comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contra auctorem se eleuat:
ipsa se sua eleuatione. con¬
fundat. Unde & subditur.
Quis restitit ei & pacem ha¬
buit: Qui enim cuncta
mirabilit̾ creat: ipse ut cre¬
ata sibimet conueniant. or¬
dinat. In qͦ gͦ conditori resi
stitur. pacis conuentio dissi¬
patur: quia ordinata ẽẽ ne¬
queunt: que suꝑni mode¬
raminis dispositionẽ ꝑdunt.
Que enim subiecta deo ĩ tran¬
quillitate ꝑsisterent: ipsa se
sibimet dimissa confundunt:
quia in se pacem non inueni¬
unt: cui uenienti desuꝑ in
auctore contradicunt. Sic
summus ille angłicus sp̃c. qͥ
subiec̾tus deo in culmine sta¬
re potuisset. semet ipm repul¬
sus patitur: quia ꝑ nature
sue inquietudinem. foras ua¬
gatur. Sic pͥmus humani
generis parens. quia aucto¬
ris p̾cepto restitit : carnis ꝓ¬
tinus contumeliam sensit.
Et quia subesse conditori ꝑ
obedientiam noluit: sub se
qui restitit ei & pacem ha¬
buit: quia ꝑuersa mens. un¬
de se contra auctorem erigit:

Expanded text:
contra auctorem se elevat, contra auctorem se elevat, ipsa se sua elatione confundat. Unde et subdiQuis resistit ei, et pacem habuit? - Qui enim cuncta mirabiliter creat, ipse ut creata sibimet conveniant, ordinat. In quo ergo Costitur, pacis conventio dissipatur, quia ordinata esse nequeunt, quae superni moderaminis dispositionem perdunt. Quae enim subjecta Deo in tranquillitate persisterent, ipsa se sibimet dimissa confundunt, quia in se pacem 290 non inveniunt, cui venienti desuper in auctore contradicunt. Sic summus ille angelicus spiritus, qui subjectus Deo in culmine stare potuisset, semetipsum repulsus patitur, quia per naturae suae inquietudinem foras vagatur. Sic primus humani generis parens, quia auctoris praecepto restitit, carnis protinus contumeliam sensit; et quia subesse conditori per obedientiam noluit, sub semQuis restitit ei, et pacem habuit? quia perversa mens unde se contra auctorem erigit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ mille respondere non possu¬
mus: quia cum de bone uite
ꝑfectione extollimur ⁊ hanc
nos nec inchoasse monstramꝰ.
S tunc de nr̃a infirmitate
concutimur : si qua sit inmen¬
sa potentia udicis. conside¬
rando pensamus. Unde & sub¬
si ad conditorem sapientium.
sapientem dicimus : quem
ip̃am esse sapientiam scimꝰ:
Et quid mirum. qd fortem
ẽẽ memorat : quem hanc ip¬
sam eẽ fortitudinem nullus
ignorat: S sc̃s uir. duob
uerbis in laude auc̾toris ꝓ¬
latis. aliquid nob̃ intimat:
unde nos ad cognitionem
nr̃am. trepidos reducat. Sa¬
piens quippe d̾s dicitur: qͥa
occulta nr̃a subtilit̾ agnoscit.
& ẽẽ fortis adiungitur. qͥa
ualent̾ cognita ꝑcutit. Nec
falli gͦ a nob̃ quia sapiẽns:
nec uitari quia fortis est ua¬
let. Nunc ut sapiens. om̃ia
inuisibilis aspicie: tunc ut for¬
tis. sine ullo obstaculo. quos
reprobat punit. Qui hoc
quoq hic forti sapientia or¬
dinat: ut humana mens. cũ

Expanded text:
pro mille respondere non possupro mille respondere non possumus, quia cum de bonae vitae perfectione extollimur, hanc nos nec inchoasse monstramus. Sed tunc de nostra infirmitate verius concutimur, si quam sit immensa potentia judicis, considerando pensamus. Unde et subsi conditorem sapientium, sapientem dicimus, quem ipsam esse sapientiam scimus? Et quid mirum quod fortem esse memorat, quem hanc ipsam esse fortitudinem nullus ignorat? Sed sanctus vir duobus verbis in laudem auctoris prolatis, aliquid nobis intimat, unde nos ad cognitionem nostram trepidos reducat. Sapiens quippe Deus dicitur, quia occulta nostra subtiliter agnoscit; et esse fortis adjungitur, quia valenter cognita percutit. Nec falli ergo a nobis, quia sapiens; nec vitari, quia fortis est, valet. Nunc ut sapiens omnia invisibilis aspicit, tunc ut fortis sine ullo obstaculo quos reprobat punit. Qui hoc quoque hic forti sapientia ordinat, ut humana mens cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta uniuersitas p̾scite
generationis exprimitur:
Hinc & ꝑ ioħem dicitur.
Et regnabunt cum eo mil¬
le annis. Quia uidelicet
regnum sc̃e eccłie: unuersi¬
tatis ꝑfectione solidatur.
Quia uͦ monas multipli¬
catus in denario ducitur.
tus. in millenarium tendi¬
tur: cum ab uno incipimꝰ
ut ad millenarium uenia¬
mus: quid hoc loco unius
appellatione. nisi bene uiuẽ¬
di mitium: Quid millena¬
rii numeri amplitudine:
nisi eiꝰdem bone uite ꝑfectio
designatur: Cum deo au¬
tem contendere est: non ei
tͥbueres. s sibi głam sue uͥ¬
tutis arrogare. S sc̃s uir
conspiciat quia qui summa
iam dona ꝑcipit. si de acceptis
extollitur. cuncta que accepe¬
rat amittit: & dicat. Si uo¬
luerit contendere cum eo. ñ
poterit respondere ei unum
ꝓ mille. Qui enim cum au¬
cdore contendit. unum ꝓ mil¬
le respondere non sufficit: qͥa
qui de ꝑfectione se erigit: ha¬
bere se bene uiuendi. nec mi¬
tium ostendit. Unum namq

Expanded text:
perfecta universitas praescitae perfecta universitas praescitae generationis exprimitur? Hinc et per Joannem dicitur: Et regnabunt cum eo mille annis , quia videlicet regnum sanctae Ecclesiae universitatis perfectione solidatur. Quia vero monas multiplicata in denarium ducitur, tus in millenarium tenditur, cum ab uno incipimus, ut ad millenarium veniamus, quid hoc loco unius appellatione, nisi bene vivendi initium, quid millenarii numeri amplitudine nisi ejusdem bonae vitae perfectio designatur? Cum Deo autem contendere est non ei tribuere, sed sibi gloriam suae virtutis arrogare. Sed sanctus conspiciat quia et qui summa jam dona percepit, si de acceptis extollitur, cuncta quae acceperat amittit, et dicat: Si voluerit contendere cum eo, non poterit respondere ei unum pro mille. Qui enim cum auctore contendit, unum pro mille respondere non sufficit, quia qui de perfectione se erigit, habere se bene vivendi nec initium ostendit. Unum namque
Abbreviated transcription (Latin):
pͥe defensionis calcat: atq
audita protinus approbat
deo suppositus iustitiam ꝑci¬
pit: compositus amittit : qͥa
quisquis se auctori bonoꝵ cõ¬
parat: bono se quod acceꝑat
pͥuat. Qui enim accepta bo¬
na sibi arrogat: suis contra
deum donis pugnat. Unde
gͦ despec̾tus erigitur: dignũ
est ut erecꝰtus inde destruat᷑.
Sc̃s autem uir. quia omne
uirtutis nr̃e meritum esse
uitium conspicit. si ab inter¬
no arbitre districte iudicet᷑:
recte subiungit. Si uolu̾it
contendere cum eo: non po¬
terit respondere ei. unum ꝓ
mille. In scriptura sacra mil
lenarius numerus ꝓ uniu̾¬
sitate solet intelligi. Hinc
etenim psalmista ait. uerbi
quod mandauit inmille ge¬
nerationes: cum profecto
constet. quod ab ipso mun¬
di exordio. usq ad redemp¬
toris aduentum: ꝑ eugłistã
non ampliꝰ quam septua¬
ginta septem ꝓgemes. nu¬
merentur. Quid gͦ in mil¬
lenario numero : nisi ad
ꝓferendam nouam sobolem.

