comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fal sitatis nebulis seductꝰ pene amisisse seuideat. qͦ de eis iã certũ
tenebat. Uñ recte sub iude spetie ꝑ ꝓphetã eõtͣ peccantẽ animã

Expanded text:
falsitatis nebulis seductus, pene amisisse se videat quod de eis jam certum falsitatis nebulis seductus, pene amisisse se videat quod de eis jam certum tenebat. Unde recte sub Judaeae specie per prophetam contra p
Abbreviated transcription (Latin):
rephendi metuũt. seꝑ inꝓbas defensiones querũt. Seꝑ pauidis sus¬
picionib agitantur. Nichil aũ ÷: ad defendendũ puritate
tueiꝰ. nil ad dicendũ ueritate faciliꝰ. Na dũ fallatiã suã
tueri cogit᷑. duro cor labore fatigat᷑. Hic̃ nãq scriptũ ÷.
Labor labiorũ ipsorp oꝑi& eoᷤ Qui eñi nc̃ impl& tẽ oꝑis.
retͥbucionẽ p̃mit. hic ꝑieremiã dr̃. Docuer̃ lingã suã loqͥ
m̃daciũ : ut iniq agerent laborauer̃. Acsi aꝑte diceret᷑. Qui
amici eẽ ueritatis sine labore poterant. ut peccent laborant.
C ũq iuuere si plicit̾ renuunt. laborib exigt̃. ut moriant᷑. Nã ple¬
rũq inculpa dephensi dũquales sit̃ cognosci refugiunt. Se se sub
fallacie uelam̃ abscondũt: & hoc qͣ pec eant quodq iã aꝑte cernit᷑.
ex cusare moliunt᷑. ita ut sepe qͥ eoꝵ culpas corrigere stud& as ꝑse

Expanded text:
deprehendi metuunt, semper improbas defensiones quaerunt, semper pavidis susdeprehendi metuunt, semper improbas defensiones quaerunt, semper pavidis suspicionibus agitantur. Nil autem est ad defendendum puritate tutius, nil ad dicendum veritate facilius. Nam dum fallaciam suam tueri cogitur, duro cor labore fatigatur. Hinc namque scriptum est: Labor labiorum ipsorum operiet eos . Qui enim nunc implet, tunc uam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt . Ac si aperte diceretur: Qui amici esse veritatis sine labore poterant, ut peccent laborant; cumque vivere simpliciter renuunt, laboribus exigunt ut moriantur. Nam plerumque in culpa deprehensi, dum quales sint cognosci refugiunt, sese sub fallaciae velamine abscondunt, et hoc quod peccant, quodque jam aperte cernitur, excusare moliuntur; ita ut saepe is qui eorum culpas corripere studet, aspersae
Abbreviated transcription (Latin):
Nit̃ amonendis simplices atq alit̃ inpuri.
Laudandis simplices qđ studeant nũꝗͣ falsa dicere . s a monendis
ut nouerĩt ñ nũqu̾a uera reticere. Sic̃ eñĩ sẽꝑ dicentẽ falsitas ledit:
ita ñ nũꝗͣ qͥbdã audita uera nocuer̃. Uñ corã discipłis ds̃ locittio¬
lit̾ uitant: ita ueritatẽ sẽꝑ utilit̾ ꝓferant. ammonendis ut sim¬
plicitatis bono prudentiã ad uingant: quatenꝰ sic securitatẽ de sim¬
plicitate possideant: ut circũ spectionis prudenciȩ ñ amittant.
hĩc nãq ꝑdoctorẽ gentiũ dr̃. Uolouos sapientes eẽ ĩ bono. sipli¬
ces aũ inmalo. hinc electos suos ꝑsem& ipsã ueritas ãmon& dicẽs.
estote prudentes sic̃ serpentes: & si plices sic̃ colũle. Quia ude¬
lie& inelectorũ cordib deb&. & siplicitatẽ colũbe. astutia ser¬
pentis acuere: & serpentis astuciã colube siplicitas tẽꝑare. qua¬
tenꝰ nec seducti ꝑ prudentiã caueant. nec ab intellectꝰ studio

Expanded text:
iter admonendi sunt simplices, atque aliter impuri. Laudandi sunt simplices quod studeant nunquam falsa dicere, sed admonendi sunt ut noverint nonnunquam vera reticere. Sicut enim semper dicentem falsitas laesit, ita nonnunquam quibusdam audita vera nocuerunt. Unde coram discipulis Dominus locutioliter vitant, ita veritatem semper utiliter proferant. Admonendi sunt ut simplicitatis bono prudentiam adjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant. Hinc namque per doctorem gentium dicitur: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc electos suos per semetipsam Veritas admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Quia videlicet in electorum cordibus debet et simplicitatem columbae astutia serpentis acuere, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperare, quatenus nec seducti per prudentiam calleant, nec ab intellectus studio
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r qͦ uł adu̾sa pacunt᷑: uł cõtumelias audiũt nullo dolore pul¬
sent᷑.  sic pacienciã exibeant: ut custodire &iã cordis innocentiã¬
ñ amittant. d cũpost paululũ ħ ipsa quȩ ꝑtuler̃. admemoriã reuo
cant. igne se doloris inflamant. argunta ulcionis inqͥrũt. &
mansuetudinẽ quã tolerantes habuer̃ : retractantes inmaliciã
cionis causa pandͥat᷑. Callidꝰ naq adu̾sariꝰ: bellũ cõtͣ duos mou&.
Unũ uidelicos inflamans: ut cõtumeli as pͥor inferat. Alterũ ꝓuo
eans ut cõtumeliã lesus reddat. S plerq dũ huiꝰ iã uictor est.¬

Expanded text:
tempore quo adversa patiuntur vel contumelias audiunt nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam curent. Sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint ad memoriam recant, igne se doloris inflammant, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, retractantes in malitiam ermutationis causa pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat; alterum vero provocans, ut contumelias laesus reddat. Sed quia ejus jam victor exst
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ fide tanqͣm mensura onĩa mo¬
deranda st̃. neqͥd ut suꝑfluũ de¬
fluat: dicente apło. uincuiq sicut
ds̃ diuisit scđm m̃suram fidei.
De ea inpͥmis ẽ udendum qͥd sit
et qͣs partes habeat. quid sit fides¬
mentũ ñ apparentum. Sub¬
stantia rerũ sperandaꝵ qͥa ꝑfidem
itt in mortalitas. et cet̾a. que in nobis
ꝑfidem iam subsistunt. Infut᷑o ꝑ
potest aliqndo ꝓbari humana ratio.¬
ne. Ut siqͥs queret᷑. Unde scis partũ
urginis : futͥum etiam statũ eled¬
toꝵ. Non habeo aliud arguintũ iisi
loqueret᷑ et miracła faceret. Et cũ
exmagna parte qͤ dixerunt uideã
completa: cet̾a ñ dubito cõplenda.
um qͣntum ad alios S hac diffi¬
iitione magis ostendit᷑ effectꝰ fidei:
quã quid ipsa sit. nec etiã om̃s par¬
des fidei comprehendit cũ sꝑauda
ñ p̃terita s fũt᷑a tantũ contineat.
Quare sic diffinri pot̃. fides est
uolutaria certitudo ab sentium.
supͣ opinonẽ: infra scientiã con¬

