comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq hoc & in terga uerterent. exquirentes
si quod signum uel de alia monstrari incisione
potusset. ita sanum atq intemeratu om̃e corpꝰ
upuentũ est: ac si nulla hoc incisio ferri tetigiss.
uis tion obstupescat talia signa PE I RUS¬
mortuoꝵ. quȩ funt ꝓ erercitacione uuentium :¬
gothoꝵ temporib fuit iurta spolitanam
urbem uir uitȩ uenerabilis ysaac nomine.
qui usq ad extrema pene gothoꝵ tempora
ꝑuenit. Quẽ nr̃oꝵ multi nouerunt. ⁊ marime
sacra urgo gregoria. quȩ nunc in hac romana
urbe iuarta. ęccłiam beatẽ mariȩ semꝑ uirginis
habitat. Quę ctum adolescentię suȩ tempore.
constitutis iam nuptiis in ȩccłiam fugisset. & sc̃i¬
monialis uitȩ conuersationẽ quereret. ab eocdem
uiro defensa. atq ad eum quẽ desiderabat ha¬
bitũ dño ꝓtegente ꝑducta est. Quȩ quia sponsũ
fagit in terra. habere sponsum meruit in cȩlo.
Multa autẽ de eodem uiro narrante uenerabili

Expanded text:
Cumque hoc et in terga verterent, exquirentes Cumque hoc et in terga verterent, exquirentes si quod signum vel de alia monstrari incisione potuisset, ita sanum atque intemeratum omne corpus in ventum est, ac si nulla hoc incisio ferri tetigisset. PETR. Quis non obstupescat talia signa mortuorum, quae fiunt pro exercitatione viventiumGothorum temporibus, fuit juxta Spoletanam urbem vir vitae venerabilis, Ysaac nomine, qui usque ad extrema Gothorum tempora pervenit, quem nostrorum multi noverunt, et maxime sacra virgo Gregoria, quae nunc in hac Romana urbe juxta Ecclesiam beatae Mariae semper virginis habitat. Quae dum adolescentiae suae tempore constitutis jam nuptiis in ecclesiam fugisset, et sanctimonialis vitae conversationem quaereret, ab eodem viro defensa, atque ad eum quem desiderabat habitum, Domino protegente, perducta est. Quae quia sponsum fugit in terra, habere sponsum meruit in coelo. Multa autem de eodem viro, narrante venerabili
Abbreviated transcription (Latin):
caput ceruici apponentes. cñ uno parliulo infan¬
te qui illic extinctus unuentꝰ est. iuxta murũ
corpus ep̃i sepulturȩ tracdicderitnt. Eñq post
eancdem cedem die quadragesimo. refo totila uis¬
sisset. ut ciues urbis illuis qui quolibet disꝑsi
fuissent. ad eam sine aliqua trepicdatione reme¬
arent. hu qui prius famen fugerant. uiuencti
licentia accepta reuersi sunt. S cuiꝰ uitȩ eor
ep̃s fuerit memores. ubi sepultũ esset corpus
illius quefierunt. ut hoc iuata honorẽ clebitĩ
in ęccłia beati petri apłi humarent. Cumq
itum esset ad sepulchrum effossa terra. inue¬
nerunt corpus pueri parit᷑ humati. ut pote
iã diȩ quatragesimo tabe corruptũ. & uermib
plenum. corpus uͦ ep̃i ac si diȩ eocdem ess sepul¬
tum. Et quod ⁊ ad huc magna admiratione
ueneranhim. quia ita caput eiꝰ unitũ fuerat
corpori. ac si nequaqua fuisset abscisum. sic
indelicet. ut nulla uestigia sectionis apparerent.

Expanded text:
caput cervici apponentes, cum uno parvulo infancaput cervici apponentes, cum uno parvulo infante, qui illic exstinctus inventus est juxta murum, corpus episcopi sepulturae tradiderunt. Cumque post eamdem caedem die quadragesimo rex Totila jussisset ut cives urbis illius qui quolibet dispersi essent ad eam sine aliqua trepidatione remearent, hi qui prius famem fugerant, vivendi licentia accepta reversi sunt. Sed, cujus vitae eorum episcopus fuerat memores, ubi sepultum esset corpus illius quaesierunt, ut hoc juxta honorem debitum in Ecclesia beati Petri apostoli humarent. Cumque itum esset ad sepulcrum, effossa terra, invenerunt corpus pueri pariter humati, utpote jam die quadragesimo, tabe corruptum, et vermibus plenum; corpus vero episcopi ac si die eodem esset sepultum. Et quod est adhuc magna admiratione venerandum, quia ita caput ejus unitum fuerat corpori, ac si nequaquam fuisset abscissum, sic videlicet, ut nulla vestigia sectionis apparerent.
Abbreviated transcription (Latin):
ortlinis grãm deluctus. Totilȩ autẽ ꝑfidi regis
temporib eancdem urbem annis septe continuis.
gothoꝵ erercitus obsectit. Ex qua multi eiuiũ
fugerunt : qui famis periculũ ferre ñ. poterant.
Anno uͦ septimo nec cdum finito. obsessam urbem
gothoꝵ ecrercitus intraint. Tune comes qui eidẽ
exercitui preerat. ad regem totilam nuntios misit.
exquirens quid de ep̃o uel popło fieri iuberet.
Cui ille p̃cepit. dicens. Ep̃o prius a uertice
usq ad calcaneum corrigiam tolle. & tͣc caput
illius amputa. Omnẽ uͦ populuͣ qui illic ĩuent᷑
est. gladio ertinguȩ. Tunc isdem comes uene¬
rabilem uirłi herculiamũ ep̃m suꝑ urbis murũ
decluctum. capite trancauit. eiusq outẽ iam
mortui a uertice usq lad. calcaneum incidit.
ut e eis corpore corrigia sublata iuderef᷑
morq corpus illius exrtra murũ ꝓiecit. Gune
quicdam humanitatis pietate cõpulsi. abseisum

