comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de uoluntate iudiciũ. & potestas ip̃a:. ⁊ habilitas uolun-¬
tatis. ⁊ ronis quam supͣdiximꝰ eẽ lib̾ũ arbitͥum. lib̾a est
n spontaneo appetitu fem pͭ. ad ea que bona. ł mala iudicat
l iudicare ualet.

Expanded text:
de voluntante judicium, quia potestas ipsa et habilitas voluntatis et rationis, quam supra diximus esse liberum arbitrium, libera est tarie moveri, et spontaneo appetitu ferri potest ad ea quae bona vel mala judicat, vel judicare valet.
Abbreviated transcription (Latin):
isse filium. ⁊ filium genitũ de sub̾a patͥs asserit dicens. Carnali-¬
b cogitationib pleni: subam dei. de se:ipꝰa gign̾e filiũ: non pu¬
tatis. nͥ ħ patiatur. ꝗ sub̃a carnis patit᷑. qn̾ gignit. Erratis : nesci
tatis: si eum natũ ẽẽ de sub̾a ꝑatͥs negatis non enĩ iam erat homi¬
nis filius. ⁊ d̾o donante factus ÷. dĩ filiꝰ. ex dõ natꝰ. gra: ñ nat᷑a.
an forte ⁊ si ñ hominis filiꝰ erat: tñ aliqua iã erat: qͣliscũq cre

Expanded text:
isse Filium, et Filium genitum de substantia Patris asserit dicens: Carnalibus cogitationibus pleni, substantiam Dei de seipsa gignere Filium non putatis, nisi hoc patiatur quod substantia carnis patitur quando gignit. Erratis non scietatis, si eum natum esse de substantia Patris negatis. Non enim jam erat hominis Filius, et Deo donante factus est Dei Filius: ex Deo natus, gratia, non natura. An forte et si non hominis Fi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uolebamꝰ. ꝑp ꝙ mitabił intelligit᷑ nr̃a natuia. ꝙ absit ut in do
ẽe credamus. Dicamꝰ gͥ uerbum ãĩ: eẽ filium dĩ: ñ non uoluntate
dentem. ꝯimdat dicens. Ac̾ute sane. quid̾a resꝑondit hetieo u̾sutissi¬
me in t̾roganti. utrum ãs filium uolens: an nolens: gen̾uit. Ut
si dic̃et. nolens : absurdissima dĩ m̃itia sequeret᷑. Si aũ uolens: con
tis At ille. iugilantissime uicissim quesiũ ab eo. Ntrũ &S. pater uo¬
leis . an nolens: sit ałs. ut si responderet nolens: sequeretur gͣndis
ab surditas. ⁊⁊ miseria: quã de deo crecde magna e in sania. Sia diẽs
uolens respõd̾et᷑ ei gͥ: & ip̾e uoluntate sua ds ÷ ñ natura. Quid eͦ res¬
tabat nͥ ut obmutesc̾et sua int̾rogatione. obligatũ in solubili uin¬
co se uidens . Ex pͥdictis docet᷑. non ẽe concedendum ꝙ ds uolũtate.¬

Expanded text:
uod mutabilis intelligitur nostra natura; quod absit ut in Deo esse credamus. Dicamus ergo Verbum Dei esse Filium Dei natura, non voluntate,dentem commendat dicens: Acute sane quidam respondit haeretico versutissime interroganti, utrum Deus Filium volens vel nolens genuerit, ut si diceret nolens, absurdissima Dei miseria sequeretur; si autem volens, conttis. At ille vigilantissime vicissim quaesivit ab eo utrum Deus Pater volens aut nolens sit Deus, ut si responderet nolens, sequeretur grandis absurditas et miseria, quam de Deo credere magna est insania; si autem diceret volens, responderetur ei: Ergo et ipse voluntate sua Deus est, non natura. Quid ergo restabat, nisi ut obmutesceret, sua interrogatione obligatum indissolubili vinculo se videns? Ex praedictis docetur non esse concedendum quod Deus voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
mitti asserunt p̾missas auctoritates danieł . s. ⁊ dionisii ita
de tͥminant. dicuntur suꝑiora agmnina dõ assift̾e̾ ⁊ ab inti¬
inis nunꝗͣ receð̾e ñ quin aliquando mittantur. s quia raris¬
sime ad extiora ꝓdeunt. neq tc̃ ab intimis recedunt. s dĩ pͥsen¬
cie & contemplacioni semꝑ assistunt. ꝙ ⁊̃ faciunt qui freq̃nt̃
mittuntur.

Expanded text:
ii, ita determinant. Dicuntur superiora agmina Deo assistere, et ab intimis nunquam recedere; non quin aliquando mittantur, sed quia rarissime ad exteriora prodeunt; neque tunc ab intimis recedunt, sed Dei praesentiae et contemplationi semper assistunt, quod etiam faciunt qui frequenter mittuntur. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potuit: sũmȩ iniquitatis ⁊ in sane̾ ÷. his auditis exlitt pela¬
giꝰ : dicens. Egͦ paruuli. ⁊ illi qui ñ habente giam. sineqͣ. ñ
possunt face. mandata diuina rei tenentur ⁊ hoc a qͣ occasi¬
one dũit in .l. recctionũ pelagio respond̾ns. aꝑit. Id i. ͣ ma
nicheos dir̃. qui in homine duas naturas ee. ꝯtendunt. unã
bonã ex dõ alt̾ã małã exeeste tenebrũ. q̃ nunꝙͣ bona fuit. n

Expanded text:
it Pelagius, dicens: Cur ergo parvuli et illi qui non habent gratiam, sine qua non possunt facere mandata divina, rei tenentur? Hoc autem qua occasione dixerit, in libro Retract. Pelagio respondens aperit. Id enim contra Manichaeos dixit; qui in homine duas naturas esse contendunt, unam bonam ex Deo, alteram malam ex gente tenebrarum, quae nunquam bona fuit, n
Abbreviated transcription (Latin):
fieri ꝗ phibuit. Pcep̃ enĩ abrahe in molare silium nec tñ uoluit.
nec iõ ꝑ̃ cep̃ ut id fieret. s ut abrahe ꝓbaret᷑ sid̾s. ⁊ ĩ eu̾agłio pͥcepit
sanato ne cui diceret. Ille aũ p̾dicauit uͥq intelligens. dm̃ ñ io̾
ꝓhibuisse quin uellet opus suũ. pͥdicari. s ut daret formam homi¬
ni . baudem humanã d̾ clinandi.
de ꝑmissione ⁊ operõne qͥ dicãt᷑

Expanded text:
fieri quod prohibuit. Praecepit enim Abrahae immolare, filium nec tamen voluit; nec ideo praecepit ut id fieret, sed ut Abrahae probaretur fides. Et in Evangelio praecepit sanato ne cui diceret; ille autem praedicavit ubique, intelligens Deum non ideo prohibuisse quin vellet opus suum praedicari, sed ut daret formam homini laudem humanam declinandi. 11. De permissione et operatione, ubi dicant
Abbreviated transcription (Latin):
a ĩfamãt castitñtẽ. s castitas ⁊ loci abolet ĩfamiã. Iõ nõ pͤ caro añ cor¬
r̃pi nͥ mẽs añ fu̾it corrupta. Nõ pͭ coepꝰ corrũpi nͥ pͥus añis corruptꝰ fu̾it.
mũda it a cõtagione aĩa: caro nõ pc̃c̃at. In fine huiꝰ capituli aperitͤ
qͦmͦ ħ u̾m sit. nͥ aĩa pͥus fu̾it corrupta corpꝰ nõ posse corr̃pi .s. pc̃co. Illd̾¬
sãcciꝰ ÷ defigi sine libis qͣm ex illicito coitu stirpẽ quer̾e. Uñc̃q uͦ
nascũt᷑ hoĩes si parent̃ uicia nõ seccent᷑: ⁊ dm̃ recte colãt: honesti ⁊
salui er̃t. Semen i ex qͣliẽ hoĩe dĩ c̾at᷑a ÷. ⁊̃ eomale utenti. male er̃

