comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ de iii. factat̃. ita .&s
de subicctione doleat. nec uir de exaltatione suꝑ¬
biat. Uel ita. uerũtam̃. Qiͣ. Licet ꝑ mulie¬
dño. ut admisso uiro mulier excludat᷑ a salute.
neq ad missa muliere uir excludat᷑. Reddit autem
causam qđ alttro ad misso alter ñ sit excludendus
subdens. Na sicut imu . de iii. ita uir ꝑmu. Hoc nos¬
mutat᷑. Uos aut̃. Quia coritliii etꝰ traditionẽ ñser¬
uauerant. ꝓpter qđ suꝑiꝰ eis suiccenset ubi dixit. lau¬
douios & c̃. iam ñ ex auctoritate traditionis quã ne¬
glexerant suadet ueritat̃e. s ex nat᷑a q̃ docet ut ue¬
late sint mulieres in ęccła. ubi eas re uelatas esse

Expanded text:
prius de viro facta est, ita et de subjectione doleat, nec vir de exaltatione superbiat. Vel ita. Verumtamen. Quasi dicat: Liino, ut, admisso viro, mulier excludatur a salute, neque, admissa muliere, vir excludatur. Reddit autem causam quod, altero admisso, alter non sit excludendus, subdens, nam sicut mulier de viro, ita vir per mutatur. Vos autem. Quia Corinthii ejus traditionem non servaverant, propter quod superius eis succenset, ubi dicit: Laudo vos, etc. Ideo non ex auctoritate traditionis quam neglexerant suadet veritatem, sed ex natura quae docet ut velatae sint mulieres in ecclesia, ubi eas revelatas esse
Abbreviated transcription (Latin):
femina cum uiro. & mulier cũ urro .i. tota illa sub̾a
una ẽ imago di. qr nat᷑a ipsa humana & ad imagi
łi. qr in utroq sexu imago dĩ cõpletͣ. a qua ima¬
gine femina ñ separat᷑ sicut nec a gr̃a renouatio¬
nis. ⁊ reformatione imaginis di exeludit᷑. Nonu

Expanded text:
femina cum viro, et mulier cum viro, id est tota illa substantia una est imago Dei, quia natura ipsa humana et ad imagiia in utroque sexu imago Dei completur, a qua imagine femina non separatur, sicut nec a gratia renovationis et reformatione imaginis Dei excluditu
Abbreviated transcription (Latin):
alieuiꝰ agnouerint. ostendit enĩ qͣre uetꝰ testam̃tũ sit destru
tus. illud fuit infirmũ. ⁊ nẽ ꝓrsus mutile. hoc aũ ꝑfic̾it. qđ ua¬
let ad laudem noui sac̾dotis. Ait itaq sic. Reꝑbatio qͥdẽ fit. ui
sit locus gr̃e. p̃cedentis mandati .i. uet̾is legił. & bñ ait p̃ce¬
dentis. qr aliꝗd debet sequi. reꝑbo fit dico. & hoc ñ dicoꝓꝑter ma¬
lignitatẽ eiꝰ. nec ꝓpt̾ maliciã. sicut ħetici instirgente sanichi ĩ¬

Expanded text:
ei cognoverint. Ostendit enim quare Vetus Testamentum sit destructus, illud fuit infirmum, et nunc prorsus inutile. Hoc autem perficit quod valet ad laudem novi sacerdotis. Ait itaque sic: Reprobatio quidem fit, ut sit locus gratiae, praecedentis mandati, id est veteris legis. Et bene ait praecedentis, quia aliud debet sequi. Reprobatio fit, dico et non dico propter malignitatem ejus, nec propter malitiam, sicut haeretici insurgentes mihi im
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑas. i. i. ad hoc ut socii uꝑisimꝰ in ꝑatiendo. q̃ societas ẽ ex ca¬
sitate. hoc dicit de fide habente tepꝰ oꝑandi. In ueniar dico

Expanded text:
s, id est ad hoc ut socii simus Christi in patiendo. Quae societas est ex charitate, hoc dicit de fide habente tempus operandi. Inveniar dico
Abbreviated transcription (Latin):
timorẽ & dat amorẽ. quã ds̃ solꝰ oꝑat᷑ in nobis. Meliꝰ ẽ it iu¬
stũ ẽẽ ꝗͣ hoĩem ẽẽ. Si gͦ hoĩem te fecit ds̃. & iustũ te facit
qđ meliꝰ Est. ñ tu te. s sine te fecit te. Non enĩ adhibuisti ali¬
quẽ sensũ ut te fac̾e̾t. Qͥ gͦ te fecit sñ de. ñ te uistificat sñ te. Fe¬
hec .s. ẽ ens in fide. Sicut it ex fide nata ẽ. ita exist̾e ñ ht̃ nisi
in fide. Demn subdit cõmendationẽ fidi ꝑ multa q̃ facit. Facit
enĩ & in alia uita cognosc̾e dm̃ ꝑfecte qui hic credit᷑. & hr̃e re¬
mo tanta pat̾et᷑. & ⁊figationẽ mortis . Lit .s. moriamur ꝑ xͦ si¬

Expanded text:
timorem et dat amorem, quam Deus solus operatur in nobis. Melius est enim justum esse quam hominem esse. Si ergo hominem te fecit Deus, et justum te facit quod melius est; non tu te, sed sine te fecit te: non enim adhibuisti aliquem sensum ut te faceret. Qui ergo fecit te sine te, non te justificat sine te. Fehaec scilicet ens in fide. Sicut enim ex fide nata est, 184 ita existere non habet nisi in fide. Deinde subdit commendationem fidei per multa quae facit. Facit enim et in alia vita cognoscere Deum perfecte, qui hic creditur. Et habere remo tanta pateretur; et configurationem mortis, id est ut moriamur,
Abbreviated transcription (Latin):
tionem
eeclesi¬
am dei.
secundũ
iustiti¬
am quȩ
in lege
est con¬
uersatꝰ
sine que¬
rela.
Sed q̃
michi
fuerant
bitratꝰ
stum ꝓp

Expanded text:
tionem Ecclesiam Dei, secundum justitiam, quae in lege est, conversatus sine querela. Sed quae mihi fuerunt arbitratus sum p
Abbreviated transcription (Latin):
utat᷑ seronabilit satrant & mordent. & uidete .i. cognoseite illos esse
malos oparios Mali oꝑarii st̃ q ⁊izama erroꝵ suꝑserunt generoso de¬
muu euangłi. qͥb. frum̃ta mecant. & uidete .i. eognoseite illos eẽ ñ dico
cheles tm̃ sum u̾e circucisio. Credentes it cireũeidt̃ eor suĩ. ut amputa¬
ta erroris nebula aspiciant & agnoseant dñm createenos uiquã cũtioe¬

Expanded text:
ationabiliter latrant et mordent. Et videte, id est cognoscite illos esse malos operarios. Mali operarii sunt qui zizania errorum superserunt generoso semini Evangelii, quibus frumenta enecant. Videte, id est cognoscite illos esse, non dico fideles tantum sumus, vere circumcisio. Credentes enim circumcidunt cor suum, ut amputata erroris nebula aspiciant et cognoscant Deum creaturae. Nos, inquam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
hic inueniar alicui rõnabilit̾ attendenti m̃brũ in illo capite .i.
sim m̃brũ illiꝰ ei earitate copulatꝰ. qđ alit̾ nequit fieri. nͥ illa
estim̃ẽ ut st̾cora. Qͦ mͦ aut̃ pot̾ ẽẽ in illo ut m̃brũ. subdit. Inueni¬
ar dieo ñ hñs me .iu. q̃ ex le. ẽ. Illa ⁊ ẽ iustitia qua qͥs penas timet.
ñ amat ustitiã. Qs ꝗs it timuerit & suis uirib legẽ implere pu¬
tau̾it. & fec̾it qđ iibet lex ñ amando iustitiã s tim̃do penã. fit
qͥdem .ẜ iustitiã que ex lege ẽ iustꝰ. De qͣ iustitia alibi dr̃. suã u

