comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibile sit qͥa ĩmortale ⁊ impas¬
qͥ putabant xͥ carnem si c̾ aliam in ꝑtes
diuidendã. ⁊ morsibꝰ lac̾andam. Io qͥbꝰ da¬
ł sic̃ fit ĩ magoꝵ p̾stigiis uͥ delusione
ee̾t si credet᷑ iꝰ frangi ĩt uidet᷑. nͨ illsto

Expanded text:
ruptibile sit, quia immortale est et impasqui putabant Christi carnem sicut aliam in partes esse dividendam et morsibus lacerandam. Ivel sicut fit in magorum praestigiis, ubi delusione esset, si cred
Abbreviated transcription (Latin):
noliit: nͨ ꝑ penit̾am pecc̾m dełe. Qͦd siuir
scient̃ patit᷑. ꝯsentire uidet᷑. Si .ti. in ad¬
ult̾to ꝑ seũare elegit. patronꝰ turpitudi¬
nis ⁊⁊ Tenocinuii reus maritꝰ habebit᷑. nͥ eã
ad ult̾ii ream fac̾e uolu̾it. Si a̾ a pecc̃o
recesserit  ꝑ penitĩam illd̾ purgau̾it.
pot̾it uirs reconciltari. Uñ ac̾. Qͦo tibi
durũ uidet᷑. ut pꝰ adult̾ĩ um reconciliet᷑
ꝯiunx si fides assit. ñ erit durũ. Cur .ti.
difficilis: ꝑ ost ꝑ atrata ⁊ ꝑurgata adul
teria. reconciltatio ꝯiugii: uͥ ꝑ claues
regni celoꝵ ñ dubitat᷑ fieri remissio pe¬
ccatoꝵ ñ ut post uiri diuortium. adul¬
t̾a reuocet᷑. s ut post xp̃i ꝯsortium. ad¬

Expanded text:
tentiam peccatum delere. Quod si vir scienter patitur, consentire videtur . Si enim in adulterio perseverare elegit, patronus turpitudinis, et lenocinii reus maritus habebitur, nisi eam adulterii ream facere voluerit. Si autem a peccato recesserit, et per poenitentiam illud purgaverit, poterit viro reconciliari. Unde Adurum videtur, ut post adulterium reconcilietur conjux, si fides adsit, non erit durum. Cur enim difficilis, etiam post patrata et purteria reconciliatio coniugum, ubi per claues regni caelorum non dubitatur fieri remissio peccatorum, non ut post uiri diuortium adultera reuocetur, sed ut post Christi consortium ad
Abbreviated transcription (Latin):
net in fõmicõne sua ⁊⁊uiut cũ illa:
uir reus erit ⁊ particeps peccati illius
Qd̃ si muliar dimissa egerit ꝑenit̾iam.
⁊ uolu̾it ad uirũ reu̾ti debet reciꝑe
peccatͥcemi. que penit̾iam egit s ñ sepe.
De illis qui se darte polluer̾t ꝑ adult̾ium

Expanded text:
net in fornicatione sua, et vivit cum illa, vir reus erit et particeps peccati ejus. Quod si mulier dimissa egerit poenitentiam et voluerit ad virum reverti, debet recipere peccatricem quae poenitentiam egit, sed non saepe. 6. De illis qui se ante polluerunt per adulterium
Abbreviated transcription (Latin):
si uarie sentientes. sͥ contͣdicẽ i nueniunt᷑. Alii ti
dicunt qd̾ d̾s uult mala ẽe uł fieri. nec tn uult
mala. Alii uͦ qd̾ nec uult mala eẽ nec fieri. In hoc
mala ñ uelle. utriq uͦ rõnib atq actoritati¬
b innitunt᷑ ad muniend̾ sicam assertionẽ¬

Expanded text:
aria sentientes sibi contradicere inveniuntur. Alii enim dicunt quod Deus vult mala esse vel fieri, non tamen vult mala. Alii vero quod nec vult mala esse nec fieri. In hoc mala non velle. Utrique vero rationibus et auctoritatibus innituntur ad muniendam suam assertione
Abbreviated transcription (Latin):
posst̾ ẽẽ. ꝙͣuis ñ sit ꝑia fides ł spes sñ ca¬
ritate. Ideo ꝙͥ ex fide ⁊ spe ꝓcedere dicit᷑
caritas: qͥa nulli ꝓuenit sine istifU.¬
cia expectant᷑. Est .n. spes c̾ta expectatio fut᷑e
beatitud̾is. ueniens ex di gr̃a ⁊ exm̾itis p̾ce¬
dentibꝰ ł ip̃am spem qm nͣ p̾it caritas. ł¬

Expanded text:
is non sit pia fides vel spes sine charitate. Ideo ergo ex fide et spe procedere dicitur charitas, quia nulli provenit sine istis.cia expectantur. Est enim spes certa expectatio futurae beatitudinis, veniens ex Dei gratia et meritis praecedentib
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Uñ ac Adult̾ii malũ uinc̃ fornicõnẽ.
uincit᷑ & ab incesto. Peiꝰ .ii. ẽ. cũ mat᷑.¬
qui pꝰ longam captiuitatem redeutnt.

Expanded text:
ulterii malum vincit fornicationem, vincitur ab incestu. Pejus enim est cum matrqui post longam captivitatem redeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
forte neceẽ erat paruulos nasci. S qͣnius eri¬
secunt᷑. E cont᷑ mꝰ hõi nato nͦ ad incessũ pedes
ubis udet᷑ insinuari. ꝙ fili ⁊̃ pariuili of¬
ficiis m̃broꝵ uałent iti.
ti. Qͥ bꝰdam ñ ab¬
surde placuit ꝙ filii ñ pariunas¬
c̾ent᷑ ⁊ ꝑ accessũ temꝑis in stat᷑a ⁊ in¬

Expanded text:
forte necesse erat parvulos nasci: sed quamvis exisequuntur. Contra homini nato nec ad incessum pedes verbis videtur insinuari quod filii etiam parvuli officiis membrorum valerent uti. 6. Quibusdam non absurde placuit quod filii parvi nascerentur, et per accessum temporis in statura et in
Abbreviated transcription (Latin):
Item opponr᷑. Cũ fames sit pena pecci si ñ perea¬
rent. fam̃ ñ sentirent. s sñ fame suꝑflitum
iuderet᷑ comedẽ. uñ putant qͥdam eos cibis nõ
indiguisse añ pecẽm. qͥa ñ pot̾ant esurire si ñ
peccassent. Ad qd dici pot̾ qd̾ fames nat̾e defe¬
tus ẽ ⁊ pena pecci. est i ĩ mod̾atus appetitꝰ e¬
dendi. eui ñ subiacitiss hõ si ñ peccass s ꝓcid
dubio peccaret nͥ h̃c̃ defectum cibo p̃ueniret.
habebat ii nͣlem appetitũ ⁊ mod̾atum. eia ita
satiffaciend̾ erat. ne defectum famis sentiret.

