comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terrã phatures: ⁊ dabo ignẽ in
taphuis. & faciam iudicia in alex¬
andria. ⁊ effundã indignationẽ
meã suꝑ pelusium robur egypti:
& int̾ficiã multitudinẽ alexan-¬
drię.⁊ dabo ignẽ inegypto. Q si
parturiens dolebit pelusium:
⁊ alexandria erit dissipata: ⁊
in memphis angustiȩ cotidianȩ.
Iuuenes eliopoleos ⁊ bubasti gła¬
dio cadent: ⁊ ipsȩ captiuȩ ducẽ¬
tur. & in taphnis nigrescet dies.
cũ contriu̾o ibi sc̃eptra egypti:
sue. Ipsam nubes oꝑiet.⁊ filiȩ
ut̃ eiꝰ incaptiuitatẽ aucentur:
ẜ faciam iudicia inegepto. et
ndecimo anno. inpmo. insepti¬
ma mensis: factum ẽ uerbũ dñi
ad me dicens. Fili hominis: brachi¬
um pharaonis regis egypti cõfregi:
⁊ ecce ñ ẽ obuolutũ ut restitueret᷑
ei sanitas: ut ligaret᷑ pannis. ⁊ fa̾¬
ciaretur linteolis: ⁊ recepto robore
posset tenere gladiũ. ꝓpterea hec
dic̃ dñs ds̃. Ecce ego ad pharaonem
regem egypti: ⁊ cõminuã brachiũ

Expanded text:
h. Phathroz, et dabo ignem in Taphnis, et faciam judicia in Alexandria. Et effundam indignationem meam super Pelusium robur Aegypti, et interficiam multitudinem Alexandriae et dabo ignem in Aegypto quasi parturiens dolebit Pelusium et Alexandria erit dissipata et in Memphis angustiae cotidianae iuvenes Eliupoleos et Bubasti gladio cadent et ipsae captivae ducentur et in Tafnis nigrescet dies cum contrivero ibi sceptra Aegypti et eius ipsam nubes operiet filiae autem eius in captivitatem ducentur et faciam iudicia in Aegypto et undecimo anno, in primo, in septima mensis, factum est verbum Domini ad me dicens: Fili hominis, brachium Pharaonis regis Aegypti confregi. et ecce non est obvolutum ut restitueretur ei sanitas, ut ligaretur pannis, et fasciaretur linteolis, ut recepto robore posset tenere gladium. Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ad Pharaonem regem Aegypti, et comminuam brachium
Abbreviated transcription (Latin):
& tu assume planctũ suꝑ pͥncipes isrł:
& dices. Qͣ re mater tua leena. inter
leones cubauit: In medio leuncłoꝵ
enutriuit catulos suos: & eduxit
unũ de magnis leuncłis suis. Leo
factus est: & didicit capere p̃dam
hominẽq comedere. & audierunt
de eo gentes: ⁊ ñ absq uulneribꝰ
suis ceper̃ eum: ⁊ adduxerunt eũ
in chatenis in t̾rã egypti. Quȩ cũ
uidisset qm̃ infirmata ẽ.⁊ periit
expectatio eiꝰ: tulit unũ de leun¬
culis suis: ⁊ leonem constituit eũ.
Qͥ incedebat inter leones. ⁊ factus
ẽ leo magnus: Didicit p̃dam caꝑe.
⁊ homines deuorare: Didicit uiduaᷤᷤ
facere: & ciuitates eoꝵ indesertum¬
adducere. & desolata ẽ terra ⁊ plem¬
tudo eiꝰ: a uoce rugitꝰ illiꝰ. &. ꝯuene¬
runt adu̾sus eum gentes undiq de
ꝓuinciis: ut expanderent suꝑ eum
rete suum: In uulneribꝰ earũ captꝰ
ẽ & miser̃ eum in caueam in chate¬
ins: Ad duxer̃q eũ ad regem babilo¬
nis: miser̃q eũ in carcerẽ. ne audi

Expanded text:
 tu assume planctum super principes Israel, et dices: Quare mater tua leaena inter leones cubavit, in medio leunculorum enutrivit catulos suos? Et eduxit unum de leunculis suis? leo factus est; et didicit capere praedam, hominemque comedere. Et audierunt de eo gentes, et non absque vulneribus suis ceperunt eum et adduxerunt eum in catenis in terram Aegypti quae cum vidisset quoniam infirmata est et periit expectatio eius tulit unum de leunculis suis leonem constituit eum qui incedebat inter leones et factus est leo didicit praedam capere et homines devorare didicit viduas facere et ciadducere: Et desolata est terra, et plenitudo ejus, a voce rugitus illius. Et convenerunt adversus eum gentes undique de provinciis, et expanderunt super eum rete suum, in vulneribus earum captus est. Et miserunt eum in caveam, et in catenis adduxerunt eum ad regem Babylon
Abbreviated transcription (Latin):
num meã ꝓ eis. ut educ̾em eos de
terra egipti. in terra qͣm ꝓuid̾¬
am eis. fluentem lacte ⁊ melle:
que est egregia inter om̃s terras.
E dixi ad eos. Unusqͥsq offensio¬
nes occłoꝵ suoꝵ abiciat: ⁊ in ydol
egypti nolite pollui. Ego dñs ds̃
uester. & irritauer̃ me: noluar̃q

Expanded text:
um meam pro eis, ut educerem eos de terra Aegypti in terram, quam provideram eis, fluentem lacte et melle: quae est egregia inter omnes terras. Et dixi ad eos: Unusquisque offensiones oculorum suorum abjiciat, et in idolis Aegypti nolite pollui: Ego Dominus Deus vester. Et irr
Abbreviated transcription (Latin):
ut irritum faceres pactũ: Et re-¬
cordabor ego pacti mei tecũ in diebꝰ
adholescentiȩ tuȩ: ⁊ suscitabo tibi
pactu sempit̾nũ. E recordaberis
paarũ tuarũ ⁊ confunderis: cũ
filras s ñ ex pacto tuo. Et susci¬
qͥa ego dñs. ut recorderis ⁊ cõfun¬
daris. ⁊ ñ sit tͥ ultra aꝑire os pre
confusione tua: cũ placatus fuero
tibi in omnibꝰ quȩ fecisti. ait dñs
uerbum dm̃ ad me: dicens.
fui hominis. ꝓpone enigma. inarra
parabolã ad domũ isrł: ⁊ dices. ħ¬

Expanded text:
t irritum faceres pactum: Et recordabor ego pacti mei tecum in diebus adolescentiae tuae: et suscitabo tibi pactum sempiternum. Et recordaberis viarum tuarum, et confunderis: cum filias, sed non ex pacto tuo. Et susciego Dominus ut recorderis et confundaris et non sit tibi ultra aperire os prae confusione tua cum placatus fuero tibi in omnibus quae fecisti ait Dominus verbum Domini ad me dicens fili hominis propone enigma et narra parabolam ad domum Israhel et dices
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd preuaricatus ẽ: ponã in capud
eiꝰ. Et expandã suꝑ eum rete meũ.
⁊ cõphendetur sagena mea. & ad¬
ducã eum in babilonẽ: ⁊ iudicabo
illum ibi. in p̃uaricatione qua de ᷤᷤ¬
pexit me. R om̃s ꝓfugi eiꝰ cũ uni-¬
uerso agmine gladio cadent. ⁊ resi¬
dui aut̃ in omnẽ uentũ disꝑgent᷑:
& scietis qͥa ego dñs locutus sum.
Hec dicit dñs ds̃. Ꝙ sumam ego¬
de medulla cedri sublimis: ⁊ ponã
de uertice ramoꝵ eiꝰ tenerũ: distͥn¬
gam ⁊ plantabo suꝑ montẽ excel-¬
sum ⁊ eminentẽ. In monte subli-¬
mi isrł plantabo illud. U erumpet
in germen ⁊ faciet fructũ: & erit
in cedrũ magnam. & abitabunt sub
ea om̃s uolueres: uniu̾sum uolatile
sub umbra frondium eiꝰ ndificabit.
& scient omnia ligna regionis. qͥa
ego dñs humiliaui lignũ sublime.
& exaltaui lignum humile: ⁊ sicca
ui lignum uiride. ⁊ frondere feci