Expanded text:
hic inveniar, rationabiliter attendenti membrum in illo capite, id est sim membrum illius ei charitate copulatus: quod aliter nequit fieri, nisi illa existiment ut stercora. Quomodo autem potest in illo esse ut membrum, subdit, inveniar, dico, nnon amat justitiam. Quisquis enim timuerit, et suis viribus legem implere putaverit, et fecerit quod jubet lex non amando justitiam, sed timendo poenam, fit quidem secundum justitiam quae ex leg
Abbreviated transcription (Latin):
mane n᷑. ꝑ quã homines. angłis assimi lant᷑. Maior ca¬
m̃ uictoria uirginũ ꝗͣ angłoꝵ. Angłi enĩ sine earne
uiuunt. nirgies uͦ in earne triumphant. Inde ẽ qͥ
in tab̾nacło dñi supremũ oꝑim̃tũ erat de pellib ia¬
cintins. ꝑ qđ intelligit᷑ celibũ uita. Habet enĩ ia¬
cintus speciem simiłe throno. ita qͥ in carne uirgi¬
neã puritatẽ scruant suꝑcelestib similant᷑. Hĩ st̃
qͥ c̃ mulierib ñ sc̾ coinqͥnati. & scquunt᷑ agnũ qͦẽq

Expanded text:
assimilantur. Major tamen victoria virginum quam angelorum. Angeli enim sine carne vivunt, virgines vero in carne triumphant. Inde est quod in tabernaculo Domini supremum operimentum erat de pellibus hyacinthinis, per quod intelligitur caelibum vita. Habet enim hyacinthus speciem similem throno, ita qui in carne virgineam puritatem servant, supercoelestibus similantur. Hi sunt qui cum mulieribus non sunt co
Abbreviated transcription (Latin):
dtintur. Iert̃ tales pꝰ ꝯcupsscentias suas. & uolentes disputare de di ꝓfundo u̾si st̾ in ꝑfundo. dicentes
at̃as in crlo añ ꝯu̾satas. & ili aliꝗd boni ł mali egisse. & ꝓm̾itis ad corpora terrenã decrusas c̾t̾. hoc
aut̾ etspuit catholica fides ꝓpt̾ cuidentẽ apłi sententiã qua ait. cũ ñdũ nati ee̾nt au aliꝗͥ bom ł mali e¬
gissent. Melior ÷ gͦ fideł ignnantia. ꝗͣ tem̾aria scĩa. gͦ cuiꝰ uult miseret᷑ gratuita mi̾a. & ꝗ̃ uult indutat
o qñ uoluerit. & uͥ uoluerit in bonũ ñ posse ꝯu̾t̾e.cũ uoluntati eiꝰ nicħ resistat: S cũ facit. ꝑmũ¬
um qdͥ m̾itis reddit᷑. Uñ cdat᷑ intelligi ut obduratio di sit nolle mistreri. nut ab uo ir roget᷑ alicia
qͣͥsit hõ det̾ior. s tm̃ qͦ sit melior ñ croget᷑. iõ q ñ quom̃ dictũ ⁊ ñ ⁊ uolentis ne. clor. simt. ca i ta

Expanded text:
ndo, mersi sunt in profundum, dicentes animas in coelo ante conversatas, et ibi aliquid boni vel mali egisse, et pro meritis ad corpora terrena detrusas esse. Hoc autem respuit Catholica fides propter evidentem Apostoli sententiam qua ait: Cum nondum nati essent, aut aliquid boni vel mali egissenfacit. Mium quod meritis redditur. Unde datur intelligi ut obduratio Dei sit, nolle misereri, ut non ab illo irrogetur aliquid quo sit homo deterior, sed tantum quo sit melior non irrogetur. Ideoque non q
Abbreviated transcription (Latin):
Hiu it expectante inexeusabiles st̃. & iõ expectauit cos ds eũ seiret ñ credit᷑os. a
b humanã sim ñ ad maliciã ereat. s ꝑfert eos patient᷑ qͥusq scit oportere. ñ in¬
anit᷑. s utens eis ad aamonitionẽ. ł px̾citationẽ bonoꝵ. Nullũ ⁊ ds ł angłoꝵ ł¬
modaret. Dico qͥ sustinuit malos. & uterĩ dũ expectabat. ostendit eis multis indi¬
eiis ⁊ ipbs aliqñ puniendo. ł alios corã eisirã suã fut᷑am .i. penã et̾nã. ut sibi ca¬

Expanded text:
iu enim exspectati inexcusabiles sunt, et ideo exspectavit eos Deus, cum sciret non credituros, et ibus humanam naturam non ad malitiam creat, sed perfert eos patienter quousque scit oportere, non inaniter, sed utens eis ad admonitionem vel exercitationem bonorum. Nullum enim um usibus commendaret. Dico quod sustinuit malos, et interim dum exspectabat, ostendit eis multis indiciis vel ipsos aliquando puniendos, vel alios coram eis, iram suam futuram, id est poenam aeternam ut sibi ca
Abbreviated transcription (Latin):
one ł negligentia ñ apponat᷑. an irritũ sit. Q̃
dt auctoritate ⁊⁊ rtũ nobuis ñ sit. sine assertiotie
diberesim s obliiuone p̃termititt᷑. ñ ido ininꝰ
ficit. uerũtam̃ grauiter puniendũ est. Necg̾ti
aquã accdunt. ł slud etiã sciendũ qđ abrutis

Expanded text:
one, vel negligentia, an irritum sit. Quod cum de auctoritate nobis certum non sit, sine assertione qdi haeresim, sed oblivione praetermittitur, non ideo minus conficitur. Verumtamen graviter puniendum est, nec Graeci aquam addunt. Illud etiam sciendum quod a brutis
Abbreviated transcription (Latin):
brosi. Nichil falsũ putandũ ⁊ in sacram̃to alta¬
fallit nos uisus nec fallit᷑. qđ eẽt si crecdet᷑ sic fran¬
gi ut uideret᷑. Hec illusio ÷. qr adutilitatẽ fidĩ
ñ ad diceptionẽ sic fit. Aliĩ dñt qđ ibi fit fractio.
ñ qđ in corpe s in ipsa forma panis sacramtali.
ducat᷑. nec q̃n manducat᷑ partes de illo facimꝰ. E qͥ

Expanded text:
 Nihil falsum putandum est in sacrificio veritafallit nos visus nec fallitur: quod esset, si crederetur sic frangi, ut videtur; nec illusio est, quia ad utilitatem fidei, non ad deceptionem sic fit. Alii dicunt quod ibi fit fractio, non quidem in corpore, sed in ipsa forma panis sacramentaliducatur vita manducatur, nec partes de
Abbreviated transcription (Latin):
in sacram̃to ẽẽ uidet᷑. Alii dñt qđ ibi÷ fractio
& nulli rei. qr nichil Aibi frangit᷑. Sicut enĩ
sunt accidentia sine subucbo sic mirabilit̾ pot̾ in
ẽẽ fractio in accidenti. ł sine omĩ re q̃ frangat᷑.
Magnũ ÷ enĩ & inscrutabile istud misterium.

