comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eni ante porcatũ dictũ e. oe si nemo peccas setns ne oudenda
sine illa non fiat in corpore mertis huiꝰ: ipsũ ẽ. tam̃ qđ aon
cessat fieri ut adhereat homo uxori suȩ : &e sint duo uicarne
una Qlia obrẽ & si dicit᷑ nunc alias ẽe. nuptias. alias uͦ sinemo
peccassec & potiusse non scđm earũ naturã sed scđm qͥnelaio
ipse sit homo qui mutauerit uitã siue imelius suie in deteriꝰ
Aluis ẽ em̃ uistus. aliis peccator: qũa uis idẽ ipse sit homo. Si
tam seđm consticutionẽ suã qua legitune eorerun peccat
mulis iu roni fides carnalis debiti ab adulterioꝵ peccato
seniuet unmuns & hoc more legitimo filii semunantur e edẽ
ipse sunit nuptie quas ds̃ insticuit: qua ius diabolus non iplas
sed homines ex quib nuptiȩ fiunt antiqua peccati ꝑsuasione
saueiauerit. in obȩdientiȩ ꝑ suadendo peccatũ. cui ꝑ diuinum
uidiciũ in obȩdientia mẽbroꝵ recipca redderet᷑. Inqua con¬

Expanded text:
 et, si nemo peccasset, sine pudenda sine illa non fiat in corpore mortis huius, ipsum est tamen quod non cessat fieri, ut adhaereat homo uxori suae et sint duo in carne una. quamobrem etsi dicitur nunc alias esse nuptias, alias uero, si nemo peccasset, esse potuisse, non secundum earum naturam, sed secundum quandam ipse sit homo, qui mutauerit uitam siue in melius siue in deterius — aliud est enim iustus, aliud peccator, quamuis idem ipse sit homo — sitamen secundum constitutionem suam, qua legitime coniungitur mulier uiro et fides carnalis debiti ab adulteriorum peccato seruatur inmunis et hoc more legitimo filii seminantur, eaedem ipsae sunt nuptiae, quas deus instituit, quamuis diabolus non ipsas, sed homines, ex quibus nuptiae fiunt, antiqua peccati persuasione sauciauerit inoboedientiae persuadendo peccatum, cui per diuinum iudicium inoboedientia membrorum reciproca redderetur, in qua con
Abbreviated transcription (Latin):
adȩ qui .ẽ. forma futuri. Cuiꝰ futuri nisi xp̃i: & qualis forma
nisi a contrario: Qđ alibi etiã breuit̃ dicit. Sic̃ in adã om̃s mo¬
riunt᷑. ita & in xp̃o om̃s uuuficabunt᷑. Sic̃ in illo illud: ita in
isto istad. Ipsa ẽ. forma. Sed hȩc forma: non ex om̃i parte con¬
formis est. Vnde hic apłs secutꝰ ad uinxit. Sed non sic̃ delictum
ita & donũ. Si eni ob uniꝰ delictũ multi mortui sunt: multo magis

Expanded text:
ae, qui est forma futuri. cuius futuri nisi Christi? et qualis forma nisi a contrario? quod alibi etiam breuiter dicit: sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes uiuificabuntur: sicut in illo illud, ita in isto istud. ipsa est forma, sed haec forma non omni ex parte conformis est. unde hic apostolus secutus adiunxit: sed non sicut delictum ita et donatio; si enim ob unius delict
Abbreviated transcription (Latin):
purgatã atq: ꝑfectã quȩ tẽꝑalis dispensationis fidẽ atq
aet̾nitatis futurȩ spẽ caritate ãplectitꝰ: idẽ. quasi quadra¬
genariũ numerũ denario copulans. Haec aut̃ aeccła ad
quã ꝑtina qͥnqua genariꝰ numerꝰ: siue quia ex trib gene¬
rib hominũ eligat᷑ iudeis & gentib &e carnalib: ap̃ianis
siue qͥa sacram̃to trinitatis inbuit᷑ numero qͦ significatur ter
ducto: ad centenariũ & qͥnquagenariũ ꝑuenit ÷ Quin quagi¬
io sentrter ducta fiunt centũ qͥnquaginta quo cũ addideris
ipsa tria qͥa insigne & eminens deba ẽẽ : qđ in nomine pa¬
ten &e filii cu sp̃s scĩ lauacro regenerationis abluit fiunt
dentã quinquaginta tres. qui numerꝰ pisciũ inuenit: qͥa in
dercani partẽ missa sc̃ retia &e ideo magnos idrẽ ꝑ fectos
os regno celoꝵ aptos hab&. Nã illa similitudo reticuli ñ
indertani missi simul cepit bonos & malos qͥ separant᷑ in
lcoreuen ic̃ enĩ infra retia p̃ceptorũ &e sacramtorũ ddinȩc

Expanded text:
ectam, quae temporalis dispensationis fidem atque aeternitatis futurae spem charitate amplexatur, id est, quasi quadragenarium numerum denario numero copulans. Haec autem Ecclesia, ad quam pertinet quinquagenarius numerus, sive quia ex tribus generibus hominum eligitur, Judaeis, et Gentibus, et carnalibus Christianis, sive quia sacramento Trinitatis imbuitur, numero quo significatur ter ducto, ad centenarium et quinquagenarium pervenit. Quinquaginta enim ter ducta fiunt centum quinquaginta. Quo cum addideris ipsa tria, quia insigne et eminens debet esse quod in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti lavacro regenerationis abluitur , fiunt centum quinquaginta tres. Qui numerus piscium invenitur, quia in dexteram partem missa sunt retia; et ideo magnos , id est, perfectos et regno coelorum aptos habet. Nam illa similitudo reticuli non in dexteram missi, simul cepit bonos et malos, qui separantur in littore . Nunc enim intra retia praeceptorum et Sacramentorum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
suis parcib: insumã redactis denariũ parit qm̃ ad quin¬
qua genariũ sic̃ supͣ dictũ .ẽ. ꝑuenit. Unũ enĩ qđ habent
quadraginta quadragies & duo qđ habent uicies & quattu¬
or. & quattuor qđ habent decies & qͥnq qđ habent octies.
qđ habent bis simul ducta: fuint qͥnqͣginta. Nullus enĩ
alius numerꝰ metiri ꝑ partes ȩquales quad ragenariũ nu¬
merũ potest p̾t̃ hos quos enumerauimꝰ & cõputatos ad qͥn¬
quagenariũ numerũ duximꝰ. Peractis gͦ dñs quadra¬
ta dieb post resurrectionẽ cũ disciplis suis. id ẽ. com̃¬
dans eis qđ ꝓ nob̾ tẽꝑalit̾ gestũ .ẽ : ascendit in cęlũ. & post alios
capienda qͥ uisibilib tẽꝑalibq crediderant ipsis uidelic&

