comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& heremi secreta censerent. in qua com¬
manens quis familiarius int̾pellare dm̃.
eique posset pecularius inherere: Non¬
nulli sectanda caritatis idẽ humanitatis
officia definirent. quod his regna çelorum da¬
turum se dñs in aeuangłio uelut specialius
reꝓmittat dicens. uenite benedicti patris mei.
possidete paratum uob̾ regnũ a constitutione
mundi Esuriui enĩ & dedistiꝰ michi mandu¬
care : sitiui & dedistis michi bibere: & cȩtera:
Cumq inhunc modũ diuersis uirtutib adi¬
tum certiorem addm̃ parari posse decerne¬
rent. eẽtq noctis maximum tempus hac in¬
quisitione consumptum : intulit demum
beatus antonius: Omnia quidem haec quȩ
dix istis necessaria st̃ & utilia sitientibus
dm̃. atq ad eũ cupientib ꝑuenire: sed
his principalẽ tribuere gratiã. ne quaquã
nos innumeri multoꝵ casus & exꝑim̃ta ꝑ¬
mittunt. Nam sepe numero. acerrime ie¬
iuniis & uigiliis ineubantes. ac mirifice in

Expanded text:
et heremi secreta censerent, in qua comet heremi secreta censerent, in qua commanens quis famieique possit peculiarius inhaerere: nonnulli sectanda charitatis, id est, humanitatis officia definirent, quod his regna coelorum daturum se Dominus in Evangelio velut specialius repromittat, dicens: Venite, benedicti patris a constitutione nundi. esuriui enim et dedistis mihi manducare, sitiui et dedistis mihi bibere et cetera.:, cumque in hoc modum diuersis uirtutibu» aditum certiorem ad deum panri posse decernerent essetque noctis mazinuim tempus hac inquisitione consumptum, intulit demum beatus Antonius: omnia quidem haec quae dixistis necessaria sont et utilia sitientibus deum atque ad eum cupientibus peruenire. sed his principalem tribuere gratiam nequaquam nos innumeri multorum. casus et experimenta permittunt. nam saepenumero acerrime ieiuniis seu uigiliis incubantes ae mirifice in
Abbreviated transcription (Latin):
EMINI Iu¬
igitur quondam
inannis ad huc
pueritiae constitu¬
tus in partib the¬
baidos: ubi beatus
antoniꝰ morabat:
seniores ad eum ꝑ¬
fectionis inqͥren¬
dae grã conuenisse: Cumq auesꝑtinis ho¬
ris usq adlucem fuisset ꝓtracta collatio:
questionem hanc maximum noctis spatiũ
consumpsisse: Nam diutissime quȩrebat᷑.
quae nam uirtus uł obseruantia monacͥũ
possit diaboli laqueis ac deceptionib custo¬
dire seꝑ inlesum: uł certe recto tramite
firmoq gressu ad ꝑfectionis culmen euehe¬
re: Cumq ꝓcaptu mentis suae ꝓferret
unusquisq sententiã. & alii quidem in
ieiumoꝵ uigiliarũq studio collocarent.
quod his uidelic& extenuata mens ac pu¬
ritatẽ cordis & corporis ad secuta. dõ faciliꝰ.
uniretur: Alii incontẽptu uniuersaruĩ
rerum. quib mens sipenitus nudaret᷑¬
tamquam nullis deinceps retmnentib la-¬
queis addm̃ expeditior ꝑueniret: Alii
anachoresin necessariam idẽ remotionẽ

Expanded text:
emini igitur quondam in annis adhuc pueritiae constitutus in partibus Thebaidos, ubi beatus Antonius morabatur, seniores ad eum perfectionis inquirendae gratia conuenisse. cumque a uespertinis horis usque ad lucem fuisset protracta conlatio, quaestionem hanc maximum noctis spatium consumpsisse. nam diutissime quaerebatur quaenam uirtus uel obseruantia monachum possit a diaboli laqueis ac deceptionibus custodire semper inlaesum uel certe recto tramite firmoque gressu ad perfectionis culmen euehere. cumuque pro captu mentis suae proferret unusquisque sententiam et alii quidem hoc in ieiuniorum uigiliarumque studio eonlocarent, quod his uidelicet extenuata mens ac puritatem cordis et corporis adsecuta deo facilius uniretur, alii in contemptu uniuersarum rerum, quibus mens si penitus nudarettamquam nullis deinceps retinentibus laqueis ad deum expeditior perueniret, alii anachoresin necessariam, id est remotionem
Abbreviated transcription (Latin):
bere ꝑstringere Ianta nãq est:
quantã neminẽ in monasteriis nr̃is
ingressũ. ne anno quidẽ integro
tenuisse meminimꝰ : ut cũ renun¬
ciationis eoꝵ pͥmordia uiderimꝰ.
c̃sequens fuisse intellegamus: ut
in tã sublimia ꝑfectionis fastigia:
taliũ initioꝵ fundam̃ta c̃surge¬
rent:
GITOR AMBIENS QUIS IN¬
tra cenobii recipi discipli¬
nã. non ante ꝓrsus ad mit¬
tit᷑ : quã dieb decęuł eo
ampliꝰ. ꝓforibus indicium

Expanded text:
bere praestringere tanta namque est, bere praestringere tanta namque est, quantam neminem in monasteriis nostris ingressum De anno quidem integro tenuisse meminimus, ut, cum renuntiationis eorum primordia uiderimus, consequens fuisse intellegamus, ut in tam sublimia perfectionis fastigia talium initiorum fundamenta. consurgerent. Igitur ambiens quis intra coenobii recipi disciplinam non ante prorsus admittitur, quam diebus decem uel eo amplius pro foribus excu
Abbreviated transcription (Latin):
E Ca¬
NONICO
modo ora¬
tionum
at ꝙ psal¬
moꝵ ͥ Qui
debeat in
diurnis c̃¬
uenticulis ꝑ monasteria custo¬
diri: ad institutionẽ eius qui
renunciat huic mundo. nar¬
rationis nos ordine ꝓuocante
transimꝰ: Conditiones in pͥmis.
quib: hi qui addm̃ conuerti
cupiunt recipiant᷑ in ceno¬
biis: breui quantũ possumus
studentes sermone cõplecti
Quedã scilicet de ȩgẏptioꝵ. quȩdã
de tabennensiotarũ regulis admis.¬
centes. Qud̃ thebaide est coenobiũ.
quantũ numero populosior eunctis.
tantũ conuersationis rigore distric¬
tius: Si quidẽ in eo plusquã quinꝙ
milia fr̃m : ab uno regantur ab̃be:
tantaq sit obȩdientia. hic tam
ꝓlixus numerus monachoꝵ in
omĩ ȩuo seniori suo subditus:
Quanta ñ potest apđ nos unus umi:
uł obȩdire ꝓ modico tẽpre: uł
pre esse:
UORÕ ⁊AM
longa ꝑse¬
uerantia
et hu
stitutione formet᷑. ꝑ quã usq in
curuã senectã incenobio ꝑseue¬
rent : opinor nos ante omĩa de¬

