comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ebra torquere. Cũq anullo uł teneri uł ligari potuisset:
cucurrit minist̃. & pulsans ad hostiũ nunciauit abbatissȩ.
At illa aꝑiens ianuã monasterii. exiuit ipsa cũ una scĩmo¬
nialiũ feminarũ ad locũ uirorũ. & uocans prb̃m: rogauit
secũ uenire ad patientẽ. UIbi cũ uenientes uid̾ent multos
affuisse qͥ uexatũ tenere. & motꝰ eiꝰ insanos cõprimere co¬
nati nequaquã ualerent: dicebat pb̃r exorcismos. & quȩq
uis multũ laborans: ꝓficere qͥcquã ualebat. Cũq nil salutis
furenti suꝑesse uidet᷑: uenit repente in mentẽ abbatissȩ
puluis ille p̾fatꝰ. Statimq iussit ire ministr̾a: & capsellã
inqua erat adducere. & cũ illa afferens quȩ ussa : intra¬
ret atria domꝰ. incuiꝰ interiorib demoniosus torquebat᷑.
conticuit ille subito. & quasi in sõnũ laxatꝰ deposuit ca¬
put: & mebra inquietẽ om̃ia cõposuit. Conticuere om̃s.

Expanded text:
membra torquere. Cumque a nullo vel teneri vel ligari potuisset, membra torquere. Cumque a nullo vel teneri vel ligari potuisset, cucurrit minister, et pulsans ad ostium, nunciavit abbatissae. At illa aperiens januam monasterii, exivit ipsa cum una sanctimonialium feminarum ad locum virorum; et evocans presbyterum, rogavit secum venire ad patientem. Ubi cum venientes viderent multos adfuisse qui vexatum tenere et motus ejus insanos comprimere conati, nequaquam valebant, dicebat presbyter exorcismos  Al., exovis multum laborans, proficere aliquid valebat. Cumque nil salutis furenti superesse videretur, repente venit in mentem abbatissae pulvis ille praefatus, statimque jussit ire ministram, et capsellam in qua erat, adducere. Et cum illa adferens quae jussa est, intraret atrium domus, in cujus interioribus daemoniosus torquebatur, conticuit ille subito, et quasi in somnum laxatus deposuit caput, membra in quietem omnia composuit. Conticuere omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
angulo sacrarii fudert̃. Ex&ͦ tẽpore factũ. ẽ: ut ipsa t̾ra
quȩ lauacrũ uenerabile suscepit. ad abigendos ex obsessis
corporib demones gr̃ȩ salutaris haberet effectum.
eniq tẽpore sequenti cũ p̾fata regina in eodẽ mona¬
sterio moraret᷑: uenit ad salutandã eã abbatissa quę¬
soror uirorũ scõrũ ediluuini & alduini: quorũ prior
ep̃s in lindissi ꝓuincia. scđs erat abbas in monasterio qͦd
Cũ gͦ ueniens illo loqueret᷑ cũ regina. atq int̾ alia sermone
ex orto de osuualdo diceret. qͦd & ipsa lucẽ nocte illa supra
reliqͥas eiꝰ ad cęlũ usq a t̾ra uidisset. ad iecit regina: qͥa de
puluere pauim̃ti inqͦ aqua lauac̾ri illius effusa: ẽ. multi
iã sanati. eent. infirmi. At illa petiit sibi porcionẽ pul¬
lebat nocturnis sepius horis repente ab immundo sp̃u
grauissime uexari. Qui cũ benigne susceptꝰ post cȩnã
re: dentib frendere. spumare: & diuersis motibꝰ cȩpit

Expanded text:
angulo sacrarii fuderunt. Ex quo tempore factum est, ut ipsa terra quae lavacrum venerabile suscepit, ad abigendos ex obsessis corporibus daemones, gratiae salutaris haberet effectum. Denique tempore sequente, cum praefata regina in eodem monasterio moraretur, venit ad salutandam eam abbatissa quaesoror virorum sanctorum Aedilvini et Aldevini, quorum prior episcopus in Lindissi provincia, secundus erat abbas In monasterio quodbebat. Cum ergo veniens illo, loqueretur cum regina, atque inter alia, sermone de Osualdo exorto, diceret quod et ipsa lucem nocte illa supra reliquias ejus ad caelum usque altam vidisset, adjecit regina quia de pulvere pavimenti in quo aqua lavacri illius effusa est, multi jam sanati essent infirmi. At illa petiit sibi portionem pullebat nocturnis saepius horis repente ab inmundo spiritu gravissime vexari: qui cum benigne susceptus post coenamre, dentibus frendere, spumare, et diversis motibus coepit
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe tondhere celandꝰ indomo comitis hunualdi. Qũe
etiã ipsũ sibi amicissimũ autumabat: sed heu ꝓdolor:
to ip̃sius milite ꝑ p̾fectũ suũ ȩdiluinũ detestanda om̃ib
st modũ castigandi huiꝰ facinoris gr̃a monasteriũ constru¬
ctũ. ẽ: in qͦ ꝓ utriꝰq regis & occisi uidelicet & eiꝰ qͥ occidere
iussit animȩ redẽptione. cotidie dño p̃ces offerri debe

Expanded text:
 Condheri, celandus in domo comitis Hunvaldi, quem etiam ipsum sibi amicissimum autumabat. Sed, heu, proh dolor! to ipsius milite per praefectum suum Aediluinum detestanda omnibusstmodum, castigandi hujus facinoris gratia, monasterium constructum est: in quo pro utriusque regis, et occisi videlicet, et ejus qui occidere jussit
Abbreviated transcription (Latin):
rima. qͦd ingente ur̃a Rex mirandȩ scĩtatis uocabulo os¬
uuald fuerit: cuiꝰ excellentia fidei & uirtutis. etiã post
mortẽ uirtutũ frequentiũ oꝑatione elaruerit: & p̾cor
si aliqͥd reliqͥarũ eiꝰ penes te habes afferas mͥ. si forte m¬
dñs ꝑ eiꝰ meritũ misereri uoluerit. At ego respondi. Ha¬
beo quidẽ de ligno in qͦ caput eiꝰ occisi apaganis infixũ. ẽ.
& si firmo corde credideris. potest diuina pietas ꝑ tanti
Nec mora melius habere cȩpit. & conualescens ab infirmita¬
te. multo de inceps tẽpore uix: totoq ad dm̃ corde & oꝑe
conuersus. om̃ib ubicũq ꝑueniebat clem̃tiã pii condito¬
ris & fidelis eiꝰ famuli głam p̾dicabat. xiIi PRanslato¬
gͦ ad celestia regna osu ualdo: suscepit regni terrestris sedẽ¬
.xxͥ. octo laboriosissime tenuit. impugnatꝰ uidelicet &
filio qͦq suo alfrido: necñ & afratuo id ÷ frĩs sui qͥ ante
eũ regnauit filio oidilualdi. Cuiꝰ anno sed̃o hoc ÷ ab incar

