comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuit arte tẽptauit emollire. ac demulcendo
subtilitati ingenii ab ãplexib omĩno diuelle¬
re. Cui talia blandissimis alloquens uocib.
niti sumꝰ. ñ decet nos coinqͥnari. ac libidinosis
cõmixtionib pollui uelut gentes quȩ igno¬
rant dm̃. & sicut equus. & mulus. in quib ñ ẽ
intellectus. Placeat tibi p̃cor & contestor ꝑ
dñm meũ salubre consiliũ. meisq te a cõmo¬
da dictis. & queramꝰ mutuo qualit̾ nr̃a con
iugia dõ efficiant᷑ placita. ut de nobis ñ terre¬
na s cȩlestis ꝓgenies emergat. Decet enĩ nimi¬
umq ualet nos apłoꝵ principẽ expetere. atq
loca scã circuire: ut saltẽ fusa suꝑ nos bene¬
dictione apłica. fiat nob̾ uita longa. salus con-¬
tinua. opulentia in reb. fecunditas in ꝓpagine.
tranquillitas in diuturna pace. O uirgo bea¬
ta. o suꝑni regis sponsa. quã deuota diceris:
Ecce dicis quasi optes tibi mundũ efflorescere.

Expanded text:
tuit arte tentavit suaviter emollire, ac demulcendo tuit arte tentavit suaviter emollire, ac demulcendo subtilitate ingenii ab amplexibus omnino divellere. Cui talia blandissimis alloquens vocibus niti sumus, non decet nos coinquinari ac libidinosis commistionibus pollui, velut gentes quae ignorant Deum, et sicut equus et mulus quibus non est intellectus. Placeat tibi, precor et contestor per Dominum, meum salubre consilium, meisque te accommoda dictis, et quaeramus mutuo qualiter nostra Deo placita efficiantur conjugia, ut de nobis non terrena sed progenies coelestis emergat. Decet enim nimiumque valet nos apostolorum principem expetere, atque loca sancta circuire, ut saltem fusa super nos benedictione apostolica fiat nobis vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace. O beata virgo, o superni Regis sponsa, quam devota diceris! Ecce dicis quasi optans tibi mundum efflorescere,
Abbreviated transcription (Latin):
sȩ stirpis hoĩe a quo uariis ẽ dotata sponsalib
cũ mancipiis & uillulis. Quȩ omĩa licet a
parentib coacta. uultu tam̃ placido & men-¬
te casta ꝑferens. meditabat᷑ iã in animo
qualit̾ se & sua xp̃o sponso traderet dotalia.
fieretq scĩmonialis femina sub tela sc̃ȩ matris
urginis insignita capitis uelamine. ut cũ
ad olescentulȩ ueri regis ualeret edicere. nigra
sũ s formosa filiȩ iherłm. id̾o dilexit me rex:
& introduxit me in cubiculũ suũ. Et iterũ.
Nolite me considerare qd fusca sim: quia deco¬
lorauit me sol. Talis intentio & tã preclarũ
exercitiũ uersabat᷑ sedule in p̃cordiis puella¬
rib. Nosq genitricis uirginalis in hac sc̃a re¬
dolebat uirgine. radiantes plurimȩ uirtutũ
grẽ ex uirgineis successib. Deinde cũ sc̃m suȩ
mentis ꝓpositũ ad effectũ oꝑationis uellet ꝑ¬
ducere. sapienti usa consilio. sponsũ qua po¬

Expanded text:
sae stirpis homine, a quo variis est dotata sponsalibus sae stirpis homine, a quo variis est dotata sponsalibus cum mancipiis et villulis: quae omnia licet a parentibus coacta, vultu tamen placido et mente casta perferens, meditabatur jamdiu animo, qualiter se et sua Christo sponso traderet dotalia, fieretque sanctimonialis femina sub tutela sanctae matris Virginis, insignita capitis velamine, ut cum adolescentulis veri regis valeret edicere: Nigra sum sed formosa, filiae Jerusalem, ideo dilexit me Rex, et introduxit me in cubiculum suum ; et iterum: Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol . Talis intentio et tam praeclarum exercitium versabatur sedule in praecordiis puellaribus, flosque Genitricis virginalis in hac sancta redolebat virgine, radiantes plurimae virtutum gratiae ex virgineis successibus. 5. Deinde cum sanctum suae mentis propositum ad effectum operationis vellet perducere, sapienti usa consilio, sponsum qua po
Abbreviated transcription (Latin):
tis signo candidatã. & tͥumpho passionis ꝑ¬
lustratã. atq castȩ caritatis ordine regiã. &
sacerdotalẽ coronã misticã At bi etiã in septẽ
gradib baptismatis. septẽ comp̃hendit dona
crismate delibuta. Quib undiq fulcita ui¬
uere studuit iuuencula ꝑ septẽ dierũ curri¬
cula. ut septẽ septies augm̃tatis. & monade
supposito iubelei fructũ in p̾senti acquireret¬
uita. hocq duplicato corpore & anima. pꝰ ꝑ ac¬
tũ uitȩ cursũ fructũ carperet centesimũ. sa¬
cratissimis uirginib consecratũ. Unde quia
erat głosȩ indolis ꝓgenie. ipsis in cunabulis
fert᷑ eẽ desponsata coequalib natalib. s di¬
lecta magis sponso cȩlesti terrestris confundit᷑.
occultoq d̾i iudicio mortis confinio claudit᷑.
ostquã uͦ cepit sc̃a uirgo ẽẽ adolescens cor¬
pore. candidoq uultu atq flaua facie des-¬
ponsat᷑ rursũ a quodã noĩe eudaldo. genero¬

Expanded text:
tis signo candidatam et triumpho passionis ptis signo candidatam et triumpho passionis perlustratam, atque castae charitatis ordine regiam et sacerdotalem coronam mysticam. Ubi etiam in septem gradibus baptismatis septem comprehendit dona  et sancto chrismate delibuta. Quibus undique fulta vivere studuit juvencula per septima dierum curricula, ut septem septies augmentatis et monade supposito, jubilaei fructum in praesenti vita acquireret: hocque duplicato corpore et anima post peractum vitae cursum fructum carperet centesimum sacratissimis virginibus consecratum. Unde quia erat gloriosae indolis progenie, ab ipsis incunabulis fertur esse desponsata coaequalibus natalibus: sed dilecta magis sponso coelesti terrestris confunditur, occultoque Dei judicio mortis confinio clauditur. 4. Postquam vero coepit sancta virgo esse adolescens corpore candidoque vultu atque flava facie, desponsatur rursum a quodam nomine Eudaldo genero
Abbreviated transcription (Latin):
clementiã cȩpit passim pullulando. nouã atq
scãm deo patri ꝓlem gignere. Ex cuiꝰ iã sacra¬
tissimo consortio scã mater atq uirgo. xp̃i di¬
latata ẽ ȩccłia. quȩ oblita domũ patris atq
popłm. unitati trinȩ sinũ cordis optulit. un¬
de sibi ĩmaculatus dñs ĩpollutã consecraret
familiã. Ergo tellus franciȩ pagus scilicet
uermandensis. p̃pollentissimi martyris qͥn¬
tim decorata suffragiis. anhelabat totis ui¬
rib ut offerret do munꝰ gratũ in odorẽ sua¬
uissimũ. Quo in pago atq uilla quã lem¬
baidis noĩant. scã uirgo hunegundis genero¬
sa nata ẽ ꝓsapia. quȩ ꝓcessit uelut uirgula
fumi ex aromatib myrrȩ & thuris. & uni¬
u̾si generis pigm̃tarii. dũ nobilib & xp̃m
colentib ꝓdiit parentib. Hanc e sacro fonte
ferunt eleuatã ab eligio pontifice nouiomen¬
sis & uermandensis ȩccłiȩ. ubi sũpsit ueri
sponsi arrã. simulq uestẽ p̃ciosã ĩmortalita¬

