comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iniquitatem: Qui inmnaculatum prius hominem ⁊
nistum ꝑse posse ẽe negauerat: hunc ab omina bilem
⁊ nutilem appellat. Abomi nabilem scilicet ꝓpter in msi¬
diciam macule: initilem uero ꝓpter inusticiam ĩper¬
fecte uite. Quitamen ab ominabilis ⁊ mtilis: intelli¬
qi ialiter potest. Aliquando enim homo ꝑuer sus q̃¬
dam recte agere uidetur. s ꝑ eaque iniqua sunt. eti¬
am ea que eius rectasunt destruuntur. Et quia mul¬
tum deo dispłicent mala: neq illaplacent que uident᷑
bona. singͥ in malis siuis deo abominabdis est: inbons¬
qd̾ comeditur cum mora glutitur. quia manditur ut
glutiatur. Qd̃ autem bibitur: tanto ad glutiendũ morã
non habet. quanto: ad mandendum necessitatem nul¬
lam habet. Culpa gͦ que a stulto homine sine ulla retͣcͣta¬
timore facit: quasi potum inuisticie sine obstaculo glu
Habent hoc om̃is arrogantes ꝓprum: ut cum rectum
quid uel parum senserint. inusum hoc elationis inflec¬

Expanded text:
 inutilia. --Qui immaculatum prius hominem et justum per se posse esse negaverat, hunc abominabilem et inutilem appellat: abominabilem scilicet propter immunditiam maculae, inutilem vero propter injustitiam imperfectae vitae. Qui tamen abominabilis et inutilis intelligi et aliter potest. Aliquando enim homo perversus quaedam recte agere videtur, sed per ea quae iniqua sunt etiam ea quae ejus recta sunt destruuntur. Et quia multum Deo displicent mala, neque illa placent quae videntur bona. Qui ergo in malis smque quod comeditur, cum mora glutitur, quia manditur ut glutiatur. Qnon habet, quanto nullam et ad mandendum necessitatem habet. Culpa ergo, quia a stulto homine sine ulla retractallicita sine timore facit, quasi potum injustitiae sine obstaculo glutHabent hoc omnes arrogantes proprium, ut cum rectum quid vel parvum senserint, in usum hoc elationis inflec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ terra: ⁊ nontransibit alienꝰ ꝑeos. Solis suis patrib datã
terram existimant: quia solos erroꝵ suoꝵ magistros
rexisse ueraciter eccłiam putant. Quis uero alienus nisi
apostata angelus uocatur. Unde ⁊ ꝑpsalmistam de cũc¬
tis simul malignis spiritib dicitur. qm̃ alieni infur¬
rexerunt in me. ⁊ fortes quesierunt animã meam.
Cm uidelicet alieno ꝑunum quẽq tͣnsire est: iniqͣs
in corde eius cogitationes ĩmitere. unde ⁊ ꝑprophete
uocem demalignis spiritib contra stantẽ animã dicit᷑.
Dixerunt anime tue ĩncuruare ut transeamus. S eli¬
phar therianites quia quedam narraturus. audiri
uiat: quanuis multa que dicenda sunt scrat. s quia
debeato lob dicenda non erant nesciat: audiamꝰ sentẽ¬
cas quas contra beatum iobꝓtulit. Nec debemꝰ cui. s
solum pensare quto dicit. Sequit᷑. Cunctis dieb impiꝰ¬

Expanded text:
 terra, et non transivit alienus per eos. Solis suis patribus datam terram existimant, quia solos errorum suorum magistros rexisse veraciter Ecclesiam putant. Quis vero alienus nisi apostata angelus vocatur? Unde et per Psalmistam de cunctis simul malignis spiritibus dicitur: Quoniam alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Cui videlicet alieno per unumquemque transire est iniquas in corde ejus cogitationes immittere. Unde et per prophetae vocem de malignis spiritibus contra stantem animam dicitur: Et dixerunt animae tuae: Incurvare 408 ut transeamus . Sed Eliphaz Themanites quia quaedam narraturus audiri vult, quamvis multa quae dicenda sunt sciat, sed quia beato Job dicenda non erant nesciat, audiamus sententias quas contra beatum Job protulit. Nec enim debemus cui, sed solum pensare quid dixit. Sequitur: CAPUT XXXVII
Abbreviated transcription (Latin):
dicium nec ipsi ẽẽ mundi ad peifectum possunt. qui in¬
mundicie predicatores funt. Ioħ̃e atestante qui ait.¬
Si dixerimus quia peccatum non habemus. ipsi nos se¬
ducunus. Si igitur inter sc̃os illius nemo inmutabilis.
⁊celi inconspectuillus nonsunt mundi. quis apud se¬
I de nisticie oꝑe presumat ⁊ unde ⁊ subditur. Qssto magis¬

Expanded text:
dicium, nec ipsi esse mundi ad perfectum possunt, qui dicium, nec ipsi esse mundi ad perfectum possunt, qui munditiae praedicatores fiunt. Si igitur inter sanctoSi dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus . Si igitur inter sanctos illius nemo immutabilis est, et coeli in conspectu ejus non sunt mundi, quis apud se de justitiae opere praesumat? Unde et subditur: 407 CA
Abbreviated transcription (Latin):
głiam dei. Qui ꝑ naturam quidem om̃s insemet ipsis
propriam mutabilitatem habent: s dum inmutabili
tati studiose semꝑ inherere desiderant. inherendo agunt
ut inmutabiles fiant. Cumq ad hanc toto affectu se ce¬
nent: qñ accipiunt ut ꝑsemet ipsos doctiuincant hoc
qd̾ insemet ipsis mutabiles extiterunt. Quid eniminu¬
tabilitas nisi mors quedam est : que dum rem quamili¬
bet inaluid inmittat: quasi occidit quod fuerat ut inci¬
prat e̾e qd̾ non erat. Et de auctore omnium scriptum:.
qui solus habet inmortalitatem. quia uidelicet in se¬
met ipso solus inutabilis est. de quoꝑ Iacobum dicit᷑.
Apud quem non est transmutatio nec uicissitudins obũ¬
bratio. Ipsa enum mutabilitas uinbra est: que quasi obscu¬
ret lucem si hanc ꝑaliquas uicissitudines inmuttet. S qͥa
indeo mutabilitas non uenit: nulla eus lumen umibra
conspectu euis: quia ꝑsemet ipsos ante districtum dei iu¬