Expanded text:
suis partibus in summam redactis denarium numerum parit, quoniam ad quinsuis partibus in summam redactis denarium numerum parit, quoniam ad quinquagenarium, sicut supra dictum est, pervenit. Unum enim quod habent quadraginta quadragies, et duo quod habent vicies, et quatuor quod habent decies, et quinque quod habent octies, ater, et viginti quod habent bis, simul ducta fiunt quinquaginta. Nullus enim alius numerus metiri per partes aequales quadragenarium numerum potest, praeter hos quos enumeravimus, et computatos ad quinquagenarium numerum perduximus. Peractis ergo Dominus quadraginta diebus post resurrectionem cum discipulis suis, id est, commendans eis quod pro nobis temporaliter gestum est, ascendit in coelum: et post alios capienda, qui visibilibus temporalibusque crediderant. Ipsis videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
ita quat̃ refert᷑ ad tẽpꝰ. Insinuat᷑q sacram̃tũ corꝑalit̃ & tẽ¬
ꝑalit̃ gestũ : ꝑpt̾ eos qͥ corporũ amore ĩplicati aerant &e tẽpo¬
rib subditi. Quad ragenariꝰ gͦ numerꝰ ut dictũ . ẽ. tẽꝑalẽ
sã dispensationẽ ñ in congrue significare credit᷑ &e forta
hoc .ẽ. qđ quadraginta dies dñs ieiunauit: scłi huiꝰ quod mo¬
tu corporũ & tẽporib agit᷑ ostendens in opiã & quad ragin¬
ta dies post resurrectionẽ cũ discipłis fuit: hanc ipsã illis cre¬
do dispensationẽ tẽꝑalẽ quã ꝓ nr̃a salute gessit insinuan
Quad ragenariꝰ aũ numerꝰ partib suis quȩ illũ metiunt᷑ cõpu¬
tatis usq ad qͥn quagenariũ numerũ ꝑuenit. Idipsũ cõm̃danꝰ
ꝗdo qͥde ipse partes quȩ illũ metiuntꝰ ȩquales int̾se sunt.
qđ cũ ȩqͥtate administrata corꝑalis &̾ uisibilis tẽꝑaliter
nario numero significat᷑ sic̃ quad ragenariꝰ numerꝰ ȩqualib

Expanded text:
cramentum corporaliter et temporaliter gestum, propter eos qui corporum amore implicati erant, et temporibus subditi. Quadragenarius ergo numerus, ut dictum est, temporalem ipsam dispensationem non incongrue significare creditur. Et fortasse hoc est quod quadraginta dies Dominus jejunavit , saeculi hujus, quod motu corporum et temporibus agitur, ostendens inopiam: et quadraginta dies post resurrectionem cum discipulis fuit, hanc ipsam illis, credo, dispensationem temporalem, quam pro salute nostra gessit, insinuans. Quadragenarius autem numerus, partibus suis, quae illum metiuntur, computatis, usque ad quinquagenarium numerum pervenit, idipsum commendans; quandoquidem ipsae partes, quae illum metiuntur, aequales inter se sunt: quia cum aequitate adminisnario numero significatur: sicut quadragenarius numerus aequalibus
Abbreviated transcription (Latin):
e annis quadraginta sex aedificati tẽpli. Sexae nouẽ
duodeci decẽ &e octo haec inunũ funt quad ragine
quinq Ad de gͦ ipsũ unũ fiunt quadraginta ser Hoc sori¬
es fiunt ducenti septuaginta sex Dr̃ autẽ cõceptio huma¬
nasic ꝓcede de ꝑfici ut pͥmis sex dieb quasi lacers ha¬
beat similitudinẽ sequentib nouẽ dieb: conuertader
in sanguinẽ. Adeinde duodecĩ dieb solidetꝰ reliqͥs decẽ

Expanded text:
e annis quadraginta sex aedificati templi. Sex, novem, duodecim, decem et octo, haec in unum fiunt quadraginta quinque. Adde ergo ipsum unum, fiunt quadraginta sex: hoc sexies, fiunt ducenta septuaginta sex. Dicitur autem conceptio humana sic procedere et perfici, ut primis sex diebus quasi lactis habeat similitudinem, sequentibus novem diebus convertatur in sanguinem, deinde duod
Abbreviated transcription (Latin):
&e hinc iã reliquo tẽpr̃ usq ad cẽpꝰ partꝰ magnitudinnẽ au¬
geat Quadraginta gͦ quinq dies addito uno qđ signi¬
ficat sũmã qͥa sex &e noue & duodeci & decẽ & octulin
tune uno fiunt quadraginta sex Qui cũ fuerint anula¬
plicati ꝑipsũ senariũ numerũ qͥ huiꝰ ordinationis caput
tenae fuint ducenti septuaginta sex. id est nouẽ menses. &
ser dies Qui cõputant᷑ ab octauo iralendas apͥlis quo die
ceptus dñs creditꝰ quia eodẽ die etiã passus. ẽ usq:
octauas halendas ianuarias : quo die natus .ẽ. Non gͦ
ab surde quadraginta sex annis dr̃ fabricatũ: eẽ: tẽplũ
qđ corpꝰ eiꝰ significabat. Ut quot anni fuer̃ in fabricati¬
one cẽpli tot dies fuerint in corporis dñici ꝑ fectione.
he centũ qͥnquaginta trib piscib Omĩa ur̃a: Lu¬

Expanded text:
 hinc jam reliquo tempore, usque ad tempus partus, magnitudine augeatur. Quadraginta ergo quinque dies, addito uno, quod significat summam; quia sex, et novem, et duodecim, et decem et octo, in um est, uno, fiunt quadraginta sex. Qui cum fuerint multiplicati per ipsum senarium numerum, qui hujus ordinationis caput tenet, fiunt ducenti septuaginta sex: id est, novem menses et sex dies, qui computantur ab octavo calendas aprilis, quo die conceptus Dominus creditur, quia eodem die etiam passus est, usque ad octavum calendas januarias, quo die natus est. Non ergo absurde quadraginta sex annis dicitur fabricatum esse templum, quod corpus ejus significabat : ut quot anni fuerunt in fabricatione templi, tot dies fuerint in corporis Dominici perfectione. LVII. De centum quinquaginta tribus piscibus.
Abbreviated transcription (Latin):
unũ & duo. & tres & quattuor simul ducta fiunt decẽ.
Qua ꝑpt̃ disciplinã quȩ insinuat conditorẽ dm̃. &
ditã creaturã : recte significat denariꝰ numerꝰ. Ꝙ cũ
corpꝰ ꝑ fectũ atq in ext̃minabile subdit᷑ animȩ ꝑ fectȩ
atq: in ext̃minabili rursusq ipsa subdit᷑ xp̃o. & ille deo
hoc tocũ eodẽ numero denario reete significat᷑ : quod
post resurreccionẽ corꝑis sꝑat᷑ futurũ mȩt̾nũ. It fortas¬
se ꝑꝑt̾ea qͥ cõducũtur ad uineã denariũ accipiunt
mercedis nomine. Sic̃ aũ unũ & duo ce̾tres & quatti¬
or simul decẽ funt: sic unũ & duo & tres &e quattuor
quat̃ ducta quadraginta sunt. Si aũ quat̾ nariꝰ numerꝰ
ecte corpꝰ significat ꝑpt̃ quattuor notissimas naturas
constat siccã humidã frigidã & calidã &e calidã & quod
ꝑgressio a puncto ad longitudinẽ. a longitudine ad la¬
titudinẽ. a latitudine ad altitudinẽ soliditatẽ corꝑis

