comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Detracta est ad inferos suꝑbia tua. cinci
cadauer tuum. Subter tẽ sternet᷑ tut
putredo. & oꝑimentum tuũ er̃t uerus
Adinteritũ regis impii qui ꝑcutiebit
plaga insanabili nationes. &e ꝑsequdis
eas crudeliter: omĩs t̾ra conquient
& siluit. quȩ prius turbarũ &e sedite
plena erat. in tantum ut abietes & it
dri libani lȩtarent᷑ de quib inpsalu
scriptum est. Uineam de ȩgypto tro¬
stulisti. eiecisti gentes & plantastis
oput montes umbra eiꝰ. ce arbusta
cedros dĩ. has cedros dĩ quia aliqa
peccauerunt: tradidit ds supplicus con¬
rendas Unde in alio psalmo dicitus.
Conteret dñs cedros libani. A hietes ait̃ a
ẜ x quo tu dormisti. Nota quod & mortis
mors appelletur dormitio. Non ascendit
qui succidat nos. Uicto enim forti & di¬
reptis uasis eius: etiam cȩteri satellites
corruerunt. Unde & dñs loquitur in
euangelio. Ite ignem ȩternum. qui prȩ.¬
uiratus est diabolo & angelis eius.

Expanded text:
a tua, concidit cadaver tuum; subter te sternetur tinea, putredo et operimentum tuum erunt vermes. Ad interitum regis impii, qui percutiebat plaga insanabili nationes, et persequebatur eas crudeliter, omnis terra conquievit, et siluit, quae prius turbarum, et seditionis plena erat, in tantum ut abietes, et cedri Libani laetarentur, de quibus in psalmis scriptum est: Vineam de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam. Operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei . Has cedros Dei, quia aliquando peccaverunt, tradidit Dominus suppliciis conterendas. Unde in alio psalmo dicitur: Conteret Dominus cedros Libani . Abietes autem e voce dixerunt: Ex quo tu dormisti. Nota quod et mortis mors, appellatur dormitio. Non ascendet qui succidat nos. Victo enim forti, et direptis vasis ejus, etiam caeteri satellites corruerunt. Unde et Dominus loquitur in Evangelio : Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo, et angelis ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uniuersas gent es. Dñs enĩ exer.¬
cituum decreuit. & quis poterit in¬
firmare: & manus eiꝰ eatenta. &
quis auertet eam: Proomĩ terra.
sunt. Infine oneris uel uisionis con¬
tra babilonẽ qđ latitabat aꝑitur.
dm̃ cogitasse consilium suꝑ omnẽ
Ea quo ostenditur. cuncta quȩ dicta
sunt non adunam ꝓuntiam specia¬
liter. sed contra orbem terrarũ gene¬
raliter ꝑtinere. Qđq dicitur. quis
poterit infirmare. & quis auertet
eam : non ꝓ difficultate debemus acciꝑe
sicut illud legitur. quis sapiens &
intelliget hȩc̃ .&. quis putas fidelis
&e prudens dispensator. & cętera his¬

Expanded text:
gentes. Dominus enim exercituum decrevit, et quis poterit infirmare? Et manus ejus extenta, et quis avertet eam? Pro omni terra sunt in fine oneris vel visionis contra Babylonem. Quod latebat aperitur, Deum cogitasse consilium super omneEx quo ostenditur, cuncta quae dicta sunt non ad unam provinciam specialiter, sed contra orbem terrarum generaliter pertinere. Quodque dicitur: Quis poterit infirmare, et quis avertet eam? non pro difficili debemus accipere, sicut illud legitur: Quis sapiens et intelliget haec ? Et: Quis, putas, est fidelis et prudens dispensator Luc. XI
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit exactori. Et de his ex actors
etiam supra dicitur. Populus m̃s er ab¬
res ur̃i depredantur uos. & qui repetuist
dominantur ur̃i. Pro tributo. aquilasi¬
mem int̾p̃tatꝰ est. Sublato enĩ a nobis pu¬
so. famem patimur uerbi dĩ. & iugiter
corpore dñĩ ieuinamus. Iccircoq uirgis
baculus impioꝵ. ꝓquo septuaginta iugi
interp̃tati sunt ꝑcutit ͦ siue opprimit. su
nolumꝰ sustinere uigum leuissimũ iiqi
saluatoris. Hoc aut̃ baculo & hac uisgi
insanabili. gentes furore cedebat. a
fugientes ꝑsequebatur crudelit̃. ñ enis¬
dare uolens traditor. sed occidere.
onquieuit &e siluit omĩs t̾ra. gausi

Expanded text:
actoribus etiam supra dicitur: Populus meus exactores vestri depraedantur vos; et qui repetunt, dominator vestri. Pro tributo, Aquila famem interpretatus est. Sublato enim a nobis sponso, famem patimur verbi Dei, et jugiter a corpore Domini jejunamus. Idcircoque virga et baculus impiorum, pro quo septuagin sive opprimit; quia noluimus sustinere jugum levissimum, jugum Salvatoris. Hoc autem baculo et hac virga, insanabili gentes furore caedebat, et fugientes persequebatur crudeliter: non emendare volens traditos, sed occidere. Conquievit et siluit omnis terra: gavi
Abbreviated transcription (Latin):
eloquii pulchritudinẽ nec acumen in¬
genu inquib sibi ante plaudebant reci¬
p̃ient. sed poenis afficient traditos. &
paruulis aclactentib uteri ñ misere.¬
buntur ut magis misereantur. Atq uti¬
nam &e nos suscitemur a dño. & hȩc nob
detur potestas. ut nec argentũ nec aurũ
uelimus eloquentiȩ & sapientiȩ secularis.
sed filios hereticoꝵ. & om̃s qui decepti
sunt int̾ficiamus sagittis sp̃ualib id ÷
testimoniis seripturarũ. ut qui lacte nu-¬
triunt᷑ erroris absq ulla miscđia tru-¬
cident᷑. & clem̃ti crudelitate ꝑeant.
nullius misereamur infantiȩ. & illa bea-¬
titudine digni simus. Beatus qui tenebit
& allidet paruulos tuos ad petram.
Et erit babilon illa gloriosa inclita¬

Expanded text:
eloquii pulchritudinem, nec acumen ineloquii pulchritudinem, nec acumen ingenii, in quibus sibi ante plaudebant, recipient: sed poenis afficient traditos; et 244 parvulis ac lactentibus uteri non miserebuntur, ut magis misereantur. Atque utinam et nos suscitemur a Domino, et haec nobis detur potestas, ut nec argentum nec aurum velimus eloquentiae et sapientiae saecularis: sed filios haereticorum, et omnium qui decepti sunt, interficiamus sagittis spiritualibus, id est, testimoniis Scripturarum: et qui lacte nutriuntur erroris, absque ulla misericordia trucidentur, ut clementi crudelitate pereant, nulliusque misereamur infantiae, et illa beatitudine digni simus: Beatus qui tenebit et allidet parvulos suos ad petram! Et erit Babylon illa gloriosa
Abbreviated transcription (Latin):
usso. ce uxores̃ eor uolabunt. prauã
sapientiam & doctrinam ꝑuersam. Unde
ꝓistiusmodi patrib quor. interficiendi
sunt paruuli: debemus orare & dicere.
Da eis dñe. Quid dabis eis: Uuluam steri¬
lem. & uhera arentia. Parturierunt enim
iniquitatem. conceper̃t dolorẽ. & genuer
iniusticiam. Ecce ego suscitabo suꝑ
Ieos medos qui argentum non quęrant
Inec aurum uelint. sed sagittis paruulos
sereantur. & suꝑ filios non parcat oculus
eoꝵ. Inuenimus in genesi qđ madian
auctor gentis medoꝵ. fuerit. qui interp̃.¬
tatur mensura siue apotenti uel forti
Igitur contra babilonios qui mente confu¬
si sunt. suscitant᷑ a potente uel forti dõ
ministri ad puniendũ fortitudines. ut
reddant unicuiq scđm oꝑa sua. In qua
enum mensura mensi sunt: remetiet᷑ eis.
Mensuram agitatã atq concussam. & plenã
& suꝑ effun̾dentẽ. restituent insinus eoꝵ.
Qui nec argentum nec aurum. idest nec