Expanded text:
quod praevaricatus est ponam in caput quod praevaricatus est ponam in caput eius et expandam super eum rete meum et conprehendetur sagena mea et adducam eum in Babylonem et iudicabo illum ibi in praevaricatione qua despexit me et omnes profugi eius cum universo agmine gladio cadent residui autem in omnem ventum dispergentur et scietis quia ego Dominus locutus sum haec dicit Dmedulla cedri sublimis, et ponam: de vertice ramorum ejus tenerum distringam, et plantabo super montem excelsum e minentem. In monte sublimi Israel plantabo illud, et erumpet in germen, et faciet fructum, et erit in cedrum magnam: Et habitabunt sub ea omnes volucres, et universum volatile sub umbra frondium ejus nidificabit. Et scient omnia ligna regionis, quia ego Dominus humiliavi lignum sublime, et exalui lignum uiride, et frondere feci
Abbreviated transcription (Latin):
Nescitis qͥd ista significent: Dic.
Ecce uenit rex babilonis ierłm: &
assimiet regem ⁊ pͥncipes eiꝰ. Xaddu¬
cet eos ad semetipsum in babilonẽ:
Ꝙ tollet de semine regni. ferietq
cũ eo fędus: ⁊ accipiet ab eo iusiu¬
randũ. S ⁊ fortes terrȩ tollet. ut
sit regnum humile ⁊ ñ eleuetur.
s custodiat pactũ eiꝰ ⁊ seruet illud.
Q recedens ab eo misit nuntios ad
egẏptũ: ut daret sibi equos ⁊ ppłin
salutem qui fecit hec : & qͥ dissolũ
pactum. nunqͥd effugiet: Le.iii¬
loco regis qui constituit eũ
regem. cuiꝰ fecit irritũ iuram̃tum.
⁊ soluit pactũ qͦd habebat cum eo.
in medio babilonis morietur. Et
ñ in exercitu gͣndi. neq in ppło mul-¬
to. faciet contra eum pharao preliũ:
in iactu aggeris.⁊ in ex tructione ual¬
loꝵ: ut int̾ficiat animas multas.
Spreuerat enĩ iuram̃tũ ut solueret
fedus: ⁊ ecce dedit manũ suam.
cum om̃ia hec fecerit: ñ effugiet.
Propterea hec dicit dñs ds̃. Uiuo

Expanded text:
nificent dic ecce venit rex Babylonis Hierusalem et adsumet regem et principes eius et adducet eos ad semet ipsum in Babylonem et tollet de semine regni ferietque cum eo foedus et accipiet ab eo iusiurandum sed et fortes terrae tollet ut sit regnum humile et non elevetur, sed custodiat pactum eius et servet illud. Qui recedens ab eo misit nuntios ad Egiptum, ut daret sibi equos et populum salutem, qui fecit hoc? et qui solvit pactum, numquid effugiet? Vloco regis qui constituit eum regem cuius fecit irritum iuramentum et solvit pactum quod habebat cum eo in medio Babylonis morietur et non in exercitu grandi neque in populo multo faciet contra eum Pharao proelium in iactu aggeris et in extructione vallorum ut interficiat animas multas spreverat enim iuramentum ut solveret foedus et ecce dedit manum suam et cum omnia haec fecerit non effugiet propterea haec dicit Dominus Deus vivo
Abbreviated transcription (Latin):
ad olescentiȩ tuȩ.⁊ ꝓuocasti me in
om̃ibꝰ his. Quaꝓpt̾ ⁊ ego uias tuas
in capite tuo dedi ait dñs ds̃ : ⁊ nõ
feci uixta scelera tua in om̃ibꝰ abho¬
minationibuᷤᷤ tuis. Ecce omnis qͥ
dicit uulgo ꝓu̾biũ: in te assumet
illud dicens. Sic̃ mater: ita ⁊ filia
eiꝰ. Filia matris tuȩ es tu: quȩ ꝓiecit
uirũ suũ ⁊ filios suos. Et soror soroꝵ
tuarũ es tu: quȩ ꝓiecit uiros suos
⁊ filios suos. Mater ur̃a cethea. &
pater uester amorreus. Et soror tua
uor samaria ipsa ⁊ filiȩ eiꝰ: quȩ habitãt
ad sinistrã tuã. Soror nãq tua minor
te. quȩ habitat adextris tuis: sõdo¬
ma ⁊ filiȩ eiꝰ. S nec in uiis earum
ambulasti: neq scđ̾m sceła earũ
fecisti. Pauxillũ minus pene scele-¬
ratiora fecisti illis: in om̃ibꝰ uiis
tuis. Uiuo ego dic̃ dñs ds̃: qͥa ñ
fecit sodoma soror tua ipsa ⁊ filię
eius. sic̃ fecisti tu ⁊ filiȩ tuę. E cce
hec fuit iniqͥtas sodome sororis tuȩ:

Expanded text:
asti me in omnibus his. Quapropter et ego vias tuas in capite tuo dedi, ait Dominus Deus, et non feci juxta scelera tua in omnibus abominationibus tuis. Ecce omnis, qui dicit vulgo proverbium, in te assumet illud, dicens: Sicut mater, ita et filia ejus. Filia matris tuae es tu, quae projecit virum suum, et filios suos: Et soror sororum tuarum es tu, quae projecerunt viros suos et filios suos: Mater vestra Hetthaea, et pater vester Amorrhaeus. Et soror tua major, Samaria, ipsa et filiae ejus, quae habitant ad sinistram tuam: Soror autem tua minor te, quae habitat a dextris tuis, Sodoma, et filiae ejus. Sed nec in viis earum ambulasti, neque secundum scelera earum fecisti pauxillum minus: Pene sceleratiora fecisti illis in omnibus viis tuis. Vivo ego, dicit Dominus Deus, quia non fecit Sodoma soror tua ipsa, et filiae ejus, sicut fecisti tu, et filiae tuae. Ecce haec fuit iniquitas Sodomae sororis tuae,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dices. hec dic̃ dñs ds̃. Ciuitas
effundens sanguinẽ in medio sui.
ut ueniat tempꝰ eiꝰ : ⁊ que fecit
ydola contͣ semetipsam. ut polluent᷑.
In sanguine tuo qͥ ate effusus est
quę fecisti: ⁊ appropinqͣre fecisti
dies tuos. x ad duxisti tempꝰ annoꝵ
tuoꝵ. P ropt̾ea dedi te opꝓbrium
gentibꝰ.: ⁊ irrisionẽ uniu̾sis terriꝰ
quȩ iuxta sunt: ⁊ quȩ ꝓcul ate.
T riumphabunt de te: sordida. nobił.
grandis int̾itu. E cce pͥncipes isrł sin¬
guli in brachio suo fuerunt inte.
ad effundendii sanguinem. Patrem
⁊ matrem contumeliis affecerunt
in te. Aduenã calumnati sunt in
medio tui: pupillũ ⁊ uiduam con¬
tristauer apud te. Sc̃uaria mea sp̃¬

