comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latii. ne omĩmͦ desperationem uideamur
indicere his qui cotidiana poene maledi¬
cendi consuetudine rapiuntur: &. ori suo
adhibere custodiam. uel ostium negligunt.
Promissionis future. non unus est modus.
in euangelio cum beacos dicit pauperes
&. iterum beatos dicit mites. nec tamen e¬
is cȩlorum regna sed terrȩ hereditatem
ꝓmitit. dicit &. beatos pacificos sed ue ip¬
sis quidem celoꝵ regnum dedit. filios ta¬
men dei eos ẽẽ ꝓnuntiat.s. cum diuersis di¬
uersasrepromittat. omnes beatos dicit qui
ad ꝓmissa ꝑueniunt: ñ tam̃ omĩb celorum
regna concessit. P ocest gͦ fieri ut aliquiᷤ
in cȩteris forte oꝑib & actib emendatus
sit & ꝑfectus. subripiat᷑ ei tam̃ inoris ui¬
tio. lapsuq sermonis. Huic giam si scdm
apłi sententiam negant᷑ regna celorum:
ñ tam̃ alterius beaticudinis absciditur
locus. Uerum tamen eos magis siqui in cȩ¬
teris ꝑfectus est. elaborare & iam in hoc de¬

Expanded text:
latii, ne omnimodis desperationem videamur latii, ne omnimodis desperationem videamur indicere his qui quotidiana pene maledicendi consuetudine rapiuntur, et ori suo adhibere custodiam vel ostium negligunt. Promissionis futurae non unus est modus, in Evangelio cum beatos dicit pauperes et iterum beatos dicit mites, nec tamen eis coelorum regna, sed terrae haereditatem promittit; dicit beatos et pacificos, sed ne ipsis quidem regnum coelorum dedit, filios tamen eos Dei esse pronuntiat, et cum diversis diversa repromittat, omnes beatos dicit qui ad promissa perveniunt, non tamen omnibus coelorum regna concessit. Potest ergo fieri ut aliquis in caeteris forte operibus et actibus emendatus sit et perfectus, subripiatur ei tamen in oris vitio lapsuque sermonis; huic, etiamsi secundum Apostoli sententiam negantur regna coelorum non tamen alterius beatitudinis abscinditur locus: verumtamen eo magis si qui in caeteris perfectus est, laborare etiam in hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
etiam maledicos ipsos posuit .&. a regno
dei cum illis parit̾ exclusit. U ideant gͦ
si qui os suum cocidiana pene consuecu¬
dine hoc uitio consuescunt: quid eis pe¬
riculi immineat. Putantes enim leue et
facile hoc ẽẽ peccatum: ñ facile cauent.
Sed considerent apłm quomodo male¬
dicum a regno dei excludit: & ds ꝑ mo¬
ysem quomodo maledicum puniri ui¬
bet. Unde & ego ualde admiratus sum.
quod in hoc loco quem habemus in ma¬
nibus scriptura non aꝑte designauit:
quia iste qui ex aegypto genus ducit
maledixerit d̃m. sed tantum posuit
quia nominans nomen maledixit: s reli¬
quit in medio uel de dõ ł de homine suspi¬
candum. Unde mͥ uidetur idcirco uoluisse
aꝑte de do annuntiare. ne de hominib ui¬
deretur dedisse licentiam: & ideo uel de do
uel de homine siluisse. ut de utroq cauere¬
tur. Uerum quoniam sententiam apłi.
ꝓposuimus quadicit maledieos a regno di
excludendos: aliquid exposcit iste sermo so¬

Expanded text:
etiam maledicos posuit, et a regno etiam maledicos posuit, et a regno Dei cum illis pariter exclusit. Videant ergo si qui os suum quotidiana pene consuetudine hoc vitio insuescunt, quid eis periculi immineat; putantes aut leve et facile hoc esse peccatum, non facile cavent: sed considerent Apostolum, quomodo maledicum a regno Dei excludit, et Deus per Moysen, quomodo maledicum puniri jubet. Unde et ego valde admiratus sum quod in hoc loco quem habemus in manibus Scriptura non aperte designavit quia iste qui ex Aegypto genus ducit maledixerit Deum, sed tantum posuit quia nominans maledixerit, et reliquit in medio, vel de Deo, vel de homine suspicandum. Unde mihi videtur idcirco noluisse aperte de Deo pronuntiare, ne de hominibus videretur dedisse licentiam, et ideo vel de Deo, vel de homine siluisse, ut de utroque caveretur. Verum quoniam sententiam Apostoli proposuimus qua dicit maledicos a regno Dei excludendos, aliquid exposcit iste sermo so
Abbreviated transcription (Latin):
scdm spm uero aegyptius. Quid ergo est:
Utrisq litigantib necessario ille qui car¬
ualem sequitur sensum. tanquam de ae-¬
giptio genus ducens nomen nominat. et
maledicit. Nominat enim nomen dei. &
cum maledicto nominat. Negat enim e¬
um creatorem ẽẽ mundi. negat esse patrẽ
xp̃i. Nos uͦ qui ex utroq genere israhelitȩ
sumus. &. litteram &. sp̃m inscripturis. sc̃is
defendemus. &. litigamꝰ adu̾sum eos qui
ex media parte israhelitȩ uident᷑: &e di¬
cimus quia neq scd̃m litteram maledi-
blashemari: maledicus enim non solum
in deum s etiam in proximũ. apłi p auli
sententia a regno do excluditur. Uide enĩ
quomodo dicit apłs. Nolice errare: neq
fornicarii. neq adulteri. neq molles. ne¬
q masculorum concubitores. neq fures.
neq auari. neq maledici. regnum dei pos¬
sidebuntꝰ. Ulide int̾q crimina. int̾ adulte¬
ros. int̾ masculorũ concubitores. inter a¬
uaros. quos alibi dicit idolis seruientes:

Expanded text:
um vero Aegyptius. Quid ergo est utrisque litigantibus necessarium? Ille qui carnalem sequitur sensum, tanquam de Aegypto genus ducens, nomen nominat et maledicit: nominat enim nomen Dei, et cum maledicto nominat, negat enim eum creatorem esse mundi, negat esse patrem Christi. Nos vero qui ex utroque genere Israelitae sumus, et litteram et spiritum in Scripturis sanctis defendimus, et litigamus adversum eos qui ex media parte Israelitae videntur, et dicimus quia neque secundum litteram malediciblasphemari, maledicus enim non solum in Deum, sed etiam in proximum, apostoli Pauli sententia a regno Dei excluditur. Vide enim quomodo dicit Apostolus: Nolite errare, neque fornicarii, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque maledici, regnum Dei possidebunt . Videte inter quae crimina, inter adulteros, inter masculorum concubitores, inter avaros, quos alibi dicit, idolis servientes,
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis sermo dĩ. panis ẽ. S ẽ differentia
in panib. Est enim aliquis sermo. qui ad
communem ꝓferri. possit auditum: &e
beneficientiȩ. & iste ẽ panis qui cominu¬
nis uidebit᷑. Est uͦ ce alius qui secreta cõ¬
tineat: & de fide dĩ uel rerum scientia

