comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uob animͦ. qm̃ sublime qmͣ capax pectꝰ.
uͥ talia & tanta uoluuntur. uͥ ñ nisi dei
p̃cepta. & xp̃i p̃mia cogitantur: Uolun¬
tas ẽ illic tantum dei. & in carne adhuc li¬
cet uob̃ positis uita iam uiuit᷑ ñ p̃sentis
scłi s futuri. Nẽ est fr̃s beatissimi ut
memores mei sitis. ut inter magnas at¬
q diuinas cogitationes ur̃as nos qͦram
mo ac m̃te uoluatis. simq in p̃cib ꝙ ora¬
tionib ur̃is. cum uox illa purificatione
confessionis illustͥs. & iugis honoris sui
tenore laudabilis. ad dei aures penet᷑t.
& aꝑto sibi cȩlo de his subauctis mundi
partib ad suꝑna transmissa. impetratꝰ
de domini bonitate qd postulat: Qd
enim petitis de indulgentia & domini
uoluntate qd̾ ñ impetrare mereamini.
qui sic domtni mandata seruaᷤtis. qui
eungłicam disciplinam sincero fidei ui¬
gore tenuistis. qui incorrupto uigore
uirtutis cum ꝓpħis domini. & cũ apłis

Expanded text:
uobis animus, quam sublime quam capax pectus, uobis animus, quam sublime quam capax pectus, ubi talia et tanta uoluuntur, ubi non nisi Dei praecepta et Christi praemia cogitantur? uoluntas est illic tantum Dei, et in carne adhue licet uobis positis uita iam uiuitur non praesentis saeculi sed futuri. Nunc est, fratres beatissimi, ut memores mei sitis, ut inter magnas adque diuinas cogitationes uestras nos quoque animo ac mente uoluatis, simque in precibus et orationibus uestris cum uconfessionis illustris et jugi honoris sui tenore laudabilis, ad Dei aures penetrat, et aperto sibi coelo, de his subacti mundi partibus ad superna transmissa, impetrat de Domini bonitate quod postulat. Quid enim petitis de indulgentia Domini quod non impetrare mereamini, qui sic Domini mandata servastis qui evangelicam disciplinam sincero fidei vigore tenuistis, qui incorrupto honore uirtutis cum praeceptis Domini et cum apostolis
Abbreviated transcription (Latin):
uini uice sanguinem funditis. ad passi-¬
onis dolerantiam fortes. martyrii pocu-¬
lum libenter hauritis: Sic apud seruos
dei annus euoluit᷑. sic sp̃alib m̾itis & cȩ¬
lestib p̃miis temporum uicissitudo ce¬
lebratur. Beati satis qui ex uob̃ ꝑhȩc
głarum uestigia commeantes iam de
scło recesserunt confectoq itinere uir¬
tutis ac fidei. ad complexum & oscłm do¬
mini domino ipso gaudente uenerunt.
d & ur̃a ñ minor gła qui adhuc in cer¬
tamine constituti. & comitum glas secu-¬
turi. pugnam diu geritis. immotaq et
inconcussa fide stabiles. cotidie spectacu-¬
lum deo ur̃is uirtutib exhibetis. qͦ lon¬
gior ur̃a pugna: hoo corona sublimior.
li pȩnalis horrorem roboris uigore calca¬
tis pena illic subicit᷑ cruciat᷑ obterit᷑.
nec mors metuitur s optat᷑. que scilicet
immortalitatis p̾mio uncitur. ut uitȩ
et̾nitate qui uicerit honoret᷑. Qd nc̃ in

Expanded text:
uini uice sanguinem funditis, ad passiuini uice sanguinem funditis, ad passionis tolerantiam fortes martyrii poculum libenter hauritis. sic apud seruos Dei annus euoluitur. sic spiritalibus meritis et caelestibus praemiis temporum uicissitudo celebratur. Beati satis qui ex uobis per haec gloriarum uestigia commeantes iam de saeculo recesserunt confectoque itinere uirtutis ac fidei ad conplexum et osculum Domini Domino ipso gaudente uenerunt. sed et uestra non minor gloria, qui adhuc in certamine constituti et comitum glorias secuturi pugnam diu geritis inmotaque et inconcussa fide stabiles cottidie spectaculum Deo uestris uirtutibus exhibetis. quo longior uestra pugna, hoc corona sublimior: li paenalis horrorem roboris uigore calcatis. paena illic subigitur, cruciatus obteritur, nec mors metuitur sed optatur, quae scilicet inmortalitatis praemio uincitur, ut uitae aeternitate qui uicerit honoretur. qui nunc in
Abbreviated transcription (Latin):
cissitudines m̃sium transmeauit hib̃nũ.
sed uos inclusi tempora hiemis. ꝑsecutio¬
nis hieme pensastis Sucessit biemi u̾ni
temꝑies. rosis leta. ẽ florib coronata S
uob̃ rosȩ & flores de paradisi deliciis ade¬
rant. & caput ur̃m serta cȩlestia corona-¬
bant: Estas ecce messium fertilitate fec̃¬
da ẽ: & area frugib plena ẽ S uos qͥglo¬
riam seminastis. frugem głȩ metitis: atq
in domini area constituti. exuri paleas
in extinguibili igne conspicitis. ipsiut
tritiel grana purgata. & frum̃ta p̾cio¬
sa iam ꝓbati & conditi. hospiciũ carce-¬
ris horreum computatis: Hec deẽ & au¬
tumpno ad munera fungenda tempo¬
ris grã sp̃alis Uindemia foris p̾mitur.
& ꝓfutura pocłis in torcularib uuacal¬
catur. Uos de domini uinea pingues
racemi. etiam maturis fructib botri
pressurȩ scłaris infestatione calcati.tor¬
cular ur̃m carcere torquente sentitis.

Expanded text:
uicissitudines mensium transmeauit hibernum: uicissitudines mensium transmeauit hibernum: sed uos inclusi tempora hiemis persecutionis hieme pensatis. successit hiemi uerna temperies rosis laeta et floribus coronata: sed uobis rosae et flores de paradisi deliciis aderant et caput uestrum serta caelestia coronabant. aestas ecce messium fertilitate fecunda est et area frugibus plena est: sed uos qui gloriam seminastis frugem gloriae metitis adque in Domini area constituti exuri paleas inextinguibili igne perspicitis, ipsi ut tritici grana purgata et frumenta pretiosa iam probati et conditi hospitium carceris horreum conputatis. nec deest te autumno ad munera fungenda temporis gratia spiritalis. uindemia foris premitur et profutura poculis in torcularibus uua calcatur: uos de Domini uinea pingues racemi et iam maturis fructibus botrui pressurae saecularis infestatione calcati torcular nostram carcere torquente sentitis,
Abbreviated transcription (Latin):
passionis ascenditis. longoq temporum
ductu glorias ur̃as ñ subtrahitis s augetis.
Beatum facit pͥma & una ĩfessio Uosto¬
ciens confitemini. quociens rogati ut de
carcere recedatis. carcerem fide & uirtute
p̃legitis. tot ur̃ȩ laudes qͦt dies. qͦt m̃siũ
curricula. tot increm̃ta m̾itorum: semel
uncit qui statim patit᷑. At qui manens
semꝑ in p̃liis congredit᷑ cum dolore. nec
uincit᷑. sed cotidie coronat᷑ Gant n̾c ma¬
gistrat᷑ & consules siue ꝓconsules annuȩ
dignitatis insignib. & duodecim fasci¬
b glorientur: Ecce dignitas cȩlestis in
uob̃. honoris annui claritate signata
ẽ: & iam reũtentis anni uolubilem cir-¬
culum uictricis głȩ diutͤnitate tͣnͣsg̾ssa::
Illuminabat mundum sol oriens. et luna
decurrens. s uob̃ idem qui solem fecit & lu¬
nam. maius in carce lum̃ fuit: & in corde
ribiles ceteris atq funestas penalis locite¬
nebras. et̾na & candida luce radiauit. ꝑui-

