comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
geniosos & adeã ꝑuenire diligentes & pios quã uis ingenio
tardiores Hon enĩ datũ. ẽ. illud talentũ ei qui acceꝑat duo
Hab& enĩ hoc qui ⁊ iã in actione & in cognitione bene uiuit.
sedei qui acceꝑat quinq Nondũ eñ hab& ad et̃na contẽplan¬
da idoneã mentis aciẽ qui uisibilib tantũ. id.ẽ. tẽporalib cre
dit. sed habere potest qui hoꝵ om̃ium sensibiliũ dm̃ artificem
laudat. & eũ ꝑsuad& fide & spectat spe & quęrit caritate :
Quȩ cũ ita sint. hortor uos homines carissimi & ꝓximi mei. meq
ipsũ hortor uobiscũ ut adid quo nos ꝑsapientiã suã ds̃ hortat᷑
quanta possumus cele ritate curramus. Nondiligamus mun-
nẽ dolor᷑ tormentoꝵq ueniamus. Non diligamus certamina :
ne angłis qui talib gaudent in potestatẽ demur humiliandi uin¬
cendi uerberandi. Nondiligamus uisibilia spectacula: ne ab ipsa
ueritate oberrando & amando umbras intenebras ꝓiciamur

Expanded text:
geniosos, et ad eam pervenire diligentes, et pios, quamvis ingenio tardiores. Non enim datum est illud talentum ei qui acceperat duo habet enim et hoc, qui jam in actione et in cognitione bene vivit sed ei qui acceperat quinque. Nondum enim habet ad aeterna contemplanda idoneam mentis aciem qui visibilibus tantum, id edit; sed habere potest qui horum omnium visibilium Deum artificem laudat, et quidem persuadet fide, exspectat spe et quaerit charitate. Quae cum ita sint, hortor vos, homines charissimi et proximi mei, meque ipsum hortor vobiscum, ut ad id quo nos per sapientiam suam Deus hortatur, quanta possumus celeritate curramus. Non diligamus mundunem dolorum tormentorumque veniamus. Non diligamus certamina, ne angelis qui talibus gaudent, in potestatem demur, humiliandi, vinciendi, verberandi. Non diligamus visibilia spectacula, ne ab ipsa veritate aberrando et amando umbras, in tenebras projiciamur
Abbreviated transcription (Latin):
gant in eisdppeliteris quarũ studiosi s̃ legunt. qm̃ dñs¬
etiã de signis quantũ ad uerba ꝑtine. t dictas. restat
ut de proferendiseis quȩ sentimꝰ. sequenti uolumine

Expanded text:
gant. in eis quippe litteris, quarum studiosi sunt, legunt, quongant. in eis quippe litteris, quarum studiosi sunt, legunt, quonetiam de signis, quantum ad verba pertinet dicta sint. Restat ut de proferendis eis quae sentimus, sequenti volumine,
Abbreviated transcription (Latin):
N ãsimittit ad om̃sgentes diabolus angłos suos: tam̃ in t̃ra
corpeiꝰ ñĩpse c̃terit᷑ nisi qr ipse ẽ incorpore suo qđ con¬
tritũ fit puluis quẽ ꝓiciat uentꝰ a faciȩ trȩ. Hȩ aucem
om̃s regulȩ excepta una regulaueuocat᷑ de ꝓmissis
& lege aliud exalio facunt intelligi. qđ ẽ ꝓpͥũ tropice
& si nom̃ipsius tropi in loquendiarte ñ inuenit᷑ tropica
locuno ẽ . Iuecũ fic ubi fierisolet : sine labore seqͥt᷑ intellatꝰ
iutoria tribuunt᷑ Proinde sic̃ in uerb ꝓpriis deqͥb superi
disputauimꝰ ubire s ut dicunt᷑ intelligendȩ s : sic intrans lacis
quȩ facut tropicas locutiones. ubi aliud exalio intelli¬
gendũ ẽ deqͥb hucusq quantũ insũ c̃ satis egimꝰ Nonsolũ
ad monendi s̃ studiosi uenerabiliũ litterarũ. ut inscrip¬
turis sc̃is genera locutionũ sciant & qͦmͦ apdeas hicialiqͥd

Expanded text:
Nam etsi mittit ad omnes gentes diabolus angelos suos, tamen in terra Nam etsi mittit ad omnes gentes diabolus angelos suos, tamen in terra corpus ejus, non ipse conteritur; nisi quia ipse est in corpore suo, quod contritum fit ut pulvis quem projicit ventus a facie terrae. Hae autem omnes regulae, excepta una quae vocatur de Promissis et Lege, aliud ex alio faciunt intelligi, quod est proprium tropicae etsi nomen ipsius tropi in loquendi arte non inuenitur, tropica locutio est. quae cum fit, ubi fieri solet, sine labore sequitur intelleciutoria tribuuntur. proinde sicut in uerbis propriis, de quibus superius disputauimus, ubi res ut dicuntur intellegendae sunt, sic in translatis, quae faciunt tropicas locutiones, ubi aliud ex alio intellegendum est, de quibus huc usque, quantum uisum est, satis egimus, non solum admonendi sunt studiosi uenerabilium litterarum, ut in scripturis sanctis genera locutionum sciant et quomodo apud eas dici aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ista seruari. qr & ipsareuelatio dñi ad eandẽ horã
ꝑtinet que die udicii t̃minabit᷑ Septima ticho¬
mii regulaẽ : tadẽq postrema. dediabolo & eiꝰ
in regno &gła sempit̃na. Sic̃ergo in pͥma regula
quã uocat dedño & eiꝰ corpore. iigilandũ est
ut intelligat᷑. cũ deuna eadẽq ꝑ sona scriptura
loqͥt᷑. qͥd conueniat capiti qͥd corpori: ita & in ista nouissima
possit agnosci. qđ habet ñ solũ in eis qͥ manist stiffime
fornss sedineis etiã qͥcũ ad ipsũ ꝑtineant. tam̃ ad tẽpꝰ
miscent᷑ eccłȩ. donec unꝰqͥsq deuita ex eat. uł a frum̃to
palea uentil abro ultimoseparet᷑. qđ enĩ scriptũ est
apđẽsaiã. qͦmͦ cecidit decȩlo lucifer maneoriens
& cetera que subsiguraregis babilonie deeidẽ ꝑsona uł
ad eandẽ ꝑsonã dictas impsa contextione sermonis
dediabolo utiq intelligunt᷑ & tam̃ qđ ibidictũ ÷ c̃tritꝰ ẽ.
in t̃ra qͥmittit ad om̃sgentes ñ totĩ psi capiti c̃gruit.¬

