comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ostio quo intratui ad ouile. si¬
militudinem ꝓposuit in hodierna
lectione. Dicant gͦ pagani. bene uiui¬
mus. Si ꝑ ostium non intrant. qͥd
eis ꝓdest unde głantur: Ad hoc eñi
debet cuiq ꝓdesse bene uiuere: ut
detur illi semꝑ uiuere. Nam cui ñ
datur semꝑ uiuere.quid ꝓdest be¬
ne uiuere:Quia nec bene uiuere
dicendi sunt: qui finem bene uiuen¬
di uł cecitate nesciunt. uł inflatio¬
ne contempnunt. Non ẽ aũt cuiqͣm
spes uera et certa semꝑ uiuendi nͥ
am intret inouile. Querunt gͦ ple¬
rumq tales homines etiã ꝑsuadere
hominibꝰ ut bene uiuant: & xp̃ia¬
ni ñ si nt. Per aliam partem uolunt
ascendere. raꝑe. & occidere:non ut
pastor conseruare atq saluare. Ꝙ¬

Expanded text:
ostio quo intratur ad ovile, similitudinem proposuit in hodierna lectione. Dicant ergo Pagani: Bene vivimus. Si per ostium non intrant, quid prodest eis unde gloriantur? Ad hoc enim debet unicuique prodesse bene vivere, ut detur illi semper vivere: nam cui non datur semper vivere, quid prodest bene vivere? Quia nec bene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. Non est autem cuiquam spes vera et certa semper vivendi, am intret in ovile. 3. Quaerunt ergo plerumque tales homines etiam persuadere hominibus ut bene vivant, et christiani non sint. Per aliam partem volunt ascendere, rapere et occidere; non ut pastor, conservare atque salvare.
Abbreviated transcription (Latin):
tribuens: oranti publicano se p̃tulit.
R Ne lͥ deresr̃nqu̾as me domine pator
ꝙͥ dominato̾r u̾ite meẽ ut n̾on corruam in¬
conspectũ ad uersarioꝵ meorum ne gaude¬
at de mẽ inimicus metis d̾ Eyprehen¬
d e ᷤ. I arm̃a et sc̃utũm e̾t exurge in aduto¬
rium michi Nͥ egaudeat

Expanded text:
tribuens, oranti publicano se praetulit.tribuens, oranti publicano se praetulit. Ne derelinquas me, Domine, pater et dominator vitae meae, ut non corruam iconspectu adversariorum meorum: ne gaudat de me inimicus meus . Versus: Apprehende arma et scutum, et exsurge in adjutorium mihi. Ne gaudeat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fatȩ uiduȩ hoc est eccliȩ m̃bra ꝑti¬
net. de quibꝰ supra dicitur: ds aũt
nũ faciet uindictam electoꝵ suoꝵ
clamantrum clamantium ad se:
Phariseus aũt merita iactans: ad ea
de quibꝰ t̾ribilis in conclusione sen¬
tentia subditur: ueruntam̃ filius
hominis ueniens putas inueniet fi¬
dem int̾ra: Phariseus stans: hec a¬
pud se orabat. Ds̃ grãs ago tͥ. quia
non sum sicut ceteri hominum rap¬
tores. iniusti. adulteri. uelut etiã hic
publicanus. Quattuor sunt species. qͥbꝰ
om̃is tumor arrogantiũ de monstra¬
tur: cum bonum. aut asemet ip¬
sis habere se estimant. aut sibi datũ
desuꝑ credunt. ac ꝓsuis se hoc accepis¬
se meritis putant: aut certe cum ia¬
ctant se habere quod ñ habent: aut
despectis ceteris singlariter uideri
appetunt habere qd̃ habent. Qua pha¬
riseus iste iactantiȩ peste laborasse
dep̃henditur: qui iccirco de templo
absꝙ iustificatione descendit: quia bo¬
norum oꝑum merita sibiꝰ singłarit̃

Expanded text:
embra pertinet, de quibus supra dicitur: Deus autem non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se. Pharisaeus autem merita jactans ad ea de quibus terribilis in conclusione sententia subditur. Verumtamen filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra? Pharis gratias ago tibi quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri: velut etiam hic publicanus. Quatuor sunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, vel cum bonum a semetipsis habere se existimant; aut si sibi datum desuper credunt pro suis se hoc accepisse meritis putant, aut certe cum jactant se habere, quod non habent, aut despectis caeteris singulariter videri appetunt habere quod habent, qua Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter
Abbreviated transcription (Latin):
& audiui post me uocem magña tan¬
quã tubȩ dicentis. Quod uides scribe
in libro. & mitte septem eccł̃iis: ephesũ.
& ⁊ myrnã. & ꝑgamũ. et thiatyram.
& sardis. et philadelphiã. & laudiciam.
Et conuersus sum: ut uiderem uocem
quȩ loquebatur mecũ. Et conuersus
uidi septem candelabra aurea. et in

Expanded text:
udivi post me vocem magnam tamquam tubae dicentis quod vides scribe in libro et mitte septem ecclesiis Ephesum et Zmyrnam et Pergamum et Thyatiram et Sardis et Philadelphiam et Laodiciam et conversus sum ut viderem vocem quae loquebatur mecum et conversus vidi septem candelabra aurea e
Abbreviated transcription (Latin):
qua celestia ddiligunt: si ñ ampliꝰ corpo¬
ralibꝰ quã sp̃ualibꝰ occupant᷑. Unde
hic quoq ipsa excusantiũ causa sub-
iungitur: cũ ꝓtinꝰ fubinfertur. Primꝰ
dixit. uillam emi: & necesse habeo ex¬
ire & uidere illam: rogo te habe me
excusatũ. Quid ꝑ uillam: nͥ t̾rena sub

Expanded text:
quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corpoquam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hjungitur, cum protinus subinfertur: Primus dixit ei: Villam emi, et necesse habeo exire et videre illam. Rogo te, habe me excusatum. Quid per vil
Abbreviated transcription (Latin):
rogatꝰ dare uult qd̾ uix sparẽ pote¬
rat: quia dignaret᷑ largiri postulatus.
Contempnitur uͦ. Paratas delicias re¬
sectionis ẽtnȩ denuntiat: & tam̃ simul
om̃s excusant. Ponamꝰ ante ocłos m̃tis
minima: ut possimꝰ digne pensare
maiora. Si quispiam potens ad inui¬
tandũ quemilibet pauꝑem mitteret:
quid tr̃s rogo. quid pauꝑ ille fecisset:
nͥ de eadem sua inuitatione gauderet:
Responsum humile redderet: uestẽ
mutaret: ire quantotiꝰ festinaret:
ne prior se ad potentis conuiuiũ alt̾
occurreret. Homo gͦ diues inuitat. &
pauꝑ occurrere festinat: Ad d̃i inuita¬
mur conuiuium & excusamus: Sed
ecce int̾ hec estimare possum: qͥd sibi
corda ur̃a respondeant. Occultis enim
fortasse sibi cogitationibꝰ dicunt excu¬
sare nolumus: ad illud eñi suꝑnȩ refe¬
ctionis conuiuiũ & uocari & ꝑuenire
gratulamur. Ioquentes uob̃ talia. m̃tes
ur̃e uerum dicunt: si ñ plus t̃rena

