comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et quictos aturbatõne leonis dui eñdocũt. Quid est
illud quod uis fiat tibi et ait eis lepus quid est uols
lumꝰ ficit tibi Et curgens lepus cũ socio suo unit ad
leonẽ et retardauit pñtare se sibi donet hora abi p̃cerayt
et esurieris leo sureexit deloco suo et respiciens secus
uĩam oidit quendã lepor̃e accedentẽ ad ipi Lumiq
pñtasset se sibi int̾rogauit illũ unde uemiet ⁊ ubi esẜ
turba socioꝵ suoꝵ ⁊ cur tantũ cardau̾unt Qui respõdit
lepus Ego abos uemio mittebant aũt tibi ꝑme unũ
leporem ut ipiu tibi pñtarem S cũ essem prope hũc
locũ acce suꝑuenit mͦ alius leo et rapuit ipm̃ michi
lui ego dicebam laue quĩ est cibus regis qui offect᷑ ei
noli ipm̃ contͣ te prouoca̾e qui cũ audiret blasphemauit
te dicens Ego sum dignior ipõ regnae ih ͨ loco uon
igitur adrrestrend tibi Et audiens leo dixit Demas me¬

Expanded text:
et quietos a turbatione leonis. Cui responderunt: Quid est et quietos a turbatione leonis. Cui responderunt: Quid est illud? quid vis fiat tibi? Et ait eis lepus: Quid est? vollumus fiat tibi. Et exurgens cum socio suo, iuit ad leonem et retardauit presentare se sibi, donec hora sibi preteriit. Et esuriens leo surrexit de loco suo, et respiciens secus viam, vidit quendam leporem accedentem ad ipsum. Cunque presentasset se sibi, interrogauit illum vnde veniret et vbi esset turba sociorum suorum et cur tantum tardauerunt. Cui respondit lepus: Ego ab eis venio, mittebant autem tibi per me vnum leporem vt ipsum tibi presentarem. Sed cum essem prope hunc locum, ecce superuenit mihi alius leo, et rapuit ipsum mihi. Cui ego dicebam: Caue, quoniam est cibus regis, qui offertur ei, noli ipsum contra te prouocare. Qui cum audiret, blasphemauit te, dicens: Ego sum dignior ipso regnare in hoc loco. Veni igitur ad referendum tibi. Et audiens leo dixit: Venias me
Abbreviated transcription (Latin):
aine quĩ tradidit ꝑ sonã sucon nͥmanu mea ⁊ crcdidit
nͣme adie quo dĩx eũ aduegon Expcdit me tũ nunc
ip̃m ꝑde᷑ abh ͨ indõ quẽddimnad lepus focit dequodam
prodat ꝓꝑ tuno̾ leonis qui omi die rapiebat daillis et
deuorabat dcillis Et habito consilio int̾e uencrũt ad
ipm̃ dic̾entes ei acito quĩ non potes habs̾ anobis aiãt
nisi cũ labore maxiõ ⁊ strepitu uenacãs Illũc̃ aut̃ m̃pe.¬
minꝰ mod̃ unlem prote qũ si ecodider nos trãquillos
et securos atimore tuo unt insidiab̾is nobis omi die
offc̃mus tibi sponte quolib die inhora abi unã bestiã
denobis protuo cibo Ꝙ quid placuit leoni ⁊ promisit
eis pactũ obẜuare Oruad̃ uero die cũ sortem eiecissent
inter eas quã ipaꝵ debent offia leoui adueuit sors
cuidam lepori/ cu p̃ceperũt leom se pñtare dixit
eis lepus si uoluĩtis michi consentire ⁊ confidẽ do
me inre que nobis erit utilis spero uos roddẽ secõs

Expanded text:
am tradidit personam suam in manum meam et creddidit in me a die quo duxi eum ad regem. Expedit mihi tamen nunc ipsum perdere ab hoc mundo, quemadmodum lepus fecit de quodam propter timorem leonis, qui omni die rapiebat de illis et deuorabat. Et habito consilio inter se venerunt ad ipsum dicentes ei: Scito quoniam non potes habere a nobis animal nisi cum labore maximo et strepitu venationis; nunc autem inuenimus modum vtilem pro te, quoniam, si reddideris nos tranquillos et securos a timore tuo, nec insidiaberis nobis, omni die offeremus tibi sponte in hora cibi vnam bestiam de nobis pro tuo cibo. Quod quidem placuit leoni, et promisit eis pactum obseruare. Quadam vero die, cum sortem eiecissent inter eas quam ipsarum deberent offerre leoni, advenit sors cuidam lepori, cui preceperunt leoni se presentare. Dixit eis lepus: Si volueritis mihi consentire et confidere de me in re que nobis erit vtilis, spero vos reddere securos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ est impo qrĩ quidꝙ̃p est meo boni est s ip̃̃ refenti
uero net bonũ nec malũ est isi quia adimplet manda¬
tũ ⁊ oñdit dilccõ quã habeat erga ip̃m̃ Nũt̃ aũt dc̃e
nuĩ x& sopiens ⁊ intiligens es / uolo tibi unũ indicad
quod tio te nolle audiẽ ⁊ qstimo te bore illud nõ esse
t̾dituꝵ nec uelles ꝙ ego illud tibi referrem  iutra
nne meditatus uidco qm̃ turba feraꝵ ⁊ mltitudo tui
ppolĩ non habdit uitam ⁊ bonũ insi inte quãuis non
queras deea nec apud me inuemio oiam celandĩ uĩtat
ẜ illam tibi mam festandi quãuis non queras deca ⁊
quãuis ego tineam ꝙ mͨ non cdas dec tñ illud ice¬
uelat tibi qũ qui occultat regi consiliũ suũ ⁊ modio
tuẽ gxercitus / dicois cis  Ecce stans cũ leone tanto tpe
exꝑtus sum sue sĩe ⁊ temptaui eius potũtia ac ipp̃m̃
mueni fragilem nr̃õibus ⁊ defcctiuũ e est i᷑ proditor ⁊
scipĩ non diligens Cũ aũt hͨ ꝑueniret ad aures mõas

Expanded text:
omodo quicquid est in eo boni est sibi ipsi, referenti vero nec bonum nec malum est, nisi quia adimplet mandatum et ostendit dilectionem quam habeat erga ipsum. Nunc autem, domine mi rex, sapiens et intelligens es; volo tibi vnum indicare quod scio te nolle audire, et estimo te bene illud non esse crediturum, nec velles quod ego illud tibi referrem. Sed intra me meditatus, video quoniam turba ferarum et multitudo tui populi non habent vitam et bonum nisi in te quamuis non queras de ea, nec apud me inuenio viam zelandi veritatem, sed illam tibi manifestandi, quamuis non queras de ea et quamuis ego timeam quod mihi non credas. Decet tamen illud reuelare tibi, quoniam qui occultui exercitus habet, dicens eis: Ecce stans cum leone tanto tempore, expertus sum sue scientie et temptaui eius potentiam, ac ipsum inueni fragilem in omnibus et deficientem, et est mihi proditor et se ipsum non diligens. Cum autem hec peruenirent ad aures meas,
Abbreviated transcription (Latin):
nifestare suũ tremo ip̃i d. dixit ei Neqͣquã fuit ãqd̾
malũ Et dũ seł loqueren᷑ cepit Benesba suã uocẽ ele¬
ulẽ ⁊ clamauit iterũ ⁊ audiens illũ leo tumuit deuoce
quã audiuit ⁊ dixit .d. dox ista me ꝓhibiit cxire
magna sit sic̃ ip̃e est et ꝙ maqͣ sit eiꝰ potñcia sic̃ ꝑsoa
ꝙ si sic esset ulłm uniq statũ lrẽmꝰ inh ͨ loco Et xñdiis¬

