comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ox atra rerum contege terre
colores omnimi nos ꝯfitentes poscimꝰ
te iuste uidex cordium. It auferas
piatula sordesq mentis abluas. do¬
nesq rp̃e gr̃am. ut arceantur trimi¬
na. Dens ecce torpet imꝑia ꝙͣ culpa
mordet uoria. obscura gestit tollere
et te redẽptor querere. Lepelle tu
caliginem intrinsecꝰ ꝙͣ maxime
ut in brato gaudeat.

Expanded text:
Nox atra rerum contegit Terrae colores omnium, Nos confitentes poscimus Te, juste judex cordium. Ut auferas piacula Sordesque mentis abluas, Donesque Christi gratiam Ut arceantur crimina. Mens ecce torpet impia Quam culpa mordet noxia, Obscura gestit tollere, Et te, Redemptor, quaerere. Repelle tu caliginem Intrinsecus quam maxime, Ut in beato gaudeat
Abbreviated transcription (Latin):
uia tu lacte . EEto¬
nutriendꝰ es:. ille autẽ cibus ẽ.
psetibus ꝑ carnem traiectus est ad
fauces. Quomͦ gͦ cibum mat̾ come¬
dit. ut percarnẽ traiciat ad infan¬
tem lac fcm: sic cibus angłoꝵ dñs.
dicit apłs. tac nob̃ potum dedi ñ escã.
ndum eñ poteratis: sed nec adhuc
quidem potestis.

Expanded text:
uia tu lacte nutriendus es, ille autem cibus est, ipse cibus per carnem tibi trajectus est ad fauces. Quomodo ergo cibum mater comedit, ut per carnem trajiciat ad infantem lac factum; sic cibus Angelorum Domdicit Apostolus, «Lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis
Abbreviated transcription (Latin):
fluctib. Et reł.
sgrediente dño in nauiculam. setu¬
tisunt eum discipłi eius ñ imbecilles
sed firmi et stabiles in fide. mansu¬
eti et .pii. sꝑnentes mundum. ñ du¬
plici corde s simplici. Hii gͦ secuti sc̃
eum. ñ tantum gressus eius sequen¬
tes. S magis scc̃tatem admirantes.
et iusticiam eius consectantes.x
t ecce tẽpestas magna facta ẽ
in mari : ita ut nauicula oꝑire¬
tur fluctib. Cum enim młta mag¬
na et miranda ostendisset int̾ra. tnͣ¬
siit ad mare ut et ibidem ad huc ex

Expanded text:
fluctibus, etc. . Ingrediente Domino in naviculam, secuti sunt eum discipuli ejus, non imbecilles, sed firmi et stabiles in fide, mansueti et pii, spernentes mundum, non duplici corde, sed simplici. Hi ergo secuti sunt eum, non tantum gressus ejus sequentes, sed magis sanctitatem comitantes, et justitiam ejus consectantes. Et ecce tempestas magna facta est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Cum enim multa magna et miranda ostendisset in terra, transiit ad mare, ut et ibidem adhuc ex
Abbreviated transcription (Latin):
uam gregorius gemi
Nam recta que docturus entpdum
uinis oꝑib adimpleuit. sibimet
ipn istiq se iugilasse pereront. adu
uero recta que faciebat drendo. quo¬
ꝙͣ disserint. uigilasse dmoscititẽ
non solum sui. sed etiam fuuri tẽ¬
Hidens ro me uirbe a tus¬
anglo rum forte pueros bene
inquit bene angli uultu nitelit
ur an geli o portet il us mõ¬
strare i ter sa lu tis eter¬
ne. . Quo niam domi¬
ni est regnum et ipse dominabi

Expanded text:
uam Gregorius geminocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoscitur, non solum sui, sed etiam futuri temVidens Rome vir beatusAnglorum forte pueros: »Bene«, inquit, »bene Angli vultu nitent ut angeli; oportet eis mostrari iter salutis eterne, quoniam domini est regnum et ipse dominabi
Abbreviated transcription (Latin):
tum enͣngłicum. habes sagttã.
s carbones ñdum habes: timendũ
ne sagitta sola ñ ualeat. adu̾sus sri¬
guam dolosam. Sunt et carbones:
ut puta. incip̃ enm dicere tͥ d̾s: tu ñ
potes: quare ille potest: Quare alt̾
potuitꝰ. Numqͥd delicatior es illo sena¬
toreꝰ Num qͥd tu infirmior es feminiꝰ.¬
illo aut illo in ualitudine᷑ Numqͥd
tu infirmior es feminis. Femine po
ego inquit multum peccaui. et̾
multum peccator sum.

Expanded text:
tum evangelicum, habes sagittam; sed carbones nondum habes. Timendum ne sagitta sola non valeat adversus linguam dolosam: sunt et carbones. Utputa, incipit enim tibi dicere Deus, Tu non potes, quare ille potest? quare alter potuit? Numquid tu delicatior es illo senatore? numquid tu infirmior es illo, aut illo in valetudine? numquid tu infirmior es feminis? Feminae po Sed ego, inquit, multum peccavi, et multum peccator sum.
Abbreviated transcription (Latin):
ina eñi nita talis est: q̃ iã occu¬
pauit mundum: tanta auctori
paganus audeat. Legit᷑ ille qui ipre¬
hendi ñ potest: quia dixit. uade uende
om̃ia q̃ habes. et distribue pauꝑib
laudẽ ꝓhibentem.
ilaudas hortare. Quare laudaudo
la uita ista ẽ. S qr nosti cum ħ dic̃is:
p̾mi te posse auctoritate euͣngłica.
ꝯũtis te ad aliud suadend gentis. ut
laudando falso. a uera lande ꝓhibeas:
dicens qͥd est hocͦ Eoce isti fecerunt.
forte tu ñ poteris. incipis ascendere.
oradis. Monere uidetur: serpens est.
Dolosa lingͣ ẽ uenenũ habet.
oga contͣ illam: si uis ascendere.¬
et dic deo tuo. Dñe erue aĩam me¬

Expanded text:
ia enim talis est vita quae jam occupaverit mundum, tanta auctoritistum nec paganus audeat. Legitur ille qui reprehendi non potest, quia dixit, «Vade, vende omnia quae habes, et distribue pauperibus, laudem prohibentem. Si laudas, hortare. Quare laudando la vita ista est. Sed quia nosti, cum haec dixeris, premi te posse auctoritate evangelica; convertis te ad aliud dissuadendi genus, ut laudando falso, me a vera laude prohibeas; dicens: Quid est hoc? Ecce illi fecerunt, forte tu non poteris: incipis ascendere, cadis. Monere videtur; serpens est, dolosa lingua est, venenum habet. Roga contra illam, si vis ascenderet dic Deo tuo: «Domine, erue animam me
Abbreviated transcription (Latin):
ispondit enim subiciens sͥ int̾rrgã¬
ti. Sagite pprentis acute: cũ car¬
bonib desolatorip. uel uastatorib.
Siue desolatoriis dicas. siue uastatorib
dicas: nam in diu̾sis codicib diuersẽ
scriptum idem significant. Uidete ua¬
statores carbones dicuntur: quia ua¬
stando et desolando. ad desolationem
facile ꝑducunt.
ui sunt isti carbones. Intelligat
iaciuntur. et tͣnsfigunt corda: s cum
ensfixa fu̾int corda sagntis u̾bidẽi.
amor excitatur: ñ interitꝰ comꝑat᷑.
Nouit d̾s sagutare ad amorẽ. quam
amantis. ut adiuuet amantẽ : sagit¬
tat ut faciat amantem.
ãgnte autẽ sunt cũ agimꝰ u̾bis:
alrbones autẽ uastatores qͥ sunt.
Parum est u̾bis agere contra linguã
subdolam. et labia miqͣ: parum est
uerbis agere. et egexemplis agend̾
est. Frs exempla sunt carbones uasta¬
tores. Et quare uastatores dicantur bre¬
uit̃ dccipiat caritas ur̃a. Primo quo¬
modo exemplism agend̾ sit. iudete. Iin¬
gua subdola nich̃ sie nouit dicere quo