Expanded text:
priae defensionis calcat, atque priae defensionis calcat, atque audita protinus approbat,Deo suppositus justitiam percipit, compositus amittit, quia quisquis se auctori bonorum comparat, bono se quod acceperat privat. Qui enim accepta bona sibi arrogat, suis contra Deum donis pugnat. Unde ergo despectus erigitur, dignum est ut erectus inde destruatur. Sanctus autem vir, quia omne virtutis nostrae meritum esse vitium conspicit, si ab interno arbitro districte judicetur, recte subjungit: CAPUTcontendere cum eo, non poterit ei respondere unum pro mille. - In Scriptlenarius numerus pro universitate solet intelligi. Hinc etenim Psalmista ait: Verbi quod mandavit in mille generationes ; cum profecto constet, quod ab ipso mundi exordio usque ad Redemptoris adventum, per evangelistam non amplius quam septuaginta et septem propagines numerentur . Quid ergo in millenario numero, nisi ad proferendam novam sobolem
Abbreviated transcription (Latin):
SE
men¬
tes
si se¬
mel
ad
studium contrarietatis erupe¬
rint: siue prauum seu rectũ
quid a contradicentib audi¬
ant. adu̾sis hoc responsionib
impugnant : quia cum ꝑso¬
na ꝑ contrarietatem displi¬
cet: nec recta que ꝓtulerit.
placent. Contra bonoꝵ cor¬
da. quib i odium ñ uenit
dicant: ut que recte dicunt᷑.
assumant. Discernendis qͥppe
contradicentium sensib. eqͥs¬
simi arbitres resident: & sic
male prolata respuunt : ut
tamen approbent. que ex ue¬
ritate cognoscunt. Solet
namq inter spinarum mul¬
ntudinem: etiam frugis se¬
mine. spica succrescere. Cau¬
ta gͦ manu oꝑantis agendũ
est: ut dum spina tollitur.
spica nutriatur : quatinus
qui studet eradicare quod
pungit: nouerit seruare qd̾
reficit. Unde & beatus iob.
quia baldach suites. recte
ꝑ inquisitionem dixerat.
Iumquid d̾s supplantat iu¬
in hẏpochritas robusta que
protulerat : bene hec & con¬
tra prauos generalit̾ prola¬
ta conspictens. studium pro¬

Expanded text:
sae mentes si semel ad studium contrarietatis eruperint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum persona per contrarietatem displicet, nec recta quae protulerit placent. At contra bonorum corda, quibus in odium non venit dicant, ut recta quae dicuntur assumant. Discernendis quippe contradicentium sensibus aequissimi arbitri resident, et sic male prolata respuunt, ut tamen approbent quae ex veritate cognoscunt. Solet namque inter spinarum multitudinem, etiam de frugis semine spica succrescere. Cauta ergo manu operantis agendum est, ut dum spina tollitur, spica nutriatur, quatenus qui studet eradicare quod pungit, noverit servare quod reficit. Unde et beatus Job, quia Baldad Suhites recte per inquisitionem dixerat: Nunquid Deus supplantat juin hypocritas robustaque protulerat, bene haec et contra pravos generaliter prolata conspiciens, studium pro
Abbreviated transcription (Latin):
Oiuine fortitudinis facta. tũc
uerius explemꝰ: cum hec nos
explere ñ posse cognoscimus.
Tunc facundiꝰ loqͥmur: cum
ab his obstupescendo reticemꝰ.
Ad narranda qͥppe dĩ oꝑa. ha¬
bet defectus nr. qm sufficient᷑
exerat linguam suã: ut que
comp̾hendere idonee nͣ ualet:
hec idonee mutꝰ laudet. Inde
bene ꝑ psalmistam dicit᷑. Lau¬
date eum in potentatib eiꝰ:
laudate eũ scdm multitudinẽ
magnitudinis eiꝰ. Ille qͥppe do¬
minũ scd̾m magnitudinis mul¬
titudinẽ laudat: qͥ se succum¬
bere in eiꝰ laudis expletione
considerat. Dicat gͦ. Qui fa¬
cit magna & inscrutabilia:
& mirabilia quoꝵ nͣ ẽ nume¬
rus. Uidelicet magna uirtu¬
te: inscrutabilia ratione: in¬
numerabilia. multiplicitate.
Diuina gͦ oꝑa. que explere
dicendo non potuit: facundiꝰ
deficiendo defimuit. S ĩ con¬
sideratione rerũ. eur longe
extra nos ducimͦ. qͥ hoc ip̃m
quoq quod erga nos agitur.
ignoramus: Unde & apte sub¬

Expanded text:
ivinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus; tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec idonee mutus laudet. Unde bene per Psalmistam dicitur: Laudate eum in potentatibus ejus, laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus . Ille quippe Dominum secundum multitudinem magnitudinis ejus laudat, qui se succumbere in ejus laudis expletione considerat. Dicat ergo: Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus, videlicet magna virtute, inscrutabilia ratione, innumerabilia multiplicitate. Divina ergo opera, quae explere dicendo non potuit, facundius deficiendo definivit. Sed in consideratione rerum cur longe extra nos ducimur, qui hoc ipsum quoque quod erga nos agitur ignoramus? Unde et apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
natur : De quib ꝑ psalmi¬
stam dicitur. Celi enarrant
głam dei. Et ipsi gͥ celi: ip̃i
sol ẽẽ memorantur. Celi sci¬
licet. quia intercedendo ꝓ¬
tegunt: sol autem. quia pre¬
dicando uim luminis osten¬
dunt. Commota gͥ terra.
celi extensi sunt: quia cum
iudea ad uim ꝑsecutionis in
in cunctarum gentium cog
ꝑgitur: isti ubiq ꝑ grãm in
honore tenduntur. Angusti
quippe celi fuerant: cumuna
plebs. tot egͥgios predicatores
tenebat. Quis enim genti¬
nisi hunc udea ad nr̃am no¬
ticiam. ꝑsequendo transmi¬
sisset: Ecce iam qͥ flagellis
& contumeliis ab isrłitica ple¬
be repulsi sunt: ꝑ mundi fines
honorantur. Solus gͦ dñs ce¬
los tetendit: qui secreti mira
dispensatione consilii. p̾dica¬
tores suos unde ꝑmisit in u¬
na gente opprimi : fecit ĩ mũ¬
di cardines. inde dilatari.
ta mundo gentilitas. cum
culpas eiꝰ apłoꝵ lingua cor¬
ripuit: uerba uite libent̾ ac¬
cepit.Nam ꝓtinus in elati¬
onem contradictionis intu¬

