comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dat ergo caritasurã : Vidimꝰ sinistrã : uidimꝰ
dexterã : Audihoc confirmatũ: in canticiscan¬
ticorũ sinistra eiꝰ inqͥt : sub capite meo: sponsa
dicit desponso : dexp̃o eccła : In amplexupieta¬
tis & caritatis : Iuid ait : sinistra ei sulicapite
meo : & dextera eiꝰ conplecte t᷑ me . uidautẽ :
quia sursũ erat dextera deorsũ sinistra. & sic
conplectebat᷑ sponsus sponsã sub ponens sinistrã
ad consolationẽ. in ponens dexterã adꝓtectionẽ :¬
Sinistra in qͥt eiꝰ subcapite meo: ds illã dat: Ideo
sinistra eiꝰ: qr om̃ia ista tẽporalia dsdat. Iuã
uamsunt quã impii : qͥabidolis uł adȩ monib
ista petunt: quã multi a dȩmonib istapetunt.
& ñ illa habent : & rursus qͥilla ñ petunt adȩ mo¬
nib habent ca : sed non adȩmonib: ista dantur :
Itẽ multi petunt ado: & ñ habent: Nouit enĩ¬
ille dispensare sinistrã : quo cat addexterã.
Ergo siẽ. simstra. sit sinistra : sub capite sit :

Expanded text:
dat ergo Charitas vestra. Vidimus sinistram, vidimus et dexteram. Audi hoc confirmatum in Canticis canticorum: «Sinistra ejus,» inquit, «sub capite meo.» Sponsa dicit de sponso, de Christo Ecclesia in amplexu pietatis et charitatis. Quid ait? «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me» . Quid autem, quia sursum erat dextera, deorsum sinistra, et sic complectebatur sponsus sponsam, supponens sinistram ad consolationem, imponens dexteram ad protectionem? «Sinistra,» inquit, «ejus sub capite meo.» Deus illam dat: ideo sinistra ejus, quia omnia ista temporalia Deus dat. Quam vani sunt, quam impii, qui ab idolis, a daemonibus ista petunt! Quam multi a daemonibus ista petunt, et non illa habent? et rursus, qui illa non petunt a daemonibus, habent ea; sed non a daemonibus ista dantur. Item multi petunt a Deo, et non habent. Novit eniille dispensare sinistram, qui vocat ad dexteram. Ergo si est sinistra, sit sinistra; sed sub capite sit:
Abbreviated transcription (Latin):
& uerbũ caro factũ. ẽ : & habitauit in nobis:
Cũergo credis in hoc. qđ ꝓte factũ. ẽ. uerbum.
& resurrex̃ in carne nede tua carne despera¬
res : efficieris isrł. factꝰ autẽ isrł cũ fueris:
ñ dormitabit neq dotmiet qͥcustoditte :
qu iã isrł es: & audisti inpsalmo. Ecceñdor
Q uidenĩ ait ipse inpsalmo: ego dormiui. &
somnũ coepi: Nonremansi in somno: ex sur¬

Expanded text:
 Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Cum ergo credis in hoc quod pro te factum est Verbum, et resurrexit in carne, ne tu de tua carne desperares, efficeris Israel. Factus autem Israel cum fueris, non dormitabit, neque dormiet, qui custodit te; quia jam Israel es, et audisti in Psalmo, «Ecce non Quid enim ait ipse in psalmo? «Ego dormivi, et somnum cepi.» Numquid remansit in somno? «Exsur
Abbreviated transcription (Latin):
Et si forte dormiebat fidestua. & ideo inista
quȩstione fluctuabas. quasin auis illa
quȩ tẽpestate patiebat᷑. ubi xp̃c dormie¬
bat: excita xp̃m. & sed abuntur tẽpestates:¬
endiestis qͥiam ꝓficitis : interrogo uos
quid soletis intelligere qđ dictũ ẽ. ine¬
uangłio Nesciat sinistratua. quid faciat
dextera tua: Hoc enĩ intellecto : inuenieas
quȩ sit dextera & quȩ sit sinistra : Simul
intelligetis & utrãq partẽ dm̃fecisse.
& dexterã & sinistrã : & tam̃ ñ debet scire
sinistra: qͥd faciat dextera: Sinistra nr̃a¬

Expanded text:
Et si forte dormiebat fides tua, et ideo in ista quaestione fluctuabas, quasi navis illa quae tempestatem patiebatur, ubi Christus dormiebat; excita Christum, et sedabuntur teendi estis qui jam profecistis , interrogo vos quid soletis intelligere quod dictum est in Evangelio, «Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua» . Hoc enim intellecto invenietis quae sit dextera, et quae sit sinistra: simul intelligetis et utramque partem Deum fecisse, et dexteram et sinistram; et tamen non debet scire sinistra quid faciat dextera. Sinistra n
Abbreviated transcription (Latin):
gantur montes: sicut ase non in luminantur
montes: Nãuode qͥd seqͥt᷑ In lumine tuo inde¬
bimꝰ lum̃: Siergo in lumine ipsius uidebimꝰ
lum̃ : qͥscadit alum ine. nisi cui ipse non . ẽ.
lim̃. & uoluerit sibi eẽ selum̃: ipse cadit
alumine quo in luminatar: Ideo sciens non
cadere. nisicũ qsi biuult lucere. Cũ sit ꝑse
tenebrȩ : statim subiecit: Nonueniat̾ mͥ
pessuꝑbiȩ : & manꝰ peccatoris non moueat
me : Idẽ imitatio peccatorũ ñ moueat me:
cetider̃. cũillis uenit pes suꝑbiȩ Recte
ergo iste audiens ut ascendat & ñcadat:
ut a conualle plorationis ꝓficiat. ñ intu¬
more suꝑbiȩ deficiat : Ait dõ. Nondes am
mouendum pedẽ meũ : & dñsilli. Neq: dor¬
miet qcustoditte : Intendat caritas urã :¬
quasi una sententia facta ẽ: exduab uocib
Homodix̃ ascendens & cantans canticũgraduũ.
nedes ad mouendũ pedẽ meũ: & dstanquã¬

