comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rẽm sacris nr̃is ministrantem lit¬
teris si quid tale agẽ iubeatur. nõ¬
aliter ad aliam exhiberi ꝓuinciã
reii. anteqm fideuissorem p̾beat
actor in iudicio in quo futurus ẽ¬
reum deducere. quia dabit scđm
sinon exsequuatur aut exsequens
deiussoribus exgendum. ⁊ dandũ
ei qui deductus est p̃bendo quoꝙ¬
ab illo etiam iureniando usq ad
taxatiõnem ut si uiruĩt se etiã¬
amplius expendisse ⁊ hoc recipi¬
at. ut undiqꝙ uideantur ꝑfecte
nr̃e legislationes ¶lud quoq an¬
tiquitas quidem uene faciens dis¬
posuit. nunc autem studio machi¬
occasionem facientes suaꝵ calũp¬
nuꝵ uetustate namꝙ uolente
cam ⁊ forte etiam recõgnoscere
bello. ⁊ iudiciales implẽ cautiones
quidam uõ respicientes ad n̾rĩs

Expanded text:
rem sacris nostris ministrantem litrem sacris nostris ministrantem litteris, si quid tale agere iubeatur, noaliter ad aliam exhiberi provinciam antequam fideiussorem praebeat actor in iudicio, in quod futures ereum deducere, quia dabit secunsi non exequatur aut exequens ndeiussoribus exigendum et dandum ei qui deductus est, praebendo quoab illo etiam iureiurando usque ad taxationem, ut si iuraverit se etiaamplius expendisse, et hoc recipiat, et undique videantur perfectae nostrae legislationes. Caput III Itiquitas quidem bene faciens disposuit, nunc autem studio machioccasionem facientes suarum calumniarum. Vetustate namque volente am et forte etiam recognoscere eo et iudiciales implere cautiones, quidam vero respicientes ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
seriam quideni ꝑ hec aguntur
coacti uõ uissiombus aut decretis
exhibentur. ꝓm̃de qui ẽõs exhibent
eriam cautiones exigẽntes quia in¬
tra certum tempus ueniunt ad
detiminatum iudicium hii qui
miserantes sanccimus. siquid fut
tale ⁊ tempiis impleatur quod ui
cautione exhibicionis aut p̃sen¬
tationis. ip̃e auctor constituit.
deinde ille quidem obseruet ĩ
am actor occurrerit rerum qui¬
dem ingredientem apud iudicẽ
⁊ hoc docentem repente dimiti.
uire iurando autem eius udicct᷑
p̃sentationes nisi auctores fideuis
teui om̃mo eos exigi. ⁊ dari frust̃
calumpniam passo. si uõ ꝑ uisuiãn¬
dum etiam plus aliquid decłaue¬
rit. certa tam̃ quantitate ⁊ defi¬
nita a iudice. quam leges taxati¬
onem uocant etiam ħ suꝑ exigi
ut agnoscant non lũdere iu
tas alieñas .s. in ꝓuincias eligere
ꝑsonis. si uõ in aliam deducant᷑
ꝓunciam forte declinare. ha̾nc
obseruãtioe̾m sanccimus. hic tudi¬
cem aut glosissimum nr̃m questo¬

Expanded text:
seriam quidem per haec aguntur, coacti vero iussionibus aut decretis exhibentur; proinde qui eos exhibent etiam cautiones exigentes, quia intra certum tempus veniunt ad determinatum iudicium hi qui Hoc igitur miserantes sancimus, si quid fiat tale et tempus impleatur quod in cautione exhibitionis aut praesentationis ipse actor constituit, deinde ille quidem observet in am actor occurrerit, reum quidem ingredientem apud iudicem et haec docentem repente dimitti, iureiurando autem eius iudicetupraesentationes, nisi actores fideiusstem omnino eos exigi et dari frustra calumniam passe. Si vero per iusiurandum etiam plus aliquid declaraverit, certa tamen quantitate definita a iudice, quam leges taxationem vocant, etiam hoc superexigi, ut agnoscant non ludere in vitas alienas, sed in provincia eligere personis, si vero in aliam deducantur provinciam, forte declinare hanc observationem, sancimus hic iudicem aut gloriosissimum nostrum quaesto
Abbreviated transcription (Latin):
ei repudiare iudicem ⁊ alium
pẽtere. aut etiam cum eo udicẽ
ꝑcipere. aut certe absolui am̃icabi¬
uter. nicħ ni medio neꝙ dampni¬
ficando neꝙ ab ex secutoribus con¬
turbando.s ⁊ iudicariam caucioise.
exponentem sicut qui de hns iudi¬

Expanded text:
ei repudiare iudicem et alium petere aut etiam cum eo iudicem percipere aut certe absolvi amicabiliter, nihil in medio neque damnificando neque ab executoribus conturbando, sed iudiciariam cautionem exponentem, sicut qui de his indi
Abbreviated transcription (Latin):
testatio litis intra detunctos . xx dĩ
mel repudians iudicem alium ac¬
ceꝑit. non sinimus ei. ⁊ eum qui
petĩtus est repũdure. sicut enim g̾¬
eius curam habemus. sic ⁊ etiam ꝑ
dilatiõnem agi aliquid̃ aduersus¬
moĩs aduersamur Siuõ etiã qui¬
damꝰ iurent quidem quia obseruãt
⁊ anteqm contestatiolitis fiat ab
contestatione adire actorem statu¬
tum iudicem. ⁊ hec denumtiare.
Ium uõ siquidem adminstrator
sit iure omĩmõdo exhiberi reum
sui accusatorem ꝑ figgam factũm.
si uõ non amministrat s datus sit
a quodam u̾idice. siue ex sacra for¬
te forma. aut uissione. aut etiam
ab aliquo amministratore ad ilũ
nunciare ut deducatur ab illo ne
causa maneat actori undiq desola¬
ta iudice agere aliquid nonualen¬
te eo quod nondum apud eum

Expanded text:
testationem litis intra definitos viginti mel repudians iudicem alium acceperit, non sinimus ei et eum qui petitus est rursus repudiare. Sicut enim eius curam habemus, sic etiam per dilationem agi aliquid aomnibus aversamur. Si vero etiam quidam iurent quidem quia observent, et antequam contestatio litis fiat, abcontestatione adire actorem statutum iudicem et haec denuntiare, illum vero, si quidem administrator sit, iubere omnimodo exhiberi reum sui accusatorem per fugam factum; si vero non administret, sed datus sit a quodam iudice, sive ex sacra forte forma aut iussione aut etiam ab aliquo administratore, ad illum nuntiare, ut deducatur ab illo, ne causa maneat actori undique desolata, iudice agere aliquid non valente eo quod nondum apud eum
Abbreviated transcription (Latin):
uistentes. ita uel si perdurauĩnt semꝑ
onis que quartim decerint eis etiam
his seruandis similiter quidem ĩ ui¬
ris sumliter aut in mulieribus. cõmu¬
nem namne etiam hanc suꝑ eis ponimꝰ
legxein sicut etiam p̃cetlentem Si nõ¬
quasdam res p̃p̾is mulier in domo ui.¬
ri ant alibi repõitas habuerit harũ¬
accionem ⁊ retentionem hãt om̃ibus