Expanded text:
Psalmistam dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Ipsi igitur coeli, ipsi sol esse memorantur; coeli scilicet, quia intercedendo protegunt; sol autem, quia praedicando vim luminis ostendunt. Commota igitur terra, coeli extensi sunt, quia cum Judaea ad vim persecutionis infin cunctarum pergitur; isti ubique per gratiam in honore tenduntur. Angusti quippe coeli fuerant, cum una plebs tot egregios praedicatores tenebat. Quis enim gentinisi hunc Judaea ad nostram notitiam persequendo transmisisset. Ecce jam qui flagris et contumeliis ab Israelitica plebe repulsi sunt, per mundi fines ornantur. Solus ergo Dominus coelos extendit, qui secreti mira dispensatione consilii, praedicatores suos unde permisit in una gente opprimi, fecit in mundi cardines inde dilatari. ta mundo gentilitas, cum culpas ejus apostolorum lingua corripuit, verba vitae libenter accepit. Nam protinus in elatione contradictionis intu
Abbreviated transcription (Latin):
Magna quippe gła. aꝑti oꝑis:
s longe incomparabilis. oecul¬
te remunerationis. Quod gͦ ꝑ
beatum iob astroꝵ noĩe: hoc
salomonis uocib. ocłoꝵ appel¬
latione signatur. Et quod ꝑ
salomonem dicit᷑. absq eo qd
intrinsecus latet: hoc nobis be¬
atus iob intimat : cum austri
int̾iora commendat. S ecce
uir sc̃s ext̾iora mirans. int̾iora
considerans: aꝑta narrans. oc¬
culta penetrans : om̃e quod in¬
terius exteriusq agitur. dice̾
conatur. S oꝑa sũme mag¬
nitudinis : quando explicet.
lingua carnis: Unde apte mox
hec eadem oꝑa: meliꝰ deficien¬
do comp̾hendit dicens. Qui¬

Expanded text:
Magna quippe gloria aperti operis, Magna quippe gloria aperti operis, sed longe incomparabilis occultae remunerationis. Quod ergo per beatum Job astrorum nomine, hoc Salomonis vocibus oculorum appellatione signatur; et quod per Salomonem dicitur: Absque eo quod intrinsecus latet, hoc nobis beatus Job intimat, cum Austri interiora commendat. Sed ecce vir sanctus exteriora mirans, interiora considerans, aperta narrans, occulta penetrans, omne quod interius exteriusque agitur dicere conatur; sed opera summae magnitudinis quando explicet lingua carnis? Unde et apte mox haec eadem opera melius deficiendo comprehendit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
b. orionas misit : quod repletis
in tranqͥllitate doctorib. hya¬
das prebuit. S post hec ualde
est admirabile: quod sinum no¬
bis celestis patrie. quasi int̾iora
facie. de diuina dispensatiõe
cernitur: s longe illud & in
bene iterum sponsus:. in sponse
sue laudib dicit. Quam pul¬
chra es amica mea. quã pulcra:
ocłi tui columbaꝵ: absq eo
quod intͥnsecus latet. Pulcrã
narrat & pulchram replicat:
quia alia ei est pulchritudo
moꝵ. in qua nue cernitur:
atq alia pulchritudo p̾mioꝵ.
in qua tunc ꝑ conditoris sui
speciem subleuatur. Quiꝰ ui¬
delicet membra om̃s electi. qͥa
ad cuncta simpliciter incedũt :
eiꝰ ocłi columbarum uocant᷑.
Qui magna luce irradiant:
quia & signoꝵ miraculis cho¬
ruscant. S quantum ẽ om̃e
hoc miracłoꝵ qd uideri potest.
llud de int̾nis miracłm est mi¬
rabiliꝰ: quod uideri nc̃ ñ potest.
De quo illie apte subdit᷑. Absq
eo quod intrinsecus latet.

Expanded text:
bus, Orionas misit; quod, repletis bus, Orionas misit; quod, repletis in tranquillitate doctoribus, Hyadas praebuit; sed post haec valde est admirabile quod sinum nobis coelestis patriae quasi interiora facie de divina dispensatione cernitur, sed longe illud et inbene iterum sponsus in sponsae suae laudibus dicit: Quam pulchra es, amica mea, quam pulchra! oculi tui columbarum, absque eo quod intrinsecus latet . Pulchram narrat, et pulchram replicat, quia alia ei est pulchritudo morum in qua nunc cernitur, atque alia pulchritudo praemiorum in qua tunc per conditoris sui speciem sublevabitur. Cujus videlicet membra omnes electi, quia ad cuncta simpliciter incedunt, ejus oculi 297 columbarum vocantur, qui magna luce irradiant, quia et signorum miraculis coruscant. Sed quantum est omne hoc miraculum quod videri potest? Illud de internis miraculum est mirabilius quod videri nunc non potest. De quo illic apte subditur: Absque eo quod intrinsecus latet.
Abbreviated transcription (Latin):
quippe scõꝵ anime. & nunc
corꝑib exute: & post corꝑib
restitute ꝑueniunt: & quasi
astra in abditis occultantur.
bi ꝑ diem. quasi in meridiano
temꝑe. ardentiꝰ solis ignis ac¬
cenditur: quia conditoris cla¬
ritas mortalitatis nr̃e iam p̾s¬
sa caligine. & manifestiꝰ uide¬
tur : & uelud spere radius. ad
spatia altiora se eleuat: quia
de semet ipsa. nos ueritas sub¬
tilius illustrat. Ibi lumen inti¬
me contemplationis: sine int̾¬
ueniente cernitur umbra mu¬
tabilitatis. Ibi calor summi
luminis. sine ulla obscuritate
corꝑis: ibi inuisibiles angłoꝵ
chori. quasi astra in ablitis
emicant : que eo nunc ab ho¬
minib uideri neq̃unt: quo
fl̾ama ueri luminis. altius ꝑ¬
fundunt᷑. Ualde itaq mirum
est. qd missis apłis. dñs celos
tetendit: qd temꝑatis ꝑsecu¬
tionum tumorib. maris fluctꝰ
gradiens rep̾ssit: quod solidata
eccłia arcturum statuit: quod
roboratis contra adu̾sa martyri¬

Expanded text:
quippe sanctorum animae et nunc quippe sanctorum animae et nunc corporibus exutae et post corporibus restitutae perveniunt, et quasi astra in abditis occultantur. Ibi per diem, quasi in meridiano tempore, ardentius solis ignis accenditur, quia conditoris claritas, mortalitatis nostrae jam pressa caligine, manifestius videtur; et velut sphaerae radius ad spatia altiora se elevat, quia de semetipsa nos veritas subtilius illustrat. Ibi lumen intimae contemplationis sine interveniente cernitur umbra mutabilitatis; ibi calor summi luminis sine ulla obscuritate corporis; ibi invisibiles angelorum chori quasi astra in abditis emicant, quae eo nunc ab hominibus videri nequeunt, quo flamma veri luminis altius perfunduntur. Valde itaque mirum est quod, missis apostolis, Dominus coelos tetendit; quod, temperatis persecutionum tumoribus, maris fluctus gradiens repressit; quod solidata Ecclesia, Arcturum statuit; quod, roboratis contra adversa martyri
Abbreviated transcription (Latin):
sia laboris sui fructum recipiens.
ad uidenda suꝑne pat̾e intima
ꝑueniat: Unde & apte qͥa dix̃.
qui facit arcturum. & orionas.
& hẏadas: ꝓtinꝰ addidit. & in¬
teriora austri. Quid namq in
hoc loco austri noĩe: nisi feruor
sc̃i sp̃c designatur: Quo dum
repletꝰ quisq fuĩt: ad amorem
patͥe spiritalis ignescit. Unde
& sponsi uoce: in canticoꝵ can¬
ticis dicit᷑. Surge aquilo & ue¬
ni auster: ꝑfla ortum meum:
& fluant aromata illiꝰ. Austro
quippe ueniente. aquilo sur¬
gens recedet: cum aduentu scĩ
sp̃c. expulsus antiquus hostis.
qui in torpore mentem constͥn¬
xerat deserit. Atq ortũ spon¬
si auster ꝑflat. ut aromata de¬
fluant: quia nimirum dũ scãm
eccłiam donoꝵ suoꝵ uirtutib.
sp̃c ueritatis impleui̾ts: ab ea
longe lateq. odores boni oꝑis
spargit. Int̾iora gͦ austri sunt.
occulti illi angłoꝵ ordines. &
secretissimi patͥe celestis simis:
quos implet calor scĩ sp̃c. Illuc

