comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obseruatꝰ apud nos
usquequaq: nisi for¬
te idsit transire po¬
pulũ ad manꝰ sacer¬
dotis. qđ .ẽ. accipere
abeo sacram̃ta cor¬
poris dñi qđ pene
omis romana ecłia
etorientalis ꝑ omnes
solemues dies agit
et ids̃t benedici: qđ
cõmedit᷑ cibus domi¬
.nics. sic eñĩ canitur
incanone. ut quot¬
qt̃ exhae altaris par¬
ticipatione sacro scm
filii tui corpꝰ et san¬
giunẽ sumpserimus
omni benedictione
calestret graua re¬
pleamur. Intendat
diligens adiutor ꝓ
quib sonent oratio¬
nes quas sacerdos
dic pͦ cõmunionem.
Repperiet nempe
eas sonare ꝓhis qui
refectist pane caelesti
Iuxta ordinẽ oracio¬
num et expositionũ
memoratorũ patrũ
praȩcatũ .ẽ . inpͥma
oratione missae ꝓab
solutione peccatorũ
suꝑm̃nsam uero pos¬
tulantꝰ bona nobis
instar orationis et
hymni euangelici.
quẽ xp̃s cecinit. sẽ¬
cundũ ioħn. cõmen¬
dando discipulos
suos patri ante pas¬
sionem suã. Inista
nouissima benedicitꝰ

Expanded text:
observatur apud nos observatur apud nos usquequaque, nisi sit forte id transire populum ad manus sacerdotis, quod est, accipere ab eo sacramenta corporis Domini, quod pene omnis Romana Ecclesia et Orientalis per omnes solemnes dies agit; et id sit benedici, quod comeditur cibus Dominicus. Sic enim canitur in Canone: Ut quotquot ex hac altaris participatione sacrosanctum Filii tui corpus et sanguinem sumpserimus, omni benedictione coelesti et gratia repleamur. Intendat diligens auditor, pro quibus sonent orationes quas sacerdos dicit post communionem, reperiet nempe eas sonare pro his qui refecti sunt pane coelesti. Juxta ordinem orationum et expositionem memoratorum Patrum, precatum est in prima oratione missae pro absolutione peccatorum: super mensam vero, postulantur bona nobis instar orationis et hymni evangelici, quem Christus cecinit secundum Joannem, commendando discipulos suos Patri ante passionem suam. In ista novissima benedicitur
Abbreviated transcription (Latin):
habet ibi memento
dñe famulorũ famu¬
larũq: tuarũ. Nomi¬
net ibi quoscũq ei et
quas placuerit
De in recordatꝰ eorũ
qͥ circũstant et presens
sacrificiũ offer̃. Si
quis uoluerit ꝓsua
defensione clamare
habet ibi. Cõmunican¬
tes et memorũ uene¬
rantes multorũ sc̃o¬
rum quorũ meritis
p̃cibq concedas. ut
inominib: ꝓcectionis
tuae muniamꝰ auxilio.
Eccehic oratũ.ẽ. ꝓip
sis sacerdotib: si uolu¬
erit ꝓpace clamare
totius tempore uita
suae: habet ibi inuer¬
bis quaȩ addidit sc̃s
gregorius. diesq nr̃os
intua pace disponas.
et abaet̃na dampna¬
tione nos eripi: atq
iubeas mnelectorum
tuorĩi gregenume.¬
rari Ecce hic oratũ ẽ
procet̃na uita. Iux¬
ta dicta sc̃i ambrosũ
in hac oratione bona
nob necessaria postu¬
lamꝰ inoratione quã
dicit sacerdos pͦ com¬
munionẽ : dicit sc̃s
agustinꝰ bene dicere
sacerdotẽ populum:
et transire populum
admanꝰ sacerdotis.
Haec consuetudo non

Expanded text:
habet ibi: Memento, habet ibi: Memento, Domine, famulorum famularumque tuarum; nominet ibi quoscunque ei et quas placueritdein recordetur eorum qui circumstant et praesens sacrificium offerunt. Si quis voluerit pro sua defensione clamare, habet ibi: Communicantes et memoriam venerantes multorum sanctorum, quorum meritis precibusque concedas, ut in omnibus protectionis tuae muniamur auxilio. Ecce hic oratum est pro ipsis sacerdotibus. Si voluerit pro pace clamare totius temporis vitae suae, habet ibi in verbis quae addidit S. Gregorius: Diesque nostros in tua pace disponas, et dein ab aeterna damnatione eripi, atque jubeas in electorum tuorum grege numerari. Ecce hic oratum est pro aeterna vita. Juxta dicta S. Ambrosii, in hac oratione bona nobis necessaria postulamus. In oratione quam dicit sacerdos post communionem, dicit sanctus Augustinus benedicere sacerdotem populum, et transire populum ad manus sacerdotis. Haec consuetudo non
Abbreviated transcription (Latin):
sequentib: orationib
missae. Si ꝓpriis con¬
scientus uoluerit in¬
tercedere: habet de¬
uotus homo locum
ubi ꝓeis roget. Post
salutationẽ sacerdo¬
tis euangelio lecto.
qndo sacerdos dicit.
oremꝰ et inde transit
adaccipiendas obla¬
tiones congruenter
potest multitudo po¬
puli ꝓprus conscien¬
tus int̃redere. ante¬
quã transeat ad gra¬
tias agendas inp̃fa
primo transit ad al¬
tare. Cantores can¬
tant ineo loco ubi sa¬
cerdos conponit hos¬
tiam in altari: et fa¬
cit eã transire ꝑsuã
secretã orationem
ad nom̃ hostiae: siue
muneris doni uel
sacrificii seu oblatio¬
nis. Siꝓconiunctione
scorũ angelorũ habec
inp̃fatione cũ quib
et nr̃as uoces ut ad¬
mitti iubeas depre¬
camur. Siꝓpace
certat int̃cedere :
habet in canone quae
tibi offerimꝰ ꝓeđia
gressuũ mentis siue
corporis. habet ibi¬
et regere digneris
toto orbe trarum.
Ecce hic oratum. ẽ
puniuersali ecłia.
Si uoluerit ꝓsingulis
amicis int̃cedere :

Expanded text:
sequentibus orationibus sequentibus orationibus missae. Si propriis conscientiis voluerit intercedere, habet devotus homo locum ubi pro eis roget. Post salvationem sacerdotis, evangelio lecto, quando sacerdos dicit, Oremus, et dein transit ad accipiendas oblationes, congruenter potest multitudo populi pro propriis conscientiis intercedere, antequam transeat ad gratias agendas in Praefatprimo transit ad altare. Cantores in eo loco, ubi sacerdos componit hostiam in altari, et facit eam transire per suam secretam orationem ad nomen hostiae, sive muneris, donive, vel sacrificii, seu oblationis. Si pro conjunctione sanctorum angelorum, habet in Praefatione: Cum quibus et nostras voces ut admitti jubeas deprecamur. Si pro pace certat intercedere, habet in Canone: Quae tibi offerimus gressuum mentis sive corporis habet ibi: Regere digneris toto orbe terrarum. Ecce hic oratum est pro universali Ecclesia. Si voluerit pro singulis amicis intercedere,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ oratio qu&e indomi¬
cadie statuta . ẽ. so¬
leat currere. ꝑdies
sequentes ebdoma¬
dae iuuat multos
qndo tempꝰ uacat
lections et psalmudiae.
ati ceterarũ orationũ
seorsum sacram̃ta cae¬
lebrare. dedominicis
dieb: et seorsum defesti¬
uitatib sc̃orũ: simili
gruit sacrum̃torum
et cantatorũ inquib
inueniunt᷑ saepe duo
officia scorũ inuno
die Nec non et dni p̃¬
ceptũ dicit. Haec quo¬
ties cũq feceritis
in mei memoriã facie¬
tis inceteris orationib
missae quae ꝓdiuersis
necessitatib: inscribun¬
tur. sic st̃ intempore
belli. et ꝓiteragentib:
ac ꝓdiuerss benedictio¬
nib: : ubi non satis est
homini oratio cõmunis
sine pane etliquore.
Quid aliud agit sacer¬
dos quã ut xp̃m quo¬
dam modo contendat
recordari : quinũiquã
obluuscitꝰ magni pra¬
tii sanguinis sui etiux¬
ta magnitudinẽ praetu
maximũi adiutorium
eiꝰ p̃cari. Tam̃ siquis
uoluerit diligent̃ ad¬
tendere. ea quae ibi
p̃cant᷑ repperi et in

