comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petri mr̃m de roma sublata in¬
in franciam transla multis signis
darificata sunt. Corpus etiam
sc̃i gregorii ꝓpter ad urbem sues¬
sionis translatũ esse dicitur. Anno¬
xiͦi. Amalarius librum de offitiis
eccłiastiis. ad umꝑatorẽ ludoui¬
cum scribit. Angelomus etiam
ad eundem imꝑatorẽ tractatus
ludouiti imꝑatoris exertitus clas-¬
se in affricam transuectus cõser-¬
to prelio. magnã affroꝵ stragẽ
fecit. In Wasconia annona de ce¬
lo pluit frum̃to sumlis. sed
grana breuiora et rotundiora

Expanded text:
Petri matyrum de Roma sublan Franciam translata, multis signis clarificata sunt. Corpus etiam sancti Gregorii pape ad urbem Suessionis translatum esse dicitur. it. Amularius librum de officiis aecclesiasticis ad imperatorem Ludowicum scribit. Angelomus etiam ad eundem imperatorem tractatus Ludowici imperatoris exercitus classe in Africam transvectus, conserto prelio magnam Afrorum stragem fecit. In Wasconia annona de caelo pluit, frumento similis, sed grana breviora et rotundiora
Abbreviated transcription (Latin):
niens ludouicũ imꝑatorẽ corona¬
imꝑator exercitiũ contra clanos
mittit. et per eum obsides accipit.
tore deciscunt. s ab eus exertitu
edomiti cito resipiscunt. Anno
et ad danes transit. Anno .u.

Expanded text:
et Ludowicum in imperatorem coronaperator exercitum contra Danos mittit, et per eum obsides accipit. o desciscunt, sed ab ejus exercitu edomiti cito resipiscunt. 818. et ad Danos transit. 819. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
abbatum aliqua capitula
ad usus regularum mona¬
choꝵ addita sunt. et multa
scãrum scripturarũ cõpila¬
tione fc̃a clericoꝵ et cderica-¬
lium scimomaliũ regule cõ¬
uicut imꝑator particionem
regni inter filios suos factã.
confirmat sacram̃tis obtrma¬
sc̃e cecilie uirginis ip̃a reue¬
lante iuenit aures uelatũ
indum̃tis sanguine ip̃ius
adhuc infusis: et ip̃a et cor¬
pora scõꝵ ualeriani sponsi
eius. et tyburtii et maximi.
urban quoq pape. in eccle-¬
siam a se eis edificatam trãs¬
pis longitudine pedum quĩ-¬
quagenũ. latitudine quatu¬
p̾cisus et sublatus est. Anno¬

Expanded text:
abbatum, aliqua capitula ad usus regularium monachorum addita sunt: et multa sanctarum Scripturarum compilatione facta, clericorum et clericalium sanctimonialium regulae conwicus imperator partitionem regni inter filios suos factam confirmat sacramentis optimasanctae Ceciliae virginis ipsa revelante invenit, aureis velatum indumentis sanguine ipsius adhuc infusis; et ipsam et corpora sanctorum Valeriani sponsi ejus et Tyburtii et Maximi, Urbani quoque papae, in aecclesiam a se eis edificatam transpis longitudine pedum quinquagenum, latitudine quattus et praecisus et sublatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
Gregorius ꝓpter do lens crebriᷤ
sarracenoꝵ incursionib uexa¬
ri et uastari suburbiũ roma-¬
urbem edificare. ad qd̃ consilio &
auxilio imꝑatoris ludouici ani¬
matus. nouam fabricam cepit.
Anno .xuii. ludonicus imꝑator
adu̾santes sibi alios exauctora¬
mates suos. magis contra se ex¬
acerbauit. Anno xuiii. Grego¬
rius ꝓpter in galliam ueniens cõ¬
tra imꝑatorẽ cum filiis agebat.
Imꝑator uxorem suam iudith
qiͣ causam maloꝵ abdicauit.
a suis desertus et ꝓditus et po
testatẽ filioꝵ redactus ep̃oꝵ u
ditioꝵ arma deposuit. et ad agẽ¬
dam penitentiam in monate¬
et luna ꝑ eelipsim deficiunt.
relaxatur. arma imꝑium. et urx¬
orem renpis ac filium lotha¬
rium in italiam redire coegit.

Expanded text:
Gregorius papa dolens crebris Saracenorum incursibus vexari et vastari suburbia Romanurbem aedificare: ad quod consilio et auxilio imperatorum animatus, novam fabricam coepit.ntur. Ludowicus imperator adversantes sibi alios exaucmates suos magis contra se exacerbavit. 832. 18. 2. Gregorius papa in Galliam veniens, contra imperatorem cum filiis agebat. Imperator uxorem suam Judith, quasi causam malorum, abdicavit. a suis desertus ac proditus et in potestatem filiorum redactus, episcoporum judicio arma deposuit, et ad agendam poenitentiam inet luna per eclypsim deficiunt. relaxatus, arma, imperium et uxorem recipit, ac filium Lotharium in Italiam redire cogit.
Abbreviated transcription (Latin):
manin walagra insuła uastãt.
et trihutũ exigunt. Anno xxu.
ludouitus imꝑator filio suo
lothario sub fide ad se ueniẽ¬
ti reconciliatur. eiq dignitatẽ
imꝑii et regni coronam tribu¬
it. Cometes in signo arietis ap
paruit. et per aliquot dies plu¬
rimi instar stellarũ igni dei
per celum discurrere uiderẽ¬
tur. Tudonicus imꝑator mo¬

Expanded text:
manni Walacram insulam vastant, et tributum exigunt. 839. 25. 9. Ludowicus imperator filio suo Lothario sub fide ad se venienti reconciliatur, eique dignitatem imperii et regni coronam tribuit. Cometeparet: et post aliquot dies plurimi instar stellarum igniculi per coelum discurrere videntur. Ludovicus mor
Abbreviated transcription (Latin):
ferro. Porta capena q̃ appella¬
tur. Sc̃i Pauli iuxca sepulchr̃
renii. Porta apia extra quã
Porta aimnaria lateranensis.
Porta lauicana que łr ma
laria. Porta pinciana. porca
flanminea. Porta collinca.
ad templũ adriani. Porte
trans tyberim tres. Porta
septimana. septẽ nai des
Iuucte rano. P orta aure¬
lia uel aurea. porta por¬

Expanded text:
e: porta Capena, quae appellatur Sancti Pauli, iuxta sepulchrum Remi; porta Appia extra quam,porta Asinaria Lateranensis; porta Lavicana, quae Maior laria; porta Pinciana; porta Flaminea; porta Collina, ad templum Hadriani. Transtiberim III: porta Septimiana, septem Naiades iunctae Iano; porta Aurelia vel Aurea; porta Por
Abbreviated transcription (Latin):
fortune ⁊ gradus eliogabali
in introitu palatiĩ. ⁊ in in¬
sula cathenata post scãm
paria ubi fuit templum¬
cyceris ⁊ telluris priuaca
maiorni ante martem
sub capitoliũ iuxta scãm¬
ꝑ pontem .i. illinum. ⁊ exit in
stratã. uia aurelia iuixta gyro
Quiricus. Therme olunpiadis
ubi assatus fuit beatus lauren¬
tius in palisꝑna. Regia fascio¬

Expanded text:
o. Gradus Heliogabali in introitu Palatii, in insula Catenata, post Sanctam para, ubi fuit domus Telluris; privata Mamertini, ante Martem, sub Capitolium; vicus Paper pontem Milvium ? et exit in strata. Via Aurelia iuxta GiroluQuiricum. Thermae Olimpiadis, ubi assatus est sanctus Laurentius, in Panisperna. Ci
Abbreviated transcription (Latin):
salina ad scm̃ anastasiam.
ubi decollatus fuit beatus
est inter amphiteatrũ ⁊ sta¬
dium. Ante septem solium
corpus suũ sc̃e lucine sicut¬