Expanded text:
rogatus dare vult quod vix sperari poterogatus dare vult quod vix sperari poterat quia dignaretur largiri postulatus, contemnitur; paratas vero delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Ponamus ante oculos mentis minima, ut possimus digne pensare majora. Si quispiam potens ad invitandum quemlibet pauperem mitteret, quid, fratres, rogo, quid pauper ille faceret, nisi de eadem sua invitatione gauderet, responsum humile redderet, vestem mutaret, ire quantocius festinaret, ne prior se ad potentis convivium alter occurreret? Homo ergo dives invitat, et pauper occurrere festinat; ad Dei invitamur convivium, et excusamus. Sed ecce inter haec aestimare possum quid sibi corda vestra respondeant. Occultis enim fortasse sibimet cogitationibus dicunt: Excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia mentes vestrae verum dicunt, si non plus terrena
Abbreviated transcription (Latin):
liciȩ quas promitto.
epe fr̃s mei solet euenire quod
dico: ut ꝑsona potens famulũ
habeat despectum. Cumq ꝑ eũ suis
forte uł extraneis aliqd̃ responsum
mandat. ñ despicitur ꝑsona loquen¬
tis serui: quia seruat᷑ incorde reue¬
rentia mittentis dñi. Nec pensant qͥ
audiunt ꝑquem: sed quid uł̃ a quo
audiant. Ita gͦ fr̃s ita uos agite: & si
nos forsitan digne despicitis. in ñĩte
tam̃ ur̃a uocantis dñi reuerentiam
seruate. Conuiuȩ fieri fũmi patrisfa-¬
milias libent̃ obedite: corda ur̃a dis-¬
cutite: atq ex eis mortale fastidium
pellite. Ad repellendum nãꝙ fastidiũ
ur̃m: iam parata sunt omia. S si
adhuc carnales estis: fortasse epulascar¬
nales inquiritis. Ecce ipsȩ carnales epu¬
Ad abstergendum namq m̃tis ur̃ȩ fa-¬
stidium: in cena d̃i ille uob singlaris
agnꝰ occisus ẽ. S quid agimꝰ qui hoc
qd̃ sub uingitur adhuc fieri a multis
sare. Offert ds̃ qd̾ rogari debuit: ñ

Expanded text:
liciae quas promitto. Saepe, fratres mei, solet evenire quod dico, ut persona potens famulum habeat despectum; cumque per eum suis forte vel extraneis aliquod responsum mandat, non despicitur persona loquentis servi, quia servatur in corde reverentia mittentis domini. Nec pensant qui audiunt per quem, sed quid vel a quo audiant. Ita ergo, fratres, ita vos agite, et si nos forsitan digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reverentiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra discutite, atque ex eis mortale fastidium pellite. Ad repellendum namque fastidium vestrum jam parata sunt omnia. Sed si adhuc carnales estis, fortasse epulas carnales inquiritis. Ecce ipsae carnales epuAd abstergendum namque mentis vestrae fastidium in coena Domini ille vobis singularis agnus est occisus. 3. Sed quid agimus, qui hoc quod subjungitur adhuc fieri a multis sare. Offert Deus quod rogari debuit; non
Abbreviated transcription (Latin):
eugłio luca narrante. quia intrauit
ihc in quodd̃ã castellũ. o mulier que¬
dam martha nomine excepit illũ in
domũ suã. Et huic erat soror nomine
audiebat uerbũ de ore illiꝰ. Martha
aũt̃: satagebat circa frequens mini¬
steriũ. Unde ñ solum contra sororem.
uerũ etiã contra ipsũ dñm querelam
assumit dicens. Dñe. ñ est tͥ curȩ quod
soror mea reliquit me solã ministrare:
Dic gͦ illi: ut me adiuuet. At ipse qui
ñ est ꝑsonarũ acceptor. sed subtilit̾ sin
orem cibũ spũalem quã carnalem: ita
uniꝰ opꝰ laudat: ut alteriꝰ ñ uituꝑet.

Expanded text:
Euāgelista Luca narrante, quod Intrauit Euāgelista Luca narrante, quod Intrauit Iesus in quoddā castellum, & mulier quædam Martha nomine, excepit illū in domum saudiebat verbum illius; Martha autem satagebat circa frequens ministerium . Unde non solum contra sororem, verum etiam contra ipsum Dominum querelam assumit, dicens: Domine, non est tibi curae quod soror mea reliquit me ministrare solam; dic ergo illi ut me adjuvet. » Ille vero qui non est personarum acceptor, sed subtiliter sinritalem quam carnalem, ita unius opus laudat, ut alte
Abbreviated transcription (Latin):
ene et eñi maria magdalene lc̃ .ui.
ris. & signifieat eccł̃iam. Turris eñi ñ so¬
lum sublimior sed & tutior domꝰ est: ñ
facile hostibꝰ patens. Ac ꝑ hoc eccl̃iam
designat quȩ t̃rena deserens. celestia
desiderat: pugnans int̃ sp̃uales nequi¬
cias: fortitudinemq suã ñ sibi s dño
cõmittens: orat cũ ꝓpħa dicens. Esto
mͥ dñe turris fortitudinis: a facie in¬
imici. Hec ẽ illa turris fortis & in expu¬
gnabilis: cui uoce sponsi in cantico
canticoꝵ dr̃. Sicut turris daiid collũ
tuũ: quȩ edificat᷑ cum ꝓpugnaculis.
Mille clipei pendent ex ea: om̃is ar-¬
matura fortium. Et de qua salomon
ait. Turris fortissima nom̃ dm̃: ad
ipsam currit ustꝰ & exaltabit᷑. S qͥa
nominis int̃pretatione cõpulsi. a suꝑ¬
ficie historica paululũ discessimꝰ: libet
intueri clem̃tissimã dñi familiarita¬
tem erga beata mariã & sororem eiꝰ
martham. ac ipsarũ piȩ deuotionis
in om̃ibꝰ famulatũ. Legimꝰ enim in¬

Expanded text:
ene etiam Maria Magdalenæ dicitur, ris, & significat Ecclesiam. Turris enim non solū sublimior, sed & tutior domus est: non facile hostibus patens, ac per hoc Ecclesiam designat quæ terrena deserens, cælestia desiderat, pugnans inter spiritales nequitias, fortitudinemque suam nō sibi, sed Domino committens, orat cum Propheta dicēs. Esto mihi turris fortitudinis, a facie inimici. Hec est illa turris fortis & inexpugnabilis, cui voce sponsi in Canticis Canticorum dicitur. Sicut turris Dauid collum tuū, quæ ædificata est cū propugnaculis. Mille clypei pendent ex ea, & omnis armatura fortium. Et de qua Salomon ait. Turris fortissima nomen Domini; ad ipsam currit iustus, & exaltabitur. Sed quia nominis interpretatione compulsi, a superficie historica paululum discessimus. Libet intuere clementissimam Domini familiaritatem erga beatam Maria & sororem eius Martham; ac ipsarum piæ deuotionis in omnib. famulatum. Legimus enim
Abbreviated transcription (Latin):
aria dñi adepta clem̃tiam ut.
lucas euglta describit. ilico pꝰ¬
habitis om̃ibꝰ ita familiaris effecta est:
ut ipsum ñ solum m̃te sed̃ & corpore¬
sequeret᷑: de ꝓpriis facultatibꝰ ut pote
ualde locuples. uictũ & uestitũ ei mini¬
strans: implensꝙ bifarie dñicum p̃cep¬
tum dicentis. Qui mͥ ministrat: me seqͣ¬
tur. Mistice aũt hec beatissima mulier:
scãm designat eccł̃iam. Quȩ bene in symo¬
uitȩ contagiis curata. Symon eñi inter¬
& p̃ceptis obediens pͥstinos dequoqueis
anathematirauit erroresom̃emꝙ pꝰ
matis suoꝵ obtinuit ueniã delictorũ:
ac cotidie dñm sequit᷑. ñ gressu pedis.
sed imitatione opis. Rigauit aũt hec
mulier pedes dñi lacrimis penitentiȩ.
& unguento piȩ confessionis liniuit:
excessibꝰ lacrimarũ singultibꝰ ipsiꝰ exo¬