Expanded text:
ciens sibi interroganti, «Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis;» vel, «vastatoribus.» Sive «desolatoriis» dicas, sive «vastatoribus» dicas nam in diversis codicibus diverse scriptum est, idem significat. Videte: vastatores carbones dicuntur, quia vastando et desolando ad desolationem facile perducunt. Qui sunt isti carbones? Intelligat jaciuntur, et transfigunt corda: sed cum transfixa fuerint corda sagittis verbi Dei, amor excitatur, non interitus comparatur. Novit Dominus sagittare ad amorem; et neamantis, ut adjuvet amantem; sagittat, ut faciat amantem. Sagittae autem sunt, cum agimus verbis. Carbones autem vastatores qui sunt? Parum est verbis agere contra linguam subdolam et labia iniqua, parum est verbis agere; et exemplis agendum est. Exempla sunt carbones vastatores. Et quare vastatores dicuntur, breviter accipiat Charitas vestra. Primo, quomodo exemplis agendum sit, videte. Lingua subdola nihil sic novit dicere, quo
Abbreviated transcription (Latin):
eel zebub gͦ baal muscarum. idẽ
uir muscarum. siue hñs mus¬
cas int̾p̾tatur:. obsordes uidelicet im¬
molaticii cruoris. ex cuiꝰ spurcissimo
ritu uł nomine principem demoni¬
oꝵ cognominabant. Et alii temp¬
tantes. signũ de celo q̃rebant ab eo:
uel in morẽ helye ignem de sublimm
uenire cupiebant. uł in similitudi¬
nẽ samueł temꝑe estino mugire to¬
ntrua: choruscare fulgura imbres¬
t̾re ruere. qͣi ñ possent et illa calũp¬
mari et dicere ex occultis et uariis
aeris passionib accidisse. At tu qui
calumpniaris ea que oculs uides
manu tenes: utilitate sentis. quid
facies de his que de celo uenerunt:
Utiq respondebis. et magos inegyp¬
to multa signa fecisse de celo.

Expanded text:
eelzebub ergo baal muscarum, id est, vir muscarum, sive habens muscas, interpretatur, ob sordes, videlicet, immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant. Et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo. Vel in morem Eliae ignem de sublimi venire cupiebant , vel in similitudinem Samuelis tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere , quasi non possint et illa calumniari, et dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid feceris de iis quae de coelo venerint? Utique respondebis, et magos in Aegypto multa signa fecisse de coelo .
Abbreviated transcription (Latin):
e perdas cum impiis deus a ni¬
mam me am et cum uiris sangui¬
nĩ ui tam me am re dime me do¬
mine. U. E ri pe me domine abho¬
mine malo aui romi quo. Radime.¬

Expanded text:
e perdas cum impiis, Deus, animam meam, et cum viris sanguinum vitam meam; redime me, Domine. Vers. Eripe me, Domine, ab homine malo, a viro iniquo libe
Abbreviated transcription (Latin):
signanda infirmoꝵ corda auditoꝵ.
ppłs quidem om̃is infra mõtẽstabat.
et pauci semioꝵ montis ꝑtem conscẽ¬
derant: solus autẽ moyses in ip̃m eiꝰ
u̾tioem ubi in igne et caligine diuina
maiestas p̾fulgebat ascendit: qr mini¬
rum altiora et intima. legis archana
ꝑfectiores solum caꝑe et seruare no¬
ũnt: ppłs uero carnał littere suꝑficie
ꝯtemptꝰ. qͣi ext̾ius et infra positus.
uerbi celestis astabat auditu: at nc̃

Expanded text:
infirmorum corda auditorum, populus quidem omnis infra montem stabat, at pauci seniorum montis partem conscenderant. Solus autem Moyses in ipsum ejus verticem, ubi in igne et caligine divina majestas praefulgebat, ascendit; quia, nimirum, altiora et intima legis arcana perfectiores solum capere et servare noverunt: populus vero carnalis litterae superficie contentus, quasi exterius et infra positus verbi coelestis astabant auditui; at nunc
Abbreviated transcription (Latin):
uum naturam. ad cognosoen¬
unse dominus condidit.quami
sum consistere adetnitatem no¬
luit. eam proculaubnio ad fua
militudinem creauit.
El atun et lumntim i celo
dum committeret bellum dra¬
cocmi michaele archange¬
lo et audita est uox milia mili umi
dicenti um salus honor et mir¬
tus ommpoten tide o.
Et proiefus est ildraco magaᷤ¬
qui seducit uniuersum or bem et facte
sunt noces magne in ce lo dicen tes. Sił.¬
L

Expanded text:
num naturam ad cognoscendum se Dominus condidit, quam dum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Factum est silentium in celo dum committeret bellum dracho cum Michaele archangelo, et audita est vox milia milium dicentium:  Salus, honor et virtus omnipotenti Deo. Et proiectus est ille draco magnqui seducit universum orbem, et facte sunt voces magne in celo dicentes. Sal
Abbreviated transcription (Latin):
pleuerit dominus cuncta oꝑa
oculorum eius. Dixit enim. In forti¬
tudine manus mee feci. et in sapien¬
tia mea
intellexi¬
quia domina tor tuus ueniet ti¬
bi ante cuius conspectum mouebuñ¬
tur a bẏssiubera re populum
suum de manu pͥotenti uiꝟ

Expanded text:
pleverit Dominus cuncta operoculorum ejus. Dixit enim: In fortitudine manus meae feci, et in sapientia mea intellexiquia dominator tuus veniet tibi; ante cujus conspectum movebuntur abyssi; liberare populum tuum de manu potenti
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli membrum pylatus fuit. An
amembͥs illius crucifigi᷑ Nonest ergo
indignum redemptori nro qd̃ temꝑ¬
tari uoluit qͥ uena̾t occidi. Iustũ qͥppe
erat ut sic temptatões nr̃as suis tẽpta
tõib uinc̾et: sicut mortem nr̃am ue¬
nerat sua
morte supe

Expanded text:
diaboli membrum fuit Pilatus? An a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat ut sic tentationes nostras suis tetionibus vinceret, sicut mortem nnerat sua morte supe
Abbreviated transcription (Latin):
horanti sem scissimo. sudores c̾tami
numꝰ decreuerat ꝓprii sanguiis fõte
abluere. qͦ posset uberiꝰ carius sarcina
libexat᷑. et suꝑ niuẽ dealbatꝰ p̾sentie
illeꝰ adstare. et qͥ semetip̃m holocan¬
stum odoriferũ offerebat sacͥfitiũ lau¬
dis iugiter immolare. ab iiime¬
rabili pene cat̾ua demonicoꝵ uioꝵ
loris durissimis crudelissime ligat᷑.
trahitur: et una cum sancto Rnsti¬

