comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hui modi non ẽ sinulipha
sed sin copȩ que species ẽme¬
tuplusmi quia ñ sillaba
łler tera scriptix scandendo
aufertꝰ sed neum quã sept¬
Unde illũ maronis uersiculũ
nec tota tam̃ ille prĩor prite
dum eẽ rauo ꝓbat ut pri¬
quue scqͥtur. unte carina
quã nũ quã facer priores¬
rinullur non cognitus. ordo
phu que ood sequentis uer¬
sus caput intendiet ut pau¬
linus qudedecus omne ope¬
rumperimebunt imꝓba
fedu: que obice prospectũ
miuersus illius pedes imp
misequentis ꝑsinocliphĩ
quobice daẽt ꝓspẽ spõn¬

Expanded text:
usmodi, non est synalipha, sed syncope, quae species est metaplasmi, quia non syllaba uel littera scripta scandendo aufertur, sed ne umquam scriunde illum Maronis uersiculum: nec tota tamen ille prior praeeudum esse ratio probat, ut priquae sequitur, unteca rina quod numquam fecere prioresri nullus non cognitus ordo epha, quae ad sequentis uersus caput intendat, ut Paulinus: quae decus omne operum perimebant inproba foedaque / obice prospectum mi uersus illius pedes, inpmi sequentis per synalipham, quobice dactylus, prospe spon
Abbreviated transcription (Latin):
usur poctũ inuenies. Tũ&
dixeris portunatus uico
his pocniȩ surgit ab arced
egulĩ Quiluciũ & emiliu
& c&ert nomina quoce i¬
te habent .V. plon solũ in

Expanded text:
usurpatum invenies, tametsi dixerit Fortunatus: Vincentii Hispania surgit ab arce dqui Lucilium et Aemilium et caetera nomina, quae ante u habent i, non solum in
Abbreviated transcription (Latin):
Mrolemsis idẽ preoccupatio
siue p̃sũptio dicitꝰ figurur
quando ea que sequi debent
ante ponuntur ut in psalmis
& mittent: Et hiezechiel
nihil anteponens. tac incipit
Et feoctũ ẽin tricesimo anno
sermone coniunetionis posut
nihil aliud antecui hic subiun¬
ger&ur praceponens
oa Id ẽ coniuneuo dicitur
figuru quaendo multo pendor¬
tia. aut uno uerbo clut
una sententiaa concludumꝰ
Uerbo ut apłs ait. om̃is amũ¬
ritudo & ir& indignatio
& clamor &blaes phemia tolli

Expanded text:
rolempsis, id est, praeoccupatio siue praesumptio, dicitur figura, quando ea quae sequi debent anteponuntur, ut in psalmis: mittent. et Hiezechiel nihil anteponens ita incipit: et factum est in tricesimo annosermonem coniunctionis posuit, nihil aliud ante cui hic subiungeretur praeponens. zeugma, id est, coniunctio, dicitur figura, quando multa pendentia aut uno uerbo aut una sententia concluduntur. uerbo, ut apostolus ait: omnis amaritudo et ira et indignatio et clamor et blasphemia toll
Abbreviated transcription (Latin):
tem i nationib: incsepatio¬
s inpopulis: Quod enim ait:
dos egyptios muscã ł rocnã
sed innumeraes inmitter&
positos. Apł̃i in tellexerunt
lege actus apłoꝵ. Axadi¬
plo sis. Est congeminatio
dictionis inultima pastr
p̃cedentis uersus & primco
sequentis. ut stantes eri
pedesnir̃i in atrustuis hierł:¬

Expanded text:
tam in nationibus, increpationes in populis. Quod enim ait, dos sed innumeras inmitteret. positos apostoli intellexerunt. lege actus eorum. anadiplosis est congeminatio dictionis in ultima parte praecedentis uersus et prima sequentis, ut: stantes erant pedes nostri in atriis tuis, Hier
Abbreviated transcription (Latin):
tum in omni coniugatione:
uam hab& primae coniuga¬
tonis p̃sens tempus.
t om̃iae quȩ in as. secundom
ꝑsonac̃ faciunt cuius eumq
sint temp̃oris ł modi similit̃
decłint. ut amo amas amat
amamꝰ amatis amarit
amabã amabas amab&t
umabumꝰ a mabatis amubat

Expanded text:
tum in omni coniugatione, quam habet primae coniugationis praesens tempus, et omnia quae in as secundam personam faciunt, cuiuscumque sint temporis uel modi, similiter declinantur, ut amo amas amat amamus amatis amant, amabam amabas amabat amabamus amabatis amabant,
Abbreviated transcription (Latin):
poꝯcuris. Est sigura supe¬
ni contraria ubi singula uer¬
&c uł sententiae singulis quib:¬
quoce clausulis sub iunguntꝰ uer¬
ba ut inpsod mouir tutẽ tem¬
biliũ tuoꝵ dicent & magnitu¬
dinẽtuã narrobunt : Gomno¬
noch abundoentiae succuitatis¬

Expanded text:
pozeuxis est figura superiori contraria, ubi singula uerba uel sententiae singulis quibusque clausulis subiunguntur. uerba, ut in psalmo: uirtutem terribiliorum tuorum dicent, et magnitudinem tuam narrabunt. memoriam abundantiae su
Abbreviated transcription (Latin):
nquopo& ipseloqͥtur & ꝑso¬
naeloquenter introducuntꝰ
utsunt scriptor: Ilidi dissiua
hemeri et eneidas uirgilii
& apud nos historialcat
iob quoiis haec in suidingua
nontotie piqueaa sed partins
rohorico paertimi sitme¬
tricũ ł rithmico scripta
ser mone
Saet t̾ibi dulcis simefili&
ter &t antiquorũ opusculis
scriptoꝵ &erpere curucu.
duno labor collgerim
ebicollecto ol uili unt quo¬

Expanded text:
quo poeta ipse loquitur, et personae loquentes introducuntur, ut sunt scripta et Ilias et Odyssea Homeri, et Aeneis Virgilii; et apud nos historia beati Job, quamvis haec in sua lingua non tota poetico, sed partim rhetorico, partim sit metrico vel rhythmico scripta sermone. Haec tibi, dulcissime fili, ter ex antiquorum opusculis scriptorum excerpere curavi, tino labore collegeram, tibi collecta obtuli, ut qu
Abbreviated transcription (Latin):
ttis nihil uodeat. Iacduit
nac̃q in hoc quia uoluit pp&a
omine ioħem hunctu uoti¬
tcre mem̃to & ꝓgenitũ fl¬
sisse ducem hoc caelitus astrr
que pere lintem hominẽ s&i
duilcedine pomi. Sciendũ
c̃aut̃ quidnũquã in ȩedẽ
paerte qretionis medifies
potest noclipha. Verum
si in melio uerbo duueuoca
asconieniunt. quarũ pri¬
ersit ongio potest illuque
sequtur prior ẽ ficc erebre
m qlongusisic po&a uo¬
li. unus obmeritũ cdrra
pericse minores. Itẽnatura
longer ẽ in hoc poculi: discu¬
tieboẽt ouansgeleu scutoq
fidei. Licerta gebreuis in hoc
ꝓsperiꝰ delicius iamꝰ nune
promisi concipe regnĩ
uir tite & sidei qđ cupis eẽ
tene & hoc ut supra r&u¬
lim inter cõmunes silla¬
becs cõputeetꝰ : ribi aũt in
maris prendo ꝓp̃hendo

