comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ERSPICUITAS mueibiS p̃cipua habet ꝓprictate si ꝓprietas ip̃a
non simpliciter accipitur primus eni ĩtellectus est sua cuiusq rei
appellatio qua non semp utimur. Nam et obscena uitabimus ⁊ sor¬
dida et humilia. Sunt aute humilia infra dignitate reꝵ aut or¬
dinie In quo uitio cauẽdo non mediocriter quida euare solent. qui oĩa q̃
sunt sine usu etia si c̾a necessitatis postulant reformidãt. Ut ille qui in
actione hibericas herbas herbasse solo nequaꝙͣ intelligente dicebat: nisi
irridens hanc uanitatem Cassius seuers spartu eu dice̾ uelle ĩdicass Nec
uideo quare clarus orator duratos muria pisces nitiduis esse credideut ꝙ̃
ip̃m id qd̾ uidebat. In hac aute ꝓprictatis sp̃e que nõibus ip̃is cuiusq rei i¬
utitu nulla uirtus est. At qui ei contrarui est uitiu id apud nos improprium

Expanded text:
perspicuitas in verbis praecipuam habet proprietatem, sed proprietas ipsa perspicuitas in verbis praecipuam habet proprietatem, sed proprietas ipsa non simpliciter accipitur. primus enim intellectus est sua cuiusque rei appellatio, qua non semper utemur; nam et obscena vitabimus et sordida et humilia. sunt autem humilia infra dignitatem rerum aut ordinis. In quo vitio cavendo non mediocriter errare quidam solent, qui omnia quae sunt in usu, etiamsi causae necessitas postulet, reformidant; ut ille, qui in actione hibericas herbas, se solo nequiquam intelligente, dicebat, nisi irridens hanc vanitatem Cassius Severus spartum dicere eum velle indicasset. nec video quare clarus orator duratos muria pisces nitidius esse crediderit quam ipsum id quod vitabat. In hac autem proprietatis specie, quae nominibus ipsis cuiusque rei utitur, nulla virtus est, at quod ei contrarium est, vitium. id apud nos improprium,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ deformi uoluntate s cu laude ad dignitate cõuincta. Igitur qua greci Opa¬
giN uocant latine dicimus clocutione: si eam spectamꝰ uerbis aut singulis. aut
cõiunctis. In singulis ĩtuendu est ut sint latina. pspicua. ornata. et ad id quod
effice̾ uolumus accõmodata. In cõuinctis ut emendata ut collocata. ut figuã¬
ta. S ea que de rõne latine atq emendate loq̃ndi fuerũt dicenda In libro pͥmo
cu gramaticen loquẽmu executi sumus. Ueru illic tm̃ ne uitiosa essent p̃ci¬
pintius. Hic nõ alienu est admonere ut sit ꝙͣ minime pegrina et erunt etẽna
Multos cni quibus loqñdi ro nõ desit ĩueniam. quos curiose potius loqui dixe¬
respondit ꝙͣ ꝙ nimiu attice loquẽtur et ĩ mitio .I. liuio mire facundie uiro
putat messe.Pollus asinius quanda ptam unitate. Quare si fieri põt et
uerba oĩa et uox eius alumna uerbis esse solet ut or̃o .R. plane uideatur nõ
uicinitate donata.

Expanded text:
non deformi voluptate sed cum laude ac dignitate coniuncta. igitur , quam Graeci φράσιν vocant, Latine dicimus elocutionem. ea spectatur verbis aut singulis aut coniunctis. In singulis intuendum est ut sint Latina, perspicua, ornata, ad id quod efficere volumus accommodata, in coniunctis, ut emendata, ut collocata, ut figurata. sed ea, quae de ratione Latine atque emendate loquendi fuerunt dicenda, in libro primo, cum de grammatice loqueremur, exsecuti sumus. verum illic tantum ne vitiosa essent praecepimus; hic non alienum est admonere ut sint quam minime peregrina et externa. multos enim, quibus loquendi ratio non desit, invenias quos curiose potius loqui dixerespondit, quam quod nimium Attice loqueretur. Et in Tito Livio, mirae facundiae viro, putat inesse Pollio Asinius quandam Patavinitatem. quare , si fieri potest et verba omnia et vox huius aluminum urbis oleant, ut oratio Romana plane videatur, non civitate donata.
Abbreviated transcription (Latin):
minore quid sit ꝙ pate: tuus homo cõstantissimus te nobis uariu reliquit.
S illud ex eode gn̾e p̃claru cu obicẽt milom accusator ĩ aigumẽtu factoꝵ
clodio ĩsidiax ꝙ bouillas ante hora nona diuertisset ut expectaret du clodiꝰ
a uilla sua exuet ⁊ identidem ĩteuogaret quo tp̃re clodiꝰ occisus ess r̾ndit
sero. Quod uel solu sufficit ut hoc genus non totu repudietur. Nec plura
m̃o sigͣri solent s etia diuersa ut llero de suo pessimo dixit nulli plus apud
est Ciceronis ĩ plectoriu fontei accusatore cuiꝰ matre du uixiss ludum

Expanded text:
miror , quid sit, quod pater tuus, homo constantissimus, te nobis varium reliquit. miror , quid sit, quod pater tuus, homo constantissimus, te nobis varium reliquit. Sed illud ex eodem genere praeclarum; cum obiiceret Miloni accusator in argumentum factarum Clodio insidiarum, quod Bovillas ante horam nonam devertisset, ut exspectaret, dum Clodius a villa sua exiret, et identidem interrogaret, quo tempore Clodius occisus esset, respondit, sero ; quod vel solum sufficit, ut hoc genus non totum repudietur. nec plura modo significari solent, sed etiam diversa, ut Nero de servo pessimo dixit nulli plus apud est Ciceronis in Plaetorium Fonteii accusatorem, cuius matrem, dixit, dum
Abbreviated transcription (Latin):
ptes. Nichileni quol lacessçendo dici põt nõ etia ĩ repcutiendo. At ꝓpͥa q̃das
sunt respondentiu illa etia ira ita concitati affere solent. Hec plerunq in
altercatione aut ĩ rogandis testibus requiiuntur. Cu sint aut loci plures
ex quibus dicta ridicula ducantur repetẽdu est mihi non omnis cos orato¬
ribus cõuenire In pͥmis aũt ex amphibologia. neq illa obscura que attelame
more capiantur nec qualia uulgo iactantur. iulissimo quoq cõuersa ĩ maledẽt
fere ambiguitate ne illa quide que Ciceromi aliqñ s nõ ĩ agendo exciderũt ut
dixi cuis candidatus qui coci filius hẽbatu corã eo suffragiu ab eo peteret
ego quoq tibi fauebo. non quia excludenda sint oĩo uerba duos sensus signtia
non hoc m̃o pene ⁊ ip̃m scurule Ciceronis est et ciusdem d̾ quo supͣdixi isauri