Expanded text:
ini adepta clementiam, ut Lucas describit, illico posthabitis omnibus, ita familiaris effecta est, ut ipsum non solum msequeretur, de propriis facultatibus, vt. pote valde locuples, victum & vestitum ei ministrans, implens bifarie Dominicum præceptum dicentis. Qui mihi ministrat me sequatur. Mystice autem hæc beatissima mulier sanctam designat Ecclesiam. Quæ bene in domuvitæ contagiis curata, Simon enim interpretatur obediens, pristinos decoquens anathematizavit errores, omnemquematis, suorum obtinuit veniam delictorum, ac quotidie Dominum sequitur non gressu pedis, sed imitatione operis. Rigavit autem mulier pedes Domini lacrymis poenitentiae, et unguento piae confessionis linivit, excessibus, lacrymarum singultibus ipsius exo
Abbreviated transcription (Latin):
cti. Ecce ñ solum de semet ipsis secu
d̃i quibdam peccata retineant. quibꝰ¬
dam relaxent. S sic eos adõ decebat eri¬
gi: qui tantũ ꝓdõ consenserant hu¬
miliari. Ecce qui districtũ dĩ iudiciũ
metuunt: animarũ iudices fiunt.
Et alios dampnant uł tiberant: qui
semet ipsos dampnari metuebant.
hoꝵ ꝓfecto nunc in eccłia ep̃i locum
tenent. soluendi atꝙ ligandi aucto¬
ritatem suscipiunt: qui gradũ regi¬
minis sortiunt᷑. Grandis honor. secd
graue pondus istiꝰ est honoris. Durũ
quippe ẽ: ut qui nescit tenere mode¬
ramina uitȩ suȩ. iudex uitȩ fiat ali¬
enȩ. Et plerumꝙ contingit: ut hic
uidicii locũ teneat: cui ad locũ uita
minime concordat. Ac sepe agit᷑ ut
uł dampnet immeritos: uł alios ipse
ligatus soluat. Sepe in soluendis ac
ligandis subditis suȩ uoluntatis mo¬
tus. ñ aũt causarũ merita sequit᷑.

Expanded text:
cti. Ecce non solum de semetipsis securcti. Ecce non solum de semetipsis securDei quibusdam peccata retineant, quibusdam relaxent. Sic sic eos a Deo decebat erigi, qui tantum pro Deo consenserant humiliari. Ecce qui districtum Dei judicium metuunt animarum judices fiunt; et alios damnant, vel liberant, qui semetipsos damnari metuebant. 5. Horum profecto nunc in Ecclesia episcopi locum tenent. Ligandi atque solvendi auctoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor, sed grave pondus istius est honoris. Durum quippe est ut qui nescit tenere moderamina vitae suae judex vitae fiat alienae. Et plerumque contingit ut hic judicii locum teneat, cui ad locum vita minime concordat. Ac saepe agitur, ut vel damnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat. Saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem causarum merita sequi
Abbreviated transcription (Latin):
miracła uiderunt. Oleũ uͦ de firma
petra suxerunt: quia effusione sci sp̃s
Quasi gͦ infirma petra mel dedit: qͣn¬
do adhuc mortalis dñs miraculorũ
suoꝵ dulcedinem discipłis ostendit:
S firma petra oleũ fudit: quia post
resurrectionẽ suã factꝰ iã impassibił:
ꝑ afflationem sp̃s donũ sc̃ȩ unctionis
Computrescet iugũ a facie olei. Sub
iugo quippe tenebam᷑ demoniace do¬
minationis: s uncti sumꝰ oleo sp̃s scĩ
Et quia nos gr̃a lib̾tatis unxit: do¬
minationis demoniacȩ iugũ putru¬
it. paulo attestante qui ast. Ubi sp̃s
dñi: ibi lib̾tas. S cienctum uͦ ẽ qd̾
oc ipsi innocent̃ iuiuerent. et in p̃di¬
catione quibꝰdam ꝓdessent: ⁊ccirco
hunc pꝰ resurrectionem dñi patent
accepunt: ut ꝓdesse ñ paucis s p̃lu¬
ribꝰ possent. Unde & in hac ipsa dati
retenta sunt. Libet intueri illi disci-¬
puli ad tanta honera humilitatis
uocati: ad quantũ culm̃ gle sint ꝑdu¬

Expanded text:
miracula viderunt. Oleum vero de firma miracula viderunt. Oleum vero de firma petra suxerunt, quia effusione sancti SpQuasi ergo infirma petra mel dedit, quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem 1555 discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia, post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae unctionis Computrescet jugum a facie olei . Sub jugo quippe tenebamur daemoniacae dominationis, sed uncti sumus oleo Spiritus sancti. Et quia nos gratia libertatis unxit, dominationis daemoniacae jugum putruit, Paulo attestante, qui ait: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Sciendum vero est quod et ipsi innocenter viverent et in praedicatione quibusdam prodessent, idcirco hunc post resurrectionem Domini patenter acceperunt, ut prodesse non paucis, sed pluribus possent. Unde et in hac ipsa datio retinueritis retenta sunt. Libet intueri illi discipuli, ad tanta onera humilitatis vocati, ad quantum culmen gloriae sint perdu
Abbreviated transcription (Latin):
mi: Int̾ra datur sp̃s ut diligatur
ꝓximus: e celo dat᷑ sp̃s ut diligatur
ds̃. Sicut gͦ una ẽ caritas & qduo p̃cep¬
ta: ita uniis sp̃s & duo data. Priꝰ a
consistente dño int̃ra. pꝰmodũ e celo:
Quia in ꝓximi amore discitur. quali¬
ter ꝑueniri debeat ad amorem dei,
Unde idem ioħs dicit. Qui ñ dili.¬
git frẽm suũ quem uidet: dm̃ qũe
ñ uidet quomͦ potest diligere: Et
ante quidem discipłoꝵ m̃tibꝰ idem
sp̃s sc̃s inerat ad fidem: s tam̃ mani¬
festa datione. ñ nisi post resurrectionẽ
datꝰ est. Unde et scriptum ẽ. Nondũ
erat sp̃s datus. quia iħc nondũ fuerat
glłificatus. Unde etiã ꝑ moysen dicit᷑.
Sugxerunt mel de petra: & oleũ de
firma petra. Neq enim quicqũa tale
uxta hẏstoriã legitur: si tota testam̃¬
ti ueteris series recenseat᷑. Nusquã de
petra mel: nusqũa ille popls oleum
sugxit. S quia iuxta pauli uocem pe¬
tra erat. xp̃c: mel de petra suxerunt:
qui eiꝰdem redemptoris nr̃i facta et

