comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mea: q quesiui e am sponsam mͥ assumere & amatoi factꝰ sum
forme illius Quid gͦ mirum si ia cob in huius modi sponse amore
flagrabat. si talis ignis si tante dilectionis flammas cemꝑare nõ
poterati᷑ O quantum amabat. o qualit̾ in eias amore aagͥbat.
qui dix̃. Super salutem & omnem pulcricudinem dilȩn sapienciam. Nichil enꝰ
bac ut diximus sapiencia ardencius diligit᷑. tul dulcius possidet᷑. bĩc est enimq
sapientes otunes ẽtuolunt. paucicameñ ad modum sapientes ẽẽ possunt. pen
sti foute e̾e non ossumus Immo om̃s utiq esse pocuissent᷑. si i̾e desti perfecti

Expanded text:
am assumere, et amator factus sum formae illius . Quid ergo mirum, si Jacob in hujusmodi sponsae amore flagrabat, si talis ignis, si tantae dilectionis flammas temperare non poterat? O quantum amabat, o qualiter in ejus amore flagrabat, qui dixit: Super salutem et omnem pulchritudinem dilexi sapientiam! Nihil enim hac, ut diximus, sapientia, ardentius diligitur, nil dulcius possidetur. Hinc est enim quod sapientes omnes esse volunt, pauci tamen admodum sapientes esse possunt. CAPUusti forte esse non possumus. Imo omnes utiq
Abbreviated transcription (Latin):
possidemꝰ intempore. quanta sunt que expectamꝰ in ec̾nicate᷑. In hunc gͥ modũ
utitur comparatione. ucit᷑ nichilominꝰ ut oictum est cranslatione. qñ rer
uisibibuni quamlibet oescriptionem transfeit. ad rerum inuisibilium signisi¬
cationem. Uerbi grã audit inscripcuris nominari luicem. sicudos eo
scripcum est quia in habitat lucem in accessibilem. Queritgͦ. que sit lurista incor¬
porea quam in habitat inuisbilis ꝗ incorporea dĩ natura. ꝙ inuenit qi luxisti est
ipsa dei sapientia. quia ipsa est lux uera Sicud enim lux ista exterior illumi¬
nat oculos corpoꝵ. ita illa absq dubio illuminare consueuit oculos coroium.
Ecce quomͦ neptalim per rerum uisibilium qualitatem. surgit aorerum in¬
uisibilium cognitionem. Patet ergo quam recte secimdum utͣmq inceip̾ta¬
tionem neptalim dicat᷑. Nepcalim namq comparatio uel conuersio int̾p̃tat᷑

Expanded text:
possidemus in tempore, quanta sunt quae exspectamus in aeternitate? In hunc igitur modum possidemus in tempore, quanta sunt quae exspectamus in aeternitate? In hunc igitur modum utitur comparatione: utitur nihilominus, ut dictum est, translatione, quando rerum visibilium descriptionem transfert ad rerum invisibilium significationem. Verbi gratia: Audit in Scripturis nominari lucem, sicut de Deo scriptum est: Quia habitat lucem inaccessibilem . Quaerit ergo quae sit lux ista incorporea quam inhabitat invisibilis et incorporea Dei natura, et invenit quia lux ista est ipsa Dei sapientia, quia ipsa est lux vera. Sicut enim lux ista exterior illuminat oculos corporum, ita illa absque dubio illuminare consuevit oculos cordium. Ecce quomodo Nephtalim per rerum visibilium qualitatem surgit ad rerum invisibilium cognitionem. Patet ergo quam recte secundum utramque interpretationem Nephtalim dicatur. Nephtalim namque comparatio vel conversio interpretatur.
Abbreviated transcription (Latin):
utit᷑ namq alig̾n cranslatione aliqnͣ autem comparatione. Conꝑatione. qu̾ex p̾¬
sentium bonoꝵ mulcitudine uel magnitudine colligit illa future uite gaudia.
quot uel quanta esse possunt. Uerbi gr̾a. Inspecta sepe solis claritate corporeo
silicet lumine. considera quanta sucuuaerit lux illa sp̃u alis. si canta tamq
mirabilis est ista corpoialis. Quanta namq erit lux illa que erit nobis cõmu.¬
nis cum angłis. si canta est ista quam habemꝰ. cũmunem cum bestus: Qualis
inuisibilium. conieit ex mutticuoine bonoꝵ uisibilium Quoc gͦ pntantꝰes puta¬
mus ea esseͦ S quis ea possic dinumerare:. Quot sunt oblertamenta ocisoꝵ tͥ
quos oblectamentai aurium ceteioꝵq sensunm: Quot sunt colores quot oooies
quot sapores: Si gͦ coc sunt oelicie eoipoꝵ quot erunt delicie ẜu̾m: Si canta

Expanded text:
Utitur namque aliquando translatione, aliquando autem comparatione. Comparatione, quando ex prUtitur namque aliquando translatione, aliquando autem comparatione. Comparatione, quando ex praesentium bonorum multitudine vel magnitudine colligit illa futurae vitae gaudia, quot vel quanta esse possint. Verbi gratia: Inspecta saepe solis claritate corporeo videlicet lumine considerat quanta futura erit lux illa spiritualis, si tanta tamque mirabilis est lux ista corporalis. Quanta namque putas erit lux illa quae erit nobis communis cum angelis, si tanta est ista quam habemus communem cum bestiis! Qualis invisibilium conjicit ex multitudine bonorum visibilium. Quot ergo putamus ea esse? Sed quis ea possit dinumerare? Quot sunt oblectamenta oculorum, quot oblectamenta aurium caeterorumque sensuum? Quot sunt colores, quot odores, quot sapores? Si ergo tot sunt deliciae corporum, quot erunt deliciae spirituum? Si tanta
Abbreviated transcription (Latin):
per cogitationem occurrere potest. inuito. Seo ad dan pertinet erurgens
malum statim cum per cogitationem pulsat. in uidicium ad ducere. di¬
ligent᷑ discutere. oep̃hensum dampnare. & deceptoriam cogicationem ex
alia consideratione percutere. & cemptantia mala ex cor mentoꝵ recor¬
dacione extinguere. Uidesiam ut arbitror. quam recte bic filiusdan. id est
iudicium uocet᷑. oe quo solo dubitat᷑. utrum nam ppłm suum iudicare
habeat. cum solus si fieri possit. ne ceteri h abeant quid iudicent non solum as¬
sioue seo & oistricte iudicare debeat. Seo sicud ad officium dan spectat perire¬
presentat ionem pene. reprimere exurgentia uieia. sic ad nepcalim percinet per
considerationem premior inflammare desideria bona Mirabilit᷑ enim animũ
nr̃m neptalim ad eorum desi derium accendit. quociens eternoꝵ bonoꝵ imagi¬
neni ante mentis oculos ad ducit. quod tamen ouob modis facere consueui tt