Expanded text:
partem; nihil enim quod in lacessendo dici potest, non etiam in repercutiendo. At quaedam propria partem; nihil enim quod in lacessendo dici potest, non etiam in repercutiendo. At quaedam propria sunt respondentium; illa etiam atque etiam cogitata adferri solent, haec plerumque in altercatione aut in rogandis testibus reperiuntur. Cum sint autem loci plures, ex quibus dicta ridicula ducantur, repetendum est mihi non omnes eos oratoribus convenire; in primis ex amphibolia neque illa obscena, quae Atellani e more captant, nec qualia vulgo iactantur a vilissimo quoque, conversa in maledictum fere ambiguitate; ne illa quidem, quae Ciceroni aliquando sed non in agendo exciderunt, ut dixit, cum is candidatus, qui coqui filius habebatur, coram eo suffragium ab alio peteret: ego quoque tibi favebo. Non quia excludenda sint omnino verba duos sensus significnon hoc modo paene et ipsum scurrile Ciceronis est in eundem, de quo supra dixi, sauricum:
Abbreviated transcription (Latin):
dem urbane sunt editi libri. Illud quoq genus est positu nõ ĩ hac uelu¬
ti iaculatione u̾boꝵ ⁊ ĩclusa breuiter urbanitate sed ĩ quoda longiore a¬
ctu Quod de Crasso contrabrutu Cicero ĩẜo de oratore libro ⁊ aliis quibusdar
locis nauat. Nam cũ brutus ĩ accusatione .C. planci ex duobus litoribus õndiss
contraria uel Crassu patronũ eius ĩ õrone quã de colonia nãbonensi habue¬
altei ĩ abbano tercius in tiburti ẜmonẽ hĩtu cõplecteretu requirebant ut essẽt
ee possessiones. Om̃s aute illas brutus uendiderat et cũ paterne mancuparet
predia turpis habebatur. Similis ĩ apologis quoq ⁊ quibusdam interi etiã hi¬
storiis exponẽdis gr̃a cõsequi solet. S acutior est illa atq uelocior ĩ urbanita¬
te breuitas. Ciiꝰ quide duplex est forma dicẽdi ac respondendi. S ratio cõis ĩ

Expanded text:
dem urbane sunt editi libri. illud quoque genus est positum non in hac veludem urbane sunt editi libri. illud quoque genus est positum non in hac veluti iaculatione dictorum et inclusa breviter urbanitate sed in quodam longiore actu, quod de L. Crasso contra Brutum Cicero in secundo de Oratore libro et allis quibusdam locis narrat. nam , cum Brutus in accusatione C. Planci ex duobus lectoribus ostendisset, contraria L. Crassum patronum eius in oratione, quam de Colonia Narbonensi habuealter in Albano, tertius in Tiburti sermonem habitum complecteretur, requirebat, ubi essent eae possessiones. omnes autem illas Brutus vendiderat; et tum paterna emancupare praedia turpius habebatur. similis in apologis quoque et quibusdam interim etiam historiis exponendi gratia consequi solet. Sed acutior est illa atque velocior in urbanitate brevitas. cuius quidem duplex forma est dicendi ac respondendi, sed ratio communis in
Abbreviated transcription (Latin):
sic est fabricii fuga illa credita. Itaq cu calidissime se putaret dice̾ ⁊ cu
nectute.cu hoc respicite ornande or̃onis causa sepe dixiss respexit ip̃e
fabricius ⁊ asubseliis demisso capite discesẜat ⁊ cetera que adiecit.Ma
est totus locus cu ĩ re boc solu ess fabriciu a Iudicio recessisse. Et Ce¬
cilius cu oĩa uenustissime finxit tu illud ultimu hic subsecutus quo¬
m̃o trãsierit utru ratus an piscatorio nauigio nemo sciebat. Siculi ut
sunt lasciui ⁊ dicaces aiebant ĩ delphino sedisse ꝯsic tanꝙͣ ariona esse¬
transuectu. In narrando aũt Cicero cõsistere facecias putat dicacita¬
tem ĩ faciendo. Mire fuit ĩ hoc gn̾ẽ Uenustus afer domitius cuiꝰ orõib
compłes huiusmõi nariationes inẜte repiuntur.S doctoꝵ quoq ab eo¬

Expanded text:
sic est Fabricii fuga illa condita: itaque cum callidissime se putaret direre, et cum sic est Fabricii fuga illa condita: itaque cum callidissime se putaret direre, et cum nectutem, cum hoc, Respicite, ornandae orationis causa saepe dixisset, respexit ipse; at Fabricius a subselliis demisso capite discesserat, et cetera, quae adiecit nam est notus locus, cum in re hoc solum esset, fabricium a iudicio recessisse. et Caelius cum omnia venustissime finxit, tum illud ultimum, hic subsecutus quomodo transient, utrum rate an piscatorio navigio, nemo sciebat, Siculi quidem, ut sunt lascivi et dicaces, aiebant in delphino sedisse et sic tanquam Ariona transvectum. In narrando autem Cicero consistere facetias putat, dicacitatem in iaciendo. mire fuit in hoc genere venustus Afer Domitius, cuius orationibus complures huiusmodi narrationes insertae reperiuntur, sed dictorum quoque ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
tupatio que si grauiꝰ posita sit scuera est si leuuis ridicula. hec aut oñdũt
aut nariantur. aut digito notantur. Raꝵ est aute ut oculis subice̾ cõtingat. ut
fecit .C. Iuluis qui heliuomanti sepius obstrepenti sibi diceret etia onda qua¬
lis sis. isq plane instaret ĩtenogatione quale se tñ oñsurus ess digito demõ¬
strauit imagine galli ĩ scuto cimbrico picta. cui mancepe. tu simillutꝰ
est uisus. Tabeine aute erant circa foru ac scutu illud signi gr̃a positũ
Nauare que salsa sint ĩ primis est subtile et oratoriu ut Cicero ꝓ clucntio
nariat de Cepasio atq fabricio aut.M.coelius de illa .d. loelii colegeq ciꝰ¬
ꝓiunciam ĩfestantiu contentione. S ĩ his õĩbus cu elegans ⁊ uenusta ex¬
igitur tota expositio tu id festiuissimũ quod adicit or̃o Alam ⁊ a Cicerone

Expanded text:
tuperatio; quae si gravius posita sit, severa est, si levius, ridicula. haec aut ostenduntur tuperatio; quae si gravius posita sit, severa est, si levius, ridicula. haec aut ostenduntur aut narrantur aut dicto notantur. rarum est, ut oculis subiicere contingat, ut fecit C. Iulius; qui, cum Helvio Manciae saepius obstrepenti sibi diceret, etiam ostendam, qualis sis. isque plane instaret interrogatione, qualem se ostensurus esset, digito demonstravit imaginem Galli in scuto Cimbrico pictam, cui Mancia tum simillimus est visus. tabernae autem erant circa forum, ac scutum illud signi gratia positum. narrare , quae salsa sint, inprimis est subtile et oratorium, ut Cicero pro Cluentio narrat de Caepasio atque Fabricio aut M. Caelius de illa D. Laelii collegaeque eiinciam festinantium contentione. Sed in his omnibus cum elegans et venusta exigitur tota expositio, tum id festivissimum est quod adiicit orator. nam et a Cicerone
Abbreviated transcription (Latin):
iocus. S quida ita sunt recepte autoritatis ac note iracundie ut nociturai
sit in cor dicendi petulantia. Nam de amici iam p̃ceptu est. Illud non ad hor̃a
fere s ad om̃s ꝑtinet lacessat hoc modo qu̾e lecdere sit piculosu. ne aut iniici¬
cie graues insequ̾atu aut turpis satisfactio. Male etia dicitur quod ĩ pluree.
cõuenit si aut nationes tote Incensantur aut ordines aut cõdicio: aut studia
multoꝵ. Ea que dicit uubonus oĩa salsa dignitate ac uerecundia decent. Nimi¬
ꝑsequi uelimus nec modu reꝑicmꝰ ⁊ frustra laborabimus. Neq minus nũosi sũt
loci. quibus hec ducta ꝙ̃ illi ex quibus eas quas snĩas uocantur ducuntur a
alii. Nam quoq ẽ ĩuetio ⁊ elocutio. Atq ip̃iꝰ clocutionis ius alia ĩ u̾bis alia ĩ
figiuuis. Risus igitur oriuntur aut ĩ corpore eius ĩ que dicimus aut ex aĩo ꝗ

