comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s etiã uentus uocatur. Unde scriptũ ẽ. ignis grando nix glaties sp̃s tẽpestatis . Quis uero nes¬
cut suꝑbos in flatos dicit tanqu̾a uento distentos.: Unde est etiã illud apostoli. Scientia in¬
est non habentes in flantẽ sp̃m. Nec aliunde om̃ino incipere oportuit beatitudinẽ. Si quidẽ
om̃is peccati suꝑbia in soribitur. Suꝑbi ergo appetant & diligant regna trarũ: beati aĩ¬
trã  de qua in psalmis dicitur. Spesmea estu. portio mea int̾ra uiuentiũ. Significat enim
quandã soliditatẽ & stabilitatẽ hereditatis ꝑpetuȩ: ubi anima ꝑbonũ affectũ tanqũa loco suo requi¬
escit sicut corpus in t̃ra. Einde cibo suo alitur: sicut corpus ex terra. Ipsa .ẽ. requies &̃ uita scõrum
Mites aũt sunt qui cędunt imꝓbitatib or non resistunt malo: sed uincunt in bono malũ Rraent᷑
gͦ immites & dimicent ꝓ t̾renis & teporalib rebus: beati aũt mites: qm̃ ipsi hereditate posidebunt

Expanded text:
ventus vocatur. Unde scriptum est, Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis . Quis vero nesciat superbos inflatos dici, tanquam vento distentos? Unde est etiam illud Apostoli: Scientia int timentes Deum, id est, non habentes inflantem spiritum. Nec aliunde omnino incipere oportuit beatitudinem; siquidem pomnis peccati superbia inscribitur . Superbi ergo appetant et diligant regna terrarum: Beati arram, de qua in Psalmo dicitur, Spes mea es tu, portio mea in terra viventium . Significat enim quamdam soliditatem et stabilitatem haereditatis perpetuae, ubi anima per bonum affectum, tanquam loco suo requiescit, sicut corpus in terra; et inde cibo suo alitur, sicut corpus ex terra: ipsa est requies et vita sanctorum. Mites autem sunt qui cedunt improbitatibus, et non resistunt malo, sed vincunt in bono malum . Rixentur ergo immites, et dimicent pro terrenis et temporalibus rebus: Beati autem mites; quoniam ipsi haereditate possidebunt
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ. eẽ. sermonẽ : nisi forte non uacet qđ nunc eũ dictũ ẽ. Aperuisse ossuũ : qđ ipse in lege ueteri

Expanded text:
futurum esse sermonem: nisi forte non vacet quod nunc eum dictum est aperuisse os suum, quod ipse in Lege veteri futurum esse sermonem: nisi forte non vacet quod nunc eum dictum est aperuisse os suum, quod ipse in Lege veteri
Abbreviated transcription (Latin):
& apperiens ossuũ: docebat eos Si querit᷑ quid significet mons bene in telligitur
significare maiorte p̃cepta iustitiȩ. quia minora erant quȩ uideis data suntꝰ¬
ds̃ ꝑ sc̃os ꝓpħas & famulos suos scđm ordinatissimã distributionẽ tẽpoꝵ dedit minora p̾cepta
popło. que timore adhuc alligari oportebat: & ꝑ filiũ suũ maiora popło que caritate iam
liberari conuenerat cũ aũt minora minorib maiora maiorib: dantur. abeo dantur : qui solus
De hacgͦ iustitia quȩ maior ẽ : dicit᷑ ꝑ ꝓpħam lustitia tua sicut montes dĩ . Et hoc bene significat
buno magistro. solo docendis tantis reb: idoneo. docet᷑ inmonte. Sedens aũt do
nec ad dignitatẽ magisterii Et accedunt ad eũ discipłi. ut audiendis illius uerbis hi. eẽnt. etiã
corpore iuiciniores qui p̃ceptis implendis animo ꝓpinquabant. A perit ossuũ & docet eos dicens
Ista circũ locutio qua scribit᷑ & aperiens ossuũ fortasse ipsa mora cõmendat. aliquanto longiorẽ

Expanded text:
erunt ad eum discipuli ejus. Si quaeritur quid significet mons, bene intelligitur significare majora praecepta justitiae, quia minora erant, quae Judaeis data suntos prophetas et famulos suos secundum ordinatissimam distributionem temporum dedit minora praecepta populo quem timore adhuc alligari oportebat, et per Filium suum majora populo quem charitate jam liberari convenerat. Cum autem minora minoribus, majora majoribus dantur, ab eo dantur qui solus e major est, per prophetam dicitur, Justitia tua sicut montes Dei : et hoc bene significat, quod ab uno magistro solo docendis tantis rebus idoneo, locetur in monte. Sedens autem docet, quod pertinet ad dignitatem magisterii: et accedunt ad eum discipuli ejus, ut audiendis illius verbis hi essent etiam corpore viciniores, qui praeceptis adimplendis etiam animo propinquabant. Et aperiens os suum, docebat eos, dicens. Ista circumlocutio qua scribitur, Et aperiens os suum, fortassis ipsa mora commendat aliquanto longiorem
Abbreviated transcription (Latin):
ULLIESSEAABITAOA OUMUMCUO DE BONIS ET MALIS AUEAITUA NOC CITIꝰ
questionis ad moralem ꝑtinere disciplinã in qua isto sermone uersam̃. Quam obrem uellem
quidem ut tã serenã mentis aciem homines ad hȩc inuestiganda deferent ut possent uidere
illud sumũ bonũ qͦ ñ . ẽ. quicquã melius&e suꝑius cui rationalis anima pura &e ꝑfecta subiungitur. hoc enĩ
intellecto atq ꝑspecto sinul uiderent id esse qđ summȩ ac prinit᷑. et̃ . rectissine dicitur. hoc eni maximȩ¬

Expanded text:
ubium arbitror, cum de bonis et malis quaeritur, hoc genus quaestionis ad moralem pertinere disciplinam, in qua isto sermone versamur. Quamobrem vellem quidem, ut tam serenam mentis aciem homines ad haec investiganda deferrent, ut possent videre illud summum bonum, quo non est quidquam melius aut superius, cui rationalis anima pura et perfecta subjungitur. Hoc enim intellecto atque perfecto, simul viderent id esse quod summe ac primitus esse rectissime dicitur. Hoc enim maxime
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus in apłos in ignis uisione descendit. Cetea
inquit saliert̾: qđ ad doctores specialiter ꝑtr¬
net. quib dr̃ Uos estis sal terrȩ. Salier̃ autt̃
Tulerunt autẽ secũ quȩ sufficerent eis. quo usq
tantos de uidea collegit ad fidem. qͥ sufficerent
ad exemplũ uuendi uł ad ministeriũ p̃dicandi
quo usq etiam ingentib ecclȩ fundamenta
locaret. Suggerit angłs tobiȩ ut ingressus
domũ raguel. filiam eiꝰ saram petat uxorẽ sibi.
Raguel indicat popłm gentium. quẽ dñs ꝑ
p̃dicatores suos uisitare dignatus ẽ. ut de eiꝰ
stirpe sibi sponsam assumeret. id ẽ ipsam gen¬
tilitatẽ sibi eccłam faceret. Congruit & sarȩ
nomen eccłȩ ꝓpter saram coniugem abrahȩ
patriar chȩ quȩ genuit isaac filiũ ꝓmissionis:
id ẽ libm eccłȩ popłm. Nomen quoq raguel
qui interp̃tatur pastus euis ds.  siue amitus¬
eiꝰ deus : illum designat popłm. qui uicta dia

