comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ec fr̃s km̃i. ꝓ tanta diei sollẽp.¬
nitate de lectionis eugl̃icȩ ex¬
positione transcurrimꝰ: sed libet ut
de hac eadem sollempnitate aliqͥd
subtiliꝰ loquam᷑. Bue & eñi uitȩ erãt.
quarũ uña nouimiꝰ.: alterã nesciebamꝰ.
Una quippe mortalis ẽ: alia immor¬
talis. Una corruptionis: alia incor-¬
ruptionis. Una moritil. alia resurre¬
ctionis. Sed uenit mediator d̃i & ho¬
riendo: & ostendit alterã resurgendo.
Si gͥ nob̃ mortalem uitã scientibus
resurrectionem ꝓmitteret carnis: &
tam̃ hanc uisibilit̃ ñ exhiberet: qͥs
eiꝰ ꝓmissionibꝰ crederet: Factus itac
hõ apparint in carne: mori dignatꝰ ẽ
ex uoluntate: resurrexit ex potesta¬
te. Et ostendit exemplo: qd̃ nobis ꝓ¬
misit in p̃mio. Sed fortasse aliquis
dicat. Iure ille surrexit. quicũ d̃s
ẽẽt. teneri a morte ñ potuit. Ad in¬
struendam gͦ ignorantiã nram. ad
roborandam infirmitatem nrãm:
suȩ resurrectionis exemplũ nob̃ fuf¬

Expanded text:
charissimi, pro tanta diei solemnitate, de lectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae erant, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, altera immortalis, una corruptionis, altera incorruptionis; una mortis, altera resurrectionis. Sed venit Mediator Dei et horiendo, et ostendit alteram resurgendo. Si ergo nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam ergo ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, suae resurrectionis exemplum nobis suf
Abbreviated transcription (Latin):
xcis creator optime lucem dierum
ꝓferens primordiis lucis noue mundi
parans originem Qui mane iunctum
uesꝑi diem uocari precipis tetrum cha¬
os illabitur audi preces cum fletibꝰ Ne
mens grauata crimine uite sit exul mu¬
nere dum nil ꝑhenne cogitat seseq cul¬
pis illigat Celoꝵ pulset intimum ui¬
tale tollat premium uitemus omne
noxium purgemus omne pessimum¬

Expanded text:
cis Creator obtime, Lucem dierum proferens. Primordiis lucis nobe Mundi parans originem; Qui mane iunctum vesperi Diem vocari precipis, Tetrum cahos inlabitur, CXV Audi preces cum fletibus Ne mens grabata crimine Vite sit exul munere, Dum nil perenne cogitat, Seseque culpis inligat. Celorum pulset intimum, Vitale tollat premium, Vitemur omne noxium Purgemus omne pessimum
Abbreviated transcription (Latin):
est dauid de qu̾o canebant m̃ choro dicẽntes sa¬
ul ꝑcuisitͥ mille c dau̾id decem miłia iñ m̃iłit¬
mille dederunt cs filio y say decĩerunt decem
milia S̾ex ouãe ã Qui̾s eñim momnibus uͥ
cũt d̾auid sidelis iniuẽntus est m̃ regno tuo egreca¬
eñs ae regrediens cõ ꝑͥgens ad imp̃ium regisseuo¬
u̾ãe ã Rex autẽm dauia cooptõ capͥte m̃cedens
lugebat siluũm dicens absalon fi̾ti m̃i fili mĩ aͥb¬
salon quis michĩ det ut ego moriar pro te fili

Expanded text:
choro dicentes: Saul percussit mille, et David decem millia in millimille dederunt, et filio Isai dederunt decem millia. Ant. Quis enim in omnibus sicud sicut David fidelis inventus est in regno tuo, egrediens et regrediens, et pergens ad imperium regisAnt. Rex autem David cooperto capite incedens lugebat filium, dicens: Absalon fili mi, fili mi Absalon, quis mihi det ut ego moriar pro te, fili
Abbreviated transcription (Latin):
stis: expositione non indiget. Sed ne
hanc tacite p̃terisse uideam᷑: ex hor¬
tando potiꝰ quã exponendo in ea ali¬
quid loquamur. Hoc aũt nob̃ solũmͦ
de expositione uideo ẽẽ requirendũ:
cur is qui ad salutem petendam ue¬
nerat audiuit: nͥ signa et ꝓdigia uide

Expanded text:
stis, expositione non indiget. Sed ne hanc taciti praeterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc autem nobis solummodo de expositione video esse requirendum, cur is qui ad salutem filio petendam venerat aud
Abbreviated transcription (Latin):
querebat. Muꝰ itaq in illo credidit.
qũe ñ putauit posse salutem dare.
nisi p̃sens eẽt et corpore. Si eñ ꝑfecte
credidisset: ꝓcul dubio sciret: quia ñ
est locus. ubi ñ eẽt d̃s.

Expanded text:
erat. Minus itaque in illum credidit, quem non putabat posse salutem dare, nisi praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, procul dubio sciret quia non est locus ubi non est Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
turus erat pastor eccłiȩ in sua culpa
disceret: qualĩt aliis misereri debuis¬
set. Priꝰ itaꝙ eũ ostendit sibi: & tc̃
p̃posuit ceteris: ut ex sua infirmita¬
te cognosceret. qͣm misericordĩt alie¬
na infirma dolẽraret. Bene aũt de
redemptore nr̃o dicit᷑. p̃cedit uos
in galileã: ibi eũ uidebitis sicut di¬
xit uob̃. Galilea nãꝙ: transmigͣcio

Expanded text:
turus erat pastor Ecclesiae in sua culpa turus erat pastor Ecclesiae in sua culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eupraeposuit caeteris, ut ex sua infirmitate cognosceret, quam misericorditer aliena infirma toleraret. Bene autem de Redemptore nostro dicitur: Praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis, sicut dixit vobis. Gali
Abbreviated transcription (Latin):
ritis Iħc. latino eloquio
salutaris: idest saluator int̃pretatur.
At uͦ multitunc ihc dici poterant: ñ
tam̃ fubstantialit̃. sed nuncupatiue.
Ido & locus subiungit᷑: ut de quo iħu
dictum sit manifestet᷑. Nazarenum
Et causam ꝓtinus subdit: crucifixũ
Atꝙ addit. Surrexit: ñ ẽ hic. Honẽ
hic dicit᷑ ꝑ p̃sentiã carnis: qui tam̃
nusqũã deerat ꝑ p̾sentiã maiesta¬
tis. Sed ite dicite discipłis eiꝰ & petro:
quia p̃cedit uos in galileã. Queren¬
dum nob̃ est: cur nominatis discipu¬
lis petrus designat᷑ ex nomine. Sed
si hunc angls nominatĩ ñ expri¬
meret: quiᷤ magistrũ negauerat.
uenire int discipłõs ñ auderet. Uo¬
cat᷑ gͦ ex nomine: ne despet de nega¬
cione. Qua urre considerandũ nob̃
ẽ. cur om̃ps ds̃. eũ qũe cuncte eccl̃iȩ
p̃serre disposuerat. ancillȩ uocem
ꝑtimescere: & se ipsũ negare ꝑmisit.
Qđ nimirũ magnȩ actum pietatis.
dispensatione cognoscimꝰ: ut is qui fu¬

