comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uussus uenit coram eo. nec
sedere debet. nisi cum eius
licentia expectata quidẽ non
quesita ab eo. nec dicere quic¬
quam nisi ipse uel signo uel
uerbo innuerit ei. et tune in
pruis dicet benedicite. dem¬
de ꝓpt qͣ causam uenerit. Si
uero aliquẽ aduocari prece¬
perit. ex quo coram eo uene¬
rit. sine om̃i licentia uł signo
dicet benedicite. Similit̃ de
bet benedicite dicere quisqͥs
locutus cum ipso recedit de
coram eo. et cum eius licentia
debet recedere. Interim dum
reuestit se ad missã celebñdã
non interfuerit. postea non
cantat eam absq eius licen¬
tia. Quotiens per ullam iul¬
lami matorem transieruit ex
more nunqͣ obmittunt indu-¬
ere capellum. S ut adhuc re¬
deam in claustrum. om̃i die
dñica domnus abbas nota¬
tur cum pueris ad manla¬
tum ad qł etiam qł alii non
facuunt paupi eui lauat pe¬
des tribuit duos denarios.
et pueris tribuit. ut per ip̃¬
sos pauꝑib tribuant᷑. Eorũ¬
dem pueroꝵ confessionem qͦ¬

Expanded text:
immissus venerit coram eo, nec immissus venerit coram eo, nec sedere debet nisi cum ejus licentia, expectata quidem, non quæsita ab eo, nec dicere quicquam nisi ipse vel signo vel verbo innuerit illi, et tunc in primo dicet: Benedicite, deinde propter quam causam venerit; si vero aliquem advocari præceperit, ex quo coram eo venerit, sine ejus licentia vel signo dicet: Benedicite. Similiteet: Benedicite. Similiter quisquis locutus cum ipso recedit de coram eo, cum ejus licentia debet recedere. Interim, dum revestit se ad missam celebrandam, orte non interfuerit, postea non cantat eam absque ejus licentia. Quotiens per ullam villam majorem transierint, ex more nunqere capellum. Sed ut adhuc redeam in claustrum, omni die Dominica domnus abbas notatur cum pueris ad mandatum; qui etiam, quod alii non faciunt, pauperi, cui lavat pedes, tribuit duos denarios, et pueris tribuit ut per ipsos pauperibus tribuantur. Eorumdem puerorum confessionem qu
Abbreviated transcription (Latin):
Ad qũa incedenti et receden¬
ti: uniuersi adsurgt̃. quaqͣ
ante faciat et retro. non ad
gradũ ut alii. s ꝓpe sedẽ su¬
am. in medio tam̃ choro. ne
diuitius stare debeant ꝓpter
illum. Propt̃ qlł euam fi¬
nita lectione sursum ipse
morat᷑ nec descendit usq
dum surrexerint ad gloria
patͥ responsorii cantati. Qñ
accedentib ad eũ. et stanti-¬
cantor semꝑ ad eum prius
nit. Sacerdos oblaturus.
incensũ priꝰ ad eũ portat. ut
per eius manũ in turribu¬
lum mutatur. Itẽ diaconuᷤ
añ ewangłium. et qͥ tenet
chorũ ad offerendã. Qui ei
qͥd in manum dederit. uł
ab eo acceperit. siue in eccle¬
ei osculat᷑. Qui ipsũ fuerit
osculatus prẽt ad missã. ue¬
gius a monasterio morã faci¬
ens mandat conuentui sa¬
lutes. seu orationes: om̃s qͥ
in capitulo fuerint petunt
uenias suꝑ genua in scabel¬
lis pedum suoꝵ. Fodem mͦ
fit ꝓ apłici salutatione. Pro
regum uͦ et archiep̃oꝵ eulo¬
referrente. Quicũq fratrũ

Expanded text:
ad quam incedenti et recedenti universi assurgunt, quanquam ante faciat et retro, non ad gradum, ut alii, sed prope sedem suam, medio tamen choro, ne diutius stare debeant propter illum. Propter quod etiam finita lectione sursum ipse moratur, ne descendat, usque dum surrexerint ad Gloria Patri responsorii cantati. Si qaccedentibus ad eum, et stanticantor semper ad eum venit nit. Sacerdos oblaturus incensum, prius ad eum portat, ut per ejus manum in thuribulum mittatur. Item diaconus ante Evangelium, et qui tenet chorum ante offerendam. Qui ei tale quid in manum dederit, vel ab eo recipit, sive in ecclem osculatur. Qui ipsum fuerit osculatus, excepto ad missarum solegius a monasterio mandat conventui salutes seu orationes, omnes qui in capitulo fuerint petunt venias super genua in scabellis pedum suorum; eodem modo fit pro apostolica salutatione; pro regum vero et archiepiscoporum euloreferente. Quicumque fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
Marte qͥa non magis in die
dñica ꝙͣ et in aliis dieb oc¬
currit. tr̃ domnus abbas
non notatur ad septimanã.
s ad solos illos duos dies u¬
triusq festiuitatis. Quotqͦt
etiam perannum totũ ma¬
tora st̃ festa. si uoluerit can¬
tat maiorem missam et ue-¬
speros et matutinos. De pͥore¬

Expanded text:
m, quia non magis in die dominica quam in aliis diebus occurrunt, tunc dominus abbas non notatur ad septimanam, sed ad solos illos dies utriusque festivitatis. Quotquot etiam per totum annum majora fiunt festa, si voluerit, cantat majorem missam vesperosque ac matutinos.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. singłi fr̃s ueniã petentes.
incipiunt eum osculari.
monasterii ponunt ad pedeᷤ
ipsius claues suas. Ip̃e uero
precipit eis ut resumant e¬
in capitulũ ep̃c qui eũ bene¬
dicturus est. Qui inquisito
ab om̃i conuentu utrum e¬
xime a spiritalib fratribus
auditaq concordia maxime
spiritaliũ. suꝑ hoc rursus
et sic cantando ꝓcedunt ad
ctus induitur alba stola et
cappa. et ep̃c similit̃ et alii
duꝯ abbates qͥ ipsũ electum
ad benedicendũ manibus de¬
ducant. Quo facto: stratis an¬
te altare tapetib. sunul om̃s
quatuor ꝓsternunt se ad ora¬
tionem. Cantat᷑ breiuis leta¬
nia. Post nouissimũ kyrie
leison. et post dñica orationẽ
surgit antistes dicturus. Et

Expanded text:
sum singuli fratres veniam petentes incipiunt eum osculari. monasteipsius claves suas, ipse vero præcipit eis ut resumant ein capitulum episcopus qui eum benedicturus est. Qui, inquisito ab omni conventu utrum oxime a spiritualibus fratribus, auditaque concordia maxime spiritualium super hoc, rursus et sic cantando procedunt ad ctus induitur alba, stola et cappa, et episcopus similiter, et alii duo abbates qui ipsum electum ad benedicendum in manibus deducant. Quo facto, stratis ante altare tapetibus, simul omnes quatuor prosternunt se ad orationem. Cantatur brevis letania. Post novissimum Kyrie eleison et dominicam orationem, surgit antistes dicturus: Et
Abbreviated transcription (Latin):
est. Sic aut̃e et benedictio
et electio est. Albas consti¬
tutus. ex illa hora in omni
loco singulari reuerentia
honorari debet. Primum
in eccłia quotiens. A. impo¬
suerit. et post impositam
inclinauerit. om̃s quoq in¬

