comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ustis quippe parentib ẽ genit᷑: ut eo confi¬
dentiꝰ iustitiȩ p̾cepta populis daret. quo hȩc
ipse ñ qͥsi nouicia didicisset. s uelut here¬
ditario iure a ꝓgenitorib accẽpta seruarce.
De sacerdotali ꝓsapia ortus ẽ: ut eo potentiꝰ
inutationẽ sacerdotii p̃conaret᷑. quo ipsum
ad sacerdotale genus ꝑtiniere claresceret.
in carne apparens. sic̃ rex nobis fieri
dignat᷑ ẽ regnum cȩleste tͥbuendo:. ita etiam
pontifex factꝰ ẽ semet ipsum ꝓ nob̃ offeren
do hostiam dõ. in odorẽ suauitatis. Unde
scriptum ẽ. lurauit dñs & ñ penitebit eũ:
tu es sacerdos in et̾num scdm ordinem mel-¬
chisedech. Melchisedech quippe ut legimꝰ
sacerdos dĩ sũmi. longe legalis sacerdotii tẽ¬
pora precessit. offerens dõ panẽ et uinum.

Expanded text:
ustis quippe parentibus est genitus, ut eo confidentius justitiae praecepta populis daret, quo haec ipse non quasi novitia didicisset, sed velut haereditario jure a progenitoribus accepta servaret. De sacerdotali prosapia ortus est, ut eo potentius imitationem sacerdotii praeconaretur, quo ipsum ad sacerdotale genus pertinere claresceret. carne apparens, sicut rex nobis fieri dignatus est regnum coeleste tribuendo, ita etiam pontifex factus est semetipsum pro nobis offerendo Deo hostiam in odorem suavitatis. Unde scriptum est: Juravit Dominus et non poenitebit eum , tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Melchisedech quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum.
Abbreviated transcription (Latin):
tam᷑ oculos in discipulos leuat: ut his
qui uerbum intenta cordis aure ꝑcipiunt.
latius saporis intimi lumen apiat. Cui si¬
mile est qͦd matheus ait. Et cũ sedisset:
accesserunt ad eum discipuli eius. Et apiers
os suum: docebat cos dicens. Beati paupes
sp̃u. Nam quib os in monte sedens aꝑit.
ut magna sublimit̾ audiant: in eos oculos
stans in campo dirigit. ut audita patenter
intelligant.

Expanded text:
vator in discipulos levat, ut his qui verbum intenta cordis aure percipiunt, latius saporis intimi lumen aperiat. Cui simile est quod Matthaeus ait: Et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos, dicens: Beati pauperes spiritu . Nam quibus os in monte sedens aperit, ut magna sublimiter audiant, in eos oculos stans in campo dirigit, ut audita patenter intelligant.
Abbreviated transcription (Latin):
ne amus. dominus dedit dominus abstalit
sicut domino placuit ita factum est: ⁊¬
sit nomen do mini benedictum. U In om̃i¬
bus his non peccauit iob labiis sipis neque
stultum quid contra deum locu tus est. Dĩs¬

Expanded text:
dit, Dominus abstulit. Sicut Domino placuit, ita factum est. Sit nomen Domini benedictum! In omnibus his non peccauit Iob labiis suis neque stultum quid contra Deum locutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
głorum suis affirmabat exemplis. ita
ut innumerabilis utriusq sexus multi¬
tudo eiꝰ sequeret᷑ uestigia. ut relictis nup¬
tiarum copulationib. spretaq liberoꝵ
ꝓpagine. sponso qͥ incȩlis ẽ phenni. m̃.¬
te. actu. habitui. et gestu. applicari ma
mosinas sectantes. paupes recreantes.
nudos uestientes. infirmos uisitantes.
in tͥbulatione gaudentes. in u̾bis calũ¬
niȩ uł contumeliȩ patientes. in augm̃¬
to sue ꝓuectionis humiles. in damnore¬
rum temporalium dõ gras agentes.

Expanded text:
orum suis affirmabat exemplis, ita ut innumerabilis utriusque sexus multitudo ejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, sponso qui in coelis est, perenni mente, actu, habitu et gestu, applicare se emosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel contumeliae patientes; in augmento suae profectionis humiles, in damno rerum temporalium Deo gratias agentes.
Abbreviated transcription (Latin):
t uidi et audiui uocẽ angłorum
mulcorum in circuitu throni & ani¬
m̃alium et seniorum. Et erat numerus
eorum milia milium. dicentium uoce
magna. Dignus ẽ agnus qui ocenus ẽ
accipere uirtutem et diuinitatẽ et sapi¬
entiam. et fortitudinẽ et honorẽ et glo
riam et benedictionẽ. Et omnẽ creatu¬
ram quȩ ẽ in cęlo et suꝑ t̾ram et sub ter¬
ra. et qͦ sunt in mari et quȩ in eo: om̃s
audiui dicentes. sedenti in throno et ag¬
no. Benedictio et honor et gła et pote¬
tas in scła scłoꝵ. Et quatuor ammalia

Expanded text:
t uidi et audiui uocem angelorum multorum in circuitu throni, et animalium et seniorum, et erat numerus eorum milia milium, dicentium uoce magna: Dignus est agnus qui occisus est accipere uirtutem et diuinitatem et sapientiam et fortitudineriam, et benedictionem, et omnem creaturam quae in coelo est et super terram et sub terra, et quae sunt in mari, et quae in eo, omnes audivi dicentes: Sedenti in throno et agno, benedictio, et honor, et potestas in saecula saeculorum. Et quatuor animalia
Abbreviated transcription (Latin):
seruos: hic aũt ubi dr. ñ ẽ seruus maior
dño suo si me ꝑsecuti sunt et uos ꝑseqͣn¬
t᷑. illũ significari seruũ ꝑtinentẽ ad timo¬
rem castũ. qͥ ꝑmanet in scłm seculi. Hic
eniꝰ seruiis ẽ auditur᷑.: euge bone serue.
intra in gaudiũ dñi tui.
ed hȩc om̃ia inqͥt facient uoł ꝓp.¬
t̾ nom̃ meũ: qͥa nesciunt eũ q mi¬
sit me. & om̃ia facient. nͥ qͣ dix̃: Odio
habebunt scilicet et ꝑseqͣnt᷑. sermonẽq
contemnent: qm̃ si sermonẽ seruarent
corũ. nec tam̃ odissent eos nec ꝑseqͣnt᷑.¬
om̃ia facerent.

Expanded text:
n est servus major domino suo; si me persecuti sunt, et vos persequentur; illum significari servum pertinentem ad timorem castum, qui permanet in saeculum saeculi. . Hic enim servus est auditurus: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui . Sed haec omnia, inquit, facient opter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. Quae omnia facient, nisi quae dixit, odio habebunt scilicet, et persequentur, sermonemque contemnent? Quoniam si sermonem non servarent eorum, nec tamomnia facerent.
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia inuidia diaboli mors intro¬
iuit in orbem terre. et alit̾ solui
c̃aptiuitas humana ñ potuit. isi causã
nr̃am iue susciꝑet. qui sine maiestatis
suȩ damno et uerus homo fieret. et solꝰ
peccati contagiũ ñ haberet: diuisit sibi
opus nrͣȩ reparationis miscłia trinita¬
tis: ut pat̾ ꝓpitiaret᷑. filius ꝓpitiaret.
sp̃s sc̃s igniret.

