comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chi que corpus con¬
fugoris retundat ñuriam ñ que semmaria
uanitatis aut elationis emitriat: ita apło
que corpus oꝑiant tantũ ñ que amittus
głia blandiantur: ita uilia ut milla coloris
uł hĩtus nouitate inter ceteros huius ꝓpo¬
siti uiros hẽantur insignia itastudiosis ac¬
curationib aliena: ut nuillis rursum surt
affectatis ꝑ ĩcuriami sordib de colora Post ͤ¬
mo sic ab hunis mũdi separentur ornatu:
ut cultu seruoꝵ dei: in omnib cõmunia ꝑ¬
seuerent. Ouuicquid enim inter famulos dei
p̾suritur ab umo uł pancis: nec catholice
p onme corpus fr̃nitatis tenetur. ant super¬
auũ auit elatimi: et pp̃ ħ noxium iudicand̾.
tam cuctis at notabilem. et que ex hoc ip̃o
sp̃m possit elationis conciꝑe narutatem. que¬
q ad nccĩam oꝑis ex̾titium in quo monachũ
semꝑ in pigrum expeditumq oportet in ce¬
dere inbĩlis at inepta sit. onnodis refita¬
nint. Oe si quosdam ħ amttu ciraidatos au¬

Expanded text:
chi, quae corpus confrigoris retundat iniuriam, non quae seminaria uanitatis aut elationis enutriat, ita eodemquae corpus operiant tantum, non quae amictus gloria blandiantur, ita uilia, ut nulla coloris uel habitus nouitate inter ceteros huius propositi uiros habeantur insignia, ita studiosis accurationibus aliena, ut nullis rursum sint adfectatis per incuriam sordibus decolora: postremo sic ab huius mundi separentur ornatu, ut cultui seruorum dei in omnibus communia perseuerent. quidquid enim inter famulos dei praesumitur ab uno uel paucis nec catholice per omne corpus fraternitatis tenetur, aut superfluum aut elatum est et ob id noxium iudicandum tam cunctis atque notabilem et quae ex hoc ipsosed etiam elationis concipere uanitatem, quaeque ad necessarii operis exercitium, in quo monachum semper inpigrum expeditumque oportet incedere, inhabilis atque inepta sit, omnimodis refugerunt. quodsi quosdam hoc amictu circumdatos au
Abbreviated transcription (Latin):
coĩcabantur. pp̃ hnͣc precipne causam rex ro¬
nam tendebat. et si qui longobardoꝵ quo¬
quomio ei resistere uo lebant potenter cos
ꝓterebat. In reconciliatõne autem que fcã
ẽ inter imꝑatorem et ppͥm. Nam ip̃m pp̃m
cumi ep̃is et cardinalib ceꝑat die pasche uen¬
rico in imꝑatorem coronato. post lectũ emi¬
geliũ tradidit ei pp̃ ante altare beatoꝵ apłor
et amili conferat. post ĩuestcturã nero ca¬
nouice consecͣtionem accipiat ab ep̃o ad
quem ꝑtinuerit. Confirimatio pacis int̾
apłicum et imꝑatorem dum in celebrati¬
one misse traderet ei corpus et sangumẽ¬

Expanded text:
communicabantur. Propter hanc praecipue causam rex Rocommunicabantur. Propter hanc praecipue causam rex Romam tendebat, et si qui Longobardorum quoquo modo ei resistere volebant, potenter eos proterebat. In reconciliatione autem, que facta est inter imperatorem et papam--nam ipsum papam cum episcopis et cardinalibus ceperat--die pasche rico in imperatorem coronato; post lectum evangelium tradidit ei papa ante altare beatorum apostolorum et annuli conferat. Post investituras vero, canonice consecrationem accipiat ab episcopo, ad quem pertinuerit. Confirmatio pacis inter apostolicum et imperatorem, dum in celebratione missae traderet ei corpus et sangu
Abbreviated transcription (Latin):
Nniense nuo cometes appuit radios di¬
rigens ad auscrum multis cõmcentibus
h signũ portendi futuram regis hemrici ex
peditionem uersus ytaliam. I gitur rex hen¬
ricus romam uadit pp̃ sedandam discordiã
que erat inter regnũ et sacerdocnti que
cepit a ppͣ gregorio .uii. qui et hyldebran¬
nus et exagitata a succesiorib eius uicto¬
re et urbano. et pre omĩb a paschali mag¬
no scandalo erat toti mũdo. R ex enim uti
uolens auͣcte et consuetudine et auctori¬
alib primlegiis nuꝑatoꝵ qui a Rarolo
magno qui primus de regibus francoꝵ im¬
amplius armos imꝑau̾ant. sub .hcͣ. trib
apłicis et dabant licite ep̾̃atus et abbacias
ꝑ uirgam et anulũ. h ẽẽ suũ ns allegabat.
Contra hnͣc maioꝵ auctem censebant pp̃ẽ sy¬
nodali inditio. nec posse nec debere dariper
cam dignitatem uel ĩnestiturã alaydali e¬
maru et quicumq ita ep̃atum aut alian
ecc̃astici mus ĩuescituram accipiebant. ex¬

Expanded text:
n mense Junio cometes apparuit radios dirigens ad austrum multis conicientibus hoc signo portenti futuram regis Henrici IV. expedicionem versus Italiam. Igitur rex Henricus Romam vadit propter sedandam discordiam, que erat inter regnum et sacerdocium, que cepit a papa Gregorio VII., qui et Hildebrandus, et exagitata a successoribus suis Victore et Urbano et pre omnibus a Paschali, et magno scandalo erat toti mundo. Rex enim uti volens auctoritate et consuetudine et privilegiis imperatorum, qui a Karolo Magno, qui primus de regibus Francorum imamplius annos imperaverant sub LX tribus apostolicis et dabant licite episcopatus et abbacias per virgam et anulum: hoc esse suum allegabat ius. Contra hanc maiorum auctoritatem censebat papa synodali iudicio nec posse nec debere dari per cam dignitatem vel investituram a laicali manu. Et quiecclesiastici juris investituram accipiebant, ex
Abbreviated transcription (Latin):
mennis. ip̃m fine hiis audiemus sicut mĩc. ex¬
tendimus nos et rapida cogitatione attingi¬
mus eternam sapĩam suꝑ omnnia manentẽ.
Si contrnnes hec et subtrahnͣtur alie uisiones
longe in paris generis et hec mia rapiat et
absorbeat et recondat in int̾iora gaudia specta¬
torem suũ. ut talis sic sempit̾ua uita quale
fuat ħ momentũ intlłigentie. cui suspirammm
nõne h ẽ. iutra in gaudium dñi tui.