Expanded text:
nem. § Sic autem et electione et benedictione abbas constitutus, ex illa hora in omni loco singulari reverentia honorari debet. Primum in ecclesia quotiens antiphonam imposuerit et post impositam inclinaverit, omnes quoq
Abbreviated transcription (Latin):
qui eum comitat᷑. iugiter por¬
tat urceolũ continentẽ aqũa
beñ. sũptami ex uase illo in qͦ
consecrata fuit. postiͣ. sacerdoᷤ
pͥmo sparsorium ide abstra¬
xit. Postqͣ autẽ suꝑ gradum
redit. singulos cum aqua beñ
infantes. Quo ꝑacto. librum¬
prenusso tantũ. Dñs uobiscũ.
obus. altero qui crucem. alte¬
ro qui portat aqũa .b. p̃eunu¬

Expanded text:
qui eum comitatur jugiter portat urceolum continentem aquam benedictam sumptam ex vasculo in quo consecrata fuit, postquam sacerdos primo sparserium inde extraxit; postquam autem super gradum rediit, singulos cum aqua benedinfantes. Quo peracto librumpræmisso tantum Dominus vobiscum obus, altero qui crucem, altero qui portat aquam ben
Abbreviated transcription (Latin):
possunt qł in ore habueruit.
et sinit expediti ad responden
pifer stat incluus ante archi¬
triclinium. et postea facit añ¬
facere optime nouerit. cum

Expanded text:
possint quod habuerint in ore, ut sint expediti ad respondendpifer stat inclinis ante architriclinum, et tunc ante facit fa
Abbreviated transcription (Latin):
dire de lauatione scutellarũ.
test. ut eas in cellariũ dilu¬
culo portatas. non cõmenilet
famulis suis ꝓpensiore stu-¬
dio lauandas. In sabb̃o autẽ
post nonam. uel post uesꝑos¬

Expanded text:
de lavatione scutellarum, test, ut eas in cellarium diluculo portatas non commendet famulis suis propensiore studio lavandas. Veniente Sabbato, post nonam vel post
Abbreviated transcription (Latin):
one suꝑ salem et aquã singil¬
latim data. dum miscet salẽ
aque. dicit sub silentio. Com¬
nuxtio salis et aque pariter
ui nõie patͥs et filii et sp̃c sc̃i. fi¬
at salutare sacramentum. in
spargendo facienꝰ de ipso sale
ter signum crucis. Quo facto.
dicit. iũs nobiscum. Oremus¬
sorium et inmittit pͥus in ip¬
sum uas in quo aqua cõsecra¬
ta est. ꝑmuscens aliquantulũ
utrumq Inde abstrahens mox
cum sinistra manu girones
albe accipiens. et ante se teneuᷤ
spargit primũ de aqua bene¬
itu maioris altaris. et exiens¬

Expanded text:
one super salem et aquam sigillatim data; dum miscet salem aquæ, dicit sub silentio: Commixtio salis et aquæ pariter in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti fiat salutare sacramentum, in spargendo faciens de ipso sale ter signum crucis; quo facto dicit: Dominus vobiscum eserium, et immittit prius in ipsum vas in quo aqua consecrata est, permiscens aliquantulum utrumque. Inde abstrahens, mox cum sinistra manu girones albæ accipiens et ante se tenens, spargit primum de aqua benem majoris altaris et min
Abbreviated transcription (Latin):
dieb post ewangeliũ misse
manus et faciem atq os ab¬
luit. et postnodum reuestia¬
rium penit. sacerdotalibus
uestimentis sola casula usq
ad murum misse dlimissa se
induit. Postea cborum ingre¬
ditur. sie expectans donec ea¬
deni missa fimatur. Si dies
incipit. Si uero adest dm̃ca.
confestim ut missa mat̃ fiuita
fuerit. ab eodem ebdonada¬
rio sal et aqua consecrat᷑. nisi¬

Expanded text:
cis, post evangelium missæ nus et faciem atque os abluit, et postmodum revestiarium petit ac sacerdotalibus vestimentis, sola casula usque ad initium missæ dimissa, se induit; postea chorum ingreditur, sic expectans donec eadem missa finiatur. Si dies incipit; si vero adest dominica, confestim ut missa matutinalis finita fuerit, ab eodem hebdomadario sal et aqua consecran
Abbreviated transcription (Latin):
trinitate. et alie om̃s. et alie¬
om̃s que in pͥuatis dieb ad
maiorem nussam solent dici
et nouissima. Sc̃oꝵ tuoꝵ. Qd
si in dieb festis alia missa qͣ
de die dicit᷑. prior colla erit de
eadem missa.uͭ. de festiuitate
qł in dieb dñicia ⁊ ñ agitur

Expanded text:
Trinitate et aliæ omnes quæ in privatis diebus ad majorem missam solent dici et novissima Sanctorum tuorum. Quod si in diebus festis alia missa quam de die dicitur, prima collecta erit de eadem missa, secunda de festivitate; quod in dominicis non agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
a te piissimo largitore ꝑcipi¬
at. S dñm. Etut hic quoq
eius absolutionis non dif¬
feram meminisse. quando¬
qui adiuuisti me et conso¬
latus es me. et tali absolui¬
tur bñdictione. Sñe ihesu
xp̃e qͥ pie seruientib tibi
munificus adiutor. et cle¬
mens retributor existis. he
famulũ tuũ qui in hac do¬
mo tua nunc usq fidelit̃
laborauit. et tibi et serus
tius obediendo inunctũ
sibi officrũ te auxiliante
administrauit. pro labori¬
bus suis solita pietate re¬
spice et pius remunerator
appare. et pr̃a ut in hac do¬
mo tua iugit permaneat.
et mercedem laborum suo¬
rũ et hic et in retributionẽ
ustoꝵ a te percipiat. largi¬
toremq omnium bonorum
te esse plenissima fude non

Expanded text:
a te piissimo largitore percipia te piissimo largitore percipiat. Per, etc. Et ut hic quoque ejus absolutio non differatur, meminerit quandoqui adjuvisti me et consolatus es me: et tali absolvitur benedictione. Domine Jesu Christe, qui pie servientibus tibi munificus retributor et clemens largitor existis, hunc famulum tuum, qui in hac domo tua nunc usque fideliter laboravit, et tibi, servisque tuis obediendo injunctum sibi, te auxiliante, administravit officium: laboribus suis solita benignitate responde, et pius remunerator appare, et praesta; ut in hac domo tua jugiter permaneat, et mercedem laborum suorum, et hic et in retributione justorum a te percipiat, largitoremque omnium bonorum te esse plenissimum se non
Abbreviated transcription (Latin):
est ordinandus. pͥmo
domnus abbas habet inde
consiliũ cum semorib con¬
gregationis.postea refert sen¬
tentiam suam in capłm. et
qd̃ sibi uidet᷑ laulant om̃s.
Quem elegerat si sapit ue¬
niam petit excusat se ad
uncta ei fuerit obedien¬
tia non aliud facit ꝙͣ ineli¬
nat. Selet ad sinistrã dom¬
ni abbatis. Cum surrexerĩt
de capitulo. eunt cũ psalmo¬
dia solita in eccł̃iam maio¬
rem. Illic nouus prior fa¬
eit ante et retro. hunc uer¬
sum ter dicendo. Es in ad¬
totus conuentus similiter
respondet. Sat ei domnus
abbas hanc benedictionem.
Tuam clementissue pater
om̃ipotentiã supplices dep̃¬
camur. ut infundere dig¬
ueris super hunc famulũ
quem tuo seruoꝵq tuorum
seruitio mancipamus. spi¬
ritum sapientie et intellectꝰ
discretionisq: dona ei in hac
domo ita agere. et inuinctũ
sibi officium ita administ᷑¬
re. ut et tibi placere ualeat.
et utilitatem seruorũ tuoꝵ
te auxiliante ꝑfectissime
rum in consortio sc̃oꝵ tuoꝵ

