comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ideo dixert̃ tremissẽ. eo qđ solidũ fa¬
ciat ter missus. Sextula bis assũpta
duellam facit. ter posita staterẽ reddit
Stater aut̃ medietas unciȩ. ẽ: appen¬
dens aureos tres. unde & uocatꝰ stater.
qđ tribus solidis stet. Hic & semun¬
cia. qͥa semis habet de uncia. hic & se¬
missis. qͥa ponderis semis. ẽ. quasi se¬
mis assis. Quadrantẽ hebrei similit̃
codrantẽ uocant. & uocat᷑ quadrins
qđ unciȩ quartã partẽ appendeat: Si¬
cel qͥ latino sermone siclus corrupte
appellat᷑. hebreũ nom̃. ẽ. habens apud
eos unciȩ pondus. apud latinos autẽ &
grecos. quarta pars unciȩ.ẽ & stateris
medietas. dragmas appendens duas.
Unde cũ inlitteris diuinis legit᷑ siclus.
uncia. ẽ: cũ uͦ ingentiliũ. quarta pars
unciȩ. ẽ. Uncia dicta. qđ uniuersitatẽ
minorũ ponderũ sua unitate uinciat.
id ẽ. cõplectat ͣ Constat aut̃ draginis
merus scripulorũ eiꝰ. horis diei noctisq

Expanded text:
ideo dixerunt tremissem, eo quod solidum faideo dixerunt tremissem, eo quod solidum faciat ter missus. Sextula bis adsummata duellam facit; ter posita staterem reddit. Stater autem medietas unciae est, adpendens aureos tres; unde et vocatus stater quod tribus solidis stet. Haec et semuncia, quia semis habet de uncia. Haec et semissis, quia ponderis semis est, quasi semis assis. Quadrantem Hebraei similiter codrantem vocant; et vocatur quadrans quod unciae quartam partem adpendeat. Sicel, qui Latino sermone siclus corrupte appellatur, Hebraeum nomen est, habens apud eos unciae pondus. Apud Latinos autem et Graecos quarta pars unciae est et stateris medietas, dragmas adpendens duas. Unde cum in litteris divinis legatur siclus, uncia est; cum vero in gentilium, quarta pars unciae est. Uncia dicta quod universitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, id est conplectat. Constat autem dragmis merus scripulorum eius horas diei noctisque
Abbreviated transcription (Latin):
siliquis trib appendit᷑. habens ceratĩ
duos. Calcos .iiiiͦ. Fiebat enĩ olim ex
ere ad instar sagictȩ. unde & nom̃ a
pondere constat. Hic apud grecos gram¬
ma uocat᷑. Scripulus aut̃ dictꝰ ꝑ dimi¬
nutionẽ a lapillo breui qͥ scrupus uocat᷑
Dragma octaua pars unciȩ. ẽ. & denarii
pondus. argenti trib constans scripu¬
lis id ẽ decẽ & octo siliquis. Denarius.
aut̃ dictꝰ: quia ꝓdecẽ nũmis imputat᷑
Solidus nuncupatus. quia nichil illi
deesse uidet᷑. Solidũ enĩ ueteres in¬
tegrũ dicebant & totũ. ipse qͦq nomi¬
sma uocat᷑. ꝓeo qđ nominib principũ
effigiisq signetur. Abinitio uͦ unũ
nomisma. unus argenteus erat. Hoc eniꝰ
ab assiriis cępit. Dicunt aut̃ iudei. qđ
abrahã interrã chanaan primꝰ hanc
aduextt formã. Solidus apud latinos
alio nomine sextula dr̃. qđ is sex un¬
ciis cõpleatur. Hunc ut diximꝰ uulgus
aureũ solidũ uocat. Cuiꝰ terciã parte

Expanded text:
siliquis tribus adpenditur, habens ceratin siliquis tribus adpenditur, habens ceratin duos, calcos quattuor. Fiebat enim olim ex aere ad instar sagittae. Unde et nomen pondere constat. Hic apud Graecos gramma vocatur. Scripulus autem dictus per diminutionem a lapillo brevi qui scrupus vocatur. Dragma octava pars unciae est et denarii pondus argenti, tribus constans scripulis, id est decem et octo siliquis. Denarium autem dictum quia pro decem nummis inputatur. Solidum nuncupatum, quia nihil illi deesse videtur; solidum enim veteres integrum dicebant et totum. Ipse quoque nomisma vocatur pro eo quod nominibus principum effigiisque signetur. Ab initio vero unum nomisma unus argenteus erat; hoc enim ab Assyriis coepit: dicunt autem Iudaei quod Abraham in terram Chanaan primus hanc advexerit formam. Solidum apud Latinos alio nomine sextula dicitur, quod his sex uncia conpleatur. Hunc, ut diximus, vulgus aureum solidum vocant; cuius tertiam partem
Abbreviated transcription (Latin):
moneta uocata. Eadẽ & statera nom̃
ex numero habens. qđ duob lancib &
uno inmedio stilo librata ȩqualit̾ stet.
Campania a regione italiȩ nom̃ accepit.
ubi primũ eiꝰ usus reꝑtus. ẽ. Hȩc ctuas
lances ñ habet. sed uirga. ẽ. signata li¬
bris & unciis. & uago pondere mensu¬
rata. E xam̃ est filũ mediũ. qͦ trutinȩ
statera regitur. & lances ȩquant᷑. Vnde
& in lanceis amentũ dr̃. Unicuiq aut̃
ponderi certus. ẽ. modus. nominib pro
priis designatꝰ. Calcus. minima pars
ponderis. quarta pars oboli. ẽ. constans
lentis geminis granis. Appellat᷑ aut̃
calcus qđ sit paruus. si c̃ & lapis calculus
qͥ ad eo minimꝰ. ẽ ut sine molestia calcet᷑
Siliqua uicesima quarta pars solidi est.
ab arbore cuiꝰ semꝰ ẽ. uocabulũ tenens.
Ceratim oboli pars media. ẽ. habens sili¬
quã unã semis. Hunc latinitas semi¬
obolũ uocat. Ceratim aut̃ grece latine
siliqua cornuũ int̾pretatur. Obolus

Expanded text:
moneta vocata, eadem et statera, nomen moneta vocata, eadem et statera, nomen ex numero habens, quod duabus lancibus et uno in medio stylo librata aequaliter stet. Campana a regione Italiae nomen accepit, ubi primum ejus usus repertus est. Haec duas lances non habet; sed virga est signata libris et unciis, et vago pondere mensut. Examen est filum medium, quo trutine statera regitur et lances equantur: unde et in lanceis amentum dicitur. Unicuique autem ponderi certus est priis designatus. Calcus, minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis geminis granis. Appellatur autem calcus quod sit parvulus; sicut et lapis calculus, qui adeo minimus est ut sine molestia sui calcetur. Siliqua vicesima quarta pars solidi est, ab arbore, cuius semen est, vocabulum tenens. Ceratin oboli pars media est, habens siliquam unam semis. Hunc Latinitas semiobolum vocat; ceratin autem Graece, Latine siliqua cornulum interpretatur. Obolus
Abbreviated transcription (Latin):
uenenũ. stridore edit. & colores uarios
in modũ arcus cę̧lestis emittit: de
PONDERIBUS
OHOERUM AC mensu¬
rarũ. iuuat cognoscere modũ. Nã
omia corporalia sic̃ scriptũ. ẽ a sũmis
usq ad ima. in mensura & numero &
pondere disposita st̃ atq formata.
Cunctis enĩ corporeis reb pondus natu¬
phẏlosophos tẽpore. nob̾ & numeros
& m̃suras ponderis. diuersis in scriptu¬
rȩ suę locis narrauit. Primꝰ fidon ar¬
giuis ponderũ rationẽ in grecia con¬
stituit. Et licet alii antiquiores exti¬
terint. sed iste hac arte expientior
fuit. Pondus dictũ. eo qđ instatera
ubratũ pendeat. Hinc & pensũ. Abusi¬
ue aut̃ pondus libra una. ẽ. Unde etiã
dipondius dictũ ẽ. qͣsi duo pondera.
qđ nom̃ adhuc in usu retinet᷑. Irutina
.ẽ. gemina ponderũ lans. ȩquali exa-¬
mine pendens. facta ꝓpt̾ talenta &
centenaria appendenda. sic̃ momita¬
na ꝓ parua modicaq pecunia. Hȩc &

