comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽ diu̾sus effectus. Negare ĩꝙͣ nequeo. Nostine
igit᷑ ĩqͥt: Omẽ qd̾ est tam dui mane̾ atq subsi¬
stere ꝙͣ duu sit unũ. S ĩterire atq dissolui pãt
cũ unũ eẽ desisterit. Quonã mõ Ut ĩ aĩalibus
iqͣt cũ ĩ unũ coeu̾̃t atq ꝑmanẽt aĩa corpusq
dissoluit. ĩterue nec iã ẽẽ aĩal liquet. Ip̃m quoq
corpus cũ ĩ una forma mẽbroꝵ ꝯnĩctione pma¬
erat. Eoq mõ ꝑcurrẽti ceta proculdubio patebit sub¬
siste̾ unũqdq dũ unũ ẽ. Cũ uõ̾ unũ ẽe desut ĩt̾ire
Cõsiderãti inꝙͣ mͥ plura minĩe aliud uidet᷑. Est ne gͣ¬
ĩquit qd̾ ĩꝙͣtu nat᷑aliter agat relicta subistõdi ippe¬
tentia nenue ad ĩtitũ cormuptionẽq desidẽt᷑. Si a¬
nim alia ĩꝙͣ ꝯsiderẽ que hñt aliquã uolẽdi nolẽdiq
naturã nichil inuenio qd nullis extra cogẽtib abi¬
ciant manẽdi ĩtentione ⁊ ad ĩteritũ sponto festinẽt.

Expanded text:
non est diuersus effectus. Negare, inquam, nequeo. Nostine igitur, inquit, omne quod est tam diu manere atque subsistere quam diu sit unum, sed interire atque dissolui pariter atque unum destiterit? Quonam modo? Vt in animalibus, inquit, cum in unum coeunt ac permanent anima corpusque, dissolvitur, interire, nec jam esse animal liquet. Ipsum quoque corpus cum in una forma, membrorum conjunctione, permaerat. Eoque modo percurrenti caetera procul dubio patebit subsistere unumquodque, dum unum est: cum vero unum esse desinit, interire. Consideranti, inquam mihi plura, minime aliud quod in quantum naturaliter agat relicta subsistendi appetentia uenire ad intentum corruptionemque desideret? Si animalia, inquam, considerem quae habent aliquam uolendi nolendique naturam, nihil inuenio quod nullis extra cogentibus abiciant manendi intentionem et ad interitum sponte festinent.
Abbreviated transcription (Latin):
posusti.S qm̃ pluuimꝰ tibi affectuũ tumultus ĩ¬
cubuit diuersũq te dolor ira meror distrahunt
uti nũc mẽtis es. nũdũ te ualidiora remedia con¬
tingũt. Itaq leniorib paulisper utemͣ medicam̃¬
tis ut que in tumorẽ ꝑturbationib ĩfluẽtib in

Expanded text:
posuisti. Sed quoniam plurimus tibi affectuum tumultus incubuit diuersumque te dolor, ira, maeror distrahunt, uti nunc mentis es, nondum te ualidiora remedia contingunt. Itaque lenioribus paulisper utemur, ut quae in tumorem perturbationibus influentibus in
Abbreviated transcription (Latin):
rare paulo ante dicebas. Quid inꝙͣ: Quis eẽt ĩqͣt
rerũ oñi finis. Is est ẽi profecto qd̾ desiderat᷑ ab omib̾
Qod qr bonũ esse collegunꝰ oportet rerũ oĩu finem
bonũ esse fateamur.
Uisquis profunda mente uerũ uestigat

Expanded text:
e paulo ante dicebas. Quid? inquam. Quis esset, inquit, rerum omnium finis. Is est enim profecto, quod desideratur ab omnibus, quod quia bonum esse collegimus, oportet rerum omnium finem bonum esse fateamur. Quisquis profunda mente uestigat uerum
Abbreviated transcription (Latin):
Uersum fonditus exagitantis estum
Nec ruptis quotiens uagus caminis
Torquet fumificos uesceuꝰ ignes
Ant celsas soliti ferire turres
Ardentis uia fulminis mouebit.
Q uit tantũ miseri sceuos tyrãpnos
Mirant᷑ sine uiribus furentes.

Expanded text:
uersum funditus exagitantis aestum nec ruptis quotiens uagus caminis torquet fumificos Vesaeuus ignes aut celsas soliti ferire turres ardentis uia fulminis mouebit. Quid tantum miseri saeuos tyrannos mirantur sine uiribus furentes
Abbreviated transcription (Latin):
possis. An p̾sidio sũt amici quos nõ uirtus s for¬
tuna ꝯciliat. S quẽ felicitas amicũ fecit ĩfortũ¬
niũ faciet mumicũ. Que uoͣ pestis efficatior ad
nocẽdũ ꝙͣ familiaris mimicus :¬
Ui se uolet ẽẽ potẽte