Expanded text:
est ordinandus, primo domnus abbas habet inde consilium cum senioribus congregationis; postea refert sententiam suam in capitulo, et quod sibi videtur laudant omnes. Quem elegerit, si sapit, veniam petit, excusat se ad juncta fuerit obedientia, non aliud facit quam inclinat. Sedet ad sinistram domni abbatis. Cum surrexerint de capitulo, eunt cum psalmodia solita ad ecclesiam majorem; ubi novus prior ante facit et retro, hunc versum dicendo ter: Deus, in adtotus conventus similiter respondet. Dat abbas benedictionem. Tuam, clementissime Pater, omnipotentiam supplices deprecamur, ut infundere digneris super hunc famulum tuum, quem tuo servorumque tuorum servitio mancipamus, spiritum sapientiae et intellectus discretionisque; dona ei in hac domo tua ita agere, et injunctum sibi officium ita administrare, ut et tibi placere valeat, et utilitatem servorum tuorum, te auxiliante, perfectissime rum in consortio sanctorum tuorum
Abbreviated transcription (Latin):
se decanus si aliquando ee¬
perit infirmari et in claustͦ
fuerit cum aliis infirmis.
de cetero non intromittit se
de obedientia usq sanus sit
et interum eius dispensatio
tota est in manu prioris. Si
qͥs autem eus familiaris ꝓ
antiqua familiaritate qͥcqͣ
ei direxerit. hoc non et sed
tantum cellarario presen¬
tat. ut non magis uni qͣ õi¬
bus expediat infirmis. Ab
etiam postqͣ qͥcqͥd sit fuerit
expensum: infirmariꝰ inno¬
tescit a quo et per que huiꝰ¬
modi habuerint caritatem.
De pͥore claustͣi

Expanded text:
se decanus, si aliquando coese decanus, si aliquando coeperit infirmari, et in claustro fuerit cum aliis infirmis, de caetero non intromittit se de obedientia, usque dum sanus sit; et iterum ejus dispensatio tota est in manu prioris. Si quis ejus familiaris pro antiqua familiaritate quidquam ei direxerit, hoc non ei, sed tantum cellerario praesentatur, ut non magis ei quam omnibus expediat infirmis. Quibus etiam postquam, quidquid sit, fuerit expensum, infirmarius innotescit a quo et per quem hujusmodi habuerit charitatem. De priore claust
Abbreviated transcription (Latin):
descendant. Pro nullo esti¬
uo tempore equitat absq
frocco in sola eueulla.Talis
loco decanie famulus qͥ
ei cibum potũ admini
nisi etiam tunica uel pel¬
etiam inter comedendum
la longiore cauet. Anteqͣ
comelat dicto uersu legi
tur aliqͥd de sacra scͥptura
uel per altũ uel per ipsũ.⁊
in fine similit anteqͣ sur¬
gat. Post commestionem
ꝓ nullo cõmisso qũeqͣ uer¬
stimonio alterius fratris
qui secum iugiter moret᷑.
tali aliqua necessitate un¬
torium non liffert. Si est
ꝗͣ por tet eam ubi a selongiꝰ
separata sit ꝗͣ cubitus unꝰ.
Siper calorẽ froccũ exuerit.
in euculla seilere poterit.i
nellam nec pellitium subtꝰ
um suum. Nichil cum inge¬
nio lucrat᷑ nisi agros et iu
absconditũ in domo extrane¬
um commendatũ qlł a nr̃is
maiorib om̃ino est anathe¬
qͥd habuerit in horreo qͥcqͥd
in cellario. Quantũ iudetur
ad commeatum decam ⁊ hos¬
pitum suꝑuenientiũ. et ad
ei. Quod superest iubet ad
monasterium deferri. Et ip¬

Expanded text:
viam. Pro nullo aestivo calore equitat absque frocco in sola cuculla. Talis loco decaniae, famulus qui ei cibum et potum adminisnisi etiam froco, vel peletiam inter comedendum amen longiore cavet. Antequam comedat, dicto versu legitur quoque aliquid de sancta Scriptura, vel per alium, vel per ipsum, et in fine similiter antequam surgat post comestionem. Pro nullo commisso quemquam verstimonio alterius fratris, qui secum jugiter moretur.isi aliqua tali necessitate imtorium ulterius non differt, si est oquam ponat eam ubi a se longius sit separata quam cubitus unus. Si propter calorem frocum exuerit, in cuculla sedere poterit, nellam, nec pellicium subtus um suum. Nihil cum ingenio lucratur, nisi agros et vinabsconditum, nec in domum extraneam commendatum, quod a nostris majoribus omnino est anatheuidquid habuerit in horreo, quidquid in cellario. Quantum videturad commeatum decani, et hospitum supervenientium, et ad i; quod superest, jubet ad monasterium deferri. Et ip
Abbreviated transcription (Latin):
bent. et tunc nullũ uersum
nec ail initiũ nec ad finẽ ili¬
cunt. s tm̃ ante et retro acdo-¬
sedendũ et surgendũ faciũt¬
sicut tunc qͣndo recenter mi
mel reficiunt. nisi talis dies
ieuinii sit. in quo uniuer sa¬
lit a ppło ieuinandũ sit. post
capitulũ fr̃ib in claustro lo
pergunt. et si possibile fũit
uersum prandii ulest. Ocłi

Expanded text:
bus, et tunc nullum versum nec ad initium nec ad finem dicunt, sed tantum ante et retro ad considendum et surgendum faciunt. Tunc quando recenter minmel reficiunt nisi talis dies jejunii sit in quo universaliter a populo jejunandum sit, post capitulum, fratribus in claustro loqpergunt, et si fuerit possibile versum prandii, id est, Oculi
Abbreviated transcription (Latin):
am. que uulgarit̃ benila uo¬
catur. de lecto ad hoc paratã.
ꝑgunt si uolunt in coquinã¬
regularem ad calefacienlũ
brachium et se. Seile uo-¬
cantes prefatũ minutorem¬
cunt secum ad locũ huic of¬
ficio deputatum. Ubi facto¬
antur adelines suꝑ genua
uersus orientẽ. debent di¬
cere ter hunc uersum. U̾s
na. priore eorũ si plures fu¬
erint ante alios ꝓnuntian¬
te. et aliis subsequentibus
sicut fit in capitulo cũ gła
Postea a priore eoꝵ dicto ad¬
aliis respondentib qui fecit

Expanded text:
am, quæ vulgariter benda vocatur, de lecto ad hoc paratam, pergunt si volunt ad infirmariam ad calefaciendum brachium et se. Deinde vocantes præfatum minutoremcunt secum ad locum huic officio deputatum, ubi antur acclines super genua versus orientem debent dicere ter hunc versum Deus  priore eorum si plures fuerint ante alios incipiente, et aliis subsequentibus, sicut fit in capitulo, cum Gloria Postea a priore dicto Adaliis respondentibus Qui fecit
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinalit̾ minuiuit᷑ fr̃s¬
qui st̃ in conuentu. post e¬
uuangeliũ maioris misse.
nam infirmi illuil agunt
antea. nisi aliqͥs magis ue¬
lit post nonam. qͣudo bis co¬
meditur. et meruliana agi¬
tur. et querat ide licentiã
ut ea hora liceat ei facere. hu¬
iusmodi autem accepta licen¬
endo significare ut ꝓuide¬
at ei famulum minutorem
un ꝓnitu esse post ewangeli¬
um maioris misse. Et si plu¬
res fuerit: deber eis ꝓuide¬
re adiuitores. unũ aut duos
aut quot necesse fuerint. fi¬
faciant ante et retro. et per¬
gentes in dormitoriũ noct᷑¬