Expanded text:
gloriam Dei . Qui per naturam omnes in semetipsis gloriam Dei . Qui per naturam omnes in semetipsis propriam mutabilitatem habent; sed dum immutabili veritati studiose semper inhaerere desiderant, inhaerendo agunt, ut immutabiles fiant. Cumque ad hanc toto affectu se tenent, quandoque accipiunt ut super semetipsos ducti vincant hoc quod in semetipsis mutabiles exstiterunt. Quid enim mutabilitas nisi mors quaedam est? Quae dum rem quamlibet in aliam immutat, quasi occidit quod fuerat, ut incipiat esse quod non erat. Et de auctore omnium scriptum est: Qui solus habet immutabilitatem , quia videlicet in semetipso solus immutabilis est. De quo per Jacobum dicitur: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Ipsa enim mutabilitas umbra est, quae quasi obscuraret lucem, si hanc per aliquas vicissitudines permutaret. Sed quia in Deo mutabilitas non venit, nulla ejus lumen umbra conspectu ejus; » quia per semetipsos ante districtum Dei ju
Abbreviated transcription (Latin):
tanda e̾e̾nt: eliphaz sententiam paulus apłs minime
protulisset dicens. comprehendit sapientes inastucia eoꝵ.
Quia igitur ⁊ea que recta dicunt. contra beatum iob
recte non dicunt: nos ineoꝵ dictis ⁊ calcemus iacium
destructionis. idiscutiamꝰ uires rectitudinis. Sequitur.¬
citur homo terrenus. exprimitur . umfirmꝰ. homo enĩ
ab humo appellatus est. Et quomodo eẽt sine macula
qui sponte sua ad infirmitatem concidit. factꝰ de terra :
Ubi ⁊ additur. Et ut iustus appareat natus de muliere:
Primam quippe uiro inuisticiam: mulier ꝓpinauit in para¬
diso. Quomͦ ergo iustus apparebit. qui de illa natus est. q̃
iniusticie ꝓpinatrix extitit : Sequit᷑. Ecce inter scõs eius
nemo iminutabilis ⁊ celi non sunit mundi in conspectu eus.
Hoc celoꝵ nomine repetiit: qd̾ scõꝵ prius appellatione sig¬
nauit. Nam de eisdem scĩs scriptum est. Celi enarrant

Expanded text:
tanda essent, Eliphaz sententiam Paulus apostolus minime tanda essent, Eliphaz sententiam Paulus apostolus minime protulisset, dicens: Apprehendit sapientes in astutia eorum . Quia igitur et ea quae recta dicunt contra beatum Job recte non dicunt, nos in eorum dictis et calcemus vitium indiscretionis, et discutiamus vires rectitudinis. Sequiturcitur homo, terrenus exprimitur et infirmus. Homo enim ab humo appellatus est. Et quomodo esse valet sine macula, qui sponte sua ad infirmitatem cecidit, factus de terra? Ubi et additur: « Et ut justus appareat homo natus de muliere. » Primam quippe viro injustitiam mulier propinavit in paradiso. Quomodo ergo justus apparebit, qui de illa natus est, quae injustitiae propinatrix exstitit? Sequitur: « Ecce inter sanctos Dei nemo immutabilis, et coeli non sunt mundi in conspectu ejus. Hoc coelorum nomine repetiit quod sanctorum prius appellatione signavit. Nam de eisdem sanctis scriptum est: Coeli enarrant
Abbreviated transcription (Latin):
s tamen semꝑ cor longe dissimile est. ⁊ exquib dictis dñs ab
iniustis offenditur: meis quoq a iustis placatur. Nam pha
afflictus ad extremitatem ꝑuenisset uite: moratione com¬
punctus dixit. Obsecro dñe memento queso quomodo ambu¬
lauerim coram te inueritate ⁊ i corde ꝑfecto. nec tamen dñs
hanc confessionem ꝑfectionis eius despexit aut renuit. quẽ
mox insuis precib exauduiti Ecce phariseus se iustificauit
inoꝑe. Ez echias uistum se asseruit: etiam incogitatione.
atq unde ille offendit. iste dñm placanit. Cur ita hoc nisi
Iob cum sua opera ꝓtulit: contra deum nullo mͦ tumuit.
quia ea que ueracit fecerat humilit dixit. S solent he¬
retici errorum suorũ dictis uera aliquando ꝑmiscere: ⁊
amici beati Iob quannus inreprehensione eiꝰ omnino
fallantur: possunt tamen ⁊ uera quedam dicere. que ex
illius assiduitate didicerunt. Quoꝵ dicta siomnia refu¬

Expanded text:
sed tamen cor semper longe dissimile. Et ex quibus dictis Dominus ab sed tamen cor semper longe dissimile. Et ex quibus dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharafflictus ad extremitatem pervenisset vitae, in oratione compunctus dixit: Obsecro, Domine: memento quomodo ambulaverim coram te in veritate et corde perfecto. Nec tamen Dominus hanc confessionem perfectionis ejus despexit, aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere. Ezechias justum se asseruit etiam in cogitatione, atque unde ille offendit, inde iste Domino placuit. Cur itaque hoc? NisiJob, cum sua opera protulit, contra Deum nullo modo tumuit, quia ea quae veraciter fecerat humiliter dixit. Sed solent haeretici errorum suorum dictis vera aliqua permiscere, et amici beati Job quamvis in reprehensione ejus omnimodo fallantur, possunt tamen et quaedam vera dicere, quae ex illius assiduitate didicerunt. Quorum dicta si omnia refu
Abbreviated transcription (Latin):
ut exterius eoꝵ facies obstupuisse uideatur. S quia hãc
contemplationis ium inocculto agere heretici ignorant:
hoc aiustis ⁊ recta sapientib fieri magis ꝑhipocrisim quã
ꝑueritatem putant. quia hoc qd̃ ipsi habere nequenĩt
Sin esse uerasciter aliis non suspicantur. Sequitur. Qindi¬
 met contra dñm sp̃s tiuis. ut ꝓferas deore tuo huiꝰcemo¬
di sermones : Plerumq nisti aliquib necessitatib af¬
flcti sua oꝑafateri coguntur. Qd̾ beatus iob fecerat quẽ
ta iniusti audiunt: ħꝑelationem pociꝰ quam ꝑuerita¬
tem existimant prolata. Exsius enim cordib uerba uistoꝵ
pensant: ⁊ dici humiliter posse bona uerba non estimãt.
Sici enimgrauis culpa est sibi hoc hominem arrogare qd̃
non est: sic plerumq nulla culpa est. sihumiliter bonum
dicat qd̾ est. Unde sepe ꝯti̾git ut iꝰtriĩuisti hãnt u̾ba similia

Expanded text:
ut exterius eorum facies obstupuisse videatur. Sed quia hanc ut exterius eorum facies obstupuisse videatur. Sed quia hanc contemplationis vim in occulto agere hhoc a justis et recta sapientibus fieri magis per hypocrisim quam per veritatem putant, quia hoc quod ipsi habere nequeunt inesse veraciter aliis non suspicantur. Sequitur: tumet contra Deum spiritus tuus, ut proferas de ore tuo hujuscemodi sermones? - Plerumque justi aliquibus necessitatibus afflicti, sua opera coguntur fateri. Quod beatus Job fecerat, quem ta injusti audiunt, haec per elationem potius, quam per veritatem existimant prolata. Ex suis enim cordibus verba justorum pensant, et dici humiliter posse vera bona non existimant. Sicut enim gravis culpa est, sibi hoc hominem arrogare, quod non est, sic plerumque culpa nulla est, si humiliter bonum dicat, quod est. Unde saepe contingit, ut justi et injusti habeant verba similia:
Abbreviated transcription (Latin):
despiciunt: de antiquoꝵ patrum magisterio falsapre¬
sumptione głiantur. ut ea que ipsi dicunt etiam an¬
tiqui patres tenuisse fateantur. quatinꝰ hoc qd̾ rectitu¬
dine astruere nonualent. quasi exillorum actorita¬
te confirment. Quia uero scriptum est. quem dili¬
git dñs castigat. flagellat autem omnem filium
quem recipit: sepe sc̃a eccłia multis inhac uita adu̾¬
sitatib laborat. ⁊ reproboꝵ uita tanto sine flagello
dimittitur. quanto ad nulla premia seruatur. S
afflictiones sc̃e eccłie uidentes heretiq: eam despici¬
unt: ⁊tot illam flagellis atteri ex praue confessioĩs¬
⁊ merito suspicantur. unde ad huc subdit᷑. Numqͥd¬
gͣtie est ut consoletur te d̾s: s uerba praua hoc pro¬
Shibent. Ac si ei patenter dicat. Siꝑfessionem fidei cor¬
rigeres. iam dudum consolatione̾m a flagellis habere
stoꝵ mens ita ad altiora contemplanda suspenditur:

Expanded text:
despiciunt de antiquorum Patrum magisterio falsa praedespiciunt de antiquorum Patrum magisterio falsa praesumptione gloriantur, ut ea quae ipsi dicunt, etiam antiquos patres tenuisse fateantur, quatenus hoc quod rectitudine astruere non valent quasi ex illorum auctoritate confirment. Quia vero scriptum est: Quem diligit Dominus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Saepe sancta Ecclesia multis in hac vita adversitatibus laborat, et reproborum vita tanto sine flagello dimittitur, quanto ad nulla praemia servatur. Sed afflictiones sanctae Ecclesiae videntes haeretici, eam despiciunt, et tot illam flagellis atteri ex pravae professionis merito suspicantur. Unde adhuc subditugrande est, ut consoletur te Deus, sed verba tua prava hoc prohibent. - Ac si ei patenter dicat: Si professione fidei corrigeris, jam dudum consolationem flagellis habere storum mens ita ad altiora contemplanda suspenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Hunquid pͥmꝰ homo tu natus es ⁊ante colles for¬
matus: Nunquid consilium dei audisti ⁊iferior te erit
sapientia eius: Ac siuerbis aꝑtiorib dicat. Quide et̃no
loqueris pensa quia temporalis es. Qui de enis sapien
tia dispiitas: pensa quia eus consilium ignoras. S qr
ad huc heretici uerba dnĩce defensionis assumunt ut
docti esse uideantur. ⁊dum diuinam głiam defendere
uidentur. suam scĩam hominib in notescunt: ipsa hoc
eliphaz subiuncta uerba testantur. quiloqui quidem
de sapientia dei cepit. s statim ad suam elationem ceci
ex qua mentis elatione ꝓdeat quidꝰ quasi ad dñicam de¬
heretici ascã uniuersali eccłia sunt egressi: testatur
Ioħs qui ait. Ex nobis ꝓdierunt s non erant ex nobis.
S ut ea que asserunt conmendare stultif mentib
hominum quasi de antiquitate possint: antiquos pa¬
tres se habere testantur atq ipsos doctores eccłie sue ꝓfes¬
sionis magistros dicunt. Cumq presentes predieatores

Expanded text:
. Nunquid primus homo tu natus es, et ante colles formatus? Nunquid consilium Dei audisti, et inferior te erit ejus sapientia? - Ac si verbis apertioribus dicat: Qui de aeterno loqueris, pensa quia temtia disputas, pensa quia ejus consilium ignoras. Sed quia ad hoc haeretici verba dominicae defensionis assumunt, ut docti esse videantur, et dum divinam gloriam defendere videntur, suam scientiam hominibus innotescant, ipsa hoc Eliphaz subjuncta verba testantur, qui loqui quidem de sapientia Dei coepit, sed statim ad suam elationem cecidex qua mentis elatione prodeat quidquid quasi ad Dominicam dehaeretici a sancta universali Ecclesia sunt egressi testatur Joannes, qui ait: Ex nobis prodierunt, sed non erant ex nobis . Sed ut ea quae asserunt commendare stultis mentibus hominum quasi de antiquitate possint, antiquos patres se habere testantur, atque ipsos doctores Ecclesiae suae professionis magistros dicunt. Cumque praesentes praedicatores
Abbreviated transcription (Latin):
despicit. istatum soliditatis requirit. quiꝑ hoc qd̃ miitabilit̃
militat: ad immutationem suam ꝑuenire festinat. Iustus qͥp¬
pe inhac uita ipsa sarcina sue corruptionis onerosus est: qd̾
uigilie defatigant. somnus queritur. ut uigiliarum labor
atq anxietas temꝑetur. S nĩiñqͣm ⁊̃ sommis occidit. fames
corpꝰ atterit. atq ut eius necessitas repellatur. cibirequirunt᷑.
S sepe. ⁊ cibi grauant: quiadrepellendum debilitatis gͣuam̃.
quesiti fuerant. Grauis itaq est sarcina corruptionis. que nisi
ita grauis ẽẽt: paulus ⁊teqͦqͣm dice̾t. Uanitati creatura subiec¬
ta est. non uoleris. s ꝓpt̃ eum qui subiecit eam inspe. quia ⁊

Expanded text:
despicit, et statum soliditatis requirit, qui per hoc quod mutabiliter despicit, et statum soliditatis requirit, qui per hoc quod mutabiliter militat, ad immutationem suam pervenire festinat. Justo quippe in hac vita ipsa sarcina suae corruptionis onerosa est. Quod vigiliae defatigant, somnus quaeritur, ut vigiliarum labor atque anxietas temperetur. Sed nonnunquam etiam somnus occidit. Fames corpus atterit, atque, ut ejus necessitas repellatur, cibi requiruntur; sed saepe et cibi gravant, qui ad repellendum debilitatis gravamen quaesiti fuerant. Gravis itaque est sarcina corruptionis, quae nisi ita gravis esset, Paulus nequaquam diceret: Vanitati creatura subjecta est, non volens, sed propter eum qui s
Abbreviated transcription (Latin):
ret suscepit: ⁊ rursus ꝑ obedientiam uim fortitudmis ostendens
ait. Ueruntam̃ non sicut ego uolo: s sicut tu. ut cumhoc imminet.
qd̾ fieri nolumus. sic ꝑ infirmitatem petamus: ut nonfiat. qͣtinꝰ
ꝑfortitudinem ꝑati simus. ut uoluntas conditoris ñi etiam
contra uoluntatem nr̃am fiat. Hoc gͥ exemplo ĩmũqm afor¬
tib infirmitatis uerba suscipienda sunt. ut ꝑeoꝵ post predica¬
menta fortia infirmoꝵ corda fortiꝰ ł gͣniꝰ roborent᷑. Unde beatus
Iobcum quasi dubitantis uerba protulit dicens. putas ne mortu¬
us homo ruisumuniat. slicosententiam sue certitudinis adiũ¬
siderio expectat. qm sit de resurrectione certus insimat. Et cur¬
sum uite huius quantũ despiciat innotescit: quia hunc mi¬
litiam appellat. Enulitiam quippe semꝑ ad finẽ tendit᷑. ⁊ coti¬
die conclusionis t̾minus expectat᷑. Cursum itaq uite huius