Expanded text:
a infamant castitatem, sed etiam castitas loci abolet infamiam. CAP. 138. - De eoon potest corpus corrumpi, nisi prius animus corruptus fuerit; mundata enim a contagione anima, caro non peccat. In fine hujus capituli aperitur quomodo verum sit, nisi anima prius fuerit corrupta, corpus non posse corrumpi, scilsanctius est defungi sine liberis, quam ex illicito coitu stirpem quaerere. Undecumque vero nascantur homines, si parentum vitia non sectantur, et Deum recte colant, honesti et salvi erunt. Semen enim ex qualicumque homine, Dei creatura est, et eo male utenti, male erit
Abbreviated transcription (Latin):
iła autem dice uidetur. ꝙ pater sit maior filio ⁊ nec tñ
tem. quia in eo est. auctoritas gen̾ationis. Scd̃ ꝙͣ. dicit pater¬
nen. Uum gͦ ait. ꝑater maior me esi. hoc est ac si diceret.
toritate pater maior ÷ nunquid ꝑ doni ꝯfessionem filius mi¬
nor estc Maioe itaq donans est. s minoe iam non est. cui d¬
minor patre:. Si au̾i in ea głia ei donatur ẽẽ qua pater ÷
habes ⁊ in donantis. auctoritate quia maior est ⁊ in lonati ꝯ¬
fessione quia unum sunt. maior itaq pater silio est. ⁊ plane
imaginem: sacͣmento natiuitatis inꝑtit. quem ex se: in fon¬

Expanded text:
ius autem dicere videtur quod Pater major sit Filio, nec tamen ctoritatem, quia in eo est auctoritas generationis; secundum quam dicitmen. Cum ergo ait: Pater major me est, hoc est ac si diceret,  donantis auctoritate Pater major est, numquid per doni confessionem Filius minor est? Major itaque donans est, sed minor jam non est cui minor Patre est; si autem in ea gloria ei donatur esse qua Pater est, habes et in donantis auctoritate quia major est, et in donati confessione quia unum sunt. Major itaque Pater Filio est: et plane imaginem sacramento nativitatis impertit, quem ex se in for
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis qͣlitate ꝑ hanc occultius oꝑantes affũmant exinferiorib
elem̃tis corpulentior ib ͤ ꝗ sibi eoaptatũ qͣi aliquã uestem mu¬
tent ⁊ uertant in qͣslibet spẽs corꝑales ⁊ ip̃as ueras sic̃ aqua¬
u̾a in uerũ uinũ consu̾sa est ã dño. an ip̃a pͣa corpora ⁊ sua
quih agunt. Attend̾ lector. quia qͥstionẽ ꝓpositã ñ soluit . s.
indiscussum relinquit: utrum angłi qui mitte bantur ser
sp̾e in qua possent uid̾i. an ip̃m coꝵpꝰ mutarent ⁊ tñfferma¬
rent. Inꝗͣc̾q uellet spẽm in qua possent c̾ni. in qͥb ũbis. ui

Expanded text:
is qualitate per hanc occultius operantes, assumant ex inferioribus elementis corpulentioribus, quod sibi coaptatum, quasi aliquam vestem mutent et vertant in quaslibet species corporales, etiam ipsas veravera in vinum verum conversa est a Domino; an ipsa propria corpora et sua qui hoc agunt. Attende, lector, quia quaestionem propositam non solvit, sed indiscussam reliquit, utrum angeli qui mittebantur servaspecie, in qua possent videri; an ipsum corpus mutarent et transformarent in quamcumque vellent speciem in qua posse
Abbreviated transcription (Latin):
uia uolumus uł unum aliquid̃ uocabłm seruare huic. sig¬
nificationi qua intelligitur tͥnitas. Ne om̃ino taceremꝰ
ħ uocabulo explicari ualet. Ecce ostnd. qua necessitate ⁊ di
responderemus

Expanded text:
uia volumus vel unum aliquod vocabulum servare huic significationi qua intelligitur Trinitas, ne omnino taceamus hoc vocabulo explicari valet. Ecce ostendit qua necessitate dicrespondeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯt̾stare ꝙ edebat snͥ suo solatio ꝯtabesc̾e ⁊ ã se. alienatam om¬
nino intire. Non quid̃ camali uictus concupiscentia quã
ñ dum. seuserat: s amicabili quaca beniuolentia qua ple¬
rũq fic ut offendatur ds ne offendat᷑ amicus. ꝙ eum face
i debuisse : diuine sententie iustꝰ. extus in dicauro ndͭ alio
quod̾a mͥ ipe ⁊̃ deceptus est. In exꝑtꝰ .i. diuine secuitatu. in
eo falli potuit. ut ueniale eͥcłet ẽe. cõmissum . ẜ tͦ dolo u¬
lo serpentino. quo mulier seducta ẽ: nullo mͦ arbitro u¬
lu potuisse seduei.ex his datur intelligi ꝗ pł mulier. pecca¬
u̾it. in qua maioris tumoris p̾sũptio fuit. Quẽ ⁊ in se  ⁊ in

Expanded text:
am credebat sine suo solatio contabescere, et a se alienatam omnino interire; non quidem carnali victus concupiscentia, quam nondum senserat, sed amicabili quadam benevolentia, qua plerumque fit ut offendatur Deus ne offendatur amicus, quod eum facere non debuisse divinae sententiae justus exitus indicavit. Ergo alio quodam modo ipse etiam deceptus est. Inexpertus enim divinae severitatis, in eo falli potuit, ut veniale crederet esse commissum; sed dolo illo serpentino quo mulier seducta est, nullo modo arbitror illum potuisse seduci. Ex his datur intelligi quod mulier plus peccavit, in qua majoris tumoris praesumptio fuit, quae etiam in se, et in
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ maiꝰ aliquid due ꝑsone simul ft̃ ꝙͣ una. nec tres simł maiꝰ
aliqͥd ꝙͣ due. nec maior ÷ eentia. in t̾b quã ĩ duabus. nͨ in duabꝰ
ꝙͣ in una. quia tota est. in singłis. Uñ ioħes clamascenus att.
Confitemur ditatis naturam om̃e̾: ꝑfecte ee̾. in smgła suaꝵ
hẏ̃postaseon .i. ꝑsonarum omnẽ: in patre. omnem infilio. oẽ

Expanded text:
 majus aliquid duae personae sunt simul quam una, nec tres simul majus aliquid quam duae, nec major est essentia in tribus quam in duabus, nec in duabus quam in una, quia tota est in singulis. Unde Joannes Damascenus ait: Confitemur deitatis naturam omnem perfecte esse in singula suarum hypostaseon, id est personarum: omnem in Patre, omnem in Filio, omnem
Abbreviated transcription (Latin):
tum lib̾at. ⁊ pͥparat uoluntatem hominis: ut bonũ uelit eo¬
oꝑans. inquantũ eandem ad iuuat: ne firustra uelit .s. ut opꝰ
faciat bonum. Ip̃a enĩ giͥa. ñ ÷ ociosa. s m̾etur aug̾i. ut aucta
Quid sit ip̃a gr̃a ⁊ qͥmͦ m̾et᷑ aug̾

Expanded text:
tum liberat, et praeparat voluntatem hominis ut bonum velit; cooperans, in quantum eamdem adjuvat ne frustrat velit, scilicet ut opus faciat bonum. Ipsa enim gratia non est otiosa, sed meretur augeri, ut aucta Quid sit ipsa gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ÷ aliud saꝑe. ꝙͣ eẽ. ead̃ ibi sapientia:. que eẽntia. Iõq ꝙ d̃ sapientia ⁊ ħ
ẜ eẽntia dicimus. Sic̃ gͦ non genuit. sapientiã. qͣ sapiens ÷ ita nec ẽenti¬
am qua ÷ ut enĩ sapientia sapiens ÷ ⁊ potntia potens ita ⁊ eẽntia. ipe
⁊. Eadẽq est sapientia. ⁊ potentia. q̃ eẽntia pat ͤ ĩtaq exp̃dictis: quia
pat̾ eẽntiã diuinam non genuit.