Expanded text:
per cogitationem occurrere potest etiam invito. Sed ad Dan pertinet exsurgens per cogitationem occurrere potest etiam invito. Sed ad Dan pertinet exsurgens malum statim, cum per cogitationem pulsat in judicium adducere, diligenter discutere, deprehensum damnare, et deceptoriam cogitationem ex alia consideratione percutere, et tentantia mala ex tormentorum recordatione exstinguere. Vides jam, ut arbitror, quam recte hic filius Dan, id est judicium, vocetur, de quo solo dubitatur utrumnam populum suum judicare habeat, cum solus, si fieri posset, ne caeteri habeant quid judicent, non solum assidue sed et districte judicare debeat. CAPUT praesentationem poenae reprimere exsurgentia vitia; sic ad Nephtalim pertinet per considerationem praemiorum inflammare desideria bona. Mirabiliter enim animum nostrum Nephtalim ad eorum desiderium accendit, quoties aeternorum bonorum imaginem ante mentis oculos adducit, quod tamen duobus modis facere consuevit.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinata cogitatione S quia perfecti uiri hoc faciunt ꝙ facert eos oportet.
suum si cud alia tribus in isrł. Si enim oan ppłm suum districte custo diaci¬
si indieium suum diligent᷑ excerceat. siet ut in ceteris cribubus raro inuem¬
at᷑ quod inredampnari oebeat. Mens ꝙ enim que statira in ipia suggesti¬
one. p̾cidit ilecebrosam cogitationem. non facile rapit᷑ in prauam de¬
lectationem. sicud &. culpa que colibet᷑ ante prauum consensum. numquã
tñssit mactum. deb gͦ oan pre ceteris omib uigil & districtꝰ in udicio esse.
niet dan in sua cribu quod examinare debeat. quod iuste rep̃hendat.
quamuis⁊ in aliis posat fieri. ut in aliquando aliqua earum sine culpa
ualeat inueniri. Auarum namꝙ culpa est in uolumptate. huiusautem ex¬
ordinatione sepe est in necessicate. Numquam enim malum aꝓpbo. numꝗ
malum consencio. numꝗͣ malumperficio. nisi ipse uoluero. malum aut̃t

Expanded text:
ordinata cogitatione. Sed, quia perfecti viri hoc faciunt, et facere eos oportet qordinata cogitatione. Sed, quia perfecti viri hoc faciunt, et facere eos oportet qsuum sicut alia tribus in Israel. CAPsi judicium suum diligenter exerceat, fiet ut in caeteris tribubus raro inveniatur quod jure damnari debeat. Mens enim quae statim in ipsa suggestione praecidit illecebrosam cogitationem, non facile rapitur in pravam delectationem, sicut et culpa quae cohibetur ante pravum consensum, nunquam transit in actum. Debet ergo Dan prae caeteris omnibus vigil et districtus in judicio esse, niet Dan in sua tribu quod examinare debeat, quod juste reprehendat, quamvis in aliis possit fieri ut aliquando aliqua earum sine culpa valeat inveniri. Aliarum namque culpa est in voluntate, hujus autem exordinatio saepe est in necessitate. Nunquam enim malum approbo, nunquam malo consentio, nunquam malum perficio, nisi ipse voluero; malum autem
Abbreviated transcription (Latin):
quasdam cogitationum fantasias cum in poitunitate magna se inge¬
rentes coroe coleremꝰ. ed numquid eas sine nr̃a rep̾hensione neggli¬
gere debemꝰ: Nonne magis eas oportet acrit̾ arguere : q ut oictã.
est per rep̾bensionem pene. reprimere irritationem culpe.q cogi¬
iudicabit ppłm suum sicud. aliatribus in isrt. Adalios qͥppe telplie ꝑtinet
disciplina operum. ad filios lie dispositio uolumptatum. ad alio srachel sentẽ¬
cia assertionum. ad filios uero bale moderatio cogicationum. Quelib ergo
cognatio quas in sua cribu iudicat᷑. qñ̾ om̃ẽ erracum per suum simile corrigͥr
qͥn uolumptas uolumptate emendat᷑. q̃mn opus opere castigat᷑. qn assertio
ramꝰ. Sed nura ꝗͥ eque omnes reprehensione dignos se esse iudicant. quã.
do inutile uel inordinatum cogitant ᷑. Hultor est se ipsos rep̃hend̾e de
ꝑuerso opere. uel praua uolumptate. paucisunt qͥ seipsos diuidicent de in¬

Expanded text:
quasdam cogitationum phantasias cum importunitate se magna ingequasdam cogitationum phantasias cum importunitate se magna ingerentes corde toleremus. Sed nunquid eas sine nostra reprehensione negligere debemus? Nonne magis eas oportet acriter arguere, et, ut dictum est, per repraesentationem poenae reprimere irritationem culpae et cogijudicabit populum suum sicut alia tribus in Israel . Ad filios quippe Zelphae pertinet disciplina operum, ad filios Liae dispositio voluntatum: ad filios Rachel sententia assertionum, ad filios vero Balae moderatio cogitationum. Quaelibet ergo cogitatio quasi in sua tribu judicatur, quando omne erratum per suum simile corrigitur, quando voluntas voluntate emendatur, quando opus opere castigatur, assertio minime ignoramus. Sed nunquid aeque omnes reprehensione dignos se esse judicant, quando aliquid inutile vel inordinatum cogitant? Multorum est se ipsos reprehendere de perverso opere vel prava voluntate; pauci sunt qui seipsos dijudicent de in
Abbreviated transcription (Latin):
utilior. Sẽĩ & enim uiri quociens se senciunt curpib cogitationib pulsari
& ao ulicitam delectationem incicari. tociens solent in ipso etiamcẽpta¬
tionis ad itu. futura cormenta ante mentis oculos ponere. & ex tali cõ¬
sid eratione quiequid illicitum mens suggerit. ante curpem oelecta¬
cionem eitinguere. hoc igit᷑ mͦ inse statim per considerationem pene
ulciscunt᷑. & dampnant blandimenta culpe. Ꝙ gͦ per officium dan ille¬
cebrosas cogitationes de prehendimꝰ. arguimꝰ. dampnamꝰ. castigamus.
recte eum dan.i. iudicium uocamꝰ. Seo quid hoc de turpib cantum
cogitationib lo quimͦ᷑. qͣnqui demuanas q utiles perfectiuir non le¬
uit̾ ab ominant᷑ ꝓpt̾ illuo quod seriptum inuenit᷑. Ue qui cogitatis
inuile ꝙ illud. Sp̃e sanctꝰ discipline esfugiet fictum. & auteret se ã co.
gitationib que sunt si ne intellectu ͦ Sepefit ut in oratione constituti

Expanded text:
utilior: sancti etenim viri quoties se sentiunt turpibus cogitationibus pulsari, utilior: sancti etenim viri quoties se sentiunt turpibus cogitationibus pulsari, et ad illicitam delectationem incitari, toties solent in ipso etiam tentationis aditu futura tormenta ante mentis oculos ponere, et ex tali consideratione, quidquid mens illicitum suggerit, ante turpem delectationem exstinguere. Hoc igitur modo in se statim, per considerationem poenae ulciscuntur, et damnant blandimenta culpae. Quia ergo per officium Dan illecebrosae cogitationes deprehendimus, arguimus, damnamus, castigamus, recte eum Dan, id est judicium, vocamus. Sed, quid hoc de turpibus tantum cogitatibus loquimur, quandoquidem vanas et inutiles perfecti viri non leviter abominantur, propter illud quod scriptum invenitur: Vae qui cogitatis inutile! Et illud: Spetiam quae sunt sine intellectu? Saepe fit ut in oratione constituti,
Abbreviated transcription (Latin):
sepe persese ripte rei uiaginationem sictam surgit ad intelligentiamueram. Ne
Nenim licet de futuris & inuisibilib bonis per sp̃ualem intelligentiam ali¬
quid falsum fingere. quamuis absq culpa sit cormenta malor multo alic̃ qͣ sic
per imaginationem cernere. Quisenim eaomnino prout sunt in hac uita
contem plari sufficiat: Seo quisq ea pro arbitrio mentis non qualia sunt
seo qualia fingere nouit. sigurando describit n de forcassis hc caliesilius
dan .i. udicium uocatur. quia in cali representatione non eiperientie docu¬
mentum. seo sue diseretionis sequit᷑ arbitrium. Nam quoniam danfutu.¬
rarum rerum rep̃sentationem in cuiusq mente ex ꝓprio udicio format.
recte quis ut arbitror calium arcificem. dan. id est iudicium uocat. Et cñ¬
huius nominis alia uatio. q̃ force quanto subcilior canto eciam inuenitur

