comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minaretur in corde : sicut illu¬
minabantur etiã illi qui dice¬
bant. Nonne cor nr̃m ardens¬
erat in nobis. cum aꝑiret nobis
scripttiras: Quod siquis ad dm̃
patrem dictum uult uideri:
potest accipi uultus patris filius.
Qui enim uidet filuim: uidet
& patrem. Illuminat tam̃ uultꝰ
der scdm quod oculi eiꝰ suꝑ iu¬
stos habentur. Quod cum sp̃ali¬
ter fit ꝓbandum: tam̃ qr inci¬
dit illuminationis uultis moysi
hystoria. ne quis non putet cor-¬
poraliter id fieri. potuisse cog¬
noscat. Et enim usu solis multiᷤᷤ
etiam pallore confectis. totius
corporis figura mutatur: & ig¬
nis uapore calefactis speties in il¬
tus rutilantis ostenditur. Ori-¬
ente die rubent terre. croceo
colore ꝑfiise. ymaginem de be-¬
nefitio mutuate. geminarum
quoq monilia coruscantia tͣns¬
fundunt finitimis. quod ipsa
radiauerint: & miraris si moysi
uultus diuine infectus est clari¬
tate p̃sentie. miraris si refulgen-¬
te dei gratia iusti uaporetur

Expanded text:
minaretur in corde, sicut illuminaretur in corde, sicut illuminabantur etiam illi qui dicebant: nonne cor nostrum ardebat in nobis. cum aperiret nobis scripturas ? quod si quis ad deum patrem dictum uult uideri, potest accipi uultus patris filius; qui enim uidet filium, uidet et patrem. Inluminat tamen uultus dei secundum quod oculi eius super iustos habentur. quod cum spiritaliter sit probandum, tamen, quia incidit inluminationis uultus Moysi historia, ne quis non putet corporaliter m fieri potuisse. cognoscat. etenim usu solis multis etiam pallore confectis totius corporis figura mutatur et ignis uapore calefactis species uultus rutilantis offunditur; oriente die rubent terrae croceo colore perfusae, imaginem de beneficio mutuatae; gemmarum quoque monilia coruscantia transfundunt finitimis quod ipsa radiauerint: et miraris, si Moysi uultus diuinae infectus est claritate praesentiae, miraris, si refulgente dei gratia iusti uaporetur
Abbreviated transcription (Latin):
gere noluerunt. lex enim sp̃alis
est ficut dicit hebrets. is utiq se¬
cundum illud quod unicuiq
nr̃m in quo non tribuentis
sed diligentis est culpa: iste in¬
quam dñs illtiminauit cor popłi
nationum. in facie xp̃i iħii. per
eiꝰ aduentum. Quod euident᷑
apłico declaratur exemplo: sicut
scriptum habemus. Qm̃ deus
qui dixit. de tenebris lumen.
splendescere. illuxit cordibus nr̃is:
ad illuminationem scientie cla¬
ritatis dei in facie xp̃i iħu. Ideo
ergo dicit dauid ad dñm iħm.
llultum tuum illumina suꝑ ser¬
uum tuum. faciem xp̃i uidere
cupiebat: ut mens enis illumi
runt: & ipse dñs declarauit.
Quod autem moysi negatum
fuerat. non querebat ut corpo¬
raliter uultum dei incorporei
uderet: si tamen moyses tã
sapiens & eruditus hoc potue¬
rit simpliciter magis quam
in mysterio postulare. Huma¬
num tam̃ ẽ: desideria supra
nos extendere. Nec iminerito
faciem eius aduementis ex iir¬
gine querebat uidere. ut illu¬

Expanded text:
gere noluerunt; Lex enim spiritalis gere noluerunt; Lex enim spiritalis est, sicut dixit Hebraeus —, is utique secundum illud quod dat unicuique nostrum, in quo non tribuentis, sed diligentis est culpa, iste, inquam, dominus inluminauit cor populi nationum in facie Christi Iesu per eius aduentum, quod euidenter apostolico declaratur exemplo, sicut scriptum habemus: quoniam deus, qui dixit de tenebris lumen splendescere, inluxit in cordibus nostris ad inluminationem scientiae claritatis dei in facie Christi Iesu. Ideo ergo dicit Dauid ad dominum Iesum: uultum tuum inlumina super super seruum tuum. faciem Christi uidere cupiebat. ut mens eius inluminrunt, ut ipse dominus declarauit. quod autem negatum Moysi fuerat, non quaerebat, ut corporaliter dei uultum incorporei uideret, si tamen et Moyses tam sapiens et eruditus hoc potuerit simpin mysterio postulare; humanum tamen est desideria supra nos extendere. Nec immerito faciem ejus advenientis ex Virgine quaerebat videre; ut illu
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod ueram legis claritatẽ
uidere non possent. Uuitus enĩ
moysi: fulgor est legis. fulgor em̃
legis non in littera: sed in intel¬
lectu est spiritali. Itaq quamdiu
ucerat moyses. & alloquebatur
iudeorum popłm: uelamen habe¬
bat in facie suia. Mortuo autẽ
moyse. iħc naue iam non ꝑ ue¬
lamen s facie reuelata. & pres¬
biteros alloquiebatur & popu¬
lum. & nemo trepidabat. cum
utiq & tpsi dixerit ds̃ quod cũ
ipso ita esset futurtis ut fut
cum moyse. & eum similiter
iluminaret. gestorum utiq ñ
uultus głã hoc significante sp̃u
scõ. quod uenturus esset iħc ue¬
rus. ad quẽ siquis conuerteret᷑¬
& etim uellet audire de corde
suo uelamen auferret: oo retie¬
lata facie uerum saluatorem
uideret. Ergo deus omntpoteus
pater. qui in moysi facie exceca¬
uit popłm iudeorum. non dtritia
s prescientia. nec malitia equita¬
te atq iusticia. ipsi enim fibi po¬
suere uelamen qui legem intelli¬

Expanded text:
eo quod veram Legis claritatem eo quod veram Legis claritatem videre non possent. Vultus enim Moysi fulgor est Legis; fulgor legis non in littera, sed in intellectu est spiritali. itaque quamdiu uixit Moyses et adloquebatur Iudaeorum populum. uelamen habebat in facie sua, mortuo autem Moyse Iesus Naue iam non per uelamen, sed facie reuelata et presbyteros adloquebatur et populum et nemo trepidabat, cum utique et ipsi dixerit deus, quod cum ipso ita esset futurus ut fuit cum Moyse et eum similiter inluminaret gestorum utique, non uultus gloria, hoc significante spiritu sancto, quod uenturus esset Iesus uerus, ad quem si quis conuerteretur et eum uellet audire, de corde suo uelamen auferretur et reuelata facie uerum saluatorem uideret. Ergo deus omnipotens pater, qui in Moysi facie excaecauit populum Iudaeorum non duritia, sed praescientia nec malitia, sed aequitate atque iustitia — ipsi enim sibi posuere uelamen qui legem intelle
Abbreviated transcription (Latin):
nata iudicio: nutu absoluta di¬
tuno est. Ideo ait ꝓpb̃a. Libera me
a caltimpniis hominum: ut cu¬
stodiam mandata tua. Qui eñĩ
oppͥmitur caltmpnia: non facile
potest castodire mandata diciina.
Tristicie necesse plerumq aut
timori cedat: & affligatur. uel
metu calumpnnie. uel dolore. Se¬
quitur septimus tiersus. Ulultũ
tuum illumina suꝑ seruum tuũ.
& doce me iusticias tuas. Illumi¬
nat dñs sanctos suos & lucet in
corde iustorum. Itaq cum sapien¬
tem uideris. cognosce. q descen¬
dit suꝑ etm dei głã: illuminante
eiꝰ men̾tem scientie fulgore cogni¬
tionisq diuine. Illuminauit autẽ
etiam corporaliter faciem moysi.
& transfigurata est gloria uultus
eiꝰ. quam uidentes udei trepida¬
uerunt. Et ideo factum est ut
ciem suam: ne in eam filii irł in¬
tenderent & ꝑturbarentur. Si¬
mul declarabatur mysterium
qdͣ illud uelamen quod in faciẽ mons
corporaliter ponebatur in cordi¬
bus iudeorum mysticȩ poneret᷑.