Expanded text:
mamus, ipsum sine his audiamusmamus, ipsum sine his audiamustendimus nos, et rapida cogitatione attigimus aeternam Sapientiam super omnia manentem; si continuetur hoc, et subtrahantur aliae visiones longe imparis generis, et haec una rapiat et absorbeat et recondat in interiora gaudia spectatorem suum, ut talis sit sempiterna vita, quale fuit hoc momentum intelligentiae, cui suspiravimus; nonne hoc est, Intra in gaudium Domini tui?
Abbreviated transcription (Latin):
ore cordis in suꝑna siuenta fontis inte. quie
cid hais ascendimus interius cogitando et leỹ¬
do. et maranto oꝑa tua. ĩueminus in mentes
nr̃as. et tãscendinus eas ut attingeremus
regionem ubertatis in deficientis: si pascis
isrł. meternũ u̾tatis pabulo. Et ibi uita sapĩa
eteruia ẽ. Et dum loquimur et in hiaris illi
attingimus eam modice toto ictu cirdis. et
frspnamus. Et reliquimus ibi primicias fp̃t
m̃i ubi ubum incipitur et finitur. Et quid si
tasie terre aquaꝵ et aeris. sileant et poli etiã
ip̃a sibi anima sileat et tnͣseat se ñ se cogitã¬
do fileecct sompia et y maginarie reuelati¬
ones onmnis lingua. et omne signũ et quic¬
quid tñseundo fit. Si cu sileant oĩo qm̃ si quis
audiat dicirt hec omia. ñ ip̃a nos fecimus.
s fecit nos qui manet met̾uum. His dictis.
si iam taceant qm̃ erex̾unt aurem in eum qͤ
fecit ea. et loquatur ip̃e solus. ñ et ꝑ ea sed ꝑ
ꝑ eignia sumilitudinis. S ip̃m quem foris a¬

Expanded text:
ore cordis in superna fluenta fontis tui, fontisdhuc ascendebamus interius cogitando et loquendo et mirando opera tua et uenimus in mentes nostras et transcendimus eas, ut attingeremus regionem ubertatis indeficientis, unde pascis Israel in aeternum ueritate pabulo, et ibi uita sapientia eternum. et dum loquimur et inhiamus illi, attingimus eam modice toto ictu cordis; et suspirauimus et reliquimus ibi religatas priminostri, ubi uerbum et incipitur et finitur. et quid simtasiae terrae et aquarum et aeris, sileant et poli et ipsa sibi anima sileat et transeat se non se cogitando, sileant somnia et imaginariae reuelationes, omnis lingua et omne signum et quidquid transeundo fit si cui sileat omnino — quoniam si quis audiat, dicunt haec omnia: non ipsa nos fecimus, sed fecit nos qui manet in aeternum — his dictis si iam taceant, quoniam erexerunt aurem in eum, qui fecit ea, et loquatur ipse solus non per ea, sed per per aenigma similitudinis, sed ipsum, quem in his a
Abbreviated transcription (Latin):
onem direxit. Qua accepta p̾cepit imꝑa
nus ñ ẽẽt qui ab eo audiretur. dignus eti
asserens ꝓ tali negotio mortem subire: ne
dissimłatione sin puaricatorem faceret qui
sus imꝑatore in ecca posito. de eadem cansa
tractant in ppło. In quo tractatu introdux̃
ultimo imꝑatorem feci. ego tibi excitum
municitui tradidi. Ego de semine tuo super
meis donas truumphos. Cui descendenti ab
eredra imꝑator ait. Contra nos hodie ep̃e
ꝓ ip̃o fuisse locutum. Itaq optimit ut sta
tutum reuocaretur. nec prius ad altare ac¬
cedere noluit isi prius fide sua imiꝑator illd
agere se debere testaretur. qua sponsione fi¬

Expanded text:
onem direxit. Qua accepta, imperator prnus non esset qui ab eo audiretur, dignus etiaesse pro tali negotio mortem subire, ne dissimulatione sui praevaricatorem faceret impe imperatore in Ecclesia, de eadem causa tractavit in populo. In quo tractatu introduxitultimo imperatorem feci, ego tibi exercitum inimici tui tradidmeis donas triumphos? Cui descendenti de exedra imperator ait: Contra nos proposuistipro ipso fuisse locutum. Tunc imperat, revocarentur. Nec prius ad altare accedere voluit, nisi fide sua Imperator illum agere debere testaretur. Cui episco
Abbreviated transcription (Latin):
git me. Indicato me talibus. R espirent i ⁊o¬
ins meis. suspirent in malis meis. Sona e¬
mea anscituta tua surct et dona tua. mala
mea. delicta mea sunt et idicia tua. Respi¬
rent in illis: suspirent in hiis. ympnusq et
fetus. ascendant in conspectũ tuũ de fr̃ns
cordib turribulis tras. Tu autem dñe dese

Expanded text:
git me. indicabo me talibus: respirent in bonis meis, suspirent in malis meis. bona mea instituta tua sunt et dona tua, mala mea delicta mea sunt et indicia tua. respirent in illis et suspirent in his, et hymnus et fletus ascendant in conspectum tuum de fraternis cordibus, turibulis tuis. tu autem, domine,
Abbreviated transcription (Latin):
dicut et cognitus sum. nirtus amme mee.
uitra meam et cocpta eam tibi. ut possideas
spe gaudeo. qnͣto sami gaudeo. Cetera uo huiꝰ
fletur in eis. Ecce untatem dilexisti. quia qui
facit eam ueuit ad lucem. Et tibi quidẽ dũe

Expanded text:
icut et cognitus sum. uirtus animae meae, intra in eam et coapta tibi, ut habeas et possideas spe gaudeo, quando sanum gaudeo. cetera uero uitfletur in eis. ecce enim ueritatem dilexisti, quoniam qui facit eam, uenit ad lucem. uolo e
Abbreviated transcription (Latin):
quid eẽt octultum in me etiara si nollem con¬
fiteri tibi. Qe eum absconderem michi: ñ me
tibi. Nunc autem ꝙ geniitus meus tesis ẽ
dispucere me michi. tu refulges et places et
te. et nec michi nec tibi placeam nnsi de te.
dimi eram malus sum. nichil aliud ẽ confi¬
teri tibi quam displicere me michi. Cum uo
puus nich̾ aliud ẽ confiteri tibi. quam ħ nõ
tribuere michi. qũ tu dñe benedicis iustum.¬
cum hominib ut audiant confessiones me¬
as quasi ip̃i sanaturi sint languores meos.
Curiosum gemis ad cognoscendam intam a¬
lienam. desidiosum ad corrigendam suam.
Ouid a me querunt audire quis sima. quiate
nolunt audire qui suit: Et quid ẽ ate audire¬
uolunt. an congͣtulari michi cupint cõ
audierint qnͣtum ad te accedam min̾e tuo er
ꝯrare pme cum audierint qnͣtum tardar por¬
dere iueo: Indicabo me talib. Amet in me fr̃