Expanded text:
Omnis sermo Dei panis est, sed est differentia in panibus; est enim aliquis sermo qui ad communem proferri possit auditum, et beneficentiae, et iste est panis qui communis videbitur. Est vero alius qui secreta contineat, et de fide Dei vel rerum scientia
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa que uere sca sunt. Quod si uis audire
de excelliorib in dumentis eius: accipe uer¬
habitus: quo indicat᷑. ꝓfunda scientiȩ & sa¬
pientiȩ lucȩ uestitus. que uerȩ sc̃a st̾ indu¬
menta. Non inquit aufer& de capite suo
cydarim. lam & pͥus diximꝰ cydarim genꝰ ẽẽ
operim̃ti: qđ capiti suꝑ positum. pontifici
ab apostolo disce qui dicit. caput autẽ
xp̃i ds̃. Merito gͥ istum capitis sui. qui
ds est. numquã deponit ornatum: qr
semꝑ ẽ pat̾ infilio.sieut et filius semꝑ
in patre. Et uestimenta sua non distũ¬
pet. Uere hic ẽ qui uestimenta sua non

Expanded text:
se abscidit. Quod si vis audire de excelsioribus indumentis ejus, accipe verhabitus, quo judicatur profunda scientiae et sapientiae luce vestitus, quae vere sancta sunt indumenta. Non, inquit, auferet de capite suo cydarim. Et prius jam diximus cydarim genus esse operimenti quod capiti superpositum pontifici ab Apostolo disce, qui dicit: Caput autem Christi Deus . Merito igitur istum capitis sui, qui Deus est, nunquam deponit ornatum, quia semper est Pater in Filio, sicut Filius semper in Patre. Et vestimenta sua non disrumpet. Vere hic
Abbreviated transcription (Latin):
legit .&. licteram quidem sequitur. incel¬
lectum autem repudiat spiritalem: hic
matrem quidem israheliticam quidam
habet id est licteram. sensum uero quia
spĩtalem non sequitur sed carnalem:
iste est aegiptius patre. Et ideo aduer¬
litigat: eum qui ex utraq parte isra

Expanded text:
legit, et litteram quidem sequitur, intellegit, et litteram quidem sequitur, intellectum vero repudiat spiritalem, hic matrem quidem Israelitidem habet, id est litteram, sensum vero quia spiritalem non sequitur, sed carnalem, iste est ei Aegyptius pater, et ideolitigat eum qui ex utraque parte Isra
Abbreviated transcription (Latin):
to genus ducit. Duos gͦ scripta proposuit li¬
tigantes: unum ex integro istahelitam qui
litigauit quidem seil non peccauit. istum
uero cuius peccatum designat. maxima
ex parte mixtum ẽẽ aegyptio generi indi¬
cat. Ad uersum quem licigat israhelita:
&. forte conpetenter. & rationabilit̾ litigat.
Nam & in exodo israhelita superat. aegip¬
tius cadit. Igit᷑ et ego hodie si ueritate m
defendam. si pugnem pro hac aecclesia¬
stica fide ad uersum eum qui ex patre
quidem credit xp̃o & recepit scripturas.
sed non incegre sensum earum nec fide¬
lit̾ recipit: litigo aduersum eum qui ex
matre quidem israhelica ẽ: ex patre ue¬
ro aegiptius. Siquis gͦ &. fidei credulitate.
&. professione nominis xp̃ĩanus ẽ .&. catho¬
licus: iste exutraq parte israhelita est.
Qui uero professione quidem xp̃ianus
est. intel lectu autem fidei hereticus &
peruersus ẽ: iste matrem quidem israhe¬
litem. patrem uero aegyptium habet. Qͦ¬
mͦ uero hoc accidit. Cum scripturas qͥs

Expanded text:
omnis populus. Duos ergo Scriptura proposuit litigantes, unum ex integro Israelitam, qui litigavit quidem, sed non peccavit; istum vero cujus peccatum designat, maxima ex parte istum esse Aegyptio genere indicat adversum quem litigat Israelita: et forte competenter et rationabiliter litigat. Nam et in Exodo Israelita superat, et Aegyptius cadit. Igitur et ego hodie si veritatem defendam, si pugnem pro ecclesiastica fide adversum eum qui ex parte quidem credit Christo, et recipit Scripturas, sed non integre sensum earum, nec fideliter recipit, litigo adversum eumdem qui ex matre quidem Israelita est, ex patre vero Aegyptius. Si qui ergo et fidei credulitate et professione nominis Christianus est et catholicus, iste ex utraque parte Israelita est: qui vero professione quidem Christianus est, intellectu autem fidei haereticus et perversus est, iste matrem quidem Israelitidem, patrem vero Aegyptium habet. Quomodo ergo hoc accidit? Cum Scripturas quis
Abbreviated transcription (Latin):
inaris. quam scandalizare unum depusil¬
quodcumq uiderit. quoᷤcumq passus fu¬
erit. non declinat. a fide. Qui autem pusil¬
lus ẽ animo &. paruus: occasiones quęrit
maxime his consulere qͥ parui sunt infi¬

Expanded text:
scandalizari potest pusilquodcunque viderit, quodcumque passus fuerit non declinat a fide; qui autem pusillus est animo et parvus occasiones quaerit maxime his consulere qui parvi sunt in fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illa omĩa dat᷑ quae suꝑius diximus: donum
solum purgationẽ consequi possit isqui con
reciꝑe pͥorem stolam & anulum possit: & ꝑ
oiã reconciliatꝰ pat̾ in locũ filii reꝑari: ꝑ ipsũ¬

Expanded text:
per illa omnia datur quae superius diximus. Donum per illa omnia datur quae superius diximus. Donum solum purgationem consequi possit is qui conrecipere priorem stolam et annulum possit, et per omnia reconciliatus Patri in locum Filii reparari. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
quomꝰ ultune & sũme purificatioĩs ẽ. autem
purificari. ut purus & mundus seruet᷑ auãttꝰ
& manũ dextram. ut munda sint oꝑa nr̃a: nec
aliqͥd inmundũ his admisceat᷑ & sordidum. S
& pedes purificandi sunt. ut ad opus bonũ: tan¬
tũmͦ dirigant᷑: nec ultra lapsus uiuentutis in¬
currant. depties aitem resꝑgit sacerdos contra
dnm ex oleo. Post omĩa & om̃ quȩ ꝓpurificatioẽ
celebrata sunt: postquam conuersus & reconciliatꝰ
ẽ deo. pꝰ mmolatas hostias ordinem seruat. ut
& uirtutem siꝑ eum semtemplicẽ scĩ sp̃e inui¬
taret. scdm eum qui dixerat. redde mͥ leticiam
salutaris tui. & spũ pͥncipali confirma me. Uel
certe qm̃ peccatorũ corda dñs in eũgłio testatur
a septem demonib obsideri: conpetent᷑ species
ante dim̃ sacerdos inpurificatione resꝑgit.
ut expulsio septem spũum malignorum de pu¬
rificati corde septies excusso digitis oleo declaret᷑.
Sic gͦ conuersis a peccato. purificatio quidem

