comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudo. &. ira .&. in dignatio. ꝙ. clamor. &. blaspheuia. tollt
auobis. Nec etiam ira uiri. iusticiam dĩ oꝑari poterit. Ira sine tempa¬
mento: expers ẽ. rationis. Responsio mollis. mitigat iram. Ser mo de¬
rus. suscitat furorem. Uir iracundus ut ait salomon. ꝓuocat riras q̃
patiens ẽ. initigat suscitatas. Sp̃m uero adrascendum facilem qus
fustinere poterit: Iram non habet miscdiam: nec erumpens furr
iramala est: quȩ mentem turbat ut rectum consilium ꝑdat. Illa ira
et iusta &. necessaria: quando homo contra ꝓpria irascitur peceata. &. con¬
tu seipsum indiguatur dum mala agit. Dicit enim propha. Irascimini ꝙ.
nolite peccare. Concessit quod nature ẽ: tulit quod culpe ẽ. Ira alteriꝰ:
tua leniatur. patientia. Noli uinci amalo: sed uince inbono malum. Alte¬
nius peccatum: Tuum sit p̃mium. Displicet tibi alterius ira: quod tͥ in alo

Expanded text:
ritudo, et ira et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur ritudo, et ira et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis . Nec etiam ira viri justitiam Dei operari poterit. Ira scilicet sine temperamento expers est rationis. Responsio mollis mitigat iram, sermo durus suscitat furorem . Vir iracundus, ut ait Salomon, provocat rixas; qui patiens est, mitigat suscitatas . Spiritum vero ad irascendum facilem quis sustinere poterit? Ira non habet misericordiam, nec erumpens furorira mala est quae mentem turbat, ut rectum consilium perdatur. Illa ira est justa et necessaria, quando homo contra propria irascitur peccata, et contra seipsum indignabitur, dum male agit. Dicit Propheta: Irascimini et nolite peccare . Concessit quod naturae est, tulit quod culpae est. Ira alterius tua leniatur patientia. Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Alterius peccatum tuum sit praemium. Displ
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli percatum fuit suꝑbia. Quaꝑꝑter. omni uitio deterior ets
precepta contempnit creatoris: mox incuius libet peccati corrui
ueam. Omnis supbia tanto in uno iacet: quanto in alto se erigit. soe
toq ꝓfundius labitur: quanto excelsius eleuatur. Qui enim ꝑ pri¬
am supbiam actollitur: ꝑdi iusticiam dampnatur. Aute ruianli
minis. exaltatur spiritus eiuis. Nichil magis x piano uitandum at
fiuam supbia: que iram dĩ ꝓuocat. Nam suꝑbia. ex angłis demons
fecit. humilitas autẽ. homines scił angłis similes reddit. Suꝑbi cipi¬
unt in se p̃dicari quod non faciunt: bumiles refugiunt quieqͥd bu
opantur agnosei. Non eleuetur homo inbono suo. nec laudem sib
querat quamuis Aliquid boni faciat: sed deum laudari cupiat indi¬
nis suis: quia nichil boni fecit. nisi quod deus donauit ei ficere.
gregius mundi predicator dicit. Om̃is De iracundia: xxii.¬

Expanded text:
diaboli peccatum fuit superbia. Quapropter omni vitio deterior  Msdiaboli peccatum fuit superbia. Quapropter omni vitio deterior  Mspraecepta contemnit Creatoris, mox in cujuslibet peccati corruit foveam. Omnis suptoque profundius labitur quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam damnatur. Unde scrius. Nihil magis Christiano vitandum est quam superbia, quae iram Dei provocat. Nam superbia ex angelis daemones fecit: humilitas autem homines sanctis angelis similes reddit. Superbi cupiunt in se praedicari quod non faciunt: humiles refugiunt, quidquid boni operantur, agnosci. Non elevetur homo in bono suo, nec laudem sibi quaerat, quamvis aliquid boni faciat: sed Deum laudare  Ms., laudari cupiat in donis suis, quia nihil boni facit  Ms. fecit, nisi quod Deus donavit ei facere.gregius vero mundi praedicator dicit: Omnis ama
Abbreviated transcription (Latin):
hominib: &. mali felices. In illa itaq eterna retributione. semꝑ boni fe¬
ut uorbem terrarum. Dum inuidebat homini terreno cȩlum: que¬
rebat quomodo eum ꝑderet. ꝑ transgressionem illius mandati. quod
creator homini statuit. Nichil nequius potest esse inuidia: que alie¬
iis torquetur bonis: &. quod ipse non habet. alii inuidet habere.
unib inimica ẽ. bonis inuidia. Ubi ẽ. inuidia: caritas ẽẽ ñ potest¬
cit. Magnus est uir qui inuidiam humilitate suꝑat: discordiam c̃n¬
tate d estriuc. Qiuid infelicius est homini. quam alterius bonia suuli
egisse supplicium: Omnis enim inuidus: animo torquet᷑ Unde. Nui
quam eos inuidie stimulis agitare. Inuidia sensum mordet: pectus u
mentem affugit. Nullus de alterius cuius libet doleat bono: uel fela¬
tate ꝯliena contristetur. Pocest itaq homo alterius bonum. suui faeut¬

Expanded text:
hominibus, et mali felices. In illa itaque aeterna retributione semper boni fehominibus, et mali felices. In illa itaque aeterna retributione semper boni fetroivit in orbem terrarum . Dum invidebat homini terreno coelum, quaerebat quomodo eum perderet per transgressionem illius mandati, quod Creator homini statuit. Nihil nequius potest esse invidia, quae alienis torquetur bonis: et quod ipsa non habet, alios invidet habere. Omnibus inimica est bonis invidia. Ubi est invidiaecit. Magnus vir est, qui invidiam humilitate superat, discordiam charitate destruit. Quid infelicius est homini, quam alterius bonum suum egisse supplicium? Omnis enim invidus animo torquetur. Unde igiquam eos invidiae stimulo agitare. Invidia sensum mordet, pectus urit, mentem affligit. Nullus de alterius cujuslibet doleat bono, vel felicitate aliena constristetur. Potest itaque homo alterius bonum suum facere
Abbreviated transcription (Latin):
salo testimonio ledit. Si falsi testes separantur: mox mendaces inueni
ur: quia &. ille prodesse non uult. ꝙ. iste nocere desiderat. Beatus cuiꝰ
cestimonium in conspectu d̃i probabile inuenietur. Quatuor modis.
iusticia in iudiciis subuertitur. Timore. cupiditate: odio. amore. Timore.
dum metu potestatis alicinus. ueritatem dicere uel iudicare quislibet
pauescit. Cupiditate: dum premio muneris alicuius. corrumpitur i¬
mdex. Odio: dum cuiuslibet inimicitiȩ causa nocere alteri desid̾at.
lmore: dum amicos uel propinquos contra iusticiam defendit potentior.
his quatuor modis. sepe ȩquitas iudicii subuertitur: & innocentia ledit᷑.
Magis dolendi sunt qui opprimunt pauꝑes: qͦm qui patiuntur in¬
uriam. Illi enim qui oppͥmuntur: temporalem miseriam cito finiunt
antur abonis. Sepe etiam &. hic boni infelices sunt x miseri coram