Expanded text:
saepe per descriptae rei imaginationem fictam surgit ad intelligentiam veram. Neque saepe per descriptae rei imaginationem fictam surgit ad intelligentiam veram. Neque enim licet de futuris et invisibilibus bonis per spiritualem intelligentiam aliquid falsum fingere, quamvis absque culpa sit, tormenta malorum multo aliter quam sunt per imaginationem cernere. Quis enim ea omnino prout sunt in hac vita contemplari sufficiat? Sed quisque ea pro arbitrio mentis non qualia sunt, sed qualia fingere novit, figurando describit. Unde fortassis hic talis filius Dan, id est judicium, vocatur, quia in tali repraesentatione non experientiae documentum, sed suae discretionis sequitur arbitrium. Nam, quoniam Dan futurarum rerum repraesentationem in cujusque mente ex proprio judicio format, recte quis, ut arbitror, artificem talium Dan in judicium vocat. Cetiam invenitur et
Abbreviated transcription (Latin):
Uidesne quomodo hec caus suturoꝵ descriptio. ad neptalim cantum pertinere uideat᷑.
ubi sola intelligentia sola imaginatio sufficicere minime uideat᷑. Recte ergo dictum
est. quod ad dan specialit̾ pertineat e onsideratio futuroꝵ maloꝵ. q ad neptalim.
maxme speculatio suturoꝵ bonoꝵ. Aulta tam̃ que de tormentis maloꝵ dicta sunt.
mistice accipienda. & multa similit᷑ de future uite bonis quaniuis corporalia descri
rari potest. quia illa consideratio meditanti facilius occurrit. que in sola imaginatiõ e
consistit. Nam illa que cum intelligentia ꝑmiscet᷑. quanto subcilior tanto difficilius inue¬
nit᷑. Unde est quos da prior. nepcalim posterior aascit᷑. Hoc autem ii hac gemina
consideratione ualde nobile quod dan secundĩ p̾sencium rerum sturauãt imaginati¬
onem ueram represencat. rerum fucurarum imaginacionem fictam. neptalim ũ

Expanded text:
Videsne quomodo haec talis futurorum descriptio ad Nephtalim tantum pertinere videatur, Videsne quomodo haec talis futurorum descriptio ad Nephtalim tantum pertinere videatur, ubi sine intelligentia, sola imaginatio sufficere non posse minime ignoratur. Recte ergo dictum est quod ad Dan specialiter pertineat consideratio futurorum malorum, ad Nephtalim autem maxime speculatio futurorum bonorum. Multa tamen, et quae de tormentis malorum scripta sunt, mystice accipienda sunt, et multa similiter de futurae vitae bonis quamvis corporalia describrari potest, quia illa consideratio meditanti facilius occurrit, quae in sola imaginatione consistit. Nam illa, quae cum sola intelligentia permiscetur, quanto subtilior, tanto difficilius invenitur. Unde est quod Dan prior, Nephtalim vero posterior nascitur. Hoc autem in hac gemina consideratione valde notabile, quod Dan scilicet per praesentium rerum imaginationem veram repraesentat rerum futurarum imaginationem fictam. Nephtalim vero
Abbreviated transcription (Latin):
mam gebenne tene bras exceriores inseripturis scĩs legit. ħ sigurarit᷑ dictacredit. sed ista ue¬
rucit᷑ o corporalit̾ alicubi non diffioit. Unde fic nimirum quamuis hec quispiam aute
oculos coidis per imaginationem ponat. non statimeoꝵ significationem ꝑ sp̾ualem sentẽ
ciam querat. qi hec non cam siguralit᷑ quam historialit̾ dicta nondubitat. Recte gͦ hoꝵ
consideracionem ad dan specialit̾ ꝑtinere iamdinmꝰ. ubi sola imaginatione opus habemꝰ
quamuis eam incali negocio non sine rationis dispositione craetemꝰ. Seo cum terram
lacte ꝙ melle manantem. celestis iehili muros ex lapidibus p̃ciosis. poitas ex margan¬
tis. plateas ex auro legerit quis sani sensus homo. ħ utita liceram accipere uelitꝰ Uñ
statim ad splialem intelligentiam recurrit. & quid misticum ibi contineatur exqͥrit.

Expanded text:
mam gehennae, tenebras exteriores in Scripturis sanctis legit, haec figuraliter dicta credit, sed ista vemam gehennae, tenebras exteriores in Scripturis sanctis legit, haec figuraliter dicta credit, sed ista veraciter et corporaliter alicubi esse non diffidit. Unde fit nimirum ut, quamvis quispiam haec ante oculos iam quaerat, quia haec non tam figuraliter quam historialiter dicta, non dubitat. Recte ergo considerationem ad Dan specialiter pertinere jam diximus, ubi sola imaginatione opus habemus, quamvis eam in tali negotio non sine rationis dispositione tractamus. Sed cum terram lacte et melle manantem, coelestis Hierusalem muros ex lapidibus pretiosis, portas ex margaritis, plateas ex auro legerit, quis sani sensus homo haec juxta litteram accipere velit? Unde statim ad spiritualem intelligentiam recurrit, et quid ibi mysticum contineatur, inquirit.
Abbreviated transcription (Latin):
rationem eisposicaesti alia permiita intelligentie. Ina utimͣ. qnͣ secd̾̃m uisibilium rerũ
eoquitam speciem ad uisibile aliud aliquid mente dis ponimꝰ. nec tamͣ exeo inuisibile aliqͥd
cogitimꝰ. Iita uero cuncutim᷑. qñ ꝑ uisibilium rerum spẽm ad inuisibilium coguicionẽ
ascende nitim᷑. In illa est imaginatio non sine ratione. inista intelligentia non absq
imaginatione. Isti sunt ouo silii bale. quoꝵ pͥmogenitꝰ dan dicit᷑. posterior neptalim
autem speculatio sucuroꝵ bonoꝵ. Dan uicħ̾ nouit nisi corporalia. sed ea cam̃ rimat᷑
que lange sunt. a sensu corpoieo remoca. Neptalim ꝑrerum uisibiliun forniam.
fugit ad rerum inuisibilium intelligentiam. Infernalia cormenta lange asensucor¬
poreo remota uon oubitamꝰ. ꝙ ubi uł qualia sint uidere nonpossumꝰ. sed tam̃ boc quoei¬
ens uolumꝰ. ꝑ ministerium dan pre oculis coidis babemꝰ. Nemo sidelium cum infernum. Rã¬

