comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ plus blandit᷑. iste plus uere cundat᷑. Ille parenti similior. hic utilior:
n illo imagniẽ meã uendo. inisto sp̃e meã ꝓdo. Memiserũ. Ninuenio qͥd fa¬
ciã non habeo qͥd eligã. Circũuallat me facies calamitatũ. erũpnarũ chorꝰ.
Feria hec rabnes. ẽ. eligere que tradas. Fere ipse cũpericulũ inminẽre. pre¬
lũ sibi sentunt. solent eligere qͦs liberent. ñ qͦs offerant. Q. uomodo gͦ dis-¬
cernã affectũ nature: qͥuomodo obliuiscar : quo mͦ exuã. patris m̃t̃e : quo¬
isi filii auetionẽ constituã : quo sermone pacis. carũ p̃tiũ. quib tͥdã ma¬
nib in seruitutẽ filiũ : q̃uib ocłis aspitiã serinentẽ: quib ocłis disceden¬
ti uale dicã qͣuib factũ excusẽ sermonib : fili. ego te ꝓmeo cibo uendi¬
di fimestior.ergo iãpauꝑis m̃sa. quãdiuitis Ille ad dicit alienos. ego meũ

Expanded text:
mihi plus blanditur, iste plus uerecundatur: ille parenti similior, hic utilior: mihi plus blanditur, iste plus uerecundatur: ille parenti similior, hic utilior: in illo imaginem meam uendo, in isto spem meam prodo. me miserum, non inuenio quid faciam, non habeo quid eligam. circumuallant me facies calamitatum, aerumnarum chorus. ferina haec rabies est eligere quem tradas. ferae ipsae cum periculum inminere proli ac sibi sentiunt, solent eligere quos liberent, non quos offerant. quomodo igitur discernam affectum naturae, quomodo obliuiscar, quomodo exuam patris mentem? quomodo filii auctionem constituam, quo sermone paciscar pretium, quibus tradam manibus in seruitutem filium, quibus oculis adspiciam seruientem, quibus osculis discedenti uale dicam, quibus factum excusem sermonibus? fili, ego te pro meo cibo uendidi. funestior ergo iam pauperis mensa quam diuitis. ille addicit alienos, ego meum
Abbreviated transcription (Latin):
urgebat adp̃ciũ. natura adofficiũ. cõmori filiis parata qua afiliis se¬
parari. Sepe gradũ ꝓtulit. sepe reuocauit. Uicit tam̃ necessitas
ñ uoluntas. ⁊ ipsa concessit pietas necessitat. Consideremꝰ minc pa¬
trie ñtas ꝓ cellas ex se estuantes. Q. ue deliberis inquit pͥuꝰ tͤdã :¬
quẽ in qͥt uendã pͥorẽ : Scio eñi. qđ nonsatis unuiꝰ p̃ciũ. ad pastũ: re¬
liqͦrũ. Hoc solũ fecunditas diues ad erupnã. Que offerã quẽ frum̃¬
ti auctionator libent̾ aspiciet : primogenitũ auferã : s pͥmꝰ me patrẽ
uocauit. Hicẽ. maior ex filiis. quẽ congrue honoro seniorẽ. Sed iumo¬
rẽ dabo: At istũ teneriore amore conplector. Illũ erubesco. huiꝰ
misereor. Illius gradũ suͦpiro. huiꝰ etatẽ. Ille iã sentit erũpnã. iste ig.¬
norat. Flectit me illiuꝰ dolor. huiꝰ inscientia. Ad alios me confer̃a. Iue

Expanded text:
urgebat ad pretium, natura ad officium. commori filiis paratus quam a filiis seurgebat ad pretium, natura ad officium. commori filiis paratus quam a filiis separari saepe gradum protulit, saepe reuocauit. uicit tamen necessitas, non uoluntas et ipsa concessit pietas necessitati. Consideremus nunc patriae mentis procellas exaesiuantis quem de liberis prius tra inquit \'uendam priorem? scio enim quod non satis est unius pretium ad pastum reliquorum. hoc solum fecunditas diues ad aerumnam! quem offeram? quem frumenti auctionator libenter aspiciet? primogenitum offeram. sed primus me patrem uocauit. hic est maior ex filiis, quem congrue honoro seniorem. sed iuniorem dabo. at istum teneriore amore conplector. illum erubesco, huius misereor: illius gradum suspiro, huius aetatem: ille iam sentit aerumnam. iste ignorat: flectit me illius dolor, huius inscientia. ad alios me conferam. ille
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigare. aut laqueis studet aues capere. diriguit. Iue ante ocłos
tuos. siqͥd forte displicuit uerberat᷑ ad mortẽ. atq: ipsas epulas fuso
eruore resꝑgit. Deniq diues erat. qͥsibi adm̃sã capitt ꝓpħe paupe¬
ris iussit ad ferri. Et aliud unde saltatͥ ei p̃miũ solueret ñ inuene¬
rat. Nisi ut pauperẽ iuberet occidi. Uidi ego pauperẽ duci. dũ co¬
geretur soluere qđ non habebat . a. tra̾i ad carcerẽ. qr uinũ de. eẽt
adm̃sã potentis. deducere in auctionẽ filios suos. ut adtẽpus penã
differre posset. Inuentũ forteͤ aliqũe. qͥ milla: necessitate subuemi¬
ret. Redit ad hospitiũ cũ suis pauꝑ: direpta expectans om̃ia. nichil
sibi ad cibũ relictũ. Ingemiscens filiorũ famẽ. dolens qđ eos ñ potius
ei qͥ possit pascere uendidisset. Redit ad consiliũ. uendendi sumi arbi¬
triũ: Conpugnabant tam̃ in opie. iniurie pat̾ne pietatis & gr̃e. Fames

Expanded text:
inuestigare aut laqueis studet aues captare, diriguit. ille ante oculos inuestigare aut laqueis studet aues captare, diriguit. ille ante oculos tuos, si quid forte displicuit, uerberatur ad mortem atque ipsas epulas fuso cruore respergit. denique diues erat, qui sibi ad mensam caput prophetae pauperis iussit adferri et aliud unde saltatrici praemium solueret non inuenerat nisi ut pauperem iuberet occidi. uidi ego pauperem duci, dum cogeretur soluere quod non habebat, trahi ad carcerem, quia uinum deeset ad mensam potentis, deducere in auctionem filios suos, ut ad tempus poenam differre posset. inuentum forte aliquem, qui in illa necessitate subueniret. redit ad hospitium cum suis pauper direpta spectans omnia, nihil sibi ad cibum relictum, ingemiscens filiorum famem, dolens quod eos non potius ei qui posset pascere uendidisset. redit ad consilium, uendendi sumit arbitrium. conpugnabant tamen inopiae iniuria et paternae pietatis gratiae, fames
Abbreviated transcription (Latin):
uixpossit. Comperi etiã ueri fide. si quando ouũ ẽet. ad positũ. que¬
ri qđ pulluscẽt. occisus. hoc idõ scribo. ut cognoscatis uindicẽ
eẽ dĩ iusticiã. q̃ laerimas pauperũ. ur̃o uliscat᷑ ieiunio. Qũa
religiosũ cẽt ieiunũ. si sũptũ comnuii tui deputares pauꝑi .:
tolerabilior iã ille diues. cunꝰ dem̃sa. ea q̃ cadebant pauꝑ latarꝰ
colligebat saturari cupiens. Sedetiã ipsius mensa multoꝵ pau¬
perũ constabat sanguine. & ipsius pocula multoꝵ qͦs ad laque¬
ũ cogebat. rorabant cruore. Quanti necant᷑ ut uob qđ de¬
leccet paretur funesta fames ura. funesta luxuriaest. Ille de sũmis
culminib ruit. ut srum̃tis ampla ur̃is receptacula p̃paret. Ille desub¬
limi cacumine alte arboris decidit. dũgenera explorat uuarũ qͥb
nepiscis m̃se tue desit aut ostrea. Ille brumali frigore. dũ lepores