Expanded text:
e videtur. Alii dicunt quod ibi fit fractio et nullius rei, quia ibi nihil frangitur. Sicut enim sunt ibi accidentia sine subjecto, sic mirabiliter potest ibi esse fractio in accidenti, et sine omni re quae frangatur. Magnum est enim et inscrutabile istud mysterium.
Abbreviated transcription (Latin):
apło bonũ cũ bñ accipit᷑ malũ  dũ stimulꝰ satha¬
ne ei dat᷑ & patient̃ porcat᷑. Erce ꝑo his scõꝵ. testi¬
moniis liquet uerũ xp̃i corpꝰ co in altari. & nĩ mͦ
a bonis uerũ ̃ a malis sumi. his att̾ ꝗdã uidñ¬
tur repugnare. q̃ silentio p̃tere unda ñ sunt.
Ait enĩ aug̃. Donꝰ accipit sacram̃tũ & rem sa¬
eram̃ti. malꝰ uͭ accipit sacram̃tũ & ñrem. Ad
lari corpꝰ dnĩ de uirgine sũptũ. rem aut̃ sꝑua¬

Expanded text:
num, cum bene accipitur malum, id est dum stimulus Satanae ei datur, et patienter portatur. Ecce ex his sanctorum testimoniis liquet verum Christi corpus esse in altari, et non modo a bonis, verum etiam a malis sumi. His autem quaedam videntur repugnare quae silentio praetereunda non sunt. Ait enim Augustinus: Bonus accipit sacramentum et rem sacramenti, malus vero sacramentum et non rem. Ad lari corpus Domini de Virgine sumptum; rem autem spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
pis & sangͥnis sacram̃tũ dledit apłis. & qͣr sub a¬
lra sp̃e. & cũ sub alia qͣr potiꝰ sub ista. & cũ lub ista
qr̃ sub duplici. dem̃ qr̃ aqua admisceat᷑. post qͥd
A bonis & ꝗd amalis sumat᷑. Dem̃ quȩ ibi uideti¬
t᷑ esse ł fieri utrũ uert᷑ sint ł ñ. Sciendũ gͥ ido pꝰ
celebratũ uettis pascha dnm̃ corpꝰ & sanguinẽ suũ de¬
disse discipłis. ut ostenderet ueteris legis sacram̃ta
cessat᷑a. inter q̃ p̾cipuũ erat agni paschalis sacra¬
m̃tũ. & noue legis sacram̃ta substituenda. inter
q̃ excellit dm̃ci corp̾is sacram̃tũ. Ido etiã pꝰ alia
dedit. ut memorie discipłoꝵ⁊ tenactꝰ infigeret᷑. &

Expanded text:
cramentum dedit apostolis, et quare sub alia specie; et cum sub alia, quare potius sub ista; et cum sub ista, quare sub duplici. Deinde quare aqua admisceatur, post quid a bonis et quid a malis sumatur; deinde quae ibi videntur esse vel fieri, utrum vere sint vel non. Sciendum igitur ideo, post celebratum vetus Pascha, Dominum corpus et sanguinem suum dedisse discipulis, ut ostenderet veteris legis sacramenta cessatura inter quae praecipuum erat agni paschalis sacramentum, et novae legis sacramenta instituenda inter quae excellit Dominici corporis sacramentum. Ideoque etiam post alia dedit, ut memoriae discipulorum tenacius infig
Abbreviated transcription (Latin):
ca carõ xꝑi. Porro spẽs illa uisibilis sacram̃tũ ÷
gemine rei contenta s. & significate. Sacramen¬
tũ uͦ ⁊ sacre rei signũ. & spẽs illa utrãq rem si¬
gnificat. & utriq gerit exp̃ssam similitudinẽ.
Nã sicut panis pre cet̾is cibis corpꝰ reficit & susten¬
tat. & uinũ hominẽ letificat atq inebriat. sic
caro xꝑi interiorẽ hominẽ magis cet̾is gr̃iis sꝑu¬
aliter reficit & saginat. quẽ & sangͥs xꝑi sꝑua¬
lr̃ letificat &ͥ inebriat ut sobriũ reddat. Unde.
Calix tuꝰ inebrians ꝗͣ p̃clarus ẽ. Ht̃ etiã simili¬

Expanded text:
 caro. Porro species illa visibilis sacramentum est geminae rei, contentae scilicet et significatae. Sacramentum vero est sacrae rei signum, et species illa utramque rem significat, et utriusque rei gerit expressam similitudinem. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem magis caeteris gratiis spiritualiter reficit et saginat, quem et sanguis spiritualiter laetificat, et sic inebriat, ut sobrium reddat. Unde: Calix tuus inebrians, quam praeclarus est . Habet etiam simili
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Bupliciter intelligitur caro xꝑi. ł illa que
crucifixa ẽ & sepulta. ł illa sꝑtialis atq diuia
de quã ipe dicit. Caro mea uere ⁊ cibꝰ. & sangͥs m̃s
uere ẽ potus. Ꝙ item. Qui manducat meã car¬
nt̃ in me manet. & ego in eo. & cet̾a Sunt ita¬
q tria in hoc sacram̃to conficłatda. Unũ qd tm̃
÷ sacram̃tũ. alterũ qͥ ÷ sacram̃tũ & res. & terciũ

Expanded text:
iter intelligitur caro Christi, vel illa quae crucifixa est et sepulta, vel illa spiritualis atque divina de qua ipse dicit: Caro mea vere cibus est, et sanguis meus vere est potus . Et item: Qui manducat meam carnem in me manet et ego in eo, etc. . Sunt itaque tria in hoc sacramento consideranda, unum quod tantum est sacramentum, alterum quod est sacramentum et res, tertium
Abbreviated transcription (Latin):
poris & sanguinis dñici conu̾ti. modũ uͦ u̾sio¬
nis ignorare ñer ubescimꝰ fateri. De pͥori au¬
tẽ suba q̃dam remanent. s. color. sapor. forma.
ponꝙs. que priori sube accidentia fuert᷑. q̃ neo
ipsũ rꝑi corpꝰ afficiunt. nͨ in eo fundant. Sii
ipero queritur uͥ fundant᷑. dm̃s nobis potiꝰ ii¬
deri qđ sint sine subo ꝗͣ in subiecto de stactione
etiã iua queri solet quę ibi fieri uidet᷑. euirt
uł inqua rt sic. eũ q ñ sit ibi alia suib̾a ꝗͣ corpiꝰ

Expanded text:
sanguinis Dominici converti, modum vero conversionis ignorare non erubescimus fateri. De priori autem substantia quaedam remanent, scilicet color, sapor, forma, pondus, quae prioris substantiae accidentia fuerunt, quae nec ipsum Christi corpus afficiunt, nec in eo fundantur. Si vero quaeritur ubi fundentur, dicimus nobis potius videri quod sint sine subjecto quam in subjecto. De fractione etiam illa quaeri solet, quae ibi fieri videtur cujus rei vel in qua re sit,
Abbreviated transcription (Latin):
illa ꝯu̾sio. an formalis an substantialis qͥueri
solet. Qđ aut̃ formalis ñ sit manifistũ ⁊. qr for¬
ma panis &uini remanet. utrũ uͥ sit subalis
ꝑspicuũ ñ est. Q uidã enĩ dicunt sic sud̾am in
auget᷑. nec dcedt̃ q hec e̾ẽ illa uere dici possit.
Ali aut̃ sic dñt hanc in illamtransire uł au̾ti¬

Expanded text:
, quae sit illa conversio an formalis an substantialis quaeri solet. Quod autem formalis non sit manifestum est, quia forma panis et vini remanet. Utrum vero sit substantialis perspicuum non est. Quidam enim dicunt sic substantiaaugetur, nec concedunt quod haec esse illa vero dici possit. Alii autem sic dicunt hanc in illam transire
Abbreviated transcription (Latin):
salus ñ pot̾ esse sine passiõe dñi. nec dñi passio sine
ppłi dilectiõe. Nisi enĩ nos dilig̾et. ꝓ nob̾ morti
ostendi oportet uerũ corpꝰ xꝑi ẽẽ in altari. qđ ã
qͥbusdã incredulis negat᷑. qͥs & ip̃a ueritas confu¬
tat dicenf: Accipite. hoc ẽ corpꝰ meũ. & scõꝵ aucto
rint sanguis efficit᷑ xꝑi. Itẽ. Sermo xꝑi qͥ potu¬
it ex nichilo facere qđ ñ erat. ñ pot̾ ea q̃ sunt mu¬
tare in id qđ ñ erant: Item eusebiꝰ. Inuisibilis¬

