comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
letantur suꝑ muros cocti lateris loqui¬
num plagas eius. Rursum ad pͣsentia
redit. & suꝑbiȩ arguit moab qͦd multo
plus elatus sit quam̃ eius fortitudo posce.¬
bat. & ꝓpter hanc suꝑbiam ululaturos¬
moab ad moab idest popłm adurbem.
uel meteopolim ad ꝓuintiã. Et cuncta
ululatib terra resonabit. suꝑ muros
sam clamabo. ad uiros murifictilis la¬
mentantes. Per hȩc aut̃ potentiã pristinȩ
felicitatis. & plagas repentinȩ subuersio.¬
nis ostendit. Dm̃ sub urbana esebon
deserta sunt: uinea sabama. Int̾ esebon
&e sabama uix quingenti passus sunt.
&e ꝑmetaphoram uineȩ omĩs ꝓuintiȩ
significat uastitatem. Dñi gentiũ
exciderunt flagella eius. Seruat trans¬
lationẽ quam cõeꝑat. ostendens reges
gentium qui uastauerant moab: om̃s
uiculos castellaq populatos. Usq ad
aditer ꝑuenerunt: errauerunt in de.¬
serto. Propagines eius reliquer̃. transier̃
mare. Flagella & ꝓpagines. popłm &e

Expanded text:
laetantur super muros cocti lateris. Loquilaetantur super muros cocti lateris. Loquimini plagas ejus. Rursum ad praesentiam redit, et superbiae arguet Moab, quod multo plus elatus sit, quam ejus fortitudo poscebat, et propter hanc suMoab ad Moab, id est, populus ad urbem, vel metropolis ad provinciam, et cuncta ululatibus terra resonabit super muros sam clamabo, ad viros muri fictilis lamentantes . Per haec autem et potentiam pristinae felicitatis, et plagas repentinae subversionis ostendit. Quoniam suburbana Esebon deserta sunt: vinea Sabama. Inter Esebon et Sabama vix quingenti passus sunt, et per metaphoram vineae, omnis provinciae significat vastitatem. Domini gentium exciderunt flagella ejus. Servat translationem quam coeperat, ostendens reges gentium, qui vastaverant Moab, omnes viculos castellaque depopulatos. Usque ad Jazer pervenerunt: erraverunt in deserto: propagines ejus relictae sunt: transierunt mare. Flagella et propagines populum
Abbreviated transcription (Latin):
Et prȩparabitur in miscłia solium. &
sedebit suꝑ illud in ueritate. in taberna¬
culo dauid iudicans & quęrens uidiciũ.
& uelo citer reddens qđ iustum est. Hebrei
locum istũ sic interp̃tantur. Eugato assi¬
ro regnabit etechias uir iustus. & reti.¬
nebit solium dauid subiectũ sibi popłm
dĩ udicans inueritate. Alii de xp̃o intel¬
ligunt. Finito antiaxp̃i puluere. & uasta¬
tore sublato qui conculcabat uniuersam
terrã: rex xp̃c adueniet qui sedebit in
tabernaculo dauid. & indie uidici red¬
det cunctis ꝓ oꝑib suis. Nec est aliqua du¬
bitatio. quin capitulũ hoc de xp̃ouati.¬
cinetur. Sed nos & in pͥmo aduentu id ipsũ
intelligere possumus. atq ineccłiȩ taber.¬
naculum demonstrare: qͦd in omĩ terra
moab ȩccłiarũ trophea surgentia xp̃i
testentur imꝑium. Aũ diuimus
suꝑbiam mo̾ab: suꝑb est ualde. Suꝑbia
eiꝰ &e arrogantia eiꝰ & indignatio eiꝰ. plus¬

Expanded text:
Et praeparabitur in misericordia solium, et Et praeparabitur in misericordia solium, et sedebit super illud in veritate, in tabernaculo David, judicans et quaerens judicium, et velociter reddens quod justum est. Hebraei locum istum sic interpretantur: Fugato Assyrio, regnabit Judae Ezechias vir justus, et retinebit solium David, subjectum sibi populum Dei judicans in veritate. Alii de Christo intelligunt. Finito Antichristi pulvere, et vastatore sublato, qui conculcabat universam terram, rex Christus adveniet, qui sedebit in tabernaculo David, et in die judicii reddet cunctis pro operibus suis. Nec est ulla dubitatio, quin capitulum hoc de Christo vaticinetur. Sed nos in primo adventu idipsum intelligere possumus, atque in Ecclesiae tabernaculo demonstrare, quod in omni terra Moab Ecclesiarum tropaea surgentia Christi testentur imperium. Audivimus superbiam Moab, superbus est valde: superbia ejus, et arrogantia ejus, et indignatio e
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ a facie uastatoris. Finitus est enu
puluis. consũmatꝰ est miser. defecit qui
conculcabat terrã. Pro misero. inhebrar
legitur sod. qđ potest & uastator ind¬
lig̃i. Loquitur aut̃ ad moab ut consiliũ
salutis inueniat. & senib congregatis
cogat salutare consilium. Uis inquit
nclara luce ce in aꝑta fuga popłi mei. tu
quasi nar & umbra esto. Suscipe fugien¬
ces uagosꝙ ne ꝑdas. Et hoc quare dixerit.
statim infert. Habitabunt iuxta tẽ ꝓfu-¬
qi mei. Uastata enini ierłm &e omĩ iudea
que confinis est moabitis: ad te popłs m̃s
trainsinigrabit. Esto gͥ latibulum eor. Nec
timcas impetum uastatoris. quia sicut puluis
cto transibit. & depopulator uniuersȩ t̾rȩ
qui conculcabat eum. & suis pedib subicie¬¬
bat: aura flante disꝑiet. Quidã hunc¬
locum male de antixp̃o interp̃tant᷑. ut
putent scõs eo tempore ꝓpt̾ uiciniã urbis
ierosolimȩ ad arabas transituros. & nunc
eis prȩcipit ne ꝓdant fugientes ad se.

Expanded text:
 a facie vastatoris, finitus est enim pulvis, consummatus est miser, defecit qui conculcabat terram. Pro misero in Hebraico legitur SOD , quod potest et vastator intelligi. Loquitur autem ad Moab, ut consilium salutis inveniat, et senibus congregatis, cogat salutare concilium. Vis, inquitn clara luce, et aperta fuga populi mei, tu quasi nox et umbra esto, suscipe fugientes, vagosque ne prodas. Et hoc quare dixerit, statim infert: Habitabunt apud te profugi mei. Vastata enim Jerusalem, et omni Judaea quae confinis est Moabitis, ad te meus populus transmigrabit. Esto igitur latibulum eorum, nec timeas impetum vastatoris, quia sicut pulvis cito transibit: et depopulator universae terrae, qui conculcabat eam, et suis pedibus subjiciebat, aura flante disperiet. Quidam locum hunc male de Antichristo interpretantur, ut putent Sanctos eo tempore propter viciniam urbis Hierosolymae ad Arabas transituros, et nunc eis praecipi, ne prodant fugientes ad se.
Abbreviated transcription (Latin):
popłs adheliachim serui mei potestatem
pendebit. Qđ aut̃ ait. in die illa aufe
quod pependerat in eo quia dñs locutꝰ¬
est: multi ad sobnã referunt. qđ helia¬
chim infixo pax illo. prior paxillus qui
infixus fuerat corruat. Sed quia sequit᷑
& ꝑibit qd pependerat in eo. qđ deiec to
sobna nequa quam factũ est: intelligi¬
mus hoc dici. qđ deposito sobna pontifi¬
catum acceꝑit heliachim: cuius sacerdo¬
tii dignitatem subuertit extrema ca-¬
ptiuitas. Qui uixta anagogen cuncta
accipunt : uolunt in sobnȩ pontificatu
udeoꝵ sacerdotium cadere. & insucces¬
sione heliachim qui interp̃tatur dñs
resurgens. euangelici cultus sacram̃ta
monstrari. Ita & hoc qđ sequit᷑. in die