Expanded text:
e canonico modo orationum atque psalmorum, qui debeat in diurnis conuenticulis per monasteria custodiri, ad Înstitutionem eius, qui renuntiat huic mundo, narrationis nos ordine prouocante transimus, condiciones in primis, quibus hi qui ad deum conuerti cupiunt recipiantur in coenobiis, breui quantum possumus studentes sermone conplecti, quaedam scilicet de Aegyptiorum, quaedam de Tabennesiotarum regulis admiscentes, quorum Thebaide est coenobium, quantum numero populosius cunctis, tanto conuersationis rigore districtius, siquidem in eo plus quam quinque milia fratrum ab uno regantur abbate tantaque sit oboedientia hic tam prolixus numerus monachorum omni aeuo seniori suo subditus, quanta non potest apud nos unus uni uel oboedire pro modico tempore uel praeesse. Quorum tam longa peerantia et humstitutione formetur, per quam usque ad incuruam senectam in coenobio perseuerent, opinor nos ante omnia de
Abbreviated transcription (Latin):
a ec dicta
sint scđm
tẏpum ut
pͣfati sumꝰ
totius orien¬
tis: quȩ etiã
inpartibus
nr̃is neces¬
sario dicimus bene seruari Cȩ¬
terũ apd̃ aegrptios quib maxi¬
ma cura ẽ operis: non est ebdo¬
madarũ mutua uicissitudo ne
sub occasione huis officii om̃s
ab oꝑis canone impediant᷑: sed
uni ꝓbatissimo frm̃ cellarii uł
coqͥnȩ cura cõmittit᷑: qui ꝑpe¬
tuo donec uirtus enis uł ętas
admittit. iugit̾ opꝰ istud exerce¬
at: Non eni magno labore cor¬
poris fatigat᷑. qr nec tanta cura
int̾ eos parandoꝵ ciboꝵ uł cocti¬
onis inpendit᷑: Qui maxime
xerofagiis uł homofagiis utun¬
turꝰ. Et apd quos secta singulis
m̃sis porrorum folia. lapsania.
sal frixũ. oliuȩ. pisciculi minu¬
ti salliti. quos illi minominia
uocant: sũma uoluptas est¬

Expanded text:
aec dicta sint secundum typum, ut praefati sumus, totius Orientis: quem etiam in partibus nostris necessario dicimus debere servari. Caeterum apud Aegyptios, quibus maxima cura est operis, non est hebdomadarum mutua vicissitudo, ne sub occasione hujus officii omnes ab operis canone impediantur: sed uni probatissimo frcoquinae cura committitur, qui perpetuo, donec uirtus eius uel aetas admittit, iugiter opus istud exerceat. non enim magno labore corporis fatigatur, quia nec tanta cura inter eos parandorum ciborum uel coctionis inpenditur, quippe qui maxime xerofagiis uel omofagiis utuntur et apud quos secta singulis mensibus porrorum folia, labsania, sal frictum, oliuae, pisciculi minuti : salliti, quos illi maenomenia uocant, summa uoluptas est
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiȩ possidere. inꝗͣ
dñs arbit̃ atq agonitheta
residens: pugnam cursus
spec̾tat. ut ea quȩ in ꝓpã¬
tulo orremus admittere :
ne intrinsecus quidem coalescere in¬
cautã cogitatione patiamur: Et in
quib humana cognitione c̃fun¬
dimur: ne occulta quidem comuen¬
tia polluamur Quȩ licet possit
hominum prȩterire notitiam:
sc̃oꝵ tamen angłoꝵ. ipsius qrurti
omni potentis dĩ scientiam: quã
nulla subt̃ fugiunt secreta: late¬
re non poterit:¬

Expanded text:
conscientiae possidere: in qua conscientiae possidere: in qua Dominus arbiter atque agonotheta residens, pugnam cursus spectat, ut ea quae in propatulo horremus admittere, ne intrinsecus quidem coalescere incauta cogitatione patiamur; et in quibus humana cognitione confundimur, ne occulta quidem conniventia polluamur. Quaelicet possit hominum praeterire notitiam, sanctorum tamen angelorum, ipsiusque omnipotentis Dei scientiam, quam nulla subterfugiunt secreta, latere non poterit
Abbreviated transcription (Latin):
mundialis intelleximus
disciplinam: cuius exemplo
beatus apostolus nos uoluit
erudiri. docens quanta in
illa sit obseruatio. quanta
diligentia. quanta custodia:
quid nos conueniet facere.
qua puritate oportebit
custo dire nr̃i corporis atq
animȩ castitatem : quos ne¬
cesse est cotidie sacro sc̃is ag¬
ni carnib uesci. quas nemi¬
ñem inmundum contingere: etiã
ueteris legis prȩcepta ꝑmittunt:
In leuitico namq: ita p̃cipitur:
Omnis mundus: manducabit car¬
nes Ꝙ anima quȩcumq comede¬
rit de carnib sacrificii salutaris qđ
est dñ. in qua est inmunditia:
peribit coram dño: Quantũ ẽ gͥ
in tegritatis munus: si ne qua &
illi qui erant sub ueteri testam̃to.
sacrificiis ty picis non poterant
int̃ esse Et qui mundi huius cor¬
ruptibilẽ coronam cupiunt adi¬
pisci: nequeunt coronari
cordis nr̃i sunt latebrȩ
primitus ex piande: Qđ
enĩ illi incorporis purita¬
te cupiunt ad sequi: nos
debemus etiam in arcanis

Expanded text:
mundialis intelleximus disciplinam, cuius exemplo beatus apostolus nos uoluit erudire, docens quanta in illa sit obseruatio, quanta diligentia, quanta custodia, quid nos conueniet facere, qua puritate oportebit custodire nostri corporis atque animae castitatem, quos necesse est cotidie sacrosanctis agni carnibus uesci, quas neminem inmundum contingere etiam ueteris legis praecepta permittunt? in Leuitico namque itA-praecipitur: omnia mundus manducabit carnes. et anima quaecumque comederit de carnibus sacrificii salutaris quod est domini, in qua est inmunditia, peribit coram domino. quantum est igitur integrit-atis munus, sine qua et illi, qui erant sub ueteri testamento, sacrificiis typicis non poterant interesse, et qui mundi huius corruptibilem coronam cupiunt adipisci, nequeunt coronari. cordis nprimitus expiandae. Quod enim illi in corporis puritate cupiunt assequi, nos debemus etiam in arcanis
Abbreviated transcription (Latin):
De epistolis priusquam relegerent᷑
incensis
De absolutione questionis quam
abbas theodorus orando ꝓmeruit
quo studio monachus possit ad se¬
qui scientiã scripturarum:
Increpatio eiusdem senis cum ad meã
cellam media nocꝰte uenisset:
.Descriptio haeremi quȩ ẽ indiolco.
in qua anachoretȩ cõmorant᷑.
Detraditis nob̾ ab abbate arcebio cũ
instructu suo cellis
symeoni cũ ociosus e̾e̾t opꝰ manuũ
sit prouisum:
Depueris qui deferentes ad egrotan¬
tem ficos ñ degustatis eisdẽ inhęre¬
mo defecerunt
monachi uł tamquã diutissime uicꝰ¬
turi. uł tamquam cotidie morituri:

Expanded text:
De epistulis priusquam legerentur incensis. XXXIII. De absolutione quaestionis, quam abbas Theodorus orando promeruitquo studio monachus possit adsequi scientiam scripturarum. XXXV. Increpatio eiusdem senis, cum ad meam cellulam media nocte uenisset. XXXVI. Descriptio heremi quae est in Dioleo, in qua anachoretae commorantur. XXXVII. De traditis nobis ab abbate Archebio cum instructu suo cellis. Symeoni, cum otiosus esset, opus manuum sit prouisum. XL. De pueris, qui deferentes ad aegrotantem ficus non degustatis eisdem fame in heremo defecerunt. monachi uel tamquam diutissime uicturi uel tamquam cotidie morituri.
Abbreviated transcription (Latin):
meis manib atq oꝑe malui sustentari.
ut uob̾ quoq uolentib it̃ uirtutis inceđe.
uiã ꝑfectionis aꝑirem: ⁊ c̃uersationis for¬
mã meo labore prȩberem:
EDNE FORTE
tacitus oꝑans &
erudire eos uolens
exemplis. minime
illos etiã p̃ceptorũ
monitis instruxisse
iuderet᷑: infert:
inquit apđ uos: hoc denunciabamꝰ uobis.¬
qm̃ si quis non uult operari. nec mandu¬
cet: Adhuc illoꝵ desidiã. qͥ scientes eũ ut
magistrũ bonũ doctrinȩ grã ⁊ institutio¬
nis obtentu suis manib oꝑatũ. imitari c̃¬
tempnunt: ⁊ diligentiã cautionẽq suã
exaggerat dicens: Non tantũ se hoc illis
exemplo tradidisse p̾sentem. s etiam uer¬
bis iugit᷑ p̃dicasse. ut siquis scilicet ñuult
operari nec manducet:¬

Expanded text:
meis manibus atque opere malui sustentari, meis manibus atque opere malui sustentari, ut uobis quoque uolentibus iter uirtutis incedere uiam perfectionis aperirem et conuersationis formam meo labore praeberem. Sed ne forte tacitus operans et erudire eos uolens exemplis minime illos etiam praeceptorum monitis instruxisse uideretur, infert:inquit, apud uos, hoc denuntiabamus uobis, si quis non uult operari, nec manducet. adhuc illorum desidiam, qui scientes eum ut magistrum bonum doctrinae gratia et institutionis obtentu suis manibus operatum imitari contemnunt., et diligentiam cautionemque suam exaggerat, dicens non tantum se hoc illis exemplo tradidisse praesentem, sed etiam uerbis iugiter praedicasse, ut, si quis scilicet non uult operari, nec manducet
Abbreviated transcription (Latin):
OQUASI NON
habuerimus po¬
testatẽ. s ut nos¬
metipsos formã
daremus uobis.
adimitandũ noᷤ:
Pandit causam.
cur tantũ sibi
laboris indixerit:
Ut inquit formam daremus uob̾ adimi¬
tandũ nos. Utsi forte doctrinam uerboꝵ
aurib ur̃is frequent̃ ingestam: obliuioni
traderetis: saltẽ conuersitionis exempla.
sub oculoꝵ fide uob̾ tradita: memorit̃
retineretis: Haud leuis eoꝵ ⁊ in hoc re¬
p̃bensio. eum dic̃ se nulla alia quã exẽ¬
pli grã. laborẽ hunc ⁊ fatigationem. die
noctuq corporis exegisse. ⁊ cos nichilomi¬
nus erudiri nolle. propt̃ quos ipse neces¬
sitatem non habens.: tantũ sibi fatigatio¬
nis indixerit: Et quidẽ inquit eũ habe¬
remus põtestatem. ⁊ paterent nob facul¬
tates omniũ ur̃m atq substantie. & uten¬
di eis dñ nrĩ nossem me habere permissũ :
non sum tam̃ usus hac potestate. ne quod
ame bene ac licito fieret: aliis oci noxii p̃¬
beret exemplũ: Et id circo euangłiũ p̃dicans.

Expanded text:
quasi non habuerimus potestatem., sed ut nosmet ipsos formam daremus uobis ad imitandum. nos. pandit causam cur tantum sibi laboris indixerit: ut, inquit, formam daremus uobis ad imitandum nos, ut, si forte doctrinam uerborum auribus uestris frequenter ingestam obliuioni traderetis, saltim conuersationis exempla sub oculorum fide nobis tradita memoriter retineretis. haud lenis eorum et in hoc reprehensio, cum dicit se nulla alia quam exempli gratia laborem hunc et fatigationem die noctuque corporis exegisse, et eos nihilominus erudiri nolle, propter quos ipse necessitatem non habens tantum sibi fatigationis indixerit. et quidem, inquit, cum haberemus potestatem et paterent nobis facultates omnium uestrum atque substantiae, et utendi eis domini nostri nossem me habere permissum, non sum tamen usus hac potestate, ne, quod a me bene ac licito fieret, aliis otii noxii praeberet exemplum. et idcirco euangelium praedicans
Abbreviated transcription (Latin):
crucis signaculo suꝑ ponerem: Itaq
se credentes benedictionis oleum con¬
secutos: tandẽ me aliquando relaxa¬
r̃: Quib michi manifeste comꝑtũẽ.
hisdem causis ac uitiis monachum
obligari: inquib dealiis iudicare p̃¬
sumpserit: O portet enim unum¬
quemq semet ipsũ tantum modo
iudicare: & circum specte cauteq
in omnib custodire. non aliorum
conuersationem uitãq discutere :
Secundum illud apłi preceptum:
lu aut̃ quid iudicas frẽm tuum: suo
dño stat aut cadit: Et nolite iudica¬
enĩ iudicio iudicaueritis: iudicabi¬
mini Freter hanc enĩ quam diximꝰ
causam. etiam obhoc iudicare deabiᷤᷤ
ꝑiculosũ est: quod ignorantes uel
necessitatem. uel rationem qua illi
hȩc in quib offendimus : aut recte
coram dõ aut ueniabilit̃ agant. in¬
uenimꝰ eos temere iudicasse: & ꝑ hoc
admittimus non leue peccatum.
secus quã oportet denr̃is fr̃ib aliqͥd
sentientes¬

