comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
destate: ita prestare se ommnibꝰ debet.
ut quanto magis nonoris celsitudine
claret. tanto semec ipsum mente humiliet.
Preponens fibi exemplũ humilitatis dauidi
qui de suis iertcis non tumuit. s humiltẽ
sese deiciens dixit. Uilis incedam: et uilis ap¬
parebo ante dm̃ qui me elegit. Qui recte uai¬
tur regni potestate: formam iusticiȩ factis
magis qͣm uerbis instituit. Iste nulla ꝓspitate
erigitur: nulla aduersitate turbatur. Non in ni¬
titur ꝓpriis uirib nec adño recedit corenus. Reg¬
ni fastigium: humili presidet animo. Non eum
delectat iniquitas. non inflaminat cupiditas. Si¬
ne defraudatione alicuiꝰ: ex pauꝑe diuites facit.
Et quod iusta potestate a popłis extorquere poterat:
sepe misericordi clementia donat. Dedit deus pͥn¬
cipibꝰ presulatum. ꝓ regimine popłoꝵ: et illis eos
preesse uoluit. cum quib una ẽ eis nascendi mori¬
endiq conditio. qdẽẽ gͦ debet popłis principatus.
non nocere. Nec dominando p̃mere: s condescen¬

Expanded text:
estate, ita se praestare omnibus debet, ut quanto magis honoris celsitudine claret, tanto semetipsum mente humiliet, proponens sibi exemplum humilitatis David, qui de suis meritis non tumuit, sed humiliter sese dejiciens, dixit: Vilis incedam, et vilior apparebo ante Deum, qui elegit me . 2. Qui recte utitur regni potestate formam justitiae factis magis quam verbis instituit. Iste nulla prosperitate erigitur, nulla 341 adversitate turbatur; non innititur propriis viribus, nec a Domino recedit cor ejus; regni fastigio humili praesidet animo; non eum delectat iniquitas, non inflammat cupiditas; sine defraudatione alicujus ex paupere divitem facit; et quod justa potestate a populis extorquere poterat, saepe misericordi clementia donat. 3. Dedit Deus principibus praesulatum pro regimine populorum, illis eos praeesse voluit, cum quibus una est eis nascendi moriendique conditio. Prodesse ergo debet populis principatus, non nocere; nec dominando premere, sed condescen
Abbreviated transcription (Latin):
amisit. Pecuniam inquã pariter ꝑdidit:
et salutem. Dum enim exeo quod promiserat
partem subtraxit: sacͥlegii simul condamp-¬
natur. et fraudis. Sacrilegii quod dm̃ impo¬
lit̾itatione fefellerit: fraudis quod de inte¬
gris munerib portionem quandam puta¬
uerit subtrahendam. Ait enim apłs petrus.
Non es mentitus hominib s deo: Si ergo
fratres ananas condempnatur. cur ñ totũ
dederit quod de suo promiserit. quid cense¬
mus de eo qui non uult reddere quod alius
repromifit: Uidete ergo et uos fratres quid
promiseritis dr̃: cum p̃rimum grãm fidei
pͣrecepistis. Ecce abundant inciuitate nr̃a. ho¬
spites. facite quod polliciti estis: ne dicatur
et uob̾ ꝙ ananie dictum ẽ. non m̃tui estis

Expanded text:
amisit; pecuniam, inquam, pariter, perdidit amisit; pecuniam, inquam, pariter, perdidit et salutem. Dum enim ex eo quod prpartem subtraxit, sacrilegii simul condemnatur et fraudis: sacrilegii, quod Deum in pollicitatione fefellerit; fraudis, quod integris muneribus portionem quamdam putaverit subtrahendam. Ait enim apostolus Petrus, Non es mentitus hominibus, sed Deo . Si ergo, fratres, Ananias condemnatur, quod non totum dederit quod de suo ipse promiserat; quid censemus de eo qui non vult reddere quod aliis repromisit? Videte ergo et vos, fratres, quid promiseritis Deo, cum primum fidei gratiam percepistis. Ecce abundant in civitate nostra hospites: facite quod polliciti estis; ne dicatur et vobis quod Ananiae dictum est, Non mentiti estis
Abbreviated transcription (Latin):
facultatib s opib. ait enim apłs. Diuites sint
in operib bonis. locupletem autẽ in ecclesia
intelligi uoluit. qui diues inxp̃o est. Nam
et ibi quod ait sub apłis neminem indigen¬
tem fuisse: ostendit utiq tota eos gratia fidĩ
fuisse p̃ditos. ut omnes celestium diuitiarũ
abundauerint largitate: Raro gͥ hoc tempore
inuenimus in xp̃ano populo lucupletem: et¬
si pleriq indomib auro sint diuites. tamen
in ecclesia sunt mend̾aci. Dum enim circa pau¬
peres non pro eo quod p̃ualent operantur.
non hoc ẽ. gratum ꝙ offerunt: nec illud est sa¬
ciabile quod reseruant: Dicit dominus ad
cam cum offerret sacrificia: Si autem recte
to auro tuo maiorem partem maminone ser¬
uas. quam domino largiris. Sic namq a¬
namas in actib apłoꝵ dum putat se recte
offerre. et non recte diuidit: peccuniam ꝗͣ
obtulit perdidit. et quam domi reseruauit

Expanded text:
facultatibus quam operibus; ait enim Apostolus: Divites sint facultatibus quam operibus; ait enim Apostolus: Divites sint in operibus bonis . Locupletem enim illum in Ecclesia intelligi voluit, qui dives est in Christo; nam et ibi quod ait sub apostolis neminem indigentem fuisse, ostendit utique tanta eos gratia fidei fuisse praeditos, ut omnes coelestium divitiarum abundaverint 322 largitate; raro igitur hoc tempore invenimus in Christiano populo locupletem; etsi plerique in domibus auro sint divites, tamen in Ecclesia justitia sunt mendici; dum enim circa pauperes non pro eo quod praevalent operantur; nec est hoc gratum quod offerunt, nec illud satiabile quod reservant. Dicit Dominus ad Cain, cum offerret munera: Si autem recte to auro tuo majorem partem mammonae reservas quam Domino largiaris; sic namque Ananias in Actibus apostolorum, dum putat se recte offerre, et non recte dividit, pecuniam quam obtulit, perdidit, et quam domi reservavit
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Eadem inplebe fides: s non implebe
est ipsa largitio. Ita alter de alterius in opia
non cogitat: ut illud sit quod dicit apłs alius
quidem esurit. alius ebrius est: s q iam diri¬
piunt aliena. Non solum quam colligentes
pecunas suas ad pedes apłoꝵ non differunt:
s & iã confugientes fr̃s suos ꝑtrahunt apedib
sacerdotum. Nuno ẽ. illud tempus quod descͥ¬
bit beatus apłs apł dicens: In nouissimis di¬
eb habundabit iniquitas multorum: et re¬
frigescet calitas. Modo enim habundat auari¬
cia et unquitaᷤ. que tante largitatis bonita¬
te cessabant: et refrigescit fraternitatis cari¬
tas. que prius xp̃i amore feruebat. Tunc emĩ
sub apłis fraterintatis dilectio fuit: ut tuno
inconuentu suo ñ aanueniretur indigentia
Tanta autem modo xp̃ianitatis dissimulatio
est: ut in cetu nr̃o uix inuemas locupletem
locupletem autem uix inueniri dico: non tam