Expanded text:
ena peccati, si non peccarent famem non sentirent; sed sine fame superfluum videretur comedere: unde putant quidam eos cibis non indiguisse ante peccatum, quia non poterant esurire si non peccassent. Ad quod dici potest quod fames vere defectus est et poena peccati. Est enim immoderatus appetitus edendi, cui non subjacuisset homo si non peccasset; sed procul dubio peccaret nisi hunc defectum cibo praeveniret. Habebat enim naturalem appetitum et moderatum, cui ita satisfaciendum erat, ne defectum famis sentiret.
Abbreviated transcription (Latin):
os nascit᷑os pariios ac dm̃ ꝑint̾italla
manã ordinatam cernuꝰ stateͥ increm̃¬
tum ⁊ m̃broꝵ usum recept᷑os ut in illis
expectaret᷑ etas ad ambuland loqñdũs
tand̾ s ꝯditiom nate sic a cibo ñ penitꝰ ab

Expanded text:
os nascituros parvos, ac deinde per intervalla manam ordinatam cernimus, staturae incrementum et membrorum usum recepturos, ut in illis expectaretur aetas ad ambulandum et loquendum tandum, sed conditioni naturae: sicut a cibo
Abbreviated transcription (Latin):
q dem̃teani. Item Ioħes cͥsostomꝰ de ra¬
ꝑatõne lapsi. talis mͥ crode talis ẽ erga
homines pietas dei. Nunqm sp̃uit pe
si uelit reu̾ti ad uͥtutis uiam suscipit.
libent̃ amplectit᷑ facit om̃ia. quatinꝰ
ad pͥorem reuocet statũ. qđq est adhuc¬
tulamcũq tam̃ ⁊ qͣmlibet breui tem¬
ꝑe gestam. ñ respuit penitentiam. sus¬
cipit õe ip̃am nec patit᷑ qmuis exigue
impet̾iuit. ⁊ tam̃ grauit̾ pea deliqͥt in po¬
plĩ enum̾atione: qđ poplĩ multitudo ꝑ¬
strata ostendit. llud ãmitabile ẽ qi tod
ĩ donũ pats mei. ꝙͦ fcõ. statim sacͥficio
dignꝰ iudicatꝰ est q̃ absolutione estima¬
bat᷑ indignꝰ. Necmurũ si tali sua oblati¬
oneꝓꝑ opło. pecc̃i su adeptꝰ est ueniam:
cũ morses offe̾tido se ꝓ pleb̾ errore. pacã
dilu̾it. his aliis ꝑlibꝰ testimonus eui

Expanded text:
tur. Item Joannes Chrysostomus de reparatione lapsi: Talis, mihi crede, talis est erga homines pietas Dei: nunquam spernit  uelit reuerti ad uirtutis uiam, suscipit, libenter amplectitur, facit omnia quatenus ad priorem reuocet statum. Qntulamcumque tamen et quamlibet brevi gestam non respuit poenitentiam; suscipit etiam ipsam, nec patitur quamvis exiguae eliquit in populi enumeratione, quod populi multitudo prostrata ostendit. Illud autem mirabile est, quod et in domum patris mei. Quo facto, statim sacrificio dignus judicatur, qui absolutione aestimabatur indignus. Nec mirum si tali sua oblatione, pro populo, peccati sui adeptus est veniam, cum Moyses offerendo se pro plebis errore, peccata diluerit. H
Abbreviated transcription (Latin):
ut cẽ pꝰ ꝑactam penitentiã.pꝰ altaris
suũ. nͨ minꝰ tͥbuit .ꝙͣ. Añ tͥbu̾at largiͣ¬
sima mun̾a uite ac salictis. ⁊ qmͣuis
eis in eccłia locꝰ ille penitẽtie ñ ꝯcedat᷑.
mͥ ad ꝓsit ad uitam fut᷑am. si in ista ui¬
ta illecebꝰsissime uoluptatis blandim̃ta

Expanded text:
etiam post actam poenitentiam, post altaris suum, nec minus tribuit quam antea tribuebat largissima munera vitae et salutis. Et quamvis eis in Ecclesia locus ille poenitentiae non concedatur,  mihi aliquid prosit ad uitam futuram, si in ista uita inlecebrosissimae uoluptatis blandimenta
Abbreviated transcription (Latin):
pari ꝯsensu uou̾atis. ambo ꝑseu̾ant᷑ red¬
d̾e debuistis. a qͦ ꝓposito si lapsꝰ ẽ ille. ti
saltem ꝑ seu̾a. ñ qͥa parit̾ tẽꝑabatis a cõ¬
mixtione carnali. ĩo maritꝰ tuus ẽẽ desti¬
tit. ĩmo uͦ tãto scĩꝰ ꝯuiges manebatis. qnto

Expanded text:
sensu voveratis, ambo perseveranter redere debuistis; a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem persevera. Non quia pariter temperabatis a commixtione carnali, ideo maritus tuus esse destiterat; imo vero tanto sanctius conjuges manebatis, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ꝑe. ł ꝯmutabili et̾nitate. ⁊ uolũtate u̾ita¬
te sẽꝑ id̾. mouet ꝑ tẽpꝰ creat᷑am spiritua¬
lem. mouet etram ꝑ tẽpꝰ ⁊ locũ creat᷑am
corꝑalem. ũ eo motu nͣs qͣs ꝯdidit admini¬
stret. Cũ gͦ tale aͥd agat. ñ debemꝰ oꝑina

Expanded text:
ommutabilitate, aeternitate, voluntate, veritate semper idem movet per tempus creaturam spiritualem; movet etiam per tempus et locum creaturam corporalem, ut eo motu naturas, quas condidit, administret. Cum ergo tale aliquid agit non debemus opina
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sitatis creatori. ⁊ mod̾atori. ut qm ñ tota
erat. ĩ pp etua ꝑditione reman̾et. q̃ au cũ deo.
illa desen̾te ꝑstitat. de sua c̾cissime cognita
semꝑ felicitate ꝗuid̾et. At uͥ creat᷑a ronais q̃ in
hõib erat. qm̃ ꝑeccis atq supplicuis tota pierat¬
ex parte debuit reꝑari uñ anglice socia puesu¬
ppleret᷑. qd̾ riuna illa minu̾at. ħ .ii. ꝓmissũ est
sc̃is. qd̾ ert̃ eqͣles angłis dei

Expanded text:
 tota erat in perpetua perditione remaneret, quae autem cum Deo, illa deserente, perstiterat, de sua certissime cognita semper felicitate gauderet. At vero creatura rationalis, quae in hominibus erat, quoniam peccatis atque suppliciis totex parte debuit reparari, unde angelicae societati suppleretur, quod ruina illa minuerat? Hoc enim promissum est sanctis quod erunt aequales angelis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
recognoscenti mortem suã ad ꝯu̾sionẽ.
un itas eccłie. ĩo q ñ petant sac̾dotes
ꝑ a liq̃m cłyam ab unitate eccłie di¬
habeat iudicii discretõem. qͥ si forte
defu̾it. ꝯftt̃i debet socio Beda it int̃ ꝯ¬

Expanded text:
recognoscenti mortem suam ad conversionem. unitas Ecclesiae. Ideoque nemo petat sacerdotes per aliquam culpam ab unitate Ecclesiae dihabeat judicium, qui si forte defuerit, confiteri debet socio. Beda vero,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ione prielle ꝑauci ut̾tfuer̃t qͥ uident.
Nondũ .ti. erat serulta. ñdũ extͣ portam
delata. ñdũ extͣ domũ in notitiam por¬
tata. Intꝰ resuscitauit. qm intꝰ inuenit.
relictis solis setͦ ⁊ Iacobo. Ioħe: ⁊patͤ ⁊ matͤ¬

Expanded text:
i puellae, pauci interfuerunt qui viderunt; nondum enim erat sepulta, nondum extra portam delata, nondum extra domum in notitiam portata. Intus resuscitavit quam intus invenit, relictis solis Petro et Jacobo et Joanne, et
Abbreviated transcription (Latin):
ginał. s actualis iͥ ñ ẽ nͨ originał culpa ẽ.
ẽ illa passibilitas ł mortalitas ł alia cor¬
ruptio : hos .ii. defectłꝰ. carni in eẽ con¬
stat.
hic aꝑit᷑ qͥd sit. s. feditas tracta ex
libidine coeuntium. que tutium id¬
corruptio dici potest

Expanded text:
 actualis ibi non est; nec originalis culpa est, est illa? Passibilitas, vel mortalitas, vel alia corruptio; hos enim defectus carni inesse constat. 6. Hic aperitur quid sit foeditas tracta ex libidine coeuntium, quae vitium vorruptio dici potest
Abbreviated transcription (Latin):
tis q non r̃onis illd̃ uoluit. ⁊ petiit
qđ non impet᷑uit. nec ĩo ꝑotuit ut ĩ¬
pet̾ret. qͥa scieat adm̃ ñ eẽ facturum
ilłd. nͨ ilła fieri ualebat affectu ronis. ł
uoluntate diuinitatis. Qr̃e ornuit ilłd̃.
d qͥd gͦpetũt: Ut m̃bris formam p̾be¬
ret ĩminente t᷑batione clamandi ad
am̃m ⁊ ⁊subitiendi uoluntatem suã diui¬
ne uoluntati: ut si pulsante molestia tͥ¬
stant᷑. ꝓ eiꝰdem amotione orent.s si neq̃¬
unt uitare dicant qd̾ ip̃e xp̃c. Nan gͦ. ad
insipientiã fuit. qd̾ xp̃c clamans ñ au.¬
dit᷑. ad salutem corꝑalem. Boñ qͥdem peci