Expanded text:
oranti seni sanctissimo, sudores certaminum suorum decreverat proprii sanguinis fonte abluere, quo posset liberius, carnis sarcina liberatus, et super nivem dealbatus, praesentiae illius astare, et qui semetipsum holocaustum odoriferum offerebat, sacrificium laudis Jupiter immolare: ab innumerabili pene caterva daemonicorum virorum loris durissimis crudelissime ligatur, trahitur, et una cum sancto Rusti
Abbreviated transcription (Latin):
natum s creatum calumpni
et ipse creatura est. et creatura condi¬
torem suum patrem appellare po¬
test: stultum fuit non et sui et celi et
terre dominum. uel patrem simili¬
ter appellare.R¬

Expanded text:
natum, sed creatum calumnianet ipse creatura est, et creatura conditorem suum patrem appellare potest, stultum fuit non et sui et coeli ac terrae Dominum, vel Patrem similiter appellare.
Abbreviated transcription (Latin):
i sancã uiri a beati dy¬
onia ⁊ nusquam sustinue runt
abes se presentia quos inunum in¬
terroga tio percussoris inne
rum in tr̃mita ᷤ te dominum con¬
cto mulusꝙ afflicti inuri is et sup

Expanded text:
i sancti viri a beati Donisii nunquam sustinuerunt abesse praesentia. quos in unum interrogatio percussoris invenrum in trinitate deum concti multisque adflicti iniuri
Abbreviated transcription (Latin):
guas adusanium. Qͥtumq illas ñdũ
passus est: ñ dum ꝓficit. Qcumq illis
ñ pant᷑: nec conat ꝓficere. Uis nosse
quiddicamͦ. Qͥnimmo qd̾ audiuimꝰ
simł exꝑiatur: incipiat ꝓfic̾e̾. incipi¬
at uelle ascend̾e. uelle ꝯtempnere:
t̾rena. fragilia temꝑalia. felicitatem
sclĩ. ꝓ nichilo ħre. deum solum epi¬
tare. lucris ñ gaudere dampnis ñ ꝯtia¬
bescere oĩa etiam sua uelle uendere.

Expanded text:
guas adversantium. Quicumque illas nondum passus est, nondum profecit: quicumque illas non patitur, nec conatur proficere. Vult nosse quid dicamus? Imo quid audiamus simul, experiatur. Incipiat proficere, incipiat velle ascendere, velle contemnere terrena, fragilia, temporalia, felicitatem saeculi pro nihilo habere, Deum solum cogitare, lucris non gaudere, damnis non contabescere, omnia etiam sua velle vendere
Abbreviated transcription (Latin):
multa ꝯtͣlicentium: et ꝙ ẽ grauius¬
qͣi ꝯsulendo a salute as̃itentium. Qͥ
enim ꝯstilit alicui. ad salutẽ ꝯsulit
ad id qd̃ ꝓdest ꝯsulit : ille autẽ ꝙͣ ꝯsi
ꝑientis. lingna dolosa dictaẽ.

Expanded text:
multa contradicentium, et quod est graviusconsulendo a salute avertentium. Qui enim consulit alicui, ad salutem consulit, ad id quod prodest consulit; ille autem quasi perimentis, lingua dolosa dicta
Abbreviated transcription (Latin):
ris. et requiescis in lege. et gła¬
ris in deo. et nosti uoluntatem eius.
et probas utiliora. instructus ꝑ legẽ.
confidis te ip̃m lucem ẽe cecoꝵ su
men eoꝵ qui in tenebris sunt. eru¬
ditorem insipientium magr̃m in¬
fantium ħntem forman scientie

Expanded text:
ris, et requiescis in lege, et gloriaris in Deo, et nosti voluntatem, et probas distantia, instructus ex lege, confidis te ipsum ducem esse caecorum, lumen eorum qui in tenebris, eruditorem insipientium, magistram infant
Abbreviated transcription (Latin):
Mos ubi quondam fuerat fte¬
rum ibi pontifex simmus bea¬
tus uedastus chorum fe eit resona¬
Turci spe cum inar. lã
uerat sacro rim. ꝑel
t  meres bestiales in ulm¬
mutauit agna ruca ita es fos s̃
turpib puc̃a redooit E bi¬

Expanded text:
Mos ubi quondam fuerat ferum, ibi pontifex summus betus Vedastus chorum fecit resonaursi specum in aulam vertit sacrorum. Vers. t mores bestiales in umutavit agnorum, ita ex foedis turpibus pulchra reddidit e
Abbreviated transcription (Latin):
stiali sensu exuaniur: accepta¬
bilẽ ut qui nobis ip̃is displice¬
mur ꝑ han: acceptabiles eius
ut qr nos iam similitudinẽ
mortis eius in baptismo accepi¬
mus: similitudinẽ quoq car-¬
nis ⁊ sanguuus sumanius ita
ut u̾nas non desit in sacramen¬
to: ⁊ ridtailum nullum fiat a¬

Expanded text:
stiali sensu exuamur; acceptabilem, ut qui nobis ipsis displicuimus per hanc acceptabiles ejus ut quod similitudinem mortis ejus in baptismo accepimus, similitudinem quoque carnis et sanguinis ejus sumamus, ita ut veritas non desit in sacramento, et ridiculum nullum fiat
Abbreviated transcription (Latin):
et uideret. Gria gn̾alia signa simulĩ
uno homine ꝓpetrata sunt. Cecus uid
mutus loquitur. possessus a demone
liberatur. Qd et tunc quidem carna¬
liter fc̃m est: s et cotidie completur
in conuersione credentium. ut ex¬
pulso primum demone fidei lumẽ
aspiciant.¬

Expanded text:
 signa simul in uno homine perpetrata sunt. Caecus videt, mutus loquitur, possessus daemone liberatur. Quod et tunc quidem carnaliter factum est, sed et quotidie completur in conversatione credentium, ut, expulso primum daemone, fidei lumen aspiciant
Abbreviated transcription (Latin):
predicte ꝯiugis sue obitũ. et pi¬
emo etate et gra crescente. suam ings
foitante ac suadente audomaro filio
suo se sibdere studuit. S Sosui aduis
cimibeato esliosuo cõplentes

Expanded text:
praedictae conjugis suae obitum, et puero aetate et gratia crescente, suavi jugoericordia, cum confortante ac suadente Audomaro filio suo se subdere studuit. 3. Ambo cum beato filio suo
Abbreviated transcription (Latin):
coram te sicut qui letantur in messe:
sicut exultant uictores capta preda.¬
qͣndo diuidunt spolia. Lugum eñi
honeris eius. et nirgam humeri eiꝰ.
et sceptrum exastoris eiꝰ suꝑasti: sic̃
indie madian. Quia omnis uio¬
lenta predatio cum trimultu. et ue
stint̃tum inyxtum sanguine erit in
combustionem et cibus ignis. Par

Expanded text:
sicut letantur in messe: sicut exultant victores, quando dividunt spolia. Iugum enim honeris eius, et virgam humeris eius et scepturum exactoris eius: superasti sicut in die Madian. Quia omnis violenta prstimentum mistum sanguine erit in combustionem, et cibus ignis . »
Abbreviated transcription (Latin):
etare iherłm: et diem festũ
agite omnes qui diligitis
eam.  Audete gaudio magno oẽs
alacte. et satiemimi ab uberib con¬
solationis enis. Et cum auulsi fu¬
ertas a lacte: epulemini ab intromi

