comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nichilcũ angustia caritas tenet. Sed qͦmꝰ om̃a :
Nũ & angłos ait aliqͥs. & uirtutes sublime
Ac potestates atq uniũsa cȩlestia dei mr̃¬
steria. ds̃ in possessionẽ tali filio subiecisse
deputandus ẽ Si possessionem sic accipias
ut eius possessor ipse sit dñs : ñ utiq om̃a
N enim dñi er̃ sed consortes potius angłoꝵ:
loquim᷑ ut dominas ueritatis animas di¬
camus : quã ab eis dicimꝰ possideri. Aut
si nomine possessionis ab hoc sensu im¬
pedimur : id qͦq auferatur. Nenim ait
pat̃. omnia in possessionem tibi dabo:
siue om̃a mea possides uł possi debis
sed om̃a mea tua st̃ Nec tam̃ ita st̃ eius:
ut ipsius dei. Qđ enĩ ẽ in nr̃a pecunia
potest familiae me uł alim̃tũ eẽ. uł orna¬
m̃tũ: uł aliquid huiꝰ modi. Et certe cũm
ipsũ patrem recte ille possit suũ dicere :
ñ uideo quae ipsius recte sua uocare ñ pos¬
sit : diũsis dũ taxat modis. Cũ enĩ beatitu¬

Expanded text:
nihil cum angustia charitas tenet. Sed quomodo omnia? Num et Angelos, ait aliquis, et Virtutes sublimes ac Potestates, atque universa coelestia Dei ministeria Deus in possessionem tali filio subjecisse putandus est? Si possessionem sic accipias, ut ejus possessor ipse sit dominus; non utique omnia. Non enim domini erunt, sed consortes potius Angeloruloquimur, ut dominas veritatis dicamus animas, quam ab eis dicimus possideri. Aut si nomine possessionis ad hunc sensum impedimur, id quoque auferatur. Non enim ait pater, Omnia in possessionem tibi dabo, sive, Omnia mea possides vel possidebis; sed, Omnia mea tua sunt. Nec tamen ita sunt ejus, ut ipsius Dei. Quod enim est in nostra pecunia, potest familiae nostrae vel alimentum esse vel ornamentum, vel aliquid hujusmodi. Et certe cum ipsum patrem recte ille posset suum dicere, non video quae ipsius recte sua vocare non possit, diversis duntaxat modis. Cum enim beatit
Abbreviated transcription (Latin):
bello laborũ ꝑiculoꝵq plenissimo: uł de
uirib nrĩs sꝑetur facienda uictoria uł uirib
nr̃is facta tribuat᷑ sed eiꝰ grae : de qͦ ait apłs Gra
uincimꝰ : ꝑ eũ qͥ dilex̃ nos Sciamꝰ tam̃ quanta.¬
libet uirtute p̃liandi uitus repugnemꝰ uł etiã
uitia suꝑemꝰ et subiugemꝰ: qͣm diu sumꝰ in hoc
corpore nob de eẽ. non posse unide dicamꝰ dõ.
dimitte nob debita nr̃a. In illo autem regno.
ubi semꝑcũ corporib: immortalib erimus: nec
p̃lia nob̵ erunt ulla: nec debita: Qua nusquam
et nũqͣm essent: sinaturti nr̃a sic̃ recta creata. ẽ.
ꝑmanerȩt: Acꝑ hoc etiam nr̃ iste conflictus
in qͦ periclitamur. et de qͦ nos uictoria norus¬
sima cupimꝰ lib̾ari aduitȩ huiꝰ mala ꝑtinet :
quam tot tantorũq testimoni& malorum

Expanded text:
bello laborum periculorumque plenissimo uel de uiribus nostris speretur facienda uictoria uel uiribus nostris facta tribuatur, sed eius gratiae, de quo ait apostolus: Graeruincimus per eum qui dilexit nos. Sciamus tamen, quantalibet uirtute proeliandi uitiis repugnemus uel etiam uitia superemus et subiugemus, quamdiu sumus in hoc corpore, nobis deesse non posse unde dicamus Deo: Dimitte nobis debita nostra. In illo autem regno, ubi semper cum corporibus inmortalibus erimus, nec proelia nobis erunt ulla nec debita; quae nusquam et numquam essent, si natura nostra, sicut recta creata est, permaneret. Ac per hoc etiam noster iste conflictus, in quo periclitamur et de quo nos uictoria nouissima cupimus liberari, ad uitae huius mala pertinet, quam tot tantorumque testimonio malorum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed in his omnibus suꝑamꝰ ꝓpt eũ quidile x̃ nos
Prȩter haec aut̃ mala huius uitȩ bonis
malisq cõmunia : habent in eaiusti etiam
ꝓprios qͦsdam labores suos. quib adũsus uitia
militant: et intaliũ p̃lioꝵ tẽptationib ꝑicu¬
lisq uersant᷑. Aliqͣndo enĩ concitatius: ali¬
qͣndo remissius: ñ tam̃ desinit card c̃cupiscere
adũsus sp̃m. et sp̃s adũ sus carnem. ut ñ ea quae
uolumꝰ faciamus: omnem malam c̃cupiscentiã
consũmando: sed eam nob̵ qͣntũ diuinitꝰ ad¬
iuti possumꝰ. ñ ei consentiendo subdamꝰ : uigiliis

Expanded text:
« Sed in his omnibus superamus propter eum qui dilexit nosPraeter haec autem mala huius uitae bonis malisque communia habent in ea iusti etiam proprios quosdam labores suos, quibus aduersus uitia militant et in talium proeliorum tentationibus periculisque uersantur. Aliquando enim concitatius, aliquando remissius, non tamen desinit caro concupiscere aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem, ut non ea quae uolumus faciamus, omnem malam concupiscentiam consumendo, sed eam nobis, quantum diuinitus adiuti possumus. non ei consentiendo subdamus, uigiliis
Abbreviated transcription (Latin):
tientiae: Hinc enim dictũ.ẽ. qđ ille iN
epła sua posuit ꝓpt̃ te mortificam᷑ tota
die : deputati sumꝰ ut oues occisionis. Vocẽ
gͦ martyrũ audiamꝰ in psalmo. Et uox
martrrũ uidete quã bonã causam ha¬
beat cũ dicit. ꝓpt̃ te. Nam idõ & dñs ad¬
didit ꝓpt̃ iustitiam. cũ dicer& beati qͥ ꝑ¬
secutionem patiunt᷑ ꝓpt̾ iustitiã: ne quisꝗ
ꝑsecutionem patiens ex ipsa poena quaere¬
retgłiam. ñ bonam habens causam.
Et hinc ex hortatus suos ait Beati eritis
cũ uobis illa & illa fecerint hões ꝓpt̃¬

Expanded text:
c enim dictum est, quod ille in Epistola sua posuit: Propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis . Vocem ergo martyrum audiamus in Psalmo: et vox martyrum videte quam bonam causam habeat, cum dicit, Propter te. Nam et Dominus ideo addidit, propter justitiam, cum diceret: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam : ne quisquam persecutionem patiens, ex ipsa poena quaereret gloriam, non bonam habens causam. Et hinc exhortatus suos ait, Beati eritis cum vobis illa et illa fecerint vel
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ qua fiunt Lelecti: non qui
eligunt᷑ qr credider̃ : sed qui eligunt᷑
derant: ipsi eũ priꝰ elegerant credendo
in eũ ut eligi mererent᷑. Aufert hoc
om̃ino qͥdicit Non uos me elegistis:
s ego uos elegi. Et ipsi quidem̃ ꝓcul-
dũbio eleger̃ eũ quando credider̃ ineũ:
unde ñ ob aliud dic̃. ñ uos me elegistis
sed ego uos elegi: msi qr ñ eleger̃ ũt eli¬
geret eos: sed ut eligerent eum elegit eos