Expanded text:
 dixit ei: Nequaquam fuit aliquod malum. Et dum simul loquerentur, cepit Senesba suam vocem eleuare, et clamauit iterum. Et audiens illum leo timuit de voce quam audiuit, et dixit Dimne: Vox ista me prohibuit exire magna sit, sicut ipse est, et quod magna sit eius potentia sicut persona; quod si sic esset, nullum vtique statum haberemus in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
serũt adlconẽ ⁊ introgauit leo debono senesbe et ei
adsuũ placitũ locutus et ⁊ ait ei ¶mi uenisti adillũ
senesbe morat̾ nobistũ ⁊ ne biieas qui honõifice te
tenebo ⁊ bñfacia tibi Et ipin Benesba salutauit et
reg̃ciatus est ei Et ꝑmansit Seneba cũ leone ⁊ accep
pr̃i leo mꝯsilianiũ ⁊ suũ uitariu Inuen̾at ir. imp¬

Expanded text:
serunt ad leonem. Et interrogauit leo Senesbe, et ei ad placitum suum locutus est. Et ait ei: Quomodo venisti ad illumSenesbe: Morare nobiscum et ne timeas, quoniam honorifice te tenebo et beneficiam tibi. Et ipsum Senesba salutauit et regracians est ei. Et permansit Senesba cum leone, et accepit ipsum leo in consiliarium et suum vicarium. Inuenerat enim
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce magns qui inueniẽs ꝑntes suos magos repħnd
cibis iregulatꝰ abhomĩbus coituꝑaba Ipẽ aũt casam
casã ꝑmandi mlege ꝑrtũ ineoꝵ uolui iterũ in quecẽ
m᷑ patuit qui fin̾is preopimꝰ est Et considaui quĩ dia
uenire festinauit ⁊ cogitens inhͭ dixi Ego nestio ut
reecessus meus abli ͨ sclo sit inmomico et p̾ꝰ quid̃ fa¬
ciebam oꝑs que ꝑꝑabam esse demĩo bonoꝵ ⁊ llũc aut̃

Expanded text:
ecce magnus qui, inueniens parentes suos magos, reprehcibis irregulatus, ab hominibus vituperabatur. Ipse autem causam causam permanendi in lege parentum meorum, volui iterum inquirere mihi placuit quoniam finis proximus est, et consideraui quoniam uenire festinauit. Et cogitans hoc dixi: Ego nescio vtrum recessus meus ab hoc seculo sit in momento. Et prius quidem faciebam opera que sperabam esse de numero bonorum, nunc autem,
Abbreviated transcription (Latin):
intuo ꝓpoito qd̃ cogitasti Et accedois d adlconẽ salutauit
xñdocũt dñẽ rex hic est talis filus calis Et ait leo lt in¬
obi moraris lui iñdit. d. nõ cessaui iam płibus diebus¬
eo qͥ ullius est guositat ⁊ famositatꝭ Ilec est oĩo in¬
fum gradus in quo aliqd boni reꝑi᷑ qr uilis uestuta ꝑ¬
iecta int̾ra utilis est algñ Accipit n illa hõ alii detra
ei optnã adalic̃i ẜuicia S aĩalici que stiut̃ ⁊ intelligũt
Amq audiẽt uã d leo gauisus est et placuit ci oñi
¶Concepit ir ꝙ abco posset reciꝑe ꝯpiliũ ⁊ intelligña
Et ait leo adsocios suos/ Ocitote quõz uir intelligens et
ip̃m qnͥ reuoletur ⁊ eiꝰ nobilitas mani feste̾ et sapia ¶z¬

Expanded text:
in tuo proposito quod cogitasti. Et accedens ad leonem, salutauit i responderunt: Domine rex, hic est talis filius. Et ait leo: Vbi morariseo qui nullius est generositatis et famositatis; nec est omnino infimi gradus in quo aliquid boni reperitur, quia vilis vestuca proiecta in terram vtilis est aliquando. Accipit enim illam homo aliquando t intelligunt a Dimne, leo gauisus est, et placuit ei verbum. Concepit enim quod ab eo posset recipere consilium et intelligentiam. Et ait leo ad socios suos: Scitote quoniam vir intelligens est et ipsum, quando reueletur et eius nobilitas manifestetur et sapi
Abbreviated transcription (Latin):
nisi fatuꝰ ⁊ insipiens nec abcis cuadit sũ intelligus
⁊ sapiens Quioꝵ unũ est failiaritas reg Aliud
uo secretũ tradẽ młrib Et potus uenem Et ꝑgere
ꝑmare Sapiortes quippe assilauoẽt regũ failiaritatẽ
monti excelso inquo sut arbores bonoꝵ ⁊ delcãbiliũ
fructuuui est tñ lupoꝵ hãĩtaculũ ⁊ straꝵ pessunato
et qui cupit illut astũdẽ ⁊ carꝑe defructib qs illũ¬
status sublumes ⁊ grandes nobilitate nõ pt̃ ꝑuenixe
nõ ꝓueniet aduobilitatt᷑ nl admagⁿ statũ Aictũ est

Expanded text:
nisi fatuus et insipiens, nec ab eis euadit nisi intelligens et sapiens; quorum vnum est familiaritas regis, aliud vero secretum credere mulieribus, et potus veneni, et pergere per mare. Sapientes quippe assimilauerunt regum familiaritatem monti excelso, in quo sunt arbores bonorum et delectabilium fructuum. Est tamen luporum habitaculum et ferarum pessimarum, et qui cupit illuc ascendestatus sublimes et grandes non potest peruenire, non peruenit ad nobilitatem nec ad magnum statum. Dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
someꝰ qui quendã uidit carpentariũ stidentẽ ligⁿ in quadã¬
sui planioe ⁊ cũ suꝑ ligͫ astĩdẽt sondebat quasi ouo cubito
appondo rnũ pax̾alũ ⁊ cducendo alteꝵ Et uidois h ͤ syͣ¬
meus estiauit fae̾ sic̃ carpontar̃ꝰ faciebat Et cũ inde car.¬
pentario descũdisset prosuis negotys fesctinauit ymieꝰ ad
ligͫͥ et astũdens suꝑ illud apposuit sua p tiora usus stissier̃
ligni faciẽ uero uersus poxillũ ⁊ cũ eseit reposite eius
ambe cesticule inme̾ ͦ stissure cepit fac̾ admod carppnr¬
tary oducondo ⁊ ipondo paxillos lũq sic facet ultio

Expanded text:
 quendam vidit carpentarium scindentem lignum in quadam planicie, et, cum super lignum ascenderet, scindebat quasi vno cubito apponendo vnum paxillum et educendo alterum. Et videns hoc, symeus estimauit facere sicut carpentarius faciebat. Et cum inde carpentarius descendisset pro suis negocijs, festinauit symeus ad lignum, et ascendens super illud, apposuit sua posteriora versus scissuram ligni, faciem vero versus paxillum. Et cum essent reposite ambe eius testicule in medio scissure eius, cepit facere admodum carpentarij, educendo et interponendo paxillos. Cumque sic faceret, vltimo
Abbreviated transcription (Latin):
uino erat seuesba altĩꝯ rõ chencoba Et demersus senesba
suũ rogans ipm custodixe illũ sibiido ͭ restituẽtur ad
uire deloco et relicto ibi bone sigficauit amico suo qui
mortuꝰ esset Ihõro aũt seneba recessit in ⁊ ꝓecedens paur¬
lisꝑ admagn̾a ꝑuenit planiciẽ et bona ppastua et atiõre
ex̾epta tiebat em̃ neqũ amplius ꝑueniret ei malũ

