comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cib montes. Manũ qͥppe ad silicẽ ex¬
tendit: qͥa ad cduriciã gentiũ suȩ
bracdiui predicationis m̃isit. Unde &
idem beat᷑ iob passionis suȩ hystoriã
ysciens gentib innotescendã. dicit
Senbantũt hȩc stilo ferreo in plũbi la¬
mina. uł certe sculpant᷑ in silice
Quidũ hioc loco montes. nisi huiꝰ cłi po¬
tesates accipimꝰ qͥ ꝓt̾rena substantia
altũ tument. de quib psalmista ait.
tange montes & fumigabunt Sed
montes a radicib ft̃ euexsi: qͥa p̃dlican¬
te scã ȩccła. sũmȩ huiꝰ scłi potestates
in acoratũ omĩpotentis dĩ. ab intima
cogitatione cecider̃. Radices enĩ mon
qͥa ad colendũ dm̃. potestates scłi ab
imis cogitationib ꝓsternunt᷑ Recte
& eni p̃radicẽ cogitatio occulta signa¬
tur. qͥa phoc qđ uitꝰ ñ cernit᷑. crũpit
quđ uideat᷑ foris. Unde & in bonayi
partẽ ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Et mittet id¬

Expanded text:
it.---Manum quippe ad silicem extendit, quia ad duritiam gentium suae brachium praedicationis misit. Unde et idem beatus Job passionis suae historiam praesciens gentibus innotescendam, dicit: Scribantur haec stylo ferreo in plumbi lamina, vel certe sculpantur in silice . Qui vero hoc in loco montes, nisi hujus saeculi potentes accipimus, qui pro terrena substantia altum tument? De quibus Psalmista ait: Tange montes, et fumigabunt . Sed montes a radicibus sunt eversi, quia, praedicante sancta Ecclesia, summae hujus saeculi potestates in adoratum omnipotentis Dei ab intima cogitatione ceciderunt. Radices enim montquia ad colendum Deum potestates saeculi ab imis cogitationibus prosternuntur. Recte etenim per radicem cogitatio occulta signatur, quia per hoc quod intus non cernitur, erumpit quod videatur foris. Unde et in bonam partem per prophetam dicit
Abbreviated transcription (Latin):
nde & ꝑ ꝓpłiam dr̃. Ue qͥ sapientes
estis in oculis ur̃is. & corã uob ipsis
prudentes. Tanto gͦ fit qͥsq uilior
dõ. quanto p̃ciosior sibi. tanto p̃cio¬
sior dõ quanto ꝓpt̃ eũ uilior sibi.
Quia humilia respicit: & alta a lon
euangłio scriptũ .ẽ. Cũ esses sub ficu
uidi te. Idest positũ te subũbra legis
elegi Uidit gͦ p̃cisũ. qͥa humilia e¬
legit. Infirma enĩ mundi elegit ds̃.
ut̃ confunderet fortia. Uiditq p̾cio¬
sũ. cũ humanã animã de se abiecta

Expanded text:
es estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Tanto ergo fit quisque vilior Deo, quanto pretiosior sibi; tanto pretiosior Deo, quanto propter eum vilior sibi: Quia humilia respicit, et alta a lonEvangelio scriptum est: Cum esses sub ficu, vidi te ; id est, positum te sub umbra legis elegi. Vidit ergo pretiosum quia humilia elegit: Infirma enim mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . Vidit pretiosum, cum humanam animam de se abjecta
Abbreviated transcription (Latin):
Qb ꝓihiam dis uenienti eccłe pollicet᷑
dicens Ecce ego sternã ꝑordinẽ lapi¬
astuos & fundabo te in saphiris. Et
pona iaspidẽ ꝓpugnacula tua. & por¬
tas cuas in lapides sculptos & om̃s t̾mi¬
nos tuos in lapides desi derabiles. uni

Expanded text:
 Dominus venienti Ecclesiae pollicetur, dicens: Ecce ego sternam per ordinem lapides tuos, et fundabo te in sapphiris, et ponam jaspidem propugnacula tua, et portas tuas in lapides sculptos; et omnes terminos tuos in lapides desi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diligendo diuidit᷑: caritatis huiꝰ
grã priuat᷑. de qua hoc qđ p̃misimꝰ
paulus dicit. Si tradidero corpus
meũ ut ardeat. caritatẽ aut̃ ñ ha¬
beam: nichil mͥ ꝓdest. Ac si apta
uoce diceret. Extra locũ suũ confla¬
tionis mͥ ignis adhibitꝰ. torm̃tome
cruciat mundatione ñ purgat. Hunc
om̃s scẽ pacis amatores sũ mõ studio
locũ quȩr̃. hunc quȩrentes inueniunt̃.
hunc inuenientes tenent. scientes re
catholice matris sinu: Quando. nͥ
ante uenturi exitꝰ diem. qͥa ece nc
tẽpus acceptabile. ecce nunc dies
lutis. & quȩ rite dñm dũ inuenri

Expanded text:
non diligendo, dividitur, charitatis hujus non diligendo, dividitur, charitatis hujus gratia privatur, de qua hoc quod praemisimus Paulus dicit: Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest ; ac si aperta voce diceret, extra locum suum conflationis mihi ignis adhibitus tormento me cruciat, mundatione non purgat. Hunc omnes sanctae pacis amatores summo studio locum quaerunt, hunc quaerentes inveniunt, hunc invenientes tenent, scientes peccatholicae matris sinu? Quando, nisi ante venturi exitus diem? quia ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. Et: Quaerite
Abbreviated transcription (Latin):
omino uirtutis sit: paulus apłs in¬
sinuet dicens. Si tradidero corpus
meũ ut ardeat. caritatẽ aut̃ ñ lube¬
am nichil mͥ ꝓdest. Alii qͥppe praua¬
de dõ sentiunt. alii recta de auctore
tenent: sed unitatẽ cũ fr̃ib ñ tenent
lli errore fidei: isti uͦ scismatis ꝑpe¬
tratione diuisi ft̃. Unde & in ipsa
pͥma parte decalogi. utrarũq par¬
tiũ culpȩ repͥmunt᷑: cũ diuina uo¬
ce dicit᷑. Diliges dñm dm̃ tiũ ex
toto corde tuõ. & ex tota anima tu a
& ex tota uirtute tua. Atq mox sub¬
dit᷑. Diliges ꝓximũ tuũ sic̃ te ipsũ.
Quienĩ de dõ ꝑuersa sentit: liquet
ꝓfecto qͥa dm̃ ñ diligit. Qui uͦ de
dõ recta sentiens. a scȩ̃ ȩccłȩ unita¬
te diuisus. ẽ: constat qͥa ꝓximũ ñ
amat. quẽ habere sociũ recusat
Quis qͥs gͦ ab hac unitate matris eccłȩ.
siue ꝑheresim de dõ ꝑuersa sentien¬
do siue errore scismatis: ꝓximũ