Expanded text:
nus Deus: Civitas effundens sanguinem in medio sui ut veniat tempus ejus, et quae fecit idola contra semetipsam, ut pollueretur. In sanguine tuo, qui a te effusus est, : Et appropinquare fecisti dies tuos, et adduxisti tempus annorum tuorum; Propterea dedi te opprobrium gentibus, et irrisionem universis terris. Quae juxta sunt, et quae procul a te, triumphabunt de te: sordida, nobilis, grandis interitu. Ecce principes Israel singuli in brachio suo fuerunt in te, ad effundendum sanguinem. Patrem et matrem contumeliis affecerunt in te, advenam calumniati sunt in medio tui, pupillum et viduam contristaverunt apud te: Sanctuaria mea spr
Abbreviated transcription (Latin):
et effundentiũ sanguinẽ: ⁊ da¬
bo te in sangͥnẽ furoris ⁊ zeli. ⁊ dabo
te in manꝰ eoꝵ. &̾ destruent lupanar
tuum. ⁊ demolient᷑ ꝓstibulũ tuum:
Et denudabunt te uestim̃tis tuis. &
auferent uasa decoris tui: ⁊ derelin-¬
quent te nudam plenãq ignominia:
Et adducent suꝑ te multitudinem.⁊
lapidabunt te lapidibꝰ. ⁊ trucidabunt
te gladiis suis: & cõburent domos tu¬
as igni: ⁊ facient in te iudicia. inocłis
mulierũ plurimarũ. & desines forni¬
cari: ⁊ mercedes ultra ñ dabis. Et re¬
qͥescet indignatio mea inte: ⁊ auferet᷑
zelus meus ate. & qͥescam nec irascar.
ampli÷eoq̾s iñ fueris recordata dierũ¬

Expanded text:
effundentium sanguinem, et dabo te in sanguine furoris et zeli, et dabo te in manus eorum et destruent lupanar tuum, et demolientur prostibulum tuum, et denudabunt te vestimentis tuis, et auferent vasa decoris tui, et derelinquent te nudam plenamque iget adducent super te multitudinem et lapidabunt te lapidibus et trucidabunt te gladiis suis et conburent domos tuas igni et facient in te iudicia in oculis mulierum plurimarum et desines fornicari et mercedes ultra non dabis et requiescet indignatio mea in te et auferetur zelus meus a te et quiescam nec irascar amplius eo quod non fueris recordata dieru
Abbreviated transcription (Latin):
filȩ eiꝰ reu̾tent᷑ ad antiqͥtatẽ suã: ⁊ tu
⁊ filiȩ tuȩ reu̾timini ad antiqͥtatẽ
ur̃am. Non fuit aut̃ sodoma soror
tua audita in ore tuo in die super¬
biȩ tuę. anteqͣm reuelaret᷑ malicia
tua. sic̃ hoc tẽpore. in opprobrium
filiarũ syriȩ.⁊ cunctarũ in circu¬
itu tuo filiarũ palestinarũ: quȩ
ambiunt re ꝑ girum. Scelus tuũ
& ignominiam tuã tu portasti :

Expanded text:
em suam: et tu, et filiae tuae revertemini ad antiquitatem vestram. Non fuit autem Sodoma soror tua audita in ore tuo, in die superbiae tuae, antequam revelaretur malitia tua: Sicut hoc tempore in opprobrium filiarum Syriae, et cunctarum in circuitu tuo filiarum Palaestinarum, quae ambiunt te per gyrum. Scelus tuum et ignominiam tuam tu portasti,
Abbreviated transcription (Latin):
portauit eam in t̾ram chanaan: in
urbe negociatoꝵ posuit illã. Et¬
tulit de semine terrȩ. ⁊ posuit illd̾
in t̾ra ꝓ semine: ut firmaret radicẽ
suꝑ aquas multas. In suꝑficie po¬
sirit illud. Cũq germinasset: cre¬
uit in uineam laciorem. humili
statura respicientibꝰ ramis eiꝰ ad eã:
& radices eius sub illa erant. Facta
est gͦ uinea : ⁊ fructificauit in pal¬
mites: ⁊ emisit ꝓpagines. & facta
est altera a q̃la grandis. magnis aliꝰ
multisq plumis: Et ecce uinea ista.
qͣsi mittens radices suas ad eam.
Palmites suos extendit ad illã: ut
irrigaret eam de areolis germinis
sui. In terra bona suꝑ aqͣs multas
plantata ẽ: ut faciat frondes ⁊ por¬
tet fructũ. ut sit in uineã gͣndem.
Die. Hec dic̃ dñs ds̃. E rgo ne ꝓsꝑ

Expanded text:
portant in terram Chanaan, in urbe negotiatorum ponunt illam. t illud in terra pro semine, ut firmaret radicem super aquas multas: in superficie posuit illud. Cumque germinasset, crevit in vineam latiorem humili statura, respicientibus ramis ejus ad eam: et radices ejus sub illa erant. Facta est ergo vinea, et fructificavit in palmites, et emisit propagines. Et facta est aquila altera granmultisque plumis. Et ecce vinea ista, quasi mittens radices suas ad eam, palmites suos extendit ad illam, ut irrigaret eam de areolis germinis sui. In terra bona super aquas multas plantavit eam, ut faciat frondes et portet fructum, et sit in vineam grandem. Di
Abbreviated transcription (Latin):
uos: ⁊ in moderatior fin incon¬
uiuio ꝓducendo. Nonne posset hoc
uot is fieri. si qͥs uos militaris uuntaret.
& ad mensam sine mensura bibere co¬
geret: Liceat nobis hoc facere in ser¬
mini: quemadinodum ⁊ dñs pluuia
sua temporali. terram dignatus est ir¬
rigare: ut cum maiore gaudio nos
sineret ire ad locum martirum. sicut
hesterno die ꝓmiseramus: illi enim
martires sine labore hic sunt nob̾cũ:¬

Expanded text:
vos, et immoderatior fui in convos, et immoderatior fui in convivio producendo. Nonne posset hoc vobis fieri, si quis vos militaris invitaret, et ad mensam sine mensura bibere cogeret? Liceat nobis hoc facere in dimini, quemadmodum et Dominus pluvia sua temporali dignatus est terram irrigare, ut cum majore gaudio nos sineret ire ad locum martyrum, sicut hesterno die promiseramus. Illi enim martyres sine labore hic sunt nobiscu
Abbreviated transcription (Latin):
pretati aliter: qͣm ipsa u̾ba apłi do¬
cuerunt: Custodite gͦ uos s nõ auo¬
bis: qͥa dñs tegum̃tum qui custodit.
qui nec dormittat nec dormit: semel
dormiuit ꝓnobis: surrexit iam non
dormiet. Nemo de se presumat: de
conualle plorationis ascendimꝰ. Non
remaneamꝰ inuia. gradus in uia res¬
tant: non debemus pigri remanere:
non debemus suꝑbi cadere. Dicamuᷤ
deo non moueatur pes noster: non
dormiat qui eustodit nos: in nr̃a
dem. qui ñ dormit neq dormittat
qͥ custodit isrł. Quem isrł. Uidentẽ
dñm. Ita erit auxilium tuum adño:
ita erit tegumentũ suꝑ manũ dext̾e
tuę: ita custoditur introitus ⁊ exituᷤ
de te presumpseris. motis est pes tuu:
gradu esse: inde cadis si suꝑbus es.
qͥa humilis in conualle plorationis di¬
cit. ne des ad mouendum pedem meũ:
& si breuis psalmus est: longa tamen
tractatio. ⁊ longus sermo. Putate fr̃s
qͥa ꝑ natalem beate crispine inuitaui