Expanded text:
m fide tanquam mensura omnia moderanda sunt, ne quid ut superfluum diffluat, dicente Apostolo: « Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei , » de ea inprimis est videndum, quid sit, et quas partes habeat. mentum non apparentium . Substantia rerum sperandarum quia per ut sunt immortalitas, et caetera quae in nobis per fidem jam subsistunt, in futuro possunt aliquando probari humana ratione. Ut si quis quaereret unde scis partum Virginis, futurum etiam statum electorum? non habeo aliud argumentum, nisi: loqueretur, et miracula faceret; et cum ex maxima parte quae dixerunt videam impleta, caetera non dubito complenda. um, quantum ad alios. Sed hac deffinitione magis ostenditur effectus fidei, quam quod sit ipsa, nec etiam omnes partes fidei comprehendit, cum speranda non praeterita, sed tantum futura contineat. Quare sic deffiniri potest fides: Est voluntaria certitudo absentium supra opinionem et infra scientiam con
Abbreviated transcription (Latin):
S El de et
spe que in
nobis est
omni pos¬
centi ratio¬
nem redde¬
te ut ait
petrus in
epistola sua
parati esse
debemus cum modestia et timore.
Itaq ut pariter seruent̾ modestia
in sermone. timior in assertione.
ꝓfanas uerboꝵ nouitates ut apłs
precipit : uitemꝰ. et in nullã par¬
temi p̃cipiti assertione declinemꝰ.
Meliꝰ ẽ enĩ ñ eloqui ubi sine pe¬
riculo ñ errat᷑ magna: quã dif¬
tuure contraria. S: ubicũq pos¬
simus auctoritatum uestigia im¬
mitem̃. Ubi certa de est auctori¬
tas: his potissimũ assentire stu¬
deamꝰ. qui maxume auctoribꝰ ac¬
cedunt et ñ de sensu suo p̾su
det. ꝓfunditate attentos tenet
magnos ueritate. paruulos nu¬
trit affabilitate. Si qua gͥ obscu¬
ra nobis occurrerint sit nr̃i ꝓpo¬
siti pͥmũ ad auctoritates confu¬
gere. de inde qͥd nr̃i temꝑis sapi¬
entes inde sentiant. in medium
conferre. et cur pociꝰ hos qͣm illos
imitari placeat: ratione & aue̾¬
toritate simul concurrentibꝰ pro

Expanded text:
 fide et spe quae in nobis est, omni poscenti rationem reddere, ut ait Petrus in Epistola sua, parati esse debemus cum modestia et timore . Itaque, ut pariter servetur modestia in sermone, timor in assertione, profanas verborum novitates, ut Apostolus praecipit, vitemus ; et in nullam partem praecipiti assertione declinemus. Melius est enim non eloqui ubi sine periculo non erratur magna, quam definire contraria. Sed ubicunque possumus auctoritatum vestigia t ubi certa deest auctoritas; his potissimum assentire studeamus, qui maxime auctoribus accedunt, et det, profunditate attentos tenet; magnos veritate, parvulos nutrit affabilitate. Si qua igitur obscura nobis occurrerint, sit nostri propositi primum ad auctoritates confugere; deinde quid nostri temporis sapientes de illis sentiant in medium conferre; et cur potius hos quam illos imitari placeat et ratione et auctoritate simul concurrentibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
Orinus de gallo grecia marcelli disci¬
pulus. & sirmio ep̃s ordinatus. hebiõ¬
nis heresim instaurare conatꝰ est. & po¬
stea a ualentiniano principe pulsus
ȩccla. plura scripsit uolumina: inquib
uł prȩcipui sunt contragentes. & ad ua¬
lentinianũ libri

Expanded text:
otinus, de Gallograecia, Marcelli discipulus, Sirmii episcopus ordinatus, Hebionis haeresim instaurare conatus est, postea a Valentiniano principe pulsus Ecclesia, plura scripsit volumina, in quibus vel praecipua sunt contra Gentes, et ad Valentinianum libri
Abbreviated transcription (Latin):
asserunt xp̃m ante mariam ñ fuisse
Unde etiã compulsus. ẽ. diuinã eius nati¬
uitatem edicere. Sed & aliã causam huiꝰ
scripturȩ ferunt. qđ cum legisset ma¬
thei & marci & lucȩ uolumina ꝓbaue¬
rit quidem textũ hẏstorię & uera eos
dixisse firmauerit: sed unius tantũ
anni inquo & passus. ẽ. post carcerẽ ioħis
hẏstoriam texuisse. Prȩt̾misso itaq an¬
no cuius acta atrib exposita fuerant.
suꝑioris temporis ante quã ioħes claude¬
retur incarcerẽ gesta narrauit: sicut
manifestũ esse poterit iis qui diligent᷑

Expanded text:
asserunt Christum ante Mariam asserunt Christum ante Mariam unde et compulsus est divinam eius nativitatem edicere. Sed et aliam causam huius scripture ferunt, quod cum legisset Matthei, Marci et Luce volumina, probaverit quidem textum historie et vera eos dixisse firmaverit, sed unius tantum anni in quo et passus est post carcerem Ioannis historiam texuisse, pretermisso itaque anno cuisuperioris temporis, antequam clauderetur Joannes in carcere, gesta narravit, sicut manifestum esse poterit iis qui Evangelior
Abbreviated transcription (Latin):
Assumpto itaq cuangłio qđ ipse confecerat¬
ꝑrexit ȩgẏptũ: & primũ alexandriae
xp̃m annuncians constituit eccłam tan¬
tȩ doctrinȩ & uitę continentiã: ut
om̃s sectatores xp̃i ad exemplũ sui cõge¬
ret. Deniq philo disertissimus iudeoꝵ
uidens alȩxandriam primã ȩccłam adhis
iudaizantẽ. quasi in laudẽ gentis suȩ
librũ suꝑ eoꝵ conuersatione scripsit.
& quom lucas narrat ierosolimȩ creden¬
tes om̃ia habuisse cõmunia: sic ille qđ̃
alexandriȩ sub marco fieri doctore cer¬
nebat. memoriȩ tradidit. Mortuũs. ẽ.
autẽ octauo neronis anno. & sepultus
alexandriȩ succedente sibi aniano.
ohanies apłs quẽ iesus amauit .uIIII.¬
plurimũ. filius zehedei & fr̃ iacobi apłi
quem herodes post passionem dñi decol¬
lauerat : nouissimus omniũ scripsit e¬
uangłium rogatus ab asiȩ ep̃is aduersus
cherintũ aliosq hereticos. & maxime
tunc hebionicũ dogina consurgens. qui