Expanded text:
tus, ut diligatur proximus; e coelo datur Spiritus, ut diligatur Deus. Sicut ergo una est charitas, et duo praecepta, ita unus Spiritus, et duo data. Prius a consistente Domino in terra, postmodum e coelo, quia in proximi amore discitur qualiter perveniri debeat ad amorem Dei. Unde et idem Joannes dicit: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere ? Et ante quidem discipulorum mentibus idem Spiritus sanctus inerat ad fidem, sed tamen manifesta datione non nisi post resurrectionem datus est. Unde et scriptum est: Nondum erat spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus . Unde etiam per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Neque enim quidquam tale juxta historiam legitur, si tota Testamenti Veteris series recenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum ille populus suxit. Sed quia juxta Pauli vocem: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et
Abbreviated transcription (Latin):
nat. Et ñ uicturũ iuuificare intitur:
qui reũ supplicio absoluere conat᷑ Cau¬
se gͦ pensandȩ sunt: & tunc ligandi
atq soluendi potestas exercenda. Ui¬
dendum quȩ culpa. aut quȩ sit peni¬
tentia secuta post culpã. Ut qͦs om̃ps¬

Expanded text:
nat, et non victurum vivificare nititur, qui reum supplicio absolvere conatur. » Causae ergo pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda. Videndum itaque quae culpa, aut quae sit poenitentia subsecuta post culpam, ut quos om
Abbreviated transcription (Latin):
incarnatꝰ est. Sed eiꝰ missio ipsa ꝓcessio
ẽ: qua de patre ꝓcedit & filio. Sicut
itaq sp̃s mitti dicit᷑ quia ꝓcedit: ꝙͥ fi
lius ñ incongrue mitti dr̃ quia gene¬
ratur. Hoc cum dixisset. insufflauit.
& dicit eis. Accipite sp̃m sc̃m. Queren¬
dum nobis ẽ. quid ẽ qd sp̃m scm̃ do¬
minꝰ nr & semel dedit in t̾ram consi¬
stens: & semel cȩlo p̃sidens. Neq enim¬
nisi tunc cũ ꝑ insufflationem ꝑcipi¬
tur: & postmodum cũ de celo ueniens
in linguis uariis demonstratur. R¬

Expanded text:
incarnatus est, sed ejus missio ipsa processio incarnatus est, sed ejus missio ipsa processio est, qua de Patre procedit et Filio. Sicut itaque Spiritus mitti dicitur, quia procedit, ita et Filius non incongrue mitti dicitur, quia generatur. Hoc cum dixisset, insufflavit et dixit eis: Accipite Spiritum sanctum . Quaerendum nobis est, quid est quod Spiritum  et semel dedit in terra consistens, et semel coelo praesidens. Neque enimmonstratur, nisi tunc, cum per insufflationem percipitur, et postmodum cum de coelo veniens in linguis variis demonstratur. C
Abbreviated transcription (Latin):
me pat: & ego muto uos. Pãt
filium misit: qui hunc ꝓ redẽptione
generis humani incarnari constitu¬
it. Qũe uidelicet in mundũ uenire
ad passionem uoluit: sed tam̃ ama¬
uit filiũ quem ad passionem misit.
in mundo mituit. Quomͦ gͦ et filtꝰ
amatur a patre. & tam̃ ad passionẽ
mittitur: ita & discipłi amant᷑ a
dño: qui tam̃ ad passionẽ mittunt᷑
in mundo. Itaꝙ dicitur. Siẽ misit
me pat̃: & ego mitto uos. Idest eaca¬
ritate  diligo. cum int scandala ꝑse¬
cutoꝵ mitto. qua me caritate pater
diligit: quẽ uenire ad tolerandas
passiones fecit. Quãuis mitti etrã uix¬
ta naturã diumnitatis possit. intel¬
ligi. Eo eñ ipso apatre filiꝰ mitidr̃.
quo a patre generetur. Nam scm̃ quoꝙ
ñ tam̃ incarnatꝰ est: udem se filiꝰ mit¬
tere ꝑhibet dicens cũ uenerit para¬
ditꝰ que ego mitt̃a uob̃ apatre. Sie¬
nim mitti solũmͦ incarnari debuis¬
set intelligi: sc̃s ꝓculdubio sp̃s nullo
mͦ diceretur miti: qui nequaqũã

Expanded text:
me Pater, et ego mitto vos ; Pater Filium misit, qui hunc pro redemptione generis humani incarnari constituit, quem videlicet in mundum venire ad passionem voluit, sed tamen amavit Filium, quem ad passiin mundum mittit. Quia ergo Filius amatur a Patre, et tamen ad passionem mittitur, et ita discipuli amantur a Domino, qui tamen ad passionem mittuntur in mme Pater, et ego mitto vos , id est ea charitate vos diligo cum inter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre generatur. Nam sanctum quoque tamen incarnatus est, idem se Filius mittere perhibet dicens: Cum venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo incarnari debet intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullo modo diceretur mitti, qui nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
dat: legit &s intelligit. Quia gͦ uidi¬
mus. quia laudauimꝰ: legamꝰ & in¬
telligamꝰ. Dñs in monte. multomagiᷤᷤ
intelligamꝰ. quia dñs in monte: uer¬
bum ẽ in alto. Proinde ñ quasi hu¬
milit̃ iacet. qd̾ in monte factum ẽ.
nũm etꝰ nõn m̃e  contam̾inauerunt qu̾iã
cõrãm Qoͥ iustĩ cia ᷝ ͥ inu̾enta ẽst᷑ͥ m
me u̾ Misit d̾eus misericordiam suam et

Expanded text:
dat, legit et intelligit. Quia ergo vididat, legit et intelligit. Quia ergo vidimus, quia laudavimus, legamus et intelligamus. Dominus in monte. Multo magis intelligamus, quia Dominus in monte, verbum est in alto. Proinde non quasi humiliter jacet quod in monte factum est, onum; et non contaminaverunt, quia coram eo justitia inventa est in me. Vers. Misit Deus misericordiam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
num: qd̾ fieri nͥ ado ñ possit. Lau¬
admodũ si litteras pulchras alicubi
inspiceremꝰ: ñ nob̃ sufficeret laudare
scriptoris articulũ: qm̃ eas pariles
equales decoras fecit: nisi etiã legere¬
mus quid nobis ꝑ illas indicauerit.
ita factum hoc qui tantũ inspicit de¬
lectatur pulchritudine facti. ut am¬
miretur artificem: qui aũt intelligit.
quasi legit. Aliter enĩ uidet᷑ pictura:
alit̃ uident᷑ luterȩ. Pictur̃a cũ uide¬
ris. hoc ẽ totũ uidisse laudasse. Lit¬
teras cũ uideris: non ẽ hoc totum:
qm̃ cõmoneris et legere. Et enĩ dicis
cũ uideris literas: forte ñ eas nosti
legere. Quid putamꝰ eẽ qd̾ hic scrip¬
tum ẽ: Int̾rogas quid sit cum iam
uideas. Aliquid aliud tͥ demonstra¬
turus ẽ: a quo queris agnoscere qd̃
uidisti. Alios oculos ille habet: alios
tii. Nonne similiter apices uidetis:
sed ñ similit̃ signa cognoscitis. Tu
gͦ uides et laudas: ille uidet et lau¬