Expanded text:
istentes, ita vel si perduraverint semponis, quae quartam decernit eis, etiam hic servandis similiter quidem ris, similiter autem in mulieribus. Comem namque etiam hanc super eis ponimus legem, sicut etiam praecedentemquasdam res proprias mulier in domo viri aut alibi repositas habuerit, harctionem et retentionem habeat omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
nem. ut semel subti lis cõ¬
testationem constitutus oblagctui.
hͦ⁊ sub suis artibus hoĩem statuentes¬
a quo uolunt mͦ de eo agunt ¶Sancci¬
mus gͥ dum ãmõnicio oblata  sũt¬
alicui moĩs om̃ib offet̾ri libeslumꝰ¬
⁊ non scđm antiquitatem decem
solummꝰ dierum hab̾e eum quia
ammonetur inducias sed duplices
hoc est xx. ut siue repudiare uo¬
liũt. siue ⁊ cum eo aliuiñ iudicẽ

Expanded text:
nem, ut semel sub litis contestatione constitutus obligetur equae volunt et sub suis artibus hominem constituentes quo volunt modo de eo agunt. Sancimus igitur, dum admonitio oblata fualicui, modis omnibus offerri libellum, non secundum antiquitatem decem solummodo dierum habere eum qui admonetur indutias, sed duplices, hoc est viginti, ut sive repudiare voluerit sive et cum eo alium iudic
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ ad excludendas. ibi
sione ab eo data. ⁊ sportulis scdm
sacram nrãm p̃bitis constitutio¬
nem sub scbe libello quod appellat᷑
responsionis ⁊ decłare etiam tempꝰ¬
quod ei ubellus datus est nec etũ¬
ob hoc ars fiat. quecdamcumꝙ si¬
bationis ⁊ illum dicere quidem

Expanded text:
liberare se ab adversarii sui contentisione ab eo data et sportulis secundum sacram nostram praebitis constitutionem, subscribere libello qui appellatur responsionis et declarare etiam tempquo et libellus datus est, nob hoc ars fiat quaedam, cumque furationis, et illum dicere quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ficio ꝑfruantur. sportulas tũ
⁊ licium eiꝰ expensas ꝓtertia
supnis enarrare. quantitatis
soluture denaꝵ libraꝵ auri
con dẽpnacc̃e aliaq granissi

Expanded text:
ficio perfruantur, sportulas tamen et litium expensas pro tertia superius enarratae quantitatis soluturae: Denarum librarum auri condemnatione aliaque gravissi
Abbreviated transcription (Latin):
numus cẽ conũentes nõ ig¬
norante ꝑrincipe ullam pꝰ¬
tulationem introducant.
ne ue subumꝰ ꝑ sõa sus cep¬
ti frandẽ quandam aliena ne¬
gotia in serenda ẽẽ p̃tentes.
ꝙ si fuerit de fũratio cõtẽp¬
ta x. libras auri fisco nr̃o
cipes speniałr renocari p̃ci¬
pimꝰ actus uõceteros qui
sacͣtissimo cetu senatus con
p̃ludicuu ex subretno re¬
scripto supplicibꝰ inferri.

Expanded text:
lumus esse conventos, ne ignorante principe ullam postulationem introducant, neve sub unius persona suscepti fraude quadam aliena negotia inserenda esse pertemptent. Quod si fuerit definitio contempta, decem libras auri fisco nocipes specialiter revocari praecipimus, actus vero ceteros , qui in sacratissimo coetu senatus tracpraeiudicium ex subreptivo rescripto supplicibus inferri.
Abbreviated transcription (Latin):
alios ꝑ sercet p̃os seuꝑ or
dmandos asese ꝓcuratores
exertenda cõnemit. ab his a¬
gnosci beneficiis q̃ in satro
nr̃o crnitantibꝰ ministerio
iam pridem ꝑdiuina sact̃o¬
nes indulta sunt ꝑ potiri.
lideuissor̃e ydoneum d̾ ead
scola ñautẽ exͣneum offer
ilegia q̃c̃q centenariis seu
oucen aruis. ł cartulariis sen
iuris clarissimis principib
pꝰ depositam quoq militi¬
amiam ꝑ dispositiones pͥ¬
diantur. c̃ ꝑ absurdum ꝑ¬
q temeratum sit. hac ñr̃e¬

Expanded text:
alios per semet ipsos seu per ordinandos a se procuratores exercenda convenit ab his agnosci, beneficiis, quae in sacro nostro militantibus ministerio iam pridem per divinas sanctiones indulta sunt, perpotiri, fideiussorem idoneum de eadem schola, non autem extraneum offerilegia, quaecumque centenariis seu ducenariis vel chartulariis seu viris clarissimis principibus post depositam quoque militiam iam per dispositiones pridiantur, cum perabsurdum perque temerarium sit hanc nostr
Abbreviated transcription (Latin):
linam laboris emeriti. prĩ¬
mus atq ideo officialis tam
ad necͣcitates publicas qmͣ
prinatas nõ nͥ aprincipe mit¬
tatur. auctore mullaꝵq sine
ip̃o cuiqͣ mandetur exibitio

Expanded text:
lmam laboris emeriti primus. Atque ideo officialis tam ad necessitates publicas quam privatas non nisi principe mittatur auctore nullarumque sine ipso cuiquam mandetur exhibitio
Abbreviated transcription (Latin):
re concedi. simili indelicet
forma ꝓmatrib ⁊ urorib
eoꝵ nec nõ ⁊ lĩberis subeo¬
rum potestate cõstitutis nec
aliam sortituris miliam
nec nõ ⁊̃ serls ad cos per¬
tmentib seruanda. ita ut

Expanded text:
re concedi: Simili videlicet forma pro matribus et uxoribus eorum nec non etiam liberis sub eorum potestate constitutis nec aliam sortitis vel sortituris militiam nec non etiam servis ad eos pertinentibus servanda: Ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
dierno die ꝑ aqͥlianã stipłom
spopondi id om̃e habes ne accept̃.
tuli. ¶ p̾tea nonac̃one tollitur
int̾uẽtu noue ꝑsone nouanas¬
titur obligo. ⁊ pͥma tollitur tͣns¬
latampꝰtiorẽ. ¶ adeo ũ int̾dũ¬

Expanded text:
dierno die per Aquilianam stipulationem spopondi, si omne habesne acceptum? ’ tuli. ’ Praeterea novatione tollitur interventu novae personae nova nascitur obligatio et prima tollitur translata in posteriorem, adeo ut interdu
Abbreviated transcription (Latin):
si rocꝑ ticio tu debas apupillo
sñ tiitoris auctoritate stipulatꝰ
fu̾it ticius quo cau res amitri¬
tur. Nam ⁊ prior debitor libatur.
⁊ post̾ior obligo nlła est ¶ Nõ id̾
uiris est siasno quis stipulatus
fu̾it na ic prior ꝑiñ obugatus

Expanded text:
od Titio tu debebas a pupillo sine tutoris auctoritate stipulatus fuerit, quo casu res amittitur: nam et prior debitor liberatur et posterior obligatio nulla est. non idem iuris est, si a servo quis stipulatus fuerit: nam tunc prior proinde obligatus
Abbreviated transcription (Latin):
dentes s t̾ciam moĩs om̃ib aut me¬
⁊ ex reliqua sułe parte si nõ suffi¬
cerit legitima pars ad dotis aut
ante nuptias donationis oblationẽ
metitã excipe. ctiam hoc ad restitu¬
tionem scłm quod adiectum legi¬
time parti: dotem aut añ nupti¬
alem facit donatioẽm. Sanccimꝰ
enim scđm hũc modum excipi
moi̾s om̃ib ad restitutioẽm nuꝑ¬
tialia documenta. ⁊ suꝑ his factas
alienatioẽs aut ypothecas ⁊ uł si
grauata sit ꝑsona aut uiri aut

