comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quos dũ maior scientia erigit. a cȩ̨terorũ societate dis-¬
iungit. & quasi quo plus sapiunt. eo ãplius a concordiȩ
uirtute desipiscunt: recte subiungitur.
abeit in uob̾ sal: & pacẽ habete int̾ uos. Per sal qͥppe
uerbi sapientia de signat᷑. Qui gͦ loqui sapient̾ nitit᷑.¬
magnoꝑe metuat ne eiꝰ eloquio audientiũ unitas
confundat᷑. Sal qͥppe sine pace . ñ uirtutis. ẽ. donũ:
sed dãnationis argum̃tũ. Quo enĩ quisq melius sapit.
eo deterius delinquit. Ꝙ ideo in excusabilit̾ merebit᷑
suppliciũ: qͥ prudent᷑ si uoluisset potuit uitare peccatũ

Expanded text:
quos dum major scientia erigit, a caeterorum societate disquos dum major scientia erigit, a caeterorum societate disjungit, et quasi quo plus sapiunt, eo longius a concordiae virtute desipiscunt, recte subjungitur: Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos. Per sal quippe verbi sapientia designatmagnopere metuat ne ejus eloquio audientium unitas confundatur. Sal quippe sine pace non virtutis est donum, sed damnationis augmentum. Quo enim quisque melius sapit, eo deterius delinquit. Et ideo inexcusabiliter merebitur supplicium, qui prudenter, si voluisset, potuit vitare peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
rentiũ deforis tribulationũ debet castigari. ut dignũ
dõ sacrificiũ fieri possit. Respicit hic locus ad suꝑiora
ubi mẽbra scandalizantia euelli pͣcepta sunt. qͥa & hoc
igne silliri. ẽ. id÷ tẽptationib exerceri. ꝓximos nob
ac dilectos ob xp̃i amorẽ negare. Ponym est sal.
Qđ si sal insulsũ fuerit. in qͦ illud condietis: Bonũ est
dĩ uerbũ audire frequentius. sale sapientiȩ sp̃ualis cor-¬
dis archana condire. immo ipsũ cũ apłis sal terrȩ fieri.
id ÷ corũ qͦq qui adhuc t̾rena sapiunt imbuendis m̃tib
sufficere. At siquis semel condim̃to ueritatis refectꝰ
ad apostasiã redierit. quo alio doctore corriget᷑. qͥ eã
gruit illud uiri sapientis. quis medebit᷑ incantatori
a serpente ꝑcusso: Hac sane sententia speciͣlit̾ iudȩ
scariothis socios. ipsũq designari ñ immerito credit᷑
qͥ phylargiria corruptꝰ. & gradũ apostolatꝰ ꝑdere. &
dñm tradere ñ dubitauit: Uerũ quia sunt ñnulli

Expanded text:
deforis tribulationum debet castigari, ut dignum Deo sacrificium fieri possit. Respicit hic locus ad superiora, ubi membra scandalizantia evelli praecepta sunt: quia et hoc igni saliri est, id est, tentationibus exerceri, proximos nobis ac dilectos, ob Christi amorem negare. Bonum sal. Quod si sal insulsum fuerit, in quo illud condietis? Bonum est Dei verbum audire frequentius, sale sapientiae spiritalis cordis arcana condire, imo ipsum cum apostolis sal terrae fieri, id est, eorum quoque qui adhuc terrena sapiunt, imbuendis mentibus sufficere. At si quis semel condimento veritatis refectus, ad apostasiam redierit, quo alio doctore corrigitur, qui eagruit illud viri sapientis: Quis medebitur incantatori a serpente percusso? Hac sane sententia specialiter Judae Scariothis socios ipsumque designari non immerito credetur qui philargyria corruptus et gradum apostolatus perdere, et Dominum tradere non dubitavit. Verum quia sunt nonnulli,
Abbreviated transcription (Latin):
tis suȩ: Qui enĩ spe certissima futurȩ immortalita¬
tis quasi iã reformatũ in similitudinẽ dnĩcȩ resurre¬
ctionis corpus suȩ fragilitatis intuebant᷑: quasi sacra¬
ta igne sp̃uali dõ uictima etiã in pͣsenti uiuebant.
iuxta illud eiusdẽ apłi. Obsecro uos fr̃s ꝑ miscđiam
dõ placentẽ:. Possumus & ita recte intelligere qđ dictũ
est: omĩs enĩ igne salliet᷑. & omĩs uictima salliet᷑. qđ
altare sit dĩ cor electorũ. hostiȩ uͦ & sacrificia in hoc
altari offerenda. bona sint oꝑa fideliũ. In om̃ib autẽ
sacrificiis sal debeat offerri. qͥa nullũ. ẽ. opus bonũ qđ
ñ sal sapientiȩ abomĩ corruptione uanȩ laudis. cȩte¬
risq prauis siue suꝑfluis cogitationib expurgat. si ñ
cura continentiȩ a carnalib castigat illecebris. Ignis
aut̃ qͥ sacrificia in altari consumit. ille. ẽ. utiq de quo
iohes ait. ipse uos baptitabit in sp̃u scõ & igne ꝑque

Expanded text:
 immortalitatis quasi jam reformatum in similitudinem dominicae resurrectionis, corpus suae fragilitatis intuebantur, quasi sacrata igne spiritali Deo victima etiam in praesenti vivebant, juxta illud ejusdem apostoli: Obsecro vos, fratres, sumus et ita recte intelligere quod dictum est: Omnis enim igne salietur. Et omnis victima sale salietur , quod altare sit Dei cor electorum, hostiae vero sacrificia in hoc altari offerenda, bona sint opera fidelium: In omnibus autem sacrificiis sal debeat offerri, quia nullum est opus bonum quod non sal sapientiae ab omni corruptione vanae laudis, caeterisque pravis sive superfluis cogitationibus expurget. Nam cura continentiae a carnalibus castigat illecebris. Ignis autem qui sacrificia in altari consumit, ille est utique de quo Joannes ait: Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni ; pe
Abbreviated transcription (Latin):
igne salliet᷑ addidit: & om̃is uictima salliet᷑. Ille &¬
eni ueracit᷑ uictima dñi existit: qͥ suũ corpus & animã
a uitis emundando. ꝑ amorẽ sc̃ĩ sp̃s dõ consecrat. Nec
solũ uictima talis sale asꝑgit᷑. sed & igne consumit᷑:
quando ñ peccati tantũ contagio pellit᷑ sed abelectoꝵ
m̃te ipsa etiã uitȩ p̃sentis quȩ in carne. ẽ delectatio
tollitur. & futurȩ magis uitȩ conuersatio intenta
m̃te suspirat᷑. An ñ hostia sacro igne sallita erat qui
dicebat. nr̃a aut̃ conuersatio in cęlis ẽ. unde etiam
saluatorẽ expectamꝰ dñm iesum xp̃m. qͥ reformabit¬