Expanded text:
num, quod fieri nisi a Deo non possit: launum, quod fieri nisi a Deo non possit: lauadmodum si litteras pulchras alicubi inspiceremus, non nobis sufficeret laudare scriptoris articulum, quomodo eas pariles, aequales, decorasque fecerit, nisi etiam legeremus quid nobis per illas indicaverit: ita factum hoc qui tantum aspicit, delectatur pulchritudine facti, ut admiretur artificem. Qui autem intelligit, quasi legit. Aliter enim videtur pictura, aliter videntur litterae. Picturam cum videris, hoc est, totum vidisse, laudasse; litteras cum videris, non est hoc totum, quoniam commoneris et legere. Etenim dicis cum videris litteras, si forte non eas nosti legere. Quid putamus esse quod hic scriptum est? Interrogas quid sit, cum jam videas aliquid. Aliud tibi demonstraturus est, a quo quaeris agnoscere quod vidisti. Alios ille oculos habet, alios tu. Nonne similiter apices videtis? Sed non similiter signa cognoscitis. Tu ergo vides et laudas, ille videt, lau
Abbreviated transcription (Latin):
quinꝙ quasi semina erant: ñ qui¬
dem t̃re mandata: sed ab eo qͥ t̾rã
fecit multiplicata. Hoc gͦ ammotũ
ẽ sensibꝰ quo erigeret᷑ mens: & exhibi¬
tum oculis. ubi exerceret᷑ intellectus.
ut inusibilem dm̃ ꝑ uisibilia opera
mirarem᷑. Et erecti ad fidem & pur¬
gati ꝑ fidem. etiã ipsum uisibiliter
uidere cuperemꝰ: quẽ de rebꝰ uisibili¬
bus inuisibilem nosceremꝰ. Nec tam̃
sufficit hec intueri in miraculis xp̃i.
Int̾rogeniꝰ ipsa miracłã quid nobis
loquant᷑ de xp̃o: habent enĩ si intel¬
ligant᷑ lingũa suã. Nam quia ipse
xp̃c uerbũ di ẽ: etiã factum uerbi
uerbũ nobis ẽ. Hoc gͦ miraculum
sicut audiuimꝰ qͣm magnũ sit. que¬
ramꝰ etiam qͣm ꝓfundum sit Non
tantũ eiꝰ suꝑficie delectemur: s etiã
altitudinem ꝑscrutem᷑. Habet eñi
aliquid intꝰ: hoc qd̾ miramur foris.
Uidimꝰ. spectauimꝰ. magnũ qͥddã:
p̃clarum quiddam. Immo diui¬

Expanded text:
quinque quasi semina erant, non quiquinque quasi semina erant, non quidem terrae mandata, sed ab eo qui terram fecit multiplicata. Hoc ergo admotum est sensibus, quo erigeretur mens, et exhibitum oculis ubi exerceretur intellectus, ut invisibilem Deum per visibilia opera miraremur, et erecti ad fidem, et purgati per fidem, etiam ipsum invisibiliter videre cuperemus, quem de rebus visibilibus invisibilem nosceremus. 2. Nec tamen sufficit haec intueri in miraculis Christi. Interrogemus ipsa miracula, quid nobis loquantur de Christo: habent enim si intelligantur, linguam suam. Nam quia ipse Christus Verbum Dei est, etiam factum Verbi, verbum nobis est. Hoc ergo miraculum, sicut audivimus quam magnum sit, quaeramus etiam quam profundum sit: non tantum ejus superficie delectemur, sed etiam altitudinem perscrutemur. Habet enim aliquid intus, hoc quod miramur foris. Vidimus, spectavimus magnum quiddam, praeclarum quiddam, et omnino divi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. sunt quidem diuina oꝑa:
& ad intelligendũ dm̃ de uisibilibus
ammonent humanam ñtem. Quia
enĩ ille ñ ẽ talis substantia quȩ uide¬
ri oculis possit. et miracula ꝰ quibꝰ
totũ mundum regit. uniu̾samq cre¬
aturã amministrat. assiduitate tulu¬
erunt: ita ut pene nemo dignet᷑ atte¬
dere oꝑa di mira et stupenda. in quo¬
libet seminis grano scd̃m ipsam suã
miscd̃iam seruauit sibi quedã quȩ
maiora sed insolita uidendo stuperẽt.
quibꝰ cotidiana uiluerunt. Maius
enĩ miraculum ẽ gubernatio totiꝰ
mundi: qͣm saturatio qͥnq milium
hominũ de quinꝙ panibꝰ: & tamen
hec nemo mirat᷑. Illud mirant᷑ hoĩes
ñ quia maiꝰ est: sed quia rarum est.
Quis eñĩ & nunc pascit uniu̾sum
mundũ: nͥ ille qui de paucis gr amꝰ
segetes creat: Fecit gͦ quomͦ ds. Un¬
de enim multiplicat de paucis g̃nis
segetes: inde in manibꝰ suis multipli¬
cauit quinꝙ panes. Potestas enim
erat in manibꝰ xp̃i: panes aũt illi

Expanded text:
 sunt quidem divina opera, et ad intelligendum Deum de visibilibus admonent humanam mentem. Quia enim ille non est talis substantia quae videri oculis possit, et miracula ejus, quibus totum mundum regit universamque creaturam administrat, assiduitate viluerunt, ita ut pene nemo dignetur attendere opera Dei mira et stupenda in quolibet seminis grano, secundum ipsam suam misericordiam servavit sibi quaedam quae fn ut majora, sed insolita videndo, stuperent, quibus quotidiana viluerant. Majus enim miraculum est gubernatio totius mundi quam saturatio quinque millium hominum de quinque panibus, et tamen haec nemo miratur. Illud mirantur homines, non quia majus est, sed quia rarum est. Quis enim et nunc pascit universum mundum, nisi ille qui de paucis granis segetes creat? Fecit ergo quomodo Deus. Unde enim multiplicat de paucis granis segetes, inde in manibus suis multiplicavit quinque panes. Potestas enim erat in manibus Christi: panes autem illi
Abbreviated transcription (Latin):
nuerit: matheus exponit pleniꝰ qui
ait. Et ascendens in montem: sedebat
ibi. Et accesserunt ad eũ turbȩ multȩ.
habentes secum mutos. claudos. cecos.
debiles. & alios multos. et ꝓiecerunt
eos ad pedes eius: & curauit eos Turba
gͦ triduo dñm ꝓpt̾ sanationem infir¬
moꝵ suoꝵ sustinet: cum electiquiq
fide sc̃ȩ trinitatis lucidi. dño pro suis
suoꝵq peccatis. animarum udelicet
languoribꝰ. ꝑseueranti instantia suppli¬
cant. Item turba triduo dnm̃ sustinet:
quando multitudo fidelium peccata
que ꝑpetrauit ꝑpenitentiã declinans.
ad dñm se inoꝑe. in locutione. atq in
cogitatione conuertit. Quos dimittere
ieiunos in domũ suam dñs ñuult.
ne deficiant inuia: quia uidelicet con¬
uersi peccatores in p̃sentis uite uia de¬
ficiunt: si in sua conscientia. sine doctri¬
nȩ sc̃ȩ pabulo dimittant᷑. Ne gͦ lassent᷑
in huius ꝑegrinationis itinere: pascen¬
di sunt sacra ammonitione. In eug̃. ã¬