Expanded text:
iocus. Sed quidam ita sunt receptae auctoritatis ac notae verecundiae, ut nocitura iocus. Sed quidam ita sunt receptae auctoritatis ac notae verecundiae, ut nocitura sit in eos dicendi petulantia. nam de amicis iam praeceptum est. illud non ad oratorlium sed ad hominis pertinet; lacessat hoc modo quem laedere sit periculosum, ne aut inimicitiae graves insequantur aut turpis satisfactio. male etiam dicitur, quod in plures conuenit, si aut nationes totae incessantur aut ordines aut condicio aut studia multorum. ea quae dicet vir bonus omnia salva dignitate ac verecundia dicet. nimipersequi velimus, nec modum reperiemus et frustra laborabimus. neque enim minus numerosi sunt loci, ex quibus haec dicta, quam illi, ex quibus eae, quas sententias vocamus, ducuntur, neque alii. nam hic quoque est inventio et elocutio, atque ipsius elocutionis vis alia in verbis, alia in figuris. risus igitur oriuntur aut ex corpore eius, in quem dicimus, aut ex animo,
Abbreviated transcription (Latin):
siq̃n abici potest nõ ĩ loco exꝓbranda est. Oratorem preterea ut dice̾ urbane uolo
ita uideri affectare id plane nolo. Quapp ne dicet quide salse quotiene poterit ⁊
dictu potius aliq̃n ꝑdet ꝙͣ minuet autoritate. Nec accusatore aute atroci m
causa nec patronu ĩmiẜabili iocante feret quisꝙͣ. Sunt ⁊ Iudices quida tri¬
untur qui ne id quidem quod ĩ ipsos recidere possit cuitent. Quod fecit lon¬
gus Sulpicius. qui cu ip̃c fidissimus ess ad eu cõtro quem Iudicio liberali ad¬
erat ne faciem quide habere liber hõis cui respondens Domitius affer es tu
inquit aĩ sña longe qui malam faciem habet libe non est: Uitandu etia ne
petulane ne supbus ne loco ne tempore alienu ne p̃paratu ⁊ domo allatu
uidratu quod dicimus. Nam aduersus mifos sicut sup̃dix̾am ĩhumanus est

Expanded text:
quando obiici potest, non in ioco exprobranda est. oratorem praeterea ut dicere urbane volo, quando obiici potest, non in ioco exprobranda est. oratorem praeterea ut dicere urbane volo, ita videri adfectare id plane nolo. quapropter ne dicet quidem salse, quotiens poterit, et dictum potius aliquando perdet quam minuet auctoritatem. nec accusatorem autem atroci in causa nec patronum in miserabili iocantem feret quisquam. sunt etiam iudices quidam triuam aliqui reperiuntur, qui ne id quidem, quod in ipsos recidere possit, evitent. quod fecit Longus Sulpicius, qui, cum ipse foedissimus esset, ait eum, contra quem iudicio liberali aderat, ne faciem quidem habere liberi hominis; cui respondens Domitius Afer, Ex tui, inquit, animi sententia, Longe, qui malam faciem habet, liber non est? vitandum etiam, ne petulans, ne superbum, ne loco, ne tempore alienum, ne praeparatum et domo adlatum videatur quod dicimus. nam adversus miseros, sicut supra dixeram, inhumanus est
Abbreviated transcription (Latin):
qualia Cassii seueri. Aut leue. qualia domicii afri. Refe t his ubi quis utatur.
Nam ĩ cõuuis et quotidiano ẜmone lasciua humilis hilara õibus cõuenient t
lude̾ nũꝙͣ uelimus. longeq absit ꝓpositu illud potius amicu ꝙͣ dictũ ꝑdidi
In hac quidem pugna forensui mali michi lembu ⁊ uti. dice̾ nõ nũꝙͣ et cõ¬
tumeliose et aspere dicere ĩ aduersa:ios ꝓmissu est cũ accusare et pala ⁊ ca¬
put a litteris iste petẽ cõcessu sit. S hic quoq tamen ĩhumana uideri solet for¬
tune insectatio. uel quia culpa caret. uel quia redire ⁊ ĩ ip̃os qui obiece: ũt potest.
Primu itaq cõsiderandu est ⁊ quis in qua causa ⁊ apud quem ⁊ ĩ que ⁊ quid
dicat. Oratori minime cõuanit distortus uultu. gestusq que ĩ minimis ui¬
deri solent. Dicacitas etiam scurlis ⁊ scenica huic ꝑsone alienissima est. Nam i¬

Expanded text:
qualia Cassii Severi, aut lene, qualia Domitii Afri. refert , his ubi quis utatur. qualia Cassii Severi, aut lene, qualia Domitii Afri. refert , his ubi quis utatur. nam in convictibus et cotidiano sermone lasciva humilibus, hilaria omnibus convenient. laedere nunquam velimus, longeque absit propositum illud potius amicum quam dictum perdendi. In hac quidem pugna forensi malim mihi lenibus uti licere; quanquam et contumeliose et aspere dicere in adversarios permissum est, cum accusare etiam palam et caput alterius iuste petere concessum sit. Sed hic quoque tamen inhumana videri solet fortunae insectatio, vel quod culpa caret vel quod recidere etiam in ipsos, qui obiecerunt, potest. primum itaque considerandum est, et quis et in qua causa et apud quem et in quem et quid dicat. oratori minime convenit distortus vultus gestusque, quae in mimis rideri solent. dicacitas etiam scurrilis et scenica huic personae alienissima est.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ decipiendis expectationib dc̃tis alite: accipiendis ceterisq que neutr̃a ꝑ¬
sonam contingunt. Ideoq a me media dicunt. Item ridicula aut facimꝰ
aut dicimus.Factis cõciliatur ĩteri admixta grauitate. ut.M. cecilius p̃to:
cu sellam eius curulem Consul Isauriꝰ fregiss alteram posuit loris ĩten¬
tam. Dicebatu aute Consul a pr̃e flagris aliqn cesus Interi sine respectu
pudoris ut ĩ illa apodire ceciliana quod neq oratori neq ulli uiro graui que¬
niat Idem aũt s uultu gestuq ridiculo dictu sit. In quibus est quide sum¬
ma gr̃a s maior cu captare risu nõ uidetur. nichil eni ex his que dicut sal
gestus non urbanus cu is modus cõtigit. id porio qd̾ dicitur aut ẽ lasciuu aut
hillare Qualia Galbe pleraq aut cõtumeliosu qualia nuꝑ iam bassi. aut aspu.

