comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ribus legem dĩ nr̃i popłs gomorrę: in¬
tantũ dura ꝑpessum. ut ñ solũ uerboꝵ
contumeliis sed & plagarũ dolorib fue¬
rit expositus. ⁊at tam̃ se conscientia ui¬
bentis dĩ nequaquã esse ꝑterritũ. sed
iuxta id qͦd iezechieli dicit᷑. Ecce dedi
faciem tuã ualentiorẽ faciebus eorũ. &
frontẽ tuã duriorẽ frontib eorũ: ut
adamantẽ ⁊ silicẽ dedi faciem tuam:
uniuersos eorũ impetus. contudisse. Hoc
illi dixerint qui om̃i ratione conantur
de xp̃o euertere ꝓphetias. ⁊ ad ꝑuersã
intelligentiã praua interp̃tatione tor¬
quere quasi si & hȩc de isaia scripta siñ.
possint alia suꝑ xp̃o auferre testimoni¬
a quȩ ita ꝑspicua sunt. ut clarum sui
cunctorum oculis lum̃ infundant. Ad ꝑso¬
nam igit᷑ dñi inqua & superior finitus ẽ.
liber etiã ista referenda sunt: quo iuxta
dispensationẽ assumpti corporis eruditꝰ
sit & linguã acceperit disciplinę. ut sei¬

Expanded text:
ribus Legem Dei nostri, populus Gomorrhae , inribus Legem Dei nostri, populus Gomorrhae , intantum dura perpessum, ut non solum verborum contumeliis, sed et plagarum doloribus fuerit expositus. Attamen se conscientia jubentis Dei nequaquam esse perterritum; sed juxta id quod Ezechieli dicitur: Ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum, ut adamantem et silicem dedi faciem tuam , universos eorum impetus contudisse. Hoc illi dixerint, qui omni ratione conantur de Christo evertere prophetias, et ad perversam intelligentiam prava interpretatione torquere: quasi si et haec de Isaia scripta sint, possint alia super Christo auferre testimonia, quae ita perspicua sunt, ut clarum sui cunctorum oculis lumen infundant. Ad personam igitur Domini, in qua et superior finitus est liber, etiam ista referenda sunt: quod juxta dispensationem assumpti corporis eruditus sit, et linguam acceperit disciplinae, ut sci
Abbreviated transcription (Latin):
ñs dat michi linguã disciplinȩ: ut
sciam quando oporteat me loqͥ uerbii
Posuit michi mane addidit michi aurẽ¬
⁊ ad audiendũ: ⁊ disciplina dñi aꝑuit
aures meas. Ego autẽ non renuo. neque
contradico. Dorsum meũ posui ad fla¬
Igella: & genas meas ad alapas. Faciem
⁊ meã ñ auerti a confusione sputorũ: &
dñs auxiliator m̃s factus ẽ. ꝓpt̃ea non
sum confusus. Sed posui faciem meã sic̃
fortissimã petrã: ut sciam qm̃ non con¬
fundar. Iudei hoc capitulũ a superiori¬
bus separantes uolunt ad isaiȩ referre
ꝑsonam. qđ se dicat ad ño accepisse ser¬
monẽ quomͦ lassũ errantẽq popłm. sus¬
tentet & reuocet ad salutẽ: ⁊ in morẽ
paruulorũ qui matutinis horis erudi¬
untur. absp̃u scõ audiat quid loquat᷑.
Seq non contradixisse eius imperio: sed
dño sciscitanti. quẽ mittam.⁊ quis ibit
ad popłm istũ  respondisse ei: ecce ego
mitte me. Et quia dixerit audite uer¬
bũ dñi principes sodomorũ. ꝑcipite au¬

Expanded text:
nus dat mihi linguam disciplinae, ut sciam quando oporteat me loqui verbum. Posuit me mane, addidit mihi aurem ad audiendum; et disciplina Domini aperit aures meas. Ego autem non renuo, neque contradico. Dorsum meum dedi ad flagella, et genas meas ad alapas. Faciem autem meam non averti a confusione sputorum. Et Dominus auxiliator meus est, propterea non sum confusus: sed posui faciem meam sicut fortissimam petram, et sciam quoniam non confundar. Judaei hoc capitulum a superioribus separantes, volunt ad Isaiae referre personam, quod se dicat a Domino accepisse sermonem, quomodo lassum errantemque populum sustentet, et revocet ad salutem; et in morem parvulorum, qui matutinis horis erudiuntur, a Spiritu sancto audiat quid loquatur: seque non contradixisse ejus imperio, sed Domino sciscitante: Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? respondisse ei: Ecce ego, mitte me . Et quia dixerit: Audite verbum Domini, principes Sodomorum: percipite au
Abbreviated transcription (Latin):
conseruat. De quo dicit᷑: timor dñi sc̃s
ꝑmranens in scłm scłi. Ad quẽ nos diui¬
na eloquia cohortant᷑. Timete dñm ⁊
date ei głam. Qui gͥ sic timet dñm:
audiat̃ uocẽ serui. uł pueri eius qui
ambulauit in tenebris ⁊ ñ erat ei lum̃ :
qui ñ habuit speciem nec głam. sed
in similitudinẽ carnis peccatricis sus¬
cepit formã serui. ut peccatũ in carne
superaret. De hoc dicit᷑ qͦd speret in
nomine dñi. ⁊ innitat᷑ suꝑ dm̃ suũ: ut
quicqͥd bumanȩ fragilitatis ẽ. diuina

Expanded text:
conservat, de quo dicitur, Timor Domini sanctus conservat, de quo dicitur, Timor Domini sanctus permanet in saeculum saeculi. Ad quem nos divina eloquia cohortantur: Timete Dominum, et date ei gloriam . Qui igitur sic timet Dominum, audiat vocem servi vel pueri ejus, qui ambulavit in tenebris, et non erat ei lumen; qui non habuit speciem nec gloriam, sed in similitudine carnis peccatricis suscepit formam servi, ut peccatum in carne superaret. De hoc dicitur, quia speret in nomine Domini, et innitatur super Deum suum: ut quidquid humanae fragilitatis est, di
Abbreviated transcription (Latin):
quod in ꝓuerbus dicitur. Principiũ
sapientie timor dñi. ꝑfecta quippe
dilectio. foras mitcit timorẽ: quia ti¬
mor pęnã habet. qui aut̃ timet nonẽ
ꝑfectus in caritate. Sed hic timor
pro timiditate. cy ab IA ponitur.
De quo ⁊ alibi legimꝰ. Beatus qui ad¬
propt̃ timiditatẽ. quos uulgo appel¬
lant timoratos in religione dei.
Protegit enĩ dñs itereorũ : ⁊ uiã tinorato¬
rũ custodit. De hoc timore scriptum ÷.
Timor dñi : omĩa suꝑat. & alibr. Non s
inopia timentib eũ. Deniq post mul¬
tos uirtutũ gradus: adhuiꝰcemodi ti¬
morẽ dñi ꝑuenitur. Loquit᷑ enĩ sermo
diuinus sub ꝑsona magistri.⁊ patris:
discipłm erudientis ⁊ filiũ. Si inuoca¬
ueris sapientiã ⁊ intelligentiȩ dederis
uocẽ tuã. ⁊ si quȩsieris eam quasi pecuni
am. ⁊ quasi thesauros inuestigaueris eã :
tunc intelliges timorẽ dñi. ⁊ scientiã
dĩ repperies. Iste ẽ. timor: qui animas
scõrum integras acpudicas. purasque

