comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deserant: quia ip̃m tͥticũ id ÷ bonos fioc¬
lesmones ut ante uentilationẽ quȩ nouis¬
sima uentura ẽ. ñ aꝑte se amalis segre-¬
gent. ne adhuc eis cominixtos deserant
bonos: s ꝑbonã conu̾sationẽ et dissimi¬
litudinẽ uitȩ. qͦdãmͦ tacite illis dicat.¬
corpꝰ xp̃i. uiri sanguinũ declinate ame.
hoc enim eis uoce dei dic̃. Quȩ uer in
cogitatione ẽ: sicut eam d̾s dic̃ inco¬
gitatione scĩ ppłi sui. Lliri autẽ sangͥ
num qui sunt. nͥ qui ođunt frẽsꝰ. sic̃
ioħs dic̃. qͥ odit frẽm suum homicida
ẽ: Hoc gͦ ñ intelligentes occisi pec¬
catores. qͦmͦ dicat dicat ds malis inco
gitatione bonorum. unri sanguinũ decdina-¬
te ame. accusant in eis communionẽ malo¬
rũ: et suꝑ has calumpnias separando acci-¬
piunt inuanitate ciuitates suas. Hȩc uox
quȩ mͦ incogitatione bonoꝵ dr̃. mał aꝑta

Expanded text:
 quia ipsum triticum, id est bonos fideles, monet ut ante ventilationem, quae novissima futura est, non aperte se a malis segreget, ne adhuc eis commixtos deserat bonos; sed per bonam conversationem et dissimulitudinem vitae quodammodo tacite illis dicat, «Viri sanguinum, declinate a me.» Hoc enim eis voce Dei dicit, quae vox in cogitatione est, sicut eam Deus dicit in cogitatione sancti populi snum qui sunt, nisi qui oderunt fratres; sicut Joannes dicit: «Qui odit fratrem suum, homicida est» ? Hoc ergo non intelligentes occisi peccatores, quomodo dicat Deus malis in gitatione bonorum, «Viri sanguinum, declinate a me,» accusant in eis communionem malorum; et se per has calumnias separando, accipiunt «in vanitate civitates suas.» Haec vox qu
Abbreviated transcription (Latin):
ds pecc̃ores: uiri sanguinũ declinate a
me. qm dicis incogitatione. accipient ĩ
uanitate ciuitates suas. Uidet᷑ sic con ec¬
ti ordo u̾borum. Si occidis ds pecc̃ores:
accipient inuanitate ciuitates suas. Sic
enim occisos uult intelligi: cũ ꝑsuꝑbiã
qͣtumescunt. amittunt grãm qͣ uiuunt

Expanded text:
ate a me, quoniam dices in cogitatione, Accipient in vanitate civitates suas.» Videtur sic connecti ordo verborum: «Si occideris, Deus, peccatores, accipient in vanitate civitates suas.» Si enim occisos vult intelligi, cum per superbiam qua intumescunt, amittunt gratiam qua vivunt
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑfectum meu̾ inquit uidunt ocłitiu.
Nam illȩ imꝑfectus titubans in dñi pas¬
sione ꝓculdubio ꝑiret: s uidex̃ eũ ocłi
tui. Non solum ipsum: s et om̃s qui imꝑ¬
fecti fuer᷑ donec xͥ resurrectione firma¬
rent᷑. Apparuit eium ocłis eorum ñ ꝑise
in dño qđ mortuũ erat: et fc̃m ẽ os illã
in abscondito eoꝵ: ut nec ipsi iam tim̾ent
mori. Imꝑfectum meũ uidunt ocłitui:
et in libro tuo om̃s scbent᷑. Nonsoli ꝑfe¬
cti: s. ẽ imꝑfec̾ti. Ntimeant imꝑfecti
Tantũ ꝓfitiant. Nec quia dixi ñ timeãt
ament imꝑfectionẽ: et ibi remaneant
uͥ inuenti st̃. Tantum ꝓficiant: qͣntũ
in ipsisẽ. Quotidie addant: qͦtidie acce-¬
dant. Tam̃ a corꝑe dñi ñ recedant: ut
inuno corpore ⁊ in his m̃bris cõpagina¬
ti. possint mereri de se dictam eẽ. istam uocẽ.
tis. S ꝑdiẽ errabant imꝑfecti ipsiꝰ. Puta¬

Expanded text:
«Imperfectum meum,» inquit, «viderunt oculi tui.» «Imperfectum meum,» inquit, «viderunt oculi tui.» Nam ille imperfectus titubans in Domini passione, procul dubio periret: sed viderunt eum oculi tui; non solum ipsum, sed et omnes qui imperfecti fuerunt, donec Christi resurrectione firmarentur. Apparuit enim oculis eorum non perisse in Domino quod mortuum erat; et factum est os illud in abscondito ei. «Imperfectum meum viderunt oculi tui; et in libro tuo omnes scribentur:» non solum perfecti, sed etiam imperfecti. Non timeant imperfecti, tantum proficiant. Nec quia dixi, Non timeant, ament imperfectionem, et ibi remaneant ubi inventi sunt. Tantum proficiant, quantum in ipsis est. Quotidie addant, quotidie accedant: tamen a corpore Domini non recedant; ut in uno corpore, et in his membris compaginati possint mereri de se dictam esse vocem istam, tis» . Sed «per diem errabunt» imperfecti ipsius. Puta
Abbreviated transcription (Latin):
negab̾. Responsio medici uerior inu̾ẽ¬
ta est: quam egroti presumptio. De hiᷤ
gͦ dicit. non ẽ absconditum os meu̾ ate
quod fecisti in abscondito: in quib ẽ ip¬
sum os firmatũ intͥnsecus. Et maxime m¬
bur passionis in ipõ dño deo nr̃o et sil¬
uatore iħ̃u xͦ: qui cũ uoluit sedit. cũ ui¬
luit surrex: cũ uoluit dormiuit. cũ no¬
luit euigilauit: quia potestatẽ inquit ha¬
beo ponendi animã meã. et potestatẽ ba¬
beo it̾m sum̃di eã. Quid de illis in quib ñ
erat fortitudo illa formata atq firmata:
Quid de illis dicit: uide quid dicat patri
deo. Imꝑfectum meũ uid̾unt ocłitui.
Imꝑfectũ meũ: petr̾ meũ. pollicentẽ et
negantẽ: p̾sum̃tẽ et defitientẽ. Uiderc̃
tam̃ eũ oclitui. Nam qͦd eũ et ipse dñs
respex̃ sicut scͥptum ẽ. in euugłio iam
pꝰ terciã negationẽ. et cõmonitꝰ quid
ei p̃dix̾it dñs. exiit foras et fleuit ama¬
re: fletꝰ ille de respectione dei fuit: quia

Expanded text:
. Responsio medici verior inventa est, quam aegroti praesumptio. De his ergo dicit, «Non est absconditum os meum a te, quod fecisti in abscondito:» in quibus est ipsum os firmatum intrinsecus, et maxime robur passionis in ipso Domino nostro et Salvatore Jesu Christo, qui cum voluit, sedit; cum voluit, surrexit; cum voluit, dormivit; cum voluit, evigilavit; quia, «Potestatem,» inquit, «habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam» . Quid de illis in quibus non erat fortitudo illa formata atque firmata? quid de illis dicit? Vide quid dicat Patri Deo: «Imperfectum meum viderunt oculi tui. Imperfectum meum,» Petrum meum pollicentem et negantem, praesumentem et ds respexit, sicut scriptum est in Evangelio, jam post tertiam negationem commonitus quid ei praedixerit Dominus, «exiit foras, et flevit amare» : fletus ille de respectione Dei fuit; quia,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bo dr̃. Ip̃a ẽ enim et sapĩa dei. Muta¬
bis ea et mutabunt᷑ : tu autẽ idẽ ipse es.
Et alio loco de sapĩa cum scͥptura dice¬
ret: inscipsa manens ait. innouat omĩa.
Tua gͦ sapientia stans. si dicidebeat uel
stans. dr̃ autẽ ꝓpt̾ in commnutabilitatẽ
ñ ppt̾ immobilitatẽ: et eodem mͦ se sẽꝑ
hñs: nullo loco. nullo temꝑe uariata:
nusqͣm alit̾ qͣm hic aut ibi. nunꝗͣ aliter
qͣm nc̃ aut antea: ipsa ẽ locutio dei. Lo¬
cutio uͦ illa quȩ fiebat ad moysen: ad
hominẽ fiebat ꝑ sy llabas. ꝑ tͣnseuntes
sonos. Ñ autẽ fierent ista: nͥ d̾s assu¬
m̾et talẽ creaturam ꝑ qͣm huiꝰmi ser¬
monẽ et uoces emitt̾et. Moyses sc̃s no¬
u̾at istam locutionẽ dei assũptis. qͥbdĩ
corporeis creat᷑is fieri: et sic desidautt
et concupiuit uide ipsã speciẽ dei. et
loquenti secũ deo dix̃. Si inueni grãm

Expanded text:
Verbo dicitur ipsa est enim et Sapientia Dei; «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es» : et alio loco de Sapientia cum Scriptura diceret: «In seipsa manens,» ait, «innovat omnia» . Illa ergo Sapientia stans si dici debet vel stans: dicitur autem propter incommutabilitatem, non propter immobilitatem et eodem modo se semper habens, nullo loco, nullo tempore variata, nusquam aliter quam hic aut ibi, nunquam aliter quam nunc aut antea, ipsa est locutio Dei. Locutio vero illa quae fiebat ad Moysen, ad hominem fiebat per syllabas, per transeuntes sonos. Non autem fierent ista, nisi Deus assumeret talem creaturam, per quam hujusmodi sermonem et voces emitteret: Moyses sanctus noverat istam locutionem Dei assumptis quibusdam corporeis creaturis fieri; et desideravit et concupivit videre ipsam speciem Dei, et loquenti secum Deo dixit: «Si
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ arenã multiplicabunt᷑. Exsurrȩxi:
et adhuc sum tecũ. Exsurrexi et adhuc
tecũ sum quid ẽ: lampassus sũ inquit:
sepultus sum. Ecce resurrexi: et ad huc
me ñ intelligunt secum. Adhuc tecũ sũ:
esurrexiet ad huc tecum sum: ut hoc tẽpꝰ
significare uolu̾it qͦ adhuc in occulto est
addex t̾am patͥs: anteꝗͣ reuelet᷑ inclarita¬
te qͣ uenturꝰ ẽ. adiudicandũ de uiuis et

Expanded text:
super arenam multiplicabuntur.» 25. «Exsurrexi, super arenam multiplicabuntur.» 25. «Exsurrexi, et adhuc sum tecum. Exsurrexi, et» «adhuc sum tecum,» quid est? Jam passus sum, inquit, sepultus sum; ecce surrexi, et adhuc me non intelligunt secum. «Adhuc tecum sum,» «Exsurrexi, et adhuc sum tecum:» ut hoc tempus significare voluerit, quo adhuc in occulto est ad dexteram Patris, antequam reveletur in claritate qua venturus est ad judicandum de vivis et
Abbreviated transcription (Latin):
tum dñm ñ intellex̾unt. Et qͥd sequit᷑.
Mͥ autẽ ualde honorificati s̃ amici tui
ds̃. Idem ipsi qͥ ꝑdiem errauer̃: et ne-¬
mo fuit in eis. amici tui fcĩ s̃: et ualde
mͥ honorificati s̃. factũ ẽ in eis os illud
pꝰ resurrectionẽ. dñi in abscondito: et ꝓ
eiꝰ nomine passis. in cuius passione tre¬
pidauer̃. Michi autẽ ualde honorifi¬
catis amnci tui ds̃ : ualde confortati st̃
pͥncipatꝰ eoꝵ. fãcti apłi. facti duces. ec¬
diȩ. facti arietes ducentes greges:
ualde confortati is pͥncipatꝰ eoꝵ. Enu
m̾abo eos: et suꝑ arenam muttiplica¬
bunt᷑. ꝑ illos qui ꝑ diẽ errauer̃. et ne¬
mo erat ineis. ecce nata ẽ. tanta mul¬
titudo: quȩ iam sic̃ arena num̾ari
non pot̾ nͥ deo. Dixit enim suꝑ arenã mul-¬
tiplicabunt᷑: et tam̃ dixerat dinum̾abo
eos. Illi ipsi num̾ati: suꝑ arenã multiplica-¬
bunt᷑. Ei quippe arena num̾ata ẽ: cui nu¬
m̾ati s̃ capilli capitisnr̃i. Dinum̾abo eos: et

Expanded text:
t quid sequitur? «Mihi autem valde honorificati sunt amici tui, Deus.» Iidem ipsi qui per diem erraverunt, et nemo fuit in eis, amici tui facti sunt, et valde mihi honorificati sunt. Factum est in eis os illud post resurrectionem Domini in abscondito, et pro ejus nomine passi sunt, in cujus passione trepidaverunt. «Mihi autem valde honorificati sunt amici tui, Deus; valde confortati sunt principatus eorum.» Facti Apostoli, facti duces Ecclesiae, facti arietes ducentes greges, «valde confortati sunt principatus eoruabo eos, et super arenam multiplicabuntur.» Per illos qui per diem erraverunt, et nemo erat in eis, ecce nata est tanta ista multitudo, quae jam sicut arena numerari non potest, nisi Deo. Dixit enim, «Super arenam multiplicabuntur;» et tamen dixerat, «Dinumerabo eos.» Illi ipsi numerati, «super arenam multiplicabuntur.» Ei quippe arena numerata est, cui numerati sunt capilli capitis nostri . «Dinumerabo eos, et
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾. Sic formatũ atq firmatũ: ossũ illd̾̃
absconditũ: ut faciat nos etiã gloriari
intͥbulationib. S uidem᷑ hominib mise¬
ri: quia ab sconditũ ẽ eis qͦd habemꝰ intͥn¬
secus. Non ẽ absconditũ osmeũ ate qͦd
fecisti inabscondito. Et sub̾a mea ininfe¬
riorib terrȩ. Ecce incarne ẽ sub̃a mea÷
in inferiorib terre ẽ. sub̾a mea: et habeo
tam̃ ossum intͥnsecus qͦd formasti: qͦd
faciat me ñ cede om̃ĩb ꝑsecutionib in¬
ferioris hꝰ regionis. uͥ÷ ad huc substantia
mea. Quid enĩ magñ ẽ. si fortis : angłs:
Magnũ ÷ ut fortis sit caro. Et unde
fortis caro: Unde forte uas fictilȩ: nͥ qr
factũ ẽ. ibi ossũ inabscondito: Et sub̃a
mea minferiorib terrȩ. Quid de ilł. qͥ¬

Expanded text:
. Sic formatum atque firmatum est ossum illud absconditum, ut faciat nos etiam gloriari in tribulationibus. Sed videmur hominibus miseri, quia absconditum est eis quod habemus intrinsecus. «Non est absconditum os meum a te, quod fecisti in abscondito: et substantia mea, in inferioribus terrae.» Ecce in carne est substantia mea, in inferioribus terrae est substantia mea; et habeo tamen ossum intrinsecus, quod formasti, quod faciat me non cedere omnibus persecutionibus inferioris hujus regionis, ubi est adhuc substantia mea. Quid enim magnum est si fortis est angelus? Magnum est si fortis est caro. Et unde fortis caro, unde forte vas fictile, nisi quia factum est ibi ossum in abscondito? «Et substantia mea in inferioribus terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
Uidetis quia dolor uͥq: uͥq metꝰ: uͥq ne¬
cessitas: ubiq labores. Crescit auaricia:
s inmalis. Si ad hoc ds̃ hic talib flagel¬
lis erudit nos. ut ñ tenebrentur tene¬
biȩ nr̃ȩ: agnoscamꝰ nos sub pęna flagal¬
li cẽ: et benedicamꝰ dm̃ miscentẽ ama¬
ritudines dulcedini uitȩ temporalis:
ne temporaliũ deliciar̃ delectatione
cecati. ñ desidemꝰ delicias ȩt̾nas. nec ue¬
limꝰ finire mare &e habitare innouissi¬
mis maris. Seuiant gͦ fluctus maris.
Quanto plus seuiunt fluctus maris:
tanto se illa cum pennis colũba suspẽ¬
dit. Non gͦ tenebrat deus tenebras
nr̃as : quia miscet flagella peccatis
nr̃is: et amaritudines pͣuis dulcedi¬
nib nr̃is. Nos ñ tenebremꝰ tenebraᷤ nr̃aᷤᷤ.
defendendo peccã nr̃a. Et nox illumi
nob̾: ꝓsꝑitas scli. Nox nobis: adu̾sitas
nob flagella patͥs. ne sit amara sen¬
tentia iudicis: sic habebimꝰ tenebras

Expanded text:
Videtis quia dolor ubique, ubique metus, ubique neVidetis quia dolor ubique, ubique metus, ubique necessitas, ubique labores. Crescit avaritia, sed in malis. Si ad hoc Deus hic talibus flagellis eruit nos, ut non tenebrentur tenebrae nostrae; agnoscamus nos sub poena flagelli esse, et benedicamus Deum miscentem amaritudines dulcedini vitae temporalis, ne temporalium deliciarum delectatione caecati; non desideremus delicias aeternas, nec velimus finiri mare et habitare in novissima maris. Saeviant ergo fluctus maris; quanto plus saeviunt fluctus maris, tanto se illa cum pennis columba suspendit. Non ergo tenebrat Deus tenebras nostras; quia miscet flagella peccatis nostris, et amaritudines pravis dulcedinibus nostris. Non nos tenebremus tenebras nostras defendendo peccata nostra; et nox illuminnobis prosperitas saeculi, nox nobis adversitas  flagella Patris, ne sit amara sententia judicis; sic habebimus tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obtenebrabunt᷑ ate. Tugͦ noli tenebra-¬
re tenebs tuas: et ds illas ñ tenebt. sed
magis illuminat: quia illi dictũ ẽ. ipsi¬
canto in alio psalmo. Tu illuminab̾ lucer¬
nam meã dñe : ds ms̃ illuminab̾ tenebtͣ
meas. Quiautẽ tenebͣnt tenebs suas. qͣs
d̾s ñ tenebt᷑: Homines mali: homines
ꝑu̾si. Cum peccant: utiq tenebre sũt
Dum ñ confitent᷑ peccata sua que fec̾unt.
s insuꝑ defendunt: tenebrant tenebras.
Giam si peccasti: intenebris es. S c̃fitẽ¬
do tenebras tuas: m̾eb̾iᷤilluminare tenebstua.
Defendendo autẽ tenebras tuas: tene¬
brab̃ tenebras tuas. Et qͣndo a duplicib
tenebris euades. qui insimplicib labo¬
rabas: Unde autẽ dñs ñ tenebrat tene¬
bras nr̃as: Quia ñ nos finit impunita
hr̃e peccã. Flagellat nos inistis laborib:
et erudit. Tota ista miseria gn̾is huma¬
ni inqͣ gemit mundꝰ. nou̾itis frẽs quia
dolor medicinał ÷: ñ sententia penalis

Expanded text:
n obtenebrabuntur a te.» Tu ergo noli tenebrare tenebras tuas; et Deus illas non tenebrat, sed magis illuminat: quia illi dictum est in alio psalmo, «Tu illuminabis lucernam meam, Domine; Deus meus, illuminabis tenebras meas» . Qui autem tenebrant tenebras suas, quas Deus non tenebrat? Homines mali, homines perversi: cum peccant, utique tenebrae sunt; dum non confitentur peccata quae fecerunt, sed insuper defendunt, tenebrant tenebras suas. Ergo jam si peccasti, in tenebris es: sed confitendo tenebras tuas, mereberis illuminari tenebras tuas; defendendo autem tenebras tuas, tenebraris tenebras tuas. Et quando evades a duplicibus tenebris, qui in simplicibus laborabas? Unde autem Dominus non tenebrat tenebras nostras? Quia non nos sinit impunita habere peccata: flagellat nos in istis laboribus, et erudit nos. Tota ista miseria generis humani in qua gemit mundus, noveritis, fratres, quia dolor medicinalis est, non sententia poenalis.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ habebant. hominib tͥstes uidebant᷑:
int̾ autẽ gaudebant do. cui ñ erat ab¬
sconditũ osipsoꝵ. qͦd fec̾at in abscondito. sii¬
Aꝑit autem hoc ossum in abscondito fa¬
ctum a dño. idem apłs paulus: his u̾bis.
Nsolũ autẽ inquit: s etiã głam᷑ intribu¬
lationib. Par̃ ẽ. quia ñ es tristis. s et glo¬
scondito: ut par̃ sit ñ frangi. nͥ cẽ glori a ⁊i.¬
ex. Unde gloriaris intͥbulationib: sci¬
entes quia tͥbulatio patientiã oꝑatur
uide qͦmͦ formata sit illa firmitas intus
incorde. Scientes qm̃ tbulatio patientiã
oꝑatur: patientia probationẽ: ꝓbatio spẽ:
Spes autem ñ confundit: qm̃ caritas dei dif

Expanded text:
qui habebant, hominibus foris tristes videbantur, qui habebant, hominibus foris tristes videbantur, intus autem gaudebant Deo; cui non erat absconditum ossum ipsorum, quod fecerat in abscondito. Aperit autem hoc ossum in abscondito factum a Deo idem apostolus Paulus, his verbis: «Non solum autem,» inquit, «sed etiam gloriamur in tribulationibus.» Parum est quia non es tristis, sed et gloscondito, ut parum sit non frangi, nisi etiam glorier. Unde gloriaris? «In tribulationibus, scientes quia tribulatio patientiam operatur.» Vide quomodo formata sit illa firmitas intus in corde: «Scientes quoniam tribulatio patientiam eratur, patientia probationem, probatio spem; spes autem non confundi
Abbreviated transcription (Latin):
emꝰ qͦd sit ossum huiꝰmi. firmitas quedã ẽ.
int̾ioi: quia in ossib sirmitas et fortitudo
intelligitur. Est gͦ anime quedã int̾ior fir¬
mitas: uͥ ñ frangit᷑. Quelibet torm̃ta. q̃li¬
bet tͥbulationes. quelibet huiꝰmundi ad¬
u̾sitates undiq seuiant: illd̃ qͦd ds in ab¬
scondito fecit firmũ in nob. frangi ñ po¬
test: ñ cedit. Adño enim fcã ẽ. quedam
firmitas patientiȩ nr̃ȩ: de qͣ dr̃ in alio
psalmo. Uer̾tam̃ dõ subiciet᷑ anima mea:
qm̃ ab ip̃o patientia mea. Et attende apłm
paulum hñtem intus hoc genꝰ firmitati.
Quasi tristes inquit: semꝑ autẽ gauden¬
tes. Unde quasi tristes: Contumeliis :
oꝓpbriis: ꝑ secutionib ÷ flagelł: plagiᷤ:
lapidationib: carc̾ib. catenis. Quis ñ
eos tc̃ miseros estimaret: Nec illi ipsi
eos miseros fieri ꝑsecutionib suis. Illi it
eos ex sua infirmitate coniciebant: qͥ ñ
habebant ossũ absconditũ int̾ius. liliu̾

Expanded text:
mus quod sit ossum hujusmodi. Firmitas quaedam est interior; quia in ossibus firmitas et fortitudo intelligitur. Est ergo quaedam animae interior firmitas, ubi non frangitur. Quaelibet tormenta, quaelibet tribulationes, quaelibet hujus saeculi adversitates undique saeviant; illud quod Deus in abscondito fecit firmum, in nobis frangi non potest, non cedit. A Domino enim facta est quaedam firmitas patientiae nostrae, de qua dicitur in alio psalmo: «Verumtamen Deo subjicietur» «anima mea; quoniam ab ipso patientia mea» . Et attende apostolum Paulum, habentem intus hoc genus firmitatis: «Quasi tristes,» inquit; «semper autem gaudentes» . Unde «quasi tristes?» Contumeliis, opprobriis, persecutionibus, flagellis, plagis, lapidationibus, carceribus, catenis. Quis non eos miseros tunc existimaret? Nec illi ipsi eos miseros fieri persecutionibus suis. Illi enim eos ex sua infirmitate conjiciebant, qui non habebant ossum absconditum interius: illi vero
Abbreviated transcription (Latin):
bebat lucem. Nou̾at tam̃ illȩ. siue lux
ibi. ẽẽt. siue tenebrȩ. illã noctẽ ẽẽ. ĩ qͣ
ꝑegͥnaret᷑ a deo suo: et habebat int̾io
noctis illiꝰ. siue lucẽ. ꝓpt̾ea quia in
luce noctis illiꝰ id: inrer̃ ab undantia
colebat dm̃: ab latis ilł om̃ib reb pꝰea¬
qͣm facte s̃ tenebrȩ illiꝰ. qͥd dix̃ illȩ: Ons
dedit: dñs abstulit. Sic̃ dño placuit
ita factũ ẽ. Sit nom̃ dñi benedictum
Innocte sum quadã uitȩ h: dñs meuꝰ
inquit habitat cormeum. Illuminauit michi
solaciis quibꝰdã noctẽ istam: qñ dedit copias
rer̃ temporaliũ. Subtͣr ipãm lucẽ tempora¬
lẽ: et quasi tenebrata est nox. S: quia sic̃
tenebrȩ eiꝰ ita et lum̃ eiꝰ: dñs dedit dñs abstu¬
lit̾. sic̃ dño placuit ita factum ẽ: sit nom̃

Expanded text:
bebat lucem. Noverat tamen ille, sive lux bebat lucem. Noverat tamen ille, sive lux ibi esset, sive tenebrae illam noctem esse, in qua peregrinaretur a Deo suo; et habebat interionoctis illius, sive lucem. Propterea, quia in luce noctis illius, id est in rerum abundantia, colebat Deum, ablatis illi omnibus rebus, posteaquam factae sunt tenebrae illius, quid dixit ille? «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . In nocte sum quadam vitae hujus: Dominus meus, inquit, habitat cor meum; illuminavit mihi solatiis quibusdam noctem istam, quando dedit copias rerum temporalium: subtraxit ipsam lucem temporalem, et quasi tenebrata est nox. Sed quia «sicut tenebrae ejus, sic et lumen ejus: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita fact
Abbreviated transcription (Latin):
uͥuen̾it xp̃c dñs et habitau̾it animã ꝑsidẽ:
et ꝓmiserit aliã lucẽ. et inspirau̾it et do¬
nau̾t patientiã ÷ et monuerit hominẽ
ñ delectari ꝓsꝑis ne frangat᷑ adu̾sis: inci¬
pit homo fideł indifferent̾ uti mundo
frangi qñ res adu̾se sunt: s uͥq dm̃ be¬
nedicẽ. ñ solũ qñ abundat. s etiã qͣndo
ut sit in illo uera illa cantatio. Benedi¬
cam dnm̃ in om̃i tꝑre : semꝑ laus eiꝰ in
laus eiꝰ in ore meo: et fiet tͥ qͦm dictum
ẽ. sic̃ tenebre eiꝰ. ita et lum̃ eiꝰ. N me con¬
culcant tenebrȩ eiꝰ : quia ñ me extollit
lum̃ eiꝰ. Ecce habes lum̃ eiꝰ in iob. Ab un-¬
dabat omĩb reb Lux noctis illiꝰ indi¬
uitiis pͥma describit᷑. Quantis rebus
et qͣnta copia redundabat. Lux erat
noctis eiꝰ. Putauit inimicꝰ ꝓpt̾ea illum
talẽ uir᷑ colere dm̃. quia illa omĩa do¬
nau̾at ei: et petiit ut aufeͬrent᷑ ab eo.
factȩ s̃ tenebre noctis illiꝰ. que pͥmo ha¬

Expanded text:
nus, et habitaverit animam per fidem, et promiserit aliam lucem, et inspiraverit et donaverit patientiam, et monuerit hominem non delectari prosperis, ne frangatur adversis; incipit homo fidelis indifferenter uti mundo frangi quando res adversae sunt, sed ubique Dominum benedicere; non solum quando abundat, sed etiam quando ut sit in illo vera illa cantatio: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in jus in ore tuo: et fiet tibi quod modo dictum est, «Sicut tenebrae ejus, sic et lumen ejus.» Non me conculcant tenebrae ejus, quia non me extollit lumen ejus. 17. Ecce habes lumen ipsius in Job: abundabat omnibus rebus. Lux noctis in illius divitiis prima describitur: quantis rebus et quanta copia redundabat, lux erat noctis ejus. Putavit inimicus propterea illum talem virum colere Deum, quia illa omnia donaverat ei; et petivit ut auferrentur ab eo: factae sunt tenebrae noctis illius quae primo ha
Abbreviated transcription (Latin):
deluto factaẽ: s u̾bo suolucet ÷ inuenit
ꝑditos. Et nox illuminatio indeliciis mi
facta ẽ mͥ nox in deliciis. Deliciȩ nr̃e: xp̃c.
Clamores isti ur̃i. gaudia ista ur̃a. unde s̃
nͥ de deliciis: Unde autẽ iste delicie. nͥ
quia nox illuminata ẽ. nͥquia uob̃ .xͨ dñs

Expanded text:
de luto facta est; sed Verbo suo lucet, invenit de luto facta est; sed Verbo suo lucet, invenit perditos. «Et nox illuminatio in deliciis meis:» facta est mihi nox in deliciis. Deliciae nostrae Chrideamus. Clamores isti vestri, gaudia ista vestra unde sunt, nisi de deliciis? Unde autem istae deliciae, nisi quia nox illuminata est, nisi quia nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ uiȩ: diximͥ. fortasse tenebrȩ
conculcabt᷑ me. Et nox illumiinatio
indelicũs meis. facta ẽ. mͥ nox illumi¬
natio: quia in nocte me desꝑau̾am pos¬
se tͣnsire tantũ mare. ⁊ tantã uiã suꝑa¬
re÷ et uenire ad extremũ ꝑseu̾ando usq
infinem. Grãs illi qui me quȩ siuit fu¬
gitiuũ: qͥterga mea flagelli plaga per-¬
cussit: qui me uocando ab int̾itu reuo¬
cauit: quia fec̃ mͥ illuminatã nocte̾. Nox
enĩ ẽ: qͣm diu ista uita agit᷑. Qͦmͦ ẽ nox
illuminata: Quia xͥ descendit ĩ noctẽ. de¬
cepit carnẽ. xp̃c de isto scło: et illumi¬
nauit nob noctem. ꝑdidat enĩ drag¬
mã mulier illa: accendit lucernã. Sa¬
pientia dĩ ꝑdidat dragmã. Quid: dra¬
gma᷑ Nũmꝰ. In qͦnũmo: imago erat
ipsius imꝑatoris nr̃i. factus ÷ enĩ homo
ad imaginẽ dei: et ꝑierat. Et quid fec̃
mulier sapiens: Accendit lucernam.
Lucerna de luto ẽ. s. ht̃ lucẽ qͣinueni¬
atur dragna. Luc̾na gͦ sapientiȩ caro xp̃i

Expanded text:
i, «Fortasse tenebrae conculcabunt me. Et nox illuminatio» «in deliciis meis.» Facta est mihi nox illuminatio: quia in nocte me desperaveram posse transire tantum mare, et tantam viam superare, et venire ad extremum perseverando usque in finem. Gratias illi qui me quaesivit fugitivum, qui terga mea flagelli plaga percussit, qui me vocando, ab interitu revocavit, qui fecit mihi illuminatam noctem. Nox est enim quamdiu ista vita agitur. Quomodo est not in noctem. Accepit Christus carnem de isto saeculo, et illuminavit nobis noctem. Perdiderat enim drachmam mulier illa; accendit lucernam . Sapientia Dei perdiderat drachmam. Quid est drachma? Nummus, in quo nummo imago erat ipsius Imperatoris nostri. Factus est enim homo ad imaginem Dei , et perierat. Et quid fecit mulier sapiens? Accendit lucernam. Lucerna de luto est, sed habet lucem qua inveniatur drachma. Lucerna ergo sapientiae, caro Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
matris nr̃e. in different̾ ea hñtes. dicimꝰ.
Sicut tenebrȩ eiꝰ: fic et lum̃ eiꝰ. Nec feli¬
citas scłi nos fac̃ beatos: nec adu̾sitas mi¬
seros. Opꝰ ÷ iusticiã ten̾e: fidem dilig̾e:
Post istos labores. habebimꝰ indefessã
lucem: habebimꝰ diem sine occasu. Kansit
quicqͥd ÷ in ista nocte lucidũ et tenebrosũ
Qm̃ tu possedisti renes meos dñe: susce-
pisti me exut̾o matris meȩ. Confitebor tͥ:¬
bilis es. Cum tremore gaudemꝰ. Timemꝰ
enĩ ne dedonis tuis nos extollentes: ꝑ su¬
ꝑbiã m̾eam᷑ amitt̾e. qͦd humilitate ꝑcepimꝰ

Expanded text:
matris nostrae indifferenter ea habentes, dicimus, matris nostrae indifferenter ea habentes, dicimus, «Sicut tenebrae ejus, sic et lumen ejus.» Nec felicitas saeculi nos facit beatos, nec adversitas miseros. Opus est justitiam tenere, fidem diligere,et proximum. Post istos labores habebimus indefessam lucem, habebimus diem sine occasu: transit quidquid est in ista nocte lucidum et tenebrosum. «Quoniam tu possedisti pisti me de utero matris meae  confitebor bilis es; cum tremore gaudemus. Timemus enim ne de donis tuis nos extollentes per superbiam, mereamur amittere quod humilitate percepimus.
Abbreviated transcription (Latin):
lpłs : Nomine in ilł remanserat lausdĩ:
stã autẽ ñ in eis inueniebant᷑. Erant in
eis u̾ba dei qͣsi folia in arbore: ce fructus
nunꝗͣ. Talem arborem fici sic̾ nostis cum
dñs inueuisset: maledicto are fec̾. Inue¬
nit enim in ea folia: et fructũ ñ inuen̾
Qndã nob arborem figurabat. Nã fruc¬
tuũ illoꝵ tempꝰ ñdum erat. Qͦd om̃s ho¬
mines nou̾ant. artisex cęli et terrȩ ñ noue.¬
rat: Ergo illȩ qui paulũ segregauit de
ut̾o matͥs suȩ: ipse et nos segregaũ ab
ut̾o matris nr̃ȩ. Cuiꝰ matris nr̃ȩ: Illius
babylonie. Suscepti gͦ exut̾o illo: iamĩ¬
cipĩmꝰ brẽ aliam spem. ꝓmisit fratres.
Quare gaudetis: fructus facite: positi
in alia spe. Iamñ nouimꝰ malũ. nͥ offende
dm̃: et ñ ꝑduci ad illa quȩ ꝓmisit. Nec
nouimꝰ bonum nͥ ꝓm̾eri dm̃: et ꝑduci
ad illa quȩ ꝓmisit. Quid illa bona mũ¬
di huiꝰ. et mala mundi huiꝰ: Indifferẽt
habeamꝰ: quia iam suscepti abitt̾o illius

Expanded text:
populus? Nomen in illis remanserat laudis Dei; facta autem in eis non inveniebantur: erant in eis verba Dei, quasi folia in arbore, et fructus nusquam. Talem arborem fici, sicut nostis, cum Dominus invenisset, maledicto arefecit. Invenit enim in ea folia, et fructum non invenit: quamdam nobis arborem figurabat. Nam fructuum illorum tempus nondum erat : quod omnes homines noverant, artifex coeli et terrae non noverat? Ergo ille qui Paulum segregavit ab utero matris suae, ipse et nos segregavit ab utero matris nostrae. Cujus matris nostrae? Illius Babyloniae. Suscepti ergo ex utero illo, jam incipiamus habere aliam spem. Promisit, fratres, quare gaudeatis; fructus facite positi in alia spe. Jam non novimus malum nisi offendere Deum, et non perduci ad illa quae promisit; nec novimus bonum nisi promereri Deum, et perduci ad illa quae promittit. Quid illa bona mundi hujus, et mala mundi hujus? Indifferenter habeamus; quia jam suscepti ab utero illius
Abbreviated transcription (Latin):
ctis. & enim ut̾us matris meȩ. consuetu¬
do matris meȩ fuit: quȩ ẽ illa ciuitas q̃
nos pͥmo genuit. incaptiuitate. Nouimꝰ
babiloniã illã. deqͣ hest̾no die locuti su-¬
mꝰ: unde ꝓficiscunt᷑ om̃s qͥ credunt et
suspirant illi luci ierłm cęlestis. Ego gͦ
dixi. Exut̾o matris meȩ susceptus sum
a dnõ: inde mͥ tenebrȩ huiꝰ noctis. et lux
hꝰ noctis indifferentes factȩ sunt. Qui
autem in ut̾o matͥs illuis babilomȩ gau¬
det prosꝑis scti. frangitur adu̾sitatibus

Expanded text:
ctis. Etenim uterus matris meae, consuetudo civitatis meae fuit. Quae est illa civitas? Quae nos primo genuit in captivitate. Novimus Babyloniam illam de qua hesterno die locuti sumus, unde proficiscuntur omnes qui credunt et suspirant illi luci, Jerusalem coelesti. Ego ergo dixi: Ex utero matris meae susceptus sum a Domino; inde mihi tenebrae noctis hujus et lux hujus noctis indifferentes factae sunt. Qui autem est in utero matris illius Babyloniae, gaudet prosperis saeculi, frangitur adversitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
Si descendo in infernũ: ad es. Si recipiã
pennas meas: in directũ. Recipiã inquit.
Ergo amiserat. Si recipiam pennas meas
indirectũ: et habitabo innouissimis ma-¬
ris. Et enĩ illuc manꝰ tua deducet me: et
tenebit me dextera tua. Hoc meditem᷑
tio nr̃ã Recipiamꝰ pennas ꝑ caritatẽ: qͣs
amiseramꝰ ꝑcupiditatẽ. Cupiditas enĩ:
uiscũ facta ẽ. pennar᷑ nr̃ar̃. Elisit nos
de lib̾tate aeris nr̃i: id ÷ aurar᷑ illarũ
lib̾arũ spc̃ dĩ. Inde elisi: ꝑ didimꝰ pen¬
nas. Et fuimꝰ qͦdãmͦ captiuati in aucupiᷤ
potestate. Inde nos sanguine suo rede¬
mit: quẽ fugimꝰ ut caꝑem᷑. Nutrit pẽ
nas nob dep̾ceptis suis. Erigamꝰ eas iã
sine uisco. Non amemꝰ mare: s uolemꝰ
in extrema maris. Nemo trepidet. S:
nemo de pennis suis p̾sumat: quia et
pennati nͥ ip̃ẽ regat. nͥ ipse deducat p̃¬
cipitabim᷑ imꝓfundum maris : lassa-¬
ti et fatigati. qͣsi p̃sum̃tes de uirib

Expanded text:
«Si descendero in infernum, ades.» «Si recipiam «Si descendero in infernum, ades.» «Si recipiam pennas meas in directum. Recipiam,» inquit: ergo amiserat. «Si recipiam pennas meas in directum, et habitabo in novissima maris. Etenim illuc manus tua deducet me, et adducet me dextera tua.» Hoc meditemurtio nostra. Recipiamus pennas per charitatem, quas amisimus per cupiditatem. Cupiditas enim viscum facta est pennarum nostrarum; elisit nos de libertate aeris nostri, id est aurarum illarum liberarum Spiritus Dei. Inde elisi perdidimus pennas, et fuimus quodammodo captivati in aucupis potestate: inde nos sanguine suo redemit, quem fugimus ut caperemur. Nutrit nobis pennas de praeceptis suis; erigimus eas jam sine visco. Non amemus mare, sed volemus in extrema maris. Nemo trepidet; sed nemo de pennis suis praesumat: quia et pennatos nisi ipse erigat, nisi ipse deducat, praecipitabimur in profunda maris, lassati et fatigati, quasi praesumentes de viribus
Abbreviated transcription (Latin):
ros deest. S noui inqͥt qͦmͦ fugiã abira
tua. Recipiendȩ s̃ penne meȩ. ñ in pͣuũ.
s indirectũ: ut nec insuꝑbã erigar pre¬
suptionẽ: nec imꝑditã mergar desꝑati-¬
alas. duo p̾cepta caritatis. in quib duob
p̃ceptis tota lexpendet & ꝓpħȩ: Has inqͥt
alas haspennas si recipiã sic. ⁊ habitabo
in extremis maris: possũ fuge a facie tua
ad faciẽ tuã: a faciȩ irati. ad faciẽ placa-¬
ti. ad enĩ: extremũ maris. nͥfinis scłi:
Illuc iam uolemꝰ spe ce desidio: hñtes alas
gemine caritatis. Ñ sit nob̃ requies: nͥ in ex¬
tremo maris. Nam si alibi requiem uolu̾imꝰ:
in mare p̾cipitabim᷑. Uolemꝰ usqueqͦ finiat᷑
mare: suspendamꝰ nos pennis geminȩ di¬
lectionis. Ad dm̃ int̾im spe uolemꝰ: ut illũ
finem maris spe fideli p̃meditem᷑. Quis¬
autẽ nos ꝑducat: attendite. Iilȩ ip̃e: cuiꝰ
faciẽ irati uolumꝰ fug̾e. Quid enim sequit᷑:

Expanded text:
ros deest. Sed novi, inquit, quomodo fugiam ab ira ros deest. Sed novi, inquit, quomodo fugiam ab ira tua. Recipiendae sunt pennae meae non in pravum, sed in directum, ut nec in superbam erigar praesumptionem, nec in perditaalas, duo praecepta charitatis? In quibus duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Has, inquit, alas, has pennas si recipiam sic, et habitabo in extrema maris, possum fugere a facie tua ad faciem tuam, a facie irati ad faciem placati. Quid enim est extremum maris, nisi finis saeculi? Illuc jam volemus spe et desiderio, habentes alas geminae charitatis: non sit nobis requies, nisi in extremo maris. Nam si alibi requiem voluerimus, in mare praecipitabimur. Volemus quo usque finiatur mare, suspendamus nos pennis geminae dilectionis: ad Deum interim spe volemus, et illum finem maris spe fideli praemeditemuattendite: ille ipse cujus faciem irati volumus fugere. Quid enim sequitur?
Abbreviated transcription (Latin):
do inquit incelũ tu ibies: si descendo in in¬
fernũ ades Tandẽ cognouisti male sugra¬
uȩ: nullo pacto te posse longe fieri abeo
aqͦ longinqͣre uoluisti. E cce illȩ uͥq ẽ. Iu
quo iturꝰ e  Inuenit consiliũ: et hoc ab il
nio repͣhensorem. Si me abscondo. te in¬
uenio inqͥsitorẽ: et ñ inqͥsitorẽ tantũ. s ⁊
inuestigatorẽ. Si enim suꝑbiero de iꝰticia
mea: tu ibi es. cuiꝰ ÷ uera iusticia. Si peccan-¬
do uen̾o inꝓfundũ maloꝵ. ⁊ confit̾i contẽ¬
psero dicens. quis me uidet: In inferno
enĩ qͥs confitebitur tͥ: Etiam illic ades:
sic fugiã a spũ tuo. ab ultore spũ. auin. E ĩ¬
dice faciȩ. Sic fiigiã. Qmͦ: Si recipiam
pennas meas in directum. et habitabo
in extremis maris: sic possũ fug̾e a facie
tua. Si in extrema maris uult fug̾e a
facie dei: ibi ñ erit ille aqͦ fugit. de quo
dix̃. si descendo in infernũ ad es: ooirũ
si in extremis maris ñ ẽ: quinec ap̃infe¬

Expanded text:
 inquit, «in coelum, tu ibi es; si descendero in infernum, ades.» Tandem cognovisti, male fugitive, nullo pacto te posse fieri longe ab eo, a quo longinquare voluisti. Ecce ille ubique est: tu, quo iturus es? Invenit consilium, et hoc ab illnio repressorem; si me abscondero, te invenio inquisitorem; et non inquisitorem tantum, sed et investigatorem. Si enim superbiero de justitia mea, tu ibi es, cujus est vera justitia. Si peccando venero in profundum malorum, et confiteri contempsero , dicens, «Quis me videt» ? «inferno» enim «quis confitebitur tibi» ? etiam illic ades, sic fugiam a Spiritu tuo; ab ultore Spiritu, a vindice facie, sic fugiam. Quomodo? «Si recipiam pennas meas in directum, et habitabo in extrema maris»: sic possum fugere a facie tua. Si in extrema maris vult fugere a facie Dei, ibi non erit ille a quo fugit, de quo dixit, «Si descendero in infernum, ades?» Mirum si in extremis maris non est, qui nec apud infe
Abbreviated transcription (Latin):
daui. xͦ: s multa dicta s̃ ex ꝑsona cor-¬
ꝑis. dudi et exꝑsona capitis. Et ñqͣri
distinguit: ut inducat ipsas ꝑsonas.
mͦ caput. mͦ corpꝰ. Si enim distinguit:
quasi diuidit: et ñ er̃ duo in carne
una. Si autẽ duo s incarne una: noli
illud ossum int̾ius. Nondũ ilł erat
firmatũ robur patientie: et latebãt
se nesciebant uires suas. Et ausꝰ ẽ. pe¬
trus ꝓmitte̾ societatẽ mortis cũ dñĩ
passione: iñ nou̾at seegrotꝰ: medicus
autẽ nou̾at egrotum. Quidautẽ fc̃m

Expanded text:
us. Sed multa dicta sunt ex persona corporis; audi et ex persona capitis: et non quasi distinguit, ut inducat ipsas personas, modo caput, modo corpus. Si enim distinguit, quasi dividit; non erunt duo in carne una. Si autem duo sunt in carne una ; noli illud ossum interius; nondum illis erat firmatum robur patientiae: et latebant se, nesciebant vires suas; et ausus est Petrus promittere societatem mortis cum Domini passione, et non se noverat aegrotus; medicus autem n
Abbreviated transcription (Latin):
tanta mirabilia fec̾at: & tñ trepidauer̃
impassione eiꝰ. quasi amisissent eũ deqͦ
frustra p̾sũpserant. S ꝑdiẽ errabunt:
et nemo in eis. Nemo ꝓriꝰ: nec ip̃e qui
dix̾at. tet̃ ero usq ad mortẽ. Drx̃at enim
tre: et in illo pat̾ ⁊ ipse impatre. et ipse
et pat̾ unum: et illi timuer᷑ cũ moreret᷑.
Quare. nͥ quia ꝑ diem errauer᷑. et nemo
fuit ineis: ꝑdiem errabt̃: et nemo ĩ eis.¬

Expanded text:
tanta miracula fecerat; et tamen trepidaverunt in passione ejus, quasi amisissent eum de quo frustra praesumpserant. Sed «per diem errabunt» «et nemo in eis.» Nemo prorsus, nec ipse qui dixerat, «Tecum usque ad mortem.» Dixerat enim tre; et in illo Pater, et ipse in Patre; et ipse et Pater unum ; et illi timuerunt cum moreretur. Quare, nisi quia per diem erraverunt, et nemo fuit in eis? «Per
Abbreviated transcription (Latin):
ate: quod fecisti in abscondito. Os suũ
dic̃ qͦd uulgo dicunt ossum: latine õs
dr̃. Hoc ingreco inuenit᷑ Nam possemus
hic putare os eẽ. ab eo qͦd s̃ ora: ñ os correp
dito. Habeo in abscondito qͦddã ossuum.
Sic enimpotiꝰ loqͣm᷑. Meliꝰ :÷ rep̃hendant
nos gͣmatici: qͣm ñ intelligant popłi. Gͦ
÷ inquit qͦddã ossũ meũ: intꝰ in abscõdito.
Tu fecisti intꝰ ossũ mͥ in abscondito: ⁊ ñ:
absconditũ ate. In ab scondito enĩ feci-¬
sti: s nunqͥd et tͥ ħ abscondisti: hocos¬
sum meũ factũ ate in abscondito. ho¬
mines ñ uident: homines ñ nouer̃t:
tu autẽ nosti qͥ fecisti. Qͦd gͦ ossũ dicit¬

Expanded text:
te, quod fecisti in abscondito.» Os suum dicit: quod vulgo dicitur ossum, latine os dicitur. Hoc in graeco invenitur . Nam possemus hic putare os esse, ab eo quod sunt ora; non os correptcisti in abscondito.» Habeo in abscondito quoddam ossum. Sic enim potius loquamur: melius est reprehendant nos grammatici, quam non intelligant populi. Ergo est, inquit, quoddam ossum meum intus in abscondito; tu fecisti intus ossum mihi in abscondito, et non est absconditum a te. In abscondito enim fecisti; sed numquid et tibi hoc abscondisti? Hoc ossum meum factum a te in abscondito homines non vident, homines non noverunt; tu autem nosti, qui fecisti. Q
Abbreviated transcription (Latin):
dã lucẽ suã nox ista ht̃. et tenebraᷤᷤ suaᷤ.
Quare sit gn̾alit̾ nox: diximꝰ. Quȩ ÷
lux noctis huiꝰ: ꝓsꝑitas et felicitas scłi
hꝰ. Gaudiũ temporale. honor tẽꝑalis:
qͣsi lux ẽ. noctis hꝰ. Adu̾sitas autẽ uel
amaritudo tͥbulationũ et ignobili¬
tas: tanꝗͣ tenebre s̃ noctis huiꝰ. In hac¬

Expanded text:
mdam lucem suam nox ista habet, et tenebras suas. Quare sit generaliter nox diximus: quae est lux noctis hujus? Prosperitas et felicitas saeculi hujus, gaudium temporale, honor temporalis, quasi lux est noctis hujus. Adversitas autem et amaritudo tribulationum vel ignobilitas, tan
Abbreviated transcription (Latin):
contextione u̾borũ: cepit dñs de passione
sua futura dic̾e̾. Illȩ autẽ petrꝰ qui iam
illũ confessus fu̾at filiũ dei: timuit ne si¬
sicut filius hominis moreretu. Erat.
filius dei: erat et filius hominis.
filus dei in forma dei equalis est paki:
filius hominis in forma seriii. qua
patre ininor ẽ. Uenturꝰ erat ad passionẽ:
utiq in forma serui. Quid timuit petrꝰ
ne informa serui ꝑ iret forma dĩ: et ñ po¬
tius p̾supsisset quia ex forma di reuiuiscet
forma serui: Ait illi. Absit ate dñe: ꝓ
picius tͥ esto. Et dñs qͥ illũ beatũ dix̾at

Expanded text:
coepit Dominus de passione sua futura dicere. Ille autem Petrus, qui jam illum confessus fuerat Filium Dei, timuit ne sicut filius hominis moreretur. Erat Filius Dei, erat et filius hominis: Filius Dei, in forma Dei, aequalis Patri; filius hominis, in forma servi , qua minor sit Patre . Venturus erat ad passionem utique ex forma servi; quid timuit Petrus ne in forma servi periret forma Dei, et non potius praesumpsit quia ex forma Dei revivisceret forma servi? Ait illi: «Absit a te, Domine; propitius tibi esto.» Et Dominus, qui illum beatum dix
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. sic et lum̃ eiꝰ. am̃ tu possedisti renes mõs
dñẽ. Nsine causa: sic̃ tenebrȩ eiꝰ sic et lum̃
eiꝰ. Intꝰ ẽ. possessor. Nͦ solũ cortenet: sed
etiam renes. Non solum cogitationes: sed
etiã delectationes. Ipse gͦ possidet. Unde
me delectaret aliqͥd lucis in nocte: Ipse
taris de ꝓsꝑitate rerum: de felicitate tẽ¬
porũ de honorib: de diuitiis. de fami. So ĩ¬
lia: Non delector inquit. Quare: Quia
sic̃ tenebre eiꝰ: sic et lum̃ eiꝰ. Unde tͥ ista in¬
cdifferentia: ut sic̃ tenebre eiꝰ. sic sit tͥ lu

Expanded text:
isti renes meos, Domine.» Non sine causa, «Sicut tenebrae ejus, sic et lumen ejus.» Intus est possessor: non solum cor tenet, sed etiam renes; non solum cogitationes, sed etiam delectationes. Ipse ergo possidet unde me delectaret aliquid lucis in nocte; ipse taris de prosperitate rerum, de felicitate temporum, de honoribus, de divitiis, de familia? Non delector, inquit. Quare? Quia «sicut tenebrae ejus, sic et lumen ejus.» Unde tibi ista indifferentia, ut sicut tenebrae ejus, sic sit tibi et
Abbreviated transcription (Latin):
quids dix̃: Et dixi. fortasse tenebrȩ concul¬
cabunt me. Ecce enĩ iã credidi in xp̃m: iã
erigor duab alis geminȩ caritatis: si ab un¬
dat iniquitas huiꝰ scłi. Et qm̃ ab undauit
iniquitas: refrigescit caritas multoꝵ. Sic

Expanded text:
quid sibi dixit? «Et dixi, Fortasse tenebrae conculcabunt me.» Ecce enim jam credidi in Christum, jam erigor duabus alis geminae charitatis, et abundat iniquitas hujus saeculi; et quoniam abundavit iniquitas, refrigesci
Abbreviated transcription (Latin):
nouissima ⁊ antiqͣ. Nouissima qͦ ꝑueni:
antiqͣ uͥ te offendi. Tu finxisti me et po-¬
suisti suꝑ me man̾ tuã. finxistime. U̾bi:
Inistã mortalitatẽ: iam ad labores ad qͦs
atura ẽ. cuiꝰ ñ ẽ illȩ plasmator. S fiuxi¬
sti me in istum laborẽ: & posuisti suꝑ
me manũ tuã. Uindicẽ mañ: grauan¬
tem suꝑbũ. Ita enĩ salubrit̾ dẽicit ela

Expanded text:
novissima et antiqua: novissima,» quo perveni; «antiqua,» ubi te offendi. «Tu finxisti me, et posuisti super me manum tuam. Finxisti me:» ubi? In ista mortalitate; jam ad labores, ad quoatura est cujus non est ille plasmator. Sed «finxisti me» in isto labore: «et posuisti super me manum tuam;» vindicem manum, gravantem superbum. Ita enim salubriter de
Abbreviated transcription (Latin):
mirificata ẽ scientia tua ex me: inualuit. ñ
pot̾o adeã. Aliquid qͦd obscur̃ quidẽ est
s cum ñ parua dulcedine intelligit᷑. adu̾¬
tentes audite. Moyses scs dei famulꝰ. cum
qͦ loquebat᷑ ds̃ ꝑ nubẽ: quia temꝑalit̾ lo¬
quens. utiq ꝑ assumptã creaturã loque¬
sumptã corporalẽ creaturã: ꝑ qͣm uoces
illȩ fierent. et humanis atq mortalib
aurib ꝑsonarent. Sic enĩ loquebat᷑ tuc
ds: ñ qͣmͦ loquit᷑ in sub̾a sua. Qͦmͦ enim
loquit᷑ in sub̃a sua : Locutio dei: u̾bum¬

Expanded text:
luit; non potero ad illam.» Aliquid quod obscurum quidem est, sed cum non parva dulcedine intelligitur, advertentes audite. Moyses sanctus Dei famulus, cum quo loquebatur Deus per nubem, quia temporaliter loquens utique per assumptam creaturam loqueuam corporalem creaturam, per qnam voces illae fierent, et humanis atque mortalibus auribus personarent Sic enim loquebatur tunc Deus, non quomodo loquitur in substantia sua. Quomodo enim loquitur in substantia sua? Locutio Dei
Abbreviated transcription (Latin):
.Ppt̾ hanc passus ẽ. ꝑsecutionẽ iunior a
maiore: ut dic̾et iunior qͦd seqͥt᷑. Tribu¬
latio et necessitas inuen̾unt me: man-¬
data tua meditatio mea ẽ. Seuiant ÷¬
ꝑseqͣntur. dum tn mandata dei ñ relin¬
qͣnt᷑ : ⁊ exipsis mandatis etiã qͥ seuiunt
tum poscit iste iunior: quẽ si ñ hr̾et. ñ
suꝑ seniores intellig̾et. S eum poscit
intͥbulatione & necessitate : qͦ intelli¬
gat qͣm sit contẽpuendũ qͦd ei posst̃
auferre. ꝑsequentes immici: aquib sedic̃

Expanded text:
pter hanc passus est persecutionem junior a majore, ut diceret junior quod sequitur: «Tribulatio et necessitas invenerunt me, mandata tua meditatio mea est.» Saeviant, persequantur; dum tamen mandata Dei non relinquantur, et ex ipsis mandatis etiam qui saeviunt tum poscit iste junior; quem si non haberet; non super seniores intelligeret: sed eum poscit in tribulatione et necessitate, quo intelligat quam sit contemnendum quod ei possunt auferre persequentes
Abbreviated transcription (Latin):
uiam sua: Hoc autem nom̃ comparatiuũ
ẽ: & ideo bene intelligit᷑ incomparatiõe
maioris. Duosgͦ ppłos hic agnoscamꝰ: qͥ
etiã in rebecce utero luctabant᷑. qͣn nõ
hic minor. Ideo factus ÷ maior: ꝙ igno¬
bilia et contẽptibilia mundi elegit d̾s:
et eaq̃ ñ sunt tanꝗͣ sint. ut q̃ s̃ euacuent᷑.
Et ecce s̃ nouissimi qͥ erant primi: et
ti s̃ u̾boꝵ dei: qͥ suã iusticiã c̃stituere uo¬
luerunt. ignorantes iusticiã dĩ. Iste aũ
iunior ñ ẽ oblitꝰ: quia ñ suã uoluit hr̃e
iusticiã. sed dei. Deqͣ cẽ nc̃ dic̃. Iusticia

Expanded text:
iam suam?» Hoc autem nomen comparativum est, et ideo bene intelligitur in comparatione majoris. Duos ergo populos hic agnoscamus, qui etiam in Rebeccae utero luctabantur; quando hic minor; ideo factus est major: quia ignobilia et contemptibilia mundi elegit Deus, et ea quae non sunt, tanquam sint, ut quae sunt evacuentur ; et ecce sunt novissimi qui erant primi, et ti sunt verborum Dei, qui suam justitiam constituere voluerunt, ignorantes justitiam Dei : iste autem junior non est oblitus, qui non suam voluit habere justitiam, sed Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
uehement̾ et ardent̾. ut eorelo tabe¬
factum se dice̾t. Illi autẽ obhoc ip̃m im¬
micicias exercebant: quia utiq ut dm̃
amarent uolebat. qͦs amando ⁊ elabat.
uinico reconciliat᷑ d̾o: ⁊ iam ipse suos
liligebat inimicos. ⁊ eos ⁊elabat dõ: do¬
lens et tabescens qͦd ee̾nt u̾boꝵ eiꝰ obliti.
Deinde consid̾ans in u̾bis dei qͣ flãmadi¬
illud. Mito relabat ininimicis suis cor
impenitens: qͥ fua̾nt obliti u̾boꝵ di. Ad
hoc enimeos flagͣbat adduce: qͦd ipse fla
inqͥt ⁊ contẽptꝰ: iustificationes tuas ñ sũ
oblitꝰ. Nõ sic̃ inimici mei: qui obliti sunt
u̾boꝵ tuoꝵ idet᷑ autẽ minor etate nõ
oblitus iustificationes dĩ. dolere ꝓmimicis
suis etate maiorib: qui obliti s̃. Nam qͥd ÷

Expanded text:
vehementer et ardenter, ut eo zelo tabevehementer et ardenter, ut eo zelo tabefactum se diceret; illi autem ob hoc in ipsum inimicitias exercebant: quia utique ut Deum amarent volebat, quos amando zelabat. erat ex inimico reconciliatus Deo, etiam ipse suos diligebat inimicos, et eos zelabat Deo, dolens et tabescens quod essent verborum ejus obliti.Deinde considerans ipse, in verbis Dei qua flamma diillud.» Merito zelabat in suis inimicis cor impoenitens, qui fuerant obliti verborum Dei: ad hoc enim flagrabat eos adducere, quod ipse flaginquit, «et contemptus; justificationes tuas non sum oblitus:» non sicut inimici mei, qui obliti sunt verborum tuorum. Videtur autem minor aetate non oblitus justificationes Dei dolere pro inimicis suis aet
Abbreviated transcription (Latin):
eiqͦd ibi ẽ commedit. ⁊elus autẽ m̃s qͦd
plures codices hñt: nullã ing̾it questio¬
nem. Quid eniꝰ mir̃ ẽ. si zelo suo quisq
tabescit: Qͦd uͦ hr̃it aliqͥ relꝰ tuus: signi¬
ficat hominẽ deorelantẽ ñ s. S ñ repug¬
nat: sipse dicat᷑ nñs. Nam qͥs aliuddiẽ
dei: Nam dicendo emulor uos. qͥd nͥemu¬
lationem demonstrat suã: s ꝙ dix̃ dõ
id÷ ñ sibi sed deo: ideo addidit emulatiõe
dei. Hanc quippe suo sp̃u fidelib suis in¬
spirat ds̃. Amoris enim ẽ: ñ liuoris. Nã
q̃fuit causa ut hoc apłs dic̾et: Aptaui
enim uos inquit. uni uro uirginẽ castã
exhib̾e xp̃o. Timeo autẽ: ne sicut serpẽs
relat sponsam suã. Annicꝰ autẽ sponsi
et hꝰ intelligendus ẽ. zelus. Causã nãq
subiu igit: & dic̃. Quia oblitis uerboꝵ
tuorũ inimicimei. Ret̾buebant gͦ ma. E yͣ¬
laꝓbonis: qm̃ relabat illos deo. tam

Expanded text:
ei quod ibi est, «comedit. Zelus» autem «meus,» quod ei quod ibi est, «comedit. Zelus» autem «meus,» quod plures codices habent, nullam ingerit quaestionem: quid enim mirum est si zelo suo quisque tabescit? Quod vero habent aliqui, «zelus tuus,» significat hominem Deo zelantem, non sibi; sed non repugnat si ipse dicatur et «meus.» Nam quid aliud dicit Dei?» Nam dicendo, «Aemulor vos,» quid, nisi aemulationem demonstrat suam? Sed quia dixit, «Deo,» id est, non sibi, sed Deo; ideo addidit, «aemulatione Dei.» Hanc quippe suo Spiritu fidelibus suis inspirat Deus: amoris enim est, non livoris. Nam quae fuit cura ut hoc Apostolus diceret? «Aptavi enim vos,» inquit, «uni viro virginem castam exhibere Christo: timeo autem ne sicut serpens zelat sponsam suam: amicus autem sponsi et hujus intelligendus est zelusubjungit et dicit, «Quia obliti sunt verborum tuorum inimici mei.» Retribuebant ergo mala pro bonis; quoniam zelabat illos Deo tam