Expanded text:
omnino virtutis sit, Paulus Apostolus inomnino virtutis sit, Paulus Apostolus insinuat, dicens: Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mde Deo sentiunt, alii recta de auctore tenent, sed unitatem cum fratribus non tenent. Illi errore fidei, isti vero schismatis perpetratione divisi sunt. Unde et in ipsa prima parte Decalogi utrarumque partium culpae reprimuntur, cum divina voce dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua , atque mox subditur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Qui enim de Deo perversa sentit, liquet profecto quia Deum non diligit. Qui vero de Deo recta sentiens a sanctae Ecclesiae unitate divisus est, constat quia proximum non amat, quem habere socium rQuisquis ergo ab unitate matris ecclesiae, sive per heresim de Deo male sentiendo, seu errore scismatis, proximum
Abbreviated transcription (Latin):
afflictionẽ carnis. uł etiã ꝑmartyriũ
uultis: sed locũ in qͦ debeat᷑is conflari
nescitis Audite. quid scĩ p̃dicatoris
uoce dr̃. Auro locus. ẽ. in qͦ conflat᷑
Hunc gͦ conflationis locũ quȩrite. hanc
fornacẽ qua aurũ apte purgari ualeat
inuenite. Una .ẽ. eccła. inqua qͥsquis
conflari ualuerit. abomĩ eciã poterit
peccatoꝵ sorde purgari. Siquid ꝓdõ¬
amaritudinis. siqũid tribulationis
extrahanc positi sustinetis: incendi tan-
tũ modo potestis. ñ purgari. Dicat ie¬
remias. dicat quomͦ conflationis urẽ
ignis om̃i uirtute sit uacuus. Frustra
conflauit conflator. maliciȩ enĩ eoꝵ
ñ st̃ consũptȩ. Ecce ignis exterius con-¬
flans: & durȩ passionis ad mouet poe¬
nã. & tam̃ erroris ñ excoquit culpã
Et torm̃ta crudeliũdat poenaruĩ. &
bonoꝵ ñ facit increm̃ta meritorũ.
Huiꝰ etiã conflationis ignis qͥ extra ca¬
tholicã tolerat᷑ eccłam. quã nullius

Expanded text:
afflictionem carnis, vel etiam per martyrium afflictionem carnis, vel etiam per martyrium vultis, sed locum in quo debeatis conflari nescitis. Audite quid sancti praedicatoris voce dicitur: Auro locus est in quo conflatur. Hunc ergo conflationis locum qufornacem qua aurum apte purgari valeat invenite. Una est Ecclesia, in qua quisquis conflari voluerit, ab omni etiam poterit peccatoamaritudinis, si quid tribulationis extra hanc positi sustinetis, incendi potestis tantummodo, non purgari. Dicat Jeremias, dicat quomodo conflationis vestrae ignis omni virtute sit vacuus: Frustra conflavit conflator, malitiae enim eorum non sunt consumptae . Ecce ignis exterius conflans, et durae passionis admovet poenam, 574 et tamen erroris non excoquit culpam, et tormenta crudelium dat poenarum, et bonorum non facit incrementa meritorum. Hujus etiam conflationis ignis qui extra catholicam toleratur Ecclesiam, quam nullius
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ libris ueterib ñ tenent᷑. Sicq
fit. ut dũ sapientes uideri desiderant¬
locus .ẽ. in qͦ conflat᷑ Acsi aꝑte dicat.
Uera fideliũ sapientia. cui uniuersalis
eccła locus. ẽ. tribulationẽ uob̃ ꝑse¬
quentib patit᷑: sed acunctis pecc̾atoꝵ
sordib ꝑsecutionis urȩ̃ igne purgat᷑.
Unde scriptũ. ẽ. In igne ꝓbat᷑ aurũ &
argentũ. homines uͦ receptabiles in¬
caminohumiliationis. Quo in loco
potest hoc qͦq conuenient̾ intelligi.
ut de sua heretici stulta passione inde¬
tiunt᷑. se seq eisdẽ passionib eiꝰ fieri
marty res sꝑant. Quib scĩ uiri uoce
nunc dicit᷑. Auro locus . ẽ. in qͦ conflat᷑
Na iuxtahoc qđ iã & ante nos dictũ. ẽ:
quisqͥs extraunitatẽ ȩccłȩ patit᷑. poe¬
nas pati potest. martyr fieri ñ potest.
qͥa auro locus. ẽ. in qͦ conflat᷑. Quid itaq
adhȩc heretici dicitis: Conflari ꝑ

Expanded text:
Patrum libris veteribus non tenentur: sicque Patrum libris veteribus non tenentur: sicque fit ut dum locus est in quo conflatur. Ac si aperte dicat: Vera fidelium sapientia, cui universalis Ecclesia locus est, tribulationem vobis persequentibus patitur, sed a cunctis peccatorum sordibus persecutionis vestrae igne purgatur. Unde scriptum est: In igne probatur aurum et argentucamino humiliationis . » Quo in loco potest hoc quoque convenienter intelligi, ut de sua haeretici stulta passione videtiuntur, seseque ejusdem passionis ejus fieri martyres sperant, quibus sancti viri voce nunc dicitur: « Auro locus est in quo conflatur. Nam juxta hoc quod jam et ante nos dictum est , quisquis extra unitatem Ecclesiae patitur, poenas pati potest, martyr fieri non potest, quia auro locus est in quo conflatur. Quid itaque ad haec, haeretici, dicitis? Conflari per
Abbreviated transcription (Latin):
extinguere: quẽ cernebant mortuos
uiuificare. Inore tenebant legẽ. sed
legis ꝑ sequebant᷑ auctorẽ. Tẽrrag
dẽ qua oriebat᷑ panis. in loco suo igne
subuersa. ẽ: qͥa iudea in semec ipsa
& pͥus habuit legẽ quȩ reficeret
& post inuidiã quȩ concremaret.
De cuiꝰ ad huc descriptionȩ subiungt᷑.¬

Expanded text:
exstinguere quem cernebant mortuos exstinguere quem cernebant mortuos vivificare. In ore tenebant legem, sed legis persequebantur auctorem. Terra ergo de qua oriebatur panis, in loco suo igne subversa est, quia Judaea in semetipsa et prius habuit legem quae reficeret, et post invidiam quae concremaret. De cujus adhuc descriptione subjung
Abbreviated transcription (Latin):
p̃coniũ głȩ pͣcedentis. Nã uniꝰ cuiꝰq
casus. tanto maioris . ẽ. criminis. qͣno
prius quã caderet. maioris potuit
esse uirtutis. Dicat᷑ gͦ. iudea. dicat᷑
qͥd fuerit: & p̃cedent̾iũ magnitudo
uirtutũ crescat ad cumulũm sequen¬
tiũ delictoꝵ. Locis saphiri lapides
eiꝰ. & glebȩ illius aurũ. Quid enĩ
hoc lõco plapides. nisi scoꝵ ac fortui
m̃tes accipimꝰ : In sacra & enĩ scri¬
pcura. aliqͣndo lapides inmalo. ali¬
quando uͦ in bono accipi solent. Nã
cũ lapis ꝓ in sensibilitate ponitur.
dura ꝑlapides corda signant᷑. Vnde
& ꝑ ioħem dr̃. Potens est ds̃. de lapi¬
dib istis suscitare filios abrahȩ
Qui uidelicet: nomine lapidũ corda
gentiliũ designat: dura tunc atq
insensibilia p̾infidelitatẽ Q p¬

