comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio ẽ. qua dm̃ ex toto corde. to¬
ta anima. tota uirtute: ꝓximum
aũt tanquã nos ipsos diligere iubem᷑.
Et neutra harũ dilectio sine altera
ualet eẽ ꝑfecta: quia nec d̃s uere si¬
ne pximo. nec sine do uere potest
ꝓximus amari. Unde dñs totiens in¬
terrogato petro anse diligeret. et illo
respondente qd̃ eum ipso teste dilige¬
ret: adiungebat ꝑsingula ita condu¬
dens. Pasce oues meas: siue pasce ag¬
nos meos. Ac si aꝑte diceret. Hec sola
et uera ẽ ꝓbatio integri in dñm amo¬
ris. si erga fr̃es studueris cur̃a sollici¬
ti exercere laboris. Nam quicũꝙ fr̃i
opus pietatis qd̃ ualet impendere ne¬
gligit: minꝰ iusto se conditorem dilr¬
gere ostendit: cuiꝰ mandatũ in sus¬
teñtanda ꝓximi necessitate contẽpnit.
qui petrũ de illa int̃rogans. symonẽ
cognominat. Symon inquit ioħis
diligis me plus his: Ubi quamuis
simplicit mentio facta t̾reni parentiᷤ
eiꝰ possit intelligi: non tam̃ ab re est si

Expanded text:
um ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nosipsos diligere jubemur: et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta; quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Unde Dominus toties interrogato Petro an se diligeret, et illo respondente quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula ita concludens: Pasce 644 oves meas, sive pasce agnos meos. Ac si aperte diceret: Haec sola et vera est probatio integri in Dominum amoris, si erga fratres studueris curam solliciti exercere laboris; nam quicunque fratri opus pietatis quod valet impendere negligit, minus justo se conditorem diligere ostendit, cujus mandata in sustentanda proximi necessitate contemnit. qui Petrum de illa interrogans, Simonem cognominat. Simon, inquit, Joannis, dsimpliciter mentio facta terreni parentis ejus possit intelligi, non tamen ab re est, si
Abbreviated transcription (Latin):
ritate p̃sumere: minꝰ de frat̃nȩ con¬
scientiȩ occultis udicare: indubus
Nam de aꝑtis fratrũ erratibꝰ non
solum potestatem sed et p̃ceptũ uli¬
candi ut corrigant᷑ habeniꝰ: dicente
dño. Si peccauerit frat tuus. increpa
illum: & si penitentiam egerit diiit

Expanded text:
ritate pritate pscientiae occultis judicare, in dubiis Nam de apertis fratrum erratibus, non solum potestatem, sed et praeceptum judicandi ut corrigantur habemus, dicente Domino: Si peccaverit frater tuus, increpa illum: et si poenitentiam egerit, dimit
Abbreviated transcription (Latin):
y mon nãꝙ obediens: ioħes¬
S
dicit᷑ dĩ gr̃a. Et ꝓpt̾ea recte
primus apłoꝵ cũ de amore suo re¬
ostendat᷑ hoc qd̾ maiore p̃ceteris o¬
bedientia dñi iussis obsequit᷑. quod
ardentiori illũ caritate amplectit᷑.
ñ humani meriti sed muneris ẽe
diuini. Unde et apl̃s pauilus eadem
gr̃a confortatꝰ aiebat. quia caritas di
tius dñm amare ꝓbatur. filiꝰ iohis
cognominat᷑: quia nimirũ uirtus
tur. Qui tam̃ ipse notandus qͣm cau¬
te et circũspecte testimoniũ suo red
plus aliis diligeret. ñ est ausus res¬
pondere tu scis quia amo te plus
his: sed temꝑata ac simplici uoce eti¬
am inquit dñe tu scis quia amo te:
Qđ est aꝑte dicere. Scio quidem qͥa
ipse te ut tu meliꝰ nosti: integro cor¬
de diligo. Quantũ uͦ alii te diligant
nota. Cuiꝰ cautela responsionis. nr̃e
ꝓfecto ẽ institutio locutionis simul
& cogitationis: ut uidelicet eiꝰ exẽplo
discamꝰ minꝰ de nr̃e conscientiȩ pu¬

Expanded text:
mon namque obediens, Joannes dicitur Dei gratia: et propterea recte primus apostolorum, cum de amore suo reostendatur, hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur, non humani meriti, sed muneris esse divini. Unde et apostolus Paulus eadem gratia confortatus aiebat: Quia charitas Dei tius Dominum amare probatur, filius Joannis cognominatur, quia nimirum virtus tur. Qui tamen ipse notandum quam caute et circumspecte testimonium reddat splus aliis diligeret, non est ausus respondere, Tu scis quia amo te plus his, sed temperata ac simplici voce, Etiam, inquit, Domine, tu scis quia amo te. Quod est aperte dicere: Scio quidem, quia ipse te, ut tu melius nosti, integro corde diligo: quantum vero te alii diligant, nota. Cujus cautela responsionis nostrae profecto est institutio locutionis simul et cogitationis, ut videlicet ejus exemplo discamus minus de nostrae conscientiae pu
Abbreviated transcription (Latin):
eͥatã nobis gͥaudĩa anni redu¬
xit orbita cũm sp̃iritũs paracli¬
tũs eͥffulsit in discͥipulo̾s Ignis uibr̃a¬
te lumine lingue figuram detulit
uerbis ut essent ꝓflui & caritate fer¬
uidi Linguis locuntur omnibus tur¬
be pauent gentilium musto madere
deputant quos spiritus repleuerat.
Patrata sunt hec mistior pasche ꝑac¬
to tempore sacro dierum numero quo
lege fit remissio Te nunc deus piissi¬
me uultu precamur cernuo illapsa
nobis celitus largire dona sꝑcͤ Oudũ
sacrata pectora tua replesti gracia di¬
mitte nunc peccamina et da quieta
tempora Hic xꝑe nunc paraclitus ꝑ
te pius nos uisitet nouansꝙ terre fa¬
ciem culpis solutos recreet Sit laus

