comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conditus adimaginem dĩ
fuerat peccando asimili¬
tudine sui conditoris re¬
cessit. sed accendit mulier
lucernã quia sapiencia
dĩ apparuit in humanita¬
te. Lucerna quippe lum̃
intestaẽ. lumen uero in
testa ẽ diuinitas in carne.
accensa aut̃ lucerna
euertit domũ quiamox
ut eius diuinitas ꝑ carnẽ
claruit omisse nra consci¬
encia concussit domus
namq: euertitur. cum con¬
sideracione reatus sui
humana consciencia ꝑtur¬
batur E uersa uero domo
inuenitur chragna quia
du ꝑtur batur consiencia
hominis reparatur in homi¬
ne similitudo conditoris.
ET CU INUENERII CONUOCAT
amicas &uicitiass dicetss
Coriora tolamitu orihi quia
INUENI DRAGCNA QUA PERDI¬
deRaM.
Quae amicae uel uicine
nisi ille potestatess caelestes
iam superius dictae : quae
tanto suꝑnae sapienciae
iuxta sunt quanto ei ꝑ grãm
continuae uisionis ad ꝓpin¬
quant sed intuendũ. Cur
ista mulier decem dragmas
habuisse ꝑhibetir angło¬
rũ quppe & hominũ naturã

Expanded text:
conditus ad imaginem Dei conditus ad imaginem Dei fuerat, peccando a similitudine sui Conditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam, quia sapientia Dei apparuit in humanitate. Lucerna quippe lumen in testa est. Lumen vero in testa est divinitas in carne. Accensa autem lucerna evertit domum, quia mox ut ejus divinitas per carnem claruit, omnis se nostra conscientia concussit. Domus namque evertitur, cum consideratione reatus sui humana conscientia perturbatur, eversa vero domo invenitur drachma, quia dum perturbatur conscientia hominis, reparatur in homine similitudo conditoris. Et cum invenerit, convocat amicas et vicinas, dicens: Congratulamini mihi, quia inveni drachmam quam perdideram. Quae amicae vel vicinae nisi illae potestates sunt coelestes jam superius dictae? Quae tanto supernae sapientiae juxta sunt, quanto ei per gratiam continuae visionis appropinquant. Sed intuendum cur ista mulier decem drachmas habuisse perhibetur. Angelorum quippe et hominum naturam
Abbreviated transcription (Latin):
quias pleriq iusti in quorũ
uita tantũ ẽ gaudiũ ut eis
quaelib& peccator̃ paeniten¬
cia p̃poninul slatenus
possit. Nam multi & nullor̃
sibi malorũ suntꝰ a conscu
& tamen intanti arderis
affliccione se exerunt.
acsi peccatis omib anggus¬
tentur. Cuncta &iam licita
respuunt ad dispectũ mundi
sublimit̃ accinguntur. La¬
mentis gaudent incunctis
sem& ipsos humiliant. & sicut
non nulli peccata operum
sic ipsi peccata cogitacionũ
deplorant. hinc ergo colli¬
gendũ ẽ quantũ dõ gaudiũ
faciat. quando iumilit̃
plangit. iustus. si facit in cae¬
lo gaudiũ quando hoc quod
male gessit ꝑpaenitenciã
damnat in iustus. AUTQUaC
MULIER HABENS DRASMAS
decem. SIPER DIDERIT
DRAG MAM UNA NONNE
ACCENDIT LUCERNÃ &E
UERTIE DOGIUM & QUERIT
DILIGENTER DONE CIN¬
VENIAT
Quisignatur ꝑ pastorẽ
ipse & ꝑmulierem ipse
enĩ ds̃ ipse & dĩ scencia
quia imago expimitur
indragma mulir dragm̃a
ꝑdidit. quando homo qui

Expanded text:
quia sunt plerique justi in quorum quia sunt plerique justi in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi malorum sunt conscii, et tamen in tanti ardoris afflictione se exerunt ac si peccatis omnibus angustentur, cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, lamentis gaudent, in cunctis semetipsos humiliant, et sicut nonnulli peccata operum, sic ipsi peccata cogitationum deplorant. Hinc ergo colligendum est quantum Deo gaudium faciat, quando humiliter plangit justus, si facit in coelo gaudium, quando hoc quod male gessit per poenitentiam damnat injustus. Aut quae mulier habens dragmas decem si perdiderit dragmam unam nonne accendit lucernam et everrit domum et quaerit diligenter donec inveniatQui signatur per pastorem, ipse et per mulierem. Ipse enim Deus, ipse et Dei sapientia. Et quia imago exprimitur in drachma, mulier drachmam perdidit, quando homo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
paenitencia: Plus de conuersis¬
peccatorib: quã de stantibus
iustis gaudiũ erit incaelo.: quia
plerumq: hi qui nullis se opres¬
sos peccatorũ molibus sciunt.
stant quidem inuia iusticiae.
Nulla illicita ꝑpetrant. sed ta¬
men ad caelestem patriam
anxiae non an helant : Tantoq
sibi in reb licitis usũ p̃bent
quantose ꝑpetrasse illicita
nulla me ꝓ miner̃ : Etple¬
rũq pigri remanent adexer¬
cenda bona p̃cipua: quia
ualde securi sunt quod nulla
commiserint mala grauiora:
At contra nonnũ quã hii quise
aliqua illicita egisse memi¬
ner̃ ex ipso suo dolore com¬
puncti in ardescunt ad amorẽ
dĩ seseq in magnis uirtutib
exercent magis ergo depec¬
catore conuerso quã de stante
iusto gaudium fit in caelo
quia & dux in praelio plus
eum militẽ diligit qui post
fugã reuersus hostem
fortit̾ praemit quã illũ
quinũ quã terga p̾buit &
nũ quã aliquid fortiter
fecit. Sed int̾haec sciendũẽ

Expanded text:
paenitenpaenitenpeccatoribus, quam de stantibus justis gaudium erit in coelo, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum mobilibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse illicita nulla meminerunt; et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt ad amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent. Majus ergo de peccatore converso, quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui post fugam reversus hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit, et nunquam aliquid fortiter fecit. Sed inter haec sciendum est
Abbreviated transcription (Latin):
homo ꝑditus que rebatur
int̃ra: ETC̃ INUENERIT CÃ
ita potut it HUCNEROS SUOS GATEV
Quem in humeris suis inposuit:
quia humanã naturã suscipiens
peccata nr̃a ipse portauit: ET UC̃¬
NIENS DocUM: CORVOCaT AMI¬
COS &UICINOS DICENS ILLIOS
Congratula mini mihi quia
inueni ouemmeã quae perierat:
inuenta oue addomum redut:
quia pastor nr̃ reparato homine
ad regnum caeleste redut
bi amicos & uicinos inuenit illos
uidelic& ungłorũ choros quia¬
micieius sunt: quia uoluntatẽ
eius continue in sua stabilitate
custodiunt : Vicini quoq eiuss :
quia claritatẽ uisionis illius
sua assiduitate ꝑfruuntur:
et nꝰ ptandũ quod non dicat
con gratu lamini oui in¬
uente sed mihi: quia uideli¬
c& eiuis est gaudiũ uita nra:
&ꝰ cũ nos ad caelũ reduci¬
mur: sollẽpnitatẽ laeticiae
illius implemus: DiCovobis,
QUOD ITA GADIUM ERIT INCAE
Suꝑ uno peccatore paeni Ilo.¬
tenciã agente. quã suꝑ nonagin¬
ta nouem iustis qui non indigent