Expanded text:
Assumpto itaque Evangelio qAssumpto itaque Evangelio qperrexit ad Egyptum et primus Alexandrie Christum annuncians constituit ecclesiam, tante doctrine et vite contomnes sectatores Christi ad exemplum sui cogeret. Denique Philo disertissimus Judaeorum, videns Alexandriae primam Ecclesiam adhuc judaizantem, quasi in laudem gentis suae librum super eorum conversatione scripsit . Et quomodo Lucas narrat, Hierosolymae credentes omnia habuisse communia: sic et ille quod Alexandriae sub Marco fieri doctore cernebat, memoriae tradidit. Mortuus est autem octavo Neronis anno, et sepultus Alexandriae, succedente sibi Anniano.oannes Apostolus, quem Jesus amavit plurimum , filius Zebedaei, frater Jacobi apostoli , quem Herodes post passionem Domini docellavit , novissimus omnium scripsit Evangelium, rogatus ab Asiae episcopis, adversus Cerinthum, aliosque haereticos, et maxime tunc Ebionitarum dogma consurgens, qui
Abbreviated transcription (Latin):
pauli conuictũ apud ioħem qđ auctor
esset libri. & confessũ se hoc pauli amore
fecisse. loco excidisse. Quidã suspicant᷑
paulo didicisse euangłium qui cũ dño in
carne ñ fuerat. sed & a cęteris apłis quos
ipse qͦq in principio uoluminis sui de¬
clarat dicens. sicut tradiderunt nobis
qui a principio ipsi uiderunt. & mini¬
stri fuerunt sermonis. Igit᷑ euangłium
sicut audierat scripsit. acta uͦ apłorum
sicut uiderat ipse composuit. Sepultꝰ. ẽ
constantinopolim. ad quã urbem uicesi¬
mo constantini anno ossa eius cũ reliqͥis
andreȩ apłi trans lata sunt.
fuxta qđ petrũ referentẽ audierat.
rogatus romȩ a fr̃ĩb breue scripsit euan¬
geliũ. Qđ cũ petrus audisset ꝓbauit.
& eccłȩ legendũ sua auctoritate dedit.
sicut scribit clemens in sexto
huius marci. & petrus in prima epła sub
nomine babilonis figuralit̾ romã si¬
gnificans. Salutat uos qui . ẽ. in babilo¬
ne cũ electa. & marcus filius meus.

Expanded text:
Pauli, convictum apud Joannem, quod auctor esset libri, et confessum se hoc Pauli amore fecisse, loco excidisse. Quidam suspicantur, Paulo didicisse, qui cum Domino in carne non fuerit, sed a caeteris apostolus. Quod et ipse quoque in principio voluminis sui declarat, dicens: Sicut tradiderunt nobis, qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunt sermonis. Igitur Evangelium sicut asicut viderat, composuit. Sepultus est Constantinopoli, ad quam urbem vicesimo Constantii anno, ossa ejus cum reliquiis Andreae apostoli translata sunt. juxta quod Petrum referentem audierat, rogatus Romae a fratribus, breve scripsit Evangelium. Quod cum Petrus audisset, probavit, et Ecclesiis legendum sua auctoritate edidit, 843 sicut Clemens in sexto hujus Marci, et Petrus in Epistola prima, sub nomine Babylonis figuraliter Romam significans: Salutat vos quae in Babylone est coelecta, et Marcus filius meus .
Abbreviated transcription (Latin):
seniorem ioħem quẽ post aristionẽ enti¬
merat. Hoc autẽ dicimus ꝓpt̾ suꝑiorem
opinionẽ. quã aplerisq retulimꝰ tradi¬
esse sed prb̃i. Hic dicit᷑ mille annorũ
iudaicam edidisse deuterosin. quẽ secu¬
ti sunt hyreneus & apollinaris. & cȩteri
qui post resurrectionẽ aiunt incarne
cum scĩs dñm regnaturũ. Tertullianꝰ
qͦq in libro de spẽ fideliũ & uictorinꝰ
pitabionensis. & lactantius hac opini¬
one ducuntur.

Expanded text:
Seniorem Joannem, quem post Aristionem enuSeniorem Joannem, quem post Aristionem enumerat. Hoc autem diximus, propter superiorem opinionem, quam a plerisque retulimus tradiesse, sed Presbyteri. Hic dicitur mille annorum Judaicam edidisse δευτέρωσιν, quem secuti sunt Irenaeus, et Apollinarius, et caeteri qui post resurrectionem aiunt in carne cum sanctis Dominum regnaturum. Tertullianus quoque in libro de Spe fidelium, et Victorinus Petabionensis, et Lactantius hac opinione ducuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
regnante marcoantonino & lucio aure.¬
lio cõmodo. quarta post neronem psecu¬
tione. smirnȩ sedente ꝓconsule & u¬
niuerso popło in amphiteatro aduersꝰ
eũ ꝑsonante igni traditus . ẽ. Scripsit
ad phylippenses ualde utilem epłam. quȩ
usq hodie in asiȩ conuentu legitur.
AIaS ioħis auditor ierapoli.i¬
tanus in asia ep̃s. quinq tantum
scripsit uolumina quȩ prȩnotauit¬
explanatio sermonũ dm̃. Inquib eũ se
in prȩfatione asserat ñ uarias opinio¬
nes sequi. sed apłos habere auctores: ait
Considerabã quid andreas. quid petrus
dixissent. quid phylippus. quid thomas.
quid iacob. quid ioh̃es. quid matheus.
uł alius quilibet discipłoꝵ dñi. quid
etiã aristion & senior ioħes discipłi dñi
loquant᷑. Non enĩ tantũ mͥ libri ad le¬
gendũ ꝓsunt quantũ uiua uox. & usq
hodie in suis auctorib ꝑsonans. Ex quo
apparet ex ipso catalogo nominũ alium

Expanded text:
regnante M. Antonino, et L. Aureregnante M. Antonino, et L. Aurelio Commodo, quarta post Neronem persecutione, Smyrnae, sedente Proconsule, et universo populo in amphitheatro adversus eum personante, igni traditus est. Scripsit ad Philippenses valde utilem Epistolam, quae usque hodie in Asiae conventu legitur.ias, Joannis auditor Hierapolitanus in Asia episcopus, quinque tantum scripsit volumina, quae praenotavitExplanatio sermonum Domini. In quibus cum se in praefatione asserat, non varias opiniones sequi, sed Apostolos habere auctores, ait: Considerabam, quid Andreas, quid Petrus dixissent, quid Philippus, quid Thomas, quid Jacobus, quid Joannes, quid Matthaeus, vel alius quilibet discipulorum Domini: quid etiam Aristion, et Senior Joannes, discipuli Domini loquebantur. Non enim tantum mihi libri ad legendum prosunt, quantum viva vox, usque hodie in suis auctoribus personans. Ex quo apparet in  Al. ex ipso catalogo nominum, alium
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ me. ne sicut & aliorũ martyrũ
ñ audeant corpus attingere. Qđ si uenire
scio. nunc incipio esse discipłs. Nichil de
ossiũ. membrorũq diuisio. & totius cor¬
poris contritio. & torm̾ta diaboli in me
ueniant: tantũ xp̃o fruar. Cũq iam dã¬
natus esset ad bestias. & ardore patiendi
rugientes audiret leones: ait. Frum̃tũ
nis mundus inueniar. Passus. ẽ. anno.uIͦ.
traiani. Reliquiȩ corporis eius antio-¬
chiȩ iacent extra portã damniticam
incy miterio.
plicareus ioħis apłi discipłs & ab eo
smirnȩ ep̃s ordinatꝰ. totius asiȩ
stros habuerit & uiderit. Hic ꝓpt̾ quas¬
dam suꝑ diem paschȩ quęstiones. sub
imꝑatore antonino pio ȩccłam inurbe
regente anacleto romã uenit: ubi plu¬
rimos credentiũ marcionis & ualentini
ꝑsuasione deceptos redurit ad fidẽ.
Cumq ei fortuito obuius fuisset marcion
& diceret. cognoscis nos : Respondit
Cognosco primogenitũ diaboli. Postea uͦ