Expanded text:
salus non posset esse sine passione Domini, nec Domini passio sine populi dilectione. Nisi enim nos diligeret, pro nobis se morti ostendi oportet verum corpus Christi esse in altari, quod a quibusdam incredulis esse negatur, quos et ipsa Veritas confutrint, sanguis efficitur. Idem: Sermo Christi qui potuit ex nihilo facere quod non erat, non potest ea quae sunt, mutare in id quod non erant? Item Eusebius Emis
Abbreviated transcription (Latin):
fides haberet meritũ q̃ ñ ÷ de his quę uident᷑. qͥa
tũ. & ne Abhorreret ocłs qđ ten̾e̾t manꝰ. & ne ab
incredulis nobis insultaretur. In hac aut̃ spe̾ tra¬
didit. qr. res huiꝰ spẽi exp̃ssam ht̃ similitudinẽ cũ
utraq re huiꝰ sacram̃ti contenta .s. & significata¬

Expanded text:
ritum quae non est de his quae videntur, quia . Et ne abhorreret oculus quod teneret manus, et ne ab incredulis nobis insultaretur; in hac enim specie tradidit 99 quia res hujus speciei expressam habet similitudinem cum utraque re hujus sacram
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ex his u̾bis miste¬
riũ eucharistie in ter¬
cenandũ celebritũ ñ
ẽt cenã. Medicina enĩ
tia degustata purificat
sͥ deuotũ. & memoria ẽ nr̃e redẽptionis. ut re¬
& qͦr in morte xꝑi lib̾ati sumꝰ huiꝰ in edendo & bi¬
bendo carnẽ & sanguinẽ. memores ẽẽ debemꝰ in
hoc consecuti nouũ testam̃tũ qđ ÷ noua lex. q̃o
bedientẽ sibi tradit celestib regnis. Testam̃tũ
g sanguine consticutũ ẽ. qr bñficii diuni sum¬
guis testis ẽ. Unde ad tuitionẽ corꝑis & anime

Expanded text:
s ex his verbis mysterium eucharistiae interenandum celebratum non coenam esse. Medicina enim tia degustata purificat sibi devotum, et memoria est nostrae redemptionis, ut REt quia in morte Christi liberati sumus, hujus in edendo et bibendo carnem et sanguinem memores esse debemus, in hoc consecuti novum testamentum, quod est nova lex, quae obedientem sibi tradit coelestibus regnis. Testamentum ergo sanguine constitutum est, quia beneficii divini sanguis testis est. Unde ad tuitionem corporis et animae
Abbreviated transcription (Latin):
sicut corpꝰ xꝑi ex multis m̃bris puris & ab omi
macła peccĩ immunibi constat. ita &unitas ce¬
cłastica ex multis ꝑsonis mundis & ĩmacłatis
ꝯsistit. In cuiꝰ rei tipo facta ÷ arca dni de lig¬
nis sechim q̃ funt imputribilia. & albe spinę
similia. Ecoe qͣr in hac sp̾e dedit. Cũ aut̾ totꝰ
xp̃c sub sp̃e panis. totus sub sp̃e uini sumat᷑. cur ũ
in una s induab dedit: Ido ut ostenderet᷑ xꝑc to
tã humanã nat᷑am .i. animã & corpꝰ assũpsisse.¬

Expanded text:
sicut corpus Christi ex multis membris puris et ab omni macula peccati immunibus constat, ita et unitas ecclesiastica ex multis personis mundis et immaculatis consistit. In cujus rei typo facta est arca Domini de lignis techni, quae sunt imputribilia et albae spinae similia. Ecce quare in hac specie dedit. Cum autem totus stus sub specie panis, totus sub specie vini sumatur, cur non in una, sed in duabus dedit? Ideo ut ostenderetur Christus totam humanam naturam, id
Abbreviated transcription (Latin):
& de ca .bi. Panis ⁊ salutaris ñ uenenũ moitiferũ
qđ edis. s uide si dimittis debitorib. Nã si ñ di¬
mittis. m̃tiris. & ei m̃tiris quẽ ñ fallis. Mentiri
do potes. s ipsum fallere ñ potes. Intus enĩ te in¬
spicit & examinat. Dico ꝓbet se qͥsq. nã qͥ aliter
agit mortẽ sumit. &
est qđ subdit. Q uie. Qui enĩ manducat

Expanded text:
 bibat. Panis est salutaris, non venenum mortiferum quod edis. Sed vide si dimittis debitoribus; nam si non dimittis mentiris, et ei mentiris quem non fallis. Mentiri Deo potes, sed ipsum fallere non potes. Intus enim te inspicit et examinat. Dico, probet se quisque, nam qui aliter agit, mortem sumit. Et hoc est quod subdit: Qui enim manducat
Abbreviated transcription (Latin):
tem stibser uiendo. ẜ cec corꝑoris exemplo docit non posst nos
singłos omĩa habere. Ac ꝑ hoc euram nr̃i inuicem nos agere
est m̃brũ. alteriꝰ. & ita sumus aliis seruientes Qaliis in¬
digentes. Ideo dicitur singłi. quia nullus gecluditur ma¬
ior ł minor. H abentes aut̃ema ł igitur nẽo s ingno. auta

Expanded text:
serviendo. Ecce corporis exemplo docet non posse nos singulos habere omnia, ac per hoc curam nostri invicem nos agere est membrum alterius, et ita sumus aliis servientes et aliis indigentes. Ideo dicitur singuli, quia nullus excluditur, major vel minor. Habentes autem, vel, igitur. Quasi dica
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstat cecła. qui ereatoris sui participatione ogaudent. cuiꝰ muncre
sc̃i funt. & unũ. qđ in sequenti ostendit᷑ ubi ait. Multi unũ corp̃
Seqr̃. E t unicuiq. Sicut monuit ne de priori statu suꝑbiatit.
rõne qua as̃ dedit unicniq duusim ddona mensurata que fides meret᷑. Qđ ido fecit. ut ntc eccła in¬
digeat. ⁊ sit subseriuendi mat̾ra. ut ita sit mutua dilectio. aꝑte gͦ ostendit apłs in his uerbis boc¬

Expanded text:
Creatoris sui participatione congauderet, cujus munere cti sunt et unum, quod in sequenti ostenditur, ubi ait: Multi unum corpus Et unicuique. Sicut monuit ne de priori statu superbiant, one qua Deus dedit unicuique divisim dona mensurata, quae fides meretur. Quod ideo fecit, ut nec indigeat, et sit subserviendi materia, ut ita sit mutua dilectio. Ambrosius Aperte ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
alia litrra. Qiͣ Quãuis dixcrĩ ut sp̃u feruentes sitis.
tam̃ ñ passim ce importune u̾ba di ingeratis. s tp̾ri .i. opor¬
tunitati sitis serui. ut modeste & cũ honestatt aptis & ꝑsoniᷤ
e locis. & apto temp̾̃e fidi u̾ba loquamini. ¶ł dando ꝓpri
pendere deo. & in his sitis gauden. spe. ut ñ nisi et̾na sꝑe¬
tis. & inde gaudeatis. Ccrti c̾nim de futuris gaudent. quia
sꝑant oertissime si accepturos. & iõ patientes sunt intͥbula¬

Expanded text:
Quasi dicat: Quamvis dixerim, ut spiritu ferventes sitis, tamen non passim, et importune verba Dei ingeratis, sed tempori, id est opportunitati sitis servientes, ut modeste cum honestate, et aptis locis, et personis, et apto tempore fidei verba loquamini. Vel dando proximpendere Deo et in his sitis, gaudentes spe, ut nonnisi aeterna speretis, et inde gaudeatis. Certi enim de futuris gaudent, quia sperant certissime se accepturos, et ideo patientes sunt in tribula
Abbreviated transcription (Latin):
men alibi ita dicit. Uidendum ÷ͥ ne male intelligat᷑ qđ dixi.
ds̃ mali aucłor ñ ÷. qͥ ẜ omniũ quȩ sunt auctor ÷. qr in qͣn¬
tũ funt in tm̃ bona sunt. E ne inde putetur tĩ ab illo ee̾ pe¬
na maloꝵ. q̃ utiq malum ⁊ his qui puniuntur. s hoc ita di¬
.xi quẽadmodũ dictum tͥ. as̃ mortẽ ñ fecit. cũ alibi scͥptũ sit.¬
peccati in eruec pependit ꝑbapt̾m id agit᷑. ut uetꝰ hõ erucifigat᷑ & corpꝰ peceĩ destruat᷑. ñ ita ut in ipsa
utuente. carne ⁊cupiscentia resꝑsa & innata repente absiumat᷑. & u̾ sit. s ne obsit mortuo q̃ in erat nato.
Nã si pꝰ bapt̾m uix̾it incarne ht̃ ꝯcupiscentiã ẽ qua pugnet. eãq adiuuante do suꝑet. si tam̃ ñ in uacuũ