Expanded text:
tionem qua fiunt electi, non qui eliguntur quia crediderunt, sed qui eliguntur derant, ipsi eum prius utique elegerant credendo in eum, ut eligi mererentur: aufert autem hoc omnino, qui dicit: « Non vos me elegistis, sed ego vos elegi. » Et ipsi quidem procul dubio elegerunt eum, quando crediderunt in eum; unde non ob aliud dicit: « Non vos me elegistis, sed ego vos elegi, » nisi quia non elegerunt ut eligeret eos, sed ut eligerent eum elegit eos
Abbreviated transcription (Latin):
inuob: Dubiũ enim utrũ ofr̃s an hos fr̃s :
neutrũ aut̃ horum. ẽ. contra fidem. Sed greca
lingua hos casus pares ñ hab& : & idõ illa in-¬
specta renuntiatur uocatiuus .id . ẽ ofr̃s. Qđ
nem habuimus fr̃s in uobis: minus seruitũ
e&̃ uerbis: sed minus desententia dubita¬
retur Aut certe ad deretur nr̃i : nemo enĩ
fere ambigeret uocatiuũ casũ eẽ. cũ audi¬

Expanded text:
in uobis. dubium enim, utrum "o fratres" an "hos fratres". neutrum autem horum eat contra fidem; sed graeca lingua hos casus pares non habet et ideo illa inspecta renuntiatur uocatiuus, id est "o fratres"nem habuimus fratres, in uobis", minus seruitum esset uerbis, sed minus de sententia dubitaretur, aut certe adderetur: "nostri". nemo enim fere ambigeret uocatiuum casum esse, cum audi
Abbreviated transcription (Latin):
illo regno accepturi sumꝰ:ͣ quando qui¬
dem xp̃o moriente ꝓnob̵ tale iã pignꝰ acce¬
pimꝰ: Quał erit sp̃s hõis. nullum omnino
habens uiciũ. nec subqͦ iaceat. nec cui cedatꝰ
nec contra qđ saltem laudabilit̃ dimi¬
cet. paccatissima uir tute ꝑfectus : Rerũ
ibi omniũ qͣnta quã speciosa : quã certa
scientia. sine errore aliqͦ uł labore ubi
dei sapientia de ipso fonte potabitur. cum
sũma felicitate : sine difficultatẽ Quale
erit corpꝰ qđ omni mͦ sp̃ui subditũ et eo
sufficient̃ iiuificatũ : nullis alimoniis
in digebit : Non enim animale sed spiri¬
tuale erit : habens quidem carnis: sed
sine illa carnali corruptione substan¬
ait apłs. Si ds̃ ꝓnob̾ quis contͣnos  Qui
tradidit eũ. Uerum auctor calicis huiꝰ
ẽ. etiam ipsȩ qui bibit. Ude idem apo¬
stolus item dic̃ xp̃c dilexit nos et
tradidit semet ĩpsũ ꝓ nob: oblationẽ
et ostiam dõ in odorem suauitatis

Expanded text:
o accepturi sumus, quando quidem Christo moriente pro nobis tale iam pignus accepimus! Qualis erit spiritus hominis nullum omnino habens uitium, nec sub quo iaceat, nec cui cedat, nec contra quod saltem laudabiliter dimicet, pacatissima uirtute perfectus! Rerum ibi omnium quanta, quam speciosa, quam certa scientia, sine errore aliquo uel labore, ubi Dei sapientia de ipso suo fonte potabitur, cum summa felicitate, sine ulla difficultate!. Quale erit corpus, quod omni modo spiritui subditum et eo sufficienter uiuificatum nullis alimoniis indigebit! Non enim animale, sed spiritale erit, habens quidem carnis. sed sine ulla carnali corruptione substanSi Deus pro nobis, quis contra nos? qui tradidit eum . Verum auctor calicis hujus est, etiam ipse qui bibit. Unde idem Apostolus item dicit: Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis, oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis
Abbreviated transcription (Latin):
loquimini. dicendo : nos facimꝰ qđ ille
facturum se eẽ promisit. In isaac quippe
qui abrahae ꝓmissus ẽ filius. hi p̃figu¬
rati st̃: ñ qͦs ipse iustos sed quos deus
fuerat ipse facturus. Unde uniũsȩ eccłiae

Expanded text:
loquimini, dicendo, Nos facimus: quod ille se facturum esse promisit. In Isaac quippe, qui Abrahae promissus est filius, hi praefigurati sunt, non qui se ipsos justos, sed quos Deus fuerat ipse facturus? Unde universae
Abbreviated transcription (Latin):
Deleam eos: & faciã te ingentem magnam
lile int̃cedit : paratior deleripro ipsis quã
ipsos sciens a pđ misericordem se id agere
qui qm nullomͦ deleret ipsũ etiam illis pa
stetisset in confractione in c̃spectu eiꝰ Ñ
ita dix̃ stetisse in confractione. qͣsi ut fran¬
ger& iram di sed in c̃fractione id ẽ in I
plaga qͥ erant illi feriendi obiecit semet
dimitte : sin aut̃ deleme de libro tuo. U
demonstratũ ẽ int̾cessio scõꝵ qͣntũ ꝓillis¬
ualeat apđ dm̃ Securus morses de iuistitia
dĩ qua eũ delere ñ possec impetrauit mi¬
scđiam: ne illos qͦs iuste posset deleret
Ita stetit in confractione in conspectu eius: ut
le gͦ rec eius qui eam fua dauit altis¬
simus : ipse in ea homo factus ẽ hamil¬

Expanded text:
Deleam eos, et faciam te in gentem magnam Deleam eos, et faciam te in gentem magnam : ille intercedit, paratior deleri pro ipsis quam ipsos; sciens apud misericordem se id agere, qui quoniam nullo modo deleret ipsum, etiam illis ipsis stetisset in confractione in conspectu ejus.» Non ita dixit stetisse «in confractione,» quasi ut frangeret iram Dei; sed «in confractione,» id est, in plaga qua erant illi feriendi: id est, nisi dimitte; sin autem, dele me de libro tuo» . Ubi demonstratum est intercessio sanctorum quantum valeat apud Deum. Securus enim Moyses de justitia Dei, qua eum delere non posset, impetravit misericordiam, ne illos quos juste posset, deleret. Ita stetit «in confractione in conspectu ejus, ut le ergo rex ejus, qui eam fundavit Altissimus; ipse in ea homo factus est humil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere: nisi quia & uetus testam̃tũ illis. ẽ
datũ & nouũ inuetere figuratũ : Et legis con
stitutionem : e⁊ pmissiones. De quo ꝓmissiones:
nisi de xp̃o : Qđ breuit̃ alio loco det̾minat
cũ de xp̃o loquitur dicens. Quotqͦt enim st̃
ꝓmissiones dĩ in illo etiam. Dicitmͥ. popłi
israhelitarũ eẽ legis consaitutionẽ. Dicit etiã :
finis enim legis xp̃c ad iustitiam om̃i cre¬
denti. Dicit etiam de xp̃o loquens Quot qͦr
enĩ st̃ ꝓmissiones dĩ in illo etiam. Et tu mͥ
dicis israhelitas de xp̃o nichil p̃dixisse pro¬
pħas: Quidigit᷑ restat: nisi ut eligam utrum
manichȩo credam fabulam. uanã et longã
contͣ paulũ narranti an paulo smonenti :
si qͥs uob euangelitauerit p̃t̃ quã qđ euange¬
liz auimꝰ uob̵ anathemasit: Cic gͦ peꝑcit¬
u illigenti ut ñ accenđet omem iram suam ad
eam poenitus eradicandam atq finiendam.
Qđ in uerb eiꝰ & int̾cessione ꝓpeccatis illoꝵ
morsi serui eiꝰ. euident᷑ aopar& ubi dix̃ dõ.