Expanded text:
quomodo ultimae et summae purificationis est aurem purificari, ut purus et mundus servetur auditus; et manum dextram, ut munda sint opera nostra, nec aliquid immundum his admisceatur et sordidum; sed et pedes purificandi sunt, ut ad opus bonum tantummodo dirigantur, nec ultra lapsus juventutis incurrant. Septies autem respergit sacerdos contra Dominum ex oleo: post omnia etenim quae pro purificato celebrata sunt, postquam conversus et reconciliatus est Deo, post immolatas hostias, ordinis erat ut et virtutem super eum septemplicem sancti Spiritus invitaret, secundum eum qui dixerat: Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me. Vel certe quoniam peccatorum corda Dominus in Evangelio testatur a septem daemonibus obsideri, competenter septies ante Dominum sacerdos in purificatione respergit, ut expulsio septem spirituum malignorum de purificati corde septies excusso digitis oleo declaretur. Sic ergo conversis a peccato purificatio quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ dicerent mͥ uidei: quomͦ apud eos ista ser¬
uentur. Quid cause quid rationis ẽ de caluari
mulierem: & ungulas eius demi: Uerbi cau¬
sa si ponamus qđ ita inuenerit eam. is qui dr
inuenisse. ut neq capillos. neq ungulas habe.¬
at. quid habuit qđ scdm legem demere uide¬
returꝰ. Hos uͦ quib militia spĩtalis ẽ. & arma
non carnalia sed potentia deo ad destruenda¬

Expanded text:
2. Dicant ergo Judaei quomodo apud eos ista serventur, quid causae, quid rationis est decalvare mulierem, et ungulas ejus abscindi? verbi causa, ponamus quod ita invenerit eam is qui dicitur invenisse, ut neque capillos, neque ungulas habeat, quid habuit, quod secundum legem demere videretur? 3. Nos vero, quibus militia spiritualis est, et arma non carnalia, sed potentia Deo, s
Abbreviated transcription (Latin):
Si inqͥt exieris adbellum aduersũ inimicos tuos
& uideris ibi mulierem decora spetie & concupie¬
eius. & ungulas eius. & indues eam uestimentis
lugubrib : & sedebit indomo lugens patrẽ suum
& matrem suam. & domũ pat̾nam suam & pꝰ
trignta dies erit tibi uror. S nẽ non ẽ hoc ꝓpo¬

Expanded text:
Si, inquit, exieris ad bellum contra inimicos tuos, et videris mulierem decora specie, et concupieejus, et ungulas ejus, et indues eam vestimentis lugubribus, et sedebit in domo, lugens patrem suum, et matrem suam, et domum paternam, et post triginta dies erit tibi uxor. 2. Dicant ergo
Abbreviated transcription (Latin):
rum: aurum purius reddit. Hec uobis
dicta sint: pro his qui negligunt oris male¬
dici confuetudinẽ reserare: qui etiam si
non excorde maledieant. etiam si non uo¬
to & animo ini quo ꝓferant maledicta: ta¬
men in munditiam labiorum scđ̾m isaiȩ
uerbum.s. in quinamenta oris incurrt̃.
Iste tamen qui licet matre israhelitide¬
de aegyptio tamen progenitus patre. ex¬
iit et nominans nomen maledixit: de qͦ
ego puto quod nͥ exisset. non litigasset ad¬
uersum uirum israhelitidem. nec nomi¬
nans maledixisset. Exiit enin a ueritate.
exiit atimore dei. afide. a caritate: siẽ
superius diximus. quomodo suꝑ hȩc. qͥs
terdum fit. ut aliquis ñ recto. iudicio eoꝵ
qui p̾sunt aęccłia depellatur: et foras in it¬
tatur. Sed si ipse non ante exiit. hoc ẽ si
ñ ita egit ut mereret᷑ exire: nihil ledit᷑
in eo quod ñ recto iudicio abhominib
uidecur expulsus: & ita fit ut interdum
ille qui foras mutitur intus sic. &. ille

Expanded text:
rum, aurum purius reddet. Haec nobis rum, aurum purius reddet. Haec nobis dicta sint pro his qui negligunt oris maledici consuetudinem resecare, qui etiamsi non ex corde maledicant, etiamsi non voto et animo iniquo proferant maledicta, tamen immunditiam labiorum secundum Isaiae verbum et inquinamenta oris incurrunt. Iste tamen, qui licet matre Israelitide, Aegyptio tamen progenitus est patre, exiit, et nominans nomen maledixit, de quo ego puto quod nisi exiisset, non litigasset adversum verum Israelitam, nec nominans maledixisset. Exiit enim a veritate, exiit a timore Dei, a fide, a charitate, sicut superius diximus. Quomodo si per haec quis terdum fit ut aliquis non recto judicio eorum qui praesunt Ecclesiae depellatur et foras mittatur, sed si ipse non ante exiit, hoc est, si non ita egit ut mereretur exire, nihil laeditur in eo, quod non recto judicio ab hominibus videtur expulsus, et ita fit ut interdum ille qui foras mittitur, intus sit, et ille
Abbreviated transcription (Latin):
a edificari paulus apł̃s a peccatorib dic̃.
qui supra fundamentum xp̃i aedificauit
ligna. fenum. stipulam In quo manifeste
ostenditur. ẽẽ quedam peccata ita leuia
ut stipule conparentur: cui utiq ignis
illatus. diu non potest. immorari: alia uͦ
feno ẽẽ similia. quȩ & ipsa non difficult̃
ignis assumit. uerum a liquanto tardius
tam̃ quam instipulis immoretur. Alia uͦ
ẽẽ quȩ lignis conferantur: in quib proqua¬
litate criminũ. duitinum & grande pabu¬
lum ignis inueniat. Ita gͦ unum quodq
peccatum. ꝓqualitate uel quantitate sui
penarum iusta ꝑsoluet. Uerumtamen
quid opus est fidelib. & his qui cognoue¬
runt. deum: de penarum qualitatib co¬
gitare. Qͥd opus ẽ ligna. quid fenum. qͥd
uel ipsam stipulam fundamento: xp̃i su¬
ꝑ ponere. Tur ñ aurum magis uel ar-¬
fundamento. ubi cum ignis accesserit ni¬
hil inueniat quod absumat: Nam si ac¬
cesserit ad stipulam: ex stipula fauillas
redds &.cineres. Si uero accesserit ad au¬

Expanded text:
aedificari Paulus apostolus a peccatoribus dicit, qui supra fundamentum Christi aedificant ligna, fenum, stipulam . In quo manifeste ostendit esse quaedam peccata, ita levia, ut stipulae comparentur, cui utique ignis illatus diu non potest immorari; alia vero feno esse similia, quae et ipsa non difficulter ignis assumat, verum aliquanta tardius tanquam in stipulis immoretur; alia vero esse quae lignis conferantur, in quibus pro qualitate criminum diutinum et grande pabulum ignis inveniat. Ita ergo unumquodque peccatum pro qualitate vel quantitate sui poenarum justa persolvit. Verumtamen, quid opus est fidelibus et his qui cognoverunt Deum de poenarum qualitatibus cogitare? Quid opus est ligna, quid fenum, quid vel ipsam stipulam fundamento Christi supraponere? Cur non aurum magis vel arupraponimus fundamento, ubi cum ignis accesserit, nihil inveniat quod absumat? Nam si accesserit ad stipulam, ex stipula favillas reddet et cineres; si vero accesserit ad au
Abbreviated transcription (Latin):
lud ad quirere. qd non fuit suum. Inde
petenter & carnes ad uesꝑam accepimus.
et panib mane replebamur. quia nec pos¬
sibile erat nobis mane carnes edere. nondũ
mus. Nix enim angłi edunt carne̾ meridie
et illi fortassis ordini meridianũ concedit᷑¬
sumus quod unicuiq nr̃m est mane & in¬
itium diei illud rempus quo primo illu¬
minamur. & ad lucem fidei accedimus.
is sumus. carnes uerbi comedere non pos¬
trine nondum capaces existimus. s post
cum iam ꝓximi sumus ad uesꝑam. et in¬