Expanded text:
possis. An praesidio sunt amici quos non uirtus sed forpossis. An praesidio sunt amici quos non uirtus sed fortuna conciliat? Sed quem felicitas amicum iecit, intortunium faciet inimicum. Quae uero pestis efficacior ad nocendum quam familiaris inimicus. Qui se uolet esse potentem
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ iixisse secuu: s nequeñt. dehic᷑ de põtate i¬
głiant᷑. An tu potẽte cẽses. qui satellite latus¬
ambit qui quos t̾ret ip̃e plus metuit. qui ut
potens eẽ uideat᷑ in ẜiuẽtiu manus situs ẽ: N
quid ego de regũ familiarib diserã: Cũ regna
ip̃a tãte ĩbecillitatis plena demõstrẽ quos quider¬
sepe regia põtas ĩcolumis sepe aut̾ leipsa ꝓst̾nr
Nero senecã familiarẽ p̃ceptorẽq suui ab elige¬
de mortis coegit arbitriu. Papinianum dui ĩt¬
nilicos potẽtẽ militũ gladiis anthoruꝰ obiecit.
Atqui utq potẽtie sue renunciare uoluer̾t qͦꝵ
seneca opes etiã suas tradere neroni seq ĩ ocium
cõferre conatꝰ ẽ. S dũ ruitmros molles ip̃a trahit
nentrr quod uoluit effecit. Que igit᷑ ẽ ista potẽ¬
tia quã ꝑtimescu̾t hoĩec habentes. quã nec cu
uelis hre tutus sio.⁊ cũ depone̾ cupias iutare nõ

Expanded text:
ipsi uixisse securi, sed nequeunt; dehinc de potestate gipsi uixisse securi, sed nequeunt; dehinc de potestate gloriantur. An tu potentem ceambit, qui quos terret ipse plus metuit, qui ut potens esse uideatur, in seruientium manu situm est? Nam quid ego de regum familiaribus disseram, cum regna ipsa tantae inbecillitatis plena demonstrem? Quos quidem regia potestas saepe incolumis saepe autem lapsa prosternit. Nero Senecam familiarem praeceptoremque suum ad eligendae mortis coegit arbitrium. Papinianum diu intaulicos potentem militum gladiis Antoninus obiecit. Atqui uterque potentiae suae renuntiare uoluerunt, quorum Seneca opes etiam suas tradere Neroni seque in otium conferre conatus est; sed dum ruituros moles ipsa trahit, neuter quod uoluit effecit. Quae est igitur ista potentia quam pertimescunt habentes, quam nec cum habere uelis tutus sis et cum deponere cupias uitare non
Abbreviated transcription (Latin):
Quis illos igitur beatos putet
Q uos miseu tribuunt honores.
Nuero regna regũq familiaritas effice̾ po
licitas ꝑdiuat. Atqui plena ẽ exẽploꝵ uetustas
plena etiã p̃sens etas. Qui reges felicitatẽ cal.¬
mitate mutaueñtt. O pclara potẽtia q̃ nec ad ꝯ¬
seruationẽ sui ꝗde satis efficar inuenit᷑. Q si hec
regnoꝵ pot̾as btĩtudis auctor ẽ nõne siqua parti
defuerit felicitatẽ minuat.⁊ miẜiã ĩportet. Ged
ꝙius late humana tẽdant᷑ ĩpia plures neccẽe ẽ
gẽtes relĩqui qb regũ qsq non imperet. Qua uoͣ
pte btõs faciens desinit pot̾as hac ĩpotẽtia subin¬
trat que miseros facit. Hoc igit᷑ mõ maiorẽ re¬
gib messe nectẽe ẽ miẜie portionẽ. Ee pertus sor¬
tis sue piculoꝵ tyrapnꝰ regni metus pendentis
supͣ u̾tite gladii terrore simulauit. Que ẽ igit
hec potas que solicitudinũ morsu expellere
q̃ formidiñ aculeos uitare neqt: Atqͥ uellent

Expanded text:
Quis illos igitur putet beatos Quos miseri tribuunt honores? An uero regna regumque familiaritas efficere poerpetuo perdurat? Atqui plena est exemplorum uetustas, plena etiam praesens aetas, qui reges felicitatem calamitate mutaueruit. O praeclara potentia quae ne ad conseruationem quidem sui satis efficax inuenitur! Quod si haec regnorum potestas beatitudinis auctor est, nonne si qua parte defuerit, felicitatem minuat, miseriam inportet? Sed quamuis late humana tendantur imperia, plures necesse est gentes relinqui quibus regum quisque non imperet. Qua uero parte beatos faciens desinit potestas, hac inpotentia subintrat quae miseros facit; hoc igitur modo maiorem regibus inesse necesse est miseriae portionem. Expertus sortis suae periculorum tyrannus regni metus pendentis supra uerticem gladii terrore simulauit. Quae est igitur haec potestas quae sollicitudinum morsus expellere, quae formidinum aculeos uitare nequit? Atqui uellent
Abbreviated transcription (Latin):
diuicus ĩpigentor. Nñ eĩ duites exurire neq̃ut.
nũ sitire nõ possũt: Nñ frigus ybernũ pecunosorũ
mẽbra nõ sentut S adest asiqd ĩquies opulẽtis
quo famẽ saciẽt/. quo frigno sitĩq depellãt. S hoc
mo ꝯsolari qͥder diuiciis indigẽtia põt. auferri pe¬
nitus nõ põt.Nã si bec hyans sẽꝑ atq aliqd poscõs
opib explet᷑ maneat neccẽe ẽ que possit expleu.
Taceo ꝙ nature ẽ minimũ. ꝙ auaritie nichł sat
prestare credatis.
Uaruis fluente diues auri gurgite

