comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subsuꝑpartiens. quartus submultiplex
sub suꝑparticularis: quintus submulti.¬
plex subsuꝑpartiens. Per se numerus ẽ. qui
sine relatione aliqua dicitur. ut unus.¬
miles. ad aliquid numerus est. qui rela-¬
tiue ad alios comparatur: ut uerbigr̃a
quatuor ad duo dum comparatus fuerit
duplex dicitur et multiplex: sed ad tres.
rum tres ad unum triplex. sex ad duo. no¬
uem ad tres: et ceceri. Equales numeri di¬
cuntur qui scđm quantitatem equales
stnt: ut uerbigr̃a duo ad duo. tres ad treᷤ
decem ad decem. centum ad centum. Ine¬
quales numeri sunt qui ad inuicem com¬
parati mequalitatem demonstrant: ut
maior minori. aut minor maiori huuis.¬
cemodi dum comparatus fuerit: inequa¬
lis diertur. Maior numerus est qui ha¬
bet in se illum minorem numerum: ad
quem comparatur et aliquid plus. ut
uerbigra quinarius numerus ternario
numero fortior est. eo quod habeat quina¬
rius numerus ternarium numerum in se.¬
et alias pardes eius duas et reliqui tales.

Expanded text:
subsuperpartientes, submultiplices subsuperparticulares, submultiplices subsuperpartientes. 2. Per se numerus est qui sine relatione aliqua elicitur, ut miles. Ad aliquid est numerus qui relative ad alios comparatur: verbi gratia, quatuor ad II dum comparatus fuerit duplex dicitur et multiplex; sex ad III, rum tres ad I triplex, sex ad II, no ad 3, et caetera. Aequales numeri dicuntur, qui secundum quantitatem aequales sunt, ut, verbi gratia, duo ad duo, tres ad tres, decem ad decem, centum ad centum, etc. Inaequales numeri sunt qui ad invicem comparati inaequalitatem demonstrant, ut maior minori aut minor maiori huiusmodi dum conparatus fuerit, inaequalis dicitur. Maior numerus est, qui habet in se illum minorem numerum, ad quem conparatur, et aliquid plus; ut verbi gratia quinarius numerus trinario numero fortior est, eo quod habet quinarius numerus in se trinarium numerum et alias partes eius duas, et reliqui tales.
Abbreviated transcription (Latin):
ens numerus est qui continetur in nu¬
mero suꝑpartienti. cum aliquibus par.¬
tibus sins duabus aut trib aut plurib:
ut uerbigr̃a tres continentur a quinq
cum aliis duabus partibus suis. qͥnq
ad nouem cum quatuor partibus suis.
Subsuꝑ particularis numerus ẽ minor
qui continetur in fortiori numero cũ
alia una parte sua. aut media aut tercia.
aut quarta aut quinta: ut uerbigrã
ad quinq. et ceteri. Multiplex suꝑparti¬
cularis numerus est. qui dum compa¬
ratus ad inferiorem sibi numerum fu¬
erit. continet in se totum inferiorẽ nu¬
merum multipliciter cum aliqua par¬
te eius. ut uerbigr̃a quinq ad tres dũ
comparati fuerint. continent in se qua

Expanded text:
ens numerus est, qui continetur in numero superpartienti cum aliquibus partibus suis duabus aut tribus aut pluribus; ut verbi gratia III continentur a V cum aliis II partibus suis; V a IX cum IV partibus suis. Subsuperparticularis numerus est minor, qui continetur in fortiori numero cum alia una parte sua, aut media, aut tertia, aut quarta, aut quinta; ut verbi gratia ad V, et ceteri. Multiplex superparticularis numerus est, qui, dum conparatus ad inferiorem sibi numerum fuerit, continet in se totum inferiorem numerum multipliciter cum aliqua parte eius; ut verbi gratia V ad II dum conparati fueri
Abbreviated transcription (Latin):
nauis trahit᷑ uicc remi. De qͦ uulgiꝰ. hic
mea me longo succedens ꝑra remulco.
lecantẽ gratis siti inbospiciis. ocrupi
uincula loro ł uno facta qͥb remi ad
scalmos alligaut᷑. De quib luuiꝰ. Tumq
remos ussit religare strupis. Cacaporate
linea cum massa plumbea qͥ maris alti¬
tudo temptatur. Lutilius. Hanc catapo¬
ratem puero dũ deuoret unctũ plũbi pan¬

Expanded text:
navis trahitur vice remi. De quo Valgius: Hic navis trahitur vice remi. De quo Valgius: Hic mea me longo succedens prora remulco, Laetantem gratis sistit in hospitiis. 9. Struppi, vincula loro vel lino facta, quibus remi ad scalmos alligantur. De quibus Livius: Tuncque remos jussit deligare struppis. 10. Catapiratelinea cum massa plumbea, quâ maris altitudo tentatur, unde Lucius: Hanc cathasiararem cum eodem devoret unctum, plumbi pax
Abbreviated transcription (Latin):
antea inusum luminis fuerint
cucumdati cera. uñ⁊ funalia. Nestes. si¬
ue qͦo rates contineant siue qͦd ritia hĩs
tendantur. Nudentes sũc funes nautõ
exnumo stridore ita dicti. Spire funes
qͥbꝰ intẽpestatib utũt᷑. qͥs nautici suo
more cucurbas uocant. spire aut̃ ab sp¬
arto uocate. ẜropes funis qs pes ueli al¬
ligat᷑. qoi ꝓpe pedes. deqͦ corpilius. Et
qoi conuentus fert nauem ĩmare. scda
siquis ꝓpedẽ misit si uela suustrum.
Tormentum in funis nauib longꝰ qͦ ꝓra
magis   quo magis constͥngantur
Tienta ant̃ atcetura dicta restesq
sunesq. Safon funis in ꝓra positus. De
qͦ c̾iꝰ . uenerio cursu uemiꝑlaco pede
bus antemne dexͣq sustͣ tenduntar
rit᷑ uerso. Pnesium funis. qͦ nauis in lit¬
tore religat᷑ ad palum. ooitra funis. q
nauis media uincit᷑. anquina qͥ ad
malum antemna constͥngr. de qͥ cuma.
atq anquina regat stabile tortissima
cursum. Remulcum funis qͦ deligata

Expanded text:
antea in usum luminis fuerint circumdati cera; unde et funalia. Restes, sive quod rates contineant, seu quod his retes tendantur. Rudentes sunt funes navium ex nimio stridore ita dicti. Spirae funes quae in tempestatibus utuntur; quas nautici suo more cucurbas vocant. Spirae autem ab sparto vocatae. Propes funis quo pes veli alligatur, quasi pro pedes. De quo Turpilius215: Quasi quum ventus fert navem in mare secundus, si quis propedon misit †si veli sinistrum†. Tormentum funis in navibus longus, qui a quo magis constringantur; tormenta autem a tortu dicta, restes, funesque. 5. Saphon, funis in prora positus. De quo Caecilius: Venerio cursu veni prolato pede bus antennae dextra sinistraque tenduntur, et retroverso. Prymnesium, funis quo navis in littore religatur ad palum. Mitra funis quo navis media vincitur. 7. Anquina, quod ad malum antenna constringitur. De qua Cinna: Atque anquina regat stabilem fortissima cursum. 8. Remulcum, funis quo deligata
Abbreviated transcription (Latin):
minum ertulit. Nec m nus studiũ habtie¬
tũo p̾modũ corneh̃ celsus. ⁊ iulꝰ. atticꝰ. cmili¬
amis sine colomela in signis oracce qui cotũ
corptis discipliue etusdc̃ complexꝰ e. Omum
adaratrum boues untisse ferunt quendã
pͥuatum hominem ⁊ sulminatum noĩe
bomogitum. Quidam aut̃ osita dicũt
ẽ aitis hmꝰ inuentoiem quidã ctiptolemũ
Et hic questio ẽ. qͥ m̃ pma ceres ftitoing̃
cia uertcr᷑am insticuit. e firro qͥlicũq.
ñ specialiter nomĩe aut arato. Sterto¬
randiagri rationem pͥ
istrtim̃ta agͥculturt repperit. pͥmꝰq apͦs
fimatut. Eundem quidã sat᷑numputa¬
uerunt. ut maiorem illi nobilitadem fa¬
rent. hoc noĩt qͦ splendide sonarit ⁊ dig