Expanded text:
lud acquirere quod non fuit suum. Inde lud acquirere quod non fuit suum. Inde petenter carnes ad vesperam accipimus et panibus mane replemur: quia nec poteramus mane carnem edere, nondum  vix enim angeli edunt carnes meridie et illi fortassis ordini meridianum sumus quod unicuique nostrum mane est et initium diei, tempus quo primum illuminamur et ad lucem fidei accendimur.  mane carnes verbi Dei comedere non postrinae nondum capaces existimus, sed post nim proximi sumus ad vesperum, et
Abbreviated transcription (Latin):
propłnȩ aliquid latere. Nideo enim quia
prior p̾opulus qui fuit ante nos. factus
est tanquam lapis durus & incredulus.
Uerum non eatenus. ut in lapidis nat̾a
ꝑmancat. sed donec transcar popłs tuus
Inc. populus quem adquisisti. Cecitas enĩ
ex parte contigit in isrł. illo scdm carne̾
donec plenitudo gentiũ intraret. Cum
enim plenitudo gentiũ subintroierit.
runc etiam omnis isrł qui ꝑ incredulita¬
tis duritiã factus fuerat sicut lapis. salua¬
bitur. Et uis uidere. quomꝰ saluabitur:
Dotens est in quit s̃ de lapidib istis
suscitare filios abrahe. Manent gͦ lapi-¬
des nunc. donec ꝑtranseat populus tu¬
us dnẽ. populus tuus hic quem ad qui
sisti. S si ipse dñs creator est omsum. uiden¬
dum est quomͦ hic ad quisisse dieatur. que
sua eẽ non dubium eͣ. Dicrur & in alio
cantico deuteronomii. Nonne hic ipse
as tius qui fecit te & ereauit te. & ada¬
siuit re: Uidetur enim unus quisq il¬

Expanded text:
prophetiae aliquid latere. Video enim quia prophetiae aliquid latere. Video enim quia prior populus, qui fuit ante nos, factus est tanquam lapis durus et incredulus; verum non eatenus ut in lapidis natura permaneat, sed donec transeat populus hic, populus quem acquisisti. Caecitas enim ex parte contigit in Israel secundum carnem, donec plenitudo gentium subintraret. Cum enim plenitudo gentium subintroierit, tunc etiam omnis Israel, qui per incredulitatis duritiam factus fuerat sicut lapis, salvabitur . Et vis videre quomodo salvabitur? Potens est, inquit, Deus de lapidibus suscitare filios Abrahae. Manent ergo lapides nunc, donec transeat populus tuus, Domine, posisti; sed ipse Dominus creator est omnium. Videndum est, quomodo hic acquisisse dicatur, quae sua esse non dubium est. Dicitur et in alio cantico Deuteronomii: Nonne hic ipse Deus tuus, qui fecit te, et creavit te, et acquisivit te ? Videtur enim unusquisque il
Abbreviated transcription (Latin):
rem michi. Hon gͦ te aliter timebt̃. nec
aliter tremor ruus ueniet suꝑ eos nisi ui¬
deant in te crucem xp̃ĩ. nisi & tu poteris
dicere. michi autem absit glłari nisi in
lapis donec transeat populus tuus dñe.
donec transeat popłs iste quem possedisti.
fier tanquam lapidem. non est nature ẽȩ
lapidẽ. Non enim fieret nisi quod nͣ erat.
Hoc ꝓptͣ illos dicimus. qui nature malȩ
pharaonem uel aegr̾ͥptios dicunt fuisse.
et non ex arbirrii libertate in hoc eẽ de¬
cluctos. sea & ꝓpter eos qui creatorem dm̃
accusant tanquam seuum. qđ homines
ueitat in lapides. hii gͦ prius quã blasphe¬
ment. considerent summa libratione que
scupta sunt. Non enim dixit fiant tan.¬
quam lapis &. tacuit. sed tempus statu¬
it. & mensurã condempnanonis decer¬
nit. Ait enim donco transeat popłs tuus¬
dnẽ. quo scilicet post transitũ popłi. non
sint tanquam lapides. In quo mͥ uidetur

Expanded text:
tem mihi . Non te ergo aliter timebunt, nec tem mihi . Non te ergo aliter timebunt, nec aliter tremor tuus veniet super eos, nisi videant in te crucem Christi, nisi et tu poteris dicere: Mihi autem absit gloriari, nisi in obiles quasi lapis, donec transeat populus tuus, Domine, donec pertranseat populus tuus iste, quem possedisti. » Fieri tanquam lapidem, non est natura esse lapidem; non enim fieret, nisi quod non erat. Hoc propter illos dicimus, qui malae naturae Pharaonem, vel Aegyptios dicunt fuisse, et non ex arbitrii libertate in haec esse deductos; sed et propter eos qui creatorem Deum accusant, tanquam saevum, quod homines vertat in lapides. Hi ergo priusquam blasphement, considerent summa libratione, quae scripta sunt. Non enim dixit, fiant tanquam lapis, et tacuit, sed tempus statuit et mensuram condemnationis decernit: ait enim, « donec transeat populus tuus. » Quo scilicet post transitum populi non sint tanquam lapides, in quo mihi videtur
Abbreviated transcription (Latin):
et edom qui intͣpretat᷑ terrenus trepi¬
dant. & hox omĩum principes cursitant
et pauent. constricti dolorib cum ui¬
dent regna sua que in inferno sunt pe¬
netrata ab eo qui descendit in inferio¬
ra terre ut emperet eos qui possidebant᷑
a morte. Ninc enim eos compͣhendit ti¬
mor & tremor: quia senserunt magni
tudinem eius brachii. Hinc etiam t̾a¬
buer̾ om̃s habitantes canaan. qui mu-¬
tabiles interpͣtantur & mobiles. cum ui¬
cdeant moueri regna sua. alligari fortẽ
et uasa enis diripi. Ueniat ergo suꝑ eos
rimor & tremor magnitudinis brachii
tui. Quid timent demones: Quid tremuͣt
Sine dubio crucem xpi in qua triumpha¬
ti sunt. in qua exuri sunt pͥncipatus eox
et potestates. Timor gͦ & tremor cadet
suꝑ eos. cum signũ in nobis uiderint cru-¬
cis fidelit᷑ fixum. & magnitudinẽ brachũ
illius quod dñs expandit in cruce. sicut
dixit. tota die expandi manus meas ad
populum non credentẽ sed contradicen¬