Expanded text:
ordinis gratiam devotus. Totilae autem perfidi regis ordinis gratiam devotus. Totilae autem perfidi regis temporibus eandem urbem annis septem continuis Gothorum exercitus obsedit. Ex qua multi civium fugierunt, qui famis periculum ferre non poterant. Anno vero septimo necdum finito, obsessam urbem Gothorum exercitus intravit. Tunc comis, qui eidem exercitui praeerat, ad regem Totilam nuntius misit, exquirens, quid de episcopo vel populo fieri iuberet. Cui ille praecepit, dicens: "Episcopo prius a vertice usque ad calcaneum corrigiam tolle et tunc caput illius amputa, omnem vero populum, qui illic inventus est, gladio extingue". Tunc isdem comis venerabilem virum Herculanum episcopum super urbis murum deductum capite truncavit eiusque cutem iam mortui a vertice usque ad calcaneum incidit, ut ex eius corpore corrigia sublata videretur. Moxque corpus illius extra muruin proiecit. Tunc quidam humanitatis pietate conpu
Abbreviated transcription (Latin):
eiq in terra circulũ designauerunt. extra
quẽ petdem tendere nullomodo auderet. Cuͣq
uir łi in sole nimo estuaret. ab eisdẽ gothis
cirtindatus. & designatione circuli inclusus.
pluuȩ erupit. ut hii qui eum custodiendũ
acceꝑant. in metisitatẽ pluuiȩ ferre nͣ possent.
Q clũ magna nimis inunclatio fieret. intra
eandem designationẽ cirruli in qua uir dñi
fulgentius stetit. ne una quidem pluuiȩ gutta
descendit. Quod dum regi crudelissimo nunti¬
atum fuisset. illa mens effera. ad magnã eius
reuerentiam uersa ÷. cuius pęnã prius insati-¬
abilis sitiebat. Sic ompͣs cłs contra elatas carna¬
lium mentes. potentię suę miracula ꝑ despactas
oꝑatur. ut qui se suꝑbe contra pͣcepta ueritatis
ȩleuant. eoꝵ ceruices ueritas ꝑ humiles p̃mat¬
mirabile ualde miraculum. dicens. Uir scĩssimꝰ
herculianus nutritor m̃s petrusinȩ ciuitatis ep̃s
fuit. ex conu̾satione monasterii ad sacerdotalis

Expanded text:
eique in terra circulum designaue- runt, extra eique in terra circulum designaue- runt, extra quem pedem tendere nullo modo auderet. Cumque uir Dei in sole nimio intraret, ab eisdem Gothis circumdatus, et designa- tione circuli inclusus, pluuiae erupit, ut hi, qui eum custodiendum acceperant, immensitatem pluuiae ferre non possent. Et dum magna nimis inundatio fieret, intra eamdem designationem circuli, in qua uir Do- mini Fulgentius stetit, ne una quidem pluuiae gutta descendit Quod dum regi crudelissimo nuntiatum fuireverentiam versa est, cuius poenam prius insatiabili furore sitieba'. Sic omnipotens Deus contra elatas carnalium mentes potentiae suae miracula per dispectos operatur; ut qui se superbe contra praecepta veritatis elevant, eorum cervicem veritas per humiles praalde miraculum, dicens: 'Vir sanctissimus Ercolanus, nutritor meus, Perusinae civitatis episcopus fuit, ex conversatione monasterii ad sacerdotalis
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius p̃cepta seruantes. ad nauem sub festinatio¬
ne reuersi sunt. Qũa moa ut intrare potuert᷑.
in eocdem loco ubi uir tni sepultus fuerat. lan¬
gobardoꝵ dua crudelissimus gu̾marich aduenit.
Ex cuius aduentu uirũ dñi. habuisse ꝓphetiȩ spmͣ
claruit. qui ministros suos a sepulturȩ suȩ loco
Nlam quidam clericus sener qui ad huc suꝑ est
eidem rei. presto se fuisse testat᷑ dicens. Ful¬
gentius ep̃s qui triculensi ȩccłiȩ preerat᷑. rege̾¬
crudelissimũ totilam infensum habebat om̃imodo.
quasset. curȩ fuit ep̃o. ꝑ clericos suos erenia
mittere. eiusq furoris insaniam si posset mune¬
rib mitigare. Quȩ ille ut uidit ꝓtinus spre-¬
uit. atq iratus. suis hominib uissit : ut eunde̾
epĩm sub om̃i asꝑitate constringerent. eũq eius
examini reseruarent. Qu̾ȩ dum feroces gothi
ministri scilicet crudelitatis illius tenuissent.
cirtundantes eum. uno in loco stare p̾cepert᷑.

Expanded text:
Cuius praecepta servantes, ad navem sub festinatioCuius praecepta servantes, ad navem sub festinatione reversi sunt. Quam mox ut intrare potuerunt, in eodem loco, ubi vir Domini sepultus fuerat, Langobardorum dux crudelissimus Gumari advenit. Ex cuius adventu virum Dei habuisse prophetiae spiritum claruit, qui ministros suos a sepulturae suae loco am quidam clericus senex, qui adhuc superest, eidem rei praesto se fuisse testatur, dicens: 'Fulgentius episcopus, qui Utriculensi ecccrudelissimum Totilam infensum omni modo habebat.quasset, curae fuit episcopo per clericos suos exenia mittere, eiusque furoris insaniam, si posset, muneribus mitigare. Quae ille ut uidit, protinus spreuit, atque iratus suis hominibus iussit, ut eumdem episcopum sub omni asperita- te constringerent, eumque eius examini seruarent. Quem dum fero- ces Gothi, ministri scilicet crudelitatis illius, tenuissent, circumdantes eum uno in loco stare preceperunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tem ueniens. clericis suis sibiq obsequentib p̾cepit
dicens. In sepulchro meo quod mͥ populonii pͣpara¬
ii. me ponite. Qui cum illi dicerent. corpus tuuͣ
illuc quomͦ recducere possumus  qui a langobardis
teneri loca eacdem. & ubiq illus eos discurrere
scimus: Ille responclit. Reducite me securi.
nolite metuere. s festine me sepelire curate.
Mor autem ut sepultum corpus meu̾ fuerit.
e.x loco eoclem eum om̃i festinatione discetlite.
Defuncꝰti gͥ corpus posuerunt in naui. Cumq
populonium tenderent. collecto in nubib aere
inmensa nimis pluuia erupit. S ut cunctis.
patesceret. cuius uiri corpus nauis illa portar&.
ꝑ illũ maris spatium quod ab helba infala usq
populonium duodecim milib distat. circa utͣq
nauis latera ꝓcellosa ualde pluuia descendit.
& in naui eadem una plutuę gurta non ceci¬
dit. Pertienerunt itaq ad locum cderici. &
sepulturȩ tradiderunt corpus sacerdoris sui.