Expanded text:
crucis signaculo superponerem: itaque crucis signaculo superponerem: itaque se credentes benedictionis oleum consecutos tandem me aliquando relaxarunt. quibus mihi manifeste conpertum est isdem causis ac uitiis monachum obligari, in quibus de aliis iudicare praesumpserit. oportet enim unumquemque semet ipsum tantummodo iudicare et circumspecte cauteque in omnibus custodire, non aliorum conuersationem uitamque discutere, secundum illud apostoli praeceptum: tu autem quid iudicas fratrem tuum? suo domino stat a.ut cadit., et: nolite iudicaicio iudicaueritis iudicabimini. praeter hanc enim quam diximus causam etiam ob hoc iudicare de aliis periculosum est, quod ignorantes uel necessitatem uel rationem, qua illi haec in quibus offendimus aut recte coram deo aut ueniabiliter agunt, inuenimur eos temere iudicasse et per hoc admittimus non leue peccatum, secus quam oportet de nostris fratribus aliquid sentientes
Abbreviated transcription (Latin):
rat ꝑuenire:
ic ideal
senex.eum
institueret
nos neminẽ
diuidicare
debere. in¬
tulit tria
fuisse in quib
discusserit
uel reprehenderit fratres: quod sci¬
licet uuam sibi non nulli paterent᷑
ab scidi. & quod haberent incellulis.
sagum: Et quod oleum benedicentes:
exposcentib secularib darent:
Et in hȩc omnia: se incurrisse dice¬
bat Nam egritudinem uuȩ contra¬
hens. tandiu inquit eius langore
distabin. donec tam doloris neces¬
sitate. quam seniorũ omniũ adhor¬
tatione com pulsus. ab scidi eam ꝑ¬
mitterem Cuius etiam infirmita¬
tis obtentu: sagũ quoq habere coac¬
tus sum: Oleum etiam benedicere:
ac supplicantib dare. quod p̃ om̃ib
execrabar : ut pute iudicans illud
ex magna cordis p̃suptione descen¬
dere. circumdantib me repente se¬
cularib multis: ita contrictus sũ.
ut alias eos euadere nullatenus pos¬
sem. nisi a me summaui & obstestati¬
onib extorsissent: ut oblato ab eis
uasculo. manum meam in presso

Expanded text:
rat peruenire. Hic idem senex cum institueret nos neminem diiudicare debere, intulit tria fuisse in quibus discusserit uel reprehenderit fratres, quod scilicet uuam sibi nonnulli paterentur abscidi, quod haberent in cellulis sagum, quod oleum benedicentes exposcentibus saecularibus darent, et haec omnia se incurrisse dicebat. nam aegritudinem uuae contrahens tamdiu, inquit, eius languore distabui, donec tam doloris necessitate quam seniorum omnium adhorta-tione conpulsus abscidi eam permitterem. cuius etiam infirmitatis obtentu sagum quoque habere coactus sum. oleum etiam benedicere ac supplicantibus dare, quod prae omnibus execrabar, utpote iudicans illud ex magna cordis praesumptione descendere, circumdantibus me repente saecularibus multis ita constrictus sum, ut alias eos euadere nullatenus possem, nisi a me summa ui et obtestationibus extorsissent, ut oblato ab eis uasculo manum meam inpresso
Abbreviated transcription (Latin):
nis excesserit: necesse ẽ
ut modum quoq remissi¬
onis excedat Qua inȩqua¬
litate distentus : ab hoc
tranquillitatis planis simo statu.
sine dubio reuocabitur. Nunc ui¬
iquidem nimia in anitate de¬
crifectus: nunc autem cibo
ns ꝓpensiore distentus: Gum
inmutatione si quidemti.
refectionis: qualitatem  pu
ritatis nr̃ȩ necesse ẽ inmuta¬
ri Deinde uigis humilitas ac pa¬
cientia cordis adhibenda ꝑpetuo
est: atq intenta aduersus eam¬
iram uel ceteras passiones. ꝑ diem
cautio Ubi enim furoris insidet
uirus: libidinis quoq necesse ẽ
incendium penetrare Ante om̃a
uero: ꝑuigil necessaria est sollici¬
tudo noctura Nam sicut puritas
& custodia diei. nocturnam pre¬
parant castitatem: ita nocturnȩ
uigiliȩ. cordi parit̃ & obseruationi
diurnę : statum solidissimum ro¬

Expanded text:
nis excesserit, necesse est nis excesserit, necesse est ut modum quoque remissionis excedat. qua inaequalitate detentus ab hoc tranquillitatis planissimo statu sine dubio reuocabitur, nunc quidem nimia inanitate defectus, nunc autem cibo propensiore distentus. cum inmutatione siquidem refectionis qualitatem quoque puritatis nostrae necesse est inmutari. deinde iugis humilitas ac patientia cordis adhibenda perpetuo est atque intenta aduersus iram uel ceteras passiones per diem cautio. ubi enim furoris insidet uirus, libidinis quoque necesse est incendium penetrare. ante omnia. uero peruigil necessaria est sollicitudo nocturna. nam sicut puritas et custodia diei nocturnam praeparant castitatem, ita nocturnae uigiliae cordi pariter et obseruationi diurnae statum solidissimum ro
Abbreviated transcription (Latin):
poterimus : ac numquam na¬
turalem modum. nec tempus
excedere superius compre¬
hensum: si deum nõn solum
secretorum acꝰtuum nr̃brum.
uerum etiam cogitationipn
ounctarum diurnum parit̃
nocꝰturnum qu inspectorem ẽẽ
& consonim cogitemus. Ne pro
omnib quȩ uninr̃o torde uersana¬
tum t̃stout ꝓfactis & o perib
nrisi crationem nossei redditii¬
tur festinan¬
dum est nob̾.
& eo usq aduer¬
sus animȩ mo¬
tus uel carnis.
incentiua pug¬
nandum : do¬
nec ista carnis
conditio necessitatem naturae ex¬
pleat. non suscitet uoluptatem
Concretam exuberantiam sine
ullo pruritu nox anq ꝓpellens:
non pugnam suscitans castitati:
Ceterum mens dum ad huc dor¬
miens. imaginum uisione delu¬
ditur: nouerit se nec dum ad in¬
tegram ꝑfectionem castitatis ex¬
Icoctam:
GIIUR
ut inlusiones hae. ne dor¬
mientib quidem nobis sub¬
repere ualeant: ȩquale mos¬
deratumq est semꝑ tenen¬
dum ieiunium: Quisquis s
enim mensuram districtio¬

Expanded text:
poterimus ac num- i quam naturalem modum nec tempus excedere superius conprehensum, si deum non solum secretorum actuum nostrorum, uerum etiam cogitationum cunctarum diurnum pariter nocturnumque inspectorem esse et conscium cogitemus, ac pro omnibus quae in nostro corde uersantur, sicut pro factis et operibus nostris, rationem nos ei redditutur festinandum est nobis et eo usque aduersus animae motus uel carnis incentiua pugnandum, donec ista carnis condicio necessitatem naturae expleat, non suscitet uoluptatem, concretam exuberantiam sine ullo pruritu noxaque propellens, non pugnam suscitans castitati. ceterum mens, dum adhuc dormiens imaginum uisione deluditur, nouerit se necdum ad integram perfectionem castitatis excoctam. Igitur ut inlusiones hae ne dormientibus quidem nobis subrepere ualeant, aequale moderatumque est semper tenendum ieiunium. quisquis enim mensuram districtio
Abbreviated transcription (Latin):
me cȩlesteq est p̃mium
castitatis: tantum grauio¬
rib aduersariorum insi¬
diis lacessitur Et id cir¬
co ꝓpensius nobis est non
solum continentia corpo¬
ris. uerum etiam contritio
cordis ad siduis orationum
gemitibus ad hibenda: ut
olibanus carnis nr̃ȩ quem
rex babilonius incentiuis
suggestionum carnalium
succendere non desistit. descenden¬

