comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habe isẽ uĩ giguedi mumẽdi
figurã ut in telliganius oĩa qͥn
sua sponte esst guãta uullo arti¬
fice net auctore Utrũ uanũ cel
i possil.S ho euenit ignorã¬
tibus urritatẽ ut quidius ꝑoeiũs
ex esgitent ꝙͣ id senciãt qd̵ ⁊acio
Se posait sruud minuta illa seĩa
seusit Q uis audiuit Ant solus
Reutippus oculos habuit solus m̃ẽ¬
tẽ qui ꝓfucto solus um̃i secus ⁊
extors fuit qui ea loq̃ret᷑ que
Doruens posset sompuiare
Qͣtuor elemĩtis constare om̃iod
luit, ne alienis uestigiis uideret᷑
ansistẽ s ip̃oꝵ ele ĩtorũ aliauo¬
luit esst pͥmordia q̃ nec uideri
possũt noc tangi / nec ulla corꝑis
ꝑte sentiri Tã minuta sũt ĩquit
Ut nulla fit accies ferri tã subtilis
qua se quari ac diuidi possint Un¬
de illis nomẽ iii. posuit athomo¬
⁊ ud S̾z occuirebat ei ꝙ si una essit
onuib eadẽq uatura nõ possent
res effice̾ diuias tãtã uarietate
ꝙͣrtd uidemus meẽ mũdo Digit

Expanded text:
habere in se uim gignendi et minuendi, figuram, ut intellegamus omnia quasi sua sponte esse generata, nullo artifice nec auctore. utrumque uanum et inpossibile. sed hoc euenit ignorantibus ueritatem, ut quiduis potius excogitent quam id sentiant quod ratio deposcit. primum minuta illa seminasensit? quis audiuit? an solus Leucippus oculos habuit? solus mentem? qui profecto solus omnium caecus et excors fuit, qui ea loqueretur quae dormiens posset somniare. quattuor elementis constare omnia pluit, ne alienis uestigiis uideretur insistere, sed ipsorum elementorum alia uoluit esse primordia quae nec uideri possent nec tangi nec ulla corporis parte sentiri. tam minuta sunt\' inquit \'ut nulla sit acies ferri tam subtilis qua secari ac diuidi possint\'. unde illis nomen inposuit atomorum. sed occurrebat ei quod, si una esset omnibus eademque natura, non possent res efficere diuersas tanta uarietate quantam uidemus inesse mundo. dixit
Abbreviated transcription (Latin):
rut̾ silue nec exeidetũt de mõ¬
tibus lignũ s arma gencud̃cõ¬
burẽtur et ia nõ erit uellios
pax et requies ẜempit̾ua Cũ
uero cõpleti fuu̾it nulle ariui
reuouabit᷑ mũdus adeo et celã
cõpliccibit᷑ et terra mutabit᷑ et
transformabit deus horet in
siulitudim̃ angeloriõ et erunt
caudidi sicut nx et u̾sabuntut
semꝑ in cõspectu onũpotentꝭ et
in qua exeitabunt᷑ ã piĩ ad cru¬
ciatus sempit̾uos Nni st̃ qui ma¬
aui facta eoluerũt qui duiñ mrd¬
Si ac parentẽ uel nescierũt
cũ nũstris᷑ cõprehentur ad pes¬
nã q dampnabit᷑ ad quo parit̾
omnis turba impioꝵ ꝑꝓ suis fa¬
ciuorib in cõppeũ agelorid̃atq
Iustorũ ꝑpetuo igni cremabit᷑
tuentur. tanquã stulticiã deridẽt

Expanded text:
runt silvae; nec excidetur de montibus lignum. Sed arma gentium comburentur; et jam non erit bellum, sed pax, et requies sempiterna. Cum vero completi fuerint mille anni, renovabitur mundus a Deo, et coelum complicabitur, et terra mutabitur; et transfor mabit Deus homines in similitudinem angelorum; et erunt candidi sicut nix; et versabuntur semper in conspectu Omnipotentis, et in qua excitabuntur injusti ad cruciatus sempiternos. Ii sunt qui manu facta coluerunt; qui Dominum mundi ac parentem vel nescierunt,  suis comprehendetur, ad poenamque damnabitur; cum quo pariter omnis turba impiorum pro suis facinoribus, in conspectu angelorum atque justorum, perpetuo igni cremabibittuentur, tanquam stultitiam vanit
Abbreviated transcription (Latin):
p̾uuis ouñ pptagoras extititg̃¬
poribus socratis qui sibi dicẽt
Liõ liquere utiã erẽt aliqͣ diuiuitas
Uul ie i ue disputacio eiueadeo
ĩpia et contrã ueritatẽ et roligi¬
nẽ indicata est ut et ip̃m atho¬
uie̾ses expuberit̃ suis funb/ et
libros eius in contione quib hes
contiue uaut᷑ exusseriut Deciuq
sidua nõ est opus disputare qr
sociates et auditor euis plato et
qui destola platonis tãꝙr iuuli
ꝑreurus deũ d quidẽ esse dicit
qr uctĩd sit eẽ aliquid in iũdop̃¬
saus et exiniũ et beatũ pro

Expanded text:
us omnium Protagoras extitit temporibus Socratis qui sibi diceret non liquere utrum esset aliqua diuinitas necne. quae disputatio eius adeo inpia et contra ueritatem et religionem iudicata est, ut et ipsum Athenienses expulerint suis finibus et libros eius in contione quibus haec continebantur exusserint. de cuius sententia non est opus disputare, quia Socrates ipse et auditor eius Plato et qui de schola Platonis tamquam riuuli Epicurus deum quidem esse dixit, quia necesse sit esse aliquid in mundo praestans et eximium et
Abbreviated transcription (Latin):
hũonis r necessariã Epad
opus est inquint̾ iracũ seusi
Ar quin nullus est qui pac¬
Possit fortasse qui legibus
presi det quiã facuũꝰ non
Sub oculis eius amttitu

Expanded text:
humanis et necessaria. \'Quid opus est\' inquiunt \'ira, cum sine atquin nullus est qui pecpossit fortasse qui legibus praesidet, quia facinus non sub oculis eius admittitu
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sus hñana specie uiuet Cũ
uo̾ ncet̾is aĩalibus hoc peueso¬
lo difforanius qd soli oi diuiuã
nullus sis intellectus Dei, certe il¬
lud fieri nõ ꝑt̃ ut ni hoc. uel iu¬
tu plus sapiãt uee hũaua uatu¬
ra desipiat cũ hõi os saꝑiã et
subiecta sit/ uare si raciosi bier
hõĩs hoc p̃cellit et suꝑat c̾tas
aiadtes ꝙ solus notigiã dui capit
appar et ⁊ oligioud̃ nulloͦ pase
Dissolui Dissoluit᷑ aut̾ ⁊eligiõ

Expanded text:
dum sub humana specie vivet. Cum dum sub humana specie vivet. Cum vero a caeteris animalibus hoc pene solo differamus, quod soli omnium divinam nullus sit intellectus Dei: certe illud fieri non potest, ut in hoc vel muta plus sapiant, vel humana natura desipiat; cum homini ob sapientiam et subiecta sit. quare si ratio, si uis hominis hoc praecellit et superat ceteras animantes, quod solus notitiam dei capit, apparet religionem nullo modo posse dissolui. Dissoluitur autem religio,
Abbreviated transcription (Latin):
cõsciã si credamꝰ nos in cõspt̃ie
dei ui̾e̾si nõ tantũ q̃ geriuus ui¬
Seri d suꝑ s eciã que conitamꝰ
aut loquim andiri adeo putons¬
At enĩ prodest id credere ut quid̃
putãt nõ ueritatis gr̃a s utilitate
qriĩ leges constĩa puuire nõ pofũt
usi aliquis de suꝑ terror ĩ pond