Expanded text:
uix posset. comperi etiam ueri fide, si quando ei ouum esset adpositum, queuix posset. comperi etiam ueri fide, si quando ei ouum esset adpositum, queri quod pullus esset occisus. hoc ideo scribo, ut cognoscatis uindicem esse dei iustitiam, quae lacrimas pauperum uestro ulciscatur ieiunio. Quam religiosum esset ieiunium, si sumptum conuiuii tui deputares pauperibus! tolerabilior iam ille diues, cuius de mensa ea quae cadebant pauper Lazarus colligebat saturari cupiens, sed etiam ipsius mensa multorum pauperum constabat sanguine et ipsius pocula multorum quos ad laqueum coegerat rorabant cruorem. quanti necantur, ut uobis quod delectat paretur! funesta fames uestra, funesta luxuries. ille de summis culminibus ruit, ut frumentis ampla uestris receptacula praepararet. ille de sublimi cacumine altae arboris decidit, dum genera explorat uuarum, quasne piscis mensae tuae desit aut ostrea. ille brumali 20 frigore, dum lepores
Abbreviated transcription (Latin):
qͦutu̾ntur. uosautẽ nec ipsi utimini. nec alios uti sinitis. E rutts aurũ
demetalli uenis. ⁊ rursus absconditis quantorũ uit̾a in illo fodias auro.
cui illa iseruant᷑. cũ legferitis deauaro diuite. thesauros condit.&.
ignorat cui congregat eos: heres otiosus expectat. heres fastidio¬
sus increpat. qđ sero moriamini: O dit increm̃ta hereditatis. sue.
ad dãpna festinat. Q. uidgͥ miserius. quando nec apud illũ cui labo¬
ratis gram derelinqͥtis: ꝓpt̃ illũ ducitis me stã diẽ tolerats famĩe coa¬
tidianã. Mense ur̃e. diuine ñtaentes. ꝓpt̾ illũ diurna aderaas
ieninia. Noui ego diuitẽ in agrũ ꝓficis centẽ. panes breu̾oref unbe
delatos. numerare solere. ut ꝓnumero panis estimaret᷑: qͦt dies
inagro suturus ẽẽt. Nolebat obsignatũ aperire horreũ. neqͥt de
condito mimieretur. Panis unius diei deputabat᷑. qͥ tenacẽ satiare

Expanded text:
quo utantur, uos autem nec ipsi utimini nec alios uti sinitis. eruitis aurum quo utantur, uos autem nec ipsi utimini nec alios uti sinitis. eruitis aurum de metalli uenis et rursus absconditis. quantorum uitas in illo infoditis auro! cui illa seruantur, cum legeritis de - auaro diuite: thensauros condit et ignorat cui congregat eos? heres otiosus expectat, heres fastidiosus increpat quod sero moriamini. odit incrementa hereditatis suae, ad damna festinat. quid igitur miserius, quando nec apud illum cui laboratis gratiam derelinquitis? propter illum totis maestam diebus toleratis famem cottidiana mensae uestrae damna metuentes, propter illum diurna adornatis ieiunia. noui ego diuitem in agrum proficiscentem panes breuiores urbe delatos numerare solere, ut pro numero panis aestimaretur quot dies in agro futurus esset. nolebat obsignatum aperire horreum, ne quid de condito minueretur. panis unus diei deputabatur, qui tenacem satiare
Abbreviated transcription (Latin):
uerint Neaudiant uicinũ. iuxta se aliquid possidere Neaudiant
pauperẽ. sibi contͣ dicentẽ. Horũ s̃ anime. quib dicit ꝓpħa. Mulie¬
res diuites exurgite: Et ñ manducauit inqͥt pane suũ. qm̃ que rebat
alienũ. et cm̃ diuites alienũ magis panẽ. quã suũ manducant. qͥ rapeo
uiuunt. & rapinis sũptũ exercent suũ. aut certe ñ manducauit
pane suũ. uolensse morte multare. qđ ei aliqͥt negafetur. Cõpara
nunc affectũ pauꝑis. Nichil habet. & neuiare uoluntaruꝰ nͥ dõ
nescit. ieiunare nͥ exnecessitate ñ norit eripitis qͥdem pauꝑib u.
nu̾sa. auferas om̃ia. nichil relingͥts: Penãtam̃ pauꝑũ. uos potius
diutes sustinetis. Illi ieiunant siñ habeant. uos cũ habeas. a uob̾
igitur pͥus penã exigitis. qua pauꝑib in rogatis. Uosgͥ ur̃o affec¬
tu. lugetis misere paupertats erũpnas. et pauperes qͥdem ñ habent

Expanded text:
uerint, ne audiant uicinum iuxta se aliquid possidere. ne audiant uerint, ne audiant uicinum iuxta se aliquid possidere. ne audiant pauperem sibi contradicentem: horum sunt animae quibus dicit propheta: mulieres diuites, exsurgite. Et non manducauit inquit panem suum: quoniam quaerebat alienum; etenim diuites alienum magis panem quam suum manducant, qui rapto uiuunt et rapinis sumptum exercent suum. aut certe non manducauit panem suum uolens se morte multare, quod ei aliquid negaretur. compara nunc affectum pauperis. nihil habet et ieiunare uoluntarius nisi deo nescit, ieiunare nisi ex necessitate non nouit. eripitis quidem pauperibus uniuersa, aufertis omnia, nihil relinquitis, poenam tamen pauperum uos potius, diuites, sustinetis. illi ieiunant, si non habeant, uos, cum habetis. a uobis igitur prius poenam exigitis quam pauperibus inrogatis. uos igitur uestro affectu luitis miserae paupertatis aerumnas, et pauperes quidem non habent
Abbreviated transcription (Latin):
tibi hereditat̾ẽ patrũ meoꝵ. Quasi quendã contagionẽ sui pecuniã.
eẽ diuitis arbitͣt᷑. quasi dicat. Pecunia tua. tecũsit inꝑditionẽ. Ego
autẽ hereditatẽ patrũ meorũ. ñ possũ uendere. Habes qđ seqͣris di¬
ues. sicapias ut ñ uendas agrũ tuũ. ꝓ nocte meretricis. Nontrans¬
fundas iustuũ. ꝓsũptu cõmessationis. deliciarũq inpensis. Non ad¬
iudices domũ tuã alludũ. aliene hereditarie pietatis admittas. his
auditis turbatus. ẽ. auari sp̃s regis. & dor miuit in lecto suo. & ue¬
lauit faciẽ suã &. ñ manducauit panẽ suũ. Lugent duites. sinpo¬
tuerint aliena diripere. si suis pauꝑ ñcesserit facultatib. ũi meroris
tegere ñ poss. Dormire desiderant. uelant faciem suã. nequic quã
in orbe t̃̾rarũ alienũ uideant. neqͥcquã in hoc mundo ñ ẽẽ. sinĩ no¬