Expanded text:
igne salietur, addidit: Et omnis victima sale salietur. Ille eigne salietur, addidit: Et omnis victima sale salietur. Ille etenim veraciter victima Domini existit qui suum corpus et animam a vitiis emundando per amorem sancti Spiritus Deo consecrat. Nec solum victima talis sale aspergitur, sed et igni consumitur, quando non peccati tantum contagio pellitur, sed ab electorum mente ipsa etiam vitae praesentis quae in carne est delectatio, tollitur, et futurae magis vitae conversatio intenta mente suspiratur. An non hostia sacro igne salita erat qui dicebat: Nostra autem conversatio in coelis est . Unde etiam Salvatorem exspectamus Dominum Jesum Chr
Abbreviated transcription (Latin):
mis & ignis ualeamꝰ euitare torm̃tũ. Sequit᷑
oñis enĩ igne sallict᷑. & om̃is uictima sale salliet᷑
Foctor quippe uermiũ de corruptione solet nasci
carnis & sanguinis. ideoq caro recens sale condit᷑: ut
exiceato humore sanguineo: uermescere nequeat. Caro¬
g &e sanguis uermes creat. qͥa delectatio carnalis cui
condim̃tũ continentiȩ ñ resistit. poenã luxuriosis ge¬
nerat ȩt̾nã. Cuiꝰ si foetorẽ quisq uitare desiderat. &¬
corpus sale continentiȩ. & mentẽ studeat condim̃to
sapientiȩ aberroris & uitiorũ labe castigare. Mire
sale asꝑsis condit᷑. ñ solũ omnẽ uermiũ contagiõnẽ
longe abigit. sedipsã qͦq quȩ ita sallit᷑ carnẽ consumit.
qđ in hostus quȩ in altari cremabant᷑ fieri solere diui¬
nȩ legis scita declarant: ubi in om̃i uictima & sacrifi¬
cupiscentiȩ carnalis expurgari. ut uictima diuinis al¬
tarib apta possit effici. Unde bene cũ dixisset omĩs enĩ

Expanded text:
tum. Sequitur: Omnis enim igne satietur, et omnis victima sale salietur. Fetor quippe vermium de corruptione solet nasci carnis et sanguinis. Ideoque caro recens sale conditur, ut exsiccato humore sanguineo ergo et sanguis vermes creat; quia delectatio carnalis, cui condimentum continentiae non resistit, poenam luxuriosis generat aeternam. Cujus fetorem quisquis vitare desiderat, corpus sale continentiae et mentem studeat condimento sapientiae ab erroris et vitiorum labe castigare. Alitesale aspersis conditur, non solum omnem vermium contagionem longe abigit, sed ipsam quoque quae ita salitur carnem consumit. Quod in hostiis quae in altari cremabantur, fieri solere divinae legis scita declarant, ubi in omni victima et sacrificupiscentiae carnalis expurgari, ut victima divinis altaribus apta possit effici. Unde bene, cum dixisset, Omnis enim
Abbreviated transcription (Latin):
matũ esset contestatione apłorũ pͣdicantiũ: & fide
credentiũ popłorũ. Quia uͦ typice uir iste peccatis
languidũ genꝰ designat humanũ: recte ñ solũ le¬
fuisse describit᷑. Om̃s enĩ peccauer̃. & egent gła dĩ
lla scilicet ut extenta manu saluatoris: hoc ÷ incar¬
nato dĩ uerbo. humanãq contigente naturã aber¬
roris prisci uarietate mundent᷑. possintq cũ apłis
audire. Ia uos mundi estis. ꝓpt̾ sermonẽ quẽ locutꝰ
sũ uob̾. Et quidiutius abominabiles a popło dĩ erant
castris secreti: iã aliquando tẽplo reddi. & sacerdo¬
ti queant offerri: illi utiq cui dicit᷑ tu es sacerdos
in ȩt̾nũ: audientes ab apło: Templũ enĩ dĩ scm̃ est
qđ estis uos. Offerantq ꝓemundatione sira sic̃ p̾ce-

Expanded text:
matum esset contestatione apostolorum praedicantium et fide matum esset contestatione apostolorum praedicantium et fide credentium populorum. Quia vero typice vir iste peccatis languidum genus designat humanum, recte non solum lefuisse describitur. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Illa, scilicet, ut, extenta manu Salvatoris, hoc est incarnato Dei Verbo, humanamque contingente naturam, ab erroris prisci varietate mundentur, possintque cum apostolis audire: Jam vos mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis , et qui diutius abominabiles a populo Dei erant castris secreti, jam aliquando templo reddi, et sacerdoti queant offerri, illi utique cui dicitur: Tu es sacerdos in aeternum , audientes ab Apostolo: Templum enim Dei sanctum est quod estis vos
Abbreviated transcription (Latin):
separatĩ ut primũ dicat uolo. deinde imꝑet mundare
in dixeris. Quare pͣcipit᷑ nemini dicere nͥ ut doceret
ñ uulganda nr̃a beneficia sed p̃menda. ut ñsolũ a
mercede abstineamꝰ pecuniȩ sed etiã gr̃ȩ: Seo ua¬
dere se sacerdoti iubet᷑: ut intelligeret sacerdos eũ
ñ legis ordine. sed grã dĩ supra legẽ ẽẽ curatũ. Offer¬
re autẽ sacrificiũ. ut ostenderet dñs: qͥa legȩ̃ ñ solue¬
ret sed ad impleret. qͥ scđ̾m legẽ gradiens supra legẽ
sanaret eos. qͦs remedia legis ñ sanauerant. Et bene ad¬
didit. in testimoniũ illis: hoc ÷ si dño credant. si im¬
pietatis lepra discedat. Qđ si quẽ mouet quomꝰ dñs
mosaẏcũ uideat᷑ apꝓbare sacrificiũ. cũ id ñ recepit
ȩccła: meminerit nondũ coepisse sacrificiũ sc̃m scõꝵ
locaustuĩ suũ. Non aut̃ oportebat auferri significan¬
tia sacrificia: priusquã illud qđ significabat᷑ confir¬

Expanded text:
separatum, ut primum dicat volo, deinde imperet, mundare. separatum, ut primum dicat volo, deinde imperet, mundare. ni dixeris. Quare praecipitur nemini dixeris, nisi ut doceret non vulganda nostra beneficia, sed premenda, ut non solum a mercede abstineamus pecuniae, sed etiam gratiae. Sed vadere se sacerdoti jubetur, ut intelligeret sacerdos cum non legis ordine, sed gratia Dei supra legem esse curatum. Offerre autem sacrificium, ut ostenderet Dominus, quod legem non solveret, sed adimpleret, qui secundum legem gradiens supra legem sanaret eos, quos remedia legis non sanaverant. Et bene addidit: In testimonium illis, hoc est, si Deo credant, si impietatis lepra discedat. Quod si quem movet quomodo Dominus Mosaicum videatur approbare sacrificium, cum id non receperit Ecclesia, memineat nondum coepisse sacrificium sanctum locaustum suum. Non autem oportebat auferri significantia sacrificia priusquam illud quod significabatur confir
Abbreviated transcription (Latin):
Uidesgͥ qđ dubitari ñ potest. qͥa uoluntas di potestas .e.
S iͥ uoluntas ciꝰ potestas ẽ: qui unius uoluntatis asserunt.
uniusutiq asserant potestatis. Itaq quasi potestatẽ ha¬
bens sanandi & iubendi auctoritatẽ. oꝑandi testimoniũ
n refugit. Uolo enĩ dicit ꝓpt̾ fotinũ imꝑat ꝓpt̃ arriũ.
tangit ꝓpt̃ manicheũ. Et lex quidẽ tangilȩpsos ꝓhibet.
sed quia dñs legis ẽ. ñ obsequit᷑ legi sed lege facit
N on gͦ ideo tetigit quia sine tac̾tu mundare ñ poterat.
sed ut ꝓbaret quia subiectꝰ ñ erat legi nec contagiũ
timebat ut homines: sed qͥa contamĩnari ñ poterat
qͥ alios liberabat. lepra tactu dñi fugaret᷑ quȩ solebat
contaminare tangentẽ. Simulq illud mirabile. qđ
eo sanauit genere quo fuerat obsecratꝰ. Siuis potes me
mundare. Uolo inqͥt. Mundare. Habes uoluntatẽ:
etiã habes pietatis affectũ. Non gͦ ut pleriq latinoꝵ
putant. iungendũ. ẽ. & legendũm uolo mundare. sed