Expanded text:
suetudinaliter minuuntur frqui sunt in conventu post evangelium majoris missæ nam infirmi illud agunt antea, nisi aliquis magis velit post nonam quando bis comeditur et meridiana agitur, et quærat inde licentiam ut ea hora liceat ei facere. § Hujusmodi accepta licenrmariæ significare ut provideat ei famulum minutorem in promptu esse post evangelium majoris missæ. Et si plures fuerint, debet eis providere adjutores unum aut duos, aut quot necesse fuerit. Fifaciunt ante et retro et pergentes in dormitorium t
Abbreviated transcription (Latin):
de scło. Nec etiamn post beue¬
dictionẽ per totũ annũ unũ
uͥ habeat magistrũ. qͥ om̃ia
que dixerit aucliat. In aliis
om̃ib conuentũ tenent. ui¬
delicet coquinã et manda¬
tum de pauperib sieut cete¬
candelabris quib pertinet
seruiunt. Claustrũ egredi
nisi tantũ al ꝓcessionẽ. non
licet eis. Dum fratres in ca¬
pitulo st̃. nisi maior fuerit
quatinꝰ si ipse preciperet. pos¬
sent in conuentu legere atq
cantare ex illa hora. Quo re-¬
spondente sit cũ il̃i bñdicti-¬
one. uł aliqͥd tale qł ei libu¬
erit. inclinant uersus eum
de sedib suis. nisi ip̃e preci¬
piat ut ueniant ante eum.
Et notandũ qł hec permis¬
sio non est. nisi tantũ legen¬
di et cautandi in conuentu.
missam. nisi aliam licentiã
habeant.

Expanded text:
nec etiam post benedictionem, per totum omnino annum, nisi habeat magistrum qui omnia quæ dixerit audiat. In aliis omnibus conventum tenent, videlicet coquinam faciunt, mandatum pauperum sicut cetecandelabris quibus hoc pertinet serviunt. Claustrum egredi nisi tamen ad processionem non licet eis. Dum fratres in capitulo sunt, nisi major fuerit quatenus, si ipse præciperet, possent in conventu legere atque cantare ex illa hora; quo respondente Eia fiat cum Dei benedictione vel aliquid tale quidquid ei libuerit, inclinant versus eum de sedibus suis, nisi ipse præcipiat ut veniant ante eum. Et notandum quod hæc permissio non est nisi tamen legendi et cantandi in conventu. missas nisi aliam licentiam habeant.
Abbreviated transcription (Latin):
debitur die fr̃ib in capitu¬
peticionẽ faciant edoceat.
eo qui capitulũ tenet. ip̃oq
dicente qͥd dicitis. respondeit
dei misciłiam. et ur̃am mise¬
uolumus habere. Et ille. No¬
ster dñs det uobis societatẽ
electorum suoꝵ. Et toto con¬
uentu respondente amen.
exurgentes. ꝓuoluunt se pe¬
dib eius bini et bini. si tot
sunt. indeq surgentes stant
ubi prius ueniam petierãt.
Quib sciłm iussionem sc̃i be¬
nedicti abb̃is dura asperaq
predicendo. qũa districte
om̃is obseruatio regule ab
eis exigatur. et si negligen¬
tes uel rebelles fuerint. qũa
seuere et duriter iuidicent᷑.
unotescens. rogat ut uolũ
tia conuentus aperiant. Illiᷤ
ad eternã utam ꝑuenire me¬
reamini. Et fratrib respon¬
dentib amen. iterum sicut
prius ꝓuoluuntur pedib eiꝰ
Tunc eo precipiente magr¬
am. ibiq coram quolibet al¬
tari sedent donec capitulũ
finiat᷑. Finito aut̃e capitu¬
lo. si clerici fuerint: ducit
eos prius rasos magist̃ no¬

Expanded text:
tupetitionem suam faciant edocebit. eo qui capitulum tenet; ipsoque dicente: Quid dicitis, respondent: Dei misericordiam et vestram misevolumus habere, et ille: Noster Dominus det vobis societatem electorum suorum; et toto conventu respondente Amen, exurgentes provolvunt se pedibus ejus bini et bini si tot sunt, indeque redeuntes stant ubi prius veniam petierant. Quibus secundum jussionem sancti Benedicti dura asperaque prædicendo, quam districte omnis observatio regulæ ab eis exigatur, et, si negligentes vel rebelles fuerint, quam severe et duriter judicentur innotescens, rogat ut super tia conventus aperiant. Illis ad æternam vitam pervenire mereamini; et fratribus respondentibus Amen, iterum sicut prius provolvuntur pedibus ejus. Tunc eo præcipiente iam, ibique coram quolibet altari sedent, donec capitulum finiatur; finito autem capitulo, si clerici fuerint, ducit eos prius rasos magister no
Abbreviated transcription (Latin):
aũ qm̃ cum cotulie iluas mis¬
sas in conuentu dicamus in
terciam addimus. Prima gͥ
uͦ quas reliqͥs idieb cantamꝰ
altera est de die. altera si diẽ
um le. uł minor missa erit
de festruitate. maior de ieui¬
nio nisi ꝓ obitu fr̃is remane¬
at. Qui si cõtigerit: minor miꝰ¬
sa erit ꝓ defuncto:⁊ ad maio¬
rem dicet᷑ colla de festuuita¬
te post primam colła. Se¬

Expanded text:
autem quoniam, cum quotidie duas missas in conventu dicamus, intertiam addimus: prima igivero quas reliquis diebus cantamus, altera est de die; altera, si diesum lectionum, minor missa erit de festivitate, major de jejunio, nisi pro obitu fratris remaneat; qui si contigerit, minor missa erit pro defuncto, et ad majorem dicetur collecta de festivitate post primam colle
Abbreviated transcription (Latin):
net. siue uiuoꝵ sit missa ma¬
tutinalis. siue defunctorum
exceptis his dieb in quib
cõsuetudinalit non nͥ una
collła dr. et excepto in festi
missa matutinalis cantetur.
Fi̾nitis uii. missis qlł autem
numqͣ aut raro mͦ cõtingit.
et aliarum ꝓ quib sepissi
me breuia transmittuntur
D̾s cui ꝓpriũ om̃ino dimit¬
titur. et pr̃a l̃ne prima drͣ.
Qđ si interim priusqͣ septẽ
misse finnite sint anniuers
dies. de aliqua eminenti ꝑ¬
sona euenerit quo scilicet
classicum pulsetur p̃missa

Expanded text:
net, sive vivorum sit missa matutinalis sive defunctorum, exceptis his diebus in quibus consuetudinaliter non nisi una collecta dicitur, et excepto in festis missa matutinalis cantetur finitis septem missis, quod aut nunquam aut raro contingit, es  brevia transmittuntur, Deus cui proprium est omnino dimittitur et Præsta Domine prima dicitur. Quod si interim, priusquam septem missæ finitæ sint, anniversarius dies de aliqua eminenti persona evenerit, quo scilicet classicum pulsetur, præmissa
Abbreviated transcription (Latin):
matutinalis quotiẽs
ꝓ defunctis agit᷑. si signa pul
officiũ premissum sit seup
fr̃e recens apuil nos defun¬
cto. tres conuersi obsequunt᷑
unus de turribulo duo de
aconus int̃ ꝓcedendũ ad al¬