Expanded text:
et Edom qui interpretatur terrenus, trepiet Edom qui interpretatur terrenus, trepidant, et horum omnium principes cursitant et pavent constricti doloribus cum vident regna sua, quae in inferno sunt, penetrata ab eo qui descendit in inferiora terrae ut eripiat eos qui possidebantur a morte. Hic eos comprehendit timor et tremor, quia senserunt magni tudinem brachii ejus. Hinc etiam tabuerunt omnes habitantes Chanaan, qui mutabiles interpretantur et mobiles, cum vident moveri regna sua, alligari fortem, et vasa ejus diripi. Veniat ergo super eos timor et tremor magnitudinis brachii tui. Quid timent daemones, quid tremunt? Sine dubio crucem Christi, in qua triumphati sunt, in qua exuti sunt principatus eorum et potestates. Timor ergo et tremor cadet super eos, cum signum in nobis crucis viderint fideliter fixum, et magnitudinem brachii illius quod Dominus expandit in cruce, sicut dicit: Tota die expandi manus meas ad populum non credentem et contradicen
Abbreviated transcription (Latin):
Dropha dicit. Uineam ex aegrpro t̾n¬
stulisti. expulisti gentes & plantasti eã.
Peruium iter fecisti ante eam. plantasti
quomͦ plantat cłs. & ubi plantat. Non
plantat in uallib sed in montib excel¬
sis. & sublimib locis. Quos enim educit
de aegypro. quos de sclõ adducit ad fi¬
dem non uult eos iterũ in humilib col¬
locare. sed conu̾sationẽ eoꝵ uult ẽẽ sub
parit. sicut & in agone posiris. dolorẽ
uulnerũ mitigat spes corone. Audier̃
gentes & irate sunt. dolores conp̃hen¬
derunt habitantes philistiim. Tunc fe¬
stinauerunt duces edom & principes
moabitarũ. app̾hendit illos timor et
Tabuer᷑ om̃s in habitantes canaan. Qn¬
tum ad hystoriam ꝑtinet. nullam ex
his gentib intͣfuisse mirabilib que fac¬
ta su̾nt constat. Quomͦ ergo indebunt᷑
timore det̾rite. uel festinasse ut dicit.
uel irare ẽẽ philistum & moabite et ecdoͣ.
et relique quas enumerat nanones: s
si redeamus ad intelligentiã spitalem.

Expanded text:
Propheta dicit: Vineam ex Aegypto transtulisti, expulisti gentes et plantasti eam. Pervium iter fecisti, ante eam plantasti rquomodo plantat Deus et ubi plantat? Non plantat in vallibus, sed in montibus, in excelsis et sublimibus locis. Quos enim educit ex Aegypto, quod de saeculo adducit ad fidem, non vult eos iterum in humilibus collocare, sed conversationem eorum vult esse subparit, sicut et in agone positis dolorem vulnerum mitigat spes coronae. Audierunt gentes et iratae sunt: dolores comprehenderunt habitantes Philistihim. Tunc festinaverunt duces Edom et principes Moabitarum: apprehendit eos tremor, tabuerunt omnes habitantes Chanaan. Quantum ad historiam pertinet, nullum ex his gentibus interfuisse mirabilibus quae facta sunt, constat. Quomodo ergo videbuntur tremore deterritae vel festinasse, ut dicit, vel iratae esse Philistihim et Moabitae et Edom, et reliquae quas enumerat nationes? Sed si redeamus ad intelligentiam spirituale
Abbreviated transcription (Latin):
autͣ ad quisisse. quia alienũ sibi dñm peo¬
cando quesiuerant. S fortassis recte qui¬
dem drͣ redemisse nos xp̃c. qui pͣtium
nri sanguinẽ suum dedit. Quid autẽ tale
ut nos mercaretur etiam diabolus dedit:
Ergo si uidetur ausculta. Homicidiũ. pe¬
cuma diaboli ẽ. Ille enim ab mitio homi¬
cida est. Fecisti homicidiũ. diaboli pecu¬
niam suscepisti. Adulteriũ. diaboli pe¬
cuna eͣ. Diaboli enm in eo imago est &
suꝑscriptio. Commisisti adulteriu. acce¬
pisti a diabolo nũmisma. furtũ. falsum
testimoniũ. rapacitas. uiolentia. hec om¬
nia diaboli census ẽ. & diaboli thesaurꝰ.
Talis enim pecuma de eius moneta pro¬
cedit. Hac gͥ pecunia emit ille quos emit.
et efficit seruos sibi om̃s qui de huiusmo¬
di censu eius quantulũcumq susceꝑint.

Expanded text:
autem acquisisse qui alienum sibi dominum pecautem acquisisse qui alienum sibi dominum peccando quaesiverant. Sed fortasse recte quidem dicitur redemisse nos Christus, qui pretium nostri sanguinem suum dedit. Quid tale autem ut nos mercaretur, etiam diabolus dedit? Ergo si videtur ausculta: Homicidium pecunia diaboli est. Ille enim ab initio homicida est. Fecisti homicidium, diaboli pecuniam suscepisti; adulterium, diaboli pecunia est: diaboli enim in eo imago est et superscriptio. Commisisti adulterium, accepisti a diabolo numisma: furtum, falsum testimonium, rapacitas, violentia, haec omnia diaboli census est et diaboli thesaurus. Talis enim pecunia de ejus moneta procedit. Hac igitur pecunia emit ille quos emit, et efficit sibi servos omnes, qui de hujuscemodi censu ejus quantulumcunque susceperint.
Abbreviated transcription (Latin):
terram. Et tamen uideamꝰ qͥd dicit.
Cantemus dño. gloriose enĩ glorificatꝰ. ẽ.¬
deniq & heretici dicunt de saluatore quia
non erant sui quos adquisiuit. Dato & eniͣ
pͣtio. mercarus eͣ homines quos creator fece¬
rat. Et certum est auint unuͣquemq illud
emere qđd suum non ẽ. Apłs enim ait. pͣtio
empti estis. S audi quid dicit ꝓpħa. Pecca¬
tis urĩs uenundati estis. & pro imquitanb
uris dimisi matre̾ urãm. Uides gͦ quia dĩ
quidẽ creatura om̃s sumus. Inusquisq¬
uero pro peccatis suis uenundat᷑. & ꝓini¬
quitatib suis a proprio creatore discedit.
Dĩ gͥ sumus scđm quod ab eo creati sumus.
effecti uͦ sumus serui diaboli. scđm qd pro
peccaris nris uenundati sumus. ueniens au¬
tem xp̃c redemit nos. cum seruiremus il¬
li dño cin nosmetipsos peccando uendidi¬
mus. Et ita uidetur tanquã suos quidẽ
recepisse quos creauerat. tanquã alienos

Expanded text:
terram: et tamen videamus quid dicit, terram: et tamen videamus quid dicit, Cantemus Domino, gloriose enim glorificatus edenique et haeretici dicunt de Salvatore quia non erant sui quos acquisivit. Dato etenim pretio mercatus est homines, quos Creator fecerat; et certum est, aiunt, unumquemque illud emere quod suum non est. Apostolus enim ait: Pretio empti estis . Sed audi quid dicit propheta: Peccatis vestris venundaquia Dei quidem creaturae omnes sumus, unusquisque vero peccatis suis venundatur, et pro iniquitatibus suis a proprio Creatore discedit. Dei ergo sumus, secundum quod ab eo creati sumus; effecti vero sumus servi diaboli, secundum quod peccatis nostris venundati sumus. Veniens autem Christus redemit nos, cum serviremus illi domino cui nosmetipsos peccando vendidimus. Et ita videtur tanquam suos quidem recepisse quos creaverat, tanquam alienos
Abbreviated transcription (Latin):
ulta. quidem. canti¬
ca fieri legimus in scrip¬
turis diuinis : horum
tamen om̃ium primum istud. est canti¬
cum. qđ aegyptiis & pharaone subm̃so.
popłs dei post uictoriam cecinit. Mloris
qͥppe sc̃orum ẽ: ubi aduersarius uncit᷑.
tanquã qui sciant ñ sua uirture sed dei
grã uictoriam patratã. hymnũ cio gratu¬
lationis offerre. Acciprunt tam̃ hymnũ
canentes &. iã thimpana in manibus suis:
sicut de maria sorore moysi & aaron re-¬
fertur. Et tu gͦ si mare rubrum transi¬
cris. si aegyptios sub mergi uideris. & ex¬
tungui pharaonem. attr in abyssi pro¬
fundum p̾cipitari: potes hymnum can-¬
tate dõ. potes uocẽ gratulationis emittę¬
re &. dicere. Cantemus dño. gloriose enĩ
glorificatus est: equum & ascensorem
proiecit in inare. Melius aute̾ &. digniꝰ
hȩc dices. si habueris timpanum in ma¬
nui tua: idẽ si carnem tuã crucifixeris
cum uitiis & concupiscentiis & si mor¬
tificaueris menbra tua que sunt suꝑ

