comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pondera.salua presentem
catheruam in tuis hodiela¬
dib congregatam. tuo ue¬
xillo signatam. hec cum di¬
xisset. preciosissimam partẽ
ligni quam secum detułat:
mortuus recepit ꝓpriã ui¬
tam. paralytiai quoq qua¬
tuor adepti sunt sanitatem
admissam. leprosi decem cu¬
tem receperunt mundam
quindecim quoq ceci luci.¬

Expanded text:
tinuit. Salva praesentem catervam, in tuis hodie laudibus congregatam, et tuo vexillo signatam. Haec cum dixisset, pretiosissimam partem ligni, quam secum detulerat, mortuus unus recepit propriam vitam; paralytici quatuor adepti sunt sanitatem amissam; leprosi decem cutem receperunt mundam; quindecim quoque caeci luci
Abbreviated transcription (Latin):
si penitens tantum ab illo
desisteret. Adiunctum qͦq¬
cedule erat in fine qd̃ quis¬
q sanctum egiduun pro qͦ¬
libet commnisso inuocaret.
si tantum ab illius perpe¬
esse sibi a domino procul
dubio crederet. Post hec ad¬

Expanded text:
s peniteret et ab illo cessaret. Adiunctum quoque erat in fine quod quisquis sanctum Egidium pro quocumque commisso inuocaret si tantum ab illo dem sibi a deo esse procul dubio crederet. Obla
Abbreviated transcription (Latin):
lebrarent. Deniq officio ꝯ¬
petenter peracto. ignis do
erentur ualidissimo frri
aspexit lambertũ deesse
cem a dire udicatus fuiss.
ad hec abbas benignus in
stuporem conuersus. suspi¬
ter poscite patrem nr̃m hu¬
militer ut ad nos ueniat
festinanter. Cum ergo re¬
sic insipienter egimus. Ad
ita reddidit heros. Surgite
turbemini diutius: haut
me terruit frigoris impetꝰ.
Affuit m protector uite mee.
custodiens me in necessita¬
tis tribulatione. Deinde of
ficia caritatis prĩ cupientes
re sfuduerunt: ⁊ uestib ni¬
tidis eum circundederunt.

Expanded text:
lemni. Denique officio competenter peracto, exierunt erentur validissimo frigoinspexit, Lantbertum deesse cem adire judicatus fuisse. 20. Ad haec abbas benignus in stuporem conversus, suspiter, poscite Patrem nostrum humiliter, ut ad nos veniat festinanter. At illi sic insipienter egimus. Misita reddidit heros: Neturbemini diutius; haud me terruit frigoris impetus. Affuit mihi Protector vitae meae, custodiens me in necessitatis tribulatione, ficia charitatis illi cupientes re studuerunt, et vestibus nitidis eum circumdederunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sie. studuit pietatis angere
nem. Instabat predicatõib
assidius. arguens delinquẽ
te gradientes exhortationi¬
b p̾aternis. Exuberabat ele¬
mosinis. choruscabat mira¬
culis. Interea longe eius sci
tatis diffusa opinio. perue-¬
nit ad noticiam regis hil¬
drici: qui eo tempore inter
francigenas sceptrum op¬
tinebat regni. Unde fcm ẽ¬
ut cum summo honore ue¬
neraretur a rege. primumq
gradum uendicaret eius¬
amicitie: extans princeps
amabilis in regis palatio.
⁊pontifex affabilis in rega¬
Mox inuidie pondus et o¬
dium aduersus dei famu¬
lum com mouit lambertũ.
Hinc hostili rabie magis ac
magis grassante. lamber
debiti honoris priuatur dig¬
nitatib: ac de pontificali
cathedra uir celebs eicitur
lambertus xp̃i athleta cle¬
menter ferens tuncta pre¬
sulatus liquit sceptrum:
commendans curam oulñ
ei qui lauit baptismate ac
redemit sanguine.Cumq
discederet ur mitissimꝰ be¬
tib: consignans eos xp̃i
signaculo. Quib etiã dul¬

Expanded text:
e studuit pietatis augere nem. assiduis, arguens delinquentte gradientes exhortationibus paternis. Exuberabat eleemosynis, coruscabat miraculis, jus sanctitatis diffusa opinio pervenit ad notitiam regis Childerici, qui eo tempore inter Francigenas sceptrum obtinebat regni quod ut cum summo honore veneraretur a rege, primumque gradum vindicaret amicitiae ejus, exstans princeps amabilis in regni palatio, et pontifex affabilis in regaMox etenim invidiae pondus et odium adversus Dei famulum commovit Lantbertum. Hinc hostili rabie magis ac magis grassante et inviddebiti honoris privatur dignitatibus, ac de pontificali cathedra vir coelestis ejicitur Lantbertus, Christi athleta, clementer ferens cuncta, praesulatus liquit sceptrum, commendans curam ovium ei qui lavit baptismate, ac redemit sanguine. Cumque discederet vir mitissimpulo, consignans eos Christi signaculo. Quibus etiam dul
Abbreviated transcription (Latin):
lius erat sinceritas: et le¬
gis plenitudo. In ore ipĩus
ueritas erat ⁊ lenitatis plꝰ¬
critudo: inconsilio eius ui-¬
gor ⁊ sapientia. in actibus
one ipsus innocentia ⁊ ca¬
stitas. in habitu eius hone¬
tegumẽta non adeo indu¬
ebat preciosa. Primus ei a¬
mictus saccus erat cilicinꝰ¬

Expanded text:
lius sinceritas et legis plenitudo; in ore ipsius veritas, et lenitatis pulchritudo; in consilio ejus vigor et sapientia; in actibus one ipsius innocentia et castitas; in habitu ejus glotegumenta non adeo induebat pretiosa: primus ei amictus saccus erat silicin
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Illo tempore pipinus
monarchiam regui ⁊ prin¬
cipatum gerebat᷑ ppłi. uir
armis strenius: ⁊ diuine
religionis cultor p̃cipuus.