Expanded text:
ecedentis. Nam uniuscujusque casus tanto majoris est criminis, quanto priusquam caderet majoris potuit esse virtutis. Dicatur ergo Judaea, dicatur quid fuerit, et praecedentium magnitudo virtutum crescat ad cumulum sequentium delictorum. Locus sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum. Quid enim hoc loco per lapides, nisi sanctorum ac fortium mentes accipimus? . In Scriptura etenim sacra aliquando lapides in malo, aliquando vero in bono accipi solent. Nam cum lapis pro insensibilitate ponitur, dura per lapides corda signantur. Undem dicitur: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Qui videlicet nomine lapidum corda gentilium designat, dura tunc atque insensibilia per infidelitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
nationis erũnas satagebat euade¬
re. cũ dicebat. Desideriũ habens dis¬
psalmista. cũ diceret. Heu me qͥa in co¬
latꝰ ins ꝓlongatꝰ ẽ. habitaui cũ habi¬
tantib cedar: multũ incola fuit ani¬
mamea Abhac eripi quantocius an he¬
labat. cũ suꝑnis desideriis flagrans
diceret. Siciuit anima mea ad dm̃
uiuir̃ Quando ueniã. & parebo ante
faciem dĩ mei: Sed hoc desideriũ ne¬
sciunt. qͥ cor int̾renis uoluptatib de¬
figunt. Dũ enĩ sola quȩ st̃ uisibilia
diligunt. ꝓfecto in insibilia uł si
credunt esse ñ diligunt. Quia dũ ni¬
misse exterius seq̃uunt᷑: eciã m̃te
carnales fiunt. Simul enĩ in hac uita
uterq popłs currit. sed ñ simul ad
ppetuã ꝑuenit. qͥa lapidẽ caliginis
& umbrã mortis. diuidit torrẽns a
popło pecrinante. Ac si aꝑte dicat
Cos qͦs modo uł infidelitas excęcat:
ił crudelitas obdirat. flã marũ
fluuius a conspectu ȩt̃ni iudicis exi¬
ens. ab electoꝵ tunc popło separat

Expanded text:
nationis aerumnas satagebat evadere, cum dicebat: Desiderium habens disPsalmista, cum diceret: Heu me, quod incolatus meus, prolongatus est! habitavi cum habitantibus Cedar; multum incola fuit anima mea . Ab hac eripi quantocius anhelabat, cum supernis desideriis flagrans diceret; Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Sed hoc desiderium nesciunt qui cor in terrenis voluptatibus defigunt. Dum enim sola quae sunt visibilia diligunt, profecto invisibilia, vel si credunt essemis se exterius sequuntur, etiam mente carnales fiunt. Simul enim in hac vita uterque populus currit, sed non simul ad perpetuam pervenit, quia Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante. Ac si aperte dicat: Eos quos modo vel infidelitas excaecat, vel crudelitas obdurat, flammarum fluvius a conspectu aeterni judicis exiens, ab electorum tunc populo separat,
Abbreviated transcription (Latin):
diuidet. Argentũ. ẽ in nocentẽ di¬
uidere eloq̃uia cdĩ minute discreteꝙ
ex ponere. & unicuiq quid digne con¬
gre uat co aptare. Nã eloqutũ chĩ qđ
hic argentũ uł uestim̃ta. hoc alibi
spoliã nominat᷑. Qđ etiã psalmista
testat᷑ ꝑ cõparationẽ dicens Lȩtabor
ego suꝑ eloqͥa tua. sic̃ qui inuenit

Expanded text:
dividet.---Argentum innocens dividere, est eloquia Domini minute discreteque exponere, et unicuique quid digne congruat coaptare. Nam eloquium Domini, quod hic argentum, vel vestimenta, hoc alibi spolia nominatur. Quod etiam Psalmista testatur per comparationem, dicens: Laetabor ego super eloquia tua, sicut qui inven
Abbreviated transcription (Latin):
repellitis illud. & indignos uos iudica¬
tis ęt̾nȩ uite : ecce conuertim᷑ ad gen¬
tes. De qͥb & ꝑpsalmistã dr̃. Transfe¬
re̾nt᷑ montes incor maris. Quia re¬
ricia. ꝓ obscuritate cordis quasi qͥdã
lapis caliginis & umbra mortis. a
pegrinante scõꝵ popło diuidunt᷑.
nisi ii qͦs pes egentis hominis. ẽ. oblitꝰ
id.ẽ. qͦs prȩdic̃atores dnĩ: uidelicet
tumore reliquer eorq omino obli¬
ti st̃. dũ p̃dicationis suȩ semina ad
solã fructificationẽ gentiũ transtu¬
lerunt: Quos recte qͦq & inuios
uocat: qͥa dũ in infidelitate sua ob¬
durati st̃. uerbis uitȩ ad cor uiã prȩ¬
bere noluer̃. Sed iudea hȩc quȩ sic
obduruit. uł qualis dudũ fuerit. uł
quid post ꝑtulerit. audiamꝰ. Seqr̃.¬

Expanded text:
repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . De quibus et per Psalmistam dicitur: Transferentur montes in cor maris , quia reritia pro obscuritate cordis, quasi quidam lapis caliginis et umbra mortis, a peregrinante sanctorum populo dividuntur, nisi hi quos pes egentis hominis est oblitus, id est quos praedicatores Domini, videlicet tumore reliquerunt, eorumque omnino obliti sunt, dum praedicationis suae semina ad solam fructificationem gentium transtulerunt? Quos recte quoque et invios vocat, quia dum in infidelitate sua obdurati sunt, verbis vitae ad cor viam praebere noluerunt. Sed Judaea haec, quae sic obduruit, vel qualis dudum fuerit, vel quid post pertulerit, audiamus. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
gi. uixta id qđ ꝑ salomonẽ dicit᷑.
Oculũ qͥ subsannãt patrẽ & qͥ despi¬
cit partũ matris suȩ. effodiant illũ
corui de torrentib. Puersi qͥppe.
dũ diuina iudicia rep̃hendunt. sub.¬
sannant patrẽ. & quilibet herecici.
dũ p̃dicationẽ scẽ ȩccłȩ. foecundita¬
tẽq illius deridendo contẽnunt. qͥd
aliud quã partũ matris despiciunt:
Quã ñ immerito eoꝵ qͦq matrẽ dicimꝰ.
qͥa de ipsa exeunt qͥ contra ipsã loquunt᷑.
ioħe attestante qͥ ait. A nob̾ exierunt: sed
ñ erant ex nob̾. Nã si fuissent ex nob̃. ꝑ

Expanded text:
gi, juxta id quod per Salomonem dicitur: Oculum qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suae, effodiant illum corvi de torrentibus . Perversi quippe dum divina judicia reprehendunt, subsannant patrem. Et quilibet haeretici dum praedicationem sanctae Ecclesiae fecunditatemque illius deridendo contemnunt, quid aliud quam partum matris despiciunt? Quam non immerito eorum quoque matrem dicimus, quia de ipsa exeunt, qui contra ipsam loquuntur; Joanne attestante, qui ait: A nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fui
Abbreviated transcription (Latin):
Quid nanq hic aliud flumina nͥ anti¬
quorũ patrũ dicta nuncupant᷑: Quis
enĩ pensare sufficiet. quã uehemens
fluuius cũ legẽ conderet ex pectore
moysi erupit᷑. quã uehemens fluuius
ex dauid corde defluxit. qͣnta salo¬
monis ore atq om̃ĩũ ꝓpħarũ flumi¬
nũ fluenta manar: Sed horũ flumi¬
nũ iudea speciẽ tenuit: dũ licterȩ
suꝑficiem seruans. eoꝵ ꝓfunda nesci¬
ducit. qͥa dicta legis quȩ caligis:
nimis hystoria obscurat. nanceo¬
sitio spũalis illuminat. Undes lo¬
nob̾ esse iã conspicuas sententias arti¬
quorũ patrũ Unde isaias ꝓpli.Ni¬
na scȩ̃ eccłȩ expositionis uerba coni¬
ciens. & ñ allegoriarũ tenebris ob¬
scura: exclam̃auit dicens. Locus s
& clausi riui fuerant. qͥ immensas
scientiȩ suȩ sententias collectiont
scurissima constringebant. At corte
doctrina scẽ ȩccłe. riui & lati &e pi¬
tentes st̃: quia eiꝰ dicta. & inuenien¬
tib multa st̃. & quȩrentib plana. lt