Expanded text:
onis, illud voluit et petiit, quod non impetravit. Nec ideo petiit ut impetraret, quia sciebat Deum non esse facturum illud; nec illud fieri volebat affectu rationis vel voluntate divinitatis. Ad quid ergo petiit? Ut membris formam praeberet imminente turbatione clamandi ad Dominum, et subjiciendi voluntatem suam divinae voluntati; ut si pulsante molestia tristentur, pro ejusdem amotione orent. Sed si nequeunt vitare, dicant quod ipse Christus. Non ergo ad insipientiam fuit, quod Christus clamans non exauditur ad salutem corporalem. Bon
Abbreviated transcription (Latin):
si fieri pot̾. tñ. Ame .c.i. hec hĩtana
uoluntas erat. ꝓͥum aliqͥd⁊⁊ tanqͣm
pͥuatum uolens. S qͥa rectum uult
te in me. qͥa potes aliqͥd ꝓͥum uelle. ũ
ds aliud uelit. concedit᷑ hoc ħuia ne
duas nat᷑as. Ait enim. Pat si fieri pot̾.
tatem: qm ad diuinam dirigens ait.¬

Expanded text:
c humana voluntas erat, proprium aliquid, et tanquam privatum volens. Sed quia rectum vult te in me, quia potes aliquid proprium velle, ut Deus aliud velit. Conceditur hoc humanae duas naturas. Ait enim: Pater, si fieri pottatem, quam ad divinam cont
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ fidem thori n obsũabant illi pa¬
tres: dm̃s in ħ sĩ̾casse fidem thori: qͥa ñ
aliis s ꝓpͥis uxoribꝰ ł ancilł in iscebant᷑.
temꝑe. int̾dix̃ moyses carnalẽ copłam
fĩ cũ nrat᷑ cũ nou̾ca. cũ sorore cũ nepte
cũ amita. c̃ mat̾t̾a c̃ nuru ⁊ aliis qͥbꝰdã
ꝑmisit ã diuortiũ fĩ. dato libello repu¬
dii. in qͦ uir scͥbebat cãs. ꝓ qͥbꝰ uxorem
repudiabat. ꝑmisit ñ aliam duc̾e. da¬
to pͥori libello. ꝙ ꝓpt̾ duritiã cordis eoꝵ¬

Expanded text:
 fidem thori non servabant illi patres, dicimus in hoc servasse fidem thori, quia non aliis, sed propriis uxoribus vel ancillis miscebantur. tum noverca, cum sorore, cum nepte, cum amita, cum matertera, cum nuru, et aliis quibusdam. Permisit autem divortium fieri dato libello repudii in quo vir scribebat causas pro quibus uxorem repudiabat. Permisit autem aliam ducere dato priori libello; quod propter duritiam cordis eo
Abbreviated transcription (Latin):
memoria ẽ. ꝙͣ ip̃a memoria. totã gͥ memiunt.
Itẽ qͥcqͥd ĩtelligo. ĩ tellig̾e mescio  ⁊scio me uel¬
le qͥcqͥd uolo. Qcqͥd ã scio memini. totã gͥ ĩ¬
telligẽtiã. totãq uolũtatẽ meã memini.
Qͦmͦ illa tͥa tota. capiat intelligentia.

Expanded text:
totam ergo memini. Item quicquid intelligo, intelligere me scio; et scio me velle quicquid volo, quicquid autem scio memini. Totam ergo intelligentiam totamque voluntatem meam memini. 10. Quomodo illa tria tota capiat intelligentia.
Abbreviated transcription (Latin):
rem. g incip̃ a timore. gͥa initiũ sap̾ie ti¬
mor dñi. Timor qͣsi locũ p̃ꝑarat earitati.
cũ aũ caritas ceꝑ it habitare. pellit᷑ ti¬
mor qͥ ei p̃ꝑauit locũ. Qͣntũ .si. illa cres¬
cit. ille decrescit.⁊ qͣntũ illa fit int̾ior. ti¬
mor pellit᷑ foras. Mllaior caritas minor
tinior: mninor earitas. maior timorSi aꝰ
ulłs ẽ timor. ñ ẽ qͣ intret caritas Sic̃ iud̾¬

Expanded text:
timor; quia initium sapientiae timor Domini. Timor quasi locum praeparat charitati. Cum autem coeperit charitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus timor, non est qua intret charitas. Sicut vide
Abbreviated transcription (Latin):
tendas ad penitĩam. nͥ hii qͥbꝰ se iunx̾ant.
de mũcdo recessi̾nt. suhaudiendꝰ ẽ eis. Tuc
ã eis uiri de mũdo recedũt ⁊ defungunt᷑
cũ ab eoꝵ ꝯcupiscĩa iste se alienant. qm
firmat.
.Qm gͣnde malu sit adidt̾iuin.

Expanded text:
nisi quibus se junxerant, de mundo recesserint, subaudiendum est eis. Tunc enim eis viri de mundo recedunt et defunguntur, cum ab eorum concupiscentia istae se alienant; quem onfirmat. 4. Quod grande malum sit adulterium.
Abbreviated transcription (Latin):
młta. Iudicium ã quo in fut᷑o iudica
ministĩo angłoꝵ ⁊ illiin uitam ducent᷑
illi in suppliciũ mittent᷑. qui nc̃ simul
mixti sunt.

Expanded text:
multa. Judicium autem quo in futuro judicabministerio angelorum, et isti in vitam ducentur, illi in supplicium mittentur, qui nunc simul mixti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium sñ miscłia fieri illis t
in aliqua alleuiatione miscđłiam di sen¬
tiet. Ita cũ dicit᷑ mi scđia hic. iudicium
in fut᷑o: non negat᷑ qͥn in fucto miscdĩe
om̃i miseria liberabunt᷑. ⁊ in reꝓbis
qui minꝰ qmͣ meruerunt cruciabuntt᷑.
Sed hie ñ sine eausa dicit᷑ sieri miscdia.¬
⁊ iudicium in fut᷑o: qͥa ⁊ hic multis
modis miseret᷑ d̾s. quib ñ misereb it᷑
tunc. Uocat enim nẽ peccõres ⁊ iusti¬
ficat. qd̾ tunc ñ faciet⁊ time resdens¬

Expanded text:
udicium sine misericordia fieri illi quiin aliqua poenae alleviatione misericordiam Dei sentiet. Ita, cum dicitur misericordia hic, judicium in futuro, non negatur quin in futuro sit miseomni miseria liberabuntur, et in reprobis, qui minus quam meruerint cruciabuntur. Sed hic non sine causa dicitur fieri Dei mt judicium in futuro, quia et hic multis modis miseretur Deus, quibus non miserebitur tunc. Vocat enim Deus nunc peccatores et justificat, quod tunc non faciet; e
Abbreviated transcription (Latin):
ad futam ꝯsũmatoẽm. qñ ĩ scĩa ac beatitu¬
dine ꝑfectissimi ert̃. uͥ nͨ augeat᷑ ampliꝰ nͨ
Alioꝵ opinio qͥ dñt angłos in

Expanded text:
ad futuram consummationem, quando in scientia ac beatitudine ita perfectissimi erunt, ut nec augeatur amplius nec Aliorum opinio qui dicunt angelos in
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpłonẽ. imꝑspicabile licm obeeeat. ĩtelligẽti¬
e capacitatẽ. ꝙ fiue nlło ꝯtinet᷑ exced̾. mͥ gͦ in
sensu labes ẽ. In ĩtelligẽtia stuporẽ. t̃ smone uͦ
ñ iã infir inttatẽ s silẽtiũ ꝯfitebor ꝑicło sũ ni¬
mis ẽ derebꝰ tãtis ac tã reꝯditis. aͥd ultͣ᷑ p̾ scͥs¬