Expanded text:
it. Nec minorem studium habuerunt postmodum Cornelius Celsus et Iulius Atticus, Aemilianus, sive Columella insignis orator, qui totum corpus disciplinae eiusdem conplexus est. Primum ad aratrum boves iunxisse ferunt quendam privatum hominem et fulminatum, nomine Homogirum; quidam autem Osirim dicunt esse artis huius inventorem; quidam Triptolemum. Et hic quaestio e terram instituit, sed ferro qualicumque, non specialiter vomere aut aratro. Stercondi agri rationem priinstrumenta agriculturae repperit, primusque agros firmavit. Eundem quidam Saturnum putaverunt ut maiorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret et dig
Abbreviated transcription (Latin):
¶honorarium uinum. qͦd regib et pocttib
honoris grã offert᷑. Cato deumnocencia sua
Cum eẽm in ꝓuincia legatus qͣ plures et
pretores ⁊ consules uintim bonoraruim
dabant. nunꝗͣ accepi nec pͥilatꝰ qͥs. Erudi

Expanded text:
Honorarium vinum, quod regibus et potentibus honoris gratia offertur. Cato, de innocentia sua: Cum essem in provincia legatus, complures ad praetores et consules vinum honorarium dabant, nunquam accepi, ne privatus qui
Abbreviated transcription (Latin):
Samiauasa qͥdã pucãt a samo opido g̾cͥe
hab̾c nom̃. alii dñt cretã ẽẽ italie. q̃ ñ lõ¬
ge a roma nascit᷑. que samia appellatur
Celata uasa argentea ł aurea st̃ signis
eminentiorib uitꝰ. cxͣ ue exp̾ssa. a celo
uocata qt̃ ẽ gñs ferram̃ti. qͦd uulgo celi¬
onem uocant. Crisendita uasa de aurata
grecum ẽ Anagliua uasa qd suꝑiꝰ sint scul
a speciescuti. uñ ⁊ scutella. Post ea discus
uocatus. qd̃ det escas .i. apponat. a qͦ et
Farapsis quadrangulũ ⁊ qͣdrilaterum
uas.i. parib absidis. Patena qd dispansis
posita. hin et conca. s illa cauata ista
cõuocaua. sic et g̾ci hec nuncupant. Scu¬
tella ascuto ꝑ duminitionemẽ. enunciꝰd̃
similis. Apofereta a grecis a ferendo po
Salinũ. uasaptum salib .i. ⁊ sulzica q̃si
salica. acitabulum qͣsi accita ferrum
qd̾ accitũ ferat. Coclear abusu pͥ coclearũ
dictum. Hĩc est ⁊ illud aetersi disticoni.
Sum cocleis habilis ⁊ nec minꝰ utit ouis.

Expanded text:
Samia vasa quidam putant a Samo oppido Grecie habere nomen, alii dicunt certam esse Italie, que non longe a Roma nascitur, que samia appellatur. Celata vasa argentea vel aurea sunt signis eminentioribus intus extrave expressa, a celovocata, quod est genus ferramenti, quem vulgo cilionem vocant. 8. Chrysendeta vasa deaurata, Graecum est. Anaglypha, quod superius sint sculpiscus vocabatur a specie scuti; unde et scutella. Postea discus vocatus, quod det escas, id est, apponat. A quo et Parapsis, quadrangulum, et quadrilaterum vas, id est, paribus absidis. Patina, quod dispansis posita. Hinc et conca; sed illa cavata, ista concava: sic et Graeci haec nuncupant. Scutella ab scuto per diminutionem; est enim eiusdem similis. Apophoreta a Graecis a ferendo pomSalinum vas aptum salibus. Idem et sulzica, quasi salzica. Acitabulum quasi acetaforum, quod acetum ferat. Cocdictum. Hinc est illud veterum distichon: Sum cochleis habilis, et nec minus utilis ovis.
Abbreviated transcription (Latin):
ad aqͣs ampboris. ydriis ad balncos acre¬
liquis q̃ inusib houu̾m. aut rota fũt
aut manib aptant᷑. digilla aut̃ ex cocta
testa uocabulum suscepit. qr dũ mollis
cẽt efficit᷑ testa. uec cõmunicat cũ tioca¬
bulo pͥstini gen̾is. qr qͦo fuit ñ ẽ. Aretia¬

Expanded text:
ad aquas amphoris, hydriis ad balnea, ac read aquas amphoris, hydriis ad balnea, ac reliquis, quae in usibus hominum aut rota fiunt, aut manu aptantur. 4. Argilla autem excocta testae vocabulum suscipit, quia dum mollis esset, efficitur testa, nec communicat cum vocabulo pristini gen
Abbreviated transcription (Latin):
liquor appellat᷑ salsugo ł muria. Ce aut̃
muria dr᷑ aqͥ sale commixta effectaq gͦtu
i modũ maris. Sucꝰ dicti qtͦ sacco expͥma¬
ant᷑. ut tisane. Tisane. Tinia. Opirema
greca uocabula sc̃. De uasis escariis .iii.
asa dicta auescendo qͦdinea esce
apponant᷑. cuiꝰ dunuuitũi uascła
qͥsi uescula. fictilia dict̃a qͦdfiant ⁊ fingãt᷑
exterra. fingere enim ẽ facere. formarez
plasinare. Uñ et figuli dũr. et uas fictile
dr᷑. si fictum illd̃ qͦd mendatium ẽ. s qͦo
format᷑ ut sit. et hãt aliqm formam. Uñ
et apłs dicit. Nunqͥo dicit fignencum
ei qui se fuix̃. qͥre sic me fecisti: fictilia
uasa in samo insula pꝰ inuenta tradunt᷑.
facta excreta. ⁊ in durata igne. Uñet sa¬
mia uasa. Postea inuentum ẽ. ⁊ rubricã
qͣm fundendi eris  argenti. Apuid uet̾es
enim nec aurea nec argẽtea. s fictilia ua¬
sa habebãt᷑. sic̃ ad uina doliis exopgitatis