Expanded text:
Quid namque hic aliud flumina nisi antiquorum Patrum dicta nuncupantur? Quis enim pensare sufficiat quam vehemens fluvius, dum legem conderet, ex pectore Moysi erupit quam vehemens fluvius ex David corde defluxit; quanta a Salomonis ore atque omnium prophetarum fluminum fluenta manarunt? Sed horum fluminum Judaea speciem tenuit, dum litterae superficiem servans, eorum profunda nesciproducit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et lonobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias psanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit, dicens: Locus flet clausi rivi fuerunt, qui immensas scientiae suae sententias collectione obscurissima constrinxerunt. At contra, doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati et patentes sunt; quia ejus dicta, et invenientib
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ in hoc mundo peregrinat᷑ popłs
re se patriã nouit incȩlestib & tanto
magis illic sꝑat se inuenire ꝓpria
quanto hic cũncta quȩ p̃tereunt esse
a sẽ deputat aliena: Peregrinꝰ itaq
est popłs: om̃iũ electoꝵ numerus

Expanded text:
autem in hoc mundo peregrinatur populus, re se patriam novit in coelestibus; et tanto magis se illic sperat invenire propria, quanto hic cuncta quae praetereunt esse a se deputat aliena? Peregrinus itaque est populus, omnium numerus
Abbreviated transcription (Latin):
atudo supue contẽplationis exorit᷑
Irtica uͦ igneȩ om̃i no naturę.ẽ.
Mirtũ nanq tẽperatiuȩ ferunt essẽ
uirtutis. Purtica gͥ crescit mirtꝰ.
cũ iustoꝵ m̃tes a prurigine & ardo¬
re untiorũ. ad cogitatiõnũ tẽperiẽ
cranqͥllitatẽq ꝑueniunt. dũ iã ter¬
rena ñ appetunt. dũ flãmas car¬

Expanded text:
tur supernae contemplationis. Urtica autem igneae omnino naturae est; myrtum vero temperativae ferunt esse virtutis. Pro urtica crescet myrtus, cum justorum mentes a prurigine et ardore vitiorum ad cogitationum temperiem tranquillitatemque perveniunt, dum jam terrena non appetunt, dum flammas car
Abbreviated transcription (Latin):
ã popło ꝑegrinante. Quid durusile
ꝑfidẽ uidere noluit quẽ ꝑ ꝓphietũ
prȩdicit. nisi lapis caliginis fuit qͥi
& crudelitate durus ex̾titit. & infi¬
delitate nebulosuis: Qui alio qͦs in¬
cabulo umbra mortis dicit᷑. Umbia
qͥppe talis exprimit᷑ qualia eiꝰ rei de
qua trahit᷑ fuerint liniam̃ta. Quis
aut̃ mortis nomine nisi diabolus uo¬
cat᷑. de qͦ ꝑquandã ministri sui simi¬
ficationẽ dicit᷑ & nom̃ illi morꝰ
Cuiꝰ ille popłs umbra extitit. qͥa iniqͥ¬
tatẽ illius sequens eiꝰ in se imaginẽ
expressit. Quid uͦ torrentis nomine
nisi ille a conspectu trem̃di udicis
pultimũ exam̃ egrediens. atq electos
& rȩpbos diuidens ignis uocat᷑ unde

Expanded text:
 Quid durus ille per fidem videre noluit, quem per prophetiam praedixit, nisi lapis caliginis fuit? quia et crudelitate durus exstitit, et infidelitate nebulosus. Qui alio quoque vocabulo umbra mortis dicitur. Umbra quippe talis exprimitur, qualia ejus rei, de qua trahitur, fuerint lineamenta. Quis autem mortis nomine, nisi diabolus vocatur? De quo per quamdam ministri sui significationem 577 dicitur: Et nomen illi mors . Cujus ille populus umbra exstitit, quia iniquitatem illius sequens, ejus in se imaginem expressit. Quid vero torrentis nomine, nisi ille a conspectu tremendi judicis per ultimum examen egrediens, atque electos et reprobos dividens ignis vocatur? Unde
Abbreviated transcription (Latin):
gis testimonia apportant: secũ nob̃
afferunt unde uincant᷑. Unde &
dauid typũ dnĩ golias uͦ hereticoꝵ
supbiã signans. hoc reb locuti st̃
quod nos uerbis apimꝰ. Golias qͥppe
cũ gladio. dauid uero cũ pera pasto¬
rali uenit ad proeliũ. Sed eundẽ go-¬
liã dauid supans. suo gladio occidit.
Qađ nos qͥq agimꝰ qui ꝓmissi lauid
mẽbra. ex eiꝰ fieri dignatione meruimꝰ
N a cũ suꝑbientes hereticos. & sacre scri¬
ꝓcurȩ sententias deferentes. eisdem
uerbis atq sententiis quas ꝓfer̃ uincimꝰ:
quasi elatũ goliã suo gladio detrun¬
camꝰ Iustus gͦ uestietur eis uestim̃tis
que p̃parat iniustꝰ qͥa uir sos eisdẽ
sentertuis add ueritate utit᷑ quib se

Expanded text:
gis testimonia apportant, secum nobis gis testimonia apportant, secum nobis afferunt unde vincantur. Unde et David typum Domini, Golias vero haereticorum superbiam signans, hoc rebus locuti sunt quod nos verbis aperimus. Golias quippe cum gladio, David vero cum pera pastorali venit ad praelium. Sed eumdem Goliam David superans suo gladio occidit, quod nos quoque agimus, qui promissi David 567 membra ex ejus fieri dignatione meruimus. Nam cum superbientes haereticos et sacrae Scripturae sententias deferentes, eisdem verbis atque sententiis quas proferunt vincimus, quasi elatum Goliam suo gladio detruncamus. Justus ergo vestitur eis vestimentis quae praeparat injustus, quia vir sanctus eisdem sententiis ad veritat
Abbreviated transcription (Latin):
Quid in sibilo. nisi intentio acdimirai¬
nis exprimit᷑ : Si uͦ insibilo alia
fortasse significatio requirit᷑: moriꝰ¬
ente peccat᷑ore. ii qͥ interitũ eiꝰ con¬
spiciunt : os in sibilo restringunt
dũ ad ea quȩ contẽpserant uerha
spũalia conuertunt᷑: ut iã credere
& p̾dicare incipiant. quȩ prius dũ
iniquũ florere cernerent ñ erede¬
bant. Nã fit plerunq ut infirmos
animꝰ. eo magisde auditu ueritaus
trepidet. quo florere contẽptores ueri¬
titis in det. Sed cũ iusta ultio in iustos
silbtrahit: alios a prauitate cõpescit:
Unde & ꝑsalomone dr̃. Multato pesti¬
lente sapientior erit paruuilus¬