Expanded text:
e, eadem est ibi sapientia quae essentia; ideoque quod de sapientia, hoc de essentia dicimus. Sicut ergo non genuit sapientiam qua sapiens est; ita nec essentiam qua est. Ut enim sapientia sapiens est, et potentia potens; ita et essentia ipse est. Eademque sapientia est et potentia quae essentia. Patet itaque ex praedictis quia Pater essentiam divinam non genuit.
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnari. ⁊ reꝑbus p̃. saluari. In his enĩ. ⁊ huiꝰmi locitioni¬
bus exrbneꝰ dicti. diudicanda ÷ sententia dixionis. Alia
nãq sit intelligntia si ꝑ iunctionem ħ. accipiantur dicta
atq alia si ꝑ disrunctionem ut supͣ. cũ d pscĩa agebatur
ptatatum est. Si enĩ cũ dicis pͥd̾stinatus .ñ p dapnari. in¬
ligis istum ñ posse. dãpnari. quem dico p̃destinatũ. Potu¬
it enĩ ñ ee̾. pdͣstinatus. ⁊ ita dãpnaretur.
quom adhͤ Inst qͤstiõi

Expanded text:
damnari, et reprobus potest salvari. In his enim et hujusmodi locutionibus, ex ratione dicti dijudicanda est sententia dictionis. Alia namque fit intelligentia, si per conjunctionem haec accipiantur dicta, atque si per disjunctionem, ut supra, cum de praescientia agebatur, praetaxatum est. Si enim cum dicis: Praedestinatus non potest damnari, inligas istum non posse damnari quem dico praedestinatum; potuit enim non esse praedestinatus, et ita damnaretur. 3. Quomodo adhuc instant quaestioni
Abbreviated transcription (Latin):
bes: ne alius accipiat. coronã tuã. Si alius ñ ÷ accepturus : n
aut obiciunt quida nitentes ꝓbare nũm elector posse minui
& augͥi: sic. posset as ñ appon̾ere grã quib apporte en poss.⁊
subtͣhere. quib non subtͣhit. ꝙ si fieret: utiq dãpnarentur. pos.¬
sent gͦ dãpnari isti. qui tñ saluabunt᷑. pͦsnitas minui electoꝵ
nuimus ita i. posset augeri. quia ꝓosset apponi gr̾a quib ñ
apponit̾ ꝑ quã saluarent᷑. possẽt sͦ Caluari :habita gr̾a. qui
tñ sine ea dãpnabuntur. posset itaq augͥi num̾us electors.
Quib respondmꝰ exea rõne dictu eẽ ⁊ uerũ ee. num̾ũ elector

Expanded text:
bes, ne alius accipiat coronam tuam. Si alius non est accepturus nisiautem objiciunt quidam, nitentes probare numerum electorum posse augeri et minui, sic: Posset Deus non apponere gratiam quibus apponit, et posset subtrahere quibus non subtrahit; quod si faceret, utique damnarentur; possent ergo damnari isti qui tamen salvabuntur; posset itaque minui electorum numerus, ita etiam posset augeri, quia posset apponi gratia quibus non apponitur, per quam salvarentur. Possent ergo salvari habita gratia, qui tamen sine ea damnabuntur; posset itaque augeri numerus electorum. Quibus respondemus ex ea ratione d
Abbreviated transcription (Latin):
de putati ᷤ sunt. ad custodiam hominum. Ita
u qͥsq electoꝵ ħat angłm ad sui ꝓfectũ atq custo diã spu̾alĩt
bens aic. Angłi eoꝵ semꝑ uident faciem patͥs. angłos dic̃ eooꝵ
et. quib ad custodiã deputati sunt sr̃ quem locũ ieꝵ tͣdie
unam quamq animam ab exordio natiuitatis hab̾e angłm
ad sui custodiã deputatũ. In qͥens ita. magna dignitas ani¬
marũ ut una queq habeat ab ortu natiuitatis sue in cꝰ¬
nũ angłm sibi ad custodiã deputatũ. ⁊ unũ malũ ad ex¬
ercitiũ ħt. Cũ enĩ om̃s ãgłi boni nr̃m bonũ ueluit. cõmu¬
nit̾ : q saluti om̃iũ studeant: Ille tñ qu dputatꝰ ẽ. alicui ad
custodiã eum specialit̾ꝰ ortat᷑ ad bonum. Sicut legit᷑ de
angło tobie ⁊ d̾ anglo petͥ in actib apostoloꝵ. similit̾ ⁊ ma¬
li angłi cũ desid̾ent malum hominum. mag̃ tñ hominem
ad malum incitat: ⁊ ad nocendũ fortius instãt. ille qui ad
exerciciũ eius deputatꝰ est

Expanded text:
deputati sunt ad custodiam hominum, ita ut quisque electorum habeat angelum ad sui profectum atque custodiam specialiter bens ait: Angeli eorum semper vident faciem Patris. Angelos dicit eorum esse, quibus ad custodiaunamquamque animam ab exordio nativitatis habere angelum ad sui custodiam deputatum, inquiens ita: Magna dignitas animarum est, ut unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in cunum angelum sibi ad custodiam deputatum, et unum malum ad exercitium habet. Cum enim omnes angeli boni nostrum bonum velint, communiterque saluti omnium studeant, ille tamen qui deputatus est alicui ad custodiam, eum specialiter hortatur ad bonum: sicut legitur de angelo Tobiae, et de angelo Petri in Actibus apostolorum. Similiter et mali angeli cum desiderent malum hominum, magis tamen hominem ad malum incitat, et ad nocendum fortius instat ille qui ad exercitium ejus deputatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
diatͦ meliã de qua ꝑꝑ pc̃m fuerat egssus et dormiat in facco nt
ptutas delicias per qũas om̃ ołenc̾at uite aiteritate recõpẽset. Hu
alus e eautor i atib nitunt᷑ asserere sine cõtessione uocis ⁊ aliqͣ soluõe
ꝑene neminẽ a pcõ mũdari.¬

Expanded text:
ter peccata fuerat egressus; et dormiat in sacco, ut praeteritas delicias per quas Deum offenderat, vitae austeritate compenset. His aliisque auctoritatibus nituntur asserere sine confessione vocis et aliqua solutione poenae neminem a peccato mundari.
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc noĩe. Apparet aͥ cũ dr donum d̃ĩ. Uonum eͥ. enim ꝑatͥs
⁊ filii. quia ⁊ apatre ꝓcedit. ⁊ a filio. ecce his u̾b aꝑte ostñdit᷑
qua post pleniꝰ agemꝰ. cũ aliis. Cum gͦ abet̾no ꝓcessit. ab utͦq
natur. Nam ⁊ ante fuit donũ ꝙͣ cdonaretur. Nñ ab̃ ĩ .u.l. de it.¬
Senꝑ ꝓcedit sp̾c .s. ⁊ non extempore: s ab etͥnitate ꝓcedit . s
ita ab et̾no donum est. non quia donaretur ã patre.filio. Uł
afilio. pat. s quia ab et̾no ꝓcessit donabilis. s queritur. cui
mꝰ Si aũ non erat donabił. patͥ. ⁊ filio: s tm̃ nob̃. ⁊ exeo do¬
num erat. quia sic donabilis ꝓcedebat: uidetur ꝙ filius