Expanded text:
unum et duo et tria et quatuor simul ducta fiunt decem. Quapropter disciplinam, quae insinuat conditorem Deum et conditam creaturam, recte significat denarius numerus. Et cum corpus perfectum atque inexterminabile subditur animae perfectae atque inexterminabili, rursusque ipsa subditur Christo, et illehoc totum eodem numero denario recte significatur, quod post resurrectionem corporis speratur futurum in aeternum. Et fortasse propterea qui conducuntur ad vineam, denarium accipiunt mercedis nomine . Sicut autem unum et duo et tria et quatuor simul decem fiunt, sic unum et duo et tria et quatuor quater ducta quadraginta fiunt. 2. Si autem quaternarius numerus recte corpus significat, propter quatuor notissimas naturas, quibus constat, siccam et humidam, frigidam et calidam; et quod progressio a puncto ad longitudinem, a longitudine ad latitudinem, a latitudine ad altitudinem, soliditatem corporis
Abbreviated transcription (Latin):
e annis quad raginta seaxe aedificati tẽpli. Sex & nouẽ¬
duodecĩ decẽ & octo haec inunũ funt quadraginta
iq Adde gͦ ipsũ unũ fiunt quadraginta sex hoc ser¬
es fiunt ducenti septuaginta sex Dr̃ autẽ cõceptio huma¬
na sic ꝓcede & ꝑfici ut pͥmis sex dieb quasi lactis ha¬
at similitudinẽ. sequentib nouẽ dieb conuertatu
in sanguinẽ. Deinde duodecĩ dieb solidet᷑ reliqͥs decẽ¬
&e octo formet᷑ usq ad ꝑfecta liniam̃ta om̃iũ mbroꝵ
& hinc iã reliquo tẽpr̃ usq ad tẽpꝰ partꝰ magnitudine au¬
ficat sũmã qͥa sex &e noue & duodeci & decẽ & octo in
unũ coactis. fiunt quadraginta qͥnq Aodito gͦ ut dic¬
tũ . ẽ. uno fiunt quadraginta sex. Qui cũ fuerint mult¬
plicati ꝑ ipsũ senariũ numerũ qͥ huiꝰ ordinationis caput
uos: aut ꝑeo quod utilit̃ nescientes facit quod scire inuale
aest. Ađeb bene accipitur & qđ dictũ ẽ. solũ scire patrẽ sic

Expanded text:
e annis quadraginta sex aedificati templi. Sex, novemduodecim, decem et octo, haec in unum fiunt quadraginta quinque. Adde ergo ipsum unum, fiunt quadraginta sex: hoc sexies, fiunt ducenta septuaginta sex. Dicitur autem cona sic procedere et perfici, ut primis septem diebus quasi lactis habeat similitudinem, sequentibus novem diebus convertatur in sanguinem, deinde duodecim diebus solidetet octo formetur usque ad perfecta liniamenta omnium membrorum; et hinc jam reliquo tempore usque ad tempus partus magnitudine auficat summam; quia sex, et novem, et duodecim, et decem et octo, in unum coactis, fiunt quadraginta duo: addito ergo, ut dictum est, uno, fiunt quadraginta sex. Qui cum fuerint multiplicati per ipsum senarium numerum, qui hujus ordinationis caputos : aut pro eo quod utiliter nescientes facit, quod scire inutile est. Ideo bene accipitur, id quod dictum est, solum scire Patrem, si
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝗ sidiceret᷑ sibipes ẽ : ñ .ẽ. pecus. Si ergo ꝓpt̃ea hoc ñ .ẽ. c̃sequens
quia st̃ multa pecora bi pedia : ꝑpt̃̾ea & illud ñ .ẽ. consequens. quia
multa sunt peccata quȩ patimꝰ. Hoc enĩ & contradicit᷑ .ñ ẽe cõsequen

Expanded text:
am si diceretur, Si bipes est, non est pecus. Si ergo propterea hoc non est consequens, am si diceretur, Si bipes est, non est pecus. Si ergo propterea hoc non est consequens, quia multa sunt pecora bipedia; propterea et illud non est consequens, quia multa sunt peccata quae patimur. Hoc enim contra dicit
Abbreviated transcription (Latin):
sibi homines de tenebrosa ꝓ funditate cuiꝰ imaginẽ puteus gerit hoc ẽ
le terrena cõuersatione haurunt uoluptatẽ qua ꝑcepta iterũ
appetitũ in ardescant : sicut de aqua illa qͥ biberit inqͥt sitiet iterũ.
Oportebat autẽ ut xp̃o credens scło renũtiaret : & relicta ydria
cupiditatẽ scłarẽ se reliqͥsse monstraret. Non solũ corde credens
iusticiã : sed etiã ad salutẽ ore confessura & p̃dicatura qđ cred
etimore utrũ peccatũ sit. Om̃is ꝑturbatio passio. LxiIII¬
Om̃is cupiditas : ꝑturbatio. Om̃is igͥ cupiditas : passio. Om̃is autẽ
passio cũ .ẽ. in nob: ipsa passione patimꝰ : & inꝗtũ passio ẽ patim᷑. Om̃is¬
igͥ cupiditas cũ ẽ. in nobis ipsa cupiditate patim᷑ & inquantũ cupiditas¬
ẽ. patim᷑. Om̃i sautẽ passio inquantũ ipsa passione patim᷑ ñ .ẽ. pe

Expanded text:
sibi homines de tenebrosa profunditate, cujus imaginem puteus gerit, hoc est, sibi homines de tenebrosa profunditate, cujus imaginem puteus gerit, hoc est, de terrena conversatione hauriunt voluptatem: qua percepta iterum in ejus appetitum inardescant, sicut de aqua illa qui biberit, inquit, sitiet iterum . Oportebat autem ut Christo credens, saeculo renuntiaret, et relicta hydria cupiditatem saecularem se reliquisse monstraret; non solum corde credens ad justitiam, sed etiam ad salutem ore confessura et praedicatura quod cretimore, utrum peccatum sit. Omnis perturbatio, passio; omnis cupiditas, perturbatio: omnis igitur cupiditas, passio. Omnis autem passio, cum est in nobis, ipsa passione patimur; et in quantum passio est, patimur: omnis timore, utrum peccatum sit. Omnis perturbatio, passio; est, patimur ea. Omnis autem passio in quantum ipsa patimur, non est pe
Abbreviated transcription (Latin):
isiones. ista mulier sexta responsione nominat xp̃m. Hã
eiꝰ responsio est : tu cũ sis uideus quomͦ ame bibe petis. Scđa.¬
Dñe. neq hauritoriũ habes & puteus altus. ẽ. Tercia. Dñe
da mͥ hanc aquã ut neq sitiã neq ueniã huc haurire. Quarta
ñ habeo uirũ. Quinta : uideo quia ꝓpħa es patres nr̃i in monte
hoc adorauer̃ Nã & ista responsio carnalis . ẽ. Carnalib enĩ
& ueritate oraturos dñs dixit. quod postea ꝗlocutus est:
nobis adnũtiabit omĩa. Sed adhuc errat : qͥa eũ quẽ uenturi
tanquã adulter expellitur. Dicit enĩ iħc. Ego sũ qui tecũ loquor. Quo au¬
dito illa ñ respondit sed statĩ relicta hydria sua abiit inciuitatẽ :¬
tinans ut eugliũ & dñi aduentũ ñtantũ erederet sed etiã p̃c¬
ret. Nec hoc qđ relicta hydria discessit negligent̾ p̃tereundũ est.
Hẏ dria enĩ fortasse amorẽ sđi huiꝰ significat: id .ẽ. cupiditatẽ qua