Expanded text:
Quid in sibilo, nisi intentio admirationis exprimitur? Si vero in sibilo alia fortasse significatio quaeritur moriente peccatore, hi qui interitum ejus aspiciunt, os in sibilo stringunt, dum ad ea quae contempserant verba spiritalia convertuntur, ut jam credere et praedicare incipiant quae prius dum iniquum florere cernerent non credebant. Nam fit plerumque ut infirmorum animus eo magis de auditu veritatis trepidet, quo florere contemptores veritatis videt. Sed dum justa ultio injustos subtrahit, alios a pravitate compescit. Unde per Salomonem dicitur: Multato pestilente, sapientior erit parvulus
Abbreviated transcription (Latin):
erigiue. Qũ itaꝙ alienũ intera s au¬
spiciunt: reuocant᷑ ad cor ittnoi¬
gicent suũ & unde alius ad torista
ducit᷑ a corm̃to alius inde librit᷑
S tringit gͦ supeũ manꝰ suas qͥ aonpit
inalienã pena quidtimeat: Pcio
delinquentẽ sic ꝑcussũ respicit. As¬
soluta sua oꝑa iusticiȩ uigore con¬
stringit Sicꝗ fit. ut qͥa iniquus ui¬
uens: multos ad culpa trarerit it¬
lectatione peccati: qͦsclã moriens a
culpa reuocet. terrore torm̃ti . Qħ
etiã ꝓuenire bonis psalmista testit̾
dicens. Lȩtabit᷑ iustꝰ cũ uiderit un¬
dictã impioꝵ. manꝰ suas lauabitis
sanguine peccatoꝵ. In peccatoꝵs n

Expanded text:
erigite . Dum itaque alienum interitum conspiciunt, revocantur ad cor, ut recogitent suum; et unde alius ad tormenta ducitur, a tormento alius inde liberatur. Stringit ergo super eum manus suas, quia conspicit in aliena poena quid timeat; et dum delinquentem sic percussum conspicit, dissoluta sua opera justitiae vigore constringit. Sicque fit ut qui iniquus vivens multos ad culpam traxerat delectatione peccati, quosdam moriens a culpa revocet terrore tormenti. Quod etiam provenire bonis Psalmista testatur, dicens: Laetabitur justus cum viderit vindictam impiorum, manus suas tavabit in sanguine pecc
Abbreviated transcription (Latin):
si consensũ prebemꝰ: quã libet culpã
bis feriri ñ posse: hoc ex peccato
cussis atq in peccato suo morientib:
debet estimari. qͥa eorũ ꝑcussio hic
coepta: illic ꝑficit᷑. Ut in correctis
unũ flagellũ sit qđ tẽporalit inci¬
pitur. sed in ȩt̃nis suppliciis consũ¬
mat᷑. Quatinꝰ eis qͥ omĩno corrigi
renuunt. iã psentiũ flagelloꝵ pcus¬
sio: sequentiũ sit tormtoꝵ initiũ
Emittet gͦ suꝑ eũ. & ñ parcet Seqr¬
De manu eiꝰ fugiens fugiet. Ille & eni
fugit de manũ ferientis. qͥ prauitate
sue corrigit actionis. Uel eerte qͥ
in faero elo quio manꝰ oꝑatio solet
podelligte el̃e manui pcussi fugie q̃d
praui interitũ conspiait uas piet¬
tis relinqͥt. Unde adhuc suo pran

Expanded text:
si consensum praebemus, quamlibet culpam bis feriri non posse, hoc ex peccato percussis atque in peccato suo morientibus debet aestimari, quia eorum percussio hic coepta illic perficitur, ut incorrectis unum flagellum sit quod temporaliter incipit, sed in aeternis suppliciis consummatur, quatenus eis qui omnino corrigi renuunt jam praesentium flagellorum percussio sequentium sit initium tormentorum. Emittet ergo super eum, et non parcet. SeqDe manu ejus fugiens fugiet. - Ille etenim fugit de manu ferientis, qui pravitatem suae corrigit actionis. Vel certe quia in sacro eloquio manus operatio solet intelligi, de manu percussi fugit, qui dum pravi interitum conspicit, vias pravitatis relin
Abbreviated transcription (Latin):
at postmodũ plancet. qͥa neqͣquã
recte ueritatis fundam̃tũ ponit᷑.
nisi pͥus erroris fabrica destruat᷑:
beatus iob postquã causas uniuersa¬
lisȩccłȩ. amicor suoꝵ dictis quasi
contra hereticoꝵ uerba respondit.
eorũq elationẽ multimoda respon¬
sione destruxit: iã docere se phi¬
bet. ut uidelicet apte uideatur in
uis quȩ subdit rectã plantare. in iis
uͦ quȩ p̾misit euulsisse ꝑuersa.

Expanded text:
et postmodum plantet, quia nequaquam rectae veritatis fundamentum ponitur, nisi prius erroris fabrica destruatur; beatus Job postquam causas universalis Ecclesiae amicorum suorum dictis quasi contra haereticorum verba respondit, eorumque elationem multimoda responsione dextruxit, jam docere se perhibet, ut videlicet aperte videatur in his quae subdidit recta plantare, in his vero quae praemisit evulsisse perversa.
Abbreviated transcription (Latin):
ponant. Factte uob amicos de mãmo¬
na iniqͥtatis. ut cũ defeceritis recipi¬
ant uos inȩt̾na tab̾nacula. Diuescũ
suas cũ moreret᷑ secũ tolleret: si ad
petentis uocẽ cũ uiueret. sibi tulisset
Nã t̾rena om̃ia quȩ seruando amiti¬
mus: largiendo seruamꝰ. Patrimo¬
niũq nr̃m retentũ ꝑdit᷑. manet
serimꝰ. aut illȩ nos uiuentes quasi
deser̃ ꝑeundo. Agendũ gͦ nobis est
ut res absolute ꝑituras. in ñ peunti
cogamꝰ transire mercedẽ. Sed ad¬
mĩrandũ ualde . ẽ. qđ dicit᷑. Dũ
dormierit aꝑit oculos suos. & nichl
inueniet. Ut dormiamꝰ qͥppe ocłos
claudimꝰ. & euigilantes apimꝰ. Sel
hac in re qͥa homo ex anima constat
& corpore. cũ unius rei sõnꝰ dicit᷑
alterius uigiliȩ demonstrant᷑. Quis
cũ corpus obdormiscit in morte.
tunc anima euigilat in uera cogntia
Et dormit gͦ diues. & ocłos aperite
ql dũ earne morit᷑: eiꝰ anima uidere

Expanded text:
ponant: Facite vobis amicos de mammoponant: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in asuas cum moreretur secum tolleret, si ad petentis vocem cum viveret sibi tulisset. Nam terrena omnia quae servando amittimus, largiendo servamus; patrimoniumque nostrum retentum perditur, manet serimus, aut illae nos viventes quasi deserunt pereundo. Agendum ergo nobis est ut res absolute perituras, in non pereuntem cogamus transire mercedem. mirandum valde est quod dicitur: Cum dormierit, aperiet oculos suos, et nihil inveniet. Ut dormiamus quippe, oculos claudimus, et evigilantes aperimus. Sed hac in re, quia homo ex anima constat et corpore, cum unius rei somnus dicitur, alterius vigiliae demonstrantur, quia cum corpus obdormiscit in morte, tunc anima evigilat in vera cognitione. Et dormit ergo dives, et oculos aperit, quia cum carne moritur, ejus anima vi
Abbreviated transcription (Latin):
daciũ. Quia ꝓfecto ab ȩqͥtate discre¬
pat. quicqͥd a ueritate discordat.
Sed int̾ hoc qđ ait loqͥ. & postmodũ
subdidit meditari: magna distantia ẽ.
Nonnunquã enĩ peuis. ẽ mñdaciũ medi¬
tari: quã loqui. Nã loqui plerunq
p̃cipitationis. ẽ: meditari uͦ studiose
prauitatis. Et qͥs ignoret. in quanti
distantia culpa distinguit᷑ utrum
ti. nec studiose ꝑhibet nec p̾cipita¬
tione m̃tiri. Sũmoꝑe enĩ cauendũ ẽ.
omẽ m̃daciũ. quãuis non nunquã¬