Expanded text:
liquor appellatur salsugo, vel muria. Proprie autem liquor appellatur salsugo, vel muria. Proprie autem muria dicitur aqua sale commista, effectaque gustu in modum maris. 21. Succi dicti, quod sacco exprimuntur, ut ptisanae. Ptisanae, zema, opozema, Graeca vocasa dicta a vescendo, quad in ea escae adponantur. Cuius diminutivum vascula, quasi vescula. Fictilia dicta quod fiant et fingantur ex terra. Fingere enim est facere, formare et plasmare, unde et figuli dicuntur. Et vas fictileur, non fictum illud quod mendacium est, sed quod formatur ut sit, et habeat aliquam formam, unde et Apostolus dicit: Nunquid dicit figmentum ei qui se fingit: Quare me sic fecisti? 3. Fictilia vasa in Samo insula prius inventa traduntur, facta ex creta, et indurata igne, unde et Samia vasa. Postea inventum est rubricam quam fundendi aeris, 497 aut argenti. Apud Veteres enim, nec aurea, nec argentea, sed fictilia vasa habebantur, sicut ad vina doliis excogitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
rum ẽ. Cui contraria sapa ẽ q̃ feruẽdo
ad terciam redacta descenderit. Sicera ẽ
omĩs potio q̃ ex̃ unum in ebrierare pͦtest.
morum conficiatur. aut palmarũ fruc¬
tus inliquorem etpͥmant᷑. coct̾is ꝙ frugib
aqͥpinguior qͥsi suc̃ colet᷑. ⁊ ip̃a potio sicera
uariomͦ confecta. Celia a calefaciendo
appellata. Est en impotio ex suco cricici
ꝑartẽ confecta. suscitat᷑ enim ignea
illa uis g̃minis madefacte frugis. ac de m̃
siccat᷑. ⁊ p̾t in farmam redacta molli su¬
co admniscetur. qͦ fermentato sapor aust̃¬
itatis. et calor ebrietatis adicit᷑. q̃ fit ini his
partib hispanie cuiꝰ ferax uini locꝰ ñ est.¬
Garũ ẽ liquor pisciũ salsꝰ. qͥ olim conficie¬
bat᷑ expisce. qmgreci garon uocabant.
Et qͣiinũc exinfinito gen̾e piscium fiat.
nom̃ cñ pͥstinum retinet a qͦ initium sũp¬
sit. liqͥmen dictum eo qͦo soluti in salsam̃¬
to pisciculi eiuidem humorem lisnt. cuiꝰ

Expanded text:
num est. Cui contraria sapa est, quae fervendo num est. Cui contraria sapa est, quae fervendo ad tertiam redacta descenderit. Sicera est omnis potio quae extra vinum inebriare potest. morum conficiatur, aut palmarum fructus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus aqua pinguior, quasi sucus, colatur, et ipsa potio sicera vario modo confecta. Caelia a calefaciendo appellata; est enim potio ex suco tritici per artem confecta. Suscitatur enim igne illa vis germinis madefacte frugis, ac deinde siccatur et post in farinam redacta, molli succo admiscetur, quo fermentato, sapor austeritatis et calor ebrietatis adiicitur, que fit in his partibus Hispanie, cuius ferax vini locus non est.Garum est liquor piscium salsus, qui olim conficiebatur ex pisce quem Graeci γαρον vocabant, et quamvis nunc ex infinito 496 genere piscium fiat, nomen tamen pristinum retinet, a quo initium sumpsit. 20. Liquamen dictum, eo quod soluti in salsamento pisciculi eumdem humorem liquant, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
mixtum cico uihẽ saporẽ redigł. Us̃ et
acidum qͥsi aquidũ. Conditum uocatum
qͣd sit simplex et comixtione pigm̃toꝵ
compositum. lactatum ẽ. potio elacte
Mulseum exmelle mixtũ. Est enumpo¬
tio ex aqͥ et melle. qͦd greci melincratũ
uocant. Innomelum mustũ melli adn¬
lxtum uehem̃terq agitatũ atq cõmos
ydromellum qd̃ fiat exaqͥ ⁊ malis maci¬
un ⁊ dulcedinem retinet et aquorem. Ma¬
insucorose mel admiscet᷑. Melincratum
uinũ melli admixtum. Medus qͣsi melꝰ
qr ex melle fit. sic̃ cadamitas ꝓcalamitas.
fecula uua pinguis decocta usq ad cras¬
sicudinem mellis. ac refrigerata. utilis
stomacho. Passum qͥcqͥd ex una passa cõ¬
p̃ssum exfflurerit. Dr᷑ aut̃ passũ apatiẽ¬
do. Nã ꝑeutit᷑ uua siccior ⁊ decoquit᷑. ⁊ iñ
fit passum. Defretum dictum ẽ. qͦo de¬
frudat᷑. ⁊ qͥsi fraudẽ patiat᷑. Carenum eo
qͦd fertiendo parte careat. Tercia enm
parte musti amissa qd̃ remanserit care¬

Expanded text:
mixtum cito in hunc saporem redigitur. Unde et acidum, quasi aquidum. Conditum vocatum, quod non sit simplex, et commixtione pigmentorum conpositum. Lactatum est potio e lacte. Mulsum ex melle mixtum; est enim potio ex aqua et melle, quod Graeci μελίκρατον vocant. Oenomelum mustum melle admixtum vehementerque agitatum atque commotum. Hydromelum, quod fiat ex aqua et malis Matiunde et dulcedinem retinet et acorem. Rsae mel admisceatur. Melicratum vinum melle mixtum. Medus, quasi melus, quia ex melle fit; sicut calamitas pro cadamitas. Faecula uva pinguis, decocta usque ad crassitudinem mellis ac refrigerata, utilis stomacho. Passum, quidquid ex uva passa conpressum effluxerit. Dicitur autem passum a patiendo: nam percutitur uva siccior et decoquitur, et inde fit passum. Defrutum dictum est quod defrudatur, et quasi fraudem patiatur. Carenum, eo quod fervendo partem careat; tertia enim parte musti amissa quod remanserit care
Abbreviated transcription (Latin):
dient eo tp̃r .i. soli ac seꝑatim ñut in p̾an¬
dio aut incena ad unã mensam. Iñ cre¬
dimꝰ c̃ ullud temipꝰ qd p̾t mediũ diemẽ
meridiem appellari. qd̾ pursi sit. Mustũ e
uinum elacu statim sullacũ. Dict̾um ant̃
credit᷑ mustũ qd in se lunũ. ⁊ tr̃am hãt rie¬
tam. Nã mus tr̃a. Uñ ⁊ humꝰ. E uiꝰ tauta uã t¬
feruoris. ut uasa qͣis gnͣdia ex eo plena: absi
spiramine repleta ilico dirumpat. Boscĩ
uinum .i. cũ robore. rosa enim rubet. dim¬
neum uͦ qͥsi sine mimo .i. sine rubore uam
enim aqͥẽ. Turbidum qͥsi terbidum .i. cet
ta cõmixtum. qͥd ẽ fece. falernum uinum
uocatum afalerna regione campanie ubi
optima uina nascunt᷑. Collatũ uas ꝓͥũ
nuncupauit iqͦ deportat᷑. Gazetũ uͦ att¬
gione usi defert᷑. Gaza enim opidũ ẽ palcsta

Expanded text:
dient eo tempore, id est soli ac separatim, non, ut in prandient eo tempore, id est soli ac separatim, non, ut in prandio aut in cena, ad unam mensam. Inde credimus etiam illud tempus, quod post medium diem est, meridiem appellari, quod purum sit. Mustum est vinum e lacu statim sublatum. Dictum autem creditur mustum quod in se limum et terram habeat mixtam; nam mus terra, unde et humst ut vasa quamvis grandia ex eo repleta absque spiramine ilico disrumpat. Roseum vinum, id est cum rubore; rosa enim rubet. Amineum vero quasi sine mineo, id est sine rubore; nam enim aqua est. Turbidum, quasi terbidum, id est terra commixtum, quod est faece. Falernum vinum vocatum a Falerna regione Campaniae, ubi optima vitia nascuntur. Colatum vas proprium nuncupavit in quo deportatur: Gazeum vero regio, unde defertur; Gaza
Abbreviated transcription (Latin):
et frigore. calidos cibos et uina uct̾a ꝓdẽt
Aqua generalit̾ uocata. qd̾ suꝑficies eiꝰ
cqͣlis sit. hinc et equora. Qm iñ recentẽ
dicunus. qr ñ ẽ utilis uetusta. ut uum̃.
s statim sullata deflumine. fonte ł pu¬
teo. fecescit enim uetusta. Uinuminde¬
dictum qͦd eius potus uenas sanguine
cito repleat. hoc alii qͦd nos cura soluat
lieum appellãt. uet̾es uinum uenenum
uocabant. s postꝗͣ inuentꝰ ẽ. uirꝰ letife¬
ri sucꝰ. hoc uinum uocatum. illõ uene¬
num. Uñ et hieronimꝰ in libro ꝗ̃ oeuir¬
guntate conseruanda scripsit. ad oles¬
centulas inqͥt ita uinum debere fug̾e
utuenenum. neꝓetatis calore feruenti
romauos femine ñ utebant᷑ uino. nͥ sa¬
croꝵ causacertis dieb Merum dicimus
cũ uinũ purũ significamꝰ. Nã merum
dicimꝰ qͥcqͥd purũ atq sincerum ẽ. sic̃ et
aqm merã nulli utiq rei mxtã. Hinicz
inerenda qd̾ antiquitꝰ eotp̃r pueris oꝑra¬
rariis cib panis merꝰ dabat᷑. aut qd̾ meti¬