Expanded text:
tinere, nisi quia et Vetus Testamentum illis est datum, et Novum in Vetere figuratum? 5. LANFR. Non stitutionem et promissiones ? de quo promissiones nisi de Christo? quod breuiter alio loco determinat, cum de Christo loquitur dicens: quotquot enim sunt promissiones dei, in illo etiam. dicit mihi Paulus Israhelitarum esse legis constitutionem; dicit etiam: finis enim legis Christus ad iustitiam omni credenti; dicit etiam de Christo loquens: quotquot enim sunt promissiones dei, in illo etiam: et tu mihi dicis Israhelitas de Christo nihil praedixisse prophetas? quid igitur restat, nisi ut eligam, utrum Manichaeo credam fabulam uanam et longam contra Paulum narranti, an Paulo praemonenti: si quis uobis euangelizauerit praeterquam quod euangelizauimus uobis, anathema sit? Hic forte di illi genti, ut non accenderet omnem iram suam ad eam penitus eradicandam atque finiendam; quod in verbis ejus et intercessione pro peccatis eorum Moysi servi ejus evidenter apparet, ubi Deus dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
piculũ. angladius: Qm̃ ꝓpt̃ te mortifi¬
cam tota diẽ: deputati sumus. ut oues oc¬
cisionis Ꝙquis supportat : quis om̃a tole¬
rat᷑ Sed in his omnib suꝑamꝰ. Unde
Per eũ qui dilex̃ nos. Ergo si ds̃ pnobis

Expanded text:
iculum? an gladius? Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus ut oves occisionis. Et quis supportat? quis omnia tolerat? Sed in his omnibus superamus. Unde? Per eum qui dilexit nos . Ergo, Si Deus pro nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
mea tua st̃: Qua in re pͥmo cauendr̃
ẽ ne intelligasita dictũ omã mea
tua st̃ qͣsi ñ sint &e frĩs  ut tanqͣm in
trena hereditate patiaris angustias
ibi etiam iunior partẽ suã. Sic enĩ a
ꝑfectis et purgatis ac iã immorta libus
filus habent᷑ om̃a : ut sint & omĩum
singula : & omĩa singuloꝵ Ut enim
cupiditas nebil sine angustia: ita

Expanded text:
mea tua sunt? Qua in re primo cavendum est ne intelligas ita dictum, omnia mea tua sunt, quasi non sint et fratris, ut tanquam in terrena haereditate, patiaris angustias, ibi etiam junior partem suam. Sic enim a perfectis et perpurgatis, ac jam immortalibus filiis habentur omnia, ut sint et omnium singula, et omnia singulorum. Ut enim cupiditas nihil sine angustia, ita
Abbreviated transcription (Latin):
& sanitates ꝑficio hodie & cras: & tcide
consũmor. Qđ etiam intriduo suae passi¬
onis et dormitionis. et uigilationis os¬
tendit. Crucifixus. ẽ enĩ : & sepultꝰ ẽ et
resurrexit. In cruce de pͥncipib & po¬
testatib triũ ꝑhauit: in sepulchro reqͥ¬
euit: in resultatione exultauit. Poeni

Expanded text:
et sanitates perficio hodie et cras, et tertia» et sanitates perficio hodie et cras, et tertia» «consummor» . Quod etiam in triduo suae passionis et dormitionis et evigilationis ostendit. Crucifixus est enim, et sepultus, et resurrexit. In cruce de principibus et potestatibus triumphavit, in sepulcro requievit, in resurrectione exsultavit. Po
Abbreviated transcription (Latin):
micꝰ: desꝑationem salutis suggerens. multitu¬
⁊ dine tribulationũ & tẽptationum.
icenim ad xt̃nã beatãq tendimꝰ uitam
primitꝰ nr̃a peccata damnando deinde
bene uiuendo: ut post uitã condemnatã
malã & gestã bonam meream ȩt̃nam.
Sedm propositũ enim occultissimȩ iustitiȩ
bonitatisq suȩ : ds̃ quos p̃destinauit. I¬
iustificauit. Quos aut̃ iustificauit: ipsos
& głificauit. Prȩdestinatio nr̃a ñ in nob̵
facta ẽ sed inocculto apđ ipsũ. in eius
p̃scientia: Iria uͦ reliqua in nob st̃: uoca¬
tio. iustificatio. głificatio. Uocam̃: p̃d¬
catione poenitentiae. Sic enim coepit
dñs euangłizare. Agite poenitentiam :
apppinquabit enim regnũ cȩloꝵ
Iustificam᷑ inuocatione miscđie & timo¬
tuo saluũ me fac: & inuirtute tua
iudicame. Nontimet iudicari: qui im¬
petrauerit ante saluari. Uocati reñtiamꝰ
diabolo ꝑpoenitentiam: ne sub iugo
arbitror qđ dñs ait. Ecce eicio dȩmonia:

Expanded text:
n multitudine tribulationum et tentationum. Sic enim ad aeternam beatamque tendimus vitam, primum nostra peccata damnando, deinde bene vivendo, ut post vitam, condemnatam malam et gestam bonam, mereamur aeternam. Secundum propositum enim occultissimae justitiae bonitatisque suae Deus quos praedestinavit, itificavit: quos autem justificavit, ipsos et glorificavit. Praedestinatio nostra non in nobis facta est, sed in occulto apud ipsum in ejus praescientia: tria vero reliqua in nobis fiunt, vocatio, justificatio, glorificatio. Vocamur praedestinatione poenitentiae, sic enim coepit Dominus evangelizare. « Agite poenitentiam; appropinquabit enim regnum coelorum . » Justificamur innovatione misericordiae, et timotuo salvum me fac, et in virtute tua judica me» . Non timet judicari, qui impetraverit ante salvari. Vocati, renuntiamus diabolo per poenitentiam, ne sub jugo arbitror quod Dominus ait: «Ecce ejicio daemonia,
Abbreviated transcription (Latin):
eis etiam qͦs p̃destinauit ad mortẽ: Quae
bona in illa beata uita fac̃ eos sumere :ꝓqͥb
in hac misera unigenitũ suũ filiũ uoluit usq
ad mortẽ mala tanta ꝑferre: unde apłs de
ipsis in illud regnũ p̃destnatis loquens. qui
ꝓprio inqr filio ñ peꝑcit. s pro nob̵ omibus
tradidit eũ iuomͦ non &cũ illo omia