Expanded text:
to ab aequitate discrepat quidquid a veritate discordat. Sed inter hoc quod ait, loqui, et postmodum subdit, meditari, magna distantia est. Nonnunquam enim pejus est mendacium meditari, quam loqui. Nam loqui plerumque praecipitationis est, meditari vero studiosae pravitatis. Et quis ignoret in quanta distantia culpa distinguitur utrum ti, nec studio se perhibet, nec praecipitatione mentiri. Summopere enim cavendum est omne mendacium, 559 quamvis nonnunqua
Abbreviated transcription (Latin):
Uidit qͦq sodomã delinquentẽ sed con¬
siderauit finẽ ardoris luxuriȩ.
ignẽ gehennȩ. Uidit gentilitatis
finẽ. quo possessa iniqͥtatũ tenebris.
quandoq fidei luce claresceret. Ui¬
dit etiã udeȩ t̾minũ qͦ ab ea luce
fidei quã tenebat. obduratȩ ꝑfidiȩ¬
suȩ se tenebris cȩcaret. Unde ad huc

Expanded text:
Vidit quoque Sodomam delinquentem, sed conVidit quoque Sodomam delinquentem, sed consideravit finem ardoris luxuriae, ignem gehennae. Vidit gentilitatis finem, quod possessa iniquitatum tenebris, quandoque fidei luce claresceret. Vidit etiam Judaeae terminum, quod ab ea luce fidei quam tenebat obduratae perfidiae se tenebris caecaret. Unde adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
neste ambulemꝰ Unde & in canticis
ista. quȩ ꝓgredit᷑ quasi aurora consur¬
gens: Apte enĩ ȩccła aurorȩ cõpa¬
rata describit᷑ quȩ ꝑ cognitionẽ fi¬
dei. a peccatoꝵ suoꝵ tenebris in cla¬
rã lucẽ iusticiȩ cõmutat᷑. Tempus gͦ
posuit tenebris. & uniuersorũ fineꝰ
mala uͦ ñ faciens. sed ab iniquis fa¬
cta ne in ordinate ueniant ipse dispo¬
nens: considerat uniuersoꝵ finẽ. &
patient̾ tolerat om̃ia. atq intuet᷑
electoꝵ t̾minũ qͦ ex malo mutent᷑
ad bonũ. intuetur etiã rephorũ fi¬
nẽ. quo de malo oꝑe dignũ se trahan¬
tur ad suppliciũ: Uidit finẽ ꝑ se¬
quentis sauli. qͦ ꝓstratꝰ diceret. Dñe
quidme uis facere: Vidit finẽ qͣ si
obsequentis discipłi. qͦ ꝓ cõmisso sce¬
lere guttur laqueo stringeret. seq
& pec̾cantẽ puniret & deterius pu¬
niendo deciꝑet. Uidit niniuitas
delinquentes. s considerauit finem
delinquentiũ. poenitentiã correctoꝵ.

Expanded text:
 Unde et in Canticis ista quae progreditur quasi aurora consurgens ? Apte enim Ecclesia aurorae comparata describitur, quae per cognitionem fidei a peccatorum suorum tenebris in clara luce justitiae commutatur. Tempus ergo posuit tenebris, et universorum fs, mala vero non faciens, sed ab iniquis facta ne inordinate nens, considerat universorum finem, et patienter tolerat omnia, atque intuetur electorum terminum, quod ex malo mutentur ad bonum. Intuetur etiam reproborum finem, quod do malo opere dignum se trahantur ad supplicium. Vidit finem persequentis Sauli, quo prostratus diceret: Domine, quid me vis facere ? Vidit finem quasi obsequentis discipuli, quod pro commisso scelere guttur laqueo stringeret, seque et peccantem puniret, et deterius puniendo deciperet. Vidit Ninivitas delinquentes, sed consideravit finem delinquentium poenitentiam correctorum.
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ iob loquit᷑ uerbis suis. ut aliqͥd
signet ex nr̃is. Nã scã ȩccła docens.
inquantũ cognosci expedit: nil ueri¬
tatis abscondit. Quia enĩ manꝰ dĩ uo¬
cat᷑ filius. omĩa qͥppe ꝑipsũ facta st̃:
pmnanũ dĩ docere se ꝑhibet eos. qͦs in
ꝓpria sapientia fatuos remanere ui
det. Ac si aꝑte dicat. Ego ex me aliqͥd
nescio. sed quicqͥd de ueritate sentio.
hoc ex eiusdẽ ueritatis largitate cõpre¬
hendo. Uos iccirco recta ñ sapitis: qͥa
hanc eandẽ ur̃am sapientiã. ñ dĩ ma-¬
nui sed uobismet ipsis datis. Nã hostes
scẽ eccłȩ. si quid ueri aliqͣndo senti¬
unt: id ꝓpriis uirib tribuunt.
Et tanto magis se pͥuant supna sapien¬
tia. quanto illã quasi ex suo ingenio
habere pͥuatã uolunt. Quib aliqͣn¬
do datur adiudiciũ suũ ut recta
quidẽ aliqua sciant: sed ex hac ipsa
scientia ob ligatiores ad poenã fiant

Expanded text:
beatus Job loquitur verbis suis, ut aliquid signet ex nostris. Nam sancta Ecclesia docens in quantum cognoscere expedit, nil veritatis abscondit. Quia enim manus Dei vocatur Filius Omnia quippe per ipsum facta sunt , per manum Dei docere se perhibet eos quos in propria sapientia remanere fatuos videt. Ac si aperte dicat: Ego ex me aliquid nescio; sed quidquid de veritate sentio, hoc ex ejusdem Veritatis largitate comprehendo. Vos idcirco recta non sapitis, quia hanc eamdem vestram sapientiam non Dei manui, sed vobismetipsis datis. Nam hostes sanctae Ecclesiae, si quid veri aliquando sentiunt, id propriis 565 viribus tribuunt; et tanto magis se privant superna sapientia, quanto illam quasi ex suo ingenio habere privatam volunt. Quibus aliquando datur ad judicium suum ut recte quidem aliqua sciant, sed ex ipsa hac scientia obligatiores ad poenam fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ gͦ pparasti. cuiꝰ erunt: Nocta
anĩmã reddere ꝑhibet᷑ qͥ mortẽ
ñ ꝓuidens. in tenebris cordis abstrꝗ̃¬
hitur. Ait gͦ. Nocte opprimet eũ
tẽpestas. Qũia enĩ ñ uult agere boni
quȩ uidet: dep̃hendit᷑ intẽritꝰ sui
tẽpestate quã ñ uidet. De qͦ ad huc
de excitat. ut ad ȩt̾nitatẽ suppli¬
ciorũ trahat : Puersũ gͦ quȩ libt
uentꝰ urens tollere dicit᷑. qͥa insi¬
diator malignꝰ sp̃s qͥ uiuentẽ quens
accendit aduitia. morientẽ triit
gestionis flatu ad trena desideru
iniquoꝵ corda succendit: ieremis
ꝓpħa testat᷑ dicens. Ollã succensa
Olla nanq succensa .ẽ. cor humanii
scłariũ curarũ ardorib desideri¬
orũq anxietatib feruens. Quȩ a
facie a quilonis succendit᷑ id .ẽ. dia¬
boli suggestionib inflãmatur.
pse enĩ uocari nomine aqͥlonis solet
qͥ dix̃. Sedebo in monte testam̃ti
in laterib aqͥlonis. ascendã suꝑ
altitudinẽ nubiũ. Abhuiꝰ gͥ uren¬