Expanded text:
sanctus in apostolos in ignis visione descendit. Caetera, sanctus in apostolos in ignis visione descendit. Caetera, inquit, salierunt; quod ad doctores spiritualiter pertinet, quibus dicitur: Vos estis sal terrae . Salierunt autem, Tulerunt autem secum quae sufficerent eis, etc. tantos de Judaea collegit ad fidem, qui sufficerent, ad exemplum vivendi, vel ad ministerium praedicandi, quousque etiam in gentibus Ecclesiae fundamenta locaret. Suggerit angelus Tobiae, ut ingressus domum Raguel, filiam ejus Saram petat sibi uxorem. Raguel indicat populum gentium, quem Dominus per praedicatores suos visitare dignatus est; ut de ejus stirpe sibi sponsam assumeret, id est, ipsam gentilitatem sibi Ecclesiam faceret. Congruit et Sarae nomen Ecclesiae, propter Saram conjugem Abraham patriarchae, quae genuit Isaac filium promissionis, id est, liberum Ecclesiae populum. Nomen quoque Raguel, qui interpretatur pastus ejus Deus, sive amicus Deus; illum designat populum, qui, victa dia
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ. Terunt enim quia calore ac irtute
iecoris occulta. cibi ex coquant᷑ comesti: & add
digestionẽ ꝑueniant. Cum uͦ ea quȩ agere
disponimꝰ. sedula cogitatione quo ordine sint
ꝑagenda exquirimꝰ: quasi acceptos in stomio
cibos ardore iecoris excoquimꝰ Sunt enim
hȩc necesfaria inquit ad medicamenta uti¬
liter. A stutia. malicia. doli. hostis antiqui
nob̾ agnita ꝓficiunt ad medelam: qr quaro
ea certius exploramus. tanto cautiꝰ declinamꝰ.
Assauit tobias carnes piscis. & secũ tuleruÑ¬
cat qui de menbris diaboli in xp̃i menbra tͣͥns¬
feruntur. id ẽ de infidelitate conuertunt᷑ ad
fidem. Quicquid uͦ dimiserunt: eos e contra
demonstrat. qui audito dei uerbo. malunt
inter menbra mortua ac pntida sui deceptors
residẽ. quã ad societatẽ saluatoris reuerti. Assaut
carnes in eis quos carnales inuenit: sed igne sui
amoris spirituales ac fortes reddidit. Deniq sp̃s

Expanded text:
natus est. Ferunt enim quia calore ac virtute natus est. Ferunt enim quia calore ac virtute jecoris occulta cibi excoquantur comesti, et ad digestionem perveniant. Cum vero ea quae agere disponimus, sedula cogitatione quo ordine sint peragenda exquirimus, quasi acceptos in stomacho cibos ardore jecoris excoquimus. Sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter. Astutia et malitia diaboli hostis antiqui nobis agnita proficiunt ad medelam; quia quanto ea certius exploramus, tanto cautius declinamus. Assavit Tobias carnes piscis, etc. Quidqucat qui de membris diaboli in Christi membra transferuntur, id est, de infidelitate convertuntur ad fidem. Quidquid vero dimiserunt, eos econtra demonstrat, qui, audito Dei verbo, malunt inter membra mortua ac putida sui deceptoris residere, quam in societatem Salvatoris reverti. Assavit carnes ejus in eis quos carnales invenit, sed igne sui amoris spirituales ac fortes reddidit. Denique Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
nebrarũ quos filios lucis p̃scunt. Quod cũ
fecisset inquit: palpitare cepit in siccũ ante
pedes eius. Cum dñs nequitiam maligni hos¬
tis suꝑans ꝓferret inlucem. atq om̃ib reddẽt
manifestam: molitus ẽ adhuc suꝑbiens ꝑsecu¬
tionem electis eius cõmouere. qui sunt pedes
euis qr ꝑ ipsos ambulat in terra dñs. qui suꝑ
om̃ia regnat in cęlo. Tunc dixit ei angł̃s. Ex¬
chana insidiarũ euis euiscerauit. Reposuit sibi
cor enus: q calliditatẽ eiꝰ libris scĩs indi uoluit:
de qua scriptũ ẽ. Serpens erat callidior cuncꝰ¬
tis animantib terrȩ̃. De quo corde dicit. Non
enim ignoramꝰ cogitationes eius. Reposuit &¬
fel: quia quanto maliciȩ furore contra genus
humanũ seuiret. ꝓpter cautelȩ studium scribi
& conseruari uoluit. lecur quoq reposuit: qr
maturitatẽ consilioꝵ euis malignã aduersũ
nos innotescere nobis ꝑ doctores ueritatis dig¬

Expanded text:
nebrarum, quos filios lucis esse praescivit. Quod cum nebrarum, quos filios lucis esse praescivit. Quod cum fecisset, palpitare coepit in sicco ante pedes ejus. Cum Dominus nequitiam maligni hostis superans proferret in lucem, atque omnibus redderet manifestam, molitus est adhuc superbiens persecutionem electis ejus commovere, qui sunt pedes ejus; quia per ipsos ambulat in terra Dominus qui super omnia regnat in coelo. Tunc dixit ei angelus Domini, Ex arcana insidiarum ejus evisceravit. Reposuit sibi cor ejus, quia calliditatem ejus libris sanctis involvit; de qua scriptum est, Serpens autem erat callidior cunctis animantibus terrae . De quo corde dixit et Paulus: Non ignoramus cogitationes ejus . Reposuit et fel, quia quanto malitiae furore contra genus humanum saeviret, propter cautelae studium scribi et conservari voluit. Jecur quoque reposuit, quia maturitatem consiliorum ejus malignam adversum nos innotescere nobis per doctores veritatis dig
Abbreviated transcription (Latin):
pater. om̃ia tͥ possibilia sunt: transfer calicẽ
hunc ame. Sed non quod ego uolo. sed qd̃
tu. Dixit angl̃s tobiȩ. Ap̃p̃hende branciam
eiꝰ. & trahe eum ad te. App̃hendit autẽ dñs
diabolum: & eum qui se in morte caꝑe uoluit.
moriendo cepit & uicit. Aꝓp̃hendit autẽ bran¬
ciam eius ut caput nequissimũ a corpore de
antiqui ab eorũ quos sibi male coniunxerat
& quasi unũ corpus secũ fecerat corde auferret:
& hos eccłȩ suȩ corpori pius redemptor inse¬
reret. Branciam quippe habet s inᵈ confinio
capitis & corporis sui. Sicut autẽ dñs capiit¬
ectłȩ suȩ. eccła uͦ corpus ẽ eiꝰ: ita diabolus capit
om̃iũ iniquorũ. & om̃s iniqui corpis & menbra
sunt enis. A pp̃hendit gͦ dñs cbranciam piscis
immanissimi. & traxit eum ad se ꝓiecitq in sic-¬
cum: qr potentiã diaboli cõminuens traduxit
palam & confidenter eruitq de potestate te¬