Expanded text:
passionis ascenditis longoque temporum passionis ascenditis longoque temporum ductu glorias uestras non trahitis, sed augetis. beatum facit prima et una confessio. uos totiens confitemini quotiens rogati ut de carcere recedatis carcerem fide et uirtute praeligitis. tot uestrae laudes quot dies, quot mensium curricula tot incrementa meritorum. semel uincit qui statim patitur. at qui manens semper in poenis congreditur cum dolore nec uincitur, cottidie coronatur. Eant nunc magistratus et consules siue proconsules, annuae dignitatis insignibus et duodecim fascibus glorientur. ecce dignitas caelestis in uobis honoris annui claritate signata est et iam reuertentis anni uolubilem circulum uictricis gloriae diuturnitate transgressa est. inluminabat mundum sol oriens et luna decurrens: sed uobis idem qui solem fecit et lunam maius in carcere lumen fuit, et in corde ribiles ceteris adque funestas paenalis loci tenebras aeterna illa et candida luce radiauit. per
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus moysi & maximo
salutem. & cunctos uos parit
ac uirtutis ur̃e comes. & głosis congressib
dei miles. uniu̾sos uos in illo ueniente ẽ¬
speximꝰ. & cum caritatem circa me ur̃am
dulciter ac sepe loqueretur. in eiꝰ sermo¬
nib uos audiebamꝰ. Satis ac plurimum
gaudeo quando auob̃ ꝑtales talia ꝑferũ-¬
tur. uob̾cum illic incarcere qͦdammͦ & nos
sumꝰ: Diuinȩ dignationis ornam̃ta uob̃-¬
cum nos sentire credummꝰ. qui sic ur̃is cor¬
dib inheremꝰ. Honori nos ur̃o karitas
ur̃a indiuidua conectit: Separari dile¬
ctionem sp̃c ñ sinit. uos illic confessio.
me affectio includit. & nos quidem ur̃i
dieb ac noctib memores. & quando in
sacͥficiis p̃cem cum plurimis facimꝰ. & c̃
lamͦ S ad reddendam uob̃ uicem minor
est nr̃a mediocritas Plus uosdatis qnͣdo
nr̃i in orationem meministis. qui sꝑan¬
tes iam sola cęlestia. & tantum diuina me¬
ditantes. ad fastigia celsiora in hora ipsa

Expanded text:
PRIANVS MOVSI ET MAXIMO S S. Et cunctos uos pariteac uirtutis uestrae comes et gloriosis congressibus Dei miles. uniuersos nos in illo ueniente conspeximus, et cum caritatem circa me uestram dulciter ac saepe loqueretur, in eius sermonibus uos audiebamus. satis ac plurimum gaudeo quando a uobis per tales talia perferuntur. uobiscum illic in carcere quodam modo et nos sumus, diuinae dignationis ornamenta uobiscum sentire nos credimus qui sic uestris cordibus adhaeremus. honori nos uestro caritas uestra indiuidua conectit, separari dilectionem spiritus non sinit. uos illic confessio, me adfectio includit. et nos quidem uestri diebus ac noctibus memores, et quando in sacrificiis precem cum pluribus facimus et cum lamus. sed ad reddendam nobis uicem minor est nostra mediocritas. plus uos datis quando nostri in oratione meministis, qui sperantes iam sola caelestia et tantum diuina meditantes, ad fastigia celsiora mora ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum domini ad nathan dicens. Uade
bitandum. serit cum impleti fuerĩt
dies tui. & dormieris cum patrib tu¬
is.suscitabo sem̃ tuum post te qͥ erit¬
edificabit mͥ domum nomini meo &
usq in scłm in conspectu meo. Item in
euangłio dominꝰ dicit: Non relinquet᷑ in
templo lapis suꝑ lapidem qui ñ destrua-¬
tur. & post tͥduum aliud exsuscitabitur
sine manib.

Expanded text:
verbum Domini ad Nathan dicens . Vadebitandum: sed cum impleti fuerint dies tui, et dormieris cum patribus tuis, suscitabo semen tuum post te, aedificabit mihi domum in nomine meo: et usque in saecula in conspectu meo. Item in euangelio Dominus dicit: Non relinquetur in templo lapis super lapidem, qui non dissoluatur. Et: Post triduum aliud excitabitur sine manibus.
Abbreviated transcription (Latin):
eum. si p̃cepta eius custodiamꝰ Qui dicit
quia cognouit eum. ꝙ mandata eiꝰ ñ ser-¬
uat: mendaxẽ. & u̾itas in illo ñ est. Hȩc
p̃cepta custodienda suggeritis diuina &
celestia mandata seruatis: Hoc ẽ ẽẽ con¬
uare uocis sue iniuiolatam circa om̃ia &
solidam firmitatem. nec ꝑ dominũ mar¬
tẏrem fieri. & p̃cepta domini destruere
conari & adu̾sus illam dignationem qͣm
tͥ dederit. armis abillo acceptis. rebellem
quodamm fieri. hoc ẽ xp̃m confiteri uelle.
fortissimi ac fidelissimi fr̃s. & qnͣtum gͣ¬
tulor martyrib istic honoratis obuiriũ
głam: tantum gratulor parit̾ & uob̃ ob
dominice etiam disciplinȩ coronam:
Dignationem suam dñs multiplici gen̾e
largitatis infudit. bonorum militũ lau-¬
des & głasas sp̃ales. copiosa uarietate dis-¬
ut ȩtatem nr̃am uidere contingeret. pro¬
batos seruos dei. & xp̃i milites coronatos.
Opto uos fortissimi ac beatissimi fr̃s sẽꝑ

Expanded text:
eum, si praecepta eius custodiamus. qui dicit eum, si praecepta eius custodiamus. qui dicit quoniam cognouit eum et mandata eius non seruat, mendax est, et ueritas in illo non est. haec praecepta custodienda suggeritis, diuina et caelestia mandata seruatis. hoc est esse conuare uocis suae inuiolatam circa omnia et solidam firmitatem, nec per Dominum martyrem fieri et praecepta Domini destruere conari. uti aduersus illum dignatione quam tibi dederit, armis ab illo acceptis rebellem quodammodo fieri, hoc est Christum confiteri uelle fortissimi ac fidelissimi fratres, et quantum gratulor martyribus istic honoratis ob uirium gloriam, tantum gratulor pariter et uobis ob dominicae etiam disciplinae coronam. dignationem suam Dominus multiplici genere largitatis infudit, bonorum militum laudes et glorias spiritales copiosa uarietate disut aetate nostra uidere contingeret probatos seruos Dei et Christi milites coronatos. opto uos, fortissimi ac beatissimi fratres, semper
Abbreviated transcription (Latin):
uigore ꝑspeximꝰ. quam mͦ ad collegas ur̃os
in confessione uob̃cum domini copłatos.
sollicita ammonitione misistis. ut euͣn¬
głii sc̃a p̃cepta & tradita nobis semel man¬
data uitalia. forti & stabili obseruatione
teneantur: Ecce alius glȩ ur̃ȩ sublimis
gradꝰ. ecce iterum cum confessione gemi-¬
natꝰ ꝓmerendi dei titulus. stare firmo gͣ¬
du. & in hac acie quȩ eunͣgłium conatur
irrumꝑe. et p̃ceptis domini subruentis
manus impias inferentes. fidei robore
submouere. Prebuisse ante inicia uirtu¬
tum. nc̃ & mora magisteria p̃bere: Dñs
post resurrectionem mittens apłos. man¬
dat & dicit. Data ẽ mͥ om̃is potestas in
celo & in terra. Ite gͦ & docete om̃s gentes¬
baptizantes eos in nomine pat̾soe filii
& sp̃c sancti. docentes eos obseruare om̃ia q̃¬
cumq precepiuob̃. Et iohe apl̃c manda¬
timemor in epła sua postmodum ponit:
In hoc inquit intelligimꝰ quia cognouimꝰ