Expanded text:
Salvia ad sanctum Anastasium, ubi decollatus fuit beatus est inter amphitheatrum et stadium, ante Septem solium,corpus suum Lucine dic
Abbreviated transcription (Latin):
rolo de regni partitione dis¬
cordantib conseritur iiter
eos pugna in pago altio¬
dorense apud uillam fon¬
timatũ: et tanta cedes utrĩ¬
q fc̃a estut nulla etas me¬
minerit tantam stragem¬
hominũ fiãm finsse in gente
francoꝵ: et ita eoꝵ uires ibi
attenuate sunt. ut iam nec
suor terminos ab externis
tueri possint. uictoria tam̃
karolo et ludonico ꝓuenit

Expanded text:
 de regni partitione discordantibus, conseritur inter eos pugna in pago Antissiodorensi, apud villam Fontanedum; et tanta caedes utrinque facta est, ut nulla aetas meminerit tantam stragemhominum fuisse factam in gente Francorum: et ita eorum vires ibi attenuatae sunt, ut jam nec suos terminos ab exteris tueri possent. Victoria tamen Carolo et Ludovico provenit
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator. ut in gallia et germa¬
nia. festiuitas omniũ scõꝵ
in kalendis nouembris ce¬
lebraretur. qm romani ex
instituto honefacii pape
celebrabant. Et hii fuert̃¬

Expanded text:
it ut in Gallia et Germania festivitas omnium Sanctorum in Kalendis Novembris celebraretur, quam Romani ex instituto Bonefacii papae celebrabant. Hoc t
Abbreviated transcription (Latin):
odecim columpnas uitene¬
as quas de grecia adcsute
rat que fuerrint de tẽplo
apollinis troie. Et posuit
e suꝑ corpus beati petri cru¬
cem de auro puro haben¬
tem .c.l. lib̾. in qua erat scͥp¬
tum constantinꝰ augustue
⁊ helena augusta.
ecit ⁊ basilicam beato
paulo apło uia hosti¬
ensi. ⁊ recondidit corpus
corpus beati petri. Imꝑator

Expanded text:
I. columpnas vitineas, quas de Graecia portari fecit, quae fuerunt de templo Apollinis Troiae. Posuit et super corpus beati Petri crucem ex auro puro, habentem .CL. libras auri, in qua est scriptum: CONSTANTINUS AUGUSTUS ET HELENA AUGUSTA. Fecit et basilicam beato Paulo apostolo via Ostiensi, et recondidit corpus corpus beati Petri in aere
Abbreviated transcription (Latin):
des quinq. adi latus dextrũ
pedes quinq. Subtus pedes
quinq. Suꝑ peles qͣnq Sic
inclusit corpus beati petri¬
porfireis ⁊ auro mundissi¬

Expanded text:
des quinque, ad latus sinistrum pedes quinque, subtus pedes quinque, supra pedes quinque. Sic inclusit corpus beati Petriporphyre
Abbreviated transcription (Latin):
Ioh̃is baptiste a theodosio imꝑato¬
re constantinopolun translatũ ẽ:
quod cum Ualens imꝑator hereti¬
tus olu illuc uoluisset tranffer-¬
re. uehiculum in quo sc̃m caput
ferebatur nullomodo moueri
potuit.

Expanded text:
a Theodosio imperatore Constantinopolim translatum est. Quod cum Valens imperator olim illuc voluisset transferre, vehiculum, in quo sanctum caput ferebatur, nullo modo moveri potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi primicerius ⁊ cantores
manerent iugiter ⁊essent
tri ⁊ pauli a cardinalib nus
cantũ. ⁊ ordinauit p̾micertũ
⁊ scolam cantoꝵ ⁊ docuit. Et¬
ordinauit stationes ꝓpt̾ pe¬
nitentes quas cũ primice¬

Expanded text:
ubi primicerius et cantores manerent; de quibus iugiter essent ati Pauli a cardinalibus miscantum, et ordinavit primicerium et scholam cantorum, et docuit. Ordinavit etiam stationes propter paenitentes
Abbreviated transcription (Latin):
olumpna antoninz coe¬
lidis habet in altum pe¬
des .c.lxxu. gradus nume¬
ro .ce .iii. fenestras .xlu. Co¬
lumpnia traiani coelidis ha¬
bet in altum pecdes .c.xxxu.

Expanded text:
olumpna Antonini colidis habet in altum pedes .CLXXV., gradus .CCIII., fenestras .XLV., Columpna Traiani coclidis habet in altum pedes .CXXX.
Abbreviated transcription (Latin):
tur qui ea que d̃i sunt sapi¬
unt uel ignorant.
Non qui aliquid nescit sed
qui putat se scire qd̃ nescit
errore probatur.

Expanded text:
tur qui ea, quae Dei sunt, sapiunt, vel ignorant. Non qui aliquid nescit, sed qui putat se scire quod nescit, errare probatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Usq ad proximã synocdum
a cõmunione abstineat qui
a metropolitano uocatus abs¬
q graui necessitate synodo
aclesse neglexerit.

Expanded text:
Usque ad proximam synodum a communione abstineat, qui a metropolitano vocatus absque gravi necessitate synodo adesse neglexerit.
Abbreviated transcription (Latin):
Non in ꝑpetuũ sed tempore
õblationis ab amplexu sua¬
rum uxorum sacerdotes ab¬
Siquis p̾sumpserit contra
aplicos canones aliquos p̃s¬
ri at contactu ⁊ a cõmumo¬
ne legalis uxoris sue deponat᷑.¬

Expanded text:
Non in perpetuum, sed tempore oblationis a complexu suarum uxorum sacerdotes abitur praesumpserit, contra apostolicos canones, aliquos presre a contactu et communione legalis uxoris suae, deponat
Abbreviated transcription (Latin):
solum ꝓpͥa uerũetiam ali¬
eua de suis manib reqͥ¬
ratur. nec estimãt abbas
qd̃ suꝑ habenda ꝓpͥetate
possit̾ cum aliquo mona¬
cho dispensare quia ab¬
clicatio ꝓprietatis sicut ⁊
custodia castitatis adeo ẽ
annexa regule monacha¬
li ut extrã eam nec sũmꝰ
pontifex possit indulge¬
N singulis regnis siue ꝑ¬
iuncus fiat de triennio
in trienniũ saluo iure
dyocesianoꝵ pontificũ
cõmune capitulum ab¬
batum atq priorum ab¬
bates ꝓprios ñ habentiũ
qui non consueuerunt
tale capitulum celebra¬
re. ad quod uniuiersi con¬