Expanded text:
dendum me, ne sicut aliorum martyrum dendum me, ne sicut aliorum martyrum non audeant corpus meum attingere. Quod si venire scio, quia nunc incipio esse discipulus Christi, ossium membrorumque divisio, et totius corporis contritio, et tormenta diaboli, in me veniant, tamen ut Christo fruar. Cumque jam damnatus esset ad bestias, et ardore patiendi rugientes audiret leones: Frumentum, inqnis mundus inveniar. Passus est anno undecimo Trajani; reliquiae corporis Antiochiae jacent, extra portam Daphniticam in coemeterio.lycarpus, Joannis apostoli discipulus, et ab eo Smyrnae episcopus ordinatus, totius Asiae stros habuerit, et viderit. Hic propter quasdam super die Paschae quaestiones, sub imperatore Antonino Pio, Ecclesiam in Urbe regente Aniceto, Romam venit, ubi plurimos credentium, Marcionis et Valentini persuasione deceptos, reduxit ad fidem. Cumque ei fortuito obviam fuis et Marcion, et diceret: Cognosce nos: Respondit: Cognosco primogenitum diaboli. Postea vero,
Abbreviated transcription (Latin):
Aoħis ep̃s erat. scripsit unã epłam ad e¬
phesios. alterã ad magnesianos. terciam
ad trallenses. quartã ad romanos. Et in¬
de regrediens scripsit ad philadelfinos.
& ad smirneos. & ꝓprie ad policarpũ.
commendans illi anthiocensem eccłam.
um dicens. Ego uͦ & post resurrectionẽ
in carne eũ uidi. & credo quia sit: &
quando uente ad petrũ & eos qui cũ pe¬
tro erant dixit eis. Ecce palpate me. &
uidete quia non sũ demoniũ corporale
Et statim tetigerunt eũ. & crediderunt
Dignũ autem uidetur quia tanti uiri
sẏria usq ad romã pugno ad bestias
in mari & int̾ra. nocte & die. ligatus
cũ decẽ leopardis hoc. ẽ. militib qui
me custodiunt. quib & cũ benefece¬
ris peiores fiunt: Iniquitas autem
eoꝵ mea doctrina. ẽ. sed ñ iccirco iu¬
stificatus sũ. Utinã fruar bestiis quȩ
mͥ sunt pͣparate : quas & oro ueloces
mͥ esse ad interitũ. & alliciã ad come¬

Expanded text:
Joannis, episcopus erat, scripsit unam Epistolam ad EJoannis, episcopus erat, scripsit unam Epistolam ad Ephesios, alteram ad Magnesianos, tertiam ad Trallenses, quartam ad Romanos, et inde egrediens scripsit ad Philadelpheos, et ad Smyrnaeos; et proprie ad Polycarpum, commendans illi Antiochensem Ecclesiaum dicens: Ego vero et post resurrectionem in carne eum vidi, et credo quia sit. Et quando venit ad Petrum, et ad eos qui eum Petro erant, dixit eis: Ecce, palpate me, et videte, quia non sum daemonium incorporale. Et statim tetigerunt eum, et crediderunt. Dignum autem videtur, quia tanti viri Syria usque ad Romam pugno ad bestias, in mari et in terra, nocte cum decem leopardis, hoc est militibus, qui me custodiunt. Quibus et cum benefeceris, pejores fiunt: iniquitas autem eorum, mea doctrina est; sed non idcirco justificatus sum. Utinam fruar bestiis quae mihi praeparatae sunt! Quas et oro veloces mihi esse ad interitum, et illiciam ad come
Abbreviated transcription (Latin):
post petrũ romȩ ep̃s. si quidem scđs
linus fuit. tercius anacletus. tam & si
pleriq latinorũ secundũ post petrũ
apłm putent fuisse clementẽ: scripsit
ex ꝑsona romane ȩccłȩ ad ȩccłam
corinthiorũ ualde utilem epłam. quȩ
& in nonnullis locis etiã publice legitꝰ
quȩ mͥuidetur caractheri epłȩ quę sub
pauli nomine ad hebreos fertur con¬
uenire. Sed a multis de eadem epła ñ¬
solum sensib sed iuxta uerborũ quoq
ordinẽ ab utitur. & om̃ino grandis in u¬
traq similitudo ẽ. Fertur & scda ex eius
nomine epła. quȩ a ueterib reprobatur:
& disputatio petri & appionis longo ser¬
mone conscripta. quã & cusebius in t̾cio
it Obiit tercio traianianno. & nomi¬
nis eius memoriam usq hodie romȩ ex¬
tructa ę̧ccła custodit.
GhATius anthiocenȩ ȩccl̃ȩ tercius post
traiano damnatus ad bestias romã uin¬
ctus mittitur. Cumq nauigans smir¬
nam uenisset ubi policarpus auditor

Expanded text:
post Petrum Romae episcopus: siquidem secundus post Petrum Romae episcopus: siquidem secundus Linus fuit, tertius Anacletus, tametsi plerique Latinorum, secundum post Petrum Apostolum putent fuisse Clementem. Scripsit ex persona Romanae Ecclesiae ad Ecclesiam Corinthiorum valde utilem Epistolam, quae et in noQuae mihi videtur characteri Epistolae quae sub Pauli nomine ad Hebraeos fertur convenire. Sed et multis de eadem epsolum sensibus, sed juxta verborum quoque ordinem abutitur. Omnino grandis in utraque similitudo est. Fertur et secunda ejus nomine Epistola, quae a veteribus reprobatur. Et Disputatio Petri et Appionis longo sermone conscripta, quam Eusebius in tertio it. Obiit tertio Trajani anno, et nominis ejus memoriam usque hodie Romae exstructa Ecclesia custodit.gnatius Antiochenae Ecclesiae tertius post commovente Trajano, damnatus ad bestias, Romam vinctus mittitur. Cumque navigans Smyrnam venisset, ubi Polycarpus, auditor
Abbreviated transcription (Latin):
tam. Scripsit autem de dño in hunc mo¬
dum. Eodem tempore fuit iESUS uir
sapiens. si tam̃ uirum eũ oportet dice
Erat enĩ mirabiliũ patrator oꝑum. &
doctor eoꝵ qui libent̾ uera suscipiunt
Plurimos quoq tam de iudeis quã de
gentib sui habuit sectatores: & cre¬
principũ cruci eũ pilatus ad dixisset.
nichilominus qui primũ dilexerant
ꝑseuerauert̃. Apparuit enĩ eis t̃ria
die uiuens. Multa & hȩc & alia mi¬
rabilia carminib ꝓpħarum de eo
uaticinantib. & usq hodie xp̃ianorẜ
gens ab hoc sortita uocabulũ ñ deficit.
isrUS tiberiensis de ꝓuintia xIIII.
galileȩ. conatus. ẽ. & ipse iudaicarum
rerum hystoriã texere. & quosdã com¬
mentariolos de scripturis: sed hunc
iosephus arguit mendacii. Constat
autem illum eodem tempore scripsis¬
se. quo & iosephum.
Lemens de quo apłs paulus adphi¬
lippenses scribens ait. cũ clemente
& cęteris cooꝑatorib meis quorũ nomi¬
na scripta sunt in libro uitȩ: quartus