Expanded text:
tibi hereditatem patrum meorum. quasi quandam contagionem sui pecuniam tibi hereditatem patrum meorum. quasi quandam contagionem sui pecuniam esse diuitis arbitratur, quasi dicat: pecunia tua tecum sit in perditionem, ego autem hereditatem patrum meorum non possum uendere. habes quod sequaris, diues, si sapias, ut non uendas agrum tuum pro nocte meretricis, non transfundas ius tuum pro sumptu comissationis deliciarumque inpensis, non adiudices domum tuam ad ludum aleae, ne ius hereditariae pietatis amittas. his auditis turbatus est auari spiritus regis. et dormiuit in lecto suo et uelauit faciem suam et non manducauit panem suum. lugent diuites, si non potuerint aliena diripere; si suis pauper non cesserit facultatibus, uim maeroris tegere non possunt. dormire desiderant, uelant faciem suam, ne quicquam in orbe terrarum alienum uideant, ne quicquam in hoc mundo non esse suum no
Abbreviated transcription (Latin):
nib qͣntos alere popłos potest : Nũqͥd angłi diuisi celi spatia habent. ut
unt enĩ cohabitare hominib : & idõ excludunt uicinos. Sed suge¬
re ñ possũt qͥa cũ hos excluserint. alios rursus inueniunt. &. cũ
illos ꝓpulsauerint. ad aliorũ necesse. ẽ. eos uicinia ꝑuenire: go¬
li eñi. suꝑ t̃rã habitare ñ possunt. auisse auib ad sociat. Deniq in¬
gentis plerũq agminis uolatu. celũ obtexit᷑. Pecus: peccori adiun¬
gitur. piscis. piscib. Nec dãpnũ ducunt sed cõmereiũ uuendi con
pluriũ cõmitatu capessunt. Et qđ dã munim̃itũ. solatiũ frenquen¬
tioris societatis ad fectant. Solus tu o homo. consortẽ excludis : ĩnelũ¬
dis feras. instruis habitacula bestiarũ. destrius hominũ. inducis
mare. intͣpedia tua nec de sint belue. Producis fines terre. nepos¬
sis habere finianũ. Audiumꝰ uocẽ diuitis. aliena querentis. au¬
diamus uocẽ pauꝑis. ꝓpͥa uindicantis. Nonsiat inqͥt hoc adõ: ut dẽ

Expanded text:
nibus, quantos alere populos potest. numquid angeli diuisa caeli spatia habent, ut tu unt enim cohabitare hominibus et ideo excludunt uicinos; sed fugere non possunt, quia cum hos excluserint, alios rursus inueniunt et, cum illos propulsauerint, ad aliorum necesse est eos uiciniam peruenire; soli enim super terram habitare non possunt. aues se auibus adsociant, denique ingentis plerumque agminis uolatu caelum obtexitur, pecus pecori adiungitur, pisces piscibus, nec damnum ducunt, sed commercium uiuendi, cum plurimum comitatum capessunt et quoddam munimentum solacio frequentioris. societatis adfectant. solus tu, homo, consortem excludis, includis feras, struis habitacula bestiarum, destruis hominum, inducis mare intra praedia tua, ne desint beluae, producis fines terrae, ne possis habere finitimum. Audiuimus uocem diuitis aliena quaerentis, audiamus uocem pauperis propria uindicantis: non fiat inquit hoc a deo, ut dem
Abbreviated transcription (Latin):
dediuitb. Dormierunt somnũ suũ. & nichil inuener̃ om̃s uiri
diuitiarũ inmanib suis. hoc. ẽ. nichil inuener̃ oꝑib suis diuites.
qͥ nichil pauꝑi c̃tuler̃. Nullius iuuer̃ in opiã. Nichil ad ittilitatẽ su¬
ã ꝓficiens repperire potuer̃ Ipsũ nom̃ c̃sidera. Ditẽ dicunt gen¬
tiles. inferi p̃sulẽ arbitrũ moras. Ditẽ appellant & diuit̾ẽ. Q. đ
nͥ mortẽ diues inferre ñnouerit. cin regnũ demortuis. cui sedes

Expanded text:
t somnum suum et nihil inuenerunt omnes uiri diuitiarum in manibus suis, hoc est: nihil inuenerunt operibus suis diuites, qui nihil pauperi contulerunt. nullius iuuerunt inopiam, nihil ad utilitatem suam proficiens repperire potuerunt. ipsum nomen considera. Ditem dicunt gentiles inferi praesulem, arbitrum mortis. ditem appellant et diuitem, quod nisi mortem diues inferre non nouerit, cui regnum de mortuis, cui sedes
Abbreviated transcription (Latin):
de ur̃is etiã ⁊ ñ de eccłie codicibꝰ tolleretis. Eo eñi tẽpore qͦ impie imfidelitatis
auxentiꝰ mediolanensẽ eccłiã armis exercituq occupauerat. uł aualente
atq ursatio nutantibꝰ sacerdotibꝰ suis incursabat᷑ eccłia sirmiensis. falsum
hoc ⁊ sacrilegũ ur̃m ineccłiasticis codicibꝰ dep̃hensũ Et fortasse hoc etiã in
oriente fecistis. Et litteras qͥdẽ potiustis ab olere. s fidẽ ñ potuistis auferre.
Plus uos illa litura dãnabat. Neq eñi uos poteratis oblinire ueritatẽ. s illa
qͥ putatis eẽ delendũ. Utrũ uultis eligite. Inutroq uos laqueus ur̃e impi.¬
quidẽ inpectoribꝰ animisq ur̃is. Ceter̃. diuinũ ñ delet᷑ or aculũ. Nondelet

Expanded text:
de vestris, et non etiam de Ecclesiae codicibus tolleretis! Eo enim tempore quo impiae infidelitatis de vestris, et non etiam de Ecclesiae codicibus tolleretis! Eo enim tempore quo impiae infidelitatis Auxentius Mediolanensem 677 Ecclesiam armis exercituque occupaverat, vel a Valente atque Ursatio, nutantibus sacerdotibus suis, incursabatur Ecclesia Sirmiensis, falsum hoc, et sacrilegium vestrum in Ecclesiasticis codicibus deprehensum est. Et fortasse hoc etiam in Oriente fecistis. 60. Et litteras quidem potuistis abolere, sed fidem non potuistis auferre. Plus vos illa litura prodebat, plus vos illa litura damnabat; neque enim vos poteratis oblinire veritatem, sed illa qui putatis esse delendum. Utrum vultis, eligite: in utroque vos laqueus vestrae impiquidem in pectoribus animisque vestris: caeterum divinum non deletur oraculum, non delet
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃: ⁊ postea dix̃ spm̃ dñi. Sic eñi habes. Anania. eur inpleuit satan cortuũ
adm̃tiendũ spũ scõ. ut fraudẽ faceres de p̃cio agri : Itẽ. Nonne manenstͥ ma¬
nebat. ⁊ uenditũ intua erat potestate: Quare posiusti incord̾ tuo hoc scelꝰ. &
Nones hominibꝰ m̃titꝰ. s dõ. Et subt̃ ad eiꝰ uxorẽ ait. Quid utiq conuenit uobis
unitatẽ diuinitatis intelligas. quia cũ sp̃s tẽptat᷑ ds fallit᷑ : aut si unitatẽ diui¬
nitatis conaris exclude. scdm scͥpt᷑e uerba : ipse utiq spm̃ dm̃ credis. Sic eñz
gͥ unitatẽ diuinitatis patͥs ⁊ filii ⁊ sp̃s scĩ. aut diuinitatẽ sc̃i sp̃s confitere.
Utrũ dixeris indõ. utrũq dixisti. Quia ⁊ unitas diuinitatẽ astruit.⁊ diui¬
nitatis unitatẽ. Nec solũ hoc loco euident̃ scĩsp̃s T HSO ISIa. hoc ÷ dĩtatem¬
arriani testificamin ẽẽ de sp̃u. ut eũ de ur̃is codicibꝰ auferatis. Atq utinam

