comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
comitat᷑. Nã si ad istã mortẽ respicias. quȩ nr̃is oculis patet: frequent᷑ inuenis.
cliuitẽ peccatorẽ pomposis apparatib clecent̃ efferri. Quẽ sic familia planera
ut piũ fuisse. humanis aurib m̃tiat᷑ Amici ȩtiã eũ impensis lacrimis ita ꝓsequunt᷑:
ut reuera putes bonoꝵ aliquẽ ereptũ. qͥ magna cognoscit᷑ lam̃tatione defletus.
Quid de p̃ciosis referamꝰ oclorib qͥb & post mortẽ eoꝵ mansura corpora condi¬
unt᷑: Eeł tantostudio. tanto apparatu ꝑagit᷑: ut infunerib ipsoꝵ. suꝑstitũ
uita recreet᷑. Ubr ẽ. gͦ peccatoꝵ mors pessima: Scilicet in inferno.: ubi recepta
penas patiunt᷑ et̾nas. Quanta enĩ pompa ut credimꝰ purpuratꝰ ille diues ad sepul-¬
chra ꝑcductꝰ ẽ: qͥ guttã aquae frigidȩ ab lataro pauꝑe postulauit. & nota: quod

Expanded text:
comitatur. Nam si ad istam mortem respicias quae nostris oculis patet, frequenter invenis divitem peccatorem pomposis apparatibus decenter efferri, quem sic familia plangit, ut pium fuisse humanis auribus mentiatur. Amici etiam eum impensis lacrymis prosequuntur; ut revera putes bonorum aliquem ereptum, qui magna cognoscitur lamentatione defletus. Quid de pretiosis referamus odoribus, quibus et post mortem eorum mansura corpora condiuntur, quod tanto studio, tanto apparatu peragitur, ut in funeribus ipsorum superstitum vita recreetur? Ubi est ergo peccatorum mors pessima? Scilicet in inferno, ubi recepti poenas patiuntur aeternas. Quanta enim pompa, ut credimus, purpuratus ille dives ad sepulcra perductus est, qui guttam aquae frigidae ab Lazaro paupere postula
Abbreviated transcription (Latin):
qa eos diabolus ualicliꝰ in seqͥt̃ & homines ꝑ inuidiã frequent̃ affligunt. deincle. im¬
es tribulari potest. siqͥd aduersũ solus ipse patiat᷑: iustꝰ uero & ꝓpruis passior
affligit᷑ : & aliis caritate cõpatit᷑. Sed cũ sub uingit. & de omib his liberabit eos dñs.
potentia creatoris ostenlit᷑᷑ quia lib̾ationi eius tribulationũ impedire ñ potest
mulatudo Unde colligit᷑ omnẽ iustũ multis quidẽ tribulationib onerari: sed
Osa dix̃. fideliũ firmitatẽ: id.ẽ. patientiã. & mansuetudinẽ. cȩterasq uirtutes. quȩ
pire insc̃is nequeunt: qͥa dño custode seruant᷑. Ipsa st̃ enĩ quȩ cõminui ñ possut:
quauis corporea ossa frangant᷑. Nã si ad litterã consideres: ñ minima questio uidet᷑
oborim. Quomꝰ eĩ latronisillius ossa ci dñs clixerat. hodie mecũ eris inpara cdyso
ñ st̃ contrita: quȩ amilitib legunt᷑ confracta : & multorũ martyrũ. corporali con-¬

Expanded text:
 et diabolus validius insequitur, et homines per invidiam frequenter affligunt. Deinde impius tribulari potest, si quid adversum solus ipse patiatur; justus vero et propriis passionibus affligitur, et aliis charitate compatitur. Sed cum subjungitur, et de omnibus his 113 liberavit eos Dominus, potentia Creatoris ostenditur: quia liberationem ejus tribulationum impedire non potest multitudo. Unde colligitur omnem justum multis quidem tribulationibus onerari, sed rmitatem, id est patientiam, mansuetudinem et caeteras virtutes, quae perire in sanctis nequeunt, quia Domino custode servantur. Ipsa sunt enim quae comminui non possunt, quamvis corporea ossa frangantur. Nam si ad litteram consideres, non minima quaestio videtur oboriri: quomodo latronis illius ossa cui Dominus dixerat: Hodie mecum eris in paradiso , non sunt contrita, quae a militibus leguntur esse confracta; et multorum martyrum corporali con
Abbreviated transcription (Latin):
Diuites eguer̃. & e surier̃: inquirentes aut̃ dñm non deficient om̃i bono
In uno uersu: t̾rarũ diuites. & pauꝑes xp̃r. magnifica contrarietate distinx
Ait eni. Piuites eguer̃ & esurier̃. Quando egent cliuites : Quando fidẽ ñ habent
ectã. Quando esuriunt: Quando minime dñi corpore satiantur. Iales
diuites egent : & saturati uentre. spũ semꝑ esuriunt. Quid enĩ habeant. qui
dm̃ ñ habent: Sub seqͥt᷑. Inquirentes aũt dñm: ñ deficient omni bono. Hi nul
lo bono deficiunt: qͥ spuali desiclerio ꝑfruuntur. Nam cum diligimus
dominum: in ipso omnia reperimus. Unus. est qui queritur: sed in quo
nia continentur. O lucrum mirabile ⁊ õ compendium singulare
Cur nos per cdiuersa fatigemus : Ad ipsum ergo unanimiter festine¬
mus: post quem cuncta bona ultra non querimus. sed tenemus:
ut a postolus dicit. Scimus quoniam diligentibus dm̃: omn
cooperantur inbonum. Hoc argumentum dicitur ex contrario.
Contrarium est enim egere diuites: & pauperes nullo bono le

Expanded text:
Divites eguerunt et esurierunt; inquirentes autem Dominum non deficient omni bono. In uno versu terrarum divites et pauperes Christi magnifica contrarietate distinxit. Ait enim: Divites eguerunt et esurierunt. Quando egent divites? quando fidem non habent rectam. Quando esuriunt? quando minime Domini corpore satiantur. Tales ergo divites egent, et saturati ventre, spiritu semper esuriunt. Quid enim habeant qui Deum non habent? Subsequitur, inquirentes autem Dominum non deficient omni bono, lo bono deficiunt qui spiritali perfruuntur; nam cum diligimus Dominum, in ipso omnia reperimus. Unus est qui quaeromnia continentur. O lucrum mirabile, o compendium singulare! Cur nos per diversa fatigemus? Ad ipsum ergo unanimiter festinemus, post quem cuncta bona ultra non quaerimus, sed tenemus, sicut Apostolus dicit: Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum . Hoc argumentum dicitur ex contrario. Contrarium est enim egere divites, et pauperes nullo bono def
Abbreviated transcription (Latin):
uaclien sibi mancluca & bibit  dundicans corpus domim. Probet aut̃ se epsumn
homo & sic depane illo elat. & de calice bibat. Stuclendũ est ergo. ut qui aleuam ae-¬
bono sta se humili sats factione moderet᷑. ut illuminari potius quã cecari posse ui¬
deatur altur aute sic sepe diximus. significat p̃sentiã quȩ potest mutano coloren
confusionempat si ci ec lestia munera subclucant᷑. ficleles gͦn erubescuire. Qm̃ lam
pesi soteme rubescere enim cdecepti ẽ qͥ aclsua desideria ñ ualet ꝑuenire. Auiclam
hoc nꝰ sic aeftimant sentiendũ facientes exinle ñminimã questionẽ. Madmodo¬

