comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non eẽ dm̃suum & ubi agnoscebat᷑
quasi ibi tantũ ds̃ erat. Notus iniudea
ds̃. Nondũ filiis chore dicebatur om̃s
gentes plaudite manibus Ille enim
ds̃ notus iniudea : rex omis t̃rȩ est:
lã ab hominibus agnoscitur : quia im¬
pletũ ẽ. qđ dicit esaias Ipse ds̃ tuus
quieruitte : uniuersȩ t̃rȩ ds̃ uocabi¬
tur: Qm̃ rex om̃is t̃rȩ ds̃ P sallite
intelligenter Docet nos. ãmonet
nos. ut psallamꝰ intelligenter: Non
quȩramus sonũ auris : sed lum̃ cor¬
dis. Psallite inquit intelligenter
Uentes unde uocatiestis. ut xp̃ĩa¬
nies setis : ad orabant deos manu fac¬
tos. & psallebant illis. sed non intelli¬
genter: Si intelligent̃ cantarent:
lapides non ad orarent. Quando hꝰ
sensatus cantabat lapidi insensato.
nũquid intelligent̃ cantabat: modo
autẽ fr̃s non uidemus oculis quẽ ad¬
oramus. & tam̃ correctiadora mus
Multo magis nobis ds̃ cõmendatur¬
potentior: quia eũ oculis non uidemꝰ

Expanded text:
nt Deum suum; et ubi agnoscebatur, quasi ibi tantum Deus erat. Notus in Judaea Deus : nondum filiis Core dicebatur, Omnes gentes, plaudite manibus. Ille enim Deus notus in Judaea, rex omnis terrae Deus est. Jam ab omnibus agnoscitur, quia impletum est quod dicit Isaias, Ipse Deus tuus qui eruit te, universae terrae Deus vocabitur . Quoniam rex omnis terrae Deus: psallite intelligenter. Docet nos et admonet nos ut psallamus intelligenter: non quaeramus sonum auris, sed lumen cordis. Psallite, inquit, intelligenter. Gentes, unde vocati estis ut christiani essetis, adorabant deos manu factos, et psallebant illis; sed non intelligenter. Si intelligenter cantarent, lapides non adorarent. Quando homo sensatus cantabat lapidi insensato, numquid intelligenter cantabat? Modo autem, fratres, non videmus oculis quem adoramus, et tamen correcti adoramus. Multo magis nobis Deus commendatur, quia eum oculis non videmus.
Abbreviated transcription (Latin):
Cm̃cũ dixis set suscepimꝰ ds̃ misericor¬
diã tuam in medio templitui : significa
ut populũ dei non suscipientem mise¬
ricordiam dĩ. incuius medio quidam
suscipiant miscđiam dĩ. nec occurrerens
om̃ibus tam̃ paucos eẽ . ut propemille
sint : quomͦ c̃solatus ẽ. consequentibus
uerbis. Scđm nom̃ tuum ds̃. ita & laus

Expanded text:
m cum dixisset, Suscepimus, Deus, misericordiam tuam in medio populi tui, significavit esse populum non suscipientem misericordiam Dei, in cujus medio quidam suscipiant misericordiam Dei: et ne occurreret hominibus, tam paucos esse, ut prope nulli sint; quomodo consolatus est consequentibus verbis? Secundum nomen tuum, Deus, ita et la
Abbreviated transcription (Latin):
bat suꝑ unãgentẽ : regnabit inquit
suꝑ om̃s gentẽs Quando dicebantur
ista suꝑ dnãgentẽ regnabat deus
prophetiaerat nondũ demons traba¬
ante ꝓphetabatur : Cyrogra phũ deus
anteꝰ tempꝰscripsit nobis : impleto tẽpo¬
re reddidit nobis Regnauit deus
suꝑ om̃s gentes promissionem Ds̃
sedet suꝑ sedẽ scãm suã Qđ tunc futu¬
rũ promitte batur : nunc impletum

Expanded text:
bat super unam gentem, regnabit, inquit, super omnes gentes. Quando dicebantur ista, super unam gentem regnabat Deus: prophetia erat, nondum res demonstrabaante prophetabatur. Chirographum Deus ante tempus scripsit nobis, impleto tempore reddidit nobis. Regnabit Deus super omnes gentes, promissio est. Deus sedet super sedem sanctam suam. Quod tunc futurum promi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ille eẽt ib̃c : sed ammiratione ipsa¬
p̃gaudio iubilationis. tanquã mente
alienatis: Loquuntur angłi. ipse ẽ¬
xonuta uer̃ uobis pedes. Quo occiso
& sepulto. spem uobis ꝑdidis se puta¬
batis: Ecce ipse ẽ. ihc̃. Ascendit
ante uos: sic ueniet quẽ ad modũ
uidistis eũ euntẽ incȩlum. Tollitur
quidẽ corpus ab oculis urĩs : sed non
separatur ds̃ a cordibus urĩs. Tlide¬
te ascendentẽ. credite absentem

Expanded text:
quod ille esset Jesus? Sed admiratione praquod ille esset Jesus? Sed admiratione prae gaudio jubilationis; tamquam mente alienata, loquuntur Angeli, Ipse exo nutaverunt vobis pedes, quo occiso et sepulto spem vobis perdidisse putabitis; ecce ipse est Jesus. Ascendit ante vos; sic veniet quemadmodum eum videtis euntem in coelum : tollitur quidem corpus ab oculis vestris, sed non separatur Deus a cordibus vestris: videte ascendentem, credite in absentem,
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ds̃ nr̃. dñs xp̃c ascendit in ui.¬
bilatione. Dñs in uoce tubȩ as.¬
cendit Quo  nisi quia scimus qđ
eũ udȩi ñ s̃ secuti nec oculis In
cruce enĩ exaltatũ inriser̃ : in
cȩlũ ascendentẽ non uiderunt.
Ascendit ds̃ in iubilatione: Quid
ẽ. iubilatio. nisi ammiratiogaudu
quȩ uerbis ñ potest explicari:
quo modo ad miratis gaudentes
discipłi. uidentes ire in cȩlum.
quẽ planxer̃ mortuum Re uera
gaudiohuic uerba ñ sufficiunt:
Res tabat iubilare : qđ nemopo¬
terat explicare : Ibi erat & uox
tube : uox illa angelorum. Dic¬
cẽtuam Predicauer̃ angłi ascen¬
sionẽ dñi. uider̃ discipulos ascen¬
denti dño berentes. ã mirantes.
stupentes. nichil dicentes Sed
corde iubilantẽs & uox iam
tubȩ inclara uoce angelorũ Uiri
illi nesciebant quia ipse eẽt iħc. ante
se paulo eũ ante ñ uiderant. secum
loquentẽ ñ audiebant. Nempe ñ solũ
spetiem uider̃ p̃sentis : sed & m̃bra
contrectauer̃. Ipsiergo nesciebart