Expanded text:
vnius erat Senesba, alterius vero Chenedba. Et demersus Senesba suum, rogans illum custodire sibi, donec restitueretur ad vir de loco et, relicto ibi boue, significauit amico suo quoniam mortuus esset. Porro autem Senesba recessit inde, et recedens paulisper ad magnam peruenit planiciem et bona pascua et a timore exempta; timebat enim nequando amplius peruenir
Abbreviated transcription (Latin):
malũ prolonget ⁊ s̾ bonũ apinquet Ego aũt rospici¬
ens casum qui mꝰ aduenit et id ꝑquod spero mͦ posse
restitui mous locus et illi qui me deco expulit pre¬
ualere Non uide᷑ michi melius nisi quere̾ argumẽta¬
t modos aduersus senesbam doncc deponã ipm̃ de
hac uita / Ilam si ualeam h ͨ face̾ stio qm̃ restituoar ad
locũ sue statũ inquo p̾us eram apud leonẽ /le forsi¬
ton erit hoc cc̃ia melius proipõ lcone quĩ nimia
sua dilcco ⁊ faĩliaritas assidua quõ habat erga ip̃m
posse aduciẽ lconi ex faĩliaritate sua apud bouem

Expanded text:
malum prolonget et sibi bonum appropinquet. Ego autem respiciens casum qui mihi aduenit, et illud per quod spero mihi posse restitui meus locus et illi qui me de eo expulit preualere, non videtur mihi melius nisi querere argumenta aduersus Senesbam, donec deponam ipsum de hac vita. Nam si valeam hec facere, scio quod restituar ad locum in quo prius eram apud leonem, et forsitan hoc esset melius pro ipso leone; quoniam nimia sua dilectio et familiaritas assidua quam habet erga ipsum posse aduenire leoni ex familiaritate sua apud bouem
Abbreviated transcription (Latin):
Aut iꝑ malas opacõnes que sũt mipõ uol qr est hocuo
litigiosꝰ aut adueneẽt ei nca ͭ ͥᷤ et angustie a forte de¬
luni qͥt maliquo et exh ͨ tuuent ne forsitan offendã uel
forte est mordꝰ ⁊ cupidus qui nũꝙ diligit proxͫ^ Aut
forsitan aliq diffamauit uł forte seꝑancatt ipm a.
rege bł forte negocia regl exercebat ⁊ dispeisit oĩã que
crant regis Aut alinquit ip̃e ⁊ socy sui regi ⁊ peꝑcit
eis s ꝯ̃t ipm sołũ indig̃tus est uł forte quorit nocẽ
rogi cũ rtilitate sui ip̃ius uł forte nõ hẽbat legon
neꝙ fidem dut forsitan tuuebat aliꝙ ꝙ bo  orat regi
et malũ sibi uł crat sociꝰ ntimici eiꝰ ul initꝰ socy eis¬
uie intelligeis ⁊ ꝓstitit mlto iꝑe inciu̾a mea rdictꝰ
sum siue cura INũc aũt querit argĩonta forte̾ nocẽ
michi confuians erga me insua mẽte odiũ Aut quis
mores moos indecentes ita ꝙ tradet me s̾ ¶ Et nõ ces¬
sauit les ħ cogitae insuo corde ⁊ mmte meditai ita ꝙ¬

Expanded text:
ter malas operationes que sunt in ipso, vel quia est homo litigiosus, aut aduenerunt ei necessitates et angustie, aut forte deliquit in aliquo et ex hoc timet ne forsan offendatur, vel forte est inuidus et cupidus qui numquam diligit proximum, aut forsitan aliquem diffamauit, vel forte separauit ipsum a rege, vel forte negocia regis exercebat et dispersit omnia que erant regis, aut deliquit ipse et socii sui regi, et pepercit eis, sed contra ipsum solum indignatus est, vel forte querit nocere regi cum vtilitate sui ipsius, vel forte non habebat legem neque fidem, aut forsitan timebat aliquid quod bonum erat regi et malum sibi, vel erat socius inimici eius vel inimicus socii eivir intelligens et perstitit multo tempore in curia mea, relictus sum sine cura; nunc autem querit argumenta forte nocere mihi, conseruans erga me in sua mente odium. Aut quis mores meos indecentes, ita quod tradet me sibi. Et non cessauit leo hec cogitare in corde suo et in
Abbreviated transcription (Latin):
ligiõis adscłm et dscł̃o adreligiõ cũ inseculo tasticia esse ⁊
labõ nec cõsencia ire et rod̾ie ⁊ nõ mono ꝯsilio sã statu
ꝑmanẽ ilie fiam sicut quidẽ Iudex qui fuit iꝑe anti quo
adquẽ cũ acced̾et adeũ/ aduersarius pͥmo expons sibi cam
exmolestia religiois et ciꝰ angustys iudicaui esse ualde
difficile dicens Conͣ modica est huiꝰ md̃i delcãtio acqrũd¬

Expanded text:
in seculo tristiciam esse scio et laborem, nec consentiam ire et redire et non in vno consilio siue statu permanere; ne fiam sicut quidam iudex qui fuit tempore antiquo, ad quem cum accederet aduersarius primo exponens sibi causam, ex molestia religionis et eius angustiis, iudicaui esse valde difficile mihi, dicens contra: Modica est huius mundi delectatio acqu
Abbreviated transcription (Latin):
cca hͨ unt adhanita et dicois ci Obsecco ste hẽmite
nudus ⁊ pauꝑ sum audiens tucĩ stĩtate uon decc̾ra
deeo Tradidit itaq he̾mita ininaũ furis omiti que
eecdait indomio. Quad̾ uero die cũ misisset hdmita
ad̾ciuitatẽ ꝓsuis negotys surrexit fur ⁊ accept ud¬
stuuontꝭ fugit Cuꝙ rediet he̾mita addo ͫ ⁊ nõ inue̾met
furem nec sua uestunta estimauit illũ esse furatũ resti¬
menta Et apponis querẽt illũ dixoxit suos gressus apᵈ
quend ciuieate ⁊ cũ esset mitine obuiauit duob hict
siluestribus adiunee pugnãtibus do ͨ insag̃tus effusion
deuenerũt Maubus cũ suꝑuenisset iolpes cepit labeͦ
sangne qui abeis omanabat . Et int̾ posiei rolpe ipis
hircis dũ pũgnarent intantũ abcis est oppssa ⁊ eciam
uolucita ut sanguis abea emana̾et ipa .in. ꝑpordent ⁊¬

Expanded text:
c. Iuit ad heremitam, dicens ei: Obsecro, sancte heremita, nudus et pauper sum; audiens tuam sanctitatem, veni de terra de eo. Tradidit itaque heremita in manu furis omnia que erant in domo. Quadam vero die cum iuisset heremita ad ciuitatem pro suis negociis, surrexit fur et acceptis vestimentis fugit. Cumque rediret heremita ad domum et non inueniret furem nec sua vestimenta, estimauit illum esse furatum vestimenta, et apponens querere illum, direxit suos gressus apud quandam ciuitatem. Et cum esset in itinere, obuiauit duobus hircis siluestribus ad inuicem pugnantibus, donec in sanguinis effusionem deuenerunt. Quibus cum superuenisset vulpes, cepit lambere sanguinem qui ab eis emanabat. Et interposita vulpe ipsis hircis dum pugnarent, in tantum ab eis est oppressa et etiam vulnerata, vt sanguis ab ea emanaret. Ipsa enim, pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
diebus Si uero feia fu̾it en̾ eius facies uersus yꝯutrem
mrio eiꝰ ⁊ insexaginta diebus ꝑficiẽ eius fomaco Conclusꝯ
insecĩdina ⁊ ligatus cũ umibelico meis / suos tenens ocłos
⁊ caput suꝑ suĩs gemibus ⁊ nõ manifesta deco mẽbrũ
aliqd ẜ totus est plicatus ⁊ inuolutꝰ ut carta et foramen
illud dequo uunt demit̾to .s. cibi ⁊ potus mr̃is ⁊ ꝑsistit
in huiꝰmõi eribulacõib et doloĩbus usos adiꝑs sue nt̃itatꝭ
Cũ aero aduenit tiꝯ̃/ egressus eiꝰ dñatur spus suꝑ utexo¬