Expanded text:
elatio Domini ad eamdem horam pertinet quae die judicii terminabitur, Septima Tychonii regula est eademque postrema de diabolo et ejus in regno et gloria sempiterna. Sicut ergo in prima regula, quam vocat de Domino et ejus corpore; vigilandum est ut intellegatur, cum de una eademque persona scriptura loquitur, quid conueniat corpori, quid capiti: ita et in ista nouissima possit agnosci, quod habet non solum in eis qui manifestissime foris sunt, sed in eis etiam qui, cum ad ipsum pertineant, tamen ad tempus miscentur ecclesiae, donec unusquisque de hac uita exeat uel a frumento palea ueapud Isaiam, Quomodo cecidit de coelo Lucifer mane oriens , et caetera, quae sub figura regis Babyloniae de eadem persona, vel ad eamdem personam dicta sunt in ipsa contextione sermonis, de diabolo utique intelliguntur; et tamen quod ibi dictum est, Contritus est in terra, qui mittit ad omnes gentes, non tot
Abbreviated transcription (Latin):
quo reuelabitur . Illa horaqͥerit intecto. & iasa
eiꝰ indomo: ñ descendec tollere illa & qui in a¬
gro similit̃ ñ reuertat᷑ retro. meminerit
uxoris loth: Nunqͥd cũ dñs fuerit reuelatꝰ tunc s¬
ista seruanda neqͥsq retro respicit id ẽ. uitã p̃te¬
ritã cuirenuntiauit in qͥrat. & ñ potiꝰistotẽ pore
Vt cũ fuerit reuelatꝰ retributionẽ peis quȩ qͥsq ser¬
uat uł contẽpsit inueniat. & tam̃ qi dictũ ẽ. milla
hora : tunc putant᷑ ista seruanda cũ fuerit dñ sreae¬
latꝰ nisi ad intelligendã recapitulationẽ sensus
legentis iningilet adiuuante alia scriptura. quȩ
ipsorũ apłoꝵ adhuc tẽporedamauit. filinoins¬
sima horaẽ. Tempus gͦ ipsũ quo euangłiũ p̃dicat᷑¬

Expanded text:
erit in tecto et uasa eius in domo, non descendat tollere illa; et qui in agro, similiter non reuertatur retro. meminerit uxoris Loth. numquid cum dominus fuerit reuelatus, tunc ista seruanda, ne quisquam retro respiciat, id est uitam praeteritam, cui renuntiauit, inquirat, et non potius isto temporerit revelatus, retributionem pro eis quae quisque servavit vel contempsit, inveniat? Et tamen quia dictum est, In illa hora, tunc putantur ista servanda, cum fuerit Dominus revelatus, nisi ad intelligendam recapitulationem, sensus legentis invigilet, adjuvante alia Scriptura quae ipsorum Apostolorum adhuc tempore clamavit, Filii, novissima hora est . Tempus ergo ipsum quo Evang
Abbreviated transcription (Latin):
imnelius reformetur & restituatur in integrũ in nouissima
tuba: it non iã corrũpatur neq corrũpat. Defectu autẽ
suo inpuichritudines corruptibuliores. id ẽ. penarũ ordinent:
p̃cipitatur. Hec miremur quod adhuc pulchritudines nomi¬
no Nihil eñĩ. ẽ. ordinatũ : quod nonsit pulchrũ. Et sĩc ait
apłs. Om̃is ordo adõ. ẽ. Hecesse ẽ. autẽ fateamur meliorẽ
.eẽ. hominẽ plorantẽ : quã lȩtantẽ uermiculũ: & ta sermiculi
laudẽ sine mendatio ullo copiose possũ dicere Considerars
nitorẽ coloris. figurã teretẽ corporis. pͥora cũ mediis media
cũ posteriorib congruentia. & unitatis appetentiã ꝓsuȩ
naturȩ humilitate seruantia. Nihil. ẽ. ex una parte for

Expanded text:
melius reformetur, et restituatur in integrum in novissima tuba, ut jam non corrumpatur neque corrumpat. Defectu autem suo in pulchritudines corruptibiliores, id est poenarum ordinem praecipitatur. Nec miremur quod adhuc pulchritudines nomino: nihil enim est ordinatum, quod non sit pulchrum; et, sicut ait Apostolus, omnis ordo à Deo est . Necesse est autem fateamur meliorem esse hominem plorantem, quam laetantem vermiculum: et tamen vermiculi laudem sine ullo mendacio copiose possum dicere, considerans nitorem coloris, figuram teretem corporis, priora cum mediis, media cum posterioribus congruentia, et unitatis appetentiam pro suae naturae humilitate servantia; nihil ex
Abbreviated transcription (Latin):
tellectũ cognitionẽq ꝑducit᷑. Quã quã neq auctoritatẽ
ratio pęnitus deserit. cũ consideratur cui credendũ sit & certe
sũma.ẽ. ipsius iã cognitȩ atq ꝑspicuȩ ueritatis auctoritas
Sed quia intemporalia deuenimus. & eoꝵ amor e abet̃nis
impe dimur: quȩdã temporalis medicina quȩ nonscientes
sed credentes ad salutẽ uocat: non naturȩ & excellentiȩ
sed ipsus temporis ordine pͥor est. Nã inquẽ locũ qͥsq
ceciderit : ibi deb& incũbere ut surgat. Ergo ipfis
carnalibus formis quib decinemur: nitendũ. ẽ. ad eas
cognoscendas. quas caro nonnuntiat. Eas enĩ carnales
uoco: quȩ ꝑ carnẽ sentiri que unx. id ẽ. ꝑoculos.¬

Expanded text:
tellectum cognitionemque perducit. Quanquam neque auctoritatem tellectum cognitionemque perducit. Quanquam neque auctoritatem ratio penitus deserit, cum consideratur cui sit credendum; et certe summa est ipsius jam cognitae atque perspicuae veritatis auctoritas. Sed quia in temporalia devenimus, et eorum amore ab aeternis impedimur, quaedam temporalis medicina, quae non scientes, sed credentes ad salutem vocat, non naturae et excellentiae, sed ipsius temporis ordine prior est. Nam in quem locum quisque ceciderit, ibi debet incumbere ut surgat. Ergo ipsis carnalibus formis, quibus detinemur, nitendum est, ad eas cognoscendas quas caro non nuntiat. Eas enim carnales voco, quae per carnem sentiri queunt, id est per oculos
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ cũ ipsa ꝑagebatur erit ut scriptũ. ẽ. celũ nouũ
& terra noua. non in parte laborantib animis. sed inuni¬
uersitate regnantib. Om̃ia ur̃a eñi inquit apłs: Uos¬
natura enis sed contra naturã eius. ẽ. nihilq alud. ẽ.
quã peccatũ & pęna peccati: inde intelligitur nullã
naturã ł simelius ita dicitur nullã substantĩã siue essen¬
tiã malũ. ẽẽ. neq depeccatis penisq eius animȩ efficit᷑.
ut uniuersitas ulla deformitate turpetur: quia rationa¬
lis substantia quȩ ab om̃i peccato munda. ẽ. dõ subi ec¬
uniuersita tis decora sint om̃ia &. ẽ. pulchritudo uniuersȩ
create ꝑhȩctria inculpabilis dãnationẽ peccatoꝵ. exerci¬
animȩ medicina quȩ diuina ꝓuidentia & in effabili bene¬
ficientia geritur. gradatĩ distincteq pulcherrima est
Tribuitur enĩ in auctoritatẽ atq rationẽ. Auctoritas
fidẽ flagitat. & rationi p̃parat hominẽ. Ratio ad in¬

