comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c sanct᷑ creator est: sicut pater et uerbum.
et filii ẽ. Et inde unum sunt pat̾ ec filiꝰ: quia nichil
habet pater quod non habeat filiꝰ. Non enim res
una et duoꝵ substancialis poterit semel ab eis ꝓce¬
dere: et simul imesse nͥ unum fuerint a quibus
ꝓcedit. Sp̃m scm̃ pignꝰ accepit eccłia : ut ꝑ eum in
uno corꝑe unum fierent credentes. per quẽ pater
et filius unum essencialit̃ sunt ipso saluatore ad
Non a pͥncipio in abscondito locit᷑ sum: ex temꝑe
clytus nuncupatur. Nam grece parachsis: cͥonsõ latinẽs¬
latio dicit᷑. Et re uera dũ dona sacramentoꝵ di
stribuit: consolationem animȩ prebet. Credo eqͥdẽ
quod magnam lȩtieiam sentit: qui aliquid reuelan¬
te sp̃u dei dicit. Donum sancti spirit᷑ in nembris seẽ¬
eccłie singillatim diuiditur: et in singulis singula
dona tribuuntur. xp̃c autẽ onnẽ plenitudinem
gr̃arun habuit: de quo ita legitur. Pienꝰ gr̃a et u̾i¬

Expanded text:
 sanctus creator est, sicut Pater et Verbum, s Patris et Filii est; et inde unum sunt Pater et Filius, quia nihil habet Pater quod non habet Filius. Non enim res una et duorum consubstantialis poterit simul ab eis procedere et simul inesse, nisi unum fuerit, a quibus procedit. Spiritum sanctum pignus accepit Ecclesia, ut per eum in uno corpore unum fierent credentes, per quem Pater et Filius unum essentialiter sunt, ipso Salvatore ad Non a principio in abscondito locutus sum: ex tempore, cletus nuncupatur. Nam latine paraclesis consolatio dicitur. Et re vera, dum dona sacramentorum stribuit, consolationem animae praebet. Credo equidem quod magnam laetitiam sentit, qui aliquid, revelante spiritu Dei, discit. 5. Donum sancti Spiritus in membris Ecclesiae singillatim dividitur, et in singulis singula dona tribuuntur. Christus autem omnem plenitudinem gratiarum habuit, de quo ita legitur: Plenus gratia et veri
Abbreviated transcription (Latin):
ri popło latebat: s tam̃ in consilio dei erat ut fie¬
batur aduentus xp̃i: sicut dicit ꝓpħa. Cum ap¬
ꝓpiquauerint anni: coguosceris. Dum aduene¬
rit tempꝰ: ostenderis. Nunc uͦ reuelatuni patet.
quod tunc carnalibus latebat. Sp̃italib uero notũ
erat: non dum tam̃ manifeste dicebatur. eo quod
tempus ostensionis noneẽt.
xui. De eccłia et heresib̾.

Expanded text:
ri populo latebat, sed tamen in consilio Dei erat ut fietur adventus Christi, sicut dicit propheta: Cum appropinquaverunt anni, cognosceris; dum advenerit tempus, ostenderis. Nunc vero revelatum patet, quod tunc carnalibus latebat, spiritualibus vero notum erat, nondum tamen manifeste dicebatur, eo quod tempus ostensionis non esset. CAPUT XVI. De Ecclesia et haeresib
Abbreviated transcription (Latin):
do non diguis et reprobis doua sp̃c scĩ conferiatur.
sicut sauli data est ꝓpħia et balaam. Unde et mul-¬
ti in finem dieturi sunt. Dñe: urtutes in tuo nomi¬
ne fecimꝰ. Quibꝰ dicturꝰ ẽ dñs. Nescio uos: unde sitiᷤᷤ
xp̃i aduentum non tantum plebis uideȩ scĩ ꝓpħan¬
tes expectauerunt: s fuisse etiam in nationibus
plerosq sanctos uiros ꝓpħiȩ donum habentes. quibꝰ¬

Expanded text:
do non dignis et reprobis dona Spiritus sancti conferuntur, sicut Sauli data est prophetia, et Balaam. Unde et multi in fine dicturi sunt: Domine, virtutes in tuo nomine fecimus; quibus dicturus est Dominus: Nescio vos unde sitis. 9. Christi adventum non tantum plebis Judeae sancti prophetantes exspectaverunt, sed fuisse etiam in nationibus plerosque sanctos viros prophetiae donum habentes, quibu
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes excludant. uec habitare ꝑmittant. Quib
recte ꝑ ꝓpħam dicitur. Ue qui coniungitis domũ
ad domum: et agrum agro copulatis usq ad terminũ
loci. Nunquid soli uos habitabitis in medio terrȩ
Tales quippe homines infernum id ẽ diabolum raꝑe
absq ullo t̃mino. Et descendent fortes ens et subli¬
mes głosiq eius ad eum. Nlec mirum quod morien
tes inferni ignib deputantur: qui uiuentes flãmã
cupiditatis fuȩ minime extuixerunt. Qui desiderio
cupiditatis exestuant: flatu diabolicȩ inspirationis
ligno uetito manducaret. Accendit cain mentem
imudia: ut frẽm occideret. Accendit salomonem lu¬
xuriȩ facib: ut ꝑ amorem libidinis idola adoraret.
actnecteret. His gͦ inspirationib diabolus corda ho¬
minum occultis deprauat cupiditatib¬

Expanded text:
pauperes excludant, nec habitare permittant. Quibus pauperes excludant, nec habitare permittant. Quibus recte per Prophetam dicitur: Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis usque ad terminum loci. Nunquid soli vos habitabitis in medio terrae ? Tales quippe homines infernum, id est, diabolum raperabsque ullo termino, et descendent fortes ejus, et sublimes, gloriosique ejus ad eum. Nec tes inferni ignibus deputentur, qui viventes flammam cupiditatis suae non exstinxerunt. « Qui ergo desiderio cupiditatis suae, ut ait B. Isidorus, exaestuant, flatu diabolicae inspirationis ligno vetito manducaret. Accendit Cain mentem invidia, ut fratrem occideret. Accendit Salomonem luxuriae fascibus, ut per amorem libidinis idola adoraret. avaritiae adnecteret. His ergo inspirationibus diabolus corda hominum occultis depravat cupiditatib
Abbreviated transcription (Latin):
uit effusionẽ. Sepe iniqui mala que concupiscunt.¬
et assequuntur: quatenꝰ de affectu mali desiderii for¬
tius puniantur. Clectos autem suos deus non dimit¬
tit ire in desiderioꝵ malorũ ꝑfectionem: s in dolo¬
rem mentem conuertit eorum ꝓ id quod in scło nequit̃
appetunt. in hac exꝑientia resipiscant reuerti ad do-
aduersari: qui quod temporalit concupiscit. non ꝑ¬
mittitur adimplere. Secreto autem iudicio dĩ fieri:
ut durius ꝑeant hi quoꝵ cupiditatẽ effectus statim
sequitur actionis. Nunqͣm saciari nouit cupiditas.
Semꝑ enim auarus eget. Quantoq magis adqui¬
rit: tanto amplꝰ querit. Nec solum desiderio au¬
gendi cͣruciatur s etiam amittendi metu afficit᷑.
Inopes nascunur in hac uita: inopes recessuri auita.
Si bona mundi huiꝰ ꝑitura credimꝰ. cur ꝑitura tan¬
to amore cupunus: Pieriq potentes tanta cupi¬
ditatis rabie inflammantur: ut de confinis suis