Expanded text:
uae in Dominica die statuta est, soleat currere per dies sequentis hebdomadae. Juvat multos, quando tempus vacat lectionis et psalmodiae, atque caeterarum orationum, seorsum sacramenta celebrare de Dominicis diebus, et seorsum de festivitatibus sanctorum: simili gruit Sacramentarium, et Cantorius, in quibus inveniuntur saepe duo officia sanctorum in uno die: nec non et Domini praeceptum dicit: Haec quotiescunque feceritis, in mei memoriam facietis. In caeteris orationibus missae pro diversis necessitatibus inscribunt sicut sunt. In tempore belli, et pro iter agentibus, ac pro diversis benedictionibus, ubi non satis est homini oratio communis sine pane et liquore, quid aliud agit sacerdos quam ut Christum quodammodo contendat recordari, qui nunquam obliviscitur, magni pretii sanguinis sui, et juxta magnitudinem pretii, maximum adjutorium ejus precari? Tamen si quis voluerit diligenter attendere ea quae ibi precantur, reperiet in
Abbreviated transcription (Latin):
oliueti. hymnꝰ scilicet
sẽ scãm ecłiam capi¬
ti suo et deglorifica¬
tione eiꝰ recicetus.
usq: dumexaltetur
ꝑtriumphũ uictorix
Hec humiliatio pͥus
etit̃ um exaltatio ꝑ
unum uersũ psalini
cente simi noni mon¬
stratꝰ qͥ dĩc. Detor¬
rente inuia bibit.
tu gustauit. At que
ideo exaltauit caput.
qͥa hoc qđ moriendo
in sẽpulchro posuit
surgendo suꝑ angłos
.eleuauit. Quã is m¬
te congruat. ut ꝓpt
humiliationẽ capitis
g irficationẽ scae tri¬
ritatis in qͣ honorat᷑
filius hominis ꝓpt̃ uni¬
tatẽ ꝑsonae filudi.
Vnde etipse p̃cepit
apłis nẽ alicui dice¬
rent trans figura¬
tionem suã in mon¬
te. ante quã resur¬
geret amortuis.
potest tam̃ etsim¬
plicit̃ intelligi. qua¬
tenus ad memoriã
reducat. qđ aliquan¬
do. ẽet. tempꝰ qnđo
memoratꝰ hymnus

Expanded text:
Oliveti. Hymnus scilicet,Oliveti. Hymnus scilicet,se sancta Ecclesia capiti suo, et de glorificatione ejus reticet usque dum exaltetur per triumphum victoriae. Haec humiliatio prius, et iterum exaltatio per unum versum psalmi centesimi noni monstratur, qui dicit: De torrente in via bibet, tu gustavit, atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, surgendo super angelos elevavit. Quamvis rite congruat, ut propter humiliationem capitis glorificationem sanctae Trinitatis, in qua honoratur filius hominis propter unitatem personae Filii Dei. Unde et ipse praecepit apostolis, ne alicui diceret transfigurationem suam in monte, antequam resurgeret a mortuis: potest tamen et simpliciter intelligi, quatenus ad memoriam nobis reducat, quod aliquando esset tempus, quando memoratus hymnus
Abbreviated transcription (Latin):
posĩt indño ponunt¬
spe sua etimie ad¬
iutoriũ ab eo dep̃cantꝰ.
est enĩ sc̃a edia in
maiori certamine
constituta debus
quadragesimae quã
in alio tempr Ideo
hunc psalmu eo tempr̃
frequentant inuersib:
qͥ dñi ꝓtectionẽ insinu
duab: ebdomadib
ante pascha dñi. Ne¬
que enĩ abre .ẽ. qđ in
duab: ebdomadibus
recolit᷑ eiꝰ passio. qm̃
induob: temporibus
huiꝰ mundi scribitur
et informat᷑ eadem
passio: quale ẽ. illud
pͥmi temporis denoe
et denudatꝰ iacuit.
et abuno filio dehones¬
neratꝰ. et illud iã sub
lege eterit uia tua
quasi pendens ante
te. timeb nocte et
de ñcredas uita tuae.
Inillis dieb: amittamꝰ¬
ꝑaci dies in solis respon¬
sorus gloriã scae trimi¬
tatis qͣm ꝑhumilitatẽ
ueniendũ .ẽ. ad passio¬
nem xp̃i. Passio et ꝑse¬
tum ad p̃sens cernitꝰ
massa quae exadam
sumpta .ẽ. Hanc immi¬
tationẽ humilitatis
designant turbae
quae obiuã uener̃
dño die palmarum.
ad descensũ montis

Expanded text:
positi in Domino ponuntspem suam et omne adjutorium ab eo deprecantur. Est enim sancta Ecclesia in majori certamine constituta diebus Quadragesimae, quam in alio tempore. Ideo hunc psalmum eo tempore frequentat in versibus, qui Domini protectionem insinuaduabus hebdomadibus ante pascha Domini. Neque enim ab re est, quod in duabus hebdomadibus recolitur ejus passio: quoniam in duobus temporibus hujus mundi scribitur et informatur eadem passio; quale est illud primi temporis de Noe, et denudatus jacuit, et ab uno filio dehonesneratus, et illud jam sub lege, Et erit vita tua quasi pendens ante te, timebis nocte et die, et non credes vitae tuae. In illis diebus amittimudecim dies in solis responsoriis gloriam sanctae Trinitatis, quoniam per humilitatem veniendum est ad passionem Christi. Passio et persetum ad praesens cernitur, massam quae ex Adam sumpta est. Hanc immutationem humilitatis designant turbae, quae obviam venerunt Domino die Palmarum ad descensum montis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc euangeliũ in to¬
to mundo dicetur.
et qđ haec fecit in
membris xp̃i facit
qđ ipsa fecit capiti¬
.Dicit paulus. immita¬
tores mei estote filii