Expanded text:
stea dixit Spiritum Domini; sic enim habes: Anania, cur implevit Satanas cor tuum ad mentiendum Spiritui sancto, ut fraudem faceres de pretio agri? Ita nonne manens tibi manebat, et venditus in tua erat potestate? Quare posuisti in corde tuo hoc scelus? Non es hominibus mentitus, sed Deo . Et subter ad ejus uxorem ait: Quid utique convenit vobis unitatem divinitatis intelligas; quoniam cum Spiritus tentatur, Deus fallitur: aut si unitatem divinitatis conaris excludere, secundum Scripturae verba ipse utique Spiritum Deum credis. 58. Si enim igitur unitatem divinitatis Patris et Filii et Spiritus sancti, aut divinitatem sancti Spiritus confitere. Utrum dixeris, in Deo utrumque dixisti; quia et unitas divinitatem astruit, et divinitas unitatem. CAriani, testificamini esse de Spiritu; ut eum de vestris codicibus auferatis: atque utinam
Abbreviated transcription (Latin):
egosũ qͥ deleo iniqͥtates ur̃as. Deniq moyses ꝓpͦpło petens. dele me inqͥt de
libro tuo: si ñ parcis huic ppło. Nec tam̃ deletus: quia ñ habebat in iqͥtatẽ.¬
s ꝓfluebat grãm. Ur̃a gͥ estis confessione c̃uicti. qđ sapient̃ factũ ñ possum
dicere. s astute. Astute eñi cognouistis loci istiꝰ uos attestatione c̃ iunci.
ne argum̃ta ur̃a ad u̾s id posse testimoniũ c̃uenire. Quo eñi posset alio in¬
tellectꝰ loci istiꝰ diriuari. cũ series lectionis tota de spũ sit.s. Nichodemꝰ querit.
de regeneratione. responoit dñs. Am̃ am̃ dicotͥ. nisi qͥsrenatꝰ fuerit ꝑ aquã ⁊spm:¬
sed̾m carnẽ. aliã scł̾m spñi: addidit. Quod natũ÷ de carne caro est.
seriẽ lectionis. inuenies qđ dñs impietatẽ urãm plenitudine assertionis ex¬
cluserit. Noli inqͥt mirari. quia dixi oportet uos nasci denuo. Sp̃s ubiuult
spirat. ⁊ uocẽ eiꝰ audis. s neseis unde ueniat aut quo uadat. Sie÷ om̃is qui¬

Expanded text:
ego sum, qui deleo iniquitates tuas . Denique Moyses pro populo petens: Dele, inquit, me de libro tuo, si non parcis huic populo . Nec tamen deletus est; quia non habebat iniquitateprofluebat. 62. Vestra igitur estis confessione convicti, quod sapienter factum non potestis dicere, sed astute. Astute enim cognovistis loci istius vos attestatione convinci, nec argumenta vestra adversus id posse testimonium convenire. Quo enim possit alio intellectus loci istius derivari, cum series lectionis tota de Spiritu sit? 63. Nicodemus quaerit de regeneratione, respondet Dominus: Amen, amen dico tibi, nisi quis renatus fuerit per aquamnem esse, aliam secundum Spiritum, addidit: Quod natum est ex carne caro est; seriem lectionis, et invenies quod Dominus impietatem vestram plenitudine assertionis excluserit. Noli, inquit, mirari quia dixi: Oportet vos nasci denuo. Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis: sed nescis unde veniat, aut quo vadat; si
Abbreviated transcription (Latin):
arrianoꝵ impias questiones. Si eñ iclõ negant ad orandũ spm̃. quia
as̃ adorat᷑ inspũ: negent gͦ ad orandã ueritatẽ. quia deuꝰ ad orat᷑ͦ inueri
tate. Nã licet plurime ueritates sint. quia scͥptũ ÷ diminutest̃ ueritates¬
ia ueritas. ⁊ uita. Ergo si hoc loco ueritatẽ ex usu intelligt̃. intelli¬
puint. ad orandũ negent: s refellunt᷑ factis pioꝵ ⁊ serie scͥpturarũ.
Aborauit eñi xp̃m ⁊maria. Et idõ p̃nuntia resurreetionis ad apłes desti¬
nat᷑. soluens hereditariũ nexũ. ⁊ femineĩ generis immano delictũ. Hoc

Expanded text:
Arianorum impias quaestiones. Si enim ideo negant adorandum Spiritum, quia Deus adoratur in Spiritu; negent ergo adorandam veritatem, quia Deus adoratur in verieritatevia, veritas et vita . Ergo si hoc loco veritatem ex usu intelligunt, intellipiunt, adorandum negent. 74. Sed refelluntur factis piorum, serie Scripturarum. Adoravit enim Christum Maria, et ideo praenuntia resurrectionis ad apostolos destinatur, solvens haereditarium nexum, et feminei generis immane delictum. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. Ergo de spũ scõ dñs dixit. Am̃ am̃ dico tͥ. nisi qͥs renatꝰ fuerit. ꝑ aquã
i spm̃. ñ potest introire inregnũ dei. Et idõ de ipso nasci nos inposterioribus
diffiniuit. ꝑ quẽ renasci nos insuꝑioribꝰ locut᷑: Hac dñica sententia nitor.¬
cũ ipse dñs ih̾e de spñ scõ ⁊ natꝰ sit ⁊ renatꝰ: Quẽ sinatũ de spũ scõ confite¬
muni. quia ñ potestis negare. natũ autẽ negatis. Magna insipientia. ut ꝗđ̃
singulare dĩ: confittamins. qđ cõmune ÷ hominũ denegetis. Et idõ bene¬
de uobis dr̃. qđ iudeis dictũ ÷ Siterrena dixi uobis ⁊ non creditis. quomͦ
si dixero uobis celestia credetis: S tam̃ utrũq locũ ita scͥptũ inuenimꝰ.

Expanded text:
xit: Amen, amen dico tibi, nisi quis renatus fuerit per aquam et Spiritum, non potest introire in regnum Dei. Et ideo de ipso nasci nos in posterioribus definivit, per quem renasci nos in superioribus est locutus. Haec Dominica sententia est de Spiritu sancto et natus sit et renatus? Quem si natum de Spiritu sancto confitemini , quia non potestis negare: renatum autem negatis; magna insipientia, ut quod singulare Dei est, confiteamini: quod commune est hominum, denegetis. Et ideo bene vobis dicitur quod Judaeis dictum est: Si terrena vobis dixi, et non creditis; quomodo si dixero vob
Abbreviated transcription (Latin):
ed quid ueremini : An illud qđ blasphemare consuestis netres faciatis
dm̃ dicimꝰ. duos deos dicimꝰ. Nã si cũ ditatẽ sp̃s conficeminꝰ putatis tres dõs dici.
Ergo ⁊ cũ dĩtatẽ filii dicitis quia ñ potestis eã negare. duos inducitis dõs.:
Necesse÷ gͥ uixta sententiã urãm. si dm̃ ꝑsone uni ñ uniꝰ nate nom̃ putatis.
aut duos dõs dicatis. aut dm̃ filiũ negetis: S excusemꝰ uos ab inscientia.
ñ excusemꝰ aculpa. Et eñĩ scđ̾m nr̃am sententiã quia imnꝰ as̃. una diuinitas.
i unitas intelligit᷑ potestatis. sicut uñi dm̃ dicimꝰ. ⁊ patrẽ uero dĩtatis
nomine c̃fitentes. nec filiũ de negantes: ita etiã spm̃ scm̃ aditatis ñ exclu
dimꝰ unitate. Et tres dõs ñ asserimꝰ. s negamꝰ: quia pluralitatẽ ñ unitas
facit. s diuisio potestatis. Quomͦ eñi pluralitatẽ recipit unitas diunitatis.
cũ pluralitas numerisit. numer̃ autẽ ñ recipiat diuina natura: Unus¬