Expanded text:
Pater, omnia tibi possibilia sunt, transfer calicem Pater, omnia tibi possibilia sunt, transfer calicem hunc a me; sed non quod ego volo, sed quod tu . Dixit angelus Tobiae, Apprehende branchiam piscis, et trahe eum ad te. Apprehendit Dominus diabolum, et eum qui se in morte capere voluit, moriendo cepit et vicit. Apprehendit autem branchiam ejus, ut caput nequissimum a corpore decantiqui ab eorum quos sibi male conjunxerat, et quasi unum corpus secum fecerat, corde auferret, et hos ecclesiae suae corpori pius Redemptor insereret. Branchiam quippe habet piscis in confinio capitis et corporis sui. Sicut autem Domiesiae suae, Ecclesia vero corpus est ejus; ita diabolus caput omnium iniquorum, et omnes iniqui corpus et membra sunt ejus. Apprehendit ergo Dominus branchiam piscis immanissimi, et traxit eum ad se, projecitque in siccum, quia potentiam diaboli comminuens, traduxit palam confidenter, eruitque de potestate te
Abbreviated transcription (Latin):
immanis : qr in uisibilis humani: seductor mortis
habebat imꝑium. Mansit tobias iuxta tigridis
fluenta quia dñs in mundo apparens inter pecca-¬
tores ac mortales uitã duxit. sed eũ nec peccati
unda tetigit. neq in illo suũ aliquid adueniens
princeps tenebrarũ repperit. Exiuit autẽ tobias
in fluuiũ. ut lauaret pedes suos: & dñs mortẽ cui
nichil debebat suscepit. ut fideles om̃s. sua uidelicet
menbra a contagione peccati & mortis ablueret.
Occurrit tobiȩ piscis deuorare illũ cupiens: & dño
passo in cruce. uenit diabolus qui eũ cruci¬
figi docuerat. querens siquid forte in ciꝰ anina
scleris inueniret. Ex pauescens piscem tobius
clamauit uoce magna dicens. Dñe inuadit
me: & dñs unminente mortis articulo cepit
pauere & tedere : non diabolũ ꝑtimescens.
sed mortem quȩ in uidia diaboli intrauit
morbem terrarum. naturali carnis fragili¬
tate ꝑ horrescens. Unde & orabat. ut si fun
posset transiret ab eo hora. Et dixit. Abla

Expanded text:
immanis, quia invisibilis humani generis seductor mortis habebat imperium. Mansit Tobias juxta Tigris fluenta, quia Dominus in mundo apparens, inter peccatores ac mortales vitam duxit, sed eum nec peccati unda tetigit, neque in illo suum aliquid adveniens princeps tenebrarum reperit. Exivit autem Tobias in fluvium, ut lavaret pedes suos; et Dominus mortem, cui nihil debebat, suscepit, ut fideles omnes, sua videlicet membra, a contagio peccati et mortis ablueret. Occurrit Tobiae piscis, devorare illum cupiens; et Domino passo in cruce venit diabolus, qui eum crucifigi docuerat, quaerens si quid forte in ejus anima sceleris inveniret. Expavescens piscem Tobias clamavit voce magna, dicens: Domine, invadit me. Et Dominus, imminente mortis articulo, coepit pavere et taedere, non diabolum pertimescens, sed mortem, quae invidia diaboli intravit in orbem terrarum , naturali carnis fragilitate perhorrescens; unde et orabat, ut, si fieri posset, transiret ab eo hora . Et dixit: Abba
Abbreviated transcription (Latin):
torib Pirigite intentionẽ cordis ur̃i. ut huiꝰ
scłi terrenȩq conuersationis desidia relinqͣtis. &
tota mente cęlestia petatis. Constat enĩ qi tanta
ẽ pͣuorũ multitudo. tanta ẽ p̃ceptoꝵ dĩ transgres¬
sio ꝑorbem: quȩ ñ aliter nͥ orbis ipsiꝰ exterminii
suc̃ qͥndamꝰ diluuio. totiꝰq generis humani abolitione
pofsit terminari. Abscessit gͦ tobias ex nineue cũ
uxore sua. & filiis. & filioꝵ filiis. & reuersus ẽ ad
soceros suos. & inuenit eos in senectute bona. hoc
cotidie dñs facit. hoc usq ad finẽ scłi facturꝰ ẽ. cũ
derelictis eis quos suos ñ ẽẽ cognouit. ad illoꝵ cor¬
da uisitanda & illus tra conuertit᷑. qͦs ad uitã p̃-¬
destinauit ȩternã. Hos enĩ in senectute bona in:¬
uenit: cũ bonis oꝑib diu studuisse se donante letat᷑.
candore bonȩ actionis qͣsi canitiȩ uenerandi. sed
maledictus erit. Merito enĩ ꝓ peccatis suis malẽ¬

Expanded text:
toribus: Dirigite intentionem cordis vestri, ut hujus toribus: Dirigite intentionem cordis vestri, ut hujus saeculi terrenaeque conversationis desideria relinquatis, et tota mente coelestransgressio per orbem, quae non aliter nisi orbis ipsius exterminio, sicut quondam in diluvio totiusque generis humani abolitione possit terminari. Abscessit ergo Tobias ex Ninive cum uxore sua et filiis et filiorum filiis, et reversus est ad soceros suos, et invenit eos in senectute bona. Hoc quotidie facit Dominus, hoc usque ad finem saeculi facturus est, cum derelictis eis quos suos non esse cognoscit, ad illorum corda visitanda et illustranda convertitur, quos ad vitam praedestinavit aeternam. Hos enim in senectute bona invenit, cum bonis operibus diu studuisse se donante laetatur. candore bonae actionis quasi canitie venerandi, sed um annorum maledictus erit . Merito pro peccatis suis male
Abbreviated transcription (Latin):
beneficia semꝑ p̃dicare. es flagella ꝑtimescere. Imbritꝰq sp̃u
& popłs udeoꝵ conuersus in fine scłi ad fidem. multos habe¬
bit doctores & ꝓpħicos uiros. qͥ mentes ꝓximoꝵ ad suꝑna desidia
actendant.dũ eis celestis patriȩ gaudia ꝑpetua crebra uoce
resonant. Tobias senior in hora exitꝰ sui. uocanit ad se tobiã
filium suũ. & uii. filios eiꝰ. nepotes suos: dixitq eis qr ꝓpe eẽt interitꝰ¬
res qͥq fideles & iusti uiuentes. hoc exituri de mundo. suos
ꝓpinquos admonent. qr mundꝰ iam ꝓpinquat ad finẽ &
future uitȩ bona ꝓxime sint uentura. MHonent autẽ eos
maxime qͦs ꝑ gr̃am dñi renatos & sp̃s septi formis ẽẽ mu-¬
nere repletos aspiciunt : qđ ẽ eẽ filios tobie iunioris in
numero septenario. & hos iuuenes hoc ẽ fortes in fide &
uincentes malignũ. Dirigite inquit gressus ur̃os
ut exeatis de nineue: uideo enim qr iniqͥtas eius
finem dabit ei. Et hoc ẽ dicere fideliũ suis audi¬