Expanded text:
em matris eius, et in sexaginta diebus perfecietur eius formatio. Conclusus in secundina et ligatus cum vmbilico matris, suos tenens oculos et caput super suis genubus, et non manifestatur de eo membrum aliquid, sed totus est plicatus et inuolutus vt carta, et foramen illud de quo viuit de nutrimento cibi et potus matris, et persistit in huiusmodi tribulationibus et doloribus vsque ad tempus sue natiuitatis. Cum vero aduenerit terminus egressus ei
Abbreviated transcription (Latin):
lior pr̃e et mr̃e Et muem quĩ ipã est que dos rcti¬
tudinẽ ⁊ bonitatẽ ⁊ suo cĩo bo ͫ prãt ꝯsilũ sic̃ opus
est fidelis amicii⁊ nõ deficit qñ suscipit quis deca s
augc᷑ ⁊ nõ marcessit / qñ quis utitur ea ẜ addr᷑ ei no¬
uitas ⁊ pulch̾audo ⁊ mea dubitato nõ esse inuemi a¬
ptãte nec uilipendent illã tꝑa ⁊ nõ tiebit aquã nec g¬
et nestit suũ finẽ qmĩ modicũ bonũ qd inuenit inhͭ
ndo facit eũ obluuisti młt bomi qd muidõ futo ost
ut illud dexelinquat ⁊ siłis fit m̾cator dgnuo dr̃ Qmn¬
cũ hrẽt ma̾gai̾tas non ꝑsoratas oduxit᷑ quend̃ adp¬
forand eas ꝑcentu solidis indiet Et cũ domũ intͣret
at ille dixit Accĩpe nũc ⁊ pulsa ut audiõmꝰ At ille
ea accepta pulsauit s⁊ cessaint tota die ppulsare ⁊ cantãe¬
dimissis rasis mã gai̾taꝵ aꝑt̾ꝭ doͭ dies declia ͭ  Inscõ
aũt dixit ei da mͣ solariũ meũ dui rñdit mercator

Expanded text:
e et matre. Et inueni quam ipsa est que docet rectitudinem et bonitatem et suo viro bonum prestat consilium, sicut opus est fidelis amici. Et non deficit quando suscipit quis de ea, sed augetur, et non marcessit, quando quis vtitur ea, sed additur ei nouitas et pulchritudo. Et in ea dubitationem non esse inueni. Nec vilipendent illam tempora, et non timebit aquam, nec iget nescit suum finem, quoniam modicum bonum quod inuenit in hoc mundo facit eum obliuisci multi boni quod in mundo futuro est, vt illud derelinquat et similis sit mercatori de qcum haberet margaretas non perforatas, conduxit quemdam ad perforandum eas pro centum solidis in die. Et cum domum intraret  scio. At ille dixit: Accipe nunc et pulsa, vt audiamus. At ille, ea accepta, pulsauit et non cessauit tota die, dimissis vasis margaritarum apertis, donec dies declinauit. In sero autem dixit ei: Da mihi sallarium meum. Cui respondit mercator:
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit e d̾ nequaꝙ̃ ꝑturbõ rex abipõ nec subuitat
exco timior maĩmo suo ꝙ si placũt regi ipm̃ ut adte
ducã do ͭ tibi famlẽtur ⁊ tuis obediat mãdatꝭ facia
Et audicus hoc leo gauisus est ⁊⁊ dixit ei uade Et
exurgens. d. Iuũt ad senesbã et o̾s a ioltu fauorabłi
et absq tuuõe loo musit me adte ut uonias adipmũ et
p̃cepit ut festines suo mãdato obedĩe ꝙñ renunttet tibi
pctũ ꝙ commnisisti qr iã tanto tꝑe cũ non uisitasti/ Ex
si neglexis cta h ͨ n ͨ itudis adcũ nem̾e redda᷑ ci xe¬
sponsui Trx ͭ ei enesba Quis est iste qui misit te

Expanded text:
ipso, nec subintret ex eo timor in animo suo, quod si placuerit regi, ipsum ad te ducam, donec tibi famuletur, et vt tuis obediat mandatis faciam. Et audiens hoc, leo gauisus est, et dixit ei: Vade. Et exurgens Dimna iuit ad Senasbam et ait ei vultu fauorabili et absque timore: Leo misit me ad te vt venias ad ipsum, et precepit vt festines suo mandato obedire; quoniam remittet tibi peccatum quod commisisti, quia iam tanto tempore eum non visitasti. Quod si neglexeris circa hoc nec intendis ad eum venire, reddatur ei responsum. Dixit ei Senesba: Quis est iste qui misit te
Abbreviated transcription (Latin):
abonñ malifico ⁊ ꝑ̃uaĩcatõne Et uissi aĩe mee non
affcãre malũ liomi ⁊ nõ deuiare inꝑquirendo m̃itũ
futi᷑ seculi/ ac eiꝰ afflicõ ⁊ ꝓlongaui malignos am̃te
mea ⁊ adłiesi rectis cũ aĩa mea Et considaui quĩ nõ est
honũ sic̃ iusticia socy r amicꝰ Ridi qũi quicũd acq̃rit¬

Expanded text:
ab omni maleficio, et preuaricacione. Et iussi anime mee non affectare malum hominum et non deuiare in perquirendo meritum futuri seculi ac eius afflictionem, et prolongaui malignos a mente mea et adhesi rectis cum anima mea. Et consideraui quoniam non est hominum, sicut iusticia, socii et amicus; vidi quoniam quicumq
Abbreviated transcription (Latin):
indigent ẜuitores dolo ⁊ seducõe nõ est utile regi flec
d rex despicc̃ nobilitatẽ apud quẽtiamq reꝑia᷑ lt cc si
dequo fiuiꝰ corde parcu quo egi rex ad sagitand insuo sola ᷑
⁊ adusitate Et uolens d gra obinẽ alcone ⁊ nt stiroit
onis ciꝰ curie quĩ non esset illud quia leo ꝯgueu̾cit patot¬

Expanded text:
 seductione vti non est vtile regi. Nec debet rex despicere nobilitatem apud quemcumque reperiatur; etiam si de quo fiunt corde pro arcu, quo egit rex ad sagittandum in suo solacio et aduersitate. Et volens Dimna gratiam obtinere a leone, et vt scirent omnes eius curie quon
Abbreviated transcription (Latin):
Et sitiũ est cũ tiu̾erem crciẽ illud ꝑqł stirem me possep̃¬
cipitad sidario adhibui sollicitudine inquirendi leges
et cligendi melie ipãꝵ ⁊ nõ inuomn momĩb hys que
dicta sũt mͦ aliqt᷑ qd silbint᷑ret moitẽ mẽa ut possem illud
podiaĩ nõ est inꝰ melius quã panarẽ inlcge ꝑentũ incoꝵ¬

Expanded text:
Et factum est, cum timerem credere illud per quod scirem me posse precipitari, secundario adhibui sollicitudinem inquirendi leges et eligendi meliores ipsarum, et non inueni in omnibus his que dicta sunt mihi aliquid quod subintraret mentem meam, vt possem illud podiari, non est mihi melius quam permanere in lege parentum meo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtꝑib ncaiͭ ⁊ timiorꝭ neqñ saꝑueniret eis sbito moatus¬
eiꝰ Qruadã uero die dũ homo ille staret cũ mlee st̃¬
uenit ma̾itus inhostio ⁊ait młe amasio suo festina e
recr᷑e admeatũ quis est apud locũ putei ⁊ festinans
ille adlocũ non inuenit putcũ qm̃ p̾uatus iam erat
Et rediens adiuliem dixit Iam iui ad locũ quẽ dixisti
in ⁊ ibi putcũ non nuem lui dixit młr Ostulte
quid tibi deputeo Inõ meicauit̃i putcũ nꝰ ut indicarẽst
tua ⁊ rõꝵ mltĩtudinẽ ⁊ reccde in oĩã tuã dixit ille
Nuo ibo/ Quod tu m̃ uã instituiss do ͨ nesto quid faciã
et añquã simõ ꝑsiceñt int̾uit pr̃failias ⁊ illo inuento