Expanded text:
gantur montes, sicut a se non illuminantur gantur montes, sicut a se non illuminantur montes. Nam vide quid sequitur: «In lumine tuo videbimus lumen.» Si ergo in lumine ipsius videbimus lumen, quis cadit a lumine, nisi cui ipse non est lumen? Et qui voluerit sibi esse lumen, ipse cadit a lumine quo illuminatur. Ideo sciens non cadere nisi eum qui sibi vult lucere, cum sit per se tenebrae; statim subjecit, «Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatorum non moveat me:» id est, imitatio peccatorum non moveat me, ceciderunt, cum illis venit pes superbiae. Recte ergo iste audiens ut ascendat et non cadat, ut a convalle plorationis proficiat, non in tumore superbiae deficiat, ait Deo: «Ne des ad movendum pedem meum.» Et Deus illi: «Neque dormitet qui custodit te.» Intendat Charitas vestra. Quasi una sententia facta est ex duabus vocibus. Homo dixit ascendens et cantans Canticum graduum, «Ne des ad movendum ped
Abbreviated transcription (Latin):
Nedes admouendũ pedem tuũ. Unde
mouent᷑ pedes: unde motus. ẽ. pes. illi
qͥerat in para dỹso: sed prius adtende
unde motus ẽ pesilliqͥerat int̃ angłos:
& moto pedececidit & de angło factꝰ ẽ diabolus :
Moto em̃ĩpede : cecidit: Iuȩre unde cecidit :
suꝑbiacecidit. Nonergo mouet pedẽ : nisi suꝑ¬
biã adruinã. Non mouet pedẽ : nisi suꝑbia:
alarũ tuarũ sꝑabunt: Si subtegmine: sem ꝑ
humiles. semꝑ dedõsꝑantes: Semꝑ dese
ñ p̃sum̃tes : subtegmine alarũ tuarũ sꝑabut̃ :
Non enĩ se satiantur : ut beatisint: sed quid
seqͥtur: in ebriabuntur abubertate domꝰtuȩ :¬
& torrente deliciarũ tuarũ potabis eos:
Ecce sicientes ecce in ebriaa. eccesiciunt. ecce
bibunt: sed non ase bibunt. nec ipsisibi sunt
fons: Sedunde bibunt : sub tegmaine alarũ
tuarũ sꝑabunt: si subalis: humilessunt: Quare :¬
quia apudte in qt fonsuite : Nonergo ase in ri¬

Expanded text:
«Ne des ad movendum pedem meum.» Unde «Ne des ad movendum pedem meum.» Unde moventur pedes? Unde motus est pes illi qui erat in paradiso. Sed prius attende unde motus est illi qui erat inter Angelos, et moto pede cecidit, et de angelo factus est diabolus: moto enim pede cecidit. Quaere unde cecidit: superbia cecidit. Non ergo movet pedem, nisi superbia: ad ruinam non movet pedem, nisi superbia. alarum tuarum sperabunt.» Si sub tegmine, semper humiles, semper de Deo sperantes, semper de se non praesumentes. «Sub tegmine alarum tuarum sperabunt:» non enim a se satiantur ut beati sint. Sed quid sequitur? «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos.» Ecce sitientes, ecce inebriati; ecce sitiunt, ecce bibunt: sed non a se bibunt, nec ipsi sibi sunt fons. Sed unde bibunt? «Sub tegmine alarum tuarum sperabunt.» Si sub alis, humiles sunt. Quare? «Quia apud te,» inquit, «fons vitae.» Non ergo a se irri
Abbreviated transcription (Latin):
secretũ tẽpli: i aitandem leuent oculos
in montes. unde ueniet auxiliũ illis. Hoc
enĩ p̃cepit illis iste psalmꝰ scđs. dehis qͥi
scribuntur canticũ graduũ: sed nonrursus
p̃sumant demontib: quia ipsi montes non ase
lucent: sed abillo lucent dequo dictũ. ẽ:
Erat lumuerũ qđ in luminat omnẽ hominẽ
uenientẽ in hunc mundũ : Montes. possuñ
intelligi homines magni: homines clari:
& quid maius ẽ iohanne baptista : qualis
ille monserat de quo ipse dñs dicit. innatis
mulierũ nemo surrexit maior iohe baptis¬
ta : uidescerte istũ magnũ montẽ lucentẽ :
audi confitentẽ  Quid confitentẽ : nos om̃s
inqͥt deplenitudine eiꝰ accepimꝰ. Decuiꝰ
ergo plenitudine acceper̃ montes : ab illo ẽ.
tibi auxiliũ. non amontib: In qͦs tam̃ nisi
leuaueris oculos ꝑscripturas : non ãmone¬
qđ seqͥt̃. siuis audire ut firmissime ponas
pedes ingradib: ne in illa ascensione aut fa¬
tigeris. aut lapsus cadas dic qđ sequit᷑

Expanded text:
oculos in montes, unde veniet auxilium illis. Hoc enim praecipit iste psalmus, secundus de his qui inscribuntur, «Canticum graduum.» Sed non rursus praesumant de montibus; quia ipsi montes non a se lucent, sed ab illo lucent de quo dictum est, «Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum» . Montes possunt intelligi, homines magni, homines clari. Et quis major Joanne Baptista? Qualis ille mons erat, de quo Dominus ipse dicit, «In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista» ? Vides certe istum magnum montem lucentem; audi confitentem. Quid confitentem? «Nos omnes,» inquit, «de plenitudine ejus accepimus» . De cujus ergo plenitudine acceperunt montes, ab illo est tibi auxilium, non a montibus; in quos tamen nisi levaveris oculos per Scripturas, non admovequod sequitur: si vis audire ut firmissime ponas pedes in gradibus, ne in illa ascensione aut fatigeris, aut lapsus cadas, dic quod sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quosinpatria inuenire ñ potuit. Inimicos
habuit ut depatria pelleretur . & peregrina¬
ret᷑: ihuenit qđ non habebat in patria : Non
amalis potest. nisi cũ redierit ad societatẽ
angłorũ bi sit unde peregrinatir ubi om̃s
iusti & sc̃i. fruunt᷑ uerbodĩ sine lectione
sine litteris: Qđ enĩ nobis ꝑpaginas scriptũ. ẽ.
ꝑfaciem dĩ illi cernunt: Qualis patriam agna
patria : & miseri sunt peregrini abilla patria:
sed quid ait iste : longinqua facta .ẽ. pere¬
grinatiomea : Maxime eorũ uox. ẽ. id ẽ. ipsius
eccłȩ : quȩ laborat in hac terra: Illius uox ẽ:
qͥclamat afinib: terre in alio loco psalmi
dicens. A finib: terrȩ ad te clamaui : Quis nrm
clamat a finib: terrȩ : nec egonectũ. nec ille :
seda finib: terrȩ ipsa sola ecda: Tota hereditas

Expanded text:
quos in patria invenire non potuit. Inimicos quos in patria invenire non potuit. Inimicos habuit, ut de patria pelleretur; et cum peregrinaretur, invenit quod non habebat in patria. Non sa malis potest, nisi cum redierit ad societatem Angelorum, ut ibi sit unde peregrinatur. Ibi omnes justi et sancti, qui fruuntur Verbo Dei sine lectione, sine litteris: quod enim nobis per paginas scriptum est, per faciem Dei illi cernunt. Qualis patria! Magna patria, et miseri sunt peregrini ab illa patria. 7. Sed quod ait iste, «Longinqua facta est peregrinatio mea;» maxime eorum vox est, id est, ipsius Ecclesiae, quae laborat in hac terra. Illius vox est, quae clamat a finibus terrae in alio psalmo dicens: «A finibus terrae ad te clamavi.» Quis nostrum clamat a finibus terrae? Nec ego, nec tu, nec ille: sed a finibus terrae ipsa tota Ecclesia, tota haereditas
Abbreviated transcription (Latin):
ipsebonꝰ. Quia cũ creuisset herba & fructũ fecis¬
set tunc apparuer̃ ⁊ it ania. Iamergo iste
coepit ꝓficere & cȩpit uidere malos. & mul¬
tamala quȩ ante non nouerat : & clamat
factus ẽ : Multũ ate recessit peregrinatio
mea. facta .ẽ. longinqua: qr nondũ ueni in
patriã illã ubi cũ nullomalo uicturussũ: non¬
dũueni ad illa societatẽ angłorũ ubi scanda¬
la nontimebo: Quare autẽ nondũ sum ibi :
ql in colatꝰ m̃s longincus factus ẽ: Incolatus :¬
peregrinatio ẽ : Incola dr̃: qͥ habitat interra
aliena ñ in ciuitate sua: Lorigincus inquit
factꝰ ẽ ꝓlongatꝰ incolatꝰ m̃s Et ubi longin¬
quuse aliquando fr̃smei cũ peregrinatur
homo inter meliores uiuit. quã in patria sua
forte uiuere᷑: Sed non sic. ẽ. quando deilla
hierłm cȩlesti peregrinam: Mutat enĩ homo
patriã : & aliquando inperegrinatione illi
bene ẽ. Inuenit amicos fideles peregrinando:¬