Expanded text:
manducat et bibit, non dijudicans corpus Domini. Probet autem seipsum homo, et sic de pane illo edat, et de calice bibat . Studendum est ergo, ut qui ad eum accedit, ita se humili satisfactione moderetur, ut illuminari potius quam caecari posse videatur. Vultus autem, sicut saepe diximus, significat praesentiam, quae potest mutato colore confusionem pati, si ei coelestia munera subducantur. Fideles ergo non erubescunt, quoniam impetrant. Erubescere enim decepti est, qui ad sua desideria non valet pervenire. Quidam hoc sic aestimant sentiendum, facientes exinde non minimam quaestionem. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ieiunantes. ñ psallentes: sed mansueti lȩtent᷑ qͥ caritate p̃cipua habe rerũ om̃ium
Utilitas ista carnalis singularit᷑ ꝑfrui desiclerat qđ delectatione auida concupiscit. ppũ¬
alis ait̃ grã ñ uult sola facere qđ multis ꝓfic̃ ad salutẽ : ne int officia scĩtatis aet e stabit
inuidia muisceat᷑: qeł nunc uersus iste explanat uocat enĩ fr̃s. hortatꝰ popłos obedient&s

Expanded text:
non jejunantes, non psallentes, sed mansueti laetentur, qui charitate praecipua habere rerum omniunon jejunantes, non psallentes, sed mansueti laetentur, qui charitate praecipua habere rerum omniualtemus nomen ejus in invicem. Utilitas ista carnalis singulariter perfrui desiderat, quod delectatione avida concupiscit. Spiritualis autem gratia non vult sola facere quod multis proficit ad salutem, ne inter officia sanctitatis detestabilis invidia misceatur, quod nunc vers
Abbreviated transcription (Latin):
talia uel cogitat. uel loqͥt᷑. ut nulla redargutione culpet᷑. Quicqͥd enĩ expatientia.
itate. ex simplicitate. cȩterisq uirtutib uel loqͥmur. uel m̃te gestamꝰ ure
uinis lauelib applicat᷑. Ipsius enĩ p̃coniũ. ẽ. qui donat: ore. ac corele honesta meditari
laus enĩ a lauro dicta. ẽ: quȩ solebat coronare uictores. Hȩȩ mysticȩ siluae saliuȩ ft̃
qͣs tituli similitudo p̃dix̃: hȩc uerba quae scripturarũ diuinarũ uirtutẽ uidebant᷑
uno cõmate lilectio famulantis expressa.ẽ. Non enĩ inse. uł indiuitiis sed in dño suã
aninã dic̃ eẽ. laudandã Iunc enĩ gloriat᷑ fidelis seruus: quando laudabilẽ dñm habere
cognoscitur. Scit enĩ ad se referri bonũ : cũ dñs cius fuerit multoꝵ ore predicatus
Nã siquis hodie chño detrahat : deuotꝰ famulus quo furore succendit᷑. qua sto ma

Expanded text:
talia vel cogitat vel loquitur, ut nulla redargutione culpetur. Quidquid enim ex patientia, ex talia vel cogitat vel loquitur, ut nulla redargutione culpetur. Quidquid enim ex patientia, ex charitate, et simplicitate, caeterisque virtutibus, vel loquimur, vel mente gestamus, jure divinis laudibus applicatur. Ipsius enim praeconium est qui donat, ore ac corde honesta meditari. Laus enim a lauro dicta est, quae solebat coronare victores. Haec mysticae salivae sunt, quas tituli similitudo praedixit: haec verba quae Scripturarum divinarum virtutem videbanturuno commate dilectio famulantis expressa est; non enim vel in se vel in divitiis, sed in Domino suam animam dicit esse laudandam. Tunc enim gloriatur fidelis servus, quando laudabilem Dominum habere cognoscitur; scit enim ad se referri bonum, cum Dominus ejus fuerit multorum ore praedicatus. Nam si quis hodie Domino detrahat, devotus famulus quo furore succenditur, qua stomac
Abbreviated transcription (Latin):
lerearas excepta sexta inopit ubus uer sui per oreline ponentis. in prima¬
rte benedicere se dñm conpmitat: ammonens mansuetos. ut secũ in eius laudibi
seuerent. Predicti aut̃ alsabeti hȩc pars quattuor litteras conprehencdit. Secunda ad
conuersionẽ ficleliũ quȩ bene meritoꝵ sin̾t p̃mia ñ tacent᷑ quȩ continet litteras sex
Tertia quasi filios ammonet: a quib se delictis abstinere debeant. haec habet litae
impios clebitas pęnas. eẽ passuros: ne inꝑiculis suis aliqua clubietate mollescerent
diis blanclũ. Ergo in omi tempore benedicendũ dñm ꝓpħa denuntiat: quando &
aluersa patim᷑. & collata felicitate gaudemus: sic̃ iusti fecer̃ atq faciunt elomini
amore flagrantes. Sed quãuis debitũ atq ꝓficuũ sit. ut creatura suũ semꝑ laudet
auttorem: tamen ꝓpt̃ humanitatis cliuersos actus. peneim possibile nob̾ uidet᷑. psalmo.¬
diȩ laules dño iugiter ꝑsonare. Sed inore hominis iusti semꝑ laus. ẽ. dei: quanelo

Expanded text:
eras, excepta sexta, in capitibus versuum per ordinem ponentis. In prima parte benedicere se Dominum compromittit, admonens mansuetos ut secum in ejus laudibus perseverent. Praedicti autem alphabeti haec pars quatuor litteras comprehendit. Secunda ad conversionem fidelium, quae sint bene meritorum praemia non tacentur, quae continet litteras sex. Tertia quasi filios admonet a quibus se delictis debeant abstinere; haec habet litterimpios debitas poenas esse passuros, ne in periculis suis aliqua dubietate mollescerent;dio blandum. Ergo in omni tempore benedicendum Dominum propheta denuntiat, quando et adversa patimur, et collata felicitate gaudemus; sicut justi fecerunt, atque faciunt Domini amore flagrantes. Sed quamvis debitum atque proficuum sit ut creatura suum semper laudet auctorem, tamen propter humanitatis diversos actus, pene impossibile nobis videtur psalmodiae laudes Domino jugiter personare; sed in ore hominis justi semper laus est Dei, quando
Abbreviated transcription (Latin):
łio ipse dñs dic̃: ut sciatis quia p̾otestatẽ habet filius hominis suꝑ¬
dimittendi peccata: & ad ꝑpetua uitae regna ꝑ ducit. Sub iungit absolutã
firmãq sententiã: beatũ uirũ. ẽẽ. qui sꝑare non desistit in dñm. Precipua
res. qu&e tã frequent̃ iteratur: ut numquã illud desinamꝰ expetere. qđ tan¬