Expanded text:
nos in conspectu dei uiuere, si non tantum quae gerimus uideri desuper, sed etiam quae cogitamus aut loquimur audiri a deo putat enim prodest id credere, ut quidam putant, non ueritatis gratia, sed utilitatis, quoniam leges conscientiam punire non possunt, nisi aliquis des
Abbreviated transcription (Latin):
cõtrpuit᷑ quod cõtẽpuitur utiq
nõ collitur Ita fit ut reluio et
maiestas et houor metu cõstet
Metus aut̾ nõ est ubi nullus
urastit᷑ Sine iit̃ grãm deo sine
irã sun utrũq dẽ traxeris ⁊eli¬
giouẽ tolli nccẽ est sie quã uita

Expanded text:
contemnitur, quod contemnitur, utique contemnitur, quod contemnitur, utique non colitur. ita fit ut religio et maiestas et honor metu constet, metus autem non est ubi nullus irascitur. siue igitur gratiam deo siue iram sine utrumque detraxeris, religionem t
Abbreviated transcription (Latin):
polłous opib aue iudiga moĩ
Nec brne ꝓueritas capit᷑ uet
tangit᷑ ira Que cũ dicit utrũ
aliguã cultũ deo putet esse tri¬
buẽd an eu̾tit om̃em ⁊ eligionõ
Si enĩ deus anchil ciiꝙ boui
cribuit si callentis obseguio nullã
quauĩ at eñ naturã ex celle¬
tẽ houoraeri oportet. Uius houes
deberi ꝑt̃ nichil curati et in¬
grato dini aliqua rõe obstruti
possumus eẽ ei qui nchil ha¬
ueat cõmune nobistũ/ Dens in¬
quit. Cicers si talis est ut nilla
grã nulla hominũ caritatete¬
Dici potuit in deũ Dalcat ĩquit
nulli potest Quid̃ si nenotiũ deꝯ
uec habeat uec exibet eur gͦ. nõ
Deluiquanius quotiens hom cõ¬
scĩa falleꝰ licebit ac leges plus ͭ aᷤ
na uel sine cruore uel eciaini
sine sanguiue si p̃ter leges mc̃a
Dusentit eꝑicurus religiourm
funditus delet qua sũblata o¬
fusis ac ꝑturbacio uite seq̃t᷑
E si religio tolli nõ potest
gio ipa sine metu teueri uut cũ¬
stodiri potest/ Auod onĩ metuit᷑

Expanded text:
 indiga nostri, Nec bene pro meritis capitur, nec tangitur ira. Quae cum dicit, utrum aliquem cultum Deo putat esse tribuendum, an evertit omnem religionem? Si enim Deus nihil cuiquam boni tribuit, si colentis obsequio nullam quamur? Atenim naturam excellentem honorari oportet. Quis honos deberi potest nihil curanti et ingrato? An aliqua ratione obstricti esse possumus ei, qui nihil habeat commune nobiscum? « Deus, inquit Cicero, si talis est, ut nulla gratia, nulla hominum charitate tedici potuit in Deum? Valeat, inquit; nulli potest. quod si negotium deus nec habet nec exhibet, cur ergo non delinquamus, quotiens hominum conscientiam fallere licebit ac leges publicas cna uel sine cruore uel etiam cum sanguine, si praeter leges nihil dum sentit Epicurus, religionem funditus delet: qua sublata confusio ac perturbatio uitae sequetur. quod si religio tolli non potest,gio ipsa sine metu teneri aut custodiri potest? quod enim non metuitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ompiis et ui iustis nec ꝓios
uecq aiustosq diligit ¶Triio
et irã sunul et gram tollunt
urut et malos odisse ex bouo¬
ru caritate destendit Rruo
est qui aiiet uitã sine odio mor¬
tis nec appecit lucẽ insi qui
teuebras fugit/ A deo natiua i¬
sta cõuexa est ut alt̾u siue al¬
tero fieri nequeat Si quis dñs
hauons n familia ẜuos bomd̃
ac malũ nõ utiq aut ai uos
adit aut aibos beuesiciis et ho¬
nore proseguitur ut si fticiãt
et in iquis ei et stultus est di
bonud et aloquit᷑ amice et oruar
et douiui ac fauulie siisq ⁊ ebs
om̃ib p̃sicit malũ uo̾ malediaꝭ
uerberibus nuditate fame siti
cõpedib punnt ut et hic exemp¬
lo ceti̾s fit ad nõ poccãd̃ et ille
ad ꝓuierend̃ ut alios motus co¬
hrireat aliosz houor prouocot
Qui ergo odit ot diligit qui
ddit et diligit, Sunt enĩ quidi¬
ligebant sunt qui odio haberi᷑
Et sicut lyis qui diligit cõsert
beua in eos quos diluit ita qͥ
odit irrogat mala hiis quos odio

Expanded text:
 nec pios utique justosque diligit. Ergo et iram simul, et gratiam tollunt. venit; et malos odisse, ex bonorum charitate descendit. Nemo est qui amet vitam sine odio mortis, nec appetat lucem, nisi qui tenebras fugit. Adeo natura ista connexa sunt, ut alterum sine altero fieri nequeat. Si quis Dominus habens in familia servos, bonum ac malum, non utique aut ambos odit, aut ambos beneficiis et honore prosequitur; quod si faciet, et iniquus et stultus est: sed bonum et alloquitur amice, et ornat, et domui ac familiae suisque rebus omnibus praeficit, malum uero maledictis uerberibus nuditate fame siti conpedibus punit, ut et hic exemplo ceteris sit ad non peccandum et ille ad promerendum, ut alios metus coerceat, alios honor prouocet. qui ergo diligit. et odit, qui odit, et diligit: sunt enim qui diligi debeant. sunt qui odio haberi. et sicut is qui diligit, confert bona in eos quos diligit, ita qui odit, inrogat mala iis quos odio
Abbreviated transcription (Latin):
dunur cid delo qduõ intuetu
Sonio aũ ⁊ octo statu ore subli¬
est ut ⁊ oligionẽ solus entelligat
et hec est hois atq mutoꝵ uel
e precipuauel sola distatia
pria et si nõ sũt talia p̃mileꝭ
Sũ irustĩdtur ediit som̃iur¬
go siute et cĩ s exĩt̾ualo
uidlont giatulandi officiud uoce
declaraut Nobis quid uotes yo¬
rũ uiduut᷑ in cõdite sic̃ illis
fortasse nre s ipĩs gui sens¬
telligut uerba sũt Demq ĩ
oĩ aifertu certas uoces notas
ex priuuit inib habitũ mẽtis
ostendant rifus qͦ est hoĩ ꝓpri¬

Expanded text:
une cum coelo, quod non intuetur. Homo autem recto statu, ore subliest, ut religionem solus intelligat; et haec est hominis atque mutorum, vel praecipua, vel sola distantiapria, et si non sint talia in mutis, cum irascuntur, edunt sonum iurgio similem et cum se ex interuallo uident, gratulandi officium uoce declarant. nobis quidem uoces eorum uidentur inconditae sicut et illis fortasse nostrae, sed ipsis quia se intellegunt, uerba sunt. denique in omni adfectu certas uoces notis exprimunt quibus habitum mentis ostendant. risus quoque est homini pr
Abbreviated transcription (Latin):
griadatiui deste disset in extrruo
trradu restitit qr iã p̃cipitud ui¬
Srbat S quid ꝑrodest reticuise
at ꝑiculũ dissimulassg Necessi¬
tas ilsũ uel ĩnitũ cadi corgat