Expanded text:
tem veniens, clericis suis sibique obsequentibus praecepit, tem veniens, clericis suis sibique obsequentibus praecepit, dicens: 'In sepulchro meo, quod mihi Populonii paravi, me ponite'. Cui illi cum dicerent: 'Corpus tuum illuc reducere qualiter possumus, qui a Langobardis teneri loca eadem et ubique illic eos discurrere scimus'? ipse respondit: 'Reducite me securi, nolite metuere; sed festine me sepelire curate. Mox autem cum sepultum corpus meum fuerit, ex loco eodem sub omni festinatione discedite'. Defuncti igitur corpus inposuerunt navi. Cumque Populonium tenderent, collecto in nubibus aere, inmensa nimis pluvia erupit. Sed ut cunctis patisceret, cuius viri corpus navis illa portaret, per illud maris spatium, quod ab Helba insula usque Populonium duodecim milibus distat, circa utraque navis latera procellosa valde pluvia discendit, et in navi eadem una pluviae gutta non cecidit. Pervenere itaque ad locum clerici et sepulturae tradiderunt corpus sacerdotis sui.
Abbreviated transcription (Latin):
petiit. s subito suę feritatis oblitus. deflexra
ceruice subinissoq humilit̃ capite. lambere ȩp̃i
petles cepit. ut patent᷑ omib claret᷑ intelligi.
quia erga illum uirũ dĩ ⁊ ferina cortla essent
hominum. & quasi humana bestiaru᷑. Tunc
popłs qui ad expectanclũ uenerat mortis. magno
clamore uersus ⁊ in admirationẽ uenerationis.
Tunc ad eius reuerentiã colendam rex ipse
ꝑmotus ÷. quippe cũ quo suꝑno iucdicio acꝰtum
fuerat. ut qui dm̃ sequi prius in custodiendaᷤ
ret᷑. Qui rei hii qui tunc pͣsentes fuerunt.
ad hue nonuulli suꝑsertnt. eamq cum om̃i illic
popło se uicdisse testant᷑. De quo etiã auro aliud
quoq miraculum uenantio lanensi ep̃o narrante
cognoui. In ea namq populonii ęccłia cui pͣerat
sepulchrũ sibi p̃parauit. S cum langobartioꝵ
gens in italiam ueniens cuncta uastasset. ad helbã
insulam recessit. Qui iruente egritudine ad mor¬

Expanded text:
petiit; sed subito suae feritatisy oblitus, deflexa petiit; sed subito suae feritatisy oblitus, deflexa cervice summissoque humiliter capite, lambere episcopi pedes coepit, ut patenter omnibus daretur intellegi, quia erga illum virum Dei et ferina corda essent hominum et quasi humana bestiarum. Tunc populus, qui ad expectaculum venerat mortis, magno clamore versus est in admiratione venerationis. Tunc ad eius reverentiam colendam rex ipse permotus est; quippe cum quo superno iudicio actum fuerat, ut qui Deum sequi prius in custodienda vretur. Cui rei hii qui tunc praesentes fuerunt, adhuc nonnulli supersunt, eamque cum omni illic populo se vidisse testantur. De quo etiam viro aliud quoque miraculum Venantio Lunensi episcopo narrante cognovi. In ea namque Populonii ecclesia, cui praeerat, sepulchrum sibi praeparavit. Sed cum Langobardorum gens in Italiam veniens cuncta vastasset, ad Helbam insolam recessit. Qui inruente aegritudine ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ uenerabilis cerbonius populinii ep̃s.
magnã dieb nr̃is sc̃itatis suę ꝓbationẽ dedit.
Nam cum in hospitalitatis stuctio ualcde esset.
intentus. diȩ quadam transeuntes nulites hos¬
picio suscepit. quas gothis suꝑuesuentib abscon¬
dit. eoꝵ qr uitã ab illoꝵ nequitia absconclendo
sernauit. Quod dum gothoꝵ regi ꝑfido totile
nuntiatũ fuisset. crudelitatis immanissimȩ uesania
suecensus. hunc ad locum qui in octauo hiius
urbis miliario merolis dr̃. ubi tunc ipse cum
ecxrercitu suo sedebat. iussit deduci. Cumq ad
spectaculũ popłi. ursis ad deuorantũ ꝓiceretur.¬
& isdem re& ꝑfictus in ipso quoq spectaculo eũ¬
seclisset. ad aspiciendam mortẽ ep̃i. magna popłi
turba confluarit. Tunc ȩpͣs cdecluctus ÷ in mediũ.
atq ad eius mortẽ immanissimus ursus exquisi¬
tus est. qui dũ humana inembra crudelit᷑ car¬
peret. seui regis animum satiaret. Dimissus uirsus
itaq ex cauea est. qui accensus ⁊ concitus epm

Expanded text:
itae venerabilis Cerbonius Populonii episcopus magnam diebus nostris sanctitatis suae probationem dedit. Nam cum hospitalitatis studio valde esset intentus, die quadam transeuntes milites hospitio suscepit. Quos Gothis supervenientibus abscondit eorumque vitam ab illorum nequitia abscondendo servavit. Quod dum Gothorum regi perfido Totilae nuntiatum fuisset, crudelitatis inmanissimae vesania succensus, hunc ad locum, qui octavo huius urbis miliario Merolis dicitur, ubi tunc ipse cum exercitu sedebat, iussit deduci eumque in expectaculoi populi ursis ad devorandum proici. Cumque isdem rex perfidus in ipso quoque expectaculo consedisset ad aspiciendam mortem episcopi, magna populi turba confluxit. Tunc episcopus deductus in medio est, atque ad eius mortem inmanissimus ursus exquisitus, qui dum humana membra crudeliter carperet, saevi regis animum satiaret. Dimissus itaque ursus ex cavea est. Qui accensus et concitus episcopum
Abbreviated transcription (Latin):
quatimis n ex parte constructa sit. & ex par
te conspiciat se esse destructam. ut ꝑ bonũ
quod querit. n habere non ualet : illud ser¬
uet humilit᷑ quod babet. S quid mirum
quod hoc de homine dicimus. quando illa
suꝑna regio in ciuib suis eꝙr parte clampna
ꝑtulit. & ex parte fortit᷑ stetit. Ut electi
angłor sp̃s. dũ alios ꝑ suꝑbiam cecidisse conspi¬
cerent : ipsi tanto robustius. quanto humilius
starent. Illi gͦ regioni sua &̃ detrimenta ꝓfue¬
runt. quȩ ad ętͣnitatis statũ e& parte suȩ des¬
tructiomis ÷ solidius erxstructa. Sic gͦ ⁊ in una¬
queꝰq anima agit᷑. ut in humilitatis eustodiam
aliguando ad lucra marima eꝙ minimo dãpno se