Expanded text:
rit in gente vestra rex mirandae sanctitatis, vocabulo Osuald, cujus excellentia fidei et virtutis, etiam post mortem, virtutum frequentium operatione claruerit: precorque, si aliquid reliqnus per ejus meritum misereri voluerit. At ergo respondi: Habeo quidem de ligno, in quo caput ejus occisi a paganis infixum est; et, si firmo corde credideris, potest divina pietas per tantNec mora, melius habere coepit, et convalescens ab infirmitate, multo deinceps tempore vixit: totoque ad Deum corde et opere conversus, omnibus ubicumque perveniebat, clementiam pii Conditoris et fidelis ejus famuli gloriam praedicabat. » CAPUTergo ad caelestia regna Osualdo, suscepit regni terrestris sedeviginti octo laboriosissime tenuit. Impugnatus videlicet filio quoque suo Alchfrido, necnon et a fratruo, id est, fratris sui qui ante eum regnavit filio Oidi
Abbreviated transcription (Latin):
fensis ep̃s ciuitatis tͣnsiuit addnm sexto iduũ octobriũ
die: qͥ decẽ & nouẽ annos. menses duos. dies uiginti unũ
struxit. Incuiꝰ locũ honorius archiep̃s ordinauit ytha¬
mar: orundũ qͥdẽ degente cantuariorũ. s uita & eruditi¬
one antecessorib suis ȩqndũ. Habuit autẽ osuui pͥmis
regni sui tẽporib consort̾e regĩȩ dignitatis uocabulo osu

Expanded text:
fensis episcopus civitatis, transivit ad Dominum sexto Iduum Octobrium die: qui decem et novem annos, menses duos, dies viginti unum civitate construxit. In cujus locum Honorius archiepiscopus ordinavit Ithamar, oriundum quidem de gente Cantuariorum, sed vita et eruditione antecessoribus suis aequandum. Habuit autem Osuiu primis regni sui temporibus consortem regiae dignitati
Abbreviated transcription (Latin):
post ascendit equũi: atq adhospitiũ quo ꝓposuerat accessit.
uo dũ adueniret: inuenit puellã ibi nepte patris familias
longo paralysis morbo grauatã. & cũ familiares domꝰ illius
de acerba puellȩ infirmitate ipso p̾sente quȩrerent᷑: ille cȩ¬
pit dicere de loco ubi caballus suus. eẽt. curatꝰ. Qͥd multa:
illa posita in loco: obdormiuit parũꝑ. & ubi euigilauit:
sanatã se ab illa corporis dissolutione sentiens. postulata a-¬
qua ipsa lauit faciẽ. crines cõposuit. caput linteo cooꝑuit.
& cũ his qͥ se adduxerant sana pedib incedendo reuersa est.

Expanded text:
post ascendit equum, atque ad hospitium quo proposuerat, accessit: post ascendit equum, atque ad hospitium quo proposuerat, accessit: quo dum adveniret, invenit puellam ibi, neptem patris-familias, longo paralysis morbo gravatam: et cum familiares domus illius, de acerba puellae infirmitate ipso praesente quererentur, coepit dicere ille de loco ubi caballus suus esset curatus. Quid multa? illa posita in loco, obdormivit parumper; et ubi evigilavit, sanatam se ab illa corporis dissolutione sentiens, postulata aqua, ipsa lavit faciem, crines composuit, caput linteo cooperuit, et cum his qui se adduxerant, sana pedibus incedendo reversa est.
Abbreviated transcription (Latin):
puluere loci illius facta uirtutũ miracula narrant᷑: sed nos
duo tantũ quȩ amaiorib audiuimꝰ referre satis duximꝰ. oN
multo post int̾fectionẽ eiꝰ exacto tẽpore contigit ut qͥdã e quo
sedens it̃ uixta illũ locũ ageret. Cuiꝰ equus subito lassescere:
consistere. caput int̾rã declinare: spumas exore dimittere.
& stramine substrato cȩpit expectare horã: qua aut melio-¬
ratũ reciꝑet iumentũ. aut relinqueret mortuũ. At ipsũ diu
graui dolore uexatũ. cũ diuersas in partes se torqueret: re¬
pente uolutando deuenit illo inloco. ubi Rex memoratꝰ occu¬
buit. Nec mora qͥescente dolore cessabat abinsanis mebrorũ
motib: & consueto equorũ more quasi post lassitudinẽ in
diuersũ latꝰ uicissim se uoluere. Statimq exurgens quasi
uiso: ut uir sagacis ingenii intellȩx̃ aliad mirȩ scĩtatis
huic loco qͦ equus ÷ curatꝰ in esse. & posito ibi signo. ñ multo

Expanded text:
pulvere loci illius facta virtutum miracula narrantur: sed nos pulvere loci illius facta virtutum miracula narrantur: sed nos duo tantum quae a majoribus audivimus, referre satis duximus. Non multo post interfectionem ejus exacto tempore, contigit ut quidam equo sedens iter juxta locum ageret illum; cujus equus subito lassescere, consistere, caput in terram declinare, spumas ex ore demittere, esilivit eques, et stramine substrato coepit exspectare horam, qua aut melioratum reciperet jumentum, aut relinqueret mortuum. At ipsum diu gravi dolore vexatum, cum diversas in partes se torqueret, repente volutando devenit in illud loci ubi rex memorabilis occubuit. Nec mora, quiescente dolore cessabat ab insanis membrorum motibus, et consueto equorum more, quasi post lassitudinem in diversum latus vicissim sese volvere, statimque exsurgens quasi viso, ut vir sagacis ingenii, intellexit aliquid mirae sanctitatis huic loco quo equus est curatus, inesse; et posito ibi signo, non multo
Abbreviated transcription (Latin):
b̾et. neq aliqͥs regno eorũ annus annotari. Quo cõpleto
annorũ curriculo. occisus. ẽ. cõmisso graui pręlio ab ea¬
dẽ pagana gente paganoq rege merciorũ. aqͦ & prȩdecessor eiꝰ
mortẽ uirtutũ miraculis claruit. Nãq in loco ubi ꝓpatria di¬
micans apaganis int̃fectus. ẽ: usq hodie sanitates infirmorũ
& hominũ & pecorũ celebrari ñ desinunt. Unde contigit ut
puluerẽ ipsũ ubi corpus eiꝰ int̾rã corruit multi auferen¬
tes & inaquã mittentes: suis ꝑhȩc infirmis multũ cõmo¬
di afferrent. Qui uidelicet mos adeo increbruit: ut paulatĩ
ablata exinde t̾ra fossam ad m̃suram stature uirilis al¬
tã reddiderit. Nec mirandũ in loco mortis eiꝰ infirmos
sanari. qͥ sẽꝑ dũ uiueret infirmis & pauꝑib consulere: elemosi¬
nas dare. op̃ẽ ferre ñ cessabat. & multa qͥdẽ in loco illo uł de

Expanded text:
eret, neque aliquis regno eorum annus adnotari. Quo completo eret, neque aliquis regno eorum annus adnotari. Quo completo annorum curriculo, occisus est commisso gravi praelio, ab eadem pagana gente paganoque rege Merciorum, a quo et praedecessor ejus mortem, virtutum miraculis claruit. Namque in loco ubi pro patria dimicans a paganis interfectus est, usque hodie sanitates infirmorum et hominum et pecorum celebrari non desinunt. Unde contigit ut pulverem ipsum ubi corpus ejus in terram corruit, multi auferentes, et in aquam mittentes, suis per haec  Al., hoc infirmis multum commodi adferrent. Qui videlicet mos adeo increbuit, ut paulatim ablata exinde terra fossam ad mensuram staturae virilis reddiderit. Nec mirandum in loco mortis illius infirmos sanari, qui semper dum viveret infirmis et pauperibus consulere, eleemosynas dare, opem ferre non cessabat. Et multa quidem in loco illo, vel de
Abbreviated transcription (Latin):
alia magis curantib: int̾missũ ẽ. hoc edificiũ annis sept̾ẽ.
Quib cõpletis: statuert̃ obnimietatẽ laboris huiꝰ structurã
eccłe funditꝰ relinquere. ossa uͦ abbatissȩ illo deloco eleuata.
in aliã eccłam quȩ ꝑfecta eẽt. ac dedicata tñsferre. & aꝑi¬
entes sepulchrũ eiꝰ ita intemeratũ corpꝰ inuenere: ut a
corruptione concupiscentiȩ carnalis erat immune. & ita
denuo lotũ atq aliis uestib indutũ: tnstulert̃ illud in
ȩccłam heati Stephani ꝓthomartyris. Cuiꝰ uidelicet na
egnauit autẽ osuuald xp̃ianissimꝰ Rex nordan: uiii.¬
hymbrorũ nouẽ annos. annumerato etiã anno illo.
quẽ & feralis impietas regis britonũ. & apostasia demens
regũ anglorũ detestabilẽ fecerat. Siqͥdẽ ut supͣ docuimꝰ u
nanimo om̃iũ consensu firmatũ. ẽ: ut nom̃ & memoria a¬
postatarũ de catalogo regũ xp̃ianorũ ꝓrsus aboleri de-¬