Expanded text:
em praeparasti, cujus erunt ? Nocte animam reddere perhibetur qui, mortem non praevidens, in tenebris cordis abstrahitur. Ait ergo: Nocte opprimet eum tempestas. Quia enim non vult agere bona quae videt, deprehenditur interitus sui tempestate quam non videt. De quo adhuc de excitat, ut ad aeternitatem suppliciorum trahat? Perversum ergo quemlibet ventus urens tollere dicitur, quia insidiator malignus spiritus, qui viventem quemque accendit ad vitia, morientem trahit qui malae suggestionis flatu ad terrena desideria iniquorum corda succendit, Jeremias propheta testatur, dicens: Ollam succensam la namque succensa est cor humanum, saecularium curarum ardoribus, desideriorumque anxietatibus fervens. Quae a facie Aquilonis succenditur, id est diaboli suggestionibus inflammatur. Ipse enim vocari nomine Aquilonis solet, qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium . Ad
Abbreviated transcription (Latin):
facere & ñ facienti: peccatũ. ẽ. illi.
Ad maioris gͦ culpe cumulũ. hostes
suos scã eccła ꝑhibet & scire qđ seqͥ
debeant. & sequi nolle qđ sciant.
De quib alias dictũ ẽ Descendant in
infernũ uiuentes. Uiui sunt: qͥ sen¬
tiunt quȩ erga illos fuint:. Mortui
enĩ. nesciunt᷑ om̃ino. nec sentiunt:
Mortui itaq qui ñ sentiunt ꝓ nesci¬
entib uiuentes uͦ qͥ sentiunt. ꝓsci¬
entib ponisolent: Uiuentes gͦ est¬

Expanded text:
eccatum est illi . Ad majoris ergo culpae cumulum hostes suos sancta Ecclesia perhibet et scire quod sequi debeant, et sequi nolle quod sciant. De quibus alias dictum est: Descendant in infernum viventes . Vivi sunt qui sentiunt quae erga illos fiunt. Mortui enim nec sciunt omnino, nec sentiunt. Mortui itaque qui non sentiunt pro nescientibus, viventes vero qui sentiunt pro scientibus poni solent. Viventes e
Abbreviated transcription (Latin):
munt᷑ Et qͥa nonnunquã dũ au¬
ctor errantiũ plebiũ rapit᷑ ad poe¬
nam. seductȩ plebes reformant᷑ ad
ueritatis scientiã. & tunc ad uerã eo¬
gnitionẽ redeunt subditi cũ ad
ȩt̃na supplicia ꝑueniunt ii qͥmale
fuerant prȩlati: apte subiungit᷑:¬
Et uiduȩ illius ñ plorabunt. Quas
uiduas eiꝰ accipimꝰ: nͥ subiectas ple¬
bes. morte illius felicit̾ destitutas
Quia sepe ut dictũ . ẽ. dũ p̃dicator
erroris ad ȩt̾na supplicia rapit᷑.
subiectȩ plebes illius. ad cognitio¬
nis uere grãm reuertunt᷑. His enĩ
plebib ꝓuersus p̃dicator quasi ma¬
ritus p̃ fu̾it: qͥa male eis coniuctus¬
inueniunt. ex cuiꝰ interitu affligi
posse uidebant᷑ Uel certe ñ plorant
uiduȩ: qͥa in suo errore remanents
dũ sem fuise estimant p̃cdicatoni
sui spe falsa ne lugeant consolant᷑¬

Expanded text:
imuntur. Et quia nonnunquam dum auimuntur. Et quia nonnunquam dum auctor errantium plebium rapitur ad poenam, seductae plebes reformantur ad veritatis scientiam, et tunc ad veram cognitionem redeunt subditi, cum ad aeterna supplicia perveniunt hi qui male fuerant praelati, apte subjungitEt viduae ejus non plorabunt. - Quas viduas ejus accipimus, nisi subjectas ejus plebes morte illius feliciter destitutas? Quia saepe ut diximus, dum praedicator erroris ad aeterna supplicia rapitur, subjectae plebes illius ad cognitionis verae gratiam revertuntur. His enim plebibus perversus praedicator quasi maritus praefuit, qeritatis inveniunt, ex cujus interitu affligi posse videbantur. Vel certe non plorant viduae, quia in suo errore remanentes, dum sanctum fuisse aestimant praedicatorem suum, spe falsa ne lugeant consolant
Abbreviated transcription (Latin):
considerantib liquet. Quia & si
ex se ipsis habuer̃ iniuste agere.
suꝑnȩ tam̃ ȩquitati suppẽtit. in¬
iuste acta iuste iudicare: ut diui¬
na sententia ordinet in poena. qͦs
in ordinata sua actio traxit ad cul¬
pã. De quib apte subiungitur.
Et nepotes eiꝰ ñ saturabunt᷑ pane he¬
potes qͥppe hereticoꝵ st̃ qͥ decrran¬
tiũ filioꝵ p̃dicatione nascunt᷑ Quo
nequaquã panis satiat: qͥa dũ insi¬
cri uerbi pabulo plus quęr̃ sentire
quã capiunt. semꝑ a ueritatis cogn¬
tione ieiunant. Et pͣdicam̃ta do¬
Ctrine quȩ student ad quȩstionẽ
quȩrere. habere ñ ualent ad refectio¬
ne. Quia uͦ non nullos ex eisdẽ he¬
reticis scã ȩccła colligit. ñ nullos
in malicia sua ꝑtinaces relinquit:
ex eo. sepelient᷑ in interitu. Exeo ui¬
delicet hereticoꝵ popło derelicti
sepeliunt᷑ in interitu: qͥa dũ ad lucẽ
ueritatis ñ redeunt. ꝓfecto in poena
ꝑpetua: intelligentia t̾rena depͥ¬

Expanded text:
considerantibus liquet quia etsi considerantibus liquet quia etsi a seipsis habuerunt injuste agere, supernae tamen aequitati suppetit injuste acta juste judicare, ut divina sententia ordinet in poenam quos inordinata sua actio traxit ad culpam. De quibus apte subjungitur: Et nepotes ejus non saturabuntur panepotes quippe haereticorum sunt qui de errantium filiorum praedicatione nascuntur. Quos nequaquam panis satiat, quia dum in sacri verbi pabulo plus quaerunt sentire quam capiunt, semper a veritatis cognitione jejunant; et praedicamenta doctrinae quae student ad quaestionem quaerere, 566 habere non valent ad refectionem. Quia vero nonnullos ex iisdem haereticis sancta Ecclesia colligit, nonnullos in malitia sua pertinaces relinquit, ex eo, sepelientur in interitu. - Ex eo videlicet haereticorum populo derelicti sepelientur in interitu, quia dum ad lucem veritatis non redeunt, profecto in poena perpetua, intelligentia terrena depr
Abbreviated transcription (Latin):
rabunt᷑ pane. Non ab surde impii
uocant᷑ herecici. qͥ ꝑ errorẽ praui
doginatis. a cognitiõne st̃ ueritatis
alieni. Quos sequenti uerbo. etiã
uiolentos appellat: qͥppe qͥ scriptu¬
rȩ sacrȩ sententias recta dogmata
continentes. ad intellectũ prauũ
conantur uiolent᷑ inflectere. Uio¬
lenti gͦ st̃. & si ñ reb hominũ: cer¬
te sententiis pͣceptoꝵ. Filii aut̃ ui¬
olentorũ st̃. sequaces hereticoꝵ.
Quidũ eoꝵ errori consentiunt:
quasi ex eoꝵ p̾dicatione generan¬
tur. Sed multiplicati ingladio er̃
qͥa quãuis modo imm̃sa multitu¬
dine in ꝑdita libertate succrescunt.
uenturi tam̃ uidicii sententia feri¬
unt᷑. Unde ꝑmoysen dñs dic̃. Gla¬
dius ms̃ manducabit carnes. Dĩ enĩ
gladius carnes comedit: qͥa in ex¬
tremo iudicio. eiꝰ sententia eos qui
carnalit̾ sapiunt. occidit. Qua in
re quȩrendũ. ẽ. curdicat᷑. qđ hanc
partẽ atq hȩreditatẽ suã praui
ab omĩpotente pcipiunt. Sed recte

