comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oportet. De ꝓfundis clamauiad tedñe :
dnẽ. ex audi uocẽ meã & enĩuoxhȩc. ascen¬
dentis ẽ: & ꝑtinens ad canticũ graduum:
Debet itaq unꝰqͥsq nrm̃ uidere. in qͦ ꝓfundo
sit : deqͦ clamat ad dnm̃: Clamauit de ꝓfun¬
doiona deuentre cȩti: eratñsolũ sub fluctib
uerũ etiã inuiscerib beluȩ : Nectam̃ illud
corpꝰ & illi fluctꝰ int̃cluser̃ orationẽ ne ꝑ¬
ueniret addm̃: & uenter bestiȩ ñ potuit
tenere uocẽ dep̃cantis : Penꝑtrauit om̃ia: dis¬
rupit om̃ia : ꝑuenit a dauresdĩ: si tam̃ nunc
dicendũ ẽ qr disruptis om̃ib ꝑuenitad au¬
res dĩ.: quando auresdĩ incorde p̃cantiseraq̃
U bi enĩ dm̃ p̃sentẽ ñ habet. cuiꝰ fideli. ẽuoxe
uerũ tam̃ &nos debemꝰ intelligere : de qͦ ꝓfun¬
do exclamamꝰ ad dnm̃: Profundũ enĩ nobis ẽ:
inta istamortalis: quis qͥsse in ꝓfundo intel¬
lexerit: clamat. gemit. suspirat: donec
deꝓfundo eruatꝰ &ueniat adeũ. qͥsu ꝑ om̃s

Expanded text:
oportet: «De profundis clamavi ad te, Domine; Domine, exaudi vocem meam.» Etenim vox haec ascendentis est, pertinens ad canticum graduum. Debet itaque unusquisque nostrum videre in quo profundo sit, de quo clamet ad Dominum. Clamavit de profundo Jonas, de ventre ceti . Erat non solum sub fluctibus, verum etiam in visceribus belluae; nec tamen illud corpus et illi fluctus intercluserunt orationem ne perveniret ad Deum, et venter bestiae non potuit tenere vocem deprecantis. Penetravit omnia, disrupit omnia, pervenit ad aures Dei: si tamen dicendum est quia disruptis omnibus pervenit ad aures Dei, quando aures Dei in corde precantis erant. Ubi enim Deum praesentem non habet, cujus fidelis est vox? Verumtamen et nos debemus intelligere de quo profundo clamemus ad Dominum. Profundum enim nobis est vita ista mortalis. Quisquis se in profundo intellexerit, clamat, gemit, suspirat, donec de profundo eruatur, et veniat ad eum qui super omnes
Abbreviated transcription (Latin):
lant ideo dñs flagellũ deresticulo fecit:
ainde xpulit detẽploom̃s qͥsua quȩ rebant.
in hoctẽplo ut dixi rogat᷑ ds̃ : & exdudie
in spũ & ueritate non inillo corporali: nã
illic umbraerat : inqua de monstraret᷑
qđ uenturũ erat ldeo illudĩacecidit:
cecidit ergo domꝰ orationisnr̃ȩ : absit
Nonem̃ illud tẽplũ qđ cecidit. hoc potuit
dicidomꝰ orationis dequa dictũ ẽ: Domꝰ mea.
domꝰ orationis uocabit᷑ om̃ib gentib :
Audisti seni qͥd dyxerit dñsi ħcxp̃o Scrip¬

Expanded text:
lant, ideo Dominus flagellum de resticula fecit, lant, ideo Dominus flagellum de resticula fecit, et inde expulit de templo omnes qui sua quaerebant, In hoc templo, ut dixi, rogatur Deus, et exaudit in spiritu et veritate; non in illo corporali. Nam illic umbra erat, in qua demonstraretur quod venturum erat: ideo illud jam cecidit. Cecidit ergo domus orationis nostrae? Absit. Non enim illud templum quod cecidit, hoc potuit dici domus orationis, de qua dictum est: «Domus mea domus orationis vocabitur omnibus gentibus.» Audistis enim quid d
Abbreviated transcription (Latin):
Illiautẽ trahunt peccata sic̃ restem longã.
qͥaddunt peccata peccatis : Quicũ fecerint
imũ peccatũ. ut cooperiant illud faciunt
alterũ . Quomꝰ enĩ ut restis fiat. additur spartũ
sparto : Non autẽ in rectũ mittt᷑. sed torquet᷑:
ficomĩa praua facta quȩ s̃ peccata cũ addim¬
tur sibi. & addendo peccato peccatũ. & pec¬
catũ ad peccatũ adnectit᷑. fit restis longa :
qͥrũ semitȩ prauȩ & flexuosi gresfuseoꝵ
Quoualet autẽ ista restis. nifiunde ligentur
eimanꝰ & pedes & ꝓiciat᷑ qͥsq in tenebras
exteriores : memmnistis enĩ dictũ de qͦdam
peccatare in euanglio. ligate illimanꝰ & pe¬
des & ꝓicite cũ intenebras exteriores : ibi
erit fletꝰ & stridordentiũ: Noneẽt undeilli
ligarent᷑ manꝰ & pedes : nisi ipse sibi restem
fecisset : Vnde aꝑtissime alio loco scriptũ ẽ :
criniculis peccatorũ suorũ. unꝰqͥsq constrin¬
gitur: Ergo qr depeccatis suis homine suapu¬

Expanded text:
tem trahunt peccata sicut restem longam, qui addunt peccata peccatis; qui cum fecerint unum peccatum, ut cooperiant illud, faciunt alterum. Quomodo enim ut restis fiat, additur spartum sparto, non autem in rectum it, sed torquetur: sic omnia prava facta, quae sunt peccata cum adduntur sibi, et de peccato peccatum, et peccatum ad peccatum annectitur, fit restis longa. Quorum semitae pravae, et flexuosi gressus eorum . Quo valet autem ista restis, nisi ut inde ligentur ei manus et pedes, et projiciatur quisque in tenebras exteriores? Meministis enim dictum de quodam peccatore in Evangelio: «Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium» . Non esset unde illi ligarentur manus et pedes, nisi ipse sibi restem fecisset. Unde apertissime alio loco scriptum est: «Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur» . Ergo quia de peccatis suis homines vapu
Abbreviated transcription (Latin):
mea in dño : auigilia matutina usq: ad noc¬
tẽ. Iuid.ẽ qđ ait  una die spauit in dño. & fi¬
nita .ẽ. tota spes ipsius: Auigilia matutina
usq ad noctẽ : sꝑauit ifrł in dnõ. Ista uigilia
matutina : finis noctis ẽ. Hincusq ad noctẽ :¬
spauit animamea in dño: Ergo in telligen¬
dũ .ẽ. neputemꝰ unodie nobis spandũ ẽe
indnõ iauigilia matutina usq ad noctẽ:
Quid ergo putatis fr̃s hoc. eẽ auigilia
matutina usq ad noctẽ sꝑauit in dño
matutina resurrex̃ amortuis : Vt hoc speremꝰ
innobis futurũ. qđ p̃cessit in dño: iã enĩ pecca¬
ta nra dimifsa s̃: sed nondũ resurreximꝰ. Siñdũ
resurreximꝰ: nondũ in nobis factũ. ẽ. qđ p̃cessit
in capite nrõ: d p̃cessit incapite nr̃o : quia can
ipsius capitis resurrex̃. Sp̃s illius capitis.
nũ quã mortuus . ẽ : sed qđ in eo mortuũ ẽ resur¬
rex̃. Resurrex̃ autẽ tertiadie: & qͥđ a modo
hoc nob̵ dix̃ dñs Qđ in me uidistis: sꝑate