Expanded text:
erusalem: et diem festum agite, omnes qui diligitis eam. P. Gaudete gaudio magno oait, a lacte, et satiemini ab uberibus consolationis ejus; et cum avulsi fueritis a lacte, epalemini ab introi
Abbreviated transcription (Latin):
cirnem in qua spc̃ ite est subter ce¬
tur. Ponaniq fedus meũ tecum: et
ingredieris archam tu et filĩ tur: uxor
tua. et uxores filioꝵ tuoꝵ recum: et ex
cunctis animantib uniu̾se carnis bi¬
na induces in archam. ut uiuant tetĩ
masculini sexus et feminini.¬
Sonam arcumme um in nubi

Expanded text:
m in qua spiritus vitae est subter ctur ponamque foedus meum tecum et ingredieris arcam tu et filii tui uxor tua et uxores filiorum tuorum tecum et ex cunctis animantibus universae carnis bina induces in arcam ut vivant tecum masculini sexus et femininionam arcum meum in nubib
Abbreviated transcription (Latin):
Ropositionem sequat᷑ ordi-¬
ne suo narratio: iãq referamꝰ¬
unum de pretaxatis oraculis. ac dem¬
de paucis expediamꝰ. Dixit et̾nus ad
ueterẽ. d̾s ad sp̾entẽ. Inmutitias ponã

Expanded text:
ropositionem sequatur ordine suo narratio: jamque referamunum de pretaxatis oraculis: ac inde paucis expediamur. Dixit eternus ad veterem: Deus ad serpentem: inimicitias
Abbreviated transcription (Latin):
eato gͥ iobsc̃ẽ eccłie typum te¬
nenti dicitur. Numquid uolet
necerus seruixe tibi ͣ Ac si aꝑtus¬
Auatur. Numqͥd illum ppłm quẽ
ꝑbire in nece ficelium stulta sũa¬
sitione consideras. sub iura tue p̃¬
ationis inclinas. subaudis ut
Nqui et contra me illum singula
somiextolli conspitio. et tamen
hoc melius ostendimꝰ: si de gn̾e adspe¬
ciem transeamus.

Expanded text:
eato igitur Job Ecclesiae typum tenenti dicitur. Nunquid volet rhinoceros servire tibi? Ac si dicatur: Nunquid illum populum, quem superbire in nece fielatione consideras, sub jure tuae praedicationis inclinas? subaudis ut ego, qui et contra me illum singulari cornu extolli conspicio, et tamen hoc melius ostendimus, si de genere ad speciem transeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
uid adhuc mortales mortalib¬
reb oblectamini: et fugniuã
in t̾ris. ut t̾renis uita ꝓmitteretur
in ceł. Ho ut crederetur. res incre¬
dibilior p̾rogata est: deos facturus
qui homines erant. ħo fc̃s est qui d̾s
erat: nec anittens qd̃ erat. fieri
uoluit ipse quod fecerat. Ip̃e fecit
quod esset: quia hominem deo ad¬

Expanded text:
uid adhuc mortales mortalibbus oblectamini, et fugitivamin terris, ut terrenis vita promitteretur in coelis. Hoc ut crederetur, res incredibilior praerogata est. Deos facturus qui homines erant, homo factus est qui Deus erat: nec amittens quod erat, fieri voluit ipse quod fecerat. Ipse fecit quod esset, quia hominem Deo ad
Abbreviated transcription (Latin):
reist: quia gentes ñ legem habebant
idest quinꝙ libros moysi ñ ꝓphas. ñ
p̃dicationem scĩ iohannis: quia gen¬
tes ñ ꝑ legem. s ꝑ fidem uenerunt ad
saluatorem: ideo triduo ꝑseuerant.
hoc ẽ innatiuitate. in passione. in re¬
surrectione dñi. siue in pr̃e ⁊ filio. ⁊¬

Expanded text:
rent, quia gentes legem non habebant, id est quinque libros Moysi et prophetas; non praedicationem S. Joannis, quia gentes non per legem, sed per fidem venerant ad Redemptorem; ideo triduo perseverant, hoc est in nativitate, in passione, in resurrectione Domini, sive in Patre, et in Filio,
Abbreviated transcription (Latin):
uidere querebat. sed pre turbã
cupiebat: sed molita uitiorum con¬
suetudo. ne ad uotum perueniret ob

Expanded text:
idere quaerebat, sed prae turba cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, ob
Abbreviated transcription (Latin):
At matrẽ si eam diligitis sequiminii.
Intꝰ autẽ ꝑate et ornate lampades
r̃as: quia filie regis estis. Omis
qd foris luceat: ne forte int̾ bas sel¬
lempnitates pͥusꝙͣ sponsus nenat iͥ.¬

Expanded text:
et matrem, si eam diligitis, sequimini. arate et ornate lampades vestras, quia filiae regis estis. Omnisquod foris luceat: ne forte inter has solemnitates priusquam sponsus veni
Abbreviated transcription (Latin):
sponsum ĩmortalẽ: cuiꝰ et uob̾cum
ioror est ip̃a q uolinitatẽ pr̃is fecit.
ut eẽt mat᷑: ꝓpinqui quidẽ uob̾ nõ¬
carne sed sp̃u: ut unitas cõmendet᷑
ecclie et societas corꝑis xꝑi intelli¬
gatur: ex quo dñs. uolo pater qͥa
et ego et tu unũ sumiꝰ. ut et ip̃i m
nobis unum sint: q̃ ꝓfecto mutas
ꝑ unũ mediatorẽ dei et hominuĩ effi¬
citur. fãcite gͦ uoluntatẽ p̃ris ⁊ uos: nt
possitis.

Expanded text:
uit immortalem: cujus et vobiscum soror est ipsa, quia voluntatem patris fecit, ut esset mater. Propinqua quidem vobis nocarne, sed spiritu: ut unitas commendetur Ecclesiae, et societas corporis Christi intelligatur. Ex quo Dominus: Volo, Pater, inquit, quia ego et tu unum sumus, ut et ipsi in nobis unum sint . Quae profecto unitas per unum mediatorem Dei et hominum efficitur. Facite ergo voluntatem Patris et vos, ut possitis.
Abbreviated transcription (Latin):
aibertꝰ gͥ sedẽ tenens tolo¬
sonam. cũ etiã in ꝑtib ꝓuintie
regͥnaret aqͥtanĩne: ñ post multũtẽ¬
poris etiã totam subegit uasconiã di¬
nimiũ tam̃ deditus amori mulierĩs
eamꝙͣ in ꝯingiũ sortitꝰ fu̾at. eoqd̃ ste¬
rilis e̾e iuderet᷑ reliquit. alt̾amq ĩ ma¬
tͥmmoniũ accipiẽs. reginã ẽẽ uoluit.
a pontificib maximeq a scĩssimo
uro et mirabiliũ patratore oꝑum pͥ¬
ule redargueret᷑ amando: ille indig

Expanded text:
itur sedem tenens Tolosanam, cum et in partibus provinciae regnaret Aquitaniae, non post multum temporis etiam totam subegit Wasconiam dinimium tamen deditus amori mulierum, eam quam in conjugium sortitus fuerat, eo quod sterilis esse videretur reliquit, alteramque in matrimonium accipiens, reginam esse voluit. a pontificibus, maximeque a sanctissimo viro et mirabilium patratore operum praesule redargueretur Amando, ille indig
Abbreviated transcription (Latin):
nit. uehem̃tissime flere cepit: qͥa
uas qd̃ p̾stitum acceꝑat fractũ uidebat.
Dñdictus autẽ religiosus et piꝰ puer
cũ nutͥcem suã flere ꝯspic̾et: eiꝰ dolori
cõpassus. ablatis secũ utriusq capist̾ii¬