Expanded text:
quid occultum esset in me, etiamsi nollem confiteri tibi? te enim mihi absconderem, non me tibi. nunc autem quod gemitus meas testis est displicere me mihi, tu refulges et places et te et nec tibi nec mihi placeam nisi de te. tibi erteri tibi, quam displicere mihi; cum vero pius, nihil est aliud confiteri tibi, quam hoc non tribuere mihi: quoncum hominibus ut audiant confessiones meas, quasi ipsi sanaturi sint omnes languores meos? Curiosum genus ad cognoscendam vitam alienam, desidiosum ad corrigendam suam. Quid a me quaerunt audire qui sim, qui nolunt a te audire qui sint? Et unde sciunolunt? an congratulari mihi cupiunt, cum audierint, quantum ad te accedam munere tuo, et orare pro me, cum audierint, quantum retarder pondere meo? indicabo me talibus.
Abbreviated transcription (Latin):
cretio in mim̾o frm̃ ut̃ tot suuł cohĩtent. qui
ordinate inuere possint. ne uł exarsante pan¬
citate irregularit inuant. uł ꝓ multitudĩe
cohĩtantiũ ncc̃itati eoꝵ illicit᷑a querant. O
enim inuitos congregant. ncce ẽ ut eoꝵ inc¬
tui multa querant. s dum querunt plura
crescit exterior cura. sꝑguntur ꝑ diu̾sas
regiones ecc̃e bñficia. sꝑ guntur et fr̃es. so¬
li inter seculares hĩtant. Nolentes pati e¬
frandem. s inditio contendere ꝑati. Qui
legẽ. loqñtur et qnͣdo et cui et ꝙ nolunt. et re

Expanded text:
ctio in numero fratrum, ut tot simul habitent, qui ordinate vivere possint, ne vel excusante paupertate irregulariter vivant, vel pro multitudine cohabitantium, necessitati eorum illicita quaerant. Qui enim multos congregant, necesse est, ut eorum victui multa quaerant. Sed dum quaerunt plura, crescit exteriorum cura, sparguntur per diversas regiones ecclesiae beneficia, sparguntur et fratres, soli inter saeculares habitant nolentes pati fraudem, sed judicio contendere parati. Qui lege, loquuntur et quando, et cui, et quomodo volunt. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
am licet multa possideant in aliis tñ pauꝑta¬
tem amant. possident ea quasinõ possidentes.
utuntur quasi ñ utentes. exempla panꝑtatis
diligunt. et ea que de pauꝑtate scrpta sunt.
studiose legunt. legentes se ip̃os aspicunit.
et sub onere diuiciaꝵ dolentes genuĩt. Hii
los pauꝑes sumꝰ. locum mutanimꝰ. ñ aim.
uestem nõ mentem. sunt etiam in maiori¬
b ecciis aliqui sublimes dculis. Inflati suꝑ¬
bie sp̃u qui ꝑanꝑes fres cum suꝑuenerint ex
latere respiciunt. Berident eos detrahunt ilł.
uacates oco. ponentes symbolum. quasi
canes dente lundo ossa panpum fr̃m corrodẽ¬
tes. odientes saccum somini. tuicam bene¬
dicti. mantulam en lalii. lacrunas arsemi.
uuditatem apłi. olam elysei. Ex .iiͦ. libro.

Expanded text:
 licet multa possideant, in aliis tamen paupertatem amant, possident ea tanquam non possidentes, utuntur possessis quasi non utentes, exempla paupertatis diligunt, et ea quae de paupertate scripta sunt, ut studiose legunt legentes, seipsos conspiciunt, et sub onere divitiarum gemunt. Hi lum pauperes sumus, locum mutavimus, non animum, vestem, non mentem. Sunt etiam in majoribus ecclesiis aliqui sublimes oculis, inflati superbiae spiritu, qui pauperes fratres cum supervenerint, ex latere respiciunt, derident eos, detrahunt illis, vacantes otio, ponentes symbolum, quasi canes dente livido ossa pauperum fratrum corrodentes, odientes saccum Hieronymi, tunicam Benedicti, matulam Eulalii, lacrymas Arsenii, nuditatem Pauli, ollam Elisei. Ab hi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ꝓpositi nr̃i tenenda ẽ institutõ ne uł dis¬
soluti unuanus in deliciis aut arduitate ꝓ¬
posti desistamus a cepto. Ait enim ambro.
secund̾ scĩam statuentes duriora precepta
que ñ possit humana conditio sustiuere. E¬
dificia srm̃ extra cohĩtatõm scłariũ debent
constitui ne silentiũ claustri sũ dormitor
quies tumłtuantis ppłi screpitu contubet᷑
ne dum lingua tacet Rudeat cor. uł dum
corpus quietem recipit auimꝰ fit in quietus.¬

Expanded text:
tri deinde temperanda est institutio, ne vel dissoluti vivamus in deliciis, aut arduitate propositi desistamus a coepto. Ait enim beatus secundum scientiam, statuentes duriora praecepta, quae non possit humana conditio sustinere. dificia fratrum extra cohabitationem saecularium debere constitui, ne silentium claustri, sive dormitorii quies tumultuantis populi strepitu conturbetur; ne, dum lingua tacet, respondeat cor, vel, dum corpus quietem recipit, animus sit inquietus
Abbreviated transcription (Latin):
lunt egrediar insi sanctus remigius huc uer̾at
qui hit me reclusit. et sratim angelus recedens
te rei ordmnem intimauit. Et iussit ut scito iret
landimũ: et genebandum sicut prnis rescituet
m locum sinĩ. Sicq fecit et ille in scitate uso
ius filius eius latro e¬

Expanded text:
hinc egrediar nisi sanctus Remigius huc uenerit, hinc egrediar nisi sanctus Remigius huc uenerit, qui hic me reclusit». Et statim angelus recedens i obdormienti rei ordinem intimauit. Et iussit ut cito iret Laudunum et Genebaudum sicut prius restitueret in locum suum. Sicque fecit et ille in sanctitate usque i filius eius Latro
Abbreviated transcription (Latin):
latu uolens tollere stolam suam de collo suo
et ꝓcidere ad pedes sancti renugn cum magna
uirtute ab eo retentus ẽ ne srolara deponeret.
de conforteit eum. dicens qd̾ pecraret mag̃¬
eo qd desꝑabat qmͣ de ħ qd fecerat rechifit ita¬
q eum in ꝑuuila cellula .uii. amas et ip̃e inte¬
ħͣ qd̃ ip̃e qm alios penitentes feria quirta dño
reconciliare solebat. nec intentes in eccͣa ẽẽ me
uatur. ecce angelus dm̃i media nocte appuit
ei dicens. pcc̃m eis ẽẽ dmssum. p̾cepitq er
ut exiret. et sicut debet ep̃c penitentes ĩ crasti¬
no reconciliaret. Qm cumi pmimo tercore Rn¬
dere uix posset. ait ñ possimm huric egredi. quia
dñs meus sanctus remigrus clanem hunus ho¬
scn secum ht qd et sigillo sno signauit. Om an¬
gelus. ut scias me tibi a deo nussum. sicut ce¬
hum aptum tibi ẽ. ita et ħ hostimu padebit ti
bͣied sati saluo sigullo et cera aꝑtum ẽ. Tñc