Expanded text:
ipse bonus; quia «cum crevisset herba et fructum fecisipse bonus; quia «cum crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania.» Jam ergo iste coepit proficere, et coepit videre malos, et multa mala quae ante non noverat, et clamat factus est!» Multum a te recessi, peregrinatio mea facta est longinqua. Nondum veni in patriam illam, ubi cum nullo malo victurus sum; nondum veni ad illam societatem Angelorum, ubi scandala non timebo. Quare autem nondum sum ibi? Quia «incolatus meus longinquus factus est.» Incolatus peregrinatio est: incola dicitur qui habitat in terra aliena, non in civitate sua. «Longinquus,» inquit, «factus est incolatus meus.» Et ubi longinquus? Aliquando, fratres mei, cum peregrinatur homo, inter meliores vivit, quam in patria sua forte viveret: sed non sic est, quando de illa Jerusalem coelesti peregrinamur. Mutat enim homo patriam, et aliquando in peregrinatione illi bene est: invenit amicos fideles peregrinando,
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc piger.ẽ. sequidm̃. a moue illicarbonem
qͥerat extinctus : & habẽo sagittã uerbidĩ & car¬
bonẽ uastatorẽ . ut occurras labus iniqͥs. & linguȩ
subdole : Quid seqͥt᷑ : accepit iste sagittas arden¬
tes: accipiat carbones uastatores: Iamrepellit
linguã subdolam: & labia iniqua: Iamascendit
gradũ incipit ꝓficere : sed adhuc uiuit int̃ma los.
inter iniqͦs mondũ .ẽ. arequentilata : Putat quia
tricicũ factũ. ẽ Nũ ꝗd iam inhorreo. ẽ: ad huc
necesse ẽ. multa palea p̃mat᷑: & quantũ ꝓficit.
tantũ uidet maiora scandala inpopło: Namsi
ñ ꝓficiat: non uidet iniqͥtates: si non sit uerax
xpĩanꝰ: nonuidet fictos Et enĩ fr̃s. & de illa
similitudine hoc nos docet dñs. de frum̃tis
&titaniis Cũ autẽ creuisset herba & fructũ
fecisset : tunc apparuer̃ & tiania: id ẽ. quia
nulli homini apparent mali. nsi factꝰ fuerit

Expanded text:
adhuc piger est sequi Deum, admove illi carbonem adhuc piger est sequi Deum, admove illi carbonem qui erat exstinctus, et habeto sagittam verbi Dei, et carbonem vastatorem, ut occurras labiis iniquis et linguae subdolae. 6. Quid sequitur? Accepit iste sagittas ardentes, accipiat carbones vastatores. Jam repellit linguam subdolam et labia iniqua, jam ascendit gradum, incipit proficere: sed adhuc vivit inter malos, inter iniquos; nondum est area ventilata: puta quia triticum factum est, numquid jam in horreo est? Adhuc necesse est multa palea prematur; et quantum proficit, tantum videt majora scandala in populo. Nam si non proficiat, non videt iniquitates; si non sit verax christianus, non videt fictos. Etenim, fratres, et de illa similitudine hoc nos docet Dominus, de frumentis et zizaniis. «Cum autem crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania» : id est quia nulli homini apparent mali, nisi factus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli. & edificat᷑ ibi xp̃c. Nã quã diumanet
ibidiabolus: non potest ȩdificari xp̃c Acce¬
dunt carbones desolatorii: &deiciunt qđ
male fuerat ȩdificatũ : & desolato loco accedit
structura felicitatis ꝑ petuȩ : Videte ergo
quare dicti sunt carbones : Quia qͥse conuer¬
tunt ad dnm̃ : de mortuis reuiuescunt : Car¬
bones autẽ quando accendunt᷑: ante quã accen¬
derentur extinctierant : Nã extincti carbones
mortui dicuntur : ardentes uiui appellantur.
Exempla ergo multorũ iniquorũ qͥ conuersis
ad dm̃ : carbones dict sunt : Audis homines
mirari& dicere : Ego illũ noui quã ebriosus fut.
quã sceleratꝰ : qualis amator circi. aut amphiteati:
qualis fraudatormodo qͦ modo dõ seruit:
quã in nocens factus. ẽ: noli mirari : c̃arbo ẽ
unuum gaudes : quia extinctũ plangebas:
Sed quando laudas uiuum. si nosti laudare.
adhbe illã mortuo ut accendatur: Id ẽ. qͥcũq

Expanded text:
diaboli, et aedificatur ibi Christus: nam quamdiu manet diaboli, et aedificatur ibi Christus: nam quamdiu manet ibi diabolus, non potest aedificari Christus. Accedunt carbones desolatorii, et dejiciunt quod male fuerat aedificatum, et desolato loco accedit structura felicitatis perpetuae. Videte ergo quare dicti sunt carbones. Quia qui se convertunt ad Dominum, de mortuis reviviscunt. Carbones autem quando accenduntur, antequam accenderentur, exstincti erant. Nam exstincti carbones, mortui dicuntur; ardentes, vivi appellantur. Exempla ergo multorum iniquorum qui conversi sunt ad Dominum, carbones dicti sunt. Audis homines mirari, et dicere, Ego illum novi, quam ebriosus fuit, quam sceleratus, qualis amator circi aut amphitheatri, qualis fraudator: modo quomodo Deo servit, quam innocens factus est! Noli mirari; carbo est. Vivum gaudes, quem exstinctum plangebas. Sed quando laudas vivum, si nosti laudare, adhibe illum mortuo ut accendatur; id est, quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
linguã dolosã : sunt & carbones. ut puta:
incipit enĩtibi dicere ds̃: Tunon potes:
Quare ille potest: quare alter potuit: nũ qͥd cu
delicatior es illo senatore : nũ qd tu infirmior es
illo. aut illo inualitudine : nũ qͥd tu infirmiores
inqͥt multũ peccaui: & multũ peccator sũ. Nume¬
rentur etiã qͥmultũ peccauer̃ & eo plus amauer̃
qđ plura illis dimissa sunt : Quomodo dictũ. ẽ in euan¬
głio: cuimodicũ dimitat᷑:. modicũ diligit: Cũ
ergo fuerint ista numerata. & nominati dica fue¬
rint homines qͥpotuer̃ : ille accepta sagitta incor¬
de. accedentib: etiã carbonib: desolatoriis:
desolat᷑ : ad desolationẽ ꝑducit᷑: Erant autem
im illo multa quȩ male fronduerant : multȩ
carnales cogitationes scłares mult amores.
Ipsiuruntur carbonib: desolatorus ut fiat
purus locus desolatꝰ. incuiꝰ locipuritate faciat
ds̃ ȩdificiũ suũN uia facta fuerat ibi ruin a

