comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poris sacerdotes qui ꝑ exorcisim grãm demo¬
nes eicere norunt. Solent dicere pacientes. ñ
sapere. ome quod ab immundis spiritib
iusti. auditu. gustu tactu. uel alio quolibet
corporis. uel anime sensu iugilantes. dor¬
mientes ue ꝑtuleruit. conficendo patenter
exponant et maxime quando uel uiris in
specie feminea. uel in uirili habitu feminiᷤ
apparentes. quod demones gallidusios uo¬
cant. infando miraculo sp̃s in corporei. cor-¬
poris humani concubitum petere. se ac pa¬
trare confingunt. et nomen demonis quo se
censeri dixerit: et decorandi modos quib
amoris sui fedus alterutrum pepigerint
prodendos ẽẽ precipiunt. quȩ mendatio
similluna res. s ad eo uera. et plurimorum
est attestatione notissima. Ut quidam ui¬
cinus michi pres biter retulerit: se quan¬
dam scĩ monialem feminam ã demonio
curare cepisse s quam dui res latebat ni¬
chil apud eam ꝓficere potusse. Confessa au¬

Expanded text:
poris sacerdotes, qui per exorcismi gratiam daemoporis sacerdotes, qui per exorcismi gratiam daemones ejicere norunt, solent dicere patientes non possunt omne quod ab immundis spiritibus visu, auditu, gustu, tactu, et alio quolibet corporis vel animi sensu, vigilantes dormientesve pertulerint, confitendo patenter exponant. Et maxime, quando vel viris in specie feminea, vel in virili habitu feminis apparentes, quos daemones Galli Dusios vocant, infando miraculo spiritus incorporei corporis humani concubitum petere se ac patrare confingunt. Et nomen daemonis, quo se censeri dixerit, et dejerandi modos, quibus amoris sui foedus alterutrum pepigerint, prodendos esse praecipiunt. Quae mendacio simillima res, sed adeo vera, et plurimorum est attestatione notissima, ut quidam vicinus mihi presbyter retulerit se quamdam sanctimonialem feminam a daemonio curare coepisse, sed quandiu res latebat, nihil apud eam proficere potuisse. Confesso au
Abbreviated transcription (Latin):
minis lesione cessare: quiq quo hunc duitiꝰ
possidere solebat eo difficilius dimutere con¬
sentit. Unde studendum summopere est. ut
et si quando ut homines a diabolo supere¬
mur mox eus laqueos euitare satagamꝰ.
ne si tardius eius uirib resistatur laboriosius
quandoq pellatur. Et uinciebatur catenis.
et compedib custoditus. Catenis et compedi¬
b graues et dure leges significantur gen¬
tium. quib et in eorum te publica peccata
cohibentur. Et ruptis uinculis agebatur a
demonio in deserto. Quia etiam ipsis trans¬
gressis legib ad ea scelera cupiditate duceba¬
tur quȩ iam uulgarem consuetudinem exce¬
derent. Int̾rogauit autem illum iħs dicens.
Quod tibi nomen est: At ille dixit legio
Quia intrauerunt demonia multa in eum.
Non uelut inscius nomen inquirit s ut con¬
cessa coram peste quam furens tolerabat uir¬
tus curantis gratior emicaret. S et nr̃i tem¬

Expanded text:
minis laesione cessare; quoque hunc diutius minis laesione cessare; quoque hunc diutius possidere solebat, eo difficilius dimittere consentit. Unde studendum summopere est ut et si quando, ut homines a diabolo superemur, mox ejus laqueos evitare satagamus, ne si tardius ejus juri resistatur, laboriosius quandoque pellatur. Et vinciebatur catenis, et compedibus custoditus. Catenis et compedibus graves et durae leges significantur gentium, quibus et in eorum republica peccata cohibentur. Et ruptis vinculis, agebatur a daemonio in deserto. Quia etiam ipsis transgressis legibus, ad ea scelera cupiditate ducebatur, quae jam vulgarem consuetudinem excederent. Interrogavit autem illum Jesus dicens: Quod tibi nomen est? At ille dixit: Legio, quia intraverunt daemonia multa in eum. Non velut inscius nomen inquirit, sed ut confessa coram teste quam furens tolerabat laborabat, virtus curantis gratior emicaret. Sed et nostri tem
Abbreviated transcription (Latin):
tabatur. Quid enim sunt corpora ꝑfidorũ.
nisi quedam defunctorum sepulchra: In
quib non dĩ habitat sermo: s anima pec¬
catis mortua recluditur. Is ut uidit ihm
procidit ante illum. et exclamans uoce mag¬
na dixit. Quid mͥ et tibi est iħu fili dei alti¬
ssimi: Quanta arrii uesania ihm creaturã
et non dm̃ credere quem filium dei altissi
mi demones credunt et contremiscunt: que
impietas iudeorum eum dicere in principe
demoniorum eiecisse demonia. quem ipsa
demonia fatentur: Nichil secum habere
cominune. qui hoc ipsum quod tunc ꝑ de
moniaci clamauere furorem. post in delu¬
bris idolorum dicere et confiteri non desi¬
nunt ih̃m iudelicet ee xp̃m filium dĩ al¬
tissuni. nec se aliquid cum illo pacis aut
societatis habere: Obsecro te: ne me torque¬
as. Precipiebat enim sp̃ui unmundo ut exi¬
ret ab homine multis enim temporib ar¬
tipiebat illum. Hostis humane salutis ñ
exiguum sibͥ ducit c̾ẽ tormentum ab ho¬

Expanded text:
tabatur. Quid enim sunt corpora perfidorum, tabatur. Quid enim sunt corpora perfidorum, nisi quaedam defunctorum sepulcra, in quibus non Dei habitat sermo, sed anima peccatis mortua recluditur? Is ut vidit Jesum, procidit ante illum. Et exclamans voce magna dixit: Quid mihi et tibi est, Jesu Fili Dei altissimi? Quanta Arii vesania, Jesum creaturam et non Deum crmi daemones credunt et contremiscunt! Quae impietas Judaeorum, eum dicere in principe daemoniorum ejecisse daemonia, quem ipsa daemonia fatentur nihil secum habere commune! Qui hoc imoniaci clamavere furorem, post in delubris idolorum dicere et confiteri non desinunt, Jesum videlicet esse Christum Filium Dei altissimi, nec se aliquid cum illo pacis aut societatis habere. Obsecro te, ne me torqueas. Praecipiebat enim spiritui immundo ut exiret ab homine. Multis enim temporibus arripiebat illum. Hostis humanae salutis non exiguum sibi ducit esse tormentum, ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
Unde bene gerasa siue gergesi ut quidatru
legunt. colonum ciciens: uel aduenam pro¬
pinquans interp̾tatur. uidelicet insituanꝰ
quia gentium ppłs. et eum ã quo nequitet
uicolebatur hostem suis de cordib eiecerat
et qui erat longe factus sit ꝓpe in sanguine xͥ
t cum egressus ẽet ad .xxx.i.¬
terram: occurrit illi uir quidam qui
habebat demonium iam temporib multis.
uir iste figuram ppłi gentilis accipit qͥ mul¬
tis temporib hoc est ab ipso pene mundi naᷤ¬
centis exordio uexabatur furore dementi. Et
uestimento non induebatur. Quia integu¬
mentum natura sue. et uirtutes emisit. Hic
enim fidei t caruatis indamento: primo
parentes nt̃i postquam peccauere nudati ẽẽ
leguntur. Hac stola prima: filius luxutiosꝰ
postquam penitens ad patrem rediit indu¬
itur. Neq in domo manebat: s in monum̃¬
tis. Quia in conscientia sua non requiescebat.
s in mortius oꝑib. hoc est in peccatis delec¬