Expanded text:
nata iudicio nutu absoluta dinata iudicio nutu absoluta diuino est. Ideo ait propheta: libera me a calumnia h o minum. ut custodiam mandata tua. qui enim obprimitur calumnia, non facile potest custodire mandata diuina, tristitiae 10 necesse est plerumque aut timori cedat et adfligatur uel metu calumniae uel dolore. Sequitur septimus uersus: uultum t u u m i n l u m ina super s er uum tuum et doce me iustinat Dominus sanctos suos, et lucet in corde justorum. Itaque cum sapientem videris, cognosce quia descendit super eum Dei gloria, illuminavit ejus mentem scientiae fulgore, cognitionisque divinae. Illuminavit autem etiam corporaliter faciem Moysi, et transfigurata est gloria vultus ejus, quam videntes Judaei trepidaverunt; et ideo factum est ut  faciem suam; ne in eam filii Israel intenderent, et perturbarentur . Simul declarabatur mysterium, quod illud velamen quod in facie Moysi corporaliter ponebatur, in cordibus Judaeorum mystice poneretur;
Abbreviated transcription (Latin):
set. comp̃hensusq exuerit uestẽ
ne fraudis indititm atq insigne
criminis teneretur. cum utiq
amictum fugiens ideo derelique¬
rit ut laqueos iuim ferentis et
nerus illecebrose artis etiaderet.
Ille dauid senserat: quod time¬
bat. Quibus enim saul regis ca¬
lumpniis laborauit: Perterritis
omnibus allophili impetum lusit:
& singłari certamine sumnam
belli & totus prelii pondus exoe.¬
pit. uirtute sua solus cõmune cri¬
men refellens. & totius retorq̃ns
in hostem plebis obpbrium. Et
tamen quia iuuenctile direrunt.
saul tritimpharut in milibus. da¬
uid in decem milibus: głã in in-¬
uidiam conuersa. odio cepit ur-¬
geri. Et ut deposterioribus loqua¬
mur: sussanna sibi bene conscia
erat. & apud homines sibi ades¬
se non poterat. Duo presbiteri
senes falsum testimonium defe¬
rebant: numerus sacerdotum.
senectus. uocem auferebant. puel¬
le. Sola conscientia erat apud dm̃
libera. Deniq homurum damꝑ-¬

Expanded text:
set, comprehensusque exuerit vestem; set, comprehensusque exuerit vestem; ne fraudis indicium, atque insigne criminis teneretur; cum utique amictum ideo fugiens reliquerit, 1191 ut laqueos vim inferentis, et nexus illecebrosae artis evaderet. Ipse David senserat, quod timebat. Quibus enim Saul regis calumniis laboravit! Perterritis omnibus, Allophyli impetum lusit, et singulari certamino summam belli, et totius praelii pondus excepit, virtute sua solus commune crimen refellens, et totius retorquens in hostem plebis opprobrium; et tamen quia juvenculae dixerunt: Saul triumphavit in millibus, David in decem millibus , gloria in invidiam versa, odio coepit urgeri. Et ut de posterioribus loquamur: Susanna bene sibi conscia erat; et apud homines sibi adesse non senes falsum testimonium deferebant, numerus sacerdotum atque senectus uocem auferebant puellae, sola conscientia erat apud deum libera: denique hominum dam
Abbreviated transcription (Latin):
petebat patrem. Non gͦ pietatis
nomen. acciꝑe debebat: s infir¬
mitatis. Ideoq uir iustus quod
religionis fuit tactit: quod infir¬
mitatis asꝑfit. llbi uͦ est mortu¬
tis apud pium patrem ꝑsone cri¬
men defecit: nature nomen re¬
manfit. Sequit᷑. Libera me a ca-¬
Clumpnia hominum: & custodiam
mandata tua. Non est unum ge-
nus nr̃e aflictionis. Est enim et
temptatio: & calumpna. S tẽꝑ¬
tatio leuior: calumpnia grauior.
Siquidem temptatio potest esse
calumpnia: calumpnia in se &
temptationẽ habet. Est & hu¬
mana temptatio. quam ferre
possumus: calumpnia autẽ gra¬
tus est. Et ideo dñs quȩ sunt
grauiora fuscepit: & calumpnis
appetitus silentium detulit tri
int. uerum etiam quȩ pie gesta
sunt decolorat: ut ioseph non so¬
lum adulterii oblatione temꝑta¬
tus ẽ & muitamento herili illece¬
bre uertim etiam temptatus a¬
calumpniis composito. quod iꝑse
adulterium dñe inferre uoluis¬

Expanded text:
petebat patrem; non ergo pietatis petebat patrem; non ergo pietatis tis nomen accipere debebat, sed infirmitatis, ideoque uir iustus, quod religionis fuit, tacuit, quod infirmitatis, aspersit. ubi uero est mortuus, apud pium patrem personae crimen defecit, naturae nomen remansit. Sequitur: libera me a calumnia hominum. e t custodiam mandata tua. non unum genus est nostrae adflictionis. est et temptatio, est et calumnia, sed temptatio leuior, calumnia grauior, siquidem temptatio potcalumnia, calumnia in se et tentationem habet. Est et humana tentatio, quam ferre possumus; calumnia autem gravis est. Et ideo Dominus, quae sunt graviora suscepit, et calumniis appetitus silentium detulit triunit; verum etiam quae pie gesta sunt decolorat; ut Joseph non solum adulterii oblatione tentatus est, et invitamento herilis illecebrae : verum etiam tentatus calumniis, composito, quod ipse adulterium dominae suae inferre voluis
Abbreviated transcription (Latin):
te ergo dauid petit gressus suos
dirigi. scłm uerbum dei: ut fi¬
ant & ipsi spetiosi. & non dũetꝰ
ei inquitas. Quam iure p̃dica¬
uit. Sciebat enimi & abraham
gressus suos. sełm p̃cepta dñi di
dore temptatum. s non confufũ.
& inunici immolatione filii po¬
stulata patriȩ mentis pietatis luc¬
tatum. s coronatum: se quoq in
furore satil. incesto amnon. absa¬
lon parricidio iniquitatis impro¬
be feralibus temptationibus ap¬
petitum. hoc solo euasisse quod
dirigens gressus suos scdm pieta¬
tem dm̃. a paterno non recefsit
affectu. intra se gemens crimen
incesti. a se relegans odia parri-¬
cide. filitis metis absalon: filius
bit inquit mͥ mortem pro de:
Memor naturȩ pietas: offense
immemor de quo ante quesiuit.
Puer uiuit: Et fortasse querẽ¬
dum sit. qua ratione ante pue¬
rum dixit. postea filium nomi¬
nauit: cur non in utroq aut
puerum dixit. aut filium. Si
uitieret puer erat: qi parricidio