Expanded text:
bitari non potest quin voluntas Dei potestas sit? Si ergo voluntas ejus potestas est, qui unius voluntatis asserunt, unius utique asserunt potestatis. Itaque quasi potestatem habens sanandi, non refugit. uolo ergo dicit propter Fotinum, imperat propter Arrium, tangit propter Manichaeum. sed quia Dominus legis est, non obsequitur legi, sed legem facit. Non ergo ideo tetigit, quia sine tactu mundari non poterat, sed ut probaret quia subjectus non erat legi. Nec contagium timebat ut homines, sed quia contaminari non poterat qui alios liberabat, lepra tactu Domini fugatur, quae solebat contaminare tangentem. Simulque illud mirabile, quod eo sanavit genere, quo fuerat obsecratus. Si vis, potes me mundare. Volo, inquit, mundare. Habes voluntatem, etiam habes pietatis effectum. Non ergo ut plerique Latinorum putant jungendum est et legendum Volo mundare, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dato talia connectit: ut ipse intelligat᷑ quẽ mathe¬
us cõmemorat tunc. eẽ mundatũ. quando post illũ
sermonẽ dñs de monte descendit: Sic enĩ ait mathis
Cũ autẽ descendisset de monte : secutȩ st̃ eũ turbȩ

Expanded text:
dato connectit, ut ipse intelligatur quem Matthaedato connectit, ut ipse intelligatur quem Matthaeus commemorat tunc esse mundatum, quando post illum sermonem Dominus de monte descendit. Sic enim ait Matthaeus: Cum autem de
Abbreviated transcription (Latin):
eũ crucifigere psuasit. quia xp̃m siue cd̃i filiũ ñ esse
putauit: sed quia se morte illius ñ prȩuidit. et̃ dã¬
nandũ. Uere enĩ de hoc mysterio a scłis abscondito
dic̃ apłs. qđ nemo principũ huiꝰ scłi cognouit. Sienĩ
cognouissent: nunquã dñm gł̾ȩ crucifixissent. Qua
manifestat qui ait. Peccatori aut̃ dixit ds̃. quare
prȩdicantẽ audit: sequatur errantẽ Improb enĩ
magister. ẽ diabolus. qui falsa ueris sepe ꝑmiscet: ut
specie ueritatis testimoniũ fraudis obtexat. E⁊ di
luculo ualde surgens. egressus abiit indesertũ locũ.¬
ibiq orabat. Si occasu solis mors exprimit᷑ saluatoris
quare ñ diluculo redeunte resurrectio eiꝰ indicetur:
synagogis eoꝵ. & omĩ galilea: & demonia eiciens. In
hac p̾dicatione quã dicit eũ habuisse in omĩ galilea:
intelligit᷑ etiã sermo ille habitꝰ in monte. cũiꝰ cõmemo¬
rationẽ facit matheus. Nanq MaRcUS ita sequitur.

Expanded text:
eum crucifigere persuasit, quia Christum sive Filium Dei esse putavit, sed quia se morte illius non praevidit esse damnandum. Vere enim de hoc mysterio a saeculis abscondito Apostolus: Quod nemo principum hujus saeculi cognovit: si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent. Quarmanifestat, qui ait, peccatori autem dixit Deus, quare praedicantem audit, sequatur errantem; inprobus enim magister est diabolus, qui falsa ueris saepe permiscet, ut specie ueritatis testimonium fraudluculo valde surgens, egressus abiit in deserum locum, etc. Si occasui solis mors exprimitur Salvatoris, quare non diluculo redeunte resurrectio ejus indicetur? synagogis eorum et omni Galilaea, et daemonia ejiciens. In hac praedicatione quam dicit eum habuisse in omni Galilaea intelligitur etiam sermo ille habitus in monte, cujus commemorationem facit Matthaeus. Namque Marcus ita sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tur uariis languorib Solis occubitꝰ passionẽ mor¬
tẽq significat illius qui dix̃. Quã diu in mundo sũ:
lux sũ mundi. Et sole occidente plures demoniaci quã
ante: plures sanant᷑ egroti. Quia qui tẽporalit̃ iN
carne uiuens paucos iudeorũ docuit: calcato regno
mortis om̃ib ꝑorbẽ gentib fidei salutisq dona trans¬
misit. Cuiꝰ ministris quasi uitȩ lucisq p̾conib psal¬
mista canit. Iter facite ei qͥ ascendit suꝑ occasũ. Supꝑ
occasũ quippe dñs ascendit: quia unde in passione
occubuit. inde maiorẽ suã głam resurgendo manife¬

Expanded text:
urabat eos. Solis occubitus passionem mortemque significat illius qui dixit: Quandiu in mundo sum, lux sum mundi. Et sole occidente plures daemoniaci quam ante, plures sanantur aegroti. Quia qui temporaliter in carne vivens paucos Judaeorum docuit, calcato regno mortis, omnibus per orbem gentibus fidei salutisque dona transmisit. Cujus ministris, quasi vitae lucisqmista canit: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manife
Abbreviated transcription (Latin):
nando egrotos. recreando ieiunos: quantũ deuotio¬
ne credentiũ delectet᷑ insinuat. Iuxta uͦ legss allego¬
riae pecentẽ deserta gentiũ xp̃mͣ multȩ fideliũ
cateruȩ relictis moenib priscȩ conuersationis: ne¬
glectoq uariorũ dognatũ prȩsidio sequunt᷑ : & qui
pridẽ notus in iudea ds̃. postquã dentes iudeorũ:
arma & sagittȩ. & lingua eoꝵ machera acuta facta ẽ:

Expanded text:
nando aegrotos, recreando jejunos, quantum devotionando aegrotos, recreando jejunos, quantum devotione credentium delectetur, insinuat. Juxta vero leges allegoriae, petentem deserta gentium Christum, multae fidelium catervae relictis moenibus priscae conversationis, neglectoque variorum dogmatum praesidio, sequuntur. Et qui primum notus in Judaea Deus, postquam dentes Judaeorum arma et sagittae, et lingua eorum mach
Abbreviated transcription (Latin):
ieSUs: & misertꝰ ẽ. suꝑ eos. qui erant sicut oues non
habentes pastorẽ. & coepit docere illos multa. Quomꝰ
misertꝰ sit suꝑ eos: matheus exponit plenius dicens.
Et misertꝰ ẽ. eis: & curauit languidos eoꝵ. Hoc est
enĩ ueracit̾ pauꝑũ ñ habentiũ pastorẽ misereri: etiã
eis ueritatẽ docendo aꝑire. & molestias corporales me¬
dicando auferre: sed & ieiunos reficiendo ad laudẽ sup¬
nȩ largitatis animare. qđ etiã sequentia lectionis huiꝰ
eũ fecisse cõmemorant: Temptat autẽ fidẽ turbarũ:
& ꝓbatã digna mercede recõpensat. Petendo enĩ solitu¬
dinẽ an sequi curent explorat: illȩ sequendo & ñ in
ium̃tis aut uehiculis diuersis: sed ꝓpriolabore pedũ
iter arripiendo deserti: quantã salutis suȩ curã ge-¬
rant ostendunt: Rursũ ipse ut potens piusq saluãtor
ac medicus excipiendo fatigatos. docendo inscios. sa¬

Expanded text:
Jesus et misertus est super eos, qui erant sicut oves non Jesus et misertus est super eos, qui erant sicut oves non habentes pastorem, et coepit docere illos multa. Quomodo misertus sit super eos, Matthaeus exponit plenius dicens: Et misertus est eis, et curavit languidos eorum. Hoc est enim veraciter pauperum et non habentium pastorem misereri, et viam eis veritatis docendo aperire; et molestias corporales medicando auferre; sed et jejunos reficiendo ad laudem supernae largitatis animare. Quod etiam sequentia lectionis hujus eum fecisse commemorant. Tentat autem fidem turbarum, et probatam digna mercede recompensat. Petendo enim solitudinem an sequi curant explorat. Illae sequendo, et non in jumentis aut vehiculis diversis: sed proprio labore pedum iter arripiendo deserti, quantam salutis suae curam gerant ostendunt. Rursum ipse, ut potens piusque salvator ac medicus, excipiendo fatigatos, docendo inscios, sa
Abbreviated transcription (Latin):
Nã quanto magis necessaria curandi corporis hora ne¬
gatur: tantominꝰ illecebris animȩ suȩ & carnis. stu¬
dendi facultas ad est. quinpotius a quib uerbũ fidei:
& salutare mysteriũ: opportune importune ȩxigi¬
tur: horũ animꝰ consequent᷑ ad agenda sẽꝑ & cogitan¬
da cȩlestia succendit᷑. ne ea quȩ uerbis docent. factis
impugnent. Et ascendentes in nauĩ: abier̃ in
desertũ locũ se orsũ. Non discipłi soli. sed assũpto
dño ascender̃ in nauĩ: & locũ petiere desertũ. ut
euangłista matheus aꝑte demonstrat. Es uider̃
eũ abcuntes. & cognouer̃ multi: & pedestres & de om̃ib¬
eos pͣuenisse dicunt᷑: ostendit᷑ quia ñ in aliã maris
siue iordanis ripã nauigio ꝑuener̃ discipłi cũ dño.
sed transito naui aliquo freto: aut stagno. ꝓximos eiꝰdẽ
regionis locos adierunt: quo etiã indigenȩ pedestres
ꝑuenire poterant. Et exiens uidit turbã multã

Expanded text:
Nam quibus necessaria curandi corporis hora neNam quibus necessaria curandi corporis hora negatur: quanto minus illecebris animae sive carnis studendi facultas adest? Quin potius a quibus verbum fidei et salutare ministerium opportune importune exigitur, horum animus consequenter ad agenda semper et cogitanda coelestia succenditur, ne ea quae verbis docent, factis impugnent. Et ascendentes in navem, abierunt in desertum locum seorsum. Non discipuli soli, sed assumpto Domino ascenderunt in navem, et locum petiere desertum, ut evangelista Matthaeus aperte demonstrat. Et viderunt eos abeuntes, et cognoverunt multi, et pedestres eos praevenisse dicuntur, ostenditur quod non in aliam maris sive Jordanis ripam navigio pervenerunt discipuli cum Domino, sed cum transito navi aliquo freto aut stagno, proximos ejusdem regionis locos adierunt, quo etiam indigenae pedestres pervenire potuerunt. Et exiens, vidit turbam multam
Abbreviated transcription (Latin):
significationis. qͥa uidelicet derelicta iudea quȩ ꝓ¬
phetiȩ sibi caput ñ credendo abstulerat. indeserto
ȩccłȩ quȩ uirũ ñ habuerat. uerbi. eẽt. cibaria creden¬
tib quasi epulas panũ largiturus & pisciũ. Ibi & enĩ
pͣdicatores scĩ qui apud iudeã ñ credentẽ & contra¬
dicentẽ. aliquandiu graui tribulationũ sarcina
p̾mebant᷑: requiẽ nacti sunt de collata gentilib grã
fidei. Quȩ autẽ necessitas fuerit concedendȩ requiei
discipłis: subsequent̾ ostendit᷑ cũ dicit᷑ ERaNT
enĩ qui ueniebant & rediebant multi: & nec mandu-¬
candi spaciũ habebant. Ubi magna tẽporis illius felis¬
citas de labore docentiũ simul & discentiũ studio de¬
monstrat᷑: quȩ utinã nr̃o in euo rediret. ut tanta mi¬
nistris uerbi frequentia fideliũ insistat auditorũ.
quȩ nec liberũ eis curandi corporis spaciũ concedat

Expanded text:
significationis, quia videlicet derelicta Judaea, quae psignificationis, quia videlicet derelicta Judaea, quae prophetiae sibi caput non credendo abstulerat, in deserto Ecclesiae quae virum non habuerat, verbi esset cibaria credentibus, quasi epulas panum largiturus et piscium. Ibi etenim praedicatores sancti, qui apud Judaeam non credentem, et contradicentem, aliquandiu gravi tribulationum sarcina premebantur, requiem nacti sunt de collata gentibus gratia fidei. Quae autem necessitas fuerit concedendae requiei discipulis, subsequenter ostenditur, cum dicitur: Erant enim qui veniebant, et redibant multi, et nec manducandi spatium habebant. Ubi magna temporis illius felicitas de labore docentium simul et discentium studio demonstratur, qui utinam nostro in aevo rediret, ut tanta ministris verbi frequentia fidelium desistat auditorum, quae nec liberum eis curandi corporis spatium concedat.
Abbreviated transcription (Latin):
congregauer. & ad patrẽ suũ phylippũ ierosolimã
detuler̃. At ille misertẽ ea beato athanasio alexan¬
drino ep̃o. ibiq seruata usq ad tẽpora theophyli eiꝰdẽ
urbis ep̃i. quando iubente ⁊ heodosio pͥncipe om̃ia
gentiũ phana destructa sunt. Tunc expurgato a sor-¬
dib tẽplo serapis. ibidẽ illata sunt: & basilicã ꝓ edi¬
cula serapis. in honorẽ scĩ iohis. eẽ. consecratã. Lege
ł conuenientes apłi ad iesum: renunciauer̃ illi om̃ia
quȩ egerant. & docuerant. Nonsolũ quȩ ipsi ẽge¬
rant & docuerant apłi dño renunciant: sed etiã quȩ
iohes eis in docendo occupatis sit passus. uł sui: uel eiꝰdẽ
ioħis discipłi renunciant: sic̃ matheus describit. Un¬
de hoc qđ sequit᷑. & ait illis. uenite seor sũ in desertũ
locũ: & requiescite pusillũ. & cȩtera. ñ solũ tantũ¬
causa facit requietionis ipsorũ: sed & mysticȩ gr̃ã