Expanded text:
vigore perspeximus, quam modo ad collegas vestros vigore perspeximus, quam modo ad collegas vestros in confessione vobiscum Domino 34 copulatos sollicita admonitione misistis ut Evangelii sancta praecepta et tradita nobis semel mandata vitalia forti et stabili observatione teneantur. Ecce alius gloriae vestrae sublimis gradus, ecce iterum cum confessione geminatus promerendi Dei titulus, stare firmo gradu, et in hac acie qui Evangelium conantur irrumpere et, praeceptis Domini subruendis manus impias inferentes, fidei robore submovere, praebuisse ante initia virtutum, nunc et morum magisteria praebere. Dominus post resurrectionem mittens apostolos mandat et dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Ite ergo et docete gentes omnes, tingentes eos in nomineet spiritus sancti, docentes eos obseruare omnia quaecumque praecepi uobis. et Iohannes apostolus mandati memor in epistula sua postmodum ponit. in hoc, inquit, intellegimus quia cognouimus
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus moysi & maximo
prbis & cet̾is confessorib di¬
Gloriam fidei ur̃ȩ & uirtu¬
tis fortissimi ac beatissimi fr̃s iam p̾dem
de opinione cognoueram letatꝰ satis et
plurimum gratulatꝰ. qͦd uos confessione
sui nominis parau̾it ad coronam dñi
nr̃i p̾cipua dignatio. Uos enim pͥmores
ac duces. ad nr̃i temporis p̃lium facti.
cȩlestis milicie signa mouistis: Uossp̃a¬
le certam̃ qd̾ ñc geri d̾s uoluit ur̃is iur¬
tutib imbuistis. uos surgentis belli im¬
petus pͥmos. immobili robore atq inc̃¬
cussa stabilitate fregistis. Inde inicia fe¬
licia pugnandi orta sunt: inde uincen¬
di auspicia ceꝑunt: Contigit hic ꝑtor¬
m̃ta consummare martyria. s qͥ inc̃¬
gressione p̃cedenti exemplum uirtutis
communis ẽ: Coronas ur̃as manu sertas
inde huc tradidistis. & de pocło salutari
fr̃ib ꝓpinastis. Accessit ad confessionis
exordia głosa. & miliciȩ uictcis auspicia.
disciplinȩ tenor. quam de epłȩ uestrȩ

Expanded text:
PRIANVS MOVSI ET MAXIMO PRESBVTERIS ET CETERIS CONFESSORIBVS DIGloriam fidei et uirtutis uestrae, fortissimi ac beatissimi fratres, iam pridem de opinione cognoueram, laetatus satis et plurimum gratulatus quod uos confessione sui nominis parauerit ad coronam Domini nostri praecipua dignatio. uos enim primores et duces ad nostri temporis proelium facti caelestis militiae signa mouistis. uos spiritale certamen quod nunc geri Deus uoluit uestris uirtutibus inbuistis. uos surgentis belli inpetus primos inmobili robore adque inconcussa stabilitate fregistis. inde initia felicia pugnandi orta sunt. inde uincendi auspicia coeperunt. contigit hic per tormenta consummari martyria: sed qui in congressione praecedens exemplum uirtutis communis est. Coronas vestra manu sertas inde huc tradidistis, et de poculo salutari fratribus propinastis. II. Accessit ad confessionis exordia gloriosa et militiae victricis auspicia disciplinae tenor quem de epistolae vestrae
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ petrum edificauit eccł̃iam. ñ super
heresim ⁊ potestatem baptizandi epĩs
spargunt. baptizare foris ñ possunt xouii.
edat᷑ aturburbo dix̃ In qnͣtũ aqͥsa-¬
cerdotis p̃ce in eccłia scĩficata abluit de¬
licta. in tantum hẽtico sermone uelut
cancer infecta cumulat peccata. qͣre õi¬
b pacificis quidem uirib nitendũ ẽ. ne
riuatianꝰ asuphetula dix̃. Qui heti¬
dicat pͥus qͥs herestm condid̾it. si enim
heresis adeo ẽ. habere ⁊indulgentiam

Expanded text:
super Petrum aedificauit ecclesiam, non super haeresim, et potestatem baptizandi episcospargunt baptizare foris non possunt. Sedatus a Thuburbo dixit: In quantum aqua sacerdotis prece in ecclesia sanctificata abluit delicta, in tantum haeretico sermone uelut cancer infecta cumulat peccata. quare omnibus pacificis quidem uiribus nitendum est, ne priuatianus a sufetula dixit: Qui haeretidicat prius quis haeresim condiderit. si enim haeresis a Deo est, habere et indulgentiam
Abbreviated transcription (Latin):
nazareni: surge & ambula: & apprehensa
manueius dextera: excitauit eum: Item
ad timotheum: Nichil intulimꝰ in hc̃ mũ¬
dum. uerum nec auferre quid possum᷑ ha¬
contenti simͦ: Qui autem uolunt diuites
fieri incidunt intemptationem & musci-¬
teritum: Radix enim omnium malorũ
est cupiditas: Quam quidam appetentes
naufragauerunt a fide: & inseruere sedo¬
lorib multis:¬

Expanded text:
Nazareni surge et ambula. et adprehensa Nazareni surge et ambula. et adprehensa manu eius dextera eleuauit eum. Item ad Timotheum prima: Nihil intulimus in hunc mundum, uerum nec auferre possumus. hacontenti simus. qui autem uolunt diuites fieri incidunt in temptationem et lateritum. radix enim omnium malorum est cupiditas quam quidam adpetentes naufragauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis
Abbreviated transcription (Latin):
consumeret: Itẽ in exodo. In flammaignis
apparuit angłs domini de rubo c u
Qui corripit impium odietur ab eo: Corri-¬
pe sapientem: & diliget te:
Exmultiloquentia ñ effugies peccatũ: par¬
censautem labiis sensatꝰ eris.