Expanded text:
vit effusione . 6. Saepe iniqui mala quae concupiscunvit effusione . 6. Saepe iniqui mala quae concupiscunt assequuntur, quatenus de affectu mali desiderii fortius puniantur. Electos autem suos Deus non dimittit ire in desideriorum malorum perfectionem, 250 sed in dolorem mentem convertit eorum, pro eo quod in saeculo nequiter appetunt, ut hac experientia resipiscant reverti ad Deumium noverit adversari, qui quod temporaliter concupiscit non permittitur adimplere. Secreto autem Dei judicio fieri creditur ut durius pereant hi quorum cupiditatem effectus statim sequitur actionis. 7. Nunquam satiari novit cupiditas. Semper enim avarus eget; quantoque magis acquirit, tanto amplius quaerit; nec solum desiderio augendi excruciatur, sed etiam amittendi metu afficitur. 8. Inopes nascimur in hac vita, inopes recessuri sumus a vita. Si bona mundi hujus peritura credimus, cur peritura tanto amore cupimus? 9. Plerique potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confiniis suis
Abbreviated transcription (Latin):
on posse quempiã spiritalia bella susciꝑe: nͥ
prius carnis edomuerit cupiditates. Non po¬
test ad contemplandum dm̃ mens ẽẽ libera:
quę desideriis huiuis mundi et cupiditatib inhiat.
Neq enim alta conspicere poterit oculus: quẽ pul¬
uis claudit. Om̃i peccato: peior ẽ auaricia. et amor
pecuniarum. Unde et ꝑ salomonẽ dicitur. Nichil ẽ
scelestius qm amare pecuniam. Hec enim auimam
suam uenalẽ habet: quoniã inuita sua ꝓiecit intima
sua. Cupiditas: omnium criminim materia ẽ. Unde
et apłc ait. Radix  omniũ malorum ẽ cupiditas. Quã
quidam appecentes: errauerunt a fide. Si gͦ succidit᷑
radix criminũ: non pullulant cȩterȩ soboles pecca¬
torũ. Multi causa cupiditatis terrenȩ: etiam ipsam
fidẽ renunciauerunt. Cupiditas enim: xp̃m uendi¬
dit. Nam et plerisq tantum in reb alienis ẽ deside¬
rium: ut etiam homicidiũ ꝑpetrare non uereant᷑.
sic̃ a hali qui appecitu cupiditatis suȩ sanguinis exple¬

Expanded text:
on posse quempiam spiritualia bella suscipere, nisi prius carnis edomuerit cupiditates. 2. Non potest ad contemplandum Deum mens esse libera, quae desideriis hujus mundi et cupiditatibus inhiat. Neque enim alta conspicere poterit oculus quem pulvis claudit. 3. Omni peccato pejor est avaritia et amor pecuniarum. Unde et per Salomonem dicitur: Nihil est scelestius quam amare pecuniam ; hic enim animam suam venalem facitnum mater est. Unde et Apostolus ait: Radix omnium malorum cupiditas est; quam quidam appetentes erraverunt a fide . Si ergo succiditur radix criminum, non pullulant caeterae soboles peccatorum. 5. Multi causa cupiditatis terrenae etiam ipsam fidem renuntiaverunt. Cupiditas enim Christum vendidit. Nam et plerisque tantum in rebus alienis est desiderium, ut etiam homicidium perpetrare novereantur, sicut Achab, qui appetitum cupiditatis suae sanguinis exple
Abbreviated transcription (Latin):
uidam uolunt coronã aliquando ꝓsig¬
no accipiendam pęnitentiȩ. quẽ ad mo¬
dũ in ordine monachorum. quib et cet̃i
ordines sacri qui in clero ꝓprii sunt scđ̾m indul
possunt. nec sp̃ualis aiguitatis in ęccłia curam
susciꝑe : donec ad clerum assumantur. ꝓpterea
quod in illis ẽ sacri signaculi ad indulgentiam
ẽ: non ꝓ potestate prelationis in popło dei. s ne
in ipso quoq habitu penitentiȩ quo se sponte ꝓpt̃
dm̃ sequestrauerunt. sacroscãm corporis et sangui¬
uis xp̃i cõmunionẽ uł hab̃e non possunt. uł extͣ
ad impedim̃tum quietis suȩ requirere compel
lant᷑. Ut gͦ quietius intrinsecus uiuant. ordines
ministerii diuini ipsis ꝑ indulgentiam concedũ¬
tur : non ad exercendam prelationẽ in popło dĩ.
s ad celebrandã intrinsecus cõmunionẽ sacram̃ti.
dĩ. Quod tam̃ a pͥncipio non ita fuisse dicunt.
Monachi quippe et heremum habitantes olim
presbiteros habuisse leguntur.

Expanded text:
uidem volunt coronam aliquando pro signo accipiendam poenitentiae, quemadmodum in ordine monachorum, quibus et caeteri ordines sacri qui in clero sunt proprii, secundum possunt, nec spiritualis dignitatis in Ecclesia curam suscipere, donec ad clerum assumantur. Propterea quod in illis est sacri signaculi, ad indulgentiam est, non pro potestate praelationis in populo Dei, sed ne in ipso quoque habitu poenitentiae quo se sponte propter Deum sequestraverunt, sacrosanctam corporis et sanguinis Christi communionem vel habere non possint, vel extra ad impedimentum quietis lantur. Ut ergo intrinsecus quietius vivant, ordines ministerii divini per indulgentiam ipsis conceduntur; non ad exercendam praelationem in populo Dei, sed ad celebrandam intrinsecus communionem sacramenti Dei, quod tamen principio non ita fuisse dicunt. Monachi quippe et eremum habitantes olim presbyteros habuisse leguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ardonicem faciunt duo nomina. sardꝰ.onixq
Ipsi distribuunt species in quinq magistri.
S qui tres puros. imꝑmixtosq colores.
S ic in se retinent: ut distent limite certo:
Hic honor amplior ẽ et eoꝵ forma ꝓbatur.
Densior a raro plus fert᷑ habere decoris.
Hic solus lapidum ceram conuellere nescit.
Hic humilem castumq decet. uultuq pudentem.
Cuius uirtutes alias reperire nequiui.
Partibus hunc nr̃is arabes s et india mitat.¬

Expanded text:
ardonicem faciunt duo nomina, sardus et onym distribuunt species in quinque magistri. Sed qui tres puros impermistosque colores Sic in se retinent, ut distent limite certo. His honor amplior est, et eorum forma probatur. Densior et clarus plus fertur habere decoris, Hic solus lapidum ceram convellere nescit. Hic humilem castumque decet, vultuque pudentem. Cujus virtutes alias reperire nequivi. Partibus hunc nostris Arabes, sed et India mitt
Abbreviated transcription (Latin):
e eo quod int̾rogasti si ille qui filiolam
suam duxit uxorẽ. et de eo qui concum¬
bit cum matre sua sp̃uali. et de eo qui
filium suum baptizauit. et cuiꝰ uxor eũ de fon¬
te suscepit. ea ratione ut discidiũ coniugii fie¬
ret si postea in tali copulatione ꝑmanere pos¬
sent: de talib sic respondendũ ẽ. Si filiolã
aut cõmatrẽ suã spiritualẽ aliquis in conuigi¬
o duxerit: seꝑandos eẽ iudicamꝰ. et graui peni¬
tentia plectendos. Si autẽ coniuges legitimi
unus aut ambo ex industria fecerint. ut filiũ
sinim de fonte suscipiant. ut discidium fiat:
tale consiliũ damus. Si innupti manere uolu¬
erint: bonuni ẽ. Sin autẽ: grauis pęnitenti¬
a insidiatori iniungatur. et simul maneant.
Et si suprauixerit preuaricator coniuigii acer¬
rima multetur pęnitentia. et sine spe conui¬
gii maneat.
Ex concilio triburiensi.