Expanded text:
in decipiendis exspectationibus, dictis aliter accipiendis ceterisque, quae neutram perin decipiendis exspectationibus, dictis aliter accipiendis ceterisque, quae neutram personam contingunt ideoque a me media dicuntur. item ridicula aut facimus aut dicimus. facto risus conciliatur interim admixta gravitate: ut M. Caelius praetor, cum sellam eius curulem consul Isauricus fregisset, alteram posuit loris intentam; dicebatur autem consul a patre flagris aliquando caesus; interim sine respectu pudoris, ut in illa pyxide Caeliana, quod neque oratori neque ulli viro gravi conveniat. idem autem de vultu gestuque ridiculo dictum sit; in quibus est quidem summa gratia, sed maior, cum captare risum non videntur; nihil enim est iis, quae sicut salsgestus non inurbanus, cum iis modus contingit. id porro, quod dicitur, aut est lascivum et hilare, qualia A. Galbae pleraque, aut contumeliosum, qualia nuper iuni Bassi, aut asperum,
Abbreviated transcription (Latin):
cratianu. molle atq faceti Urgilic. Iocu uõ accipimus quod est cõtrati¬
um se. io. Namn ⁊ effinge̾ ⁊ truere ⁊ ꝓmittere interi iocus est. Dicaci
cat ẜ mone cũ risu aliquos incessente. Ieo de mosthene urbanũ fuisse
dicunt dicace negant ꝓpriu autez mẽde. qua nune loquimi est ridicu¬
lum. Ideoq hec tota disputatio a grecis perissologion ĩscribitu. Et ẽi prima
diuisio traditur eadem que est oĩs or̃onis ut sit positu ĩ rebus aut ĩ ueibis.
Risus aute maxime simplex. Aut eni ex aliis risu petimus aut ex nobis
aut ex rebus mediis. Aliena aut rep̾hendimꝰ aut refutamꝰ aut cleuamus.
aut repcutimus aut cludimus. Nr̃a ridicula udeamus Et ut uerbo Ciceroniᷤ
utar dicimus aliqua subabsu.da. Nanq cadem que si imprudentib excidãt
stulta sunt.si simulamꝰ uenusta creduntur. Te.ciu est genus ut idem dicit

Expanded text:
Horatiano, molle atque facetum Vergilio locum vero accipimus, quod est contrariHoratiano, molle atque facetum Vergilio locum vero accipimus, quod est contrarium secat sermonem cum risu aliquos incessentem. ideo Demosthenen urbanum fuisse dicunt, dicacem negant. proprium autem materiae, de qua nunc loquimur, est ridiculum, ideoque haec tota disputatio a Graecis περὶ γελοίου inscribitur. eius prima divisio traditur eadem, quae est omnis orationis, ut sit positum in rebus aut in verbis. usus autem maxime triplex; aut enim ex aliis risum petimus aut ex nobis aut ex rebus mediis. aliena aut reprehendimus aut refutamus aut elevamus aut repercutimus aut eludimus. Nostra ridicule indicamus et, ut verbo Ciceronis utar, dicimus aliqua subabsurda. namque quaedam, quae, si imprudentibus excidant, stulta sunt, si simulamus, venusta creduntur. tertium est genus, ut idem dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
esse atnce non quia sunt maxime ad risu cõpositi et Catullus cu dicit ⁊
Nulla ĩ rai magno est copore mita salis. hoc dicit ihilin corpore eiꝰ esse
riditulu. Salsu igitur erit quad nõ erit ĩsulsu uelut quoddam simplex ⁊¬
oroine ec̃dimentu quod sentitu latente Iudicio uel ut palatu excitat qd̾
it a tedi defendit or̃onem. Sanc tamen ut ille ĩ cibi⁊ paulo liberalius asꝑ¬
sus. si⁊ aie nõ sit immoditus affert aliquid ꝓprie uoluptatis ita hi quoq
ĩ dicenoͥo hnt quiddam quod nobis faciat audrendi siti. Facetu ꝙ non
tra .⁊o rie cula opinor cõsistẽ. Neq ẽĩ dicẽt Oratiꝰ. facetu Catonis genuᷤᷤ.
Nim entułu esse Uigilis deccri hanc magis ⁊ exculte cuiusdam el egc̃.¬
tin appelliiant prito. Iilioq ĩ epłie siccio hec bruti refeit uerba. nẽ
illi sunt pedͥes saceti ac dolitiis ingredienti molles. quod cõuenit cũ illo

Expanded text:
esse Atticorum, non quia sunt maxime ad risum compositi; et Catullus, cum dicit, nulla est in corpore mica salis, non hoc dicit, nihil in corpore eius esse ridiculum. salsum igitur erit, quod non erit insulsum, velut quoddam simplex orationis condimentum, quod sentitur latente iudicio velut palato, excitatque et a taedio defendit orationem. sales enim, ut ille in cibis paulo liberalius aspersus, si tamen non sit immodicus, adfert aliquid propriae voluptatis, ita hi quoque in dicendo habent quiddam, quod nobis faciat audiendi sitim. facetum quoque non tantum circa ridicula opinor consistere. neque enim diceret Horatius, facetum carminis genus natura concessum esse Vergilio. decoris hanc magis et excultae cuiusdam elegantiae appellationem puto. ideoque in epistolis Cicero haec Bruti refert verba: ne illi sunt pedes faceti ac delicatius ingredienti molles. quod convenit cum illo
Abbreviated transcription (Latin):
ma du sciamus tamen ue:boꝵ c̃a esse faciendu. cu uerba ip̃a reꝵ gr̃a sint rep¬
ta quoꝵ ea sũt maxime ꝓbabilia que sensu aĩ nr̃i optime ꝓmunt. atq ĩ aĩs ui

Expanded text:
ma, dum sciamus tamen nihil verborum causa esse faciendun, cum verba ipsa rerum gratia sint repma, dum sciamus tamen nihil verborum causa esse faciendun, cum verba ipsa rerum gratia sint reperta; quorum ea sunt maxime probabilia, quae sensum animi nostri optime
Abbreviated transcription (Latin):
opus est studio p̃cedente ⁊ acquisita facultate et qͣi reposita. Natiq ista q̃rendi
ĩdicandi comꝑandi anxietas dum discimus adhibenda est. non cu dicimus
Alioquin sicut qui pr̃imoniu nõ pararunt subinde querũt. ita ĩ or̃one ꝗ non
satis laborant si p̃parata uis dicendi fucut erit ĩofficiosi non ut ad requisita re¬
spondere s ut sine sensibus inhẽre uideantu atq ut umbra corpus sequitur
ĩ hac ip̃a cura est alicui satis Nam cu latina sig̃ntia ornata cu apte sunt col¬
locata quid est prius laboremus. Quibusdam tamen nullus finis calũman¬
di est et cu singulie pene sillabis cõmorandi. qui etia quu optima sint repta
querit aliquid quod sit magis antiquu. remotu. inopinatũ. nec ĩtelligũt iacẽ
sensus in orone. in qua uerba laudantur ¶ Sit igitu: cura elocutionis ꝙͣ mari¬