Expanded text:
ihil valeat. Valuit namque in hoc, quia voluit poeta: Nomine Johannem hunc tu vocitare memento. Et: Progenitum fulsisse ducem hoc coelitus astra. Qui pereuntem hominem vetiti dulcedine pomi. Sciendum est autem quod nunquam in eadem parte orationis media fieri potest synalepha; verum si in medio verbo niunt, quarum prior sit longa, potest illa quae sequitur priorem facere breuem de longa, si sic poeta uolii: Unius ob meritum cuncti periere minores. Item natura longa est in hoc Paulini: Discutiebat ovans galea scutoque fidei. Licentia brevis in hoc Prosperi: Divitias jam nunc promissi concipe regni, Virtute et fidei quod cupis esse tene. Et hoc ut supra retulimus, inter communes syllabas computatur. Ubi autem in metris prendo pro
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis inquirat toudem modis
&iaem ꝑ aspircetionem dep̃¬
henditur barbarismus
Quemquidam scriptu quidũ
ꝓnuntiatione iudicant cod¬
scribendum propter
H scilic& quam alii lit terum
non nulli barbaris mospitan:
Inquib sunt: Iotaccismi
Lapdeccis mim oytaccisini
hiatus Conlisiones & omĩaque
plus ȩquo minusue sonantia
abheruditis aurib: respuuntꝰ
Nos cauendu haec om̃ia urtia¬
ꝓloquitti controuersiam
denomine ꝑtinacib reliqui¬
mus : +loccis mo
Soloecismus ẽ uttũ in conte¬
tu pacrtiũ orationis contrue
regulom artis gramaticae

Expanded text:
si quis inquirat. totidem modis si quis inquirat. totidem modis etiam per adspirationem deprehenditur barbarismus, quem quidam scripto, quidam pronuntiationi iudicant adscribendum, propter h scilicet, quam alii litteram, nonnulli barbarismos putant, in quibus sunt mytacismi, labdacismi, iotacismi, hiatus, conlisiones et omnia, quae plus aequo minusue sonantia ab eruditis auribus respuuntur. nos cauenda haec uitia praelocuti controuersiam de nomine pertinacibus relinquimus. de soloecismo soloecismus est uitium in contextu partium orationis contra regulam artis grammaticae
Abbreviated transcription (Latin):
In peregrinabarbaro lexis dicit᷑
Vt siqͥsdicat mastruca catriama
sit duob modis ꝓnuntationẽ
& scripto: His biꝑtras quat¬
tuor species subponuntur:
Aiec tio de tractio Immutatio
Tpcens mutanio Lit terae
s yllobae Temporis Toni
a dspirationis: Pq adiectio¬
nem lit terae fiunt barbaris¬
mi sicut relliquias danau
cũ reliquias ꝑ unum :¬
I diceredebermꝰ Syllabae ut
nos abus serati pro abisse:
Temporis ut aliã fato ꝓfugus cũ
rarliam correpua primalit te¬
rac diccre debeamus:
sod samentum: Temporis
ut unius ob noxam prouizus:
Urin mutictionẽ lu terae.
sicut olli proilli
yllabȩ ut ꝑmicies ꝓꝑnicies
emporis ut feruese leucaten.
cum feruere. si secundue con¬
iugietionis ẽ ꝓductȩ diride¬
bert: er triens mutationẽ
litterue sicut euandre ꝓeuan
yllgbae ut dis cipline pdipã:
similiter ꝑ haes quat tuor species
cõmutirntur : Nã & ipsi adiciunt
D& rochuntꝰ immutantur
Truns mutrentur
Quoꝵ & empla ultrose offerumt:

Expanded text:
in peregina barbarolexis dicitur, ut si quis dicat mastruga, cateia, fit duobus modis, pronuntiatione et scripto. his bipertitis quattuor species subponuntur, adiectio, detractio, inmutatio, transmutatio, litterae syllabae temporis toni adspirationis. per adiectionem litterae fiunt barbarismi, sicut «relliquias Danaum», cum reliquias per unum l dicere debeamus; syllabae, ut «nos abiisse rati» pro abisse; temporis, ut «Italiam fato profugus», cum Italiam correpta prima littera dicere debeamus.  salsamentum; temporis, ut «unius ob noxam» pro unīus. per inmutationem litterae, sicut olli pro illi; syllabae, ut permities pro pernicies; temporis, ut «feruere Leucaten», cum feruere sit secundae coniugationis et producte dici debeat. per transmutationem litterae, sicut Euandre pro Euander; syllabae, ut displicina similiter per has quattuor species conmutantur: nam et ipsi adiciuntur detrahuntur inmutantur transmutantur. quorum exempla ultro se offerent,
Abbreviated transcription (Latin):
Iuic contrurius ẽ & trib longis
temporum: sox ut aeneast
napestus & ducb breuib & lon¬
goc temporum quat tuor ut
ut mencdus
Anfibrachis ꝗebreui & longa &
breui temporũ quat tuor ut
carina

Expanded text:
molossus ex tribus longis temporum sex, ut Aeneas; anapaestus ex duabus breuibus et longa temporum quattuor, utut Maenalus; amphibrachys ex breui et longa et breui temporum quattuor, ut carina;
Abbreviated transcription (Latin):
Et ante penulam& grarui accentu
pronuntiabitꝰ ut catellus m&ellus
Itac tam̃ sipositione longie ni & mu¬
tac & liquide fuerit nõ mutabit
accentu ut lactebre tenebre
Siultima breuis fuerit penultma
uero natur longa penultima cir¬
cum flectemus ut ch&egus perosus
s iuluma quoq: nature longafue¬
rit penultima acu& ut athe¬
ne micaenae:
In compositis dictionis unꝰ accen¬
tus. ẽ non minus quam in una
par tedietonis ut malesanus
interecdoci:
Accentus in integrisdictio obser¬
uaentur: In intep iectio¬
nib & in peregrinis uerbis &
in barboris nominb: nulli
certi sunt᷑ : Accentusi autẽ
legem ł distinguendi ł ꝓnun¬
tiaendi ratio ł discernende
ambiguitatis necessitacs sepe
conturbat :
S anegreca uerba grecis accenti¬
bus melius efferem̃o
In loctinis neq acuius accen¬
tus in uba mae syllaba ponĩ
potest nisi discretionis
causec. ut in ad uerbio põne.
deo neuerbum uut&i¬

Expanded text:
ntu pronuntiabitur, ut Catullus, Metellus, ita tamen, si positione longa non ex muta et liquida fuerit; nam mutabit accentum, ut latebrae, tenebrae; si ultima breuis fuerit, paenultima uero natura longa, paenultima circumflectetur, ut Cethegus, perosus; si ultima quoque natura longa fuerit, paenultima acuetur, ut Athenae, Mycenae. in conpositis dictionibus unus accentus est non minus quam in una parte orationis, ut malesanus, interealoci. accentus in integris dictionibus obseruantur, in interiectionibus et in peregrinis uerbis et in barbaris nominibus nulli certi sunt. accentuum legem uel distinguendi uel pronuntiandi ratio uel discernendae ambiguitatis necessitas saepe conturbat. sane Graeca uerba Graecis accentibus melius efferimus. in Latinis neque acutus accentus in ultima syllaba poni potest nisi discretionis causa, ut in aduerbio pone, ideo ne uerbum put
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s ufariettiones longesumt
si mono sillabae fucrint ut
peheu. Siuero plurimarum
feeciem r&inent partium
orationis. cod &xemplũ ecrũ