Expanded text:
e eo quod interrogasti, si ille qui filiolam suam duxit uxorem, et de eo qui concubuit cum commatre spirituali, et de eo qui filium suum baptizavit, et cujus uxor eum de fonte suscepit, ea ratione ut dissidium conjugii fieret; si postea in tali copulatione permanere possent. De talibus sic respondendum est. Si filiolam aut commatrem suam spiritualem aliquis in conjugio duxerit; separandos eos esse judicimus, et gravi poenitentia plectendos. Si autem conjuges legitimi unus aut ambo ex industria fecerint ut filium suum de fonte suscipiant, ut dissidium fiat, tale consilium damus, si innupti manere voluerint bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur; et simul maneant, et si supervixerit praevaricator conjugii, acerrima poenitentia mucltetur, et sine spe conjugii maneat. De concilio Tiburiensi.
Abbreviated transcription (Latin):
e sacram̃to impositionis manuũ diffini¬
tum ẽ ut nulla ratione iteretur: sic̃
nec baptisinus. et si forte factum fuerit.
graui penitentia plectendum ẽ. hoc quoq
statutum ẽ ut impositionis manuũ sacram̃
hi qui actipiunt ꝑfectȩ ętatis fuerint: ut
mundi donum sp̃c scĩ accipiant. Sic̃ enim
duobꝰ tẽporibꝰ pascha uidelicet et pentecostes.
baptisma quod his solũ temꝑib generalit
celebrandum ẽ a ieiunis celebrari debet.

Expanded text:
e sacramento impositionis manuum definitum est, ut nulla ratione iteretur, sicut nec baptismus; et si forte id factum fuerit gravi poenitentia est plectendum. Hoc quoque statutumlii qui accipiunt perfectae aetatis fuerint, ut mundi donum Spiritus sancti accipiant. Sicut enim duobus temporibus in Pascha videlicet et Pentecoste baptisma, quod illis solum temporibus generaliter celebrandum est, a jejunis celebrari debet,
Abbreviated transcription (Latin):
inconfessione. Preuenamus faciem eius. an¬
tequam ueniat propicietur: antequam assit
placetur. habes enum sacerdotem: ꝑ quem pos¬
sis placare deum tuum. Et ipse cum patre ds̃
est ad te. qui homo est. p̃pte: ita iubilabis
mo. lauda illum accusando te. et laudando
eum qui fecit te.ueniet qui mortuus est ꝑte.
Nemo uariet: nemo leprosus sit. Noetrina
inconstans non habens unum colorem: m̃¬
tis lepram significat. Et istam &p̾c mundat.
forte in aliquo uariasti. et insperisti. et in
melius sententiam comimutasti. et qued
uarium erat unius coloris effectum est. No¬
li tibi tribuere: ne sis int̾ nouem qui grãs ñ
egerunt.Ytius egit grãs: ceteri uidei erãt
llle aliengena erat: gentes aliengenas sig¬
nificabat. Dumerus ille: opo ãmas dedit:
Illi ergo debemus q. sumus. quod uiuimus.
quod intelligimus. q homines sumus. q. be¬
ne uiximus. quod recte intelleximus. illide¬
bemtus: nr̃m nichil nisi peccatum ꝙ babemꝰ

Expanded text:
in confessione. Praeveniamus faciem ejus: anin confessione. Praeveniamus faciem ejus: antequam veniat, propitietur; antequam adsit, placetur. Habes enim sacerdotem per quem possis placare Deum tuum, et ipse cum Patre Deus est ad te, qui homo est propter te. Ita jubilabis mo, lauda illum. Accusando te, et laudando eum qui fecit te; veniet qui mortuus est pro tNemo variet, nemo leprosus sit. Doctrina inconstans, non habens unum colorem, mentis lepram significat: et istam Christus mundat. Forte in aliquo variasti, et inspexisti, et in melius sententiam commutasti; et quod varium erat, unius coloris effectum est. Noli tibi tribuere, ne sis inter novem qui gratias non egerunt. Unus egit gratias: caeteri Judaei erant: ille alienigena erat, gentes alienigenas significabat, numerus ille Christo decimas dedit. Illi ergo debemus quod sumus, quod vivimus, quod intelligimus: quod homines sumus, quod bene viximus, quod recte intelleximus, illi debemus. Nostrum nihil, nisi peccatum quod habemus.
Abbreviated transcription (Latin):
fecit te quia nemo recreat nisi qui creat.
Nemo reficit. nisi qui fecit. hoc et in alio
psalmo. hpse fecit nos: et non ipsi nos. Sate
quando te fecit: quid tu faceres non habebas.
Quando autem iam es habes et tu ipse q facias.
ad medicum curras. medicum unplores qui
ubiq est. Et ut implorares excitauit cor tu¬
um: et posse implorare donauit tͥ Heus
enim inquit qui operatur inuobis et uelle
et operari pro bona uoluntate: quia ut bab̾¬
es botam uoluntatem. illius uocatio precessit
quo inquis : in quo: Confite ista omnia adõ te
habere quicquid boni habes: ate quicquid mnali
Ne in bonis tuis illum contempnas te laudans:
ne in malis tiis te excuses. illum accuses. Ipsa ẽ.
uera ꝯfessio. Ille qui intantis boms p̃uenit te.
uenturus est. ad te. et inspecturus dona sua. et
mala tua. Quomodo bonis eus usus fueris:
inspicit te. Ergo quia in omnib istis donis p̃¬
uennit te. uide in quo tu preuemas faciem uen¬
turi. Audi psalmum. P̃uemam faciem eius

Expanded text:
fecit te: quia nemo recreat, nisi qui creat; nemo reficit, nisi qui fecit. Hoc et in alio psalmo: Ipse fecit nos, et non ipsi nos . Sane quando te fecit, quid tu faceres non habebas: quando autem jam es, habes et tu ipse quod facias; ad medicum curras, medicum implores, qui ubique est. Et ut implorares, excitavit cor tuum, et posse implorare donavit tibi; Deus est enim, inquit, qui operatur in vobis et velle, et operari, pro bona voluntate . Quia ut haberes bonam voluntatem, illius vocatio praecessit.quo, inquis, in quo? Confitere ista omnia a Deo te habere quidquid boni habes, a te quidquid mali. Ne in bonis tuis illum contemnas, te laudes; ne in malis tuis illum accuses, te excuses: ipsa est vera confessio. Ille qui in tantis bonis praevenit te, venturus est ad te, et inspecturus dona sua et mala tua; quomodo bono ejus usus fueris, inspicit te. Ergo quia in omnibus istis donis praevenit te, vide in quo tu praevenias faciem venturi: audi Psalmum, Praeveniamus faciem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
speratio est salutis. Sit gͦ in ur̃o ꝯfilio si fieri
potest sꝑes aliqua salutis. Nouimus quid fe¬
cerimus: dicite quid faciamus quid ẽ qđ fati¬
mus: Non etum quencumq hominem oc¬
cidimus: et multum mali fecissemus siquem¬
cumq hominem in nocentem occidissemus:
latronem elegimus. innocentem occidimus.
Mortuum elegimus medicum occidimus. Di¬
cite quid faciemus et petrus. Agite penitenti¬
am: et baꝑtizetur unus quisq urm̃. innomi