Expanded text:
nit, vehementissime flere coepit, quia vas quod praestitum acceperat, fractum vi debat. Benedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti
Abbreviated transcription (Latin):
ecessit igitur scienter nescuis. ⁊ sa¬
pienter indectus. Huius egooĩa gesta
ñ cdidici. sed pauca que narro qͣtuordis¬
cipłis illuis referentib agnoui: con¬
stantino scilicet ren̾entissimo ualde ui¬
ro qui eimregimine mõasterii successit.
ualentiniano cͦ qͥ aimis multis lat̾anẽ¬
si mõasterio p̃fuit: simplicio uͦ qͥ ꝯg̾ga¬
toem illiꝰ pͦt eum t̾tiui rexit. honorato e¬
tiã qͥ minc aahue celle eiꝰ in qͣ prins ꝯu̾sdi¬

Expanded text:
ecessit igitur scienter nescius, et sapienter indoctus. Hujus ego omnia gesta non didici, sed pauca quae narro, quatuor discipulis illius referentibus agnovi: Constantino scilicet reverentissimo valde viro, qui ei in monasterii regimine successit; Valentiniano quoque, qui annis multis Lateranensi monasterio praefuit; Symplicio, qui congregationem illius post eum tertius rexit; Honorato etiam, qui nunc adhuc cellae ejus, in qua prius
Abbreviated transcription (Latin):
ineis multos ire ꝑ abrupta nitioꝵ cer¬
uiet: eum quẽ quasi in ing̾ssu mundi
posuerat retraxit pedem: ne siqͥd qͥe sci¬
entia eius attingeret. ipse quoq pꝰt mo¬
dumi ĩ immane pcipitiũ totus iret. De¬
spectis itaq litt̾aꝵ studiis. uelicta domo.
rebusq patris. soli deo placere desid̾ans:¬

Expanded text:
cerneret, eum quem quasi in ingressu mundi posuerat, retraxit pedem: ne si quid de scientia ejus attingeret, ipse quoque postmodum in immane praecipitium totus iret. Despectis itaque litterarum studiis, relicta domo rebusque patris, soli Deo placere desiderans
Abbreviated transcription (Latin):
cd̃ent eum. et it̾m modicũ et ui¬
derent eum. ad nectit causã dicens:
qruadoad pr̃em. Ac si patent᷑ dicat.
Icleo pꝰ modicum a ur̃is aspectib ĩ mo¬
nummienti claustris abscondor et it̾m
pꝰ modicũ destrudo mortis imꝑio. uob̾
intuendꝰ appareo. quiatempꝰ est: ut
expleta dispensatõe assũpte mortali¬
tatis cum resurretionis triũploiã re¬

Expanded text:
ent eum, et iterum modicum et viderent, annectit causam, dicens: Quia vado ad Patrem. Ac si aperte dicat: Ideo post modicum a vestris aspectibus in monumenti claustris abscondor, et iterum post modicum, destructo mortis imperio, vobis intuendus appareo, quia tempus est ut, expleta dispensatione assumptae mortalitatis cum resurrectionis triumpho, jam re
Abbreviated transcription (Latin):
pes sitis delictoꝵ enis et plagis enus ñ¬
ad celum: et recordat᷑ dñs ẽ iniquita¬
tum eiꝰ. Reddite illi sicut illa reddid̾
uob̃ et duplicate duplicia sccłm oꝑa

Expanded text:
e plagis ejus nad coelum, et recordatus est Dominus iniquitatum ejus. Reddite illi, sicut illa reddidit vobis; et duplicate duplicia sec
Abbreviated transcription (Latin):
eum. et ñ timeb̃t. O cordurũ: occidere
uelle hõĩem qͥ mortuos suscitabat. Re¬
pẽte idest insidiose: qͣi inopinati. qͣi ñ
p̾uisi. Simił enim nescienti erat int᷑ ip̃s
dñs. ignorãtes quid nesciret. et quid
sciret. immo ignorantes eũ nicħ nescire.
⁊ oĩa scire: et ad ħ uenisse ut illi fac̾ent
qd̃ sepotesta¬
pami  tefac̾e arbi
me ÷ a fletu  mes qia elongatꝰ¬
est a me qui conso labatur me ui
dete ommes popu li si est dolor si mi¬
lis sicut dolor nme uod E uos
om̃s qui transitis per iui am aitẽ¬
dite et uide xite. Si est golor luͦ .

Expanded text:
eum, et non timebunt. O cor durum, occidere velle hominem qui mortuos suscitabat! Repente, id est insidiose, quasi inopinate, quasi non praevise. Similis enim nescienti erat inter ipsos Dominus ignorantes quid nesciret, et quid sciret; imo ignorantes eum nihil nescire, et omnia scire, et ad hoc venisse ut illi facerent quod se potestate facere arbi a fletu meo, quia elongatest a me, qui consolatur me. dete, omnes populi, si est dolor similis sicut dolor meus. Vers. O vos omnes qui transitis per viam, attendite et videte. Si
Abbreviated transcription (Latin):
precessi sapientia. om̃s qui fuer̃t ante
me in iherłm: et mens mea ꝯtẽpla¬
ta est. multa sapia et didicit. dediq
cormeum. ut scirem ꝓrudentiamatq
dctrinam erroresꝙ stultitiã et agno¬

Expanded text:
praecessi sapientia omnes, qui fuerunt ante alem: et mens mea contemplata est multa sapienter, et didicit. Dedique cor meum, ut scirem prudentiam, atque doctrinam, erroresque et stultitiam; Et agno
Abbreviated transcription (Latin):
giosis senib indagator. sollertissi¬
mus adherebat. sumptaq doctrinꝗ
semina tenaci memorie ruminã¬
da. que post in populos mellito de¬
clamaret gutture congerebat.

Expanded text:
giosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ex xp̃e martini decus hic laus
tua tu illiꝰ. tu nos in hunc teco¬
lerẽ. quin ip̃m in te tribue. Qui
das ꝑ orbis carlines qd̃ gemina ful¬
get᷑ p̾sulum. daquos premunt culpe
graues soluat ꝑingens m̾itum En
pauꝑ hic et modicus celum diues in¬
greditur celi cohortes obuiant. lingͤ
trib gentes ouant. Ut uita fulget
tͣnsitus celis et aruo splendidꝰ. gaude¬
re cunctis pium est cunctis salus sit
hec dies. diuisio. Martine par¬
apłis festum colentes tu fone qui ui¬
uere discipłis uis aut mori nos resꝑi¬
oe. Nac nunc qd̾ olim gesseras minc

Expanded text:
Christe Martini decus Hic laus tua, tu illius: Tu nos in hunc te colere, Quin ipsum in te, tribue. Qui das per orbis cardines, Quod gemma fulget Præsulum: Da quo, premunt culpæ graues Soluat peringens meritum. En pauper hic & modicus, Cœlum diues ingreditur: Cœli cohortes obuiant, Linguæ, tribus, gentes, ouant. Vt vita, fulget transitus, Cœlis, & aruo splendidus: Gaudere cunctis pium est, Cunctis salus sit hæc dies. Martine parolis, Festum colentes tu foue: Qui viuere discipulis Vis, aut mori, nos respice. Fac nunc quod olim gesseras, Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃atum fuit: quam post ep̃atum.
Ergo necesse est. ut qd̾ nobiscum
functus. Sobis est enim ablatus:
nob̾ a deo donatus. Uer sꝑnos an¬
tiquitus institutus seruatur: in
urbe qͣ ordinatus .℥. habebit dõ iubẽte