Expanded text:
Beata nobis gaudia Anni reduxit orbita, Cum Spiritus Paraclytus Effulsit in Discipulos. Ignis, vibrante lumine, Linguae figuram detulit; Verbis ut essent proflui, Et charitate fervidi. Linguis loquuntur omnium: Turbae pavent Gentilium: Musto madere deputant, Quos Spiritus repleverat. Patrata sunt haec mystice, Paschae peracto tempore; Sacro dierum numero, Quo lege fit remissio. Te nunc Deus piissime, Vultu precamur cernui, Inlapsa nobis caelitus Largire dona Spiritus. Dudum sacrata pectora Tua replesti gratia; Dimitte nunc peccamina, Et da quieta Christe, nunc Paraclitus Per te pius nos visitet, Novansque terrae faciem Culpis solutos recreet. Ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ultum fr̃s est qd̃ carnales affe¬
ctus intentionem m̃tis reuer¬
berant: eiusꝙ aciem obscurant. Quos
tam̃ nequaqũa noxios patim: si eos
p̃mendo teneamꝰ. Amandi gͦ sunt ꝓ¬
ximi. impendenda caritas om̃ibus et
ꝓpinquis et extraneis: nec tam̃ ꝓead̾
caritate adi amore flectendũ. Sͣcimꝰ
aũt quia cũ de t̾ra philistiim archa
dñi ad t̾ram isrłitarũ rediret. plau¬
stro suꝑ imposita ẽ: et uaccȩ plaustro
subiunctȩ sunt: quȩ fetȩ fuisse memo-¬
rant᷑: quarũ filios clauserunt domi.
Et scriptũ est. Ibant aũt indirectam¬
uacce ꝑuiã quȩ ducit bethsamis. uno¬
itinere ꝑgentes et mugientes.: et non¬

Expanded text:
ultum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda est charitas omnibus et propinquis et extraneis, nec tamen pro eadem charitate a Dei amore flectendum. 4. Scimus autem quia cum de terra Philisthiim 1629 arca Domini ad terram Israelitarum rediret, plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios clauseEt sicut scriptum est: « Ibant vaccae in directum, per viam quae ducit Bethsamis, pergentes et mugientes, n
Abbreviated transcription (Latin):
erte dum paulus ierosolimã
ꝑgeret. ꝓpheta agabus zonã
suam ꝑfecte oderat quid dicebat: Ego
ñ solum alligari. sed & mori inierłm
paratꝰ sum ꝓ nomine dñi iħu: nec fa¬
cio anim̃a meam p̃ciosiorem qͣm me.
Ecce quomͦ anim̃a suã amando oderat.
immo odiens amabat: qũa cupiebat
ꝓ iħ̃u morti tradere. ut hanc ad liitam
discretione odii nr̃i. trahamꝰ formam
ad odiũ ꝓximi. Ametur quilibet in
hoc mundo aduersariꝰ: sed iniuia di
contrariꝰ ñ ametur etrã ꝓpinquus. Qs¬
quis eñi iam et̃na concupiscit. in ea
quã aggredit᷑ causa di. extra patrem
extra matrem. extra uxorem. extra
filios. extracognatos. extra semet ipsũ
fieri debet: ut eo ueriꝰ cognoscat dm̃.
quo in eiꝰ causa neminem recognoscit.

Expanded text:
erte cum Paulus Jerosolymam pergeret, propheta Agabus zonam suam perfecte oderat, quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Domini Jesu; nec facio animam meam pretiosiorem quam me . Ecce quomodo animam suam amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc ad vitam so discretione odii nostri trahamus formam ad odium uxoris et proximi. Ametur quilibet in hoc mundo etiam adversarius, sed in via Dei contrarius non ametur etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam aggreditur, causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am habitare uterũ: et qui eã super
astra cęli ac supra angłoꝵ choros fecit
regnare in celestibꝰ: ipse nos eiꝰ merito
suffragante. iubeat fieri in scõꝵ congre¬
gatione uitȩ et̃nȩ participes: ut ñ inue¬
nat in animabꝰ nr̃is ille seuus accusator
quod perimat: sed eiꝰ imm̃sa pietas nos
misericordit̃ ꝑtrahat ad coronã: qui ui-¬
elebritas hodierna łc .i.
ammonet ut in laude uirgi¬
nis immorari debeamꝰ: quia
reuera indignũ est ut indie tante ge¬
nitricis. laudes dñi nr̃i sileat lingua
carnis. In hac siquidem die: competent̃
clamat.Tenuisti manũ dexterã meam
et in uoluntate tua deduxisti me. & cũ
glã assumpsisti me. Hodie inqũa. et ip¬
sa congrue a sponso audit. Teni ꝓxima
mea. speciosa mea. columba mea: qm̃
ecce hyemps transiit. pluuia abiit. Ipsa¬
ꝙ iam beata respondet. Flores uisi sunt
in t̾ra nr̃a: nam tempꝰ putationis adue¬
nt. Anma mea exultabit in dño: et
delectabit᷑ suꝑ salutari suo. Et in dño

Expanded text:
er astra coeli ac super virginum choros facit regnare in coelestibus, ipse nos, ejus meritis suffragantibus, jubeat fieri in sanctorum congregatione participes, ut non inveniat in animabus nostris ille saevus accusator quod perimat; sed ejus immensa pietas nos misericorditer pertrahat ad coronam, qui vielebritas hodierni diei admonet ut in laude Virginis immorari debeamus. Quia revera dignum est ut in die tantae genitricis laudes Domini non sileat lingua carnis. In hac siquidem die competenter  libere proclamat: Tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . Hodie, inquam, et ipsa congrue ab sponso audiat: Veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea. Quoniam ecce hyems transiit, pluvia abiit . Ipsaque jam beata respondit: Flores visi sunt in terra, nam tempus sectionis advenit . Anima mea exsultavit in Domino, de
Abbreviated transcription (Latin):
ate puellȩ uirgines xp̃i: quȩ ꝑ exemplũ
beatissimȩ mariȩ scĩssimȩ uirginis. car¬
nales nuptias contempnentes. dolorem
partus. potestatem uiri. curã carnis.
luctum pignoris. sollicitudines mundi
euadentes. ut sine impedim̃to uiuere
dnm exorando. t̃rena desideria respu-¬
endo. polũ in dote merebimini: quia
societate beatȩ mariȩ thalamis xp̃i
placebitis. Funera ñ plangetis: qm̃ sine
fine gaudia sumetis: quia immortalit

Expanded text:
atae puellae, virgines Christi, quae per exemplum beatissimae Mariae, sanctissimae virginis, carnales nuptias contemnentes, dolorem partus, potestatem viri, curam carnis, luctum pignoris, et sollicitudines mundi evadentes, ut sine impedimento vivereus dicens: Dominum exorando, terrena desideria respuendo, polum in dote merebimini, quia sociatae beatae Mariae thalamo Christo placebitis. Funera non plangetis, cum sine fine gaudia sumetis, quia immortalit
Abbreviated transcription (Latin):
rum quo gradꝰ ałtior. eo casus grauior.
Quo aũt gratuor casus eo pietas erigen¬
tis gratior: Quo uero gratior in eis pi
etas dñi apparuit. eo certior cunctis
penitentibꝰ spes salutis effulsit: ut
iure om̃s qui audiunt dicant. quia
ds̃ uisitauit plebem suam. non tan¬
tummꝰ uerbum suũ semel incorporan¬
do: sed etiam nr̃a hoc ut suscitari de¬
beamꝰ semꝑ in corda mittendo. In eu

