comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa uidelicet confusione menti¬
um atꝙ linguarum. Nec imme¬
rito ibi auaricie amphora ponit᷑.
ubi babylon. id ẽ confusio edifi¬
catur: quia dum ꝑ auariciam
& impietatem certum est om̃ia mala
exurgere: recte hec ipsa auaricia
atq ipietas. in confusione ꝑhibẽ¬
mi ꝑ plumbi lamminã monstrare¬
mus. Quȩ tamen beati iob uerba
scẽ quoq eccłe congruunt. Que
duo sacri eloquii testamenta cu¬
stodiens: quasi scdo sermones su¬
pondus auaricie grauibus. modo
autem duris cordib loquitur:
stilo ferreo in plumbi lammina
uel certe in silice scribit. Sed ui¬
re beatum iob redemptoris nr̃i
eiusq eccłe uti uocib dicimus. si
quid de eodem redemptore nr̃o.
quia aꝑte loquitur inuenimus.
Quo & enim pacto credendum est.
quia ex eo aliquid ꝑ figuram in¬
sinuat. si eum nobis aꝑtis uocib
non demonstrat. Sed iam qđ de
eo sentit aꝑiat. om̃sq nobis am¬
bages cogitationum tollat. Se¬
tor meus uiuit. Qui enim non

Expanded text:
ipsa videlicet confusione mentiipsa videlicet confusione mentium atque linguarum. Nec immerito ibi avaritiae amphora ponitur, ubi Babylon, id est confusio aedificatur, quia dum per avaritiam et impietatem certum est omnia mala exsurgere, recte haec ipsa avaritia atque impietas in confusione perhibenmi per plumbi laminam monstraremus. Quae tamen beati Job verba sanctae quoque Ecclesiae congruunt, quae duo sacri eloquii Testamenta custodiens, quasi secundo sermones supondus avaritiae gravibus, modo autem duris cordibus loquitur, stylo ferreo in plumbi lamina vel certe in silice scribit. Sed jure beatum Job Redemptoris nostri ejusque Ecclesiae uti vocibus dicimus si quid de eodem Redemptore nostro quod aperte loquitur invenimus.Quo etenim pacto credendum est quia ex eo aliquid per figuram insinuat, si eum nobis apertis vocibus non demonstrat? Sed jam quid de eo sentit aperiat, omnesque nobis ambages cogitationum tollat. Seraenuntiavit. --Qui enim non
Abbreviated transcription (Latin):
hendunt. Inter terram itaq & celũ
feruntur. quia nec ȩqualitatem
fraternitatis in infimis ꝑ caritatẽ
tenent: nec tamen sumina ꝑtinge¬
re sese extollendo preualent. Et
dixi ad angłm. qui loquebat᷑ in me.
Quo iste deferunt amphoram:
Et dixit ad me. Ut edificet᷑ ei domꝰ
in terra sennaar. Cidem amphore
edificatur domus in terra senna¬
ar. Sennaar quippe. fetor eoꝵ di¬
citur. Sicut bonus odor ex uirtu¬
te ẽ. paulo attestante qui ait. odo¬
rem noticiȩ suȩ maniststat ꝑ nos
in om̃i loco. quia xp̃i bonus odor
sumus dõ: ita e contrario fetor
ex uicio. Radix enim om̃iũ ma¬
loꝵ. ẽ cupiditas. Et quia qđ libet¬
malum ꝑ auariciam gignitur. dig¬
num ẽ ut domus auaricie. in fe¬
tore construatur. Sciendũ quoq
ẽ. qđ sennaar latissima uallis ẽ:
in qua turris a suꝑbientib ȩdi¬
ficari ceꝑat. quȩ linguarũ facta
diuersitate destructa ẽ. Quȩ sci¬
licet curris babylon dicta ẽ: pro

Expanded text:
ehendunt. Inter terram itaque et coelum ehendunt. Inter terram itaque et coelum feruntur, quia nec aequalitatem fraternitatis in infimis per charitatem tenent, nec tamen summa pertingere sese extollendo praevalent. Et dixi ad angelum qui loquebatur in me: Quo istae deferunt amphoram? Et dixit ad me: Ut aedificetur ei domus in terra Sennaar. Eidem amphorae aedificatur domus in terra Sennaar. Sennaar quippe fetor eorum dicitur. Et sicut bonus odor ex virtute est, Paulo attestante, qui ait: Odorem notitiae suae manifestat per nos in omni loco, quia Christi bonus odor sumus Deo . Ita e contrario fetor ex vitio. Radix enim est omnium malorum cupiditas . Et quia qmalum per avaritiam gignitur, dignum est ut domus avaritiae in foetore construatur. Sciendum quoque est quod Sennaar latissima vallis est, in qua turris a superbientibus aedificari coeperat, quae linguarum facta diversitate destructa est; quae scilicet turris Babylon dicta est, pro
Abbreviated transcription (Latin):
quasi alas milui. quia actiones
earum diabolo sunt ꝓculdubio
similes: qui insidiatur semꝑ ui¬
tȩ paruuloꝵ. Et leuauerunt am¬
phoram inter terram & cęlum.
Suꝑbia  uana gła habent hoc ꝓ¬
prium. ut eum quem infecerint.
in cogitatione sua suꝑ cęteros ho¬
mines extollant. Et modo ꝑ ambi¬
tum rerum. modo ꝑ desiderium
dignitatum. quem semel captum
tenuerint: quasi in honoris altitu¬
dine eleuant. Qui autem inter
cȩlum & terram ẽ: & ima deserit.
& suꝑiora minime ꝑtingit. Leuãt
gͦ iste mulieres amphorani inter
çȩlum & terram. quia suꝑbia &
inanis gła mentem ꝑ auariciam
honoris captam ita leuant: ut
quoslibet ꝓximos despicientes.
quasi deserant. & alta glorian¬
tes petant. ded tales quiq dum
suꝑbiunt. & eos mente transeunt
cum quib sunt: & suꝑiorib ciui¬
b minime iungunt᷑. Amphora¬
att inanem głam. & ꝓximos
uixta se despiciunt. & suꝑiora que
ultra ipsos sunt nullatenus appͣ¬

Expanded text:
quasi alas milvi, quia actiones quasi alas milvi, quia actiones earum diabolo sunt procul dubio similes, qui insidiatur semper vitae parvulorum. Et levaverunt amphoram inter coelum et terram. Superbia et vana gloria habent hoc proprium, ut eum quem infecerint in cogitatione sua super caeteros homines extollant, et modo per ambitum rerum, modo per desiderium dignitatum quem semel captum tenuerint quasi in honoris altitudinem 462 elevent. Qui autem inter coelum et terram est, et ima deserit, et superiora minime attingit. 65. Levant ergo istae mulieres amphoram inter coelum et terram, quia superbia et inanis gloria mentem per avaritiam honoris captam ita elevant, ut quoslibet proximos despicientes quasi ima deserant, et alta gloriantes petant. Sed tales quique dum superbiunt, et eos mente tracum quibus sunt, et superioribus civibus minime iungunturatque inanem gloriam et proximos juxta se despiciunt, et superiora quae ultra ipsos sunt nullatenus appr
Abbreviated transcription (Latin):
quia scilicet impietas auaricie.
peccati sui pondere grauat᷑. Si e¬
num ad ea que deorsum sunt non
ambiret. erga dm̃ ac ꝓximos un¬
pia nequaquam exsisteret. Et le
uaui oculos meos & uidi. & ecce
duȩ mulieres egredientes. & sp̃s
in alis earum. Quid aliud in his
duab mulierib accipimus. nisi
duo principalia uicia. suꝑbiam
pietati absꝙ ulla dubitatione con¬
uncta sunt: Quȩ & in alis suis
spm habere narrant᷑: quia & in
actionib suis sathane uolunta¬
ti deseruiunt. Ipsum quippe ꝓpħa
spm appellat. de quo salomon ait.
Si sp̃s potestatem habentis ascende¬
rit suꝑ te: locum tuum ne dumi¬
seris. Et de quo in euangłio dñs
dicit. Cum immundus spͣs exie¬
rit ab homine. ambulat ꝑ loca
arida & inaquosa. Sp̃s in alis
earum ẽ: quia suꝑbia & manis
gła ꝑ om̃e qđ agunt. sathanȩ uo¬
luntati famulantur. Et habebant
alas. quasi alas milui. Miluus
semꝑ nature studet insidiari pul¬
loꝵ. Iste gͦ mulieres alas habent