Expanded text:
nobis: eadem in plebe fides; sed non in plebe nobis: eadem in plebe fides; sed non in plebe est ipsa largitio. Ita alter de alterius inopia non cogitat; ut illud sit quod dicit Apostolus: Alius quidem esurit, alius autem ebrius est . piunt aliena; non solum, inquam, colligentes pecunias suas ad pedes apostolorum non deferunt, sed etiam confugientes fratres suos protrahunt a pedibus sacerdotum. Nunc est illud tempus, quod describit beatus Apostolus, dicens: In novissimis diebus abundabit iniquitas multorum, et refrigescet caritas ; modo enim abundat avaritiae iniquitas, quae ante largitatis bonitate cessabat; et refrigescit fraternitatis caritas, quae prius Christi amore fervebat; tanta enim sub apostolis fraternitatis dilectio fuit, ut in conventu suo non advenerit indigentia; tanta autem modo Christianitatis dissimilitudo est, ut in coetu nostro vix invenias locupletem; locupletem autem vix invenire dico, non tam
Abbreviated transcription (Latin):
cum gratulatione communicat. Illa in con¬
sortio despicit sepe germanum: hec assiunt
frequent̃ alienum. Tanta ergo sicut dixi illo
intempore xp̃iane plebis deuo cio fuit: ut ne¬
mo domum suam diceret. nemo propriuma¬
liquid undicaret: Sicut ait sõs lucas dicets
nemo quicquam ex eo quod possedebat: suũ
ꝓprium eẽ. dicebat. Non enim in quam erat
quisquam egens int̃ ipsos. Seata igitur plebᷤ
que dum plures inxp̃o habet diuit̾es: nul¬
lum in seculo habet indigentem. Et que dũ
eternas cogitat diuitias: a fr̃ib tempora¬
lem reppusit pauꝑtatem. Ulendebant eñ
sicut ait scͥptura predia ⁊ domos suas: ꝙ
p̃cia uenditorum ante pedes apłoꝵ pone¬
bant. ut erogaretur. prout cuiq opus e
rat. Sidete scoꝵ fidem quemadmnodum
propt̃ xp̃m toto se expoliabant patrimo¬
nio: et nichil sibi relinqui faciebant. Non
enim uerebantur ne esurirent ipsi: dum
apłis fuit implebe deuotio. modo quid simi¬
quidẽ x p̃c in nobis: s ñ idẽ animus in

Expanded text:
cum gratulatione communicat: illa in consortio saepe despicit germanum; haec assumit frequenter alienum. Tanta ergo, sicut dixi, illo in tempore christianae plebis devotio fuit, ut nemo domum suam diceret, nemo proprium aliquid vindicaret, sicut ait sanctus Lucas, dicens: Nemo quidquam ex eo quod possidebat, suum proprium esse dicebat. Non enim, inquam, erat quisquam egens inter ipsos. Beata igitur plebs, quae dum plures in Christo habet divites, nullum in saeculo habet indigentem: et quae dum aeternas cogitat divitias, a fratribus temporalem repulit paupertatem. Vendebant enim, sicut ait Scriptura, praedia et domos suas; et pretia venditorum ante pedes Apostolorum ponebant, ut erogaretur, prout cuique opus erat. Videte sanctorum virorum fidem, quemadmodum propter Christum toto se exspoliabant patrimonio, et nihil sibi reliqui faciebant: non enim verebantur ne esurirent ipsi, dum Apostolis fuit in plebe devotio. Modo quid simitus in nobis; sed non idem animus in
Abbreviated transcription (Latin):
ascribitur. tantam sub memoratis uiris deuo¬
tionem plebis fuisse: ita popłi xꝑiani fieti¬
sie primitias ut post acceptam fidem neo
suum aliquid uindicaret. s uire fraternata¬
consortio fiuerentur et uite. Hoc est ut quib
una fides erat. eẽt una substantia. Et quib
erat comiinas xp̃e: comimunis esset et fĩp¬
cus. Nefas enim putabant religiosi uiti ct
sibi participem ñ adsciscere insubstantã.
qui particeps eẽt ingratia. atq ideo fratt¬
intate caritatis omnib cominunit̃ utebat᷑.

Expanded text:
nscribitur, tantam sub memoratis viris devotionem plebis fuisse, ita populi Christiani floruisse primitias, ut post acceptam fidem nemo suum aliquid vindicaret, sed jure fraternitafruerentur et vita; hoc est, ut quibus erat una fides, esset et una substantia; et quibus erat communis Christus, communis esset et sumptus. Nefas enim putabant religiosi viri eum sibi participem non asciscere in substantia, qui particeps esset in gratia, atque ideo fraternitatis caritate omnibus communiter utebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
erat scđm quani. et mortẽ et dolorẽ et passio¬
nem horruisse et noluisse ueracit dicitur:
quam tam̃ uoluntatẽ suꝑior uoluntas spirit᷑
que ad obedientiam pat̾nȩ uissionis ꝓmpta
fuit dirigebat. Uoluntas quippe sp̃c in xp̃o
quasi medio quodam loco constituta. uolun¬
tatẽ carnis subiectam ꝑ rationẽ mod̾abatur.
et uoluntati patris suꝑiori ꝑ obedientiam su

Expanded text:
erat, secundum quam et mortem et dolorem, et passioerat, secundum quam et mortem et dolorem, et passionem horruisse et noluisse voraciter dicitur. Quam tamen voluntatem, superior voluntas spiritus quae ad obedientiam paternae jussionis prompta fuit, dirigebat. Voluntas quippe spiritus, in Christo quasi medio quodam loco constituta, voluntatem carnis subjectam, per rationem moderabatur, et voluntati Patris superiori per obedient
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ suam ꝑsonalit̾ presens erat in carne et
cum carne sua quȩ hoc fecit. Similit̃ cum
xp̃c sp̃u exultasse dicitur. siue affectum aut
desiderium uł timorẽ habuisse dicitur: se¬
cundum solam animã hec habuisse intelli¬
gitur. quia sola anima hec habuit. et ipse
ꝑ animam ueracit̃ habuit: cuius aiuinita¬
ti ipsa anima ꝑsonalit̃ unita fuit. Habuit
quippe anima illa scđm affectum naturȩ
cum quibꝰ assumpta fuit. et desiderium et
gaudium. et dolorẽ. et timorẽ passionis ꝓ
carne sua: quȩ omnia ad tempus rationa¬
bilit̃ admissa sunt. potestate facientis et uolun¬
tate patientis. Et cum timuit pęnam carnis¬
suȩ. et dolores refugit. scd̾m affectum uaturȩ
fecit. quo nemo carnem suam odio habet.
cuius malum aliquando ex ratione sustin̾e
potest. amare autẽ nunqͣm potest. Sic itaq
in xp̃o scdm affectum naturȩ quẽ anima in
carne et ꝓ carne habuit. uoluntas quedam