Expanded text:
introivit in orbem terrarum , et aliter solvi captivitas humana non potuit, nisi causam nostram ille susciperet, qui sine majestatis suae damno et verus homo fieret, et solus peccati contagium non haberet; divisit sibi opus nostrae reparationis misericordia Trinitatis; ut Pater propitiaretur, Filius propitiaret, Spiritus sanctus igniret.
Abbreviated transcription (Latin):
issis autẽ p̃dicatorib quid dicat au¬
diamꝰ. Meisis quidẽ multa: oꝑarii
aute pauci. Rogate gͦ dñm messis. ut mit¬
tat oparios in messem suam. At messis
multa oꝑarii autẽ pauci sunt:. qđ sine gra¬
ui loqui merore ñ possumꝰ. quia et si sunt
quibona audiant desunt qͥ dicant. Ecce
um quidẽ sacerdotale suscepimus. s opus
officii ñ implemus.

Expanded text:
cat audiamus: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad messem multam operarii pauci sunt, quod sine gravi moerore loqui non possumus, quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce um quidem sacerdotale suscepimus, sed opus officii non implemus.
Abbreviated transcription (Latin):
enit gͦ annanias. baptizauit sau.
torem. quem habuimꝰ ꝑsecutorem. Deni
que cepit pͣdicare xp̃m. eui antea resiste¬
bat: parat᷑ pati ꝓ eo contͣ quẽ ante pugna-¬
bat. Patit᷑ paulus: quod fecerat saulus.
Saulus lapidauit: paulus lapidat᷑ est.
Saulus xp̃ianos uirgis affecit. paulus ꝓ
xp̃o qͥnquies quadragenas una minꝰ accepit.

Expanded text:
enit ergo Ananias, baptizavit Saulutorem, quem habuimusque coepit praedicare Christum, cui antea resistebat; paratus pati pro eo, contra quem antea pugnabat. Patitur Paulus quod fecerat Saulus. Saulus lapidavit; Paulus lapidatus est. Saulus Christianos virgis affecit; Paulus pro Christo quinquies quadragenas una minus accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
am drͦ annaniȩ. Accede ad eum. &
signa eum caractere meo: multa
enim paciet᷑ pro nomine meo. Et ille.
merito in timore tediares: si forti manu
non ẽet cui militas. Ideo ꝓsterit᷑ suꝑbia:
ut erigat᷑ sanctitas.

Expanded text:
r Ananiae: Accede ad eum, et signa eum charactere meo: multa enim patietur pro nomine meo. Et ille: merito in timore trepidares, si fortis manu non esset cui militares. Nam ideo prosternitur superbia, ut erigatur sanctitas.
Abbreviated transcription (Latin):
cum recitaret᷑ audiuimꝰ. cȩlesti uoce pro¬
strat᷑ ẽ Dum furit ad caulas in lupina
rabiȩ. exosum sibi nomͦ innocentis agni
ꝑsequit᷑. Dum qͣrit discerpere aut uexa¬
re gregem: audiuit altisonam uocem. Sau¬
le saule: quid me ꝑsequeris. Quid frustra
insanisti contͣ nomen meum: et occidisti

Expanded text:
cum recitaretur, audivimus, coelesti voce prostratus est. Dum furit ad caulas lupina rabie, dum exosum sibi nomen innocentis Agni persequitur, dum quaerit discerpere aut vexare gregem, audivit altisonam vocem, Saule, Saule, quid me persequeris? Quid frustra insanisti contra nomen meum, et occidisti
Abbreviated transcription (Latin):
stere ante faciem illorum nisi tu adiuues
nullam habes in digentiam uoliusti tẽ¬
plum tuum fieri in no bis conserua domum
istam in macu latam in ęcernum domi¬
fecisti patres electos et sanctifi casti eos. con¬

Expanded text:
stere ante faciem illorum, nisi tu adjuvesnullam habes indigentiam, voluisti templum tuum fieri in nobis. Conserva domum istam immaculatam in aeternum, Domifecisti patres electos, et sanctificasti eos:
Abbreviated transcription (Latin):
kiñi sollennia dedicationis ex¬
clesiȩ celebram̃. debemꝰ congru¬
ere sollennuati quã colimus. ut sic̃ orna-¬
Etis studiosius erasdẽ ȩcclȩ parietibus. pli-¬
ribus accensis luminaribus. amplificato
numero lectionum. addita psalmoꝵ. melo¬
aia. lȩtis noctem ugiliis ex more tͣnsegimꝰ:
ita etiam penetͣlia cordium nr̃oꝵ semꝑ ne¬
cessariis bonoꝵ oꝑum decoremꝰ ornatibus.
Semꝑ irr naebis flãma diuinȩ parit̾ et fra-¬
ter nȩ caritatis augescat: semꝑ in sc̃uario
pectoris nr̃i cȩlestium memoria p̾ceptorum
et angelicȩ deuotionis culcedo sc̃a¬
¶ resonet.

Expanded text:
i, solemnia dedicationis ecclesiae celebramus, debemus ipsi congruere solemnitati quam colimus, ut sicut, ornatis studiosius ejusdem ecclesiae parietibus, pluribus accensis luminaribus, amplificato numero lectionum, addita psalmorum melodia, laetis noctem vigiliis ex more transegimus, ita etiam penetralia cordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus ornatibus. Semper in nobis flamma divinae pariter et fraternae charitatis augescat, semper in sanctuario pectoris nostri coelestium memoria praeceptorum, et angelicae modulationis dulcedo sancta resonet.
Abbreviated transcription (Latin):
i sunt emꝰ fructus bonȩ arboris.
hic boni thesaurꝰ cordis. hec funda¬
menta sapientis architecti. quȩ nobis ho¬
dierna sc̃i euuͣngłii lectio comm̃dat. non
habere pietatis. Qđ etiã mystica ueteris
instrumenti nobis hystoria diligent̾ in-¬
sinuat: qͥndo uel moy ses tab̾naculu uel
templum dño salomon in sc̃ȩ eccłȩ tẏpum
condidit̃.¬

Expanded text:
i sunt enim fructus bonae arboris, hic boni thesaurus cordis, haec fundamenta sapientis architecti, quae nobis hodierna sancti Evangelii lectio commendat. Non habere pietatis, quod etiam mystica Veteris Instrumenti nobis historia diligenter insinuat, quando vel Moyses tabernaculum , vel templum Domino Salomon in sanctae Ecclesiae typum condidit
Abbreviated transcription (Latin):
fundata ẽẽ refertur. lab̃naculiun
qui lem quia compactos habebat de tabu¬
lis parietes. suꝑ bases argenteas:. templũ
subpositos. Ligna quoq erant imputri¬
bilia: ęquib et tab̃naculũ om̃e factum
et templũ int᷑ ornatum. ac desuper cectũ
fulgebat. Aurum etiam de thesauro bo¬
no optimum ꝓferebat᷑: de quo et tab̃na¬
culi parietes int̾ ac foris uestiti. & templi
non tantum parietes. uerum etiam laque¬
aria. trabes. ostia. postes. et pauim̃ta erant
cooperta. Sed & uasa uel utensilia domͦ
utr iusq cuncta pene aurea: neq hȩc nisi
de auro purissimo fieri licebat.