Expanded text:
ponsiones ista mulier sexta responsione nominat Christum; ponsiones ista mulier sexta responsione nominat Christum; nam prima ejus responsio est: Tu cum sis Judaeus, quomodo a me bibere petis? Se hauritorium habes, et puteus altus est. Tertia, Domine, da mihi hanc aquam, ut neque sitiam, neque veniam huc haurire. Quarta, Non habeo virum. Quinta, Video quia propheta es: patres nostri in monte hoc adoraverunt. Nam et ista responsio carnalis est. Carnalibus enim n spiritu et veritate oraturos Dominus dixit. Quod posteaquam locutus est, nobis annuntiabit omnia. Sed adhuc errat, quia cum quem venturumtanquam adulter expellitur. Dicit enim ei Jesus: Ego sum qui tecum loquor. Quo audito illa non respondit, sed statim relicta hydria sua abiit in civitatem festinans, ut Evangelium et Domini adventum, non tantum crederet, sed etiam praedicaret. Nec hoc quod relicta hydria discessit, negligenter praetereundum est. Hydria enim fortasse amorem saeculi hujus significat, id est, cupiditatem, qua
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s dei est : de quo iterũ dicit. Sic & quȩ dei sunt nemo scit nͥ sp̃s
dei hic gͦ sp̃s hominis cũ p̃sons ẽ. id ẽ. intentus ẽ & se pietate
subicit deo: intelligit homo quȩ spualit̾ dicunt᷑. Cũ autẽ diaboli
error tanꝗ ab sente intellectu in anima dominat᷑ adult̃ .ẽ. Uoca
gͦ in qͥt uirũ tuũ id ẽ. sp̃m qͥ ẽ. inte qͦ potest homo intelligere
sp̃ualia si eũ lux ueritatis in lustret. ipse ad sit cũ loquor tibi.
ut sp̃ualẽ aquã possis acciꝑe. & cũ illa diceret ñ habeo uirũ. bene
inquit dixisti. Qumq enĩ uiros habrusti. id ẽ. quinq sensus carnis
error diaboli potiꝰ dñat᷑ qͥte adulterina cõtaminatione corrũpit
Et fortasse intelligentib indicaret quinq inemoratos corporis
sensus quinq uirorũ nomine significari: post quinq carnales res¬

Expanded text:
Spiritus sanctus, Spiritus Dei est; de quo iterum dicit sic: Et quae Dei sunt nemo scit, nisi SSpiritus sanctus, Spiritus Dei est; de quo iterum dicit sic: Et quae Dei sunt nemo scit, nisi SDei . Hic ergo spiritus hominis cum praesens est, id est, intentus est, et se pietate subjicit Deo, intelligit homo quae spiritaliter dicuntur. Cum autem diaboli error tanquam absente intellectu in anima dominatur, adulter est. Voca ergo, inquit, virum tuum, id est, spiritum qui est in te, quo potest homo intelligerespiritalia, si eum lux veritatis illustret. Ipse adsit cum loquor tibi, ut spiritalem aquam possis accipere. Et cum illa diceret: Non habeo virum; Bene, inquit, dixisti. Quinque enim viros habuisti, id est, quinque sensus carnis sed error diaboli potius dominatur, qui te adulterina - contaminatione corrumpit. Et fortasse ut intelligentibus indicaret quinque memoratos corporis sensus quinque virorum nomine significari, post quinque carnales res
Abbreviated transcription (Latin):
uiri xp̃o est ãplerus spualia. aet̾na uita sine ullo sepa rdti¬
onis timore pfruit᷑. Quis nos enĩ soparare poterite ansica
bat multicudine scłi uanis suꝑsticionib subiugam post tẽpa
illa quinq carnaliũ sensuũ quib pͥma etas ut diximus
regitun ea ubũ dei accoꝑat in coniugiuĩ sed cõplexii adub¬
terino diabolus obtinebat. Itaq illi dñs dicit iuidens eã cẽ
carnalẽ id ẽ. carnalit saꝑe: uade uoca uirũ tuũ & ueni
huc id ẽ. remoue te ab affectione carnali inqua nẽ consu¬
tuta es undes ñ potes intelligere quȩ loquor: & uoca uiru
tuum. id ẽ. spũ intelligente p̃sens esto. Est enĩ animȩ quasi maritꝰ
quodã mͦ sp̃s hominis qͥ animalẽ affectionẽ tanquã coniugem
regit: Non ille sp̃s sc̃s qui cũ patre &e filio in cõmucabilis man
&e dignis animis in cõmucabilit̃ dat᷑: sed sp̃s hominis de qͦ apłs

Expanded text:
ristus est , amplexu spirituali aeterna vita sine ullo separationis timore perfruitur. Quis nos enim separare poterit a charitabat multitudinem saeculi vanis superstitionibus subjugati, post tempora illa quinque carnalium sensuum, quibus prima aetas, ut diximus, regitur, non eam Verbum Dei acceperat in conjugium, sed complexu adulterino diabolus obtinebat. Itaque illi Dominus dicit, videns eam esse carnalem, id est, carnaliter sapere: Vade, voca virum tuum, et veni huc; id est, remove te ab affectione carnali, in qua nunc constituta es, unde non potes intelligere quae loquor: et voca virum tuum, id est, spiritu intelligentiae praesens esto. Est enim animae quasi maritus quodam modo spiritus hominis, qui animalem affectionem tanquam conjugem regit. Non ille Spiritus sanctus, qui cum Patre et Filio incommutabilis manet, et dignis animis incommutabiliter datur: sed spiritus hominis, de quo Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
hominis nati sumꝰ ut nũdũ reddita luce m̃tis carnalib sensib
sub diti : carnalẽ uitã sine ulla ueritatis intelligentia transeamꝰ.
Tales necesse est. eẽ. infantes & paruulos pueros qui nũdũ posst̃
accipe rationẽ & quia natu rales isti sensus qͥ pͥmã aecatẽ regt̃¬
& deo artifice nobis tributi sunt : recte dicuntꝰ uiri iđ ẽ. mariti
tanꝗ legitimi qm̃ ñ eos error uitio ꝓpͥo sed dei artificio natura
contribuit. Cũ autẽ qͥsq uenerit adcã etatẽ ut iã possit capax
eẽ. rationis si ueritate statĩ cõphende potuerit: ñ iã illis
sonsib rectorib utetur. sed habebit uirũ spm̃ rationale
cui sonsus illos in famulatũ redigat seruituti subi eiens cosibꝰ
suusũdnima ñia uiris qͥnq id ẽ quinq: corporeis sensib

Expanded text:
hominis nati sumus, ut nondum reddita luce mentis, carnalibus sensibus hominis nati sumus, ut nondum reddita luce mentis, carnalibus sensibus subditi, carnalem vitam sine ulla veritatis intelligentia transeamus. Tales necesse est esse infantes et parvulos pueros, qui nondum possunt accipere rationem. Et quia naturales sunt isti sensus, qui primam aetatem regunt, et Deo artifice nobis tributi sunt, recte dicuntur viri, id est mariti, 502 tanquam legitimi, quoniam non eos error vitio proprio, sed Dei artificio natura contribuit. Cum autem quisque venerit ad eam aetatem cui vita possit capax esse rationis, si veritatem statim comprehendere potuerit, non jam illis sensibus rectoribus utitur; sed habebit virum spiritum rationalem, cui sensus illos in famulatum redigat, servituti subjiciens corpus suum; cum anima non jam viris quinque, id est, quinque corporis
Abbreviated transcription (Latin):
utios illorũ quinq uirorũ id ẽ quinq: librorũ copulatione tenebat᷑:
potest inouene quom̃ dici potuerit quinq uiros habuuisti quasi nc̃
eosiã ñ baber& : cũ adhc utiq: ipsis subdita uiuera. deinde cu
potest intelligi aquinq: illis libris receđe hominẽ ut addepmerano¬
seat eut ille qͥ eredit in xp̃m ñ reliquendos quinq illos libros sed sp̃u¬
alit̃ intelligendos multo auidius aplectat᷑: est ergo alius incellectus
in quimq: uiri intelligant᷑ quinq: corpis sensus. Unuis qͥ ad oculos
ꝑtinet: quo lucẽ istã uisibile & quos liba colores formasq coporũ
cernimus. Alter ẽ. auriũ quo uocũ & om̃iũ sonorũ mom̃ta sentimꝰ
Tercus ẽ nariũ : quo uaria odorũ suauitate delectam᷑. Quartꝰ
in ore gustus dulcia & amara sentit : & om̃iũ saporũ habet exa¬
men. Quintus ꝑ totũ corpꝰ tangendo duuidicat calida & frigida
mollia & dura lenia & asꝑa. & quicqͥd aliud .ẽ. qđ tangendo