Expanded text:
beneficia semper praedicare, ejus flagella pertimescere; imbutusque spirEt populus Judaeorum conversus in fine saeculi ad fidem, multos habebit doctores et propheticos viros, qui mentes proximorum ad superna desideria accendant, dum eis coelestis patriae gaudia perpetua, crebra voce resonant. Tobias senior in hora exitus sui vocavit ad se Tobiam filium suum, et septem filios ejus nepotes suos, dixitque eis, quia res quippe fideles et justi hoc videntes, hoc exituri de mundo suos propinquos admonent, quia mundus jam propinquet ad finem, et futurae vitae bona proxime sint ventura. Monent autem hoc eos maxime, qnere repletos aspiciunt; quod est esse filios Tobiae Junioris in numero septenario, et hos juvenes, hoc est, fortes in fide et vincentes malignum. Dirigite gressus vestros, ut exeatis de Ninive. Video enim, quia iniquitas ejus finem dabit ei. Et hoc est dicere fidelium suis audi
Abbreviated transcription (Latin):
iudea in fine copulã xp̃i iungit & fietũ: gaudens qi
credidit. dolens qr tã sero ad dñm ꝑuenit. Tunc siumas
cobias de felle piscis linuuit oculos patri suo: &
dñs creddentib reuelat aꝑtiꝰ quanta ẽ malitia¬
adraconis antiqͥ qͥ illũ in p̃cessione qͦndã deuorare
testiebat. Sed ꝑhoc ipse potius occisus. sua menbra
id ẽ cos qͦs antea tenebat amisit. Cepit ex oculis
tobiȩ qͣsi menbranũ oui albugo egredi. post quã
liciã cognouerit. amissã recipiet lutẽ Albugo quȩ
obsedat oculos eiꝰ: stulticiã sibimet placendi desig¬
nat. Hlabent enĩ telũ dei s ñ scd̃m scientiã. Et sic̃
iterũ dicit. suã iusticiã uolentes constituere. iusticȩ

Expanded text:
Judaea in fine copulam Christi, junxit et fletum: gaudens, quia Judaea in fine copulam Christi, junxit et fletum: gaudens, quia credit; dolens, quia tam sero ad Dominum pervenit. Tunc sumens Tobias de felle piscis, linivit oculos patris sui. Et Dominus credentibus revelat apertius, quanta est malitia draconis antiqui, qui illum in passione quondam devorare gestiebat; sed per hoc ipse potius occisus, sua membra, id est, eos quos antea tenebat, amisit. Coepit ex oculis Tobiae quasi membrana ovi albugo egredi, postquam litiam cognoverit, amissam recipiet lucem. Albugo, quae obsederat ejus oculos, stultitiam sibimet placendi designat. Habent enim zelum Dei, sed non secundum scientiam . Et sicut iterum dicit: Suam justitiam volentes co
Abbreviated transcription (Latin):
aberat reuiseret: gaudent doctores de effectu sui
oꝑis. cũ iudeam ꝑ suũ minis teriũ a dño recolligen¬
dam intelligunt. Gaudent de p̃mii ꝑceptione
sempiterni. & de hoc eodem p̃mio cunctis edectis
cõmuni. corda eoꝵ quib p̃dicant exhilarant. dũ
gͥ cane uenisse tobiam. exurgens cecꝰ pat̾ es cepit
offendens pedib currere: audito a doctorib ũbo
salutis. exurgit popłs hebreoꝵ de longo ꝑfidiȩ suȩ
errore. currit amore ad dñm. quãuis offendens
gressib oꝑm. donec plene ꝑ fidei & oꝑationis honȩ
lucẽ recipiat regeneratꝰ in xp̃o & instructus. Et
data manu puero: occurrit obiuã filio suo. Dat
manũ puero cetus: ut in offenso pede oꝑis. dño octur¬
rat. Qui & si ipse necdũ uiã fidei plene intelligit.
ei tamen qui lumen ueritatis bene cognouit. assensũ
eũ cũ uxore sua flentes p̃gaudio. Suscipiens cũ gaudio

Expanded text:
aberat, reviseret. Gaudent doctores de affectu sui aberat, reviseret. Gaudent doctores de affectu sui operis, cum Judaeam per suum ministerium a Domino recolligendam intelligunt. Gaudent de praemii perceptione vitae sempiternae, et de hoc eodem praemio cunctis electis communi, corda eorum, quibus praedicant, exhilarant, dum igitur cane venisse Tobiam, exsurgens caecus pater ejus coepit offendens pedibus currere. Audito a doctoribus verbo salutis, exsurrexit populus Hebraeorum de longo perfidiae suae veterno, currit amore ad Dominum; quamvis offendens gressibus operum, donec plenitudo fidei et operationis bonae, lucem recipiat regeneratus in Christo, et instructus. Et data manu puero, occurrit obviam filio suo. Dat manum puero caecus, ut inoffenso pede operis Domino occurrat; qui etsi ipse necdum viam fidei plene intelligit, ei tamen qui lumen veritatis bene cognovit, assensum eum cum uxore sua, flentesque prae gaudio. Suscipiens cum gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
Apꝓpͥnquantib domũ p̃cuturrit canis. qͥ simul fuerat
in uia. & nuntiꝰ adueniens. blandimento suȩ taudȩ gau-¬
debat. Non contẽpnenda ẽ figura huiꝰ canis qͥ uiator &
comes angłi ẽ. Doctores gͦ sicut supͣ docuimꝰ expͥmit eccłȩ:
quȩ sepe confligendo cũ herecicis. lupos graues a pastoris
sũmi fugant ouili. Quib bene congruit qđ canib natu-¬
ra ẽ. beneficiis repende gr̃am. & sollicitas excubias ꝓ dñoꝵ
salute p̃tende. Precucurrit gͦ canis. qr pͥmosalutẽ p̃dicat
doctor: deinde dñs illuminator corda mundat Et pul-¬
cre dix̃ quasi nuntiꝰ aduemens: qr nimirũ doctor qͥsq
fidelis. nuntiꝰ ẽ ueritatis. Pulcre blandimenco sue
caudȩ gaudebat. Cauda quippe finis ẽ corporis.¬
quȩ finẽ bonȩ oꝑationis. id ÷ ꝑfect̾ionẽ. uł certe
mercedem. quȩ sine fine tribuit᷑ insinuat. Blandim̃to
gͦ caudȩ gaudebat canis: cũ tecta dñoꝵ abͥb diu

Expanded text:
Appropinquantibus domui praecucurrit canis, qui simul fuerat Appropinquantibus domui praecucurrit canis, qui simul fuerat in via, et quasi nuntius adveniens blandimento suae caudae gaudebat. Non contemnenda est figura canis hujus, qui viator et comes angeli est. Doctores ergo, sicut et supra docuimus, exprimit Ecclesiae, qui saepe confligendo cum haereticis, lupos graves a Pastoris summi fugant ovili. Quibus bene congruit, quod canibus naturale est, beneficis rependere gratiam, et sollicitas excubias pro dominorum salute praetendere. Praecurrit ergo canis; quia prius salutem praedicat domui, deinde Dominus illuminator corda mundi. Et pulchre dicit quasi nuntius adveniens, quia nimirum doctor quisque fidelis nuntius est veritatis; pulchre, blandimento suae caudae gaudebat: cauda quippe, quae finis est corporis, finem bonae operationis, id est perfectionem, vel certe mercedem, quae sine fine tribuitur, insinuat. Blandimento ergo caudae gaudebat canis, cum tecta dominorum, quibus diu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ duna dementia. qm̃ tristicia õ magna & con-¬
tinuus dolor cordis credentib ex uideis. ꝓcecitate
increduloꝵ. qͥ sunt cognati eoꝵ scđm carñe. qͥ sunt if-¬
raelite . Dimisit gͦ tobiam raguel ad parentes suos :
tradens ei saram. cũ multa subs tantia. Remittunt
diuiti is plena. ad illustrandã fide. ditantãq bonoꝵ
oꝑm substantia. gentẽ iudeoꝵ: ex qͣ carnẽ assũpsit.
Precessit angłs & tobias ad parentes suos: deunde secit¬
ta ẽ uxor cia substantia. & familia eius. postquã illu¬
minatus ẽ pater eiꝰ: p̃cedit diuina gr̃a ad illuminandã¬
cecitatẽ popłi uideoꝵ. atq in suis litteris xp̃m uerũ
dm atq hominẽ eẽ cognoscunt. & post agnitionẽ rec¬
te fidei. quasi iuso angło & filio suo quos du ñ uidant
multũ gaudentes. sic tamdẽ se sc̃e eccłȩ quȩ ẽ de gentib
congregata. participatione misterioꝵ cȩlestiũ ungunt