Expanded text:
opus est studio praecedente et acquisita facultate et quasi reposita. namque ista quaerendi, opus est studio praecedente et acquisita facultate et quasi reposita. namque ista quaerendi, iudicandi, comparandi anxietas, dum discimus, adhibenda est, non dum dicimus. alioqui sicut, qui patrimonium non pararunt, sub diem quaerunt, ita in oratione, qui non satis laboravit. sin praeparata dicendi vis fuerit, erunt in officio, non ut requisita respondere, sed ut semper sensibus inhaerere videantur atque eos ut umbra corpus sequi. sed in hac ipsa cura est aliquid satis. nam cum Latina, significantia, ornata, cum apte sunt collocata, quid amplius laboremus? quibusdam tamen nullus est finis calumniandi se et cum singulis paene syllabis commoriendi, qui etiam, cum optima sunt reperta, quaerunt aliquid quod sit magis antiquunm, remotum, inopinatum, nec intelligunt iacere sensus in oratione, in qua verba laudantur. sit igitur cura elocutionis quam maxi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓpria sint ⁊ dilucida et ornata ⁊ apte collocentu si tota uita laborandu est
oĩs studioꝵ fructus am̃isius est. Atq ple:osq uideas herentes circa singula
et du ĩueniunt ⁊ du inuenta ponderant ac dimẽtiuntur. Que si id circo fierẽt
ut semꝑ optimne uterentu ab ominanda tñ hec infelicitas erat.que ꝯcursu
dicendi refrenat. et calorem cogitationis extinguit mora et differentia. Aliẜ
eni et ut sic dicam pauꝑ orato est qui nillu uerbu equo aĩo ꝓdere põt. S
ne ꝑdet quidei ratione loquendi primu cognouerit tu lectione multa et
idonea coꝑiosa sibi uerboꝵ supellectilem cõꝑarit. et huic adhibuerit artem
collocandi Deinde hec oĩa exeicitatione plirima roborarit. ut semꝑ ĩ promptu
sint et ante oculos. Nanq et hic quid fecent. si res cu nõib suis occurierẽt. S

Expanded text:
ut propria sint et dilucida et ornata et apte collocentur, si tota vita laborandum est, ut propria sint et dilucida et ornata et apte collocentur, si tota vita laborandum est, omnis studiorum fructus amissus est. atqui plerosque videas haerentes circa singula et dum inveniunt et dum inventa ponderant ac dimetiuntur. quod si ideirco fieret ut semper optimis uterentur, abominanda tamen haec infelicitas erat, quae et cursum dicendi refrenat et calorem cogitationis extinguit mora et diffidentia. miser enim et, ut sic dicam, pauper orator est qui nullum verbum aequo animo perdere potest. sed ne perdet quidem, qui rationem loquendi primum cognoverit, tum lectione multa et idonea copiosam sibi verborum supellectilem compararit et huic adhibuerit artem collocandi, deinde haec omnia exercitatione plurima roborarit, ut semper in promptu sint et ante oculos. namque ei qui id fecerit simul res cum suis nominibus occurrent. sed
Abbreviated transcription (Latin):
et fidem ãmittunt ꝑꝑ id quod sensus obumbrant et uelut leto gramine sata str̃a¬
gulant. Nam et quod recte dici potest cuciumus amore uerboꝵ. Et quod sa¬
tis dictu est repetimus. et quod uno uerbo patet pluibus honeramꝰ. Et pleraq
sig̃re melius putamus ꝙ dicere Quid ꝙ nͥ iam ꝓpriu placet du paꝵ creditur di¬
ẜtu qd et alur dixiss. A coruptissimo quoq poetaꝵ figuras seu translationes mu¬
tuamur. Tu demu ĩgeniosi scilicet si ad intelligendoe nos opus sit ĩgemo. at¬
q satis aꝑte Cicero preceꝑat ĩ dicendo uitiu uel maximu esse a uulgari gñe o
or̃onis atq a cõsuctudine toĩs sensus abhoriere. S ille et durus atq ĩeiudi¬
tus. Nos melius quibus sordent oĩa que natura ditauit qui nõ ornamẽta
queuimus s lenocinia quasi uõ sit uerboꝵ nisi reiicio herentiu uirtus. que

Expanded text:
et fidem amittunt propter id quod sensus obumbrantur et velunt, aeto gramine sata stranet fidem amittunt propter id quod sensus obumbrantur et velunt, aeto gramine sata strangulantur. nam et quod recte dici potest circumimus amore verborum et quod satis dictum est repetimus et quod uno verbo patet pluribus oneramus et pleraque significare melius putamus quam dicere. quid quod nihil iam proprium placet, dum parum creditur disertum quod et alius dixisset? A corruptissimo quoque poetarum figuras seu translationes mutuamur, tum demum ingeniosi scilicet, si ad intelligendos nos opus sit ingenio. atqui satis aperte Cicero praeceperat, in dicendo vitium vel maximum esse a vulgari genere orationis atque a consuetudine communis sensus abhorrere. sed ille est durus atque ineruditus; nos melius, quibus sordet omne quod natura dictavit, qui non ornamenta quaerimus sed lenocinia, quasi vero sit ulla verborum nisi rei cohaerentium virtus; quae
Abbreviated transcription (Latin):
bris ⁊ luxurriosus exornat s detegit mentem. Similite illa translucida et .¬
u̾sicolo: quorunda elocutio res ip̃as effeminat que illo uerboꝵ habitu uestien¬
tur. Cura eigo ueiboꝵ reꝵ uolo esse solicitudinem. Nam plerunq optime rebus
coherent et cernintu solo lumine. At nos que imus illa tanꝙͣ lateant semꝑseq
subducant. Ita nunꝙͣ putamu cuca id esse de quo dicẽdu est. s ex aliis locis pe¬
timus et inuentis ui afferimus. maiore aĩo aggredienda eloqñtia est que si toto
co:pore ualet ungues polue et capillu repone:e non existimanit ad curam sua
pertinere. S euenit plerunq ut ĩ hac diligentia deterior fiat or̃o pͥmu q sunt
optima minime accesita et simplicibus et ab ip̃a uaretate ꝓfectis siłia. Nem illa
que cura fatentur et ficta atq cõposita uideri etiam uolunt nec gr̃am cõsequũtur