Expanded text:
sia, laboris sui fructum recipiens, sia, laboris sui fructum recipiens, ad videnda supernae patriae intima perveniat? Unde apte, quia dixit, Qui facit Arcturum, et Orionas, et Hyadas, protinus addidit: Et interiora hoc loco austri nomine, nisi fervor sancti Spiritus designatur? Quo dum repletus quisque fuerit, ad amorem patriae spiritualis ignesc sponsa in Cantico canticorum dicit: Surge, aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluent aromata illius . Austro quippe veniente, Aquilo surgens recedit, cum adventu sancti Spiritus expulsus antiquus hostis, qui in torpore mentem constrinxerat, deserit. Atque hortum sponsi Auster perflat, ut aromata defluant, quia nimirum dum sanctam Ecclesiam donorum suorum virtutibus Spiritus veritatis impleverit, ab ea longe lateque odores boni operis spargit. Interiora ergo Austri sunt occulti illi angelorum ordines, et secretissimi patriae coelestis sinus, quos implet calor Spiritus sancti. Illuc
Abbreviated transcription (Latin):
quam diximꝰ. contrarium nõ
est. Doc̾tores enim. stellis ñ
inconuenient̃ exp̾ssi st̃: que a
litteris nom̃ trahunt. Sed
quamuis hẏades. ab eiꝰdem lit¬
tere uisione ñ discrepent. cer¬
tum tamen est. quia yetos
imber dicitur : & orte pluui¬
ptionis nr̃e ordinem contem¬
platus admiretur: atq ad mi¬
rans. exclamet dicens. Qui
extendit celos: & graditur su¬
ꝑ fluctus maris. Qui facit
arcturum. & oriona: & hya¬
das. Extensis etenim celis.
dñs formauit arcturũ: quia
in honorem deductis apłis. in
celesti conu̾satione fundauit
ecclesiam. Formato quoq ar¬
turo. fecit orionas: quia robo¬
rata fide uniu̾salis ecclesie
contra ꝓcellas mundi : edidit
martyres. Editis quoq orio¬
nib ꝓtulit hyadas: quia cõ¬
ualescentib contra aduersa
martyrib : ad infundendam
ariditatem humanoꝵ cordi¬
um. doc̾trinam contulit ma¬
gistroꝵ. Isti itaq sunt astroꝵ
spiritalium ordines: qͥ dum
suminis uirtutib eminent.

Expanded text:
quam diximus contrarium non quam diximus contrarium non est. Doctores enim his stellis non inconvenienter expressi sunt quae a litteris nomen tquamvis Hyades ab ejusdem litterae visione non discrepent, certum tamen est, quia Hyetos imber dicitur, et ortae pluviptionis nostrae ordinem contemplatus admiretur, atque admirans exclamet, dicens: Qui extendit coelos solus, et graditur super fluctus maris; qui facit Arcturum, et Orionas, et Hyadas. Extensis etenim coelis, Dominus formavit Arcturum, quia, in honorem deductis apostolis, in coelesti conversatione fundavit Ecclesiam. Formato quoque Arcturo, fecit 296 Orionas, quia, roborata fide universalis Ecclesiae, contra procellas mundi edidit martyres. Editis quoque Orionibus, protulit Hyadas, quia, convalescentibus contra adversa martyribus, ad infundendam ariditatem humanorum cordium doctrinam contulit magistrorum. Isti itaque sunt astrorum spiritalium ordines, qui, dum summis virtutibus eminent,
Abbreviated transcription (Latin):
gem boni oꝑis reddimꝰ. dũ
ꝑ sacre eruditionis flammam.
in corde clarius ardemꝰ: dũq
ꝑ eos. dieb singłis. magis
magisq scientia celestis osten¬
ditur. quasi interni nobis
luminis. u̾num tempꝰ aꝑit᷑:
ut nouus sol nr̃is mentib ru¬
tilet: & eoꝵ u̾bis nob̾ cogni¬
cet. Urgente etenim mundi
fine. suꝑna scientia ꝓficit: &
largus cum temꝑe excrescit.
Hinc namq ꝑ danielem dicit᷑.
Pertransibt̃ plurimi. & mul¬
tiplex erit scientia. Hinc ioħi
in pͥori parte reuelationis. an¬
głs dicit. Signa que locuta
sunt septem tonitrua. Cui
tamen in eiꝰdem reuelationis
t̾mino p̾cipit dicens. Ne sig¬
na ueris uerba ꝓpħie lib̾ huiꝰ.
Pars qͥppe reuelationis anteri¬
or signari precipit᷑. t̾minus ꝓ¬
hibetur: quia quicquid in scẽ
eccłie initus latuit: finis coti¬
die ostendit. Nonnulli uͦ a gre¬
ca littera que y dicitur: hy¬
adas nuncupari arbitrantur.
Quod si ita est: significationi

Expanded text:
ges boni operis reddimus, dum ges boni operis reddimus, dum per sacrae eruditionis flammam in corde clarius ardemus. Dumque per eos diebus singulis magis magisque scientia coelestis ostenditur, quasi interni nobis luminis vernum tempus aperitur; ut novus sol nostris mentibus rutilet, et eorum verbis nobis cognicet. Urgente etenim mundi fine, superna scientia proficit, et largius cum tempore excrescit. Hinc namque per Danielem dicitur: Pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia . Hinc Joanni in priori parte revelationis angelus dicit: Signa quae locuta sunt septem tonitrua . Cui tamen in ejusdem revelationis termino praecipit, dicens: Ne signaveris verba prophetiae libri hujus . Pars quippe revelationis anterior signari praecipitur, terminus prohibetur, quia quidquid in sanctae Ecclesiae initiis latuit, finis quotidie ostendit. Nonnulli vero a Graeca littera quae y dicitur Hyadas nuncupatas arbitrantur. Quod si ita est, significationi
Abbreviated transcription (Latin):
sol ueritatis calet. Qͥ remo¬
ta tempestate ꝑsecutionis.
expletis noctib longis infide¬
adum nuncupatione signã¬
tur. Greco qͥppe eloqͥo. hye¬
tus pluuia uocat᷑. Et hya¬
des nomen a pluuns accepe¬
runt: quia orte. ꝓculdubio
imbres ferunt. Bene gͦ hẏa¬
dum appellatione expressi sũt :¬
qui ad statum uniuersalis
eccłie. quasi in celi faciem de¬
duc̾ti: suꝑ arentem t̾ram hu¬
mani pectoris. scẽ p̾dicatiõĩs
imbres fudert̃. Si enim pre¬
dicationis sermo pluuia nõ
eẽt: moyses minime dixisset.
expec̾tetur sicut pluuia elo¬
quium meum : nequaquam
ꝑ ẏsaiam ueritas diceret:
rem prohibite sunt stelle plu¬
uiarum. Dum gͦ hyades cũ
pluuus ueniunt. ad celi spa¬
tia altiora sol ducit᷑: quia
apparente doctoꝵ scientia.
dum mens nr̃a imbre predi¬
cationis infunditur : fidei
calor augetur. Et ꝑfusa
terra. ad fructum ꝓficit:
cum lumen ethereus ignis¬
emittit. Et quia ub̾ius fru¬