Expanded text:
tique illorum quinque virorum, id est, quinque librorum, copulatione tenebatur, potest movere quomodo dici potuerit: Quinque viros habuisti, quasi nunc eos jam non haberet, cum adhuc utique ipsis subdita viveret. Deinde cum potest intelligi a quinque illis libris recedere hominem, ut ad Christum transeat, cum ille qui credit in Christum, non relinquendos quinque illos libros, sed spiritualiter intelligendos multo beatius amplectatur? Est ergo alius intellectus, ut quinque viri intelligantur quinque corporis sensus: unus qui ad oculos pertinet, quo lucem istam visibilem, et quoslibet colores, formasque corporum, cernimus. Alter est aurium, quo vocum et omnium sonorum monumenta sentimus. Tertius narium, quo varia odorum suavitatein ore gustus, dulcia et amara sentit, et omnium saporum habet examen; quintus per totum corpus tangendo dijudicat calida et frigida, mollia et dura, lenia et aspera, et quidquid aliud est quod tangendo
Abbreviated transcription (Latin):
neq ueniã huc haurire. Dicit ei iħc. Uade uoca uirũ tuũ & ueni huc
Cũ scirae eã uirũ ñ habere : cur hoc dixerit querit᷑. Nãq cũ mulier
dixerit ñ habeo uirũ: dicit ei iħc. Benedixisti ñ habe te uirũ. Quinq
ñ st̃ haec carnalit̃ accipienda : ne huic ipsi ad huc mulieri samaritanȩ
similes. eẽ uideam᷑. Sed de illo dono dei si aliqͥd iã gustauimꝰ: sp̃ualit
ista dracconꝰ. Quinq: uiros quinq: libros qͥ ꝑmox sen ministrati sunt :¬
rinulli accipiunt. Qđ aut̃ dictũ ẽ o nc̃ quẽ habos ñ ẽ tuus uir: de
se ipso dnm dixisse incelligt̃. Ut iste sic sensus pͥmo quinq: libris

Expanded text:
neque venineque veni» Cum sciret eam virum non habere, cur hoc dixerit quaeritur. Namque cum mulier dixerit: « Non habeo virum, dixit ei Jesus: Bene dixisti, non habeo virum; quinque non sunt haec carnaliter accipienda, ne huic ipsi adhuc mulieri Samaritanae similes esse videamur: sed de illo dono Dei si aliquid jam gustavimus, spiritaliter ista tractemus. Quinque viros, quinque libros qui per Moysen ministrati sunt, nonnulli accipiunt. Quod autem dictum est: Et nunc quem habes, non est tuus vir, de se ipso Dominum dixisse intelligunt, ut iste
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ uiue quȩ illi mulieri uolebat dare merces. ẽ. fidei qua
prius in illa sitiebat. Cuiꝰ aquę uiue int̾p̃cationẽ ita subicit
Hoc autẽ dicebat inqͥc de spũ quẽ accepturi erant hiiqui meũ
credituri erant Non autẽ erat sp̃s datus. qͥa iħe nũ dũ fuerat
onẽ dedit ȩcclae sicut alia scriptura dicit. Ascendens ina
altũ captiuã duxit captiuitatẽ dedit dona hominib Sed adhuc illa
mulier carnalit̃ sapit. Sic enĩ respondet. Onẽ neq: hauritorium
habes: & puteus altus . ẽ. Vnde mͥ habes dare aqu̾a uiuã: Nũqͥd
tu maior es patre nr̃o iacob qͥ dedit nobis hunc puteũ & ipse e
dedero : ñ sitiet in sẽpiternũ. Sed aqua illa quã dedero: fiet in eo fons
aquȩ salientis inuitã ęt̃nã. Sed adhuc mulier: prudentiã carnis
ãplectitꝰ᷑. Quid enĩ rospondit : dnẽ da mͥ hanc aqua: ut neq sitiã.

Expanded text:
aquae vivae, quae illi mulieri volebat dare, merces est fidei, quam aquae vivae, quae illi mulieri volebat dare, merces est fidei, quam prius in illa sitiebat. Cujus aquae vivae interpretationem ita subjicit: Hoc autem dicebat, inquit de Spiritu, quem accepturi erant hi qui in eum credituri erant. Nondum enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat onem dedit Ecclesiae, sicut alia Scriptura dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Sed adhuc illa mulier carnaliter sapit. Sic enim respondit: Domine, neque hauritorium habes, et puteus altus est. Unde mihi habes dare aquam vivam? Nunquid tu major es Patre nostro Jacob, qui dedit nobis hunc puteum, et ipse dedero, biberit, non sitiet in sempiternum. Sed aqua illa quam dedero, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam. Sed adhuc mulier prudentiam carnis amplectitur. Quid enim respondit? Domine, da mihi hanc aquam, ut neque sitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
pondit. Tu cũ sis uideus quomͦ ame bibe posois cũ sim mulier sa¬
maritana : Non enĩ coutunt᷑ iudei samaritanis. Cui dñs nr̃ dixit.
Siscires donũ dei & qͥs .ẽ. qͥ dicit tibi da mͥbibe: tumagis pecisses
ab eo & de disset tͥ aquã uiuã ut hinc ei ostendet ñ se talẽ aquã
petisse qualẽ ipsa intellexorat : sed qͥa ipse sitiebat fide eiꝰ. eide
sicienti spm̃ scm̃ dare cupiebat. hanc enĩ recte intelligimꝰ a quã
uiuã : qđ ẽ. donũ dei sicut ipse ait. Si scires donũ dei. Et siout idẽ
oł s cugłista testatur alio loco dicens: qđ stabat iħe &e clamabat
Siquis sicit ueniat & bibat. Qui credit me sicut dicit scriptura
flumina de eiꝰ uentre fluent aquȩ uiuȩ. Consequent̾ om̃ino qͥ
credit in me inquit: flumina deuentre eiꝰ fluent aquę uiuę
Quia pͥmo credimꝰ : ut haec dona meream᷑. Haec gͦ flumuna