Expanded text:
lio ipse Dominus dicit: Ut sciatis quia potestatem habet Filius hominis sulio ipse Dominus dicit: Ut sciatis quia potestatem habet Filius hominis su vitae regna perducit. Subjungit itaque absolutam firmamque sententiam, beatum esse virum qui sperare non desistit in Domino. Praecipua res quae tam frequenter iteratur, ut nunquam illud desinamus expetere, quod tan
Abbreviated transcription (Latin):
tinet. sed ad inspectiuã sine clubio qualitatẽ: ut cũ tale corpus accipimꝰ.
uitȩ nob̵ concedi grãm confidamꝰ. Que ipsã communicationẽ. ñ ad corpus
cõmune traheres : lñm dic̃. ẽẽ. suauẽ. ⁊ qui in ea salutẽ hominib. ꝓ sua i
concedit. Uita enĩ nr̃a quȩ reuera ds̃. ẽ. quae carnẽ sumptã ex uirgine
maria sibi uniuit. eamq propriã fecit. uiuificatricẽ eã. eẽ. ꝓfessus.ẽ: sicut
ait in xuangłio. Am̃ am̃ dico uobis: nisi manducaueritis carn̾ẽ filu hominis
& bi beritis sanguinem eius. non habetis inuobis uitã xeternã. Iuae licet ex
umana natura sumpta sit: ñ tam̃ eam ut unius hominis ex nob̾ aesti
cdebemꝰ peccati alicuuis contagione pollutã : sed ad orabilẽ. salutiferã. uiui¬
ficatricem: quȩ peccata climitat ꝓpt̾ uerbũ cui ad unata est: sicut in ȩuã.¬

Expanded text:
ertinet, sed ad inspectivam sine dubio qualitatem; ut cum tale corpus accipimus, ertinet, sed ad inspectivam sine dubio qualitatem; ut cum tale corpus accipimus, vitae nobis concedi gratiam confidamus. Et ut ipsam communicationem non ad corpus commune traheres, Dominum dicit esse suavem, qui in ea salutem hominibus pro sua pietate concedit. Vita enim nostra, quae revera Deus est, qui carnem sumptam ex Virgine Mnducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis sanguinem ejus, non habebitis in vobis vitam aeternam . Quae licet ex humana natura sumpta sit, non tamen eam ut unius hominis ex nobis aestimare debemus peccati alicujus contagione pollutam; sed adorabilem, salutiferam, vivificatricem, quae peccata dimittit propter Verbum cui adunata est, sicut in Evange
Abbreviated transcription (Latin):
& eripsetieos N barederet dñs ficdeles suos posse negligere: psentieos oramale ori¬
solat Qinspice medicinale uerbũ. qđ dic̃ immittit. Nã ꝓp̃t in solentiã humane fra¬
gilitatis ñ palã fac̃. sed occultis inimissionib oꝑat᷑: ut ce meselente ꝑsalate arx rod
ex pedire possit̃ accipias. Angł enim minister est uoluntatis eliuinaens sud peno¬
cep silir to angelum sieri. fac qł precipit: ut liberes periclitanteri sub ueni¬
as anxio eripias innocentem & cȩtera quac cliuma uiboe lauetors asti dum
enim spoiritur anger sumus quando ministri suꝑne uoluntatis efficim̃.
Gustate & uidete qm̃ suauis. ẽ. dñs: beatus uir qui sperat in eum. Relit ad
lñi sanctissimam communicationem: nec desinit sepius clicere. unde no
mortalibus perpetuae uitae gaulia prouenire. Gustate nonf
tinet ad palatũ : sed ad animae suauissimum sensũ⁊ qͥ diuina contemplatio ne
saginatur. Nam ut ipsũ gustũ intelligires: sequit᷑ uidete: qđ utiq non ados ꝑ¬

Expanded text:
 eripiet eos. Ne crederetur Dominus fideles suos posse negligere, praesenti eos oraculo consolatur. Et inspice medicinale verbum quod dicit, Immittet; nam propter insolentiam humanae fragilitatis non palam facit, sed occultis immissionibus operatur; ut te nesciente, pro salute tua, quod expedire possit, accipias. Angelus autem minister est voluntatis divinae. Quapropter si vis te angelum fieri, fac quod praecipit, ut liberes periclitantem, subvenias anxio, eripias innocentem, et caetera quae divina jubet auctoritas. Tunc enim spiritu angeli sumus, quando ministri supeGustate et videte quoniam suavis est Dominus: beatus vir qui sperat in eo. Redit ad Domini sanctissimam communicationem; nec desinit saepius dicere, unde novit mortalibus perpetuae vitae gaudia provenire. Gustate non pertinet ad palatum, sed animae suavissimum sensum, qui divina contemplatione saginatur. Nam ut ipsum gustum intelligeres, sequitur, videte, quod utique non ad os p
Abbreviated transcription (Latin):
uero significat compositos choros: quando & psalmodiã dñi. alt̾na sibi successionenes¬
pouelent. ute figura dicit̾ energia id ẽ imaginatio quȩ actũ rel in corporeso
onlis sionuer stat mȩ .s Ii quisiui dñm & exaudiuit me & ex om̃ib dibulaito
loticusi nes sorte distensas sed in corde: ubi si marestatem paruao gieã uio:
ibi cam presentẽ. modis oñib inuenimus. ⁊t intenele quid dicat inquisus chimnus¬

Expanded text:
ri. In invicem vero significat compositos choros, quando et psalmodiam Domini alterna sibi successione respondent. Quae figura dicitur energia, id est imaginatio, quae actum rei incorporeis oculis latitudines forte distentas, sed in corde, ubi si majestatem ipsius cogitamus, ibi eam praesentem modis omnibus invenimus. Et intende quid dicat: Inquisivi Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
lba lariutibi opat᷑: Seqͥt᷑ qͥntũ dm̃ quesisse ꝓfuit. qͥndo eũ exom̃ib liberauit angrs:¬
lbi Qus eni sufficeret particulatĩ tanta petere: qͥnta iste simul meruit impetsare
dicendo erum ex omnibus: nichil relictũ .e quod re mansisse suspicerensaduersum
Aeredite ad eum & illuminamini: & uultus uestri non erabescert ruuis daodes
premsit gros or dinauit: nunc in secunda parte. & ad ipsam com munuadionẽ
poptos hortatur accedere : ut ȩccłiȩ futurȩ retum monitor splialis infimnelene
accesite non dr ebriosis non adulteris ñ suꝑbis : sed sobrus castis uatq hmilib
Apians qui illummari cle sacra ꝑceptione mereant᷑ : sicuerap ealde iosa comuruni

Expanded text:
rtutibus operatur. Sequitur quantum Deum quaesisse profuit, quando eum ex omnibus liberavit angustiis. Quis enim sufficeret particulatim tanta petere, quanta iste simul meruit impetrare? Dicendo enim, ex omnibus, nihil relictum est, quod remansisse suspiceris adversummini, et vultus vestri non erubescent. Prius laudes praemisit, choros ordinavit; nunc in secunda parte et ad ipsam communicationem populos hortatur accedere, ut Ecclesiae futurae ritum monitor spiritualis infunderet. Accedite non dicitur ebriosis, non adulteris, non superbis, sed sobriis, castis atque humilibus Christianis, qui illuminari de sacra perceptione mereantur, sicut Apostolus de ipsa c
Abbreviated transcription (Latin):
pasto: uibi usq acdsine: duplici popłm predicatione confirmat modo¬
iustorũ p̃miũ narrans: mode impiorum peccata castigans: ut ab utraque
Cũ enĩ elic̃. oculi lñi suꝑ iustos: continuã grãm diuinitatis ostendit: ut aspectus
immobilis suꝑ eos. eẽ. uideatur. Sub iungit quoq ex auditionis uolocissim am
celeritatẽ: qͥndo aures eliũ paratas in eoꝵ p̃ces. eẽ. commemorat. Quȩ enĩ illis
ad obtinendũ fiat moraꝰ cũ in ipsis qui exauclire possit in habitat: Sed licet frequenter
exaudiat peccatores: iustis tam̃ multo amplius ꝓmittit᷑: qͣndo inp̃ces eoꝵ paratas