Expanded text:
s interiectiones longae sunt, si monosyllabae, ut apae {, heu}. si uero plurium speciem retinent partium orationis, ad exemplum earum
Abbreviated transcription (Latin):
nis declinatio in hoc taentũ disfiri
quod in mono sillabis quae uocalil
terminantꝰ ut mete se.tu. qͥ
aut uocalib constant. ut oin quo
sicut in nomine semꝑlongus e &
scepto mihi tibi sibi. quac in disfe

Expanded text:
inis declinatio in hoc tantum differt, quod in monosyllabis quae uocalibus terminantur, ut me, te, se, tu, qui, aut uocalibus constant, ut o, in qusicut in nomine, semper longus est, excepto mihi, tibi, sibi, quae indiffe
Abbreviated transcription (Latin):
epĩtts primus & primabreui
& trib longis temporũ septẽ ut
pitritus secđs s & ferđa breui
& trib: longis tẽp̃ septẽ ut condi¬
tores: ⁊O+ Epitritus
tertius &x tertiabreui & trib:
longis temp̃sept̃ ut demostene:¬
pitritus quartus & quaestor
breui & trib longis tem̃ psept̃
gemina ti sed ecĩduplices
fiunt: Ita idem trissilla¬
bis iuncti triginta & duode
seredesint: TRISSILLABI
uero cum trissillabis gemina¬
ti sexaginta & quat tuor colli¬
guntꝰ: Atq & cepto amfibra¬
trito queꝵ alterum triplu
alterum epitrtax diuisione
partimur : UNIuea Soꝵ
pedum trinae conditio ri pe¬
Tertia peonica nominatur:
Sunt in uno quoq i& ropedes
legitmisunt & nothi:
Simplices pedes ñ ampliusquã
ternos sillabas habent:
Duplices non amplius quãsen as

Expanded text:
ritus primus ex prima breui et tribus longis temporum septem, ut pitritus secundus ex secunda breui et tribus longis temporum septem, ut conditores; epitritus tertius ex tertia breui et tribus longis temporum septem, ut Demosthenes; epitritus quartus ex quarta breui et tribus longis temporum septem, geminati sedecim duplices faciunt, ita idem cum trisyllabis iuncti triginta et duos de se reddunt. trisyllabi uero cum trisyllabis geminati sexaginta et quattuor colliguntur. atque excepto amphibratrito, quorum alterum tripla, alterum epitrita diuisione partimur, uniuersorum pedum trina condicio repetertia paeonica nominatur. sunt in uno quoque metro pedes legitimi, sunt nothi. simplternas syllabas habent, duplices non amplius quam senas
Abbreviated transcription (Latin):
cutus accentus ẽnotit ꝑobli¬
quum. ascendens indexterã
notx deacuto & graui factirita:
congus linecuiulu a sinstra
ind&x terc̃partem aequadit̃
Preui uirgulu similit̃ iacens
sed paenda atq: contratior
subiec tec uersui. ttoc hãc no¬
tac subt̃posita duo uerbae
cũ mixres &igit copulumus
ut ante  tulit gressũ. &tur¬
nus ante uolaens tardum¬
⁊ rorparsquedã circuli cdlimã
lit teroem cod posiae ta
Nac notir male coherentiu dis¬
cernuntur. ut ẽerepare iur¬
ginis ira & uiridiq: in litore
conspicitr sus:
apostro foscirculi item paridex¬
teroem cod sũ moõ litẽc adpositã
acnotie de et̃ ostindimus parti .o.s
ł apudlatinosh lite uocali cedoi¬
toc ł d& roccta significat:
res sunt positurce ł distinetiones
quas thesis greci uocant :
distinctio. S ub distintio
Media distinctio: Distinctio ẽ¬
ubi sinitus plena sententia huꝰ.
punctum cod sũ mãdit terã pormꝰ:
Sub distinctio ẽ ubi non multũ

Expanded text:
cutus tonus est nota per obliquum ascendens in dexteramnota de acuto et graui facta /\, longus linea a sinistra in dexteram partem aequaliter breuis uirgula similiter iacens, sed panda atque contractior subiecta uersui: hac nota subter posita duo uerba, cum ita res exigit, copulamus, ut «ante‿tulit gressum» et «Turnus ut ante‿uolans». huitera pars quaedam circuli ad imam litteram adposita: hac nota male cohaerentia discernuntur, ut est «ereptae, uirginis ira» et «uiridique in litore conspicitur, sus». apostrophos circuli item pars dextera, sed ad summam litteram adposita: hac nota deesse ostendimus parti orati apud Latinos H littera uocali addita uel detracta significat. tres sunt positurae uel distinctiones quas θέσεις Graeci uocant, distinctio, subdistinctio, media. distinctio est, ubi finitur plena sententia: huius punctum ad summam litteram ponimus. subdis
Abbreviated transcription (Latin):
cra deultmis sill.Wisno¬
iũ pronominũ partici
cminaniuus ungu piorum
usta uinea corcuma .e: ut sedile
emustr ut uir ut doctor
t caput astam longars : ut srugiał
anoeur uieo ut tanaquil utdol

Expanded text:
llabis nominum, pronominum, participiorum nominatiuus singularis rista, uinea, toreuma; e, ut sedile; nemus; ir, ut uir; or, ut doctor; t, ut caput. has item longas: i, ut frugi; il uno Etrusco, ut Tanaquil; ol,
Abbreviated transcription (Latin):
Tonos alii Accentus alii
Tenores nominant : Ioniigitꝰ mar̃:
cutus cum ingrecis. dictionb
tria lo cateneit : ltmum
Vltmũnumquã :¬
ircumfleus aũ quot lib& silla¬
bocrum sit dictio non tenebit
nisi pen ubamũ locum:
S rtruis poni in eadem dictione
ꝓtest hoc illi non ẽ cõmune cum
c&eris: Ergo mono sillabas
quecorpectir̃ uocalem habe¬
bunt acuto acentu ꝓnuntia¬
Queceꝓductam uocalem habeni¬
beutt circum flaxi accentu ꝓ¬
numiabimus : ut res dos spei
Indissyllabis quepriorẽ ꝓduc¬
taem habuerint & posteriorẽ
correptĩ priosem sillacbam
circum flectem: ut mo& ceda¬
rior syllaba productir : ert¬
acuemus priosem siue corsp¬
tec fuerit siue ꝓducrar ut ne¬
bi ambebreues fuerint acue¬
muspriorem ut bonꝰ amalus
ntrissyllabis. Et tecru silla¬
bis & de inceps si penubamo
correptre fuerit acuemus
Cante penultimũ ut tullius