Expanded text:
inum, a vigilia matutina usque ad noctem.» Quid est quod ait? uno die speravit in Dominum, et finita est tota spes ipsius? «A vigilia matutina usque ad noctem, speravit in Dominum.» Ista vigilia matutina, finis noctis est; hinc «usque ad noctem speravit anima mea in Dominum.» Ergo intelligendum est, ne putemus uno die nobis sperandum esse in Dominum, «A vigilia matutina usque ad noctem.» Quid ergo putatis, fratres? Hoc est, «A vigilia matutina usque ad noctem, speravit anima matutina resurrexit a mortuis, ut hoc speremus in nobis futurum quod praecessit in Domino. Jam enim peccata nostra dimissa sunt, sed nondum resurreximus: si nondum resurrein capite nostro. Quid praecessit in capite nostro? Quia et caro ipsius capitis resurrexit; spiritus illius capitis numquid mortuus est? Sed quod in eo mortuum est, resurrexit. Resurrexit autem tertia die; et quodam modo hoc nobis dixit Dominus: Quod in me vidistis, sperate
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo sustinet : nisiqͥ nondũ accepit qđ ꝓ
missũ ẽ : Nã qͥiã accepit. qͥd sustinet: accepi¬
mꝰ remissionẽ peccatorũ : sed ꝓmissũ nobis ẽ.¬
regnũ cȩlorũ. Debita nrã deleta sunt :
sed merces nrã adhuc futura ẽ : Accepimꝰ
ueniã. sed ȩternã uitã non dũ tenemꝰ :
Sedqͥdedit ueniã. ipse ꝓmisit & uitã ȩternã:

Expanded text:
Nemo sustinet, nisi qui nondum accepit quod promissum est: nam qui jam accepit, quid sustinet? Accepimus remissionem peccatorum; sed promissum est nobis regnum coelorum: debita nostra deleta sunt; sed merces nostra adhuc futura est: accepimus veniam; sed aeternam vitam nondum tenemus. Sed qui dedit veniam, ipse promisit et vit
Abbreviated transcription (Latin):
tici. Quienĩ dicunt qđ nosdamꝰ hoc ẽ scm̃
inominȩ suo uolunt benedicere. ñin nomi¬
nedñ: Qui autẽ dicunt ñ scĩficat nisi ds. nec
qͥsquã ẽ. bonꝰ nisi donodĩ. ipsii nomine
dñi benedicunt. ñ in nomine suo  Quia micis
sponsi: nolunt. eẽ. adulteris ponsȩ:

Expanded text:
tici. Qui enim dicunt, Quod nos damus, hoc est sanctum; tici. Qui enim dicunt, Quod nos damus, hoc est sanctum; in nomine suo volunt benedicere, non in nomine Domini. Qui autem dicunt, Non sanctificat nisi Deus, nec quisquam est bonus nisi dono Dei; ipDomini benedicunt, non in suo, quia amici sunt sponsi, nec volunt esse adulteri sponsae
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ deillis bene loquat᷑ : quia transeuntes
uiã non illis benedixer̃: Transeuntes ꝓpheg
omia de illis maladixer̃: Ecce &iste quẽ
portamꝰ đđ transit uiã : audistis qͥd de illis
dicit : Dñs iustꝰ concidet ceruices pecca¬
torũ : confundantur & auertantur retrorsũ
om̃s qͥoder̃ syon fiant sic̃ fenũ tectorũ : qđ
priusquã euellat᷑ aruit: Nonreplebit
manũ suã messor: & sinũ suũ qͥmanipulos
colligit. hec deillis dix̃. Nonergo supraillos
iste transiens benedix̃ : & impletũ ẽ etiam
seunte suiã. benediximꝰ uos in nomin edñi¬
&isti transeuntes siue ꝓphetȩ. siue patriarche.
benedixer̃ nos in nomine dñi: Quandome
inqt benedixit paulus : quandome benedix̃
petrus: ad tende in scripturis : Vi de sibene
uiuis : & uide ibi benedictũ te fuisse : Om̃s
beneuiuentes: benedixer̃: & qͦmͦ benedi¬
xer̃ : in nomine dñi. ñ in nomine suosic̃ here¬

Expanded text:
nis Scripturam quae de illis bene loquatur, quia transeuntes nis Scripturam quae de illis bene loquatur, quia transeuntes viam non illos benedixerunt. Transeuntes Prophetae omnia de illis mala dixerunt. Ecce et iste quem portamus, David transiit viam; audistis quid de illis dixit: «Dominus justus concidet cervices peccatorum. Confundantur, et avertantur retrorsum, omnes qui oderunt Sion. Fiant sicut fenum tectorum, quod priusquam evellatur aruit. Non replevit manum suam messor, et sinum suum qui manipulos colligit.» Haec de illis dixit. Non ergo supra illos iste transiens benedixit, et impletum est etiam seuntes viam, Benediximetae, sive Patriarchae, benedixerunt nos «in nomine Domini.» Quando me, inquis, benedixit Paulus? quando me benedixit Petrus? Attende in Scripturis, vide si bene vivis, et vide ibi benedictum te fuisse. Omnes bene viventes benedixerunt. Et quomodo benedixerunt? «In nomine Domini;» non in nomine suo, sicut haere
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ manipulos colligit. Messores autẽ angłis :¬
dñ sdicit. Et nondixer̃ transeunte suiã
benedictio dñi suꝑ uos: bene diximꝰ uos
in nomine dñi : Nosti s enĩ fr̃s: quando tran¬
situr ꝑ operantes. est consuetudo ut di
ista consuetudo. erat ingente uidȩorũ:
Alus qͥmanipulos colligunt : aliis transeuntes
uiã. Quimanipulos colligunt. ñ de illis re¬
plent manꝰ : qr ñ colligitꝰ adhorreũ foenũ
tectorũ. Quis qͥ manipulos colligunt: mes
istã . id. ẽ. ꝑ uiã istã transier̃ hincad patriã.
Apłi transeuntes erant in istauita: ꝓphetȩ
Quos autẽ inuener̃ intectis eminere. & suꝑbire
inceruice futissue: dixer̃ contraillos qđ fu¬
turierant: benedictionẽ autẽ suꝑ eos ñ deder̃
Ergo istos om̃s malos qͦsportat eccła. qͥ legitis
inscripturis inuenitis maledictos defignatos
ad anticristũ ꝑtinere. ad diabolũ ꝑtinere.
ad paleã ꝑtinere. ad ritaniã ꝑtinere᷑ & multa