Expanded text:
partem, ubi usque ad finem duplici populum praedicatione confirmat: modojustorum praemium narrans, modo impiorum peccata castigans, ut ab utraque Cum enim dicit, Oculi. Domini super justos. continuam gratiam Divinitatis ostendit, ut aspectus immobilis super eos esse videatur. Subjungit quoque exauditionis velocissimam celeritatem, quando aures Domini paratas in eorum preces esse commemorat. Quae enim illis ad obtinendum fiat mora, cum in ipsis qui exaudire possit inhabitat? Sed licet frequenter exaudiat peccatores, justis tamen multo amplius promittitur, quando in preces eorum paratas
Abbreviated transcription (Latin):
Iu sole in manifestatione dic T abnaculũ : id ẽ in babitaculũ corporis suislil idõ er¬
bitor dict in sole positũ : ut qui oculũ cordis habet purissimu saeram̃e illius elari¬
dum dic q tanqũa sponsus eccłȩ suae processit de thalamo suo id ẽ de utero uirgina¬
lior agnia similitudine : sacramtũ eiꝰ incarnationis exposuit. Ob hoc enĩ de intacdi u¬
tero ꝓ̃cessit dispositione mirabili.: ut mundũ deitate reconcilians ȩccłam sibi sponsi ca¬
ritat sociaret Qua ꝓpt̃ merito de uirgine natus ẽ qui uirgini erat sc̃a copulatione
iungenus Congruenaq sponsus ab spondendo dr̃ xp̃c qui totiens ꝓmissus ẽ ꝑ pio¬

Expanded text:
one mundi dicit. Tabernaculum, id est inhabitaculum corporis sui. Quod ideo arbitror dictum, in sole positum, ut qui oculum cordis habet purissimum, sacramenti illius clarium dicit, qui tanquam sponsus Ecclesiae suae, processit de thalamo suo, id est de utero virginali. Magna similitudine sacramentum ejus incarnationis exposuit. Ob hoc enim de intacto utero processit dispositione mirabili, ut mundum Deitati reconcilians, Ecclesiam sibi sponsi charitate sociaret. Quapropter merito de Virgine natus est, qui Virgini erat sancta copulatione jungendus. Congrue namque sponsus a spondendo dicitur Christus, qui toties pro
Abbreviated transcription (Latin):
nit a sũmo. in nullo minor fuit. Cũ redut ad sũmũ. ds̃ homo ȩqualis patri in deita¬
tis substantia sic̃ uenerat ꝑseuerat: cui nichil humana detrax̃ humilitas. Nã qđ
dens gentiũ uariis. linguis eos faciebat effari. Ipse gͦ calor ẽ a quo nemo possit abscon¬
di : qui deitatis suȩ potentia unius cuusq corda cog̃noscit. Ita hoc uno uersiculo. scȩ tri¬
ntatis ingencia sacram̃ta declarant᷑. łt intuere. quead modũ licet de trib ꝑsonis dicat᷑
consubstantialẽ tam̃ seruauit unitatẽ. Sic enĩ loquit᷑ dicendo euis. tanqũa de uno: quia
sc̃a trinitas unꝰ ẽ ds sic̃ legit᷑. Audi isrł dñs ds̃ tuus. ds̃ unus ẽd ex dñi irrep̃hensibi

Expanded text:
nit a summo, in nullo minor fuit; cum rediit ad summum, Deus homo aequalis Patri in deitanit a summo, in nullo minor fuit; cum rediit ad summum, Deus homo aequalis Patri in deitatis substantia, sicut venerat, perseverat, cui nihil humana detraxit humilitas. Nam queorum insidens, gentium variis linguis eos faciebat effari. Ipse ergo calor est, a quo nemo possit abscondi, qui deitatis suae potentia uniuscujusque corda cognoscit. Ita hoc uno versiculo, sanctae Trinitatis ingentia sacramenta declarantur. Et intuere quemadmodum licet de tribus personis dicatur, consubstantialem tamen servavit unitatem. Sic enim loquitur dicendo, ejus, tanquam de uno: quia sancta Trinitas unus est Deus, sicut legitur: Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Dominus unus est
Abbreviated transcription (Latin):
eursir re significat qua dñs egit homo natꝰ hoc ẽ qͥa natꝰ e creuit docuit passus ẽ
resurrert̃ ascendit in cȩlos. sedet ad derterã patris Merito gͦ dic̃ uiã cue urrid ieuius
innulla mundi ambitione potuit actus hesitare. Hȩc ꝑ allegoricas similitudines
decent apressa st̃ quȩ aluid dicentes aliud maelligi ꝑsuadent Asũmo glo egres
sio ei: & occursus et usq ad sumũ ei᷑: nec ẽ. qui se ab scondat a calore esꝰ: Si diligentius
ituemꝰ. doetius hie maiestas trinitatis ostendit A sũmo cȩlo: pat̃ significat᷑ Egressio eius
natiuitas filii : ñ tẽporalis sed coet̾na patrĩ quȩ ẽ ante om̃e principiũ:
quipp̾es cũ ipsũ filiũ constet eẽ principiũ. Occursus eiꝰ. scđm hominẽ dr̃ quia
post assũptionẽ carnis in utraq natura xp̃c ꝑmanens. ad sedẽ pat̾nȩ maiestatis oc¬
currit Usq ad sũ mũ eiꝰ. iterũ scđ̾m deitatẽ qua patri filius semꝑ ȩqualis ẽ Nã cũ ue¬

Expanded text:
passus est, resurrexit, ascendit in coelos, sedet ad dexteram Patris. Merito ergo dixit, viam cucurrit, cujus in nulla mundi ambitione potuit actus haesitare. Haec per allegoricas similitudines decenter expressa sunt, quae aliud dicentes, aliud intelligi persuadent. Vers usque ad summum ejus; nec est qui se abscondat a calore ejus. Si diligentius intueamur, totius hic majestas Trinitatis ostenditur. A summo coelo, Pater significatur; egressio ejus, nativitatis Filii, non temporalis, sed coaeterna Patri, quae est ante omne principium, quippe cum ipsum Filium constet esse principium. Occursus ejus secundum hominem dicitur, quia post assumptionem carnis, in utraque natura Christus permanens, ad sedem paternae majestatis occurrit. Usque ad summum ejus, iterum secundum deitatem, qua Patri Filius semper aequalis est. Nam cum ve
Abbreviated transcription (Latin):
piendũ ẽ. Nã si misceas fideles : non potest stare sententia. Quȩ figura dicit᷑ gre¬
labiis eos fuisse locutos. Tales enĩ ore ñ corde fabulant᷑: quib ñ ꝓuenit firma deli¬
non ꝑ rationẽ ꝓbares dictũi : adiecit. mouerunt caput: qđ minantes faciunt. non