Expanded text:
gradatim descendisset, in extremo gradu restitit, quia jam praecipitium videbat. Sed quid prodest reticuisse, ac periculum dissimulasse? Necessitas illum vel invitum cadere coegit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nͣ ucil ꝓuidet auusit omem
Deo subseãciã tollit quid aliud di¬
q marcus tullius apossidomõ dic¬
tũ refert id epicurum seussisse
nullos deos eẽ s ea q̃ diis locu¬
tus est depellende ĩindie cause
dixisse itaq uerbis illũ deuru¬
luiquere re qnt̃ ip̃a tolse qui buul
ta est /iquid eo fallaçiꝰ qͥd a stꝑiẽte
⁊ graui uiro debet ẽt̃ alienũ hit̃
Uero si aliud sensit et aluidlocutꝰ¬
et quid aliquid aliud appellandus
Autus epicurus ut fallendi sindroi¬
ieuioria cosignaret s iuerãtia

Expanded text:
nihil prouidet, amisit omnem m substantiam deo tollit, quid aliud dique Marcus Tullius a Posidonio dictum refert id Epicurum sensisse, nullos deos esse, sed ea quae de dis locutus sit depellendae inuidiae causa dixisse: itaque uerbis illum deos relinquere, re autem ipsa tollere, quibus ta est: quid eo fallacius? quod a sapiente et gravi viro debet esse alienum. Hic vero si aliud sensit, et aliud locutus est, quid aliud appellandus  erat tam versutus Epicurus, ut fallendi studio imemoriam consignaret, sed ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
aetralii nõ milli aliꝙͣto mebans
an duũ hant urimi pussillitatẽ
ut ab ullose Eesinq putet qui ledi
nõ potist ut quieta illa et sccia
mauestas cõcitet᷑ ꝑtur bet᷑ ĩ sauã
imod est treue fragilitatis
enĩ cõmotorm moutis ẽẽ ac ꝑ¬

Expanded text:
et alii nonnulli, aliquanto melius in Deum hanc animi pusillitatem, ut ab ullo se laesum putet, qui laedi non potest; ut quieta illa, et sancta majestas concitetur, perturbetur, insaniat, quod est terrenae fragilitatis. Iram enim, commotionem mentis e
Abbreviated transcription (Latin):
qz cõueuit trãseauius et uerita¬
tẽ alibi ⁊ equirauius/ Quod̾ se¬
quit᷑ de scola epicuri est sicut i¬
rã in deo nõeẽ ita nͨ. gram quid
Rã cũ putaret epicurus uliend
iracũdie plerĩdeꝵ nascit᷑ adeunt
ei eciã bñficientiam qnĩ uidebat
cõsequens ẽe ut si habeat ira deq
habet et grrciũ Itaq ue illi uicũd
cõcederet eciã uirtutis fecit expte
E x hoc sinquit bratur et iicor¬
auptus est qr nichil curat nte¬
ꝙ ip̃ habet uegociũ ueq ulte

Expanded text:
quia conuenit, transeamus et ueritaquia conuenit, transeamus et ueritatem alibi requiramus. Quod sequitur, de schola Epicuri est: sicut iram in deo non esse, ita ne gratiam quidem. nam cum putaret Epicurus alienumiracundiae plerumque nascitur, ademit ei etiam beneficentiam, quoniam uidebat consequens esse ut si habeat iram deus, habeat et gratiam. itaque ne llli uitium concederet, etiam uirtutis fecit expertem. \'ex hoc\' inquit \'beatus est et incorruptus, quia nihil curat neque ipse habet negotium neque alte
Abbreviated transcription (Latin):
diuo płn de ira cõsencĩt dẽgr̃a
matiam ꝑ ordiuẽ deston̾dat ora¬
cio ho huoi facienda nobis ets¬
quenda ꝑticio est cũ diui t
Ropuguaucia sit̾ ira et grã dut
uu tribuenda est deo et grãdde¬
trahonda aut utrũq pariter
detralendi autira denuĩda
in uno istorũ aliquõuerũ qdͥge¬
ritut in ueuiri Tonsideremus si¬
gula ut uos ad latebrus ueritutf
et ⁊ricio et ordo deducat. Uri¬
ueri Est enĩ discõuemẽs deõut
eisiod pc̃ate sit p̃ditus qua
uoceat et obsit ꝓdesse uo ac
bñfacore uequeat Que igitut
racio que spes salutis hom̃b ꝓpo¬
sica est si malorũ tãtũmodo an¬
itor est deus/ Quod si sit iã ma¬
iestas illa uene ᷝ iᷤᷤ nõ ad indiciir
o faciat et det nobis boua/ Si est
quo uoiẽ appellandus est Tur
nobus qui uale facit notior est ꝙͥ
ille qui uene Si aut nichil p̃t̾ eẽ
p̃trer deũ ab surdũ est et uauid
se/ Et i deo nemo extitit qui au¬
Deret id dicẽ qr uec rac̃õemha¬
bet mec ullomiͦ pt̃ credi/ Unad̾

Expanded text:
 de ira consentiunt, de gratia materiam per ordinem descendat oratio, huiusmodi facienda nobis et sequenda partitio est: cum diuersa et repugnantia sint ira et gratia, aut ira tribuenda est deo et gratia detrahenda, aut utrumque pariter detrahendum, aut ira demenda in uno istorum aliquo uerum quod quaeritur inueniri. consideremus singula, ut nos ad latebras ueritatis et ratio et ordo deducat. Prion moueri: est enim inconueniens deo ut huiusmodi potestate sit praeditus qua noceat et obsit, prodesse uero ac bene facere nequeat. quae igitur ratio, quae spes salutis hominibus proposita est, si malorum tantummodo auctor est deus? quod si fit, iam maiestas illa uenerabilis non ad iudicis o faciat et det nobis bona. si est, quo nomine appellandus est? aut cur nobis qui male facit notior est quam ille qui bene? si autem nihil potest esse praeter deum, ab-, surdum est et uanum se, et ideo nemo extitit qui auderet id dicere, quia nec rationem habet nec ullo modo potest credi. quod
Abbreviated transcription (Latin):
que ni deo nilla est/ De t̾riouo
hni p̃cipitant᷑ qui cĩ sciant luga¬
tũ dei eñd̃q diuim et ĩ iudeta¬
lus templi conditorẽ tñ aut nõ
accipiũt eũ aut abd̾ recipiũt ꝙͣ
fides poscit/ Euos ex parte ia
refutanium iin qͣrto supdicti oꝑis
libro et⁊ futabiuius postea di¬
Eurentius eũ respondẽ ad om̃s¬

Expanded text:
eo nulla est. de tertio uero ii praecipitantur qui cum sciant legatum dei eundemque diuini et inmortalis templi conditorem, tamen aut non accipiunt eum aut aliter accipiunt quam fides poscit: quos ex parte iam refutauimus in quarto supra dicti operis libro et refutabimus postea diligentius, cum respondere ad om
Abbreviated transcription (Latin):
quo ĩ pliciti teur baiuui foriatis
Tax quib om̃ib gradib et
dixiuus unius est lapsus ꝑ fa¬
cilis adiuiuani ausi pedes ĩ con¬
cussa stabilitate figant᷑ Depͦ
gindu eos exeuti uidemus qui
cũ falsa iutelligaut tñ uera
nõ in uoniũt cõtemptisq t̾reuis
fragilibusq siuulacris nõ ad col¬
londũ se deũ conferũt quẽ ignora¬
ut s muddi elem̃ta nurcĩtes celũ
terram/ mare solem luuam ẽtaq
astra ueuerãtur S horum ĩ ꝑiciã
iã coarguimus in scdo diuinarrumi
iustitucionum libro. De sedo uero
uibus capti alitꝰ de uinca illa ma¬
iestate sentĩt ꝙͣ ueritas habet qͥ
aus figuiã negans hre ullã deũ
aut nullo affectu cõmouer ꝓutãt