Expanded text:
sol veritatis calet. Qui, remosol veritatis calet. Qui, remota tempestate persecutionis, expletis noctibus longae infideadum nuncupatione signantur. Graeco quippe eloquio ὑετὸς pluvia vocatur, et Hyades nomen a pluviis acceperunt, quia ortae procul dubio imbres ferunt. Bene ergo Hyadum appellatione expressi sunt qui, ad statum universalis Ecclesiae quasi in coeli faciem deducti, super arentem terram humani pectoris sanctae praedicationis imbres fuderunt. Si enim praedicationis sermo pluvia non esset, Moyses minime dixisset: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum ; nequaquam per Isaiam Veritas diceret: rem prohibitae sunt stellae pluviarum . Dum ergo Hyades cum pluviis veniunt, ad coeli spatia altiora sol ducitur, quia, adum mens nostra imbre praedicationis infunditur, fidei calor augetur. Et perfusa terra ad fructum proficit, cum lumen aetheris ignescit, quia uberius fru
Abbreviated transcription (Latin):
parente illoꝵ fortitudine do¬
luit: in eoꝵ necem non solũ
iracundos ac turbidos: sed
etiam placidos erexit. Ex
orionib itaq. hiemps inhor¬
ruit: quia clarescente scõꝵ
fidelium. ad tempestatem
se ꝑsecutionis excitauit. Ori¬
ones gͦ celum edidit: cum
scã eccłia martyres misit.
Qui dum loqui recta rudi¬
b ausi sunt: omne pondus
ex frigoris adu̾sitate. ꝑtule¬
runt. Bene autem protinꝰ
hẏadas subdit: que iuue¬
nescente uerno. ad celi faci¬
em prodeunt : & cum sol
iam caloris sui ures exerit.
ostenduntur. Illiꝰ quippe sig¬
ni mitiis inherent. quod sa¬
pientes scłi taurum uocant.
Ex quo augeri sol incipit:
atq ad extendenda diei spa¬
cia feruentior exurgit. Qi
itaq post orionas. hẏadum
noĩe : nisi doctores sce ecclesie
designantur: Qui subdu¬
ctis martẏrib. eo iam tem¬
pore ad mundi notitiam ue¬
nerunt : quo fides clarius elu¬
cet: & repressa infidelitatis
hieme. altius ꝑ corda fideliũ

Expanded text:
parente illorum fortitudine, doparente illorum fortitudine, doluit, in eorum necem non solum iracundos ac turbidos, sed etiam placidos erexit. Ex Orionibus itaque hiems inhorruit, quia clarescente sanctofidelium ad tempestatem persecutionis excitata est. Oriones ergo coelum edidit, cum sancta Ecclesia martyres misit. Qui dum loqui recta rudibus ausi sunt, omnino pondus ex frigoris adversitate pertulerunt. BenHyadas subdit, quae juvenescente verno ad coeli faciem prodeunt, et cum jam sol caloris sui vires exerit ostenduntur. Illius quippe signi initiis inhaerent quod sapientes saeculi Taurum vocant, ex quo augeri sol incipit, 295 atque ad extendenda diei spatia ferventior exsurgit. Qui itaque post Orionas Hyadum nomine nisi doctores sanctae Ecclesiae designantur? Qui, subductis martyribus, eo jam tempore ad mundi notitiam venerunt quo fides clarius elucet, et, repressa infidelitatis hieme, altius per corda fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ uersatur. & numqm
mergitur: quia & sca eccłia.
ꝑsecutiones iniquoꝵ sine ces¬
satione tolerat: s tam̃ usq
ad mundi t̾minum. sine de¬
fec̾tu ꝑdurat. Sepe namq¬
eam reprobi. quia usq ad
int̾netionem ꝑsecuti sunt.
quasi hanc funditus extin¬
xisse credidert̃. S eo multi¬
pliciꝰ. ad statum sui ꝓuec̾tus
redit: quo inter manus ꝑse¬
quentium moriendo labo¬
rauit. Arc̾turꝰ gͦ dum uer¬
satur erigitur: quia tunc
sc̃a eccłia ualentius in ue¬
ritate reficitur: cum ar¬
dentius pro ueritate fati¬
gatur. Unde apte quoq
post arcturum protinus
orionas subdit. Oriones
quippe in ipso pondere tẽ¬
poris hiemalis oriuntur:
suoq ortu. tempestates ex¬
citant : & maria terrasq
conturbant. Quid gͥ pꝰt
arturum ꝑ oriones ⁊ nisi
martyres designantur:
stiasq passuri ad celi faciẽ
quasi in hieme uenerunt.
His etenim natis. mare t̾raq
turbata est: quia dum gen¬
tilitas mores suos destrui. ap¬

Expanded text:
semper versatur, et nunquam semper versatur, et nunquam mergitur; quia sancta Ecclesia persecutiones iniquorum sine cessatione tolerat, sed tamen usque ad mundi terminum, sine defectu perdurat. Saepe namque reprobi, qui usque ad internecionem eam persecuti sunt, quasi hanc funditus exstinxisse crediderunt, sed eo multipliciter ad statum sui perfectior rediit, quo inter manus persequentium moriendo laboravit. Arcturus ergo dum versatur, erigitur; quia tunc sancta Ecclesia valentius in virtute relicitur, cum ardentius pro veritate fatigatur. Unde apte quoque post Arcturum protinus Orion subdit; Oriones quippe in ipso pondere temporis hiemalis oriuntur, suoque ortu tempestates excitant, et maria terrasque perturbant. Quid igitur post Arcturum per Oriones, nisi martyres designantur? stias passuri ad coeli faciem, quasi in hieme venerunt. His etenim natis, mare terraque turbata est, quia dum gentilitas mores suos destrui, ap
Abbreviated transcription (Latin):
utuntur u̾bis carnalium:
quando ineffabilis. & creator
om̃ium sp̃c. ut adintellectũ
suum carnem ꝑtrahat ⁊: in
se ipso carnis sermontm for¬
mat : In scͥptura gͥ sacra dũ
nota astroꝵ nomina audimꝰ:
de quib astris sermo moiet᷑.
ut ex eoꝵ motib. ad spirita¬
lis intelligentie archana sur¬
gamus. Neq enim upcta lit¬
teram mirum aliquid dicit᷑.
quod d̾s arcturum. orionas.
& hẏadas fecit: de qͦ nimirũ
constat. quia omino in mun¬
do nͥl sit: quod ipse non fe
dñm dicit: ꝑ que signari
ꝓpͥe. ea que spiritalit̾ gerũ¬
tur. intelligit. Quid nãq
arcturi nomine. qui in celi
axe constitutus. septẽ stel¬
larum radiis fulget: nisi
eccłia uniu̾salis expͥmitur:
Que in ioh̾is apocalypsi. ꝑ
septem eccłias: septemq
çandelabra. figuratur.
Que dum dona in se sep¬
tiformis gr̃e sp̃c continet.
claritate summe uirtutis
irradiata. quasi ab axe ue¬
ritatis lucet. Pensandum
quoq est. quod arcturus