Expanded text:
rpretari aliter, quam ipsa verba Apostoli dorpretari aliter, quam ipsa verba Apostoli docuerunt? Custodite ergo vos, sed non a vobis, quia Dominus tegumentum, qui custodit, qui non dormitat nec dormit. Semel dormivit pro nobis: surrexit; jam non dormiet. Nemo de se praesumat. De convalle plorationis ascendimus, non remaneamus in via. Gradus in via restant; non debemus pigri remanere, non debemus superbi cadere: dicamus Deo, Non moveatur pes noster. Non dormiet, qui custodit nos. In nostrdem qui non dormit neque dormitat, qui custodit Israel. Quem Israel? Videntem Deum. Ita erit auxilium tuum a Domino, ita erit tegumentum tuum super manum dexterae tuae; ita custoditur introitus tuus et ede te praesumpseris, motus est pes tuus; aliquo gradu esse: inde cadis, si superbus es; quia humilis in convalle plorationis dicit, «Ne des ad movendum pedem meum.» 15. Etsi brevis Psalmus est, longa tamen tractatio, et longus sermo. Putate, fratres, quia per natalem beatae Crispinae invitavi
Abbreviated transcription (Latin):
lationis. Si sic sunt homines iusti.
quomͦ uasa figuli: necesse est ut
s cum exierint. Dñs aut̃ securus
est. qͥa nouit qui sunt eiꝰ: ⁊ nouit
qui infornace non crepent. Illi nõ
crepant: qui ñ habent uentum su¬
ꝑbiȩ. humilitas gͦ custodit in oĩ
temptatione: qͥa a conualle plora¬
tionis ascendimus. cantantes can-¬
ustodit dñs introitum nr̃m
tut salui intremus: sana fide
simus. qͣndo accidit temptatio: &
tẽptatione: iam in eternũ nulla
nos tẽptatio terrebit: nulla concu¬
piscentia saltim sollicitabit. Audi apo¬
stolum idipsum cominemorantem.
qͦd paulo ante cõmemoraui: fidelis
ds qui ñ ꝑmittet uos tempta :i. supͣ
qͣm potestis ferre. Ecce introituᷤ tu¬
u̾s custod tur. Quando ñ tͥ sinit ds̃
accedere temptationem quã ñ potes
ferpe. introitũ tuum custodit. Uide¬
te si custodit exitum. S faciet inqͥt
cũ tẽptatione et õ exitũ ut possitis
sustinere. Numqͥd possumꝰ nos fr̃s int̾¬

Expanded text:
lationis» . Si sic sunt homines justi, lationis» . Si sic sunt homines justi, quomodo vasa figuli; necesse est ut sed cum exierint. Dominus autem securus est, quia novit qui sunt ejus , et novit qui in fornace non crepent. Illi non crepant, qui non habent ventum superbiae. Humilitas ergo custodit in omni tentatione: quia a convalle plorationis ascendimus cantantes Cancustodit Dominus introitum, ut salvi intremus. Sana fide simus quando accidit tentatio, et tentatione, jam in aeternum nulla nos tentatio terrebit, nulla concupiscentia saltem sollicitabit. Audi Apostolum idipsum commemorantem, quod paulo ante commemoravi: «Fidelis Deus, qui non permittet vos tentari supra quam potestis ferre.» Ecce introitus tuus custoditur; quando non tibi sinit Deus accidere tentationem quam non potes ferre, introitum tuum custodit: videte si custodit et exitum. «Sed faciet,» inquit, «cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere» . Numquid possumus nos, fratres, inte
Abbreviated transcription (Latin):
ecełe. prebuit corpus suum
ad tempus ꝑcutiendum: sed
carnem suam ille triduo resuscita¬
uit: carnem nr̃am in fine resusci.¬
taturus est. Ideo suscitatum ẽ capd̃.
quod attenderet corpus ⁊ non de¬
ficeret. Custodiat anĩmam tuam
dñs. Ipsa non cadat. ipsa ñ franga¬
tur scandalis. inꝑsecutionibꝰ intri¬
bulationibus: ipsa non cadat de¬
ficieudo: sicut dñs dicit. Nolite
timere eos qui corpus occidunt:
animam aut̃ non possunt occidert
S eum timete: qui habet potestate̾
corpus ⁊ animam occidere in gehen
nam. hanc gͦ animam tiam eus¬
todiat dñs. ne cedas ꝑsuasori malo.
ne cedas promittenti falsa. ne cedaᷤᷤ
dñs introitum tuum ⁊ exitũ tuũ.
ex hoc nunc ⁊ usq in scłm. Nam
introitum tuum ad tempꝰ attende.
custodiat dẽis introitum tuum &
exitũ tuũ exhoc mnc ⁊ usq in scłm
Exitum idem custodiat. Qd est in¬
troitum. ⁊ qͥd c̃ exitum: Quando
& homines iustos temptatio tribu¬

Expanded text:
Ecclesiae, praebuit corpus suum Ecclesiae, praebuit corpus suum ad tempus percutiendum: sed carnem suam ille triduo resuscitavit; carnem nostram in fine resuscitaturus est. Ideo suscitatum est caput, quod attenderet corpus, ut non deficeret. «Custodiat animam tuam Dominus.» Ipsa non cedat, ipsa non frangatur scandalis; in persecutionibus, in tribulationibus, ipsa non cedat deficiendo: sicut Dominus dicit, «Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non posset potestatem corpus et animam occidere in gehenna ignis» . Hanc ergo animam tuam custodiat Dominus, ne cedas persuasori malo, ne cedas promittenti falsa, ne cedas Dominus introitum tuum et exitum tuum, ex hoc nunc et usque in saeculum.» Nam introitum tuum ad tempus attende. «Custodiat Dominus introitum tuum et exitum tuum, ex hoc nunc et usque in saeculum.» Exitum idem custodiat. Quid est, «introitum?» quid est, «exitum?» Quando «et homines justos tentatio tribu
Abbreviated transcription (Latin):
mo non cesserunt martires. Eccõ.¬
euiebant ꝑsecutores. I xui¬
in crispinam.cuius natalicia
elebramus: seuiebant infeminam
diuitem ⁊ delicatam: s fortis erat:
quia dñs tegumentum eiꝰ suꝑ manũ
dexterȩ eius. qui eam custodiebat. Hec
enim fr̃s. numqͥd est qui in affrica ig¬
noret: Clarissima etiam fuit. nobiliꝰ
genere. habundans diuiciis: s hec
omnia sinstra erant. sub capite erãt.
uenit inimicus qui feriret capud:
⁊ sinistra illi obiecta est: quȩ erat
sub capite. Capud supra erat: dextra
desuꝑ complectebatur. Quid poterat
facere ꝑsecutor. quamuis delieatȩ
femine: E rat qͥdem illa sexi infirma:
⁊ diuiciis forte languidior: ⁊ consue¬
tudine corporali infirmior. S quid
ad tanta munimenta: Quid ad illum
sponsum. mutentem sinistram sub
capud: ⁊ dextera sua complectente:
Quando sic munitam ꝑcuteret ini
corpus ꝑcissum est. & corpus ad tẽpꝰ
ꝑcussum ẽ: nam infine resurrecturũ
est.
psequi dignatus est esse capus

Expanded text:
ma non cesserunt martyres. Et saeviebant persecutores in Crispinam, cujus hodie natalitia celebramus; saeviebant in feminam divitem et delicatam: sed fortis erat, quia Dominus tegumentum ejus super manum dexterae ejus, ille qui eam custodiebat. Hanc enim, fratres, numquid est qui in Africa ignoret? Clarissima enim fuit, nobilis genere, abundans divitiis: sed haec omnia sinistra erant, sub capite erant. Venit inimicus qui feriret caput, et sinistra illi objecta est, quae erat sub capite. Caput supra erat, dextera desuper complectebatur. Quid poterat facere persecutor, quamvis delicatae feminae? Erat quidem illa sexu infirma, et divitiis forte languidior, et consuetudine corporali infirmior; sed quid ad tanta munimenta? quid ad illum sponsum mittentem sinistram sub caput, et dextera sua complectentem? Quando sic munitam percuteret inimcorpus percussum est. Et corpus ad tempus percussum est: nam in fine resurrecturum est. Quia et ipse qui dignatus est esse caput
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt impii: ⁊ sol non ẽ ortus nob̃.
uisquis in ipsa sapientia.iii.
non errat: non uritura sole.
Ideo enim cum dixisset. dñs teguintũ
tuum suꝑ manum dext̾ȩ tuę: quasi
quesisset ille ⁊ dixisset iam ecce manꝰ
dext̾e̾ meę.iam elegi credere in xp̃m.
accepi potestatem inter filios dei esse:
quid est qͥa ds̃ tegumentum meũ est.
adhuc supra: idest suꝑ manũ dexterȩ
mee : Sequitur. ꝑdiem sol non uret
te neq luna ꝑ nõctem. Ad hoc igit᷑
tegumentũ tuum ẽ suꝑ manũ dext̾ȩ
tuę: ut non te urat sol ꝑdiem. neq
luna ꝑ noctem. Nam hinͤ intelligite
fr̃s: quia figurate dictum est. &enim
re uera solem uisibilem si cogitemus.
S quid est ustio: Scandalum. Audi apłm
dicentem. Qͥs infirmatur: ⁊ ego non
non uror : ꝑ diem gͦ sol non uret te:
neq luna ꝑ noctem. Qre: quia dñs
custodit te ab omni malo: ab scanda¬
lis in sole. ab scandalis in lima: ab oĩ