Expanded text:
 tertiam modis omnibus aut met ex reliqua substantiae parte, si non suffecerit legitima pars ad dotis aut ante nuptias donationis oblationem metitam, excipere etiam hoc a restitutione secundum quod adiectum legitimae parti dotem aut antenuptialem facit donationem. Sancimus enim secundum hunc modum excipi modis omnibus a restitutione nuptialia documenta et super his factas alienationes aut hypothecas, et vel si gravata sit persona aut viri aut
Abbreviated transcription (Latin):
bis necessari consistunt: quomodo¬
non nos ex maiori ⁊ meliore senten¬
tia nuptialium lucroꝵ exceptioẽm
mus tempr̃i. ⁊ postea ficiendis resti¬
tutiomibus scd̾m hanc legem. non
ent̾imn illam concedunus fieri sesionẽ
ut si qua mulier paruam habens do¬
teni. denide legem cognoscens mãm¬
aut siquis uir mediocrem fecerit
ante nuptialem donatioẽm ad cir¬
cuinuentioẽm legis uelit augmen¬
tum aut dotis aut ante nuptialis
facere donationis hoc traħe ad insi¬
dias restitutionum. ⁊ hanc enimi
ꝑimimus cicumuentionẽ nullam
utilitatem habere concedentes fici¬
entibus augientum. quantum
futuro tempr̃i nram seruantes legẽ.
unum si quidem hoc capitulum est

Expanded text:
bis necessaria consistant, quomodonon nos ex maiori et meliori sententia nuptialium lucrorum exceptionem tempori et postea faciendis restitutionibus secundum hanc legem. Non enim illam concedimus fieri laesionem, ut si qua mulier parvam habens dotem, deinde legem cognoscens aut si quis vir mediocrem fecerit antenuptialem donationem, ad circumventionem legis velit augmentum aut dotis aut antenuptialis facere donationis, hoc trahere ad insidias restitutionum: et hanc enim perimimus circumventionem, nullam utilitatem habere concedentes facientibus augmentum quantufuturo tempori nostram servantes legem. Vnum siquidem hoc capitulum est
Abbreviated transcription (Latin):
Sed tamqm nos deddum hec sanan¬
tes leg̃ẽm scpsimus mois om̃ibus
ꝓhibentes restitutione. grauatas
res aut alienari. aut obligari. sed
cum ꝓp̾a ambulare fortuna.⁊ ap̃
quencuiꝙ fiu̾̃t non mane̾ fur̾¬
me sed reuerti ad illum cui daĩ iusse
sunt. ⁊ facta lex iam ꝙ ãmodo lon¬
geũaᷤ est. ⁊ iniudicio ad ꝓbata fre¬
quentatur. sed futũm erat᷑ ꝙ pre¬
diximus ut ꝙ ferre omia consue

Expanded text:
Sed tamquam nos dudum haec sanantes legem scripsimus, modis omnibus prohibentes restitutione gravatas res aut alienari aut obligari, sed cum propria ambulare fortuna, et apud quemcumque fuerint non manere firme, sed reverti ad illum cui dari iussae sunt. Et facta lex iam quodammodo longaeva est et in iudicio approbata frequentatur: sed futurum erat, quod praediximus, ut quod ferre omnia consue
Abbreviated transcription (Latin):
iuri mors ͤ dͥ abat᷑ ⁊ defuncti uͭ fiat̃
aluinde uendicabat res ⁊ p̾atͥs patͥs¬
ꝓferebat uoluntatem ⁊ trahebat
mulieris res dicens. fratrẽ quidem
sium eas expendisse se uõ apud
muliẽm uidere pat̾nas res qułas
pat̾ non existentibus alus resti¬
tui p̃ceperat ei. ⁊ recipere ex om̃ib
eas instabat. no cessabat donec
ret. s igemiscebat iuste mulier
⁊ dicebat iniustum eẽ. quasi ꝑ de¬
ceptioẽm dñm quidem uirum
fieri dotis tocius ⁊ si p̃mori mulie¬
rẽ contigissctlucrum hab̾e scłm
pactum. quia uõ uir mortuus ẽ
se ignoante restitutionem amis¬
sionis ꝑiculum sustinere. s hic qͥ¬
dem data est negocio forma quam
bene se hãbere putauimus. rursus
aut̃ alt̃ supplex apparuit dicens
partem solam apud eam iussisse
teretur. ⁊ cͥca dotis restitutionem¬
⁊ c̾ca totum ex dotalibus instrumen¬
tis suꝑ añ nuptialem donationem
pactum. sibi uõ icħ licere. ⁊ ꝓme¬
rerihoꝵ ꝓpter sublationem ex resti

Expanded text:
iri mors ei dabat; defuncti vero frater aliunde vindicabat res et patris proferebat voluntatem, et trahebat mulieris res, dicens fratrem quidem suum eas expendisse, se vero apud mulierem videre paternas res, quas pater non existentibus filiis restitui praeceperat ei, et recipere ex omnibus eas instabat neque cessabat, donec ret. Sed ingemiscebat iuste mulier et dicebat iniustum esse quasi per detentionem dominum quidem. virum fieri dotis totius, et si praemori mulierem contigisset lucrum habere secundum pactum, quia vero vir mortuus est, se ignorantem restitutionem amissionis periculum sustinere. Sed hic quidem data est negotio forma quam bene se habere putavimus. Rursus autem alter supplex apparuit dicens partem solam apud eam iussisseteretur et circa dotis restitutionemcirca totum ex dotalibus instrumenper antenuptiali donatione pactum, sibi vero nihil liceret promereri horum propter sublationem ex resti
Abbreviated transcription (Latin):
p̃o. ¶rienti scdo excur¬
sio ⁊ uarietas humane na¬
ture. ⁊ panlatim egens cu¬
ratione non alit̾ ad bene
sub tranquillitate ⁊ euit¬
te. ut legi conueniens qua
le quiddam etiam nũc enier¬
gens ad legis nos opus addux̃
scimus enum quia etiam du¬
dum dubitabatur de restitu¬
tiombus ⁊ si contigisset quas¬
dim ypothecas obligari eiꝰ qui
restitutione grauabantur plu¬
rune contentionis erat negoci¬
um. siue oporteret etiam res que
restitiu uisse fuerant ꝑicimꝑati
siue solas eius qui grauabatur res¬
tituttione. ⁊ mulcti. quedam erãt
etim cca iꝑ̃m uerboꝵ diffẽnti¬
am questio utrum defunctus
ab solute restitui ꝙ relictum e

Expanded text:
pp. Orientis secundo. Decursio et varietas humanae naturae et paulatim egens curatione non aliter ad benesub tranquillitate et quiete ut legi conveniens. Quale scilicet quiddam etiam nunc emergens ad legis nos opus adduxit. Scimus enim quia etiam dudum dubitabatur de restitutionibus, et si contigisset quasdam hypothecas obligari eius qui restitutione gravabatur, plurimae contentionis erat negotium, sive oporteret etiam res quae restitui iussae fuerant periculum pati, sive solas eius qui gravabatur restitutione; et multa quaedam erat etiam circa ipsam verborum differentiam quaestio, utrum defunctus absolute restitui quod relictum e
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris restitutione tali. Liceat¬
enim ei nuncupatam añ nuptialẽ
seu ꝓꝓter nuptias donationem of¬
ferre nicħ quantum in his rebus
mentum fieri ad dotis oblationẽ