Expanded text:
qui manipulos colligit. Messores autem Angeli qui manipulos colligit. Messores autem Angeli 8. «Et non dixerunt transeuntes viam, Benedictio Domini super vos; benediximus vos in nomine Domini.» Nostis enim, fratres, quando transitur per operantes, est consuetudo ut dicista consuetudo erat in gente Judaeorum. Alii sunt qui manipulos colligunt, alii sunt transeuntes viam. Qui manipulos colligunt, non de illis replent manus; quia non colligitur ad horreum fenum tectorum. Qui sunt qui manipulos colligunt? Messistam, id est, per vitam istam transierunt hinc ad patriam: Apostoli transeuntes erant in ista vita, Prophetae Quos autem invenerunt in tectis eminere et superbire «in cervice scuti sui,» dixerunt contra illos quod futuri erant, benedictionem autem super eos non dederunt. Ergo omnes istos malos quos portat Ecclesia, qui legitis in Scripturis, invenitis maledictos designatos ad antichristum pertinere, ad diabolum pertinere, ad paleam pertinere, ad zizania pertinere. Et multa
Abbreviated transcription (Latin):
tectorũ: herba ẽ. quȩ hascit᷑ intectis.
in solario integulato : in alto uidet᷑: & ra¬
dicẽ ñ habet : Quanto melius humilius
nasceret᷑. & lȩtius uireseet : modonascit᷑
altius ad celeriorẽ ariditatẽ: Nondũ
euulsumaẽ : & aruit : Nondũ finitis in iu¬
dicio dĩ : & iã non habent sucũ uiriditatis
Adtendite oꝑa ipsorũ: & uidete qr aruer̃:
Sed hic sunt & uiuunt: nondũ ergo auulsis:
Aruer̃ sed nondũ auulsis: factis sicut foe¬
nũ tectorũ qđ priusquã euellat᷑ aruit: & ue¬
nient messores: sed non de illis implent
manipulos : Venturis enĩ messores : & collec¬
turis̃ triticũ inhorreũ. &zixaniã alligabt̃
& mittent inignẽ : sic & fenũ tectorũ expur¬
gat᷑. & qͥc qͥd in de euellit̾ anignẽ mittit᷑
Quia & priusquã euelleret᷑ aruit: non inde
implet messormanꝰ. seqͥt᷑ enĩ &edicit
Non repleuit manũ suã messor: & sinũ suũ

Expanded text:
tectorum herba est quae nascitur in tectis, tectorum herba est quae nascitur in tectis, in solario integulato. In alto videtur, et radicem non habet. Quanto melius humilius nasceretur, et laetius viresceret? Modo nascitur altius ad celeriorem ariditatem. Nondum evulsum est, et aruit: nondum finiti sunt in judicio Dei, et jam non habent succum viriditatis. Attendite opera ipsorum, et videte quia aruerunt. Sed vivunt, et hic sunt: nondum ergo avulAruerunt, sed nondum avulsi sunt: facti sunt «sicut fenum tectorum, quod prius quam evellatur aruit.» 12. Et venient messores, sed non de illis implent manipulos. Venturi sunt enim messores, et collecturi sunt triticum in horreum, et zizania alligabunt, et mittent in ignem. Sic et fenum tectorum expurgatur, et quidquid inde evellitur, in ignem mittitur; quia et priusquam evelleretur aruit. Non inde implet messor manus. Sequitur enim et dicit: «Non replevit manum suam messor, et sinum suum
Abbreviated transcription (Latin):
ficas peccatũ tuũ. & suꝑbis aduersus dm̃.
qr te facis extraculpã. & dm̃inculpa
& tantũ erexisti ceruicẽ tuã. & cucurristi
contra dm̃. sic̃ scriptũ ẽ. in iob Dicebat
de impio peccatore currens aduersus dm̃
incrassaceruice Eutisuȩ &ibi ceruicem
nominauit quia sictẽ erigis. & nonelidis
oculos ad terrã. & tundis pectꝰ & dicis
demeritis tius. ȩcuis mecũ in qͥt ds̃ iudicio
contendere. intramecũ inudiciũ cũ de¬
beas in reatutuo satis facere dõ. & clamare
adillũ qđ clamat᷑ in alio psalma. Suniqͥ¬
tatẽ obserualeris dnẽ. dnẽ qͥs sustinebit.
clamare ad illũ qđ clamat᷑ in aliopsalmo
ficas factatua. aduersus sermonẽ dĩ : uenit
inte qđ seqͥẽ scriptura & dicit : dñsiustus
concidet ceruices peccatorũ : confundant᷑¬
& reuertant᷑ recrorsũ om̃s qͥoder̃sion:
nolunt obseruare uerbũ dĩ: oder̃ eccłam.
Sedsuꝑdorsumeũ fabricauer̃: Iuid factura ẽ.
rũ : qđ priusquã euellat᷑ ex aruit: Foenũ

Expanded text:
ficas peccatum tuum, et superbis adversus Deum, quia te facis extra culpam, et Deum in culpa, et tantum erexisti cervicem tuam, et cucurristi contra Deum, sicut scriptum est in Job dicebat de impio peccatore, «Currens adversus Deum in crassa cervice scuti sui» ; et ibi cervicem nominavit; quia sic te erigis, et non elidis oculos ad terram, et tundis pectus, et dicde meritis tuis, et vis mecum, inquit Deus, judicio contendere , intrare mecum ad judicium; cum debeas in reatu tuo satisfacere Deo, et clamare ad illum, quod clamatur in alio psalmo, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit» ? clamare ad illum, quod clamatur in alio psalmo,ficas facta tua adversus sermonem Dei; venit in te quod sequitur Scriptura, et dicit, «Dominus justus concidet cervices peccatorum.»  avertantur retrorsum, omnes qui oderunt Sion.»nolunt observare verbum Dei, oderunt Ecclesiam: «Super dorsum meum fabricaverunt.» Quid factura est rum, quod prius quam evellatur aruit.» Fenum
Abbreviated transcription (Latin):
Quisergo si incipit auigilia matutina sꝑare :
qͥ hoc sꝑauit ĩn dño qđ cepit ostendere auigi¬
lia matutina in qua resurrex̃. Antea enĩ nemo
resurrexerat: sẽꝑuicturus. Intendatcarita surã:
Nesuscitatis̃ mortui: ante aduentũ dñi. Nãc&
helias resuscitauit mortuũ. & heliseus: sed
resurrexer̃ iterũ morituri: Dñsipse qͦsresus¬
citauit. morituri resurrexer̃ : siue ille iuue¬
nis filius uiduȩ siue illa puella .xͦii. annoꝵ
filia archisinagogi. siue latarus: Alit̃ susci¬
tatis om̃s morituri: semel natis : sed bismor¬
tuis: Nemoresurrexerat. nũ quã moriturus:
nisidñs : Quando autẽ resurreaẽ dñs. nunquã
moriturus : auigiliamatutina: hoc sꝑa&tu
resurrexit: ñ qmꝰ filius uiduȩ & archisinagog
resurrectionẽ quaresurrexeris. nonte iatimeas
moriturũ : &cȩpistisꝑare auigilia matitina:
Sꝑa autẽ usq a noctẽ: qͥusq finiat᷑ hȩcuita :
qͥusq sitnax uniuersi generis humani inoccasu

Expanded text:
Quis ergo sic incipit a vigilia matutina sperare? Qui hoc sperat de Domino, quod coepit ostendere a vigilia matutina in qua resurrexit. Antea enim nemo resurrexerat semper victurus. Intendat Charitas vestra. Resuscitati sunt mortui ante adventum Domini: nam et Elias resuscitavit mortuum , et Elisaeus ; sed resurrexerunt iterum morituri. Dominus ipse quos resuscitavit, morituri resurrexerunt; sive ille juvenis filius viduae , sive illa puella duodecim annorum, filia archisynagogi , sive Lazarus : aliter resuscitati sunt, omnes morituri; semel nati sunt, sed bis mortui sunt. Nemo resurrexerat nunquam moriturus, nisi Dominus. Quando autem resurrexit Dominus nunquam moriturus? A «vigilia matutina.» Hoc spera resurrexit, non quomodo filius viduae et archisynagogi resurrectionem qua resurrexeris, non te jam timeas moriturum: et coepisti sperare a vigilia matutina. 10. Spera autem usque ad noctem, quousque finiatur haec vita, quousque sit nox universi generis humani in occasu
Abbreviated transcription (Latin):
Quare : qr auigilia matutina surrex̃ dñs:
& hoc debet sꝑare corpꝰ. qđ in capite p̃ceffit:
Sednec suggerat᷑ ista cogitatio capitilicuit
resurgere : qr peccatis ñ p̃mebat᷑. nullũ pec¬
catũ erat ineo : Iuidnos facturisumꝰ: sꝑa¬
bimꝰtalẽ resurrectionẽ qualis in dño p̃ces¬
sit cũ peccatis nr̃is ad grauemꝰ : se duide