Expanded text:
in Proverbiis dicitur: Principium sapientiae timor Domini . Perfecta quippe dilectio, foras mittit timorem: quia timor poenam habet. Qui autem timet non est perfectus in charitate. Sed hic timor pro timiditate, et εὐλαβείᾳ ponitur; de quo et alibi legimus: Beatus qui propter timiditatem: quos vulgo appellant timoratos in religione Dei. Protegit enim Dominus iter eorum; et viam timoratorum custodit. De hoc timore scriptum est: Timor Domini omnia superat. Et alibi: Non est inopia timentibus eum . Denique post multos virtutum gradus ad hujuscemodi timorem Domini pervenitur. Loquitur enim sermo divinus sub persona magistri et patris, discipulum erudientis et filium: Si invocaveris sapientiam, et intelligentiae dederis voceam, et quasi thesauros investigaveris eam: tunc intelliges timorem Domini, et scientiam Dei reperies . Iste est timor qui animas sanctorum integras ac pudicas purasque
Abbreviated transcription (Latin):
⁊simul. & quis ẽ. qui iudiciũ ineat aduer¬
Esum me : Appropinquet mͥ. Eece dñs
auxiliator m̃s. quiᷤ affliget me : Ecce om̃ᷤ
uos quasi uestim̃tũ ueterascitis: ⁊ quasi
tinea comedet uos. Si quis inquit me
putat iuste addictũ cruci. ⁊ aliquod
fecisse peccatũ: resistat micbi. Quis ẽ.
qui udicetur mecũ. Ut ñ potentia ia-¬
iestatis meȩ sed ratione superetur :
Iudicat᷑ aut̃ quis cũ dño non auctori¬
tate regnantis: sed comparatione uir¬
tutũ. Quomͦ ⁊ apłi udicant duodecĩ
tribus isrł: ⁊ niniuitȩ. ac regina saba
popłm iudȩorũ. Iuxta quẽ sensũ ad
ierłm dicitur. Iustificata ẽ. sõdoma
ex te. Quia igit᷑ nullus potest iustifi¬
cari p̃sente dño: om̃s quasi uestim̃tũ
inueterascent. Quod aut̃ inueterascit:
ꝑdicioni ꝓxiniũ ẽ. & quasi tinea ait

Expanded text:
simul? Et quis est qui judicium ineat adversimul? Et quis est qui judicium ineat adversum me? appropinquet mihi. Ecce Dominus auxiliator meus, quis affliget me? Ecce omnes vos quasi vestimentum veterascetis, et quasi tinea comedet vos. Si quis, inquit, me putat juste addictum cruci et aliquod fecisse peccatum, resistat mihi. Quis est qui judicetur mecum, ut non potentia majestatis meae, sed ratione superetur? Judicatur autem quis cum Domino, non auctoritate regnantis, sed comparatione virtutum: quomodo et Apostoli judicant duodecim tribus Israel, et Ninivitae, ac regina Saba populum Judaeorum. Juxta quem sensum ad Jerusalem dicitur: Justificata est Sodoma ex te . Quia igitur nullus potest justificari praesente Domino, omnes quasi vestimentum veterascent . Quod autem inveterascit, perditioni proximum est. Et quasi tinea, ait
Abbreviated transcription (Latin):
gas. ⁊ pectus di capax flagella concide¬
rent. genasq suas ñ auerteret ab alapiᷤᷤ
qͦd illũ aministro principis sacerdotũ
sustinuisse non dubiũ ẽ. ita ut certatim
ei iudȩorũ popłi illiiderent. Qui ꝑcussus
atq consputus ñ erubuit : sed quasi agnꝰ
ductus ad uictimã ẽ. ⁊ quasi ouis coram
tondente ñ aꝑuit ossuũ. Quod aut̃ filiꝰ
iuxta suscepti corꝑis sacram̃tũ. a patre
audierit qͦd loquatur in euangłio plemꝰ
discimꝰ : in quo ipse ipse ait. & qui misit
me pat̾. mandatũ michi dedit quid di¬
cam. ⁊ quid loquar. & iterũ. Sic̃ audio
sic iudico. Iuxta ẽ. qui iustificat me:
quis contradicit michi: Stemus simul
quis ẽ. aduersarius m̃s: Accedat adme.
Ecce dñs ds̃ auxiliator m̃s. qͣuis ẽ. qͥ con¬
demnet me : Ecce om̃s quasi uestim̃tũ
conterent᷑: tinea comedet eos. Lxx.
iua uxta ẽ. qui iustificat me. quis ẽ.
qui iustificetur mecũ : Resistat miebi

Expanded text:
gas; et pectus Dei capax flagella concidegas; et pectus Dei capax flagella conciderent, genasque suas non averteret ab alapis. Quod illum a ministro principis Sacerdotum sustinuisse non dubium est: ita ut certatim et Judaeorum populi illuderent. Qui percussus atque consputus, non erubuit, sed quasi agnus ductus ad victimam est; et quasi ovis coram tondente non aperuit os suum. Quod autem Filius juxta suscepti corporis sacramentum a Patre audierit quid loquatur, in Evangelio plenius discimus, in quo ipse ait: Et qui misit me Pater, mandatum mihi dedit, quid dicam et quid loquar. Et iterum: Sicut audio, sic judico . Juxta est qui justificat me: quis contraQuis est adversarius meus? accedat ad me. Ecce Dominus Deus auxiliator meus: quis est qui condemnet me? Ecce omnes quasi vestimentum conterentur, tinea comedet eos. LXX: Qui juxta est, justificat me: quis est qui judicetur mecum, resistat mihi
Abbreviated transcription (Latin):
torũ suorũ loquit᷑ testimonus. Sicut
quidã de ur̃is poetarũ dixerunt. cuiꝰ ce
genus sumꝰ. aratũ significans. Rursũq
de camico: corrumpunt mores bonos
confabulationes malȩ. Et epimenidis
uersũ exametrũ. Cretenses semꝑ menda¬
ces. malȩ bestiȩ. uentris pigri. Qui si me¬
trorum ordinẽ atq mensurã in transla¬
tione ñ seruant: sciendũ ẽ. in greco. eos
pedib currere. Hoc aut̃ faciebat: quia
acceperat linguã discipline. ut sciret qͣn¬
do oporteret loqui uerbũ. Cui addita
est auris ꝑ grãm quã ꝑ naturã non ha¬
bebat: ut intelligamꝰ nequaquã aures
corporis accipi debere sed mentis. ⁊ de
quib in euangłio dñs loquebat᷑. q̃ui ha¬
bet aures audiendi audiat. Quȩ discipli-¬
na ⁊ erudicio. aperuit aures eius ut sci¬
entiam patris ad nos usq transmitteret :
qui ñ contradixit ei. sed factus ẽ. obȩdi¬
ens usq ad mortẽ.⁊ mortẽ crucis. ita ut
poneret corpus siue dorsũ suũ ad pla¬

Expanded text:
 suorum loquitur testimoniis: sicut quidam de vestris poetis dixerunt: Hujus et genus sumus : Aratum significans. Rursumque de Comico: Corrumpunt mores bonos confabulationes malae ; et Epimenidis versum hexametrum: Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ventres pigri . Qui si metrorum ordinem atque mensuram in translatione non servant, sciendum est in Graeco eos pedibus currere. Hoc autem faciebat, quia acceperat linguam disciplinae, ut sciret quando oporteret loqui verbum. Cui addita est auris per gratiam, quam per naturam non habebat: ut intelligamus nequaquam aures corporis accipi debere, sed mentis: de quibus et in Evangelio Dominus loquebatur: Qui habet aures audiendi, audiat . Quae disciplina et eruditio aperuit aures ejus, ut scientiam Patris ad nos usque transmitteret; qui non contradixit ei, sed factus est obediens usque ad mortem, et mortem crucis . Ita ut poneret corpus sive dorsum suum ad pla
Abbreviated transcription (Latin):
cis eius inurantur cauterio. De qͦ signo.
symeon tenens ulnis paruulũ. loquebat᷑.
Hic erit in ruinã ⁊ in resurrectionẽ mul¬
torũ: ⁊ in signũ cui contradicet᷑. De qͦ
supra dictum ÷ dabit uobis dñs signũ.
Et sc̃s cantat inpsalmo. Fac mecũ signũ
ait signũ filii hominis. Quod ñ deficiet
nec ullo fine mutabitur: sed de p̃senti
conuersatione transiet in futuram.¬

