comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. om̃ps ds dũi suo timore
format. quasi concipit. easq ad aꝑ.¬
tas uirtutes dũꝓuehit gignit : sedsi
deacceptis uirtutib extollunt᷑ relinqͥt
& sȩpe qͦsdã cognouimꝰ maloꝵ suoꝵ
c̃sideratione cõpungi. diuinit̃roris
pauore feruescere: łe ꝑpauoris exor¬
dia usq ad uirtutũ summa ꝑuenire :
seddũ deeisdẽ uirtutib quas accipi¬
unt ex tollunt᷑. in anis głȩ laqueis
astricti. ad antiquum torporẽ rede.¬
unt: Recte ergo cũtales picit dñs.¬
dicit: Decuiꝰ utero eͥgressa. ẽ. glaties :
quasi enĩ dedeiutero glaties t gre¬
dit᷑ quando hi qͥiã intꝰ incaluerant.
ex uirtutũ donofrigescunt: & inde
exteriorẽ głam torpentes appe¬
tunt. unde ad interna diligenda.
ardentius flagrare debuerunt
Dũq iste signis. ille scientia. iste ꝓ¬
phetia illeꝰ magnis operib pollet.
atq: phȩc dona placere hominib
appetit : om̃e qđ prius intimum
caluerat. exteriorẽ laudẽ diligens.

Expanded text:
omnipotens Deus dum in suo timore format, quasi concipit, easque ad apertas virtutes, dum provehit, gignit; sed si de acceptis virtutibus extolluntur, relinquit. Et saepe quosdam cognovimus malorum suorum consideratione compungi, divini terroris pavore fervescere, et per pavoris exordia usque ad virtutum summa pervenire; sed dum de eisdem virtutibus quas accipiunt extolluntur, inanis gloriae laqueo astricti, ad antiquum torporem redeunt. Recte ergo cum tales DominusDe cujus utero egressa est glacies? Quasi enim de Dei utero glacies egreditur, quando hi qui jam intus incaluerant ex virtutum dono frigescunt; et inde exteriorem gloriam torpentes appetunt, unde ad interna diligenda ardentius flagrare debuerunt. Dumque iste signis, ille scientia, iste prophetia, ille magnis operibus pollet, atque per haec dona placere hominibus appetit, omne quod prius intimum caluerat, exteriorem laudem diligens,
Abbreviated transcription (Latin):
sus es thesaurosniuis autthes auros
grandinis aspȩxisti. quȩ p̃paraui intẽ¬
pus hostis. in diem pugne & belli : Acsi
aꝑte diceret᷑ Nullitẽ deopib: tcus
p̃feras : qr de his qͦsintueris ad huc
ꝑculpã frigidos. quantos oꝑatores
iustitiȩ. & defensores recte fidei sim
facturus ignoras: Quod quia pad
uentũ mediatoris agit᷑ : recte sub¬
qͥppe uia .ẽ. qͥait : Egosũ uia ueritas
mlustratur : Spargit autẽ conueni
gustata atq coartata. sedlate ful¬
gens lux p̃dicationis emicuit Quia
uero accepta luce c̃uersionis. in ar¬
descit intrinsecus uis amoris. ut uł¬
trans acta mala anxie lugeantur. uł
uentura bona flagrantissime requi¬
rant᷑ : cõpetenter ad iungit᷑: diui¬
dit᷑ estus suꝑ t̾rã Sparsa enĩ luce
iꝰtitia ad reqͥrendũ dm̃ cordis anxie¬
tas inurtutũ exercitatione dilata-¬
tur : ut iste insermone sapientiȩ.
ille in sermone scientiȩ fulgeat: hio
incurationũ grã . ille in uirtutũ opatio¬

Expanded text:
thesauros nivis, aut thesauros grandinis aspexisti, quae praeparavi in tempus hostis, in diem pugnae et belli? Ac si aperte diceretur: Nulli te de operibus tuis praeferas, quia de his quos intueris adhuc per culpam frigidos, quantos operatores justitiae et defensores rectae fidei sim facturus ignoras. Quod quia per adventum Mediatoris agitur, recte subquippe via est, qui ait: Ego sum via, veritas illustratur. Spargi autem conveniegustata atque coarctata, sed late fulgens lux praedicationis emicuit. Quia vero accepta luce conversionis inardescit intrinsecus vis amoris, ut transacta mala anxie lugeantur, vel ventura bona flagrantissime requirantur, competenter adjungitur: Dividitur aestus super terram. Sparsa enim luce , ad requirendum Deum cordis anxietas in virtutem exercitatione dilatatur, ut iste in sermone sapientiae, ille in sermone scientiae fulgeat; hic in curationum gratia, ille in virtutum operatio
Abbreviated transcription (Latin):
& belli Nixqͥppe uł grando fuerat
saulus. ꝑfrigidã insensibilitatem :
Sednix & grando contra aduersarioꝵ
pectora factus. ẽ. ułcandore iꝰtitiȩ.
uł districti eloquii correptione:
O qualẽ hunc thesaurũ inniue & gran.¬
dine habuit : quando illũ inter pra¬
uorũ uitã positũ. iãtunc electũ suũ
dñs latenter uidit: O ad quanta ad.¬
uersariorũ pectora ferienda. hanc
inmanu sua grandinẽ sũpsit: ꝑquã
tot sibi resistentia corda ꝓstrauit
Nemo itaq desuis operib extollat᷑:
nemo desperet eos qͦ sadhuc frigidos
uidet : qr thesauros dei inniue &
grandine ñ uidet: Quis enĩ crederet.
Siergo adistadona uł iudicia occulta
recurrimꝰ. nullos omino desperantes.
nec illis nos incorde nr̃o p̃ferimꝰ. qͥb¬

Expanded text:
 Nix quippe vel grando fuerat Saulus per infidam insensibilitatem; sed nix et grando contra adversariorum pectora factus est, vel candore justitiae, vel districti eloquii correptione. O qualem hunc thesaurum in nive et grandine habuit, quando illum inter pravorum vitam positum jam tunc electum suum Dominus latenter praescivit! O ad quanta adversariorum pectora ferienda hanc in manu sua grandinem sumpsit, per quam tot sibi resistentia corda prostravit? Nemo itaque de suis operibus extollatur; nemo desperet eos quos adhuc frigidos videt, quia thesauros Dei in nive et grandine non videt. Quis enim crederet  VII. Si ergo ad ista dona vel judicia occulta recurrimus, nullos omnino desperamus, nec illis nos in corde nostro praeferimus, q
Abbreviated transcription (Latin):
supna tendatur : Cũq euagari ex.
dilatatur : Nos autẽ que boniuiri
aduersa tolerant cernimꝰ: sed intꝰ
quantũ gaudeant ñuidem Mentis
eoꝵ latitudinẽ. modo inuerbis. mo¬
do in operib c̃siderandã cognoscimꝰ:
sed tamen quanta in eis amplitudo
sit eiꝰdẽ latitudinis ignoramꝰ Audiat
ergo humana sapientia : & se insipien¬
tẽ discat Nũqͥdẽ siderasti latitudi.¬
nẽ terrȩͣ. Ac sidicat. Ut ego qͥflagel.¬
lis cunctã occultã iustoꝵ lȩticiam
solusplene considero. qr solus miseri.¬
corditer formo: uelcerte id circo
beatꝰ iob utrũ terrȩ latitudinem
considerauit. inqͥrit᷑. ut exemplo
alienȩ latitudinis humilictur: Acsi
ei aptediceret᷑ : Cos qͦsinnumeramala
p̃sentis uitȩ nequeunt angustare.
considera: & destatu cordis tuunt̃
uerbera gloriari cessa: Seqͥt̃ Indica