Expanded text:
ris et luxuriosus non corpus exornat, sed detegit mentem. similiter illa translucida et vris et luxuriosus non corpus exornat, sed detegit mentem. similiter illa translucida et versicolor quorundam elocutio res ipsas effeminat, quae illo verborum habitu vestiantur. curam ergo verborum, rerum volo esse sollicitudinem. nam plerumque optima rebus cohaerent et cernuntur suo lumine; at nos quaerimus illa, tanquam lateant semper seque subducant. ita nunquam putamus circa id esse de quo dicendum est, sed ex aliis locis petimus et inventis vim adferimus. maiore animo aggredienda eloquentia est, quae si toto corpore valet, ungues polire et capillum reponere non existimabit ad curam suam pertinere. sed evenit plerumque ut in hac diligentia deterior etiam fiat oratio, primum, quia sunt optima minime arcessita et simplicibus atque ab ipsa veritate profectis similia. nam illa, quae curam fatentur et ficta atque composita videri etiam volunt, nec gratiam consequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersis opponendi refutatio reẜuandi ꝑor̃oni. an ꝑ tota oronem diffiniendi
affectus. de uire priꝰ an d̾ equitate dicendu. an ante acta cͥmina: an de quibus
uidiciu est prius obiiccre uł diluere cõuenat.Si multiplites cause crunt quis
ordo faciendus que testimonia tabule ue cuiusq gn̾is ĩ actione recitande qua
reẜuande. Hec est uelut impatoria uirtus copias suas ꝑtiẽtis. ad casus pliorũ.
retinentis partes ꝑ castella tuenda custodiendas ue uibes petendos cõmeatꝰ. ob¬
sidenda itinera mari demq ac teria diuidentis. SED hec ĩ or̃one p̃stãt cum¬
iures. Nanq colorata et astricta et lacertis. expressa sunt s eadem siquis uolo¬
sa atq fucata muliebrite: comat fedissima ip̃a forma labo: e et cultus cõcessos
eq magnificos addit hõibus: ut greci uesu testatu ẽ auto.itate. At mulie

Expanded text:
universis opponenda refutatio, reservandi perorationi an per totam actionem diffundendi universis opponenda refutatio, reservandi perorationi an per totam actionem diffundendi adfectus, de iure prius an de aequitate dicendum; anteacta crimina an de quibus iudicium est prius obiicere vel diluere conveniat; si multiplices causae erunt, quis ordo faciendus, quae testimonia tabulaeve cuiusque generis in actione recitandae, quae reservandae. haec est velut imperatoria virtus copias suas partientis ad casus proeliorum, retinentis partes per castella tuenda custodiendasve urbes, petendos commeatus, obsidenda itinera, mari denique ac terra dividentis. sed haec in oratione praestabit, cuvires, namque et colorata et adstricta et lacertis expressa sunt; at eadem si quis volsa atque fucata muliebriter comat, foedissima sint ipso formae labore. Et cultus concessus atque magnificus addit hominibus, ut Graeco versu testatum est, auctoritatem; at mulieb
Abbreviated transcription (Latin):
u sunt s discentiu. Nam medici quid in quoq ualitudinis gn̾ẽ faciẽdu sit sci¬
unt. quid quibusq signis ꝓuidendu docebit ui sentiendi pulsus uenaꝵ coloris.
motus. spritus. meatus. coloris distantia. que sua cuiusq sunt ĩgeniu dabit.
Quare plurima petimus a nobie ⁊ cũ causis deliberannis cogitemusq hõĩes
cause dispositio. Que nõ cõstitui nisi uelut ĩ re p̃nte põt. Ui assũmendu probe¬
miu. ubi õmittendu ubi utendu. expositione cõtinua. ubi partita. ubi ab ini¬
tiis incipiendu. ubi more homerico e mediis uel ultimis. ubi oĩo nõ erponẽdũ¬
qñ a leuioribus: qñ ĩ causa ꝓponende ꝓhemiis q̃ones. qua p̃paratione p̾muniende.
quid iudicis aĩus accipe possit stati dictu. quo paulati deducendus singalis an

Expanded text:
um sunt, sed discentium. nam medicus, quid in quoque valetudinis genere faciendum sium sunt, sed discentium. nam medicus, quid in quoque valetudinis genere faciendum sit, quid quibusque signis providendum, docebit; vim sentiendi pulsus venarum, coloris modos, spiritus meatum, caloris distantiam, quae sui cuiusque sunt ingenii, non dabit. quare plurima petamus a nobis et cum causis deliberemus cogite musque homines causae dispositio, quae nullo modo constitui nisi velut in re praesente potest: ubi adsumendum prooemium, ubi omittendum, ubi utendum expositione continua, ubi partita, ubi ab initiis incipiendum, ubi more Homerico e mediis vel ultimis, ubi omnino non exponenduquando a levioribus; qua in causa praeponendae prooemiis quaestiones, qua praeparatione praemuniendae, quid iudicis animus accipere possit statim dictum, quo paulatim deducendus, singulis an
Abbreviated transcription (Latin):
ea scierit esse tractandũ uerbis legis standu sit an uoluntate. Huius ip̃iꝰ ꝑticule
aliquod iitiu fecerit. Deide ꝓrime subnecten struxit or̃one. ut pars bõĩs est
manus cius digiti illoꝵ quoq articuli Est et hoc quod scriptor demõstrare nõ pos¬
sit nisi certa diffinitaq materia S quid una faciat aut altera quinimo centum
ac mille ĩ re finita que materia p̃ceptoris est ĩ alieno atq alio gn̾e quotidie ostendẽ
quis ordo sit reꝵ ⁊ que copulatio. ut paulati fiat usus et ad similia tr̃asitus. Tra¬
dieni oĩa que pa:s efficit nõ pñt. Nam quis pictor oĩa que ĩ rex ñã sunt adum¬
brare didicit: S ꝑcepta semel imitandi rõne assimilabit quicquid accepit. Qui ᷤ
non fabe: uasculu aliquod quale nunꝙͣ uiderat facit: Queda uõ non docẽti¬

Expanded text:
ea scierit esse tractandum, verbis legis standum sit an voluntate, huius ipsius particulae ea scierit esse tractandum, verbis legis standum sit an voluntate, huius ipsius particulae aliquod initium fecerit, deinde proxima subnectens struxerit orationem, ut pars hominis est manus, eius digiti, illorum quoque articuli. hoc est quod scriptor demonstrare non possit, nisi certa definitaque materia. sed quid una faciet aut altera, quin immo centum ac mille in re infinita ? Praeceptoris est, in alio atque alio genere cotidie ostendere, quis ordo sit rerum et quae copulatio, ut paulatim fiat usus et ad similia transitus. tradi enim omnia, quae ars efficit, non possunt. nam quis pictor omnia, quae in rerum natura sunt, adumbrare didicit? sed percepta semel imitandi ratione adsimulabit quidquid acceperit. quis non faber vasculum aliquod, quale nunquam viderat, fecit? quaedam vero non docenti
Abbreviated transcription (Latin):
disputatu uõ quod est ĩ lege. syllogisinus de co qd̾ nõ est amphibologie lis ĩ diu̾sum
trabit. legu ꝯͣuaru ex diu̾so pugna est. Neq ĩmerito. et recepta ẽ a doctissimis hec
dr̃a.et apud plurimor. ac prudentissimos durat. Et de hoc quide gn̾ẽ disceptationis
etia si nõ oĩa tradi tñ aliqua potuerũt. Sunt alia que nisi ꝓposita de qua dictu est i¬
S he ip̃e partes hñt ruisus ordinẽ suu. Nam ⁊ ĩ ꝓbemio pͥmu est abiquid ac secũdu
ac deincepe q̃o oĩs ac locus ht̃ sua dispositione ut Thesis etiam simplices si forte
satis erit diuidendo ꝑdat qui cõtrone.siam ĩ hec dixerit an om̃e p̃miu uiro forti
dandu sit an ex priuato. an nuptie anea que nupta sit. an et deinde cu fucrit de
prima q̃one dicendu passi et ut quicũq ĩ mente ueniet miscuerit non pͥmu in