Expanded text:
me caelesteque est praemium castitatis, tanto grauioribus aduersariorum insidiis lacessitur. et idcirco propensius nobis est non solum continentia corporis, uerum etiam contritio cordis adsiduis orationum gemitibus adhibenda, ut cibanus carnis nostrae, quem rex Babylonius incentiuis suggestionum carnalium succendere non desistit, descenden
Abbreviated transcription (Latin):
onis crucis sub cimis te deincepᷤ
sacramento oportet in hac luce
uersar: quia iam non tu uiuis.
s uiuit inite ille qui est ꝓte
crucifixus Co ergo habitu ac
figura qua ꝓnobis in patibulo
fuit ille suspensus: nos quoq ne¬
cesse est in hac uita degere. Utscili¬
cet scđm da adfigentes detimore dñi
carnes nr̃as: uniuersas uoluntates ac
desideria non nostrȩ concupiscentię
seruientia. sed mortificatione eiꝰ habe
implebimus dicentis: qui non accipit
crucem suam & sequitur me: non ẽ
me dignus Sed forte dicas: Quomodo
potest homo crucem iugiter portare.
uł quẽ admodũ uiuens quis possit e̾ẽ
crucifixus. audi rationem breinter:

Expanded text:
ones crucis, sub cuius te deinceps ones crucis, sub cuius te deinceps sacramento oportet in hac luce uersari, quia iam non tu uiuis, sed uiuit in te ille qui est pro te crucifixus. eo ergo habitu ac figura, qua pro nobis in patibulo fuit ille suspensus, nos quoque necesse est in hac uita degere, ut scilicet secundum Dauid adfigentes de timore domini carnes nostras uniuersas uoluntates ac desideria non nostrae concupiscentiae seruientia, sed mortificationi eius habeani inplebimus dicentis: qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est me dignus. sed forte dicas: quomodo potest homo crucem iugiter portare, uel quemadmodum uiuens quis possit esse crucifixus?? audi rationem breuiter.
Abbreviated transcription (Latin):
enim secundum scripturȩ scͣten¬
tiam non uouere quemquam:
quam uouere ⁊ non reddere:
Et maledictus: qui facit opus
dñi neglegenter Ideo igitur
a nobis diutissime refutatus es.
non quia tuam uel omnium sa¬
lutem non toto desiderio cupia¬
mus amplecti. & his qui ad xp̃m
conuerti cupiunt etiam ꝓcul
occurrere non optemus: seð ne
temere recipientes. & nos a pd̾
deum leuitatis: & te reum gra¬
uioris supplicii faceremus. si ad
presens facile susceptus: nec
pondus ꝓfessionis huius intel¬
legens. uel destitutor post hȩc
uel tepidus extitisses Quam¬
obrem. ipsam causam abrenun¬
ciationis debes inprimis agnos¬
cere: Qua ꝑspecta: quidte con¬
ueniat agere. exenis ratione
manifestius instruaris:
BRENONII¬
atio nichil ẽ
aliud: quam
cruois ac mor¬
tificationis in¬
dicium: Ideo¬
ꝙ noueris ho¬
dierno die
te hinic mun¬
do ⁊ actibus
ac desideriis eius. ẽẽ defunctum:
mundum: Considera gͦ conditi¬

Expanded text:
enim secundum scripturae sentenenim secundum scripturae sententiam non uouere quemquam quam uouere et non reddere, et maledictus, qui facit opera domini neglegenter. ideo igitur a nobis diutissime refutatus es, non quia tuam uel omnium salutem non toto desiderio cupiamus amplecti et his qui ad Christum conuerti cupiunt etiam procul occurrere non optemus, sed ne temere recipientes et nos apud deum leuitatis et te reum grauioris supplicii faceremus, si ad praesens facile susceptus nec pondus professionis huius intellegens uel destitulor post haec uel tepidus extitisses. quamobrem ipsam causam abrenuntiationis debes in primis agnoscere, qua perspecta quid te conueniat agere ex eius ratione manifestius instruaris.. Abrenuntiatio nihil est aliud quam crucis ac mortificationis indicium, ideoque noueris hodierno die te huic mundo et actibus ac desideriis eius esse defunctum tmundum. considera ergo condici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ illa quȩ nobis fuerat
apud ipsum in monasterio nr̃o fa¬
mili aritas. cum post haec in aegẏp¬
to studiosissime requisissemus :
exhortationem quam dedit fr̃i.
quẽ sub nostra presentia in suo¬
cenobio recipiebat. quia puto ex
hac posse aliquid instructionis
accedere : ammus est opusculo
huic intexere: Nosti ait quot
dieb ꝓforibus excubans hodie
sis receptus. cinus difficultatis
causam: primitus debes agnos¬
cere: Poterit enim tibi in hac uia
quam ingredi concupiscis multũ
conferre : si ratione eius Agni¬
ta ad seruitium xpisti consequen¬
ter. ac sicut oportet accesseris
ICOI NAMQ
in mensa głoria
fideliter serui¬
entib deo. ac
secundum in¬
stitutionis huiꝰ
regulam ei cohe¬
rentib reꝓmit¬
titur infuturum : ita penȩ gra¬
uissimȩ pre parantur his quite¬
pide eam neglegenterq fuerint
executi. & secundum hoc quod
ꝓfessi sunt uel quod ab homini¬
bus esse creduntur. fructus etiã
congruos sanctitatis eidem exhi¬
bere neglexerint: Melius est

Expanded text:
 illa, quae nobis fuerat apud ipsum in monasterio nostro familiaritas, cum post haec in Aegypto studiosissime requisissemus, exhortationem quam dedit fratri quem sub nostra praesentia in coenobio suo recipiebat, quia puto ex hac posse aliquid instructionis accedere, animus est opusculo huic intexere. Nosti, ait, quot diebus pro foribus excubans, hodie sis receptus. Cujus difficultatis causam primitus debes agnoscere. poterit enim tibi in hac uia quam ingredi concupiscis multum conferre, si ratione eius agnita ad seruitium Christi consequenter ae sicut oportet accesseris. Sicut namque inmensa gloria fideliter seruientibus deo ac secundum institutionis huius regulam ei cohaerentibus repromittitur in futurum, ita poenae grauissimae praeparantur his, qui tepide eam neglegenterque fuerint exsecuti et secundum hoc, quod professi sunt uel quod ab hominibus esse creduntur, fructus etiam congruos sanctitatis eidem exhibere neglexerint. melius est
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiã ꝓ illo patiamini Hic quoq:
& initium conuersionis ac fidei nrae.
et passionum tolerantiã: donari nobis
a dno declarauit. Qđ intellegens d
quoq : similit̾ orat sibi hoc dñi mise¬
ratione concedi. dicens. confirma deus
hoc quod oꝑatus es in nobis. ostendens
non sufficere sibi salutis principia.
dono dei grãq collata: nisi fuerint
eade miseratione ipsius. & cotidiana
opitulatione ꝑfecta Non enim libeꝵ
arbitriũ : s dñs soluit compeditos: Non
nr̃a uirtus. s dñs erigit elisos: Non lec¬
tionis in dustria: s dñs inluminat
idest dñs sapientes facit cę̧cos Non nr̃a
cautio: s dñs custodit aduenas: Non nra
fortitudo: s dns alleuat. siue suffulcit
oms qui corruunt: Haec aut̃ dicimus.
non ut studiũ nr̃m uł laborem atꝙ
industriam. quasi in anit & superfluo