Expanded text:
tionem imperspicabile lumen obcaecat, intelligentiae capacitatem quod fine nullo continetur excedit. Mihi ergo in sensu labes est, in intelligentia stupor est; in sermone vero non jam infirmitatem, sed silentium confitebor; periculosum nimis est de rebus tantis ac ta
Abbreviated transcription (Latin):
missum: s bñ intelligentib utrũq in¬
uenit᷑ in singłis. Qͥa qui diligit dm̃. nõ
pot̾ eum ꝯtempn̾e: quem ds precepit dili
nđm: Ipsa ẽ dilectio. ab om̃i mudara
dilectione discreta: qmͣ distĩguens dñs ait

Expanded text:
telligentibus utrumque invenitur in singulis, quia 59 qui diligit Deum, non potest eum contemnere quem Deus praecipit dilignisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguendo Dominus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
expulit a̾ iiii. si om̃ia cͥmina simł eici¬
enda doc̃et. Legionem uͦ demoñ ab alio
eiciens. nlłm reliqͥt de om̃ibꝰ qͥ lib̾atũ
totũ .ii. hoĩem sanauit in sabħo. qa.
corpꝰ ab om̃i infirmitate ⁊ aĩam ab
om̃i ꝯtagione. indicans penitentem

Expanded text:
ina simul ejicienda doceret. Legionem vero daemonum ab alio ejiciens, nullum relinquit de omnibus, qui liberatum Totum enim hominem sanavit in Sabbato, quia et corpus ab omni infirmitate, et animam ab omni contagion
Abbreviated transcription (Latin):
a ẽ. dimidiã sꝑare ueniã. Iam .ni. sñ u̾a
penitentia ĩ ueniret gr̃am. Penitentia
cͥmis ñitis. S satis durꝰ est. cꝰ m̃tis dolo¬
rem ocłi ñ declarant. S serat se culpa¬
bilit̾ durũ. qͥ deflet dãpna temꝑis. ł mor¬
tem amici. ⁊ dolorem pecõi ñ ostendit
in lacͥmis. Quem gͦ penitet: om̃ino pe¬
⁊ reconeiliamini do. Penitentiam a¬
gis. genua figis ⁊ rides: Subsãnas pati¬
entiam di Si penitentiam agis. p eni¬
tet te. Si ñ penitet te: ñ penitens ex.
Si gͦ penitet. cur facis q̃ male fecisti :
Si fecisse penitet: noli fac̾e: i ad huc
facis. c̃te ñ eris penitens. Item Innocen¬
penitentiis. laicoꝵ aĩas decipiant. ⁊ ĩ
inferũ ꝑtrahi patiant᷑. falsam a̾ peni¬
tentiam ẽẽ ꝯstat. cũ sp̃tis płibꝰ. de uno
solo penitẽtia agit᷑. ł cũ sic agit᷑ de imo.
ut ñ discedat᷑ ab alio.

Expanded text:
diam sperare veniam. Jam enim sine vera poenitentia inveniret gratiam. Poenitentia crymis mentis; sed satis durus est, cujus mentis dolorem oculi non declarant. Sed sciat se culpabiliter durum, qui deflet damna temporis, vel mortem amici, et dolorem peccati non ostendit in lacrymis. Quem ergo poenitet, omnino poe, reconciliamini Deo. Poenitentiam agis, genua figis, et rides: subsannas Dei patientiam. Si poenitentiam agis, poenitet te; si non poenitet te, non es poenitens. Si ergo poenitet, cur facis quae male fecisti? Si fecisse poenitet, noli facere; si adhuc facis, certe non es poenitens. Item Innocenpenitentiis laicorum animas decipi et in infernum pertrahi patiantur. Falsam esse penitentiam constat, cum spretis pluribus de uno solo penitentia agitur aut cum sic agitur de uno, ut non discedatur de alio.
Abbreviated transcription (Latin):
bia temptet ut saulo. uł ad corrigenda
pecc̃ã ⁊t marie lepͣ. uł ad głam dĩ ut
de ceco nato. ił ad initiũ peneut he¬
rodi. qͣtinꝰ hͥ uideat᷑ quid in inferno
que temꝑalit̾ puniunt᷑. ñ ult̾ius puni¬
enda a deo. Nam ⁊ si suꝑ eund̾ locum

Expanded text:
ut Paulo; vel ad corrigenda peccata, ut Mariae lepra; vel ad gloriam Dei, ut de caeco nato; vel ad judicium poenae, ut Herodi, quatenus hic videatur quid in inferno quae temporaliter puniuntur non ulterius a Deo punienda: nam etsi super eumdem locum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlenitudĩem tͥbũe dnͣr. ñ qͥa soli illi
tnffũdant gr̾ãm. s qͥa illi solilicite⁊
digne id agt̃ nͦ subditos mala uita sa¬
c̃dotis ledit. si bona faciunt q̃ ille dic̃.
Uñ g̾gͥ. Multi dũ plꝰ uitam sac̾dotum
qmͣ suam discutiunt. ĩ erroris foueam
dilabunt᷑. minꝰ ꝯsid̾antes. ꝙ ñ eos uita

Expanded text:
plenitudinem tribuere dicuntur, non quia soli illi transfundant gratiam, sed quia illi soli licite et digne id agunt. Nec subditos mala vita sacerdotis laedit, si bona faciunt quae ille dicit. Unde Gregorius: Multi, dum plus vitam sacerdotum quam suam discutiunt, in erroris foveam dilabuntur, minus considerantes quod non eos vita
Abbreviated transcription (Latin):
E edient᷑ .i. electi ñ loco s ĩtelligentia
ł uisione manifesta. ad u idend̾ impioꝵ
crucratꝰ. qͦs uidentes ñ dolore afficientur. s
leticia sacrabunt᷑. agentes gr̾as de sua
lib̾atione. uisa impioe ineffabili cala¬
mitate. Uñ ysaias impioꝵ torm̃ta descri¬
bens:⁊ ex eoꝵ uisione letitiam bonoꝵ⁊ ex¬

Expanded text:
electi, non loco, sed intelligentia vel visione manifesta, ad videndum impiorum cruciatus; quod videntes non dolore afficientur, sed laetitia satiabuntur, agentes gratias de sua liberatione, visa impiorum ineffabili calamitate . Unde Isaias impiorum tormenta describens, et ex eorum visione laetitiam bonorum ex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͦ beatꝰ erat sola bonitate ñ neci̾tate alii ꝯ¬
municari uoluit. qͥa sũmeboni erat. ꝓdeẽ
ronalis ereasa factasit

Expanded text:
et quo beatus erat, sola bonitate, non necessitate, aliis communicari voluit, quia summe boni erat prodesse ionalis creatura facta sit
Abbreviated transcription (Latin):
nłła debet ẽe fidutia bonor pret̾itoꝵ
Intelligend̾ ẽ ħ ad uitam ꝑcipiendam
bona pret̾ita ñ dare fiautram.⁊ si ad
mitiorem penam. Alioqͥn p̾misse acto¬
ritati ac̃ i obiciaret Et bona gͥ sñ cari¬
mitat᷑ moxtał culꝑa. qm ñ delet seq̃ns pe-

Expanded text:
nulla debet esse fiducia bonorum praeteritorum. Intelligendum est hoc, ad vitam percipiendam bona praeterita non dare fiduciam, etsi ad mitiorem poenam; alioquin praemissae auctoritati Augustini obviaret. Et bona ergo sine charimitatur mortalis culpa, quam non delet sequens
Abbreviated transcription (Latin):
pleris ꝙ negat᷑. Itẽ ĩ eod̾. Nũqͥd unigenito dõ
ꝯtumelia ẽ prẽm sͥ ĩnascibilẽ dđm ẽẽ. e̾ ĩ nasci¬
bili do natiuitas unigenita. ĩ nm inigen¬
tã subsistat: Ecce ⁊ ħ dic̃. unigenitã nat᷑am.
Qmͦ sint intelligẽda p̾missa u̾ba hylarii.