Expanded text:
s Latino eloquio salutaris, id est Salvator interpretatur. At vero multi tunc Jesus dici poterant, non tamen substantialiter sed nuncupative; ideo et locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit manifestetur, Nazarenum. Et causam protinus subdit, crucifixum; atque addidit: Surrexit non est hic. Non est hic dicitur per praesentiam carnis, qui tamen nusquam deerat per praesentiam majestatis. Sed ite, dicite discipulis ejus et Petro quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum nobis est cur nominatis discipulis Petrus designetur ex nomine? Sed si hunc angelus nominatim non exprimeret, qui magistrum negaverat venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine ne desperaret ex negatione. Qua in re considerandum nobis est cur omnipotens Deus eum quem cunctae Ecclesiae praeferri disposuerat ancillae vocem pertimescere et seipsum negare permisit. Quod nimirum magnae actum pietatis disponsatione cognoscimus, ut is qui fu
Abbreviated transcription (Latin):
lla quippe redemptoris nr̃i resur¬
rectio & nr̃a festiuitas fuit. qͥa nos
ad immortalitatem reduxit: & an¬
geloꝵ festiuitas extitit: quia nos
reuocando ad celestia. eoꝵ numerum
impleuit. In sua gͦ ac nr̃a festiuitate an¬
gelus albis uestit᷑ apparuit: quia dum
nos ꝑ resurrectionem dñicam ad suꝑ¬
na reducimur: celestis patriȩ damna
reparant᷑. Sed quid uenientes femi¬
nas asfatur: audiamꝰ. Nolite expa¬
uescere. Ac si aꝑte dicat. Paueant illi:
qui ñ amant aduentũ suꝑnoꝵ ciui-
um.ꝑtimescant: qui carnalibꝰ desi¬
deriis pressi ad eoꝵ societatem ꝑtin
gere posse desꝑant. Uos aũt cur ꝑti¬
mescitis: quȩ ur̃os conciues uidetis:
Unde & math̃s angłm apparuisse
describens ait. Eratꝰ aspectus eiꝰ sicut
fulgur: & uestim̃ta eiꝰ sicut iix. In
fulgure & eñi t̃ror timoris ẽ: in niue
aut̃ blandim̃tum candoris. Quia uͦ
in candore habitꝰ demonstrat᷑: ut de¬
ipsa sua specie & t̃reret repbos. & mul¬

Expanded text:
lla quippe Redemptoris nostri resurrectio, et nostra festivitas fuit, quia nos ad immortalitatem reduxit, et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in albis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem Dominicam ad superna reducimur, coelestis patriae damna reparantur. 3. Sed quid advenientes feminas affatur audiamus: 1527 Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui, carnalibus desideerant. Vos autem cur pertimescitis, qui vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens ait: Erat autem aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia verin candore habitus demonstratipsa sua specie et terreret reprobos, et mul
Abbreviated transcription (Latin):
annis fructum se ñ inuenisse conque¬
ritur: quia quoꝵdam prauoꝵ m̃tes.
nec inspirata lex naturalis corrigit:
nec p̃cepta erudiunt: nec incarnati¬
onis eiꝰ miracula conuertunt. Ec.iii.¬
p̃positoꝵ ordo exprimitur:
Qui dum presunt eccłiȩ: nimirum
dñicȩ uineȩ curã gerunt. huiꝰ enim
uineȩ: primꝰ cultor petrus apls exti¬
tit. Hunc nos indigni sequimur. in
quantũ ꝓ eruditione ur̃a docendo.

Expanded text:
annis fructum se non invenisse conqueannis fructum se non invenisse conqueritur, quia quorumdam pravorum mentes nec inspirata lex naturalis corrigit, nec praecepta erudiunt, nec incarnationis ejus miracula convertunt. Quid vpraepositorum ordo exprimitur? Qui dum praesunt Ecclesiae, nimirum dominicae vineae curam gerunt. Hujus enim vineae primus cultor Petrus apostolus exstitit. Hunc nos indigni sequimur, in quantum pro eruditione vestra, docendo,
Abbreviated transcription (Latin):
ficus: et bene creata sicut mulier: sed
in culpam ꝓpͥa sponte lapsa: neq fru¬
ctum seruat oꝑationis: neq statum
rectitudinis. Ad peccatũ quippe ex uo¬
luntate corruens. quia fructum obe¬
dientiȩ ferre noluit. statũ rectitudi¬
nis amisit. Quȩ ad dĩ similitudinem
condita. dũ in sua dignitate ñ ꝑstitit:
qd̃ plantata. qd̃ creata fuerat seruare
contempsit. Tercio dñs uineȩ ad ficul.¬
neam uenit: quia naturam generis
humani ante legem. sub lege. sub gr̃a.
expectando. ammonendo.uisitando.
requisiuit. Bixit ad cultorem uineȩ.
Ecce anni tres sunt: ex quo ueniꝰ fru¬
ctum querens in ficulnea hac. et non
inuenio. Uenit ante legem: quia per
naturalem intellectum quid unꝰquis¬
ꝙ exemplo sui qualit erga ꝓximũ age¬
re debuisset innoduit: Nenit in lege:
quia p̃cipiendo docuit: Nenit pꝰ legẽ
ꝑgrãm: quia pietatis suȩ p̃sentiã exhi¬
bendo monstrauit. S tam̃ in tribus

Expanded text:
ficus, et bene ta sicut mulier; sed ficus, et bene ta sicut mulier; sed in culpam propria sponte lapsa, neque fructum servat operationis, neque statum rectitudinis. Ad peccatum quippe ex voluntate corruens, quia fructum obedientiae ferre noluit, statum rectitudinis amisit. Quae ad Dei similitudinem condita, dum in sua dignitate non perstitit, quod plantata vel creata fuerat, servare contempsit. Tertio dominus vineae ad ficulneam venit, quia naturam generis humani ante legem, sub lege, sub gratia, exspectando, admonendo, visitando, requisivit. 3. Dixit autem ad cultorem vineae: Ecce anni tres sunt ex quo venio fructum quaerens in ficulnea hac, 1583 et non invenio. Venit ante legem, quia per naturalem intellectum quid unusquisque exemplo sui qualiter erga proximum agere debuisset innotuit. Venit in lege, quia praecipiendo docuit. Venit post legem per gratiam, quia pietatis suae praesentiam exhibendo monstravit. Sed tamen in tribus
Abbreviated transcription (Latin):
nr ꝑ euglm sicũ aliquando
liquando aũt hoc uerbis quod rebꝰ.
Duas et enim res ex euglio fr̃s audi¬
stis: ficulneam infructuosam. et mu¬
lierem curuam: et utriꝙ rei. pie¬
tas empensa. Illud aũt dixit ꝑsimili¬
tudinem: istud egit ꝑ exhibitionem.
Sed hoc significat ficulnea infructu-¬
osa qd̃ mulier inclinata: et hoc ficul¬
nea reseruata. qd̃ mulier erecta
Dñs uineȩ t̾cio uenit ad ficulneam
& fructum minime inuenit: et mu¬
lier quȩ erecta ẽ decem et octo annis
fuerat curua hoc aũt dec̃e oͣcto anno¬
rum numero signatur: quod t̾cio
uenisse ꝑhibet᷑. Quia gͥ p̃mittendo sũm̃a¬
summatim tota ꝑstrinximus: iam
ꝑ lectionis ordinem singula disseramꝰ.
rborem fici habebat le .ii.¬
quidam plantatã in uinea sua:
& uenit querens fructum in illa et
ñ inuenit. Quid arbor fici. nͥ humanã
naturã signat: Quid mulier inclinata:
nͥ eandem naturam signando de-¬
nuntiat: Quȩ et bene plantata ẽ sicut