Expanded text:
ed quid veremini, an illud quod oblatrare consuestis, ne tres faciatis  Filium Deum dicimus, duos deos dicimus. Nam si cum deitatem Spiritus confitemini, putatis tres deos dici: ergo et cum deitatem Filii dicitis, quia non potestis eam negare, duos inducitis deos. Necesse est igitur juxta sententiam vestram, si Deum personae unius, non unius naturae nomen putatis, aut duos deos dicatis, aut Deum Filium denegetis. 93. Sed excusemus vos ab inscientia, etsi non excusamus a culpa. Etenim secundum nostram sententiam quia unus Deus, una divinitas, et unitas intelligitur potestatis. Sicut unum Deum dicimus, et Patrem vero deitatis nomine confitentes, nec Filium denegantes; ita etiam Spiritum sanctum a deitatis non excludimus unitate, et tres deos non asserimus, sed negamus; quia pluralitatem non unitas facit, sed divisio potestatis. Quomodo enim pluralitatem recipit unitas divinitatis; cum pluralitas numeri sit, numerum autem non recipiat divina natura?
Abbreviated transcription (Latin):
illo gaudet ille se ꝓauis attollit. Sed nichil istud curren¬
tẽ uiat. Non dat᷑ nobilitaa palma. s cursui. De formior. ẽ.
uictus: in qͦ &. nobilitas periclitat᷑. Caue gͥ diues ne inte eru¬
bib heredis . ẽ. meritũ. Laus ista non hominũ. s metallorũ. ẽ. in
qͥb homines puniunt᷑. Per egentes aurũ querit᷑. & egentib dene¬
gat᷑. Laborant ut querant. laborant ut inueniant. qđ habere non
nor̃. Miror tam̃ cureo uos chuites iocundos putetis. cũ harũ materia
magis offensionis. quã cõm̃dationis gr̃a sit Lignũ eñi offensionis. ẽ.
& aurũ : ⁊ ue illis qͥsectant᷑ illud. Deniq benedicit᷑. Diues qͥ inuen

Expanded text:
illo gaudet, ille se proauis adtollit. sed nihil istud currenillo gaudet, ille se proauis adtollit. sed nihil istud currentem iuuat; non datur nobilitati palma, sed cursui. deformior est uictus, in quo et nobilitas periclitatur. caue igitur, diues, ne in te erubibus heredis est meritum. laus ista non hominum, sed metallorum est, in quibus homines puniuntur. per egentes aurum quaeritur et egentibus denegatur. laborant ut quaerant. laborant ut inueniant quod habere non norunt. miror tamen, cur eo uos, diuites, iactandos putetis, cum aurum materia magis offensionis quam commendationis gratia sit; lignum enim offensionis est et aurum, et uae his qui sectantur ill
Abbreviated transcription (Latin):
nat. Plantatus in pauꝑe: apud dm̃i pullulat. Nedixeris in qͥd
ds̃ crasdabo. qͥ nonte patitur dicere cras dabo. Q uomͦi patit᷑
dicere non dabo : ñ detuo largiaris pauꝑi. sed desuo reddes.
Q uod eñĩ cõmune. ẽ. in om̃iũ usũ datũ. solus usurpas. Om̃iũ ẽ.
t̾ra. non diuitũ. Sed pauciores qͥ ñ utunt᷑ suo. quã qͥutunt᷑. De¬
bitũ gͦ reddis. ñ largiaris indebitũ: idõq tͥ dicit scriptura.
Declina pauꝑi aninã tuã .&. redde debitũ tuũ : & responde pa¬
cifice. inmansuetudine. Quid enĩ suꝑbias diues. qͥd dicas
pauꝑi. nolime tangere. Nonne sic inutero conceptꝰ &. natꝰ ex.
utero es. que ad modũ ⁊ pauꝑem. natus: Quidte lactas de
nobilitatis ꝓ sapia :  Soletis &. canũ ur̃orũ origines. sic̃ diuitũ
recensere. soletis & eqͦrũ ũrorũ nobilitatẽ. sic̃ consulũ p̃dicare.
lle ex illo patre generatiis. ẽ. &. ex illa matre editus. Ille auo

Expanded text:
nat, plantatur in paupere, aput deum pullulat. ne dixeris inquit nat, plantatur in paupere, aput deum pullulat. ne dixeris inquit deus: eras dabo. qui non te patitur dicere: Non dabo? Non de tuo largiris pauperi, sed de suo reddis. Quod enim commune est in omnium usum datum, tu solus usurpas. Omnium est terra, non divitum: sed pauciores qui non utuntur suo, quam qui utuntur. Debitum ergo reddis, non largiris indebitum. ideoque tibi dicit scriptura: declina pauperi animam tuam et redde debitum tuum et responde pacifica in mansuetudine. Quid enim superbias, diues? quid dicas pauperi: noli me tangere? nonne sic utero conceptus et natus ex utero es, quemadmodum est pauper natus? quid te iactas de nobilitatis prosapia? soletis et canum uestrorum origines sicut diuitum recensere, soletis et equorum uestrorum nobilitatem sicut consulum praedicare. ille ex illo patre generatus est et ex illa matre editus, ille auo
Abbreviated transcription (Latin):
Inhertiotio &. degeneri situ. facile corrũpitur. Exercens autẽ ni¬
tescit ad speciem. dulcescit ad potũ. Ita &. aceruus diuitiarũ. eu¬
mulo harenosus. spetiosus. ẽ. usu. otio autẽ inutilis habet᷑. Diri¬
uato gͥ aliqͥd de hoc puteo. Ignẽ ardentẽ extinguit a qͣ .&. helemosi¬
na resistit peccatis. A qͣ aut̾e statia. cito uermes fac̃. Nonstet tes¬
aurꝰ tiniꝰ. nec stet ignis tuus. Stabit inte. nͥ operib eũ tue mi¬
serationis ad uerteris. In qͣntissis diues incendiis: consida. Tua
uox. ẽ. dicentis. Pat̃ abraam dic lazaro. ut extremũ digiti sui
intingat in aqũa. ut refrigeret lingã meã. Tibi gͥ ꝓficit qͥc¬
qͥd in opi contuleris: tibi crescit qͥcqͥd minueris. Te illo quẽ pau¬
ꝑi dederis cibo pascis. Q m̃ qͥ miseret᷑ pauꝑis. ipse pascitur:
& fructꝰ hominis. ẽ. miscđia. Semmnatur int̾ra : in celo germi¬