Expanded text:
i tenebamur, formatique Ex quibus omnibus gradibus, ut dixi, pronus est lapsus et facilis ad ruinam, nisi pedes inconcussa stabilitate figantur. De primo gradu eos excuti videmus, qui, cum falsa intelligant, tamen verum non inveniunt, contemptisque terrenis fragilibusque simulacris, non ad colendum se Deum conferunt, quem ignorant: sed mundi elementa mirantes, coelum, terram, mare, solem, lunam, caeteraque astra venerantur. Sed horum imperitiam jam coarguimus in secundo Divinarum Institutionum libro. De secundo vero nibus capti, aliter de unica illa majestate sentiunt, quam veritas habet; qui aut figuram negant habere ullam Deum, aut nullo
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uelit/ Ueuiãt qui esuriũt
Ut celesti cibo saturati sempit̾uã
fanẽ pouãt ueniãt qui sitũt
Ut aquã salutarẽ dephenui fõ¬
te plouissimus faucib ti alant¬
Hoc cibatu atq potu deiꝰ et erci
uidebũt et surdi audient et nui¬
ti loquent᷑ et claudi auibulabũt¬
⁊ stulti sapient et egroti ualeb̃t
et mortui ⁊ eniuiscent emisquit᷑
enĩ corruptelas t̾re uirtute cal¬
cauit uũt arbit̾ ille sũmus et
suscitabit Nemo duueis / nemo
fascib nemo ecĩa regia ꝓtãte
cõfidat ĩ mortalẽ ista nõ faciũt
Nã quicũq racionẽ hoĩs abre¬
cerit ad pũcia socutus in huiiud
et ĩ patoris ꝑ patris sui puine¬
tur Intẽdamꝰ g ͦ. iusticie q̃uos
ã seꝑabilis comes ad deusola ꝑ¬
Sucet et Sũ spiritꝰ hos rogit᷑
artus in fatigabili nulicia deo
auilitemus stacioues uigiliasqzee¬
lobremus Congdiaut̃ cũ hoste
quẽ nouimiꝰ fortit̾ ut uictores
ac deuicto adu̾sario triũ phantes

Expanded text:
sibi uelit? ueniant qui esuriunt, sibi uelit? ueniant qui esuriunt, ut caelesti cibo saturati sempiternam famem ponant, ueniant qui sitiunt, ut aquam salutarem de perenni fonte plenissimis faucibus traHoc cibatu atque potu Dei, et caeci videbunt, et surdi audient, et muti loquentur, et claudi ambulabunt, et stulti sapient, et aegroti valebunt, et mortui reviviscent. Quisquis enim corruptelas terrae virtute calcaverit, hunc arbiter ille summus, et suscitabit. Nemo divitiis, nemo fascibus, nemo etiam regia potestate confidat: immortalem ista non faciunt. Nam quicumque rationem hominis abjeceet imperatoris et patris sui punietur. intendamus ergo iustitiae, quae nos inseparabilis comes ad deum sola perducet, et dum spiritus hos regit artus, infatigabilem militiam deo militemus, stationes uigiliasque celebremus, congrediamur cum hoste quem nouimus fortiter, ut uictores ac deuicto aduersario triumphantes
Abbreviated transcription (Latin):
ud indiciũ uemiãt nõ ut facĩt qͥd
cecis mr̃tib ixi qui iã seficiẽtib
et aadentius hauriendis libidinib
itendantz Qua exuoragire libe¬
ret se quib quisq dĩe licet dũ
facultas udest suq ud drũ tota
mente cõn̾tat ut illũ diom socu¬
rus expectoet quo p̃ses dũsq
uiũdi deus de singulorũ factis
cogitatiõnib q indicabit u̾ue¬
cũq hit expetũtur nõ tñ uoigli¬
gas sed et sugiat potiorẽq miam
suã iundicet ꝙͣ bona ista falacia
quoꝵ in certa et caduca possessio
est mugrant uniĩ cotidie et ue¬
Locius multo exuũt ꝙ itranerant
Et tñ si nobis u̾sq ad ultinuo
crat istis fimi aliis cerce ueliuquẽ¬
da sũt Nichil nobistũ ferre ꝓossu¬
mius ise uitã bous atq ĩ nac̃r¬
ł actã Ille ad deũ copiosus
ille opulentꝰ aduemirit cui a¬
stabiis cõtiuẽtiã nusericordiã pa¬
ciã caritas fides Hec est here ditas
ferri ad alterũ porest Et quitẽ
qui hec boua parare et acq̃ree

Expanded text:
ad iudicem ueniat, non ut faciunt quidam caecis mentibus nixi, qui iam deficientibus ius et ardentius hauriendis libidinibus intendant. qua ex uoragine liberet se quisque, dum licet, dum facultas adest, seque ad deum tota mente conuertat, ut illum diem securus emundi Deus de singulorum factis cogitationibusque judicabit. Quaecumque hic expetuntur, non tantum negligat, sed et fugiat; potioremque animam suam judicet, quam bona ista fallacia, quorum incerta et caduca possessio est; migrant enim quotidie: multo velocius exeunt, quam intraverant; et tamen, si nobis usque ad ultimum liceat istis frui, aliis certe relinquenda sunt. nihil nobiscum ferre possumus nisi uitam bene atque innocenter actam. ille ad deum copiosus, ille opulentus adueniet, cui adstabunt continentia misericordia patientia caritas fides. haec est hereditas ferri ad alterum potest. ecquis est qui haec bona parare et adquirere
Abbreviated transcription (Latin):
eisd̃i lrĩs nostio qua ĩcredibili
ão sitate seu cecitate nõ credit
q̃ iã ueritatẽ suã orbi demõ¬
stra uere terrarũd In illoitaq in¬
dicio uel illud Iudiciũ has res
didicimus eñ uenturas drelram
thusbitẽ fidẽ Indeorũ ãthrestã

Expanded text:
eisdem Litteris, nescio qua incredibili animositate seu caecitate, non credit, quae jam veritatem suam orbi demonstravere terrarum. In illo itaque judicio vel circa illud judicium has res didicimus esse venturas, Eliam Thesbiten, fidem Judaeorum, Antichristum
Abbreviated transcription (Latin):
suuius ut cõprehensani nr̃o ĩ¬
heuio ueritatẽ ilorieut᷑ s doctri¬
nã dei fequinuur qui stire solꝰ
potest et reuelare secreta Duins
de pħundi quod neqͣꝙͣ fieri potist
qr meus homiinis tenebrosocorpo¬
ris Doiucilio cutũsepta longe a
ueri ꝑspectione subiuota est In
Hoc Differt ab hũauitate diuiui¬
tas ꝙ hũauitatis estiguoraciõ di¬
Quis ⁊pus est ad depellendiole¬
urbias quib obfusa est loũ comi¬
tatio qu ns carue mortali a gẽtes
niu susib Siuiuate nõ possumd¬