Expanded text:
alia magis curantibus, intermissum est hoc aedificium annis septem, alia magis curantibus, intermissum est hoc aedificium annis septem, quibus completis, statuerunt ob nimietatem laboris, hujus structuram ecclesiae funditus relinquere; ossa vero abbatissae illo de loco elevata in aliam ecclesiam, quae esset perfecta ac dedicata transferre. Et aperientes sepulcrum ejus, ita intemeratum corpus invenere, ut a corruptione concupiscentiae carnalis erat inmune: et ita denuo lotum, atque aliis vestibus indutum, transtulerunt illud in ecclesiam beati Stephani martyris; cujus, videlicet, naegnavit autem Osuald Christianissimus rex Nordanhymbrorum novem annis, adnumerato etiam illo anno, quem et feralis impietas regis Brittonum, et apostasia demens regum Anglorum detestabilem fecerat. Siquidem, ut supra docuimus, unanimo omnium consensu firmatum est, ut nomen et memoria apostatarum de catalogo regum Christianorum prorsus aboleri deb
Abbreviated transcription (Latin):
ducebat. Nddunt & alia quȩ ipsa nocte in monasterio eodẽ
diuinitus fuerint ostensa miracła: sed hȩc nos ad alia ten-¬
dentes suis narrare ꝑmittimꝰ. Sepultũ. ẽ. autẽ uenerabile¬
corpꝰ eius uirginis & sponsȩ xp̃i in eccła beati ꝓthomarty¬
ris Stephani. placuitq post diẽ t̾ciũ ut lapis quo monum̃tũ
tegebat᷑ a moueret᷑: & altius ipso in loco reponeret᷑. Qd dũ
cunctis qͥ astabant fr̃ib: ac sororib qͣsi opobalsami cellaria
ris continentia seruabat. Quȩ cuiꝰ ẽẽt. uirtutis: magis
post mortẽ claruit. Cũ eñi. eẽt. abbatissa. cȩpit smn mona¬
sterio suo ȩccłam inhonorẽ om̃iũ apłorũ: inꝗͣ suũ corpꝰ
sepeliri cupiebat. Sed cũ opus idẽ ad mediũ ferme ẽẽt.
ꝑductũ: illa ne hoc ꝑficeret. morte p̾repta.ẽ: & in ipso
ȩccłȩ loco ubi desiderabat condita. Post cuiꝰ mortẽ. frĩb

Expanded text:
ducebat. Addunt et alia, quae ipsa nocte in monasterio eodem ducebat. Addunt et alia, quae ipsa nocte in monasterio eodem divinitus fuerint ostensa miracula: sed haec nos ad alia tendentes suis narrare permittimus. Sepultum est autem corpus venerabile virginis et sponsae Christi, in ecclesia beati protomartyris Stephani: placuitque post diem tertium ut lapis quo monumentum tegebatur amoveretur, et altius ipso in loco reponeretur: quod dum cunctis qui adstabant fratribus ac sororibus quasi opobalsami cellaria ris continentia conservavit: quae cujus esset virtutis, magis post mortem claruit. Cum enim esset abbatissa, coepit facere in monasterio suo ecclesiam in honorem omnium apostolorum, in qua suum corpus sepeliri cupiebat. Sed cum opus idem ad medium ferme esset perductum, illa ne hoc perficeret, morte praerepta est, et in ipso ecclesiae loco ubi desiderabat, condita. Post cujus mortem fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
niũ humilit̃ cõmendans: obitũ ꝓxime suũ quẽ reuelatio¬
ne didicerat. ñ celauit. ẽẽ. futurũ. Quã uidelicet reuelationẽ
huiꝰ modi. eẽ. ꝑhibent. uidisse se albatorũ cateruã hominũ idẽ
monasteriũ intrare: hosq a se int̾rogatos qͥd quererent.
aut qͥd ibi uellent: respondisse qͦd obhoc illuc fuert̃ destinati
ut aureũ illud nomisma qͦd eo de cantia uenerat secũ assume¬
rent. Ipsa autẽ nocte incuiꝰ ultima parte id÷ incipiente au¬
rora. p̾sentis mundi tenebras tnsiens. suꝑnã migrauit ad
lucẽ: multi de fr̃ib eiusdẽ monasterii qͥ aliis erant in ȩdib
ĩa manifeste concentꝰ angłorũ psallentiũ se audisse refe
ingredientis. Unde mox egressi dinoscere qͥd esset: uidert̃
lucẽ celitꝰ demissã fuisse ꝑ maxima. quȩ scãm illã anima
carnis uinculis absolutã ad ęt̾na patriȩ cȩlestis gaudia de

Expanded text:
ecibus humiliter commendans, obitum proxime suum, quem revelatioecibus humiliter commendans, obitum proxime suum, quem revelatione didicerat, non celavit esse futurum: quam videlicet revelationem hujusmodi esse perhibebat: Vidisse se albatorum catervam hominum idem monasterium intrare; hosque a se interrogatos quid quaererent, aut quid ibi vellent, respondisse quod ob hoc illo fuerint destinati, ut aureum illud numisma quod eo de Cantia venerat, secum adsumerent. Ipsa autem nocte, in cujus ultima parte, id est, incipiente aurora, praesentis mundi tenebras transiens, supernam migravit ad lucem, multi de fratribus ejusdem monasterii, qui aliis erant in aedibus, jam manifeste se concentus angelorum psallentium audisse referingredientis; unde mox egressi dignoscere quid esset, viderunt lucem caelitus emissam fuisse permaximam, quae sanctam illam animam carnis
Abbreviated transcription (Latin):
in regione francorũ constructũ ẽ. ab abbatissa nobilissi¬
multis in regione anglorũ monasteriis constructis mul
erudiendas ac sponso cȩlesti copulandas mittebant. ma-¬
xime inbringce & incale & inandilegũ monasterio. Int̃
qͣs erat fatehrid filia uxoris annȩ regis orientaliũ an¬
glorũ cuiꝰ supͣ meminimꝰ. & ȩdilburg filia naturalis
eiꝰdẽ regis. quȩ utraq cũ. ẽẽt. ꝑegrina ꝓmerito uirtutũ¬
eiꝰdẽ monasterii bergcensis. ẽ. abbatissa constituta. Cuiꝰ re¬
gis filia maior sexburg uxor earcõbercti regis cantua¬
riorũ habuit filiã earcongotã de qua sumꝰ dicturi. Huiꝰ
solent oꝑa uirtutũ & signa miraculorũ usq hodie nar¬
rari. Uerũ nos de tnsitu tantũ illius &ͦ celestia regna pe-¬
tiit: aliqͥd breuit̃ dicere sufficiat. Imminente gͦ die
firmarũ xp̃i famularũ: earũq maxime quȩ uł etate ꝓuec¬