Expanded text:
ur, sub ipsa peragetur; et erit, et scriptum est, Coelum novum et terra nova , non in parte laborantibus animis, sed in universitate regnantibus. Omnia enim vestra, inquit Apostoejus, sed contra naturam ejus est, nihilque aliud est quam peccatum et poena peccati; inde intelligitur nullam naturam, vel, si melius ita dicitur, nullam substantiam sive essentiam malum esse. Neque de peccatis poenisque ejus animae efficitur, ut universitas ulla deformitate turpetur. Quia rationalis substantia, quae ab omni peccato munda est, Deo subjecuniversitatis decora sint omnia. Et est pulchritudo universae creaturae per haec tria inculpabilis; damnationem peccatorum, exercianimae medicina, quae divina providentia et ineffabili beneficentia geritur, gradatim distincteque pulcherrima est. Distribuitur enim in auctoritatem atque rationem. Auctoritas fidem flagitat, et rationi praeparat hominem. Ratio ad in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aures. cȩt̃osq corporis sensus.
his ergo
carnalib ł corporalib formis
inherere
amore pueros necesse. ẽ: ad olescen¬
tes uero
ꝓpe necesse .e. hinc iã ꝓcedente etate nonne cesseiu¬
prigtare diuina ꝓ uidentia non solũ singulis bonini¬
bus quasi priuati sed uniuerso generĩ humano
anqua publice consulit: quid cũ singulis agatur¬
As scit qui agit: atq ipsi cũ quib agitur seune
Quid aute agatur cũ genere humano hnstorid ide¬
mendari uoluit & ꝓ̃phȩcia. Temporaliu rerũ fides

Expanded text:
 aures, caeterosque corporis sensus. His ergo carnalibus vel corporalibus formis inhaerere amore pueros necesse est; adolescentes vero prope necesse est; hinc jam procedente aetate non esitur divina providentia, non solum singulis hominibus quasi privatim, sed universo generi humano tanquam publice consulit; quid cum singulis agatur, Deus qui agit atque ipsi cum quibus agitur sciunt. Quid autem agatur cum genere humano, per historiam commendari voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ referamꝰ: Dequo disserere qđ dñs sugges¬
serit atq tractare institumꝰ: Frit igicur diui¬
narũ scripturarũ sollertissimꝰ indagator : qͥ pͥmo
totas legerit. notasq habuerit. & si nondũ in¬
tellectu. iãtam̃ lectione dũtaxat eas quȩ ap¬
pellantur canonicȩ. Nã cȩteras securius legit

Expanded text:
tionem referamus, de quo disserere quod Dominus suggestionem referamus, de quo disserere quod Dominus suggesserit, atque tractare instituimus. Erit igitur divinarum Scripturarum solertissimus indagator, qui primo totas legerit, notasque habuerit, et si nondum intellectu, jam tamen lectione, duntaxat eas quae appellantur canonicae. Nam caeteras securius leget
Abbreviated transcription (Latin):
purgat quo uiderids̃ potest quantã potest ab eis
qui huic scło moriuntur. quantũ possunt
species lucis illius incipiat apparere. in enigmate
adhuc tam̃ & ꝑspeculũ uideri dr̃. quia magis
ꝑfidẽ quã ꝑspeciem ambulatur cũ in hac uita
peregrinamur . quãuis conuersationẽ habeamꝰ
incȩlis: In hoc autẽ gradu. ita purgat oculum
cordis: ut ueritati neipsu qͥdẽ p̃ferat aut con¬
ferat ꝓximũ Ergo nec seipsũ: quia nec illũ quẽ
diligit sic̃ seipsũ: Frit ergo iste sc̃s tã simplici
corde atq mundato. ut neq hominib: placendi
studio detorqueatur auero. nec respectu deui¬
tandorũ quorũ libet in cõmodorũ suorũ. quȩ
aduersantur huic uitȩ : Talis filius ascendit
ad sapientiã quȩ ultima & septima ẽ quapacatꝰ
tranquillusq ꝑfruit: In itiũ enĩ sapientiȩ. timor
dñi Abillo enĩ usq ad ipsã ꝑ hos gradus tendit᷑

Expanded text:
purgat, quo videri Deus potest, quantum potest ab iis purgat, quo videri Deus potest, quantum potest ab iis qui huic saeculo moriuntur quantum possunt. species lucis illius incipiat apparere; in aenigmate adhuc tamen et per speculum videri dicitur , quia magis per fidem quam per speciem ambulatur, cum in hac vita peregrinamur , quamvis conversationem habeamus in coelis In hoc autem gradu ita purgat oculum cordis, ut veritati ne ipsum quidem praeferat aut conferat proximum; ergo nec seipsum, quia nec illum quem diligit sicut seipsum. Erit ergo iste sanctus tam simplici corde atque mundato, ut neque hominibus placendi studio detorqueatur a vero, nec respectu devitandorum quorumlibet incommodorum suorum, quae adversantur huic vitae. Talis filius ascendit ad sapientiam, quae ultima et septima est, qua pacatus tranquillusque perfruitur. Initium enim sapientiae timor Domini . Ab illo enim usque ad ipsam per hos gradus tenditur
Abbreviated transcription (Latin):
quo affectu impetrat sedulis p̃cib: consolationẽ
diuini ad iutorii. nedesꝑatione frangatur.
&eẽ. incipit in quarto gradu hoc ẽ. fortitudinis.
quo esuritur &sititur iustitia. Hoc enĩ affec¬
tu: ab om̃i mortifera iocunditate rerũ tran¬
seuntũ sese extrahit: & inde se auertens con¬
uertit ad dilectionẽ ȩt̃norũ in comutabilẽ
scilicet unitatẽ. eandẽq trinitatẽ. Quã ubi aspexe¬
rit. quantũ potest in longinqua radiantẽ suq
aspectus infirmitate sustinere seillã lucẽ ñ posse
ꝑsenserit : inqͥnto gradu hoc ẽ. in consilio miscdiȩ
purgat animã . tumultuantẽ quodã modo atq:
obstrepentẽ sibi deappetitu inferiorũ conceptis
sordibus hic uero se indilectione ꝓximi gnauiter
exercet. in eaq ꝑficitur. & spe iãplenꝰ atq integer
uirib cũ ꝑuenerit usq ad inimici dilationem :
ascendit insextũ gradũ ubi iamoculũ ipsum

Expanded text:
quo affectu impetrat sedulis precibus consolationem quo affectu impetrat sedulis precibus consolationem divini adjutorii, ne desperatione frangatur, et esse incipit in quarto gradu, hoc est fortitudinis, quo esuritur et sititur justitia. Hoc enim affectu ab omni mortifera jucunditate rerum transeuntium sese extrahit, et inde se avertens convertit ad dilectionem aeternorum, incommutabilem scilicet unitatem eamdemque Trinitatem. 11. Quam ubi aspexerit, quantum potest, in longinqua radiantem, suique aspectus infirmitate sustinere se illam lucem non posse persenserit; in quinto gradu, hoc est in consilio misericordiae, purgat animam tumultuantem quodammodo atque obstrepentem sibi de appetitu inferiorum conceptis sordibus. Hic vero se in dilectione proximi guaviter exercet, in eaque perficitur; et spe jam plenus atque integer viribus, cum pervenerit usque ad inimici dilectionem, ascendit in sextum gradum, ubi jam ipsum oculum
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ : sed cogitare potius &credere ideẽ. me¬
lius &uerius qđ ibi scriptũ ẽ : etiã silateat.
quã id qđ nos ꝑ nos ipsos sapere possumus
Post istos duos gradus cinoris atq pietatis:
ad tertiũ uenitur scientiȩ gradũ. dequonunc
agere institui. Nã in eo seexercet om̃is diui¬
narũ scripturarũ studiosus. nihil in eis
aliud inuenturus quã diligendũ cẽ dm̃ ꝓpt̃
corde. extota anima. ex totam̃te: ꝓximũ uͦ tãquã
seipsũ. id. ẽ. ut tota dilectio ꝓximi sic̃ etiã nr̃ĩ
dilectio referatur indm̃ Deqͥb duob p̃ceptis
cũ dereb: ageremꝰ : loco superiore tractauimꝰ. libro
Necesse ẽ. ergo ut pͥmo seqͥsq inscripturis inue¬
&tanto amore ꝓximi quantũ scriptura ipsa
deiudicio dĩ. & illa pietas quañ potest nisi
credere & obȩdire auctoritati scõꝵ librorũ
cogit eũ seipsũ lugere: Nã ista scientia bonȩ
spei hominẽ ñ se iactantẽ sed lam̃tantẽ facit.