Expanded text:
falso testimonio laedit. Si falsi testes separantur, mox mendaces inveniufalso testimonio laedit. Si falsi testes separantur, mox mendaces inveniuacium dicit: quia et ille prodesse non vult, et iste nocere desiderat. Beatus cujus testimonium in conspectu Dei probabile invenietur. Quatuor modis justitia in judiciis subvertitur: timore, cupiditate, odio, amore. Timore, dum metu potestatis alicujus veritatem dicere vel judicare quislibet pavescit; cupiditate, dum praemio muneris alicujus corrumpitur judex; odio, dum cujuslibet inimicitiae causa nocere alteri desiderat; amore, dum amicos vel propinquos contra justitiam defendit potentior. His quatuor modis saepe aequitas judicii subvertitur, et innocentia laeditur. Magis dolendi sunt qui opprimunt pauperes, quam qui patiuntur injuriam. Illi enim qui opprimuntur, temporalem miseriam cito finiunt cabuntur a bonis. Saepe etiam et hic boni infelices sunt et miseri coram
Abbreviated transcription (Latin):
nichil: luporum more cuncta rapientes. & uix pauca pauperib ii¬
linquentes. Iracundus udex iudicĩ examen plene contueri ũ ualt
quia caligine furoris. non uidet claritatem iusticie. Non est ꝑsona in
udicio consideranda: sed causa. Scriptum ẽ enimi. Non accipies ꝑsomꝰ
inudicio. Iniqui uidices errant inueritatis sententia. dum in tenduit
qualitatẽ ꝑsone : ꝙ nocent sepe iustis. dum imꝓbe defendunt impis
Acceptio munerum iniudiciis: p̃uaricatio ẽ. ueritatis. Qui deum
timentes iuste iudicant: eterna adeo accepturi sunt preuia. a¬
alsus testis dicit salomon: non erit impunitus. Qui falsum ꝓfert
ulimo. Q ui metu cuiuslibet potestatis ueritatem occultat: iracundiam
deisuꝑ se prouocat: quia magis timet hominem quam dm̃. Falsidicus
tsis: est tribus ꝑ sonis obnoxius. Primum deo cuius p̃sentiam contem¬
pnnt: deinde iudici quem mentiendo fallit: postremo innocenti quẽ

Expanded text:
nihil, luporum more cuncta rapientes, et vix pauca pauperibus renihil, luporum more cuncta rapientes, et vix pauca pauperibus relinquentes. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet, quia caligine furoris non videt claritatem justitiae. Non persona in judicio consideranda, sed causa. Scriptum est enim: Non accipias personam in judicio. Iniqui judices errant in veritatis sententia, dum intendunt qualitatem personae; et nocent saepe justis, dum improbe defendunt impios. Acceptio munerum in judiciis praevaricatio est veritatis. Qui Deum timentes, juste judicant, aeterna a Deo accepturi sunt praemia. alsus testis, dicit Salomon, non erit impunitus . Qui falsum testiultimo. Qui metu cujuslibet potestatis veritatem occultat, iracundiam Dei super se provocat, quia magis timet hominem quam Deum. Falsidicus testis tribus est personis obnoxius: primum Deo, cujus praesentiam contemnit; deinde judici, quem mentiendo fallit; postremo innocenti, quem
Abbreviated transcription (Latin):
odis. Nemo pncipum. stultos uel improbos iudices ponere debec san
ublleis p gnauiam ignorat iusticiam: impbus autem ꝑcupidiatem
sub uertit ipsam quam dicit ueritateni. P ene grauiis lacerantar pu¬
ꝑes aprauis audicib. quam atruentissiuns hostib. Nullus enim preos
stin cupidus inalienis: quam iudex iniquus insuis. P eiores sunt ho¬
stib. udices uuigui. Hostes sepe fuga uitantur: iudices propter por¬
tiare effugo non possunt: qui diuitias exciuium oppressione congre¬
gare student. Aliquotiens iudices boni ministros habent rapates
quorum scelere comquinantur. si non prohibent rapacitatem illori
H in alienis Peunt peccatis: quia non solum ut egregiuis mundim
etre ait qui faciunt. sed qui cousentiunt facientib: digni efficunsꝰ
morte ppetua. Sepe iudices praui. cupiditatis causa aut differunt
ui iurta propħe uerbum. quasi lupi uespe non relinquunt in mane.
hoe ẽ. de p̾sentis uite commodo tantum cogitant: defuturo auten

Expanded text:
it. Nemo principum stultos vel improbos judices ponere debet: nam stultus per ignaviam ignorat justitiam; improbus autem per cupiditatem subvertit ipsam quam didicit veritatem. Pene gravius lacerantur pauperes a pravis judicibus, quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis, quam judex iniquus in suis. Pejores sunt hostibus judices iniqui. Hostes saepe fuga vitantur: judices vero propter potentiam effugi non possunt, qui divitias et civium oppressione congregare student. Aliquoties judices boni ministros 139 habent rapaces; quorum scelere coinquinantur, si non prohibent rapacitatem illorum. Hi in alienis pereunt peccatis, quia non solum, ut egregius mundi doctor ait, qui faciunt, sed qui consentiunt facientibus, digni efficiuntur t. 11. Saepe judices pravi cupiditatis causa aut differunt, vi, juxta prophetae verbum, quasi lupi, vespere non relinquunt in mane; hoc est, de praesentis vitae commodo tantum cogitant, de futuro autem
Abbreviated transcription (Latin):
sericors ẽ. Paratus ẽ. saluare ꝑmiscõiam. quos inueniet non saluare pos.¬
se piusticiam: qui uult omnes homines saluos fieri. ꝙ neminem ꝑire:

Expanded text:
sericors est, paratus est salvare per misericordiam, quos non invenit salvare psericors est, paratus est salvare per misericordiam, quos non invenit salvare per justitiam: qui vult
Abbreviated transcription (Latin):
Canis reuertitur aduomitum suũ. fili peccasti dr inscriptura scã. ne adi¬
cias iterum: s de pͥstiuis dep̃care ut remittantur tibi. Penitentia uera
non annoꝵ numero censetur. s amaritudine animi. Unde beatus petuꝰ
mor adomino indulgentiam recepit: quia amarissime fleuit trinȩ ne¬
dis amaritudine agitur: non despicitur apud iudicem iustum deum.
qui cordis secreta considat. Non enim longitudinem temporis tantum
requirit deus. quantum affec̾tum sinceritatis penitentis pensat. Q ui
enum inxp̃m tota mente confidit: etiam si multis moriatur peccatis.
fidesua uiuit ineternum: sicut ipse dominus in eugłio dicit. Ego sũ
resurrectio &. uita. Qui credit inne. etiam si mortuus fuerit uiuet : ꝙ
ar omuis qui uiuit ꝙ credit in me. non morietur inȩt̾num. De morte aĩȩ
irit. quę ꝓpter peccatorum egritudinem. eueniet illi. Ds̃ innatura mi¬