Expanded text:
domos, et uxores eorum violabunt, pravam domos, et uxores eorum violabunt, pravam sapientiam et doctrinam perversam. Unde pro hujusmodi patribus quorum interficiendi sunt parvuli, debemus orare et dicere: Da eis, Domine. Quid dabis eis? Vulvam sterilem, et ubera arentia . Parturierunt enim iniquitatem, conceperunt dolorem, et genuerunt injustitiam. Ecce ego suscitabo super eos Medos, qui argentum non quaerant, nec aurum velint: sed sagittis parvulos sereantur, et super filios non parcet oculus eorum. Invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuerit, qui interpretatur mensura, sive a potente, vel forti. Igitur contra Babylonios, qui mente confusi sunt, suscitantur a potente et forti Deo ministri ad puniendum fortitudinis: ut reddant unicuique secundum opera sua. In qua enim mensura mensi sunt, remetietur eis. Mensuram agitatam atque concussam et plenam et supereffundentem restituent in sinus eorum . Qui nec argentum nec aurum, id est, nec
Abbreviated transcription (Latin):
allidentur in oculis eoꝵ. & uxores eor
uolabuntur. Cęlo terraq commotis. fu¬
qet diabolus cõluber tortuosus. uel om̃e
doqua contrarium ueritati. qđ in magi.¬
stus ac discipulos scinditur. Quoꝵ pͥores
idest capreȩ nuncupantur. sequentes qͥsi
bruta animalia &e huc atq illuc errantia:
nonlubent qui eos dirigant. ꝑdiderunt
enim eum de quo scriptum est. a dño gres.¬
sus hominis dirigentur. Qui liberati a ma-¬
giltris pessimis conuertuntur ad popłm
suum. & singuli ad terram suam fugient
de qua orti sunt. Qui uero inuentus fue¬
rit ocidetur. siue uigulabitur. Hoc autẽ
nonslum inconsummatione mundi sed
us hodie fit in ȩccłia. quando magistris
sitis grex deceptus reuertitur ad popłm
& adterram suani. & in eo quod inuenitur
aenditur. ut hereticiis esse desistat. Et qui¬
ainꝯ suꝑuenerit: cadet gladio sp̃uali.
inc infantes eor & paruulos qui needum
Apfectam uenerint erroris ȩtatẽ alli¬
ant moculis magistroꝵ. diripientq do

Expanded text:
diripientur domus eorum, et uxores eorum violabuntur. Coelo terraque commotis, fugiet diabolus coluber tortuosus, vel omne dogma contrarium veritati, 243 quod in magistros ac discipulos scinditur, quorum priorid est, Capreae nuncupantur sequentes quasi bruta animalia; et huc atque illuc errantia non habent qui eos dirigant: perdiderunt enim eum, de quo scriptum est: A domino gressus hominis diriguntur : qui liberati a magistris pessimis convertentur ad populum suum, et singuli ad terram suam fugient, de qua orti sunt: qui vero inventus fuerit, occidetur, sive jugulabitur. Hoc autem non solum in consummatione mundi, sed usque hodie fit in Ecclesia: quando magistris superatis, grex deceptus revertitur ad populum, et ad terram suam; et in eo quod invenitur, occiditur, ut haereticus esse desistat, et quicumque supervenerit, cadet in gladio spirituali. Tunc infantes eorum et parvulos, qui nondum ad perfectam venerunt erroris aetatem, allident in oculis magistrorum, diripientque eorum
Abbreviated transcription (Latin):
quoq considerandum. qđ postquã eccle.¬
siasticus sermo &e doctrina saluatoris ur¬
bem confusionis euerterit. ita ut sodomȩ
& gomorrȩ comparet᷑: non habitet᷑ a scĩs
uris. nec pastores requiescant in ea qui
ap̃i gregẽ pascere consuerunt: sed ẽ con¬
trario requiescant ibi bestiȩ. & dracones.
& strutiones. & pilosi saltant in ea. Quicqͥd
enim heretici loquuntur insinagogis satha¬
uȩ non est doctrina dñi sedululatus de-¬
monũ &e pilosors. quos imitabatur esau.
Et sirenȩ requiescent in delubris uoluptatis.
que dulci & mortifero carmine animas
ꝑtrahunt in ꝓfundum. ut seuiente nau-¬
fragio. a lupis & canib deuorent᷑. Prope

Expanded text:
quoque considerandum, quod postquam ecclequoque considerandum, quod postquam ecclesiasticus sermo et doctrina Salvatoris urbem confusionis everterit, ita ut Sodomae et Gomorrhae comparetur; non habitetur a sanctis viris, nec pastores requiescant in ea, qui Christi gregem pascere consueverant: sed e contrario requiescant ibi bestiae, et dracones, et struthiones, et pilosi saltent in eaenim haeretici loquuntur in synagogis Satanae, non est doctrina Domini, sed ululatus daemonum et pilosorum, quos imitabatur Esau: et sirenae requiescent in delubris voluptatis quae dulci et mortifero carmine animas pertrahunt in profundum, ut saeviente naufragio a lupis et canibus devorentur. « E
Abbreviated transcription (Latin):
istius futurus sit status sed ꝑeat. net pes¬
ibi tentoria sua arabs. de quo inseragdl¬
mo septimo psalmo dr̃. it̃ facite ei qui
ascendit suꝑ occasum. dñs nom̃ est ail
nec pastores ibi requiescant. angeli qui
humano pręsunt generi & cotidie uident
riem patris sed requiescant ibi bestiȩ.
ꝙ dracones & strutiones. & pilosi &e ululȩ
sirenȩ. quas om̃s bestias refugas intel.¬
igunus angeloꝵ uel demonum & eorũ
uib tradimur ad puniendũ. & in do¬
nib quondam uoluptatis ubi erat lęticia
& qulidium sit planctus ulularũ. uel la¬
mentabilis uax sirenarũ. quȩ auditores
suos ducit ad mortẽ: Tempus aut̃ immine¬
x iudicii. &e diem consũmationis babiloniȩ
nontlongari. nequa quam mirabit᷑: qͥ cotidie
uderit babilonẽ. & et̾nitati comparatã
onnẽ longitudinẽ esse uicinam.
Ie generib bestiarum immo monstroꝵ
breuit diximus. quia in priori libro uix¬
tahistoriam ex parte ꝑstricta sunt. Hoc