Expanded text:
nuerit, Matthaeus exponit plenius, qui nuerit, Matthaeus exponit plenius, qui ait: Et ascendens in montem, sedebat ibi. Et accesserunt ad eum turbae multae habentes secum mutos, caecos, claudos, debiles, et alios multos, et projecerunt eos ad pedes ejus, et curavit eos . Turba ergo triduo Dominum propter sanationem infirmorum suorum sustinet, cum electi quique fide sanctae Trinitatis lucidi Domino pro suis suorumque peccatis, animae videlicet languoribus, perseveranti instantia supplicant. Item turba triduo Dominum sustinet, quando multitudo fidelium peccata quae perpetravit per poenitentiam declinans, ad Deum se in opere, in locutione, atque in cogitatione convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via: quia videlicet conversi peccatores in praesentis vitae via deficiunt, si in sua conscientia sine doctrinae sanctae pabulo dimittantur: ne ergo lassentur in ejus peregrinationis itinere, pascendi sunt sacra admonitione. Valde a
Abbreviated transcription (Latin):
ypice int̾ hanc refectionẽ fr̃s¬
& illam quinꝙ panũ ac duoꝵ
piscium distat. qd̾ ibi litera ueteris
instrum̃ti sp̃itali gr̃a plena eẽ signa¬
ta ẽ: hic aũt noui ueritas ac gr̃a te¬
stam̃ti fidelibꝰ ministranda monstra¬
ta ẽ. Sane utraꝙ refectio in monte
celebrata ẽ: ut alioꝵ eugłtarum nar¬
ratio declarat. Quia utriq scriptura
testam̃ti recte intellecta: altitudine
nob̃ celestium & p̃ceptoꝵ mandat
qui ẽ mons domꝰ dñi in uertice mon¬
tium: consona uoce p̃dicat. Qui eñ
edificatam suꝑ se ciuitatem siue do¬
mum dm̃i. id est eccl̃iam. in alt̃a bo-¬
norum extollit oꝑum. & cunctis ma-¬
nifestam gentibꝰ exhibet: ipse hanc
ab infimis delectationibꝰ abstractam
pane celi reficit atq ad appetitũ supue
suauitatis dato pignore cibi spiritalis
isereor suꝑ turbam. quia ecce
iam triduo sustment me. nec
habent qd̾ manducent. Et si dimisero
eos ieiunos in domũ suam: deficient
in uia. Quare triduo turba dñm susti¬

Expanded text:
ypice inter hanc refectionem t illam quinque panum ac duorum piscium distat, quod ibi littera Veteris Instrumenti spiritali gratia plena esse signata est, hic autem novi veritas ac gratia Testamenti fidelibus ministranda monstrata est. Sane utraque refectio in monte celebrata est, ut aliorum Evangelistarum narratio declarat: quia utriusque Scriptura Testamenti recte intellecta altitudinem nobis coelestium et praeceptorum mandat qui est mons domus Domini, in vertice montium consona voce praedicat . Qui enim aedificatam super se civitatem sive domum Domini, id est Ecclesiam, in altum bonorum extollit operum, et cunctis manifestam gentibus exhibet, ipse hanc ab infimis delectationibus abstractam pane coeli reficit, atque ad appetitum supernae suavitatis dato pignore cibi spiritalis per turbam: quia ecce jam triduo sustinent me, nec habent quod manducent. Et si dimisero eos jejunos in domum suam, deficient in via. Quare triduo turba Dominum susti
Abbreviated transcription (Latin):
posuit: & plenã celestibꝰ diuitiis et et̃¬
nis mercibꝰ nauim optato in littore
collocauit. Qui contra om̃s aduersa¬
rios scutũ timoris d̃i tam diu infa¬
tigabilit̃ tenuit: donec ad uictoriã
ꝑuemiret. Quid eñi fuit totꝰ uite illiꝰ
cursus: nͥ unꝰ cum uigili hoste confli¬
ctus: Quantis hic cȩcis auia ueritatiᷤ
errantibꝰ. & de summa ĩa in ꝓfundũ
rupe pendentibꝰ. amissum reddidit
uisũ: & illũ quo xp̃c uideret᷑ repara¬
uit intuitũ. Quantoꝵ auribꝰ sur¬
dis. & infidelitatis obturatione dãp¬
natis. ad ꝑcipiendam uocem celestiũ
mandatoꝵ p̃ciosum infudit audi-¬
tum: ut uocanti dõ ad miscdiam re-¬
sponderent ꝑ obedientiã. RAmauit eũ¬
uantos intrinsecus

Expanded text:
posuit, & plenam cœlestibus diuitiis, & æteposuit, & plenam cœlestibus diuitiis, & æternis mercibus nauim optato in littore collocauit, qui contra omnes aduersarios scutum timoris Dei tamdiu infatigabiliter tenuit, donec ad victoriam perueniret. Quid enim fuit totus vitæ illius cursus, nisi vnus cum vigili hoste conflictus? Quantis hic cæcis, a via veritatis errantibus, & de summa iam in profundum rupe pendentibus, amissum reddidit visum, & illum quo Christus videretur, reparauit intuitum? Quantorum auribus, sordis & infidelitatis obturatione damnatis, ad percipiendam vocem cœlestium mandatorum, pretiosum infudit auditum, vt vocāti Deo ad misericordiam, responderent per obedientiam? Quantos intrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
uis aũt uiuens tuto possit
ac sine trepidatione lauda¬
ri: qui et de p̃terito meminit se ha¬
bere quod doleat: & de futuro uidet
sibi suꝑesse qd̾ timeat: Quis uͦ eoꝵ in
hoc corpꝰculo positꝰ debeat sibi quic¬
quã uindicare de meritis: quos ite¬
rum demonũ infestatio uelut iatro¬
num obsidet multitudo: quibꝰ ꝑ õs
uias supplantatores inuisi animaꝵ
laqueos tendunt: innumerabilium
mare magnũ et spatiosũ. in
quo sunt reptilia quoꝵ ñ est nume¬
rus. animalia pusilla & magna: i
est diuersa genera inuicoꝵ. qͥ scd̃m
nr̃arum uiriũ quantitatẽ compen¬
sato nob̃cum agone luctant᷑ In huiꝰ¬
ꝓcella tempestatis arripiat. aut fluct̃
absorbeat: aut inet̾nam p̃ciam pyra¬
ta crudelis abdiicat. Aduer sus hec gͦ
multiforma scł̃i mala: castigatis et̃
Idesiderati merita iã in tuto
posita securi magnificemꝰ. qui guber¬
naculũ fidei uirilit̾ tenens. anchorã
spei tranquilla iam instatione cõm¬

Expanded text:
uis autem vivens tuto possit, ac sine trepidatione laudari, qui et de praeterito meminit se habere quod doleat, et de futuro videt superesse quod timeat? Qui vero in hoc corpusculo positi debeant 251 sibi quidquam vindicare de meritis, quos iterum daemonum infestatio velut latronum obsidet multitudo, quibus per omnes vias supplantatores invisi animarum laqueos tendunt innumerabilium mare magnum et spatiosum, in quo sunt reptilia, quorum non est numerus, animalia pusilla et magna, id est diversa genera inimicorum, qui secundum nostrarum virium quantitatem compensato nobprocella tempestatis abripiat, aut fluctus absorbeat: aut in æternam prædam pirata crudelis abducat. Aduersus hæc ergo multiformia sæculi mala, castigatis & Odonis merita iam in tuto posita securi magnificemus, qui gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla iam in statione com
Abbreviated transcription (Latin):
idit dñs math̾m ñ tam cor¬
porei intuitus. qͣm int̃nȩ mi¬
serationis aspectibꝰ: quibꝰ & petrũ ne¬
qui humanis tantũ studiis deditus.
necdũ euglico nomine dignꝰ extite¬
rat. Uidit sedentẽ in theloneo: ꝑtina¬
ci indelicet animo temporalibꝰ lu¬
Matħs hebraice: latine dr̃
donatus. Qđ ꝓfecto nom̃ illi apte con-¬
gruit: qui tantũ gr̃ȩ suꝑne munus
accepit. Nec p̃tereundũ qd̃ idem ma¬
theus erat binomiꝰ: nam et leui uoca¬
bat᷑. Qd̾ etiã nom̃: eidem gr̃e qua do¬
natus ẽ testimoniũ ꝑhibet. Int̾preta¬
tur eñi additꝰ siue assũptus: signifi¬
cans quia assumptꝰ est ꝑ electionẽ a
dño. & additꝰ ad numerum gradus