Expanded text:
am. Scripsit autem de Domino in hunc modum: Eodem tempore fuit Jesus vir sapiens, si tamen virum oportet eum dicere. Erat enim mirabilium patrator operum, et doctor eorum, qui libenter vera suPlurimos quoque tam de Judaeis quam de gentibus sui habuit sectatores, creprincipum cruci eum Pilatus addixisset, nihilominus qui eum primum dilexerant, perseveraverunt. Apparuit enim eis tertia die vivens. Multa et haec alia mirabilia carminibus Prophetarum de eo vaticinantibus, et usque hodie Christianorum gens ab hoc sortita vocabulum, non defecit.stus Tiberiensis, de provincia Galilaea, conatus est et ipse Judaicarum rerum historiam texere, et quosdam Commentariolos de Scripturis componere: sed hunc Josephus arguit mendacii. Constat autem illum eo tempore scripsisse, quo et Josephus. lemens, de quo Apostolus Paulus ad Philippenses scribens, ait, Cum Clemente et caeteris cooperatoribus meis, quorum nomina scripta sunt in libro vitae , quartus
Abbreviated transcription (Latin):
ingenii głam statuã quoq meruit romş
Scripsit autẽ & alios .xxͥ. antiquitatum
libros ab exordio mundi usq ad quartũ
decimũ annũ domitiani cęsaris. & du¬
ticũ alȩxandrinũ. qui sub caligula le-¬
gatus missus. ẽ. ex parte gentilium.
Contra philonẽ etiã librũ uituꝑatio
elegans habetur : in qͦ & machabeoꝵ
sunt digesta martyria. Hic in octauode¬
cimo antiquitatũ libro. manifestissime
confitetur ꝓpt̃ magnitudinẽ signorũ
xp̃m a phariseis interfectũ. & ioħem ba¬
ptistam uere ꝓpħam fuisse. & ꝓpt̾ int̾

Expanded text:
ingenii gloriam, statuam quoque meruit Romae. ingenii gloriam, statuam quoque meruit Romae. Scripsit autem et alios viginti Antiquitatum libros, ab exordio mundi, usque ad decimum quartum annum Domitiani Caesaris, et duticum Alexandrinum, qui sub Caligula legatus missus ex parte Gentilium, contra Philonem etiam librum, vituperatelegans habetur, in quo et Machabaeorum sunt digesta martyria. Hic in decimo octavo Antiquitatum libro, manifestissime confitetur, propter magnitudinem signorum, Christum a Pharisaeis interfectum, et Joannem Baptistam ver
Abbreviated transcription (Latin):
rent dm̃. & sub aliis indiciis de agricultura¬
duo. de ebrietite duo. Sunt & alia eius
monim̃ta ingenii. quȩ in nrãs manus ñ
id est aut plato philonẽ sequitur. aut pla¬
tonẽ philo: tanta .ẽ. similitudo sensuũ
& eloquii.
Ucius anneus seneca cordubensis so¬
tionis stoici discipłs & patrius lucani
poetȩ. continentissimȩ uitę fuit. Quẽ
non ponerem in catalogo scoꝵ. nisi me
rimis pauli ad senecam. & senecȩ ad
paulum. In quib cũ esset neronis magi¬
ster. & illius temporis potentissimus:
optare se dicit eius esse loci apud suos.
cuius sit paulus apud xp̃ianos. Hic an¬
te bienniũ quã petrus & paulus coro¬
narent᷑ martyrio. a nerone int̾fectꝰ est
ostehes mathiȩ filius ex xiii¬
ierosolimis sacerdos a uespasiano captꝰ.
cũ tito filio eiꝰ relictus. ẽ. Hic romam
ueniens. septẽ libros iudaicȩ captiuita¬
tis imꝑatorib patri filioq obtulit. qui
& bibliothecȩ publicȩ traditi st̃. & ob

Expanded text:
rent. Et sub aliis indicibus, de Agriculturaduo, de Ebrietate duo. Sunt et alia ejus monumenta ingenii, quae in nostras manus non ι: id est, aut Plato Philonem sequitur, aut Platonem Philo: tanta est similitudo sensuum et eloquii.ucius Aunaeus Seneca Cordubensis Fotini stoici discipulus et patruus Lucani poetae, continentissimae uitae fait, quem non ponerem in catalogo sanctorum, nisrimis Pauli ad Senecam, uel Senecae ad Paulum. In quibus, cum esset Neronis magister, et illius temporis potentissimus, optare se dicit esse eius loci apud suos, cuius sit Paulus apud te biennium quam Petrus et Paulus coronarentur martyrio, a Nerone interfectus estosephus, Mattathiae filius, ex Hierosolymis sacerdos, a Vespasiano captus cum Tito filio ejus relictus est. Hic Romam veniens, septem Libros Judaicae captivitatis Imperatoribus patri filioque obtulit, qui et bibliothecae publicae traditi sunt, et ob
Abbreviated transcription (Latin):
peccitoꝵ: Non enĩ ut ante iã diximꝰ
eligunt᷑ paulus & qui ei similes sunt
qui erant scĩ & immaculati: sed eli¬
gantur & p̃destinant᷑ ut in consequenti
uita ꝑ oꝑa atq uirtutes scĩ & imma¬
culati fiant: Deniq & sic sciendũ est
quia ñ dixerit non iustificabit᷑ iN
conspectu tuo quisquã uiuens: s om̃is¬

Expanded text:
peccatorum. Non enim, ut ante jam diximus, peccatorum. Non enim, ut ante jam diximus, eliguntur Paulus, et qui ei similes sunt, quia erant sancti et immaculati; sed eliguntur et praedestinantur, ut in consequenti vita per opera atque virtutes sancti et immaculati fiant. Deinde et sic sentiendum est, quia non dixerit: Non justificabitur in conspectu tuo quispiam vivens
Abbreviated transcription (Latin):
culatus sit coram dõ cum ꝓpħa testat᷑
dicens. Non iustificabitur in conspectu
tuo om̃is uiuens. Aut enĩ scĩ & imma¬
culati coram dõ ephesii sunt & falsũ est
hoc qł dicit᷑. non iustificabit᷑ in conspe¬
ctu tuo om̃is uiuens: aut si nemo iusti¬
ficabitur in conspectu dĩ. falsũ est qđ prȩ¬
cessit scõs & imiaculatos. ẽẽ. in conspe¬
cti dĩ. Ad qđ bifarie respondendum.
Non enĩ ait paulus elegit nos ante consti¬
tutionẽ mundi cũ essemus scĩ & imma¬
culati: sed elegit nos ut essemus scĩ &
immaculati. Hoc. ẽ. qui scĩ & immacu¬
lati ante non fuimꝰ: ut postea essemꝰ.
Qđ & de peccatorib ad meliora conuersis
dici potest. & stabit illa sententia non
iustificabit᷑ in conspectu tuo om̃is uiuen
Idest in tota uita sua. in om̃i quo inmun
ita intellectũ aduersus eũ facit qͥ ante¬
quã mundus fieret animas dicit ele¬
ctas esse ꝓpt̾ scĩtatẽ. & nullũ uitium

Expanded text:
culatus sit coram Deo, cum propheta testetur, culatus sit coram Deo, cum propheta testetur, dicens: Non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Aut enim sancti et immaculati coram Deo Ephesii sunt, et falsum est hoc quod dicitur: Non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Aut si nemo justificatur 550 in conspectu Dei, falsum est quod praecessit, sanctos et immaculatos esse in conspectu Dei, ad quod bifariam est respondendum. Non enim ait Paulus: Elegit nos ante constitutionem mundi, cum essemus sancti et immaculati; sed, elegit nos ut essemus sancti et immaculati, hoc est, qui sancti et immaculati ante non fuimus, ut postea essemus. Quod et de peccatoribus ad meliora conversis dici potest, et stabit illa sententia: Non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens, id est, in tota vita sua, in omni quo in munita intellectum, et adversum eum facit, qui antequam mundus fieret, animas dicit electas esse propter sanctitatem et nullum vitium
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad p̃dicationẽ eoꝵ uerterentur ad
eũ locũ unde corruerant. Et hoc. eẽ qđ
a moyse in octogesimo nono psalmo dr̃
Dñe refugium factus es nob̾ a generatio¬
ne & generationẽ. ante quã montes fir¬
marent᷑ & fieret terra & orbis terrarũ
Qł sci licet ante quã mundus fieret &
uniuersa generatio principiũ sumeret
scĩs suis ds̃ refugiũ fuerit. Qđ autẽ
ait ut essemꝰ scĩ & imiaculati coram
potest. immaculatꝰ uero ñ statĩ & scs
Paruuli quippe immaculati st̃. quia
integro corpore nullũ fecere peccatũ
Et tam̃ non scĩ: quia sc̃itas uoluntate
& studio cõparatur. Et qđ immacula¬
tus dici potest ille qui petcatũ ñ fecit
sc̃s autẽ is qui uirtutib plenus sit
iuxta illud qđ in quodã psalmo scribit᷑.
qui ambulat sine macula & oꝑatur iu¬
sticiam. & incantico eanticoꝵs. tota
speciosa es ꝓxima mea & macula ñ est
inte. Quęritur quomͦ sc̃s quis & imma¬