Expanded text:
homo perditus quaerebatur homo perditus quaerebatur in terra. Et cum invenerit illam, imponit in humeros suos gaudens. Ovem in humeris suis imposuit, quia humanam naturam suscipiens, peccata nostra ipse portavit. Et veniens domum convocat amicos et vicinos dicens illis: Congratulamini mihi quia inveni ovem meam quae perierat. Inventa ove ad doquia pastor noster, reparato homine, ad regnum coeleste rediit. Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt: vicini quoque ejus sunt, qui claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur. Et notandum quod non dicat Congratulamini ovi inventae, sed mihi, quia, videlicet, ejus est gaudium vita nostra, et cum nos ad coelum reducimur, solemnitatem laetitiae illius implemus. Dico vobis quod ita gaudium erit in caelo super uno peccatore paenitentiam habente quam super nonaginta novem iustis qui non indigent
Abbreviated transcription (Latin):
T& NONAGINTA NOUEM INDE
SERTO & UADE ADILLAM QUE
PERIERAT DONEC INVUEN Illa c
Eccemira dispensacione
pietatis: similitudinem
ueritas dedit ͦ quã &inse¬
ipsoe homo recognos cer&: &
tamen haec specialit̃ adipsũ
auctorem hominũ ꝑtiner&:
quia enĩ centenarius nume¬
rus ẽ ꝑfectus: ipse centum
oues habuit. cũ angłorũ substan¬
ciam & hominũ creauit: Seduna
ouis tuncperut: quando homo¬
peccando pascua iutae dereli¬
quit: dimisit autẽ non aginta
nouem oues in deserto : quia
illos summos angelorũ choros
reliquit in caelo: quur antẽ
caelũ desertũ uocatur. nisi
quod de sertũ dicitur derelic¬
tum: Tuncautẽ caelũ homo
deseruit : cũ peccauit: Inde ser¬
to autẽ non aginta nouem oues
remanserant : quando in t̾ra
dñs unam querebat: quia raci¬
onalis creaturae numerus
angłorũ uidelic& & hominũ
quae aduidendũ dm̃ condita
fuerat. ꝑeunte homine erat
inminutus: & ut ꝑfecta summa
ouium integrar&ur incaelo.

Expanded text:
tit nonaginta novem tit nonaginta novem serto, et vadit ad illam quae perierat donec inveniat illam? Ecce mira dispensatione pietatis similitudinem Veritas dedit, quam eipse homo recognosceret, et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius est numerus perfectus, ipse centum oves habuit, cum Angelorum substantiam et hominum creavit. Sed una ovis tunc periit, quando peccando homo pascua vitae dereliquit. Dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum? Tunc autem coelum homo deseruit, cum peccavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserant, quando in terra Dominus unam quaerebat, quia rationabilis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum Deum condita fuerat, pereunte homine erat imminutus, et ut perfecta summa ovium integraretur in coelo,
Abbreviated transcription (Latin):
Et mur murabant phari sȩi &
scribȩ: dicentes: quia hic pecca¬
tores recipit: & manducat
cũ illis: Quia non solũ iustus
peccare ꝑ inerciam : sed &̃ pec¬
cator resipiscere ꝑsollerciã
potest: Post quã sal infatuatũ
foras mitti debere narratũ
est: mox paenitentũ cohors
intus ad missa describitur:
Qui ad audiendũ dĩ uerbũ
apꝓpin quantes. non solum
ad colloquendũ: sed &iam
ad conuescendũ receptis:
quod uidentes pharisȩi
dedigms nati sunt : quia
uera iusticia conpassionem
habs. falsa iusticia de digna¬
cionem: quãuis & iusti soleant
recte peccatorib: indignari:
Sed aliud ẽ quod agitur
trpho suꝑbiae. aliud quod ze¬
lo disciplinae : sed quia egri
erant . ita ut aegrosseesse nesci¬
rent : quatenus quod erant
agnoscerent . Caelestis eos me¬
dicus blandis fomentis curat:
benignũ para digra obicit.
& in eorũ corde uulneris
tu morẽ praemit: ait namque:
quis exuobis homo qui hab&
CENTUOUES &SI PERDIDERIT
VNÃ EXILLIS NONNE DIOT¬

Expanded text:
harisaei et scribae, dicentes quia hic peccatores recipit et manducat cum illis. Quia non solum justus peccare per inertiam, sed et peccator resipiscere per solertiam potest, postquam sal infatuatum foras mitti debere narratum est, mox poenitentum cohors intus admissa describitur, qui, ad audiendum Dei verbum appropinquantes, non solum ad colloquendum, sed etiam ad convescendum recepti sunt. Quod videntes Pharisaei, dedignati sunia compassionem habet, et falsa justitia dedignationem, quamvis et justi soleant recte peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typo superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Sed qui aegri erant, ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: Quis ex vobis homo, qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimit
Abbreviated transcription (Latin):
luntur nisi ut intrent: sed ual¬
de est tremenda sentencia
quaȩꝓtinus sub infertur. ait
enim. DiCOATẼ Uobis QUod
NEMO UIRORU ILLO RUM
QUIUOCATISUNT GUSTAbIT
caeriam meam.
Ecce uocat ꝑ se uocat ꝑ angbos
uocat ꝑ apłos. uocat ꝑ pastores
uocat plerũq ꝑmiracula.
uocat plerũq ꝑflagella.¬

Expanded text:
luntur ut intrent? Sed valluntur ut intrent? Sed valde est tremenda sententia quae protinus subinfertur. Ait enim: Dico autem vobis quod nemo virorum illorum qui vocati sunt gustabit coenam meam. Ecce per se vocat, per angelos vocat, per Patres vocat per pastores vocat, plerumque per miracula vocat, pleru
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde & eidem seruo dicitur.
ExI INUias & sepes & compelle
INTRARE UT IMELEATUR DOm
mea.
Cumde uicis & plateis ad cae¬
nam dñs inuitat. illũ uidelic&
popłm designat. qui tenere
legem suburbana conuer¬
sacione nouerat. Cũ uero con¬
uiuas suos colligi exuus & sae¬
pib: precipit. nimirũ agres¬
tem popłm colligere id est
gentilem querit. Notandũ
uero quod in hac inuitacione
tercia. Nondicitur inuita
sed compelle intrare. Nam
sunt non nulli quibona faci¬
enda intelligunt. sed haec
facere desistunt. his ut supe¬
rius diximus plerũq: conti¬
git eos in carnalib: deside¬
riis suis mundi huius aduer¬
sitas feriat. Saepenamq
aut longa aegritudine tabescunt
aut afflicti in iuriis concidunt.
aut ꝑcussi graui orib: damnis
affliguntur seque ipsos in suis
desideriis rep̃hendentes ad
dnm̃ corda conuertunt. Quier¬
go huius mundi aduersitatib
fracti addĩ amorem redeunt
atq a p̃sentis uitae desideriis
corriguntur. quidisti compel¬