Expanded text:
ilia matutina resurrexit Dominus; et hoc debet sperare corpus, quod in capite praecessit. Sed ne suggeratur ista cogitatio: Capiti licuit resurgere, quia peccatis non premebatur, nullum peccatum erat in illo; quid nos facturi sumus? Sperabimus talem resurrectionem, qualis in Domino praecessit, cum peccatis nostris aggravemur? Sed vide
Abbreviated transcription (Latin):
&te forte ñ habere : nolitelare : Vide quia
& inte cõpletũ .ẽ : sed spiritaliter: anforte
non es inmenbris : sinonibies: plange quia
nechic nec ibi Siautẽ ibi. securus esto: quia
& subi & non hic. fructuo sius ibi. quã hic
Siergo habemꝰ. quare habemꝰ: qr timemꝰ dnm:
Eccesic benedicet᷑ homo: qͥ timet dnm. Illeaẽ.
homo. qͥs homines : & ipsi homines homo.
exsyon: Cȩperas enĩ ad tendere. eccesic bene¬
dicet᷑ homo qͥ timet dñm: iã forte oculitui
uxores fȩcundas. filios abundantes circĩre
m̃sampatris sui: Nescio quia ibas: & non¬
exsion: benedicatte dñs: sed exsyon: Noli
quȩ rere illas benedictiones : quȩ non exsion:
Non benedixit dñs tales fr̃smei benedictio
ista dñi ẽ: Aut si non .ẽ. a dño: qͥs ducet uxo¬
dat illa: sed nonuides quia & pecorib dedit :

Expanded text:
et te forte non habere, noli zelare; vide quia et te forte non habere, noli zelare; vide quia et in te completum est, sed spiritualiter. An forte non es in membris? Si non ibi es, plange quia nec hic, nec ibi. Si autem ibi, securus esto; quia etsi ibi et non hic, fructuosius ibi quam hic. 14. Si ergo habemus, quare habemus? Quia timemus Dominum. «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» Ille est «homo,» qui sunt homines; et ipsi homines, «homo:» ex Sion.» Coeperas enim attendere, «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum:» jam forte oculi tuiuxores fecundas, filios abundantes circuire mensam patris sui; nescio qua ibas: «Benedicat te Dominus,» sed «ex Sion.» Noli quaerere illas benedictiones quae non sunt ex Sion. Non benedixit Dominus tales, fratres mei? Benedictio ista Domini est: aut si non est a Domino, quis ducet uxod
Abbreviated transcription (Latin):
parit eccła: ergo inqͥb: intelligis coniugẽ.
in illis matrẽ. in illis filios: Dicat᷑ ergo : qua¬
les debent . eẽ . filii : Quales : pacifici: Quare
pacifici: quia beati pacifici: qr ipsi filudĩ
uocabunt᷑ : Quia ergo in oliua fructus . ẽ. pacis:
oleũ enĩ pacẽ significat. quia caritatẽ signi¬
ficat : sine caritate. nulla paxẽ . & manifes
tũ.ẽ: qr qͥ diuiser̃ pacẽ . ñ habent caritatẽ
Vnde iã ex posui caritatiurãe. quare colũba
folia cũ fructu portauit ad arcã: lit significar.
quia & illiqͥforis baptitatis sicut ligna illa
extra arcã baptixata sunt : Non sola folia
habuer̃ id .ẽ. uerba sola : sed habuer̃ & fruc¬
tũ qđ ẽ. caritas. Ipsa colũba illos reportat
ad arcã : & ueniunt adunitatẽ. Talesergo filu
debent. eẽ. incircuitum̃ sȩ dñi: uelut nouel¬
latio oliuarũ: Perfecta resiẽ : magna beati¬
tudo: lamquis ibi nolit. eẽ : cũuideris aliquẽ
blasphemũ habere uxorẽ. filios. ne potes.

Expanded text:
parit Ecclesia? Ergo in quibus intelligis conjugem, in illis matrem, in illis filios. 13. Dicatur ergo quales debent esse filii. Quales? Pacifici. Quare pacifici? Quia, «Beati pacifici, quia ipsi filii Dei vocabuntur» . Quia ergo in oliva fructus est pacis: oleum enim pacem significat, quia charitatem significat; sine charitate tum est quia qui diviserunt pacem, non habebant charitatem. Unde jam exposui Charitati vestrae quare columba folia cum fructu portavit ad arcam ; ut significaret quia et illi qui foris baptizati sunt, sicut ligna illa extra arcam baptizata sunt, si non sola folia habuerint, id est verba sola, sed habuerint et fructum, quod est charitas, ipsa columba illos reportat ad arcam, et veniunt ad unitatem. Tales ergo filii debent esse «in circuitu mensae» Domini, «velut novellatio olivarum.» Perfecta res est, magna beatitudo: jam quis ibi nolit esse? Cum videris aliquem blasphemum habere uxorem, filios, nepotes,
Abbreviated transcription (Latin):
clamaui ad tedñe : dñe exaudiuocẽ meam:
Fiant aures tuȩ. intendentes in uocẽ dẽp̃catio¬
nis meȩ : Si inqͥtates obseruaueris dne.
dnẽ qͥs susti nebit: uitare possũ homicidia.
adulteria rapinas ꝑuria. maleficia. ido¬
latria : Nũ qͥd & peccata linguȩ : nũ qͥd & pec¬
cata cordis: scriptũ. ẽ. peccatũ iniqͥtasẽ:
Quisergo sustinebit. situ iniqͥtates obser¬
uaueris : sinobiscũ seuerus iud ex agere
uolueris. ñ misericors pat̃: qͥ sstabit ante
oculos tuos : sed .ẽ. apud te ꝓpiciatio : ꝓpt̃
legẽ tuã sustinuite dñe : Quȩ łex ẽ. ista:
inuicẽ onera urã portate : & sic ad imple¬

Expanded text:
clamavi ad te, Domine; Domine, exaudi vocem meum. clamavi ad te, Domine; Domine, exaudi vocem meum. Fiant aures tuae intendentes in vocem deprecationis meae. Si iniquitates observaveris Domine; Domine, quis sustinebit?» Vitare possum homicidia, adulteria, rapinas, perjuria, maleficia, idololatriam; numquid et peccata linguae? numquid et peccata cordis? Scriptum est: «Peccatum iniquitas est» . «Quis» ergo «sustinebit, si tu iniquitates observaveris?» si nobiscum severus judex agere volueris, non misericors pater, quis stabit ante oculos tuos? Sed «est apud te propitiatio; propter legem tuam sustinui te, Domine.» Qualis est lex ista? «Invicem onera
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ euangłui: Quidixerit frisuofatue :
Abistis etiã peccatis linguȩ in manissimis qͥs
abstinet : sed forte dicis paruas. Reuserit
in qͥt gehennȩ ignis: Siparũ tͥ uidet᷑ aut
moditũ frĩ dicere fatue : uł gehenna ignis
uidẽe᷑ tibimagna: Si contẽ pnebas minꝰ pecca¬
tũ : uł pȩnȩ magnitudine de terrere: sed dicis:
Mmoras. minuta s̃ sine qͥb: ñ potest istauita:
Congereminuta : & faciunt ingentẽ aceruũ:
Nã & granaminuta s̃. & tam̃ massã faciunt :
& guitȩ minutȩ s̃. & flumina implent: & moles
trahunt. Ideo &e ille considerans quã multa
minuta peccata cotidiana cõmittat homo.
sinhilaliud uł ꝑcogitationes & linguam.
Adtendit quã multa sint: & si adtendens
quãminuta sint. uidit ꝑmultaminuta fieri
aceruum magnũ: & non quasi peccata sua
pristina cogitans. sed ipsam fragilitatem
humanã iã ascendens : clamat :de ꝓfundis