Expanded text:
ut etiam pro illo patiamini. hic quoque ut etiam pro illo patiamini. hic quoque et initium conuersionis ac fidei nostrae et passionum toleranti-I un donari nobis a domino declarauit. quod intellegens Dauid quoque similiter orat sibi hoc ipsum domini miseratione concedi dicens: confirma deus hoc, quod operatus es in nobis, ostendens non sufficere sibi salutis principia dono dei gratiaque conlata, nisi fuerint eadem miseratione ipsius et cotidiana opitulatione perfecta. non enim liberum arbitrium, sed dominus soluit conpeditos: non nostra uirtus, sed dominus erigit elisos: non lectionis industria, sed dominus inluminat id est dominus sapientes facit caecos: non nostra cautio, sed dominus custodit aduenas: non nostra fortitudo, sed dominus adleuat siue suffulcit omnes, qui conruunt. haec autem dicimus, non ut studium nostrum uel laborem atque industriam quasi inaniter et superfluo
Abbreviated transcription (Latin):
PSUM EILAM INTELLEC¬
tumbeatus dauid quo manda¬
ta dĩ posset agnoscere. quȩ utiq
in libro legis nouerat eẽ ꝑscripta:
ad nõ postulat ꝓmereri dicens
Seruus tuus sũ ego da michi in¬
tellectum: ut discam mandata
tua Utiq & intellectum semel
sibi ꝑnaturã prestitũ possidebat.
noticiã quoꝙ mandatoꝵ dĩ quȩ
descripta tenebantur in lege. utiq
habebat in promptu: & tamen ut
hanc plenius ad p̃henderet dnm̃
precabatur. stiens ne quaquã sufficere
sibimet posse id quod ꝑnaturam con¬
ditionis insertum est: nisi cotidiana
dnĩ inluminatione adintellegendã spi¬
ritalit̾ legẽ ac mandata eius agnoscen¬
da. sensus ipstꝰ ab eodẽ fuerit inlustratꝰ:
ipso etiam uase electionis hoc qđ dici¬
mus clarius p̃dicante Dr̃ est enĩ inqͥt¬
qui operatur in nob̾. & uelle & ꝑfice¬
re: ꝑbona uoluntate: Quid potinit
apertius dici. quã ut bonam uolun¬
tatem nram & operis consummatio¬
nẽ. adnõ in nob̾ ꝓnunciaret impleri

Expanded text:
psum etiam intellectum beatus Dauid, quo mandata dei possit agnoscere, quae utique in libro legis nouerat esse perscripta, a domino postulat promereri dicens: seruus tuus sum ego: da mihi intellectum, ut discam mandata tua. utique et intellectum semel sibi per naturam praestitum possidebat, notitiam quoque mandatorum dei, quae descripta tenebantur in lege, utique habebat in promptu. et tamen ut hanc plenius adprehenderet dominum precabatur, sciens nequaquam sufficere sibimet posse id quod per naturam conditionis insertum est, nisi cotidiana domini inluminatione ad intellegendam spiritaliter legem ac mandata eius apertius agnoscenda sensus ipsius ab eodem fuerit inlustratus, ipso etiam uase electionis hoc quod dicimus clarius praedicante: deus est enim qui operatur in uobis et uelle et perficere, pro bona uoluntate. quid potuit apertius dici quam ut et bonam uoluntatem nostram et operis consummationem a domino in nobis pronuntiaret impleri?
Abbreviated transcription (Latin):
usib liquorem pinguedinis te¬
nuissimũ ministrabat : deorsum
ep̃tiã. diurnã necessitatem. in¬
firmitatem corporis. penuriã
sũ ptuũ. heremi squalentis angꝰ¬
tias ac difficultatis. In qua etiã
si pecunia suppeditaret. nichil¬
ominus ꝑdita species. inueniri

Expanded text:
usibus liquorem pinguedinis teusibus liquorem pinguedinis tenuissimum ministrabat deorsum peptiam, diurnam necessitatem, infirmitatem corporis, penuriam sumptuum, heremi squalentis angustias ac difficultates, in qua, etiam si pecunia subpeditaret, nihilominus perdita species inueniri
Abbreviated transcription (Latin):
ceram humilitatis enis obȩdien¬
tiam con ꝓbans. parit̾ etiam mi¬
serans tam longũ laborem. quẽ
ꝑtotũ anni spatiũ studio deuo¬
tionis impenderat. ad aridum
uirgultũ accedens. o inquit
iohannes. misitne radices haec
arbor annon: Cumq ille senes¬
cire dixisset. senex uelut inqͥ¬
rens rei ueritatẽ : ⁊ tamquam
temptans utrum iam suis radi¬
cibus interetur. euulsit corã
ipsoleui cõmotione uir¬
gultũ: Sicq ꝑiciens illud: pͣce¬
ꝑit ut deincẽps rigare desineret:
modi exercitiis eruditꝰ.
cotidie iuuenis in hac pa¬
rendi uirtute succresceret.
& humilitatis enis enitesce¬
ret grã. atq obȩdientiȩ
suauis odor. ꝑ monasteria
unuersa fraglaret : qͥdã
fr̃m ꝓbationis immo ȩdi¬
ficationis obtentu uenien¬
tes ad senẽ. cũ subiection̾ẽ eiꝰ quã
audierant mirarentur : uocans
eũ repente senex. ascende ait &¬
sumens lenticulã olei. quȩ sola
inheremo. suis uł ad uenientiũ

Expanded text:
ceram\thumilitatis\teius oboedienceram\thumilitatis\teius oboedientiam conprobans, pariter etiam miserans tam longum laborem, quem per totum anni spatium studio deuotionis inpenderat, ad aridum uirgultum accedens, o, inquit, Iohannes, misitne radices haec arbor an non? cumque ille se nescire dixisset, senex, uelut inquirens rei ueritatem et tamquam temptans utrum iam suis radicibus niteretur, euulsit coram ipso leui commotione uirgultum, sic-que proiciens illud praecepit ut deinceps rigare desineret. modi exercitiis eruditus cotidie iuuenis in hac parendi uirtute succresceret et humilitatis eius enitesceret gratia atque oboedientiae suae suauis odor per monasteria uniuersa fragraret, quidam fratrum probationis, immo aedificationis obtentu uenientes ad senem cum subiectionem eius quam audierant mirarentur, uocans eum repente senex, ascende, ait, et sumens lenticulam olei quae sola in heremo suis uel aduenientum
Abbreviated transcription (Latin):
cet diuturnis humorib radica¬
tum : atq in antiquã arborem
reinuescens: diffusisramis.
amoenitatem oculis: atq um¬
braculum mestu feruenti subt̾
residentib exhiberet: Qđ p̃cep¬
tũ. ueneratione solita sine ulla
inpossibilitas consideratione sus¬
cipiens adulescens. ita cotidianis
dieb expleint: ut aqua ꝑduo
ferme milia indesinent᷑ ad por¬
tans. nulla tenus lignũ rigare
cessaret. Ut que ꝑ totũ anm
spatiũ. non infirmitas corporis.
non festiuitatiᷤᷤ sollempnitas. non
occupatio ullius necessitatis. quȩ
illum etiam honeste ex cusaret
ab excusatione mandati. non
deniq hiemis asꝑitas interceden:
ab obseruantia p̾cepti huius potuit
inpedire: Cumq eius hanc sedu¬
litatem. tacitus senex latent᷑ die¬
bus simgłis explorar&. uideretq
eum simplici corde affectu. man¬
datũ suũ uelut diuinitus emissũ.
sine ulla ꝑmutatione uultus. uł
rationis discussione seruare : sin¬

