comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ memineris: apud om̃ipotentẽ dm̃ tem¬
pus sibi constitui sue recordationis petit.
Hinc ẽ eñi qd̾ tneuangłio dñs dicit. Et ego
si exaltatus fuero at̾ra. omĩa traham ad me
ipsum: omĩa udelicet electa. Non eñi ab
inferno rediens dñs electos simul ⁊ reꝓbos
traxit: s illa ex inde omĩa sustulit. que sibi
in hesisse p̃sciuit. Unde etiã posee ꝓpħam
uicit. Ero mors tua omors: ero morlus tuus
inferne. Qd̃ eñi occidimꝰ. agimꝰ ut penitꝰ ñ
sit: ex eo ⁊ eñi qd̾ mordemꝰ. partẽ abstraimꝰ.
partẽq relinquimꝰ. Quia gͦ melectis suis
funditus dñs occidit mortẽ. mors mortis ex¬
titit: qͥa uero ex inferno partẽ abstulit. par¬
tẽ reliquit. ñ occidit funditus. s momordit
infernũ. Dicit gͦ. ero mors tua õ mors: idẽ
in electis meis te funditꝰ ꝑimo. Ero morsus
tuus inferne: quia sublatis eis te exparte
transsigo. Sciens gͥ beatus iob hunc aduen¬

Expanded text:
rsorum memineris , apud omnipotentem Deum temrsorum memineris , apud omnipotentem Deum tempus sibi constitui suae recordationis petit. Hinc est enim quod in Evangelio Dominus dicit: Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum , omnia videlicet electa. Non enim ab inferno rediens Dominus electos simul et reprobos traxit, sed illa exinde omnia sustulit quae sibi inhaesisse praescivit. Unde etiam per Osee prophetam dicit: Ero mors tua, o mors, ero morsus tuus, inferne . Quod enim occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo enim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus Dominus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, partemque reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Dicit ergo: Ero mors tua, a mors; id est, in electis meis te funditus perimo. Ero morsus tuus, inferne, quia, sublatis eis, te ex parte transfigo. Sciens igitur beatus Job hunc adven
Abbreviated transcription (Latin):
s infine ꝑtransit: quia modo agit᷑. s in mun¬
di t̾mino consũmatur. Qui tam̃ iste furor
quantũ ad electoꝵ animas. in redẽptoris nr̃s
aduentu ꝑtransiit: quia eas ab inferni clau¬
stris ad ꝑadysi gaudia mediator d̃i ⁊ homi¬
nũ dũ ipse illuc pie descend̾et reduxit. Int̾
hec uͦ sciendũ est. qd̾ furoris nomen diuinita¬
ti ñ congruit: quia nat᷑am dĩ simplicem.
ꝑtur batio nulla confundit. Unde ei dicit᷑.
Tu aut̃ dñator urtutis cũ tranquillitate ui¬
uicas: ⁊ cum magna reuerentia disponis nos.
Sed qͥa iustoꝵ anime ꝑmediatoris aduentũ
erant quandoq ab inłerni locis quam ius in
uenit plenitudo tẽꝑis. misit ds filiũ suũ
factũ ex muliere. factũ sub lege: ut eos qui
sublege erant redimeret. Hanc itaq redẽp¬
tionẽ uir dñi p̃sciens. inqua erant multi
etiam ex gentilitate liberandi. sicut ip̃e ait
Licet hec celes incorde tuo. tam̃ scio qͥa uniu̾¬

Expanded text:
sed in fine pertransit, quia modo agitur, sed in munsed in fine pertransit, quia modo agitur, sed in mundi termino consummatur. Qui tamen iste furor, quantum ad electorum animas, in Redemptoris nostri adventu pertransiit, quia eas ab inferni claustris ad paradisi gaudia mediator Dei et hominum, dum ipse illuc pie descenderet, reduxit. Inter haec vero sciendum est quod furoris nomen Divinitati non congruit, quia naturam Dei simplicem perturbatio nulla confundit. Unde ei dicitur: Tu autem dominator virtutis cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos . Sed quia justorum animae per Mediatoris adventum erant quandoque ab inferni locis, quamvis nonlenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret . Hanc itaque redemptionem vir Domini praesciens, in qua erant multi etiam ex gentilitate liberandi, sicut ipse ait: Licet haec celes in cordo tuo, tamen scio quia unive
Abbreviated transcription (Latin):
flammea posita ẽe memorat᷑.: que ꝯu̾satilis
dicit᷑. ꝓ eo qd̾ quandoq ueniret tempus ut
etiam remoueri potuisset. Nec tam̃ ita iustoꝵ
animas adinfernũ dicimus descendisse. ut
inlocis penalib tenerent᷑: s ẽẽ suꝑiora infer¬
ni loca. ẽẽ alia inferiora credenda sunt: ut ce
insuꝑiorib iusti requiescerent. ⁊ ininferiorib
inuist cruciarent᷑. Unde ⁊ psalmista ꝓpter
p̃uenientẽ se di grãm dicit. Eripiusti ant
mã meam exinferno inferiori. Beatꝰ gͥ iob
ante mediatoris aduentũ ad infernũ se descen¬
dere sciens. conditoris sui illic ꝓtectionẽ postu
lat. ut alocis penalib alienus existat: ubi
dũ ad requiem ducit̃. a supplitiis abscondat᷑.
Unde subiungit. Et abscondas me do¬
nec ꝑtranseat furor tuus. furor ⁊eñi om̃ipo¬
tentis di in hoc cotidie ium sue districtionis
pagit: qd̾ uiuentes indigne. dignis suppliti¬
is demergit. Qui furor nunc equidẽ transit.

Expanded text:
flammea posita esse memoratur , quae et versati lis flammea posita esse memoratur , quae et versati lis dicitur, pro eo quod quandoque veniret tempus ut etiam removeri potuisset Nec tamen ita justorum animas ad infernum dicimus descendisse, ut in locis poenalibus tenerentur. Sed esse superiora inferni loca, esse alia inferiora credenda sunt, ut et in superioribus justi requiescerent, et in inferioribus 398 injusti cruciarentur. Unde et Psalmista propter praevenientem se Dei grmam meam ex inferno inferiori . » Beatus igitur Job, ante Mediatoris adventum ad infernum se descendere sciens, Condilat, ut a locis poenalibus alienus existat, ubi, dum ad requiem ducitur, a suppliciis abscondatur. Unde subjungit: Ut abscondas me, donec transeat furor tuus . Furor etenim omnipotentis Dei in hoc quotidie vim suae districtionis peragit, quod viventes indigne dignis suppliciis demergit. Qui furor nunc equidem transit,
Abbreviated transcription (Latin):
firma corda audientiũ respitiens medicam̃¬
tũ predicationis sue mira arte cõponit. ⁊ il¬
lum que iam resurrexisse nouerant. eis mor¬
tuũ insinuare ñ dubitat. eos uͦ qui nec dũ
resurrexerant. ut spem resurrectionis in si¬
nuet. ñ mortuos s dormientes uocat:. Non
eñi uerabat᷑ dicere mortuũ. qũe auditores
iam resurrexisse cognou̾ant: ⁊ uerebatur
dicere mortuos. quos resurg̾e uix credebant.
Beatus gͥ iob quia carne mortuos ad uitam
rursus euigilare ñ dubitat: eos dormientes
potuis quã mortuos appellat. Sequitur.¬
Iuil michi hoc tribuat. utt ininferno ꝓte¬
gas me: Quia ante aduentũ mediatoris¬
d̃i ⁊ hominis. om̃is homo quãuis munde ꝓ¬
bateq uite fuerit. adinferni claustra descen
dit: dubiũ ñ est. qm homo qui ꝑle cecidit. ꝑ
se ad paradysi requiem redire ñ potuit. nili
uenisset ille quisue incarnationis myst̾i̾o eiꝰ¬
demnobis ꝑadysi it̾ aꝑuet. Unde ⁊ post cul
pam hominis ad paradysi aditũ rumphea