Expanded text:
sermonem Evangelii: «Qui dixerit fratri suo, Fatue.» sermonem Evangelii: «Qui dixerit fratri suo, Fatue.» Ab istis etiam peccatis linguae minutissimis quis abstinet? Sed forte dicis, Parva sunt. «Reus erit,» inquit, «gehennae ignis» . Si parvum tibi videbatur aut modicum, fratri dicere, «Fatue,» vel gehenna ignis videatur tibi magna: si contemnebas minus peccatum, vel poenae magnitudine deterrere. Sed dicis: Minora sunt, minuta sunt, sine quibus non potest esse ista vita. Congere minuta, et faciunt ingentem acervum. Nam et grana minuta sunt, et tamen massam faciunt: et guttae minutae sunt, et flumina implent, et moles trahunt. Ideo et ille considerans quam multa minuta peccata quotidiana committat homo, si nihil aliud, vel per cogitationes et linguam, attendit quam multa sint; et si attendit quam minuta sint, videt per multa minuta fieri acervum magnum; et non quasi peccata sua pristina cogitans, sed ipsam fragilitatem humanam, jam ascendens clamat: «De profundis
Abbreviated transcription (Latin):
Qđipsius solũ erat. factũ .ẽ. & tuũ: qr placuit tibi:
Siautẽ displicuerit tͥ. & orauerispeo. & de p̃catꝰ¬
ueniã dederis ut possis libera fronte dicere
in p̃cib tiis. quas tibi iuris peritus cęlestis
dictauit Dimitte nobis debita nra sicut & nos
dimittimꝰ debitorib: nr̃is: didicisti portare
onera frĩstui. ut & alius portet siquas tua:
& fiat in uobis qđ ait apłs: inuicẽ onera ur̃a
portate &sic implebitis legẽ xpi: ita fecurus
cantas qđ modo dictũ. ẽ ꝓpt̃ legẽ tuã susti¬
nuite dñe. Hancautẽ legẽ qñ seruat. nec susti¬
net dñm. Nec siuelit sustinere. causa ẽ. quare
sustineat In anit̃ sustinet. Uenturus. ẽ. enĩ dñs:
uixistiͦ. non . ẽ. inuenturus. Homici diũ forte :
Grauias̃ enĩ & ualde maiora : Non. ẽ inuen¬
turus ad ulteriũ : ñ ẽ inuenturus furta :̃ non ẽ
inuenturus rapinã : non .ẽ. inuenturus male¬

Expanded text:
quod ipsius solum erat, factum est tuum; quia placuit tibi. quod ipsius solum erat, factum est tuum; quia placuit tibi. Si autem displicuerit tibi, et oraveris pro eo, et deprecatveniam dederis, ut possis libera fronte dicere in precibus tuis, quas tibi Jurisperitus coelestis dictavit, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris;» didicisti portare onera fratris tui; ut et alius portet si qua sunt tua, et fiat in vobis quod ait Apostolus, «Invicem onera vestra portate, et sic implebitis legem Chrcantas quod modo dictum est, «Propter legem tuam sustinui te, Domine.» 5. Hanc autem legem qui non servat, nec sustinet Dominum; nec, si velit sustinere, causa est quare sustineat; inaniter sustinet. Venturus est enim Dominus, vixisti, non inventurus. Homicidia forte, gravia sunt enim et valde majora, non est inventurus; adulterium non est inventurus, furta non est inventurus, rapinam non est inventurus, male
Abbreviated transcription (Latin):
ponere : & unꝰ qͥante . ẽ. solus portat caput.
& ñ ponit suꝑ alterũ: Sed cũ & ipse defecerit.
tollit se ab anteriore parte : redit posteruis :
ut & ipse in altero reqͥ escat : & sic portant om̃s
onera sua. & ꝑueniunt ad qđ desiderant. &¬
non patiuntur naufragiũ : qr quasi nauis. ẽ.
illis caritas.: Itaq caritas portat onera: sed non
timeat nep̃matur onerib talib: nepeccatis
suis unꝰ qͥsq: p̃mat᷑ ad tendat Nã quandopor¬
tas infirmitatẽ fr̃ĩs tui: nonte onerant peccata
ipsius : Plane sic onsentias ĩatua te p̃munt : non
alterus : Quis qͥsenĩ consenserit peccatori:
ñalienis sed suis grauatur : Consensio enĩ
adpeccatũ alterius. tuũ fit peccatũ : & non . ẽ.
quare quȩraris qđ peccata aliena te p̃mat :
Dicit᷑ enĩt᷑: p̃muntte : sed tua: Vidisti furem :
cucurristicũeo : quid ẽ. hoc : pedib ambulasti
ad furtũ immom̃te coniunxistitẽ furto:

Expanded text:
ponere; et unus, qui ante est, solus portat caput ponere; et unus, qui ante est, solus portat caput et non ponit super alterum: sed cum et ipse defecerit, tollit se ab anteriore parte et redit posterius, ut et ipse in altero requiescat: et sic portant omnes onera sua, et perveniunt ad quod desiderant; et non patiuntur naufragium, quia quasi navis est illis charitas. Itaque charitas portat onera; sed non timeat ne prematur talibus oneribus: ne peccatis suis unusquisque prematur, attendat. Nam quando portas infirmitatem fratris tui, non te onerant peccata ipsius. Plane si consentias, jam tua te premunt, non alterius. Quisquis enim consenserit peccatori, non alienis, sed suis gravatur. Consensio enim ad peccatum alterius, tuum fit peccatum; et non est quare queraris quod peccata aliena te premant. Dicitur enim tibi: Premunt te, sed tua. Vidisti furem, cucurristi cum eo . Quid est hoc? Pedibus ambulasti ad furlum; imo mente conjunxisti te furi:
Abbreviated transcription (Latin):
miscđiȩ: Audi quã legem dicat. sinandum
intellexisti᷑. Quia legẽ modo dicit caritatis:
audi apłm: Inuicẽ honera ur̃a portate : & sic
implebitis legem xp̃i. Iui portant in uicẽ
onera sua: nisi qͥ habent caritatẽ : qui non ha¬
bent caritatẽ. grauessunt sibi: uiautẽ ha¬
bent caritatẽ. portant se. Lesit te aliqͥs: petit
ueniã si nondimitts : ñ portas onꝰ fr̃is tui:
Sidimittis : portas infirmũ : & tusi forte in aliqͣ m
infirmitatẽ cecideris. quasi homo: oportet
ut sicte portet & ille quẽ admodũ&tu: audi
tales monuerat. uelut securi sibi uiderent᷑ :
continuo subiecit: intendens teipsũ ne & tu
tẽpteris . Deinde qđ cõ memoraui subiunxit:
Alter alteriꝰ onera portate : & sic ad implebitis
legẽ xp̃i. Vnde dicit: & ꝓpt̃ legẽ tuã sustinui
tedne. Dicunt᷑ cer ui. quando transeunt freta
in ꝓximas insulas. pascuȩgrã. capita suꝑ inincẽ