Expanded text:
simus, sed cogitare potius et credere id esse mesimus, sed cogitare potius et credere id esse melius et uerius quod ibi scriptum est, etiam si lateat, quam id quod nos per nos ipsos sapere possumus. post istos duos gradus timoris atque pietatis ad tertium uenitur scientiae gradum, de quo nunc agere institui. nam in eo se exercet omnis diuinarum scripturarum studiosus, nihil in eis aliud inuenturus quam diligendum esse deum procorde et ex tota anima et ex tota mente, proximum uero tamquam se ipsum, id est ut tota proximi sicut etiam nostri dilectio referatur in deum. de quibus duobus praeceptis, cum de rebus ageremus, libro superiore tractauimus. necesse est ergo, ut primo se quisque in scripturis inuetanto amore proximi, quantum scriptura ipsa de judicio Dei, et illa pietas qua non potest nisi credere et cedere auctoritati sanctorum Librorum, cogit eum seipsum lugere. Nam ista scientia bonae spei hominem non se jactantem, sed lamentantem facit:
Abbreviated transcription (Latin):
inuemri. Quienĩ ꝓrsus ñ inueniunt qđquȩr̃
fame laborant. Qui autẽ ñquȩr̃. quia inpmptu
habent: fastidio sȩpe marcescunt. In utroq
autẽ : languor cauendus est. Magnifice igit᷑
& salubriter sp̃ssc̃s ita scripturas scãs modi¬
ficauit : ut locis aꝑtiorib fami occurreret.
obscuriorib: autẽ fastidia detergeret. Nihil
enĩ fere deillis obscuritatib: eruitur: qđ non
planissime dictũ alibi reperiatur. Ante om̃ia
igitur opus ẽ dĩ timore conuerti: ad cognos¬
cendã uoluntatẽ . qͥd nobis appetendũ fugien¬
dũq p̃cipiat. limor autẽ iste cogitationem
denra mortalitate & de futura mortat
necesse. ẽ. incutiat: & quasi clauatis carnib
om̃s suꝑbiȩ motus ligno crucis affigat.
Deinde mitescere opus. ẽ. pietate. neq contra¬
dicere diuinȩ scripturȩ siue intellectȩ si
aliqua uitia nr̃a ꝑcutit. siue ñ intellectȩ qͣ si
nos melius sapere. meliusq p̃cipere pos¬

Expanded text:
inueniri. qui enim prorsus non inueniunt quod quaerunt, inueniri. qui enim prorsus non inueniunt quod quaerunt, fame laborant; qui autem non quaerunt, quia in promtu habent, fastidio saepe marcescunt: in utroque autem languor cauendus est. magnifice igitur et salubriter spiritus sanctus ita scripturas sanctas modificauit, ut locis apertioribus fami occurreret, obscurioribus autem fastidia detergeret. nihil enim fere de illis obscuritatibus eruetur, quod planissime dictum alibi. reperiatur. Ante omnia igitur opus est dei timore conuerti ad cognoscendam eius uoluntatem, quid nobis appetendum fugiendumque praecipiat. timor autem iste cogitationem de nostra mortalitate et de futura morte necesse est incutiat et quasi clauatis carnibus omnes superbiae motus ligno crucis affigat. deinde mitiscere opus est pietate neque contradicere diuinae scripturae siue intellectae, si aliqua uitia nostra percutit, siue non intellectae, quasi nos melius sapere meliusque praecipere pos
Abbreviated transcription (Latin):
ergo qđ sihȩc quisq dicat minꝰ delectat audi
entẽ . quãsi ad eundẽ sensũ locũ illũ exponat
decanticis canticorũ ubi dictũ .ẽ. eccłȩ. cũtan¬
quã pulchra quȩdã femina laudaretur.
dentes tui sicut grex de tonsarũ ascendens
planissimis uerbis sine similitudinis huius
adminiculo audireo : & tam̃ nescio qͦmͦ
suauius intueor scõs. cũ eosquasidentes eccłȩ
uideo p̃cidere aberrorib homines atq in eiꝰ¬
corpus emollita duritia. quasi de morsos mansosq
transferre. Oues etiã iocundissime agnosco
de tonsas onerib: scłarib: tanquã uellerib positis
&ascendentes delauachro id. ẽ. debaptismate
Sed quare suauius uideã. quãsinulla de diuinis
libris talis similitudo ꝓmeretur. cũ res eadẽsit
eadẽq cognitio. difficile ẽ. dicere. & alia
questio est. Nunc tam̃ nemo ambigit & ꝑsi
militudines libentius quȩq cognosci. &cum
aliqua difficultate quȩsita multo gratius

Expanded text:
ergo, quod, si haec quisergo, quod, si haec quisentem, quam si ad eumdem sensum locum illum exponat de Canticis canticorum, ubi dictum est Ecclesiae, cum tanquam pulchra quaedam femina laudaretur, Dentes tui sicut grex detonsarum, ascendens planissimis verbis, sine similitudinis hujus adminiculo audiret? Et tamen nescio quomodo suavius intueor sanctos, cum eos quasi dentes Ecclesiae video praecidere ab erroribus homines, atque in ejcorpus, emollita duritia, quasi demorsos mansosque transferre. Oves etiam jucundissime agnosco detonsas, oneribus saecularibus tanquam velleribus positis, et ascendentes de lavacro, id est de Baptismate,Sed quare suavius videam, quam si nulla de divinis Libris talis similitudo promeretur, cum res eadem sit eademque cognitio, difficile est dicere, et alia quaestio est. Nunc tamen nemo ambigit, et per similitudines libentius quaeque cognosci, et cum aliqua difficultate quaesita multo gratius
Abbreviated transcription (Latin):
aliud appetunt quã cogitationes uoluntatẽq
illorũ aquib: conscripta ẽ. inuenire : & ꝑ illas
uoluntatẽ dĩ scđm quã tales homines locutos
credimꝰ. Sed multis & multiplicib obscuri¬
tatib & ambiguitatib decipiuntur qͥ temere
legunt : aliud ꝓalio sentientes. Quibusdã
autẽ locis. quid uel falso suspicentur non
inueniunt. Ita obscure quȩdã dicta densis
simã caliginẽ obducunt. qđ totũ ꝓuisũ eẽ.¬
diuinitus ñdubito. ad edomandã labore
suꝑbiã. & intellectũ a fastidio renouandũ.
cui facile inuestigata plerũq inlescunt. Quid enĩ ẽ:
quȩso. qđ siquis quã dicat. scõs eẽ. homines atq
tatione bonorũ sibimet quodamͦ incorporat.
qͥbonifideles & uere dĩ serui. deponentes onera
scłi ad scm̃ baptismi lauachrũ uener̃: atq inde
ascendentes conceptione scĩ sp̃s fructũ dant
geminȩ caritatis . id.ẽ. dĩ & ꝓximi : quid .ẽ.