Expanded text:
cet diurnis umoribus radicacet diurnis umoribus radicatum atque in antiquam arborem reuiuiscens diffusis ramis amoenitatem oculis atque umbraculum in aestu\t feruenti subter residentibus exhiberet. quod praeceptum uene- ratione solita sine ulla inpossibilitatis consideratione suscipiens adulescens ita cotidianis diebus expleuit, ut aquam per duo ferme milia indesinenter adportans nullatenus lignum rigare cessaret, ut quem per totum anni spatium non infirmitas corporis,\t non festiuitatis sollemnitas, non occupatio necessitatis ullius, quae illum etiam honeste excusaret ab exsecutione mandati, non denique hiemis asperitas intercedens ab obseruantia praecepti huius potuerit inpedire. cumque eius hanc seduli- tatem tacitus senex latenter diebus singulis exploraret uideretque eum simplici cordis affectu mandatum suum uelut diuinitus emissum sine ulla permutatione uultus uel rationis discussione seruare, sin
Abbreviated transcription (Latin):
ic raq Bea¬
tus iohannes
ab adolescentia
sua. usq ad ꝑ¬
fectã ac uiriłẽ
ȩtatem semo¬
ri deseruiens.:
donec ille in
huiꝰ uitȩ con¬
uersatione durauit. tanta humi¬
litate in hesit eius obsequiis: ut
ipsi quoq seni. stuporẽ sũma
obȩdientia eiꝰ incuteret Cinus
haec uirtus. utrum deuera fide
ac ꝓfunda cordis simplicitate
descenderet. an adfectaticia eẽt
& quodam modo coacticia. atq
ad imꝑantis faciem p̾beretur: uo¬
lens manifestius ex plorare. con¬
plura ei etiã suꝑflua: minusꝙ
necessaria : uł in possibilia frequen¬
tius in iungebat: Ex quib tria
ponam. ꝑ quae manifestari pofsit
uolentib scire : uł m̃tis eius uel
sub iectionis integritas Sump¬
sit namq delignario suo uir¬
gultum senex: qđ olim ex cisũ.
usib foci fuerat pͣparatum:
Dumq coctionis retardat ocea¬
sio. non modo aridum: sed ꝓpe
ris Cumq hoc coram ipso fixis¬
set in terram: p̾cepit ad uecta
aqua cotidie bis rigari. ut scili¬

Expanded text:
ic itaque beatus Iohannes ab adulescentia sua usque ad perfectam ac uirilem aetatem seniori deseruiens, donec ille in huius uitae conuersatione durauit, tanta humilitate inhaesit eius obsequiis, ut ipsi quoque seni stuporem summum oboedientia eius incuteret. cuius hanc uirtutem, utrum de uera fide ac profunda cordis simplicitate descenderet an adfectaticia esset et quodammodo coacticia atque ad imperantis faciem praeberetur, uolens manifestius explorare conplura ei etiam superflua minusque necessaria uel inpossibilia frequentius iniungebat. ex quibus tria ponam, per quae manifestari possit uolentibus scire uel mentis eius uel subiectionis integritas. sumpsit namque de lignario suo uirgultum senex, quod olim excisum usibus foci fuerat praeparatum, dumque coctionis retardat occasio, non modo aridum, sed prope ate. cumque hoc coram ipso fixisset in terram, praecepit aduecta aqua cotidie bis rigari, ut scili
Abbreviated transcription (Latin):
ANC
pugnam. utilit̃
nr̃is quoq in¬
sertã mẽbris.
etiam in apło
ita legimus:
Caro enĩ concu¬
piscit ad uersus
uultis illa faciatis: Habes & hic pug¬
nam. inuisceratã quodam modo corpo¬
ri nr̃o . dispensatione dñi procurante:
Quic qͥd enim generalit̾. & sine aliqua
exceptione omnib in est : quid aliud
iudicari potest. nisi ipsi humanae sub¬
stantiae post ruinam primi hominis.
uelut naturalit̾ adtributumͦ Q qd̾
uniuersis congenitum concretũq de¬
prehenditur: quomodo non credendũ
sit. arbitrio dñi non nocentis sed con¬
sulentis in sertum : Causam uero huiꝰ
ciat: ut non inquit quaecumq uultis
illa faciatis Ergo id qđ procurauit ds̃¬
ut a nob̾ non possit impleri. idẽ ut
non quecumq uolumus faciamus: si
impleatur. quid aliud credi potest eẽ
quam noxium. Et est quod am modo
utilis haec pugna. nob̾ dispensatione
creatoris in serta. & ad meliorem nos
statum ꝓuocans atq conpellens: qua
sublata. ꝓcul dubio pax e contrario

Expanded text:
anc pugnam utiliter nostris quoque insertam membris etiam in apostolo ita legimus: caro enim concupiscit aduersus vultis, illa faciatis. Habes et hic pugnam invisceratam quodammodo corpori nostro, dispensatione Domini procurante. Quidquid enim generaliter et sine alicujus exceptione omnibus inest, quid aliud judicari potest, nisi ipsi humanae substantiae post ruinam primi hominis, velut naturaliter attributum, et quod universis congenitum concretumque deprehenditur, quomodo non credendum sit arbitrio Domini non nocentis, sed consulentis insertum? Causam vero hujus cribit: Ut non, inquit, quaecumque vultis, illa faciatis. Ergo id qut a nobis non possit impleri, id eet ut non quaecumque uolumus illa faciamus, si inpleatur quid aliud credi potest esse quam noxium ? et est quodammodo utilis haec pugna nobis dispensatione creatoris inserta et ad meliorem nos statum prouocans atque conpellens, qua sublata procul dubio pax e contrario
Abbreviated transcription (Latin):
nalesq concrescant: Ideo namq frequens
lectio & iugis adhibetur meditatio scriptu¬
rarum: ut ex inde nobis sp̃alis memoriae
prebeatur occasio Id cireo decantatio crebra
psalmoꝵ. ut ad sidua nobis exinde compune¬
tio ministretur Id cireo iugiliarum ac ier¬
nioꝵ orationũq sedulitas adhibetur: ut ex¬
tenuata mens non t̃rena sapiat: sed cȩlestia
contempletur: Quib rursum neglegentia
in repente cessantib: necesse ẽ utmens uitioꝵ
squalore concreta. in carnalem partẽ max
inclinetur & corruat: I xuiIi