Expanded text:
ut ad praedicationem eorum reverterentur ad ut ad praedicationem eorum reverterentur ad eum locum unde corruerant: et hoc esse quod a Moyse in octogesimo nono psalmo dicatur: Domine, refugium factus es nobis in generatione et generationem: antequam montes firmarentur, et fieret terra, et orbis terrarum . Quod scilicet antequam mundus fieret, et universa generatio principium sumeret, sanctis suis Deus refugium fuerit. Quod autem ait, ut essemus sancti et immaculati coram potest, immaculatus vero non statim et sanctus. Parvuli quippe immaculati sunt, quia integro corpore nullum fecere peccatum: et tamen non sancti, quia sanctitas voluntate et studio comparatur. Et quod immaculatus dici potest ille qui peccata non fecit, sanctus autem is qui virtutibus plenus sit, juxta illud quod in quodam psalmo scribitur: Qui ambulat sine macula, et operatur justitiam Et in Cantico canticorum: Tota speciosa es, proxima mea, et macula non est in te . Quaeritur quomodo sanctus quis et imma
Abbreviated transcription (Latin):
bitaui cũ habitantib cedar. multũ ꝑe¬
grinata ẽ. anima mea. Q in alio loco.¬
Miser ego homo. quis me liberabit de cor¬
& esse cũ xp̃o. Ꝙ alibi. Ante quã humi¬
liarer ego peccaui. & cȩtera his similia.
taq prius quã animȩ inquiunt p̾cipi¬
tarent᷑ in mundũ. & mundus ex ani
ipse deiectꝰ: elegit paulũ ds̃ & eiꝰ similes
corã se qui erant scĩ & immaculati.
Nemo autẽ eligit᷑. nisi de plurib & ubi
sunt aliqui uiliores. ibi electio ꝑpe¬
tratur. Quomꝰ autẽ in babilonia capti¬
uitate quando a nabuchodonosor in
chaldeã adductus. ẽ popłs. missi sunt
ꝓpħȩ iẽchiel. danihel. tres pueri. agge¬
us. & zacharias. ñ quo & ipsi meruerint
captiuitatẽ sed ut essent in solatio ca¬
ptiuoꝵ: ita & in illa deiectione mun¬
di eos qui ante quã mundus fieret e¬
lecti erant a dõ missos esse in eruditio¬
nẽ & magisteriũ animarũ peccatricũ.

Expanded text:
bitavi cum habitantibus Al. bitavi cum habitantibus Al. sum initia fundamentorum jecisse dicuntur. Volens itaque Paulus ostendere quod Deus uniet esse cum Christo. Et alibi: Antequam humiliarer ego peccavi , et caetera his similia. Itaque priusquam animae, inquiunt, praecipitarentur in mundum, et mundus ex animipse dejectus, elegit Paulum Deus et ei similes coram se, qui erant sancti et immaculati. Nemo autem eligitur nisi de pluribus: et ubi sunt aliqui viliores, ibi electio perpetratur. Quomodo autem in Babylonia captivitate, quando a Nabuchodonosor in Chaldaeam abductus est populus, missi sunt prophetae Ezechiel, Daniel, tres pueri, Aggaeus, Zacharias, non quo et ipsi meruerint captivitatem, sed ut essent in solatio captivorum: ita et in illa dejectione mundi eos, qui antequam mundus fieret, electi erant a Deo, missos esse in eruditionem et magisterium animarum peccatricium,
Abbreviated transcription (Latin):
retulit. ut ñ uixta manicheũ & cȩte¬
ras hereses. quȩ factorẽ & materiam
sint. antecesserit creaturas: sed onũa
lectos nos ut essemꝰ scĩ & iminaculati
corã ipso hoc. ẽ. dõ ante fabricã mundi
testatus. ẽ : ad pͣscientiã dĩ ꝑtinet cui
om̃ia futura iã facta st̃ & ante quã
funt uniuersa st̃ nota. Sicut & paulus
ipse p̾destinatꝰ in utero matris suȩ. & iere¬
mias in uulua scificat᷑. eligit᷑. roborat᷑.
& in typo xp̃i ꝓpħa gentib mittit᷑. Aliꝰ
uͦ qui dm̃ iustũ conatur ostendere qđ
non ex p̃iudicio scientiȩ suȩ sed ex meri¬
to electoꝵ unũquenq eligat: dicit ante
uisibiles creaturas in quib & animas
quȩ ob quasdã causas soli dõ notas
deiectȩ sint deorsũ. in uallẽ istã lacri¬
marũ in locũ afflictionis & ꝑegrinatio¬
nis nr̃e. in quo sc̃s constitutus orabat
ut ad sedem pristinã reuerteret᷑ dicens.
Heu mͥ quia in colatus ms ꝓlongatꝰ ẽ. ha¬

Expanded text:
retulit, ut non juxta Manichaeum, et caeteras haereses, quae factorem et materiam  sint Al. sunt, antecesserit creaturas, sed omnia lectos nos, ut essemus sancti et immaculati coram ipso, hoc est, Deo, ante fabricam mundi, testatus est, ad praescientiam Dei pertinet, cui omnia futura jam facta sunt, et antequam fiant universa sunt nota. Sicut et Paulus ipse praedestinatur in utero matris suae; et Jeremias in vulva sanctificatur, eligitur, roboratur, et in typo Chrivero qui Deum justum conatur ostendere, quod non ex praejudicio scientiae suae, sed ex merito electorum unumquemque eligat, dicit, antevisibiles creaturas, in quibus et animas, quae ob quasdam causas, soli Deo notas, dejectae sint deorsum in vallem istam lacrymarum, in locum afflictionis et peregrinationis nostrae, in quo sanctus constitutus orabat ut ad sedem pristinam reverteretur, dicens: Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus est! ha
Abbreviated transcription (Latin):
re ẽ. cibus. & sanguis ms uere. ẽ. potꝰ.
& nisi manducaueritis carnẽ meã &
singuinẽ meũ biberitis ñ habebitis
uitã ęternã: uel caro & sanguis quȩ
crucifixa ẽ. & qui militis effusus est
lancea. Iuxta banc diuisionẽ & in scĩs
eius diuersitas sanguinis & carnis ac:¬
cipitur: ut alia sit caro quȩ uisura. ẽ.
salutare dĩ. alia caro & sanguis quȩ re¬
gnũ dĩ non queant possidere Consequen¬
ter autẽ post redemptionẽ sanguinis
xp̃i remissionẽ accepisse scribimur pec¬
catoꝵ: quia nisi redempti fuerimꝰ. fru¬
stra nobis peccata donant᷑. Nec ante ue¬
esse cessabimus. nisi preciũ ꝓ nob̾ cru¬
entus quondã uictor acceꝑit. Scđm
diuitias grȩ eiꝰ quȩ abundauit in no¬
bis. Qui intelligit hoc qđ dictũ. ẽ. gr̃a
estis saluati & ñ ex oꝑib. & quinqua¬