Expanded text:
ngelium suum aliquando liquando autem hoc verbis quod rebus. Duas etenim res ex Evangelio, fratres, audistis, ficulneam infructuosam, et mulierem curvam, et utrique rei est pietas impensa. Illud autem dixit per similitudinem, istud egit per exhibitionem. Sed hoc significat ficulnea infructuosa quod mulier inclinata, et hoc ficulnea reservata quod mulier erecta. Dominus vineae tertio venit ad ficulneam, et fructum minime invenit, et mulier quae erecta est decem et octo annis fuerat curva. Hoc autem decem et octo annorum numero signatur, quod tertio venisse perhibetur. Quia ergo praemittendo summatim tota perstrinximus, jam per lectionis ordinem singula disseramus. 2. Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua; et venit quaerens fructum in illa, et non invenit. Quid arbor fici, nisi humanam naturam designat? Quid mulier inclinata nisi eamdem naturam significando denuntiat? Quae et bene plantata est sicut
Abbreviated transcription (Latin):
apud magistrum tẽnuĩt ob
uirginialẽ meritum amoris priuisegͥi
um Hausit exxꝑi pectore fluenta sa¬
pientie hinc arua cordis irrigat et
uerbum patris intonat Hinc et in
cruce positui matrem commendat
dominus fit mater uirgo uirginis
quem fouet uice filii Ce pronis al¬
me cordibus celi senator poscimus
da uerbi uultum cernere quos uer¬
bum doces credere Quesumus auctor

Expanded text:
Apud magistrum tenuit Ob uirginale meritum Amoris priuilegium. 3. Hausit ex Christi pectore Fluentia sapientiae; Hinc arua cordis irrigat Et uerbum patris intonat. 4. Huic et in cruce positus Matrem commendat Dominus; Fit mater uirgo uirgini, Quem fouet uice filii. 5. Te pronis, alme, cordibus, Caeli senator, poscimus: Da uerbi uultum cernere, Quos uerbum doces credere. 6. Sit patr
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ingressus. inuenit eos orantes.
Et dixit ad eos. Dñs nr uibianꝰ statun¬
culum aureũ iouis ad uos misit. ut¬
eũ adoretis. et thura incendatis. Qd̃ si
ñ feceritis: ambo mͦ gladio ꝑeatis.¬
Paulus et ioh̃s dixerunt. Iulianus si
tuus dñs est: habeto part̃ẽ cũ eo.

Expanded text:
Qui ingressus, invenit eos orantes, et dixit eis: Dominus noster Julianus statunculum aureum Jovis ad vos misit, ut adoretis illud, et thura incendatis. Quod si non feceritis, ambo modo gladio feriPaulus dixerunt: Julianus si tuus est Dominus, habeto partem cum eo:
Abbreviated transcription (Latin):
Et agentes uigilias noctis
triduo cum multitudine xp̃ianoꝵ:¬
laudis: et participati sunt om̃s. Re¬
uenit indomũ suã: et dedit pacem
om̃ibꝰ etiam seruis suis et ancillis: et
cõmunicauit de sacrificio altaris sci
laurentii martyris. Et posita m̃sa. pͥ¬
usqũa cibum sumeret uenerunt mi¬
lites et tenuerunt eum: & ꝑduxert̃¬

Expanded text:
nt agentes vigilias noctis triduo cum multitudine Chrilaudis, et participati sunt omnes. ad domum suam rediens, dedit pacem omnibus servis suis et ancillis; et communicavit de sacrificio altaris beati Laurentii martyris. Et posita mensa, priusquam cibum sumeret, venerunt milites et tenuerunt et perduxer
Abbreviated transcription (Latin):
glosȩ geintricis di mariȩ sollẽpnita ᷤ
in qua beata et uen̾abilis eadẽ uirgo
assũpta ẽ glõsissime ad ethereũ thala-¬
mũ: in quo ut cantauimꝰ rex regum
filius beatȩ uirginis stellato. immo in¬
effabili sedet solio. Ubi milia milium
ministrant angłoꝵ iuxta danhelis
uaticiniũ. et decies centena affistunt
milia. quoꝵ laudibꝰ et exequiis glosa
cdi gentrix hodie de t̾ris exaltata et
de carne euecta cũ triumpho et exul¬
tatione suscepta ẽ incȩlo. et collocata
in paradiso.

Expanded text:
olemnitas, in qua ipsa beata et venerabilis Virgo assumpta est gloriosissime ad aethereum thalamum, in quo, ut canimus, Rex regum, filius beatae Mariae virginis, stellato, imo ineffabili sedet solio. Ubi millia millium ministrant angelorum, juxta Danielis vaticinium , et decies centena assistunt millia; quorum cum laudibus et exsequiis gloriosa Dei Genitrix hodie de terra exaltata, et de carne evecta, cum triumpho et exsultatione suscepta est in coelo, et collocata in paradiso.
Abbreviated transcription (Latin):
Ñe ds ͫ audi hymnũ et orati¬
onem quã seruus tuus orat
coram te hodie. ut sint ocłi tui aꝑti
suꝑ domũ hanc nocte et die: de qua¬
dixisti. erit nom̃ meũ ibi: ut exaudias orationẽ
quã oro ad te seruus tuuis in loco isto. ut
ex audias dep̃cationem serui tui os po¬
puli tui isrł qd̾cũq orauerit in loco isto:
& exaudies in loco habitaculi tui in celo:
Et cũ exaudieris ꝓpitiꝰ eris. Si pecca¬
uerit homo in ꝓximũ suũ. et habu¬
erit aliqd̃ iuram̃tum quo teneatur
astrictus. et uenerit ꝓpt̾ uram̃tum
coram altari tuo indomũ tuã: tu
exaudies in celo et facies et iudicabis
seruos tuos condempnans impium et
reddens uiam suã suꝑ caput eiꝰ. iustifi¬
cansꝙ ustũ: et retribuens ei scd̃m iu¬
sticiam suã. Si fugerit popłs tuus sr i
micos suos quia peccaturus ẽ tͥ.et agens
penitentiã et confitens nomini tuo.
uenerit et orauerit et dep̃catus fͤu-