Expanded text:
fundata esse refertur: tabernaculum quidem, quia compactos de tabulis habebat parietes, super bases argenteas, templum fundamentum suppositos. Ligna quoque erant imputribilia, e quibus et tabernaculum omne factum, et templum intus ornatum, ac desuper tectum fulgebat. Aurum etiam de thesauro bono optimum proferebatur, de quo et tabernaculi parietes intus et foris vestiti, et templi non tantum parietes, verum etiam laquearia, trabes, ostia, postes et pavimenta erant cooperta. Sed et vasa et utensilia domus utriusque cuncta pene aurea, neque haec nisi de auro purissimo fieri licebat.
Abbreviated transcription (Latin):
bis: quia plorabitis et flebitis uos: mun¬
dus aũt gaudebit: uos uͦ contristabimi¬
ni. sed tristitia ur̃a u̾tet᷑ in gaudium. Et
ipsorum et totius ȩcclȩ statui congruit.
Piorabant quippe et flebant amatores
xp̃i: cum illum comp̾hendi. ab hostibus
ligari. ad concilium duci. dampnari. cru-¬
cifigi. mori. et sepeliri uiderant

Expanded text:
itis et flebitis vos, mundus autem gaudebit, vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium. « Et ipsorum, et totius Ecclesiae statui congruit. Plorabant quippe et flebant amatores Christi, cum illum comprehendi, ab hostibus ligari, ad concilium duci, 613 damnari, crucifigi, mori et sepeliri viderent
Abbreviated transcription (Latin):
cialiter qͥ eꝰ resur rectionẽ uidere potuert
conueniunt. quȩ apłi tunc temporis ñ
potuerunt intelligere. Et hanc illorũ
ignorantiam pius magist̾ intelligens:
subseqͦnter scđm animȩ illorum dubita¬
tionẽ respondit. quasi expositurꝰ quid
ẽẽt qđ dixit modicum et iam ñ uidebi¬
tis me. et iterum modicũ & uidebitis me.

Expanded text:
ciatim qui ejus resurrectionem videre potuerunt, conveniunt; quae apostoli tunc temporis non potuerunt intelligere. Et hanc illorum ignorantiam pius magister intelligens, subsequenter secundum animi illorum dubitationem respondit, quasi expositurus, quid esset, quod dixit: Modicum, et non videbitis me, et iterum modicum, et videbitis me.
Abbreviated transcription (Latin):
miscdiam suam humano generi
nunquam negauit. om̃sq incommune
mortales ad cognitionem sui abundan-¬
tissimis semꝑ beneficiis erudiuit. uolunta¬
riam errantium cecitatẽ et ꝓcliuem in de-¬
teriora nequitiam secretiori consilio et al-¬
tiori pietate miserat᷑ eͣ. mittendo u̾bum
suum equale sibi atq coeternum. Quod
caro factum ita diuinã naturam naturȩ
uniuit humanȩ: ut illius ad infima incli-¬
natio. nr̃a fieret ad sũma ꝓuectio.

Expanded text:
diam suam humano generi numquam negavit, omnesque in commune mortales ad cognitionem sui abundantissimis semper beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, mittendo Verbum suum aequale sibi atque coaeternum. Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad summa provectio.
Abbreviated transcription (Latin):
uit: sic enoch tͣnslatus atq ad cęlũ aereũ
helyas subleuat᷑. ascensionẽ dñicã desig¬
nauit. Ascensionis gͦ suȩ dñs p̾nuntios
et testes habuit. unũ ante legem. aliũ
sub lege: ut qͣndoq ueniret ip̃se qui uera-¬
cit̾ cęlos penetrare potusset. Unde et ipse
ordo. in eorũ quoq utroꝵq subleuatione.
ꝑ qͣdam increm̃ta distinguit᷑.¬

Expanded text:
atque ad coelum aereum Elias sublevatus, ascensionem Dominicam designaverunt. Ascensionis suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse, qui veraciter coelos penetrare potuisset, unde et ipse ordo in eorum quoque utraque sublevatione per quaedam incrementa distinguitu
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ces ut audiat suamq dextram porrigat.
et expiatos sordibus. reddat poloꝵ sedib.
Ut quiq sacratissimo huiꝰ diei tempore ho¬
ris quietis psallimꝰ. donis beatis muneret.
Lam nc̃ pat̾na claritas. te postulamꝰ affa
absit libido sordidans. omnisq actꝰ noxius.
Ne feda sit̾ uł lubrica compago nr̃i corpo¬
ris. ꝑ quę auerni ignib ipsi cremem᷑ acriꝰ.
Ob hoe redemptor qͣs ut probra nr̃a dilu¬
as uitę ꝑhennis cõmoda nob̃ benignꝰ con¬
feras. Quo carnis actu exules effecti ipsi
celibes ut p̾stolem᷑ cernui. melos canamus

Expanded text:
preces ut audiat, Suamque dextram porrigat, Ex expiatos sordibus Reddat polorum sedibus. 4. Ut quique sacratissimo Hujus diei tempore Horis quietis psallimus, Donis beatis muneret. 5. Jam nunc, paterna claritas, Te postulamus affatim, Absit libido sNe feda sit vel lubrica Compago nostri corporis, Per que aberni ignibus Ipsi crememur acrius. Ob hoc Redemtor quesumus, Ut probra nostra diluas, Vite perhennis commoda Nobis benignus conferas. Quo carnis actu exules Effecti ipsi celibes Ut prestolantes cernui Melos canamus
Abbreviated transcription (Latin):
t facta c̃ suꝑ me manus añi: & dixit
ad me. Surge et egredere in campũ:
& ibi loquar tecum. Et surgens egressus sũ
in campum: et ecce ibi gła dm̃ stabat. qͥsi
gła quam uidi iuxta fluuium chobar. &
cecidi infacic̃ meam. Et ingressus est in
me sp̃s: & statuit me suꝑ pedes meos. uiIͦi¬
t locut᷑ ẽ mͥ. & dixit ad me. Ingredere

Expanded text:
t facta est super me manus Domini, et dixit ad me: Surgens egredere in campum, et ibi loquar tecum. Et surgens egressus sum in campum: et ecce ibi gloria Domini stabat quasi gloria, quam vidi juxta fluvium Chobar: et cecidi in faciem meam. Et ingressus est in me spiritus, et statuit me super pedes meos: et locutus est mihi, et dixit ad me: Ingredere
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ editũ ex uirgine pauescit om̃is anma
ꝑquẽ nos resurgere deuota m̃te credimus.
ui nob̃ ꝑ baptismũ donasti indulgentiã
qͥ tenebam᷑ uinculis ligati conscientiȩ.
Qui crucẽ ꝓpt̾ hominẽ suscipe dignatꝰ es.
dedisti tuũ sanguinẽ nr̃e salutis p̾cium

Expanded text:
editum ex virgine Pavescit omnis anima, Per quem et nos resurgere Devota mente credimus. Qui nobis per baptismata Donasti indulgentiam, Qui tenebamur vinculis Ligati conscientiae. Qui crucem propter hominem Suscipere dignatus es, Dedisti tuum sanguinem Nostrae salutis pretium
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i nobilitatẽ sollennitatis
dicam: quia sollennitates
ceteras antecedit. Sic̃ enim
in sacro eloquio sc̃a sc̃orum¬
uel cantica canticorum ꝓ sui magnitudi-¬
ne dicunt᷑: ita hȩc festiuitas recte dici po-¬
test sollennitas sollennitatũ. Ex hac qͥp¬
pe sollennitate exemplũ nob̃ resurrectio-¬
nis datum est. spes cęlestis patriȩ aꝑta. &
facta suꝑni regni iam p̾sumptibilis gła.