Expanded text:
re est cibus, et sanguis meus vere est potus ; re est cibus, et sanguis meus vere est potus ; et: Nisi manducaveritis carnem measanguinem meum biberitis, non habebitis vitam aeternam ; vel caro et sanguis, quae crucifixa est, et qui militis effusus est lancea. Juxta hanc divisionem et in sanctis ejus diversitas sanguinis et carnis accipitur, ut alia sit caro quae visura est salutare Dei: alia caro et sanguis quae regnum Dei non queant possidere. Consequenter autem post redemptionem sanguinis Christi, 554 remissionem accepisse scribimur peccatorum: quia nisi redempti fuerimstra nobis peccata donantur, nec ante vee possumus nisi pretium pro nobis cruentus quondam victor acceperit. Secundum divitias gratiae ejus, quae abundavit in nobis. Qui intelligit hoc quod dictum est: Gratia estis salvati et non ex operibus , i
Abbreviated transcription (Latin):
et eas ut uitulũ libani. & dilectus¬
In qͦ habemus redemptionẽ ꝑ sanguinẽ
ipsius remissionẽ peccatoꝵ. Ille redi¬
mitur qui captiuus. ẽ. & in hostium
ueniens potestatẽ liber esse desiuit
ta & nos quidã dicunt in hoc mundi
esse captiuos. & sub principib & pote¬
statib iugo seruitutis teneri. Nec an¬
te uinctas catenis explicare manus.
& oculos sursũ attollere: nisi redem¬
ptor aduenerit. Sed quis iste aiunt
bem redimere: Iesos xp̃c filius di
ꝓpriũ sanguinẽ dedit. & nos de ser.¬
uitute eripiens libertatẽ donauit
Et reuera si hystoriis gentiliũ credimꝰ
qđ codrus & cuitius & decii mures.
pestilentias urbiũ & fames & bella suis
mortib represserint. quanto magis hoc
in dĩ filio possibile iudicandũ. ẽ. qđ cru¬
ore suo non urbẽ unam sed totũ purga¬
rit orbem: Duplicit᷑ uͦ sanguis xp̃i
& caro intelligit᷑. uł spualis illa atq
diuina. de qua ipse dicit caro mea ue¬

Expanded text:
et eas, ut vitulum Libani, et dilectuset eas, ut vitulum Libani, et dilectusIn quo habemus redemptionem per sanguinem ipsius, remissionem peccatorum. Ille redimitur qui captivus est, et in hostium veniens potestatem liber esse desivit: ita et nos quidam dicunt in hoc mundo esse captivos, et sub principibus et potestatibus jugo servitutis teneri, nec ante vinctas catenis explicare manus, et oculos sursum attollere, nisi redemptor advenerit. Sed quis iste, aiunt,bem redimere? Jesus Christus Filius Dei proprium sanguinem dedit, et nos de servitute eripiens libertate donavit. Et revera si historiis gentilium credimus, quod Codrus, et Curtius, et Decii Mures pestilentias urbium, et fames, et bella suis mortibus represserint, quanto magis hoc in Dei Filio possibile judicandum est, quod cruore suo, non urbem unam, sed totum purgarit orbem! Dupliciter vero sanguis Christi, et caro intelligitur, vel spiritualis illa atque divina, de qua ipse dixit: Caro mea ve
Abbreviated transcription (Latin):
mus adõ fuisse dilectos. Nunc uͦ in eo
qđ. absolute locutꝰ. ẽ. dicens in dilecto:
ita mͥ intelligendũ uidet᷑. ut subaudi¬
atur ab om̃ib Si enĩ xp̃c ut sepe tã
diximus sapientia. ẽ. iusticia. pax. gau¬
dium. continentia. & cȩtera hȩc uirtutũ
uocabula etiã ii qui sequi nequeunt
diligunt. & nullus tam confessi scele¬
ris. ẽ. ut non sapientiã & iusticiã ama¬
re se dicat. quomͦꝰ & de substantia dĩ
om̃iũ hominũ consentit opinio qđ
diuina sit. & nullius sensu facile cõ¬
prehendatur: Errat uͦ unusquisq dũ
talem uł talem eã putat. Ita & xp̃m¬
scđm id qđ diuersas uirtutes sonat.
om̃s diligunt: licet plures factis ñ
possint ꝓbare qđ diligunt. Iste. ẽ di¬
lectus. quẽ estimo & in isaia signifi¬
cari. Cantabo dilecto canticũ. dile¬
ctȩ uineȩ meę & uinea facta. ẽ. di¬
lecto. & in uicesimo octauo psalmo.
Conteret dñs cedros libani. & cõminu¬

Expanded text:
mus a Deo fuisse dilectos. Nunc vero in eo mus a Deo fuisse dilectos. Nunc vero in eo quod absolute locutus est, dicens: in dilecto, ita mihi intelligendum videtur, ut subaudiatur, ab omnibus. Si enim Christus, ut saepe jam diximus, sapientia est, justitia, pax, gaudium, continentia, et caetera, haec virtutum vocabula etiam hi qui sequi nequeunt diligunt, et nullus tam confessi sceleris est, ut non sapientiam et justitiam amare se dicat. Quomodo et de substantia Dei omnium hominum consentit opinio, quod divina sit, et nullius sensu facile comprehendatur, errat vero unusquisque, dum talem, vel talem eam putat: ita  id quod diversas virtutes sonat, omnes diligunt, licet plures factis non possint probare quod diligunt. Iste est dilectus quem aestimo et in Isaia significari: Cantabo dilecto canticum dilecti vineae meae ; et: Vinea facta est dilecto; et in vigesimo octavo psalmo: Conteret Dominus cedros Libani, et comminu
Abbreviated transcription (Latin):
quã oriatur ex utero. odisse esau pri-¬
us quã digna odio ꝑpetraret. nisi cau¬
se p̾cesserint quȩ iusticiã dĩ ꝓbent:
Om̃is gͦ gr̃a quam consequim᷑. in laudẽ
lecto. hoc est in dño nr̃o & saluatore
complet᷑. quia absq sapientia. uerita¬
te. iusticia. pace. redemptione cȩte¬
risq uirtutib: nullũ bonũ intelligi
potest. Nec putandũ qđ in latinis co-¬
dicib habet scriptũ. ẽẽ. in dilecto
filio suo: sed simplicit̃ indilecto. Et
siquidẽ esset additũ dilecto dĩ uł di¬
lecto patris: esset simplex intelligen¬
tia & om̃iũ opinione uulgata quod
ñ magnũ aliquid ꝓprietati filii con¬
cederemꝰ: cũ sic filius diligeret᷑ ut
cȩtera. Dicitur quippe ad dm̃. Diligis
om̃ĩa: & nichil abicis eoꝵ quȩ fecisti.
Neq enĩ odio quid habens condidisti.
A ut si esset appositũ in qua gratificauit
nos in dilecto p̃ om̃ib: uniuersus
scrupulus fuisset ablatꝰ quia & pa

Expanded text:
quam oriatur ex utero; odisse Esau priquam oriatur ex utero; odisse Esau priusquam digna odio perpetraret, nisi causae praecesserint quae justitiam Dei probent? Omnis ergo gratia quam clecto, hoc est, in Domino nostro, et Salvatore completur: quia absque sapientia, veritate, justitia, pace, redemptione, caeterisque virtutibus, nullum bonum intellegi potest. Nec putandum quod in Latinis codicibus habetur scriptum esse, in dilecto filio suo, sed simpliciter, in dilecto; et si quidem esset additum, dilecto Dei, vel dilecto Patris, esset simplex intelligentia, et omnium opinione vulgata, quodnon magnum aliquid proprietati Filii concederemus, cum sic Filius diligeretur, ut caetera. Dicitur quippe ad Deum  Al. eum: Diligis omnia, et nihil abjicis eorum quae fecisti: Neque enim odio quid habens condidisti . Aut si esset oppositum, in qua gratificavit nos in dilecto prae omnibus, universus scrupulus fuisset ablatus, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
rari. nisi causȩ p̾cesserint quib ex me¬
ritis hec animarũ unaqueq sortita
sit. Ꝙ illud ad romanos scriptũ sẽ
quidã putant nosse: nec norunt. An
non habet potestatẽ figulus de eadem
massa facere aliud uas in honorẽ & a¬
liud in contumeliã ad eundẽ sensũ
referunt. ut quomͦ uita bona seu mala¬
laboriosa uł ficilis. frustra in isto mun¬
do agit᷑ nisi credimꝰ dĩ futurũ esse iu¬
dicium: ita & diuersitas in hoc mundo
nascentiũ iusticiã dĩ arguat. nisi aniꝰ¬
marũ merita p̾cesserint. Si enĩ inqui¬
unt hec ñ ita accipimꝰ. nec bene plicitũ
uoluntas dĩ erit. nec in laudẽ głȩ &
grę eius alios elegisse ante constitu¬
tionẽ mundi ut essent scĩ & immacu¬
lati: & haberent adoptionẽ ꝑ iesum
xp̃m. alios ultimȩ conditionĩ & poe¬
nis ꝑpetuis destinasse. In laudẽ głe
os gratificare inxp̃o. alios ȩternis prȩ¬
parare suppliciis: Amare iacob ante¬

Expanded text:
rari, nisi causae praecesserint, quibus ex merari, nisi causae praecesserint, quibus ex meritis haec animarum unaquaeque sortita sit. Et illud quod ad Romanos scriptum se quidam putant nosse, nec norunt: An non habet potestatem figulus de eadem massa facere aliud vas in honorem, aliud in contumeliam ? ad eumdem sensum referunt: ut quomodo vita bona, sive malalaboriosa, vel facilis, frustra in isto mundo agitur, nisi credamus Dei futurum judicium esse; ita et diversitas in hoc mundo nascentium justitiam Dei arguat, nisi animarum merita praecesserint. Si enim, inquiunt, haec non ita accipimus, nec beneplacitum 552 voluntatis Dei erit, nec in laudem gloriae et gratiae ejus, alios elegisse ante constitutionem mundi, ut essent sancti et immaculati, et haberent adoptionem per Jesum Christum; alios ultimae conditioni, et poenis perpetuis destinasse. In laudem gloros gratificare in Christo, alios aeternis praeparare suppliciis: amare Jacob, ante
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾na p̾cessit. Ex quo colligit᷑ semꝑ
patrẽ semꝑ fuisse filiũ. & in quib et̃¬
nitas coȩqualis. ẽ: eandẽ esse naturam.
Necnon etiã hoc inferendũ. qđ cũ p̃desti
& intelligentiã recipiamꝰ. Ꝙ ille quidẽ
natura filius. ẽ. nos uͦ adoptione. Iule
nunquã filius ñ fuit: nos ante quã es¬
semus p̃destinati sumꝰ. & tunc sp̃m ad¬
optionis accepimꝰ : quando credidimꝰ in fi¬
.ẽ. placitũ. apud grecos cõpositũ est ex du
beneplacitũ. Quia ñ statim om̃e qđ
placuit & bene placere potest. sed ibi
tantũ eyaobeia hoc ẽ. bene placitũ di¬
citur. ubi qđ placuit recte placitũ cõ¬
probat᷑. Hunc autẽ sermonẽ de hebra
dunt itaq in hoc loco occasionẽ qui
ante conditionẽ mundi animas putant
in cęlesti ierłm fuisse uersatas: qđ nec¬
beneplacitũ dĩ nec in laudẽ głȩ eiꝰ
barbaros. seruos. debiles. alios diuites.
romanos. liberos. sanos. ignobiles uł
nobiles. in diuersa orbis parte gene¬

Expanded text:
Ex quo colligitur semper Patrem, semper fuisse Filium, et in quibus aeternitas coaequalis est, eamdem esse naturam. Nec non etiam hoc inferendum, quod cum praedestin intelligentiam recipiamus. Et ille quidem natura Filius est, nos vero adoptione. Ille nunquam Filius non fuit, nos antequam essemus, praedestinati sumus, et tunc spiritum adoptionis accepimus, quando credidimus in Fiest, placitum, apud Graecos compositum est ex duobeneplacitum, quia non statim omne quod placuit, et bene placere potest, sed ibi tantum εὐδοκία hoc est, beneplacitum dicitur, ubi quod placuit, recte placitum comprobatur. Hunc autem sermonem de Hebraidunt itaque in hoc loco occasionem, qui ante conditionem mu cęlesti Hierusalem fuisse uersatas beneplacitum Dei, nec in laudem gloriae ebarbaros, servos, debiles; alios divites, Romanos, liberos, sanos: ignobiles, vel nobiles in diversa orbis parte gene
Abbreviated transcription (Latin):
asilius aneyranus ep̃s artis uiiii
medicinȩ. scripsit contra marcellũ
& de uirginitate librũ. & ñ nulla alia:
& de rege constantio macedonianȩ par¬
tis cũ eustasio sebasteno princeps fuit̃.
thraciarũ ep̃s. elegantis aꝑtiq sermo¬
nis & magis hystoricȩ intelligentiae
edidit sub constantio principe cõmenta
rethorici ingenii. innumerabiles
& qui ad plausum popłi ꝑtinent con¬
fecit libros: magisq hystoriã secutus
ab iis qui decłmare uolunt studiosissi¬
me legitur. Equib uł pͣcipui sunt
aduersũ iudeos & gentes. & nouatianos.
& ad galathas libri decẽ: & in euangłia
omeliç breues sed plurimȩ. Floruit
temporib constantii imꝑatoris. sub qͦ
& mortuus. & antiochiȩ sepultus est.

Expanded text:
asilius, Ancyranus episcopus, artis medicinae, scripsit contra Marcellum, 927 et de Virginitate librum, et nonnulla alia, et sub rege Constantio Macedonianae partis, cum Eustathio Sebasteno, princeps fuit.Thraciarum episcopus, elegantis apertique sermonis, et magis historicae intelligentiae, edidit sub Constantio principe commentarrhetorici ingenii, innumerabileset qui ad plausum populi pertinent, confecit libros, magisque historiam secutus, ab his qui declamare volunt, studiosissime legitur, e quibus vel praecipui sunt adversum Judaeos, et Gentes, et Novatianos, et ad Galatas libri decem, et in Evangelia homiliae breves, sed plurimae. Floruit temporibus Constantii Imperatoris, sub quo et mortuus, Antiochiae sepultus est.