Expanded text:
eus audi hymnum et orationem quam servus tuus orat coram te hodie ut sint oculi tui aperti super domum hanc nocte et die super dodixisti erit nomen meum ibi ut exaudias orationem qua orat te servus tuexaudias deprecationem servi tui, et populi tui Israel, quodcunque oraverint in loco isto, et exaudies in loco habitaculi tui in coelo, et cum audieris, propitius eris. Si peccaverit homo in proximum suum, et habuerit aliquod juramentum quo teneatur astrictus, et venerit propter juramentum coram altari tuo in domum tuam, tu exaudies in coelo, et facies, et judicabis servos tuos, condemnans impium, et reddens viam suam super caput ejus, justificansque justum, et retribuens ei secundum justitiam suam. Si fugerit populus tuus Israel inimicos suos, quia peccaturus est tibi; et agentes poenitentiam, et confitentes nomini tuo venerint, et adoraverint, et deprecati te
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimi ᷤ apłi om̃sq discipłi
qui &e de exitio crucis fuerar
trepidi. & de fide resurrectionis am¬
bigui. ita sunt ueritate ꝑspicua ro
tristicia. sed etiã magno gaudio re-¬
plerentur. Et reuera magna &s inef¬
fabilis erat causa gaudendi: cũ in
conspectu sc̃e multitudinis fupra
om̃ium creaturarũ celestiũ dignita¬
tem. humani genĩs natira conscen¬
deret. suꝑ gressura angl̃icos ordines:
& ultra archangłoꝵ alcitudines ele-¬
uanda: nec ullis sublimitatibꝰ mo¬
dum suȩ ꝓuectionis habitura. nisi
et̃mi patris recepta consesfu illiꝰ glȩ
sociaret᷑ in throno: cuiꝰ naturȩ co¬
uia igitur xp̃i ascensio. Ec .iii.
nr̃a ꝓuectio est: & quo p̃cessit
gła capitis eo spes uocatur et cor¬
poris: dignis dilectissimi exultemꝰ
gaudiis: & pia gr̃arum actione
letemur. Hodie enim ñ solum pa-¬
radisi possessores firmati sumus.
sed etiã celoꝵ in xp̃o suꝑna pene¬
trauimus. ampliora adepti ꝑ in¬
li amiseramus inuidiam. Nã quos

Expanded text:
eatissimi apostoli omnesque discipuli, qui et de exitu crucis fuerant trepidi, et de fide resurrectionis ambigui, ita sunt veritate perspicua robtristitia, sed etiam magno gaudio replerentur . Et revera magna et ineffabilis erat causa gaudendi, cum in conspectu sanctae multitudinis super omnium creaturarum coelestium dignitatem humani generis natura conscenderet, supergressura angelicos ordines, et ultra archangelorum altitudines elevanda, nec ullis sublimitatibus modum suae provectionis habitura, nisi aeterni Patris recepta consessu, illius gloriae sociaretur in throno, cujus naturae coia igitur Christi ascensio, nostra provectio est, et quo praecessigloria capitis eo spes vocatur et corporis; dignis, dilectissimi, exsultemus gaudiis, et pia gratiarum actione laetemur. Hodie enim non solum paradisi possessores firmati sumus, sed etiam coelorum in Christo superna penetravimus, ampliora adepti per inli amiseramus invidiam. Nam quos
Abbreviated transcription (Latin):
qua caritas substantialis. & consũbstan¬
tialis amboꝵ. Qm̃ ñ duo dii pat̃. et
filiꝰ. nec tres dii pat̾. et filiꝰ. et sp̃c sc̃s:
Nec idem tam̃ pat̃ qui filiꝰ nec idem
filiꝰ qui pat̾. nec idem sp̃s sc̃s qui pat
aut filius: qm̃ tres sunt pat. et filiꝰ et

Expanded text:
quam charitas substantialis et consubstanquam charitas substantialis et consubstantialis amborum quoniam non duo dii Pater et Filius; nec tres dii Pater et Filius et Spiritus saNec idem tamen Pater qui Filius, nec idem Filius qui Pater, nec idem Spiritus sanctus qui Pater aut Filius, quoniam tres sunt, Pater, et Filius, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pandens quomͦ darificet patr̃e: filiꝰ
sicut dedisti ei inquit potestatẽ om̃is
carnis. ut om̃e qd̃ dedisti ei. det eis ui¬
tam et̃nam. Om̃em carnem dixit.
om̃em hominem. aparte totũ signi¬
ficans. qũeadmodũ rursus aparte
suꝑiore significat᷑ homo totꝰ. ubi ait
apłs. Om̃is anima potestatibꝰ sublimi¬
oribꝰ subdita sit. Quid eñi dixit om̃is
anima. nͥ om̃is homo: Hoc aũt quod
potestas xp̃o a patre data ẽ om̃is car-¬
nis: scd̃m hominem intelligendũ ẽ.¬
Sicut gͦ dedisti ei potestatem inquit
om̃is carnis: ita głificet ͤ filiꝰ idest no¬
tum te faciat om̃i carni quã dedisti
ei. Sic enim dedisti ei. ut om̃e qd̾ de-¬
disti ei. det eis uitam et̃nam. Hec ẽ aũt
uita et̃na inquit. ut cognoscant de so¬
lum uerũ dm̃. & qũe misisti iħm
sisti ih̃m xp̃m cognoscant solũ uerũ
dm̃. Consequent̃ enim et sp̃s sc̃s intel¬
ligitur: quia sp̃s ẽ patris et filii tan¬

Expanded text:
que pandens, quomodo clarificet Patrem Filius: que pandens, quomodo clarificet Patrem Filius: Sicut dedisti, inquit, ei potestatem omnis carnis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Omnem carnem dixit omnem hominem, a parte totum significans; quemadmodum rursus a parte superiore significatus est homo totus, ubi ait Apostolus, Omnis anima potestatibus sublimioribus suanima, nisi, omnis homo? Hoc autem, quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis, secundum hominem intelligendum eSicut ergo dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te glorificet Filius, id est, notum te faciat omni carni, quam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam. Haec est autem vita aeterna, inquit, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum sisti Jesum Christum, cognoscant solum verum Deum. Consequenter enim et Spiritus sanctus intelligitur, quia Spiritus est Patris et Filii, tan
Abbreviated transcription (Latin):
lorificatũ apatre filiũ scđ̃m
formã serui. quẽ pat̃ suscita¬
uit amortuis. et ad suam dexteram
collocauit. res ipsa indicat: & nullus
dixit pat̃ clar ifica filiũ tuum s addi¬
dit etiam ut filiꝰ tuus clarificet te:
merito queritur quomͦ patrem clari¬
ficauerit filiꝰ. cum sempit̾na claritas
patris. nec diminuta fuerit informa
humana. nec augeri poterit in sua ꝑ¬
fectione diuina. S in se ipsa claritas
patris. nec minui nec augeri potest.
Apud homines aũt ꝓculdubio minor
erat: quando iniudea tantumm d̃s
notus erat. Nondum a solis ortu usꝙ
ad occasum laudabant pueri nomen
tibus: ꝓfecto patrem clarificauit et
filiꝰ. Si aũt tantũmͦ mortuus eẽt fi¬
lius nec resurrexisset: ꝓculdubio nec
a patre clarificatꝰ ẽẽt. nec patrẽ clari¬
ficasset. Nunc aũt resurrectione cla.¬
rificatꝰ apatre. resurrectionis suȩ p̃-
ut filiꝰ tuus cdarificet te: Tanqũa
diceret. Resuscita me: ut innotescas
toto orbe ꝑ me. Deinde magis magis¬