Expanded text:
dicunt impii, «Et sol non ortus est nobis». dicunt impii, «Et sol non ortus est nobis». Quisquis in ipsa sapientia non errat, non uritur a sole. Ideo enim cum dixisset, «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae;» quasi quaesisset ille et dixisset, Jam ecce est manus dexterae meae, jam elegi credere in Christum, accepi potestatem inter filios Dei esse, quid est quod Deus tegumentum meum est adhuc supra, id est, «super manum dexterae» meae? sequitur, «Per diem sol non uret te, neque luna per noctem.» Ad hoc igitur tegumentum tuum est super manum dexterae tuae, ut non te urat sol per diem, neque luna per noctem. Nam hinc intelligite, fratres, quia figurate dictum est. Etenim revera, solem visibilem si cogitemus, Sed quid est ustio? Scandalum. Audi Apostolum dicentem, «Quis infirmatunon uritur. Per diem ergo sol non uret te, neque luna per noctem. Quare? Quia Dominus custodiet te ab omni malo, ab scandalis in sole et ab scandalis in luna. Ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
idest ꝑ carnem xp̃i predicat᷑ ȩccla:
qͥa ipsa caro xp̃i capud ȩccłiȩ est.
Q sqͥs ibi non scandali ⁊atur. in ip¬
sa ȩccłia ⁊ carne xp̃i: a luna non
uritur. Quisqͥs scandalizatus non fu¬
erit in ueritate illa in commutabili.
⁊ incontaminabili. non inisto sole
quem nobiscum uident muscę ⁊ pec¬
cora s in illo sole de dicunt impii
in fine. Quid nobis ꝓfuit superbia:
⁊ diuiciarum iactatio qͥd cot ⁊ tulit
nobis : t̃ ransierunt omnia tanqͣm
umbra. & cum ista dixissent. ergo
inqͥunt errauimus a uia ueritatis.
⁊ iusticie lumen non luxit nobis: &
snon est ortus nobis. Numqͥd non iste
iol omnibꝰ impiis oritur: illo institu¬
ente de quo dictum est. qui facit
solem suum oriri suꝑ bonos ⁊ malos:
Ergo alium solem fecit deus. qui ori¬
tur suꝑ bonos ⁊ malos: istum quem
uident boni ⁊ mali: alius est autẽ
ille sol non factus s genitus: ꝑquẽ
facta funt omnia: ubi est intelligẽ¬
tia incominutabilis ueritatis. De ipso

Expanded text:
 carnem Christi praedicatur Ecclesia, quia ipsa caro Christi caput Ecclesiae est. Quisquis ibi non scandalizatur, in ipsa Ecclesia et carne Christri, a luna non uritur. Quisquis scandalizatus non fuerit in veritate illa incommutabili et incontaminabili, a sole quem nobiscum vident muscae et pecora; sed illo sole de quo dicunt impii in fine, «Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactatio quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbria veritatis et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis» . Numquid non iste sol omnibus impiis oritur, illo instituente de quo dictum est: «Qui facit solem suum oriri super bonos et malos» ? Ergo alium solem fecit Deus, qui oritur super bonos et malos, istum quem vident et boni et mali; alius est autem ille sol, non factus, sed genitus, per quem facta sunt omnia, ubi est intelligentia incommutabilis veritatis: de ipso
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm in patre crediderit: passus est
putauerit ȩccłiam in una parte esse.
⁊ non eam cognouerit toto orbe ter¬
rarum diffusam: & crediderit eis
qui dicunt. ecce hic est xp̃s ⁊ ecce il¬
lic. sicut modo audistis cum eũgłm
legeretur. cum ille totum orbem eme¬
rit. quia tantum precium dedit. ille
tanqͣm in proximo scandalis atur.
a luna uritur. Quisqͥs gͥ errat imp¬
sa substantia ueritatis. a sole uritur.
⁊ ꝑ diem uritur: quia in ipsa sapi¬
entia errat: de qua dictum est. dici
diei cructuat uerbum. Unde dicit
apłs. S piritalibꝰ spiritalia compara¬
mus. Dies diei eructuat uerbum: sa¬

Expanded text:
quam in Patre crediderit, passus est quam in Patre crediderit, passus est putaverit Ecclesiam in una parte esse, et non eam cognoverit diffusam toto orbe terrarum, et crediderit eis qui dicunt, «Ecce hic est Christus, et ecce illic» , sicut modo audistis cum Evangelium legeretur; cum ille totum orbem emerit, quia tantum pretium dedit: ille tanquam in proximo scandalizatur; a luna uritur. Quisquis ergo errat in ipsa substantia veritatis, a sole uritur, et per diem uritur; quia in ipsa sapientia errat, de qua dictum est, «Dies diei eructat verbum:» unde dicit et Apostolus, «Spiritualibus spiritualia comparantes. Dies diei eructat verbum; S
Abbreviated transcription (Latin):
lle qui non sinit nos temptari.
supra qͣm possumus ferre. qͣmuiᷤ
iam fideles simus. quãuis iam ma¬
nus dextere nr̃e sit in nobis. tegit noᷤᷤ
deus: suꝑ manum dextere nr̃e. Non
dite quid seqͥtur. ꝓtegat te dñs: suꝑ
manum dextere tuȩ.Dixi. ⁊ qͦd arbi¬
tror recognouistis. Si enim non recog¬
nouissetis: ⁊ de scripturis non recog¬
nouissetis: non uocibus ur̃is intel¬
lectum ur̃m michi significaretis. E rgo
quia intellexistis fr̃s: uidete qͥd seqͥt᷑.
quare ꝓtegat dñs ⁊ suꝑ manũ dext̾e:
idest suꝑ ipsam fidem: in qua potesta¬
tem accepimus esse filii dei. ⁊ esse ad
dexteram. Quare oportet. ut ꝓtegat
dominus: ꝓpter scandala. Unde sũt
scandala: De duobꝰ timenda sunt
scandala: quia ⁊ duo sunt precepta
in quibus tota lex pendet & ꝓphetȩ
dilectio dei ⁊ proximi.
figurate dicta luna. Quisqͥs
potest errare. ut aliud de deo credat
qͣm oportet. non credat patrem⁊
minus infilio. aud minus in sp̃u sc̃o