Expanded text:
solum propria verum etiam alisolum propria verum etiam aliena de suis manibus requiratur. Nec aestimet abbas quod super habenda proprietate possit cum aliquo monacho dispensare, quoniam abdicatio proprietatis, sicut et custodia castitatis, adeo est annexa regulae monachali, ut contra eam nec summus pontifex possit n singulis regnis siue prouinciis de triennio in triennium, saluo iure dioecesanorum pontificum fieret commune capitulum abbatum atque priorum abbates proprios non habentium, qui non consueuerunt tale Concilium celebrare, ad quod uniuersi
Abbreviated transcription (Latin):
torio miscłiam facere spe¬
cialem. cibum aliquẽ com¬
petentem ñ aute illum s
ante se faciat apportari de
tiam ꝓ sustentatione na¬
ture. ¶Tases autẽ ad agen¬
da officia monasterii depu¬
tentur qui fideles sint ⁊
uiscreti nec alicui cõmitta¬
tar aliqua obedientia ꝑ¬
petuo possidenda tamquã
in sua sibi uita locetur s
cum oportuerit amoueri
sine contradictione quali¬
bet reuocetur. ¶ Prior autẽ
pre ceteris post abbatẽ po
habens sccłm scientiam ut
delinquentes corripiat &¬
castiget. obeddientes foueat
⁊ conforter Abbas uͦ cui
om̃s in omnib reuerent᷑
obediant quanto frequen¬
tus poterit sit cũ fratrib
in conuentu iugilẽ curã
⁊ diligent̾ sollicitudinem
gerens de omnib ut de of¬
ficio sibi cõmisso dignã cło
possit reddere rationẽ. Qo
si preuaricator ordinis fu¬
erit aut contemptor ser
negligens aut remissus
ꝓ certo se nouerit ñ solũ
ab officio deponendũ. S

Expanded text:
torio misericordiam ei facere spetorio misericordiam ei facere specialem, cibum aliquem competentem non ante illum sed ante se faciat apportari, de ciam pro sustentatione naturae. Tales autem ad agenda officia monasterii deputentur qui fideles sint et discreti, nec alicui committatur aliqua obedientia perpetuo possidenda, tanquam in sua sibi vita locetur, sed cum oportuerit amoveri sine contradictione qualibet revocetur. Prior autem prae caeteris post abbatem pothabens secundum scientiam, ut delinquentes corripiat et castiget, obedientes vero foveat et confortet. Abbas vero, cui omnes in omnibus reverenter obediant, quanto frequentius poterit sit cum fratribus in conventu, vigilem curam et diligentem sollicitudinem gerens de omnibus, ut de officio sibi commisso dignam Deo possit reddere rationem. Quod si praevaricator ordinis fuerit aut contemptor seu negligens aut remissus, pro certo se noverit non solum ab officio deponendum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
pimꝰ tam clyocesianis epĩs
quã ꝑsonis que preerint ca¬
pitulis celebrandis ut ꝑ cen¬
suram eccłiasticam appelłone
remota compescant aluoca¬
tos parronos uice dr̃os recto¬
res ⁊ consules. magnates ⁊ nui¬
lites seu quoslibet alios ne
monasteria presumarit of¬
fenclere in ꝑsonis aut reb
⁊ si forsan offenderint cos ad
satisfactionem compellere
non onuittant ut liberius ⁊
quietius do ualeant famu¬

Expanded text:
pimus tam dyocesanis episcopis quam personis que preerunt capitulis celebrandis ut per censuram ecclesiasticam appellatione remota compescant advocatos patronos , vicedominos , rectores et consules , magnates et milites seu quoslibet alios ne monasteria presumant offendere in personis aut rebus et si forsam offenderint eos ad satisfaciendum compellere non comittant ut liberius et quietus Deo valeant famu
Abbreviated transcription (Latin):
Articulo mortis agens licet a
priore suo cõmonitus fuit qd̃
contra regulam latenter ha¬
buerat noluit resignare ⁊
sic diem clausit extremum.
tantũ fuit canonica sepul¬
tura priuandus: uerũetiã
si sine maxuno scandalo po¬
tuerit fieri de ipsa proici dig¬

Expanded text:
articulo mortis agens, licet a priore suo commonitus, proprium, quod contra regulam latenter habebat, noluit resignare, et sic diem clausit extremum, tantum fuit Christiana sepultura privandus, verum etiam, si sine maximo scandalo potuerit fieri, de ipsa projici dig
Abbreviated transcription (Latin):
culiũ habuerit nisi ab ab¬
bate fuerit ei ꝓ inuincta.
ãministrationẽ ꝑmissũ.
a cõmunione remoueat᷑
altaris. Et qui in extremis
cũ petulio inuentus fuerit.¬
oblatio ꝓ eo fiat nec inter frẽs
recipiat᷑ sepulturam. qd̵ etiã¬

Expanded text:
culium habuerit, nisi ei ab abbate fuerit pro injuncta administratione permissum, a communione removeatur altaris; et qui in extremis cum peculio inventus fuerit,oblatio pro eo fiat, nec inter fratres recipiat sepulturam. » Tri
Abbreviated transcription (Latin):
nordanymboꝵ cum nulle pe¬
ne nauib uenit in angliam
regnaturũs. et in urbe eborati
plusqͣm mille laicos. centũ pres¬
biteres de anglis occidit: cui a¬
raldus rex angloꝵ cum septẽ
legionib suꝑueniens. eum
cum multis occidit. Interim
guillelmus comes northinã¬
noꝵ cum frantis angłiam
intrat: et conserto cum anglis
p̾lio. araldum cum multis
milib ꝑunit: & regnat in

Expanded text:
Nortdanymbrorum cum mille pene navibus venit in Angliam regnaturus, et in urbe Eburaci plus quam mille laicos, centum presbiteros de Anglis occidit. Cui Aroldus rex Anglorum cum septem legionibus superveniens, eum cum multis occidit. Interim Guillelmus comes Nortmannorum cum Francis Angliam intrat, et conserto cum Anglis prelio, Araldum, cum multis milibus perimit, et regnat in
Abbreviated transcription (Latin):
duis minuende domo multi¬
tudins causa hoc tẽpore a
northinannia francoꝵ digrẽ¬
si. apuliam expetunt. et ita¬
lis inter se dissentientib. dũ
alteri contra alterũ auxiliũ
prestant. hac oportunitate
italos callide et fortiter debel¬
lant. et suctessus urgendo su¬
o. nom̃ suum dilatant: et
futute ꝓsꝑitatis sibi uiam

Expanded text:
dus, minuendae domo multitudinis causa hoc tempore a Nortmannia Francorum digressi, Apuliam expetunt; et Italis inter se dissentientibus, dum alteri contra alterum auxilium prestant, hac oportunitate Italos callide et fortiter debellant, et successus urgendo suos, nomen suum dilatant, et futurae prosperitatis sibi viam
Abbreviated transcription (Latin):
ad orsus pissiatũ. mox illud
suum retorsit ad dñium.
Demum uero puteolũ obse¬
cdit atq recepit. Qd̃ cernens
constantia. mox ab eo dextrã

Expanded text:
adorsus Pisciacum, mox illud suum retorsit ad dominium. Demum vero Puteolum obsedit et cepit. Quod cernens Constantia, ab eo dextram
Abbreviated transcription (Latin):
ato senonensem. castellum¬
etiam bistisiatũ. et domnũ
martinũ putreolũq et
siacum. et coditiatum. Mul¬
tos etiam frantie & hurgũ¬
c̃ũe ꝓceres. sibi conciliau̾at᷑ qͦs
a filii fidelitate mala fraude¬