Expanded text:
linguam dolosam: sunt et carbones. Utputa, linguam dolosam: sunt et carbones. Utputa, incipit enim tibi dicere Deus, Tu non potes, quare ille potest? quare alter potuit? Numquid tu delicatior es illo senatore? numquid tu infirmior es illo, aut illo in valetudine? numquid tu infirmior es inquit, multum peccavi, et multum peccator sum. Numerantur etiam qui multum peccaverunt; et eo plus amaverunt, quo plura illis dimissa sunt: quomodo dictum est in Evangelio, «Cui modicum dimittitur, modicum diligit» . Cum ergo fuerint ista enumerata, et nominatim dicti fuerint homines qui potuerunt, ille accepta sagitta in corde, accedentibus etiam carbonibus desolatoriis, desolatur? Ad desolationem perducitur. Erant autem in illo multa quae male fronduerant, multae carnales cogitationes, saeculares multi amores: ipsi uruntur carbonibus desolatoriis, ut fiat purus locus desolatus, in cujus loci puritate faciat Deus aedificium suum; quia facta erat ibi ruina
Abbreviated transcription (Latin):
diuerse scriptũ idem significat: Videte.
uastatores carbones dicunt᷑ : quastando &
desolando. ad desolationẽ facile ꝑducunt:
Qui sunt isti carbones: intelligat caritas urã.
corda : Sedcũ transfixa fuerint corda sagit¬
tis uerbis dñi : amor exercitat᷑. ñ interitus
conparat᷑: nouit dñs̃ sagittare ad amorem :
etnemo pulchrius sagiotat ad amorẽ : quã
qͥ uerbo sagittat : Immo sagittat coraman
qͥ sunt : parũ .ẽ uerbis agere contra lingũa
subdolã & labia iniqua parũ ẽ. uerbis agere:
et exemplis agendũ ẽ : Exempla sunt car¬
bones uastatores: Et quare uastatores dicut᷑
breuit̃ accipiat caritas urã primo: qͦ modo
exemplis agendũ sit : Uidete linguã subdolã:
Hihil sic nouit dicere qͦ magis subdola ẽ: nisi
uide nenon possit implere : Multũ est a te
hoc aggredi: Accepisti tu p̃ceptũ euangłicũ.
habes sagittã : sed carbones nondũ habes:
tim̃dũ nesagita sola nonualeat aduersus

Expanded text:
diverse scriptum est, idem significat. Videte: diverse scriptum est, idem significat. Videte: vastatores carbones dicuntur, quia vastando et desolando ad desolationem facile perducunt. Qui sunt isti carbones? Intelligat Charitas vestrcorda: sed cum transfixa fuerint corda sagittis verbi Dei, amor excitatur, non interitus comparatur. Novit Dominus sagittare ad amorem; et nemo pulchrius sagittat ad amorem, quam qui verbo sagittat; imo sagittat cor amantqui sunt? Parum est verbis agere contra linguam subdolam et labia iniqua, parum est verbis agere; et exemplis agendum est. Exempla sunt carbones vastatores. Et quare vastatores dicuntur, breviter accipiat Charitas vestra. Primo, quomodo exemplis agendum sit, videte. Lingua subdola nihil sic novit dicere, quo magis subdola est, nisi, Vide ne non possis implere; multum est ad te hoc aggredi. Accepisti tu praeceptum evangelicum, habes sagittam; sed carbones nondum habes. Timendum ne sagitta sola non valeat adversus
Abbreviated transcription (Latin):
Sedqr nosti cũ hȩc dixeris. p̃mite posse
auctoritate euangłica : Conuertistẽ
adaliud dissuadendigenꝰ ut laudando¬
me falso auera laude ꝓhibeas: lmmo
quidiẽ. hoc  ecce illi fecer̃ : forte tuñpo¬
teris: Incipis ascendere : cadis : Monere
uidet serpens ẽ : dolosa lingua .ẽ. uenenũ
babet : Roga contra illã suiis ascendere.
& dic dõtuo D nẽ erue animã meam
alabiis iniustis & alingua dolosa : & dicittibi¬
dñstuus: Quid dabit̃ tibi aut qͥd apponet᷑
tibi. ad linguã dolosã: Iđ ẽ qđ habeas
aduersus linguã dolosam. qđ opponas linguȩ
dolosȩ : qđ temunias aduersus linguã dolosã:
qͥd tibi dabit᷑. aut qͥd opponet᷑: int̃rogauit
exercens : Nã ipse dicturus ẽ : qđ interrogat:
Respondit enĩ subiciens sibi int̃roganti: Sagit¬
tȩ potentis acute cũ carbonib: desolatoriis:
uł uastatoruis: Siue desolatoriis dicas. siue
uastatorib dicas Nã in diuersis codicib

Expanded text:
Sed quia nosti, cum haec dixeris, premi te posse Sed quia nosti, cum haec dixeris, premi te posse auctoritate evangelica; convertis te ad aliud dissuadendi genus, ut laudando falso, me a vera laude prohibeas; imo Quid est hoc? Ecce illi fecerunt, forte tu non poteris: incipis ascendere, cadis. Monere videtur; serpens est, dolosa lingua est, venenum habet. Roga contra illam, si vis ascendere, et dic Deo tuo: «Domine, erue animam meam a labiis injustis et a lingua dolosadabitur tibi, aut quid apponetur tibi ad linguam dolosam?» Id est, quod habeas adversus linguam dolosam, quod opponas linguae dolosae, quo te munias adversus linguam dolosam, «quid tibi dabitur, aut quid apponetur tibi?» Interrogavit exercens; nam ipse dicturus est quod interrogat. Respondit enim, subjiciens sibi interroganti, «Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis;» vel, «vastatoribus.» Sive «desolatoriis» dicas, sive «vastatoribus» dicas nam in diversis codicibus
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia iã ascensurus. ẽ. exauditꝰ qͥdorat:
Dne erue animã meã alabiis in iustis: & a lingua
dolosa : Quȩ ẽ. lingua dolosa: subdola habens
imaginẽ consulendi: & ꝑniciem nocendi:
Ipsisunt qͥdicunt : & tu hoc facturus es qđ nemo
fecit᷑ & tusolus eris xp̃ianꝰ: & siostenderit
alios hoc facere . & legerit euangłiũ ubi p̃ce¬
pit dñsfieri & legerit actꝰ apłorũ: illiqͥd
dicunt in lingua subdola & labus ini qͥs:
non poteris forte implere : Multũ . ẽ. qđ¬
ad grederis : Alii ꝓhibendo deterrent :
ñ potest. qͥd ix̃  Uade uende om̃ia quȩ
habes & distribue pauperib:: & sequereme :
xp̃o contradi ci ñ potest: euangłio con¬
tradiciñ potest: rep̃hendi xp̃e ñ potest:
conuertit se do losa lingua ad laudẽ ꝓhi¬
bentẽ : si laudas: ortare: Quare laudan¬
do p̃mis : melius ẽ. uituperares : quãn do¬
lo se laudares : Quid eñĩdiceres uituꝑando:
absit: Fedauita ista. ẽ: malauita ista. ẽ.