Expanded text:
e nequeunt, num sitire non possunt, num frigus hibernum pecuniosorum membra non sentiunt? Sed adest, inquies, opulentis quo famem satient, quo sitim frigusque depellant. Sed hoc modo consolari quidem diuitiis indigentia potest, auferri penitus non potest; nam si haec hians semper atque aliquid poscens opibus expletur, maneat necesse est quae possit explTaceo quod naturae minimum, quod auantiae nihil satis praestare credatis? Quamuis fluente diues auri gurgite
Abbreviated transcription (Latin):
angerer reminiscinequeo. Nõ ne qr uel aberãt qd
ab eẽ nõ uelles uł aderat qd̾ adesse noluisses. Ita
ẽ inꝙͣ. Illius igit᷑ p̃sentiã huiꝰ absentiã desideraba
Cõfiteor ĩꝙͣ. Eget uoͣ ĩqt eo qd̾ qͥsq desideret. Eget
ĩꝙͣ. Qui uero eget aliquo non est usq quaq ip̃e
sibi sufficiẽs. Minime ĩꝙͣ. Guitaq hãc ĩsufficien¬
tiam plenus ĩqͥt opib substinebas. Quidn inꝙͣ
nequeñt. Et hoc erat qd̾ promittẽ uidebant᷑. Atqͥ
hoc quoq maxĩe ꝯsiderandũ puto. ꝙ nichil hẽat
ĩqͥt extrĩsecus petito p̃sidio quo suã pecunia qsq
tueat᷑. quis id ĩꝙͣ neget. At qui nõ egeret eo nisi
possideret pecunia quã possit amittere. Dubita.¬
ri inꝙͣsicquit. In ꝯtrariũ igit᷑ relapsa reo ẽ. Nam q̃
sufficiẽtes sibi fuce̾ putabant᷑ opes. Alicno potiꝰ p̃si

Expanded text:
angerer reminisci non queo. – Nonne quia uel aberat quod angerer reminisci non queo. – Nonne quia uel aberat quod abesse non uelles uel aderat quod adesse noluisses? – Ita est, inquam. – Illius igitur praesentiam, huius absentiam desiderabas? – Confiteor, inquam. – Eget uero, inquit, eo quod quisque desiderat? – Eget, inquam. – Qui uero eget aliquo non est usquequaque sibi ipse sufficiens. – Minime, inquam. – Tu itaque hanc insufficientiam plenus, inquit, opibus sustinebas? – Quidni? inequeunt, et hoc erat quod promittere uidebantur. – Atqui hoc quoque maxime considerandum puto quod nihil habeat inquit, extrinsecus petito praesidio quo suam pecuniam quisque tueatur. – Quis id, inquam, neget? – Atqui non egeret eo nisi possideret pecuniam, quam possit amittere. – Dubitari, inquam, nequit. – In contrarium igitur relapsa res est; nam quae sufficientes sibi facere putabantur opes al
Abbreviated transcription (Latin):
Os qua o terrena aĩalia tenui licet yma¬
gine nr̃m tñ principiũ sõpmatis. Uerũq illũ bt̃itu¬
dinis finẽ licet minime ꝑspicaci qualicũq tñ co¬
gitatione prospicitis. eoq uos ad nerũ bonũ nͣalis
ducit ĩtẽtio. S ab eode multiplex error abducit.
Considera nãq an ꝑ ea qb se hoĩes adeptiros beatitu¬
dinẽ putãt ad destinatũ finẽ boni naleãt puenire.
si eĩ uł pecumauł honores cetriaq tale qd affer¬
rent cii nichil bonoꝵ abẽe uideat᷑. Nos quoq fate¬
amur fieri aliquos hor adeptione felices. Q si n
id ualẽt efficeͣ qd̾ promictunt bonisq plurib carẽt
nõ ne liqdo falsa meis btĩtudĩs spẽs dep̃hendit᷑.
primũ igit᷑ te ip̃ qui paulo ante duiciis afflue¬
bas ĩtrogo. Inter illas habũdãtissimas opes nũꝙͣ¬
ne aĩu tuũ ocepta ex qualibet ĩuria ꝯfũdit an¬
xietas. Atqui ĩꝙͣ libero me fuisse aĩo qn aliqd sẽp