Expanded text:
Unde et eidem servo dicitur: Unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicis et plateis ad coenam Dominus invitat, illum videlicet populum designat, qui tenere legem sub urbana conversatione noverat. Cum vero convivas suos colligi ex viis et sepibus praecipit, nimirum agrestem populum colligere, id est gentilem quaerit. Notandum vero quod in hac invitatione tertia, non dicitur, Invita, sed Compelle intrare. Nam sunt nonnulli qui bona facienda intelligunt, sed haec facere desistunt. His, ut superius diximus, plerumque contingit ut eos in carnalibus desideriis suis, mundi hujus adversitas feriat. Saepe namque aut longa aegritudine tabescunt, aut afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravioribus damnis affliguntur, seque ipsos in suis desideriis reprehendentes, ad Dominum corda convertunt. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, quid isti nisi compel
Abbreviated transcription (Latin):
Sed dũ morũ uicia in membror
debilicate signantur ꝓfecto
liqu& quia sicut illi peccato¬
res fuer̃ quiuocati uenire
noluer. ita hi quoq: peccato¬
ress̃ qui inuitantur & ueniunt.
Sed peccatores suꝑbi respu¬
untur. ꝗ & peccatores humiles
eliguntur. hos itaq: eligit ds̃
quos despicit mundus. quia
plerũq: ipsa dispeccio hominẽ
reuocat ad sem& ipsũ. pauperes
& debiles caeci & claudi uocan¬
tur &ueniunt quia in firmi
quiq atq in hoc mundo dispec¬
ti plerũq tanto caelerius
uocem dĩ audiunt quanto & in
hoc mundo non habent ubi delec¬
tentur. sed ducis ad caenam
pauperib quid puer subum¬
gat audiamus. DÑe factũ est
UTIN PERASTI & ADHUC LOCUSẼ
Muiti sͦ tales addnĩ cam
maenam exiudaea collectis.
sed multitudo quȩ ex israheli¬
tico popło credidit locum
suꝑni conuiuii non impleuit.
Intrauit iam frequencia iudae¬
orum sed adhuc locus uacat
in regno ubi suscipi debeat
numerositas genci Mum.

Expanded text:
sed dum morum vitia in membrorum sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt, qui vocati venire noluerunt, ita hi quoque peccatores sunt, qui invitantur et veniunt. Sed peccatores superbi respuuntur, et peccatores humiles eliguntur. Hos itaque eligit Dominus, quos despicit mundus. Quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Pauperes et debiles, caeci et claudi vocantur et veniunt, quia infirmi quique atque in hoc mundo despecti plerumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non habent ubi delectentur, sed ductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungat audiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est Multi tales ad dominicam coenam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico populo credidit, locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus vacat in regno, ubi suscipi debeat numerositas gentium.
Abbreviated transcription (Latin):
sagax cogitacio deuastat. Alte¬
rius &iammentẽ uoluptas car¬
nalis inquinat fastidiosus quisq
adaet̾̃nȩ uitae aepulas nonfes¬
tinat. ETREUERSUS SERUUS
NUNCIAUIT HEC dÑO SUO. TUNC
iRatos ꝑat̾ familias dixit
SERUOSUO. EXICITO INFLATEAS
&UICOS CIUITATIS & PAUPERES
ac debiles caecos & claxdos
IN TRO DUC HUC
Ecce qui t̾renae substanciae
plus iusto incubat uenire
ad dnicam caenã recusat
quilabori curiositatis in su
dat p̃parati uitȩ alim̃ta
sastidit. Quicarnalib desiderus.
inher& spitali conuiuii ae pulas
respuit. quia ergo uenire suꝑbi
rennuunt pauperes eliguntur.
quur hoc: nisi quia unta pauli
uocem in firma mundi elegit
ds̃ ut confundat forcia. Pauperes
autẽ & debiles dicuntur. qui uidi¬
cio suo apud sems ipsos infirmis.
Nlam pauperes & quasi fortes st̃
qui & positi in pauꝑtate suꝑbiunt.
Caeci uerosunt qui nul lum
ingenii lumen habent. Claudi
quoq qui rectos gressus mo
peracione non ila habent.

Expanded text:
sagax cogitatio devastat, altesagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. Et reversus servus nuntiavit haec domino suo. Tunc iratus paterfamilias dixit servo suo: Exi cito inet vicos civitatis, et pauperes ac debiles, caecos et claudos, introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae plus justo incubat, venire ad Dominicam coenam recusat. Qui labori curiositdat, praeparata vitae alimenta fastidit, qui carnalibus desideriis inhaeret, spiritalis convivii epulas respuit. Quia ergo venire superbi renuunt, pauperes eliguntur, cur hoc? nisi quia juxta Pauli vocem, infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Pauperes autem et debiles dicuntur, qui judicio suo apud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent. Claudi quoque, qui rectos gressus in operatione non habent,
Abbreviated transcription (Latin):
re contẽpnit humilitas son&
in uoce suꝑbia inaccione . & ec ce hoc
diudicat prauus quisq: cũ audit.
Nectam̃ ea quae di iudicat agere
desistit. Nam dũ cui lib& ꝑuerse
agenti dicimꝰ conuertere dm̃
sequere mundũ relin quere
ubi hunc nisi ad addnĩcam caenã
uocamus: sed cũ respond&
ora ꝓme quia peccator sum. hoc
facere non possũ quid aliud
agit nisi rogat & excusat:
dicens namq: peccatorsum.¬
⁊ humilitatẽ insinuat sub¬
iungens autẽ conuerti non pos¬
sũ suꝑbiã demonstrat. Et alius
DIXIT . UXORẼ DUXI & IDEO
NONEOS SU UENIRE
Quid ꝑ uxorem nisi uoluptas
carnis accipitur : Nã quã uis
bonũ sit coniugium atq ad
ꝓpalandã sobolem ꝓuidencia
diuina constitutũ. non nulli
tamen non ꝑ hoc fecunditatẽ
prolis. sed desideria expetunt
uoluptatis. Et ideo perrem iustã
significari potest non in congrue
res in iusta ad caenã nos ergo
aet̾ni conuiuii summus pat̾ fami¬
lias inuitat. Seddũ hunc terrena
cura occupat illũ alieni actus