Expanded text:
pondit: Tu cum sis Judaeus, quomodo a me bibere petis, cum sim mulier Sapondit: Tu cum sis Judaeus, quomodo a me bibere petis, cum sim mulier Samaritana? Non enim coutuntur Judaei Samaritanis. Cui Dominus noster dixit: Si scires donum Dei, et quis est qui dicit tibi, Da mihi bibere; tu magis petisses ab eo, et dedisset tibi aquam vivam: ut hinc ei ostenderet, non se talem aquam petisse, qualem ipsa intellexerat; sed quia ipse sitiebat fidem ejus, eidemque sitienti Spiritum sanctum dare cupiebat. Hanc enim recte intelligimus aquam vivam, quod est donum Dei, sicut ipse ait, Si scires donum Dei. Et sicut idem Joannes evangelista testatur alio loco dicens: quod stabat Jesus, et clamabat, Si quis sitit, veniat et bibat: qui credit in me, sicut dicit Scriptura, fluminacredit in me, inquit, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae: quia primo credimus, ut haec dona mereamur. Haec ergo flumina
Abbreviated transcription (Latin):
sanis opus medicus sed male habentib ergo eorũ fidẽ sitit ꝓ qͥb sangi¬
nẽ fudit. Dix̃ ergo ad eã iħc. Mulier da mͥ bibe. Et ut noueris quid
sitiebat dñs nr̃. post paululũ ueniunt discipłi eiꝰ qͥ ꝑrexerant
inciuitatẽ ut cibos emerent & dict̃ ei. Rabbi: manduca. Ille
autẽ dixit eis. Ego habeo ęscã manducare quã uos nescitis.
Dicunt gͦ discipłi eiꝰ ad alterutrũ. Nũqͥd aliqͥs ei adtulit manduca
Dicit eis iħo. Meus cib est ut faciã uoluntatẽ eiꝰ qͥ me misu
ut ꝑficiã opus eiꝰ. Nũqͥd hic intelligit᷑ alia uoluntas patris qui cũ
misic & opus eiꝰ quod se ꝑficere uelle respondit. nisi ut nos ad fi¬
dẽ suã aꝑnicioso mundi errore conuerteret: Qualis . ẽ gͦ cib eiꝰ
talis & potus. Qna ꝑpc̃ hoc inilla muliere sitiebat ut facerte in ea
uoluntatẽ patris & ꝑficeret opꝰ .eiꝰ. Sed carnalit̾ intelligens res¬

Expanded text:
sanis opus medicus, sed male habentibus. Ergo eorum fidem sitit, pro quibus sanguisanis opus medicus, sed male habentibus. Ergo eorum fidem sitit, pro quibus sanguinem sitiebat Dominus noster, post paululum veniunt discipuli ejus, qui perrexerant in civitatem, ut cibos emerent. « Dicunt ei: Rabbi, manduca. Ille autem dixit eis: Ego habeo escam manducare quam vos nescitis. Dicunt discipuli ejus ad alterutrum: Nunquid aliquis attulit ei manducare? Dicit eis Jesus: Meus cibus est, ut . Numquid hic intelligitur alia voluntas Patris, qui eum misit, et opus ejus quod se perficere velle respondit, nisi ut nos ad fidem suam a pernicioso mundi errore converteret? Qualis est ergo cibus ejus, talis et potus. Quapropter hoc in illa muliere sitiebat, ut faceret in ea voluntatem Patris, et perficeret opus ejus. Sed carnaliter intelligens res
Abbreviated transcription (Latin):
carnis ꝑ nob suscepit : & homo hominib tã humilit̾ api¬
rere dignatꝰ .ẽ. De hac infirmitate carnis ꝓpħa dicit homo
in plaga positus & sciens ferre in becillitatẽ. De humilitate
uͦ apłs loquit᷑ dicens. humiliaũ se factus subdicꝰ usq ad mortẽ
uãꝗ illud qđ sedit qm̃ solent seđe doctores : possit alio in¬
lectũ ñ humilitatis modestiã sed magistri demonstrare ꝑsonã
sed queri potest quare a muliere sa maritana que ydriȩ aqua
iplende grã uenerat bibe postulauerit: cũ ipse postea spũa
fontis affluentiã se petentib dare posse p̃dicauerit. Sed scili¬
cet sitiebat dñs mulieris illiꝰ fidẽ : qm̃ sa maritana erat &e solet
samaria ido latriȩ imaginẽ sustinere. Ipsi enĩ soparati a popło
iudeorũ simulacris mutorũ animaliũ id ẽ. uaccis aureis ani
gentiũ multitudinẽ quȩ simulacris seruiebat ad munimtũ fidei
xp̃ianȩ &e incorruptȩ religionis adducer&e. Non enĩ est inqͥt

Expanded text:
nobis suscepit, et homo hominibus tam humiliter apparere dignatus est. De hac infirmitate carnis Propheta dicit: Homo in plaga positus, et sciens ferre imbecillitatem; de humilitate vero Apostolus loquitur dicens: Humiliavit se, factus subditus usque ad mortem . Quanquam illud quod sedit, quoniam solent sedere doctores, possit alio intellectu non humilitatis modestiam, sed magistri demonstrare personam. Sed quaeri potest quare a muliere Samaritana, quae aquae implendae gratia venerat, bibere postulaverit, cum ipse postea spiritalis fontis affluentiam se petentibus dare posse praedicaverit? Sed scilicet sitiebat Deus mulieris illius fidem, quoniam Samaritana erat, et solet Samaria idololatriae imaginem sustinere; ipsi enim separati a populo Judaeorum, simulacris mutorum animalium, id est, vaccis aureis animgentium multitudinem, quae simulacris servierat, ad munimentum fidei Christianae et incorruptae religionis adduceret. Non enim est, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nr̃ creator nobis & reparator aduenit: ut moriente¬
scilie& uetere homine nouũ in se constitueret : quẽ exutum
labe terrena incęlestia regna trans ferrae. Ergo nc̃ pute¬
s ut dictũ. ẽ. mundi huiꝰ terrenũ laborẽ &e errorum
tenebrosã ꝓfunditatẽ significat. & qm̃ extior . ẽ. homo¬
uetus & nouus int̾ior. Dictũ . ẽ. enĩ ab apostolo & si eaxt̾ior homo
nr̃ corrũpit᷑ sed in t̾ior renouatur de die indiẽ reccissime om̃ino
na renũtiat hora sexta uenit dñs ad puteũ. id ẽ. medio die: unde
iã incipit sol iste uisibilis declinare in occasũ. Qm̃ &e nob̵ uocatis
a xp̃o uisibiliũ dedinatio minuit᷑ ut inuisibiliũ amore homo
it̃ior recreatus ad int̾iorẽ lucẽ quȩ nũq occidit reuortatur

Expanded text:
Dominus noster Creator nobis et Reparator advenit, ut morienDominus noster Creator nobis et Reparator advenit, ut morienscilicet, vetere homine, novum in se constitueret, quem exutum luto terreno, in coelestia regna transferret. Ergo nunc puteus, ut dictum est, mundi hujus terrenum laborem et errorem tenebrosa profunditate si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem . » Rectissime omnino, na Christiana renuntiat. Hora sexta venit Dominus ad puteum, id est medio die unde jam incipit sol iste visibilis declinare in occasum. Quoniam nobis vocatis a Christo visibilium delectatio minuitur, ut invisibilium amore homo interior recreatus ad interiorem lucem quae nunquam excidit revertatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsalute ꝑnicie & ꝓcognitione ueritatis errorẽ  Incer quac
illud ẽ sacram̃tũ : qđ scriptũ ẽ dnm̃ hora diei sexta ue¬
nisse ad puteũ iacob fessũq ab itinere resedisse: a muliene
samaritana potũ petisse. & cet̾a quȩ in eodem̃ loco serip¬
urarũ discutienda & ꝑtractanda dicuntur: De qua re
pͥmũ tenendũ ẽ. quod in om̃ib soripturis sũma iugilantia
custodiri oportet ut scđm fidẽ sit sacram̃ti diuni exposi¬
tio. Hora ig diei sexta uenit ad puteũ dñs nr̃. Uideo in
puteo tonebrosã ꝓfunditatẽ. Ad moneo gͦ intelligeret
mundi huiꝰ infimas partes id ẽ. terrenas quo uenit dñs iħie
hora sexta : id ẽ. sexta etate generis humani tanꝗ senectu¬
te ueteris hominis quo iubemur exui ut induanur nouo
qui scđm dm̃ creatus ẽ. Nã sexta aetas senectus . ẽ. qm̃
pͥma infantia. scđa puericia tercia adolescentia. quarta ui¬
te concuditur. qua seneetutẽ ut dixi humani generis