Expanded text:
iri aut mulieris restitutione tali, liceam ei nuncupatam antenuptialem seu propter nuptias donationem ofihil quantum in illis rebus mentum fieri ad dotis oblationem.
Abbreviated transcription (Latin):
tutione. hec nos merito cõmouer̃¬
⁊ melius arbitrati sumus nr̃am cor¬
rigere legem quani subiectos des¬
picere ꝑicłi sustinentes. maxime
innuptiis quaꝵ nicħ est hõib uti¬
lius tanqͣm solis facere hoĩes uaĩa
ous a nob̾ põite constitutionis rati¬
manere uolentes. hoc uõ innouan¬
tes solummͦ. ut siquis de cetõ resti¬
tutionem fecerit suaꝵ reꝵ quidem

Expanded text:
tutione. Haec nos merito commovert melius arbitrati sumus nostram corrigere legem quam subiectos desericulum sustinentes, maxime in nuptiis, quarum nihil est hominibus utilius, tamquam solis facere homines valens positae constitutionis ramanere volentes, hoc vero innovantes solummodo, ut si quis de cetero restitutionem fecerit suarum
Abbreviated transcription (Latin):
in eos reuertebatur. cogitaiuimꝰ
medium q̃ĩndam cause ordinẽ
inuenire unde si pluribus exitñ¬
tibus filus moniatur unus si quid̃
gnãnti hoc eum lucrari. Reliquũ
uõ concedere in filii uenire succes¬
sores siue fr̃s sint siue extranei
forte. quod maxime in aui¬
in matre contingit. siue disponat
suas sub̾as. siue etiam intestati mo¬
riantur. ⁊ hoc non scͥpsimus ĩ nr̃a
lege: cogitantes illud ⁊ inuenientes
pͥmi ⁊ cdementer sanccientes. qua¬
ꝓpter etiam hec si alienauĩt parens
anteq̃m ad scdas ueniat nuptias
tantum ualet solumin quod a¬
uenatum est quantum ad aliemn
tes quecumꝙ ad filii ħedes ueni¬
unt omĩno infirma erunt. uude
alienatione facta manet causa m
suspenso sequentibus cõmittnda
fortiis. ⁊ aut ꝑfecte ab micio in¬
firmanda alienatione. aut ꝑfec¬
te ualente: aut particłatun quid̃

Expanded text:
in eos revertebatur, cogitavimus in eos revertebatur, cogitavimus medium quendam causae ordinem invenire. Vnde si pluribus existentibus filiis moriatur unus, si quidegeneranti, hoc eum lucrari, reliquum vero concedere in filii venire successores, sive fratres sint sive extranei forte quod maxime in matre contingit, sive disponant suas substantias sive etiam intestati moriantur. Et hoc nos scripsimus in nostra lege, cogitantes illud et invenientes primi et clementer sancientes. Quapropter etiam haec si alienaverit parens antequam ad secundas veniat nuptiastantum valet solummodo quod alienatum est, quantum ad alienantes, quaecumque ad filii heredes veniunt, omnino infirma erunt. Vnde alienatione facta manet causa in suspenso, sequentibus commutanda fortunis et aut perfecte ab initio infirmanda alienatione aut perfecte valente, aut particulatim quidem
Abbreviated transcription (Latin):
quidem filioꝵ dare alium uõ ex¬
honoare. om̃s enim scłis simili¬
ter exhonõiti sunt nuꝑtus.s. qͣm¬
admodum si om̃iuni filioꝵ dem̃¬
existunt parentes ⁊ non alio qui¬
deni succedunt. alioͥ uõ non simi¬
uter: cur non ⁊ ip̃i om̃ibus ex eqͦ
quantum ad hoc conferãtur. sed
alios quidem elegant. alios uõ
unusquisꝙ hoc lucretur. ⁊ si hant
declaruumus alienationes a pa¬
rentibus suꝑ talibus factas. subti¬
liorem impone conuenit cause or¬
dinem. Si enim om̃s suꝑsunt fi¬
⁊ p̃monatur eis parens infirma
om̃ino manebit alienacio. scdm
quod ꝑrius a nobis dictũm est
Si uõ monantur om̃s ⁊ rursus
ad orbitatem causa ueniat tunc
ex effecti ratum eĩt quod aliena¬
g̃ssus est sensus. subtilis. ⁊ sollici¬
tus. ⁊ miedium utroꝵꝙ casuum
ꝑtec̃tans. Quia enim om̃ibus qͥ¬
dem exstantibus filus ⁊ p̃mori¬
ente genitore milla relinquela¬
tur pars eis. ex luciatis rebus.
om̃ibus aut̃ morientibus totũ

Expanded text:
quidem filiorum dare, alium vero exhonorare: omnes enim secundis similiter exhonorati sunt nuptiis. Sed quemadmodum si omnium filiorumexistunt parentes et non alii quidem succedunt, alii vero non similiter, cur non et ipsi omnibus ex aequo, quantum ad hoc, conferant, sed alios quidem eligant, alios verounusquisque hoc lucretur, et si habedeclaravimus alienationes a parentibus super talibus factas, subtiliorem imponere convenit causae ordinem. Si enim omnes supersunt fipraemoriatur eis parens, infirma omnino manebit alienatio, secundum quod prius a nobis dictum est. Si vero moriantur omnes et rursus ad orbitatem causa veniat, tunc ex effectu ratum erit quod alienagressus est sensus subtilis et sollicitus et medium utrorumque casuum pertractans. Quia enim, omnibus quidem extantibus filiis et praemoriente genitore nulla relinquebatur pars eis ex lucratis rebus, omnibus autem morientibus totum
Abbreviated transcription (Latin):
ea om̃ino filui hedes que eoꝵ et
successores ab ħedibus illoꝵ ⁊ suc¬
cessoribus. non alit̾ excludendi nͥ
tricennale transeat tempus. ⁊ de¬
tentitio dũos accipientes constitu¬

Expanded text:
ea omnino filii heredesque eorum et successores ab heredibus illorum et successoribus, non aliter excludendi nisi tricennale transeat tempus et detentatio dominos accipientes constitu
Abbreviated transcription (Latin):
pure sine om̃i condicione ⁊neq u¬
sum retinere. sed omĩs sube quam
cedens partem. p̾us ꝓcreatis filus.
⁊ diuident hoc silu om̃s ex equo. ⁊
filios quidem hñtes ad suos tnͣsinit¬
tunt filios. oportet enim aliquid
etim uetẽribus adici legib si uõ
toꝵ porcionem accipiens omino
eos testamenta conscribere. aut a d¬
tus nubentibus tempus tales quo
int̾̃posicione ħ nobis lex competñ¬
tet᷑ quidem tẽmpus mulier ⁊ ꝓp¬
ter ea. effugiat p̃dictas penas ad
scđ̾m uõ ueniat mat̾monium.
pͥores iegligens nuptias. siquidem
non ht filios. aicat᷑ enum etiã de¬
nũo. sine ꝑiculo est totum ex hoc
testimento. aut mortis causa to¬
nacione siue institutionis sit pars
siue legatum. siue fidĩ ꝯmissum