Expanded text:
Canis revertitur ad vomitum suum. Fili, peccasti, dicitur in Scriptura sancta, ne adjiCanis revertitur ad vomitum suum. Fili, peccasti, dicitur in Scriptura sancta, ne adjicias iterum; sed de pristinis deprecare ut remittantur tibi. Poenitentia vera non annorum numero censetur, sed amaritudine animi; unde beatus Petrus mox a Domino indulgentiam recepit, quia amarissime flevit trinae nedis amaritudine agitur, non despicitur apud justum judicem Deum, qui cordis secreta considerat. Non enim longitudinem temporis tantum requirit Deus, quantum affectum sinceritatis poenitentis pensat. Qui enim in Christum tota mente confidit, etiam si multis moriatur peccatis, fide sua vivit in aeternum. Sicut ipse Dominus in Evangelio ait: « Ego sum resurrectio et vita: qui credit in me, etiamsi mortuus fueriet omnis qui vivit et credit in me, non morietur in aeternum . De morte animae dixit, quae propter peccatorum aegritudinem eveniet illi. Deus in natura mi
Abbreviated transcription (Latin):
tentia omnis peccator: siue quia ꝑ negligentiam bonum non fecit:
seu quia malum ꝑ audatiam ꝑpetrauit. Quod enim oportuit nõ gessit:
& quod non oportuit egit. Confessio iustificat: confessio peccatis
ueniam donat. O mnis spes ueniȩ : inconfessione consistit. Confessio
opus ẽ miscdiȩ: salus egroti: unicum ẽ uirib nostris medicamen-¬
tiam agite: appropinquabit regnum celorum. E ioħs baptista
facite fructus dignos penitentiȩ. fructus dignus est penitentie: transacta
slere peccata: &: eadem iterum non agere: sic̃ scriptura ait. Ne adicias
mundi estote. Lauatur itaq ꝙ mundus ẽ: qui ꝙ prec̾̃ita plangit. ꝙ ite¬
rum flenda non admittit. Lauatur ꝙ. non ẽ mundus: qui płangit qͦd
gessit. nec deserit: ꝙ. post lacrimas hȩc quȩ fleuerat repetit. Dehis qui
post lacrimas ad delicta reuertuntur pͥora: beatus petaꝰ terribilit̃ ait

Expanded text:
itentia omnis peccator: sive quia per negligentiam bonum non fecit, itentia omnis peccator: sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia per audaciam malum perpetravit. Quod enim oportuit non gessit, et quod non oportuit egit. Confessio justificat, confessio veniam peccatis donat: omnis spes veniae in confessione consistit. Confessio opus est misericordiae, salus aegroti, unicum est viribus nostris medicamentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum; et Joannes Baptista: Facite, ait, fructus dignos poenitentiae. Fructus dignus poenitentiae est transacta flere peccata, et eadem iterum non agere, sicut Scriptura ait: Non adjicias rophetam. Lavatur itaque et mundus est qui et praeterita plangit, et iterum flenda non admittit; lavatur et non est mundus qui plangit quod gessit, nec deserit, et post lacrymas haec quae fleverat repetit. De his qui post lacrymas ad delicta revertuntur priora, beatus Petrus terribiliter ait:
Abbreviated transcription (Latin):
peccator quȩ fecit: quia non ẽ. fructuosa confessio apud inferos: uec
penitentia ad salutẽ ꝓficiens. Ecce nunc tempus salutis : ecce ñc tẽpꝰ
acceptabile deo. Tempus ẽ. nunc remissionis penitentib: s tempus
erit post mortem uindictȩ negligentib confiteri scelera sua. Omnes
enim impii amaram habent intormentis penitentiam: s non ꝓficit
eis penitentia ad remissionem: sed conscientia corquet eos adaugm̃¬
tum penarum quas patiunt᷑. Potuerunt sibi ꝑ confessionẽ precauere.
tormentoꝵ immanitatem: ꝙ neglȩxerunt. Ita sicut foras flammnis: ita
intus conscientia propͥa torquentur. Quomodo potest medicus uuliꝰ
sanare: quod eger ostendere erubescit: Ds enim confessionem nostrã
desiderat: ut iustam habeat causam ignoscendi. Qui peccata sua occul¬
tat. & erubescit salubriter confiteri: deum quem destem habet. iterũ
habebit ultorem. Optime se iudicat homo inhac uita: ne iudicetur
a deo dampnatione ꝑ petua. Duplicem habere debet fletum in pen¬

Expanded text:
peccator quae fecit; quia non est fructuosa confessio apud inferos, nec poenitentia ad salutem proficiens. Ecce nunc tempus salutis, ecce nunc tempus acceptabile Deo . Tempus est nunc remissionis poenitentibus; sed tempus erit post mortem vindictae negligentibus confiteri scelera sua. Omnes enim impii amaram habent in tormentis poenitentiam: sed non proficit eis poenitentia ad remissionem, sed conscientia torquet eos ad augmentum poenarum quas patiuntur. Potuerunt enim sibi per confessionem praecavere tormentorum immanitatem, et neglexerunt: ita sicut foris flammis, ita intus conscientia propria torquentur. Quomodo potest medicus vulnus sanare, quod aegrotus ostendere erubescit? Deus confessionem nostram desiderat, ut justam habeat ignoscendi causam. Qui peccata sua occultat, et erubescit salubriter confiteri, Deum quem testem habet, iterum habebit eum ultorem. Optime se judicet homo in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Duplicem habere debet fletum in poen
Abbreviated transcription (Latin):
lum: & de regłari conũsatione eicit eos in abruta uitioꝵ. Que cum mi¬
serabilem obsidet mentem. multis eam inficit miseriis.ꝙ. multa docet
mala: de qua nascitur sompnolentia. pigricia oꝑis boni. instabilitas
loci. ꝑuagatio de loco in locum. tepiditas laborandi. tedium cordis mͣ
oꝑis boni. ꝑ desiderium futurȩ p̃mioꝵ beatitudinis. ꝑ confessionem
temptationis quam inmentem habet. ꝑstabilitatem loci. & ꝓpositi
sui. atq exercicium cuiuslibet artis &. laboris. uel orationum & uigi¬
lurum insfantia: ut nunqium oriosis uueniatur seriuis oi dite¬
lus muenit diabolus temptandi locum in homine. quem inope inuenit
bono: quam ieo quem ociosum repperit. ꝙ& nichil boni agentem. De¬
que uichil inbono oꝑe ꝓficere ualet. quȩ animum ꝑturbat.ꝙ. sepe indes¬
litia. rancor auimi. pusillanimitas. amaritudo. desꝑatio: sepe etiam q