Expanded text:
 dixi, Deus mali auctor non est, qui et omnium quae sunt auctor est, qtum sunt, in tantum bona sunt; et ne tamen inde putetur non ab illo esse poena malorum, quae utique malum est his qui puniuntur. Sed hoc ita dixi, quemadmodum dictum est: Deus mortem non fecit ; cum alibi scriptum sitpeccati in cruce pependit, per baptismum id agitur, ut vetus homo crucifigatur, et corpus peccati destruatur, non ita ut in ipsa vivente carne concupiscentia respersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo quae inerat nato. Nam si post baptismum vixerit in carne, habet concupiscentiam cum qua pugnet, eamque adjuvante Deo superet, si tamen non in vacuum
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑc e p̃sentẽ & p̃ceritã & futurã. Preterita peecã tulit ea remittendo. p̾sentia. hoĩcs ab eis retrahẽ¬
do &e itẽ remittendo. fut᷑a uͦ ñ ea remittendo tulit. s grãm qua uitarent᷑ ꝯstrendo. Ergo suta tu¬
lit. q ut ñ fierent fecit. Penã qͦi similit̾ osũpsit. Est aut̾ pena duplex. gehennalis & tp̃alis. Gehennalẽ ꝓr¬
sus deleuit. ut eã ñ sentiant uere penitentes. Tempr̾alem uͦ ñdũ penitꝰ tulit. Manet enĩ fames.sitis. motᷤ
& huiꝰ mõi. s regnũ & dñium eiꝰ deiccit. & tandẽ in nouissimo eandẽ penitꝰ ext̾minabit: sic̃ aliqͥs capiens

Expanded text:
esentem et praeteritam et futuram. Praeterita peccata tulit ea remittendo, praesentia, homines ab eis retrahendo, et item remittendo; futura vero non ea remittendo tulit, sed gratiam qua vitarentur conferendo. Ergo futura tulit, quia ut non fierent fecit. Poenam quoque similiter consumpsit. Est autem poena duplex, gehennalis et temporalis. Gehennalem prorsus delevit, ut eam non sentiant vere poenitentes; temporalem vero nondum penitus tulit. Manet enim fames, sitis, mors et hujusmodi; sed regnum et dominium ejus dejecit, et tandem in novissimo eamdem penitus exterminabit.
Abbreviated transcription (Latin):
illicito conscnsu qͥdã modo rruiuiscat. & in regnũ pͥum dnãtionẽ qi re¬
uocct᷑. Non regnet dico ita ut obediatis ꝯsentiendo & oꝑando ꝯeupis¬
centiis ciꝰ. etsi cupitis ex infirmitate. Si enĩ dsenseris. regnat peccõi
s ñ solum ñ obediatis. S e etiã neq exhibeatis m̃. ue. peccs̃ .i. concu¬
piscentie. q̃ tẽ st̃ arma iniquitatis .s. quib ĩpleat᷑ iniquitas. & ⁊ sensꝰ.

Expanded text:
illicito consensu quodammodo reviviscat, et in regnum proprium dominationemque revocetur. Non regnet, dico, ita ut obediatis consentiendo et operando, concupiscentiis ejus, etsi cupitis ex infirmitate. Augustinus Si enim consenseris, regnat peccatum. Et non solum non obediatis, sed etiam neque exhibeatis membra peccato, id est concupiscentiae, quae tunc sunt, arma iniquitatis, id
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabant apłm cũ ipi essent rei. Suꝑbiã gͦ ã¬
putat ne ꝑ eam tẽꝑtent᷑ sicut uidi tẽptati st̃ & ꝑi¬
erunt. qr sicut illi moy si detrahentes dm̃ tẽpta¬
uert̃. ita hi detrahentes apło dm̃ tẽptant. Dico
ne cadat. ñ qđ penitus aliquis sine casu sit. s tẽꝑ.¬
app̾hendat nisi
pos tr̃ꝑ.nͥ. hii. Hortat᷑ ut humana tẽptatio illos
apprehendat ñ alia. Humana cnĩ tẽpto ÷ ut in
necessitate ł p̃ssura ñ liffidat hõ de dõ. auxiliũ
humanũ requirendo. Propt̾ xꝑm gͦ pati hũa¬
liter saꝑe quã resse ht̃. & cũ bono aĩo. Nimis au¬
tẽ amando sententiã suã. ł inuidendo meliorib
usq ad p̃cidende cõmunionis & ꝯdendi scismatis
ł hcresis sac̾legiũ ꝑuenire. diabolica p̾sũptio est.
Intiullo aut̃ alit̾ saꝑt ꝗͣ res se ht̃. angłica ꝑfectio
tñ fragilitatẽ in aliquo labit᷑ osilio. uł cũ irrita¬
t᷑ in frẽm studio corrigendi. pł tñ ꝗͣ. xꝑlana trat¬

Expanded text:
dicabant Apostolum, cum ipsi essent rei. Superbiam ergo amputat ne per eam tententur, sicut Judaei tentati sunt, et perierunt, quia sicut illi Mosi detrahentes Deum tentaverunt, ita hi detrahentes Apostolo Deum tentant. Dico ne cadat, non quod penitus aliquis sine casu sit, seapprehendat vos, os, etc. Hortatur ut humana tentatio illos apprehendat, non alia. Humana enim tentatio est, ut in necessitate vel pressura non diffidat homo de Deo, auxilium humanum requirendo. Propter Christuliter sapere quam res se habeat cum bono animo. Nimis autem amando sententiam suam, vel invidendo melioribus usque ad praecidendae communionis, et condendi schismatis, vel haeresis sacrilegium pervenire, diabolica praesumptio est; in nullo autem aliter sapere quam res se habet, angelica perfectio n fragilitatem in aliquo labitur consilio, vel cum irritatur in fratrem studio corrigendi, plus tamen qua
Abbreviated transcription (Latin):
liꝰ sortitꝰ ẽ mini¬
steriũ quanto
& melioris testa¬
m̃ti mediator ĩ
qđ in meliorib
reꝓmissionibus
sancitum est
Nam su llud pͥ¬
us culpa ua¬
casset. ñ utiq
sedi locꝰ inqͥre¬
ret᷑. Uitupe¬
rans enĩ eos di¬
eit. Eece di¬
es ueniunt di¬
mabo suꝑdo

Expanded text:
lius sortitus est ministerium, quanto et melioris testamenti mediator est, quod in melioribus repromissionibus sancitum est. Nam si illud prius culpa vacasset, non utique secundi locus inquireretur. Vituperans enim eos dicit. Ecce dies veniunt, dimabo super
Abbreviated transcription (Latin):
do. uos ce .i. decepi .i. ꝑ alios extraxi multa. qđ per
me nicħ ł parũ emũgere poteram. S nũꝗd ꝑ ali. eoꝵ
suspicarent ido eum ꝯtẽpsisse qi parua offerebant᷑.
ut maiora ꝯsequeret᷑. & icło illos misisse ut intima
illos ut factũ eẽt si dicerent. si uultis pacatũ habere
apłm qͥparua respuit. digna date. qͥ compositũ apłi
astutia intellig̾ent. Iõ apłs ñ tacens quȩ ex adũso ꝓpomi