Expanded text:
speratio est salutis: sit ergo in vestro consilio, si fieri speratio est salutis: sit ergo in vestro consilio, si fieri potest, spes aliqua sanitatis. Novimus quid fecerimus, dicite quid faciamus. Quid est quod fecimus? Non enim quemcumque hominem occidimus; et multum mali fecissemus, si quemcumque hominem innocentem occidissemus. Latronem elegimus, innocentem occidimus; mortuum elegimus, medicum occidimus: dicite, quid faciemus? Et Petrus: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomi
Abbreviated transcription (Latin):
uit discipłos. ceperant loqui linguis omnium
gentium: signum in illis procedebat uintatis
Loquebatur enim tunc unus homo oitrib
linquis: quia locutura erat unttas ecclesie in
om̃nib linguis. Expauerunt qui audiebant
Nouerant enim homines idiotas fuisse utuꝰ
tantum lingue: et mirabant᷑ ac stupebant.
ꝙ unius lingue homines. uelut multum du¬
arum linguis omnium gentium loqueren¬
tur.Suspensi sunt stupore. ꝑdiderunt elati¬
onem: de monte facti sunt ualles. Iam si hu¬
miles sunt: ualles sunt. Quod infuderis capi¬
unt: non dimittunt. Si uenerit aqua suꝑ alti¬
tudinem decurrit et defluit: siuenerit aqua
ad concarium et hurmlem locum. et capitur
et stat. Tales iam illi erant. stupebant. mira¬
bantur. perdider̃ seuitiam. Deniq loquen¬
te sibi petro compuncti sunt: et factum est
in illis. quod psalmus p̃dixerat. Conuersus
sum in erumnam. cum configeretur spina
Quid est spma ͤ componcio penitentie. Sicha¬

Expanded text:
vit discipulos, coeperunt loqui linguis omnium vit discipulos, coeperunt loqui linguis omnium gentium: signum in illis procedebat unitatis. Loquebatur enim tunc unus homo omnibus linguis; quia locutura erat unitas Ecclesiae in omnibus linguis. Expaverunt qui audiebant. Noverant enim homines idiotas fuisse, unius tantum linguae; et mirabantur ac stupebant, quod unius linguae homines, vel ut multum duarum, linguis omnium gentium loquerentur: suspensi sunt stupore, perdiderunt elationem, de monte facti sunt valles. Jam si humiles sunt, valles sunt; quod infuderis capiunt, non dimittunt. Si venerit aqua super altitudinem, decurrit et defluit: si venerit aqua ad concavum et humilem locum, et capitur et stat. Tales jam illi erant; stupebant, mirabantur, perdiderant saevitiam. CAPUT te sibi Petro, compuncti sunt, et factum est in illis quod Psalmus praedixerat: Conversus sum in aerumnam, cum configeretur spina . Quid est spina? Compunctio poenitentiae. Sic ha
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. Orat ap̃ianus. et erauditur. orat &pẽ
et non eraudietur: Nam qui eraudit cum
patre quia ds̃ est. quomodo non exauditur hõ
qui pro nobis factus est : prorsus exauditus
est. Ibi erant. ibi seuiebant. dehis erant qui
teprehendebant eum et dicebant. Ecce cum
publicanis et peccatorib conuescitur. Erant
in ipso populo aquo ipse medicus occidebat᷑.
et in eius sanguine etiam ipsis antidotũ pa¬
rabatur. Cum enim dominus non solum san¬
guinem funderet uerum etiam ipsam suam
mortem ad medicamenti confectionem ampen¬
deret: resurrexit. Ad demonstrandã resurre¬
ccionis exemplum pacientiam suara passus ẽ
ut doceret pacientiam nrãm. et in resurrectio¬
ne sua premium pacientie demonstrauit. Item
ut nostis et omnes confitemur. ascendit in ce
missus. Dixerat enim discipłis. Sedete inciui¬
tate. donec induamti uirtute exalto. Uenit
ergo et promissio ipsuis. llenit sp̃c sc̃s. imple¬

Expanded text:
ciunt. Orat christianus, et exauditur; orat Christus, ciunt. Orat christianus, et exauditur; orat Christus, et non exauditur? Nam qui exaudit cum Patre, quia Deus est, quomodo non exauditur homo, quod pro nobis factus est? Prorsus exauditus est. Ibi erant, ibi saeviebant: de his erant qui reprehendebant eum, et dicebant, Ecce cum publicanis et peccatoribus convescitur . Erant in ipso populo, a quo ipse medicus occidebatur, et in ejus sanguine etiam ipsis antidotum parabatur. Cum enim Dominus non solum sanguinem funderet, verum etiam ipsam suam mortem ad medicamenti confectionem impenderet; resurrexit ad demonstrandum resurrectionis exemplum. Patientia sua passus est, ut doceret patientiam nostram; et in resurrectione sua praemium patientiae demonstravit. Item, ut nostis, et omnes confitemur, ascendit in coemissus. Dixerat enim discipulis suis: Sedete in civitate, donec induamini virtute ex alto . Venit ergo et promissio ipsius, venit Spiritus sanctus, imple
Abbreviated transcription (Latin):
de fletum: quam risum cum am̃tia. Tantum
ualet m̃tis sanitas. ut etiam cum planctu
eligatur. Isti ergo qui sanos se putabant.
multo ꝑ iculosius et desperatius egrotabatt.
et ipsa egritudine aua mentes ꝑdiderant. eti¬
am medicum cedebant. Parum est cedebant.
dicam totun. non solum cedebant. s etiam
occidebant. Ille autem: etiam eum occideretur
medicus erat. Ila pulabat: et eurabat. Pacie¬
batur fieneticum: nec deserebat egrotum. Te
nebatur: colaphis percutiebatur. arundine
plagas accipiebat. irridebatur. uisultabatur
ei postremo auchebatur. dampnabatur. ligno
suspendebatur. undiq curum freiebatur. et
medicum. Pater ignosce illis quia nesciuit
quid faciunt. Ili ꝑdita mente seuiebant. et
medici sanguinem seuendo fundebant: ille
autem etiãm de ipso sanguine suo egrotis me¬
dicamenta faciebat. Hon̾ enim uere frustra
dixit. Pat̃ ignosce illis. quia nesciunt quid fa¬