Expanded text:
bito maritus. Quadam vero die, dum amasius staret cum muliere, superuenit maritus in ostio. Et ait mulier amasio suo: Festina et recurre ad meatum qui est apud locum putei. Et festinans ille ad locum non inuenit puteum, quoniam priuatus iam erat. Et rediens ad mulierem, dixit: Iam iui ad locum quem dixisti mihi, et ibi puteum non inueni. Cui dixit mulier: O stulte, quid tibi de puteo meo? Indicaui tibi puteum, nisi vt indicaret tuam et verborum multitudinem, et recede in viam tuam. Dixit ille: Quo ibo? quod tu mihi verba instituisti? nescio quid faciam. Set antequam sermonem perfecerit, intrauit paterfamilias et, illo inu
Abbreviated transcription (Latin):
et accedens aofonestra uñ rady luẽ ingrareberse
inde amplectabar lumc̃ lune ⁊ siue lesione destordebe
et accept᷑ que uolebã itꝵ omplectabar lumẽ luire
et astũdebam deferens illas dicias mẽcĩ illesse ⁊ sine
aliquo strepitu lũq audirent cos suxes letati sũt ualde
dicentes qͥam muemiõ lric qd nicliꝰ ÷ nob cuctis.
abeis mora donet estimaront dorinde pre̃ familias
cũ uxore sua Ouerexit a ͦe coro et accedons odfẽstrã¬

Expanded text:
et accedens ad fenestram vbi radij lune ingrediebantur, inde amplectabar lumen lune et sine lesione descendebamet acceptis que volebam, iterum amplectabar lumen lune, et ascendebam deferens illas diuitias mecum illese et sine aliquo strepitu. Cumque audirent eos fures, letati sunt valde, dicentes: Iam inuenimus hic quod melius est nobis cunctis ab eis mora donec estimarent dormire patremfamilias cum vxore sua, surrexit maior eorum, et accedens ad fenestra
Abbreviated transcription (Latin):
de cũ eo addomũ cõruit adtra suꝑ facõe suã ⁊ grurgñs
pr̃faĩlias uerb̾auit ip̃ mltĩs mrberib dicois ei d
quid uenisti et quis estu lui rñdit ego sum crcdulꝰ ille
eł sum deceptꝰ qui credidi que audiui anꝙͣ fui eptꝰ
credidi ⁊ me tuis mordacys decepissi itꝭ ⁊ figura

Expanded text:
ruit ad terram super faciem suam. Et exurgens paterfamilias, verberauit ipsum multis verberibus, dicens ei: Ad quid venisti? et quis es tu? Qui respondit: Ego sum credulus ille et sum deceptus qui credidi que audiui, antequam fuercredidi et me tuis verbis decepisti. Et fa
Abbreviated transcription (Latin):
egatudo ualcat adipm̃ rebiẽ aut alia sibi siłis Tunc lõ
cognoui quĩ exercitiũ iusticie et equitat᷑ est icliꝰ medicimꝰ
spexi libros modioẽ ⁊ uilipendi ⁊ ꝓposui sequi legon et
fidem lñq cocidisset l iiuentẽ meã ꝯgnoui qmĩ melis
est hoc facẽ quã scudẽ r eacãt instiã medicit Inlibrꝭ i.
mediae nõ inueni mẽdracõ defide et lege nec meis uidi
tibus Aly uero obẜuant eas admĩtũ huiꝯ seculi ⁊ d̾¬
lcãto ⁊ uanã gliam ipiũs Om̃ĩs aũt toẽt illos esse in
uẽrtate ⁊ eqͣ̃tate ⁊ forsitan qui confite᷑ uoñ illoxu ne¬
gat pniũ fundamentũ et est exrans et stultꝰ Et qui ad¬
uersus eos est stabit insecco dci ⁊ sanctoꝵ suoꝵ Et
alt rephudit sidon ⁊ lot altiꝰ ⁊ arguit conͣ illam

Expanded text:
egritudo valeat ad ipsum redire, aut alia sibi similis? Tunc vero cognoui quoniam exercitium iusticie et equitatis est melius medicinis spexi libros medicine et vilipendi, et proposui sequi legem et fidem. Cumque cecidisset hoc in mentem meam, cognoui quoniam melius est hoc facere quam studere et vacare in scientia medicine. In libris enim medicine non inueni memorationem de fide et lege, nec in eis vidi tibus, alii vero obseruant eas ad meritum huius seculi et delectationem et vanam gloriam ipsius. Omnes autem tenent illos esse in veritate et equitate. Et forsitan qui confitetur vni illorum, negat primum fundamentum, et est errans et stultus. Et qui aduersus eos est, stabit in secreto Dei et sanctorum suorum, et alter reprehendit fidem et legem alterius et arguit contra illam.
Abbreviated transcription (Latin):
rabis quõ ⁊ onde tot magnas dicias congregasti et
cũ ribi ancc̃ĩarer noluam queras ame plics do ͭ tibi
dica Ift̾cit itaq młt ⁊ inrrogauis uirũ sit ei dixerat
cui uero rñdit aro tibi hec quocẽ exquo adduxit te
audiens nos aliqs posset nocẽ nobis ⁊ inꝑictin redũ¬
dare Dixit itaq młr Rogo te indica m᷑ hoc quem̃ nõ
est qui posset nos nũc audit̾ ⁊ sentie uã nra Et ait
ure stito quã nõ ꝯggaui diuicias quas iu uides insi fur¬

Expanded text:
rabis quomodo et vnde tot magnas diuitias congregasti? Et rabis quomodo et vnde tot magnas diuitias congregasti? Et cum tibi annunciare noluerim, queres a me pluries, donec tibi dicam. Fecit itaque mulier et interrogauit virum sicut ei dixerat. Cui vero respondit: Quid tibi hoc querere? ex quo eduxit te audiens nos, aliquis posset nocere nobis et in periculum redundare. Dixit itaque mulier: Rogo te, indica mihi hec, quoniam non est qui posset nos nunc audire et sentire verba nostra. Et ait vir: Scito quam non congregaui diuitias quas tu vides et
Abbreviated transcription (Latin):
deant ꝑhoc forte por̃o uni aflo distĩguẽ ⁊ cligã illud
et imipo ꝑmanebo cũ cordis impli ͭ ͤ ⁊ oꝑĩs bonitate¬
Illo eni expedit me credẽ quod ignoro nec adhut qd̾
nõ intelligo adhẽ Et uacans ec̃a illud mtrogaui et
quesuui ⁊ nõ reꝑi apud illos nisi in laudancẽ legẽ suã
et legem uituꝑ antẽ altiꝯ et exhoc intelloxi quĩ om̃s
sticia ⁊ cquitatẽ miͣ me̾ret᷑ quisquã illoꝵ exħoc oꝑe¬
et apud illos non inueni aliquid ꝙ in iusticia ondet
ut ꝯgnostent dã cõi int utes ⁊ splacẽt eis Et oidois hoc
m̃ cũ iret latro quid adfuradi denocte indomo cuiꝯd̃
mĩtent domũ illaz et cocitatꝰ pr̃saalias adstrepitũ illoꝵ
obtinũt sciens nõ astoaisse hoxa illa nͨ malignos hoĩes
et excitans uxõ suã silon̾ ait illi Etimo qmi latrones
sũt initecto nr̃e domꝰ  it aut̃ uolo ut ame queras
alta uote ut ip̃i possint audie dicenis aliũquit rnͦ piar¬