Expanded text:
superna tendatur. Cumque evagari extesuperna tendatur. Cumque evagari extedilatatur. Nos autem quae boni viri adversa tolerent cernimus, sed intus quantum gaudeant non videmus. Mentis eorum latitudinem modo in verbis, modo in operibus considerando cognoscimus, sed tamen quanta in eis amplitudo sit ejusdem latitudinis ignoramus. Audiat ergo 931 humana sapientia, et se insipientem discat: Nunquid considerasti latitudinem terrae? Ac si dicat: ut ego, qui flagellis cinctam, occultam justorum laetitiam solus plene considero, quia solus misericorder formo. Vel certe idcirco beatus Job utrum terrae latitudinem consideraverit inquiritur, ut exemplo alienae latitudinis humilietur. Ac si ei aperte diceretur: Eos quos innumera mala praesentis vitae nequeunt angustare considera, et de statu cordis tui inter verbera gloriari cessa. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
considerasti Latitudonãq bonorũ
interior.ẽ : & nequaquã c̃p̃hendit᷑.
nisi caute c̃sideretur: Pãplerũq eos
exterius in opia humiliat: pęnȩ cru
ciatus angustant : Sed tamen int̃hȩc
sc̃p interior fortitudo . usq ad spẽ¬
randa cȩlestia dilatat Angustati
apłi exterius fuerant. qͥ flagella susti¬¬
nebant: sed inmagna stabant intus
latitudine liberi. qͥ apud se hȩc ea¬
dẽ flagella ingaudiũ uerterant: Scrip
dinẽ int̃angustias paulus inuenerat:
qͥdicebat Scire autẽ uos uolo fr̃s:
qr quȩ circame sunt. magis ad ꝓfectũ
uener̃ euangłii : ita ut uincula mea
manifesta fierent in om̃i p̃torio:
Hanc latitudinẽ dd inter angustias
obtabat dicens: Intribulatione dila-¬
tastime: Tunc itaq hȩc terra id. ẽ.
sc̃oꝵ c̃scientia dilatat᷑: cũmundihuiꝰ
aduersitatib exterius p̃mit᷑: Nãcũ
ap̃sentis uite securitate repellitur :
intꝰ ad se inpingit᷑. ut ad f peranda

Expanded text:
considerasti. Latitudo namque bonorum considerasti. Latitudo namque bonorum interior est, et nequaquam comprehenditur, nisi caute consideretur. Nam plerumque eos exterius inopia humiliat, poenas crciatus angustat; sed tamen inter haec semper interior fortitudo se usque ad speranda coelestia dilatat. Angustati apostoli exterius fuerant, quando flagella sustinebant; sed in magna stabant intus latitudine liberi, qui apud se haec eadem flagella in gaudium verterant. Scriptdinem inter angustias Paulus invenerat, qui dicebat: Scire autem vos volo, fratres, quia quae circa me sunt magis ad profectum venerunt Evangelii, ita ut vincula mea manifesta fierent in omni praetorio . Hanc latitudinem David inter angustias obtinebat, dicens: In tribulatione dilatasti me . Tunc itaque haec terra, id est sanctorum conscientia, dilatatur, cum mundi hujus adversitatibus; exterius premitur. Nam cum a praesentis vitae securitate repellitur, intus ad se impingitur, ut ad speranda
Abbreviated transcription (Latin):
mortissunt : cogitationes prauȩ : Quas
dõ pandimꝰ. quando eas inpęnitentiã
flendo c̃fitemur : Quas etiã ñcon¬
fessas intuet᷑. sed confessas ingreditur:
Tuncqͥꝓpe uiã sibi inportis mortis ape¬
rit : quando solutis prauis cogitationib
adnos post confessionẽ uenit  Quȩ
portȩ mortis idcirco uocatȩ sunt :
qr ꝓfecto uia adinteritũ ꝑ iniquassẽꝑ
cogitationes aperit᷑: Qđ adhuc repli¬
tia m̃tis mala: quȩ & haberi intrinsecꝰ
possunt. & tam̃ ab altero uideriñpos¬
sunt Quȩ tam̃ dñs cernit: quando
ea occulto respectu grẽ destruit:
Scriptũ qͥꝓpe.ẽ: Rex qͥsedet insolio
iudicii : dissipat om̃ia mala intuitu
suo: & quia om̃e uiciũ angustat. om̃is
uero uirtꝰ anim̃a dilatat. post destruc¬
tauicia. recte subiungit᷑ : Nũqͥd c̃si¬
derasti latitudinẽ terrȩ : Nisi enĩ uirtꝰ
animũ dilataret: nequaquã paulus
chorinthiis diceret : dilatamini&uos:
& nolite iugũ ducere cũinfidelib¬

Expanded text:
mortis sunt cogitationes, quas Deo pandimus, quando eas in poenitentia flendo cfessas intuetur, sed confessas ingreditur. Tunc quippe viam sibi in portis mortis aperit, quando, solutis pravis cogitationibus, ad nos post confessionem venit. Quae portae mortis idcirco vocatae sunt, quia profecto via ad interitum per iniquas semper cogitationes aperitur. Quod adhuc replitia mentis mala, quae et haberi intrinsecus possunt, et tamen ab altero videri non possunt. Quae tamen Dominus cernit, quando ea occulto respectu gratiae destruit. Scriptum quippe est: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . Et quia omne vitium angustat, omnis vero virtus animum dilatat, post destructa vitia recte subjungitur: Nunquid considerasti latitudinem terrae? Nisi enim virtus animum dilataret, nequaquam Paulus Corinthiis det nolite jugum ducere cum infidelibu
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde apte subiunxit Quȩ p̃paraui
intẽpus hostis. indiem pugnȩ & bel¬
li : Vt cũ aduersarius nr diabolus
tẽptare nos nitit᷑ : eoꝵ moribus
quasi suis contranos armis utatur:
Per ipsos qͥppenos sȩuiens cruciat :
sednesciens purgat  seccatis nãq
nr̃is ipsiflagellũ funt :̃ dequorum
lȩtaliuita dũꝑcutimur. abȩterna
morte liberamur : Vnde agitur.
ut electoꝵ uita ꝓficiat. etiã ꝑdita
uita reꝓborũ : & utilitati nrẽ dũillo¬
rũ ꝑditio militat. mira dispensatione
fiat. quatinꝰ apud electos dĩ ñpereat
p̃cedentib uidetur adnexũ: a superi.¬
oris uersus expositione ñ discrepet
Nã quia indicauerat ułbonos admalũ.
uł malos adbonũ posse conuerti.
ilico secutꝰ adiunxit Nũquid ingres¬
sus es thesaurosniuis. autthes auros
grandinis aspexisti: quȩ p̃paraui intẽ.