Expanded text:
pure et sine omni condicione et neque usum retinere, sed omnis substantiacedens partem prius procreatis filiis. Et divident hoc filii omnes ex aequo, et filios quidem habentes ad suos transmittent filios oportet enim aliquid etiam veteribus adici legibus, si vero rum portiones accipient omninoeos testamenta conscribere, aut sutus nubentibus tempus tales quodinterpositione haec nobis lex competentet quidem tempus mulier et propterea effugiat praedictas poenas, ad secundum vero veniat matrimonium priores neglegens nuptias, si quidem non habet filios dicatur enim etiam denuo, sine periculo est totum ex hoc.testamento aut mortis causa donatione, sive institutionis sit pars sive legatum sive fideicommissum
Abbreviated transcription (Latin):
scđm cempus mox quo mater
conuucta est alio. ⁊ hec cõmunis
mulieris ⁊ uiri. mulcta. sit põita
Naur si ille filios hñs scclłam eis
suꝑinduxĩt uxoiem. non ex do
nem. non largitatem aliam amu¬
liere ꝑcipiens hanc habebit sir¬
mam. preter quantum lic uti ⁊
fru donec adiuixĩt solum. ⁊ hic
quoꝙ filii lic⁊ sub potestate cõsti¬
tuti sunt. sed tam̃ dñi scđm ꝓͥta

Expanded text:
empus mox quo mater coniuncta est alii. Et haec communis mulieris et viri multa sit posita. Nam si et ille filios habens secundam eis superinduxerit uxorem, non ex dotnem, non largitatem aliam a muliere percipiens hanc habebit firmam, praeter quantum licet uti et frui, donec advixerit, solum; et hic quoque filii, licet sub potestate constituti sint, sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑlucris hĩnc uenientibus ad
nubentes etiam sic ratum sit: et
ita certa talium lexͦ eis erit ca¬
uens ut neꝙ alienationem ullã
ꝑmuttat parentibus uttalibus
neꝙ ypothecam. sed uł siquid e¬
gi̾nt parentes: mox eoꝵ obligat᷑
eis sub̃am non ut ꝓhibeat᷑ cos in
his aliquid agere que uoluĩt. erut
enim lex castegatores filios genito¬
ribus statuere illos quidem er̾u¬
bescit. Int̾minatur aũt accipien¬
tibus tamqm nicħ eis qđ accipi¬
unt ꝓst. ⁊ sciant ex hac nr̃a le¬
ge quia uel siquam a talibus pa
quid om̃ium egeruit tale erit qͣͥ¬

Expanded text:
lucris hinc venientibus ad nubentes, etiam sic ratum sit, et ita certa talium lex eis erit cavens, ut neque alienationem ullam permittat parentibus in talibus neque hypothecam. Sed vel si quid egerint parentes, mox eorum obligat eis substantiam: non ut prohibeat eos in his aliquid agere quae voluerint erubescit enim lex castigatores filios genitoribus statuere: sed illos quidem erubescit, interminatur autem accipientibus, tamquam nihil eis quod accipiunt prosit. Et sciant ex hac nostra lege quia, vel si quam a talibus parquid omnium egerint, tale erit q
Abbreviated transcription (Latin):
nec ñ ⁊ honorariis ullustrib
fra ex hac regiaurł pͥncipali¬
indelicetꝙ̃cedente cõsensu pro
tib negotiispetere maluerint.¬
comitatũsiñ sac quo reuo cato

Expanded text:
etiam honorariis illustribus sive ex hac urbe regia, principaliidelicet praecedente consensu, proegotiis, petere maluerintcomitatum, sine sacra quoque revocato
Abbreviated transcription (Latin):
uiria. siqͥs eĩ senaco̾ia p̃ditis d¬
dignitate sui̾t sortemandan¬
tum nr̃o ẽ iudicio seruandũ
digrutate ꝑtẽptet. s ⁊ si quis
meruit. repellatur. tepulsos

Expanded text:
niuria. Si quid enim senatoria praeditis dignitate fuerit forte mandandum, nostro est iudicio reservandum: dignitate pertemptet. sed et si quis meruerit, repellatur: repulsos
Abbreviated transcription (Latin):
peditionis quoc̃q genere cui¬
quam d̾militib acastris atq
signi. ł his ⁊̃ locis in quib per¬
tendant. dicendi comeatum
dare. siquis uero cc̃ hanc le¬
gẽ facere ausus suerit. ⁊ mi¬

Expanded text:
peditionis quocumque genere cuiquam de militibus a castris atque signis vel his etiam locis, in quibus pertendant, discedendi commeatum dare. Si quis vero contra hanc legem facere ausus fuerit et m
Abbreviated transcription (Latin):
larg̃ ⁊ ubi spectabił primicetiꝰ
notarioꝵ singulas domus suas
ab hospitum grauammedũ
tertiamportion̾e hosꝑitibr de¬
putandam ẽẽ cognoscant.

Expanded text:
arum et vir spectabilis primicerius notariorum singulas domus suas ab hospitum gravamine dutertiam portionem hospitibus dputandam esse cognoscant.
Abbreviated transcription (Latin):
n ec ñ urb̾ rome ⁊ magistroslit
uent libetati p̃cipimus.
domib p̃stant. sine hospiti¬
a p̃buetint. metatorib seu
ine uolumus cuĩlibet. cuiꝰ loc
uł ordinis. in hac florentissi¬
ma urbe domũ ꝓpriam excusa¬
care. ꝙ et in ꝓuiitiis obserua¬
ni oportet./ceteris nõ quibus a¬
lustris dignitas sub cinguloł¬
lata ẽ. excusandaꝵ edm̃ licẽ¬
ris in hĩs ⁊̃ p̃cipimꝰ obseruaĩ
quos ip̃a quidem adminnst᷑¬
tionis conditio spectabiles no
cingulo ꝑfruatur. ⁊ excusa¬
tione itã ꝓprie domus impe
b sibi credidit undicã dum
siquid honore p̾editus excu¬
sationis uis hãt carebit legñ
priuilegiis. q uas fraudare co
numeretur.c. libraꝵ auri
sacratissimis largitionibus
pendendarũ inlatione mule¬

Expanded text:
nec non urbis Romae et magistros litvent liberari praecipimus. domibus praestant, sive hospitia praebuerint metatoribus seu inem volumus cuiuslibet loci vel ordinis in hac florentissima urbe domum propriam excusacare. Quod et in provinciis observari oportet. Ceteris vero, quibus illustris dignitas sub cinguloa est, excusandarum aedium licenris in his etiam praecipimus observari, quos ipsa quidem administrationis condicio spectabiles novcingulo perfruatur et excusationem ita propriae domus impetbus sibi crediderit vindicandum, si quidem honore praeditus excusationis ius habeat, carebit legum privilegiis, quas fraudare connumeretur, centum librarum auri sacratissimis largitionibus pendendarum illatione mul
Abbreviated transcription (Latin):
sulate. ⁊ patriciam meruerit
pater. aut mater nepotes aut
frater. ant soror aut itxor du¬
aꝵ domoꝵ suaꝵ excusatione
mnemorati heredes unamsemis
heredib quis soliꝰ patricie. dig¬
nitatis sine cõsisiatu decorant᷑.
in signib p̃fectoͬrii uero nec nõ
⁊ magutm minitum duas domꝰ