Expanded text:
falso distinguere, et eligam illud et in ipso permanebo cum cordis simplicitate et operis bonitate. Non enim expedit me credere quod ignoro, nec adhuc quod non intelligo adherere. Et vacans circa illud, interrogaui et quesiui et non reperi apud illos, nisi mihi laudantem legem suam et legem vituperantem alterius. Et ex hoc intellexi quoniam omnes iusticiam et equitatem, nisi mellos non inueni aliquid quod mihi iusticiam ostenderet, vt cognoscerent eam viri intelligentes et placeret eis. Et videns hoc tur: Quoniam cum iret latro quidam ad furandum de nocte in domo cuiusdam in domum illam. Et excitatus paterfamilias ad strepitum illorum obtinuit, sciens non ascendisse illa hora nisi malignos homines. Et excitans vxorem suam silenter ait ei: Estimo quoniam latrones sunt in tecto nostre domus. Nunc autem volo vt a me queras alta voce vt ipsi possint audire, dicens: Numquid mihi nar
Abbreviated transcription (Latin):
post hũc mnd aduẽĩontꝭ ⁊ obliuistarꝭ eiꝰ p̃tua in¬
iia ꝯcupistũtia / Rego hoc slłm nõne feretudarꝭ aso¬
sugit sic ynibra ⁊ eiꝰ bom̃i deficit inmaũ terient̾ illud
⁊ nõ ꝑmauẽt auc ad hct᷑ nͥ stultꝰ nec diligit illud
nisi liomo fatuuꝰ Aĩã mi duitere abhac fatuitate
et hũiliare ⁊ esto ꝯtenta rictaistatuta tibi et qr nẽ hes rgnab
suꝑ maxĩo bono ⁊ grãde nt cede q̃ nbi ꝓuen̾it abipp̃o

Expanded text:
m aduenientis, et obliuiscaris eius pre tua nimia concupiscentia erga hoc seculum; nonne verecundaris a sofugit sicut vmbra et eius bonum deficit in manu tenentis illud, et non permanet nec adheret ei nisi stultus, nec diligit illud nisi homo fatuus? Anima mea, diuertere ab hac fatuitate et humiliare te, et esto contenta victu statuto tibi, et quia rem habes super maximo bono et grandi mercede que
Abbreviated transcription (Latin):
penitꝰ sciã pticipant Consideae ymo dẽd intua inte
reduce di quĩs aufferat decorde ꝓxiĩ sui tristiciã
et dolorẽ ⁊ cã alanguõe liberet restituens cã adpmia
nũto quatõmagꝭ qui laborat cca cu̾acom̃ magne turbe
grauib infrrmitatib que seꝑabant ios abliꝰ mdo ⁊ a¬

Expanded text:
entiam participant. Considerare immo debes et in tua mente reducere si quis auferat de corde proximi sui tristiciam et dolorem et eam a languore liberet restituens eam ad primam merito; quanto magis qui laborat circa curationem magne turbe grauibus infirmitatibus que separabant eos ab hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Aã mi ne ducãt te soce et uiri pacifici tui conggare
place̾ ⁊ uolutatar cõꝵ adimpłe tibi oũt ages malũ
ne forte eris sic thicribulũ incensus ꝙ ꝯburl apru¬
nis alỹ aut̃ capiit suũ bonũ odorem CAiã imni ne
decipiat uanit glys que p̃apitai facuit suũ prõnũ
nec quis considerat malũ qd̵ sequi deis don ͨ seꝑatur
abeis Ifficierꝭ tũs sicũt capillus capit qui dũ est inca¬
pite cl̃tayasuo patrono Iac honora᷑ cũꝙ cecidit deca¬
pite abeo sespici᷑ ⁊ suis podib int̾ra ꝯculca᷑ Aici ii¬

Expanded text:
a, ne ducant te socij et viri pacifici tui congregarplacere et voluntatem eorum adimplere, tibi autem ages malum; ne forte eris sicut thuribulum quod comburitur a prunis; alii autem capiunt suum bonum odorem. Anima mea, ne decipiaris vanis glorijs que precipitari faciunt suum patronum; nec quis considerat malum quod sequitur ex eis, donec separatur ab eis. Efficieris tunc sicut capillus capitis, qui, dum est in capite, cultatur a suo patrono ac honoratur, cumque ceciderit de capite, ab eo despicitur, et suis pedibus in terram conculcatur.
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥsicoñ suꝑ hꝰ negocio coerũ nuẽtũ fũt p̃suet᷑ et totũ
ere irn id ꝙd nobi de ulpe est u̾latiõ / dit alus nõ debet
quis a suo corde seduci rẽciẽs in se dutũ / dolq n non
liberat uirũ suu / Ait alius quõ liberar pobet pot̾i̾t
qui u̾gem delipit Et quõ illud late̾ pt rũ staus fann̾larũ
et socõꝵꝭ regũ nõ lateat olit alius tulit i fae elẜ lator de
ulpe sdd magnũ qd cde̾ nõ potũ urq mĩt audiens
hec u̾b̾a ur̃a ait aliusãõ latu̾it me estaus et malici

Expanded text:
 inuentum fuerit, presumatur et totum esse verum id quod nobis de vulpe est relatum. Et ait alius: Non debet aliquis a suo corde seduci sentiens in se natum; dolus enim non liberat virum suum. Ait alius: Quomodo liberare poterit qui regem decipit et quomodo illud latere potest, cum fraus familiarium et sociorum regum non lateat. Ait alius: Retulit mihi fidelis lator de vulpe quoddam magnum quod credere non potui vsque nunc audiens hec verba vestra. Ait alius: Non latuit me eius fraus et malicia
Abbreviated transcription (Latin):
mnotẽcem nam qbe Et feñ agei qñ ĩgũt fit ex all.
suns cũ qua ligã camelꝰ nũc gͦ tͦscitue ulpẽ ad sui saal
in quo pꝰ extita̾t ut it tuus secretaiꝰ et fidelꝭ focuis
ut suit Et ne dubites in aĩo tuo dicens Exquo p̃supsi
ĩa ei male factii facẽ fuctꝰ est in adu̾faiꝰ nͤ amplius dedet
in ip̃o ꝯfidere Non u malũ qdłib est trmẽd̾ et ne desꝑ
cor tuũ ip̃m tibi posse s amitũ Porro sapĩẽs et p̃dens
it ꝯgͣstens se et sua aꝑa et pones surtͣ in suis locꝭ q¬

Expanded text:
ur, fit ex illis funis cum qua ligatur camelus. Nunc ergo restitue vulpem ad suum statum, in quo prius extiterat, vt sit tuus secretarius et fidelis socius vt fuit, et ne dubites in animo tuo dicens: Ex quo presumpsi iam ei male facere, factus est mihi aduersarius, nec amplius debeo in ipso confidere. Non enim malum quodlibet est timendum et ne desperet cor tuum ipsum tibi posse fieri amicum. Porro sapiens et prudens est cognoscens se et sua opera et ponens singula in suis loc
Abbreviated transcription (French):
ao deũ ducus dñe deꝰ et e ͦ inocẽs sũ de lͦ negocio
sana ob etro siliũ e̾gꝭ Et puer sauatꝰ est et i cessit dolor
e et eidẽs iͦ rox honorauit q̃ẽtã dans ei iimã et
ea
nuttẽs ppm i pace et mãdaͭ suspẽdi auĩfitẽ Et hͦ esc de

Expanded text:
ad Deum dicens: Domine Deus, ego sum innocens de hoc negocio; sana, obsecro, filium regis. Et puer sanatus est et recessit dolor eius. Et videns hoc, rex honorauit heremitam, dans ei munera et mittens ipsum in pace; et mandauit suspendi au
Abbreviated transcription (Latin):
magaritas et lapides ꝙcõres et iocalis aui magficata
et ⁊ ꝰ leticia et cagitauit in cõde sui dñcẽs ptam
nis pandens mea secta unꝭ steleraꝵ et mnaligui
It ait cep ue nõ aspexi mẽa facta amictiãs eis
omũ nõũ et nisi iniẜat̃o dĩ q̃ ꝓtegit me et