Expanded text:
in regione Francorum constructum est ab abbatissa nobilissiin regione Francorum constructum est ab abbatissa nobilissimultis in regione Anglorum monasteriis constructis, multerudiendas, ac sponso caelesti copulandas mittebant; maxime in Brige et in Cale, et in Andilegum monasterio: inter quas erat Saethryd, filia uxoris Annae regis Orientalium Anglorum, cujus supra meminimus, et filia naturalis ejusdem regis ejusdem monasterii Brigensis est abbatissa constituta. Cujus regis filia major Sexbur uxor Earconbercti regis Cantuariorum, habuit filiam Earcongotam, de qua sumus dicturi. Hujus solent opera virtutum et signa miraculorum usque hodie narrari. Verum nos de transitu tantum illius quo caelestia regna petiit, aliquid breviter dicere sufficiat. Inminente ergo die firmarum Christi famularum, earumque vel maxime, quae vel aetate
Abbreviated transcription (Latin):
dicens qͦd ipse eũ dignũ. ẽẽ ep̃atu iudicaret. Quo honori¬
fice apopło & a rege suscepto: rogauert̃ theodorũ cunc archi¬
ep̃m dorouernensis ȩccłȩ ipsũ sibi antistitẽ conseerari. Qui
consedrat in ipsa ciuitate: multis annis ep̃atũ geuuissorũ
exsinodica sanctione solus sedulo moderamine gessit. ui¬
quo dñice in carnationis sexcentesimo qͣdragesimoc eade¬
bald rex cantuariorũ tnsiens ex hac uita. ear cõbercto
filio regnigub̾ nacula reliqͥt. Quȩ illȩ suscepta: uiginta
qtuor annis & aliqt mensib nobilissime tenuit. Hic pm̃
regu anglorũ in totoy dola regno suo relinqͥ ac destrui
simul & ieiuniu qͣd raginta dierũ obseruari pͥncipali aue¬
toritate p̃cepit. Quȩ ne facile a quopiã posset contẽpni:
intnsgressores dignas & cõpetentes punitiones ꝓposuit.
Cuiꝰ filia ear congota ut condigna parenti soboles. magna¬
rũ fuit uirgo uirtutũ: seruiens dño in monasterio qͦd

Expanded text:
dicens quod ipse eum dignum esse episcopatu judicaret. Quo honorifice a populo et a rege suscepto, rogaverunt Theodorum, tunc archiepiscopum Doruvernensis Ecclesiae, ipsum sibi antistitem consecrari: qui consecratus in ipsa civitate DCLXX, multis annis episcopatum Gevissarum, ex synodica sanctione, solus sedulo moderamine gessit e Incarnationis sexcentesimo quadragesimo, Eadbald rex Cantuariorum transiens ex hac vita, Earconbercto filio regni gubernacula reliquit: quae ille suscepta viginti quatuor annis et aliquot mensibus nobilissime tenuit. Hic primus regum Anglorum in toto regno suo idola relinqui ac destrui, simul et jejunium Quadraginta dierum observari principali auctoritate praecepit. Quae ne facile a quopiam posset contemni, in transgressores dignas et competentes punitiones proposuit. Cujus filia Earcongotarum fuit virgo virtutum, semper serviens Deo in monasterio, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ratꝰ. coniunxitq regi. sponte ministeriũ p̃dicandi assumenꝰ.
Cuiꝰ eruditionẽ atq industriã uidens Rex: rogauit eũ acce¬
pta ibi sede ep̃ali suȩ gentis manere pontificem. Qui p̾cib
eiꝰ annuens. multis añnis eidẽ genti sacerdotali iure p̾fuit
Tandẽ Rex qͥ saxonũ tantũ linguã nouerat: ꝑtesus barbare
parrochias ꝓuinciã: huc inciuitate uuenta. quȩ agente sa
sus grauit̃ agilberctꝰ. qd hoc ipso inconsulto ageret Rȩx.
rediit ingalliã. & accepto ep̃atu parisiacȩ ciuitatis. ibidẽ
senex ac plenꝰ dierũ obiit. Non multis autẽ annis post
abscessũ eiꝰ abritannia transactis: pulsus . ẽ. & uuine ab
cabulo yulfehe. emit p̾cio abeo sedem lundoniȩ ciuita¬

Expanded text:
ratus, conjunxitque se regi, sponte ministerium praedicandi adsumens: ratus, conjunxitque se regi, sponte ministerium praedicandi adsumens: cujus eruditionem atque industriam videns rex, rogavit eum, accepta ibi sede episcopali, suae genti manere pontificem. Qui precibus ejus adnuens, multis annis eidem genti sacerdotali jure praefuit. Tandem rex, qui Saxonum tantum linguam noverat, pertaesus barbarae parochias provinciam, huic in civitate Venta, quae a gente Saxsus graviter Agilberctus, quod hoc ipso inconsulto ageret rex, rediit Galliam, et accepto episcopatu Parisiacae civitatis, ibidem senex ac plenus dierum obiit. Non multis autem annis post abscessum ejus a Brittania transactis, pulsus est Uini  Al., eum emit pretio ab eo sedem Londoniae civita
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũpri seda generatione deo dicatũ sibi accepit infi¬
dicatisq eccłiis. multisq ad dnm pio eiꝰ labore popłis ad¬
uocatis: migrauit addñm. & sepultꝰ. ẽ. in eadẽ ciuita¬
te Q post annos multos hedde epãtũ agente. tͣnslat᷑. in¬
de inouentana ciurtate: atq in eccła beatorũ apłorũ
Petai & Pauli positꝰ.ẽ. De functo autẽ & rege. filius eiꝰ co
lestis susciꝑe renuit. & ñ multo post etiã regni terre¬
stris potentiã ꝑdidit. Repudiata enĩ sorore pendȩ Re-¬
gis merciorũ quã duxerat: aliã accepit uxorẽ. Ideoq
bello petitꝰ ac regno priuatꝰ ab illo. secessit ad regem
orientaliũ anglorũ cui nom̃ erat anna: apudd quẽ
triennio exulans fidẽ Rinitatis cognouit ac suscepit.
pontifex qͥdam nõie agilberctꝰ. natione qͥdem gallus. s tunc
legendarũ gr̃a scripturarũ inhibnia ñ paruo tẽpore demo¬

Expanded text:
ipsum prius secunda generatione Deo dicatum sibi accepit in fiipsum prius secunda generatione Deo dicatum sibi accepit in fidicatisque ecclesiis, multisque ad Dominum pio ejus labore populis advocatis, migravit ad Dominum, sepultusque est in eadem civitate, et post annos multos, Haedde episcopatum agente, translatus inde in Ventam civitatem, atque in ecclesia beatorum apostolorum Petri et Plestis suscipere renuit, et non multo post etiam regni terrestris potentiam perdidit. Repudiata enim sorore Pendan regis Merciorum quam duxerat, aliam accepit uxorem: ideoque bello petitus, ac regno privatus ab illo, secessit ad regem Orientalium Anglorum, cui nomen erat Anna: apud quem triennio exulans fidem cognovit ac suscepit vpontifex quidam, nomine Agilberctus DCL natione quidem Gallus, sed tunc legendarum gratia Scripturarum in Hibernia non parvo tempore demo
Abbreviated transcription (Latin):
rũ a berniciorũ ꝓuinciȩ quȩ eatenꝰ ab inuicemdis¬
cordabant in unam pacem & uelut unũ cõpaginatȩ¬
sunt in popłm. Erat autẽ nepos eduuini regis exso¬
rore acha: dignũq fuit. ut tantꝰ precessors toalera
haberet de sua consanguinitate & religionis heredẽ¬
qͥ antiquitꝰ geuisse uocabant᷑ regnante cy nigisilo
soulo psente mintimis ultra anglorũ partib quo mule¬
sus doctor ꝑͥcessisset. scȩ fidei semina. et sparsurũ VInde
uussi eidẽ pontificis ꝑ asteriũ genuissẽ ep̃m mep̃atꝰ¬
gradũ conseerat᷑.e. Sed britanniã ꝑueniens ac pinũ ge¬
uissorũ gentẽ ingrediens. cũ om̃s ibidẽ paganissimos
contigit tunc tẽporis scĩssimũ ac uictoriosissimũ ne¬
gẽ nordanhi mbrorũ osuualdũ affuisse. eũq de laua¬
cro exeuntẽ suscepisse. Ac si pulcherrimo ꝓrisus ce dõ
digno consortio. cuiꝰ erat filiã accepturꝰ inconiugre