Expanded text:
lorificatum a Patre Filium secundum formam servi, quam Pater suscitavit a mortuis, et ad suam dexteram collocavit, res ipsa indicat, et nullusdixit, Pater, clarifica Filium tuum, sed addidit etiam, ut Filius tuus clarificet te; merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in forma humana, nec augeri potuerit in sua perfectione divina. Sed in seipsa claritas Patris nec minui nec augeri potest; apud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus erat : nondum a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen s, profecto Patrem clarificavit et Filius. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset. Nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurrectionis suae praeut Filius tuus clarificet te, tanquam diceret, resustoti orbi per me. Deinde magis magis
Abbreviated transcription (Latin):
gaudium manens olimpo preditum
mundi regis qui fabricam mundana
uincens gaudia Hinc te precantes q̃s
ignosce culpis omnibus et corda sui sum
subleua ad te suꝑna gracia Ut cum ru¬
bente ceꝑis clarere nube iudicis penas
repellas debitas reddas coronas ꝑditas
Da nobis illuc sedula deuotione tende
re quo te sedere cum patre in arce re¬

Expanded text:
gaudium, Manens Olympo praeditum Mundi regis qui fabricam, Mundana vincens gaudia. Hinc te precantes quaesumus, Ignosce culpis omnibus; Et corda sursum subleva Ad te superna gratia. Ut cum rubente coeperis Clarere nube Judicis, Poenas repellas debitas, Reddas coronas perditas. Da nre, Qua te sedere cum Patre In arce re
Abbreviated transcription (Latin):
cce legis ꝑitus surrex̃. temp¬
tans eum et dicens. Magister.
quid faciendo. uitam et̃nam posside¬
bo: Legis perttꝰ qui de uita eterna
dnm temptans int̃rogat: occasionem
ut reor temptandi de ipsis dñi sermo¬
nibus sumpsit ubi ait: gaudete aũt
qd̾ nomina ur̃a scripta sunt iñ celis.
S ipsa sua temptatione declarat. qͣm
uera sit illa dñi confessio qua patri
loquitur: qd̃ abscondisti hec asapien¬
tibus et prudentibꝰ: et reuelasti ea
paruulis. At ille dixit ad eũ. In lege
quid scriptum ẽ quomͦ legis: Ille res¬
pondens dixit. Diliges dñm dm̃ tuũ¬
ex toto corde tuio. & ex tota anmatua.
& ex om̃ibus uiribꝰ tuis. o ex omni
m̃te tua: et ꝓximũ tuũ sicuit te ip¬
sum. Dum legis perito respondet.
di et ꝓximi legis scripta ꝓponenti.
dicit. Recte respondisti. hoc fac. et

Expanded text:
 legisperitus surrexit, tentans eum, et dicens: Magister quid faciendo vitam aeternam possidebo? Legisperitus, qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete autem, quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed ipsa sua tentatione declarat quam vera sit illa Domini confessio, qua Patri loquitur: Quod abscondisti haec a sapientibus, et prudentibus, et revelasti ea parvulis. At ille dixit ad eum: In lege quid scriptum est? Quomodo legis? Ille respondens, dixit: Diliges Dominum Deum tuuto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex omnibus viribus tuis, et ex omni mente tua, et proximum tuum sicut teipsum. Dum legisperito respondet, Dei et proximi legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti: Hoc fac, et
Abbreviated transcription (Latin):
igͦ adeo uisitari meream᷑. mit¬
titur ad nos angls d̃i: & dicit ad
unum quẽq nr̃m. Precingere & calcia
te calciam̃ta tua: & oꝑi te uestim̃to tuo.
et sequere me. Precingimꝰ enim nos. si
lumbos corporis nr̃i pudicitiȩ cingulo
circũdemꝰ. dicente aplo. Sint lũbr ur̃i
p̃cincti. in castitate:. Calciamꝰ gͥ & pedes
nr̃os. si gressus uite nr̃e p̃ceptis eugl̃i¬
cis ac uirtute fid̃i muniamꝰ: ut securi
spinas peccatoꝵ & iniquitatis tribulos
conculcemꝰ. Oꝑimus & nos uestim̃to
nr̃o: si uestem illam nuptialem iclest
grãm baptismi integiam conseruemꝰ
i hec itaꝙ fidelit̃ impleamꝰ stati¬
cadunt cathenȩ de manibꝰ nr̃is
idest cathenȩ peccatoꝵ quibꝰ constri¬
cti &s colligati scd̃m animã tenebam᷑.
Sed nec alĩt de carcere idest de huiꝰ
mundierrore euadere possumꝰ: nisi
porta ferrea idest porta mortis et pe¬
ne. quã filiꝰ dĩ passionis suȩ uirtute
cõminuit. Et tunc uenimꝰ ad domũ
puella nomine rohde. Conuenienter

Expanded text:
go a Deo visitari meremur, mittitur ad nos angelus Dei, et dicit ad unumquemque nostrum: Praecinge te et calcea te calceamentis tuis et operi te vestimento tuo et sequere me. Praecingimus enim nos, si lumbos corporis nostri pudicitiae cingulo circumdamus, dicente Apostolo: Sint lumbi vestri in castitate. Calceamus et pedes nostros, si gressus vitae nostrae praeceptis evangelicis ac fidei muniamus, ut securi spinas peccatorum et iniquitatis tribulos conculcemus. Operimus et nos vestimento nostro, si vestem illam nuptialem, id est gratiam baptismi integram conservamus aque fideliter impleamus, staticadent catenae de manibus nostris, id est catenae peccatorum, quibus constricti et colligati secundum animam tenebamur. Sed nec aliter de carcere, id est de mundi hujus errore evadere possumus, nisi porta ferrea, id est porta mortis, et poena quam Filius Dei passionis suae virtute comminuit. Et tunc venimus ad domumpuella nomine Hrode. Convenienter
Abbreviated transcription (Latin):
enientibꝰ gͦ nobis ad domum
mariȩ puella rohde occurrit:
idest congregatio scõꝵ. quȩ sanguine
n. artyrũ gloso. uelut rosa p̃ciosa reful¬
mur ab om̃i sorde peccati. & mundi ef
eiꝰ grãm uocarem᷑. pie ac iuste incons¬
pectu eiꝰ uiuere & conseruare debemꝰ:
ut in aduentu gle eiꝰ noncũ impiis¬

Expanded text:
enientibus ergo nobis ad domum Mariae Hrode occurrit, id est congregatio sanctorum quae sanguine martyrum glorioso velut rosa pretiosa refulmur ab omni sorde peccati, ut mundi effejus gratiam vocaremur pie ac juste in conspectu ejus vivere et conversari debemus, ut in adventu ejus gloriae non cum im
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc decius gauisus ẽ ualde.:
U et fecit sibi beatũ laurentium
atus laurentiꝰ ñ respondit ei uerbũ.
Eodem die tradidit eũ deciuscesar
ualeriano p̃fecto dicens. Exquire thes¬
auros diligent: et sacrificet diis. Qd̃
si noluerit sacrificare: diuersis eum¬
quia ego sũm tecum dicit dom̃i nͥus dũm
transieris ꝑ ignem  flamina nõn nocͥ ał
tẽ et odor ĩ gͥnis ͥ non erit  is te eł hoera¬