Expanded text:
ret suscepit. Et rursus per obedientiam vim fortitudinis ostendens, ret suscepit. Et rursus per obedientiam vim fortitudinis ostendens, ait: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ut cum hoc imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus ut voluntas conditoris nostri etiam contra voluntatem nostram fiat. Hoc igitur exemplo nonnunquam a fortibus infirmitatis verba suscipienda sunt, ut per eorum post praedicamenta fortia infirmorum corda gratius roborentur. Unde beatus Job, cum quasi dubitantis verba protulit, dicens: Putasne mortuus homo rursum vivet? illico sententiam suae certitudinis adjunsiderio exspectat, quam sit de resurrectione certus, insisum vitae praesentis quantum despiciat innotescit, qui hunc militiam appellat. Per militiam quippe semper ad finem tenditur, et quotidie conclusionis terminus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus
Abbreviated transcription (Latin):
lit: partem reliquit. non occidit funditus s momordit infernũ.
Dicit gͦ. Eromors tua omors idest inelectis meis tefunditus ꝑimo.
ero morsus tuus inferne. quia sublatis eis te exparte tranfigo Sci¬
ens gͥ beatus iob hunc aduentum ad inferos redemptoris nr̃i:
petat qd̾ futurum ꝓuidet ⁊dicat. Et constituas michi tempꝰ inqͦ
Solent iusti uiri meo qd̃ ipsi certum ac solidiim sentiunt. quasi
ex dubietate aliquid ꝓferre. ut infirmoꝵ inse uerba tͣnfferant.
S rursum ꝑ fortensententiam infirmantium dubietati omni¬
modo contͣlicurit qͣtinuis ꝑhoc qd̾ dubie ꝓferre cernuntur. infir¬
mis aliquateniis condescendant: ⁊ꝑhoc qd̾ certam sententiam pro¬
ferunt. infirnoꝵ mentes dubias ad soliditatem trahant. Qd̾m
dñs. ꝓpinquans: infirmantium inse nocem sumpsit dicens. sat
mi si possibile est. tͣnseat ame calixiste. Coꝵq timorem ut abstral¬

Expanded text:
lit, et partem relit, et partem reDicit ergo: Ero mors tua, a mors; id est, in electis meis te funditus perimo. Ero morsus tuus, inferne, quia, sublatis eis, te ex parte transfigo. Sciens igitur beatus Job hunc adventum ad inferos Redemptoris nostri, petat quod futurum praevidit, et dicat: Et constituas mihi tempus in quo Solent justi viri in eo quod ipsi certum ac solidum sentiunt, quasi ex dubietate aliquid proferre, ut infirmorum in se verba transferant. Sed rursum per fortem sententiam infirmantium dubietati omnimodo contradicunt, quatenus per hoc quod dubie proferre cernuntur infirmis aliquatenus condescendant, et per hoc quod certam sententiam proferunt, infirmorum mentes dubias ad soliditatem trahant. Quod ippe Dominus propinquans, infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste; eorumque timorem ut abstrahe
Abbreviated transcription (Latin):
ex muliere. factum sub lege ut eos qui sub lege erant redime̾t.
hanc itaq redemptionem uir dñi preuidens: inqua erant
multi etiam ex gentilitate liberandi sicut ipse ait. licet hec
celes incorde tuo. tamen scio quia uniuersoꝵ memineris:
apud omĩpotentem deum tempus sib constitutum sue recor
dationis petit. huic est enim qd̾ in euangelio dñs dicit. Et
ego si exaltatꝰ fuero aterra: omnia traham ad me ip̃m. or̃a
uidelicet electa. Non enim ab inferno rediens dñs. electos simł
ireprobos traxit. s illa ex inde omnia sustulit. que sibi ĩhesisse
presciuit. Unde etiam ꝑ osee propħa n dicit. Omors eromors
tua ero morsus tuus inferne. Qd̃ enim occidimus: agimus ut pe¬
intꝰ nonsit. Exeouero qd̾ mordemus: partem abstrahimus. par¬
tem q relinquimus. Qiia gͦ melectis sins funditus dñs occidu
mortem: mois mortis extitit. Quia uero ex inferno partem abstu¬

Expanded text:
ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub Hanc itaque redemptionem vir Domini praesciens, in qua erant multi ex gentilitate liberandi, sicut ipse ait: « Licet haec celes in corde tuo, tamen scio quia universorum memineris . » Apud omnipotdationis petit. Hinc est enim quod in Evangelio Dominus dicit: Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum , omnia videlicet electa. Non enim ab inferno rediens Dominus electos simul et reprobos traxit, sed illa exinde omnia sustulit quae sibi inhaesisse praescivit. Unde etiam per Osee prophetam dicit: Ero mors tua, o mors, nitus non sit. Ex eo etenim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ enim ommpotentis dei inhoc cotidie ium sue districtionis
ꝑagit: qd̾ uiuientes indigne digni s suppliciis demergit. Qui
furor tiunc quidem ꝑtͣnsit s infine ꝑtͣnsiet. quia modo qͥdem¬
agitur. s inmundi t̃mino consũmatur. Qui tameniste fu¬
ror quantum ad electoꝵ animas. in redemptoris aduentu ꝑ
tͣnsiit. quia eas ab inferm claustris adꝑadisi gaudia mediator
derihominum dum ipse illuc pie descenderet. reduxit. Int ħ
uero sciendum est. qd̃ furoris nomen diumnitati non congruit.
quia naturam dei simplicem ꝑtbatio nulla confundit. Unde
ei dicitur. Tuantem dominator uirtutis cum tͣnquillitate
idicas: ⁊ cum magna reue̾ntia disponis nos. S ꝙ nistoꝵ ani
me ꝑmediatoris aduentum erant. qñ ab inferni locis quannns
subiungit. Et constituas mͥ tempus in quo recorderis mei. At
ubi uenit plemtudo temꝑis misit deus filium suum factum

Expanded text:
 etiam omnipotentis Dei in hoc quotidie vim suae districtionis  etiam omnipotentis Dei in hoc quotidie vim suae districtionis peragit, quod viventes indigne dignis suppliciis demergit. Qui furor nunc equidem transit, sed in fine pertransit, quia modo agitur, sed in mundi termino consummatur. Qui tamen iste furor, quantum ad electorum animas, in Redemptoris nostri adventu pertransiit, quia eas ab inferni claustris ad paradisi gaudia mediator Dei et hominum, dum ipse illuc pie descenderet, reduxit. Inter haec vero sciendum est quod furoris nomen Divinitati non congruit, quia naturam Dei simplicem perturbatio nulla confundit. Unde ei dicitur: Tu autem dominator virtutis cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos . Sed qui Mediatoris adventum erant quandoque ab inferni locis quamvis subjungit: Et constituas mihi tempus in quo recorderis mei . At ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum
Abbreviated transcription (Latin):
Ituus: Quia ante aduentum mediatoris dei ⁊ hominis om̃is
homo quamuis munde ꝓbate q uite fuerit: ad inferni
claustra descendit: dubium uon est. qm̃ homo qui ꝑse ceci¬
dit. ipse adꝑadisi requiem ꝑse redire non potuit. nisi ueniret
ille. quisue incarnationis misterio. eiusdem nobis ꝑadisi adi¬
tum. qui romphea flãmea posita interclusus ẽe memoratur.
que ⁊ uersatilis dicitur. ꝓ eo qd̾ qñq ueniret tempus ut etiã
remoneri potiusset. Nec tamen ita uistoꝵ animas adinfernũ
dicimis descendisse: ut inlocis penalib tenerentur s esse suꝑi¬
ora inferni loca alia inferiora credenda sunt. ut niͣsuꝑioribus
usti requiescerent. uininferiorib iniusti cruciarentur. Unde
ipsalmista ꝓptem preuenientem se dei grãm dicit. Eripuisti
ris aduentum adinfernum se descendere sciens. conditoris sui
illic ꝓtectionera postulat. ut alocis penalib alienus existat.
ubi dum adreqiuem ducitur: asuppliciis abscondatur. Unde