Expanded text:
rum quo gradus altior, eo casus gravior. rum quo gradus altior, eo casus gravior. Quo autem gravior casus, eo pietas erigentis gratior. Quo vero gratior in eis Domini pietas apparuit, eo certior cunctis poenitentibus spes salutis apparuit, ut jure omnes qui audiunt dicant: Quia Deus visitavit plebem suam. Non tantummodo verbum suum semel incorporando, sed etiam nostra hoc, ut suscitari debeamus, semper in corda mittendo. Et nu
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores quiꝙ sui similes
alios nociuo fauore demulcent: con¬
gestaq pessimȩ adulationis mole: ne
qua aliquando spe resurgendi poti¬
antur opprimunt. Dño gͦ loculo tan¬
gente. funeris baiuli steterunt: quia¬
suꝑni formidine uidicii attacta con¬
scientia. et carnalium sepe affluenti¬
um uoluptatũ. et iniuste laudantiũ
turbam cohercens ad se ipsam reuer¬
titur: uoc̾atiq ad uitã festina respon-¬
dt saluatori. Unde recte sequitur:
& ait. Adolescens. ⁊ dico surge. Et re¬
sedit qui erat mortuus. et ceptt loq
Et decit illum matri suȩ. Residet ap
pe qui erat mortuuis. cum int̃na comt¬
punctione reuiuscit peccator. hncipit
loqui. cum reducis indicia uite cun¬
Ei qui peccatũ luxerant ostenditdtes¬
ditur matri. cum ꝑ sacerdotalis decre¬
ta tudici cõmunioni sotiat᷑ ecclis Ne
cept aũt om̃s timor & magnificaban
dm̃: dicentes. quiã ꝓpħa magnꝰ surre¬
xit in nobis. Quanto despatior amime
mors ad uitam reuoçatur. tanto plu¬

Expanded text:
peccatores quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congestaque pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe resurgendi potiantur, opprimunt. Domino ergo loculum tangenti funeris bajuli steterunt, quia formidine superni judicii attacta conscientia et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad se ipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvatori. Unde recte sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum pe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator, incipit loqui cum reducis indicia vitae cunctis qui peccatum luxerant ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur ecclesiae. Accepit autem omnes timor, et magnificabant Deum, dicentes: Quia propheta magnus surrexit in nobis. Quanto desperatior animae mors ad vitam revocatur, tanto plu
Abbreviated transcription (Latin):
bi dñs sedens docuerit qͦndo
scribis & phariseis consedenti¬
bus paraliticũ curauit: lucas brem¬
andi gr̃a preteriit. S maths & mar¬
cus qui narrant. questionem facere
uidentur: qm̃ quidem math̃s in
ciuitate sua: marcus in capharnaũ
hoc eum fecisse testatur. Quȩ difficiliꝰ
solueretur: si maths etiam narareth
nominaret. Nunc uͦi uł ipsa galilea
in qua erat nazareth intelligenda
ẽ dicta ciuitas xp̃i. ad distinctionem
uidelicet regionis transmarinȩ gera¬
senoꝵ. de qua transfretando sic̃ ma-¬
theus scribit uenerat galileam: uł cer¬
te ipsa capharnaum cruitas xp̃i ẽ di-¬
cta. qua ñ nascendo. s uirtiitibꝰ illu¬
strando suam ipse fecerat. RDiscipłmã¬
t ecce uiri portantes in lecto lc .ii.¬
hominem qui erat paraliticus.
&s querebant eum inferre & ponere

Expanded text:
inus sedens docuerit quando scribis et pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi gratia praeterit, sed Matthaeus et Marcus qui narrant, quaestionem facere videntur. Quoniam quidem Matthaeus in civitate sua, Marcus in Capharnaum hoc eum fecisse testantur. Quae difficilius solveretur, si Matthaeus etiam Nazareth nominaret. Nunc vero vel ipsa Galilaea in qua erat Nazareth, intelligenda est dicta civitas Christi, ad distinctionem videlicet regionis transmarinae Gerasenorum, de qua transfretando, sicut Matthaeus scribit, venerat Galilaeam. Vel certe ipsa Capharnaum civitas Christi est dicta, quam non nascendo, sed virtutibus illustrando, suam ipse fecerat. Et ecce viri portantes in lecto hominem qui erat paralyticus, et quaer
Abbreviated transcription (Latin):
fidem ut uidit dixit. Homo. remit¬
tuntur tͥ peccata tua. Hominem
dñs aparalisi curaturꝰ. pͥmo pecca¬
toꝵ uincłã dissoluit: ut ostenderet
eũ ob noxas culparũ artuũ dissolu¬
tione dampnari: nec nͥ bis relaxatis
m̃broꝵ posse recuꝑatione sanari.
Sic et illi paralitico qui iuxta ꝓba¬
ticam piscinã diu motũ aquȩ fru¬
stra p̃stolabatur sanato: adño dicit᷑.
Ecce sanꝰ factus es.iam noli peccare
ne deteriꝰ tͥ aliquid contingat. Et
bene is cui peccata dimittebantur
homo uocatur: qui hoc ipso quod
homo erat. ñ posset dicere ñ pecca¬
ui. Simul etiam. ut ille qui homi¬
ni dimittebat: intelligeretur deus.
Intuendum sane quanti ꝓpͥa cuiꝰq
fides apud dm̃ ualeat. ub̃i tantiua¬
luit aliena. ut totꝰ homo repente
idest exteriꝰ interiꝰq iam saluatus
exurgeret: alioꝵꝙ merito alii laxa¬
rant pharisei sedentes & legis dõctores qu̾i¬