Expanded text:
patum fuit, quam post episcopatum. Ergo necesse est, ut, quod nobiscum functus. Vobis est enim ablatus, nobis a Deo donatus. Virum si mus antiquitus institutus servatur, in urbe qua ordenatus est habe
Abbreviated transcription (Latin):
istis benedictionib: insuꝑ et uͥtutibꝰ
iocunditati. Sufficiant uob ista oĩaͦ
nob̾ liceat auferre uł cadauer exani¬
me. Adhec turonici respondebant.
Si uirtutes nob̃ factas sufficere di¬
atis. scitote quia uobiscum positꝰ.
amplius est quam hic operatus.
Nam ut pretermittamus plurima:
nob̾ suscitauit duos mortuos. nobis

Expanded text:
nsuper et virtutibus jocundati. Sufficiant ergo vobis ista omnia: nobis liceat auferre vel cadaver 35 exanimum. Ad haec Turonici respondebant: Si virtutum nobis facta sufficere dicitis, scitote quia vobiscum positus, amplius est quam hic operatus. Nam, ut praetermittamus plurima, vobis suscitavit duos mortuos, nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uacican sunt pactum meñ nsq aodĩe
hanc. et filii cdura facie et indomabili
corde sit: ad qͦs ego mitto te. Et dices

Expanded text:
varicati sunt pactum meum usque ad diem hanc. Et filii dura facie, et indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te: et dices
Abbreviated transcription (Latin):
idens gͥ afrodisia mentem eius
aminobilem ꝑmanere: abiit ad
quintianũ. et dixit ei. fãcilius possunt
saxa molliri. et ferrum in plumbi¬
mollitiem conũti. qͣm. ab intentiõe
Ego enim et filie mee sine cessano¬
ne nob̾ inuicem successimꝰ et ꝑ diem
et noctem nicħ aliud gessimꝰ nisint
ageremus qualiter eius animum
ad consensum boni consilii incli¬
g̾o enim et gemimas. et
oruam̃ta insignia. et uestimen¬
ruum ornamentum domus. ego fa¬
milias cliuersi sexus et etatis exhi¬
bui: sed ista omnĩa quasi terram
quam pedib suis conculcat. proni¬
chilo computauit.
A

Expanded text:
itur . afrodisia mentem eius inmobilem| permanere. Abiit ad quintianum et dixit ei facilius pos| sunt saxa molliri et ferro in plumbo conuerti quam ab in| tentione Ego| enim et filiae meae sine cessationibus nobis inuicem suc| cessimus . et per diem et noctem nihil aliud gessimus| nisi ut ageremus qualiter eius animum ad consensum boni| consilii inclim et gemmas et ornamen| ta insinia et uestimenrium ornamen| tum domus . ego familias diuersi sexus  etates exhibui.| Sed ista omnia quasi terra quam pedibus suis concul| cat . pro nihilum conputauit. a
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis marie. ⁊ deo cum ssima exulta¬
tione gaudeat t̾ra nr̃a tante uirginis¬
ec est enim flos campi de quo or¬
tum est p̾ciosum lilium conual¬
lium: ꝑ cuiꝰ partum mutatur natu
ra plastorum. quo deletur et culꝑa. R¬
illud ene felicitatis elogium quo
dicit᷑. in tristicia paries filios: qd̃ ista in
leticia dñm parturiuit. Eua eñ luxit.
istã exultanit᷑. Etua lacrimas. marra
gaudium ĩ uentre portauit: quia illa
peccatorem. ista dedit̾ innocentem. R¬

Expanded text:
 ideo cum summa exsultatione gaudeat terra nostra, tantae VirginiHaec est enim flos campi, de qua ortum est pretiosum lilium convallium, per cujus partum mutatur natura, protoplastorumque deletur et culpa. Pillud Evae infelicitatis elogium quo dicitur, In tristitia paries filios : quia ista in laetitia Dominum parturivit. Eva enim luxit, ista exsultavit; Eva lacrymas, Maria gaudium in ventre portavit: quia illa peccatorem, ista edidit innocentem.
Abbreviated transcription (Latin):
arrau̾nt ut abscond̾ent
muscipłas: dixu̾nt qͥs uidebit eos.
Latere putabant eũ quem cocidelant:
taret᷑ m̃iqͥd et d̾s nescit: O cor huma¬
num. qͣre tibi dixisti᷑ quis uidet me.
cum ille uideat qui te fecit. Dixu̾nt
scrutationes. idest acerba et auita con¬
saia. Non tradat ꝑ nos: s ꝑ discipłm
sm. Nõ cecidatura nob: s aiudice. Ex¬
tum nos faciamus: et nicħ fecisse nt¬

Expanded text:
runt ut absconderent muscipulas; dixerunt: Quis videbit eas? Latere putabant eum quem occidebant, taretur: numquid et Deus nescit? O cor humanum, quare tibi dixisti, Quis videt me, cum ille videat qui te fecit? Dixeruntscrutationes: id est acerba et acuta consilia. Non tradatur per nos, sed per discipulum suum: non occidatur a nobis, sed a judice: totum nos faciamus, et nihil fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
ecessit pastor noster fons ar. sixe¬
que ui ue ad cuiua transi¬
tum sol obscura tus¬
⁊ ille captus est erui captiuum
tenebat pri mum homi nem ho¬
dit por cas mortis et seras pa¬
r̾iter saluator nõ ster dis ru ꝑit.

Expanded text:
ecessit Pastor noster, fons aquae vivae, ad cujus transitum sol obscuratuet ille captus est, qui captivum tenebat primum hominem. Hodie portas mortis et seras pariter Salvator noster disrupit.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ: cũ hec u̾ba b̾issimi stepħi qͣndo lapi¬
datus est. a iudeis ultima fuisse nesciret:
q̃ huic quoq ultima fuert. Nã ñ młto
Canati sunt illic ꝑ eundẽ uiii.
martyrem etiam podagri duo.
cinis et ꝑegrinus imꝰ: sed cuius om̃i
modo. ꝑegrinus antem ꝑ reuelationẽ:
quid adhiberet qͣndo dolecet audiuit:
et cũ hoc fecerit. dolor continuo conqͥes¬

Expanded text:
um: cum haec verba beatissimi Stephani, quando lapidatus est a Judaeis, ultima fuisse nesciret; quae huic quoque ultima fuerunt: nam non multo Sanati sunt illic per eumdem martyrem etiam podagri duo, unus civis, peregrinus unus; sed civis omni modo: peregrinus autem per revelationem quid adhiberet quando doleret, audivit; et cum hoc fecerit, dolor continuo conquies
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. que nobis promittun¬
tur in celis: uilescunt animo om¬
nia que habentur in terris.
errena namq substantia su¬
ꝑne feluttati comparata:
pondus est ñ subsidium. Tempora¬
lis uita et̾ne uite comꝑata. mors ẽ
potius dicenda qͣm uita. Ip̃e enim
cotidianus defectus corruptionis qͥd

Expanded text:
sunt quae nobis promittuntur in coelis vilescunt animo omnia quae habentur in terris. Terrena namque substantia suernae felicitati comparata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotid
Abbreviated transcription (Latin):
ue aũ lingua dicere. uel xi.¬
quis intellectus caꝑe sufficit. il¬
la supne ciuitatis qͣnta sint gaudia.
angeloꝵ choris interesse. cum beatis¬
simis spiritib głe conditoris assist̾e.
tum lum̃ uid̾e. nlło mortis metu affici.¬
ĩcorruptionis ꝑpetue mun̾e letartꝰxi¬
ed adhec audita mardescit ani¬
mus: iamq illic cupit assistere:
ubi se sꝑat sine fine gaudere. Sed ad
magna premia ꝑueniri ñ pd̃test: nͥ
per magnos labores Unde et paulus
egregius predicator dicit. Non coro¬
nabitur : nisi qͥ legitime certauerit.