Expanded text:
 qui non sinit tentari supra quam possumus ferre, quamvis jam fideles simus, quamvis jam manus dexterae nostrae sit in nobis, protegit nos Deus super manum dexterae nostrae. Non dite quid sequatur. «Protegat» «te Dominus super manum dexterae tuae.» Dixi, et, quod arbitror, recognovistis. Si enim non recognovissetis, et de Scripturis non recognovissetis, non vocibus vestris intellectum vestrum mihi significaretis. Ergo quia intellexistis, fratres, videte quid sequitur; quare protegat Dominus et super manum dexterae, id est, super ipsam fidem, in qua potestatem accepimus esse filios Dei, et esse ad dexteram: quare oportet ut protegat Dominus? Propter scandala. Unde sunt scandala? De duobus timenda sunt scandala, quia et duo sunt praecepta in quibus tota Lex pendet et Prophetae, dilectio Dei et proximi . figurate dicta luna. Quisquis potest errare, ut aliud de Deo credat quam oportet, non credat Patrem eminus in Filio, aut minus in Spiritu sancto
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiȩ: qͣm reddet mͥ dñs in illa
die iustus iudex. N on solũ aut̃
michi: s ⁊ his qui diligunt aduen¬
tum eiꝰ. Festina ad me uenire cito.
demas enĩ me dereliqͥt diligens ħ
scłm. ⁊ abiit thessalonicã: crescenꝰ
in galaciam. titus in dalmaciam:
lueas est mecũ solus. Marchum
assume.⁊ ad duc tecum: est en im
mͥ utilis in ministerio. Tythicũ
aut̃ misi effesum. Penulam quã
reliqui troade apud carpũ. ueni¬
ens ad me affer tecum. ⁊ libros:
maxime aut̃ membranas. Alexan¬
der erarius multa mala mͥ osten
restitit uerbis nr̃is. In prima me¬

Expanded text:
n illa die justus judex: non solum autem mihi, sed et iis, qui diligunt adventum ejus. Festina ad me venire cito. Demas enim me reliquit, diligens hoc saeculum, et abiit Thessalonicam: Crescens in Galatiam, Titus in Dalmatiam. Lucas est mecum solus. Marcum assume, et adduc tecum: est enim mihi utilis in ministerium. Tychicum autem misi Ephesum. Penulam, quam reliqui Troade apud Carpum, veniens affer tecum, et libros, maxime autem membranas. Alexander aerarius multa mala mihi ostenrestitit verbis nostris. » Scia
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ ñ obedientes. ingrati. scelesti. si¬
ne affectione. sine pace. criminato¬
res. incontinentes. unmites. sine be¬
nignitate. ꝓditores. ꝓterui. tumi¬
di. uoluntatũ amatores. magis qͣm
dĩ: habentes speciem qͥdem pieta¬
tis. uirtutẽ aut̃ eiꝰ ab negantes: et
hos deuita. Ex his enĩ sunt qͥ pene¬
trant domos. ⁊ captiuas ducumt
muliercłas oneratas peccatis. que
ducuntur uariis desidiis: semꝑ

Expanded text:
tibus non oboedientes, ingrati, scelesti, sine affectione, sine pace, criminatores, incontinentes, inmites, sine benignitate, proditores, proterui, tumidi, uoluptatum amatores magis quam dei, habentes speciem quidem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes: et hos deuita. ex his enim sunt qui penetrant domos et captiuas ducunt mulierculas oneratas peccatis, quae du
Abbreviated transcription (Latin):
cam ⁊ aqͥlam.⁊ onesifori domũ.
Erastus remansit corinthi. Trofi¬
mum aut̃ reliqui infirmũ mile¬
ti. Festina ante hẏemem uenire.
Salutant te eubolus. ⁊ pudens. et
aMeN. Explicit epła scda ad timo

Expanded text:
cam, et Aquilam, et Onesiphori domum. Erastus remansit Corinthi. Trophimum autem reliqui infirmum Mileti. Festina ante hyemem venire. Salutant te Eubulus, et Pudens, et Amen. Explicit Epistola B.
Abbreviated transcription (Latin):
ione qlitientur. Mali aut̃ homines et
seductores ꝓficient in peius: errã¬
tes. ⁊ iuerrorem alios mittentes.
Tu aut̃ ꝑmane in his quȩ didicisti.
et tradita sũt tͥ. sciens a quo didis

Expanded text:
ionem patientur mali autem homines et seductores proficient in peius errantes et in errorem mittentes tu vero permane in his quae didicisti et credita sunt tibi scie
Abbreviated transcription (Latin):
meum seruare millũ diem. Formã
habens sanoꝵ uerboꝵ quȩ ame au¬
disti. in fide ⁊ dilectione in xp̃o iħu.
bonum depositũ custodi: ꝑ sp̃m
asia sunt: ex quibꝰ ẽ phigellus.⁊
ermogenes. Det miscdĩã dñs hone¬
sifori domui: quia sepe me refri¬
gerauit. ⁊ cathenam meã nõ eru¬
buit: s eum romam uenisset. solli

Expanded text:
m servare in illum diem. Formam habe sanorum verborum, quae a me audisti in fide et in dilectione in Christo Jesu. Bonum depositum custodi per SpirAsia sunt, ex quibus est Phigellus, et Hermogenes. Det misericordiam Dominus Onesiphori domui: quia saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit: sed cum R
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimarũ tuarum: ut gaudio
implear: recordationem accipiẽs
eiꝰ fidei. que ẽ inte ñ fictȩ. quȩ et
habitauit primũ in auia tua loide.
et matre tua eunice: certus sum
aut̃ qͦd x inte. Propter qͣm causã
amoneo te ut resuscites gr̃am dei
quȩ ẽ inte: ꝑ impositionem manu¬
um mearum. Non enĩ dedit nob̃
d̾s̃ sp̃m timoris: s uirtutis. ⁊ dile¬
ctionis. ⁊ sobrietatis. Noli itaq eru¬
bescere testimoniũ dñi nr̃i neq

Expanded text:
o implear, recordationem accipiens ejus fidei, quae est in te non ficta, quae et habitavit primum in avia tua Loide, et matre tua Eunice, certus sum autem quod et in te. Propter quam causam admoneo te, ut resuscites gratiam Dei, quae est in te per impositionem manuum mearum. Non enim dedit nobis Deus spiritum timoris, sed virtutis, et dilectionis, et sobrietatis. Noli itaque erubesce
Abbreviated transcription (Latin):
gures celi. qͥ ꝯtẽplabant᷑ sydera. et
supputabant menses: ut ex eis an¬
nuntiarent uentura tͥ. Ecce facti st̃
qͣsi stipula: ignis cõbussit eos. Nõ
lib̾abunt animã suã de manu flam

Expanded text:
gures cęli, qui contemplabuntur sydera et supputabunt menses, ut ex eis annunciarent futura, ecce facti sunt quasi stipula, ignis combussit eos. Non liberabunt animam suam de manu flam
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ blasphemer. ⁊ głam meã alt̾i
ñ dabo. Audi me iacob ⁊ isrł quẽ
ego uoco. Ego ipse: ego pͥmꝰ. ⁊ ego
nouissimꝰ. Manꝰ qͦq mea fundauit
terrã: ⁊ dext̾a mea mensa ẽ cȩlos.
Ego uocabo eos: ⁊ stabunt simul.

Expanded text:
ut non blasphemer et gloriam meam alteri non dabo audi me Iacob et Israhel quem ego voco ego ipse ego primus et ego novissimus manus quoque mea fundavit terram et dextera mea mensa est caelos ego vocabo eo
Abbreviated transcription (Latin):
ducam iacob adeum: ⁊ isrł ñ ꝯgre¬
gabit᷑. & glificatus sum iocłis dñi:
& ds̃ m̃s factus ẽ fortitudo mea. Et
dixcit. Parunsẽ ut sis mͥ seruus. ad
suscitandas tribꝰ iacob ⁊ feces isrł con¬
uertendas. Dedi te in lucẽ gentiũ:
ut sis salus mea usq ad extremum