Expanded text:
consumeret. Item consumeret. Item apparuit Angelus Domini de rubo . CAPQui corripit impium, odietur ab eo. Corripe sapientem, et diliget te Ex multiloquio non effugies peccatum, parcens autem labiis sapiens eris.
Abbreviated transcription (Latin):
Udicium scđm tempora fut᷑m. uel equi¬
tatis ante legem. uł legis post moysen
uerunt: inique ꝑibunt: & qͦtqͦt in lege
peccauerunt: ꝑ legem uidicabunt᷑ cu.
ram dei gratuitam ẽẽ deb̾e: In actis
aplorum: Pecunia tua tecum sit in ꝑditio¬
ne. quia existimasti gr̃am dei ꝑ pecuniam
quam. ꝙ qͦtqͦt non habetis pecuniam eun¬
tes emite: & bibite sine pecunia. Item in
apocalipsi. Ego alfa & .co. iniciũ & finis.
ego sitienti dabo de fonte aquȩ uitȩ gͣtis.
Qui uicerit possidebit ea. et eorum here
pm̃ scm̃ in igne frequent̾ appa coi¬
russe. In exodo dicit & mons sẏna fumabat
totꝰ: qm̃ descend̾at d̾s in eum in igne. Item
sonus quasi ferret᷑ flatꝰ uehemens & im¬
pleuit totum locum illum inquo erant
sedentes. et uise sunt illis lingue diuisȩ.
quasi ignis qui & insedit suꝑ unumq̃q
illorum: & impletisunt om̃s spu sco. Item
in sacrificiis. quec̃q accepta habebat d̾s
descendebat ignis de cȩlo. qui sacrificia

Expanded text:
udicium secundum tempora futurum uel aequitatis ante legem uel legis post Moyuerunt, inique peribunt. et quotquot in lege peccauerunt, per legem iudicabuntur. GRATIAM DEI GEATVITAM ESSE DEBERE. In AcApostolorum: Pecunia tua tecum sit in perditione, quia existimasti gratiam Dei per pecuniam quam; et quotquot non habetis pecuniam, euntes emite, et bibite sine pecunia . Item in Apocalypsi: Ego α et ω, initium et finis. Ego sitienti dabo de fonte aquae vitae gratis. Qui viANCTVM IN IGNE FEEQVENTER APPARVISSE. In Exodo: Et mons Sina fumabat totus, quoniam descenderat Deus in eum in igne. Item sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et inpleuit totum locum illum, in quo erant sedentes. et uisae sunt illis linguae diuisae quasi ignis, qui et insedit in unumquemque illorum: et inpleti sunt omnes Spiritu sancto. Item in sacrificiis quaecumque accepto habebat Deus descendebat ignis de caelo qui sacrificia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsqmͣ sͥ qd̾ soli filio pat̾ tͥbuit uindica¬
reut se putet aut adaream uentilandam
aut afrum̃to uniu̾sa zrzania humano
iudicio separare. suꝑba÷ ista obstinatio. et
qmͣ mitis iusticia deposcit assumunt. de
eccł̃ia ꝑeunt. & dum se insolenter extollũt.
ipso suo tumore cȩcati uĩtatis lum̃ amit¬
tunt ꝓpter qd̃ & nos temptam̃tum tenen¬
tes. & libram dñi ꝯtemplantes. & d̃i patͥs
pietatem ac miscdiam cogitantes. du mul¬
tumq tractatu int̾nos habito iusta mode¬
ratione agenda librauimꝰ. quȩ om̃ia peni¬
tꝰ potestis ꝑspicere. lectis libellis qͦs hic nu¬
ꝑ legeram: aduos quoq legendos ꝓꝯmu¬
ni dilectione transmiseram. ubi lapsis
nec censura deest que increpet. nec medi¬
cina quȩ sanet. s & catholicȩ eccl̃iȩ unita¬
tem qnͣtum potuit exp̃ssit nr̃a mediocri-¬
tas. quem libellum magis ac magis nc̃ uo¬
bis plac̃e ꝯfido. qͣndo eum iam sic legitis
ut & ꝓbetis & ametis Siquid̃ qd̾ nos u̾b̃

Expanded text:
quod soli filio pater tribuit, uindicarit, ut se putet aut ad aream uentilandam aut a frumento uniuersa zizania humano iudiquam mitis justitia deposcit assumunt, de Ecclesia pereunt; et dum se insolenter extollunt, ipso suo tumore caecati, veritatis lumen amittunt. propter quod et nos temperamentum tenentes et libram Domini contemplantes et Dei patris pietatem ac misericordiam cogitantes diu multumque tractatu inter nos habito iusta moderatione agenda librauimus. Quae omnia penitus potestis inspicere lectis libellis quos hic nuper legeram et ad uos quoque legendos pro communi dilectione transmiseram, ubi lapsis nec censura deest quae increpet nec medicina quae sanet. sed et catholicae ecclesiae unitatem quantum potuit expressit nostra mediocritas: quem libellum magis ac magis nunc uobis placere confido, quando eum iam sic legitis ut et probetis et ametis, siquidem quod nos uerbis
Abbreviated transcription (Latin):
sum dñi. in cęlis apłi sͥ constituerunt
ep̾atus sui & eccłiȩ ministros Qͦd si
nos aliquid audere contͣ dm̃ possumꝰ
qui ep̃m facit. possunt n contͣ nos au¬
dere diaconiaqͥb fiunt: & id̾o opor¬
tet diaconum de qͦ scͥpsi agere audaciȩ
suȩ penitentiam ⁊ honorem sac̾dotis
agnoscat. & ep̃o preposito suo plena humi-¬
litate satisfacere Hȩc sunt enim inicia h̃e¬
ticorum & ort atq conat᷑ scismaticorũ male
cogitantium ut sͥ placeant. ut p̃positũ fuꝑ¬
uotum more ꝯtempnant. Sic de eccl̃ia rece¬
ditur. sic altare ꝓphanum foris collocat᷑. fic
contͣ pacem xp̃i & ordinationem atq uni¬
eum potestate honoris tui. ut eũ uł depo¬
nas uił abstineas Nam sic ⁊apls paulꝰ ad
thimoteum scͥbens dicit: Iuuentut᷑ẽ tuam

Expanded text:
sum Domini in coelos apostoli sibi constituerunt sum Domini in coelos apostoli sibi constituerunt episcopatus sui et ecclesiae ministros. Quod si nos aliqqui episcopos facit, possunt et contra nos audere diaconi, a quibus fiunt. Et ideo oportet diaconum de quo scribis agere audaciae suae poenitentiam, et honorem sacerdotis agnoscere et episcopo praeposito suo plena humilitate satisfacere. Haec sunt enim initia haereticorum et ortus atque conatus schismaticorum male cogitantium, ut sibi placeant, ut praepositum superbo tumore contemnant. Sic de Ecclesia receditur, sic altare profanum foris collocatur, sic contra pacem Christi et ordinationem atque unieum potestate honoris tui, ut eum vel deponas vel abstineas. Nam, si apostolus Paulus ad Timotheum scribens dixit: Juventutem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
uidex & d̾s nr̃ usq ad passionis diẽ ser¬
uauit honorem pontificib ⁊ sacerdotib
qmuis illi nec timorem dei nec agnitio¬
nem xp̃i seruassent. Nam cũ lȩꝓsũ mun-
dasset. dixit illi Hade & ostende te sacer¬
doti. & offeres donum. Humilitate ea
qͣ nos quoq ẽẽ humiles docuit. sac̃do¬
tem adhoc appellabat. qͦm sciebat ẽẽ sacͥ¬
legum: Itẽ sub ictu passionis cũ alapam
accepisset & ei diceretur. sic respondes
pontifici: nichil ille ꝯtumeliose locutꝰ :
inꝑsonam pontificis. s magis in nocen¬
tiam suam int uitꝰ ÷ dicens. Si male lo-¬
cutꝰ sum: exꝓbra de malo: si autẽ bñ. qͥd
me cedis Quȩ om̃ia abeo idõ facta sunt:
humilit̾ atq patient̃. ut nos humilita-¬
tis acpacientiȩ haberem᷑ exemplũ: Docu¬
it enim sacerdotes ueros legitimos ⁊ ple¬
ne horiorari. dũ circa falsos sacerdotes.
ipse talis existit. meminisse autẽ diaco-