Expanded text:
oque, o terrena animalia, tenui licet imagine uestrum tamen principium somniatis uerumque illum beatitudinis finem licet minime perspicaci qualicumque tamen cogitatione prospicitis, eoque uos et ad uerum bonum naturalis ducit intentio et ab eodem multiplex error abducit. Considera namque an per ea quibus se homines adepturos beatitudinem putant ad destinatum finem ualeant peruenire. Si enim uel pecunia uel honores ceteraque tale quid afferunt cui nihil bonorum abesse uideatur, nos quoque fateamur fieri aliquos horum adeptione felices. Quodsi neque id ualent efficere quod promittunt bonisque pluribus carent, nonne liquido falsa in eis beatitudinis species deprehenditur? Primum igitur te ipsum, qui paulo ante diuitiis affluebas, interrogo: inter illas abundantissimas opes numquamne animum tuum concepta ex qualibet iniuria confudit anxietas? – Atqui, inquam, libero me fuisse animo quin aliquid semper
Abbreviated transcription (Latin):
Cum sera uobis rapiet hoc etiã dies
Iam secunda uos mors manet.
Ed ne me mexorabile ꝯtra fortunã gerẽ bes¬
lũ putes. Est aliqnͣ cũ de hoĩb fallax illa nõ¬
nichil bñ mereat᷑. tũ scilicet cũ se aperit cũ frõ¬
tẽ detegit. moresq profitet᷑. Aũdũ forte qd lo¬
quor intelligis. Mirũ ẽ qd̾ dice̾ gestio. eoq siũa
uerbis explicare uix queo. Et enĩ hoĩb plus reor
adu̾sar ꝙͣ prospar prodesse fortunã. Illa enĩ sẽper
specie felicitatis cũ uidet᷑ blanda mẽtit᷑. Hec sẽp
nota ẽ cũ se ĩstabilẽ mutatice̾ sui demõstrat. Illa
fallit.Hec ĩstruit. Illa mẽdatiũ spẽ bonoꝵ mẽtes
fruẽtiũ ligat. Hec cognitõe fragilis felicitatis ab¬
soluit. Itaq illã iudeas nẽtosafluẽtẽ siq sẽper
ignara. Hanc sobriã suctĩctamq ⁊ ip̃iꝰ sẽꝑ aduer¬
sitatis e xercitatõe prudentẽ. Postremo felix a ue¬
ro bono deuios trahit blandiciis. Adu̾sa plerũq

Expanded text:
cum sera uobis rapiet hoc etiam dies iam uos secunda mors manet. Sed ne me inexorabile contra fortunam gerere bellum putes: est aliquando cum de hominibus fallax illa nihil bene mereatur, tum scilicet cum se aperit, cum frontem detegit moresque profitetur. Nondum forte quid loquar intellegis; mirum est quod dicere gestio, eoque sententiam uerbis explicare uix queo. Etenim plus hominibus reor aduersam quam prosperam prodesse fortunam; illa enim semper specie felicitatis, cum uidetur blanda, mentitur, haec semper uera est, cum se instabilem mutatione demonstrat. Illa fallit, haec instruit; illa mendacium specie bonorum mentes fruentium ligat, haec cognitione fragilis felicitatis absoluit; itaque illam uideas uentosam fluentem suique semper ignaram, hanc sobriam succinctamque et ipsius aduersitatis exercitatione prudentem. Postremo felix a uero bono deuios blanditiis trahit, aduersa plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
sibi nomẽ pħunduerat. adiecissetq iam sescituꝵ an
tollerass. Ille paciẽtia paulisꝑ assũpsit. acceptaq
Qͥd ĩꝙͣ ẽ qd ad hos de fama post rosolutu morte suꝑ¬
prema corpus attineat.Nã si qd̾ nr̃e rõnes credi ue¬
tant toti moriũt᷑ hoĩes nulla ẽ oĩo głia. Cũ is cuiꝰ
ea ẽẽ dicit᷑ nõ extet oĩo. Si uõ mens bene sibi cõscia¬
treno carcere resoluta celũ libera petit Aõne õe
t̾reuũ negociũ sꝑuit q̃ se celo fruens terrenis
gaudet cxemiptam.

Expanded text:
i nomen induerat, adiecissetque iam se sciturum tolerasset, ille patientiam paulisper assumpsit acceptaque , quid, inquam, est quod ad hos de fama post resolutum morte suprema corpus attineat? Nam si, quod nostrae rationes credi uetant, toti moriuntur homines, nulla est omnino gloria, cum is cuius ea esse dicitur non exstet omnino. Sin uero bene sibi terreno carcere resoluta caelum libera petit, nonne omne terrenum negotium spernat quae se caelo fruens terrenis gaudet exemptam
Abbreviated transcription (Latin):
exitus.
Riũ igitur pateris ne me pauculis rogationib¬
tue statũ mẽtis attinge̾. atq tẽptare. ut quis
modris sit tue curationis ĩtelligã. Tu nõ arbitratu
iꝙr nio que uoles respõsiu rogato. Tũ illa. hũcci¬
ne ĩꝗt mundũ temerauis agi fortuitisq casibus
putas. an ullũ credis ei regimen mẽẽ rõnis. Atqͥ
inꝙͣ nullo extunauerĩ mõ ut fortuita temerita¬
te tã certa moueant᷑. uerũ operi suo cõditoiẽ p̃si¬
dere deũ scio. Nec ñꝙͣ fuerit dies qui me ab hac
snu̾e ueritate depellat. Ita ẽ ĩꝗt. Nã id ⁊̾ paulo añ
cecinistĩ. Hoĩesq tãtũ diuine exortes cure ẽẽ de¬
plorasti. Nam de ceteris qn ratione regerẽt᷑ nichł¬
Autũpno potiꝰ sua
Bachus mun̾̃a ꝯtulit
Signat tp̃ra ꝓpriis
Aptãs officiis deus.
Nec quas ip̃e cohercuit
Misceri patit᷑ uices.
Sic qd p̾cipĩti uia
Certũ deserit ordinẽ