Expanded text:
te ergo Dauid petit gressus suos te ergo Dauid petit gressus suos dirigi secundum uerbum dei, ut fiant et ipsi speciosi et non dominetur ei iniquitas. quam iure praecauit. sciebat enim et Abraham gressus suos secundum praecepta domini diridore temptatum, sed non confusum et in unici immolatione filii postulata patriae mentis pietate luctatum, sed coronatum, se quoque in furore Saul, incestu Amnon, Abessalon parricidio iniquitatis inprobae feralibus temptationibus adpetitum hoc solo euasisse, quod dirigens gressus suos secundum pietatem domini a paterno non recessit affectu, intra se gemens crimen incesti, a se relegans odia parricidae. filius meus Abessalon, filius bit mihi mortem pro te? memor naturae pietas, offensae inmemor, de quo ante quaesiuit : puerne uiuit ? Et fortasse quaerendum sit, qua ratione ante puerum dixit, postea filium nominauit, cur non in utroque aut puerum dixit aut filium. si uiueret, puer erat quia parricidio
Abbreviated transcription (Latin):
to non defitiens. eo quod in om̃i
dostrina tornatus plenitudine
cognitionis. & potu non deficit
spiritali: & uenter eius non so¬
sum aceruo tritici id est cibis
foctioribtis celestis mysterii sagi¬
netur. uerum etiam quasi liliis
quibtisdam moralium suauita¬
te repleatur. Unde & ipsa tan¬
quã bene merita regura xp̃i san¬
guine coronat᷑: sicut scͥptum est¬
& ornatus capitis tui sicut ptir¬
pttra. Sanguis xp̃i purpura est.
qui inficit scõrum animas non
sotum colore resplendens. s etiam
potestate: qtua reges facit. & me¬
hiores reges. quuibus regnum do-¬
nat eternum. Meritoq ad tan¬
tum eccłie decorem cui xp̃i san¬
guis irritilat: sp̃c sc̃s exclamat.
Quam pulchra & suauis facta es ..
caritas in deliciis tuis. Pulchxa
decore uirtutis. fuauis iocundita¬
te gratiȩ. remissione uiciorum.
quam uulla uexat amaritudo
peccati. & ipsa iam caritas quȩ
diligendo dñm ipsius & nomen
accepit: quia ds caritas ẽ. Rec¬

Expanded text:
to non deficiens; eo quod in omni to non deficiens; eo quod in omni doctrina tornatus, plenitudine cognitionis, et potu non deficit spiritali. Et venter ejus non solum acervo tritici, id est, cibis fortioribus coelestis mysterii saginetur, verum etiam tamquam liliis quibusdam moralium suavitate repleatur. Unde et ipsa tamquam bene merita regina Christi sanguine coronatur, sicut scriptum est: Et ornatus capitis sui sicut purpura. Sanguis Christi purpura est, qui inficit sanctorum animas, non solum colore respotestate; quia reges facit, et meliores reges, quibus regnum donet aeternum. 21. Meritoque ad tantum Ecclesiae decorem, cui Christi sanguis irrutilat, Spiritus sanctus exclamat: Quam puchra caritas, in deliciis tuis! pulchra decore uirtutis, suauis iucunditate gratiae, remissione uitiorum, quam nulla uexat amaritudo peccati, et ipsa iam caritas, quae diligendo dominum ipsius et nomen acceperit. quia deus caritas est. Rec
Abbreviated transcription (Latin):
canerentur. ꝑ femur enim infig¬
ne generationis agnoscimus: uix.¬
ta illud. Accingere gladium tu¬
um circa femur potentissime.
Quo significatur quod filius dei
cum semet ipsum exinanisset
uerbi accinctus diuinitatem: &
generationem caltiatus humanã
ꝑdiret ex uirgine. omnibus da¬
turus salutem. Moduli autẽ di¬
cuntur ornamenta pretiosa: q̃
suspendi matronarum ceruicibꝰ
solent. Tantus ergo ꝓcessus eccłiȩ
significatur: ut ornamentis pre¬
tiosissimis comparatus sit. & tor¬
quibus trummphantium. Hec e¬
nim ornamenta bellatorum. llñ
hoc est que sunt circa collum.
Siue ergo generatio xp̃i ex uir¬
gine. sitie eccłiȩ ꝓpagatio spetie
quidem tanquã manu artificis
torquibus adornatis: uerm aũt
uirtutis insignibus spiritalibtis
ceruices fidelitm coronatit. De¬
mq tota ista descͥptio menbroꝵ
eccłie: plena est decoris & laucdis.
Nam & umbilictis eiꝰ tanquam
crater tornatilis p̃dicatur mix¬

Expanded text:
canerentur. per femur enim insigcanerentur. per femur enim insigne generationis agnoscimus iuxta illud: accingere gladium tuum circum femur, potentissime, quo significatur. quod filius dei, cum semet ipsum exinanisset, uerbi accinctus diuinitatem et generationem calciatus humanam prodiret ex uirgine. omnibus daturus salutem. moduli autem dicuntur ornamenta pretiosa quae suspendi matronarum ceruicibus solent. tantus ergo processus ecclesiae significatur, ut ornamentis pretiosissimis conparatus sit et torquibus triumphantium; haec enim ornamenta sunt bellatorum. unde hoc est quae sunt circa collum. siue ergo generatio Christi ex uirgine siue ecclesiae propagatio specie quidem tamquam manu artificis torquibus adornatis, uere autem uirtutis insignibus spiritalibus ceruices fidelium coronauit. Denique tota ista descriptio membrorum ecclesiae plena decoris et laudis est. nam et umbilicus eius tamquam crater tornatilis p
Abbreviated transcription (Latin):
sa est: & in caltiamentis omni a-¬
bluta delicto. Et fortasse quando sa¬
pientiam uiter ꝑfectos loquitur.
sponsa ẽ in sitꝑioribus menbris: qñ
autẽ etiã inferioris status aut doc¬
trine homines uerbum secuntitr.
fidei seriem non oblitiscunt᷑. sacer¬
dotis precepta custoditint. spetiosa
est in calciamentis. Plerumq cle¬
rus errauit. sacerdos mutauit sen¬
tentiam. ditites cum seculi istius
terreno rege senserunt: popłs fidẽ
iħu bene possumus dicere qr & in
his qtȩ corporalia sunt spetiosos
gressus uerbum habeat: cum de
moralibtis disputatur. Et apłi idõ
fortasse nudis mittuntur pedibͦ
ne umbraretur eorum disputa¬
tio: sed eluceret. Itaq eccłia filia
aminadab hoc ẽ uoluntarii uel
beneplaciti qr uoluntaritis eam
& beneplacitus congregauit: &
in caltiamentis spetiosa est. Me¬
ritoq additum ẽ in canticis. Mo¬
duli femorum tuorum similes
torquibus oꝑe manuum artifi.¬
cis: ut posteritatis ecclẽ ornam̃ta