Expanded text:
iudex et Deus noster usque ad passionis diem seriudex et Deus noster usque ad passionis diem seruauit honorem pontificibus et sacerdotibus, quamuis illi nec timorem Dei nec agnitionem Christi seruassent. nam cum leprosum dasset, dixit illi: Vade, et monstra te sacerdoti, et offer donum. Humilitate ea, qua nos quoque esse humiles docuit, sacerdotem adhuc appellabat, quem sciebat esse sacrilegum. Item sub ictu passionis quum alapam accepisset, et ei diceretur: Sic respondes pontifici? nihil ille contumeliose locutus est in personam pontificis, sed magis innocentiam suam tutatus est, dicens: Si male locutus sum, exprobra de malo: si autem bene, quid me caedis? Quae omnia ab eo ideo facta sunt humiliter atque patienter, ut nos humilitatis ac patientiae haberemus exemplum. Docuit enim sacerdotes veros legitime et plene honorari, dum circa falsos sacerdotes ipse talis exstitit. § 1. Meminisse autem diaconi
Abbreviated transcription (Latin):
tollere⁊ sac̾doti p̃posito se adeqͣre. hiatu t̾¬
re absorti ac deuorati. pęnas statim sac̾lege
audaciȩ ꝑsoluerunt: Nec soli illi s & cẽti
ducenti qͥnqͣginta qui ei comites ad auda¬
ciam fcier̾t. ꝓrumpente adn̾o igne ꝯsũpti
sunt. ut ꝓbarent᷑ sac̾dotes di ab eoqui sac¬
dotes facit uindicari In libro qͦ regnorũ
cũ samuhel sac̃dos iudeorum popło ob sene¬
ctutem sicut tu mͦ ꝯtẽpneretur. exclamaũ
hoc ulcisceret᷑ excitauit eis saul regem qͥ
eos iniuriis gͣuib affligeret. ⁊ ꝑ om̃s ꝯtume¬
llas ⁊ pȩnas suꝑbum popłm calcaret uꝓme¬
ret contẽptꝰ sac̾dos de suꝑbo ppło ultione
talis auctoritas n potestas dicens Ex tota
anima tua time dm̃ & sacerdotes eiꝰ scĩfica.
& iterum Honora dñm ex tota anima
tua. & honorifica sac̃dotes eiꝰ Quorũ p̃cep¬
ptum ÷ enim Principem pleb̾ tuȩ ñ male¬

Expanded text:
tollere et sacerdoti praeposito ae adaequare, hiatu tetollere et sacerdoti praeposito ae adaequare, hiatu terrae absorpti ac deuorati paenas statim sacrilegae audaciae persoluerunt. nec soli illi, sed et ceteri ducenti quinquaginta qui eis comites ad audaciam fuerunt prorumpente a Domino igne consumpti sunt, ut probaretur sacerdotes Dei ab eo qui sacerdotes facit uindicari. in libro quoque regnorum cum Samuel sacerdos a Iudaeorum populo ob senectutem, sicut tu modo, contemneretur, exclamauithoc ulcisceretur, excitauit eis Saul regem, qui eos iniuriis grauibus adfligeret et per omnes contumelias et paenas superbum populum calcaret et premeret, ut contemptus sacerdos detalis auctoritas et potestas, dicens: Ex tota anima tua time Deum, et sacerdotes ejus sanctifica . Et iterum: Honora Deum tuum ex tota anima tua, et honorifica sacerdotes ejus . Quorum praecepptum est enim: Principem populi tui non male
Abbreviated transcription (Latin):
conquestꝰ es qd̾ immemor sacerdotalis loci tui
& officii ac minist̾ĩi sui oblit᷑. contumeliis &
iniuriis suis te exacerbau̾it. & tu quidem
honorifice circa nos :ꝓsolita tua humilita
te fecisti. ut malles de eonob̾ ꝯqueri. cũ pro
ep̾atꝰ uigore & cathedrȩ auctoritate haberes
potestatem. qͦ possis de illo statim uindica¬
ricertꝰ qͦd collegȩ tui om̃s gͣtum haberemꝰ.
qd̃cumq circa diaconum tuũ ⁊ ꝯtumeliosũ
sacerdotali potestate fecisses. habens circa
eiusmodi homines p̾cepta diuina. cũ dñs
cerit in suꝑbia ut ñ exaudiat sac̃dotẽ. aut
iudicem. quic̃q fuerit in dieb illis: mori¬
etur homo ille: & om̃is ppls cũ audierit ñ
timebit. & ñ agent impie ꝙ̃ ñc Etut sci-
amꝰ hanc dei uocem cũ uera & sũma maie¬
state eiꝰ ꝓcessisse ad honorandos ac iudican¬
dos sacerdotes suos cũ adu̾sus aãron sac̾do¬
tem. tres de ministeriis chore. dathan & abi¬
ron ausi sunt suꝑbi ẽẽ & ceruicem suã ex¬

Expanded text:
conquestus es quod inmemor sacerdotalis loci tui et officii ac ministerii sui oblitus contumeliis et iniuriis suis te exacerbauerit. et tu quidem honte fecisti, ut malles de eo nobis conqueri, cum, pro episcopatus vigore et cathedrae auctoritate, haberes potestatem qua posses de illo statim vindicari, certus quod collegae tui omnes gratum haberemus quodcumque circa diaconum tuum contumeliosum sacerdotali potestate fecisses, habens circa hujusmodi homines praecepta divina, cum Dominus cerit in superbia, ut non exaudiat sacerdotem aut judicem quicumque fuerit in diebus illis, morietur homo ille; et omnis populus cum audierit, timebit; et non agent impie amus hanc Dei uocem cum uera et summa maiestate eius processisse ad honorandos ac uindicandos sacerdotes suos, cum aduersus Aaron sacerdotem tres de ministeriis Chore Dathan et Abiron ausi sunt superbisse et ceruicem suam ex
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. si ñ fidelit̾ de ipsa tarditate reme¬
dia p̾stentur: Cito rursum in incendiũ
flamina reuocat᷑ nisi tocius ignis etiã
usq ad extremam scintillam mat̾ia restͥn-¬
gatur. ut m̾ito huuismͦi hoĩes sciant fibi
etiam de ipsa mora magis confuli. ⁊ fideli¬
ora de necessariis dilationib remedia pr̃a¬
ri Ceterum uͥ erit qd̾ custodi is scalidicar¬
ceris includunt᷑. qui xp̃m confitent᷑. sine
ꝑicło fidei sunt qui negauert Ubi qd in
nomine dei cathenarum ambitu uinqun¬
tur. si sine c̃municatione ñ sunt qͥ confes¬
sionem dei ñ retinuerunt: Ubi qd̾ deten¬
ti mr̃es gloriosas animas suas ponunt.
si qui reliq̃runt fidem. ꝑicłorum & deli¬
ctorum suorum ñ sentiunt magnitudinẽ:
Quod si nimiam pęnitentiam p̃ le fer̾t.
& intolerabilem festinationem c̃muni¬
cationis exposcunt. frustra q̃rella ista
& inuidiosa. ac nichil adu̾sum u̾itatẽ
ualentia iactant. petulanti & infreni