Expanded text:
venenum, stridorem edit et colores varios venenum, stridorem edit et colores varios in modum arcus caelestis emittit. § 25 De ponderibus. Ponderum ac mensurarum iuvat cognoscere modum. Nam omnia corporalia, sicut scriptum est, a summis usque ad ima in mensura et numero et pondere disposita sunt atque formata; cunctis enim corporeis rebus pondus natuphilosophos tempore, nobis et numeros et mensuras et pondus diversis in scripturae suae locis narravit. Primus Phidon Argivus ponderum rationem in Graecia constituit; et licet alii antiquiores extiterint, sed iste hac arte experientfuit. Pondus dictum eo, quod in statera libratum pendeat: hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unde etiam dipondium dictum est, quasi duo pondera: quod nomen adhuc in usu retinetur. Trutina est gemina ponderum lances aequali examine pendens, facta propter talenta et centenaria appendenda, sicut momentana pro parva modicaque pecunia. Haec et
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. separans & secernens. Mixca
enĩ & adulterata int̾ se. ꝑ ignẽ metalla
dissociat. & ab auro & argento ȩs plum¬
bũq secernit. Alia qͦq metalla ab igne
defendit. & cũ sit natura ęxis ferriq
durissima: si absq stagno fuerit urit᷑
& cremat᷑. Stagnũ illitũ aereis uasis.
saporẽ facit gratiorẽ. & cõpescit uirus
eruginis. Specula etiã ex eo tẽpant᷑.
gentoq reluceat: Sol enĩ a poetis ele¬
ctor uocat᷑. Defectius. ẽ enĩ hoc metal¬
lũ omib metallis. Huiꝰ tria genera.
Unũ qđ ex pini arborib fluit. qđ sucinũ
dr̃. Alterũ metallũ qđ naturalit᷑
inuenit᷑. & in precio habetur. Tertiũ
qđ fit de trib partib. auri & argenti
una. Quas partes etiã si naturale
soluas inuenies. Unde nichil int̾esse
natũ an factũ. Utrunq enĩ eiusdem
naturę .ẽ. Electrũ qđ est naturale.
eiusmodi natura ẽ: ut in conuiuio &
ad lumina clarius cunctis metallis ful-¬
geat. & uenenũ ꝓdat. Nã si eo infuncdas

Expanded text:
id est separans et secernens. Mixta enim et adulterata inter se per ignem metalla dissociat, et ab auro et argento aes plumbumque secernit; alia quoque metalla ab igne defendit, et quum sit natura aeris ferrique durissima, si absque stagno fuerit, uritur et crematur. Stagnum inlitum aereis vasis saporem facit gratiorem et conpescit virus aeruginis. Specula etiam ex eo temperantur. gentoque reluceat; sol enim a poetis Elector vocatur. Defaecatius est enim hoc metallum omnibus metallis. Huius tria genera: unum, quod ex pini arboribus fluit, quod sucinum dicitur; alterum metallum, quod naturaliter invenitur et in pretio habetur; tertium, quod fit de tribus partibus auri et argenti una. Quas partes, etiam si naturale solvas, invenies. Unde nihil interesse natum an factum; utrumque enim eiusdem naturae esse. Electrum, quod est naturale, eiusmodi naturae est ut in convivio et ad lumina clarius cunctis metallis fulgeat, et venenum prodat. Nam si eo infundas
Abbreviated transcription (Latin):
canescant. Ueri prasinos. uiridi colore.
qͥa tunc pampinꝰ densat᷑. Item roseos cur¬
rere marti sacrauert. a quo romani exori¬
untur. Et qͥa uexilla romanorũ cocco de¬
corant᷑. siue qđ mars gaudet sanguine.
Albos. ⁊ephiris & serenis tẽpestatib Prasi¬
nos flori & t̾rȩ. uenetos aquis uł aeri. qͥa
ceruleo st̃ colore. Luteos id .ẽ. croceos. igni
& soli. Purpureos iri sacrauert̃. quẽ arcũ
dicimꝰ qđ is plurimos colores habeat.
Sicq dũ hac expectatione. deorũ cultib
atq elemtis mundialib ꝓfanant᷑ eosdẽ
deos atq eadẽ elem̾̃ta ꝓculdubio colo¬
re noscunt᷑. Unde & ani aduertere debes
xp̃iane. qđ circũ numina immunda
possideant. Qua ꝓpt̾ alienꝰ erit tͥ locus.
quẽ plurimi sathanȩ sp̃s occupauert᷑
Totũ enĩ illũ diabolus & angłi eiꝰ reple

Expanded text:
canescant. Veri prasinos viridi colore, quia tunc pampinus densatur. Item russeos currere Marti sacraverunt, a quo Romani exoriuntur, et quia vexilla Romanorum cocco decorantur; sive quod Mars gaudet sanguine. Albos zephyris et serenis tempestatibus, prasinos floribus et terrae, venetos aquis vel aeri, quia caeruleo sunt colore, luteos, id est croceos, igni et soli, purpureos Iri sacraverunt, quam arcum dicimus, quod is plurimos colores habeat. Sicque, dum hac spectatione deorum cultibus atque elementis mundialibus profanantur, eosdem deos atque eadem elementa proculdubio colere noscuntur. Unde animadvertere debes, Christiane, quod Circum numina inmunda possideant. Quapropter alienus erit tibi locus quem plurimi Satanae spiritus occupaverunt: totum enim illum diabo
Abbreviated transcription (Latin):
strinalis scientia. quȩ ab¬
stractã considerat qͣntitatẽ
Abstracta enĩ quantitas est.¬
quã intellectu a materia separantes. uł
ab aliis accidentib ut est par. impar. uł
abaliis huiuscemodi in sola ratiocinatio¬
d ÷ arithinetica. musica. geometrica. &
astronomia. Artchmetica. ẽ disciplina
quantitatis. numerabilis scđm se. Musica
.ẽ. disciplina quȩ de numeris loquit᷑: qui
inueniunt᷑ in sonis. Geometrica ẽ. disci¬
plina magnitudinis & formarũ. Astrono¬
mia ẽ disciplina quȩ cursus cȩlestium
habitudines stellarũ. Quas disciplinas
deinceps paulo latius indicamꝰ ut earũ
causȩ cõpetent̾ possint ostendi. Explicit¬
.I. De uocabulo arithmeticȩ disciplinȩ. TERCII¬