Expanded text:
risque negatur. Item in eodem: Numquid unigenito Deo contumelia est, Patrem sibi innascibilem Deum esse, cum ex innascibili Deo nativitas unigenita in naturam unigenitam subsistat. Ecce et hic dicit unigenitam naturam. 8. Quomodo sint intelligenda praemissa verba Hilarii.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtin̾e. quibiꝰ aliqui a miseria lib̾ant᷑. ad
bonitatem uͦ. non solũt illa s fact᷑am et
gubnatõem nat᷑alium ita dicens. Ad mi¬
scdiam ꝑtinet qd̵ a pecc̃is mundat. ⁊ de
miseria lib̾at. ad bonitatem uͦ qd̾ celũ ⁊

Expanded text:
rtinere, quibus aliqui a miseria liberantur. Ad bonitatem vero non solum illa, sed facturam et gubernationem naturalium, ita dicens: Ad misericordiam pertinet, quod a peccatis mundat, et de miseria liberat; ad bonitatem vero, quod coelum et
Abbreviated transcription (Latin):
et̾um ñ parum nos mouent u̾ba am
num affectum. de potentia pats dubita¬
sse. sic dicens in .iiͦi.li. d̾ tͥni. De qͦ dibitat:
De se an cle patre: De eo itiq cui dic̃ tͣns¬
fer.dubitat hõis affectunam ds̃ de patre¬
ñ dubitat. nͨ de morte formidat .ẜ pħacẽ̾¬

Expanded text:
erum non parum nos movent verba Amnum affectum de Patris potentia dubitasse, sic dicens in lib. 2 de Fide: De quo dubitat, de se, an de Patre? De eo utique cui dicit transfer, dubitat hominis affectu. Nam Deus non de Patre dubitat, nec de morte formidat. P
Abbreviated transcription (Latin):
Qd ea rõne dẽm accipi pͭ ñ qͥa ip̃e dubita¬
ũit s qͥa modũ gessit dubitantis. ⁊ hõib
dubitare iudebat᷑
u̾ba hylarii longe diu̾sa
expriment ia

Expanded text:
od ea ratione dictum accipi potest, non quia ipse dubitaverit, sed quia modum gessit dubitantis, et hominibus dubitare videbatur. 5. Verba Hilarii longe diversam exprimentia
Abbreviated transcription (Latin):
hũt. s in fut᷑o se ꝯt̾ct᷑os uirãdo ꝓmit¬
tunt: It Si ex ui iuram̃ti ad fuctum
ꝑtinentis mox efficiunt᷑ ꝯtuges. cͣ ui¬
rant in futo se fact᷑os ꝙ in p̃senti effici¬
unt᷑ It̾ Si ex qͦ iurant mox efficiunt᷑
se factos. Iõ dico qͥa ꝯnigiũ te ñ ficit.

Expanded text:
hunt, sed in futuro se contracturos jurando promittunt? Item, si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex quo jurant, mox efficiuntur se facturos. Ideo dico quod conjugium tunc non
Abbreviated transcription (Latin):
alicͥ seusq ad tempꝰ placitũ illam duc¬
tuͣm. ⁊ illa ꝓmittat ł iuret se illi nuꝑ¬
t᷑am. Nunqͥd tał sponsio eos ꝯuiges fac̃:
Si mutato ꝓposito alt̾ ł utq ad alie¬
nam copłam tͣnsit. ñꝗͥ. ob pͥorem spon¬
sionẽ. iuram̃to subni ram. scd̾e fedatio¬
nis pactũ scindet᷑ Consid̾a qͥa longe

Expanded text:
alicui se usque ad tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem sponsionem juramento subnixam, secundae foederationis pactum scindetur? Considera quia longe est
Abbreviated transcription (Latin):
diei initio t̾minaret᷑. ⁊ eo pcipue qͥa licce a¬
pparente. mox suꝑ t̾ram plenꝰ atq p̾clarꝰ
ddies extitit. qͥ ñ ab aurora. s a plena luce ĩ¬
choauit. ⁊ ĩ mane seqͣntis diei ꝯ sũmatꝰ est.
Uñ beda suꝑ genesĩ. Decebat u̾dies a luce ĩ

Expanded text:
diei initio terminaretur, et eo praecipue quia, luce apparente, mox super terram plenus atque praeclarus dies exstitit, qui non ab aurora, sed a plena luce inchoavit, et mane sequentis diei consummatus est. Unde Beda super Genesim: « Decebat
Abbreviated transcription (Latin):
pecẽi licet mũda a d̾o sit creata: qͥa eũ in¬
fundit᷑ corꝑi. ꝯaelectat᷑ carni. ex qͦ pecc̾m
qͣtͣhit. Qo st ẽẽt iam ñ originale s actuale
diceret᷑ ꝑotiꝰ. G iõ recte pͥ dici. illi imputari
aĩe iłld̃ pecc̃m. ꝙ ex corruptione corꝑis ine¬

Expanded text:
 quia cum infunditur corpori, condelectatur carni, ex quo peccatum contrahit. Quod si esset, jam non originale, sed actuale diceretur. Potius ergo ideo recte potest dici imputari animae illud peccatum, quod ex corruptione corporis ine
Abbreviated transcription (Latin):
mine ĩpossibile ẽfł. Potuer̃t gͦ cognosce si¬
ue cognouer̃t ultͣ oẽm cͤat᷑am ẽẽ illũ qͥ ea
fec̃. q̃ nlła cͤat᷑aꝵ fac̾e̾ ł destru̾e ualet. Acce¬
dat q̃cq̃ uis cͤat᷑a. ⁊ faciat tale celũ.⁊ talem
t̾ram. ⁊ dicãqͥa ds ẽ s qͥa nlła creat᷑a. talia

Expanded text:
gnoscere sive cognoverunt ultra omnem creaturam esse illum, qui ea fecit, que nulla creatura facere au t destruere valet. Accedat quecumque vis creatura et faciat tale celum et talem terram et dico, quia deus est. Sed quia nulla creatura talia
Abbreviated transcription (Latin):
ic querit᷑ que sit illa macła ⁊ que
sint ille tenebreuxt̾iores. a quib
đs int̾tius animam purgat. cum ue¬
iam penitentiam immitat. de tene¬
bris ⁊ int̾iori caligine satis facile ẽ
intellig̾e ⁊ resꝑondere. Cum enim᷑
quis mortaliter delinquit ⁊ gr̃a uir
tutis priuatur. si qua p̃cessit᷑ natu¬
ralium bonoꝵ elisionem patitur.
inde intellectus obtunditur ⁊ totꝰ
homo int̾ior ob tenebrat᷑. ⁊ ita qua¬
si caligine quadam mens obuoliut᷑
que caligo. peceati ẽ pena. Hanc uͦ dõ
pellit. cum penitentiam ĩmittit. ꝑ
macula peceati. a qua animam
lauat᷑. Ecce.Ni. qͥs uoluit fac̾e homicidiũ.
t̾i ꝓponit. Que gͥ rernansit in aĩa illiꝰ ma

Expanded text:
ic quaeritur quae sit illa macula et quae sint illae tenebrae interiores a quibus Deus interius animam purgat, cum veram poenitentiam immittit. De tenebris et interiori caligine satis facile est et intelligere, et respondere. Cum enim quis mortaliter delinquit, et gratia tutis privatur, si qua praecessit, et naturalium bonorum elisionem patitur. Unde et intellectus obtunditur, et totus homo interior obtenebratur; et ita quasi caligine quadam mens obvolvitur, quae caligo peccati poena est. Hanc vero Deus pellit, cum poenitentiam immittit, per macula peccati, a qua animam lavat? Ecce enim quis voluit facere homicidium, teri proponit. Quae ergo remansit in anima
Abbreviated transcription (Latin):
trꝰ subu̾tendam accede̾t. Primũ qͥ solitariã
feminam explorauit. uͥ in ea pͥmũ om̃em
sue temptationis uim exꝑiret᷑.¬
d qͥa illi in aliena forma u
ꝑ uiolentiam noc̾e non pot̾at. ad fraudẽ