Expanded text:
in hoc nomine; apparet autem cum dicitur donum Dei : donum enim est Patris et Filii, quia et a Patre procediqua post plenius agemus cum aliis. Cum ergo ab aeterno processerit ab utroque, natur; nam et ante fuit donum quam donaretur. Unde Aug. in lib. 5 de Tspiritus sanctus et non ex tempore, sed ab aeternitate procedit? sed ita ab aeterno donum est; non quia donaretur a Patre Filio, vel a Filio Patri, sed quia ab aeterno processit donabilis. 5. Quaeritur cui mus. Si autem non erat donabilis Patri et Filio, sed tantum nobis, et ex eo donum erat, quia sic donabilis procedebat, videtur quod Filius
Abbreviated transcription (Latin):
suggestione. pꝰ peccauit. cũ auctoritas tradat: io pec¬
catm̃ diaboli in curabile eeͥ. quia ñ suggestione s ꝓͥa suꝑ¬
bia cecidte. hominis uͦ curabile quia ñ ꝑ se. s ꝑ aliũ cecidto
um ac diligentem lectorem efflagitãe que sic intellig̾e sa¬
ne quimus ñ ðiceretur homo: s. in actum illius pec̾ci. ut.
diaboli: uisi elatio ꝯ pͥm̃da p̾cessiss ñ utiq tempͬationem. s
opꝰ pec̃ci Tał enĩ fuit ordinis ꝓcessus. Diabolus tẽptando dix
Si cõmed̾itis. eritis sic̃ dũ scientes bonum & malum. quo
audito: statim menti mulieris sub repsit elatio quedam.⁊
amor ꝓͥe potestatis. Ex quo: placuit ei fac̃e q. diabolus sua¬
debat. ⁊ utiq fecit. Suggestione gͥ peccauit. quia tempta¬
tio p̾cessit. ex qua in m̃te eiꝰ orta ÷ elatio quam: peccatum
cͥdidit. ⁊ uoluit habe. similitudinem d̃ĩ cũ eqͣlitate
qͣdam putans ee illud uerũ ꝙ diabolus dicebat ⁊ iõ: spũa¬

Expanded text:
suggestione prius peccavit, cum auctoritas tradat ideo peccatum diaboli incurabile esse, quia non suggestione sed propria superbia cecidit; hominis vero curabile, quia non per se, sed per alium cecidit, um ac diligentem lectorem efflagitant: quae sic intelligere sane quimus: Non dejiceretur homo in actum illius peccati, ut,diaboli, nisi elatio comprimenda praecessisset, non utique tentationem, sed opus peccati. Talis enim fuit ordinis processus: Diabolus tentando dixit: Si comederitis, eritis sicut dii, scientes bonum et malum; quo audito statim menti mulieris surrepsit elatio quaedam et amor propriae potestatis, ex quo placuit ei facere quod diabolus suadebat, et utique fecit. Suggestione igitur peccavit, quia tentatio praecessit, ex qua in mente ejus orta est elatio, quam peccatum credidit et voluit habere similitudinem Dei cum aequalitate quadam, putans esse verum quod diabolus dicebat. Et ideo specia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipiꝰ sue nature ꝯditionem. Face sinantur: homini ex¬
plorare difficile est. Inmo in possibile. Nouimꝰ hominẽ pos¬
se ambulare ⁊ neq hoc posse. si ñ ꝑmittat᷑ Uolare aũ ñ posse.
⁊̃ si ꝑmittatur. sic̃ & angłi illi qued̾a possunt facere. si ꝑ mit¬
tantur abangłis potentiorib exinꝑio dĩ quedã uͦ non possut᷑
ĩ si ab eis ꝑ mittantur. quia ille ñ ꝑ mietit aquo ilł est tał
nature modus qui ⁊̃ ꝑ angłos suos illa plerũq ñ ꝑmitttt.

Expanded text:
 suae conditionem facere non sinantur, homini explorare difficile est, imo impossibile. Novimus hominem posse ambulare, et neque hoc posse si non permittatur; volare autem non posse, etiam si permittatur. Sic et illi angeli quaedam possunt facere si permittantur ab angelis potentioribus ex imperio Dei; quaedam vero non possunt, etiam si ab eis permittantur, quia ille non permittit a quo est illis talis naturae modus, qui etiam per angelos suos illa plerumque non permittit
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicens. Tu dicis ꝙ pater genuit filium minorem se ip̾o
in quo: ⁊ patri derogas. Qui si filium unicum minorem ge¬
miit aut non potuit aut nõ uoluit gign̾e equalem. Si autͥ¬
dici̾t quia ñ uolute. eum inuidũ ee dixisti. s i aut̃ non potu¬
it. ubi est om̃ipotentia. cdĩ patris. ꝓrsus ad hunc articłm res
colligitur ut ds pater eqͣlem sibi eign̾e. filium aut ñ potue¬
rit. aut noluerit. s̾i ñ potuit. insirmꝰ: si nolute inuidus in¬
uenitur. S utrumq hoc falsum est. pat gͥ filius uerꝰ equał ÷.
Geͣnuit gͦ pater sibi eqͣlem siliũ. ⁊ ab utroq ꝓcedit utͥq eqͣlis.
spe .s. Si enim formã sua: ait as. ꝯ eundem: pater in uico
filio plenam gigh̾e potuit : nec tñ plenam genuit. s mino¬
iem cogimini. patrem inuidum dic̾e. plenum gͦ dm̃ eqͣlem¬

Expanded text:
ita dicens: Tu dicis quod Pater genuit Filium minorem seipso, in quo et Patri derogas; qui si Filium unicum minorem genuit, aut non potuit, aut non voluit gignere aequalem. Si dicis quia non voluit, eum invidum esse dixisti; si autem non potuit, ubi est omnipotentia Dei Patris? Prorsus ad hunc articulum res colligitur, ut Deus Pater aequalem sibi gignere Filium, aut non potuerit aut noluerit. Si non potuit, infirmus; si noluit, invidus invenitur. Sed utrumque hoc falsum est; Patri ergo Filius verus aequalis est. Genuit ergo Pater sibi aequalem Filium, et ab utroque procedit utrique aequalis SpFilio plenam gignere potuit, nec tamen plenam genuit, sed minorem, cogimini Patrem invidum dicere. Deus ergo Pate
Abbreviated transcription (Latin):
foret si in spõsalib paccõ cõiugał int̾cessiset. s nõ ꝑmitt̾et᷑ spõsus aliã
ouce. Melchis autẽ petia nõ nubendi ex rigore infligit᷑ ut alii terreant᷑. It̃
E eodem quidã desspõsauit uxorẽ ⁊ dotauit eam ⁊c̃ ea coire nõ potũit
qͣm clancło fr̃ eiꝰ corrupit ⁊ gͣuidã reddidit decretũ ÷ ut ꝗͣuis nupta nõ po¬
tuerit eẽ legicimo uiro : despotisatã tñ fr̃i eiꝰ: fr̃ hr̃e nõ possit. S mecꝰ
⁊ meca fornicacõnis qͥdẽ iũoc̃ã sustineãt licita uͦ cõiugia eis nõ negẽt᷑. De
⁊ sine spe ꝯuigi maneat. ⁊ si ip̃a oid̾ cͥmini cõsenciens nõ fu̾it licẽcia nu¬
hendi alii Non nege᷑. Aparet hãc fuisse despõsatã sine pacc̃one cõiugali de
p̾senti ⁊ iõ ñ fuisse cõiugẽ cͥuiuẽte sponsa alt̾i nubendi ligẽcia: nõ ua-¬
gat᷑. Sũt it quedã nupcialia pacta de fut᷑o axquib sponst ⁊ spõse uo¬