Expanded text:
sa est, et in calceamentis omni asa est, et in calceamentis omni abluta delicto. 17. Et fortasse quando sapientiam inter perfectos loquitur, speciosa est in superioribus membris; quando autem etiam inferioris status aut doctrinae homines uerbum secuntur, fidei seriem non obliuiscuntur, sacerdotis praecepta custodiunt, speciosa est in calciamentis. plerumque clerus errauit, sacerdos mutauit sententiam, diuites cum saeculi istius terreno rege senserunt: populus fideIesu bene possumus dicere. quia et in his quae corporalia sunt speciosos gressus uerbum habeat, cum de moralibus disputatur. et apostoli ideo fortasse nudis mittuntur pedibus, ne obumbraretur eorum disputatio, sed eluceret. itaque ecclesia, filia Aminadab, hoc est uoluntarii uel beneplaciti. quia uoluntarius eam et beneplacitus congregauit, et in calciamentis speciosa est. Meritoque additum est in Canticis: moduli femorum tuorum similes torquibus opere manuum artificis, ut posteritatis ecclesiae ornamenta
Abbreviated transcription (Latin):
s castiget carnem suã ne moretur
ad cursum: & a ruine pinguis põ¬
dere degrauettr. Bontm caltra¬
mentum animȩ : pudicitia est.
Bonus gressus est: in uestigio casti¬
tatis. Sapientia autẽ: amicͥus est
animȩ. Unde scͥptum ẽ. Honoea eã:
& amplectetur te. Utamtr gͦ cor¬
pore tanquã caltramento ad infe¬
rioris oꝑa uirtutis ad ministerit̃
non preceptum. ad obsequium ñ
tiȩ uestigium collocemus. ne gres¬
sus nr̃os uis torrentis aliqua con¬
cludat. Ideo ad moysen dictam ẽ
solue caltiamentum: dictum est
est dictum: sed magis scͥptum est
dicente baptista. Post me uenit
uir. cuitis non stim dignus caltia¬
menta portare: qr illi bene am-¬
monentur. ut soluerent caltra¬
mentum situm qui sine peccato
esse non poterant. Hic autẽ ñ
tiamenta ñ soluit: quia non solũ
corptis futim peccati immune ser¬
uatut. s etiam omnium dedit in¬
dulgentiam delictorum. Ergo ec¬
clesia ad initationem xp̃i spetio¬

Expanded text:
si castiget carnem suam, ne moretur si castiget carnem suam, ne moretur ad cursum et aruinae pinguis pondere degrauetur. bonum calciamentum animae pudicitia est, bonus gressus est in uestigio castitatis. sapientia autem amictus est animae, unde scriptum est : honora eam, et amplectetur t e. utamur igitur corpore tamquam calciamento ad inferioris opera uirtutis, ad ministerium, non ad praeceptum, ad obsequium, notiae uestigium conlocemus, ne gressus nostros uis torrentis aliqua concludat. Ideo ad Moysen dictum est: solue calciamentum, dictum est et est dictum, sed magis scriptum est dicente Baptista: post me uenit uir cuius non sum dignus calciamenta portare, quia illi bene admonentur ut soluant calciamentum suum, qui sine peccato esse non poterant. hic autem non ceamenta aliorum absolvit; quia non solum corpus suum peccati immune servavit: sed etiam omnium dedit indulgentiam peccatorum. Ergo Ecclesia ad imitationem Christi specio
Abbreviated transcription (Latin):
spetiosos dicit euangłicȩ predica¬
tionis & disputationis ꝓgressus:
ut alibi dicitur. Transgredere
flumina. hoc ẽ fluentia & lubri¬
ca: istius mundi tͣuscurre sta¬
bili mentis incessu. Quod de aĩe
gressui dici in posterioribus hic
ipse dauid euidenter ostendit:
asserens quod torrentẽ iniquita¬
tum sua anuna tranfisset. S re¬
uertamur ad sponsȩ gresfus. Qͥd
sͥ uult. quod addidit in caltiamẽ¬
tis spetiosos esse gressus eccłe: Le
gimus itaq dictum ad moysen:
solue caltiamentum pedum tuoꝵ.
Quo indetur ammonitus: ne cor¬
poralibus uinctilis teneretur astric¬
tꝰ. uͦ speciosã significat in canticis ani¬
me pulcritudinẽ. que carne tanquã
calciam̃to utit᷑.⁊ in ipso calciam̃to ĩpedi¬
mentum non patitur: sed incessiis
decore precellit. Caltiat se gͦ anima
huiꝰ uel transitum cum decore pre¬
tereat. Quod fit si caltiamentũ
suum non inquinet luto corporali.
nec uicinorum mergat uoragine.

Expanded text:
speciosos dicit euangelicae praedicaspeciosos dicit euangelicae praedicationis et disputationis progressus, ut alibi dicitur: transgredere flumina. hoc est: fluentia et lubrica istius mundi transcurre stabili mentis incessu. quod de animae gressu dici in posterioribus hic ipse Dauid euidenter ostendit, adserens quod torrentem iniquitatum sua anima transisset. Sed reuertamur ad sponsae gressus. quid sibi uult quod addidit in calciamentis speciosos gressus esse ecclesiae? legimus itaque dictum ad Moysen: solue calciamentum pedum tuorum, quo uidetur admonitus, ne corporalibus uinculis teneretur adstrictus. ergo speciosam significat in Canticis animae pulchritudinem, quae carne tamquam calciamento utitur et in ipso calciamento inpedimentum non patitur, sed incessus decore praecellit. calciat se ergo carnhuius et transitum cum decore praetereat. quod fit, si calciamentum suum non inquinet luto corporali nec in uitiorum merset uoraginem,
Abbreviated transcription (Latin):
tiobis. pacẽ meã do tiobis. ñ ficut
mundus dat ego do uobis: osten¬
dens pacem quã mundus dat. ue¬
re gratiam pacis non habere. Ideo¬
q non in homine esse pacẽ uolens
docere: addidit. Pacem meã relin¬
quo uob̃. Et iterum. Pacem meã
do uobis. Deniq ꝓpħ̃a dicebat.
Pax pax. & ubi ẽ pax: Manife¬
stum est gͥ eum de tribulatione
sue dixisse sententiȩ: in qua a¬
nimus non corporis titubauerat
gressus. Et moyses ait. Transienᷤ
indebo hoc uisum magnum. Et¬
enim ut deum uideret: ꝓgressio¬
ne quadam uirtutis adulteriora
ꝓcesfit. Pastor erat ouium: oo dux
factus ẽ ciuium. Et ad sponsam
dicitur. in canticis. Spetiosi facti
sunt gressus tui. in caltiamentis
filia aminadab. Moduli femorum cam¬
tuorum: similes torquibus oꝑe ar-¬
tificis. Non ẽ dubium gresfus hic
quoq eccłie: uel anie ꝓfectus
significari. Qũa spetiosi st̃ pedeᷤ euͣngłt¬
tantiũ pacẽ: euͣn głitantiũ bona. Utiq