Expanded text:
salute perniciem, et pro cognitione veritatis errorem. Hincque illud est sacramentum, quod scriptum est, Dominum hora diei sexta venisse ad puteum Jacob, fessumque ab itinere resedisse, a muliere Samaritana potum petisse, et caetera quae in eodem loco scripta discutienda et pertractanda dicuntur. De qua re id primum tenendum, quod in omnibus Scripturis summa vigilantia custodire oportet, ut secundum fidem sit sacramenti divini expositio. Hora igitur diei sexta venit ad puteum Dominus noster. Video in puteo tenebrosam profunditatem, admoneor ergo intelligere mundi hujus infimas partes , id est, terrenas, quo venit Jesus hora sexta, id est, sexta aetate generis humani, tanquam in senectute veteris hominis, quo jubemur exui ut induamur novo, qui secundum Deum creatus est. Nam sexta aetas senectus est, quia prima infantia, secunda pueritia, tertia adolescentia, quarta jute, concluditur, quia in senectute ut dixi humani generis,
Abbreviated transcription (Latin):
monstratur Figure igͥ ut diximꝰ cc̃cẽporis fuer. Nã aguꝰ eliet ut tum¬
plcitas Minnocentia designet᷑. Masculus queritꝰ ut inuicõ cobetur
immaculai noc sine crimine anniculus ut exato p̃decat iopus te¬
pont apfeetus ut in structus oñ uurtutũ generdec onen se cpmo it
potus annuis s pͥmordio ppo consecretur. Iuarta decoria : uensis et
fis sermo moi robustus cibuis: nec inaqua madidus. Nonrel prr deli¬

Expanded text:
c temporis fuerunt: nam agnus eligitur, ut simplicitas et innocentia designetur; masculus quaeritur, ut virtus comprobetur; immaculatus, ut sine crimine; anniculus, ut exacto praedicationis tempore; perfectus, ut instructus omni virtutum genere; mense primo, ut totus annus a primordio proprio consecretur; quartadecima die mensis, ut um et sermo Christi robustus cibus; nec in aqua madidus, non est enim deli
Abbreviated transcription (Latin):
erit aliud qđ destruatur : postea quã mortale hoo induerit immor¬
talitate. Omĩa enĩ subiecit sub pedib eius: hoc .ẽ. ut etiã mortẽ
estruat. Cũ aũt dixerit quia om̃ia subiecta sunt: dixerit uti
ꝓpħa in psalmis. manifestũ quia p̃t̃ eũ qui subiecit illi om̃ia.
patrẽ uult intelligi omĩa filio subiecisse. Sic̃ multis locis idẽ
dñs in euglio cõm̃dat & p̃dicat: non soliĩ ꝓpter formã serui. sed etiã ꝑpt̃¬

Expanded text:
erit aliud quod destruatur, posteaquam mortale hoc induerit immorerit aliud quod destruatur, posteaquam mortale hoc induerit immortalitatem. Omnia enim subjecit sub pedibus ejus: hoc est, ut etdestruat. Cum autem dixerit, quia omnia subjecta sunt, dixerit hoc utique propheta in Psalmis: manifestum, quia praeter eum qui subjecit illi omnia, Patrem vult intelligi omnia Filio subjecisse: sicut multis locis idem Dominus in Evangelio commendat et praedicat, non solum propter formam servi
Abbreviated transcription (Latin):
nec ideo tam̃ cũ misertus nr̃i fuerit oculos ab eo debemꝰ auertere. In
tantũ enĩ est beatitudo nr̃a : in quantũ eiꝰ cõtẽplatione ꝑ fruim᷑. Sic gͦ
& hoc dictũ .ẽ. oculorũ nr̃orũ intentio ad dnm̃ ñ porrigit᷑ nͥ usq ad
impetrationẽ miscđiȩ ipsiꝰ : non ut postea inde auertatur sed u
nichil inde ãpliꝰ requirat᷑. Donec gͦ ꝑ eo positũ ẽ ut ñ ãpliꝰ intelligas
Quo enĩãplius id .ẽ usq ad quã maiore mani festationẽ manifes¬
abit᷑ regnũ xp̃i. nisi quousq om̃s inimuci eũ regnare fateantus
aluid .ẽ ergo ñ ampliꝰ manifestari. aliud ñ ãpliꝰ ꝑmanere. N ãpli
manifestari.ẽ. ñ fieri manifestiꝰ. Non ampliꝰ ꝑmanere : ñ fieri
ꝑ seuerantiꝰ. Quando aũt manifestiꝰ erit regnũ xp̃i quã eũ om̃ib
claruerit in imicis: Nouis sime inimica destruetur mors Non em̃

Expanded text:
nec ideo tamen, cum misertus nostri fuerit, oculos ab eo debemus avertere. In nec ideo tamen, cum misertus nostri fuerit, oculos ab eo debemus avertere. In tantum enim est beatitudo nostra, in quantum ejus contemplatione perfruimur. Sic ergo et hoc dictum est. Oculorum nostrorum intentio ad Dominum non porrigitur, nisi usque ad impetrationem misericordiae ipsius, non ut postea inde avertatur, sed ut nihil inde amplius requirat. Donec ergo pro eo positum est, ut non amplius, intelligas. Quo enim amplius, id est, usque ad quam majorem manifestationem manifestabitur regnum Christi, nisi quousque omnes inimici eum regnare fateantur? Aliud est ergo non amplius manifestari, aliud non amplius permanere. Non amplius manifestari, est non fieri manifestius: non amplius permanere, non fieri perseverantius. Quando autem manifestius erit regnum Christi, quam cum omnibus claruerit inimicis? 6. Novissima inimica destruetur mors. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ ut nulli patrẽ intuenti ꝑfiliũ. opus sit aut libeat in cuiꝰ ꝗ crea¬
turȩ uel infua conquiescere potestate. Oportet enĩ eũ regnare. donec
nifestari doneo oñs inimici eiꝰ ipsũ regnare fateant᷑. Hoc enĩ
intelligitur sub pedib eiꝰ fucuros inimicos. Qđ side iustis acceꝑi¬
mus : ideo dictũ ẽ. inimicos quia exinuistis iustificantꝰ : & ei
credendo subdunt᷑. De iniustis aut̃ qui ad iustorũ beatitudinẽ
futurã ñ ꝑtinent sic accipiendũ. ẽ. qm̃ & ipsi cũ regnare ipsa
regni eiꝰ manifestatione confusi fatebunt᷑. Ergo oportet eũ reg¬
nare donec ponat om̃s inimicos sub pedib suis. Nonsit post¬
ea regnaturus: sed oportet eũ regnare doneo ponat om̃s inimicos
suos sub pedib suis. Oportet eũ inqͥt ad tantã euidentiã suũ
regnũ ꝑducere : donec inimici eiꝰ nullo modo audeant negare qđ regna
Nã scriptũ ẽ. ecce oculi nr̃i ad dñm dñ nr̃m : donec misereatur nr̃i.