Expanded text:
exitus. Primum igitur paterisne me pauculis rogationibus statum tuae mentis attingere atque temptare, ut qui modus sit tuae curationis intellegam? Tu uero arbitratu, inquam, tuo quae uoles ut responsurum rogato. Tum illa: Huncine, inquit, mundum temerariis agi fortuitisque casibus putas, an ullum credis ei regimen inesse rationis? Atqui, inquam, nullo existimauerim modo ut fortuita temeritate tam certa moueantur, uerum operi suo conditorem praesidere deum scio nec umquam fuerit dies qui me ab hac sententiae ueritate depellat. Ita est, inquit. Nam id etiam paulo ante cecinisti, hominesque tantum diuinae exortes curae esse deplorasti. Nam de ceteris quin ratione regerentur, nihautumno potius sua Bacchus munera contulit. Signat tempora propriis aptans officiis deus nec quas ipse cohercuit misceri patitur uices. sic quod praecipiti uia certum deserit ordine
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ sensibilẽq ẽẽ rẽ nullus ignorat ꝙ illa nõ ymagi¬
natione uł sensu. s in rationali oceptõe ꝯsiderat. Uma¬
ginatio quoq tã ⁊ si ex sensib uisendi formãdiq
figuras sũpsit exordiu.sẽsu tñ absente sẽsibilia queq
collustrat. nõ sẽsibili s ymaginaria rõne idicãdi.
uides igit᷑ ne ut ĩ cegnoscẽdo cũcta sua potius faculta¬

Expanded text:
 esse rem nullus ignorat, quod illa non imaginatione, vel sensu, sed rationali conceptione considerat. Imaginatio quoque tametsi ex sensibus visendi, formandique figuras 20 sumpsit exordium, sensu tamen absente sensibilia quaeque collustrat, non sensibili, sed imaginaria ratione judicandi. Videsne igitur, ut in cognoscendo cuncta, sua potius faculta
Abbreviated transcription (Latin):
sus aliqͥd extra mat̾ia ualet. uł uniu̾sales sp̃es yma¬
ginatio ꝯtuet᷑ uł ratio capit simplicẽ formã. S ĩtel¬
ligẽtia qiͣ desuper spectans xcepta for̾ q̃ subsũt etiã
cũcta diuidicat. S eo mõ quo for᷑ ip̃a q̃ nulli abi i
cũ qd uniu̾sale respicit. nec ymaguiatõe nec sensib
utens ymaginabilia uł sẽ sibilia ꝯp̾hẽdit. Hec ẽ enĩ¬

Expanded text:
sus aliquid extra materiam valet, vel universales species imasus aliquid extra materiam valet, vel universales species imaginatio contuetur, vel ratio capit simplicem formam: sed intelligentia quasi desuper spectans, concepta forma, quae subsunt etiam cuncta dijudicat; sed eo modo quo formam ipsam, quae nulli alii cum quid uniuersale respicit nec imaginatione nec sensibus utens imaginabilia uel sensibilia comprehendit. Haec est eni
Abbreviated transcription (Latin):
su iũ s ẜm cognoscẽtiũ potius ꝯprehẽdit᷑ facultatẽ.
llã ut hoc bremi liqueat exẽplo eãde corporis rotũditatẽ
aliter iusus ałr tactus agnoscit.Ille eĩr emunꝰ manẽs
totũ simł iactis radus intuet᷑. Hic uoͣ coherẽs orbi atq
cõuĩctus circa ip̃m motus ambitũ rotũditatẽ ꝑtib
ꝯp̃hẽdit. Ip̃m quoq hoĩe ałr sensus alit̾ umaginacio
aliter ratio aliter ĩtelligẽtia ꝯtuct᷑. Sẽsus eĩ fignã in
subiecta matia ꝯstitutã. ymaginatio nõ solã siñ mate
ria iudicat figurã. Ratio noͣ hãc quoq trãscẽdit. spe̾m¬
qr ip̃ar que singłib in est uniu̾sali ꝯsideratione perpẽ¬
dit. Intelligẽtie uõ celsioroculus ꝯsistit. Suꝑgressa
nãq uniu̾̃sitatis ambitũ ip̃ar illã simplicẽ formã pu¬
ra niẽtio acie ꝯtuet᷑. In quo illud maxĩe ꝯsiderandũ
ẽ.Nã supior cõp̾hẽdendi uis amplectitiu ĩferiorem.

Expanded text:
undum cognoscentium potius comprehenditur facultatem. Nam ut hoc brevi liqueat exemplo, eamdem corporis rotunditatem aliter visus, aliter tactus agnoscit. Ille eminus manens, totum simul jactis radiis intuetur: hic vero cohaerens orbi atque conjunctus, circa ipsum motus ambitum, 20 rotunditatem partibus comprehendit. Ipsum quoque hominem aliter sensus, aliter imaginatio, aliter ratio, aliter intelligentia contuetur. Sensus enim figuram in subjecta materia constitutam. Imaginatio vero solam sine mat transcendit speciemque ipsam quae singularibus inest uniuersali consideratione perpendit. Intellegentiae uero celsior oculus exsistit; supergressa namque uniuersitatis ambitum ipsam illam simplicem formam pura mentis acie contuetur. In quo illud maxime considerandum est: nam superior comprehendendi uis amplectitur inferiorem,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ fuĩt ita p̃scĩa futuroꝵ nichil hnꝑ que uẽtura sunt
neccitatis ĩportat. S hoc ĩquies ipm dubitat᷑. an ea
rũ qͣne neccessarios exitus nõ hñt ulla possit ẽ p̾nocio.
dissonare ⁊ enĩ udẽt᷑. putasq si pre uideant᷑ ꝯseqͥ noc¬
cessitatẽ si necc̾itas desit minime p̾sciri: Nichilq sci¬
nõ scĩe ueritate: alit̾ eĩ ac sese res hẽat arbitrari ab
ĩregritate scĩe credis ẽẽ diu̾sũ. Cuiꝰ erroris cã ẽ ꝙ oĩa