Expanded text:
hoc Evangelium in toto mundo dicetur et quod haec fecit, inmembris Christi facit quod ipsa fecit capiti. Dicit Paulus: Imitatores mei estote, filii
Abbreviated transcription (Latin):
inine morata ꝑ iocha.
Hoc enĩ sufficit hic cõ
duo dies suꝑ sint usq
adbaptismũ et fiunt
.Xl .iͦ. tot enĩ mansio¬
nes habuer̃ filii isrł
quibaptizatist̃ in ma¬
ri rubro : qnđo euer̃
detra acgypti dedura
seruitute: e ꝑuener̃
ad t̃ram ꝓmissionis tor
es̃ generationes sunt
bis computato et rodẽ
.xp̃o. Merito qͥ ad cae¬
lestẽ patriã ten¬
dunt eodẽ numero
mansionũ satagunt
quo filii isrł ad t̃ram
ꝓinissionis uenerinit
Et merito qͥ ad xp̃m
transeunt ꝑbaptisini
eodẽ numero et ad
eum ꝑueniunt quo

Expanded text:
in memorata periocha. Hoc enim sufficit hic commduo dies supersunt usque ad baptismum, et fiunt duo: tot enim mansiones habuerunt filii Israel qui baptizati sunt in mari Rubro, quando exierunt de terra Aegypti, de dura servitute, et pervenerunt ad terram promissionis. Tot enim generationes sunt bis computato et eodem Christo. Merito qui ad coelestem patriam tendunt, eodem numero mansionem satagunt, quo filii Israel ad terram promissionis venerunt. Et merito, qui ad Christum transeunt per baptismum, eodem numero ad e
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ quae suo intẽpr̃
cotidie dicimꝰ insacri¬
ficio missae. quoties¬
cũq haec feceritis in
mei memoriã facietis.
Habemꝰ opꝰ p̃cedens
el ymosinae p̃sentis
sabbati qͦ dimitemur.
et adiemoriã nr̃i
reducamꝰ Infit syn¬
mista ioħ. Ante sex
dies paschae uenit
ihs bethaniã ubi
fuerat latarus mor¬
tuus quẽ suscitauit.
Pecer̃ aut̃ ei canã
ibi: et pͦ pauca. maria
ergo accepit librã
unguenti nardi pis¬
ticy praȩtiosi et unxit
pedes ihũ etextersũ
capillis suis pedescĩ:
et domꝰ impleta ex
odore unguenti.
ad indignationem
iudae ꝓditoris. iux¬
ta matheũ. Ita dñs
testificat opꝰ mulie¬
ris. Quid molesti estis
huic mulieri : Opus
bonũ oꝑata .ẽ. in me.
namsemꝑ pauꝑes
habebitis uobcum :
me autẽ ñ semꝑ ha¬

Expanded text:
rerum quae suo in tempore rerum quae suo in tempore quotidie dicimus in sacrificio missae: Quotiescunque haec feceritis, in mei memoriam facietis. Habemus opus praecedens eleemosynae praesentis sabbati, quod imitemur et ad memoriam nostri reducamus. Infit symmista Joannes: « Ante sex dies Paschae venitin Bethaniam ubi fuerat Lazarus mortuus, quem suscitavit: fecerunt autem ei coenam ibi. » Et post pauca: « Maria ergo accepit libram unguenti nardi pistici pretiosi, et unxit pedes Jesu, et extersit capillis suis pedes ejus et domus impleta est ex odore unguenti. » Ad indignationem Judae proditoris, juxta Matthaeum, ita Dominus testificat opus mulieris: Quid molesti estis huic mulieri? Opus bonum operata est in me. Nam semper pauperes habetis vobiscum; me aute
Abbreviated transcription (Latin):
mittim gloria patri
chae etiã de tertia
ebdomada .ẽ. inqua
restaurat᷑ om̃is amis¬
sa glorificatio int̃tio
temp̃r legis gratiae
omĩa beneficia red¬
dunt᷑ ecliae quae ex¬
pectauer patres ñri
qͥ tenebant᷑ inlaus¬
cris infernitempr̃
naturalis legis et tẽpr̃
legis littere. Neq
aborret a uero si dies
passionis dñi q ꝑduas
ebdomadas celebran¬
cur quasi ꝑduo tẽpra
corũ murmurationẽ¬
nob ad memoriã re
ducant qͥ meritis suis
calesie regnũ ꝓ me¬
rebant ec tam̃ hu¬
militati erant inclau¬
stris inferniusq ad
tertiã ebdomadam
legis gratiae
raetitulatur in
sacram̃torio nr̃o
ecantiphonario : sab¬
bato uacat domnus
papa elemosinã dat.
Cogitare oportet
quare eadẽ die po¬
tissimũ elemosina
a postolici recitetur
cũ ꝑomne tempus
anni el ymosina tri¬
buenda sit. Vbi no¬
tandũ qđ ea quae
recolimꝰ cultibus
eclesiasticis circa
passionẽ dñi etresur¬
rectionẽ atq ascen¬
sionẽ incaelos: in me¬
moratione illarum

Expanded text:
misimus Gloria Patri,chae jam de tertia hebdomada est, in qua restauratur omnis amissa glorificatio. In tertio tempore legis gratiae omnia beneficia redduntur Ecclesiae, quae exspectaverunt patres nostri, qui tenebantur in claustris inferni, tempore naturalis legis, et tempore legis litterae. Neque abhorret a vero, si dies Passionis Domini, qui hebdomadas celebrantur, quasi per duo tempora eorum murmurationem ad memoriam nobis reducant, qui meritis suis coeleste regnum promerebantur, et tamen humiliati erant in claustris inferni usque ad tertiam hebdomadam legis gratiaeraetitulatur in Sacramentario nostro et in Antiphonario, Sabbato vacat: Dominus papa eleemosynam dat. Cogitare oportet quare eadem die potissimum eleemosyna apostolici recitetur, cum per omne tempus anni eleemosyna tribuenda sit. Ubi notandum quod ea quae recolimus cultibus ecclesiasticis circa passionem Domini et resurrectionem atque ascensionem in coelos, in memorationem illarum
Abbreviated transcription (Latin):
ronimꝰ in libro man¬
sionũ filiorũ ifrahel
nec mirũ si mnillo nu¬
meri sacram̃to ꝑue¬
niamꝰ ad regna celo¬
rum: subquo dñs atq:
saluator a pͥmopa¬
triarcha ꝑuenit ad
uirginẽ quasi adior¬
dana quipleno gui¬
gite fluens sp̃s sc̃i gra¬
tus redundabat
erdominicas noc¬
tes a septua gesima
usq inpascha dñi in
matut in ali officio
duo psalmi mutant᷑.
Miserere mei ds̃. Et
.conficemim dño. Per
hos duos psalmos in¬
formant᷑ hi qͥ non¬
dum sunt ꝑfecti. et¬
iam illo modo qͥ homi¬
nes hic ꝑfecti. ẽẽ
possunt. De qͥb: dice¬
bat paulus. qͥcumq
non congruit p̃cepto¬
rib et doctorib aufer¬
.re timorẽ etspẽ .ti¬
morẽ quẽ oportet
nob peccatorib habere
in p̃senti ꝑegrinatione
deuindicta dĩ. Incul¬
cat psalmꝰ miserere
mei ds̃ qͥ resultat uocẽ
peccatoris penitentis
plangamꝰ peccata in
psalmo mistrere mei
ds̃. ꝓͦ planctũ aderit
caritas quae foras mit¬
tit omnẽ timorẽ. per
sp̃m qͥ consolatꝰ corda