Expanded text:
e autem lingua dicere, vel quis intellectus capere sufficit illa supernae civitatis quanta sint gaudia, angelorum choris interesse, cum beatissimis spiritibus gloriae Conditoris sui assistere, tum lumen vidincorruptionis perpetuae munere laetari? Sed ad haec audita inardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius praedicator dicit: Non coronabitur nisi qui legitime certaverit
Abbreviated transcription (Latin):
deos ad ꝑtinẽtia gentiles ab erroribus uͥtute mira¬
puloꝵ reced̾e̾ facientes auc̃toribus uet̾is ⁊ noui testa¬
m̃ti ꝓ ductis in mediũ cũꝓbotam fidem catholicam¬
ampliauerũt. S nccõ miracłoꝵ grã inͥ cessata est.
n᷑ ad nuniaudas he̾ses sustiterit auctoritates in¬
duce̾. cũ illas mod heresis aut ꝓrsus respuant. aͭ
ꝑu̾tant. ꝓbabiles gͥ nr̃e fidei nre rõnes quibus ꝑ¬
spicax ingeniũ iux possit resiste studiosius ordinari.
⁊ si hoĩem ad cͤdendũ indictant nõ tñ ad fidem plene¬
capescendã sufficiũt usque p̃p fides enĩ nõ ht̃ nu̾tũ. aui

Expanded text:
daeos a pertinacia, gentiles ab erroribus virtute miraculorum recedere facientes, auctoritatibus Veteris et Novi Testamenti productis in medium, comprobatam fidem ampliaverunt. Sed nec miraculorum gratia mihi collata, nec ad vincendas haereses sufficit auctoritates inducere, cum illas moderni haeretici aut prorsus respuant, aut pervertant. Probabiles igitur fidei nostrae rationes, quibus perspicax ingenium vix possit resistere, studiosius ordinavi,  si homines ad credendum inducant, non tamen ad fidem capessendam plene sufficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝙͣ exꝑtibus. alñ uͦ unũ ita applicat᷑ alui ꝑ uniom̃
ꝙ ex ipĩs nõ fit utiũ. s illud ꝙ uiut᷑ alii sit de eo.
cui unit᷑. u̾bi cã surculꝰ unait᷑ arbei ꝑ uasionem
mediante calore ⁊ hũore. nõ tñ ex surdõ ⁊ arbere
fit unũ. s surculꝰ sit de arbere. Silr̾ corpus ⁊ aiã

Expanded text:
tibus. Aliquando vero unum ita applicatur alii per unionem, quod ex ipsis non fit unum, sed illud, quod unitur alii, fit de eo, cui unitur. Verbi causa, surculus unitur arbori per insitionem mediante calore et humore; non tamen ex surculo et arbore fit unum, sed surculus fit de arbore. Similiter corpus et a
Abbreviated transcription (Latin):
mito: ipã ꝯt̾tõ. siue u̾tutũ colło cui cooꝑatur
libm̾ arbitͥũ. ad hoc enĩ ut u̾tutes infundantur
homini a cͤatõne ut sint ꝑ naturã.
ex retãtõne uo̾ infunduntꝰ hõi
ut suit u̾tutes per grãm. parit̾ qͥdem
hĩtu. s disꝑiter usu.¬

Expanded text:
itio, sive virtutum collatio, cui cooperatur liberum arbitrium. Ad hoc enim ut virtutes infundantur,homini a creatione, ut sint per naturam; ex recreatione vero infunduntur homini, ut sint virtutes per gratiam; pariter quidem habitu, sed dispariter usu.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illecebꝰse mouet᷑ ⁊ talis motus est pccm̃ ꝓce¬
dens ex tali uicio. Regula.
niis uoluntas affcõnis est ad mi̾¬
tum faciens. uoluntas effectõnis
est micũ ꝑficiens.

Expanded text:
 illecebrose movetur: et talis motus est peccatum procedens ex tali vitio. REG. LXXIX. Omnis voluntas affectionis est ad meritum faciens; voluntas effectionis est meritum perficiens.
Abbreviated transcription (Latin):
bilitatis ad illecebras est inuitiuĩ expcc̃o.
omĩs motus concupiscen ͤ in illitebris
est pcc̃m ex uitio¬
¶ Concupiscibłitas di ͨ ꝓnitas qua aliq̾s ꝓnus est ad
pctãnd̃. cõcupisceũ dr ᷑ ipẽ ac̃tus concupiscendi.
alĩ aut̃ ex cõcupis abłitate ꝓ cedit quidã motꝰ

Expanded text:
itium ex peccato; omnis motus concupiscentiae in illecebris est pecatum ex vitio. Concupiscibilitas dicitur pronitas, qua aliquis pronus est ad peccandum. Concupiscentia dicitur ipse actus concupiscendi. Aliquando autem ex concupiscibilitate procedit quidam motus,
Abbreviated transcription (Latin):
alũ hoc mꝰ ant̃ redire pitã quo dcm . illud qui
cientia ad salut̃. Silt si isti fun̾t gͣua pitã renussa
nem est actõne. omne m̾i̾tum glo¬
rie super hominem auctoritate.¬
¶ Sensus. ꝙ malũ ꝙ hõ ag̃ pones hoiem.⁊ eius

Expanded text:
Alii hoc modo dicunt redire peccata, quo dictum est illud: Qui cientia ad salutem. Similiter si isti fuerint gravia peccata remissa, nem est actione; omne meritum gloriae super hominem auctoritate. Sensus est: Malum quod homo agit, penes hominem es
Abbreviated transcription (Latin):
rã ad mi̾tum fit in nobiꝰ ¶ gram.¬
sinẽ nobis libo̾ arbitͥo comittante nõ
cooꝑante grã uero in mĩto fit in ho¬
faciente ad hoc nõ sufficiente.
remissio que fit in nob̃ sñ nob̃. Nõ .n. ad renussi¬

Expanded text:
a ad meritum fit in nobis sine nobis, libero arbitrio comitante, non cooperante; gratia vero in merito fit in hofaciente ad hoc, non sufficiente. remissio, quae fit in nob
Abbreviated transcription (Latin):
m̃is pena aut est in bono ꝯser¬
uans aut bonũ ꝓbans. Aut malum
purgans aut maius bonũ inuitans
aut in malo indurans aut sola acre¬
dine crucians. aut pcc̃o comma
sunt inflicta paulo ne magnitudo reuelatõnũ
ex tollet̾ eũ de qua ip̃e ait. Datus est mͥ stimulꝰ
sathane ⁊ c̃. boniũ ꝓbans ut ip̃a pena. Iob. ꝑ eãui.
ꝓbata est paciã iob. malũ pͥgans ut prũteutia