Expanded text:
entiae permista. Illa utimur, quando secundum visibilium rerum cognitam speciem visibile aliud aliquid mente disponimus, nec tamen ex eo invisibile aliquid cogitamus. Ista vero tunc utimur, quando per visibilium rerum speciem ad invisibilium cognitionem ascendere nitimur. In illa est imaginatio non sine ratione, in ista intelligentia non absque imaginatione. Isti sunt duo filii Balae, quorum primogenitus Dan dicitur, posterior Nephtalim autem speculatio futurorum bonorum. Dan nihil novit nisi corporalia, sed ea tamen rimatur quae longe sunt a sensu corporeo remota. Nephtalim per rerum visibilium formam surgit ad rerum invisibilium intelligentiam. Infernalia tormenta longe a sensu corporeo remota non dubitamus, quia ubi vel qualia sint videre non possumus, sed tamen haec quoties volumus, per ministerium Dan prae oculis cordis habemus. Nemo fidelium cum infernum, flam
Abbreviated transcription (Latin):
ħ utiꝙ bestia facere non pocest. soli uacionali ereature. hoc possibile est. Huius modiima¬
gmnat ione se peutimͣ. eum que sinc future uite bona uel mala oiligentius rimamur. Nus¬
quam hie sola bona nusq̃ hie sola mala. Seo permuta si mul& bona & mala. & quamue
inutros genere sint nulta. nutnꝗ̃ camen inueniuntur sola. Ib inueriri possunt & bona
fine ammixtione mialoꝵ. & mala nichi lominꝰ sine amimxtione bonor.: Item hic sicntt
nec iola. sie nec sumia muenimts. Ibi & aimma. & in perruta bona uel mala esse ñ
ouibitimus. Ntociens ꝗͥ ermultis bonis uel malis q̃ in hac untai sensas cor porens ciperit᷑
quale ui. q uantum esse possint. illud fucure uite summum bonum siue malum colligi.

Expanded text:
Hoc utique bestia facere non potest, soli rationabili creaturae possibile. Hujusmodi imaginatione saepe utimur, cum quae sint futurae vitae bona, vel mala diligentius rimamur. Nusquam hic sola bona, nusquam hic sola mala, sed permista simul et bona et mala. Et, quamvis in utroque genere sint multa, nunquam tamen inveniuntur sola. Ibi inveniri possunt et bona sine admistione malorum, et mala nihilominus sine admistione bonorum. Item hic sicut nec sola, sic nec summa invenimus. Ibi, et summa et impermista bona, et mala esse non dubitamus. Quoties igitur ex multis bonis, vel malis quae in hac vita sensus corporeus experitur, quale
Abbreviated transcription (Latin):
humane suꝑbie tumẽs. uidit aliquẽ cui nec dare quicꝙͣ. pos¬
aquo acciperet bñfitiũ. cũ redd̾e illi parͥua ñ posset. ẽnniuit¬
ne cogeret᷑ accipere que nollet. timuit ne qͥd indignũ socͣti
acciperet. Dicit aliquis. Negasset sinollet. S instigasset in
se regem insolentem. ⁊ oĩa sua magno estimari uolentem.
Nichil adrem pertinet utrũ dare aliqͥd regi nolit. an acei¬
pere a rege. In equo utramq ponit repulsam. ⁊ suꝑbo fasti¬
tem. is cuius libertatẽ eiuitas libera ferre ñ potuit. Si no¬
admiraberis. qui imperat fibi .ꝗͣ. qͥ se habet in potestate᷑.
uentes facilius barbaras. inpatientesq alieni arbitrii.¬

Expanded text:
iam humanae superbiae tumens vidit aliquem, cui nec dare quicquam posa quo acciperet beneficia, cum reddere illi paria non posset. Prine cogeretur accipere, quae nollet, timuit, ne quid indignum Socrate accipere. Dicet aliquis : " Negasset, si vellet. " Sed instigasset in se regem insolentem et omnia sua magno aestimari volentem. Nihil ad rem pertinet, utrum dare aliquid regi nolis an accipere a rege ; in aequo utramque ponit repulsam, et superbo fastitem is, cuius libertatem civitas libera ferre non potuit ! admiraberis, quam qui imperat sibi, quam qui se habet in potestate ? Gentes facilius est barbaras impatientesque arbitrii
Abbreviated transcription (Latin):
seruo prestare debeat. ut cibariũ. uestiariũ. Nemo hoc dixit bñ¬
fitiũ. At indulsit. liberiꝰ educauͥt. artes quib erudiunt᷑ ingenuri
uiri est eo tempore mori uelle. quo erat mira fides. ddñm mori
nolle inpuplica crudelitate. itẽ inueniri inpuplica perfidia

Expanded text:
minus praestare servo debeat, ut cibaria, ut vestiarium ; nemo hoc dixit beneminus praestare servo debeat, ut cibaria, ut vestiarium ; nemo hoc dixit beneficium. At indulsit, liberalius educavit, artes, quibus erudiuntur ingenui, mino eo tempore mori velle, quo rara erat fides dominum mori nolle ! in publica crudelitate mitem inveniri, in publica perfidia
Abbreviated transcription (Latin):
dero aliquẽ ut secreta dm̃ sui prodat. nulla tiranni pollicita¬
corruptũ. nullis territũ minis. millis crutiatib inctã. auer¬
tisse quãtũ poterat suspitiones querentis. ⁊ impendisse sp̃m fi¬
dei. hũc tu negabis bñfitiũ dedisse dño quia seruus est: Errat si
quis existimat seruitutẽ in totũ hominẽ dessendisse. Pars melior
eiꝰ excepta est. Corpora obnoxia ⁊ ascripta sũt dñis. mẽs sui uiris ẽ
que ad eo libera. ⁊ uaga est. ut ne acarcere cui inclusa ẽ. teneri qͦat.
quominꝰ inpetu utat᷑ suo. ⁊ ingenua agat. ⁊ in finitimi comes
celestib exeat. Corpus est qd̃ dño fortuna traddidit. hoc einit. hoc
uendit. interior illa pars in ancipio dari ñ potest. ab hac qͥcqd libe
materiã bnfitii habet. Quã tiu prestat᷑ qd̾ a seruo exigi solet. mis¬
teriũ est. Ubi plus quã a seruo necesse est bñfitiũ est. Ubi mas¬
fectũ amici transit. desinit uocari mist̾ium. Est aliquid qd̃ dñs¬

Expanded text:
dero aliquem, ut secreta domini prodat, nulla tyranni pollicitacorruptum, nullis territum minis, nullis cruciatibus victum avertisse, quantum potuerit, suspiciones quaerentis et impendisse spiritum fidei, hunc tu negabis beneficium domino dedisse, quia servus est ? Viquis existimat servitutem in totum hominem descendere. Pars melior eius excepta est. Corpora obnoxia sunt et adscripta dominis ; mens quidem sui iuris, quae adeo libera et vaga est, ut ne ab hoc quidem carcere, cui inclusa est, teneri queat, quominus impetu suo utatur et ingentia agat et in infinitum comes caelestibus exeat. Corpus itaque est, quod domino fortuna tradidit ; hoc emit, hoc vendit ; interior illa pars mancipio dari non potest. Ab hac quidquid materiam beneficii habet. Quam diu praestatur, quod a servo exigi solet, ministerium est ; ubi plus, quam quod servo necesse est, beneficium est ; ubi in adfectum amici transit, desinit vocari ministerium. Est aliquid, quod do
Abbreviated transcription (Latin):
ñ incipit. Puplica querela est bñfitia perisse. ⁊ paucissimos esse
qui de b̃n merentib ñ inuicem pessime mereant᷑. Eece nescio quis
geño. fratrũ qͦ gr̃a rara est. iminet exitio uir coniugis illa mi¬
rito. Bñfitia in scelus conuersa st̃. ⁊ sanguini eoꝵ. ñ parcitur.
ꝓ quib sanguis fundendus est. Ingrati puplice simus. Nemo
⁊ maligni o̾s. ⁊ tumidi õs. illi in primis. gii uident᷑ audaces.
supremum diem exoptat. ut ĩnocens sit. ut moderatus sit ex¬
pectat. ut ꝑius sit cogitat. Quis sine querela moritur:. Quis
extremo die dicere audet. uixi. ⁊ quem dedit fortuna cursum ꝑe¬