Expanded text:
Tunc decius gauisus est ualde . et fecit sibi beatum| laurentium atus laurentius non respondit ei ullum| Eadem die tradidit eum decius cesar ualeriano praefecto dicens; Exquire thesauros| diligenter et sacrificet diis; Quod si noluerit sacrificare . diuersis euquia ego sum tecum, dicit Dominus; si transieris per ignem, flamma non nocebit te, et odor ignis non erit in te. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
dauid fidelis carmͥñe dicens inͥ ña¬
tlomilui regnaiit aligno deus Ar¬
bor decora & fulgida ornata regis pur¬
pura electa digno stipite tam sancta
membra tangere Beata cuius brachi¬
is secli pependit precium statera facla
corporis predamq tulit tartar Ocrix¬

Expanded text:
David fideli carmine, Dicens: In nationibus Regnavit a ligno Deus. Arbor decora, et fulgida, Ornata regis purpura, Electa digno stipite Tam sancta membra tangere. Beata, cujus brachiis, Pretium pependit saeculi, Statera facta est corporis Praedam tulitque Tartar
Abbreviated transcription (Latin):
ymnum cãnamus glorie ymm̃
trãmit̾e ad pͥatris ascẽnd̃it tronũ Tran¬
sit triumpho glorie poli potenter cul¬
mina qui morte mortem assumpserat
derisus a mortalibus Apostoli tunc mi
stico in monte stantes chrismatis cum
matre clara uirgine iesu uidebant
głam Hoc ꝓsecuti lumine leto petentẽ
sydera letis ꝑ auras cordibus duxere re¬

Expanded text:
ymnum canamus gloriae, Hymni tramite Ad Patris ascendit thronum. Transit triumpho gloriae Poli potenter culmina, Qui morte mortem assumpserat, Derisus a mortalibus, Nam stico In monte stantes chrismatis Cum matre claram virgine Jesu videbant gloriam. Ac prosecuti lumine Laeto, petentem sidera Laetis per auras cordibus, Duxere re
Abbreviated transcription (Latin):
dam̃tum et ñ potuerit ꝑficere: om̃s
qui uident incipiant illudere ei¬
dicentes: quia hic homo cepit edifica¬
re. & ñ potuit consummare: Omne
eñĩ qd̃ agimus: p̃uenire ꝑstudiũ con¬
siderationis debemꝰ. Ecce eñi iuxta uie¬
ritatis uocem qui turrim edificat:
priꝰ edificii sumptꝰ parat. Si gͥ humi¬
litatis turrim construere cupimꝰ. priꝰ

Expanded text:
icere, omnes qui viderint, incipiant ei illudere dicentes: Quia hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare? Omne quod agimus praevenire per studium considerationis debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrim aedificat prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrim construere cupimus, 1630 prius
Abbreviated transcription (Latin):
Baiulare et eñi crucem. et pꝰdnm ire
ẽ: uł carnis abstinentiã. uł compassio¬
nem ꝓximo  studio et̃nȩ intentionis
exhibere. Nam quisquis hec ꝓ temꝑali
intentione exhĩbet. cruc̃e quidem ba¬
iulat: sed ire pꝰ dñm recusat. Quia uͦ
sublimia p̃cepta sunt. ꝓtinꝰ compara¬
tio edificandȩ sublimitatis adiungit᷑

Expanded text:
Bajulare etenim crucem et post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proximo studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjung
Abbreviated transcription (Latin):
ñnulli qui carnis abstinentiam
ñ ꝓ dõ. sed ꝓmnani glã exiber. Et sunt
pleriq qui compassionem ꝓximo nõ
sp̃italiter sed carnalit̾ impendunt:
ut ei ñ ad uirtutem. sed quasi miseren¬
do ad culpas faueant. Hii itaq crucem
quidem uident᷑ ferre: sed dñm non
sequunt᷑. Unde recte hec eadem ueritas

Expanded text:
nnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria exhibent. Et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserendo ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde recte haec eadem Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
rissima fuit: affirmante scriptura qͣm
in maliuolã anim̃a ñ introibit sapi-¬
entia nec habitabit in corpore subdito
pectatis. Item e contra confident̃ asseri¬
bat: cui plenitudmem gr̃ȩ dĩ nuntiꝰ
asserebat messe. Qđ attestante archange¬
lo qͣmuis nemo sana m̃te discredat: ta-¬
men si quis adhuc pio desiderio querat
argum̃ta uirtutũ: ex uerbis & factis
eiꝰ quȩ scriptura cõmemorat tanto si¬
bi faciliꝰ occurrent: quanto ipse inqui¬
rendo fidelior erit. Sunt aũt ex dictis¬
xp̃iano ꝑspicua. Quis em̃ ẽ qui cũ io¬
cunda ammiratione ñ speculet᷑ illiꝰ ma¬
ture adolescentis fortitudinem pruden¬
tiamq ac fidem in colloquio anglico. u¬
bi tã constant̃ eloquit᷑. tam prudent̃
int̾rogat. tã facile credit: Quis ñ uide¬
at ac uidendo miret᷑ iusticiã eius. quã
sic unuersa p̃cepta diuinȩ legis satage¬
bat implere: ut nec ad se ñ ꝑtinentia¬
quedam in expleta relinqueret: Uerbi

Expanded text:
rissimae fuerunt, affirmante Scriptura: Quoniam rissimae fuerunt, affirmante Scriptura: Quoniam in malevolam animam non introibit sapientia, nec habitabit in corpore subdito peccatis . Item econtra confidenter asseribat, cui plenitudinem gratiae Dei nuntius asserebat inesse. Quod, attestante archangelo, quamvis nemo sana mente discredat, tamen si quis adhuc pio desiderio quaerat argumenta virtutum ex verbis et factis ejus quae Scriptura commemorat, tanto sibi facilius occurrent, quanto ipse in quaerendo fidelior erit. Sunt autem eChristiano perspicua. Quis enim est qui cum jucunda admiratione non speculetur ipsius maturae adolescentis fortitudinem, et prudentiam, et fidem in colloquio angelico, ubi tam constanter eloquitur, tam prudenter interrogat, tam facile credit? Quis enim non videat ac videndo miretur justitiam ejus, qua sic universa praecepta divinae legis satagebat implere, ut nec ad se pertinentia inexpleta relinqueret? Verbi
Abbreviated transcription (Latin):
attendere maris stellam hanc idest ma¬
riam. quȩ sup̃mo rerũ cardimi dõ ꝓxi¬
ma ẽ: & ex respectu exempli eiꝰ cursum
uitȩ dirigere. Qđ qui fecerit ñ iactabit᷑
uane glȩ uento: nec franget᷑ scopulis ad¬
uersoꝵ: nec absorbebit᷑ scyllea uoragine
uoluptatũ: sed ꝓsꝑe ueniet ad portum
quietis et̃ne hic gͦ si quis introget diceis.
quid putas qualis olim in anima fuerit
uł nunc sit hec ꝑsona quȩ sic om̃ibꝰ scĩs
spectanda atq imitanda ꝓponit᷑: uera¬
citer respondemꝰ quia longe ꝑfectior
qͣm nr̃a oratione demonstrari possit.
Tam̃ ne ibi nichil dicere arguam᷑ ubi
maior affluit copia dicendoꝵ: reseruan¬
tes multa atꝙ magna facundis saltłm
pauca dicamꝰ suꝑ hoc & quȩ facile ꝓ-¬
bent᷑ audita. Hoc gͦ in pͥmis fas ẽ astru
ere. qd̾ anima ipsiꝰ & caro quã elegit et
habitacłm sibi fecit sapientia dĩ patri:¬
& ab om̃i malicia & immunditia pu¬