Expanded text:
cis ejus inurantur cauterio. De quo signo cis ejus inurantur cauterio. De quo signo Simeon tenens ulnis parvulum, loquebatur: Hic erit in ruinam et in resurrectionem multorum, et in signum, cui contradicetur : de quo et supradictum est: Dabit vobis Dominus signum : Et sanctus cantat in psalmo: Fac mecum Dominumait, signum Filii hominis, quod non deficiet, nec ullo fine mutabitur, sed de praesenti conversatione transiet in futurum.
Abbreviated transcription (Latin):
diebat adño. salile saule quid me ꝑse¬
queris. durũ tibi ẽ. contra stimulum
calcitrare. urtica erat: habens ꝑsecuti¬
onis a culeos. Quando autẽ in toto orbe
euangłm p̃dicauit & dicere poterat. xp̃i
bonus odor sumus. recte cyparissus ap¬
pellatur ⁊ myrtus. Meretrices ⁊ publi¬
cani p̃ueniunt pharisȩos in regno dei:
& latro de cruce transit in paradisum.
frgo illud qđ in euangłio dicit᷑. non po¬
test arborbona facere fructus malos. ne¬
quaquã refertur ad naturȩ proprieta¬
tẽ. ut heretici uolunt : sed ad mentis ar¬
bitrium. Deniq infert᷑. Aut facite arbo¬
rem bonã ⁊ fructus eius bonos: aut faci
uoluntate facere animȩ suȩ bonam uł
Sequit᷑. Et erit dñs in nomen ⁊ in signũ
sempit̃nũ: qđ non deficiet. his qui de
malo cõmutati fuerint inbonũ. erit do¬
minus in nom̃ ⁊ signũ eternũ: ut exip-¬
suis appellentur nomine. xp̃iani. ⁊ cru¬

Expanded text:
diebat a Domino: Saule, Saule, quid me persediebat a Domino: Saule, Saule, quid me persequeris? Durum est contra stimulum calcitrare , urtica erat, habens persecutionis aculeos. Quando 654 autem in toto orbe Evangelium praedicavit, et dicere poterat: Christi bonus odor sumus , recte cyparissus appellatur, et myrtus. Meretrices et publicani praeveniunt Pharisaeos in regno Dei, t latro de cruce transit in paradisum . Ergo illud quod in Evangelio dicitur: Non potest arbor bona facere fructus malos , nequaquam refertur ad naturae proprietatem, ut haeretici volunt, sed ad mentis arbitrium. Denique infertur: Aut facite arborem bonam, et fructus ejus bonos. Ex quo voluntate facere animam suam  Al. aniSequitur: Et erit Dominus in nomen et in signum sempiternum, quod non deficiet. His, qui de malo commutati fuerint in bonum, erit Dominus in nomen et in signum aeternum, ut ex ipsius appellentur nomine Christiani, et cru
Abbreviated transcription (Latin):
de fluminib dicitꝰ. flumina plaudent
manu quo sensu accipiendũ est. Nec
solũ montes ⁊ colles exilient atq canta¬
bunt. ⁊ om̃ia ligna agri cui benedixit
dñs. plaudent ramis ⁊ manib concrepa¬
nesus: quẽ aquila ⁊ theodotio beont aN
interp̃tati sunt. Est aut̃ beoNTAN her¬
ba uilissima ⁊ amara: odorisq pessimi.
uertit urticã. Ut cunq se habeat no¬
minũ ꝓprietas: hoc dicendum ÷ qđ
mala uertantur in bona. ⁊ pro uitus
nascantur uirtutes. id ẽ ꝓ iniquitate
iusticia. ꝓ temeritate fortitudo. ꝓ lu¬
xuria temperantia: ꝓ stulticia pru¬
dentia. Demus exempla maiorũ. Ma¬
ta amarisaporis. ⁊ odoris teterrimi:
dicentes. computruer̃ ⁊ corruptȩ st̃
ci catrices meȩ a facie insipientiȩ meȩ
Isti in apłos repente mutati. facti sunt
cẏparissus ⁊ abies. ⁊ myrtus odoris
optimi : ⁊ in uaria opera necessarii.
Paulus quoq ꝑsecutor eccłȩ quando au¬

Expanded text:
de fluminibus dicitur: Flumina plaudent de fluminibus dicitur: Flumina plaudent manu , quo sensu accipiendum sit. Nec solum montes et colles exsilient atque cantabunt; et omnia ligna agri, cui benedixit Dominus, plaudent ramis, et manibus concrepaNESUS  : quem Aquila et Theodotio κονύζην interpretati sunt. Est autem κονύζη herba vilissima et amara, odorisque pessimi.  , Symmachus vertit, urticam. Utcumque se habet nominum proprietas, hoc dicendum est, quod mala vertantur in bona, et pro vitiis nascantur virtutes, id est, pro iniquitate, justitia; pro temeritate, fortitudo; pro luxuria, temperantia; pro stultitia, prudentia. Demus exempla majorum: Maζη amari saporis, et odoris teterrimi, dicentes: Computruerunt et corruptae sunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae . Isti in Apostolos repente mutati, facti sunt cyparissus, et abies, et myrtus, odoris optimi, et in varia opera necessarii. Paulus quoque persecutor Ecclesiae, quando au
Abbreviated transcription (Latin):
dũ tuorũ. In lȩticia enĩ egrediemini de
idolatriȩ sanguine.⁊ deducemini in pa-¬
ce : ut audiatis ab apło. gr̃a uobis ⁊ pax.
Siue ingaudio deducemini: ut post
umbrã legis discatis euangłii ueritatẽ.
Montes enĩ ⁊ colles quos angelos intelli¬
gere possumꝰ. ⁊ sc̃orum animas quȩ pro
uarietate uirtutum montẽs ap¬
pellantur ⁊ colles gaudebunt suꝑ pęni¬
tentibus: ⁊ mentis lȩticiã saltibus indi¬
Lȩtabuntur angłi in cęlo suꝑ uno pec¬
catore: pęnitentiã agente. Omĩa quoq
ligna agri plaudent manu. siue ramis.
quȩ plantata sunt secus decursus aqua¬
rũ. quȩ fructũ suũ dabunt in tempore
suo. ⁊ foliũ eorũ non defluet. De quib
unũ lignũ loquebatur in psalmo. Ego
aut̃ sicut oliua fructifera in domo dñi.
Interrogemꝰ eos qui simplicẽ tantũ se¬
cuntur historiam. ⁊ elixas carnes: sangui¬
ne comedunt. utrũ ligna plaudant ra¬
mis ⁊ concrepent manu. ⁊ illud quod