Expanded text:
rum et Berniciorum provinciae, quae eatenus ab invicem disrum et Berniciorum provinciae, quae eatenus ab invicem discordabant, in unam sunt pacem, et velut unum compaginatae in populum. Erat autem nepos Aeduini regis ex sorore Acha, dignumque fuit, ut tantus praecessor talem haberet de sua consanguinitate et religionis heredeui antiquitus Gevissae vocabantur, regnante Cynigilso  se illo praesente in intimis ultra Anglorum partibus quo nullus doctor praecessisset, sanctae fidei semina esse sparsurum. Unde et jussu ejusdem pontificis, per Asterium Genuensem epatus est gradum. Sed Brittaniam perveniens, ac primum Gevissorum gentem ingrediens, cum omnes ibidem paganissimos contigit tunc temporis sanctissimum ac victoriosissimum regem Nordanhymbrorum Osualdum adfuisse, eumque de lavacro exeuntem suscepisse, ac pulcherrimo prorsus et Deo digno consortio, cujus erat filiam accepturus in conjugem,
Abbreviated transcription (Latin):
disset ad prandiũ: positꝰq ẽẽt. inmensa corã eo discus
argenteus regalib epulis refertus. & iã ĩaq ẽẽnt.
ministrũ ipsius. cui suscipiendorũ inopũ cura
enrat delegata: & indicasse regi qͥa multitudo pau¬
t perum undecũq adueniens maxima ꝑ pla¬
teas sederet. postulans aliqͥd elemosinȩ a rege. Qui
mox dapes sibi met appositas deferri pauꝑib
facto pietattis: app̃hendit dexteram eius & ait
Nunquamtin ÷ ueterascat hȩc manus. Quod.
& ita iuxta uotum benedictionis eius ꝓuenit.
Nam cũ allo interfecsto inpugna manꝰ cũ brachio
acȩteno ⁊ essent conpore re secate: contigit
ut hactenꝰ in cor rupte ꝑdurent. De¬
niq in urbe Regma &uȩ a Regina qͦndã uoca¬
bulo bebba cognominatur. loculo incluse argen¬
teo in eccła sc̃i Petai seruantur: ac digno cunc¬
tis honore uenerant᷑. Huius industria regis. deiro¬

Expanded text:
disset ad prandium, positusque esset in mensa coram eo discus disset ad prandium, positusque esset in mensa coram eo discus argenteus regalibus epulis refertus, et jamjamque  Al., ministrum ipsius cui suscipiendorum inopum erat cura delegata, et indicasse regi quia multitudo pauperum undecumque adveniens maxima per plateas sederet, postulans aliquid eleemosynae a rege: qui mox dapes sibimet adpositas deferri pauperibfacto pietatis, adprehendit dextram ejus, et ait: « Nunquam inveterascat haec manus. » Quod et ita juxta votum benedictionis ejus provenit. Nam cum interfecto illo in pugna, manus cum brachio a caetero essent corpore resectae, contigit ut hactenus incorruptae perdurent. Denique in urbe regia, quae a regina quondam vocabulo Bebba cognominatur, loculo inclusae argenteo in ecclesia sancti Petri servantur, ac digno a cunctis honore venerantur. Hujus industria regis, Deiro
Abbreviated transcription (Latin):
gendũ habere cȩperunt: desiderantes quidẽ quã pete-
dolentes. Iunc ait aidan: nã & ipse concilio int̾erat ad eũ
latim enutriti uerbo dĩ. ad capienda ꝑfectiora & ad faci¬
enda sullimiora dei p̾cepta sufficerent. Quo audito. om¬
erudiendos incredulos & indoctos mitti debere decer
dũ misert̃. Qui ubi tẽpꝰ accepit: sicut priꝰ moderami¬
ne discretionis. ita post modũ & ceteris uirtutib or¬
OSyyald cũ ea cui prȩerat gente anglorũ institutus.
didicit. sed& regna t̾rarũ plusquã ulli maiorũ suorũ
om̃s nationes & ꝓuincias britanniȩ quȩ in qͣttuor
linguas id: britonũ & pictorũ. scottorũ & anglorum
diuise sunt: indicione accepit. Quo regni culmine sulli¬
matus: nichilominꝰ qͦd mirũ dictu. ẽ. pauperib & pere¬
grinis semꝑ humilis. benignꝰ & largus fuit. Deniq fer-¬
tur. quia tẽpore qͦdã dũ die sc̃õ Paschȩ cũ p̾fato ep̃o conse¬

Expanded text:
gendum, habere coeperunt; desiderantes quidem genti quam gendum, habere coeperunt; desiderantes quidem genti quam dolentes. Tunc ait Aedan, nam et ipse concilio intererat, ad eum latim enutriti verbo Dei, ad capienda perfectiora et ad facienda sublimiora Dei praecepta sufficerent. » Quo audito, omerudiendos incredulos et indoctos mitti debere decerndum miserunt. Qui ubi tempus accepit, sicut prius moderamine discretionis, ita postmodum et caeteris virtutibus orOsuald cum ea cui praeerat gente Anglorum institutus didicit; sed et regna terrarum plusquam ulli majorum suorum, omnes nationes et provincias Brittaniae, quae in quatuor linguas, id est, Brittonum, Pictorum, Scottorum et Anglorum divisae sunt, in ditione accepit. Quo regni culmine sublimatus, nihilominus, quod mirum dictu est, pauperibus et peregrinis semper humilis, benignus et largus fuit. Denique fertur quia tempore quodam cum die sancto Paschae cum praefato episcopo conse
Abbreviated transcription (Latin):
bat. s ea potius quȩ sibi adiuitib donaria pecuniarũ
largiebant᷑. uł inusus pauꝑũ ut diximꝰ disꝑgebat. uł
adredẽptionẽ eorũ qͥ in iuste fuerant uenditi dispen¬
sabat. Deniq multos aͦs p̾cio dato redemerat. redep̃tos
post modũ suos discipłos fecit: ac ad sacerdotalẽ usq gradũ eru¬
diendo atq instituendo ꝓuex̃. Fẽrunt autẽ qͥdam qͥa cũ de
ꝓuincia scottorũ rex osuuald postulasset antistitẽ. qͥ sibi
suȩq genti uerbũ dĩ ministraret. missus fuerit pͥmo a¬
lius austerioris animi uir: qͥ cũ aliqͣndiu genti anglorũ
p̾dicans nichil ꝓficeret. nec libent̾ apopło audiret᷑ redi¬
erit patriã. atq in conuentu seniorũ reculerit: qͥa ni¬
chil ꝓddesse docendo genti ad quã missus erat potuisset.
eo qͦd. eent. homines indomabilis & durȩ ac barbarȩ m̃tis.
At illi ut ꝑhibent tractatũ magnũ inconcilio qͥd ẽẽt a¬