Expanded text:
ascendit in jubilatione. Dominus in voce tubae. Ascendit: quo, nisi quo scimus? Quo eum Judaei non sunt secuti, nec oculis. In cruce enim exaltatum irriserunt, in coelum ascendentem non viderunt. Ascendit Deus in jubilatione. Quid est jubilatio, nisi admiratio gaudii, quae verbis non potest explicari? Quomodo admirati sunt gaudentes discipuli, videntes ire in coelum quem planxerunt mortuum: revera gaudio huic verba non sufficiebant, restabat jubilare quod nemo poterat explicare. Ibi erat et vox tubae, vox illa Angelorum. Diccem tuam . Praedicaverunt Angeli ascensionem Domini. Viderunt Discipuli ascendentem Dominum, haerentes, 234 admirantes, stupentes, nihil dicentes, sed corde jubilantes. Et vox jam tubae in clara voce Angelorum: Viri illi non scirent, quia ipse est Jesus. Ante se paulo ante eum non videbant? secum loquentem non audiebant ? Nempe non solum speciem viderunt praesentis, sed membra contrectaverunt. Ipsi ergo nesciebant
Abbreviated transcription (Latin):
fecer̃ atq hinc nimiũ suꝑba facta
intelligatur suꝑ bia gentium. p̃su¬
mens in incertis tañquã in flatibus
uentorũ. iã non p̃sumat de uelifi¬
catione & quasi prosperitate scłi
huius tanquã maris fundam̃ tum
nr̃m insionsi ibi stabilidebemus.
nonsuꝑ flariomĩ uento doctrinȩ:
Quicũq ergo ex incerto huius uitȩ¬

Expanded text:
 Atque hinc nimium superba facta intelligatur superbia gentium, praesumens in incertis tanquam in flatibus ventorum. Jam non praesumatur de velificatione, et quasi prosperitate saeculi hujus, tanquam maris: fundamentum nostrum in Sion sit; ibi stabiliri debemus, non perflari omni vento doctrinae . Quicumque ergo ex incert
Abbreviated transcription (Latin):
gentes ut hodie honorentur ingen¬
tib: quia suis ciuibus & honorati m̃ru¬
er̃ : quo modo dñs eorũ occisus ẽ.
aciuibus & honoratur a gentibus
Crucifixus asuis. honoratur ab alie¬
nis: Sed p̃tio facti sui. Idõ enĩ emit
eos : ut alieni ab eo non es semus. Pu¬
tate ergo uoces eẽ apłorũ: Subiecit
plebes nobis. & gentes subpedibus
nr̃is: Nescio mirũ siapłitã suꝑbe
loquerentur ut gauderent gentes
eẽ positas sub pedibus suis idẽ xp̃ia¬
nos sub pedibus apłorũ Et enĩ apli¬
gaudent nos eẽ secũ sub pedibus illi¬
us quimortuus ẽ. ꝓnobis: Nã sub pe¬
dibus pauli currebant. quia uoleban
eẽ pauli. & dicebat eis Nũquid paulꝰ
hic accepturisumꝰ & gentes sub pe¬

Expanded text:
gentes, ut hodie honorentur in gentibus, qui a suis civibus occidi meruerunt: quomodo Dominus eorum occisus est a civibus, et honoratur a gentibus, crucifixus a suis, adoratur ab alienis, sed pretio factis suis. Ideo enim emit nos, ut alieni ab eo non essemus. Putas ergo voces esse Apostolorum, Subjecit plebes nobis, et gentes sub pedibus nostris? Nescio. Mirum si Apostoli tam superbe loquerentur, ut gauderent gentes esse positas sub pedibus suis, id est Christianos sub pedibus Apostolorum. Etenim gaudent nos secum esse sub pedibus illius qui mortuus est pro nobis. Nam sub pedes Pauli currebant, qui volebant esse Pauli; et dicebat eis: Numquid Paulus accepturi sum
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ xp̃i in omĩbus gentibus sunt:
& om̃s non ꝑtinentes adhereditatem
xp̃i in om̃ĩbus gentibus sunt. Ut ui¬
detis sic exaltari in nomine xp̃i
anorum. Quanti enĩ modo curruN
ad aeccłam non dũ xp̃ĩani. rogant
aet̃ nũ regnare. ad huc nolunt cum
om̃s quȩr̾unt auxiliũ aeccłȩ Et qui
nondũ sunt in aeccła. non ne subiecit

Expanded text:
i in omnibus gentibus sunt, et omnes non pertinentes ad haereditatem Christi in omnibus gentibus sunt: et videtis sic exaltari in nomine Chrisaceant Christianorum. Quanti enim modo currunt ad Ecclesiam nondum christiani, rogant num nobiscum regnare adhuc nolunt. Cum omnes quaerunt auxilium Ecclesiae, et qui nondum sunt in Ecclesia, nonne subjecit
Abbreviated transcription (Latin):
Montantũ suꝑ iudeos : nã & suꝑ illos
rex Inde enĩ & apłi crediderunt :
inde multa milia hominũ res suas uen¬
dider̃ & p̃tia ad pedes apłorum
posuer̃. Et impletũ ẽ. in illis qđ erat
intitulo crucis conscriptũ rex iudȩ¬
bus: qm̃ rex om̃is t̃rȩ ds̃ Non illi suf¬
ficit unã gentẽ habere sub se : iđo
p̃tium ex latere dedit. ut emeret

Expanded text:
nam et super illos rex. Inde enim et Apostoli crediderunt, inde et multa millia hominum res suas vendiderunt, et pretia ad pedes Apostolorum posuerunt : et impletum est in illis, quod erat in titulo crucis conscriptum, Rex Judaebus, quoniam rex omnis terrae Deus. Non illi sufficit unam gentem habere sub se: ideo tantum pretium ex latere dedit, ut emeret
Abbreviated transcription (Latin):
cens: Daboleges meas incordibus
eorũ : Haecleges haec p̃cepta ꝑ apłosu
indita om̃iumgentiũ fidei credulita¬
ti montes dictis. trans lati incordib
maris. Tunc nos nontimebimus Qui.
ñtimebimus : illi qui conpuncti sumꝰ
corde nefieremꝰ denumero repro¬
borũ iudȩorũ tanquã ramorũ frac¬
torũ: Credider̃ enĩ & adbeseruN
apłis: Timeant ergo illi : quos dese¬
ruer̃ montes: Nos a montibus non re¬
cessimus : & quando trans latisunt
incorde maris. secuti suNt Quid iam
montes incorde maris: Ad tendite
& uidete ueritatẽ. Haec enĩ quan.¬
do dicebantur : obscura erant quia
nondũ contigerant Nunc autẽ quis
iã facta non agnoscat : liber tibisit
pagina diuinã. ut haec audias: lib
tibi sit orbis terrarũ. ut haec uideas.
Inistis codicib ea ñ legunt nisi qui.
litteras nor̃ : in toto mundo legat
& idiota: Quid ergo factũ ẽ dutrans¬
latis montes incorde maris : Sona¬

Expanded text:
cens: Dabo leges meas in cordibus eorum . Hae leges, haec praecepta per Apostolos indita omnium Gentium fidei et credulitati, montes dicti sunt translati in cor maris. Tunc nos non timebimus. Qui non timebimus? Illi qui compuncti sumus corde, ne fieremborum Judaeorum, tamquam ramorum fractorum. Crediderunt enim et accesserunt Apostolis. Timeant ergo illi, quos deserunt montes. Nos a montibus non recessimus: et quando translati sunt in corde montes in cor maris? Attendite et videte veritatem. Haec enim quando dicebantur, obscura erant, quia nondum contigerant: nunc autem quis jam facta non cognoscat? Liber tibi sit pagina divina, ut haec audias: liber tibi sit orbis terrarum, ut haec videas. In istis codicibus non ea legunt, nisi qui litteras noverunt: in toto mundo legat et idiota. Quid ergo factum est, dum translati sunt montes in cor maris
Abbreviated transcription (Latin):
tes: quia cęcitas exparte isrł fac.¬
ta ẽ. donec plenitudo gentium intra¬
ret  id .ẽ. montes hũc trans feren¬
tur. nubes hic pluerent. hic dñs toni¬
truo suo regna inclinaret. donecple¬
nitudo gentiũ intraret Et quid
postea: & sic omĩs is rael saluus fiet
ldo & hic ipsũ ordinẽ seruans. exal¬
tabor inquit ingentib & exaltabor