Expanded text:
congregaverunt, et ad patrem suum Philippum Jerosolymam congregaverunt, et ad patrem suum Philippum Jerosolymam detulerunt. Et ille misit ea beato Athanasio Alexandriae episcopo, ibique servata usque ad tempora Theophili ejusdem urbis episcopi, quando, jubente Theodosio principe, omnia gentium fana destructa sunt. Tunc expurgato a sordibus templo Serapis, ibidem illata, et basilicam pro aedicula Serapis in honorem sancti Joannis esse consecratam. Lege convenientes apostoli ad Jesum, renuntiaverunt illi omnia quae egerant et docuerant. Non solum quae ipsi egerant, et docuerant, apostoli Domino renuntiant; sed etiam quae Joannes eis in docendo occupatis sit passus, vel sui, vel ejusdem Joannis ei discipuli renuntiant, sicut Matthaeus describit. Unde hoc quod sequitur: Et ait illis: Venite seorsum in desertum locum, et requiescite pusillum, etc. Non solum causa facit requietionis ipsorum: sed et mysticae gratia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥq distinctione tẽporis quo uterq illorũ natꝰ. ẽ satus
apte signatũ. ẽ: qͥa ioħes quidẽ quẽ oportebat minui
cũ diurnũ lum̃ decrescere incipit natꝰ ẽ: dñs autẽ
qͥuera lux mundi. ẽ: eo annitẽpore quo dies crescere
incipit luciflua nob̾ suȩ dona natiuitatis exhibuit.
uo audito discipłi eiꝰ: uener̃ & tuler̃ corpus eiꝰ. & po¬
suerunt illud in monum̃to. Narrat iosephus uinctũ
iohem in castellũ macheronta ad ductũ: ibiq truncatũ
N arrat hystoria eccłastica sepultũ eũ insebast a
urbe palestinȩ: quȩ quondã samaria dicta.ẽ. At
tẽpore iuliani principis inuidentes xp̃ianis qui se¬
pulechrũ ciꝰ pia sollicitudine frequentabant paganos
inuasisse monum̃tũ: ossa disꝑsisse ꝑcãpos. & rursũ
collecta igni cremasse. ac denuo disꝑsisse ꝑagros. Affu¬
isse tunc tẽporis ibidẽ de ierosolimis monachos: qui
mixti paganis ossa legentib. maximã eorũ partẽ

Expanded text:
quoque distinctione temporis quo uterque illorum natus est, satis aperte signatum est, quia Joannes quidem, quem oportebat minui, cum divinum lumen decrescere incipit, natus est. Dominus autem, qui vera lux mundi est, eo anni tempore quo dies crescere incipit, luciflua nobis suae dona nativitatis exhibuit. Quo audito, discipuli ejus venerunt, et tulerunt corpus ejus, et posuerunt bique truncatum. Narrat et Historia ecclesiastica sepultum eum in Sebaste urbe Palestinae, quae quondam Samaria dicta est; at tempore Juliani principis invidentes Christianis, qui sepulcrum ejus, pia sollicitudine frequentabant, paganos invasisse monumentum, ossa dispersisse per campos, et rursum collecta igne cremasse, ac denuo dispersisse per agros. Affuisse vero tunc temporis ibidem de Hierosolymis monachos, qui misti paganis ossa legentibus maximam eorum partem
Abbreviated transcription (Latin):
monstrat exemplũ: ut in bonis quȩ agimꝰ humani
fauoris retributionẽ uitemꝰ. neq nos opatio uirtutũ
sp̃ualiũ ad concupiscentiã reflectat tẽporaliũ uolu¬
ptatũ. Nonnullis eͤnĩ contigit. ut dũ merito uitȩ
sullimioris mirandi minorib ac laudabiles existe¬
rent. & iure honorandi putarent᷑ : acceptis pecuni¬
is siue prȩdiis. inchoata iusticiȩ rudim̃ta ꝑderent.
& cũ carnalib sese illecebris atq auaricia in cauti
corrũꝑent. ipsis etiã aquib honorabant᷑ ꝓbonis. de¬
nuo ꝓmalis actib ñsolũ infastidiũ. uerũ etiã de¬
uenirent in odiũ. Minꝰq multo ꝑiculosũ . ẽ. in his
quȩ recte agimꝰ ad uersantiũ nos imꝓbitate fatiga¬
ri: quã honorantiũ fauore demulceri. Hȩc & enĩ secu¬
riorẽ sepe corrũpit animũ: illa circũspectũ semꝑ red¬
dit & cautũ. Unde dñs uiã nob uitȩ quã sequamur

Expanded text:
monstrat exemplum, ut in bonis quae agimus, humani monstrat exemplum, ut in bonis quae agimus, humani favoris retributionem vitemus, neque nos operatio virtutum spiritualium ad concupiscentiam reflectat temporalium voluptatum. Nonnullis etenim contigit, ut dum ob meritum vitae sublimioris mirandi in moribus ac laudabiles existerent, et jure honorandi putarentur, acceptis pecuniis sive praediis, inchoata justitiae rudimenta perderent, et cum carnalibus sese illecebris atque avaritia incauti corrumperent, ipsis etiam a quibus honorabantur pro bonis, denuo pro malis actibus non solum in fastidium, verum etiam devenirent in odium. Minusque multo periculosum est in his quae recte agimus, adversantium nos improbitate fatigari, quam honorantium favore demulceri. Hic etenim securiorem saepe corrumpit animum, illa circumspectum semper reddit et cautum. Unde D
Abbreviated transcription (Latin):
quinq milia uiri dñm secuti designant eos qͥ in scłari
adhuc habitu positi exteriorib quȩ possident bene uti
nouer̃. Qui recte quinq panib alunt᷑: quia tales ne¬
cesse ẽ. legalib adhuc pͣceptis institui. Nã qͥ mundo
ad integrũ renunciant. & quattuor st̃ milia. & septẽ
panib refecti: hoc ẽ. & euanglica ꝑfectione sullimes.
& spũali sunt grã intus eruditi. Et statim coegit
discipłos suos ascendere nauĩ: ut p̃cederent eũ trans
fretũ ad bechsaidã. dũ ipse dimitteret popłm. & cȩt̃a.
Quare coegerit discipłos ascendere nauĩ. & ipse mox
dimisso popło in montẽ oraturus abierit: ioħes ma-¬
nifeste declarat. qͥ cõpleta refectione illa cȩlesti. con¬
tinuo subiecit. Iesus gͦ cũ cognouisset qͥa uenturi
essent ut raꝑent eũ & facerent eũ regẽ: fugit itẽ¬
rũ in montem solus. Ubi necessariũ nob̾ uiuendi