Expanded text:
tus. --Quia ante adventum mediatoris Dei et hominis omnis homo, quamvis mundae probataeque vitae fuerit, ad inferni claustra descenderit, dubium non est, quoniam homo, qui per se cecidit, per se ad paradisi requiem redire non potuit, nisi veniret ille qui suae incarnationis mysterio ejusdem nobis tum romphaea flammea posita esse memoratur , quae et versati lis dicitur, pro eo quod quandoque veniret tempus ut etiam removeri potuisset Nec tamen ita justorum animas ad infernum dicimus descendisse, ut in locis poenalibus tenerentur. Sed esse superiora inferni loca, esse alia inferiora credenda sunt, ut et in superioribus justi requiescerent, et in inferioribus 398 injusti cruciarentur. Unde et Psalmista propter praevenientem se Dei gratiam dicit: Eripuisti ris adventum ad infernum se descendere sciens, conditoris sui illic protectionem postulat, ut a locis poenalibus alienus existat, ubi, dum ad requiem ducitur, a suppliciis abscondatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ualeamus. Ena inre largitatem diuine misericordie pensare qͥs
ualeat que ad tantam ꝑducit głiam hominem post culpam :
Pensat deus mala que facimus: ⁊ tamen benignitatis sue gr̃an.
ea misericorditer relaxat. Unde ⁊ subditur. Tuquidem gressus meos¬
gressib nisi una queq nr̃a actio designatur: Omp̃c itaq deus
⁊ gressus dimimerat ⁊ peccatis parcit. quia. ⁊ subtilit acta nr̃a con¬
siderat. ⁊ tamen hec penitentib imsericorditer relaxat. fuir ⁊ du¬
riciam in peccantib ce̾spicit: s tamen hanc preuemente gr̃a ad
penitentiam emollit. Culpas ergo enumerat: cum nos ipsos ad
singula que fecimiis deflenda conuertit. saias misericorditer
relaxat. quia eadum nos ipsos punimus. ipse nequaquam in¬
in extremo examine duudicat. paulo attestante qui ait. Si
nosmet ipsos duudicaremus: non utiq uidicaremur. unde
Sad huc subditur. Signãt᷑ quasi insacculo delicta nr̃a: quia¬

Expanded text:
valeamus. Qua in re largitatem divinae misericordiae pensare quis valeamus. Qua in re largitatem divinae misericordiae pensare quis valeat, quod ad tantam perducit gloriam hominem post culpam? Pensat Deus mala quae facimus, et tamen per benignitatis suae gratiam ea misericorditer relaxat. Unde et subditur: CAPUT XVI  Regressibus, nisi unaquaeque nostra actio designatur? Omnipotens itaque Deus et gressus dinumerat, et peccatis parcit, quia et subtiliter acta nostra considerat, et tamen haec poenitentibus misericorditer relaxat. Qui et duritiam in peccantibus conspicit, sed tamen hanc, praeveniente gratia, ad poenitentiam emollit. Culpas ergo dinumerat, cum nos ipsos ad singula quae fecimus, deflenda convertit. Quas misericorditer relaxat, quia eas dum nos ipsi punimus, ipse nequaquam in extremo examine junosmetipsos judicaremus, non utique judicaremur : unde adhuc subditur: Signasti quasi in sacculo delicta mea,
Abbreviated transcription (Latin):
tenter dicat. Iccuro creatura corruptibilis ꝑsistere ad incorrupti¬
onem potest: quia tue potestatis mami erigitur: ⁊ tui respectꝰ
gratia ut ꝑsistat tenetur. Humana naniq creatura eo ipso quo
creatura est: insemet ipsahabet subse defluere. s aconditore suo
homo accipit ut ⁊ suꝑse contemplatione rapratur ⁊inse ipso in¬
corruptione teneatur. Creatura ergo ne sub se defluat s in incor¬
ruptione ꝑsistat. ad incommnutabilitatis statum auctoris su dex¬
tera leuatur. Porest quoq dextere nomine filius designari:
qr omina ꝑ ip̃m facta sunt. Oꝑi igitur manuum suarũ
porrexit om̃pc deus dexteram suam: quia ut abiectum ato
ininfimis iacens ad summa erigeret gemis humanum. in¬
carnatum ad hunc uingeniti. an misit. excuius nob̃ incarna¬
tione datum÷ ut qui exuoluntate ꝓpria in corruptionem ceci¬
dimus. uocanti nos ded qñq adincorruptionis głiam responde̾

Expanded text:
tenter dicat: Idcirco creatura corruptibilis persistere ad incorruptitenter dicat: Idcirco creatura corruptibilis persistere ad incorruptionem potest, quia tuae potestatis manu erigitur, et tui respectus gratia, ut persistat, tenetur. Humana namque creatura, eo ipso quod creatura est, in semetipsa habet sub se defluere, sed a conditore suo homo accepit, ut et super se contemplatione rapiatur, et in seipso incorruptione teneatur. Creatura ergo ne sub se defluat, sed in incorruptione persistat, ad incommutabilitatis statum auctoris sui dextera levatur. Potest quoque dexterae nomine Filius designari: Quia omnia per ipsum facta sunt . Operi igitur manuum suarum porrexit omnipotens Deus dexteram suam, quia ut abjectum atque in infimis jacens ad summa erigeret genus humanum, incarnatum ad hoc unigenitum misit. Ex cujus nobis incarnatione datum est ut qui ex voluntate propria in corruptionem cecidimus, vocanti nos Deo quandoque ad incorruptionis gloriam respondere
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ dei. Scimus enini qm̃ omnis creatura ingemiseit ipartit¬
usq adhuc. Sc̃s g̾ ur incorruptionis statum desiderans dicat.
Cunctis dieb quib nunc milito expecto donec ueniat inimuta¬
tio mea. Inqua immutatione quid agatur adiungit. Uocabis
tis congrua aduicem oꝑa reddimuis. In illa igitur conmutatiõe
uocat dñs ⁊ respondet homo: quia ante incorrupti claritatem
incorruptus homo ostenditur post corruptionem. Hunc ⁊ enim
quousq subditi corruptioni sumus: auctori nr̃o minime res¬
pondemus. qr dum corruptio. Ab incorruptione longe est. simili
tudo apta nr̃e responsionis non est. De illa uero immutatione
scriptumest. Cum apparuerit similes ei erummis: qm̃ uidebimꝰ eum
sicuti est. Tunc gͦ uocati deo uerasciter respondebimus: qñ ad sũ¬
me incorruptionis iussum incorruptibiles surgemus. Et quia hoc
ꝑcipere creatura ex semet ipsa non ualet: s: solius ommpotentis do¬
no agitur. ut ad tantam incorruptionis głiam ꝑmutet᷑: recte¬