Expanded text:
populus ex Eliacim servi mei potestate populus ex Eliacim servi mei potestate pendebit. Quod quod pependerat in eo, quia Dominus locutest, multi ad Sobnam referunt, quod Eliacim infixa paxillo, prior paxillus qui infixus fuerat, corruat. Sed quia sequitur: Et peribit quod pependerat in eo: quod dejecto Sobna, nequaquam factum est, intelligimus hoc dici, quod deposito Sobna, Pontificatum acceperit Eliacim, cujus sacerdotii dignitatem subvertit extrema captivitas. Qui juxta ἀναγωγὴν cuncta accipiunt, volunt in Sobnae Pontificatu Judaeorum sacerdotium cadere, et in successione Eliacim, qui interpretatur Deus resurgens, Evangelici cultus sacramenta monstra
Abbreviated transcription (Latin):
ptũ aut babiloniȩ campos intelligimus.
Ibiq morieris. & ibi erit currus głȩ tuȩ
om̃s potentiȩ & opes quib nunc fultus
incedis. Ibi senties ignominiã domꝰ dñi
tui. quia ꝓpt̾ oꝑa mala &e iuolatũ tem¬
plũ dĩ tui ista patieris. Detraham tẽ
de gradu tuo. & a pontificat᷑ officio
ꝓiciam. & ꝓte heliachim seruũ meum
filium helchiȩ induã uestim̃tis tuis. &
cingulo tuo decorabo. sicut eleatar
uestim̃tis aaron patris indutꝰ est.
Ipsi dabo potestatẽ templi qui habeat
popłm non subiectũ sibi quasi seruum.
sed amatorẽ sui quasi filiũ. Ipse accipiet¬
ce clauem domꝰ meȩ &e in suo portabit
humero. ipse habebit cerimoniarum
omĩum potestatẽ. Et quoniodo paxillus
si figatur inpariete templi &e in loco
fortissimo collocetur. omĩa uasa sacer-¬
dotum & leuitarum tam quȩ in sacrifi.¬
ciis necessaria sunt. quam omĩs generis
musicoꝵ suspenduntur in eo: sic omĩs

Expanded text:
ptum, aut Babyloniae campos intelligamus, ptum, aut Babyloniae campos intelligamus, ibique morieris: et ibi erunt currus gloriae tuae, omnes potentiae et opes, quibus nunc fultus incedis. Ibi senties ignominiam domus Domini tui: quia propter opera mala, et violatum Templum Dei tui ista patieris. Detraham te de gradu tuo, et de pontificatus officio projiciam, et pro te Eliacim servum meum filium Helciae induam vestimentis tuis, et cingulo tuo decorabo: sicut Eleazar vestimentis Aaron patris indutus est. Ipsi dabo potestatem Templi, qui habeat populum non subjectum sibi quasi servum, sed amatorem sui quasi filium. Ipse accipiet clavem domus meae, et in suo portabit humero, ipse habebit caeremoniarum omnium potestatem. Et quomodo paxillus si figatur in pariete Templi, et in loco firmissimo collocetur, omnia vasa sacerdotum et Levitarum, tam quae in sacrificiis necessaria sunt, quam omnis generis musicorum, suspenduntur in eo: sic omnis
Abbreviated transcription (Latin):
tificẽ qui habitabat iuxta septuaginta
inpastoforio. iuxta aquilam in taberna¬
culo. ꝓ quo sequens hebraicã ueritatem
theodotionait. ingredere ad socenistũ
quod interp̃tari potest ęquum & rectũ.
ut scilicet cata antifrasin iniquus intel¬
ligatur & prauus. ad pontificẽ templi.
&e dices ei. Qui habitas in domo dĩ. cuiꝰ
scelera in tota ciuitate bachantur. cur
securus in oꝑib tuis quasi non uerearis
captiuitatẽ excidisti tibi inpetra sepul-¬
chrum. &e tam suꝑbe edificasti ut ambi¬
tio te in morte sequeret᷑: Audi quȩ est
in te dñi sententia. Quomodo gallus gal¬
licinacius humero portantis aufertur.
ce singuli hominum leuant inscapulã
pallium suũ: sic tua facilis erit in capti¬
uitatem trans latio. Habebis coronã non
laminȩ aureȩ & sanctificationis dñi.
sed tribulationis & angustiȩ. Sicut enĩ
pila simittat᷑ in ꝓcliue stare ñ potest.
sed ueloci cursu uoluitur: ita & tu ad
terrã latissimã deduceris. quã aut ȩgy.¬

Expanded text:
tificem, qui habitabat, juxta LXX, in pastophorio; juxta Aquilam, in tabernaculo: pro quo sequens Hebraicam veritatem Theodotion ait: Ingredere ad Socen istum, quod interpretari potest, aequum et rectum ut scilicet κατὰ ἀντίφρασιν, iniquus intelligatur et pravus , ad pontificem templi, et dices ei: Qui hascelera in tota civitate bacchantur, cur securus es in operibus tuis, quasi non verearis captivitatem: excidisti tibi in petra sepulcrum, et tam superbe aedificasti, ut ambitio te et in morte sequeretur? Audi quae sit in te Domini sententia: quomodo gallus gallinaceus humero portantis aufertur, et singuli hominum levant in scapula pallium suum: sic tua facilis erit in captivitatem translatio. Habebis coronam non laminae aureae, et sanctificationis Domini, sed tribulationis et angustiae. Sicut enim pila si mittatur in proclive, stare non potest, sed veloci cursu volvitur: ita et tu ad terram latissimam deduceris, quam aut Aegy
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝑ robur militum om̃s opes erutȩ
sint. Sin aut̃ elamite ponunt᷑ in proelio
quȩ urbs assirioꝵ est: non potest referri
ad tempora Romanȩ subuersionis. nisi
forte cuncta allegoricȩ int̾p̃temur.
Et erunt elestȩ ualles tuȩ plenȩ q̃dri¬
garum. & equites ponent sedes suas
in porta. Et reuelabitur oꝑimentum¬
uidȩ. & uidębis in illa die armamen.¬
tariũ domus saltus. & scissuras ciuita.¬
tis dauid uidebitis. quia multiplicatȩ
sunt. Manifeste captiuitatẽ describit
quȩ undecimo anno regis sedecinȩ fa¬
cta est. de qua &e ieremias loquitur.
Ecce ego conuocabo om̃s cognationes regno.¬
rũ aquilonis ait dñs. & uenient & põ.
&e oꝑe non expletum: idẽ ieremias ait.
Undecimo anno sedechiȩ. mense quarto.
quinta mensis aꝑta est ciuitas. & ingres¬
si sunt om̃s principes regis babilonis.
&e sederunt in porta media. Iunc gͦ
incircũitu ciuitatis ierłm in numera.
bilis fusus est exercitus. & aꝑta sunt