Expanded text:
istius futurus sit status, sed pereat in aeistius futurus sit status, sed pereat in aequo in sexagesimo psalmo legitur: « Iter facite ei qui ascendit super occasum: Dominus nomen est ejus. » Nec pastores ibi requiescant, angeli qui humano praesunt generi, et quotidie vident faciem Patris: sed requiescant ibi bestiae, et dracones, et struthiones, et pilosi, et ululae, et sirenae, quas omnes bestias figuram intelligimus angelorum, vel daemonum; et eorum quibus tradimur ad puniendum, et in domibus quondam voluptatis, ubi erat laetitia et gaudium, sit planctus ulularum, vel lamentabilis vox sirenarum quae auditores suos ducit ad mortem. Tempus imminere judicii et diem consummationis Babyloniae non elongare, nequaquam mirabitur, qui quotidie viderit Babylonem; et aeternitati comparatam, omnem longitudinem esse vicinam. De generibus bestiarum, immo monstrorum, breviter diximus: quia in priori libro juxta historiam ex parte perstricta sunt. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nius interp̃tati sunt. Pilosi aut̃ qui aue¬
tur hebraice sirim theodotion restis
stantib pilosis interp̃tatꝰ est: siminahs¬
& septuaginta demonas transtulerut
Pro onocenta uris quoq quos soli septius¬
ta int̃p̃tati sunt imitantes gentilium
fabulas qui dicunt fuisse ipocentaui
tres reliqui interp̃tes ipsum pofueriui
uerbum hebraicũ ihim qđ nos inulili
uertimus. Ubi aut̃ septuaginta dirent
cubicula faciunt hericui in domib eu
& in hebraico positum est hennim: aquls
simmachus & theodotion sirenas interi¬
tati sunt. significantes uel bestias aliqul
esse uel demones iuxta errorẽ gentilium
non possint. Porro onocentauri nom̃ e
asinis centaurisq compositũ: uidet᷑ iͥ
significare eos qui ex parte aliquid hne¬
num sapiunt. & rursum uoluptatiba
ceno turpitudinis ad ducunt᷑ adutu
chaldeoꝵ. & confusio mundi recedet an
& ita omĩa subuertent᷑ sicut subuerti
ds̃ sodomam & gomorrã. nec ultra mu

Expanded text:
nas interpretati sunt. Pilosos autem qui dicuntur Hebraice SIRIM  , Theodotio, erectis et stantibus pilis interpretatus est. Symmachus et LXX daemonas transtulerunt. Pro onocentauris quoque, quos soli LXX interpretati sunt, imitantes gentilium fabulas, qui dicunt fuisse hippocentauros, tres reliqui interpretes ipsum posuere verbum Hebraicum IIM   quod nos in ululas vertimus. Ubi autem LXX dixerunt, cubilia facient hericii in domibus eorum, et in Hebraico positum est THANNIM  , Aquila et Symmachus et Theodotio, sirenas interpretati sunt; significantes vel bestias aliquas esse, vel daemonas, juxta errorem gentilium non possunt. Porro onocentauri nomen, ex asinis centaurisque compositum, videtur mihi significare eos, qui ex parte aliquid humanum sapiunt; et rursum voluptatibus et coeno turpitudinis abducuntur ad vitChaldaeorum, et confusio mundi, recedat a nobis; et ita omnia subvertantur, sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham; nec ultra mundi
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus confusionis urbem suscitatis.
qui nec aurum in bonis reputant nec ar-¬
gentũ. qui sagittis interficient paruui¬
los & lactentib uteri non miserebunt᷑.
ce suꝑfilios non parcet oculus eors.
urbs quondam inclita quȩ erat insuꝑ-¬
bia chaldeoꝵ . qui interpretant᷑ quasi
demonia. sic subuertetur quomodo sub¬
uersa est sodoma &e gomorra. ut nullũ
in ea pristinȩ mansionis uestigium. Sed
postquam fuerit cęlum nouum &e t̾ra
noua. & p̃terierit figura huius mundi:
non habitabit̃ urbs confusionis in ꝑpe.¬
tuum. & nequaquam eundẽ statum
recipiet. Non enim ponet ibi postquã
in pristina gła esse destiterit arabs ten-¬
toria sua qui interp̃tatur orientalis
& uesꝑtinus. ut in ea cupiat habitare
quam uiderit esse desertã. Arabs autẽ
in pͣsenti loco in bonam partẽ accipitur.
qͥd semꝑ tendat ad finẽ. & oblitꝰ p̃teri.¬
tor eartendat se in pͥora. Nec pastores
requiescent ibi. qui mansuetissimum

Expanded text:
adversus confusionis urbem suscitatis, adversus confusionis urbem suscitatis, qui nec aurum in bonis reputant, nec argentum; qui sagittis interficiunt parvulos, et lactentibus uteri non miserentur, et super filios non parcit oculos eorum: urbs quondam inclyta quae erat in superbia Chaldaeorum, qui interpretantur, quasi daemonia, sic subvertetur, quomodo subversa est Sodoma et Gomorrha; ut nullum in ea maneat pristinae mansionis vestigium: sed postquam 245 fuerit coelum novum, et terra nova, et praeterierit figura hujus mundi , non habitabitur urbs confusionis in perpetuum; et nequaquam eumdem statum recipiet. Non enim ponet ibi, postquam in pristina gloria esse desierit, Arabs tentoria sua, qui interpretatur occidentalis et vespertinus; ut in ea cupiat habitare, quam viderit esse desertam. Arabs autem in praesenti loco in bonam partem accipitur: quod semper tendat ad finem, et oblitus praeteritorum, extendat se in priora. Nec pastores requiescent ibi, qui mansuetissimum
Abbreviated transcription (Latin):
Ibitur usq ad generationẽ & generatio¬
Inẽ. Nec ponet ibi tentoria arabis. neque
pastores requiescent ibi. sed reqͥescent
Sibi bestiȩ. Et replebuntur domus eorum
Idraconib. & habitabunt ibi strutiones.
& pilosi saltabunt ibi. Et respondebunt
Iibi ululȩ inedib eius. & sirenȩ indelu¬
bris uoluptatis. Prope est ut ueniat
tempus eiꝰ. & dies eiꝰ ñ elongabuntur.
Lxx. Et erit babilon quȩ uocatur inclita
a regionib chaldeor. sicut sub uertit
Isodomam ce gomorram. Non habitabit᷑
in et̾num. nec̃ in gredietur eã ꝑ multas
generationes. nec transibunt ꝑ illam
Iarabes. neq pastores requiescent in ea.
Ised requiescent ibi bestiȩ. & implebunt᷑
Idomus sonitu. Et accubabunt ibi sirenȩ.
I& demonia saltabunt ibi. ce onocentau
Iri habitabunt. & cubilia facient heri¬
cii in domib eoꝵ. Cito ueniet. & non
Itardabit. Quod sequitur. & & dies eiꝰ
Inon ꝑtrahitur. asteriscis notandum est.
quia de theodotione additum est. Medis