Expanded text:
m sanitate, quam risum cum amentia. Tantum m sanitate, quam risum cum amentia. Tantum valet mentis sanitas, ut etiam cum planctu eligatur. Isti ergo qui sanos se putabant, multo periculosius et desperatius aegrotabant; et ipsa aegritudine qua mentes perdiderant, etiam medicum caedebant. Parum est, caedebant: dicam totum; non solum caedebant, sed etiam occidebant. Ille autem etiam cum occideretur, medicus erat, vapulabat, et curabat; patiebatur phreneticum, nec deserebat aegrotum: tenebatur, alligabatur, colaphis percutiebatur, arundine plagas accipiebat, irridebatur, insultabatur ei, postremo audiebatur, damnabatur, ligno suspendebatur, undique circumfremebatur; et medicum. Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Illi perdita mente saeviebant, et medici sanguinem saeviendo fundebant: ille autem etiam de ipso sanguine suo aegrotis medicamenta faciebat. Non enim vere frustra dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid fa
Abbreviated transcription (Latin):
et egrotabant et sanos eẽ. credebant. ꝑiculosiꝰ¬
egrotart: qui mentem febrib ꝑdiderunt.
Iui rident: et sani plorant. Ridet enim fre¬
neticus: s non est sanus. Porro autem qui m̃¬
tis est sane: plorat freneticum ridentem. pͥ¬
mum si duo ista ꝓponas. quid ẽ. melius ride
aut plorare: qui non sibi eligat ridere: De¬
niq propt̃ dolorem salubrẽ penitentiȩ. infle¬
tu dominus posuit officium: inrisu benefici¬
um. Quomodo: quando ait in euuangłio.
Beati qui plorant. quia rideb unt. Ergo in
ploratu officium est: inrisu p̃mium est sa¬
pientiȩ. Risum enim pro gaudio posuit. Non
cachinnationem. s exultationem. Ergo si
duo ista proponas. et queras quid horum
sit meltus. ridere aut plorare: omnis homo
plorare non uult. et ridere uult. Porro si ad¬
das ꝑsonas ad istos affectus. et ita proponas
cum ꝑ sonis. quid est melius ridere frenetiẽ.
an plorare sanum: eligit sibi homo c̃ saita

Expanded text:
et aegrotabant, et sanos se esse credebant. CAPUT Iet aegrotabant, et sanos se esse credebant. CAPUT Iaegrotant, qui mentem febribus perdiderunt. Illi rident, et sani plorant. Ridet enim phreneticus; sed non est sanus. Porro autem qui mentis est sanae, plorat phreneticum ridentem. Primum, si duo ista proponas, Quid est melius, ridere, an plorare? quis non sibi eligat ridere? Denique propter dolorem salubrem poenitentiae, in fletu Dominus posuit officium, in risu beneficium. Quomodo? Quando ait in Evangelio, Beati qui plorant, quoniam ridebunt . Ergo in ploratu officium est, in risu est praemium sapientiae. Risum enim pro gaudio posuit, non cachinnationem, sed exsultationem. Ergo si duo ista proponas, et quaeras quid horum sit melius, ridere, an plorare; omnis homo plorare non vult, et ridere vult. Porro si addas personas ad istos affectus, et ita proponas cum personis, Quid est melius, ridere phreneticum, an plorare sanum? eligit sibi homo fletum cu
Abbreviated transcription (Latin):
d lectum est. modo de sco
euuangłio: hoc et paulus
fidelis sermo et omni acce¬
ptione dignus: q xp̃c ibc
uenit inmmndum peccato¬
res saluos facere: quoꝵ primus ego sum. Nul¬
eatores saluos facere. Tolle morbos. tolle uul¬
nera. et nulla causa est medicine. Siuenit de
celo magnus medicus: magnus ꝑ totũ orbẽ
terre iacebat egrotus. Ipse egrotus: genus
humanum est. s ñ omnium ẽ. fides. Noũ
domins qui sunt euis. Suꝑbiebant uidei:
extollebant se alta sapiebant. Iustos se puta¬
bant: et dominum colligentẽ peccatores in¬
suꝑ recusabant. Qui ergo superbiebant et
alta sapiebant: relicti sunt inmontib. ad
non indextera. Honaginta enĩ et nouem:
insimstra numerantur. Unũ adde: ad dextã
trausitur. Nenit ergo ut ipse alio loco dicit.
uenit filius hominis querere et saluare qđ
perierat. Totum enim ꝑierat. ex quo pecca¬
uit unus. lbi erat totũ perierat totum.
S uenit unus sine peccato: qui saluos faceite.
a peccato. Isti autem suꝑbiendo quod ẽ. peius:

Expanded text:
d lectum est modo de sancto Evangelio, hoc et Paulus Fidelis sermo et omni acceptione dignus, quia Cenit in mundum peccatores salvos facere, quorum primus ego sum. Nulcatores salvos facere. Tolle morbos, tolle vulnera, et nulla causa est medicinae. Si venit de coelo magnus medicus, magnus per totum orbem terrae jacebat aegrotus. Ipse aegrotus genus humanum est. Sed non omnium est fides . Novit Dominus qui sunt ejus . Superbiebant Judaei, extollebant se, alta sapiebant, justos se putabant, et Dominum colligentem peccatores insuper accusabant. Qui ergo superbiebant et alta sapiebant, relicti sunt in montibus, anon in dextera. Nonaginta enim et novem in sinistra numerantur; unum adde, ad dexteram transitur. Venit ergo, ut ipse alio loco dicit, Venit Filius hominis quaerere et salvare quod perierat . Totum enim perierat: ex quo peccavit unus, ubi erat totum periit totum. Sed venit unus sine peccato, qui salvos faceret a peccato. Isti autem superbiendo, quod est pejus,
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Sic dicit uincuiq egroto et de se uolenti
desperare. Qui curauit me misit me adte: et dr̃x
michi. Illi desperanti: uade et dic. quid habu¬
isti. quid inte sanaui. ꝗͣ eito sanaui Decelo uoca¬
ui: una uoce ꝑcussi. et deieri. alia erexi et elegi.
tercia impleui et inisi qu̾arta liberaui et coro¬
naui. llade et dic egrotis: clama desperatis.: fidel
sermo et omm acceptione dignus. auia ape ihe¬
uenit inimuindum peccatores saluos facere: Qd
timetis: quid trepidatis: quoꝵ prus ego sunti
Ego inquit uob loquos sanus egrotantib Eons
iacentib securus desperantib Icõ enimm imisericon
um diꝑeulit et sic abstulit. tamquam bonu
met ieuo sreueticum paeienter tolerquite. Srusti¬
muit ine ferientem sẽ donauit mrehi feriri ꝓ
ser Qt mei inquit longamntteatera ostei duit
ui meradinformationẽ eoꝵ aui credituri sunt
ilinte uitan eternam. Holite engo desperare.¬
egroti esti accedite ad eum et sanamini. Cecie