Expanded text:
ecte nobilitatem solemnitatis dicam, quia solemnitates caeteras antecedit. Sicut enim in sacro eloquio sancta sanctorumvel Cantica canticorum, pro sui magnitudine dicuntur, ita haec festivitas recte dici potest solemnitas solemnitatum. Ex hac quippe solemnitate exemplum nobis resurrectionis datum est, spes coelestis patriae aperta, et facta superni regni jam praesumptibilis g
Abbreviated transcription (Latin):
Ex ęt̾ne dñe rerum creator omni-¬
um qui es ante scła sẽꝑ cũ patre filiꝰ.
Qui mundi in pͥmordio adam plasmasti
hominẽ cui tuȩ imagini uultũ dedisti similẽ.
Quẽ diabolus deceꝑat hostis humani gene

Expanded text:
e, Domine, Rerum creator omnium, Qui eras ante saecula Semper cum Patre Filius. Qui mundi in primordio Adam plasmasti hominem, Cui tuae imagini Vultum dedisti similem. Quem diabolus deceperat Hostis humani gene
Abbreviated transcription (Latin):
ctoriam dedit illis dominus ommipotens.
U Ornauerunt faciem templi coronis
aureis et dedicauerunt alta re domi¬
no. Qui mag̾.¬
no. Qui mag̾. R Congregate sunt ini¬
mici nostri et gloriantur in ui

Expanded text:
dedit illis Dominus omnipotens. Vers. Ornaverunt faciem templi coronis aureis, et dedicaverunt altare Domino. Qui magna. Resp. Congregati sunt inimici nostri, et gloriantur in vi
Abbreviated transcription (Latin):
octibus nunquam uestitũ. raro
cingulum. raro calciam̃ta detͣxit:
redimit᷑ loro semꝑ et capsula scõꝵ reliqͥ¬
as continente. lugis gemit᷑: oratio ꝑseue¬
rans. Longum eni tempꝰ. somnum caꝑe
int̾ torm̃ta nͨ poterat. Dicat quisq qđ
senserit: ceterum absolutȩ definio beatũ
germanum int̾ dot cruces longum tͣxis¬
se martyrium.

Expanded text:
octibus numquam vestitum, raro cingulum, raro calciamenta detraxit, redimitus loro semper et capsula sanctorum reliquias continente. Iugis gemitus, oratio perseverans; longum enim tempus somnum capere inter tormenta non poterat. Dicat quisque, quod senserit; ceterum absolute definio, beatum Germanum inter tot cruces longum traxisse martyrium.
Abbreviated transcription (Latin):
omnium ꝓpħarum atq iustorum ab una
et resurrectionem saluatoris ab aliis sint
nationib interempti: et ipse dñs iudeis li-¬
cet acclamantib. a romano tam̃ p̾side &¬
romanis sit militib crucifixus. Sed moris
est scͥpturarũ duas sepe generationes hoiũ
bonorum. scilicet malorsq computare:
hoc ẽ eorum qui ñ ex sanguinib neq ex
s ex deo nati sunt: et eors quib dr̃ uos ex¬

Expanded text:
omnium prophetarum atque justorum ab una , resurrectionemque Salvatoris, ab aliis sunt nationibus interempti, et ipse Dominus Judaeis licet acclamantibus, a Romano tamen praeside Romanisque sit militibus crucifixus. Sed moris est Scripturarum duas saepe generationes hominum, bonorum scilicet malorumque computare, hoc est eorum qui non ex sanguinibus, neque ex d ex Deo nati sunt , et eorum, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
es cuiꝰ carne c̃ edit. et popłs udẽorũ
Et Qsaluatore int docente u anas uit¬
re neqͥuit: cuĩ sp̃alit̃ intelligere dicta negli¬
gunt P reoccupans em̃ eiꝰ ing̃ditur domum:
quia differente iudea gentilitas conflrette
uicinior. tanto mente capatior hausit. iuita
qd psalmꝰ ait. Accecdite ad eum et ulumina
iste qui nuntiat ñ fortuitu et simplici¬
t̃ nuntiare: s insidias tendere. utrum sp̃ali
opi carnẽ et sanguinẽ p̃ferat. Unde et dñs
ñ quo matrẽ negaret. et fr̃s exire contemp¬
It . s. qͥ responderet insidianti. extendens ma¬
nũ in discipulos ait. Eece mat̾ mea et fr̃s
mei. Isti funt mat̾ mea. qui me cotidie in
credentium animis generant. Isti sunt fr̃s
mti. qui faciunt oꝑa patris mei.xii
ece mat̾ tua & fr̃s tui foris stant. q̃¬
rentes te. Apłos cognationi p̾tulit.
ut et nos in comparatione dilectionis carni

Expanded text:
rne est editus et populus Judaeorum, qui salvatore intus docente venientes intrare nequeunt. Cujus spiritaliter intelligere dicta negligunt, praeoccupans enim ejus ingreditur domum, quia differente Judaea gentilitas confluxit anto fide vicinior, tanto mente capacior hausit, juxta quod Psalmus ait: Accedite ad eum et illuminaiste qui nuntiat, non fortuitu et simpliciter nuntiare, sed insidias tendere, utrum spirituali operi carnem et sanguinem praeferat. Unde et Dominus non quo matrem negaret et fratres exire contempsit, sed quo responderet insidianti, extendens manum in discipulos ait: Ecce mater mea et fratres mei, isti sunt mater mea, qui me quotidie in credentium animis generant, isti sunt fratres mei, qui faciunt opera patris mei. Et ecce mater tua, et fratres tui foris stant quaerentes te. Apostolos cognationi praetulit, ut et nos in comparatione dilectionis carni
Abbreviated transcription (Latin):
ccupat᷑ erat dñs in oꝑe sermonis. de¬
in doctrina populorum: in officio
predicandi. Sane quod dñs ad matrẽ fr̃sq
rogat᷑ ab officio u̾bi dissimulat egrodli. non
mat̾is refutat obsequia pietatis. cui precep¬
tum ẽ honora patrem tuum et matrem. scl
patnis se ministeriis amplius quam mat̾iuis
aebere monstrat effectib icẽ nobis exem¬
plo quod ubo cõmͣdans cũ ait. Q amat pa

Expanded text:
ccupatus erat Dominus in opere sermonis, in doctrina populorum, in officio praedicandi. Sane quod Dominus ad matrem fratresque rogatus ab officio verbi dissimulatur egredi, non maternae refutat obsequia pietatis, cujus praeceptum est: Honora patrem tuum et matrem , sed paternis se mysteriis amplius, quam maternis debere monstrat affectibus, idem nobis exemplo, quod verbo commendans cum ait: Qui amat pa
Abbreviated transcription (Latin):
hostia leui ta lauren ti us qui dũm assare¬
tur non nega uit dominum et ideo in¬
uentus est sacrifi cium lau dis.
In craticula positꝰ deum non negauit et ad
ignem applicatus xꝑm confessus est. et ido.¬