Expanded text:
disputat iure quod est in lege, syllogismus de eo quod non est. amphiboliae lis in diversum disputat iure quod est in lege, syllogismus de eo quod non est. amphiboliae lis in diversum trahit, legum contrariarum ex diverso pugna est. neque immerito et recepta est a doctissimis haec differentia et apud plurimos ac prudentissimos durat. Et de hoc quidem genere dispositionis, etiamsi non omnia, tradi tamen aliqua potuerunt. sunt alia quae, nisi proposita de qua dicendum est sed hae ipsae partes habent rursus ordinem suum. nam et in prooemio primum est aliquid et secundaestio omnis ac locus habet suam dispositionem ut theses etiam simplices. nisi forte satis erit dividendi peritus, qui controversiam in haec diduxerit, an omne praemium viro forti dandum sit, an ex privato, an nuptiae, an eius quae nupta sit, an hae; deinde, cum fuerit de prima quaestione dicendum, passim et ut quidque in mentem veniet miscuerit, non primum in
Abbreviated transcription (Latin):
ute fit secundu nã magis ẜmo semꝑ utru sit equius utru is qui scripsit
ac si dixit noluerit. Quaꝵ ĩ utranq ꝑtem satis ex iis que de cõiectura ⁊ qͣlita¬
te diximus p̾ceptu est.
Si AUTE M quedam inter hos status cognatio slam ⁊ ĩ finitio¬
ne que sit uoluntas noĩs queritur. ut ĩ syllogismo qui secũdus
Da finitione statues est. quo spectatur quid uolueut scriptor et e cõ¬
trariis legibus duosesse scripti et uoluntatis status apparet. Rursus et finitio quodãm̃o⁊
amphibologia cu ĩ duas ꝑte. deducatu. ĩtellectus nõis scriptũ ⁊ uolũtas habet ĩ ue bis
ioti q̃onem quod idem antinonia petitur Ideoq oĩa hec quiddam scriptu et uolũtatẽ
esse direrunt Alii in scripto ⁊ uoluntate amphibologia esse que ficit qonem ¶ St̃d di¬
nem ht generalem et que esse etia citra cõplexu cause pñt scriptu et uoluntas de eo

Expanded text:
uter sit secundum naturam magis sermo, semper, utrum sit aequius, utrum is, qui scripsit ac dixit, voluerit. quarum in utramque partem satis ex his, quae de coniectura et qualitate diximus, praeceptum est. est autem quaedam inter hos status cognatio. nam et in finitione, quae sit voluntas nominis, quaeritur, et in syllogismo, qui secundus a finitione status est, spectatur quid voluerit scriptor; et cotrarias leges duos esse scripti et voluntatis status apparet. rursus et finitio quodammodo est amphibolia, cum in duas partes diducatur intellectus nominis. scriptum et voluntas habet in verbis iuris quaestionem, quod idem antinomia petitur. ideoque omnia haec quidam scriptum et voluntatem esse dixerunt, alii in scripto et voluntate amphiboliam esse, quae facit quaestionem. sed diis quaestionem habet generalem, et quae esse etiam citra complexum causae possit; scriptum et voluntas de eo
Abbreviated transcription (Latin):
cui simile uitiu est apud no siquis sublimia humilibus uetera nouiᷤ
poctica uulgaub misceat. Ia enii tale est monstru quale oratiꝰ i pͣ parte¬
libri de arte poetica fingit. Humano capiti ceruic̾ẽ pictor equina Iungẽ si ue¬
lit et ea esse ex diuersis naturis subiciat Ornatu est quod ꝑspicuo ac ꝓbabili
tidiora faciat quod ꝓpric dixeris cultu Itaq enatcion cuius. ĩ p̃ceptis nauatio¬
nie feci uritute quia plus est euidentia uel ut alii dñt representatio. Quia pspicu

Expanded text:
Cui simile vitium est apud nos, si quis sublimia humilibus, vetera novis, poetica vulgaribus misceat. id enim tale monstrum, quale Horatius in prima partelibri de arte poetica fingit: humano capiti cervicem pictor equinam iungere si velit, et cetera ex diversis naturis subiiciat. ornatum est, quod perspicuo ac probabili tidiora faciat, quod proprie dixeris cultum. itaque ἐνάργειαν cuius in praeceptis narrationis feci mentionem, quia plus est
Abbreviated transcription (Latin):
uem mortem accidere forti uiro posse.nec ĩmatura Consulori nec misia sapien¬
ti. Que oĩa sũt optima dc̃ta. S cur ꝓprie nomẽ urbanitatis accipiat non uidro
Ꝙ si nõ totus ut mͥ uidetur oronis color merctu. s etiam singuli dictie. tribu¬
endu est illa potiu s urbe ex serio dixeri que sũt gn̾is eiusdem q̃ ridicula
dicuntu et tamẽ ridicula nõ sunt. De polione asimio seuis locisq parite. ac¬
cõmoclato dictui est esse oiu horaꝵ ⁊ de actore facile dicente ex tempore ĩge

Expanded text:
osse nec inmaturam consulari neque miseram sapienti. quae omnia sunt optime dicta; sed cur proprie nomen urbanitatis accipiant, non video. quod si non totius, ut mihi videtur, orationis color meretur, sed etiam singulis dictis tribuendum est, illa potius urbana dixerim, quae sunt generis eiusdem, quo ridicula dicuntur et tamen ridicula non sunt, ut de Pollione Asinio seriis iocisque pariter accommodato dictum est esse eum omnium hor
Abbreviated transcription (Latin):
uisci nͥ miurias. et contumeliosi quod attico de pomptio ⁊ cesre. habeo que fugia

Expanded text:
visci nisi iniurias; et contumeliosi, quod Attico scripsit de Pompeio et Caesare, habeo , quem fugiam; visci nisi iniurias; et contumeliosi, quod Attico scripsit de Pompeio et Caesare, habeo , quem fugiam;
Abbreviated transcription (Latin):
faciet orator. Quas si recipimus finitiones quicꝗd benedicetu et urbane doti
nomẽ accipiet. Ceteꝵ illi qui ħ ꝓposuerat consentanea fuit illa diuisio ut dc̃oꝵ
urbanoꝵ alia seria alia iocosa alia media facẽt. Nam eadem est õiu bñ dictox
Ueru micbi etia iocosa uidentur posse non satis urbane referai. Nam meo ꝗdem
iudicio illa est urrbanitas in qua nichil absonu nichil agreste. nichil ĩ cõditum
nihil pegrimi n sensu neq uerbis neq ore gustu ue possit dep̃hendi ut non
tam sit ĩ singulis dictis ꝙͣ in toto colore dicendi qualis apud grecos atticissimoᷤᷤ
ille reddens athenaꝵ ꝓpriu sapore. Ne tamen Iudiciu marsi hoĩs cruditissi¬
mi subtraha.Seria ꝑtitu: in tria gn̾a honorificu cõtumeliosu mediu et ho¬
norifici ponit cxemplu Ciceronis quod ꝓligario apud cesaiem qui nichil soles obli¬