Expanded text:
bitur usque ad generationem et generationem nec ponet ibi tentoria Arabs nec pastores requiescent ibi sed requiescent ibi bestiae et replebuntur domus eorum draconibus et habitabunt ibi strutiones et pilosi saltabunt ibi et respondebunt ibi ululae in aedibus eius et sirenae in delubris voluptatis prope est ut veniat tempus eius et dies eius non eloLXX: Et erit Babylon, quae vocatur inclyta gloriosa regis Chaldaeorum, sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham; non habitabitur in aeternum; nec ingredietur eam per multas generationes; nec transibunt per illam Arabes: neque pastores requiescent in ea, sed requiescent ibi bestiae, et replebuntur dount ibi, et onocentauri ibi habitabunt, et cubicula facient hericii in domibus eorum. Cito veniet et non tardabit. Quod sequitur: Et dies ejus non protrahentur,  asteriscis notandum est, quia de Theodotione addita sunt. Medis
Abbreviated transcription (Latin):
tium humiliet᷑. Ds̃ enim suꝑbis resistit.
humisib aut̃ dat gr̃am. Et in ꝑuerbiis
legimꝰ. Ante contritionẽ eleuatur cor ui¬
ri. & ante głam humiliat᷑. Semꝑ suꝑbiã
ruina sequitur. & humilitatẽ gła. Qui
enim se exaltat humiliabitur. & qui se
humiliat exaltabit᷑. Legimus & in alio
loco. Perdam sapientiam sapientium.
&e intelligentiam prudentiũ reꝑbabo.
Non quo uera sapientia &e uera prudentia
ꝑdantur a dño. sed falsi nominis sum
Qui sibi thesauritant linguam menda
& deficiunt scrutantes sc̃rutinio. & poni
ꝓpͥe hereticoꝵ. suꝑbia. ueritatis inu
nominatur. P reciosior erit uir aini
&e homo mundo obrizo. Lxa. Ꝙ erunt
qui derelicti fuerint honorati magis qi
aurũ excoctũ. & homo honorabilior en
lapide sophir. In consummatione mund
quando orbis redactus fuerit in solituor
&e obtenebratus sol in ortu. suo. & luna
splendorẽ suum non dederit: tanta ficir

Expanded text:
tium humiliet. Deus enim superbis resistit, tium humiliet. Deus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Et in Proverbiis legimus: Ante contritionem elevatur cor viri, et ante gloriam humiliatur . Semper superbiam ruina sequitur, et humilitatem gloria: Qui enim se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur . Legimus in alio loco: Perdam sapientiam sapientium, et intelligentiam prudentium reprobabo . Non quod vera sapientia et vera prudentia perdantur a Domino, sed falsi nominis scientia: qui sibi thesaurizant linguam mendacii, et deficiunt scrutantes scrutinio, et inveniunt proprie haereticorum superbia, veritatis injuria nominatur. Pretiosior erit vir auro: et homo mundo obrizo. LXX: Et erunt qui derelicti fuerint, honorati magis quam aurum excoctum: et homo honorabilior erit lapide Sophir. In consummatione mundi, quando orbis redactus fuerit in solitudinem, et obtenebratus sol in ortu suo, et luna splendorem suum non dederit, tanta fient
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ eor. Quando uisitat & ꝑcutit ds̃: ad
hoc ꝑcutit ut emendet. Deniq quando
uehemt̃ irascitur suꝑ eos qui non agunt
poenitentiam: non iusitabo inquit᷑ suꝑ
filias ur̃as cum fuerint fornicatȩ. & suꝑ
nurus ur̃as cum adulterauerint. Econtra¬
rio de his qui in xp̃o credituri sunt dr̃.
Uisitabo in uirga iniquitates eoꝵ. & infla¬
gellis peccata eori: miscđiã aut̃ meam¬
non auferã abeis. Et quiescere faciã
suꝑbiam infidelium. & arrogantiã forti¬
um humiliabo. Lxa. & ꝑdam iniuriã
iniquoꝵ. & iniuiriã suꝑboꝵ humiliabo.
Uerbum hebraicum gaon quod spicue arro-¬
gantiam & suꝑbiã sonat: theodotion &
septuaginta semꝑ iniuriã transtulerunt.
sensum magis quã uerbũ expͥmentes.
quia om̃is suꝑb ꝓmptꝰ est ad iniuriam.
Ergo ꝓpt̾ea dñs uisitat suꝑ orbis mala.
& contra impios iniquitates eoꝵ. ut com¬
pͥmat᷑ arrogantia suꝑboꝵ. ut suꝑbia for¬

Expanded text:
tes eorum. Quando visitat et percutit Deus; ad tes eorum. Quando visitat et percutit Deus; ad hoc percutit ut emendet. Denique quando vehementer irascitur super eos qui non agunt poenitentiam: Non visitabo, inquit, super filias vestras, cum fuerint fornicatae: et super nurus vestras, cum adulteraverint . E contrario de his qui in Christo credituri sunt, dicitur : Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis non auferam ab eis. Et requiescere faciam superbiam infidelium: et arrogantiam fortium humiliabo. LXX: Et perdam injuriam iniquorum, et injuriam superborum humiliabo. Verbum Hebraicum GAON  , quod perspicue arrogantiam et superbiam sonat, Theodotio et Septuaginta semper injuriam transtulerunt, sensum magis quam verbum exprimentes: quia omnis superbus promptus est ad injuriam. Ergo propterea Dominus visitat super orbis mala, et contra impios iniquitates eorum, ut comprimat arrogantiam superborum, et superbiam for
Abbreviated transcription (Latin):
dinem stellarũ. & omib eis nomina
uocat. Quando gͥ dies dñi uenerit ad
ponendum orbẽ t̾rarũ insolitudinem.
&e peccatores de ea penitus auferendos:
tunc ad comparationẽ diuinȩ maiesta-¬
tis. stellȩ cęli & omĩs splendor earum
retrahent lumen suũ. Nec mirũ est
hoc eum de minorib stellis dicere. cũ
etiam sol obtenebret᷑ in ortu suo. & luna
splendorẽ solitum non habeat. Ilud
autem quod septuaginta transtulerunt.
quod stellȩ & orion. & om̃is ornatus cęli
obtenebrabuntur sole oriente : non habet
fitꝰ tempore. ut ortosole stellȩ quȩ in
cȩlo sunt non appareant. Nec mirũ hoc
dixisse de sole. cum etiam plena luna
&e tota nocte fulgente. pleraq astra non
luceant. Esse etiam ꝑdiem stellas in cęlo:
ꝓbat solis deliquium. qđ quando umbra
terrȩ ut philosophi disputant & obiecto
orbe lune fuerit obscuratus: clariora in
cȩlo astra uideantur. Et uisitabo
suꝑ orbis mala. & contra impios iniquita¬