Expanded text:
ipiendum est; nam si misceas fideles, non potest stare sententia. Quae figura Graece dicipiendum est; nam si misceas fideles, non potest stare sententia. Quae figura Graece diclabiis eos fuisse locutos. Tales enim ore, non corde fabulantur, quibus non provenit firma, delinon per rationem probares dictum, adjecit, moverunt caput, quod minantes faciunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
bumiles exaterunt. Comparat se enĩ creator humillimis creaturis suis: ne quid
ares abiectũ qđ ipso noscit᷑ auctore formatũ. sic̃ scriptũ ẽ. feci
ualde bona. Sic & ipse dauid doctorẽ secutus. minutissimo se pulici coȩquauit.
Ipsa eñi uirtus ẽ. religionis: ut quanto se plus unus quisq exemplo creatoris
niliat. tanto amplus exaltet᷑ ad głam. Non homo id ẽ. peccator: qđ in illo
eẽ non potuit. Homo gͦ dicit᷑. quantũ ꝑtinet ad humanã naturã. Ideo ñ homo
appellat᷑ quia qđ e. ꝓpriũ hominis peccata non habuit. Nã & diabolus in e¬
uangłio dictus ẽ homo: ut ẽ illud. Inimicus homo : suꝑ semina uit titania.
Unde: hoc nom̃ eẽ. constat omonimon. Opꝓbrũ autẽ humanũ fuit: quando eũ
sputis innumeris compluebant & alapis sacrilegis uerberabant. Abiectio ple¬
bis fuit quando pontius pilatꝰ dedit turbis potestatẽ. qũe uellent sibi dimit¬

Expanded text:
humiles exstiterunt. Comparat enim se Creator humillimis creaturis suis, ne quid humiles exstiterunt. Comparat enim se Creator humillimis creaturis suis, ne quid aestimares abjectum, quod ipso noscitur auctore formatum, sicut scriptum est: Fecialde bona . Sic et ipse David doctorem secutus, minutissimo se pulici coaequavit . Ipsa enim virtus est religionis, ut quanto se plus unusquisque exemplo Creatoris humiliat, tanto amplius exaltetur ad gloriam. Non homo, id est non peccator, quod in illo esse non potuit. Homo ergo dicitur, quantum pertinet ad humanam naturam. Idem non homo appellatur: quia quod est proprium hominis, peccata non habuit. Nam et diabolus in Evangelio dictus est homo, ut est illud: Inimicus homo superseminavit zizania . Unde hoc nomen esse constat homonymum. Opprobrium autem hominum fuit quando eum sputis innumeris compluebant, et alapis sacrilegis verberabant. Abjectio plebis fuit, quando Pontius Pilatus dedit turbis potestatem, quem vellent sibi dimit
Abbreviated transcription (Latin):
iustos suos semꝑ exaudit: sed queadmodũ illis erpedire cognoscit. Nec
uacat. qđ sꝑauer̃ frequent̃ iterauit. figura ẽ. eñĩ quȩ grece dr̃ epambasis. latine ite¬
ratio quotiens ꝑ singula commata ad decorẽ maximũ uerba geminant᷑. Non su
confusi utiq quos uenturos constat ad p̃miũ. Non enĩ confundit᷑. qui bonũ
atio nuncupat᷑. quotiens magnitudo mirabilis rebus humillimis comꝑat᷑. sicut
apłs ait. Infirma huiꝰ mundi elegit: ut confundat fortia. Uermis nimia quidẽ
uidet᷑ abiectione temnibilis: sed magni continet sacram̃ta mẏsterui. Nascitur
absq concubitu: repit humilis: mouet᷑ sine sonitu. Quȩ si consideres: non inme¬
rito dñm xp̃m uermem appellatũ eẽ. cognosces. Uermis ergo quia mortalis. qͥa
de carne sine ꝑmirtione humani seminis natus ẽ: quia uia eꝰ ipsius silentiose &

Expanded text:
justos suos semper exaudit, sed quemadmodum illis expedire cognoscit. Nec justos suos semper exaudit, sed quemadmodum illis expedire cognoscit. Nec vacat quod speraverunt frequenter iteravit; figura est enim quae Graece dicitur epembasis, Latine iteratio, quoties per singula commata ad decorem maximum verba geminantur. Non sunt confusi, quos utique venturos constat ad praemium. Non enim confunditur, qui bonum atio nuncupatur, quoties magnitudo mirabilis rebus humiliimis comparatur; sicut Apostolus ait: Infirma mundi hujus elegit, ut confundat fortia . Vermis, nimia quidem videtur abjectione temnibilis, sed magni continet sacramenta mysterii: nascitur absque concubitu, repit humilis, movetur sine sonitu. Quae si consideres, non immerito Dominum Christum vermem appellatum esse cognosces. Vermis ergo quia mortalis, quia de carne sine permixtione humani seminis natus est, quia viae ipsius silentiosae et
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dictũ ẽ qđ se filius non ꝓfitet᷑ auditũ : tangunt᷑ ab ipso breuit̃ illa quȩ gesta sunt.
Eripuit eñĩ popłm isrł de terra aegypti: eripuit tres pueros de camino: liberauit
da nielẽ de lacu leonĩi: & alia seu quȩ fuint. seu quȩ legunt᷑. innumera. Sed cũ hȩc tan¬
ta supplicantib siue prestiterit siue prestec tm̃ filio ꝓprio non pepetttosuipnobil
om̃ib tradidit illũ: ut implerent᷑ uidelicet scripturae. & salus mundi ipsius passio¬
& salui facti sunt: in te sꝑauer̃ & non st̃ confusi. Certissima ẽ sententia : quȩ demons¬
trat effectũ. Necesse ẽ enĩ ut ad utilitatẽ suã audiat᷑: qui clamat ad dñm. Quanti eñĩ
martyres ab infidelib non credebant᷑ audiri: dũ eos corporalis pęna consumeret:
sed illi potius ualde auditi st̃. qui coronã martẏrii ꝑcipere meruer̃. Dñs gͦ

Expanded text:
sicut dictum est, quod se Filius non profitetur auditum, tanguntur ab ipso breviter illa quae gesta sunt. sicut dictum est, quod se Filius non profitetur auditum, tanguntur ab ipso breviter illa quae gesta sunt. Eripuit enim populum Israel de terra Aegypti; eruit tres pueros de camino; liberavit Danielem de lacu leonum; et alia seu quae fiunt, seu quae leguntur innumera. Sed cum haec tanta supplicantibus sive praestiterit, sive praestet, tamen Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum , ut implerentur videlicet Scripturae, et salus mundi ipsius passiomonstrat effectum. Necesse est enim ut ad utilitatem suam audiatur qui clamat ad Dominum. Quanti enim martyres ab infidelibus non credebantur audiri, dum eos corporalis poena consumeret; sed illi potentius auditi sunt, qui coronam martyrii percipere meruerunt. Dominus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
orudent̃ : & tam̃ non constat auditũ: quia mundi redẽptio. sic erat dño¬
uentura. Tuaut̃ in sco habitas: laus isrł. Postqũa se dixerat auditũ non fuisse. ne quis
putaret dm̃ patrẽ ꝓpriũ filiũ non amare. quia eũ dissimulauit audire. de quo ipse testatꝰ ẽ.
ẽ. filius m̃s dilectus in quo mͥ bene complacui : adiecit magnȩ dilectionis indiciũ. di¬
cendo tu aut̃ in scõ habitas laus isrł. In scõ habitas. in carnationẽ suã declara¬
uit : sic̃ & alio loco dicit Custodi animã meã : qm̃ sc̃s sũ. laus rsrł. ꝑ modũ definituiu¬
dicit᷑ quid sit pat̃ id ẽ laus isrł : dm̃ quippe uidentiũ ipse reuera laus ẽ qui scĩs
om̃a gloriosa concedit: & est tc̃ia definitionis species. quȩ grae poiodis. latine quali
dicit᷑. Haa dicendo quid quale sit: hoc unde agit᷑ quid sit eiudem