Expanded text:
latu uolens tollere stolam suam de collo suo latu uolens tollere stolam suam de collo suo et procidere ad pedes sancti Remigii, cum magna uirtute ab eo est retentus ne stolam deponeret. de confortauit eum dicens quod magis peccaret quia desperabat quam de hoc quod fecerat. Recque eum in parua cellula septem annis et ipse intehoc quod ipse qui alios penitentes feria quinta domino reconciliare solebat, nec inter penitentes in ecclesia esse merebatur, ecce, angelus domini media nocte apparuit ei dicens peccatum eius esse dimissum. Precepitque ei ut exiret et sicut episcopus debet penitentes in crastino reconciliaret. Qui cum pre nimio terrore respondere non posset, ait: «Non possum hinc egredi, quia dominus meus sanctus Remigius clauem huius hostii secum habet, quod et sigillo suo signauit». Cui angelus: «Vt scias me tibi a deo missum, sicut celum apertum est tibi, ita et hoc hostium tibi patebit». Et statim saluo sigillo et cera hostium apertum
Abbreviated transcription (Latin):
te .s. beati remigii cum ip̃o unere iam ceꝑat. Qe
genebandus ꝑum atcendens nitutem hom̃is
contra pcc̃m: iirorem suam clausam causa in¬
struendi freqũter ad se uenire ꝑmisit. Tande̾
sicut gutta cauat lapidem. crebre freqñtationes
et blanda colloquia ãii ep̃i ad pcc̃m trey̾unt.
Concipiens ergo mulier mandauit ei secreto
dicens. quia filiũ masculũ gemusti. Qm con¬
fusus: remandauit dicens. Puer gen̾atus ẽ
in latrocinio. uolo ut latro uocetur. elt ille fus¬
picio inde ꝓcederet uxorem suam sicut prius ad
se uenire ꝑͥmifit. Qntamen iterũ post fietũ
illius pcc̃i ad pac̃m rediit. concepit q mulier
ut et prius mandauit qd̾ filiam genu̾at. at
ille eam uł peculam noĩauit. Tandem in se re¬
uersus ep̃c. mifit ad sanctũ rernigiũ ut landĩ
ueniret. quia talis cansa em̾serat: quam ip̃e
ꝑ se emendare ñ poterat. ueniens et deuote sus¬
ceptus ep̃m int̾rogauit cur eum nocauerat.
Tunc genebandus cum maxino fletu et eiu¬

Expanded text:
nepte beati Remigii, cum ipso uiuere iam ceperat. Qui Genebaudus parum attendens uirtutem hominis contra peccatum, uxorem suam causa instruendi frequenter ad se uenire permisit. Tandem sicut gutta cauat lapidem crebre frequentationes et blanda colloquia animum episcopi ad peccatum traxerunt. Concipiens ergo mulier mandauit ei secreto dicens quia: «Filium masculum genuisti». Qui confusus remandauit dicens: «Puer generatus est in latrocinio. Volo ut Latro uocetur». At ne suspicio inde procederet, uxorem suam sicut prius ad se uenire permisit. Qui tamen iterum post fletum illius peccati ad peccatum rediit. Concepitque mulier et ut prius mandauit quod filiam generauit. At ille eam Vulpeculam nominauit. Tandem ad se reuersus episcopus misit ad sanctum Remigium ut Laudunum ueniret quia talis causa emerserat quam ipse per se emendare non posset. Veniensque et deuote susceptus episcopum interrogauit cur eum uocauerat. Tunc Genebaudus cum maximo fletu et eiu
Abbreviated transcription (Latin):
duricia ad qmͣ contringentam leues sunt
tam granes mallei. O insensibilis torpor ad
quem concitandũ sunt obtusi tam granes
aculei ꝓhtletalis sopor ad quem excitandꝰ
raucum ẽ tam t̾rificum tonitruũ. si enim¬

Expanded text:
duritia, ad quam confringendam leves sunt tam graves mallei! O insensibilis torpor, ad quem excitandum sunt obtusi tam acuti aculei! Proh lethalis sopor, ad quem excitandum raucum est tam terrificum tonitruum! Pe
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ terrorem. ululatum suꝑ ululatũ. Nam
ille te iudicabat ad cius cõtumeliam spec¬
tat quicquid ĩ obediens deo uł p̾naricatori
te possit tolłare in toto me. O angustie hĩc
erunt. accusantia pcc̃a. iñde t̾rens iusticia.
subtus ꝑatens horridum chaos inferm. de¬
suꝑ iratus index. intus urens conscĩa. fo¬
ris ardens mũdus. Iustus uix saluabitur:
poc̃or sic deprebensus in quam ꝑtem se pre¬
metur: constrictus ubi ꝑebo: q̃uomõ latebo:
latere erit ĩpossibile. aꝑpere intolłabile. illd̾
desiderabo et isqmͣ ent. istud exectator et

Expanded text:
super terrorem, ululatum super ululatum: nam ipse te judicabit, ad cujus contumeliam spectat quidquid inobediens Deo, aut praevaricator te possit tolerare in toto me. O angustiae: hinc erunt accusantia peccata, inde terrens justitia; subtus patens horridum chaos inferni, desuper iratus judex; intus urens conscientia, foris ardens mundus. Justus vix salvabitur; peccator sic deprehensus in quam partem se premet? Constrictus ubi latebo? quomodo parebo? Latere erit impossibile, apparere intolerabile. Illud desiderabo, et nusquam erit: istud exsecrabor, et
Abbreviated transcription (Latin):
na securi et igne. digna succidi et accendi
qui sunt fructus tu. utiq spine pungentes
et amara pcc̃a. que ittinam sic te pũitendo
pungent et confrmg̾entur. Sic amaresc̾ent
ut enan escerent. O lignũ aridum et ĩntue
eterius iguib dignũ quid R̾ndebis in illa di e
cum exigetur a te usq ad ictum oculi omne e¬
tempus iuendi tibi ipensum qualiter fu̾it a
te expensum. Tunc quippe condempnabitur
quicquid fucrit ĩuentum in te oꝑis uł ocii. ser¬
monis et sulencii usq ad mĩmã cogitatõm
etiam ad uyastisi ñ fuerit ad dei noluntatẽ
directum. ue quot ꝓrupta pcc̃a pruent ibi¬
ex in ꝓuiso quasi insidiis que modo ñ uides.¬
Quot que ñ mala ẽẽ ꝑutas. quot que nuĩc bo¬
na ẽẽ credis. nudata fatie aꝑꝑebunt ibi nig̃¬

Expanded text:
na securi et igne, digna succidi et succendi, qui sunt fructus tui? Utique spinae pungentes et amara peccata; quae utinam sic te poenitendo pungerent ut confringerentur: sic amarescerent ut evanescerent. Forsan aeternis ignibus dignum, quid respondebis in illa die, cum exigetur a te usque ad ictum oculi, omne tempus vivendi tibi impensum, qualiter fuerit a te expensum? Tunc quippe condemnabitur quidquid fuerit inventum in te operis vel otii, sermonis et silentii, usque ad minimam cogitationem, etiam quod vixisti, si non fuerit ad Dei voluntatem directum. Vae! quot peccata ibi proruent ex improviso, quasi ex insidiis, quae modo nQuot, quae non esse mala putas? quot, quae nunc esse bona credis, nudata facie apparebunt ibi nig
Abbreviated transcription (Latin):
fere tota urta mea. et si quid fructus in ea
intetur. dic ẽ aũ siłatum aut imꝑ fcm̃. aut
aliquo modo corruptũ ut possit aut ñ placere.
dampnabilis. aut in fructuosa et contempti¬
bilis. s quid seꝑo ĩfructuosam a dampnabili.
utiq si ẽ infructuosa ẽ damꝑnabił. Om̃is ar
unere erubesco. mori ꝑtimesco. Quid ergo
totam uitam tuam. ut ip̃a tota se ploret to¬
tam. s et in ħ quoq ẽ mirabiłr miserabilis.¬