Expanded text:
tum. Illo tempore Pippinus monarchiam regni, et principatum gerebat populi, vir armis strenuus, et divinae religionis cultor praecipuus.
Abbreviated transcription (Latin):
re tenebantur pharisei. cũ
magistro ueritatis desuscep¬
tione peccatorum detrahebit.
tur. qui superbie fastu a iu¬
sticia longe discesserant ⁊¬
eos criminabantur ĩuistos.
qui resipiscendo a peccatis
non parum iam iusticie ꝓ¬
pinquabant. Meminisse¬
nolebant quia matheꝰ sicut
lucas scribit. relictis omni¬
b que gerebat secutus est
eum: sz ⁊ alii publicani ac
peccatoies eo animo cũ illo
discumbebant. quo illi deĩ¬

Expanded text:
re tenebantur Pharisaei, cum re tenebantur Pharisaei, cum magistro veritatis de susceptione peccatorum detrahebant tur, qui superbiae fastu a justitia longe discesserant; et eos criminabantur injustos, qui resipiscendo a peccatis non parum jam justitiae propinquabant. nolebant quia idem Matthaeus, sicut Lucas scribit, relictis omnibus quae gerebat, secutus est eum. Sed et alii publicani ac peccatores eo animo cum illo discumbebant, quod illi dei
Abbreviated transcription (Latin):
to gratius illi conuiniũ ĩ
domo pectoris sui per fidẽ
ac dilectionem parauit. ip.¬
so attestante qui ait. Ecce
ego sto ad ostium ⁊ pulso.
Si quis audierit uocẽ me¬
am ⁊aperu̾it ianuam. intͣ¬
bo ad sslum: ⁊ cenabo cũ illo
⁊ ipse mecum. Stat quippe
ad ostium dominus et pul¬
sat. tũ memoriam sue uolỹ¬
tatis uel per os docentis ho¬
minis uel per suam intus
inspirationem: nr̃o cordi
infundit. Audita autem
uoce eius. ianuam ut reci¬
piatur aperimus: quando
illius siue secretis sen aꝑtis
admonitionib libenteras¬
sensum prebemus ⁊ hiisq̃¬
ciendis operam damꝰ. Intrat
u̾o ⁊ ille nobiscum ut nos
cum illo cenemus. qr ĩ cor¬
dib electoꝵ per amoris sui
gratiam inhabitat: ut et
ea semper luce sue presen¬
tie reficiat. quatinus ad su¬
perna desideria magis ma¬
gisq proficiant: ⁊ studiis e¬
orum celestib quasi gratis¬
simis dapib ipse pascatur
pharisei. dicebant discipłis
gister u̾r: Duplici ergo erro¬

Expanded text:
to gratius illi convivium in domo pectoris sui per fidem ac dilectionem paravit, ipso attestante qui ait: Ecce ego sto ad ostium, et pulso . Si quis audierit vocem meam, et aperuerit januam, intrabo ad illum, et coenabo cum illo, et ipse mecum. Stat quippe ad ostium Dominus et pulsat, cum memoriam suae voluntatis vel per os docentis hominis, vel per suam intus inspirationem nostro cordi infundit. Audita autem voce ejus, januam ut recipiatur aperimus, quando illius sive secretis sive apertis admonitionibus libenter assensum praebemus, et his peus operam damus. Intrat vero, ut et ille nobiscum, et nos cum illo coenemus, quia in cordibus electorum per amoris sui gratiam inhabitat, ut et ea semper luce suae praesentiae reficiat, quatenus ad superna desideria magis magisque proficiant, et studiis eorum coelestibus quasi gratissimis dapibus ipse pascatur. Pharisaei, dicebgister vester? Duplici erro
Abbreviated transcription (Latin):
ut uenerunt ambo dracho¬
nes ante pedes apłi. obdor¬
mierunt. Tunc dicit aposto
lus magis illis. Hbi est ars
eos. Ego antem si non ro¬

Expanded text:
terunt, ambo dracones ante pedes ejus obdormierunt. Tunc apolus magis: «Vbi est ars tis. Ego autem si non ro
Abbreviated transcription (Latin):
singulis draconib adueni
re. Sracones aũt erant ga¬
leati. flatus eorum flãmife¬
ros ardores emanabat: sul¬
phureas spargebant auras
narib. quarum odor hoĩes
interficiebat. Tunc consig

Expanded text:
singulis draconibus advenire diceret. Dracones autem galeati erant, flatus eorum flammiferum ardorem emanabat; sulphureas naribus auras spargebant, quorum odor homines interficiebat
Abbreviated transcription (Latin):
terua. Cuiusdam u̾o noc¬
tis silentio dum simul ẽ
fratrib quiesceret in dor¬
mitorio. clam de lectulo uo¬
luit surgere: ut prolixis
orationib posset attentiꝰ
insistere. Cumqz suis alte¬
rum ex coturns acciꝑet.
alterum a manu lapͥsũ ẽ:
feriensq soli pauimẽtũ.
quieti fratrum incussit
sonitum. At pater cenobii
negligentia. uostrũ morẽ
expleat: crucem protinus
ad eat. ⁊ quod deliquit negli¬
genter: diluat obedienter.
Tunc lambertus sacerdos
patientissimus. spe firmis
libentissime compleuit: ⁊
detulit secum ad ĩmane fri¬
lendum. nisi tantũmodo
unum quo indutus erat

Expanded text:
um. Cujusdam ergo noctis silentio, dum simul cum fratribus quiesceret in dormitorio, clam de lecto voluit surgere, ut prolixis orationibus posset insistere attentius. Cumque suis alterum ex cothurnis acciperet, alterum eorum a manu lapsum est, feriensque soli pavimentum, quieti fratrum incussit sonitum. At Pater coenobii negligentia, nostrum morem expleat, crucem protinus adeat, et quod deliquit, diluat obedienter. Tunc Lantbertus, sacerdos patientissimus, spe firmisslibentissime complevit, etdetulit secum ad immane frilendum, nisi tantummodo unum, quo indutus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
regni. pro certo scias qr uelis
clero exclamante. acquieuit¬
eorum petitionib: suscipiẽs
curam presulatris. ne obecli¬
entiam deser̾et que tet̾rarũ
uirtutũ comes esse assolet.

Expanded text:
ed pro certo scias, quia, velis, clero exclamante, eeorum petitionibus, suscipiens curam praesulatus, ne obedientiam desereret, quae caeterarum virtutum comes esse assolet.
Abbreviated transcription (Latin):
qui de acceptis beneficiis
deo gloriam dare neglexe¬
runt. Qua propter hec le¬
ctio superiori ea ratione
coniungitur: quod ibi fi¬
dem per humilitatẽ au¬
geri debere parabola da¬
ta decernitur. hic autem
manifestius ipsis rebus
ostenditur non fidei tant̃
agnitam rationem.s ex¬
cutam fidei operationem
esse que saliu faciat cre¬
dentem. detq gloriam pa¬
tri qui est in celis.