Expanded text:
quia scilicet impietas avaritiae quia scilicet impietas avaritiae peccati sui pondere gravatur. Si enim ad ea quae deorsum sunt non ambiret, erga Deum ac proximum impia nequaquam existeret.  Vevavi oculos meos, et vidi; et ecce duae mulieres egredientes, et spiritus in alis earum. Quid aliud in his duabus mulieribus accipimus, nisi duo principalia vitia, superbiam pietati absque ulla dubitatione conjuncta sunt? Quae et in alis suis spiritum habere narrantur, quia in actionibus suis Satanae voluntati deserviunt. Ipsum quippe propheta spiritum appellat, de quo Salomon ait: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris . Et de quo in Evangelio Dominus dicit: Cum immundus spiritus exierit ab homine, ambulat per loca arida et inaquosa . Spiritus in alis earum est, quia superbia et inanis gloria per omne quod agunt Satanae voluntati famulantur. Et habebant alas, quasi alas milvi. Milvus semper naturae studet insidiari pullorum. Istae ergo mulieres alas habent,
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. in uniuersa terra. Multos
obtusi sensus homines cernimꝰ.
&& tamen eos in malis actibus
astutos uidemus: ꝓpħa quo
attestante qui ait. Sapientes
sunt ut faciant mala. bene autͣ
facere nesciunt. Hii itaq sensu tor¬
pent. sed in his que appetunt. aua¬
ricie stimulis excitantur. Et qr
ad bona uidenda ceci sunt: exci¬
tantib p̃miis ad ꝑagenda ma¬
la uigilantes fiunt. Unde recte
de hac eadem auaricia dicitur.
hec ẽ oculus eoꝵ in uniuersa t᷑ra.
Et ecce talentum plumbi porta¬
batur. Quid ẽ talentũ plumbi.
nisi ex eadem auaricia pondus
peccati: Et ecce mulier una se¬
dens in medio amphore. Quam
mulierem ne fortasse que esset dubi¬
tare possemus: ilico angłs inno¬
tuit. Nam illic in ox sequit᷑. Et dix̃.
Hec ẽ impietas. & ꝓiecit eam in me¬
dio amphore. Impietas in medio
amphore ꝓicitur. quia nimirum
in auaricia semꝑ impietas tenetur.
Et misit massam plumbi in os eius.
Nsassa plumbi mos mulieris mittit᷑.

Expanded text:
eorum in universa terra . Multos eorum in universa terra . Multos obtusi sensus homines cernimus, et tamen eos in malis actibus astutos videmus; propheta quoque attestante, qui ait: Sapientes sunt ut faciant mala, bene autem facere nesciunt . Hi itaque sensu torpent, sed in his quae appetunt avaritiae stimulis excitantur; et qui ad bona videnda caeci sunt, excitantibus praemiis, ad peragenda mala vigilantes fiunt. Unde recte de hac eadem avaritia dicitur: Haec est oculus eorum in universa terra. Et ecce talentum plumbi portabatur . Quid est talentum plumbi, nisi ex eadem avaritia pondus peccati? Et ecce mulier una sedens in medio amphorae. Quam mulierem, ne fortassis quae esset dubitare possemus, illico angelus innotuit. Nam illic mox sequitur: Et dixit: Haec est impietas. Et projecit eam in medio amphorae. Impietas in medio amphorae projicitur, quia nimirum in avaritia semper impietas tenetur. Et misit massam plumbi in os ejus. Massa plumbi in os mulieris mittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
medio amphore. & misit massã
plumbeam in osgiuis. Qui.l de
hac uisione amphore. & mulieris.
& plumbi. ut latius qđ cogno¬
uisset ostenderet: adhuc secutus
adiunxit. Et leuaui oculos meos.
& uidi: & ecce duȩ mulieres egre¬
dientes. & sp̃s in alis earum. Et
habebant alas quasi alas milui.
& leuauerunt amphoram intͣ
terram &e cȩlum. Et dixi ad an¬
głm qui loquebatur in me. Qͦ
iste deferunt amphoram: Et
dixit ad mẽ. Ut edificetur ei
domus in terra sennaar. Qͥa
ꝓpħe testimoniũ inutiliter pro
docum̃to plumbi ꝓtulimꝰ. si ñ
etiam repetentes exponamus:
Ait enim. Leua oculos tuos & uide.
quidẽ hoc qđ egredit᷑: Et dixi.
Quidriam est: Et ait. Hec ẽ ampho¬
ra egredieni. Uolens ds̃ ꝓpħe
ostendere humanum genus. ex
qua ab eo maxime culpa delaba¬
tur: ꝑ imaginem amphore qua¬
si patens os auaricie designaũ.
Auaricia quippe uelut amphora
est: que os cordis in ambitu aꝑ¬
tum tenet. Et dixit. Hec ẽ oculus

Expanded text:
medio amphorae, et misit massam medio amphorae, et misit massam plumbeam in os ejus . Qui de hac visione amphorae, et mulieris, et plumbi, ut latius quid cognovisset ostenderet, 461 adhuc secutus adjunxit: Et levavi oculos meos, et vidi; et ecce duae mulieres egredientes, et spiritus in alis earum, et habebant alas quasi alas milvi: et levaverunt amphoram inter terram et coelum. Et dixi ad angelum, qui loquebatur in me: Quo istae deferunt amphoram? Et dixit ad me; Ut aedificetur ei domus in terprophetae testimonium inutiliter pro documento plumbi protulimus, si non etiam repetentes exponamus. Ait enim: Leva oculos, et vide. Quid est hoc quod egreditur? Et dixi: Quidnam est? Et ait: Haec est amphora egrediens . Volens Deus prophetae ostendere humanum genus, ex qua ab eo maxime culpa dilabatur, per imaginem amphorae quasi patens os avaritiae designavit. Avaritia quippe velut amphora est, quae os cordis in ambitu apertum tenet. Et dixit: Haec est oculus
Abbreviated transcription (Latin):
cari. Per stilum gͦ ferrcum forcis
sententia. ꝑ ungem uͦ adaman
tinum signat᷑ finis eternus. Pec¬
catum uͦ uide stilo ferreo in un¬
gue adamantino scriptũ dicit᷑.
quia culpa uideoꝵ ꝑ fortem dĩ
sententiam in fine seruat᷑ infini¬
minam eos accipimus. quos aua¬
ricie pondus grauat: quib ꝑ mere¬
pantem ꝓpħam dicit᷑. Tilii homi¬
num usꝙ quo graui corde: Per
plumbum namq cuius natura
grauis ẽ ponderis. peccatum aua¬
ricie specialiter designatur: qđ
mentem quam infecerit. ita gra¬
uẽ reddit: ut ad appetenda sub¬
limia attolli nequaquã possit. Hinc
Penim in ⁊ acharia scriptum ẽ. Le¬
ua oculos tuos & uide. Quidẽ. hoc
⁊ qđ egreditur: & dixi. Quidnã ẽ:
Et ait. Hec est amphora egrediens.
Et dixit. Hec ẽ oculus eoꝵ. in uni¬
uersa terra. Et ecce talentũ plũ¬
bi portabat᷑ : & ecce mulier una se¬
dens in medio amphore. Et dixit.
Hec ẽ impietas. Et ꝓiecit eam in