Expanded text:
enim divina clementia, quoniam tristitia est magna, et conenim divina clementia, quoniam tristitia est magna, et continuus dolor cordis credentibus ex Judaeis pro caecitate incredulorum, qui sunt cognati eorum secundum carnem, qui sunt Israelitae. Dimisit ergo Tobiam Raguel ad parentes suos, tradens ei Saram cum multa substantia. Remittunt a virtutum divitiis plena, ad illustrandum fide, ditandamque bonorum operum substantia gentem Judaeorum, ex qua carnem assumpsit. Praecessit angelus et Tobias ad parentes ejus; deinde secuta est uxor ejus cum substantia et familia ejus. Postquam illuminator pater caecitatem populi Judaeorum, atque in suis litteris Christum verum Deum atque hominem esse cognoscunt, et post agnitionem rectae fidei, quasi viso angelo et filio suo, quos diu non viderant, multum gaudentes; sic tandem se sanctae Ecclesiae, quae est de gentibus congregata, participatione mysteriorum coelestium jungunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ut quid te misimꝰ ꝑegrinari lumen oculoꝵ nr̃oꝵ
teritatis nr̃e  Om̃ia simul inte uno habentes te
non debuimꝰ dimittere a nob̃. Quodq tobias con
solans eam respondet. tace & noli turbari. sanus ẽ
ipsis qui nẽ de iudeis credunt conuenit. qui se suosq
in hoc consolant᷑. qđ uere futurũ sit tempꝰ quando
reuertatur dominꝰ ad eos. & tunc om̃is isrł salus fiet
scientes qi satis fidelis ẽ dñs qͥ hoc ꝓmisit. Situt em̃
supꝰ docuimꝰ idem tobias & ꝑ cecitatẽ suam incredulos
& ꝑ fidem credentes more scripturarũ usitato designat
Rogat tobiam raguel ampliori tempore manere
secũ. nec audit᷑. dicente tobia ego noui qr pater mis
& mater mea mͦ dies cõputant. & cruciatur sp̃s eoꝵ
in ipsis. qr cũ plenitudo gentiũ intrauerit. nullus
poterit ꝓhibe dm̃. quin & ssraeli salutẽ tribuat. eecita¬
tẽq euis quȩ ex parte facta ẽ illus tret Recordat᷑

Expanded text:
ut quid te misimus peregrinari lumen oculorum nostrorum, ut quid te misimus peregrinari lumen oculorum nostrorum, t, Tobie X: Omnia simul in te uno habentes, te non debuimus dimittere a nobis. Item solans eam, respondet: Tace, et noli turbari, sanus est ipsis qui nunc de Judaeis credunt, convenit; qui se suosque in hoc adhuc consolantur, quod vere futurum sit tempus, quando revertatur ad eos Dominus, et tunc omnis Israel salvus fiat; scientes, quia satis fidelis est Dominus, qui hoc promisit. Sicut enim supra docuimus, idem Tobias et per caecitatem suam incredulos, et per fidem credentes more Scripturis usitato designat. Rogat Tobiam Raguel ampliore tempore manere secum, nec auditur, dicente Tobia: Ego novi, quia pater meus et mater mea modo dies computant, et cruciatur spiritus eorum in ipsis. Et cum plenitudo gentium intraverit, nullus poterit prohibere Deum, quin et Israel salutem tribuat, caecitatemque ejus, quae ex parte facta est, auferat. Recordatur
Abbreviated transcription (Latin):
alios colligit. Serui: qr seruiunt necessitati eoꝵ
qͥb euangłizant. Cameli: qr & onera infirmi¬
tatis eoꝵ. fr̾nȩ subiectione. caritatis portant.
Quare autẽ. iiłi serut & cameli sint duo. supͣ
monstratũ ẽ. ubi uaccę duȩ. & un occidunt᷑
arietes. Tales adiuuante dño raphael. ꝑducunt
gabelũ ad nuptias cobiȩ: cũ in unitatẽ eccłȩ xp̃i
nouos popłos ipso diunitꝰ opitulante scĩ p̃dica¬
catores aggregant. Moras faciente tobia nuptia¬
rũ causa. contristati sunt parentes es. qđ ñ die
consticuto reuerteret᷑ ad eos: & nunc morante xp̃o
ꝑ fidem in eccła congregata de gentib. quicũq
singulatim de uideis ad fidem illius conuertugt᷑.
multũ dolent animo qr tardat dñs uenire ad
saluandos eos. retent᷑ in gentib. Quib bene congrut
qđ mater eius pauꝑ & quasi uiro simul ac filio
orbata. multo cũ dolore dicebat. Heu heu filimi

Expanded text:
alios colligit. Servi, quia serviunt necessitati eorum alios colligit. Servi, quia serviunt necessitati eorum quibus evangelizant. Cameli, quia et onera infirmitatis eorum fraternae subjectione charitatis portant. Quare autem quatuor servi et cameli sint duo, supra monstratum est, ubi vaccae duae, et quatuor occiduntur arietes. Tales adjuvante Raphael producunt Gabelum ad nuptias Tobiae, cum in unitatem Ecclesiae Christi novos populos, ipso divinitus opitulante, sancti praedicatores aggregant. Moras faciente Tobia nuptiarum causa, contristati sunt parentes ejus, quod non die constituto reverteretur ad eos. Et nunc morante Christo per fidem in Ecclesia congregata de gentibus, quicunque singillatim de Judaeis ad fidem illius convertuntur, multum dolent animo; quia tardat Dominus venire ad salvandos eos, retentus in gentibus. Quibus bene congruit, quod mater ejus pauper, et quasi viro simul ac filio orbata, multo cum dolore dicebat: Heu, heu, fili mi,
Abbreviated transcription (Latin):
dicandi negotium cõmittat: & ipse in eis ueniat
ad colligendas in fide sua nationes. quȩ necdũ
fidei misteria susceꝑunt. sed tantũ famã audi¬
erunt. eisq concedat ꝓpitiꝰ. ut talentũ. qđ fama
didicert̃. ꝑ fidei obedientiã rededant Et ipsi qͥq
uini de aqua nouũ facit. id ÷ spiritualem legis
dat intelligentiã. credendo & recte uiuendo
aggregentur. N ec abnuit dñs. sed bene rogantũ
uota suscipiens. nouos cotidie popłos in eccłam
colligit Potest ut supͣdiximꝰ de his specialiter
intelligi nationib quȩ litterã legis ꝑ lxx trans-¬
latores acceꝑunt: & ideo citiꝰ fidem susciꝑe uale¬
bant ut pote quã & in libris notis tenebant.
Assũptis ̃ raphael quattuor ex seruis raguelis
& duos camelos in rages medoꝵ ꝑrexit: & indicas
ei cuncta de tobia recepit pecuniã. eũq secum
uenire fecit ad nuptias. Serui raguel & cameli
p̃dicatores sunt de gentib electi: ꝑ qͦs dñs &