Expanded text:
onsalibus pactio conjugalis intercessisset, non permitteretur sponso aliam ducere. Moechis autem poena non nubendi ex rigore infligitur, ut alii terreantur. Idem ex eodem: Quidam desponsavit uxorem et dotavit, et cum ea coire non potuit, quam clanculo frater ejus corrupit et gravidapossit; sed moechus et moecha fornicationis quidem vindictam sustineant, licita vero eis conjugia non negentur. De et sine spe conjugii maneat. Et si ipsa eidem crimini consentiens non fuerit, licentia nubendi alteri non negetur. Apparet hanc fuisse desponsatam sine pactione conjugali de praesenti, et ideo non fuisse conjugem, cui vivente sponso alteri nubendi licentia non negatur. Sunt enim quaedam nuptialia pacta de futuro, ex quibus sponsi et sponsae vo
Abbreviated transcription (Latin):
grãm tͣdicõ: per minist̾iũ ordinati cranfundat hõib nec uoluntaᷤᷤ
sacerdotis obẽẽ ł ꝓdẽẽ possit set meritũ bñdcõnẽ poscentis. Quanta
autẽ dignitas sit sacerdotał offii: hinc aduertamꝰ. Dc̃m ÷ de nequis
simo caipha inter cet̾a hoc aucẽ a semetip̃o nondixit set cũ ẽẽt
pontifex anni illius. per qd̾ ostendr sp̃m gr̃ĩar̃ nõ personara seqͥ
Digni ł indigni s ordinẽ tradicõnis ut quãuis aliquis Boni m̃iti¬
sit nõ tñ possit Rñdic̾e̾ nisi fu̾it oroinatiis ut offn minist̾iũ ex¬
beat. dei autẽ ÷ effectũ tͥbuere benediccõnis. Hĩc eiudent̾ ostenditꝰ

Expanded text:
gratiam traditio per ministerium ordinatis transfundat hominibus; nec voluntas sacerdotis obesse aut prodesse possit, sed meritum benedictionem poscentis. » Quanta autem dignitas sit ordinis sacerdotalis, hinc advertamus : Dictum esimo Caipha. Hoc a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni illius. Per quod ostenditur spiritum gratiarum non personam sequi digni vel indigni, sed ordinem traditionis, ut, quasit, non tamen possit benedicere nisi fuerit ordinatus, ut officii ministerium exhibeat. Dei autem est effectum tribuere benedictionis. Hinc evidenter ostenditu
Abbreviated transcription (Latin):
Cum dudum audierint quidam: dicentib nob̃ filium dĩ qͥ
genatꝰ est: patͥ qui gen̾iau̾it in equalem e̾ẽ ñ posse. quamuis
nabili. in eodem loco uestigiũ u̾tunt ut putent mutacionem fi¬
eri. qͥstionis. mutatione sermonis. dicentes. quomͦ possunt in¬
ꝓposite. qͥstioni. pͥmo om̃iũ : in diuinis scͥpturis. in genitum
nusꝙͣ in uenio ñ legi. ñ audiui. Cuiꝰ igit᷑ mutabilitatis sunt ho¬
mines huiꝰm᷑i ut nos dicant ea usurpare qͥ ñ st̃ scͥpta cũ ea que
sunt scͥpta dicamꝰ. ⁊̃ ip̃i obiciant ꝙ. scͥptum ñ sit: ñ ne ip̃i sibi

Expanded text:
dominicae Sacramento: Cum dudum audierint quidam dicentibus nobis Filium Dei qui generatus sit, Patri qui generavit, inaequalem esse non posse, quamvis nabili in eodem loco vestigium vertunt; ut putent mutationem fieri quaestionis, mutatione sermonis, dicentes: Quomodo possunt inpropositae quaestioni, primo omnium in divinis Scripturis ingenitus nusquam invenio, non legi, non audivi. Cujus ergo mutabilitatis sunt homines hujusmodi, ut nos dicant ea usurpare quae non sunt scripta, cum ea quae sunt scripta dicamus, et ipsi objiciant quod scriptum non sit? Nonne ipsi sibi
Abbreviated transcription (Latin):
de et̾na moriat᷑ nõ ꝓmittimꝰ qd̾ euadat oẽm ꝑenã. Nã ꝓͥus pͣgandꝰ ÷ iene
purgacõnis qui in alid̾ scłm distulit fruct̃ cõuersionis. hic autẽ igniᷤ
nẽ uite. Sicñ ⁊̃ tẽ uera hat᷑ pñia hoĩẽ li berat ⁊ uitã mortuo ĩpe¬
tͣc. Nõ sic tñ ut nlła̾ senciat penã nͥ forte tanta sit gemitꝰ uehemẽ
ut cc̃ sit uera pñia: qñ tã sera uenit qñ cͥciatꝰ menbra ligat ⁊
tñ sera quã nłła. Pñia it sii extͤmo uite hiatu aduenit: sanat
candi et perseuerandi autoritatẽ.
le. hus qui penitenciã nõ cõplẽt

Expanded text:
d evadat omnem poenam: nam prius purgandus est igne purgationis, qui in aliud saeculum distulit fructum conversionis. Hic autem ignis tur poenitentia, hominem liberat, et vitam mortuo impetrat; non sic tamen ut nullam sentiat poenam, nisi forte tanta sit vehementia gemitunc sit vera poenitentia quae tam sera venit, quando cruciatus membra nitentia enim etsi in extremo vitae hiatu advenit, sanat candi et perseverandi auctoritatem. 2. De his qui hic poenitentiam non complent
Abbreviated transcription (Latin):
PNer onimꝰ ensepłam adtitum. aliud uidetur sentire dicens.
ber milia nee dum ur̾i tẽporis in plentur annor. ⁊ qͣntas p et̾ni

Expanded text:
per Epistolam ad Titum, c. 1, aliud videtur sentire, dicens: Sex millia necdum nostri temporis implentur annorum, et quantas prius
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ip̾inium fuisse dicunt nec mitũ p̃cessisse p̃mium temꝑe
Ei eñ. aliis ã uidetur ꝙ beatitudinem quam ceꝑĩt ĩ confuma¬
tione ꝑ grãm tunc appositã ñ m̾uert̃ dicentes. tc̃ ñ fuisse eis
collatam grãm adm̃endũ. s ad beate uiuendum ñ tẽ eis datũ
tia.⁊ reuerentia meri dicunt: ⁊ tta pͥmiũ p̃cessre

Expanded text:
cessisse praemium tempore, sed causa. Aliis autem videtur quod beatitudinem quam receperunt in confirmatione per gratiam tunc appositam non meruerint, dicentes tunc fuisse eis collatam gratiam non ad merendum, sed ad beate vivendum; nec tunc eis datum tia et reverentia mereri dicunt, et ita praemium praecessit
Abbreviated transcription (Latin):
tulerit magis ꝗꝙͣ attulerit neq cogat. id uidi dictis ꝯtin̾i ꝙ¬
an̾ lectionem p̾sũpserit intelligñd̃. Cũ gͥ d reb d̾i. sermo est:
ꝯ cedamꝰ dõ: sui cogintionẽ dictisq eiꝰ pia uen̾atiõe: famulemur
aliꝗͣ ualeat. reꝑire causam. qͣ nota:. p̃missa qͥstio. aliqͣtenus ex¬
plicari ualeͬs. Ego autem qͥstionem ñ ab soluens. s errorem ex¬
cludens ꝓficeor ñ ita dictum eẽ. patrem dilig̾e filiũ. ł filium:
patrem. ea dilectione que ab utͦq ꝓcedat. que ñ est. aliquis eoꝵ s¬
tm̃ sp̃c.s. tanꝗͣ ea dilectione pat̾ sit uł silius.S sic ea. pater
diligit filium. ⁊ filius patrem. ut ñ pa̾t ꝑ se ea que ip̾e ÷. dilec¬
tione diligat. Sic ⁊ filius nõ aũ sic: ut p̾r ꝑ se ñ diligat. ⁊ si¬
lius. s ꝑ eam tm̃. Quis ħ in illa tͥnitate in quit. ab̃. oppinari