Expanded text:
ditur, si non fideliter de ipsa tarditate remeditur, si non fideliter de ipsa tarditate remedia praestantur. cito rursus in incendium flamma reuocatur, nisi totius ignis etiam usque ad extremam scintillam materia restinguitur, ut merito huiusmodi homines sciant sibi etiam de ipsa mora magis consuli et fideliora de necessariis dilationibus remedia praestari. Ceterum ubi erit quod custodia squalidi carceris includuntur qui Christum confitentur, si sine periculo fidei sunt qui negauerunt? ubi quod in nomine Dei catenarum ambitu uinciuntur, si sine communicatione non sunt qui confessionem Dei renuerunt? ubi quod detenti gloriosas animas ponunt, si qui dereliquerunt fidem periculorum et delictorum suorum non sentiunt magnitudinem ? quod si nimiam inpatientiam praeferunt et intolerabilem festinationem communicationis exposcunt, frustra querula ista et inuidiosa ac nihil aduersus ueritatem ualentia iactant petulanti et infreni
Abbreviated transcription (Latin):
tunus cib tempestatem ualitudinis
seuientis ñ p̃mat s accendat. scilicet
ne qd̃ potuisset mat᷑ius ieuinio at¬
tenuante sanari uideat᷑ ꝑ impacien¬
tientiam longius pasta cruditate ꝓduci:
Eluendȩ sunt gͥ impio sacrificio manus
inquinatȩ oꝑib bonis. & nefariocibo o¬
ra misera polluta pacientiȩ sunt uerȩ
sermonib expianda. et in secretis cordis
fidelis nouellandꝰ & consecrandꝰ ẽ animꝰ.¬
ut crebri pacientium gemitꝰ audiant᷑
Et iterum fideles ex ocłis lacrimȩ pro¬
fundant᷑. ut illi ipsi ocłi qui male simu¬
lachra conspexerunt. quȩ illicite ꝯmi¬
serant. satisfactionib do fletib deleant.
Nonẽ nisi pęnitentia in morbis necessa¬
ria. luctantur cum suo dolore qͥ langueñ.
Etita demun sperant sanitatẽ si tole¬
rantia suꝑarint dolorem. infidelis enim
cicatrix quam cito festinans medicus in¬
duxit. & ad qͣmlibet casum medella rescin¬

Expanded text:
tunus cibus tempestatem ualetudinis tunus cibus tempestatem ualetudinis saeuientis non reprimat, sed accendat: scilicet ne quod potuisset maturius ieiunio adtenuante sanari uideatur per inpatientiam longius pasta cruditate produci. Eluendae sunt igitur impio sacrificio manus inquinatae operi bus bonis et nefario cibo ora misera polluta paenitentiae sunt uerae sermonibus expianda, et in secretis cordis fidelis nouellandus et conserendus est animus. crebri paenitentium gemitus audiantur et iterum fideles ex oculis lacrimae profundantur, ut illi ipsi oculi, qui male simulacra conspexerunt, quae inlicite commiserant satisfacientibus Deo fletibus deleant. non est ni patientia in morbis necessaria. luctantur cum suo dolore qui languent et ita demum sperant sanitatem, si tolerantia superarint dolorem. infidelis enim cicatrix quam cito festinans medicus induxit et ad quemlibet casum medella rescin
Abbreviated transcription (Latin):
pb̃ris. diaconis. confessorib ⁊ ipsi stan¬
tib laicis sicut tuis litt̾is & ipse testa¬
ris. ne dũ uolumꝰ importune ruinis
subuenire. alias maiores ruinas uide¬
amur parare: Ubi enim diuinit᷑ me¬
tus ueling̃uitur: sitam facile peccan¬
tib uenia pr̃atur: Eouendi sane ip̃o¬
rum animi ad mat᷑itatis suȩ tempꝰ nut̃¬
s ex hoc ipso magis repͥmarit᷑ qr ñ pauci
sunt. Nichil ad extenuationem delicti nu¬
merus impudens consueuit. s pudor.sed
modestia. s penitentia. s disciplina. s
humilitas. atq subiectio. s alienum de
se expectasse iudiciũ. s alienam de suo
actu sustinuisse sententiam. hõc ẽ qd̾
penitentiam ꝓbat. hoc ẽ qd̾ imp̃sso
uulneri ducit cicatcem. hoc ẽ qd̾ deie¬
ctȩ m̾tis ruinas erigit. & attollit. qd̾
ardentẽ delictorum estuantium uapo¬
egris dat. ñ enim ea q̃ sanorum sunt
corporum medicꝰ egris dabit. ne ĩ por¬

Expanded text:
yteris diaconibus confessoribus et ipsis stanyteris diaconibus confessoribus et ipsis stantibus laicis, ut in tuis litteris et ipse testaris, ne dum uolumus inportune ruinis subuenire, alias maiores ruinas uideamur parare. ubi enim diuinus metus relinquetur, si tam facile peccantibus uenia praestatur? fouendi sunt sane ipsorum animi et ad maturitatis suae tempus nutrsed hoc ipso magis reprimantur quia non pauci sunt. nihil ad extenuationem delicti numerus inpudens ualere consueuit, sed pudor, sed modestia, sed paenitentia, sed disciplina, sed humilitas atque subiectio, sed alienum de se expectasse iudicium, sed alienam de suo actu sustinuisse sententiam. hoc est quod paenitentiam probat. hoc est quod inpresso uulneri inducit cicatricem. hoc est quod deiectae mentis ruinas erigit et adtollit, quod ardentem delictorum aestuantium monit. non enim ea quae sanorum sunt corporum medicus aegris dabit, ne inpor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ temporis conditione distractꝰ es. tñ
ñ defuisti. Qd lict̃is ꝯfessores freqñter
corroborasti. Qd̃ etiam sumpt᷑ necessa-¬
rios de tuis laborib iustis p̃buisti:
Qd̾ in om̃ib te p̃sentem qd̾ a modosẽ¬
ꝑ exhibuisti. qd̾ innulla officii turpar¬
te qͣiͣ aliqui desertor claudicasti. Sed
qd̾ nos ad maiorem leticiam robustiꝰ
ꝓuocasti tacere non possumꝰ. qd̾ om̾i
uocis testimonio nr̃e ꝓseguam᷑ Ani¬
madu̾timꝰ enim te congruente censu¬
ra & eos digne obuirgaᷤse qui immemo¬
res delictorum suorum pacem apb̃ris
ꝑ impacientiam suam festinatam. et
p̃cipiti cupiditate extorsissent. & illos
qui sine respectu ȩunͣgłii scm̃dñi et
margaritas ꝓna facilitate donalsent.
cum tam̃ gnͣde delictum ⁊ ꝑ totũ pene
orbem incredibili uastatione crassatũ
ñ oporteat nisi ut ipse scͥbis. caute mo-¬
derateq tractari. Consultis om̃ibꝰ ep̃is.¬