Expanded text:
ulta quidem cantica ferri legimus in Scripturis divinis. Horum tamen omnium primum istud est canticum quod, Aegyptiis et Pharaone submerso, populus Dei post victoriam cecinit. Moris quippe sanctorum est, ubi adversarius vincitur, tanquam qui sciant non sua virtute, sed Dei gratia victoriam paratam, hymnum Deo gratulationis offerre: accipiunt tamen hymnum cantantes etiam tympana in manibus suis, sicut de Maria sorore Moysi et Aaron refertur. Et tu ergo si mare Rubrum transieris, si Aegyptios submergi videris, et exstingui Pharaonem, atque in abyssi profundum praecipitari, potes hymnum cantare Deo, potes vocem gratulationis emittere et dicere: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est: equum et ascensorem projecit in mare. Melius autem et dignius haec dicis, si habueris tympanum in manu tua, id est, si carnem tuam crucifixeris cum vitiis et concupiscentiis, et si mortificaveris membra tua quae sunt super
Abbreviated transcription (Latin):
usq deducendũ est uerbum dei. ut
etiam uermis fieri puretur: Non te
hic turbet auditiis. Audi ꝓpħam ex ꝑ¬
sona dni dicentẽ. Ego aurẽ sum u̾mis
et non homo. Sicut enim ipse ẽ qui fit
aliis in ruinã. aliis aure̾ in resurrectio¬
nem. ita &. ipse est qui nunc in manna
fidelib quidẽ dulcedo mellis. infide¬
lib aurem uermis efficitur. Ipse ẽ enim¬
sermo dei qui ini quoꝵ mentes arguit.
et correprionum spiculis peccatoꝵ. con¬
sciennias terebrat. Ipse est qui & ignis ef¬
turas. qui dicunt. Nonne cor nrm erat
flagrat spinas malas de terra. idest qͥ
malignas cogitationes in corde consu¬
mit. Et ideo peccatorib quidẽ neq uer¬
mis arguens unquã moritur. neq ignis
exurens aliquando extinguerur. Iustis
autem & fidelib ꝑmanet dulcis & suauis.

Expanded text:
usque deducendum est verbum Dei, ut usque deducendum est verbum Dei, ut etiam vermis fieri putetur? Non te hic turbet auditus: audi prophetam ex persona Domini dicentem: Ego autem sum vermis, et non homo . Sicut enim ipse est qui fit aliis in ruinam, aliis autem in resurrectionem; ita et ipse est qui nunc in manna fidelibus quidem dulcedo mellis, infidelibus autem sermo Dei qui iniquorum mentes arguit et correctionum spiculis conscientiam terebrat. Ipse est enim qui efturas ignis, qui dicunt: Nonne cor nostrum cremat spinas de terra mala, id est, malas cogitationes in corde consumit; et ideo peccatoribus neque vermis arguens unquam moritur, neque ignis exurens exstinguitur: justis autem et fidelibus permanet dulcis et suavis.
Abbreviated transcription (Latin):
celeste manna suscipere. Istud eniͣ man¬
na pro ut uult quisq talem saporẽ red-¬
dir in ore eius. Audi enim & dñm dicen¬
tem his qui accedunt ad se. Fiat tͥ scđm
fidem ruam. Et tu gͦ si u̾bum doi qđ in
eccłia pͣdicatur. tota fide & tota deuorio¬
ne suscipias. fiet tibi ipsum u̾bum qđ¬
cumq desideras. Uerbi grã si tribula¬
ris. consolatur re dicens. Cor contritũ
& humiliatũ ds̃ non spernit. Si letaris
pro spe futura. cumulabit tibi gaudia
dicens. letamini in dño & exultare iusti.
Si iracundus es. mirigat te dicens. Desi¬
ne ab ira. & derelinque indignationem.
Si in dolorib sis. sanat te dicens. Dñs sa.¬
nar om̃s languores tuos. Si pauꝑtare
consumeris. consolatur te dicens. Duͣs
alleuat de terra inopem. & de stercore
erigit paupereͬ. sic gͦ manna uerbi dei
reddit in ore tuo sapͥore᷑ quẽcunq uo¬
lueris. Hoc tamen si quis infidelit᷑ susci-¬
piat. & non comedat sed abscondat.
uernies ex eo ebulliunt. Putasne eo

Expanded text:
coeleste manna suscipere. Istud enim manna, prout vult quisque, talem saporem reddit in ore ejus. Audi enim et Dominum dicentem his qui accedunt ad se: Fiat tibi secundum fidem tuam . Et tu ergo si verbum Dei quod in ecclesia praedicatur, tota fide et tota devotione suscipias, fiet tibi ipsum verbum quodcumque desideras. Verbi gratia, si tribularis, consolatur te, dicens: Cor contritum et humiliatum, Deus, non despicies . Si laetaris prospere, futura cumulat tibi gaudia, dicens: Laetamini in Domino, et exsultate, justi . Si iracundus es, mitigat te, dicens: Desine ab ira, et derelinque indignationem . Si in doloribus es, sanat te, dicens: Dominus sanat omnes languores tuos . Si paupertate consumeris, consolatur te, dicens: Dominus erigit de terra inopem, et de stercore erigit pauperem . Sic ergo manna verbi Dei reddit in ore tuo saporem quemcumque volueris. Hoc tamen si quis infideliter suscipiat, et non comedat, sed abscondat, vermes ex eo ebulliunt. Putasne eo
Abbreviated transcription (Latin):
sen omnes qui constituti erant pͥnerpes per
tnbus in exercini. tnbimi et centurionosc et
dibetunt adimor sen. N os puon tui collegunꝰ
sumia uiroꝵ beslatoꝵ. nt̃oꝵ. et non clissonsit¬
exnobis quis quã. & obtulimus munus dño
inmsquisq ur quod cumꝙ inuenit uas aure¬
um torquem aut uiiolam. aut anulu̾. aut
dexiralem. aut catenulã. ad ꝓpitiandũ pro

Expanded text:
sen omnes qui constituti erant principes per tribus in exercitu, tribuni et centuriones, et dixerunt ad Moysen: Nos pueri collegimus summam virorum bellatoex nobis quisquam. Et obtulimus munus Domino, unusquisque vir quodcunque invenit, vas aureum, torquem aut phialam auream, aut annulum, aut dextrale, aut catenulam, ad propitiandum pro
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. &. ipse licot de egipna natus. pͥmoge¬
nitus tam̃ est. Omnes gͦ isti pͥmo geniti sunt.
etidõ pͥorem populum designant. qui nomꝑ
hereditatẽ. lum̾ta inquit & pecota multa
sunt nobis. Hȩc gͦ causa est. qua priot popti