Expanded text:
t Senonensem et castellum Bistisiacum et Donnum Martinum et Puteolum et ciacum et Codiciacum. Multos etiam Franciae et Burgundiae proceres sibi conciliaverat et a filii fidelitate se
Abbreviated transcription (Latin):
ifero ad se. et a se ad Waiferũ tnͣs¬
fugerat. captũ a sius in bello.
suspendit in patibulo. Rex sar-¬
racenoꝵ amyrmonon ab hispa¬
nia missis legatis et mun̾ib
datis & acceptis. affectat grãm
et amicitiam pipini regis p̾ipi¬
nus ultimo ext̾mino aquita¬
niã atcerit scomnas capit. ibiq
Waiferi matrẽ sororis oe nepotes
captas secum abducit pipinus
karoli cognoscens synodum
apud liptanas congregariet
fecit. Cui p̃fuit cum scõ bonefa¬
tio legatus apłice sedis georgnis
noĩe. Nam pater d̾ synodum
ip̃am habemus. ⁊ qnͣtum tũq
de reb eccliastitis quas pater su¬
us abstuleranprout potuit ec¬
clesĩs reddere curauit. Et qm̃ om̃s
res eccł̃ie a quib ablate erant
restaurare pp̃ concertationẽ qͣm
habebat. non p̾ualuit. p̾carias
fieri ab ep̃is exinde peciit et no¬
nas et derimas ad restaurationẽ
cun denarios ad casam cuus
res benefitiate sunt sicut in
libro capłoꝵ regum habetur

Expanded text:
ifero ad se et a se ad Waiferum transifero ad se et a se ad Waiferum transfugerat, captum a suis in bello suspendit in patibulo. Rex Saracenorum Amyrmonon ab Hyspania missis legatis, et muneribus datis et acceptis, affectat gratiam et amicitiam Pipini regisnus ultimo exterminio Aquitaniam atterit, Sanctonas capit, ibique Waiferi matrem, sorores et neptes captas secum abducit. Karoli cognoscens, sinodum apud Liptanas congregari fecit. Cui prefuit cum sancto Bonifacio legatus apostolice sedis Georgius nomine. Nam et sinodum ipsam habemus, et quantumcunque de rebus ecclesiasticis, quas pater suus abstulerat, prout potuit ecclesiis reddere curavit. Et quoniam omnes res ecclesie, a quibus ablate erant, restaurare propter contestationem quam habebat non prevaluit, precarias fieri ab episcopis exinde petiit, et nonas ac decimas ad restaurationem denarios ad casam, cujus res beneficiate, sicut in libro capitulorum regum habetur,
Abbreviated transcription (Latin):
rat. eam iniuriose deposuer̃t.
et ommna obꝓbria que uidei
xp̃o iħ̃u intulert. imagini eiꝰ
inferebant. illudentes es infa-¬
ciem conspuentes. eamq ꝑcuci-¬
entes.criminose conuiciantes.
manus et pedes eius clauis
configentes. acetum & fel ei
porrigentes. taudem lancea
latere eus aꝑto exunt de ea
sanguis & aqua: qd̃ illi suppo¬
sita ampulla suscipientes. ad
exꝑim̃tum unum fuerint
uera miracła. que ih̃m fecisse
audierant. om̃s infirmos in syna¬
nagoga sua collectas hoc sangui-¬
ne asꝑgebant: et a quocũq lan¬
gore detinebãtur. om̃s sanabant᷑
Unde uidei tandem cõpuncti. ad
rerunt: eiq te enarrata imagi¬
nem cum sanguine ei dedert. Qͥ¬
b baptizatis ep̃c sanguinem
ꝑ ampullas diuisũ. longe late¬
q dirigens. p̾dicabat magnalia
der: obtestatus om̃s ut singulis
annis .u. idus nouemb̾. celebret᷑
passio dñice imaginis. Pipinꝰ
rex remistaniũ frẽm eudonis. pa¬
truum scilicet Waiferi. quia Wa¬

Expanded text:
rat, eam injuriose deposuerunt, rat, eam injuriose deposuerunt, et omnia opprobria, quae Judaei Christo Jesu intulerunt, imagini ejus inferebant, illudentes ei, in faciem conspuentes, eam percutientes, criminose convitiantes, manus et pedes ejus clavis configentes, acetum et fel ei porrigentes; tandem lancea latere ejus aperto, exivit de eo sanguis et aqua. Quod illi supposita ampulla suscipientes, ad experimentum, utrum fuerint vera miracula, quae Jesum fecisse audierunt, omnes infirmos in synagoga sua collectos hoc sanguine aspergebant; et a quocumque languore detinebantur, omnes sanabantur. Unde Judaei tandem compuncti, ad rerunt, eique re enarrata, imaginem cum sanguine ei dederunt. Quibus baptizatis, episcopus sanguinem per ampullas divisum longe lateque dirigens, predicabat magnalia Dei; obtestatus omnes, ut singulis annis 5. Idus Novembris celebretur passio dominicae imaginis . rex Remistanium fratrem Eudonis, patruum scilicet Waiferi, qui a Wa
Abbreviated transcription (Latin):
& captam inuit. Caput scĩ¬
tate transfertur. Tasilo dux
a rege pipino omnino auer
erumpentes: armeniam in-¬
festant. In quoꝵ patria cum
antiquo tp̃r pestilentia orta
fuiss. suasu xp̃ianoꝵ in mo¬
dum crucis se totunderunt.
& quia ꝑ hoc signum salus
patrce reddita fuerat. h̃c ri¬
tum condendi tenuert. Quai¬
ferus diffidens suis rebz murosz
tirbium aquitanie subuercit
solotenus: quos restaurãs pi¬
pinus. ad suoꝵ tutelam si ais
cõmisit principib. Pipinus¬
rex lemouicinamn regionem
cede & incendio depopłatur.
Stelle subito uise de celo cetidis¬
se. ita om̃s ext̾ruerunt. ut pu¬
tarent finem mundi ĩminere.
cas & eugolismã urbes aquita¬
ie deuastat: et multãq aqui-¬
tame partẽ sibi subiuigat. Tp̃r
iconstantini imꝑatoris & hyrene
uxoris eus. in syria cuntate be¬
richo que subiacet anthiochie.
uidei imaginẽ ih̃u saluatoris
nr̃i inuenientes in domo cuiꝰ¬
dam uidei. ibi relictam a quo¬
dam xp̃iano qui ibi manse-¬

Expanded text:
castella, ipsamque urbem Aruperimitur. Tassilo dux a rege Pipino omnino averterumpentes, Armeniam infestant. In quorum patria cum antiquo tempore pestilentia orta fuisset, suasu christianorum in modum crucis se totonderunt, et quia per hoc signum salus patriae reddita fuerat, hunc ritum tondendi tenuerunt. Waiferus diffidens suis rebus, muros urbium Aquitaniae subvertit solo tenus; quos restaurans Pipinus, ad suorum tutelam, fidis commisit principibus. rex Lemovicinam regionem coede et incendio depopulatur.Stellae subito visae de caelo cecidisse ita omnes exterruerunt, ut putarent finem mundi imminere. cas et Engolismam urbes Aquitaniae devastat, multamque Aquitaniae partem sibi subjugat. ChrConstantini imperatoris et Hyrenae uxoris ejus, in Syria civitate Beritho, quae subjacet Anthiochiae, Judaei imaginem Jesu salvatoris nostri invenientes in domo cujusdam Judaei, ibi relictam a quodam christiano, qui ibi manse
Abbreviated transcription (Latin):
sos haistulfo nequissimo lan-¬
gobardoꝵ regiut pacifice ab-¬
lata restitueret eccliis. S neq
haistulfus omĩa facere renti
it Cernens uero pipinus qd̃
saxeum cor emollire. p̃misit
ante suum occursum aliquo
ex sius ꝓcerib ad custodiendat
francoꝵ clausas. Qd̾ audiens
ꝓt̾ius harstulfus. suꝑ eos re-¬
pente irruit cum suis exer¬
ticib. S dei bonitas francis
contulit uictoriam. tta ut
ip̃e haistulfus fugam arripe-
deret tiuitate. Qm pipinus
obsidens et multũ constrin-¬
gens. atrocissimus haistul¬
tus ueniam postulans omĩ¬
modis ꝓfessus est se redditurũ
cuntates. pactoq confirma¬
to recipiendi ip̃as cuutates
rex pipinus consiliariũ suũ
fulradum eccłie scĩ dẏonisĩ
misit. & continuo ip̃e rex cũ
suis in franciam feliiter fe¬