Expanded text:
cari. Per stylum vero ferreum fortis cari. Per stylum vero ferreum fortis sententia, per unguem vero adtinum signatur finis aeternus. Peccatum vero inde stylo ferreo in ungue adamantino scriptum dicitur: quia calpa Judaeorum per fortem Dei sententiam in fine servatur infiniminam eos accipimus quos avaritiae pondus gravat, quibus per increpantem Prophetam dicitur: « Filii hominum, usquequo graves corde? » Per plumbum namque, cujus natura gravis est ponderis, peccatum avaritiae specialiter designatur, quod mentem quam infecerit ita gravem reddit, ut ad appetenda sublimia attolli nequaquam possit. Hinc enim apud Zachariam scriptum est: « Leva oculos tuos, et vide quid est hoc, quod egreditur. Et dixi: Quidnam est? Et ait; Haec est amphora egrediens: Et dixit: Haec est oculus eorum in universa terra. Et ecce talentum plumbi portabatur, et ecce mulier una sedens in medio amphorae. Et dixit: Haec est imp
Abbreviated transcription (Latin):
Quis mͥ dec ut exarent᷑ in libro.
stilo ferreo & plumbi lãmina. uel
certe sculpant᷑ in silice: Cuncta
quȩ ꝑtulit. quia forti patrum
sententia doctor grauis ille uide¬
oꝵ popłs agnouit: stilo ferreo & plũ¬
bi lammina scripta sunt. Quia uͦ
hec etiam dura gentilium corda
in silicem uidemus: Et notandum
quia in plumbo qđ scribit᷑. ipsa
metalli mollicie citius deletur:
in silicem uͦ tardius quidem ualet᷑
littere exprimi. sed difficilius de-¬
leri. Non gͦ inmerito ꝑ plumbi
lamminã uidea exprimit᷑. quȩ
precepta dĩ & sine labore ꝑcepit.¬
& cum celeritate ꝑdidit. Recte ꝑ
silicem gentilitas figuratur. que
uerba sacri eloquii uix custodi¬
enda ꝑcipere potuit. sed tamen
fortiter accepta seruauit. Per sti¬
lum uͦ ferreum. quid aliud qͣm¬
dĩ fortis sententia designatur:
Unde & ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Peccatum
iude scriptum ẽ stilo ferreo. in
ungue adamantino. Unguis. finis
ẽ corporis. Ita uͦ lapis durus est
adamas. ut ferro non ualeat se¬

Expanded text:
Quis mihi det, ut exarentur in libro stilo ferreo, aut plumbi lamina vel certe sculpantur in silice cuncta quae pertuli? Quia forti Patrum sententia . . . . . . gravis ille Judaeorum populus agnovit, stilo ferreo et plumbi lamina scripta sunt; quia vero haec etiam dura gentiliice sculpta videmus? Et notandum quia in plumbo quod scribitur ipsa metalli mollitie citius deletur; in silice vero tardius quidem valent litterae imprimi, sed difficilius deleri. Non ergo immerito per plumbi laminam Judaea exprimitur, quae praecepta Dei et sine labore percepit, et cum celeritate perdidit. Recte per silicem gentilitas figuratur, quae verba sacri eloquii vix custodienda suscipere potuit; sed tamen fortiter suscepta servavit. Per stylum vero ferreum quid aliud quam fortis Dei sententia designatur? Unde et per prophetam dicitur: Peccatum Judae scriptum est stylo ferreo in unque adamantino . In ungue finis est corporis. Ita vero lapis durus est adamas, ut ferro non valeat se
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet ex hortationis uerba. ꝓpͥe
ad electos format: quos ad eternita¬
tẽ uocat. Qui duob modis inuitan¬
tur. scilicet ut conuertant᷑ & ueniant.
Conuertantur nimirum fide. ueniant
oꝑe. Uel certe conuertant᷑ deserendo
mala. & ueniant faciendo bona: sic̃
scriptũ ẽ. Declina a malo. & fac bonũ.¬
ueniam in uobis ullum sapientem.
Quid ẽ enim qđ eos ad sapientiã uocat.
&e tamen optat ne illos sapientes in¬
ueniat: insi qd ad ueram sapienti¬
am uenire non possunt. qui falsę
suȩ sapientiȩ fiducia decipiunt᷑ :
De quib scriptum ẽ. Ue qui sapien¬
ces estis moculis ur̃is. & coram uo¬
bismet ipsis prudentes. Et quibus
rursum dicitur. Nolite eẽ prudentes
Sapud uos met ipsos. Unde et isdem p̃¬
dicator egregius hos quos carnaliter
sapientes inuenerat: ut sapientiam
ueram ꝑciperent. prius fieri stultos
quȩrebat dicens. Siquis inter uos ui¬
⁊ detur sapiens eẽ in hoc seculo. stultus
fiat ut sit sapiens. Et ꝑ semet ipsam

Expanded text:
idelicet exhortationis verba proprie ad electos format, quos ad aeternitatem vocat. Qui duobus modis invitantur, scilicet ut convertantur, et veniant: convertantur nimirum fide, veniant opere. Vel certe convertantur deserendo mala, et veniant bona faciendo, sicut scriptum eveni in vobis ullam sapientiam. - Quid est enim quod eos ad sapientiam vocat, et tamen optat ne illos sapientes inveniat, nisi quod ad veram sapientiam venire non possunt, qui falsae suae sapientiae fiducia decipiuntur? de quibus scriptum est: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Et quibus rursum dicitur: Nolite esse prudentes apud vosmetipsos . Unde idem praedicatosapientes invenerat ut sapientiam veram perciperent, prius fieri stultos quaerebat, dicens: Si quis inter vos videtur esse sapiens in hoc saeculo, stultus fiat ut sit s
Abbreviated transcription (Latin):
flore & ꝑditione ostensũ ẽ. qr p̃sen¬
tis uite ꝓsꝑitas innocentie testis ñ
ẽ: qr multi ad ꝑhennẽ uitã ꝑflagel¬
la redeunt: & pleriq ad infinita
supplicia ꝑducendi. sine flagello
morunt᷑. De quib adhuc subditur.¬

Expanded text:
flore et perditione ostensum est quia praesenflore et perditione ostensum est quia praesentis vitae prosperitas innocentiae testis non est, quia multi ad perennem vitam per flagella redeunt, et plerique ad infinita supplicia perducendi sine flagello moriuntur. De quibus adhuc subditur
Abbreviated transcription (Latin):
cto ad inferna descendunt. Ccce be¬
ate iir eoꝵ gaudia diuu narraũas.
quomͦ nc̃ asseris. qđ in puncto ad in¬
ferna descendant: nisi qđ om̃is lon¬
gitudo tẽporis uite p̃sentis punctꝰ
eẽ cognoscit᷑. cũ fine t̾minat᷑: Cum
eñ ad extremũ quisq ꝑducit᷑. de
p̃terito iã nichil tenet: quia tẽpo¬
ra cuncta dilapsa sunt. in fucuro
nichil habet: qr uniꝰ hore mom̃ta ñ
restant. Uita gͦ quȩ sic angustiari
potuit. punctus fuit.Ut enĩ p̃dixiꝰ.
in piucto stilũ ponimꝰ & leuamꝰ. Usi
gͦ in puncto uitã tetigit. qr hanc ac¬
cepit & amisit. Potest in puncto hoc
quoꝙ intelligi. qđ sepe hii qui diu
in iniquitate tolerati sunt. subita
morte rapunt᷑: ut ne flere ante mor
meliꝰ illud accipimꝰ. si hoc de eoꝵ tẽ¬
porali uita sentiamꝰ: qr qͥcqͥa transi¬
re potuit. subitũ fuit. Amicis aut̃
beati iob qui iccirco hunc iniustũ
eẽ credidert̃. qr flagellatũ uidert̃:
recte eiꝰdẽ scĩ uiri uoce de iniquoꝵ