Expanded text:
virtutem, ut nulli Patrem intuenti per Filium opus sit aut libeat in cujusquam creaturae, vel in sua conquiescere potestate. Oportet enim eum regnare donec pnifestari, donec omnes inimici ejus ipsi eum regnare fateantur. Hoc non intelligitur, sub pedibus ejus futuros inimicos. Quod si de justis acceperimus, ideo dictum est inimicos, quia ex injustis justificantur, et ei credendo subduntur. De injustis autem qui ad justorum beatitudinem futuram non pertinent, sic accipiendum est, quoniam et ipsi eum regnare ipsa regni ejus manifestatione confusi fatebuntur. Ergo oportet eum regasi cum posuerit inimicos suos sub pedibus suis, non sit postea regnaturus: sed, Oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; oportet eum, inquit, ad tantam evidentiam regnum suum perducere, donec inimici ejus nullo modo audeant negare quod regnet. Nam scriptum est, Ita oculi nostri ad Dominum Deum nostrum, donec misereatur nostri :
Abbreviated transcription (Latin):
fine &e diuerso itre fiunt. Illi enĩ faciunt querentes glam
suã: illi facuint querentes głam dei & illi faciunt ꝑ quedã potestatib conces
sa in ordine suo quasi pͥuata cõmercia uel beneficia: illi aũt publica admi¬
nistratione uissu. eiꝰ cui cuncta creatura subiecta .ẽ. Alit̃ enĩ cogit᷑ posses¬
sorequũ dare militi : alit̃ eũ tradit emptori. uel cui liba donat aut cõ¬
modat & quẽ ad modũ pleriq: mali milites quos imꝑialis disciplina
cõdẽnat signis imꝑacoris sui ñ nullos possessores territant &e abcis
aliqͥd a potestatib quib: honori axp̃i cedere indictũ. ẽ. Cũ aut̃ malis iu¬
bentib uoluntate cedunt : ad seducendos hominoscedunt. quorũ er¬
ore letant᷑ꝰ. Qua ꝑꝑt̃ alic̃ magi faciunt miracula : alit̃ boni
uisticiã : mali xp̃iani psigna publice iusticiȩ. Nec mirũ ẽ qđ hec sig¬

Expanded text:
fine et diuerso iure fiunt. illi enim faciunt quaerentes gloriam fine et diuerso iure fiunt. illi enim faciunt quaerentes gloriam suam, illi quaerentes gloriam dei; et illi faciunt per quaedam potestatisa in ordine suo, quasi privata commercia vel beneficia, illi autem publica administratione, jussu ejus cui cuncta creatura subjecta est. Aliter enim cogitur possessor equum dare militi, aliter eum tradit emptori, vel cuilibet donat aut commodat. Et quemadmodum plerique mali milites, quos imperialis disciplina condemnat, signis imperatoris sui nonnullos possessores territant, et ab eis aliquid a potestatibus quibus honore Christi cedere indictum est. Cum autem malis jubentibus voluntate cedunt, ad seducendos homines cedunt, quorum errore laetantur. Quapropter aliter magi faciunt miracula, aliter boni justitiam, mali Christiani per signa publicae justitiae. Nec mirum est quod haec sig
Abbreviated transcription (Latin):
collidebat : sed in eorũ uoluntate uel potiꝰ oupiditate cregnabat.
Quod aut̃ dicit pseudo ꝑpħas multa signa & ꝓdigia facturos ita
it fallant si fieri potest etiã electos: ad mon&e utiq ut intel¬
gamꝰ quedã miracula etiã sceleratos homines facere : qualia
scĩfacere ñ possunt. Nec tam̃ ideo potioris loci apđ dm̃ eẽ arbi¬
randi sunt. Non enĩ acceptiores erant deo quã popłs isrł mi
egiptiorũ quia ñ poterat ille popłs facere quod illi faciebant:
quauis moyses in uirtute dei maiora potuerit. Sed ideo ñ om̃ib
scĩs ista tribuuntur ne ꝑniciosissimo errore decipiant᷑ infirmi
existimantes intalib factis. et̃. maiora dona quã in oꝑib iusticiȩ
Nolite in hoc gaudere qm̃ sp̃s nobis subiecti sunt : sed gaudete quu
nomina ura soripta sunc incȩlo Cũ gͦ talia faciunt magi qualid
ñnũꝗ sci faciunt : talia quidẽ in sibilitꝰ eẽ. apparent sed & diuso

Expanded text:
conlidebat, sed in eorum uoluntate uel potius cupiditate regnabat.. conlidebat, sed in eorum uoluntate uel potius cupiditate regnabat.. Quod autem dicit pseudoprophetas multa signa et prodigia facturos, ita ut fallant, si fieri potest, etiam electos, admonet utique, ut intellegamus quaedam miracula etiam sceleratos homines facere, qualia sancti facere non possunt. nec tamen ideo potioris loci apud deum esse arbitrandi sunt. non enim acceptiores erant deo quam populus Israhel magi Aegyptiorum, quia non poterat ille populus facere quod illi faciebant, quamuis Moses in uirtute dei maiora potuerit. sed ideo non omnibus sanctis ista tribuuntur, ne perniciosissimo errore decipiantur infirmi, existimantes in talibus factis esse maiora dona quam in operibus iustitinolite in hoc gaudere, quia spiritus uobis subditi sunt, sed gaudete, quoniam nomina uestra scripta sunt in caelo. Cum ergo talia faciunt magi, qualia nonnumquam sancti faciunt, talia quidem uisibiliter esse apparent, sed et diuerso
Abbreviated transcription (Latin):
lectionib: seruitutis eorũ libertatisq distribuat. Et si quãdo inuo¬
tione sũmi dei aliqͥd pro suis malis cupiditatib impetrant uindicta
ẽ. illa ñ gr̃a. Non enĩ frustra dicit apłs: tradidit illos dr̃ indesiđia
cordis eorũ. Quorũdã enĩ peccatorũ ꝑ petrandorũ facilitas. poena ẽ
cũ demoniũ excluserit falsã putet . eẽ. istã dnĩ sententiã. ad hoo in¬
telligat dictũ : qͥa hocmͦ sachanas etiã si corpori aut corporis sensib
arcit ideo parcit ut ipsi sibi hominis uolantati ꝑ impietatis
errorẽ criũphomaiore dominet᷑. Hoc aut mͦ ñ exit sachanas: sed
patꝰ in intima ingreditꝰ᷑: ut in eo oꝑ et᷑ quẽ ad modũ dicit apłs.¬
Scđm pͥncipẽ potestacis aeris huiꝰ : qͥnc̃ oꝑat᷑ infiliis diffidentiae.
Non enĩ sensus corporis eorũ turbabat atq: torquebat aut eorũ co

Expanded text:
electionibus suis servitutes eorum libertatesque distribuat. Et si quando invoelectionibus suis servitutes eorum libertatesque distribuat. Et si quando invocatione summi Dei, aliquid pro suis malis cupiditatibus impetrant, vindicta est illa, non gratia. Non enim frustra dicit Apostolus, Tradidit illos Deus in desideria cordis eorum . Quorumdam enim peccatorum perpetrandorum facilitas poena est cum daemonium excluserit, falsam putet esse istam Domini sententiam; ad hoc intelligat dictum, quia hoc modo satanas, etiamsi corpori aut corporis sensibus parcit, ideo parcit, ut ipsius hominis voluntati per impietatis errorem triumpho majore dominetur. Hoc autem modo non exit satanas, sed potius in intima ingreditur, ut in eo sic operetur, quemadmodum dicit Aposm principem potestatis aeris huius, qui nunc operatur in filiis diffidentiae. non enim sensus corporis eorum turbabat atque torquebat ant eorum corpora