Expanded text:
 nihil his quae ventura 5 sunt necessitatis importat. Sed hoc, inquis, ipsum dubitatur, an earum rerum quae necessarios exitus non habent, ulla possit esse praenotio. Dissonare etenim videntur: putasque, si praevideantur, consequi necessitatem: si necessitas desit, minime praesciri, nihilque scinon scientiae veritatem. Aliter enim ac sese res habeant, arbitrari, ab integritate scientiae credis esse diversum. Cujus erroris causa
Abbreviated transcription (Latin):
Longosq in orbe cogat inflectens motus.
Animũq doceat quicqͥd extra molitur.
Sius retrusũ possidere thesauus.

Expanded text:
Longosque in orbem cogat inflectens motus, Animumque doceat, quidquid extra molitur, Suis retrusum possidere thesau
Abbreviated transcription (Latin):
E lanus stella prementib.
Cum nemus flatu çephyri te¬
U ernis irrubuit rõs is
S piret insanũ nebulosus hauster
Iam spinis abeat decus.

Expanded text:
lammis stella prementibus: 114 Cum nemus flatu zephyri tepentis Vernis inrubuit rosis, Spiret insanum nebulosus auster, Jam spinis abeat decus
Abbreviated transcription (Latin):
tur ratione mirãdũ. Forme noͣ nitor ut rapidus ẽ
uelor et uernaliũ florũ mutabilitate fugatior.
Ꝙ si ut aristotiles ait linceis oculis hoĩes uterent᷑
ut eoꝵ iuisus obstãtia penetraret. nõ ne ĩtrospectis
iuscerib illud alcibiadis suꝑficie pulcerrimu cor¬
pus turpissimũ iuderetur. Igit᷑ te pulcrũ iuderi
nõ tua nat᷑a s oculoꝵ spectãtiũ reddit ĩfumitas
S extimate ꝙͣ uultis nimiũ corporis bona du
sciatis hoc qd̾cũq miramini triduane febris ig¬
culo posse dissolui. Ex ꝗb oĩb illud redigire ĩ sũ¬
mã licet ꝙ hec que nec prestare q̃ pollicent᷑ bona
possunt nec oĩu bonoꝵ ꝯgregatione pfcã sunt
ea nec ad btĩtudĩe qiͣ ꝗda calles ferũt. nec btos
ipsa perficiunt.
En que miseros tramite deuio

Expanded text:
tur ratione mirandum. Formae uero nitor ut rapidus est, ut tur ratione mirandum. Formae uero nitor ut rapidus est, ut uelox et uernalium florum mutabilitate fugacior! Quod si? ut Aristoteles 1 ait, Lynceis oculis homines uterentur, ut eorum uisus obstantia penetraret, nonne introspectis uisceribus illud Alcibiadis superficie pulcherrimum corpus turpissimum uideretur? Igitur te pulchrum uideri non tua natura, sed oculorum spectantium reddit infirmitas. Sed aestimate quam uultis nimio corporis bona, dum sciatis hoc quodcumque miramini triduanae febris igniculo posse dissolui. Ex quibus omnibus illud redigere in summam licet quod haec quae nec praestare quae pollicentur bona possunt nec omnium bonorum congregatione perfecta sunt, ea nec ad beatitudinem quasi quidam calles ferunt nec beatos ipsa perficiunt. u, quae miseros tramite deuio
Abbreviated transcription (Latin):
se tortoreo. quoꝵ ꝙͣ sit mordar quecuq ꝯdistio
Neq eĩ alias exꝑtu te neq nuc anxiũ ncee
ẽ amonere.In quo eiuipidis mei sentẽtiã probo qͥ
carẽtẽ libeus ĩfortimio dixit ẽẽ felicem.
conaberis: S eripies habenti. Dignitatib fulgẽ
uelis. Danti supplicabis. Et qui p̾ue ceteros ho¬
nore cupis poscendi humilitate uillesces. Potẽ¬
tiã ne desideras: Subiectoꝵ ĩsidiis obnoxiꝰ piculiꝰ
subiacebis. Gloriã petis: S ꝑ asꝑa queq distrac¬
tus securꝰ ẽẽ desistis. Uoluptaua uitã degas: S
qͥs nõ spnat atq abiciat iullissime fragilissiẽq¬
rei corporis ẜuu. Iam uoͣ qui bona pse corporis
ferũt ꝙͣ exigua ꝙ̃ fragili possessiõe nitũt᷑. Nũ eĩ
elephãtes molle thauros robore suꝑare poteĩtis:
Nñ tigres uelocitate p̾ibitis: Respicite celi spaci¬
um firmitatẽ celeritatẽ ⁊ aliqñ desunte illia ⁊¬
mirari. Qd̾ ꝗde celũ nõ hiis potius ẽ ꝙ̃ sua qͦ regi¬