Expanded text:
quod per robur militum omnes opes erutae quod per robur militum omnes opes erutae sint. Sin autem Elamitae ponuntur in praelio, quae urbs Assyriorum est: non potest referri ad tempora Romanae subversionis, nisi forte cuncta allegorice interpretemur. Et erunt electae valles tuae plenae quadrigarum, et equites ponent sedes suas in porta. Et revelabuntJudae, et videbis in illa die armamentarium domus saltus, et scissuras civitatis David videbitis, quia multiplicatae sunt. Manifeste captivitatem describit, quae undecimo anno regis Sedechiae facta est, de qua et Jeremias loquitur: Ecce ego convocabo omnes cognationes regnorum Aquilonis, ait Dominus, et venient, et ponetaedictum, et opere non expletum, idem Jeremias ait: Undecimo anno Sedechiae, mense quarto, quinta mensis, aperta est civitas, et ingressi sunt omnes principes regis Babylonis, et sederunt in porta media . Tunc ergo in circuitu civitatis Jerusalem, innumebilis fusus est exercitus, et aperta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
conturbatus sum cum uiderẽ. emarcuit
cor meũ. tenebre stupefecerunt me. ba¬
bilon dilecta mea posita est mͥ in mira¬
culum. quanto magis nunc in urbis suȩ
ruina nullã acciꝑe consolationẽ potest.
totum se plangentib tradens.
ies enĩ int̃fectionis & conculcationis
&e fletuum dño dõ exercituũ. in ualle
uisionis. Reddit causas iuata triplicẽ
intelligentiã quare dixerit. recedite
a me. amare flebo. quia conculcata sit
syon mons quondã uisionũ. & nunc ual¬
lis fletuum. Scrutans murũ. & ma.¬
gnificus suꝑ montẽ. Et ȩlam sũpsit pha¬
retrã. currũ hominis equitis. & parietẽ
nudabit clipeus. Describitur babilonis
exercitus intrans urbẽ. tẽplũq occupans.
& quadrigis ꝑplateas suꝑb incedens.
Qͦaq auratos postes & marmoꝵ. crustis
uestitos parietes clipeus qui alia solet
tegere nud auerit: elegant̃ in hebreo reso.¬
nat. sensusq pulcherrimꝰ est: qđ scutũ
non ꝓtexerit quempiã sed nudarit. eo

Expanded text:
m viderem, emarcuit cor meum, tenebrae stupefecerunt me: Babylon dilecta mea posita est mihi in miraculum, quanto magis nunc in urbis suae ruina nullam accipere consolationem potest, totum se planctibus tradens! Dies enim interfectionis, et conculcationis, et fletuum Domino Deo exercituum in Valle visionis. Reddit causas juxta triplicem intelligentiam, quare dixerit: Recedite a me, amare flebo; quia conculcata sit Sion, mons quondam visionum, et nunc vallis fletuum. Scrutans murum, et magnificus super montem: et Elam sumpsit pharetram, currum hominis equitis, et parietem nudavit clypeus. Describitur Babylonis exercitus intrans urbem, templum occupans, et quadrigis per plateas superbus incedens. Quodque auratos postes, et marmorum crustis vestitos parietes, clypeus, qui alia solet tegere, nudaverit, eleganter in Hebraeo resonat, sensusque pulcherrimus est, quod scutum non protexerit quempiam, sed nudaverit: eo
Abbreviated transcription (Latin):
disti om̃is intecta: Quando dicit etiam
tu: ostendit qđ & cȩteri prius ascende.¬
rint. Num & tu reputata es inter gentes.
quȩ abhostib obsideris. & tecta conscendis
plena ululatus & planctus miserabiliũ
feminarũ. urbs quondam regia
Interfecti tui non interfecti gladio. nec
nortui tui in bello. Cuncti principes
tui fugerunt simul. dureq ligati sunt.
Om̃s qui inuenti sunt uincti sunt parit̃.
ꝓcul fugerunt. Si ad senuacherib tẽpora
restras quando ex parte capta est ciuitas:
reste dicuntur ñ fuisse uicti gladio.
nec occisi in bello sed ꝓditione. aliis ex
uibe fugientib. aluiꝰ quos hostis opp̃ssit
uinculis alligatis. Sin aut̃ adbabilonicã
captiuitatẽ quod & uerius est ducimus:
non pugna sed obsidione suꝑati sunt.
Qđ si in aduentu xp̃i iuxta eusebium tro.¬
pologice intelligere uolueris: dices eos
interfectos non gladio sed infidelitate.
om̃sq principes recessisse a dõ. & pecca¬

Expanded text:
disti omnis in tecta? Quando dicit, etiam disti omnis in tecta? Quando dicit, etiam tu, ostendit quod caeteri prius ascenderint. Num et tu reputata es inter gentes, quae ab hostibus obsideris, et tecta conscendis plena ululatus et planctus miserabilium feminarum, urbs quondam regia? 221 Interfecti tui non interfecti gladio, nec mortui in bello. Cuncti principes tui fugerunt simul: dureque ligati sunt. Omnes qui inventi sunt, vincti sunt pariter: procul fugerunt. Si ad Sennacherib tempora referas, quando ex parte capta est civitas, recte dicuntur non fuisse victi gladio, nec occisi in bello, sed proditione, aliis ex urbe fugientibus; aliis, quos hostis oppressit, vinculis alligatis. Sin autem ad Babyloniam captivitatem, quod et verius est: dicemus quod non pugna, sed obsidione superati sint. Quod si in adventu Christi, juxta Eusebium, tropologice intelligere volueris: dices eos interfectos non gladio, sed infidelitate, omnesque principes eorum recessisse a Deo, et pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ac egypto: dicit etiam cȩteras gentes ad
alias terras suo imꝑio fuisse trans latas.
uidnam tibi quoq est quia ascendisti
ꝙtu omis in tecta. clamoris plena. urbs
frequens. ciuitas exultans: Referebat¬
m hebreus p̃sentẽ uisionẽ non ꝑtinere
ad illud tempus quo nabuchodonosor
ierłm cepit. &e sedechiam unctũ oculisq
priuatũ duxit in babilonẽ. sed ad senna¬
cherib tempora quando sobna pontifer
magnã partẽ ꝓdidit ciuitatis. & tantũ
sꝑon idest arx & templum ac nobiles re.¬
manserunt in eremplum romanȩ urbis.
quȩ irruentib gallis patricios & florem
iuuentutis in arce seruauit. Nos autem
possumus &e de babilonia captiuitate
dicere. quanquam Eusebius omĩa in xp̃i
aduentu referat. & putet uespasiani titiq
temporib fuisse completa. Carpamus gͥ
singula. triplicem expositionẽ breuiter
attingentes. Quidnam tibi quoq est:
Quid habes inquit syon qđ etiam tu ascen-¬