Expanded text:
udinem stellarum: et omnibus eis nomina udinem stellarum: et omnibus eis nomina vocat. Quando igitur dies Domini venerit ad ponendum orbem terrarum in solitudinem, et peccatores de ea penitus auferendos ; tunc ad comparationem divinae majestatis, stellae coeli, et omnis splendor earum retrahent lumen suum. Nec mirum est hoc de minoribus stellis dicere, cum etiam sol obtenebrescat in ortu suo, et luna splendorem solitum non habeat. Illud autem quod LXX transtulerunt, quod stellae et Orion, et omnis ornatus coeli obtenebrentur sole oriente, non habet qfit tempore, ut orto sole, stellae quae in coelo sunt non appareant. Nec mirum hoc dixisse de sole, cum etiam plena luna, et tota nocte fulgente, pleraque astra non luceant. Esse autem etiam per diem stellas in coelo, probat solis deliquium, quod quando umbra terrae, ut philosophi disputant, et objecto orbe lunae fuerit obscuratus, clariora in coelo astra videantur. Et visitabo super orbis mala, et contra impios iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
Stellȩ enim cęli & orion. & omĩs ornatus
bit lumen suum. Pro eo qđ nos interp̃tati
sumꝰ splendor earũ. haud dubiũ quin
stellarum: aquila & theodotion ipsũ
uerbum posuerunt hebraicũ sileem:
addentes de suo. & om̃is ornatꝰ cęli qđ
obelo prȩ notandum est. Orionem aut̃
gentilium fabulȩ dicunt uiginti duas
habere stellas e quib quattuor terciȩ
magnitudinis sunt: nouem quartȩ rur.¬
sum aliȩ nouem quintȩ. & abaliis appel.¬
lantur bootes. Leginus quoq in iob. ya¬
das & uespum & arcturum. & thesau-¬
ros siue interiora austri. de quib in suo
loco dicendum est. Nec putare debemus
apud hebreos has stellas his appellari
nominib quȩ grecus sermosonat & lati¬
nus. sed ꝓpͥa habere uocabula. Sicut enĩ
cȩlum. & aridam t̾rã. & congregationes
aquarum maria: sic &e singulas stellas
tẽ nr̃a lingua non ex pͥmit. Scriptũ est
de dõ in alio loco. Qui numerat multi.¬

Expanded text:
Stellae enim coeli et Orion, et omnis ornatus Stellae enim coeli et Orion, et omnis ornatus  luna non dabit lumen suum. Pro eo quod nos interpretati sumus, splendor earum, haud dubium quin stellarum Aquila et Theodotio ipsum verbum posuerunt Hebraicum CHISILEEM addentes de suo, et omnis ornatus coeli, quod obelo praenotandum est. Orionem autem gentilium fabulae dicunt viginti duas habere stellas, e quibus quatuor tertiae magnitudinis sunt, novem quartae, rursum aliae novem quintae, et ab aliis appellantur Bootes. Legimus quoque in Job, Hyadas, et Vesperum, et Arcturum, et thesauros, sive interiloco dicendum est. Nec putare debemus apud Hebraeos has stellas his appellari nominibus, quae Graecus sermo resonat et Latinus: sed propria habere vocabula. Sicut enim coelum; et aridam, terram; et congregationes aquarum, maria ; sic et singulas stellas rietatem nostra lingua non exprimit. Scriptum est de Deo in alio loco: Qui numerat multit
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce dies dii uenit crudelis & indigna.¬
tionis plenus. & irȩ furorisq adponendã
terrã insolitudinẽ. & peccatores eiꝰ conte¬
Cumenĩ dies uel iudicii uel mortis aduene.¬
rit. implebitur illud qđ in sexto psalmo
legit᷑. in inferno aut̃. quis conficebit᷑ tibi :
Nonest enim illud tempus poenitentiȩ. sed
ponarum. Q in alio loco dr̃. Quã ma¬
gna multitudo dulcedinis tuȩ dñe. quã
abscondisti timentib: te. Ergo abscondit᷑
more di sunt positi. & ꝑfectam dĩ ñ habent
untatẽ. ut dum crudelem audiunt diẽ
lni & insanabilem. indignationis furo¬
is plenum. peccare desistant. Ponitur
quoq orbis uel terra in solitudinẽ ce pec¬
catores conteruntur de ea: quȩ prius pec.¬
catoꝵ onere grauabatur. ut deletis ꝑditisq
scelerib: habitet & regnet in terra sola
iusticia. Qm̃ stellȩ̃ cęli & splendor
Searum. non exp̃andent lumensuum.
Obtenebratus est sol in ortu suo. & luna¬
: non splendebit in lumine suo. Lax.

Expanded text:
 indignationis plenus, et irae furorisque, ad ponendam terram in solitudinem, peccatores ejus conteCum enim dies vel judicii, vel mortis advenerit, implebitur illud quod in sexto psalmo legitur: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Non est enim illud tepoenarum. Et in alio loco dicitur: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! Ergo absconditurmore sunt positi, et perfectam Dei non habent charitatem, ut dum crudelem audiunt diem Domini, et insanabilem, et indignationis furorisque plenum, peccare desistant. Ponetur quoque orbis vel terra in solitudinem, et peccatores conterentur de ea, quae prius peccatorum onere gravabatur, ut deletis perditisque sceleribus, habitet et regnet in terra sola justitia. Quoniam stellae coeli, et splendor earum non expandent lumen suum: obtenebratus est sol in ortu suo, et luna non splendebit in lumine suo. LXX:
Abbreviated transcription (Latin):
bilonis. & reliquias &e germen. & in¬
uersam ꝓgeniẽ: ñ erit contritione e¬
contentꝰ. nisi dederit eã possessionem
herici & paludes aquarũ. & scopa.¬
uerit eam scopa non leuit̾ &e fortuita
sed terens. ut nichil in ea antiquarũ
sordium resideat. In actib apłoꝵ
scribitur inuase illo linteo qđ quat¬
tuor dimissum principiis pendebat
e cȩlo. omĩa genera quadrupedium
&e reptilium &e uolatiliũ contineri.
Qđ postea apłs disserens: ds̃ inqͥt osten¬
dit michi nullum hominẽ inmun

Expanded text:
abylonis, et reliquias, et germen, et unabylonis, et reliquias, et germen, et universam progeniem, non erit ejus perditione contentus, nisi dederit eam possessionem hericii, et paludes aquarum, et scopaverit eam non leviter, et fortuito: sed terens ut nihil in ea antiquarum sordium resideat. In Actibus Apostolorum scribitur , in vase illo linteo, quod quatuor demissum principiis pendebat e coelo, omnia genera quadrupedum, et reptilium, et volatilium contineri, quod postea Apostolus disserens, Deus, inquit, ostendit mihi nul
Abbreviated transcription (Latin):
antur. Et quia non est hominũ ꝑfecta
uictoria: nisi enĩ dñs custodierit
ciuitatẽ. inuanum uigilabunt qui
custodiunt eã: ideo dñs ipse consur¬
git aduersum filios pessimos. ut aspis
de confusione nomen & reliquias &
omẽ germen &e ꝓgeniem. ne ultra pul-¬
lulent in urbib dnĩ. Legimꝰ in euange¬
lio. qđ diabolus ab initio mendax st̃
&e pat̾ eiꝰ. id est meͥdaci. Qͦd multiñ
intelligentes: patrem diaboli uoluit
esse draconem qui regnat in mari qͦn
hebrei appellant leuiathan. & hoc
putant loco conuenire pͣsenti urta
septuaginta int̾ p̃tes qui dixerunt ꝓ
peccatis patris tui. cum ꝑspicue in
patrũ tuor. significet. Et ponam
eam in possessionem hericii. & inpalu¬
des aquarũ. & scopabo eam scopa te.¬
rens dicit dñs. Lxx. Et ponã babila¬
niam desertam dicit dñs. ita ut habi¬
tent in ea hericii. &e erit innichili. a
ponam eã in luti uoraginẽ in ꝑditions
Cum ꝑdiderit dñis exxercituũ nomenli¬