Expanded text:
riendi.---Non absurde impii vocantur haeretici, qui per errorem pravi dogmatis a cognitione sunt veritatis alieni, quos sequenti verbo etiam violentos appellat, quippe qui Scripturae sacrae sententias recta dogmata continentes ad intellectum pravum conantur violenter inflectere. Violenti ergo sunt, et si non rebus hominum, certe sensibus praeceptorum. Filii autem violentorum sunt sequaces haereticorum, qui dum eorum errori consentiunt, quasi ex eorum praedicatione generantur. Sed multiplicati in gladio erunt, quia quamvis modo immensa multitudine in perdita libertate succrescant, venturi tamen judicis sententia feriuntur. Unde per Moysen Dominus dicit: Gladius meus manducabit carnes . Dei enim gladius carnes comedit, quia in extremo judicio ejus sententia eos qui carnaliter sapiunt occidit. Qua in re quaerendum est cur dicatur quod hanc partem atque haereditatem suam pravi ab Omnipotente percipiunt. Sed recte
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enĩ t̾renarũ rerũ amore ulncit᷑
indõ nullatenꝰ delectat᷑. Esse quidẽ
sine delectatione animꝰ nunq pocest
nã aut infimis delectat᷑. aut sumis
Et quanto altiori studio exercet᷑ ac
suma. tanto maiori fastidio torpeset
ad infima. Quantoq acriori curi ar¬
descit ad infima. tanto tepore dãna¬
bili frigescit a sũmis. U̾traq eni sinul
& equalit̾ amari ñ posst̃. Unde iohes
apłs sciens int̾ spinas amorũ scłariũ.
suꝑnȩ caritatis messẽ germinire ñ
posse: priusquã ȩt̃ni amoris semina
ꝓferat. de audientiũ cordib scã uer¬
bi manu. amorũ scłariũ spinas era¬
dicat dicens. Nolite diligere mundũ.
neq eaquȩ inmundo sunt. Morq
subiungit. Quia siqͥs diligit mundũ
ñ .ẽ. caritas patris in eo. Ac̃ si apte di¬
cat. Utriq se amores in uno corde
ñ capiunt. nec in eo seges suꝑnȩ carita¬
tis pullulat. in qͦ illã spinȩ infimȩ
delectationis necant. Atq ipsas ex

Expanded text:
rerum amore vincitur, in Deo nullatenus delectatur. Esse quidem sine delectatione anima nunquam potest; nam aut infimis delectatur, aut summis; et quanto altiori studio exercetur ad summa, tanto majori fastidio torpescit ad infima; quantoque acriori cura inardescit ad infima, tanto tepore damnabili frigescit a summis. Utraque enim simul et aequaliter amari non possunt; unde Joannes apostolus sciens inter spinas amorum saecularium supernae charitatis messem germinare non posse, priusquam aeterni amoris semina proferat, de audientium cordibus sancta verbi manu amorum saecularium spinas eradicat, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . Mox quippe subjungit: Quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Ac si aperte dicat: Utrique se amores in uno corde non capiunt, nec in eo seges supernae charitatis pullulat in quo illam spinae infimae delectationis necant. Atque ipsas ex
Abbreviated transcription (Latin):
reniuistis. extendi manũ meã. & ñ fu¬
it qͥ aspiceret. Despęristisom̃e consi¬
liũ meũ. & increpationes meas negle¬
xistis. Dicat iã qualit̃ feriat. quos
ad se nullatenꝰ reuertentes tanta
longanimitate sustentat. Ego qͦq
in interitu ur̃õ ridebo & sub sannabo
cũ uobis qđ timebatis aduenerit
cũ irruerit suꝑuos repentina calam

Expanded text:
tendi manum meam, et non fuit qui aspiceret; despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis . Dicat jam qualiter feriat, quos ad se nullatenus revertentes tanta longanimitate sustentat. Ego quoque in interitu vestro ridebo et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit r
Abbreviated transcription (Latin):
nunc inopiã ardentis diuitis. cuiꝰ
tanta abundantia fuit epulantis.
Ait enĩ. Pat̾ abrahã miserere mei. &
mitte lat arũ ut intinguat extremũ
digiti sui in aqua. & refrigeret linguã
meã. qͥa crucior in hac flamma. Quib
uerbis ñ hoc nob̾ innotescit᷑. qͥa illic
intanto ardore una tunc ad sufficien¬
tiã refrigerii: aquȩ stilla reqͥrat᷑:
sed qđ is qͥ de abundantia peccauerit.
illic estuanti nimis cremetur inopia.
U idemꝰ enĩ in uerbis diuitis. ex subtilis¬
simo dĩ iudicio. quã digna tali culpȩ
poena responderit. Agente nanq ino¬
pia. illuc usq ad minĩma petenda cõ¬
pulsus. ẽ: qͥ hic agente tenacia. usq ad
minima neganda puenit. Quid retri:¬
bui subtilius. qͥd districtius potest:
Guttã aquę petut. qͥmicas panis nega¬
App̃hendet cũ quasi aqua inopia. Non
immerito aquȩ tunc illa inopia cõpa¬
ratur. quȩ in inferno cruciat. quȩ
susceptos in ꝓfundis absorbens. solet
lacus nomine designari. Unde ꝑ pro¬

Expanded text:
nunc inopiam ardentis divitis, cujus tanta abundantia fuit epulantis. Ait enim: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam quia crucior in hac flamma . Quibus verbis nobis non hoc innotescitur, quia illic in tanto ardore una tunc ad sufficientiam refrigerii aquae stilla requiratur, sed quod is qui de abundantia peccaverit, illic aestuante nimis cremetur inopia. Videmus enim in verbis divitis ex subtilissimo Dei judicio quam digna tali culpae poena responderit. Agente namque inopia, illic usque ad minima petenda compulsus est, qui hic, agente tenacia, usque ad minima neganda pervenit. Quid retribui subtilius, quid districtius potest? Guttam aquae petit, qui micas panis negaApprehendit ergo eum quasi aqua inopia. Non immerito aquae tunc illa inopia comparatur, quia in inferno cruciat, qui susceptos in profundis absorbens, solet lacus nomine designari. Unde per pro
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore. in p̃ceptis suis ipse clamantẽ
dñ ñ audiuit. Scriptũ qͥppe.ẽ. Qui
auercit aurẽ suã ne audiat legẽ:
oratio eiꝰerit execrabilis. Sc̃s itãq uir.
intuens qͥa om̃is qͥ nuinc oꝑari recta
contẽnit. ex tremo se tẽpore alpeti¬
¶tionis
uerba conuertit: dicat. Nunqͥd cla¬
morẽ eiꝰ audiet ds̃: Quib ꝓfecto uer

Expanded text:
tempore in praeceptis suis ipse Dominum clamantem tempore in praeceptis suis ipse Dominum clamantem non audit. Scriptum quippe est: « Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Sanctus itaque vir intuens quia omnes qui nunc operari recta contemnunt extremo se tempore ad petitionis verba convertunt, dicit: Nunquid clamorem ejus audiet Deus? Quibus profecto