Expanded text:
lum, et de regulari conversatione ejicit eos in abrupta vitiorum. Quae cum milum, et de regulari conversatione ejicit eos in abrupta vitiorum. Quae cum miserabilem obsidet mentem, multis eam inficit miseriis, quae multa docet mala. De qua nascitur somnolentia, pigritia operis boni, instabilitas loci, pervagatio de loco in locum, tepiditas laborandi, taedium cordis, muoperis boni, per desiderium futurae praemiorum beatitudinis, per confessionem tentationis, quam in mente habet, per stabilitatem loci et propositi sui, atque exercitium cujuslibet artis et laboris, vel orationum et vigiliarum instantiam, ut nunquam otiosus inveniatur servus Dei. Difficilius invenit diabolus tentandi locum in homine quem in opere invenit bono, quam in eo quem otiosum reperit et nihil boni agentem. quae nihil in bono opere proficere valet, quae animum perturbat, et saepe in deslitia, rancor, animi pusillanimitas, amaritudo, desperatio. Saepe etiam et
Abbreviated transcription (Latin):
Ra una est de octo uiciis principalib: quȩ si ratione non regit᷑. infu¬
rorem uertitur : ita ut homo sui animi impotens. erit faciens quȩ
templationis uirtutem. nec maturitatem consilii habere poterit: s
omnia ꝑ p̾cipitium quoddam uidetur facere. De qua. id est ira. pul¬
lulat tumor mentis. rixe. contumelia. clamor. indignatio. p̃suptio
blasphemiȩ. sanguinis effusio. homicidia. ulciscendi cupiditas. inum¬
arum memoria: quȩ uincitur ꝑ pacientiam &. longauimitatẽ ꝙ ꝑ
actionem in tellectualem. quam deus inserit mentib humanis . & ꝑ
ccidia est pestis quȩ deo famulantib multũ nocere probat᷑. dũ
ociosus homo torpescit in desideriis carnalib: nec in opere gau¬
¶det spirituali. nec insalute animȩ suȩ letatur nec in adiutorio frat̃ni
laboris hylarescit: sed tantum concupiscit ꝙ de sideratł ꝙ ociosa mes
ꝑ omnia discurrit. Hȩc ẽ quȩ maxime monachos excutit de cella insecu¬

Expanded text:
ra una est de octo vitiis principalibus, quae si ratione non regitur, in furorem vertitur: ita ut homo sui animi impotens erit  Ms., fiat, templationis virtutem, nec maturitatem consilii habere poterit, sed omnia per praecipitium quoddam facere videtur. De qua, id est ira, pullulat tumor mentis, rixae et contumeliae, clamor, indignatio, praesumptio, blasphemiae, sanguinis effusio, homicidia, ulciscendi cupiditas, injuriarum memoria. Quae vincitur per patientiam et longanimitatem, et per rationem intelcedia est pestis, quae Deo famulantibus multum nocere probatur, dum otiosus homo torpescit in desideriis carnalibus, nec in opere gaudet spirituali, nec in desiderio  Ms., in salute animae suae laetatur, nec in adjutorio fraterni laboris hilarescit: sed tantum concupiscit et desiderat, et otiosa mens per omnia discurrit. Haec est quae maxime monachos excutit de cella in saecu
Abbreviated transcription (Latin):
Widoni comiti: humilis leuita alcuynꝰ salutẽ. Memor
peticionis tue & ꝓmissionis mee qua me obiuxe flagi¬
tasti. ut aliquod tue occupationi quam te inbecillis re¬
um. Cui tam honeste peticioni. libenter me annuere fateor: optans
mee deuotionis apices. tibi ad ꝑpetuam ꝓficere salutem. Qͦs etiã ꝙͣuis
iugore eosdem esse dictatos. Singulis siquidẽ huius sermonis seriem
dicta inherere potuissent: sciens te in multis scłarium rerum cogitati¬
pius quasi ad quoddam recurrere solatium litt̃arum lectionis: ut a¬
nimus ext̾iorib fatigatus molestiis. in seipsum reusus. habeat in quo
genter flagitasti pie exhortationis litterulas: ita te humiliter depos¬
co. ut easdem sepius leg̃e digneris. E obhoc tuã dilectissime fili dileclio¬
nem obnixe dep̃cor. ut plurima tibi ipsi elemosinarum largitione. ꝓ
fessa iuntate preparare studeas. In quo oꝑe &. desiderio. diuina de ele¬
mentia semꝑ & ubiq adiuuare dignetur dilectissime fili. Ex pł epla.¬

Expanded text:
uitoni comiti, humilis levita Alcuinus salutem. Memor sum petitionis tuae et promissionis meae, qua me obnixe flagitasti, aliqua tuae occupationi, quam te in bellicis reum: cui tam honestae petitioni libenter me annuere fateor, optans meae devotionis apices tibi ad perpetuam proficere salutem. Quos etiam, quamvis vigore eosdem esse dictatos. Singulis siquidem hujus sermonis seriem dicta inhaerere potuissent; sciens te in multis saecularium rerum cogitatipius, quasi ad quoddam recurrere solatium, litterarum lectionem; ut animus exterioribus fatigatus molestiis, ad seipsum reversus habeat, in quo genter flagitasti piae exhortationis litterulas, ita te humiliter deposco, ut easdem saepius relegere digneris. Ob hoc tuam, dilectissime fili, dilectionem obnixe deprecor, ut plurima tibi ipse  Al., fessa voluntate praeparare studeas. In quo opere et desiderio te divina clementia semper ubique adjuvare dignetur dilectissime fili. 1
Abbreviated transcription (Latin):
precepta di. &. ea custodiat quantum ualet: &. sic se cognoscat caritatẽ
habere dei. Quorum aliqua. tue ostendere dilectissime fili deuotioni no¬
minatim curabo: ut paucis intellectis. facilius aliorum uirtutes intell

Expanded text:
praecepta Dei, et ea custodiat quantum valeat: et sic se cognoscat charitatem Dei praecepta Dei, et ea custodiat quantum valeat: et sic se cognoscat charitatem Dei habere. Quorum aliqua tuae ostendere, dilectissime fili, devotioni nominatim curabo, ut paucis intellectis  Al., perspectis facilius aliorum virtutes intell
Abbreviated transcription (Latin):
dit quoꝙ. Scd̃ni: simile ẽ. huic. Diliges ꝓiximum tuum sicut te ipsum
In his duob mandatis: tota lex pendet & propħe. Q uod uero ait. ex tote
corde.ꝙ. extota anima. & tota mente: idest toto intellecꝰtu. tota uolun¬
tate. ex onini memoria deum esse diligendum. Dei uero dilectio. in ob¬
seruatione mandatoꝵ eius tota consistit: sicut alibi ait. Siquis diligit
me: sermones meos seruat. Unde ipsa ueritas alibi ait. In hoc cognoscẽt
omnes quia mei discipuli estis: si dilectionem habueritis ad inicem.
Item apłs. Plenitudo legis est dilectio. Item ioħes eugłista. Hoc man
quislibet querat qui sit proximus: sciat omnẽ. xpistianum recte ꝓci¬
mum dici: quia omnes inbaptismo filii di sanctificamur: ut fr̃es si¬
mus spiritaliter in caritate ꝑfecta. Nobilior ẽ. generatio spiritalis qui
carnalis: de qua in eugło ueritas ait. Nisi quis natus fuerit exaqua &.¬
spiritu sc̃o: non potest introire in regnum dĩ. Diseat homo que su