Expanded text:
aliud appetunt quam cogitationes uoluntatemque aliud appetunt quam cogitationes uoluntatemque illorum a quibus conscripta est inuenire et per illas uoluntatem dei, secundum quam tales homines locutos credimus. Sed multis et multiplicibus obscuritatibus et ambiguitatibus decipiuntur qui temere legunt, aliud pro alio sentientes, quibusdam autem locis quid uel falso suspicentur non inusimam caliginem obducunt. Quod totum provisum divinitus esse non dubito, ad edomandam labore superbiam, et intellectum a fastidio revocandum, cui facile investigata plerumque vilescunt. Quid enim est, quaeso, quod, si quisquam dicat sanctos esse homines atque tatione bonorum sibimet quodam modo incorporat; qui boni fideles et uere boni serui deponentes onera saeculi ad sanctum baptismi lauacrum uenerunt atque inde 85 ascendentes conceptione sancti spiritus fructum dant geminae caritatis, id est dei et proximi — quid est
Abbreviated transcription (Latin):
suas cogitationes homines exerunt᷑ : in uerbis
constituta ẽ : Nã illa signa om̃ia. quorũ genera
breuiter attigi : potui uerbis enuntiare. uerba
uero illis signis nullomͦ possũ : Sed quia uerbe¬
rato aere statĩ transeunt. nec duitius manent
quã sonant : instituta s̃ ꝑlitteras signa uerbo¬
rũ: lta uoces oculis ostenduntur ñ ꝑseipsa :
sed ꝑ signa quȩdã sua: Ista signaigitur ñ po¬
tuer̃ cõmuma cẽ. om̃ib: gentib: peccato
quodã dissensionis humanȩ : cũ ad seqͥsq¬
principatũ rapit . Cuiꝰ suꝑbiȩ signũ ẽ. erecta
illa turris incȩlũ: ubi homines impii ñ solum
animos sed etiã uoces dissonas habere meruer̃
E xquo factũ ẽ ut etiã scriptura diuina qua
tantis morbis humanarũ uoluntatũ subue¬
nitur. ab una lingua ꝓfecta qua oportune
potuit ꝑ orbẽ terrarũ disseminari ꝑ uarias
interp̃tũ linguas longe lateq: diffusa. in no¬
tesceret gentib: ad salutẽ quã legentes nihil

Expanded text:
suas cogitationes homines exerunt, in uerbis constituta est. nam illa signa omnia, quorum genera breuiter attigi, potui uerbis enuntiare, uerba uero illis signis nullo modo possem. Sed quia uerberato aere statim transeunt nec diutius manent quam sonant, instituta sunt per litteras signa uerborum. ita uoces oculis ostenduntur, non per se ipsas, sed per signa quaedam sua. ista signa igitur non potuerunt communia esse omnibus gentibus peccato quodam dissensionis humanae, cum ad se quisqprincipatum rapit, cuius superbiae signum est erecta illa turris in caelum, ubi homines impii non solum animos sed etiam uoces dissonas habere meruerunt. Ex quo factum est, ut scriptura diuina, qua tantis morbis humanarum uoluntatium subuenitur, ab una lingua profecta,» qua opportune potuit per orbem terrarum disseminari, per uarias interpretum linguas longe lateque diffusa innotesceret gentibus ad salutem, quam legentes nihil
Abbreviated transcription (Latin):
scđm se ipsam. simul oport& agnoscat p̾stare suã naturã
ei nat᷑e dequa udicat᷑. Pręstare autẽ sibi eã naturã scđm
quã iudicat. & dequa uidicare nullomͦ potest Possũ enĩ
dicere quare similia sibi exutraq parte respondere
menbra cuiusq corporis debeant: quia fũma ȩqualitatẽ

Expanded text:
secundum seipsam, simul oportet agnoscat praestare suam naturam secundum seipsam, simul oportet agnoscat praestare suam naturam ei naturae de qua judicat; praestare autem sibi eam naturam, secundum quam judicat, et de qua judicare nullo modo potest. Possum enim dicere quare similia sibi ex utraque parte respondere membra cujusque corporis debeant; quia summa aequalitate
Abbreviated transcription (Latin):
ra. Nunc uͦ cũ scđm totã quadraturȩ legẽ iudicetur & forũ
quadratũ. & lapis quadratus & tabella. & gemma quadrata: Rurs
siscđm totã ȩqualitatis legẽ iudicentur conuenire sibi motus pedũ
currentis formicȩ. & scđm eã gradientis elephantis. quis eã dubi-¬
tet locoꝵ inter uallis ac tempoꝵ nec maiorẽ. ẽẽ. nec minorẽ:
cũ potentia suꝑ & om̃iã. Hȩc autẽ lex om̃ium artiũ. cũ sit omnino
in cõmutabilis. mens uero humana cui talẽ legẽ uidere concessũ
.ẽ. mutabilatatẽ pati possit erroris. satis appar& supͣ mentem
nr̃am legẽ. ẽẽ. quȩ ueritas dr̃. Nec iã illud ambigendũ est
in cõmutabilẽ naturã quȩ supͣ rationalẽ animã sit. dm̃. ẽẽ
Nãhȩc.ẽ. illa in cõmutabilis ueritas quȩ lex omniũ ar-¬
tiũ recte dr̃: & ars omnipotentis artificis. Itaq cũ
se anima sentiat nec corpoꝵ speciẽ motũq iudicare

Expanded text:
ra. Nunc vero cum secundum totam quadraturae legem judicetur et forum ra. Nunc vero cum secundum totam quadraturae legem judicetur et forum quadratum, et lapis quadratus, et tabella et gemma quadrata; rursus secundum totam aequalitatis legem judicentur convenire sibi motus pedum currentis formicae, et secundum eam gradientis elephanti: quis eam dubitet locorum intervallis ac temporum, nec majorem esse, nec minorem, cum potentia superet omnia? Haec autem lex omnium artium cum sit omnino incomest, mutabilitatem pati possit erroris, satis apparet, supra mentem nostram esse legem, quae veritas dicitur. Nec jam illud ambigendum est, incommutabilem naturam, quae supra animam rationalem sit, Deum esse; Nam haec est illa incommutabilis veritas, quae lex omnium artium recte dicitur, et ars omnipotentis artificis. Itaque cum se anima sentiat nec corporum speciem motumque judicare
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. It cũ om̃ia quȩ sensibilit̃ pulchra sunt. siue natura edita
siue artib elaborata. locis & temporib sint pulchra ut corpus
& corporis motus. illa ȩqualitas & unitas menti tantũ mͦ cognita.
scđm quã decorporea pulchritudine sensu internuntio iudicat᷑.
nec loco tumida . ẽ. nec instabilis tempore. Non enĩ recte dici
potest scđm eam uidicari rotundũ cantũ: & non scđm eam
Uuiora momenta conuenienter moueatur aliquid: eadẽ una
& incõmutabili ȩqualitate iudicatur. Quod si minora & maiora
spatia figurarũ atq mortionũ scd̾m eandẽ legẽ parilitatis
ł similitudinis ł congruentiȩ iudicantur. ipsa lex maior. ẽ
his om̃ib sed potentia: cęt̾um spatio aut loci aut temporis.¬
nec. minor nec maior. quia si maior. ẽẽt. non scđm eã iudicare¬
mus minora. Si hȩc minor: ẽẽt. non scđm eã iudicaremus maio¬