Expanded text:
 subvertendam accederet. Primum ergo solitariam feminam exploravit, ut in ea primum omnem suae tentationis vim experiret2. Quare in aliena forma ver violentiam nocere non poterat, ad fraude
Abbreviated transcription (Latin):
cũ diei oꝑꝰ ẽ. ꝯgͣgato aqͣꝵ ĩ unũ loc̃. Con¬
g̾gate .ii. st̃ õs aqͦ celo infi̾ores ĩ unã matri¬
cem u̾ lux q̃ p̾t̾ito biduo aqͣs clara luce lu¬
strau̾at. ĩ ꝑuro aere clarior fulgeat .⁊ ap¬
pareat t̾ra. qͥ cooꝑta latebat ⁊ q̃ aqͥs limo¬
sa erat.fi̾et arida ⁊ q̃minib aꝑta. Cod̾ .it. die

Expanded text:
gatio aquarum in unum locum. Congregatae sunt enim omnes aquae coelo inferiores in unam matricem, ut lux quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat, in puro aere clarior fulgeat, et appareat terra quae cooperta latebat, et quae aquis limosa erat fieret arida et germinibus apta. Eodem enim die
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝯspectu homiñ: pͣpato illi diuiti exhibit¬
it tͣba famłoꝵ. S młto clariores in ꝯspec¬
tu dñi ulc̾oso illi pauꝑi. minist̾i̾um exhi¬
buit angło̾ꝵ. qͥ eũ extulert̃ ñ in marmoreũ
tumulũ s ĩ abrahe g̾miu̾ Sit tñ cͦa mor¬
tuos sepeliendi ⁊ sepulcͣ ꝯstͣendi: qͥa ħ in scͥ¬
ptͣis scĩs. int̾ hona oꝑa deputata st̃ ñ solũ
ĩ coꝑibꝰ patͥarchaꝵ alioꝵq sc̃oꝵ s ⁊ in¬

Expanded text:
in conspectu hominum purpurato illi diviti exhibuit turba famulorum; sed multo clariores in conspectu Domini, ulceroso illi pauperi ministerium exhibuit angelorum, qui eum extulerunt non in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium. Sit tamen cura mortuos sepeliendi, et sepulcra construendi, quia haec in Scripturis sanctis inter bona opera deputata sunt; nec solum in co
Abbreviated transcription (Latin):
cebitpꝰ iudiciũ. imorata .⁊i fuit lux sot
minis. S t̾c recpiet sol nĩcedem sui la¬
boris. qͥa septẽplicit̾ lucebit ⁊ tc̃ ñ erit ui¬
luceat sol ł luna. loq̃ns ꝯg̾gatõi beatoꝵ¬
t̾ram ꝑ diem. nͦ splendor lio illuminab
te: s erit tͥ dñs in lucẽ semꝑ it̾nam. S hĩ
i̾bis ñ negat solem ⁊ lunã tẽluc̾e s sig.¬

Expanded text:
. Minorata enim fuit lux solis minis; sed tunc recipiet sol mercedem sui laboris, quia septempliciter lucebit; et tunc non erit viluceat sol vel luna, loquens congregationi saper diem, nec splendor lunae illuminabit te; sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam. Sed his verbis non negat solem et lunam tunc lucere, sed sig
Abbreviated transcription (Latin):
ñ bone assũptõis ẽ. cũ in eod̾ ũbo sensi᷑
differre uidet᷑. Aut si rectũ putatis. tͣs
ypostases cũ int̾p̾tatõib sius deb̾e dicẽ
nos ñ negamꝰ. S m̃ credite ueneñ sub ie
postasis. s ħecicos eo pite usos ostendit.
ꝯt᷑ qͦs cautela opꝰ erat ĩ distietione sĩgtõ¬

Expanded text:
non bonae suspicionis est, cum in eodem verbo sensus dissentiunt. Aut si rectum putatis, tres hypostases cum interpretationibus suis debere nos dicere, non negamus. Sed mihi credite, venenum sub melhypostasis, sed haereticos eo prave usos ostendit; contra quos cautela opus erat in distinctione signi
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbens de fide catholica ad damasĩt pp̃m.
Ab arrianoꝵ p̾sule ypostasion nouellũ
nom̾ a me hoĩe romano exigit᷑. in t̾roga¬
mꝰ qͥd tres ypostases arbitrent᷑ intelligi.
Tres ꝑͣ subsistentes aũt. R dm nos ĩ cͥde̾.
Nõ suffic̃ eis setuꝰ. ip̃m nom̃ efflagitant. qa¬

Expanded text:
scribens de fide catholica ad Damasum papam: Ab Arianorum praesule, hypostasion novellum nomen a me homine Romano exigitur; interrogamus quid tres hypostases arbitrentur intelligi? tres personas subsistentes aiunt. Respondemus nos ita credere. Non sufficit eis sensus; ipsum nomen eff
Abbreviated transcription (Latin):
st hec de penitentia agendran est.
Penitentia longe positis adeo ne¬
cessaria est: ut aꝓppinquent. Est enim
ut art ieur seda tabula post naufragi¬
Aum. qiua si quis uestem innocentie
in baptismo ꝑceptam peccato coruꝑ¬
it. penitentie remedio reparare pot̾.
Prima tabula est baptismꝰ uͥ deyoni¬
tur uetꝰ homo ⁊ induitꝰ nouus. Sed̾a
penttentia. qua pꝰ lapsum resurgimꝰ.
dum uetustas reu̾sa repellit᷑ ⁊ nouitaᷤ
ꝑdita resumit᷑. Post bapt̾m ꝓlaysi ꝑ pe¬
nitentiam renouari ualent. s ñ ꝑ bap¬
tismum. Licet homini sepiꝰ penitere. s
ñ baptrtari. B aptismꝰ tm̃ est sacram̃tum:
s penitentia dicit᷑ ⁊ sac̾m̃tum ⁊ uͥtus m̃¬

Expanded text:
st haec, de Poenitentia agendum est. Poenitentia longe positis a Deo necessaria est, ut propinquent. Est enim, ut ait Hieron., secunda tabula post naufragium, quia si quis vestem innocentiae in Baptismo perceptam peccando corruperit, Poenitentiae remedio reparare potest. Prima tabula est Baptismus, ubi deponitur vetus homo, et induitur novus; secunda, Poenitentia, qua post lapsum resurgimus, dum vetustas reversa repellitur, et novitas perdita resumitur. Post Baptismum prolapsi per Poenitentiam renovari valent, sed non per Baptismum. Licet homini saepius poenitere, sed non baptizari. Baptismus tantum est sacramentum; sed Poenitentia dicitur et sac
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ sp̃m salutis. Est ã penitentia ut a¬
it ambr. mala pret̾ita ꝑlange. ⁊ plan¬
genda it̾um ñ commit̾ce. Item gͥgͣ. Pe¬
nit̾e est ante acta peccata deflere. et
fienda ñ commtt̾e. Nam qͥsic alia de¬
ꝑlorat ut alia tam̃ cominittat: ad huc
penitentiam agere aut ignorat aut dis¬
simulat. Qd enim ꝓ dest si peccata luxu¬
rie quis defleat. & adhuc auaricie estibꝰ
anhelat: his u̾bis qͥdam uehementiꝰ in¬
herentes. ꝯtendunt u̾e penitentem ultra
ñ peccare dampnabilit̾. & si grauit̾ pec¬
cauerit. u̾am non p̃cessisse penitentiam
xsidorꝰ Irrisor est ñ penitens. qui adhuc
agit qd̾ penitet: nec uidet᷑ dm poscere
subditꝰ. s subsannare suꝑbus. Canis
reu̾sus ad uomttum : ⁊penitens ad pec¬
catum. Multi lacͥmas indesinent᷑ fundt̃.
⁊ ꝑercare ñ desinunt. Qͦsdam acciꝑe
lac̾mas de ꝑenitentia cerno ⁊ affectũ
penitentie ñ habere: quia inconstantia
m̃tis. nẽ recordatione peccati lacͥmas

Expanded text:
ritum salutis. Est autem poenitentia, ut ait Amb., mala praeterita plangere, et plangenda iterum non committere. Item Gregor.: Poenitere est anteacta peccata deflere, et flenda non committere. Nam qui sic alia deplorat, ut alia tamen committat, adhuc poenitentiam agere aut ignorat, aut dissimulat. Quid enim prodest si peccata luxuriae quis defleat, et adhuc avaritiae aestibus anhelat? His verbis quidam vehementius inhaerentes, contendunt vere poenitentem ultra non posse peccare damnabiliter; et si graviter peccaverit, veram non praecessisse poenitentiam. c. 16. Irrisor est, non poenitens, qui adhuc agit quod poenitet, nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus; canis reversus ad vomitum est poenitens ad peccatum. Multi enim lacrimas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipere lacrimas ad poenitentipoenitentiae non habere, quia inconstantia mentis, nunc recordatione peccati lacrymas
Abbreviated transcription (Latin):
o it̾are. Item a̾s. Qͥ admissa plangit. nͦ
tñ deserit. pene gͣuiori se subicit. Item
ambr. Reꝑiunt᷑ qui sepiꝰ agendam penitẽ¬
una penitentia. His aliisq płibꝰ actori¬
tatib utunt᷑. in assertione sue oꝑinionis.
S amb̃r dicit. Hec u̾a penitẽtia ẽ cessare
a peccũ. Item. Magni ꝓfectus ẽ. ren̾ciasse er¬
rori. imbutos ni. uitiis ammos exuere at¬
iõ sane iꝰ diffiniri pͥ¬
Qd sit Penitentia.