Expanded text:
tonos alii accentus, alii tenores nominant. toni igitur tres flexus. acutus cum in Graecis dictionibus tria loca teneat, ultimum, ultimum numquam. circumflexus autem, quotlibet syllabarum sit dictio, non tenebit nisi paenultimum locum. grauis poni in eadem dictione xo potest, et hoc illi non est commune cum ceteris. ergo monosyllaba, quae correptam uocalem habebunt, acuto accentu pronuntiaquae productam uocalem habebunt, circumflexo accentu pronuntiabimus, ut res, dos, spes. in disyllabis, quae priorem productam habuerint et posteriorem correptam, priorem syllabam circumflectemus, ut metarior syllaba producta mus priorem, siue illa correpta fuerit siue producta, ut nebi ambae breues fuerint, acuemus priorem, ut bonus, malus. in trisyllabis et tetrasyllabis et deinceps, si paenultima correpta fuerit, acuemus antepaenultimam, ut Tullius
Abbreviated transcription (Latin):
Medicedistinctio ẽ ubi feste taentũ
desententia suꝑ ẽ quantũ iam
diximꝰ. cum tam̃ respirandũ
sit huius punctum admediũ
lit̃ã ponimus: In leuone
totax sententia perioddsdicitꝰ.
cuiꝰ paertes sunt colu& comatu

Expanded text:
stinctio est, ubi fere tantum de sententia superest, quantum iam diximus, cum tamen respirandum sit: huius punctum ad mediam litteram ponimus. in lectione tota sententia periodos dicitur, cuius partes sunt cola et commata.
Abbreviated transcription (Latin):
cum I ter minat᷑ ut laurenti: Libino¬
tandũ qđ nomina que in iugtermi¬
nant᷑ ingeñt casu duplici Nesfrunt᷑
In Uõc simplici in utroq longiut
filius filii. ofili: ułcercertȩ uoca¬
tiuũ Ecorrepta terminat ut im¬
pius impie: Qui&iũ uõc dũsimił¬

Expanded text:
cum i terminatur, ut Laurenti. ubi notandum quod nomina quae in ius terminantur in genetiuo casu duplici i efferuntur, in uocatiuo simplici, in utroque longa, ut filius filii o fili; uel certe uocatiuum in e correptam terminant, ut impius impie. qui etiam uocati
Abbreviated transcription (Latin):
ł compositionẽ fieripossunt
& quae coniunetio. Irem con¬
stuonib: in cõpositione ut
prim̃sillabas temporũ seao¬
ne ꝑmutant. Quae subter
coniuncartiui ꝓducuntur¬
Inco&eris aũ modis &e tĩporib
breuiantꝰ. ut sunt haco lego
legi cum legero ficueo struicũ
situero. Uienio ueni cũ ueners
fugio sugi cum fuged faciofeci
cũ fecerd sed eosedicũ sed od
Emoemi cumemeid lauolaciueũ
luuigro odio odi cumoderor ses
sedi cumiedero sinosiui cũ siue¬
ro cauo ceui cumeuero. Caueo
caui cumcauero
tem contrer inueniunt᷑ quaem
p̃senti tempore productiasunt
sti  temom̃ uerba quaeur
Tondo tetond poscopoposei cur¬
rocucurri tendo tecendi pello
pepuli I teminuerbis quac endẽ
litter is scrabunt᷑ pdtandũ qđ
liber silibrũsignificat aiicor¬
tieem breuemhab& .li. Siberũ
longee᷑. pilusi uis sgnificatlon¬
securus longut̃ se. securis breuẽ
dom breuemdo Doma domas¬
lorgie. plugacum cdlim̃a signisi¬
longis̃ paluspdudise bieuis pa

Expanded text:
conpositionem fieri possunt, et que coniunctio. item consitionibus in conpositione, utprimas syllabas temporum ratione permutant: quae subter conjunctivi producuntur, caeteris autem modis et temporibus breviantur, ut sunt haec, lego, legi, cum legero; faveo, favi, cum favero; venio, veni, cum venero; fugio, fugi, cum fugero; facio, feci, cum fecero; sedeo, sedi, cum sedero; emo emi cum emero, lauo laui cum lauero, odio odi cum odero, sero seui cum seuero, sino siui cum siuero, cauo ceui cum ceuero, caueo caui cum cauero. item contra inueniuntur quae in praesenti tempore producta sunt ti. item omnia uerba quae in tondo totondi, posco poposci, curro cucurri, tendo tetendi, pello pepuli. item in uerbis quae eisdem litteris scribuntur, notandum quod liber, si librum significat aut corticem, breuem habet li; si liberum, longam. pila, si uas significat, lonsecurus longam se; securis breuem. domus breuem do; domalima signifilonga. palus paludis, breuis pa;
Abbreviated transcription (Latin):
erũ si qua lib& pars ortetionis
p̃positionib componatur:
r macs sillecbas & his cognosei¬
mus Nãtalis manebitferȩ
om̃ĩs compositi sillabã quad is
& ipsac p̃postuo fuerit ut decep¬
tus abundans deuiddic& lon¬
a & ab birius. Itẽ & ipsis p̃po¬
s tonib: ad & ob. in & sub di¬
uer se in uerbis ponuntꝰ num
corripiunt᷑. cuoa¬
dur subit Indisferent̃ iunt
cumiris sillabum fuciunt
it egdieit obicit inicit subicit
Pidlucunt᷑ tuntũ cum tric¬
sillabam & seredount ut idi¬
cio. obicio inicio subicio
Itempducunt᷑ quae ꝑ p & ꝑque

Expanded text:
erum si quaelibet pars orationis praepositionibus conponatur, primas syllabas ex his cognoscimus. nam talis manebit fere omnis conposita syllaba, qualis et ipsa praepositio fuerit, ut deceptus, abundans; de uidelicet longa et ab breuis. item ex ipsis praepositionibus ad et ob et in et sub diuersae in uerbis ponuntur. nam corripiuntur, cu subit; indifferenter sunt, cum trisyllabam faciunt, ut adicit, obicit, inicit, subicit; producuntur tantum, cum tetrasyllabam ex se reddunt, ut adicio, obicio, inicio, subicio. item producuntur quae per prae
Abbreviated transcription (Latin):
homm possĩt moet̃ ⁊ frdei misteiã cõ¬
firmad dlicitũ ẽ eiũ ꝙ hõ si possit
de sꝑmis unas colligat ⁊ mel d̾ pẽx
sugat oleñq d̾ saꝑo diu̾ssimo suãt
si ⁊ quasi d̃ thesauris egipnorũ ta¬

Expanded text:
hominum possint mores et fidei misteria confirmari. Licitum est enim, quod homo, si possit, de spinis uvas colligat, mel de petra sugat oleumque de saxo durissimo sumat sibi et quasi de thesauris Egiptiorum ta
Abbreviated transcription (Latin):
Se epõ tenebat Clamo etiã ei quietũ hoc qd habebam apud anerias de dono dit
apud sanctũ clarũ pretero meũ propriũ feodũ et nominatimn feriam Et tetũ feodã
cp̃us hoc feodĩ demattone predictũ Bene in pace atq quiete per quĩque̾nm̃
teneat Ego robertus comes gloet auxiliabor illi pro posse meo erga ducem nor¬
mañ abs mee pome donacione Et sine guerua facienda Et qñ heredes eudoñ dup̃¬
herede ditatẽ suam Recuꝑau̾it de ecca Baioceñ et de ep̃o hec predc̃a omia feoda in capᵗ
uixerit cũ honore meo de ebreceyo t̾ram rog̾i suhart ande loquela niter me et ep̃m
Baioceñ capłi et reg̃ henrici Et unde habeo cartam eiusd̃ recardi epĩ et capl
Cestrie recognoscat Et postea idẽ ꝯdres cand̃ terram de ecca raioceñ et de ip̃o¬
epo in capite teneat Et hũ sut testes ex parte coĩtis. Gloet remaldus comes cor¬
herbertus cantor Silbertꝰ prior de ardeñ ulate bbillo custor hunsodns puan