Expanded text:
liorum Dei. Scimus enim quod omnis creatura ingemiscit, et partusque adhuc . Sanctus ergo vir incorruptionis statum desiderans, dicat: Cunctis diebus, quibus nunc milito, exspecto donec veniat immutatio mea. In qua immutatione quid agatur adjungit: CAPUT tis congrua ad invicem opera reddimus. In illa igitur mutatione vocat Dominus, et respondet homo, quia ante incorrupti claritatem, incorruptus homo ostenditur post corruptionem. Nunc etenim quousque subditi corruptioni sumus, Auctori nostro minime respondemus, quia, dum corruptio ab incorruptione longe est, simtudo apta nostrae responsioni non est. De illa vero immutatione scriptum est: Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Tunc ergo vocanti Deo veraciter respondebimus, quando ad summae incorruptionis jussum incorruptibiles surgemus.  Vet. X.  Et quia hoc percipere creatura ex semetipsa non valet, sed solius 400 omnipotentis Dei dono agitur ut ad tantam incorruptionis gloriam permutetur, recte
Abbreviated transcription (Latin):
sunt cogitationes mentis: que aliquando ꝑiram tumesc̃t̃.
ꝑ grãm tͣnquille fuint. ꝑ odium cum amaritudine deflu¬
unt. S cum homo moritur: aque marisrecedunt. quia
iusta psalmiste uocem in illa die peribunt omnes cogi¬
tationes eoꝵ. Et rursum de moriente scriptum est. Amor
qͦ ⁊ odiumsimul ꝑsbunt. Arescit ergo fiuuius uacrie fac¬
tus: quia subducta anina uacuũ remanet corpus.
Quasi enim alueus fuminis uacuus est. corpus examme. Qt
inre iugilanter intuendum est. quia uita presens uidelicet
quousq anuna moratur incorpore. maricomꝑat᷑ ifluino.
Aqua enim maris amara est: fluminis: dulcis. Et quia
hic uiuentes modo quib dam amaritudinib afficimur.
mͦ autem dislcedine tͣnquilli ac mittes uruenim᷑: presen¬
tis uite decursus comꝑatione exprimitur maris ⁊flum̃s.¬
dormierit: non resurgit. Curitaq laboramus suresur¬
rectionis retributionem non tendimus: Quomͦ aut̃ dicit᷑

Expanded text:
sunt cogitationes mentis, quae aliquando per iram tumescunt, sunt cogitationes mentis, quae aliquando per iram tumescunt, per gratiam tranquillae fiunt, per odium cum amaritudine defluunt. Sed cum homo moritur, aquae maris recedunt, quia, juxta Psamistae vocem: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Et rursum de moriente scriptum est: Amor quoque et odium simul peribunt . Arescit ergo fluvius vacuefactus, quia, subducta anima, vacuum remanet corpus. Quasi enim alveus fluminis vacuus est corpus exanime. Qua in re vigilanter intuendum est quia vita praesens, videlicet quousque anima moratur in corpore, mari comparatur et fluvio. Aqua enim maris amara est, fluminis dulcis. Et quia hic viventes modo quibusdam amaritudinibus afficimur, modo autem dulcedine tranquilli ac mites invenimur, praesentis vitae decursus comparatione exprimitur maris et flumdormierit, non resurget. Cur itaque laboramus, si in resurrectionis retributionem non tendimus? Quomodo autem dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sumimur. Homo itaq smnoritur inculpa. nudatur auisti
est pater: qui eo redeunte dixit. Cito ꝓferte stolam pͥmã.
Prima quippe stola est: uestis innocencie. quam homo
bene conditus accepit. male a serpente ꝑsuasus ꝑdidit. Cõ¬
tra hanc rursus nuditatem dicitur. Beatus qui uigilat
⁊ custodit uestimenta sua ne nucdus ambulet. Uestimen¬
ta quippe custodimus: cum precepta innocentie seruamꝰ
imente. ut cum nos udicii culpa intuidat ad amissam⁊
redeuntes innocentiam penitentia oꝑtat. Bene autem dr᷑.
Ubi queso est: Quia peccator illic stare noluit: ubi con¬
ditus fuit. Ubi uero cecidit: dui ẽẽ phibetur. Patriã uo¬
lens ꝑdidit: aꝑegrinatione uero sua quam diligit in ui¬
tus expellitur. ubi ergo est qui in eius amore non est. ubi
⁊ fluuus uacuefactus arescat: sic homo cum dormierit¬
⁊ non resurgit. Alare mens hominis. ⁊ quasiftuctus maris

Expanded text:
sumimur. Homo itaque peccator moritur in culpa, nudatur a justisumimur. Homo itaque peccator moritur in culpa, nudatur a justiest pater, qui eo redeunte dixit: Cito proferte stolam primam . Prima quippe stola est vestis innocentiae, quam homo bene conditus accepit, sed male a serpente persuasus perdidit. Contra hanc rursum nuditatem dicitur: Beatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet . Vestimenta quippe custodimus cum praecepta innocentiae servamus in mente, ut cum nos judici culpa nudat, ad amissam redeuntes innocentiam poenitentia operiat. Bene autem dicitur: Ubi, quaeso, est? quia peccator homo illic stare noluit, ubi conditus fuit; hic vero, ubi cecidit, diu esse prohibetur. Patriam volens perdidit, a peregrinatione vero sua quam diligit invitus expellitur. Ubi ergo est, qui in ejus amore non est ubi et fluvius vacuefactus arescat: sic homo cum dormierit, non resurget; mare mens hominis, fluc
Abbreviated transcription (Latin):
despecta fuit. Et inpuluere truncus mortinis est. ꝙr in
corde ꝑsequentium quo ꝑfidie sue uento leuabantur: ꝯ¬
temptibilis ⁊ despectus est habitus quia in carne potuit oc¬
cidi. S ad odorem aque germinauit. qr ꝑ uirtutem dei
extincta caro illius ad uitam redut: iusta qd̾ scriptum.
quem deus suscitauit amortuis. Quia enim deus trmi¬
tas est. extinctam carnem unigenitifilii scã trinitas id:
quasi cum primum plantatum est. quia illa apłoꝵ debi¬
litas. que in morte illus ⁊ expauit ⁊ negauit. ⁊ negando
aruit. ꝑresurrectionis eius głiam rursus ad fidem uiruit.
Incuuis ligni comꝑatione quid om̃is homonisi puluis
⁊ nudatus atq consumptis. ubi queso est: Nullus homo¬
est sine peecato nisi ille qui in hoc mundo non uenit ex pec¬
cato. Et quia om̃s inculpam ligamur: ipsa amissione
iusticie mormmuir. Concessa prius inparadiso innocen¬