Expanded text:
quatenus et ex parte constructa sit, et ex parte quatenus et ex parte constructa sit, et ex parte se conspiciat esse destructam, ut per bonum quod quaerit, et habere non valet, illud servet humiliter quod habet. Sed quid mirum quod hoc de homine dicimus, quando illa superna regio in civibus suis ex parte damna pertulit, et ex parte fortiter stetit, ut electi angelorum spiritus dum alios per superbiam cecidisse conspicerent, ipsi tanto robstarent? Illi ergo regioni sua etiam detrimenta profecerunt, que ad eternitatis statum ex parte sue destructionis est solidius instructa. Sic ergo et in unaquaque anima agitur ut in humilitatis custodia aliquando ad lucra maxima ex nimio» sive «e
Abbreviated transcription (Latin):
est om̃ipotentis cłi dispensatio. & plerũq
contĩgit. ut quib maiora ona pͣstat. quȩ clam
minora non tribuat. ut semꝑ eor animus ha¬
beat unde se ipse rep̾bendat. quatinꝰ dũ appe¬
tunt ꝑfecti. ẽẽ. nec possunt. & laborant ĩ hoc
quod non acceperunt. nec tam̃ elaborando pͣua¬
lent. in his quȩ. accepta ihq̃bent se minme ertol¬
lant. Q glisrant quia er semet ipsis maioỹa bo¬
na non babent. qui in semet ipsis uicere  par¬
popło. eunctos fortes at potentes aduersarios eiꝰ
eatinguens. philisteos atq chananeos diutius
reseruauit. ut sicut spriptnͣ est. in ipsis exꝑie¬
ret᷑ isrł. Quia nonnnͣꝗͣ. ut dictum ÷ eis aͥ quib
magna clona tribuit. parua quȩdam rep̾hensibilia
reliquid. ut semꝑ habeant contra quod bellum
gerant. & cleuictis magnis hostib mentẽ ñ eri¬
gant. quando eos alhuc aduersarii & minimi
fatigant. E it itaq miro modo. una eademq res.¬
ut mens ⁊ uirtute polleat. ⁊ ex t̃firmitate lassescat.

Expanded text:
e, omnipotentis Dei dispensatio, et plerumque contigit ut, quibus maiora bona prestat, quedam minora non tribuat, ut semper eorum animus habeat unde se ipse reprehendat, quatinus, dum appetunt perfecti esse nec possum et laborant in hoc quod non acceperunt, nec tamen elaborando prevalent, in his que accepta habent se minime extollant, sed discant quia ex semet ipsis maiora bona non habent, qui in semetipsis vincere parpopulo, cunctos fortes atque praepotentes adversarios ejus exstinguens, Philisthaeos atque Chananaeos diutius reservavit, ut, sicut scriptum est, in eis experiretur Israel ; quia nonnunquam, ut dictum est, eis etiam quibus magna dona tribuit, parva quaedam reprehensibilia relinquit, ut semper habeant contra quod bellum gerant, et devictis magnis hostibus mentem non erigant, quando eos adhuc adversarii etiam minimi fatigant. Fit itaque ut miro modo una eademque mens et virtute polleat, et ex infirmitate lassescat,
Abbreviated transcription (Latin):
istis ulterius non ereas. nec tras ecłiȩ lecdere
p̃sumas. Atq idem notario subiunait dicens.
Uacde hoc scribȩ & in aqua eiusde̾ fluminis
pice. Quo facto. sciꝰ uiri p̃ceptũ suscipiens:
statim se a terris ȩccłiȩ fluminis aqua cõpescu¬
it. atq ad ꝓprium alueũ reuersa. exrire ul¬
terius in loca eadem non p̃sumpsit. Qua in
re petre quid aliud. quͣa inobedientiu᷑ hominũ
cluritia confundit᷑. quando in uirtute iħu &

Expanded text:
istis ulterius non exeas, nec terras Ecclesiae laedere istis ulterius non exeas, nec terras Ecclesiae laedere praesumas. Atque eidem notario subjunxit, dicens: Vade, hoc scribe, et in aquam ejusdem fluminis projice. Quo facto, sancti viri praeceptum suscipiens, statim se a terris Ecclesiae fluminis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, quid aliud quam inobedientium hominum duritia confunditur, quando in virtute Jesu et
Abbreviated transcription (Latin):
rastro uir dnͣi signũ fecerat uendicaret. &
quȩq essent alimentis hominũ ꝓfutura. sata
uenantii ep̃i aliud miraculũ relatione
cognoui. quod in placentina urbe ꝑibet gestũ
quod uir quaq ueracissimus iohannes in hac
mͦ romana ciuitate locum p̃fectoriũ seruans.
qui in eadem placentina urbe est ortus. &
nutritus. ita ut ep̃s mẽmorat. quia gestum
fuerat attestat᷑. In ea mãq ciitate sabinũ
nomine fuisse asserunt. mirȩ̨ uirtatis ep̃m.¬
Cui dum diȩ qualam suus diaconus nuntiass
quod curssus sui padus alueum egressus ȩccłiȩ
agros occupasset. totãq illic loca nutriendis
hominib ꝓfutura. aqua eiusde̾ fluminis teneret.
uenerabilis uitȩ sabinus ep̃s respondit dicens.
Uade ⁊ dic ei. Mancdat tͥ ep̃s. ut te cõpescas
& in ꝓpriũ alueum redeas. Quod diaconus eiꝰ
audiens. despearit n irrisit. Tunc uir dñi
accersito natario dicꝰtauit dicens. Sabins dñi

Expanded text:
rastro vir Domini signum fecerat, vindicaret, et rastro vir Domini signum fecerat, vindicaret, et quaeque essent alimentis hominum profutura sata enantii episcopi aliud miraculum relatione cognovi, quod in Placentina urbe perhibet gestum; quod vir quoque veracissimus Joannes in hac modo Romana civitate locum praefectorum servans, qui in eadem Placentina urbe est ortus et nutritus, ita ut episcopus memorat, quia gestum fuerit attestatur. In ea namque civitate Sabinum nomine fuisse asserunt mirae virtutis episcopum.Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura aqua ejusdem fluminis teneret, venerabilis vitae Sabinus episcopus respondit, dicens: Vade, et dic ei: Mandat tibi episcopus ut te compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, dictavit, dicens: Sabinus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ ante biduñ contigit agnouisse. Lucanȩ nãq
ȩccłiȩ sibimet ꝓpinq fuisse mirȩ uirtutis uirũ
tissimũ a cunctis illic habitantib restat᷑ memorari
miraculũ. quod ausarich fluuius. qui iurta uib
illius muros influebat. sepe inundatione facta
cursus sui alueum egressus. ꝑ agros diffundi
consueuerat. & queq sata ac plantata repperir&
euerteret. Cumq hoc crebro fieret. & magna
euiscdem loci incolas necessitas urgeret. dato stu¬
dio oꝑis eum ꝑ loca alia diriuare conati sunt.
S qũauis diutius laboratũ fuiss. a ꝓprio alueo
deflecti non potuit. Tunc uir dñi frigidianꝰ
rastrum sibi parunlum fecit. ad alueni flumi¬
nis accessit. & solus oratiomi incubuit. atq
eidem flumini p̾cipiens ut se sequeret᷑. ꝑ loca
queq ei uisa sunt. rastrum ꝑ tͣram tracrit.
Qũẽ relicꝰto alueo ꝓprio tota fluminis aqua
secuta ÷: ita ut funditꝰ locum consueti cursus
desereret. & ibi sibi alueuͣ. ubi tracti ꝑ tͣrã

Expanded text:
 contigit agnovisse. Lucanae namque Ecclesiae, sibimet propinquae, fuisse mirae virtutis virum tissimum a cunctis illic habitantibus testatur memorari miraculum, quod Auseris fluvius, qui juxta illius urbis muros influebat, saepe inundatione facta cursus sui alveum egressus per agros diffundi consueverat, ut quaeque sata et plantata reperiret everteret. Cumque hoc crebro fieret, et magna ejusdem loci incolas necessitas urgeret, dato studio operis, eum per loca alia derivare conati sunt. Sed quamvis diutius laboratum fuisset, a proprio alveo deflecti non potuit. Tunc vir Domini Frigdianus rastrum sibi parvulum fecit, ad alveum fluminis accessit, et solus orationi incubuit; atque eidem flumini praecipiens ut se sequeretur, per loca quaeque ei visa sunt rastrum per terram traxit. Quem relicto alveo proprio 296 tota fluminis aqua secuta est, ita ut funditus locum consueti cursus desereret, et ibi sibi alveum, ubi tracto per terram
Abbreviated transcription (Latin):
in interiorib ampliatur. Et dum sub se conspi¬
cit eraltata. cõprehendit quͣa breue sit: qđ
eop̃hendere humilitat non poterat. Uir ergo
qui in turre globum igneu̾. angłos quoq ad
cȩlum redeuntes uitlebat. hȩc ꝓculdubio cer¬
nere non nisi in łĩ lumine poterat. Quid itaq
mirum. si muncdum ante se collectum uicdit.
qui subleuatus in mentis culmine extra mun¬
clum fuit: Quod autem collectus muncdus ante
oculos eiꝰ cłt. non cęlum & terra contracta est.
s uidentis animus dilatatus. Qui in cło raptus
uidere sine difficultate potuit. om̃e quod infra
dm̃ est. In illa gͦ luce qua exteriorib oculis
fulsit. lux interior in mente fuit. Quȩ uiden¬
tis animum quia ad suꝑiora rapuit. ei quã an¬
gusta essent omĩa inferiora monstrauit. Petrus.
ras quando ex tarditate mea tantũ ereuit ex-¬
positio. S quia hȩc liquide meis sensib infucdisti.

Expanded text:
in interioribus ampliatur; et dum se sub se conspiin interioribus ampliatur; et dum se sub se conspicit exaltata, comprehendit quam breve sit quod comprehendere humiliata non poterat. Vir ergo Dei, qui intuens globum igneum, angelos quoque ad coelum redeuntes videbat, haec procul dubio cernere nonnisi in Dei lumine poterat. Quid itaque mirum si mundum ante se collectum vidit, qui sublevatus in mentis lumine extra mundum fuit? Quod autem collectus mundus ante ejus oculos dicitur, non coelum et terra contracta est, sed videntis animus est dilatatus, qui in Deo raptus videre sine difficultate potuit omne quod infra Deum est. In illa ergo luce quae exterioribus oculis fulsit, lux interior in mente fuit, quae videntis animum cum ad superiora rapuit, ei quam angusta essent omnia inferiora monstravit. Petr. Vias, quando ex tarditate mea tantum crevit expositio tua. Sed quia haec liquido meis sensibus infudisti,
Abbreviated transcription (Latin):
quid de germano ȩpͥo ageret᷑ agnosceret. ⁊ in¬
dicaret. Factumq est. & reuerentissimũ uirũ
germanũ ȩpͣm is qui missus fuerat ia̾ defunctũ
repperit. Ꝙ requirens subtilit᷑ agnouit eodẽ
momento fuisse illiꝰ obitũ. qđ uir dñi eiꝰ cognouit
& ÷ uehement᷑ stupenda. s hoc quod dictum est.
quia ante oculos ipsius quasi sub uno ractio
solis collectus om̃is muncdus adductus est. sicut
numquam erꝑtus sum. ita nec conicere scio.
m̃ quo ordine fieri potest ut mundus om̃ĩs¬
tene petre quod loquor. quia animȩ uidenti
creatorem. angusta est om̃is creatura. Qn̾alib&
& enim. parum de luce ereatoris aspererit.
breue ei fit om̃e quod creatũ est : quia ipsa
luce uisionis intime mentis laxat᷑ sinus. tan¬
tuͣq expandit᷑ in ło. ut superior existat
mundo. Fit uͦ ipsa uiclentis anima. &̃ suꝑ
semet ipsam. Cumq in dĩ lumine rapit᷑ suꝑse:

Expanded text:
quid de Germano episcopo ageretur agnosceret et inquid de Germano episcopo ageretur agnosceret et indicaret. Factumque est, et reverentissimum virum Germanum episcopum is qui missus fuerat jam defunctum reperit, et req cognovit et vehementer stupenda. Sed hoc quod dictum est, quia ante oculos ipsius quasi sub uno solis radio collectus omnis mundus adductus est, sicut nunquam expertus sum, ita nec conjicere scio quonam ordine fieri potest, ut mundus omn Gregor. Fixum tene, Petre, quod loquor: quia animae videnti Creatorem angusta est omnis creatura. Quamlibet etenim parum de luce Creatoris aspexerit, breve ei fit omne quod creatum est: quia ipsa luce visionis intimae, mentis laxatur sinus, tantumque expanditur in Deo, ut superior existat mundo: fit vero ipsa videntis anima etiam super semetipsam. Cumque in Dei lumine rapitur super se,
Abbreviated transcription (Latin):
fugasse : tantoq splendore clarescere. ut diem
iunceret lum illa quȩ int̾ tenebras radiasset.
Mira autem ualde res eandem speculationẽ
secuta est. quia sicut postea ipse narrauit.
om̃is qͥ minidus uelud sub uno solis raclio col¬
lectus. ante euis oculos adductus ÷. Qui ue¬
nerabilis pater. dũ intentã oculoꝵ aciem in
hoc splendore choruscę lucis infigeret. uidit
germani capuani ȩpͣi animam in spera ignea ab
angłis in cęlum deferri. Tunc tanti sibi testem
uolens adhibere miraculi. seruandũ cliaconum
iterato bis terq eius nomine. cum clamoris
magnitadine uocauit. Cumq ille fuisset insolito
tanti uiri clamore turbatus. ascendit & respe
partemq iam lucis eriguam uidit. Qui tanto
hoc obstupescenti miraculo uir cłi ꝑ ortline̾ quȩ
fuerant gesta narrauit. Statimq in cassino castro
religioso uiro theoꝓbo mandauit. ut ad capua¬
nam urbem sub eadem nocte transmitteret. &¬

Expanded text:
fugasse, tantoque splendore clarescere, ut diem fugasse, tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa quae inter tenebras radiasset. Mira autem res valde in hac speculatione secuta est: quia, sicut post ipse narravit, omnis etiam mundus velut sub uno solis radio collectus, ante oculos ejus adductus est. Qui venerabilis Pater, dum intentam oculorum aciem in hoc splendore coruscae lucis infigeret, vidit Germani Capuani episcopi animam in sphaera ignea ab angelis in coelum ferri. Tunc tanti sibi testem volens adhibere miraculi, Servandum diaconum iterato bis terque ejus nomine, cum clamoris magnitudine vocavit. Cumque ille fuisset insolito tanti viri clamore turbatus, ascendit, respexit, partemque jam lucis exiguum vidit. Cui tantum hoc obstupescenti miraculum, vir Dei per ordinem quae fuerant gesta narravit, statimque in Cassinum castrum religioso viro Theoprobo mandavit ut ad Capuanam urbem sub eadem nocte transmitteret, et
Abbreviated transcription (Latin):
tempore seruandus diaconus. atq abbas ͥ¬
eius monasterii. quod in campanie partib ã
liberio quontlam patricio fuerat constructum
ad eum uisitationis gr̃a ex more conuenerãt.
eiꝰ quippe monasterium frequentabãt. Ut quia
iscdem quoq uir doctrina gr̃ȩ̨ cęlestis influe¬
bat. dalcia sibi inuicem uitę uerba transfunde¬
rent : & suauem cybum cęlestis patriȩ. quia
alhuc ꝑfecte gaudentlo non poterant. saltem
suspirando gustarent. Cum uͦ hora iam quietis
erigeret in cuius turris suꝑiorib se uenerabilis
benedicꝰtus. in eius quoq inferiorib se seruiandus
diaconus collocauit. Quo: uidelicet in loco. inferi¬
ora suꝑiorib ꝑuius continnabat ascensus. Ante
eandem uͦ turrim largius erat habitaculu̾. in
quo utriusq discipuli quiescebant. Cumq uir
ad fenestram stans om̃ipotentem dñm dep̃cans
subito in tempestȩ noctis hora respiciens. uidit
fusam lucem desuꝑ cunctas noctio tenebras ef¬

Expanded text:
tempore Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, in ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videlicet in loco inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utriusque discipuli quiescebant. Cumque virad fenestram stans, et omnipotentem Deum deprecans, subito intempesta noctis hora respiciens, vidit fusam lucem desuper cunctas noctis tenebras ef
Abbreviated transcription (Latin):
utrumne ad exraudiendum ibi pͣsentes sint: ubi
constat quia in suis corporib non sint. ibi¬
eos necesse est maiora signa ostendere. ubi de
eoꝵ pͣsentia potest mens infirma dubitare
Quorum uͦ mens in do̾ ficra est. tãtomagis
habet fidi meritum. quanto illie eos nouit.
& non iacere corport. & tamen non cleesse ab
erauditione. Unle ipsa quoq ueritas. ut fide
discipulis augeret. diait. Si ego non abiero
paracħ̾tus non ueniet ad uos. Cum enim
constit quia paraclytus sp̃s ex patre semꝑ ꝓce¬
clat & filio. cur se filius recessurum dicit. ut
ille ueniat. qui a filio numꝗͣ recedit S qr
discipuli in carne dñm cernentes. corporeis hc̃¬
semꝑ oculis uidere sitiebant. recte eis dicitur.
nͥ ego abiero parach̾tus ñ ueniet. Ac si aꝑte
diceret᷑. Si corpus non sũbtraho. quis sit amor
sp̃o ñ ostentlo. Ꝙ nisi me desieritis corporalit᷑
cernere. numꝗͣ me discetis spiritalit᷑ amare.

Expanded text:
utrumne ad exaudiendum ibi praesentes sint, ubi utrumne ad exaudiendum ibi praesentes sint, ubi constat quia in suis corporibus non sint; ibi necesse est eos majora signa ostendere, ubi de eorum praesentia potest mens infirma dubitare. Quorum vero mens in Deo fixa est, tanto magis habet fidei meritum, quanto illic eos novit et non jacere corpore, et tamen non deesse ab exauditione. Unde ipsa quoque Veritas, ut fidem discipulis augeret, dixit: Si non abiero, Paracletus non veniet ad vos . Cum enim constet quia Paracletus Spiritus a Patre semper procedat et Filio, cur se Filius recessurum dicit, ut ille veniat, qui a Filio nunquam recedit? Sed quia discipuli in carne Dominum cernentes, corporeis hunc oculis semper videre sitiebant, recte eis dicitur: Nisi ego abiero, Paracletus non veniet; ac si aperte diceretur: Si corpus non subtraho, quis sit amor Spiritus non ostendo; et nisi me desieritis corporaliter cernere, nunquam me discetis spiritaliter amare.
Abbreviated transcription (Latin):
est res gesta quã narro. quia quȩdam
mulier mente capta. dum sensum funcditus
ꝑdicdisset. ꝑ montes ⁊ ualles. siluas. ⁊ cãpos.
diȩ nocꝰtuq uagabat᷑. Ibiq tantũ mͦ quiescebat.
ubi hanc quiescere lassitudo coegiss. Quacdam
uͦ diȩ dum uacua nimiũ erraret. ad beati ui¬
ri benedieti specum deuenit. ibiq nesciens
ingressamansit. Facto autem mane ita sa¬
nato sensu egressa est. ac si eam nuͣꝗͣ insania
capitis ulla tenuisset. Quȩ om̃i uitȩ suę tẽ
qđ plerumq in ipsis quoq patrociniis marty-¬
rum sic esse sentimus. ut non tanta ꝑ sua cor¬
pora quanta beneficia ꝑ reliquias ostendant :¬
Atq illie maiora signa faciant. ubi minime
ꝑ semet ipsos iaceant. GRE S O RI US.¬
bi in siuis corporib scĩ martyres iacent
clubium petre non est. quod multa signa
ualeant monstrare sicut ⁊ faciunt. & pura
mente querentib pnumera miracula ostenctunt.
S quia ab infirmis potest. mentib dubitari.