Expanded text:
bjunxit: Quae praeparavi in tempus hostis, in diem pugnae et belli. Ut cum adversarius noster diabolus tentare nos nititur, eorum moribus quasi suis contra nos armis utatur. Per ipsos quippe nos saeviens cruciat, sed nesciens purgat. Peccatis namque nostris ipsi flagella fiunt, de quorum tali vita dum percutimur, ab aeterna morte liberamur. Unde agitur ut electorum vitae proficiat etiam perdita vita reproborum, et utilitati nostrae dum illorum perditio militat, mira dispensatione fiat quatenus electis Dei non pereat praecedentibus videtur annexum, a superioris versus expositione non discrepet. Nam quia indicaverat vel bonos ad malum, vel malos ad bonum posse converti, illico secutus adjunxit: Nunquid ingressus es thesauros nivis, aut thesauros grand
Abbreviated transcription (Latin):
graui quȩstione discutitur: ut de
uia lucis. & tenebrarũ locoreqͥrat᷑.
& unũ qđq ad suos terminos ducat.
acsemitas domꝰ eiꝰ intelligat: Quidenĩ
lucis nomine. nisi iustitia accipit᷑.
& qͥd ꝓtenebras. nisi iniqͥtas designat᷑:
Unde quib dã conuersis apeccatorũ
neqͥtia. dicit᷑. Eratis aliquando tene.¬
brȩ. nunc autẽ lux in dño: & deqͥbus¬
dã inpeccatomanentib memorat᷑:
Quidormiunt: nocte dormiunt:
Beato itaq iob dicit᷑. indicamihi.
sinostioma. in qua uia habitet lux.
& tenebrarũ qͥs locus sit: acsidicat᷑
ei Siplenã tehabere scientiã suspi¬
caris : dic uł incuiꝰ corde eaquȩ nunc
de.ẽ. innocentia ueniat. uł incuuis
corde ea quȩ nunc. ẽ. malitia ꝑseue¬
ret᷑ In qua uia habitet lux. id. est
cuiꝰm̃tẽ ueniens iustitia inpleat.
Ettenebrarũ qͥs locussit: idiẽ. in quo
iniqͥtas cȩca ꝑduret : Vt duca sunũ¬

Expanded text:
gravi quaestione discutitur, ut et de via lucis, et tenebrarum loco requiratur; ut unumquodque ad suos terminos ducat, ac semitas domus ejus intelligat. Quid enim lucis nomine, nisi justitia accipitur? et quid per tenebras, nisi iniquitas designatur? Unde quibusdam conversis a peccatorum nequitia dicitur: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Et de quibusdam in peccato manentibus memoratur: Qui dormiunt, nocte dormiunt . Beato itaque Job dicitur: Indica mihi si nosti omnia, in qua via habitet lux, et tenebrarum quis locus sit? Ac si dicatur ei: Si plenam te habere scientiam suspicaris, dic vel in cujus cor ea quae nunc deest, innocentia veniat, vel in cujus corde ea quae nunc est malitia perseveret. In qua via habitet lux, id est cujus mentem veniens justitia impleat: Et tenebrarum quis locus sit, id est, in quo iniquitas caeca perduret: Ut ducas unum
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd quȩreris qͥ in manu artificis
temet ipsũ nesciens teneris: extolli
itaq tantomagis ñdebes. in eo qđ
agis : quanto intrasinũ ȩternitatis
clausus. nec quo huc ordine ueneris.
nequando uł qͦmodo hinc educaris
esses. & numerũ dierũ tuoꝵ noueras.
subaudis ut ego qͥme nasciturũ noui.
qͥante humanitatisortũ. indiuini-¬
tate sẽꝑ substantialiter uixiꝰ homi¬
nes qͥppe tunc. eẽ. incipiunt. cum
inmatrũ suarũ uentre nascuntur:
Nã ipsaqͦq conceptio natiuitas dicit᷑.
nascituros nesciunt . qr nec prius¬
quã creant᷑ existunt : Ds uero qͥsine
initio sẽꝑ existit. prȩsciuit dese
hoc qđinutero uirginis initium
sũpsit : & quia prȩsciuit. disposuit:
qr disposuit nil ꝓfecto inhumana
forma sine sua uoluntate tolera¬
uit: Conuincat᷑ ergocur de flagel¬
lissuis homo queritur. qͥortum
suũ p̃scire ñ potuit: cũ ipse etiã
qͥortũ suũ prȩsciendo disposuit. se

Expanded text:
aliquid quereris, qui in manu artificis aliquid quereris, qui in manu artificis temetipsum nesciens teneris? Extolli itaque tanto magis non debes in eo quod agis, quanto intra sinum aeternitatis clausus, nec quo huc ordine veneris, nec quando vel quomodo hinc educaris esses, et numerum dierum tuorum noveras? Subaudis ut ego, qui me nasciturum novi, quia et ante humanitatis ortum in divinitate semper substantialiter vixi. Homines quippe tunc esse incipiunt, cum in matrum suarum ventre nascuntur. Nam ipsa quoque conceptio nativitas dicitur,nascituros nesciunt, quia nec priusquam creentur existunt. Deus vero qui sine initio semper exstitit praescivit de se hoc quod in utero Virginis initium sumpsit; et quia praescivit, disposuit; quia disposuit, nihil profecto in humana forma sine sua voluntate toleravit. Convincatur ergo cur de flagellis suis homo queritur, qui ortum suum praescire non potuit, si ipse etiam qui ortum suum praesciendo disposuit se
Abbreviated transcription (Latin):
incerta : Hincrursũ. ꝑeundẽ salo.¬
monẽ dicit᷑  Quis hominũ intelli.¬
gere poterit uiã suã: & nimirum
bona. malaue quis faciens conscien¬
tia attestante cognoscit: sed ideir.¬
codicitur. qđ uia sua ab hominib
nesciat᷑ : qr etiã sirecta seqͥsq opere
agere intelligat. sub districto tam̃
examine qͦ tendat. ignorat: Igit᷑
ratione ꝑterruit. ad examinandũ
eiꝰ exordiũ redit: acne conquerat᷑
cur finẽ suũ nescit. cõmemoretur
&iã quia nec quohuc initio acces¬
sit intelligat: Nã seqͥt᷑ Sciebas¬
tunc qđ nasciturus esses. aut nume¬
rũ dierũ tuorũ noueras : Acsi illi aꝑte
diceret Quid mirũ siterminũ tuũ
ñ in telligis gͥ nec initiũ cõp̃hendis:
& qͥignoras qͦ huc initio ueneris. qͥdmi¬
rũ sinescias qͦfine subtraharis: Sier.¬
gomeũ fuit. te ꝑmitiũ exoccultis
ad prompta ꝓducere. meũ qͦq erit
&iate exꝓmptis adocculta reuoca.¬
re:cur deuitȩ tuȩ dispensatione

Expanded text:
incerta . Hinc rursum per eumdem Salomonem dicitur: Quis hominum intelligere poterit viam suam ? Et nimirum bona malave quis faciens conscientia attestante cognoscitur. Sed idcirco dicitur quod via sua ab hominibus nesciatur, quia etiam si recta se quisque opera agere intelligat, sub districto tamen examine quo tendat, ignorat. Vet. ratione perterruit, ad examinandum ejus exordium redit; ac ne conqueratur cur finem suum nesciat, commemoratur etiam quia nec quo huc initio accessit intelligat. Nam sequitur: CAtunc quod nasciturus esses, aut numerum dierum tuorum noveras? - Ac si illi aperte diceret: Quid mirum, si terminum tuum non intelligis, qui nec initium comprehendis? Et qui ignoras quo huc initio veneris, quid mirum si nescias quo fine subtraharis? Si ergo meum fuit te per initium ex occultis ad prompta producere, meum quoque erit etiam te ex promptis ad occulta revocare. Cur de vitae tuae dispensatione
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ & ad leuã pendͥtrabis : & sem̃ tuum
gentes hereditabit Quȩlatitudo
terrȩ ꝓfecto ñ fieret: nisi prius ip.
se &uitã quã nouimꝰ moriendo despi.¬
ceret: & uitã quãñ nouimꝰ resurgendo
monstraret: Inmorte qͥppe sua nr̃ȩ
oculos m̃tis aperuit : & quȩ eẽt. uita
quȩ sequeret᷑ ostendit: Vnde & hunc
ineuglio ordinẽ tenens: discipłis dicit:

Expanded text:
um gentes haereditabit . Quae latitudo terrae profecto non fieret, nisi ipse prius et vitam quam novimus moriendo despiceret, et vitam quam non novimus resurgendo monstraret. In morte quippe sua nostrae oculos mentis aperuit, et quae esset vita quae sequeretur ostendit. Unde et hunc i
Abbreviated transcription (Latin):
qͥmira miscđia inpeccatoꝵ cordib
modo irã. modo luxuriã mͦ auariciã.
mͦ surgentẽ suꝑbiã calco: Acsiei aꝑte
diceret᷑ Silatentia cordis uicia. me
solũ reprimere c̃spicis: tu extolli dep¬
pria iustificatione cessabis: & quiã

Expanded text:
 cordibus modo iram, modo luxuriam, modo avaritiam, modo surgentem superbiam calco. 930 Ac si ei aperte diceretur: Si latentia cordis vitia me solum reprimere conspicis, tu extolli de propria justificatione cessabis. Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
cordib impios cogitationũ motus
euello : & rectebeato iob dñs. qͦ modo
iuxta finẽ peccatores c̃uertat insi¬
nuat: Acsi apte dicat: Miscđiȩ
meȩ potentiã respice: & tuȩ iustitiȩ
elationẽ p̃me : Quȩ extrema homĩ¬
nis. qr & ia cũ conuertitur. ꝑ carnis
mortẽ. illa antiquȩ culpȩ uindic¬
ta comitat᷑: ꝓtinꝰ insinuat. cũdicit:¬

Expanded text:
cordibus impios cogitationum motus cordibus impios cogitationum motus evello. Et recte beato Job Dominus quomodo juxta finem peccatores convertat insinuat. Ac si aperte dicat: Misericordiae meae potentiam respice, et tuae justitiae elationem preme. Quae extrema hominis quia, etiam cum convertitur per carnis mortem, illa antiquae culpae vindicta comitatur, protinus insinuat, cum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe homo infirmꝰ sȩpius designat᷑ :
cui peccanti dictũ .ẽ erra es & int̃rã
ibis Sedquia pius c̃ditor. facturã suã
ñ deserit : mala hominũ & ꝑsuã sapi¬
entiã tolerat. & ꝑeoꝵ quandoq
c̃uersionẽ relaxat Cũduras atq in¬
sensibiles m̃tes respicit. modo easmi
nis. modo uerberib: modore uelati¬
onib terret: utquȩ pessima securitate
duruerant. salubritimore molles¬
cant. Quatinꝰ uł sero redeant. & hoc
ipsũ saltẽ qđ diuex pectati sunt eru-¬
bescant: Scit enĩ dñs qr extrema
uitȩ nr̃e plus iudicat: & idcirco
inuigilat: quanto in ipsis pendere
initia uitȩ sequentis pensat Qđ quia
misericorditer facit᷑ꝰ. pietate sua in.
mediũ declucta. qua &iã sero c̃uer-¬
sos peccatores recipit: beatuob iusti¬
tiã erudit dicens: Nũꝗd tenuisti
c̃cutiens extrema terrȩ & excussisti
impios ex ea. sub audis ut ẽgo. qͥinsu¬
is ultimis sepe peccatores terrendo
c̃cutio. c̃uertendo teneo. atq ab eoꝵ

Expanded text:
ppe homo infima sapiens designatur, cui peccanti dictum est: Terra es, et in terram ibis . Sed quia pius conditor facturam suam non deserit, mala hominum et per suam sapientiam tolerat, et per eorum quandoque conversionem relaxat. Cum autem duras atque insensibilenis, modo verberibus, modo revelationibus terret, ut quae pessima securitate duruerant, salubri timore mollescant, quatenus vel sero redeant, et hoc ipsum saltem quod diu exspectati sunt erubescant. Scit enim Dominus quia extrema vitae nostrae plus judicat, et idcirco invigilat, quanto in ipsis impendere initia vitae sequentis pensat. CAmisericorditer facit, pietate sua in medium deducta, qua etiam sero conversos peccatores recipit, beati Job justitiam erudit, dicens: Nunquid tenuisti concutiens extrema terrae, et excussisti impios ex ea? Subaudis ut ergo, qui in suis ultimis saepe peccatores terrendo concutio, convertendo teneo, atque ab eorum
Abbreviated transcription (Latin):
turus erat in ope.nimirũ iã fecerat
inp̃destinatione : Quia uero postmor¬
tem resurrectionẽq eiꝰ creuit eccła.¬
atq incunctis. ẽ. gentib dilatata :̃¬
apte subiungit᷑  Nũ qͥdc̃ siderasti lati¬
tudinẽ terre : Dũenĩ angustiasmor-¬
tispetut. fidẽ suã gentib dilatauit:
atq innumera corda credentiũ. sc̃am
eccłam extendit: Cuꝑprophetam
dicit᷑: Dilata locũ tentorii tui: & pel.¬
les tabernaculoꝵ tuoꝵ extende:

Expanded text:
turus erat in opere nimirum jam fecerat turus erat in opere nimirum jam fecerat in praedestinatione. Quia vero post mortem resurrectionemque ejus crevit Eccatque in cunctis est gentibus dilatata apte, subjungitur: « Nunquid considerasti latitudinem terrae? » Dum enim angustias mortis petiit, fidem suam in gentibus dilatavit, atque in innumera corda credentium sanctam Ecclesiam extendit. Cui per prophetam dicitur: « Dilata locum tentorii tui et pelles taberna
Abbreviated transcription (Latin):
mortissunt : potestates aduerse :
Quas descendens ch̃s aperuit : qr
earũ fortitudinẽ moriendo supe.¬
rauit: Quȩ appellatione qͦq alia.
tenebrosa ostia uocantur : qr dũpoccul.¬
tationis suȩ insidias ñuident᷑: deceptis
m̃tib uiã mortis aperiunt Quȩ tene¬
brosa ostia dñsudet : qr inmundorũ
sprrituũ fraudulentã malitiã & respicit.
& p̃mit: Quosnisi ipse nobis nescientib
uidendo ꝓhiberet : & nil deinsidus mens
nr̃a cognosceret: & eisde insidus capta
deperiret : Quȩ tenebrosa ostia nosetiã
cernimꝰ: quando supnȩ lucis radus ihlu¬
aduitor .ẽ : & ego uidebo ĩfumicosmeos
Hostesigit᷑ nr̃os ipse uidet : qͥsuo eosmune.¬
re nobi suisibiles fecit : Velcerte tene¬
brosa oftia dñstunc uidit: cũ claustra
infernipenetrans. crudeles sp̃s ꝓculit.
& mortis p̃positos. moriendo dampna¬
uit: Qđ idcirco hic ñ ad huc defutumo.
sediam dep̃terito dicit᷑: qr hoc qđ fac¬

Expanded text:
mortis sunt potestates adversae, mortis sunt potestates adversae, quas descendens Dominus aperuit, quia earum fortitudinem moriendo superavit. Quae appellatione quoque alia tenebrosa ostia vocantur, quia dum pro occultationis suae insidiis non videntur, deceptis mentibus viam mortis aperiunt. Quae tenebrosa ostia Dominus vidit, quia immundorum spirituum fraudulentam malitiam et respicit et premit, quos nisi ipse nobis nescientibus videndo prohiberet, et nil de insidiis mens nostra cognosceret, et iisdem insidiis capta deperiret. Quae tenebrosa ostia nos etiam cernimus, quando supernae lucis radiis illuadjutor est, et ego videbo inimicos meos . Hostes igitur nostros ipse videt, qui suo eos munere nobis visibiles facit. Vel certe tenebrosa ostia tunc Dominus vidit, cum claustra inferni penetrans, crudeles spiritus perculit, et mortis praepositos moriendo damnavit. Quod idcirco hic non adhuc de futuro, sed etiam de praeterito dicitur, quia hoc quod fac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtulit : in infernũ deambulauit: liber
qͥppe: ad ligatosuenit: Vnde scrip.¬
tũ.ẽ factussũ stc̃ homo sine aduto.¬
rio : inter mortuos liber: Innouissi¬
mis ergo ab yssi dño deambulare.ẽ.
in loco dãpnationis. nihil suȩ retentio.¬
nis inuenire : attestante petro qͥait:
Solutis dolorib inferni. iuxta qđ in¬
possibile erat teneri illũ abeo: Vel
certe qr deambulandonos cũ deloco
adlocũ ducim. h̾e illeq p̃sentes
inuenimur : ambulasse in inferno
dñs dicit᷑. ut electis animab in locis
singulis ꝑdiuinitatis potentiã p̃sens
fuisse monstraret᷑ : Vnde & sp̃s sapi¬
entiȩ mobilis describitur: ut phoc
qđnusquã de .ẽ. ubiq nobis occurrere
designet᷑ Quã descensionẽ suã dñs
quanto imitabilẽ respicit : tanto eã
redẽpto hominicrebrius infundit
Camnãq adhuc replicans: subdit:
Nũqͥd aꝑtȩ sunt tibi portȩ mortis.
& ostia tenebrosa uidistiꝰ Porte enĩ