Expanded text:
cto ad inferna descendunt. - Ecce, beate vir, eorum gaudia diu narraveras, quomodo nunc asseris quod in puncto ad inferna descendant, nisi quod omnis longitudo temporis vitae praesentis punctus e cognoscitur, cum fine terminatur? Cum enim ad extremum quisque perducitur, de praeterito jam nil tenet, quia tempora cuncta delapsa sunt; in futuro nil habet, quia unius horae momenta non restant. Vita ergo quae sic angustari potuit punctus fuit. Ut enim praediximus, in puncto stylum ponimus, et levamus. Quasi ergo in puncto vitam tetigit, qui hanc accepit et amisit. Potest in puncto hoc quoque intelligi, quod saepe hi qui diu in iniquitate tolerati sunt subita morte rapiuntur, ut nec flere ante mortmelius illud accipimus, si hoc de eorum temporali vita sentiamus, quia quidquid transire potuit subitum fuit. Amicis autem beati Job, qui idcirco hunc injustum esse crediderunt, quia flagellatum viderunt, recte ejusdem sancti viri voce de iniquorum
Abbreviated transcription (Latin):
In puluere enĩ dormire ẽ: in tͣreniᷤᷤ
desideriis oculos mͣtis claudere.
Unde unicuiq peccanti. & in cul¬
pa sua dorinienti dr̃. Surge qͥ
dormis. & exurge a mortuis: & il¬

Expanded text:
In pulvere etenim dormire est, in terrenis desideriis oculos mentis claudere. Unde unicuique peccanti, et in culpa sua dormienti dicitur. « Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et il
Abbreviated transcription (Latin):
ut discerneret popłm suũ. Cȩlos
qͥppe sursũ aduocat. cũ hii qͥ sua
omĩa relinquentes. conũsationẽ ui¬
tȩ cęlestis tenuerunt. ad conseden¬
dũ in iudicio uocant᷑: atq cũ eo iu¬
dices ueniunt. Terra etiã surs ũ
uocat᷑. cũ hũ qui t̾renis actib obli¬
gati fuerunt: in eis cam̃ plus celestia
celi imquitatẽ reuelant. atq adũ¬
sus eũ t̾ra consurgit: dũ & hii qͥ
cũ do iudices ueniunt. & hii qui ꝑ
iudiciũ liberant᷑. pͣuitatis illiꝰ testes
existunt. Nichil gͦ de his quȩ egit.
in tẽpore dapnationis eiꝰ abscondet᷑.
Et siquidẽ acta illiꝰ mͦ hominib ꝑ du¬
plicitatẽ multa cęlant᷑. s in dãpna¬
tionis diem. qͥcqͥd in eo intrinsecꝰ
latebat. ostendit᷑. Uñ apte subiun

Expanded text:
. Coelos . Coelos quippe sursum advocat, cum ii qui sua omnia relinquentes, conversationem coelestis vitae tenuerunt, ad consedendum in judicio convocantur, atque cum eo judices veniunt. Terra etiam sursum vocatur cum hi qui terrenis actibus obligati fuerant, in eis tamen plus coelestia coeli iniquitatem revelant, atque adversus eum terra consurgit, dum et hi qui cum Deo judices veniunt, et hi qui per judicium liberantur pravitatis illius testes existunt. Nihil ergo de his quae egit in tempore damnationis ejus absconditur, et si quidem acta illius modo hominibus per duplicitatem multa celantur, sed in damnationis die quidquid in eo intrinsecus latebat ostenditur. Unde apte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
effudit illũ suꝑ trã. ut posset oꝑiri
puluere. Per trã uidelicet & puluerẽ
peccatores. ꝑ petrã uͦ limpidissimã
iustũ signans: qui grauib peccateꝵ
contagiis ñ exasꝑat᷑.Sanguis gͦ su¬
ꝑ limpidissimã petrã effundit᷑. qͣndo
malicia cruente m̃tis in afflictione
iuste anime grassat᷑. Cũ gͦ sit gra¬
uius iustos iniuste quã iniustos af¬
fligere: multo tam̃ ẽ grauiꝰ. & iustis
parit᷑ & iniustis nocere. Quia gͦ hic
iniquus & iustis parit nocuit os in¬
iustis: in accusatione condẽp̃nationis
reuelabunt oli iniquitatẽ eiꝰ. & t̾ra
consurget adũsus eũ : quia & illis
obstitit qui cęlestia. & eos pressit
quiĩnala sapuert̃. Possunt uͦ ꝑ trã
ñ peccatores e reꝓbi. s hii qui t̾re¬
nis actib occupati. elemosinarũ &
lacrimarũ ope. ad et̾̃nã uitã ꝑueni¬
unt. designari. De quib ꝑ psalmistã
dr̃. cũ uenire dñs ad udiciũ nun¬
tiarit᷑. Aduocauit cȩlos sursũ. & t̾iã:¬

Expanded text:
t possit operiri pulvere . Per terram videlicet et pulverem peccatores, per petram vero limpidissimam justum signans, qui gravibus peccatorum contagiis non exasperatur. Sanguis ergo super limpidissimam petram effunditur, quando malitia cruentae mentis in afflictione justae animae grassatur. Cum ergo sit gravius justos quam injustos injuste affligere, multo tamen est gravius et justis pariter et injustis nocere. Quia ergo hic iniquus et justis pariter nocuit et injustis, in accusatione condemnationis revelabunt coeli iniquitatem ejus, et terra consurget adversus eum, quia et illis obstitit qui coelestia, et eos pressit qui ima sapuerunt. Possunt vero per terram non peccatores et reprobi, sed hi qui, terrenis actibus occupati, eleemosynarum et lacrymarum ope ad aeternam vitam perveniunt designari, de quibus per Psalmistam dicitur, cum venire Dominus ad judicium nuntiaretur: Advocavit coelos sursu
Abbreviated transcription (Latin):
uberes ager attulit. sed ad reconden¬
dũ loca ñ sufficiunt: multiplicatus
diues qͥd faciat ignorat. O angustia
ex sacietate natã .I. bertate agri. angꝰ¬
tat᷑ animꝰ auari. Dicens nãꝙq quid
faciã. ꝓfecto indicat. quia uotoꝵ su¬
oꝵ effectib p̃ssus. sub quoda rerum
priꝰ ex habundantia requiẽ quesie¬
rat. post ad custodiã grauiꝰ laborat.¬
bit. & om̃is dolor irruet suꝑ eũ. Priꝰ
nãq dolorẽ habuit in ipsa sue concu¬
piscentię fatigatione. qualit̾ concu¬
pita raꝑet : quomͦ alia blandim̃tis.
alia t̾rorib auferret. At postquã
adquisitis reb ꝑuenit ad desideri¬
ũ. alius hunc dolor fatigat: ut cũ
sollicito timore custodiat. qđ cũ gra¬
ui labore meminit acquisitũ. Hinc¬
& iñ insidiatores metuit. atq hoc
se ꝑpeti qd ipse fecit aliis ꝑtimescit.
Formidat potiorẽ alterũ. ne bunc
sustineat uiolentũ. ł auꝑem uͦ cum
conspicit. suspicat᷑ furẽ. ipsa quoꝙ