Expanded text:
sum. Sic dicit Paulus unicuique aegroto, et de se volenti sum. Sic dicit Paulus unicuique aegroto, et de se volenti desperare: Qui curavit me, misit me ad te, et dixit mihi, Illi desperanti vade, et dic quid habuisti, quid in te sanavi, quam cito sanavi. De coelo vocavi, una voce percussi et dejeci, alia erexi et elegi, tertia implevi et misi, quarta liberavi et coronavi . Vade, dic aegrotis, clama desperatis: Fidelis sermo, et omni acceptione dignus, quia Chenit in mundum peccatores salvos facere. Quid timetis? quid trepidatis? Quorum primus ego sum. Ego, inquit, vobis loquor, sanus aegrotantibus, stans jacentibus, securus desperantibus. Ideo enim misericordum diu pertulit, et sic abstulit; tanquam bonus medicus phreneticum patienter toleravit, sustinuit me ferientem se, donavit mihi feriri pro se. Omnem, inquit, longanimitatem ostendit in me, ad informationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam. CAPUT Aegroti estis, accedite ad eum, et sanamini: caeci
Abbreviated transcription (Latin):
gratia. pͥmi pͥmus est iste. Non quia plures an¬
uos habet ex quo causas agit. s quia ex quo
cepit: ceteros suꝑauit: Dicat ergo apłs alio lo¬
co. unde pͥmus sit peccatoꝵ. Ego inquit sum
nouissimus apłoꝵ qui non sum dignus uoca¬
ri apłs: quia ꝑsecutus sum ecclesiam dei: Ne¬
mo acrior inter ꝑsecutores. ergo nemo prior
qui credituri sunt illi inuitam eternam. Xp̃c
inquit daturus uemam ꝯuersis ad se peccatori¬
b usq ad inmicos suios. me pͥmo elegit agͤriorẽ
immicum. quem cum sanaret. nemo inceteris
desperaret. faciunt medici hoc. quando ad ea
loca ueniunt ubi ignoti sunt quos eurent. P¬
iitus eligunt desperatos: ut ineis et beniuolen¬
tiam exerceant. et commẽdent doctrinam: ut
uirus quisq in illo loco dicat praximo suo. lla¬
de ad illum medicum. securus esto. sanat te.
et ille me sanat. Non uides quid patiar : ego
quid simile noui. Tuꝙ pateris: et ego qd passus

Expanded text:
gratia, primi: primus est iste, non quia plures angratia, primi: primus est iste, non quia plures annos habet, ex quo causas agit; sed quia ex quo coepit, caeteros superavit. Dicat ergo Apostolus alio loco unde primus sit peccatorum: Ego, inquit, sum novissimus Apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Nemo acrior inter persecutores: ergo nemo prior qui credituri sunt illi in vitam aeternam. Christus, inquit, daturus veniam conversis ad se peccatoribus usque ad inimicos suos, me primo elegit acriorem inimicum; quem cum sanaret, nemo in caeteris desperaret. Faciunt hoc medici: quando ad ea loca veniunt ubi ignoti sunt, quos curent primitus eligunt desperatos; ut in eis et benevolentiam exerceant, et commendent doctrinam; ut unusquisque in illo loco dicat proximo suo, Vade ad illum medicum, securus esto, sanat te. Et ille, Me sanat? Non vides quid patiar? Ego novi quid simile: tu quod pateris, et ego quidem passus
Abbreviated transcription (Latin):
lum tuetur ep̃e. ne morcus parentib ab extra¬
neis opprimatur: clamet plus ꝓparuulo eui ti¬
met ne aparentib occidatur. Clamet cum a¬
pło. fidelis sermo et omni acceptione dignus:
aliam obcausam: nisi peccatores saluos fac̃e.
Qui uenit ad xpm̃ habet ꝙ. in eo sanenur.
qui non habet non est causa quare medico of¬
feratur. Cligant parentes unũ de duob aut
confiteniitur in paruulis suis sanari peccatum.
aut eos medico offerre desmant. hoc nichil. ẽ.
aliud: ꝗͣ uelle medico sanum offerre. Quid offers
baptitandum: quem: infantem. Cui offers: &ͦ.
lo saluum fiat᷑. Si dixeris habet: ꝯfitendo de¬
les: Si dixeris non habet: negando tenes.
Ante paulum non erant peccatores: certe uel
ipse adam ante om̃s: et plena peccatorib terra
deleta diluiio: et de inceps quam multi. Unde
uerum est: ego pͥmus sum: Pmum se dixit ñ
peccatoꝵ ordine: s peccati magnitudine. Mag

Expanded text:
lum tuetur episcopus, ne mortuis parentibus ab extralum tuetur episcopus, ne mortuis parentibus ab extraneis opprimatur. Clamet plus pro parvulo, cui timet ne a parentibus occidadatur: clamet cum Apostolo, Fidelis sermo et omni acceptione dignus, aliam ob causam, nisi peccatores salvos facere. Qui venit ad Christum, habet quod in eo sanetur: qui non habet, non est causa quare medico offeratur. Eligant parentes unum de duobus: aut confiteantur in parvulis suis sanari peccatum, aut eos medico offerre desinant. Hoc nihil est aliud quam velle medico sanum offerre. Quid offers? Baptizandum Quem? Infantem. Cui offers? Christo. lo salvum fiat? Si dixeris, Habet; confitendo deles: si dixeris, Non habet; negando tenes. Ante Paulum non erant peccatores? Certe vel ipse Adam ante omnes, et plena peccatoribus terra deleta diluvio, et deinceps quam multi. Unde verum est, ego primus sum? Primum se dixit, non peccatorum ordine, sed peccati magnitudine. Magn
Abbreviated transcription (Latin):
ego sum. S ideo miam consecutus sum. ut ĩ
me ostenderet iħe xp̃c. omnem longanimita¬
tem suam ad informationem eoꝵ qͣui credi¬
turi sunt illi inuitam et̃nam. Hoc de apłica
lectione ꝑcepimus: deinde cantaiumus psal¬
mum ȩxortantes nos inuicem. una uoce. uno
corde dicentes. llenite adoremus et ꝓsterna¬
mus ei. et fleamus coram domino qui fecit
nos. et ibi preueniamus faciem eius in ꝯfe¬
ssone. et inpsalmis iubilemus ei. Post hec
euuangelica letio decem leprosos mundoͣtos
nob̾ offendit. et unum ex eis alienigena m
gratias agentem mundatori suo. Has tres
lectiones quantum protempore possumus
ꝑtractemus. dicentes pauca desingulis: et
quantum conari possumus adiuuante domi¬
no non in aliqua eoꝵ sie immorantes ut
aliis duab impedimentum afferamus: Pro¬
auferte hinc in nocentes istos. non est opus sa
fr̃ẽ: loquitur pro eo qui prose loqͦui non potest.
ꝓmagno cominendantur ep̃is: patrimonia pu¬
pillorum: quantomagis grã paruuloꝵ: puꝑ il¬

Expanded text:
eo misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet Christus Jesus omnem longanimitatem suam, ad informationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam. Hoc de apostolica lectione percepimus. Deinde cantavimus Psalmum, exhortantes nos invicem, una voce, uno corde dicentes, Venite adoremus, et prosternamur ei, et fleamus coram Domino qui fecit nos: et ibi praeveniamus faciem ejus in confessione, et in psalmis jubilemus ei. Post haec, evangelica lectio decem leprosos mundatos nobis ostendit, et unum ex eis alienigenam gratias agentem mundatori suo. Has tres lectiones, quantum pro tempore possumus, pertractemus, dicentes pauca de singulis; et quantum conari possumus, adjuvante Domino, non in aliqua earum sic immorantes, ut aliis duabus impedimentum afferamus. auferte hinc innocentes istos; non est opus sanfratres, loquatur pro eo qui loqui pro se non potest. Pro magno commendantur episcopis patrimonia pupillorum, quanto magis gratia parvulorum? Pupil
Abbreviated transcription (Latin):
uagiita et nouem ad centum quia. cum no¬
naginta essetis et nouem: penitentiam uobis
necessariam non putabr᷑tis. Et domino colligen¬
te peccatores. et uolenti eos facere penitentes:
insuper exultabatis. Modo ergo ꝯpuneti qui
cognouistis peccatum urm̃: agite penitentiã