Expanded text:
fidem ut vidit, dixit: Homo, remitfidem ut vidit, dixit: Homo, remittuntur tibi peccata tua. Hominem Dominus a paralisi curaturus, primo peccatorum vinculo dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum actuum dissolutione damnari, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari, sic et illi paralytico qui juxta Probaticam piscinam diu motum atque frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat. Et bene is cui peccata dimittebantur homo vocatur, qui hoc ipso quod homo erat non posset dicere, Non peccavi. Simul etiam ut ille qui homini dimittebat intelligeretur Deus. Intuendum sane, quanti propria cujusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit aliena, ut totus homo repente, id est, exterius interiusque jam salvatus exsurgeret, aliorumque merito aliis laxat Pharisaei, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
ipsas orationes secretȩ dulcedinis et
quasi suaue cũ dño colloqurũ turba
cogitationũ intuemiens. aciem m̃tis
ne xp̃c uideatur int̾cludit. Et quid
fimis exteriꝰ qua turbȩ tumultuan¬
tur remanendum: s tectum domꝰ
inqua xp̃c docet ascendendũ. Idest
sacrȩ scripture sublimitas ẽ appeten¬
da: lexq dñi cum psalmista die no
cteq meditanda. In quo em̃i corrigit
iumor uiam suã: In custodiendo
inquit sermones tuos. Et ꝑ tegulas¬
summiserunt eũ cũ lecto in mediũ.
ante ihm. Patefacto tecto eger ante
iħm summitatur: quia reseratis
scripturarũ misteriis ad noticiam
xp̃i ꝑuenitur.: hoc ẽ ad eiꝰ humilita¬
tem fidĩ pietate descendit᷑. Et bene
domꝰ begulis contecta describit᷑. quia
sub contemptibili litterarũ uelami¬
ne si asit qui reseret doctor diuina
cum lecto deponitur: significat ab
homine in ista carne adhuc consti-¬
tuto: xp̃m debere cognosci. Quoꝵ

Expanded text:
ipsas orationes secretae dulcedinis, et ipsas orationes secretae dulcedinis, et quasi suave cum Domino colloquium, turba cogitationum interveniens, aciem mentis; ne Christus videatur, intercludit. Et quid fimis exterius qua turbae tumultuantur, remanendum, sed tectum domus in qua Christus docet, ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas est appetenda, lexque Domini cum psactuque meditanda: In quo enim corrigit junior viam suam, in custodiendo, inquit, sermones tuos. Et submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Patefacto tecto aeger ante Jesum summittitur, quia reseratis Scripturarum mysteriis ad notitiam Christi pervenitur. Hoc est, ad ejus humilitatem fidei pietate descenditur; et bene domus Jesu regulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit qui reseret doctor, divina cum lecto deponitur, significat ab homine in ista carne adhuc constituto Christum debere cognosci. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. ad xp̃m suspirantis indicat sal¬
uationem: quȩ pͥmo om̃iũ ministris
qui eã subleuent. & xp̃o afferant. id
est bonis doctoribꝰ qui spem saͥnatio¬
nis opemq int̃cessionis suggerant
indiget. Qui bene marco narrante
quattuor fuisse repperiunt᷑: siue qͥa
quatuor eugłioꝵ libris om̃is p̃dican¬
tium uirtus. om̃isq sermo firmat᷑.
seu quia quattuor sunt uirtutes
quibꝰ ad ꝓmerendã sospitatem fi¬
dutia m̃tis erigit᷑. De quibꝰ in et̃niȩ
sapientiȩ laude dicitur. Sobrietatẽ
enim & sapientiã docet: & iusticiã et
uirtutem. Quibꝰ utiliꝰ nichil ẽ inui-¬
ta hominibꝰ: quas ñnulli uersis nomi
nibꝰ prudentiã. fortitudinem. tempe¬
rantiã. & uisticiã appellant. Et non
inuenientes qua parte illũ inferrent
offerre: s turba int̃posita ab
om̃i parte recdudunt᷑. Quia sepe anl¬
ma post infirmi corporis desidiam
dio cupiens renouari: pͥsce consuetu¬
dinis obstaculo retardatur: sepe int̃

Expanded text:
iam ad Christum suspirantis indicat salvationem. Quae primo omnium ministris qui eam sublevent et Christo afferant, id est, bonis doctoribus qui spem sanationis opemque intercessionis suggerant, indiget. Qui bene, Marco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuor Evangelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo firmatur, seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur. De quibus in aeternae sapientiae laude dicitur: Sobrietatem enim et sapientiam docet, et justitiam et virtutem, quibus utilius nihil est in vita hominibus nibus prudentiam, fortitudinem, temperantiam et justitiam appellant. Et non invenientes qua parte illum inferrent offerre, sed turba interposita, ab omni parte recluduntur: quia saepe anima post infirmi corporis desidiam dio cupiens renovari, priscae consuetudinis obstaculo retardatur. Saepe inter
Abbreviated transcription (Latin):
Modo saluator rogatꝰ. mͦ ultro curat
egrotos. ostendens se contra peccatoꝵ
quoq passiones & p̃cibꝰ semꝑ annu¬
ere fidelium: & ea quȩ ipsi minime
in se intelligunt. uł intelligenda da¬
re: uł etiam ñ intellecta dimittere:
iuxta qd̾ psalmista postulat. Delicta
quis intelligit: ab occultis meis mun¬
t continuo furgens ministrabat
illi. Naturale ẽ febricitantibꝰ
incipiente sanitate lassascere.: & egro¬
tationis sentire molestiam. Uerum
sanitas quȩ dñi confert᷑ imꝑio. simul
tota redit. Nec solum ipsa recdit. s et
tanto robore comitante: ut eis conti¬
nuo qui se adiuuerant ministrare
sufficiat: Et iuxta legis tropologie m̃¬
bra quȩ seruierant immunditiȩ ad
iniquitatem ut fructificarent mor¬
ti: seruiant usticiȩ in uita et̃nam.
Cum sol aũt occidisset om̃s qui ha¬
bebant infirmos uariis languoribꝰ
ducebant illos ad eũ. At ille singulis

Expanded text:
Salvator rogatus, modo ultro curat aegrotos, ostendens se contra peccatorum quoque passiones et precibus semper annuere fidelium, et ea quae ipsi minime in se intelligunt, vel intelligenda dare, vel etiam non intellecta dimittere. Juxta quod Psalmista postulat: Delicta quis intelligit? ab occultis meis munt continuo surgens. Naturale est febricitantibus, incipiente sanitate, lassescere, et aegrotationis sentire molestiam, verum sanitas quae Domini confertur imperio, simul tota redit. Non solum ipsa redit, sed et tanto robore comitante, ut eis continuo qui se adjuverant, ministrare sufficiat, et, juxta leges tropologiae, membra quae servierant immunditiae ad iniquitatem ut fructificarent morti, serviant justitiae in vitam aeternam . Cum sol autem occidisset, omnes qui habebant infirmos variis languoribus, ducebant illos ad eum. At ille singul
Abbreviated transcription (Latin):
i uirũ ademonio liberatũ mo¬
ralit̾ aninũ ab immunda cogi¬
tatione purgatũ significare dixerimꝰ
consequent̃ femina febribꝰ tenta sed
ad impium dñi curata carnẽ osten¬
tet a concupiscentiȩ suȩ feruore ꝑ pe
nitentiȩ p̃cepta renatam. Om̃is enĩ