Expanded text:
ctrinalem scientiam, quae abstractam considerat quantitatem. Abstracta enim quantitas dicituquam intellectu a materia separamus, vel ab aliis accidentibus, ut est par, impar, vel ab aliis hujuscemodi quae in sola ratiocinatioin arithmeticam, musicam, geometriam, Astronomia. Arithmetica est disciplina quantitatis numerabilis secundum se. Musica est disciplina quae de numeris loquitur, qui inveniuntur in sonis. Geometria est disciplina magnitudinis et formarum. Astronomia est disciplina quae cursus caelestium habitudines stellarum. Quas disciplinas deinceps paulo latius indicamus, ut earum causae conpetenter possint ostendi. 1 De vocabulo arithmeticae disciplinae. Ar
Abbreviated transcription (Latin):
Rma generalit̾ omniũ rerũ instrum̃..¬
ta sunt. Unde & ubi reponunt᷑.
armaria dicta ft̃. Itẽ arma: tela om̃iũ
generũ. Sed arma st̃ quib ipsi tuemur.
Tela st̃ quȩ emittimꝰ Nã arma duplicia
tegimur. Arma aut̃ ꝓprie dicta st̃. eo
qđ armos tegunt. Nã arma. uł ab armis
hasta. ꝑ armos acta tremit. Uł apotuare
DE GLADIIS

Expanded text:
rma generaliter omnium rerum instrumenta sunt; unde et ubi reponuntur, armaria dicta sunt. Item arma et tela omnium generum; sed arma sunt quibus ipsi tuemur, tela sunt quae emittimus. Nam arma duplicia tegimur. Arma autem proprie dicta sunt eo quod armos tegunt. Nam arma vel ab armis hasta per armos acta tremit; vel ἀπὸ τοῦ De gladiis
Abbreviated transcription (Latin):
editionib cõparauit. Presbit̾ quoq
ieronimꝰ triũ linguarũ peritꝰ. ex he¬
breo in latinũ eloquiũ easdẽ scriptu¬
ras conuertit. el oquent̾q transfudit.
cuius int̾pretatio merito cęteris ante¬
fertur. Nam. ẽ. & uerborũ tenacior.
& ꝑspicuitate sententiȩ clarior. atq
ut pote xp̃iano interpretatio uerior.
ome primꝰ librorũ copiã aduexit
emilius paulus. perse macedonũ
rege deuicto. Deinde lucullus. e pon¬
tica prȩda. Post hos cęsar dedit mar¬
thecȩ construendȩ. Primũ aut̃ romȩ
bibliothecas publicauit pollio. hinc¬
grecas simul atq latinas. additis au¬
ctorũ imaginib in atrio. qđ de ma¬
nibus. magnificentissimũ instruxerat
Qui apud nos bibliotheca instituerint

Expanded text:
editionibus conparavit. Presbyter quoque editionibus conparavit. Presbyter quoque Hieronymus trium linguarum peritus ex Hebraeo in Latinum eloquium easdem Scripturas convertit, eloquenterque transfudit. Cuius interpretatio merito ceteris antefertur; nam est et verborum tenacior, et perspicuitate sententiae clarior atque, utpote a Christiano, interpretatio verior. Rome primus librorum copiam advexit Emilius Paulus Persa, Macedonum rege devicto: deinde Lucullus e pontica preda, post hos Cesar dedit Marthece construende. Primum autem Rome bibliothecas publicavit Pollio, grecas simul atqctorum imaginibus in atrio, quod de manubiis magnificentissimum instruxerat. Qui apud nos bibliothecas instituerunt
Abbreviated transcription (Latin):
alexander. uł successores eorũ in¬
struendis omniũ librorũ bibliothecis
animũ intendert᷑. maxime ptolome¬
us cognomento filadelfus. omĩs litte¬
raturȩ sagacissimꝰ. cũ studio biblio¬
thecarũ pisistratũ emularet᷑. ñ solũ
gentiũ scripturas. sed etiã & diuinas
litceras in bibli othecã suã contulit.
N ã .lxͫx. milia librorũ. huiꝰ tẽporib
alexandriȩ inuenta st̃. Hic etiã &
ab eleataro pontifice petens scripturas
curauit. quas in alexandrina bibliothe¬
ca habuit. Siquidẽ singuli in singulis
codice inuentũ esset qđ in cęteris uł in
uerborũ ordin̾e discreparet. Fuert &
alii int̾pretes. qui ex hebrea lingͥua.
in grecã sacra eloquia transtulert̃. sic̃
aquila. simmachus. & teodotion. sicut
etiã & uulgaris illa int̾pretatio cuius
auctor ñ apparet. & obhoc sine nomi¬
ne int̾pretis: quinta editio nuncupat᷑.
Prȩterea sęxtã & septimã editionẽ ori¬
genss miro labore repꝑit. & cũ cęteris

Expanded text:
Alexander vel successores eius instruendis omnium librorum bibliothecis animum intenderunt; maxime Ptolomaeus cognomento Philadelphus omnis litteraturae sagacissimus, cum studio bibliothecarum Pisistratum aemularetur, non solum gentium scripturas, sed etiam et divinas litteras in bibliothecam suam contulit. Nam septuaginta milia librorum huius temporibus Alexandriae inventa sunt. § 4 De iab Eleazaro pontifice petens Scripturas curavit, quas in Alexandrina bibliotheca habuit. Siquidem singuli in singulis codice inventum esset quod in ceteris vel in verborum ordine discreparet. Fuerunt et alii interpretes, qui ex Hebraea lingua in Graecum sacra eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus et Theodotion, sicut etiam et vulgaris illa interpretatio, cuius auctor non apparet et ob hoc sine nomine interpretis Quinta Editio nuncupatur. Praeterea sextam et septimam editionem Origenes miro labore repperit, et cum ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
retur dicens & cȩt̾a. Parantisis. ẽ. cũ qͣsi
deponimꝰ aliquid imꝑfectũ apud memo¬
riam iudicũ. repetituros nos dicentes
cũ opportunũ fuerit. Peusis. ẽ. soliloqui¬
um. cũ ad in t̾rogata ipsi nob̾ respondemꝰ.
Sinerosis. ẽ. cũ differimꝰ aliquid. petentes
ut aliud interĩ nos ꝑmiteant dicere: Sic¬
legem duplicit̃ & triplicit̾ in corde tuo.
Duplicit̾ enĩ sentitur lex: ut primũ scđm
hystoriã. deinde scđm sacram̃torum
intelligentiã sentiatur. Tr iplicit᷑ autẽ
scribitur. dũ nonsolũ hystorialit᷑ uł
mystice: sed etiã moralit᷑ quid in unã¬
quanq gerere debeant edocetur. Unde
& archa quȩ construebat᷑ a noe. bicame¬
rata & tricamerata fieri iubebat᷑: qđ
intra ȩccłam om̃ĩs legis mysteria: &
hystoriȩ locũ habeat. & mysticũ sensũ
recipiat. & infirmationẽ eoꝵ contine¬
at. In parabolis enĩ & enigmatib scri¬

Expanded text:
retur dicens, et cetera. Parathesis est, cum quasi retur dicens, et cetera. Parathesis est, cum quasi deponimus aliquid inperfectum apud memoriam iudicum, repetituros nos dicentes, cum oportunum fuerit. Peusis, id est soliloquium, cum ad interrogata ipsi nobis respondemus. Synaeresis est, cum differimus aliquid, petentes ut aliud interim nos permittant dicere. legem dupliciter, et tripliciter in corde tuo. Dupliciter enim sentitur lex, ut prius secundum historiam, 103 deinde secundum sacramentorum intelligentiam sentiatur. Tripliciter autem scribitur, dum non solum historialiter, vel mystice, sed etiam moraliter, quid in unumquodque gerere debeat edocetur. 3. Unde et arca, quae construebatur a Noe, bicamerata et tricamerata fieri jubetur quod intra Ecclesiam omnis legis materia, et historia locum habeat, et mysticum sensum recipiat, et informationem morum contineat. In parabolis enim et aenigmatibus scri
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Litrismos. cũ plures sensus breuit᷑
expeditos inunũ locũ coaceruat. & cũ
quadã festinatione decurrit. ut cicero.
rempublicã quirites. uitãq omniũ
ur̃orũ bona. fortunas. coniuges. libe¬
lationẽ diuersũ quã dicit intelligi
cupit F it autẽ aut cũ laudamꝰ eum
quem uituꝑare uolumꝰ. aut uituꝑa¬
mus quẽ laudare uolumꝰ. Utriusq
exemplũ erit si dicas amatorẽ rei¬
publicȩ catilinã. hostem rei publicȩ
scipionẽ. Diasismos. ea quȩ magna
sunt uerbis minuit. aut minimã ex¬
tollit. Efon. ẽ. quotiens in eodẽ sen¬
su diutius immoramur. cui tandẽ
peꝑcit. cuius amiciciȩ fidẽ custodi¬
uit. cui bono inimicus non fuit qͣndo
non aut accusauit aliquẽ. aut uerbe¬
rauit aut ꝓdidit: Epangelia. ẽ. pro¬
missio. qua iudicẽ attentũ facimus.
pollicentes nos aliqua magna aut
minima dicturos. Prosopopeia. ẽ cũ
animaliũ & ꝑsona & sermo fingitur.
mea
quȩ mͥ uita mea multo. ẽ carior loque¬