Expanded text:
decepi, id est per alios extraxi multa, quoniam per me nil vel parum emungere poteram. Sed nunquid per aliquem suspicarentur ideo eum contempsisse, quia parva offerebantur ut majora consequeretur, et ideo illos misisse ut intimarillos, ut factum esset si dicerent, si vultis paratum habere Apostolum, qui parva respuit, digna date: quod compositum Apostoli, astutia intelligerent. Ideo Apostolus non tacens quae ex adverso proponi
Abbreviated transcription (Latin):
a płs omnẽ humanã fragilitatẽ. omnẽ scłi tpͥa lita¬
tem. oĩa quecũq nascendo & occidendo uauescuit
tͣnse untia. habitabat in corde in quadã ineffabi¬
li otẽplatioẽ. uͥ audiuit ineffabilia t̾iba q̃ ñ licet
rit qui sublimia uidere ñ potes. Qͥd aut̃ fecit:
Descendit. & ñ ingratꝰ ei a quo accepit altiora. ꝓp¬
ter infir mos ñ ꝯtempsit instriora. s eis se ꝯtẽꝑa¬

Expanded text:
mnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecunque nascendo et occidendo vanescunt transeuntia, habitavit corde in quadam ineffabili contemplatione, ubi audivit ineffabilia verba, quae non licet ret qui sublimia videre non potes. Quid autem fecit? Descendit, et non ingratus ei a quo accepit altiora, propter infirmos non contempsit inferiora, sed eis se
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ di ẽ qͥ nos sic̃ exaltauit. ł do ẽ dimitendi
ñ ab hoĩe iudicandũ. Si enĩ sũꝑbe putat᷑ locutus.
q̃ ÷ qͣi in sania. dũ se laudat uerũ dicens dimitten¬
dum ẽ do. Omĩs enĩ sr̃bia uelut insania habet᷑.
Siue so. su. ut ñ alta dicamꝰ de nobis. uob̾ ẽ .i. ad
utilitat̃e urãm. qr si ñ iacłant̃ s ad głam audi.¬
Suit .c. Excessũ m̃tis licit. qr m̃te leuat᷑ ad incel¬
lignnda celestia. Extasis u̾bum ⁊ g̾cũ. latine aut̃ u¬
nõ uͥbo exponi pot̾. si dicat᷑ excessus. In excessu uͦ m̃¬
tis duo intelligunt᷑. ł pauor. ł intentio adsuꝑna.
ita ut qͦdãmͦ a memoria labant᷑ inferiora. In hoc
istũ excedentia reuelata st̃. De hoc m̃tis excessu lo

Expanded text:
nos sic exaltavit. Vel, Deo est dimittendum, non ab homine judicandum. Si enim superbe putatur locutus quod est quasi insania, dum se laudat verum dicens, dimittendum est Deo. Omnis enim superbia velut insania habetur. Sive sobrii sumus, ut non alta dicamus de nobis, vobis est, id est ad utilitatem vestram, quia si non jactanter, sed ad gloriam audi mentis dicit quod mente levatur ad intelligenda coelestia. Exstasis verbum est Graecum, Latine autem uno verbo exponi potest, si dicatur excessus. In excessu vero mentis duo intelliguntur, vel pavor, vel intentio ad superna, ita ut quodammodo a memoria labantur inferiora. In hoc  mundum istum excedentia revelata sunt. De hoc mentis excessu loq
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ. Pascha enĩ ñ sicut qͥdam estimant gͥcũ nom̃
est s hebrtũ. Oportunissime tñ oceurrit in hoc no¬
Uł hoc nomine a passione sic appellatũ. in sita uͦ
lingua .i. in hebrea pascha transitus dr̃. idoqr.
liberam᷑. & salub̾rimũ transitũ facimꝰ cũ a dia¬
bolo transimꝰ ad xꝑm. ab isto instabili scło ad etꝰ
fundatissimũ regnum. Iõ enĩ ad ꝑmanentẽ dm̃
tͣnsimꝰ. ne cũ hoc m̃do transeunte tͣnseamꝰ. Lascha

Expanded text:
Patrem. Pascha enim non sicut quidam existimant Graecum nomen est, sed Hebraeum. Opportunissime tamen occurrit in hoc notatur esse, vel hoc nomine a passione sic appellatum. In sua vero lingua, id est in Hebraea pascha transitus dicitur, ideliberamur, et saluberrimum transitum agimus cum a diabolo transimus ad Christum. Ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo enim ad permanentem Deum transimus, ne cum hoc mundo transeunte
Abbreviated transcription (Latin):
płs. Qͥd enĩ faciet agnꝰ
gͥ terret suo exemplo. dicens se timere qđ eito d¬
tingere posset. Tc̃ aliis magis cauendũ ẽ. ne offrr¬
stine a licitis inductione similium & exemplo stu
docuit. Hic̾ exemplo tudoꝵ qͥ negligentia sua of¬
fenderunt nos sollicitos facit. ostendens antiqͦs
ꝑ sacram̃toꝵ ueterũ cõminionẽ pcnã ñ euasisse.
Qiͣ. Uolenti cõp̃hende̾ sic ẽ agendũ ut dixi. Ñ¬

Expanded text:
s. Quid enim facit agnus go terret suo exemplo, dicens se timere quod cito contingere posset, tunc aliis magis cavendum est ne offenstinere a licitis inductione similium, et exemplo sui docuit. Hic, exemplo Judaeorum qui negligentia sua offenderunt, nos sollicitos facit, ostendens antiquos, per sacramentorum veterum communicationem, poenam non evasisse. Quasi dicat: Volenti comprehendere sic est agendu
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ faciet ĩpassibilia & iminactalia corpora ur̃a mortalia. N on ait mo¬
tua qͦ mͦstint. eũ & supra dixisset corpꝰ mottitũ. s ait mortalia. qͣle fu¬
it corpꝰ hoĩs itiã añ pecem. Tẽ enĩ mortale erat s ñ mortuũ. qr pot̾at
mori si pͥeccarit hõ. s ñ habebat in se necessitatẽ moriendi. Sicut heor¬
pus nr̃m pot̾ ec̃ egrotabile qͥmuis ñ sit grũ. ita & illa corpꝰ ũ tẽcrat¬

Expanded text:
id est impassibilia et immortalia corpora vestra; mortalia, non ait mortua, quae modo sunt, cum et supra dixisset corpus mortuum; sed ait mortalia, quale forpus hominis etiam ante peccatum. Tunc enim mortale erat, sed non mortuum, quia poterat mori si peccaret homo, sed non habebat in se necessitatem moriendi, sicut hoc corpus nostrum potest esse aegrotabile, quamvis non sit aegrum, et ita illud corpus ja
Abbreviated transcription (Latin):
gante patre suo diabło ⁊elo idoloꝵ int̾fecit apłos. & sunt ne¬
Tm̃ i ẽ. Qͥa illos scire dix̃ ꝗd detineat. ħ aꝑte ñ exponit. &e
ido nos qͥ nescimꝰ qͣ illi sciebant. ꝑulenire cum labore ad id qͥ
sensit apostolꝰ cupimꝰ nͨ ualemꝰ. presertĩ qr ⁊ illa q̃ addidit
nẽ te .do. de me. fiat : ego ꝓrsus ꝗͥ dixit me fateor ignorare.
suspiciones tñ hõiũ quas leg̾e ł audire potui ñ tacebo. Qi¬
dã suspicant᷑ ħ de ĩꝑio dictum fuisse romano. & iõ apłm ñ¬

Expanded text:
gante patre suo diabolo, zelo idolorum interfecit apostolos. Et sunt Net, etc. Quia illos scire dixit quid detineat, aperte non exponit. Et ideo nos qui nescimus quod illi sciebant, pervenire cum labore ad id quod senserat Apostolus, cupimus nec valemus, praesertim quia et illa quae addidit neat, donec de medio fiat? Ergo prorsus quid dixerit me fateor ignorare; suspiciones tamen hominum quas legere vel audire potui non tacebo. Quidam suspicantur hoc de imperio dictum fuisse Romano, et ideo Ap
Abbreviated transcription (Latin):
solimã circũcii se. dicens uidis. Ego sũ xꝑe uob̾ ꝓmis¬
sus. Tẽ ofluent ad eũ õs uidĩ. ⁊ reedificabunt tẽplũ
a romanis destructũ. sedebit q ibi dicens se eẽ dm̃. Uł
stio hoc loco intelligi uolunt. rectiꝰq dici putant sicut
Uin geo ẽ. ñ in tẽplo s in tẽplũ dĩ sedeat .i. qͣi ip̃e cũ suis sit