Expanded text:
us est exauditus, quid orat? «Domine, erue animam meam a labiis injustis et a lingua dolosa.» Quae est lingua dolosa? Subdola, habens imaginem consulendi, et perniciem nocendi. Ipsi sunt qui dicunt: Et tu hoc facturus es, quod nemo fecit? et tu solus eris christianus? Et si ostenderit alios hoc facere, et legerit Evangelium ubi praecepit Dominus fieri, et legerit Actus Apostolorum; illi quid dicunt in lingua subdola et labiis iniquis? Non poteris forte implere; multum est quod aggrederis. Alii prohibendo deterrent, non potest, quia dixit, «Vade, vende omnia quae habes, et distribue pauperibus, et sequere me» : Christo contradici non potest, Evangelio contradici non potest, reprehendi Christus non potest; convertit se lingua dolosa ad laudem prohibentem. Si laudas, hortare. Quare laudando premis? Melius vituperares, quam dolose laudares. Quid enim diceres vituperando? Absit: foeda vita ista est, mala vita ista est.
Abbreviated transcription (Latin):
in imicieiꝰ credider̃ : sed ait Sicredideris in
corde tuo qr ds̃ eũ suscitauit amortuis: saluus
eris. Hoc credere hoc .ẽ eẽ isrł : hoc ẽ. uidere
dm̃: Quãuis adhuc posteriora eiꝰ tam̃ cũ cre¬
dideris inposteriora: ꝑ uenies ad uisionem
faciei: Suid ẽ. hoc cũ credideris in id qđ pos¬

Expanded text:
inimici ejus crediderunt: sed ait, «Si credideris in corde tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis, salvus eris.» Hoc credere, hoc est esse Israel, hoc est videre Deum: quamvis adhuc posteriora ejus, tamen cum credideris in posteriora, pervenies ad visionem faciei. Quid est hoc? Cum credideris in id quod pos
Abbreviated transcription (Latin):
uebit᷑ pestuus: dixerit autẽ ille : Nũ qͥd in po¬
testate mea . ẽ. ut non dormitet qui custo dit
me : uolo ut ñ dormiat: neq: dormitet:
Ergo illũ tibi elige qͥ ñ dormit neq dormita¬
uit : & non mouebit᷑ pes tuus: ds: nũquã .ẽ.
dormiens : Seduis habere custodẽ ñ dormi¬
entẽ : dm̃elige custodẽ : Nedes ad mouen¬
dũ pedẽ meũ dicis tu: beneꝰ optime: Sed
& ille dicittibi. neq dormitet qͥcustoditte
Tuforte conuersuruste eras ad homines custo¬
des: & dicturus: Qũẽ sum inuenturus ñ dormi¬
entẽ : qͥs homo ñ dormitauit : quẽ inuenio:
quoibo quoreuertar : ille tibi ostendit :
Ecce ñ dormitauit neq obdormiet: qͥcustodit
isrł : Vis habere ergo custodem ñ dormientẽ
neq: dormitantẽ : ecce ñ dormiet. neq dormi¬

Expanded text:
ers.» 4. Dixerit autem ille: Numquid in potestate mea est ut non dormitet qui custodit me? Volo ut non dormiat, neque dormitet. Ergo illum tibi elige, qui non dormiet, neque dormitabit, et non movebitur pes tuus. Deus nunquam est dormiens: si vis habere custodem non dormientem, Deum elige custodem. «Ne des ad movendum pedem meum,» dicis tu; bene, optime: sed et ille dicit tibi, «Neque dormitet qui custodit te.» Tu forte conversurus te eras ad homines custodes, et dicturus: Quem sum inventurus non dormientem? quis homo non dormitabit? quem invenio? quo ibo? quo revertar? Iste tibi ostendit: «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Vis habere ergo custodem non dormientem neque dormitantem? «Ecce non dormiet, neque dormi
Abbreviated transcription (Latin):
bris ut diesille uos tanquã fur cõp̃hendat:
Om̃s enĩuos filii lucis estis: & filiidiei. Ideo
dñs cũ diceret tim̃dã. eẽ horã sicut furẽ
noctẽ posuit & apłsitaait: quia hora dñi
sicut fur in nocte itaueniet : Nonuis ut te
iueniat : noli. eẽ in nocte : uid. ẽ noli. eẽ
in nocte : filii lucis estis & filuidiei: non sumꝰ
noctis neq tenebrarũ : Iuis filii noctis & tene¬
diant antequa ueniat hora: &dicat illis
apłs : Euistis aliquando tenebrȩ : nunc autẽ
lux indño: sicut iste psalmꝰ habet eiugileq̃:¬
ĩa in luminati sunt montes : qͥa dhuc dormiunt

Expanded text:
bris, ut dies ille vos tanquam fur comprehendat; bris, ut dies ille vos tanquam fur comprehendat; omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei.» Ideo Dominus cum diceret timendam esse horam sicut furem, noctem posuit; et Apostolus ita ait, «Quia hora Domini sicut fur in nocte, ita veniet.» Non vis ut te inveniat? Noli esse in nocte. Quid est, Noli esse in nocte? «Filii lucis estis et filii diei; non sumus noctis neqdiant antequam veniat hora, et dicat illis Apostolus, «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Sicut iste psalmus habet, evigileJam illuminati sunt montes, quid adhuc dormiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Talib enĩ ueniet illa hora subito: quia tales
erant indieb noe : Quorũ dierũ cõmemora¬
tionẽ. audistis factã in euangłio: Sic erit
aduentꝰ filii hominis inqͥt: quomodo indieb
noȩ : Manducabant. bibebant. nubebant.
uxores ducebant. nouellabant. ȩdificabant.
donec introut noȩ mn arcã: & uenit diluuiũ.
& ꝑdidit om̃s Sundergo: om̃s peribunt qͥista
faciunt. qͥnubant. qui uxores ducunt. qͥ nouel¬
lant. quiȩdificant: non: Sed qui dehis p̃su¬
munt: sed qui ista dõ p̃fer̃: sed qui ꝓpt̃ hȩc
offendere dm̃cito paratisunt: At uero qͥistis
om̃ib: aut nonutuntur. aut utunt᷑ tanquam
nonutentes. plus p̃sum̃ tes deillo qͥdedit
quã dehis quȩdata sunt. & intelligen tes inbiseiꝰ
consolationẽ & miscđiam & ñ occupatidonis
nec adonatore reuerent. Quitales sunt: non
illo s inuenit in paratos hora illa sicut fur:
Talib dixit apłs. Uos autẽ non estis intene¬

Expanded text:
Talibus enim veniet illa hora subito; quia tales Talibus enim veniet illa hora subito; quia tales erant et in diebus Noe, quorum dierum commemorationem audistis factam in Evangelio. «Sic erit adventus Filii hominis,» inquit, «quomodo in diebus Noe. Manducabant, bibebant, nubebant, uxores ducebant, novellabant, aedificabant, donec introiit Noe in arcam; et venit diluvium, et perdidit omnes» . Quid ergo? omnes peribunt qui ista faciunt, qui nubunt, qui uxores ducunt, qui novellant, qui aedificant? Non: sed qui de his praesumunt, sed qui ista Deo praeferunt, sed qui propter haec offendere Deum cito parati sunt. At vero qui istis omnibus aut non utuntur, aut utuntur tanquam non utentes, plus praesumentes de illo qui dedit, quam de his quae data sunt, et intelligentes in his ejus consolationem et misericordiam, et non occupati donis, ne a donatore ruant; qui tales sunt, non illos inveniet imparatos hora illa sicut fur. Talibus dixit Apostolus: «Vos autem non estis in tene
Abbreviated transcription (Latin):
uangłio audiuit caritasurã : Videtis certe :¬
quia hora dñi sic ut fur in nocte ita ueniet:
Sisciret in ꝗt pater familias qua hora furue¬
niret : am̃dico uobis quia ñ pateret᷑ ꝑfodi
parietẽ suũ : dicitis modo : Qui sergo nouit qua
hora uenigt : quia hora sic̃furerit. hescis quahora
ueniat : semꝑuigila : Vt qđ nescis quandoue¬
niat. paratũ te inueniat cũ uenerit. & ad
hoc forte nescis quando uenturus ẽ : ut semꝑ
paratꝰ sis: Illũ enĩ patrẽ familias. subito occu¬
pauit hora illa : qͥ pater familias suꝑb signifi¬
ficatus est. Noli uelle. eẽ. pat̃ familias. añte
subito illa hora occupabit: & qͥd ero inquis:
illa hora subito inueniet. & subito p̃met: Patres¬
familias em̃ sunt illi: qͥp̃sum̃tes decupiditatib
suis. & in deliciis huiꝰ scłi defluentes tument.
&erigunt᷑ aduersus humiles: & insultant scĩs
intelligentib angustã uiã quȩducit aduitã:

Expanded text:
Evangelio audivit Charitas vestra! Videtis certe «Evangelio audivit Charitas vestra! Videtis certe «quia hora Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Si sciret,» inquit, «paterfamilias qua hora fur veniret, amen dico vobis, quia non pateretur perfodi parietem suum.» Dicitis modo: Quis ergo novit qua hora veniet, quia hora sicut fur erit? Nescis qua hora veniat, semper vigila; ut quia nescis quando veniat, paratum te inveniat, cum venerit. Et ad hoc forte nescis quando venturus est, ut semper paratus sis. Illum enim patremfamilias subito occupabit hora illa, qui paterfamilias, superbus significatus est. Noli velle esse paterfamilias, et non te subito illa hora occupabit. Et quid ero, inquis? illa hora subito inveniet, et subito premet. Patresfamilias enim sunt illi qui praesumentes de cupiditatibus suis, et in deliciis hujus saeculi diffluentes, tument; et eriguntur adversus humiles, et insultant sanctis intelligentibus angustam viam, quae ducit ad vitam .
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ: Eunte sibant & flebant: mittentes semi¬
nasua. Hȩc ẽ conuallis plorationis: ubia flen¬
tib mittuntur semina: uȩ sunt autẽ semina e
bona oꝑa in ista tribulatione terrena: Quibene
oꝑat᷑ in conualle plorationis: similis . ẽ. homini
seminanti ꝑhyemem: Nũ ꝗd frigore ab opere
deterretur : sic p̃ssuris mundi ñ debem a bono
opere de terreri : quiauides qđ seqͥt̃: Cuntes
inqͥt ibant & flebant : mittentes semina sua
Valde miseri si semꝑflebant : ualde miseri
si nũ quã delacrimis liberandi. seduide qͥd seqͥt
Venientes autẽ uenient in exultatione : portan¬
tes gremia sua : Nihil aliud istis canticis
docem fr̃s quã ascendere : Sed ascendere
incorde in affectubono infide. in spe. & cari¬
tate .: Indesiderio ꝑpetuitatis & uitȩ ȩternȩ. sic
ascendit᷑ : Congruit nos dicere qͣ modo
ascendendũ sit: quanta t̃ribiliora lecta dee

Expanded text:
dictum est, «Euntes ibant et flebant, mittentes semidictum est, «Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua.» Haec est convallis plorationis, ubi a flentibus mittuntur semina. Quae sunt autem semina? Bona opera in ista tribulatione terrena. Qui bene operatur in convalle plorationis, similis est homini seminanti per hiemem. Numquid frigore ab opere deterretur? Sic pressuris mundi non debemus a bono opere deterreri; quia vides quid sequitur: «Euntes,» inquit, «ibant et flebant, mittentes semina sua.» Valde miseri, si semper flebant; valde miseri, si nunquam de lacrymis liberandi. Sed vide quid sequitur: «Venientes autem venient in exsultatione, portantes germina sua» . 3. Nihil aliud istis canticis docemur, fratres, quam ascendere; sed ascendere in corde, in affectu bono, in fide, spe et charitate, in desiderio perpetuitatis et vitae aeternae. Sic ascenditur. Congruit nos dicere quomodo ascendendum sit. Quanta terribiliora lecta de
Abbreviated transcription (Latin):
Secundus ẽ iste psalmꝰ : eorũ qͦrũ titulus ẽ.
Ecanticũ graduum : Plures enĩ funt. signifi¬
cantes ut iã in primo eorũ audistis ascensũ
urm̃ qͥfit in corde ad dm in conualle plo¬
rationis id ẽ. ab humilitate tribulationis
scensus enĩ ualis nobis ñ potest eẽ nisi primo
humilitatis a conualle nobis ascendendũ
eẽ. mem inerimꝰ: Conuallis enĩterrȩ locus. ẽ.
dep̃ssus: sicut locaterrȩ alta montes & col¬
les : ita conuallis locus humilis: Nedum
p̃ꝓpere & p̃postere quȩrimꝰ exaltari:
ñ ascendamꝰ sed ruamꝰ. Docuit autẽ ipse
dñs a conualle plorationis ascendum:
quando ꝓnobis humiliari usq ad mortẽ
crucis. & pati dignatus ẽ. Hoc exẽplum :¬
non re linquanꝰ: Istã conuallẽ plorationis:
martires intellexer̃ : Vnde intellexer̃ : unde¬
nisi quia & ipsi deconuallȩ plorationis ut coro¬
narentur ascenderunt : congruit & hodierno
diei psalmꝰ iste. canticũ graduum: Deillis enim

Expanded text:
Secundus est iste psalmus eorum quorum titulus est, «Canticum graduum.» Plures enim sunt significantes, ut jam in primo eorum audistis, ascensum nostrum, qui fit in corde ad Deum, a convalle plorationis, id est, ab humilitate contribulationis. Ascensus enim utilis nobis non potest esse, nisi primo humiliati , a convalle nobis ascendendum esse meminerimus convallis enim terrae locus est depressus: sicut loca terrae alta montes et colles, ita convallis locus humilis; ne dum praepropere et praepostere quaerimus exaltari, non ascendamus, sed ruamus. Docuit autem ipse Dominus a convalle plorationis ascendendum, quando pro nobis hcrucis et pati dignatus est. Hoc exemplum non relinquamus. Istam convallem plorationis martyres intellexerunt. Unde intellexerunt? unde? Quia et ipsi de convalle plorationis, ut coronarentur, ascenderunt. 2. Congruit et hodierno diei psalmus iste «Canticum graduum:» de illis enim
Abbreviated transcription (Latin):
qͥo ꝑantur iniqͥtatẽ : expulsi sunt nec potuer̃
stare : siergo illi ñ potuer̃ stare. quia suꝑbi
fuer̃ humiliter ascende ut dicas Stantes
erant pedes nr̃i in atriis hierłm: Cogita
qualisibi futurussis : & quãuis adhuc inuia
sis. hoctibi pone ante oculos quasi ibistes.
quasi iã inter angłos indeficiens gaudeas:
& fiat inte qđ dictũ ẽ. Beati qͥ habitant
indomotua dnẽ : in scła scłoꝵ laudabuntte:
Stantes erant pedes nr̃i : in atrus tuis hierłm:¬

Expanded text:
antur iniquitatem; expulsi sunt, non potuerunt stare» . Si ergo illi non potuerunt stare, quia superbi fuerunt; humiliter ascende, ut dicas, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Cogita qualis ibi futurus sis; et quamvis adhuc in via sis, hoc tibi pone ante oculos, quasi ibi stes, quasi jam inter Angelos indeficiens gaudeas, et fiat in te quod dictum est, «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . «Stantes erant pedes nostri in atriis Jer
Abbreviated transcription (Latin):
siue enĩm̃ te excessimꝰ dõ. Iam qđ m̃te ex cesse¬
rat : dõ excesserat Excedens enĩ m̃te omnẽ
humanã fragilitatẽ. omnẽ scłi tẽporalitatẽ:
Om̃ia quȩcũq nascendo & occidendo uanescut̃
transeuntiahȩc: habitabat corde in quadã
in effabili contẽplatione quantũ poterat
Dequa dicit: quia audiuit in effabilia uerba.
quȩ non licet hominiloq Sedtibi illa loqͥ
ñ posset : ipse autẽ uidere illa ut cũq posset.
quȩ tibilo qͥ ñ posset: Itaq si semꝑ manere
uellet in eo qđ uidebat. & loqͥ ñ poterat : te non
leuaret ubi &topossis uidere: Iuid autẽ
fecit : descenditꝰ. ñaubi ait: siue enĩm̃te exces¬
perantes sumꝰ: sicloqͥm᷑ ut capere possetis :
Quia & xpc̃ talem sefecit nascendo & patiendo:
ut possent de illo hominesloq: Iuia deho¬
mine homo facileloqͥt̃ : dedõ homo quantũ
loqͥt̃ sic qͦmodo ds̃ ẽ homo autẽ debomine

Expanded text:
«Sive enim mente excessimus Deo.» Jam quod mente excesse«Sive enim mente excessimus Deo.» Jam quod mente excesserat, Deo excesserat. Excedens enim mente omnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecumque nascendo et occidendo vanescunt, transeuntia haec; habitabat corde in quadam ineffabili contemplatione, quantum poterat, de qua dicit quia audivit ineffabilia verba quae non licet homini loqui . Sed tibi illa loqui non posset: ipse autem videre illa utcumque posset, quae tibi loqui non posset. Itaque si semper manere vellet in eo quod videbat, et loqui non poterat, te non levaret ubi et tu posses videre. Quid autem fecit? Descendit. Nam ibi ait: «Sive enim mente excesperantes sumus?» Sic loquimur, ut capere possitis. Quia et Christus talem se fecit nascendo et patiendo, ut possent de illo homines loqui: quia de homine homo facile loquitur. De Deo homo quando loquitur sic, quomodo Deus est? Homo autem de homine
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq fr̃s mei hunc psalmũ ascensioniscantemꝰ.
ascensuri incorde qi ut ascendamꝰ descensũ ẽ adnos:
Nã scalas uidit iacob: & in ipsisscalis de monstratisei
ascendentes & descendentesutrũq uidit. Possumꝰ
putare ascendentes ꝓficientes. descendentes
deficientes : quia & reuera inuenimꝰ hoc in
popło dĩ. Alii ꝓficiunt: alii deficumt: Pote¬
rant istos significare illȩ scalȩ: sed forte me¬
lius intelliguntur om̃s boni in illisscalis. &
ascendentes & descendentes Non enĩ frustra
non dictũ. ẽ cadentes. sed descendentes:
dere : & cadere. Nam quia cecidit adam:
ideo descendit xp̃o Ille cecidit: ille des¬
cendit: Ille cecidit suꝑbia: ille descendit
miscđia : Nonautẽ ipse solus descendit:
& quidem decȩlo ipse solus descendit :
sed mult imitantes eũ sc̃i descendunt ad
nos. & descender̃ adnos: Nã in quaedam
altitudine cordis habitabat apłs cũ diceret:

Expanded text:
Itaque, fratres mei, hunc psalmum ascensionis cantemus Itaque, fratres mei, hunc psalmum ascensionis cantemus ascensuri in corde; quia ut ascendamus descensum est ad nos. Nam vidit scalas Jacob, et in ipsis scalis demonstrati sunt ei ascendentes et descendentes : utrumque vidit. Possumus putare ascendentes visos, proficientes; descendentes, deficientes: quia et revera invenimus hoc in populo Dei; alii proficiunt, alii deficiunt. Poterant istos significare illae scalae, sed forte melius intelliguntur omnes boni in illis scalis, et ascendentes et descendentes. Non enim frustra non dictum est cadentes, sed descendentes. dere et cadere. Nam quia cecidit Adam, ideo descendit Christus: ille cecidit, ille descendit; ille cecidit superbia, ille descendit misericordia. Non autem ipse solus descendit: et quidem de coelo ipse solus descendit; sed multi imitantes eum sancti descendunt ad nos, et descenderunt ad nos. Nam in quadam altitudine cordis habitabat Apostolus, cum diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ ẽ ꝓpt̃te : Hinc ergo ascendendũ ẽ. illuc
ascendendũ : Ab exemplo illius ad diuinitatẽ
ipsius: Exemplũ enĩ tibi fecit: humiliandose.
Nãqͥnolebant a conualle plorationis
ascendere : conpressi sunt abipso: Prȩꝓpere
enĩ uolebant habere ascensũ Honores
altos cogitabant : uiã humilitatis ñ cogitabañ
Intelligat caritasurã qđ dico : duos discipłos
uoluisse adlatera dm̃. unũ ad dexterã alterũ
ad sinistrã sedere : Vidit eo sdñs p̃ppere & p̃postere
de honorib cogitare. cũ prius discerent humiliari.
ut ex altarent᷑ : & ait ad eos dñs: Potestis bibere
calicẽ quẽ egobibiturus fums ipse enĩ in conualle
plorationis bibiturus erat calicẽ passionis: Illi
autẽ ñ ad tendentes humilitatẽ xp̃i. conp̃hen¬
dere uolebant altitudinẽ xpĩ. Reuocauit illos
aduiã tanquã aberrantes: nonut negaret illis
qd uellent᷑ sedut ostenderet qua uenirent :

Expanded text:
factus est pro te. Hinc ergo ascendendum est, illuc factus est pro te. Hinc ergo ascendendum est, illuc ascendendum; ab exemplo ipsius, ad divinitatem ipsius. Exemplum enim tibi fecit humiliando se. Nam qui nolebant a convalle plorationis ascendere, compressi sunt ab ipso. Praepropere enim volebant habere ascensum, honores altos cogitabant, viam humilitatis non cogitabant. Intelligat Charitas vestra quod dico, duos discipulos voluisse ad latera Domini, unum ad dexteram, alterum ad sinistram sedere: vidit eos Dominus praepropere et praepostere de honoribus cogitare, cum prius discere deberent humiliari, ut exaltarentur; et ait eis Dominus: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? Ipse enim in convalle plorationis bibiturus erat calicem passionis: illi autem non attendentes humilitatem Christi, comprehendere volebant altitudinem Christi. Revocavit illos ad viam, tanquam aberrantes; non ut negaret illis quod vellent, sed ut ostenderet qua venirent. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
bitauit in nobis : Iuid ẽ. uallis plorationis:
p̃buit ꝑcutientise maxilłã: saturatꝰ ẽ. ob ꝓbriis
Quid ẽ. uallis plorationis : colafitatꝰ. ẽ. sputis
inlinitus. spinis cordnatꝰ. crucifixus est: Hec. ẽ.
uallis pł orationis: undetibi ascendendũest:
Sed qͦ ascendendũ ẽ : in pͥncipio erat uerbũ ÷¬
& uerbũ erat a pđdm̃: & dserat uerbũ Ipsũ
enĩ uerbũ caro factũ. ẽ. & habitauit in nobis:
Sic descendit adte : ut maneret inse : Descen¬
dit adte. ut fieret tibi c̃uallis plorationis:
Mansit inse. ut ẽẽt. tibi mons ascensionis:
erit inqͥt qͥsaias in nouissimis dieb manifestꝰ
mons dñi: paratꝰ in cacumine montiũ: Ecce
qͥascendendũ . ẽ: sed noli aliqͥd terrenũ cogi¬
tare : Nec qr montẽ audisti alta quȩdamꝰ
cogites terrȩ : nec cũsa xum audis. aut petrã.¬
aliqua duritia ate intelligatur: Nec cũ audis
leonẽ. cogites feritatẽ: Nec cũ audis agñu.
cogites pecus : Ni hil horũ. ẽ. inse: & om̃ia

Expanded text:
bitavit in nobis.» Quid est vallis plorationis? «Praebuit percutienti se maxillam; saturatus est opprobriis» . Quid est vallis plorationis? Colaphizatus est, sputis illinitus, spinis coronatus, crucifixus est. Haec est vallis plorationis unde tibi ascendendum est. Sed in quo ascendendum est? «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Ipsum enim «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Sic descendit ad te, ut maneret in se: descendit ad te, ut fieret tibi convallis plorationis; mansit in se, ut esset tibi mons ascensionis. «Erit,» inquit Isaias, «in novissimis diebus manifestus mons» «Domini, paratus in cacumine montium» . Ecce quo ascendendum est. Sed noli aliquid terrenum cogitare, nec quia montem audisti, alta quaedam cogites terrae: nec cum saxum audis aut petram, duritia a te intelligatur; nec cum audis leonem, cogites feritatem; nec cum audis agnum, cogites pecus. Nihil horum est in se, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
pax. quia fecit utraq unũ : quareuos deuno
fecistis duo: quomodo ergo pacifici estis.
ut cũ xp̃c faciat unũ deduob uos facitas
deuno duos : sed qr hȩc dicimꝰ cũ his qͥoder̃
pacẽ sumꝰ pacifici : & tam̃ illi qoder̃ pacẽ
cũloqueremͦ eis debellabant nos gratis:¬

Expanded text:
pax, quia «fecit utraque unum,» quare vos de uno fecistis duo? Quomodo ergo pacifici estis, ut cum Christus faciat unum de duobus, vos faciatis de uno duo? Sed quia haec dicimus, cum his qui oderunt pacem sumus pacifici; et tamen illi qui oderunt pacem, cum loquerem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓadutorio consolationis : ñ ad firmam̃ tũ feli¬
citatis: Nã felicita seiꝰ uera atq germana: ds̃
erat: Isti autẽ deqͥb dicit dauid. quia oseorũ
locutũ ẽ. uanitatẽ. &dextera eorũ dextera
iniqͥtatis: non hinc eos rep̃hendit. quia his
om̃ib abundant. sed quia oseorũ locutũ ẽ.
uanitatẽ Quid eñ seqͥtur : cũ enumerasset
copias eorũ : ait: Beatũ dixer̃ popłm cuihȩc
sunt. Hȩc ẽ. uanitas qđ locutũ ẽ os eorũ : qđ
beatũ dixer̃popłm cuihec sunt: Iuqddicis

Expanded text:
pro adjutorio consolationis, non ad firmamentum felipro adjutorio consolationis, non ad firmamentum felicitatis. Nam felicitas ejus vera atque germana Deus erat. Isti autem de quibus dicit David quia «os» eorum «locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis;» non hinc eos reprehendit, quia his omnibus abundabant, sed quia «os» eorum «locutum est vanitatem.» Quid enim sequitur? Cum enumerasset copias eorum, ait: «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Haec est vanitas quam locutum est os eorum, quod «beatum dixe
Abbreviated transcription (Latin):
nec exitꝰ. neq clamor inplateis eorũ:. Mag¬
nã felicitatẽ quorũdã descripsit : Posset
tamen istã felicitatẽ. & aliquis iustus ha¬
bere: sicut habuit iob Sed iob ꝓsinistra
illã habebat : ñ ꝓdextera : Nãdexteram
ñ habebat: nisi a pđ dm̃ ꝑ petuã & sempi¬
ternã felicitatẽ Ideo concessa ẽ ꝑcutien¬
da sinistra : & suffecit ei dextera : Quomodo
pcussa ẽ. sinistra: tẽptationib diaboli:
Abstulit subito diabolus ꝑmissus ꝗͥdem
adõ. ut iustꝰ ꝓbaretur. impius puniret᷑:
Abstulit om̃ia : Sediob qͥnouerat sinistrã
sinistrã. eẽ. & dexterã nonnisi dexterã :
quomodo setenuit addexterã. & exultauit
in dño: consolatꝰ ẽ. damna : quia non .ẽ passus
damnum: Deinteriorib diuitiis dĩ plenũ
ipsa uita ȩt̃na. Uacis possessio: fons uitȩ
lum̃ in lumine : In ebriabuntur abubertate
domꝰtuȩ : Ipsa erat dextera : Sinistrau erat

Expanded text:
nec exitus, neque clamor in plateis eorum. nec exitus, neque clamor in plateis eorum. nam felicitatem quorumdam descripsit. Posset tamen istam felicitatem et aliquis justus habere, sicut habuit Job: sed Job pro sinistra illam habebat, non pro dextera; nam dexteram non habebat nisi apud Deum perpetuam et sempiternam felicitatem. Ideo concessa est percutienda sinistra, et suffecit ei dextera. Quomodo percussa est sinistra? Tentationibus diaboli. Abstulit subito diabolus; permissus quidem a Deo, ut justus probaretur, impius puniretur; abstulit omnia: sed Job qui noverat sinistram sinistram esse, et dexteram nonnisi dexteram, quomodo se tenuit ad dexteram? Exsultavit in Domino, consolatus est damna, quia non est passus damnum de interioribus divitiis; Deo plenum ipsa vita aeterna, illa lucis possessio, fons vitae, lumen in lumine. «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae:» ipsa erat dextera. Sinistra vero erat