Expanded text:
firma corda audientium respiciens, medicamentum praedicationis suae mira arte componit, et illum quem jam resurrexisse noverant, eis mortuum insinuare non dubitat; eos vero qui necdum resurrexerant, ut spem resurrectionis insinuet, non mortuos, sed dormientes vocat? Non enim verebatur dicere mortuum quem auditores jam resurrexisse cognoverant, et verebatur dicere mortuos quos resurgere vix credebant. Beatus igitur Job, quia carne mortuos ad vitam rursus evigilare non dubitat, eos dormientes potius quam mortuos appellat. Sequituruis mihi hoc tribuat, ut in inferno protegas me? - Quia ante adventum Mediatoris hominis, omnis homo, quamvis mundae probataeque vitae fuerit, ad inferni claustra dedit, dubium non est, quoniam homo qui per se cecidit, per se ad paradisi requiem redire non potuit, nisi veniret ille qui suae incarnationis mysterio ejusdem nobis paradisi iter aperiret. Unde et post culpam primi hominis ad paradisi aditum romphaea
Abbreviated transcription (Latin):
uit uestimenta sua: ne nudus ambulet. uest¬
menta quippe custodimus. cũ p̃cepta in no
centie seruamꝰ in mente: ut cũ nos uiditii
culpa nudat. ad amissam redeuntes in no¬
centiã penitentia oꝑiat. Bene aut̃ dicitur.
ubi queso ẽ: quia peccator homo illic stare
noluit. ubi conditus fuit: hic uͦ ubicecidit.
du ẽẽ ꝓhibetur. Patriam uolens ꝑdidit: a
ꝑegrinatione uͦ sua quã diligit. inuitus ex¬
pellit᷑. ubigͦ est qui meiꝰ amore ñ est. ubi ue

Expanded text:
dit vestimenta sua, ne nudus ambulet. Vestidit vestimenta sua, ne nudus ambulet. Vestimenta quippe cucentiae servamus in mente, ut cum nos judici culpa nudat, ad amissam redeuntes innocentiam poenitentia operiat. Bene autem dicitur: Ubi, quaeso, est? quia peccator homo illic stare noluit, ubi conditus fuit; hic vero, ubi cecidit, diu esse prohibetur. Patriam volens perdidit, a peregrinatione vero sua quam diligit invitus expellitur. Ubi ergo est, qui in ejus amore
Abbreviated transcription (Latin):
fecit comam quasi cũ primũ plantatũ est:
quia illa apłoꝵ debilitas. que in morte illiꝰ ⁊
ex pauit. ⁊ negauit. ⁊ negandoaruit. Pre
surrectionis eiꝰ głam rursus ad fidem uru¬
it. In cuiꝰ ligni cõꝑatione qͥd omĩs homo nͥ
pulus est: Unde subditur.¬
omo uero cũ mortuis fuerit. ⁊ nudatus
atq consũptus ubi queso est: Nullus hõ
sine peccato ẽ: nisiille qui in hoc mundo ñ
uenit expeccato. Q quia om̃s inculpam liga¬
mur: ipsa amissione iusticie morimur ⁊ con¬
cessa prius in paradyso ueste innocentie nuda¬
mur: interitu etiã carnis subsequente consu¬
mimur. Homo itaq peccator morit᷑ inculpa :
nudat᷑ aiusticia: consumit᷑ inpena. Hanc
nuditatẽ peccatoris filii tegere dignatꝰ est pat̃:
qui eo redeunte dixit. Cito ꝓferte stolam pri¬
mam. Prima quippe stola ẽ. uestis in nocen
tie. quã homo bene conditꝰ acceptt: male a ser¬
pente ꝑsuasus ꝑdidit. Contra hanc nuditatẽ

Expanded text:
fecit comam quasi cum primum plantatum est, fecit comam quasi cum primum plantatum est, quia illa apostolorum debilitas, quae in morte illius expavit, et negavit, et negando aruit, per resurrectionis ejus gloriam rursus ad fidem viruit. In cujus ligni comparatione quid omnis homo, nisi pulvis est? Unde et subdituromo vero cum mortuus fuerit, et nudatus atque consumptus, ubi, quaeso, est? - Nullus homo sine peccato est, nisi ille qui in hunc mundum non venit ex peccato. Et quia omnes in culpa ligamur, ipsa amissione justitiae morimur. Concessa prius in paradiso veste innocentiae nudamur, interitu etiam carnis subsequente consumimur. Homo itaque peccator moritur in culpa, nudatur a justitia, consumitur in poena. Hanc nuditatem peccatoris filii tegere dignatus est pater, qui eo redeunte dixit: « Cito proferte stolam primam . » Prima quippe stola est innocentiae vestis, quam homo bene conditus accepit, male a serpente persuasus perdidit. Co
Abbreviated transcription (Latin):
diximus qͥa de semetipso ait. Si in uiridi lig¬
no hoc faciunt: inarido qͥd fiet: Se eñilig¬
nũ uiride. ⁊ nos lignũ aridũ dixit ÷ qͥa ipse
inse iuim diunttatis habuit: nos uero qui
puri homines sumus. lignũ aridum appella
mur. Habet gͦ lignũ spem sip̃cisũ fuerit.
quia rusũ uirescit: qm̃ ⁊ si occidi ꝑ passi¬
onem potuit ÷ ꝑ resurrectionis głam rursus
adutte uiriditatẽ uenit. Huiꝰ rami pullu
lant: quia ex iesurrectione illius multipli¬
cati longe lateq fideles creuerunt. Huius
radix int̾ra quasi senuit: quia eiꝰ p̃dicatio
udeoꝵ ꝑfidie despecta fuit. Et inpuluere
truncus emortuus ẽ: qͥa incorde ꝑsequenti¬
um qd̾ ꝑfidie sue uento leuabat᷑. contẽptibił
ꝯ despectus est habitus. quia carne potuit
occidi. S ad odorem aque germinauit : qͥa
ꝑuirtitẽ dei extincta caro illiꝰ ad uitam re¬
diit: iuxta qd̾ scriptũ est. Qũe ds suscita¬
uit a mortiuis. Quia eñi d̾s trinitas est: extin¬

Expanded text:
m . Et sicut ipsa ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet . Se enim lignum viride et nos lignum aridum dixit, quia ipse in se vim divinitatis habet, nos vero qui puri hommur. Habet ergo lignum spem, si praecisum fuerit, quia rursum virescit, quoniam et si occidi per passionem potuit, per resurrectionis gloriam rursus ad vitae viriditatlant, quia ex resurrectione illius multiplicati, longe lateque fideles creverunt. Hujus radix in terra quasi senuit, quia ejus praedicatio Judaeorum perfidiae despecta fuit. Et in pulvere truncus emortuus est, quia in corde persequentium, quod perfidiae suae vento levabatur, contemptibilis et despectus est habitus, quia carne potuit occidi. Sed ad odorem aquae germinavit, quia per virtutem Dei exstincta caro illius ad vitam rediit, juxta quod scriptum est: Quem Deus suscitavit a mortuis . Quia enim Deus Trinitas est, exstin
Abbreviated transcription (Latin):
mens hominis. ⁊ quasi fluctꝰ maris sunt
cogitationes mentis: que aliquando ꝑ irã
cumescunt: ꝑ grãm tranquille fiunt: ꝑ
odiũ cum amaritudine defluunt. S cum
homo morit᷑. aque maris recedunt: quia uix¬
ta psalmiste uocem. in illa die ꝑibunt om̃s
cogitationes eoꝵ. Et rursũ demoriente scrip¬
tũ est. Amor quoq ꝯodium. simul ꝑibunt.
Arescit gͦ fluuius uacue factus: quia sub¬
ducta anima. uacuũ remanet corpus. Quasi
eñi alueus fluminis uaciuis ẽ. corpus exani¬
me. Qua in re uigilant intuendũ est: qͦd
uita p̃sens uidelicet quousq antma morat᷑
incorꝑe. mari cõꝑat᷑ ⁊ fluiio. Aqua enim
maris amara ẽ: fluuiꝰ dulcis. Et quia hic
uuientes modo quibusdã amaritudinibus
afficimur : mͦ aut̃ dulcedine tranquilli ac
mites inuenimur: p̃sentis uite decursus. cõ¬
patione expͥmitur maris ⁊ fluminis. Sed in
his durum ualde uidetur eẽ. qd̃ subditur: sic
homo cũ dormierit. ñ resurget. Curitaq la¬