Expanded text:
clementiam, coepit passim pullulando novam atque sanctam Deo Patri prolem gignere. Ex cujus jam sacratissimo consortio sancta mater atque virgo Christi dilatata est Ecclesia, quae oblita domum patris atque populum, unitati trinae sinum cordis obtulit, unde sibi immaculatus Dominus impollutam consecrare familiam. 3. Ergo tellus Franciae, pagus scilicet Vermandensis, praepollentissimi martyris Quintini decorata suffragiis, anhelabat totis viribus ut offerret Domino munus gratum in odorem suavissimum. Quo in pago, atque villa quam Lembaidis nominant, sancta virgo Hunegundis generosa nata est prosapia, quae processit velut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris et universi generis pigmentorum, dum nobilibus et Christum colentibus prodiit parentibus. Hanc e sacro fonte ferunt elevatam ab Eligio pontifice Noviomensis ac Vermandensis Ecclesiae, ubi sumpsit veri sponsi arrham, simulque vestem pretiosam immortalita
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑseuerauerit saluus erit. In hac deniq
scã animi meditatione ac deuota fid̾i oꝑatio¬
ne. moriens mundo & uiuiens xp̃o. totũ tempꝰ
uitȩ suȩ duxisse fert᷑. adeo ut plerũq uide¬
retur causari. & dicere illud ꝓpheticũ. Heu m

Expanded text:
qui perseveraverit salvus erit. In hac denique qui perseveraverit salvus erit. In hac denique sancta animi meditatione ac devota fidei operatione moriens mundo et vivens Christo, totum tempus vitae suae duxisse fertur, adeo ut plerumque videretur causari et dicere illud propheticum: Heu mihi!
Abbreviated transcription (Latin):
timoda xp̃i uirtute. ac deducens tempꝰ uitȩ
in huiꝰcemodi oꝑatione. exutꝰ ẽ p̃sentis scłi
contagio. ac ꝑfunctus luce tͣnsitoria audi¬
uit de suꝑnis uocẽ sibi alloqͥ. Euge serue
bone & fidelis. quia suꝑ pauca fuisti fidelis.
supra multa te constituã. Eris pͥnceps decẽ
ciuitatũ. Tc̃ beata uirgo hunegundis men¬
tẽ scãm cũ oblatione sacrificii ꝑ sacerdotũ
manꝰ regi regũ xp̃o optulit. dep̃cans & exo¬
rans subuenire illi scõs angłos. ac locari eiꝰ
sp̃m int̾ choros agminũ cȩlestiũ. Corpꝰ uero
poni iussit in feretro. ac deferri ad se fecit
infra monasteriũ. & in condigno & optato
tradidit sepulturȩ loco. Post cuiꝰ abscessũ.
artiori se submisit uitȩ & xp̃i seruitio. puni¬
ens atq deflens cogitata seu nociua iã ꝑacta
oꝑa. crebrisq ieiuniis ac uigiliis tondebat
corpꝰ fatigatũ. memorans quia ñ qui cȩꝑit. s

Expanded text:
timoda Christi virtute, ac deducens tempus vitae timoda Christi virtute, ac deducens tempus vitae in hujuscemodi operatione, exutus est praesentis saeculi contagio, ac perfunctus luce transitoria, audivit de supernis vocem sibi haec loqui: Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam; eris princeps decem civitatum. Tunc beata virgo Hunegundis, mentem sanctam cum oblatione sacrificii per sacerdotum manus Regi regum Christo obtulit, deprecans et exorans subvenire illi sanctos angelos, ac locari ejus spiritum inter choros agminum coelestium. Corpus vero poni jussit in feretro ac deferri ad se fecit infra monasterium, et in condigno et optato tradidit sepulturae loco. 16. Post cujus abscessum, arctiori se submisit vitae et Christi servitio, puniens atque deflens cogitata seu nociva jam peracta opera, crebrisque jejuniis ac vigiliis tundebat corpus fatigatum, memorans quia non qui coeperit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
bo. & pꝰ mortẽ omnẽ meã suppellectilẽ cũ re¬
b & mancipiis. ꝑ hoc auctoritatis testam̃tũ
ꝑpetualit̾ trado in honorẽ dĩ om̃ipotentis.
atq sc̃ȩ dĩ genitricis mariȩ uirginis. Et con¬
firmans testam̃tũ. huiꝰcemodi uoce palã om̃ib
dixit. Hȩc a me nc̃ suscipe uirgo castissima.
meũq cadauer in hoc loco tumulandũ tuis
precib impetra. ut cũ te rex suꝑnus & celestis
sponsus in thalamũ transduxerit uirgineũ.
ego ueste nuptiali circũdatꝰ. atq agni uelle¬
re niueo succinctus. int̾ conuiuas mensȩ re¬
gis particeps uitȩ cȩlestis apparere merear
uł ultimꝰ. Optinuit gͦ qd̾ expetiit. & cum
scã animi deuotione incolumis ad ꝓpͥa re
efficaciã. eiꝰq uotũ adoptabilẽ ꝑduxit effe¬
ctũ. Nã deuotꝰ ultra d̾o quã fuissent necessa¬
ria. sacratissimȩ studuit subministrare uir¬
gini: parit̾q in statuto xenodochio uictus
& uestitꝰ p̃buit alimoniã. Fultꝰ deinde mul¬

Expanded text:
 mortem omnem meam supellectilem cum rebus et mancipiis per hoc auctoritatis testamentum perpetualiter trado in honorem Dei omnipotentis atque sanctae Dei Genitricis virginis. » Et confirmans testamentum hujuscemodi voce palam omnibus dixit: « Haec a me nunc suscipe, virgo castissima, meumque cadaver in hoc loco tumulandum tuis precibus impera, ut cum te rex supernus ac coelestis sponsus in thalamum transduxerit virgineum, ego veste nuptiali circumdatus atque agni vellere niveo succinctus, inter convivas mensae regis particeps vitae coelestis apparere merear vel ultimus. » 15. Obtinuit ergo quod expetiit et cum sancta animi devotione incolumis remeavit adefficaciam, ejusque votum ad optabilem perduxit effectum. Nam devotus Deo, ultra quam fuissent necessaria sacratissimae studuit subministrare virgini, pariterque in statuto xenodochio victus et vestitus praebuit alimoniam. Fultus deinde mul
Abbreviated transcription (Latin):
tulit. ac ꝓstrato corpore corã sacro altari dei
genitricis mariȩ. ueniã de cõmissis expopos-¬
cit. Conu̾soq uultu quo residebat uirgo ce¬
leps poscit sibi misereri. multũq p̾catur: ut
quẽ pridẽ noluerat habere sponsũ. saltẽ tẽ
corruptibilis amatoris ñ pꝰposusti. nec mͥ qua¬
lẽcũq ꝑsonã potentẽ aut infimã p̃posuisti.
s regẽ scłoꝵ & creatorẽ om̃iũ mͥ p̃tulisti: tibi¬
q spons ũ cęlestẽ in thoro uirginali adsciui¬
sti: ecce meniet atq mea gratant̾ offero illi.
& quȩ tͥ olim contuli dotalia. trade uero