Expanded text:
umus, ut conprehensam nostro ingenio ueritatem gloriemur, sed doctrinam dei sequimur, qui scire solus potest et reuelare secreta. cuiusdeprehendi. quod nequaquam fieri potest, quia mens hominis tenebroso corporis domicilio circumsaepta longe a ueri perspectione submota est et hoc differt ab humanitate diuinitas, quod humanitatis est ignoratio, dilumine opus est ad depellendas tenebras quibus obfusa est hominis cogitatio, quoniam in carne mortali agentes nostris sensibus diuinare non possum
Abbreviated transcription (Latin):
tã magnitudiur sua terrã ualla¬
int mõtib mari croeũdedit am¬
inbusq distiuxit et quidquid est
n hoc oꝑe mũdi cõflauit ac ꝑfe¬
cit e nicħilo ꝑsepecas enoribus
homĩ dñce iisit qui nobis In¬
sticie uiam pandẽt Dunc sequa¬
nt̃ om̃s lyunc audianius lus de¬
notissume parranius, qñ solus utait
lucrecius Deridicis hom̃i pur gauit
poctora diccis et suiẽ statuit torpe¬
duuss atq timoris exposuitq bonũ
sũmũ quo trudmius om̃t qui pẽ
foret atq uiã moustraiit᷑ lunte ꝑ¬
no ꝯua possrmus ad id uecto cõu¬
tendi᷑ cursu Nec moustranit tau¬
tũ s eciã ꝓ̃cessit ne quis difficutta¬
tis gr̃a et uirtutis horreret e¬
feratur si fieri potest uia ꝑdictõis et
fraudis in qua mors uoluptatuz
illecebris adꝑta celat᷑ Et ꝙͣto
qͥsq ãnis inĩ souectutõ uergentib
appinquase ceruit illũ die quo fit

Expanded text:
tam magnitudine sua terram vallatam magnitudine sua terram vallavit montibus, mari circumdedit, amnibusque distinxit, et quidquid esin hoc opere mundi conflauit ac perfecit e nihilo, perspectis erroribus hominum ducem misit qui nobis iustitiae uiam panderet. hunc sequamur omnes, hunc audiamus, huic deuotissime pareamus, quoniam solus, ut ait Lucretius, ueridicis hominum purgauit pectora dictis et finem statuit cuppedinis atque timoris exposuitque bonum summum, quo tendimus omnes, quid foret, atque uiam monstrauit, limite paruo qua possemus ad id recto contendere cursu. nec monstrauit tantum, sed etiam praecessit, ne quis difficultatis gratia iter uirtutis horreret. deseratur si fieri potest uia perditionis et fraudis, in qua mors uoluptatis inlecebris adoperta celatur. et quanto quisque annis in senectutem uergentibus adpropinquare cernit illum
Abbreviated transcription (Latin):
tates q̃ aĩas hom̃i ꝑuiciosa suauꝰ¬
tate Selimt ext felicitas esti¬
manda est subttactũ hiĩs labib
terre ꝓficisi ad illũ euissiuu
indicẽ parentẽip in dulgẽtissimũ
qui ꝑ laboribus ⁊ equiẽ ꝑ morte
uitã ꝑtenebris claritatom Pro
terronis at breuib bonis̃ eterua
et celestia eargiatur cũ qua m¬
cede acerbitates et miserie quas
ꝑpetiũ̃ in hoc nũdo faciẽtes o¬
ꝑa iusticie cõferri et corquari
nulloͦ possunt/ Proiide si sapt̃ẽ¬
tes si beati ẽẽ uolumus cogitãda
tũ terrẽtiaua illa molendieẽ
usq in piscuo uapulãbũ habẽ¬
Se cõpedes s lrm multo atrociã¬
ra cacor/ eh cathene tormenta pa¬
cieda sustuũdi dolores more de¬
iuq ip̃a et sustiẽza est et ferõ
nec fragilũ istã uoluptatẽ sie
uitã dirigãt uel suste plis ꝯꝑa¬
aut Pater enĩ nr̃ ac dñs qui
condidit firmanitq celũ q sole
cũ cet̾us fiderib illuxit qui libra¬

Expanded text:
tates, quae animas hominum perniciosa suavitates, quae animas hominum perniciosa suavitate deliniunt. Quanta felicitas aestimanda est, subtractum his labibus terrae proficisci ad illum aequissimum judicem, parentemque indulgentissimum; qui pro laboribus requiem, pro morte vitam, pro tenebris claritatem, pro terrenis ac brevibus bonis aeterna et coelestia largiatur: cum qua mercede acerbitates ac miseriae, quas perpetimur in hoc mundo facientes opera justitiae, conferri et coaequari nullo modo possunt. Proinde si sapientes, si beati esse volumus, cogitanda tum Terentiana illa, Molendum esse usque in pistrino, vapulandum, habendae compedes: sed his multo atrociora: carcer, catenae, tormenta patienda; sustinendi dolores; mors denique ipsa et suscipienda est, et fnec fragilem istam uoluptatem sine uiam dirigant uel susceptis operaantur. Pater enim noster ac Dominus, qui condidit firmavitque coelum, qui solem cum caeteris sideribus induxit, qui libra
Abbreviated transcription (Latin):
te ut quirti ac sibentes archauĩd¬
ruis in abstondito atq ĩ tra nr̃am
cõsciam toneamus nec adu̾sus istoi
uiri ꝙ phanos qui nõ discendi s
arguendi atq illudẽdi grã ielonẽ¬
tõi Srũ at roligionẽ eius ĩ pu¬
quãt ꝑtiuati cõtencione certemus
Aostondieñ ge tegriq musteru
iͣ fidelissime oportet mapin
a uobis qui cidulã fidei tgeruuuus
Derum hanc tacitur uitatẽ nr̃am
Ueluti mualã cõscientiã cͥmiũãt᷑
Unde eciã quasd̃ execrabiles o¬
punoues Se pudicis et ĩuocẽtib
fingũt, et libenter hiis que fĩ¬
uerũt credũt Qñi de eursis pro¬
positi oꝑis septe sꝑaciis ad metã
ꝑuecti Iumꝰ suꝑ est ut exhorteut̃
bmis ad suscipiendã cũ uorare¬
gligione saꝑĩam ⁊ nus uiert
officũ in eo uertiu᷑ ut cõtemptꝭ
terrestribus et ab ectisertoribus
tes ad et̾ua ce lestis tre sauri
p̃mia dirigau᷑ ẽ ue ut cape
possimuꝰ ꝙͣ pͥmũ omttende sũt
ħuins pñtis uit̾e illicibiles uolux¬

Expanded text:
te ut quieti ac silentes arcanum eius in abdito atque intra nostram conscientiam teneamus nec aduersus istos ueri profanos, qui non discendi, sed arguendi atque inludendi gratia inclementer deum ac religionem eius inpugnant, pertinaci contentione certemus. abscondi enim tegique mysterium quam fidelissime oportet, maxime a nobis, qui nomen fidei gerimus. uerum illi hanc taciturnitatem nostram ueluti malam conscientiam criminantur: unde etiam quasdam exsecrabiles opiniones de pudicis et innocentibus fingunt et libenter iis quae finxerint credunt. Quoniam decursis propositi operis septem spatiis ad metam peruecti sumus, superest ut exhortemur omnes ad suscipiendam cum uera religione sapientiam, cuius uis et officium in eo uertitur, ut contemptterrestribus, et abjectis erroribus tes ad aeterna coelestis thesauri praemia dirigamur. Quae ut capere possimus, quamprimum omittendae sunt hujus praesentis vitae illicibiles volup
Abbreviated transcription (Latin):
et muri oñi cuntatũ cõeidẽs
Et statuet deus solẽ triduone
occidat et in flauiabit eunis
et doscondet estus nunus et
adustiõ magna supͣ ꝑduelles
et ĩ pios populos et yibres sul¬
pluris et grandiues lapidũ
et gucte igus Et liquessent
spiritꝰ eorũ in calore et corpa
conterẽtur in gr̃a diur et ĩpĩ
se muicẽ in gladio ferientie
plebuntut montes cadau̾il
et cãpi oꝑient᷑ ossib Populu
aut̃ dei tribus illis dieb sub
Cõcauis terie occulabitur donͭ.
ira dei adu̾sus gentes etex¬
treniũ indiciũ teruuuet᷑ Tũc
exeabuunt unsti de lateridis sius¬
et ii uinuont om̃a cadau̾ib¬