Expanded text:
prudenter; et tamprudenter; et tamers. 3. Tu autem in sancto habitas, laus Israel. Postquam se dixerat auditum non fuisse: ne quis putaret Deum Patrem proprium Filium non amare, quia eum dissimulavit audire, de quo ipse testatus est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui ; adjecit magnae dilectionis indicium, dicendo: Tu autem in sancto habitas, laus Israel. In sancto habitas, incarnationem suam declaravit; sicut et in alio loco dicit: Custodi animam meam, quoniam sanctus sdicitur quid sit Pater, id est laus Israel. Deum quippe videntium ipse revera laus est, qui sanctis omnia gloriosa concedit. Et est tertia definitionis species, quae Graece ποιότης, Latine qualitativa dicitur. Haec dicendo quid, quale sit, hoc unde agitur, quid sit evide
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Petit sic̃ dictũ ẽ. humanitas uerbi: quȩ merebat᷑ audiri. Qũa tam̃ idõ non constat au¬
ditã: ut eiꝰ sacro sanguine ꝓbrosa mundi crimina lauarent᷑. Hoc &iã & alus docet᷑ exẽ¬
plis. Paulus petit. ut ab eo carnis stimulus tolleret᷑: nec tam̃ audit᷑ a dño. diabolus p̃¬
cat᷑ ut iob uirũ scm̃ seuissima calamitate ꝑcelleret: & constat ei mox fuisse concessũ. Sed
apło implere uotũ suũ negabat᷑ ad gloriã : diabolo uero dabat᷑ ad pęnã. Sic ñ audiri
frequent̃ expedit: quauis nos desideria dilata contristent. Addidit qͦq clamasse se nocte
id .ẽ. in tribulatione : cũ &iã peccatores soleant frequent̃ audiri. Subiunx̃. Et ñ ad insipien¬
tiã mͥ: sub audiendũ reputabis. Duo st̃ enĩ genera petitionũ. Quando petimꝰ honores. di¬
ñ stulte petimꝰ. s conuenient̃ oramꝰ. Petebat gͦ mediator dĩ & hominũ xp̃c. non insipient̃.

Expanded text:
humanitas Verbi, quae merebatur audiri; quam tamen ideo non constat auditam, ut ejus sacro sanguine probrosa mundi crimina lavarentur. Hoc etiam et aliis docetur exemplis. Paulus petit ut ab eo carnis stimulus tolleretur, nec tamen auditur a Domino. Diabolus precatur ut Job sanctum virum saevissima calamitate percelleret,  negabatur ad gloriam, diabolo vero dabatur ad poenam. Sic non audire frequenter expedit, quamvis nos desideria dilata contristent. Addidit quoque clamasse se nocte, id est in tribulatione, cum etiam peccatores soleant frequenter audiri. Subjunxit: Et non ad insipientiam mihi, subaudiendum reputabis. Duo sunt enim genera petitionum: quando petimus honores, din stulte petimus, sed convenienter oramus. Petebat ergo Mediator Dei et hominum Christus non insipienter, sed
Abbreviated transcription (Latin):
qua scriptũ ẽ in cantico canticoꝵ. Quȩ ẽ ista quȩ ꝓgredit᷑. quasi aurora consurgens.

Expanded text:
De qua scriptum est in Cantico canticorum: Quae est ista quae progreditur quasi aurora consurDe qua scriptum est in Cantico canticorum: Quae est ista quae progreditur quasi aurora consur
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ cuiꝰq ꝓprietate naturȩ. unã confiteris eẽ ꝑsona ueteri testam̃to de nouo fidẽ faci¬
ens: nouũ a uetere exortũ eẽ. cognoscens: et ut breuit̃ cuncta conplectar. nescis loqui
nͥ qđ expedit credi Nã quaius diuersis hic afficiaris angustus & dolosi hostis contrarie¬
tate qͣtiaris : tam̃ de totius mundi circulo congregata resplendens immodũ pulcher¬
rime piramidis ad ȩt̃na regna ꝑduceris. Que huic sce̾mati ñ immerito cõpararis: q̃m
e uniuersis gentib extollens uerticẽ p̃tiosũ. iustoꝵ animas quasi lum̃ ex imi
na regna transmittis : mȩta frum̃tis plena cȩlestib: de diuersis gentib scõꝵ beata col¬
legio: serenarũi m̃tiũ lãpabilis cȩtus. in solubilis constructio. de uiuis lapidib fabricata .¬
oꝵ om̃iũ ȩt̾na felicitas : sole lucidior: niue candidior: sine macula. sine ru.

Expanded text:
 unam confiteris esse personam, Veteri Testamento, de novo fidem faci unam confiteris esse personam, Veteri Testamento, de novo fidem faciens, Novum a Veteri exortum esse cognoscens. Et, ut breviter cuncta complectar, nescis loqui, nisi quae expedit credi. Nam quamvis diversis hic afficiaris angustiis et dolosi hostis contrarietate quatiaris, tamen de totius mundi circulo congregata resplendens, in modum pulcherrimae pyramidis ad aeterna regna perduceris. Quae huic schemati non immerito comparde universis gentibus extollens verticem pretiosum, justorum animas quasi lumen eximium ad superna regna transmittis: meta frumentis plena coelestibus, de diversis gentibus sanctorum beata collatio, serenarum mentium lampabilis coetus, insolubilis constructio de vivis lapidibus fabricata, beatorum omnium aeterna felicitas, sole lucidior, nive candidior, sine macula, sine ruga.
Abbreviated transcription (Latin):
pe psalmos. ꝑ om̃a cantica. p̃conia scȩ trinitatis in t̃seris : ut cuiꝰ sunt sacrata uerba quȩ
loqͥm᷑ ei laus semꝑ & dulcissima gła reddat᷑. Quae salũ scłi huiꝰ & hereticoꝵ seussimas
cellas. in arce illiꝰ noe similitudine quȩ tuã euident̃ portauit imaginẽ. sola in
fidei cursu. sine periculo diluuii. constant̃ enauigas : Nec ullis errorib adqͥescis: qũauis
adhuc int̃ prauitates huiꝰ scłi grauissima necessitate uerseris. Quicqͥd enĩ re perit᷑ p̃ter
in patre : demens arrius delinquat infilio: manes sacrilegus neget sp̃m sc̃m: alii sce¬
lerati ueteri testam̃to derogent: ñnulli noui gr̃am ñ seqͣnt᷑ : tu tantũ deuotione fideli.
prestante dño in offense cuncta conplecteris. Patr̃e quippe doces ingenitĩri filiũ genitũ:
sp̃m scm de patre & filio ꝓcedentẽ: unũ dm̃. scãm p̃dicans trinitatẽ. coȩt̾nã sibi. & ęqͣlit̃