Expanded text:
tatem suam personaliter praesens erat, in carne, et tatem suam personaliter praesens erat, in carne, et cum carne quae hoc fecit. Similiter cum Christus spiritu exsultasse dicitur sive affectum aut desiderium, vel timorem habuisse dicitur, secundum solam animam hoc babuisse intelligitur; quia sola anima hoc habuit, et ipse per animam veraciter habuit cujus divinitati ipsa anima personaliter unita fuit, habuit quippe anima illa secundum affectus naturae cum quibus assumpta fuit, et desiderium et gaudium, et dolorem et timorem passionis, pro carne sua; quae omnia ad tempus rationabiliter admissa sunt, potestate facientis et voluntate patientis. Et cum timuit poenam suae carnis et dolores refugit, secundum affectum naturae fecit, quo nemo carnem suam odio habuit, cujus malum aliquando ex ratione sustinere potest; amare autem nunquam potest. Sic itaque in Christo secundum affectum naturae quem anima in carne et pro carne habuit, voluntas quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
nigredo non in anima ẽt carne ẽ: s in sola
carne. Et si forte totus homo hoc ẽẽ dicitur
non tam̃ ita dicitur quasi totum quasi totũ¬
quod hominis ẽ noc sit: s quia id quod in ho¬
mine hoc ẽẽ debet. totum noc sit. Dieitur qͥp¬
pe totus homo albus. quando totum corpus
hominis album ẽ: non quia totum quod ho¬
minis album ẽ: s quia totum quod in hoĩe
album eẽ potest album ẽ. Itaq et xp̃c cum
dicitur homo. ꝓpt̃ totum dicitur quod ẽ
homo : id ẽ animam et carnẽ. Cum autem
mortał ł mortuus uł seputtus dicitur. ꝓpt̃
partem hominis dicitur. id ẽ solam carnẽ.
quia sola caro et mortalis fuit quando cor¬
ruptionẽ passibilitatis portauit. et sola mor¬
tua fuit. quando in cruce sine anima uita
sua pependit. et sola sepulta fuit. quando
anima cum ipsa in sepulchro mortua iacen¬
te non fuit. Et tam̃ xp̃c hoc totum quod sola
caro fecit. ueracit̃ et ipse fecit : qui ꝑ diumi¬

Expanded text:
nigredo non in anima et carne est, sed in sola nigredo non in anima et carne est, sed in sola carne. Et si forte totus homo hoc esse dicitur, non tamen ita dicitur, quasi totum quod hominis est hoc sit; sed quia id quod in homine esse debet, totum hoc sit. Dicitur quippe totus homo albus, quando totum corpus hominis album est; non quia totum quod hominis est album est, sed quia totum quod in homine album esse potest, album est. Itaque et Christus, cum dicitur homo, propter totum dicitur quod est homo, id est animam et carnem. Cum autem mortalis vel mortuus vel sepultus dicitur, propter partem hominis dicitur id est solam carnem; quia sola caro et mortalis fuit, quando corruptionem passibilitatis portavit; et sola mortua fuit, quando in cruce anima sine vita sua pependit. Et sola sepulta fuit, quando anima cum ipsa in sepulcro mortua jacente non fuit. Et tamen Christus hoc totum quod sola caro fecit, veraciter et ipse fecit, qui per divini
Abbreviated transcription (Latin):
nomo dicitur homo. et ꝑsona homo. ꝓpter
totum hominẽ dicitur. et ꝓpt̾ totum quod
hominis ẽ dicitur. Non id dico modo quod
homo a patre de nno sumpta denoĩatur.
s cum dicitur homo. et intelligitur ꝑsona.
totum quod homo ẽ. a toto dicitur quod ho¬
minis ẽ. Auud uero ẽ cum homo dicitur eẽ
id quod ẽ homo: atq aliud cum dicit᷑ ẽẽ id
quod ẽ in homine. Cum enim dicitur ẽẽ ho-¬
mo: ꝓpt̃ totum hominis ẽẽ dr̃. id ẽ animam
et carnem. Cum uero dicitur eẽ id quod ẽ in
homine : ꝓpt̾ partẽ hominis dicitur. hoc ẽ
ꝓpt̃ solam animam. uł ꝓpt̃ solam carnem
Cum homo dicitur homo: dicit᷑ ꝑsona. Cum
dicit᷑ id quod ẽ in homine: dicitur quod ẽ
in ꝑsona. Dicitur quippe homo sapiens. et ñ
in anima et carne ẽ s in anima sola. Item
cum dicitur homo candidus aut niger. non
ꝓpt̃ totum quod ẽ nomo dicitur. s ꝓpter
partem que ẽ in homine: quia candor et

Expanded text:
homo dicitur homo, et persona homo, propter homo dicitur homo, et persona homo, propter totum hominem dicitur, et propter totum quod hominis est dicitur, non id dico modo quod homo a parte de humo sumpta denominatur, sed cum dicitur homo et intelligitur persona totum quod homo est, a toto dicitur quod hominis est. Aliud vero est cum homo dicitur esse id quod homo est, atque aliud cum dicitur esse id quod est in homine. Cum enim dicitur esse homo propter totum hominis esse dicitur, id est animam et carnem. Cum vero dicitur esse id quod est in homine, propter partem hominis dicitur, hoc est propter solam animam vel propter solam carnem. Cum homo dicitur homo, dicitur persona; cum dicitur id quod est in homine dicitur quod est in persona. Dicitur quippe homo sapiens, et nonin anima et in carne est, sed in anima sola. Item cum dicitur homo candidus aut niger, non propter totum quod est homo dicitur, sed propter partem quae est in homine; quia candor et
Abbreviated transcription (Latin):
utiq parit̃ cum anima illuc descendisse affir¬
maretur. Itaq pars hominis tantum in sepul¬
cro iacuit. et ñ totus homo. et dum xp̃e in
sepulchro iacinsse dicitur: ꝓpt̃ solam carnem
quȩ ibi iacuit uerum eẽ ꝓbatur. Dum enim
xp̃c in sepulchro fuisse dicitur: totus nomo in
sepulcro fuisse dicitur. quia cum xp̃c dicitur
totus homo dicitur. quoniam totus homo xp̃c.
Et uerum ẽ quia xp̃c in sepulero iacuit: nec
tam̃ totus homo in sepulcro iacuit. quanuis
totus homo xp̃c fuit. Ideo quippe totus homo
xp̃c fuit: quia anima et caro uerbo inꝑsonã
unita fuit. Xp̃e autẽ ꝓpt̃ea uere in sepulcro
iacuit. quia caro eius ibi iacuit. et idciroo u̾¬
bum ꝑsona deẽẽ non potuit. ubi caro erat
quȩ ip̃si uerbo ꝑsonalit̃ unita fuit. Sic itaq
xp̃c in sepulero fuit. quando caro eius ibi fuit.
et tam̃ totus nomo ibi non fuit. quia non aĩa
et caro simul. s sola caro ibi fuit. Quod autẽ