Expanded text:
se tortorem; quorum quam sit mordax quaecumque condicio, neque alias expertum te neque nunc anxium necesse est admonere. In quo Euripidis mei sententiam probo, qui carentem liberis infortunio dixit esse felicem. conaberis? at eripies habenti. Dignitatibus fulgere velis? danti supplicabis. Et qui preire ceteros honore cupis, poscendi humilitate vilesces, potentiam ne desideras subiectorum? insidiis obnoxius periculis subiacebis. Si gloriam petas, per aspera queque distractus, securus esse desistis. Voluptuariam vitam eligis? sed quis non spernat et abiiciat vilissime fragilissimeqrei corporis seruum? Iam uero qui bona prae se corporis ferunt, quam exigua, quam fragili possessione nituntur! Num enim elephantos mole, tauros robore superare potentis, num tigres uelocitate praeibitis? Respicite caeli spatium, firmitudinem, celeritatem et aliquando desinite uilia mirari. Quod quidem caelum non his potius est quam sua qua regi
Abbreviated transcription (Latin):
les dolores qi quẽdã frũctu neqtie fruẽtiũ solẽt
referre corporib. Quaꝵ motus qͥd h ibeat iocũ¬
ditatio õnoro. T̃ristes uõ eẽ uoluptatũ exitus
qsqs remuuscilibidinu suaꝵ uolet ĩtelliget. S
abrtos explicare possut nichil cause est qn pe¬
cudes qucq btc̾ ee dicant. Quaꝵ oĩs ad explen¬
nĩ carporalẽ lacuna festinat intẽtio. Honest

Expanded text:
les dolores quasi quendam fructum nequitiae fruentium solent referre corporibus! Quarum motus quid habeat iucunditatis, ignoro. Tristes uero esse uoluptatum exitus, quisquis reminisci libidinum suarum uolet, intelleget. Quae si beatos explicare possunt, nihil causae est quin pecudes quoque beatae esse dicantur quarum omnis ad explendam corporalem lacunam festinat intentio. Honest
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror solũ ut ĩposita nobilib neccessitudo nide¬
atur ne a maioꝵ uirtute ge degenerent.
Mne hoĩum genus in t̾ris sili surgit ab orti
Unus eĩr rer̃ pater ẽ qui cũcta ministrat.
Ille dedit pheb radios. dedit ⁊ cornua lune.
Ille hoĩes etiã terris dedit. ⁊ sidera celo
Hic clausit mẽbris aĩos celsa sede potitos.
Mortales igit᷑ cũctos eddidit nobile germen.
Quid genus ⁊ proauos strepitis :
s i promordia uestra. Auctorẽq deũ spectes
Aullus degener estat. Ai uiciio peiora fonẽs
Proprium deserat ortum.
u̾id aut̃ de corporis uoluptatib loquar. qrũ

Expanded text:
arbitror solum, ut imposita nobilibus necessitudo videarbitror solum, ut imposita nobilibus necessitudo videatur, ne a maiorum virtute degeneret. Omne hominum genus in terris sVnus enim rerum pater est, unus cuncta ministrat. Ille dedit Phoebo radios dedit et cornua lunae, Ille homines etiam terris dedit ut sidera caelo, Hic clausit membris animos celsa sede petitos. Mortales igitur cunctos edit nobile germen. Quid genus et proauos strepitis? Si primordia uestra Auctoremque deum spectes, nullus degener exstat, Ni uitiis peiora fouens proprium deserat ortum. Quid autem de corporis uoluptatibus loquar, quarum
Abbreviated transcription (Latin):
u̾nt qͥd tñ sapiẽtiᷤᷤ adicceunt cõscĩe qui bonũ suũ
nõ pplari rumore s cõscĩe ueritate metit᷑. Qꝵ si hoc
ip̃m ꝓpagasse nom̃ pulcrũ uidet᷑. osequẽs ẽ ut fe¬
tiu non extẽdisse iudicet᷑. S cũ uti paulo ante
diserimꝰ plures gẽtes ẽẽ nectee sit aͬquas unius
f. mia hoĩo nequeat ꝑueĩre . Fit ut que tuextimas
ẽc gloriosu ĩ prorima terraꝵ parte uideatur in¬
glorius.Inter hec uoͣ ppłarẽ głia nec ꝯmemora¬
tione qde digna puto. que̾ nec iudicio puenit
nec unꝙ fuma pdurat. Iam uoͣ ꝙͣ sit inane ꝙͣ fu¬
tile nobilitatis. nom̃ qs nõ uideat. Que ad cla¬
ritudĩe refert᷑ aliena est. Uidet᷑ nãq eẽ nobilitas
q̃tã laus de meritio nemẽs parẽtũ. Q si ad clari¬
tudĩer p̃dicatio facit. Illi sint clari nectẽe ẽ qui pre¬
dicant᷑. Quore splẽdidurte si tuã nõ hẽs aliena cla¬
ritudo nõ efficit. Q siqͥd ẽ ĩ nobilitate honũ id eẽ