Expanded text:
sos Haistulfo nequissimo Lansos Haistulfo nequissimo Langobardorum regi, ut pacifice ablata restitueret ecclesiis. Sed nequam Haistulfus omnia facere renuit. 17. Cernens vero Pipinus, quod saxeum cor emollire, premisit ante suum occursum aliquos ex suis proceribus ad custodiendas Francorum clausas. Quod audiens protervus Haistulfus, super eos repente irruit cum suis exercitibus; sed Dei bonitas Francis contulit victoriam, ita ut ipse Haistulfus fugam arriperederet. Quam Pipinus obsidens et multum constringens, atrocissimus Haistulfus veniam postulans, omnimodis professus est se redditurum civitates. Pactoque confirmato, recipiendas ipsas civitates rex Pipinus consiliarium suum Fulradum abbatem Sancti Dionisii misit; et continuo ipse rex cum suis in Franciam feliciter re
Abbreviated transcription (Latin):
romano pontifice defuncto be-¬
atus stephanus succedit. qui ꝑse¬
cutione hastulphi in frantiam
uenit. Ubi egrotauit usq ad
mortẽ & in eccł̃ia sc̃i dyomisii
tione pastorali et obtestimo¬
nium rei geste posteris demõ
dignitatis inibi reliquid. un¬
xit̾q in reges francoꝵ. florẽtis¬
simũ regẽ pipinum. & duo fi¬
lios eius karolum ⁊ karlomã¬
num. Sed et bertradã coniugẽ
incliti regit pipini indutã
cicladib regiis gr̃a septifor¬
mis sp̃c in dei noĩe consigna¬
uit. atq francoꝵ ꝓceres apłi¬
ca benedictõe scĩficans aucto¬
ritate beati petri. sibi a dño
tradita obligauit et obtesta-¬
tus est. ut nunqͣm de altera
stirpe ꝑ succedentiũ pr̃m tur¬
ricula ip̃i uel quiq ex eoꝵ ꝓ
genie orti regem suꝑ se p̃su¬
mant aliquo modo constitue
gans ꝓceres regis potestatis.
buens. statuit cum eis que
xp̃o fauente una cum eodẽ
ꝑꝑ decrerat ꝑficere. Tunc fran¬
coꝵ consilio direxit suos mis¬

Expanded text:
Romano pontifice defuncto, beatus Stephanus succedit, qui persecutione Haistulfi in Franciam venit, ubi egrotavit usque ad mortem, et in ecclesia sancti Dionisii tione pastorali et ob testimonium rei geste posteris demonse dignitatis inibi reliquit, unxitque in reges Francorum florentissimum regem Pipinum et duos filios ejus Karolum et Karlomagnum. Sed et Bertradam, conjugem ipsius incliti regis Pipini, indutam cicladibus regiis, gratia septiformis spiritus in Dei nomine consignavit, atque Francorum proceres apostolica benedictione sanctificans, auctoritate beati Petri sibi a Domino tradita obligavit, et obtestatus est ut nunquam de altera stirpe per succedentium temporum curricula ipsi vel quique ex eorum propagine orti regem super se presumant aliquo modo constituergans proceres regie potestatis, buens, statuit cum eis, que Christo favente una cum eodem papa decreverat perficere. Tunc Francorum consilio direxit mis
Abbreviated transcription (Latin):
uidino fulmine ꝓcussus
atrocissima morte interi.¬
it. Tunc desiderius quidam
dux audiens obisse haistul¬
fũ. ilio aggregans inulti¬
tudinẽ exertitus. auxslioi p̃¬
dicti pape et fulradi abis sc̃ĩ
dyomsii suꝑ rachisiũ frẽm
haustulfi regis langobar¬
doꝵ arripuit fastigium. p᷑¬
ea idem beatissimus ꝑꝑ sepha-¬
nus deo annuente rem pub-¬
licam dilatant. dñicã plebẽ
ut bonus pastor ab insidi¬
is imnicoꝵ eruit. cursũq
consũmans dei uocatione
ad uitam transiit perpe¬

Expanded text:
judicio fulmine percussus, judicio fulmine percussus, atrocissima morte interiit. Tunc Desiderius quidam dux, audiens obisse Haistulfum, ilico aggregans multitudinem exercituum, auxilio predicti pape Fulradi abbatis sancti DyonisiiHaistulfi regis Langobardorum, arripuit fastigium. Postea idem beatissimus papa Stephanus Deo annuente rem publicam dilatans, et dominicam plebem ut bonus pastor ab insidiis inimicorum eruit, cursumque consummans, Dei vocatione ad vitam transiit perpe
Abbreviated transcription (Latin):
karlomannus monachus¬
nedicti abbis eccłia floriacẽ¬
si ubi olim translata fuerãt.
tollere mittitur. ut ea ad ca¬
strum cassinum referret: mi¬
raculis a deo ostensis q frã¬
cis obsistentib ab incepto
ꝓhibetur. Hoc tẽpore terre¬
motus fribilis fr̃s est: quo ur-¬
bes alie quidem ex toto alie
ex parte subuerse sunt alie
autem a montanis ad sub¬
iecta campestria cum muris
et habitationib suis integre
& salue plus qͣm ultra sex mi¬
liaria transmigra uer̃t. In me¬
sopotania etiam terra dirup¬
ta usq ad duo miliaria ali-¬
a terra minis alba & arenosa
de ꝓfundo eius ascendit. et ex
ea animal mulinũ ascendit
incontaminatũ humana
uoce loquens ꝓnuntians in¬
cursionẽ gentis ab heremo ad¬
monachus & rex uienne mo¬
ritur sc̃s benefatius mogũ¬
tie atchiep̃e cum sotiis suis ĩ
frefia ab inimitis fidei mar-¬
tirizatur: & in fulda cenobi¬
o qd̃ ip̃e in toringia funda¬
uit honorifice tumulatur.
haistulfus quodã loco
uenatõe interctus diuno

Expanded text:
Karlomannus monachusnedicti abbatis ab aecclesia Floriacensi, ubi olim translata fuerant, tollere nititur, ut ea ad castrum Cassinum referret. Miraculis a Deo ostensis et Francis obsistentibus, ab incepto prohibetur. Hoc tempore terremotus terribilis factus, quo urbes aliae quidem ex toto, aliae ex parte subversae sunt, aliae autem a montanis ad subjecta campestria cum muris et habitationibus suis integrae et salvae plus quam ultra sex miliaria transmigraverunt. In Mesopotamia etiam terra disrupta usque ad duo miliaria, alia terra minus alba et arenosa de profundo ejus ascendit; et ex ea animal mulinum ascendit incontaminatum, humana voce loquens pronuntians incursionem gentis ab heremo adnachus Vienne moritur. Sanctus Bonefacius Moguntiae archiepiscopus cum sociis suis in Fresia ab inimicis fidei martyrizatur; et in Fulda coenobio, quod ipse in Toringia fundavit, honorifice tumulatur. Haistulfus quodam in loco venationi intentus, divino
Abbreviated transcription (Latin):
ca et francoꝵ electione a seõ
piscopo in regem ungitur
& consecratur et regnat an¬
nis .xuiii. post annos circit
octoginta octo. post qͣmͣ ma¬
iores domus ceperunt regna¬
re suꝑ reges francoꝵ. Anno¬
contra saxones pugnat. Gri