Expanded text:
et muri omnium civitatum concident, et muri omnium civitatum concident, et statuet Deus solem triduo ne occidat; et inflammabit eum; et descendet aestus nimius, et adustio magna supra perduelles et impios populos, et imbres sulfuris, et grandines lapidum, et guttae ignis; et liquescent spiritus eorum in calore, et corpora conterentur in grandine, et ipsi se invicem gladio ferient; et replebuntur montes cadaveribus, et campi operientur ossibus. Populus autem Dei tribus illis diebus sub concavis terrae occultabitur; donec ira Dei adversus gentes, et extremum judicium terminetur. Tunc exibunt justi de latebris suet invenient omnia cadaverib
Abbreviated transcription (Latin):
Uonisse iã fiã rebus hũans orbig
terrarũ Illa illa est ciuitas que ad¬
linc sustentat oĩa Precandusꝙ no¬
uis et adorandus est deus celisi
canẽ ftatuta oñĩs et placita dif¬
ferri possũt ne cicius ꝙͣ putenuis
tyranims isse abhõĩabiles uuuiat
qui tantũ pacuꝰ iuoliat᷑:. ac lu¬
it illud effadiat cui dinteritu nũ¬
Sus ipẽ capsurus estxent udce¬
tere exe quenda ⁊ odraiiius q̃ide¬
Ut adeo p riuceps demonũ uinci¬
atur s idẽ cũ nulle ãni regui
lyoc ust septẽ uullia ceperiũt ter¬
minazi solurt᷑ de nuo et eustodia
e iuissus exibit atq onis gentes
que tñc erũt sub dicione nnstoꝵ
concitauit ut inferãt bellũ sancte
ciuitati Et collaget᷑ exonius orbe
terre in muabilis ꝙpłs uacionuid
⁊ obsidebit et cutũdabit eiutatũ
Tunt ueniet nouissuma irci der
suꝑ gentes et debellabit eos us¬
ꝯterrã ꝙͣ ualidissuur et amotu
oius sendent᷑ montes sprie et
subsident colles in abruptum

Expanded text:
uenisse iam finem rebus humanis orbique terrarum? illa est ciuitas quae adhuc sustentat omnia, precandusque nobis et adorandus est deus caeli, si tamen statuta eius et placita differri possunt, ne citius quam putamus tyrannus ille abominabilis ueniat, qui tantum facinus moliatur ac lumen illut effodiat, cuius interitu mundus ipse lapsurus est. nunc ad cetera exequenda redeamus quae deut a deo princeps daemonum uinciatur. sed idem, cum mille anni regni hoc est septem milia coeperint terminari, soluetur denuo et custodia emissus exibit atque omnes gentes quae tunc erunt sub dicione iustorum concitabit, ut inferant bellum sanctae ciuitati. et colligetur ex omni orbe terrae innumerabilis populus nationum et obsidebit et circumdabit ciuitatem. tum ueniet nouissima ira dei super gentes, et debellabit eas usterram quam ualidissime et a motu eius scindentur montes Ssubsident colles in abruptum;
Abbreviated transcription (Latin):
Drũ par est Diuinis ꝑfectisq
uirtitib p̃cellenteui atq ad
onñ terrena labe subiuotũ di¬
uux et selestibus bene ficiis
Spesiose ista populatitꝰ¬
q dicuntur et multos illi¬
cuĩt ad crcdend̃ S qui hoc
seucĩt ad ueritatẽ quid
prius accedut s ĩ ꝑtelabũt᷑
naturã rei parũ considerã

Expanded text:
deum par est diuinis perfectisque deum par est diuinis perfectisque uirtutibus praecellentem atque ab omni labe terrena submotum diuinis et caelestibus beneficiis speciose ista populariterque dicuntur et multos inliciunt ad credendum, sed qui haec sentiunt, ad ueritatem quidem propius accedunt, sed in parte labuntur na
Abbreviated transcription (Latin):
sina tẽpostas tãtos excitet flu¬
ctusUt statũ mentis in intit
andestaut ocłi os tremat lingua
ioultũ maculet aunt suffufus
⁊ ubor ñc pallor a Bestrus ꝙto
iuitacio Es si hõ qui habrat
irã sanguinã fundat ub̃i urbẽs
sub u̾tat ꝓpłos de loat pnũtias
ad solitudinẽ redigat ꝙͣͣtomim¬
gis deũ qui habeat totius qu̾is
pditurũ fuisse uniu̾a credibi¬
R sit si nasce̾tur ub esse unt
ab eo tam magnidtã ꝑuiciosũ
malũ oporti et si ab̃sit abeo
ira et concitacio qz desoruuizet
uoxiã est uet ciuꝙͣ iuale faciat
nichil aliud abo suꝑest insi ut
sit leuis. trãquillus ꝓpicius be¬
neficus cõẜuator/ ita enĩ de¬
uud et cõuiuius om̃i pater et
optiuius maxiuus dici potit̾
Muid ex petit diuina celestisq
uatura Nã si iuter honunes
⁊ nocuuciã iutrr uirtutes ũa¬
tur et qui liec fec̾i̾e diligit̾p
fertur oruat᷑ benedictis̃ uotis¬
ita et beueficia deo suuilli¬
inus iudicat᷑ ꝙͣto manir ip̃m

Expanded text:
saeva tempestas tantos excitet fluctus, ut statum mentis immutet, ardescant oculi, os tremat, lingua vultum maculet nunc suffusus rubor, nunc pallor albescens: quanto mutatio ? et si homo qui habeat iram, sanguinem fundat, urbes subuertat, populos deleat, prouincias ad solitudinem redigat, quanto magis deum qui habeat totius generis perditurum fuisse uniuersa credibile sit, si irasceretur? abesse igitur ab eo tam magnum, tam perniciosum malum oportere. et si absit ab eo ira et concitatio, quia et deformis et noxia est, nec cuiquam male faciat, nihil aliud superesse nisi ut sit lenis tranquillus propitius beneficus conseruator. ita enim demum et communis omnium pater et optimus maximus dici poterit, quod expetit diuina caelestisque natura. nam si inter homines innocentia inter uirtutes numeratur et qui haec fecerit, diligitur praefertur ornatur benedictis omnibmerita et beneficia deo simillimus iudicatur, quanto magis ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
de siguis q̃ dicta sũt aꝓpħis licet
nost̾e̾ Predixerũt eñ sigua qͥb
cõsũmuaciõ tp̃ñ et exprctãta sit
nobis ui singulos dies et tuuẽda
Quando tñ cõepleatur lyec sũma
Docent hii qui de tp̃ib scapserũt
colligentes ea ex lrĩs scĩs et epua¬
riis historiis ꝙͣtus sit nu̾s o dduoꝵ
ab ex ordoio niudi uui licit uari¬

Expanded text:
is, licet noscere; praedixerunt enim signa, quibus consummatio temporum, et expectanda sit nobis in singulos dies, et timenda. Quando tamen compleatur haec summa, docent ii qui de temporibus scripserunt, colligentes ea ex litteris sanctis et ex variis historiis, quantus sit numerus annorum ab exordio mundi: qui licet vari
Abbreviated transcription (Latin):
idom tp̃s̃ ecĩa priucips dimionũ
qui est machinator oñi malorũ
cathieus uniciet᷑. et erit in custodiã
nulle anis celestis ĩperii quo upli¬
ciã in orbereguabit ue quad ua¬
Uest cuiꝰ aduentũ congregabũ¬
dur ciusti ex õĩ terra ꝑactoq iu¬