Expanded text:
idit autem non tam corporei intuitus, quam internae miserationis aspectibus, quibus et Petrum nequi humanis tantum studinecdum angelico nomine dignus exstiterat. Vidit sedentem in telonio, pertinaci, videlicet, animo temporalibus luhaeus Hebraice, Latine dicitur donatus: quod profecto nomen illi apte congruit qui tantum gratiae supernae munus accepit. Nec praetereundum est quod idem Matthaeus erat binomius, nam et Levi vocabatur, quod etiam nomen eidem gratiae, qua donatus est, testimonium perhibet. Interpretatur enim additus, sive assumptus, significans quia assumptus est per electionem a Domino, et additus ad numerum gradus
Abbreviated transcription (Latin):
reserens dicit. quia dñs in domo
eiusdem mathei cũ publicanis discu¬
buerit: & quia ipse conuiuũ illi ma¬
gnum parauerit. Qui qͥdem mathere
quantũ ad generale indiciũ respicit:
congruã beneficiis cȩlestibꝰ uic̃e repen¬
dit: ut a quo ꝑhennia bona sꝑabat. il¬
li sua temporalia cõmodaret: eumꝙ
corporalibꝰ epulis reficeret: quo ipso
donante gustũ sp̃ualis acceꝑat suaui¬
tatis. Porro si altiori intellectu que ge¬
sta sunt indagare cupimꝰ: non tantũ
in domo sua t̃restri conuiuiũ dño cor¬
porale exhibuit: sed multo gratiꝰ illi
conuiuiũ indomo pectoris sui ꝑfi
dem ac dilectionem parauit. Et hoc¬

Expanded text:
referens dicit quia Dominus in domo ejusdem Matthaei cum publicanis discubuerit, et quia ipse convivium illi magnum paraverit. Qui quidem Matthaeus, quantum ad generale judicium respicit, congruam beneficiis coelestibus vicem rependit, ut a quo perennia bona sperabat, illi sua temporalia commodaret, eumque corporalibus epulis reficeret, quo ipse donante gustum spiritualis acceperat suavitatis. Porro si altiore intellectu, quae gesta sunt indagare cupimus, non tantum in domo sua terrestri convivium Domino corporale exhibuit, sed multo gratius illi convivium in domo pectoris sui per fidem ac dilectionem paravit, ipso
Abbreviated transcription (Latin):
las. Si aũt solos peccatores. & ñ etiam
iustos uocaret: nequaqũa nathanael
discipłatus illiꝰ consors existeret: quem
ad se pͥmo uenientẽ tanta laude dig¬
nũ putauit ut diceret. ecce uere isrłita
inquo dolus ñ est. Si ñ iustos uocaret.
petrũ & andreã in apłatus arce non
haberet: qui quanto amore iusticiȩ fla¬
grauerint docuerunt: cũ ad testimo¬
nium p̃cursoris continuo dñm ui¬
dere et audire gauisi sunt. Quomͦ gͦ
ñ uenit uocare rustos sed peccatores:
nisi quia lucas hec referens aꝑtiꝰ d̃icit:
Non ueni uocare iustos: sed pecrato¬
res in penitentiã. Om̃s nãq electos
ad regnũ celeste dñs uocat. sed illosso¬
los ad penitentiã uocat. quos peccatis
grauioribꝰ inuolutos inuenit. Quos
uero iusticiȩ oꝑibꝰ deditos repperit. ñ
eos ad penitentiã p̃terite conuersati

Expanded text:
. Si enim solos peccatores, et non etiam justos vocaret, nequaquam Nathanael discipulatus illius consors existeret, quem ad se primo venientem tanta laude dignum putavit, ut diceret: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Si non justos vocaret, Petrum et Andream in apostolatus arce non haberet, qui quanto amore justitiae flagraverint, docuerunt cum ad testimonium praecursoris continuo Dominum videre et audire gavisi sunt. Quomodo ergo non venit vocare justos, sed peccatores, nisi quia, sicut Lucas haec referens apertius dicit, Non veni vocare jussos, sed peccatores in poenitentiam ? Omnes namque electos ad regnum coeleste Dominus vocat, sed illos solum ad poenitentiam vocat, quos peccatis gravioribus involutos invenit. Quos vero justitiae operibus deditos reperit, non eos ad poenitent
Abbreviated transcription (Latin):
quidia saꝙ frat̃nȩ salutis obcecati¬
pharisei recolebant quia publicanꝰ
erat matħs: Publicani et peccatores
erant multi alii qui cũ dño discũbebãt:
sed meminisse nolebant quia idem
math̃s sicut lucas scribit relictis om̃i¬
bus quȩ gerebat secutus ẽ eum. Sed &
alii publicani ac peccatores eo animo
cũ illo discũbebant: quo illi deinceps
adherere disponebant. Errabant gͦ
pharisei qui nec aliena nec sua saltłm
corda nouerant. S̾ed qui nouit occulta
cordis qui uenit querere & salũu face¬
re qd̾ ꝑierat. & eos quos iam peniten¬
tes susceꝑat. ampliꝰ in fide confortat: et
eos quos adhuc suꝑbos tolerat & im¬
pios. ad humilitatis ac pietatis grãm¬

Expanded text:
idia namque fraternae salutis obcaecati recolebant, quia publicanus erat Matthaeus, publicani et peccatores erant multi alii, qui cum Domino discumbebant, sed meminisse nolebant quia idem Matthaeus, sicut Lucas scribit, relictis omnibus quae gerebat, secutus est eum. Sed et alii publicani ac peccatores eo animo cum illo discumbebant, quod illi deinceps adhaerere disponebant. Errabant ergo Pharisaei, qui nec aliena, nec sua saltem corda noverant. Sed qui novit occulta cordis, qui venit quaerere et salvum facere quod perierat, et eos quos jam poenitentes susceperat, amplius in fide confortat, et eos quos adhuc superbos tolerat et impios, ad humilitatis gratiam ac pietatis pro
Abbreviated transcription (Latin):
mundo: in dño salutem. Reuelatioñe¬
ꝑ grãm dñi et saluatoris nr̃i ostensa
est: dignum duxi ut ur̃e panderem
scĩtati. Non iactantia quidem: sed
ad confirinationem credentiũ. R¬