Expanded text:
Si virum a daemonio liberatum moraliter animum ab immunda cogitatione purgatum significare dixerimus, consequenter femina febribus tenta, sed ad imperium Domini curata, carnem ostendit a concupiscentiae suae fervore per continentiae praecepta frenatam. O
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i anime timor. Mul̃ta quoq ꝓ¬
digia et signa ꝑaplos fiebant in ieru¬
salem: et metꝰ erat magnꝰ in uniũsis
Om̃s etiam qui credebant erant pa¬
riter. & habebant om̃ia cõmunia.
Possessiones & sustantias uendebant.
& diuidebant illa om̃ib ꝓutcuiq
opꝰ erat. Cotidie quoꝙ ꝑdurantes una¬
nimĩt in templo: & frangentes circa
domos panem: sumebant cibum cũ
exultatione. et simplicitate cordis col¬
laudantes dm̃: & habentes grãm ad
om̃em plebem. Dominus aũt auge¬
bat qui salui fierent cotidie in idip¬
ae u iͥã & uniuersa mult̾itudo ĩacob cane¬
bat iegiti. line et dauid cum cantoribus
cỹtharam ꝑ̃cuͥtiẽbat mn domo dom̃in̾i et
Moͣyses cs ãaron in sacerdotib̃us eius &
samu̾hel inter e õs &e dau̾id

Expanded text:
omni 202 anime timor. Multa quoque prodigia et signa per Apostolos fiebant in Hierusalem: et metus erat magnus in universis. Omnes etiam qui credebant: erant pariter et habebant omnia communia. Possessiones et substantias vendebant: et dividebanopus erat. Quotidie quoque perdurantes unanimiter in templo, et frangentes circa domos panem, sumebant cibum cum exsultatione, et simplicitate cordis, collaudantes Deum, et habentes gratiam ad omnem plebem. Dominus autem augebat qui salvi fierent quotidie in idipalleluia, et universa multitudo Jacob canebat legitime, et David cum cantoribus citharam percutiebat in domo Domini; et Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos. Et laud
Abbreviated transcription (Latin):
eino bis in sabbato: decimas do
omnium quȩ possideo. Lezechiel ꝓ¬
pheta de ostensis sibi celi animali¬
bus scribit. & dotum corpꝰ plenũ
oculis in circuitu ipsorũ quattuor.
na ocłis describuntur: quia scoꝵ ac¬
tio ab om̃i parte circum specta est:
bona desiderabilit̃ ꝓuidens. mala sol¬
lerter cauens. Sed nos sepe dũ aliis
rebus intendimus. fit ut alia negli¬
gamus: et ubi negligimus. ibi ꝓcul
dubio ocłm non habemꝰ. Nam ecce
phariseus ad exhibendam abstinen¬
tiam. ad impendendam miscdiam.
ad referendas dõ gras oculũ habue¬
rat: sed ad humilitatis custodiam
ñ habebat. Et quid ꝓdest qd̃ contra
hostium insidias pene tota ciuitas
caute custoditur. si unũ foram̃ aꝑtũ
relinquitur: unde ab hostibꝰ intret᷑:
Et publicanus alonge stans. nolebat
bat pectus suum dicens: ds̃ ꝓpitiꝰ esto
mͥ peccatori. Dico uobis: descendit
hic iustificatꝰ in domũ suam ab illo.
Quantam uemȩ fidutiam digne pe¬
nitentibꝰ p̃bet: quod publicanꝰ qui

Expanded text:
no bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo. Ezechiel propheta de ostensis sibi coeli animalibus scribit: Et totum corpus plenum oculis in circuitu ipsarum , quatuor na oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est bona desiderabiliter providens, mala solerter cavens. Sed nos saepe dum aliis rebus intendimus, fit ut alia negligamus, et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, ad impendendam misericordiam, et referendas Deo gratias oculum habuerat, sed ad humilitatis custodiam non habebat, et quid prodest, quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur unde ab hostibus intretur. Et publicanus a longe stans, nolebat pectus suum, dicens: Deus, propitius esto mihi peccatori. Dico vobis, descendit hic justificatus in domum suam ab illo. Quantam veniae fiduciam digne poenitentibus praebet, quod publicanus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
In quarto regũ uolumine leginus
de ioram ochoriam fuisse generatũ.
Quo mortuo: iosabeth filia regis iorã
soror ochoriȩ tulit ioas filium fr̃is
sui. & eum int̾̃netioni quȩ exercebatur
successit ioatham filiꝰ eius. Cerns gͦ
qd̃ scd̃m fidem historiȩ tres reges in
medio fuerint: quos hic eugłm p̃ter
sed ochoriam: & reliquos quos enume¬
decadas in diuerso tempoꝵ statu po¬

Expanded text:
In quarto Regum volumine legimus de Joram Ochoziam fuisse generatum, quo mortuo, Josabeth filia regis Joram, soror Ochoziae tulit Joas filium fratris sui, et eum internecioni, quae exercebatur successit Joathan filius ejus. Cernis ergo quod secundum fidem historiae tres reges in medio fuerint, quos hic Evangelista sed Ochoziam: et reliquos quos enumen diverso temporum statu po
Abbreviated transcription (Latin):
effaturũ. hoc hic narrare incipiat.
Quia ibi de generatione diumitatis:
hic de incarnatione ẽ dictum. Acar-¬
nalibꝰ aũt cepit: ut ꝑ hominem dm̃
discere incipiamꝰ. filii dauid. filii abra
ham. Ordo p̃posterus: sed necessario
commutatꝰ. Si enim primũ posius¬
set abraham & postea dauid: rursus
ei repetendus fuerat abraham. ut ge¬
nerationis series texeret᷑. Id̃o aũt ce-¬
teris p̃termissis horũ filium nũcu¬
pauit: quia ad hos tantum ẽ facta

Expanded text:
effatu, hic narrare incipiat: quia ibi de generatione divinitatis, hic de incarnatione est dictum. A carnalibus autem coepit, ut per hominem Deum dicere incipiamus. Filii David, filiham. Ordo praeposterus, sed necessario commutatus. Si enim primum posuisset Abraham, et postea David, rursus ei repetendus fuerat Abraham, ut generationis series texeretur. Ideo autem, caeteris praetermissis, horum filium nuncupavit, quia ad hos tantum facta
Abbreviated transcription (Latin):
Iudas aũt genuit phares: & zar̃a de
thamar. Notandum in genealogia
saluatoris nullam sc̃aꝵ assumi muli¬
erũ. sed eas quas scriptura rep̃hendit:
ut qui ꝓpt̃ peccatores uenerat. de pec¬
catricibus nascens om̃ium peccata de¬
leret. Unde & in consequentibꝰ rich
moabitis ponit᷑: & bethsabee uxor u¬