Expanded text:
et frigore, calidos cibos et vina vetera prodeAqua generaliter vocata quod superficies ejus aequalis sit. Hinc et aequora, quam inde recentem dicimus, quia non est utilis vetusta, ut vinum: sed statim sublata de flumine, fonte vel puteo. Fetescit enim vetusta. dictum quod eius potus venas sanguine cito repleat. Hoc alii, quod nos cura solvat, Lyaeum appellant. Veteres vinum venenum vocabant; sed postquam inventus est virus letiferi sucus, hoc vinum vocatum, illud venenum. Unde et Hieronymus in libro quem de virginitate servanda scripsit: 'Adolescentulas' inquit 'ita vinum debere fugere ut venenum, ne pro aetatis calore ferventi Romanos feminae non utebantur vinum, nisi sacrorum causa certis diebus. Merum dicimus cum vinum purum significamus; nam merum dicimus quidquid purum atque sincerum est, sicut et aquam meram, nulli utique rei mixtam. Hinc et merenda, quod antiquitus id temporis pueris operariis quibus panis merus dabatur; aut quod meri
Abbreviated transcription (Latin):
aminenta dici uoluerunt
qͥsi qͦddam ꝓiectiuum purganẽ¬
tũn. Et quintus fauius lucullusmepico
cem partitam reddam. qͥd sit ueruina¬
nti uerrutum uocant. sic̃ Gauius.
dici uoluerunt. Nam et plautꝰ in uacci¬
de sic ait. Sitͥ machera ẽ. foris. at mͥ uerui¬
na ẽ domi. qr te ego̾ illos conficiam. sor¬
a na uenia. Quid sint duudie
undias dixerunt tͥsticias sic̃ ꝑꝑtius¬
diuidias mentis confiẽ oĩs amor
nucerinis ait. Deniqͥ nstric̾um plebĩdr᷑.
Uoragium ds quid sit coragium.
morfoseon ait. Coragio itaq ꝑfecto om̃s
domutionem parant. qͥd sit desiduo.
esiduo dnͣ diuturne. uñ ⁊ tiarro in
corrallaria ait. Dundue mͥfuert̃
tum desiduo affuissete. quid sit flocci.
locci dixerunt qͥsi nichili. uñ et pl¬
antꝰ ait. floccipendo quid rerum
geras. qͥd sit leNIt ac ul u m.
entaculumm or᷑ gustatio sic̃ callim¬
acus ncesia. Lentaculum proferre
ui iom. qͥsit ed uliu m.
dulium dr᷑ ab edendo dictum. qͥsi
p̃gustatiua comestio. uñ et apulcꝰ

Expanded text:
amenta dici uoluerunt quasi quoddam proiecticium purgamentum; unde et Quintus Fabius Lucullus in epicem partitam reddamnti uerrutum uocant, sicut Gauius dici uoluerunt. Nam et Plautus in Baccide sic ait: ‘Si tibi macera est foris, at mihi ueruina est domi, qua te ego et illos conficiamus soricina nenia’. Quid sint diuidiae. Diuidias dixerunt tristitias, sicDiuidias mentis conficit omnis amoNucerinis ait: ‘Denique iustitium plebi indicitur’. Quid sit coragium. morfoseon ait: ‘Coragio itaque perfecto omnes domuitionem parant’. Quid sit desiduo. Desiduo dicitur diuturno; unde et Varro in Corallaria ait: ‘Diuidiae mihi fuerunt tum desiduo afuisse te’. Quid sit floccio. Flocci dixerunt quasi nihili, unde et Plautus ait: ‘Flocci pendo quid rerum geras’. Quid sit lentaculum. Lentaculum dicitur gustatio, sicut Calimacus in Thesia: ‘Lentaculum proferre Ioui’. Quid sit edulium. Edulium dicitur ab edendo dictum, id est quasi praegustatiua comestio; unde et Apul
Abbreviated transcription (Latin):
dos. Nam mersus aquis ꝓtinus lapͦ¬
sis fit. undisq cocidic forcior effictꝰ
in sarum mutatur. sic̃ argilla igne
n lapidem uertitur. Sulphur uo¬
catum qrigne accenditur. uer enim.
ignis c̃. Nam uis eius ab aquis feruẽ¬
tibus sentit᷑. neq aliqua res facilius
acendicur. Dascitur in insulis eolus
int̾ sciciliam ⁊ italiam qs ardere
dicunt. Inucintur ⁊ in aliis locis ef
Alt̃m qͥd appellant glebam. usib
tm̃ fullonum familiare. Tercium
liquor ẽ: usus eiꝰ ad lanas sulffindas.
qm̃ candorem molitiemq p̾̃stat.
Quartum adlicuna marime con¬
ficienda aptum. sulphuris tanta
uisc̃: ut morbos comitiales de prẽ¬
dat idore suo. Impositum ignib
ardescens in caliotunt. pruna q

Expanded text:
dos. Nam mersus aquis protinus lapdos. Nam mersus aquis protinus lapis fit, undisque quotidie fortior effectus in saxum mutatur, sicut argilla igne in lapidem vertitur. 9. Sulphur vocatum, quia igne accenditur: Ur enim ignis est. Nam vis ejus in aquis ferventibus sentitur, nec alia res facilius accenditur. Nascitur in insulis Aeoliis inter Siciliam et Italiam, quas ardere dicunt. Invenitur et in aliis locis efAlterum, quod appellant glebam, usibus tantum fullonum familiare. Tertium liquor est; usus eius ad lanas suffiendas, quoniam candorem mollitiemque praestat. Quartum ad lychnia maxime conficienda aptum. Sulphuris tanta vis est ut morbos comitiales deprehendat nidore suo inpositus ignibus ardescens. In calice vini prunaq
Abbreviated transcription (Latin):
uenti pellatuR. Sol¬
litur enim eius flatii
nec resistit. nec stare non¬
ouit.
sicut ait ꝓpb̃ia ẽ anquampu¬
Limus uocatus qͦd lenis sit. Genunt᷑
uorago luti. Einis ex incendio drͣ. ab
eo enim qͦa fit fauilla. qͦd ꝑignem efi¬
fecta sit. Nam fons ignis c̃. gleba qͦd
sit globus. Pulueris enim collecti¬
one compuigit᷑. & inuno glomere
ad unatus. Ierra aut̃ ligata gle¬
ba ẽ. solit tͥ ta puluis. Labina eo
qͦd ambit lantib lapsum inferat
dicta ꝑ  diriuationem alabe.
Lutum uocatum quidam ꝑ an¬
tifrasin putunt qͦo non sint mun¬
dum. Nam ot̃ lotum mundum ẽ
Argilla ab argis uocata. apud qͦsͦ
pͥmum exea uasa confectasũt. Eit¬
sula dicta. quarum altera uestimẽ¬
tacos sulphure. quodam nitore ex¬
hilarat. alcera geminis nitoremp̃s¬
tat. Ereta argencaria. ⁊ ip̃sa candi¬
reddat. Terra samia a somo insula¬
saria. Pulius puteolanus inpuctoli¬
nis italie colligit᷑ collib̾. opponitum
ad sustinenda maria fluct̾os frangẽ¬