Expanded text:
qui de acceptis beneficiis qui de acceptis beneficiis Deo gloriam dare neglexerunt. Quapropter et haec lectio superiori ea ratione conjungitur, quod ibi fidem per humilitatem augeri debere parabola data decernitur; hic autem manifestius ipsis rebus ostenditur, non fidei tantum agnitam rationem, sed exsecutam fidei operationem esse, quae salvum faciat credentem, detque gloriam Patri qui est in coelis.
Abbreviated transcription (Latin):
a creatore creaturam: eo¬
q manifestetur uarieta¬
te mendacioꝵ tan quam
lepra caruisse. ⁊ tamẽ in¬
gratus sit deo ⁊ domino
mundatori suo quia ele¬
ctus superbia grarũ agẽ¬
darum pia humilitate ñ
sternitur. si milisq effi¬
citur eis de quib dicit a¬
postolus. Qui cum cogno¬
uissent deum. non ut de¬
um magnificau̾unt: aut
gras egerunt. Qd̃ enim
dicit eos deum cognonis¬
se: ostendit quidem a lepͣ
fuisse mundatos. s tamẽ
statim accusat ingratos.
Et ait illi. Surge uade: qr¬
fides tua tesaluum fecit.
Qui deuotus ante dñm ce¬
cidrt. surgere ⁊ ire precipi¬
tur. quia qui infirmita¬
tem suam subtiliter cog¬
noscens.humiliter iacet:
per diuini uerbi ꝯsolatio¬
nem surgere ad fortiora o¬
pera. ⁊crescentib cotidie
meritis ad perfectiora pas¬
sim proficere iubetur. Si
aũt fides saluum fecit il¬
lum quem adagendas
saluatori ⁊emundatori
suo gratias in clinauit:
ergo perfidia perdiclit eos

Expanded text:
a Creatore creaturam, eaa Creatore creaturam, eaque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse, et tamen ingratus sit Deo et Domino mundatori suo, quia, elatus superbia, gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis de quibus dicit Apostolus: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt . Quod enim dicit eos Deum cognovisse, ostendit quidem a lepra fuisse mundatos, sed tamen statim accusat ingratos. Et ait illi: Surge, vade; fides tua te salvum fecit. Qui devotus ante Dominum cecidit, surgere et ire praecipitur; quia qui infirmitatem suam subtiliter cognoscens humiliter jacet, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera, et crescentibus quotidie meritis ad perfectiora passim proficere jubetur. Si autem fides salvum fecit eum quem ad agendas Salvatori et emundatori suo gratias inclinavit, ergo perfidia perdidit eos,
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ decem sint. unũ autẽ
non eis indiget ut custodi¬
at unitatem. Quamobrẽ
ut unus ille qui gratias
egit unice eccłie significa¬
tionem approbatus atqi
laudatus est: ita illi nouẽ
qui gratias non egerũt
reprobi effecti. a consortio
unitatis exclusi sunt. idõ¬
q tales in nouenatio nu¬
mero tanquam imperfcĩ
remanebunt. Et merito
eos saluator quasi igno¬
tos ubi sĩt inquirit. Scire
enum dei eligere: nescire
reprobare est. Non est in¬
uentus qui rediret ⁊ daret
gloriam deo: nisi hic alie¬
iugena. Scd̾m corpus qui¬
dem facile est ui dere pos¬
se hominem non habere
lepram: et tamen animi
esse non boni. secundũ sig¬
nificationem aũt huius
miraculi conturbat ꝯsi¬
derantem. quomodo mũ¬
dus dici possit ingratus.
S iam facile est etiam il¬
lud uideri posse. ut quis¬
quis in ecelle societate do¬
ctrinam integram uerã¬
q assequatur. ⁊ omĩa se¬
cundum fidei catholice re¬
gulam disserat. distingͣt

Expanded text:
tur, et decem sint: unum autem tur, et decem sint: unum autem non eis indiget, ut custodiat unitatem. Quomobrem ut unus ille qui gratias egit, unicae Ecclesiae significatione approbatus atque laudatus est, ita illi novem qui gratias non egerunt reprobi effecti, a consortio unitatis exclusi sunt. Ideoque tales in novenario numero tanquam imperfecti remanebunt. Et merito eos Salvator quasi ignotos ubi sunt inquirit: scire enim Dei eligere, nescire reprobare est. Non est inventus qui rediret, et daret gloriam Deo, nisi hic alienigena. Secundum corpus quidem facile est videre posse hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni: secundum significationem autem hujus miraculi, conturbat considerantem, quomodo mundus dici possit ingratus. Sed jam facile est etiam illud videre, fieri posse ut quisque in Ecclesiae societate doctrinam integram veramque assequatur, et omnia secundum catholicae regulam disserat, distinguat
Abbreviated transcription (Latin):
lia beneficia prestitit inue¬
nitur misisse ad sacerdotes
nisi leprosos: quia uideliez
sacerdotium iudeoꝵ figura
erat futuri sacerdotii rega¬
lis quod est in ecclesia. quo
ꝯsecrantur omnes pertinẽ¬
tes ad corpus xp̃i. summi ⁊
ueri principis sacerdotũ.
Et quisquis uel heretica
prauitate uel superstitiõe
gentili. nel iudaica perfidi¬
ã uel etiam scismate fr̾no
quasi uario colore per xp̃i
gr̃am caruerit: necesse est
ad eccl̃iam ueniat. colorẽ¬
qz fidei uerum quem acce¬
perit ostendat.cetera uero
uicia tanquam ualitudĩes
⁊quasi membroꝵ anime
atq sensuũ. per seipsum ĩ¬
terius in ꝯscientia et in in¬
tellectu dominus sanat ⁊
corrigit. Deniqz ⁊ paulus
uoce domini audita. quid
me persequeris. ego sum
ihẽ qͥuem tu persẽqueris.
plexio. ut ultra non prog̃¬
diatur numerus. nisi ad¬
⁊ hec per infinitatẽ num̃i
regula custodiatur. Nouẽ
itaq indigent uno: ut qͣdã
unitatis forma coagulen¬

Expanded text:
lia beneficia praestitit invelia beneficia praestitit invenitur misisse ad sacerdotes nisi leprosos, quia, videlicet, sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi summi et veri principis sacerdotum. Et quisquis vel haeretica pravitate, vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, vel etiam schismate fraterno, quasi vario colore per Domini gratiam caruerit, necesse est ad Ecclesiam veniat, coloremque fidei verum quem acceperit, ostendat. Caetera vero vitia tanquam valetudinis et quasi membrorum animae atque sensuum, per seipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit. Denique et Paulus voce Domini audita: Quid me persequeris? Et: Ego sum Jesus quem tu persequeris plexio, ut ultra non progrediatur numerus, nisi ruet haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indigent uno, ut quadam unitatis forma coagulen
Abbreviated transcription (Latin):
eprosi non absurde
nas profitentur erroris.¬
Non enim uł abscondũt
imperitiam suam. s pro
summa peritia proferũt
in lucem. ⁊ iactantiã ser¬
monis ostendunt. Nulla
porro falsa doctrina est:
que non aliqͣ uera interꝰ¬
misceat. Uera ergo falsis
inordinate permixta. in
una disputatione uł nrͣ¬
ratione hominis tanqͣm¬
in unuis corporis colore
apparentia. significant
lepram: tanquam ueris
falsisq colorẽ locis. huma¬
na corpora uariantem at
q maculantem. Hii aũt
tam uitandi sunt eccłie:
ut si fieri potest linguis
remoti. magno clamore
xp̃m interpellent. Unde
⁊ apte subiungitur. Qui
steterunt alonge: et leua¬
uerunt uocem dicentes.
Ih̃u preceptor: miserere
nostri. Et bene ut saluen¬
tur: ih̃m preceptorem no¬
minant. Quia enum in
enis uerbis se errasse sig¬
nificant. hunc saluandi
humiliter preceptorem uo¬
cant. Cumq ad cognitio¬
nem preceptoris redeũt:
mox ad formam salntis
recurrunt. Nam sequitur.
nus eorum quib corpora¬