Expanded text:
udas autem genuit Phares et Laram de Thamar. Notandum in genealogia Salvatoris, nullam sanctarum assumi mulierum, sed eas quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de peccatricibus nascens, omnium, peccata deleret. Unde et in consequentibus Ruth Moabitis ponitur, et Bethsabee Bers
Abbreviated transcription (Latin):
tatem uiruit incarne. ꝑ mortẽ aruit
in puluere: uidelicet fenũ fuit. Quia
gͥ mom̃itis suis horȩ fugiunt. agite fr̃s
Audite quid sapiens salomon dicat.
Om̃e qd̃ potest manꝰ tua facere instant̃
oꝑare: quia nec opus. nec ratio. nec sa¬
ros quo tu ꝓperas. Quia gͦ et uenturȩ
mortis tempꝰ ignoramus. & pꝰ mortẽ
oꝑari ñ possumꝰ. suꝑest ut ante mor¬
tem tempora indulta rapiamꝰ. Sic em̃
sic mors ipsa cũ uenerit uincit᷑ si priꝰ¬

Expanded text:
itatem viruit in carne, per mortem aruit itatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere; videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, agite ergo,Audite quid sapiens Salomon dicit: Omne quod potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nec saros, quo tu properas . Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus, et post mortem operari non possumus, superest ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa cum venerit vincitur, si priu
Abbreviated transcription (Latin):
paremur. Proinde fr̃s mei in conditio¬
ne mortalitatis ur̃e m̃tis ocłos figite:
uenienti  uos uidici ꝑfletus cotidie
& lam̃ta p̃parate. Cum certa mors ma¬
neat om̃ibꝰ: nolite de temporalis uitȩ
ꝓuidentia incerta cogitare. Terrenaꝵ
rerũ uos cura ñ aggrauet. Quantis li¬
bet eñi auri et argenti molibꝰ circum¬
detur. quibꝰ libet p̃tiosis uestibꝰ indu¬
atur caro: quid est aliud qͣm caro: No¬
lite gͦ attendere quid habetis: sed qͥd
estis. Uultis audire quid estis: ꝓpheta
indicat dicens. Uere fenum ẽ popls.
Si eni fenũ popłs ñ ẽ ubi sunt illi qui ea quȩ hodie co¬
limꝰ uob̃cum transacto anno beatoꝵ¬
cia celebrauerunt: Oquanta et qualia
de p̃sentis uitȩ ꝓuisione cogitabant
S surrsp ente mortis articulo repen¬
te in his quȩ p̃uidere nolebant inuen¬
ti sunt: & cuncta simul temporalia qͦ
tractata n quasi stabilit̃ denere
uidebant᷑ amiserunt. Sigͦ transacta
multitudo generis humani ꝑ natiu¬

Expanded text:
n conditionem mortalitatis vestrae mentis oculos figite: venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate; cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare: terrenarum rerum vos cura non aggravet; quantislibet enim auri et argenti molibus circumdetur, quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro, quid est aliud quam caro: nolite ergo attendere quid habetis, sed quid estis. Vultis autem audire quid estis: propheta indicat, dicens: Vere fenum est populus ; si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus vobiscum, transacto anno beattia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae providentia cogitabant! sed subripiente mortis articulo repente in his, quae providere nolebant, inventi sunt; et cuncta simul temporalia, quae tractata quasi stabiliter habere videbantur, amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativ
Abbreviated transcription (Latin):
helẏas sit raptus incelum. S aliud ẽ
celum aerium: aliud ethereũ. C elũ
quippe aerium. t̾rȩ ẽ ꝓximũ. Unde
& aues celi dicimꝰ: quia eas uolitare
in aere uidemꝰ. In celum itaq aeriũ
helẏas subleuatus ẽ: ut in secreta qͣ¬
dam t̾rȩ regione repente duceretur.
ubi in magna lam carnis et sp̃s qui¬
ete uiueret. quousꝙ ad finẽ mundi
redeat: & mortis debitũ soluat. Ille eñi¬

Expanded text:
Elias sit raptus in coelum , sed aliud est coelum aerium, aliud aetherium. Illud quippe aereum terrae est proximum. Unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Elias sublevatus est, ut in secreta quadam terrae regione repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortis debitum solvat.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s km̃i auctore do si uultis
uos facitis. Ex illis enim exterioribꝰ
signis obtineri uita ab ꝰ oͣꝑantibꝰ non
ualet. Nam corporalia illa miracula
ostendunt aliquando scĩtatem. ñ aũt
faciunt. Hec uͦ spũalia que aguntur
inm̃te: uirtutes uitȩ ñ ostendunt.
sed faciunt. Illa habere et mali posst̾:
istis aũt ꝑfrui nͥ boni ñ possunt. Uñ
de quibꝰ lieritas dicit. Multi dicent mͥ
in illa die. dñe dñe. norne innomi¬

Expanded text:
rissimi, auctore Deo si vultis vos facitis. Ex illis enim exterioribus signis obtineri vita ab haec operantibus non valet. Nam corporalia illa miracula ostendunt aliquando sanctitatem, non autem faciunt; haec vero spiritalia, quae aguntur in mente, virtutem vitae non ostendunt, sed faciunt. Illa habere et mali possunt, istis autem perfrui nisi boni non possunt. Unde de quibusdam Veritas dicit: Multi mihi dicent in die illa: D
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ possunt cũ reꝓbis haberi
cominunia. sed hȩc quȩ m diximus
caritatis att pietatis miracła ama¬
te. Quȩ tanto securiora sunt qͣnto
& occulta: & de quibꝰ apud dñm eo
maior fit retributio. quo apud ho¬
mines minor ẽ gła. Sequit᷑. Et dñs
quidem ihc postquã locuitus ẽ eis as¬
sumptꝰ ẽ in celum: et sedit adextris

Expanded text:
quae possunt cum reprobis haberi communia; sed haec quae modo diximus charitatis atque pietatis miracula amate, quae tanto securiora sunt, quanto et occulta, et de quibus apud Dominum eo major sit retributio, quo apud homines minor est gloria. Sequitur: 5. Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et
Abbreviated transcription (Latin):
agna iohannis merit̾a hẏmuꝰ¬
sañct̾a ꝓͥmat ecclesia quam te¬
ne̾bris euãcu̾at u̾itẽ uerbis irradiat.
Cuius cor in sublimibus sanctus sus
alta misteria E n illa felix aquila ad
escam uolat auida quȩ celi ciues uege¬
tat et nos in uia recreat. Hic in choro
tot milium primatum tenet uirginũ
fit agno sic pedissequus ut matris indi¬