Expanded text:
pe psalmos, per omnia cantica, praeconia sanctae Trinitatis interseris, ut, cujus sunt sacrata verba quae loquimur, ei laus semper et dulcissima gloria redderetur. Quae solum saeculi hujus, et haereticorum saevissimas procellas in arcae illius Noe similitudine, quae tuam evidenter portavit imaginem; sola inoffenso fidei cursu, sine periculo diluvii constanter enavigas, nec ullis erroribus acquiescis, quamvis adhuc inter pravitates hujus saeculi gravissima necessitate verseris. Quidquid enim reperitur praetin Patre, demens Arius delinquat in Filio, Manes sacrilegus neget Spiritum sanctum, alii scelerati Veteri Testamento derogent; nonnulli Novi gratiam non sequantur, tu tantum devotione fideli, praestante Domino, inoffense cuncta complecteris; Patrem quippe doces ingenitum, Filium genitum, Spiritum sanctum de Patre et Filio procedentem. Unum Deum, sanctam praedicans Trinitatem, coaeternam sibi et aequaliter
Abbreviated transcription (Latin):
Beatus q̃q athanasius alexandrinȩ ciuitatis ep̃c. in libro qũe marcellino suo lcarissimo
destinauit de ꝓprietate psalteri. ut uerbis ipsius utar ita dicit. Quicunq psalmi uerba
itat quasi ꝓpria uerba decantat: & tanqũa a semet ipso conscripta unꝰ psalli
qũa alio dicente aut de alio significata sumit & legit sed tanqu̾ã ipse de semet łoquens
sic huiꝰ modi uerba ꝓfert & qualia sunt quȩ dicunt᷑ : talia uelut ipse agens. ex semet¬
sc̃itas introit᷑. Non enĩ trrones inchoant a genesi ñ ab apło ñ int̃ ipsa mitia. aut aucto¬
ritas euangelica sca pulsat᷑: sed licet psalteriũ quartus codex sit auctoritatis diuinȩ:
giente sola uiuificasisola scĩficas: & ꝑditũ ꝓpriis culpis. institutione tua hu¬
manũ genus instauras: cuiꝰ piȩ confessioni nichil ad cdi. nichil minui potest. Per om̃s qͥp¬

Expanded text:
Beatus quoque Athanasius, Alexandrinae civitatis episcopus, in libro quem Marcellino suo charissimo Beatus quoque Athanasius, Alexandrinae civitatis episcopus, in libro quem Marcellino suo charissimo destinavit de proprietate Psalterii, ut verbis ipsius utar, ita dicit: Quicunque Psalterii verba recitat, quasi propria verba decantat, et tanquam a semetipso conscripta unus psallit, et non tanquam alio dicente, aut de alio significante sumit et legit; sed tanquam ipse de semetipso loquens, sic hujusmodi verba profert; et qualia sunt quae dicuntur, talia velut ipse agens, ex semetipum legis divinae sanctitas introitur. Non enim tirones inchoant a Genesi, non ab Apostolo, non inter ipsa initia auctoritas evangelica sancta pulsatur; sed licet Psalterium quartus codex sit divinae auctoritatis, giente, sola vivificas, sola sanctificas, et perditum propriis culpis institutione tua humanum genus instauras: cujus piae confessioni nihil addi, nihil minui potest. Per omnes qu
Abbreviated transcription (Latin):
nent : lber ichoans a beatraidine xp̃i noui & ueteris testam̃ti sacram̃ta ꝑcurrens
laudib: sacris & scã iubilatione concludit᷑: ut merito se tali munere consolet᷑ eccła
quȩ hic multarũ calamitatũ eognoscit᷑ afflictionib sauciari. Nouit enĩ beneficio dñi
triũ phare: de suis cladib: ingrauata ꝑsecutionib siqͥdẽ ꝓficit: afflictionib semꝑ au¬
get᷑ sanguine martrrĩi rigat᷑ tristitia magis erigit᷑: angustia dilatat᷑: fletib pas
cit᷑ ieunus reficit᷑ & in de potius crescit: unde mundus deficit. Quid enĩ in illo libi
ñ inuenies unde se humanũ genꝰ debeat suauit̃ consolari : Ihesaurus ẽ. in pectore
mundo. semꝑ excrescens. consolatio magna lugentiũ: spes beata iustoꝵ: periclitantiũ
utile suffugiũ: unde semꝑ qđ expedit tollit᷑: eiusq fons indefectus ꝑhennit̾ seruatur.

Expanded text:
nent. Liber inchoans a beatitudine Christi, Novi et Veteris Testamenti sacramenta percurrens, nent. Liber inchoans a beatitudine Christi, Novi et Veteris Testamenti sacramenta percurrens, laudibus sacris et sancta jubilatione concluditur; ut merito se tali munere consoletur Ecclesia, quae hic multarum calamitatum cognoscitur afflictionibus sauciari. Novit enim beneficio Domini triumphare de suis cladibus ingravata; persecutionibus siquidem proficit, afflictionibus semper augetur, sanguine martyrum rigatur, tristitia magis erigitur, angustia dilatatur, fletibus pascitur, jejuniis reficitur, et inde potius crescit, unde mundus deficit. Quid enim in illo libro non invenies unde se humanum genus debeat suaviter consolari? Thesaurus in pectore mundo semper excrescens, consolatio magna lugentium, spes beata justorum, periclitantium utile suffugium, unde semper quod expedit tollitur, ejusque fons indefecta perennitate servatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemoranda ꝑspeximꝰ s fons ille cȩlestis quantũ assidue constat hauriri : tan¬
tu nescit expendi. Ac ne dutius in generalib remorem̃: specialia psalteru dño uiuante
tangamꝰ. qm̃ ipsa res eiudent᷑ agnoscit᷑ quȩ cominunib reb p̃misis. postea sub aliqͣ ꝓpriȩ
linguȩ peritissimis. cũ eoꝵ uolumine conferentes seruato usu psallentiũ sius
uersib estimauimꝰ ẽẽ. reddendos: ne se in p̃sũptũ ordinẽ auetoritas ꝑmixta confun¬
deret deinde qđ nullũ aliud opus auctoritatis diuinȩ centũ qͥnqͣginta sectionib
continet᷑. Ubi enĩ tot tituli diuersa legunt᷑ uarietate conseripti : Hic illud uotiũu no¬
uolumine in ipso limine posita. uirtutes noscit᷑ indicare psalmoꝵ: hic etiã dyapsal¬
mata tantũ int̾iecta monstrant᷑: hic psalmi scđm uirtutes suas numeroꝵ ordines te¬