Expanded text:
utique pariter cum anima illuc descendisse affirutique pariter cum anima illuc descendisse affirmaretur. Itaque pars hominis tantum in sepulcro jacuit, et non totus homo; et dum Christus in sepulcro jacuisse dicitur, propter solam carnem quae ibi jacuit, verum esse probatur. Dum enim Christus in sepulcro fuisse dicitur, totus homo in sepulcro fuisse dicitur; quia cum Christus dicitur, totus homo dicitur; quoniam totus homo Christus. Et verum est quod Christus in sepulcro jacuit, nec tamen homo totus in sepulcro jacuit, quamvis totus homo Christus fuit. Ideo quippe totus homo Christus fuit; quia anima et caro Verbo in personam unita fuit. Christus autem propterea vere in sepulcro jacuit, quia caro ejus ibi jacuit. Et idcirco Verbum persona deesse non potuit ubi caro crat, quae ipsi Verbo personaliter unita fuit. Sic itaque Christus in sepulcro fuit quando caro ejus ibi fuit, et totus tamen homo ibi non fuit; quia non anima et caro simul, sed sola caro ibi fuit. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
nec in ipsa pars fuit. ut in ipsa aliquid minus
ẽẽt ipsa. In humanitate sola partes inuenimꝰ.
et totum ex partib constat. Homo quoddam
totum ẽ. duab partib constans : anima et
carne. Istȩ sunt duȩ partes nominis: et in his
duab partib constat totus homo. Naturadi¬
uina simplex ẽ: natura humana dupplex.
ꝓpt̃ea partes hominis duȩ sunt: quia in na¬
tura hominis duo sunt. anima et caro. Ubi
hȩc duo sunt totus homo ẽ: ubi altum hoꝵ
est pars hominis ẽ. ꝓpt̃ hoc gͥ uerbum totũ
hominem affumpsit : quia totum quod no¬
minis erat assumpsit. animam et carnem.
In sepulero autẽ non totus nomo iacuit: s
pars hominis. tantum caro. Similit̃ ad infernũ
non totus homo descendit: s pars nomminis
tantum anima. Si enim in sepulchro totus ho¬
mo iacere diceretur. ꝓfecto a carne mortua.
anima recessisse negaretur. Similit̃ si totus
homo ad infernũ descendisse diceretur: caro

Expanded text:
nec in ipsa pars fuit, ut in ipsa aliquid esset nec in ipsa pars fuit, ut in ipsa aliquid esset minus ipsa. In humanitate sola partes invenimus, et totum ex partibus constat. Homo quoddam totum est duabus partibus constans, anima et carne. Istae sunt duae partes hominis, et in his duabus partibus constat totus homo. Natura divina simplex est, natura humana duplex; propterea partes hominis duae sunt. Quia in natura hominis duo sunt: anima et caro. Ubi haec duo sunt, totus homo est. Ubi alterum horum est, pars hominis est. Propter hoc igitur Verbum totum hominem assumpsit; quia totum quod hominis erat assumpsit, animam et carnem. In sepulcro autem non totus homo jacuit, sed pars hominis tantum, hoc est caro. Similiter ad infernum non totus homo descendit, sed pars hominis tantum, hoc est anima. Si enim in sepulcro totus homo jacuisse diceretur, profecto a carne mortua anima recessisse negaretur. Similiter si totus homo ad infernum descendisse diceretur, caro
Abbreviated transcription (Latin):
pulchro iacuit. ideo xp̃m non uere iacuisse.
quando scriptum ẽ xp̃m iacuisse in sepulchro :
Quod ẽ totũ et que ẽ pars: Totum enim ad
partes dicitur: et partes ad totum referunt᷑.
fortassis ergo cogitas quasi tria quedam.
diuinitatẽ. animam. et carnem. xp̃m compo¬
fuisse: et xp̃m eẽ totum quoddam tribus par-¬
et carne. Ergo t̾cia pars xp̃i uerbum ẽ : Absit.
midia pars xp̃i uerbum. et dimidia pars homo.
s totus xp̃c uerbum. et totus xp̃c homo: quia
idem ipse deus et homo. Intelligis quod dico:
Si non intelligis: crede tñ. Credi potest: si intel
ipse et deus et homo fuit: nec t̃cia pars u̾bun
xp̃i fuit. nec aliquid ex carne et anima et u̾bo
quasi ex partib compositum totum fuit: qͥa
totum ipsum uerbum fuit. ubi gͦ totũ fuit
compositum ex partib : Ubi partes fuerunt
in toto: totum fuit ex partib. Diuinitas aut̃
pars non fuit. ut ex ipsa totum eẽt maius ipsa.

Expanded text:
pulcro jacuit; ideo Christum non vere jacuisse, pulcro jacuit; ideo Christum non vere jacuisse, quando scriptum est Christum jacuisse in sepulcro? Quod est totum, et quae est pars? totum enim ad partes dicitur, et partes ad totum referuntur. Fortassis ergo cogitas quasi tria quaedam: divinitatem, animam, et carnem Christum composuisse; et Christum esse totum quoddam tribus paret anima. Ergo tertia pars Christi Verbum est? Absit! midia pars Christi Verbum, et dividia pars homo; sed totus Christus Verbum et totus Christus homo, quia idem ipse Deus et homo. Intelligis quid dico? Si non intelligis, crede tamen. Credi potest, si intellipse et Deus et homo fuit; nec tertia pars Christi Verbum fuit, nec aliquid ex carne, et anima, et verbo, quasi ex partibus compositum totum fuit, quia totum ipsum Verbum fuit. Ubi ergo totum fuit, compositum ex partibus? Ubi partes fuerunt in toto et totum fuit ex partibus. Divinitas autem pars non fuit, ut ex ipsa totum esset majus ipsa,
Abbreviated transcription (Latin):
quod scͥptum ẽ quia cũ xp̃c in sepulero iacuis¬
se dicitur. totum ꝓ parte positum ẽ. An aliud
ẽ totũ ꝓ parte poni. atq aliud totũ in parte
oꝑari: Quando enim totum ꝓ parte ponit᷑.
ipsum quidẽ totum noĩabatut s ñ ipsum in¬
telligitur. s pars eius sola. ꝓ qua ponit᷑. Quan¬
do uero totum in parce oꝑari dicit᷑. ipsum
quod dicitur intelligit᷑. nec ꝓ ipso quod dr̃
aliud intelligitur: quanuis scd̾m aliud. idẽ
scđm partẽ oꝑari inteiigat᷑. Quando enim
totum in parte oꝑatur ideo uere totum oꝑa¬
tur: quia et totũ cum parte ẽ. et pars in toto
ẽ. quando et totũ et pars oꝑatur. Quando si¬
mul sunt: simul oꝑari possunt. Tunc qͥ ppe
oꝑatio partis recte totius dicitur. quando totiꝰ
est et in toto ẽ ipsa pars quȩ oꝑatur. Quando
uero totum destructum ẽ. et anima totum ñ
ẽ: non ꝓpͥe totius dicitur. quod extra totum
pars sola oꝑatur. Quid gͦ : Nunquia scđm hoc
re mortuum fuisse. quia nomo in parte fua