Expanded text:
undo, in Domino salutem. 1. Revelationeper gratiam Domini et Salvatoris nostri ostensa est, dignum duxi ut vestrae panderem Sanctitati, non jactantia quadam, sed ad confirmationem audientium.
Abbreviated transcription (Latin):
ercia eñi uice mͥ ostensũ łc. ii.¬
est dum quiescerem inbasilica¬
sci iohannis baptistȩ in stratu meo:
die sexta feria illucescente. Dũ adhuc
tis effectus. uidi uirũ etate senem. sta¬
tura ꝓcerum. uultu decorũ. ꝓlixa bar¬
ba. in uestitu candido. amictũ pallio.
in cuiꝰ summitate erant tanqũa auree
cruces intexte: & manu tenebat uirgã
aureã. calciatus caligis insuꝑficie deau¬
ratis. deambulantem corã me et tacen¬
tem. Et cũ hoc uiderem: hesitans in¬
fra memet ipsũ dicebam. Quisputas
ẽ iste: De deo an ex aduersa parte:
Nec enĩ oblitus fueram uerbi apl̃i di¬
centis: nam & ipse sathanas transfigu¬
rat se in angłm lucis. R Igͥitur aitimu¬

Expanded text:
ertia enim vice mihi ostensum est, dum quiscerem in basilica baptisterii in stratu meo, die sexta feria illucescente, circa horantis effectus, vidi virum aetate senem, statura procerum, vultu decorum, promissa barba, in vestitu candido, amictum pallio, in cujus summitate erant tanquam aureae cruces intextae et manu tenebat virgam auream, calceatum caligis in superficie deauratis, deambulantem coram me, et tacentem. Et cum hoc viderem, haesitans intra memetipsum dicebam: Quis putas est? de Deo est, an de adversa parte? Nec enim oblitus fueram verbi Apostoli dicentis, Nam et ipse satanas transfigurat se in angelum lucis .
Abbreviated transcription (Latin):
bulantem: cogitare cepi in corde
meo & dicere. Sihic homo de ddo ẽ: ter¬
cia uice me nomine meo clamabit.
Quod si semel uocauerit: ñ illi dabo re¬
sponsũ. Qui nichil dubitans dissimu¬
lata deambulatione uenit ad me: et
uirga qũa manu tenebat pulsans me.
t̃cio me nomine meo clamauit di-¬
cens. Lticiane. luciane: luciane. Cui
ego respondi. Quis es dñe: Et dicit mͥ.
Surge. uade es dic iohanni ep̃o iero¬
solimitano. Usquequo clausi suimꝰ: uss¬
quo ñ aꝑis nobis: maxime cũ tempo¬
ribus tuis reuelandi simus: Aꝑi gͦ no¬
Instã eñi tempꝰ ut hic mundꝰ intereat.
p̃ multitudine iniquitatũ suaꝵ quas
cottidie faciunt. Et post hec ait. Non
solum mei causa sollicitus sũ: sed po¬
tius ꝓ istis qui mecũ sunt. Digni em̃
sunt maximis honoribꝰ cumulari:¬

Expanded text:
bulantem, cogitare coepi in corde meo, et dicere: Si hic homo de Deo est, tertia vice me nomine meo clamabit: quod si me semel vocitaverit, non illi dabo responsum. Qui nihil dubitans, dissimulata deambulatione venit ad me: et de virga, quam manu tenebat, pulsans me, tertio me nomine meo clamavit, dicens: Luciane, Luciane, Luciane. Cui ego respondi: Quis es, domine? Dixit mihi: Surge, et vade, et dic Joanni episcopo Jerosolymitano: Usquequo clausi sumus? usquequo non aperis nobis? maxime cum temporibus tuis revelandi simus. Aperi noInstat enim tempus, ut hic mundus intereat, prae multitudine iniquitatum suarum, quas quotidie faciunt. Et post haec ait: Non solummodo mei causa sollicitus sum, sed et pro illis qui mecum sunt: digni enim sunt maximis honoribus cumulari
Abbreviated transcription (Latin):
centes fuimꝰ: paratꝰ ẽ penitentiã nrãm
nob admnocentiã deputare. Inqͥnati
paquas salutis renascam̃ ex lacrimis.
acr uixta pͥmi pastoris uocem: sicuit
n geniti insantes lac concupiscite.
Eeaite partiul filis ad sunu matris
ur̃ȩ et̃nȩ sapientiȩ: suggite larga u¬
bera pietatis dĩ. Transacta plangite:
imminentia declinate. Redemptor
nr mom̃taneos fletꝰ ur̃os ẽt̃no conso¬
labit᷑ gaudio: qui uiuit & regnat cũ

Expanded text:
centes fuimus, paratus est poenitentiam nostram centes fuimus, paratus est poenitentiam nostram nobis ad innocentiam deputare. Inquinati post aquas salutis renascamur ex lacrymis. Itaque juxta primi pastoris vocem: Sicut  geniti infantes lac concupiscite . Redite, parvuli filii, ad sinum matris vestrae aeternae sapientiae; sugite larga ubera pietatis Dei; transacta plangite, imminentia vitate. Redemptor noster momentaneos fletus nostros aeterno consolabitur gaudio, qui vivit et regnat cum Deo
Abbreviated transcription (Latin):
delicet nuntiis ipsa nuntiaret. Quid
itaq fr̃s. quid in hac re debemꝰ aspice
plum penitentiȩ posuit eos. quos per
penitentiã uiuere post lapsum fecit:
Ppendo & eñi petrum. considero latro¬
nem: aspicio zacheũi. intueor mariã
& nichil in his aliud uideo: nisi ante
ocłõs nr̃os posita spei & penitentiȩ ex¬
empla. Fortasse eñi: in fide lapsus ẽ ali¬
quis. Aspiciat petrũ qui amare fleuit:
qd̃ timide negauerat. Aliꝰ contra ꝓxi¬
mum suũ: in malitia crudelitatis ex
arsit. Aspiciat latronem: qui & in ipso
mortis articulo. ad uitȩ p̃mia peniten¬
do ꝑuenit. Aliꝰ auariciȩ estibꝰ anhelais.
aliena diripuit. Aspiciat zacheũ: qui
si quid alicui abstulit: quadruplum
reddidit. Aliꝰ libidinis igne fuccensus-
carnis munditiã ꝑdidit. Aspiciat ma¬
riam: quȩ inse amorem carnis igne
diuini amoris excoxit. Ecce om̃ps dls̃
ubiq ocłis nr̃is quos uitari debeaniꝰ
obicit: ubic exempla suȩ misccłiȩ op

Expanded text:
us videlicet nuntiis, ipsa nuntiaret. Quid us videlicet nuntiis, ipsa nuntiaret. Quid itaque, fratres, quid in hac re debemus aspicerplum poenitentiae posuit eos quos per poenitentiam vivere post lapsum fecit? Perpendo enim Petrum, considero latronem, aspicio Zacchaeum, intueor Mariam et nihil in his aliud video, nisi ante oculos nostros posita spei et poenitentiae exempla. Fortasse enim in fide lapsus est aliquis; aspiciat Petrum, qui amare flevit, quod timide negaverat . Alius contra proximum suum in malitia crudelitatiarsit? aspiciat latronem , qui in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit. Alius avaritiae aestibus anhelans, aliena diripuit? aspiciat Zachaeum , qui si quid alicui abstreddidit. Alius libidinis igne succensus, carnis munditiam perdidit, aspiciat Mariam quae in se amorem carnis igne divini amoris excoxit. Ecce Omnipotens ubique oculis nostris quod imitari debeamus objicit, ubique exempla suae misericordiae opp