Expanded text:
dicandi negotium committat, et ipse in eis veniat dicandi negotium committat, et ipse in eis veniat ad colligendas in fidem suam nationes quae necdum fidei mysteria susceperunt, sed tantum famam audierunt; eisque concedat propitius, ut talentum verbi quod fama didicerunt, per fidei obedientiam reddant; et ipsi quoque um de aqua novum fecit, id est spiritualem legis dat intelligentiam, credendo et recte vivendo aggregentur. Nec abnuit Dominus, sed bene rogantium vota suscipiens, novos quotidie populos in Ecclesiam cogit. Potest, ut supra dicitur, de his spiritualiter intelligi nationibus, quae litteram legis per LXX translatores acceperunt: et ideo citius fidem suscipere valebant, utpote quam in libris notis tenebant. Assumens ergo Raphael quatuor ex servis Raguelis, et duos camelos, in Rages Medorum perrexit; et indicans ei cuncta de Tobia, recepit pecuniam, eumque secum ad nuptias fecit venire. Servi Raguel et cameli praedicatores sunt de gentibus electi, per quos Dominus et
Abbreviated transcription (Latin):
sed uictores posset facere martires. U̾el certe ipsẽ
fecit occidi: quos carnem suã ꝓ xp̃o cũ uiciis &
concupiscentiis crucifigere docuit. Quorũ occi¬
sione parauit epulas om̃ib uicinis atq dunicis
suis : qr ꝓfectus. uita. passio. & corona scõꝵ mul¬
tis leticiã tribuunt: & quasi epulas ex eis quoꝵ
reficiunt᷑ exemplis accipiunt. Et ad uirauit
raguel tobiam ut duas ebdomadas moraret᷑
apud eum: ad iuramꝰ & nos dñm nr̃m. oran¬
camus & a seruilib actib idẽ peccatis in
corpore. & a prauis cogitationib inmente. &
requiescat in nr̃o corde & corpore ipse qui ait.
Suꝑ quẽ requiescet sp̃s meus. nisi suꝑ humi¬
lem. & quietũ. & trementẽ sermones meos: Petit
angim tobias ut assumens animalia. siue ser¬
uicia. uadat ad gabelum in rages medoꝵ. red¬
datq ei ciro graphum suum & recipiat ab eo
assumat aliquos de credentib eisq uerbi pre¬

Expanded text:
sed victores posset facere martyres. Vel certe ipse sed victores posset facere martyres. Vel certe ipse fecit occidi, quos carnem suam pro Christo cum vitiis et concupiscentiis crucifigere docuit. Quarum occisione paravit epulas omnibus vicinis suis, quia profectus, vita, passio et corona sanctorum, multis laetitiam tribuunt, et quasi epulas, ex quorum reficiuntur exemplis, accipiunt. Et adjuravit Raguel Tobiam, ut duas hebdomadas moraretur apud eum. Adjuramus et nos Dominum nostrum, orancamus a servilibus actibus, id est, peccatis in corpore, et a pravis cogitationibus in mente; et requiescat in nostro corde et corpore ipse qui ait, Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? Petit angelum Tobias, ut assumens animalia sive servitia vadat ad Gabelum in Rages Medorum, reddatque ei chirographum suum, et recipiat ab eo assumat aliquos de credentibus, eisque verbi prae
Abbreviated transcription (Latin):
poptorum de quib dicit᷑. Afferte dño filios arie-¬
tum. Sunt autẽ pingues uacce: qr suꝑnȩ dilecti¬
onis gr̃a sunt refecti doctores. de qua psalmista
p̃catur. Sicut adipe & pinguedine. repleatur
xp̃o. uł ipsi corpus suum sponte mortificant. ut̃
hostia uiuant uł in manus infidelium tradunt
occidendũ: tales nimirũ ꝑ arma iusticiȩ adextris
& a sinistris id ẽ in ꝓsꝑis & aduersis contra hostẽ
stare didicert᷑. Sunt quatuor arietes occisi: quia
sc̃i doctores & martires quattuor libros scĩ euan¬
głui fide & oꝑatione conseruant: qr quattuor uir¬
tutib primis. prudentia. fortitudine. temꝑantia.
iusticia. muniunt᷑: qr ꝑ orhem uniuersum. qͥ
quattuor plagis distingurt᷑ gregem xp̃i institu¬
unt. Fecit raguel uaccas & arietes. occidi: quia
popłs gentium tales eos qui de sua stirpe ad fidẽ
uenerant ẽẽ docuit. quos ꝓ eminentia uirtutis
hostis temptare appeteret. nec tẽptatos uincere.

Expanded text:
populorum, de quibus dicitur: Afferte Domino filios arietum . Sunt autem pingues vaccae, quia superna delectationis gratia sunt referti doctores. De qua Psalmista precatur: Sicut adipe pinguedinis repleatur unque pro Christo, vel ipsi corpus suum sponte mortificant, ut hostia viva fiant, vel in manus infidelium tradunt occidendum: tales nimirum per arma justitiae, a dextris et sinistris, id est, in prosperis et adversis, contra hostem stare didicerunt. Sunt quatuor arietes occisi, quia sancti doctores et martyres quatuor libros sancti Evangelii fide et operatione conservant, quia quatuor virtutibus primis, prudentia, fortitudine, temperantia, justitia, muniuntur; quia per orbem universum, qui quatuor plagis distinguitur, gregem Christi instituunt. Fecit Raguel vaccas et arietes occidi, quia populus gentium tale eos qui de sua stirpe ad fidem venerant, esse docuit, quos praeeminentia virtutis hostis tentare appeteret, nec tentatos vinceret,
Abbreviated transcription (Latin):
agit coꝵ qͦs in bonoꝵ oꝑm incolumitate ꝑstare
cognouerit. Ipse intuitũ cordis eoꝵ ap̃sentis uitȩ
delectatione claudens. ad contemplationẽ ꝑpetuȩ
lucis attollit. Ipse illos post huiꝰ utȩ terminũ ad
celestia ꝑducit. Ipsiuis ẽ hereditas. de qͣ ei canit pro-¬
pħa. Exurge deus uidica terrã: qm̃ tu hereditab̃
in om̃ib gentib Et cõpletis in timore dñi annis

Expanded text:
agit eorum quos in bonorum operum incolumitate perstare cognoverit. Ipse intuitum cordis eorum a praesentis vitae delectatione claudens, ad contemplationem perpetuae lucis attollit. Ipse illos post hujus vitae terminum ad coelestia perducit. Ipsius est haereditas, de qua ei canitur a propheta: Exsurge, Deus, judica terram, quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus . Et completis
Abbreviated transcription (Latin):
in reqͥem intrat ȩternã congratulantib angłis
de societate hominũ redemptoꝵ & singulos qͦsq
menbra uidelicet sui conditoris ꝑ diuersas suꝑne
patriȩ mansiones ꝓ meritoꝵ diuersitate collocantib
& om̃is generatio eiꝰ in bona uita & stã conuersati¬
one ꝑmansit. Hȩc ẽ una ꝑ totũ orbem totũq scłi
tempus generatio querentiũ dñm. querentiũ faciem
dei iacob. De qͥ idem dicit. Generatio rectoꝵ benedi
quã in gła sui conditoris ꝑpetuo manere: Ita ut
accepti eent tã dõ quã cunctis habitantib terrę.
Perducti ad patriã celestẽ homines. accepti eruÑ dõ
cuiꝰ gr̃ã sunt redempti. Accepti erunt & angłis
na sunt societate copulandi. Hii sunt & enĩ
habitatores terrȩ illi. De qua dicit dñs. Beati
mites: qm̃ ipsi possidebunt terrã. Quã uide¬