Expanded text:
scopo tenebat. Clamo etiam ei quietum hoc quod habebam apud Anaerias, de dono Ricardi, ud Sanctum Clarum, præter meum proprium feodum, et nominatim feriam, et totum feodum sia. Et ut episcopus hoc feodum de Mattono prædictum bene, in pace, atque quiete, per quinquennium teneat, ego Robertus, comes Gloecestriæ, auxiliabor illi pro posse meo erga ducem Normanniæ, absque meæ pecuniæ donatione, et sine guerra facienda. Et quando hæres Eudonis dapiferi hæreditatem suam recuperaverit, de Baiocensi ecclesia uixerit cum honore meo de Hebreceio terram Rogeri Suhardi unde loquela inter me et episcopum Baiocensis capituli et regis Henrici et unde habet cartam eiusdem Ricardi episcopiCestrie recognoscat et postea idem heres eandem terram de ecclesia Baiocensi et de episcopo in capite teneat Et hii sunt testes ex parte comitis Gloecestrie Reinaldus comes CorHerbertus cantor Gilbertus prior de Ardenna Willelmus custor Hun
Abbreviated transcription (Latin):
suas In foresta de ueenero et moltas suas In cuntate Burocen de linocis ficuis ⁊ ecoy intĩ
fut Roepto meo cora Roberto de nouo burgo et uuil̃o filio Ios et gadu  daril
et petro de latone et erardo pulcmo ꝑ sacrameta Iuratorũ qui sit teostitus ad prãd
d focũ suud ad omiã siigna pt̾ suyias acbores et totã moctar de se s molen¬
diriã scia hoc so lo retento nt possim molẽ dnĩcam scadũ mer̃ qui ssy mpcaiue

Expanded text:
suas in foresta de Verneio, et moltas suas in civitate de Baiocis, sicut recognitum fuit, præcepto meo, coram Roberto de Novo Burgo, et Willelmo, filio Johannis, et Godardo de Vallibus, et Petro de suas in foresta de Verneio, et moltas suas in civitate de Baiocis, sicut recognitum ad focum suum, ad omnia ligna, præter ligias arbores, et totam moltam de Baiocis, ad molendina sua ; hoc solo retento, ut possim molere dominicum bladum meum quietum sine
Abbreviated transcription (Latin):
De terra mea aliquid de suo monasterio predc̃o toadidit id sebi tatum fore cc̃edo
nenorcasione Iuois mei millo moroposit reuocari hẽt uero que sus scoibnntur
desuo benesicio dat predictus exũs eidem monasterio. q̃d mame mea sigmun
faciens confirmo. uidelz plenai de cunain totus uille in qua mona steon se
est et omiũ ad candem uillam ꝑtinentud et quicqud ad eccam que ib. erat
pruis ꝑtinebat et preterea medietatem eiusd̃ totius ulle tam in homibus
ex moitorio ꝙ̃ in ceteris udditibus et unũ hom̃em in burrꝑo ep̃i cũ terra euiss
homit qui sermat defaciẽdo braisio et unũ molendino prope baiot cuntatem
decinam de tuor cũ terra quã ad eccam ptinet et terra ꝓbri et plenam de cuua
de lion et de oudons tris que ad lion ꝑtinent cũ terra quã ad ecc̃am ꝑtinet
cum plenis decinis et terris qua ad ip̃as eitas partinent et terois presbiteroꝵ¬

Expanded text:
 id sibi ratum fore concedo ne occasione juris mei ullo modo possit revocari. Haec vero quae subscribuntur de suo beneficio dat praedictus episcopus eidem monasterio, quod manu mea signum faciens confirmo, videlicet plenam decimam tocius villae in qua monasterium situm est, et omnium ad eandem villam pertinentium, et quicquid ad ecclesiam, quæ ibi erat prius, pertinebat, et præterea medietatem ejusdem tocius villæ, tam in hominibus et territorio quam in ceteris redditibus, et unum hominem in burgo episcopi cum terra ejusdem hominis qui serviat de faciendo brasio, et unum molendinum propdecimam de Carchinneio cum terra quæ ad ecclesiam pertinet et terra presbiteri, et plenam decimam de Lion et omnibus terris quæ ad Liun pertinent, cum terra quæ ad ecclesiam pertinet cum plenis decimis et terris quæ ad ipsas ecclesias pertinent et terris presbitero
Abbreviated transcription (Latin):
etiam principibus seculi conessa est iratia ut ea que a suis sidelibus data nel
reddita recipit ipe deus In sua eitã ut inius perpe tua posessionis tran sisse sibi
ex legessut de coeta eorũ demũ seuestiat auctoritas/ Suo tantus honor eis datus
cum houere onere tantũ eis l onis impositum cũ honore cõnemens eos suo
modo in cubili mentis sue incessant debet eis suggerere ut caueant ne ingrati
esse de cernantur. de inuere nerre sibi nimis prouidentes crocũspete euinam pa¬
crantur suffocati tanta fasce/ Eggo Igitur robertus dux normannorũ et comes
cenomamenciũ et si cũ maiora a deo acceꝑim in maioribus sib Seberetur nim¬
scrare. Au broc tamen quantulũcũqne sit aõmine mee et parentũ meorlo bolen
saluti consulere illud q patonus mens Sdo Baioõeñ epũs in predio sancte
marie Baiocen ecc̃e astruit monasteriũ ex proporto ut sibi semper monach
comart a se distõito nr̃i asensus manio daus quanta possim nr̃e contessionis au

Expanded text:
etiam principibus sæculi concessa est gratia, ut ea, quæ a suis fidelibus data vel reddita, recipit ipse Deus in sua Ecclesia, ut in jus perpetuæ possessionis transisse sibi ex lege sunt decreta, eorum demum sanctiat auctoritas. Ergo tantus honor eis datus cum onere, tantum eis onus impositum cum honore, conveniens eos suo modo in cubili mentis suæ, incessanter debet eis suggerere, ut caveant ne ingrati esse decernantur de munere, neve sibi minus providentes circumspecte, ruinam patiantur, suffocati tanta fasce. Ego igitur Robertus, dux Normannorum et comes Cenomanensium, etsi cum majora a Deo acceperim in majoribus sibi deberem ministrare, in hoc tamen quantulumcumque sit, animæ meæ et parentum meorum volens saluti consulere, illud quod patruus meus Odo, Baiocensis episcopus, in prædio Sanctæ Mariæ Baiocensis ecclesiæ astruit monasterium, ex proposito ut ibi semper monachi serviant a se disposito, nostri assensus manum dans quanta possum nostræ concessionis au
Abbreviated transcription (Latin):
que sut̃ int̃ mesuul osulsi et tornatoriũ usq ad orleiam Deide dono ad Remini ⁊
dimudiũ Rud et t̾uam gnuondi filiĩ Ranulphi denoiers Et Roam hugonis dorsiraie et
om̃nꝰ qui pticipat̾ Ixam t̾uam cũ eo de progeme sua defentanis Et Illã t̾ram de buissy
mue fuit gͣmobdi Et toami In qua mausit gͥmoldus In cuitate baiocen que omiã obin temut
pro Reatu Infidelitatis sue ⁊ comuẽ insidiar suarũ quib adũ sũ me pinanerat eã Iure᷑
Iusticie sebi ⁊ hẽdib suis ꝑdidit Do illa supͣdee sc̃e eccẽ In Dominũ quetũ eisq¬