Expanded text:
 . In laetitia enim egrediemini de idololatriae sanguine, et deducemini in pace; ut audiatis ab Apostolo: Gratia vobis et pax . Sive in gaudio deducemini: ut post umbram Legis discatis Evangelii veritatem. Montes enim et colles, quos Angelos intelligere possumus, et Sanctorum animas, quae pro varietate virtutum, montes appellantur et colles, gaudebunt super poenitentibus, et mentis laetitiam saltibus indiLaetabuntur Angeli in coelo super uno peccatore poenitentiam agente . Omnia quoque ligna agri plaudent manu, sive ramis, quae plantata sunt secus decursus aquarum, quae fructum suum dabunt in tempore suo, et folium eorum non defluet . De quibus unum lignum loquebatur in psalmo: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini . Interrogemus eos, qui simplicem tantum sequuntur historiam, et elixas carnes agni comedunt. Utrum ligna plaudant ramis, et concrepent manu, et illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
mus mea domus orationis uocabitur
cunctis popłis ait dñs ds̃: qui congregat
dispsos isrł. Adhuc congregabo ad eũ
congregatos eius. Om̃s bestiȩ agri ueni¬
te ad deuorandũ. uniuersȩ bestiae sal
tus.lxx. Holo chaustomata eorũ. &
uictimȩ. erunt acceptabiles suꝑ altare
meũ. Domus enĩ mea : domus orationi
uocabitur cunctis gentibus. Dixit dñs
qui congregat dispsos isył. Quia con¬
gregabo adeũ congregationẽ. Omnes
bestiȩ ferȩ : uenite comedite om̃s bes¬
tiȩ saltus. Differentiã hostiarũ ⁊ ho¬
lochaustorũ: in leuitico plenius dis¬
cimꝰ. Holo chausta sunt: quȩ suꝑ al¬
tare integra concremant᷑. Uictimȩ
& hostiȩ quarũ pars offertur altari:
pars sacerdotib traditur. Non ÷ gͦ
credendum. quo alienigenarũ ⁊ eunit¬
chorũ hostiȩ. ritu uidaico requirant᷑.
sedhoc scire debemꝰ quod holo causto¬
mata eunuchi offerant. qui totos se
consecrant dõ. Uictimas aut̃. alienge¬
nȩ: qui ad tempus uacant oratiorũ.

Expanded text:
onis vocabitur cunctis populis ait Dominus Deus qui congregat dispersos Israhel adhuc congregabo ad eum congregatos eius omnes bestiae agri venite ad devorandum universae bestiae salus. LXX: Holocaustomata eorum et victimae erunt acceptabiles super altare 660 meum. Domus enim mea, domus orationis vocabitur cunctis gentibus, dixit Dominus, qui congregat dispersos Israel: quia congregabo ad eum congregationem. Omnes bestiae ferae, venite, comedite, omnes bestiae saltus. Differentiam hostiarum et holocaustorum in Levitico plenius discimus. Holocausta sunt, quae super altare integra concremantur. Victimae et hostiae, quarum pars offertur altari, pars sacerdotibus traditur. Non est ergo credendum quod alienigenarum et eunuchorum hostiae, ritu Judaico requirantur. Sed hoc scire debemus, quod holocausta eunuchi offerant, qui totos se consecrant Deo; victimas autem alienigenae, qui ad tempus vacant orationi,
Abbreviated transcription (Latin):
nescier̃ saturitatẽ. Nec p̃terita uo¬
luptate saciantur: sed futuras delici¬
as parant multo maiores. quã quib
prius fruiti fuerant. Si hoc de pͥn¬
cipib dicit᷑ iud eorũ. ꝓpt̃ quos plebs
dñi abestus deuorata ẽ: uitemꝰ exẽ¬
pla peiorũ. neͦ inebriemꝰ iuno in quo ẽ.
luxuria. ne uoluptatib obruamur.
nec muti ad loquendũ contra aduer¬
sarios nr̃os rapidi canes simus : sed dĩ
potius quã nrãs sequamur uias. ⁊ au¬
diamꝰ scripturã monentẽ. Sapite de
dño in bonitate. & it̾m. Intelligentia
optima ẽ. his qui faciunt eã. & si canes
fuimus ñ desperemꝰ salutẽ: audientes
uerba chananeȩ dicentis ad dñm.

Expanded text:
Nescierunt saturitatem: nec praeterita voNescierunt saturitatem: nec praeterita voluptate satiantur, sed futuras delicias parant, multo majores quam quibus prius fruiti fuerant. Si hoc de principibus dicitur Judaeorum, propter quos plebs Domini a bestiis devorata est, vitemus exempla pejorum, nec in ebriemur vino, in quo est luxuria, nec voluptatibus obruamur; nec muti ad loquendum, contra adversarios nostros rabidi canes simus; sed Dei potius quam nostras sequamur vias, et audiamus Scripturam monentem: Sapite de Domino in bonitate . Et iterum: 664 Intelligentia optima est his qui faciunt eam. Et si canes fuimus, non desperemus salutem, audientes verba Chananaeae dicentis ad Dominum:
Abbreviated transcription (Latin):
ne legitur. ñ erat rex in isrł. unꝰqͥsq
quod rectũ sibi uidebatur hoc faci¬
ebat: proprios sequebat᷑ errores.¬
Quodq sequit᷑ unusquisq ad auari¬
tiam suã asũmo usq ad nouissimũ:
uenite sumamꝰ uinũ ⁊ impleamur
ebrietate. ⁊ erit sicut hodie sic ⁊ cras
p̃tib ñ habetur. sed ex hebraico ad¬
ditum. stellis illuminantib p̃notat᷑.
Deniq hos uersiculos nullus ecclesiasti¬
corũ in terp̃tum disseruit: sed quasi
patentẽ in medio foueã transiliunt.
atq transmnittunt. Quod autẽ dicit:
as semitas sunt secuti: ꝓptẽa ardens
auaritia a sũmo usq ad nouissimũ.
aprincipib usq ad plebẽ. Ut postꝗ
ceperint ꝑcutere conseruos. ⁊ comede¬
re ac bibere cũ ebriis. dicant. U enite
sumamꝰ uinũ umpleam᷑ ebrietate :¬
& manducemꝰ ⁊bibamꝰ cras enĩ mori¬
emur. ⁊ erit sicut hodie sic ⁊ cras et
multo ampliꝰ: hoc ẽ. qđ supra dixit.

Expanded text:
ne legitur: Non erat rex in Israel; unusquisque ne legitur: Non erat rex in Israel; unusquisque quod rectum sibi videbatur, hoc faciebat , et proprios sequebatur erroresQuodque sequitur: Unusquisque ad avartiam suam, a summo usque ad novissimimpleamur ebrietate, et erit sicut hodie, sic et cras, retibus non habetur, sed ex Hebraico additum, stellis illuminantibus praenotatur. Denique hos versiculos nullus Ecclesiasticorum Interpretum disseruit, sed quasi patentem in medio foveam transiliunt atque transmittunt. Quod autem dicit, as semitas sunt secuti, propterea ardent avaritia a summo usque ad novissimum, a principibus usque ad plebem, ut postquam coeperint percutere conservos, et comedere ac bibere cum ebriis, dicant: Venite, sumamus vinum, et impleamur ebrietate. Manducemus et bibamus: cras enim moriemur. Et erit sicut hodie, sic et cras: et multo amplius . Hoc est quod supra dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Non enĩ possunt dicere man¬
datũ dñi lucidũ illummans oculos.
nec nosse qđ scriptum ÷ sapientia
hominis illuminat faciem eiꝰ ⁊ canes
dormientes qui nesciunt ẽẽ p̃ceptũ
ne dederis somnũ oculis tuis. ⁊ pal.¬
pebris tuis dormitationẽ. & rursũ.
Uigilate. quia nescitis qua hora do¬
minꝰ ur̃ uenturus sit : ⁊ id cireo dan¬
tes locũ diabolo canes impudentis¬
simi sunt. qui nunquã saturantur.
Uomunt enĩ qđ comẽderant: & re¬
& petrus apłs loquitur. Accidit
illis uerũ illud prouerbiũ: canis
reuersus ad suũ uomitũ. & sus lota
in uolutabro luti. Quos speculatoreᷤ
& canes eosdẽ esse pastores: sequens
sermo demonstrat. Ipsi pastores ig
teris scribitur Res & aua ⁊ rot
oc men. si legatur roim. pastores:
si raim pessimos sonat. Hoc diximꝰ:
ut uarie interp̃tationis causas
monstraremꝰ. Om̃s enĩ sua quęsier̃
&e ñ que dĩ sunt: nec ambulauer̃
inea. sed iuxta qđ in iudicũ uolumi¬