Expanded text:
tulit, ac prostrato corpore coram sacro altari Dei tulit, ac prostrato corpore coram sacro altari Dei genitricis Mariae veniam de commissis expoposcit: conversoque vultu quo residebat virgo caelebs, poscit sibi misereri, multumque precatur ut quem pridem voluerat habere sponsum, saltem tunccorruptibilis amatoris non postposuisti, nec mihi qualemcunque personam potentem aut infimam praeposuisti, sed regem saeculorum et creatorem omnium mihi praetulisti, tibique sponsum coelestem in toro virginali ascivisti, ecce memet atque mea gratanter offero illi: et quae tibi olim contuli dotalia, trade spo
Abbreviated transcription (Latin):
dũ deuenit. seq om̃iũ rerũ uirginis possesso¬
rẽ ad dñm p̾tulit. nesciens qd̾ iã transissent
omĩa in cultũ di & scȩ dĩ genitͥcis tutamina.
Qui cũ cognouisset euentũ rei. & tã audi¬
tu quã uisu didicisset acta uirginis. ueridica
reu̾sus in semet ipsũ secũ tacitꝰ mirari cȩpit.
& uenerari: recolens quȩ & quanta ꝑ scãm
uirginẽ dñs sit oꝑatꝰ miracula. Linde quales
potuit mox d̾o laudes & grãs retulit. qui ab
actu & tactu eũ custodiuit ne peccaret in
scãm uirginẽ. & furentẽ in reu̾sione ñ ꝑmisit
merito occũbere. Dignos gͥ fructꝰ pęnitentiȩ
ꝑagens suꝑ his quȩ gesserat in uirginẽ. ñ po¬
terat inuenire quib laudib eã extolleret: ut
quib muncrib eiꝰ faciẽ cõplacaret. ut uł ab
ea uideri mereret᷑. aut ipsa ꝓ eo p̃ces xp̃o fun¬
dere dignaret᷑. Tandẽ salubri reꝑto consilio:
semet ipsũ in humilitate cordis & corporis op¬

Expanded text:
inis possessorem et dominum praetulit, nesciens quod jam transissent omnia in cultum Dei et sanctae Dei Genitricis tutamina. Qui cum cognovisset eventum rei, et tam auditu quam visu didicisset acta virginis veridica, reversus in semetipsum, secum tacitus mirari coepit et venerari, recolens quae et quanta per sanctam virginem Dominus sit operatus miracula. Unde quales potuit mox Deo laudes et gratias retulit, qui ab actu et tactu malo eum custodivit, ne peccaret in sanctam virginem, et furentem in reversione non permisit merito occumbere. Dignos igitur fructus poenitentiae peragens super his quae gesserat in virginem, non poterat invenire quibus laudibus eam extolleret, vel quibus muneribus ejus faciem complacaret, ut vel ab ea videri mereretur, aut ipsa pro eo preces Christo fundere dignaretur. Tandem salubri reperto consilio, semetipsum in humilitate cordis et corporis ob
Abbreviated transcription (Latin):
& distribuens onerosa. ut citiꝰ transmigraret
ad ꝓpria. Hoc utiq ꝑtractans uoluebat in
animo. ut omĩa patͥmonia & iura heredita¬
ria uirginis uenderet. & quȩ uendere ñ pos¬
set in nichilũ redigeret: & sic funditꝰ ea cum
omi suppellectili & mancipiis exstirparet.
Itaq cũ uelocissimis equitib expeditã cȩpit
carpere uiã. efferens se totũ ꝑficere in opere:
qd̃ olim doloso conceꝑat corde. Qd̃ scãm uir¬
ginẽ nequaꝗͣ latere potuit. quȩ dñm scientẽ
onuiã in cordis hospitio locare curauit. Itaq
dĩ ancilla diuno instinctu ꝑmota. atq affla-¬
tu sc̃ĩ sp̃c uigorata. ut erat pedes cunctis equi¬
tib & currib uelocior efficit᷑. ĩmo ꝑ aliã uiam
gradiens om̃s. & ante uolans ueloces p̃cesserat
currus. Deniq pͥor terrã suȩ natiuitatis ꝑue¬
nit: & omĩa sua ꝓ uoto & libitu in loco quẽ
uulgo dicunt humolarias sc̃ȩ d̃i genitricis

Expanded text:
et distribuens onerosa, ut citius transmigraret et distribuens onerosa, ut citius transmigraret ad propria. Hoc utique pertractans volvebat in animo, ut omnia patrimonia et jura haereditaria virginis venderet, et quae vendere non posset in nihilum redigeret, et sic funditus ea cum omni supellectili et mancipiis exstirparet. Itaque cum velocissimis equitibus equis expeditam coepit carpere viam, efferens se totum perficere in opere, quod olim doloso conceperat corde. Quod sanctam virginem nequaquam latere potuit, quae Dominum scientem omnia in cordis hospitiolo locare curavit. Itaque Dei ancilla, divino instinctu permota atque afflatu sancti Spiritus vigorata, ut erat pedes, cunctis equitibus et curribus velocior efficitur, imo per aliam viam gradiens, omnes et antevolans, veloces praecesserat currus. Denique prior in terram suae nativitatis pervenit, et omnia sua pro voto et libitu in loco quem vulgo dicunt Humolarias, sanctae Dei genitrici
Abbreviated transcription (Latin):
alarũ tuarũ. Igit᷑ hac expleta oratione. cepit
sola ꝓficisci. & ad uoluntatẽ dĩ gallias remea¬
re. lustrans deuia & ꝑuia. atq poscens sibi sẽꝑ¬
relicta. s suffulta & ꝓtecta xp̃i comitante grã.
Erat nãq ꝑgens in itinere. quasi iã degens
sub monastico regimine. uł ut dicã altiꝰ qua¬
si sc̃s̃ heremicola xp̃o famulans. in remota
heremi solitudine. Dieb quippe festis utens
pane solo & aqua parcissima. reliquis pane
cinerib cõmixto. & herbarũ arboꝵq pastio¬
nib. defessũ refouebat corpusculũ. Unde qd̾
ꝑ scãm uirginẽ dñs dignatꝰ ẽ oꝑari miracu¬
lũ: ñ ẽ nr̃o silentio transeundũ.
ũ p̃dictus eudaldus nimia indignatio¬
ne stomacatꝰ. se contẽptũ omĩmodis comꝑisset.
& in scãm uirginẽ uellet. s ñ auderet gladio
insurgere: accepto consilio a quodã quẽ se¬
cũ deduxerat itineris sociũ. concite ad pat̾-¬
nã remeare disposuit hereditatẽ: uendens

Expanded text:
alarum tuarum. 12. Igitur hac expleta oratione, coepit sola proficisci, et ad voluntatem Dei Gallias remeare, lustrans devia et pervia, atque poscens sibi sesolatio, sed suffulta et protecta Christi comitante gratia. Erat namque pergens in itinere, quasi jam degens sub monastico regimine, vel ut dicam altius, quasi sanctus eremicola Christo famulans in remota eremi solitudine. Diebus quippe festis utens pane solo et aqua parcissima, reliquis pane cineribus commisto et herbarum arborumque pastionibus defessum refovebat corpusculum. Unde quod per sanctam virginem Dominus dignatus est operari miraculum, non est nostro silentio transeundum. 13. Cum praedictus Eudaldus nimia indignatione stomachatus se contemptum omnimodis comperisset, et in sanctam virginem vellet sed non auderet gladio insurgere, accepto consilio a quodam quem secum duxerat itineris socium, concite ad paternam remeare disposuit haereditatem, vendens
Abbreviated transcription (Latin):
dã ut auint plurima ranarũ murmura
religiosi antistitis aurib obstreperent: saẽ¬
dotẽ dei p̃cepisse ut conticesserent. ac reue-¬
rentiã sacrȩ deferrent orationi. tẽ subito
circũ fusos strepitꝰ quieuisse. Cernere erat