Expanded text:
utantur verbis carnalium, utantur verbis carnalium, quando ipse ineffabilis et creator omnium Spiritus, ut ad intellectum suum carnem pertrahat, in se ipso carnis sermonem format. In Scriptura igitur sacra, dum nota astrorum nomina audimus; de quibus astris sermo habeaturut ex eorum motibus, ad spiritualis intelligentiae arcana surgamus. Neque enim juxta litteram mirum aliquid dicitur, quod Deus Arcturum, et Oriona, et Hyadas fecit, de quo nimirum constat, quia omnino in mundo nihil sit, quod ipse non fecDominum dicit, per quae signari propriae ea quae spiritualiter geruntur, intelligit. Quid namque Arcturi nomine, qui in coeli axe constitutus septem stellarum radiis fulget, nisi Ecclesia universalis exprimitur, quae in Joannis Apocalypsi per septem Ecclesias, septemque candelabra figuratur? . Quae dum in se dona septiformis gratiae spiritus continet, claritate summae virtutis irradiata, quasi ab axe veritatis lucet. Pensandum quoque est, quod Arcturus
Abbreviated transcription (Latin):
Nequaquam sermo ueritatis
uanas hesyodi. arati. & cal¬
li maichi. fabulas sequit᷑:
ut arcturum nommans. ex¬
tremam stellarum septem.
caudam urse suspicetur :¬
& quasi orion gladium te¬
neat amator insanus. Hec
quippe astroꝵ noĩa: a culto¬
rib sapientie carnalis. in¬
uenta sunt. S scriptura
sacra. idcirco eisdem uocabu¬
lis utitur: ut res quas insi¬
nuare appetit: notitia usita¬
te appellationis. expͥmantur.
Nam si astra que uellet. ꝑ ig¬
nota nobis nomina diceret:
homo pro qͦ hec eadem scrip¬
tura facta est. nesciret ꝓcul
dubio quid audiret. Sic gͥm
fatuo eloquio. sapientes dei
sermonem trahunt. a sapien¬
tib scłi: sicut in eo pro utilita¬
te hominis. uocem in se huma¬
ne passionis. ipse conditor om¬
nium sumit ds. ut in delicet
dicat. penitet me fecisse hõiẽ
suꝑ t̾ram: cum profecto con¬
stet. quia is qui cuncta prius¬
quam ueniant conspicit: ne¬
quaquam aliquid fecerit aqͦ
penitendo resipiscat. Quid
gͦ mirum. si spiritales uiri

Expanded text:
Nequaquam sermo veritatis vanas Hesiodi, Arati, et Callimachi fabulas sequitur, ut Arcturum nominans, extremam stellarum septem, caudam ursae suspicetur, et quasi Orion gladium teneat, amator insanus. Haec quippe astrorum nomina a cultoribus sapientiae carnalis inventa sunt. Sed Scriptura sacra idcirco eisdem vocabulis utitur, ut res, quas insinuare appetit, notitia usitatae appellationis exprimantur. Nam si astra, quae vellet, per ignorata nobis nomina diceret; homo pro quo haec eadem Scriptura facta est, nesciret procul dubio, quid audiret. Sic igitur in sacro eloquio sapientes Dei sermonem trahunt a sapientibus saeculi; sicut in eo pro utilitate hominis vocem in se humanae passionis ipse conditor omnium sumit Deus; ut videlicet, dicat: Poenitet enim me fecisse homines super terram ; cum profecto constet, quia is, qui cuncta priusquam veniant, conspicit, nequaquam postquam aliquid fecerit, poenitendo resipiscit. Quid ergo mirum, si spirituales viri
Abbreviated transcription (Latin):
miraculis & humilitate. frã¬
guntur. S dum mare se¬
uit. dum ꝑ insanie sue fluctꝰ
erigitur: quia tamen uirtu¬
tis intime ostensione calcat᷑.
sc̃a eccłia proficit : atq ad
statum sui ordinis. ꝑ tempoꝵ
increm̃ta consurgit. Unde &

Expanded text:
miraculis et humilitate franmiraculis et humilitate franguntur. Sed dum mare saevit, dum per insaniae suae fluctus erigiturtis intimae ostensione calcatur, sancta Ecclesia proficit, atque ad statum sui ordinis per temporum incrementa consurgit. Revera
Abbreviated transcription (Latin):
suit: quot suꝑbis ꝑsecutorib
miracula ostendit. Unde be¬
ne rursum ꝑ psalmistam di¬
citur. Mirabiles elationes
maris: mirabilis in excelsis
dñs. Quia contra electoꝵ
uitam. ad ꝑsecutionis un¬
das. mundus se mirabiliter
extulit: s has suꝑnoꝵ con¬
ditor. subleuata uirtute p̾¬
dicantium. mirabiliꝰ strauit.
Mmistros etenim suos. plus
ostendit posse ꝑ miracula: qͣm
potestates terrene tumuert᷑
ꝑ iram. Quod bene etiam
ꝑhieremiam dñs. exteriora
narrans.interiora denunti¬
ans: dicit. Posui harenã
t̾minum mari: p̾ceptum sẽ¬
pit̾num. quod non p̾teribit.
Et commouebuntur & non
poterunt: & intumescent
fluctus eiꝰ. & ñ transibͣt illũ.
Harenam quippe dñs ma¬
ri t̾minum posuit: quia ad
frangendam mundi głam
abiectos & pauꝑes elegit.
Cuiꝰ nimirum maris fiuetꝰ
intumescunt: cum potestates
scłi. ad motionem ꝑsecutioĩs
exiliunt. S transire arenã
nequeunt: quia despectoꝵ

Expanded text:
suit, quot superbis persecutoribus suit, quot superbis persecutoribus miracula ostendit. Unde bene rursum per Psalmistam dicitur: Mirabiles elationes maris, mirabilis in altis Dominus . Quia cum contra electorum vitam ad persecutionis undas mundus se mirabextulit, sed has supernorum conditor sublevata virtute praedicantium mirabilius stravit; ministros etenim suos plus ostendit posse per miracula, quam potestates terrenae tumuerant per iram. Quod bene etiam per Jeremiam Dominus exteriora narrans, interiora denuntians, dicit: Posui arenam terminum mari, praeceptum sempiternum quod non praeteribit; et commovebuntur, et non poterunt, et intumescent fluctus ejus, et non transibunt illum . Arenam quippe Dominus mari terminum posuit, quia ad frangendam mundi gloriam abjectos et pauperes elegit. Cujus nimirum maris fluctus intumescunt, cum potestates saeculi ad commotionem persecutionis exsiliunt. Sed transire arenam nequeunt, quia despectorum
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enim maris nomine :¬
nisi in bonoꝵ necem seuiens.
mundi huius amaritudo sig¬
natur : De quo & ꝑ psalmi¬
stam dicitur. Congregans
quasi in utre aquas maris.
Aquas etenim maris. quasi
in utre dñs cong̾gat: cum
miro moderamine cuncta
disponens. in suis clausas
cordib carnalium minas
frenat. Suꝑ fluctus gͦ ma¬
ris dñs graditur: quia cũ
se procelle ꝑsecutiomis eri¬
gunt s: miraculoꝵ eiꝰ obstu¬
pefactione frangunt᷑. Qui
enim tumores humane ue¬
sanie mitigat: quasi erectas
in cumulo undas calcat.
Lam cum morem suum gen¬
tilitas destrui. noue conuer
sationis predicatione conspi¬
ceret: cum mundi huiꝰ diui¬
tes. elationi sue contraire
facta pauꝑm : cum sapien¬
tes scłi. adu̾sari sibi imꝑito¬
rum uerba pensarent: in ꝑ¬
secutionis tempestatem tu¬
muerunt. S qui u̾boꝵ ad¬
u̾sitate commoti. ad ꝑsecu¬
tionis procellas insiliunt:
signoꝵ ut diximus ad mira
tione temꝑantur. Tot gͦ ĩ
his fluctib dñs gressus p̾o¬