Expanded text:
it in libro Mansionum filiorum Israel : « Nec mirum, sed in illo numero sacramenti perveniamus ad regna coelorum, sub quo Dominus atque salvator a primo patriarcha pervenit ad virginem quasi ad Jordanem quae pleno gurgite fluens Spiritus sancti gratiis redundabater Dominicas noctes a septuagesima usque in Pascha Domini, in matutinali officio duo psalmi mutantur, Miserere mei, Deus. Et, Confitemini Domino. Per hos duos psalmos informantur hi, qui nondum sunt perfecti, etiam illo modo quo homines hic perfecti esse possunt. De quibus dicebat Paulus: Quicunque non congruit praeceptoribus et doctoribus auferre timorem et spem. Timorem, quem oportet nobis peccatoribus, habere in praesenti peregrinatione de vindicta Dei, inculcat psalmus, Miserere mei, Deus, qui resultat vocem peccatoribus poenitentis. Plangamus peccata in psalmo, Miserere mei, Deus: post planctum aderit charitas, quae foras mittit timorem per spiritum, qui consolatur corda
Abbreviated transcription (Latin):
nob sed ec angelis cuic¬
tisq: incaelo uitutib
ꝓfut etaꝑuit sacram¬
tum qđ antea nescie¬
bant. Et seduluis ait¬
in carmine paschali
neue qͥsignoret spe¬
ciem crucis. ẽẽ. colen¬
dam. di enũ filius exin¬
anuit sẽ etiusibilis
appareret hominibus
mortis imitatores eẽ.
debemꝰ nec non et hu¬
militatis oportet ẽẽ.
Vnde ꝓsternimꝰ ante
crucem ut fixa humi¬
litas mentis phabitũ
curoris de monstretꝰ
Humilatẽ mencis n
possumꝰ amplius mon¬
strare quã ut totum
corpꝰ ad t̃ram ꝓster¬
.nat᷑. Vnde agustinꝰ

Expanded text:
nobis, sed et angelis cunctisque in coelo virtutibus profuit, et aperuit sacramentum quod antea nesciebant. Et Sedulius in Carmine Paschali: Neve quis ignoret speciem crucis esse colendam. Dei enim Filius exinanivit se, ut visibilis appareret hominibus.mortis imitatores esse debemus, necnon et humilitatis oportet esse. Unde prosternimur ante crucem, ut fixa humilitas mentis, per habitum corporis demonstretur. Humilitatem mentis non possumus amplius monstrare, quam ut totum corpus ad terram prosternatur. Unde Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
si aliqͥs dixerit quare
ñ adoras asinũ qͥa ir.
eo dñis sedit siue cete¬
ra talia quæ dñs ce¬
tigit corpore suo scđm
paruitatẽ mẽa res¬
pondeo. Quia ñ lego
in autoritatẽ sc̃orum
patrũ miracula et sa¬
nitates ex his monstra¬
ri siuti urtutẽ sc̃a
crucis. et neq mescio
ꝑ illã redemptũ ut ꝓ
sc̃am crucẽ. neq dia¬
boli artes ita ꝑ illã
dissipatas ut ꝑistam
neq portas ꝑilla im¬
fermi fractas: ut ꝑis
tam neq: animas ius¬
torum ductas inpara¬
disum. ut ꝑistã. diabo¬
lus et femina et uir et
lignũ scientia boni et
mali fuer̃ mucro ꝑdi¬
tionis nr̃ae. Eratia di
et irgo quae pepit et
uir et lignũ st̃. in causa
restaurationis nr̃e.
Nos nafianus ñmulier
puteus inquo samari¬
tana hauriebat quã
et cet̃a talia: seddñꝓde

Expanded text:
si aliquis dixerit: Quare non adoras asinum, quia in eo Dominus sedit, sive caetera talia, quae Dominus tetigit corpore suo? secundum parvitatem meam respondeo, quia non lego in auctoritate sanctorum Patrum, miracula et sanitates ex his monstrari, sicut virtute sanctae crucis, et neque me scio per illa redemptum ut per sanctam crucem: neque diaboli artes ita per illa dissipatas, ut per istam; neque portas per illa inferni fractas, ut per istam; neque animas justorum ductas in paradisum, ut per istam. Diabolus, et femina, et vir, et lignum scientiae boni et mali, fuerunt mucro perditionis nostrae: gratia Dei, et virgo quae peperit, et vir, et lignum, sunt in causa restaurationis nostrae, non asinus, non mulier puteus in quo Samaritana hauriebat aquam, et caetera talia. Sed n
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ sic sẽs gregorius
exposuit acciꝑe: nã¬
que aliqđ dicimus
auferre. Vnde et aues
illae quae rapiendae st̃
alii. accipitres
.uocant᷑. Et paulo post
pignꝰ uͦ debitoris. ẽ con¬
fessio peccatoris ade¬
bitore enĩ pignꝰ accipit᷑.
cũ apectore iã pecca¬
ti confessio tenetur.
Suꝑior autẽ et infe¬
rior mola .ẽ. spes et
timor etiterũ post
pauca inpeccatoris
itaq confessione inces¬
sant̃ debet spes et sor¬
mido coniungi. Quim
cassum miseri cordiã
tiam timeat. incassũ
iustitiã me cuit. siñ
etiã de misđia con¬
fidit etit̃um tollit
enĩ suꝑiorẽ siflenti
peccatũ dicat Non
habebueniã de com¬
misis Tollit inferio¬
remisipeccantẽ pal¬
pet. acdicat. age
mala. inquantum
uis namds̃ pius est.
inforiat quales fuer̃
apłi. Miserere mei
ds. fragiles et infirmos
quos o portet plorare
et plangere Qdsigni¬
ficat tempꝰ septuagis¬
simae uidetꝰ paruita
timeae congruere
Quitenent ꝑegrina¬
et cũaltitudine psal¬
mi dñs regnauit :¬

Expanded text:
 sic sanctus Gregorius exponit: Accipere namque aliquando dicimus auferre. Unde et aves illae, quae rapiendi sunt avidae, accipitres vocantur. Et paulo post: Pignus vero debitoris est confessio peccatoris. A debitore enim pignus accipitur, cum a peccatore jam peccati confessio tenetur. Superior autem et inferior mola, est spes et timor. Et iterum post pauca: In peccatoris itaque confessione incessanter debet spes et formido conjungi, quia incassum misericordiam tiam timeat: et incassum justitiam metuit, si non etiam de misericordia confidit. Et iterum, Tollit enim superiorem, si flenti peccatum, dicat: Non habebis veniam de commissis; tollit inferiorem, si peccantem palpet, et dicat: Age mala inquantum vis. Nam Deus prius est, informat, quales fuerunt apostoli: Miserere mei, Deus, fragiles infirmos quos oportet plorare et plangere, quod significat tempus Septuagesimae. Videtur parvitati nostrae congruere qui tenet peregrinaet cum altitudine psalmi, Dominus regnavit, G
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo nos con¬
paginari oporteat
sumpsit : idem in se¬
quentib ostendit.
Nos scimꝰ inqͥens in
humilitate cordis
.penes ipsumsit. Qui ita
agit ut cantores admo¬
nent in memorata fer:
ipse ẽ. in humilitate
cordis. Ipsi dicunt in¬
mutemꝰ habitũ inci¬
nerẽ etcilici  eiunemꝰ