Expanded text:
unt. Non enim possunt dicere: Manunt. Non enim possunt dicere: Mandatum Domini lucidum illuminas oculos , nec nosse quod scriptum est: Sapientia hominis illuminat faciem ejus . Et canes dormientes, qui nesciunt esse praeceptum: Ne dederis somnum oculis tuis, et palpebris tuis dormitationem ; et rursum: Vigilate, quia nescitis qua hora Dominus vester venturus sit . Et idcirco dantes locum diabolo, canes impudentissimi sunt, qui numquam saturantur. Vomunt enim quod comederunt, et reet Petrus Apostolus loquitur: Accidit illis verum illud proverbium: Canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabro luti . Quos speculatores et canes eosdem esse pastores, sequens sermo demonstrat: Ipsi pastores ignteris scribitur, res et ain et jod et mem, si legatur roim, pastores; si raim, pessimos sonat. Hoc diximus, ut variae interpretationis causas monstraremus. Omnes enim sua quaesierunt, et non quae Dei sunt, nec ambulaverunin ea . Sed juxta quod in Judicum volumi
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. uox custodũ tuorũ eleuata ẽ:
in ebraico scriptũ ẽ. uox speculatoꝵ
tuorũ. De quib erat iez echiel cui
loquit᷑ ds̃. Fili hominis. speculatorẽ
dedi te domu isrł. Sed illi specu¬
latores ñ erant cȩci. deniq appellan¬
tur uidentes: isti aut̃ de quib pro¬
pħa nunc loquitur. ñ solũ speculato¬
res cȩci. sed & canes muti appellan¬
tur ñ ualentes latrare. Qui enĩ gregẽ
dñi custodire debeant. ⁊ lupos abige¬
re. ⁊ latrare ꝓ dño : diligunt sõniã.
& demonicis uisionib delectantur.
Et est sensus. Non possunt loqui ue¬
ritatẽ : sed uniuersa mendacia.
Nec hoc fine contenti sunt qui in
custodia gregis dñi dormiebant. &
latrare ñ poterant. ⁊ amabant cubi¬
le ꝑ quę uoluptas corporis indicat᷑.
nescier̃ saturitatẽ. Qui nunquam
suo saturant᷑ errore: qui deuorant
plebem dñi sicut ȩscam panis. ⁊ domoᷤ
uiduarũ: gulęq ac libidini serui¬

Expanded text:
dicitur: Vox custodum tuorum elevata est , dicitur: Vox custodum tuorum elevata est , in Hebraico scriptum est: Vox speculatorum tuorum. De quibus erat Ezechiel, cui loquitur Deus: Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel . Sed illi speculatores non erant caeci. Denique appellabantur videntes. Isti autem de quibus Propheta nunc loquitur, non solum speculatores caeci, sed et canes muti appellantur, non valentes latrare. Qui enim gregem Domini custodire debebant, et lupos abigere, et latrare pro Domino, diligunt somnia, et daemoniacis visionibus delectantur. Et est sensus: Non possunt loqui veritatem, sed universa mendacia. Nec hoc fine contenti sunt, qui in custodia gregis Domini dormiebant, et latrare non poterant, et amabant cubile, per quae voluptas corporis indicatur; nescierunt saturitatem, qui numquam suo saturantur errore. Qui devorant plebem Domini sicut escam panis, et domos viduarum: gulaeque ac libidini servi
Abbreviated transcription (Latin):
suã. asũmo usq ad nouissimũ. Uenite
sumamꝰ uinũ. ⁊ impleam᷑ ebrietate.
& erit sicut hodie sic &cras: ⁊ multo
amplius. lxx Uidete qm̃ excecati
sunt om̃s: non cognouer̃. Uniuersi¬
⁊ canes muti: non potuer̃ latrare. som¬
Iniantes lectulũ amantes dormitatio¬
tes intelligentiã. Om̃s uias suas secu
& sit talis dies crastina magna ampliꝰ
nimis. Et om̃s inquit bestiȩ saltus ue¬
niant ⁊ deuorent congregãtos. siue in
locũ iudȩorũ gentiũ turbȩ succedant.
speculatores eorũ in causã sunt. scribȩ
iudelicet ⁊ pharisei: qui om̃s cęci nes¬
ciert̃ dñm saluatorẽ. nec lucẽ uolue¬
runt uidere p̃sentẽ. Ad quos dñs lo¬
quebatur: stulti ⁊ cȩci. quid ÷ plus au
rũ an altare qđ scĩficat aurũ : & it̾m.
Duces cęci culicẽ liquantes. ⁊ camelũ
glutientes. Et cęcus cȩcũ ducens: am¬
bo in foueã cadunt. Quod atit̃ magi¬
stri speculatores uocent᷑: ⁊ supra le¬
gimus. In eo enĩ loco ubi iuxtalxx.

Expanded text:
usque ad novissimum. Venite, sumamus vinum, et impleamur ebrietate, et erit sicut hodie, sic et cras, et multo amplius. LXX: Videte quoniam excaecati sunt omnes: non cognoverunt universi, canes muti non poterunt latrare: somniantes lectulum, amantes dormitatiotes intelligentiam: omnes vias suas secut sit talis dies crastina, magna amplius nimis . Ut omnes, inquit, bestiae saltus veniant, et devorent congregatos, sive in locum Judaeorum, gentium turbae succedant, speculatores eorum in causa sunt, Scribae videlicet et Pharisaei: quia omnes caeci nescierunt Dominum Salvatorem, nec lucem voluerunt videre praesentem. Ad quos Dominus loquebatur: Stulti et caecrum, an altare quod sanctificat aurum ? et iterum: Duces caeci, culicem liquantes, et camelum glutientes ; et: Caecus caecum ducens, ambo in foveam cadunt . Quod autem magistri speculatores vocentur, et supra legimus. In eo enim loco ubi juxta LXX
Abbreviated transcription (Latin):
nere ad patrẽ uictor ascendens. Por¬
ro qđ in septuaginta legitur a facie
malitiȩ abbatus ẽ. iustus. erit in pa
enĩ caro eius uidit corruptionẽ. nec
ꝑmansit in sepulchro qui ẽ. int̾ mor¬
tuos liber: dicente angelo ad mulie¬
res. Quẽ quęritis iħm : non esthic.
Uenite ⁊ uidete locũ: ubi positꝰ fuit
dñs. ludȩi ⁊ hȩc ⁊ cetera quȩ sequun¬
tur. uel generalit̃ de om̃ib iustis arbi¬
trantur intelligi. quorũ manasses fu¬
dit sanguinẽ.⁊ impleuit ierłm a por¬
ta usq ad portã: uł certe isaiam de sua
propħare morte. qd serrandus sit a
manasse serra lignea. quȩ apud eos
certissima traditio ẽ. Unde ⁊ nr̃oꝵ
plurimi illud qđ de passione scõꝵ
in epistola adhebrȩos ponit᷑. serrati
sunt: ad isaiȩ referunt passionem.