Expanded text:
Quid enim maris nomine nisi in bonorum nece saeviens mundi hujus amaritudo signatur? De quo et per Psalmistam dicitur: Congregans quasi in utre aquas maris . Aquas etenim maris quasi in utre Dom nus congregat cum, miro moderamine cuncta disponens, in suis clausas cordibus cfrenat. Super fluctus ergo maris Dominus graditur, quia cum se procellae persecutionis erigunt, miraculorum ejus obstupefactione franguntur. Qui enim tumores humanae vesaniae mitigat, quasi erectus in tumulo undam calcat. Nam cum morem suum gentilitsationis praedicatione conspiceret; cum mundi hujus divites elationi suae contraire facta pauperum; cum sapientes saeculi adversari sibi imperitorum verba pensarent, in persecutionis tempestatem tumuerunt. Sed qui verborum adversitate commoti, ad persecutionis procellas insiliunt, signorum, ut dtione temperantur. Tot ergo in his fluctibus Dominus gressus po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto despec̾tum metuit. Qui¬
semꝑ ad luchra inhiat: semꝑ
uidelicet dampna formidat.
Quiꝰ enim ꝑceptione reficitur.
eiꝰ rei proculdubio. & amissiõe
sauciatur. Et quo obligatus
mutabilib ac ꝑituris inheret:
eo longe minfimis. ab arce se¬
curitatis iacet. At contra. qͥsqͥs
m solo et̾nitatis desiderio figit᷑:
nec prosꝑitate attollitur: nͥ
adu̾sitate quassatur. Dum mil
habet in mundo qđ appetat:
nichil est quod de mundo ꝑti¬
mescat. Hinc etenim salomon
ait. Non contͥstabit iustum:
quicquid ei actiderit. Hinc
iterum dicit. Iustus quasi leo
confidens: absq terrore erit.
Bene itaq nunc dicit᷑. reqͥes¬
ces. & non erit qui te ext̾reat:
quia tanto quisq. a se plenius
pauorem qui ex mundo est a¬
bicit : quando in semet ipso
ueriꝰ. mundi concupiscentiam
uncit. Annon absq pauore

Expanded text:
profecto despectum metuit; profecto despectum metuit; semper ad lucra inhiat, semper videlicet damna formidat. Cujus enim perceptione reficitur, ejus rei procul dubio et amissione sauciatur; et quo obligatus mutabilibus ac perituris inhaeret, eo longe in infimis ab arce securitatis jacet. At contra quisquis in solo aeternitatis desiderio figitur, nec prosperitate attollitur, nec adversitate quassatur; dum nil habet in mundo quod appetat, nihil est quod de mundo pertimescat. Hinc etenim Salomon ait: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc iterum dicit: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . Bene itaque nunc dicitur: Requiesces, et non erit qui te exterreat , quia tanto quisque a se plenius pavorem qui ex mundo est abjicit, quanto in semetipso verius mundi concupiscentiam vincit. An non 357 absque terrore
Abbreviated transcription (Latin):
summaui : fidem seruaui.
De reliquo reposita est mͥ co¬
rona iustitie: quam reddet
Quia enim contra mala tͣn¬
seuntia. sine defectu certaue¬
rat: de mansuris nimirũ gau¬
gimus. ꝑ quanta peccamus.
S. si reducto considerationis
ocło. a sinu cordis. terrene co¬
gitatioms agger excutitur:
quicquid in mente latebat. in¬
uenitur. Unde scĩ uiri. animoꝵ
latebras ꝑscrutari ñ desinunt.
sese subtiliter indagantes. t̾re¬
narum rerum curam subici¬
unt : & effossis plene cogitati¬
onib. cum nullo se reatu cri¬
minis. morderi dep̾hendunt:
uelut in stratu cordis. apud se
securi requiescunt. Latere qͦq
ab huiꝰ mundi ac̾tib appetũt:
semꝑ sua considerant : & cũ
loco regiminis. minime con¬
stringuntur: iudicare que a¬
liena sunt. recusant. Effossi
gͦ. securi dormiunt: qͥ dũ sua
intima uigilanter penetrant :
a laboriosis se huiꝰ mundi o¬
nerib. sub qͥetis otio occultãt.¬
esces: & non erit qui te ext̾reat.
Quisquis p̾sentem głam q̃rit.

Expanded text:
idem servavi; de reliquo reposita mihi est corona justitiae, quam reddet Quia enim contra mala transeuntia sine defectu certaverat, de mansuris nimirum gaugimus per quanta peccamus; sed si, reducto considerationis oculo, a sinu cordis terrenae cogitationis agger excutitur, quidquid in mente latebat invenitur. Unde sancti viri animorum latebras perscrutari non desinunt, sese subtiliter indagantes, terrenarum rerum curas abjiciunt, et, effossis plene cogitationibus, cum nullo se reatu criminis morderi deprehendunt, velut in strato cordis apud se securi requiescunt. Latere quoque ab hujus mundi actibus appetunt, semper sua considerant, et cum loro regiminis minime constringuntur, judicare quae aliena sunt recusant. Effossi ergo securi dormiunt, quia dum sua intima vigilanter penetrant, a laboriosis se huneribus sub quietis otio occultantiesces, et non erit qui te exterreat. - Quisquis praesentem gloriam quaerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ex ordine transact̾a narrare.
dicens. Neq idolatre effici¬
amini. sicut quidam: quẽ ad¬
modum scͥptum est. Sedit
pplis. manducare & bibere. &
surrexerunt ludere. Esus qͥp¬
pe potusq. ad lusum impulit:
lusus ad idolatriam transit:
quia si uanitas culpa. neqͣ¬
quam caute compescitur: ab
iniquitate protinus. mens in¬
cauta deuoratur : salomone
attestante qui ait. Qui mo¬
dica sꝑnit: paulatim decidit.
Si enim curare parua negli¬
gimus: insensibiliter reducti.
audenter etiam maiora ꝑpe¬
tramus. Et notandum qd
non uideri: s considerari
iniquitas dicitur. Studio¬
sius quippe conspicimꝰ: que
consideramus. Ds̃ itaq ho¬
minum uanitatẽ nouit: ini¬
quitatem considerat: quia
nec minora delicta multa
deserit: & ad maiora feri¬
enda se grauius accendit.
Uanitas mentem obnubilat.
miquitas necat. Quia nimi¬
rum mens. amisso mox lu¬
mine. tanto se altius ꝑ tu¬
morem erigit: quantõ & mi¬
quitatis capta laqueis. a ue¬