Expanded text:
ptum est? Quia cum Christus in sepulcro jacuisse dicitur totum pro parte positum est? An aliud est totum pro parte poni, atque aliud totum in parte operari? Quando enim totum pro parte ponitur, ipsum quidem totum nominatur sed non ipsum intelligitur, sed pars ejus sola, pro qua ponitur. Quando vero totum in parte operari dicitur, ipsum quod dicitur intelligitur, nec pro ipso quod dicitur aliud intelligitur, quamvis secundum aliud, id est secundum partem operari intelligatur. Quando enim totum in parte operatur, ideo vere totum operatur, quia et totum cum parte est, et pars in toto est, quando et totum et pars operatur. Quando simul sunt simul operari possunt. Tunc quippe atio partis recte totius dicitur, quando totius est, et in tote est ipsa pars quae operatur. Quando vero totum destructum est, et jam totum non est, non proprie totius dicitur, quod extra totum pars sola operatur. Quid ergo? Nunquid secundum hoc hristum vere mortuum fuisse, quia homo in parte sua
Abbreviated transcription (Latin):
nec tam̃ ꝓpt̃ consuetudinẽ loquendi a uerita¬
te credendi recedẽ. ꝓpterea quippe scriptura
sacra nec u̾ba hominum in ueritate dei errare
nos faciant: ꝑsonam ipsam ꝓpͥe ipsum sp̃m
rationalẽ eẽ testatur. Quȩ ꝑsona licet ꝓpter
id quod de humo sumptũ ẽ homo dicatur.
tam̃ uerissime et quando illi sociata ẽ. sola be¬
ne uł male oꝑatur. et quando ab illo seꝑata ẽ.
sola in pena uł gła remuneratur. Et sicut in cor¬
ꝑe posita quędam sola cogitatione et uoluntate
facit sine corpore. quȩdam uͦ post uoluntatem
et scđm uoluntatẽ in oꝑatione ꝑ corpus : ita qͦ
ꝓ meritis p̃mium ꝑcipit. pͥmum seꝑata a corꝑe

Expanded text:
nec tamen propter consuetudinem loquendi, a veritanec tamen propter consuetudinem loquendi, a veritate credendi recedere. Propterea quippe Scriptura sacra, ne verba hominum in veritate Dei errare nos faciant, personam ipsam proprie ipsum spiritum rationalem esse testatur. Quae persona licet propter id quod de humo sumptum est, homo dicatur: tamen verissime et quando illi sociata est; sola bene vel male operatur, et quando ab illo separata est, sola in poena vel gloria remuneratur. Et sicut in corpore posita quaedam sola cogitatione et voluntate facit sine corpore quaedam post voluntatem et secundum voluntatem in operatione per corpus, ita quoque pro meritis praemiu
Abbreviated transcription (Latin):
rationał dicitur homo: aut sapiens. aut iustꝰ
ab his quȩ solum in parte sunt nomina ad to¬
tum sumuntur. quia ñ corpꝰ hominis. s sola
anima rationał et sapiens et iusta inuenitur.
ltaq nom̃ hominis aliquando a corꝑe sumit᷑.
aliquando ab his quȩ sunt in corꝑe. aliqͣndo
autem sumitur ab his quȩ sunt manima. nun-
qͣm sumitur ab anima. Ab illa quippe parte ho¬
minis humana locutio homini potissimutti
uocabula formauit. qͣm pͥmum et pͥncipaliter
in homine sensus humanus agnouit. Et debu¬
isset quidem homo ameliori parte sua pocius
nomĩ sumpsisse. nͥ quia sermo alit̃ ad intelligen¬
tiam homini famillari non potuisset nͥ pͥus eũ
quẽ sensus humanus in ꝑcipiendo habuit. mo¬
dum in dicendo tenuisset. Itaq id quod ab humo
erat. eiudentius in homine uidebatur: ab ilo
potius homo dicebatur. Sic quidẽ ex infirmita¬
te sentiendi confusio dicendi orta ẽ: et debenꝰ

Expanded text:
rationalis dicitur homo, aut sapiens, aut justus rationalis dicitur homo, aut sapiens, aut justus ab iis quae solum in parte sunt nomina ad totum sumuntur, quia non corpus hominis, sed sola anima rationalis, et sapiens, et justa invenitur. Itaque nomen hominis aliquando a corpore sumitur; aliquando ab iis quae sunt in corpore; aliquando autem sumitur ab iis quae sunt in anima, nunquam autem sumitur ab anima, ab illa quippe parte hominis humana locutio homini potissima vocabula formavit, quam primum et principaliter in homine sensus humanus agnovit. Et debuisset homo quidem a meliori parte sua nomen potius sumpsisse, nisi quia sermo aliter ad intelligentiam homini famulari non potuisset, nisi prius eum quem sensus humanus in percipiendo habuit, modum in dicendo tenuisset. Itaque quia id quod ab humo erat evidentius in homine videbatur; ab illo potius homo dicebatur. Sic quidem ex infirmitate sentiendi, confusio dicendi orta est; et debemus
Abbreviated transcription (Latin):
una ꝑsona cum anima. est. S tam̃ ꝑsona eẽ aĩa
ex se habet. inquantum ẽ rationał sp̃c. corpus uͦ
ex anima habet in quantum unitum ẽ rõnali
sp̃ui. Quia uͦ sensus hominis in homine iuiuen¬
te corpꝰ et animã simul ꝑcipit: non animã ꝑ se.
aut corpus ꝑ se. s animam simul et corpus ꝑso¬
quȩdam a parte sumpta sunt: quȩdam uͦ ab his
que constant in parte. Nam quod ꝑsona rõnał
homo dicitur. uł antmal uł corpꝰ a parte sola
uocabula sumpta sunt : quia in homine solum
corpus hominis corpus ẽẽ. et ab humo sumptũ
ẽẽ. et ex coniunctione animȩ sensificatum ẽẽ
inuenitur. Hec qͦ uocabula a parte hominis
sumpta sunt. Quando autẽ alb dicitur eẽ
homo. aut niger. aut magnus. aut paruus. uo¬
cabula sumuntur ab his quȩ in parte constant.
quia in solo corpore hominis et non in anima
eiusmodi ꝓpͥetates inueniunt᷑. Quando autem

Expanded text:
una persona cum anima est, sed tamen personam esse anima una persona cum anima est, sed tamen personam esse anima ex se habet, in quantum est rationalis spiritus. Corpus vero ex anima habet in quantum unitum est rationali spiritui. Quia vero sensus hominis in homine vivente corpus et animam simul percipit; non animam per se aut corpus per se, sed animam simul et corpus persoquaedam a parte sumpta sunt, quaedam vero ab iis quae constant in parte. Nam quod persona rationalis homo dicitur, vel anima vel corpus a parte sola vocabula sumpta sunt; quia in homine solum corpus hominis esse corpus et ab humo sumptum esse, et ex conjunctione animae sensificatum esse invenitur. Haec ergo vocabula a parte hominis sumpta sunt. Quando autem albus dicitur esse homo, aut niger, aut magnus, aut parvus; vocabula sumuntur ab iis quae in parte constant, quia in solo corpore hominis et non in anima ejusmodi proprietates inveniuntur. Quando autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ unionẽ ad unitatem componuitur. nom̃
totius partes cõmunicare non possunt. quia
non habent singła seꝑatim in se unionem
quam faciunt simul ex se. Quando uero aliqͣ
alicui unitatem suam habenti ꝑ unionem
apponuntur. in participationẽ illius transeũt
cui apponuntur : ut nom̃ quoq illius cum
illo participare incipiant. sicut ꝑ unionem
suam unitatem illuis participare incipiunt.
Uerbi gr̃a. Paries. tectum. et fundam̃tum tria
quȩdam sunt. et nullum horũ ꝑ se domus ẽ.
Quando gͦ conueniunt ut hoc ẽẽ incipiant.
tria simul componuntur. non duo tcio ap¬
ponuntur. Non autẽ sic iuncta sunt corpuset
anima. Anima quippe in quantum sp̃c ẽ rõ
corpus ei associatur : non tantum ad ꝑsonã
componitur. quantum in ꝑsonam apponitur.
ut in eo quod ꝑ unionẽ quodam modo unum fit
cum illa: eadem quȩ ipsa ẽ ꝑsona eẽ incipiat cũ
illa. In quantũ gͦ corpus cum anima unitum ẽ