Expanded text:
quinque millia viri Dominum secuti designant eos, qui in saeculari quinque millia viri Dominum secuti designant eos, qui in saeculari habitu adhuc positi exterioribus, quae possident, bene uti noverunt. Qui recte quinque panibus aluntur, quia tales necesse est legalibus adhuc praeceptis institui. Nam qui mundo ad integrum renuntiant, et quatuor sunt millia, et septem panibus refecti, hoc est et Evangelica perfectione sublimes, et spiritali sunt gratia intus eruditi. Et statim coegit discipulos suos ascendere navem, ut praecederent eum trans fretum ad Bethsaidam, dum ipse dimitteret populum, etc. Quare coegerit discipulos ascendere navem, et ipse mox dimisso populo in montem oraturus abierit, Joannes manifeste declarat, qui, completa refectione illa coelesti, continuo subjecit: Jesus ergo cum cognovisset, quia ventur essent ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus . Ubi necessarium nobis vivendi
Abbreviated transcription (Latin):
uator ñ noua creat cibaria: sed acceptis eis quȩ habuer̃
discipłi benedicit: quia ueniens in carne ñ alia quã
quȩ p̾dicata sunt pͣdicat. sed legis & ꝓpħarũ scripta
quã sint mysteriis gr̃ȩ grauida demonstrat. Intuet᷑
in cęlũ : ut illuc dirigendã mentis aciẽ. ibi lucẽ sci¬
entiȩ doceat esse quȩrendã. Frangit & ante turbas
piscib. Qđ curbis suꝑest a discipłis sustollit᷑: quia
sacratiora mysteria quȩ arudib capi nequeunt. ñ
neglegent̾ omittenda: sed sunt inquirenda ꝑfectis.
tiũ doctorũ chori figurant᷑: foris quidẽ hominib
despecti. sed intꝰ salutaris cibi reliquiis ad alenda
humiliũ corda cumulati. Constat enĩ cophinis oꝑa ser¬
uilia geri solere: sed ipse cophinos panũ fragm̃tis im¬
pleuit. qͥ infirma huiꝰ mundi ut fortia confunderet
elegit. Erans autẽ qui manducauer̃: quinq milias
uirorũ. Quia quinq sunt exterioris hominis sensus.

Expanded text:
vator non nova creat cibaria, sed acceptis eis quae habuerunt discipuli benedicit, quia veniens in carne, non alia quam praedicta sunt, praedicat, sed legis et prophetarum scripta, quam sint mysteriis gratiae gravida, demonstrat. Intuetur in coelum, ut illuc dirigendam mentis aciem, ibi lucem scientiae doceat esse quaerendam. Frangit, et ante turbas piscibus. Quod turbis superest, a discipulis sustollitur; quia sacratiora mysteria quae a rudibus capi nequeunt, non negligenter omittenda, sed sunt inquirenda perfectis. tium doctorum chori figurantur, foris quidem hominibus despecti, sed intus salutaris cibi reliquiis ad alenda humilium corda cumulati. Constat enim, cophinis opera servilia geri solere, sed ipse cophinos panum fragmentis implevit, qui infirma hujus mundi, ut fortia confunderet, elegit. Erant autem qui manducaverunt, quinque millia virorum. Quia quinque sunt exterioris hominis sensus,
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis & crederent in iesum. Quarcũ uͦ mortuũ
nunciante discipło dñs audiuit : sed quia qͥ ꝓ eiꝰ ex
citatione p̾carent᷑ uiui defuerant. dimitte in qͥt
ut mortui sepeliant mortuos suos: id .ẽ. mali malos
noxiis laudib grauent. & quia ñ ad est iustꝰ qui
corripiat in miscđia: oleũ peccatoris impinguet
to: coepit in synagoga docere. & multi audientes
admirabant᷑ in doctrina eiꝰ dicentes. Unde huic
hȩc omĩa. & quȩ .ẽ. sapientia quȩ data : illi. &
uirtutes tales quȩ ꝑmanꝰ eiꝰ efficiunt᷑: Patriã
eius natareth dicit: in qua erat nutritꝰ. Sed
quanta nazarenorũ cȩcitas. qui eũ quẽ inuerbis
factisq ipsius si mens ñ leua fuisset: xp̃m cogno¬
scere poterant. obsolã generis noticiã contẽnunt
Sapientiã aut̃ & doctrina. uirtutesq referunt ad
sanitates & miracula quȩ faciebat. quȩ sollerti ac
pulchra distantia cõmemorat apłs dicens. Iudei signa

Expanded text:
Judaeis, et crederent in Jesum. Quartum vero mortuum Judaeis, et crederent in Jesum. Quartum vero mortuum nuntiante dicitatione precarentur, vivi defuerant: Dimitte, inquit, ut mortui sepeliant mortuos suos , id est mali malos noxiis laudibus gravent: et quia non adest justus, qui corripiat in misericordia, oleum peccatoris impinguet to coepit in synagoga docere. Et multi audientes admirabantur in doctrina ejus dicentes: Unde huic haec omnia? Et quae est sapientia quae data est illi, et virtutes tales quae per manus ejus efficiuntur? Patriam ejus Nazareth dicit, in qua erat nutritus. Sed quanta Nazarenorum caecitas, qui eum quem in verbis factisque ipsius, si mens non leva fuisset, Christum cognoscere poterant, ob solam generis notitiam contemnant. Sapientiam autem ad doctrinam, virtutem referunt ad sanitates et miracula, quae faciebat. Quae solerti ac pulchra distantia commemorat Apostolus dicens: Judaei signa
Abbreviated transcription (Latin):
di: iã mortuã fuisse negauerat. Delatũ autẽ foras
iuuenẽ mortuũ. plurib ut reuiuiscere debeat di-¬
ctis corroborat: cũ ait. Iuuenis: tͥ dico surge. Quatri¬
stra euadere posset: fremuit sp̃u iesUs. turbauit
se ipsũ. lacrimas fudit. Rursũ fremuit: ac magna
uoce clamauit. Lazare: ueni foras. & sic tandẽ qui
erat desꝑatꝰ. discusso tenebrarũ pondere : uitȩ luciq
redditur. Sed & hoc notandũ. qđ publicanoxa publi-¬
coeget remedio: leuia autẽ peccata leuiori & secreta
queunt poenitentia deleri. Puella indomo iacens
paucis arbitris exurgit: eisdẽq uehem̃t᷑ ut nemini
id manifestent p̃cipit᷑. Iuuenis extra portã turba
multa comitante atq intuente suscitat᷑: latarus
de monum̃to uocatꝰ in tantũ popłis innotuit. ut
ab eorũ qͥ uidere testimonio plurimȩ dño turbȩ
cũ palmis occurrerent. & multi ꝓpt̾ illũ abirent ex