Expanded text:
asmus, cum plures sensus breviter expeditos in unum locum coacervat, et cum quadam festinatione decurrit, ut Cicero: Rempublicam, Quirites, vitamque omnium vestrum, bona, fortunas, conjuges, libelationem diversum quam dicit intelligi cupit. Fit autem, aut cum laudamus eum quem vituperare volumus, aut vituperamus quem laudare volumus. Utriusque exemplum erit, si dicas amatorem reipublicae Catilinam, hostem reipublicae Scipionem. Diasyrmos ea, quae magna sunt, verbis minuit, aut minima extollit. †Efon† est, quotiens in eodem sensu diutius immoramur: 'Cui tandem pepercit? cuius amicitiae fidem custodivit? cui bono inimicus non fuit? quando non aut accusavit aliquem, aut verberavit, aut prodidit? Epangelia est promissio, qua iudicem adtentum facimus, pollicentes nos aliqua magna aut minima dicturos. Prosopopoeia est, cum inanimalium et persona et sermo fingitur. memulto est carior,' loque
Abbreviated transcription (Latin):
dicendi. & dignitas rerũ. paulo longius
quã uolebã. sed redeo ad causã. Anami¬
nissis .ẽ. cõmemoratio eius rei. quod
oblitos fuisse nos fingimꝰ. Aparisis est.
cũ id quod in animos iudicũ quasi depo-¬
sueramꝰ. opportune reposcimꝰ. Ethiolo¬
gia ẽ. cũ ꝓponimꝰ aliquid. eiꝰq causã
& rationẽ reddimꝰ. Carecterismos. de¬
scriptio figurȩ alicuiꝰ expressa. ite oĩa

Expanded text:
dicendi et dignitas rerum paulo longius dicendi et dignitas rerum paulo longius quam volebam, sed redeo ad causam'. Anamnesis est commemoratio eius rei, quod oblitos fuisse nos fingimus. †Aparisis† est, cum id, quod in animos iudicum quasi deposueramus, opportune reposcimus. Aetiologia est, cum proponimus aliquid, eiusque causam et rationem reddimus. Characterismus, descriptio
Abbreviated transcription (Latin):
caute utendũ. ẽ. ut cicero. P ręmisit enĩ
factionẽ. Ethopopeia. ẽ. cũ sermonẽ
ex aliena ꝑsona inducimꝰ. ut ꝓcelio tul¬
lius facit apiũ cȩcũ cũ clodio loquentẽ
E nergia. ẽ. rerũ gestarũ aut qͣsi gestarũ
sub oculis inductio. de qualocuti iã sumꝰ
Metathesis. ẽ. quȩ mittit animos iudicũ
in res pͣteritas aut futuras. hoc modo.
Reuocate mentes ad spectaculũ. expugna¬
tȩ miseriȩ ciuitatis. & uidere uos cre¬
dite incendia. cedes. rapinas. direptio¬
nes liberorũ. corporũ iniurias. capti¬
uitates matronarũ. trucidationes seni
Infuturũ aut̃: anticipatio eorũ quȩ di¬
cturus ẽ. aduersarius ut tullius ꝓ
milone. Cũ mittit animos iudicũ
in eiĩ rei publicȩ statũ. futurus. ẽ etii¬
si occiso milone clodius uiueret.
Aposiopesis ẽ. cũ id qđ dicturi uideba¬
motos prestat cõponere fluctus. Epa¬
nalempsis. ẽ. digressio. tulit calor me

Expanded text:
caute utendum est, ut Cicero: praemisit enim caute utendum est, ut Cicero: praemisit enim factionem. Ethopoeia est, cum sermonem ex aliena persona inducimus, ut pro Caelio Tullius facit Appium Caecum cum Clodia loquentem. Energia est rerum gestarum aut quasi gestarum sub oculis inductio, de qua locuti iam sumus. Metathesis est, quae mittit animos iudicum in res praeteritas aut futuras, hoc modo: 'Revocate mentis ad spectaculum expugnatae miserae civitatis, et videre vos credite incendia, caedes, rapinas, direptiones, liberorum corporum iniurias, captivitates matronarum, trucidationes senum'. In futurum autem anticipatio eorum, quae dicturus est adversarius, ut Tullio pro Milone, cum mittit animos iudicum in eum reipublicae statum, qui futurus est, etiamsi occiso Milone Clodius viveret. Aposiopesis est, cum id, quod dicturi videbamotos praestat conponere fluctus.   Epanalempsis est digressio: 'Tulit calor me
Abbreviated transcription (Latin):
rintus in alta. Admonentis. irridentis.
& in ꝓnunciando uoces. Sunt & anfin¬
quarũ pars honesta ẽ: pars in honesta:
pheton. Sunt & aliȩ ꝓcatalempsis. cũ id
qđ nob obici poterat ante p̾sumimꝰ ad
deludendũ ut si qui ur̃m iudices aut
eoꝵ qui assunt forte mirant᷑ Sunt &¬
aporiȩ dubitatio simulantis. nescire se
quȩ scit aut quomͦꝰ dicant᷑ quȩ non. Osis
aut̃ dr̃ cõmunicatio consilii cũ iudicib
aut aduersariis. ut si dicas uos consulo
iudices. aut uos aduersarii quid me face¬
re conuenerit. aut quid uos facturi fuis¬
setis. Paradoxon. ẽ. cũ dicimꝰ inopinatũ
aliqͥd accidisse ut ꝓflacco cicero cuius
laudis p̾dicator. ẽẽ. debuerit. eiꝰ ꝑiculi
dep̃catorẽ esse factũ. Epitrope id ẽ. ꝑ¬
missio. cũ aliqͣ ipsis iudicib aut aduer¬
sari is ꝑmittimꝰ existimanda. ut caluus
in uaticinio. Perfrica frontẽ. & dic te di¬
gniorẽ qui pretor fieres quã catonẽ.