Expanded text:
de Aegypto, dicit etiam caeteras gentes ad de Aegypto, dicit etiam caeteras gentes ad alias terras suo imperio fuisse translatas. Quidnam tibi quoque est, quia ascendisti et tu omnis in tecta, clamoris plena, urbs frequensmihi Hebraeus, praesentem Visionem non pertinere ad illud tempus, quo Nabuchodonosor Jerusalem cepit, et Sedechiam vinctum oculisque privatum duxit in Babylonem; sed ad Sennacherib tempora, quando Sobna Pontifex magnam partem prodidit civitatis, et tantum Sion, id est, arx et Templum, ac nobiles remanserunt, in exemplum Romanae urbis, quae irruentibus Gallis, patricios et florem juventutis in arce servavit. Nos autem possumus, et de Babylonia captivitate dicere: quamquam Eusebius omnia ad Christi adventum referat, et putet Vespasiani Titique temporibus fuisse completa. Carpamus ergo singula, triplicem expositionem breviter attingentes. Quidnam tibi quoque est? quid habes, inquit, Sion, quod etiam tu ascen
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas seminarium ꝓpħarũ est: inqui
extructũ templũ. & uisiones dñi multi¬
plicatȩ sunt. Quia gͦ int̾ cęteras gentis
ponitur & reputatur una de plurinis
nequaquam mons appellatur iuata
illud ꝓpheticum. fundamenta eiꝰ in me¬
tib scĩs. diligit dñs portas sion suꝑ omu
tabernacula iacob sed uallis. exeo qus
humiliata sit. Aliis uerhis hoc ipsum ite¬
mias loquitur. quando accipit calicm
ac nouissime porrigit ierłm ut bibato
uomat. & ruat & insaniat. significan
a babiloniis &e hanc esse uastandam q
plenius regum &e ieremiȩ narrat histon
Ea quo intelligimus omĩum creatorm
equaliter essẽ diñ. ce eodem cuncta
dispensare iudicio: uxta illud qđ ille
loquitur ꝑ amos. Nunquid non ut filii
thopum uos estis mͥ filii isrł dicit dñs:
Nunquid non isrł ascendere feci de terra
enspti. & palestinos de capadocia. & siros
ae cirene : Ecce occuli dñĩ suꝑ regnũ pec¬
cans. Ne putarent udei iccirco se meritor.
habere priuilegium quia educti essent

Expanded text:
ua exstructum Templum, et Visiones Domini multiplicatae sunt. Quia ergo inter caeteras gentes ponitur, et reputatur una de plurimis, nequaquam mons appellatur, juxta illud propheticum: Fundamenta ejus in montibus sanctis: diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob ; sed vallis, ex eo quod humiliata sit. Aliis verbis hoc ipsum Jeremias loquitur: quando accepit calicem ac novissime porrigit Jerusalem, ut bibat, et vomat, et ruat, et insaniat: significans a Babyloniis, et hanc esse vastandam . Quod plenius Regum et Jeremiae narrat historia. Ex quo intelligimus omnium creatorem aequaliter esse Deum, et eodem cuncta dispensare judicio, juxta illud quod ipse loquitur per Amos: Numquid non ut filii Aethiopum vos estis mihi filii Israel? ait Dominus. Numquid non Israel ascendere feci de terra Aegypti, et Palaestinos de Cappadocia, et Syros de Cyrene? Ecce oculi Domini super regnum peccans . Ne putarent Judaei idcirco se meritorum habere privilegium, quia educti essent
Abbreviated transcription (Latin):
est ostreon hoc est testam urbẽ hostra.¬
cinen intelligi uolunt. & cȩteras iuxta
Rinocorurã &ẽ cassium ciuitates. quas
usq hodie in ȩgypto lingua chanani.¬
tide hoc est sirã loqui manifestũ est.
&e putant ẽ uicino siros atq arabas a
nabuchodonosor in illam t̾rã fuisse
trans latos. Porro qui in aduentu xp̃i
& Romano imꝑio ꝓphetiã disserunt.
quinq ciuitates uel legẽ dni quȩ in a¬
lerandria pͥma interp̃tata est. uel
conos. fideles caticuminos sentiunt. aut
certe sp̃ualẽ legis intelligentia. de qua
apłs ait. uolo quinq uerbis loqui in ȩc¬
appelietur ciuitas solis uidelicet iusti¬
ciȩ: in cuius pennis est sanitas.
Indie illa erit altare dni in medio
terrȩ egypti. & titulus iuxta t̃minum

Expanded text:
est, ὄστρακον, hoc est, testam, urbem Ostraest, ὄστρακον, hoc est, testam, urbem Ostracinem intelligi volunt, et caeteras juxta Rhinocoruram, et Casium civitates, quas usque hodie in Aegypto lingua Chananitide, hoc est, Syra loqui manifestum est: et putant e vicino Syros atque Arabas a Nabuchodonosor in illam terram fuisse translatos. Porro qui in adventu Christi, et Romano imperio prophetiam disserunt, quinque civitates, vel legem Domini, quae in Alexandria primum interpretata est, vel conos, fideles, catechumenos sentiunt: aut certe spiritualem legis intelligentiam, de qua et Apostolus ait: Volo quinque verbis loqui in Ecappelletur civitas solis, videlicet justitiae, in cujus pennis est sanitas. In die illa erit altare Domini in medio terrae Aegypti, et titulus juxta terminum
Abbreviated transcription (Latin):
mala tanta ꝑpessa sit. De nr̃is temporib
nemo dubitat. qđ comparatione xpianor
om̃s ethnici quasi mulieres sint infirmas
habentes sententias. & quicquid dixerint
uerti in stulticiã. dum stupeant tanta
gentis conuersione. & mirent᷑ atq intel¬
ligant manũ dñi. Et quicunq gentiliũ
nominis xp̃iani fuerit recordatꝰ: im
becillitatẽ timore fateatur. Indie
illa erunt quinq ciuitates in t̾ra ȩgypti
loquentes lingua chanaan: & uirantes
una. Pro ciuitate solis nescio uolentes
quã quidã nr̃oꝵ urbẽ iusticiȩ int̾p̃tat᷑.
&e ductus errore qđ uixta hebraicum
ares scriptũ sit: t̾rã putat esse quȩ aluis
litteris scribitur. Melius gͦ transtulit
simmachus. ciuitas solis uocabit᷑ una.
Ares enĩ uerbum ambiguũ. & testa dr̃
&e sol: eo qđ utrunq areat & siccũ sit.
Hunc locum ñ intelligens onias: tẽplũ
ex truxit in egypto in oppido heliopo¬
leos. Lege iosephi historias. Alii ares id