Expanded text:
re contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce hoc dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus: Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit nisi rogat et excusat? Dicens namque, Peccator sum, humilitatem insinuat, subjungens autem, Converti non possum, superbiam demonstrat. Et alius dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. Quid per uxorem, nisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis bonum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem Providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis. Et ideo per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenam nos ergo aeterni convivii summus Paterfamilias invitat, sed dum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: & tamen pauci crediderunt
exeis: E xxiii. post pert̃¬
Acsi dicer&: Confidendo inpetra¬
re coeptã doctrinã. siue gram̃
scientiae largiendo consũmari
in uobis usq: indiem xp̃i ihũ. idẽ
usq: indiem quode corpore re¬
cedatis . ex quoiã ad dñi unus¬
quisq: reseru&ur aduentum:
S IUS TŨ hoC SeNTIRE ꝓOmM̃bVS¬
N UObiS:
Acsi dicer&: Ea ritas me hȩs
sentire facit ꝓuobis. qđ ꝑficieos
opus qđ cȩpistis usq: indiem siue
mortis siue iudicii: quia cari¬
tas omĩa sperat: Eo quoo ha¬
BEAM UOS INCORDE & INUIN¬
CUlIS ME IS
Acsi dicer&: tantũ uos dilie
ut mihi memoriã urĩ necuius
tribulacionis nec sollicitudo¬
n defensionis auferat : ET INTDE¬
FENSIONE & CONFR MACIONE
OM̃S UOS ESSE:
Acsi dicer&: hoc sencio de uobis
& credo quia sicut meae cribu¬
lacionis socuestis. ita eritis &
gaudii sempit̃ni: siue sicut scio
uos e uangelio credidisse ut &iã
in tribulacionibus meis ꝓ&euis
defensione mecũ pariter gau¬

Expanded text:
tem, et tamen pauci crediderunt tem, et tamen pauci crediderunt ex eis. HEBDOMADA XXIII POST PENTEAc si diceret: Confidendo impetrare coeptam doctrinam, sive gratiam scientiae largiendo consummari in vobis. Usque in diem Christi. Id est, usque in diem, quo de corpore recedatis, ex quo jam ad Domini unusquisque reservetur adventum, sentire pro omnibus vobis. Ac si diceret: Charitas me haec sentire facit pro vobis, quod perficietis opus quod coepistis usque in diem, sive mortis, sive judicii, quia charitas omnia sperat. Eo quod habeam vos in corde et in vinculis meis. Ac si diceret: Tantum vos diligo, ut mihi memoriam vestri nec vis tribulationis, nec sollicitudo defensionis auferat. Et in defensione et confirmatione omnes vos esse. Ac si diceret: Hoc sentio de vobis et credo, quia sicut meae tribulationis socii estis, ita eritis et gaudii sempiterni. Sive, sicut scio vos Evangelio credidisse, ut etiam in tribulationibus meis, et ejus defensione mecum pariter gau
Abbreviated transcription (Latin):
Septenarius numerus scĩfica¬
tusẽ indonis sc̃i sp̃s in quo sanitas
om̃ib: credentibus constat: quia
in scõ spu qui est donũdĩ remissio
est om̃iũ peccatorũ credentibus:
Septenarius quoq: numerussi di¬
uiditur intria & quattuor scam̃
trinitatẽ significat: incrinario
numero & om̃iũ creaturarum
ꝑfeccionẽ in qua ternario propter
quattuor elementa penetralia &
exipso & ꝑ ipsũ & in ipso creata sunt
constant & gubnantur. qm̃ in ipso
uiuimus mouemur & sumus: Eo¬
NoUIT ERGO PACER QUVA ILLA hORA
ERAT INIQUA DIXIT EIFILIVS TVVS
VIUIT & CREDIDIT IPSE & DOMVS
CIVS TOTA
Quia nunciatusẽ ei filius sanus:
ad solum ergo sermonẽ credider̃
plures samaritani: ad illũ autẽ
miraculũ sola domus illa credi¬
dit : quaeres protendit in multi¬
tudine fidem gencium: & in pau¬
citate fidem iudaeorũ : Gentes
uero solo sermone. idẽ p̃dicacio¬
ne aplica credider̃ : Iudaei uero
signauider̃ ipsũ dĩ filiũ facien¬

Expanded text:
Septenarius numerus sanctificaSeptenarius numerus sanctificatus est in donis Spiritus sancti, in quo sanitas omnibus credentibus constat, quia in sancto Spiritu, qui est donum Dei, remissio est omnium peccatorum credentibus. Septenarius quoque numerus, si dividitur in tria et quatuor, sanctam Trinitatem significat in trinario numero; et omnium creaturarum perfectionem in quaternario, propter quatuor elementa plenaria  Msex ipso, et per ipsum, et in ipso creata sunt, constant et gubernantur, quovivimus, movemur et sumus. Cognovit ergo pater, quia illa hora erat, in qua dixit ei: Filius tuus vivit, et credidit ipse, et domus ejus tota. Quia nuntiatus est ei filius sanus, ad solum ergo sermonem crediderunt plures Samaritani, ad illud autem miraculum, sola domus illa credidit, quae res protendit in multitudinem fidem gentium, et in paucitate fidei Judaeorum. Gentes vero solo sermone, id est, praedicatione apostolica crediderunt, Judaei vero signa viderunt ipsum Dei filium facien
Abbreviated transcription (Latin):
ire recusat ad seruũ uerocentu¬
rionis non inuitatur & tamen
corporaliter ire se pollic&ur:
Reguli filio ꝑcorporalem p̃sen¬
ciam non dignatur adesse.: Cen¬
turionis uero seruo nonde dig¬
natur occurrere: quid ẽ hoc
nisi qđ suꝑbia nr̃a retunditur.
quimn hominibus nonnatura
qua adimaginẽ dĩ factisunt
sed hono res & diuicias uene¬
ramur : Redeptor uero nr̃
ut ostender& quia qua ealta st̃
hominibscĩs despicien da sunt.
& quae dispecta sunt hominib
dspicienda ñ sunt : ad filium
reguli ire noluit. ad seruũ
uero centurionis ire paratus
fuit: CRe droit hocno SERMOn QUẽ
dixit ei ihs̃: & ibat.
Incipit enĩ fidem habere in sermone
ihũ: & qui exparte dubius uenit
fidelis recessit &i deo sanitatẽ filu¬
meruit : laMAUTẼ EDESCENDEN¬
TE SERVI OCCVRRE RVNT ET RVNCIA
UERUNT EI DICENTES QUAFILIUS
ENS UIVER& INITERROGAbAT ERGO
hoRamn abeis inqua cnelius habu
ERIT & DIXERUNT EI QUAHERI
HORA SEPTIMA RELIGUD EUM
FEBRS:

Expanded text:
ire recusat? Ad servum vero centuire recusat? Ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur; reguli filio per corporalem praesentiam non dignatur adesse, centurionis vero servo non dedignatur occurrere: quid est hoc, nisi quod superbia nostra reconditur, qui in hominibus non naturam, qua ad imaginem Dei facti sint, sed honores et divitias veneramur. Redemptor vero noster, ut ostenderet, quia quae alta sunt hominum, sanctis despicienda sunt, et quae despecta sunt hominum, despicienda non sunt, ad filium reguli ire noluit, ad servum autem centurionis ire paratus fuit. Credidit homo sermonem, quem dixit ei Jesus, et ibat. Incipiebat enim fidem habere in sermone Jesu, et qui ex parte dubius vefidelis recessit, et ideo sanitatem meruit filii. Jam autem eo descendente, servi occurrerunt ei, nuntiantes quod filius ejus viveret. Interrogavit ergo horam ab eis, in qua unt ei: Quia heri hora septima reliquit eum febris.
Abbreviated transcription (Latin):
ceRIDER& & SANAR& FILIUO
eros: Iticipiebat EÑ MOR Dixit
ERGO IHS ADEUM: NISI SIONA &
PRO DIGIA UIDERITIS NONCRE¬
DITIS
Quare ergo dicit nisi signa &
ꝓdigia uideritis non creditis
cũ ille ante credidit quã signũ
uider& : qui enĩ salutẽ quaere¬
bat filio procul dubio credebat:
Sedmem̃ tote quid pecuit: & aꝑte
cognoscetis quia infide dubita¬
credidiss& ꝓcul dubio scir& qr
non ess& locus ubi noness& ds
Salutẽ taque filio p&uit. & tam̃
in fide dubitauit quia eum ad quẽ
uenerat & potentẽ ad curandũ
credidit & tamen moriente
filio esse absentẽ putauit dm̃
DICIT ADEUM REGULUS DNE
DESCENDS PRIUSQUAMORIATUR
Quainre hocẽ nob̵ sollerter
intuendũ qđ sicut alio euan¬
gelista testante didicimus.
centurio ad dm̃ uenit dicens:
dnẽ puermeus iac& paraliti¬
cus indomo & male torquet᷑:
Cui aihũ ꝓtinus respondetur:
Ego ueniam & curabo eum : Quid
ẽ qđ regulus rogat ut ad eius
filiũ ueniat & tam̃ corporaliter

Expanded text:
sanaret filium ejus. Incipiebat enim mori. Dixit ergo Jesus ad eum: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis. Quare ergo dicit: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis, cum ille ante credit quam signum videret. Qui enim salutem quaerebat filio, procul dubio credebat, sed mementote quid petit, et aperte cognoscetis, quia in fide dubitacredidisset, procul dubio sciret, quia non esset locus ubi non esset Deus. Salutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat, et potentem ad curandum credidit, et tamen moriente filio esse absentem putavit Deum. Dicit ad eum regulus: Domine, descende priusquam moriatur Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quod, sicut evangelista alio testante didicimus, centurio ad Dominum venit dicens: Domine, puer meus jacet paralyticus in domo mea, et male torquetur. Cui a Jesu protinus resEgo veniam et curabo eum. Quid est quod regulus rogat, ut ad ejus filium veniat, et tamen corporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
UERO ADNIEGOCIACIONESUAM
In uillam ire ẽ. labori terreno
in moderate in cũbere : in nego¬
ciacionẽ uero ireẽ: accionum
saeculariũ lu cris in hiare:
quia enĩ alius intentus labori
terreno alius uero mundi
huius accionibus deditus mrste¬
rium in carnacionis dominicae
pensare & scđm illud uiuere dis¬
si mulat: quasi aduillam uł ne¬
gociũ ꝑgens uenire ad regis
nupcias recusat & plerũ que
qđ ẽ grauius non nulli uocantis
gram non solũ respuunt : sed &ia
ꝑ secuntur : Vnde & subditur
RELIQUI VERO TERIVERVNT
SERUOS ENS & CONTUMELAIS
AFFECTOS OCCIDERUNT:
Inter eos qui non recipiunt eu

Expanded text:
vero in negotiationem suam. vero in negotiationem suam. In villam quippe ire est labori terreno immoderate incumbere, in negotiationem vero ire 1637 est actionum saecularium lucris inhiare. Quia enim alius intentus labori terreno, alius vero mundi hujus actionibus deditus, mysterium incarnationis dominicae pensare et secundum illud vivere dissimulat, quasi ad villam vel negotium pergens, venire ad regis nuptias recusat. Et plerumque, quod est gravius, nonnulli vocantis gratiam non solum respuunt, sed etiam persequuntur. Unde et subditur: Reservos ejus, et contumeliis affectos, occiderunt. Inter eos, qui non recipiunt E
Abbreviated transcription (Latin):
DIṼ MEUM PARAVI. TAURI MEI &
al tilia occiza & ocmña parata
Prandium paratũ & tauri. &
altilia occisa. uł ꝑ mo&a foram
opes regiae intelligatur : ut ex
carnalibus intelliguntur spĩ¬
talia uł certe dogiatũ magni¬
tudo & doctrina di lege plenis¬
sima sentire potest: Quid in
patres accipimus : quidergo
ꝑtauros nisi patres testam̃ti
ueteris significantur : Nãdũ
exꝑmissione legis acceperant
quatenus aduersarios suos
odu retribucione ꝑ cuterent
ut ita dicam quid aliud quã tauri
erant qui inimi cossuos uirtutis
corporeae cornu feriebant: quid
uero ꝑaltilia nisi patres testam̃ti
noui figurantur : quidũ graciã
pinguedinis internae ꝑcipiunt:
a terrenis desiderus innitentes.
ad sublimia contẽplacionis suae
pena subleuantur : Taurimei
& altilia occisa sunt &om̃ia parata:
Acsi aꝑcius dicatur: patrũ p̃ce¬
denciũ mortes aspicite & reme¬
dia uitȩ urȩ cogitate: E⁊ abiek̃
alius inuillam sao alius

Expanded text:
dium meum paravi, tauri mei et dium meum paravi, tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata, Prandium paratum, et tauri, et altilia occisa, vel per metaphoram 175 opes regiae describuntur, ut ex carnalibus intelligantur spiritualia; vel certe dogmatum magnitudo, et doctrina Dei lege plenissima sentiri potePatres accipimus. Quid ergo per tauros, nisi Patres Testamenti Veteris significantur, nam dum ex promissione legis acceperant, quatenus adversarios suos odii retributione percuterent, ut ita dicam, quid aliud quam tauri erant, qui inimicos suos virtutis corporeae cornu feriebant. Quid vero per altilia, nisi Patres Testamenti Novi figurantur, qui dum gratiam pinguedinis internae percipiunt, a terrenis desideriis mente ad sublimia, contemplationis suae pinna sublevantur. Tauri mei et altilia occisa sunt et omnia parata, ac si apertius dicatur: Patrum praecedentium mortes aspicite, et remedia vitae vestrae cogitate. Et abierunt, alius in villam suam, alius
Abbreviated transcription (Latin):
gataẽ: In hoc pater regifilio
nupcias fecit: quoei ꝑ incarna¬
cionis mr̃steriũ scam̃ a ecctam
sociauit : Uterus autẽ genetri¬
cis uirginis: huius sponsi thala¬
mus fuit: Unde psal mista att:
quippe dethalamo suo ꝓcessit
qus ad conungendã sibi aecctam
in carnatus ds̃ de incor rupto
utero uirginis exiuit: Et misit
SERVOS EUOS UOCARE INUTTATOS
AD EPCIAS ETIOLEBANT UENIRE
Misit ergo seruos ut ad istas
nupcias amicos in uitarent : misit
semel misit iterũ quia in car¬
nacionis dominice praedicato¬
res. & prius ꝓphetas & post modũ
apłs fecit: bis itaque seruos ad
inuitandũ misit : quia in carna¬
cionẽ unigeniti. & ꝑ ꝓph&as
dixit futurã: & ꝑ apłos nuncia¬
uit factã: Misitq seruũ suũ
inuitatos uocare adnupcias :¬
aud dubiũ qui s morsenꝑquẽ
legem inuitatis dedit: intelligere¬
struos legerimus ut pleraq
habent exemplaria : ad pro¬
pͥ&as referendũ ẽ quod inui¬
tati ꝑeos uenire contẽpseriit:
TERV MSIT ALIOSSERUOS DI¬