Expanded text:
fere tota vita mea, et si quid fructus in ea videtur, sic est aut simulatum, aut imperfectum, aut aliquo modo corruptum, ut possit aut non placere, damnabilis; aut infructuosa, et contemptibilis. Sed quid separo infructuosam a damnabili? Utique, si est infructuosa, est et damnabilis. vivere erubesco, mori pertimesco. Quid ergo totam vitam tuam, ut ipsa tota se ploret totam? Sed est in hoc quoque anima mea miserabili
Abbreviated transcription (Latin):
me creasti tua bonitate. ne ꝑeat opus tuũ e
tuũ ẽ. et absterge qd ẽ alienĩ. ihu iħmu misere¬
re dum tempus ẽ miserendi ne dampnes in
in sanguine meo si descendero in eternam cor
tissime iħ. Admitte me intra mim̾iũ electoꝵ
tuoꝵ ut cum illis te landem. te ꝑfruar. et gli¬

Expanded text:
me creasti tua bonitate, ne pereat opus tuum metuum est; et absterge quod alienum est. Jesu, Jesu, miserere, dum tempus est miserendi, ne damnes in in sanguine meo, si descendero in aeternam corrtissime Jesu, admitte me intra numerum electorum tuorum, ut cum illis te laudem, te perfruar, et gl
Abbreviated transcription (Latin):
tib nũgi unũ quit ex insibilib ał ĩuisibi¬
lib fieri. s acce ẽ ut cum hec agmiius a si¬
mꝰ nosmet ip̃os deo in cordis contrnione mac¬
temus. quia qui passionis dñice imisteria
celebramus: debemus mutari qd̾ agris
eunc neto uera ꝓ nobis deo hostia erit cum
nos ip̃os hostiam fecerit. S studendũ nob̾
e ut etiam post oronis temꝑe in qnͣtũ deo
sargiente possimius: in ip̃o aĩm suo pond̾e
et iugore seruemus. ne cogitatio fluta dis

Expanded text:
gi? unum quidem ex visibilibus atque invisibilibus fieri? Sed necesse est ut, cum haec agimus, nosmetipsos Deo in cordis contritione mactemus, quia, qui passionis Dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus. Tunc ergo vera pro nobis Deo hostia erit, cum nos ipsos hostiam fecerit. Sed studendum nobis est, ut etiam post orationis tempora, in quantum Deo largiente possumus, in ipso animum suo pondere et vigore servemus, ne post
Abbreviated transcription (Latin):
cum omnis culpa mume soluatur. qui gra¬
us ẽ culpa discordie ꝓ qua nec inimꝰ accipi¬
tur debemus itass ad ꝓxiinũ quͣuis lonze
positum longeq dism̃ctũ mente ire: ei a
cũm subdere humilitate illum ac unuolentia
placare. Et sic conditor nrͣ diun tale placi¬
tum nr̃e mentis asper̾it: a ꝑcc̃o nos soluit
dultũ temꝑis sꝑacum licet. dum nidex susti
formemus in ꝓrimis gr̃am benignitatis.
Et ficenter dico. quia hostia salutari post
mortem ñ indigebimꝰ: s antemortẽ deo

Expanded text:
cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordiae, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque ad proximum, quamvis longe positum longeque disiunctum, mente ire eique animum subdere, humilitate illum ac benivolentia placare: et, scilicet Conditor noster, dum tale placitum nostre mentis aspexerit, a peccato nos solvit, indultum temporis spacium licet, dum iudex sustinformemus in proximis gratiam benignitatis. Et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem deo
Abbreviated transcription (Latin):
aonbus corona de celo ncaput illuis descẽ¬
detat. Qui mox molestia corporis occupatꝰ
cum magna securitate amrn at hylarita¬
te desinictus ẽ. Ad amus sepulcrum dum pe
eotem sepuicro iluis aagrantia suaitatis
emanabat ac si illic fioꝵ oi finsient odo¬
ramenta congregata. Ate i autem tri¬
enuũ cum quidam fr̃ luiis mortuus at in
eiisdem monasceri aunterio a nobis se¬
pultus: cunctis nobis ab eodem ꝙymiterio
ereimtib isdem ioħes sicut postinodũ palles
et tremens indicant illic ĩneutus: ab eo¬

Expanded text:
floribus corona de coelo in caput illius descenfloribus corona de coelo in caput illius descendebat. Qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum dum Peteodem sepulcro illius fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congregata. Qua ennium, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in ejusdem monasterii coemeterio a nobis sepultus, cunctis nobis ab eodem coemeterio exeuntibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens indicavit, illic nobis
Abbreviated transcription (Latin):
cum freqñter andisti. qui ad mortem uem¬
ens nehementer tumuit: S porte post mor¬
tem dncipulis in stola alba scꝑꝑint. et quam
p̾clare sit susceptus iudicauit.I On mĩꝙͣ¬
uero om̃ipotens trepidantiũ mentes qmbui¬
dam reuelationib roborat ut in morte mim¬
me ꝑtimescant. Nam quidam mecũ in mo¬
cotidiams q lacrius ad gandia patrie ce¬
lestis hanelabat. Suniq studiosissime. et
magno feruore desideri sacra eloquia medi
eius in ardesceret: et mnia deserens ad regi
renisum ꝓtis qudinit dicens. Si de ꝑcais tu¬
i aigrtu dnnsia sunt. Q cum semel audis¬
let et magno ad huc memu trepidaret: nocte
quoss alia in eisdem uerbis ẽ ãmonitus. Sn
post oidies febre correptus: aritis hĩbus
R i eodem monasteno merulis dicebatur
uehe menter lacrunis at. orõm intentus.
psalmodia uero ex ore illius pene nullo te¬
pore sesiare consueu̾at. excepto cum aut ali¬
menta corpori. aut membra dedisset sopori.
Nͣic nocturna insione aꝑuit. quia ex alb

Expanded text:
cum frequenter audisti. Qui ad mortem veniens vehementer timuit, sed post mortem discipulis in stola alba apparuit, et quam praeclare sit susceptus indicavit. ero omnipotens Deus trepidantium mentes quibusdam prius revelationibus roborat, ut in morte minime pertimescant. Nam quidam mecum in molacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime, et cum magno fervore desiderii sacra eloquia meditejus inardesceret, et ima deserens, ad regioresponsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, nocte quoque alia eisdem verbis est admonitus. Tunc post quinque dies febre correptus, cunctis r in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementer lacrymis atque orationibus intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis
Abbreviated transcription (Latin):
nis a corde amantiũ et radamantiũ ꝓceden
gratissimos quasi fomitib conflare anmos
eius corpore p̃f iudicia beniuolentie. Hinc il¬
morientim: mors inuentiũ. Seatus qui
amat te. et amicũ inte et iminicũ sp̃ te. e
in illo cari sunt qui ñ amittitur. Et quis est¬
et implendo ea fecit ea. Te nemo amittit.
nisi qui dmuttit. Et qui dimittit: quo i qd̾
fugit ursi a te placido ad te iratum. Nam uͥ¬
ñ inuenit legem tuam in pena sua. lex tua
uertas ẽ: et ueritas tu. deus uirtutum con¬