Expanded text:
nne publica querela est beneficia periisse et paucissimos esse qui de bene merentibus non invicem pessime mereantur? Non est quod hangenero; fratrum quoque gratia rara est. Inminet exitio vir coniugis, illa mariti. Beneficia in scelus versa sunt et sanguini eorum non parcitur, pro quibus sanguis fundendus eset maligni omnes et timidi omnes, illi in primis, qui videntur audaces. supremum diem, ut innocens sit, optat ? Ut moderatus sit, expectat ? Ut pius, cogitaextremo die dicere audet : Vixi et quem dederat cursum fortuna pe
Abbreviated transcription (Latin):
rus. forme puplice reiecit. Si bono uiro dedisti expecta ne mniti¬
riam illi fatias. appellando. tanꝙͣ. sua sponte redditurus ñ fuis¬
set. Multa legem ñ habent. nec actorem. ⁊ consuetutoo uite hli
mane onni lege ualentior dat aditum. Nulla lex iubet amicoꝵ
secreta ñ eloqui. nulla lex iubet fioẽ etiã amico prestare. Multist̃¬
ta nomina. ñ mala. Euẽtũq potuero peccare ꝓhibebo. nrultorna
gis amicũ. ⁊ ne peccet. ⁊ ne in me potissimuꝰ peccet. Aiterũ ali bnfi¬
tiũ do. si illũ ingratũ ẽẽ ñ patior. nec dure illi ꝓbabo que prestiti
ũ ininiuriam uertere. Inuiria est em̃ si hoc ñ repetis ut ingra¬
tore bñfitiũ. s resumere bons loco posttũ. ⁊ paratã. ad qd tñ ut Ilu¬

Expanded text:
ret. Praeterea, si bono viro dedisti, expecta, ne iniuriam illi facias appellando, tamquam sua sponte redditurus non fuissemanae omni lege valentior dat aditum. Nulla lex iubet amicorum secreta non eloqui; nulla lex iubet fidem etiam inimico praestare ta nomina, non mala. Hos gis amicum, et ne peccet et ne in me potissimum peccet. Alterum illi beneficium do, si illum ingratum esse non patior ; nec dure illi exprobrabo, quod prum in iniuriam vertere ; iniuria est enim, si in hoc non repetis, ut ingratere beneficium, sed resumere bono loco positum et paratum, ad quod tamen, ut su
Abbreviated transcription (Latin):
unus est. Nemo bnfitium sibi dat. s nature sue paret. a
qui sibi donat. nec elemens qui sibi ignoscit. nec miseri¬
cois qui malis fuis tangitur. Qd̃ aliis prestare liberta¬
tis est. clementia miscd̾ia. sibi prestare natura est. Be¬
nefitiũ res uoluntaria est. at ꝓdẽc sibi necessariũ est
eripuisset. pericło Nemo sibi b̾nfitiũ dat. ñ magisꝗͣ.
ñ reodi. Sibi dare ñ est sotialis res. neminem conciliat. neminẽ
obligat. neminem in spem inducit ut dicat. hic homo colen¬
dus est. illi bñficiũ dedit. dedit ⁊ michi. Bñfitiũ est qd̃ quis ñ

Expanded text:
nim sibi beneficium dat, sed naturae suae paret, a qui sibi donat, nec clemens, qui sibi ignoscit, nec misericors, qui malis suis tangitur. Quod aliis praestare liberalitas est, clementia, misericordia, sibi praestare natura est. Beneficium res voluntaria est, at prodesse sibi necessarium est. eripuisset latronibus ? Nemo sibi beneficium dat, non magis ibi dare non est socialis res, neminem conciliat, neminem obligat, neminem in spem inducit, ut dicat : " Hic homo colendus est ; illi beneficium dedit, dabit et mihi. " Beneficium est, quod quis non
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodũ ꝓ fuo ueniũt. n obligãt eos quib ꝓst̃. N est bnfitiũ
oõ in questũ mittit᷑. Hoc oabo ⁊ hoc recipiã. actio ẽ. A dieam
pudicam que amatorem ut uncẽdert reppulit. que aut legẽ
aut inrũ timiit. ut ait ouidiꝰ. que qͥa ñ licuit .ñ dedit. illa de¬
dit. N̾ inm̾ito. innumero peccãttu̾ reffert᷑. qui puditiciã
timori prestitit ñ sibi. d̾io bnfitiu̾ dñdu̾ n̾ adducit cogitatio a
uara. nec sordida. s humana. liberalis. cupiẽs dape cũ ded̃it.¬

Expanded text:
ant eos, quibus prosunt. Non est beneficium, quod in quaestum mittitur. " Hoc dabo et hoc recipiam " auctio est. Non dicam pudicam, quae amatorem ut incenderet reppulit, quae aut legem aut virum timuit ; ut ait Ovidius : Quae, quia non licuit, non dedit, illa dedit. Non immerito in numerum peccantium refertur, quae pudicitiam timori praestitit, non sibi. Eovara nec sordida, sed humana, liberalis, cupiens dare, et
Abbreviated transcription (Latin):
silrũ ꝓmisse rei motus. Si exigu¬
um
est dabo. ñ quia dignus es s qͥa
si. nec tãqͣ. munus dabo s uerba
mea

Expanded text:
nsilium promissae rei modus. Si exiguum est, dabo, non quia dignus es, sed quia si, nec tamquam munus dabo, sed verba mea
Abbreviated transcription (Latin):
nã spectet. Parũ dedit natura cũ se dedit. Lõ dat deus bñsi¬
tia : Unde gͦ ista que possides. que das. q̃ negas. q̃ seruas. que
rapis : Unde hec innirmerabilia. ocłos. aures. animu̾ mmul¬
centia᷑. Unde illa qͦ luxitriã instruẽs copia᷑. Neq em̃
pars. tributũ aliqd̃ nobis cõferret. Si pecuniam tͥ aliquisdo
bñfitiũ uocabis. Cot metalla defodit. tot flumĩa emisit. era
suꝑque decurrũt. sola aurũ uehẽtia. argẽti.eris. ferri. in ma¬
ne pondꝰ oĩb locis obrutũ. cinꝰ inuestigãdi tͥ facultatẽ dedit.
⁊ latentiũ diuitiarũ in sũma terra signa disposuit. ⁊ negas te
accepisse bñfitñ : Si domꝰ tͥ taret᷑. in qua marmoris aliquid
resplendeat. ⁊ tectũ nitidiꝰ auro. aut colorib sparsũ. ñ medio¬
ere munus uocabis : Ingẽs tͥ domiciliũ sine ullo ineendii aut
rinne metu struxit. in quo uides ñ temies crustas. ⁊ tectum¬