Expanded text:
mens hominis, et quasi fluctus maris sunt cogitationes mentis, quae aliquando per iram tumescunt, per gratiam tranquillae fiunt, per odium cum amaritudine defluunt. Sed cum homo moritur, aquae maris recedunt, quia, juxta Psamistae vocem: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Et rursum de moriente scriptum est: Amor quoque et odium simul peribunt . Arescit ergo fluvius vacuefactus, quia, subducta anima, vacuum remanet corpus. Quasi enim alveus fluminis vacuus est corpus exanime. Qua in re vigilanter intuendum est quia vita praesens, videlicet quousque anima moratur in corpore, mari comparatur et fluvio. Aqua enim maris amara est, fluminis dulcis. Et quia hic viventes modo quibusdam amaritudinibus afficimur, modo autem dulcedine tranquilli ac mites invenimur, praesentis vitae decursus comparatione exprimitur maris et fluminis. his durum valde videtur esse quod subditur: Sic homo, cum dormierit, non resurget. Cur itaque la
Abbreviated transcription (Latin):
tanto solliticius p̃sentẽ uitam quã sit fugtii¬
ua cogitare: quanto studiosius nouerunt
celestis patrie bona et̾na ꝑpendere. Ex his
eñi que manentia intus aspitiunt: foris fu¬
gam rerũ labentiũ subtilius attendunt. Uñ
beatꝰ iob cũ de lapsu humani temꝑis sententi¬
am ꝑtulisset dicens. hõ natus de muliere bre¬
ui uiuens temꝑe. ⁊ rursũ. ⁊ fugit uelut um

Expanded text:
tanto sollicitius praesentem vitam quam sit fugitiva cogitare, quanto studiosius noverint coelestis patriae bona aeterna perpendere. Ex his enim quae manentia intus aspiciunt, foris fugam rerum labentium subtilius attendunt. Unde beatus Job, cum de lapsu humani temporis sententiam protulisset, dicens: Homo natus de muliere, brevi vivens tempore. Et rursum: Et fugit velu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa natura humanitatis intelligr: ex qua
subsistit. Que uidelicet iadix senescit int̾ra:
cũ natura carnis deficit inpuluerem reda¬
cca. Cuiꝰ inpuluere truncus emorit᷑: quia
extinctũ corpus asua spetie dissipat᷑. S ad
odorem aque germinat: quia ꝑaduentum
sc̃ĩ sp̃c resurget. Et faciet comam quali cũ
primũ plantatũ est: quia ad illam spetiem
redit. ad quã ꝑcipiendã creatꝰ fuerat. si in
paradyso positus peccare noluisset. Q uod

Expanded text:
ipsa natura humanitatis intelligi, ex qua subsistit. Quae videlicet radix senescit in terra cum natura carnis deficit in pulverem redacta. Cujus in pulvere truncus emoritur, quia exstinctum corpus a sua specie dissipatur. Sed ad odorem aquae germinat, quia per adventum sancti Spiritus resurgit: Et faciet comam quaprimum plantatum est, quia ad illam speciem redit, ad quam percipiendam creatus fuerat, si in paradiso positus peccare noluisset. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
flagelli amoue. Quis eñi ualet dõ receden¬
te quiescere. cũ solus ipse sit requies ÷ ⁊ aqͦ
quisq quanto longe fuerit. fit tanto ⁊ in¬
quietus: Itaq sic recede ab eo dicit᷑: ut in¬
telligas feriendo. Apte aut̃ subiuingit᷑: do¬
nec optata ueniat. sicut mercennarii dies
etꝰ. Mercennariꝰ quanto longe ẽ afinc oꝑis:
tanto ⁊ auetributione mercedis. Ita uir qͥsꝙ
sc̃s in hac uita positus. dum longe se ab exitu
uite p̃sentis conspicit: longe se ẽe ab et̾nis gau¬
diis gemit. Quid ẽ ergo dicere recede paulu¬
lũ ab eo ut quiescat. nisi iam flagella uite
p̃sentis subtrahe: ⁊ bona et̾ne quietis osten¬
de : Unde etiã de ipsa quiete additur: donec
optata ueniat. sicut mercennarii dies eius.
Tunc namq optata sicut mercennarii
dies uenit: quando et̾nam requiem ꝓ recom¬
pensatione sui laboris acceꝑit. Quantũ uero
ad p̃sentis uite speciem spectat. adhuc beatus
iob humanũ genus multis miseriis repletũ.

Expanded text:
flagelli amove. Quis enim valet Deo recedente quiescere, cum solus ipse sit requies, et a quo quisque quanto longe fuerit, fit tanto et inquietus? Itaque sic recede ab eo, dicitur, ut intelligas feriendo. Apte enim subjungitur: Donec optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Mercenarius quanto longe est a fine operis, tanto et retributione mercedis. Ita vir quisque sanctus in hac vita positus, dum longe se esse ab exitu vitae praesentis conspicit, longe se esse ab aeternis gaudiis gemit. Quid est ergo dicere: Recede paululum ab eo, ut quiescat, nisi: jam flagella vitae praesentis subtrahe, et bona aeternae quietis ostende? Unde etiam de ipsa quiete additur: Donec 394 optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Tunc namque homini optata sicut mercenarii dies venit, quando aeternam requiem pro recompensatione sui laboris acceperit. Quantum vero ad praesentis vitae speciem spectat, adhuc beatus Job humanum genus multis miseriis repletum
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur. ¶onstituist t̾minos eiꝰ qui
p̃teriri ñ poterunt. Nulla que in hoc mun
do hominib funt: absq om̃ĩpotentis dłi oc¬
culto consilio ueniunt. Nam cuncta d̃s secu¬
tura p̃sciens: ante scła decreuit. qualiter ꝑ
scła disponantur. Statictũ quippe iã homi¬
ni ẽ. uł quantũ hunc mundi ꝓsꝑitas sequa¬
tur. uel quantũ adu̾sitas feriat: ne electos
eiꝰ aut immod̾ata ꝓsꝑitas eleuet. aut nimia
adu̾sitas grauet. Statutũ quoq ẽ quantũ
in ipsa uita mortali temꝑalit̾ uiuat. Nam
⁊ si annos quindecun erechie regi ad uitam¬
addidit omp̃c ds: cũ eum mori ꝑ misit. tunc
eũ p̃scut ẽẽ moriturũ. Qua in re questio ori¬
tur. quomͦ ei ꝑ ꝓpham dicat᷑. dispone domus
tue quia moreris tu ⁊ ñ uiues: cui cũ mor¬
miscd̾ie. illo eum temꝑe admortẽ distulit.
qd aute scła ipse p̃sciuit. Nec ꝓpħa gͥ fallax
quia tempus mortis innotuit. quo uir ille
mori merebatur : nec dñica statirta conuul¬