Expanded text:
misericordiae. 4. Audi quam legem dicat, si nondum misericordiae. 4. Audi quam legem dicat, si nondum intellexisti quia legem modo dicit charitatis; audi Apostolum: «Invicem onera vestra portate, et sic implebitis legem Christi.» Qui portant invicem onera sua, nisi qui habent charitatem? Qui non habent charitatem, graves sunt sibi; qui autem habent charitatem, portant se. Laesit te aliquis, petit veniam: si non dimittis, non portas onus fratris tui; si dimittis, portas infirmum. Et tu si forte in aliquam infirmitatem cecideris, quasi homo, oportet ut sic te portet et ille, quemadmodum et tu. Audi uales monuerat, veluti securi sibi viderentur, continuo subjecit: «Intendens teipsum, ne et tu tenteris.» Deinde quod commemoravi, subjunxit, «Alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi» : unde dicit, «Propter legem tuam sustinui te, Domine.» Dicuntur cervi, quando transeunt freta in proximas insulas pascuae gratia, capita super se invicem
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ : lexꝓpiciationis dĩ: Illa timoris fuit :
hec ÷ lexcaritatis: Lex caritatis dat
ueniã peccatis : delet p̃terita: ammonet
defuturis: In uia non deserit comitẽ : comes
fit ei quẽ ducit inuia: Sed concordandũ. ẽ.
cũ aduersario : dũ escũ illo inuia: Est enĩ sermo
dĩ aduersarius tuus : quandiucũ illo ñ con¬
cordas: Concordas autẽ c̃ũcȩperit delectari
facere qđ dicit sermodĩ : Iãqͥerat aduersariꝰ:
fit amicus: sic finitauia : ñ erit qͥte tradat iu
dici: Ergo ꝓpt̃ legẽ tuã sustinuite dñe : quia
dignatuses legẽ miscđiȩ afferre : mdimit¬
tere om̃ia peccata mea: Daremihi decȩtero
monita. nete offendã : in ipsis monitis Siqͥd
forte titubauero : de distimꝰ remediũ qͦtẽ
orẽ dicens : Dimitte nobis debitanra. sicut
& nos dimittmꝰ debitorib nr̃is Hanc legẽ
statuistimꝰ: ut qͦ modo dimitto dimittat᷑m
quia in ipsa necessitate. ñ deseruistilegem

Expanded text:
Dei, lex propitiationis Dei. Illa timoris fuit, est Dei, lex propitiationis Dei. Illa timoris fuit, est alia lex charitatis. Lex charitatis dat veniam peccatis, delet praeterita, admonet de futuris; in via non deserit comitem, comes fit ei quem ducit in via. Sed concordandum est cum adversario, dum es cum eo in via . Est enim sermo Dei adversarius tuus, quamdiu cum illo non concordas. Concordas autem, cum coeperit te delectare facere quod dicit sermo Dei. Jam qui erat adversarius, fit amicus: sic, finita via, non erit qui tradat te judici. Ergo «propter legem tuam sustinui te, Domine;» quia dignatus es legem misericodiae afferre, mihi dimittere omnia peccata mea, dare mihi de caetero monita ne te offendam: in ipsis monitis si quid forte titubavero, dedisti mihi remedium, quo te orem, dicens, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . Hanc legem statuisti mihi, ut quomodo dimitto, dimittatur quia in ipsa necessitate non deseruisti legem
Abbreviated transcription (Latin):
ciatio ẽ. & quȩ ẽ. ista ꝓpiciatio nisi sacrisi¬
tũ ẽ : sanguis in nocens fusus. deleuit
om̃ia peccata nocentiũ : Pretiũ tantũda¬
tũ. redemit om̃s captiuos demanu capti¬
uantis in imici: Ergo. ẽ. apud teꝓpiciatio:
Nã sinon. ẽẽt. apud te ꝓpiciatio: siudex solũ
eẽ. uelles. & misericors. ẽẽ. nolles: obser¬
uare som̃s iniqͥtates nra s& quȩ rereseas: &¬
Quis sustineret: qͥs antete staret & diceret.
in nocenssũ : quisstaret in uditio tuo:
iusta. bona. iudȩis: sed reos eos potuit
facere : Nondata .ẽ. lex quȩ posset uiuisi¬
care : sed quȩ ostenderet peccata peccatori:
Peccator enĩ oblitꝰ erat se. nec uidebatse:
data .ẽ. illilex ut uideret se: fecit reũlex
libauit latorlegis: Lator enĩ legis imꝑator
est: lexdata .ẽ. quȩ terreat & constringat
inreatũ : & non soluit lexapeccatis. sed
ostendit peccata: & forte subipsa lege
positꝰ. anĩ aduertit iste in ꝓfundo qlsanta
fecerit contra legem : & sic exclama

Expanded text:
iatio est.» Et quae est ista propitiatio, nisi sacrifitum est? Sanguis innocens fusus delevit omnia peccata nocentium: pretium tantum datum redemit omnes captivos de manu captivantis inimici. Ergo «est apud te propitiatio.» Nam si non esset apud te propitiatio, si judex solum esse velles et misericors esse nolles, observares omnes iniquitates nostras, et quaereres eas; quis sustineret? quis ante te staret, et diceret, Innocens sum? quis staret in judicio tuo? justa, bona Judaeis ; sed reos eos potuit facere. Non data est lex quae posset vivificare , sed quae ostenderet peccata peccatori. Peccator enim oblitus erat se, nec videbat se; data est illi lex, ut videret se. Fecit reum lex; liberavit Lator legis: Lator enim legis Imperator est. Lex data est quae terreat et constringat in reatum; et non solvit lex a peccatis, sed ostendit peccata. Et forte sub ipsa lege positus, animadvertit iste in profundo quanta fecerit contra legem, et sic exclamav
Abbreviated transcription (Latin):
inseboni inuenit: nihil illi iustitiȩ serenũ
potuit occurrere : & cũ tanta & tãmulta pec¬
cata undiq & cateruas scelerũ suorũ uideret:
Vidit eñ ꝓpe totã uitã humanã circũ latrari
peccatis suis. accusariom̃s conscientias suas¬
cogitationib suis : ñ inueniri corcastũ. p̃su¬
mens de iustitia sua : Siergo corcastũ ñ po¬
test inueniri qđ p̃sumat de iustitia sua:¬

Expanded text:
in se bonum invenit, nihil illi justitiae serenum in se bonum invenit, nihil illi justitiae serenum potuit occurrere. Et cum tanta et tam multa peccata undique et catervas scelerum suorum videret, Vidit enim prope totam vitam humanam circumlatrari peccatis suis, accusari omnes conscientias cogitationibus suis, non inveniri cor castum praesumens de sua justitia. Si ergo cor castum non potest inveniri, quod praesumat de sua justitia; pra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfunda nrã contẽpsit. qͥusq a distã uitã
uenire dignatꝰ ẽ ꝓmittens remissionẽ
om̃iũ peccatorũ: etiã de ꝓfundo excitauit
hominẽ ut clamaret dȩ ꝓfundo submolib
peccatorũ.: & ꝑueniret uax peccatoris addm̃
Vnde clamantis nisidȩ ꝓfundo malorũ :
& uidete qr uox peccatorũ. clamat dȩꝓ¬
fundo: dȩꝓfundis clamaui ad tednẽ dñe
ex audiuocẽ meã Fiant aurestuȩ ĩnten¬
dentes inuocẽ dep̃cationismeȩ. Unde
clamat : deꝓfundo Qui sergo clamat :
peccator & qua speclamat: quia qͥuenit
soluere peccata: dedit sp̃e etiã in ꝓfundo
posito peccatori. Ideo qͥil seqͥt̃ postista suo¬
ces : Suniqͥtates obserua ueris dne.
dnẽ qͥs sustin ebit : Ecce aperuit : deqͦ ꝓfun¬
do clamaret : Clamat enĩ submolib & fluc¬
tib iniqͥtatũ suarũ. Circũspexit se. circum¬
spexit uitã suã : uidit illã ułdq flagitiis
& facinorib cooꝑtã : Quacũq respex̃. nihil