Expanded text:
tanta mala perpessa sit. De nostris temporibus tanta mala perpessa sit. De nostris temporibus nemo dubitat, quod comparatione Christianorum omnes Ethnici quasi mulieres sint, infirmas habentes sententias, et quidquid dixerint verti in stultitiam, dum stupeant tantam gentis conversionem, et mirentur atque intelligant manum Domini, et quicumque gentilium nominis christiani fuerit recordatus, imbecillitatem idololatriae timore fateatur. In die illa erunt quinque civitates in terra Aegypti loquentes lingua Chanaan, et jurantes id volentes quam quidam nostrorum urbem justitiae interpretatur, et ductus errore, quod juxta Hebraicum ARES   scriptum sit, terram putat, quae aliis litteris scribitur. Melius ergo transtulit Symmachus, civitas solis vocabitur una: ARES enim verbum ambiguum et testa dicitur et sol, eo quod utrumque areat, et siccum sit. Hunc locum non intelligens Onias, templum exstruxit in Aegypto in oppido Ἡλιοπόλεως. Lege Josephi Historias . Alii Ares, id
Abbreviated transcription (Latin):
Iegypto infestiuitatem. Omĩs qui illius
fuerit recordatus: pauebit a facie con.¬
Isilii dni exercituũ qđ ipse cogitauit suꝑ
eam. Melius reor etiam ꝓpriũ errorẽ
rep̃hendere. quam dum erubesco imꝑi-¬
tiam confiteri: inerrore ꝑsistere. In eo¬
qđ transtuli. & erit terra iuida egẏpto
infestiuitatẽ. ꝓfestiuitate in hebraico
legit᷑ agga qͦd int̾p̃tari potest & festi¬
uitas. unde & aggeus in festiuũ uertit᷑.
& timor. qđ significantius aquila tran.¬
stulit girosin. cum aliquis pauidus &e
timens circumfert oculos. & adueni.¬
entẽ formidat inimicum. Ergo si uolue¬
rimꝰ in bonã partẽ acciꝑe. qđ recordatio
uidȩ egypto sit gaudium: recte festiui.¬
tas dr᷑. Sin aut̃ ut arbitror in timorẽ
ꝓfestiuitate uertitur: intelligamꝰ formi¬
dinem uel pauorẽ. qđ cum nabuchodo¬
nosor uenerit. &e om̃s uiror fortium
manus quasi mulierũ fuerint dissolutȩ.
etiam uocabulũ udȩ t̾rori sit ȩgypto
quia dum ei uult auxilium tribuere:

Expanded text:
is qui illius fuerit recordatus, pavebit a facie consilii Domini exercituum, quod ipse cogitavit super eam. Melius reor etiam proprium errorem reprehendere, quam dum erubesco imperitiam confiteri, in errore quod transtuli, "et erit terra Juda Aegypto in festivitatem", in Hebraico legitur agga quod interpretari potest et festivitas, unde aggeus in festivum vertitur, et timor quod significantius Aquila transtulit girosin, cum aliquis pavidus et timens circumfert oculos et advenientem formidat inimicum; ergo, si voluerimus in bonam partem accipere quod recordatio Judaeae Aegypto sit gaudii, recte festivitur. Sin autem, ut arbitror, in timorem pro festivitate vertitur, intelligamus formidinem vel pavorem, quod cum Nabuchodonosor venerit, et omnes virorum fortium manus quasi mulierum fuerint dissolutae, etiam vocabulum Judae terrori sit Aegypto, quia dum ei vult auxilium praebere,
Abbreviated transcription (Latin):
corripite. babiloniam debellate. Qđq
ait. contemplare inspecula: hoc sensu
legit᷑. Diligent̃ quȩ uentura sunt ꝓspicite
Potest &e sic intelligi. O babilon para bal¬
tasar filio euilmerodach nepoti nabu¬
chodonosor regi tuo mensã atq conui¬
uium. & uide quid post cibũ eueniat.
in quo scortis &e concubinis in uasis dni
ꝓpinabit. O principes qui cũ rege accũ¬
bitis. medos aut̃ ꝑsasq significat:
surgite ad interficiendum regẽ. arma
corripite. Hoc plenius indanielis uolu¬
mine discimus. Hȩc enĩ dix̃ mͥ dñs.¬
U ade &e pone speculatorẽ. & quodcunq ui-¬
derit annunciet. Et uidit currũ duoꝵ.
equitũ. ascensorẽ asini. & ascensorẽ cameli.
Et contemplatus est diligent̃ multo in¬
tuitu. & clamauit ut leo. Suꝑ speculam
adnĩ ego sũ stans iugit̃ ꝑdiem. &e suꝑ custo.¬

Expanded text:
corripite, Babylonium debellate. Quodque corripite, Babylonium debellate. Quodque ait, contemplare in specula, hoc sensu legitur: diligenter quae ventura sunt, prospice. Potest et sic intelligi: o Babylon, para Balthasar filio Evilmarodach nepoti Nabuchodonosor regi tuo mensam atque convivium, et vide quid post cibum eveniat, in quo scortis et concubinis in vasis Domini propinabit. O principes, qui cum rege accumbitis, Medos autem Persasque significat, surgite et ad interficiendum regem arma corripite. Hoc plenius in Danielis volumine discimus . Haec enim mihi dVade, et pone speculatorem: et quodcumque viderit, annuntiet. Et vidit currum duorum equitum, ascensorem asini, et ascensorem cameli: Et contemplatus est diligenter multo intuitu. Et clamavit leo: Super speculam Domini ego sum, stans jugit
Abbreviated transcription (Latin):
nis sanguinem fundi. & miscđiȩ tactus
affectũ. homo enĩ de homine loquitur:
non minꝰ doleat quã mulier inpartu
ululare solet. sed conturbatꝰ & trepidus
&e in terrã corruens. caligantib oculis
nesciat quid loquat᷑. Proeo aut̃ qđ nos
uertimus babilon dilecta mea: in he¬
breo legitur nesephisi. & est ipsum uer.¬
bum quod in principio babilonu oneris
posuimus. suꝑ montẽ caligosum. Pro cali¬
goso enim & tenebroso scriptũ est neseph:
ꝓpriȩq hȩc urbs sic uocatur. ꝓpt̾ altitu¬
dinẽ &e erectum usq ad celum suꝑbię
uerticem. Pone mensã. contemplare
inspecula. Comedentes & bibentes surgite
principes. arripite clipeum. Locus iste
duplicit̾ accipitur. O medi & elamitȩ
quib supra dixi. ascende elam obside
mede. sumite cibũ. futuro uos proelio prȩ.¬
parate. ne postquam dimicationis tẽpus
aduenerit. lassitudo uos retrabat. Cũq
comederitis & biberitis: surgite. arma

Expanded text:
nis sanguinem fundi: et misericordiae motus nis sanguinem fundi: et misericordiae motus affectu homo enim de hominibus loquitur non minus doleat, quam mulier ululare in partu solet; sed conturbatus et trepidus, et in terram corruens, caligantibus oculis nesciat quid loquatur. Pro eo autem quod nos vertimus: Babylon, dilecta mea, in Hebraeo legitur, NESEPH ESCI ; et est ipsum verbum quod in principio Babylonii Oneris posuimus, super montem caliginosum: pro caliginoso enim, seu tenebroso scriptum est Neseph. Proprieque haec urbs sic vocatur, propter altitudinem et erectum usque ad coelum superbiae verticem. Pone mensam, contemplare in specula comedentes et bibentes: surgite, principes, arripite clypeum. Locus iste dupliciter accipitur: o Medi et Elamitae, quibus supra dixi: ascende Elam, obside Mede, sumite cibum, futuro vos praelio praeparate, ne postquam dimicationis tempus advenerit, lassitudo vos retrahat. Cumque comederitis et biberitis, surgite, arma
Abbreviated transcription (Latin):
agit. &e qui depopulator est uastat: cum
suꝑiorib copulandum est. in quib sibi
babilon uisionẽ duram prȩdicat nuncia¬
tam. Ascende elam. obside mẽde:
mmnẽ gemitũ eiꝰ cessare feci. Ne timeas in¬
quit o ꝑsa & mede babilonis multitudi
Omnẽ gemitũ eiꝰ ac pondus quo te ante pre¬
mere consueuerat cessare feci. Seu quod
sullus iam gemat &e doleat pressus po.¬
tntia babisonis. seu qđ tantis malis
issa sit ipsa babilon. ut ne gemitũ
quidem liberum habeat. Propterea
repleti sunt lumbi mei dolore. angustia
Ipossedit me sicut angustia parturientis.
Corrui cum audirem. conturbatus sũ cum
uiderem. ẜ marcuit cor meum. tenebrȩ
stupefecer̃ me. Babilon dilecta mea po¬
sita est mͥ in miraculum. Prophetiȩ ideo
tantur. Ergo & nunc uox isaiȩ inducit᷑
plangentis babilonẽ sp̃u ꝓphetali. quod
tanta mala suꝑ eam uentura sint: ut ipse
qui narrat timore suꝑatus nequeat in
uerba ꝓrumꝑe. uidens tante multitudi¬