Expanded text:
despecta fuit. Et in pulvere truncus emortuus est. Quia in despecta fuit. Et in pulvere truncus emortuus est. Quia in corde persequentium, quod perfidiae suae vento levabatur, contemptibilis et despectus est habitus, quia carne potuit occidi. Sed ad odorem aquae germinavit, quia per virtutem Dei exstincta caro illius ad vitam rediit, juxta quod scriptum est: Quem Deus suscitavit a mortuis . Quia enim Deus Trinitas est, exstinctam carnem unigeniti Filii sancta Trinitas, quasi cum primum plantatum est, quia illa apostolorum debilitas, quae in morte illius expavit, et negavit, et negando aruit, per resurrectionis ejus gloriam rursus ad fidem viruit. In cujus ligni comparatione quid omnis homo, nisi pulvis et nudatus atque consumptus, ubi, quaeso, est? - Nullus homo sine peccato est, nisi ille qui in hunc mundum non venit ex peccato. Et quia omnes in culpa ligamur, ipsa amissione justitiae morimur. Concessa prius in paradiso veste innocen
Abbreviated transcription (Latin):
S adodorem aque germinat: quia ꝑ aduentum sc̃i sp̃s
resurgit. Et faciet comã quasi cum primum plantatũ ÷:
qui ad illam spẽm recdit. ad quam ꝑcipiendam creatus fu¬
erat. sunꝑadiso positus pectare nolitisset. Qd̾fortasse etiã¬
etiam de dño scilicet bonoꝵ omniũ capite. ualet intelligi.
Iusta hoc namq qd̾ prediximus quia desemet ipso ait. sun
uiridi ligno hec faciunt. in arido quid fiet. se ẽẽ lignũ ui¬
ride ⁊ nos lignum aridum dixit. quia ipse inse ium dunni¬
tatis habuit. nos uero qui puri homines sumus. lignum
aridum appellamur. Habet gͦ lignum spem sip̃cisum
fuerit: quia rursum uirescet. q a si occidi ꝑpassionẽ
potint. ꝑresurrectionis głiam rursus aduite iuridita¬
tem uenit. Huiꝰ rami pullulant. quia ex resurrectiõe
illuis multiplicati. longe lateq fideles creuerunt. Huiiꝰ
radix in terra quasi senuit: quia eius predicatio uidcoꝵ ꝑfidie

Expanded text:
Sed ad odorem aquae germinat, quia per adventum sancti Spiritus Sed ad odorem aquae germinat, quia per adventum sancti Spiritus resurgit. Et faciet comam quasi cum primum plantatum est, quia ad illam speciem redit, ad quam percipiendam creatus fuerat, si in paradiso positus peccare noluisset. Quod fortasse dde Domino ipso, scilicet bonorum omnium capite, valet intelligi; juxta hoc namque quod praediximus, quia de semetipso ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Se esse lignum viride, et nos lignum aridum dixit, quia ipse in se vim divinitatis habuit; nos vero, qui puri homines sumus, lignum aridum appellamur. Habet ergo lignum spem, si praecisum fuerit, quia rursum virescit, quoniam et si occidi per passionem potuit, per resurrectionis gloriam rursus ad vitae viriditatem venillius multiplicati, longe lateque fideles creverunt. Hujus radix in terra quasi senuit, quia ejus praedicatio Judaeorum perfidiae
Abbreviated transcription (Latin):
Succiso trunco comam facere est: extincto corporaliter uisto
ipso sue passionis exemplo multoꝵ corda suscitare:⁊ ex fide
recta. uiriditatem ueritatis ostendere. Bene autẽ dicitur.
quasi cum primum plantatum est. Om̃e qd̾ hic auistis
agitur. scd̾a plartatio est. quia prima uidelicet planta¬
tio non inoꝑe nistoꝵ s in prescientia conditoris est. Et
quia cuncta que agunt electi sicut prius interiꝰ conspici¬
unttur: atq disponuntur. ita post modum exteriꝰ ꝑficiunt᷑:
bene dicitur. faciet comam quasi cum primum plantatũ
est. idest uiriditatem suam ostendet in effectu oꝑis. quam
prius habuit inprescientia conditoris. Potest etrã radix
iusti ipsa naturahumanitatis intelligi: exqua subsistit.
Que uidelicet radix senescit interra: cum natura carnis
deficit in puluerem redacta. Cinus inpuluere truncus
emoritur: quia extinctum corpus asua sp̃e dissipatur.

Expanded text:
Succiso trunco comam facere, est exstincto corporaliter justo, Succiso trunco comam facere, est exstincto corporaliter justo, ipso suae passionis exemplo multorum corda suscitare, et ex fide recta viriditatem veritatis ostendere. Bene autem dicitur: Quasi cum primum plantatum est. Omne quod hic a justis agitur secunda plantatio est, quia prima videlicet plantatio non in opere justorum, sed in praescientia conditoris est. Et quia cuncta quae agunt electi, sicut prius interius conspiciuntur atque disponuntur, ita postmodum exterius perficiuntur, bene dicitur: Faciet comam quasi cum primum plantatum est; id est, viriditatem suam osterum, sed in praescientia Conditoris est. Potest etiam radix justi ipsa natura humanitatis intelligi ex qua subsistit. Quae videlicet radix senescit in terra, cum natura carnis deficit, in pulverem redacta. Cujus in pulvere truncus emoritur, quia exstinctum corpus a sua specie dissipatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tatum est. Quid radix usti nisi sc̃a predicatio. quia ab ip¬
sa oritur: ⁊ inipsa subsistit: Et quid terre uel pulueris
nomine nisi peccator accipitur. sui uoce conditoris dr᷑.
Terra es: ⁊ interram ibis. Uelcerte sicut habet nr̃a tͣnsla¬
tio: pulus es: impulu̾em reuerteris. Iusti gͥradpx in
terra senescit. ⁊ inpuluerem truncus emoritur. quia
aput corda prauoꝵ eius predicatio despecta. cunctis q
uirib effeta creditur. ⁊ inpuluere trunciis emoritur.
quia int̃ manus ꝑsequentium corpus illiis exanimatur.
Iusta sapientie ⁊ enim uocem: uisi surit oculis insipientiũ
mori. ⁊ existuata est asflictio exitus illoꝵ. S iste cuiꝰ radix
interra senuit. impuluerem truncus emortuus est. ad odo
enim appellatione non nũqͣm sc̃i sp̃s irrigatio designari so¬
let. sicut scriptum est. Siquis sitit: ueniat ad me ⁊bibat.
Qui autem biberit exaqua quam ego dabo er. non si ciet mẽt¬
num. Et faciet comam quasi cum primum plantatum :.