Expanded text:
sularem et patriciam meruerit pater aut mater nepotes aut frater aut soror aut uxor duarum domorum suarum excusationememorati heredes unam semisheredibus, qui solius patriciae dignitatis sine consulatu decoratur insignibus. Praefectorii vero nec non et magistri militum duas domus
Abbreviated transcription (Latin):
luatis que ab eo p̃tentur illis. hec
aũt̃ ineqͥu̾alitas facta est ex noui¬
tate quain zenonis pie memorie
introduxit constitutio. ut imꝑi¬
ales donationes non egeant mo¬
numentis. quia gͥ in ꝑfectius cau¬
sa pͥus apparuit  ꝓpteã nos ꝑfeccio¬
Nem imponentes ei ex utroq te¬
nore hoc uolumus ⁊ in his donati¬

Expanded text:
vatis quae ab eo praebentur illis. Haec vatis quae ab eo praebentur illis. Haec autem inaequalitas facta est ex novitate quam Zenonis piae memoriae introduxit constitutio, ut imperiales donationes non egeant monumentis. Quia igitur imperfectius causa prius apparuit, propterea nos perfectionem imponentes ei ex utroque tenere hoc volumus et in his don
Abbreviated transcription (Latin):
mutulis. neq in uicancis. noq in agri¬
colũ. neq alio om̃ium quocumꝙ m
uel tempr̃. s p̃sumentem alium pro
alio scđm pignoritionis form̃um au¬
Irum. aut aliquid aliud exigere. s
reddere quidruplum uiolentiam
passo ⁊ cad̾e etiam accione quam ha¬
buit aduersus eum ꝓ quo exactionẽ
fecit non cium ht̃ rationem aliũa
quidem ẽẽ debitorem. aliua uõ exi¬
gi. s nec alteri molestum eẽ ꝓ altõ.
quidam tamqm inuasionem aut
inuriam cõmittere ⁊ aliũ qui¬
dem uicaneum existentem cedi au
iiurum sustinere. ⁊ aliquid pati
quod om̃ino non competit ꝓ alis
legi ut sicut ab imꝑio in alios ficte
tem. ita neq a pͥuatis in imꝑato¬
ribus facte nisi tantummn ꝓ ueri¬
tate fiant in publico a tabelatioĩ¬
bus complete.⁊ subscptionem ha¬
bentes ⁊ eius qui fecit ⁊ testium
⁊ aliam donationem obẜuatio
mentoꝵ cuiuscumꝙ quantitatis
sunt: non eiuni est consẽquens
ut nec is fruatur imꝑium a pri¬

Expanded text:
us neque in vicaneis neque in agricolis neque alio omnium quocumque modo vel tempore, sed praesumentem alium pro alio secundum pignorationis formam aurum aut aliquid aliud exigere, hoc reddere in quadruplum violentiam passo, et cadere etiam actione quam habuit adversus eum pro quo exactionem fecit. Non enim habet rationem alium quidem esse debitorem alium vero exigi, sed nec alteri molestum esse pro altero quondam tamquam invasionem aut iniuriam committente, et alium quasi vicaneum existentem caedi aut iniuriam sustinere et aliquid pati quod omnino non competit pro alio, legi, ut sicut ab imperio in alios factaetem, ita neque a privatis in imperatoribus factae, si tantummodo pro veritate fiant in publico a tabellionibus completae et subscriptionem habentes et eius qui fecit et testium et aliam donationum observatimentorum, cuiuscumque quantitatis sint. Non enim est consequens ut nec his fruatur imperium a pri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ odibiles suꝑ his exacuiones. plu¬
rime quidem ⁊ alie lẽges odio¬
sed nescimus quem ad modum¬
causa licet tantis castigata legis¬
licionibus adhuc p̃sumitur et
prebet qm̃ logu̾m necessitas ꝓꝓtẽa

Expanded text:
 odibiles super his exactiones ple quidem et aliae leges odiosed nescimus quemadmoducausa licet tantis castigata legistionibus adhuc praesumitur et aebet
Abbreviated transcription (Latin):
tuna libi constituantur si uõ so¬
lo eos participari uoluerit hono¬
re. fieri quidem codicillos⁊ hos
dari. tantummͦ ualẽ huiꝰmoĩ im¬
ꝑialem largitatem. ut ille hono
liberetur. sed maneat sub anti
liora pͥoris tranquillitatis educẽs
sit que etram loc addimentum
imꝑialium pͣmioꝵ quod necꝑ
publicum minuit netꝑ fortuna
neꝙ consuetis ei funccionibus
pͥuans curialem. ⁊ ei qui hoc ꝓ¬
meruit etiam p̃sentem addens
fortunam. ⁊ ostendens honora.¬
cionem. ⁊ aliis curialibus digni
neꝙ currales minuimus ⁊ hono
ꝑpetua p̃cepta quatenus imꝑio.

Expanded text:
tuna liberi constituantur. Si vero solo eos participare voluerit honore, fieri quidem codicillos et hos dari, tantum vero valere huiusmodi imperialem largitatem, ut ille honorliberetur, sed maneat sub antiqliora prioris tranquillitatis educens. Sitque etiam hoc additamentum imperialium praemiorum, quod neque publicum minuit, neque fortuna neque consuetis ei functionibus privans curialem, et ei qui hoc promeruit etiam praesentem addens fortunam et ostendens honoratiorem et aliis curialibus dignitneque curiales minuimus et honoper tua praecepta, quatenus imperio.
Abbreviated transcription (Latin):
sule ordinarunt᷑ Plurima
hoꝵ que olim sanccita sunt ne
absꝙ lege sine legislatione cõ
ture figura quam honorari¬
am uocabant codicillis ab un¬
ꝑio super ca collatis. hanc atĩ
ita nominabãt ut nicħ aliud
nisi purum honorem hus quib
p̃bebatur conferre: que curia¬
les non lib̾abat fortuna curiali.
nisi quis eam ip̃o oꝑe munstrasset¬
⁊ sicut de głosissimis magistris
militum uidebimus quia nullui
ex magisterio armoꝵ eripitur
fortuna curiali. nisi eum oꝑe g̾s¬
serit. nam etiam magisterium
si futurus sit aliquis liber huiꝰ¬
moi fieri fortuna. necẽẽ est ip̃o
cigulo designatum ab ea curie
do uisum fuĩt imꝑio honorare
curialem ut etiam lib̾et fortu¬
na dare ei codicillos amminist᷑¬
tionis. p̃parare eum uitalibus
constitui sedibus aut cirguli
urbane p̃fecture semoris rome
⁊ noue iudelicet huiꝰ nr̃e aut
in pretianis tribunalibus. ⁊ ori¬
entis ⁊ hesꝑie. ⁊ libiȩ. nec non

Expanded text:
suli ordinario. Plurima horum quae olim sancita sunt negabsque lege sine legislatione consturae figura quam honorariam vocabant, codicillis ab imperio super ea collatis; hanc autem ita nominabant, ut nihil aliud nisi purum honorem his quibus praebebatur conferret: quae curiales non liberabat fortuna curiali, nisi quis eam ipso opere ministrasset. Et sicut de gloriosissimis magistris militum videbimus, quia nullus ex magisterio armorum eripitur fortuna curiali nisi eum opere gesserit nam etiam magisterium si futurus sit aliquis liber huiusmodi fieri fortuna, necesse est ipso cingulo designatum ab ea curiaendo visum fuerit imperio honorare curialem, ut etiam liberet fortuna, dare ei codicillos administrationis et praeparare eum in talibus constitui sedibus aut cinguli urbanae praefecturae senioris Romae et novae videlicet huius nostrae, aut in praetorianis tribunalibus et Orientis et Hesperiae et Libyae nec non
Abbreviated transcription (Latin):
sa talis ad nos ꝑuenit quã
estimanus oportere com¬
petenti uti a nobis inter¬
p̃tatĩone simul ⁊ adiuto¬
rio cognoiumus.⁊ enim
quia niulier quedam ha¬
beus filium sibi ex nupti¬
is legitimis ꝓcreatum uo¬
luit quidem segregare se
a communi ista conuersa¬
cione. ⁊ in quodam mulieꝵ
monasterio conmanere plu¬
rima bona faciens in muliẽi
uult eos qui se monasteriis de¬
dunt seu uiros. seu mulieres
anteq̃m ingrediantur in mo¬
nasterium eo quo uoliui̾nt mͦ
que sua sunt disponere. ne pos¬
sẽt postqm ingrediuntur in¬
monastĩum ult̾ius agere quic¬
iuros ⁊ mulieres. cum corpore
⁊ anima ip̃o ing̃ssu ad monastĩ¬
quidem discesserunt manere
in p̾dictam uenãbilem domũ
ing̾ssa est aliqui p̃bent eam