Expanded text:
tes, quia caecitas ex parte Israel factes, quia caecitas ex parte Israel facta est, donec plenitudo Gentium intraret? Id est, donec montes huc transferrentur, nubes hic pluerent, hic Dominus tonitruo suo regna inclinaret, donec plenitudo Gentium intraret. Et quid postea? Et sic omnis Israel salvus fieret . Ideo et hic ipsum ordinem servans, Exaltabor, inquit, in gentibus, et exaltabor
Abbreviated transcription (Latin):
cate id ẽ. reprimite animos urõs
a contradictionibus Nolite argu¬
m̃tari. tanquã armari c̃tradeum
Alio quin uiuunt arma. non dum
illoigne cõbusta Siautẽ cõbustas:
uacãte quia non habetis unde pug¬
netis Siautẽ uacaueritis in uobiꝰ.
& ame petieritis om̃ia quȩ primo
de uobis p̃sumebatis : uacate & uide¬
gentibus & exaltabor int̃ra : sau.¬
loante dixerã. terrȩ nomine signi¬
ficare gentẽ uideam Maris nomi¬
Transꝰ latis montes in corde maris:
conturbatȩ s̃ gentes & inclinatas
regna : deditꝰ uocẽ suã altissimus
& mota ẽ. terra: Dñs uirtutum¬
nobis cũ susceptor nr ds̃ ia cob: Pacta
s̃ miracula ingentib impletur fides
gentium. ardent arma p̃sũptionis
humanȩ. Elacatur intranquillita¬
te cordis: ut cognos catur auctor
om̃ium ds̃ humerũ suorum. Et post
istã clarificationẽ nũ quid deserit
plebẽ iudeorũ. dequa dicit apłs.⁊
dico enĩ uobis. ut ñsitis uobis sapien¬

Expanded text:
cate, id est, reprimite animos vestros cate, id est, reprimite animos vestros a contradictionibus. Nolite argumentari et tanquam armari contra Deum: alioquin vivunt arma nondum illo igne combusta. Si autem combusta sunt, Vacate; quia non habetis unde pugnetis. Si autem vacaveritis in vobis, et a me petieritis omnia, qui primo de vobis praesumebatis, Vacate, et videgentibus, et exaltabor in terra. Paulo ante dixeram terrae nomine significari gentem Judaeorum, maris nomiTranslati sunt montes in cor maris: conturbatae sunt gentes, inclinata sunt regna, dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra. Dominus virtutumnobiscum, susceptor noster Deus Jacob. Facta sunt miracula in gentibus, impletur fides gentium, ardent arma praesumptionis humanae: vacatur in tranquillitate cordis, ut cognoscatur auctor Deus omnium munerum suorum. Et post istam clarificationem, numquid deserit et plebem Judaeorum, de qua dicit Apostolus: Dico enim vobis, ut non sitis vobis sapien
Abbreviated transcription (Latin):
mei : Quiprius fuiblas phemus & ꝑ
secutor & in iuriosus : sed idõ miscđiã
c̃ secutus sum. ut in me ostenderet
xp̃c ihc̃ omnẽ longanimita tem
in eos qui credituris illi inuitã ae t̃nã:
Auferens bella usq ad fines terrȩ:
Quando aut̃ nos dñs suscipit. nũ quid
inermes dimittit : Armat nos
sed aliis armis euangelicis ueritatis.
continentiȩ salutis. spei. fidei. cari¬
tatis Haec ar mahabebimus : sed non
a nobis Arma aut̃ quȩ a nobis habu¬
imus arser̃: si tam̃ igne illo sp̃s scĩac.¬
Quid postea inte eẽ. cupiebas: infir¬
mũ tefecit ds̃ ut fortẽ tefaceret
dese. quia infirmabaris dete. Q uid
rem: Vacate & uidete qm̃ egosũ
ds̃ Hoc ẽ. nonuos: sed ego sum deus
Ego creaui. egoretreo: Ego forma¬
uiꝰ ego reformo Ego fecĩ: egorefi¬
cio : Si non potuis tifacerete. quomͦ
potes reficere : hoc ñ uidet tumul¬
tus contentiosus animi humani. cui
tumultui contentioso dicitur Ela¬

Expanded text:
mei, qui prius fui blasphemus, et mei, qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed ideo misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet Christus Jesus omnem longanimitatem in eos qui credituri sunt illi in vitam aeternam . Auferens bella usque ad fines terrae. Quando autem nos Dominus suscipit, numquid inermes dimittit? Armat nos, sed aliis armis, evangelicis, veritatis, continentiae, salutis, spei, fidei, charitatis. Haec arma habebimus, sed non a nobis. Arma autem quae a nobis habuimus, arserunt: si tamen igne illo Spiritus sancti acQui potens in te esse cupiebas, infirmum te fecit Deus, ut fortem te faceret de se, quia infirmabaris de te. 14. rem? Et videte quoniam ego sum Deus. Hoc est, Non vos, sed ego sum Deus: ego creavi, ego recreo; ego formavi, ego reformo; ego feci, ego reficio. Si non potuisti facere te, quomodo potes reficere te? Hoc non videt tumultus contentiosus animi humani: cui tumultui contentioso dicitur, Va
Abbreviated transcription (Latin):
scutũ ignis: Arcus. ẽ. insidiȩ : arma
publica ob pugnatio Scutũ uana p̃sũp¬
tionis ꝓtectio Ignis quo ista cõburum¬
tur : de quo dñs dicit Ignẽ uenimit.¬
tere in t̾rã: De quo ignẽ dicit psalmꝰ.
Et non ẽ. quise abscondat acalore
la in uobis impietatis arma remane¬
bunt Necesse ẽ. ut omia confringan¬
tur : c̃terentur. c̃burantur : Rema¬
neas in ermis non habens ullũ adiui¬
toriũ tuũ. & quo magis infirmus es.
nullatua arma habens. tanto magis
te suscipit de quo dic tũ ẽ Susceptor
nr̃ ds̃ iacob Clalebas enĩ quasi ꝑte.
c̃turbaris inte. ꝑde armatua quib
p̃sumebas. Audi dñm dicentẽ. Suffi¬
cit tibi grã mea Dic &tu Quando in¬
firmor : tunc potenssum Apłi uox
est. Omia arma ꝑdiderat tanquã
fortitudinis suae. qui dicebat Pgoaut̃
nongloriabor : nisim infirmitatib
meis: Ulelut sidiceret: Honcurro
aduersus dm̃ incrassa ceruice scuti