Expanded text:
eprosi non absurde nas profitentur errorisNon enim vel abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantia sermonis ostentant. Nulla porro falsa doctrina est quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permixta, in una disputatione vel narratione hominis, tanquin unius corporis colore apparentia, significant lepram, tanquam veris falsisque colorum fucis humana corpora variantem at maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut, si fieri potest, longius remoti, magno clamore Christum interpellent. Unde et apte subjungitur: Qui steterunt a longe et levaverunt vocem, dicentes Jesu praeceptor, miserere nostri. Et bene ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant: cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Nam sequitur: nus eorum quibus haec corpora
Abbreviated transcription (Latin):
uenit in domũ suam ⁊ dedit
ius suis ⁊ ancillis: ⁊ cõmu¬
nicauit de sacrificio altaris
beati laurentii martyris.
Et posita mensa priusqͣm
cibum sumerent. uenerũt
milites ⁊ tenuerunt eum:¬
⁊ perduxerunt eũ ad deciũ¬
us cesar subridens dixit ei.
Num quid tu magus effectͦ
es. qui corpus laurentii ab
magus s quasi xpĩanus.
furore arreptus. iussit ut cũ
lapidib os eius tonderet᷑.

Expanded text:
ad domum suam rediens, vis suis et ancillis; et communicavit de sacrificio altaris beati Laurentii martyris. Et posita mensa, priusquam cibum sumeret, venerunt milites et tenuerunt et perduxerunt ad Deciuus subridens dixit ei: « Numquid et tu magus efectus es, qui corpus Laurentii absmagus sum, quasi christianus. furore arreptus jussit ut cum lapidibus os
Abbreviated transcription (Latin):
sua sine differẽtia relĩquẽ¬
tes ad nocẽ celestis magi¬
stri a captura pisciũ ĩ pis¬
catores hõim alacri ꝯuer¬
sione mutati st̃¬

Expanded text:
sua sine differentia relinquentes, ad vocem coelestis magistri, a captura piscium in piscatores hominum alacri conversione mutati s
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Quod autem declara¬
to postmodum ⁊ ꝯfirmato
nomine iohannis apertũ
est os ⁊acharie. et loqueba¬
tur benedicens deum: patz
utiq quia manifestata ꝑ
angłos gratia noui testa¬
menti. multa etiam tur¬
ba sacerdotum obediebat
fidei: relictaq taciturnita¬
te nociua ad confitenda
laudanda ⁊ predicanda sui
dona redemptoris se deuota
submittebat.

Expanded text:
rit. Quod autem declararit. Quod autem declarato postmodum et confirmato nomine Joannis apertum est os Zachariae, et loquebatur benedicens Deum, patet utique quia manifestata per apostolos gratia Novi Testamenti, multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei, relictaque taciturnitate nociva, ad confitenda, laudanda et praedicanda sui dona Redemptoris se devota submittebat.
Abbreviated transcription (Latin):
chariam hunc uocari sata¬
gebant. At contra mater
uerbis et pater scriptis. qi
iohannes magis appellã¬
dus est astruebant: quia
fuere non nulli celestium
sacramentoꝵ minꝰ periti.
qui in primordio euͣngłii
choruscantis carnalia ad¬
huc legalis sacerdotii sta¬
tuta simul obseruanda
esse decernerent: quos ꝓ¬
certo ipsa legis doctrinã
de suscipienda gr̃a xpisti.
quasi elyzabeth de nomĩe
iohannis uina uoce ꝯfrr¬
mat dicendo per legis la¬
torem. Prophetam nobis
suscitabit deus uester de fͤ¬
trib ur̃is. tanqͣm meipsũ
audietis: uxta om̃ia que¬
cunq loquutꝰ fu̾it uobis.
Ipsum quoq legale sacer¬
dotium tacitis cerimoniaꝵ
suarum tẏpis quasi mutiᷤ
litterarum figuris ⁊ acha¬
rias eidem gratie nascen¬
ti testimonium perhibet.
qui a nichil prorsus in oĩ¬
b sacerdotii ueteris obser¬
uationib actum uel dcm̃
esse credendum est: quod
non eunͣgelii gratiam. si
recte intelligatur expresse¬

Expanded text:
chariam hunc vocari satachariam hunc vocari satagebant: at contra mater verbis, et pater scriptis, quia Joannes magis appellandus est, astruebant. Quia fuere nonnulli coelestium sacramentorum minus periti, qui in primordiis Evangelii coruscantis carnalia adhuc legalis sacerdotii statuta simul observanda esse decernerent, quos profecto ipsa legis doctrina de suscipienda gratia Christi, quasi Elizabeth de nomine Joannis viva voce confirmat dicendo per legislatorem: Prophetam vobis suscitabit Deus vester de fratribus vestris; tanquam meipsum audietis, juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Ipsum quoque legale sacerdotium tacitis caeremoniarum suarum typis, quasi mutis litterarum figuris, Zacharias eidem gratiae nascenti testimonium perhibet, quia nihil prorsus in omnibus sacerdotii veteris observationibus actum vel dictum esse credendum est, quod non Evangelii gratiam, si recte intelligatur, expresse
Abbreviated transcription (Latin):
olim prefiguratam ⁊ qĩ con¬
ceptam fuisse docuit. Et fa¬
ctum est inquit in die octa¬
uo. uenerunt circuncidere
puerum. et uocabant eum
nomine patris eius ⁊acha¬
riam. Et respondens marer
euis dixit. Nequaqͣm. s uo¬
cabitur iohannes. Iohanneᷤ
interpretatur domini grã
siue in quo est gratia. Quo
nomine et totam euͣngłice
dispensationis gr̃am quã
predicat. et ip̃m specialiter
dominum designat: ꝑ quẽ
eadem gratia mundo do¬
nata est. Qui uero natum
puerum prĩs ⁊acharie no¬
mine magis quam iohan¬
nem uocandum esse decer¬
nebant. eos profecto figu¬
rant: qui domino noua gͣ¬
tie munera declarante cũ¬
perent eum potius consu¬
eta sacerdotii ueteris edic¬
ta predicare. Unde bñzacha¬
rias memor domini inter¬
pretatur. quia uidelicz me¬
moriam antique obserua¬
tionis que utiq a domino
data est: figurate denun¬
tiat. ¶ Contendebant er¬
go de nomine nati ꝓphete
hii qui conuenerant. ⁊ ⁊a¬