Expanded text:
est res gesta quam narro; quia quaedam mulier mente capta, dum sensum funditus perdidisset, per montes et valles, silvas et campos die noctuque vagabatur; ibique tantummodo quiescebat, ubi hanc quiescere lassitudo coegisset. Quadam vero die dum vaga nimium erraret, ad beati viri Benedicti specum devenit, ibique nesciens ingressa mansit. Mane autem facto ita sanato sensu egressa est, ac si eam nunquam insania capitis ulla tenuisset; quae omni vitae suae tempod plerumque in ipsis quoque patrociniis martyrum sic esse sentimus, ut non tanta per corpora sua, quanta beneficia per reliquias ostendant,tque illic majora signa faciunt, ubi minime per semetipsos jacent? Gregor. Ubi in suis corporibus sancti martyres jacent, dubium, Petre, non est quod multa valeant signa demonstrare, sicut et faciunt, et pura mente quaerentibus innumera miracula ostendunt. Sed quia ab infirmia potest mentibus dubitari,
Abbreviated transcription (Latin):
obitum sicut pͣsentes discipuli iuderunt. ita
absentes ex signo quod eis p̾dictum fuerat
agnouerunt. Sepultus uͦ est in oratorio beati
iohannis baptiste. quod destructa ara apollinis
ipse construait. Qui ⁊ in eo specu in quo
prius sublatus habitauit : nunc usq si petentiũ
fides erigat miraculis choruseat.

Expanded text:
obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati Joannis Baptistae, quod destructa ara Apollinis ipse construxit. Qui et in eo specu in quo prius Sublacus habitavit, nunc usque si petentium fides exigat, miraculis coruscat.
Abbreviated transcription (Latin):
febrib. acri cȩpit artiore fatigari. Cumq ꝑ dies
singulos langor in grauesceret. serto diȩ portari se
in oratorium a discipulis fecit. ibiq eritñ suũ
lominici corporis & sanguinis ꝑceptione muni¬
uit. atq inter discipuloꝵ manus in becillia m̃bra¬
sustentans. erectis in cȩlum manib stetit. & ul¬
mum spm int᷑ uerba orationis efflauit. Qua
scilicet diȩ duob de eo fr̃ib uni in cȩlla cõmo¬
ranti. alteri autẽ longe posito. reuelatio unius
atq in dissimilis uisionis apparuit. Uiderunt
namq qui asstrata palliis atq innumeris chorusca
lampalib uia recto orientis tramite ab eius cęlla
in cęlum usq tendelat᷑. Cui uenerando habitu
uir desuꝑ clarus assistens. cuiꝰ ess uia qua cer¬
nerent inquisiuit . Illi autẽ se nescire ꝓfessi st̃.
Quib ipse ait. Hȩc. ÷ uia qua clilectus dño
cȩlum benedictus ascenctit. Tunc itaq sci uiri

Expanded text:
febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus isustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque ilampadibus via recto orientis tramite ab eius cella in caelum usque tendebatur. Cui venerando habito vir desuper clarus assistens, cuius esset via, quam cernQuibus ipse ait: Haec est via qua dilectus Domino coelum Benedictus ascendit. Tunc itaque sancti viri
Abbreviated transcription (Latin):
aclhac de hoc uenerabili patre benedic̃to multa
narrare. s quedam eius studiose pͣtereo : quia ad
alioꝵ gesta e uoluenda festino. Hoo autẽ nolo te
lateat quod uir cłi int̾ tot miracula quib ĩ man¬
do claruit. docꝰtrine quoq uerbo non medioerit᷑
falsit. Lam scripsit monachoꝵ regulam. disere¬
tione p̾cipuam. sermone luculentam. Cuius si
quis uelit subtilius mores uitamq eognoscere. po¬
test in eacdem institutione regule om̃s magistri illiꝰ
actus inuenire: quia sẽs uir nullomͦ potuit alit᷑
docere quam uixit. de ꝓphetia sui exitus fr̃ĩb denuntiata
oclem uͦ anno quo de hac uita erat exritur̾
quibusdam discipulis secum conuersantib.
quibusclam longe manentib sc̃issimi sui obitus de¬
nuntiauit diem. p̃sentib incticens. ut audita ꝑ
silentium tegerent. absentib indicans. quod uel
quale eis signum fieret. quando eius anima de
corpore eriret. Ante seatum uͦ sui exritus diem.
aꝑiri sibi sepulturam iubet. Qui mox correptꝰ

Expanded text:
adhuc de hoc venerabili Patre multa narrare: sed quaedam ejus studiose praetereo, quia ad aliorum gesta evolvenda festino. Hoc autem nolo te lateat, quod vir Dei inter tot miracula, quibus in mundo claruit, doctrinae quoque verbo non mediocriter fulsit. Nam scripsit monachorum regulam, discretione praecipuam, sermone luculentam. Cujus si quis velit subtilius mores vitamque cognoscere, potest in eadem institutione regulae omnes magisterii illius actus invenire: qCAPUT XXXVII. De prophetia sui exitus fratribus denuntiata. Eodem vero anno quo de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus, sanctissimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus
Abbreviated transcription (Latin):
relatione satiarent. Qua de re dixi eum uoluisse
aliquid. s minune potuisse: quia si uenerabilis
uiri mentẽ aspicimus. dubium non est quod
eanclem serenitatẽ uoluerit in qua descenderat
ꝑmanere. S contra hoc quoo uoluit ĩ uirtute
om̃i p̃otentis cłi. ex fȩmine pectore miraculum
inuenit. Nec mirum qđ plus illa fęmina quȩ
diu fratrem uidere cupiebat. in eocdem tẽpore
ualuit. quia enĩ uirta ioh̾is uocem. ds caritas
est. Iusto ualde iuditio. illa plus potuit quȩ
amplius amauit. IE TRU S. De nal¬
ateor . multum placet quod clicis.

Expanded text:
relatione satiarent. Qua de re dixi eum voluisse relatione satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed minime potuisse: quia si venerabilis viri mentem aspicimus, dubium non est quod eamdem serenitatem voluerit in qua descenderat permanere; sed contra hoc quod voluit, in virtute omnipotentis Dei ex feminae pectore miraculum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem tempore valuit: quia enim juxta Joannis vocem, Deus charitas est , justo valde judicio illa plus potuit, quae amplius amavit. Petr. Faltum placet quod dicis.
Abbreviated transcription (Latin):
quo constclerant. pecdem mouere potũssent.
S ẽimonialis quippe femina capud iu in manib
declinans. lacrimaꝵ fluuios in mensam fuderat.
ꝑ quos serenitatẽ aeris ad pluuiã trarit. Nec
paulo tartlius post orationem. mnuncdatio illa se¬
euta est. s tanta fuit conuenientia orationis
& inunclationis. ut le mensa caput iam cumͥ
tonitruo leuaret. quatinus unum idemq ess
momentũ & leuare caput. & pluuiam deponere.
Tunc uir cłi int̾ choruschos & tonithruos. atq
ingentis pluiuȩ munclationẽ. uidens se ad mo¬
nasterium non posse remeare. cȩpit conqueri
contristatus. dicens. Parcat tͥ omp̃s ds soror :
quid ÷ quod secisti. Cui illa responcit. Nocȩ
re. & me climissa ad monasterium recede. Ipse
autẽ irȩ ertra tectum non ualens. qui remanere
sponte noluit. in loco mansit inuitus. Sieq fac̾¬
tum est ut totam noctem ꝑuigilem ducerent.
atq ꝑ saera spiritalis uite colloquia sese uicaria

