ille
qui ex seruitute in lib̃tatẽ ma
pꝰea reuocat᷑: sic & penitenti ptc¬
cata uere dimittunt᷑. ⁊ tũ ꝓpter
offensam que replicat᷑ iterum
redeunt. Siuͦ non redire dicaniͣ:
sane diei potest etrã sic nichil
de uenia relinqui. non quod
dimissa peccã iterũ imputent᷑.
s quia ꝓpt̃ ingratitudinẽ itare¬
us ẽ ⁊iminundus constituit᷑. ac
si illa redirent. De sollẽm ⁊ unica

Expanded text:
ntelligendum est quod supra dixi, scilicet poenitentia est vindicta semper puniens quod commisit; et alia hujusmodi. Illud vero, si poenitentia finitur, nihil de venia relinquitur, dupliciter accipi potest. Si enim juxta quorumdam intelligentiam peccata dimissa redeunt, facile est intelligere nihil de venia relinqui, quia peccata dimissa iterum replicantur. Sicut enim ille qui ex servitute in libertatem mapostea revocatur; sic et poenitentia peccata vere dimittuntur, et tamen propter offensam quae replicatur, iterum redeunt. Si vero non redire dicantur, sane potest dici etiam sic nihil de venia relinqui; non quod dimissa peccata iterum imputentur, sed quia propter ingratitudinem ita reus et immundus constituitur. ac si illa redirent. 3. De solemni