Expanded text:
tulerit magis quam attulerit; neque cogat id videri dictis contielligendum. Cum ergo de rebus Dei sermo est, concedamus Deo sui cognitionem, dictisque ejus pia veneratione famulemur.aliquam valeat reperire causam; qua nota, ipsa praemissa quaestio aliquatenus explicari valeat. Ego autem hanc quaestionem non absolvens, sed errorem excludens, profiteor non esse dictum Patrem diligere Filium, vel Filium Patrem, ea dilectione quae ab utroque procedit; quae non est aliquis eotus sanctus; tanquam ea dilectione Pater sit vel Filius. Sed sic ea Pater diligit Filium et Filius Patrem, ut etiam Pater per se ea quae ipse est dilectione diligat, sic et Filius; non autem sic ut Pater per se non diligat, et Filius, sed per eam tantum. Quis haec in illa Trinitate
Abbreviated transcription (Latin):
rũit. Nam de filio: ꝙ minor sit patre scd̃ formã qͣ missus apparu
habes : quia filius in quantũ ÷ missus. i. factus minor ÷ patre. cͦ¬
apparuit : quia aliter sp̃c assũpsit. cͥaturam. in qua apparuit :
bam ut fieret columba. De hoc aͥb. in. scd̃o libro .d̾.ł. ita ait. Io¬
quia nec sic est assũpta creatura. in qua appareret spẽ .s. sicut
taretur non ut habet uerbum di sicut alii sc̃i sapientes. s ꝙ ip̃m
ro illa. ⁊ humana forma. ex uirgine maria. Non enĩ columbam
uł illum flatum. uł illum ignem beatificaute sibiq in unita

Expanded text:
ruit? Nam de Filio, quod minor sit Patre secundum formam, qua missus apparuihabes quia Filius, in quantum est missus, id est factus, minor est Patre. Capparuit? quia aliter Spiritus assumpsit creaturam in qua apparuit, bam, ut fieret columba. De hoc Aug., in lib. 2. de Triquia non sic est assumpta creatura in qua appareret Spiritus sanctutaretur, non ut haberet Verbum Dei sicut alii sancti sapientes, sed quod ipsum ro illa et humana forma ex Virgine Maria. Non enim columbam, vel illum flatum, vel illum ignem beatificavit sibique in unita
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ꝓbat᷑. qr pͭ ds scire ꝙ nunꝗͣ scͥit. Est enĩ aliquis qui ñ ẽ. lec¬
uid̾tur posse minui. est. it aliqͥs hodie lecturus quẽ d̃i seit lec¬
seire aliquid ꝗ scit. gͦ p̃. minui eiꝰ. scĩa. ł mutari.

Expanded text:
 potest Deus scire quod nunquam scit. Est enim aliquis qui non est lecvidetur posse minui; est enim aliquis hodie lecturus quem Deus scit lecscire aliquid quod scit; ergo potest minui ejus scientia vel mutari.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. alius qs. ⁊ post me non erit. Quis gͦ hõe dic̃ : pat̾ an filius:
si filius. añ me in quid. non fute alius ds: si pat̾: pꝰ me inquio.
& filius in patre cognoscitur. Cum enĩ patrem dix̾is eiꝰ ⁊̃ filium
tiem fateris. quia nemo: ip̃e. sibi filius est. Itaq nec filius sũ
patre. nec pater p̃ eẽ sñ filio. Semꝑ gͥ pat̾. semꝑ ⁊ filiue¬

Expanded text:
fuit alius Deus, et post me non erit. Quis ergo hoc dicit? Pater an Filius? Si Filius: Ante me, inquit, non fuit alius Deus. Si Pater: Post me, inquit, et Filius in Patre cognoscitur. Cum enim Patrem dixeris, ejus etiam Filium  Patrem ejus fateris; quia nemo ipse sibi filius est. Itaque nec Filius sine Patre, nec Pater potest esse sine Filio. Semper igi
Abbreviated transcription (Latin):
ost ħ uidendũ est qualr̾e pͥmi parentes. si ñ peccassẽt
filios ꝓ c̾assent ⁊ quales ip̃i filũ nasc̾entur. Qdã pu¬
tant adgignendos filios pͥmos homines in ꝑadiso misei ñ
potuisse. nͥ pꝰ peccat᷑m. dicentes concubitum sn corruptiõẽ
ł macła. non posse fiꝰ s anͥ peccatum nec corruptio nec ma
dũ ÷ ꝙ si ñ peccassent pͥmi homines: sñ omĩ ꝑecẽo ⁊ macu¬
la in ꝑadiso carnali copła conuenissent. ⁊ e̾ẽt ibi thorus
in macłatꝰ. ⁊ ꝯmixtio sine ꝯcupiscentia atq genitalib m̃¬
bͥs sic̃ cet̾is inꝑarent. uͥ ibi nullum motũ illicitum senti¬
ient ⁊ sic̃ alia menbra corporis aliĩs admouemꝰ. ut marrũ:
ori sñ ardore libidinis. ita genitalib utentur m̃bͥs sn̾ aliquo
sit. Genuissent itaq filios inꝑadiso ꝑ coitum in maculatũ.

Expanded text:
est qualiter primi parentes, si non peccassent, filios procreassent, et quales ipsi filii nascerentur. Quidam putant ad gignendos filios primos homines in paradiso misceri non potuisse, nisi post peccatum; dicentes concubitum sine corruptione vel macula non posse fieri. Sed ante peccatum nec corruptio, nec maest quod si non peccassent primi homines, sine omni peccato et macula in paradiso carnali copula convenissent, et esset ibi thorus immaculatus, et commixtio sine concupiscentia; atque genitalibus membris sicut caeteris imperarent, ut ibi nullum motum illicitum sentirent, et sicut alia membra corporis aliis admovemus, ut manum ori, sine ardore libidinis; ita genitalibus uterentur membris sine aliquo sit. Genuissent itaque filios in paradiso per coitum immaculatum,
Abbreviated transcription (Latin):
utũture aneredibile euim ñ est dm talia plciste ill a xairia
u si ẽ poccassent uł mnbs sicut pedib inparent. nec cũ ardo¬
il semiarnnt ud ceũ dolore ꝓꝑerent.s ꝓ peceatum inotũ
Illum iierunt. quem nuptie didinanr ynecenium uhitẽt
Infirittas em̃ ꝓno in rumã turpitudis excipetier cohe het

Expanded text:
utimur. Incredibile enim non est Deum talia fecisse illa corpora ut si non peccassent, illis membris sicut pedibus imperarent, nec cum ardore seminarent, vel cum dolore parerent: sed post peccatum motum illum meruerunt, quem nuptiae ordinant, continentia cohibet. Infirmitas enim prona in ruinam turpitudinis, excipitur honest
Abbreviated transcription (Latin):
monus. Diciit aus̃ si dicat cõtinẽciã uolo nolẽte tã uxore ñ pocest: Qd̾
N tũun illa ñ uult. Nũquid ꝑ cõtinenciã tuã illa debi fieri fornicar¬
la : Si alii nupsit ce uiuo: adult̾a erit. Nõ ꝑ tali lucͦ dĩ tale dãnũ
cõpensari. Redde debitũ ⁊ si nõ engis redde᷑ pro ꝑfecta sc̃ificacõne d̃s¬
deus imputar cõtinenciã. si nõ tue s sue cõced̾et infirmitati. ne ĩ adult̾i¬

Expanded text:
 volo: Nolo autem uxor, non potest. Quod enim tu vis, illa non vult. Numquid per continentiam tuam illa debet fieri fornicaria? Si alii nupserit te vivo, adultera erit. Non vult tali lucro Deus tale damnum compensari. Redde debitum; et si non eDeus imputaret continentiam, si non suae sed tuae condescenderet infirmitati, ne in adulteri
Abbreviated transcription (Latin):
uuste ci pudice uiuentib uincuntur potestas teptan.¬
sẽi repuenantes ad u̾sus istos in centores: ⁊ uincentes minuãt
etercitum demoniũ uelut quã płimos eoꝵ int̾imant. nec ultͣ
fas sit illi spu̾ali qui ab ali quo scõ caste ⁊ pudice uuendo unc¬
tus ẽ. inpugnare it̾m alium hominẽ. ħ aũ quid̾a putant in