Expanded text:
uberes ager attulit; sed quoniam ad recondenuberes ager attulit; sed quoniam ad recondendum loca non sufficiunt, multiplicatus dives quid faciat ignorat. O angustia ex satietate nata! de ubertate agri angustatur animus avari, Dicens namque: quid faciam? profecto indicat quia votorum suorum aflectibus pressus, sub quodam rerum us ex abundantia requiem quaesierat, post ad custodiam sollicitbit et omnis dolor irruet super eum. - Prius namque dolorem habuit in ipsa suae concupiscentiae fatigatione, qualiter concupita raperet, quomodo alia blandimentis, alia terroribus auferret. At postquam acquisitis rebus pervenit ad desiderium, alius hunc dolor fatigat, ut cum sollicito timore custodiat, quod cum gravi labore meminit adquisitum. Hinc inde insidiatores metuit atque hoc se perpeti, quod ipse fecit, aliis pertimescit. Formidat potiorem alterum, ne eum sustineat violentum; pauperem vero, cum conspicit, suspicatur furem. Ipsa quoque,
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Cui tam̃ iniquo ad retributio¬
nẽ minꝰ ẽ. qđ in subsequenti peua
cruciat᷑: si in hac saltẽ uita liber eẽ
ꝑmittit᷑. Sed nulla ẽ libertas in cul¬
pa: quia scriptũ ẽ. Ubi sp̃s dnĩ. ibi
Cũ saciatus fuerit. artabit᷑. Prius
quippe anhelat ꝑ auariciã concu¬
pita congregare. & cũ quasi in quo¬
dã uentre auaricie multa congesse¬
rit. saciatꝰ artat᷑: quia dũ auxiat᷑
qualit̾ adquisita custodiat. ipsa cũ
sua sacietas angustat. Diuitis enĩ
ciuiꝰda uberes fructus ager attule¬
rat. sed quia ubi eos tantos repone¬
ret nͣ habebat: dixit. Quid faciã.
qđ ñ habeo quo congrege̾ fructus
meos: Et dixit. Hoc faciã. Uestruã
horrea mea. & maiora ȩdificabo. Q
gͦ ex habundantia coangustatus di-¬
cebat qͥd faciã: q̃si multo cibo p̃ssus
estu abat. Pensemꝰ qͦt uotis appetiit.
ut uberes fructus ager illiꝰ afferret.
Ecce aut̃ uota cõpleta st̃: quia fructꝰ

Expanded text:
dit. Cui tamen iniquo ad retributiodit. Cui tamen iniquo ad retributionem minus est quod in subsequenti poena cruciatur, si in hac saltem vita liber esse permittitur. Sed nulla est libertas in culpa, quia scriptum est: Ubi spiritus Domini, ibi Cum satiatus fuerit, artabitur. Prius quippe anhelat per avaritiam concupita congregare, et cum quasi in quodam ventre avaritiae multa congesserit, satiatus artabitur; quia dum anxiatur, qualiter adquisita cusua satietas angustat. Divitis enim cujusdam uberes fructus ager attulerat, sed quia ubi eos tantos reponeret non habebat, dixit: Quid faciam, quia non habeo quo congregem fructus meos? Et dixit: Hoc faciam: destruam horrea mea, et majora aedificabo. Qui igitur ex abundantia coangustatus dicebat: Quid faciam? quasi multo cibo pressus aestuabat. Pensemus quot votis appetiit ut uberes fructus ager illius afferret, Ecce autem vota completa sunt, quia fructus
Abbreviated transcription (Latin):
obtinuit. qđ dõ irascente concupiũ.
Uñ e ꝑ psalmistã dr̃ cũ escas carnis
male popłs desiderare ꝑhibet᷑. Ad huc
esce eoꝵ erant in ore ipsoꝵ. & ira dĩ
ascendit suꝑ eos: & occidit plurimos
eoꝵ. Solent namq tardius apparere
diuina uidicia. cũ p̃pediunt᷑ ne ii¬
pleri debeant mala uota. Nã qͣntũ
citiꝰ malũ uotũ impleri ꝑmittit᷑. ple¬
rũq tantũ celeriꝰ punit᷑. Uñ gͦ hẏpo¬
crita festine multiplicat᷑ ut potens
sit: iñ agit᷑ cũ celeritate ne sit: quia
& arbusta quȩ tardius crescunt. an¬
nosa ꝑdurant: & que in tẽporis breui¬
tate ꝓficiunt. celeriꝰ arescunt: & qͣsi
cũ festinant eẽ. tenddunt ad ñ eẽ. Se¬
suo nichil remanet: quia cũ ipse ad
et̾na supplicia ducit᷑. a cunctis bonis
que hic possederat alienat᷑. Unde &
habuerat tolleret. Sed qui om̃ia am¬
biens timere iudicẽ noluit. ex hac
luce subtractus. ad udicẽ nudus ua¬

Expanded text:
obtinuit quod Deo irascente concupivit. obtinuit quod Deo irascente concupivit. Unde et per Psalmistam dicitur, cum escam carnis male populus desiderasse perhibetur: Adhuc esca eorum erat in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos, et occidit pvit. Solent namque tardius apparere divina judicia cum praepediuntur, ne impleri debeant mala vota. Nam quanto citius malum votum impleri permittitur, plerumque tanto celerius punitur. Unde ergo hypocrita festine multiplicatur ut potens sit, inde agitur cum celeritate ne sit, quia et arbusta quae tardius crescunt annosa perdurant; et quae in temporis brevitate proficiunt celerius arescunt, et quasi cum festinant esse tendunt ad non esse. Sesuo nil remanet, quia cum ipse ad aeterna supplicia ducitur, a cunctis bonis quae hic possederat alienatur. Unde ehabuerat tolleret. Sed quia omnia ambiens timere judicem noluit, ex hac vita subtractus, ad judicem nudus va
Abbreviated transcription (Latin):
Discedite a me maledicti in ignẽ et̾̃nũ.
qui paratus ẽ diabolo & angłis eiꝰ.
Si gͥ tanta pęna multat᷑. qui ñ de¬
disse conuincit᷑. qua pena feriendꝰ
ẽ. qui redarguit᷑ abstulisse: Rapu¬
it gͦ. & ñ ȩdificauit eam. qr ñ solũ
de suo nil tribuit. sed etiã qđ erat
alienũ tulit. Bene aut̃ subdit᷑. Nec
ẽ saciatus uent᷑ eiꝰ. Uent̃ quippe mi¬
qui auaricia ẽ: quia in ipsa colligi¬
t᷑. quicquid ꝑũso desiderio gluttit᷑.
Liquet uͦ quia auaricia desideratiᷤ
reb nͣ extinguit᷑: sed auget᷑. Nam
more ignis. cũ ligna quȩ consumat
acceꝑit excrescit. & unde uidet᷑ ad
mom̃tũ flãma cõprimi: inde paulo
post cernit᷑ dilatari. Et sepe omp̃s ds̃
cũ auare m̃ti uehem̃t᷑ irascit᷑. priꝰ ei
ꝑmittit ad uotũ cuncta suppetere:
& post hanc ꝑ ultionẽ subtraliit. ut ꝓ
eis debeat supplicia sempit̾na colera
tribuit᷑ qđ male desiderat᷑. atq inde
repentina ultio sequit᷑: quia hoc qͦ