Expanded text:
 cum plurima ranarum murmura religiosae auribus plebis obstreperent, sacerdotem Dei praecepisse ut conticescerent, ac reverentiam sacrae deferrent orationi; tunc subito circumfusos strepitus quievisse. Silent
Abbreviated transcription (Latin):
ingens. ferens ingentẽ ymbrẽ lacrimarũ. Et
autẽ sub quadã fici arbore strauit se nescio
quomͦ. & dimisit habenas lacrimis. & ꝓrupe¬
runt flumina oculoꝵ eiꝰ acceptabile sacrificiũ
deo. Et ñ quidẽ his u̾bis. s in hac sententia
multa locutꝰ ẽ. Et tu dñe. usq qͦ: Usq quo dñe¬

Expanded text:
ingens ferens ingentem imbrem lacrimarum. et o sub quadam fici arbore straui me nescio quomodo et dimisi habenas lacrimis, et proruperunt flumina oculorum meorum, acceptabile sacrificium tuum, et non quidem his uerbis, sed in hac sententia multa
Abbreviated transcription (Latin):
it ds̃ ad istã ciuitatẽ cũ uigore ȩtatis ad¬
ueni: s tam̃ iuuenis fui & senui. Scio post
obitꝰ ep̃oꝵ ꝑ ãbitiosos aut contentiosos so¬
lere ȩccłias ꝑturbari. & qd sepe sũ exꝑtꝰ
& dolui. & debeo quantũ ad me attinet.
ne contingat huic ꝓspicere ciuitati. Sicut
nouit caritas ur̃a in mileuitana eccłia mͦ
fui. Petiert̃ enĩ me fr̃s. maxime serui dei
qui ibi sunt ut uenirẽ. quia pꝰ obitũ bea¬
tȩ memoriȩ frĩs & coep̃i mei seueri. ñnul¬
la ibi ꝑturbatio timebat᷑. Uieni: & quomͦ
nauerat ep̃c eoꝵ. Hic enĩ eis cũ notificas¬
set uoluntatẽ p̾cedentis decidentis ep̃i sui:
libent̾ amplexi sunt. Minus tam̃ aliqͥd fa-¬
ctũ erat. unde ñ nulli contristabant᷑: quia
rẽ suũ apud clericos designaret. Apud po-¬
płm uͦ inde ñ ẽ locutꝰ: & erat inde aliquoꝵ
ñnulla tristicia. Quid plura: Deo pla¬
Ergo ne aliqui de me querant᷑: uoluntatẽ

Expanded text:
it deus, ad istam ciuitatem cum uigore aetatis adit deus, ad istam ciuitatem cum uigore aetatis adueni; sed tamen iuuenis fui et senui. scio post obitus episcoporum per ambitiosos aut contentiosos solere ecclesias perturbari et, quod saepe sum expertus et dolui, debeo, quantum ad me adtinet, ne contingat, huic prospicere ciuitati. sicut nouit caritas uestra, in Mileuitana ecclesia modo fui; petierunt enim me fratres et maxime serui dei, qui ibi sunt, ut uenirem, quia post obitum beatae memoriae fratris coepiscopi mei Seueri nonnulla ibi perturbatio timebatur. ueni et, quo modo nauerat episcopus eorum. hoc enim eis cum innotuisset, uoluntatem praecedentis episcopi sui libenter amplexi sunt. minus tamen aliquid factum erat, unde nonnulli contristabantur, quiarem suum apud clericos designaret; ad populum inde non est locutus. et erat inde aliquorum nonnulla tristitia. quid plura? deo plaergo, ne aliquis de me queratur, uoluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
duodecies. & ualentiniano augu¬
sto. iterũ consulib sexto .kł. octo¬
bris cũ augustinus ep̃c. una cũ religiano
& martiniano coep̃is suis. cũ sedisset in ec
clesia pacis ypponiensiũ regionũ: p̃sentib
saturnino. leporio. barnaba. fortuniano.
re. & uideo frequentiꝰ conuenisse: mora omi
pꝰposita hoc agendũ ẽ. Si enĩ aliud uelun
loqui: in illud suspensi minus auditis om̃s.
In hac uita om̃s mortales sumꝰ: & dies huiꝰ
uitȩ ultimꝰ om̃i hoĩ ẽ semꝑ incertus. Ue¬
runtam̃ in infantia sꝑat᷑ pueritia. & in
pueritia sꝑat᷑ adolescentia. & in adolescen¬
tia sꝑat᷑ iuuentꝰ. & in iuuentute sꝑat᷑ gra¬
uitas. & in grauitate sꝑat᷑ senectus. Utrũ
contingat incertũ ẽ. Est tam̃ qd sꝑat᷑. Se¬
nectus autẽ. aliã ȩtatẽ quã sꝑet ñ habet.
Incertũ ẽ: ipsa senectus quãdui sit homini.
Illud tam̃ incertũ ẽ. nullã remanere ȩtatẽ
quȩ possit succedere senectuti. Quia uolu¬

Expanded text:
duodecies et Valentiniano Augusto iterum consulibus, sexto calendas octobris, cum Augustinus episcopus una cum Religiano et Martiniano coepiscopis suis consedisset in ecclesia Pacis Iponiensium regionum, praesentibus Saturnino, Leporio, Barnaba, Fortunatiano, onuenire et uideo frequentius conuenisse, mora omni postposita hoc agendum est. si enim aliud uelim loqui, in illud suspensi minus auditis. omnes in hac uita mortales sumus et dies huius uitae ultimus omni homini est semper incertus. uerum tampueritia speratur adolescentia, in adolescentia speratur juventus, in juventute speratur gravitas, in gravitate speratur senectus. Utrum contingat, incertum est; est tamen, quod speretur. senectus autem aliam aetatem, quam speret, non habet. incertum est enim, ipsa senectus quam diu sit homini; illud tamen certum est, nullam remanere aetatem, quae possit succedere senectuti. quia uolu
Abbreviated transcription (Latin):
nus & iustus ẽ. dictũ ẽ uigies. Bene meri¬
tus. bene dignꝰ. dictũ ẽ qͥnquies. Dignꝰ &
iustus ẽ. dictũ ẽ sexies. Cũq recitaret᷑: au¬
gustinꝰ ep̃c dixit. Ergo ut dicebã. uolunta¬
tẽ meã & uoluntatẽ ur̃am gestis ȩccłiasticis
quantũ ad hoĩes attinet confirmatã uolo.
quantũ uͦ ad latentẽ omĩpotentis uolunta-¬
tẽ om̃s ut dixi oremꝰ. ut confirmet ds̃ qd̾
oꝑatus ẽ in nob̃. Apopło acclamatũ ẽ. Iu¬
dicio tuo grãs agimꝰ: dictũ ẽ sedecies. Riat.
fiat. dictũ duodecies. Te patrẽ eraclium
dixit. Scio qd̾ scitis & uos: s nolo de illo fieri qd̾ de
me factũ ẽ. Qͥd autẽ factũ sit multi scitis. illi
soli nesciunt. qͥ tẽ aut ñdũ erant nati: aut ñ¬
dum habebant ȩtatem sciendi. Ad huc in corꝑe
posito beatȩ memoriȩ patre. & ep̃o meo se-¬
ne ualerio. ep̃c ordinatꝰ sũ. & sedi cũ illo.