Expanded text:
 huic: Diliges proximum tuum sicut teipsum; in his duobus mandatis tota Lex pendet et prophetae . Quod vero ait: Ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente, id est, toto intellectu, tota voluntate, et ex omni memoria Deum esse diligendum. Dei vero dilectio in observatione mandatorum ejus tota consistit, sicut alibi ait: Si quis diligit me, sermones meos servat . Unde ipsa Veritas alibi ait: In hoc cognoscent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . Item Apostolus: Plenitudo legis est dilectio . Item Joannes evangelista: Hoc mandquislibet quaerat quis sit proximus, sciat omnem Christianum recte proximum dici, quia omnes in baptismo filii Dei sanctificamur, ut fratres simus spiritualiter in charitate perfecta. Nobilior est generatio spiritualis quam carnalis, de qua in Evangelio ipsa Veritas ait: Nisi quis renatus Al., natuSpiritu sancto, non potest introire in regnum Dei . Discat homo quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ergo portȩ orientalis. describitur mensura portȩ aquilonaris:
inhis uerbis. Portam quoq quȩ respiciebat uiam aquilonis atrii ext̃i¬
oris m̃nsus ẽ. tam in longitudine quam in latitudine: & thalamos eiꝰ

Expanded text:
scriptionem ergo portae orientalis describitur mensura portae aquilonaris, scriptionem ergo portae orientalis describitur mensura portae aquilonaris, in his verbis: Portam quoque quae respiciebat viam Aquilonis atrii exterioris mensus est tam in longitudi
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ centum cubitos adorientẽ ꝙ. ad aquilonem. hoc ẽ. centum cubitos ab
occidente uersus orientem: & simiłr centum cubitos ameridie ũsus aqͥlo¬
nem. Nel quod dicit adorientem & ad aquilonem: sic intellig̾e possumꝰ.
A dorientem id÷ adorientalem plagani mensus ẽ centũ eubitos inter por¬
tam .ꝙ. portam: & ad aquilonem .i. ad aquilonarem plagam similiter
mensus ẽ. centum cubitos inter portam ⁊ portam: ita ut hoc ultimum
dic̾tum sit ꝑ anticipationem. Iam sufficienter ut arbitror hucusq de
unius porticus descͥptione dictum ẽ: ꝙ quod de reliquis sequit᷑ sine ex¬
positione pene ꝑ omnia ex p̃dictis facile intelligi potest. Sciat autẽ
qui hec legerit. omnia pene que de porticib deseruimus ex scͥpture
auctoritate posse conuinci: ꝙ. multa a nob̾ etiam potuisse ampliori ra¬
tione ꝓbari. quȩ sponte p̃t̾imus. dum fastidium uitamus. De aqui

Expanded text:
autem centum cubitos ad Orientem, et ad Aquilonem, hoc est centum cubitos ab autem centum cubitos ad Orientem, et ad Aquilonem, hoc est centum cubitos ab Occidente versus Orientem, et similiter centum cubitos a Meridie versus Aquilonem; vel quod dicit ad Orientem, et ad Aquilonem, sic intelligere possumus: Ad Orientem, id est ad orientalem plagam, mensus est centum cubitos inter portam et portam. Et ad Aquilonem, id est aquilonarem plagam, similiter mensus est centum cubitos inter portam et portam, ita ut hoc ultimum dictum sit, per anticipationem. Jam sufficienter, ut arbitror, hucusque de unius porticus descriptione dictum est, et quod de reliquis sequitur, sine expositione pene per omnia ex praedictis facile intelligi potest. Sciat autem qui haec legerit omnia pene quae de porticibus disseruimus ex Scripturae auctoritate posse convinci, et multa a nobis etiam potuisse ampliore ratione probari, quae sponte praeterimus, dum fastidium vitamus. CAPUT IX
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑioris porticus intelligere debemus. Nam interior porticus conũtebat
faciem suam ad ext̾iora: &. exterior nichilominus conũtebat suam ad int̾iora.
Notandum sane exhoc loco quod locum in quo interiores porticus erant.
nunc atrio interiori nunc exteriori attribuat: unde & in inferiorib de
eadem porticu sensu uestibulo dicet. E uestibulum eius: id: atrii ext̾ioris.
E rat autem aboriente porta inferior: ab occidente uero porta interior. Quo¬
modo ergo uiensus ẽ. a facie portȩ inferioris usq ad frontẽ int̾ioris. centum
cubitos adorientem: cum hoc sit aboriente in occidentẽ. ñ ab occidente u̾sus
orientem: Qua ꝓpter distincꝰtio ibi ẽ. facienda. E mensus ẽ. latitudinem
afacie porte inferioris. usq ad front̾ẽ int̾ioris extͥnsecus. Ibiq alia senten¬
ta inchoanda: ꝙ asupiorib quidẽ m̃sus ẽ. repetendum ẽ. ita. Mensus est

Expanded text:
superioris porticus intelligere debemus. Nam interior porticus convertebat superioris porticus intelligere debemus. Nam interior porticus convertebat faciem suam ad exteriora, et exterior nihilominus convertebat suam ad interiora Notandum sane ex hoc loco quod locum in quo interiores porticus erant, nunc atrio interiori, nunc exteriori attribuat. Unde et in inferioribus de eadem porticu seu vestibulo dicet: Et vestibulum ejus, id est atrii exterioris. Erat autem ab Oriente porta inferior, ab Occidente vero porta interior. Quomodo ergo mensus est a facie portae inferioris usque ad frontem atrii interioris centum cubitos ad Orientem, cum hoc sit ab Oriente in Occidentem, non ab Occidente versus Orientem? Quapropter distinctio ibi est facienda, et mensus est latitudinem a facie portae inferioris usque ad frontem interioris extrinsecus. Ibique alia sententia inchoanda, et a superioribus quidem mensus est, repetendum est ita: Mensus est
Abbreviated transcription (Latin):
partem longitudo porticuum accipi debeat. Nam si pauim̃tũ erat
infronte portarũ: sed̾m longitudinem earum constat quia longitu¬
do porticuum erat quȩ se extendebat iuxta pauim̃tum. Mensurã
pauimenti deinceps det̾minat : quam nondum exp̃sserat. Et m̃sus ẽ
latitudinem afacie portȩ inferi. oris usq ad frontem atrii interioris
ex trinsecus: centum cubitos ad orientem iad aquilonem. Portam infe¬
riorem uocat atrii exterioris: nam in loco eminentiori erat porta a¬
triĩ interioris. E dificium siquidem supͣ montem excelsum nimis con¬
stitutum erat: sicut in ipso descriptionis exordio scriptura cominemo¬
rat. Porte ergo que erant ext̾̃iores: & ipse inferiores. & quȩ erant int̾iores.
eedem & suꝑiores. ꝑ faciem itaq porte inferioris. uult intelligi frontem
uestibuli exterioris: & ꝑfrontem atrii interioris extrinsecus. faciem ext̾ĩorẽ