Expanded text:
inerti otio et degeneri situ facile corrumpitur, exercitus autem niinerti otio et degeneri situ facile corrumpitur, exercitus autem nitescit ad speciem, dulcescit ad potum. ita et aceruus diuitiarum cumulo harenosus speciosus est usu, otio autem inutilis habetur. deriuato igitur aliquid de hoc puteo. ignem ardentem restinguet aqua et elemosyna resistet peccatis, aqua autem statiua cito uermis facit. non stet thesaurus tuus nec stet ignis tuus. stabit in te, nisi eum operibus tuae miserationis auerteris. in quantis sis, diues, incendiis considera. tua uox est dicentis: pater Abraham, dic Lazaro, ut extremum digiti sui intinguat in aqua et refrigeret linguam meam. tibi igitur proficit quidquid inopi contuleris, tibi crescit quidquid minueris. te illo quem pauperi dederis cibo pascis, quoniam qui miseretur pauperis ipse pascitur et fructus iam in his est. misericordia seminatur in terra, in caelo germi
Abbreviated transcription (Latin):
rent me mali . &. ñ inuenient. Unde & in eugłio dñs iħsq reba¬
t ⁊ non inueniebat᷑. Culpa gͥ. auctorẽ suũ ꝓdet. Unde & tes.¬
bites ait. Inueni qm̃ fecisti malũ in conspectu dñi. Quia culpe
reos tradit dñs: in nocentes autẽ. ñ E det inpotestatẽ in imicorũ
suorũ. Deniq saul querebat scm̃ dd̃.&. inuenire ñ poterat.
Dauid uero sc̃s. regẽ saul que ñq reͤbat inuenit. qm̃ tͣdidit eũ
dñs inpotestatẽ ipsius. Captiua gͥ opulentiaẽ. pauꝑtas libera.
Seruitis diuites hanc iiserã seruititẽ. qͥ seruits errori. Serui¬
tis cupiditati. serutas auaritie.q expleri ñ potest. Gurges qͥdã
in satiabilis. rapidior. ẽ. Cumulata demergit &. putei modo cũ ex-¬
undat. ceno inqͥnat᷑. Terrã adradit. nichil sibi ꝓfuturã. Uł
hoc exẽplo. uos admoneri conuenit. Puteus en̾i si nichil aurias.

Expanded text:
rent me mali et non uenient. unde et in euangelio Iesus quaerebarent me mali et non uenient. unde et in euangelio Iesus quaerebatur et non inueniebatur. culpa igitur auctorem suum prodit. unde et Thesbites ait: inueni quoniam fecisti malum in conspectu domini, quia culpae reos tradit dominus. innocentes autem non tradit in potestatem inimicorum suorum. denique Saul quaerebat sanctum Dauid et inuenire non poterat, Dauid uero sanctus regem Saul, quem non quaerebat, inuenit, quoniam tradidit eum dominus in potestatem ipsius. captiua igitur opulentia est, paupertas libera. Seruitis, diuites, ac miseram quidem seruitutem, qui seruitis errori, seruitis cupiditati, seruitis auaritiae, quae expleri non potest. gurges quidam insatiabilis rapidior est, cum inlata demergit, et putei modo cum exundat caeno inquinatur, terram adrodit nihil sibi profuturam. uel hoc exemplo uos admoneri conuenit. puteus enim, si nihil haurias,
Abbreviated transcription (Latin):
ait. scđm enigmata autẽ. diues ad pauꝑẽ. Inuenistime inmu¬
cus meus. Qu̾a misera conscientia.q se ꝓditũ doluit. & di-¬
x̃ helias adeũ. Inueni qđ iã fecisti malũ. in conspectu dñi. Rex
ille erat. & rex samarie achab Helias pauꝑ ⁊ indigens panes.
cui desuisset uictus substancie. nͥ corui alimoniã ministrassent.
Adeo deiecta erat conscientia peccatoris. ut nec regalis potencie
fastu adtolleretur. Itaq qͣsi degener inuenistime inqͥt inimi¬
cus m̃s: dep̃hendisti in meq: latere credebã. Nulla nr̃as mẽẽ oc-¬
culta te fallunt. Inuenistime. patent tibi uulnera mea. captiui¬
tas presto. ẽ. Peccator inuenit᷑. cũ iniqͥtas eiꝰ ꝓdit᷑. Lustus autẽ
dicit. Igneme examinasti & ñ ẽ. inuenta in me iniqͥtas. Adam
cũ lateret inuentus ẽ : moisi autẽ neqͣqͣm inuenta. ẽ. sepultura. In.¬
uentus. ẽ. ac hab. ñ inuentus helias. & sapientia dĩ dix̃. Que¬

Expanded text:
ait, secundum aenigmata autem diues ad pauperem: inuenisti me inimiait, secundum aenigmata autem diues ad pauperem: inuenisti me inimicus meus. quam misera conscientia, quae se proditam doluit! et dixit Helias ad eum: inueni, quoniam fecisti malum in conspectu domini. rex ille erat et rex Samariae Achab, Helias pauper et indigens panis, cui defuisset uictus substantia, nisi corui alimoniam ministrassent. adeo deiecta erat conscientia peccatoris, ut nec regalis potentiae fastu adtolleretur. itaque quasi uilis et degener inuenisti me inquit inimicus meus et deprehendisti in me quae latere credebam. nulla mentis meae occulta te fallunt; inuenisti me, patent tibi uulnera mea, captiuitas praesto est. peccator inuenitur, cum iniquitas eius proditur, iustus autem dicit: igne me examinasti, et non est inuenta in me iniquitas. Adam cum lateret, inuentus est, Moysi autem nequaquam inuenta est sepultura. inuentus est Achab, non inuentus Helias, et sapientia dei dixit: quae
Abbreviated transcription (Latin):
pena consumit. Deniq & iezabel ipsã comeder̃ canes &. uolu¬
cres celi. ut ostenderetur qđ sꝑitalis neqͥcie siat p̃da. diuiciis ser¬
uitura. Fuge gͦ diues. huiꝰ modi exitũ. S sugiens eius modie¬¬
xitũ. si fugeris eiꝰ modi flagiciũ. Noli eẽ. acab. ut possessionẽ fi¬¬
nitimã concupiscas. Non tibi cohabitet iezabel. illa feralis aua-¬
ritia. q̃tͥ cruenta ꝑsuadeat. q cupiditates non reuocet. sed inpel¬
lat. q te faciet tristiorẽ. etiã cũ considerata possederis. q te fa¬
ciat nuctũ cũ diues sueris. Pauperiorẽ eñĩ se iudicat om̃is ha¬
bunclans: qͥa sibi de eẽ. arbitrat᷑. qͥcqͥd abaliis possidet᷑. Toto nĩu¬
do eget. cuiꝰ non capit mund̾ cupiditates. Eius autẽ qͥfidelis. ẽ.
totꝰ mund diuitiarũ. ẽ. Toto mundo fugit. qͥ consid̾ans conscien¬
tiã suã. metuit dep̃endi. & idõ achab ad heli ã scđ̾m historiã

Expanded text:
poena consumit. denique et Iezabel ipsam comederunt canes et uolupoena consumit. denique et Iezabel ipsam comederunt canes et uolucres caeli, ut ostenderetur quod spiritalis nequitiae fiat praeda diuitis sepultura. fuge ergo. diues, huiusmodi exitum. sed fugies eiusmodi exitum, si fugeris eiusmodi flagitium. noli esse Achab, ut possessionem finitimam concupiscas. non tibi cohabitet Iezabel illa feralis auaritia, quae tibi cruenta persuadeat, quae cupiditates tuas non reuocet, sed inpellat, quae te faciat tristiorem etiam, cum desiderata possederis, quae te faciat nudum, cum diues fueris. Pauperiorem enim se iudicat omnis abundans, quia sibi deesse arbitratur quidquid ab aliis possidetur. toto mundo eget, cuius non capit mundus cupiditates; eius autem qui fidelis est totus mundus diuitiarum est. toto mundo fugit qui considerans conscientiam suam metuit deprehendi. et ideo Achab ad Helian secundum historiam
Abbreviated transcription (Latin):
rũ maligna seueritate condẽpnat dicens. Occidisti .&. possedisti he
ces lauabunt in sanguine tuo. Quã uis tã quã seuera sentencia. ut
quã intulit alteri mortis acerbitatẽ. eã ipse moras sue horrore dis¬
soluere iuberet᷑. In humatũ pauꝑẽ ds̃ aspicit. &. idõ insepultũ diui¬
tẽ iacere decernit. ut &. mortuus luat sue iniqͥtatis erũpnã. qͥnec
mortuo putauit eẽ parcendũ. Itaq uulneri sui cruore ꝑfusũ cada¬
uer. species fimeris. uite sue ꝓdidit crudelitatẽ. Hec cũꝑtulit pau¬
ꝑ: diues arguebat᷑. Cũ diues excipit. pauꝑ uindicat᷑. Quid
sibi autẽ uul qđ meretrices lauer̃ insanguine eiꝰ. nisi forte ut mere¬
triciaq dã in illa feritate fuisse regis ꝑfidia ꝓderet᷑. uł cruenta
luxuries. qͥ sic suit luxuriosus. ut holus desiderar&. : sic cruentꝰ.
ut ꝓpt̃ holus hominẽ occideret. Digna auarũ. digna auaritiã