Expanded text:
naginta novem ad centum: quia cum nonaginta et novem essetis, poenitentiam vobis necessariam non putabatis, et Domino colligenti peccatores et volenti eos facere poenitentes, insuper insultabatis. Modo ergo compuncti, quia cogn
Abbreviated transcription (Latin):
stram. deualle ad montem. de humilitate ad
tumorem. Cum factus fueris sanus idẽ. cũ
iuste ceperis uiuere. dõ tribue non tibi. Non
enim laudando te saluus factus es s contra
te pronuntiãto. Nam si te lauda ueris ꝑ su¬
ꝑbiam grauius egrotabis. Omins enim qͥ
se exaltãt humiliabitur: et qui se exaltabiꝰ humiliat
ediunis lectionib ꝗ dr̃s
ad monere dignatur inten¬
ti audite fr̃s: illo dante me
ministrante. Primam lecti¬
onem auduumus apłi. fideł
sermo et omni acceptione di¬

Expanded text:
stram, de valle ad montem, de humilitate ad stram, de valle ad montem, de humilitate ad tumorem. Cum factus fueris sanus, id est, cum juste coeperis vivere, Deo tribue, non tibi. Non enim laudando te, salvus factus es; sed contra te pronuntiando. Nam si te laudaveris per superbiam, gravius aegrotabis. Omnis enim qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliatinis lectionibus quod Dominus admonere dignatur, intenti audite, fratres, illo dante, me ministrante. Primam lectionem audivimus Apostoli: Fidelis sermo et omni acceptione di
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicant sibi omnes: Si paulus sanatus est
ego quare despero: Si atanto medico tam de¬
speratus est eger sanatus. ego cum uulnerib
meis illas manus non obtabo: ad illas manꝰ
non festinabo : ut hoc dicerent homines: idõ
saulus factus est. exꝑsecutore apłs qui a quo
uenit medicus querit ibi aliquem desꝑatũ.
et ipsum sanat. et si pauperrimum inuem¬
at. tamen desperatum inueniat. non ibi q̃¬
rit mercedem. s commendat artem. Dicam
ergoꝙ. ceperam: quomodo ergo tũ saulus gͣtu¬
latur se axp̃o quia peccator erat assumptum
atq sanatum. nec dirit maneam in peccato
uenit noli tibi dormire indulci stratu. s au¬
diipsum paulum dicentem: Surge qui dor¬
mis. et exurge amortus:. et illuminabit te
xp̃c. Noli amare stratum peccati. Totum stra¬
tum eius uertisti unnfirmitate eius. Dictũ ẽ
antea. Surge sanus esto. santatem ama: et
noli rursus ꝑ suꝑbiam de dextera ire ad sini¬

Expanded text:
ut dicant sibi omnes, Si Paulus sanatus est, ut dicant sibi omnes, Si Paulus sanatus est, ego quare despero? Si a tanto medico tam desperatus aeger sanatus est, ego cur vulneribus meis illas manus non aptabo? ad illas manus non festinabo? Ut hoc dicerent homines, ideo Saulus factus est ex persecutore apostolus . Quia quo venit medicus, quaerit aliquem ibi desperatum, et ipsum sanat: et si pauperrimum inveniat, tamen desperatum inveniat; non ibi quaerit mercedem, sed commendat artem. Dicam ergo quod coeperam. Quomodo ergo Saulus congratulatur se a Christo, quia peccator erat, assumptum atque sanatum, nec dixit, Maneam in peccato,atores venit, noli tibi dormire in dulci stratu; sed audi ipsum Paulum dicentem, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Noli amare stratum peccati. Totum stratum ejus vertisti in infirmitate ejus , dictum est antea. Surge, sanus esto, sanitatem ama, et noli rursus per superbiam de dextera ire ad sini
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretatur. Loquebatur ouis pastor:. et
timebat ouis lupum. Tanta huius lupi
fama precesserat. ut ñ se putaret tutam o¬
uis. nec inter manus pastoris. et dominus
ad illum quasi adouem trementem. Iule. it
cum audiss hoc: diã. Domine audiui
de isto homme quanta mala fecit scĩs tu¬
is sħerusalem: et modo dr̃ epłas accepisse a
principib sacerdotum. ut quoseumq ce¬
nuerit. ligatos ducat. Quo me mitis ouem
ad lupum: s ille ñ audiuit hanc excusationẽ
Iam enim dixerat paucis ouiculis suis: Coce
ego mitto uos: sicut oues in medio lupoꝵ. Si
misse sunt oues in medio lupoꝵ. quare trspi
timebas: s respondet tibi dominus tuus. De
lupo ouem feci: facio de oue pastorẽ Quomͦ
ꝑtinuisse misericordiam. quia pͥmus hoc est
excollens in peccatis uiuentus est : et tamen
misericordiam consecutus sum. ut in me ostẽ¬
deret xp̃c iħc omnem longanimitatem. pp̃
eos qui credituri sunt illi inuitam eternã.

Expanded text:
interpretatur: loquebatur ovi pastor, et interpretatur: loquebatur ovi pastor, et timebat ovis lupum. Tanta hujus lupi fama praecesserat, ut non se putaret tutam ovis, nec inter manus pastoris. Et Dominus ad illum, quasi ad ovem trementem. Ille enim cum audisset hoc, dixit: Domine, audivi de isto homine quanta mala fecit sanctis tuis in Jerusalem, et modo dicitur epistolas accepisse a principibus sacerdotum, ut quoscumque tenuerit, alligatos ducat. Quo me mittis? ovem ad lupum? Sed ille non audivit hanc excusationem. Jam enim dixerat paucis oviculis suis: Ecce ego mitto vos sicut oves in medio luporum . Si missae sunt oves in medio luporum, quare trepidtimebas: sed respondet tibi Dominus Deus tuus, De lupo ovem feci; facio de ove pastorem. CAPUT pervenisse misericordiam, quia primus, hoc est excellens in peccatis inventus est: Et tamen misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet Christus Jesus omnem longanimitatem, propter eos qui credituri sunt illi in vitam aeternam:
Abbreviated transcription (Latin):
ebat. et aliorum uestimenta seruabat : non¬
ne ipse est. qui ecclesiam ubiq persequebatur.
nonne ipse est. qui luteras acceꝑrat apͥncipi¬
b sacerdotum : aua parum iłl erat ꝑsequi
xp̃ianos qui erant in ierusalem. s uolebat
ad alia loca uenire. ubi eos inueniret. et li
lat cedes de celo percussus est. et uocem domi¬
ii ad salutem fulminatus audiuit: dum am¬
bulat prostratur. ut uideat excecatur. ipse
est ergo qui primus erat ꝑ secutor: illo pe
Ananie loquebatur. ipse dominus iħc xp̃e.
iam illo prostrato. iam erecto. et dicebat ei: Ua¬
de aduicum illum: ibi iuuenies saulum a
tharsis cilicie. Loquere ei. Qm̃ uidit uirum
ananiam intrantem adse. et baptizantem
se. Iue audiuit nomen sauli: et int̾ manus
ipsuis medicitremint. Quid. est auter dul¬
cuis : saulus unde uocaretur: credo quia reco¬
litis. et propter eos quiñ recolunt cõmemorẽ
le saule. quid me persequeris: anamas: ouis