Expanded text:
ducam Jacob ad eum: et Israel non congregabitur. Et glorificatus sum in oculis Domini: et Deus meus factus est fortitudo mea. Et dixit. Parum est ut sis mihi servus ad suscitandas tribus Jacob: et feces Israel convertendas: dedi te in lucem gentium: ut sis salus mea usque ad extremum
Abbreviated transcription (Latin):
Ego dñs ds̃ tuus docens te utilia:
gubnans te inuia qua ambulas.
Utinã attendisses mandata mea.
facta fuisset sic̃ flum̃ pax tua: et
iusticia tua sic̃ gurgites maris. ꝙ
fuisset qͣsi arena semen tuũ: ⁊ stirpꝰ
uteri tui ut lapilli eiꝰ. Nõ int̾isset.
& ñ fuisset aitritũ nom̃ eiꝰ a facie m̃a
Egredimini de babylone: fugite a
caldeis. In uoce exultationis annũ¬
tiate: auditũ facite hoc: ⁊ ferte
illud usq ad extrema terrȩ. Dicite.
Redemit dñs seruũ suũ iacob. Non
sitierunt in deserto: cũ educeret eõ.
Aqͣm de petra. ꝓduxit eis: ⁊scidit
petrã ⁊ fluxer̃ aquę. Non ẽ pax im

Expanded text:
s te utilia gubernans te in via qua ambulas utinam adtendisses mandata mea facta fuisset sicut flumen pax tua et iustitia tua sicut gurgites maris et fuisset quasi harena semen tuum et stirps uteri tui ut lapilli eius non interisset et non fuisset adtritum nomen eius a facie mea egredimini de Babylone fugite a Chaldeis in voce exultationis adnuntiate auditum facite hoc efferte illud usque adRedemit Dominus servum suum Jacob. Non sitierunt in deserto cum educeret eos; aquam de petra produxit eis, & scidit petram, & fluxerunt aquae. Quis autem
Abbreviated transcription (Latin):
tiastis. Audita feci tͥ noua ex tunc:
et ñ extũc: ⁊ ante diem & ñ audisti
ea.Ne forte dicas. ecce cognoui ea:
neq audisti neq cognouisti: neq ex
tũc aꝑta ẽ auris tua. Scio enim qͥa
p̃uaricans p̃uari cabis: ⁊ tͣnsgressorẽ
de uentre uocaui te. ꝓpt̾ nom̃ meũ
longe faciam furorẽ meũ: ⁊ laude

Expanded text:
a ex tunc: et non ex tunc: et ante diem, et non audisti ea, ne forte dicas: ecce cognovi ea. Neque audisti, neque cognovisti, neque ex tunc aperta est auris tua: scio enim, quia praevaricans praevaricaberis, et transgressorem ex ventre vocavi te. Propter nomen meum longe faciam fur
Abbreviated transcription (Latin):
tium: & qͦd est grauius. quasi con¬
sulendo asalute auertentiũ. Qu
enĩ consulit alieui: ad salutẽ cõsils
ad io qͥd ꝓdest com lit: ille ause.
quasi confulens. retrait a salute. Sa
ꝗ̃ indetur habere pallium consulenti.
⁊ habet uenenum ꝑimentis. lingua
dolosa dicta est. A scensurus ergo:
contra ipsas linguas. primo deum
dep̃catur. Ait enim. Ad te dñe cum
tribularer clamaui: & exaudisti me.

Expanded text:
tium, et quod est gravius, quasi contium, et quod est gravius, quasi consulendo a salute avertentium. Qui enim consulit alicui, ad salutem consulit, ad id quod prodest consulit; ille autem quasi consulens, retrahit a salute. Quia ergo videtur habere pallium consulentis, et habet venenum perimentis, lingua dolosa dicta est. Ascensurus ergo, contra ipsas linguas primo Deum deprecatur: ait enim, «Ad te, Domine, cum tribularer clamavi, et exaudisti me.
Abbreviated transcription (Latin):
de ad sapientiam. S criptum ẽ enĩ.
Inicium sapientię. timor dñii. Iam
gͦ psalmum audite. E cce ante oc¬
ulos nr̃os ponamus ascensurum
hominem. Ubi ascensurũ: In cor¬
de. Unde ascensurum: Ab humili¬
tate. idest a conualle plorationis.¬
censurum : Ad illud in effabile: qͦo
cum dici non possit. dictum est in
anus cogitare ꝓficere. incipit pa¬
ti linguas aduersantium : quicũq
illas non dum passus est. nondũ
ꝓficit: qͥcũq illas ñ patitur. nec
conatur ꝓficere. Uult nosse quid
dicanius. immo quid audiamus.
simul experiatur. In cipit ꝓficere.
incipit uelle ascendere. uelle contẽp¬
nere terrenam fragilitatem. tẽpora¬
lem felicitatem scłi ꝓ nichilo hab̾e.
deum solum cogitare. lueris ñ gau¬
dere. dampnis ñ contabescere. oĩa
& iam sua uelle uendere.⁊ pauꝑibꝰ
tribuere. ⁊ sequi xp̃m. Uideamus
quemadmodum pacrat᷑ linguas as¬
trahentrum. ⁊ multa contradicei¬

Expanded text:
de ad sapientiam: scriptum est enim, de ad sapientiam: scriptum est enim, «Initium sapientiae timor Domini» . Jam ergo Psalmum audite. Ecce ante oculos nostros ponamus ascensurum hominem: ubi ascensurum? «In corde.» Unde ascensurum? Ab humilitate, id est a «convalle plorationis.censurum? Ad illud ineffabile quod cum dici non posset, dictum est, «Ianus cogitare proficere, incipit pati linguas adversantium. Quicumque illas nondum passus est, nondum profecit: quicumque illas non patitur, nec conatur proficere. Vult nosse quid dicamus? Imo quid audiamus simul, experiatur. Incipiat proficere, incipiat velle ascendere, velle contemnere terrena, fragilia, temporalia, felicitatem saeculi pro nihilo habere, Deum solum cogitare, lucris non gaudere, damnis non contabescere, omnia etiam sua velle vendere et pauperibus tribuere, et sequi Christum; videamus quemadmodum patiatur linguas detrahentium et multa contradicen
Abbreviated transcription (Latin):
id qͦd erat uerbum apud deum. filiuᷤ
ctum. paruuli non capiunt. Q uomͦ
factus est: & crecis ad id quod est.
unt ascendentes
I& descendentes in illam scalam:
x ascendentes sunt & descendentes.
Ascendentes qui sunt: Qui ꝓficiunt
ad intellectum sp̃alium. Descendenteᷤᷤ
qui sunt: Qui qͣmuis qͣntum hoĩes
possunt. fruantur intelligentia sp̃a¬
lium: tamen descendunt ad paruuloᷤᷤ.
ut talia eis dicant. qualia possint
capere: ⁊ lacte nutriti. possint ido¬
nei fieri ⁊ ualidi. ad capiendũ cibũ
sp̃alem. Y saias fr̃s &iam ipse ad nos
de descendentibꝰ fuit. Nam ipsi gradꝰ
eius descendentis apparent. Cũ enĩ
diceret de sp̃u sc̃o. reqͥescet inquit
suꝑ eum sp̃s sapientiȩ ⁊ intellectus.
sp̃s consilii ⁊ fortitudinis. sp̃s scientiȩ
& pietatis: & sp̃s timoris dm̃. A sapi¬
entia cepit: ⁊ usq ad timorem descen¬
dit Q modo ille qui docebat. a sapi¬
entia descendit usq ad timorem : tu
quid dicis si proficis: A timore ascen¬