Expanded text:
partem longitudo porticuum accipi debeat. Nam, si pavimentum erat partem longitudo porticuum accipi debeat. Nam, si pavimentum erat in fronte portarum secundum longitudinem earum, constat quia longitudo porticuum erat quae se extendebat juxta pavimentum. Mensuram pavimenti deinceps determinat quam nondum expresserat: Et mensus est latitudinem a facie portae inferioris usque ad frontem atrii interioris extrinsecus centum cubitos ad Orientem, et ad Aquilonem. Portam inferiorem vocat portam atrii exterioris; nam in loco eminentiori erat porta atrii interioris. Aedificium siquidem supra montem excelsum nimis constitutum erat, sicut in ipso descriptionis exordio Scriptura commemorat. Portae ergo quae erant exteriores, et ipsae inferiores, et quae erant interiores, eaedem et superiores. Per faciem itaque portae inferioris vult intelligi frontem vestibuli exterioris, per frontem atrii interioris extrinsecus faciem exteriorem
Abbreviated transcription (Latin):
plures tamen comp̃hende non posset. ut de eo dici debuisset. R fe¬
nestras obliquas in thalamis quȩ erant intra portam. Seqͥtur. E e.¬
duxit me ad atrium ext̾ius. Ad interiora quidẽ ducit᷑.ꝙ. tam̃ educi¬
tur: qui porticum in qua pͥus erat egreditur. E ducit᷑ autẽ ad atriũ
exterius: quia erat.⁊ aliud interius. Et ecce garophilatia.&. pauim̃¬
tum stratum lapide inatrium undiq ꝑcircutum. Triguita gazopbi¬
latia incircuitu pauimenti. De his interim gazophilatiis nichil aliud
cum atrii exterioris aboriente. porticum atrii interioris ab occidente: uñ
est illud quod postea additur. S pauim̃tum in fronte portarum: scdin
longitudinem portarum erat inferius. Ideo autẽ inferius: quia pori
siuȩ̃ ipse porticus. magna ꝓceritate supra illud atollebant᷑ sursum.
&. illud inimo inter illas iacebat deorsum Ex hoc item loco patet iͥ

Expanded text:
plures tamen comprehendere minime posset ut de eo dici debuisset: Et feplures tamen comprehendere minime posset ut de eo dici debuisset: Et fenestras obliquas in thalamis quae erant intra portam. Sequitur: Eduxit me ad atrium exterius. Ad interiora quidem dicitur, et tamen educitur qui porticum in qua prius erat egreditur. Educitur autem ad atrium exterius, quia erat et alius interius, et ecce gazophylacia, et pavimentum stratum lapide in atrio undique per circuitum. Triginta gazophylacia in circuitu pavimenti. De his interim gazophylaciis nihil aliud vcum atrii exterioris ab Oriente, porticum atrii interioris ab Occidente, unde est illud quod postea additur: Et pavimentum in fronte portarum secundum longitudinem portarum erat inferius, ideo autem inferius, quia portae, sive ipsa porticus magna proceritate supra illud attollebantur sursum, et illud in imo inter illas jacebat deorsum. Ex hoc item loco patet in quam
Abbreviated transcription (Latin):
tos Sequitur. &. fenestras obliquas inthalamis. & infrontib eoꝵ quȩ
erant intra portam undiq ꝑ cireuitum. fecit: in his uerbis asuꝑioribus¬
repetitur. Fecit ergo fenestras obliquas id: interius latiores: & exterius al¬
gustiores. fecit eas inthalamuis ꝙ. infrontib eorum. hoc ẽ. maxima infron¬
tib: quȩ fenestrȩ intra portam hoc ẽ. intra porticum erant. quia thalami
inquib ipse fenestre erant. intra ipsam porticum consistebant. Nam de
fenests quȩ ipsorum uestibulorum non autẽ thalamoꝵ fuere: eurauit
consequenter adiung̃e. Simiłr autẽ inquit erant & in uestibulis fene¬
stre ꝑgyrum intrinsecus. uͥ &. additur.ꝙ. ante frontes pictura palmaꝵ
quod expositione non eget. Notandum quod dicit plurałr. inuestibulis:
& intrinsecus. Putõ autẽ quod. ex hoc loco facile inirotescat: qͦd totã
porticum sub portȩ appellatione quandoq comp̃hendat. Quamus
enu porta decem cubitorum unum thalamum facile comp̃hendet

Expanded text:
 Sequitur: Et fenestras obliquas in thalamis, et in frontibus eorum quae erant intra portam undique per circuitum fecit a superioribusrepetitur, fecit ergo fenestras obliquas, id est interius latiores, et exterius angustiores. Fecit eas in thalamis et in frontibus eorum, hoc est maxime in frontibus, quae fenestrae intra portam, hoc est intra porticum erant, quia thalami in quibus ipse fenestrae erant intra ipsam porticum consistebant. Nam de fenestris, quae ipsorum vestibulorum non autem thalamorum fuere, curavit consequenter adjungere: Similiter autem, inquit, erant et in vestibulis fenestrae per gyrum intrinsecus, ubi et additur: et ante frontes pictura palmarum, quod expositione non eget. Notandum quod dicit pluraliter in vestibulis et intrinsecus; puto autem quod ex hoc loco facile innotescat, quod totam porticum sub portae appellatione quandoque comprehendat. Quamvis enim porta decem cubitorum unum thalamum facile comprehenderet,
Abbreviated transcription (Latin):
nem illorum latitudo domus suꝑabat. ꝑexteriorem ergo parietem qui
atrio exteriori adherebat. longitudo gazophilatiorum expͥmit᷑: cum ad¬
iungitur. Q ꝑibolus ext̾ior scd̃mi gazophilatia quȩ erant iuuia atrii ex
bebat. qͥnquaginta cubitoꝵ longitudinis fuisse: ne putet᷑ hec men¬
sura intra parietes quemadmodum insuꝑiorib porticib sumpta fu¬
isse. Patet ergo quod suꝑiꝰ iam diximus quia unum parietem com
munem cum domo habebat. ita ut utriusq mensurȩ annumerari
debeat: ut constet de huius porticus gadophilatiis. quod de illis Ca¬
zophilatiis legitur. que ad eorum similitudinem descͥbutur. Sed̾m
longitudinem eorum inquit: sic ꝙ. latitudo eoꝵ. Generalis autem
sententia ẽẽ uidetur quȩ sub infertur cum dr̃. Q uia longitudo erat
garophilatiorum atrii exterioris: quinquaginta cubitoꝵ. Eum enun
dieatur non eorum s garophilatiorum: non uidetur ad predicta facti¬