Expanded text:
olim praefiguratam et quasi conolim praefiguratam et quasi conceptam fuisse docuit. Et factum est, inquit, in die octavo, venerunt circumcidere puerum, et vocabant eum nomine patris ejus Zachariam. Et respondens ejus dixit, Nequaquam, sed vocabitur Joannes. Joannes interpretatur Domini gratia, sive In quo est gratia. Quo nomine et totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est. Qui vero natum puerum patris Zachariae nomine magis quam Joannem vocandum esse decernebant, eos profecto figurant qui, Domino nova gratiae munera declarante, cuperent eum potius consueta sacerdotii veteris edicta praedicare. Unde bene Zacharias Memor Domini interpretatur, quia videlicet memoriam antiquae observationis, quae utique a Domino data est, figurate denuntiat. Contendebant ergo de nomine nati prophetae hi qui convenerant, et Za
Abbreviated transcription (Latin):
dam esse doceret:Quod e¬
nim antiquatur et senes¬
cit. prope interitũ est. Quid
quod muto patre principe
iudelicet tunc sacerdotum
ortus est precursor domini:
nisi quia ipso apparente do¬
mino.lingua iam sacerdo¬
tii ueteris magna ex par¬
te adoctrina sensus spual
cõmutuerat: solam lutere
custodiam tunc curantib
ac docentib scribis et legis¬
peritis. immo et ip̃am litte¬
ram plerisq in locis ꝑ suas
traditiones corrũpentib: iuxͣ
qd̃ eis dominus in euͣnge¬
lio sepius improperare pro¬
batur. ¶Quid quod din ste¬
rili genitrice nascitur. nisi
quia lex que auxilio sacer¬
dotalis officii spiritualem
ad perfectum adduxit. qr
nimirum siis cultoribus
regni celestis ianuas ape¬
rire non potuit: Sed factꝰ
sub lege auctor ipse legis. ste¬
rilitatis obprobrium legi
abstulit: qui hanc spiritu¬
aliter intelligendam mon¬
stranit. et suꝑne beatitudĩs
gr̃am q̃ in enuͣingłio nũc
apertissima lucet: in ea iam

Expanded text:
dam esse doceret? Quod edam esse doceret? Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est. Quid quod muto patre, principe videlicet tunc sacerdotum, ortus est praecursor Domini, nisi quia, ipso apparente Domino, lingua jam sacerdotii veteris magna ex parte a doctrina sensus spiritualis obmutuerat, solam litterae custodiam curantibus ac docentibus scribis et legisperitis, imo et ipsam litteram plerisque in locis per suas traditiones corrumpentibus, juxta quod eis Dominus in Evangelio saepius improperare probatur? Et quid quod diu sterili genitrice nascitur, nisi quia lex, quae auxilio sacerdotalis officii spiritualem ad perfectum adduxit, quia nimirum suis cultoribus regni coelestis januas aperire non potuit? Sed factus sub lege auctor ipse legis sterilitatis opprobrium legi abstulit, qui hanc spiritualiter intelligendam monstravit, et supernae beatitudinis gratiam, quae in Evangelio nunc apertissime lucet, in ea jam
Abbreviated transcription (Latin):
exultatio: et multi in na.¬
tiuitate eius gaudebunt.
Erit enum magnus coram
domino. Inre igitur utͥusq
natiuitas festã deuotione ce¬
lebratur s in illius tanquã
in xp̃i domini. tanqͣm ĩ sal¬
uatoris mundi. tanqͣm in
filii dei omnipotentis. tan¬
qͣm in solis iusticie natiui¬
tate omni ppło gaudium
euͣngłizatur: in huiꝰ autẽ
tanquam in precursoris
diũ in serui dei eximii in lu¬
cerne ardentis ⁊ lucentis exor
rantur. Iste magnus coram
domino narratur. de illo pro
beati iohannis natiuitas.
non nullam habet simili¬
tudinem aduentus domi¬
monium perhibuerunt. hẽ
multo amplius precursor
suus qui plusqͣm ꝓph̾a exti¬
tit: non tantum in uita et
passione. s in ipsa quoq na
tiuitate sua designet. Quid
est enun quod ueteranis pa¬
rentib natus est iohannes.
nisi quia illuis mox secutu¬
ra natiuitas signabatur:
qui spualia noui testam̃ti
proferens archana. carnalẽ
legis ⁊ sacerdotii ueteris ob¬
seruantiam iam terminã¬

Expanded text:
o, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure igitur utriusque nativitas festa devotione celebratur, sed in illius tanquam in Christi Domini, tanquam in Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lucentis exortrantur. Iste magnus coram Domino esse narratur: de illo Probeati Joannis nativitas nonnullam habet similitudinem adventus Domimonium perhibuerunt, hunc multo amplius praecursor suus, qui plus quam propheta exstitit, non tantum in vita et passione, sed in ipsa quoque sua nativitate designet. Quid est enim quod veteranis parentibus natus est Joannes, nisi quia illius mox secutura nativitas signabatur, qui spiritualia Novi Testamenti proferens arcana, carnalem legis et sacerdotii veteris observantiam jam terminan
Abbreviated transcription (Latin):
maior inter natos mulie¬
rum nemo surrexit: ma¬
ore pre ceteris scis in ip̃o
mox ortu uirtutũ iubare
claresteret. Senes ac lui ĩ¬
fecundi parentes dono no¬
bilissime prolis exultant.
ipsi prĩ quem incredulitas
Mutum reddiderat: ad salu¬
nem os ⁊ lingua reseratur.
Nec solum facultas deum
benedicendi restituit᷑. sel
de eo etiam prophetandi
uirtus augetur. Excitati
fama fr̃ĩ omnes uicini. ad¬
miratione ac metu percel¬
luntur: omnium qui au¬
diere circumqͣq ad aduẽ¬
tum noui ꝓphete corda pre¬
parant᷑. ¶ Nerito sc̃a per
orbem eccłia que totbeato¬
rum martyrum uictorias
quib ingressum regni ce¬
lestis meruere frequẽtat.
huius tantummodo post
dominum etiam natiuita¬
tis diem celebrare ꝯsueuit.
Quod nullatenus sine eu¬
uangłiea auctoritate in cõ¬
suetudinẽ uenisse credendũ
est: s attentius animo re¬
condendum. quia sicut na¬
to domino pastorib apparẽs
angelus ait: ecce euͣnglizo
uobis gaudium magnũ.