Expanded text:
t justi. --Quid radix justi nisi sancta praedicatio, quia ab ipsa oritur, et in ipsa subsistit? et quid terrae vel pulveris nomine nisi peccator accipitur? cui voce conditoris dicitur: Terra es, et in terram ibis, vel certe, sicut habet nostra translatio: Pulvis es, et in pulverem reverteris . Justi igitur radix in terra senescit, et in pulvere truncus emoritur, 395 quia apud corda pravorum ejus praedicatio despecta cunctisque viribus effeta creditur. Et in pulvere truncus emoritur, quia inter manus persequentium corpus illius exanimatur. Juxta Sapientiae etenim vocem: Visi sunt oculis insipientium mori, et aestimata est afflictio exitus illorum . Sed iste cujus radix in terra senuit, et in pulvere truncus emortuus est, ad odortenim appellatione nonnunquam sancti Spiritus irrigatio designari solet, sicut scriptum est: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui autem biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet ur: Et faciet comam quasi cum primum plantatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
sententia indicat: que discretio premissa lateat. Eam
subditur. Donec atteratur celum non euigilabit : nec¬
⁊ consurget de sonnosuo. Igitur liquet quia non resur
git donec atterat᷑ celum. quia nisi mundi huiꝰ finis adue¬
nerit. humanumgenus a sonno mortis ad uitam non
eiugilabit. Non ergo quia om̃imodo non resurgat: s
qr ante contritionem celi humanum genus minime
resurgat. insimiat. Notandum quoq est. cur postqͣm
suꝑuis hominem mortuum dixerit.inferuis non mor¬
tuum s dormientem nominat. eumq desomno suo
consurgere minie donec celum atteratur narrat. nisi
qd̾ patenter datur intelligi quia incõꝑatione ligni re¬
uirentis hominem mortuum peccatorem nominat.¬
ł memorat. auita salicet usticie extinctum. Ubi autem
de morte ipsuis loquitut. non hanc mortem s somnum
maluit uocare. spem ꝓcus dubio resurrectionis insimĩas.
quia sicut cicius homoꝰ asomno eiugilat: ita concite ad cõ¬
ditoris nutum amorte corporis surgat. uehementer.it.

Expanded text:
sententia indicat quae discretio in praemissa lateat. Nam subditur: Donec atteratur coelum, non evigilabit nec consurget de somno suo. - Liquet enim quia non resurget, t donec atteratur coelum, quia nisi mundi hujus finis advenerit, humanum genus a somno mortis ad vitam non evigilabit. Non ergo quia omnino non resurgat, sed quia ante contritionem coeli, humanum genus minime resurgat, insinuat. Notandum quoque est cur postquam superius hominem mortuum dixit, inferius non mortuum, sed dormientem nominat, eumque de somno suo minime consurgere, donec coelum atteratur narrat, nisi quod patenter datur intelligi quia in comparatione ligni revirentis hominem mortuum peccatorem nominat, a vita scilicet justitiae exstinctum. Ubi autem de morte carnis loquitur, non hanc mortem, sed somnum maluit vocare, spem procul dubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno evigilat, ita concite ad conditoris nutum a morte corporis resurgat. Vehementer enim
Abbreviated transcription (Latin):
querentes adiungeret. ramos inse uirides haberet. S quia
ipsi quoq qui ei coniuncti sunt terrenis desideriis estuãt.¬
⁊ dum desiderioꝵ flamina clientum euis animos accen¬
dit. scilicet ramos euis arefacit. ut fructum boni operis ñ
ferant. quia ad appetenda ꝑnequiciam anhelant. Bene
quo in hac uita plus ualet: eo sibi lingue frena audatiꝰ¬
relaxat. ut loquat᷑ ꝑuersa quelibet. nullum de uerbis suis
metuat. istos contumeliis feriat. illos maledictionib iacu
runt incelum os suum ⁊ lingua eoꝵ transiuit suꝑterrã
Unde ⁊ diues mnigne positus stillari sibi aqͣm ex digito lazari
in lingua postulat. Qua ex re intelligitur: quia ubi am¬
plus peccauerat. ibi atrocius ardebat. Recte gͦ nunc dicit᷑.
iauferet᷑ sp̃u oris sui. quia eo ꝑcussionis sententiam accepit.
quo oris sui sp̃m si łͥdiuna formidine non restruxit. Se

Expanded text:
quaerentes adjungeret, ramos in se virides haberet. Sed quia quaerentes adjungeret, ramos in se virides haberet. Sed quia ipsi quoque qui ei conjuncti sunt terrenis desideriis aestuant, et dum desideriorum flamma clientium ejus animos accendit, scilicet ramos ejus arefacit, ut fructum boni operis non ferant, quia ad appetenda infima per nequitiam anhelant. Bene quo in hac vita plus valet, eo sibi linguae frena audacirelaxat, ut loquatur perversa quaelibet, nullos de verbis suis metuat, istos contumeliis feriat, illos maledictionibus jaculrunt in coelum os suum, et lingua eorum transivit super terram : Unde et dives in igne positus, stillari sibi aquam ex digito Lazari in linguam postulat . Qua ex re intelligitur quia ubi amplius peccaverat, ibi atrocius ardebat. Recte ergo nunc dicitur: Et auferetur Spiritu oris sui, quia eo percussionis sententiam accepit, quo oris sui spiritum sub divina formidine non restrinxit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
uelud adleuem flatum sic ad motum occulte sententie
uita eius eruetur. Sin uero hoc loco t̃ram. eternam re
tributionem accipimus de qua ꝓpha ait. Portio mea
interra uiuentium: inquus iste interra radicem su¬
radix arbori: hoc unicuiq homini cogitatio sua est.
quia qd̃ exterius uidetur: ꝑ illud tenet᷑ qd̾ interuis ñ
uidet᷑. Unde ⁊ ꝑpropħam dicitur. Mittet radicẽ deorsũ.
i faciet fructum siium. sum enĩ cogitationẽ nr̃ ãm
ad compauendum ui digemii ꝓximo tendimus: quasi radicẽ
deorsum mittimus. ut retrilb itionis fructum superiꝰ faciamꝰ.
iusticiam redire uoluisset: de tenebris recederet. S quia
lucem iusticie non querit: de tenebris non recedit. Cuius
etiam exemplo hii qui ei adheserint. interrenis profectib
anhelant: auaricie facib accenduntur. desiderioꝵ car¬
nalium ignib urunt᷑. Unde ⁊ subditur. Ramos euis arefa¬
ciet flamma. Si enim fibi quosdam eternam patriam

Expanded text:
velut ad lenem flatum, sic ad motum occultae sententiae velut ad lenem flatum, sic ad motum occultae sententiae vita ejus eruitur. Sin vero hoc loco terram aeternae vitae retributionem accipimus, de qua Propheta ait: Portio mea in terra viventium , iniquus iste in terra radicem suraquia in hoc quod exterius videtur, per illud tenetur quod exterius non videtur. Unde et nunc dicitur: Mittet radicem, deorsum, et faciet fructum sursum. Cum enim cogitationem nostramad compatiendum indigenti proximo tendimus, 413 quasi radicem deorsum mittimus, ut retributionis fructum superius faciamus. justitiam redire voluisset, de tenebris recederet. Sed quia lucem justitiae non quaerit, de tenebris non recedit. Cujus etiam exemplo hi qui ei adhaerent in terrenis profectibus anhelant, avaritiae facibus accenduntur, desideriorum carnalium ignibus uruntur. Unde et subditur: CAPUT itur. --Si enim sibi quosdam aeternam patriam