Expanded text:
I : Constituisti terminos ejus qui praeteriri non poterunt. Nulla quae hominibus in hoc mundo fiunt absque omnipotentis Dei occulto consilio veniunt. Nam cuncta Deus secutura praesciens, ante saecula decrevit, qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est, vel quantum hunc mundi prosperitas sequatur, vel quantum adversitas feriat: ne electos ejus aut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivat; nam etsi annos quindecim Ezechiae regi ad addidit omnipotens Deus, cum eum mori permisit, tunc eum praescivit esse moriturum. Qua in re questio oritur, quomodo ei per prophetam dicatur: « Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives, » cui cum mormisericordiae illo eum tempore ad mortem distulit, quo ante saecula ipse praescivit. Nec propheta igitur fallax, quia tempus mortis innotuit, quo vir ifle mori merebatur; nec Dominica statuta convul
Abbreviated transcription (Latin):
emortuus est. adodorem aque germinabit:
quia ꝑafflatũ sc̃i sp̃c in electoꝵ cordib exem¬
plosui oꝑis germen uututis facit. Aque ⁊¬
esũ appellatione ñ ñ quã sc̃ĩ sp̃c irrigatio
designari solet: sicut scriptũ est.Si quis
sitit: ueniat ad me ⁊ bibat. Qui aũt bibe¬
rit ex aqua quã ego dabo ei: non sitiet ine¬
plantatũ est. Succiso tronco comam facere
est. extincto corꝑalit̾ iusto. ipso sue passionis
exemplo multoꝵ corda suscitare: ⁊ ex fide rec¬
ta uiriditatẽ ueritatis ostendere. Bene aictẽ
dicitur quasi cũ primũ plantatũ est. Om̃e
eñi qd hic auistis agitur. scd̃a plantatio est:
agunt electi sicut prius interius conspitiun¬
tur.atq disponunt᷑. ita postmodũ exterius ꝑ¬
ficiunt᷑: bene dicit᷑. faciet comam quasi cum

Expanded text:
t, ad odorem aquae germinat, quia per afflatum sancti Spiritus in electorum cordibus exemplo sui operis germen virtutis facit. Aquae etenim appellatione nonnunquam sancti Spiritus irrigatio designari solet, sicut scriptum est: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui autem biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeplantatum est. Succiso trunco comam facere, est exstincto corporaliter justo, ipso suae passionis exemplo multorum corda suscitare, et ex fide recta viriditatem veritatis ostendere. Bene autem dicitur: Quasi cum primum plantatum est. Omne quod hic a justis agitur secunda plantatio est, uia cuncta quae agunt electi, sicut prius interius conspiciuntur atque disponuntur, ita postmodum exterius perficiuntur, bene dicitur: Faciet comam
Abbreviated transcription (Latin):
nomine. nͥ peccator acuipit᷑. cui uoce condito¬
ris dictt᷑. t̾ra es. ⁊ int̾ram ibis: uel certe sicut
hab̾et nĩa translatio pulius es ⁊inpuluerẽ
reu̾teris: Iusti gͦ radix int̾ra senescit. ⁊ in
puluere truncus emoritur: quia apud cor¬
daprauoꝵ eiꝰ predicatio despecta. cunctisq
uirib effẽta credit᷑. ⁊ inpuluere truncus
emorit᷑: quia inter manus ꝑsequentium
corpus illius examinat᷑. Iuxta sapientie ⁊¬
eñi uocẽ. uisi sunt ocłis insipientiũ mori:
⁊estimata ẽ afflictio exitus illoꝵ. S iste cuiꝰ

Expanded text:
nomine nisi peccator accipitur? cui voce conditonomine nisi peccator accipitur? cui voce conditoris dicitur: Terra es, et in terram ibis, vel certe, sicut habet nostra translatio: Pulvis es, et in pulverem reverteris . Justi igitur radix in terra senescit, et in pulvere truncus emoritur, 395 quia apud corda pravorum ejus praedicatio despecta cunctisque viribus effeta creditur. Et in pulvere truncus emoritur, quia inter manus persequentium corpus illius exanimatur. Juxta Sapientiae etenim vocem: Visi sunt oculis insipientium mori, et aestimata est a
Abbreviated transcription (Latin):
incarnata dĩ sapientia sigurat᷑: sicut de ea
scriptũ est. Lignũ uite est. his qui apprehen¬
derint eam. Et sicut ipse ait. sim uridi lig¬
no hec faciunt: in arido quid fiet: Hoc itaq
loco cũ lignũ preferitur homini : quid ho
nisi carnalis quisq accipit᷑: Quid ligni no¬
mine nͥ iust uniuscuiꝰq uita signatur: Lig¬
nũ ⁊ eñi habet spem. si p̃cisum fu̾it. rursum
uirescit: qr cũ in moite passionis ꝓueritate
ustus afficit᷑. in et̾ne uite uiriditate iecuꝑat᷑ :
⁊ qui hic uurebat ꝑfidem: illic uirescit ꝑspeci¬
em. Et rami eiꝰ pullulant: quia plerumq ex
passione iusti. fideles quiq adamorẽ celestis
patrie multiplicant᷑: ⁊iuriditatẽ uite sp̃ua
lis accipiunt. dũ hunc ꝓdeo fortit egisse gra
ad odorem aque germinabit: ⁊ faciet comã
quasi cũ primũ plantatũ est. Quid radix
in ipsa subsistit. Q quid t̾re uł pulueris

Expanded text:
incarnata Dei Sapientia figuratur, sicut de ea incarnata Dei Sapientia figuratur, sicut de ea scriptum est: Lignum vitae est his qui apprehenderint eam ; et sicut ipsa ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Hoc itaque loco cum lignum praefertur homini, quid homo nisi carnalis quisque accipitur? Et quid ligni nomine nisi justi uniuscujusque vita designatur: Lignum etenim habet spem; si praecisum fuerit, rursum virescit, quia cum in morte passionis pro veritate justus afficitur, in aeternae vitae viriditate recuperatur. Et qui hic virebat per fidem, illic virescit per speciem. Et rami ejus pullulant, quia plerumque ex passione justi fideles quique ad amorem coelestis patriae multiplicantur, et viriditatem vitae lis accipiunt, dum hunc pro Deo fortiter egisse gratad odorem aquae germinabit, et faciet comam quasi cum primum plantatum est. - Quid radiin ipsa subsistit? Et quid terrae vel pulveris
Abbreviated transcription (Latin):
hoc iuxta litteram patet. debemꝰ sensum ad
ut̾iora reducere: ⁊ qualit̃ hec uixta sp̃m in¬
telligi debeant. ꝑscrutari. In scriptura ⁊ eñi
sacra ligni nomine aliquando crux. aliq̃n
uir iustus. aut etiam inustus: aliquando uͦ
incarnata di sapientia figurat᷑. Crux ⁊ eñi
ligno signat᷑: cum dr̃. Mittamꝰ lignum in
panẽ eius. Lignũ quippe inpanem mitt̾e ẽ:
dñico corꝑi crucem adhibere. Rursũ nomi
ne ligni uir uistus aut etiã inuistus expri
humile: quia uixta eiꝰdem ueritatis uocẽ. oĩs
qui se exaltat humiliabit᷑. ⁊ qui se humiliat
exaltabit᷑. Salomon quoq ait. Si ceciderit
lignũ ad austrũ aut adaquilonẽ: inquocũq
loco cecid̾it. ibi erit. Ind̾e ⁊ eñi mortis sue us¬
tus ad austrũ cadit. peccator ad aqͥlonẽ: quia
⁊ iustus ꝑferuorem sp̃c ad gaudia ducitur:
⁊peccator cũ apostata angło qui dixit. sede¬
bo inmonte testamenti in lat̾ibus aquilonis.
infrigido suo corde repbat᷑. Rur sum ꝑ lignũ