Expanded text:
et lapides preciosos et iocalia auri, magnificata est eius leticia; et cogitauit in corde suo dicens: Peccaui nimis pandens mea secreta viris litteratis malignis. Et ait: Vere non conspexi mea facta annuncians eis somnium meum, et nisi miseratio domini que protegit me et
Abbreviated transcription (Latin):
Icituar qd intꝑib regum edom huĩt rcx anastrã
casii uirũ nomĩe Beroziãm Erat aũt uirr iste
pnͣceps modicoꝵ tocius regni obtinois arcge nobilem
statum ⁊ magnã p̃bendaꝵ qui quãuis excrcat negotia
regni erat nĩ magnꝰ sapieus. Qruad uero die datus
excelsi in quib crestũt ct̃e arbores ⁊ hccbe q̃ si cogno.¬
stantur ⁊ capianᶜ᷑ ⁊ confician scdm̃ cortũ mod fiet exillis

Expanded text:
icitur quod in temporibus regum Edom habuit rex Anastres Tasri virum nomine Beroziam. Erat autem vir iste princeps medicorum totius regni, obtinens a rege nobilem statum et magnam prebendam. Qui quamuis exerceret negocia regni, erat tamen magnus et sapiens. Quadam vero die datus unt montes excelsi in quibus crescunt certe arbores et herbe, que, si cognoscantur et capiantur et conficiantur secundum certum modum, fiet
Abbreviated transcription (Latin):
fertur aduenisse cuidam qui cũ esset inoltiã pauꝑtate
constitutus ut adamicos suos pctens abas aliquã
gra s⁊ negantid sibi peticõ sua rcdiit confusus ad
Somũ suci Mocte nõ illa dũ iacẽt inlectulo suo audu
trepitũ inoomo ⁊ ꝑ cepit qm̃ fur esset cogitauit dicẽs
Quis lcõ indono qd capiat sur iste poło ip̃m dinuctẽ
ut ꝙidc̃a quit agat et querois fur ꝑ domũ nõ mͥuont
nisi unã lagenã ubi erat modicũ farine ⁊ cogitans
fur nisuo corde dixit nõ dec ut meus labor rodudot
et accepta sua cappa cxtudit int̾r̾a ⁊ inuoluit cr̃e fa̾ma
et cũ uellet abire fir / cogitauit pr̃ failias dicens
Aoriar sit fame ⁊ frigone nõ et in bonũ sue̾ huit
furi ⁊ courgens aduerius furẽ cũ baculo clamauit
conͣ ip̃m̃ ⁊ timiens fur fagit ⁊ reliquit ibi cappã suã
quã induit sibi ꝙrfailias ⁊ restituit fãmã inlocũ suũ¬

Expanded text:
erfamilias qui, cum esset in vltima paupertate constitutus, iuit ad amicos suos petens ab eis aliquam gratiam, et, negantibus sibi petitionem suam, rediit confusus ad domum suam. Nocte vero illa, dum iaceret in lectulo suo, audiuit strepitum in domo et percepit quoniam fur esset. Cogitauit dicens: Quid habeo in domo quod capiat fur iste? Volo ipsum dimittere vt videam quid agat. Et querens fur per domum non inuenit nisi vnam lagenam, vbi erat modicum farine. Et cogitans fur in suo corde dixit: Non decet vt meus labor redundet et, accepta sua cappa, extendit in terram, et inuoluit cum farina; et, cum vellet abire fur, cogitauit paterfamilias dicens: Moriar sic fame et frigore; non est mihi bonum silere huic furi; et, exurgens aduersus furem cum baculo, clamauit contra ipsum; et timens fur fugit et reliquit ibi cappam suam quam induit sibi paterfamilias et restituit farinam in loco su
Abbreviated transcription (Latin):
est opacõ d aũt sapiens querẽ stiã ut ipa excrccat᷑
et si nõ exercũt qd̾ didicit nõ ꝓficit ei eĩt si ditm̃ fuĩt
alicui qm̃ fue̾ quid stiois malã urom ⁊ iuit ꝑillam
Sicẽt ipm̃ otiq fuisse stultũs l uero qui dicit alterũ tẽ¬
stultũ si ꝯgnostti sua oꝑa stiret qm̃ pcyora sũt oꝑib
illius qui nouit malã uiam ⁊ uuit ꝑtamꝰ Qui ucr̃o
scͣ suũ appetitũ ⁊ rclinquit qd̾ est ai utile / ucc doit᷑ ꝙx
hys que iã uidit / et exꝑtus est denegociis mõi silãtur
egro qui cognostois qui ciboꝵ sit ei leuis ⁊ qui grauis
ẜ suꝑatꝰ ab appetitu clig̾it grauẽ cibit ⁊ relinquit
leuẽ ⁊ unile /Sic est ille cuiꝰ quercla sibi ip̃i redũdat
et pctm suuĩ suꝑ u̾cice suo quiestit / cũ nelnqrat mala
oꝑa et relinquat bona hic est qui desioat sticẽ ⁊ no¬

Expanded text:
est operatio. Debet autem sapiens querest operatio. Debet autem sapiens quericit ei. Sicut si dictum fuerit alicui quomodo fuerit quidam sciens malam viam et iuit per illam, diceret ipsum vtique fuisse stultum. Hic vero qui dicit alterum stultum, si cognosceret sua opera, sciret quoniam peiora sunt operibus illius qui nouit malam viam et iuit per eam. Qui vero sequitur suum appetitum et relinquit quod est ei vtile, nec docetur ex his que iam videt et expertus est de negocijs mundi, similatur illi qui cognoscit quis ciborum sit ei leuis et quis grauis, sed superatus ab appetitu elegit grauem cibum et relinquit leuem et vtilem. Hic est ille cuius querela sibi ipsi redundat et peccatum suum super vertice suo quiescit, cum elegerat mala opera et reliquerat bona. Hic est qui desiderat scien
Abbreviated transcription (Latin):
potĩt addistẽͦ dict em̃ sapientes quĩ nõ dccet᷑ sapiẽt anr̃s
uelat sol obstiũtatẽ ignis doctña uero ex altat uirũ
suũ ⁊ stĩa uiuisicat stie̾ntes eã Ille uero qui addistit ea
fur intñdebat intrarce domũ et stiens pr̃faĩlias ca que
fur intũdebat facc̃ dixit intra se walcbo huic furi donct
oidebo quid agat ⁊ dimittam ip̃m̃ donce conggt
onniã que uoliuit ꝓinod uero gxeurgã aduersus cũ et
ablatis om̃ibus demaũ sua ꝑcutia cũ fortit᷑ rstcit itaq
ꝑẽ failias ⁊ siluit illi fina do ͭ ꝯggauit omĩa que nõi¬
luit ultĩo uero rapuit sopor prez faiłias ⁊ fuit li ͭ in
boni furis ⁊ abyt fur mriã sua alese pꝰ hec ucro ce¬
citatus pr̃ faĩlias ⁊ uidcns cũcta que arta fuerãt a
sure ⁊ qr recesserat cepit conqueri aduersus seipiũ
et sibi tribuit culpã istions sibi nõ ualuisse scia postꝙͣ
non goorcuit illa euciã est cm̃ sic̃ arbor ciuꝰ fructus

Expanded text:
poterit addiscere. Dicunt enim sapientes quoniam non decet sapientem uelat sol obscuritatem ignis. Doctrina vero exaltat virum suum, et scientia viuificat scientes eam. Ille vero qui addiscit eam fur intendebat intrare domum. Et sciens paterfamilias ea que fur intendebat, dixit intra se: Silebo huic furi donec videbo quid agat, et dimittam ipsum donec congreget omnia que voluerit; postmodum vero exurgam aduersus eum, et, ablatis omnibus de manu sua, percutiam eum fortiter. Fecit itaque paterfamilias, et siluit illi furi, donec congregauit omnia que voluit. Vltimo vero rapuit sopor patremfamilias, et fuit hoc in bonum furis. Et abiit fur in viam suam illesus. Post hec vero excitatus paterfamilias, et videns cuncta que acta fuerant a fure, et quia recesserat, cepit conqueri aduersus se ipsum, et sibi tribuit culpam, sciens sibi non valuisse scientiam postquam non esercuit illam. Scientia est enim sicut arbor cuius fructus
Abbreviated transcription (Latin):
infirmos adspemi douiꝰiei scłi ⁊ nõ eciu̾si cierae mn¬
firmũ quẽ stiebam posse sanoi eiꝰ uero qui curaĩ nõ
pot̾at acu̾aroe non sesmeba meũ posse / E regulaba
⁊ caneba illũ ꝯmalis rebus et exhibobã a donedic̃is
adsui scfficiencia ⁊ aullo cui ħ contuli cõsoisi reciꝑe
quitquã mercedis uł dem Ret uolebã agc̾ oꝑa que ip̃a