Expanded text:
agna Iohannis merita Sancta promat ecclesia, Quam tenebris euacuat, Vitae uerbis irradiat. 2. Huius cor in sublimibus Sanctus suspalta mysteria. 3. En illa felix aquila Ad escam uolat auida, Quae caeli ciues uegebat Et nos in uia recreat. 4. Hic in choro tot milium Primatum tenet uirginum, Fit agno sic pedissequus Vt matris indi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstreꝑet: nec infidelis ri deret auditor.
s hi tantũ audire possent qͥ p̃cantes
uerbũ salutis. curã tantũ diuini cul¬
tus expeterent: & aduerterent eum
uera annuntiare de xp̃o. qui ꝑ asser¬
tionem iusticiȩ ut illicitas herodis
nuptias increparet: nec regẽ timuit
offendere: nec squalorem carceris decli-¬
nauit. nec tyrannico gladio refugit
q̃s łucerna ui cens anteᷤᷤ domi n̾tim ĩpse est
Enim iohannes quĩ uiam d̾omĩ no pre¬
para uit in here mo sed &̃ agnum dei
dẽmon stra uit &e llluminã. Luit mentes
homi pum d̾ Ipse preibut inte illum pħ¬

Expanded text:
perstreperet, infidelis rideret auditor, perstreperet, infidelis rideret auditor, sed hi tantum audire possunt, qui praedicantem verbum salutis, cura tantum divini cultus expeterent, et adverterent eum vera enuntiare de Christo, qui per assertionem justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset inum; ipse est enim Joannes, qui viam Domino prparavit in eremo, sed et Agnum Dei demonstravit, et illuminavit mentes hominum. Vers. Ipse praeibit ante illum
Abbreviated transcription (Latin):
uid hac fr̃s religione le.U.¬
głosius. quid hac insigniꝰ fide.
in qua sterilis concipit. uirgo parturi.¬
mutꝰ loquit᷑. & in secreto matnorum
iuscerũ paruuli totiꝰ mundi gaudia
futura p̃ludunt: Nec enim p̃oterat
ueteri sub lege ordinem suũ mortalis
seruare natura: quando ꝑ nouã di¬
uinitatis grãm. nouũ saluti om̃ium
misteriũ parabat᷑ hic gͦ ẽ iob̃s de qͦ
ꝓphetauit esayas dicens. Uox claman¬
tis in deserto. parate uiã dño: rectas
facite semitas dĩ nr̃i: Uox inquit cla-¬
mantis. Quã bene uox dicit᷑. qui ue-¬
nientẽ de celestibꝰ in carnẽ hominis
unigenitũ di pleno letus ore clamabat.
Recte uox dicitur. cuiꝰ intonante p̃co¬
nio sacram̃tum redemptionis huma¬
nȩ surda dudũ cepit audire mortali¬
tas. Ut enim uenerandus baptista
muto patri aꝑuit lingũa: ita aures
hominũ salutaris gr̃ȩ innouauit au¬
ditu. Clamabat aũt in deserto: ubi
ad p̃dicationẽ eiꝰ nec insolens turba

Expanded text:
uid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis concipit, mutus loquitur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysterium etavit Isaias dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas. Ut enim venerandus Baptista muto patri aperuit linguam, ita aures hominum salutaris gratiae innovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicationem ejus nec insolens turba
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq uͦ uoluptuosis scłi huiꝰ lan¬
guet illecebris. cupiditatibꝰ auaricie
feruentis insanit: in frat̃na odia fera
meliã dĩ omipotentis ꝑ anfractas de¬
monũ semitas erraticꝰ uiator incedit:
ñ parat dño uiã: s inimico miser
suo exiciabilem in semet ipsũ pacefa¬
cit ingressũ. Hi mores. et uita huius¬
modi ampla itimera. et largissimas
uias. barbaris nationibꝰ in exitium
communis salutis aꝑiunt: hi mores
plebem dĩ inimicis gentibꝰ iugo mi¬
serȩ captiuitatis abdicunt: hi mores
armatos dissipant popłos. & munita ᷤᷤ
diruunt ciuitates. Et quid plura
uidemꝰ in hostibꝰ. corruptione uite no¬
strȩ. et nr̃a infidelitate nutrit᷑. Et in¬
de est qd̾ nichil fusa ad dm̃ supplicati¬
one ꝓficimꝰ: quia incessabilit̃ impiis
p̃paramꝰ. Propt̃ qd̾ reuertentes ad bea¬
tissimi p̃cepta iohis. paremꝰ dño uiã:
luntatis. ouiculas suas multis iam

Expanded text:
Quicunque vero voluptuosis saeculi hujus lanQuicunque vero voluptuosis saeculi hujus languet illecebris, cupiditatibus avaritiae ferventis insanit, in fraterna odia feralmeliam Dei omnipotentis, super anfractas daemonum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressum. Hi mores, et vita hujusmodi ampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae captivitatis addicunt. Hi mores armatos dissipant populos, et munitas diruunt civitates. Ecquid plura, videmus in hostibus, corruptione vitae nostrae, nostraque infidelitate nutritur; et inde est, quod nihil fusa ad Deum supplicatione poscimus; quia incessabiliter impiispraeparamus. Propter quod revertentes ad beatissimi praecepta Joannis, paremus Domino viam, luntatis, oviculas suas, multis jam
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ ꝓphetica eẽt natiuitas. qͥ & illis
de parentibꝰ quoꝵ eẽt desꝑata poste¬
ritas: dei munere nasceretur. Nam
tanta auctoritate tantoq docendi
pondere in uocẽ scẽ p̃dicationis erii
pit: ut et instantẽ dñi nuntiaret
aduentũ: & in semitas rectas male
uiuentiũ dirigeret prauitatẽ. Quid
ti de celo iudici. purgato a uitiis pecto¬
re. simplicis cordis habitaculũ p̃para¬
re: Quid ẽ rectas facere semitas dei:
nͥ ut tales actuũ tuoꝵ tͥ munias ui¬
as. quas ꝑambulare ꝓpitiꝰ ueniens ad
te dñs delectetur: Ille uiã dño suo
parat. qui luxuriantis carnis respu-¬
ens uoluptates. toto m̃tis suȩ sp̃u sus¬
pensus ad dm̃. uigore se castitatis ac¬
cingit. Optimã parat dño uiã: qui
cogitationes suas auariciȩ fluctibus
estuantes. serenȩ conscientiȩ tranquil¬
litate compescit. Uiam dño parat:
qui idoloꝵ uana atq om̃ium super-¬
stitionũ figm̃ta conculcans. unũ dĩ
uiui cultũ. & fidem ueritatis inqͥrit.