Expanded text:
hoc juxta litteram patet, debemus sensum ad interiora reducere, et qualiter haec juxta spiritum intelligi debeant perscrutari. In Scriptura etenim sacra ligni nomine aliquando crux, aliquando vir justus, aut etiam injustus, aliquando vero incarnata Dei sapientia figuratur. ligno signatur, cum dicitur: Mittamus lignum in panem ejus . Lignum quippe in panem mittere est Dominico corpori crucem adhibere. Rursum ligni nomine vir justus aut etiam injustus exprimhumile . Quia juxta ejusdem Veritatis vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Salomon quoque ait: Si ceciderit lignum ad Austrum, aut ad Aquilonem, in quocunque loco ceciderit, ibi erit . In die etenim mortis suae justus ad Austrum cadit, peccator ad Aquilonem, quia et justus per fervorem spiritus ad gaudia ducitur, et peccator cum apostata angelo, qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis , in frigido suo corde reprobatur. Rursum per lignum
Abbreviated transcription (Latin):
reues dies hominis sunt: numerus men¬
sium eiꝰ apud te est. Hoc ⁊ eñi apud nos uelut
ñ esse consid̾at: qd̾ tanta uelocitate transcur¬
rit. Quia uͦ apud omĩpotentẽ dm̃ etiã laben¬
tia stant: apud eũ esse numerũ nr̃oꝵ mensi
inmensib uͦ quasi multiplicata dierum spa-¬
tia designant᷑. Hobis gͦ dies breues sunt:
s quia uita nr̃a post tendit᷑. apud d̾m nume¬

Expanded text:
reves dies hominis sunt, numerus mensium ejus apud te est. - Hoc etenim apud nos velut non esse considerat, quanta velocitate transcurrit. Quia vero omnipotenti Deo etiam labentia instant, apud eum esse numerum mensium nostin mensibus tia designantur. Nobis ergo breves dies sunt. Sed quia vita nostra post tenditur, apud Deum nume
Abbreviated transcription (Latin):
tas dicit. Om̃s qui inmonumentis sunt au¬
uient uocem eiꝰ: ⁊ ꝓcedent qui bona fecerunt
inresurrectionẽ utte. S subiuncta sententia
indicat: que discretio in p̃missa lateat. Nam
eñi qͥa non resurget. s donec atterat᷑ celum:
quia nisi mundi huiꝰ finis aduenerit. Hu¬
manũ genus a somno mortis adutam non
eiugilabit. Non ergo qͥa omĩmodo ñ resur¬
gat. s quia ante contricionẽ celi. humanũ
genus minime resurgat: insinuat. Notan¬
dũ quoq est. cur postquã suꝑuis hominẽ
mortuum dixit. inferuis ñ mortuũ s dormi¬
entẽ nominat. eũq de somino suo minime
consurgere donec celum atterat᷑ narrat: nͥ
qd̾ patent̃ datur intelligi. qͥa in cõꝑatione
tẽ s somnũ maluit uocare: spem ꝓculdubio
resurrectionis insinuans: quia sicut citius
homo asomno euigilat. tra concite acondito¬
ris nutũ amorte corꝑis surgat. Uehement
eñi abinfirmis mentib nomen mortis ꝑti¬
mescit᷑: somni aut̃ uocabulum ñ timetur.

Expanded text:
qui in monumentis sunt audient vocem ejus, et procedent qui bona fecerunt in resurrectionem vitae . Sed subjuncta sententia indicat quae discretio in praemissa lateat. Nam enim quia non resurget, scilicet donec atteratur coelum, quia nisi mundi hujus finis advenerit, humanum genus a somno mortis ad vitam non evigilabit. Non ergo quia omnino non resurgat, sed quia ante contritionem coeli, humanum genus minime resurgat, insinuat. Notandum quoque est cur postquam superius hominem mortuum dixit, inferius non mortuum, sed dormientem nominat, eumque de somno suo minime consurgere, donec coelum atteratur narrat, nisi quod patenter datur intelligi quia in comparatione tem, sed somnum maluit vocare, spem procul dubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno evigilat, ita concite ad conditoris nutum a morte corporis resurgat. Vehementer enim ab infirmis mentibus nomen mortis pertimescitur, somni autem vocabulum non timetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Solent uistiuiri in eo qd ipsi certũ acsolidr̃
sentiunt. quasi ex dubietate aliquid ꝓfer¬
re. ut infirmoꝵ in se uerba tranferant: sed
rursũ ꝑ fortẽ sententiam infirmanti dubie¬
tati omĩmodo contradicunt: quatinꝰ ꝑ hoc
qd̾ dubie ꝓferre cernuntur. infirmis aliqͣ¬
tenus condescendant: ⁊ ꝑhoc qd̾ certam sen¬
tentiam ꝓferunt. infirmoꝵ mentes dubias
ad soliditatẽ trahant. Qd̾ ninirũ dum fa¬
ciunt: exemplũ capitis nr̃i sequunt᷑. Passi¬
oni quippe dñs ꝓpinquans. insirmantium
in se uocem sumpsit dicens. pat̾ mi. sipossi¬
bile est. transeat ame calix iste. eoꝵq timorẽ
ut abstraheret. suscepit: ꝯrursus ꝑ obedien¬
tiam ium forticudinis ostendens ait. uerũ¬
tamen ñ sicut ego uolo. s sicut tu: ut cum
hoc imminet qd̾ fieri nolumꝰ. sic ꝑ infirmi¬
tatẽ petamus. ut ñfiat: quatinꝰ ꝑ fortitu¬
dinẽ parati simus. ut uoluntas conditoris

Expanded text:
Solent justi viri in eo quod ipsi certum ac solidum sentiunt, quasi ex dubietate aliquid proferre, ut infirmorum in se verba transferant. Sed rursum per fortem sententiam infirmantium dubietati omnimodo contradicunt, quatenus per hoc quod dubie proferre cernuntur infirmis aliquatenus condescendant, et per hoc quod certam sententiam proferunt, infirmorum mentes dubias ad soliditatem trahant. Quod nimirum dum faciunt, exemplum capitis nostri sequuntur; passioni quippe Dominus propinquans, infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste; eorumque timorem ut abstraheret suscepit. Et rursus per obedientiam vim fortitudinis ostendens, ait: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu; hoc imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus, ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus, ut voluntas conditoris
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. ⁊ agendo pꝰt indicant. qͣntũ tep̃rali-¬
adiligant: qͥsola pͥus et̾na p̾dicabais.
Per̃q aut̃ assũpce sp̃em maturitatis
ostendunt: qͥete silencii. longanimi¬
tate pacientiȩ. continentiȩ uͥtute de¬
corant᷑. s cũ ꝑhȩc q̃siti culm̃ honoris
attigerint. cũq siam reu̾entia a cunc¬
tisimpendit᷑ ꝓtinꝰ se in lasciuã uolu¬
ptatis fundunt: ⁊ bona se ñex corde
tenuisse ip̃i sͥ testes st̃. qͥ hȩc cito dimiser̃t.
riginẽ accensi. aliena appetunt. qͥsua lar¬
giri uidebant᷑. ⁊ ꝑtinaci pꝰt crudelitate
ambiunt. qͦd ficta pͥus pietate reliq̃runt