Expanded text:
rum digna seueritate condemnat dicens: occidisti et possedisti herrum digna seueritate condemnat dicens: occidisti et possedisti herces lauabuntur in sanguine tuo. quam iusta, quam seuera sententia, ut quam intulit alteri mortis acerbitatem eam ipse mortis suae horrore dissoluere prohiberetur. inhumatum pauperem deus aspicit et ideo insepultum diuitem iacere decernit. ut et mortuus luat suae iniquitatis aerumnam qui nec mortuo putauit esse parcendum. itaque uulneris sui cruore perfusum cadauer in specie funeris uitae suae prodidit crudelitatem. haec cum pertulit pauper, diues arguebatur, cum diues excepit, pauper uindicabatur. quid sibi autem uult quod meretrices lauerunt in sanguine eius nisi forte ut meretricia quaedam in illa feritate fuisse regis perfidia proderetur uel cruenta luxuries, qui sic fuit luxuriosus, ut holus desideraret, sic cruentus, ut propter holus hominem occideret? digna auarum, digna auaritiae
Abbreviated transcription (Latin):
e duo testes in iqͥtatis. Duob testib . &. sisanna. ẽ. appetita. duos tes¬
tes. & sinagoga inuenit. qͥ ad uersus xp̃m falsa iactarent. Duob tes¬
tib pauꝑ occidit᷑. Pro duxer̃ ergo nabut̾e foras. &. lapidauer̃ eum.
Utinã uł insuis ei liceret mori. Pauꝑi. ipsã diues inuid&. sepultura.
& factũ. ẽ. in qͥt cũ audisset acab quia mortuus. ẽ. nabut he conscidit
uestim̃ta sua. ⁊ cooperuit se cilicio. Q factũ. ẽ. post hec. surrex &¬
descendit a cab ad uineã nabuthe ifraelite. possidere. eã. Irascunt᷑
diuites. &. calũpniant᷑ ut noceant. si ñ obtineant qđ desiderauerint.
Cũ aut̾e calũpmati nocuerint. dolere sesimulant. tristes tam̃. & t̾ã¬
qũa mesti ñ corde sed uultu. inpossessionis drepteͤ locũ ꝓdeunt. &
ip̃ssionis sue iniqͥtate potiunt᷑. Hoc diuina mouet᷑ iusticia. &. aua¬

Expanded text:
tur duo testes iniquitatis. duobus testibus et Susanna est adpetita, duo testur duo testes iniquitatis. duobus testibus et Susanna est adpetita, duo testis et synagoga inuenit, qui aduersus Christum falsa iactarent, duobus testibus pauper occiditur. produxerunt igitur Nabuthae foras et lapidauerunt eum. utinam uel in suis ei liceret mori! pauperi ipsam diues inuidet sepulturam. et factum est inquit, cum audisset Achab quia mortuus est Nabuthae, conscidit uestimenta sua et cooperuit se cilicio. et factum est post haec et surrexdescendit Achab ad uineam Nabuthae Israhelitae possidere eam. irascuntur diuites et calumniantur, ut noceant, si non optineant quod desiderauerint. cum autem calumniati nocuerint, dolere se simulant, tristes tamen et tamquam maesti non corde sed uultu in possessionis direptae locum prodeunt et inpressionis suae iniquitate potiuntur. Hoc diuina mouetur iustitia et aua
Abbreviated transcription (Latin):
Que iudicẽ tui effugere &. declinare ñ poteris. cuiꝰ testimoniũ ñ po¬
teris recusare. in die qͣ reuelabit ds̃ oðͤculta hominũ. Tudicis. des¬
truã horrea. dñs dicit. Sine magis qͥcqͥt intͣ horreũ. ẽ: pauperi¬
b deputari. sine cellas istas egenis ꝓd eẽ. Tudicis. maiora faciã. &.
tuũ. Tudicis. tollã pauꝑib domũ suã: dñs autẽ dic̃. & ut egenos
ñ habentes tectũ inducas in domũ tuã. Q uomͦ uis diues ut ds̃ te
exaudiat. cũtu dm̃ nonputes audiendũ : Sinon adqͥescat᷑ arbitrio
diuitis. scena cõponit᷑. dĩ estimatur iniuria. sidiutas peticio refutetur.
D m̃ inqͥt maledixit & regẽ. E qͣlis uidelicet ꝑsona. ut sit eqͣlis contume¬
lia. Benedixit inqͥt dm̃ a. regẽ. Nediuitẽ maledica nom̃ offendat.
&. sermonis ipso ledat᷑ sono. benedictio ꝓmaledicto uocatur. Querun¬

Expanded text:
quam iudicem tui effugere et declinare non poteris, cuius testimonium non poquam iudicem tui effugere et declinare non poteris, cuius testimonium non poteris recusare in die, qua reuelabit deus occulta hominum. tu dicis: destruam horrea: dominus dicit: sine magis quidquid intra horreum est pauperibus deputari, sine cellas istas egenis prodesse. tu dicis: maiora faciam et iienti panem tuum. tu dicis: tollam pauperi domum suam: dominus autem dicit ut egenos non habentes tectum inducas in domum tuam. quomodo uis, diues, ut deus te exaudiat, cum tu deum non putes audiendum? si non adquiescatur arbitrio diuitis, scaena conponitur, dei aestimatur iniuria, si diuitis petitio refutetur. Deum inquit benedixit et regem, aequalis uidelicet persona, ut sit aequalis contumelia. benedixit inquit deum et regem. ne diuitem maledicti nomen offendat et sermonis ipso laedatur sono, benedictio pro maledicto uocatur. quaerun
Abbreviated transcription (Latin):
picies. Tunc orietur tibi matutinũ lum̃ tuũ & sanitas tua matura ori¬
ecͣ. & p̃cedet antete iusticia .&. maiestas dĩ circũ dabitte. timmo cla-¬
mabis. ⁊ ds̃ exaudiette. Ad hucte loquente dicet. Ecce adsũ. Audis
diues. quid dñs ds̃ dicit. & tuatid eccłiam uenis. ñ ut aliqͥd largia¬
ris pauꝑi. sed ut auferas. Ieuinas. ñ ut conuini tui sũptus ꝓficiat
egenis. s ut spolia deegentib ad ipiscaris. Quid tibi uis cũlibro
& carta. ⁊ signaculo &. conscriptione. & uinculo uris: non audisti.
solue omnẽ conligationẽ in iusticie. dissolue obligationes uiolentiarũ
cõmutationũ. Dimitte confractos in remissionẽ. ⁊ omnẽ conscriptionẽ
iniquã disrũpe: Tum tabulas offers. ego tibi recito. dĩ lege. Tua-¬
tram̃to scribis. ego tibi sp̃ũ dĩ inscripta repeto oracula ꝓpħarũ.
Tutestimonia falsa cõponis. ego testimoniũ consciencie tue posco.