Expanded text:
juste et pudice viventibus vincuntur, potestas tentancti repugnantes adversus istos incentores, et vincentes, minuant exercitum daemonum: vel ut quam plurimos eorum interimant, nec ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo, victus est, impugnare iterum alium hominem. Hoc quidam in
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾nali. ⁊ filiali. ⁊ ꝓ cessibili recognoscimꝰ. Inͣcessibiles aut̃ ip̾as
ypostases.⁊ in distabiles: inuicẽ: ⁊ unitas.⁊ unitas: quid̃m in¬
ꝯ fusibilit̾.tres emĩ sunt . ⁊ si unite. diu̾sas a. in distanter. Et¬
pͥũ . possidet. s unice sunt sub̃a. ⁊i ñ distant. neq secedũt
apatuali ypostasi. Ecce ħ habes distinctas tres illas ꝓͥetates. que
supͣ diu̾sis sig̾cati. sunt modis.:
que st̃ alia noĩa

Expanded text:
paternali, et filiali et processibili recognoscimus. Insecessibiles autem ipsas hypostases et indistabiles invicem et unitas quidem inconfusibiliter; tres enim sunt etsi unitae; divisas autem indistanter. Etum possidet; sed unitae sunt substantia, et non distant neque secedunt a paternali hypostasi. Ecce hic habes distinctas tres illas proprietates, quae supra diversis significatae sunt modis. 5. Quod sunt alia nomina
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ypostaseon. iñ nat᷑e. ⁊ enim ypostases det̾minant. Itẽ
tasim simplicem⁊ omĩa habentem. qͥ ħt pa̾t̾. ut eiꝰ homo usy¬
on.i. consubstantialem. Natiuitatis mͦ & habitudine. a
pat̾nali ẏpostasr. differentem nunqͣ uͦ apatnali ypostasi se¬
csedentem. Idͥem aꝑciꝰ expͥmens: ꝑsonales ꝓͥetates in eodem

Expanded text:
sunt hypostaseon, et non naturae; etenim hypostases determinant. Item tasim, simplicem, omnia habentem quae habet Pater, ut ejus homousion, id est, consubstantialem; nativitatem modo et habitudine a paternali hypostasi differentem, nunquam vero a paternali hypostasi secedentem. Idem apertius exprimens personales proprietates, in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ etatis. Sacerdos nomen cõpõim h̃t ex greco ⁊ latino. qd̃ ÷ sacrũ
dans ł sacer dux. Sicuit rex a regendo ita sac̾oos a scĩficando dc̃s :
tari dĩ cõfice̾. or̃ones dr̃e ⁊ dõna dĩ bñore. Sui c̃ ordinat᷑ inungũe᷑
ei manus. ⁊ ut intelligat se accepesse gr̃am: cõsecͤndi: ⁊ caritatis oꝑa
deb̾e ad oẽs extend̾e. Accipit ⁊ stolã que tenz utq latꝰ. quia deb ẽẽ mu¬
cum hostiis ut ꝑ h sciat se accepisse potestatẽ: placabiles dõ hostiaᷤ offe̾.¬
ndi. hic cedo a filiis aaron sũpsit iniciciũ. Sũmoᷤᷤ it pontifices ⁊ minoreᷤ
sacd̾otes institut d̾s ꝑ moysen. qui ex p̾cepto d̾i aaron in sumũ põtifi¬
cem filios uero eiꝰ unnt in mincres sacdotes. ap̃c qͦ duobecĩ elegit dis¬

Expanded text:
non aetatis. Sacerdos nomen habet compositum ex Graeco et Latino, quod est sacrum dans, sive sacer dux. Sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sacrando dictus est; tari Dei conficere, orationes dicere, et dona Dei benedicere; qui cum ordinantur, inunguntur eis manus, ut intad omnes debere extendere. Accipit & stolam in utroque latere, quia debet esse mucum hostiis, ut per hoc sciant se accepisse potestatem placabiles Deo hostias offerendi . Hic ordo a filiis Aaron sumpsit initium. Summos enim pontifices et minores sacerdotes instituit Deus per Moysen, qui ex praecepto Dei, Aaron in summum pontificem, filios vero ejus unxit in minores sacerdotes. Christus quoque d
Abbreviated transcription (Latin):
in iłł q̃ ꝑse pece̾a st̃. illa enĩ cũ qͥs gesserit ꝓ aliqͣ bo̾a c̃ã bor¬
n uid̾ntur hre fine̾. nec exfine uoluntas est. mala. nec ex
uoluntate accio fie mala s exactione uoluntis fit pͣua. In
runt de bõis a nulla fit exceptio ĩ pmissis ub abi a qͥn
la÷ nͥ om̃is mala actio exfine ⁊ uoluntate mala⁊ om̃is q̃¬

Expanded text:
se peccata sunt. Illa enim cum quis gesserit pro aliqua bona causa, bonum videtur habere finem; nec ex fine voluntas est mala, nec ex voluntate actio fit mala, sed ex actione voluntas fit prava. In runt. De bonis autem nulla fit exceptio in praemissis verbis Augla
Abbreviated transcription (Latin):
CQi ostãdat: ambo simul dicuntur. gͦ nec pater : Di. sñ
flio : nec filius sñ patre. s ambo. simul di. s ñ ambo
simul pat ñ ambo. simul filus. uł u̾bũ uł imago.

Expanded text:
 ostendat, ambo simul dicuntur. Ergo nec Pater est Deus sine Filio, nec Filius sine Patre, sed ambo simul Deus; sed non ambo simul Pater, non ambo simul Filius, vel Verbum, vel imago.
Abbreviated transcription (Latin):
mortalibus missio sp̾c .s. dicta est. non ut appareret eius ip̾a
suba. qua ⁊ ipe in usibił ⁊ in cõmutabił. ÷ sicut pater. ⁊ fi liꝰ.
si ut extͥiorib uisis. corda hominum cõmota. a temporali ma
qui uisibilit̾ enbetur. eũ tñ ipẽ spe: in sui nat᷑a ñ uideatus.
qui nec in ilł creaturis magis erat:. quam in aliis s ad aliud
In ilł n. erat. ut ꝑ eas: ad homines uenientes. oftndetur ẽe.
m ilł: ad quos ille cͥature ueniebant. Nõ enĩ spc̾. s. tempora

Expanded text:
 oculis oblata mortalibus missio spiritus sancti dicta est, non ut appareret eius ipsa substantia, quia ipse inuisibilis et incommutabilis est sicut pater et filius, sed ut exterioribuqui visibiliter exhibetur, cum tamen ipse Spiritus in sui natura non videatur: qui nec in illis creaturis magis erat quam in aliis, sed ad aliud. In illis enim erat, ut per eas ad homines veniens, ostenderetur esse in illis ad quos illae creaturae veniebant. Non enim Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
uis gͣ diu̾sum sit genitus. ⁊ ingenitꝰ. tñ ñ indicat diu̾sam su¬
b̾am. quia sicut filius ad patrem. ⁊ ñ filius. ad ñ patrem re¬
fertur. ita genitus. ad genitorẽ. ⁊ ñ genitꝰ ad ñ genitorem
di iͣ solo patre accipitur. Aliaq nocio est. qua d̾ł in genitus
alia. qua pater. Atq tm̃ ualet cum d̾r ingenitus: quantũ
ñ genitus ł non filius

Expanded text:
go diversum sit genitus et ingenitus, non tamen indicat diversam substantiam, quia sicut Filius ad Patrem, et non Filius ad non Patrem refertur, ita genitus ad genitorem, et non genitus ad non genitorem rtive dicitur, et de solo Patre accipitur. Alia notio est qua dicitur ingenitus, alia qua Pater. Atque tantum valet cum dicitur ingenitus, quantum non genitus, vel non Filius.
Abbreviated transcription (Latin):
aẜ ꝓͥetatem in nascibilitatis. D iffert gͦ. pat̾ ã filio: auctorita¬
te gen̾ationis. differt ⁊̃ ꝓͥetate in nascibilitatis.i. quia in¬
genitus. Uñ ab̃ distinguens ⁊ in t̾ pͥetatẽ. qua dr pat̾ ⁊ illam¬
ꝗ ÷ patrẽ dic̾e. q ⁊ si filiũ ñ genuiss: nicħ ꝓ hibet dic̾e eum
in genitum. & si gignat quisq filium non exeo ip̃e ÷ in¬
genitꝰ. quia gentti homines gignũt alios. Nõ gͦ. iõ. dr pr̾.
tur alia nocio ÷. q intelligit᷑ genitor alia qͣ genitꝰ. genttor
enim dicitur : ad genitum .i. filium. Cũ uͦ ingenitus. dr.
no quid sit: s quid ñ sit. dr̃. hoc exemplis ⁊ planum facien¬
tur. infilius : non ad mitcit ⁊ lo quendi consuetudo. Nicħ
sermonis nr̃i. S quid rerũ ip̃ar̃ intellectꝰ eluceat. Non gͦ iã¬