Expanded text:
vobis, pacem meam relinquo vobis: non sicut vobis, pacem meam relinquo vobis: non sicut mundus dat, ego do vobis , ostendens pacem quam mundus dat, verae pacis gratiam non habere. Ideoque non in homine esse pacem volens docere, addidit: Pacem meam relinquo vobis. Et iterum: Pacem meam do vobis. Denique Propheta dicebat: Pax, pax, et ubi est pax ? Manifestum est igitur eum de titubatione suae dixisse sententiae, in qua animi. non corporis titubauerat gressus. Et Moyses ait: transiens uidebo hoc uisum magnum. etenim ut deum uideret, progressione quadam uirtutis ad altiora processit. pastor erat ouium et dux factus est ciuium. et ad sponsam dicitur in Canticis: speciosi facti sunt gressus tui in calciamentis, filia Aminadab. moduli femorum tuorum similes torquibus opere artificis. non est dubium gressus hic quoque ecclesiae uel animae profectus significari: quam speciosi sunt pedes euangelizantium pacem, euangelizantium bona! utique
Abbreviated transcription (Latin):
accipiendos: frequentibus scͥptu¬
rarum destimoniis aminonenir.
Nam quis tam stolido ingemo est.
qui putet dauid de pedum suoꝵ
corporali gressui esse sollicitum: et
his diuine directionis auxilium
postalare: Ille uͦ ut sc̃s. uitȩ sue
cursum dirigi gestiebat: sicut &
alibi scͥptura testatur dicens. A dñ
diriguntur gressus turi. Deniq
iꝑsius titamur testimonio: qui at
in suꝑioribus. Paulominus effusi
sunt gressus mei: qi ⁊elam in pec¬
catoribus pacem. Animi itaq sui
ostendit claudicasse uestigium:
duim pacem peccatorum putat
esse mirandam. Ulidetur quidẽ
habere tranquillitatem. uident᷑
quiete frui: sed ñ ẽ quies. uͥ ani¬
mus inquietus ẽ. Hon ẽ tranqͥlli¬
tas mentis: ubi animus exagita¬
tur obnorie stimulis conscientiȩ.
Quomͦ sectiritas. uͥ diuersarum
pugna est passionum. ubi conflict
grauium cogitationum : Unde
dñs diffiniens quid sit pacem ha¬
bere ait. pacem meã relinquo

Expanded text:
accipiendos frequentibus scriptuaccipiendos frequentibus scripturarum testimoniis admonemur. nam quis tam stolido ingenio est, qui putet Dauid de pedum suorum corporali gressu esse sollicitum et his diuinae directionis auxilium postulare ? ille uero ut sanctus uitae suae cursum dirigi gestiebat, sicut et alibi scriptura testatur dicens: a domino diriguntur gressus uiri. denique ipsius utamur tein superioribus: Paulo minus effusi sunt gressus mei; quia zelavi in peccatoribus pacem . Animi itaque sui ostendit claudicasse vestigium, dum pacem peccatorum 1188 putat esse mirandam. Videntur quidem habere tranquillitatem, videntur quiete frui: sed non est quies, ubi animus inquietus est: non est tranquillitas mentis, ubi animus exagitatur obnoxiae stimulis conscientiae. Quomodo securitas, ubi diversarum pugna est passionum, ubi conflictus gravium cogitationum? Unde Dominus definiens quid sit pacem habere, ait: Pacem meam do
Abbreviated transcription (Latin):
Quartus uersiculus. Respice in
me & miserere mei: scđm iudiciũ
diligentitm nomen tuum. Pulcbre
addidit. respice in me & miserere
mei. qi respicit & iratus: ut respexit
suꝑ castra egyptiorum. & ligatis a¬
xibus currutim. omnes eos deiecit
in fluctus. Respexit suꝑ sodomam
& gomorram: quarum utraq pec¬
catorum suorum luitura suppliciũ.
diuine precium soluit offense. Scͥ¬
tum est etiam. Aspicies suꝑ ter¬
ram: & facies eam tremere. Et
contra. Respexit suꝑ munera a
li crimine cruorem fratris effudit.
Quid sit autẽ respicere deum.
euidentissime illo destimonio de-¬
claratur: qr respexit suꝑ filios pau¬
pertim: & non desperit preces eoꝵ.
Octilus enim dñi ñ asꝑnat᷑ iustoꝵ
munera. Deniq oculos nr̃os cam
in aliquẽ mouemur auertimus:
quasi indignum aspectu iudicemꝰ.
quẽ oderimus affectu. Sequitur.
Gr̾esfus meos dirige scđm uerbũ
tuum: & ñ dominetur mͥ omnis
iniquitas. Gressus ꝓ affectibus aĩe

Expanded text:
Quartus versiculus: Respice in Quartus versiculus: Respice in me, et miserere mei, secundum judicium diligentium nomen tuum . Pulchre addidit: Respice in me, et miserere mei ; quia respicit et iratus, ut respexit super castra Aegyptiorum et ligatis axibus curruum omnes eos deiecit in fluctus. respexit super Sodomam et Gomorram, quarum utraque peccatorum suorum luitura supplicium diuinae pretium soluit offensae. scriptum est etiam: aspicies super terram et facies eam tremere, et contra: respexit super munera Abli crimine cruorem fratris effudit. Quid sit autem respicere deum euidentissime illo testimonio declaratur: quia respexit super filios pauperum et non despexit preces eorum; oculus enim domini non aspernatur iustorum munera. denique oculos nostros, cum in aliquem mouemur, auertimus, quasi indignum eum aspectu iudicemus quem oderimus affectu. Sequitur: gressus meos dirige secundum uerbum tuum, et non dominetur mihi omnis iniquitas. gressus pro profectibus animae
Abbreviated transcription (Latin):
tatores nos sui esse debere ammo¬
net: ficut ipse xp̃i ẽ. Qui sanctior
est xp̃o aꝑut os sutim: qui infe
ba lucida. s ualidiora precepta.
Lex dicit. diliges ꝑximum tumir
& euangeliũ dicit tibi. diligesini¬
micum tutim. Dauid gͦ quasi ꝑ¬
suum. Aꝑuit os: duxit sp̃m.
Merito ergo ait. quã dultia fau¬
cibus meis eloquia tua: suꝑ mel
& fauum ori meo. Sponsa xp̃i os
sium. xp̃o aꝑuit. ꝑcepit omni
melle dultiora p̃cepta: & ideo
testata ẽ dicens. fauces eiꝰ dulce¬
dinis: & totus desiderium. De¬
lctata gͥ tenuit eũ: & ñ dinsit.
Et introduxi inquit eũ in domũ
matris meȩ: & in secretum eiꝰ que
me concepit. fortasse doinus ẽ in
qua prefulget moralitu discipli¬
na: secretum autẽ illud. in quo st̃
altiora mysteria. Merito ergo con¬
citpiscebat p̃cepta dm̃: in quibus
ditune gratiȩ mella redolebant.
An non omni melle dultior pecca¬
torum remissio: Nonne omi flo¬
re gratior resurrectio mortuorum:

Expanded text:
tatores nos sui esse debere admonet , sicut ipse Christi est. Qui sanctior est, Christo aperuit os suum: qui inferba lucida, sed validiora praecepta. Lex dicit: Diliges proximum tuum ; et Evangelium dicit tibi: Diliges inimicum tuum . 11. David ergo quasi psuum . Aperuit os, duxit spiritum. Merito ergo ait: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua; super mel et favum ori meo ! Sponsa Christi os suum Sponso aperuit: percepit omni melle dulciora praecepta. Et ideo testata est, dicens: Fauces ejus dulcedinis, et totus desiderium . Delectata igitur tenuit eum, et non dimisit eum. Et introduxi, inquit, eum in domum matris meae, et in secretum ejus, quae me concepit . Fortasse domus est, in qua praefulget moralium disciplina: secretum autem illud est, in quo sunt altiora mysteria. Merito ergo concupiscebat praecepta Domini, in quibus divinae gratiae mella redolebant. An non omni melle dulcior peccatorum remissio? Nonne omni flore gratior resurrectio mortuorum? 12.
Abbreviated transcription (Latin):
ut culpa desit. S nide quid inter¬
pretet᷑. Erraui inquit. Nonerrat.
s erratut. Errasse p̃teriti ẽ tẽpo¬
ris errare p̃sentis. Qui errauit
desiuit errare: & ueterem condẽꝑ¬
nat errorem. De eo enĩ dr̃ errauit:
qͥ merrore iam ñ sit. Nam his qͥ
adhuc in errore ꝑmaneat. ñ erras-¬
se dr̃: sed errare. Errare ꝑma-
nentis inuitio ẽ: errasse corrigen¬
tis est lapsum. Deniq emendator
morum ait. Eramus enĩ aliquan¬
do insipientes increduli: erran¬
tes defideriis & uoluptatibus.
Non chixisset utiq eramus aliqn
insipientes: nisi qͥ adeptꝰ eẽt pꝰea
sapientis disciplinam. Neq chixisset
eramꝰ errantes: nͥ qͥ suꝑiorem depo¬
stusset erroiem. Deniq ut abolitum
lapsum doceret. nec ullum offensiõis
resedisse uestigiumm: ait. Cum autẽ
benignitas & humanitas apparuit
saluatoris nr̃i. ñ ex oꝑibus iusticie
que fecimus nos: sed scdm suam mi

Expanded text:
ut etiam culpae sit. Sed vide quid interut etiam culpae sit. Sed vide quid interpretetur. Erravit, inquit; non errat, sed erravit. Errasse, praeteriti est temporis: errare, praesentis. Qui erravit, desivit errare, et veterem condemnat errorem. De eo enim dicitur, erravit, qui in errore jam non sit; nam is qui adhuc in errore permaneat, non errasse dicitur, sed errare, errare enim permanentis in vitio est: errasse, corrigentis est lapsum. 2. Denique emendator morum ait: Eramus enim aliquando insipientes, increduli, errantes in desideriis et uoluptatibus. non dixisset utique: eramus aliquando insipientes, nisi qui adeptus esset postea sapientiae disciplinam, neque dixisset: eramus errantes, nisi superiorem deposuisset errorem. denique ut abolitum lapsum doceret nec ullum offensionis resedisse uestigium, ait: cum - autem benignitas et humanitas apparuit saluatoris nostri, non ex operibus iustitiae quae fecimus nos, sed
Abbreviated transcription (Latin):
octilis eius. tanꝗͣ intieniens pacem:
qm̃ uias suas ꝓdere non timebat.
iusti gͦ est ista uox. Oculi enim do
ab his qͥ illã uerã inã fide. moribus
acttiq defiderant contienire: om̃s
ine mnẽẽ coram te dñe. Nulla emĩ
potest uia bona esse. nͥ quã tu illu¬
minandam tui tusitatione lumi¬
nis iudicaueris. ciiẽ honor. głã.
latis. ꝑpetuitas a seculis. & nc̃ & sẽꝑ.
& in omnia scłã sectilorum amen.¬
que latina inter pretatione sig¬
nificat errauit. Alia interpreta¬
tio habet consuminauit. Quid ẽ
errauit: llicesina scdã littera ẽ.
que ẽ apud hebreos ultima. Psal¬
mo autẽ isto. hoc est centesimo oc¬
tauo decimo. ꝓfectum hominis dixi¬
intis significari. qͥ doctrine moralis
magisteriis eruditus deponeret.
omnẽ in exercitate mentis infan¬
tiam: assumeret autẽ ueterani
confilii scientiam & prudentiȩ se¬
nilis etatẽ. Ubi autẽ error ẽ: cul¬
pa signat᷑. Hic gͦ ẽ ꝓfectus finis:

Expanded text:
oculis eius tamquam inueniens pacem, oculis eius tamquam inueniens pacem, quoniam uias suas prodere non timebat. iusti ergo est ista uox; oculi enim do ab his qui illam ueram uiam fide moribus actuque desiderant inuenire: omnes uiae meae coram te, domine. nulla enim potest uia bona esse nisi quam tu inluminandam tui uisitatione luminis iudicaueris, cui est honor, gloria, laus, perpetuitas a saeculis et nunc et semper et in omnia saecula saeculorumquae Latina interpretatione significat \'errauit\'; alia interpretatio habet \'consummauit\'. quid est \'errauit\'? uicesima et secunda littera est quae est apud Hebraeos ultima. psalmo autem isto, hoc est centesimo octauo decimo profectum hominis diximus significari, qui doctrinae moralis magisteriis eruditus deponeret omnem inexercitatae mentis infantiam, adsumeret autem ueterani consilii scientiam et prudentiae senilis aetatem. ubi autem-> error est, culpa signatur. hic
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt. Qui diligit enini facti
Plus esse diligere quã custodi¬
re. & supra diximus: qi custo¬
dire interdum necessitatis ẽ
uel timoris. diligere caritatis.
Ideo hic cũ dixisset custodiul
adiecit dilexi: ut castodia hã¬
tis fuerit. ñ tunentis. Qui ninu¬
um diligit: nunium custodit. Se-
ante te: qui nolit abscondere õs
cogitationes suas. omnes actus suos.
Abscondebat adam uiam suã. abs¬
condebat eua post culpani: abscon¬
debat cam necem fratris sui. In affec¬
tu habemius abscondere: ñ in effec¬
tu. Plena abscondentis ꝑficdia: &¬
si apud deuim nulla sit latebra. Ideo
ecclã in canticis sua ei demonstrat
secreta: dicens. Assumam te. et cant̃¬
inducam in domum matris meȩ:
in secretum eiꝰ que concepit me.
Nam & si detis omnia itideat cor¬
da occulta. bonum tam̃ ut unis¬
qͥsq amimam suã ei aꝑiat. & ex¬
pandat: & canquã lumini uel ca¬
lori eiꝰ occurrat. Nec immerito
gloriat᷑ ecclia dicens. ego eram in