Expanded text:
quitur, et ipse licet de Aegyptia natus est, primogenitus tamen est. Omnes tamen isti primogeniti sunt, et ideo priorem populum designant, qui non phaereditatem. Jumenta quoque et pecora multa sunt nobis. Haec ergo causa qua pr
Abbreviated transcription (Latin):
eosiugo enuis suam. & inponore eis omis eiis
lono Quis q̃ itabeanis est qui suececlat eisii
bes s̃ lis ua int firiat omnes madianitas. eriui¬
snficeus sanguine eox. sanguiẽ eum demo¬
nm fundere dr᷑. qui enpit eos quibrilli dem¬
nantidrr sauabitair autem ab hoc sangune cõ
punsicabitur in regno di. ut painsscat os ot

Expanded text:
suavi, et imponere eis onus ejus leve. Quis ergo ita beatus est, qui succedat eis in his praeliis, et interficiat omnes Madianitas, et justificetur ex sanguine eorum? Sanguinem enim daemonum fundere dicitur, qui eripit eos quibus illi dominantur. Lavabitur autem ab hoc sanguine et purificabitur in regno Dei, ut purificatus et
Abbreviated transcription (Latin):
lere uenientes. uel ingrossas necare intra me
me & in quinait necesss est. quo eum qui pollu¬
tus est &. in quinatis. calcare contendi. &. ero
mundustam̃ sum & polluris qui pollutum
contigi. & ob hoc purificatione egeo. Ideor
nimirum et scriprura dicit. quia nemo mun¬
auis a sorde. Onmes gͦ pumficatione inedige¬
mus. inimo purificationib multe euinietei¬
uerse nosmanent purificationes. S mistica
heo sut & ineffabilia. Quis enim nobis enat¬
rare potuent que sunt pirificationos que pa¬

Expanded text:
lere venientes vel ingressas necare intra me,me et inquinari necesse est, quo eum et qui pollutus et inquinatus est, calcare contendi. Et ero mundus tamen sum et pollutus, qui pollutum contigi, et ob hoc purificatione egeo. Idcirco et nimirum Scriptura dicit, quia nemo mundus a sorde. Omnes ergo purificatione indigemus, imo purificationibus. Multae enim et diversae nos manent purificationes. Sed mystica haec sunt et ineffabilia. Quis enim nobis enarrare poterit quae sunt purificationes quae pa
Abbreviated transcription (Latin):
entie flumen incedere quod lenficar cantate
aĩ. idost animam di capacom. Non adsequet̾
eloquiꝙ. dĩ int̾iora que sunt dulciora super
mel a. fauumni .s. illam rantummͦ consequet᷑
t̾ram in qua duo reges occisi sunt. aibi dicatar
ei. Nichil alni iudicaui mcipsum seire uitͣ¬

Expanded text:
incedere quod laetificat civitatem Dei, id est, animam Dei capacem: non assequetur eloquiorum Domini interiora, quae sunt dulciora super mel et favum; sed illam tantummodo consequetur terram in qua duo reges occisi sunt, ubi dicatur ei: Nihil aliud judicavi meipsum int
Abbreviated transcription (Latin):
dnmenmus Sic deniq: qui sũb ihi luoe milt¬
camcanginta &. co amplius reges pimant.
etiras cox sorte hereditans a cespnent. de¬
puisis namiq spñtalib: neguntis de celestibi¬
denie ꝑcipunt. Potest & tertiuis adhuc ex¬
positionis inderi modus. ut in filiis istł idest
in populo ȩcclĩo inrelligantur quidam eõ spi¬
ritalos. & intra iordanem ꝑcipere horeditatõ
t̾ram fluentem lac & mel. sapientio scilie&. ot
scientie dulcodinem capientes. quoꝵ tͣra flu
sunt carnales. qui iñtis et pecotib idest cras¬
sis & stolidis sensib ab undantes. sicut eran
illi do quib dicebat apłs paulus. ita in sonsati

Expanded text:
dimicamus. Sic denique qui sub Jesu Nave milidimicamus. Sic denique qui sub Jesu Nave militant, triginta et amplius reges perimunt, et terras eorum sorte haereditatis accipiunt. Depulsis namque spiritalibus nequitiis de coelestibdente percipiunt. Potest et tertius adhuc expositionis videri modus, ut in filiis Israel, id est, in populo Ecclesiae, intelligantur quidam esse spiritales, et intra Jordanem percipere haereditatem terrae, fluentis lac et mel, sapientiae scilicet et scientiae dulcedinem capientes: quorum fluminesunt carnales, qui jumentis et pecudibus, id est, crassis et solidis sensibus abundantes, sicut erant illi de quibus dicebat Apostolus: Ita insensati
Abbreviated transcription (Latin):
melius aliquid prouidente. ut sie nobis con¬
summarentur. Propt̾ea gͦ tͥnsermnt nobiscum
armati ad p̃lium. & iuiant nos ad belligesami¬
dum ad expugnandos inimicos. Splli posenns
qui armati sunt. qmi unti fortes sunt &s. potentes
exti uero omnes. ignaua manis et mbelis sen¬
manent extra iordanem. Si qui autem in ipsis u¬
ii fores sunt. relictis amimalib &. pecorb & om¬
nib impechimĩuis pugnaxnt adu̾sam hostem no¬
biscum. usquequo uincantur minua nñ. usa¬
piams. Quis enim aubitat. quod sõ quiq:. pa¬
num &s otationib nos inuent. & gestoꝵ sucx
confitmonit arq hortentur exemplis ẜetuo
luminib suis. ꝑ caque nobis ad memotiam
satipta reli queriunt. docentes nos& instrnen¬
tes. quomꝰ adũsum immicas potestatos dimu¬
candum sit. &. quomͦ agotum tolerar la cer¬
tanama: Pugnanr ꝙͦ pro nobis .&. ipsinos¬
dunt primi ante nos annati. lpsos euriminos
itale & adũsum spĩtalia nequine i celestib

Expanded text:
melius aliquid providente, ut ne sine nobis consummarentur. Propterea ergo transeant nobiscum armati ad praelium, et juvent nos ad belligerandum ad expugnandos inimicos. Sed illi transeunt qui armati sunt, qui viri fortes sunt et potentes, caeteri vero omnes, ignava manus et imbellis, remanent extra Jordanem. Si qui autem in ipsis viri fortes sunt, relictis animalibus et pecoribus, et omnibus impedimentis, pugnent adversum hostem nobiscum, usquequo vincantur inimici piamus. Quis enim dubitat quod sancti quique patrum et orationibus nos juvent, et gestorum suorum confirment atque hortentur exemplis? Sed et voluminibus suis per ea quae nobis ad memoriam scripta reliquerunt, docentes nos et instruentes quomodo adversum inimicas potestates dimicandum sit, et quomodo agonum toleranda certamina. Pugnant enim pro nobis, et ipsi incedunt primi ante nos armati. Ipsos enim nos ritale, et adversum spiritalia nequitiae in coelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
rassis de quib: dr̃. astiterunt reges t̾te. t
et adueisus. x p̃m eius. dopulsisq his regib
& pstraris. agnoscet secieriora mistena. usq¬
quo & iam adillum ueniat locum. ubiso¬
des di est. et ih erus alom. cintas dĩ uiueniris.
non ista quȩ seruit cum filiis siuis int̃as. sea¬