Expanded text:
hostia levita Laurentius, qui dum assaretur non negavit Dominum, et ideo intus est sacrificium laudis. In craticula depositus Deum non negavit; et ad ignem applicatus C
Abbreviated transcription (Latin):
gorum librum clarum ẽ. Qomnia hu¬
ius scĩssimi uiri opera claro stilo ꝓsecut᷑.
int̾ cetera narrat eum ꝓphetiȩ sp̃u cog¬
nouisse atq p̾nuntiasse. ablatis rebus
omnibus idem monasterium euersu¬
multis effluentibus annoꝵ curriculis.
isdem locus ad heremum redactꝰ. cepit ẽẽ
ferarum qui prius fuerat habitatio ho-¬
minum: usq quo regni francoꝵ gub̃na-¬
cula adeptꝰ est clodoueus filius dagob̾ti.
Oq ut erat uir nobilissimus: rerũ am¬
ministratione publicarum miro callebat

Expanded text:
gorum librum clarum est: qui sanctissimi viri opera claro stylo persecutus, inter caetera narrat eum prophetiae spiritu cognovisse atque praenuntiasse, ablatis rebus omnibus idem monasterium eversmultis effluentibus annorum curriculis, idem locus ad eremum redactus coepit esse ferarum, qui prius fuerat habitatio hominum, usquequo regni Francorum gubernacula adeptus est Chlodoveus filius Dagoberti, qui ut erat vir nobilissimus rerum administratione publicarum miro callebat
Abbreviated transcription (Latin):
cedis extendens crudelitatem: bene
monasteria uillas¶ populans. non in ini¬
mas xp̃ianoꝵ strages dedit. Oues enĩ
dominicas ab ouilibus exclusas. diuersa
cede lacerans. ouilia dñi eu̾tebat: ita
ut in heremi uastitatem loca prius de¬
siderabilia conu̾sa uiderent᷑. Unde int̾
cet̾a facinora sua monasterium eximii
patris benedicti depopulans. reb om̃i¬
bus inhabitabile reddidit.
R Sanctus benedietus plus appeci¬
it mala mundi per¬
per peti quam
laudes atq pro deo laboribus fatigari
quam uitȩ huius fauo ribus ex¬

Expanded text:
aedis extendens crudelitatem, Benevmonasteria villasque depopulans, non minimas Christianorum strages dedit. Oves enim Dominicas ab ovilibus exclusas diversa caede lacerans ovilia Domini evertebat, ita ut in eremi vastitatem loca prius desiderabilia conversa viderentur. Unde inter caetera facinora sua monasterium eximii Patris Benedicti depopulans, rebus omnibus inhabitabile reddidit.beatus Benedictus, qui plus petiit mala mundi rpeti, quam laudes, malens pro Deo laboribus fatigari, quam mundi hujus favoribus ex
Abbreviated transcription (Latin):
um diu gens longobardoꝵ łe ĩ¬
infidelitatis suȩ tenebris carere
noluisset: et iugum dñi ferre
detrectans eos qui ferebant impugnare
decreuisset. italiam uenit nominis xp̃ia
iudicio eius mucrom tͣdidit feriendos.
uenera¬
bilis gra¬
tia benedictus & nomine ab ipso pueritiȩ
ni le ȩtatẽ quip¬
pe moribus transi ens nus¬

Expanded text:
um diu gens Langobardorum infidelitatis suae tenebris carere noluisset, et jugum Domini ferre detrectans eos qui ferebant impugnare decrevisset, Italiam venit nominis Christjudicium ejus mucroni tradidit feriendos.venerabilis, gratia Benedictus et nomine, ab ipso suae pueritiae nile. Aetatem quippe moribus transiens, nu
Abbreviated transcription (Latin):
tas. etiam hoc p̾uidit. ut laboꝵ
quidem tempꝰ et agonis non extenderet.
nec longum faceret aut ȩt̾nũ sub breue.
et ut ita dicam mom̃taneũ. et in hac bre¬
ui et exigua uita agones essent et labo
meritorum: ut labores qͥdem cito fini¬
rent᷑. meritoꝵ uͦi p̾mia sine fine durarent.
ut post mundi huiꝰ tenebras uisuri es¬
sent candidissimam lucem: et accepturi
maiorem passionũ cunctarũ acerbita¬
tibus beatitudinẽ. testante hoc idẽ aplõ
ubi ait. Non sunt condignȩ passiones
huiꝰ tẽporis: ad suꝑuenturam głam quȩ
reuelabit᷑

Expanded text:
tas etiam hoc providit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut aeternum; sed breve et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et laborpraemia meritorum: ut labores quidem cito finirentur, meritorum vero praemia sine fine durarent: ut post hujus mundi tenebras visuri essent candidissimam lucem, et accepturi majorem passionum cunctarum acerbitatibus beatitudinem, testante hoc Apostolo, ubi ait, Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam quae revelabitur
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. hoc ẽ pceptum meu ut diligatis
inuicẽ: nisi quia om̃e mandatũ de sola
dilectione ẽ: et omnia unũ pceptũ sunt:
Sa quicquid p̾cipit᷑: in sola caritate so¬
lidat᷑. Ut enim multi arboris rami ex
una radice ꝓdeunt: sic multȩ uirtutes ex
una caritate generant᷑. Nec habet aliquid
uiriditatis ramus boni operis: si non
manet in radice caritatis. P recepta gͦ do¬
minica: et multa sunt et unum. Mul¬
ta sunt ꝑ diuersitatem oꝑis: unu̾ in radi¬
ce dilectionis.

Expanded text:
dicit: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt, quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur? Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non manet in radice charitatis. Praecepta ergo dominica et multa sunt, et unum: multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis.
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. Delectat gͥ mentem magnitudo p̃mi¬
orum: s ñ deterreat certamen laboꝵ. Unde
et ad se uemientib dñs dicit. Siquis uenit
ad me et non odit patrem suũ et matrem.
et uxorem. et filios. et fr̃s. et sorores. adhuc

Expanded text:
5. Delectet ergo mentem magnitudo praemiorum, sed non deterreat certamen laborum. Unde 1628 ad se venientibus Veritas dicit: Si quis venit ad me, et non odit patrem suum et matrem, et u
Abbreviated transcription (Latin):
T aũt dñs demonstraret hoc xiͣi¬
p̾cipim᷑ ꝓximos: odisse et animã nostram.
Constat gͥ quia amando debet odisse ꝓoci¬
mum: qui sic eum odit sicut semet ipsum.
Tunc et enĩ benc animam nr̃am oddimꝰ. cum
eius carnalib desideriis non adquiescimus:
cũ eiꝰ appetitũ frangimꝰ. eiꝰ uoluptatib reluc¬
tamur.