Expanded text:
attendere maris stellam hanc, id est Maattendere maris stellam hanc, id est Mariam, quae supremo rerum cardini Deo proxima est, et respectu exempli ejus cursum vitae dirigere. Quod qui fecerit non jactabitur vanae gloriae vento, nec frangetur scopulis adversorum, nec absorbebitur scyllaea voragine voluptatum, sed prospere veniet ad portum quietis aeternae. Hic si quis interroget dicens, quid ergo putas qualis olim in anima fuerit, vel nunc sit, haec persona, quae sic omnibus sanctis spectanda atque imitanda proponitur? veraciter respondemus, quia longe perfectior quam nostra oratione demonstrari possit. Tamen ne ibi nihil dicere arguamur, ubi major affluit copia dicendorum, reservantes multa atque magna facundis, saltem pauca dicamus super hoc, et quae facile probentur audita. Hoc igitur in primis astruere fas est, quod anima ipsius et caro quam elegit, et habitaculum sibi fecit Sapientia Dei Patris, ab omni malitia et immunditia pu
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ fide p̃clari abrahe. cui suꝑne fuerat¬
ꝓmissa benedictio om̃ium gentiũ in
semine suo: & astyrpe dauid. que ds
ꝓpt̾ notam sibi ꝓbitatem egregia lau¬
de sublimauit dicens. Inueni uirum
scm cor meũ. De regali nempe tribu
simul & sacerotali dux̃ originẽ quȩ
sumnũ regem atꝙ pontificem erat
paritura. Non tam̃ hec iccirco dixeri¬
mus. qđ dñs qui peccatores uocare ue¬
nit. dedignatꝰ sit matr̃e suã peccatoreᷤs
habere cognatos: int quos speciosa ue¬
lut mnt spinas liliũ appareret. Hec ita¬
q electa et insignis int filias ñ fortu¬
itu quidem aut solo placito parentũ
ut pleriq sed diuma dispensatione no¬
men accepit: ita ut ipsa quoq uocabu¬
li sui figura magnũ quiddã innueret.
diñe ostendamꝰ. Nautis quippe mare
respectu illiꝰ estimare atꝙ dirigere cur¬
sum suũ. ut portũ destinatũ apphendẽ
possint. Simili mͦ fr̃s oportet uinu̾sos
xp̃icolas int fluctus huiꝰ scłi remiganteᷤ

Expanded text:
 fuerat benedictio omnium gentium in semine suo, et ab stirpe David, quem Deus propter notam sibi probitatem egregia laude sublimavit, dicens: Inveni virum secundum cor meum . De regali nempe tribu simul et sacerdotali duxit originem, quae summum Regem atque Pontificem erat paritura. Non tamen haec idcirco dixerimus, quod Dominus qui peccatores vocare venit, dedignatus sit matrem suam peccatores habere cognatos, inter quos speciosa velut inter spinas lilium appareret. Haec itaque electa et insignis inter filias, non fortuitu quidem, aut solo placito parentum ut plerique, sed divina dispensatione nomen accepit, ita ut ipsa quoque vocabuli sui figura magnum quiddam innueret: dinem ostendamus. Nautis quippe mare respectu illius aestimare atque dirigere cursum suum, ut portum destinatum apprehendere possint. Simili modo, fratres, oportet universos Christicolas, inter fluctus hujus saeculi remigantes,
Abbreviated transcription (Latin):
ac suꝑ inferos ꝑ districtionẽ. Sunt nãq¬
ta exemploꝵ argum̃ta. de quibꝰ ad p̃senᷤ¬
utrinq singula sufficiat memorare.
Illa gͥ olim in auxiliũ magni patris ba¬
silii misit sc̃m angłm. & mortuũ susci¬
tauit: qui male iiuentẽ pessũ dedit
iuliañ apostat̃a. Et hec historia notis¬
sima ẽ. Illa etiã te o peccator quondam
theophile pennentẽ. & se supplicit in-¬
uocantem: ab ipsis diaboli faucibꝰ poten¬
ereripuit. S quid grauem᷑ huiꝰ lapsi
reparationẽ paucis effari. cũ audire sit
oꝑe p̃ciumꝰ. Is gͦ theophilus uicedñs olĩ¬

Expanded text:
ac super inferos per discretionem. Unac super inferos per discretionem. Unsunt exemplorum argumenta, de quibus ad praesens quaedam sufficiat memorare. Illa igitur olim in auxilium magni Patris Basilii misit sanctum angelum, et mortuum suscitavit, qui male viventem pessumdeditulianum apostatam, et haec historia notissima est. Illa etiam te, o peccator quondam Theophile, poenitentem et suppliciter invocantem ab ipsis diaboli faucibus potenter eripuit. Sed quid gravemur hujus lapsi reparationem paucis effari, cum audire sit operae pretium? Is ergo Theophilus incedens oli
Abbreviated transcription (Latin):
Cum gͦ uirtutibꝰ supradictis facta eius
plena sint atꝙ dicta. manifestum ẽ ñ
solũ attestatione angłica. sed etiã rerũ
argum̃to nullũ genus uircutis beatis¬
simȩ uirgini defuisse. Deꝓmebant ita¬
q uirtutes in cogitatione & affectu cor¬
dis eiꝰ ineffabilem armoniã. quã ipsa
creatrix & inhabitatrix eiꝰ d̃i sapientia
delectabat᷑ audire. Choruscabant foris
in suꝑficie sermonis & actus. unde me¬
rno possent homines gl̃ificare deum.
& exempla salutis assumere. Tali gͦ tan¬
tȩq ꝑsonȩ. quid tandem ad honoris
cumulũ potuit accedere maiꝰ eo. qd̾ d̃ĩ
riliũ uirgo concepit. uirgo mãt edidit:
Hac nempe dignitate: uenerabilis facta
ẽ ipsis quoꝙ scõꝵ ordinibꝰ angl̃oꝵ. Qđ̃
oꝑe manifeste declarauit ille magnꝰ
atq fortis archangls gabriel: qui eam
anteqũa mat̃ di fieret. quia futuram
nouerat. tanta ueneratione salutando
p̃uenit. Hac eadem dignitate facta ẽ
etiam imꝑiosa scdm caritatẽ erga suꝑos