Expanded text:
tos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad saluae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beatorum martyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post Dominum etiam nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenus sine evangelica auctoritate in consuetudinem venisse credendum est: sed attentius animo recondendum quia sicut nato Domino pastoribus apparens angelus ait: Ecce evangelizo vobis gaudium magnum,
Abbreviated transcription (Latin):
nant. possumus recte in¬
tellig̾e̾ scõꝵ eius ecclesiã.
per hec esse monstratam:
de quib ysaias ait. Omĩb
hiis uelut ornamento ue¬
stieris. Et apłs. Quotqͦt
eium inquit in xp̃o bapti¬
⁊ati estis xp̃m indiustis:
qui in tempore resurrecti
onis omni labe iquitatiꝰ
simul ⁊ ab omini mortalita¬
tis obscuritate castificant᷑.¬
Unde pulcre de uestimẽtis
domini dicit enungelista
marcus. quia fc̃a sũt splẽ
didaq nimis uelut nix: cãdida¬
qualia fullo super terram
non potest caudida facere.
ruptione ac dolore uiuere
peccati uui̾e possit suꝑ ter¬
ram. S quod fullo io est
doctor animarũ. siue mũ¬
dator aliquis sui corporis
eximius suꝑ terram nõ po¬
test: dominus faciet ĩ celo.
mundans ecclesiam uestẽ
ui delicet suam ab oĩ inqͥ¬
namento carnis ac spũs:
insuꝑ ⁊ eterna carnis ac
spiritus beatitu dine ac lu¬
ce reficiens ¶Sequit. Et
ecce apparuit ill̾ moyses ⁊
helyas cum eo loquentes.
Quales apparuerint ⁊ quid

Expanded text:
nent, possumus recte intelligere sanctorum ejus Ecclesiam per haec esse monstratam, de quibus Isaias ait: Omnibus his velut ornamento vestieris : et Apostolus: Quotquot enim, inquit, in Christo baptizati estis, Christum induistis . Qui in tempore resurrectonis omni labe iniquitatis, simul et ab omni mortalitatis obscuritate castificantUnde pulchre de vestimentis Domini dicit evangelista Marcus: Quia facta sunt splendida candidaque nimis velut nix, qualia fullo super terram non potest candida facere ;ruptione ac dolore vivere peccati vivere possit super terram. Sed quod fullo, id est, doctor animarum sive mudator aliquis sui corporis eximius super terram non potest, Dominus faciet in coelo, emundans Ecclesiam, vestem videlicet suam ab omni inquinamento carnis, et spiritus, insuper aeterna carnis ac spiritus beatitudine ac luce reficiens. Sequitur: Et ecce apparuit illis Moyses et Elias cum illis loquentes. Quales apparuerint, et quid
Abbreviated transcription (Latin):
at cum peracto indicio sb̾¬
lari fuerit impii ne ui¬
deant gloriam dei. tunc
uisti ad contemplandã
perpetuo gloriam regni
eius ⁊ ip̃i pro modulo sre
incorruptionis luce trans¬
figurati intrabunt. Unde
dicit apostolus. Qui refor¬
mauit corpus humilita¬
tis nr̃e configuratũ corpo¬
ri claritatis sue ¶ Si que
rat aliquis quid uestimẽ

Expanded text:
At cum peracto judicio subAt cum peracto judicio sublati fuerint impii, ne videant gloriam Dei, tunc justi ad contemplandam perpetuo gloriam regni ejus, et ipsi pro modulo suo incorruptionis luce transfigurati intrabunt: unde dicit Apostolus: Qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . Si autem quaerit aliquis quid ves
Abbreviated transcription (Latin):
sol: uestunenta aũt eius
fc̃a sunt alba sicut nix. Tnͣs¬
figuratus ante discipłos
dominus ⁊ sui corporis glo¬
riam qua per resurrectio¬
nem erat alustrandum.
siguificat: et electoꝵ om¬
nium quante claritatis
post resurrectionem sint
corpora futura manifestit.
Nam et de hiis alibi dicit.
Tunc iusti fulgebunt sic̃
sol in regno prĩs eorum: et
hic in exemplum futur e
cla rificationis ip̃ius resplẽ¬
duit facies eius sicut sol:
dicat apostolus: stella aũt
a stella differt in claritate.
sic ⁊ resurrectio mortuoꝵ:
s quia nichil sole clarius
uidere nouimus. nõ solum
ne gloria solis aspectui cõ¬
paratur: quia clarius sole
aliquid unde exemplum
daretur hominib : mini¬
me potuit inueniri. Hnͣc
aũt glorificam dnĩci cor¬
poris maiestatem. hane
scõꝵ corpoꝵ claritatẽ nul¬
lus in uidicio reproboꝵ ui¬
dere putandus est. Tantũ
uidebunt in quem trans¬
fixerunt ⁊ plangent se sy¬
per eum omnes tribz t̾re.

Expanded text:
sol: vestimenta autem ejus sol: vestimenta autem ejus facta sunt alba sicut nix. Transfiguratus est ante discipulos Dominus, et sui corporis gloriam, qua per resurrectionem erat illustrandus, significat, et electorum omnium quantae claritatis post resurrectionem sint corpora futura, manifestat. Nam et de his alibi dicit: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum hic in exemplum futurae clarificationis ipsius resplenduit facies ejus sicut sol; dicat Apostolus: Stella autem a stella differt in claritate , sic et resurrectio mortuorum; sed quia nihil sole clarius videre novimus, non solum ne gloria solis aspectui comparatur, quia clarius sole aliquid, unde exemdaretur hominibus, minime potuit inveniri. Hanc autem glorificam Dominici corporis majestatem, hanc sanctorum corporum claritatem nullus in judicio reproborum videre putandus est. Tantum videbunt in quem transfixerunt, et plangent se super eum omnes tribus terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
claritatem sue uisionis o¬
stendit: significat scõs ĩ
die iudicii regnum percep¬
turos. quod eis promisit
qui non mentitur deus an¬
te tempora secularia. Tem¬
pora quippe secularia sex
etatib constant. quibus
completis audient ipso
dicente. Uenite benedicti
patris mei. possidete para¬
tum uobis regnum a con¬
stitutione mundi. Possunt
dies sex dominice uisionis¬
b ad contemplandam cõ¬
ditoris sui maiestatem qͥs¬
q aliquid agere ualet. per¬
uenire non ualet. Quia e¬
nun dominus sex diebus
reꝵ creaturam formauit.
septima requieuit ab ope¬
rib suis: recte per sex di¬
es opera bona quib ad re¬
quiem peruenire debeamꝰ
exprimuntur. Et quia qui
deum uidere qui ad glori¬
am beate resurrectionis ꝑ¬
ting̾e concupiscit. debet ã¬
gere bona que nouit: re¬
cte post dies sex gloriam
regni sui quam spopondit
discipulis saluator ostẽdit.¬
¶ Sequitur. Et tranffigu¬
ratus est aute eos. et res¬
plenduit facies eis sicut