Expanded text:
que sunt inter Mesnil Osulfi et Tornatorium, usque ad Arleiam. Deinde dono Adreium, et que sunt inter Mesnil Osulfi et Tornatorium, usque ad Arleiam. Deinde dono Adreium, et dimidium Rinnii, et terram Guimundi filii Rannulfi de Noiers, et terram Hugonis Dorsi Raie et omnium qui participant ipsam terram cum eo de progenie sue de Fontanis, et illam terram de Buissei que fuit Grimoldi, et terram in qua mansit Grimoldus in civitate Baiocensi. Que omnia olim tenuit quoniam ipse perfidus, pro reatu infidelitatis sue et crimine insidiarum suarum quibus adversum me periuraverat, ea, iure iusticie, sibi et heredibus suis perdidiit, do illa sancte supradicte ecclesie in dominium q
Abbreviated transcription (Latin):
Cma dopũtib ad futura de tẽporalĩb ad et̾uia om̃ homĩei tamfferendũ non
dubito Et de om̃ib quecũ ꝑ corpus fu̾ĩt sine mala siue bona recept̃ onũ quẽo in
Sistricto dei In dicio q̃ promeruit noñ Ignoro hec ppendans diligbẽ ⁊ compensans amno
mei odonis sante ecc̃ẽ baiocensi In honorẽ bẽ dei genitricis marie constitute douo Aoam
que dicitur plaissey/ quetã ad om̃i consuetudinũ exaccõne Et omiã appendencia eius
A parte arleie ꝑfalcum sancti georgii/ et ꝑ dnusam bõme usq admontẽ delench Amonte
delench ꝑ cilium montis usq ad diuisiones t̾barũ herneisi thessonni De huic ꝑ callem
publicũd usq ad pontem scollandi Postea dooancia est tmumꝰ usq ad riiũ qui coddit in dro¬
anciõ ⁊ Sundit lachy/ et escures Et tut̾ Ituo iuxͣ ꝑuiũ usq ad duusam montis caluastrn
huit amonte caluastoo ꝑ dinisas suas usq ad aquã que uenit demesul ocsagi po dens¬

Expanded text:
tibus ad futura, de temporalibus ad eterna, omnem hominem transferendum non dubito, et de omnibus quecumque per corpus fiunt sive bona sive mala recepturum unumquenque in districto Dei iudicio que promeruerit non ignoro, hec perpendens diligenter et compensans animomei Odonis, sancte ecclesie Baiocensi in honore beate Dei genitricis Marie constitute, dono terram que dicitur Plaisseiz quietam ab omni consuetudium exactione, et omnia appenditia eius, a parte Arleie, per saltum sancti Georgii et per divisam Bunnie usque ad Montem de Lench, a Monte Lench per cilium montis usque ad divisiones terrarum Herneisi Thessonii, de hinc per callem publicum usque ad pontem Scollandi ; postea Droantia est terminus usque ad rivum qui cadit in Droantiam et dividit Lachi et Escures, et tunc itur iuxta rivum usque ad divisam Montis Calvastri ; hinc a Monte Calvastro per divisas suas usque ad aquam que venit de Mesnil Osulfi ; de
Abbreviated transcription (Latin):
que dicitur plessey quietã a bonũ consuetudim̃ epactione et omiã appendicia enus apa
arlere per sastũ scͥb georgii et per siuisan umime usq ad montem delench ᵘ ⁊. ciĩ¬
montis ad diusiones tuarũ herneisi tessonni Dehuic ꝑcallen publicio usq ad pore
scollandi postea droanchia est t̃unꝰ usq ad Riiũ qui cadit In droanciã et diuidit
lachy ⁊ hesehurehs Et tuc̃ Itur Inxͣ rniũ usq ad diisam montis caluastri. huit
A monte caluastro ꝑ dimsas suas usqz od aquam que uemt demesiil osaqi dende
aqua Ipã et tĩuꝰ contĩeus intͣ t̾imiuũ ip̃m mestul osuosi p dimsas que sut̃ mĩ mesus
esuesi Et tornatorĩ usq adarleiam / Demde dono ad renini ⁊ Sumdĩ Riuuõ ⁊ rec
rani guiuudi filii Ranulxhi de noiers Et t̾rmni huigonis dorsi r̾ce et oñm ꝯmi ꝑtiaipiat
Ipum t̾oam cũ eo de progeme fua defontanis et Icram t̾am de unissy/ quie fuit gmolt
et Romi In qua mansit gmoldus In cuuitate Barõceñ que omiã olimi tenuit sup̃dictus

Expanded text:
Plaisseiz quietam ab omni consuetudium exactione, et omnia appenditia eius, a parte Arleie, per saltum sancti Georgii et per divisam Bunnie usque ad Montem de Lench, a montis usque ad divisiones terrarum Herneisi Thessonii, de hinc per callem publicum usque ad pontem Scollandi ; postea Droantia est terminus usque ad rivum qui cadit in Droantiam et dividit Lachi et Escures, et tunc itur iuxta rivum usque ad divisam Montis Calvastri ; hinc a Monte Calvastro per divisas suas usque ad aquam que venit de Mesnil Osulfi ; deinde aqua ipsa est terminus continens intra terminum ipsum Mesnil Osulfi, per divisas que sunt inter Mesnil Osulfi et Tornatorium, usque ad Arleiam. Deinde dono Adreium, et dimidium Rinnii, et terram Guimundi filii Rannulfi de Noiers, et terram Hugonis Dorsi Raie et omnium qui participant ipsam terram cum eo de progenie sue de Fontanis, et illam terram de Buissei que fuit Grimoldi, et terram in qua mansit Grimoldus in civitate Baiocensi. Que omnia olim tenuit supradictus
Abbreviated transcription (Latin):
Omã Depñtib / ad futura De temporalib ad et̾ua om̃em homiem tranfferestoro
non Dubico et oñb quecũq ꝑ corpus fuit sine bona sine mala Recepturis unuge
In discoito dei Indicio que promeruerit noñ Ignoro. hec ꝑpendens disigent ⁊ compensan
Ammo ego gulll̃s Rex amiloꝵ et normãnorũ dñs/ pro alsolucõe p̾catorũ meorumm
Et pro Regma cõnuge mea mathie di et ꝓ filus meis necnon ⁊ pro amore Raiocen epi

Expanded text:
ralibus ad eterna, omnem hominem transferendum non dubito, et de omnibus quecumque per corpus fiunt sive bona sive mala recepturum unumquenque in districto Dei iudicio que promeruerit non ignoro, hec perpendens diligenter et compensans animo, ego Guillelmus rex Anglorum et Normannorum dominus, pro absolutione peccatorum meorum, et pro regina c
Abbreviated transcription (Latin):
apłitam beñ. In ee pãtu tuo interdum audimꝰ accidere qd cum pitior
laicos de iure patronatus alicinꝰ ecł̃ie cõtior̃sia suititetuo hmꝰ ẜstioio
obtentu ead̃ eclia hongo tpẽ prelato Remanet destituta  oolente s itay
patronatu aliciiꝰ ecłie in qua Rector perte institiu debeat em̾ẜit
contiouersĩa nec infra tres ñeses postꝙͣ ip̃a ecłia uacare ceꝑit fic̃it
tminata tibi liceat ꝑsonam idonc̃a non obstãte cõtradictõe u̾el appelne
litigãtiũ istitue̾ que illum pr̃onũ Rerognostẽ debeat qui Ius
einterit patronatus Tibi quoq nichillominus indulgenius ut si
qui de cetero post ghibicõtm tuã quam te uolumus generaliter
facere sReginen ecłiaꝵ ad tuam irisditoem spectan horerint
qui demũt quartũdecimũ non attigeunt fastibi sit eos gtradũt