Expanded text:
nseamus, parum dedit natura, cum se dedit? " Non dat deus beneficia." Unde ergo ista, quae possides, quae das, quae negas, quae servas, quae rapis ? Unde haec innumerabilia oculos, aures, animum mulcentia ? Unde illa luxuriam quoque instruens copia neque enim pars tributum aliquod nobis conferret ? Flumina haec amobeneficium vocabis ; tot metalla deus defodit, tot flumina emisit terra, super quae decurrunt sola, aurum vehentia ; argenti, aeris, ferri immane pondus omnibus locis obrutum, cuius investigandi tibi facultatem dedit, ac latentium divitiarum in summa terra signa disposuit : negas te accepisse beneficium ? Si domus tibi donetur, in qua marmoris aliquid resplendeat et tectum nitidi us auro aut coloribus sparsum, non mediocre munus vocabis. Ingens tibi domicilium sine ullo incendii aut ruinae metu struxit, in quo vides non tenues crustas et
Abbreviated transcription (Latin):
actoritatẽ tenẽt. ⁊ magnificata st̃. Pollues illa si materiã litium
feceris. Equissima uox ẽ ⁊ ius gentiũ pre se ferens. redde qd̾ debes.
Hec turpissima in bnfitio ẽ. redde. Nest irritandus amimus ad
auaritiã. ad querelas. ad discordiã. sua spõte in ista fert᷑. Quãtũ
possumꝰ resistamꝰ. ⁊ querenti occasiones ãputemꝰ. Necessaria op¬

Expanded text:
uctoritatem suam tenent et magnifica sunt; pollues illa, si materiam litium feceris. Aequissima vox est et ius gentium prae se ferens : " Redde, quod debes " ; haec turpissima est in beneficio. " Redde avaritiam, ad querellas, ad discordiam ; sua sponte in ista fertur. Quantum possumus, resistamus et quaerenti occasiones amputemus. Utinam
Abbreviated transcription (Latin):
meis parui. cessi imꝑio eoꝵ. siue eqũ. siue migũ fuit ac
durũ. obsequentẽ. summnissũ prebui. Ad hoc unũ cõtumax
quocũq misit. sine respectu rei familiaris. int̾dum etiã
sine ulla sanguinis sui parsimonia uadendũ. nec u̾quã imꝑi¬
ũ eius detrectãdum. Quid ꝰ sequar inquit si hoc fortit̾. si hoc gͣte

Expanded text:
meis parui, cessi imperio eorum, sive aecum sive inicum ac durum fuit, obsequentem submissumque me praebui ; ad hoc unum contumax quocumque misit, sine respectu rei familiaris, interdum etiam sine ulla sanguinis sui parsimonia vadendum nec umquam imperium eius detractandum. " Quid consequar," inquit, " si hoc fortiter, si hoc grate
Abbreviated transcription (Latin):
Quid suꝑbia in tantã uanitatẽ attollim᷑. ut bñfitia a seruis
indignem accipere. ⁊ sortẽ eoꝵ expectemꝰ obliti meritoꝵ: Ne¬
gas tibi a seruo tuo bñsitiũ dari posse. cui osculu̾ alieni serui uñ¬
ꝑtus.ꝙͣ cõtempnis. Neq enĩ ulli magis abitiũt animos.ꝙͣ qͥ
imꝓbe collũt. Nulliq ad calcãdos alios paratiores. ꝙͣ. qui cõtume¬

Expanded text:
Quid superbia in tantam vanitatem attollimur, ut beneficia a servis indignemur accipere et sortem eorum spectemus obliti meritogas tibi a servo tuo beneficium dari posse, cui osculum alieni servi beneptus quam contemnens. Neque enim ulli magis abiciunt animos, quam qui improbe tollunt, nullique ad calcandos alios paratiores, quam qui contume
Abbreviated transcription (Latin):
quanto uelotiora cũ sequam᷑. ꝙͣ. nichil sit mortale. ñ sub ictu mr̃t
positũ. T̃ot iurtutes accepimꝰ. tot artes. animũ demq ñ eod̃e quo

Expanded text:
quanto velociora consequamur, quam nihil sit mortale non sub ictu nostro quanto velociora consequamur, quam nihil sit mortale non sub ictu nostro positum. Tot virtutes accepimus, tot artes, animum denique, cui nihil
Abbreviated transcription (Latin):
cogitauit. Nemo ñ benignus ẽ fui uidex. Inde est ut omĩa me¬
ruisse se existimet. Ct̃gneius eẽt auarissimꝰ. nũmoscitꝰ emute¬
bat ꝗͣ uerba. T̃anta illi iopia erat sermonis. Nõ patitur aui¬
rĩt. multo q cõcitatior est auaritia. in magnarũ opũ cõgestu col¬
ꝑtuctus. Cupititas porrigit. ⁊ facultatẽ suã ñ intelligit. qͥa
simplitiꝰ. tãto prudentꝰ henefitiũ acceptũ augere. scire neminẽ
tãti ab alio. quanti a seipso estimari. Cotidie querm malos ẽẽ
uiroꝵ. segetẽ grando ꝑcussit. Fert sordem suã quisq ut inceti
rebus. ita minimicitiis. Qullũ est tã plenũ bñficiũ. qd̾ ñ uelli¬
care malignitas ñ possit. Nullũ est tã angustũ qd̾ ñ bonus
interpres extendat. Quicqͥd nobis negatũ est dari ñ potuit.¬
es iniquus estimator soras humane. cogita quãta nobis tribue¬
rit parens nr̃. quãto ualentiora aĩalia sub iugũ miserimus

Expanded text:
o. Nemo non benignus est sui iudex. Inde est, ut omnia meruisse se existimet et in bat quam uerba. Tanta illi inopia erat sermonis 28. Comes runt, multoque concitatior est avaritia in magnarum opum congestu colcupiditas porrigit et felicitatem suam non intellegit, quia simplicius, quanto prudentius beneficium acceptum augere, scire neminem tanti ab alio, quanti a se ipso aestimari ! " Plus accipere virorum segetem grando percussit ; fert sortem suam quisque ut in ceteris rebus ita in amicitiis." Nullum est tam plenum beneficium, quod non vellicare malignitas possit, nullum tam angustum, quod non bonus interpres extendat. Numqes iniquus aestimator sortis humanae, cogita, quanta nobis tribuerit parens noster, quanto valentiora animalia sub iugum miserimus,
Abbreviated transcription (Latin):
fitiu̾ : Benruola actio. tribuẽs gaudiũ. capiensq tribuen¬
do. in id qd̃ facit ꝓna. ⁊ sponte sua parata. Nnũꝗͣ. inagis ob
meã respicit. qui ñ uoluntatẽ tm̃ iuuãdi habuit. s cupidi¬
tatẽ. qͥ accrꝑe se putauit bñfitiu̾ cu̾ daret. qui dedit tãquã
recepturris. recepit tãquã ñ dedisset. qui occasionẽ qͣ ꝓdesset
n occupauit ⁊ quesiuit. Cõtra ingͣta st̃ ut dixi. licet re⁊ sp̃e
magna uideant᷑. que dãti aut extorquent᷑ aut excidũt. mul¬
toq gͣtiꝰ tienit. qd̃ facili . ꝗͣ qd̾ plena manu datur. Qd̃ dedit hic¬