Expanded text:
scuta, ignis. Arcus est, insidiae; arma, scuta, ignis. Arcus est, insidiae; arma, publica oppugnatio; scutum, vana praesumptionis protectio. Ignis quo ista comburuntur, est de quo Dominus ait: Ignem veni mittere in terram . De quo igne dicit psalmus: Et non est qui se abscondat a calore la in nobis impietatis arma remanebunt, necesse est ut omnia confringantur, conterantur, comburantur. Remaneas inermis non habens ullum adjutorium tuum: et quanto magis infirmus es, nulla tua arma habens, tanto magis te suscipit, de quo dictum est: Susceptor noster Deus Jacob. Valebas enim quasi per te, conturbaris in te. Perde arma quibus praesumebas: audi Dominum dicentem, Sufficit tibi gratia mea. Dic et tu, Quando infirmor, tunc fortis sum. Apostoli vox est. Omnia arma sua perdiderat tanquam fortitudinis suae, qui dicebat, Ego autem non gloriabor, nisi in infirmitatibus meis : velut si diceret, Non curro adversus Deum in crassa cervice scuti
Abbreviated transcription (Latin):
suo uenit quanto maiore impetu uene¬
rit Haecbella magna erant : crebra
erant: Contra dñm iniquitas dimicat.
& uasa fictilia c̃terebant᷑. p̃sum̃dode
se homines de uirtute sua multũ p̃ualen¬
.do. Cuiꝰ reiscutũ etiã iob dix̃ de quodã
impio Eucurrit aduersus dm̃ incras¬
saceruice sui scuti Quid ẽ. incrassa
ceruice scuti sui : nimiũ p̃sum̃do de ꝓ¬
tectione sua : Nũquid nã istitales eraN
qui dicebant :÷ Ds nr̃ refugiũ & uirtus.
adiutor intribulationib quȩ inuener̃
nos nimis: Aut millo psalmo. non
enĩ in arcu meo sꝑabo. & gladius m̃s
nonsalnabit me: Quando quisq
cognosqt quia inse ipso nichil est
arma in illo confirmatas. bella seda.
tas. Talia ergo bella deleuit uexilla
altis simi denubibus scĩs. quia t̃ra
cõmota ẽ & inclinatas regna. abstu.¬
lit haecbella usq ad fines terrȩ :
Arcũ conteret. & confringet arma.
& scuta cõburet igni Arcũ arma.

Expanded text:
suo venit, quanto majore impetu venesuo venit, quanto majore impetu venerit. Haec bella magna erant, crebra erant. Contra Deum impietas dimicabat, et vasa fictilia conterebantur: praesumendo de se homines, de virtute sua multum praevalendo. Cujus rei scutum etiam Job dixit de quodam impio: Cucurrit adversus Deum in crassa cervice scuti sui . Quid est, in crassa cervice scuti sui? Nimium praesumendo de protectione sua. Numquidnam isti tales erant qui dicebant: Deus noster refugium et virtus, adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis? aut in alio psalmo: Non enim in arcu meo sperabo, et brachium meum non salvabit me ? Quando quisque cognoscit quia in seipso nihil est, arma in illo confracta sunt, bella sedata sunt. Talia ergo bella delevit vox illa Altissimi de nubibus sanctis, qua terra commota est, et inclinata sunt regna: abstulit haec bella usque ad fines terrae. Arcum conteret, et confringet arma, et scuta comburet igni. Arcus, arma,
Abbreviated transcription (Latin):
contramontẽ. iamin illũ totiens offen¬
dendo quassatis. & uolunt ascendere:
semꝑ eligentes offendere: Dicamus
illis: Uenite & uidete oꝑa dñi. quȩ po¬
suit prodigia suꝑ terrã: Prodigiadi¬
cuntur qđ aliquid protendant : signa
illorũ miraculorum quȩ facta s. quan¬
do mundus credidit Et quid inde factũ
nondũ uidemꝰ cõpletũ eẽ Sunt adhuc
bella. sunt intergentes ꝓregno. int̾
hereticos Sunt adhuc bella. crebres¬
cunt bella. aliis ꝓueritate. aliis pro.
falsitate certantibus : Nondũ ergo
cõpletũ ẽ. auferens bella usq ad fines
terrae: Sed fortasse cõplebitur. An
et modo cõpletũ ẽ : in quibus dã cõple¬
tũ.ẽ. Intritico cõpletũ ẽ : inzizaniis non
quibus bellatur aduersus dm̃ Quiseñ
bellat aduersus dm̃ impietas Et qͥd
potest facere impietas : nichil Quid
facit uas fictile elisũ a petra : quã uis
ue hem̃t̃ elidatur. tanto maiore malo

Expanded text:
contra montem. Jam in illum toties offencontra montem. Jam in illum toties offendendo quassati sunt, et nolunt ascendere, semper eligentes offendere. Dicamus illis, Venite, et videte opera Domini, quae posuit prodigia super terram. Prodigia dicuntur, quod aliquid portendant, signa illa miraculorum quae facta sunt quando mundus credidit. Et quid inde factum nondum videmus esse completum: sunt adhuc bella, sunt inter gentes pro regno; inter haereticos, sunt bella, crebrescunt bella; aliis pro veritate, aliis pro falsitate certantibus. Nondum ergo completum est, Auferens bella usque ad fines terrae: sed fortasse complebitur. An et modo completum est? In quibusdam completum est: in tritico completum est, in zizaniis nondquibus bellatur adversus Deum? Quis enim bellat adversus Deum? Impietas. Et quid potest facere Deo impietas? Nihil. Quid facit fietile vas elisum ad petram, quamvis vehementer elidatur? Tanto majore malo
Abbreviated transcription (Latin):
qui quas satis in eũ offendendo: Kapis
enĩ offensionis & petra scandali noni
non agnouer̃ : quẽ tanquã paruulum
lapidẽ ante pedes suos iacentẽ contẽp¬
ser̃ : Illimirandis̃ qui adhuc tã magnũ
montẽ nolunt agnoscere. Iud ei in la¬
pidẽ paruũ ñ uide̾ndo offendunt: here¬
ticiin montẽ offenduNt : Iã enĩ creuit
ille lapis : iã dicimꝰ illis: Ecce impletaẽ
prophetia da nielis : bapis ille quierat
paruus : factus ẽ mons magnus. & ĩnple¬
uit uniũ samte rrã : Quare in illũ offen¬
distis. & ñ in illũ ascendistis : quis tam
cȩtus ẽ. ut offendat in montem : qua.
sudõ ad teuenerit ut habeas inquam
offendas & non habeas inquẽ ascendas:
Cenite ascendamꝰ inmontẽ dñi: esayas
hocdicit Uenite ascenda mꝰ. Quid. ẽ
uenite ascendamus : Ulenite &credite :
damus: credite ꝓficiamus : Isti autem
nec uenire uolunt. nec ascendere:
nec credere. nec pro ficere : Batrant

Expanded text:
qui conquassati sunt in eum offendendo. Lapis qui conquassati sunt in eum offendendo. Lapis enim offensionis et petra scandali non non agnoverunt quem tanquam parvulum lapidem ante pedes suos jacentem contempserunt: illi mirandi sunt qui adhuc tam magnum montem nolunt agnoscere. Judaei in lapidem parvum non videndo offenderunt, haeretici in montem offendunt. Jam enim crevit ille lapis; jam dicimus illis, Ecce impleta est prophetia Danielis, Lapis ille qui erat parvus, factus est mons magnus, et implevit universam terram . Quare in illum offenditis, et non in illum ascenditis? Quis tam caecus est ut offendat in montem? Quasi ideo ad te venerit ut habeas in quem offendas, et non habeas in quem ascendas. Venite, ascendamus ad montem Domini . Isaias hoc dicit: Venitenite, ascendamus. Quid est, Venite, damus, proficiamus. Isti autem nec venire volunt, nec ascendere, nec credere, nec proficere. Latrant
Abbreviated transcription (Latin):
crescendo: Euigilantes pułsat.
sitam̃ nontantꝰ ĩn eis somnus. ẽ. qui
etiã contra mortẽ uenientẽ obdu¬
rescant: Sed audiunt surge qui
dormis & exsurge amortuis & il¬
luminabit te xp̃s: Mdultũ eñĩerat
iudȩis uidere lapidẽ : bapis enĩ illꝗad.¬
huc paruus erat. Merito & paruum
contẽpser̃ c̃ontẽpnendo offenderuNT¬
& offendendo quas satis: Restat ut c̃
terantur : Hoc enĩ delapide illo dictũ
ẽ. Quioffenderit in lapidẽ illum :
conquas sabit eũ. Suꝑquẽ autẽ uene¬
rit: conteret eũ Aliud ẽ c̃quas sari:
aliud conteri : Conquas sariminus ẽ:
quã conteri: Sed neminẽ c̃terit excel¬
sus ueniens: nsiquẽ quas sauerit humił
iacens : Modo aut̃ ante quã ueniat dĩs
nr̃ humilit̃ iacuit uldeis : & offende¬
r̃ in illũ et c̃quas satis: Cleniet postea
iniudicio suo clarus atq altꝰ magnus
et potens. et non in firmꝰ ut iudicetur.
sed fortis ut iudicet & conteret eos.