Expanded text:
t autem Dominus demonstraret hoc praecipimur proximos, odisse et animam nostram. Constat ergo quia amando debet odisse proximum, qui sic eum odit sicut semetipsum. Tunc etenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur.
Abbreviated transcription (Latin):
nieut me. Transite. R Nudiui uocem in
cȩ lo tanquam uocem tonitrui magni alle¬
lu ia regnabit deus noster in ȩcernum
allelu ia quia facta est salus et uirtus et pote¬
stas xpisti eius alleliia alle¬
U Uidi angelũ dei uolantem ꝑ medium celi uoce

Expanded text:
nient me. Transite. Resp. Audivi vocem in coelo tanquam vocem tonitrui magni, alleluia. Regnavit Dominus noster in aeternum, alleluia, quia facta est salus, et virtus, et potestas Christi ejus, allel., alles. Vidi angelum Dei volantem
Abbreviated transcription (Latin):
ram: & scietis quia ego dominus.
ec dic̃ dñs ds̃. Pro eo quod fecit
idumea ultionem ut se uindicaret
Se filus iuda. peccauitq delinquens. &
uindictam expetiuit de eis. id circo hȩc
dicit dñs ds̃. Extendam manum meã
suꝑ idumeam: & auferam de ea hominẽ
et iumentum. Et faciam eã desertam ab
austro: & qui sunt in dedan. gladio cadẽ
Et dabo ultionẽ meã suꝑ idumeam. ꝑ
manũ ppłi mei isrł: & facient in edom
uxta iram meam & furorem meum: &
scient uindictam meam dic̃ dñs ds̃. iĩi¬
ec dic̃ dñs ds̃. Pro eo qđ fecerunt
palestini uindictã. & ulti se sunt to-¬
to animo int̾ficientes & implentes inimici¬
cias ueteres: propt̾ea hȩc dic̃ dñs ds̃. Ecce
ego extendam manũ meam suꝑ palestinos.
& int̾ficiam int̾fectores: & ꝑdam reliquias

Expanded text:
a et scient quia ego Dominus haec dicit Dominus Deus pro eo quod fecit Idumea ultionem ut se vindicaret de filiis Iuda peccavitque delinquens et vindictam expetivit de eis idcirco haec dicit Dominus Deus extendam manum meam super Idumeam et auferam de ea hominem et iumentum et faciam eam desertum ab austro et qui sunt in Daedan gladio cadent et dabo ultionem meam super Idumeam per manum populi mei Israhel et facient in Edom iuxta iram meam et furorem meum et scient vindictam meam dicit Dominus Deus haec dicit Dominus Deus pro eo quod fecerunt Palestini in vindictam et ulti se sunt toto animo interficientes et implentes inimicitias veteres propterea haec dicit Dominus Deus ecce ego extendam manum meam super Palestinos et interficiam interfectores
Abbreviated transcription (Latin):
ritia. Scd̾a adolescentia uel iuuent᷑: qͣ aue-¬
toritate sacri eloquii unũ sunt dicentis. L.ę
tare iuuenis in adolescentia tua. Tertia auͣt
senectus accipitur.
ui gͦ uigilare in pͥma uigilia nolu¬
it. custodiat uel secundam: ut qui con¬
uerti a pͣuitatib suis in pueritia neglexit.
ad uias uitȩ saltem in tempore iuuentutis
euigilet. Et qui uigilare in scda uigilia no.¬
luit. t̾ciȩ uigiliȩ remedia ñ amiitat: ut qui
in iuuentute ad uias uitȩ ñ euigilat. saltẽ
in senectute resipiscat. Unuem darid.¬
ensate fr̃s kim̃i: quia conclusit dei
Iniuriam de conteptu suo suscipit: et tam᷑
qͣndoq reu̾tentib etiam p̾mia ꝓmitat.
S nemo hanc eius longanimitatẽ negli

Expanded text:
entia vel juventus, quae auctoritate sacri eloquii unum sunt, dicente Salomone: Laetare juvenis in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia nolcustodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectute resipiscat. Pensate, fratres charissimi, quia conclusit Dei injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negli
Abbreviated transcription (Latin):
qm maius iuditium sumitis.
in multis enĩ offendimꝰ om̃s. Siquis
in u̾bo nͦ offendit. hic ꝑfectus est uir.
Potest etiam freno circum aucere totũ
corpus: n au̾t equoꝵ frenos in ora mit¬
timus ad consentiendum nobis. & om̃e
corpus illoꝵ circumferimus.
cce et naues cum magnȩ sint. &
a uentis ualidis minent᷑. circu̾fe.
runt᷑ a modico gub̃naculo. ubi impetꝰ
dirigentis uoluerit. Ita et lingua mo-¬
dicum quidẽ membrũ ẽ: et magna ex¬
altat. Ecce quantꝰ ignis: quam magnã
siluam incendit. Et lingua ignis est.
Uniu̾sitas iniquitatis constituit᷑ in m̃¬
bris nr̃is: quȩ maculat totum corpus.
et inflammat rotam natitutatis nr̃ȩ
inflãmata a gehenna.
m̃is eniꝰ natura bestiarũ et uo-¬

Expanded text:
ium sumitis in multis enim offendimus omnes si quis in verbo non offendit hic perfectus est vir potens etiam freno circumducere totum corpus si autem equorum frenos in ora mittimus ad consentiendum nobis et omne corpus illorum circumferimus ecce et naves cum magnae sinta ventis validis minentur, circumferuntur autem a modico gubernaculo, ubi impetus dirigentis voluerit: ita et lingua modicum quidem membrum est, et magna exaltat. Ecce quantus ignis, quam magnam silvam incendit. Et lingua ignis est, universitas iniquitatis lingua constituitur in membris nostris, quae maculat totum corpus, et inflammat rotam nativitatis nostrae, inflammata a gehenna. Omnes enim naturae bestiarum et vo
Abbreviated transcription (Latin):
odem enĩ die post solis occasum
nuntiꝰ a uualtb̃to uelocit̾ scdm dñi
siu preceptũ eqͥtando: ad beatũ uenit b̾ti¬
num. Statimq postquã ad sc̃ĩ uiri pre¬
sentiam uenit: eius ꝓuolut᷑ uestigus. tre¬
mortis et uitȩ positꝰ. uos in dĩ postulat
nomine. ut ꝓ eo scđm solitam ur̃ȩ carita¬
preces. de mortifero ꝑiculo quod sibi
nuꝑ accidit solamen recipiat.

Expanded text:
odem enim die post solis occasum nuntius a Walberto velociter secundum domini sui praeceptum equitando ad beatum venit Bertinum, statimque postquam ad sancti viri praesentiam venit, ejus provolutus vestigiis, tremortis et vitae positus vos in Dei postulat nomine, ut pro eo secundum solitam vestrae charitapreces de mortifero periculo quod sibi nuper accidit, solamen recipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
Credimus xpistum filium dei uerum deum esse
qui te talem clegit famulam. euoyae Ps Dñe quis.
ã Nos scientes sanctum nomen omnino negare non

Expanded text:
Credimus Christum Filium Dei verum Deum esse, qui te talem accepit famulam. Psal. In Domino. Ant. Nos scientes sanctum nomen omnino negare non
Abbreviated transcription (Latin):
beo amatorẽ: qui numo zelo custodit cor¬
pꝰ meum. Hic si uel leuiter senserit. quod
tu me polluto amore contingas. statim
furorem suum circa te eragitabit: et amit¬
tes florem gͣcissimȩ tuȩ iuuentutis. Si
diliget sic̃ et me. et ostendet tͥ gr̃am suã.¬