Expanded text:
claritatem suae visionis oclaritatem suae visionis ostendit, significat sanctos in die judicii regnum percepturos quod eis promisit qui non mentitur Deus ante tempora saecularia. Tempora quippe saecularia sex aetatibus constant, quibus completis audient ipso dicente: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Possunt dies sex promissae Dominiibus ad contemplandam conditoris sui majestatem quisque aliquid agere valet, pervenire non valet. Quia enim Dominus sex diebus rerum creaturam formavit, septima requievit ab operibus suis, recte per sex dies opera bona quibus ad requiem pervenire debeamus, exprimuntur. Et quia qui Deum videre, qui ad gloriam beatae resurrectionis pertingere concupiscit, debet agere bona quae novit, recte post dies sex gloriam sui regni, quam spopondit discipulis Salvator, ostendit. Sequitur: Et transfiguratus est ante eos, et resplenduit facies ejus sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nus gloriam suã
tem eos ducit excelsum:
ut doceat omnes qui hnͣc
uidere desiderant. non in
infimis iac̾e uoluptatib.
nõ cupiditatib adher̾e ter¬
renis:sed eternoꝵ amore
angelice munditie. pieta¬
tis pacis. dilectionis ⁊ iu¬
stitre uitam quantũ mor¬
talib possibile est semper
imitari debere: uixͣ eũ qui
dixit. nostra autem conu̾¬
satio in celis est. Unde eti¬
am saluatorem expectamꝰ
Ostensurus gloriam sue
maiestatis in montem di¬
scipulos ducit. ut discant
ipsi. discant omnes qui
hanc uidere sitiunt: non
eam sibi in huiꝰ secłi pro¬
fundo. s in regno suꝑne
beatitudinis esse queren¬
dam. Et bene cum diceret
quia ducit illos in montẽ
excelsum. addidit seorsum:
quia iusti ⁊ nunc cum pra¬
uoꝵ nicinio premuntur.
animo tamen sunt toto at¬
q intentione fidei separa-¬
ti ab illis: ⁊ in futuro fun¬
ditus seorsum abducent᷑
in tabernaculo suo a con¬
tradictione linguarum.¬
¶ Quod aũt post dies sex
ex quo promisit discipłis

Expanded text:
nus gloriam suam tem eos ducit excelsum, ut doceat omnes qui hanc videre desiderant, non in infimis jacere voluptatibus, non cupiditatibus adhaerescere terrenis, sed aeternorum amore angelicae munditiae, pietatis, pacis, dilectionis, et justitiae vitam, quantum mortalibus possibile est, semper imitari debere juxta eum qui dixit: Nostra autem conversatio in coelis est, unde etiam Salvatorem exspectamus Ostensurus gloriam suae majestatis, in montem discipulos ducit, ut discant ipsi, discant omnes qui hanc videre sitiunt, non eam sibi in hujus saeculi profundo, sed in regno supernae beatitudinis esse quaerendam. Et bene cum diceret, quia ducit illos in montem excelsum, addidit seorsum: quia justi et nunc cum pravorum vicinia premuntur, animo tamen sunt toto atque intentione fidei separati ab illis, et in futuro funditus seorsum abducuntur in tabernaculo suo a contradictione linguarum Quod autem post dies sex ex quo promisit discipulis,
Abbreviated transcription (Latin):
co circa pontem uia publica
boues ⁊ homines arripiẽs
deuorabat. Ad qͣm bestiam
tura uirum: uexillũ crutis
ante faciem eius digito de¬
signans in aere. in os eus
expuit. Bestia uo̾ sputum
mox ore suo suscipiens. ex¬

Expanded text:
 circa pontem in via publica boves, homines arripiens devorabat. Ad quam bestiam tunc ille vexillum crucis ante faciem ejus digito designans in aere, in os ejus exspuit, bestia vero sputum mox ore suo suscipiens ex
Abbreviated transcription (Latin):
domini sine dolore ab igne.
Tunc uidens inimicus se ni¬
chil in illatis aduersus xp̃i¬
in artyres preualuisse suppli¬
tiis. sese concite furens rictio¬
uarus precipitauit in ignẽ:

Expanded text:
domini sine dolore ab igne tunc| uidens se inimicus nihil inlatis aduersus christi mar| tyres preualuisse suppliciis sese concite furens.| Riciouarus precipitauit in ignem
Abbreviated transcription (Latin):
a principio ip̃i uiderunt:
⁊ muustri fuerunt sermo¬
sententia non solũ lucas ⁊
marcus qui presentem in
carne dominum non uide¬
rant. atq ideo que scrib̾ent
auditu discere habebant:
nati. ⁊ ip̃i in multis que scrĩ¬
berent. abhiis qui infanti¬
am puericiam genealogi¬
am que eius scire ⁊ gestis
interesse potuerunt: audi¬
re opus habebant. Itaq sẽs¬
narratione exordium. fuit

Expanded text:
iderunt, et ministri fuerunt sermosententia non soli Lucas et Marcus, qui praesentem in carne Dominum non viderant, atque ideo quae scriberent auditu discere debebant, nati. Et ipsi enim in multis quae scriberent ab iis qui infantiam, pueritiam, genealogiamque ejus scire et gestis interesse potuerant, audire opus habebant. Qnarratione sumpsit exordium: Fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
toto corde ceperunt. Audiẽs
autem hec maximia nus
impius. concito ad perqui¬
rendos eos rictiouarum sue
direxit impietatis mĩstrũ.
A quo queliti. calciamenta
st̃ in predicta urbe paupeꝵ
sartientes reperti. Quib ac¬
ne ⁊ crispiniane. cuiꝰ dei culto¬
res dixerunt. Iouem et apol¬
linem mercuriũ ae saturnũ
aut quemlibet hoꝵ quos gẽ¬
tili deos creditis errore decep¬
eos uinctos maximiano pre¬
sentauit. Maximianus uero¬
dixit eis. Ex quo gen̾e estis.
dentes dixerunt. Rome no¬
bili orti progenie. in gallias

Expanded text:
toto corde coeperunt. Audiens autem haec maxi| mianus impius concete ad perquirendos eos. Ricio| uarum suae direxit impietatis ministrum a quo et qui| siti calciamenta sunt in predicta urbe pauperum| sarcientes reperti quibus arne et crispiniane . cuius| die cultores dixerunt. Iouem et apollonem.| mercorium ac saturnum uel quemlibet horum .| quos gentili deos creditis errore decepeos uinctos . maximiano sent. Idem maximianus dixit| Ex quo genere estis . dentes di| xerunt romae nobili orti progeniae. In gallias
Abbreviated transcription (Latin):
eum dominus uirtutes ali¬
cecis uisum. paralyticis g̃s¬
sum: leprosis munditiam.
surdis auditum. a demoni¬
b oppressis restituit sanita¬
tem. Igitur sanctissimꝰ domi¬
ni amandus cursu fideli ꝑ
acto. repletus q omniũ bo¬
ueniente sc̾issimi obitꝰ sui
die feliciter migrauit acl¬

Expanded text:
eum Dominus virtutes ncaecis visum, paraliticis gressum, leprosis munditiam, surdis auditum, a daemonibus obpressis restituit sanitatem? Igitur sanctissimus Domini Amandus, cursu fideliter peracto, repletusque omnium boveniente sanctissimi obitus die, feliciter migravit a
Abbreviated transcription (Latin):
res sanct inter acerrimos
dolores spe gaudentes. intri¬
bulatione patientes orabã
guib eoꝵ: ⁊ ministros per¬
cͣntientes quosdam interfe¬
cerunt. quosdam uero crul¬
rictiouarus furore insaniẽs
molas ad singuloꝵ colla iu¬
bet suspendi: ⁊ hyemis tem¬
pore in fluiio cuius uocabu¬
lum est axona uelut sub
glatie demergi. S famu
lante creatura sua dño. mi
tyres eus nec aqua merg̾e.
nec petra premere. nec frigꝰ
potuit stringere: s potius
quasi estiuis lauatris delec¬
ris. ad alteram uatantes ille¬