Expanded text:
rinthus in alta. Admonentis . . . . . . . Irridentis .rinthus in alta. Admonentis . . . . . . . Irridentis .et in pronuntiando voces. 28. Sunt et amphquarum pars honesta est, pars inhonesta, Phaeton. 29. Sunt, et aliae, procatalepses, cum id quod vobis objici poterat, ante praesumimus ad diluendum, ut: Si quis vestrum, judices, aut eorum qui aaporiae, dubitatio simulantis nescire se quae scit, aut quomodo dicatur. Koenono sis autem dicitur conmunicatio consilii cum iudicibus aut adversariis, ut si dicas: 'Vos consulo, iudices, aut vos adversarii, quid me facere convenerit, aut quid vos facturi fuissetis'. Paradoxon est, cum dicimus inopinatum aliquid accidisse, ut Flacco Cicerocf. Flacc. 1: 'Cuius laudis praedicator esse debuerit, eius periculi deprecatorem esse factum'. Epitrope, id est permissio, cum aliqua ipsis iudicibus aut adversariis permittimus aestimanda, ut Calvus in Vaticinio: 'Perfrica frontem, et dic te digniorem qui praetor fieres quam Catonem'.
Abbreviated transcription (Latin):
sententiȩ ꝑsona adiciat᷑. fit crian. Si de¬
trahatur: fit sententia. Sententiarum
ibi me uincere prȩstat: Aliȩ suꝑlatiuȩ.
quȩ cũ aliqͦ motu animi & indignatione
re uias. qui genꝰ. unde domũ pacẽne
huc fertis amarma: Aliȩ responsiuȩ.
ut illinc. istinc. Aliȩ dep̃catiuȩ. ut eri¬
pe me his inuicte malis. Aliȩ ꝓmissiuȩ
ut parce metu. citherea manent immo¬
tis pete regna ꝑundas. Quȩ tam̃ ne ñ
intellecta sit ꝑsuasio. ꝑmixta st̃ aliqua
quȩ uetent latent̾: ut uentis pete regna
pundas. Aliȩ demonstratiuȩ. ut en ecce
si iuppit᷑ annos. Aliȩ derogatiuȩ. ut
nequaquã Aliȩ quȩ cũ exclamatione
ꝓferunt᷑. ut quis furor o ciues pacẽ con¬
tatiuȩ. cũ ad sententiã ꝓuocamꝰ ut¬
uide opes contẽnere opes. Aliȩ dehorta.¬
tiuȩ. cũ a contrario uitio peccatoq re¬
diicimꝰ. Sunt & affirmatiuȩ. ut quid¬
est sanabilis herbis Flentis similitu¬
dinis. sicut qͦndã creta fertur labe

Expanded text:
sententie persona adiciatur, fit crian, si detrahatur, fit sententia. Etibi me vincere praestat? Aliae superlativae, quae cum aliquo motu animi et indignatione re vias? Quid genus, unde domum? Pacemne huc fertis, an arma? Aliae responsivae, ut 'illinc', 'istinc'. Aliae deprecatipe me his invicte malis. Aliae promissivae, ut: Parce metu, Cytherea, manent immotis, pete regna per undas. Quae tamen ne non intellecta sit persuasio, permixta sunt aliqua quae vetent latenter, ut 'ventis', 'per undas'. Aliae demonstrativae, ut: 'en', 'si Iuppiter annos. alie que cum exclamatione proferuntur; ut quis furor o cives? Pacem contatiude, hospes, contemnere opes. Aliae dehortativae, cum a contrario vitio peccatoque reducimus. Sunt et adfirmativae, ut: 'quidest sanabilis herbis. Flentis ut. Similitud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequem᷑. Sententia. ẽ: dictũ imꝑsonale.¬
ut obsequiũ amicos. ueritas odiũ parit:
Huic si ꝑsona fuerit adiecta: crian erit ita.
Offendit achilles agamennonẽ uera di¬
cendo. metrophanes ꝓmeruit grãm metri-¬

Expanded text:
persequamur. Sententia est dictum ipersequamur. Sententia est dictum iut obsequium amicos, veritas odium parit. Huic si persona fuerit adiecta crian erit; ita, offendit Achilles, Agamemnonem, vera dicendo; Metrofanes promeruit gratiam Mithri
Abbreviated transcription (Latin):
nexa oratione plurib uerbis unã rem
significamꝰ. ut ait cicero. Nichil agis. nichil
moliris. nichil cogitas. & itẽ. Non ferã.
ñ patiar. ñ sinã. Epanados. quã regressio¬
nẽ nr̃i uocant. principiũ dignitas erat
pene par. ñ par. fortasse eoꝵ qͥ sequebant᷑.
Antapodosis. qͦtiens media primis & ulti
prehenclo patres conscripti. ñ meu̾ ac
pulcherrimũ quidem factũ. uerũ ut dixi
siderato fortẽ ꝓ illiberali diligentẽ.
Antanaclasis. ẽ. quȩ eodẽ uerbo contrariũ
exprimit sensũ. Querebat᷑ quidã de filio
cũ mortẽ suã expectaret. respondente
ñ expecto. immopeto inquit ut expectes
Antimetabole. ẽ. conuersio uerboꝵ. quȩ
ordine mutato contrariũ efficit sensũ.
Si consulantonius brutus hostis. si conser¬
uator rei publicȩ brutꝰ hostis antonius.
Quis ꝓduxit: Appius. Nunc figuras sen¬
tentiarũ quas oꝑe preciũ sit cognoscere:

Expanded text:
nexa oratione pluribus verbis unam rem nexa oratione pluribus verbis unam rem significamus, ut ait Cicero: Nihil agis, nihil moliris, nihil cogitas. Item, non feram, non patiar, non sinam. 9. Epanodos, quam regressionem nostri vocant: Principum dignitas erat pene par, Antapodosis, quotiens media primis et ultiprehendo, patres conscripti, non meum, ac pulcherrimum quidem factum: verum, ut dixi, siderato fortem, pro inliberali diligentem'. Antanaclasis est, quae eodem verbo contrarium exprimit sensum. Querebatur quidam de filio, cum mortem suam expectaret, respondente: 'non expecto, immo peto, inquit, ut expectes'. Antimetabole est conversio verborum, quae ordine mutato contrarium efficit sensum: lud Cic. Phil. 4, 8: 'si consul Antonius, Brutus hostis: si conservator reipublicae Brutus, hostis Antonius'.Quis produxit? Appius'. Nunc figuras sententiarum, quas operae pretium sit cognoscere,
Abbreviated transcription (Latin):
chritudinẽ faciunt. & in ornam̃to locuti¬
onis decentissima existunt: ut ci cero.
Ex hac parte pudor pugnat. illinc petulan¬
tia. hinc pudicicia. illinc stuprũ. hinc fi¬
des. illinc fraudatio. hinc pietas. illinc
scelus. hinc constantia. illinc furor. hinc
honestas. illinc turprtudo.hinc continen¬
tia. illinc libido. hinc deniq ȩquitas.
temꝑantia. fortitudo. prudentia. uirtu-¬
tes om̃s cercaNt: cũ iniqͥtate luxuria.
ignauia. temeritate. cũ uitiis om̃ib
postremo copia cũ egestate. bona ratio
cũ ꝑdita. mens sana cũ am̃tia. bona de¬
niq spes cũ om̃iũ rerũ desꝑatione con¬
fligit. In hu iusmodi certamine ac p̾lio
huius modi locutionis ornam̃to liber
ȩcclesiasticus usus. ẽ dice ns: contra
malũ bonũ & contra mortẽ uita. Sic
contra piũ peccator. & sic intuere in
om̃ia oꝑa altissimi bina & bina unũ
contra unũ. Synonima. ẽ. qͦtiens in co¬

Expanded text:
chritudinem faciunt, et in ornamento locutichritudinem faciunt, et in ornamento locutionis decentisatil. 2, 25: 'ex hac parte pudor pugnat, illinc petulantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus; postremo copia cum egestate; bona ratio cum perdita; mens sana cum amentia; bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit'. In huiusmodi certamine ac praelio, huiusmodi locutionis ornamento liber Ecclesmalum bonum, et contra mortem vita; sic contra pium peccator, et sic intuere in omnia opera Altissimi, bina et bina, unum contra unum. 8. Synonymia est quoties in con
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ gradatio. cũ ab eo uerbo qͦ sensus supior
t̾minat᷑ inferior incipit. ac de hinc qͣsi
ꝑgradus dicendi ordo seruat᷑. ut. ẽ il¬
lud affricani. Ex innocentia nascitur
dignitas. ex dignitate honor. ex honore
impiũ. ex imꝑio lib̾tas. Hanc figurã ñ¬
nulli catenã appellant. ꝓpt̾ qđ aliud in
alio quasi nectit᷑ nomine: atq ita res
plures in geminationẽ uerboꝵ trahunt᷑.
Fit aut̃ hoc scema ñ solũ in uerbis singulis.
sed etiã in contextione uerborũ: ut ap̃
graccũ. Puericia tua adolescentiȩ tuȩ
in honestam̃tũ fuit adolescentia senectuti
dedecoram̃tũ. senectꝰ rei publicȩ flagitiũ.
Sic & apud scipionẽ. Ui atq gratis coactꝰ
cũ illo sponsionẽ feci. facta sponsione: ad
uidicẽ adduxi. adductũ: pͥmo cȩtu cdãna¬
ui. damnatũ: ex uoluntate dimisi. Anti¬¬
theta. quȩ latine contraposita appellant᷑.
quȩ dũ ex aduerso ponant᷑. sententiȩ pul¬

Expanded text:
est gradatio, cum ab eo verbo quo sensus superior est gradatio, cum ab eo verbo quo sensus superior terminatur inferior incipit, ac dehinc quasi per gradus dicendi ordo servatur, ut est illud Africani: Ex innocentia nascitur dignitas, ex dignitate honor, ex honore imperium, ex imperio libertas. 4. Hanc figuram nonnulli catenam appellant, propterea quod aliud in alio quasi nectitur nomine, atque ita res plures in geminatione verborum trahuntur. Fit autem hoc schema non solum in singulis verbis, sed etiam in contextione verborum, ut apud Gracchum: Pueritia tua adolescentiae tuae inhonestamentum fuit, adolescentia senectuti dedecoramentum, senectus reipublicae flagitium. 5. Sic et apud Scipionem: Vi atque ingratiis coactus cum illo sponsionem feci, facta sponsione ad judicem adduxi, adductum primo coetu damnavi, damnatum ex voluntate dimisi. 6. Antitheta, quae Latine contraposita appellantur, quae dum ex adverso ponuntur sententiae pul
Abbreviated transcription (Latin):
logia. aacrologia Perissologia pleonas.¬
mos. & his similia. At contra orationẽ ex¬
tollit & exorrat inergia & enfasis. quȩ
plus quiddã quã dixerit intelligi facit
Ut si dicas. ad głam scipionis ascendec
Huic contraria uirtus. ẽ. uerbis minuere
quȩ natura sua magna sunt.
De figuris uerborũ & sententiarũ. ari¬
UGETUR & ornat᷑ oratio. etiã figuris
uerborũ & sententiarũ. Nã quia
directa & ꝑpetua oratio fatigationem
atq fastidiũ tam dicendi quã audiendi
creat: flectenda ẽ. & in uarias uersanda
formas. ut & dicentẽ reficiat: & orratior
fiat. & iudicẽ diuerso uultu habituq
deflectat E quib plurimȩ suꝑius a
donato in his scematib artis gramaticȩ
annotatȩ st̃. Unde tantũ illa hic int̾¬
poni oportuit. quȩ in poemate aut nim¬
quã aut difficulter fiunt. in oratione
autẽ libere. Itẽ anadyplosis. ẽ. congemi¬
uiuit etiã inse natura uiuit. Clymx

Expanded text:
logia, Macrologia, Perissologia, Pleonaslogia, Macrologia, Perissologia, Pleonasmos et his similia. At contra orationem extollit et exornat †energia tum† Emphasis, quae plus quiddam quam dixerit intellegi facit; ut si dicas: 'Ad gloriam Scipionis ascendit'Huic contraria virtus est, verbis minuere quae natura sua magna sunt. De figuris verborum et sententiarum . Augetur et ornatur oratio etiam figuris verborum ac sententiarum. Nam quia directa et perpetua oratio fatigationem atque fastidium tam dicendi quam audiendi creat, flectenda est et in alias versanda formas, ut et dicentem reficiat, et ornatior fiat, et iudicem diverso vultu audituque deflectat. E quibus plurimae superius a Donato in schematibus artis Grammaticae adnotatae sunt. Unde tantum illa hic interponi oportuit, quae in poemate aut numquam aut difficulter fiunt, in oratione autem libere. Anadiplosis est congemiimo etiam in senatum venit. 3. Climax
Abbreviated transcription (Latin):
tur. De iuncturis uerborum. xx¬
N uerbis qͦq cauenda st̃ uitia. ut non
imꝓpria uerba ponant᷑. quȩ g̃ci acirolor¬
giam uocant. Amanda . ẽ. gͦ ꝓprietas.
sic tam̃ ut aliqͣndo ꝓpt̾ humilitatem
sordidi aut spurci uocabuli trans latis
nominib sit utendũ. Non tam̃ longe
accitis. sed ut ueris ꝓxima & cognata
uideant᷑ Fugienda etiã yꝑbata longi¬
ora. quȩ fieri sine aliorũ sensuũ confusio¬
ne ñ posst̃. Ambiguitas qͦq & uitiũ illud
cauendũ cũ quidã iactatione eloquentiȩ
ducti. qđ uno aut duob uerbis significa¬
re poterant int̾positis inanib uocib lon¬
ga & circũ flexa ambage concludunt.
Qđ uitiũ perissologian uocat᷑ Cui contra¬
rium criminis uitiũ. ẽ obbreuitatis stu¬
dium etiã necessaria uerba furari. ł ugi-¬
enda st̃ qͦq sicut inlitteris & uerbis: itã
& in sententuis uitia quȩ int̾ prima grã¬
maticoꝵ studia cognoscunt᷑. Sunt autẽ
cacenfaton. ⁊ autologia. Ellemsis. Aciro¬

Expanded text:
. De iuncturis verborum . In verbis quoque cavenda sunt vitia, ut non inpropria verba ponantur, quae Graeci Acyrologian vocant. Amanda est ergo proprietas, sic tamen ut aliquando propter humilitatem sordidi aut spurci vocabuli translatis nominibus sit utendum, non tamen longe accitis, sed ut veris proxima et cognata videantur. Fugienda etiam Hyperbata longiora, quae fieri sine aliorum sensuum confusione non possunt. Ambiguitas quoque et vitium illud cavendum, cum quidam iactatione eloquentiae ducti, quod uno aut duobus verbis significare poterant, interpositis inanibus vocibus longa et circumflexa ambage concludunt: quod vitium Perissologian vocatur. Cui contrarium criminis vitium est et brevitatis studio etiam necessaria verba furari. Fugienda sunt quoque, sicut in litteris et verbis, ita et in sententiis vitia, quae inter prima Grammaticorum studia cognoscuntur. Sunt autem Cacemphaton, Tautologia, Ellipsis, Acyro
Abbreviated transcription (Latin):
ex actores. & in eo mittunt debitũ pu¬
blicũ. qđ reddit᷑ regibꝰ. Fiscus aut̃ primȩ
positionis. ẽ. diriuatiuũ fiscina. dimi¬
nutiuũ fiscella. Canistrũ fissis cannis
contexitur. unde & nuncupatũ. Alii
grecũ assert̃. Cistella a costis ex canna
uł ligno quib contexit᷑ nominata.
Cophinus ẽ uas ex uirgultis. aptũ mun¬
dare stercora. & t̾ra portare. De qͦ dic̃
uiert̾. Dictus aut̃ cophinꝰ quasi couus.
qͣsi cauus. Corbes dicti. qđ curuatis
uirgis contexunt᷑. Sporta. uł qđ ab
sparto fieri solet. uł qđ exportet aliqͥd¬

Expanded text:
exactores, et in eo mittunt debitum puexactores, et in eo mittunt debitum publicum quod redditur regibus. Fiscus autem primae positionis est, derivativum fiscina, diminutivum fiscella. Canistrum fissis cannis contexitur, unde et nuncupatum: alii Graecum adserunt. Cistella a costis ex canna vel ligno, quibus contexitur, nominata. Cophinus est vas ex virgulis, aptum mundare stercora et terram portare. De quo dicit vierunt. Dictus autem cophinus, quasi covus, quasi cavus. 10. Corbes dictae, quia curvatis virgis contexuntur. Sporta, vel quod ex sparto fieri solet, vel quod exportet aliq
Abbreviated transcription (Latin):
Compositũ. ẽ. aut̃ nom̃ de lingua ꝑsa &
greca Gata enĩ lingua ꝑsarũ thesaurũ
filacion grece. custodia int̾pretatur.:
Arca dicta qđ arceat uisũ atq ꝓhibeat᷑
Hinc & archiuũ. hinc & archanũ idest
secretũ. unde & cȩteri arcent᷑. Cibutũ
Loculusad aliquid ponendũ int̾ra factꝰ
locus. seu aduestes. uł pecuniã custo¬
diendã. Unde & ꝑ diminutionẽ dr̃.
Moricia quasi modica. Vnde & modiũ.
⁊. ꝓ.d. sicut solent itali dicere horie
phodie. Scrinia.
Saccus a sago dictꝰ. qđ eo consuto effici¬
atur quasi sagus. Marsuppiũ facculus
nũmorũ. que greci marsippa appel¬
lant. Quȩda enĩ greca nomina in la¬
tinũ paulo inflectunt᷑ ꝓpt̾ romanũ
el oquiũ. Sitarchiȩ nautorũ st̃ ab
eo quod sutȩ st̃. Inuolucrũ dictũ.
qđ aliquid in se teneat inuolutũ
F iscus sacculus ẽ. publicus. unde & fi-¬
scellȩ & fiscinȩ dicunt᷑. Hunc habent

Expanded text:
Compositum est autem nomen de lingua Persa et Compositum est autem nomen de lingua Persa et Graecphilacion grece custodia interpretatur. Arca dicta, quod arceat visum, atque prohibeat: hinc et archivum, hinc et arcanum, id est secretum unde ceteri arcentur. Cybutum Loculus, ad aliquid ponendum in terra factus locus, seu ad vestes vel pecuniam custodiendam: unde et per diminutionem dicitur. Mozica quasi modica, unde et modicum Z pro D, sicut solent Itali dicere ozie pro hodie. Scrinia grecum est. Saccus a sago dictus, quod eo consuto efficiatur quasi sagus. Marsuppium sacculus nummorum, quem Graeci μαρσίπιον appellant. Quaedam enim Graeca nomina in Latinum paulo inflectuntur propter Romanum eloquium. Sitarciae nautarum sunt, ab eo quod sutae sunt. Involucrum dictum quod aliquid in se teneat involutum. Fiscus sacculus est publicus, unde et fiscellae et fiscinae dicuntur: hunc habent
Abbreviated transcription (Latin):
miia uasa coquendi causa parata. ui¬
lis mͥ excocta. ẽ omĩs miscđia. Olla di¬
cta ꝓeo qđ ebulliat in ea aqua igni sub¬
iecto. ut altius uapor emittat᷑. Unde
& bulla dr̃. quȩ inaqua uenti intꝰ spu
sustentat᷑. Patella quasi patula. Olla ẽ.
enĩ oris patentioribꝰ. Caccab & cucuma.
a sono feruoris cognominant᷑. Hȩc in
grecis & in latinis cõmunia nomina ha¬
bent. sed utrũ latini a grecis angreci
a latinis hȩc uocabula mutuassent. in¬
certũ ẽ. Lebetȩ eneȩ st̃ greco sermone
uocatȩ. Sunt enĩ ollȩ minores. in usũ
coquendi paratȩ. Sartago abstrepitu
sonitꝰ uocata. quando ardet in ea oleũ.
Tripedes appellatȩ qđ trib pedib con¬
stent. Has greci tripodas uocant. Mola
a sui rotunditate uocata. ut mala po-¬
morũ. Sic & greu. Cribrũ qđ ibi cur¬
rat frum̃tũ. quasi currifriimꝰ Rotabu¬
lũ dictũ aproruendo stercora. siue
ignem. panis coquendi gr̃a. De UASIS
quȩ ad indigentiã pauꝑum mittunt᷑.

Expanded text:
mnia vasa coquendi causa parata lis mihi excocta est omnis misericordia. Olla dicta pro eo quod ebulliat in ea aqua igni subiecto, ut altius vapor emittitur. Unde et bulla dicitur, quae in aqua venti intus spiritu sustentatur. Patella quasi patula; olla est enim oris patentioribus. Caccabus et cucuma a sono fervoris cognominantur. Haec in Graecis et Latinis cobent: sed utrum Latini a Graecis, an Graeci a Latinis haec vocabula mutuarint, incertum est. Lebetes aenea vasa sunt Graeco sermone vocata: sunt enim ollae minores in usum coquendi paratae. Sartago ab strepitu sonus vocata quando ardet in ea oleum. Tripedes appellatae quod tribus pedibus constent: has Graeci tripodas vacant. Mola a sui rotunditate vocata, ut mala pomorum: sic et Graeci. Cribrum, quod ibi currat frumentum, quasi currifrum. Rutabulum dictum a proruendo stercora, sive ignem panis coquendi gratia. De vasiquae ad indigentiam pauperum mittuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
simile. Purgam̃ta ferri. rubigo & sco¬
ria. Rubigo . ẽ. uitiũ rodens ferrũ.
uł segetes. quasi rodigo. mutata una
littera. Hȩc & erugo. ab erodendo.
Nã erugo uitiũ. ẽ. ferri. ab erodendo
dicta ñ ab exam̃to. Scoria uͦ purga¬
m̃ta & sordes st̃. quȩ igne excoquun¬
tur. Et dicta scoria: qͥa de ferro excu¬
titur. Rubigine aut̃ caret ferrũ. si
cerussa &gipso. & liquida pice ꝑun¬
guitur. Itẽ rubigo ferram̃ta non
uitiat. si eadẽ medulla ceruina. uł
DE PLUMBO.