Expanded text:
ionem. In episcopatu tuo interdum audimus accidere quod, cum inter laicos de jure patronatus alicujus ecclesiæ controversia suscitetur, hujus quæstionis obtentu, eadem ecclesia longo tempore prælato remanet destituta ; volentes itaqupatronatu alicujus ecclesiæ, in qua rector per te institui debeat, emerserit controversia, nec infra tres menses, postquam ipsa ecclesia vacare cœperit, fuerit terminata, tibi liceat personam idoneam, non obstante contradictione vel appellatione litigantium, instituere, quæ illum patronum reevicerit patronatus. Tibi quoque nichilominus indulgemus, ut si qui de cætero, post prohibitionem tuam quam te volumus generaliter facere, regimen ecclesiarum ad tuam jurisdictionem spectantium habuerint, qui annum quartumdecimum non att
Abbreviated transcription (Latin):
petro. tenenda sibi et successoribus suis iure heditario de me ⁊⁊ hõdibus
meis libere et quiete de onbz ad me et ad heredes meos ꝑtiuentibus
ceddendo inde annatim michi et hẽ dibus meis de eodem petͦ ⁊⁊ hẽdibns
suis duodecim deuar turonẽn in festi sancti michis. Et eio et hẽ des mei
preftito ꝑetͦ et hedibus suis omnem predc̃am t̾rani et omem predicti ⁊eroi¬
tum cont᷑ om̃s tenem: ꝯtrantisare. Quod ut ratũ habeatur pñtem ar¬

Expanded text:
Petro tenenda sibi et hæredibus suis, jure hæreditario, de me et hæredibus meis, libere et quiete de omnibus ad me et ad hæredes meos pertinentibus, reddendo inde annuatim michi et hæredibus meis, de eodem Petro et hæredibus suis, duodecim denarios Turonenses, in festo sancti Michaelis. Et ego et hæredes mei præfato Petro et hæredibus suis omnem prædictam terram, et omnem prædictum redditum, contra omnes tenemur garantizare. Quod ut ratum habeatur, p
Abbreviated transcription (French):
Tous ceulx Qui ces presentes lectres uerront
sieut iacques de touteuille cheualier seigneur de beyne baron
dury et de sainct audry en la marge. Conseiller csambellan
ea Roy nostreẜͤ Et garde de la preuoste de paris salut Sauoir
fuisons Que nous lan de grace muil cccc iiiiͤ el .xiiii. Le

Expanded text:
x qui ces presentes lettres verront, Robert d'Estouteville chevalier, seigneur de Beine, barron d' Ivry et de Sainet-Andrieu en la Marche, conseiller, chambellan du roy nostre sire, et garde de la prévosté de Paris, salut. Savoir faisons que nous l'an de grace mil quatre cens soixante, le
Abbreviated transcription (Latin):
fides nostra non dubitat esse aut lucem corporalem ce lestem ant
etiam supra celum uel ante celum cui succedere nox potuerit tandu
non est coutra fidem donec certissima ueritate Refellatur. Quod si facũ¬
fuerit non hec habebat scriptura diuina sed hoc sensexat uera ninis¬

Expanded text:
fides nostra non dubitat: esse autem lucem corporalem coelestem, aut fides nostra non dubitat: esse autem lucem corporalem coelestem, aut etiam supra coelum, vel ante coelum, cui succedere nox potuerit, tamdiu non est contra fidem, donec veritate fuerit. non hoc habebat scriptura diuina, sed hoc senserat
Abbreviated transcription (Latin):
donatistam. Eqo inquit literas eopriam non ut canomens habco sed eaa
ex canonicis consodero et quod ̃ eis Sininarũ scripturarum auctoritati
congruit cum lande eius accipio quod autem non congriut cum pate
litteris mea scripta non comparo eius Ingenum diligo enis ore delector
eius charitatem miror eius marhriũ ueneror hic quod aliter sapiut no
inquit obscuris atq a nostris oculis lemotissimis si qua etiam diuina¬
scripta legerimus que possit filua fide qua inbuimur alias et alo parero
fententias in millim carũ nos Ila precipit affirmatione pron̾tianius ue si
sorte. diligentius discussa ueritas en Recte labefuctanerit corruamius
ron pro sententia diunarim scmpturarum fed pro iestra Ita dimicãteo
ut eam ueslimus esse scripturarum que nostra est Cum potius eam que
scripturarum est nostram essẽ uelle debeamus. ponamus inquit in eogd
scriptum est. dixit deus fiat lux et facta est lux Aalium sensissẽ lucem

Expanded text:
non teneor, quia litteras Cypriani non ut canonicas habeo, sed eas ex canonicis considero, et quod in eis diuinarum scripturarum auctoritati congruit cum laude eius accipio, quod autem non congruit cum pace litteris mea scripta non comparo, cujus ingenium diligo, cujus ore delector, cujus charitatem miror, cujus martyrium veneror, hoc quod aliter sapuit, non  obscuris atque a nostris oculis remotissimis, si qua inde scripta etiam diuina legerimus, quae possint salua fide, qua inbuimur, alias atque alias parere sententias, in nullam earum nos praecipiti adfirmatione ita proiciamus, ut, si forte diligentius discussa ueritas eam recte labefactauerit, corruamus, non pro sententia diuinarum scripturarum, sed pro nostra ita dimicantes, ut eam uelimus scripturarum esse, quae nostra est, cum potius eam, quae scripturarum est, nostram esse uelle debeamus. Ponamus enim in eo, quod scriptum est: et dixit deus: fiat lux. et facta est lux, alium sensisse lucem
Abbreviated transcription (Latin):
eci loquuti sunt ut posseriores qui eos lecte intelligerent et exponerent
alteram gratiam disparem quiẽ uerumtamen subseruientem in ecclia
teperirent. Non Igitur eorum expositores Ita loqui debent tanꝙͣ se et
iosos exponendos sunili auctoritate proponant. Sed in omnib sermõib
suis primitus et maxime ut intelligantur elaborant Et quantũ possunt
perspicnitate dicendi ut aut multum tardus sit qui non intelligit ant
in Rerum quas explicare atq ostendere uoluerimus difficultate atq
suibtilitate non in nostra loquutione sit cantiquominus tardius be quod

Expanded text:
illi locuti sunt, ut posteriores qui eos recte intelligerent et exponerent, alteram gratiam, disparem quidem, verumtamen subsequentem in Dei Ecclesia reperirent. Non ergo expositores eorum ita loqui debent, tanquam se ipsi exponendos simili auctoritate proponant; sed in omnibus sermonibus suis primitus ac maxime ut intelligantur elaborent, ea quantum possunt perspicuitate dicendi, ut aut multum tardus sit qui non intelligat, aut in rerum quas explicare atque ostendere volumus difficultate ac subtilitate, non in nostra locutione sit causa quo minus tardiusve quod
Abbreviated transcription (Latin):
negare inquit non possum nec debeo sicut in ipsis maioribus Ita nula
essẽ in lam multis nostris litteris que possunt iusto iudicio et mult̾a
Illorum librorum scriptoribus qui iam canonici appellantur diditi hñc
timorem honoremq disserre ut nullum eorum scribendo errasse andã
ue doctrina polleant non Ideo uerum putem quia ipsi Ita senserunt sc̃e
probabili latione ꝙ a uero non aberrent persuadere potuerunt. Quate