Expanded text:
enti pellatur. Tollitur enim ejus flatu, nec resistit, nec stare novit, sicut ait Propheta: Tanquam puLimus vocatus quod lenis sit. Caenum est vorago luti. Cinis ex incendio dicitur; ab eo enim fit. Favilla, quod per ignem effecta sit; nam φῶς ignis est. Gleba, quod sit globus; pulveris enim collectione conpingitur et in uno glomere adunatur. Terra autem ligata gleba est, soluta pulvis. Labina, eo quod ambulantibus lapsum inferat, dicta per derivationem a labe. Lutum vocatum quidam per antiphrasin putant, quod non sit mundum; nam omne lotum mundum est. Argilla ab Argis vocata, apud quos primum ex ea vasa confecta sunt. sula dicta, quarum altera vestimentatos sulphure, quodam nitore exhilarat; altera gemmis nitorem praestat. Creta argentaria, et ipsa candireddat. Terra Samia a Ssaria. 8. Pulvis Puteolanus in Puteolanis Italiae colligitur collibus, opponiturque ad sustinenda maria, fluctusque frangen
Abbreviated transcription (Latin):
caminis cum latratib magnis ꝓpł frctũ
siculi maris. in quo nauigantes uticib ĩ
se. concurrentium undarũ exterriti. la¬
trare cristimant undas: quas soebentis
estus narago collidit. fĩngunt et monst᷑
quodam irrationalium anmantium.
ut cerberum inferorum canem tritaca¬
ꝑita habñtem significantes ꝓcum tres
etates ꝑquas mors hominẽ deuorat .i. in
fantiam. uiuentutẽ. & senectutem. Quem
quidam ido dictum cerberum putant.
ecacre scebant. S constat ydram locum su
ydia: ab aq̃ dictat᷑ Huius m̃tionẽ fac̃ am¬
brosius infimilitudinem heresium dicc̃e
rum uuli̾ib suis creuit. ⁊dum sepe reci¬
dicur pullulauit: igni debita. incendio ꝙ
pitura. fingunt oe cymeram tͥftemenbe¬
tiam. cec loonis. postremis partib draco¬

Expanded text:
caninis, cum latratibus magnis, propter fretum caninis, cum latratibus magnis, propter fretum Siculi maris, in quo navigantes verticibus in se concurrentium undarum exterriti, latrare existimant undas, quas sorbentis aestus vorago collidit. 33. Fingunt et monstra quaedam irrationalium animantium, ut Cerberum inferorum canem tria capita habentem, significantes per eum tres aetates per quas mors hominem devorat, id est, infantiam, juvenuttem, et senectutem. Quem quidam ideo dictum Cerberum putant, excrescebant. Sed constat Ydram fuisse loydra ab aqua dicta est. Huius mentionem facit Ambrosius in similitudinem haeresium, dicensrum vulneribus suis crevit; et dum saepe reciditur, pullulavit igni debita incendioque peritura.' Fingunt et Chimaeram triformem bestiam: ore leo, postremis partibus draco
Abbreviated transcription (Latin):
ma ꝓditum. Fucrunt enim tres fr̃s tante
ꝯcordie. ut intrib coeporib quasinna aĩ.
esset. Goegones quoq incretriocscͥmtas ser¬
pentib. que aspicientes conũtebant in la¬
ꝑides: hñcesunum ocłln quo muicem ute¬
bantur. Euerunt enim tres sorores unuis
pulchritudinis. quasi unius oculi. quȩ
ita spectatores suos stupestere faciebant: uit
ũtere cos putarent᷑ in lapides. Syrenastres
fingunt fuisse. exparte uirgines et ex par¬
te uolucres. hñtes alas etungulas. qͣrũ una
uoce alteratꝰ bis. ititia ura canebat. quȩ
illatos nauigantes sub cantu in naufra¬
gitim trahcbant. Sodm uitatem autem
mentrices fuerunt quȩ transeuntes qm̃
dcducebant ad egestatẽ: his ficte sunt in¬
strre naufragia. Alas autem habuisse ⁊
ungulas. quia amor et uolat & uulnãt.
quȩ inde influctib cominorassedicunt᷑.
quia flucitis ueneris creauerunt. Scillã
quoq ferunt seminam capitibi suocintã

Expanded text:
ma proditum. Fuerunt enim tres fratres tantae ma proditum. Fuerunt enim tres fratres tantae concordiae ut in tribus corporibus quasi una anima esset. Gorgones quoque meretrices crinitae os serpentesque aspicientes convertebant in lapides, habentes unum oculum, quo invicem utebantur. Fuerunt autem tres sorores unius pulchritudinis, quasi unius oculi, quae ita spectatores suos stupescere faciebant, ut vertere eos putarentur in lapides. Sirenas tres fingunt fuisse ex parte virgines, et ex parte volucres, habentes alas et ungulas: quarum una voce, altera tibiis, tertia lyra canebat; quae illectos navigantes sub cantu in naufragia trahebant. Secundum veritatem autem meretrices fuerunt, quae transeuntes, quoniam deducebant ad egestatem, his fictae sunt inferre naufragia. ungulas, quia amor et volat et vulnerat. Quae inde in fluctibus commorasse dicuntur, quia fluctus Venerem creaverunt. 32. Scyllam quoque ferunt feminam capitibus succinctam
Abbreviated transcription (Latin):
litudine. antonius sc̃s uidit. qui etiã inter¬
iogatus di seruo respondisse. fertur dicens.
quos uario errore delusa gentilitas faunos
uocant. Sciopodum gens fert᷑ inchyopia
singłis crurib. ⁊ celcritate mirabili: quosin
resupini iacentes. pedum suorũ magnitu¬
dine adumbrentur. Antipodes inlidia plat¬
tas usas hñt post crura & occonos cligitos
iplantis. Iꝑpodes in sythia sunt: humanꝗ
formam et equinos podes hñtes. Inindia
tur. duodecim pedum staturam hñtes:¬
gum dicunt. Est et gens ibi statuira cubi¬
talis. qͦdgẽi acubito pigneos nocant. de
qua sup̃ diximus. Hi montana indieten¬
nent. quib uicinus occeantis. Phibent et
nieadem india gentem cẽ feminarum. qͦ
quinquennes concipiunt: te octauum in¬
teannum ñ extedunt. Dicunt᷑ antẽ ci alia
hominum fabulosa portenta q̃un
sunt: s ficta incausis. rerum ierp¬
tur. ut gerionem yspane regẽ cͥplici fĩs¬