Expanded text:
matutinalis quotiens pro defunctis agitur et signa pulsofficium prætermissum sit, seu pro fratre recenter apud nos defuncto, tres juvenes obsequuntur, unus de thuribulo, duo de aconus et sacerdos ad al
Abbreviated transcription (Latin):
diuntur monasteriũ. transe¬
untes per medium infanti¬
um uersus crucifixũ. et ꝓ¬
sternitur susceptus. suꝑ ta
cifixum stratum est. Abbas
niat orationẽ. Qui uͦ ꝓressio¬
ni inseruiunt. ordinate stait
ante altare crucifixi extͣ ma¬
uentũ. Qui tenet textum in
medio stat. et tenentes can¬
delabra iuxta ex utraq par¬
te. Qui uͦ tenent aqũa et tur
cum psalmo. In exitu israel.
statim conuersi ꝓcessionem
et incensato tumulo. ponit᷑
intus defunctus. deinde di¬
euntur et relique orationes

Expanded text:
diuntur monasterium, transeuntes per medium infantum versus Crucifixum, et prosternitur susceptus. Tunc decifixum stratum est, facit niat orationem. Qui vero processioni inserviunt, ordinate stant ante altare Crucifixi, conventum: qui tenet textum, in medio; et tenentes candelabra juxta, ex utraque parte; qui vero tenent aquam et thurcum psalmo In exitu, statim procedunt processionem et incensato tumulo, ponitur intus defunctus; deinde dicuntur et reliquæ orationes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessione exit obuiam illi qͥ
suscipiendus est usq ad intͦi¬
tum porticus. Et si rex ẽ uł
papa qui suscipit᷑. extͣ castel¬
lum exeunt. tam ipse qũa cõ¬
uentus. Si autem ep̃c uł ar-
uł archiep̃e ponit thus in tͦ¬
ribulum. Similit faciat pri¬
or si maioris orduus persona
suscipit᷑ p̃parat ei acerrã cũ
incenso. Si laicus: ip̃e thus
in turribulũ ponit. Et mox
a domno abb̃e uł priore data
aqua uel incenso. et oblata te¬
xtu ad osculaudũ. reuertitur
mͦ. abbe uł priore iucente ꝑ
manum eũ qui susceptꝰ est

Expanded text:
cessione obviam illi qui suscipiendus est, usque ad introitum porticus; et si papa est vel rex qui suscipitur, extra monasterium exeunt tam ipse quam conventus. Si autem episcopus vel us abbas ponit thus in thuribulo. Similiter facit prior: si majoris ordinis persona suscipitur, præparat ei acerram cum incenso; si laicus, ipse thus in thuribulo ponit. Et mox a domino abbate vel priore data aqua et incenso, et oblato textu ad osculandum, revertitur e vel priore ducente per manu
Abbreviated transcription (Latin):
uos tuos et tunc domuꝰ ab¬
bas cum ꝓcessione ꝓcedit.
uł prior in eadem pcessione
ordinate precedentib eis. qͥ
ferunt turribulum et aqũa
benedictam sequentib eodẽ
ordine qui ferunt textum
atq candelabra. textu in me-¬
dio eorum. Post eos infantes
cuni magistris sequutur.
ac deinde pͥores sequentib
ceteris. eodẽ modo qͦ solent
ire ad ꝓcessionẽ ad cructfix¬
um. Tunc ceteris om̃ib sĩc

Expanded text:
um tuum; et tunc dominus abbas cum processione procedit vel prior, in eadem processione ordinate præcedentibus eis qui ferunt thuribulum et aquam benedictam, sequentibus eodem ordine qui ferunt textum et candelabra, textu in medio eorum; post eos infantes cum magistris sequuntur, ac deinde priores, sequentibus ceteris eodem modo quo solet ire ad processionem ad Crucifixum. Tunc ceteris omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
tis uero om̃ib atq ꝓcessione
parata. et aqua benedicta.⁊
turribulo et candelabris.
et textu anteqͣ exeant. debet
longe sit. Egredientib aut̃e
que non prius dimittunt᷑.
donec finito qł inceptũ fu¬
erat aid susceptionẽ. licatur¬

Expanded text:
is sericis, atque processione parata, de aqua benedicta et thuribulis et candelabris et textu, antequam exeant, debet longe sit. Egredientibus autemc magnis, que non prius dimittantur, donec, finito quod inceptum fuerat ad susceptionem, tu
Abbreviated transcription (Latin):
misse si domnꝰ abbas can¬
tat missam: benedictio est
agenla. Si ea lie cantatur
credo in unũ deum. finito¬
tes ante gradũ presbiterii
prestolantur donec fimat᷑.
Quo finito: cõtinuo sicut st̃
priores ibidem legunt ꝓ¬
fessiones suas unusqͥsq in
to stabilitatem et conuersio-¬
nem morũ meoꝵ et obedi-¬
entiam scłm regulam sc̃i
bñdicti coram deo et sc̃is e¬
ius in hoc monasterio in p̃¬
deuide breuem mittit suꝑ
altare iugiter reseruandũ.
Si literas nescit. legit aliꝰ
pro eo. Signũ tam̃ aliqił ꝓ¬
pria manu facit in breui.
positaq suꝑ altari ibi capit
unam uentam super genua
sua ante altare ac redit in
locum suũ. Quo facto ab õi¬
b statim sicut mos est: ter
licunt om̃s insimul. Sus
om̃s sicut st̃ girũ faciunt
poplitib flexis. et ꝓsternũt
se ad orationem. Tunc dicto
ab om̃ib. Pat̃ nr. dicit dom¬
nus abbas. Et ne nos et psal

Expanded text:
missæ, si dominus abbas cantat missam, benedictio ita est agenda. Si ea die cantatur Credo in unum Deum, venites ante gradum presbyterii præstolantur donec finiatur. Quo finito, continuo sicut sunt priores ibidem legunt professiones suas. Unusquisque legit in to stabilitatem monachi, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum regulam S. Benedicti, coram Deo et sanctis ejus in hoc monasterio ipsam brevem mittit super altare, jugiter reservandam. Si litteras nescit, legit alius pro eo, signum tamen aliquod propria manu facit in brevi, positaque super altare, ibi capit unam veniam super genua sua ante altare, ac redit in locum suum. Quo facto ab omnibus, statim sicut mos est, ter dicunt omnes insimul: Suscomnes sicut sunt gyrum faciunt poplitibus flexis, et prosternunt se ad orationem. Tunc dicto ab omnibus Pater noster, dicit dominus abbas: Et ne nos et psalm
Abbreviated transcription (Latin):
diacono. nisi domnꝰ abbas
sit qui illud agant. Siaco¬
qͣ tam̃ benedictionẽ ilet. si
dies festus est. ponit thus
uente ipsum turribulum.
et iliacono acernã. Quo accep¬
ad missarum sollẽpnia dat
suꝑ textum tantuminͦ cru¬
ribulo. Diaconus autem ac¬
cepta benedictione accipit
ponit. et euuangeliũ ncho¬
at. Q̃ si dies est priuatus
textus non incensatur. ne¬