Expanded text:
infirmos ad spem domus mei seculi, et non dimisi curare infirmum quem sciebam posse sanari. Eius vero qui curari non poterat a curatione non desinebam meum posse, sed regulabam et cauebam illum a malis rebus, et exhibebam ei de medicinis ad sui sufficientiam. Et a nullo cui hec contuli consensi recipere quicquam mercedis vel d
Abbreviated transcription (Latin):
se millud ⁊ nõ inponat se maliqua re dubia / donͭ stiat
senẜit aᵈ inisuo ocło nõ cessat cũ sticare ⁊ agitare ao ͭ
reueniat in malũ moxiͫ⁊ cꝭ uie intus cdẽ indĩno
iudico ⁊ ꝯfortae se inbanis oꝑibus ⁊ eligc̃ hoib quod
elogit sibi ip̃i ⁊ cuitae̾ cis qd cuitat sibi Qruicũq igit᷑
studet in hoc libro medite᷑ unisto ca ᷝ ͦ ut intelligat istus qn
qui nou̾it qd̃ contine̾ inco nõ indig alio libro In ꝙ
ille qui tũstulit hũt librũ celigua ꝑsaꝵ inliguã hebre¬
cam qñ scudiuo inhs libro risũ est nobis adde̾ imeo¬

Expanded text:
se in illud et non imponat se in aliqua re dubia, donec sciat senserit aliquid in suo oculo, non cessat eum fricare et agitare, donec eueniudicio et conformare se in bonis operibus et eligere hominibus quod elegit sibi ipsi, et euitare eis quod euitat sibi. Quicumque igitur studet in hoc libro, meditetur in isto capitolo, vt intelligat istud, quoniam qui nouit quod continetur in eo, non indiget alio libro. Inquit ille qui transtulit hunc librum ex lingua Persarum in linguam hebraïcam: Quando studuimus in hoc libro, visum es
Abbreviated transcription (Latin):
pidisset ꝑton suã cooꝑtam cũ clamide secy sui existã ͭ
quĩ sociꝰ suꝰ non fecit illud nͦ oebona uolũtate ꝙͣ hẽbat
erga iptũ ut non cadoĩt suꝑ cas puluis ⁊ nausee Et
ait incorde suo qr ip̃e ꝯtulit mn̾ l ͨ bo ͫ magis dig᷑ꝰ est
ut portõ sua cooꝑta sit suo clamide et amoto clamĩde
desorte sua cooꝑuit sortẽ socy sui / Nocte aũt facta accegnit
alt̃ socius una cũ alio amico suo addomũ Nanioꝵ cĩb
palparit ꝑdomũ ꝑuenit manꝰ sua suꝑ clamidẽ et d¬
istians illa esse porto cio socy accepit cã ⁊ data ꝑte illi¬

Expanded text:
suam coopertam cum clamide socij sui, existimauit quoniam socius suus non fecit illud nisi ex bona voluntate quam habebat erga ipsum, ut non caderent super eas puluis et nausee. Et ait in corde suo: Quia ipse contulit mihi hoc bonum, magis dignum est ut porcio sua cooperta sit suo clamide; et amoto clamide de sorte sua, cooperuit sortem socij sui. Nocte autem facta, accessit alter socius vna cum alio amico suo ad domum zizaniorum; cum palparet per domum, peruenit manu sua super clamidem, et, existimans illam esse porcio
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃a hͨ laboraet ⁊ ipẽ uiuac̾t cũ argento ⁊ auro et ꝙ
stbet᷑ singulis rogib yndie dare subsidiũ ⁊ p̃scare iu¬
dñis epłãs suꝑ h ͨ negocio / adquos accessurꝰ ceat uit¬
tons eis suigulis Rema ⁊ dona sicut mos est regim
cũ sapientib suis ⁊ onꝭ alỹs Tardauit itaq Reo¬
arboibus stript nnlibro mustuit tab cũ incditẽs ꝯ toit¬

Expanded text:
uaret eum argento et auro, et quod scriberet singulis regibus Indie dare presidium et prestare iudominis epistolas super hoc negocio, ad quos accessurus erat, mittens eis singulis penia et dona, sicut est mos regum cum sapientibus suis et viris alijs. Tardauit itaque Beroarboribus scriptis in libro, institu
Abbreviated transcription (Latin):
bñdoctus insua lũta ciꝰ tñ stia ignorabat oruadã
icro die tũ scdc̾t cũ on̾is sapt̃ existia ͬ iam cos insapĩa
suꝑare I⁊ cũ incpit loqui fuit mitũ ẜ monũ suorĩ
ignorãcia / Bui ait unꝰ socioꝵ suoꝵ^ Sile quõ errasti
intuo fimõe s h ͨ qd dixisti sit dẽt esse luu̾ endit Qru

Expanded text:
 ignorabat. Quadam vero die, cum sederet cum viris sapientie, existimauit iam eos in sapientia superare, et cum incepit loqui, fuit initium sermonum suorum ignorantia. Cui ait vnus sociorum suorum: Sile, quoniam errasti in tuo sermone, sed hec que dixisti sic debent esse. Cui respondit: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Ccũ manerẽt illa ue prciffice ⁊ quiete ĩmõte
illo r̃quo erat ees magna elicis tattoꝵ int̾ alia
aialia degentes qui regeri hebiant Suꝑ uenit᷑ illis
aste lupus et tũ ibe uidecat ułtitudie ferar et
et fugã ictaxit ilu morã plubꝰ dieliꝯ dellis tia

Expanded text:
cum manerent ille fere pacifice et quiete in monte illo, in quo erat etiam magna turba cattorum, inter aliqua animalia degentes, qui regem habebant, superuenit illis iste lupus; et cum ibi videret multitudinem ferarum et et
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa tua et dispoutas cũ code tuo et ad ꝯstendendũ
qm̃ ĩtipꝭ illud̃ qd deꝰ dat tibi et qͥtũꝙ nõ sit se
habet ex hoibꝰ eũ depans et ept̾minas et filios
puitatꝭ d ate plõgas et desteuis et corront
ab hot a malo qd intedebat tio malo ꝑtriti Eu

Expanded text:
onsolatur anima tua et disputas cum corde tuo et ad ostendendum quoniam recipis illud quod Deus dat tibi. Et quicunque non sic se habet ex hominibus, eum deponis et exterminas, vt filios prauitatis et a te prolongas et destruis vt cessent ob hoc a malo
Abbreviated transcription (Latin):
altius et rapiẽdi esta alienã et facta esti. pontitia feuctuũ
caura ti e igit : aĩalibꝰ de fructu t̾re iuuẽtibꝰ ꝓpt
te uisitauit ea dñs induces suꝑ ills estã suã capiditem
Cũꝙ r̾die̾t qec leena Ibtraxit manũ suã a uictualilii
et seuctibꝰ t̾re et eͦsmxit e olo feno cre sustãta̾ / Post

Expanded text:
ideo facta est penuria fructuum causa tui. Ve igitur animalibus de fructu terre viuentibus propter te! Visitauit ea Dominus inducens te super illis escam ipsorum rapientem. Cunque audiret hec leena, subtraxit manum suam a victualibus et fructibus terre, et restrinxit se solo feno terre sustentari. Post