Expanded text:
crescendo et dormientes pulsat; crescendo et dormientes pulsat; si tamen non tantus in eis somnus est, qui etiam contra montem venientem obdurescant, sed audiant: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Multum enim erat Judaeis videre lapidem. Lapis enim ille adhuc parvus erat: merito et parvum contempserunt, contemnendo offenderunt, et offendendo quassati sunt; restat ut et conterantur. Hoc enim de lapide illo dictum est: Qui offenderit in lapidem illum, conquassabit eum; super quem venerit, conteret eum . Aliud est conquassari, aliud conteri: conquassari minus est quam conteri: sed neminem conterit excelsus veniens, nisi quem conquassaverit humilis jacens. Modo enim antequam veniat Dominus noster, humiliter jacuit Judaeis, et offenderunt in illum, et conquassati sunt: veniet postea in judicio suo clarus atque altus, magnus et potens; non infirmus ut judicetur, sed fortis ut judicet, et conterat eos
Abbreviated transcription (Latin):
quis te suscipiat: Egrorat nescioquis:
adhibetur medicus susceptũ suum.
Dicit medicus egrotũuiseũ suscepit.
ille magnaspe salutis. magnus medicꝰ
eũ suscẽpit. Quis medicꝰ : Om̃is medicꝰ
pret̃ illũ. homo ẽ. Om̃is medicꝰ quiue¬
nit ad infirmũ : aliadie infirmari
rentibus suscipiuntur: Quienĩ nonsus¬
cipiuntur : exponuntur Quisuscipi¬
untur : nutriuntur: Puta mus ne ficte
suscipit ds̃. quomodo infantẽ te susci¬
pit mat̃ tua : non sic : sed in aet̃num.
tua enĩ uox ẽ. in illo psalmo. Cm̃ pat̃
m̃s & mat̃ mea dereli quer̃ me :
dñs aut̃ assũpsit me : Susceptor nr̃
Sicredis uenis. sic redis uides : Quomͦ
enĩ uenitur ad montẽ istũ : nũquid
pedibus:: nũquid nauibus : nũquid
pennis: nũ quid equis : Quantũ ꝑti¬
net ad locorũ spatia nesatagas. nete
conturberis. ipse adte uenit̃. Et enĩ
ex lapide paruo creuit et fac tusẽ.
impleuit : Ecceiã uenit. Euigila

Expanded text:
quis te suscipiat. Aegrotat nescio quis, quis te suscipiat. Aegrotat nescio quis, adhibetur medicus; susceptum suum dicit medicus aegrotum. Quis eum suscepit? Ille. Magna spes salutis, magnus medicus eum suscepit. Quis medicus? Omnis medicus praeter illum homo est: omnis medicus qui venit ad infirmum, alia die infirmari rentibus suscipiuntur. Qui enim non suscipiuntur, exponuntur: qui suscipiuntur, nutriuntur. Putasne sic te suscepit Deus, quomodo infantem te suscepit mater tua? Non sic, sed in aeternum. Tua enim vox est in illo psalmo: Quoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me, Dominus autem assumpsit me . Susceptor nostsi credis, venis; si credis, vides. Quomodo enim venitur ad montem istum? Numquid pedibus? numquid navibus? numquid pennis? numquid equis? Quantum attinet ad locorum spatia, ne satagas, ne conturberis, ipse ad te venit. Etenim ex lapide parvo crevit, et factus est implevit? Ecce jam venit; evigila:
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus patet euangeliũ xp̃i Plu¬
non enĩ tegitur uelam̃to Ut aut̃
exiret inde pluuia : exp̃s sũ est
cõpluit aream uellus siccũ reman¬
sit. Inde ergo dedit uocẽ suã altis.¬
simus de istis nubib ꝑ quã regia uocẽ
regna inclinarentur & ad orareN
Dñs uirtutũ nobis cũ. sus ceptor nr̃
aliqua creatura. siue t̃rena. siue
caelestis. Sed dñs uirtutũ nobis cum
susceptor nr̃ ds̃ ia cob: Quimisit angłos
uenit post angelos Uenit ut ei ser¬
uirent angłi  uenit ut bomines face¬
ret aequales angłis: Magna gr̃a:
Si ds̃ ꝓnobis quis contranos : dñs
Oñs uirtutũ nobis cũ Sids̃ ꝓ nobis in.¬
quã quis contranos : Quifilio proprio
non peꝑcit. sed ꝓnobis om̃ibus tra¬
didit illũ Quomodo non & cũ illo
om̃ia nobis donauit: ergo securisimꝰ
intranquillitate cordis : nutriam̃
bonã conscientiã depane dñi Dñs
uirtutũ nobis cũ sus ceptor nr̃ ds iacob
Quanta cũq sit infirmitas tua : uide

Expanded text:
atet Evangelium Christi: plunon enim tegitur velamento. Ut autem exiret inde pluvia, expressum est ibus suis compluit aream, vellus siccum remansit. Inde ergo dedit vocem suam Altissimus, de istis nubibus, per quam vocem regna inclinarentur, et adorarennus virtutum nobiscum, susceptor noster aliqua creatura, sive terrena, sive coelestis, sed Dominus virtutum nobiscum, susceptor noster Deus Jacob. Qui misit Angelos, venit post Angelos, venit ut ei servirent Angeli, venit ut homines faceret aequales Angelis. Magna gratia. Si Deus pro nobis, quis contra nos? Dominus Dominus virtutum nobiscuroprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum, quomodo non et cum illo omnia nobis donavit ? Ergo securi simus, in tranquillitate cordis nutriamus bonam conscientiam de pane Domini. Dominus virtutum nobiscum, susceptor noster Deus Jacob. Quantacumque sit infirmitas tua, vide
Abbreviated transcription (Latin):
nubibus meis : nepluant suꝑ eã imbrẽ.
boc impletũ ẽ. meo qđ cõmemorauimꝰ:
quandatrans latis montes ineor de ma.¬
ris Aduos mifsieramꝰ sederua respius¬
tis uerbũ dei ecce c̃uertimur ad gen¬
tes : Impletũ ẽ. mandabo nubibus meis
nepluant suꝑ eã pluuiã Deniq ipsa
gens iudȩ a modo sic remansit: tanꝗ
uellus sic cũ marea: Na & hoc nostis
c̃tigis se in quodã miraculo area
sic caerat uellus solũ madebat. sed
pluuia in uellere non apparebat:
Sic &sacra m̃tũ nouites tam̃ tiñ ap¬
parebat ingente nidȩorũ qđ illic
uellus. hoc uelũ ue latũ erat sacra¬