Expanded text:
diacono, nisi dominus abbas sint qui illud agant. An benedictionem det, si dies festus est, ponit incensum nente ipsum thuribulum et diacono acerram; quo accepad missarum solemnia dat, facit super textum tantummodo cruribulo. § Diaconus autem accepta benedictione accipit ponit et evangelium inchoat. Quod si dies privatus est, textus non incensatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dum dicit ddiaconus seq̃n-¬
tia sc̃i euuangelii. singulas
eruces cum pollice in fron¬
te et in pectore sibi facit.Cũ
dñe. unam ante faciem suã
cum digitis. Fĩnito autem
euuangelio textum oscula¬
tur. et reiddito textu in die¬
b festis subdiacono priua
te et retro. Seinde sicut ad
prumã orationem fecerat.
pergit osculatũ cornu alta¬
ris. Qił si talis dies est. in qͦ
credo in unũ deũ cantetur.
stat ibi ꝓpe donec dictum sit
simul adoratur et cõglorifi¬
catur. et tunc ualit ablue¬
re manus. Si uero non cam¬
tur statim facit. Sacerilos
autẽ dum diaconꝰ textũ acci¬
pit. uertit se uersus eunilẽ
iiaconũ. et sic manet donec
iuxta dextrũ cornu altaris

Expanded text:
um dicit diaconus Sequentia sancti evangelii, singulas ruces cum pollice et in fronte et in pectore sibi facit; cum mine, unam ante faciem suam cum digitis. Finito autem evangeliotur, et reddito eo in diebus festis subdiacono, quandte et retro; deinde, sicut ad primam orationem fecerat, pergit osculatum sinistrum cornu altaris. Quod si talis dies est in quo Credo in unum Deum cantetur, stat ibi prope donec dictum sit simul adoratur et conglorificatur, et tunc vadit abluere manus; si vero non cantatur, statim facit. § Sacerdos autem, dum diaconus textum accipit, vertit se versus eumdem diaconum, et sic manet donec juxta dexterum cornu altaris,
Abbreviated transcription (Latin):
tulũ. refectoriũ. eccłiam sc̃e¬
co recenti adqͥsito uniuersũ
paiumentũ. ilest ad natale
dñi. ad pascha. ad penteco¬
sten. ad natiuitatẽ sc̃i Ioħis¬
baptiste. ad assumptionem
sc̃e marie dei genitricis. ad
festiuitatem om̃ium sc̃orũ.
Propt̃ qd etiam singularit̃
ei .ui. torte in hyeme ꝑtres
septimanas. in estate ꝑ ilu¬
as. eo qł iuncus tunc faci¬
lius ualeat adquiri. Seil et
in cunctis festiuitatibus in
quib duo et duo cantamuᷤ
responsoria. sic̃ in supͣdictis
sex. totam eccłiam cõsꝑgit

Expanded text:
tulum, refectorium, ecclesiam stulum, refectorium, ecclesiam sco recenter adquisito universarum pavimentum, id est ad Natalem Domini, ad Pascha, ad Pentecosten, ad Nativitatem sancti Johannis, ad Assumptionem sanctæ Dei Genitricis, ad festivitatem Omnium Sanctorum.Propter quod etiam singulariterei sex tortae in hieme per tres septimanas, in aestate per duas, eo quod juncus tunc facilius valet acquiri. Sed et in cunctis festivitatibus in quibus duo et duo cantamus responsoria, sicut in supradictis sex, totam ecclesiam et
Abbreviated transcription (Latin):
ponere eam in locũ suũ ui
xta pulpitũ. Cum aũ post ca¬
pitulũ quidlibet inuenitur
statim suꝑ arcus capituli po¬
rium inferius. ubi aqua de
manib cadit purgari qͣndo¬
cumq opus est in cirruitu
necesse fuerit faciat aperiri
iuam aque que currit in ne
cessaria. et in estate eum ꝓ
siccitate aqua minuitur fa¬
ciat sclusas fieri. ut aliqͣn¬
tisꝑ retenta maiori impetu
ueniat. Debet quoq idem
elemosinarius ante cõple-¬
toriũ ꝓuidisse. ut ministra¬
tum sit om̃ib pauperib¬
illis. quib se nouit eadem
nocte aliqͥd daturũ. et p̃t̃
hoc dunittat famulo suo
tres libras panis. et totulẽ
iustas uini. unile egenis.
seruiat. si forte postqͣ elemo
uenerit. et est consuetudo
ut famulus easdem in ma¬
ne illi reddat. aut ostendat
illi illos quib dedit. Iuncu̾
qui spargitur in om̃ib offi¬
cinis monasterii per elemo¬
sinarium est ꝓuidendus.
Sex enim uicib per annũ
scopari facit claustrũ. capi¬

Expanded text:
ponere in locum suum juxta ponere in locum suum juxta pedem pulpiti. Cum autem post capitulum quidlibet invenitur, statim super arcus capituli porium inferius ubi aqua de manibus cadit purgari, quandocumque opus est, in circuitu,necesse fuerit, faciat aperiri viam aquæ quæ currit in eadem necessaria, et in æstate, cum pro siccitate aqua minuitur, faciat sclusas fieri ut aliquantisper retenta majori impetu veniat. Debet quoque idem vice-elemosinarius ante completorium providisse ut ministratum sit omnibus illis pauperibus quibus se novit eadem nocte quidlibet daturum, et propter hoc dimittit famulo suo tres libras panis et totidem justas vini unde egenis serviat, si forte postquam venerint. Et est consuetudo ut famulus easdem in mane illi reddat aut ostendat ei illos quibus dedit. Juncus qui spargitur in omnibus officinis monasterii per elemosinarium est providendus. Sex enim vicibus per annum scopari facit claustrum, capi
Abbreviated transcription (Latin):
die famulus elemosinarii
dies septimane. ꝑ reliquos
tres non habet. nisi holera
de horto ad elemosinam de¬
putato. S in maiorib festiᷤᷤ
habet carnem pro fabis. et
per annum sunt .xxxu. di
es quib habet carnẽ. Qui¬
et ad uestitum habet annu¬
atim in pascha singuli no¬
uem cubitos lanei panni
et in natale dñi unũ par
calceoꝵ. Qui et in ea sunt
disciplina. ut simul lormi¬
nocturnis iteresse. nͥ qͥs
eoꝵ adeo sit infirmus. ut
delecto surgere non possit.
Alias qͥ non uenerit eo die
iusticiam non habebit. QNđ
ille frater explorat qͥ circã
Qui autẽ horũ aliqͥd perdide¬
rit surget postqͣ dictum est¬
de ordine ur̃o. et pͥus bene
inspiciet si quillibet de suo
recognouerit. Quod si inue¬
nerit. statim petet ueniam¬
suam. deiide dabit ei pͥor li¬
centiam ut receilat cum hoc
consuete hoc contingat ei. tẽ
enun sine iudicio non dimit¬
tit eum. Notandũ aũ quod
qui capit aliqͥd suꝑ tabulam
auferre debet eam inde. et