Expanded text:
etiam eis quos praedestinauit ad mortem? Quae bona in illa beata uita faciet eos sumere, pro quibus in hac misera unigenitum suum filium uoluit usque ad mortem mala tanta perferre? Unde apostolus de ipsis in illud regnum praedestinatis loquens: Qui proprio, inquit, filio non pepercit, sed pro\'nobis omnibus tradidit eum, quo modo non et cum illo omnia
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ filius dei uerꝰ scđm diuinitatem. et
filius hominis uerus sođm carnem non
ex eo quod. ẽ suꝑ omnia beaedictus in
scła ex femina natus. ẽt sed ex illa infir¬
mitate quã suscepit ex nob̵ ut in ea more¬
retur ꝓnob̾: et eam sanaret in nob: ñ ex
forma dĩ in qͣ cũ e&̃ ñ rapinã arbitratꝰ. ẽ
eẽ xqualis dõ. natus exfemina ẽ sed ex
forma serui: quam accipiendo semet
ipsũ ex in aniuit. Neq enim ob aliud
ex inanisse se dictꝰẽ Nisi accipiendo formam
serui: ñ amittendo formam dĩ. Illa enim
natura qua in forma dĩ aeqͣlis ẽ patri. ini cõ¬
mutabilit̃ ꝑmanente : suscepit muta¬
bilitatem nr̃am ꝑquã de uirgine nas¬

Expanded text:
noster filius dei uerus secundum diuinitatem, et filius hominis uerus secundum carnem, non ex eo, quod est super omnia deus benedictus in saecula ex femina natus est, sed ex illa infirmitate, quam suscepit ex nobis, ut in ea moreretur pro nobis et eam sanaret in nobis; non ex forma dei, in qua cum esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo, natus ex femina est. sed ex forma serui, quam accipiendo semet ipsum exinan uit. neque enim ob aliud exinanisse se dictus est nisi accipiendo formam serui, non amittendo formam dei. illa enim natura, qua in forma dei aequalis est patri, incommutabiliter permanente suscepit mutabilem nostram, per quam de uirgine nas
Abbreviated transcription (Latin):
uox ẽ sids̃ ꝓnob̃quis cont̃nos: Fremebat mun¬
dus adũsus eos Popłi meditabant᷑ in ania :
pͥncipes conueniebant in unũ. Et cogitabant᷑
noui cruciatus : & poenas in eredibiles inue¬
niebat ingeniosa crudelitas. Obruebant᷑
opꝓbriis : falsis arguebant᷑ criminibus:
custodus intolerabilib in ͣdebant᷑ : ungu¬
lis arabant᷑  fero perimebant᷑ : bestus subi¬
contra uos. & dicitis: quis contͣ nos : respon¬
derent tͥ. Et quid. ẽ totus mundus: ꝗdo ꝓeo

Expanded text:
is, quis contra nos? Fremebat mundus adversus eos, populi meditabantur inania, principes conveniebant in unum : excogitabantur novi cruciatus, et poenas incredibiles inveniebat ingeniosa crudelitas. Obruebantur opprobriis, falsis arguebantur criminibus, custodiis intolerabilibus includebantur, ungulis exarabantur, ferro perimebantur, bestiis subricontra vos, et dicitis: Quis contra nos? Respondent tibi: Et quis est totus mundus, quando
Abbreviated transcription (Latin):
idictus in scła. Quid potest aburadantꝰ
dici: euid exp̃ssius declarari : Quid
sanctius cõm̃dari: Quae ẽ enĩ adoptio
ei srahelitarũ : nisi ꝑfiliũ dĩ : unde ad
galathas dic̃. Cũ aut̃ uenit plenitudo

Expanded text:
dictus in saecula. quid potest abundantius dici, quid expressius declarari, quid sanctius commendari ? quae est enim adoptio Israhelitarum nisi per filium dei? unde ad Galatas dicit: cum autem u
Abbreviated transcription (Latin):
Hae st̃ opes xp̃ianoꝵ : qͥb opulentꝰ dicebat
apłs. Est aut̃ quȩstus magnus pietas tũ
sufficientia Nichil enĩ intulimꝰ inhune
mundũ : Sed nec auferre aliquid pofsumꝰ.
Hab gutes autem uictũ et tegum̃tũ: his con¬
tenti simꝰ. Nam qui uolunt diuites fieri:
incidunt intemptationem et laqueũ dia¬
boli. et desideria multa inutilia et noxia
quae mergunt homines in interitũ et ꝑ¬
ditionem. Radix enim. ẽ. om̃ĩũ maloꝵ
auaritia : quã quidã appetentes afide
ꝑ errauerunt : et inseruer̃ se dolorib

Expanded text:
Hae sunt opes Christianorum, quibus opulentus dicebat Hae sunt opes Christianorum, quibus opulentus dicebat apostolus: Est autem quaestus magnus pietas cum sufficientia. Nihil enim intulimus in hunc mundum, sed nec auferre aliquid possumus. Habentes autem uictum et tegumentum his contenti sumus. Nam qui uolunt diu ites fieri, incidunt in tentationem et laqueum et desideria multa stulta et noxia, quae mergunt homines in interitum et perditionem. Radix enim est omnium malorum auaritia, quam quidam adpetentes a fide pererrauerunt et inseruerunt se doloribus
Abbreviated transcription (Latin):
peccata. uł ad exercendam ꝓbandãq u¬
stitiam uł ad demonstrandam uitȩ huius
miseriam: st illa ubi erit beatitudo uera
atq ꝑpetua. et desideretur ardentius. &
instantius inqͥratur : Sed circa eos ista ser¬
uantur : de quib apłs dicit. Scimꝰ qm̃ dili¬
gentib dm̃ om̃a co oꝑant᷑ in bonum: his
qui scđm ꝓpositũ uocati st̃ sc̃i. Horũ p̃desti
ad mortem sub diaboli potestate remanebit
Iabent aliam causam boni quare tem¬
poralib affligantur malis: qualem habuit
iob ut sibi ipse humanꝰ animꝰ sit ꝓbatꝰ et co¬
gnitus. quanta uirtute pietatis gratis dm̃
fidelib et piis. qđ eis ñ in bonum uerce¬
retur : nisi forte putandũ. ẽ apłicam ilĩ
uacare sententiam. ubi ait. Scimꝰ qr dili¬
gentib dm̃ om̃a co oꝑant᷑ in bonũ. Amiser̃
omnia quȩ babebant. Nunquid fidem ÷
numquid pietatem : nunquid interioris
hominis bona qui ẽ ante dm̃ diues÷

Expanded text:
peccata, vel ad exercendam probandamque jupeccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam vitae hujus miseriam, ut illa ubi erit beatitudo vera atque perpetua, et desideretur ardentius, et instantius inquiratur. Sed circa eos ista servantur, de quibus Apostolus dicit: Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, iis quiad mortem sub diaboli potestate remanebitabent aliam causam boni, quare temporalibus adfligantur malis, qualem habuit Iob: ut sibi ipse humanus animus sit probatus et cognitus, quanta uirtute pietatis gratis Deum fidelibus et piis, quod eis non in bonum uerteretur, nisi forte putandum est apostolicam illam uacare sententiam, ubi ait: Scimus quia diligentibus Deum omnia cooperatur in bonum. Amiserunt omnia quae habebant Numquid fidem? numquid pietatem? numquid interioris hominis bona, qui est ante Deum diues?
Abbreviated transcription (Latin):
uã uis enĩ et ipsa mors carnis de peccato
primĩ hoĩnis originalit̃ uenerit: tam̃ bonꝰ eiꝰ
usus gł iosissimos martyres fecit. Et idõ ñ so
de peccati originalis meritis ueniant: uni¬
de facta. ẽ et ip̃sa uita uinculo mortis obs¬
tricta : tam̃ & remissis peccatis remanere de¬
buer̃ cum qͥb homo ꝓueritate certaret. et
unde exerceretur uirtus fideliũ : ut norius hͦ
ꝑtestam̃tũ nouũ int̃ mala huiꝰ scłi nouo scło
p̃paretur : miseriam qͣm meruit uita ista
damnata. sapient̃ tolerans: et qr finiet᷑ py¬
futura sine fine habitura. ẽ fidelit̃ & pati¬
infidelitate licet dãnatus etiam ipse regna¬
bat: tantũ ꝓconditione mortalitatis huius
adũsari sinit᷑ qͣntũ eis expedire nouit. De
qͦ sacrȩ litterȩ ꝑsonant ꝑos apłi. Fidelis ds̃¬
qñ ꝑmittet uos tẽptari suꝑ id qđ potes¬
tis: sed faciet cũ tẽptatione etiã exitũ ut
possitis sustinere Propt̃ aut̃ ista mala
quae fideles piȩ ꝑferunt. uł adem̃ danda