Expanded text:
agit: et qui depopulator est, vastat: cum agit: et qui depopulator est, vastat: cum superioribus copulandum est, in quibus sibi Babylon visionem duram praedicat nuntiatam. Ascende Elam, obside Mede: omnem gemitum ejus cessare feci. Ne timeas, inquit, o Persa et Mede, Babylonis multitudinomnem gemitum ejus ac pondus, quo te ante premere consueverat, cessare feci: seu quod nullus jam gemat et doleat pressus potentia Babylonis: seu quod tantis malis oppressa sit ipsa Babylon, ut ne gemitum quidem liberum habeat. Propterea repleti sunt lumbi mei dolore: angustia possedit me, sicut angustia parientis: corrui cum viderem. Emarcuit cor meum, tenebrae obstupefecerunt me. Babylon, dilecta mea, posita est mihi in miraculum. Prophetae ideo tantur. Ergo et nunc vox Isaiae inducitur plangentis Babylonem spiritu prophetali, quod tanta mala super eam ventura sint, ut ipse qui narrat, timore superatus nequeat in verba prorumpere, videns tantae multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
bilc̃ Sicut turbines ab africo ueniunt.
de deserto uastitas uenit. de t̾ra horribili
asio dura nunciata est mͥ. Uox babilonis
iopsi timentis inducit᷑. siue ipsius babi¬
ionis. qđ audiat medos &e helamitas con.¬
tra sẽ exercitum p̃parare. &e uenire de so-¬
litudine. Ponitq comparationis exemplũ.
Sicut inqͥt abafrico uento uehemens tẽpe¬
tas uenire consueuit: ita mͥ de solitudine
uastitas uenit. de t̾ra horribili. cuiꝰ nec
nom̃ quidem audire possum absq formi¬
dine. Uisio dura nunciata est mͥ. Quid
enim durius quam pͣsens captiuitas.
Qui incredulus est in fidelit̾ agit. & qui
depopulator est uastat. Potest & in hebreo
ita legi. Qui cedis cede. & qui uastas ua-¬
sta: ut ad ipsum elamitẽ & medũ ꝓpħȩ
uaticinium dirigat᷑. ortantis eũ implere
quod cepit. intrepidum ascendere. & ob-¬
sidere potentissimã ciuitatẽ. Sin aut̃ sic
legitur ut transtulimꝰ. quasi de ꝑsona t̾cia
dicatur. qui incredulus est infideliter

Expanded text:
veniunt, de deserto venit de terra horribili. Visio dura nuntiata est mihi. Vox Babylonii populi timentis inducitur, sive ipsius Babylonis, quod audiat Medos et Elamitas contra se exercitum praeparare, et venire de solitudine, ponitque comparationis exemplum. Sicut, inquit, ab Africo vento vehemens tempestas venire consuevit: ita mihi de solitudine vastitas venit, de terra horribili, cujus ne nomen quidem audire possum absque formidine. Visio dura nuntiata est mihi: quid enim durius quam praesens captivitas? Qui incredulus est, infideliter agit: et qui depopulator est, vastat. Potest in Hebraeo ita legi: Qui caedis, caede; et qui vastas, vasta, ut ad ipsum Elamitem et Medum prophetiae vaticinium dirigatur, hortantis eum implere quod coepit, intrepidum ascendere, obsidere potentissimam civitatem. Sin autem sic legitur, ut transtulimus, quasi de persona tertia dicatur, qui incredulus est, infideliter
Abbreviated transcription (Latin):
re eiꝰ. & siccabo terram illius. & erit babilon
intumulos arenarũ. Mare aut̃ ꝓpt̃ multi¬
tudinẽ habitantiũ dr̃. unde & supra eq̃i.¬
pti multitudo mari cõparata est. Deserti
faciet dñs mare egypti. Quod aut̃ medi
&e ꝑsȩ pugnaueritit contra babilonẽ a
sub uerterint eam: in supra dicto ieremia.
legimꝰ. Acuite sagittas. implete pharetras
suscitauit dñs sp̃m regũ medoꝵ & cond
babilonẽ mens eius ut ꝑdat eã. qm̃ ultiu
dnĩ est ultio templi sui. Suꝑ muros babi¬
lonis leuate signum. augete custodiam.
eleuate custodes. prȩparate insidias. quil
cogitauit dñs & fecit quȩcunq locutus
est contra habitatores babilonis. Et rufse
ingentib sanctificate suꝑeam gentes. an.¬
minciate contra illam regib ararath. men.
nr& ascenez: numeratẽ contra eam ta.¬
Nir. adducite equum quasi brucũ acu-¬
latum. Sanctificate contra eam gentes.
rs mediȩ duces eiꝰ. & uniuersos magistra¬

Expanded text:
re ejus, et siccabo terram illius, et erit Babylon re ejus, et siccabo terram illius, et erit Babylon in tumulos arenarum . Mare autem propter multitudinem habitantium dicitur. Unde et supra Aegypti multitudo mari comparata est. Desertum faciet Dominus mare Aegypti. Quod autem Medi et Persae pugnaverint contra Babylonem, et subverterint eam, in supradicto Jeremia legimus: Acuite sasuscitavit Dominus spiritum regum Medorum et contra Babylonem mens eius ut perdat eam quoniam ultio Domini est ultio templi sui super muros Babylonis levate signum augete custodiam levate custodes praeparate insidias quia cogitavit Dominus et fecit quaecumque locutus est contra habitatores Babylonis quae in gentibus, sanctificate super eam, gentes: Annuntiate contra illam, regibus Ararat, Menni, et Aschenez: numerate contra eam Taphsar, adducite equum quasi bruchum aculeatum. Sanctificate contra eam gentes, reges Mediae, duces ejus, et universos magistra
Abbreviated transcription (Latin):
aries seuissimus adorientẽ & occidentẽ on
popłos uentilauit. Ueniat hircus alexane
& conterat eum pedib suis. Et iste ultra mo¬
dum erectꝰ est: ueneno ꝑeat. regnũq eus
diuidatur in partes. & cum multo tẽpore
int̃ se collisum fuerit. romano uincente
populet᷑. Romanus ipse ferratis dentib
unguibq sc̃or carnes & cruento ore la¬
cerauit. Excidatur lapis de monte sine
manib. & potentissimũ primũ regnum
ac ferreum. dein fragile & infirmũ in
maris. Nisi inconsequentib huiꝰ capiti
legerẽ. babilon dilecta Facta est mͥ iniu
raculum. & iterum. cecidit cecidit babida
& omĩa sculptilia deoꝵ. eiꝰ contrita sunt
in t̾ra. & supra. ascende elain. obside medt
dubitarẽ qͦd esset hoc pondus. qđ deserto
mari imponitur. Perspicuum gͦ est qdđ
desertum mare babilon appellatur. ieremi
dicente ex ꝑsona dĩ. Et desertum faciã ma.¬