Expanded text:
Quomodo nos compaginari oporteat assumpsit, idem in sequentibus ostendit: Nos simus, inquiens, in humilitate cordis penes ipsum sit. + Qui ita agit ut cantores admonent memorata feria, ipse est in humilitate cordis: Ipsi dicunt: Immutemus habitum ciner
Abbreviated transcription (Latin):
marũ. et ꝓcesserunt
obuiã eiꝰ : et dama¬
uer̃ osanna benedic¬
tus qͥuenit in nomi¬
ne dñ rex israhel.
Inme moriã illius rei
mus portare ramos.
et clamare osanna
Quare uenerit hie¬
rusalẽ beda in mar̃¬
co extestimonus scris¬
turarũ ẜmit dicens.
Adspinquante autẽ
tempr passions ad¬
pƿinquare uoluit
dñs loco passionis. ibi¬
que ꝓximꝰ manere
ubi constituto ac
praefinico ante scla
temp̃rx inueniri pos¬
set ab eis ꝑ quos eadẽ
passio erat complen¬
.da et pꝰpauca uibi
ñ praet̃ eunda silen¬
tio .ẽ. Nontam ũ
concordia in reb:
uerũ etiã intempo¬
rib ueteris et noui
testamti. umbrae
eueritatis: legis ei
euangelii. Scrip
licente dño admoy¬
sen ecdaron. mnen¬
sis iste uob pͥcipium

Expanded text:
marum et processerunt obviam ei et clamaverunt: Hosanna, benedictus qui venit in nomine Domini rex Israel. In memoriam illius rei,mus portare ramos, et clamare, Hosanna. Quare venerit Hierusalem, Beda in Marco ex testimoniis Scripturarum promit, dicens: Appropinquante autem tempore passionis, appropinquare voluit Dominus loco passionis, ibique proximus manere, ubi constituto ac praefinito ante saecula tempore inveniri posset ab eis, per quos eadem passio erat complenda. Et post pauca: ubi non praetereunda silentio est non tantum concordia in rebus, verum etiam in temporibus Veteris et Novi Testamenti, umbrae et veritatis, legis et Evangelii. Scriptum dicente Domino ad Moysen et Aaron: Mensis iste vobis principi
Abbreviated transcription (Latin):
trionalẽ ab alsa in¬
occidens adelta in
quaȩ sunt .iͦ. partes
orb abhis .iiͦIͦI. litteris
incipientes: quae lit
terȩ si in cõ poco gre
.ci. qͥa uidelicet pͥmis¬
vI. dieb: a conceptio
ne lactis habeat si¬
militudinẽ. seq ntib
vIIII. conuertatur
insanguinẽ. deinde
xii. solidet᷑ reliquis
xviii. firmet᷑ usque
ad ꝑfecta liniam̃ta
omniũ membrorũ.
ethic iã reliqͦ tempr
usq ad cempꝰ partꝰ
magnitudine au.¬
et .xii. et .xuiii. xl. et¬
U. fiunt qͥb: siunum
adicerimꝰ id .ẽ. ipsũ
diem quo discreta
ꝑ membra corpꝰ cre¬
mentũ sumere in¬
cipit. totũ numerũ
dierũ inaedificatione
corporis xp̃i. quot
infabrica templi an¬

Expanded text:
trion, ab alpha inoccidens, a delta incquae sunt quatuor partes orbis ab his quatuor litteris incipieterae si in computo Graec quia videlicet proximis sex a conceptione diebus, lactis habent similitudinem, sequentibus novem convertatur in sanguinem, deinde XII solidetur, reliquis XVIII formetur usque ad perfecta liniamenta omnium membrorum, et hinc jam reliquo tempore usque ad tempus partus, magnitudine auet XII et XVIII, XLV faciunt. Quibus si unum adjecerimus, id est ipsum diem quo discretum per membra corpus crementum sumere incipit, tot nimirum dies in aedificatione corporis Domini, quo in fabricatione templi an
Abbreviated transcription (Latin):
ta ammonitionẽ suã
uult circũnos agisiqͥs
intrauit inscolã dis¬
feria non . ẽ. bonum
ut egrediatꝰ nisi post
uictoriã. qͥaꝰ intra¬
uimꝰ qnđo caelebraui¬
mus officia consue¬
ta. bonũ ẽ. ut cum
capite nr̃o indie re¬
surrectionis trium¬
phemꝰ. Ante quã sc̃s
agustinꝰ denumero
memorito disputa¬
ret. Ortatus e. tati¬
rent ad sollemnitatẽ
paschalẽ. petrꝰ apłs
ostendit quomodo se
debeant p̃parare diceas
agite penitentiam
et baptizetꝰ unus qͥsq
ur̃m in nomine dñi ñri
qua pars pugnae ꝑ
quẽ inquinqua gesima
ꝓtectorẽ inuocauimꝰ.¬
epła ita. tempore
accepto exaudiuite¬
uite In resp̃onsorio
angłi dm̃i custodiunt nos
Intractu scuto ueri¬
tatis circũdati sumꝰ.
Ineuangelio adtrũ¬
phũ tendimꝰ ut dicamꝰ
inimico uade satanas

Expanded text:
nitionem suam vult circum nos agi: Si quis intravit in scholam disferia, non est bonum ut egrediatur nisi post victoriam: quia intravimus quando celebravimus officia consueta, bonum est ut cum capite nostro in die resurrectionis triumphemus. Antequam sanctus Augustinus de numero memorato disputaret, hortatus est caterent ad solemnitatem Paschalem. Petrus apostolus ostendit quomodo se debeant praeparare, dicens: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque us: In nomine Domini qua pars pugnae nom namque in Quinquagesima protectorem invocavimEpistola: Tempore accepto exaudivi tEt in responsorio: Angeli Domini nos custodiant. In tractu, Scuto veritatis circumdati sumus. In Evangelio ad triumphum tendimus, ut inimico dicamus? Vade, Satanas
Abbreviated transcription (Latin):
tec proprietacte utri¬
Cur sente non induco¬
bus per sonis pcortitũ
eun dem que filium uni¬
genitum dm uerbum

Expanded text:
e proprietate, et icurrente: non in duabus personis partiendum eumdemque Filium unigenitum Deum Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
gimus mortem pac & ego
nunc tur bađs non dico ut
re qđ suꝑ uenit non dico libe¬
pecter glorisicanomen
dio hoc coger& licere & con¬

Expanded text:
giamus mortem. Nam et ego nunc perturbatus, non dico ut quod supervenit. Non dico: LibePater, glorifica nomen tione hoc cogente dicere
Abbreviated transcription (Latin):
tutem q & poͣs titem & domi¬
nationem dm unũ quoceq
cũ singulariter contemplat᷑
sensudiui den te quoe indiui¬
sasunt unitate intrinitate¬
& trinitatem inuni tate ad¬
orandam: Vnitate quide secun¬
du essenti ae siue ditatis ratio¬
nem trinitatẽ ueros&undũ sub¬
sistentias siue personas. Confi¬

Expanded text:
potestatem, dominationem, Deum unum, quem cum singulariter contemplatur, sensu dividente quae indivisa sunt, unitatem in trinitate, trinitatem in unitate adorandam: unitatem quidem secundum essentiae sive deitatis rationem, trinitatem vero secundum subsistentias sive personas.
Abbreviated transcription (Latin):
mec cũclterius cũ munio¬
ne qđ proprium heebuit
uerbo scilic& operante
sequente qđ caernis est
unum horu corus cet
mira culis celiut᷑ suc cum¬