Expanded text:
per unionem ad unitatem componuntur, nomen per unionem ad unitatem componuntur, nomen totius partis communicare non possunt; quia non habent singula separatim in se unionem quam faciunt simul ex se. Quando vero aliqua alicui unitatem suam habenti per unionem apponuntur; in participationem illius transeunt cui apponuntur, ut nomen quoque cum illo participare incipiant, sicut per unionem suam unitatem illius participare incipiunt. Verbi gratia: Paries, tectum et fundamentum, tria quaedam sunt, et nullum horum per se domus est. Quando ergo conveniunt ut haec esse incipiant, tria simul componuntnr, non duo tertio apponuntur. Non autem sic juncta sunt corpus et anima. Anima quippe in quantum est spirituscorpus ei sociatur non tantum ad personam componitur, quantum in personam apponitur. Ut in eo quod per unionem quodammodo unum sit cum illa, eadem quae ipsa est persona esse incipiat, cum illa. In quantum ergo corpus cum anima unitum est,
Abbreviated transcription (Latin):
liuic ratio simul ꝑcipit quod unum est. qͥa
non ẽ in eo aliud et aliud: hic uero sensus
simui ꝑcipit quod unitum ẽ quia ñ ẽ in eo
alibi et alibi. Tam̃ quȩ unita sunt plura. ñ
uerȩ unum sunt quanuis simul conueniant.
et quodam modo apꝓpinquent ad unitatẽ.
nec tam̃ ita uere. aut ita ꝓpe. Quid enim
ꝓpius eẽ potest. qͣm unitas sibi: Quando gͦ
unum dicuntur plura. ꝓpterea quia unita
sunt: non ꝓprie dicuntur quia non uere
sunt id quod dicuntur : s scdđm quendam
modum: similia: tantum. Uerumptam̃ scien¬
dum ẽ quod altt̃ uniunt᷑ ea que ad unionẽ
faciendam parit̃ conueniunt ut eo quod
simul eẽ incipiunt. unum quodam modo
eẽ incipiant: alit̃ uero illa ubi ante unionẽ
unitas precessit. et quod additum ẽ. derelin¬
quo ad ipsam unitatẽ ꝑ imionẽ accessit.
Aliud quippe ẽ aliqua simul ꝑ unionem¬
ad unitatem componi: atq aliud aliqua ꝑ
unionẽ unitati apponi. Quando enim aliqͣ

Expanded text:
Illic ratio percipit simul quod unum est, quia Illic ratio percipit simul quod unum est, quia non in eo aliud et aliud; hic vero sensus simul percipit quod unitum est, quia non est in eo alibi et alibi. Tamen quae unita sunt plura, non vere unum sunt, quamvis simul conveniant, et quodammodo appropinquent ad unitatem, nec tamen ita vere aut ita proprie. Quid enim proprius esse potest quam unitas sibi? Quando ergo unum dicuntur plura propterea quia unita sunt, non proprie dicuntur, quia non vere sunt id quod dicuntur, sed secundum quemdam modum tantum similia. Verumtamen sciendum est quod aliter uniuntur ea quae ad unionem faciendam pariter conveniunt, ut ex eo quod simul esse incipiunt unum quodammodo esse incipiant; aliter vero illa ubi ante unionem unitas praecessit; et quod additum est de reliquo ad ipsam unitatem per unionem accessit. Aliud quippe est aliqua simul pead unitatem componi, atque aliud aliqua per unionem unitati apponi. Quando enim aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
uentus ẽ : et ideo ea pocius indicendo homi¬
nib forma ẽẽ debet. quam sensus humanus in
reb ꝑcipiendis et cognoscendis habet. Scimꝰ
quippe qm̃ uere unum nichil ẽ. nͥ id solum
quod unitare unum ẽ. Id enim solum ratio
uere unum discernit: in quo totum quod
est unum eẽ inuenit. Quecumq gͦ numero
plura sunt. et si aliquando uniantur. uere ta¬
m̃ unum eẽ non possunt. Quia tam̃ ea quȩ
inuna compositione uniuntur. quodam mͦ
ad se inuicem accedunt. et apꝓpinquant sibi.
ut quantum possunt unitatem imtentur.
idcirco scdm quendam modum et ipsa quȩ
fimul iuncta sunt unum eẽ dicuntur. Nͥam sic̃
ratio id quod uere unum ẽ in ꝑcipiendo non
diuidit: ita quoq sensus quod simul ninctũ
est et unitum in ꝑcipiendo ñ discernit. Et quẽ¬
ad modum illi ratio in eo quod unum ẽ totũ.
non diuidit ẽẽntiã: itaquoq sensus hic in eo
quod unitum ẽ totum non diuidit formam.

Expanded text:
ventus est, et ideo ea potius in dicendo homiventus est, et ideo ea potius in dicendo hominibus forma esse debet, quam sensus humanus in rebus percipiendis et cognoscendis habet. Scimus quippe quod vere unum nihil est nisi id solum quod unitate unum est; id enim solum ratio vere unum discernit, in quo totum quod est unum esse invenit. Quaecunque ergo numero plura sunt, etsi aliquando uniantur, vere tamen unum esse non possunt, quia tamen ea quae in una compositione uniuntur, quodammodo ad se invicem accedunt et appropinquant sibi, ut quantum possunt unitatem imitentur; idcirco secundum quemdam modum, et ipsa quae simul juncta sunt unum esse dicuntur. Nam sicut ratio id quod vere unum est in percipiendo non dividit, ita quoque sensus quod simul junctum est et unitum, in percipiendo non discernit. Et quemadmodum illic ratio in eo quod unum est totum, non dividit essentiam, ita quoque sensus hic in eo quod unitum est totum non dividit formam.
Abbreviated transcription (Latin):
quã ulud. quia hoc tibi magis placet qͣm illud.
s ego inquis de toto ioquor. eum dico omnis
homo ẽ corpꝰ. non de parte totius que ẽ corpus:
neq de parte quȩ anima ẽ. Hoc enim totũ
homo ẽ: non pars eius aliqua. De hoc gͦ toto
dico quia corpus ẽ. Die gͦ. hoc totũ quare ma-¬
gis dicis eẽ corpꝰ qͣm antia. cum ex anima si¬
inul et corꝑe constet: Si ꝓpt̾ partẽ unam
que corpus ẽ totum ipsum corpus dicitur:
nonne multomagis dicendum ẽ anima. ꝓpt̃
partem alteram que anima ẽ : Si enim a parte
totum naturam et nom̃ trahere dicitur : ab il¬
la ꝓculdubio parte quȩ dignior ẽ et melior
rectius et naturam et nomen trahere diceret᷑
S non habet inquis usus loquendi ut homo
anima dicatur. Coce concedo scđm usum loq̃n¬
di. dic quod libet: ut tam̃ scđm regłam creden¬
di sencias id quod negari non debet. Usus loq̃n¬
di ab hominib inuentus ẽ et ꝓpt̃ homines in¬