Expanded text:
tur; et agendo post indicant quantum temporalitur; et agendo post indicant quantum temporalia diligant, qui sola prius aeterna praedicabant. Plerumque autem assumptae speciem maturitatis ostendunt; quiete silentate patientiae, continentiae virtute decorantur. Sed cum per haec quaesiti culmen honoris attigerint, cumque sibi jam reverentia a cunctis impenditur, protinus se in lasciviam voluptatis infundunt, et bona se non ex corde tenuisse ipsi sibi testes sunt, qui haec cito dimiserunt.igine accensi, aliena appetunt, qui sua largiri videbantur, et pertinaci post crudelitate ambiunt quod ficta prius pietate reliquerunt
Abbreviated transcription (Latin):
s alienis cͥminib ostñdat: ita ut sepe homo
redargutionis aliqͥd se dixisse peniteat:
⁊ qͣi a carpentis manu. sic acorripientis a¬
nimo qͥdam ut ita dix̾im sangͥs mero¬
riscurrat. Uñ bñ ꝑsalomonẽ dr̃. Noli
arguere derisorẽ: ne odłit te. Neq iusto
enĩ timendũ ẽ. ne derisor cũ corripit᷑
contumelias inferat: s ne tractus ad
odium peior fiat. Int̾ hȩc sciendũ est.
qͦd iustorũ bona qͥa ex corde incipiunt:
usq ad p̃sentis uite t̃minum crescuis.
hypocͥtarũ uͦ oꝑa. qͥa nequaquã st̃
mocculto radicata: sepe aũ deficiunt.
quã p̃sens uita finiat᷑. Nã plerunq
studio sacre erudictionis insistunt:
⁊ qͥa hanc ñ ꝓpandismeritis s ꝓmeren-¬
dis fauorib inqͥrunt statimut uidici-¬
ũ humane laudis arripiunt. ⁊ ꝑ hoc
grãm tͣnsitorii ꝓuectus assequunt᷑:
totamente scłarib curis inseruiunt.
atq: a sac funditus eruditiõe uacuan¬

Expanded text:
sed alienis criminibus ostendat; ita ut saepe homo sed alienis criminibus ostendat; ita ut saepe homo redargutionis aliquid se dixisse poeniteat, et quasi a carpentis manu, sic a corripientis animo quidam, ut ita dixerim, sanguis moeroris currat. Unde bene per Salomonem dicitur: Noli arguere derisorem, ne oderit te . Neque enim justo timendum est ne derisor cum corripitur contumelias inferat, sed ne todium pejor fiat. Inter haec sciendum est quod justorum bona, quia ex corde incipiunt, usque ad praesentis vitae terminum crescunt. Hypocritarum vero opera quia nequaquam sunt in occulto radicata, saepe ante deficiunt quam praesens vita finiatur. Nam plerumque studio sacrae eruditionis insistunt; et quia hanc non praeparandis meritis, sed promerendis favoribus inquirunt, statim ut judicium humanae laudis arripiunt, et per hoc gratiam transitorii profectus assequuntur, tota mente saecularibus curis inserviunt, atque a sacra funditus eruditione vacuan
Abbreviated transcription (Latin):
pocͥta in laude. Accutis uͦ anguł surgit
carectũ ⁊ manu ñ carpit᷑: qͥa exasꝑatis
ꝑarrogantiã sensib. de pͣuitate sua
hypocͥta corripi dedignat᷑. In flore suo
manũ carpentis incidit: qͥa in laude
riꝑe audeat: aꝓsꝑitate sua ꝓtinus ui¬
tã corripientis secat. Sc̃s nãq ñ eẽ ap¬
petit. s uocari. Et cũ fortasse corripit᷑.
qͣi inopinionis głia detruncat᷑. Depre¬
hensũ se inpͣuitate irascit᷑: loqͥ sͥ redar¬
guentẽ ꝓhibet: qͥauelut in occulto uu¬
lnere tactꝰ dolet. Qualis se imꝑitis inno¬
tuit. tał uult abom̃ib estimari: ⁊ para¬
tior ẽ mori quã corripi. Redargutione
det̾ior reddit᷑: qͥa qͣi dirȩ ꝑcussionis esti¬
mat iaculũ. puritatis u̾bum. Uñ exas¬
ꝑatus ꝓtinus incontumelias surgit:
⁊ quȩ mala exagg̾e̾t contra uitã cor¬
rectoris. inqͥrit. Demonstrare longe
incõparabilit rerũ rep̾hensorẽ suũ
desidat. ut innocentẽ se ñ siuis actib

Expanded text:
aude. Acutis vero angulis surgens carectum manu non carpitur, quia exasperatis per arrogantiam sensibus, de pravitate sua hypocrita corripi dedignatur. In flore suo manum carpentis incidit, quia in laudripere audeat, asperitate sua protinus vitam corripientis secat. Sanctus namque non esse appetit, sed vocari; et cum fortasse corripitur, quasi in opinionis gloria detruncatur. Deprehensum se in pravitate irascitur, loqui sibi redarguentem prohibet, quia velut in occulto vulnere tactus dolet. Qualis imperitis innotuit, talis vult ab omnibus aestimari; et, paratior mori quam corripi, redargutione deterior redditur, quia quasi dirae percussionis aestimat jaculum puritatis verbum. Unde exasperatus protinus in contumelias surgit, et quae mala exaggeret contra vitam correptoris inquirit. Demonstrare longe incomparabiliter reum reprehensorem suum desiderat, ut innocentem se non suis actibus,
Abbreviated transcription (Latin):
milit̾ gradit᷑: atq huic esau obuiã ue¬
niens. tumultu multiplicis comitatꝰ
eleuat᷑. qͥa nimirũ ⁊ electi hic elationẽ
ñ hñt. ⁊ in bonis carnis reꝓbi lecitu¬
ment. hinc ad isrł dñs dic̃. Si elegeriˢ
unum de ppło t̾re ⁊ constitiieris suꝑ te:¬
rex ab eodẽ ppło electus repente ut cul¬
men potestatis attigit: tͥa milia sͥmet
eqͥtes elegit. In elationẽ ꝓtinꝰ ꝓdiit : ad
edificationẽ ꝑcepticulminis erupit:
qͥa foris restringere subeqͣlitate ñ pote¬
rat. qͦd intus animus suꝑ cet̾os tumebat.
multa bona reposita in annos multos:
reqͥesce. comede. bibe. ⁊ epulare. S qͥa eiꝰ
tabernacłm inu̾itatis fundam̃to non
substitit: ilico audiuit. Stulte hac noc

Expanded text:
militer, graditur , atque huic Esau obviam vemiliter, graditur , atque huic Esau obviam veniens tumultu multiplicis comitatus elevatur, quia nimirum et electi hic elationem non habent, et in bonis carnis reprobi laeti tument. Hinc ad Israel Dominus dicit: Si elegeris unum de populo terrae, et constitueris prirex ab eodem populo electus, repente ut culmen potestatis attigit, tria millia sibimet equites elegit, in elationem protinus prodiit, ad aedificationem percepti culminis erupit , quia foras restringere sub aequalitate non poterat quod intus animus super caeteros tumebat. multa bona reposita in annos multos: requiesce, comede et bibe, et epulare . Sed quia ejus tabernaculum in veritatis fundamento non subsistit, illico a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeg̾nos se ⁊ hospites nouert. Qͥa enĩ
in ꝓpͥis gaudẽ desid̾ant: eẽ in alieno
felices recusant. In iusti aut̃ quanto
longiꝰ ab ȩt̾nȩ patͥȩ hereditate diuisi st̃.
tanto in t̾ra altiꝰ fundam̃ta cogitatio¬
nis figunt. hinc ẽ qͦd ab ip̃o humane
conditionis exordio. in electa ꝓle enoch
septimꝰ nascit᷑. hinc ẽ qd̾ cayn pͥmũ
filiũ enoch uocat: atq ex eiꝰ noĩe ciui¬
tatẽ quã condidit appellat. Enoch qͥp¬
pe:dedicatio dr̃. Iniqui gͦ se in pͥmordisᷤ
dedicant: qͥa in hac uita quȩ ante ẽ. cor¬
dis radicẽ plantant ⁊ ut hic ad totũ flo¬
reant. ⁊a seq̃nti patͥa funditus arescans.
Iustis uͦ enoch septimꝰ oritur: qͥa eorum
uitȩ festa dedicatio infine seruat᷑. Hinc
ẽ quod attestante paulo abraham inca¬
sulis habitat: qͥa habentẽ funtdam̃ta
ciuitatẽ qͣm suꝑnꝰ artifex ꝯstruit. expec-¬
tat. hinc ẽ qd̾ iacob gͦges ouiũ sequẽs hu¬