Expanded text:
em intrat aeternam, congratulantibus angelis de societate hominum redemptorum, et singulos quosque, membra videlicet sui Conditoris, per diversas supernae patriae mansiones, pro meritorum diversitate collocantibus Et omnis generatio ejus in bona vita et sancta conversatione permansit. Hoc est, una per totum orbem, totumque saeculi tempus generatio, quaerentium Dominum, requirentium faciem Dei Jacob . De qua item dicit: Generatio rectorum benedquam in gloria sui Conditoris perpetuo manere? Ita ut accepti essent tam Deo, quam cunctis habitatoribus terrae. Perducti ad patriam coelestem homines, accepti erunt Deo, cujus gratia sunt redempti accepti erunt et angelis, na sunt societate copulandi. Hi sunt etenim habitatores terrae illius, de qua Dominus dicit: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terra
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ tobias cũ uxore sua. & om̃s noti esꝰ dicens Be¬
saluastime. & ecce uideo tobiam filiũ meũ. Ingressa
ẽ etiam post uii dies sara uxor filii eiꝰ. Septem¬
dies lucẽ gr̃ȩ spirituał. quȩ septiformis accipitur
insimiant. Post uii gͦ dies illuminato tobia. ingre¬
dit᷑ ipror & filii eiꝰ: qr post quã illuminata fuerit
angulari lapide fundata. In gressa sunt & pecora &
cameli & pecunia multa uroris. Multȩ fideliũ ꝑso¬
ne. multȩ uirtutes eccłȩ tunc inpopłm congregant᷑¬
Sed & illa pecuna quã receꝑat a gabelo. id ẽ scientia
qͦq scripturarũ. qͦs aliqͣndo gentib cõmodabant. tuns eidẽ

Expanded text:
Deum Tobias cum uxore sua, et omnes noti ejus, dicens, BeDeum Tobias cum uxore sua, et omnes noti ejus, dicens, Besanasti me et ecce video Tobiam filium meum ingressa est etiam post septem dies Sarra uxor filii eius dies lucem gratiae spiritualis, qui septiformis accipitur, insinuant. Post septem ergo dies, illuminato Tobia, ingreditur uxor filii ejus, quia postquam illuminata fuerit angulari lapide firmata. Ingressa sunt et pecora et cameli, et pecunia multa uxoris. Multae fidelium personae, multae virtutes Ecclesiae tunc in populum JudaSed et illa pecunia, quam receperat a Gabelo. Scientia quoque Scripturarum, quas aliquando gentibus commodabant, tunc eidem
Abbreviated transcription (Latin):
cit Et qͥ sibi sapientes uident᷑ dicentes. nũqͥd & nos
ceti sumꝰ: in his ueritas ñ ẽ Qui aut̃ suȩ fragilitatis
& ignorantiȩ conscu dicere norunt ds m̃s illumina
tenebras meas: hi luce uitȩ sunt fruituri in
dño. Bene aut̃ albugo. qͥsi menbranũ erat oui. Per
oũ qͥppe spes designat᷑. qr uidelicet nondũ uiuũ est.
nondũ animans ẽ s fꝑatur a uolucre quȩ hoc posuerat.
quando uiuat. ꝓcedat. currat. uolet. Et apłs ait Si
tres sume iurtutes fides scilicet spes & caritas. ẽ primuts.
habet gͦ popłs uideoꝵ adbuc uelamen ante faciem
cordis ut ñ intelligat gr̃am dei. Habet albuginẽ: qr
sibumnet candidus & iustus. p̃ om̃ib uidetur. S habt
eamdem albuginẽ. qͣs menbranũ oui: qr cecitatẽ
sustinet mentis sub spe stultissima & suꝑ uacua
rit erroris aligo: agnoscent qr xp̃s iam uenit
ac mundũ suo sanguine redemit. Quib apte
congruit qđ sequit᷑. qr uisu recepto glarificabat

Expanded text:
entes: Nunquid et nos caeci sumus ? in his veritas non est. Qui autem suae fragilitatis et ignorantiae conscii dicere norunt, Deus meus, illumina tenebras meas ; hi luce vitae sunt fruituri in Domino. Bene autem albugo quasi membrana erat ovi, per ova quippe spes designatur; quia videlicet nondum vivum est, nondum animans est, sed separatur a volucre, quae hoc posuerat, quando vivat, procedat, currat, volet. Et Apostolus ait: Sitres summae virtutes, fides scilicet, spes, et charitas exprimuntur. Habet ergo populus Judaeorum adhuc velamen ante faciem cordis, ut non intelligat gratiam Christi. Habet albuginem, quia sibimet candidus et justus prae omnibus videtur. Sed habet eamdem albuginem quasi membranam ovi; quia caecitatem sustinet mentis, sub spe stultissima et supervacua rit erroris caligo, agnoscent quia Christus jam venit, et mundum suo sanguine redemit. Quibus apte congruit quod sequitur: Quia, visu recepto, glorificabat
Abbreviated transcription (Latin):
tobiȩ. & coniunctione ac nuptiis filiȩ suȩ. fiait
occidi duas uaccas pingues. & quattuor a rietes
& parari epulas om̃ib uicinis sius cunctisq a¬
micis suis: letatus de fide xp̃i popłs gentium¬
& de uocatione gentilitatis. ad dm. tantũ ꝓfici¬
ebat in dño ut etiã de eiꝰ numero doctores
fierent. idemq post modũ & martires exci tisses
Qui uacce utiq sunt. q uigũ euangelu leue
gestant : quia eos quoq qui ad portandũ idem

Expanded text:
Tobiae, et de conjunctione ac nuptiis filiae suae, fecit Tobiae, et de conjunctione ac nuptiis filiae suae, fecit occidi duas vaccas pingues, et quatuor arietes, et parari epulas omnibus vicinis suis, cunctisque amicis suis. Let de vocatione gentilitatis ad Deum, tantum proficiebat in Domino, ut etiam de ejus numero doctores fierent, iidemque postmodum et martyres exstiterint. Qui vaccae utique sunt, quia jugum Evangelii leve gestant; quia eos quoque, qui ut ad portandum idem
Abbreviated transcription (Latin):
mittit. In quib etiã ligatũ tenet eũ : qr nec ipsos
quos possidet impios tantũ. ladẽ sinit᷑. quantũ in¬
satiabili furore desidat. Ids terea circa pul¬
lorum cantum tunens raguel ne forte
ẽĩt occisus a demone tobias. fodit sepulcrũ
cum seruis suis: sed hoc confestim agnita sos¬
pitate illius terra iussit repleri. Cantus pus¬
lorum. sonus ẽ p̃dicantium. Qui cũ mane
diem uerum fidei. mundo post tenebras
erroris affuturũ canerent: erant quidã in
popło gentiũ qui dubitarent an uere dñs
hostem uicisset antiquũ. ideoq fidem nominis
obruere atq abscondẽ satius estimarent.
Qui tamen post modũ agnita lucẽ ueritatis
quasi aurora ꝓcedente & crebrescente pullor
cantu idẽ uoce doctoꝵ. qui ad suꝑna desida
alacri cordis uolatu se leuare consuerunt. om̃e
nubilum dubitationis sua de mente repuleris.
ac ueraciter xp̃m hoste ꝓstrato. sponsũ eẽ