Expanded text:
m alterius communione quod proprium est, verbo quidem operante sequente quod carnis est; et unum horum coruscat miraculis, aliud autem succum
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enids non mutactur
misercotione itac homo non
con sumitur olignitate
ecit eni utraque formaccũ
cclterius communione qđ
proprium est uerbo scilies
opercente qđ uerbi est & car¬
ne &xequente qđ ccernis¬
est unum horum corus¬
cat mircculis. ccliut᷑ sub¬
cumbit iniuriis & sicut uer¬
ter n&e ꝗlori&e non recedit
Iteccccro nec tureem nostri
generis non selin quit

Expanded text:
Sicut enim Deus non mutatur miseratione, ita homo non consumitur dignitate: agit enim utraque forma cum alterius communione quod proprium est, Verbo scilicet operante quod Verbi est, et carne exsequente qest. Unum horum coruscat miraculis, aliud succumbit injuriis. Et sicut Verternae gloriae non recedit, ita caro et naturam nostri generis non reliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
nerantur siccut decarne
& nullũ & hoc erit sccendacłu
n& eni nolle mori carne
re prehensi o est qmi hoc nce¬
tur ec est ipse ccutem quae
nacturx suNt omnia cebsquȩ
p&cato ostendit & cũmul¬
haereticorũ obtur& ore
queen do ecũt dicit sipo test
fieri transeata mecalix
iste & nonsicut ego uolo ses
sicuttu. nihil celiut᷑ ostendit
nisi qui ec Ccorne uere indu¬
tus est timentem mortem
mortemenim timere &
clubitare & aenxiari illius

Expanded text:
nascuntur. Si autem de carne, et nullum ex hoc erit scandalum. Nec enim, nolle mori carnem, reprehensio est, quoniam hoc naturae est: ipse autem, quae naturae sunt, omnia absque peccato ostendit, et cum mulhaereticorum obturet ora. Quando ergo dicit: Si potest fieri, transeat a me calix iste, et: Non sicut ego volo, sed sicut tu, nihil aliud ostendit, nisi quia carnem vere indutus est timentem mortem; mortem enim timere, et dubitare, et anxiari, illius
Abbreviated transcription (Latin):
ito septimũ dicactur descen¬
hacbe. qui descendit h&c dice
rentur Diceremus utique
t& quec cebhomine formari¬
qui in soclucotore intellegitur
ilhusenim uelle n&e contra¬
rium est do dificactumto

Expanded text:
io. Septimum dicatur descenab eodem qui descendit haec dicta fuissent, dixissemus utique tanquam ab homine formariqui in Salvatore intelligitur: illius enim velle nec contrarium est D
Abbreviated transcription (Latin):
memini quic quider go intem pose cec¬
cepit xp̃s secundũ hominem cec¬
cepit cuique non hacbuit confe¬
rentur Nacm secim dum poten
dacmlitactis indifferenter om¬

Expanded text:
em. Quidquid ergo in tempore accepit Christus, secundum hominem accepit, cui, quae non habuit, conferrentur. Nam secundum potentiam divinitatis, indifferenter om
Abbreviated transcription (Latin):
limis nr̃is dominis flacuiis
Constentino qui dẽ piissi mod
acolo decreto maegno prinqi¬
pe ꝑ p&uo ccugusto &impe¬
timo & post consola tum eius

Expanded text:
simis dominis Flaviis Constantino quidem piissimo, et a Deo decreto magno principe perpetuo Augusto impet post consulatum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
go uolũ tac tem meã suscepit
tristicic̃o mec̃o confidenter
tristiciã nomino quie crucẽ
p̃dico mecc est uoluntecs quẽc
suẽc dixit quicc ut homosusce¬
pit tristitic̃omec̃o. ut homolo¬
cutus est &ideo dixit. Non si¬
cutego uolo sel sicut tu. me¬
xc est tristidico quõo meo susce¬
pitaff&ctũ & enĩ nullus mori

Expanded text:
go voluntatem meam, suscepit tristitiam meam. Confidenter tristitiam nomino, quia crucem praedico. Mea est voluntas, quam suam dixit. Quia ut homo suscepit tristitiam meam, ut homo locutus Et ideo ait: Non sicut ego volo, sed sicut tu vis . Mea est tristitia, quam meo suscepit affectu
Abbreviated transcription (Latin):
fessionem beceticopostoli¬
lium & hominem credit
& uerbum. Quec uis itecque
ccbillo initio quo inutero
uirginis uerbum ccro
fcec tum est nihilum quac
in tatruque formec diuisi¬
onis &xtiterit & ꝑ omnico in¬
cremento corposec uni¬
us ꝑsonȩ fuerint totius
temporis actiones &ip
mus sed quid cuius formȩ
sit &xoperum quee litec te

Expanded text:
sionem beati Petri apostolilium, et hominem credit et Verbum . Quamvis itaque ab illo initio, quo in utero Virginis Verbum caro factum est nihil umquam inter utramque formam divisionis extiterit, et per omnia incrementa corporea, unius personae fuerint totius temporis actiones; ea mus, sed quid cujusque formae sit, ex operum qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
alius praeter eum. Inuenit
omnẽ uiam disciplinde & de¬
dit eam ia cob. puerosuo. &
is rahel dilecto suo. posthaec
interris uisus ess& & dauid

Expanded text:
alius praeter eum; qui invenit omnem viam scientiae et dedit illam Iacob puero suo et Israhel dilecto suo. Post haec in terris visus est et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ris ex librodiumorũ nominũ¬
autẽ benignissima circanos
dĩoperatio ꝑ hoc quod secundũ
nos ex nob integre. uereq hu¬
manatus est. uerbũ quod est
unae operationi. Congruunt
p̃cipua. ac probabilia his nã¬
q pat̃ & sp̃s. Nullaratione cõ¬
municauit nisiquis dixerit.
secundũ benignissimã. & mise¬

Expanded text:
ibro divinorum Nominumautem benignissima circa nos Dei operatio per hoc quod secundum nos ex nobis integre vereque humanatum est Verbum, quod est divinae operationi congruunt, praecipua ac probabilia. His namque Pater et Spiritus nulla ratione communicant, nisi quis dixerit, secundum benignissimam et mise
Abbreviated transcription (Latin):
declinare. dñs ait non sapis ea¬
quaedĩ sunt. sed quȩ hominũ
sunt. Suscepit ergo uolunta¬
tẽmeam. suscepit tristitiã
meam. confident̃ tristitiã
nomino quia crucemp̃dico
Mea ẽ uoluntas quã suã dixit
Quia ut homo sus cepit tristiti¬
ã meam ut homo locutus. &
ideo ait.Nonsicutego uolo
sed sicut tuus. meaẽ tristitia
quã meo suscepit affectũ nemo
eñi. moriturus gaud& mihi
habuit. quoddoler& doles¬

Expanded text:
revocare, Dominus ait: Non sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum . 53. Suscepit ergo voluntatem meam, suscepit tristitiam meam. Confidenter tristitiam nomino, quia crucem praedico. Mea est voluntas, quam suam dixit; quia ut homo suscepit tristitiam meam, ut homo locutus est; et ideo ait: Non sicut ego volo, sed sicut tu vis . Mea est tristitia, quam meo suscepit affectu: nemo enim moriturus exsultat. Mihi habuit quod dolere
Abbreviated transcription (Latin):
SC̃A SYNODUS DIXIT
Ecce & hoctestimoniũ scĩpatris
pemistinonc̃ gruit. orthodo¬
xis. itacircatruncatas scõ rũ
patrũ uoces deflorare haere¬
ticorum potius proprium
hoc est macharius uenerabi¬
quaerens stabilire intentio¬
nẽ mẽa. hoc modo defloraui
SCASYNODUS EXCLAMAũ
haer&i cumseipsũ manifes¬