Expanded text:
sa talis ad nos pervenit, quam existimavimus oportere competenti uti a nobis interpretatione simul et adjutorio. Cognovimus etenim quia mulier quaedam habens filium, sibi ex nuptiis legitimis procreatum, voluit quidem segregare se a communi ista conversatione, et in quodam mulierum monasterio commanere, plurima bona faciens mulieribus vult eos qui se monasteriis dedicarint, seu viros, seu mulieres, antequam ingrediantur monasterium, eo quo voluerint modo quae sua sunt dispondere, nec posse, postquam ingrediuntur monasterium, ulterius agere quidi viros et mulieres cum corpore et anima ipso ingressu ad monaster, et siquidem discesserint, manere in praedictam venerabilem domum ingressa est aliqui prohibeant eam
Abbreviated transcription (Latin):
consuli. Et patricio
per cum dei auxilio oẽm
ficimus ꝓuidentiam ut
subiecti ab eius clemencia
teaditi nobis illesi seruen.¬
tur. Itaq ⁊ leges ponimus
om̃i ineis curantes iusticia
⁊ quod paulati labitur
p̃parare festinamus. in suꝑ
etiam iniministrationes ĩ¬
uenius que castigantes ꝙ¬
inhonoratum est mẽdiocri

Expanded text:
consule et patricio. Semper cum dei auxilio omnem facimus providentiam, ut subiecti ab eius clementia traditi nobis illaesi serventur. Itaque et leges ponimus omni in eis curantes iustitia, et quod paulatim labitur reparare festinamus, insuper etiam administrationes invenimus, quae castigantes quod inornatum est mediocri
Abbreviated transcription (Latin):
tas scdm nr̃as exrgere penas nullo
competentium eis iudicum de¬
fende eos ualente. ⁊ tam illesos
seruare eos qui iusticiam passi
sunt recipientes que cẽ legem
exacti sunt qm̃ penas nr̃is defini¬
tas constitutionibus suꝑ exigere
que querelam suscipiunt falsita¬
tis seu quod uocatur falsa scrip

Expanded text:
as leges exigere poenas, nullo competentium eis iudicum defendere eos valente, et tam illaesos servare eos qui iniustitiam passi sunt, recipientes quae contra legem exacti sunt, quam poenas nostris definitas constitutionibus superexigere que querelam suscipiunt falsitatis seu quod vocatur falsa scrip
Abbreviated transcription (Latin):
mento ⁊ aluid quiddam me¬
dela egens moliri ut adin¬
uenire legi ⁊ cingło iustum
estimaiinus iuenumus
enim quia paulatim ꝓuin¬
cie quidem suis habitatori¬
bus spoliantur. magna uero
hec ciuitas nr̃a põpulosa est
turbis diuersoꝵ hominum
⁊ maxime agͥcolaꝵ suas cuu¬
tates ⁊ culturam relinquen
nos respicere ꝓcurauerunt.
⁊ ad cingłm quod nunc a no¬
bis pene nouatum ẽ. cui nõ
piget nos de publico ⁊ aio¬
nas dire. ⁊ ad sufficientes ⁊ of¬
ficium constituere ⁊ ex negli¬
gentia eius ꝑiłm reuelare.

Expanded text:
mento et aliud quiddam mede a egens moliri et adinvenire legi et cingulo iustum aestimavimus. Invenimus enim, quia paulatim provinciae quidem suis habitatoribus spoliantur, magna vero haec civitas nostra populosa est turbis diversorum hominum, et maxime agricolarum, suas civitates et culturam relinquentnos respicere procuraverunt et ad cingulum quod nunc a nobis paene novatum est, cui non piget nos de publico et annonas dare et has sufficientis et officium constituere et ex neglegentia eius periculum relevare.
Abbreviated transcription (Latin):
noc agatꝰ quod utile ẽ rei p.¬
cimus nr̃oꝵ subiectoꝵ cuam ha¬
bentes ut non suas ꝓuincias de¬
feñtes iuc altãntur ⁊ morian
rem publicam constituentibus
sed ⁊ pigͥcie fuit quidem sc̃ptuã.
⁊ pegͥnos om̃s ꝑscrutabuntur. ⁊
neꝙ nouum neꝙ lẽu̾e hoc caĩs
studium bonum quidem ⁊ an¬
tiquum neglectum uõ in me¬
dio ab uiuuersa ledente negli¬
gentia paulim ꝑiclitatum ẽ cor¬
hoc ⁊ utilimum muenientes
rursus in rem publicam intro¬
ducimus. Sicut enim p̃bemus
incorruptum eum ⁊ eius offi

Expanded text:
hoc agat, quod utile est reiphoc agat, quod utile est reipcimus nostrorum subiectorum curam habentes, ut non suas provincias deserentes hic adterantur et moriantrempublicam constituentibussed et pigritiae fuit quaedam scriptura et peregrinos omnes perscrutabantur. Et neque novum neque leve hoc causis studium, bonum quidem et antiquum, neglectum vero in medio ab universa laedente neglegentia paulatim periclitatum est corhoc et utillimum invenientes rursus in rempublicam introducimus. Sicut enim praemiis incorruptum eum et eius offi
Abbreviated transcription (Latin):
tiam et amministracio causis
faciliꝰ ⁊ legalius utentes. Damus
autem amministratioẽm liñti
fiduciam ⁊ iudicibus insistere ⁊
ad nos referre ⁊ ex se agere compe.¬
tentia ut neq infirmitate nap
alio om̃ino culpatui nr̃o suꝑeo
iudicio muior appareat licentiã
uõ similit̾ eidamus publicis e
tant ad suas ꝓuincias sine lite
ibi dicturos. ⁊ si coegent auxilio
legitimo. hoc p̃cepturus ilud
maxime ꝓuid̃e non de eisdem
scdo molestari quod sepe eius
hic uane cõmorantur. deinde
retnͣsmissos ab eo rursus rema
in hac felicissima ciuitate inue¬
mat quosdam idificantes fru¬
stra. qui liber̃tati ⁊ ad ꝓpͥam ꝓ¬
uincram tñsmissi sunt his ⁊ ad
castigatioẽm imponat decentẽ
habitabuntur ⁊ magna cuutas
hec confusione libabitur. Si uͦ
aliquos ꝑspexĩt sui officii in traĩs¬
marĩis partibus collocãe qui
etiam deforis uenientes inqui¬
runt. ⁊ hunc destinatos suscipi¬
entes ad ꝓuincias dirigant. ⁊