Expanded text:
solymam, circumcidet se dicens Judaeis: Ego sum Christus promissus. Tunc confluent ad eum omnes Judaei, et reaedificabunt templum a Romanis destructum, sedebitque ibi dicens se esse Deum. Vl cum ipso principe suo, hoc loco intelligi volunt: rectiusque dici putant, sicut et in Graeco est non in templo, sed in templum Dei sedeat, id est quasi ipse cum suis sit
Abbreviated transcription (Latin):
nas ardentes in manib. qͣntũ ad oꝑa. ex pectantes q̃n reu̾tat᷑
adñs a nuptiis. In qͦ et quẽq inuen̾it suis nouissimꝰ dies. in
hoc eũ cõprehendi mundi nouissimꝰ dies. qr qͣł in die isto qͥs¬
q morit᷑ . talis in die illo uidieabit᷑. & ĩo iugilare deb oĩs
xp̃ianꝰ. ne ĩparatũ eũ inueniat dñi aducn̾tꝰ. Imꝑatũ aut̃

Expanded text:
nas ardentes in manibus, exspectantes quando revertatur minus a nuptiis. In quo enim quemque invenerit suus novissimus dies, in hoc eum comprehendet mundi novissimus dies, quia qualis in die isto quisque moritur, talis in die illo judicabitur. Et ideo vigilare debet omnis Christianus ne imparatum eum i
Abbreviated transcription (Latin):
uobis peccã ꝑ nom̃ eius. ñ ꝑ nom̃ hoĩs alicuiꝰ. Uñ iołis. Scri¬
bo uobis filioli. qr remutunt᷑ uobis peccã ꝑ nom̃
eius .¶ Etͣ nota qđ ꝑ hoc uerũ qđ trnebant il¬
li coruithii facit cos erubesẽe de falsis q̃ tenebant.
Hoc enĩ erat ꝓͥum & detestabile ipsoꝵ uitiũ qđ di¬
cebant ego sum pauli . &.c̾. nec illos quos inscismata
dissi luisse redarguit arbitror ueram fidẽ habuis¬
se in hoc qđ dicebant ego sum pauli &c̾. Hoc enĩ fal
s dituni muncris erat. Hanc di ueritatẽ in iniqͥ¬
tate suoꝵ scistnatũ detinebant. Per hanc gͦ ueri¬
tatẽ quã tenebant ipsoꝵ falsitatẽ ꝯiuncit. Ueri
qͥde bapt̾m habebant. ex cutꝰ ueritate ut corrigent
falsitatẽ ab ip̾o audiunt. Nũ qͥd paułꝰ. & cͥ. Pror¬
sus fieri pot̾ ut aliqui uerũ habeant bapt̾m. & ñ
habebant corrigit falsitatẽ quã tenebant. sicut ꝑ
xp̃i resurrectionẽ quã credebant ꝓbat restrrecti¬
onẽ mortuoꝵ quã negabant. Erant rnĩ int̾ eos qui

Expanded text:
it: Scribo vobis, filioli, quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus . Et nota quod per hoc verum quod tenebant illi Corinthii, facit illos erubescere de falsis quae tenebant. Hoc enim erat proprium et detestabile eorum vitium, quod dicebant, ego sum Pauli, nec illos quos in schismata dissiluisse redarguit, arbitror veram fidem habuisse in hoc quod dicebant, ego sum Pauli, etc. Hoc enim falssed divini muneris erat, hanc Dei veritatem in iniquitate suorum schismatum detinebant. Per hanc ergo veritatem quam tenebant, ipsorum falsitatem convincit. Verum, quippe baptismum habebant, et ex ejus veritate, ut corrigerent falsitatem ab ipso audiunt, nunquid Paulus, etc. Prorsus fieri potest ut aliqui verum habeant baptismum, ethabebant corrigit falsitatem quam tenebant, sicut per Christi resurrectionem quam credebant probat resurrectionem mortuorum quam negabant. Erant enim inter eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦ homines mag̾ eũ imitant᷑. qͥ neglecta ł ꝑosa ẽtiã iusticia potentie mag̃ student. eiꝰq ł adeptiõe letant᷑ ł
cupiditate inflammarit᷑. Ido placuit do̾ ut ñ potentia s. iusticia uincens hominẽ erueret. in q̃ hõ eũ imitari
disc̾et. Postra uͦ ui resurrectiont sccuta tͥ potentia. Iusticia gͦ pri. & potentia postea diabolũ uicit. Iusticia.¬

Expanded text:
in quo homines magis eum imitantur, qui, neglecta vel etiam perosa justitia, potentiae magis studenin quo homines magis eum imitantur, qui, neglecta vel etiam perosa justitia, potentiae magis studencupiditate inflammantur. Ideoque placuit Deo, ut non potentia sed justitia vincens, hominem erueret, in quo homo eum imitari disceret. Postea vero in resurrectione secuta est potentia. Justitia ergo prius, et potentia postea. Diabolum vicit justitia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ geuꝰ humanũ. pecc̃o pͥmi hoĩs. in om̃s utriꝰq sexus cõmixtiõe nascentes briginalit᷑ tratiseunit. & debito pri¬
moꝵ parentũ obligante. Qͦ eirea om̃s homines ab origine st̃ sub pͥncipe diabolo.uñ apłs. Eramꝰ nͥ filu i¬
peccĩ auctor ilico inuasit. ñ tũ ds̃ continuit in ira sua miserationes suas. nͦ honunẽ a lege sue potestatis a¬
misit. qũ ui potestate diaboli eẽ ꝑmisit. si inter mala penalia &̃ malis multa p̃stitit bona. & tande̾ homiñe q̃ com¬
missio pecẽoꝵ diabolo subdidit. remissione pecẽõꝵ donata ꝑsanguinẽ x cruit a diabolo. ut sic iustieia uince¬
dic tñ cum. & utiq iustũ ÷: ut debitores quos tenebat. libi ditattant᷑: in cã credentes: ꝗ̃ sñ ullo debito occidit. Ideo
aut̃ pocentia uincẽ noluit. qͥa diabolꝰ uitio ꝑu̾sitatis sue amator ÷ potentiȩ. & desertor oppugnatorqr usticię:

Expanded text:
genus humanum, peccato primi hominis in omnes utriusque sexus commistione nascentes originaliter transeunte, et debito primorum parentum obligante, quocirca omnes homines ab origine sunt sub principe diabolo. Unde Apostolus: Eramupeccati auctor illico invasit; nec tamen Deus continuit in ira sua miserationes suas, nec hominem a lege suae potestatis amisit, quando in potestate diaboli esse permisit, sed inter mala poenalia, etiam malis multa praestitit bona, et tandem hominem quem commistio peccatorum diabolo subdidit, remissione peccatorum donata, per sanguinem Christi eruit a diabolo, ut sic justitia vince. Et utique justum est, ut debitores quos tenebat liberi dimittantur in eum credentes, quem sine ullo debito occidit. Ideo autem potentia vincere noluit, quia diabolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊̃ ddi filtꝰ tecũ oflig̾et. teq ñ uitando s su¬
scipiendo suꝑaret: Uicisti in morientib. iu
cta es in resurgentib. uictoria tua q̃ absorbu¬
eras corp̾a morientiũ tp̃alis fuit. uictoria qͣ in
corpib absorta es resurgentiũ et̾na ꝯstabit. Ubi ẽ
mors.s. dissolutio sti.tu:¬