Expanded text:
antur. Et quia non est hominum perfecta antur. Et quia non est hominum perfecta victoria: Nisi enim Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabunt qui custodiunt eam : ideo Dominus ipse consurget adversus filios pessimorum, et disperdet de confusione nomen eorum et reliquias, et omne germen et progeniem, ne ultra pullulent in urbibus Domini. Legimus in Evangelio , quod diabolus ab initio mendax sit et pater ejus, id est, mendacii, quod multi non intelligentes, patrem diaboli volunt esse draconem, qui regnet in mari, quem Hebraei appellant Leviathan. Et hoc putant loco convenire praesenti juxta LXX Interpretes, qui dixerunt: pro peccatis patris tui: cum perspicue in patrum suorum significet. Et ponam eam in possessionem hericii, et in paludes aquarum: scopabo eam in scopa terens, dicit Dominus exniam desertam, dicit Dominus, ita ut habitent in ea hericii, et erit in nihili. Et ponam eam luti voraginem, in perditionem. Cum perdiderit Dominus exercituum nomen B
Abbreviated transcription (Latin):
pdam nomen eoꝵ & reliquias. & sem̃
Pro semine pessimo quod septuaginta
transtulerunt. in hebreo scriptum est
⁊eramrim. qđ cȩteri semen pessimũ
int̃p̃tati sunt. non quo ipsum semen
ꝑseipsum malum sit. ds enĩ omĩa
fecit bona: sed abiis qui sua uolunta¬
te sunt pessimi semen ortũ sit malũ.
quod uoluntate fit nonnatura. Un.¬
de & in danihele legimꝰ. Semen cha-¬
naan ce non uida. Et de bonis filiis
quot eum susceꝑunt: dedit eis pote.¬
statẽ ut filii dei fierent. Omĩs enim
qui facit peccatũ. de diabolo est.
Huic gͥ precipitur semini ut filios
suos om̃s scilicet cogitationes pessimã
ce oꝑa mala p̾paret occisioni quȩ ex
impus nata sunt patrib. haud du¬
bium quin contrarias significet for¬
titudines. Qui pessimi filii ideo truci¬
dantur in iniquitatib patrũ suor.
ne ultra consurgant &e possideant
t̾rã quȩ a scĩs possidenda est & in¬
plenda. ut ciuitates in ea dñi constru.¬

Expanded text:
erdam nomen eorum et reliquias et semen. erdam nomen eorum et reliquias et semen. Pro semine pessimo, quod LXX transtulerunt, in Hebraico scriptum est ZERA MRIM , quod caeteri semen pessimorum interpretati sunt. Non quod ipsum semen per seipsum malum sit: Deus enim omnia fecit bona ; sed ab his, qui sua voluntate sunt pessimi, semen ortum sit malum, quod voluntate fit, non natura: Unde et in Daniele legimus: Semen Chanaan et non Juda . Et de bonis filiis quot eum receperunt, dedit eis potestatem ut filii Dei fierent . Omnis enim qui facit peccatum, de diabolo est. Huic igitur praecipitur semini, ut filios suos, omnes scilicet cogitationes pessimas, et opera mala, praeparet occisioni, quae ex impiis nata sunt patribus, haud dubium quin contrarias significet fortitudines. Qui pessimi filii ideo trucidantur in iniquitatibus patrum suorum, ne ultra consurgant et possideant terram, quae a sanctis possidenda est et implenda, ut civitates in ea Domini constru
Abbreviated transcription (Latin):
cens. exultet anima mea in dño. induit
enim me uestim̃tũ salutis. & tunca lȩ¬
ticiȩ circundedit me: sic e contrario
peccator qui portat imaginẽ ueteris
hominis atq terreni. meret᷑ audire.
Ecce enim om̃s uos quasi uestimentum
inueterascemini. & tinea deuorabit uos.
Qui aut̃ ꝓfecerit inscelere. & uetustatẽ
noluerit emendare nouitate: nequaqͣm
ueteri uestim̃to sed panno menstruatȩ
mulieris comparabitur dicens.
Errauimus. & facti sumus immundi
om̃s nos. Sicut pannus menstruatȩ
uniuersa iusticia nr̃a. Semen pes¬
simum prȩparate filios ur̃os occisioni
in iniquitate patrũ suor. Non consur¬
gent nec hereditabunt neq imple¬
bunt faciem orbis ciuitatum. Et con¬
surgam suꝑ eos dicit dñs exercituũ
& ꝑdam babilonis nomen & reliquias.
Laxx Semen pessimum. prępara filios
tuos occisioni peccatis patris tui. ut
non consurgant & possideant terrã.
I&e impleant terram ciuitatũ. Et con¬
surgã in eis dicit dñs sabaoth. & dis.¬

Expanded text:
cens: Exsultet anima mea in Domino: induit enim me vestimento salutis, et tunica laetitiae circumdedit me : sic e contrario peccator, qui portat imaginem veteris hominis atque terreni, meretur 258 audire: Ecce omnes vos quasi vestimentum veterascemini, et tinea devorabit vos . Qui autem profecerit in scelere, et vetustatem noluerit emundare novitate, nequaquam veteri vestimento, sed panno menstruatae mulieris comparabitur dicens: Erravimus, et facti sumus immundi omnes nos, sicut pannus menstruatae universa justitia nostra. Semen pessimorum praeparate filios eius occisioni in iniquitate patrum eorum non consurgent nec hereditabunt terram neque implebunt faciem orbis civitatum et consurgam super eos dicit Dominus exercituum et perdam Babylonis nomen et reliquias LXX: Semen pessimum, praepara filios tuos occisioni peccati patris tui: ut non consurgant et possideant terram, et impleant terram civitatum. Et insurgam eis, dicit Dominus Sabaoth: et disp
Abbreviated transcription (Latin):
non sint in uobis scismata. sed sitis ꝑfe.¬
Cti in eodem sensu. & in eadem sententia.
Scđo hereticor describitur suꝑbia. qui
inmontib se esse credentes eriguntur
contra scientiã dĩ. & iniquitatẽ in excel¬
so loquuntur. & ponunt incęlũ os suũ.
Qui ce ipsi habent popłos. habent reges.
qui deceptum popłm deuorant. Tercia
interp̃tatio est. Quia supra dixerat. gi¬
gantes ueniunt ut impleant furorem
meum. gaudentes simul & contumeliã
facientes: ipsor gigantum describit ar.¬
rogantiam. & adpuniendos qui sibi tra¬
diti fuerant in mala parte consensum.
Oñs exercituum prȩcepit militiȩ belli
de terra longinqua. a sum mo
mentum. obelo prȩnotandũ est. In regũ¬
&e in paralipomenon uolumine leguns
qđ ira dĩ accensa sit suꝑ isrł: quandõ dans
numerauit popłm. & offendit dñm. luis¬
nuis quoq scribit᷑. Dñe ne infurore tus