Expanded text:
sa plangit, nec tamen deserit, poenae graviori se subjicit. Item Amb.: Reperiuntur qui saepius agendam poenitenuna Poenitentia. His aliisque pluribus utuntur in assertionem suae opinionis. Sed Ambros. dicit: Haec vera poenitentia est, cessare a peccato. Et iterum: Magni profectus est renuntiasse errori. Imbutos enim vitiis animos exuere atideo sane ita definiri potest: Poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ. li ꝯtra maximiñ. qui asserebat
prẽm potentiorem filio eo qd̾ filium ge¬
nuit d̾m creatorem. filiꝰ aut̾ non. dice¬
batꝙ prẽm potuisse gign̾e filium. ⁊ iõ
potentiorem ẽẽ filio. ad qd̾ respondens
uolens ostend̾e prẽm ñ ẽẽ potentiorem fi¬
lio. his u̾bis. Absit ut idõ patentior sit
pat̾ filio. sic̃ putas. qͥa creatorem genuit
pat̾. filiꝰ autem ñ genuit creatorem. neq
enim ñ potuit s ñ oportuit. Uiden di¬
ligent̾ attende hec u̾ba. ñ enim ñ potu¬
it̃. s n̾oportuit. Uidet᷑ .ni. dic̾e qd̾ filiꝰ
potuit gign̾e̾.s ñ oportuit. ⁊ ĩ potuit.
ꝙ ñ oportuit. Wre aut̃ ñ oportuit subdit
dicens. Inimod̾ata .ii. eẽt diuina gn̾atio. si ge¬
in irabilem sapĩam ĩpotens diceret᷑. Si młr

Expanded text:
. contra Maximinum, qui asserebat Patrem potenttiorem esse Filio, eo quod Filium genuit Deum Creatorem, Filius autem non; dicebatque Patrem potuisse gignere, non Filium: et ideo potiorem esse Filio. Ad quod respondens volens ostendere Patrem esse non potiorem Filio, his verbis: Absit ut ideo potentior sit Pater Filio, sicut putas, quia Creatorem genuit Pater, Filius autem non genuit Creatorem; neque enim non potuit, sed non oportuit. Vide et diligenter attende haec verba: Non enim non potuit; sed non oporpotuit gignere, sed non oportuit: et ita potuit non oportuit. Quare autem non oportuit, subdit dicens: Immoderata enim esset divina generatio, si gerabilem sapientiam, impotens diceretur. Simili
Abbreviated transcription (Latin):
gebat Non .i. ip̃e ẽ ds uolũtate p̾cedẽtt
uł efficienti uł uolens priꝰqm̃ ds. nec uo¬
luntate p̾cedenti uł accedenti genuit
filium. nec priꝰ uolens qmͣ gn̾ans genu¬
it filiũ. nec priꝰ gn̾ans qmͣ uolens genu¬
it filiũ. U olens tñ genuit filiũ. siẽ potẽs
genuit ⁊⁊ bonꝰ genuit⁊ sapiens genu¬

Expanded text:
im ipse Deus est voluntate praecedenti vel efficienti, vel volens priusquam Deus; nec voluntate praecedenti vel accedenti genuit Filium; nec prius volens quam generans, genuit Filium; nec prius generans quam volens, genuit Filium, volens tamen genuit, sicut potens genuit
Abbreviated transcription (Latin):
tlidit ⁊ ꝙ udas eũ tͣdidit ⁊ uidei. Ip̃e se
tdidut. qͥa sponte ad passion accessit. ⁊ p̾r
eum tͣdidit qͥa uolũtate pr̃isĩmo totiꝰ
tͥnitatis passꝰ ẽ. Iudas tͣdidit ꝓdendo: ⁊
ud̾i instigando⁊ ⁊ fuit actꝰ iude ⁊ iudoꝵ

Expanded text:
d Judas eum tradidit, et Judaei. Ipse se tradidit, quia sponte ad passionem accessit; et Pater eum tradidit, quia voluntate Patris, imo totius Trinitatis passus est; Judas tradidit prodendo, et Judaei instigando, et fuit actus Judae et Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
s ex natr ꝯditione erat. qs̾ añ pecẽm hõ
cibis indigebat. ita ñ ex uttio eẽt s de nat᷑a
si hõis ꝯditio in pͥncipio suo .i. in pͥmo paren¬
te aꝑfecto uichoata. in subseqͣnti ꝓpagatione
a modico ad maiora ꝓfice̾t. ut .s. ꝑ uttualla¬

Expanded text:
 ex naturae conditione erat quod ante peccatum homo cibis indigebat, ita non ex vitio esset, sed de natura, si hominis conditio in principio suo, id est, in primo parente a perfecto inchoata, in subsequenti propagatione a modico ad majora proficeret; ut, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
statu tꝰ pecc̃m hũit possemori ⁊ ñ ꝑossemo
ri qͥa ĩ ħ statu moriẽdi ẽ necitas Iti t̾cio¬
statu habebit posse ñ mori ⁊ ñ posse mori
qͥa ad illũ statũ ꝑtinet moriẽdi ĩpossibilitas.
ꝙ ex gr̃ã erit ñ ex nͣ. n p̾mo statu fuit cor¬
pꝰ hõĩs aĩale .i. egenꝰ alimoniis ciboꝵ uñ¬

Expanded text:
st peccatum, habuit posse mori, et non posse non mori, quia in hoc statu moriendi est necessitas. In tstatu habebit posse non mori, et non posse mori, quia ad illum statum pertinet moriendi impossibilitas, quod ex gratia erit, non ex natura. In primo statu fuit corpus hominis animale, id est, egens alimoniis ciboru
Abbreviated transcription (Latin):
testat᷑ dicens. Qͦo sanis eẽt ad offm̃: egꝰ¬
tis ẽ ad remedium. Infirmitas .n. inꝯ̃¬
tinentie q̃ est in carne. ꝓpt̾ pec̾em mor¬
tua. ne cadat in ruinam flagitioꝵ ex¬
cipit᷑ honestate nuptiaꝵ Si ñ peccas¬
sent pͥmi homines. sine carnis incenti¬
uo ac feruore libidinis. ip̃t ac successo¬
reseoꝵ ꝯuenirent. ⁊ sic̃ remitn̾abile ẽ
aliqͦd boñ opꝰ sic coitus eoꝵ honꝰ eẽt

Expanded text:
testatur, dicens: « Quod sanis est ad officium, aegrotis ad remedium. Infirmitas enim incontinentiae, quae est in carne per peccatum mortua, ne cadat in ruinam flagitiorum, excipitur honestate nuptiarum. Si non peccassent primi homines, sine carnis incentivo ac fervore libidinis ipsi eorumque successores convenirent: Et sicut remunerabile est aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ e.ic. Coniugii aut̾ institutio dupplex
ẽ Una ante peec̃̾m. ad offm̃ facta est in
paradiso. uͥ eẽt thorꝰ immacłatus. et
nuptie honorabiles. ex quib si ne ardo¬
re ꝯciꝑent. sine dolore parẽnt: alt̾a pꝰ pec¬
catũ ad remediũ facta est extͣ ꝑadisum.