Expanded text:
t et adversus Christum ejus . Depulsisque his regibus et prostratis, agnoscet secretiora mysteria, usquequo etiam ad illum veniat locum ubi sedes est Dei, et Jerusalem civitas Dei viventis: non ista quae servit cum filiis suis in terra, se
Abbreviated transcription (Latin):
lud quoa lotificat ciuitatẽ ai. inra ipsum
sortem pmisse pat̾b horeditans accipier
lgitur᷑ cum duplici ut memoramus modo
oꝗrossus designenur ex egipto. & tͣnsitus ad
desortum. atq inde ingressus ad scę torto¬
horcditateꝰ iuideamus nunc. quid sibi uelit
ruben & gad et dimidiȩ tnbus manasse
heroditas qus ꝑmor son traditur. &. exira
iordanoni decornitur. In duodecim tnbubus
filiox isrł occultis quibdam &. misticis raniõib
totius humani gonoris siguram comploctitur.
uł omniũ recto hominum qui ad agnitionem

Expanded text:
lud quod laetificat civitatem Dei, intra ipsum lud quod laetificat civitatem Dei, intra ipsum sortem promissae patribus haereditatis accipiat. Igitur cum duplici, ut memoravimus, modo egressus designetur ex Aegypto, et transitur ad desertum, atque inde egressus ad sanctditatem, videamus nunc quid sibi velit Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse haereditas, quae per Moysen traditur, et extra Jordanem decernitur. In duodecim tribubus filiorum Israel, occultis quibusdam et mysticis rationibus, totius humani generis figura complectitur, vel omniu
Abbreviated transcription (Latin):
guram duob modis accipi era pnorib tis.
et a nobis sepeiam dic̾tum est. Ham &. cun
quis de erros tenebris ad agninionis lumen
adancitur. & de t̾rena conisatione ad sp̾ita¬
lia institura conu̾titur:. de aegipro uidetur
exisso & uonisse ad solitudinom. ad illum in¬
delieet inte statum. in quo ꝑsilertiũ &. quio¬
tom exerceatur diuiiis legib er eloquis ce¬
lostib imbuanir. ꝑ que iustitatas &. direclus
cum iordanem transicnt. ꝓporet usq adtͣ¬
ram reꝓmnissionis. idest per grãm baptismi
usq ad euangelica instituta ꝑuenit.S er il¬
lam figuram e̾ę diximus excundi de aegipto.
cum relinquit anima mundi tenobras. aena¬
rure corporeȩ cecitatem. & tͣnsfertur ad aliud
scłm. qno uł sinus abrahȩ ut in lararo. uł pa¬
radisus ut in larrone qui de cruce credidit.
indicatur: uł &iam si qua nouit dsͣ eẽ alia lo¬
ca uł alias mansionos ꝑ que tͣnsiens amma
credens dõ. & ꝑuoniens usq ad flumen il¬

Expanded text:
guram duobus modis accipi, et a prioribus nostris et a nobis saepe dictum est. Nam et cum quis de errorum tenebris ad agnitionis lumen adducitur, et de terrena conversatione ad spiritalia instituta convertitur, de Aegypto videtur exisse et venisse ad solitudinem, ad illum videlicet vitae statum in quo per silentium et quietem exerceatur divinis legibus, et eloquiis coelestibus imbuatur: per quae institutus et directus, cum Jordanem transierit, properet usque ad terram repromissionis, id est, per gratiam baptismi, usque ad evangelica instituta perveniat. Sed et illam figuram esse diximus exeundi de Aegypto, cum relinquit anima mundi hujus tenebras ac naturae corporeae caecitatem, et transfertur ad aliud saeculum, quod vel sinus Abrahae, ut in Lazaro, vel paradisus, ut in latrone qui de cruce credidit, indicatur; vel etiam si qua Deus novit esse alia loca, vel alias mansiones, per quae transiens anima Deo credens, et perveniens usque ad flumen il
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatem suam extra iordanis fluenra
pulus accopit hereditatẽ ꝑ mor sen. accepit
t̾ram duoꝵ regum tantimini. Non enĩ am¬
plius poruit mor̾sos int̾ficore nisi duos rogos.
quoeum t̾ram diuideret populis multa an¬
malia multaq pecora habentib Quamius
cora non tam̃ tanta que eos excludant ne ior¬
danem tͣnseant. s cum ipsis & mulierib et cũ
infantib suis contendunt tͣnsire iordam. et
ad patrum ꝑuenire ꝓmissa. Iili aurẽ ꝓptͣ pe¬
cora & iumͣta et mulieres suas & infantes non
potuetunt tͣnsire transiordanen. nec ad fidẽ
xpĩ quȩ est t̾ra ropmissionis intͣre. In crepar
ramen cos mor ses. & dicir ad filios ruben. et¬
sedebitis hio Et quare ꝑu̾titis corda filiorũ
isrł. ut non transeant in tͣtam quam cdareis
as. Et cum increpass cos hinusmodi u̾bis
accesserunt in quit ad eum filii ruben &. filii
gad & dicobant. Ouilia ouib fabricauimus
nos armati prima turba incedomus anre fili¬
osisrł. usquequo ꝑducamus eos in locum su¬

Expanded text:
ordanis fluenta pulus accepit haereditatem per Moysen; accepit terram duorum regum tantummodo. Non enim amplius potuit Moyses interficere nisi duos reges, quorum terram divideret populis, multa animalia multaque pecora habentibus. Illis cora, non tamen tanta quae eos excludant ne Jordanem transeant. Sed cum ipsis et mulieribus, et cum infantibus suis contendunt transire Jordanem, et ad patrum pervenire promissa. Illi autem propter pecora, et jumenta, et mulieres suas, et infantes, non potuerunt transire Jordanem, nec ad fidem Christi, quae est terra repromissionis, intrare. Increpat tamen eos Moyses, et dicit ad filios Ruben etm, et vos sedebitis hic? Et quare pervertitis corda filiorum Israel, ut non transeant in terram quam Dominus dat eis? Et cum increpasset eos hujusmodi verbis, accesserunt, inquit, ad eum filii Ruben, et filii Gad, et dicebant: Ovilia ovibus fabricamus nos armati prima turma incedimus ante filios Israel, usquequo perducamus eos in locum su
Abbreviated transcription (Latin):
danen hereditatom suscipit in t̾ra ręꝓmissio¬
nis. ꝑ iħm. Er illi quidem quib extra iordane᷑
herediras decernitur pͥminiui sunt. licot minꝰ
nobiles. licet ñ inculpati. pͥmitiui tamͣ sunt.
Rubon namq est pinmogenitas iacob. licet
contaminauerit thorum paitis. pͥmogenitus

Expanded text:
et haereditatem suscipit in terra repromissionis per Jesum. Et illi quidem quibus extra Jordanem haereditas decernitur, primitivi sunt; licet minus nobiles, licet non inculpati, primitivi tamen sunt. Ruben namque est primogenitus Jacob; licet contaminaverit thorum patris, primogenitus