Expanded text:
a synodus dixit: Ecce et hoc testimonium sancti Patris peremisti. Non congruit orthodoxis ita circumtruncatas sanctorum Patrum voces deflorare: haereticorum potius proprium hoc est. Macarius haeretiquaerens instabilire intentionem meam, hoc modo defloravi. Sancta synodus exclamavit: Haereticum seipsum manifes
Abbreviated transcription (Latin):
SCASYNODUS DIXIT
Eccebenignissimedñẽ. & hoc
testimonium abscidit nãq
post testimoniũ ꝑiussionẽ urãe
fortitudinis relegant᷑. osten¬
dunt deflorationẽ eius obum¬

Expanded text:
synodus dixit : Ecce, benignissime domine, et hoc testimonium abscidit. Namque post testimonia per jussionem vestrae fortitudinis relegantur, ostendent defloratione ejus obum
Abbreviated transcription (Latin):
haec quae necessaria sunt. cir¬
cum recidit: d&estimonio scĩ
& probalis patris. macarius
egotestimonia quaedefloraui
secundũ propriũ intentũ de¬

Expanded text:
haec necessaria sunt circumrecidit de testimonio sancti et probabilis Patris  sic Ego testimonia quae defloravi, secundum proprium intentum de
Abbreviated transcription (Latin):
tem trinitatem ꝑfectam
gloriam & imperio & consi¬
lio non diuisam unã deitatẽ.
& dominationẽ. nihil enĩ
seriii le intrinitate uel sub¬
lectum. & introductilium.
tam quã prius quidẽ non exti¬
tiss&. postuero intromissũ
nequeenim defuit filius patri
Nequefilio sp̃s sed in con uer¬
tibilis semꝑ& consubstantia¬
lis scãtrinitas dĩ noster. Dm̃
uero cumdi counolumine
illustror. & tribus. tribus qui¬
dem secundumpro pri&ates.
siue subsistencias. & ꝑsonas.
uno uero secundũ essentiae
rationem. Idest deitatis. di¬
uiditur quippe indiuisi biliter
ut itadicam et coniugitur
diuisibiliter. unũnempe. in
tribus. ipsadeitas. &ipsatria
unum inquibus deitas. siue
ut expressimus dicatur qude
estdeitas & neque ipsam uni

Expanded text:
erfecta gloria, et imperio, et consilio non divisam, unam deitatem et dominationem. Nihil enim servile in Trinitatem vel subjectum et introductitium, tanquam prius quidem non exstitisset, post vero intromissum. Neque enim defuit Filius Patri, neque Filio Spiritus, sed inconvertibilis semper et consubstantialis sancta Trinitas Deus noster. Deum verum cum dico, uno lumine illustror. Et tribus quidem secundum proprietates sive substantias, et personas: uno vero secundum essentiae rationem, id est deitatis. Dividitur quippe indivisibiliter, ut ita dicam, et conjungitur divisibiliter. Unum nempe in tribus ipsa deitas, et ipsa tria unum in quibus deitas, sive ut expressius dicatur, quae est deitas; et neque ips
Abbreviated transcription (Latin):
essentialis atquenaturalis
dominationis trinitatem
autem tribus in confusis sub¬
sistentiis & diuersitatemter
numerande ꝑsonalis alterni¬

Expanded text:
essentialis atque naturalis dominationis, trinitatem autem tribus inconfusis subsistentiis, et diversitatem ter numerandae personalis alterni
Abbreviated transcription (Latin):
turae que mã modum igitur
unum dm̃ didicimus sapere
Ita & unam ditatem confiteri
percepimus & sicut subsistenti¬
as tresexorare didicimus
Ita & tres glorificare ꝑsonasins¬
truimus non alium unum
p̃terunum dm̃ agnoscimus &
idcirco unũ ha&tria in quibus ẽ
ditas praedicamus & triaunũ
quorũ est deitas annuntiamus
siue qđ est acͣratius ac manifes¬
tius dicere quae dsest at que
cognuscitur hocipsum quippe
& unumest &treacreditur &
trea praedicatur & unumue¬
raciter annuntiantur & ne¬
que unũ erga quodunum est¬
Tria recipitur. nequetria s&cun¬
dum quodtria sunt unumad¬
uertitus quod est& mirabile
& omnicerte plenum stupo¬
reest. hoc ipsũnam que & nu¬
mer abile est & refugit nu merũ
numerabile quidest tribussu¬
is subsistentiis refugit autem
numerum singularitate dei¬
tatis unitas quip peeius essen

Expanded text:
« Quemadmodum igitur unum Deum didicimus sapere, ita unam deitatem confiteri percepimus: et sicut tres subsistentias exorare didicimus, ita et tres glorificare personas instruimur. Non alium unum praeter unum Deum agnoscimus. Et idcirco unum haec tria in quibus est deitas praedicamus, et tria unum quorum est deitas annuntiamus, sive quod est accuratius ac manifestius dicere, quae Deus est atque cognoscitur. Hoc ipsum quippe et unum est, et tria creditur, et tria praedicatur, et unum veraciter annuntiatur: et neque unum ria recipitur, neque tria secundum quod tria sunt, unum advertitur, quod est et mirabile, et omni certe plenum stupore est. Hoc ipsum namque et numerabile est, et refugit numerum. Numerabile quidem tribus suis subsistentiis, refugit autem numerum singularitate deitatis. Unitas quippe ejus es
Abbreviated transcription (Latin):
& differentiam deitats intro¬
ducat & ex hoc essentiae & na¬
turae & deor ũ multitudinem
unum principum faciat.
Omnisitaq numerus contuber¬
nalem hab& differentiam. &
omnis differentia adq discre¬
tionũeorum suꝑ inducit ut
insditum numeraturesgobea¬
tatrinitas nonessentus necna¬
turis n&cdiuersis deitatibus.
sernis uaedominationibus absit

Expanded text:
fferentiam deitatis introducat, et ex hoc essentiae et naturae et deorum multitudinem unum principium 505 faciat. Omnis itaque numerus contubernalem habet differentiam, et omnis differentia atque discretio numerum superinducit ut insitum. Numeratur ergo beata Trinitas, non essentiis, non naturis, nec diversis deitatis ternisve domina
Abbreviated transcription (Latin):
pum unius nouimus deitates
unum imperium unampo¬
testatem. unam uirtutem.
unamo perationem. unumcon¬
silium. unam uoluntatem.
unam dominationem.Unũ mo¬
tum. tamomnium qua ẽ pos¬
tea sunt creatricem quã que
prouidam & stabilientem at¬
que conseruatsicem. Vn amdo¬
tribusest ꝑsonalibus subsisten¬
tiisneque subsistentias confun¬
dentes & inunam eas subsisten¬
tiam. Deducentes nequeean¬
dem unamessertiam parti¬
entes & intreseam essentias dis¬
cerpentes. & unam& hoc diui¬
dentes de itatẽ sedestunus dsuna
ditas intribus subsistentiis ful¬
gens & tres subsistentiae & ꝓsonȩ
indĩtate una agn oscuntur
proptere a ꝑf&ctus ds̃ est ƿater
per fectus ds̃est filius per f&
nã eandem que singulaq:q:
ꝑsona inseparabilem & inde¬
minutam atq ꝑfectam hab&
deitatem & iuxta quoddsqui¬
demest idipsum existit unum¬
quemque lumseorsum consi¬
deratur ipsa intelle gentia.
quod non est separabile separen¬
nusest ha&tricds nonenima¬
liusds pater nec alius ds̃ filius