Expanded text:
uamvis enim et ipsa mors carnis de peccato primi hominis originaliter venerit, tamen bonus ejus usus gloriosissimos martyres fecit. Et ideo non sode peccati originalis meritis veniant, unde facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen et remissis peccatis remanere debuerunt, cum quibus homo pro veritate certaret, et unde exerceretur virtus fidelium: ut novus homo per testamentum novum, inter mala hujus saeculi novo saeculo praepararetur, miseriam quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prrata vita futura sine fine habitura est, fideliter et patiinfidelitate licet damnatus etiam ipse regnabat, tantum pro conditione mortalitatis hujus adversari sinitur, quantum eis expedire novit, de quo sacrae Litterari supra id quod potestis; sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . Prosunt autem ista mala quae fideles pie perferunt, vel ad emendanda
Abbreviated transcription (Latin):
lum: Quomͦ non et cũ illo om̃a nob̵
p̃ destinatis : iustificatis: głificatis De
quib seqͥt᷑ Quis accusabit adũsus ele
sed pastor nouit eas. Scđm iftam p̃des¬
tinationem. scđm istam dĩ p̃scientiã
scđm electionem oiuum ante consti

Expanded text:
o non et cum illo omnia nobis praedestinatis, justificatis et glorificatis. De quibus sequitur: « Quis accusabit adversus elecsed pastor novit eas, secundum istam praedestinationem, secundum istam Dei praescientiam, secundum electionem ovium ante consti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nouit occulta: Qm ꝓpt̃ te mortificam᷑
tota die: deputati sumꝰ uelut oues occisi¬
onis. Potes enim uiđẽ mortificari homi¬
nem. Iuare mortificet᷑ nescis Ds hoc nouie :
res in occulto ẽ. Sed dicet mͥ aliqͥs Ecce

Expanded text:
 quae occulta? Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis. Potes enim videre mortificari hominem; quare mortificetur, nescis: Deus hoc novit; res in occulto est. Sed dicit mihi aliquis: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
Si aut̃ qđ ñ uidemus sꝑamus: ꝑpatien¬
tiam expectamus In hac gͦ patientia
martyres coroniant᷑. desid erabant
quae ñ uideban: contẽnebant quȩ
ferebant. In hac spe dicebant. Cus
nos separabit acaritate xei: t ribula¬
tio. ani angustia. anꝑsecutio. anfames
annuditas angladius: qr ꝓpt̃ te bi
mortificam tota die. Propt̃ te: &ubi
ẽꝰ Beati qͥ ñ uider̃ & credider̃. Eae ubi
est. inte est : quia et fides ipsa in te
ipso ẽ An fallit nos apłs qui dicit ha¬
bitare xpm ꝑfidem in cordib nr̃is : hio
do ꝑfidem : tñc ꝑ speciem. Modo ꝑfi
dem quã diu inuia: quã du in ꝑegrina¬
tione. Quã diu enim sumus incorpore
ꝑegrinam ad nĩo. ꝑ fidem enim ambu¬
quid erit species : Audi quid erit Ut
sit ds̃ om̃a in omĩb Quid ẽ om̃a:
Quicquid hic qua rebas : qeqd hiepro
magno habebas : ipse tͥ erit lã enim
ducare et bibe : ipse tͥ erit cibus: ipse
tibi erit potus. Uolebas sanitatẽ cor¬
poris: fragilem. transeuntem : Ipse tͥ

Expanded text:
Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus. In hac ergo patientia martyres coronabantur; desiderabant quae non videbant, contemnebant quae ferebant. In hac spe dicebant: Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an nuditasmortificamur tota die . Propter te. Et ubi est, Beati qui non viderunt et crediderunt ? Ecce ubi est, in te est, quia et fides ipsa in te ipso est. An fallit nos Apostolus, qui dicit habitare Christum per fidem in cordibus nostris ? Modo per fidem, tunc per speciem: modo per fidem, quamdiu in via, quamdiu in peregrinatione. Quamdperegrinamur a Domino; per fidem enim ambuQuid erit species? audi: ut sit Deus omnia in omnibus . Quid est, Omnia? Quidquid hic quaerebas, quidquid hic pro magno habebas, ipse tibi erit. Quid ducare et bibere? Ipse tibi erit cibus, ipse tibi erit potus. Quid hic volebas? Sanitatem corporis fragilem, transeuntem? Ipse tibi
Abbreviated transcription (Latin):
bonȩ uoluntatis tuae coronab nos. Bona et enĩ
uoluntas dĩ p̃cedit bonã uoluntatẽ nr̃am:
ut peccatores uocet in poenitenitiã. Et ipsa
st̃ arma qͥb expugnat᷑ inimicꝰ: contͣ quem
dr̃. Quis accusabit adũsus electos dĩ: & si ds̃ ꝓ
nob quis contͣnos: Qui unigenito filio suo ñ
peꝑcit: s pro nob̃ om̃ib tradidit eũ. di enim

Expanded text:
bonae voluntatis tuae coronasti nos . » Bona etenim voluntas Dei praecedit bonam voluntatem nostram, ut peccatores vocet in poenitentiam: et ipsa sunt arma quibus expugnatur inimicus, contra quem Quis accusabit adversus electos Dei? Et si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui unigenito Filio suo non pepercit; sed pro nobis omnibus tradidit illum. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
amortuis scđm eundem apłm: qua morte
seminata ẽ. caro eiꝰ in contumelia resurrexix
imortalitatem conformam᷑ in corpore: etiã
illud agimus. qđ itẽ dicit idem apłs: Sicut
portauĩmus imaginem terren. portemꝰ etiã
imaginẽ eiꝰ qui decȩlo ẽ: ut scilicet qui scđm
les nos futuros. fide uera & specerta firmaq
teneamus. Sic enim nc̃ eandem imaginem
portare possumꝰ : nondum inuisione sed in
fide : nondum in re sed in spe De corporis qͥp¬
pe resurrectione tñc loquebat᷑ apłs cũ haec
fr̃s. Scd̃ id aut̃ qđ primogenitꝰ ẽ fr̃s uocare
dignatus ẽ om̃s qui post eius et ꝑ eius primatũ
in dĩ gr̃am renascuntur ꝑ adoptionẽ filioꝵ
sicut apłica disciplina cõmm̃dat¬
proculdubio sedonaturũ ẽẽ. p̃sciuit : et in sua
prae scientia p̃parauit. Quos eͦ p̃destinauit i¬
psos et uocauit: uocatione illa de qͣ dictũ.ẽ Sine
poenitentia st̃ dona & uocatio dĩ. Namq in sua
quae falli mutariq ñ potest p̃ scientia oꝑa sua