Expanded text:
ebat, et aliorum vestimenta servabat? Nonebat, et aliorum vestimenta servabat? Nonne ipse est qui Ecclesiam ubique persequebatur? Nonne ipse est qui litteras acceperat a principibus sacerdotum? Quia parum illi erat persequi Christianos, qui erant in Jerusalem; sed volebat ad alia loca venire, ubi eos inveniret, et liglat caedes, de coelo percussus est, et vocem Domini ad salutem fulminatus audivit? Dum ambulat, prosternitur; ut videat, excaecatur. Ipse est ergo qui primus erat persecutor, illo pejAnaniae loquebatur ipse Dominus Christus, jam illo prostrato, jam erecto: et dicebat ei, Vade ad vicum illum, ibi invenies Saulum a Tarsis Ciliciae, loquere ei. Quoniam vidit virum Ananiam intrantem ad se, et baptizantem se. Ille audivit nomen Sauli, et inter manus ipsius medici tremuit. Quod est autem dulcius, Saulus unde vocaretur, credo quia recolitis, et propter eos qui non recolunt, commemorem. le, Saule, quid me persequeris? Ananias Ovis
Abbreviated transcription (Latin):
nib hominib non peccatores tenebantur
adam ñ ante illum fuit qui pͥmus peccauit.
et nos omnes inmortẽ precipitauit : quid ẽ
quoꝵ pͥmus egosum : ad quos uenit: primus
ego sum. S nec hec uerum est. Primus elec¬
peccator. Et hoc quomodo primus pͥmus¬
peccator ᷤ ante peccauit petrus:. Quomodo ͤ¬
ipsum dominum ter negauit. Nolo dicere
qr et ipse iisi peccator uitientus eẽt: desiust᷑
b quicumq uult edificare. quid dicit : Qͥs. ẽ. pͥmꝰ
hic structor: quis est primus faber: aut si cu¬
rari uult: quis est hic pͥmus medicus : non
utiq interrogat quis prior sit etate. aut qius
prior sit professione: s quis prior sit arte. &ͦ¬
modo illi in arte pͥmi: sic iste inimquitate
pͥmus. Quare paulus mnuniquitate primusͤ
recolite saulum: et inuenietis: Attendite pau¬
lum. obliti estis saulum. attenditis ad pastorẽ.
obliti estis lupum. Nonne ille est. cui ad lapi¬
dandum stephanun manus uira non suffici¬

Expanded text:
nibus hominibus nemo peccato tenebatur? nibus hominibus nemo peccato tenebatur? Adam non ante illum fuit, qui primus peccavit, et nos omnes in mortem praecipitavit? Quid est, Quorum primus ego sum? Ad quos venit, primus ego sum? Sed nec hoc verum est. Primus elecus, primus peccator. Et hoc quomodo primus peccator? Ante te peccavit Petrus, quando ipsum Dominum ter negavit . Nolo dicere, quia et ipse nisi peccator inventus esset, de sinistra bus, quicumque vult aedificare, quid dicit? Quis est hic primus structor? quis est primus faber? Aut si curari vult, Quis est hic primus medicus? Non utique interrogat quis prior sit aetate, aut quis prior sit professione; sed quis prior sit arte. Quomodo illi in arte primi, sic iste in iniquitate primus. Quare Paulus in iniquitate primus? Recolite Saulum, et invenietis. Attenditis Paulum, obliti estis Saulum: attenditis ad pastorem, obliti estis lupum. Nonne ille est cui ad lapidandum Stephanum manus una non suffici
Abbreviated transcription (Latin):
in eius nomine quem occidistis sine crimine:
et remittentur nobis peccata ut̃a. Reducti st̃
inspe. doluerunt. gemuerunt. Conuersi funt: sa¬
nati sunt. ipsi erant illi. Pater ignosce illis ꝙ
nesciunt quid facrunt. Ulnusquisq ergo fr̃s
uenisse propter uistos. s pp̃ peccatores. ñ amet
ẽẽ peccator. ne forte dicat in corde suo. Si iustus
fuero non me amat xp̃c: si peccator fuero am¬
at me. quia pp̃ peccatores descendit. non prop¬
ter iustos. Respondet enim tibi. Si medicum
agnouisti. quare febrem non timuisti: utiq
quid definimus : egrotum amat medicus. ansa¬
num: quod uult facere amat: non quod inueñ
ad egrotum ꝗͣ uenit. ad sanum nonuente. No¬
li attendẽ quia ad illum uenit: ad illum nou
uenit. Plus enum amat sanum: ꝗͣ egrotum:
Nam ut noueritis quia plus amat sanum
quam egrotum: nunquid faceret ꝙ odisset:
uit in hunc mundum peccatores saluos fa¬
peccatores dot uidei ͤ ante illum non fuerant pec¬
catores ingenere humano : ante illum inom¬

Expanded text:
in ejus nomine quem occidistis sine crimine: et remittuntur vobis peccata vestra. Reducti sunt in spem: doluerunt, gemuerunt, conversi sunt, sanati sunt . Ipsi erant illi; Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. CAPUT V. 5. Peccatores non venisse propter justos, sed propter peccatores, non amet esse peccator: ne forte dicat in corde suo, Si justus fuero, non me amat Christus; si peccator fuero, amat me: quia propter peccatores descendit, non propter justos. Respondet enim tibi: Si medicum agnovisti, febrem quare non timuisti? Utique quid definimus? Aegrotum amat medicus, an sanum? Quod vult facere amat; non quod invenit. Ad aegrotum quidem venit, ad sanum non venit: noli attendere quia ad illum venit, ad illum non venit; plus enim amat sanum, quam aegrotum. Nam, ut noveritis quia plus amat sanum, quam aegrotum; numquid faceret quod odisset? it in mundum peccatores salvos fapeccatores tot Judaei? Ante illum non fuerunt peccatores in genere humano? Ante illum in om
Abbreviated transcription (Latin):
bratio ista. s gr̃ȩ. Deniq maniȩ dr̃. Sp̃c sc̃s¬
suꝑueniet in te: et uirtus altissimi obum¬
brabit tibi. Et int̾ humeros requiescet:
hoc ẽ int̃ bonos actus. et oꝑa p̃ciosa. Nan
et supͣ habes qđ isachar supposuit hume¬
rũ suũ ad laborandum et factus ẽ uir agri¬
cola: quem paulus imitatꝰ. posuit fidei
nouella plantaria. Ideoq quasi bonus agri¬
cola dixit. Ego plantaui apollo rigauit.

Expanded text:
bratio ista, sed gratiae. denique Mariae dicitur: sbratio ista, sed gratiae. denique Mariae dicitur: sueniet in te et uirtus altissimi obumbrabit tibi. et inter umeros requiescet, hoc est inter bonos actus et opera pretiosa. nam et supra habes quod Isachar supposuit umerum suum ad laborandum et factus est uir agricola. quem Paulus imitatus posuit fidei nouella plantaria ideoque quasi bonus agricola dixit: ego plantaui, Apollo rigauit.