Expanded text:
pium unius novimus deitatis, unum imperium, unam potestatem, unam virtutem, unam operationem, unum consilium, unam voluntatem, unam dominationem, unum motum, tam omnium quae post eam sunt creatricem, quamque providam et stabilientem atque conservatricem, unam don tribus personalibus subsistentiis; neque subsistentias confundentes, et in unam eas subsistentiam deducentes, neque eamdem unam essentiam partientes, et in tres eam essentias discerpentes, et unam ex hoc dividentes deitatem. Sed est unus Deus, una deitas, in tribus subsistentiis fulgens, et tres subsistentiae et personae in deitate una cognoscuntur. Propterea perfectus Deus est Pater, perfectus Deus est Filius, perfecnam eamdemque singula quaeque persona inseparabilem, indiminutam, atque perfectam habet deitatem. Et juxta quod Deus quidem est, idipsum existit unumquodque, dum seorsim consideratur, ipsa intelligentia quod non est separabile separannus est haec tria Deus. Non enim alius Deus Pater, nec alius Deus Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
Siue ꝑscã unita sextraomne mest
numerum & ha& quidem indi¬
uisibilem hab& diuisionem &
incon fusam gerit coniunctio¬
nem. Cum diuiditur nam que
numerabilibus subsistentus
& numeratur ꝑ sonalibus alt̃¬
nitatibus. Identitate essentiae
atquenature. Coniungitur
& omnimodã portionem non
recipit. Unitas enim singula¬
ris & in coƿulabilis omnemq¬
refugit s&cundum scientiam
numerũ : unusenim ds a nobis
enixius creditur qnm & dĩtas
una fraglanter praedicatus
Lic& intrinitate ꝑso narumag¬
nuscitur & unus dñs a nobisad¬
nunti&ur qm̃ & dominatio
una firmiter ƿer noscitur.
l.ic& intribus subsistentus de¬
monstratur neque s&cundum
quod unusdsest dĩ & una est
ditasest diuisibilis & intresds̃
partibilis uel intres de itates
producendus. Neques& un¬
dum quam unus est dns unus¬
dñsdis tansest & intresdomi¬
nos expandendu sest atresdo¬
minationes dilatandus est
arriannorum ha& est impie¬
tas quae in inaequales de oscon

Expanded text:
sic sancta unitas extra omnem est sic sancta unitas extra omnem est numerum: et haec quidem indivisibilem habet divisionem, et inconfusam gerit conjunctionem. Cum dividitur namque numerabilibus subsistentiis, et numeratur personalibus alternitatibus, identitate essentiae atque naturae conjungitur, et omnimodam partitionem non recipit. Unitas enim singularis et incomputabilis omnemrefugit secundum essentiam numerum. Unus enim Deus a nobis enixius creditur, quoniam et deitas una flagranter praedicatur, licet in Trinitate personarum agnoscatur: et unus Dominus a nobis enuntiatur, quoniam et dominatio una firmiter agnoscitur, licet in tribus subsistentiis demonstretur. Neque secundum quod unus est Deus, et una est deitas, est divisibilis et in tres Deos partibilis, vel in tres deitates producendus: neque secundum quod unus est Dominus, distans est, et in tres dominos expandendus est, ac in tres dominationes dilatandus est. Arianorum haec est impietas, quae in inaequales deos unum
Abbreviated transcription (Latin):
redoigitur beati secundũ.
Quoda ƿrincipio credidi
Inunum dm̃ patrem omni po¬
tentem sine principio paeni¬
tus & sempiternumomniũ
uisibilium atque insi uisibili
genitum qui sem piternae
& in passibiliter exipsonatus
estdõ & patre & non aliud
principium quam patrem
agnoscentem sed nec alion¬
de quam ex patre ipsam sub¬
sistentiam hab& lumende
lumine cum substantiale
sempiternum & inunum
& dm̃ & ipsum agnuscendũ¬
est. uerepatri & filio consem¬
piternus consubstantialem
at que contribulum eiusdem¬
que essertiae atque naturae
similiter & deitactistrinita¬
tem consubstantialem coho¬
norandam quae acco assesso¬
rem connaturalem & cogna¬
tum atque contribulam inu¬
Communam dominationem abs¬
que per sonali diffusione &
abs que subsistentiali diuisione
credimus &unitatem intrmi¬
tate glorificamus trinitatẽ
quidem protribus subsistenti¬
is unitatem autem propter
singul aritatem ditatis seu
Igitur scãtrinitas numerabilis
ꝑsonalibusest sub sistentus

Expanded text:
redo igitur, beati, secundum quod a principio credidi, in unum Deum Patrem omnipotentem, sine principio penitus, et sempiternum, omnium visibilium atque invisibilium fDei unigenitum, qui sempiterne et impassibiliter ex ipso natus est Deo et Patre, et non aliud principium quam Patrem agnoscentem: sed nec aliunde quam ex Patre ipsam subsistentiam habet: lumen de lumine, consubstantialem, sempiternum  Edit. Ret Deum ipsum agnoscendu Vere Patri et Filio consempiternum, consubstantialem atque contribulem, ejusdemque essentiae atque naturae. Similiter et deitatis Trinitatem consubstantialem, cohonorandamque ac consessorem, connaturalem et cognatam atque contribulem, in ucommunem dominationem, absque personali confusione, et absque subcredimus, et unitatem in Trinitate glorificamus: Trinitatem quidem tribus subsistentiis, unitatem vero singularitatem deitatis. Sicut igitur sancta Trinitas numerabilis personalibus est subsistentiis,
Abbreviated transcription (Latin):
agitenim in roc quae forma
cum alterius cummunione
quod propriũ habuit uerho
quidem operre quoduerbi
est. castie aũt ex sequeNte que
casnis est &imũ horũ coruscat

Expanded text:
Agit enim utraque forma cum alterius communione quod proprium est, Verbo scilicet operante quod Verbi est, et carne exsequente quod carnis est. Unum hor
Abbreviated transcription (Latin):
idestds̃ & homoq utriusquȩ
natusaesunt uesacites gessit
s&cundumal iud & aliudq gesta
est quae humana sunt seipsum¬
omnibus uolens ostendere
Quodds idem ipse & homosit &¬
ideo idemipse tamq: diuina
sunt agit quãq: humana si¬
non alius quidem miracula
operatusest. alius autem per¬
p& rauit humana passiones¬
quae sustinuit sicut & nestori¬
que estxp̃s & filius qui& diui

Expanded text:
Deus et homo, quae utriusque naturae sunt, veraciter gessit, secundum aliud et aliud quae gesta e quae humana sunt, seipsum volens ostendere quod Deus idem ipse et homo sit. Et ideo idem ipse tam quae divina sunt agit, quam quae humana sinon alius quidem miracula operatus est, alius perpetravit humana, passionesque sustinuit: sed unus iatque hominis filius, qui divi