Expanded text:
quam illud; quia hoc tibi magis placet quam illud. quam illud; quia hoc tibi magis placet quam illud. Sed ego, inquis, de toto loquor, cum dico omnis homo est corpus, non de parte totius quae corpus est, neque de parte quae anima est; hoc enim totum homo est, non pars ejus aliqua. De hoc ergo toto dico quod corpus est. Dic ergo hoc totum quare magis dicis esse corpus quam animam, cum ex anima simul et corpore constet? Si propter partem unam quia corpus est totum, ipsum corpus dicitur; nonne multo magis dicendum est anima propter partem alteram quae anima est? Si enim a parte totum natura et nomen trahere dicitur, ab illa procul dubio parte quae melior est et dignior, rectius et naturam et nomen trahere dicetur. Sed non habet usus loquendi, inquis, ut homo anima dicatur. Ecce concedo secundum usum loquendi. Dic quodlibet, ut tamen secundum regulam credendi sentias id quod negari non debet. Usus loquendi ab hominibus inventus est, et propter homines in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ se timet homo. qͣm cum timet ꝓ anima sua.
Quid enim magis ẽ homo qͣm anima. Non
hoc putabas quicunq es. qui te figuris sermo¬
num munieras. Nouum aliquid illatum est
aurib tuis: cum dictum ẽ hoc pocius eẽ ho¬
xpianus nescis qđ ethnicus ille testatus ẽ: Mẽs
inquit cuiusq: is ẽ quisq Ergo echnicus te
xp̃iano religiosior fuit: qui ueritatẽ confessus
ẽ quam tu negas. Ergo inquis. homo ẽ anima:
Quid ni: Nonne dicis quia homo ẽ corpus.
et dicere times homo ẽ anima : Paulo ante ar¬
gum̃tando occurristi: quia omnis nomo ẽ
corpus. Omnis homo ẽ animal. et omne ani¬
mal ẽ corpus: qͥ omnis homo ẽ corpus. Nullã
contraditionẽ hic ẽẽ putas. Auctoritas enim
hoc dicit. Aduicis auctores ethnicos. ut ꝓbes
quia omnis homo ẽ corpus. et echnicis auctori-¬
b crede non uis. quia omnis homo ẽ anima:
fortassis quia magis tibi placet hoc ẽẽ hominẽ

Expanded text:
pro se timet homo, quam cum timet pro anima sua. pro se timet homo, quam cum timet pro anima sua. Quid enim magis est homo quam anima? Non haec putas quicunque es, qui te figuris sermonum munieras. Novum aliquid illatum est auribus tuis, cum dictum est hoc potius esse ho Tu Christianus nescis quod ethnicus ille testatus est. Mens, inquit, cujusque, is est quisque; ergo ethnicus ille te Christiano religiosior fuit, qui veritatem confessus est, quam tu negas. Ergo, inquis, homo est anima? Quidni? Nonne tu dicis quod homo est corpus, et dicere times, homo est anima? Paulo ante argumentando occurristi, quia omnis homo est corpus. Omnis homo est animal, et omne animal est corpus. Igitur omnis homo est corpus. Nullam contradictionem hic esse putas. Auctoritas enim hoc dicit: Producis auctores ethnicos, ut probes quod omnis homo est corpus, et ethnicis auctoritatibus credere non vis, quod omnis homo est anima. Fortassis quia magis placet tibi hoc esse hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
cum ẽẽ cum xp̃o. Quid cupis : Mori et cum xp̃o eẽ.
linmo mori et nichil ẽẽ. Hoc isti dicunt quia ni¬
chil eris post mortẽ. Si istis credis. mortẽ non
optas. nisi forte non ẽẽ defideras. Si boni no¬
mines post mortẽ nichil futuri sunt: quomͦ
de iniquis et prauis hominib uere dictum ẽ
ẽẽ nichil cupiunt nec tam̃ ẽẽ querunt: Desi¬
naut gͦ nunc et boni sꝑare. et mali timere: qͥa
non erunt aliquid cum hinc exierint. uł ut ma¬
la uł bona sentire possint. S bene inquiunt
sperent et timeant. quanuis non ꝓ se. tam̃ ꝓ ani¬
mab suis. quia cum ipsi non erunt animȩ ip¬
sorum erunt. quȩ uł głabuntur ꝓ iusticia uł
cruciabuntur ꝓculpa. Ideo gͦ inquiunt sperẽt
et timeant ꝓ animab suis. Utinã tã recte dice
qͣm rectum dicitis. Bene enim dicitis cum hoĩ
sꝑandum et tim̃dum ꝓanima sua dicitis: si
tam̃ intelligẽtis. quod nunqͣm melius ac ueriꝰ

Expanded text:
cum Christo . Quid cupis? Mori et cum Christo esse. cum Christo . Quid cupis? Mori et cum Christo esse. Imo mori et nihil esse. Hoc isti dicunt, quia nihil eris post mortem. Si istis credis, mortem non optas, nisi forte si non esse desideras. Si boni homines post mortem nihil futuri sunt, quomodo de iniquis et pravis hominibus vere dictum est, esse nihil cupiunt, nec tamen esse queunt? Desinant ergo nunc et boni sperare et mali timere, quia non erunt aliquid cum hinc exierint, ut vel mala vel bona sentire possint. Sed bene inquiunt sperent et timeant, quamvis non pro se, tamen pro animabus suis, quia cum ipsi non erunt, animae ipsorum erunt, quae vel gloriabuntur pro justitia, vel cruciabuntur pro culpa. Ideo ergo, inquiunt, sperent et timeant pro animabus suis. Utinam tam recte diceretis quam rectum dicitis! Bene enim dicitis, cum homini sperandum et timendum pro anima sua dicitis; si tamen intelligeretis quod nunquam melius aut verius
Abbreviated transcription (Latin):
nec peccatum ẽẽ puniri. nec iusticiam remu¬
nerari. animam tantũ in iudicio ẽẽ. ut modo
scdm meritum suum uł pęnam uł głam re¬
cipiat. donec tandem in nouissimo anima
ad corpus reuertente. rursum homo ẽẽ inci¬
piat : et tunc scđm meritum suum ipse qͦq
remunerationẽ accipiat. Taies modos loq̃n¬
di homines sibi confingunt: et ꝑ falsas ficci¬
ones sermontm. ad ueras deceptiones erro¬
rum ducuntur. Quid enim stuitius ẽ qͣm
dicere quod tunc homo ẽẽ desinat quando
uere ẽẽ incipit. et tanto utiq uerius. quan
s figura ẽ quando scĩ cum xp̃o eẽ dicuntur.
Bene. Quando uob̾cum sunt. ueritas ẽ. et
quando cum xp̃o sunt figura ẽ. In hoc uob̾
credite. Nos enim non credimus. Nos scimͦꝰ
ad figuram uadunt: s ad ueritatem uadt̃.
et sigurã euadunt. Quid tantoꝑe homines
scĩ mori desidauerunt. si post mortẽ nichil fu¬
turi fuerunt : Cupio inquit apłe dissolui et eẽ