Expanded text:
litudine Antonius sanctus vidit. Qui etiam interlitudine Antonius sanctus vidit. Qui etiam interrogatus Dei servo respondisse fertur dicensHiquos vario delusa errore gentilitas Faunos vocant. Sciopodum gens fertur in Aethiopia singulis cruribus et celeritate mirabili: quos inresupini iacentes pedum suorum magnitudine adumbrentur. Antipodes in Libya plantas versas habent post crura et octonos digitos in plantis. Hippopodes in Scythia sunt, humanam formam et equinos pedes habentes. In India tur, duodecim pedum staturam habebentes. Est et gens ibi statura cubitalis, quos Graeci a cubito pygmaeos vocant, de qua supra diximus, § 7. Hi montana Indiae tenent, quibus est vicinus oceanus. Perhibent et in eadem India esse gentem feminarum quae quinquennes concipiunt, et octavum vitae annum non excedunt. Dicuntur autem et alia hominum fabulosa portenta, quae non sunt, sed ficta in causis rerum interpretantur, ut Geryonem Hispaniae regem triplici for
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑes quoq eadem indiagignit. oe dictos
cyclopes: eo quod unum habere ocłm
in fronte media phubent᷑. Hi & agͥofagi¬
te dicuntur: ꝓpter quod solas strarum
carnes edunt. Lemnias in libia credu
truncos. sine capite nasci. ct os et ocłos
habere inpectore. Alios sine ceruicib
gigni: ocłos habũtes in humĩs. Inulq¬
mo aute orientis: monstruose gũtium
faties scͥbunt᷑. Alie sinenarib equalito¬
tius crisplanitie informes hñtes uult᷑.
Alie labro subtĩori adoꝓminenti. ut
in soli ardorib totam excosaciem conce¬
gant doemientes. Aliisconcuta cramo
uentes mtu sine motu. Panochyoꝵ
magnitudine aurium: ut om̃e corpꝰ
citis contoggant. Dan enung̃co sermo¬
ne omẽ. othi aures dicunt᷑. Artabaite
mnethyopia ꝓni ut parora ambulare
dicuntur quadragesimum eni anniuru
nullus subgreditur. Satyri homuntio¬
nes sunt. aduncis narib cormua infron¬
tib oe caprarum pedib sumles: quase insa¬

Expanded text:
pes quoque eadem India gignit; et dictos pes quoque eadem India gignit; et dictos Cyclopes eo quod unum habere oculum in fronte media perhibentur. Hi et ἀγριοφαγῖται dicuntur, propter quod solas ferarum carnes edunt. Blemmyas in Libya credunt truncos sine capite nasci, et os et oculos habere in pectore. Alios sine cervicibus gigni, oculos habentes in humeris. In ultimo autem Orientis monstruosae gentium facies scribuntur. Aliae sine naribus, aequali totius oris planitie, informes habentes vultus. Aliae labro subteriori adeo prominenti ut in solis ardoribus totam ex eo faciem contegant dormientes. Aliis concreta ora utentes nutum sive motum. Panotios magnitudine aurium ut omne corpus ex eis contegant. Πᾶν enim Graeco sermone omne, ὦτα aures dicuntur. Artabatitae in Aethiopia proni, ut pecora, ambulare dicuntur: quadragesimum aevi annum nullus supergreditur. Satyri homunciones sunt aduncis naribus; cornua in frontibus, et caprarum pedibus similes, qualem in so
Abbreviated transcription (Latin):
pud gr̃os masculus. asuodi semina muincu¬
ꝑatur. Hi dextram manuillam uixilem.
simstram muliebrem habentes: incusim
cocundo et gignunt ⁊ parnunit. Sic̃antt̃
insingulis gentib quedã monstra t homi¬
num. ita misiso genere humano quȩ
dam monstra sunc gentumm: uit gigantes
e nocesali cydopes. ⁊ octa. Gygantei dictos
iuxta g̃ti sermonis. ethymologiam qui cos
goenas cristimant .i. terrigenas: toqͥd cos
fabulose parens terra mnim̃sa. mole et suni¬
lessͥ genuerit. Ge. enim t̾ra appellat᷑. genis
genus: hioct & t̃re filios uulgꝰ uocet. quoꝵ
genus incertumc̃. Falso auit̃ opinantun
qͥdam impiti desqͥpturis scis p̾uaricatores
angłos cum filiab hominum ante dilu¬
uium concubuisse: te ex indenatos sy¬
gantes. i minium grandes & foetes uñ
de quib t̃ra completa ẽ Cynocephali ap¬
pellantur: coqͦd cauina capita babeaN
qͣsꝙ ipẽ latratus magis bestias qͣm boĩc.
conficetur. Hi mindia nastunt᷑. Cꝓlo¬

Expanded text:
pud Graecos masculus, aphrodi femina nuncupud Graecos masculus, aphrodi femina nuncupatur. Hi dextram mamillam virilem, sinistram muliebrem habentes, vicissim coeundo et gignunt et pariunt. Sicut autem in singulis gentibus quaedam monstra sunt hominumstra sunt gentium, ut gygantes, cynocephali, cyclopes, et caetera. Gigantes dictos juxta Graeci sermonis etymologiam, qui eos gegines existimant, id est, terrigenas eo quod eos fabulose pariens terra immensa mole et similes sibi genuerit. Ge enim terra appellatur: genos, genus: licet et terrae filios vulgus vocet, quorum genus incertum est. Falso autem opinantur quidam imperiti de Scripturis sacris praevaricatores, angelos cum filiabus hominum ante diluvium concubuisse, egantes, id est nimium grandes et fortes viros, de quibus terra conpleta est. Cynocephali appellantur eo quod canina capita habeant, quosque ipse latratus magis bestias quam homines confitetur. Hi in India nascuntur. Cyclo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnumeria. quando solum caput aut
crux nascitur. Alia quȩ mn parte transfig¬
gurantur sic̃ qͥ leonis hnͣt uultũ. uł cans
uł taurinum caput aut corp̃. ut exfaside pasi
mnemorant genitum minotauru: qͦd g̃¬
parte transfigurant᷑ malicne crrationit
poetentum. ut ex muliere uitulum dicit
hystoria generatum. Aua que sine trans¬
figuratione mutationem hñt locoꝵ. ut
ocłos inpeccore uł infronte. aures supͣ i
timpcea. uł sic̃ aristoliles tradidit quen¬
dam insinistra parte iocur. indertera
splen habuisse. Alia scdm connaturatio¬
nẽ ut malia manu digii plures comiatu¬
pati et coherentes reppunitur malia muĩ:
siue in pedibus. Alia scdin inmaturã. et
ĩtemꝑatam creationem. sic̃ hi qui dentati
nascuntur. siue barbati. ułcani. Auacõ¬
plexu plurimarum differentiarũ. ssc̃ il¬
lud quod p̾diximus malexandro multi¬
idrine portentum. Alia comiuꝑtione ge¬
neris. nt andiogemi & ermassodite uocari¬
tur. Et mafrodite autẽ mincupati. eoqͥo

Expanded text:
numeria, quando solum caput aut crus nascitur. Alia, quae in parte transfigurantur, sicut qui leonis habent vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus, ut ex Pasiphaë memorant genitum Minotaurum; quod Grparte transfigurantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia generatum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, ut oculos in pectore vel in fronte, aures supra tempora: vel sicut Aristoteles tradidit quendam in sinistra parte iecur, in dextera splen habuisse. Alia snem, ut in alia manu digiti plures connaturati et cohaerentes reperiunt, in alia minus, sive in pedibus. Alia secundum immaturam et intemperatam creationem, sicut hi, qui dentati nascuntur, sive barbati vel cani. Alia complexu plurimarum differentiarum, sicut illud, quod diximus in Alexandro multiforme portentum. Alia commistione generis, ut androgyni et hermaphroditae nuncupantur. Ermaphroditae autem nuncupati eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
q̃tos pͥmus hesyodus bec¬
tius humanis studiis cõ¬
tulit. dciñ democtitꝰ.
ais inugniti octouolu¬
minibus stactium agri¬
culationis conscripsit. Apud romanos ant
lragricult᷑a pͥmus cato insticuit. qͣ mħ maptꝰ¬