Expanded text:
nalesque concrescant. ideo namque frequens nalesque concrescant. ideo namque frequens lectio et iugis adhibetur meditatio scripturarum, ut exinde nobis spiritalis memoriae praebeatur occasio, idcirco decantatio crebra psalmorum, ut adsidua nobis exinde conpunctio ministretur, idcirco uigiliarum ac ieiuniorum orationumque sedulitas adhibetur, ut extenuata mens non terrena sapiat, sed caelestia contempletur. quibus rursum neglegentia inrepente cessantibus necesse est ut mens uitiorum squalore concreta in carnalem partem mox inclinetur et eonruat. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
immo uero etiã
nescientib nobis.
ita suꝑfluae cogita¬
tiones subtilit̾ acla¬¬
tenter inrepunt: ut non solum eas expel¬
lere. uerum etiam intellegere ac dep̃hendere
difficultatis in modice sit: Potest gͦ mens ali¬
quando abistis uacua repperiri: & num quã
huius cemodi inlusionib incursari:I xuti¬
oSES:MEN¬
tem quidem non
inter pellari cogi¬
tationib inpossi¬
bile est. suscipere
uero eas siue res¬
puere. om̃i studen
ortus earum non omni modis pendet a nob:¬
ita ꝓbatio uł electio consistit in nobis Nec ta¬
men exeo qđ diximus inpossibile eẽ mentẽ
cogitationib non adiri. totum uł incur¬
suꝰ uł illis spiritib tribuendũ est: qui eas no¬
bis nituntur ingerere: Alioquin nec libe¬
rum in homine maneret arbitriũ: nec
in nobis staret nrẽ correctionis industria:
Sed ẽ inquã nr̃m magna ex parte: ut co¬
gitationũ qualitas emendetur. & uł scãe
ac spĩtales incordib nris. uł terrenȩ car¬

Expanded text:
immo vero etiam immo vero etiam nescientibus nobis ita superfluae cogitationes subtiliter ac latenter inrepunt, ut non solum eas expellere, uerum etiam intellegere ac deprehendere difficultatis inmodicae sit P potest ergo mens aliquando ab istis uacua repperiri et numquam huiuscemodi inlusionibus incursari? MOVSES: Mentem quidem non interpellari cogitationibus inpossibile est, suscipere uero eas siue respuere omni studentuemadmodum igitur ortus earum non omnimodis pendet a nobreprobatio uel electio consistit in nobis. nec tamen ex eo quod diximus inpossibile esse mentem cogitationibus non adiri, totum uel incursui uel illis spiritibus tribuendum est qui eas nobis nituntur ingerere. alioquin nec liberum in homine maneret arbitrium nec in nobis staret nostrae correctionis industria. sed est, inquam, nostrum magna ex parte, ut cogitationum qualitas emendetur et uel sanctae ac spiritales in cordibus nostris uel terrenae car
Abbreviated transcription (Latin):
qua nos nullis precedentib meritis gratia
suae miserationis ad sciuit. cum deniq qd̾
occasiones salutis tribuit adoptandis: cum
quodã admirationis intuem᷑ excessu. quod
ita nos nasci p̃cepit ut ab ipsis cunabulis
grã nobis legisq suae noticia traderetur. qd̃
ipse aduersariũ uincens innobis. ꝓ solo bonȩ
uoluntatis ad sensu aet̾na beatitudine ac per¬
petuis nos p̃mi is muneratur. cum postre¬
mo dispensationẽ in carnationis suae ꝓnr̃a
salute suscepit: ac mirabilia misterioꝵ suoꝵ
incunctis gentib dilatauit: Sunt aut̃
quae ꝓqualitate uitae ac puritate cordis
in nr̃ĩs sensib oriuntur. quib ds̃ uł uidet᷑
mundis obtutib : uł tenetur Quas ꝓfec¬
to nullus ꝑpetuo retentabit. in quo adhuc
aliquid carnaliũ uiuit affectuũ. quia non
poteris ait dñs uidere faciem meam: Mon
enim uidebit me homo. & uiuet: scilic&
mundo huic affectib ꝙ terrenis. I.xui.
etiam nolentibus

Expanded text:
qua nos nullis praecedentibus meritis gratia qua nos nullis praecedentibus meritis gratia suae miserationis adsciuit, cum denique quot occasiones salutis tribuit adoptandis cum quodam admirationis intuemur excessu: quod ita nos nasci praecepit, ut ab ipsis cunabulis gratia nobis legisque suae notitia traderetur, quod ipse aduersarium uincens in nobis pro solo bonae uoluntatis adsensu aeterna beatitudine ac perpetuis nos praemiis muneratur, cum postremo dispensationem incarnationis suae pro nostra salute suscepit ac mirabilia mysteriorum suorum in cunctis gentibus dilatauit. sunt autemquae pro qualitate uitae ac puritate cordis in nostris sensibus oriuntur, quibus deus uel uidetur mundis obtutibus uel tenetur. quas profecto nullus perpetuo retentabit, in quo adhuc aliquid carnalium uiuit affectuum, quia non poteris, ait dominus, uidere faciem meam: non enim uidebit me homo et uiuet, scilicet metiam nolentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ONTEMELa
tio dĩ multifariȩ
concipitur: Nam
ds̃ non sola incõ¬
prehensibilis illius
sub stantiae suae
admiratione cog¬
noscitur. quod tam̃ adhuc inspe ꝓmissionis
absconditum est: sed etiam creaturarum
suarum magnitudine. uł aeꝗtatis suae c̃si¬
deratione. uł cotidiae dispensationis auxilio
ꝑuidetur: Quando scilic& quae cum scis
suis ꝑ singulas generationes egerit. mente
purissima ꝑlustramus cum potentia ipsiꝰ
qua uniuersa gub̾nat. moderatur ac re¬
git: cumimmnensitatem scientiae euis. &
oculũ quem secreta cordium latere non
possunt trem̃te corde miramur: Cum ha¬
renam maris undarumq numerũ. dimen¬
sum ei & cognitum cogitamus Cum pluinia¬
rum guttas: cum scłoꝵ dies & horas: cum pre¬
terita futuraue uniuersa obstupescentes.:
scientiae eius ad sistere contemplamur:
Cum in effabilẽ clementiam eius: qua innu¬
mera flagitia quae singłis quibꝙ mom̃tis
sub ipsius committuntur aspectu. indefes¬
sa longanimitate sustentat: cum uoeationẽ

Expanded text:
ontemplatio vero Dei multifarie concipitur. Nam Deus non sola incomprehensibilis illius substantiae suae admiratione cognoscitur, quod tamen adhuc in spe promissionis absconditum est; sed etiam creaturarum suarum magnitudine, vel aequitatis suae consideratione, vel quotidianae dispensationis auxilio pervidetur; quando scilicet quae cum sanctis suis per singulas generationes egerit, mente purissima perlustramus, cum potentiam ipsius, qua universa gubernat, moderatur ac regit, cum immensitatem scientiae ejus, et oculum, quem secreta cordium latere non possunt, tremrenam maris undarumque numerum dimensum ei et cognitum cogitamus, cum pluuiarum guttas, cum saeculorum dies et horas, cum praeterita futuraue uniuersa obstupescentes scientiae eius adsistere contemplamur: cum ineffabilem clementiam eius, qua innumera flagitia, quae singulis quibusque momentis sub ipsius committuntur aspectu, indefessa longanimitate sustentat, cum uocationem,