Expanded text:
Negare non possum nec debeo sicut in ipsis maioribus multa ita esse in tam multis opusculis meis, que possunt iusto iudicio et nulla idem solis eis scriptorum qui iam canonici appellantur, didici hunc timorem honoremque referre, ut nullum eorum scribendo errasse audeam tumve doctrina polleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt: sed vel probabiles ration
Abbreviated transcription (Latin):
Iesu in adiutorium nossrum Conforta nos et auxiliare nobis expugna
impugnantes nos frange ctiam superbiam Illorum qui tuum locum
quoq et corda anteq̃ nascerentur tib sunt coguita quapropter ero
dñe sicut scis iustisica in urctute tua fut eos Recoguostere prout
tibi placet sua mala facta et libera nos In misericordia tũa, ne
despicias nos domine clamantes ad te In afflictione Sed propta
qloriam nominis tũi et misericordiam qua ecclesiam camerateñ¬

Expanded text:
Jesu, in adjutorium nostrum; conforta nos, et auxilimpugnantes nos. Frange etiam superbiam illorum qui hunc locum pora et corda, antequam nascerentur, tibi sunt cognita. Quapropter eos, Domine, sicut scis, justifica in virtute tua; fac eos recognoscere, prout tibi placet, sua malefacta, et libera nos in misericordia tua. Ne degloriam nominis tui, Domine, et misericordiam, qua ecclesiam pra
Abbreviated transcription (Latin):
omnia hec opera mulieris meretatis et procacis quia tu fabtitasti¬
tib lupanar In capite onuis uie et secist excelsum tuũ in omin plala
mulier adultera iuducens super uixum suum alienos ommuib meretercib
uatire precium tu autem dedisti mercedes omnb amatorib tins etdonabas
en dt Iutrarent ad te undiq ad sornicandũ tecum factumq est in te contra
consuetudinem mulierũ in forutationib tuis et post te non erit sornicatro
in eo enuim ꝙ dedisti mercedes et non accepisti mercedes contrariũ factũ
st in te Tem Ezechiel xxiiiͦ cap. b uidi ꝙ dia uinus Illarum polluti

Expanded text:
ec opera mulieris meretricis, et procacis? Quia fabricasti lupanar tuum in capite omnis viae, et excelsum tuum fecisti in omnmulier adultera, quae super virum suum inducit alienos. Omnibus meretricibus dantur mercedes: tu autem dedisti mercedes cunctis amatoribus tuis, et donabas eis, ut intrarent ad te undique ad fornicandum tecum. Factumque est in te contra consuetudinem mulierum in fornicationibus tuis, et post te non erit fornicatio: In eo enim quod dedisti mercedes, et mercedes non accepisti, factum est in
Abbreviated transcription (Latin):
id eam de ultimis fimbus apperite ut exeant qui conculcent cam
elite de uia lapides et Redige in acernos et interfice cam nec sit quicq
iliquũ dissipate unnuer sos sortes eius babilonis destendant in occr̃¬
babilonem ut perdat eam quia ultro domini est ultio templi sui Leuate
insidias quia cogitauit dominus et fecit quecũq locutus est contra habi¬

Expanded text:
ad eam ab extremis finibus aperite ut exeant qui conculcent eam tollite de via lapides et redigite in acervos et interficite eam nec sit quicquam reliquum dissipate universos fortes eius descendant in occis eius ut perdat eam quoniam ultio Domini est ultio templi sui super minsidias quia cogitavit Dominus et fecit quaecumque locutus est contra habi
Abbreviated transcription (Latin):
babilonis Ten l capᵒ A hec dicit dominus lece suscitabo super babilonen
et super habitatores eius qui cor suimi leuauerunt contra me quasi uenlum
pestilentem et mittam in babilonem uentilatores et uentilabunt et demolis¬
lerram ens inẜra A lece ego ad te mono pestiser hec dicit dominus
qui corrumpis uniuersam terrã extendam manũ mt̃a super te eterradit
te de petris et dabo te in montem infra b. Propterea hec dicit dominꝰ¬
Rcce ego iudicabo causam tuam et ulcistar ullionem tuam et sãciã desctũ
mare eius et siccubo uenas eius et exit babilon in tumuulos habitatio da¬
cronũ stupor et sibiluo eo ꝓ non sit habitator Item sze doi ca b Proptra

Expanded text:
Babylonis. « Haec dicit Dominus: Ecce ego suscitabo super Babylonem et super habitatores ejus, qui cor suum levaverunt contra me, quasi ventum pestilentem: et mittam in Babylonem ventilatores, et ventilabunt eam, et demolietam dicat: « Ecce ego ad te, mons pestifer, ait Dominus, qui corrumpis universam terram, ut extendam manum meam super te, et avellem te de petris, et dabo te in montem combustionis, et nonecce ego iudicabo causam tuam et ulciscar ultionem tuam et desertum faciam mare eius et siccabo venam eius et erit Babylon in tumulos habitatio draconum stupor et sibilus eo quod non sit habitator simul ut
Abbreviated transcription (Latin):
tuumi et prostibulum luxurie tue demolietur et demudabunt te uest̾ime¬
us luis et auferent uasa decoris tui et linquent te nudam et plenam
inomina et adducent super te magnam multitudine et lapidabunt te
lipidibuo et trucidabunt te qla diit suis et comburent domus tuas Iom
a sacient in te iudicia in oculis plurimaꝵ mulierũ et desures fornicaꝵ¬
siper aquas multas locuplex in thefauris sinis tuus ueniet pedalis
seplebo te hominibus sicut bruco et super te cantabitur chelenuira

Expanded text:
et denudabunt te vestimentis tuis et auferent vasa decoris tui et derelinquent te nudam plenamque ignominia et adducent super te multitudinem et lapidabunt te lapidibus et trucidabunt te gladiis suis et conburent domos tuas igni et facient in te iudicia in oculis mulierum plurimarum et desines fornicarsuper aquas multas locuples in thesauris, venit finis tuus pedalis niam replebo te hominibus quasi brucho, et super te celeuma
Abbreviated transcription (Latin):
super idola adimentionũ tũarum in fingnine filiorũ tuorũ quos dedissti
eis fece xio congregabo onmes amatores tuos quibus cõmixta es es omus
quos dilexisci et uniuerses quos oderas et congregabo cos super te undiy
et nudabo Ignominiam tuam coram eio et uidebunt omne turpitudinem
tuam et te iudicabo indiciis adulterarũ et effundentiũ finquinẽ et dali

Expanded text:
minationum tuarum in sanguine filiorum tuorum, quos dedisti eis: Ecce ego congregabo omnes amatores tuos, quibus commixta es; et omnes quos dilexisti, cum universis quos oderas: Et congregabo eos super te undique, et nudabo ignominiam tuam coram eis, et videbunt omnem turpitudinem tuam. Et judicabo te judiciis adulterarum et effundentium sanguine