Expanded text:
non sint in vobis schismata, sed sitis perfenon sint in vobis schismata, sed sitis perfecti in eodem sensu, et in eadem sententia . Secundo, haereticorum describitur superbia, qui in montibus se esse credentes, eriguntur contra scientiam Dei, et iniquitatem in excelsum loquuntur, et ponunt in coelum os suum, qui et ipsi habent populos, habent reges, qui deceptum populum devorant. Tertia interpretatio est: quia supra dixerat, gigantes veniunt, ut impleant furorem meum, gaudentes simul, et contumeliam facientes, ipsorum gigantium describit arrogantiam, et ad puniendos, qui sibi traditi fuerint, in mala parte consensum. nus exercituum praecepit militiae belli de terra longinqua a summo ÷mentum obelo praenotandum est. In Regum, et Paralipomenon volumine legimus . quod ira Dei accensa sit super Israel quando David numeravit populum, et offendit Dominum. In Psalmis quoque scribitur: Domine, ne in furore
Abbreviated transcription (Latin):
lium. sicut & sirenas. & titanas. & arctũ¬
rum. & iadas. & orionem nominant. quȩ
apud hebreos aliis appellant᷑ uocabulis.
Si aut̃ gigantes rebelles dĩ sunt. & omnes
hereses contrariȩ ueritati rebellant dõ.
om̃s heretici gigantes sunt. qui gaudent
inerrore suo. &ꝰ tunc maxime głantur.
quando ȩccłiȩ contumeliam fecerint.
Uor multitudinis inmontib quasi po.¬
płoꝵ. frequentium. uox sonitus regũ gentiũ
congregatarum. Triplicit locus iste accipit᷑.
rimum ut eleuato signo in monte campe¬
stri ueniat gentiliũ popłoꝵ multitudo.
& ipsa inmontib constituta quȩ diuidit᷑
induo. in popłos scilicet & in reges. in disci¬
płos & inmagistros. de quib &e saluator
in euangelioło queba t᷑. Multi aboriente
ite uenient. & accumbent cũ abraham.
& isa ac & iacob in regno cȩloꝵ. Proptea
aut̃ una uar & consona dr̃: ut illud
apłicum ꝓbet᷑. Id ipsum dicatis om̃s ce

Expanded text:
lium, sicut, et Sirenas, et Titanas, et Arctulium, sicut, et Sirenas, et Titanas, et Arcturum, Hyadas, et Orionem nominant, quae apud Hebraeos aliis appellantur vocabulis. Si autem gigantes rebelles Dei sunt, et 237 omnes haereses contrariae veritati rebellant Deo: omnes haeretici gigantes sunt, qui gaudent in errore suo, et tunc maxime gloriantur, quando Ecclesiae contumeliam fecerint. Vox multitudinis in montibus quasi populorum frequentium, vox sonitus regum gentium congregatarum. Tripliciter iste locus accipitur. Primum, ut elevato signo in monte campestri, veniat gentium multitudo, et ipsa in montibus constituta, quae dividitur in duo, in populos scilicet, et in reges, in discipulos, et magistros, de quibus Salvator in Evangelio loquebatur: Multi ab Orienteenient, et accumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum . Propterea autem una vox, et consona dicitur, ut illud Apostolicum probetur: Idipsum dicatis omnes, et
Abbreviated transcription (Latin):
tantes in gła sua. qui mandauerat scĩfi¬
catis suis. Porro iuxta septua ginta gigan¬
tes uenientes ut impleant furorẽ dñi.
gaudentes in aliena in iuria atq lȩtantes:
sinistrȩ accipiendę sunt atq contrariȩ
uirtutes. de quib inpsasmis legimus.
Misit in eos furorẽ irȩ suȩ furorẽ &e iram.
&e tribulationẽ. immissionẽ ꝑ angelos pes-¬
simos. Ex his & ea t̃minator inȩgypto.
qui postes agni litos sanguine non audet
intrare. & ille sp̃s qui egressus est aste¬
tit in conspectu dñi & ait. ego decipiam
achab: dixitq ei dñs. Decipies & pͣualebis.
egredere. & fac sic. Unde in eodem regum
stabat circa eũ a dextris & a sinistris̃.
Dextrȩ uirtutes sunt eor angelor qui ad
bona mittuntur. sinistrȩ aut̃ eoꝵ quib
adpuniendũ tradimur. Unde &e apłs.
Quos tradidi inquit sathane. ut discant
non blasphemare. Nomen aut̃ gigantũ.
ꝓ quo in hebreo gebroim idest fortium
insimilitudine fabularum uertere genti.¬

Expanded text:
tantes in gloria sua qui mandaverat sanctificatis suis. Porro juxta LXX, gigantes venientes ut impleant furorem Domini, gaudentes in aliena injuria atque laetantes, sinistrae accipiendae sunt contrariaeque virtutes, de quibus et in psalmis legimus: Misit in eos furorem irae suae, furorem et iram et tribulationem, immissionem per Angelos pessimos . Ex his est et exterminator in Aegypto, qui postes agni litos sanguine non audet intrare , et ille spiritus qui egressus stetit in conspectu Domini, et ait: Ego decipiam Achab. Dixitque ei Dominus: Decipies et praevalebis egredere et fac sic . Unde in eodem Regum stabat circa eum a dextris, et a sinistris . Dextrae virtutes sunt eorum Angelorum qui ad bona mittuntur: sinistrae autem eorum quibus ad puniendum tradimur. Unde et Apostolus: Quos tradidi, inquit, Satanae, ut discant non blasphemare . Nomen autem gigantium, pro quo in Hebraeo GEBORIM  , id est, fortium similitudinem fabularum vertere genti
Abbreviated transcription (Latin):
ascende qui euangelizas syon: leua infor¬
titudine uocem tuã qui euangelizas ie-¬
rłm. Et leuat manum: qui potest cum
aluud dicere. eleuatio manuum mearum
sacrificium uesꝑtinũ. & qui in omĩ loco
luat scãs manus. ut nonsolum leuet
manus. sed etiam consoletur manu. ne
diat paupi cras ueni &x accipe. sed ut
pauꝑiem eius & necessitatem pręsenti
mi scdia consoletur. Et ingrediant᷑
portas duces. Lax. Aꝑite principes.
Duces ȩccłiȩ ingrediuntur portas mysterioꝵ.
dĩ. & scripturarũ sacramenta cognoscunt.
habentes clauem scientiȩ. ut aꝑiant eas
creditis sibi popłis. Unde prȩcipitur ut
magistri aꝑiant. & discipłi ingrediant᷑.
Ego mandaui sanctificatis meis. Pro quo
eos. Ipse enim sanctificauit ministros suos.
ut &e qui sanctificat & qui sanctificantur:
ex uno om̃s sint. Qui ce in alio loco creden-¬

Expanded text:
as Sion. Eleva in fortitudine vocem tuam qui evangelizas Jerusalem, elevat manum suam, qui potest cum David dicere: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum ; et qui in omni loco levat sanctas manus, ut non solum levet manus, sed etiam consoletur manu: ne dicat pauperi: cras veni, et accipe; sed ut pauperiem ejus, et necessitatem praesenti misericordia consoletur. Et ingrediantur portas duces. LXX: Aperite principes. Duces Ecclesiae ingrediuntur portas mysteriorum Dei, et Scripturarum sacramenta cognoscunt, habentes clavem scientiae, ut aperiant eas creditis sibi populis. Unde praecipitur, ut magistri aperiant, et discipuli ingrediantur. Ego mandavi sanctificatis meis. Pro quo eos. Ipse enim sanctificat ministros suos, ut et qui sanctificat et qui sanctificantur, ex uno omnes sint. Qui et in alio loco creden
Abbreviated transcription (Latin):
annueret sir¬
rituale siri¬
erẽ edificũ
posito culmine ꝑfecte ȩccłiȩ ornameni
monstrarem: hoc inconsequentib duoh
eodem labore quo quintus liber histoni
comp̃hendit. sertꝰ & septimus pręstrit
anagogen: non omĩa disserentes ne mu
fiant uolumina. sed quid eccłastici uir
isaias filius amos. Uidit non carnis sed
loni sit imponendũ. Et quia babilonquȩ
hebraice dr̃ babel interp̃tatur confusio.
maligno positus est: & nonsolum lingus.
sed oꝑa singulor mentesq confundit.
Huius babilonis rex est uerus nabuchodro¬
sor contra din suꝑbiens. qui dic̃ in coriela
Incȩlum ascendam. suꝑsidera cęli ponam
solium meum. sedebo in monte testam̃ti.
in laterib aquilonis. ascendam suꝑ altiu¬
dinem nubium. ero similis altissimo sst