Expanded text:
nis a corde amantium et redamantium procedenis a corde amantium et redamantium procedegratissimos quasi fomitibus flagrare animos eius corpore praeter indicia beniuolentiae. hinc ilmorientium mors uiuentium. beatus qui amat te et amicum in te et inimicum propter te. in illo cari, qui nquia implendo ea fecit ea? Te nemo amittit, nisi qui dimittit: et qui dimittit, quo it, aut quo fugit, nisi a te placido ad te iratum? Nam unon inuenit legem tuam in poena sua? et lex tua ueritas et ueritas tu. Deus uirtutum, con
Abbreviated transcription (Latin):
dios. Et ecce tu ĩminens dorso fugituo  tu
u̾tis nos ad te miris modis abstulisti homi¬
fletus dulcis erat michi et successerat ami¬
comeo in deliciis amiui mei. ubi antem e¬
ide auferebatur amina mea. honorabat
me gnͣdi sarcina nuiserie qua ad te dñe lenã¬
da erat et aanda. Sciebara s nec uolebam
egoremanseram. ubi nec ẽẽ possem nec inde
recedere. fhiser eram. et miser ẽ omnns animꝰ¬
nnctus amiticia rerum mortabum. et dila¬
ramatur cum eas anuttit. et tunc sentit mm¬
senam. q̃ miser ẽ et añqmͣ eas amittat. por¬
et alias memorias et paulatim refici ebant
abii cause tamen alioꝵ doloꝵ. Nam unde me
facillime dolorille penetrauerat: et intime.
isi qr funderam in harenam cor meuim di¬
cia. cum anibus amabam qd̾ ñ ꝓ te amabã.
Et h erat ingens fabula et longum. men¬
dacium cums ad ulterma confritatione cor¬
rupebatur mens mea pruriens auribus
allia quoq erant que in eis amplius amuũ
le obsequi simul legere. Hus at huius sig

Expanded text:
o. et ecce tu inminens dorso fugitiuorum tmul, qui conuertis nos ad te miris modis, ecce abstulisti homifletus erat dulcis mihi et successerat amico meo in deliciis animi mei. CAPUT nde auferebatur anima mea, onerabat me grandis sarcina miseriae. ad te, domine, leuanda erat et curanda, sciebam, sed nec uolebam s, ubi nec esse possem nec inde recedere. vinctus amicitia rerum mortalium; et dilaniatur cum eas amittit, et tunc sentit miseriam qua miser est et antequam amittat et alias memorias, et paulatim resarciebant alii, causae tamen aliorum dolorum. Nam unde me facillime et in intima dolor ille penetraverat, nisi quia fuderam in arenam animam meam, ditia, cum quibus amabam quod pro te amabam: et hoc erat ingens fabula et longum mendacium, cujus adulterina confricatione corrumpebatur mens nostra pruriens in auribusalia erant, quae in eis amplius capieble obsequi, simul legere libros
Abbreviated transcription (Latin):
Ine me dñe et da michi circuire
ris raei et ĩmolare tibi hostiam in bilationis.
Quid emm ego sum michi sine te insi dux in
preceps. aut quid sum cum michi bene ẽ nisi
suggens lac tuũ fruens te cibo qui ñ corrũpi
antem infirmi. et in opes confiteamur ti¬

Expanded text:
ielTo, et da mihi circuire tus erroris mei et immolare tibi hostiam iubilationis. quid enim sum ego mihi sine te nisi dux in praeceps? aut quid smn, cum mihi bene est, nisi sugens lac tuum autem infirmi et inopes confiteamur ti
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o matre et adire. scm̃ ia. et eum ei offerre
ꝓposint. s in medio itinere puer egrotans
expirauit. de cinus morte pentes ualdi dolẽ¬
tes quasi amentes totũ nemus clamorib
repleuentat. M ater autem sic sanctũ Ia. ĩẜ
pellauit qd̾ si filiũ ei ñ redderet. se inuã cũ
eo faceret sepeliri. Interea dum ꝑuer ad tu¬
mulũ efferretur quasi de sompno excitatus
reuicit. et qualiter eum salictus ia. in sum
suo tenuerit. et iusserit ei ut cum ꝑentibus
iter ceptum ꝑ ageret cnctis astantib enar

Expanded text:
ipso et matre adire sanctum Jacobum, et ei offerre proposuit. Sed in medio itinere puer aegrotans exspiravit: de cujus morte parentes valde dolentes quasi amentes totum nemus clamoribus repleverunt. Mater autem sic sanctum Jacobum interpellavit: quod si filium ei non redderet, se vivam cum eo faceret sepeliri. Interea dum puer ad tumulum deferretur, quasi de somno excitatus revixit. Et qualiter cum sanctus Jacobus in sinu suo tenuerit, et jusserit ei ut cum parentibus iter incoeptum perageret cunctis astantibus nar
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾ itaq speculũ ñ defirit uerus ioseph tenere.
tergere et indesment inspicere. tenere ne de¬
orsum corruens terre ꝑ amorẽ ih̾eat. ẽ er¬
gere ne ĩaurũ cogitationũ puluere sordescat.
Inspicere: ne ad nnia studia intentõis sue e¬
cit̃m reflectat. Etterio autem speculo et dui
diligent inspecto: Incipit ei quedã diuimi lu¬
minis claritas int̾ lucere. et ĩmensus quidã
in solite uisionis radius oculis enus aꝑꝑere.
h lum en oculos eis irradiau̾at qui dicebat.

Expanded text:
Hoc itaque speculum non desinit verus Joseph tenere, tergere, indesinenter inspicere. Tenere, ne deorsum, corruens terrae per amorem inhaereat; tergere, ne in inanium cogitationum pulvere sordescat; inspicere, ne ad inania studia intentionis suae oculum reflectat. Exterso autem speculo et diu diligenter inspecto, incipit ei quaedam divini luminis claritas interlucere, et immensus quidam insolitae visionis radius, oculis ejus apparere. Hoc lumen oculos ejus irradiaverat, qui dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ beiani intlłigimus gr̃am ꝯtemplatõis
iamm gignitm qr animꝰ qui in sin ꝯgin¬
tione diu excitatus plene q eruditus. ñ ẽ ad
dei ꝯgnitõm. ñ sustollitur. frustraq cordis ocu¬
lum erigit ad indendũ dm̃ qu mũdũ ydoneꝰ

Expanded text:
 Benjamin intelligimus gratiam contemplationis. jamin gignitur, quia animus qui in sui cognitione diu exercitatus, pleneque eruditus non est, ad Dei cognitionem non sustollitur? Frustra cordis oculum erigit ad videndum Deum, qui nondum idoneus
Abbreviated transcription (Latin):
terant ad eternam nicedem si catholici fuissent
et fidei sue memorata ista ꝓferrent s istudĩo
suere nequiumꝰ ut impietas regis etiamũ
sins mũe sueretur. Quinõ solii ep̃m suũ
iocimdũ ficimis adust sed etiam p̾sbiteros
et dyticonos suos ad arrianos quara plimos
incendit. et insuꝑ bestiis mancipauit.