Expanded text:
die famulus eleemosynarii dies septimanae, reliquos tres non habent nisi olera de horto ad eleemosynam deputato. Sed in majoribus festis habet etiam carnem pro fabis, et per annum erunt XXV dies in quibus habebunt carnem. Igitur ad vestitum annuatim in Pascha novem cubitos lanei panni, et in Nativitate Domini par calceorum. Qui et in ea sunt disciplina ut simul in unnocturnis interesse, nisi quis eorum adeo sit infirmus ut de lecto non possit surgere, alias qui non venerit, eo die justitiam non habebit. Quod ille frater explorat qui Qui autem horum aliquid perdiderit surgat, postquam dictum estde ordine nostro, et prius bene inspiciat si quidlibet de suo cognoverit; quod si invenerit, statim petit veniam, deinde dat ei prior licentiam ut recedat cum hoc consuete hoc contingat; tunc enim sine judicio non habent eos. Notandum est autem quod qui capit aliquid super tabulam, auferre debet eam inde et
Abbreviated transcription (Latin):
uerit opus esse. Similiter
quotiescũq post noctur noᷤᷤ
ewangeliũ est legendum.
uł si qͥ inuitatoriũ cantatu¬
ri albis uestiuntur uł cap¬
pis. totius rei est ordinator
infirmus oleo infirmorũ
est ungenlus. uel si obie¬
rit ad sepulturã efferendꝰ.
recipienlus. ipsi est cura
quis sacerdos induatur. qͦ¬
modo ungatur. quomͦ corpꝰ¬

Expanded text:
verit opus esse. Similiter verit opus esse. Similiter quotiescumque post nocturnos evangelium est legendum, vel si qui invitatorium cantaturi albis vestiuntur vel in cappis, totius rei est præcipuus infirmus oleo infirmorum est ungendus, vel si obierit ad sepulturam efferendus,recipiendus, ipsi est cura quis sacerdos induatur, quomodo ungatur, quomodo corp
Abbreviated transcription (Latin):
est perlegerint. continuo ue¬
nit ad eos. ut illi qui lectu¬
rus est in capitulo auscul¬
tet lectionẽ. fa etiã uice. si
ipsi pueri aliqͥd offenderĩt
genter uł si minus diligen¬
ter cantum addiscunt. ilig¬
nam ab eo disciplinam ex¬
periunt᷑. Summopere ta
men obseruat tam ipse qͣ
lum ne tangant aliqũe eoꝵ
cum manu. s etiam ne ue¬
stis eius eorũ adhereat ue¬
fragaueus moratur intere
os. magister pueroꝵ pͥncipa-
ud facit nisi qd̃ armarium
et pueros intuet᷑. Inter qͦs ⁊
liber in quo legitur ita sẽꝑ
ponitur. ut una de colũpniˢ
claustri media sit int̃ audi¬
entem et audiendos. Lectio¬
nes que legeude st̃ ad noct᷑¬
nos uł .R. rite auscultat eis
post nonani. uł in dieb in qͥ¬
bus non nisi semel comeidli
maior seu matutinalis fue¬
tit. dũ sacerdos se cum cete¬
ris seruituris iuduerit de¬
esse. primũ ut uideat si pre¬
sto sunt om̃s persone obse¬
cuture. et insinuet si qͥd no¬

Expanded text:
est, perlegerint, continuo veest, perlegerint, continuo venit ad eos ut illi qui lecturus est in capitulo auscultet lectionem. Ea etiam vice, si ipsi pueri aliquid offendunt gendo, vel si minus diligenter cantum addiscunt, dignam ab eo disciplinam expermen observat tam ipse qualum ne tangant carnem eorum cum manu, sed etiam ne vestis ejus eorum adhaereat vefraganeus ejus moratur inter eos, magister puerorum principdquam facit, nisi quod armarium et pueros jugiter intuetur. Inter quos et liber in quo legitur ita semper ponitur ut una de columnis claustri media sit inter audientem et audiendos. Lectiones, quae legendae sunt ad noctunsoria rite auscultat eis post nonam, et, in diebus in quibus non nisi semel comediturjor seu matutinalis fuedum sacerdos se cum ceteris servituris induerit primum ut videat si præsto sunt omnes personæ obsecuturæ, et insinuet si quid no
Abbreviated transcription (Latin):
reuestitꝰ cum eo fuerit. ha¬
bet etiam suffraganeum
qui et pueris cantet: ⁊ bre¬
uem faciat de lectionib et
quiis. Ceterum autẽ ipsa
fratrũ nomina qui lectu¬
ri sunt et cantaturi. uel
aliud quid acturi non aliꝰ
qͣ ipse ponit. nisi forte ⁊ ip¬
se ita uoluerit. eiusq suf¬
fraganeus huiꝰ sit indust̾e
huiusq sensus. Siqͥd in
offitio suo contra usum p̃¬
sumpserit uł neglexerit.
hoc omnino interim dissi¬
mulatum in capitulo re¬
clamabit᷑. Add c̃c ewangelii
que cantant᷑. uł ad uespos
uł ad matut̃. antipħ impo¬
nit. excepto qł domnꝰ ab¬
rus. Qui etiam qũadui est
ło non se notat ad ullã lecti
non legerit: ip̃e ꝓ eo legere
sit paratus. Qđ si in aliqͦ
tono erratur. nullius sci¬
entia preiuidicat illi. ut ñ e¬
um potissimum om̃es at¬
tendant et sequantur. So¬
lus ille non reprehendit᷑.
si qũa antiphonã aut. resp̃.¬
nominauerit absq libro in¬
dicens alicui fratri ut can¬
tet. Om̃i die diluculo postqͣ.

Expanded text:
revestitus cum eo fuerit. Habet etiam unum suffraganeum qui et pueris cantet, et brevem faciat de antiphonis et iis. Ceterum ipsa fratrum nomina qui lecturi et cantaturi sunt, vel aliud quid acturi, non alius quam ipse ponit, nisi forte et ipse ita voluerit, ejusque suffraganeus hujus sit industriæ hujusque sensus. Si quid in officio suo contra usum præsumpserit vel neglexerit, hoc omnino interim dissimulato, in capitulo reclamabitur. Ad canticum evangelii quod cantatur vel ad vesperas vel ad matutinas antiphonam imponit, excepto quod dominus abum. Qui etiam, quamdiu est non se notat ad ullam lectionon legerit, ipse pro eo legere sit paratus. Quod si in aliquo tono erratur, nullius scientia præjudicat illi, ut non eum potissimum omnes attendant et sequantur. Solus ille non reprehenditur, si quam antiphonam aut responnominaverit absque libro, indicens alicui fratri ut cantet. § Omni die diluculo postquam
Abbreviated transcription (Latin):
stium claustri in unaquaq
nocte post completoriũ per
serandum. et porta uestibu¬
li eccłie sicut etiã per famu¬
lum suũ exterior porta muro¬
custodire. factoq sonitu ma
ne cum lotis manib pecti-¬
uel si tale tempus est pꝰ leta¬
niam. Similiter cũ meri¬
ante capitulũ. et dũ fratres
in capitulo sunt siqͥd pulsat.
ad illud uolens ingredi eiꝰ ẽ
surgere. signoq petita licen¬
tia aperire ei. Uerũptamen
studiose cauendum est ei oi¬
bus horis ut numqͣ extrane¬
um intra claustrũ intrare
permittat quousq sollerter
ueniat utrum legatus sit.
sue moraturus adueniat.
siue aliquo iter faciens hos¬
licentia ducet eũ in claustrũ.
et in monasterio ad orationẽ
Si autem aliud querit. priꝰ
notificat abb̃i aut pͥori si dle¬
fuerit abbas. et scd̃m eorum
rit. Item cotidie accipit qͦt¬
quot defunctoꝵ fratrũ est
anniuersariũ prebenlas
totulem integras in paue
et uino et fabis et generali-¬
bus. Preter hec pro quoli¬