Expanded text:
a mortuis secundum eumdem Apostolum, qua morte seminata est caro ejus in contumelia, resurrexitmmortalitatem conformamur, in corpore etiam illud agimus, quod item dicit idem Apostolus. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coeloles nos futuros fide vera et spe certa firmaque teneamus. Sic enim nunc eamdem imaginem portare possumus nondum in visione, sed in fide; nondum in re, sed in spe. De corporis quippe resurrectione tunc loquebatur Apostolus, cum haec res, secundum id autem, quod primogenitus est, fratres uocare dignatus est omnes, qui post eius et per eius primatum in dei gratiam renascuntur per adoptionem filiorum, sicut apostolica disciplina commendaprocul dubio se daturum esse praescivit, et in sua praescientia praeparavit. Quos ergo praedestinavit, ipsos et vocavit vocatione illa de qua dictum est, sine poenitentia sunt dona et vocatio Dei. Nam in sua, quae falli mutarique non potest, praescientia opera sua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnob̵: qͥs ẽt᷑ nos : Ndestinatis adõ uocatis
iustificatis. głificatis qui uult adũsari: pa¬
ret se si potest bellare adũsus dm̃. Ubi enĩ
audimꝰ sids̃ pronob̵ quis contranos: nisi qui
dm̃ uincit. ñ ledit nos. Et quis. ẽ. qui uincit
omĩ potentem: quic̃q reluctari uoluerit:
sibi nocet . Hoc ẽ. qđ & paulo adhuc saulo:
de celo xp̃c clamauit. Non tͥ expedit c̃tra
stimulũm calcitrare . Seuiat seuiat quantum
potest. Qui calces aduersus stimulũ mitat:

Expanded text:
nobis, quis contra nos? Praedestinatis a Deo, vocatis, justificatis, glorificatis, qui vult adversari, paret se, si potest bellare adversus Deum. Ubi enim audivimus, Si Deus pro nobis, quis contra nos? nisi qui Deum vincit, non laedit nos. Et quis est qui vincit Omnipotentem? Quicumque reluctari voluerit, sibi nocet. Hoc est, quod et Paulo adhuc Saulo de coelo Christus clamavit: Non tibi expedit contra stimulum calcitrare . Saeviat, saeviat quantum potest; qui calces adversus stimulum mittit,
Abbreviated transcription (Latin):
huic scło: ibi conformam᷑ dĩ filio. Potest
et sic accipi: ut quẽ ad modũ nobis ille
mortalitate : ita nos illi efficiam᷑ im¬
mortalitate. conformes. Qđ quidem et
adipsam resuryationẽ corporũ ꝑtinet

Expanded text:
huic saeculo, ibi conformamur Dei Filio. Potest huic saeculo, ibi conformamur Dei Filio. Potest et sic accipi: Ut quemadmodum nobis ille mortalitate, ita nos illi efficiamur immortalitate conformes: quod quidem et ad ipsam resurrectionem pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scientia ñ potest eẽ Potest aut̃ eẽ. sine p̃¬
destinatione p̃scientia. Pradestinatio qͥppe
dĩ ea p̃ sciuit: quae fuerat ipse facturus.
Unde dictũ. ẽ fecit quae futura st̃. Prȩ scire
autem potens ẽ etiam quae ipse ñ facit: sic̃
ita peccata st̃ : ut poene sint etiã pecca¬
torũ. unde dictũ. ẽ tradidit illos deus
in reꝓbam m̃tem. ut faciant quae ñ
conueniunt non ibi peccatũ. ẽ sed iu¬
dicĩ Quo circa p̃destinatio dĩ quae
uͦ ẽ ipsius p̃destinationis effectus
ec ẽ p̃destinatio scõꝵ Nichil aliuo:
prae scientia scilicet & p̃paratio bene¬
ficioꝵ dĩ : Quib certissime libantur
quicũ q lib̾ant᷑ Cȩteri aut̃ ubi nisi
in massaꝑditionis. iusto diuino udicio
relinquunt᷑: Qđ gͦ ait p̃destinatos con¬
formes fieri imaginis filii dĩ : potest scđm
in teriorem hominem in telligi. Unde
nob alio loco dic̃. Nolite c̃formari huic
scło: sed reformamini in nouitate m̃tis
ur̃ae. Ubi gͦ reformam ne conformemur

Expanded text:
a non potest esse, potest autem esse sine praedestinatione praescientia. Praedestinatione quippe Deus ea praescivit quae fuerat ipse facturus. Unde dictum est, « fecit quae futura sunt. » Praescire autem potens est etiam quae ipse non facit, sicuita peccata sunt ut poena sint etiam peccatorum, unde dictum est: Tradidit illos Deus in reprobam mentem, ut faciant quae non conveniunt, non ibi peccatum Dei est, sed judicium. Quocirca praedestinatio Dei quae vero est ipsius praedestinationis effectusHaec est praedestinatio sanctorum, nihil aliud: praescientia scilicet et praeparatio beneficiorum Dei, quibus certissime liberantur quicunque liberantur. Caeteri autem ubi, nisi in massa perditionis justo divino judicio relinquuntur? Quod ergo ait, praedestinatos conformes fieri imaginis Filii Dei, potest secundum interiorem hominem intelligi. Unde nobis alio loco dicit: « Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitate mentis vestrae . » Ubi ergo reformamur, ne conformemur
Abbreviated transcription (Latin):
mitates dũ obtemꝑant deo qͥ pro nob
etiã unicũ filiũ suũ dignatus ẽ. mit¬
tere : tam̃ sine gemitu & doloribus id
facere credendi st̃. ne miseri existi¬
mentur feliciorq sit de numero no¬
stro la.garus ille qͥiã in abrahȩ
sinu requi escit p̃sertim qr dixit eandẽ
creaturã quȩ c̃gemiscit et dolet uani¬
tati eẽ subiectamꝰ đ de sumis et ex

Expanded text:
 dum obtemperant Deo, qui pro nobis etiam unicum Filium suum dignatus est mittere; tamen sine gemitu et doloribus id facere credendi sunt, ne miseri existimentur, feliciorque sit de numero nostro Lazarus ille qui jam in Abrahae sinu requiescit. Praesertim quia dixit, eamdem creaturam quae congemiscit et dolet, vanitati esse subjectam; quod
Abbreviated transcription (Latin):
et uolendo agimꝰ : scimꝰ enĩ inqͥr. qm̃ di¬
ligentib dm̃ om̃a cooꝑant᷑ in bonum.
Quid ẽ oma : nisi & ipsas t̃ribiles sȩuasq
passiones: Sarcina quippe quae infir¬
mitati grauis ẽ : leuis efficitur caritati
Ialib enim dñs dix̃ eẽ suam sarcinam
leuem : qualis pa&rus fuit cũ passus. ẽ¬