Expanded text:
nubibus meis ne pluant super eam imbrem . nubibus meis ne pluant super eam imbrem . Hoc impletum est in eo quod commemoravimus, quando translati sunt montes in Ad vos missi eramus, sed quia respuistis verbum Dei, imus ad gentes : impletum est, Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imbrem. Denique ipsa gens Judaea modo sic remansit, tanquam vellus siccum in area. Nam et hoc nostis contigisse in quodam miraculo. Area sicca erat, vellus solum madebat: sed pluvia in vellere non apparebat . Sic et sacramentum Novi Testamenti non apparebat in gente Judaeorum. Quod illic vellus, hic velu
Abbreviated transcription (Latin):
terent tabnaculũ scĩficatũ qđ adiuuat
ds uultusud: Non : sed iã salubrit̃ contur¬
bate gentes. Qtd enĩ sequitur : Indi¬
natas regna: Inclinata inquiti fregna.
iã non erecta ut suꝑbirent : sed inclinata
ut ad orarent : Quando inclinata s̃ reg¬
na: quando factũ ẽ qđ p̃dictũ ẽ in alio
psalmo : Ad orabunt eum om̃s regest̃rȩ
om̃s gendos seruient ei : Queres fecit
ut indinarentur regna: audi Dedit
repticui dolorũ tanquãranȩ de paludib
ꝑsonabant tanto tumultuosius quanto
sordidius deluto deceno Ꝙ quid stre¬
pitus ranarũ ad tonitrua nubiimi : In¬
de enĩ dedit uocẽ silã altissimus: &
mota ẽ. terra Tonuit de nubib suis
eius. Dequibus intonabat p̃ceptis : corꝰ¬
cabat miraculis Ipse nubesquȩ & mon¬
tes Montes propt̃ alticudinẽ & fir¬
mitatẽ : nubes propt̃ pluuiã & ubtatẽ:
terra. Dehis ȩnĩ nubibus miatur cui¬
dã uineȩ sterili : unde trans latis mon¬
tes incorde maris Mandabo inquit

Expanded text:
at Deus vultu suo? Non. Sed jam salubriter conturbatae gentes. Quid enim sequitur? Et inclinata sunt regna. Inclinata, inquit, sunt regna: jam non erecta, ut saevirent; sed inclinata, ut adorarent. Quando inclinata sunt regna? Quando factum est quod praedictum est in alio psalmo: Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei . Quae res fecit ut inclinarentur regna? Quae res, aureptitii idolorum tanquam ranae de paludibus personabant, tanto tumultuosius, quanto sordidius de luto et coeno. Et quid strepitus ranarum ad tonitrua nubium? Inde enim dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra: tonuit de nubibus suis. ejus, de quibus intonabat praeceptis, coruscabat miraculis. Ipsi nubes qui et montes: montes propter altitudinem et firmitatem, nubes propter pluviam et ubertatem. terra. De his enim nubibus minatur cuidam vineae sterili, unde translati sunt montes in cor maris: Mandabo, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
abeis occideretur. Quã altus et ex¬
suo idiotas impleret. & linguas in fan¬
tiũ faceret disertas: cõpuncticor¬
dedixer̃. Quid faciemꝰ  iste erant
nimiȩ tribulationes quȩ illos inuene¬
rant: Non enĩ ipsi inuener̃ peccata
sua : sed inuente in eis sunt cõme mora¬
tiones apłorũ : Idõ inuener̃ illos tribu¬
lationes : non ipsi inuener̃ tribulatio¬
nes: Nã quando sine alicuius ã moniti¬
one ipsehomo c̃siderat factũ suum.
& rogat dm̃ quid dicit Tribulatio¬
nẽ & dolorẽ inueni : & nom̃ dñi in uo¬
caui: Alia ẽ. ergo tribulatio quãtum.¬
intribulationibus : Nã & ille cũ inueni¬
ret hoc dix̃. & nom̃ dm̃i inuocaui Ethi
intribulationibus a quibus se inuentos
tor factus ẽ unde factus ẽ : Cõpunc¬
ti inquit corde dixer̃: Quid faciemus:
tanquã magnã desperationẽ. illetan¬
tus ẽ. quẽ nos occisimꝰ. nos ubi erimus :
Et petrus Agite pęnitentiã. et bapti¬

Expanded text:
lis esset, cum ab eis occideretur, quam altus et exlis esset, cum ab eis occideretur, quam altus et exiritu sancto idiotas impleret, et linguas infantium faceret disertas, compuncti corde, dixerunt: Quid faciemus? Istae erant nimiae tribulationes, quae illos invenerant. Non enim ipsi invenerunt peccata sua, sed inventa in eis sunt commemoratione Apostolorum. Ideo invenerunt illos tribulationes, non ipsi invenerunt tribulationes. Nam quando sine alicujus admonitione ipse homo considerat factum suum, et rogat Deum, quid dicit? Tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi . Alia est ergo tribulatio quam tu iin tribulationibus. Nam et ille cum inveniret, hoc dixit, Et nomen Domini invocari: et hi in tribulationibus, a quibus se inventos tor factus est, unde factus est? Compuncti, inquit, corde dixerunt: Quid faciemus? Tanquam magna desperatione. Ille tantus est, quem nos occidimus, nos ubi erimus? Et Petrus, Agite poenitentiam, et bapti
Abbreviated transcription (Latin):
nat : nisi indulgentia : Si e nĩ magnas
tribulationes habere sedicit debitor
fisciconfossus. & intuens angustias
reifamiliaris suȩ. cũ se uidet non.
posse eẽ soluendo propt̃ inminen¬
tes om̃i anno cõpulsores tribulatio¬
nes. magnas sepatidicit. nec um quã
respiret nisi inspe indulgentiȩ
rerũ terrenarũ. quanto magis
debitor pȩnarũ de ab indantia de¬
lictorũ quando reddet qđ de bet
demala conscientia. quando sired¬
diderit ipse periat: Hoc enĩ debi¬
cũ red dere : pȩnas luere . ẽ: Res¬
tat ergo ut de ipsius indulgentia
securieẽ possimus. sitam̃ accepta
indulgentia nonrursꝰ ad debita
contrabenda redeamꝰ: Is tiergo filu
chore fortas se intelliguntur eẽ
illi quibus locutus ẽ. petrus in actib
apłorũ. cũ intenti factieẽnt ad mi¬
rabilia aduentꝰ sp̃s sc̃i. cũ om̃s inquos
uenerat linguis om̃ibus loqueren
ta potuis se mittendo sp̃m scm̃ Ille¬