Expanded text:
stium claustri unaquaque nocte post completorium per endum, et porta vestibuli ecclesiae, sicut etiam per famulum suum exterior porta murocustodire, factoque sonitu in mane, cum lotis manibus pectivel si tale tempus est post letaniam. Similiter cum meriante capitulum. Et dum fratres in capitulo sunt, si quis pulsat ad illud volens ingredi, ejus est surgere et signo petita licentia aperire ei. Verumtamen studiose cavendum est ei, omnibus horis, ut nunquam extraneum intra claustrum intrare permittat, quousque solerter veniat, utrum legatus sit, sive moraturus adveniat, seu aliquo iter faciens hosine omni licentia ducet eum in claustrum et in monasterium, ad orationem. Si autem aliud quærit, prius notificabit abbati, aut priori, si defuerit abbas, et secundum eorumrat. Item quotidie accipit, quotquot defunctorum fratrum est anniversarius, præbendas totidem integras in pane et vino, in fabis et generalibus; præter hoc quod pro quoli
Abbreviated transcription (Latin):
nere om̃es fres ecclie in ta¬
aut in uiã reducere. Pre¬
terea consuetulo de ipso
armario quatinꝰ ille qͥ in
dũicis atq huiusmodi fe¬
stis tenet chorum. postqũa
ad missam inceperit offe-¬
rendam. accelere debet u̾¬
num facere incipiendi u̾¬
sus off. ipse enim numꝙͣ
incipiet nãq solius arma¬
rii est. Armariꝰ aũ inclina¬
bit ei annuens eius peti¬
tioni et archicorus illi. et¬

Expanded text:
nere omnes fratres ecclenere omnes fratres eccleue in viam reducere. § Præterea est consuetudo de ipso armario qualiter ille qui in dominicis atque hujusmodi festis tenet chorum, postquam ad missam inceperit offerendam, accedere debet vernum facere incipiendi versus offerendæ; ipse enim nunquam incipiet; namque solius armarii est. Armarius autem inclinabit ei, annuens ejus petitioni, et archichorus illi.
Abbreviated transcription (Latin):
In ceteris uero sollempni¬
ut est translatio sc̃i Bñdc̃i.
siam et ubi scola sedet ĩ clau¬
stro. et in medio capituli ñ
rii est si domnus ab¬
bas defuerit responsoriũ
eius cantare atq eiꝰ lectio¬
nem per consuetudinem
legere. Uicarius enum eius
est. Quicumq legit in eccle¬
sia siue cantat. ab eo auscul¬
tare debet.Eius enum ẽ: õi
hora ꝓuidere ne eueniat neg¬
ligentia de oꝑe d̃i in aliqͦ. et¬
offitiũ qđ fit in domo dei.
Sienim qͥslibet inscius aut
oblitus non inceperit resp̃o¬
soriũ suũ. aut antiphonam
suam aid mat̾ seu quemuis
alium cantũ ad om̃s horas.
ipse debet esse ꝓuisus atq
paratus ut continuo inci¬
piat. siue eum qui fallitur
reducat in uiam. Ip̃e est qdđ¬
dam temperam̃tu totiꝰ can¬
tus qui in monasterio can¬
tatur. Ad ipsius namq nu¬
tum incipit᷑. eleuatur. hu¬
miliatur. Nullus enĩ p̃su¬
mere umqͣ debet qũelibet
cantum altius inciꝑe aut
inceptum eleuare. seu quo¬
prius incipiat. Ipsus ẽ po¬

Expanded text:
in caeteris vero solemniut est Translatio S. Benedicti, siam, et ubi schola sedet, et in claustro, et in medio capitulo non rii est, si dominus abbas abfuerit, responsorium ejus cantare, atque ejus lectionem per consuetudinem legere. Vicarius enim ejus est. Quicumque legit in ecclesia sive cantat ab eo auscultare debet; ejus enim est omni hora providere ne eveniat negligentia de opere Dei in aliqofficium quod fit in domo Dei. Si enim quilibet inscius aut oblitus non incipit responsorium aut antiphonam suam ad matutinas, seu quemvis alium cantum ad omnes horas, ipse debet esse provisus atque paratus ut continuo incipiat, sive eum qui fallitur reducat in viam. Ipse est quoddam temperamentum totius cantus qui in monasterio cantatur; ad ipsius namque nutum incipitur, elevatur, humiliatur. Nullus præsumere unquam debet quemlibet cantum altius incipere aut inceptum elevare, seu quoprimum incipiat. § Ipsius est po
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Si generale fratrum de¬
functoꝵ ipsa die qua in ca¬
pitulo recitantur habere
ad aliqũa suminã. et t̃c red¬
dit ei camerarius deuarios

Expanded text:
. Si generale fratrum defunctorum ipsa die qua in capitulo recitantur habere ad aliquam summam et tunc reddit ei subcellarius denarios
Abbreviated transcription (Latin):
eius afferuntur. aut ad ab-¬
batem qui pertinet ad ip̃m
aut us capitulũ qui sunt de
defunctis. Ipse per consuetu-¬
dinem habet uelamina qͥb
in quib deferuntur. Uinũ
non ei latur ad mensuram
uadit ad tonnam et trahit

Expanded text:
ejus afferuntur aut ad abbatem qui pertinent ad ipsum, aut in capitulo qui sunt de defunctis. Ipse per consuetudinem habet velamina quibus in quibus deferuntur. Vinum non ei datur ad mensuram vadit ad tonnam, et trahit
Abbreviated transcription (Latin):
uel priori uel alicui de claustͦ
loqui uolunt. per eũ loquun¬
pinquus alicuiꝰ de claustrali¬
bus uenit ad hoc ut loqui ue¬
lit cum eo. ipse indicabit ab¬
bati uł priori si abbas ilefue¬
rit et accepta licentia ab eo
ducit fratr̃e ad ꝓximũ suum
Si uero abbati non placuerit
ut loquatur cum eo. nec sig¬
num ipse fr̃i uł nutũ aliqũe
faciet ut comperire possit in-¬

Expanded text:
vel priori vel alicui de claustro loqui volunt, per eum loquunpinquus alicujus claustralis venit ad hoc ut loqui velit cum eo, ipse indicat abbati, vel priori, si abbas defuerit, et accepta licentia ab eo, ducit fratrem ad propinquum suum. Si vero abbati non placuerit ut loquatur cum eo, nec signum ipsi fratri vel nutum aliquem facit ut comperire possit in
Abbreviated transcription (Latin):
no miscetur. Uerũptamen
custos uini si uiderit qđ pl
necesse sit. monebit eum¬
priuate ut emendet. Qđ si
sic non emendauerit: dicet
priori. prior uero increpa¬
bit eum et ꝓhibebit eũ ne
fuerit a cellarario queret.
a camerario ut absq negli¬

Expanded text:
 videtur. Verumtamen custos vini, si viderit quod necesse sit, private monebit eum ut emendet. Quod si sic non emendaverit, dicet priori; prior vero increpabit eum, et prohibebit ne fuerit a cellerario quaerit,a camerario ut absque
Abbreviated transcription (Latin):
ut intueatur nequis fratrũ
et maxime nequis idiota ita
sit negligens. ut accipiat ali¬
os pannos ꝗͣ quib nom̃ suũ¬
dit ei refectorii et manuter¬
gia. Uerũptam̃ ip̃i habent a¬
lia uasa ꝓpria refectorariis
pannis. in quibz eos lauant
separatim. aliaq ad pannos

Expanded text:
ut intueatur ne quis fratrum, et maxime aliquis idiota, ita sit negligens ut accipiat alios pannos quam quibus nomen suumappas refectorii et manutergia. Verumtamen ipsi habent alia vasa propria refectorariis pannis, in quibus eos lavant separatim, aliaque ad pannos