Expanded text:
idem tempus etiam princeps daemonum, qui est machinator omnium malorum, catenis vincietur; et erit in custodia mille annis coelestis imperii, quo justitia in orbe regnabit, ne quod maPost cujus adventum congregabuntur justi ex o
Abbreviated transcription (Latin):
ã couspectu suo quasi fieri ac ter¬
iiuari Quc uaticuua eoꝵ cũ pau¬
latĩ fauia uulgasset qui ꝓ pham
a sacraiẽto iguorabant quãts di¬
uut᷑ cõpleta rr̃ iã ueteribus sclis
illa oĩa putauerĩt que utiq fie̾r
cõpleriq nõ potant hoĩe reguatẽ
Rere cõpresso subiecta elit deotrte
Cedit et ip̃e miari uector uet nã¬
tita ꝓuꝰ Mułabit iuerces dĩs feret
ꝯiã tellus non ⁊ astros uacietut
humus nõ uinea falc̃o Robũstis ꝙͣ
iã tauris iuga soluit arator apolł̃
paulati flauescet campus aristã/
Incultisq rubeus pendebit seutib
una Et durẽ quercus sudabũt ro¬
stida mella Riet uarios disdet mẽtiri
laua cołores ꝑpẽ s ẽpratis ariẽt iã
suaue ⁊ ubenti Murice ĩã crocẽs
miutabit uellera luto Se ponte sua
sandix pastentes uestiot aguos ꝓpe
Lacte donui refirẽt Sisconta cappelle
Ubera nec mnaquos meturut ar¬
menta leoues Que ppoete sedñ ci¬
mer sibille carnũa ꝓloeutꝰ est
Duithrea uero sit ait

Expanded text:
in conspectu suo quasi fieri ac terminari. quae uaticinia eorum cum paulatim fama uulgasset, quoniam profani a sacramento ignorabant quatenus dicerentur, conpleta esse iam ueteribus saeculis illa omnia putauerunt, quae utique fieri conplerique non poterant homine regnante. lere compresso subiecta erit deo terra, cedet et ipse mari uector nec nautica pinus mutabit merces, omnis feret omnia tellus. non rastros patietur humus, non uinea falcem; robustus quoque iam tauris iuga soluet arator. tunc et molli paulatim flauescet campus arista incultisque rubens pendebit sentibus uua et durae quercus sudabunt roscida mella. nec uarios discet mentiri lana colores, ipse sed in pratis aries iam suaue rubenti- murice, iam croceo mutabit uellera luto, sponte sua sandyx pascentis uestiet agnos. ipsae lacte domum referent distenta capellae ubera nec magnos metuent armenta leones. quae poeta secundum Cymaeae Sibyllae carmina prolocutus est. Erythraea uero sic ait
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝰ aꝑiet fecũditatẽ sũã et uoiru¬
mas fruges sua sponte geuerabit
Rupes mõeiũ melle sudabũt ꝑ riu̾os
uia decurent es fliua lacte
ii uudabut mundus demiq ip̃e
gandebit et oĩs ⁊ erũ natura leta
biti. crepta et liberata domino ma¬
li et impietatis et sceleris eter¬
iored. Nõ uestiẽ ꝑhoc tp̃i sangnĩe
alaent᷑ nõ anes preda s quieta
et placida erũt oĩa leoues et ui¬
fuli ad presepe suil stabunt¬
In pus onẽ nõ rapier canisꝰ rõ

Expanded text:
uero aperiet fecunditatem suam et uberrimas fruges sua sponte generabit, rupes montium melle sudabunt, per riuos uina decurrent et flumina lacte inundabunt: mundus denique ipse gaudebit et omnis rerum naturbitur, erepta et liberata dominio mali, et impietatis, et sceleris, et erroris. Non bestiae per hoc tempus sanguine alentur, non aves praeda: sed quieta et placida erunt omnia. Leones et vituli ad praesepe simul stabunlupus ovem non rapiet, canis non
Abbreviated transcription (Latin):
Durent itaq lp̃ies trã quillissuuani
uitã ꝑ copiosissimã ducẽtes et re¬
magnũ cuiꝰ iiuẽ erit pelarũ ac
uenerabile uniu̾sis nacõnib que sub
tura dicũtus Quoꝵ/ testuuoniã et
uerba  pou̾e̾ opꝰ eẽ nõ duxi qñ
eẽt ifinitũ nec tantã rerũ multi¬
tudinẽ mensura libri ecperet tam
multis uno spiritu sumilia dicentib
smiulq ne fastidiũ legentib fieret
si ex oĩb collocta et trauflata cõ¬
gererẽ Pterra ut ea rp̃a que dice̾mi
nẽ nr̃is s alienis potissimũ lrĩs
cõfirmareni Docerẽq nõ moddoe¬
itãt᷑ ueritatẽ cõsigna tã teneri ꝙͣ
recusant aguoscẽ Qui aũt dili¬
goucius eyec uoliu̾t scire ex ip̃o fõ¬
de hauriat et plura ꝙͣ nos ĩ hiis
libris cp̃plexi fuuius admirabilia
reperiet fortasse quispram nũt re¬
quirat quado ista que dixiuius sit
futurã Iod suꝑiꝰ ostendi edmupletis

Expanded text:
ent itaque homines tranquillissimam vitam et copiosissimam, et remagnum, cujus nomen erit praeclarum ac venerabile universis nationibus, quae sub tura dicuntur: quorum testimonia et uerba ponere opus esse non duxi, quoniam esset infinitum nec tantam rerum multitudinem mensura libri caperet tam multis uno spiritu similia dicentibus simulque ne fastidium legentibus fieret, si ex omnibus collecta et translata congererem, praeterea ut ea ipsa quae dicerem non nostris, . sed alienis potissimum litteris confirmarem doceremque non \' moctantur, veritatem consignatam teneri quam recusant agnoscere. Si quis autem diligentius, haec voluerit scire, ex ipso fonte hauriat, et plura, quam nos in his libris complexi sumus, admirabilia reperiet. Fortasse quispiam nunc requirat, quando, ista quae diximus, sint futura. Jam superius ostendi, completis
Abbreviated transcription (Latin):
cuilibot euelri ad sũmũ T aligã¬
tib cñ ueritatꝭ suliore luĩb qͥ
stabilem gressum tougoe nõ possũt
reuoluntur in plauid Puns nũt
giadus est iutelligẽ falsas religio¬
ues et abice̾ ĩ pios cultus hũaua
mauu fabrrcatorid Saserdos uero
ꝑspitere aĩo ꝙ uiius sit deus siduus

Expanded text:
cuilibet euehi ad summum. caligancuilibet euehi ad summum. caligantibus enim ueritatis fulgore luminibus qui stabilem gressum tenere non possunt, reuoluuntur in planum. primus autem gradus est intellegere falsas religiones et abicere inpios cultus humana manu fabricatorum, secundus uero, perspicere animo quod unus sit deus summus
Abbreviated transcription (Latin):
Intellexit enĩ docc̾uã illã nichil ha¬
bere nise certi nichil ueri uec ut
putauant quid̃ suuulauit ip̃am
Soctriuã ut alios refelleret sed ui¬
dit ex parte aliqua ueritatẽ testa¬
tusq est eciã in iudicio sicut tra¬
ditur a platoue ꝙ uulla eẽt hũa¬
ua sapiã/ adeo doctriũa qua tñ pħi
gloriabant᷑ cõp cõtempsit desrisit
abiecit ut idip̃m ꝓsũma doceriua
ꝓfit̾etur ꝙ uichuil stcire didicisset
st ergo nulla est sapiã hũaua so¬
crates docuit ut plato tradidit appa¬
⁊ et essi. diuiuad uet ulli ulii ꝙd
S̾ ueritatis uoticiã subiate Deue
unt᷑ nostendus est in quosolo ueri
tas est̃ Ille iuũdi pareus et cõditor.
rerũ qui ecͥ oculis nõ uidet᷑ mente
uipceruit᷑ cuiꝰ religio multis mod̃
ĩ pͥuguari solet ab lnis qui ueq ue¬
iã sapiãm tenẽ potuerũt neq ma¬
gui et celestis archani cõprcheu¬
dere raciouẽ/ Uã cũ suit gra¬
Sus multi ꝑ ques ad doniciliũ
ueritatꝭ astendit᷑ nõ est facile