Expanded text:
beo amatorem, qui nimio zelo custodit corpus meum; hic, si vel leviter senserit quod tu me polluto amore contingas, statim circa te furorem suum exagitat et amittes florem gratissimae tuae juventutis. Idiliget sicut et me, et ostendet tibi gratiam sua
Abbreviated transcription (Latin):
coaprat᷑. Erunt oculi tui uidentes p̾cep¬
enio: fidelis opimo ẽ: quod unꝰqͥs
ꝙ storum eum illis in regeneratio¬
ne resurget. quos domino adquisiuit.
Cum gͥ uniu̾si huiꝰcemodi institutionis
eiꝰ sequaces in unũ coacti fuerint: qͣle si¬
gnum apłat᷑ benedicto. tunc ille copiosꝰ
exercit᷑ se ipsum exhibebit. O quali gau¬
dio tunc ille tripudiabit: qui sese illis
cohortibus in misceri potuerit. Nunc¬
itaq om̃s uel loco uł affectu uicini: in
eum cordis intuitum dirigant. Om̃ia
enim omnib factus ẽ. R lncempeste. uni
quam sequant᷑: ut qm ad exem¬
plum ysaac dõ oblati sunt. pͥmordia
sua caueant ferm̃tare. Ac deinceps qͥ¬
Qͣ ꝑ etatum successiones sint ꝑfecti
sensu: ut a pat̾na sui nutricii pietate
nequaquam degenerent: ne forte si ab
excellentiori gͣdu ceciderint gͣuiꝰ elidan¬
tur. S et nos quicunq reliquimus. nul¬
lo mͦ ab sꝑanda clementia deficiamꝰ. qͥa¬

Expanded text:
coaptatur, erunt oculi tui, videntes praecepcoaptatur, erunt oculi tui, videntes praecepe fidelis opinio est, quod unusquisque sanctorum cum illis surget in regeneratione, quos Domino acquisivit. Cum igitur universi hujusce institutionis ejus sequaces, in unum coacti fuerint; quale signum apostolatus Benedicto tunc ille copiosus exercitus seipsum exhibebit? O quali gaudio tunc ille tripudiabit, qui sese illis cohortibus immiscere potuerit! Nunc omnes, vel loco vel affectu vicini, in eum cordis intuitum dirigant. Omnia enim omnibus factus est. Habet enim quam sequantur; ut quoniam ad exemplum Isaac Deo oblati sunt, primordia sua caveant fermentare. Ac deinceps quique per aetatum successiones sint perfecti sensu; ut a paterna sui nutritii pietate non degenerent. Ne forte si ab excellentiori gradu ceciderint, gravius elidantur. Sed et nos quicunque deliquimus, nullo modo ab speranda clementia deficiamus; qui
Abbreviated transcription (Latin):
laudes eiusdem pͥncipis diͦ. semꝑ iuxta
psalmistam adicere cuiquã desideran¬
dum ẽ. S nos affectum quidẽ exhibere
quam explere sufficimus. R Domine ñ asp̾.¬
uappt̃ easdem illiꝰ laudes. ñ una niͣi
uox ñ una congregatio. neq una
Turbs uł ꝓuincia ꝓclamat: s ubicumq
scã ȩccła diffundit᷑. ꝑ trib. per nationes.
ꝑ linguas. laus benedicti freqͣ̃ntat᷑. Si
enĩ in multitudine popłi dignitas regiᷤᷤ
eͦ ut ait salomon: quantã putamꝰ ẽẽ di¬
gnitatẽ istius regis. quẽ tam numeros
ꝓsequit᷑ exercit᷑ monachorum uirginum¬
uis unquam rex aut imperator in
tantis mundi partib imperauit.
aut ex tam diu̾sis nationibus. sibi tantas
legiones conduxit: qͥntas uidelicet iste
uoluntariȩ iuratas disponit: quẽ quasi
p̃sentẽ intuentes et uexillum sc̃e institu¬
tionis eius seqͣntes diabolicas acies uiri¬
lit̾ infringunt. Qb ꝓpħicũ illud bene¬

Expanded text:
laudes eiusdem Principis Dei sēper, iuxta laudes eiusdem Principis Dei sēper, iuxta Psalmistam, adiicere, cuiquam desiderādum est. Sed nos affectum quidē exhibere quam explere sufficimus. Quapropter easdem illius laudes, non una vox, non una congregatio, neque una vrbs vel prouincia proclamat: sed vbicumque sācta Ecclesia diffunditur, per tribus, per nationes, per linguas, laus Benedicti frequentatur. Si enim in multitudine populi dignitas Regis est, vt ait Salomon: quantam putamus esse dignitatem istius Regis, quem tam numerosus prosequitur exercitus Monachorum? Quis vmQuis unquam rex aut imperator in tantis mundi partibus imperavit, aut ex tam diversis nationibus sibi tantas legiones conduxit, quantas videlicet iste, voluntarie juratas disponit? Quem quasi praesentem intuentes, et vexillum institutionis sequentes, diabolicas acies viriliter infringunt. Quibus illud
Abbreviated transcription (Latin):
Nspiciamus gͦ qd a dõ donatum ẽ nob̃:
& oblatam gram nullatenus inuacuũ
recipiamꝰ. Tantꝰ fulgor cecitatẽ mentis
uulnera nr̃a sanet. Si enĩ adhuc pue¬
rulus ita capisterium reparauit: ut nec
scissura quidẽ appareret: nos qui uasa
ad honorẽ indomo di ꝑ gr̾am uocati
sumꝰ. quia multas peccatorum scissuras
incurrimus: ꝑ eundem regem et medi¬
cum qͥ iam suo regi sociat᷑ ẽ reparari
i n gredo scelerum nos decolora¬
uit: non simus ut ethiops qͥ ñ mu¬
tat pellem suam. sed ad eiꝰ manũ recur¬
rentes. annonam miscđiȩ sic̃ ille suus¬
coruus ab eo requiramus. Si etiam int̾
miuriosos merito computandi sumus:
illum tam̃ affectum quo ꝓ õdiente se fie¬
uit. ab ipso reposcamus. Neq enĩ sup¬
plices quamius indignos adu̾sabit᷑. qͥ
ꝑ perseuerante in malitia lugebat. ui¬
ga dñm nr̃m quo ualemꝰ annisu
dilectionis affectum exhibeam᷑. Nam id¬
circo dimissa sunt mariȩ peccata mul¬
ta:. quia dilexit multum. Ceterum ad

Expanded text:
nspiciamus ergo, quid a Deo donatum est nobis: & oblatam gratiam nullatenus in vacuum recipiamus. Tantus fulgor, cæcitatem mentis era nostra sanet. Si enim adhuc puerulus ita capisterium reparauit, vt nec scissura quidem appareret: nos, qui vasa ad honorem in domo Dei per gratiam vocati sumus, quia multas peccatorum scissuras incurrimus, per eundem medicū qui iam suo regi sociatus est, reparari gredo scelerum nos decolorauit, non simus vt Æthiopes, qui non mutant pellem suam: sed ad eius manum recurrentes, annonam misericordiæ, sicut ille coruus, ab eo requiramus. Si etiā inter iniuriosos merito computandi sumus, illum tamen affectum, quo pro se odiente fleuit, ab ipso reposcamus. Neque enim supplices, quamuis indignos, auersabitur: qui pro perseuerante in malitia lugebat. Gum nostrum, quo valemus adnisu, dilectionis adfectū exhibeamus. Nam idcirco dimissa sūt Mariæ peccata multa, quia dilexit multum. Cæterum ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ om̃s in xp̃o renatos genus regiũ
& sacerdotale fecisti:da nobis et¬
uelle et posse quȩ p̾cipis. ut populo ad
ȩt̾nitatẽ uocato una sit fides cordium. et pi¬
s̃ qͥ credentes in te fonte baptisma¬
tis in nouasti. hanc renatis in xp̃o¬