Expanded text:
go virtutibus supradictis facta ejus plena sunt atque dicta, manifestum est non solum attestatione angelica, sed etiam rerum argumento nullum virtutis beatissimae Virgini defuisse. Depromebant itaque virtutes in cogitatione et affectu cordis ejus ineffabilem harmoniam, quam ipsa creatrix et inhabitatrix ejus Dei sapientia delectabatur audire; coruscabant foris in superficie sermonis et actus, unde merito possent homines glorificare Deum, et exempla salutis accipere. Tali ergo tantaeque personae, quid tandem ad honoris cumulum potuit accedere majus: eo quod Dei Filium Virgo concepit, Virgo mater edidit, hac nempe dignitate venerabilis facta est ipsis quoque sanctorum ordinibus angelorum. Quod opere manifesto declaravit ille magnus atque fortis archangelus Gabriel, qui eam antequam Dei mater fieret, quia futuram noverat, tanta veneratione salutando praevenit, hac eadem dignitate facta est etiam imperiosa, secundum charitatem erga superos,
Abbreviated transcription (Latin):
& ad beneplacitũ suũ inferoꝵ pacta
cassare. his quoq & aliis infiniti nume¬
ri beneficiis quȩ uł scripta sunt. uł
passim iugi sentiunt᷑ effectu: claret qd̃¬
& iustis & peccatoribꝰ fidelit̃ inuocan¬
tibꝰ se p̃sto est: & nũqũa eis opitulari
desistit. Ueniant gͥ iusti ad eam cum
basilio laudantes et benedicentes. effe¬
ctumq celerem fuis scĩs desideriis po¬
stulantes. sine dubio ꝑcepturi. Ueniant
peccatores cũ theophilo tundentes rea
pectora cũ intno fletu. ipsi quoq si
uere peniteant desideratã ueniã ad¬
epturi. De quoꝵ numero tͥ assistentibꝰ
nob̃. ut subuenire iã & auxiliari di¬
gneris imploramꝰ o p̃electa & sc̃a. o ue¬
nerabilis & imꝑiosa. o clemens & ꝓpi¬
tia dña nr̃a. quo possimꝰ recuꝑare et
habere ꝑpetuã grãm filii tui dñi nri

Expanded text:
et ad beneplacitum suum inferorum pacta et ad beneplacitum suum inferorum pacta cassare; his quoque et aliis infiniti numeri beneficiis quae vel scripta sunt, vel passim jugi sentiuntur effectu, quod et justis et peccatoribus fideliter invocantibus se praesto est, et nunquam eis opitulari desistit. Veniant igitur ad eam justi cum Basilio laudantes ac benedicentes, effectumque celerem suis sanctis desideriis postulantes sine dubio percepturi. Veniant peccatores cum. Theophilo tundentes rea pectora cum interno fletu, ipsi quoque, si vere poeniteant, desideratam veniam adepturi, de quorum numero tibi assistentibus nobis ut subvenire jam et auxiliari digneris, imploramus, o praeelecta! o sancta! venerabilis et imperiosa! o clemens et propitia Domina nostra, quo possimus recuperare et habere perpetuam gratiam filii tui Jesu Chri
Abbreviated transcription (Latin):
dño a mortuis refurgens. ep̃o se coram
poplõ p̃sentauit: & rem sicut erat ex¬
posuit. Uideres popłm mͦ ex auditu t̃a
horrendi sceleris expauere: mͦ conside¬
rata macie uultuq penitentis pie con¬
lacrimari. Audito demiq quantã et
qͣm celerem miscdiam theophilꝰ fuerat
consecutꝰ om̃s qui mala conscientia t̃ri¬
ti pene defecerant: ad spem ueniȩ cum
gaudio respirabant. Iam uͦ ut rem bre¬
ui fine concludamꝰ. ep̃o iubente male
captũ cy rographũ theophilus igne
cremauit. Deinde suffragante clero et
popło ductus ad altare. cũ sacroscãm
communionẽ de manu ep̃i ore suscipe¬
ret: facie refulsit ut sol. Pacto deincepᷤ
triduo cũ laudibꝰ in ecclia piȩ matris
dñi ꝑ quã reconciliatꝰ fuerat: alabori¬
bus suis beato fine quieuit. Talibꝰ gͦ
factis approbat᷑ quia dñi mat̃ ubiq im¬
piosa ẽ. ubiꝙ magnifica: certe cuiꝓpͥũ ꝓnũ
est scõs anglõs in ministeriũ mittere.

Expanded text:
Domino a mortuis resurgens, episcopo se coram Domino a mortuis resurgens, episcopo se coram populo praesentavit, et rem sicut erat exposuit. Videres populum modo ex auditu tam horrendi sceleris expavere, modo considerata macie vultuque poenitentis collacrymari. Sed audito quantam et quam celerem misericordiam fuerat consecutus, omnes qui mala conscientia territi pene defecerant, ad spem veniae cum gaudio respirabant. Jam vero ut rem brevi fine concludamus, episcopo jubente male cautum chirographum Theophilus igne cremavit. Deinde suffragante clero et populo ductus ad altare, cum sacrosanctam communionem de manu episcopi ore susciperet, facies refulsit ut sol. Peractoque deinceps triduo, cum laudibus in ecclesia piae Matris Domini, per quam reconciliatus fuerat, a laboribus suis beato fine quievit. Talibus ergo factis approbatur quia Domini Mater ubique imperiosa est, ubique magnifica, certe cui pronum est sanctos angelos in ministerium mittere,
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝓpt̃ infortuma sua in tristiciã de¬
ciditꝰ. Unde contulit sese ad quendam
udeũ maleficũ. cuiꝰ consiliũ & auxiliũ
petens. hoc mediatore locutꝰ cũ diabo¬
lo xp̃ianitate abnegauit. diabolũ ado¬
rauit: eiq de sua mancipatione factũ
dit. Postea uͦ facti penitens. multũq se
animo angens. quid faceret qͦ se uerteret:
tandem collectis fidei & spei uiribus
quadraginta dierũ afflictione macta¬
tus. animo contrito nom̃ eiꝰ inuocabat
iugit̃ ac patrocinũ implorabat. Qͥd
etate eũ arguit: & ad xp̃i confessionem
confortauit. Consolata est dolentem:
pollicendo ueniã. Et ne dubitaret de
ꝓmisso: supradictũ cyrographũ dia¬
bolo potent̃ ereptũ captiuo reddidit
in pignꝰ libertatis. Qđ cũ eingilans su¬
pra pectus suũ positũ inueniret: qũa
letꝰ extiterit. qͣm pio affectu uoces exul¬
tationis & confessionis ediderit: ñ est
facile dictu. Noctem uͦ illam secuta est
dñica dies. qua theophilus quasicum

Expanded text:
ter infortunia sua in tristitiam cecidit, unde contulit sese ad quemdam Judaeum maleficum, ejus consilium et auxilium petens. Hoc mediatore locutus cum diabolo Christianitatem abnegavit, diabolum adoravit, eique de sua mancipatione chirogrm. Postea vero facti poenitens, multumque se animo angens quid faceret, quo se verteret, tandem collectis fidei et spei viribus, quadraginta dierum afflictione mactatus animo contrito nomen ejus invocabat jugiter, ac patrocinium implorabat. Quid etate coarguit, ad Christi confessionem excitans. Consolata est dolentem pollicendo veniam, et ne dubitaret de promisso, supradictum chirographum diabolo potenter ereptum captivo reddidit in pignus libertatis. Quod cum evigilans supra pectus suum positum inveniret, quam laetus exstiterit, quam pio affectu voces exsultationis et confessionis ediderit, non est facile dictu. Noctem vero illam consecuta est Dominica dies, qua Theophilus, quasi cum