Expanded text:
fecerunt. qui diligit enim facit fecerunt. qui diligit enim facit plus esse diligere quam custodire et supra diximus, quia custodire interdum necessitatis est uel timoris diligere caritatis. ideo hic cum dixisset \'custodiui\', adiecit \'dilexi\', ut custodia amantis fuerit, non timentis. qui nimium diligit, nimium custodit. Sequante te, qui nolit abscondere omnes cogitationes suas, omnes actus suos. abscondebat Adam uiam suam. abscondebat Eua post culpam, abscondebat Cain necem fratris. in affectu habemus abscondere, non in effectu. plena abscondentis perfidia, etsi apud deum nulla sit latebra. ideo ecclesia in Canticis? sua ei secreta monstrabat dicens: adsumam te et ducam te in domum matris meae, in secretum eius quae concepit me. nam etsi deus omnia uideat cordis occulta, bonum tamen est ut unusquisque animam suam ei aperiat et expandat et tamquam lumini uel calori eius occurrat. nec inmerito gloriatur ecclesia dicens: ego eram in
Abbreviated transcription (Latin):
uult. Non te ista tẽptent. ñ te
ista ꝑturbent: non in ammũ
tuum huiusmodi se ingerant
cogitationes. Ilbi ꝑax est &o mul¬
ta pax: ibi crux xp̃i. ñ obprobrio
s salutis est. Non fuit obprobrio
petro crux dñi. qui tantum ei
glorie dedit. ut in uersis xp̃m
honoraret uestigiis: mectiens
ne si ea specie crucifirus esset
qua dñs. affectasse dñi glãmi
uderetar. Crux gͦ obpbrium
ꝑfido. fideli autẽ gratia. fideli
redemptio. fideli resur rectio.
ẽ. qr pro nobis passus ẽ dñs: qr
illo nos redennit sanguine. illa
ad paradysum resurrectione re¬
uocanit. Qui hec credit quomͦ
turbari potest: cin spes regni
celestis assurgit: Sequit᷑ ueriꝰ.
& p̾cepta tua feci. Qui expectat:
sꝑat. Caritatẽ gͦ spes p̃cedit:
sequittr salus. Spes gͥ p̃currit
effectum. Ideo qui expectauit
salutẽ a dño: p̃cepta dm̃ fecit.
llnde & dñs amicos appellat in
enangłio ñ seruos: qͥ sua p̃cepta

Expanded text:
uult eum. non te ista temptent, non te uult eum. non te ista temptent, non te ista perturbent, non in animum tuum huiusmodi se inserant cogitationes. ubi pax est et multa pax, ibi crux Christi non obprobrio, sed saluti est. non fuit obprobrio Petro crux domini. quae tantum ei gloriae dedit, ut inuersis Christum ho- noraret uestigiis, metuens ne, si ea specie crucifixus esset qua dominus, affectasse domini gloriam uideretur. crux ergo obprobrium perfido, fideli autem gratia, fideli redemptio, fideli resurrectio est, quia pro nobis passus est dominus, quia illo nos redemit sanguine. illa ad paradisum resurrectione reuocauit. qui haec credit, quomodo turbari potest, cui spes regni caelestis adsurgit? Sequitur uersusum, domine, et praecepta tua feci. qui expectat sperat caritatem ergo spes praecedit, sequitur salus. spes igitur praecurrit effectum. ideo qui expectauit salutem a domino, praecepta domini fecit. unde et dominus amicos appellat in euangelio, non seruos qui sua praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
missionis introire mer tierunt᷑.
qr fuerunt tẽptationis exꝑtes.
Nec aaron introuit nec maria:
qr & ipsi temptati sunt. Nec moy¬
ses introurit qr dux erat popłi
qui tẽptabatur. Tipus legis que
excludere temptamenta ñ potu¬
it. ñ potuit in terram resurrec¬
tionis inducere: qr ista euangłio
gr̃a debebatur. Lex pacem ñ potuit
dare: ideo moyses quoaduixit.
p̃liatꝰ semꝑ ẽ. Semꝑ legis popls̃:
in ancipiti bellorum ẽ. Iħc autem
natie. plebis animos ꝓfunda pace
composint: qm̃ qͥ sub lege ẽ agitq̃t
incertis. qui sub euangłio audit di¬
centem. Pacem relinguo uobis:
pacem meã donobis. Ideoq: dili¬
gentibus nonẽ scandalum. Acci¬
pe aliter. Crux dm̃ indeis scanda
lum: grecis stulticia ẽ. Scandalum
ẽ qui homo tuisus est. hic ds est
se liberare ñ potuit: Deniq hoc
dicebant: tempore dñicȩ passiõis.
Descendat de cruce. & credimꝰ ei.
Confidit in deo: liberet nc̃ eũ si

Expanded text:
omissionis introire meruerunt, omissionis introire meruerunt, quia fuerunt temptationis expertes. nec Aaron introiuit nec Maria, quia et ipsi temptati sunt, nec Moyses introiuit, quia dux erat populi qui temptabatur. typus legis, quae excludere temptamenta non poterat. non poterat in terram resurrectionis inducere, quia ista euangelio gratia debebatur. lex pacem non potuit dare; ideo Moyses, quoad uixit, proeliatus semper est; semper legis populus in ancipiti bellorum est. Iesus autem Naue plebis animos profunda pace composuit, quoniam, qui sub lege est, agitatur incertis, qui sub euangelio, audit dicentem: pacem relinquo uobis, pacem meam do uobis, ideoque diligentibus non est scandalum. Accipe aliter: crux domilum, Graecis stultitia est. Scandalum est, qui homo visus est, hic Deus esse liberare non potuit? Denique hoc dicebant tempore Dominicae passionis: descendat de cruce et credimus ei. confidit in deo, liberet nunc eum, si
Abbreviated transcription (Latin):
infantiam. Sicut enim grauiore
dignus supplitio ẽ qͥ ꝑsuaserit cri-¬
tatione cordis affectũ. Ulis scire
quã infirmꝰ sit qui scandalizat᷑:
Non manduco inqͥt carnem: ne
mitas & quedam infantia ani¬
mi: ut eum etiã esca fratͥs exagitet.
llñ ñ potest homintĩ e̾e̾ p̃cipitiũ:
qñ etiã hinc ꝑidm̃ ẽ: Et quod pe¬
ius ẽ: infirmitas huiꝰmodi serpit
in multos. Ulides in opem iustum
temptaris: uides diuitẽ iniquũ.
tẽptaris. uides sine liberis sc̃m.
tẽptaris: uides liberis. honoribus.
landibus scłãribus. habundantem
iniuistum demptaris. Quante
fouẽȩ. quanti laquel: & quod gra¬
uius ẽ qͥ plurimos strangulẽt. In
sodomitana urbe uix imꝰ loch qͥ
ñ tẽptaret᷑ inuentꝰ ẽ. cuius tñ
etiã uxor ñ potuit laqueos tẽp¬
tationis euad̾e. Hebreoꝵ popłs
maria tnsiuit: sed non potuit
tẽptamenta tͣnsire. Temptati¬
sunt om̃s: pret̾ iħm & caleph.
Qui ideo de se moribꝰ t̾ram reꝑ-¬