Expanded text:
ca, et Francorum electione a sancto piscopo in regem ungitur et consecratur, et regnat annis octodecim: post annos circiter octoginta octo, postquam majores domus coeperant principari super reges Francocontra
Abbreviated transcription (Latin):
no Waiferus filrus endo¬
nis dux aquitanie rex frã¬
coꝵ iniuste nexando irã
pipini incuriit. eoq aqui¬
tamam aggresso. fredus

Expanded text:
 Waiferus, filius Eudonis, dux Aquitaniae, res Francorum injuste vexando, iram Pippini incurrit; eoque Aquitaniam aggresso, foedus
Abbreviated transcription (Latin):
cant᷑ modii. Infra palatiũ
neronianũ est templum apol¬
linis. que nc̃ dicit  sc̃a petro¬
tulla. Alite quod est basilica
q̃ uocatur uaticanum ex mri¬
fico musico. laqueato auro ⁊
uitro ideo dictt᷑ uaticatiũ quia
uates id est s acerdotes cauebant
ibi officia sua. ante demplum
apollinis. ⁊ idcirco tota illa ꝑs¬
⁊ uocat᷑. Est ibi aliud templũ
splendide cinis eius cũ suo sar
cophago requiescit. ut surit
eo uiuente totus mundꝰ ei
subiectus fuit: ita eo mortuo
usq in finẽ scłi subiciet᷑. Me¬
moria inferius ornata fuit ta¬
bulis creis ⁊ deauratis litteris
latinis decenter depuicta. suꝑiꝰ
ubi scriptum est. Cesar tamtus
eras : quatitꝰ ⁊ orbis. sed nunc
in modico clauderis antus
⁊ hec memoria sacrata fuit
suo more sicut adhuc apparet
De cantaro ⁊ parady

Expanded text:
 25. Infra palatium Neronianum est templum Apollinis,quod dicitur Sancta Petronilla. Ante quod est basilica quae Vaticanum vocatur, mirifico musivo laqueata, auro et vitro. Ideo dicitur Vaticanum, quia vates, id est sacerdotes, canebant ibi sua offitia ante templum Apollinis. Idcirco tota illa paum. Est ibi aliud templum,splendide cinis eius in cophago requiescit: ut sicut eo vivente totus mundus ei subiectus fuit, ita eo mortuo usque in finem seculi subicietur. Cuius memoria inferius ornata fuit tabulis ereis et deauratis, litteris latinis decenter depicta. Superiuubi scriptum est: Cesar tantus eras quantus et orbis sed nunc in modico clauderis antro et hec memoria sacrata fuit suo more, sicut adhuc apparet De cantaro Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Maria fuit templum nauẽ¬
nantiũ. ubi terra manauit
pore octouiani unꝑatoris. ⁊¬
fuit ibi domꝰ meritoria ubi
merebantur milites qui gͣ¬
tis seruiebant ui senatu. Ad¬
plum fauni. qd̃ symulaihr̃
locutũ fuit iuliano ⁊ decepit
ris centii de errico fuit tẽ¬
plum bachi. Ad gradellas
fuit templum solis. In ale
pantheon fuit templum mi
ro sci basilii fuit magna
tabula erea infixa ub̃i fu¬
co bono ⁊ notabili q̃ fuit
uit̾ romanos ⁊ uideos tẽ¬
pore iude machabei. Ante¬
pͥnatã mamurtini fuit
templum marus. ubi nc̃
iacet symulachrum eius.
Iuxta eum templum fatale
.i. sc̃s martinꝰ iuxta qd̵ est tẽ¬
plum refugii .i. sc̃s adrianus.¬

Expanded text:
Maria, fuit templum Ravennatium, ubi terra manavit ore Octaviani imperatoris, quod fuit domus Meritoria, ubi merebantur milites qui gratis serviebant in senatu. plum Fauni; quod simulacrum locutum est Iuliano et decepit ris Centii de Orrigo, fuit templum Bachi. Ad Gradellas fuit templum Solis. Sanctus Pantheon est templum Minro sancti Basilii fuit magna tabula erea infixa, ubi fuco bono et notabili, que fuit inter Romanos et Iudeos tempore Iude Machabei. privatam Mamertini, templum Martis, ubi nunc iacet simulacrum eius. Iuxta eum templum Fatale, id est Sancta Martina; iuxta quod est templum Refugii, id est Sanctus Adrianus
Abbreviated transcription (Latin):
fiut templũ fauni ad pon¬
dem antoninũ circus antoni¬
nĩ. ubi nc̃ est sc̃a oꝯaria in̾
cathenco. Ad sc̃m stephanũ
in piscina palatiũ tromatii
prefecti. templũ qd diceba¬
tur olouitreũ. totũ factũ
ex cristallo ⁊ auro ꝑ artem
mathematicã ubi erat astro¬
nomiã cũ omnib signit celi
qd̃ destruxit sc̃s sebastiatiꝰ
cũ tyburtio filio cromatii

Expanded text:
 Ad pontem Antoninum, circus Antonii, ubi nunc est Sancta Maria in Cataneo. Ad Sanctum Stephanum in Piscina, palatium Cromatii prefecti, templum quod dicebatur olovitreum, totum factum ex cristallo et auro per artem mathematicam, ubi erat astronomia cum omnibus signis celi; quod destruxit sanctus Sebastianus cum Tiburtio filio Cromatii
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur sc̃s laurentiꝰ de mi¬
randa. Iuxta eũ sc̃i Cosme
eccłia que fuit templũ asy¬
lum. Retro fuit templum
romuli. Post Sc̃am oriam

Expanded text:
ocatur Sanctus Laurentius de Mirandi. Iuxta eum sancti Cosmatis ecclesia, que fuit templum Asili. Retro fuit templum Romuli. Post Sanctam Mariam
Abbreviated transcription (Latin):
ost sc̃m̃ sergium fuit
templum concordie. ante quod¬
fuit arcus triumphalic. Unle
erat ascensus in capitoliũ iuxͣ
erarium publicum quod erat
templum saturui. Ex alia par¬
te fuit arcus miris lapidib̾us
tabulatus iñ quo fuit hystoria
habere curam de clauibus to¬
tius palacii ⁊ esse ibi honora¬
bilis apud uꝑatorẽ die noc¬
tuq in palatio existere.
honorabilis est corone

Expanded text:
ost sanctum Sergium, templum Concordie, ante quod arcus triumphalis unde erat ascensus in Capitolium. Iuxta erarium publicum quod erat templum Saturni, ex alia parte fuit arcus miris lapidibus tabulatus, in quo fuit historia habere curam de clavibus totius palatii et esse ibi honorabilis apud imperatorem; die noctuque in palatio existere debet. honorabilis est, e
Abbreviated transcription (Latin):
re curam de uiduis or
⁊ apud eum debet disputari
de testamientis.
runus defensor debet
habere hotuines sub
se qui defendant sedem
bet scire secreta consilia mi¬
peratoris. ⁊ colligere censũ.
re curam monasterioꝵ
ancillaꝵ cłi ⁊ in festiuitatib¬
ante imꝑatorem.