Expanded text:
bat, sed ea potius quae sibi a divitibus donaria pecuniarum bat, sed ea potius quae sibi a divitibus donaria pecuniarum largiebantur, vel in usus pauperum, ut diximus, dispergebat, vel ad redemptionem eorum qui injuste fuerant venditi, dispensabat. Denique multos quos pretio dato redemerat, redemptos postmodum suos discipulos fecit, atque ad sacerdotalem usque gradum erudiendo atque instituendo provexit. Ferunt autem quia cum de provincia Scottorum rex Osuald postulasset antistitem, qui sibi suaeque genti verbum fidei ministraret, missus fuerit primo alius austerioris animi vir, qui cum aliquandiu genti Anglorum praedicans nihil proficeret, nec libenter a populo audiretur, redierit patriam, atque in conventu seniorum retulerit, quia nil prodesse docendo genti ad quam missus erat, potuisset, eo quod essent homines indomabiles, et durae ac barbarae mentis. At illi, ut perhibent, tractatum magnum in concilio quid esset a
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i tẽporis segnicia distabat. ut om̃s qͥ cũ eo incedebant
siue atonsi siue laici meditari deberent. iqd÷ aut legendis
scripturis aut psalmis discendis oꝑam dare. Hoc erat
cotidianũ opus illius & om̃iũ qͥ cũ eo erant: ubicunq lo¬
corũ deuenissent. Q si forte euenisset qͦd tñ raro euenit
ut ad regis conuiuiũ uocaret᷑: intrabat cũ uno derico
ad legendũ cũ suis siue adorandũ egredi. Cuiꝰ exemplis
informati tẽpore illo religiosi qͥq uiri ac feminȩ: con¬
suetudinẽ fecert̃ ꝑ totũ annũ excepta remissione qͥn¬
quagesimȩ paschalis. qͣrta & sexta sabbati ieiuniũ ad no¬
nã usq hor̃a ꝓtelare. Nunquã diuitib honoris siue timo¬
ris gr̃a siqua deliqͥssent reticebat: sed asꝑa illos inuecti¬
one corrigebat. Nullã potentib scłi pecuniã excepta so¬
lũ modo esca. siqͦs hospitio suscepisset unquã dare sole¬

Expanded text:
nostri temporis segnitia distabat, ut omnes qui cum eo incedebant, nostri temporis segnitia distabat, ut omnes qui cum eo incedebant, sive adtonsi, seu laici, meditari deberent, id est, aut legendis Scripturis, aut psalmis discendis  Al., dicendis operam dare. Hoc erat quotidianum opus illius, et omnium qui cum eo erant, ubicumque locorum devenissent. Et si forte evenisset, quod tamen raro evenit, ut ad regis convivium vocaretur, intrabat cum uno clerico,ad legendum cum suis, sive ad orandum egredi. Cujus exemplis informati tempore illo religiosi quique viri ac feminae, consuetudinem fecerunt per totum annum, excepta remissione quinquagesimae paschalis, quarta et sexta Sabbati jejunium ad nonam usque horam protelare. Nunquam divitibus honoris sive timoris gratia, si qua deliquissent, reticebat; sed aspera illos invectione corrigebat. Nullam potentibus saeculi pecuniam, excepta solummodo esca si quos hospitio suscepisset, umquam dare sole
Abbreviated transcription (Latin):
collegio monachorũ ad ꝓuinciam anglorũ instituendã
eidem monasterio segeni abbas & pb̃r p̃fuit. Unde int̾
alia uiuendi docum̃ta: salubrimũ abstinentiȩ uł continen¬
tiȩ clericis reliqͥt exẽplũ. Cuiꝰ doctrinã id maxime cõmenda¬
bat om̃ib: qͦd ñ alit̃ quã uiuebat cũ suis ipse docebat. Nichil
enĩ huiꝰ mundi quȩrere: nil amare curabat. Cuncta quȩ
sibi a regib uł diuitib scł̃i donabant᷑: mor pauꝑib qͥ oc̃¬
currerent erogare gaudebat. Discurrere ꝑcuncta & ur¬
bana & rustica loca ñ equorũ dorso sed pedũ incessu uect
nͥ maior forte necessitas cõpulisset solebat: quatinꝰ ubi¬
cũq aliqͦs uł diuites uł pauꝑes incedens aspexisset. confe¬
stim ad hos diuertens uł ad fidĩ suscipiendȩ sacram̃tũ
si infideles. e̾ent. inuitaret: uł si fideles in ip̃sa eos fide
confortaret. atq adelemosinas operũq bonorũ executio¬
nẽ & uerbis excitaret & factis. Intantũ autẽ uita illius a

Expanded text:
collegio monachorum, ad provinciam Anglorum instituendam eidem monasterio Segeni abbas et presbyter praefuit. Unde inter alia vivendi documenta, saluberrimum abstinentiae vel continentiae clericis exemplum reliquit: cujus doctrinam id maxime commendabat omnibus, quod non aliter quam vivebat cum suis, ipse docebat. Nihil enim hujus mundi quaerere, nil amare curabat. Cuncta quae sibi a regibus vel divitibus saeculi donabantur, mox pauperibus qui occurrerent erogare gaudebat. Discurrere per cuncta et urbana et rustica loca, non equorum dorso, sed pedum incessu vectus, nisi si major forte necessitas compulisset, solebat: quatenus ubicumque aliquos vel divites vel pauperes incedens aspexisset, confestim ad hos divertens, vel ad fidei suscipiendae sacramentum si infideles essent, invitaret; vel si fideles, in ipsa eos fide confortaret, atque ad eleemosynas operumque bonorum executionem, et verbis excitaret et factis. In tantum autem vita illius a
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis miraculũ narrare. Quidã de fr̃ib eiꝰdem
te paucos annos dum in cautꝰ forte noctu inglacie.:¬
incederet. repente corruens brachiũ contriuit. atq gra¬
uissima fracturȩ ipsius cepit molestia fatigari. ita ut ne
ados qͥdẽ adducere ipsũ brachiũ ullatenꝰ dolore arcente ua¬
leret. Quicũ die quadã mane audiret unũ de fr̃ib ad locu
eiꝰdẽ scẽ crucis ascende disposuisse : rogauit ut aliquã parti
sibi de illo ligno uenerabili rediens afferret: credẽ se dicens
qͥa ꝑ hoc donante dño salutẽ posset conseqͥ. Fecit ille ut irgat
.ẽ: & reuersus aduesꝑã sedentib iã admensã fr̃ib obtulit
ei aliqd de ueteri musco. qͦ suꝑ ficies ligni erat obsita. Qui
cũ sedens admensã ñ haberet admanũ ubi oblatũ sibi mus
reponeret : hoc insinũ sibi misit. &dũ iret cubitũ: oblitus
hoc alicubi deponere ꝑmisit suo insinu ꝑmanere. At me¬