Expanded text:
di, jam mortuam fuisse negaverat. Delatum autem foras di, jam mortuam fuisse negaverat. Delatum autem foras juvenem, pluribus, ut reviviscere debeat, dictis corroborat, cum ait: Juvenis, tibi dico, surge. Quatristra deponere posset, fremuit spiritu Jesus, turbavit seipsum, lacrymas fudit, rursum fremuit, ac magna voce clamavit: Lazare, veni foras . Et sic tandem, qui erat desperatus, discusso tenebrarum pondere, vitae lucique redditur. Sed et hoc notandum, quod quia publica noxa, publico eget remedio, leviaqueunt poenitentia deleri, puella in domo jacens paucis arbitris exsurgit, eisdemque vehementer ut nemini id manifestent praecipitur. Juvenis extra portam turba multa comitante atque intuente, suscitatur. Lazarus de monumento vocatus, in tantum populis innotuit, ut ob eorum qui videre testimonium, plurimae Domino turbae cum palmis occurrerent, et multi propter illum abirent ex
Abbreviated transcription (Latin):
resipiscentẽ a peccati tenebris animã. unitati ȩccłȩ
licita : sed & ipsa peccandi consuetudine se quasi
sepeliendo corrũpunt. Uerũ nec adhos erigendos
minor fit uirtꝰ & gr̃a saluatoris: si tam̃ assunt co¬
gitationes sollicitȩ : quȩ suꝑ eorũ salute uelut
deuotȩ xp̃o sorores inuigilant. Nã ad hoc intiman¬
dũ. resuscitauit lazarũ quattuor dies inmonum̃to
habentẽ: & sorore attestante iã foetentẽ: qͥa nimi¬
rũ pessima noxios actꝰ solet fama comitari. Notan¬
dũ enĩ. qđ quanto grauior animȩ mors inaruerit :
tanto acrior necesse. ẽ. ut resurgere mereatur
poenitentis feruor insistat. Nã cotidiani & leiuiores
erratꝰ : leuioris poenitentiȩ possunt remedio curari.
Q đ occulte uolens ostendere dñs: iacentẽ inconclaui
mortuã. facillima ac breuissima uoce resuscitans :¬
ait. Puella: surge. Quã etiã obfacilitatẽ resuscitan¬

Expanded text:
resipiscentem a peccati tenebris animam unitati restituitresipiscentem a peccati tenebris animam unitati restituitlicita, sed et ipsa peccandi consuetudine se, quasi sepeliendo corrumpunt. Verum nec ad hos erigendos minor fit virtus et gratia Salvatoris, si tamen adsint cogitationes sollicitae, quae super eorum salute velut devotae Christo sorores invigilant. Nam ad hoc intimandum, resuscitavit Lazarum quatuor dies in monumento habentem, et sorore attestante jam fetentem, quia nimirum pessima noxios actus solet fama comitari. Notandum autem, quod quanto gravior animae mors ingruerit, tanto acrius necesse est, ut resurgere mereatur, poenitentis fervor insistat. Nam leviores et quotidiani erratus levioris poenitentiae possunt remedio curari. Quod occulte nolens ostendere Dominus, jacentem in conclavi mortuam facillima ac brevissima voce resuscitat dicens: Puella, surge. Quam etiam ob facilitatem resuscitan
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis dari puellȩ manducare pͣcepit : ne
ñ ueritas sed phantasma qđ apparebat ab incredu-¬
lis putaret᷑. Sed & siqͥs a spuali morte surrexerit:
cȩlesti necesse. ẽ. mox pane satiet᷑. diuini scilicet
corporib suscitauit: tria genera resurrectionis ani-¬
marũ significant. Si quidẽ ñnulli consensũ malȩ
delectationi p̾bendo. latente tantũ cogitatione
peccati: sibi mortis conscii sunt. Sed tales se uiuifi¬
care significans saluator resuscitauit filiã archi¬
synagogi ñdũ foris elatã. sed in domo mortuã: quasi
uitiũ secreto incorde tegentẽ Alii ñ solũ noxiȩ
delectationi consentiendo. sed & ipsũ malũ quo de¬
lectant᷑ explendo: mortuũ suũ quasi extra portas
efferunt. & hos se tales si poeniteant. resuscitare
demonstrans: suscitauit iuuenẽ filiũ uiduȩ extra
portas ciuitatis elatũ. & reddidit matri suȩ : quia

Expanded text:
resuscitationis dari puellae manducare praecepit, ne resuscitationis dari puellae manducare praecepit, ne non veritas sed phantasma, quod apparebat, ab incredulis putaretur. Sed et si quis a spiritali morte surrexerit, ccorporibus suscitavit, tria genera resurrectionis animarum significant. Siquidem nonnulli consensum malae delectationi praebendo, latente tantum cogitatione peccati sibi mortem consciscunt. Sed tales se vivificare significans Salvator, resuscitavit filiam archisynagogi nondum foras elatam, sed in domo mortuam, quasi vitium secreto in corde regentem. Alii non solum noxiae delectationi consentiendo, sed et ipsum malum quo delectantur explendo, mortuum suum quasi extra portas efferunt. Et hos se si poeniteant, resuscitari demonstrans, suscitavit juvenem filium viduae extra portas civitatis elatum, et reddidit matri suae, quia
Abbreviated transcription (Latin):
augendũ putauit. magis sensũ loquentis quã ipsa
uerba suis curans intimare lectorib Nã & famili¬
are constat. eẽ. euangłistis atq apłis: cũ de ueteri
cestamto testimonia assumunt. magis sensũ ꝓpħicũ
ponere curare: quã uerba. Tenens autẽ manũ pu¬
ellȩ dñs suscitauit eã: quia nisi prius mundatȩ
fuerint manꝰ iudeoꝵ quȩ sanguine ꝑlenȩ st̃. sẏna¬
goga eoꝵ mortua ñ consurgit. Et confestim
surrexit puella: & ambulabat. Bene surrexit &
ambulabat. Quẽcunq enĩ peccatis mortuũ suꝑnȩ
manꝰ miserationis resuscitatura tetigerit. ñ solũ
a sordib & ueterno scelerũ exurgere. sed & in bo¬
nis continuo ꝓficere debet oꝑih: uidelicet iuxta
psalmistã. ingrediens sine macula. & oꝑa exercens
iusticiȩ. Et obstupuer̃ stupore maximo: &
p̾cepit illis uehem̃t̃. ut nemo id sciret. Et iussit
illi dari manducare. Ad testimoniũ quidẽ uerȩ

Expanded text:
agendum putavit, magis sensum loquentis, quam ipsa agendum putavit, magis sensum loquentis, quam ipsa verba suis curans intimare lectoribus. Nam et familiare constat esse evangelistis atque apostolis, cum de Veteri Testamento testimonia assumunt, magis sensum propheticum ponere curare, quam verba. Tenens autem manum puellae Dominus, suscitavit eam, quia nisi prius mundatae fuerint manus Judaeorum, quae sanguine plenae sunt, Synagoga eorum mortua non consurget. Et confestim surrexit puella, et ambulabat. Bene, surrexit et ambulabat. Quemcunque enim peccatis mortuum supernae manus miserationis resuscitatura tetigerit, non solum a sordibus et veterno scelerum exsurgere, sed et in bonis continuo proficere debet operibus, videlicet juxta psalmistam, ingrediens sine macula, et opera exercens justitiae. Et obstupuerunt stupore maximo. Et praecepit illis vehementer ut nemo id sciret. Et jussit dari illi manducare. Ad testimonium quidem verae
Abbreviated transcription (Latin):
obdormisse dici potest. E⁊ irridebant eũ. Ipse uͦ
ciectis omĩb assumit patrẽ & matrẽ puellȩ. & cȩta
Quia uerbũ resuscitantis irridere quã credere male¬
bant: merito foras excludunt᷑. ut pote indigni qui
potentiã resuscitantis ac resurgentis mysteriũ ui¬
derent. Itẽ turba foras eicit᷑. ut puella suscitet᷑.
qͥa siñ prius a secretiorib cordis expellit᷑ importu¬
na scłariũ multitudo curarũ. anima quȩ intrinse¬
cus iacet mortua: ñ resurgit. Nã dũ se ꝑ innumeras
terrenorũ desideriorũ cogitationes spargit: ad con-¬
siderationẽ sui se nullatenꝰ colligit. Et tenens
manũ puellȩ: ait illi. Thalithacumi: qđ est int̾¬
pretatũ. puella tͥ dico surge. Quȩrat diligens le
ctor. quare uerax euangłista dictũ saluatoris expo¬
nens int̾posuerit de suo. tͥ dico: cũ in syro sermone
quẽ posuit. ñ plus sit dictũ quã puella surge. nisi
forte ꝓpt̾ exprimendã uim dñicȩ iussionis hoc