Expanded text:
nem illorum latitudo domus superabat. Per exteriorem ergo parietem qui nem illorum latitudo domus superabat. Per exteriorem ergo parietem qui atrio exteriori adhaerebat, longitudo gazophylaciorum exprimitur, cum adjungitur: Et peribolus exterior secundum gazophylacia quae erant ibebat quinquaginta cubitorum longitudinis fuisse, ne putetur haec mensura intra parietes, quemadmodum in superioribus porticibus sumpta fuisse. Patet ergo, quod superius jam diximus, quia unum parietem cum domo communem habebat, ita ut utriusque mensurae annumerari debeat, ut constet de hujus porticus gazophylaciis, quod illis gazophylaciis legitur quae ad horum similitudinem describuntur. Secundum longitudinem eorum, inquit, sic et latitudo eorum. Generalis autem sententia esse videtur quae subinfertur, cum dicitur: Quia longitudo erat gazophylaciorum atrii exterioris quinquaginta cubitorum. Cum enim dicatur, non eorum, sed gazophylaciorum, non videtur ad praedicta relati
Abbreviated transcription (Latin):
cus porticus non ubiq a terra quinquaginta cubitis eminebat: sed ieo
latere ubi terra demissior erat.S quia sed̾m p̃dictam rationem terra in
uno latere domus ex parte templi eleuatior erat cubitis sexaginta. &.
pinum cenaculum domus scd̃m descͥptionem porticus eminebat ex par¬
te alia tautummodo cubitis quinquaginta: uidetur terra decem cubi¬
ais exterius eminere. ex parte templ supra paumentũ pͥmi cenaculi.
uod igitur supius leginius quia terra usq ad fenestras erat: de fe¬
seestris pͥmi cenacul incellig̃e debemus. ita ut quib dam gradibus
incus ostia descenderetur: quemadmodum incellariis uidemꝰ. Hecte¬
sa autem contra suꝑus cenaculum ẽẽ ꝑpendimus.S quoniam garo¬
bilatia quȩ sub porticib erant cum eis ipsis domui ad herebant ab in¬
teriori parte parietem unum cum ipsa domo communem habebant: qͥ
quidem garophilatiis porticuum tanto longior erat. quanto longitudi¬

Expanded text:
porticus non ubique a terra quinquaginta cubitis eminebat, sed in eo porticus non ubique a terra quinquaginta cubitis eminebat, sed in eo latere ubi terra dimissior erat. Sed quia secundum praedictam rationem terra in uno latere domus ex parte templi elevatior erat cubitis sexaginta, et primum coenaculum domus secundum descriptionem porticus eminebat, ex parte alia tantummodo cubitis quinquaginta videtur terra decem cubitis exterius eminere ex parte templi supra pavimentum primi coenaculi. Quod igitur superius legimus, quia terra usque ad fenestras erat: de fenestris primi coenaculi intelligere debemus, ita ut quibusdam gradibus ejus ostia descenderetur, quemadmodum in cellariis videmus. Ethecas autem contra superius coenaculum esse perpendimus. Sed quoniam gazophylacia quae sub porticibus erant cum eis ipsis domui adhaerebant, ab interiori parte parietem unum cum ipsa domo communem habebant; qui quidem gazophylaciis porticuum tanto longior erat, quanto longitudi
Abbreviated transcription (Latin):
distincte. ita tamen ut has columpnas quem admodum in claustris fie¬
ri solet non nulluis altitudinis murus supportaret qui pauimentoꝵ eleua¬
tiones suscipet. eleuationumq de gradationes dispararet. Inhoc itaq gazo¬
philatia ext̾ioris atrii ab istis garophilatiis discrepabant: quod illa colũp¬
nas habebant. in his uero nulle erant. Tristega enim inquit erant. ꝙ
columpnas non habebant: sicut erant columpne atriorum. B ene autẽ
delis porticib additur. Propterea eminebant. Quoniam supportabant᷑
gairophilatiis. idcirco eminebant. E subditur quidem quom uł qnitũ
eminebant a terra. E iinebant inquit de inferiorib & de mediis edificiĩ
aterra. eubitis quinquaginta. Si ista porticuum supeminentia aterra sur¬
suni qumquaginta &. qͥnquaginta eubitis distuguit᷑: tota altitudo do¬
mis centum quinquaginta cubitos habere udetur. Inferior autẽ porti¬

Expanded text:
distinctae, ita tamen ut has columnas quemadmodum in claustris fiedistinctae, ita tamen ut has columnas quemadmodum in claustris fieri solet nonnullius altitudinis murus supportaret, qui pavimentorum elevationes susciperet, elevationumque degradationes dispararet. In hoc itaque gazophylacia exterioris atrii ab istis gazophylaciis discrepabant, quod illa columnas habebant, in his vero nullae erant. Tristega enim, inquit, erant et columnas non habebant, sicut erant columnae atriorum. Bene autem de his porticibus additur, propterea eminebant. Quoniam supportabantur a gazophylaciis, idcirco eminebant, et subditur quidem quomodo, vel quantum eminebant a terra. Eminebant, inquit, de inferioribus, et de mediis aedificii a terra cubitis quinquaginta. Si ista porticuum supereminentia a terra sursum quinquaginta et quinquaginta cubitis distinguitur, tota altitudo domus centum quinquaginta cubitos habere videtur. Inferior autem
Abbreviated transcription (Latin):
gamus unum garophilatium diuisum in plura: & singła hab̾e ꝑaui¬
menta inse ipsis quidem equalia. sed alia aliis eminentiora: ꝙ. sedmn¬
asceusum montis graduum more alia aliis suꝑ eleuata. Ubi ergo paui¬
menta eleuatiora: ibi gazophilatia erant humiliora. id: minus altitudi¬
nis habentia. Hoc ideui intelligimus de garophilatiis illis quȩ erant sub
porticib. Hoc idem de diuisione illa sex porticuum quas insept̾ẽ portio¬
nes sed̃i latitudinem montisq ascensum distinximus. hoc idem degaro¬
philatiis quȩ circa pauimenta erant sentimus. Idcirco autem he distine¬
nones erant utiq longe sed parum late: nam garophilatia eadem legunt᷑
quinquagiita cubitorum longitudinis fuisse. quȩ tam̃ non plusquam
nouem cubitorum latitudinis uidentur habere. Hȩc tam̃ garophilatioꝵ
diuisiones. non tam uidentur parietib interseptȩ. quam columpnis