Expanded text:
nere ad Patrem victor ascendens. Pornere ad Patrem victor ascendens. Porro quod in Septuaginta legitur: A facie malitiae ablatus est justus, erit in pacenim caro ejus vidit corruptionem, nec permansit in sepulcro, qui est inter mortuos liber, dicente Angelo ad mulieres: Quem quaeritis Jesum, non est hic: Venite, et videte locum ubi positus fuit Dominus . Judaei et haec et caetera quae sequuntur, vel generaliter de omnibus justis arbitrantur intelligi, quorum Manasses fudit sanguinem, et implevit Jerusalem a porta usque ad portam; vel certe Isaiam de sua prophetare morte, quod serrandus sit a Manasse serra lignea, quae apud eos certissima traditio est. Unde et nostrorum plurimi illud, quod de passione Sanctorum in Epistola ad Hebraeos ponitur: Serrati sunt , ad Isaiae referunt passionem.
Abbreviated transcription (Latin):
tolluntur: apłos significat qui interfi¬
ciuntur ab impiis. ia dño congregant᷑.
Causasq reddit cur interfectus sit iu¬
stus atq ab latus dicens. a facie enim
malitiȩ collectus ẽ. iustus: ut mala
scłi ñ uideret. Siue ꝓpt̃ malitiã homi¬
nũ quorũ ipse peccata portabat: uictor
bili suo. ambulet in directionẽ suam:
sensus quidẽ ꝑspicuus ẽ. sed uerborũ
consequentia. quȩ in suȩ linguȩ stat
idiomate. apud nos uidetur eẽ. tur-¬
bata. Quod aut̃ dicit. hoc ẽ. Ueniat
pax iusti: quã ascendens ad patrẽ apo¬
stolis dereliquit dicens. Pacem meã
relinquo uobis. Cumq pax xp̃i quȩ
exuperat oñem sensũ uenerit: requies¬
cant apłi eius in cubilib suis. ⁊ mors
eius requiescat. Ex quo ostendit mar¬
tires ñperire sed uiuere: ⁊ eterna sede
requiescere. Ipse uero euius pax ẽ. et
cuius apłi requiescunt in eubilib sui ᷤ.
ambulat in directionẽ suã: recto iti.¬

Expanded text:
tolluntur, Apostolos significat, qui interfitolluntur, Apostolos significat, qui interficiuntur ab impiis, et a Domino congregantur. Causasque reddit cur interfectus sit justus atque sublatus, dicens: A facie enim malitiae collectus est justus, ut mala saeculi non videret. Sive propter malitiam hominum, quorum ipse peccata portabat, ad Patrbili suo: ambulet in directione sua, sensus quidem perspicuus est, sed verborum consequentia, quae in suae linguae stat idiomate, apud nos videtur esse turbata. Quod autem dicit, hoc est: Veniat pax Justi, quam ascendens ad Patrem Apostolis dereliquit, dicens: Pacem relinquo vobis . Cumque pax Christi, quae exsuperat omnem sensum, venerit, requiescent Apostoli ejus in cubilibus suis, et mors eorum requiescet. Ex quo ostendit martyres non perire, sed vincere, et aeterna sede requiescere. Ipse vero cujus pax est, et cujus Apostoli requiescunt in cubilibus suis, ambulat in directione sua, recto iti
Abbreviated transcription (Latin):
Cidete quomͦ iustus periit. ⁊ nemo
recogitat corde: ⁊ uiri iusti tollunt᷑. &
nemo considerat. A facie enĩ iniquitatiᷤᷤ
ablatus ẽ. iustus. erit in pace sepultura
eius: ab lata ẽ. de medio. Propt̃ specu¬
latores cȩcos ⁊ canes ⁊ canes mutos. qui
ipsi pastores sunt nescientes intelligenti¬
am. nec p̃sentib saturantur uolupta¬
tibus. sed se semꝑ p̃parant ad futuras:
iustus periit. de quo dixit uxor pilati.
Nichil tibi sit ⁊iusto illi. Qui lotis ma¬
nib: in nocens sum ego inquit asangui¬
ne iusti huiꝰ. In quo considerandũ qđ
uerbũ ꝑditionis de quo sepe heretici
calũniã faciunt. qđ interitũ significoe
stantiȩ. & nemo ẽ. ait qui recogitet in
corde suo. siue reponat. Neq enĩ fieri
poterat ut cȩci ⁊ muti uidentes uana.
& amantes somnia. ignorantesq in tel¬
ligentiã atq sapientiã : cogitarent ea
quȩ dĩ sunt. Quodꝙ sequit᷑ & uiri mi¬
sericordiȩ siue iusti colliguntur atq¬

Expanded text:
idete quomodo justus periit, et nemo suscipit corde: et viri justi tolluntur, et nemo considerat. A facie enim iniquitatis ablatus est justus: erit in pace sepultura ejus: ablata est de medio. Propter speculatores caecos et canes mutos, qui ipsi pastores sunt, nescientes intelligentiam, nec praesentibus saturantur voluptatibus, sed semper se praeparant ad futuras, justus periit, de quo dicit uxor Pilati: Nihil tibi sit et justo illi . Qui lotis manibus, innocens sum ego, inquit, a sanguine justi hujus. In quo considerandum quod verbum perditionis, de quo saepe haeretici calumniam faciunt, quod interitum significet, stantiae. Et nemo est, ait, qui recogitet in corde suo, sive reponat. Neque enim fieri poterat, ut caeci et muti videntes vana et amantes somnia, ignorantesque intelligentiam atque sapientiam, cogitarent ea quae Dei sunt. Quodque sequitur: Et viri misericordiae, sive justi, colliguntur atq
Abbreviated transcription (Latin):
donis ut sit sexus ulla diuersitas: cum
in xp̃o ihu non sit uir ⁊ mulier. sed om¬
nes in eo unũ sumꝰ. De sabbato ⁊ federe
sempit̾no: supra diximꝰ. Qui gͦ hȩc fe¬
cerit. adducet eũ ds̃ in monte sc̃õ suo:
& lȩticia afficiet in domo orationis
suȩ. Mons sc̃s aut dogmata ueritatis
sunt. trinitatisq confessio: aut ipse
dñs ad quẽ ultimo tempore iuxta hunc
eundẽ isaiam. ⁊ mi cheam ꝓpħam gentes
plurimȩ confluent. Domusꝰ orationis
eccła est quȩ in toto orbe diuidit᷑: &¬
non ÷ templũ iudȩorũ. qđ breuissimis
uideȩ t̾rȩ artabatur angustiis.
olo chausta eorũ ⁊ uictimȩ eorũ pla

Expanded text:
donis sit sexus ulla diversitas: cum donis sit sexus ulla diversitas: cum in Christo Jesu non sit vir et mulier; sed omnes in eo, unum simus . De sabbato et foedere sempiterno supra diximus. Qui ergo haec fecerit, adducet eum Deus in monte sancto suo, et laetitia afficiet in domo orationis suae. Mons sanctus, aut dogmata veritatis sunt, Trinitatisque conDominus, ad quem ultimo tempore juxta hunc eumdem Isaiam et Michaeam prophetam gentes plurimae confluent . Domusque orationis Ecclesia est, quae in toto orbe dividitur, et non Templum Judaeorum, quod brevissimis Judaeae terrae arctabatur angustiis. Holocausta eorum et victimae e
Abbreviated transcription (Latin):
&e diligunt nom̃ eius: ut sint ei in seruos.¬
om̃em custo dientẽ sabbatũ ne polluat¬
illud ⁊ tenentẽ fedus meũ: ad ducã eos
in montẽ scm̃ meũ. ⁊ lȩtificabo eos in do¬
mo orationis meȩ. hex Alienigenis qui:
ad diti sunt dño seruire ei. ⁊ diligere no:¬
men eius ut sint ei inseruos ⁊ ancillas. &
om̃s qui custodiunt sabbata mea ut ñ
iuolent ea ⁊ tenent testam̃tum meũ: in¬
ducam illos in montẽ scm̃ meũ. ⁊ lȩtifica:¬
bo eos in domo orationis meȩ. Post eu¬
nuchos. transiit ad alienigenas quos
prius nominauerat: ⁊ illis quoq p̃mia
pollicetur. qđ si seruierint ei ⁊ de ser¬
uitute transierint ad nominis illius ca¬
ritatẽ: sint ei serui. Qualis fuit ⁊ apłs
paulus: scribens in principio epłarum
suarũ. Paulus seruus iħu xp̃i. & moy¬
ses famulus dĩ. Quod aut̃ in lxx. ad¬
ditum ÷ un ancillas: obelo p̃notaui-¬
mus. Neq enĩ fieri potest in spũalib