Expanded text:
pertulit, in inferno deambulavit: liber pertulit, in inferno deambulavit: liber quippe ad ligatos venit, unde scriptum est: Factus sum sicut homo sine adjutorio inter mortuos liber . In novissimis ergo abyssi Din locis damnationis nihil suae retentionis invenire, attestSolutis doloribus inferni, juxta quod impossibile erat teneri illum ab eo . Vel certe, quia deambulando nos cum de loco in locum ducimur, hic illicque praesentes invenimur, ambulasse in inferno Dominus dicitur, ut electis animabus in locis singulis, per divinitatis potentiam praesens fuisse monstretur. Unde et spiritus sapientiae mobilis describitur, ut per hoc quod nusquam deest, ubique nobis occurrere designetur. Quam descensionem suam Dominus quanto mirabiliorem respicit, tanto eam redempto homini crebrius infundit. Eam namque adhuc replicans, subdit: Nunquid apertae sunt tibi portae mortis, et ostia tenebrosa vidisti? Porta enim
Abbreviated transcription (Latin):
erepturus intrauit: Vnde & ꝑpro¬
pħtã dicitur: Posuisti ꝓfundũ maris
uiã : ut transirent liberati Hocnãq
ꝓfundũ maris ante redẽptoris ad.¬
uentũ. nuia sed carcer fuit : qr in sẽ
penalib clausit Quod tam̃ ꝓfun-¬
dũ dñs uiãposuit : qr illuc ueniens.
te illic dicitur. ut transirent libe¬
rati Quod uero ꝑfundũ maris di¬
xerat. hoc aliis uerbis rȩ̃plicans.
abissi nouissimũ uocat : Quia sicut
aquarũ abissus nulla nr̃a uisione
cõp̃hendit᷑ : ita occulta infera. nul.
lo nobis cogitationis sensu penꝑtrant᷑:
Quienĩ hinc subtrahantur cernimꝰ:
sedquȩ illos iuxta meritũ retributio
suppliciorũ maneat. ñuidemꝰ: Uigi.¬
lantiuero .ẽ. cura pensandũ: qđ uino¬
uissima abissi deambulasse seꝑhibet:
Deambulare qͥppe : ñ constricti. sedli.¬
beriẽ : Quẽ enĩ uincula astringunt:
eiꝰ nihil hominꝰ gressus impediunt:
Quia igit᷑ dñs nulla peccati uincula

Expanded text:
erepturus, intravit. Unde et per proerepturus, intravit. Unde et per prophetam dicitur: Posuisti profundum maris viam, ut transirent liberati . Hoc namque profundum maris ante Redemptoris adventum non via, sed carcer fuit, quia in se poenalibus clausit. Quod tamen profundum Dominus viam posuit, quia illuc veniens te illic dicitur, ut transirent liberati. Quod vero profundum maris dixerat, hoc aliis verbis replicans, abyssi novissimum vocat: quia sicut aquarum abyssus nulla nostra visione comprehenditur, ita occulta inferi nullo a nobis cogitationis sensu penetrantur. Qui enim hinc subtrahantur cernimus, sed quae illos juxta meritum retributio suppliciorum maneat, non videmus. Vigilanti vero est cura pensandum quod in novissimis abyssi deambulasse se perhibet. Deambulare quippe non constricti, sed liberi est. Quem enim vincula astringunt, ejus nihilominus gressus impediunt. Quia igitur Dominus nulla peccati vincula
Abbreviated transcription (Latin):
carnis. quȩ electos luci suȩ resti-¬
tuit : lucẽ suã reꝓbis tollit: luxñaq
eisux tunc sub̾tra hitur : cũ ꝑcarnis
interitũ adretributionũ suarum
tenebras uocat᷑: Ibi tunc excelsum
brachiũ c̃fringit᷑. qr celsitudo cor¬
dis ultra naturȩ ordinẽ uiolenter
arrepta. opprim̃tisse diuinȩ iusti¬
tiȩ mole dissipatur : ut quã se ꝑ¬
uerse in breui erexerat. ꝑ pondus
iudicu inȩternũ fracta cognoscat:
Nullus autẽ nrm̃ qͥd post mortẽ seque
retur agnosceret: nisiuitȩ nr̃ȩ con¬
ditor ad pęnã usq nr̃ȩ mortis ueniret :
Hisi enĩ ipse misericorditer infirma
sumptã humanã carnẽ. atq: animã
petii. sedetiã ꝑ eã sponte morte
positã. usq adultima inferi. quasi
admaris ꝓfunda descendi : Si enim
mare. more diuni eloquiscłm debet
intelligi: nihil ꝓhibet. ꝓfunda ma¬
ris inferni claustra sentiri Quodp¬
fundũ maris dñs petiuit: cũ inferniꝰ
nouissima electoꝵ suoꝵ animas

Expanded text:
carnis, quae electos luci suae restituit, lucem suam reprobis tollit. Lux namque ei lux tunc subtrahitur, cum per carnis interitum ad retributionum suarum tenebras vocatur. Ibi tunc excelsum brachium confringitur, quia celsitudo cordis ultra naturae ordinem violenter arrepta opprimentis se divinae justitiae mole dissipatur, ut quia se perverse in brevi erexerat, per pondus judicii in aeternum fracta cognoscat. Nullus autem nostrum quid post mortem seretur agnosceret, nisi vitae nostrae conditor ad poenam usque nostrae mortis veniret. Nisi enim ipse misericorditer infima assumptam humanam carnem atque animam petii, sed etiam per eam sponte in mortem positam, usque ad ultimum inferi, quasi ad maris profunda descendi. S. enim mare more divini eloquii saeculum debet intelligi, nil prohibet profunda maris inferni claustra sentiri. Quod profundum mare Dominus petiit, cum inferni novissima, electorum suorum animas
Abbreviated transcription (Latin):
apte de eodẽ luto subiungitur: &
stabit sic̃ uestim̃tũ lutũnãq nr̃m
sic̃ uestim̃tũ stare. ẽ: usq ad resurrec¬
tionis tẽpus. in ane. exutũq ꝑdurare
Sedquia hanc penã suꝑbiȩ. nec illi
transeunt. qͥ & eandẽ suꝑbiã uiuendo
humiliter uincunt: quȩ sit suꝑbien.¬
tiũ specialis pena sub iungit dicens:

Expanded text:
ur: Et stabit sicut vestimentum. Lutum namque nostrum sicut vestimentum stare est usque ad resurrectionis tempus inane exutumque perdurare. Sed quia hanc poenam superbiae nec illi transeunt, qui et eamdem superbiam vivendo humiliter vincunt; quae sit superbientium specialis poena, subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
exuta nudabit᷑ Dequorũ sorte. hic
dicitur: & stabit sicut uestim̃tum :
Stare uero hoc loco ponit᷑: inpeçca¬
to ꝑsistere : Unde scriptũ ẽ. &in
uia peccatorũ nonstetit: Uel certe
repb qͥsq sicut uestim̃tũ stare dicit᷑.
ut ñ post stare monstret᷑: Iuia sic̃
induta uestis in uisionis suȩ specie
ꝓcorpꝰ tendit᷑. exuta autẽ fracta
conplicat᷑: ⁊itaunqͥsq qui ascȩ̃ eedȩ¬
tinestatu recesserit. tensus ac deco¬
rus quasi dũ indueretur fuit : sed
exut post modũ confractꝰ atq ab¬
iectꝰ iacuit: Siuero stare intelligimꝰ
ꝑdurare : sic̃ uestim̃ tũ stat qͥsq¬
repb. qr inhanc uitã quã intelligit
sic̃ uestim̃tũ ueterascent: & sicut oꝑ¬
toriũ mutabis eos. & mutabuntur :
hȩc itaq allegoriarũ nube tecta in¬
tulit : nunc uerbis aꝑtiorib innotes¬

Expanded text:
exuta nudabitur; de quorum sorte hic exuta nudabitur; de quorum sorte hic dicitur: Et stabit sicut vestimentum. Stare vero hoc loco ponitur in peccato persistere. Unde scriptum est: Et in via peccatorum non stetit . Vel certe reprobus quisque sicut vestimentum stare dicitur, ut non posse stare monstretur, quia sicut induta vestis in visionis suae specie per corpus tenditur, exuta autem fracta complicattunc statu recesserit, tensus ac decorus quasi dum indueretur fuit, sed exutus postmodum, confractus atque abjectus jacebit. Si vero stare intelligimus perdurare, sicut vestimentum stat qreprobus qui in hac vita quam diligit sicut vestimentum veterascent, et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur . Haec itaque, quae allegoriarum nube recta intulit, nunc verbis apertioribus innotes
Abbreviated transcription (Latin):
fide corda considerat. tẽp̾tando
ea inrũpere ñ p̃sumat: Ferlutum
uero qr terrena c̃tagia de monstran.
tur : attestatur psalmista. qͥa it
Eduxistime delacumiseriȩ: & deluto
sacram̃to signant᷑ & tam̃ ab iniqͥsoꝑib:
ñrecedunt. seq nunc fidei uelamine
contegunt. sed cũ tẽpus inuenerint.
tuetur ut lutũ. signaculũ: Quosenim
nunc fideles credimꝰ: ipsos tunc fidei
hostes inuenimꝰ : & quãuis appareant
ñ tẽptati signaculũ. er̃ ꝓculdubio
tẽptati lutũ Vbi & recte dicitur:
Restituet᷑: Quia qualis eoꝵ c̃seienta
ẽẽ. ante fidẽ potuit: tales eos & post
modũ reꝓba uita c̃uincit Deqͥb ap¬
te subiungit᷑ : &stabit sic̃ uestimtũ:¬
Tot minc quasi uestib scã eccła indu¬
itur : quot fideliũ ueneratione de¬
corat᷑ : Unde & ei ostensis gentib:
Multis tam̃ quasi fidelib nunc spe.¬
cietenꝰ induitur: sed pulsn.
teꝑsecutionis impetu. tunc eis

Expanded text:
fide corda considerat, tentando fide corda considerat, tentando ea irrumpere non praesumat. Per lutum vero terrena contagia demontur, attestante Psalmista, qui ait: « Eduxisti me de lacu miseriae et de luto sacramento signantur, et tamen ab iniquis operibus non recedunt, seque nunc fidei velamine contegunt, sed cum tempus invenerint, tuetur ut lutum signaculum. Quos enim nunc fideles credimus, ipsos tunc fidei hostes inveniemus; et quamvis appareant non tentati signaculum, erunt procul dubio tentati lutum. Unde et recte dicitur, Restituetur, quia qualis eorum conscientia esse ante fidem potuit, tales eos post modum reproba vita convincit. De quibus apte subjungitur: Et stabit sicut vestimTot nunc quasi vestibus sancta Ecclesia induitur, quot fidelium veneratione decoratur. Unde et ei ostensis gentilibuMultis tamen quasi fidelibus nunc specie tenus induitur, sed pulsante persecutionis impetu, tunc eis
Abbreviated transcription (Latin):
te subiungit᷑ Restituetur ut lutũ
signaculũ: Acsi aꝑte diceret: Hiqui
nunc uident᷑ in eccłȩ sinu signaculũ
tunc ante oculos om̃iũ restituent᷑
ut lutũ : id .ẽ. nequaquã iudicia ho¬
minũ deꝑfessione religionis fallunt.
sed quã terrena sapiant demon¬
strantur : Solet enĩ seriptura sacra
ꝓfide appellare signaculũ: ꝓ ini¬
qͥtate lutũ : Nã filius iunior qͥ con¬
sũpta substantia ad patrẽ redit:
inmunere anulũ accepit Centilis
enĩ popłs qͥ in mortalitate p̃dita
ad dm̃ penitendo reuertitur: per
fidei signaculũ munit᷑ Vnde &
absponso suo eccłȩ dicit᷑: Poneme
ut signaculũ suꝑcortuũ: Idcirco
nãq signaculum reb ponitur :
nequa diripientiũ p̃sũptione teme¬
rentur : Sponsus ergo incor signa¬
colũ ponitur. quando fidei eiꝰ miste.¬
riũ. in custodia nr̃ȩ cogitationis in¬
primitur : ut ille infidelis seruus
nimirũ nr̃ aduersarius. cũsignata

Expanded text:
te subjungitur: Restituetur ut lutum te subjungitur: Restituetur ut lutum signaculum. Ac si aperte diceret: Hi qui nunc videntur in Ecclesiae sinu signaculum, tunc ante oculos omnium restituentur ut lutum, id est, nequaquam judicia hominum de professione religionis fallunt, sed quod terrena sapiant, demonstrantur. Solet enim Scriptura sacra pro fide appellare signaculum, pro iniquitate lutum. Nam filius junior qui, consumpta substantia, ad patrem rediit , in munere annulum accepit. Gentilis enim populus, qui, immortalitate perdita, ad Deum poenitendo revertitur, per fidei signaculum munitur. Unde et a sponso suo Ecclesiae dicitur: Pone me ut signaculum super cor tuum . Idcirco namque signaculum rebus ponitur, ne qua diripientium praesumptione temerentur. Sponsus ergo in corde signaculum ponitur quando fidei ejus mysterium in custodia nostrae cogitationis imprimitur, ut ille infidelis servus, nimirum noster adversarius, cum signata
Abbreviated transcription (Latin):
tatam̃ hȩc intelligialicer possunt
Terrã qͥppe: scriptura sacra uocare
consueuit ȩccłam : Extrema igitur
terre dñs tenet & concutit : qr ec¬
ꝑsecutione immanissima turbari
ꝑmittit. nectam̃ ꝑmittendo deserit
Nanc terrã aliquando dñs tenet
& ñ concutit: aliquando tenet& c̃¬
cutit : qr modo eã tranquilla pace
fidei possidet. modo c̃moueri im¬
petu ꝑsecutionis iubet Bene autẽ¬
cũ diceret. nũqͥd tenuisti c̃cutiens
extrema terrȩ : ilico adiuncxit.
& excussisti impios exea Attẽstante
enĩ paulo.pleriq ineasunt qͥc̃fiten¬
t᷑ senosse dm̃: factis aut̃ negant:
Impios ergo exea dñs excutit: tr hi qͦs
nunc intima uicia possident. tunc
inuoragme aptȩ infidelitatis caduꝗ
Atq in aceruũi palearũ transeunt.
cũ tẽptationis illius aura cõmouentur.
& quanuisse nunc subspecie fidei in¬
tra areȩ sinũ tegunt. tunc nimirum
extra granoꝵ cumulũ districti exa¬
minis uentilabro siliunt : Vnde & ap¬