Expanded text:
infantiam. Sicut enim graviori infantiam. Sicut enim graviori dignus supplicio est, qui persuaserit critatione cordis affectum. Vis scire quam infirmus sit qui scandalizatur? Non manducabo, inquit, carnem . . mitas, et quaedam infantia animi; ut eum etiam esca fratris exagitet! unde non potest homini esse praecipitium, quando etiam hinc periculum est? Et quod peius est, infirmitas huiusmodi serpit in multos. uides inopem iustum, temptaris; uides diuitem iniquum, temptaris; uides sine liberis sanctum, temptaris; uides liberis honoribus laudibus saecularibus abundantem iniustum, temptaris. quantae foueae, quanti laquei et. quod est grauius. qui plurimos strangulent! in Sodomitana urbe uix unus Loth qui non temptaretur inuentus est, cuius tamen etiam uxor non potuit laqueos temptationis euadere. Hebraeorum populus maria transiuit, sed non potuit temptamenta transire. temptati omnes praeter Iesum et Caleph, qui ideo de senioribus terram repr
Abbreviated transcription (Latin):
tiam: sed breuis portio emeren-¬
de salutis ẽ. Serua faituris mer¬
cedem fuam: & istius scłi obpro¬
bria incrementa mercedis tuȩ
itidica. Cogita semꝑ apłicũ illtid:
quod indigne sunt passiones huuꝰ
temporis. ad suꝑuenturã głam.
Nullis gͦ iustus frangatur in¬
niriis. nullis moueatur ꝑiculis:
nullis tẽptetur ꝓcellis. Siue
mors ingruat. siue uita. site an¬
geli celoꝵ: neq deiciat᷑ aduersis.
ñeq extollat᷑ scdĩs. Nusquam
sit eiꝰ infirmꝰ affectꝰ. Et mors tẽp¬
tat: & uita temptat. Cauet
scandalum: qͥ pacem habet. q̃
omnem mentem stiꝑat. Magnꝰ
est: non ẽ de ptisillis. Ideo scan¬
dalum pati ñ debet: qri pusilloꝵ
est exagitari scandalo. Unde &
dñs ait. Quicumq scandaliza¬
uerit unum de pusillis istis mi¬
nimis. Non solum pusillos. s¬
etiam minimos dixit: quos ꝑ-
turbent scandala. Et ideo gram
obnoxius pene ẽ ut legisti: quicã.¬
q turbauerit infirme mentis

Expanded text:
tiam, sed breuis portio emerendtiam, sed breuis portio emerendae salutis est. serua futuris mercedem tuam et istius saeculi obprobria incrementa mercedis tuae iudica. cogita semper apostolicum illud. quod indignae sint passiones huius temporis ad superuenturam gloriam. nullis ergo iustus frangatur iniuriis, nullis moueatur periculis. nullis temptetur procellis, siue mors ingruat sine uita siue angeli caelorum. neque deiciatur aduersis neque extollatur secundis, nusquam sit eius infirmus affectus. et mors temptat et uita temptat; caue scandalum. Qui pacem habet, quae omnem mentem superat, magnus est, non est de pusillis istis. ideo scandalum pati non debet, quia pusillorum est exagitari scandalo. unde et dominus ait: quicumque scandalizauerit unum de pusillis istis minimis. non solum pusillos, serturbant scandala; et ideo gravi obnoxius poenae est, ut legisti, quicumque turbaverit 1245 infirmae mentis
Abbreviated transcription (Latin):
exagitare conatur. & pater fi¬
dem filii frequenter irridet:
& uir sue coniugis mentẽ tẽp¬
tat obprobriis. S in his omnibꝰ
suꝑat iustus: & dicit. Quis nos
separabit a caritate xp̃i: Qribu¬
latio an angustia an ꝑsecutio:
Quotiens ipsa benefacta crimi¬
ni dantur. quotiens uirtus ob¬
ꝓbrio ducitur: quotiens ipsa in
grata ẽ gratia. uendidit iustꝰ
facultates suas. dispensatut pan¬
peribtis. nichil sͥ reliqͥt. contẽp¬
nitur plerumq in ipsa ȩccł̃a.
qua diues esse destuit : sicut
scriptum ẽ. Si dederit uiR oui¬
nes facultates suas in caritate.
contẽptu contẽptus erit. Hon
gͦ moueatur. Non enĩ mercedẽ
huiꝰ scłi nec grãm: s uite quesi¬
uit et̾ne. Non indignetur: quia
homines pecuniis magis quam
oꝑibus bonis deferunt. Nam fi
erꝓpter bonum opus in hoc se-¬
culo deferat᷑. & huius studii fruc-¬
tum hic adipiscat᷑. dicitur de eo:
ꝑcepit mercedem suã. Habet
quidem opus bonum & hic gra¬

Expanded text:
exagitare conatur et pater fiexagitare conatur et pater fidem filii frequenter inridet et uir suae coniugis mentem temptat obprobriis. sed in his omnibus superat iustus et dicit: quis nos separabit a caritate Chrilatio, an angustia . . . an persecutio ? Quoties ipsa benefacta crimini dantur? Quoties virtus opprobrio ducitur? Quograta est gratia! uendidit iustus facultates suas, dispensauit pauperibus, nihil sibi reliquit: contemnitur plerumque in ipsa ecclesia, quia diues esse desiuit, sicut scriptum est: si dederit uir omnes facultates suas in caritate, contemptu contemptus erit. non ergo moueatur; non enim mercedem huius saeculi nec gratiam, sed uitae quaesiuit aeternae. non indignetur, quia homines pecuniis magis quam operibus bonis deferunt. nam si ei propter bonum opus in hoc saeculo deferatur et huius studii fructum hic adipiscatur, dicitur de eo: percepit mercedem suam. habet quidem opus bonum et hic gra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequentes. licet & ipsis silentio
sepe cedendum sit: qr tͥ uincũt.
Illorum potentia: tta uctoria¬
est. Tunc demq triumphant᷑
cum se uicisse crediderint. Nõ
ergo te impugnet auaritia. non
cupiditas exagitet. ñ tristicia
deiciat. ñ inflaminet libido. ñ
resupinet suꝑbia. ñ curuet am¬
bitio: ñ formido consternat. Pax
multa habtindet. que suꝑat om¬
nem mentẽ. scdm apłi sententũ.
qtio nichil pulchritis dici potuit.
Summus enim sapientie finis
est: ut simus mente tranquilla.
Non comin̾ticiis poetarum fa¬
bulis: lubricus turbetur affecł¬
Suminꝰ fins finis iusticie est:
ut iniqͥtas iusti mentem moue¬
re ñ possit. Uirtutis totius hic
finis & corpore ᷤᷤ ipsuis fortitu¬
dinis: ut confecto bello pacem
reformet. Paci gͦ & ipsa plerũ¬
q militat fortitudo bellandi.
Nemo gͦ pacificum turbet af¬
fectum. Multa generantur
ad perturbationem hominis.
Et uxor plerumq decepta ser¬
pentis insidiis animum uiri

Expanded text:
persequentes, licet et ipsis silentio persequentes, licet et ipsis silentio saepe cedendum sit. Quia tibi uincunt. illorum potentia tua est uictoria; tunc denique triumphantur, cum se uicisse crediderint. non ergo te inpugnet auaritia, non cupiditas exagitet, non tristitia deiciat, non inflammet libido, non resupinet superbia, non curuet ambitio, non formido consternat. pax multa abundet, quae superat omnem mentem secundum apostoli sententiam, quo nihil pulchrius dici potuit. summus enim sapientiae finis est, ut simus mente tranquilla, non commenticiis poetarum fabulis lubricus turbetur affectus. summus finis iustitiae est, ut iniquitas mentem iusti mouere non possit, uirtutis totius hic finis et corporeae ipsius fortitudinis, ut confecto bello pacem reformet. paci ergo et ipsa plerumque militat fortitudo bellandi; nemo ergo pacificum turbet affectum. Multa generantur ad perturbationem hominis: et uxor plerumque decepta serpentis insidiis animum uiri