Expanded text:
 In hoc Pater regi Filio nuptias fecit, quo ei per incarnationis mysterium sanctam Ecclesiam sociavit. Uterus autem virginis genitricis hujus sponsi thalamus fuit: Unde psalmista dicit:quippe de thalamo suo processit, qui ad conjungendam sibi Ecclesiam incarnatus Deus de incorrupto utero virginis exivit. Et misit servos suos vocare invitatos ad nuptias, et nolebant venire. Misit ergo servos, ut ad istas nuptias amicos invitarent, misit semel, misit iterum, quia incarnationis Dominicae praedicatores, et prius prophetas, et postmodum apostolos. Bis itaque servos ad invitandum misit, quia incarnationem unigeniti, et per prophetas dixit futuram, et per apostolos nuntiavit factam. Mittitque servum suum invitatos vocare ad nuptias, haud dubium, quin Mosen, per quem legem invitatis dedit. Siservos legerimus, ut pleraque habent exemplaria, ad prophetas referendum est, quod invitati per eos venire contempserunt. Iterum misit alios servos
Abbreviated transcription (Latin):
meas non suas. Sicut alibi
scriptũ ẽ. qui se dicit inxpõ ma¬
nere deb& sicut ille ambulauit
& ipse ambulare &iã si porrigit
esurienti panem de miscdia
facere deb&. non de iactancia
non aliud ibi quaerere quã o¬
pus bonũ. nesciente sinistra
quid faciat dextera id est ut
alienetur intencio cupiditatis
abopere caritatis. ET VBI SŨEGO
illic & enNisteR MEUS ERIT.
Merces ẽ amoris & p̃cium operis
ei quiministrat xp̃o. esse cũ
xp̃o & que fructũ quã mercedẽ
quod praemium illi ꝓmittat
audiamus. Si quis cichi minis¬
TRAUERIT HONORIFICabIT EUM
PATER MEUS QUEST INCAELIS.
Quo honore nisi ut sit cũ filio
eius: quod enĩ superius ait ubi
egosũ illic & minister meuserit.
hoc intelligitur exposuisse cũ
dicit. honorificabit eum pater
meus nam quã maiorem honorem
accipere poterit adoptatus. quã
ut sit ubiẽ unicus non aequalis
factus diuinitati sed consorcius
aeternitati. C̃BD .XIII. POSTPENT

Expanded text:
meas non suas, sicut alibi meas non suas, sicut alibi scriptum est: Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare . Etiam si porrigit esurienti panem, de misericordia facere debet, non de jactantia, non aliud quaerere quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera , id est, ut alienaretur intentio cupiditatis ad opera charitatis. Et ubi ego sum, illic et minister meus erit. Merces est amoris et pretium operis, ei qui ministrat Christo, esse cum Christo, et quem fructum, quam mercedem, quod praemium illi promittat, audiamus. Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum pater meus, qui est in coelis. Quo honore, nisi ut sit cum filio ejus? quod enim superius ait: Ubi ego sum, illic et minister meus erit, hoc intelligitur exposuisse cum dicit, Honorificabit cum pater meus. Nunquam majorem honorem accipere poterit adoptatus, quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, sed consocius aeternitati. HEBDOMADA XIII POST PENT
Abbreviated transcription (Latin):
ltẽ alio modo quiamat animã
suam ꝑd&ꝰ eam noli amare in ha
uita ne ꝑdas in aet̾nauita.
Et quiodit animã suam iN
HOC MVNDO INUITAM ACTER¬
Nam custodit eam.
Ergo quod supra dictũ est
quiamat sub intelligitur
in hoc mundo ipse itaq ꝑd&
qui autẽ odit utique in hoc
mundo inuitã aet̾nã custo¬
dit eam. magna & mira
sentencia quẽ ad modũ hominis
inanimã suam amor ut pereat
odium nepereat. Simale ama¬
ueris tunco disti. sibene oderis
tunc amasti. Felices quioderunt
custodiendo neꝑ dant hic aman¬
do hic animae nomine uita
p̃sens de signatur uł &iã huius
uitȩ delectacio quae ꝑdenda ẽ
ut feliciter inuenies uolunta¬
tẽ tuã in regno dĩ quã fortiter
uicisti in hoc scło. Nã sc̃i marti¬
res odio habuerunt hanc p̃sen
uoluerunt hanc p̃sentẽ uitã
ꝑdere quã xpiñ negare. Siquis
onichi minusTRat ME SEQATUR
Quidẽ me sequatur nisi me
imitetur : ministrat ergox põ
ihũ quinon sua quaerunt
me sequatur . uias ambul&

Expanded text:
Item alio modo, qui amat animam suam perdet eam: noli amare in hac vita, ne perdas in aeterna vita. Et qui odit animam suam in hoc mundo, in vita aeterna custodit eam. Ergo quod supra dictum est, qui amat subintelligitur in hoc mundo, ipse itaque perdet. Qui autem odit utique in hoc mundo, in vita aeterna custodit eam. Magna et mira sententia! quemadmodum hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat? Si male amaveris, tunc odisti, si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant hic amando. Hic animae nomine vita praesens designatur, vel etiam hujus vitae delectatio, quae perdenda est, ut feliciter invenias voluntatem tuam in regno Dei, quam fortiter vicisti in hoc saeculo. Nam sancti martyres odio habuerunt hanc praesevoluerunt hanc praesentem vitam perdere, quam Christum negare. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quid est me sequatur, nisi me imitetur? Ministrant ergo Jesu Christo, qui non sua quaerunt, me sequatur. Vias ambulet
Abbreviated transcription (Latin):
xpi ad dm̃: aAcsi dicer&: illa
fiducia in expugnabilis est.
quae non ex nobis sed ex pep̃oẽ:
quia nos ꝑ fidem urãm gr̃a
magis quã epistola humana
cõmendat: Non quod sułhici¬
entes sicnus coitare ali¬
quid anobis:
Id est nichil nr̃a sapiencia ut
uirtute in causa urãe salutis
operamur : uult ostendere
nichil se suo sensu ac possibi¬
litate in saluandis gentibus
uł cogitare uł facere. cũ utiq
pauci homines. humiles. im¬
periti & poene rustici. sinedi
grã nũ quã uniuersũ mundũ
saluare potuissent: Ideo autẽ
hoc praemisit. quia dicturus
erat tanto maius seministeriũ
suscepisse quã mor̃ sen: quanto
maius est nouũ testamentũ
alege que abs conditũ in se
xpm̃ mysteriis adumbrata
retinebat: Non quod aliquid
sibi arrog&: sed ut ꝑ doctrinã
suam quae in xp̃o ẽ facilius
eos a falsis aptis reuoc&: qui
idoneos nos fecit ministros
noui testamenti idẽ ad im¬
plendũ apostolatus officiũ:

Expanded text:
 ad Deum. Ac si diceret illa fiducia inexpugnabilis est, quae non ex nobis, sed ex Christo est, qua nos per fidem nostram gratia magis quam Epistola humana commendat. Non quod sufficientes simus cogitare aliquid a nobis. Id est, nihil nostra sapientia vel virtute in causa vestrae salutis operamur. Vult enim ostendere nihil se suo sensu ac possibilitate in salvandis gentibus vel cogitare vel facere, cum utique pauci homines, humiles, imperiti, et pene rustici, sine Dei gratia nunquam universum mundum salvare potuissent. Ideo autem hoc praemisit, quia dicturus erat, tanto majus se ministerium suscepisse, quam Mosen, quanto majus est Novum Testamentum a lege, quae absconditum in se Christum mysteriis adumbrata retinebat. Non quod aliquid sibi arroget, sed ut per doctrinam suam, quae in Christo est, facilius eos a falsis apostolis revocet. Qui idoneos nos fecit ministros Novi Testamenti. Id est, ad implendum apostolatus offici
Abbreviated transcription (Latin):
NISI GRANŨ FRUMENTI CADENS
INTERRA MORTUŨ RUERIT
IpSŨ Solṽ man&. Siau tem
MOR TUŨRERIT MULTUM
FRUCTUM AEFERT.
Seautẽ dicebat ipsũ eẽ morti¬
ficandũ & multi pli candum.
Mortifican dũ in infidelitate
iudaeorũ multiplicandũ fide
om̃ium poptorũ. Quiamat an¬

Expanded text:
um frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet. Si autem mortuum fuerit, multum fructum affert. Se autem dicebat ipsum esse granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide omnium populorum. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
uobis dispensandi tribuit faculta¬
tẽ uos minime pacietur esurire.
Et mltiplicabit semen uRm̃.
Idẽ rerũ uobis augmentũ faci&
uł sermonũ. date & dabitur
uobis dicit dñs qui enĩ ꝓdõ siue
p̃dicacionis uerbũ siue miscđiae
dederit alimentũ & hic & infu¬
turo accipi& illud multiplicatũ.
ET AUGEBIT IN CREMENTA ERU¬
GUM IUSTICIAE URÃE
Incrementũ frugũ iusticiae
dicit siue facultates rerum
siue doctrinã sermonum. de
fructu enĩ labiorũ suorum
a it salomon saciabitur sapiens.

Expanded text:
vobis dispensando tribuit facultavobis dispensando tribuit facultatem, vos minime patietur esurire. Et multiplicavit semen vestrum. Id est, rerum vobis augmentum faciet, vel sermonum: Date et dabitur vobis, dicit Dominus, qui enim pro Deo sive praedicationis verbum, sive misericordiae dederit alimentum, et hic et in futuro accipiet illud multiplicatum. Et augebit incrementa frugum justitiae vestrae. Incrementum frugum justitiae dicit, sive facultates rerum, sive doctrinam sermonum, de fructu enim labiorum suorum, ait Salomon, satiabitur sapiens.
Abbreviated transcription (Latin):
inopiam elemosi naRii.¬
deo in opere miscđiae di p̃po
tusque ꝓuentũ. siue sensus
abun danciam sapienciaeq:
intellectũ. Vt in ommbus
SEMPER OMNẽ SUEHICIEN¬
ciam habentes abuNde
Acsi dicer&. Omnẽ suffici¬
enciã. tam spĩtaliũ quã &iam
carnaliũ dabit uob dñs ut omne
opus bonũ siue deuocionis in
miscđdia siue erudicionis in doc¬
trina implere possitis mente
lbera DISPERSIT DE DIT PAV¬
PERIBUS NUSTICIA EIUS MaN&
Idẽ diuisit dedit pluribus. Ideo
non uni sed pluribus quia ma¬
usẽ oracio multorũ quã unius.
Derebus enĩ tẽporalibus sibene
dispensetur aet̃na iusticia cõpa¬
ratur. QVIAUTE AD MINIS TRAT
SEmEN Seminanti & pariẽ
ADMANDUCANDŨ ERESTabIT
Hoc enĩ de uerbi semine dictũ
in scõ intelligimus euuanglio.
ubi dñs exponens discipłis
parabolam seminis ait. Semen
ẽ uerbum dĩ. acsi praedicato¬
ribus aptis dicer&. Ds̃ qui uobis
dedit officium docendi. escam
ron subtrahit corporis siue qui

Expanded text:
inopiam eleemosynarii, iinopiam eleemosynarii, ideo in opere misericordiae Deitusque proventum, sive sensus abundantiam, sapientiaeque intellectum. Ut in omnibus semper sufficientiam habentes. Ac Ac si diceret, omnem sufficientiam tam spiritualium quam etiam carnalium dabit vobis Dominus, ut omne opus bonum, sive devotionis in misericordia, sive eruditionis in doctrina, implere possitis mente libera. Dispersit dedit pauperibus, justitia ejus manet Id est, divisit, dedit pluribus, ideo non uni, sed pluribus, quia majus est oratio multorum quam unius. De rebus enim temporalibus, si bene dispensentur, aeterna justitia comparatur. Qui autem administrat semen seminanti, et panem ad manducandum, etc. Hoc enim de verbi semine dictum in sancto intelligimus Evangelio, ubi Dominus exponens discipulis parabolam seminis ait: Semen est verbum Dei . Ac si praedicatoribus Apostolus diceret: Deus qui vobis dedit officium docendi, escam non subtrahit corporis. Sive qui
Abbreviated transcription (Latin):
tios. Qui parce Se minat
PaRCE & Met&.
Idẽ quiparũ tribuit egenti.
ctqui Seminat inbene¬
diccionibus debenedicci¬
onibus & met&.
Qualis fuerit deuocio talis
erit & remuneracio. Qui
grato animo & sufficienter
aut rerũ tẽporalium aele¬
mosinam aut p̃dicacionis
indigenti ministra uerit
uerba sufficienter & large
adnõ accipi& praemia aua¬
rus enĩ mercedem exeo qd
inuitus dederit non habebi
benediccio enĩ & dantis aet̃¬
na & accipientis praesens ess¬
citur aelemosina. VNUS¬
QUISQ PROUT DESTINAUIE
CORDE SUO NONEXTRISTI¬
CIA AUT EXNECESSITATE
Id est quantũ statuit ub e¬
legit pauperibus dare
noti coactus sed uolunta¬
rius. Tobias enĩfilio suo
ait. Si plurimum tibi ẽ. pluri¬
mum tribue . si exiguum exiguo
indigenti cõmunica. hilakem
enii datorẽ dilibit ds̃. Salomon
enĩ dicit. In omni dato hilarẽ
fac uultũ tuum. Nã &̾ indiui¬
narũ scripturarũ sermone
datorem. PoTENS EST ATE
ds ocnrie GRãm abuirdare
IACERE IN UObIS NETIMEANT