Expanded text:
virtutis miraculum enarrare. Quidam de fratribus Haguvirtutis miraculum enarrare. Quidam de fratribus Hagute paucos annos dum incautius forte noctu in glacieincederet, repente corruens brachium contrivit, ac gravissima fracturae ipsius coepit molestia fatigari; ita ut ne ad os quidem adducere ipsum brachium ullatenus dolore arcente valeret. Qui cum die quadam mane audiret unum de fratribus ad locum ejusdem sanctae crucis ascendere disposuisse, rogavit ut aliquam sibi partem de illo ligno venerabili rediens adferret, credere se dicens quia per hoc, donante Domino, salutem posset consequi. Fecit ille ut rogatus est, et reversus ad vesperam, sedentibus jam ad mensam fratribus, obtulit ei aliquid de veteri musco quo superficies ligni erat obsita. Qui cum sedens ad mensam non haberet ad manum ubi oblatum sibi munus reponeret, misit hoc in sinum sibi. Et dum iret cubitum, oblitus hoc alicubi deponere, permisit suo in sinu permanere. At me
Abbreviated transcription (Latin):
stis inchoanda uictoria. cȩlestia usq hodie forent mira¬
totã amariusq ad mare p̾cinxere britanniã ut supͣ do¬
cuimꝰ. In qͦ uidelicet loco consuetudinẽ multo iã tẽpore
fecerant fr̃s haugustaldensis ȩccłȩ quȩ ñ longe ab est. adue-¬
nientes om̃i anno pͥdie quã postea idẽ rex osuuald occisus
.ẽ: uigilias ꝓsalute animȩ eiꝰ facere. plurimaq psalmorũ
laude celebrata. uictim̃a ꝓ eo sacrȩ oblationis mane of-¬
ferre. Qui etiã crescente bona consuetudine nuꝑ ibidẽ ȩc
biliorẽ om̃ib locũ fecert̃. Nec immerito. qͥa nullũ ut cõ¬
ꝑimꝰ fidei xp̃ianȩ signũ in ulla ȩccła. nullũ altare into¬
tab̾niciorũ gente erectũ. ẽ: priꝰquã hoc sacre crucis ue¬
xillũ nouus militiȩ ductor dictante fidei deuotione
contra hostẽ immanissimũ pugnaturꝰ statueret. Nec
abre ÷ unũ eplurib. quȩ adhanc crucẽ patratę sunt

Expanded text:
stis inchoanda victoria, caelestia usque hodie forent mirastis inchoanda victoria, caelestia usque hodie forent miratotam a mari ad mare praecinxere Brittaniam, ut supra docuimus. In quo videlicet loco consuetudinem multo jam tempore fecerant fratres Hagustaldensis ecclesiae quae non longe abest, advenientes omni anno pridie quam postea idem rex Osuald occisus est, vigilias pro salute animae ejus facere, plurimaque psalmorum laude celebrata, victimam pro eo mane sacrae oblationis offerre. Qui etiam crescente bona consuetudine, nuper ibidem ebus fecere. Nec immerito, quia nullum, ut comperimus, fidei Christianae signum, nulla ecclesia, nullum altare in tota Berniciorum gente erectum est, priusquam hoc sacrae crucis vexillum novus militiae ductor, dictante fidei devotione, contra hostem immanissimum pugnaturus statueret. Nec ab re est unum e pluribus quae ad hanc crucem patrata sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
inqua statui deberet: ipse fide feruens hanc arripu¬
erit. ac foueȩ imposuerit: atq utraq manu erectam
tenuerit. donec aggesto amilitib puluere t̾rȩ figeret᷑:
& hoc facto data in altũ uoce cuncto exercitui ꝓclama¬
uerit. Flectamꝰ om̃s genua. & dm̃ om̃i potent̾e uiuũ ac
uerũ in cõmune deprecem᷑: ut nos abhoste suꝑbo ac¬
feroce sua miseratione defendat. Scit enĩ ipse quia
iusta ꝓsalute gentis nr̃ȩ bella suscepimꝰ. fecert̃ om̃s ue
uisserat. Q sic̃ incipiente diluculo in hostẽ ꝓgressi. iux¬
ta meritũ suȩ fidei uictoria potiti sunt. Incuiꝰ loco ora¬
tonis: innumerȩ uirtutes sanitatũ postea noscunt᷑
esse patrate. ad indiciũ uidelicet ac memoriã fidei regis.
las excide solent: qͣs cũ in aqͣs miserint. eisq languentes
homines aut pecudes potauerint siue asꝑserint max
sanitati restituunt᷑. Locꝰ uͦ ille lingua anglorũ heuen

Expanded text:
in qua statui deberet, ipse fide fervens hanc arripuin qua statui deberet, ipse fide fervens hanc arripuerit, ac foveae imposuerit, atque utraque manu erectam tenuerit, donec aggesto a militibus pulvere terrae figeretur, et hoc facto, elata in altum voce cunctoexer citui proclamaverit: Flectamus omnes genua, et Deum omnipotentem vivum ac verum in commune deprecemur, ut nos ab hoste suferoce sua miseratione defendat: scit enim ipse quia juxta pro salute gentis nostrae bella suscepimus. » Fecerunt omnes ut jusserat; sic incipiente diluculo in hostem progressi, juxta meritum suae fidei, victoria potiti sunt. In cujus loco orationis innumerae virtutes sanitatum noscuntur esse patratae, ad indicium, videlicet, ac memoriam fidei regis. las excidere solent, quas cum in aquas miserint eisque languentes homines aut pecudes potaverint sive asperserint, mox sanitati restituuntur. Vocatur locus ille lingua Anglorum Hefen
Abbreviated transcription (Latin):
s quasi tyrannꝰ seuiens disꝑderet. ac tragica cede dila¬
dãnauit. In faustꝰ ille annꝰ & om̃ib bonis exosus usq ho¬
die ꝑmanet. tã ꝓpt̾ apostasiã regũ anglorũ qua se fi¬
gis tyrannidẽ. Unde cunctis placuit regũ tẽpora com¬
putantib : ut ablata de medio ꝑfidorũ regũ memoria.
idẽ annꝰ sequentis regis idest osuualdi uiridõ dilecti
regno assignaretur. Quo post occisionẽ fr̃is eanfridi
suꝑueniente cũ paruo exercitu. s fide xp̃i munito. in¬
fandus britonũ dux cũ immensis cõpiis qͥb nichil resi¬
usq hodie & in magna ueneratione habet᷑ locus ille. ubi
uenturꝰ ad hanc pugnã osuuald signũ scę crucis erexit.
ac flexis genib dñm dep̃catꝰ ẽ. ut intanta rerũ neces¬
sitate suis cultorib cęlesti succurreret auxilio. De¬
niq fert᷑. qͥa facta citato oꝑe cruce ac fouea p̾parata

Expanded text:
sed quasi tyrannus saeviens disperderet, ac tragica caede dilased quasi tyrannus saeviens disperderet, ac tragica caede diladamnavit. Infaustus ille annus et omnibus bonis exosus usque hodie permanet, tam propter apostasiam regum Anglorum qua se figis tyrannidem. Unde cunctis placuit regum tempora computantibus, ut ablata de medio regum perfidorum memoria, idem annus sequentis regis, id est, Osualdi, viri Deo dilecti, regno adsignaretur: quo, post occisionem fratris Eanfridi, superveniente cum parvo exercitu, sed fide Christi munito, infandus Brittonum dux cum immensis illis copiis quibus nihil resiusque hodie et in magna veneratione habetur locus ille, ubi venturus ad hanc pugnam Oswaldus, signum sanctae crucis erexit, ac flexis genibus Deum deprecatus est, ut in tanta rerum necessitate suis cultoribus coelesti succurreret auxilio. Denique fertur quia facta citato opere cruce, ac fovea praeparata,
Abbreviated transcription (Latin):
ł int̃fecto inpugna ȩduuino. suscepit ꝓ illo reg¬
nũ deirorũ de qua ꝓuincia ille generis ꝓsapiã
& primordia regni habuerat᷑: filius patrui
eius el frici uocabulo osric qͥ ad predicationẽ
regnũ berniciorũ. nã inhas duas ꝓuincias gens nordan¬
hymbrorũ antiquitꝰ diuisa erat. suscepit eanfrid ȩdil¬
fridi filius.: de illa ꝓuincia generis & regni originẽ du
xerat. Siqͥdẽ tẽpore toto quo regnauit ȩduuin̾. filii prę¬
fati regis edilfridi qͥ ante illũ regnauerat: cũ magna no¬
biliũ iuuentute apud scottos siue pictos exulabant. ibiq
addoctrinã scottorũ catecizati: & baptismatis sunt gr̃a
recreati. Qui ut mortuo rege inimico patriã sunt redire
accepit. Qui ut̃q rex ut t̾reni regni infulas sortitꝰ. ẽ:
rarie obsedisset: erũpens subito cũ suis om̃ib impa¬
ratũ cũ toto exercitu deleuit. De in cũ anno integro ꝓ¬
uincias nordanhẏmbrorũ ñ ut rex uictor possidẽt