Expanded text:
ta tamen haec intelligi et aliter possunt. Terram quippe Scriptura sacra vocare consuevit Ecclesiam. Extrema igitur terrae Dominus tenet et concutit, quia Ecpersecutione immanissima turbari permittit, nec tamen permittendo deserit. Hanc terram aliquando Dominus tenet, et non concutit; aliquando tenet et concutit, quia modo eam tranquilla pace fidei possidet, modo commoveri impetu persecutionis jubet. 11. In Ecum diceret: Nunquid tenuisti concutiens extrema terrae, illico adjunxit: Et excussisti impios ex ea? Attestante enim Paulo, plerique in ea sunt qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Impios ergo ex ea Dominus excutit, quia hi quos nunc intima vitia possident, tunc in voraginem apertae infidelitatis cadent; atque in acervum palearum transeunt, cum tentationis illius aura commoventur. Et quamvis se nunc sub specie fidei intra areae sinum tegant, tunc nimirum extra granorum cumulum districti examinis ventilabro resilient. Re
Abbreviated transcription (Latin):
qđdã suȩ potentiȩ signa culũ fecit:
đtam̃ utlutum reffituetur : qr licet
ȩterna supplicia ꝑ conuersionem
fugiatꝰ. it ultionẽ tam̃ ꝑp& ratę
suꝑbiȩ. carnis morte dampnatur :
Exluto qͥppe homo ẽditꝰ. &m̃tis accep.¬
ta ratione. similitudine diuinȩ ima.¬
gmis decoratꝰ: elatione cordis intu.¬
mescens. Qđ de infimis formatꝰ eẽt.
oblitꝰ ẽ Unde mira c̃ditoris iustitia
actũ. ẽ: ut qr ꝑsensũ intumuit. quẽ
sacionabilẽ accepit. rursus terra
ꝓmortẽ fieret : quã ẽẽ. se c̃siderare
humilit̃ noluit & qr peccando dĩ
similitudinẽ ꝑdidit. moriendo uero¬

Expanded text:
dam suae potentiae signaculum fecit. Quod tamen ut lutum restituetur, quia licet aeterna supplicia per conversionem fugiat, in ultione tamen perpetratae superbiae carnis morte damnatur. Ex luto quippe homo conditus, et mentis accepta ratione, similitudine divinae imaginis decoratus, elatione cordis intumescens, quod de infimis formatus esset oblitus est. Unde mira conditoris justitia actum est ut quia per sensum intumuit, quem rationabilem accepit, rursus terra per mortem fieret, quam esse se considerare humiliter noluit; et quia peccando Dei similitudinem perdidit
Abbreviated transcription (Latin):
magisquã dei : Quisqͥs igit᷑ talis est:
sihȩc districte iudicantur. & ꝑsecu-¬
inpace eccłȩ: antixp̃i tẽptam̃ta: Ne.¬
moitaq illa ꝑsecutionis extremȩ
tẽpora. quasi sola ꝑhorrescat: Apud
iniqͥsnãq cotidie res antixp̃i agit᷑:
qr in eoꝵ cordib misteriũ suũ ĩanunc
occultus opatur : & simultinunc spe-¬
cietenꝰ intra eccłam c̃stituti. simulant
seesse qđñ sunt: in aduentu tam̃ iudi¬
cis ꝑdent᷑ qđ sunt : Deqͥb bene salo.¬
monait : Vidu impiosse pultos: qͥ etiã
cũ aduiuerent in loco sc̃o erant: & lau¬
dabant᷑ inciuitate quasi iustoꝵ ope.¬

Expanded text:
magis quam Dei . Quisquis igitur talis est, magis quam Dei . Quisquis igitur talis est, si haec districte judicantur, etsi persecuin pace Ecclesiae Antichristi tentamenta. Nemo itaque illa persecutionis extremae tempora quasi sola perhorrescat. Apud iniquos namque quotidie res Antichristi agitur, quia in eorum cordibus mysterium suum jam nunc, occultus operatur. Et si multi nunc specie tenus intra Ecclesiam constituti simulant se esse quod non sunt, in adventu tamen judicis prodentur quod sunt: de quibus bene Salomon ait: Vidi impios sepultos, qui etiam cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
circo ꝓxp̃o. qr uidelicet ꝓueritate
puenit. Ponamꝰ ergo ante oculos: qđ
aliqͥs ꝑcunctatꝰ ꝑsonã potentis accepit.
& ne uerbi saltẽ iniuriam pateretur.
ueritatẽ negauit. Quid rogo iste face¬¬
inter flagella uerborũ : ecce & post¬
hȩc ante oculos hominũ adhuc xp̃i.¬
anꝰ ẽ : & tam̃ sieũ dñs districte dispo¬
suit iudicare. iãnon. ẽ: Uideo autẽ
alios qͥb plocũ magisterii. ex hortan.¬
disunt officia arguendiq cõmissa. qr
uident aliqͥd illicitũ admitti: & tam̃
dũqͦrũdã potentũ offendere grãm me-¬
tuunt. arguere ñp̃sumunt: Quisquis
iste.ẽ. qͥd aliud fecit. nisi uidit lupum
uenientẽ & fugit : Fugit qr tacuit:
tacuit. qr despecta eternagrã. tẽpo¬
ralẽ głam ꝓlus amauit : Ecce ante po¬
tentis faciem intra sui se latebras silen-
tu abscondit : & sicut ꝑsecutioni publi-¬
cȩ sic occultũ locũ dedit timori: Bene
detalib dicit᷑: Dilexer̃ głam hominũ :¬

Expanded text:
Christo, quia videlicet pro veritate, pervenit. Ponamus ergo ante oculos quod aliquis percunctatus personam potentis accepit, et ne verbi saltem injuriam pateretur, veritatem negavit. Quid rogo iste faceinter flagella verborum? Ecce et posthaec ante oculos hominum adhuc Christianus est, et tamen si eum Dominus districte disposuit judicare, jam non est. Video autem alios, quibus per locum magisterii, exhortandi sunt officia arguendique commissa; qui vident aliquid illicitum admitti, et tamen, dum quorumdam potentum offendere gratiam metuunt, arguere non praesumunt. Quisquis iste est, quid aliud fecit, nisi vidit lupum venientem et fugit? Fugit quia tacuit, quia despecta aeterna gratia temporalem gloriam plus amavit. Ecce ante potentis ii abscondit, et sicut persecutioni publicae, sic occulto locum dedit timori. Bene de talibus dicitur: Dilexerunt gloriam hominum
Abbreviated transcription (Latin):
similis ñ ꝑiustitiã. sed ꝓpotentiam
c̃cupiuit : Sed homo ꝑgrãm liberatꝰ
qͥdẽsimilitudinẽ ꝑse ap̃petendo cȩ¬
ciderat. in reatũ criminis sui longe
dõ imparẽ se.eẽ. cognoscens clamat
Dñe qͥssimilis tibi. diabolusuero in.
lapsus sui crimine iuste dimissus
inm̃sura ruinȩ sue minime ꝑmansit :
sed quanto du ab om̃ipotentis grã
defuit. tanto magis reatũ criminiscu¬
mulauit: Nãqͥ ideo cecidit: qr ꝓuer¬
so ordine dõ eẽ similis uoluit . Eo
usq ꝑductꝰ ẽ. ut in antixpm ueniens.
uideri dõsimilis dedgnetur: atq eũ
quẽ habere ñ potuit suꝑb ȩqualẽ.
dãpnatꝰ inferiorẽ putat: Nã cum
de illo hoc qđ iã p̃misimꝰ dicit᷑. extollens
se supra om̃e qđ dicit᷑ ds aut qđ colit᷑
apte monstrat᷑. qr appetendo dudũ
deisimilitudinẽ. qͣsi uxta dm̃ seerige
re uoluit : sed insuꝑbiȩ culꝑa crescen¬
colitur. ex tollit Quia ergo hec etꝰ
suꝓbia districti uidicis erit aduentu