Expanded text:
et volendo agimus: Scimus enim, inquit, quoniam diet volendo agimus: Scimus enim, inquit, quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum . Quid est omnia, nisi et ipsas terribiles saevasque passiones? Sarcina quippe quae infirmitati gravis est, levis efficitur charitati. Talibus enim Dominus dixit esse suam sarcinam levem, qualis Petro fuit, cum passus e
Abbreviated transcription (Latin):
Inima xp̃iana recte facit: mala huius
mundi tolerabilia ducere spe futuri. Sic
enim usu quodã bono c̃uertuntur in bonũ:
dũ ñ augent nr̃am concupis centiã: sed
exercent patieatiam. De qͣ re apłs ait.¬
Scimꝰ qm diligentib dm̃ om̃a co oꝑantur
inbonũ . Om̃a inquit: ñ solũ gͦ illa quȩ
appetunitur ut suauia. uerũ etiam illa
quȩ ut molesta uitant᷑: quando alia
sic sumimus ne capiam̃ : alia sic ferimꝰ
ne frangam᷑. Et scđm p̃cepta diuina
in omnib grãs agimꝰ ei : de qͦ dicimꝰ.
Benedicam dñm inomni tp̃r. sẽꝑ laus
Neq enĩ reuera si fallacis prosꝑitatis
somꝑ hic tranquillitas arrideret : a¬
nima humana portũ illũ uerȩ certeq
securitatis appeter&. Sine dño
uł oꝑante ut uelimꝰ. uł cõ oꝑante cum
uolumꝰ : ad bona pietatis oꝑa nichil
ualemus. De oꝑante illo ut uelimus¬
dictũ. ẽ Ds̃. ẽ enim qui oꝑat᷑ in nob̃
et uelle. De cooꝑante illo cũ iã uolum

Expanded text:
quod intuens recte facis mala huius mundi tolerabilia ducere spe futuri. sic enim usu quodam bono conuertuntur in bonum, dum non augent nostram concupiscentiam, sed exercent patientiam. de qua re apostScimus, quoniam diligentibus deum omnia cooperatur in bonum. \'omnia\' inquit, non solum ergo illa, quae appetuntur ut suauia, uerum etiam illa, quae ut molesta uitantur, quando alia sic sumimus, ne capiamur, alia sic ferimus, ne frangamur, et secundum praecepta diuina in omnibus gratias agimus ei, de quo dicimus: Benedicam dominum in omni tempore; semper laus neque enim re uera, si fallacis prosperitatis semper hic tranquillitas adrideret, anima humana portum illum uerae certaeque securitatis appeteret, douel operante, ut uelimus, uel. cooperante, cum uolumus, ad bona pietatis opera nihil ualemus. de odictum est: Deus enim qui operatur in vobis et velle . De cooperante illo cum jam volumus,
Abbreviated transcription (Latin):
filii sui. nimici eccłȩ qͦ libet errore
cȩcentur uł malitia de prauent᷑ isi
accipiunt potestatem corporaliter
affligendi. exercent eiꝰ patientiam :
Ssitantum mͦ male sentiendo adũsant᷑
exercent eiꝰ sapientiam᷑ Et ut etiã ini¬
mici diligantur. exercent eiꝰ beni¬
uolentiã : qr ds his qui diligunT¬
prae scientiae definitus numerus et multitudo
scõꝵ quib diligentib dm̃ qđ eis donauit ꝑ
diffusum in cordib eoꝵ spm scm omĩa co¬

Expanded text:
iam. Inimici Ecclesiae quolibet errore caecentur, vel malitia depraventur; si accipiant potestatem corporaliter affligendi, exercent ejus patientiam; si tantummodo male sentiendo adversantur, exercent ejus sapientiam; et ut etiam inimici diligantur, exercent ejus benevolentiam: quia Deus his qui eum diliguntpraescientiae definitus numerus, et multitudo sanctorum, quibus diligentibus Deum, quod eis donavit per diffusum in cordibus eorum Spi
Abbreviated transcription (Latin):
ereticorũ quoq in qui etudine
ut scripturas iugilantius ꝑscru¬
tem᷑ unde neouili xp̃i noceant eis pos¬
sit occurri: tanqͣm de somno ignauiȩ
nr̃a excitat᷑ industria. Ita ꝑmultiplicẽ
grãm saluatoris. etiam quod inimicus
in ꝑniciem machinat᷑. ds̃ cũtit in ad¬

Expanded text:
ereticorum quippe inquietudine. ut scripturas uigilantius perscrutemur, unde, ne ouili Christi noceant, eis possit occurri, tamquam de somno ignauiae nostra excitatur industria. ita per multiplicem gratiam saluatoris. etiam quod inimicus in perniciem machinatur. deus conuertit in ad
Abbreviated transcription (Latin):
facta sitde quib dicta st̃. Ad huc enĩ usq in
finem scłi multi uocandi & iustificandi st̃:
et tam̃ uerba p̃titi tẽporis posuit de rebus
etiam futuris: tanꝗ iã fecerit ds̃. qua̧ iam
ut fierent ex xt̃nitate disposuit. Idõ de illo
dic̃ et ꝓpħa isaias: qui fecit quae fut᷑a suNT
Quicũq gͦ in dĩ puidentissima dispositio¬
ne p̾ sciti. p̃ des tinati. uocati. iustificati.¬

Expanded text:
dicta sunt; adhuc enim usque in finem saeculi multi vocandi et justificandi sunt: et tamen verba praeteriti temporis posuit de rebus etiam futuris, tanquam jam fecerit Deus, quae jam ut fierent ex aeternitate disposuit. Ideo de illo dicit et propheta Isaias, Qui fecit quae futura sunt . Quicumque ergo in Dei providentissima dispositione praesciti, praedestinati, vocati
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ nob̵ donauit. Terret te fremitꝰ mundi
cui donatꝰ ẽ artifex mundi : xp̃m nob̵ do¬
natum eẽ gaudeamꝰ: & nullos inimios xp̃i¬
exhortantem & ẽfirmantem nos cũ dicera
p̃destinauit illos & uocauit: qͦs aut̃ uocauit
illos et iustificauit: qͦs aut̃ iustificauit: Cillos¬

Expanded text:
is omnia donavit. Terret te fremitus mundi, cui donatus est artifex mundi? » Christum nobis donatum esse gaudeamus, et nullos in hoc exhortantem et confirmantem nos, cum dicerepraedestinavit, illos et vocavit; quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justificavit,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ det consiliũ medico. Ita st̃ om̃a ista tẽporalia.
Tribulationes st̃ si bene colis dñm: noueris
qr nouit quid cui expediat. Prosꝑitates st̃
magis caue: ne ipsȩ corrũpant animã tuã:
ut ab eo qui hac dedit recedat Scimꝰ qñ di¬

Expanded text:
non det consilium medico. Ita sunt ista omnia temporalia. non det consilium medico. Ita sunt ista omnia temporalia. Tribulationes sunt; si bene colis Deum, noveris quia novit quid cuique expediat: prosperitates sunt; magis cave ne ipsae corrumpant animum tuum, ut ab eo qui haec dedit recedat.
Abbreviated transcription (Latin):
ris ut oremꝰ. hoc ẽ petamꝰ quaȩramꝰ. atque
prilsemꝰ. Accipimꝰ enĩ spm adoptionis filioꝵ
ut ñ petatis aliqd quasi fixũ: sed qđ uob̾
dĩ expedire scit. Quid enĩ uob̃ expediat: o¬
mnino nescitis. Aliqͣndo qͦd putatis ꝓdesse
ob ẽ: et qđ putatis ob eẽ hoc pdest. Egri enĩ
estis. Holite medico dictare : quae uobis me¬
dicam̃ta uelit apponere. Si doctor gentium
paulus apłs dic̃ quid enĩ oremꝰ sic̃ oportet
nescimꝰ : quanto magis nos : Qui tam̃ cũ
sibi uidetur etiã ipse prudent̃ orare ut
ab eo auferret᷑ stimulus carnis angłs sata¬
nae qui eũ cola firauit. ne in magnitudine
reuelationũ extolleret᷑ : quid audiuit a
dño: nunqͥd factũ ẽ qđ uolebat: Non:
ut fieret qđ expediebat. Quid gͦ audiuit
rer eũ ame. & dix̃mͥ. Sufficit tibi
gr̃a mea. Nã uirtus in infirmitate ꝑficit᷑ Ego
sit noui. Non recedat ȩgrotꝰ a manib medici:

Expanded text:
ris, ut oremus, hoc est, petamus, quaeramus, atque ris, ut oremus, hoc est, petamus, quaeramus, atque pulsemus: Accepimus enim spiritum adoptionis filiorum, mino, ut non petatis aliquid quasi fixum, sed quod vobis Deus expedire scit. Quid enim vobis expediat, omnino nescitis. Aliquando quod putatis prodesse, obest; et quod putatis obesse, hoc prodest. Aegri enim estis, nolite medico dictare quae vobis medicamenta velit apponere. Si doctor gentium Paulus apostolus dicit, Quid enim oremus sicut oportet, nescimus ; quanto magis nos? Qui tamen cum sibi videretur ipse prudenter orare, ut ab eo auferretur stimulus carnis, angelus satanae qui eum colaphizabat, ne in magnitudine revelationum extolleretur, quid audivit a Domino? Numquid factum est quod volebat? Non; ut fieret quod expediebat. Quid ergo audivit ret eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi atia mea: nam virtus in infirmitate perficitur . Ego sit novi. Non recedat aegrotus a manibus medici,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ ipse sp̃s int̃pellat : nisi int̾̃pellare
dicit. Misit deus sp̃m filii sui in corda nr̃a.
clamantẽ abba pat̃. Et hic quid .ẽ. claman¬
tem: nisi clamare facientẽ: Tropo illo qͥo
dicimꝰ letũ diem: qui letos fac̃. Qđ alibi ma¬
nifestat: ubi dic̃ Non enim accepistis sp̃m
seruitutis iterũ intimore : sed accepistis sp̃m
adoptionis filioꝵ : in qͦclamamꝰ abba pat̃
Ibi dix̃ clamantem : hic uͦ in qͦ clamamꝰ: aꝑi¬
ens uidelicet qͦmͦ dixerit clamantẽ : idẽ sic̃
iam exposui clamare facientem. Ubi intel¬
ligimꝰ et hoc ipsũ eẽ. donũ dĩ ut ueraci co¬
rde et spĩtualit̃ clamemꝰ ad dm̃. At tendañs
gͦ qͦmͦ fallunt᷑ qui putant eẽ. a nob ñ dari
nob̾: ut petamꝰ. quaeramꝰ. pulsemꝰ : Et hoc ẽẽ
dicunt qđ grã p̃cedit᷑ merito nr̃o ut seqͣ᷑
illa : cũ accẽpimus petentes. et inuenimus
quaerentes: aꝑiturq pulsantib: Nec uo¬
lunt intelligere etiam hoc diuini ẽẽ. mune¬

Expanded text:
Quid est, ipse Spiritus interpellat, nisi, Interpellare dicit: Misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra, clamantem, Abba, Pater . Et hic quid est, clamantem, nisi, Clamare facientem; tropo illo quo dicimus laetum diem, qui laetos facit? Quod alibi manifestat, ubi dicit: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore; sed accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater . Ibi dixit, clamantem; hic vero, in quo clamamus: aperiens videlicet quomodo dixerit, clamantem, id est, sicut jam exposui, clamare facientem. Ubi intelligimus, et hoc ipsum esse donum Dei, ut veraci corde et spiritualiter clamemus ad Deum. Attendant ergo quomodo falluntur, qui putant esse a nobis, non dari nobis, ut petadicunt quod gratia praeceditur merito nostro, ut sequatur illa, cum accipimus petentes, et invenimus quaerentes, aperiturque pulsantibus. Nec volunt intelligere, etiam hoc divini esse mune
Abbreviated transcription (Latin):
sola beata uita: ut contẽplem᷑ dñi dele¬
ctationem in ȩt̃nũ : immoͬtales atq incor¬
ipsam in oratione poscendo qͥd oremꝰ sicut
oport& nescimꝰ. Qđ enim sicuti . ẽ. cogitare
ñ possumꝰ : utiq nescimꝰ. Sed qͥcquid cogi¬
tanti occurrit: abicimꝰ respuimus impro¬
bamꝰ ñ hoc eẽ qđ quȩrimꝰ nouimꝰ : quã uis
illud nondũ quale sit nouerimꝰ. Est gͦ in
nobis quȩdã ut ita dicam. docta ignorantia :¬
sed docta spũ dĩ qui adiuuat infirmitatẽ

Expanded text:
sola beata uita, ut contemplemur domini delesola beata uita, ut contemplemur domini delectationem in aeternum inmortales atque incoripsam in oratione poscendo, quid oremus, sicut oportet, nescimus. quod enim, sicuti est, cogitare non possumus, utique nescimus, sed, quicquid cogitanti occurrerit, abicimus, respuimus, inprobamus, non hoc esse, quod quaerimus. nouimus. quamuis illud nondum. quale sit. nouerimus. Est ergo in nobis quaedam, ut ita dicam, docta ignorantia sed docta spiritu dei, qui adiuuat infirmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
peret si ñ ex auditur cũ forte aliquid
petit. qđ accipiendo affligatur at rociꝰ
uł ea psꝑitate corruptꝰ penitꝰ eũtat᷑ In talib
gͦ quid oremꝰ sic̃ oportet nescimꝰ. Mide si aliꝗd
contra quã oramꝰ acciđit: patient̃ ferendo &
in om̃ib grãs agendo. hoc potiꝰ oportuis se qđ
dĩ ñ qđ nr̃a uoluntas habuit minime du¬
bitare debemꝰ. Nã et huius modi exẽplũ
p̃buit nob̵ ille mediator. Qui cũ dixisset
pat̾ si fieri potest transeat ame calix iste ÷
humanã in se uoluntatem ex hõinis suscep¬
tione transformans. continũo subiecit. Ue¬
rũ ñ qđ ego uolo: sed qđ tuuis pat̃ Un de
merito ꝑͥunius oboedientiã ius consti¬
tuent᷑ multi. Quis quis aut̃ unã illã petit
Ad ño et hanc requirit: certus ac securus
petit. Nec timet ne forte obsit cũ acceꝑit:
sine qͥ nicbil ꝓdest quicquid aliud sicut
oportet acceꝑit. Ipsa ẽ enĩ una uera et

Expanded text:
peret, si non exaudiatur, cum forte aliquid peret, si non exaudiatur, cum forte aliquid petit, quo accipiendo affligatur atrocius uel a prosperitate corruptus penitus euertatur. in talibus ergo quid oremus, sicut oportet, nescimus. unde si alicontra quam oramus acciderit, patienter ferendo, et in omnibus gratias agendo, hoc potius oportuisse quod Dei, non quod nostra voluntas habuit, minime dubitare debemus. Nam et hujusmodi exemplum praebuit nobis ille mediator, qui cum dixisset, Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, humanam in se voluntatem ex hominis susceptione transformans, continuo subjecit: Verum non quod ego uolo, sed quod tu uis, pater. unde merito per unius oboedientiam iusti constituuntur multi. Quisquis autem unam illam petit a domino et hanc requirit, certus ac securus petit nec timet, ne forte obsit, cum acceperit, sine qua nihil prodest, quicquid aliud, sicut oportet, acceperit. ipsa est enim una uera et