Expanded text:
est. 56. Et cum omnia quae sensibiliter pulchra sunt, sive natura edita, est. 56. Et cum omnia quae sensibiliter pulchra sunt, sive natura edita, sive artibus elaborata, locis et temporibus sint pulchra, ut corpus et corporis motus; illa aequalitas et unitas menti tantummodo cognita, secundum quam de corporea pulchritudine sensu internuntio judicatur, nec loco tumida est, nec instabilis tempore. Non enim recte dici potest secundum eam judicari rotundum canthum, et non secundum eam breviora momenta convenienter moveatur aliquid, eadem una et incommutabili aequalitate judicatur. Quod si minora et majora spatia figurarum atque motionum secundum eamdem legem parilitatis, vel similitudinis, vel congruentiae judicantur, ipsa lex major est his omnibus, sed potentia. Caeterum spatio aut loci aut temporis,nec major nec minor: quia si major esset, non secundum totam judicaremus minora; si autem minor esset, non secundum eam judicaremus majo
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑari non possis. Sed cũ in omnib artib conuentia placeat
qua una salua & pulchra sunt om̃ia Ipsa uͦ conuenientia ȩqua¬
litatẽ unitatẽq appetat. ł similitudine pariũ partiũ ł grada¬
tione dispariũ.: quis. ẽ. qui sũmã ȩqualitatẽ ł similitudinẽ in
corporib inueniat. audeatq dicere cũ diligenter conside¬
rauerit quod lib& corpus uere acsimpliciter unũ. ẽẽ. cũ om̃ia
ł despecie inspeciẽ ł deloco ad locũ transeundo mutentur.
& partib constent sua loca obtinentib ꝑquȩ inspatia diuer̃¬
sa dunduntur̃. Porro ipsa uera ȩqualitas ac similitudo atq
ipsa uera ueritas & pͥma unitas. non oculi s carneis neq
ullo tali sensu sed m̃te intellecta conspicitur Unde enĩ
qualis cũq incorporib apeteret᷑ ȩqualitas. aut unde conuin¬
ceretur longe plurimũ diferre aꝑfecta. nisi ea quȩ ꝑfecta
.ẽ.mente uideret᷑: si tam̃ quȩ facta non. ẽ. ꝑfecta dicenda

Expanded text:
osa non possis. 55. Sed cum in omnibus artibus convenientia placeat, qua una salva et pulchra sunt omnia; ipsa vero convenientia aequalitatem unitatemque appetat, vel similitudine parium partium, vel gradatione disparium: quis est qui summam aequalitatem vel similitudinem in corporibus inveniat, audeatque dicere, cum diligenter consideraverit quodlibet corpus vere ac simpliciter unum esse; cum omnia vel de specie in speciem, vel de loco in locum transeundo mutentur, et partibus constent sua loca obtinentibus, per quae in spatia diversa dividuntur? Porro ipsa vera aequalitas ac similitudo, atque ipsa vera et prima unitas, non oculis carneis, neque ullo tali sensu, sed mente intellecta conspicitur. Unde enim qualiscumque in corporibus appeteretur aequalitas, aut unde convinceretur, longe plurimum differre a perfecta, nisi ea quae perfecta est, mente videretur? si tamen quae facta non est, perfecta dicenda
Abbreviated transcription (Latin):
ceat. ueritasmoueat. qm̃ neo ipsa q̃ p̃ceptis finis.
& plenitdo legis ẽ. caritas. allomͦrata eẽ . potest:
qͣmside forme hab̾et & corpꝰ. ita qͥeloquent̃ ea q̃ fal¬
sa s̃ dicunt. magis miserandi quã sitalia deformit
dicerent. Quid ÷ gͦ ñsolũ eloquent̃ uerũ etiã sapient̃
dicere. nisi uerba in sũmissogenere sufficientia. in
tẽꝑato splendentia. in grandi uehem̃tia. ueris tam̃
reb: qͣs audiri oportiat adhibere : Sed qͥutrũq: ñ po¬
test. dicat sapient̃ qđ ñ dicit eloquent̃. potiꝰquãdicat
eloquent̃. qđ dicit insipient̃. Siaut̃ ne hoc qͥdem¬
potest. itac̃uerset᷑ ut ñ solũ sibi p̃miũ cõparet.
sed & p̃beat aliis exẽplũ & sit eiꝰquasi copia dicendi.
formauiuendi Sunt sane qͥdam qͥbene ꝓnunti¬
are poss: qͥd aut̃ ꝓnuntient ox cogitare ñ poss̃.
Qđ si abaliis sumant : eloquent̃ sapient̃q c̃serptũ
memorieq: cõm̃dent atq: ad popłm ꝓferant

Expanded text:
ceat, veritas moveat; quoniam nec ipsa, quae praecepti finis et plenitudo Legis est charitas , ullo modo recta esse potest, quam si deforme haberet et corpus; ita qui eloquenter ea quae falsa sunt dicunt, magis miserandi sunt, quam si talia deformiter dicerent. Quid est ergo non solum eloquenter, verum etiam sapienter dicere, nisi verba in submisso genere sufficientia, in temperato splendentia, in grandi vehementia, veris tamen rebus, quas audiri oporteat, adhibere? Sed qui utrumque non potest, dicat sapienter quod non dicit eloquenter, potius quam dicat eloquenter quod dicit insipienter. CAPUT potest, ita conversetur, ut non solum sibi praemium comparet, sed et praebeat aliis exemplum et sit ejus quasi copia dicendi, forma vivendi. Sunt sane quidam qui bene pronuntiare possunt, quid autem pronuntient, cogitare non possunt. Quod si ab aliis sumant eloquenter sapienterque conscriptum, memoriaeque commendent, atque ad populum proferant;
Abbreviated transcription (Latin):
illũ quo fruendũ ẽ. Tunc est qͥppe optimꝰ homo
cũtota uita sua ꝑgit in cõmutabilẽ uitam :¬
& toto affectu inheret illi. Siautẽ se ꝓpterse
diligit: nserefert addm̃. sed ad seipsum conuer¬
sus. non ad incõmutabile aliqͥd conuertitur
Et propterea iã cũ defirtu aliquo se fruitur. quia
melior ẽ. cũ totus heret atq: constringitur
in cõmutabili bono: quãcũinde uł adse ipsũ
relaxatur. Siergo teipsũ ñꝓpt̃te debes dili¬
gere sed ꝓpt̃ illũ ubi dilectionis tuȩ recassi¬
mꝰ finis ẽ ñ succenseat aliquis alius homo
sietiã ipsũ ꝓpt̃ dm̃ diligis. Hȩc enĩ regula
dilectionis diuinitus consticuta est. Diliges
conferas. a quo habes ea ipsa quȩ confers
Cũautẽ ait toto corde. totaanima totam̃te.
nullã uitȩ nrẽ partẽ reliquit. quȩ uacare