Expanded text:
 interfecto in pugna Aeduino, suscepit pro illo regnum Derorum, de qua provincia ille generis prosapiam et primordia regni habuerat, filius patrui ejus Aelfrici, vocabulo Osric, qui ad praedicationem regnum Berniciorum, nam in has duas provincias gens Nordanhymbrorum antiquitus divisa erat, suscepit filius Aedilfridi qui de illa provincia generis et regni originem dutempore toto quo regnavit Aeduini, filii praefati regis Aedilfridi qui ante illum regnaverat, cum magna nobilium juventute apud Scottos sive Pictos exulabant, ibique ad doctrinam Scottorum catechizati et baptismatis sunt gratia recreati. Qui ut mortuo rege inimico, patriam sunt redirem. Qui uterque rex ut terreni regni insulas sortitus est,rarie obsedisset, erumpens subito cum suis omnibus imparatum cum suo exercitu delevit. Dein cum anno integro provincias Nordanhymbrorum non ut rex victor possideret
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Qua uisa uirtute mirati sunt ualde. & ꝑ qͥrentes subti¬
lius inuener̃t: qͥa de illoloco assũptꝰ erat puluis. ubi regis
osuualdi sanguis fuerat effusus. Quib patefactis ac diffa¬
matis longe lateq miracłis: multi ꝑ dies locũ illũ frequen¬

Expanded text:
sit. Qua visa virtute, mirati sunt valde; et perquirentes subtisit. Qua visa virtute, mirati sunt valde; et perquirentes subtilius, invenerunt quia de illo loco adsumptus erat pulvis ubi regis Osualdi sanguis fuerat  Al., erat effusus. Quibus patefactis ac diffamatis longe lateque miraculis, multi per dies locum  Al., mu
Abbreviated transcription (Latin):
erat cõpleta. Et uidit uniꝰ loci spaciũ cȩtero cãpo uiridius
ac uenustꝰiꝰ. cępitq sagaci animo conicere: qͦd nulla. ee̾t.
alia causa insolite illo in loco uiriditatis. nͥ qͦd ibidẽ sanc¬
tior cȩtõ exercitu uir aliqͥs. eẽt. int̾ fectꝰ Tulit itaq de
puluere tr̃ȩ illiꝰ secũ. illigans inlinteo: cogitans qͦd futu¬
rũ erat. qͥa ad medelã infirmantiũ idẽ puluis ꝓficeret. & ꝑ¬
domꝰ: resedit & ipse cũ eis ad conuiuiũ. appendens lite o¬
lũ cũ puluere quẽ attulerat in una posta parietis. Cũq
diutꝰ epulis atq ebrietati uacarent. accenso grandi igne in
medio: contigit uolantib in altũ scintillis culm̃ domꝰ qͦd
erat uirgis contextũ. ac fęno tectũ subitaneis flãmis im¬
pleri. Qd cũ repente conuiuȩ t̃rore confusi conspicerent.
ualentes. Consũpta gͦ domo flãmis: posta solũmͦ in qua pul
uis ille inclusus pendebat. tuta abignib & intacta reman¬

Expanded text:
a completa; et vidit unius loci spatium caetero campo viridius ac venustius: coepitque sagaci animo conjicere quod nulla esset alia causa insolitae illo in loco viriditatis, nisi quia ibidem sanctior caetero exercitu vir aliquis fuisset interfectus. Tulit itaque de pulvere terrae illius secum inligans in linteo, cogitans quod futurum erat, quia ad medelam infirmantium idem pulvis proficeret; et perdomus, resedit et ipse cum eis ad convivium, adpendens linteolum cum pulvere quem adtulerat, in una posta  Al., uno poste parietis. Cumque diutius epulis atque ebrietati vacarent, accenso grandi igne in medio, contigit volantibus in altum scintillis, culmen domus, quod erat virgis contextum ac foeno tectum subitaneis flammis impleri. Quod cum repente convivae terrore confusi conspicerent  Al., respicerent,valentes. Consumpta ergo domo flammis, posta solummodo in qua  Al., postis in quo pulvis ille inclusus pendebat, tuta ab ignibus et intacta reman
Abbreviated transcription (Latin):
lius qͥ pridie abnuerant. diligent̾ ipsi petere ceꝑunt: ut
apud se eedẽ sc̃e ac deo dilecte reliqͥȩ condent᷑. Lota igit᷑ ossa
intuler̃t intheca quã in hoc p̃parauerant: atq in ȩccła uix¬
ta honorẽ congruũ posuert᷑ & ut regia scĩ uiri ꝑsona me

Expanded text:
lius, qui pridie abnuerant, diligenter ipsi petere coeperunt, ut lius, qui pridie abnuerant, diligenter ipsi petere coeperunt, ut apud se eaedem sanctae ac Deo dilectae reliquiae conderentur. Lota igitur ossa intulerunt in thecam, quam in hoc praeparaverant, atque in ecclesia juxta honorem congruum posuerunt: et ut regia vi
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ id÷ osuui: qͥ post illũ regni apicẽ tenebat ut insequen¬
tib dicemꝰ. Est monasteriũ nobile in ꝓuincia lindissi no¬
mine beardaneu: qͦd eadẽ regina cum uiro suo edilredo
multũ diligebat. uenerabat᷑. ex colebat. in qͦ desid̾abat ue¬
neranda patrui sui ossa reconde. Cũq uenisset carrũ
inqͦ eadẽ ossa ducebant᷑ incũbente uesꝑa inmonasteriũ
p̾fatũ: noluert᷑ ea qͥ erant in monasterio libent̾ exci¬
ꝑe. qͥa & si sc̃m eũ nouerant. tam̃ qͥa de alia ꝓuincia
ortus fuerat. & suꝑ eos regnũ acceꝑat: ueteranis eũ
odiis etiã mortuũ insequebant᷑. VUnde factũ: ẽ: ut ipsa
nocte reliquiȩ allatȩ foris ꝑmanerent. tentorio
stis ostensio. quã reuerent̾ eedẽ suscipiendȩ acunctis fidelib¬
ẽẽnt. pate fecit. Nã tota ea nocte colũnalucis a carro illo
ad cȩlũ usq porrecta: om̃ib pęne eiꝰdẽ lindisse ꝓuincię lo¬
cis conspicua stabat. Unde mane facto: fr̃s monasterii il¬

Expanded text:
ejus Osuiu qui post illum regni apicem tenebat, ut in sequentibus dicemus. Est monasterium nobile in provincia Lindissi, nomine Beardaneu, quod eadem regina cum viro suo Aedilredo multum diligebat, venerabatur excolebat, in quo desiderabat honoranda patrui sui ossa recondere: cumque venisset carrum in quo eadem ossa ducebantur, incumbente vespera, in monasterium praefatum, noluerunt ea qui erant in monasterio libenter excipere: quia etsi sanctum eum noverant, tamen quia de alia provincia ortus fuerat, et super eos regnum acceperat, veteranis eum odiis etiam mortuum insequebantur. Unde factum est ut ipsa nocte reliquiae adlatae foris permanerent, tentorio stis ostensio, quam reverenter eae suscipiendae  Alefecit. Nam tota ea  Al., ipsa nocte columna lucis a carro illo ad caelum usque porrecta, omnibus pene ejusdem Lindissae provinciae locis conspicua stabat. Unde mane facto fratres monasterii il