Expanded text:
et diligant nomen ejus, ut sint ei in servoset diligant nomen ejus, ut sint ei in servosomedus meum, adducam eos in montem sanctum meum, et laetificabo eos in domo orationis meae. LXX: Et alienigenis, qui additi sunt Domino servire ei, et diligere nomen ejus, ut sint ei in servos ÷ et ancillas  et omnes qui custodiunt sabbata mea, ut non violent ea, et tenent testamentum meum, inducam illos in montem sanctum meum, et laetificabo eos in domo orationis meae. Post eunuchos transit ad alienigenas, quos prius nominaverat, et illis quoque praemia pollicetur: quod si servierint ei, et de servitute transierint ad nominis illius charitatem, sint ei servi: qualis fuit et Apostolus Paulus, scribens in principio Epistolarum suarum: Paulus servus Jesu Christi . Et Moyses famulus Dei . Quod autem in LXX additum est: et ancillas, obelo praenotavimus. Neque enim fieri potest, ut in spiritualibus
Abbreviated transcription (Latin):
Multȩ enĩ mansiones sunt apud patrẽ.
Et qui eunuchus fuerit ac fecerit uni¬
uersa quę scripta sunt. habebit iN
muris eius locũ optimũ. ut scilicet tur¬
ris dñi efficiatur : ⁊ in sacerdotali con¬
sistat gradu. ⁊ ꝓcarnis filiis. multos
habeat filios sp̃uales. Talem fuisse e¬
unuchũ quẽ iħc amauit plurimum.
euangelistã ioħem ecclesiasticȩ traduit̃
historiȩ. qui recubuit suꝑ pectus ihu.
qui petro tardius ambulante. elatus
uirginitatis alis cucurrit ad dñm: qui
in secreta diuine se natiuitatis ĩmergeis.
ausus ẽ dicere qđ cuncta scła nesciebañ:
in principio erat uerbũ ⁊ uerbum erat
apud dm̃. ⁊ ds̃ erat uerbũ: hoc erat in
principio apud dm̃. Facessat igit᷑ om̃is
cauillatio uidȩorũ ⁊ risui p̃bere seces¬
sit: aperiens semi uiris regna cęlorum.
cũ pudicicia ñ indebilitate sit corpori.
sed in animi uoluntate. Et filios ad¬
uenȩ qui adherent dño ut c̃olant eum

Expanded text:
Multae enim mansiones sunt apud Patrem . Multae enim mansiones sunt apud Patrem . Et qui eunuchus fuerit, ac fecerit universa quae scripta sunt, habebit in muris ejus locum optimum, ut scilicet turris Domini efficiatur, et in sacerdotali consistat gradu, et pro carnis filiis, multos habeat filios spirituales. Talem fuisse eunuchum, quem Jesus amavit plurimum, Evangelistam Joannem, Ecclesiasticae tradunt historiae, qui recubuit super pectus Jesu ; qui Petro tardius ambulante, elatus virginitatis alis cucurrit ad Dominum ; qui in secreta divinae se nativitatis immergens, ausus est dicere, quod cuncta saecula nesciebant: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat 659 in principio apud Deum . Facessat igitur omnis cavillatio Judaeorum, et risui praebere se cesset, aperiens semiviris regna coelorum, cum pudicitia non in debilitate sit corporis, sed in animi voluntate. Et filios advenae, qui adhaerent Domino, ut colant eum,
Abbreviated transcription (Latin):
missime ciuitatis meȩ locũ.⁊ nomen
melius afiliis ⁊ filiab qđ nulla obli¬
uione delebitur. Qui sint eunuchi su¬
pra diximꝰ: qui solliciti st̃ ea quȩ dĩ
sunt. De quib loquit᷑ ⁊ sapientia: quȩ
titulo salomonis scribit᷑. Beata ste¬
rilis immaculata quȩ non cognouit
stratũ in delicto: habebit fructũ in
uisitatione animarũ. & eunuchus qͥ
non ẽ. oꝑatus manu iniquitatẽ neq
cogitauit contra dñm mala: dabit᷑ enĩ
fidei eius electa gr̃a. ⁊ pars in templo do
rũ ium facit. ⁊ uolent̃ diripit illud.
Iste custos ẽ. sabbatorũ: ut nunquã fa¬
ciat oꝑa nuptiarũ. Iste elegit quȩ dñs
uoluit. ut plus offerat quãm p̃ceptum
est: ut ñ indulgentiam apłi eius. sed
uoluntatẽ consideret. Iste tenet fedus
dñi sempit̾nũ. ut ñ ad tempus uacet
orationi. ⁊ tterũ ad idipsũ reuertat᷑.
sed accepturũ esse se nouerit in domo
dñi quȩ ẽ. eccła eius. locũ optimum.

Expanded text:
missimae civitatis meae locum, et nomen missimae civitatis meae locum, et nomen melius filiis et filiabus, quod nulla oblivione delebitur. Qui sint eunuchi supra diximus, qui solliciti sunt ad ea quae Dei sunt; quibus loquitur et Sapientia, quae titulo Salomonis inscribitur: Beata sterilis immaculata, quae non cognovit stratum in delicto, habebit fructum in visitatione animarum. Et eunuchus, qui non est operatus manu iniquitatem, neque cogitavit contra Dominum mala. Dabitur enim fidei ejus electa gratia, et pars in templo Domrum vim facit, et violenter diripit illud. Iste custos sabbatorum, ut numquam faciat opera nuptiarum . Iste elegit quae Dominus voluit, ut plus offerat quam praeceptum est: ut non indulgentiam Apostoli ejus, sed voluntatem consideret. Iste tenet foedus Domini sempiternum, ut non ad tempus vacet orationi, et iterum ad id ipsum revertatur, sed accepturum esse se noverit in domo Domini, quae est Ecclesia ejus, locum optimum.
Abbreviated transcription (Latin):
ab. Nom̃ sempitnũ dabo eis: qđ non
peribit᷑. Haec dicit dñs eunuchis.
Si custodierint sabbata mea. ⁊ elege¬
rint quȩ ego uolo ⁊ tenuerint testa¬
m̃tum meũ : dabo eis in domo mea⁊
in muro meo locũ nominatũ meliorẽ
afiliis ⁊ filiab Nom̃ sempit̃nũ dabo
eis. ⁊ non deficiet. Duo ꝓposuerat
ꝓselitos.⁊ eunũchos. Prius loquitur
de eunuchis. datq eis p̃cepta uiuen
di. ⁊ futurorũ p̃mia pollicetur: ⁊ post
eos uenit ad ꝓselitos. illis quoq simi¬
lia repromittens. Loquitur gͦ ennuchi
qui desperatione dixer̃ ecce ego lignũ
arens. ne se putent subiacere maledic¬
to qͦd sterilibus dictũ ẽ: maledictus
sterilis qui ñ facit sem̃ in ispł. Si inqͥt
custodierint sabbata mea. ⁊ de meis
p̃ceptis ea elegerint quȩ uolui. ⁊ ñ
ea quȩ ꝓ audientium imbecillitate
concessi. ⁊ fedus meũ siue testam̃tũ
om̃i retinuerint fide: dabo eis indo¬
mo mea ⁊ in templo meo. ⁊ muris. fir¬