Expanded text:
num et iustum est\' — dictum est uicies —; \'bene merinum et iustum est\' — dictum est uicies —; \'bene meritus, bene dignus — dictum est quinquies —; dignum et iustum est\' — dictum est sexies. Cumque reticeretur, Augustinus episcopus dixit: \'Ergo, ut dicebam, uoluntatem meam et uoluntatem uestram gestis ecclesiasticis, quantum ad homines adtinet, confirmatam uolo: quantum uero ad latentem omnipotentis uoluntatem, omnes, ut dixi, oremus, ut confirmet deus, quod operatur in nobis\'. a populo adclamatum est: \'Iudicio tuo gratias agimus\' — dictum Eraclium dixit: \'Scio, quod scitis et uos, sed nolo de illo fieri, quod de me factum est. quid autem factum sit, multi scitis; illi soli nesciunt, qui tunc aut nondum erant nati aut nondum habebant aetatem sciendi. adhuc in corpore posito beatae memoriae patre et episcopo meo sene Valerio episcopus ordinatus sum et sedi cum illo,
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. dictũ ẽ octies. Cũq recitaret᷑: augu¬
stinus ep̃c dixit. Non opus ẽ de laudib eiꝰ
aliqͥd dicere. Faueo sapientiȩ: s parco uere¬
cundiȩ. Sufficit: quia nostis eũ. Et hoc
me uelle dico: qd̾ uos uelle scio. Et si ante
nescirẽ. hodie ꝓbarẽ. Hoc gͦ uolo. hoc a dño
deo nr̃o etiã in ȩtate frigida uotis feruentib
posco hoc. ut mecũ oretis exhortoe. admoneo.
rogo. ut om̃iũ in pace xp̃i collatis & confla-¬
tis mentib confirmet ds̃ qd̾ oꝑatus ẽ in nob̃.
Qui misit mͥ eũ. seruet eũ. seruet incolum̃.
seruet sine crimine. ut qui facit gaudium
uiuentis. locũ suppleat morientis. Anota¬
riis ȩccłiȩ sicut cernitis excipiunt᷑ quȩ di¬
cimꝰ. excipiunt᷑ quȩ dicitis: & m̃s sermo &
ur̃ȩ acclamationes in terrã ñ cadunt. Aꝑ¬
tius ut dicã eccłiastica nc̃ gesta conficimus.
Sic enĩ hoc eẽ quantũ ad hoĩes attinet. con-¬
firmatũ uolo. Apopło acclamatũ ẽ deo

Expanded text:
 dictum est octies. Cumque reticeretur, Augustinus episcopus dixit: Non opus est me de laudibus eius aliquid dicere; faueo sapientiae et parco uerecundiae; sufficit, quia nostis eum; et hoc me uelle dico, quod uos uelle scio et, si ante nescirem, hodie probarem. hoc ergo uolo, hoc a domino deo nostro etiam in aetate frigida notis feruentibus posco, hoc ut mecum oretis, exhortor, admoneo, rogo, ut omnium in pace Christi conlatis et conflatis mentibus confirmet deus, quod operatus est in nobis. qui misit mihi eum, seruet eum, sernet incolumem, semet sinviventis, locum suppleat morientis. A notariis Ecclesiae, sicut cernitis, excipiuntur quae dicimus, excipiuntur, quae dicitis; et meus sermo et uestrae adclamationes in terram non cadunt. apertius ut dicam, ecclesiastica nunc gesta conficimus; sic enim hoc esse, quantum ad homines adtinet, confirmatum uolo\'. a populo adclamatum est: Deo
Abbreviated transcription (Latin):
chrũ dianȩ: qd̾ etiã pari modo deiecit.
Reductus ad prefectũ. imponit᷑ in eculeo:
& inquirit᷑ quib hoc maleficiis fecisset.
Beatꝰ felix respondit. Non maleficiis dia-¬
boli: s beneficiis ompĩs dei mei hoc egi. Eu¬
ci extra urbẽ uia ostiensi. quia ibi illic ar¬
bor erat excelsissima demonib consecrata.
iuxta quã erat tẽplũ ut ibi ad sacrifican¬
dũ cõpelleret᷑. Quo ꝑductus. oratione fa-¬
cta. dixit ad arborẽ. Precipio tibi in noĩe
ut ampliꝰ cultu tuo animȩ ñ decipiantur.
Quȩ statĩ ad uerbũ ipsiꝰ ita eu̾sa ẽ: ut &

Expanded text:
e, quod pari modo dejecit. Reductus ad praefectum imponitur equuleo, et inquisitus quibus haec maleficiis fecisset, beatus Felix respondit: Non maleficiis diaboli, sed beneficiis omnipotentis Dei hoc egi. Fuci extra Urbem via Ostiensi, quia illic arbor excelsissima stabat daemonibus consecrata, juxta quam erat templum, ut ibi ad sacrificandum impelleretur. Quo perductus, oratione facta, dixit ad arborem: Praecipio tibi in nomine ut amplius cultu tuo animae non decipiantur. Quae statim ad verba ipsius ita eversa est ut et
Abbreviated transcription (Latin):
felici martẏri auctus sit ad coronã. ipsiq ꝓ¬
confessione fid̃i corona martyrii aucta.
co ubi arbor steterat. quȩ cadens numiã terrȩ
altitudinẽ aꝑuerat: eos sepeliert̃. Quorũ
corpora uolentes ex inde effodere. quicũq
manꝰ apposuert̃. a diabolo correcti sunt.
Ubi pꝰea pacis tẽpore basilica fabricata ẽ:
& martrrũ memoria digne exculpta. Com¬
pleuerunt autẽ martyriũ suũ tercio . kl. sep¬

Expanded text:
Felici auctus sit ad coronam, ipsique pro fidei confessione corona martyrii aucta. co ubi arbor steterat, quae cadens nimiam terrae altitudinem aperuerat, eos sepelierunt. Quorum corpora volentes pagani exinde effodere, quicunque manus apposuerunt a diabolo correpti sunt. Ubi postea pacis tempore basilica fabricata est, et martyrum memoria digne exculta. Compleverunt autem martyrium suum III Kal. Sep
Abbreviated transcription (Latin):
sententia. obuius fuit ei quidã xp̃ianꝰ. hoĩb
cũ didicisset qd beatꝰ felix ad decollandum
fuisset iussus duci: cȩpit clamare & dicere.
ipse ab officio p̃fecti comp̃hensus. parit̾ da¬
to sibi pͥus osculo cũ beato felice pbr̃o decol¬

Expanded text:
sententia, obvius fuit ei quidam vir Christianus,cum didicisset quod beatus Felix duci fuisset jussus, coepit clamare et dicere: istum colo. Mox et ipse ab officio praefecti comprehensus, pariter dato sibi osculo, cum beato Felice decol
Abbreviated transcription (Latin):
uodã tẽpore conspiratione terribi¬
li beato uiro bellũ qͦddã demones
intulert̃. Quẽ cũ multiplici infestatio¬
ne tẽptatũ. indutũ lorica fidei. in expug¬
nabilẽ repꝑissent: conceptã machinã ad
plebis excidiũ contulert̃. Nã pͥmũ pariu¬
li. deinde maiores natu repente tumefa-¬
ctis intrinsecus faucib interibant. ut ir¬
ruente morte egͥtudinis spaciũ uix triduo
tra heret᷑. Ita more furentis gladii popłs
delebat᷑. nil opis humana ꝓuisio confere¬
bat. Et pene sero plebs trepida ad diuinũ
p̃sidiũ ꝑ antistitẽ decucurrit. Qui ꝓtinꝰ
oleũ benedixit. cuiꝰ tactu ita intͥnsecus tu¬
mefacta tabescebat infirmitas: ut statun
meatꝰ ꝑuius & ha nelitũ & cibũ deficien¬
tib ministraret. Tantaq celeritate remedi¬
um cȩleste succurrit. quanta irruerat illa¬
ta ꝑnities. Qd̃ amissũ malignoꝵ sp̃uum
infestatione contigisse. unꝰ ab obsessis dũ
a sc̃o uiro purgat᷑ euomuit. om̃sq in fu¬