Expanded text:
res| sancti inter acerrimos poenarum dolores . spe gauden| tes . in tribulacione pacientes . orabant gulis eorum . et ministros percu| cientes quos//dam interfecerunt . quosdam uero uulriciouarus furore insaniens molas ad singulo| rum colla iubet suspendi. Et hiemis tempore in fluuio .| cuius uocabulum est axona uelut sub glaciae| demergi. At lante creatura sua deo mar| tyres eius nec aqua mergeret. nec petra premere . nec| frigos potuit stringere. Sed potius quasi \e/stiuis la| uacris delecri ad alteram| natantes inle
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuirtutes deoꝵ si in hac stul¬
ticia perseuerau̾itis. multis
tes diis sacrificau̾itis meis.
tyres respondentes maximi¬
ano dixerunt. Non potes noᷤᷤ
ulatis minis terrere. quib
nores quos polliceris. tus
dona. Ista omnia pro amore
xp̃i nos gaudentes fatem᷑

Expanded text:
uirtutes deorum| quia si in hac stulticia perduraueritis multis tes . diis sacrificaueritis meis dtyres. Respondentes maximiano dixerunt. Non| potes nos inlatis minis terreri . quibunores quos pol| leceritis tuis dona . ista olim pro amore christi nos gau| dentes fatemur
Abbreviated transcription (Latin):
habet. Quid faciemus soro¬
ri nr̃e in die quando alloꝙy.¬
da est: Si murus est: edifi¬
cemus super eum propug¬
nacula argentea. Si hostiũ
est: compinguamus illud
tabulis cedrinis. Ego murꝰ
⁊ ubera mea sicut turris. ex
quo fc̃a sum coram eo qua¬
si pacem reperiens. Ninea
fuit pacifico. in ea que habet
ppłos. Traclidit eam custodi¬
b. iur affert pro fructu enis
mille argenteos. Ninea ña
coram me est: nulle tui pa¬
cifici. ⁊ ducenti hiis qui cu¬
stodiunt fructus eius. Que

Expanded text:
habet: Quid faciemus sorori nostrae in die quando alloquenda est? Si murus est, aedificemus super eum propugnacula argentea: Si ostium est, compingamus illud tabulis cedrinis. Ego murus: et ubera mea sicut turris, ex quo facta sum coram eo quasi pacem reperiens. Vinea fuit pacifico, in ea, quae habet populos: Tradidit eam custodibus: vir affert pro fructu ejus mille argenteos. Vinea mea coram me est. Mille tui pacifici, et ducenti his qui custodiun
Abbreviated transcription (Latin):
se ⁊ prospexit in monumẽ¬
tum. Certe monumentum
uacuũ uiderat. sublatũ do¬
minum nũtiauerat. Quid
est quod se iterum inclinat.
iterum uid̾e desiderat: Sed
amanti semel asspexisse nõ
sufficit. quia uis amoris ĩ¬
tentionem multiplicat in¬
quisitionis. Actumq est ut

Expanded text:
et prospexit in monumentum. Certe jam monumentum vacuum viderat, jam sublatum Dominum nuntiaverat; quid est quod se iterum inclinat, iterum videre desiderat? Sed amanti semel aspexisse non sufficit, quia vis amoris intentionem multiplicat inquisitionis. Quaesivit
Abbreviated transcription (Latin):
muus: ⁊ uox ueritatis im¬
pletur qua dicitur. dimis-¬
sa sunt ei peccata multa:
quia dilexit multum. Que
enum prius frigida peccan¬
do remanserat: postmodũ
amando fortiter ardebat.
Nam postqͣm uenit ad mo¬
numentum. ibiq corpus
dominicũ nõ inuenit. sub¬
latum credidit. atq disci¬
pulis nuntiauit. Qui ue¬
mentes uiderunt. atq ita
esse ut mulier dixerat cre¬
diderunt. Et de eis protinꝰ
scriptum est. Abierunt er¬
go discipuli ad semetipos.
Ac deinde subiungit᷑. Ma¬
ria aũt stabat ad monum̃¬
tum foris plorans. Qua ĩ
re pensandum est. huius
mulieris mentem quanta
uis accenderat amoris. que
a monumento dñi etiam
discipuł recedentib non re¬
cedebat. Ex quirebat dnm¬
quem non inuenerat. fle¬
bat inquirendo: ⁊ amoris

Expanded text:
 vox Veritatis impletur, qua dicitur: Dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Quae enim prius frigida peccando remanserat, postmodum amando fortiter ardebat. Nam postquam venit ad monumentum, ibique corpus dominicum non invenit, sublatum credidit, atque discipulis nuntiavit. Qui venientes 1545 viderunt, atque ita esse ut mulier dixerat crediderunt. Et de eis protinus scriptum est: Abierunt ergo discipuli ad semetipsos. Ac deinde subjungitur: Maria autem stabat ad monumentum foris plorans . Qua in re pensandum est hujus mulieris mentem quanta vis amoris accenderat, quae a monumento Domini, etiam discipulis recedentibus, non recedebat. Exquirebat quem non invenerat, flebat inquirendo, et amori
Abbreviated transcription (Latin):
Et quasi ad pedes sedet an¬
gelus. cum dicitur. Nerbũ
tiam per duos angelos dyo
testamenta cognosc̾e. unũ
prius ⁊ alud sequens. Qͣ
ui delicet angłi per lociu
dominici corporis sibimet
sunt coniuncti. quia nimi¬
rum utraq testamenta. dũ
pari sensu incarnatum et
mortuum ac resurrexisse
dnĩn nuntiant: quasi te¬
stamentum prius ad ca¬
put. ⁊ testamentũ posteri
ad pedes sedet. Requirũt.
maniam angelidicentes.
Mulier quid ploras: Ip̃a¬
namq sacra eloquia que
nos in lacrimas amoris
excitant. easdem lacrimaᷤ
consolantur. dum nob̾ re¬
demptoris nr̃i speciem pro¬
mictunt. Notandũ iuxta
hystoriam est qd̃ mulier
non ait tulerunt corpus

Expanded text:
Et quasi ad pedes sedet anEt quasi ad pedes sedet angelus, cum dicitur: Et Verbtiam per duos angelos duo testamenta cognoscere, unum prius, et aliud sequens. Qui videlicet angeli per locum Dominici corporis sibimetipsis sunt conjuncti, quia nimirum utraque testamenta, dum pari sensu incarnatum et mortuum, ac resurrexisse Dominum nuntiant, quasi testamentum prius ad caput, et testamentum posterius ad pedes sedet. Requirunt Mariam angeli dicentes: Mulier, quid ploras? namque sacra eloquia, quae in nobis lacrymas amoris excitant, easdem lacrymas consolantur, dum nobis Redemptoris nostri speciem promittunt. Sed notandum juxta historiam est quod mulier non ait: Tulerunt corpus