Expanded text:
pro temporis condicione distractus es, tamen pro temporis condicione distractus es, tamen non defuisti, quod litteris confessores frequenter corroborasti, quod etiam sumptus necessarios de tuis laboribus iustis . praebuisti, quod in omnibus te praesentem quodammodo semper exhibuisti, quod in nulla officii tui parte quasi aliquis desertor claudicasti. sed quod nos ad maiorem laetitiam robustius prouocauit tacere non possumus quin omni uocis nostrae testimonio prosequamur. animaduertimus enim te congruente censura et eos digne obiurgasse, qui inmemores delictorum suorum pacem a presbyteris per absentiam tuam festinata et praecipiti cupididate extorsissent, et illos qui sine respectu euangelii sanctum Domini et margaritas prona facilitate donassent, cum tam grande delictum et per totum paene orbem incredibili uastatione grassatum non oporteat nisi, ut ipse scribis, caute moderateque tractari, consultis omnibus epis
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit. Hȩc & huiꝰ modi cum in ȩunͣ
ad inflaminandam fidem añicis uocib
suppositas nob̾ sentiamꝰ: Hostes u̾itatis
simꝰ uicuꝰ ⁊ nefariis contra u̾itatem
legis fubegimꝰ. Ꝙ sinondum nr̃m sangui¬
nem fundimꝰ. s fudisse parati sumꝰ: Nemo
hac dilectionis nr̃ȩ moram clem̃tiã udi¬
cet. q̃ nob̾ officit Quȩ impedim̃tũ gloriȩ
facit. quȩ cȩlum differret. quȩ głosũ dei
conspectum inhibet: In huiusmodi enĩ
certamine. ⁊ in huiꝰmodi uͥdecertat fides
p̃lio martyres moram ñ distulisse uera
głos quosq u beriꝰ atq ꝓpensius :armet
et illustret ⁊ uirib potentie firmet et¬
corroboret ⁊ qͣiͣ optimꝰ imꝑator milites
suos quousq adhuc in castris carceris
minis campum. porrigat nob̃ arma
diuina illa tela quȩ nesciunt uinci. lo¬
ricam iusticiȩ quȩ numꝗͣ solet rũpi.
Cui enim magis hec ut ꝓbonis petat
cerdote Ecce aliud gandium nr̃m qd̾
in officii ep̃at᷑ sui licet interim afr̃ib

Expanded text:
dilexit. Haec et huiusmodi cum in euangead inflammandam fidem dominicis uocibus subpositas nobis sentiamus: hostes ueritatis simus uicimus, et nefarias contra ueritatem leges subegimus. et si nondum nostrum sanguinem fudimus, sed fudisse parati sumus, nemo hanc dilationis nostrae moram clementiam iudicet, quae nobis officit, quae inpedimentum gloriae facit, quae caelum differt, quae gloriosum Dei conspectum inhibet. in huiusmodi enim certamine et in huiusmodi ubi decertat fides proelio moram martyres non distulisse uera gulos quosque uberius atque propensius et armet et inlustret, uiribus potentiae firmet ac roboret, ut qua optimus imperator milites suos, quos usque adhuc in castris carceris minis campum. porrigat nobis arma diuina, illa tela quae nesciunt uinci, loricam iustitiae quae numquam solet rumpi, cui enim magis haec ut pro nobis petat cerdote?. Ecce aliud gaudium nostrum, quod in officio episcopatus tui, licet interim a fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
& extortum ipsis torm̃tis torm̃ta suꝑas¬
se. Qmͣ om̃ib dilaniati corporis dolorib
robore animi reluctatũ fuisse Qmͣ san¬
guinem suũ ꝓfluentem ñ obruisse Qmͣ
supplicia sua post fidem amare cepisse. ꝗͣ
detrim̃tũ uitȩ suȩ putare uixisse. Adhuc
enim plium quasi qͣdam tubȩ eungłii sui
nos excitat dñs dicendo. Qui plus diligit
patrem aut matrem qm me. ñ est medi¬
gnus Et qui diligit animam suã plus¬
qm me: ñ ẽ me dignꝰ & qui ñ tollit cru¬
cem suam & sequit᷑ me: ñ ẽ me dignus:
& iterum: Beati qui ꝑsecutionem passi
fuerint ꝓpter iusticiam: ipsorũ ÷ enĩ
regnum cȩlorum: Beati estis cum uos ꝑ¬
secuti fuint & odio habu̾int hoĩes. gau¬
qui ante uos fuerint. & qm̃ ante reges
& p̾sides stabitis. & tradet fr̾ frem ad mor¬
tem npat̾ filium. & qͥ ꝑ seuerau̾it usq
ad finem hic saluus erit & uincenti da¬
bo sedere suꝑ thronum meũ. sic̃ & ego

Expanded text:
et extortum ipsis tormentis tormenta superaset extortum ipsis tormentis tormenta superasse, quam omnibus dilaniati corporis doloribus robore animi reluctatum fuisse, quam sanguinem suum profluentem non horruisse, quam supplicia sua post fidem amare coepisse, quam detrimentum uitae suae putare uixisse? Ad hoc enim proelium quasi quadam tuba euangelii sui nos excitat Dominus dicendo: qui plus diligit patrem aut matrem quam me non est me dignus, et qui plus diligit animam suam quam me non est me dignus, et qui non tollit crucem suam et sequitur me non est me dignus. et iterum: beati qui persecutionem passi fuerint propter iustitiam, quoniam ipsorum est regnum caelorum. beati estis cum uos persecuti fuerint et odio habuerint. gauqui ante uos fuerunt. et: quoniam ante reges et praesides stabitis, et tradet frater fratrem ad mortem, et pater filium et qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. et: uincenti dabo sedere super thronum meum, sicut et ego
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ dignationis incendit. Qdenim glori-¬
osius. qd̾ uł felicius ulli hominũ poterit
ex diina dignatione conting̾e. ꝗͣ int̾ ipsoꝰ
ssi reced̾nte. s t̃n lib̾o sp̃u confiteri ⁊ Quam
relicto mundo cȩlum petisse. Qm deser¬
tis hominib inter angłos stare. Qmͦ ĩ¬
pedim̃tis omnib scłarib ruptis. in con¬
spectu dei iam se lib̾um sistere. Qmͣ cȩle¬
ste regnum sine ulla cunctatione retin̾e.
Qm collegam passionis cũ xp̃o in xp̃i no¬
mine factum fuisse Qmͣ iudicii sui diui¬
na dignatione iudicem factum fuisse: Qmͣ
ĩmacłatam conscientiam de confessione
nominis reportasse. Qmͣ humanis ⁊ sacri
legis contͣ fidem legib ñ obedisse. Qmͣ ũ¬
tatem uoce publica contestatum fuisse. Qmnͣ
ipsam quȩ ab om̃ib metuatur moriendo
mortem subegisse. Qmͣ ꝑ ipsam mortem
ĩmortalitatem c̃ secutum fuisse. Qmͣ cũ
om̃ib seuicie instrum̃tis excarnificatũ

Expanded text:
tae dignationis incendit. III. Quid enim gloritae dignationis incendit. III. Quid enim gloriosius, quidve felicius ulli hominum poterit ex divina dignatione contingere, quam inter ipsos etsi recedente sed tamen libero spiritu, confiteri, quam relicto mundo coelum petisse, quam desertis hominibus inter Angelos stare, quam impedimentis omnibus saecularibus ruptis in conspectu Dei jam se liberum sistere, quam coeleste regnum sine ulla cunctatione tenere, quam collegam passionis cum Christo in Christi nomine factum fuisse, quam judicis sui divina dignatione judicem factum fuisse, quam immaculatam conscientiam de confessione nominis reportasse, quam humanis et sacrilegis legibus contra fidem non obedisse, qutatem uoce publica contestatum fuisse, quam ipsam quae ab omnibus metuatur moriendo mortem subegisse, quam per ipsam mortem inmortalitatem consecutum fuisse,, quam omnibus saeuitiae instrumentis excarnificatum
Abbreviated transcription (Latin):
det tͥ dñs ꝓ ista tua caritate mercedem.
& huius tam boni oꝑis rep̃sentauit
debitam frugem Hon minꝰ enĩ coronȩ
magis gloriȩ cumulus redundat ad eũ qui
instituit. qm adeum qui se docibilem
discipulum suũ ministrauit: Sic enim
fortassis hoc qͦdex̾cuit ñ habuisse. nͥ ille
pͥane magna gaudia. magna solatia. ma
ñ dicam mortes sĩmortalitates głosis ⁊
ꝯdignis laudib ꝓsecut᷑ es Taleᷤᷤ enĩ excessuꝰ
talib uocib ꝑsonandi fuerunt. ut ꝙͣ re-¬
ferebantur sic dicerent᷑. qͣli̾t facta sunt.
Ext̾ius gͦ litt̾is uidimꝰ głosos illos mr̃m
tͥumphos. & ocłis nr̃is quodãmͦ cȩlũ illoᷤᷤ
petentes ꝓsecuti sum᷑: & inter angłos
ac potestates dñationesq cȩlestes consti¬
tutos. quasi contemplati sum. s & dñm
apud patrem testimoniũ suũ illic ꝓmis¬
damm sensimꝰ. Hoc ẽ gͦ qd̾ & nob̃ anim̃o
in dies erigit. ⁊ ad consequendos gͣdꝰ tan¬