Expanded text:
uodam tempore conspiratione terribili beato viro bellum quoddam daemones intulerunt. Quem cum multiplici infestatione temptatum, indutum fidei lorica, inexpugnabilem repperissent, conceptam machinam ad plebis excidium contulerunt. Nam primum parvuli, deinde maiores natu repente, tumefactis intrinsecus faucibus, interibant, ut, inruente morte, aegritudinis spatium vix triduo traheretur. Ita more furentis gladii populus delebatur. Nihil opis humana provisio conferebat, et paene sero plebs trepida ad divinum praesidium per antestitem decucurrit. Qui protinus oleum benedixit, cuius tactu ita intrinsecus tumefacta tabescebat infirmitas, ut statim meatus pervius et anhelitum et cibum deficientibus ministraret, tantaque celeritate remedium caeleste succurrit, quanta inruerat inlata pernicies. Quod admissu malignorum spirituum contigisse, unus ex obsessis, dum a sancto viro purgatur, evomuit omnesque in fu
Abbreviated transcription (Latin):
migrando: Quanta uelocitas. Terris repen¬
te retraheris: ut regnis cȩlestib reponaris.
Hȩc oporcet mente & cogitatione cõplecti:
hȩc die ac nocte meditari. Si talẽ ꝑsecutio
inuenerit dĩ militẽ: uinci ñ poterit uirtus
ad preliũ ꝓmpta. U el si accersitio ante ꝑ-¬
uenerit. fides quȩ erat ad martyriũ p̃para-¬
ta: sine dãpno tẽporis merces iudice do reddit᷑.
In ꝑsecutione militia. in pace constantia co-¬

Expanded text:
migrando! Quanta velocitas! Terris repenmigrando! Quanta velocitas! Terris repente retraheris, ut regnis coelestibus reponaris. Haec oportet mente et cogitatione complecti, haec die ac nocte meditari. Si talem persecutio invenerit Dei militem, vinci non poterit virtus ad praelium prompta. Vel si accersitio ante pervenerit; fidei, quae erat ad martyrium praeparata, sine damno temporis, merces Deo judice redditur. In persecutione militia, in pace constantia co
Abbreviated transcription (Latin):
re. offerre dño acceptissimũ munꝰ. incorrup
tã uututẽ mentis. in columẽ laudẽ deuotio¬
nis xp̃m comitari. cũ uenire cȩꝑit uindi¬
ctã de inimicis recepturꝰ lateri eiꝰ assistere.
cũ sederit iudicaturꝰ coheredẽ xp̃i fieri:
angłis adequari. cũ patͥarchis. cũ apłis. cũ
Has cogitationes quȩ ꝑsecutio potest uince¬
re quȩ possunt torm̃ta suꝑaree Dura. for¬
tis. & stabilis. religiosis meditationib funda¬
ta mens. & adu̾sus om̃s ⁊ abuli terrores. &
minas mundi. animꝰ ĩmobilis ꝑstat. quẽ
futuroꝵ fides certa & solida corroborat. Clau
s ĩmortalitas sequit᷑. O cciso mundus eripit᷑.
s restituto paradysus exhibet᷑. Uita tẽpora¬
lis extinguit᷑. s ȩterna reꝑatur. Quanta ẽ
dignitas. & quanta securitas. exire hinc lȩcũ.
exire int̾ p̃ssuras & angustias głosũ. claudere
in monĩto ocłos quib hoĩes uidebant᷑ & mun-¬
dus. aꝑire eos statĩ ut ds̃ uideat᷑ etiã felicit̾

Expanded text:
re, offerre Domino . acceptissimum munus incorruptam fidem, uirtutem mentis incolumem, laudem deuotionis inlustrem, comitari eum cum uenire coeperit uindictam de inimicis recepturus, lateri eius adsistere cum sederit iudicaturus, coheredem Christi fieri, angelis coaequari, cum patriarchis, cum apostolis, cum Has cogitationes quae persecutio potest vincere, quae possunt tormenta superare? Dura, fortis, et stabilis religiosis meditationibus fundata mens, et adversus omnes zabuli terrores et minas mundi animus immobilis perstat, quem futurorum fides certa et solida corroborat. Claudsed immortalitas sequitur. Occiso mundus eripitur; sed restituto paradisus exhibetur. Vita temporalis exstinguitur; sed aeterna reparatur. Quanta est dignitas et quanta securitas exire hinc laetum, exire inter pressuras et angustias gloriosum; claudere in momento oculos, quibus homines videbantur et mundus; aperire eos statim, ut Deus videatur, etiam feliciter
Abbreviated transcription (Latin):
eati laurentii illustre martyriũ
ẽ: s romȩ. ñ hic. Tantã enĩ uideo
urãm paucitatẽ. quã ñ potest abs¬
condi roma: tã ñ potest abscondi laurentii
corona. S quare adhuc istã ciuitatẽ lateret:
scire ñ possũ. Ergo pauci audite pauca:

Expanded text:
eati Laurentii illustre martyrium est, sed Romae, non hic: tantam enim video vestram paucitatem. Quam non potest abscondi Roma, tam non potest abscondi Laurentii corona. Sed quare adhuc istam civitatem lateret, scire non possum. Ergo pauci audite pauca:
Abbreviated transcription (Latin):
est uersate & manducate. Cale duxit mar¬
tyriũ: ista gła coronatꝰ ẽ. Beneficia eiꝰ ro¬
mȩ tã clara sunt: ut numerari om̃ino non
possint. Iste ẽ: de quo dicit xp̃c. Qui ꝑdi¬
derit animã suã ꝓpt̾ me: saluabit eã. Sal¬
uauit eã ꝑ fidẽ: saluauit ꝑ contẽptũ mun

Expanded text:
erest, versate me, et manducate. Tale duxit marerest, versate me, et manducate. Tale duxit martyrium: ista gloria coronatus est. Beneficia ejus Romae tam clara sunt, ut numerari omnino non possint. Iste est de quo dixit Christus: Qui perdiderit animam suam propter me, salvabit eam . Salvavit eam per fidem, sal
Abbreviated transcription (Latin):
& tanꝗͣ ab archidiacono postulatȩ sunt res
eccl̃iȩ: ille respondisse fert᷑. Mittant᷑ mecũ
uehicula: in quib apportẽ opes eccłiȩ. Ape-¬
ruit fauces auaricia: s sciebat qͥd faceret sa¬
pientia. Continuo iussũ ẽ. Quot uehicula
poposcit: tot ierunt. Poposcit autẽ multa.
& quanto plura erant uehicula: tanto erat
maior spes predȩ corde conceptȩ. Impleuit
uehicula pauꝑib. & reu̾sus ẽ cũ eis: & di¬
ctũ ẽ ei. Quid ẽ hoc : Respondit. Heȩ
sunt diuitiȩ eccłiȩ. Illusus ꝑsecutor flãmas
poposcit: s ñ erat ille frigidus. ut flãmas
timeret. Ardebat pęne furore: s plusani-¬
ma caritate. Quid plurib  Craticula
ad mota ẽ: & tostus ẽ. Et cũ uno latere
arsisset. dicit᷑ tanta tͣnquillitate illa torm̃ta
tolerasse: ut impleret᷑ in eo qd̃ mͦ in ȩuangłio
audiuimꝰ. In patientia urã possidebitis
animas uras. Deniq flãma ustus s pati¬
entia tranquillus. iã inquit coctũ ẽ. qd suꝑ¬