Expanded text:
curam de viduis et et apud eum debet disputari de testamentis. Primus defensor debet habere homines sub se, qui defendant sedem bet scire secreta consilia imperatoris et colligere censum dre curam monasteriorum et ancillarum Dei, et in festivitatibapud imperatorem.
Abbreviated transcription (Latin):
augustum. ubi qui anr̃at
natores eum uidenter
tante pulchritudnus qd̾
nemo in ocłis eiuis intu¬
eri poterat. ⁊ tante pros¬
peritatis ⁊ pacis qd totũ
midum sibi tributari¬
um fecerat dicunt ei. uo
das in te est. Si hec ñ esset
ñ dibi omĩa subissent ps¬
pera. Qui remiten indu¬
cias postulauit ⁊ ad se sibil¬
lam tburtinam euocans
ea que senatores uycerant
recitauit. Qiri spatiũ triũ
dietum petut: in quib ie¬
cio die dixit imꝑator. hoc
ꝓ certo erit dñe imꝑator.¬

Expanded text:
t natores videntes eum tante pulchritudinis quod nemo in oculos eius intueri poterat et tante prosperitatis et pacis quod totum mundum sibi tributarium fecerat, dicunt: "Te tas est in te; si hoc non esset, non tibi omnia essent prospera". Qui renitens, inducias postulavit. Et ad se Sibillam Tiburtinam evocans, ea quae senatores dixerant, recitavit. Quae spatium trium dierum petiit. In quibus ietio die dixit imperatori: « Hoc pro certo erit, domine imperator
Abbreviated transcription (Latin):
de teriens plenis uelut archa
libellis. Quisquis que uolinit
fonte fluente bibit. Consilio
sapiens. animo pius.ore serenꝰ.
Om̃ib ut poplic esset amore

Expanded text:
de tenens, plenus velut arca libellis, Quisquis, quod voluit, fonte fluente bibit. Consilio sapiens, animo pius, ore serenus, Omnibus ut populis esset amore
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ castelliani coadunati
ad montes marinos qui
sunt iter nageram et
pampilonam ⁊ baionã.¬
scilicer uersus maritimã
in terra biscagie. ⁊ alaue.
ubi habitantes multa
castra edificauerunt. &¬
uiterfecerunt om̃ns masculos
quorum uxores ui sibi rapu¬
erunt e quibus natos ge¬

Expanded text:
 castellani adunati ad montes marinos, qui sunt inter Nagream et Pampiloniam, et Bayonnam, versus maritimam in terra Biscogiae et Alaniae, ibi habitantes, multa castra aedificaverunt; interfeceruntque omnes masculos, quorum uxores vi sibi rapuerunt; ex quibus filios ge
Abbreviated transcription (Latin):
Egregius nulli de nobilitate
seclindꝰ. Morib excellens cul¬
mine primꝰ erat. Templorum
cultor recreans modulamine
cantes. Uulnerib patrie fida

Expanded text:
egregius, nulli de nobilitate secundus, moribus excellens, culmine primus eracultor recreans modulamine cives, Vulneribus patriae fida
Abbreviated transcription (Latin):
absalon. Tu patriã repetis¬
nos triste sub orbe relinquis
Ce tenet aula tinens : nos la¬
crimosa dies. Sex qui lustͣ
gerens octo bonus iniuꝑ an¬
nos. Ereptus terre. ⁊ustus.
ad astra redis. ad paradyu¬
colas epulas de ciue reducto.
Undẽ genu̾t mundus gaudet

Expanded text:
CTO. Tu patriam repetis, tristi nos orbe relinquis, Te tenet aula nitens, nos lacrymosa dies. Sex qui lustra gerens, octo bonus insuper annos, Ereptus terrae justus ad astra redis. Ad paradisiacas epulas te cive reducto, Unde gemit mundus, gaudet
Abbreviated transcription (Latin):
lateranensi est quoddam
Sc̃i laurentii oratoriũ. in qͦ
putatur Primũ in ar¬
cha cypressina. quam leo
qua tres capse sunt. In una
est crux de auro purissi¬
mo adornata gẽmis pre
balsamo. ⁊ surgulis annic ea¬
dem unctio renouatur. qͣndo
dũs papa cũ carcditialib facit
ꝓcessionem in exaltationes cẽ
deaurata ⁊ cum hystorũs de¬
Et in tercia capsa que est ar¬
gentea sunt sandalia idest
martyris. ⁊ est in altare qd̾
ibi est sc̃i laurentii de mar¬
more. Ibi est etiam brachi¬
um sci cesarii marcyris qd̃¬

Expanded text:
latio est quoddam sancti Laurentii oratorium, in quo altaria. Primum in arca cypressina, quam Leo  tres capsae sunt. In una est crux de auro purissimo adornata gemmis et lbalsamo, et singulis annis eadem unctio renovatur, quando dominus papa cum cardinalibus facit Processionem in Exaltatione sanctae deaurata cum historet infra capsagentea, sunt sandalia, id estmartyris, et est in altare, quod ibi est sancti Laurentii de marmore. Ibi est etiam brachium sancti Caesarii martyris
Abbreviated transcription (Latin):
gatus ⁊ flagellatus fuit.
De sepulchro diũ ubi cor¬
pore mortrius requieuit.
citur lithostratos. De calua¬
syon. lapis in quo dñc
transfiguratus est in mogte
quo puer natus positus¬
fuit. lapis de monte syua
Lapis de sepulchro sc̃e ma¬
rie uirgiuis. In alio uero
alcari eiusdem oratorũ st̃

Expanded text:
gatus et flagellatus; de sepulcro Domini, ubi corpore mortuus requievit; citur Lithostrotos; de CalvaSion; lapis in quo Dominus transfiguratus est in monte;quo puer natus fuit positus; lapis de monte Sina, lapis de sepulcro sanctae Mariae. In alio vero altari ejusdem oratorii sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pitis ⁊ elpis uirginũ. nerei
eadem archa cypressina est
os dñi posita. ⁊ de ligno sicho¬
mori ubi ⁊acheus ascendit¬
cuiꝰ pedib in quadam linea¬
preciosoꝵ lapidum pigno¬
ra huiꝰ sanctuariĩ sunt re¬
condita quoꝵ sunt noĩa. La¬
pis in quo consecdit sc̃a ha¬
Ria. lapis de sc̃a iordano¬
in quo consedit dñs dum
baptiraretur. lapis de mõ¬

Expanded text:
Pistis et Helpis virginum, Nerei eadem arca cypressina est os Domini posita, et lignum de sycomoro, ubi Zachaeus ascencujus pedibus in quadam pretiosorum lapidum linea, pignora hujus sanctuarii sunt recondita, quorum ista sunt nomina: Lapis in quo consedit sancta Maria; lapis de sancto Jordane, ubi sedit Dominus dum baptizaretur; lapis de
Abbreviated transcription (Latin):
ten aquis gram celebrauit
con currentib ibi a frantia so¬
coꝵ gerherga. matre lotharii
regis et karoli ducis. et hau¬
Wide uxore hugonis parisioꝵ
comitis: quoꝵ filus fuit hu¬
go. qui post regnauit in frã-¬
tia. ubi omĩs illa regalis ꝓ¬
sapia. tanto ad inuicẽ cõgra¬
tulationis iubilo est affecta:
ut in omni uita eoꝵ uix ali-¬
quid gaudii huic leticie po-¬
duxet archiep̃o in franciã
ꝑgens. ad pacificandor nepo-¬
tes suor lothariũ et filios hu¬
gonis. ubi cõpendiũ uenit:
febre correptus remis redit.
ibi quicquid habuit in re
mancipi per testam̃tũ eccle¬
siis scõꝵ delegato mortuus
est: corpus a theoderico met¬
tensi ep̃o coloniam refertur.