Expanded text:
id quod erat Verbum apud Deum, Filius ctum, parvuli non capiunt. Quomodofactus est, et crescis ad id quod est. Sunt ergo ascendentes et descendentes. In illis scalis et ascendentes sunt et descendentes. Ascendentes qui sunt? Qui proficiunt ad intellectum spiritualium. Descendentes qui sunt? Qui quamvis, quantum homines possunt, fruantur intelligentia spiritualium; tamen descendunt ad parvulos, ut talia eis dicant, qualia possunt capere, et lacte nutriti possint idonei fieri et validi ad capiendum cibum spiritualem. Isaias, fratres, etiam ipse ad nos de descendentibus fuit: nam et ipsi gradus ejus descendentis apparent. Cum enim diceret de Spiritu sancto, «Requiescet,» inquit, «super eum Spiritus sapientiae et intellectus, Spiritus consilii et fortitudinis, Spiritus scientiae et pietatis, et Spiritus timoris Domini» : a sapientia coepit, et usque ad timorem descendit: Quomodo ille qui docebat, a sapientia descendit usque ad timorem; tu qui discis, si proficis, a timore ascen
Abbreviated transcription (Latin):
duces rahuel: int̾ra edom. Isti filii
basemath uxoris esau. Hi aut̃ filii
oolibama uxoris esau. Dux iheu.
duax ihelom. duax chore. Hi duces
oolibama filiȩ ana: uocoris esau.
Isti filii esau.⁊ hi duces eoꝵ: ipse ẽ
edom. Isti filii seyr horrei. habita¬
tores terrȩ. Lotham. ⁊ sobal.⁊ sebe¬
on.⁊ anan. dison. ⁊eser.⁊ disan.
Hi auces horrei filii seyr. in t̾ra edõ.
facti sũt aut̃ filii lotham: horri.
& theman. Erat aut̃ soror lotham:
thamna. & isti filii sobal: aluan.
& manet. ⁊ hebal. sephi ⁊ onrim.
R hi filii sebeon: achaia & anam.
Iste ẽ ana. qui inuenit aqͣs calidaᷤ
in solitudine: cum pasceret asmoᷤᷤ
sebeon patris sui. Habuitq filiũ
disan. ⁊ filiã oolibama. & isti filii
disan: aindan. ⁊ esban. et ihetran.
et zeluan. ⁊ acham. Habuit aut̃
filios disan: hus ⁊ haram. Isti du¬
ces orreoꝵ. Dux lothan. dux sobal.
dux sebeon. dux ana. dux dison.
dux eser. dux disan. Isti duces

Expanded text:
duces Rauhel in terra Edom isti filii duces Rauhel in terra Edom isti filii Basemath uxoris Esau hii autem filii Oolibama uxoris Esau dux Hieus dux Hielom dux Core hii duces Oolibama filiae Ana uxoris Esau isti filii Esau et hii duces eorum ipse est Edom isti filii Seir Horrei habitatores terrae Lotham et Sobal et Sebeon et Anan Dison et Eser et Disan hii duces Horrei filii Seir in terra Edom facti sunt autem filii Lotham Horrei et Heman erat autem soror Lotham Thamna et isti filii Sobal Alvam et Maneeth et Hebal Sephi et Onam et hii filii Sebeon Ahaia et Anam iste est Ana qui invenit aquas calidas in solitudine cum pasceret asinos Sebeon patris sui habuitque filium Disan et filiam Oolibama et isti filii Disan Amdan et Esban et Iethran et Zavan, et Acan. Habuit autem filios Disan: Hus et Aram. Isti duces Horraeorum: dux Lotan, dux Sobal, dux Sebeon, dux Ana, dux Dison, dux Eser, dux Disan: isti duces
Abbreviated transcription (Latin):
suo iacob. Diuites enĩ erant ualde.
.x. simul habitare ñ pot̾ant: nec suᷤ¬
tinebat eos t̾ra ꝑegͥnationis eoꝵ. p̃
multitudine gregum. Habitauitq
esau in monte seyr: ipse ẽ edom.
He sunt gen̾ationes esau patris edõ
in monte seyr: ⁊ hec nomina filioꝵ
eiꝰ Eliphat filiꝰ ada: uxoris esaii. Ra¬
huel quoq filiꝰ basemath: uxoris
eiꝰ. Fueruntq filii eliphat: theman.
omar. sephu. & gatham.⁊ chenet.
Erat aut̃ tamna concubina eliphas
filii esaii: quȩ peꝑit ei amalech. hi
sunt filii a de uxoris esau. filii aut̃
rahuel. naath.⁊ zara. senna. ⁊ me¬
sa. hi filii basemath uxoris esau.
Isti qͦq erant filii oolibama filiȩ aua.
filiȩ sebeon uxoris esau. qͦs genuit
i duces filioꝵ esau. Filii eliph¬
at pͥmogeniti esau: dux the¬
man. dux omar. dux sephii. dux
chenet. dux chore. dux gathan: Aux
amalech. Hi filii eliphat in terra
edom: ⁊ hi filii ade. Hi qͦq filii ra¬
huel: filii esau. Dux naath. dux
zara. dux semna. dux meza. hi

Expanded text:
im erant valde, et simul habitare non poterant: nec sustinebat eos terra peregrinationis eorum prae multitudine gregum. Habitavitque Esau in monte Seir, ipse est Edom. Hae sunt autem generationes Esau patris Edom in monte Seir, et haec nomina filiorum ejus: Eliphaz filius Ada uxoris Esau: Rahuel quoque filius Basemath uxoris ejus. Fueruntque filii Eliphaz: Theman, Omar, Sephu, et Gatham, et Cenez. Erat autem Thamna, concubina Eliphaz filii Esau: quae peperit ei Amalech. Hi sunt filii Adae uxoris EsRauhel Naath et Zara Semma et Meza hii filii Basemath uxoris Esau isti quoque erant filii Oolibama filiae Ana filiae Sebeon uxoris Esau quos genuit i duces filiorum Esau filii Eliphaz primogeniti Esau dux Theman dux Omar dux Sephu dux Cenez dux Core dux Gatham dux Amalech hii filii Eliphaz in terra Edom et hii filii Adae hii quoque filii Rauhel filii Esau dux Naath dux Zara dux Semma dux Meza hii
Abbreviated transcription (Latin):
leui. ⁊ iudas. ⁊ isachar. ⁊ zabulon.
filii rachel: ioseph ⁊ benĩam mn. Filii
balȩ ancillȩ rachelis: dan & neptalĩ.
filii ⁊elfe ancille liȩ: gad ⁊ aser. Hii
filii iacob: qui nati sunt ei in meso¬
potamia syriȩ. Uenit etiã ad ysaac
patrẽ suũ in mambre ciuitatẽ arbee.
hoc est ebron: in qua ꝑegrinatus ẽ
abrahã.⁊ ysaac. W cõpleti sũt dies
ysaac centũ octoginta annoꝵ. Con
summatusq etate mortuus ẽ .x. appo¬
situs ppło suo: senex & plenus dierũ:
& sepetierũt eum esau x iacob filii
sui. Hȩ sunt aut̃ generationes esau:
ipse ẽ edom. Esau accepit uxores
ae filiabus chanaan: ada filiã elom
ehei. ⁊ oolibama filiã ane. filii se¬
beon euei: basemath q̃q filiam is¬
mahel: sororem nabaioth. Peperit
aut̃ ada: eliphat. Bascinath. genu¬
it rahuel. Dolibama edidit iheiis:¬
nati sunt ei int̾ra chanaan. Tulit
aut̾ esau uxores suas: i filios ⁊ filiaᷤ.

Expanded text:
Levi, et Judas, et Issachar, et Zabulon. Levi, et Judas, et Issachar, et Zabulon. Filii Rachel: Joseph et Benjamin. Filii Balae ancillae Rahelis Dan et Nepthalim filii Zelphae ancillae Liae Gad et Aser hii filii Iacob qui nati sunt ei in Mesopotamiam Syriae venit etiam ad Isaac patrem suum in Mambre civitatem Arbee haec est Hebron in qua peregrinatus est Abraham et Isaac et conpleti sunt dies Isaac centusque aetate mortuus est et adpositus populo suo senex et plenus dierum et sepelierunt eum Esau et Iacob filii sui hae sunt autem generationes Esau ipse est Edom Esau accepit uxores de filiabus Chanaan Ada filiam Elom Hetthei et Oolibama filiam Anae filiae Sebeon Evei Basemath quoque filiam Ismahel sororeautem Ada Eliphaz. Basemath genuit Rahuel. nati sunt ei in terra Chanaan. Tulit autem Esau uxores suas et filios et filias,