Expanded text:
are dignatus. Unde bene Gerasa, sive Gergesi ut quidam are dignatus. Unde bene Gerasa, sive Gergesi ut quidam legunt colonum ejiciens, vel advena propinquans interpretatur. Videlicet insinuans quia gentium populus, et eum a quo nequiter incolebatur hostem suis de cordibus ejecerit, et qui erat longe factus sit prope in sanguine Christi. Et cum egressus esset ad terram, occurrit illi vir quidam qui habebat daemonium jam temporibus multis. Vir iste figuram populi gentilis accipit, qui multis temporibus, hoc est ab ipso pene mundi nascentis exordio, vexabatur furore dementi. Et vestimento non induebatur. Quia integimentum naturae suae et virtutis amisit. Hoc enim fidei et charitatis indumento primi parentes nostri, postquam peccavere, nudati esse leguntur. Hac stola prima filius luxuriosus postquam poenitens ad patrem rediit induitur. Neque in domo manebat, sed in monumentis. Quia in conscientia sua non requiescebat, sed in mortuis operibus, hoc est in peccatis, delec
Abbreviated transcription (Latin):
alienis. Item paulus cum frĩb ierosolimam na¬
uigans. et diem pentecosten ibi sp̃cq scĩ gau¬
dia celebrare festinans. recto cursu euncta
ꝑagrat. porro ab ierosoluis romam religa¬
tus. quia cum infidelib iter agit. mare
furit. uenti refragantut imber unminet
frigora fatigant. astra obnubilant. terca
negatur: triticum in mare iactatut. Nlauiᷤ
armamenta tolluntur ipsa postremo na¬
uis arenis in lisa dissoluitur. Naute quam
non agnoscunt terram nando petunt: &
qui seculi undas onerati cupiditatib subi¬
erant eodem adu̾sante scło uix nudi euadt̃
iuxta quod idem apłs ait Ipse autem saluꝰ
erit. sic tamen quasi ꝑ ignem. Et nauigauert̃¬
autem ad regionem gerasenorum quȩ ẽ contͣ
galileam. Gerasa ẽ urbs insignis arabie tͣns
nuit trib manasse. non longe a stagno tibe¬
riadis ui quod porci precipitati sunt. Signi¬
ficat autem nationem gentium quam post
passionis somnum resurrectionisq sus głam

Expanded text:
alienis. Item Paulus cum fratribus Hierosolymam naalienis. Item Paulus cum fratribus Hierosolymam navigans, et diem Pentecosten ibi Spiritusque sancti gaudia celebrare festinans, recto cursu cuncta peragrat. Porro ab Hierosolymis Romam relegatus, quia cum infidelibus iter agit, mare furit, venti refragantur, imber imminet, frigora fatigant, astra obnubilant, terra negatur, triticum in mare jactatur, navis armamenta tolluntur, ipsa postremo navis arenis illisa dissolvitur, naturae quam non agnoscunt, terram, nando petunt. Et qui saeculi undas onerati cupiditatibus subierant, eodem adversante saeculo vix nudi evadunt. Juxta quod idem apostolus ait: Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Et navigaverunt ad regionem Gerasenorum, quae est contra Galilaeam. Gerasa est urbs insignis Arabiae trans nuit tribus Manasse, non longe a stagno Tiberiadis, in quod porci praecipitati sunt. Significat autem nationem gentium, quam post passionis somnum resurrectionisque suae glo
Abbreviated transcription (Latin):
xxuetat. iam dñm̃ in lictore immortalita¬
tis stantem cernere. iam cum illo epulari.
tam mare suꝑne lucis aspirantem. mistico
magnorum piscium numero sua retia i¬
pleta: nec tamen rupta suscipere atq in fi¬
ris scł̃i fluctib extrahere merentur alibi
petrus ut supra legitur uibente dño retia
laxat in capturam: piscimq comprehen¬
dit multitudinem copiosam. S quia ipse
fragilis adhuc anini fuetat. ita ut xp̃o tre¬
mens diceret exi ame quia homo peccator
sum dñe: et retia tunc rupta sunt. et ͥ ñ socu
adiuuassent: naues etiam merse subsiderent.
Item hoc loco discipuli cum dno naiim ꝯs¬
cendunt: mare adeunt. s quia intererat et
uidas: et dñs in puppi qua sedes erat guber¬
nandi dormisset: et uentus pontusq defo¬
ris scuisse ꝑhibentur. Nam et si multa il¬
lic discipulorum merita nauigabant: ta¬
men adhuc eam ꝑfidia ꝓditoris agitabat.
qui et siuis meritis firmi fuere turbantur

Expanded text:
exuerat, jam Dominum in littore mortalitaexuerat, jam Dominum in littore mortalitatis stantem cernere, jam cum illo epulari, jam mane supernae lucis aspirante, mystico magnorum piscium numero sua retia impleta, nec tamen rupta suscipere, atque infimis saeculi fluctibus extrahere merentur. Alibi Petrus, ut supra legitur, jubente Domino, retia laxat in capturam, pisciumque comprehendit multitudinem copiosam. Sed quia ipse fragilis adhuc animi fuerat, ita ut Christo tremens diceret: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine , et retia tunc rupta sunt, et si non socii adjuvissent, naves etiam mersae subsiderent. Item in hoc loco discipuli cum Domino navem conscendunt, mare adeunt, sed quia intererat et Judas, et Dominus in puppi, quae sedes erat gubernanti, dormisse, et ventus pontusque deforis saevisse perhibentur. Nam et si multa illic discipulorum merita navigabant, tunc adhuc eam perfidia proditoris agitabat: et qui suis meritis firmi fuere, turbabantur
Abbreviated transcription (Latin):
obdormit. qñ crescente inter medios uit tu¬
tum nisus: uel immundorum sp̃uum. uel
hominum prauorun. uel ipso nĩarum co¬
gitationum impetu fidei spleudor obtene¬
brescit: spci celsitudo contabescit amoris flam¬
na refrigescit. Uerum inter huiͦmodi ꝓcel¬
las ad illum necc̃e est gub̃natorem curramꝰ.
illum seduli exeitemus: qui non seruiat s
imꝑet uentis. Mox tempestates compescet:.
refundet tranquillitatem. portum salutis
indulgebit. Mox libet inter hȩc paucis dis¬
cussa: apostolici nauigii uarietate: qualit̾
bonos suum secretum uiuet malorum ue¬
ꝑmixtio turbet intueri. Ecce enim a ꝑfecti¬
orib inchoemus. Post celebrata dominice re¬
surrectionis sollempnia: septem electi disci¬
puli nauim piscaturi ascendunt. Et quia
non longe a terra ꝑpetue quietis. s quasi
cubitis ducentis aberant: hoc ẽ tm̃modo a¬
nimum quantum gemina dilectio poscit
apposuerant. quia se petrus negotiis scłarib

Expanded text:
obdormit, quando crebrescente inter medios virtuobdormit, quando crebrescente inter medios virtutum nisus vel immundorum spirituum, vel hominum pravorum, vel ipso nostrarum cogitationum impetu, fidei splendor obtenebrescit, spei celsitudo contabescit, amoris flamma refrigescit. Verum inter hujuscemodi procellas ad illum necesse est gubernatorem curramus, ilium sedulo excitemus, qui non serviat sed imperet ventis, mox tempestates compescet, refundet tranquiindulgebit. Libet inter haec paucis discussa apostolici navigii varietate, qualiter bonos suum secretum juvet, malorumve permixtio turbet, intueri. Ecce enim, ut a perfectioribus inchoemus, post celebrata dominicae resurrectionis solemnia, septem electi discipuli navem piscaturi ascendunt, et quia non longe a terra perpetuae quietis, sed quasi cubitis ducentis aberant, hoc est, tantum mundo animum, quantum gemina dilectio poscebat apposuerant, quia se Petrus negotiis saecularibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad credendum: in omnib quȩ locuti sunt
ꝓpħe. slonne hȩc oportuit pati xp̃m. et ita
intrare in głam suam: Hac siꝑ metapho¬
tam nauigii diceret. Nonne oportuit xp̃m
soporari. undis naiim in qua quiescebat huic
inde uerrentib et ita sedatis exemplo tumi¬
dis gurgitum cumulis diuinitatis silecunc¬
tis patefecit potentiam. Qui timentes mita¬
ti sunt: dicentes ad inuicem. quis putas
hic est quia et uentis imperat et mart oti
obediunt eie Matheus ita scribit Porio ho¬
nunes mirati sunt: dicentes. Qualis ẽ his:
contentiose uolucrit eos qui mitabantur
fuisse discipulos: respondebimus recte ho¬
mines appellatos. quia necdum potentiã
nouerant saluatoris. Et nos quoq singuli
cum signo dominice crucis imbitti scłm re¬
linquere disponimus. nauun ꝓfecto cum
iħu conscenduus. stagnum transfretare
conamnur. S qui non dormitabat neq ob¬
dormiet custodiens semꝑ isrł. nob̾ tamen na
iugantib sepe quasi inter equoris frcinitꝰ

Expanded text:
cuti sunt prophetae. Nonne haec oportuit pati Christum, et ita intrare in gloriam suam ? Ac si per metaphoram navigii diceret: Nonne oportuit Christum soporari, undis navem in qua quiescebat hinc inde verrentibus, et ita sedatis extemplo tumidis gurgitum cumulis, divinitatis suae cunctis patefacere potentiam? Qui timentes mirati sunt, dicentes ad invicem: Quis putas hic est, quia et ventis imperat et mari, et obediunt ei? Matthaeus ita scribit: Porro homines mirati sunt, dicentes, Qualis est, hic? contentiose voluerit eos qui mirabantur fuisse discipulos, recte respondebimus homines appellatos qui necdum potentiam noverant Salvatoris. Et nos quoque singuli cum signo dominicae crucis imbuti saeculum relinquere disponimus, navem profecto cum Jesu conscendimus, stagnum transfretare conamur. Sed qui non dormitavit, neque obdormiet cusnavigantibus quasi inter aequoris fremitus
Abbreviated transcription (Latin):
minus. se diem: suos tiers apłos horas appel¬
lat dicens. Nonnie duodecim bore sunt diei:¬
Si quis ambulauerit in diem: non offendit. Et
in psalmis precipitur. Benc nunciate de die in di¬
em salutare euis. hoc ẽ lumen de lumine dm̃ ue¬
rum de deo uero. S et multis sc̃e scripture lo

Expanded text:
ipse se diem, suos vero apostolos horas appelipse se diem, suos vero apostolos horas appellat, dicens: Nonne duodecim horae sunt dieiSi quis ambulaverit in die, non offendit . Et in Psalmis praecipitur bene: Nuntiate diem de die salutare ejus , hoc est, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero . Sed et mul
Abbreviated transcription (Latin):
ost hȩc autem: designauit dñs et alios sep¬
tuaginta duos. Sicut duodecim apłos for¬
mam ep̃orum exhibere simul et premonstrare
nemo qui dubitet. sic et hos septuaguita duoᷤ.
siguram presbitorum. id ẽ scd̃i ordinis sacerdo¬
tium gessisse sciendum ẽ. tam et si primis eccłie
temporib ut apostolica scriptura testis est.
utriq presbiteri. uttiq uocantur ep̃i. Quorum
unum sapientie maturitatem: alium indus¬
triam cure pastoralis significat Bene autem sep¬
tuaginta duo mittuntur. siue quia totidem
mundi gentib euangelium predicandum
erat ut quomodo duodecim primo ꝓpter du¬
odicim trib isrł: ita et hii ꝓpter exteras gentes
destinarentur ibuendas. sen quod ipso predi¬
cantium numeto totus orbis ꝑ euangelium sum¬
me et incluudue triitatis illustrandus inti¬
mabatur sicut solem hune constat triduanũ
sue lucis ambitum. mnundo ꝑseptuaginta
duas horas afflare solitum. Nam et ipse do

Expanded text:
Post haec autem designavit Dominus, et alios sepPost haec autem designavit Dominus, et alios septuaginta duos. Sicut duodecim apostolos formam episcoporum exhibere simul et praemonstrare nemo est qui dubitet, sic et hos septuaginta duos figuram presbyterorum, id est, secundi ordinis sacerdotum gessisse sciendum est. Tametsi primis Ecclesiae temporibus, ut Apostolica Scriptura testis est, utrique presbyteri, utrique vocabantur episcopi. Quorum unum sapientiae maturitatem, alterum industriam curae pastoralis significat. Bene autem septuaginta duo mittuntur. Sive quia totidem mundi gentibus Evangelium praedicandum erat, ut quomodo duodecim tribus Israel, ita et hi propter exteras gentes destinarentur imbuendas. Seu quod ipso praedicantium numero totus orbis per Evangelium summae et individuae Trinitatis illustrandus intimabatur. Sicut solem hunc constat triduanum suae lucis ambitum mundo per septuaginta duas horas afflare solitum. Nam et Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ligas mortem.unam nature alteram culpe.
unam qua anima acarne alteram qua ds̃
separatur ab anuna: Siue mortuos. non cte¬
dentes dicit Mortuos suos autem: qui nichil¬
ominus sine fide de corpore ȩxieruit. Et ait alter:
Sequar te domine. s prumum ꝑmitte mͥ nunci¬
are his qui domi sunt. Si secuturus dominum
discipulus quia uel hec domi renunciare uelit
atguitut quid fiet illis qui nulla utilitatis
nulla fidei edificande grẽ sepus suorum quos in
mundo reliquete. domos reuisere non timent: Et
ait ad illum iħs. Nemo mittens manum suam
in aratro et respiciens retro: aptus ẽ regno dĩ. Ma¬
num uidelicet in arattum mutere est: quasi quo
dam compunctionis instrumento. ligno et ferro¬
domuuce passionis duriciam sui cordis atterere:
atq ad ꝓferendos operum bonoriu fructus ape¬
rire. Quam si quis excolere incipiens. cum uxore
loth ad ea que reliquerat uicia respicere delecta¬
tur: futuri iam regni munere priuatur x.li.

Expanded text:
ligas mortem? Unam naturae, alteram culpae; ligas mortem? Unam naturae, alteram culpae; unam qua anima a carne, alteram qua Deus separatur ab anima. Sive mortuos, non credentes dicit. Mortuos suos autem, qui nihilominus sine fide de corpore exirent. Et ait alter: Sequar te, Domine, sed primum permitte mihi renuntiare iis qui domi sunt. Si secuturus Dominum discipulus, quia vel hoc domi renuntiare velit, arguitur, quid fiet illis qui nulla utilitatis, nulla fidei aedificandae gratia, saepius suorum quos in mundo reliquere domus revisere non timent? Et ait ad illum Jesus: Nemo mittens manum suin aratro et respiciens retro, aptus est regno Dei . » Manum quippe in aratrum mittere est, quasi per quemdam compunctionis dominicae passionis duritiem sui cordis atterere, atque ad proferendos operum bonorum fructus aperire. Quam si quis excolere incipiens cum uxore Lot ad ea quae reliquerat vitia respicere delectatur, futuri jam regni munere privatur. CAPUT X.
Abbreviated transcription (Latin):
Non discipulatum respuit s expleta primũ
paterni funeris pietate liberior hunc assequi
desiderat. dignus ꝑ omnua in quo filiũs homi¬
nis caput teclinet hoc est in euus humili pec¬
tore duunitas familiari quadam mansione
quiescat. Dixitq ei tħc. Sine ut mortui sepeli¬
ant mortuos stos. Tu autem uade: annuncia
regnum dei. Notandum in hac sententia: qr
aliquando in actionib nr̃is. minora bona pret̾¬
mittenda sunt ꝓutilitate maiorum. Nam qͥs
ignoret e̾e boni oꝑis m̃itum. mortuum sepelire:
Et tamen ei qui ad sepeliendum patrem. se di¬
mitti poposcerat dictum est sine ut mortui
sepeliant mortuos suos. Tu autem uade an¬
nuncia regnum dei. Postponendum namq
erat obsequium huiꝰ misterii officio p̾dicatio¬
nis. quia illo catne mortuos in terram conde¬
ret. isto autem anuna mortuum ad uitam
resuscitaret. Quomodo autem mortui mor¬
tuos suos sepelire queunt. insi geminam intel¬

Expanded text:
Non discipulatum respuit, sed expleta primum Non discipulatum respuit, sed expleta primum paterni funeris pietate, liberior hunc assequi desiderat, dignus per omnia, in quo Filius hominis caput reclinet, hoc est, in cujus humili pectore divinitas familiari quadam mansione quiescat. Dixitque ei Jesus: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade, annuntia regnum Dei. Notandum in hac sententia quia aliquando in actionibus nostris minora bona praetermittenda sunt pro utilitate majorum. Nam quis ignoret esse boni operis meritum, mortuum sepelire? et tamen ei, qui ad sepeliendum patrem se dimitti poposcerat dictum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade, annuntia regnum Dei. Postponendum namque erat obsequium hujus ministerii officio praedicationis. Quia illo carne mortuos in terram conderet, isto autem anima mortuos ad vitam suscitaret. Quomodo autem mortui mortuos sepelire queunt, nisi geminam intel
Abbreviated transcription (Latin):
Et att illi ihs. Uulpes foueas habent. et uo¬
lucres ccli nidos. filius autem hominis non ha¬
bet ubi caput reclinet. Ex domini uerbis os¬
tenditur hunc qui obsequium ꝓmittit ob
hoc repudiatum quod signorum uidens
magnitudinem sequi uoluerit saluatorem:
ut lucra ex oꝑum miraculis quereret. hoc i¬
dem desiderans. quod et symon magus a pe¬
tro emere uoluerat. Talis ergo fides uste senten¬
tia domini condempnatur et dicitur ei. Quid
me ꝓpter diuitias et lucra scłi. cupis sequi cum
tante sim pauꝑtatis ut ne hospiciolum quidẽ
habeam. et non meo utar tecto: Aliter. Intel¬
ligitut miraculis domini commotus. ꝓpter
inanem iactantiam eum sequi uoluisse: qͣm
significant aues. finxisse autem discipuli ob¬
sequium: quȩ fictio uulpium nomine signi¬
ficata est Reclinatione uero capitis humili¬
tatem suam significauit. quȩ in illo suula¬
tore ac suꝑbo non habitat locum. Ait autem ad
alterum. Sequete me. Ille autem dixit. Domine

Expanded text:
t illis Jesus: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos, Filius autem hominis non habet ubi caput reclinet. Ex Domini verbis ostenditur hunc qui obsequium promittit ob hoc repudiatum, quod signorum videns magnitudinem, sequi voluerit Salvatorem, ut lucra ex operum miraculis quaereret, hoc idem desiderans, quod et Simon Magus a Petro emere voluerat. Talis ergo fides juste sententia Domini condemnatur, et dicitur ei: Quid me propter divitias et saeculi lucra cupis sequi cum tantae sim paupertatis, ut ne hospitiolum quidem habeam, et non meo utar tecto? Aliter, intelligitur miraculis Domini commotus propter inanem jactantiam eum sequi voluisse, quam significant aves. Finxisse autem discipuli obsequium, quae fictio vulpium nomine significata est. Reclinatione vero capitis humilitatem suam significavit, quae in illo simulatore ac superbo non habebat locum. Ait autem ad alterum: Sequere me. Ille autem dixit: Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
et secrita queunt penitentia deleri. puella
in domo iacens: pancis atbitris exurgit. eis¬
demq ne miraculum uulgarent indicitur.
comitante atq intuente fuscitatur. latarum
de monumento uocatus in tantum ppłis in¬
notuit. ut ob eorum qui uidere testimoniũ
plurue domino turbe cum palmis occur¬
rerent: et multi ꝓpter illum abirent ex iu¬
deis. et crederent in iħm. Quartum uero do¬
minus mortuum. nunciante discipulo ag¬
noscit. s quia qui pro eius ereptione domi¬
num precarentur uiui defuerant. dimitte
inquit ut mortui sepeliant mortuos suos
id est mali malos noxiis laudib: grauent. et
quia non adest iustus qui corripiat in miseri¬
cordia. oleum peccatoris inpinguet caput suũ.

Expanded text:
et secreta queunt poenitentia deleri, puella et secreta queunt poenitentia deleri, puella in domo jacens, paucis arbitris exsurgit, eisdemque ne miraculum vulgarent indicitur comitante atque intuente suscitatur. Lazarus de monumento vocatus, in tantum populis innotuit, ut ob eorum, qui videre testimonium, plurimae domino turbae cum palmis occurrerent, et multi propter illum abirent ex Judaeis, et crederent in Jesum. Quartum vero mortuum dominus, nuntiante discipulo, agnoscit; sed quia, qui pro ejus ereptione Dominum precarentur, vivi defuerant: Dimitte inquit ut mortui sepeliant mortuos suos ; id est, mali malos noxiis laudibus gravent, et quia non adest justus, qui corripiat in misericordia, oleum peccatoris impinguet caput eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
mento habentem. et soroie attestante iam fe¬
tentem: quia pessima noxios actus solet fa¬
ma comitari. Notandum autem quod qͣnto
grauior anue mors ingruerit. tanto actior
necesse est ut resurgere mereatur penitentis
feruor insistat: quod occulte uolens ostendere
dominus iacentem in conclaui mortuam.
modesta leuiq uoce resuscitat dicens. puella
surge. Quam et ob facultatem resuscitandi.
iam mortuam fuisse negauetat. Delatum au¬
tem foras uiuenem. plurib ut reuuriscere de¬
beat dictis corroborat: cum ait. uitienis tibi dico
surge. Quatriduanus uero mortuus ut lon¬
gua prementis sepulchti claustra deponere
posset. ft̃emuit spiritu iħe. turbauit seipsum.
lacrimas fudit. Rursum fremuit ac uoce
magna clamauit. lazare ueniforas: et sic
tandem qui erat desperatus discusso tenebra¬
tum pondete uite luciq redditur. S hoc no¬
tandum quod quia publica nora publico
eget temedio. leura autem peccata letuori

Expanded text:
mento habentem, et sorore attestante jam femento habentem, et sorore attestante jam fetentem. Quia pessima noxios actus solet fama comitari. Notandum autem quod quanto gravior animae mors ingruerit, tanto acrior necesse est, ut resurgere mereatur, poenitentis fervor insistat. Quod occulte volens ostendere Dominus, jacentem in conclavi mortuam, modesta lenique voce resuscitat, dicens: Puella, surge. Quam et ob facilitatem resuscitandi, jam mortuam fuisse negaverat. Delatum autem foras juvenem, pluribus, ut reviviscere debeat, dictis corroborat, cum ait: Juvenis, tibi dico, surge. Quatriduanus vero mortuus, ut longa prementis sepulcri claustra deponere posset, fremuit spiritu Jesus, turbavit seipsum, lacrymas fudit, rursum fremuit, ac magna voce clamavit: Lazare, veni foras . Et sic tandem, qui erat desperatus, discusso tenebrarum pondere, vitae lucique redditur. Sed et hoc notandum, quod quia publica noxa, publico eget remedio, levia autem peccata leviori
Abbreviated transcription (Latin):
s tales se uiuificare significans saluator sus¬
eitauit filiam archisynagogi nondum foras
clatam: si in domo mortuam. quasi uitium
secrito in corde tegentem. Alii non solum no¬
xie delectationi consentiendo. s et ipsum ma¬
lum quo delectantur agendo: mortuum su¬
um quasi extra portas efferunt. Et hos se si
peniteant resuscitare demonsttans: suscitauit
iuuenem filium uidue suscitauit extra por¬
tas ciuitatis elatum et reddidit matri sue qͥa
resipiscentem a peccati tenebtis. animam u¬
nitati restituit eccłie sicut et supra dociuntꝰ.
Quidam ueto non solum cogitando uel faci¬
endo illicita: s et ipsa peccando consuetudine
se quasi sepeliendo corrumpunt. Uerum nec
ob hos erigendos minor fit uirtus et grã sal¬
uatoris. si tamen adsint cogitationes sollicite
que suꝑ eoium salute. uelut deuote xp̃o sorores
inuigilent. Nam ad hoc uitimandum resus¬
citauit lazarum. quatuor dies iam inmonu¬

Expanded text:
Sed tales se vivificare significans Salvator, resusSed tales se vivificare significans Salvator, resuscitavit filiam archisynagogi nondum foras elatam, sed in domo mortuam, quasi vitium secreto in corde tegentem. Alii non solum noxiae delectationi consentiendo, sed et ipsum malum, quo delectantur exempla mortuum suum quasi extra portas efferunt. Et hos se si poeniteant resuscitare demonstrans, suscitavit juvenem filium viduae extra portas civitatis elatum, et reddidit matri suae, quia resipiscentem a peccati tenebris animam, unitati restituit Ecclesiae, sicut et supra docuimus. Quidam vero non solum cogitando, vel faciendo illicita, sed et ipsa peccandi consuetudine, se quasi sepeliendo corrumpunt. Verum nec ad hos erigendos minor fit virtus et gratia Salvatoris, si tamen adsint cogitationes sollicitae, quae super eorum salute velut devotae Christo sorores invigilent. Nam ad hoc intimandum resuscitavit Lazarum quatuor dies jam in monu
Abbreviated transcription (Latin):
ge Tenens ergo manum puelle iħe sanauit
eam: quia nisi prius mundate fuerint ma¬
nus udeorum quȩ sanguine plene sunt syna¬
goga corum mortua non consurgit. Et reuer¬
sus est sp̃s eius. et furrexit continuo. Marcus
ita dicit. Et confestim surrexit puella: et am¬
bulauit. spirttaliter inisinuans quia quisqͥs
a morte anime xp̃o sibi manum confortante
resipiscit: non modo ã sordib exurgere uicio¬
tum. s et in bonis continuo ꝓficere debet oꝑi¬
b. Et uissit illi dare manducare. Ad testimo¬
nium quidem uite resuscitatam manduca¬
re precepit: ut non fantasma s ueritas crede¬
retur. S et si quis a spiritali morte surrexecit.
celesti necesse ẽ mox pane sacietur et duum
tres illi mortui quos saluator in corporib sus¬
citauit tria genera resurrectionis animarũ
significant. Sĩquidem non nulli consensum
maledictioni prebendo latente tantum co¬
gitatione peccati sibi mortem consciscunt.

Expanded text:
ge. Tenens ergo manum puellae Jesus sanavit ge. Tenens ergo manum puellae Jesus sanavit eam, quia nisi prius mundatae fuerint manus Judaeorum, quae sanguine plenae sunt, Synagoga eorum mortua non consurgit. Et reversus est spiritus ejus, et resurrexit continuo. Marcus ita dicit, et confestim surrexit puella, et ambulavit spiritualiter insinuans, quia quisquis a morte animae Christo sibi manum confortante resipiscit, non modo a sordibus exsurgere vitiorum, sed et in bonis continuo perficere debet operibus. Et jussit illi dari manducare. At testimonium quidem vitae resuscitatam manducare praecipit, ut non phantasma, sed veritas crederetur. Sed et si quis a spiritali morte surrexerit, ctres illi mortui quos Salcitavit tria genera resurrectionis animarum significant. Siquidem nonnulli consensum malae delectationi praebendo latente tantum cogitatione peccati sibi mortem consciscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
io ut mortui qui resut recturi ẽe non dubitan¬
tur. dormientes uocentur ficut ait apłs. No¬
lumus inquit nos ignorare fr̃s de dormienti¬
b ut non contristemini sicut et ceteti qui spem
non habent. S in parte allegorie ciun anuna
que peccauerit ipsa morietur tamen ea que
resuscitati a xp̃o meruit: nob̾ quidem morttia
fuisse s ei obdormisse dici potest. Et deridebant
eum scientes quia mortua e̾it. Qluia u̾bum̃
resuscitantis deridete quam credete malebant
merito foras excluduntut indigni. qui mira¬
culam tesurgentis iuderent. Ipse autem te¬
nensupanum eitis clamauit dicens. Euella surge
In marco scriptum ẽ: ait illi. Tabitacumi.
quod est interpretatum. puella tibi dico
surge. Et confestim surrexit. Ubi diligens
lector inquirat quare uerax euangelista dic¬
tum saluatoris exponens inter posuetit de
suo tibi dico. cum in syro sermone. quod po¬
suit non plus sit dictum. quam puella sut¬

Expanded text:
it, ut mortui, qui resurrecturi esse non dubitanit, ut mortui, qui resurrecturi esse non dubitantur, dormientes vocentur, sicut Apostolus: Nolumus inquit vos ignorare, fratres, de dormientibus, ut non contristemini, sicut et caeteri, qui spem non habent . Sed et in parte allegoriae, cum anima, quae peccaverit, ipsa moriatur, tamen ea, quae suscitari Christo meruerit, nobis quidem mortua fuisse, sed ei obdormisse dici potest. Et deridebant eum, scientes, quia mortua esset. Quia verbum resuscitantis deridere quam credere malebant, merito foras excluduntur, indigni qui miraculum resurgentis viderent. Ipse autem tenens manum ejus, clamavit dicens: Puella, surge. In Marco scriptum est: Ait illi: Tabitha cumi, quod est interpretatum, Puella, tibi dico surge; et confestim surrexit . Ubi diligens lector inquirat, quare verax Evangelista dictum Salvatoris exponens, interposuerit de suo, tibi dico, cum in Syro sermone quem posuit, non plus sit dictum, quam Puella, su
Abbreviated transcription (Latin):
publice tudue filius suscitatur. Hic remouen¬
tur plutes arbitti puto ego quod in eo quoq
pietas ibi dm̃i declaretur. quia uidua mater u¬
nici non paciebatur moras. et ideo ne amplius
afficeretur maturitas additur. Est etiam for¬
ma sapientie inuudue filio cito eccłiam ctedi¬
turam in archisinagogi filia. credituros quidẽ
iudeos. s ex plutib pauciores. flebant autem
om̃s: et plangebant illam. Nunquid possunt
inquit filii sponsi lugere quam dui cum illis
est sponsus: Ueruent autem dies cum aufere¬
tut ab eis sponsus. et tunc ieiunabunt. Igit᷑
synagoga quia sponsi leticiam qua uiuete pos¬
set amisit: quasi plangentes inter mortua ia¬
cens. ne hoc quidem ipsum quare plangatur
intelligit. At ille dixit Nolite flere. Non ẽ mor¬
tua puella. s dormit. Homͥinib mortua qui
suscitare nequiuierant: eo dormiebat in cuiꝰ
ditione et anima recepta tuliebat. et cato tesus¬
citanda quiescebat. Unde mos xpiatius obtuu¬

Expanded text:
publice viduae filius suscitatur, hic removenpublice viduae filius suscitatur, hic removentur plures arbitri. Puto ergo quod in eo quoque pietas ibi Domini declaretur; quia vidua mater unici non patiebatur moras, et ideo ne amplius afficeretur maturitas additur. Est jam forma sapientiae in viduae filio cito Ecclesiam credituram, in archisynagogi filia credituros quidem Judaeos, sed ex pluribus pauciores. Flebant autem omnes et plangebant illam. Nunquid possunt, inquit, filii sponsi lugere, quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt. Igitur synagoga, quia sponsi laetitiam, qua vivere posset, amisit, quasi inter plangentes mortua jacens, ne hoc quidem ipsum, quare plangatur, intelligit. At ille dixit: Nolite flere. Non est mortua, sed dormit. Hominibus mortua, qui suscitare nequiverant, Deo dormiebat, in cujus ditione et anima recepta vivebat, et caro resuscitanda quiescebat. Unde mos Christianus obtinu
Abbreviated transcription (Latin):
Sequenti autem sabbato pene uniuersa cuu¬
tas conuenit audire uerbum dm̃i. uidentes
autem turbas uidei repleti sunt zelo. et cotit᷑
dicebant his quȩ a paulo dicebantur. maledi¬
centes uiam domini coram multitudine. Noli
uexare illum. ꝑ eos hodie usq dicitur qui
adeo destitutum synagoge statum uident
ut restaurati posse non credant. Ideoq ꝑ resus¬
citationem illuis supplicandum ẽe non esti¬
ment: s que unpossibilia sunt apud bomi.¬
nes: possibilia sunt apud dm̃. Unde sequit᷑
Iħc autem audito hoc uerbo: respondit patͥ
puelle. Noli tuere crede tantum et salua
erit. Pater puelle cetus doctorum legis acci
pitur. de quo domuinus ait. Suꝑ catbedram
moysi: sederunt scribe & pharisci. Qui si credete
ipsi uoluerit: etiam fubiecta ei synagoga sal¬
ua erit. Et cum ꝑuenisset domum. non ꝑmisit
uitrare secum quemquã nisi petrum. et iacobũ.
et iohennem. et patrem ⁊ matrem puelle. Supͣ

Expanded text:
Sequenti autem Sabbato, pene universa civSequenti autem Sabbato, pene universa civitas convenit audire verbum Domini. Videntes autem turbas Judaei repleti sunt zelo, eto dicebantur, maledicentes viam coram multitudine . Noli vexare illum, per eos hodieque dicitur, qui adeo destitutum synagogae statum vident, ut restaurari posse non credant, ideoque pro resuscitatione illius supplicandum esse non aestiment. Sed quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum . Unde sequitur: Jesus autem, audito hoc verbo, respondit patri puellae: Noli timere. Crede tantum, et salva erit. Pater puellae, cpitur, de quo Dominus ait, super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei: qui si credere ipsi voluerint etiam subjecta ei Synagoga salva erit. Et cum pervenisset domum, non permisit intrare secum quemquam, nisi Petrum, et Jacobum, et Joannem, et patrem, et matrem puellae. Supra
Abbreviated transcription (Latin):
dos significat. quiuel ut hontinib consulendo
se iam ꝓ dto coleatlos ingerebant quib iucissi
audiendis griltilitas quantomagis natura¬
lis industrie uirts gependerat tanto minus
potuit ab iniquitatis sue sorde curari. Unde
bene marcus de hac muliere sctibens ait Et
fuerat multa ꝑpessa a complarib medicis:
et crogauerat omnia sua tiec quicqͣm ꝓfece¬
rat s magis det̾ius babebat. S hec ubi ppłm¬

Expanded text:
dos significat qui velut hominibus consulendo, dos significat qui velut hominibus consulendo, se jam pro Deo colendos ingerebant. Quibus vicissim audiendis, gentilitas quanto magis naturalis industriae vires expenderat, tanto minus potuit ab iniquitatis suae sorde curari. Unde bene Marcus de hac muliere scribens, ait: Et fuerat multa perpessa a compluribus medicis, et erogaverat omnia sua, nec quidquam profecerat, sed magis deterius
Abbreviated transcription (Latin):
dari: nam et genune fluxus sanguinis. hoc ẽ
et suꝑ idolatrie suꝑstitione: et suꝑ his quȩ car¬
nis ac sanguinis oblectatione patrantur po¬
test intelligi Unde pulchre saera refert ysto¬
ria: tempore quo dauid adhuc puet goliath
gigantem strauit. philistum. in finib domum.
id est sanguinum fuisse castra metatos. quia
udelicet dominus ad debellandum mundi
principem humilis apparens. non mͦ oꝑib
in fructuosis. s et religiom spurcissime deditos.
gentilium ppłos uiuẽnit. Ergo quam dui syna¬
goga iuguit: laborauit eccłia. Defectus illius:
hiuus ẽ uirtus. quia illorum delicto salus
gentilib. Que in medicos erogauerat omnem
substantiam suam. nec ab ullo potuit curari.
Medicos siue falsos theologos siue philosophoᷤᷤ
legumq doctores secularium. qui multa de
uirtutib uiciisq subtilissime disserentes.
utilia se uiuendi credendiq instituta morta¬
lib dare ꝓmutebant. seu certe ipsos sp̃c ĩmun¬

Expanded text:
dari. Nam et gemine fluxus sanguinis, hoc est, dari. Nam et gemine fluxus sanguinis, hoc est, et super idololatriae prostitutione, et super his quae carnis ac sanguinis oblectatione patrantur, potest intelligi. Unde pulchre sacra refert historia, tempore quo David adhuc puer Goliath gigantem stravit, Philisthiim in finibus Dommim, id est sanguinum, fuisse castrametatos. Quia videlicet Dominus ad debellandum mundi principem, humilis apparens, non modo operibus infructuosis, sed et religioni spurcissimae deditos gentilium populos invenit. Ergo quandiu Synagoga viguit, laboravit Ecclesia. Defectus illius hujus est virtus, quia illorum delicto salus gentibus. Quae in medicos erogaverat omnem substantiam suam, nec ab ullo potuit curari. Medicos sive falsos theologos, sive philosophos, legumque doctores saecularium, qui multa de virtutibus vitiisque subtilissime disserentes, utilia se videndi credendique instituta mortalibus dare promittebant, seu certe ipsos spiritus immun
Abbreviated transcription (Latin):
succurreret᷑ horrendam ꝑ omnia corruisset
in mortem. Et contigit dum iret: a turba cõ¬
primebatur. Ad puellam ꝑgens sanandam
dñs a turba comprimitur. quia genti uidee
salutaria monita prebens. quib egram u¬
ciis cuis conscientiam erigeret. noxia carnali¬
um ppłorum est consuetudine grauatus. Et
mulier quedam erat in fluxu sanguinis ab¬
annis duodecim. Mulier sanguine fluens:
eccłia ẽ ex gentib congregata. quȩ ingenito
carnalium delectationum polluta fuxcu:
atq a cetu iam fuerat segregata fidelium.
s dum uerbum dei uideam saluare decerne¬
ret patatam iam ꝓmissamq aliis preciptut
spe certa salutem. Notandum quod archis¬
magogi duodẽnis sit sit filia. et mulier hec
ab annis duodecim sanguine fluxerit hoc
est eodem quo hec nata sit tempore illa ceꝑit
infirmari. Una enim pene eademq scłi huiꝰ
etate &e synagoga in patriarchis nasci. et
gentilium natio ꝑ orbem cepit idolattie same fe¬

Expanded text:
succurreretur, horrendam per omnia corruisset succurreretur, horrendam per omnia corruisset in mortem. Et contigit, dum iret, a turba comprimebatur. Ad puellam pergens sanandam Dominus, a turba comprimitur, quia genti Judaeae salutaria monita praebens, quibus aegram vitiis ejus conscientiam erigeret, noxia carnalium populorum est consuetudine gravatus. Et mulier quaedam erat in fluxu sanguinis annis duodecim. Mulier sanguine fluens Ecclesia est ex gentibus congregata, quae ingenito carnalium delectationum polluta fluxu, atque a coetu jam fuerat segregata fidelium. Sed dum Verbum Dei Judaeam salvare decerneret, paratam jam promissamque aliis praeripuit spe certa salutem. Notandumque quod et archisynagogi duodenis sit filia, et mulier haec ab annis duodecim sanguine fluxerit, hoc est eodem quo haec nata sit tempore illa coeperat infirmari. Una enim pene eademque saeculi hujus aetate, et Synagoga in patriarchis nasci, et gentilium natio per orbem coepit idololatriae sanie foe
Abbreviated transcription (Latin):
in carne apparentem longe sibi dignitatis
gła preferendum ẽẽ. cognouit. Illud apłi se¬
dula deuotione protestans. quia quod infer¬
miun est dei fortius est hominib. Rogauit
cum inttare in domum eis. quia continus
gaudiorum uotis. euis uidere defiderabat
ultauit in domino. et delectabitur. suꝑ iħu
eius. Omnna ossa mea dicent. domine quis
sumlis tui: et hoc est ad pedes euis cadere
eum siꝑ om̃s singulariter magnum pia
fide fateri. Quia filia unica erat illi fere an¬
norum duodecun. et hȩc moriebat᷑. Ipsa sy¬
nagoga quȩ sola legali institutione compo¬
sita quasi unnca moysi nata erat. quasi duo¬
decimo etatis aimo: hoc est tempore pubet¬
tatis appropinquante moriebatur. quia no¬
biliter a ꝓpħis educata postqͣm ad intelli¬
gibiles annos ꝑuenerat. postqͣm spiritales
deo fructus gignere debebat subito errorum
langore consternata. spiritalis uite uias in¬
gredi desperabiliter obinisit. et si non a xp̃o

Expanded text:
in carne apparentem longe sibi dignitatis in carne apparentem longe sibi dignitatis gloria praeferendum esse cognovit, illud Apostoli sedula devotione protestans: Quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Rogavit eum intrare in domum suam, quia continuis gaudiosultabit in Domino, et delectabitur super Jesu ejus. Omnia ossa mea dicent, Domine, quis similis tibi ? Et hoc est ad pedes Jesu cadere, eum super omnes singulariter magnum pia fide fateri. Quia filia unica erat illi, fere annorum duodecim, et haec moriebatur. Ipsa Synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica Moysi nata erat, quasi duodecimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis appropinquante moriebatur; quia nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelligibiles annos pervenerat, postquam spiritales Deo fructus gignere debebat, subito errorum languore consternata, spiritalis vitae vias ingredi desperabiliter omisit. Et si non a Christo
Abbreviated transcription (Latin):
atq iterum instauratione synagoge sumus
interpretati. consequenter archisinagoge filia
moriens: subiungitur. Quam dum suscitare
ꝓperat dominus. preoccupat amorroysa mu¬
lier. preripit sanitatem. fitq ut post uenienᷤ:
prior salutem potiatur. Ethiopia enim pre¬
ueniet manus eius deo. et cum intrauerit
plenitudo gentium. tunc om̃is ifrł saluus
fiet. Princeps itaq synagoge nullus melius:
quam ipse moyses intelligitur. Unde bene iatrͦ
idest illuminans. siue illuminatus uocat᷑ qr
qui accepit uerba uite dare nob̾. et ꝑ hȩc ceteros
illumurat: et ipse ab sp̃u scõ quo uitalia mo¬
nita scribere uel docere possit illumunatur.
Et cecidit ad pedes iħu rogans cum ut intra¬
ret in domum eius. Si caput xp̃i ds̃: pedes
eius consequenter incarnatio qua terrã nr̃e
mortalitatis tetigit accipiendi sunt Cecidit
igitur archismagogus ad pedes iħu. quia
legis lator cum tota patrum progenie xp̃m

Expanded text:
atque iterum instauratione Synagogae sumus atque iterum instauratione Synagogae sumus interpretati, consemoriens subjungitur, quam dum suscitare properat Dominus, praeoccupat illa haemorrhoissa mulier, praeripit sanitatem, fitque ut praeveniens prior salute potiatur. Aethiopia enim praeveniet manus ejus Deo . Et cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet. Princeps itaque Synagogae nullus melius quam ipse Moyses intelligitur. Unde bene Jairus, id est, illuminans, sive illuminatus vocatur, quia qui accipit verba vitae dare nobis, et per haec caeteros illuminat, et ipse a Spiritu sancto, quo vitalia monita scribere vel docere possit, illuminatur. Et cecidit ad pedes Jesu, rogans eum ut intraret in domum ejus. Si caput Christi Deus, pedes consequenter incarnatio, qua terram nostrae mortalitatis tetigit, accipiendi sunt. Cecidit igitur archisynagogus ad pedes Jesu, quia legislator cum tota patrum progenie Christum
Abbreviated transcription (Latin):
sicut unus a demonio possessus. sic et duo gen¬
tilis ppłi tẏpum non inconuenienter expti¬
munt. Nam cum tres filios noe generaue¬
tit unius solum familia in possessionem
adcita est dei ex duob reliquis diuersarũ
nacionum. que ydolis manci parentur ꝓ¬
creati sunt ppłi. factum ẽ autem cum redis¬
set iħe: exccpͥit illum turba erant enim õs
expectantes eum. Et suꝑus dixi. quod in fine
scłi dominus sit ad iudeos clementer rediturꝰ.
atq ab eis ꝑ fidei confessionem libenter excipien¬
dus. Nam quod erant om̃s expectantes eum:
hoc ẽ nuirum quod eidem synagoge ꝑ ꝓpħã
loquitur. Dies multos expectabis me: non for¬
xp̃o subdita. nec fornicata cum ydolis expecta¬
tione longissima sponsi sui prioris. Hoc ẽ do¬
mini xp̃i quandoq ꝑ gr̃ãm uenturi prestola¬
tur amplexum. xxxii
et ip̃e pͥnceps synagoge erat. łriori lecti¬
oñi quam de abiectione synagoge fideiq eccłẽ

Expanded text:
sicut unus a daemonio possessus Judaeorum, sic et duo gensicut unus a daemonio possessus Judaeorum, sic et duo gentilis populi typum non inconvenienter exprimunt. Nam cum tres filios Noe generaverit, unius solum familia in possessionem ascita est Dei: ex duobus reliquis diversarum nationum, quae idolis manciparentur, procreati sunt populi. Factum est autem, cum redisset Jesus, excepit illum turba. Erant enim omnes exspectantes eum. Et superius dixi quod in fine saeculi Dominus sit ad Judaeos clementer rediturus, atque ab eis per fidei confessionem libenter excipiendus. Nam quod erant omnes exspectantes eum, hoc est nimirum, quod eidem synagogae per prophetam loquitur: Dies multos exspectabis me, et non forChristo subdita, nec fornicata cum idolis, exspectatione longissima sponsi sui prioris, hoc est Domini Christi, quandoque per gratiam venturi praestolatur amplexum. Et et ipse princeps synagogae erat. Priori lectioni quam de abjectione Synagogae, fideque Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
di ab hebreis ceꝑit quasi repetita in qua dormi¬
erat naui patriam regreditur. Et rogauit illũ
uir a quo demonia exierunt: ut cum eo e̾et:
Dimisit autem eum iħc: dicens. Redi domũ
tuam: et narra quanta tibi fecerit ds̃. Hec ex
illa aplĩ sententia recte possunt intelligi cũ
ait cupio dissolui et eẽ cum xp̃o. multo magis
optimum manere in carne necessarium ꝓpt̾.
uos: ut sic quisq itelligat post remissionem
peccatorum tedeundum sibi ẽẽ in conscientiã
bonam. et seruiendum euangelio. ꝓpter aliorũ
etiam salutem. ut deinde cum xp̃o requiescat
ministerium predicationis: fraterne redemp¬
tioni accomodatum. Quod uero matheus
gas unum eorum fuisse ꝑsone alicuiꝰ clarioris
et famosioris. quem regio illa maxime dole¬
bat. et ꝓ cuius salute plurimum satagebat.
Hoc uolentes significare duo euangeliste. so¬
lum commemorandum uidicauerunt. de qͦ
facti huius fama latus preclariusq flagra¬

Expanded text:
di ab Hebraeis coeperit, quasi repetita, in qua dormidi ab Hebraeis coeperit, quasi repetita, in qua dormierat, navi patriam regredietur. Et rogabat illum vir, a quo daemonia exierant, ut cum eo esset. Dimisit autem eum Jesus, dicens: Redi domum tuam, et narra quanta tibi fecerit Deus. Haec ex illa Apostoli sententia recte possunt intelligi, cum ait: Dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum: manere in carne, necessarium propter vos . Ut sic quisque intelligat post remissionem peccatorum redeundum esse sibi in conscientiam bonam, et serviendum Evangelio, propter aliorum etiam salutem, ut deinde cum Christo requiescat,ministerium praedicationis fraternae redemptioni accommodatum. Qgas unum eorum fuisse personae alicuius clarioris et famosioris, quem regio illa maxime dolebat et pro cuius salute plurimum satagebat. hoc uolentes significare duo euangelistae solum commemorandum iudicauerunt, de quo facti huius fama latius praeclariusque fragla