Expanded text:
etatem innascibilitatis. Differt ergo Pater a Filio auctoritate generationis, differt etiam proprietate innascibilitatis, id est, quia ingenitus. Unde Aug., distinguens inter proprietatem qua Pater diciquod est Patrem dicere; quia etsi Filium non genuisset, nihil prohiberet dicere eum ingenitum. Et si gignat quisque filium, non ex eo ipse est ingenitus; quia geniti homines gignunt alios. Non ergo ideo diciturtur, alia notio est qua intelligitur genitor, alia qua ingenitus. Genitor enim dicitur ad genitum, id est, Filium. Cum vero ingenitus dicitur, non quid sit, sed quid non sit ostenditur. Hoc exemplis planum facientur Filius, id non admittit loquendi consuetudo; nihil sermonis nostri, sed quis rerum ipsarum intellectus eluceat. Non ergo ja
Abbreviated transcription (Latin):
brosissime uoluptatis Blandimenta contemso̾. si me penitendo ue-¬
hemencius quam pͥus excruciau̾o. si ubius fleu̾o. si meliꝰ uixero.
si pauperes largius substent auero. si caritate ardenciꝰ flagͣuero.
ꝯuis ur̃m rta dẽsipit ut huic hõi dicat uichil tͥ ista in posterũ ꝓde¬
r̃t uade saldẽ suauitate huiꝰ uite fruere. Aouertat d̃s tar ĩma¬
nẽ sacͥlegam q demenciã. It̃ ioħes cͥsostomꝰ de raparõne lapsi . T
ac sincere offerat᷑ ⁊ si ad suminũ qͥs peruenerit malor̃ ⁊ ĩn tñ
⁊̃ si nõ poterit quis explere oẽm fatiffacienoi ordinẽ: qͣntulam c̃ꝙ
tñ ⁊ quamlibet breui tp̃r gestã nõ respuit pñiã. suscipit ⁊̃ ip̃am
neq patit᷑ qͣmuis exigue conuersionis: perdere mercerem. Exemp-¬

Expanded text:
ndimenta contempsero, si me poenitendo vehementius quam prius excruciavero, si uberius flevero, si melius vixero, si pauperes largius sustentavero, si charitate ardentius flagravero; quis vestrum ita desipit, ut huic homini dicat: Nihil tibi ista in posterum proderunt; vade, saltem hujus vitae suavitate fruere? Avertat Deus tam immanem sacrilegamque dementiei sincere offeratur. Etiamsi ad summum quis venerit malorum, et inde et si non potuerit quis explere omnem satisfaciendi modum, quantulamcumque tamen et quamlibet breui tempore gestam non respuit paenitentiam; suscipit etiam ipsam, nec patitur quamuis exiguae conuersionis perdere mercedem.
Abbreviated transcription (Latin):
um enim dr. unus d̾s multitudo deoꝵ unꝰ ds
excluditur. nec nũi quantitas in diuinitate ponitur tãꝗͣ.¬
tem in dee. ponit. quia nec num̾us nͨͦ quantitas ibie̾.
.guo sẽsu

Expanded text:
um enim dicitur unus Deus, multitudo deorum per unum excluditur, non numeri quantitas in Ditem in Deo ponit, quia nec numerus nec quantitas ibi est. 4. Quo sensu
Abbreviated transcription (Latin):
uem ee ordines angłor ꝓmulgat .s. angłos. archangelos. pͥncipa¬
tus. potestates. ututes. dũationes. thronos. cherubia. a sera¬
phin. & inueniuntur in istis ordinib tͥa tͥna ee. & in singłis tͥs
ordines. u tͥnitatis similitudo in eis in sinuet̾ inp̾ssa. Uñ dioni¬
sius tres ordines angłoꝵ ee̾. t̾didit t̾ͥnos in singłis. poneps St ie.
tres suꝑiores. tres inferiores tres medii. suꝑiores. serapbin. ghe¬
rubi. throni. medii: dominationes. pͥncipatꝰ. potestates. In fe¬
riores: uͥtutes. archangłi. angłi:¬

Expanded text:
s, archangelos, principatus, potestates, virtutes, dominationes, thronos, cherubin, et seraphin. Et inveniuntur in istis ordinibus tria terna esse, et in singulis tres ordines, ut Trinitatis similitudo in eis insinuetur impressa; unde Dionysius tres ordines angelorum esse tradit, ternos in singulis ponens. Sunt enim tres superiores, tres inferiores, tres medii. Superiores: seraphin, cherubin, throni; medii: dominationes, principatus, et potestates; inferiores: virtutes, archangeli, ang
Abbreviated transcription (Latin):
ed ad huc queritur si ñ eẽt p̃ceptũ ud̾ ligno uite
ed̾et ⁊ aliis ⁊ ñ illo uesc̾etur nun quid posset ñ mori.
Si semnꝑ uiu̾et ñ utens illo ligno non erat ei ex ligno illo pos¬
se ñ mori. Si uͦ non posset semꝑ uiu̾e. id erat ei ex ligno. a¬
liqui dicunt ꝙ si nõ fuiss ei pceptũ uesci illo ligno ⁊ alũs
⁊ ñ illo uesc̾etur uiuet semꝑ. sic d̾t̾minantes illd̃ ꝙ. supͣ
dix̃ as̃ .s. erat ei dͭ ligno uite ñ d̾ cog̃icione nat̾e tm̃ . s. qͣsi ñ
qstio auͤ qͦitͦ in mortat fo̾s sit bo.

Expanded text:
ed adhuc quaeritur si non esset praeceptum ut de ligno vitae ederet, et aliis, et non illo vesceretur, numquid posset non mori. Si semper viveret non utens illo ligno, non erat ei ex illo ligno posse non mori. Si vero non posset semper vivere, id erat ei ex illo ligno. Aliqui dicunt quod si non fuisset ei praeceptum vesci illo ligno, et aliis, et non illo vesceretur, viveret semper; sic determinantes illud quod supra dixit August.: Erat ei de lvidetur quod ex ligno vitae erat ei posse non mori, non ex natura.
Abbreviated transcription (Latin):
ami ielatiue. unus creator. ⁊ unus dominus d̃r. sic relati
incipiũ silu qͥ pr̃ .s. genatice ⁊ eos
cee habes ꝙ pr̃ pͥncipiũ filii dr̃. ⁊¬
is qui genitus ÷ substitisse doceatur. Nouit ȩccłia:. unum
dici incip̃ d̃s: ꝙ. antea ñ dicebatur: manifestũ÷ relatiue dici.
ad ꝙ dici aliquid : dĩ incipit relatiue. Exhis aꝑte ostn̾ditur¬
tationes creature ⁊ ita accidens est in creatura. ñ in cͥatore.
& appellatio qua creatura relatiue d̾r ad c̾atorẽ : relatiua
est. ⁊ relationem notat. que est. in ip̃a cͥatura. Appellatio uͦ

Expanded text:
ram relatiue unus creator et unus dominus, sic relatiuincipiuce habes quod Pater principium Filii di quo is qui genitus est substitisse doceatur. Novit Ecclesia dici incipit deus quod antea non dicebatur, manifestum est relatiue dici, ad quod dici aliquid deus incipit relatiue. et quod amicutatione creaturae; et ita accidens est in creatura, non in Creatore; et appellatio qua creatura dicitur relative, ad Creatorem relativa est, et relationem notat quae est in ipsa creatura. Appellat