Expanded text:
Omnis poena aut est in bono conservans, aut bonum probans, aut malum purgans, aut ad majus bonum invitans, aut in malo indurans, aut sola acredine crucians, aut peccato commquae fuit instituta Paulo, ne magnitudo revelationum extolleret eum, de qua ipse ait: Datus est mihi stimulus Satanae, etc. Bonum probans, ut poena Job; per eam enim probata est patientia Job. Malum p
Abbreviated transcription (Latin):
oñi est ꝙ uciliter ht̃ eẽ. malũ autem÷
De fc̾s ⁊ pͥuatõ boni. Utilie est quod ex
bona cã ꝓcedit. Caritas que alii uult idem
bonũ quod sibi. ⁊ efficit ꝓut pͭ ⁊ debet Iusti¬
cia est que bñ me̾ntes remuna̾t. ⁊ malos
punit iuxta qnͣtitatem mi̾ti: penam uel

Expanded text:
onum est, quod utiliter habet esse. Malum est defectus et privatio boni. Utile est quod ex bona causa procedit. Charitas est, quod vult idem bonum aliis, quod sibi et efficit prout potest et debet. Justitia est quae bene merentes remunerat et malos punit, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
diũ ex bonoꝵ felicitate ꝓueniens. grã est
que nõ ex mĩto. Set gratis aliquid cõfert.
Satiffactõ pectati est ad honorem euis qͣ
quem pcc̃m est aliquid sufficient̾ factũ
alias indebitũ.
Deus est sumiũ bonũ ner in eo nec ab

Expanded text:
x bonorum felicitate proveniens. Gratia est quae non ex merito, sed gratis aliquid confert. Satisfactio peccati est ad honorem ejus, contra quem peccatum est, aliquid sufficienter factum, alias indebitum. I. Deus est summum bonum, nec in eo, nec ab
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩ. qđ militares potesta¬
tes dicunt. Uade. alleua illũ.
Et significat. occide illum.
Quis intelligat. nisi qui illi
locutionis c̃suetudinẽ nouit.
Solet & utilgo apud nos dici
Compendiauit illi Qđ est
occidit illũ. Et hoc nemo
intelligit. nisi qui audire
consueuit. Haec est enĩ uis
discantur :¬
infierteri sapitula quoꝵ congestione in nocentiã nrãm qsi ex oblis angendo
inficere nisus estis. qͥb suo t̾pore respondebimꝰ scđm petitione uram de
fuob uelti muis ad psens respondere decreuuimiꝰ. Ad ta uobis qonie uns consus

Expanded text:
sic enim quod militares potestasic enim quod militares potestates dicunt: uade, alleua illum, et significat "occide illum", quis intellegat, nisi qui illius locutionis consuetudinem nouit? solet et uulgo apud nos dici: conpendiauit illi, quod est occidit illum; et hoc nemo intellegit, nisi qui audire consueuit. haec est enim uis discanturInter caetera capitula quorum congestione innocentiam nostram quasi ex obliquo tangendo inficere nisus estis, quibus suo tempore respondebimus, secundum petitionem vestram de duobus ultimis ad praesens respondere decrevimus. Quod tam vobis quam su
Abbreviated transcription (Latin):
Mutatur ut temperies. obscuro co¬
Uittam signat angelicam¬
Discretione preditam
uecore uiolacius.
ꝑlammas emittit aureas.
Nitelasq pur pureas.
ostendit cor humilium.
& p̃o conmorientium.
Ni preciosi lapides.
C arnales signant homines.
Colorum est uarietas.
Uirtitum multiplicitas
Quicunq his floruerit.
Conciuis esse poterit
haec tua sunt fundamina
Custos tuarum turriũ.
Non dormit in per petu ui
Concede nobis agre.¬
Rex ciuitatis caelicȩ
ost metam uitȩ labilis.
Consortiũ in superis.
Ganamus tibi cantica. Ac¬
Quid estsait samson iuiris
uidã : iurate mͥ. ne int̃fici¬
atis me uos. & tradite me
eis. ne forte occurratis in
me uos. Quã locutionẽ.
ita non nulli int̃p̃tati sunt.
ne forte ueniatis adũ sũ me
uos Sed hoc eũ ne ab his
int̃ ficeret᷑ dixisse. illud in¬
dicat : qđ in regnorũ libro
scriptum est: iubente
salomone. ut homo occide¬
retur : & dicente. Uade.
occurre illi. Qđ ideo ñ
intelligit᷑. quia non est con¬
suetudinis apud nos ita dici

Expanded text:
Mutatur ut temperies: Vitam signat angelicamDiscretione praeditam. ecore violaceus lammas emittit aureas Notulasque purpureas: Praetendit cor humilium Christo commorientium. Hi pretiosi lapides Carnales signant homines Colorum et varietas Virtutum multiplicitas, His quicunque floruerit Concivis esse poterit. Haec tibi sunt fundamina,Custos tuarum turrium Non dormit in perpetuum Concede nobis, agRex civitatis coelicae Post cursum vitae labilis Consortium in superis, Cantemus tibi cantica. AQuid est quod ait Samson uiris Juda: iurate mihi ne interficiatis me uos: et tradite me eis, ne forte occurratis in me uos? quam locutionem ita nonnulli interpretati sunt: ne forte ueniatis aduersum me uos. sed hoc eum ne ab his interficeretur dixisse illud indicat, quod in Regnorum libro scriptum est iubente Salomone ut homo occideretur et dicente: uade, occurre illi. quod ideo non intellegitur, quia non est consuetudinis apud nos ita dici.
Abbreviated transcription (Latin):
tres de apło ubi ait ad hebreos. Festinemꝰ ingrediin illam requiem. Scdi
ledio Omis nanq pontifex. Tercia De quo grandis nobis sermo est
In sabbato sc̃o. tres lect de lam̃tationib utremiȩ & tres de tractatu
assistens pontifer. Scda lectio. Ubi enuim testamentum. Tercia. Umbram enĩ
habens. lee bonorum futurorum. In pascha dñi omelsas ad ipsam dico paetĩ¬
nentes Infra ebdomadam similiter omelas in octauis paschȩ ponunt ast¬
apl oditee eorstolas hanonicas & a pocalypsi usq in octauas perte costeriun esta¬
uis pente costes. ponunt libros regum & paraly pomenon usq unt auositi En
dñca prima mensis septembris ponunt iob. tobiam. Iu dith hestero & esdr
in Nł octobris In dnĩca prima mensis octobris. ponunt libros machabeoꝵ
elem. & danielem & minores ꝓpħas. usq in kł decembris In dnĩca prima
mensis decembris. ponunt i saiam ꝓpħam. usq in natalem dñi. In uigilia
natalis dni legunt primum de ysaia .iii. lectiones. Pruna lectio ÷

Expanded text:
Epistola ad Hebraeos: Festinemus ingredi in illam requiem , etc. Secunda: Omnis namque pontifex . Tertia: De quo grandis nobis sermo est . In Sabbato sancto tres lectiones de lamentatione Jeremiae , et tres de tractatu assistens pontifex. Secunda lectio: Ubi enim Testamentum. Tertia: Umbram enim habens, lex bonorum futurorum. In Pascha Domini, Homilias de ipsa die pertinentes. Infra hebdomadam, Homilias. In octa et epistolas canonicas et apocalypsin, usque in octavas pentecostes. In octavis pentecostes ponunt libros regum et paralipomenon usque in calendas audominica prima septembris ponunt Job, Tobiam, Hester, Esdrndas Octobris. In Dominica prima mensis Octobris, ponunt Machabaeorum librel, Daniel, et minores prophetas usque in Kalendas Decembris. In Dominica prima mensis Decembris ponunt Isaiam prophetam, usque in Nativitatem Domini. In vigilia natalis Domini, legunt primum de Isaia tres lectiones. Prima lectio: