comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̾hensibiles. hoc ẽ sine crimine sic̃ ep̃os
pudicos. hoc ẽ a libidine continentes. ñ
bilingues. scił ne turbent habentes pa¬
cẽ. ñ multo uino deditos. quia ubi ebri¬
etas ibi libido & furor dominat᷑: ñ tur¬
pe lucrũ sectantes ne de cȩlesti milicia
lucra terrena sectent᷑. Post hȩc subietit.
Hii autẽ ꝓbent᷑ pͥmũ. & sic ministrent.
nullũ crimen habentes. Et hii itaq sic̃
ep̃i ante ordinationẽ ꝓbari debent. ꝙ si
digni inuenti fuerint. sic demũ ad sacrũ
ministeriũ admitti. Hii cũ ordinantur
solus ep̃c manus eis imponit. quia ad mi¬
nisteriũ ñ ad sac̾dotiũ applicant᷑. Ponit᷑
eis orariũ .i. stola suꝑ sinistrũ htimerũ
iugũ dñi. quo om̃ia add sinistrã .i. p̾sentẽ
uitã ꝑtinentia adu̾sa foritt̾ tolerent. &
diuno timori subiciant. Accipiunt &
textũ ȩuangłioꝵ de manu ep̃i: ꝑ quem
intelligant se ẽẽ p̾cones ȩuangelii tꝑi.

Expanded text:
prehensibiles; hoc est, sine crimine: sicut episcopos prehensibiles; hoc est, sine crimine: sicut episcopos pudicos, hic est a libidine continentes: non bilingues, ne turbent habentes pacem: non multo vino deditos, quia ubi ebrietas, ibi libido et furor dominatur: non turpe lucrum sectantes, ne de coelesti militia lucra terrena sectentur. Post hoc subjecit: Hi autem probentur primum; et sic ministrent nullum crimen habentes. Et hi itaque sicut episcopi ante ordinationem probari debent; et si digni inventi fuerint, sic demum ad sacrum ministerium admitti. Hi cum ordinantur, solus episcopus manus eis imponit, quia ad ministerium non ad sacerdotium applicantur, ponitur eis orarium, id est stola super sinistrum humerum jugum Domini; quo omnia ad sinistram, id est, praesentem vitam pertinentia adversa fortiter tolerent, et divino timori subjiciant. Accipiunt et textum Evangeliorum de manu episcopi, per quem intelligant se esse praecones Evangelii Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis sacerdos nom̃ habet. officiũ ñ ht̃.
Nam sicut insacerdote consetratio: ita
in ministro dispensatio sacram̃ti ẽ. Ipsis
etiã sacerdotibꝰ ꝓpt̾ p̾sumptionẽ ñ licet
calicẽ dñi in mensa tollere: insi traditus
eis fuerit a ddiacono. Lenitȩ hostias suꝑ
altare ponunt: ipsi mensã dm̃ compo¬
nunt. Leuitȩ oꝑiunt archã testam̃n:
quia ñ om̃s uidere debent aut possunt alta
misterioꝵ quȩ operiunt᷑ aleuitis. Ipsi albis
induti uestibꝰ assistunt altari: ut candore
uestis mundicia uitȩ significet᷑. nitidiq
ad hostias & inmaculati accedant. Tales
enĩ dñm decet habere ministros: qui nul¬
lo carnis corrũ pant᷑ contagio. s ꝑfecta
mentis & corꝑis castitate fulgeant. Qua-¬
les enĩ diacones ordinandi sint. apł̃s ple¬
nissime docet scͥbens ad timotheũ. Nam
cũ p̾misisset de sacerdotũ electione: con¬
tinuo subiunxit. diacones similit̾ irre¬

Expanded text:
ipsis sacerdos nomen habet, officium non habet. ipsis sacerdos nomen habet, officium non habet. Nam sicut in sacerdote consecratio, ita in ministro dispensatio sacramenti. Ipsis etiam sacerdotibus propter praesumptionem non licet calicem domini in mensa tollere, nisi traditus eis fuerit a diacono. Levitae hostias super altare ponunt, ipsi mensam Domini componunt. Levitae operiunt arcam testamenti, quia non omnes videre debent aut possunt alta mysteriorum quae operiuntur a levitis. Ipsi albis induti vestibus assistunt altari, ut candore vestis munditia vitae significetur, nitidique ad hostias et immaculati accedant. Tales enim Dominum decet habere ministros, qui nullo carnis corrumpantur contagio, sed perfecta mentis et corporis castitate splendeant. Quales enim diaconi ordinandi sint, Apostolus plenissime docet scribens ad Timothaeum . Nam cum praemisisset de sacerdotum electione, continuo subjunxit: Diaconos similiter irre
Abbreviated transcription (Latin):
tͦ & casula in diebus ieiunii supͣ eundẽ
humerũ cõplicat᷑: quia quicqͥd laboris &
sustinentiȩ in hac uita toleramꝰ: tanquã
insinistra portamꝰ. donec indextã hoc est
in ȩt̾nitate requiẽ habeamꝰ. Hic ordo in
um elegerunt: & oratione p̾missa manus
cis imposuerĩt. & ex inde apłi & eoꝵ sue¬
cessores derreuerunt. ut inom̃i matrice
ȩccłia septẽ diacones circa arã xͥ sublimio¬
ri gradu tanquã colu̾pnȩ altaris assiste¬
rent. ñ sine aliquo septenarii mist̾io. in qͦ
sigurat᷑ ut septiformis gr̃ȩ sp̃ fulgentes.
sci suit corꝑe & sp̃n. Hui sunt septẽ angłi
in apocalipsi tuba canentes. hii sunt septẽ
canddelabra atirea. hii uoces tonitruorũ.
Ipsi em̃ clara uoce in modũ p̾conis ammo¬
nent cunctos. siue adorandũ. siue ad genua
flectenda. siue ad psallenddũ. siue ad legen¬
dũ & audiendũ uerbñ. Ipsi euangeli¬
tant: ipsi sacram̃ta dei dispensant. Sine

Expanded text:
et casula in diebus jejunii super eumdem et casula in diebus jejunii super eumdem humerum complicatur; quia quidquid laboris et sustinentiae in hac vita toleramus, tanquam in sinistra portamus, donec in dextera, hoc est, in aeternitate requiem habeamus. Hic ordo in um elegerunt: et oratione praemissa manus eis imposuerunt . Et exinde apostoli et eorum successores decreverunt, ut in omni matrice Ecclesia septem diaconi circa Aaram Christi sublimiori gradu, tanquam columnae altaris assisterent, etiam non sine aliquo septenarii mysterio. In quo figuratur ut septiformis gratiae spiritu fulgentes, sancti sint corpore et spiritu. Hi sunt septem angeli in Apocalypsi tuba canentes . Hi sunt septem candelabra aurea . Hi voces tonitruorum . Ipsi enim clara voce in modum praeconis admonent cunctos, sive ad orandum, sive ad genua flectenda, sive ad psallendum, sive ad legendum, et audiendum verbum. Ipsi evangelizant, ipsi sacramenta Dei dispensant. Sine
Abbreviated transcription (Latin):
iaconoꝵ ordo sexto sequit᷑ loco.
non sine aliquo senarii misterio.
in quo ꝓpt̾ ꝑfectionẽ sui significat᷑ operũ
ꝑfectio. hic ordo in uetĩ testam̃to a tribu
leui habet exordiũ. Precepit enĩ dñs mo¬
ysi. ut post ordinationẽ aaron & filioꝵ
eiuis: rursus tribus leui ad diuini cultꝰ
ministeria ordinaret᷑ & consecraret᷑ dño.
q seruirent ꝓ isrł corã aaron & filiis eiꝰ.
in tabernaculo dei.ipsiq gestarent ar¬
cham & tabernaculũ & om̃ia uasa eius.
& in circuitu tabernaculi ipsi castra con¬
stituerent. & in transportando taberna¬
culo ipsi deponerent. rursus ipsi cõpone¬
rent. A uiginti autẽ annis & supra iussi
sunt seruire in tabernaculo. quã regłam
sci patres etiã in nouo testam̃to constituert̃.
qm̃ hȩc ȩtas ad portanda onera robusta ẽ.
quod illi orclin a moyse institutũ ẽ. Qa
etiã in nouo testam̃to rep̾sentat᷑. cũ diaco¬
nibꝰ. supra sinistrũ humerũ stola imponi

Expanded text:
iaconorum ordo sexto sequitur loco, non sine aliquo senarii mysterio, in quo propter perfectionem sui significatur operum perfectio. Hic ordo in Veteri Testamento a tribu Levi habuit exordium. Praecepit enim Deus Moysi ut post ordinationem Aaron et filiorum ejus, rursus tribus Levi ad divini cultus ministeria ordinaretur, et consecraretur Domino, et servirent pro Israel coram Aaron et filiis ejus in tabernaculo Dei; ipsique gestarent arcam et tabernaculum, et omnia vasa ejus, et in circuitu tabernaculi ipsi castra constituerent, et in transportando tabernaculo ipsi deponerent, rursusque ipsi componerent. A viginti autem annis et supra jussi sunt servire in tabernaculo. Quam regulam etiam sancti Patres in Novo Testamento constituerunt, quoniam haec aetas ad portanda onera robusta est, quod illi ordini a Moyse institutum est. Quod etiam in Novo Testamento repraesentatur, cum diaconis supra sinistrum humerum stola ponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
affirmamꝰ. Neq enĩ sic uictorẽ uitiorũ di¬
cere uolumꝰ. ut eũ ipsa quȩ uinceret uitia
portasse aliqñ ac sensisse dicamꝰ. ꝓpterea e¬
nĩ ꝑ solã penã infirmari consensit. ut eos
qui & in culpa & in pena egrotabant. pri¬
mũ a culpa iustificaret. post ea a pena li¬
beraret.

Expanded text:
affirmamus. Neque enim sic victorem vitiorum diaffirmamus. Neque enim sic victorem vitiorum dicere volumus, ut eum ipsa quae vinceret vitia portasse aliquando ac sensisse dicamus. Propterea enim per solam poenam infirmari consensit, ut eos qui in culpa et in poena aegrotabant, primum a culpa justificaret, et postea a poena liberaret.
Abbreviated transcription (Latin):
quã prauȩ delectationis radicẽ. aut motum
concupiscendi mordinatũ in illa fuisse dicere-
mus. ꝓfecto ab om̃i uitio liberã negaremus.
Quomꝰ autẽ uitiũ mundaret si uitiũ porta¬
ret: Motus quippe in ordinatꝰ ex infirmita¬
te concupiscendi surgens cũ ipsa corruptio¬
ne de qua orit᷑ ñ solũ pena ẽ s culpa. quȩ
tñ baptizatis ad dãpnationẽ ñ imputatur.
quia ꝑ grãm nouȩ regenerationis excusat᷑.
sicut dicit apłs. Iã nichil dãpnationis est
ꝑ grãm sacram̃ti. ñ quid̾e accipit ut culpa
ñ sit. s ut dãpnabilis ñ sit. quia si culpa
om̃ino ñ eẽt: ñ haberet excusari. qrua non
deberet imputari. Q uappt̾̃ illã infirmita¬
tẽ humanȩ naturȩ quȩ pena ẽ solũ. cũ sus¬
ceptione carnis. xp̃m assũpsisse ueraciter
dicimus. illã uͦ quȩ sic pena ẽ. ut etiã cul¬
pa sit nullatenus admisisse indubitanter

Expanded text:
quam pravae delectationis radicem aut motum quam pravae delectationis radicem aut motum concupiscendi inordinatum mus, profecto ab omni initio liberam negaremus. Quomodo autem vitium mundaret, si vitium portaret? Motus quidem inordinatus ex infirmitate concupiscendi surgens cum ipsa corruptione, de qua oritur non solum poena est, sed culpa: quia tamen in baptizatis ad damnationem non imputatur, quia per gratiam novae regenerationis excusatur, sicut dicit Apostolus: « Jam nihil per gratiam sacramenti non quidem accipit ut culpa non sit, sed ut damnabilis non sit; quia si culpa omnino non esset, non haberet excusari, quia non debent imputari. Quapropter illam infirmitatem humanae naturae, quae poena est, solum cum susceptione carnis Christum assumpsisse veraciter dicimus: illam vero, quae sic poena est, ut etiam culpa sit, nullatenus admisisse indubitanter
Abbreviated transcription (Latin):
pontificẽ qui ñ possit cõpati infirmitatibꝰ
nt̃is. tẽptatũ autẽ ꝑ om̃ia: asserunt huma¬
nũ affectũ in xp̃o motus etiã uitiorũ sensis¬
se absq consensu tñ rationis. scd̃m eã con-¬
cupiscendi infirmitatẽ. qua nos qui pecca-¬
tores sumꝰ ex illa originali corruptione quã
portamꝰ illicitos appetitus. & motus concupis¬
centiȩ surgentis. & uitii tẽptantis delectatio¬
nẽ. etiã inuiti sentire solemꝰ. Hos aute motꝰ
icc̾co xp̃m in carne sua uoluntarie sustinus¬
se: ut quasi ilł tẽptantibꝰ resistendo. uictor
existeret. quatinꝰ & sibi tẽptationẽ uitiorum
suꝑando p̾miũ iusticiȩ ad quireret. & nobis
in tẽptatione positis resistendi & uincendi
insemet ipso exemplũ formaret. s absit a sen¬
su xp̃iano ut ullã in illa carne sacroscã ag¬
ni inmaculati in ordinatȩ delectationis &. con¬
cupiscentiȩ illicitȩ titillationẽ aliquo modo
fusse aut dicat aut credat. quia si uł ali¬

Expanded text:
pontificem qui non possit compati infirmitatibus nostris; tentatum autem per omnia ; asserunt humanum affectum in Christo; motus etiam vitiorum sensisse, absque consensu tamen rationis, secundum eam concupiscendi infirmitatem qua nos qui peccatores sumus ex illa originali corruptione quam portamus, illicitos appetitus, et motus concupiscentiae surgentis, et vitii tentantis delectationem etiam inviti sentire solemus. Hos autem motus idcirco Christum in carne sua voluntarie sustinuisse, ut quasi illis tentantibus resistendo victor existeret, quatenus et sibi tentationem vitiorum superando praemium justitiae acquireret, et nobis in tentatione positis resistendi et vincendi in semetipso exemplum formaret. Sed absit a sensu Christiano ut ullam in illa carne sacrosancta agni immaculati inordinatae delectationis et concupiscentiae illicitae titillationem aliquo modo fuisse, aut dicat, aut credat; quia si vel ali
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ addmittunt ut licite manifeste fiant excu¬
sationẽ habent. etiã si pret̃ concessionẽ igno¬
rant᷑ fiant. Et icc̾co fortassis eius modi quã¬
ui om̃ino latent ignorantia conuenientius
estiment᷑ excusari: quȩ tam̃ manifesta facta.
quia contra p̾ceptionẽ sunt ñ debent tole¬
rari. Hȩc autẽ dicta sunt contra illos. qui
putant coniugiũ om̃mo dici ñ posse. quod
aliquando dissolui potest.

Expanded text:
nem admittunt, ut licite manifeste fiant, excunem admittunt, ut licite manifeste fiant, excusationem habent, etiam si praeter concessionem ignoranter fiant. Et idcirco fortassis ejusmodi quandiu omnino latent ignorantia convenientius existimentur excusari, quae tamen manifesta facta, quia contra praeceptionem sunt, non debent tolerari. Haec autem dicta sunt contra illos qui putant conjugium omnino dici non posse quod aliquando dissolvi potest.
Abbreviated transcription (Latin):
scđ̃m iudiciũ ȩccłiȩ rata habent᷑. quȩ tamen
post modũ emergentibꝰ causis legittimis rec¬
te soluunt᷑. & si pꝰ ea contra eccłiȩ ꝓhibitionẽ
ꝑtinaci p̾sumptione tenent᷑. illicite & illegit¬
time copulationes iudicant᷑. Non tam̃ hoc de
om̃ibꝰ sicut supra memoraui. sic sentiendũ
estimamus. Clam facta erroris excusatione
nulla legatimoꝵ nom̃ poterunt retinere.
Aliua ẽ de illis ubi uenialit̾ percat᷑. ut idȩ¬
licet siquis infra septimũ. aut sextũ. aut etiã
fortassis quintũ gradũ lincã ꝓpinquitatis
ignorans temeraret: quod quid̾ẽ ñ tam contra
naturalẽ siue antiquã legalẽ institutionem.
quantũ contra subsequentẽ ȩccłiȩ p̾ceptionẽ
eẽt. Legimus quod beatus gregoriꝰ anglis no¬
uit̾ adfidẽ conu̾sis. ne forte xp̃ianã religio¬
nẽ horrerent. dispensatoriȩ concessit a qͥnto
gracii consanguinitatis coniugia copulare:
in quo apparet quia quȩ aliq̃n d̃aispensatio¬

Expanded text:
m judicium Ecclesiae rata habentur; quae tamen postmodum emergentibus causis legitimis recte solvuntur, et si postea, contra Ecclesiae prohibitionem pertinaci praesumptione tenentur, illicitae et illegitimae copulationes judicantur. Non tamen hoc de omnibus, sicut supra memoravi, sic sentiendum existimamus. Nam facta horroris excusatione, nulla legitimorum nomen poterunt retinere. Aliud est de illis ubi venialiter peccatur, ut videlicet si quis infra septimum, aut sextum, aut etiam fortassis quintum gradum lineam propinquitatis ignorans temeraret, quod quidem non tam contra naturalem sive antiquam legalem institutionem, quam contra subsequentem Ecclesiae praeceptionem esset. Legimus quod beatus Gregorius Anglis noviter ad fidem conversis, ne forte Christianam religionem horrerent, dispensatorie concessit, a quinto gradu consanguinitatis conjugia copulare: in quo apparet quod ea quae aliquando dispensatio
Abbreviated transcription (Latin):
de his qui tali incontinentiȩ. siue
infirmitate. siue uoluptate uicti inserui¬
unt: sic dicit. Concubitũ qui ñ fit causa
ꝓlis: niptiȩ ñ cogunt fieri. s impetrant
ignosci: si tam̃ ñ ita sit nimius. ut impe¬
diat temꝑa quȩ orationi debent᷑. nec im¬
mutet᷑ in eũ usũ quicontra naturam est.
Concubitus enĩ qui ẽ necessarus. causa ꝑ¬
lis inculpabilis ẽ. tantũ modo sie̾ miptialis.
Qni autẽ ultra neressitatẽ istã ꝓgreditur.
iam ñ rationi. s libidin obsequit᷑. Et hunc¬

Expanded text:
de iis qui tali incontinentiae sive infirmitate sive voluptate victi inserviunt, sic dicit: Concubitum qui non fit causa prolis, nuptiae non cogunt fieri; sed impetrant ignosci: si tamen non ita sit nimius ut impediat tempora quae orationi debentur, nec immutetur in eum usum qui contra naturam est. Concubitus enim qui est necessarius causa prolis inculpabilis est, tantummodo si est nuptialis. Qui autem ultra necessitatem justam progreditur, nam non rationi
Abbreviated transcription (Latin):
est in fimbriis aureis circumamicta.
uarietat̾ibus. Sicut enĩ scã electorũ
eccłia. morũ bonorũ ac uirtutũ uãrie¬
tate pulchre adornatur: ita sacra scrip¬
tura unde ipsa ȩccł̃ia sc̃ã uiuendi for¬
man sumit: in suo fermone pulchra
uarietate contexitur. in qua tamen ua¬
rietas ipsa apta est. ut scisma non gene¬
ret. & diuersitas concors. ut aduersita¬
tẽ noñ pariat. Neq enĩ in ea magna
modica despiciunt. neq rursum mo¬
dica magnis associari indigna sunt:
s ornant se in uicẽ in una ueritate quȩ
ꝓpter ueritatẽ placent om̃ia. Nemo gͥ mi¬
retur: si post magna & int̾ magna fidei
sacramenta. eorũ quȩ in suo ordine infe¬
riora uident᷑ mentio fit: quia non se abhor¬
rent simul: quȩ in ueritate unũ sunt.
Nam ipse ds̃ humiliari dignatus est ad
humana descendens: ut hominẽ pꝰmodũ
ad diuinã subleuaret.¬

Expanded text:
is circumamicta varietatibus . Sicut enim sancta electorum Ecclesia morum bonorum ac virtutum varietate pulchre adornatur, ita sacra Scriptura unde ipsa Ecclesia sancta vivendi formam sumit, in suo sermone pulchra varietate contexitur; in qua tamen varietas ipsa apta est, ut schisma non generet; et diversitas concors, ut adversitatem non pariat. Neque enim in ea, magna modica despiciunt, neque rursus modica magnis associari indignata sunt, sed ornant se invicem in una veritate, quae propter veritatem placent omnia. Nemo igitur miretur si post magna et inter magna fidei sacramenta, eorum quae in suo ordine inferiora videntur mentio fit, quia se non obhorrent simul, quae in veritate unum sunt. Nam ipse Deus humiliari dignatus est, ad humana descendens, ut hominem postmodum ad divina sublevaret.
Abbreviated transcription (Latin):
In. Quarta de indumentis sacris.
Quinta de dedicatione ȩcclesiȩ.¬
Ui Serta de baptismo.¬
UI Septima de confirmatione.
MOctaua de corꝑis & sangͥnis xp̃r sacram̃to.
Nona de munoribꝰ sacramentis & sacris

Expanded text:
 Quarta de indumentis sacris. Quinta de dedicatione Ecclesiae. Sexta de baptismo. Septima de confirmatione. Octava de corporis et sanguinis Christi sacramento. Nona de minoribus sac
Abbreviated transcription (Latin):
de hominis uicissitudo oriat᷑: ac deinceps qͦ¬
mͦ ad pacẽ stabilẽ mens humana reduci: qua¬
lit̃ꝙ in eadẽ stabilitate sua conseruari possit
insinuandũ. Et licet hoc opꝰ diuine gr̃e ꝓpͥ
um eẽ ñ ddubitẽ. & ñ tantũ humana industria
possideri: scio tñ quod cooꝑari nobis uult d̾s.
& sic gratis suȩ pietatis dona p̃parat. ut in¬
gratis ea etiã quȩ p̃stiterit sepe subtrahat.
raerea etiã iccͥco ñ inutile ẽ. & infirmitatis
nr̃ȩ magnitudinẽ & reparationis modũ
agnoscere. quia qui quanta sibigr̃ã colla¬
ta sit nescit: quantas largitori gras debe¬
at non intelligit

Expanded text:
de hominis vicissitudo oriatur, ac deinceps qude hominis vicissitudo oriatur, ac deinceps quomodo ad pacem stabilem mens humana reduci, qualiterque in eadem stabilitate sua conservari possit insinuandum. Et licet hoc proprium divinae gratiae opus esse non dubitem, et non tam humana industria, possideri; scio tamen quod cooperari nobis vult Deus, et sic gratis pietatis suae dona praestat, ut ingratis ea etiam, quae praestiterit saepe subtrahat. Praeterea etiam idcirco non inutile est, et infirmitatis nostrae magnitudinem, et reparationis modum agnoscere, quia qui quanta sibi gratia collata sit nescit, quantas largitori grates debeat non intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
Uin sederem aliqñ in con¬
uentu fr̃m: & illis inter¬
rogantibꝰ meq responden¬
te multa in mediũ ꝓlata
fuissent. ad hoc tandem
deducta sunt u̾ba: ut de humani cordis¬
potissimũ instabilitate & inquietudine.
ammirari om̃s simul & suspirare inciꝑemꝰ.
ũq magno quidã desiderio exposcerent de¬
monstrari sibi quȩ causa in corde hominis
tantas fluctuationes cogitationũ ageret:
ac deinde siqua arte siue laboris cuiꝰlibet
exercitatione huic tanto malo obuiari pos¬
set. sũmopere doceri flagitarent. nos quan¬
tũ deo aspirante ualuimꝰ. in utroq caritati
fr̃m satisfacere uolentes: utriusq questio¬
nis nodũ ductis tã ex auctoritate quã ex
ratione firmam̃tis soluimꝰ. In qua collatio
ne quia quedã specialit̾ placuisse fr̃ĩbus
scio. ea potissimũ stilo cõmendare uolui: ñ
tantũ ideo quod ea digna scribi existimem.
ob hoc quodã mͦ magis grata ẽẽ cognoui.
rimo gͥ demonstrandũ ẽ. unde tanta in cor¬

Expanded text:
Cum sederem aliquando in conventu fratrum, et illis interrogantibus, meque respondente, multa in medium prolata fuissent, ad hoc tandem deducta sunt verba, ut de humani potissimum cordis instabilitate et inquietudine admirari omnes simul, et suspirare inciperemus; cumque magno quidem desiderio exposcerent, demonstrari sibi quae causa in corde hominis tantas cogitationum fluctuationes ageret, ac deinde si qua arte, sive laboris cujuslibet exercitatione huic tanto malo obviam iri posset, summopere doceri flagitarent; nos quantum Deo inspirante valuimus, in utroque charitati fratrum satisfacere volentes, utriusque quaestionis nodum ductis tam ex auctoritate quam ex ratione firmamentis solvimus. In collatione autem, quia quaedam specialiter placuisse fratribus scio, ea potissimum stylo commendare volui, non tantum ideo quod ea digna scribi existimem, quodammodo magis grata esse cognovi. Primo igitur demonstrandum est, unde tanta in cor
Abbreviated transcription (Latin):
matis ꝑsolos pontifices fiebat. S ꝙ pꝰ ea quam
institutũ ẽ ut baptizatũ sac̾dos in u̾tice liniat:
consignatio tñ frontis solis pontificibꝰ reseruat᷑.
Solus enĩ pontifex frontẽ consignare ac linire

Expanded text:
matis per solos pontifices fiebat. Sed et posteaquam matis per solos pontifices fiebat. Sed et posteaquam institutum est, ut baptizatum sacerdos in vertice liniat, consignatio tamen frontis solis pontificibus reservatur. Solus enim pontifex frontem consignare et linire
Abbreviated transcription (Latin):
N gestis pontificalibus legit᷑ quod silue¬
ster papa constituit. ut baptilatũ p̾sbit᷑
in u̾tice crismate liniat: ꝓpt̾ occasionẽ
quidẽ mortis. ne forte ꝑ absentiã ep̃i. &
difficultatẽ eũ consequendi sine manus
impositione baptitatũ ab hac uita mi¬
grare contingeret. Quod quidẽ om̃ino
datur ad confirmationẽ. O. uid autẽ ꝑdest
si a lapsu erigeris: nisi etiã ad standum
confirmeris: ꝓpt̾ea timendũ ẽ his qui
ꝑ negligentiã amittunt ep̃i p̾sentiã &. ñ
suscipiunt manus impositionẽ ne forte
ꝓpt̾ea dãpnent᷑: quia festinare debuert̃
dũ potuerunt. ꝓpt̾ eos enĩ qui articulo tẽ¬
poris p̾ueniunt᷑. instituta ẽ illa qua sacer¬
dos baptizatũ statĩ in uertice linit. sacri
crismatis unctio: ut in hoc ipso ostendatur.
sit. cũ tam sollicite uniu̾sis cauet᷑. ne forte si¬
ne ipso ab hac uita subtrahant᷑. Manifestum
est autẽ quod pͥmis temꝑibꝰ om̃is unctio cris¬

Expanded text:
n gestis pontificalibus legitur quod Sylvester papa constituit ut baptizatum presbyter in vertice chrismate liniat, propter occasionem quidem mortis, ne forte per absentiam episcopi, et difficultatem eum consequendi, sine manus impositione baptizatum ab hac vita migrare contingeret. Quod quidem omnino datur ad confirmationem. Quid autem prodest si a lapsu erigeris, nisi etiam ad standum confirmeris? Propterea timendum est iis qui per negligentiam amittunt episcopi praesentiam, et non suscipiunt manus impositionem, ne forte propterea damnentur; quia festinare debuerunt dum potuerunt. Propter eos enim qui articulo temporis praeveniuntur, instituta est illa qua sacerdos baptizatum statim in vertice linit, sacri hrismatis unctio, ut in hoc ipso ostendatur qtem, cum tam sollicite universis cavetur ne forte sine ipso ab hac vita subtrahantur. Manifestum est autem quod primis temporibus omnis unctio chris
Abbreviated transcription (Latin):
agnȩ
sunt in
scriptu¬
ris sacris
piritali
fundita.¬
S ed quia non omnibus eadem utelligendi
grã data est. habet sacrum eloquium
quȩdam in se quibus fidem simplicitam
riscit. quȩ quidẽ altioribus i uncta u¬
nam ueritatis regulam ꝑficiunt. P rop¬
terea insacri eloquii tractatione. non
eadẽ dicendi forma. ubiq seruanda ẽ.
quia altiora fidei sacramenta excellen-¬
tiori sermone. & digno sc̃ĩs reuerenter
tractanda sunt. minora autẽ sacra¬
mentorũ diuinorũ instrumenta rro
capacitate simpliciũ humilio̾ri gne

Expanded text:
agnae sunt in Scripturis sacris spiritualium funditased quia non omnibus eadem intelligendi gratia data est, habet sacrum eloquium quaedam in se quibus fidem simplicium pascit; quae quidem altioribus juncta unam veritatis regulam perficiunt. Propterea in sacri eloquii tractatione, non eadem intendendi forma ubique servanda est, quia altiora sacramenta excellentiori sermone et digno sanctis reverenter tractanda sunt; minora autem sacramentorum divinorum instrumenta, pro capacitate simplicium humiliori
Abbreviated transcription (Latin):
tionis manuũ etiã querit᷑: utrũ ma
ius sacram̃tũ sit quã baptismus. S sic̾ sacri
canones diffiniunt. utrũq magnũ om̃ino ẽ
sacramentũ. & sũma deuotione pensandum
quod a solis sũmis pontificibꝰ celebrat᷑: maio¬
ri uideat᷑ reuerentia colendũ. S hȩc duo
ita coniuncta sunt in oꝑatione salutis: ut
nisi morte int̾ueniente om̃ino separari non

Expanded text:
tionis manuum etiam quaeritur utrum majus sit sacramentum quam baptismus. Sed sicut sacri canones definiunt, utrumque magnum omnino est sacramentum, et summa devotione pensandum.quod a solis pontificibus celebratur, majori videatur reverentia colendum, sed haec duo ita conjuncta sunt in operatione salutis, ut nisi morte interveniente omnino separari non
Abbreviated transcription (Latin):
diuino affixum stabile ꝑstitit. & unum
amando unũ ꝑmansit. pꝰ quã ꝑ desidcria
terrena diffluere cȩpit. quasi in tot diui¬
sum ẽ. quot ea sunt quȩ concupiscit.
Sicq fit ut mens quȩ uerũ bonũ ama¬
re nescit. nunquã ualeat ẽẽ stabilis. qͥa

Expanded text:
amori affixum stabile praestitit, et unum amori affixum stabile praestitit, et unum amando unum permansit, postquam per desideria terrena difluere coepit; quasi in tot divisum est, quod ea sunt quae concupiscit. Sicque fit, ut mens quae verum bonum amare nescit, nunquam valeat esse stabilis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rimus itaq homo ad hoc conditꝰ
fuit: ut si ñ peccasset. ꝑ contẽplati¬
onis p̃sentiã uultui creatoris semꝑ assiste¬
ret: ut eũ semꝑ uidendo. semꝑ amaret.
semꝑ amando. semꝑ adhereret. semꝑ ci
adherendo qui mortalis ẽ. etiã ipse uitã
sine t̾mino posideret. Hoc erat gͦ unũ
lam plenitudinẽ quã creatus acceperat:
ñ sc̃m illã quã pꝰ ꝑactam obedientiam
accepturus erat. S ꝓiectus ẽ a facie dm̃.¬
qñ ꝓpt̃ peccatũ cecitate ignorantiȩ ꝑcus¬
sus. ab intima contemplationis illiꝰ buce
foras uenit. eoq ꝓfundius ad desideria
terrena mentẽ inclinauit: quo magis su¬
ꝑnorũ dulcedinẽ. quorũ iam gustũ ꝑdi¬
derat obliuisci cepit. sicq uagus factus
dmatã concupiscentiã: ꝓfugus ꝑ peccatri¬
cem conscientiã. Cuiꝰ uoce etiã illud apte
subiungit᷑. quisquis inuenerit occidet
me. Quia mentẽ diuino desertam auxi¬
lio quȩcunq temptatio impetierit sub¬
uertit. Cor gͦ hominis quod pͥus amori

Expanded text:
rimus itaque homo ad hoc conditus fuit, ut si non peccasset, per contemplationis praesentiam vultui Creatoris sui semper assisteret, ut eum semper videndo, semper amaret, semper amando, semper ei adhaereret, semper ei adhaerendo, qui immortalis est, etiam in ipso vitam sine termino possideret. Hoc ergo erat unulam plenitudinem, quam creatus acceperat, non secundum illam quam post peractam obedientiam accepturus erat. Sed projectus est a facie Dpter peccatum caecitate ignorantiae percussus ab intima contemplationis illius luce foras venit, eoque profundius ad desideria terrena mentem inclinavit, quo magis supernorum dulcedinem quorum jam gustum perdiderat oblivisci coepit; sicque factus dinatam concupiscentiam profugus per peccatricem conscientiam. Cujus voce etiam illud apte subjungitur. Quisquis enim invenerit me, occidet me . Quia mentem divino desertam auxilio quaecunque tentatio impetierit, subvertit. Cor ergo hominis, quod prius divino
Abbreviated transcription (French):
ym̃ca gens homimil colsum leuar astus cacũmen:
Irque leiis recioestat corpore: cses paentque terras.
Hac nizi torroniis male oles ipis. admonet fegura
Rui recto coolun pultut petis exerisque frontem
In mol mie feras anmiin quogus e grauata peresuem
In terior sicatment corpore crlsius loualo. cor¬

Expanded text:
ca gens hominum celsum leuat altius cacumen Atque leuis recto stat corpore despicitque terras. Haec nisi terrenus male desipis, admonet figura, Qui recto caelum uultu petis exserisque frontem, In sublime feras animum quoque, ne grauata pessum Inferior sidat mens corpore celsius leuato.
Abbreviated transcription (Latin):
conemoi ⁊ testis xp̃i passionum qui¬
⁊ eiusque infuturo reuelanda est gl̾ie
communicator pascite qui mudhis ẽ¬
gregem dei prouidentes non coacte
set spontanee secundum qeum. Neq

Expanded text:
consenior et testis Christi passionum: qui in futuro revelanda est, gloriae communicator: pascite qui gregem Dei, providentes non coacte, sed spontanee secundum Deum: neq
Abbreviated transcription (Latin):
qi honicila aut fu aut maledicus
aut alienorum appetitor. Si autẽ ut
rp̃ianus non erubescat glorificet aũt
deum in isto nomine quoniam tempꝰ
est ut incipiat iudicium dde domo cli.
Sicsuis autem primum anob̾ quis fi¬
ins eorum qui non credunt deieunge

Expanded text:
quasi homicida, aut fur, aut maledicus, aut alienorum appetitor. Si autem ut Christianus, non erubescat, glorificet autem Deum in isto nomine, quoniam tempus est, ut incipiat judicium de domo Dei. si autem primum a nobis, qui finis eorum qui non credunt dei euange
Abbreviated transcription (Latin):
¶timebat remoto lapide pocius fe¬
torem excitari qm̃ frẽm resuscitari
Inhisubis segłiam patris querere
sicut maius oꝑib osten̾it. uam
secundiro hominem innorerat¬
tp̃atre abeo petit suscitacionem la
consuetubinis p̃mit.s tñ pͥmag
iacet qñ penitet surgit. qñ conitet᷑
ꝓclit qrͣ de cccultis ereundo manifestꝰ¬

Expanded text:
Timebat remoto lapide potius fetorem excitari, quam fratrem resuscitariis verbis se gloriam Patris quaerere, sicut in aliis operibus ostendit. Nam quia secundum hominem minor erat Patre, ab eo petit suscitationem Lazconsuetudinis premit, sed tamen post jacet; quando poenitet, surgit; quando confitetur, prodit quasi de occultis exeundo manifestu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uidas qm loculos habebat. de p̾dic¬
ta potestate pecumam cõgregare uel¬
let nequiciam euis supprumt doniiuꝰ
ditens gratis accepistis .g. d dampnat.
⁊̃ hic ꝑ fidiam simon mace hereses¬

Expanded text:
Ne Judas, qui loculos habebat, de praedicta potestate pecuniam congregare vellet, neguitiam ejus supprimit Dominus, dicens: Gratis accepistis, etc. Damnat etiam hic perfidiam Simoniacae haerese
Abbreviated transcription (Latin):
Impletaẽ ꝓphetia Iniuirga ꝑtunient
marislam uidicis iłri⁊ item. dedi
marillam meam alaphis. s qui tunc
cedebatur colaphis iudeorum. mncce¬
a̾ttur blasplxmiis talsorum rp̃ianorũ
uelauetunt faciem ñ ut eorũ sceła nõ
uide̾at s utase siẽ quondam moysife¬
cerũt grãm cogietonis eiꝰ abscondat
gi entincredent moysi: tred̾ent iãno ħ¬

Expanded text:
Impleta est prophetia: In virga percutietur maxilla judicis Israel. Et item: Dedi maxillam meam alapis. Sed qui tunc caedebatur colaphis Judaeorum, nunc caeditur blasphemiis falsorum Christianorum. Velaverunt faciem, non ut eorum scelera non videret, sed ut a se sicut quondam Moysi fecerunt gratiam cognitionis ejus abscondant: Si enim crederent Moysi, crederent et
Abbreviated transcription (Latin):
uerat erexit. mistice gallus aliquis doc¬
torumẽ qui sõpnosentes increpans ait
eiuigilare iustri nolite pectare. qđ petrus
añ primum galticantum negat. eos sig̃t
tunctum galliointum negat: illos sig̃t

Expanded text:
evadere. Mystice gallus aliquis doctor est, qui somnolentos increpans ait: Evigilate, justi, et nolite peccare. Quod Petrus ante primum galli cantum negat, eos signifcundum galli cantum negat, illos significat,
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ ꝙ doleret suscep̃ em̃ tristiciam meam
uͭ m largiretur suã lericiã. cõfident̾ gͦtͥsti¬
apppinquans dñs passiom infirmantiũ
luocem ⁊ timorem ut abstraheret inse sus¬
cep̃ ⁊ rursꝰ ꝑ obedienuã fortitudinem m̃tiᷤ
ostendit ut cum nob̾ĩminet ꝙ fieri uo¬
lumus si ꝑmfirintatem petrauis ne
fiat uͭ tñ ꝑfortitudinem ꝑatisimꝰ adim¬
plendm conditoris uoluntatẽ pociusꝙͣ

Expanded text:
 doleret. Suscepit enim tristitiam meam ut mihi largiretur suam laetitiam. Confidenter ergo tAppropinquans Dominus passioni, infirmantium vocem et timorem ut abstraheret, in se suscepit: et rursus per obedientiam fortitudinem mentis ostendit, ut cum nobis imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ne fiat, ut tamen per fortitudinem parati simus ad implen
Abbreviated transcription (Latin):
deũ linguas ꝑfidorum armabat quod
enim indomo prinupis saterdotum
malignasmodus gerebat ħ ignis int̾
trigora noctis foris attersus tipite dem¬
onstrabat h figore ad horam torpers pe¬
trusqͣi prumsiminstrorum talefieri
cupiebat quia temporał coramodi s ola¬
cur ꝑfidorum socicta te querebat h hane
ilidetitatẽ dño respuiente reliquidd ⁊
pꝰ resurreccionem incaptura prltium cũ
primas posttas ⁊ ptitẽ suꝑ positum iudis¬
s torsium pruml amoris inssãmanit

Expanded text:
Deum linguas perfidorum armabat. Quod enim intus in domo principis sacerdotum maligna synodus gerebat, hoc ignis inter frigora noctis foris accensus typice demonstrabat. Hoc frigore ad horam torpens Petrus, quasi prunis ministrorum calefieri cupiebat, quia temporalis commodi solatium perfidorum societate quaerebat. Sed hanc infidelitatem Domino respiciente reliquit et post resurrectionem in captura piscium, cum prunas positas, et piscem superpositum vidisset, cor suum prunis amoris inflammavit
Abbreviated transcription (Latin):
s quia illi de nece dm̃ ita agebãt ut qͣs
innoru uderent᷑ cum ꝑ distiprilũ fit tͣ¬
aitus. atribimo ⁊ turb comp̾hensus a
p̾side dampnatus a romanis cructitxus
hendendum saluatorẽ qui se uissionis

Expanded text:
ant, ut quasi innoxii viderentur, cum per discipulum sit traditus, a tribuno et turbis comprehensus, a praeside damnatus, a Romanis crucifixus,hendendum Salvatorem, non per seips
Abbreviated transcription (Latin):
hic inciꝑit hostendere. ꝙͥfiliꝰ
secundum ꝙ est. eqͣlis patri
faciat .i. aninas amorte re¬
fuscitat iħ est prima resurrec
secundum ꝙ est filus homimᷤᷤ

Expanded text:
 Incipit ostendere quod Filius secundum quod aequalis est Patri, faciat, scilicet animas a morte resuscitat. Et est prima resurrectsecundum quod Filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
rebi ab negare negligentam uttarre
atrogantiam teuccõnem nͥummere se¬
cularib occupa cõmb ñ teneri caduca
ñ p̃ferre ꝑpetuis s orrua fragilitas hu¬
mana firmum nequidintanto sł̃ibi
brico tenere uestegium. ⁊ adu̾sus errorẽ
remedia tͥ medicus demonstrat uiter¬

Expanded text:
ribus abnegare negligentiam, vitare arrogantiam, devotionem sumere, saecularibus occupationibus non teneri, caduca non praeferre perpetuis. Sed quia fragilitas humana firmum nequit in tanto saeculi lubrico tenere vestigium, etiam adversus errorem remedium ibi medicus demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
tumuir p̃paratum solo oꝑe discutit si¬
mul de opere ⁊ cogitatõe ⁊ iõ dumi hucsoge
ẽ ꝑdilatõnẽ iudicii nos fragilitatis nr̃e
insuffitieneiam attententes adimple¬
randã seueri iudicis pacem debemus p̾¬
mitt̾e legacõnem lacrimarũ ⁊ bonorũ
operum purum affectum.
Uere qui uislt m̃s eẽ discpułs oportit
ut renutiet õĩb qr ita erit bonum ial
.i. dignꝰ constitu i nu̾o apłorũ ad condi¬
enda corda auditorũ sp̃uał sap̃ia. si aũt¬

Expanded text:
um praeparatum in solo opere, discutit simul de opere et cogitatione. Et ideo, dum adhuc longe est per dilationem judicii, nos fragilitatis nostrae insufficientiam attendentes, ad impetrandam severi judicis pacem debemus praemittere legationem lacrymarum, bonorum operum, piorum affectum.Vere qui vult meus esse discipulus oportet ut renuntiet omnibus, quia ita erit bonum sal, id est dignus constitui in numero apostolorum, ad condienda corda auditorum spiritualia sa
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̾ ait apłe factisumꝰ spectaculum mũ¬
considare ꝙagimiis considerare ercultoᷤ
adu̾sarios debemus qui t̃s operibi n¬
sidiantur ⁊ nͥ cõtͣ eos uigilemus patim᷑
irisores quos habemts ad malũ suaso
ioris rei re rege pugnaturo in quo ostẽ¬
ditur ꝑmiplecõnẽ p̾cedencium man¬
catorumnullin ad głiam posse ꝑting̃e
mii seueriuiditis sententiartemperet᷑

Expanded text:
Sicut ait Apostolus: Facti sumus spectaculum munomni quod agimus, considerare occultos adversarios debemus, qui nostris operibus insidiantur, et nisi contra eos vigilemus, patimur irrisores quos habemus ad malum suasorjoris rei, de rege pugnaturo. In quo ostenditur per impletionem praecedentium mandatorum nullum ad gloriam posse pertingere, nisi severi judicis sent
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit p̃eceita patiencie non osten¬
tatione corporis set corclis preparacio¬
ne facienda. potest emm quis marilla
⁊ respondit uera placatus ⁊ ad ferenda
grauiora tranquillo ammosit paratꝰ¬
pilatus habitabat set siadearpham
quomodo inpretorutm: forsant aliqͣ
causa urgente de domo anne quo al
audiendum rũm anibo conuenerãt
caiphas perrexit aclpretorium presiel¬
is ⁊ socͥo suo iñm reliquid aucliendũ
uł indomo caiphe pilatus acceperat
pretorium ⁊tanta erat domus ut se¬
orsum habitaret dominus seorsum pilatꝰ.
¶quia diebus arnuoram con
qmͣ. hoc dicunt pp̃ dei festi
sancutatem. lex enim p̃cip̃
ne parcant maiefactorib
p̃sertini seducentib adedsu¬
oqualem istum ẽẽ dicebant
⁊ contra se ipõs clitunt qui in¬
t̾ficiebant qm̃ int̾ficiendũ
offerebant sicut ⁊ pilatus

Expanded text:
ostendit praecepta patientiae, non ostentatione corporis, sed cordis praeparatione facienda, potest enim quis maxillam  respondet vere placatus, et ad ferenda graviora tranquillo animo paratPilatus habitabat. Sed si ad Caipham, quomodo in praetorium? forsitan, aliqua causa urgente, de domo Annae ad audiendum Jesum ambo convenerant. Caiphas perrexit ad praetorium praesidis, et socero suo Jesum reliquit ad audiendum; vel in domo Caiphae Pilatus acceperat praetorium, et tanta erat domus, ut seorsum habitaret dominus, seorsum Pilatus. Quia diebus azymorum, conn, etc. Hoc dicunt propter diei festi sanctitatem. Lex enim praecipit, ne parcant malefactoribus, praesertim seducentibus a Deo suo, qualem istum dicebant esse; et contra seipsos dicunt, quia interficiebant quem interficiendum offerebant, sicut et Pi
Abbreviated transcription (Latin):
ħ animal strependo inquie¬
rat ⁊ sanguine delectatur
cameli nomine p̃p̃humi¬
litatem ad suheimdaoꝑa
honem. commus intellig.
minora obleruant quia

Expanded text:
hoc animal strependo inquietat et sanguine delectatur. Cameli nomine propter humilitatem ad subeunda onera, Dominus intelligitur. minima observan
Abbreviated transcription (Latin):
gradus mr̃es ⁊ laicos ⁊ officio altaris
manciratos sub eorum noluit intim a¬
re uocabul̾. ⁊ acarias qui occisus a rege
ioas int̾ templum ⁊ altare ut historia
regum narrat filiis fuit ioia de ⁊ m enͣu¬
gello quo utuntur nararei ꝓfilio barũ
begitur filiustoiade. s ut uifticia ioiade
sac̾dotis predicetur. tp̃e barachias uorat᷑
suꝑ gen̾. q̃ aprimo parricda usq ad ul¬
timum ꝑ dicionis filium computatur
inultociens nis aduos cõgregandos ⁊ nolut¬
magnum affectum ht̃ infilios itaut
eorum infumitate affecta infitmetur
⁊ eos aus ꝓtegens contra milium pugut
sic dei sapiencia ꝑ rarnem infirmata ꝓ¬
togit nos idefendit adiabolo.

Expanded text:
gradus martyres et laicos et officio altaris mancipatos, sub eorum voluit intimare vocabulis. Zacharias qui occisus est a rege Joas inter templum et altare, ut historia Regum narrat, filius fuit Joiadae, et in Evangelio quo utuntur Nazaraei, pro filio Barachiae legitur filius Joiadae. Sed ut justitia Joiadae sacerdotis praedicetur, ipse BarachiaQuae a primo parricida usque ad ultimum perditionis filium computatur: multoties misi ad vos congregandos, et nolumagnum affectum habet in filios, ita ut eorum infirmitate affecta infirmetur, et eos alis protegens contra milvum pugnet. Sic Dei sapientia per carnem infirmata, protegit nos et defendit a diabolo.
Abbreviated transcription (Latin):
cebant ĩ sancnora oblata qͣ
cemplumul altare ut ho¬
mities ꝓiiciores eeñt ad do¬
na offerenda qmͣ ad p̾ces sun¬
tendas intemplo uł uisticias
fatiendas in quo nõ ditimo¬
rem s suam cupiditatem at¬
tendebant. Iõ arguit eie do

Expanded text:
etiam sanctiora oblata quam templum vel altare: ut homines promptiores essent ad offerenda dona, quam ad preces fundendas in templo vel justitias faciendas. In quo non Dei timorem, sed suam cupiditatem attendebant. Ideo arguit eos Do
Abbreviated transcription (Latin):
mpleri. diuunntus autem ꝑ uisun est
ut crescente euugłłi grã templum il¬
lud cum cerimoniis suis tolleretur
nequis infititus infide ilł Rantib ui¬
drismi eccasionem hrẽt.
templum. sedec contia templum cũ
de ruma eis ⁊ ertidiogeniis disputat
ut ꝗ corporis situs u̾b sius congruat.i
iiftice ĩedet in monte oliueti .i. in et¬
tłia quietus maners suꝑboerun de test¬
atur arregantiam.

Expanded text:
mpleri. Divinitus autem provisum est, ut crescente Evangelii gratia templum illud cum suis caeremoniis tolleretur, ne quis infirmus in fide illis stantibus Judaismi occasionem haberet. templum. Sedet contra templum cum de ruina ejus et excidio gentis disputat ut et corporis situs verbis suis congruat. Mystice. Sedet in monte Oliveti, id est in Ecclesia quietus manens superborum detestatur arrogantiam.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣl furtum est ut noz gentes
salutem consequamim set
q̃ dileccĩne faludei nominãt
pane celesa resiei ⁊ sic tantlim
tur exemplum catherranc̃ii
⁊ baptriandi iafantes quia
ꝑfidem ⁊ confeslionem parẽ¬
tum in baptismo liberantur
a demoino paruuli qui net¬
cdum per se sapere uł aliquid

Expanded text:
Futurum est ut et vos gentes salutem consequamini, sequa electione filii Dei nominantur, pane coeli refici, et sic tandemtur exemplum catechizandi et baptizandi infantes, quia per fidem et confessionem parentum in baptismo liberantur a daemonio parvuli, qui necdum per se sapere vel aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
lo non exppria nasci uolutitate diabo¬
lus aduitor ⁊ nicentor malarim cogi¬
tacionum potest auctor ẽẽ ñ potest. si
autem semper mnisidis positus le¬
uem cogitacionum ur̃arum icintil¬
lam sius fomitibus in flamauerit
non debemus opinari eumcord̃ q cc
culta timari s ex corporis habitu ⁊ge¬
stibus estimare ꝙ u̾semus intrinsecuᷤ
uderit respicere intelligit nos amare¬

Expanded text:
et non ex propria nasci voluntate: diabolus adjutor esse et incentor malarum cogitationum potest, auctor non potest. Sin autem, semper in insidiis positus, levem cogitationum nostrarum scintillam suis fomitibus inflammarit, non debemus opinari eum cordis quoque occulta rimari, sed ex corporis habitu et gestibus aestimare, quid versemus intrinsecus.viderit respicere, intelligit cor amor
Abbreviated transcription (Latin):
tides hic laborat agens. e mur¬
actruam uitam illic contempl¬
atiua securainsione regnat hͥ
ꝑspeculum contuenut. imaginẽ
illic facie ad faciem indebinius

Expanded text:
tem hic laborat, agens activam vitam: illic contemplativa secuta visione regnat. Hic per speculum contuemur imaginem: illic facie ad faciem videbimus
Abbreviated transcription (Latin):
rie magdalene de cuia eicerat sep¬
tem demonia. Illa uadens nunci¬
auit his qui cum eo fuerant lrĩ¬
gentibus ce flentibus. Et illi au¬
dientes quia uiueret & insus est¬

Expanded text:
rię Magdalenę, de qua eiecerat septem demonia. Illa uadens nunciauit iis, qui cum eo fuerant, lugentibus et flentibus. Et illi audientes, quia uiueret,
Abbreviated transcription (Latin):
tiantibui est cͥltt dum sicut mo¬
yses uiderinit. non sustitiebatteis
uñ moises dicit oftende michi te¬
ip̃m. oblitus caruis sue postulat
in ista uitaꝙ postillam speramꝰ
in futura¬

Expanded text:
tibus non est creditum: dum sicut Moyses viderunt, quod non sufficiebat eis. Unde Moyses dicit: Ostende mihi temetipsum. Oblitus carnis suae, postulat in vita ista quod post illam speramus in futura
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ aliquid tomimiie orani cre¬
eture. angelis pecoribrlmguiᷤ
lapidib igni ⁊ aq̃. calido. ⁊ fri¬
gido. huunido ⁊ arido. quia mi¬
nor. mundus homo dicitur.

Expanded text:
bet aliquid commune omni creaturae, angelis, pecoribus, lignis, lapidibus, igni et aquae, calido et frigido, humido et arido, quia minor mundus homo dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tardius inchoauit tanto in longiora tempo
infancia aut puericia cuius libet eorum ali¬
quã cominemorans. ne dediuinitate salua¬
toris aliquid scribens excepto ꝙ eum incapi¬
te eu̾ugłu sui filium dei nominat ab imcõ
e uugelice predicationis ꝙ ꝑ rohanuem fac¬
tum est ceprt ⁊ adilludd usꝙy tempus narrã¬

Expanded text:
teris inchoavit, tanto in longiorinfantia vel pueritia utriuslibet eorum aliqua commemorans, neque de nativitate Salvatoris altius scribens, excepto quod eum in capite Evangelii sui Filium Dei nominat, ab initio evangelicae praedicationis, quod per Joannem factum est, coepit, et ad illud usque tempus narran
Abbreviated transcription (Latin):
transacto sabbo .i. eccidente sole ubi oꝑandili¬
centia rediit festinau̾e em̃e a romata sit̃ mar¬
cus refert. ut uenientes mane ungerent ie
articulo monumentumm adire uoluerunt.
Iet. et .u. m. ꝙ alius dit̾ dilutalo. diluculum
surgens roseam p̾miteit aurorã ut tantus sple¬
dor pparatis oculis posiit uideri cum tempus do¬
imince resurrectionis illus. ut tunc laudes xͥ
tota cantaret ecta exemplo sc̃arum siminarũ
cñ intam p̾stitit. i lumen credulitatis infrmdit

Expanded text:
transacto sabbato, id est, occidente sole, ubi operandi licentia remeaverat, emere aromata, sicut Marcus refert, ut venientes mane ungerent corae jam noctis articulo, monumentum adire valuerunt.e. Quod alius dicit diluculo. Diluculum surgens roseam praemittit auroram, ut tantus splendor praeparatis oculis possit videri, cum tempus Dominicae resurrectionis illuxit, ut tunc laudes Christi tota cantaret ecclesia sanctarum feminarum, quando vitam praestitit et lumen credulitatis infundit
Abbreviated transcription (Latin):
surii dñs ⁊ scandalum
crutis portatur discipu¬
lor ammos debint signi
anticipacõe. signare. uñ
⁊ mirabantur quia ficꝰ
aruit potuit ead̾ uirtu¬
te inmmcos siccare nͥ ꝑ pa
uentiam eorum exp̾taret

Expanded text:
surus Dominus et scandalum crucis portaturus, discipulorum animos debuit signi anticipatione signare, unde et mirabantur, quod ficus aruit: potuit eadem virtute inimicos siccare nisi per patientiam eorum exspectasset
Abbreviated transcription (Latin):
merito hypocritas .i. simul¬
atores uocat quicum magistri
ꝑlebium uideri appetant sa¬
naconem hominis ñ reuerẽt᷑.
possessorem suum ⁊ asmins
qui nouit pͦ sepe dm̃ sui. ui¬
q pectati uincuł absolutus
his gͦ duobiammalib uocatõe
duorum ppłorum aduersanti¬
¶D quide dictis saluatons eru¬
bescunt ficultiee fłi se simi¬
les ostendunt. qui uͦ gaudẽt
demiratuł ꝑtinentad filĩa
ettatis ⁊ miratula amantes
cõm̃dat sub comparacõe gͣui
sinapis.

Expanded text:
Merito hypocritas, id est simulatores vocat, qui cum magistri plebium videri appetant, sanationem hominis non reverentur possessorem suum et asinus qui novit praesepe domini sui, Jurque peccati vinculis absolutus,his ergo duobus animalibus vocationem duorum populorum, adversanti Qui de dictis Salvatoris erubescunt, ficulneae sterili se similes ostendunt. Qui ergo gaudent de miraculis, pertinent ad filiam eritatis et miracula amantes, mmendat sub comparatione grani sinapis.
Abbreviated transcription (Latin):
rãc dicebat turbe sex clies sunt inquib
oportet operari In his ergo uenite ⁊ cura¬
mini ⁊ non indie sabbati. Respondit.
autem ad illum dommus ce dirit. hy
pocrita umusquisq uestrum sabbato ñ
soluit bouem suum. aut asmum apre¬
sepio & ducit adaqͣre. hanc autem fili¬
am abrahe quam alligauit sathanas
ecce decem ⁊ occo amis non oportuit sol

Expanded text:
ies sunt in quibus oportet operari: in his ergo venite et curamini: et non in die sabbati. Respondit autem ad illum Dominus et dixit. 76 Ipocrite uniusquisque vestrum sabbato non solvit bovem suum aut asinum a presepio et ducit adaquare? Hanc autem filiam Abrahe quam alligavit Sathanas: ecce decem et octo annis: non opo
Abbreviated transcription (Latin):
dam dui caritas inmente
recondita crescere debet do¬
nec mentem totam in sui
ꝑfeccõnem com mittet ut
incħ p̾t̃ dm̃ diligat recolat

Expanded text:
autem charitas in mente recondita crescere debet, donec mentem totam in sui perfectionem commutet, ut nil praeter Deum diligat, recolat
Abbreviated transcription (Latin):
hanc inmlitudinem deficul¬
nea dr dñs docuisse nismago¬
ga ut intimetur ad ip̃ami si¬
nagogam ꝑtinunse ꝑabolã
ꝙ enmfructum qͣrit urfi¬
ctilnea nec inuenit sigc̃ ꝙ uͭ¬

Expanded text:
Hanc similitudinem de ficulnea dicitur Dominus docuisse in Synagoga, ut intimetur ad ipsam Synagogam pertinuisse parabolam. Quod enim fructum quaerit in ficulnea nec invenit, sig