Expanded text:
funda nostra contempsit, qui usque ad istam vitam venire dignatus est, promittens remissionem omnium peccatorum; etiam de profundo excitavit hominem, ut clamaret de profundo sub molibus peccatorum, et perveniret vox peccatoris ad Deum: unde clamantis, nisi de profundo malorum? 2. Et videte quia vox peccatoris clamat de profundo: «De profundis clamavi ad te, Domineocem meam. Fiant aures tuae intendentes in vocem deprecationis meae.» Unde clamat? De profundo. Quis est ergo qui clamat? Peccator. Et qua spe clamat? Quia qui venit solvere peccata, dedit spem etiam in profundo posito peccatori. Ideo quid sequitur post istas voces? «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Ecce aperuit de quo profundo clamaret. Clamat enim sub molibus et fluctibus iniquitatum suarum. Circumspexit se, circumspexit vitam suam; vidit illam undique flagitiis et facinoribus coopertam: quacumque respexit, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nolideficere sꝑare : qͦusq exeas abhacuita:
Nã siñ usq ad noctẽ sꝑaueris: delet᷑ totum
qđ sꝑaueras: Sunt enĩ homines qͥincipiunt
sꝑare : sed ñ ꝑseuerant usq: ad noctẽ : Incipi¬
unt patitribulationes aliqͣs: incipiunt pati
tẽptationes uident homines malos & inꝗͦs

Expanded text:
Dominus, noli deficere sperare quousque exeas ab hac vita. Dominus, noli deficere sperare quousque exeas ab hac vita. Nam si non usque ad noctem speraveris, deletur totum quod speraveras. Sunt enim homines qui incipiunt sperare, sed non perseverant usque ad noctem. Incipiunt pati tribulationes aliquas, incipiunt pati tentationes, vident homines malos et iniquos
Abbreviated transcription (Latin):
non enĩ mortuus eẽt: nisi carnẽ portaret: Iuid
accopitatẽ dñs: carnẽ. Quiduenit ipse. uer¬
bũ dĩ qđ erat ante om̃ia : ꝑ qđ factas om̃ia:
Sedut acciperet abste aliqd: uerbũ caro
factũ ẽ. & habitauit in nobis: Accepit abste
tis tuis: Iamfactũ ẽ : ita factũ ẽ. Sacerdosnr̃:
a nobis accepit. qđ ꝓ nobis offerret: Accepit
enĩ a nobis carnẽ : in ipsa carne uctima factus ẽ
holocaustũ factus .ẽ. Sacrificiũ factꝰ. ẽ. in pas¬
sione : sacrificiũ factꝰiẽ. in resurrectione : in¬
nouauit illud qđ occisũ. ẽ : & tanquã primitias
tuas deditdõ : & ait tibi : Conseorata s̃ iã om̃iatua.
quando tales primitiȩ tuȩ dete datȩ s̃ dõ. sꝑa
ergo &inte futurũ qđ p̃cessit in primitus tuis:
Ergo ille quia auigilia matutina resurrex̃ :
cȩpit anima nrã ex hoc sꝑare : & qͦusq: usq
in noctẽ : qͦusq moriam Om̃is enĩ mors nr̃a car¬
nalis : qua si somnꝰ .ẽ.: Cȩpist sꝑare exqͦ resurrex̃

Expanded text:
ret. Quid accepit a te Dominus? Carnem. Quid venit ipse? Verbum Dei, quod erat ante omnia, per quem facta sunt omnia. Sed ut acciperet abs te aliquid. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Accepit abs tetis tuis. Jam factum est, ita factum est. Sacerdos noster a nobis accepit quod pro nobis offerret: accepit enim a nobis carnem; in ipsa carne victima factus est, holocaustum factus est, sacrificium factus est. In passione sacrificium factus est; in resurrectione innovavit illud quod occisum est, et tanquam primitias tuas dedit Deo, et ait tibi: Consecrata sunt jam omnia tua, quando tales primitiae de te datae sunt Deo; spera ergo et in te futurum quod praecessit in primitiis tuis. 8. Ergo ille quia a vigilia matutina resurrexit, coepit anima nostra ex hoc sperare: et quousque? «Usque in noctem;» quousque moriamur. Omnis enim mors nostra carnalis, quasi somnus est. Coepisti sperare ex quo resurrexit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ timebat Iuia fecunqͥt scelus magnũ. & ñmͥ
potest dimitai: iã faciã & cȩtera: hoc eñ ꝑdo.
qđ non facio: Nolitimere : in ꝓfundo es noli
contẽpnere : de ꝓfundis clama ad dnm. & dic:¬
obserua illũ. & expecta illũ : & sustine ꝓpt̃
legẽ ipsius : Quã legẽ tibi dedit: dumtte nob̵
debita nrã sic̃ & nos dimittimꝰ debitorib nr̃is.
Sꝑate resurrecturũ . & tunc futurũ om̃imodo
sine peccato : qm̃ ipse resurrex̃ qͥ primꝰ fuit
sine peccato : auigilia macutina sꝑa: noli
dicere ego ñ sũ dignꝰ. Propt̃ peccata nonesdignꝰ
sed multa apđ illũ redẽptio: &e ipsere dimeo
isrł. exom̃ib iniqͥtatib eius.¬

Expanded text:
non timebat. Quia feci, inquit, scelus magnum, et non mihi non timebat. Quia feci, inquit, scelus magnum, et non mihi potest dimitti; jam faciam et caetera: hoc enim perdo quod non facio. Noli timere: in profundo es, noli contemnere de profundis clamare ad Domiobsette nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.» Spera te resurrecturum, et tunc futurum omni modo sine peccato, quoniam ille resurrexit qui primus fuit sine peccato. A vigilia matutina spera. Noli dicere: Ego non sum dignus propter peccata. Non es dignus; sed «multa apud illum redemptio, et ipse redimet Israel ab omnibus iniquitatibus ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
ab om̃ib: iniqͥtatib eiꝰ Ergo si p̃mebac̃ pecca¬
tis suis : ad.ẽ. miscđia dĩ . Ideo p̃cessit ille sine
peccato : ut deleat peccata sequentiũ. No
& ascendisse incȩlũ. In illo culpa ñerat : sed
ꝑ illũ ur̃ȩ culpȩ delebunt᷑: Ipseredimet isrł.
ab om̃ib: iniqͥtatib eiꝰ : Quia isrł uendere se
potuit. & fieriuenundatꝰ subpeccato redimere
se abiniqͥtatib ñ potest : Ille potuitredimere:
qͥse ñ potuit uendere : in non cõmisit pecca¬
tũ ipse ẽ redẽptor apeccato : Ipse redimet
isrł. Vnde redimet : ab illa iniqtate. anabillas
ab om̃ib: iniqͥtatib fuis: Nonergotimeat
accessurus ad dm̃ aliquas iniqͥtates suas:
tantũ modo accedat pleno corde. & definat
iã facere quȩ ante faciebat: a ñdicat. illa
iniqͥtas. ñ mͥdimittit᷑ : si enĩ hoc dixeritt᷑ ꝓpt̃
ipsã quã putat sibi ñ dimita . ñ se conuertat:
& faciendo cȩtera. ñilli dimittit᷑ & illud qđ