Expanded text:
simile. 5. 294 Purgamenta ferri rubigo et scosimile. 5. 294 Purgamenta ferri rubigo et scoria. Rubigo est vitium rodens ferrum ipsum, vel segetes, quasi rodigo mutata una littera: haec et aerugo ab erodendo. Nam aerugo vitium est ferri, ab erodendo dicta, non ab aeramento. 6. Scoria vero purgamenta et sordes sunt, quae igne excoquuntur. Et dicta scoria, qtitur. Rubigine autem caret ferrum, si cerussa et gypso et liquida pice perunguitur. Item rubigo ferramenta non vitiat, si eadem medulla cervina vel De plumbo
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ celerius sentit. Stricturȩ uocantꝰ
he om̃s. qd non in aliis metallis
astringenda apte uocabulo impostã
Aquarũ uͦ sũma differentia. ẽ. quib
ferrũ candens immergit᷑. qͦ ut i lior
fiat. sicut birbilis in hispania. &
thirras sona comꝰ in italia. In acuendo
ferro oleo delectatior fit acies. Un¬
de & tenuiora ferram̃ta oleo restin¬
gui mos. ẽ. ne aqua infragilitatẽ du¬
rentur. A ferro sanguis humanꝰ sẽ se
ulciscitur. contactũ nanq: celerius
rubigine trahit. Cũ ferro magnes la¬
pis concordiã habet. Sola enĩ hȩc ma¬
teria uim ab hoc lapide accipit. reti¬
netq longo tẽpore. Ex eodẽ lapide
archi tectus quidã alexandriȩ tẽplũ
concamerauit. unde in eo simulacrũ
ferro inaere pendere uideret᷑: Ferrũ
accensũ igni nisi duret᷑ ictib corrũ¬
prtur. Rubens ñ. ẽ. habile ad tunden¬
dũ. neq ante quã albescere incipiat.
Aceto uł alumine illitũ ferrũ fit ęxi

Expanded text:
nem celerius sentit. Stricturae vocantur nem celerius sentit. Stricturae vocantur hae omnes, quod non in aliis metallis, a stringendo apte vocabulo imposito. Aquarum vero summa differentia est quibus ferrum candens immergitur, quo utilius fiat, sicut Bilbili in Hispania et Tirasone, Comi in Italia. 4. In acuendo ferro oleo delectatior fit acies, unde et tenuiora ferramenta oleo restingui mos est, ne aqua in fragilitatem durentur. A ferro sanguis humanus sese ulciscitur. Contactum namque celerius rubiginem trahit. Cum ferro magnes lapis concordiam habet. Sola enim haec materia vim ab hoc lapide accipit, retinetque longo tempore. Ex eodem lapide architectus quidam Alexandriae templum concameravit, ut in eo simulacrum ferro in aere pendere videretur. Ferrum accensum igni, nisi duretur ictibus, corrumpitur. Rubens non est habile ad tundendum, neque antequam albescere incipiat. Aceto, vel alumine illitum ferrum fit aeris
Abbreviated transcription (Latin):
ERRUM dictũ. qđ farra id ẽ. semina
frugũ terrȩ condat. Idẽ & calibs
a calibi flumine. ubi ferrũ optima
acie temꝑat᷑. Unde & abusiue dr̃ ca¬
ubs. Ferri usus post alia metalla reꝑtꝰ
est. cuiꝰ postea uersa in opprobrium
species. Nam unde pridẽ tellus tracta¬
batur. inde mͦ cruor effundit᷑. Nullũ
aut̃ corpus tam densis int̾ se cohȩren¬
tib & implicitis elem̃tis quã ferrũ
Unde inest illi duricia cũ frigore Ferri
aut̃ metallũ pene ubiq reꝑitur. sed
ex om̃ib generib palma serico fermꝰ
datur. Seres enĩ hoc cũ uestib suis
pellibusq mtetunt. Scda partico neq
alia genera ferri ex mera acie tẽꝑant᷑.
Cȩteris enĩ admiscet᷑ mollior cõplexis.
Differentia ferri plurima. uxta t̾rę
genus. Nã aliud molle plũboq uicnis
rotarũ & clauorũ usib aptũ. Aliua
fragile & erosũ. culturȩ t̾rȩ conue¬
niens. aliud breuitate sola placet.
clauisq colligari is. aliud rubigi

Expanded text:
errum dictum quod farra, id est semina frugum, terrae condeat. Idem et chalybs a Chalybe flumine, ubi ferrum optima acie temperatur. Unde et abusive dicitur chalybs. Ferri usus post alia metalla repertus est. Cuius postea versa in opprobrium species. Nam unde pridem tellus tractabatur, inde modo cruor effunditur. Nullum autem corpus tam densis inter se cohaerentibus et inplicitis elementis quam ferrum; unde inest illi duritia cum frigore. Ferri autem metallum pene ubique reperitur, sed ex omnibus generibus palma Serico ferro datur. Seres enim hoc cum vestibus suis pellibusque mittunt. Secunda Parthico; neque alia genera ferri ex mera acie temperantur; ceteris enim admiscetur mollior conplexus. Differentia ferri plurima iuxta terrae genus. Nam aliud molle plumboque vicinum, rotarum ut clavorum usibus aptum; aliud fragile et aerosum, culturae terrae conveniens; aliud brevitate sola placet clavisque cal
Abbreviated transcription (Latin):
quib cõminus certantes innitunt᷑.
qͥ greca appellatione athletȩ uocantur.
luctationis. palestra dr̃ Palestra autẽ.
uł apotiispalesi id ẽ. a luctatione.
uł apotupalein id ẽ. a motu ruinȩ
fortis nominatã dicunt. scilicet qđ
in luctando cũ medios arripiant fere
quatiant. idq apud gretos palin uocat᷑.
Quidã opinantur arte luctandi ursorũ
contentione monstratã. Nanq int̾ cȩte¬
ras feras. eos solos & erigi congressos. &
subsidere celerit̾. ac reuerti. & mͦ ma
abigere sese more luctantium.
qua celebrant᷑. Siquidẽ & omnẽ cȩcũ
atq conuentũ agona dici. Alii qđ
in circulis & quasi agoniis id ẽ sine
angulo locis ederent᷑. nuncupatos
agonas dicunt
DE GENERIB: AGONUM
IGonum genera fuisse immensitas
uiriũ. cursus celeritas. sagittan¬
di ꝑitia. standi patientia. ad citharã
qͦq uł tibias incedendi gestꝰ. De mo¬
rib qͦq de forma. decantandi modu¬
latione. terrestris qͦq belli. & naua¬

Expanded text:
quibus comminus certantes innituntur, qui greca appellatione athlete vocantur; luctationis palestra dicitur. Palestram autem vel apo tis palesi, id est a luctatione, vel apo tu pallin, id est a motu ruinfortis, nominatam dicunt, scilicet quod in luctando, cum medios arripiant, fere quatiant; idque apud Graecos πάλλειν vocatur. Quidam opinantur artem luctandi ursorum contentione monstratam: namque inter ceteras feras eos solos et erigi congressos et subsidere celeriter ac reverti, et modo abigere sese more luctantium. qua celebrabantur. Siquidem et omnem coetum atque conventum agona dici; ali quod in circulis et quasi agoniis, id est sine angulo locis, ederentur nuncupatos agonas putant. § 26 De generibus agonum. Agonum genera fuisse: inmensitas virium, cursui celeritas, sagittandi peritia, standi patientia, ad citharam quoque vel tibias incedendi gestus, de moribus quoque, de forma, de cantandi modulatione, terrestris quoque belli et nava
Abbreviated transcription (Latin):
ñ putauerint sub tecto consecrandũ.
quẽ in aꝑto habent. Est aut̃ circus
om̃e illud spaciũ qđ circũ ire equi
solent. Hunc romani dictũ putant
a circũitu equorũ. eo qđ ibi circũ me¬
tas equi currant. Greci uͦ a circe solis
filia. quȩ patri suo hoc genꝰ certaminis
instituit asserunt nuncupatũ. & ab
ea circi appellationẽ argumtantur
Futt aut̃ maga & uenefica. & sacerdos
demonũ. Incuiꝰ habitu & oꝑe. magieȩ
artes & cultꝰ idolatriȩ recognoscitur¬
DE ORNAMENTIS CIRCIM

Expanded text:
non putaverint sub tecto consecrandum, non putaverint sub tecto consecrandum, quem in aperto habent. Est autem circus omne illud spatium quod circuire equi solent. Hunc Romani dictum putant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Graeci vero a Circe Solis filia, quae patri suo hoc genus certaminis instituit, adserunt nuncupatum, et ab ea circi appellationem argumentantur. Fuit autem maga et venefica et sademonum, in cuius habitu et opere et magice artes et cultus idolatrie recognoscur. Ornamenta circi