Expanded text:
ficium est benevola actio, tribuens gaudium capiensque tribuendo et in id quod facit prona et sponte sua parata. Itaque non quid espicit, qui non voluntatem tantum iuvandi habuit sed cupiditatem, qui accipere se putavit beneficium, cum daret, qui dedit tamquam numquam1 recepturus, recepit, tamquam non dedisset, qui occasionem, qua prodesset, et occupavit et quaesiit. Contra ingrata sunt, ut dixi, licet re ac specie magna videantur, quae danti aut extorquentur aut excidunt, multoque gratius venit, quod facili quam quod plena manu datur. Exi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ subsedit eupititas. cũ inpetus ille flagrãtis anmi qui cõsilrũ fugat
ceciderit. detestam᷑ ꝑnitiosos maloꝵ mimerĩ actores. Ut frigidã
aꝙͣ egris negamꝰ. ⁊ lugẽtib ⁊ sibi iratis ferrũ. aut amãtib quisqͥss
cõtra se usuros ardor petit. sic omĩa que nocit᷑a st̃. ñnũꝗͣ. etiã mi
hoc illi ñ ꝓfuturũ.S quid fatiã: Rogat. resistere precib euisñ
possũ. Uiderit de se. ñ de me queret᷑. falsũ est. Imo de de. ⁊ ñnto
qͥd̾e. cũ ad mentẽ bonã redierit. eũ accessio illa queaninrũ infla¬
mabat. se remiserit. qͥd in eũ od̾it. a quo in dãpnũ ⁊ pericłm fu¬
um adrutꝰ est: Exortari in perintiem rogãtium seria boni¬
tas est. Quẽ admodt̃ pulcerriniñ opus ẽ. etiã muitos nolentesq¬
seruare. ita rogantib pestifera largiri. blãdũ ⁊ affabile odiũ est. Si¬

Expanded text:
cum subsedit cupiditas, cum impetus ille flagrantis animi, qui consilium fugat, cecidit, detestamur perniciosos malorum munerum auctores. Ut frigidam aegris negamus et lugentibus ac sibi iratis ferrum, ut amentibus, quidquid contra se usurus ardor petit, sic omnino, quae nocitura sunt, ihoc illi non profuturum, sed quid faciam ? Rogat, resistere precibus eius non possum ; viderit : de se, non de me queretur." Falsum est : immo de te et merito quidem; cum ad mentem bonam redierit, cum accessio illa, quae animum inflammabat, remiserit, quidni eum oderit, a quo in damnum ac periculum suum adiutus est ? Exorari in perniciem rogantium saeva bonitas est. Quemadmodum pulcherrimum opus est etiam invitos nolentesqservare, ita rogantibus pestifera largiri blandum et adfabile odium est.
Abbreviated transcription (Latin):
plꝰ qͣ animis cretimꝰ. Generosi animi ẽ. ⁊ magnifici. iuuare.
ꝓdesse. Qui dat bñfitia deos imitat᷑. Nõ expedit notũ fieri o̾st
qui caret atie ocłoꝵ: Citꝰ aures morb obtruxit: N uocas eũ¬
miserũ qui sensũ bñfitioꝵ amisit: urit illũ. ⁊ angit. rut̾cep
ti bñfitii conscientia. Satis hec ipsapena magna ẽ. qd̾ rei iocũdis¬
sime fructũ ñ ꝑcipit. at quẽ iuuat accepisse. equali ꝑpetuaq
uolu̾tate fruit᷑. ⁊ amimũ eius a quo accepit n̾ rem intuens.
gaudet. Gratũ hominẽ semꝑ bñfitiũ delectat. ingratũ semel.

Expanded text:
 demus ! Generosi animi est et magnifici iuvare, prodesse ; qui dat beneficia, deos imitatur, qui caruit acie, cuius aures morbus obstruxit, non vocas miserum eum, qui sensum benefcundissimae fructum non percipit. At quem iuvat accepisse, aequali perpetuaque voluptate fruitur et animum eius, a quo accepit, non rem intuens gaudet. Gratum hominem semper beneficium delectat, ingratum semel.
Abbreviated transcription (Latin):
note st̃. hostiu̾ manib eripi. ⁊ tirannice tre. ⁊ ꝓseriptioni. ⁊ altis
ꝑicłis. q̃ uaria ⁊ incerta humanam uitã obsidẽt. Quicqͥd hoꝵ.
discusserimꝰ. quo maius ⁊ terribiliꝰ erit hic. maiorem mibimꝰ¬
suꝑuacua anictamꝰ. ut femine aut seni arma uenatoria. auł
uolumꝰ. suũ cuiq morbũ exꝓbatitra mittamꝰ. sicut ebrioso ui¬

Expanded text:
notae sunt : hostium manibus eripi et tyrannicae irae et proscriptioni et aliis periculis, quae varia et incerta humanam vitam obsident. Quidquid horum discusserimus, quo maius ac terribilius erit, hoc maiorem inibimsupervacua mittamus, ut feminae aut seni arma venatoria, ut volumus, suum cuique morbum exprobratura mittamus, sicut ebrioso vi
Abbreviated transcription (Latin):
libent̃ fatiẽtis cito facere. qui tarde. ⁊ diem de die extrahens
ꝓfuit ñ ex animo fecit. Ita duas res maximas ꝑdidit. ⁊ tempꝰ
⁊ argumentũ amice uoluntatis. Tarde uelle nolentis ẽ. In om̃i
negotio liberali ñ minima portio ẽ. quomͦ quidq aut dicatu
nit fiat. Multũ celeritatis facit. multũ abstulit mora. Nõ fu̾t

Expanded text:
libenter facientis cito facere ; qui tarde et diem de die extrahens profuit, non ex animo fecit. Ita duas res maximas perdidit, et tempus et argumentum amicae voluntatis ; tarde velle nolentis est. In omni negotio. Liberalis, non minima portio est, quomodo quidque aut dicatur aut fiat. Multum celeritas adiecit, multum abstulit mora. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. ⁊ tñ die sortiu̾tur. Quã multi qd̾ natist querunt᷑. tn
nat᷑a sobolẽ nouiã grgnit. ipsos q quiñ fuisse mallẽt. ẽȩ¬
cessaueris opus tĩ ꝑag̾e. ⁊ partes boni utri exequere. Alrũ
re. alrũ fide. alrũgr̃a. aliũ cõsilio. aliũ p̾ceptis salubribus
adiuua. Offitia etiã fere sentiũt. nec ultũ tã inmansuetũ
animal ẽ. qd̃ ñ cura mitiget. ⁊ in amorẽ siri u̾tat. Hic ꝑ¬
dit bnfitia qui cito ꝑdidisse se cretit. At qͥ instat. ⁊ on̾at
N audebit adũsus multa ocłos attollere. Quoc̃q se u̾tit
memoriã suã fugiẽs. ibi teuroet. bnficiis tuis illũ einge.
dicendũ est. ⁊ ordinãda res. que maxime humanã sotietatẽ
alligat. Dãda lex uite. ne sub sp̃e benignitati᷑ incõsulta fi¬
cilitas placeat. ne lib̾alitatẽ quã nec deesse oportet. nec suꝑ¬
fluere. hec ipsa obseruatio restringat. dũ temꝑat. Docẽdi su
pon̾e. eos qͥb obligati st̃ re animoq ñ tm̃ equare. s uincere.