Expanded text:
peregrinos se et hospites noverunt. Quia enim peregrinos se et hospites noverunt. Quia enim in propriis gaudere desiderant, esse in alieno felices recusant. Injusti autem quanto longius ab aeternae patriae haereditate divisi sunt, tanto in terra altius fundamenta cogitationis figunt. 288 Hinc est quod ab ipso humanae conditionis exordio, in electa prole Enoch septimus nascitur. Hinc est quod Cain primum filium Enoch vocat, atque ex ejus nomine civitatem quam condidit appellat . Enoch quippe dedicatio dicitur. Iniqui ergo se in primordiis dedicant, quia in hac vita, quae ante est, cordis radicem plantant, ut hic ad votum floreant, et a sequenti patria funditus arescant. Justis vero Enoch septimus oritur, quia eorum vitae festa dedicatio in fine servatur. Hinc est quod, attestante Paulo, Abraham in casulis habitat , quia habentem fundamenta civitatem, quam supernus artifex construxit, exspectat. Hinc est quod Jacob greges ovium sequens hu
Abbreviated transcription (Latin):
lata mala ualde ꝑtimescunt: s ⁊cum
bonis p̾sentib utunt᷑. uentura mala
metuunt:⁊ cum de malis p̃sentib ge¬
munt. bonoꝵ seq̃ntium amore conso¬
lant᷑. Sic ꝙ: tpr̃ali refouent᷑ subsidio:
sic̃ uiator utit᷑ in stabulo lecto. Pausat¬
⁊ recedere festinat: qͥescit corpore. sed
aliud tendit mente. Non nunquam
uͦ ⁊ adu̾sa ꝑpeti appetunt: intransi¬
ne delectatione itineris a pate ꝑuenti¬
one tardent᷑:. ne gressũ cordis iniuia
ꝑegͥnationis figant: ⁊q̃uq ad cons¬
pectũ celestis patͥe sine remun̾atione
ꝑueniant. Gaudent despici: nec o¬
lent se necessitatib affligi. Qui gͦ
contͣ p̃sentia se ad u̾sa ñ muniunt:
qͣi contͣ estus ⁊ pluuias hab̾e tab̾natu¬
lũ nolunt. Ũn⁊ petrus iure rep̃hendi¬
tur: qͥa nec dũ mentis ꝑfectione robo¬
ratus. uitatis claritate cognita. int̾¬
ra figere tab̾naculũ conatur. Iusti
itaꝙ: hic se construere negligunt: uͥ

Expanded text:
lata mala valde pertimescunt, sed et cum lata mala valde pertimescunt, sed et cum bonis praesentibus utuntur, ventura mala metuunt; et dum de malis praesentibus gemunt, bonorum sequentium amore consolantur. Sicque temporali refoventur subsidio, sicut viator in stabulo utitur lecto, pausat et recedere festinat: quiescit corpore, sed ad aliud tendit mente. Nonnunquam vero et adversa perpeti appetunt, in transine delectatione itineris a patriae perventione tardentur; ne gressum cordis in via peregrinationis figant, et quandoque ad conspectum coelestis patriae sine remuneratione perveniant. Gaudent despici, nec dolent se necessitatibus affligi. Qui igitur contra praesentia se adversa non muniunt, quasi contra aestus et pluvias habere tabPetrus jure reprehenditur, quia necdum mentis perfectione roboratus, veritatis claritate cognita, in terra figere tabernaculum conatur . Justi itaque hic se construere negligunt, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tib qi ab estu ⁊ imbrib defendant: Ho¬
norib namq excresc̾e ambiunt: ne des¬
pectuuideant᷑. Terrena aggregando
exagg̾ant: ne inopie frigore tabescans.
Contẽpnunt curare qͦd seqͥtur: ⁊ tota
intentione satagunt. neqͥd inp̃sentib
desit. Student nom̃ dilatare ne lateãt.¬
⁊ si cuncta ad desid̾ium suppetant. mu¬
nitosse iom̃ib ⁊ felices putant. Ibigͦ
m̃tis habitationẽ construunt: uͥ ꝓcul
dubio tab̾nacła fixert̃. Adu̾sa imꝑaci¬
ter ꝑferunt: remisse inꝓsꝑis letant᷑. So¬
la quȩ ad sit cogitant: nec ad affectũ
celestis pate ulla recordatione respirañ.
Gaudent sͥ suppetere bona quȩ cupi¬
unt ⁊ atq uͥcarne reqͥescunt. ibi ⁊ men¬
tem extinguendo sepeliunt: qͥa sclła¬
ris curȩ telo trucidati. trenarũ rerũ
agg̾em quẽ forasexqͥrẽdo multipli¬
cant. hunc semꝑ int̾ius ꝑ cogitationẽ
bona hic ꝓmagno suscipiunt. nec il¬

Expanded text:
tibus quasi ab aestu et imbribus defendant? Hotibus quasi ab aestu et imbribus defendant? Honoribus namque excrescere ambiunt, ne despecti videantur. Terrena aggregando exaggerant, ne inopiae frigore tabescant. Contemnunt curare quod sequitur, et tota intentione satagunt ne quid in praesentibus desit. Student nomen dilatare, ne lateant; et si cuncta ad desiderium suppetant, munitos se in omnibus et felices putant. Ubi ergo 287 mentis habitationem construunt, ibi procul dubio tabernacula fixerunt. Adversa impatienter perferunt, remisse in prosperis laetantur. Sola quae adsunt cogitant, nec ad affectum coelestis patriae ulla recordatione respirant. Gaudent sibi suppetere bona quae cupiunt; atque ubi carne requiescunt, ibi et mentem exstinguendo sepeliunt, quia, saecularis curae telo trucidati, terrenarum rerum aggerem, quem foras exquirendo multiplicant, hunc semper interius per cogitationem bona hic pro magno suscipiunt, nec il
Abbreviated transcription (Latin):
res ante ocłosmentis aspexerint. suuis
undiq eos depͥmens reatus uestit. Ad
penam hi qͥppe t̃c factoꝵ suoꝵ memoriã
cołant: qͥ ñc quasi a sensu rõnis extranei.
gaudentes peccant. Ibi uident qͣntum
debuerunt fuigere qͦd amauert: ibi cons¬
piciunt. quã lugubre fu̾it. quod ñe incul¬
pa gratulant᷑. Ec̃ aĩam reatꝰ obnubilat:
⁊ recordatioĩs suȩ iacłis ip̃a se conscĩa im¬
pugnat. Quis gͥ digne penset. iniquoꝵ
confusio qͣnta c̃c erit: q̃ir ⁊ foris et̾nus udex
cernit᷑. ⁊ intꝰ ante ocłos culpa u̾sat᷑: Qui
ad hȩc iccirco ꝑueniunt: qͥa sola hic tran¬
seuntia dilexer̃t. Ũn i apte mox subdit᷑.¬
tab̾naculũ impiorũ ñ subsistet. Tab̾¬
nacłm qͥppe construit᷑: ut abestu corpus
⁊ frigore defendat᷑. Quid itaq hoc loco ta¬
bernacłi noĩe. nͥ edificatio tͣrenȩ felicita-¬
tis expͥmit᷑: ꝑ quã suꝑ se repbi casura mł¬
tiplicant. ut se apresentis uitȩ necessita¬

Expanded text:
 ante oculos mentis aspexerint, suus eos undique deprimens reatus vestit. Ad poenam quippe tunc factorum suorum memoriam tolerant, qui nunc quasi a sensu rationis extranei gaudentes peccant. Ibi vident quantum debuerint fugere quod amaverunt, ibi conspiciunt quam lugubre fuerit quod nunc in culpa gratulantur. Tunc animum reatus obnubilat, et recordationis suae jaculis ipsa se conscientia impugnat. Quis igitur digne penset iniquorum confusio quanta tunc erit, quando et foris aeternus judex cernitur, et intus ante oculos culpa versatur? Qui ad haec idcirco perveniunt, quia sola hic transeuntia dilexerunt. Unde et apte mox subditTabernaculum impiorum non subsistet. - Tabernaculum quippe construitur, ut ab aestu corpus et frigore defendatur. Quid itaque hoc loco tabernaculi nomine nisi aedificatio terrenae felicitatis exprimitur, per quam super se reprobi casura multiplicant, ut se a praesentis vitae necessita
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Cogit nãq mentẽ iuuenesce̾. ⁊ ꝯtͣ
uires ualere: qͥa ⁊ qͦd negat. uigor uali¬
tiidinis. imꝑat. amor laudis. Uñ ⁊ fcĩs
eoꝵ oꝑ i testes de ẽẽ contingat. narrãt
fer̃t. m̃tiendo aliqͥd adiungunt. Cũ
uͦ ⁊ uera dic̃t. hȩc dicendo aliena faci¬
unt: qͥa q̃siti remun̾ati fauorib. ab eo¬
rũ intima retͥbutiõe uacuant᷑. In eo enĩ
qͦd bona sua patefaciunt: ostendunt
malignis sp̃itib qͣi insidiantib hos¬
tib q̃ predent᷑. Quoꝵ ꝓfecto uitã illa
cunctis notissima ȩzechiȩ culpa figu¬
rauit: qͥ pꝰquã una p̃ce. ⁊ subuniꝰ noc¬
tis spacio. centũ octoginta qͥnq milia
hostiũ. angło feriente ꝓstrauit: post

Expanded text:
rat. Cogit namque mentem juvenescere, et contra rat. Cogit namque mentem juvenescere, et contra vires valere, quia et quod negat vigor valetudinis, imperat amor laudis. Unde et factis eorum operi testes deesse contingat, narrant ferunt, mentiendo aliquid adjungunt. Cum vero et vera dicunt, haec dicendo aliena faciunt: quia quaesitis remunerati favoribus, ab eorum intima retributione vacuantur. In eo enim quod bona sua patefaciunt, ostendunt malignis spiritibus quasi insidiantibus hostibus quae praedentur. Quorum profecto vitam illa cunctis notissima Ezechiae culpa figuravit, qui postquam una prece, et sub unius noctis spatio, centum octoginta quinque millia hostium angelo fer
Abbreviated transcription (Latin):
in lapides sculptos. Q eosdẽ lapides
qͥd dixiss: aꝑuit cũ subiunx̃ ¶nu̾¬
sos filios tuos doctos adño. Et si c̃ amo¬
nente petro dr̃. Et uostanquã lapideᷤᷤ
uiui suꝑ edificamini domꝰ sp̃ales. Hoc
itaꝙ loco qͥa lapides dicti sunt. s tñ
uiuiminime dicunt᷑: nuda appel¬
latione lapidũ. ꝑmixti possunt
hypocͥta cogitationes suas in ex qͥ¬
renda hominũ admiratione mul¬
tiplicat. Pom̃e enĩ qͦd hypocte faqũt
qͥa occultis cogitatioĩb laudes ho¬
minũ reqͥrunt. qͣi radices scirpi in
aceruũ petrarũ mittunt. Oꝑaturi
qͥppe. laudes suas cogitant: laudati
aut̃. has secũ taciti in cogitationibus
u̾sant: gaudent q se p̾cip uos in hu¬
mana estimatione claruisse. Cũq in¬
flati fauorib. ap̃d semet ip̃os intumeᷤᷤ¬
cunt: sepe mirant᷑ taciti etiã qͦd ip̃i st̃.
unt ⁊ ac miris inuentionib in oꝑe ex¬
crescunt: qͥa sic̃ uͥtus humilitatis om̃e
uiciũ eneruat: sic arrogantia robo¬

Expanded text:
ptos . Qui eosdem lapides quid dixisset aperuit cum subjunxit: Universos filios tuos doctos a Domino : Et sicut admonente Petro dicitur: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini domus spiritales . Hoc itaque loco quia lapides dicti sunt, sed tamen vivi minime dicuntur, nuda appellatione lapidum permisti possunt hypocrita cogitationes suas in exquirenda hominum admiratione multiplicat. Per omne enim quod hypocritae faciunt, quia occultis cogitationibus laudes hominum requirunt, quasi radices scirpi in acervum petrarum mittunt. Operaturi quippe laudes suas cogitant, laudati autem has secum taciti in cogitationibus versant. 282 Gaudent se praecipuos in humana aestimatione claruisse. Cumque inflati favoribus apud semetipsos intumescunt, saepe mirantur taciti etiam ipsi quod suntunt, ac miris intentionibus in opere excrescunt, quia sicut virtus humilitatis omne vitium enervat, sic arrogantia robo
Abbreviated transcription (Latin):
pienti. pͣuis ñ recto. dic̃e debuit: qͥa
⁊ uecordẽ se asserit. qͥ hortis sicienti¬
b influmine aquã fundit. S inte¬
rĩ pꝰponentes cui dr̃. pensemꝰ subtili¬
ter qͥd dicat᷑: ut nos ꝓlata instruant:
qͣmius meritũ sui auctoris impugnẽt.

Expanded text:
e debuit, quia et vecordem se asserit qui, hortis sitientibus, in flumen aquam fundit. Sed interim postponentes cui dicitur, pensemus subtiliter quid dicatur, ut nos prolata instruant, quamvis meritum sui auctoris impugnent.
Abbreviated transcription (Latin):
urgunt. hinimirũ cũ recta oꝑari
appetunt. pͥusm̃te sollicita eiꝰdem
sui oꝑis testes q̃runt: ⁊ tacita cogi¬
tatione ꝑtractant. si st̃ qui gerenda
uideant. si digne hȩc eloqͥ quȩ ui¬
derint. possint. Si uͦ eoꝵ facta nul¬
lũ fortasse hominũ contĩgat aspi¬
cere hec se ꝓculdubio estimant
ꝑdidisse: ⁊ int̾ni arbitriᷤ ocłosqͣ ab¬
sentes deputant. qͥa ab eo uicẽ sui
oꝑis reciꝑe inposterũ recusant. Et q̃m
cũ rectũ qͥd hẏpocͥta ag̾e cep̾it. uid̃i
a multis q̃rit: bñ ad hũe de hoc scir¬

Expanded text:
cum recta operari appetunt, prius mente sollicita ejusdem operis sui testes quaerunt, et tacita cogitatione pertractant, si sunt qui gerenda videant, si digne haec eloqui qui viderint possint. Si vero eorum facta nullum fortasse hominum contingat aspicere, haec se procul dubio aestimant perdidisse; et interni arbitri oculos quasi absentes deputant, quia ab eo vicem sui operis recipere in posterum recusant. Et quoniam cum rectum quid hypocrita egerit, videri a multis quaerit, bene adhuc de hoc scir