Expanded text:
nat nisi indulgentia. Si enim magnas nat nisi indulgentia. Si enim magnas tribulationes habere se dicit debitor fisci confessus, et intuens angustias rei familiaris suae, cum se videt non posse esse solvendo; propter imminentes omni anno compulsores, tribulationes magnas se pati dicit, nec usquam respirat nisi in spe indulgentiae rerum terrenarum: quanto magis debitor poenarum de abundantia delictorum, quando reddet quod debet de mala conscientia, quando si reddiderit ipse perit? Hoc enim debitum reddere, poenas luere est. Restat ergo ut de ipsius indulgentia securi esse possimus: si tamen accepta indulgentia non rursus ad debita contrahenda redeamus. 4. Isti ergo filii Core fortasse intelliguntur esse illi, quibus locutus est Petrus in Actibus Apostolorum, cum intenti facti essent ad mirabilia adventus Spiritus sancti, cum omnes in quos venerat linguis omnibus loquerentta potuisset mittendo Spiritum sanc
Abbreviated transcription (Latin):
pellitur : a se ipso pellitur. Et ec ce
hos tẽ suum iuenit quo fugeret. seip¬
sũ quo fugiturus ẽ : quocũq fugeret
setrahit post se. & quocũq: talẽ tra¬
xerit setruciat: Secla seipso sunt tri¬
bulationes. quȩ inueniunt hominem
nimis: Acerbiores enĩ non sunt. tan¬
to non sunt acerbiores : quanto nons
do insuꝑficie uidentur. quasilesa
& putrida. Faber autẽ in spicit tanꝗ
medullã interiorẽ ligni Et sisana
interius ligna cognouerit : ꝓmiteit
ea inedificio duratura. nec ualdeerit
de suꝑficie lesa. sollicitꝰ quando id qd̾
interius sanũ renuntiat. Porro homi¬
nis interius conscientia non inuenit᷑:
Quidigitur prodẽ si quod exeterius
sanũ ẽ & putre facta ẽ. medulla cons¬
cientiȩ Artes istȩ & uehe m̃tes
omino. et sicut psalmꝰ ipse ait. nimiȩ
tribulationes sunt : tam̃ & in his ad¬
iutor factus ẽ. dñs dimit tendo pecca¬
ta: Iniquorũ enĩ conscientias nonsa.¬

Expanded text:
pellitur, a seipso pellitur. Et ecce pellitur, a seipso pellitur. Et ecce hostem suum invenit, quo confugerat: seipsum quo fugiturus est? Quocumque fugerit, se trahit post se: et quocumque talem traxerit se, cruciat se de se. Ipsae sunt tribulationes quae inveniunt hominem nimis: acerbiores enim non sunt: tanto non sunt acerbiores, quanto non sdo in superficie videntur quasi laesa et putria: faber autem inspicit tanquam medullam interiorem ligni, et si sana interius ligna cognoverit, promittit ea in aedificio duratura; nec valde erit de superficie laesa sollicitus, quando id quod interius est sanum renuntiat. Porro homini interius conscientia non invenitur: quid igitur prodest, si quod est exterius sanum est, et putrefacta est medulla conscientiae? Arctae istae, et vehementes omnino, et sicut psalmus ipse ait, nimiae tribulationes sunt: tamen et in his adjutor factus est Dominus dimittendo peccata. Iniquorum enim conscientias non sa
Abbreviated transcription (Latin):
ne ad dm̃ confugiendũ ẽ. siue sit
tribulatio inreꝰ familiari. siue sit
in salute corporis. siue depericulo
harissimorũ siue de aliqua re ad.
huius uitȩ sustentaculũ neces saria.
fortis erit. aut sibi ipse fortitudo erit:
sed ille illi fortitudo erit. quia refu¬
nulla ẽ maior tribulatio quã scientia
delictorũ. Nãq sibi uulnus ñ scitsanũ.¬
quȩ sit intus hominis. qđ c̃scientia uo¬
catur. Ulbicũq alibi passus fuerit
tribulationes : illuc confugiet & ibi
inueniet dm̃ Siautẽ ibi requies nonẽ
propt̃ abundantiã iniquitatis ⁊ qm̃¬
ibids̃ non ẽ quid facturus ẽ. bomo
cũ quo fugiet cũ cȩperit pati tribula¬
tiones : fugiet ab agro ad ciuitatẽ. apu¬
blico addonũ. ad om̃o incubiculũ. & se¬
quitur tribulatio acubiculo. Iã quofu¬
giat non habet : nisu nterius cubilesuũ.
Porrosiibi tumultus ẽ si fumus iniqui¬
tatis. si flamma sceleris. non illuc potest
c̃fugere Pellitur enĩ inde : Et cũ inde

Expanded text:
ive sit tribulatio in re familiari, sive sit in salute corporis, sive de periculo carissimorum, sive de aliqua re ad hujus vitae sustentaculum necessaria, fortis erit, aut sibi ipse fortitudo erit; sed ille illi fortitudo erit, qui refunulla est major tribulatio quam conscientia delictorum. Namque si ibi vulnus non sit, sanumque sit intus hominis quod conscientia vocatur; ubicumque alibi passus fuerit tribulationes, illuc confugiet, et ibi inveniet Deum. Si autem ibi requies non est propter abundantiam iniquitatis, qibi Deus non est; quid facturus est homo? quo confugiet, cum coeperit pati tribulationes? Fugiet ab agro ad civitatem, a publico ad domum, a domo in cubiculum, et sequitur tribulatio. A cubiculo jam quo fugiat non habet, nisi in interius cubile suum. Porro si ibi tumultus est, si fumus iniquitatis, si flamma sceleris, non illuc potest confugere: pellitur inde; et cum inde
Abbreviated transcription (Latin):
de  crucifige. crucifige: Proponit᷑
eñ pueritia ad imitandã humili¬
tatẽ. Et itẽ proponitur ꝓueritia :¬
ad cauendã fatuitatẽ. Proposita
pueritia ad imitandã humilitatẽ
ah̃o ẽ : quando uocauit ad se pue¬
ros: Et cũ prohiberentur ab eo
dix̃. Sinite eos uenire ad me
talium ẽ enĩ regnũ cȩlorũ Pro¬
positũ exemplũ pueritiȩ: ad ca¬
uendã fatuitatem ab apło est
tr̃s nolite pueri eẽ sensibus. Et
rur sum ꝓponit adimitandum:
Sed malitia inquit paruuli esto¬
Profiliis chore psalmus cantatur : Ergo
xp̃ianis cantatus ẽ : Audiamus eum
tanquã filiis ponsi illius : quẽ pueri in.¬
sensati incaluariȩ loco crucifixer̃
Illi uero meruer̃ abestiis deuorari :
nos ab angelis coronari: Agnoscimus
humilitatẽ dñi nr̃i : & non de illa eru¬
bescimus None rubescimus de illo ap¬
pellato mistice caluo propt̃ caluariȩ
locũ : ipsam enĩ crucẽ in qua illi insul¬

Expanded text:
de? Crucifige, crucifige . Proponitur de? Crucifige, crucifige . Proponitur enim pueritia ad imitandum humilitatem, et item proponitur pueritia ad cavendum fatuitatem. Proposita pueritia ad imitandum humilitatem a Domino est, quando vocavit ad se pueros, et cum prohiberentur ab illo, dixit: Sinite eos venire ad me, talium est enim regnum coelorum . Propositum exemplum pueritiae ad cavendam fatuitatem ab Apotolo est: Fratres, nolite pueri esse sensibus. Et rursum proponit ad imitandum: Sed malitia infantes estoPro filiis Chore psalmus cantatur. Ergo pro Christianis cantatus est. Audiamus enim tanquam filii sponsi illius, quem pueri insensati in Calvariae loco crucifixerunt . Illi vero meruerunt a bestiis devorari: nos ab angelis coronari. Agnoscimus enim humilitatem Domini nostri, et non de illa erubescimus. Non pellato mystice calvo, propter Calvariae locum. Ipsa enim cruce in qua illi insul
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ et in uenimꝰ chore int̃ p̃taricalui¬
tium: Multo magis ad tendistis obscu¬
rũ erat cũ dicerentur filiichore :
Nonne obscurũ ẽ. cũ dicuntur filiical
in loco caluarie crucifixus ẽ : Reco¬
lite euangeliũ ubi dñm crucifixe¬
r̃ : et inuenietis in loco caluariȩ
crucifixũ. Proide quicrucẽ eius
irrident : ademonibus tanquam
abestiis deuorantur: Nã significa
&& hoc quȩdã scriptura. cũ as¬
cenderet propheta dĩ heliseus.
clamabant post eũ pueri inriden¬
tes. ascende calue. ascende calue
Ille autẽ nontã crudelit̃ quã mis¬
tice fecit illos pueros ab ursis exo¬
untibus deuorari Si non de uora¬
rentur illi pueri. nũ quid ad huc
usq uiuerent. aut ñ possent mor¬
tales nati. etiã febre int̃ cipi : mis¬
teriũ tam̃ in eis ñ ostenderetur :
ipsi dicebant tanꝗ sensu puerili.
non intelligentes quidloquerent᷑:
Ascende calue: Quid ẽ. enĩ ascen¬