Expanded text:
terant ad aeternam mercedem, si catholici fuissent, terant ad aeternam mercedem, si catholici fuissent, et fidei suae merito ista perferrent. Sed ideo istud silere nequivimus, ut impietas regis etiam in suis minime sileretur; qui non solum episcopum suum imus, flammis adussit, sed et presbyteros et diacones suos id est Arrianos quam plurimos incendit nec non et bestiis mancipauit.
Abbreviated transcription (Latin):
cuma ottera fum̃ qui superet infantubũ. du¬
adꝙ filias eius aduitas impo sitas a sans
ongnis affugendo. ꝓiecit s et conrites qui¬
plurmos et nobiles gentis sue oblectiomb
Rcusis iusectans ob ñ qd germano fenerent.
alios mcendit alios inguamit gladio. mnita¬
to existens geiserici patris qui si fratris
utorem ligeto pondere lapidinu in ausaga fui¬
nũ cicense fetuosum iactando dimersit. et
post necer mr̃is etiam filios interfefecit B
et nultos ei geysericus pater moriens sacra¬
muento int̾posito cõmendauerat quos ille mn¬
memor fidei et sacramenti iuolator diuersis
pens et incendio trucidanit. Nam eldicum
quedam quem pater ppositum fecerat regni
te trũcauit enisq uycorem cum at alia nõie
ctenarica in medio cuitatis incendit. Quisr
cotpora ꝑuicos et plateas trabi mandanit. qͥ
tota dieiacentia rogetus a sis ep̃is uixues¬
pere sepelm concessit. N ꝑ.u. ui amplius ppes¬
n sunt camos. Ounbus ħ suꝑplicia sufficere po¬

Expanded text:
cujus mortem filium qui supererat, infantulum, duasque filias 15 ejus adultas, impositas asinis, longius affligendo projecit. Sed et comites quamplurimos et nobiles gentis suae objectionibus falsis insectans, ob hoc quod germano suo faverent, alios incendit, alios gladio jugulavit; imitator existens Geiserici patris, qui sui fratris uxorem ligato pondere lapidum, in Ampsagam fluvium Cirtensem famosum, jactando demersit, et post necem matris, etiam filios interfecit. Sed et multos ei Geisericus pater moriens sacramento interposito commendaverat: quos ille immemor fidei, et sacramenti violator, diversis poenis et incendiis trucidavit. Nam Heldicum quemdam, quem pater ejus praepositum fecerat regni,te truncavit; ejusque uxorem cum alia, nomine Teucharia, in medio ciuitatis incendit. Quarum corpora per uicus et plateas trahi mandauit, quae tota die iacentia rogatus a suis episcopis uix uespere sepeliri concessit. Gamuth namque Hesi sunt annos; quibus haec supplicia proficere po
Abbreviated transcription (Latin):
ñ manducet. Hiis beatus anthomus adu¬
sus quenid usus u̾bis. etiam nos magisterio
sin informauit exempli. ut ꝑertum ꝑintiosis¬
sima blandimenta et om̃i qui nictm neces¬
sariam submĩistrant agapen. insuꝑ etiam
omnẽ amene hĩtationis gr̃am deutemus.

Expanded text:
 manducet . His beatus Antonius adversus quemdam usus verbis, etiam nos magisterii sui informavit exemplo, ut parentum perniciosissima blandimenta, et omnium qui victui necessariam subministrant agapen, insuper etiam omnem amoenae habitationis gratiam devitemus;
Abbreviated transcription (Latin):
dedermiis. Abraham. Non meam contra
ħ nobis s beati antonii sententiam ꝓferam.
choricam disciplinam mĩme diceret ad mi¬
randam. maioris ꝓmĩcians ẽẽ uirtutis si
ea que ꝑfectioius sunt inter homines quis¬
piam qmͣ in h̾emo positus. Ex̾ceret: beatus
authonius ubi nam ip̃e consisteret ꝑcunc¬
tatur. Cum ille se nxta ꝑentes suos hĩtare
dyciss. et eoꝵ prebitione ab omi cura et sol¬
Dit inquit fili itrũ in eoꝵ dampnus uł ad¬
uersis casib contristeris. pariq etiã modo
rei se ꝑticipem ẽẽ confessus e. Qn senex.
Noneris te etiam inant infuturo seculo
in eoꝵ sorte censendu: cum quib in hac
inta in lucri detrimenti ne consortio. uł gan¬
dio uł meroris concuteris. Hec com̾satõ¬
at hic tepidissimus scatus ñ ħ solum qd̃
dycai te feruint detrimento. licet id nĩc ip̃e
ñ sentias dicens quodam modo ferierunt¬
tuam ꝓ casuũ uarietate mutantes in de¬
siuenter ad terrena demergunt. nex eti¬

Expanded text:
emus? ABRAHAM : Non meam contra hoc uobis, sed beati Antonii sententiam proferam, choreticam disciplinam minime diceret admirandam; majoris pronuntians esse virtutis, si ea quae perfectionis sunt, inter homines quispiam, quam in eremo positus, exerceret; beatus Antonius ubinam ipse consisteret, percunctatur. Cumque ille se juxta parentes suos habitare dixisset, et eorum praebitione ab omni cura et solDic, inquit, fili, utrum in eorum damnis vel adversis casibus contristeris, parique etiam modorei participem se esse confessus est. cui senex: noueris te, inquit, etiam in futuro saeculo eorum sorte censendum, cum quibus in hac uita in lucri detrimentiue consortio uel gaudio uel maerore concuteris. nec haatque hic tepidissimus status non hoc solo quo dixi te feriunt detrimento licet id nunc ipse non sentias dicens quodammodo secuntuam pro casuum uarietate mutantes indesinenter ad terrena demergant, uerum eti
Abbreviated transcription (Latin):
opib ꝓͥtulunus nuditatem. Et condiaua
corporis alimuenta nr̃is maliumꝰ sudorib pre¬
pare qrĩ secura ꝑentum p̾bitione fulcri: labo¬
riosissime hunc pemine iliam quam p̾dicas oci¬
osam scripturaꝵ meditatione ał infructuosã
lectionis insdantiam possponentes. Nou̾is¬
autem te etiam ex ħ ñ leuius quam illo qd̾
sup dicimus ferm detrimento. qui cum sis
sam corꝑis ac robusti scipe fustentaris alie¬
na: que iuste solis ẽ debilib actributa. Be¬

Expanded text:
us nuditatem et cotidiana corporis alimenta nostris maluimus sudoribus praeparare quam secura parentum praebitione fulciri, laboriosissimae huic penuriae illam quam praedicas otiosam scripturarum meditationem atque infructuosam lectionis instantiam postponentes. quautem te etiam ex hoc non leuius quam illo quo supra diximus adfici detrimento, quia cum sis sani corporis ac robusti, stipe sustentaris aliena, quae iuste solis est debilibus adtributa.
Abbreviated transcription (Latin):
drupedib et uolatilib celi. Sapien .ł.¬
tiorem me feceras et ambulabam ꝑ tene¬
bras et lubricum. Et querebam te foris a
me. et ñ memebam drũ cordis mei. et ne¬
ueram in ꝓfundum maris et diffidebam
et desꝑabam de ĩuentione neri. Sanari