Expanded text:
commemoranda perspeximus. Sed fons ille coelestis, quantum assidue constat hauriri, tancommemoranda perspeximus. Sed fons ille coelestis, quantum assidue constat hauriri, tantum nescit expendi. Ac ne diutius in generalibus remoremur, specialia Psalterii, Domino juvante, tingamus. Quoniam ipsa res evidenter agnoscitur, quae communibus rebus praemissis, postea sub aliqua proprilinguae peritissimis cum eorum volumine conferentes, servato usu psallentium, suis versibus aestimavimus esse reddendos: ne se in praesumptum ordinem auctoritas permixta confunderet. Deinde quod nullum aliud opus auctoritatis divinae centum quinquaginta sectionibus continetur; ubi enim tot tituli diversa leguntur varietate conscripti? Hic illud votivum noRegum tracta volumine, in ipso limine posita virtutes noscitur indicare psalmorum. Hic etiam diapsalmata tantum interjecta monstrantur. Hic psalmi secundum virtutes suas numerorum ordines te
Abbreviated transcription (Latin):
commodũ magnȩ utilitatis effectũ. Hebrȩos sermones adhibet causas ꝓfundissi¬
mas innuentesi unã rẽ in malo & in bono plerũq ponit: ut qđ nomine uidet᷑ eẽ com¬
mune ꝓbet᷑ qͣlitatib: discrepare. Cȩlestia trenis cõparat : ut qđ in cõp̃hensibilis magni¬
tudo uetat intelligi ꝑ notissimas similitudines possit aduerti. In uerbis autẽ serendis
mira potentia ẽ : ut subito immensa nob̵ atq in cõp̃hensibilia. duob tribusq sermonib ex¬
plicent᷑. Quid breuius dicã : frequent̃ & una sillaba in effabilẽ dñi naturã de monstra
ut ẽ illud qui ẽ misit me aduos. Cuiꝰ om̃e uerbũ subtilit̾ inqͥsitũ: copiosis scaturrit
Nã sic̃ fecundissimꝰ ager odoriferas erbas saluti nr̃ȩ ꝓducit ac cõmodas : sic lectio diui¬
modis : multi patres latius ꝓlixiusq dixer̃. Quoꝵ nomina in libris introductorus

Expanded text:
commodum magnae utilitatis effectum. Hebraeos sermones adhibet, causas profundissicommodum magnae utilitatis effectum. Hebraeos sermones adhibet, causas profundissimas innuentes. Unam rem in malo et in bono plerumque ponit, ut, quod nomine videtur esse commune; probetur qualitatibus discrepare. Coelestia terrenis comparat, ut, quod incomprehensibilis magnitudo vetat intelligi, per notissimas similitudines possit adverti. In verbis autem serendis mira potentia est, ut subito operta nobis atque incomprehensibilia duobus tribusque sermonibus explicentur. Quid brevius dicam? frequenter etiam, una syllaba ineffabilem Domini naturam demonstrat, ut est illud: Qui est, misit me . Cujus omne verbum subtiliter inquisitum copiosis sensibus scaturit. Nam, sicut fecundissimus ager odoriferas herbas saluti nostrae producit accommodas, sic lectio divimodis multi Patres latius prolixiusque dixerunt; quorum nomina in libris introductoriis
Abbreviated transcription (Latin):
nine : frondes in radicib:: fructꝰ in ramis : arbores ipsas sensu contẽplam̃
in nucleis. Nã & de ꝓfundissima abysso deliciosus piscis attingit᷑. qͥ tam̃ ante captio¬
nẽ suã. humanis oculis ñ uidet᷑. Merito gͦ ẽẽ dicimꝰ: quȩ inesse nichiͥominꝰ uirtute senti¬
mus. Nã & apłs uetat nos seduciꝑ uanã sapientiã mundi : ista uͦ ñ abnegat in litteris
eẽ. diuinis. Certe accedamꝰ ad psalmos: & in t̾rogemꝰ quȩ om̃i disputatione maior ẽ. re¬
rũ fidẽ Istud gͦ principale uirgineũ & salutare locutionis genꝰ. plerũq res aliqͣs¬
refert. & sepe longe alia qũã audiunt᷑ exponit. simplicitas duplex. & sine dolo bilin¬
guitas: sic̃ fec̃ ioseph qͥ dũ fr̃s suos aspectu ipso & sermone patrio cognouisset. ita eis ui¬
debat᷑ loqͥ ut nullatenꝰ potuisset agnosci. Qđ ñ ẽ. ad deceptionis studiũ sũptũ: s ad

Expanded text:
 messem in semine, frondes in racidibus, fructus in ramis, arbores ipsas sensu contemplamur  messem in semine, frondes in racidibus, fructus in ramis, arbores ipsas sensu contemplamur in nucleis. Nam et de profundissima abysso deliciosus piscis attingitur, qui tamen ante captionem suam humanis oculis non videtur. Merito ergo esse dicimus, quae inesse nihilominus virtute sentimus. Nam et Apostolus vetat nos seduci per vanam sapientiam mundi: ista vero non abnegat in litteris esse divinis. Certe accedamus ad psalmos, et interrogemus, quae omni disputatione major est, rerum fidem. Istud ergo principale virrefert, et saepe longe alia, quae audiuntur exponit. Simplicitas duplex; et, sine dolo bilinguitas, sicut fecit Joseph; qui, dum fratres suos aspectu ipso et sermone patrio cognovisset, ita eis videbatur loqui, ut nullatenus posset agnosci ; quod non est ad deceptionis studium sumptum, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
tropos uocant: auctores nr̃os usos fuisse . & paulo post seqͥt᷑. Quos tam̃ tropos id ẽ.
iodos locutionũ qͥ nouer̃. agnoscunt in litteris sc̃is: eorũq scientia. ad e
gendas aliqͥntulũ adiuuant᷑. Cuiꝰ rei & in aliis codicib suis fecit euidentissimã menti¬
onẽ. In libris qͥppe qͦs appellauit de modis locutionũ : diuersa schemata sȩculariũ litte¬
rarũ inuenirȩ ꝓbauit in litteris sacris. Alios autẽ ꝓprios modos in diuinis eloqͥis ẽẽ
declarauit : qͦs grammatici siue rethores nullatenꝰ atager̃. Dixer̃ hoc apđ nos & alii
doctissimi patres. id .ẽ ieronimꝰ ambrosius. hilarius : ut neqͣqũa nos p̃sũptores huiꝰ reiis
pedisseqͥ eẽ. uideam̃. Sed dic̃ aliqͥs. Nec partes ipse syllogismorũ. nec nomina sche ma¬
tũ. nec uocabula disciplinarũ : nec alia huiusce modi. ullatenꝰ inueniunt᷑ in psalmis.

Expanded text:
tropos vocant, auctores nostros usos fuisse. Et paulo post sequitur: Quos tamen tropos, id est tropos vocant, auctores nostros usos fuisse. Et paulo post sequitur: Quos tamen tropos, id est modos locutionum, qui noverunt agnoscunt in litteris sanctis, eorumque scientia ad eas intelligendas aliquantulum adjuvantur. Cujus rei et in aliis codicibus suis fecit evidentissimam mentionem. In libris quippe quos appellavit de Modis Locutionum diversa schemata saecularium litterarum inveniri probavit in litteris sacris; alios autem proprios modos in divinis eloquiis esse declaravit, quos grammatici sive rhetores nullatenus attigerunt. Dixerunt hoc apud nos et alii doctissimi Patres, id est Hieronymus, Ambrosius, Hilarius; ut nequaquam praesumptores hujus rei, sed pedisequi esse videamur. Sed dicit aliquis: Nec partes ipsae syllogismorum, nec nomina schematum, nec vocabula disciplinarum, nec alia hujuscemodi ullatenus inveniuntur in psalmis;