Expanded text:
cimus, et invenimus Core interpretari Calcimus, et invenimus Core interpretari Calvum. Multo magis attendistis. Obscurum erat cum dicerentur filii Core, nonne obscurius est cum dicuntur filii calvin loco Calvariae crucifixus est. Recolite Evangelium, ubi Dominum crucifixerunt, et invenietis eum in loco Calvariae crucifixum . Proinde qui crucem ejus irrident, a daemonibus tanquam a bestiis devorantur. Nam significavit et hoc quaedam Scriptura. Cum ascenderet propheta Dei Elisaeus, clamabant post eum pueri irridentes, Ascende calve, ascende calve: ille autem non tam crudeliter quam mystice, fecit illos pueros ab ursis exeuntibus devorari . Si non devorarentur illi pueri, numquid usque adhuc viverent? aut non possent mortales nati etiam febre intercipi? Mysterium in eis tamen non ostenderetur, ipsi dicebant sensu puerili, non intelligentes quid loquerentur, Ascende calve. Quid est enim, Ascen
Abbreviated transcription (Latin):
ter audire. quia dicendimodus uaria¬
tur. & res antiqua ipsomodo dicendi
renouatur: Ttulus psalmi sic se habet.
Infinẽ ꝓfiliis chore : psalmus ipsidauid
Filios istos chore habent titulipsalmo¬
rũ etiã aliiñ nulli. & indicant dul ce
misteriũ. insinuant magnũ sacram̃tũ.
ubi & nos ipsos libent̃ intelligamus
& agnos camꝰ intitulo nos quiã udmus
& legimꝰ tanquã speculo ꝓposito. qui
sumꝰ intuem᷑ quis filii chore: Fuit hͦ¬
quidã nomine chore : sic enĩ uocabat᷑
aliquis homo: Uerũ tam̃ cũ leguntur
quȩ quȩ scripta s̃ & inuenitur sermo
diuinus loqui ad quos dã qui non ualde
intelliguntur filii eẽ unius hominis
qui uocabat᷑ chore : recurrit ammus
admisteriũ ut quȩr& quid signific&
chore : Quia enĩ uerbũ hebreũ dicitur
utiq int̾p̃tatur ingretã linguã. & in
latinã linguã & facta s̃ iã multa nomi¬
nahebreã & int̃p̃tatas nobis: Et inspi¬

Expanded text:
ter audire; quia modus dicendi variater audire; quia modus dicendi variatur, et res antiqua ipso modo dicendi renovatur. 2. vers. 1. Titulus Psalmi sic se habet: In finem pro filiis Core, Psalmus ipsi David. Filios istos Core habent tituli Psalmorum etiam alii nonnulli, et indicant dulce mysterium, insinuant magnum sacramentum: ubi et nos ipsos libenter intelligamus, et agnoscamus in titulo nos qui audimus et legimus, et tanquam speculo proposito qui sumus intuemur. Filii Core qui  nomine , sic enim vocabatur aliquis homo: verumtamen cum leguntur quae scripta sunt, et invenitur sermo divinus loqui ad quosdam, qui non valde intelliguntur filii esse illius unius hominis qui vocabatur Core; recurrit animus ad mysterium, ut quaerat quid significet Core. Quia enim verbum hebraeum est, dicitur utique et interpretatur in graecam linguam et in latinam linguam. Et factum est jam; multa nomina hebraea interpretata sunt nobis: et inspi
Abbreviated transcription (Latin):
tĩs ds̃ ruã fidem in qͣ
uiuimus. & ex qua
uiuimus ꝑ libros
suos scripturas sc̃as
multipliciter nob̵
uariȩq diffudit :
sacram̃ta quidẽ uerborũ uarietatis
fidẽ tam̃ imnã cõmendans Elna enĩ
eadẽq res. idõ multis modis dicitur
ut ipsa modo dicendi propter fasti¬
dium uarietur : sed propter concor¬
diã una teneatur : Itaq ihoc
psalmo quẽ cantatũ audiuimus.
cuicantando respondimus. ea sumꝰ
alla turisumꝰ uobis. quando ea quȩ alibi
& alibi noueratis. etiã cõmonitirumi¬
netis : Nã & ipsa ruminatione inqua
significat dr̃ munda animalia. hoc uo¬
luit insinuare. quia omis homo quiau¬
dit sic debet in corde mit tere. ut ñ¬
sit piger in de postea cogitare. ut qͣn¬
do audit similissit manducanti. Cũ
autẽ audit in memoriã reuocat. et
cogitatione dulcissima recolit: fiat
similis ruminanti: Alio ergo modo ea.¬
dẽ dicuntur. & faciunt nos dulciter
cogitare quȩ nouimꝰ. & eadẽ ipsaliben¬

Expanded text:
Deus noster fidem in qua vivimus, et ex qua vivimus, per libros suos, Scripturas suas multipliciter nobis varieque diffudit. Sacramenta quidem verborum varians, fidem tamen unam commendans. Una enim eademque res ideo multis modis dicitur, non ut modo ipso dicendi propter fastidium varietur, sed propter concordiam una teneatur. Itaque in hoc psalmo, quem cantatum audivimus, cui cantando respondimus, ea sumusallaturi sumus vobis, quando ea, quae alibi et alibi noveratis, etiam commoniti ruminatis. Nam et in ipsa ruminatione, in qua significat Deus munda animalia, hoc voluit insinuare, quia omnis homo, qui audit, sic debet in cor mittere, ut non piger sit ea cogitare: ut quando audit, similis sit manducanti. Cum autem audita in memoriam revocat, et cogitatione dulsimilis ruminanti. Alio ergo modo eadem dicuntur, et faciunt nos dulciter cogitare quae novimus, et eadem ipsa liben
Abbreviated transcription (Latin):
ne omĩ um montiũ collocatus ẽ. Qm
montes sunt ad nuntiantes montem.
Mare aut̃ significat hoc scłm Incuiꝰ
maris cõparatione : tanquã mare
uidebat̃ gens iudȩorũ : Nonenĩ idola¬
triȩ amaritudine tegebatur : sed erat
tanquã arida a maritudine gentium.
tanquã maricircũ data. Futurũ erat
paratus in cacumine montium Dese¬
ruit enĩ gentẽ uidȩam : & factus ẽ
ingentibus. Trans latus ẽ. de t̃ra ad
maretrans ferentibus Quibus : apłis
quibus dixerat: Sihabueritis fidem

Expanded text:
ne omnium montium collocatus est; quoniam ne omnium montium collocatus est; quoniam montes sunt annuntiantes montem. Mare autem significat hoc saeculum, in cujus maris comparatione tanquam terra videbatur gens Judaeorum. Non enim idololatriae amaritudine tegebatur, sed erat tanquam arida amaritudine Gentium tanquam mari circumdata. Futurum erat paratus in cacumine montium. Deseruit enim gentem judaeam, et factus est in Gentibus; translatus est de terra ad mare. Transferentibus quibus? Apostolis, quibus dixerat, Si habueritis fidem