Expanded text:
faciet orator. quas si recipimus finitiones, quidquid bene dicetur, et urbane dicti faciet orator. quas si recipimus finitiones, quidquid bene dicetur, et urbane dicti nomen accipiet. ceterum illi, qui hoc proposuerat, consentanea fuit illa divisio, ut dictorum urbanorum alia seria, alia iocosa, alia media faceret. nam est eadem omnium bene dictorum. verum mihi etiam iocosa quaedam videntur posse in non satis urbana referri. nam meo quidem indicio illa est urbanitas, in qua nihil absonum, nihil agreste, nihil inconditum, nihil peregrinum neque sensu neque verbis neque ore gestuve possit deprehendi; ut non tam sit in singulis dictis quam in toto colore dicendi, qualis apud Graecos ἀττικισμὸς ille reddens Athenarum proprium saporem. ne tamen iudicium Marsi, hominis eruditissimi, subtraham, seria partitur in tria genera, honorificum, contumeliosum, medium. et honorifici ponit exemplum Ciceronis pro Ligario apud Caesarem, qui nihil soles obli
Abbreviated transcription (Latin):
neq eni de zisu s de urbanitate est opus institutũ. qua ꝓpria esse nostre
uirtus quedam ĩ breue dictu coacta ⁊ apta ad delectandos mouendos.¬
q hõies ĩ omne affectu maxime idonea ad resistendũ. uel ad lacessen¬
du ꝓ ut queq res ac ꝑsona desiderat. cui si breuitatis exceptionẽ d̾traxͥiᷤ
omnis oronis ui.tutes cõplexa sit. Nam sicut ista rebus ⁊ psome ⁊ ĩutris
q opoiteat dicẽ ꝑfecte eloqͣ̃ntie est. Cut aũt breuẽ esse eam uoluent ne¬
scio quidem At qua ĩ eode libro dicat fuisse et ĩ multi nar. andi irbani¬
tatem paulo post ita finit Catonis ut ait op̾ione secutus. Urbanꝰ hõ erit
cuius multa benedicta responsaq erũt ⁊ ꝙ ĩ ẜmonib. circulis. cõuiuiis. Itẽ
ĩ cõtionibus oĩ deniq loco ridicule cõmodeq dicet. risus crunt quicũq hec

Expanded text:
neque enim ei de risu sed de urbanitate est opus institutum, quam propriam esse nostrae neque enim ei de risu sed de urbanitate est opus institutum, quam propriam esse nostrae virtus quaedam in breve dictum coacta et apta ad delectandos mouendosque homines in omnem adfectum animi, maxime idonea ad resistendum vel lacessendum, prout quaeque res aut persona desiderat. cui si brevitatis exceptionem detraxeris, omnes orationis virtutes complexa sit. nam si constat rebus et persteat dicere perfectae eloquentiae est. cur autem brevem esse eam voluerit, nescio, cum idem atque in eodem libro dicat fuisse in multis narrandi urbanitatem. paulo post ita finit, Catonis ut ait opinionem secutus, urbanus homo erit, cuius multa bene dicta responsaque erunt, et qui in sermonibus, circulis, conviviis, item in contionibus, omni denique loco ridicule commodeque dicet. risus erunt, quicunque haec
Abbreviated transcription (Latin):
feruntur. ut Seruius dolobelle. cu intenogaret an dñs eius auctionẽ ꝓpo¬
suiss domu inquit uendidit ¶ Dep̃hensi interi pudoie suu ridiculo aliqͦ
explicant. ut qui testem dicente se a reo uulneratu ĩte.:ogau̾at an cicatri¬
cem haberet cu ille ingente ĩ femore ostendiss latus inquit oportumꝰ.
ꝓferebat chirographus esset ⁊uerus inquit dñe has aut accepi sp̃ẽs aut
inueni freq̃ntissimas ex quibus ridicula ducẽntur. Si repeta necesse est ĩ¬
qui maxime uarius. Ita hec ne omisisse ude:etur attigi. Illa autez quod
de usu ip̃o ⁊ modo iocandi cõplexus su adeo infirma s plane necessaria. hi ᷤᷤ
adicit Domitius marsus qui de ubanitate diligentissime scripsit q̃da
nõ ridicula s cuilib scuerissime oroni cõuenientia elegãte. dicta ꝯꝓprio
quodam lepore iocunda que sunt quidem urbana s risu tamen nõ habent.

Expanded text:
feruntur: ut servus Dolabellae, cum interrogaretur an dominus eius auctionem propoferuntur: ut servus Dolabellae, cum interrogaretur an dominus eius auctionem proposuisset, domum , inquit, vendidit. Deprehensi interim pudorem suum ridiculo aliquo explicant: ut, qui testem dicentem se a reo vulneratum interrogaverat an cicatricem haberet, cum ille ingentem in femine ostendisset, latus , inquit, oportuit.n tabulis, quas proferebat, chirographus esset, et verus, inquit, domine. has aut accepi species aut inveni frequentissimas, ex quibus ridicula ducerentur; sed repetam necesse est, inqui est maxime varius. itaque haec, ne omisisse viderer, attigi; illa autem, quae de usu ipso et modo iocandi complexus sum, audeo confirmare esse plane necessaria. his adiicit Domitius Marsus, qui de urbanitate diligentissime scripsit, quaedam non ridicula, sed cuilibet severissimae orationi convenientia eleganter dicta et proprio quodam lepore iucunda; quae sunt quidem urbana sed risum tamen non habent.
Abbreviated transcription (Latin):
ut cicero ĩ artiu noĩe Calidiu ⁊ Uersutiu cu is ĩ quadam causa suspectus esset
nisi quia Uixes interuasit lentius Scu uerbis ex ꝑte mutatis. ut ĩ eu qui cum
antra stultissimus esset hĩtus post accepta hereditate primus sentenciã ro¬
gabatur cuius hereditas esset qua uocant sapientia ꝓ illo facilitas est seu fi¬
homine ĩ aqua lapso ⁊ ut alleuarentu roganti tollat te qui non nouit. Ex hi¬
storia etia docere urbanitate eruditu. ut Ciceio fecit. cu ei testem ĩ iudicio
Uenis roganti dixisset hortensius. non intelligo hec enigmata. Atqui debe ᷤᷤ
inquit cu spingem domi habeas. Acceꝑat aute ille a łere spingem eneam
magne pecunie. Sub absurda illa constant stultissimi mutatione et q̃ nisi
fingantu stulta sunt ut qui mirantib ꝙ humile candelabru emiss supra¬

Expanded text:
ut Cicero in Lartium, hominem callidum et versutum, cum is in quadam causa suspectus esset, ut Cicero in Lartium, hominem callidum et versutum, cum is in quadam causa suspectus esset, nisi si qua Ulixes interrasit Lartius; seu verbis ex parte mutatis, ut in eum qui, cum antea stultissimus esset habitus, post acceptam hereditatem primus sententiam rogabatur, hereditas est, queam vocant sapientiam, pro illo, felicitas est; seu fihomini nequam lapso et, ut allevaretur, roganti, tollat te qui non novit. Ex historia etiam ducere urbanitatem eruditum est: ut Cicero fecit, cum ei testem in iudicio Verris roganti dixisset Hortensius, Non intelligo haec aenigmata. atqui debes, inquit, cum Sphingem domi habeas; acceperat autem ille a Verre Sphingem aeneam magnae pecuniae. subabsurda illa constant stulti simulatione; quae, nisi fingantur, stulta sunt: ut, qui mirantibus, quod humile candelabrum emisset, pra