Expanded text:
octrinam illam nihil habere in se certi, nihil ueri nec, ut putabant quidam, dissimulauit ipse doctrinam, ut alios refelleret, sed uidit ex parte aliqua ueritatem testatusque est etiam in iudicio, sicut traditur a Platone, quod nulla esset humana sapientia: adeo doctrinam qua tum philosophi gloriabantur, contempsit derisit abiecit, ut id ipsum pro summa doctrina profiteretur, quod nihil scire didicisset. si ergo nulla est sapientia humana, ut Socrates docuit, ut Plato tradidit, apparet esse diuinam nec ulli alii quam deo ueritatis notitiam subiacere. deus igitur noscendus est. in quo solo uetas est. Ille mundi parens, et conditor rerum, qui oculis non videtur, mente vix cernitur. Cujus religio multis modis impugnari solet ab iis, qui neque veram sapientiam tenere potuerunt, neque magni et coelestis arcani comprehendere rationem. Nam cum sint gradus multi per quos ad domicilium ueritatis ascenditur, non est facile
Abbreviated transcription (Latin):
morient᷑ sed ꝑ eos dem aual ad¬
uos infiuitã multitudinẽ gene¬
rabut et erit soboles eoꝵ scã et
deo cara iui aũt̾ ab ĩ feris susti¬
tabinta hii pẽcũt uiuẽtib ueluti
indices ¶untes uero nõ extinguẽ¬

Expanded text:
morientur, sed per eosdem mille annos infinitam multitudinem generabunt et erit suboles eorum sancta et deo cara: qui autem ab inferis suscitabuntur, hi praeerunt uiuentibus uelut iudices. gentes uero non extinguen
Abbreviated transcription (Latin):
innanus qui et lactancius
arnobii discipłe sub dyocle¬
ciano p̃ncipe acatus cum flabo
gͣmatio tuuꝰ de medicmnalibus
uersu compositi eptant libri
nichomedie rethoricũ docuit
at penuria distipuloro ol gretã
uidelicet cuntate ad scribend
se contulit. habemꝰ eius simpho¬
siũ qd adolestentulus scripsit
affrice et odeporitũ de affrica
usq inchomediã exametus stptam
uersibus et aliũlibrũ qui inst̾bit᷑
gramaticus et pulcheir miũ de ra
dei et institutionũ dñaꝵ adũsus
gẽter libros sextẽ Epitomen¬
et ad aclefiadem libros dũor d
auditoie suũ epłaꝵ librosdio¬
Et adeund̃ de opificio dei uel
formacõe hoĩs libellũ unũ. Inc¬
in extrema seuectute magister
cesarie crispi filii constantu in
gillia fuit qui postra a prẽ nũ¬
fectus est.

Expanded text:
ianus qui et Lactantius Arnobii discipulus sub Diocletiano principe accitus cum Flauio grammatico, cuius De medicinalibus uersu conpositi extant libri, Nicomediae rhetoricam docuit ac penuria discipulorum ob Graecam uidelicet ciuitatem ad scribendum se contulit. habemus eius Symposium, quod?adulescentulus scripsit Airicae et hodoeporicum Africa ue Nicomediam hexametris scriptum uersibus et alium librum qui inscribitur Grammaticus et pulcherrimum De ira dei et Institutionum Diuinarum aduersus gentes libros septem etet Ad Asclepiadem libros duos, Deauditorem suum epistularum libros duos. ad eundem De opificio dei uel formatione hominis librum unum. hic extrema senectute magister Caesaris Crispi filii Constantini in Gallia fuit. qui postea a patre interfectus est.
Abbreviated transcription (Latin):
si qua forte ꝓptea dissonare
putãtuo a uero quia nõ ut dtã
sunt incelligunt᷑ tanue liberum
hẽ ibi lector auditor ue iu̾diciũ
quo uel appbet quod plaeuerit
uel impbet qd offenderit Et iõ
tur ut deidustretur sine om̃o
ita cẽ siue fieri potuisse quod
uel disputatum ibi est uel nar¬
ratum si cui displicuit uel redẽ
nolu̾t non rẽp̃hendit̾. In cuiᶜᵘ

Expanded text:
si qua forte propterea dissonare putantur a uero, quia non, ut dicta sunt, intelleguntur, tamen liberum ibi habet lector auditorue iudicium, quo uel adprobet, quod placuerit, uel inprobet, quod offenderit. et ideo tur, ut demonstretur siue omnino ita esse, siue fieri potuisse, quod uel disputatum ibi est uel narratum, si cui displicuerit aut credere noluerit, non reprehenditur. in illa .
Abbreviated transcription (Latin):
error latrat. Illuas quippe stpta
sũma auc̃te sunt dignissima qui
nullum oerbum nõ quod reuotae
uellet ssd quod reuocare de beret
enusit hoc quisquis nondũ est

Expanded text:
or. illius quippe scripta summa sunt auctoritate dignissima, qui nullum uerbum, non quod reuocare uellet. sed quod reuocare deberet, emisit. hoc quisquis nondum est
Abbreviated transcription (Latin):
.ysa .xxx.G. p̾parata est ab heri
tͥophec et a rege p̾parata pro¬
funda et dilatata et nutrimẽ
et flatus dñi sicut torrens sul¬
phuris succendens eã. tophet¬

Expanded text:
ns: « Praeparata est enim ab heri Topheth, a rege praeparata, profunda et dilatata. » Pulchre astatus Domini sicut torrens sulphuris succendens eam.
Abbreviated transcription (Latin):
gatõr. igitur te pulcrũ uideri
nõ tua natura. s oculoꝵ spectã¬
ciũ redit infirmitas. et paulo¬
post. Estimate qnͣtum uultis ni¬
mia corporis bona dũ sciatis ħ.
qd̾cũq miratõm triduane febͥs
igniculo posse dissolui. ¶Item¬

Expanded text:
tur? Igitur te pulchrum uideri non tua natura, sed oculorum spectantium reddit infirmitas. Sed aestimate quam uultis nimio corporis bona, dum sciatis hoc quodcumque miramini triduanae febris igniculo posse dissolui. E
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊c̾. Quid insanie est ꝙ cunc¬
tantur homines relinq̃re sĩpla
pro centuplis. ubi cupidus. ubi
ambitõsus. ubi conquisitor huiꝰ
scłi quid ad fidele negociũ ⁊ ꝙ

Expanded text:
tur: quid insaniae est quod cunctantur homines relinquere simpla pro centuplis? Ubi est cupidus, ubi ambitiosus, ubi conquisitor hujus saeculi? Quid ad fidele negotium et n
Abbreviated transcription (Latin):
locupletatur parce agendo. et ħ¬
ẽ pars mercedis illius in eo qd̾ di¬
cit. Inueni requiẽ tnͥ. Nũc mau¬
ducabo de bonis meis solus ⁊
nescit ꝙ tempꝰ t pret̾eat illũ¬

Expanded text:
locupletatur parce agendo, et haec pars mercedis illius in eo quod dicit, Inveni requiem mihi; et nunc manducabo de bonis meis solus. Et nescit quod tempus praetereat
Abbreviated transcription (Latin):
Si multis annis homo uixerit
et ĩ hiis om̃ib letus fu̾it me¬
tinisse d tenebrosi temporis
et dierũ tnultoꝵ qui cũ uene¬
rint multoꝵ uanitatis argu¬

Expanded text:
Si multis annis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum multorum, qui cum venerint, vanitatis argu