Expanded text:
illud quod fruendum est. tunc est quippe optimus homo, illud quod fruendum est. tunc est quippe optimus homo, cum tota uita sua pergit in incommutabilem uitam et toto affectu inhaeret illi. si autem se propter se diligit, non se refert ad deum, sed ad se ipsum conuersus non ad incommutabile aliquid conuertitur et propterea iam cum defectu aliquo se fruitur, quia melior est, cum totus inhaeret atque constringitur incommutabili bono, quam cum inde uel ad se ipsum relaxatur. si ergo te ipsum non propter te debes diligere, sed propter illum, ubi dilectionis tuae rectissimus finis est, non suscenseat alius homo, si etiam ipsum propter deum diligis. haec enim regula dilectionis diuinitus constituta est: diliges,ctum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. cum autem ait: toto corde, tota anima, tota mente, nullam uitae nostrae partem reliquit, quae uacare
Abbreviated transcription (Latin):
Ceteris autẽ utendũ ẽ : ut ad illarũ ꝑfructionẽ
ꝑuemire possimꝰ. Nositaq: qfruimur &utim᷑¬
aliis reb res aliquȩ sumus. Magna enim
quȩdã resest homo factus adimaginẽ & simi¬
litudinẽ dĩ ñ inquantũ mortali corpore inclu¬
ditur : sed inquantũ bestias rationalis animȩ
honore p̃cellit . Itaq magna questio ẽ utrũ
fruise homines debeant. anuti. an utrumq
Preceptũ ẽ. enĩ nobis: ut diligamꝰ in ucẽ. Sed
quȩritur utrũ ꝓpt̃se homo ab homine
diligendussit : anꝓpt̃ aliudͥ Si enĩ ꝓpt̃se :
fruimur eo siꝓpt̃ aliud: utimur eo. Uidet᷑
autẽ mihi : ꝓpter aliud diligendus: Qđ enĩ
ꝓpt̃se diligendũ ẽ: meo constituit᷑ beata
uita: Cuiꝰ etiã sinondũ res : tam̃ spes eius
nos hoc tẽpore consolatur. Maledictus
autẽ: quispem suã ponit in homine.
Sednec scipso qͥsquã frui debet. siliquide aduertas
quia nec scipsũ deb& ꝓpt̃ seipsũ diligere : sed propt̃

Expanded text:
eteris autem utendum est, ut ad illarum perfructionem pervenire possimus. Nos itaque qui fruimur et utimaliis rebus, res aliquae sumus. Magna enim quaedam res est homo, factus ad imaginem et similitudinem Dei, non in quantum mortali corpore includitur, sed in quantum bestias rationalis animae honore praecedit. Itaque magna quaestio est utrum frui se homines debeant, an uti, an utrumque. Praeceptum est enim nobis ut diligamus invicem; sed quaeritur utrum propter se homo ab homine dilifruimur eo; si prop ter aliud, utimur eo. uidetur autem mihi propter aliud diligendus. quod enim propter se diligendum est, in eo constituitur beata uita, cuius etiam si nondum res, tamen spes eius nos hoc tempore consolatur. maledictus autem qui spem suam ponit in hominem. sed nec se ipso quis frui debet, si liquide aduertas, quia nec se ipsum debet propter se ipsum diligere, sed propter
Abbreviated transcription (Latin):
naturalitor inimico suo corporibellũ inger̃
in quo fallit eos qđ legunt. Caro concupiscit
mitã carnalẽ consuctudinẽ. aduersus quam
sp̃s concupiscit . ñ ut interimat corpus. sedut
concupiscentia eiꝰ id ẽ consuetudine mala
edomita. faciat spũ sub iugatũ. qđ naturalis¬
nõ ordo desiderat. Quia enĩ hoc erit postresur¬
rectionẽ ut corpus om̃imodo cũ quiete sũmi
spũi subditũ immortaliter uigeat. hoc etiã
in hacuita meditandũ ẽ. ut consuetudo carna¬
lis mutetur in melius. nec inordinatis motib
resistat spũi: qđ donec fiat. caro concupiscit
aduersus sp̃m & sp̃s aduersus carnẽ Nonp
odiũ resistente spũ. sed ꝑ principatũ qͥ magis
qđ dilgit uult subditũ eẽ. meliori Nec ꝑ
odiũ resistente carne. sed ꝑ consuetudinis uin¬
culũ. qđ a parentũ etiã ꝓpagine inueteratum
naturȩ lege inoleuit. Id ergo agit sp̃s indo¬
manda carne ut soluat male consuetudinis

Expanded text:
naturaliter inimico suo corpori bellum ingerunt. naturaliter inimico suo corpori bellum ingerunt. In quo fallit eos quod legunt: Caro concupiscit mitam carnalem consuetudinem, adversus quam spiritus concupiscit, non ut interimat corpus, sed ut concupiscentia ejus, id est consuetudine mala edomita, faciat spiritui subjugatum, quod naturalis ordo desiderat; quia enim hoc erit post resurrectionem, ut corpus omnimodo cum quiete summa spiritui subditum immortaliter vigeat, hoc etiam in hac vita meditandum est, ut consuetudo carnalis mutetur in melius, nec inordinatis motibus resistat spiritui. Quod donec fiat, caro concupiscit um et spiritus aduersus carnem, non per odium resistente spiritu, sed per principatum, quo magis quod diligit uult subditum esse meliori, nec per odium resistente carne, sed per consuetudinis uinculum, quod a parentum etiam propagine inueteratum naturae lege inoleuit. id ergo agit spmanda carne, ut solvat malae consuetudinis
Abbreviated transcription (Latin):
affactat: intolerabilis om̃ino suꝑbia ẽ Nemo¬
ergo se odit Et hinc qͥdem nulla c̃ualiqͣ sata
suã odio habuit : & qđ non nulli dicunt. malle
seeẽ . om̃ino sine corpore : om̃ino falluntur
Nonenĩ corpus suũ : sed corruptiones eiꝰ &e pon¬
ino. dus oder̃ . Non itaq nullũ corpꝰ sed incor¬
ruptũ &celerrimũ corpꝰ uolunt habere:
sed putant nullũ corpꝰeẽ sitale fuerit
quia tale aliqͥd eẽ. animã putant. qđ aut̃
continentia quadã & laborib quasi ꝑsequi
uidentur corpora sua : qͥ hoc recte faciunt
ñid agunt ut non habeant corpꝰ. sedut
habeant sub iugatũ & paratũ ado ꝑaneces¬
saru : Libidines etiã male utentes corpore
id ẽ consuetudines inclinationis animȩ
ad fruendũ inferiorib: ꝑ ipsius corporis
laboriosam quandã militiã extinguere affec¬
tant. Nã nonse interimunt. oecurã suȩ ualitu¬
dinis geruno. Qui autẽ ꝑuerse idagunt : quasi