Expanded text:
drupedibus et uolatilibus caeli? sapientiorem me feceras, et ambulabam per tenebras et lubricum et quaerebam te foris a me et non inueniebam deum cordis mei; et ueneram in profundum maris et diffidebam et desperabam de inuentione
Abbreviated transcription (Latin):
sanctaꝵ bã iam credere ceꝑam nullo modo
de finsse tributuꝵ tam excell entem isli scrip¬
ture ꝑ ommes iam terras auctem inisi et per
fendere cum multa ex eis ꝓ babiliter expoĩta
andissem ad sacramentoꝵ altitudinem refe¬
rebam. eoq michi illa uen̾abilior et sacro¬
sencta fic̃e dignior aꝑꝑ ebat aucͣtas quo et oĩ¬
bus ad legendum ẽet in ꝓmptu et secreti sui
dignitatem intlłctu ꝓfundiore seruaret uer¬
bis aꝑtissimis et humilimo gr̃e loqñdi se cũc¬
tis prebens et ex̾cens intentionem eoꝵ qui
se traiceret. Multo tamen plures qmͣ si nec
tanto apice anͣctis emineret. nec trabas gre¬
nio sancte humilitatis hauriret aogita¬
bara hͥ et adems michi suspirabam et audi¬
ebas me fluctuabam et gub̃na me. Ibam
ꝑ mam seculi latam. nec deserebas. Inhia
bam lucris honorib cõnigio et tu irridebas.
Paciebar in hiis cupiditatib maxunas dif¬
ficultates te ꝓpitio. tanto magis qnͣto minꝰ
ceat laudes tuas qui unserationes tuas

Expanded text:
arum, jam credere coeperam nullo modo te fuisse tributurum tam excellentem illi Scripturae per omnes jam terras auctoritatem, nisi et per fendere, cum multa ex eis probabiliter exposita audissem, ad sacramentorum altitudinem referebam: eoque mihi illa venerabilior et sacrosancta fide dignior apparebat auctoritas, quo et omnibus ad legendum esset in promptu, et secreti sui dignitatem in intellectu profundiore servaret; verbis apertissimis et humillimo genere loquendi se cunctis praebens, et exercens intentionem eorum, qte trajiceret, multo tamen plures, quam si nec tanto apice auctoritatis emineret, nec turbas gremio sanctae humilitatis hauriret. Cogitabam haec, et aderas mihi; suspirabam, et audiebas me: fluctuabam, et gubernabas me; ibam per viam saeculi latam, nec deserebas. CAbam honoribus, lucris, conjugio; et tu irridebas. Patiebar in eis cupiditatibus amarissimas difficultates, te propitio tanto magis, quanto minus ceat laudes tuas qui miserationes tuas
Abbreviated transcription (Latin):
curari recusabat. resistens manib tuis qui
medicamenta fidei confecisti. et sꝑsisti super
cor meum. consideranti qmͣ ĩnu̾abilia cre¬
derem que ñ inderam neq cum gererentꝰ
affuisse m si cicttam multa in hyscoria gen¬
in concusse fycum fide retinerem de quib pa
aũcte fundasti. s qui ñ crederent et̃ culpan¬
dos nec audientes eẽ si qui forte michi dice¬
rent. unde scis illos libros nuiꝰ neri dei sp̃n
matime credendum erat qm̃ nulla pugna¬
titas calumpniosq questionũ ꝑ tam mul¬
ta que legeram niter se. configentiũ pħoꝵ¬
extorquere michi potiit ut aliqñ ñ crederem
te ẽẽ quicquid ẽẽ posses qd̃ ego nescirem.
aut admmstratõm reꝵ humanaꝵ ad te ꝑti¬
nere. S id credebam aliqũ robustius. aliqũ¬
existius exilius. Semꝑ tamen credidi et ẽẽ
te. et auam nr̃i gerere. etiam si ignorabã
uel quid sentiendum eẽt de sb̃a tua. uel que
ma duceret reduceret ade ad te. Ideoq cum ĩ¬

Expanded text:
curari recusabat, resistens manibus tuis, qui medicamenta fidei confecisti et sparsisti super cor meum, consideranti quam innumerabilia crederem quae non viderem, neque cum gererentur adfuissem; sicut tam multa in historia geninconcusse fixum fide retinerem, de quibus pbus auctoritate fundasti, sed qui non crederent esse culpandos nec audiendos esse, si qui forte mihi dicerent: unde scis illos libros unius ueri et ueracmaxime credendum erat, quoniam nulla pugnacitas calumniosarum quaestionum per tam multa quae legeram inter se confligentium pextorquere mihi potuit ut aliquando non crederem, te esse quidquid esses quod ego nescirem; aut administrationem rerum humanarum ad te pertinere. 8. Sed id credebam aliquando robustius, aliquando exilius; semper tamen credidi et esse te, et curam nostri gerere; etiamsi ignorabam vel quid sentiendum esset de substantia tua, vel quae via duceret aut reduceret ad te. Ideoque cum
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione hunismodi uehementer infur¬
gunt. aũqmͣ consuetudinẽ requirentes. Si
e ñ recedit᷑ ꝙ tũ si clansũ fuerit uec ullus in
eo scet̾it a quo aliquid sꝑet abscedit᷑. Sic et
menta ũ porrigis ulterius tibi molestus eẽ

Expanded text:
tibi vehementer insurgunt, antiquam consuetudinem requirentes. Nam est, non recedit, quod rursus si clausum fuerit, neque ullus in eo steterit, a quo aliquid canis speret, abscedit; ita et menta ciborum non porrigis, ulterius tibi molestus esse
Abbreviated transcription (Latin):
bretur. Guills. In eodem comilo excoisauit pͣp
philippũ regem francoꝵ. et omnes qui eum uł
regem uł dñu suũ nocarent et ei obedirent.
Sumułr et illam maledictã cõigem eius. et
qui eam regnam uł dñam uocauint donec e¬
ad emendatõm uenint ut alter ab altero dis
pam applłat. et henricun imꝑatorem qui e¬
eum manu tenet et ceteros qui eis cosenciũt
Post ħ sermonem hũit ad ppłm exhortans
eos ad crucem sumiendam int̾ cetera dicens
ut salomon ait. nicħ trndius nequicia. in¬
cħ laboriosius. Nunc a nobis par labor atz
metus pretio menore peturitut. ⁊ti nescitis
secat maliciam

Expanded text:
n eodem concilio excommunicavit papa regem Francorum, et omnes qui eum vel regem vel dominum suum vocaverint, et ei obedierint. Similiter et illam maledictam conjugem ejus; et qui eam reginam vel dominam vocaverint, donec ad emendationem venerint; ut alter ab alter discepam appellarat, et Henricum imperatorem, qui eum manutenet, et caeteros, qui eis consentiunt. Post haec sermonem habuit ad populum, exhortans eos ad crucem sumendam, inter caetera dicens: « Ut ait Salomon: Nihil timidius nequitia, nihil laboriosius . Nunc a vobis par labor atque metus pretio meliore petuntur. An nescitis, secat malitiam