Expanded text:
nec peccatum ejus puniri, nec justitiam remunec peccatum ejus puniri, nec justitiam remunerari, animam tantum in judicio esse, ut homo secundum meritum suum, vel poenam vel gloriam recipiat, donec tandem in novissimo anima ad corpus revertente, rursum homo esse incipiat; et tunc secundum meritum suum, ipse quoque remunerationem accipiat. Tales modos loquendi homines confingunt, et per falsas fictiones sermonum ad veras deceptiones errorum ducuntur. Quid enim stultius est quam dicere quod tunc homo esse desinat quando vere esse incipit, et tanto utique verius est, sed figura est, quando sancti cum Christo esse dicuntur. Bene. Quando vobiscum sunt veritas est, et quando cum Christo sunt figura est. In hoc vobis credite. Nos enim non credimus. Nos scimus ad figuram vadunt, sed ad veritatem vadunt, et figuram evadunt. Quid tantopere homines sancti mori desideraverunt, si post mortem nihil futuri fuerunt? Cupio, inquit Apostolus, dissolvi, et esse
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatẽ totius quȩ in toto ẽ aliam eẽ dicunt.
et bonitatẽ partis aliam. quia partis ẽ et in par¬
te tantun. Similit̃ et maliciam hominis aliã.
quia in toto ẽ. et maliciam aninȩ aliam qͥa
in parte ẽ. Postremo quocienscũq totum facit.
et pars facit quanuis simul oꝑent᷑. aliam tam̃
eẽ actionem partis. que in parte est: et aliam
ẽẽ actionem totius. quȩ in toto est: sicut ipsũ
totum aliud ẽ et aliud pars eius. Ad hunc
peccatum uł iusticiam in homine eẽ quȩ
toti accidunt ad ꝓprietatem : et iterum pec¬
catum siie iusticiam in anima eẽ. quȩ par¬
ti accidunt ad ꝓpͥetatẽ contendunt. Quaꝓpt̃
quando homo moritur et anima a carne seꝑa-¬
tur. diu̾sis partib totum ipsum quod ex eis
compositum fuerat iam nichil ẽẽ: ac ꝑ hoc
hoc ipsum hominẽ qui hoc totum erat. simi¬
lit̃ nichil eẽ. nec alicubi ẽẽ. et modo iterum

Expanded text:
bonitatem totius quae in toto est, aliam esse dicunt, bonitatem totius quae in toto est, aliam esse dicunt, et bonitatem partis aliam, quia partis est et in parte tantum. Similiter et malitiam hominis aliam, quia in toto est; et malitiam animae aliam, quia in parte est Postremo quotiescunque totum facit, et pars facit, quamvis simul operentur; aliam tamen esse actionem partis, quae in parte est, et aliam esse actionem totius quae in toto est, sicut totum ipsum aliud est, et aliud pars ejus. Ad hunc peccatum vel justitiam in homine esse, quae toti accidunt ad proprietatem, et iterum peccatum sive justitiam in anima esse, quae parti accidunt ad proprietatem contendunt. Quapropter quando homo moritur, et anima a carne separatur, divisis partibus, totum ipsum quod ex eis compositum fuerat, jam nihil esse, ac per hoc ipsum hominem, qui hoc totum erat, similiter nihil esse, nec alicubi esse. Et modo interim
Abbreviated transcription (Latin):
hic autẽ quidam tami multiplicit̃ delirasse
inuemuntur. solis u̾bis adherentes. ut non
facile uerborum inuoluera tudicari potuissent.
nisi infine error se manifestus ostendet. Diẽt
hominẽ totum quoddã eẽ compositum ex
anuima et corꝑe. aliud omĩno et diu̾sum ab
anima et corꝑe: ita ut hoc totum nec
anima sit: nec corpus sit. nec simul auima
et corpus. Non enim totum ista eẽ. s ex istisᷤ
eẽ dicunt. Hoc qͥ totum homiuem eẽ putant.
et ipsum hominẽ qui hoc totum ẽẽ. rationalẽ
eẽ ea rationalitate quȩ in ipso toto ẽ diu̾sa ara¬
tione siue a rationalitate partis. id ẽ anime:
sicut ipsum totum diu̾sum ẽ a parte. Postremo
omnia quȩ in toto sunt diu̾sa eẽ om̃ino abhis
quȩ in partib constant: sic psum totum a partib
diu̾sum ẽ. Itaq sicut rationalitas nominis alia
ẽ qͣm rationalitas animȩ. quia alia totiꝰ est et
in toto ẽ. alia partis ẽ et in parte est: ita et

Expanded text:
Hic autem quidam tam multipliciter delirasse Hic autem quidam tam multipliciter delirasse inveniuntur, solis verbis adhaerentes, ut non facile verborum involucra judicari potuissent, nisi in fine error se manifestus ostenderet. Dicunt hominem totum quoddam esse compositum ex anima et corpore, aliud omnino et diversum ab anima et corpore, ita ut hoc totum nec anima sit, nec corpus sit, nec similiter anima et corpus; non enim totum ista esse, sed ex istis esse dicunt. Hoc igitur totum hominem esse putant, et ipsum hominem qui hoc totum est rationalem esse, rationalitate quae in ipso toto est, diversa a ratione, sive a rationalitate partis, id est animae, sicut ipsum totum diversum est a parte. Postremo omnia quae in toto sunt diversa esse omnino ab his quae in partibus constant, sicut ipsum totum partibus diversum est. Itaque sicut rationalitas hominis alia est quam rationalitas animae; quia una totius est, et in toto est; altera partis est et in parte est; ita et
Abbreviated transcription (Latin):
rationalẽ habet. Anima autẽ scdm se rõnał
ẽ : quia ipsa in se rationem uł rationalitatẽ.
id ẽ rationis capacitatẽ habet. Sic itaq ratio
qui induuduũ uere ẽ. et in quantum natura
simplex ẽ. compositionẽ partium non habens.
et naturȩ simplicis ẽ. eiusdem ꝓpͥetatis plura
non continens. Hic itaq sp̃c rationalis ꝓpͥe
ꝑsona dicitur: et numero discretus. et ratio¬
ne discernens. Sic enim quidam ꝑsonam di¬
ctam eẽ uoluerunt. quasi ꝑse souantẽ. etqͣsi
singularit discernentẽ. ut in quantũ numero
discreta ẽ ꝑ se. in quantũ ratione. discernit.
sonantẽ uł ꝓuunciantem uł indicantẽ se
intelligamus. Erce gͦ scd̾m hanc diffruitionẽ
ꝓpͥe dicimus. quia spiritꝰ rationał ꝑsona ẽ¬
ꝑ se discernens se. Non ẽ hic magna questio.
neq ambiguitas intelligendi: ubi quod est
totum unumẽ. In homine autẽ ñ eadem ra¬
tio occurit: ubi duo quidem sunt. et tam̃
ꝑsonȩ duȩ non sunt. s una ꝑsona caro et aĩa.

Expanded text:
rationalem habet. Anima autem secundum se rationalis est; quia ipsa in se rationem vel rationalitatem, id est rationis capacitatem habet. Sic itaque ratioqui individuum vere est, et in quantum natura simplex est: compositionem partium non habens, et naturae simplicis est ejusdem proprietatis plura non continens. Hic itaque spiritus rationalis proprie persona dicitur, et numero discretus, et ratione discernens. Sic enim quidam personam dictam esse voluerunt, quasi per se sonantem, et quasi singulariter discernentem, ut in quantum numero discreta est per se, in quantum ratione discernit sonantem, vel pronuntiantem, vel judicantem se intelligamus. Ecce ergo secundum hanc diffinitionem proprie dicimus, qur se discernens se. Non est hic magna quaestio neque ambiguitas intelligendi, ubi quod est totum unum est. In homine autem non eadem ratio occurrit, ubi duo quidem sunt, et tamen personae duae non sunt, sed una persona caro et anima.