Expanded text:
Et irridebant eum. Ipse vero, ejectis omnibus, assumit patrem et matrem puellae, etc. Quia verbum resuscitantis irridere quam credere malebant, merito foras excluduntur, ut pote indigni qui potentiam resuscitantis ac resurgentis mysterium viderent. Item foras turba ejicitur, ut puella suscitetur, quia si non prius a secretioribus cordis expellitur, importuna saecularium multitudo curarum anima quae intrinsecus jacet mortua, non resurget. Nam dum se per innumeras terrenorum desideriorum cogitationes spargit, ad considerationem sui sese nullatenus colligit. Et tenens manum puellae, ait illi: Tabatha cumi, quod est interpretatum: Puella tibi dico, surge. Quaerat diligector, quare verax evangelista dictum Salvatoris exponens, interposuerit de suo Tibi dico, cum in Syro sermone quem posuit, non plus sit dictum quam Puella, surge. Nisi forte propter exprimendam vim dominicae jussionis, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
a pnicatore regnicȩlestis astruens cursitare ꝑdonuos
s inuiolabilĩ hospicii iura mitcere Hec OtIOsSUM
attheũ domꝰ quã in grediant apli eligenda dosce scut᷑
i munt indi hospiciĩ necessitudinisq ugland ȩ eusa
ei suppetat Et quicunq i recqint uos ncc audi¬
eri t uos exeuntes inde excutite puluerẽ de pedib
ur̃is in testimoniũ ilis Puluis excutie de pedibem¬

Expanded text:
a praedicatore regni coelestis astruens cursitare per domos, a praedicatore regni coelestis astruens cursitare per domos, et inviolabilis hospitii jura amittere. Nec otiose secundum Matthaeum, domus quam ingrediantur apostoli eligenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat. Et quicunque non receperint vos, nec audierint vos, exeuntes inde excutite pulverem de pedibus vestris, in testimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
monet nisi ñ duplicit̾ sed simplicitꝰ ambulare e
Alrica. Induab tunicis uidet᷑ mͥ duplex ostendere
uestimtũ: ñ qđ in locis scithiȩ glacialiniue rigen¬
tib ⁊ una quis tunica debeat esse contentꝰ sed qđ in
tunica uestim̃tũ intelligamꝰ. ne aliud uestiti: aliud
occultatio sapientiȩ designat᷑. Qui enĩ sapientiȩ
uerbũ habet. sed hoc erogare ꝓximo neglegit: quasi
pesuona in t̃ona clausã tenet & scriptũ ẽ. Sapientia
obscondita & chesurus occultꝰ: quȩ utilitas aprei:
nuuisq osfficiũ doctoris accipit neq onerib seclariui
tor poris abscondere. E⁊ diceint eis. Quocunq
introieritis in domũ illic manete : donec exeatis inde
noutheo ita seriptũ. ẽ. Inquãcunq cultatẽ aut casteide
nntraueritis int̾rogate quis inca dianꝰ sit. & ili na¬
nete donec exeatis. Dat constantiȩ generale mandatũ
ut hospitalis necessitudinis iura custodiant: alienu

Expanded text:
monet, nisi non dupliciter, sed simpliciter ambulare? monet, nisi non dupliciter, sed simpliciter ambulare? Aliter. In duabus tunicis videtur mihi duplex ostendere vestimentum, non quod in locis Scythiae glaciali nive rigentibus, una quis tunica debeat esse contentus; sed quod in tunica vestimentum intelligamus, ne aliud vestiti, aliud occultatio sapientiae designatur. Qui enim sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in zona clausam tenet: et scriptum est: Sapientia abscondita, et thesauruquisquis officium doctoris accepit, neque oneribus saecularium torporis abscondere. Et dicebat eis: Quocunque introieritis in domum, illic manete, donec exeatis inde. In Matthaeo ita scriptum est: In quamcunque civitatem aut castellum intraveritis, interrogate quis in ea dignus sit, et ibi manete, donec exeatis . Dat constantiae generale mandatum, ut hospitalis necessitudinis jura custodiant, alienum
Abbreviated transcription (Latin):
requirentis  at phoc addendo digns euqi uexions¬
ri dusuo uror su sapuit & ullustrautt uonddele sc oria
uo ulue uro: Hanes potestatẽ uirge nomins luanifi¬
cauutr cu dixit nequid tollerent in uia. nisi uirga
cantũ ut intelligat᷑ quia ꝑ potestatẽ a dño accepta
quȩ uirge nomine significata ẽ. etiã que te portan¬
cur nalcerunt Hoc & de duab tunicis intelligen¬
dur  ne quisqua eoꝵo prȩt eã quã esset indutũs
aliã portanda putaret. sollicitꝰ neopusesse dicteic
alla potestate posset acciꝑe. Proinde qnateus dicendo
calcrari eos sandalus uel soleis. aliqͥd hoc calciare¬
cũ martice siguficationis habere admonet uuit pel
neq tectis sit nec nudus ad t̾rã. id÷ nec oeculoe tͦꝰ
ruangłiu nec t̾renis cõmodis innitat᷑ & qđ ñ porta
ria  aberi duas cunicas sed expressius indin ꝓhi¬
bet dicens & ne induerent᷑ duab timicis. qͥd eos ad¬

Expanded text:
requirentibus. ac per hoc addendo dignus est enrequirentibus. ac per hoc addendo dignus est enuit, et illustravit unde haec omnia loqueretur. Hanc ergo potestatem virgae nomine significavit, cum dixit, nequid tollerent in via nisi virgam tantum, ut intelligatur quia potestate a Domino accepta, quae virgae nomine significata est, etiam quae non portantur non deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, ne quisquam eorum praeter eam quam esset indutus, aliam portandam putaret sollicitus: ne opus esset, cum ex illa potestate posset accipere. Proinde Marcus dicendo calceari eos sandaliis vel soleis, aliquid hoc calceamentum mysticae significationis admonet, ut pes neque tectus sit, nec nudus ad terram, id est, nec occultetur Evangelium, nec terrenis commodis innitatur. Et quod non portari vel haberi duas tunicas, sed expressius indui prohibet, dicens; et ne induerentur duabus tunicis, quid eos ad