Expanded text:
essent res Ecclesiae; ille respondisse fertur, Mittantur mecum vehicula, in quibus apportem opes Ecclesiae. Aperuit fauces avaritia: sed sciebat quid faceret sapientia. Continuo jussum est: quot vehicula poposcit, tot ierunt. Poposcit autem multa: et quanto plura erant vehicula, tanto erat major spes praedae corde conceptae. Implevit vehicula pauperibus, et reversus est cum eis: et dictum est ei, Quid est hoc? Respondit, Hae sunt divitiae Ecclesiae. Illusus persecutor flammas poposcit; sed non erat ille frigidus, ut flammas timeret: ardebat pene furore, sed plus anima charitate. Quid pluribus? Craticula admota est, et tostus est. Et cum ex uno latere arsisset, dicitur tanta tranquillitate illa tormenta tolerasse, ut impleretur in eo quod modo in Evangelio audivimus, In patientia vestra possidebitis animas vestras . Denique flamma ustus, sed patientia tranquillus: Jam, inquit, coctum est; quod sup
Abbreviated transcription (Latin):
berii. inclusit eusebiũ prb̃rm in quodã cu-¬
biculo domꝰ suȩ. qd̃ humile erat in latitudi¬
ne pedũ quatuor. & ibi multis mensib in
oratione constant̾ ꝑseuerans. inclusus tam̃ pꝰ
menses septẽ dormitionẽ accepit nono decimo
.Reł. septẽbris. Cuiꝰ corpꝰ collegit gregoriꝰ & oro¬
siꝰ prbri & parentes eiꝰ. & sepeliert̃ in cripta
iuxta corpꝰ beati sẏxti martyris & ep̃i uia ap¬
pia incimiterio calixti. ubi & titulũ ipsius
scribentes posuert̃ ꝓ cõmemoratione eiꝰ euse¬
bio hoĩ dĩ. Eodẽ tpr̃e auditũ ẽ a constantio
imꝑatore. eo qd̾̃ gregoriꝰ & orosiꝰ prb̃ri collegert̃

Expanded text:
berii includit Eusebium presbyterum in quoddam cubiculum domus suae, quod humile erat in latitudine pedibus quatuor, et ibi multis mensibus in oratione constanter perseverans, inclusus tamen post menses septem dormitionem accepit, Nona decima Kal. Septembris, cujus corpus collegerunt Gregorius et Orosius presbyteri, et parentes ejus, et sepelierunt in crypta juxta corpus beati Sixti martyris et episcopi, via Appia in coemeterio Callisti, ubi et titulum ipsius scribentes posuerunt pro commemoratione ejus: Eusebio homini Dei. Eodem tempore auditum est a Constantio imperatore eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest qua hostilitate uim sibi ipsi con-¬
cutor induerit. Breuit̾ iuxta ueri fidẽ uni¬
uersa ꝑstringã. Ex ea uͦ die qua sacerdo¬
tii sũpsit exordiũ. usq ad terminũ uitȩ
tanta obstinatione & tabe corporis animã
die resurrectionis uł natiuitatis dñicȩ
potiones singlȩ sumebant᷑. In quib ita
uini sapor aquis nimiis diluebat᷑: ut ace¬
ti austeritas solet largis ꝑmixtionib tẽꝑa¬
ri. In refectionib pͥmũ cinerẽ p̃libauit.
deinde panẽ ordeaceũ sũpsit: quẽ tam̃
ipse excussit & moluit. Et cũ hic cibus
grauior ieiuniis indiceret᷑. nunꝗͣ nisi ues¬
pere. interdũ tam̃ in ebdomada media.
plerũq die septimo ponebat᷑.¬
ndumentũ cuculla & tuni uestitꝰ ipsiꝰ

Expanded text:
n potest, qua hostilitate vim sibi ipse concutor induerit. Breviter iuxta veri fidem universa perstringam. Ex ea die, qua sacerdotii sumpsit exordium, usque ad terminum vitae tanta obstinatione tabe corporis animam die resurrectionis vel nativitatis dominicae potiones singulae sumebantur, in quibus ita vini sapor aquis nimiis delebatur, ut aceti austeritas solet largis permixtionibus temperari. In refectionibus primum cinerem praelibavit, deinde panem ordeaceum sumpsit, quem tamen ipse excussit et moluit. Et cum hic cibus gravior ieiuniis iudicetur, numquam nisi vespere, interdum tamen in ebdomada media, plerumque die septimo ponebatIndumentum cuculla et tunica indi
Abbreviated transcription (Latin):
paciũ uͦ lectuli sui trabeculȩ dolã¬
tiles ãbiebant: iniectos cineres usq
diana imp̃ssione densati. inconfecti soli
duriciã p̃ferebant. Stratũ om̃e. subiecto
cilitio. & suꝑposito uno tantũ saculo fuit.
Caput ab humeris ꝑ ceruicis confiniũ.
nulla subleuauit adiectio. Ita ꝓnus pro¬
strãta ꝑ terrã m̃bra dãpnauerat. Noctib
nunꝗͣ uestitũ. raro cingulũ. raro calcia¬
m̃ta detraxit. Redimitꝰ loro semꝑ & cap¬
sula sc̃oꝵ reliquias continente. Iugis gemitꝰ.
oratio ꝑseuerans. Longũ enũ tempꝰ sõnũ
caꝑe int̾ torm̃ta ñ poterat. Dicat qͥsq
qd̃ senserit. Cȩterũ absolute definio. bea¬
tũ germanũ int̾ tot cruces longũ traxis¬
se martyriũ. O quã p̾clara d̃ĩ nr̃i uirtꝰ
& pietas: qui famulũ suũ in uia uerita¬
tis fidelit̾ gradientẽ duplici remuneratio¬
ne donauit: ut & p̾teriti siqui fuerant
decoquerent᷑ errores. & celerit̾ defecata
scĩtas p̃staret᷑. Quiq peccatis p̾teritis

Expanded text:
patium vero lectuli sui trabiculae dolatiles ambiebant, iniectos cineres usquediana inpressione densati, inconfecti soll duritiam praeferebaut. Stratum omne subiecto cilicio et superposito uno tantum sagulo fuit; caput ab humeris per cervicis confinium nulla sublevavit adiectio. Ita pronus prostrata per terram membra damnaverat. Noctibus numquam vestitum, raro cingulum, raro calciamenta detraxit, redimitus loro semper et capsula sanctorum reliquias continente. Iugis gemitus, oratio perseverans; longum enim tempus somnum capere inter tormenta non poterat. Dicat quisque, quod senserit; ceterum absolute definio, beatum Germanum inter tot cruces longum traxisse martyrium. O quam praeclara Dei nostri virtus et pietas! qui famulum suum in via veritatis fideliter gradientem duplici remuneratione donavit, ut et praeteriti, si qui fuerant, decoquerentur errores et celeriter defecata sanctitas praestaretur, quique peccatis praeteritis
Abbreviated transcription (Latin):
cti patris mei: ꝑcipite regnũ qd̃ uobis
paratũ ẽ ab origine mundi. Tc̃ appro¬
nianꝰ tremefactꝰ. cȩcidit ad pedes beatissi¬
mi sisinnii diaconi. dicens ei. Adiuro
te ꝑ xp̃m quẽ confiteris. ne tardes me bap¬
tirare: & facias me tecũ ꝑtingere ad coronã.