Expanded text:
det tibi Dominus pro ista tua caritate mercedem det tibi Dominus pro ista tua caritate mercedem et huius tam boni operis repraesentabit debitam frugem. non minus enim coronae magis gloriae cumulus redundat ad eum qui instituit quam ad eum qui se docibilem discipulum subministrauit. hic enim fortassis hoc quod exercuit non habuisset, nisi ille s, frater Cypriane, magna gaudia, magna solacia, mag martyrum non dicam mortes sed inmortalitates gloriosis et condignis laudibus prosecutus es. tales enim excessus talibus uocibus personandi fuerunt, ut quae referebantur sic dicerentur qualiter facta sunt. ex tuis ergo litteris uidimus gloriosos illos martyrum triumphos et oculis nostris quodammodo caelum illos petentes prosecuti sumus et inter angelos ac potestates dominationesque caelestes constitutos quasi contemplati sumus. sed et Dominum apud patrem suum testimonium illis promisodam modo sensimus. Hoc est ergo quod et nobis animum in dies erigit, et ad consequendos gradus tan
Abbreviated transcription (Latin):
nus & cet̾i qui cum eis confes¬
sores salutem: Int̾ uarios & multiplices
fr̃ dolores nob̾ constitutis ꝓpt̾ p̃sentes
multorum ꝑ totu pene orbem ruinas
hoc p̾cipuum nob̃ solatium suꝑuenit
qd̃ acceptis litt̾is tuis erecti sum ⁊ dolen¬
tes animis memorib fom̃ta suscepimꝰ.
unde intelligere iam possumꝰ gram̃ di¬
uinȩ ꝓuidentiȩ forfitam ñ ob aliam cau¬
sam nos tam di clausos uinculis carce¬
ris reseruare uoluisse. nisi ut instructi
& robustius animari litt̾is tuis uoto ꝓ¬
niore ad coronam destinatam posse ꝑue¬
nire Illuxerunt enim nob̾ litt̾ȩ tuȩ ut
in tempestate qͣdam serenitas. ut int᷑¬
bido mari exoptata tnͣquillitas. ut in
laborib requies. ut in ꝑiculis & dolorib
sanitas. ut in densiꝰsimis tenebris can¬
dida lux. & fulgens. ita illas animo sici¬
ente ꝑbibimmꝰ ⁊ uoto exfuriente suscepi¬
mus Ut ad certam̃ inimici ex illis nos
satis pastos. & sagmatos gaudeamꝰ Red¬

Expanded text:
NVS ET CETERI QVI CVM EIS CONFESSORES S. Inter uarios et multiplices, frater, dolores nobis constitutis propter praesentes multorum per totum paene orbem ruinas hoc praecipuum nobis solacium superuenit quod acceptis litteris tuis erecti sumus et dolentis animi maeroribus fomenta suscepimus. unde intellegere iam possumus gratiam diuinae prouidentiae forsitan non ob aliam causam nos tam diu clausos uinculis carceris reseruare uoluisse nisi ut instructi et robustius animati litteris tuis uoto proniore ad coronam destinatam possemus peruenire. inluxerunt enim nobis litterae tuae ut in tempestate quadam serenitas, ut in turbido mari exoptata tranquillitas, ut in laboribus requies, ut in periculis et doloribus sanitas, ut in densissimis tenebris candida lux et refulgens. ita illas animo sitiente perbibimus et uoto esuriente suscepimus, ut ad certamen inimici ex illis nos satis pastos et saginatos gaudeamus. red
Abbreviated transcription (Latin):
tem alius ianuariꝰ mutucensꝰ drx̃. Miror
qd̾ eũ om̃s fateantur unum ẽẽ baptismũ.
ñ om̃s intelligant eiusdẽ baptismi uni¬
tatem. eccłia enim & hẽsis duȩ & diu̾sa hȩe
res sunt. si heretici hñt baptisina nos ñ
habemꝰ. si autẽ nos habemꝰ. heretici habere
non possunt. dubiũ aut̾e ñ ẽ eccłiam solã

Expanded text:
tem alius Ianuarius Muzulensis dixit: Miror quod cum omnes confiteantur unum esse baptismum, non omnes intellegant eiusdem baptismi unitatem. ecclesia enim et haeresis duae et diuersae res sunt. si haeretici habent baptisma, nos non habemus: si autem nos habemus, haeretici habere non possunt. dubium autem non est ecclesiam solam
Abbreviated transcription (Latin):
det igni Rub autem ñ cremabat᷑ Q dyẽ
moyses: Tnͣsiens uidebo hoc grande uisũ.
cur utiq ñ crematur rub. Ut uidit autẽ
qm̃ acceit uide. uocauit eum dominꝰ d̾s
de rubo dicens: Moyses. moyses: Qͣdix̃. Qͥd
est & dix̃. He accesseris huc. nisi solueris
calciam̃tum de pedib tuis Locꝰ eñi in qͦ
stas. terra sc̃a ẽ. & dix̃ ei Ego sum d̾s pa-¬
Hoc autem manifestũ ẽ in euͣngłio cata
ioh̾em: Et respondit illis ioħs: Ego qͥdem¬
uos baptizo in aqua. in medio aut̾e urm̃
stat qͣm uos ñ nostis: Ipse ẽ enim de quo
dixi: Post me ueniens homo. ante me
factꝰ ẽ. cuiꝰ non sum dignus corrigiã cal¬
ciam̃ti soluere Item catalucam: Sint lũ¬
bi ur̃i p̃cincti. & lucerne ardentes. & uos
similes hominib expectantib dñm su¬
um quando ueniat a nuptiis. ut cũ ue¬
nerit & pulsauerit: aꝑiant illi: felices
serui illi: quos adueniens dñs inuenerit

Expanded text:
debat igni, rubus autem non cremabatur. et dixit debat igni, rubus autem non cremabatur. et dixit Moyses: transiens uidebo hoc grande uisum, cur utique non crematur rubus. ut uidit autem, quoniam accedit uidere, uocauit eum Dominus Deus de rubo dicens: Moyses, Moyses. qui dixit: quid est? et dixit: ne accesseris huc nisi solueris calciamentum de pedibus tuis. locus enim, in quo stas, terra sancta est. et dixit ei: ego sum Deus paHoc autem manifestatum est in Evangelio cata Joannem: Et respondit illis Joannes: Ego quidem baptizo in aqua: in medio autem vestrum stat quem vos nescitis. Ipse est enim de quo dixi: post me ueniens homo ante me factus est, cuius non sum dignus corrigiam calciamenti soluere. Item secundum Lucam: Sint lumbi uestri adcincti et lucernae ardentes et uos similes hominibus expectantibus dum quando ueniat a nuptiis, ut cum uenerit et pulsauerit aperiant illi. felices serui illi quos adueniens dominusinuenerit