Expanded text:
me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Si igitur tanta poena multatur qui non dedisse convincitur, qua poena feriendus est qui redarguitur abstulisse? Rapuit ergo et non aedificavit eam, quia non solum de suo nihil tribuit, sed etiam quod erat alienum tulit. Bene autem subditur: Nec est satiatus venter ejus. Venter quippe iniqui avaritia est, quia in ipsa colligitur quidquid perverso desiderio glutitur. Liquet vero quia avaritia desideratis rebus non exstinguitur, sed augetur. Nam more ignis cum ligna quae consumat acceperit, accrescit; et unde videtur ad momentum flamma comprimi, inde paulo post cernitur dilatari. Et saepe omnipotens Deus cum avarae menti vehementer irascitur, prius ei permittit ad votum cuncta suppetere, et post hanc per ultionem subtrahit, ut pro eis debeat supplicia aeterna tolerartribuitur quod male desideratur, atque inde repentina ultio sequitur, quia hoc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
pleuerit. & diuinitatis eiꝰ dulcedine.
& incarnationis fide letificat: isti ri¬
uuli torrentis fluminis mellis simul
nitione dĩ alta m̃tẽ suauitͥ reficiunt.
& de incarnationis grã. chrismatis
hanc mysterio ꝑungunt. Sed iste hy¬
pocrita quia in exteriorib fauorib
fusus. hȩc int̾na dona ñ ꝑcipit. ad q̃
post supplicia tendat: adiungit eũ

Expanded text:
pleverit, et divinitatis ejus dulcedine, et incarnationis fide laetificat, isti rivuli torrentis fluminis mellis simul nitione Dei alta mentem suavitate reficiunt, et de incarnationis gratia charismatis hanc mysterio perungunt. Sed iste hypocrita quia, in exterioribus favoribus fusus, haec interna dona non percipit, ad quae post supplicia tendat adjungit,
Abbreviated transcription (Latin):
datio impiis suꝑuenit. cũ doloꝵ
fluctus ex aliqua adu̾sitate patiun¬
tur. Omp̃s enĩ d̾s cũ se despici. &
in tͣrena uidet concupiscentia le¬
tari: & hoc quoꝙ dolorib ꝑcutit.
qđ sibi uidet in cogitatione impii
p̃ferri. Bene aut̃ dr̃ & dolores di¬
uidit furoris sui. Qui enĩ et̾nos
dolores impio ꝑ retributionẽ ser¬
rali dolore transũberat: quia hic
quoꝙ & illic ꝑcutit. furoris sui suꝑ
impiũ dolores diuidit. Neq enim
pena p̃sens quȩ iniusti aminu a
prauis desideriis ñ ininutat: ab

Expanded text:
datio impiis supervenit, cum dolorum datio impiis supervenit, cum dolorum fluctus ex aliqua adversitate patiuntur. Omnipotens enim Deus cum se despici et in terrena videt concupiscentia laetari, hoc quoque doloribus percutit quod sibi videt in cogitatione impii praeferri. Bene autem dicitur: Et dolores dividet furordolores impio per retributionem serrali dolore transverberat, quia hic quoque et illic percutit, furoris sui super impium dolores dividit. Neque enim poena praesens, quae injusti animum a pravis desideriis non i
Abbreviated transcription (Latin):
re. salutẽ tẽporalem cũ dãpno inte-¬
riori appetere. & dolores transitori¬
os ad et̃nos gemitus cõmutare: Uir
asꝑnet᷑ & dicat. consiliũ eoꝵ longe
sit a me: qr nimirũ eẽ bonũ incõ¬
ue tẽpus elegit hic sub flagello
gemere: quã et̃nȩ ultionis suppli¬
cia tolerare.S neq in hac uita
hii qui in ea ꝓꝑ̾ari appetunt. con¬
tinue ꝓsꝑantur. Nam plerũq
eoꝵ gaudia suborti gemitus in
tur subtrahit᷑: lucerna impii quȩ ui¬
debat᷑ extincta ẽ. Sepe impius p̾sen¬
tis honoris głam. lucernã putat: s
dũ sublata dignitate deicit᷑. lucer¬
na extincta ẽ: que uixta desideri¬
ũ lucebat. Sepe impius opes t̾rene
substantiȩ adeẽ sibi quasi magna
luminis lucernã putat: s cũ irru¬
ente dãpno diuitias quas plus se
amat. ꝑdiderit: quid iste aliud qͣm
lucernã in cuiꝰ lumine gaudebat
amisit: Qui gͦ gaudere de ętͣnis
ñ appetit: neꝙ hic ubi solidari uult

Expanded text:
re, salutem temporalem cum damno intere, salutem temporalem cum damno interiori appetere, et dolores transitorios ad aeternos gemitus commutare? Vir aspernetur, et dicat: Consilium eorum longe sit a me. Quia nimirum esse bonum incomve tempus eligit hic sub flagello gemere quam aeternae ultionis supplicia tolerare. Sed neque in hac vita hi qui in ea prosperari appetunt, continue prosperantur. Nam plerumque eorum gaudia, suborti gemitus inttur, subtrahitur, lucerna impii, quae videbatur, exstincta est. Saepe impius praesentis honoris gloriam lucernam putat; sed dum, sublata dignitate, dejicitur, lucerna exstincta est, quae ei juxta desiderium lucebat. Saepe impius opes terrenae substantiae adesse sibi, quasi magnam luminis lucernam putat; sed cum, irruente damno, divitias, quas plus se amabat, perdiderit, quid iste aliud quam lucernam, in cujus lumine gaudebat, amisit? Qui ergo gaudere de aeternis non appetit, neque hic ubi solidari vult,
Abbreviated transcription (Latin):
coniungit᷑. ab inferiorib separat᷑:
amore fauoris sui se aꝑit ut capi
at. & capiens inflãmat: & suꝑiora
amare iã sursũ ire ẽ. dũꝙ magno
desiderio ad cęlestia inhiat. miro
mͦ hoc ipsũ qđ acciꝑe quęrit degꝰ¬
⁊ manu eoꝵ bona sua. consiliũ im¬
⁊ pioꝵ longe sit ame. Bona in ma¬
nu habet. qui despiciendo tẽpora¬
lia. sub dñio m̃tis p̃mit. Nam qͥs¬
quis ea minime diligit. se magis
illis quã sibi ipsa subponit. Multi
que aderant delectatio nimia non
possidebat bona illoꝵ in manu erat:
qr potestati animi subiecta teneban¬
t᷑. At contra iniqui ita se totis desi¬
deriis in exterioꝵ rerũ appeticioni¬
b fundunt: ut ñ magis ipsi habita
teneant. s ab his que habent cap¬
tiua m̃te teneant᷑. Quia gͥ ñ sunt
in manu eoꝵ bona sua. recte sub¬
iungit᷑: consiliũ eoꝵ longe sit a me.
Quid namq ẽ iniquoꝵ consiliũ. nisi
trenã głam querere. et̃nã neglige¬