Expanded text:
aries saevissimus ad Orientem et Occidentem omnes aries saevissimus ad Orientem et Occidentem omnes populos ventilavit; veniat hircus Alexander, et conterat eum pedibus suis. Et iste qui ultra modum erectus est, veneno pereat, regnumque ejus dividatur in partes: et cum multo tempore inter se collisum fuerit, Romano vincente, populetur. Romanus ipse ferratis dentibus unguibusque sanctorum carnes, et cruento ore laceravit: excidatur lapis de monte sine manibus, et potentissimum primum regnum ac ferreum, deinde fragile et infirmum, in Onus deserti maris. Nisi in consequentibus hujus capituli legerem: Babylon dilecta facta est mihi in miraculum. Et iterum: Cecidit, cecidit Babylon, et omnia sculptilia deorum ejus contrita sunt in terra. Et supra: Ascende Elam, et obside Mede: dubitarem quod esset hoc Pondus, quod deserto mari imponitur: Perspicuum ergo est, quod desertum mare Babylon appellatur, Jeremia dicente ex persona Dei: Et desertum faciam ma
Abbreviated transcription (Latin):
triũ annor signum & portentũ erit
suꝑ egyptun &e suꝑ ethiopiã: hoc signi¬
fic̾at quod trib annis ab assiriis ȩgyptꝰ
uastanda sit & ethiopia. Tunc inquit
dicet habitator insulȩ huius hoc est
ierłm quȩ uicinarũ gentium fluctib
tunditur. Hȩc inerat spes nr̃a. & ad hos
confugunus ut nobis prȩberent auxi¬
lium. qui se de captiuitatis malo eruere
ñ quiuerunt: Est gͥ hic ordo ꝓuidentiȩ
dĩ omẽ humanum genꝰ in effabili uidicio
dispensantis. ut quia contra dĩ irã isrł
sꝑauit indamasco: iruatur ciuitas.
quȩ aduersum illius uoluntatem unpis
prestat auxilium. ludas sꝑauit in ęgy pais
&e egyptus destruatur. Aegiptii confisi sunt
in ȩthiopib. ethiopes quoq uincant᷑ ab asi¬
rus. Assirii suꝑbier̃. non dĩ sed suarũ uris
arbitrantes esse uictoriã: & ipsi uincantis
ababiloniis. Babilon eleuauit caput con¬
& medi ex parte ꝑsecuti sunt popłm dĩ a

Expanded text:
Trium annorum signum, et portentum erit Trium annorum signum, et portentum erit super Aegyptum et super Aethiopiam, hoc significat, quod tribus annis ab Assyriis Aegyptus vastanda sit et Aethiopia. Tunc, inquit, dicet habitator insulae hujus, hoc est, Jerusalem quae vicinarum gentium fluctibus tunditur: Haeccine erat spes nostra? et ad hos confugimus, ut nobis praeberent auxilium, qui se de captivitatis malo eruere non quiverunt? Est igitur hic ordo providentiae Dei, omne hominum genus ineffabili judicio dispensantis. Contra Dei iram Israel speravit in Damasco: diruatur civitas quae adversum illius voluntatem impiis praestat auxilium. Judas speravit in Aegyptiis: et Aegyptus destruatur. Aegyptii confisi sunt in Aethiopibus: Aethiopes quoque vincantur ab Assyriis. Assyrii superbierunt, non Dei, sed suarum virium arbitrantes esse victoriam: et ipsi vincantur a Babyloniis. Babylon elevavit con Persae et Medi ex parte persecuti sunt populum Dei, et
Abbreviated transcription (Latin):
in terra omĩno remaneret. Nec hoc aliqͥs
putet suꝑiori felicitati quȩ egyptus re.¬
ꝓmittitur esse contrarium: quia ibi
post mala futura beatitudo p̃dicat᷑.
hic aut̃ presens narratur captiuitas.
ꝑ quam deleto isrł & damasco. &e
philistum recta uia ꝑrexit ȩgyptũ.
&e ipsos parit̾ ȩthiopasq suꝑauit.
Qđ necui uideatur ambiguum. ipsiꝰ
isaiȩ ponamus testimoniũ. Reuersus
aut Rapsaces: inuenit regẽ assirioꝵ¬
proeliantẽ contra lobnam: audierat
enĩ quia ꝓfectus esset de lachis. Et au¬
diuit de taracha rege ethiopiȩ dicen¬
tes. egressus est ut pugnet contra te.
Simulq discimus oboedientiã ꝓpħarũ.
qđ uir nobilis tradunt enĩ hebrei isaiã
socerũ fuisse manasse filii etechiȩ
regis udȩ. non erubuerit nudus ince.¬
dere. sed dĩ prȩceptis nichil honestius
uidicans deposuerit saccum. quo abiecto
nudus fuerit. unam prius habens tu¬
nicam. & ipsam cilicinã. Qđ aut̃ dr̃.

Expanded text:
omnino in terra remaneret. Nec hoc aliquis omnino in terra remaneret. Nec hoc aliquis putet superiori felicitati, quae Aegyptiis repromittitur, esse contrarium: quia ibi post mala de futura beatitudine praedicatur: hic autem praesens narratur captivitas, per quam deleto Israel et Damasco, et Philistiim, recta via perrexit Aegyptum, et ipsos pariter Aethiopesque superavit. Quod ne cui videatur ambiguum, ipsius Isaiae ponamus testimonium: Reversus autem Rapsaces, invenit regem Assyrioproeliantem adversus Lobna audierat enim quia profectus esset de Lachis et audivit de Tharaca rege Aethiopiae dicentes egressus est ut pugnet cSimulque discimus obedientiam prophetarum, quod vir nobilis tradunt enim Hebraei Isaiam socerum fuisse Manasse filii Ezechiae regis Juda non erubuerit nudus incedere; sed Dei praeceptis nihil honestius judicans, deposuerit saccum, quo abjecto nudus fuerit, unam prius habens tunicam, et ipsam cilicinam. Quod autem dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
I& senũ. nudã & discalciatã discooptis
Inatib ignominiã ȩgẏpti. Et timebunt¬
I&e confundent᷑ abęthiopia spe sua. &
Sa begypto gła sua. Et dicet habitator
Sinsulȩ huius indie illa. Hȩc erat spes
Inr̃a ad quam confugimꝰ in auxilium
ut liberaret nos a facie regis assirior
Et quomodo effugere poterimꝰ: Nos totã
posuimus capituli huius continentiam
potentissima palestinȩ de quinq urbib
Hanc sargon rex assirioꝵ qui septẽ nomi¬
nib appellat᷑: misso duce exercitꝰ sui
cui nomen erat thartan cepit & tenuit.
Eo gͥ tempore quo uicina ciuitas capta ÷:
pͣcipitur isaiȩ ut deposita saccea tunica.
hic enimerat habitus ꝓphetalis popłi
delicta plangentis. & calciamentis e
uocant. nudus &e discalciatꝰ incederet.
tipum p̃bens captiuitatis egyptiȩ & ȩchi¬
opum qui egyptiis in adiutoriũ fuerant.
quod quomodo isaias nudus ambularet.
straret : ita omĩs egyptus atq ȩthiopia
populante assirio nudi fierent. & nichil