Expanded text:
 non peribit. LXX: Haec dicit Dominus eunuchis: Qui custodierint sabbata mea, et elegerint quae ego volo, et tenuerint testamentum meum, dabo eis in domo mea, et in muro meo locum nominatum, meliorem filiis et filiabus: nomen sempiternum dabo eis et non deficiet. Duo proposuerat, proselytos et eunuchos. Prius loquitur de eunuchis, datque eis praecepta vivendi, 658 et futurorum praemia pollicetur. Et post eos venit ad proselytos, illis quoque similia repromittens. Loquitur ergo eunuchis, qui desperatione dixerunt, Ecce ego lignum arens , ne se putent subjacere maledicto, quod sterilibus dictum est: Maledictus sterilis qui non facit semen in Israel . Si, inquit, custodierint sabbata mea, et de meis praeceptis elegerint ea quae volui, et non ea quae pro audientium imbecillitate concessi, et foedus meum sive testamentum omni retinuerint fide, dabo eis in domo mea, et in Templo meo, et in muris fir
Abbreviated transcription (Latin):
Siue boc dicendũ. qͦd bestiis ad deuo¬
randũ traditi sunt: qͦd detestat᷑ ꝓpħa
dicens. ne tradas bestiis animã confi¬
tentẽ tibi. De his tropologice bestiiᷤ.
quȩ partẽ quandã dñi deuorarunt:
& supra legimꝰ. Syriam abhortu solis
& grecos ab occidente : qui deuorant
isył toto ore. & in ieremia. oues erant
isrł: leones eiecer̃ eã. Primꝰ deuora¬
uit eam rex assur : ⁊ nouissimus con¬
fringet ossa eius. rex babylonis. Pocest
&e hoc dici. qđ cũ isrł popts auide
fidem. ut desertis saltib qui de exer-¬
citu ab essalon plurimos occider̃: ueni¬
ant ad eccłam. ⁊ cõmedant cęlestem
panẽ. agniq carne saturentur. cocoo¬
peculatores eius cȩci om̃s nesciert̃:

Expanded text:
Sive hoc dicendum, quod bestiis ad devoSive hoc dicendum, quod bestiis ad devorandum traditi sunt, quas detestatur Propheta, dicens: Ne tradas bestiis animas confitentes tibi : de his tropologice bestiis, quae partem quamdam Domini devorarunt, et supra legimus, Syriam ab ortu solis, et Graecos ab Occidente, qui devorant Israel toto ore. Et in Jeremia: Ovis errans Israel, leones ejecerunt eam: primus devoravit eam rex Assur, et novissimus confringet ossa illius rex Babylonis . Potest et hoc dici, quod cum Israel populo rabidae fidem, ut desertis saltibus, qui de exercitu Abessalon plurimos occiderunt, veniant ad Ecclesiam et comedant coelestem panem, agnique carne saturentur. Speculatores ejus
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rarum: nequaquã taurorũ ⁊ hircoꝵ
& arietũ. sed orationis. Iuo testimo¬
nio dñs abusus ẽ. loquens contra eos.
qui sp̃s scĩ nomine columbarũ in tẽplo
dona uendebant. ⁊ sedebant in cathe¬
dris pestilentiȩ. ⁊ habebant mensas nũ-¬
mulariorũ : om̃ia facientes turpis lu¬
cri grã. nescientes illud qͦd scriptum ÷
gratis accepistis gratis date. Hȩc aut̃
Hoc aut̃ asemet ipso non dix̃: sed cũ eẽt
pontifex anni illiꝰ ꝓphauit. quia ihe
moriturus erat. ꝓ gente. Et ñ tantum
si congregaret in unũ. & impleretur
qͦd dictum ⁊ congregatio popłorũ cir¬
cundabit te: ꝓpt̾ hanc in excelsũ con¬
uerte. Congregatis aut̃ ꝑ apłos reliqͥis
isrł.⁊ in unũ redactis gregẽ. his qͥ fue¬
rant ante disꝑsi: om̃s bestiȩ prouocan¬
tur ut ueniant ⁊ deuorent isrł. eos u¬
delicet qui credere noluer̃. De quib
Et dñs in euangłio. Cum aut̃ uideritis
curcũ dari ab exercitu ierłm: tunc
scitote qđ aduenerit eius consũmatio.

Expanded text:
: nequaquam taurorum et hircorum, et arietum, sed orationis. Quo testimonio Dominus abusus est, loquens contra eos, qui Spiritus sancti sub nomine, columbarum in Templo dona vendebant, et sedebant in cathedris pestilentiae, et habebant mensas nummulariorum , omnia facientes turpis lucri gratia, nescientes illud quod scriptum est: Gratis accepistis, gratis date . Haec autem Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni illius, prophetavit, quia Jesus moriturus ersi, congregaret in unum , implereturque quod dictum est: Congregatio populorum circumdabit te: propter hanc in excelsum convertere . Congregatis autem per Apostolos reliquiis Israel, et in unum redactis gregem his, qui fuerant ante dispersi, omnes bestiae provocantur, ut veniant et devorent Israel, eos videlicet, qui credere noluerunt, de quibus Et Dominus in Evangelio: Cum autem videritis circumdari ab exercitu Jerusalem, tunc scitote, quod advenerit ejus consummatio .
Abbreviated transcription (Latin):
calypsi in cęlo se uidisse testat᷑. sub
quo erant animȩ martirũ. Ex quo
unus de saraphim carbonẽ forcipe
comp̃hensũ: ad isaiȩ deculit labia
purganda. Hoc est altare. ⁊ hoc taber¬
naculũ: ad cuiꝰ similitudine om̃ia in
exodo facta referuntur. in quibus
oblatȩ sunt uictimȩ sp̃uales dõ. Alio¬
quin de corporalib hostus ⁊ holochau-¬
stis : supra idẽ testatur ds̃. Ut quid
michi multitudinẽ uictimarũ ur̃arũ
dicit dñs: Plenus sum. Holo chausto

Expanded text:
calypsi in coelo se vidisse testatur, sub quo erant animae martyrum . Ex quo unus de Seraphim carbonem forcipe comprehensum ad Isaiae detulit labia purganda . Hoc est altare, et hoc tabernaculum, ad cujus similitudinem omnia in Exodo facta referuntur, quibus oblatae sunt victimae spirituales Deo . Alioquin de corporalibus hostiis, et holocaustis supra idem testatur Deus: Ut quid mihi multitudinem victimarum vestrarum? dicit Dominus. Plenus sum holocau
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualem : ⁊ sciat qͦd si fecerit quȩ p̃cep¬
ta sunt in nouissimo tempore sit p̃mia
recepturus. Satisq uidebitur iniustũ.
ut qui p̃bet elemosinã de iniquo mam¬
mona ut faciat sibi amicos. qui eũ reci¬
piant in ȩterna tabernacula: ⁊ qͥ sp̃ua¬
les largitur cibos. datq conseruis cẏba-¬
ria in tempore suo: non inueniat eos
post multa scła. quȩ ecclesiastes appel¬
lat dierũ multitudinẽ. Quia in lȩticra
egrediemini. ⁊ inpace deducẽmini. Mon¬
tes ⁊ colles cantabunt coram uobis lau
dem: ⁊ om̃ia ligna regionis plaudent
manu.  saliuncula ascendet abies : et
pro urtica crescet myrtus. Et erit do¬
minus nominatus in signũ ȩternũ. qͦd

Expanded text:
spiritualem, et sciat quod si fecerit quae praecepspiritualem, et sciat quod si fecerit quae praecepta sunt, in novissimo tempore sit praemia recepturus. Satisque videbitur injustum, ut qui praebet eleemosynam, de iniquo mammona faciat sibi amicos, qui eum recipiant in aeterna tabernacula : et qui spirituales largitur cibos, datque conservis cibaria in tempore suo, non inveniat eos post multa saecula, quae Ecclesiastes appellat dierum multitudinem . Quia in laetitia egrediemini, et in pace deducemini. Montes et colles cantdem, et omnia ligna regionis plaudent manu. Pro saliuncula ascendet abies, et pro urtica crescet myrtus; Et erit Dominus nominatus in signum aeternum, quod