Expanded text:
conjungitur, ab inferioribus separatur, conjungitur, ab inferioribus separatur, amore fervoris sui se aperit ut capiat, et capiens inflammat; et superiora amare, jam sursum ire est: dumque magno desiderio ad coelestia inhiat, miro modo hoc ipsum quod accipere quaerit degu manu eorum bona sua, consilium impiorum longe sit a me. - Bona in manu habet, qui despiciendo temporalia sub dominio mentis premit, nam quisquis ea minime diligit, se magis illis quam sibi illa supponit. Quiquae aderant delectatio nimia non possidebat, bona illorum in manu erant: quia potestati animi subjecta tenebantur. At contra iniqui ita se totis desideriis in exteriorum rerum appetitionibus fundunt, ut non magis ipsi habita teneant, sed ab his quae habent, captiva mente teneantur. Quia igitur non sunt in manu eorum bona sua, recte subjungitur: Consilium eorum longe sit a me. Quid namque est iniquorum consilium nisi terrenam gloriam quaerere, aeternam neglige
Abbreviated transcription (Latin):
oratione ñ querit᷑. citiꝰ animꝰ in ora¬
tione lassat᷑ : qr cũ illa quisq postu¬
lat quȩ fortasse uixta occultũ udi¬
ciũ ds tribuere recusat: ipse quoq
uenit in fastidio qui ñ uult dare
qđ amat᷑. D se magis dñs quam
ea quȩ condidit uult amari. et̃na
potius quã t̾rena postulari : sic̃
scriptũ ẽ. Querite primũ regnum
di: & hec om̃ia adicient᷑ uobis. Qͥ
dat᷑. aliud qđ suꝑaddit᷑. Quia enĩ¬
nobis in intentione et̾nitas. in usu
p̃mia ñ requirunt: petunt qđ ad¬
icit᷑. & illud ñ desiderant ubi ad¬
iciat᷑: nec lucrũ suȩ eẽ petitionis
deputant. si hic sint tẽporaliter
pauꝑes. & illic beatitudine diui¬
tes: si inet̾nũ uiuant: s solis ut
dictũ ẽ uisibilib intenti. laborant¬
in postulatione. renuunt inuisibi¬
lia mercari: qui si suꝑna quere¬
rent. iã cũ fructu laborẽ exhibe¬
rent: quia cũ mens in p̃cib ad
auctoris sui speciẽ anhelat. diui¬
nis desideriis inflãmata. suꝑnis

Expanded text:
ratione non quaeritur, citius animus in oratione lassatur: quia cum illa quisque postulat, quae fortasse juxta occultum judicium Deus tribuere recusat, ipsi quoque venit in fastidio qui non vult dare quod amatur. Sed se magis Dominus quam ea quae condidit vult amari, et aeterna potius quam terrena postulari, sicut scriptum est: Quaerite regnum Dei, et haec omnia adjicientur vobis . Qui datur, aliud quod superadditur: quia nobis in intentione aeternitas, in usu praemia non requirunt, petunt quod adjicitur, et illud non desiderant ubi adjiciatur: nec lucrum suae petitionis esse deputant, si hic sunt temporaliter pauperes, et illic beatitudine divites in aeternum vivant; sed solis ut dictum est visibilibus intenti, labore postulationis renuunt invisibilia mercari. Qui si superna quaererent, jam cum fructu laborem acciperent: quia cum mens in precibus ad auctoris sui speciem anhelat, divinis desideriis inflammata, supernis
Abbreviated transcription (Latin):
si auditorib ꝓdesse nͣ ualeat. ad¬
iungit.Sustinete me ut ego lo¬
quar. & post mea si uidebit᷑ u̾ba
ridete. Et notandũ qr dũ subiun¬
geret. agetis penitentiã. que p̃mi¬
sit audite: cũ uͦ subd̾et. post mea
si uidebit᷑ u̾ba ridete: p̃misit su¬
stinete me. Audire quippe uolen¬
tis ẽ: sustinere nolentis. Amicigͦ
eiꝰ si doceri appetunt audiant. si
autẽ irridere parati sunt. sustineant
que dicunt᷑: qr uidelicet suꝑbis m̃¬

Expanded text:
si auditoribus prodesse non valeat, adsi auditoribus prodesse non valeat, adjungit: Sustinete me, ut et ego loquar, et post, mea, si videbitur, verba ridete. Et notandum quia dum subjungeret Agite poenitentiam, praemisit Audite; cum vero subderet: Post mea, si videbitur, verba ridete, praemisit Sustinete me. Audire quippe volentis est, sustinere nolentis. Amici ergo ejus si doceri appetunt, audiant; si autem irridere parati sunt, sustineant quae dicuntur, quia videlicet superbis m
Abbreviated transcription (Latin):
usis u̾boꝵ iacula equanimit᷑ tolerat.
&e cũ suꝑboꝵ dicta audit. humilita¬
tis sue tramitẽ nͣ relinquit: cũ mag¬
na cordis humilitate subiungit
diceret audite. addidit queso: cũ qͣn¬
ta humilitate loquat᷑ insinuat. dũ
contra se suꝑbientes rogat: ut eoꝵ
sensũ ad salutis doctrinã deducat.
Scĩ aut̃ uiri dũ intra uniu̾salẽ eccłam
ñ solũ docere recta. s etiã ꝑuͣsa to¬
lerare parati sunt: irrideri ñ metu¬
duo st̃ que in suis locutionib atten¬
dunt. ut uidelicet aut sibi et au¬
ditorib suis. aut sibimet ipsis solis
ꝓsint: si auditorib ꝓdesse ñ positͣ.
Cũ enĩ bene audiunt᷑ bona quȩ di¬
cunt. sibi simul & auditorib ꝓsunt.
Cũ uͦ ab auditorib derident᷑. sibi
ꝓculdubio p̃stitert᷑: quos a culpa
silentii liberos fecerunt. Beatus
itaq iob ut sibi & suis auditorib
ꝓsit. dicat. dudite quęso sermo¬
nes meos: & agetis penitentiã. Ut
aut᷑ ipse qđ debet exsoluat: etiã

Expanded text:
sis verborum jacula aequanimiter tolerat, et cum superborum dicta audit, humilitatis suae tramitem non derelinquit, cum magna cordis humilitate subjunxit, diceret Audite, addidit Quaeso, cum quanta humilitate loquatur insinuat, dum contra se superbientes rogat, ut eorum sensum ad salutis doctrinam reducat. Sancti autem viri dum intra universalem Ecclesiam non solum docere recta, sed etiam perversa tolerare parati sunt, irrideri non metuduo sunt quae in suis locutionibus attendunt, ut videlicet aut sibi et auditoribus suis, aut sibimet solis prosint, si auditoribus prodesse non possunt. Cum enim bene audiuntur bona quae dicunt, sibi simul et auditoribus prosunt. Cum vero ab auditoribus deridentur, sibi procul dubio profuerunt, quos a culpa silentii liberos fecerunt. Beatus itaque Job ut sibi et suis auditoribus prosit, dicat: Audite quaeso sermones meos, et agite poenitentiam. Ut autem ipse quod debet exsolvat, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
e amaritudine constitutus. contra
utrosq respondit. Nam quia essen¬
tiam uita habet. mors non habet.
ut dm̃ esse fateret᷑. ait. Uiuit as. Ut
uͦ eum res humanas curare ꝑhibe¬
ret. subdidit. qui abstulit iudicium
meum: & ad amaritudinẽ adduxit
animam meam. Ista enum quȩ pati¬
tur. non casu se ꝑpeti. sed dõ om̃ĩa
disponente testatur. Nec tempta¬
tori suo amaritudinis sue potesta¬
tem tribuit: sed auctori. Scit nãq¬
quia diabolus licet afflictionem
iustoꝵ semꝑ appetat. tamen si ab
auctore nr̃o potestatem non accipit.
ad temptationis articulum liullla¬
tenus conualescit. Unde & om̃is lo¬
luntas diaboli iniusta ẽ. & tamen ꝑ
mittente dõ. om̃is potestas iusta. Ex
se enim temptare quoslibet appetit¬
in libris regum. de diabolo scriptũ
est: quia sp̃s dñi malus irruebat in
saul. Ubi iuste querit᷑. Si dñi. curma¬
lus: Si malus. cur dñ dicit᷑: Sea
duob uerbis comprehensa ẽ & potestas