Expanded text:
sunt ! Tamen dies oritur. Quam multi, quod nati sunt, queruntur ! Tamen natura subolem novam gignit ipsosque, qui non fuisse mallent, ecessaveris, opus tuum perage et partes boni viri exsequere. Alium re, alium fide, alium gratia, alium consilio, alium praeceptis salubribus adiuva. Officia etiam ferae sentiunt, nec ullum tam immansuetum animal est, quod non cura mitiget et in amorem sui vertat. erdet beneficia, qui cito se perdidisse credit ; at qui instat et onerat t. Non audebit adversus multa oculos attollere ; quocumque se convertit memoriam suam fugiens, ibi te videat : beneficiis illum tuis cinge.dicendum est et ordinanda res, quae maxime humanam societatem alligat ; danda lex vitae, ne sub specie benignitatis inconsulta facilitas placeat, ne liberalitatem, quam nec deesse oportet nec superfluere, haec ipsa observatio restringat, dum temperat ; docendi roponere, eos, quibus obligati sunt, re animoque non tantum aequare sed vincere,
Abbreviated transcription (Latin):
tãti mun̾is iniuriã refugisset. dicẽs ñ cõuenire fortune sue. N̾
mos. ⁊ cõtẽpnere. Indixisti pecume odiũ. hoc ꝓfessus es. hãc ꝑsonã
collusori. alit̾ breui mittit. Eadẽ bñfitii ratio est. Nisi utriq ꝑ¬
sone dantis ⁊ accipientis aptet᷑. nec ab hoc exibit. nec ad illũ per¬
atro spectaͣmꝰ. qui unũ ex bestiariis agnitũ. cũ quondã ei fuisset
magister. ꝓtexit ab inpetu bestiarũ. Insta causa leticie ẽ ami¬
accipere. testẽ bñfitii ⁊ contiũ uitãt. quos scias male cogitare.

Expanded text:
tanti muneris invidiam refugisset dicens non convenire fortunae suae : " Non mos et contemnere. Indixisti pecuniae odium; hoc professus es, hanc personam collusori longo, aliter brevi mittat. Eadem beneficii ratio est: nisi utrique personae dantis et accipientis aptatur, nec ab hoc exibit, nec ad illum peratro spectavimus, qui unum e bestiariis agnitum, cum quondam eius fuisset magister, protexit ab impetu bestiarum. Num ergo beneficiaccipere ; testem beneficii et conscium vitant ; quos scias licet male cogitare.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ habitũ ⁊ modũ seruat. Extollere se que iustã magnitudinẽ iple¬
uere ñ possu̾̃t. Quict̃q sapientes fueru̾t. pares erũt. ⁊ equales. Ha¬
bebit unusqͥsq ex his ꝓpͥas dotes. Alrus erit affabilior. alius expe¬
ditior. alius promtior in eloquendo. alius fac̃dior. Illud qd̾ beatum
gratulet᷑ sibi. cũ emissus his tenebris in quib uolutat᷑. ñ tenui
uisu clara ꝓspexerit. s totũ cliem admiserit. ⁊ redditꝰ celo suo fu¬
rospirit. nec intellexit. nͥ cũ ꝑdidit. Rutilii innocentia ac nirtꝰ
lateret. nͥ accepisset in iuriã. dũ uiolaret᷑ effulsit. Quã multos

Expanded text:
dem habitum ac modum servat. Extollere se, quae iustam magnitudinem implevere, non possunt. Quicumque fuerint sapientes, pares erunt et aequales. Habebit unusquisque ex iis proprias dotes: alius erit adfabilior, alius expeditior, alius promptior in eloquendo, alius facundior; illud, de quo agitur, quod beatum gratuletur sibi, cum emissus his tenebris, in quibus volutatur, non tenui visu clara prospexerit, sed totum diem admiserit et redditus caelo suo fuRespuit nec intellexit, nisi cum perdidit. Rutili innocentia ac virtus lateret, nisi accepisset iniuriam; dum violatum effulsit. Numquid non
Abbreviated transcription (Latin):
amini cotidie iactãt. ⁊ nequitia moĩa ulixis mala impellit.
N deest forma que sollicitet ocłos. ñ hostis. ñ mõstra effera.
⁊ humano cruore gaudẽtia. Doce me qͥd sit pudicitia.⁊ quãti¬
mea bonũ. ⁊ in corpore an in anima posita sit.
d musicã transeo. Mõstras mͥ qui si̾t modi flebiles. mõstra¬
potiꝰ quomͦ int̾ aduersa nͥ emitam flebilẽ uocem: Metiri
me geometer docet latifu̾dia. potiꝰ ꝗͣ. doceat quomͦ metiar qrũ¬

Expanded text:
animi cotidie iactant et nequitia in omnia Vlixis mala inpellit. Non deest forma, quae sollicitet oculos, non hostis; hinc monstra effera et humano cruore gaudentia, hinc in ea bonum, in corpore an in animo posita sit. Ad musicum transeo: doces me, qupotius, quomodo inter adversa non emittam flebilem vocem. Metiri me geometres docet latifundia potius quam doceat, quomodo metiar, quan
Abbreviated transcription (Latin):
uolo. ut multe tirillo artes. multa p̃cepta sĩt multarũ etatũ exẽ¬
pla. sed inunũ cõspirata. Relinque ista ad que discurrit᷑. retinque¬
uoluptates. molliũt ⁊ eneruant. relinque ambitũ tumida res est.
Cõfragosa in fastigiũ dignitatis ina est. qͥd i ego admirer hãc
per sibi uidet᷑ qͥsq ⁊ sorddidus. nͥ parietes magnis ⁊ p̃tiosis orbib

Expanded text:
olo: multae in illo artes, multa praecepta sint, multarum aetatium exempla, sed in unum conspirata. voluptates; molliunt et enervant. Relinque ambitum; tumida res est, Confragosa in fastigium dignitatis via est; at si conscendere hunc per sibi videtur ac sordidus, nisi parietes magnis et pretiosis orbibus
Abbreviated transcription (Latin):
llud maxime reuoluo mecũ. Corpus multis eget reb ut ualeat. am¬
mus ex se crescit. se ipse alit. se exercet. Ilis nrulto cibo. multa poti¬
one opus ẽ. multo oleo. multa demq opera. tͥ cõtingit uirtꝰ sine ap
uelle. ꝙͣ. eripere te huic seruituti que õs p̃mit: A. mancipia eõ
ditiõis extreme. ⁊ in his sordibus nata. Libera te primũ metui
mortis illa primũ nobis iugũ imponit. deinde metu pauꝑtatiꝰ.

Expanded text:
lcatus exsurgat. Corpus enim multis eget rebus, ut valeat; animus ex se crescit, se ipse alit, se exercet. Illis multo cibo, multa potione opus est, multo oleo, longa denique opera; tibi continget virtus sine appvelle quam eripere te huic servituti, quae omnes premit, quam mancipia quoque condicionis extremae et in his sordibus nata mortis: illa nobis iugum inponit; deinde metu paupertatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Sapiens si licebit in diuitiis explicabit. si minꝰ in pauꝑ¬
tate. si pot̾it in patͥa. si minꝰ mnexilio. si pot̾it imꝑator. si
minꝰ miles. si pot̾it integer. simmꝰ debilis. Quãct̃q fortunã
accipiet. aliqͥd ex illa memorabile efficiet. Leonib magist᷑ ma¬
nũ insertat osculat᷑ tigrĩ suns custos. Elephãtẽ intnimꝰ ethi¬
ops iubet fubsidere ingenua. ⁊ ambulare ꝑ funem. Sic sa¬
piens artifer ẽ domandi mala. Tolor. egestas. ignomima.
carcer. exiliũ. ubiq horrenda. ad hẽ ꝑuenere mãsueta st̃.¬

Expanded text:
utem, si licebit, in divitiis explicabit, si minus, in paupertate; si poterit, in patria, si minus, in exilio; si poterit, imperator, si minus, miles; si poterit, integer, si minus, debilis. Quamcumque fortunam acceperit, aliquid ex illa memorabile efficiet. Certi sunt num insertat, osculatur tigrim suus custos, elephantum minimus Aethiops iubet subsidere in genua et ambulare per funem. Sic sapiens artifex est domandi mala. Dolor, egestas, ignominia, carcer, exilium ubique horrenda, cum ad hunc pervenere, mansueta s