Expanded text:
annueret, spirituale exstruerem aedificium, posito culmine perfectae ecclesiae ornamenta monstrarem, hoc in sequentibus duobus eodem labore quo quintus liber historiam comprehendit, sextus et septimus perstringat anagogen: non omnia disserentes, ne multa fiant volumina, sed quid Ecclesiastici viri Isaias filius Amos. Vidit non carnis, sed ndus Babyloni sit imponendum. Et quia Babylon, quae Hebraice dicitur BABEL  , interpretatur confusio; maligno positus est, et non solum linguas, sed opera singulorum, mentesque confundit. Hujus Babylonis rex est verus Nabuchodonosor, contra Dominum superbiens, qui dicit in corde suo: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam solium meum: sedebo in monte Testamenti in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, ero similis
Abbreviated transcription (Latin):
riam fortitudinẽ. cui tradimur ad puu¬
endum. De quo & in octauo psalmo cant
ut destruas inimicũ & defensorẽ. Posit
bellatores dici qui de t̾ra ꝓcul uenum
& a sumo cęli: etiam ministri angeli qu
inmundi consũm atione mittendi suit
ut tizanioꝵ manipulos faciant. c se¬
ratos a frum̃to incendio pͣparent seni¬
t̾no. Omis quoq t̾ra disꝑdet᷑. quandote¬
rena oꝑa sub uertent᷑. Sunt &e alii dñili

Expanded text:
tradimur ad puniendum, de quo et in octavo psalmo cantatur: Ut destruas inimicum, et ultorem . Possunt bellatores dici qui de terra procul veniunt 238 et a summo coeli, etiam ministri Angeli, qui in mundi consummatione mittendi sunt, ut zizaniorum manipulos faciant, et separatos a frumento incendio praeparent sempiterno . Omnis quoque terra disperditur, quando terrena opera subvertuntur. Sunt e
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ &e in ꝓuerbis legimus. Dñs sapien¬
dafundauit terram. Et ad iob loquitur
ans. Vbi eras quando fundabam terram:
Ionquo terra habeat fundamenta ꝓfunda
mnole deiecta. sed uoluntas & potestas dĩ
Qlonĩa continentur. fundamenta illiꝰ
ppelanda sunt. Ipse enim suꝑ maria fun¬
Nsuit eam. &e suꝑ flumina collocauit eã.
ꝙ pse appendit̾ eã suꝑ nichili.

Expanded text:
vero terrae et in Proverbiis legimus: Deus sapienvero terrae et in Proverbiis legimus: Deus sapientia fundavit terram . Et ad Job loquitur Dominus: Ubi eras quando fundabum terram ? Non quod terra habeat fundamenta profunda mole dejecta; sed voluntas et potestas Dei, qua omnia continentur, fundamenta illius appellanda sunt. Ipse enim super maria fundavit eam, et super flumina collocavit eam, et ipse appendit eam super nihili
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ ophir. & aquila transtulit spilom
ophir. Qđ nescio quid uolentes septua¬
ta interp̃tati sunt: lapides de sophui
Est aut̃ indiȩ locus in quo aurum obtini
nascitur. sicut ingenesi legimus de fliuo
phison. Iste est qui circũit eulat ubiet
carbunculus. & lapis prassinus. Precioso
autem intelligit᷑ ꝓ eo qđ est rarior Omi
enim quod rarum est preciosum est. icu
& in samuelis uolum ine legimus. & seri
auro. & homo mundo obrizo. & impl¬
tum quod scriptũ est putas cũ uenert
filius hominis in ueniet fidem suꝑ tran
tunc &e cȩli mouebunt᷑ &e t̾ra. Cęlũ ena
sua uoluntate & ꝓpͥo arbitrio ut ples
estimant animantia esse credentes. s&
ꝓpt̾ indignationem dñi exercitium.
&e ꝓpter diem furoris eiꝰ. qui respicit
terram & facit eam tremere. Undt he
hoc quod iiseptuaginta dicitur. cȩlum
ihis qui uersantur in cęlo. Quomodo si di¬
uamus. Om̃is ciuitas conclamauit. & obiuã
undici urbs uniuersa ꝓcessit. fundam̃ta

Expanded text:
r OPHIR  , et Aquila transtulit σπήλωμα ὀφεὶρ, quod nescio quid volentes LXX 242 interpretati sunt, lapidem de Sophir. Est autem Indiae locus, in quo aurum optimum nascitur; sicut in Genesi legimus de fluvio Phison: Iste est qui circumit omnem terramcarbunculus et lapis prasinus . Pretiosior autem intelligitur, pro eo quod est rarior. Omne enim, quod rarum est, pretiosum est, sicut et in Samuelis volumine legimus: Et sermo vir auro, et homo mundo obrizo, et impletum quod scriptum est: Putas cum venerit Filius hominis, inveniet fidem super terram ? tunc et coeli movebuntur et terra. Coelum enim sua voluntate, et proprio arbitrio, ut plerique aestimant, animantia ea esse credentes; sed propter indignationem Domini exercituum, et propter diem furoris ejus, qui respicit terram, et facit eam tremere. Unde hoc quod in LXX dicitur, coelum his, qui versantur in coelo, quomodo si dicamus, omnis civitas conclamavit, et obviam judici urbs universa processit. Fundamenta
Abbreviated transcription (Latin):
Ante me non est formatus as. & post me ñ
erit. Ego sum. egosum dñs. & non est absq
Imc saluator. Ego annunciaui & saluaui.
auditum feci. & non fuit in uobis aliemꝰ.
Uos testes mei dicit dñs. & ego dt̃. Ab initio
ego ipse. & non est qui de manu mea eruat
Oꝑabor. & quis auertet ulud᷑ Larr. Et¬
creauit te isrł : Noli timere. qm̃ redemite.¬
Et uocaui te nomine meo. m̃s es tu Et si
transieris ꝑaquã tecum sũ. & flumina¬
I non oꝑient te. Et si transieris ꝑignẽ non
combureris. flamma non exuret te.
quia ego dñs ds̃ tuus. sanct᷑ isrł saluator
tuus. feci cõmutationẽ tuã egiptũ. ce
ethiopiã. & sienẽ ꝓte. Ex quo honorabi¬
lis factus es & inconspectu meo glorifi.

Expanded text:
s et post me non erit ego sum ego sum Dominus et non est absque me salvator ego adnuntiavi et salvavi auditum feci et non fuit in vobis alienus vos testes mei dicit Dominus et ego Deus et ab initio ego ipse et non est qui de manu mea eruat operabor et quis avertet illud haecreavit te, Israel, Noli timere, quoniam redemi te: vocavi te nomine tuo, meus es tu: et si transieris per aquam, tecum sum, et flumina non cooperient te. Et si transieris per ignem, non combureris: flamma non exuret te: quia ego Dominus Deus tuus Sanctus Israel, salvator tuus. Feci commutationem tuam 516 Aegyptum, et Aethiopiam, et Syenen pro te. Ex quo honorabilis factus es, et in conspectu