Expanded text:
ae amaritudine constitutus, contra ae amaritudine constitutus, contra utrosque respondit. Nam quia essentiam vita habet, mors non habet, ut Deum esse fateretur, ait: Vivit Deus. Ut vero eum res humanas curare perhiberet, subdidit: Qui abstulit judicium meum, et ad amaritudinem adduxit animam meam. Ista etenim quae patitur, non casu se perpeti, sed Deo omnia disponente testatur; nec tetori suo amaritudinis suae potestatem tribuit, sed auctori. Sequia diabolus licet afflitionem justorum semper appetat, tamen si ab auctore nostro potestatem non accipit, ad tentationis articulum nullatenus convescit. Unde et omnis luntas dyaboli iniusta est, tamen, Deo permictente, omnis eius potestas iusta. Ex se enim in libris Regum de diabolo scriptum est: Quia spiritus Domini malus irruebat in Saul . Ubi juste quaeritur: si Domini, cur malus; et si malus, cur Domini dicatur? Sed duobus verbis comprehensa est et potestas
Abbreviated transcription (Latin):
& sua narrat. & scẽ eccłe tempora
afflictȩ significat: in quib aꝑta
infidelium ꝑuicatia premitur. a&
ꝑsecutionis amaritudine ꝑturba¬
tur. Duob namq modis temptari
eccła ab aduersariis solet. ut uide¬
licet ꝑsecutionem aut uerbis pa¬
tiatur aut gladiis. Sc̃ã uͦ eccła
summoꝑe habere sapientiam & pa¬
tientiam studet. Sed exercetur eiꝰ
sapientia. cum temptat᷑ uerbis. ex¬
ercetur eius patientia. cum temp¬
tatur gladiis. Nunc uͦ de ea ꝑse¬
cutione loquit᷑. in qua non gladi¬
is. sed falsis assertionib lacessitur.
Multos autem nouimus. qui cum in
hac uita aliqua aduersa patiun¬
tur: dm̃ esse non credunt. Nonnul
li uͦ esse dm̃ estimant. sed res hu¬
manas minime curare. De illis qͥp¬
pe ꝑ dauid dicit᷑. Dixit insipiens
in corde suo: non est deus. Isti uͦ
apud dm̃ dicunt. Quomͦ seit ds. ⁊ si
est scientia in excelso: & rursus. Et
pum gestans. in ipsa afflictionis su¬

Expanded text:
et sua narrat, et Ecclesiae tempora et sua narrat, et Ecclesiae tempora afflicta significat, in quibus aperta infidelium pervicacia premitur, et persecutionis amaritudine tur. Duobus namque modis Ecclesia tentari ab adversariis solet, ut videlicet persecutionem aut verbis patiatur, aut gladiis. Sancta vero Ecclesia summopere habere sapientiam et patientiam studet. Sed exercetur ejus sapientia cum tentatur verbis, exercetur ejus patientia cum tentatur gladiis. Nunc vero de ea persecutione loquitur, in qua non gladiis, sed falsis assertionibus lacessitur. Multos autem novimus qui cum in hac vita aliqua adversa patiuntur, Deum esse credunt. Nonnulli vero Deum esse aestimant, sed res humanas minime curare. De illis quippe per David dicitur: Dixit insipiens in corde suo, Non est Deus . Isti vero apud eum dicunt: 558 Quomodo scit Deus, et si est scientia in excelso ? Et rursus: Et Ecclesiae typum gestans in ipsa afflictionis su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto uersu ostendit᷑. huius scĩs¬
simi uiri dicta quam mystite
sint ꝓplata: dum parabola. id est
similitudo assumpta narrat᷑. ab
eo qui nichil inferius ꝑ compa¬
rationẽ uel similitudinẽ loquit᷑.
Absit enim. ne hoc loco parabolã.
illud musicȩ organũ sentiamꝰ.
Neꝙ enim fas ẽ credere qđ in affli¬
ctione pęnarum musicis utereiur.
cum ꝑ scripturam suam ueritas
dicat. Musica in luctu. importuna
narratio. Nominata gͦ parabola.
ecce textu ipso loquente iam disci¬
mus. ne iuxta textum tantũmͦ eiꝰ
uerba pensemus. Ad eam itaꝙ si¬
militudinẽ cuncta trahenda slint:
qua figurate ȩccła designatur. Et
in ipso quidem locutionis exordio
dicta aꝑte ꝓlata sunt: sed subitu¬
ctis obscuriorib implicantur. Nã
plana ut solet locutione inchoat.
sed uerba sua ꝑ mysticos sensus gͣ¬
uida narratione comsuminat. Itaq
um meum. & om̃ipotens qui ad a¬
maritudinẽ adduxit animã meã.
Quib nimirum uerbis beatus iob

Expanded text:
fecto versu ostenditur hujus sanctissimi viri dicta quam mystice sint prolata, dum parabola, id est similitudo assumpta narratur ab eo qui nihil inferius per comparationem vel similitudinem loquitur. Absit enim ne hoc loco parabolam illud musicae organum sentiamus. Neque enim fas est credere quod in afflitione poenarum musicis uteretur, cum per Scripturam suam veritas dicat: Musica in luctu importuna narratio est . Nominata ergo parabola, ecce textu ipso loquente jam discimus, ne justa textum tantummodo ejus verba pensemus. Ad eam itaque similitudinem cuncta trahenda sunt qua figurate Ecclesia designatur. Et in ipso quidem locutionis exordio dicta aperte prolata sunt, sed subjunctis obscurioribus implicantur. Nam plana, ut solet, locutione inchoat, sed verba sua per mysticos sensus gravida narratione consumat. Itaque um meum; et Omnipotens, qui ad amaritudinem adduxit animam meam. - Quibus nimirum verbis beatus Job
Abbreviated transcription (Latin):
Uel certe. Si iustificare me uoluero.
os meum condempnabit me. Ded
sciendum ẽ. qđ sunt peccata quȩ
a tustis uitari possunt. &s sunt non¬
nulla que etiam a iustis uitari non
possunt. Cuius enim cor in hac cor¬
ruptibili carne consistens in sinistra
cogitatione non labitur. uel si usꝙ
ad consensus foueam non mergatur:
& tamen hec ipsa praua cogitare. pec¬
care ẽ. Sed dum cogitationi resisti¬
tur: a confusione sua animus libe¬
ratur. Mens gͦ iustoꝵ a si libera ẽ
a puerso oꝑe. aliquando tamen cor-¬
ruit in ꝑuersa cogatatione. Et in
peccato gͦ labitur. quia saltim in
cogitatione declinatur: & tamen un¬
de semetipsam post modum flendo
rep̾hendat. non habet: quia ante se
reparat. quam ꝑ consensum cadat.
Recte gͦ is qui peccatorẽ s confessus ẽ.
nequaquam se a suo corde rep̾hen¬
di confitet᷑: quia & si qua illicita
fortasse cogitando defuit umquã
rectitudini. forti tamen mentis
certamine restitit cogitationi. Se¬

Expanded text:
Vel certe: Si justificare me voluero, Vel certe: Si justificare me voluero, os meum ct peccata quae a justis vitari possunt, et sunt nonnulla quae etiam a justis vitari non possunt. Cujus enim cor in hac corruptibili carne consistens in sinistra cogitatione non labitur, vel si usque ad consensus foveam non mergatur? Et tamen haec ipsa prava cogitare peccare est. Sed dum cogitationi resistitur, a confusione sua animus liberatur. Mens ergo justorum etsi libera est a perverso opere, aliquando tamen corruit in perversa cogitatione. Et in peccatum ergo labitur, quia saltem in cogitatione declinatur; et tamen unde semetipsam postmodum flendo reprehendat, non habet, quia ante se reparat, quam per consensum cadat. Recte ergo is qui peccatorem se confessus est, nequaquam se a suo corde reprehendi confitetur, quia etsi qua illicita fortasse cogitando defuit unquam rectitudini, forti tamen mentis certamine restitit cogitationi. Se