Expanded text:
odus Boeotius humanis studiis contulit; deinde Democritus. sis in viginti octo voluminibus studium agricolationis conscripsit. Apud Romanos autem de agricultura primus Cato instituit; quam
Abbreviated transcription (Latin):
cena aut̃ erat locus infra theatti
inmodum dom̃ instructa cum
pulpito qui pulpitus orcistra uocabatur
uͥcantabant comici. tragedi atq saltabãt.
bistriones comuni. Dicta aut̃ scena greca
appellatione eo qd inspeciem domꝰ erat
instructa. uñ ⁊ apud hebreos tabuboculoꝵ
dedicatio a similitudine. domiciliorun
senopbegia appellabatur. de orcist᷑a. xl

Expanded text:
cena autem erat locus infra theatrum in modum domus instructa cum pulpito, qui pulpitus orcistra vocabatur, ubi cantabant comici, tragici, atque saltabant histriones et mimi. Dicta autem scena greca appellatione, eo quod in speciem domus erat instructa: unde et apud hebreos tabernaculorum dedicatio, a similitudine domiciliorum, scenophegia appellabatur. Orcistra
Abbreviated transcription (Latin):
songiarium aut̃ specialit̾̃ m̃sura ẽ liqͥdoꝵ
cuiusscm̃⁊ rẽsimul nom̃ a romanis in¬
positũ inugnimꝰ. Mecrũ ẽ mensura liqͥdoꝵ
Hec a mensura accep̃nom̃. Micron enim
mtnsuram dict̃ g̃ci. ⁊ uñ⁊ appellata melta

Expanded text:
Congiarium autem specialiter mensura est liquidorum, Congiarium autem specialiter mensura est liquidorum, cuius et rem simul et nomen a Romanis inpositum invenimus. Metrum est mensura liquidorum: haec a mensura accepit nomen; μέτρον enim mensuram dicunt Graeci. Et inde appellata metreta,
Abbreviated transcription (Latin):
hec ant corpis c̃. aut cẽꝑis. Corꝑis ut hõium
lignorum⁊ colũpnarum. longitudo ⁊ bre¬
uitas. s et solem istum ꝓͥani sui oibis ha¬
bere mensuram. qͦd grometrici pscrutari
audent. Temporis. ut mensura horarũ⁊
cimꝰ ħ ẽ mensurare. Se aut mensura uo¬
cataqͦo ea fruges inetiunt᷑. atq frum̃tuap
Acͥlicatus conculam facit. Concula drag¬
ma una ⁊ dimidia adimplit᷑. Eiati pond
snoĩat᷑.
Arifalus fit. si quuiq dragnie addut᷑ad r᷑.¬
appendens. Cocͣila einina ẽ bñs ciatos six
q̃ iccirco cotulauocat᷑ qi cote g̃co sermoẽ
duarum librarũ ẽ. quibis assũptꝰ noĩat᷑
bilibris. assumptusq quater fit g̾co noĩe
cnir. Quinquies complicatꝰ qͥnarẽ fiue go¬
Nam cognitis sermetit᷑ scitariis aq̃ ⁊ sex
tario nom̃ dederunt. Coniugiũ ail acon¬
giendo .i. paugmentum crescendo uocat᷑.¬
Uñ pͦ ca pecuina benesicii gr̃a dari cepta
adiciebat ut largice uiderit᷑ iudonis.

Expanded text:
ec aut corporis est aut temporis: corporis, ut hominum, lignorum et columnarum longitudo et brevitas. Sed et solem istum propriam sui orbis habere mensuram: quod geometrici perscrutari audent. Temporis, ut mensura horarum, c est mensurare. Proprie autem mensuram vocatam quod ea fruges metiuntur atque frumentum, vem; qui triplicatus conculam facit. Concula dragma una et dimidia adimpletur. Cyati pondus s nominatur. Oxifalus ut si quiappendens. Cotula hemina est habens cyathos sex, quae idcirco cotula vocatur, quia cote graeco sermone duarum librarum est, qui, bis assumptus, dicitur bilibris, assumptus quater fit, greco nomine, cerix, quinquies complicatus quinarem sive gonam congius sex metitur sextariis, tario nomen dederunt. 7. Congius autem a congiendo, id Unde et postea pecunia beneficii gratia dari coepta adiciebat, ut largior videretur in donis.
Abbreviated transcription (Latin):
cementarii sũt. qui disponũt infunda¬
mentis. uñ & apło desemet ip̃ib qͥsi sa¬
piens in ꝗͥd architectus fundamentũ
posui. oꝯationes oicti a machinis in
lienustas. Dispotio ẽ. aree ł solii os fũda¬

Expanded text:
caementarii sunt, qui disponunt in fundacaementarii sunt, qui disponunt in fundamentis; unde et Apostolus de semetipso: Quasi sapiens, inquit, architectus fundamentum posui . Machiones dicti a machinis, invenustas. Dispositio est areae vel soli et funda
Abbreviated transcription (Latin):
riendo ꝓdueamꝰ. Cudere enum cedere ⁊
serire ẽ. Ueteres aut̃ ñ incudẽ uocabant.
s intudum. eo qͦd in eo metallum tun¬
dit᷑ .i. tendat᷑. uñ & tudis malleus a tu¬
tendo .i cendendo dictus. Mallcus no¬
catus. qi dsiqͥo calet ⁊ molle ẽ. cedit c ꝑ¬
ducit. o arcus. mnalleꝰ maior. & dictꝰ¬
dum. Marcellłꝰ mediocris malleus.
pusillꝰ. luciliꝰ. Et uelud in sabricam sir¬
uens cũ marcuł ferrum multoꝵ.¬
magnis ictib cundit. forcipes qͥsi fen¬
cipes eo qͦd ferrum eandens capiant q¬
teneant ꝙ. suic qͦd abhis aliqͥo foruuan
capimꝰꝙ tencinus. qͣsi foruicapes. Nã
formosos dicimꝰ quib calor sanguinis.
ex rubore pulcritudinem creat. Luna
dicta eo qolene faciat. nam lunum
leue ẽ. Cilium ẽ uñ oꝑant᷑ argentarii
aqͦ  celata uasa dicunt᷑. de fabͥcis parietũ . uiii.
nfabricis parictum atq tectorum g̃ci
inuentorem dedalum asserunt. Iste didicisse
enu pͥmus difficile fabricã aminerua

Expanded text:
endo dicta. Cudere enim cedere et ferire est; veteres autem non incudem vocabant, sed intudem, eo quod in eo metallum tunditur, id est tendatur: unde et tudis malleus, a tundendo, id est tendendo dictus; malleus vocatur, quia dum quid calet et molle est, cedit et producit marcus malleus maior dictdum; martellus mediocris malleus, unde Lucilius ‘et velut in fabrica fervens cum marculus ferrum multomagnis ictibus tundit. Forcipes quasi ferricipes, eo quod ferrum candens capiant teneantque, sive quod ab his aliquid forvum capimus et tenemus, quasi forvicapes, nam formosos dicimus, quibus calor sanguinis ex rubore pulchrituddicta eo quod lene faciat. Nam limum lene est. Cilium est unde operantur argentarii; a quo et caelata vasa dicuntur. § 8 De fabricis parietum. In n fabricis parietum atque tectorum Graeci inventorem Daedalum asserunt. Iste enim primus didicisse fabricam a Minerva
Abbreviated transcription (Latin):
et in fructu temporalis uite. uentriur¬
neriq uiuentib. Dominicus dies pro¬
inde uocatur: quia in eo resurrecti¬
onis dm̃i nr̃i gaudium celebratur. Qui
dies non iudeis sed xp̃ianis in refurrec¬
tionem dm̃ declaratus est: & ex illo ha¬
bere cepit festiuitatem suam. Illis enĩ
solum celebrandum sabbatum tradi¬
tum est: quia erat antea requies mor¬
tuorum. Resurrectio autem nullitis
a mortius non moreretur. Postquam
autem facta est talis resurrectio ĩ cor¬
pore dñi. ut preiret in capite qd̾ corpꝰ
id est octauus qui et primus celebrari
cepit. de officus .rix.