Expanded text:
tiam et administrationis causis tiam et administrationis causis facilius et legalius utentes. Caput IX Damus autem administrationem habenti fiduciam et iudicibus insistere et ad nos referre et ex se agere competentia, ut neque infirmitate neque alio omnino culpatus nostro super eo iudicio minor appareat. Licentiam vero similiter ei damus publicis eptant ad suas provincias sine lite ibi ducturos, et si quo egent auxilio legitimo hoc percepturos. Illud maxime providere, non de iisdem secundo molestari, quod saepe eos qui hic vane commorantur, deinde retransmissos ab eo rursus remeain hac felicissima civitate inveniat quosdam nidificantes frustra, qui liberati et ad propriam provinciam transmissi sunt, his et castigationem imponat decentem habitabuntur et magna civitas haec confusione liberabitur. Si vero aliquos perspexerit sui officii in transmarinis portibus collocare, qui etiam deforis venientes inquirant et hinc destinatos suscipientes ad provincias dirigant, et
Abbreviated transcription (Latin):
liuius moĩ audientie damus po¬
testatem ei. Si uõ aliquis talit̃
lesoꝵ audierit ordinatum scđm
p̃sentem legem udicem. ⁊ ñ uis¬
tam imnpauit ꝓuidentiam ut cog¬
noscatur ad nos ⁊ ad semꝑ impi¬
um hec denuntiare. sciant aꝑte
qui cingulum hoc ad sũnut. qͥa
ip̃e de suo redlet ea ei qui ab eo
neglectus est mala ꝙ docuerat
autem om̃ium qui hanc ammni
agere ⁊ munstratõres hab̾e non
sordidos neꝙ turpis acceptioĩs ꝑa¬
tos sed pure ⁊ lib̾e administrare.
⁊ si tale aliquid suꝑ ministris pec¬
catum inuenĩt etiam ꝑuiure ⁊
ex ip̃is pͥus ostende suam firmita¬
tem simul ⁊ castitatem ꝓptẽa enĩ
⁊ .x. libraꝵ auri occasionem expen¬
saꝵ decreuimus ex⁊ eius consili.¬
ario solidos. e⁊ ministrantibus
ad expensaꝵ cãm solidos trecentos
descpͥtioẽm hiuc legi adponi p̃¬
cipimus. ut de fisci largitate con¬
tenti aliens optineant erunt¬
ꝙ dei ⁊ nr̃i subtiles cultores ⁊ e
celo hanc nram fruentes ꝓuiãn¬

Expanded text:
huiusmodi audientiae damus potestatem ei. Si vero aliquis taliter laesorum adierit ordinatum secundum praesentem legem iudicem et non iustam impetraverit providentiam, ut cogatur ad nos et ad semper imperium haec denuntiare, sciat aperte qui cingulum hoc adsumit, quia ipse de suo reddet ea ei qui ab eo neglectus est male, quae decuerat autem omnium qui hanc adminiagere et ministratores habere non sordidos neque turpi acceptioni paratos, sed pure et libere administrare, et si tale aliquid super ministris peccatum invenerit, hoc etiam punire et ex ipsis prius ostendere suam firmitatem simul et castitatem. Propterea enim et decem libras auri occasione expensarum decrevimus ei, et eius consiliario solidos centum, et ministrantibus ad expensarum causam solidos trecentos descriptionem huic legi adponi praecepimus, ut de fisco largitate contenti alienis abstineant. Eruntque dei et nostri subtiles cultures, et e caelo ac nostram fruentes providen
Abbreviated transcription (Latin):
piant ad penas nrãas tradentes
uidicibus lesos aut aut lesas
corpore aut canicie graues n
sine molestia eẽ iubemus in
hac bona cuntate aut pie a¬
gere uolentibus ad scͥbendos
⁊ alioꝵ singłos interrogãe qua
uenerunt grã ⁊ inquisitis que
digna suꝑ eis agere ut nõ ꝑi¬
gri hic sedeant sed competũ¬
dampnificati ꝑ occasioẽm for¬
te eoꝵ qui dicuntur sportula.
aut etiam ⁊ lesionum ⁊ dicant
eos aut p̃uaricari ꝓ his nr̃as le¬
ges. aut etiam sine iudiciali
p̃cepto admonicionem eis of¬
ferre querere subtilit̾ hec de¬
linquentes ciuuscumꝙ fuĩnt
degnitatis ⁊ mulicie ⁊ sub quo
constituti sunt cingulo eos que

Expanded text:
piant ad poenas nostris tradentes piant ad poenas nostris tradentes iudicibus. Laesos autem aut laesas corpore aut canitie graves hos sine molestia esse iubemus in hac bona civitate, a pie agere volentibus adscribendos. Et aliorum singulos interrogare, qua venerunt gratia, et inquisitis quae digna sunt super eis agere, ut non pigri hic sedeant, sed competendamnificati per occasionem forte eorum quae dicuntur sportulae aut etiam ex hoc laesionum, et dicant eos aut praevaricari pro his nostras leges aut etiam sine iudiciali praecepto admonitionem eis offerre, quaerere subtiliter haec delinquentes, cuiuscumque fuerint dignitatis et militiae et sub quo constituti sint cingulo, eosq
Abbreviated transcription (Latin):
uire a possessoribus ꝓinde nõ
merentes examinare. ⁊ cicius
aisponere ꝓ quibus illi luic
magne obseruant ciuitati ad
suas remittere patas. aut om̃ĩ¬
no ex quibus uenerunt locis
om̃ibus ꝑempto ad hoc pͥiu
tes non habentes in hac sunt
corꝑoꝵ eoꝵ statum quał quis
cere aa laiborem sunt si quid̃
seruilia quoꝵ fuint cognos¬
cere quoꝵ sunt ⁊ hos etiam
inuitos possessoribus tñsmit¬
tere. si uõ liberi fortuna ⁊ ex
aliquibus ciuitatibus aut ꝓ¬
eis dec̾ens non est occasio hos ñ
frustra ẽẽ t̃re opus ꝑmittere.
s tradẽ cicius eos ut oꝑm publi¬
coꝵ artibus ad minist̾ium ⁊ p̃¬
positis panificantium stationũ
⁊ hortos oꝑantibus alus que di¬
uersis artibus aut oꝑibus in qui¬
bus ualent simul quidem labo¬
rare simul aut̃ alii ⁊ segnem ita
ad melioẽm mutare uitam. si
uõ aliqui uoluint obseruãe oꝑi¬
bus quibus traditi sunt hoc sec¬
tãri hac regia ciuitate parcen
tus impellentes leges eos abri¬

Expanded text:
ossessoribus proinde non merentes, et examinare, et citius disponentem pro quibus illi huic magnae observant civitati ad suas remittere patrias aut omnino ex quibus venerunt locis, omnibus perempto ad hoc privitis non habentes in hac sunt corporum eorum statum qualis quis cere ad laborem sunt, si quidem servi aliquorum fuerint, cognoscere quorum sunt et hos etiam invitos possessoribus transmittere, si vero liberi fortuna et ex aliquibus civitatibus aut peis decens non est occasio, hos non frustra esse terrae onus permittere, sed tradere citius eos et operum publicorum artibus ad ministerium et praepositis panificantium stationum et hortos operantibus aliisque diversis artibus aut operibus, in quibus valent simul quidem laborare simul autem ali et segnem ita ad meliorem mutare vitam. Si vero aliqui noluerint observare operibus quibus traditi sunt, hos sectari hac regia civitate. Parcentus impellente leges eos arri