Expanded text:
et senum nudum et discalceatum, discoopertis natibus, ignominiam Aegypti. Et timebunt, et confundentur ab Aethiopia spe sua, et ab Aegypto gloria sua. Et dicet habitator insulae hujus in die illa: Ecce haec erat spes nostra, ad quos confugimus in auxilium, ut libet quomodo effugere poterimus nos? Totam posuimus capituli hujus continentiam,potentissima Palaestinae de quinque urbibus: hanc Sargon rex Assyriorum, qui septem nominibus appellatur, misso duce exercitus sui, cui nomen erat Thartan, cepit et tenuit. Eo igitur tempore quo vicina civitas capta est, praecipitur Isaiae, ut deposita saccea tunica hic enim erat habitus prophetalis populi delicta plangentis, et calceamentis e vocant, nudus et discalceatus incederet, typum praebens captivitatis Aegyptiae et Aethiopum, qui Aegyptiis in adjutorium fuerant: quod quomodo Isaias nudus ambularet, straret: ita omnis Aegyptus atque Aethiopia, populante Assyrio, nudae fierent, et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
&e uomens egerit qđ ingesserat. & ubi
sit nescit. sed iacet mentis alienȩ: sic
nullum habebit egyptũ opus atq con.¬
silium qđ aut capũt habeat aut finem.
aut senib conueniat aut pueris. quoꝵ
alii ꝑnimiam etatẽ desipiunt atq de¬
lirant. alii ꝑlasciuiam &e infantiam igno¬
rant quid agant. Hoc aut̃ siue in babi¬¬
lonia uastitãte. siueꝰ aduentu xp̃i. &
iuxta litterã & iuxta sp̃ualẽ intelligen

Expanded text:
et vomens egerit quod ingesserat, et ubi et vomens egerit quod ingesserat, et ubi sit, nescit, sed jacet mentis alienae: sic nullum habebit Aegyptus opus, sive consilium, quod aut caput habeat, aut finem, aut senibus conveniat, aut pueris, quorum alii per nimiam aetatem desipiunt atque delirant, alii per lasciviam et infantiam ignorant quid agant. Hoc autem sive in Babylonia vastitate, sive in adventu Christi, et juxta litteram, et juxta spiritualem intellige
Abbreviated transcription (Latin):
inmedio eius sp̃m uertiginis. & errare fe
opus qđ faciat caput & caudã. incuruan¬
tem ce refrenantẽ. Primũ de int̾ p̃tatione
dicamꝰ. & postea de iis quȩ scripta sunt
disseremꝰ. Pro sp̃u uertiginis. interp̃tari
potest & sp̃s erroris. In eo quoq qđ transtu¬
limus incuruantẽ & refrenantẽ: possumꝰ
dicere incurũ &e lascuuentẽ. ut intelli¬
gamus senem & puerum. Nos aut̃ uerbũ
hebraicum acmon dum celerit̃ quȩ scri¬
yta sunt uertimus: ambiguitate decepti
refrenantẽ diximꝰ. qđ sig̃nificantius
aquila transtulit stebluntha id est qui
melil recte agit sed omẽ ꝑuersum. ut
ꝓuerum significaret. Est gͥ sensus. Stulti
facti sunt principes. & sapientes consili.¬
arii pharao dederunt consilium insipiens.
Et emarcuerunt principes mempheos
& deceꝑunt egyptum angulũ popłoꝵ.
quia dñs miscuit eis sp̃m erroris atq
uertiginis ut ignorent quid loquantur.:
&e errare faciant egyptum. Et sicut ebriꝰ

Expanded text:
in medio ejus spiritum vertiginis. Errare feceropus, quod faciat caput et caudam. Quiatem, et refrenantem. Primum de interpretatione dicamus, et postea de his quae scripta sunt, disseremus. Pro spiritu vertiginis interpretari potest et spiritus erroris. In eo quoque quod nos transtulimus, incurvantem, et refrenantem, possumus dicere incurvum et lascivientem, ut intelligamus senem et puerum, Nos autem verbum Hebraicum AGMON dum celeriter quae scripta sunt vertimus, ambiguitate decepti, refrenantem diximus, quod significantius Aquila transtulit στρεβλοῦντα, id est, qui nihil recte agit, sed omne perversum, ut puerum significaret. Est igitur sensus: Stulti facti sunt principes Taneos, et sapientes consiliarii Pharaoni dederunt consilium insipiens, et emarcuerunt principes Mempheos, et deceperunt Aegyptum angulum populorum, quia Dominus miscuit eis spiritum erroris atque vertiginis, ut ignorent quid loquantur, et errare faciant Aegyptum. Et sicut ebrius
Abbreviated transcription (Latin):
qd anube leui portatus sit idest cor.¬
pore uirginali. &e ad ingressũ eiꝰ om̃s de.¬
mones contremuerint. tuncq prima
hlor ruina fuerit. p̾sentiã dni ferre
unsustinens. Et concurrere faciã
ytios aduersum ȩgyptios. & pugna¬
lt ur contra frem suum. &e uir contra
amicum suum: ciuitas aduersus ciuita
tem. & regnum aduersus regnũ. Ingresso
ȩgyptum dño. & potentissimã gentẽ sui
pͣsentia destruente: erit prima uictoria
dissidere ȩgẏptios contra egyptios. &
aduersum se rebelli odio dimicare. Qđ
atq formosa egẏptus. stimulator ab
aquilone ueniẽt ei. Et rursũ. Confusa
est filia egypti. & tradita in manum
popłi aquilonis. Et ez echiel pari ꝓphe.¬
tiȩ auctoritate consentiens. & cessare
inquit faciam multitudinẽ egypti in
manu nabuchodonosor regis babilonis.
&iterũ. Confortabo brachia regis babilo¬
nis. daboq gladium meũ inm̾anu eiꝰ.
&e confringã brachia regis pharaonis.

Expanded text:
quod a nube levi portatus sit, id est, corquod a nube levi portatus sit, id est, corpore Virginali, et ad ingressum ejus omnes daemones contremuerint, tuncque prima idolorum ruina fuerit, praesentiam Domini ferre non sustinens. Et concurrere faciam Aegyptios adversus Aegyptios, et pugnabit vir contra fratrem suum, et vir contra amicum suum, tem, et regnum adversus regnum. Ingresso Aegyptum Domino, et potentissimam gentem sui praesentia destruente, erit prima victoria dissidere Aegyptios contra Aegyptios, et adversum se rebelli odio dimicare: quoatque formosa Aegyptus, stimulator ab Aquilone veniet ei. Et rursum: Confusa est filia Aegypti, et tradita in manu populi Aquilonis . Ezechiel quoque pari prophetiae auctoritate consentiens: Et cessare, inquit, faciam multitudinem Aegypti in manu Nabuchodonosor regis Babylonis. Et iterum: Confortabo brachia regis Babylonis, daboque gladium meum in manu ejus, et confringam brachia Pharaonis.