Expanded text:
similis non per justitiam, sed per potentiam concupivit; sed homo per gratiam liberatus qui Dei similitudinem perverse appetendo ceciderat, in reatu criminis sui longe Deo imparem se esse cognoscens, clamat: Domine, quis similis tibi ? Diabolus vero in lapsus sui crimine juste dimissus, in mensura ruinae suae minime permansit, sed quanto diu ab omnipotentis gratia defuit, tanto magis reatum criminis cumulavit. Nam qui ideo cecidit, quia perverso ordine Deo esse similis voluit, eo usque perductus est, ut in Antichristum veniens, videri Deo esse similis dedignetur, atque eum quem habere non potuit superbus aequalem, damnatus inferiorem putet. Nam cum de illo hoc quod jam praemisimus dicitur: Extollens se supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur , aperte monstratur quia appetendo dudum Dei similitudinem, quasi juxta Deum erigere se voluit, sed in superbiae culpa crescencolitur extollit. Quia ergo haec ejus superbia districti judicis erit adventu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrens ei sub esse recusauit: Imitatur
ergo diabolũ: qͥs qͥs id circo potestatẽ
suã appetit. qr ei qͥsibi.ẽ. suꝑna ordina.¬
tone p̃positꝰ: sub esse fastĩdit Sunt
p̃terea plurima : quȩ qͦsdã in ipsa pace
eccłȩ constitutos infideles ẽe. ꝓnun-¬
tient: Video nãq ñnullos ita ꝑsonam
potentis accipere : ut reqͥsiti abeo ꝓfa.
uore eiꝰ ñdubitent in causa ꝓximi ue.¬
rũ negare : & qͥs ẽ. ueritas. nisi illȩ qͥdi¬
xit. egosuuia. ueritas &uata: Ueq¬

Expanded text:
quaerens, ei subesse recusavit. Imitatur quaerens, ei subesse recusavit. Imitatur ergo diabolum quisquis idcirco potestatem suam appetit, quia ei qui sibi est superna ordinatione praepositus, subesse fastidit. Sunt praeterea plurima quae quosdam in ipsa pace Ecclesiae constitutos infideles esse renuntient. Video namque nonnullos ita personam potentis accipere, ut requisiti ab eo, pro favore ejus non dubitent in causa proximi verum negare. Et quis est veritas nisi ille qui dixit: Ego sum Via, Veritas et
Abbreviated transcription (Latin):
manifestꝰ uidebit᷑ : nã in cordib
iniꝗͦrũ secreta sua iãnunc occul
tꝰoꝑat᷑ Ut enĩ de aptiorib cri¬
minib: taceã : ecce alius frĩ in corde
suo tacitꝰ in uidet: & sioccasionem
repperiat. eũ supplantare c̃tendit:
Cuiꝰ alterius m̃brũ. ẽ. nisi eiꝰ deqꝰ scrip¬
in orbẽ terrarũ : Alius magnimeriti eẽ
scȩstimans ꝑtumorẽ cordis cunctis se
p̃ferens. om̃s semet ipso inseriores
credit: Cuiꝰ alteriꝰ menbrũ. ẽ. nisi eiꝰ
deqͦ scriptũ . ẽ. omẽ sublime uidet
& ipse ẽ. rex suꝑ uniuersos filios sup¬
biȩ : Alius mundi huiꝰ potentiam
quȩrit : non quo aliis ꝓsit. sed quo
ipse alteri subditꝰ nonsit: Ctidis
alterius menbrũ . ẽ. nisi eiꝰ dequo scrip¬
tũ ẽ. qͥdixit. sedebommonte stetam̃ti.¬
in laterib aqͥlonis. ascendã suꝑaltitu¬
dinẽ nubiũ. similis ero altissimo : Solus
qͥppe altissimꝰ. ita dominatur supomĩa.
ut alteri subeẽ. ñ possit: Quẽ diabolus

Expanded text:
nam in cordibus iniquorum secreta sua jam nunc occultus operatur. Ut enim de apertioribus criminibus taceam, ecce alius fratri in corde suo tacitus invidet, et si occasionem reperiat, eum supplantare contendit; cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scripin orbem terrarum ? Alius magni meriti esse se aestimans, per tumorem cordis cunctis se praeferens, omnes semetipso inferiores credit: cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est rex super universos filios superbiae ? Alius mundi hujus potentiam quaerit, non quo aliis prosit, sed quo ipse alteri subditus non sit; cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scriptum est: Qui dixit: Sedebo in monte testamin lateribus Aquilonis; ascendam super altitudinem nubium: similis ero Altissimo ? Solus quippe Altissimus ita dominatur super omnia, ut alteri subesse non possit. Quem diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ suꝑnȩ increniationis audiebat:
Habes illic tenentes doctrinã balaã :
qͥd ocebat balac mittere scanda lũ
corã fili is ifrł. edere & fornicari
Iiatirȩ qͦq eccłam ab hie tabel notitia.
& tẽpora & loca diuidebant: sed qr cã
par uitȩ reatꝰ astrinxerat. in esse hie
angło ad testante qͥait: H labeo ad¬
uersuste aliqua : qr ꝑmittis mulierẽ
hiezabel qͣe edicit ꝓphetã docere
& seducere seruos meos. fornicari. & man¬
ducare deidolotitis: Ecce qr repperi.¬
ri potuer̃. qͥhietabel uitã reꝓba
actione secuti sunt. hie tabel illic
inuentamemora t᷑. q uidelicet pra.¬
uũ corpꝰ conuncti mores unũ faciuN.
etiã sihȩc loca uł tẽpora scindunt:
Vndefit : ut in ꝑuersis suis imitato¬
rib & iniquus quisq maneat qͥiã p̃te¬
riit : & in suis operatorib: ipse iniquo¬
rũ auctor iã appareat. qͥnecdum
uenit: Hinc ioħ s ait: Nunc antix p̃i
multi facti sunt : Quia iniqͥom̃s iam

Expanded text:
ce supernae increpationis audiebat: ce supernae increpationis audiebat: Habes illic tenentes doctrinam Balaam, qui docebat Balac mittere scandalum coram filiis Israel, edere et fornicari . Thyatirae quoque ecclesiam a Jezabel notitia et tempora et loca dividebant; sed quia eam par vitae reatus astrinxerat, inesse ei Jeangelo attestante, qui ait: Habeo adversus te aliqua; quia permittis mulierem Jezabel, quae se dicit propheten, docere et seducere servos meos, fornicari et manducare de idolothytis . Ecce quia reperiri potuerunt, qui Jezabel vitam reproba actione secuti sunt, Jezabel illic inventa memoratur, quia videlicet pravum corpus conjuncti mores unum faciunt, etiam si hoc loca vel tempora scindunt. Unde fit ut in perversis suis imitatoribus et iniquus quisque maneat qui jam praeteriit, et in suis operatoribus ipse iniquorum auctor jam appareat, 924 qui necdum venit. Hinc Joannes ait: Nunc Antichristi multi facti sunt , quia iniqui omnes jam