Expanded text:
 Qui parce seminat parce et metet. Id est, qui parum tribuit egenti, Et qui seminat in benedictionibus de benedictionibus et metet. Qualis fuerit devotio, talis erit et remuneratio, qui grato animo et sufficienter, aut rerum temporalium eleemosynam, aut praedicationis indigenti ministraverit verba, sufficienter et large a Domino accipiet praemia. Avarus enim mercedem ex eo quod invitus dederit, non habebit, benedictio enim et dantis aeterna, accipientis praesens efficitur eleemosyna. Unusquisque prout destinavit in corde suo, non ex tristitia aut ex necessitate. Id est, quantum statuit vel elegit pauperibus dare, non coactus sed voluntarius. Tobias enim filio suo ait: Si plurimum tibi est, plurimum tribue, si exiguum, exigua indigentibus communica . Hilarem enim datorem diligit Deus. Salomon enim dicit: In omni dato hilarem fac vultum tuum. . Nam et in divinarum Scripturarum sermone, datorem. Potest autem Deus omnem gratiam abundare facere in vobis. Ne timeant
Abbreviated transcription (Latin):
do nunciabat: hic ẽ de quoscrip¬
cũ ẽ: Ecce mitto angelũ meum
ante faciem tuã qui p̃parabit
angelus latine nuncius dicitur:
Aecte ergo qui nunciare suꝑnũ
iudicẽ mittitur angłs uocatur:
ut dignitatẽ seru& in nomine.
quã expl&ꝰ in operacione : Altũ
quidem nom̃ ẽ sed uita nomine
inferior non ẽ : sed &om̃s quisa¬
cerdocii nomine censentur
angli uocantur ꝓphoa ad tes¬
tante quiait: Labia sacerdotis
custodiunt scienciã & legem
requir̃ exore eius quia angłs
cĩ exercituũ est : Nec non &iã
unus quisq fideliũ inquantũ
sufficit in quantũ gram̃ suꝑnae
aspiracionis accepit. sia praui¬
tate ꝓximũ reuocat si exortari
adbene operandũ curat. si ad̃ num
regnũ uł suppliciũ erranti denun¬
ciat. cũ uerba scaẽ ad monicionis

Expanded text:
ntiabat. Hic est de quo scriptum est: Mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparavit angelus Latine nuntius dicitur. Recte ergo, qui nuntiare supernum judicem mittitur, angelus vocatur, ut dignitatem servet in nomine, quam explet operatione. Alium quidem nomen est, sed vitae nomine inferior non est. Sed et omnes qui sacerdotii nomine censentur, angeli vocantur, propheta attestante, qui ait: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est. Nec nonunusquisque vestrum inquantum sufficit, inquantum gratiam supernae aspirationis accepit, si a pravitate proximum revocat, si exhortari ad bene operandum curat, si aeternum regnum vel supplicium erranti denuntiat, cum verba sanctae exhortationis
Abbreviated transcription (Latin):
euident̃ p̃cipit᷑. uł dicat aliqͥd
falsus testis dĩ aut sacrilegus.
uł introducens aliqͥd alienũ
adoctrina dnĩ ut certe sub¬
relinquens & p̃teriens aliquid
eorũ quaedõ placita sunt. cũ
ipse manifestis sime p̃dicato¬
rib ueritatis dehis quos adui¬
tã inbuerent p̃cipiat dicens
docentes eos seruare om̃ia quȩ¬
cũq mandaui uobis : & ea enim
quae ipse mandauit non alia.
& hȩc non ex parte sed om̃ia suis
auditoribus ad seruandũ tra
dere iub&: Si quismiNus¬
tRat. Tam quamli exVIRTUtE
quã admirus tRat ds̃: Lanto
humilius inpendat quisq ꝓxi¬
mo bonũ omne qđ potest: quan¬
to certissime nouit qđ a sem&¬
ipso non potest habere quaeim¬
pendat: Vt in om̃ibus honio¬
ait : uideant urã bona opera:
& glorificent patrẽ urm̃
quuncaelis est: honori ficatur ergo
ds̃ in actib nr̃is. cuomne qđ bene
ac secđ uoluntatẽ eius facimus.
non hoc nrĩs meritis sed ei grãẽ
PRIICEPS PAS M TORUM
Sicut enĩ dicitur xp̃srexregũ

Expanded text:
evidenter praecipitur, vel dicat aliquid falsus testis Dei, aut sacrilegus, vel introducens aliquid alienum a doctrina Domini, vel certe subrelinquens et praeteriens aliquid eorum quae Deo placita sunt, cum ipse manifestissime praedicatoribus veritatis de his quos ad vitam inbuerint praecipiat, dicens: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis . Et ea enim quae ipse mandavit, nos alia, et haec non ex parte, sed omnia suis auditodere jubet. Si quis ministrat tanquam ex virtute, quam administrat Deus: Tanto humilius impendat quisque proximo bonum omne quod potest, quanto certissime novit quoniam a semetipso non potest habere quod impendat, ut in omnibus honoait: Videant vestra bona opera, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est. Honorificatur ergo Deus in actibus nostris, cum omne quod bene ac secundum voluntatem Dei facimus, non hoc nostris meritis, sed ejus gratiae torum. Sicut enim dicitur Christus rex regum,
Abbreviated transcription (Latin):
SINT LŨBIVR̃I PRAE CINCTI&
LUCERNE ARDENTES
Quia multos ostender& uł in
toto scło subditos. uł sȩcularis
intuitu cõmodi dñõ seruientes.
pul chrȩ breuiterq suos doc&
& lubos p̃cingere ꝓpt̃ continenciã
abamore rerũ saeculariũ : &lu¬
cernas ardentes habere: ut hoc
ipsũ uero fine &recta intencione
faciant: aliter : Lũbos praecingimꝰ:
cũ carnis luxuriã ꝑ continenciã
coartamur: Eucernas autẽ arden¬
tes inmanib: tenemꝰ: cũ ꝑbona
oꝑa ꝓximis nris lucis exempla
monstramus : Redẽptori &enĩ
nro. unũ sine altero placere¬
⁊ ne qua quã potest. Et uos sicoales
hocinib: ex pectantib: ertõr

Expanded text:
Sint lumbi vestri praecincti et lucernae ardentes. Quia multos ostenderat, vel in toto saeculo subditos, vel saecularis intuitu commodi Domino servientes, pulchre breviterque suos docet, et lumbos praecingere, propter continentiam ab amore rerum saecularium, et lucernas ardentes habere, ut hoc ipsum vero fine et recta intentione faciant. Aliter, lumbos praecingimus, cum carnis luxuriam, per continentiam coarctamus. Lucernas autem ardentes in manibus tenemus, cum per bona opera proximis nostris lucis exempla monstramus, redemptori etenim nostro unum sine altero placere nequaquam potest. Et vos similes hominibus exspect