Expanded text:
gamus unum gazophylacium divisum in plura, et singula habere pavigamus unum gazophylacium divisum in plura, et singula habere pavimenta, in seipsis quidem aequalia, sed alia aliis eminentiora, ascensum montis graduum more alia supra alia elevata. Ubi ergo pavimenta elevatiora, ibi gazophylacia erant humiliora, id est minus altitudinis habentia, hoc idem intelligimus de gazophylaciis illis quae erant sub porticibus. Hoc idem de divisione illa sex porticuum quas in septem portiones secundum latitudinem, montisque ascensum distinximus. Hoc idem de gazophylaciis, quae circa pavimenta erant sentimus. Idcirco autem hae distinctiones erant utique longae, sed parum latae. Nam gazophylacia eadem leguntur quinquaginta cubitorum longitudinis fuisse, quae tamen non plus quam novem cubitorum latitudinis videntur habere. Hae tamen gazophylaciorum divisiones non tam videntur parietibus interseptae, quam columnis
Abbreviated transcription (Latin):
contra cenacłm pͥmum ꝙ. alia contra cenaculum scd̃m: quȩ agaro¬
philatiis subportabantur. Inferior porticus de inferiorib edificiĩ em¬
nebat: qͥa supra garophilatia sita erat. quȩ inferiorib edificii res¬
pondebant. Suꝑior porticus de mediis edificii eminebat. quia supra
pͥmam porticum sita erat: quȩ mediis edificii respondebat. Illud quale
sit nunc consideremus: quod garophilatia dicunt᷑ ẽe humiliora insuꝑio¬
ribus. Sane si arduitatem montis circa hunc locum scd̃m pͥorem modũ
estimemus: terram in uno edificii late ex parte templi .lx. cubitis excel¬
siorem quani inalio latere inueniemus. S quis nesciat ratione id exigẽ¬
te pauimenta edificiorum in equalem quandam suꝑficiem sternere o¬
portere: Ne ergo putaremus terram ab una parte. lx. cubitis cauatam
fuisse. dicit scriptura gazophilatia insuꝑiorib humiliora ẽẽ. ut intelli¬

Expanded text:
contra coenaculum primum, et alia contra coenaculum secundum, quae a gazocontra coenaculum primum, et alia contra coenaculum secundum, quae a gazophylaciis supportabantur. Inferior porticus de interioribus aedificii eminebat, quia supra gazophylacia sita erat, quae inferioribus aedificiis respondebant. Superior porticus de mediis aedificii eminebat, quia supra primam porticum sita erat, quae mediis aedificii respondebat. Illud nunc quale sit consideremus, quod gazophylacia dicuntur esse humiliora in superioribus. Sane si arduitatem montis circa hunc locum secundum priorem modum aestimemus, terram in uno aedificii latere ex parte templi sexaginta cubitis excelsiorem, quam in alio latere inveniemus. Sed quis nesciat, ratione id exigente, pavimenta aedificiorum in aequalem quamdam superficiem sternere oportere? Ne ergo putaremus terram ab una parte sexaginta cubitis cavatam fuisse, dicit Scriptura gazophylacia in superioribus humiliora esse, ut intelli
Abbreviated transcription (Latin):
Quod autẽ sequitur ꝙ. ostia eorum ad aquilonem: si earum ibi legitur.
referendum ẽ. adporticus: si uero eorum. referendum ẽ. ad gazophilatia:
nam utrobiq poterit esse sententia uera. S equitur. Ubi erant gazophi¬
latia insuꝑiorib humiliora: quia subportabant porticus quȩ ex illis enu¬
nebant de inferiorib ꝙ. de mediis edificii. Premissa descriptione deam¬
bulationis. bene additur ubi erant gazophilatia: nam uixta deambula¬
tionem erant. ꝙ. ei ab aquilone adherebant. Illud quoq notandũ. quia
pluraliter porticus dicit: quod prius porticum dixit. Sane ut his u̾b̾
facile ꝑpenditur: tam domus quam eius porticus in triplicem mansic¬
nem distinguebatur. Si enim ȩdificium habebat inferiora ⁊ media.
habebat utiq & supprema: medium namq non dicitur nisi ad duo
extrema. habebat itaq domus sicut &. sua porticus gazophilatia ĩ
imo. cenaculum unum inmedio: ꝙ cenaculum aliud insummo. Ha

Expanded text:
Quod autem sequitur: Et ostia earum ad Aquilonem, si earum ibi legitur, referendum est ad porticus; si vero eorum, referendum est ad gazophylacia. Nam utrobique poterit esse sententia vera. Sequitur: Ubi erant gazophylacia in superioribus humiliora. Quia supportabant porticus quae ex illis eminebant de inferioribus et de mediis aedificii. Praemissa descriptione deambulationis, bene additur ubi erant gazophylacia; nam juxta deambulationem erant, et ei ab Aquilone adhaerebant. Illud quoque notandum, quia pluraliter porticus dicit, quod prius porticum dixit. Sane ut his verbis facile perpenditur, tam domus quam ejus porticus in triplicem mansionem distinguebatur. Si enim aedificium habebat inferiora et media, habebat utique et suprema. Medium namque non dicitur nisi ad duo extrema. Habebat itaque domus sicut et sua porticus gazophylacia in imo, coenaculum unum in medio, et coenaculum aliud in summo. Hab
Abbreviated transcription (Latin):
atq inde in humerulis uestibuli: scd̃m latera domus latitudinẽq pa¬
rietum. Patent ista. E eduxit me inatrium externus ꝑuiam ducentẽ
ad aquilonem: ꝙ introduxit ingazophilatium quod erat contra se¬
paratum edificium. De uestibuli fronte templi constat eum in nouissi¬
mo loco egisse. de quo loco uiderur modo ꝑaquilonarem portã atͥ
interioris indescriptum gazophilatium transire. R ecte sane. Nam hoc
utiq gazophilatium ad predictam decem cubitoꝵ latitudinis de ambu¬
lationem faciem habebat. quȩ ab eo loco incipiebat ubi ista porticus
porticui aquilonaris domus iuncta erat: & ubi ut ex hoc loco colligit᷑
in latere uidelicet triplicis porticus. aditus adillud garophilatium pate¬
bat.P induxit ine inquit ingarophilatium quod erat contra separa¬
tum edificium. & contra edem uergentem ad aquilonem infacie lon¬

Expanded text:
atque inde in humerulis vestibuli secundum latera domus, latitudinemque paatque inde in humerulis vestibuli secundum latera domus, latitudinemque parietum. Patent ista: Et eduxit me in atrium exterius per viam ducentem ad Aquilonem, et introduxit in gazophylacium, quod erat contra separatum aedificium. De vestibuli fronte templi constat eum novissimo loco egisse, de quo loco videtur modo per aquilonarem portam atrii interioris in descriptum gazophylacium transire. Recte sane. Nam hoc utique gazophylacium ad praedictam decem cubitorum latitudinis deambulationem faciem habebat, quae ab eo loco incipiebat ubi sta porticus porticui aquilonaris domus juncta erat, et ubi, ut ex hoc loco colligitur, in latere videlicet triplicis porticus aditus ad illud gazophylacium patebat: Et induxit me, inquit, in gazophylacium quod erat contra separatum aedificium,