Expanded text:
 omnes in Christo renatos genus regium et sacerdotale fecisti, da nobis velle et posse quae praecipis, ut populo ad aeternitatem vocato una sit fides cordium et pis, qui credentes in te fonte baptismatis innovasti, hanc renatis in
Abbreviated transcription (Latin):
matre inuicẽ se hortabant᷑ mori fortiter
dicentes. Dñs ds̃ aspiciet ueritatẽ et con¬
solabit᷑ in nob̃: quemad moduen ꝓtestati¬
one cantici declarauit moyses. et in ser¬
illo hoc modo: seqͦntẽ deduceb ant ad il¬
ludendum. Et cute capitis eiꝰ cũ capillis
detracta: int̾rogabant si manducaret. pͥus¬
quam toto corpore ꝑ membra singula pu¬
niretur.

Expanded text:
matre invicem se hortabantur mori fortiter matre invicem se hortabantur mori fortiter dicentes Dominus Deus aspiciat veritatem et consolabitur in nobis quemadmodum protestationem cantici declaravit Moses et in serillo hoc modo sequentem deducebant ad inludendum et cute capitis eius cum capillis detracta interrogabant si manducaret priusquam toto corpore per membra singula puniretur
Abbreviated transcription (Latin):
is dictis. confestim ad supplicium
thebat᷑. Hi autẽ qui eũ ducebant.
& paulo ante fuerant mitiores. in iram u̾si
sunt ꝓpt̾ sermones ab eo dictos: quos illi
ꝑ arrogantiam ꝓlatos arbitrabant᷑. Sed
cum plagis ꝑimeret᷑. ingemuit et dixit.
Dn̾e qui habes sanctam scientiã: manifeste
scis tu. quia cũ a morte possim liberari:
duros corporis sustineo dolores. Scd̃m ani-¬
taureis cruciatos. Unus aut ex illis qui erat
pͥmꝰ sic ait. Qd queris: et quid uis dicere
a nobis : Parati sumꝰ mori. magisquam
patrias diꝰ leges preuaricari.
Ratus itaq rex. iussit sartagines et ollas
eneas succendi. Obus statim succensis: ius¬
sit ei qui prius fuerat locutꝰ amputari
linguam: et cutȩ capitis abstracta. sũmas
quoq manus ei et pedes precidr. cet̾is
eius fratribus et matre inspicientibus.
Et cum iam ꝑ omnia inutilis cet factus.
iussit ei ignem ad moueri. & adhũc spi-¬
rantẽ torreri in sartagine. U ĩi¬
N qua cum diu cruciaret᷑. cet̾i una cum

Expanded text:
his dictis confestim ad supplicium trahebatur hii autem qui eum ducebant et paulo ante fuerant mitiores in iram versi sunt propter sermones ab eo dictos quos illi per arrogantiam prolatos arbitrabantur sed cum plagis perimeretur ingemuit et dixit Domine qui habes sanctam scientiam manifeste scis tu quia cum a morte possim liberari duros corporis sustineo dolores secundum anitaureis cruciatos unus autem ex illis qui erat primus sic ait quid quaeris et quid vis discere a nobis parati sumus mori magis quam patrias Dei leges praevaricari iratus itaque rex iussit sartagines et ollas aeneas succendi quibus statim succensis iussit ei qui prior fuerat locutus amputari linguam et cute capitis abstracta summas quoque manus ei et pedes praecidi ceteris eius fratribus et matre inspicientibus et cum iam per omnia inutilis factus esset iussit ignem admoveri et adhuc spirantem torreri in sartaginem in qua cum diu cruciaretur ceteri una cum
Abbreviated transcription (Latin):
ducare. At ille magis głosam mortem quã
odibile n uitam amplectens. uoluntariȩ
preibat ad supp̾licium. Intuens aũt quẽ¬
admodum eum oportet accedere: patien¬
ter sustinens. destinauit ñ ad mittere in li-¬
cita ꝓpt̾ uitȩ amorem.
i au̾t qui adstabant iniqua misera¬
tione cõmoti. ꝓpt̾ antiquam uiri
ainicitiam. tollentes eum secreto rogabanł
afferri carnes. quib uesci ei licebat. ut si¬
mularet᷑ manducasse sic̃ rex imꝑauerat
de sacrificatis carnibus: ut hoc facto a mor¬
te liberaret᷑: et ꝓpt̾ ueterẽ amiciciã hanc
in eo facerent humanitatẽ. At ille cogi¬
tare Mat ȩtatis ac senectutis suȩ eminen¬
tiam dignam. & gͥenuitatẽ nobilitatis ca¬
nitiem: atq a puero optimȩ conu̾sationiᷤ.
et scđ̾m scȩ et adõ conditȩ legis constituta.
respondit cito dicens p̃mitti se uelle in in-
dignũ ẽ inquit fingere. ut multi
adolescentium arbitͣntes eleazarum no-¬
naginta annorum tͣnsisse ad urtam alie¬

Expanded text:
ducare at ille gloriosam mortem magis quam odibilem vitam amplectens voluntarie praeibat ad supplicium intuens autem quemadmodum oportet accedere patienter sustinens destinavit non admittere inlicita propter vitae amorem hii autem qui adstabant iniqua miseratione commoti propter antiquam viri amicitiam tollentes eum secreto rogabant adferri carnes quibus vesci ei licebat et simularetur manducasse sicut rex imperaverat de sacrificii carnibus ut hoc facto a morte liberaretur et propter veterem amicitiam hanc in eo facerent humanitatem at ille cogitationem cepit aetatis ac senectutis suae eminentiam dignam et ingenuitatem nobilitatis canitiem atque a puero optimae conversationis et secundum sanctae et a Deo conditae legis constituta respondit cito dicens praemitti se velle in infernum dignum est inquit fingere ut multi adulescentium arbitrati Eleazarum nonaginta annorum transisse ad vitam alie
Abbreviated transcription (Latin):
rium: quos magni consilii angłs de-¬
clinauit. Abstulit uocẽ: quia uox u̾bi ñ uocisᷤ
ẽ u̾bum. Nam si u̾bum illud oꝑet᷑ in nob̾:
nullus ẽ somis uocis. Uox ioħs ẽ: uox enim
clamantis in deserto. Xp̃s ẽ u̾bum: hoc u̾bũ¬

Expanded text:
rium, quos magni consilii angelus declinauit, abstulit uocem, quia uox uerbi, non uocis est uerbum; nam nisi uerbum illud operetur in nobis, nullus est sonus uocis. uox Iohannes est — uox enim clamantis in deserto — Christus est uerbu