Expanded text:
ten Aquisgranis celebravit, concurrentibus ibi a Francia socorum, matre Lotharii regis et Caroli ducis, et Hawide uxore Hugonis Parisiensium comitis, quorum filius fuit Hugo, qui postea regnavit in Francia. Ubi omnis illa regalis sapia tanto adinvicem congratulationis jubilo est affecta, ut in omni vita eorum vix aliquid gaudii huic laetitiae podux et archiepiscopus in Franciam pergens ad pacificandos nepotes suos, Lotharium regem et filios Hugonis, ubi Compendium venit, febre correptus Remis redit; ibi quidquid habuit in re mancipi, per testamentum aecclesiis sanctorum delegato, mortuus est. Corpus ejus a Deoderico Mettensi episcopo Coloniam refertur.
Abbreviated transcription (Latin):
lib pluuiis. Lotharius rex
francoꝵ ad inuadendã lotha-¬
ringiam rursũ laborans ur-¬
bem uirdunũ et godefridum
ip̃ius urbis comitẽ capit. ui.¬

Expanded text:
 29. Lotharius rex Francorum ad invadendam Lotharingiam rursum laborans, urbem Virdunum et Godefridum ipsius urbis comitem capit. Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tem karoli regis.nolentib lo¬
tharingis henrico regi subesse:
quidã lotharingus noĩe xpĩa¬
nus. simulata infirmitate. Gil¬
lebertum ducem ad ad se dolo
euocatũ cepi. regiq misit. ut
ꝑ eum lotharingiam sibi sub¬
iteret. At rex inspecta indu-¬
stria et potentia Gilleberti.
filiam suam gerbergã ei des-¬
pendet. et eum iterũ lotharĩ¬
gie p̾ficit. ludouicus filius ka-¬
roli regis insidiantes sibi fugi-¬
ens. ꝑ mare tnͣsit in angliã: ma-¬
ter enim eius fuerat filia regi
angloꝵ.¬

Expanded text:
tem Karoli regis nolentibus Lotharingis Henrico regi subesse, quidam Lotharingus nomine Cristianus simulata infirmitate Gislebertum ducem ad se dolo evocatum cepit regique misit, ut per eum Lotharingiam sibi subiceret. At rex inspecta industria et potentia Gisleberti, filiam suam Gerbergam ei despondet, et eum iterum Lotharingiae preficit. Ludowicus, filius Karoli regis, insidiantes sibi fugiens, per mare transit in Angliam. Mater enim ejus fuerat filia regis Anglo
Abbreviated transcription (Latin):
fitio lotharingie regnũ que
causa magis contristauit ad¬
tharius. rex senex et plenus
dierum. sepultusq est in ba-¬
silica beati Remigii remis.

Expanded text:
ficio Lotharium regnum. Quae causa magis contristavittharius rex jam senex, plenusque dierum, sepultusque est in basilica Beati Remigii Remis.
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur. Rabbodus dux freso-¬
num predicatione Wlfranni ep̃
ad hoc adductus ut baptizari
deberet. cum unum pedem in la-¬
uachro intinxiss alt̾m pedem re-¬
trahens interrogauit ubi nam
plures suoꝵ maioꝵ essent min¬
ferno an in paradiso: & au diens
plures ẽẽ in inferno intinctũ pedẽ
extrahens satius est inquit ut
plures qͣm ut pautiores sequar.
Et ita ludificatus a demone pro-¬
mittente qd̵ ei tertia ab hinic die
incõparabilia bona daret. ipsa
tertia die sibita & eterna morte
ꝓut. Constantinopolitam instã-¬
tia orandi et constantia prelian-¬
di fortiter resistunt sarracenis.
Sarraceni fame. frigore. bello. pe¬
stilentia sine numero ꝑeunt. Pre¬

Expanded text:
rsequitur. Rabbodus dux Fresorsequitur. Rabbodus dux Fresonum predicatione Vulfranni episcopi ad hoc adductus, ut baptizari deberet, cum unum pedem in lavacro intinxisset, alterum pedem retrahens interrogavit: Ubinam plures suorum majorum essent, in inferno an in paradyso? et audiens, plures esse in inferno, intinctum pedem extrahens, Satius est, inquit, ut plures, quam pauciores sequar. Et ita ludificatus a daemone, promittente quod ei tertia abhinc die incomparabilia bona daret. ipsa tertia die subita et aeterna morte. Constantinopolitani instatia orandi et constantia preliandi fortiter resistunt Saracenis. Saraceni fame, frigore, bello, pestilentia sine numero pere
Abbreviated transcription (Latin):
noso bello utrĩci configũt.
eoq uicto Raginfredũ ma-¬
iorem domus: et chil ꝑicũ re-¬
lus de custodia nouerte diui no
nutu eripitur. moxq princi-¬
patum suum de manu Ragin-¬
fredi extorquere nititur. pri-¬
moq rabodum ducem freso¬
num ragifredo solatiantem
aggressus. multũ exercitus dãp-¬
num exequitur. sc̃s egidiuis ue-¬
ment a gretia. Sc̃itate claret in
ꝓuintia. Anno dagob̾ti regis¬
ĩ. Hic electus in imꝑatorẽ anasta-¬
tum apud niceam ciuitatẽ gra-¬
iu prelio uicit. datoq sibi sacͣ-¬
m̃to cleritum fieri ac pb̃im fec̃
exactor. ui cõpulsus est ab exerci-¬
tu imꝑium assumere. Anio Ra¬
imꝑaũ. Rome mundatio aqua-¬
tum nimia nimisq calamitosa
fc̃a est: s gregorio papa crebris
letaniis dm̃ pretante. post nouẽ
cum sarracenis suis & stolo naui
um trium militum constantino¬
polim trienmo obsidet Bulgares
go cameracense apud unciacum
Ragenfredus uictus infugam u̾¬
titur karolus eos usq parisus ꝑ-¬

Expanded text:
noso bello utrinque confligunt; eoque victo, Reginfredum majorem domus, et Chilpericum relus de custodia novercae divino nutu eripitur, moxque principatum suum de manu Raginfredi extorquere nititur; primoque Rabodum ducem Fresonum Raginfredo solatiantem aggressus, multum exercitus damnum consequitur. Sanctus Aegidius veniens a Grecia, sanctitate claret in Provintia. I. Hic electus in imperatorem, Anastasium apud Nicaeam civitatem gravi praelio vicit; datoque sibi sacramento, clericum fieri ac presbyterum exactor, vi compulsus est ab exercitu imperium assumere. Ulid aicat. Romae inundatio aquarum nimia nimisque calamitosa facta est. Sed Gregorio papa crebris letaniis Deum placante, post 8 cum amireis suis et stolo navium paene trium milium Constantinopolim triennio obsidet. Bulgares go Cameracense apud VinciacumRaginfredus victus in fugam vertitur; Karolus eos usque Parisius pe
Abbreviated transcription (Latin):
nem frẽm suũ contra se rebel¬
lantem in saxoniam ꝑsequi-
nem in saxoma & eius com¬
plices tassilonem lantfridũ.
& sindiger bello uictor. ca¬
arie ducẽ facit. grifoni uero¬
in neustria duodecin comi¬
tatus concedit. qd̃ illi non
sufficit. S ad Waiferũ in aqͥ¬
taniam fugit. In calabria
& sicilia fit pestilentia: & mor¬
talitas hominũ nuia. In
uestib hominũ et in uelis
eccłiarũ apparent crucicłẽ finis
quasi oleo designate. regni mero¬

Expanded text:
nem fratrem suum contra se rebellantem in Saxoniam persequinem in Saxonia, et ejus complices Tassilonem, Lanfridium et Suidiger bello victos caariae ducem facit, Grifoni in Neustria duodecim comitatus concedit: quod illi non sufficit, sed ad Walferium in Aquitaniam fugit. In Calabria et Sicilia fit pestilentia, et mortalitas hominum nimia. In vestibus hominum, et in velis ecclesiarum apparent cruciculae, quasi oleo designatae. 749. R