Expanded text:
 vobis paratum est a constitutione mundi . Tunc Apronianus tremefactus cecidit ad pedes Sisinnii diaconii, dicens: Adjuro te per Christum quem confiteris, ne tardes me baptizare, et facias me tecum pertingere ad coronam.
Abbreviated transcription (Latin):
ca. in discretis fuere tẽporib. Nã neq hie
me accessit adiectio: neq estate leuam̃ amis¬
sũ ẽ. Qd̾ utrũq tã diu usui fuit. nisi for¬
te donatũ ẽ. donec atritione nimia soluere¬
tur: cilitio semꝑ interiꝰ inherente

Expanded text:
emporibus. Nam neque me accessit adiectio, neque aestate levamen admissum est. Quod utrumque tam diu usui fuit, nisiforte donatum est, donec adtritione nimia solveretur, cilicio semper interius inhaerente.
Abbreviated transcription (Latin):
nata eẽt ad uesꝑum. Tc̃ noddo dux qͥ erat
ex euntib unus. ait. U idetis quia terrã in¬
cestuosi huiꝰ ingredi despicit: Est autẽ ual¬
de ꝓcul uilla mea. ubi nos & ante nocte¬
deest mͥ inibi potus uł apparatꝰ. quo tantã
multitudinẽ reficere possim. nisi tantũ modo
ut cõperi in uno uasculi modici qͥddã ceruisiȩ.
Quib auditis uniu̾sus popłs: iter retorquens
in tanta uelocitate ꝑgit. ut potiꝰ geruli se¬
nocte ista: qm̃ qd deest nobis. ipso int̾cedente
adeẽ potest. Statĩ in tanta exuberantia ac¬
ueniunt. Ecce mox omĩs ciuitas cũ crucib
& cereis atq ingenti gaudio & admiratione.
obuã currit: & pastorẽ suũ quẽ dudũ uelu

Expanded text:
nata esset, ad signum. Tunc Noddo dux, qui unus erat nata esset, ad signum. Tunc Noddo dux, qui unus erat ex euntibus, ait: 'Vidistis, quia terram incestiose huius ingredi despicit? Est enim valde procul villa mea, ubi nos ante nox ideest mihi inibi putos vel paratos, quod tot mut comperi ad Immo iudice, modicum quiddam cervisae'. Quibus auditis, universus populus iter retorquens, in tanta velocitate pergunt, ut potius geroli senocte ista; quod deest vobis, pro intercedente adesse potest'. Statim in tanta exuberancia aderveniunt. Ecce! mox omnis civitas cum crucibus et cereis atque ingenti gaudio et admiracione obviam currit et pastorem suu
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit. Anni fere acto tp̃re. uir electissimꝰ
successor eiꝰ Goericus ep̃c. consilio inito. coacer¬
ad heremũ. Quo in loco excubias cũ reue¬
rentia celebrantes. scã m̃bra ab urna lapidis
auferentes grabbato ĩponunt. atq mox arri¬
pientes itinera. cũ gaudio remeant ad urbẽ.
quendã riuũ cuiꝰ riparũ tellure scissa eun
tib. conuallẽ atq lubricũ pandebat mea
susceꝑunt. Nã priores euehentes. nullo retar¬
dantes gressu grabbato. more sublato gradiunt᷑
libere: atq surgentes qui lapsi fuerant. iã tͣns
culũ. Quidã homo in pago caluomontinse.
nẽ ꝑducere potuisset: in hac uita inpeniten¬
tẽ reliquit. Forte fuit ut eiꝰdẽ incestuosi uil¬
la oratoriũ eẽt. quo in loco itinerantib illis
congruũ erat ut mansio pararet᷑: maxime
ca honorari. Qi enientes autẽ ad terminos terrȩ¬
hoĩs incestuosi. repente figit᷑ gressus portanti¬
um: ita ut ulteriꝰ uectandi sacra m̃bra ñ ha-

Expanded text:
t annos fere iam acto tempore vir electissimus successor eius Goericus episcopus, consilium inito, coacerad heremum. Co in loco excubias cum reverencia caelebrantes, sancta membra ab urna lapidis auferentes, grabato inponunt, adque mox arripientes itinera, cum gaudio remeant ad urbem; quoddam rivum, cuius riparum telluris excisa, que euntibus convallem adque lubricum pandebat meatsusceperunt. Nam prioris evidentes nullo retardentes gresso, grabato in aere sublato, gradiuntur libere, adque surgentes qui lapsi fuerunt, iam transculum. Quidam autem homo in pago Calvomontinse nm perducere potuisset, in hac vita inpenitentem reliquit. Forte fuit, ut in eiusdem incestiose villa oratorius esset, quo in loco, iterantibus illis, congruum erat, ut mansio pararetur, illud ca honorare. Venientes autem terminos hominis incestuosi, repente figitur comportatio, ita ut ulterius vectandi sacra membra facult
Abbreviated transcription (Latin):
ctus. s iã diues uirtute dñi. ueluti nouus
helyas ad heremũ ꝓperauit. Et int̾ bestias
& feras siluȩ paruulis mansiunculis para¬
tis. cotidiana meditatione laudes dõ ꝑsona¬
bat. Adscitis quippe aliqͣntis secũ mona¬
chis. necñ & lepsis quib manib ꝓpriis fide¬
lissimã seruitutẽ iugit̾ ĩpendebat. calciam̃¬
ta a pedib detrahens atq detergens capita
& pedes illoꝵ crebro abluens. necñ & lectos
ipsoꝵ singłis dieb studiosissime cõpositos

Expanded text:
iam dives virtute Domini, veluti Helias novus ad heremum properat et inter bestias et feras silvae, parvulis mansiunculis patratis, cotidiana meditacione laudes Deo personat. Adscitis quippe aliquantulis secum monaculis necnon et leprosis, sub quibus manibus propriis fidelissimam servitutem iugiter inpendebat, calciamenta a pedibus detraens adque detergens, capita et pedes illorum crebrius abluens, necnon et lectos ipsorum reciprocis diebus studiosissime compositos
Abbreviated transcription (Latin):
gore pristinã recepunt medelã: s remeat
mox ad ꝓpͥa incolumis & lȩta. quȩ uenerat tri¬
stis & contracta. Per idem itaq tempꝰ homun¬
culus fuit noĩe cĩaro. male pedib contractus.
qui ex utroq latere auxiliantib baculis uix
pedetẽptim. & cũ ingenti studio callẽ nitebat᷑
contingere. Hic cũ croccis suis ad urnã sc̃i uiri
semet ipsũ sanandũ in orationẽ ꝓstrauit. statĩ
resolutis neruoꝵ contractib. surrexit letus &
sanus. atq ad domiciliũ suũ pedib ꝓpriis re-
uertit᷑: qui ad sepulchrũ fustib sustentatꝰ ue-¬
nit ut sanaret᷑. Hȩc nos pauca de huiꝰ ui-
ri plurimis miraculis ut oꝑib bonis. ut ua¬
luimꝰ. scͥptis indidimꝰ. Cȩterũ si omĩa bona
quȩ egit stilo ꝓsequentes m̃branis inserere stu¬

Expanded text:
gore, pristinam receperunt medelam, et remeat gore, pristinam receperunt medelam, et remeat mox ad propria incolomis et laeta, quae venerat tristis et contracta. 29. Per idem namque tempus homuncio fuit nomine Cero nequiter pedibus contractus, qui ex utroque latere, auxiliantibus paculis, vix peditemtim et cum ingente iniuria callem nitebatur contingere. Hic cum crociis suis ad ornam sancti viri semet ipsum sanandum in oracione prostravit; statimque resolutis nervorum contractibus, surrexit sanus et laetus atum sepulchrum fustibus sustentatus venit, ut sanaretur. 30. Haec nos pauca de plurimis huius viri miraculis vel operibus bonis, ut valuimus, scriptis indidimus. Ceterum, si omnia bona quae egit stilo persequentes, membranis inserere stu