Expanded text:
et in fructum temporalis vitae, ventri vet in fructum temporalis vitae, ventri veius quievit. Dominicus dies proinde vocatur, quia in eo resurrectionis Domini nostri gaudium celebratur. Qui dies non Iudaeis, sed Christianis in resurrectionem Domini declaratus est, et ex illo habere coepit festivitatem suam. Illis enim solum celebrandum sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum; resurrectio autem nullius a mortuis non moreretur. Postquam autem facta est talis resurrectio in corpore Domini, ut praeiret in capite Ecclesiae id est octavus, qui et primus, celebrari coepit. De officiis .
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecto mundo requicuisset. Siquidẽ
et in eadie requicuit dñs in sepulchro.
ut quietis illius misterium confirma¬
ret: quem iudcis obseruandum in umb̃
futuri preceptum est. Sed postquã xp̃s
insepultura sua ens figuram ad ĩpleuit.
obseruatio eius quieuit. Nam hoc car¬
uale sabbatum non est datum propt̃
purificationem. sed ꝓpter temptationẽ:
dicente in lege dño. Ut temptem eos utr̃
ambuilent inuus meis an non: sex dieb
colligetis manipłos. septimo uͦ non colli¬
getis. Itaq dum dicit ut temptem cos.
apparet sabbatum non fuisse preceptũ
propter purificationem. sed ꝓpter temp¬
tationem. Sabbatum enim quod ista¬
clite acceperunt in munere significat
mentis requiem: ut nullo in hac uita
terrenorum desideriorum appetitufa¬
tigitur. Nam sabbatum ut diximus¬
requies interpretatur. Ista autem u¬
deorum ociosa festiuitas consumitur.
in luxuriis. et ebrietate. & commessa¬
tione. deditis hominib in libidinem

Expanded text:
perfecto mundo, requievisset. Siquidem perfecto mundo, requievisset. Siquidem et eo die requievit Dominus in sepulchro, ut quietis illius mysterium confirmaret; quod Iudaeis observandum in umbra futuri praeceptum est. Sed postquam Christus in sepultura sua eius figuram adinplevit, observatio eius quievit. Dominicnale Sabbatum non est datum propter purificationem, sed propter tentationem, dicente in lege Domino: Ut tentem eos, utrum ambulent in lege mea, an non. Sex diebus colligetis manna, septimo non colligetis . 4. Itaque dum dicit: Ut tentem eos, apparet Sabbatum non fuisse praeceptum propter justificationem, sed propter tentationem. elitae acceperunt in munere significabat requiem mentis, ut nullo in hac vita terrenorum desideriorum appetitu fatigetur. Nam Sabbatum requies interpretatur. Ista autem Judaeorum otiosa festivitas consumitur in luxuriis, et ebrietatibus, et comessationibus, deditis omnibus in libidine,
Abbreviated transcription (Latin):
tendens a sellum sedisse ꝑhibetur. Tunc
gradicns cum ramis palmarum multi¬
tudo plebium obuiam ei clamauerun.
osanna benedictus qui uenit in noĩe
dñi rex isrł. Uulgus autem ideo hunc
diem capitulauium uocant. quia tunc
moris est lauandi capita infantum qͥ
ungendi sunt: ne obseruatione qua¬
dragesime sordidata ad unctionem ac¬
cederent. Hoc autem die simbolũ com¬
petentib traditur. ꝓpter confinem do¬
minici pasche sollemnitatem: ut qui
iam ad dei grãm ꝑcipiendam festinant.
fidem quam confiteantur agnoscant.
Cena dñica dicta est. eo quod meo die
saluator pascha cum suis discipulis
fecerit. quod et usq hodie sicut ẽ tra¬
ria caput acpedes dñi unguento ꝑ¬
fudisse ꝑhibetut. Unde et dñs discipłis
suis dixit. Scitis quia post biduum
pascha fiet. et filius hominis tradet᷑
ut crucifigatur: Sabbatum ab he
breis ex interpretatione uocabtili sui
requies interpretatur. quod as̃ in pso

Expanded text:
tendens, asellum sedisse perhibetur: tunc tendens, asellum sedisse perhibetur: tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamaverunt: Hosanna, benedictus, qui venit in nomine Domini, rex Israel . Vulgus autem ideo hunc diem capitilavium vocat, quia tunc moris est lavandi capita infantium, qui ungendi sunt, ne observatione quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbolum competentibus traditur, propter confinem Dominicae paschae solemnitatem, ut qui jam ad Dei gratiam percipiendam festinant, fidem, quam confiteantur, agnoscant. Coena dominica dicta est eo quod in eo die Salvator pascha cum suis discipulis fecerit. Quod et hodieque, sicut est traria caput ac pedes Domini unguento perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis quia post biduum Pascha fiet, et filius hominis tradetur ut crucifigatur braeis ex interpretatione vocabuli sui requies nominatur, quod Deus in ipso,
Abbreviated transcription (Latin):
um popłs stella indice. presepis cunabu¬
la magos adoraturos exhibuit. Scenophe¬
gia sollemnitas hebreorum. de greco in
latinum tabernaculorum dedicatiom
terpretatur: que celebratur a iuideis in
memoriam expeditionis. cum ab egyꝑ¬
to ꝑmoti in tabernaculis. Et ex eo sceno¬
phegia. S cena enim grece: taberna cu¬
lum dicitur. Que sollemnitas apud he¬
breos. mense septembri celebrabatur. Ne¬
omenia apud nos kalende. apud he¬
breos autem quia scd̾m lunarẽ cursũ
menses supputantur. et grece mene lu¬
na appellatur: inde neomenia. idest
noua luna. Erant enim apud hebreoᷤᷤ
ipsi dies kalendarum ex legali insti¬
tutione sollemnes de quib in psalt̾io
dicitur. Canite in mieio mensis tuba. in
die insignis sollemintatis ur̃e. Encena est
noua templi edificatio. Grece enim ceno
dicitur nouum. Quando enim aliquid
nouum dedicatur: encenia dicit᷑. Hane
dedicationis templi sollemnitatem. iu¬
dei octobri mense colebant. Dies palma

Expanded text:
um populo, stella indice, ad praesepis cunabuum populo, stella indice, ad praesepis cunabula magos adoraturos exhibuit. Scenopegia solemnitas Hebraeorum de Graeco in Latinum tabernaculorum dedicatio interpretatur, quae celebrabatur a Judaeis in memoriam expeditionis, cum ab Aegypto promoti in tabernaculis agebant, et ex eo Scenopegia. Scena enim Graece tabernaculum dicitur: quae solemnitas apud Hebraeos Septembri mense celebratur. Neomenia apud nos Calendae, apud Hebraeos autem quia secundum lunarem cursum menses supputantur, et Graece mene luna appellatur: inde neomenia, id est, nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies calendarum ex legali institutione solemnes, de quibus in psalterio dicitur: Canite in initio mensis tuba, in die insignis solemnitatis vestrae . Encaenia, nova templi dedicatio. Graece enim kainon dicitur novum. Quando enim aliquid novum dedicatur, encaenia dicitur. Hanc dedicationis templi solemnitatem Judaei Octobri mense colebant. Dies palmar