Expanded text:
phetica esset nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in vocem sanctae praedicationis 209 erupit, et instantem Domini nuntiaret adventum, et in semitas rectas male viventium dirigeret pravitatem. Quid ti de coelo judici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas perambulare propitius veniens ad te Dominus delectetur? Ille viam Domino suo parat, qui luxuriantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui idolorum vana, atque omnium superstitionum figmonta conculcans, unum Dei vivi cultum, et fidem veritatis inquirit.
Abbreviated transcription (Latin):
sui futuri letabat᷑ officio: uenienti ad
se beatȩ mariȩ:. in ipso salutationis oc¬
cursu. ait. Ecce ex quo facta ẽ uox sa¬
lutationis tuȩ in auribꝰ meis: exulta¬
uit infans in gaudio in utero meo.
Quid hoc ẽ miraculi fr̃s. quȩ tantoꝵ
nouitas gaudioꝵ: ut habere se in ute¬
ro helizabeth testaretur infantẽ: qui
necdũ semet ipsum sentiens. dñicũ
iam sentiret aduentũ: Uere hic oi¬
um beatissimꝰ paruuloꝵ: qui intra
uiscera adhuc mat̾na conclusus. ades¬
se saluatorem mundi quia necdum
sermone poterat: ꝓphetico gaudio re¬

Expanded text:
turi filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutationis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in auribus meis, exultavit in gaudio infans in utero meo . Quid hoc est miraculi, fratres; quae tantorum novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio re
Abbreviated transcription (Latin):
quãq magnificũ. qd̾ ⁊acharias sacer¬
dos pat̃ futurus ꝓph̃ȩ. quia hoc ipsũ
qd̾ gerebat᷑ angło loquenti ñ credidit.
usum loquentis amisit: donec ꝓmissi¬
one completa natꝰ noui hominis p̃co
pat̾nȩ linguȩ uincula relaxaret. Os
enim qd̾ angls clauserat. ꝓmissus ab
angło filiꝰ reserauit. Nam cũ de nũcu¬
patione paruuli cognatoꝵ uicinoꝵꝙ
hesitaret arbitriũ:. ꝓprietatem ueri
nominis eiꝰ quã angło dictante didice
expectabat. nati uocabulum loque¬
retur: & agnosceret anxiꝰ senex ꝑeũ
se sibi redditũ. quem de se ñ credide¬
rat nasciturũ. Nec dubitaret ultra
celitus illũ uł ꝓmissũ fuisse uł natũ.
cuiꝰ causa et amisisse ꝓbabat et rece¬

Expanded text:
ficum, quod Zacharias sacerdos, pater futurus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didicerexspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et rece
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitate letamur: celestia
mundo gaudia sterili ab utero ho¬
die natꝰ inuexit. Et illi quidem indu¬
bitata iam gła regnantem confessi s̃t
et natũ priuilegio gr̃e singularis o¬
stendit. In tantũ aũt specialis in eo
p̃fulsit electio. ut ante mereret᷑ amñ¬
tiare dñm: quã nascendi initiũ uel
linguã quȩ mntiare posset accipet. Ꝙ¬

Expanded text:
festivitate laetamur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi suntet natum privilegio gratiae singularis ostendit. In tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet.
Abbreviated transcription (Latin):
rectio illis dubitantibꝰ ꝑ multa argu¬
menta monstrata ẽ. Quȩ dum nos le-¬
gentes agnoscimꝰ. quid aliud quã de
illoꝵ dubitatione solidamur: Minꝰ
enim mͥ maria magdalene p̃stitit qͦ
citiꝰ credidit: qͣm thomas qui dui du¬
bitauit. Ille et eñĩ dubitando uulne¬
rum cicatrices tetigit: & de nr̃o pecto¬
re dubietatis uulnꝰ amputauit. Ad
insinuandam quoq ueritatẽ dñicȩ
resurrectionis: notandum nobis est
quid lucas referat dicens. Et conues¬
cens p̃cepit eis ab ierosolimis ne disce¬
derent. Et pꝰ pauca. Uidentibꝰ illis ele¬
uatus ẽ: et nubes suscepit eũ ab ocłis
eoꝵ. Notate uerba: signate misteri¬
a. Conuescens eleuatꝰ est. Comedit et
ascendit: ut uidelicet ꝑ effectũ cõme¬
stionis ueritas patesceret carnis. Mar¬
cus uͦ priꝰquam celum dñs ascende¬
ret: eum de cordis atq infidelitatis du¬
ricia increpasse disciplõs memorat.
Qua in re quid considerandũ est. nisi
qd̃ iccirco dñs tunc discipłos increpa¬

Expanded text:
ta argumenta monstrata est: quae dum nos legentes agnoscimus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit quam Thomas qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de nostro pectore dubietatis vulnus amputavit. Ad insinuandam quoque veritatem dominicae resurrectionis notandum nobis est quid Lucas referat, dicens: Convescens praecepit eis a Jerosolymis ne discederent . Et post pauca: Videntibs est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum . Notate verba, signate mysteria. Convescens elevatus est. Comedit, et ascendit, ut videlicet per effectum comestionis veritas patesceret carnis. Marcus vero priusquam 1569 coelum Dominus ascendat, eum de cordis atque infidelitatis duritia increpasse discipulos memorat. Qua in re quid considerandum est, nisi quod idcirco Dominus tunc discipulos increpa
Abbreviated transcription (Latin):
equit᷑ in sco cantico. Quia fecit
mͥ magna qui potens ẽ: & scm̃
nomĩ eius. Quȩ tͥ magna fecit queso
glosa uirgo. ut dici beata merereris::
Puto em̃i inmo ueracit̃ credo: ut crea¬
tura ederes creatorem. famula dñm
sa quȩ nos ad amorem di accenderent
fidelit ꝓtulisti: ea uͦ quȩ secunt᷑ hu-¬
mano generi ꝓphetasti. Meũ autem
uotũ extitit ea tantũ inde transcur¬
rere: que ad tui nominis laudem ꝑti¬
nerent. Sed hec quȩ de te ipsa narrasti.
neꝙ tit dignitas tua meret᷑ dicere po¬
tui. Quas gͦ tibi laudes fragilitas hu¬
mani generis ꝑsoluet: quȩ solo tuo cõ

Expanded text:
equitur in hoc sancto Cantico, Quia fecit mihi magna qui potens est, et sanctum nomen ejus . Quae tibi magna fecit, quaeso, gloriosa Virgo, ut dici beata merearis? Puto enim, imo veraciter credo, ut creatura ederes Creatorem, famula Dominum sa quae nos ad amorem Dei accenderent fideliter protulisti: ea vero quae sequuntur, humano generi prophetasti. Meum autem votum exstitit ea tantum inde transcurrere, quae ad tui laudem nominis pertinerent. Sed haec quae de te ipsa narrasti, neque ut dignitas tua meretur, dicere potuisti. Quas ergo tibi laudes fragilitas humani generis persolvet, q