Expanded text:
ii. Conjugii autem institutio duplex est. Una ante peccatum ad officium facta est in paradiso, ubi esset thorus immaculatus, et nuptiae honorabiles, ex quibus sine ardore conciperent, sine dolore parerent; altera post peccatum ad remedium facta extra parad
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦ si sui ip̃i iudices frant: ⁊ ueluti sue ĩ¬
iqͥtatis ultores. ħ in se uolũtariam penã
seu̾issime aĩadu̾sionis ex̾ceaut. temꝑali¬
bꝰ penis. mutabunt et̾na supplicia. ⁊
lacͥmis ex u̾a cordis ꝯtͥcione fluentibꝰ.
restingunt etni ignis incendia. Et infra.¬

Expanded text:
i suae iniquitatis ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant; temporalibus poenis mutabunt aeterna supplicia, et lacrymis ex vera cordis contritione fluentibus extinguent aeterni ignis incendia. Et infra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfund̃is alic̾ dr̃e. dicito ea cotidie in
aĩa tua. ñ dico u ꝯfitearis eaꝯseruo
erat: c̃ adinitt̾es ea cognou̾at. Flunqͥd
ea uult a te cognosc̾e : Peccare .ti. ñ e¬
rubuisti. ⁊ ꝯfiti erubeseis: Dicito ĩ hac
uita.ũi in alia reqͥem ħas. Dicito inge¬
miscens. ⁊ lacͥmatis. In codice sc̃pta sunt
peccã tia: spongia p ecc̃oꝵ tuoꝵ lacͥme

Expanded text:
confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in anima tua. Non dico ut confitearis ea servo erat; cum admitteres ea, cognoverat. Numquid ea vult a te cognoscere? Peccare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in alia requiem habeas: dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua. Spongia peccatorum tuorum lacrymae
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ ut cibꝰ qͥ amittens fp̃em suã. in corpꝰ omu̾
tit᷑.⁊ nos cibo refecti. ab exilitate atq lãguo¬
re. in fob᷑ atq ualentiam mutam᷑. Terciũ
qͣbꝰ accidt̃. nͨ ab eis ip̃a mutant᷑. sic̾ amulꝰ
positꝰ in digito.ꝙ genꝰ rarissime reꝑitur.

Expanded text:
tur; ut cibus qui, amittens speciem suam, in corpus vertitur, et nos cibo refecti, ab exilitate et languore in robur atque valentiam mutamur. Tertiumquibus accidunt, nec ab ipsa mutantur; sicut annulus positus in digito: quod genus rarissime invenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ip̃e creator ł angłs. s hͦ. oĩb aĩantibꝰ noĩa
imꝑosu̾it. ỹ ostend̾e̾t᷑ ꝙ. singłoꝵ noticiam
hꝰ ip̃e ħ̃uit. Que .ii. ꝓpt̾ illũ creata erant ⁊⁊ ab
illo regẽda ⁊ disꝑonẽda erant. hor oĩim ds̃
illi ⁊ scĩam tͥbuit.  ꝓuidenttã atq curam

Expanded text:
 animantibus nomina imposuerit; ut ostenderetur quod singulorum notitiam homo ipse habuerit. Quae enim propter illum creata erant, et ab illo regenda, et disponenda erant, horum omnium Deus illi et scientiam tribuit, et providentiam atque curam
Abbreviated transcription (Latin):
dit parẽtibꝰ q̃ sola in resurrectione erit.
reliꝗͣ uͦ caro in qm cibi tͣnseunt tanqm
suꝑflua. in resurrectione deponet᷑. q̃ tũ
ciboꝵ aliarz q rei fom̃tis coalescit.

Expanded text:
dit parentibus, quae sola in resurrectione erit; reliqua vero caro in quam cibi transeunt, tanquam superflua in resurrectione deponetur, quae tamen ciborum aliarumque rerum fomentis coalescit.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis .s. dei ⁊ ꝓximi. Una ẽgͥ caritas
⁊⁊ cluo p̾cepta. unꝰ sp̃s ⁊⁊ duo data.
mꝰ. Sed qͥa aliud ẽ ds. Aliud ẽ ꝓxi¬
mꝰ ⁊ si una caritate diligunt᷑: ideo
forte duo p̾cepta dicunt᷑. ⁊ Alt̾m ma

Expanded text:
t Dei et proximi. Una est charitas, et duo praecepta; unus spiritus, et duo data; mus. Sed quia aliud est Deus, aliud proximus, etsi una charitate diliguntur, ideo forte
Abbreviated transcription (Latin):
recte currit᷑. si quo c᷑rendum ẽ nesciat᷑.
Qͦ mͦ autem sciret᷑. si nullis p̃ceꝑtis osten¬
deret᷑.: Ecce habes cur ilłd̃ p̃ cptum ẽ.
qd̃ hic penitꝰ impleri ñ potest. Implet᷑ tñ
ħ maudatum ut c̃sor: qui añ̾om̃ia. ⁊ pre
om̃ib diligit. nͨ tam̃ om̃ino ꝑficit

Expanded text:
recte curritur, si quo currendum est nesciatur. Quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostenderetur? Ecce habes cur illud praeceptum est quod hic penitus impleri non potest. Impletur tam mandatum ut cursor, qui Deum ante omnia et prae omnibus diligit, nec tamen omnino perficit.
Abbreviated transcription (Latin):
bant ĩ uet̾i test᷑. qͥ lic̾nas candelabͥ ꝯpo¬
nebant ⁊ accẽdebãt igne celesti. ad illu¬
minandas tenebͣs aqͥlonares.¬
de subdiaconis

Expanded text:
bant in Veteri testamento, qui lucernas candelabri componebant et accendebant igne celesti ad illuminandas tenebras aquilonares.Subdyaconi
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ꝑatio luminariũ in sacͣrio. sp̃e c̃eum
portat. ip̃e ureeolũ cũ uino ⁊ aqͣ sug¬
gesta ꝓ eucharistia. subdiaconis p̾parat.
Hii cũ ordinant᷑. cũ edocti fu̾int ab
ep̃ o. qͣłr ĩ offo̾ suo age̾ debeant. ab
archidiacono accqnunt candelabrũ ẽ
cereo. ⁊ urceolũ i tacuũ. ħ offm̃ dñs se¬

Expanded text:
praeparatio luminarium in sacrario. Ipse cereum portat, ipse urceolum cum vino et aqua suggesta, pro Eucharistia, subdiaconis praeparat. Hi cum ordinantur, cum edocti fuerint ab episcopo qualiter in officio suo agere debeant, ab archidiacono accipiunt candelabrum cum cereo, et urceolum vacuum. Hoc officium
Abbreviated transcription (Latin):
ditbitare dem̾̃itis est. Modus ã precipit᷑.
cũ ait sic̃ te ip̃m. ut ꝓximũ ad id diligas.
ad qd̾ te ip̃m DSi gͦ te non ꝓpt̾ de diligere
debes. si ꝓpt̾ illum. uͥ dilectionis tue rectis¬
modum u̾itas insinuat dicens. Manda¬

Expanded text:
dubitare dementis est. Modus autem praecipitur cum ait, sicut teipsum, ut proximum diligas ad quod teipsum. Si ergo te non propter te diligere debes, sed propter illum ubi dilectionis tuae rectismodum Veritas innuit dicens: Manda
Abbreviated transcription (Latin):
si ħetici ab eccłia p̾cisi ⁊ dãrnati: pos¬
fint t̾dẽ sac̾s ordines :⁊ si ab eis ordinati.
redeũtes ad eccłi eunitatẽ. debeant reor¬
dinari. hãc qõnẽ ꝑplexã. ac pene indis¬
solubilẽ faciunt doctoꝵ u̾ba: qͥ płimũ

Expanded text:
etici ab Ecclesia praecisi et damnati possint tradere sacros ordines, et si ab eis ordinati, redeuntes ad Ecclesiae unitatem debeant reordinari. Hanc quaestionem perplexam ac pene insolubilem faciunt doctorum verba, qui plurimum