Expanded text:
picies. tunc orietur tibi matutinum lumen tuum, et sanitas tua matura oripicies. tunc orietur tibi matutinum lumen tuum, et sanitas tua matura orietur et praecedet ante te iustitia et maiestas dei circumdabit te. tunc clamabis, et deus exaudiet te; adhuc te loquente dicet: ecce adsum. audis, diues, quid dominus deus dicat? et tu ad ecclesiam uenis, non ut aliquid largiaris pauperi, sed ut auferas. ieiunas, non ut conuiuii tui sumptus proficiat egenis, sed ut spolium de egentibus adipiscaris. quid tibi uis cum libro et carta et signaculo et conscriptione et uinculo iuris? non audisti: solue omnem conligationem iniustitiae, dissolue obligationes uiolentarum commutationum, dimitte confractos in remissionem et omnem conscriptionem iniquam disrumpe. tu mihi tabulas offers, ego tibi recito dei legem: tu atramento scribis, ego tibi spiritu dei inscripta repeto oracula prophetarum: tu testimonia falsa conponis, ego testimonium conscientiae tuae posco,
Abbreviated transcription (Latin):
hibeant aduersus eũ dicentes Maledixit dm̃ & regẽ. Ꝙ ꝓ¬
ducite illũ .a. lapidate. Qũa euident̃ ex p̃ssaẽ diuitũ consue¬
tudo. constritant᷑ si aliena ñ rapiant. renuntiant cybo icuinat.
ñ ut peccatũ minuant. s ut crim̃ admittant. Ui deas illos tune con¬
uenientes ad eccłam. officiosos. humiles. ad siduos. ut effectũ sceleris ĩ¬
petre mereant᷑. Sed dicit illis ds̃. Non hoc ieumnũ elegi. Nec sifletas
ut circulũ collũ tuũ cynerẽ etiã ⁊ ciliciũ substernas. Nec sic uocabitis
ieiuniũ acceptũ. Nontale ieiuniũ elegi dicit dñs. Sed solue omnẽ
conligationẽ in iusticie. dissolue obligationes uiolentiarũ cõmutatio¬
ñ. dimitte confractos in remissionẽ. ⁊ om̃em conseripcionẽ iniqͣm dis
rũpe. Frange esurienti panẽ tuũ. ⁊ egenos ñ ab entes tectũ in duc
indomũ tuã. Siuideris nudũ cooperi & domesticos seminis tui ñdes¬

Expanded text:
hibeant aduersus eum dicentes: benedixit deum et regem et phibeant aduersus eum dicentes: benedixit deum et regem et producite illum et lapidate. Quam euidenter expressa est diuitum consuetudo? contristantur, si aliena non rapiant, renuntiant cibo, ieiunant, non ut peccatum minuant, sed ut crimen admittant. uideas illos tunc conuenientes ad ecclesiam officiosos humiles adsiduos, ut effectum sceleris impetrare mereantur. sed dicit illis deus: non hoc ieiunium elegi, non si flectas ut circulum collum tuum, cinerem etiam et cilicium substernas, nec sic uocabitis ieiunium acceptum. non tale ieiunium elegi, dicit dominus. sed solue omnem conligationem iniustitiae, dissolue obligationes uiolentarum commutationum, dimitte confractos egenos non habentes tectum induc in domum tuam. si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non des
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie. ut alienũ ñ eripias. Ego habeo mea ura habeo meas leges.
Calũpniabor ut spoliem. & ut possessio pauperis eripiat᷑ uita pul¬
sabit. Quid eñi aliud in illa historia. nisi diuitũ auaritia des¬
cribit᷑. queẽ. uanũ ꝓfluuiũ. qđ om̃a fluuii modo rapiat. & nul¬
li usui ꝓsutura trans ducat: hec ẽ. iez abel. non una s multi¬
plex ñ uniuꝰ tẽporis sedtẽporũ plurimoꝵ. Hec om̃ib dicit. sic̃
illa dixit uiro suo acab. Surge manduca panẽ. ⁊ redi adte
gotibi dabo uineã nabute is rahelite. Et scripsit librũ nomine
acab ⁊ signauit anulo illiꝰ .&. misit librũ ad seniores ⁊ adlibe¬
ros eiꝰ. qͥ morabantur cũ nabute. Et erat scriptũ in libro. Ieui¬
nate ieumiũ. & constitute nabut he in pͥncipẽ popłi. & constitu¬
ite duos uiros filios iniqͥtatis exdiuerso eiꝰ. ut falsũ testimoniũ ꝑ.¬

Expanded text:
iustitiae, ut alienum non eripias: ego habeo mea iura, habeo meas leges. iustitiae, ut alienum non eripias: ego habeo mea iura, habeo meas leges. calumniabor, ut spoliem, et ut possessio pauperis eripiatur, uita pulsabitur. quid enim aliud in illa historia nisi diuitum auaritia describitur, quae est uanum profluuium, quod omnia fluuii modo rapiat et nulli usui profutura transducat? haec est lezabel non una, sed multiplex, non unius temporis, sed temporum plurimorum. haec omnibus dicit, sicut illa dixit uiro suo Achab: surge, manduca panem et redi ad te. ego tibi dabo uineam Nabuthae Israhelitae. et scripsit librum nomine Achab et signauit anulo illius et misit librum ad seniores et ad liberos eos, qui morabantur cum Nabuthae. et erat scriptum in libro: ieiunate ieiunium et constituite Nabuthae in principem populi et constituite duos uiros filios iniquitatis ex diuerso eius, ut falsum testimonium per
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ⁊ pauperẽ. Quis. ẽ. qͥ intelligit : qui conpatitur ei. qͥ ad uertit
consortẽ. ẽẽ nature. qͥ cognoscit qđ & dmitẽ &. pauꝑẽ fecit dñs. qͥscit
qđ sc̃ificet fructus suos sidehis delibet aliquã pauꝑib portio¬
nẽ: Ergo cũ habeas unde benefacias. ne differas dicens. Crasda¬
bo. nelargiendi amittas copiã. Periculosa ẽ. dealterius salute di¬
lacio: Potest fieri. ut dũ tu differs. ille moriat᷑. Magis ante mor¬
tẽ p̃cure. neforte auaritia te ⁊ oras impediat. & ꝓmissa frauden¬
t᷑. Sed qͥd dicã: nedifferas liberalitatẽ. Uanã non adꝓperes ra¬
pmã. Utinã qđ cũ cupieris. non extorqueas. Utiña alieñ ñpetas.
negatũ p̃t̃ mittas. excusatũ patient̃ feras. Non audias illã ieza¬
bel q̃ẽ. auaritia. qđ dã ꝓfluuiũ uanitatis dicentẽ. Ego dabo tibi
possessionẽ quã desideras. Tutristis ẽs. qr uis m̃surã considerare

Expanded text:
num et pauperem. quis est qui intellegit? qui conpatitur ei, qui aduertit num et pauperem. quis est qui intellegit? qui conpatitur ei, qui aduertit consortem esse naturae, qui cognoscit quod et diuitem et pauperem fecit dominus, qui scit quod sanctificet fructus suos, si de his delibet aliquam pauperibus portionem. ergo cum habeas unde benefacias, ne differas dicens: cras dabo, ne largiendi amittas copiam. periculosa est de alterius salute dilatio, potest fieri ut dum tu differs, ille moriatur. magis ante mortem praecurre, ne forte auaritia te et cras impediat et promissa fraudentur. Sed quid dicam, ue differas liberalitatem? utinam non adproperes rapinam, utinam quod concupieris, non extorqueas, utinam alienum non petas. negatum praetermittas, excusatum patienter feras, non audias illam Iezabel, quae est auaritia, quodam profluuio uanitatis dicentem: ego tibi dabo possessionem, quam desideras. tu tristis es, quia uis mensuram considerare