Expanded text:
ex ordine transacta narrare, ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicut quidam eorum, quemadmodum scriptum est : Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Esus quippe potusque ad lusum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus mens incauta devoratur, Salomone attestante, qui ait: Qui modica spernit, paulatim decidit . Si enim curare parva negligimus, insensibiliter seducti, audenter etiam majora perpetramus. Et notandum quod non videri, sed considerari iniquitas dicitur. Studiosius quippe conspicimus quae consideramus. Deus itaque hominum vanitatem novit, iniquitatem considerat, quia nec minora delicta inulta deserit, et ad majora ferienda sese intentius accingit.vanitas mentem obnubilat, iniquitas caecat. Quae nimirum mens, amisso mox lumine, tanto se altius per tumorem erigit, quanto et iniquitatis capta laqueis a ve
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista non diceret. Quam¬
quam in imaginem di ambulet
homo: tamen uane conturba¬
bitur. Chesaurizet ⁊ ignorat.
cui congreget homo. Q muis
enim trinitatis imaginem.in.
natura seruemus: uanis tamen
delectationis motib ꝑturbati.
in conũsatione nr̃a delinqͥmꝰ :
ut modis nos semꝑ alt̾nantib.
cupido concutiat: metus fran¬
gat ⁊ letitia mulceat: dolor af¬
fugat. Ex uanitate gͦ. ut & su¬
ꝑius dictum est. ad iniqͥtatem
ducimur: cum pͥus ꝑ leuia de¬
licta defluimus ÷ ut usu cuncta
leuigante. nequaquam ptꝰ com¬
mittere etiam grauiora timeamꝰ.
Nam dum moderari lingua
otiosa u̾ba negligit: more mo¬
lite remissionis capta. audax
ad noxia prorumpit̾. Dum
gule incumbitur. ad leuita¬
tis protinꝰ insamam proditur:
cumq mens subigere delecta¬
tionem carius rennuit: ple¬
rumq ad ꝑfidie uoraginem
ruit. Unde bene paulus pleb̃
israłitice dampna conspiciens:
ut ĩminentia ab auditorib
mala compesceret : curauit

Expanded text:
Psalmista non diceret: QuanPsalmista non diceret: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur; thesaurizat, et ignorat cui congreget ea ; quia quamvis Trinitatis imaginem in natura servemus, vanis tamen delectationis motibus 349 perturbati, in conversatione nostra delinquimus; ut modis nos semper alternantibus cupido concutiat, metus frangat, laetitia mulceat, dolor affligat. Ex vanitate ergo, ut et superius dictum est, ad iniquitatem ducimur cum prius per levia delicta defluimus, ut, usu cuncta levigante, nequaquam post committere etiam graviora timeamus. Nam dum moderari lingua otiosa verba negligit, more inolitae remissionis capta, audax ad noxia prorumpit; dum gulae incumbitur, ad levitatis protinus insaniam proditur; cumque mens subigere delectationem carnis renuit, plerumque et ad perfidiae voraginem ruit. Unde bene Paulus plebis Israeliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit
Abbreviated transcription (Latin):
tas uanitas: non tam̃ omnis
uanitas. ẽẽ mniquitas solet. Ua¬
na namq agimus: quotiens
transitoria cogitamꝰ. Unde &
euanescere dicitur: quod re¬
pente ab intuentium oculis
aufertur. Hinc psalmista ait.
Uniu̾sa uanitas: om̃is homo
uiuendo ad int̾itum tendit.
recte quidem uanitas dicit᷑:
s nequaquam recte etiam mni¬
quitas appellatur: quia & si
de pena est culpe. quod deficit:
non tamen hoc ip̃m culpa est
quod a uita ꝑcurrit. Uana
sunt itaq que transeunt. Un¬
de & ꝑ salomonem dicitur.
quitas subinfertur: quia dũ
ꝑ quedam transitorie ducim̃:
in quibusdam noxie ligamur.
Cumq mens incommutabi¬
litatis statum non tenet: a se¬
mer ipsa defluens. ad uitia
prorumpit. Uanitate gͦ ad ini¬
quitatem labitur: qͥ assueta
reb mutabilib. dum ex aluis ad
alia semꝑ impellitur: suborien¬
tib culpis inquinatur. Potest
gi. & iniquitatis nomine. reatꝰ
grauior demonstrari. Si enim a¬
liquando uanitas culpa ñ eẽt:

Expanded text:
itas, vanitas, non tamen omnis itas, vanitas, non tamen omnis vanitas esse iniquitas solet. Vana namque agimus quoties transitoria cogitamus. Unde et evanescere dicitur quod repente ab intuentium oculis aufertur. Hinc Psalmista ait: Universa vanitas omnis homo vivendo ad interitum tendit, recte quidem vanitas dicitur, sed nequaquam recte etiam iniquitas appellatur, quia etsi de poena est culpae quod deficit, non tamen hoc ipsum culpa est, quod a vita percurrit. Vana sunt itaque, quae transeunt. Unde et per Salomonem dicitur: quitas subinfertur, quia dum per quaedam transitoria ducimur, in quibusdam noxie ligamur; cumque mens incommutabilitatis statum non tenet, a semetipsa defluens, ad vitia prorumpit. Vanitate ergo ad iniquitatem labitur, quae assueta rebus mutabilibus, dum ex aliis ad alia semper impellitur, suborientibus culpis inquinatur.  Vet. gi, et iniquia is nomine reatus gravior demonstrari. Si enim aliquando vanitas culpa non esset,
Abbreviated transcription (Latin):
nia uel in unum coartauerit:
quis contradicet ei: Uel quis¬
dicere ei potest. cur ita facis:
Quia nimirũ diuinum uidi¬
cium. nec adu̾sitate ualet umn¬
minu. nec inquisitione cogno¬
sci: cum uel uirtutes quas tri¬
buerat. subtrabit: uel has om¬
nino non adimens. uitioꝵ con¬
cuti impugnatione ꝑmittit.
Sepe namq in elatione cor tol¬
litur: cum letis successib. in
uirtute roboratur. S dum
latentes motus audatie in co¬
gitatione. conditor conspicit.
se sibi hominem ostendendo
derelinquit: ut eiꝰ mens dere¬
licta quid sit inueniat: que
male in se secura gaudebat.
Unde cum subuerti om̃ia. uel
in unum coartari dicerentur:
protinus additur. Ipse enim¬
considerat: Ac si premissa pa¬
tefaciendo. subiungeret di¬
cens. Quia tolerando sue¬
crescere uitia conspicit: uidi¬
cando. dona confundit. Rec¬
tus uͦ in descriptione ordoser¬
uatur: cum pͥus nosci uanitas :¬
& post considerari iniquitas.
phibetur. Om̃is quippe iniqͥ¬

Expanded text:
nia uel in unum coarctauerit, nia uel in unum coarctauerit, quis contradicet ei, uel dicere ei potest: Cur ita facis? quia nimirum divinum judicium nec adversitate valet imminui, nec inquisitione cognosci, cum vel virtutes quas tribuerat subtrahit, vel has omnino non adimens, vitiorum concuti impugnatione permittit. Saepe namque in elationem cor tollitur cum laetis successibus in virtute roboratur, sed dum latentes motus audaciae in cogitatione conditor conspicit, se sibi hominem ostendendo derelinquit, ut ejus mens derelicta quid sit inveniat, quae male in se secura gaudebat. Unde cum subverti omnia, vel in unum coarctari, dicerentur, protinus additur: CAPUT XIcrimen. --Ac si praemissa patefaciendo subjungeret, dicens: Quia tolerando succrescere vitia conspicit, judicando dona confundit. Rectus vero in descriptione ordo servatur, cum prius nosci vanitas, et post considerari iniquitas perhibetur. Omnis quippe iniqu