Expanded text:
ab omnibus iniquitatibus ejus.» Ergo si premebatur peccatis, suis, adest misericordia Dei. Ideo praecessit ille sine peccato, ut deleat peccata sequentium. Nolt ascendisse in coelum. In illo culpa non erat, sed per illum vestrae culpae delebuntur: «Ipse redimet Israel ab omnibus iniquitatibus ejus.» Quia Israel vendere se potuit, et fieri venundatus sub peccato; redimere se ab iniquitatibus non potest. Ille potuit redimere, qui se non potuit vendere: qui non commisit peccatum, ipse est redemptor a peccato. «Ipse redimet Israel.» Unde redimet? Ab illa iniquitate, an ab illa? «Ab omnibus iniquitatibus ejus.» Non ergo timeat accessurus ad Deum aliquas iniquitates suas: tantummodo accedat pleno corde, et desinat jam facere quae antea faciebat, et non dicat, Illa iniquitas non mihi dimittitur. Si enim hoc dixerit, propter ipsam quam putat sibi non dimitti, non se convertit, et faciendo caetera, non illi dimittitur et illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
non uidemꝰ : qusq: usq ad noctẽ speremꝰ: id ẽ
usq ad finẽ huiꝰ uitȩ nrȩ. uel scłi. Cũ autẽ
m̃ hominẽ & dicimꝰ non habet spem: Non
sẽꝑmalũ ẽ. ñ habere spem. In hacuita cũ sumꝰ
malũ ẽ ñ habere sp̃ẽ : Quienĩ modo sp̃e ñ ha¬
bet rem postea ñ habebit. Ergomͦ spem
debemꝰ habere: sed cũ resuenerit nũ qͥd spes
primo. formã ipsa in qua crucifixusẽ
& resurrex̃ demonstraturus generi humano :
ut uideant &pii &impii. Illundeant & gra¬
tulent᷑ in uenisse se qđ credider̃ ante quã
uiderent : & illi erubescant non se credidisse
qđ uidebant. Crubescentes damnabunt᷑:
& gratulati coronabunt᷑. dicet᷑ confusis:
ite inignẽ eternũ qͥ paratꝰ ẽ. diabolo & angłieiꝰ
Dicetur gaudentib: uenite benedicti patris
mei ꝑcipite regnũ qđ uobis paratũ. ẽ ab origine
mundi . Qđ cũ acceperint : iã spes nerit qͣc res
tenebit : Trans acta ergospe: transut naxilla:
Seddonec ficit: auigilia matutina sꝑet ani

Expanded text:
non videmus, usque ad noctem speremus, id est usque ad finem hujus vitae nostrae vel saeculi. Cum autem mur hominem, et dicimus: Non habet spem. Non semper malum est non habere spem. In hac vita cum sumus, malum est non habere spem; qui enim modo spem non habet, rem postea non habebit. Ergo modo spem debemus habere. Sed cum res venerit, numquid spes primo formam ipsam in qua crucifixus est et resurrexit, demonstraturus generi humano, ut videant pii et impii: illi videant, et gratulentur invenisse se quod crediderunt antequam viderent; et illi erubescant non se credidisse quod videbunt. Erubescentes damnabuntur, et gratulati coronabuntur. Dicetur confusis, «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus;» dicetur gaudentibus, «Venite, benedicti Patris mei, percipile regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» : quod cum acceperint, jam spes non erit, quia res tenebitur. Transacta ergo spe, transibit nox illa; sed donec fiat, a vigilia matutina speret ani
Abbreviated transcription (Latin):
in dnõ : sed auigilia matutina sꝑet isrł Ergo
culpo spem scłi. quando sꝑat᷑ dedõ : non : sed
alia spes. ẽ. isrł ꝓpria : Non ꝓsũ mosuobono
sꝑet isrł diuitias : ñ salutẽ corporis. ñ abun¬
dantiã terrenorũ: Immotribulationẽ hic
habiturus ẽ: si forte contigerit illi ꝓpt̃ ue¬
ritatẽ patialiquas molestias: Non en ĩ ñ sꝑa¬
bant in dñomartires: & tam̃ talias passi.
qualia latrones : qualia iniqͥ: Subrecti ad
bestias. ĩgnib: concremati : gladio ꝑcussi:
unguli sexarati : catuenis obstricti. carcere
necati: Ista omĩamala passi ñ sꝑabant in
dño : autideo sꝑabant ut istis maliscaren¬
tes. ac uita fruerent᷑ : nonplane : qr auigi¬
lia matutina sꝑabant : Quid .ẽ. hoc : consi¬
derabant illã . uigiliã matutinã. quasurre¬
xit dñ seorũ : & uidebant qr ante quã resur¬
geret talia ipse passuferat qualia ipsipa¬
tiebant᷑ : & ñ desꝑabant etiã sepositales

Expanded text:
in Dominum,» sed, «a vigilia matutina speret Israel.» Ergo culpo spem saeculi, quando speratur de Deo? Non; sed alia spes est Israel propria. Non pro summo suo bono speret Israel divitias, non salutem corporis, non abundantiam terrenorum: imo tribulationem hic habiturus est, si forte contigerit illi propter veritatem pati aliquas molestias. Non enim non sperabant in Deum martyres, et tamen talia sunt passi, qualia latrones, qualia iniqui: subjecti ad bestias, ignibus concremati, gladio percussi, ungulis exarati, catenis obstricti, carcere necati, ista omnia mala passi, non sperabant in Dominum? aut ideo sperabant, ut istis malis carentes, hac vita fruerentur? Non plane; quia a vigilia matutina sperabant. Quid est hoc? Considerabant illam vigiliam matutinam qua resurrexit Dominus eorum, et videbant quia antequam resurgeret, talia et ipse passus erat, qualia ipsi patiebantur, et non desperabant etiam se post tales
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores : Siergo ueracit̃ sibi tundunt
pectara: peccatores s̃ Et qͥs nrm non sibitundit
inuenit᷑ sine peccato: om̃ib tim̃dus. ẽ. gladiꝰ
inceruices quia dñ siustꝰ concidet ceruices
petcatorũ. Nonputo fr̃smei. qr om̃ĩaomiũ
peccatorũ : sed inm̃bro qđ ꝑcutit ibi desig¬
nat qͦ speccatores ꝑcutiat: non enĩ dix̃. dñs
iustꝰ concidet manꝰ peccatorũ. aut dñsiustꝰ
concidet pedes peccatorũ : n dix̃. Sed quia
petcatores suꝑbos uoluit intelligi suꝑbiautẽ
om̃s ceruicatis qͣ non solũ faciunt male¬

Expanded text:
peccatores. Si ergo veraciter sibi tundunt peccatores. Si ergo veraciter sibi tundunt pectora, peccatores sunt. Et quis nostrum non sibi tunditinvenitur sine peccato; omnibus timendus est gladius in cervices, quia «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Non puto, fratres mei, quia omnium peccatorum; sed in membro quod percutit, ibi designat quos peccatores percutiat. Non enim dixit, Dominus justus concidet manus peccatorum; aut, Dominus justus concidet pedes peccatorum, non dixit: sed quia peccatores superbos volebat intelligi, superbi autem omnes cervicati sun