Expanded text:
ut etiam dei filius tecum confligeret teque non uitando, sed suscipiendo superaret? uicisti in morientibucta es in resurgentibus; victoria tua qua absorbueras corpora morientium, temporalis fuit; victoria qua in corporibus absorpta es resurgentium, aeterna constabit. Ubi est mors, scilicet dissolutio, stimul
Abbreviated transcription (Latin):
di x̃. iuuens ex cõi uita. mortua ẽ in aĩa. ui¬
duã talem eẽ debe sigͥeat. ut ostendat se iõ sedas
nuptias. ꝯtẽpsisse. ut instaret discipline dñice.
Si enĩ sub noĩe iudue deliciis ł luxurie uacet.
uiuens mortua hñda c̃. qr genꝰ imposture ẽ ho¬
norẽ uidue hr̃e uelle. ⁊ ñ obsequi dõ. aliud a¬
g̾e. ⁊ aliua psiceri. cũ ꝑfiteat᷑ religionẽ. L his
uiduis p̃cip̾e hoc. ut non sint in deliciis. ⁊ ut
tiã ac tuũ uel moꝵ uiduã uult br̃e. ut repre¬
hendi ñ possit. Amota enĩ a spe mundane ꝯuersa¬
tionis ⁊ corꝑis creandi offõ. ad dm̃ se ꝯtulit. ut
pbabilem agat uitã. Sublatis enĩ occ̃onib q̃
si domũ ht̃ eã regat. si aut̃ ħ negligit infideli

Expanded text:
i vita mortua est in anima. Viduam talem esse debere significat, ut ostendat se ideo secundas nuptias contempsisse ut instaret disciplinae Dominicae. Si enim sub nomine viduae deliciis vel luxuriae vacet, vivens mortua habenda est, quia genus imposturae est honorem viduae habere velle, et non obsequi Deo, et aliud agere, et aliud profiteri, cum profiteatur religionem. Et his viduis praecipe, hoc ut non sint in deliciis, et uttiam actuum vel morum. Viduam vult habere, ut reprehendi non possit. Amota enim a spe mundanae conversationis et corporis curandi officio, ad Deum se contulit, ut probabilem agat vitam. Sublatis enim occasionibus si domum habet, eam regat; si autem hoc negligit, infideli
Abbreviated transcription (Latin):
mã fid̾e .i. uotũ. ł in uoto iuolato bapt̾mi fide. s. quã
in bapt̾mo ꝓfesse st̃. irritã fecert̃ uolendo ⁊̃ nub̾e. In oͥ¬
iugali quippe uincło si pudicitia ꝯsertat᷑ dãnatio ñ
timet᷑. S in iuduali dtinentia ⁊ uirginali excellen¬
tia uirtꝰ muñis amplioris expetit᷑. qr expẽtita ⁊ e.
lecta ⁊ uoto oblata iam ñ solũ eapessere nuptias. s eti¬
am si ñnubat᷑ nub̾e uelle dãnabile ẽ. Uouentib enĩ
uirginitatẽ ł uidiutatẽ ñ solũ nub̾e. s ⁊̃ uelle dãna

Expanded text:
voto violato baptismi fidem, scilicet quam in baptismo professae sunt, irritam fecerunt volendo etiam nubere. In conjugali quippe vinculo, si pudicitia servatur, damnatio non timetur; sed in viduali continentia et virginali excellentia virtus muneris amplioris expetitur: qua expetita, et electa, et voto oblata, jam non solum capessere nuptias, sed etiam si non nubat, nubere velle damnabile est. Voventibus enim virginitatem vel viduitatem, non solum nubere sed etiam velle damna
Abbreviated transcription (Latin):
ciamꝰ hoc iniẽe humiles. qđ humiliter fecit excelsus.
Magna ẽ in hoc cõm̃datio humilitatis. ⁊ faciunt ħ sͥ in
faciunt. Multo aut̾ meliꝰ ẽ ut ⁊̃ manib fiat. Nec dedi
natur ei incord̾e excitatur. ł si iã inerat ꝯfirmat᷑ hu¬
mi litatis affcctus. ⁊ si subministrauit pa. tͥbu. in ear¬

Expanded text:
ciamus hoc invicem humiles, quod humiliter fecit Excelsus. Magna est in hoc commendatio humilitatis. Et faciunt hoc sibfaciunt, multo etiam melius est ut etiam manibus fiat, nec dedignatur, ei in corde vel excitatur, vel si jam inerat confirmatur humilitatis affectus. Et si subministravit patie
Abbreviated transcription (Latin):
plicit᷑ dico seductores. s ad¬
do ut. & mde ÷ infamia¬
& iñ t̃ bona fama. In his
aut̃ ita exhibeamꝰ nos do
ut nͥ bona estimatiõe suꝑ¬

Expanded text:
pliciter dico, seductores, sed addo, ut. Et inde est infamia Et inde est bona fama. In his ita exhibeamus nos, dico, ut nec bona aestimatione su
Abbreviated transcription (Latin):
di.głe sa. ħͦ .i. copiosam głam tam digni sacram̃ti. in
quo st multa .s. fides. remissio peccõꝵ. iustitia. do
gent̾ib:. i. ill̾ sacram̃tũ: ł xꝑi incarnatio ꝑ quã sał¬
uantur gc̃s. ita ẽ in uobis ut sit spes głel. ut ꝑ eũ
annuntiamꝰ .s. qđ sine lege saluat gc̃s. nos dico corri¬
cimu̾s. & obedientes docemꝰ. docentes dico in õi sapĩa.
Non sumꝰ ceei ut pseudo. s docem in oi sapła  uerasa
apłs magna eũ diligentia agere testat᷑. ut erudi¬
ens omnẽ hoĩem in hac sapĩa consũmatũ. exhibeat
eum do. Uñ subdit. Ut exhibeamꝰ .i. offeramꝰ dõ
in sacͥficiũ omnẽ hoĩem tam uđm ꝗͣ gentilẽ ꝑfẽm

Expanded text:
i hujus, id est copiosam gloriam tam digni sacramenti, in quo sunt multa, scilicet fides, remissio, justitia, donest illud sacramentum est Christi incarnatio per quam salvantur gentes. Ita est in vobis, ut sit spes gloriae, id estannuntiamus, quod sine lege salvat gentes. Nos dico, corricimus, et obedientes docemus. Docentes dico, in omni sapientia, non sumus caeci ut pseudo, sed docemus, in omni sapientiaagna cum diligentia agere testatur, ut erudiens hominem in hac sapientia, consummatum exhibeat eum Deo. Unde subdit: Ut exhibeamus, id est offeramus Deo in sacrificium, omnem hominem, tam Judaeum quam Gentilem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis uidicii p̃ro. Hoc igne illiꝰ opus ñ exũri¬
tur. ꝗ ñ ta dilexit qͦꝵ amissione erucuetur. cu¬
i ñ ÷ natum ꝗoqͥd tp̃aliter fluit. Exurit᷑ autẽ
illiꝰ opus qͥ hce tp̾alia dilexit. qm̃ sine dolore ñ
ꝑeunt quȩ cũ amore possessa sunt. Si cu. opus
man. in igne. ut opꝰ illoꝵ qͦs amissio tempora.
ta ubi ht̃ requit̃ suam anima dtenentis omĩa.
dilexit ꝑdet. & ꝓ eo qđ dilexit. hic uł in futu¬
ro punitt᷑. S qm̃ alterutra odiciõẽ ꝓpositar e¬
is potiꝰ mallet cartre ꝗͣ xꝑo. nec timore: a mite¬
ndi talia deserit.xꝑm. quamuis do leat cũ a
a prefert dõ. Esi gͦ urit cũ dolor. amissoꝵ. nos
subu̾tit neq ꝯsumit cũ. fundam̃ti stabilitate
& incorruptione muitũ. & iõ saluꝰ erit. s gͣi ꝑ

Expanded text:
oc igne illius opus non exuritur, qui non ea dilexit, quorum amissione crucietur; cui non est natum quidquid temporaliter fluit. Exuritur autem illius opus, qui haec temporalia dilexit, quoniam sine dolore non pereunt, quae cum amore possessa sunt. Si cujus opus manserit, in igne, ut opus illorum quos amissio temporalita ubi habet requiem suam anima contemnentis omnia. t, hic vel in futuro punietur. Sed quoniam alterutra conditione proposita eis potius mallet carere quam Christo, nec timore amittendi talia deserit Christum, quamvis doleat cum amea praefert Deo. Etsi ergo urit eum dolor amissorum, non subvertit, neque consumit eum fundamenti stabilitate, et incorruptione munitum. Augustinus