Expanded text:
affectat, intolerabilis omnino superbia est. Nemoaffectat, intolerabilis omnino superbia est. Nemoergo se odit. et hinc quidem nulla cum aliqua secta suam odio habuit. et quod nonnulli dicunt malle se esse sine corpore omnino, falluntur; non enim corpus suum, sed corruptiones eius et pondus oderunt. non itaque nullum corpus, sed incorruptum et celerrimum corpus uolunt habere, sed putant nullum corpus esse, si tale fuerit, quia tale aliquid esse animam putant. quod autem continentia quadam et laboribus quasi persequi uidentur corpora sua, non id agunt, ut non habeant corpus, sed ut habeant subjugatum et paratum ad opera necessaria. Libidines enim male utentes corpore, id est consuetudines inclinationis animae ad fruendum interioribus per ipsius corporis laboriosam quamdam malitiam exstinguere affectant. Nam non se interimunt, et curam suae valetudinis gerunt. Qui autem perverse id agunt, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
corporis sui fugax enĩ animꝰ ab incõmuta¬
bili lumine om̃iũ regnatore id agit ut
ipse sibi regnet &corporisuo Etideo
ñ potest nisise & corpus suũ diligere
Magnũ autẽ aliqͥd adeptũ seputat: sietiã
socus idẽ aluis hominib: dominari potue¬
reite hi est enĩ uitioso animo id magis appe¬
perrie sibi tãquã debitũ uindicare᷑. qđum
purie debet̃dõ Talis autẽ sui dilectio ne¬
leus orbiũ uocat᷑: Iniquũ ẽ enĩ quuult sibi
serure qđ in fiase ẽ ciũipse superiori seruire
nolit Reccissimeq dicũẽ. Qui aut siliat
imoatẽ. dedit amimã suã Et ideo fit infirio
lnim ae demortali corpore eruciatꝰ fetes
Eex oũi et illud diligat: & ciꝰcorruptione
cor rauet Ammortalitas emĩ && incorruptis
corpioris desanitate animi existia Sunitas
autẽ animest : firmissime inherere potiori
hocest in cõmutabilidõ. Cũ uero etiã eis qͥsibi
naturalit̃ paressunt hoc ẽ hominib: dominari

Expanded text:
corporis sui. Fugax enim animus ab incommutacorporis sui. Fugax enim animus ab incommutabili lumine omnium regnatore, id agit ut ipse sibi regnet et corpori suo; et ideo n potest nisi et se et corpus suum diligere. magnum autem aliquid adeptum se putat, si etiam sociis, id est aliis hominibus dominari potuerit. inest enim uitioso animo id magis appetere et sibi tamquam debitum uindicare, quod uni proprie debetur deo. talis autem sui dilectio melius odium uocatur. inimicum est enim, quia uult sibi seruire quod infra se est, cum ipse superiori seruire nolit, rectissimeque dictum est: qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam, et ideo fit infirmus animus et de mortali corpore cruciatur; necesse est enim, ut illud diligat et eius corruptione praegrauetur. immortalitas enim et incorruptio corporis de sanitate animi exsistit, sanitas autem animi est firmissime inhaerere potiori, hoc est incommutabili deo. cum uero etiam eis qui sibi naturaliter pares sunt, hoc est hominibus, dominari
Abbreviated transcription (Latin):
debeat: & quasi locũ dare.ut alia reuelit frui.
currit. Quisquis ergo recte diligit ꝓximũ :
hoc cũ eo debet agere ut etiã ipse toto corde
tota anima. tota m̃te diligat dm̃: Sic enim
eũ diligens tãquã seipsũ: totã dilectionem
sui & illius refert. in ilła dilectionẽ dĩ que
nullũ a se riuulũ duci extra patit᷑. cuiꝰ diri¬
uatione minuatur. Non autẽ om̃ia qͥb uten¬
dũ ẽ. diligendas: sed ea sola quȩ aut nobiscũ
societate quadã referuntur indm̃. sic̃ est
homo uł angłs. aut adnos relata: beneficio
dĩ ꝑ nos indigent. sicuti ẽ corpus. Nã utiq
martires . ñ dilexer̃ scelus ꝑsequentiũ se :
quo tam̃ usis ad ꝓmerendũ dm̃ . Cũ ergo qͣtuor
sint diligenda. unũ qđ supranos. ẽ. alterum
qđ nos sumꝰ tertiũ qđ iuxta nos ẽ quartũ qđ
infranosest: descđo & quarto nulla p̃cepta
danda erant: Quantũ libet enĩ homo excidat
aueritate : remanet illi dilectio sui.& dilecao

Expanded text:
debeat et quasi locum dare ut alia re velit frui;currit. Quihoc cum eo debet agere, ut etiam ipse toto corde, tota anima, tota mente diligat Deum. Sic enim eum diligens tanquam se ipsum, totam dilectionem sui et illius refert in illam dilectionem Dei quae nullum a se rivulum duci extra patitur, cujus derivatione minuatur. Non autem omnia quibus utendum est, diligenda sunt, sed ea sola quae aut nobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicuti est homo vel angelus; aut ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, sicuti est corpus. Nam utique martyres non dilexerunt scelus persequentium se, quo tamen usi sunt ad promerendum Deum. Cum ergo quatuor sint diligenda, unum quod supra nos est, alterum quod nos sumus, tertium quod juxta nos est, quartum quod infra nos est; de secundo et quarto nulla praecepta danda erant. Quamtumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilectio sui et dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
abuna in cõmutabili sapientia & ueritate: Nã ipsũ id actũ. ẽ.
temporali dispensatione ad salutẽ nr̃am ut naturã humanã
ipsa di uirt̾. & di sapientia in cõmutabilis & consubstantialis pr̃i

Expanded text:
ab una incommutabili sapientia et veritate. Nam idipsum actum est ab una incommutabili sapientia et veritate. Nam idipsum actum est temporali dispensatione ad salutem nostram, ut naturam humanam ipsa Dei virtus et Dei sapientia incommutabilis et consub
Abbreviated transcription (Latin):
uitiosã nemo colendã. eẽ. consenserit. Hon sit nob religio cultꝰ
ilbus uitȩ qua dicuntur arbores uiuere: qm̃ nullus sensus in illa
.ẽ. & exeo genere .ẽ. ista qua nr̃i etiã corporis numerositas
agitur. Qua etiã capilli & ossa uiuunt. quȩ sine sensu p̃cidum¬
tur hac autẽ melior. ẽ. uita sentiens & tam̃ uitã bestiarũ cole¬
re nondebemus Hon sit religio nob ł ipsa ꝑfecta & sapiens
anima rationalis siue in ministerio uniuersitatis. siue in ministe¬
tationẽ reformationẽq portionis suȩ. Qm̃ om̃is uita rationalis
siꝑfecta ẽ.: in cõmutabili ueritati secũ intrinsecus sine strepitu
loquend obtẽpat. Hon obtẽꝑans autẽ uitiosa fit. Non gͦ ꝑse
excellit seđ illã cui libenter obtẽꝑat. Quod colit gͦ sũmus
angłs id colendũ.ẽ. etiã abhomine ultimo: quia ipsa hominis
natura id non colendo facta ẽ. ultima: non enĩ aliunde sapiens
angls. aliunde homo. aliunde ille uerax. aliunde homo: sed ẽ.¬

Expanded text:
itiosam nemo colendam esse censuerit. Non sit nobis religio cultus illius vitae, qua dicuntur arbores vivere: qest. Et ex eo genere est ista, qua nostri corporis numerositas agitur, qua etiam capilli et ossa vivunt, quae sine sensu praeciduntur. Hac autem melior est vita sentiens, et tamen vitam bestiarum colere non debemus. Non sit nobis religio vel ipsa perfecta et sapiens anima rationalis, sive in ministerio partium stabilita, sive in ministetionemque portionis suae; quoniam omnis vita rationalis si perfecta est, incommutabili veritati secum intrinsecus sine strepitu loquenti obtemperat, non obtemperans autem vitiosa fit. Non ergo per se excellit, sed per illam cui libenter obtemperat. Quod ergo colit summus angelus, id colendum est etiam ab homine ultimo, quia ipsa hominis natura id non colendo facta est ultima. Non enim aliunde sapiens ang