Expanded text:
quo consederant, pedem movere potuissent. quo consederant, pedem movere potuissent. Sanctimonialis quippe femina caput in manibus declinans, lacrymarum fluvios in mensam fuderat, per quas serenitatem aeris ad pluviam traxit. Nec paulo tardius post orationem inundatio illa secuta est, sed tanta fuit convenientia orationis et inundationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo levaret: quatenus unum idemque esset momentum, et levare caput, et pluviam deponere. Tunc vir Dei inter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti? Cui illa respondit: Ecce tre, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria
Abbreviated transcription (Latin):
atq ad eam cum discipulis uenerabilis eius fr̾¬
descenlit. Qui totum diem in di̾ laudib sacrisq
colloquiis ducentes. ineoͬbentib ra noctis tenebris
simul acceperunt eybos. Cumq adhuc ad m̾sam
sederent : & inter sicra colloquia tardior se ho¬
ra ꝓtraheret. eadem seimonialis fȩmina soror eiꝰ
eum rogauit dicens. Queso te ut in hãc nocꝰte
me non deseras. ut usq mane aliquid de cȩlestis
uitę gaudus loquamur. Cui ille respondit. Quid
est quod loqueris soror. Manere extra cęllan.
nullatenus possum. Tanta uero erat cęli sereni¬
tas ut nulla in aere nabes appareret. Sc̃imonialis
autem femina cũ uerba frĩs negantis audisset :
ĩsertas digitis manus suꝑ mensam posuit. & capͣ
in manib om̃ipotentẽ dñm rogatura declinauit.
cationis & tonitrui uirtus tantaq mnundatio
pluuiȩ erupit : ut neq uenerabilis benedictus
neq ft̃s qui cum eo aclerant extr̃a loci limen

Expanded text:
atque ad eam cum discipulis venerabilis ejus atque ad eam cum discipulis venerabilis ejus descendit frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manibus omnipotentem Dominum rogatura declinavit. cationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio pulviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qui cum eo aderant, extra loci limen
Abbreviated transcription (Latin):
concussione mirifica tremendo palpitasse. Cuiꝰ
max manum tenuit. & euͣ patri uiuentẽ atq
incolumem reddidit. Liquet petre quia hoc
miraculum in potestate non habuit. quod ꝓstrat᷑
petiit ut exibere potuisset. IYTRUS.
Sic tuncta esse ut asseris constat patenter.
qtua uerba quȩ ꝓposueras. reb ꝓbas. S queso te
indices. si scĩ uiri om̃ia quȩ uolunt possunt. &¬
cuncta impetrant. quȩ desiderant obtinere.
in hac uita paulo sublimor. qui de carns
suȩ stimulo ter dnm rogauit. & tamen qđ uoluit
obtinere non ualuit. Ea qua re necesse est.
ut tͥ de uenerabili patre benecdicto narrem. quia
fuit quiddam quod uoluit implere. s minime¬
potuit. Soror namq seolastica nomine. om̃i potenti
dño ab ipso infantię tempore declicata. ad eu̾
semel ꝑ annu uenire consueuerat. Ad quã uir
dĩ non longe ertra ianuam. in possessione monaste¬
rii descendebat. Quaclam uͦ diȩ uenit ex more

Expanded text:
concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox manum tenuit, et eum patri viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus petiit, ut exhibere potuisset. Petr. Sic cuncta esse, ut asseris, constat patenter: quia verba quae proposueras, rebus probas. Sed quaeso te, ut indices si sancti viri omnia quae volunt possunt, et cuncta impetrant quae desiderant obtinere. in hac vita Paulo sublimior, qui de carnis suae stimulo ter Dominum rogavit , et tamen quod voluit, obtinere non valuit? Ex qua re necesse est ut tibi de venerabili Patre Benedicto narrem, quia fuit quiddam quod voluit, sed non valuit implere. Soror namque ejus. Scholastica nomine, omnipotenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero die venit ex more,
Abbreviated transcription (Latin):
filium meũ. Uir autem dm̃ in hac uocę substi¬
tit. dicens. Nuniquid ego tͥ filium tuum abstali:
Cui ille respondit. Mortuus est. ueni resuscita
eum. Quod mor ut cłi famulus audiuit: ualde
honera uultis imponere : quȩ non possumus por¬
tare.At ille quẽ nimius cogebat dolor. ĩ sua
peticione prestitit. iurans quod non recederet.
nͥ eius filium resuscitaret. Quem mo& dĩ famulꝰ
inquisiuit eum dicens. Ubi est. Cui ille respon¬
dit. Eece corpus ens ad ianuam monasterii ia-¬
cet. Ubi clum uir cłi cum fr̃ib ꝑuenisset genu¬
flerrit. & suꝑ corpusculũ infantis ineubuit.
seseq erigens. ad cȩlum palmas tetendit di¬
cens. Dñe non aspieias peccata mea. s fidem
huius hominis qui resuscitari filium suu rogat:¬
& redde in hoc corpusculo animã quã abstulisti.
Uia in oratione uerba cõpleuerat. & regrecdiente
anima ita corpusculum pueri om̃e contremuit:
ut sub oculis om̃ium qui aclerant apparuerit

Expanded text:
filium meum. Vir autem Dei in hac voce substifilium meum. Vir autem Dei in hac voce substitit, dicens: Nunquid ego filium tuum tibi abstuli? Cui ille respondit: Mortuus est, veni, resuscita eum. Quod ut mox Dei famulus audivit, valde id nobis onera vultis imponere, quae non possumus portare? At ille, quem nimius cogebat dolor, in sua petitione perstitit, jurans quod non recederet, nisi ejus filium resuscitaret. Quem mox Dei famulus inquisivit, dicens: Ubi est? Cui ille respondit: Ecce corpus ejus ad januam monasterii jacet. Ubi cum vir Dei cum fratribus pervenissetet super corpusculum infantis incubuit, seseque erigens, ad coelum palmas tetendit dicens: Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et redde in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleverat, et regrediente anima ita corpusculum pueri omne contremuit, ut sub oculis omnium qui aderant, apparuerit