Expanded text:
rmittit. In quibus etiam ligatum tenet eum; quia nec ipsos rmittit. In quibus etiam ligatum tenet eum; quia nec ipsos quos possidet impios, tantum laedere sinitur, quantum insatiabili furore desiderat. Interea circa pullorum cantum timens Raguel, ne forte occisus esset a daemone Tobias, fodit sepulcrum cum servis; sed hoc confestim agnita sospitate illius, jussit terra repleri. Cantus pullorum sonus est praedicantium, qui cum mane diemque verum fidei mundo post tenebras erroris adfuturum canerent, erant quidam in populo gentium, qui dubitarent an vere Dominus hostem vicisset antiquum, ideoque fidem nominis ejus obruere atque abscondere satius aestimarent; qui tamen postmodum agnita luce veritatis, quasi aurora procedente et crebrescente pullorum cantu, id est, voce doctorum, qui ad superna desideria alacri cordis volatu se levare consuerunt, omne nubilum dubitationis sua de mente pepulerunt, ac veraciter Christum, hoste prostrato, sponsum esse
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiationẽ satanę. post confessionẽ recte fidei
sequitur remissio peccatorũ. expulso demonio
ꝑ aquã baptismi. Ligauit autẽs qi a fidelium
lesione recinuit. Quos & si tẽptare aliquotiens
ꝑmittitur ut ꝓbentur: suꝑare tamen ꝓhibet᷑
ne a fide deficiant. Ligauit inquit eum in de-¬
serto suꝑioris ȩgipti. Et deseptũ & egiptus
infideliũ corda significant: quȩ & deserta id ÷
derelicta sunt adeo. cuiꝰ inhabitatione sunt in-¬
digna. Et hȩc eadem sunt uxta int̾pretationẽ
nominis ȩgipti. ꝑfidiȩ suȩ tenebris obscurata:
Nec immerito qui deseritur a gr̃a diuinȩ lucis:
repletur a principe tenebrarũ. App̃hensũ gͦ
angłs demonẽ. qui tobiam occiđẽ cupiebat: liga¬
uit in deserto suꝑioris ȩgipti: qr cohibitũ a raptu
fideliũ. qͥ menbra sui redemptoris sunt. dñs & re¬
demptor nr̃ diabolũ. in infidelib tantũ dñari ꝑ-¬

Expanded text:
nuntiationem diaboli, post confessionem rectae fidei, nuntiationem diaboli, post confessionem rectae fidei, sequitur remissio peccatorum, expulso daemonio per aquam baptismi. Ligavit autem eum, quia a fidelium laesione retinuit; quos etsi tentare aliquoties permittitur, ut probentur, superare tamen prohibetur ne a fide deficiant. Ligavit eum in deserto superioris Aegypti. Et desertum et Aegyptus infidelium corda significant, quae et deserta, id est, derelicta sunt a Deo, cujus inhabitatione sunt indigna. Et haec eadem sunt juxta interpretationem nominis Aegypti, perfidiae suae tenebris obscurata. Nec immerito qui deseritur a gratia divinae lucis, repletur a principe tenebrarum. Apprehensum ergo angelus daemonem, qui Tobiam occidere cupiebat, ligavit in deserto superioris Aegypti; quia cohibitum a raptu fidelium, qui membra sunt sui Redemptoris, idem Dominus et Redemptor noster diabolum infidelibus tantum dominari pe
Abbreviated transcription (Latin):
mero cõphensi. huniꝰ solũ modo uitę gaudia uo¬
uerant. de ȩternis nil cercũ dicebant: ideoq illos
absq spe uite inimortalis. eternȩ mortis rapuis¬
set inderitus. Sed docente intrinsecus ipsa ueri¬
tate quȩ foris ꝑ doctorũ ora sonabat: tamdem
intellexit qr necesse eẽt ut stulta dicerent staltr
perirentq hii qui dm̃ uerũ non nouerant. Iure
autẽ mundi conditor in mundũ ueniens. mun-¬
di regimen susciꝑet. & fide confessionis xp̃i eiꝰq
se sacram̃tis sc̃ĩficari gaudebat. Introductus tobas
ad sarã in cubiculũ ꝓtulit de cassicdile suo partẽ iere¬
eccłam de gentib. in pͥmo desponsationis ei inicio
nibet eam in singulis credentib abrenuntia re
ac demde confiteri fidem sc̃ȩ trinitatis in remis¬
sionẽ peccatoꝵ: qđ ẽ intima piscis iuscera uiuis
coneremare carbonib Quib actis. angelus
apphendit demoniũ & ligauit: qr post abre¬

Expanded text:
mero comprehensi, hujus solum vitae gaudia nomero comprehensi, hujus solum vitae gaudia noverant, de aeternis nihil certum dicebant, ideoque illos absque spe vitae immortalis, aeternae mortis rapuisset interitus. Sed docente intrinsecus ipsa veritate, quae foris per doctorum ora sonabat, tandem intellexit quia necesse esset ut stulta dicerent stulti, perirentque hi qui Dominum verum non noverant; jure autem mundi Conditor in mundum veniens, mundi regimen susciperet. Et fidem confessus Christi, ejus se sacramentis sanctificari gaudebat. Introductus Tobias ad Saram in cubiculum, protulit de cassidili suo partem jecoEcclesiam de gentibus, in primo dispositionis ejus initio jubet eam in singulis credentibus abrenuntiare ac deinde confiteri fidem sanctae Trinitatis in remissionem peccatorum, quod est intima pacis viscera vivis cremare carbonibus. Quibus actis angelus apprehendens daemonem ligavit. Quia post abre
Abbreviated transcription (Latin):
boli fraude seruorũ dei consortiũ nectit. qͥ
dicere nouit. Cominꝰ regit me & nichil mͥ
deerit : & audire meretur. iam non dicã uos seruos.
sed amicos meos. Libi inquit debet᷑ om̃is subs¬
tantia eius  pat̃ ad filiũ. Postula ame &
dabo tibi g̃s̃ hereditatẽ tuã : & cetera. Ingres¬
si sunt ad raguelem: qui eos suscepit cũ gaudio
Adiit dominꝰ popłm nationũ ꝑ doctores su
uerbi: qui libenter  Accepit in plurimis locis ut
apłoꝵ actus testantur. Petitus filiam raguel
pͥmo expauit. sciens quid ꝓuenisset illis septẽ
iuris: sed docente angło qi immundi eã habe
non possent. tobias autẽ qui dm̃ timebat ps¬
set: mox dare consensit. Audiens uerbũ fide
popłs gentiũ. atq ab apłis admonit᷑. ut de sua
ꝓgenie. ꝑ orbem eccl̃am xp̃i facerent. ñ sine gra
exploratione potuit noue fidei iura legẽq
susciꝑe: sciens qđ multos temporib priscis habu¬
erit doctores. Qui om̃s quasi septenario nu-¬

Expanded text:
boli fraude, se suosque Domini consortio nectit qui dicere novit: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit . Et audire meretur: Jam non dicam vos servos, sed amicos meos . Tibi debetur omnis substantia ejus. Et Pater ad Filium: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et caetera . Ingressi sunt ad Raguelem, qui eos suscepit cum gaudio. Adiit Dominus populum nationum per doctores sui verbi, qui libenter accepit in plurimis locis, ut apostolorum Actus testantur. Petitus filiam Raguel primo expavit, sciens quid provenisset illis septem viris; sed docente angelo, quia immundi eam habere non possent, Tobias autem, qui Deum timebat, posset, mox dare consensit. Audiens verbum fidei populus gentium, atque ab apostolis admonitus, ut de sua progenie per orbem Ecclesiam Christi faceret, non sine certa exploratione potuit novae fidei jura legemque suscipere; sciens quod multis temporibus priscis habuit doctores, qui omnes quasi septenario nu