Expanded text:
sint, quid tamen sapientis adiecerint conscientiae, qui bonum suum non populari rumore, sed conscientiae veritate metitur. Quodsi hoc ipsum propagasse nomen pulchrum videtur. consequens est, ut foedum non extendisse iudicetur. seu cum, uti paulo ante disserui, plfama hominis nequeat peruenire, fit ut quem tu aestimas esse gloriosum proxima parte terrarum uideatur inglorius. Inter haec uero popularem gratiam ne commemoratione quidem dignam puto, quae nec iudicio prouenit nec umquam firma perdurat. Iam uero quam sit inane, quam futtile nobilitatis nomen, quis non uideat? Quae si ad claritudinem refertur, aliena est; uidetur namque esse nobilitas quaedam de meritis veniens laus parentum. Quodsi claritudinem praedicatio facit, illi sint clari necesse est, qui praedicantur; quare splendidum te, si tuam non habes, aliena claritudo non efficit. Quodsi quid est in nobilitate bonum, id esse
Abbreviated transcription (Latin):
Clara tenebris. iustusq tulit
Crimen iniqui.
Ail peruiria nl nocet ip̃is¬
Fraus inẽdacu compta colore.
Sed cum libuit uiubus uti
S ũmos gautent subdere reges:
Diam miseras respice terras
Q uisquis rerum federa nectis.
Operis tanti pars non uillis
h omines quatimur fortune salo.
Rapidos rector comprime fluctus.
Et quo celũ regis ĩmensum
E irma stabiles federe terras.
Ec ubi ꝯtinuato dolore delatraui. Illa uultu pla¬
cido nichilq meis questib mota. Cũ te ĩqt me¬
stum lacrimãteq udisse. Illico te miserũ exulẽq
cognoni. Sed id quam longinquu  ͤͣxiliũ nisi tua
prodidiss̾oratio nesciebã. Sed tu quã procul apatria
non ꝗde pulsus es. sed aberrasti.At si te extimari¬
pulsum manis te potius ip̃e peprilisti. Nã id ꝗdẽ de
te nũꝙͣ cuiꝙͣ fus fiuisset. Si enĩ ciũ patrie orundus
sis reminiscariᷤ. Non uti atheniẽsi quondã multi¬

Expanded text:
clara tenebris iustusque tulit crimen iniqui. Nil periuria, nil nocet ipsisfraus mendaci compta colore. Sed cum libuit uiribus uti, summos gaudent subdere reges. O iam miseras respice terras, quisquis rerum foedera nectis! Operis tanti pars non uilis homines quatimur fortunae salo. Rapidos, rector, comprime fluctus et quo caelum regis immensum firma stabiles foedere terras. Haec ubi continuato dolore delatraui, illa uultu placido nihilque meis questibus mota: Cum te, inquit, maestum lacrimantemque uidissem ilico miserum exsulemque cognoui; sed quam id longinquum esset exsilium, nisi tua prodidisset oratio, nesciebam. Sed tu quam procul a patria non quidem pulsus es sed aberrasti ac, si te pulsum existimari mauis, te potius ipse pepulisti; nam id quidem de te numquam cuiquam fas fuisset. Si enim cuius oriundo sis patriae reminiscare, non uti Atheniensium quondam multi
Abbreviated transcription (Latin):
dũputasti. Ꝙ ea melius uberiusq recagnoscẽtio
oĩa uulgi ore celebrẽt᷑. Increpiusti etiã uehemẽter
iniusti factũ senatus. De ñra ⁊̃ criminatioe doliu¬
sti. Lese quoq oppinionis dãpna fleuisti. Postremꝰ
adñsus fortima tolor uncanduit. Conquestusq nõ

Expanded text:
dum putasti, quod ea melius uberiusque recognoscentis dum putasti, quod ea melius uberiusque recognoscentis omnia uulgi ore celebrentur. Increpuisti etiam uehementer iniusti factum senatus. De nostra etiam criminatione doluisti, laesae quoque opinionis damna fleuisti. Postremus aduersum fortunam dolor incanduit conquestusque non
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ mundũ. qui frequẽtia ciuiũ nõ de pulsione
letat᷑. Cuiꝰ agi freno atq obtẽꝑare iusticie sũina
libertus ẽ. An ignoras illa tue ciuitatis antiquis¬
simã legẽ: Qua sancitu est ei hõius exulare non
ec̃ qͥsqͥs ĩ ea seder fũdare maluerit. Nam qui uallo
eiꝰ ac mnunimine ꝯtinet᷑ nullus metus ẽ ne exul
ẽe mereat᷑. At quisqͥs inhabitare eã uelle desie¬
rit pariter ⁊̃ desinit mereri. Itaq nõ me tã loci huiꝰ
ꝙͣ tua facies mouet: Nec bibliothece potius cõptos
ebore ac iutro parietes ꝙͣ tue mẽtis sede requiro:
In qua nõ libros. sed id qd̾ libris p̃ciũ facit librorũ.
quondã meoꝵ sñias collocani. Et tu ꝗde de tius
ĩ cõe bonũ meritis uera ꝗde. s pro multitudĩe ge¬
stoꝵ tibipanca dixisti. De obiectoꝵ tibi uł honesta¬
te uł falsitate cũctis nota memorasti. De scelerib
fraudib delatoꝵ recte tuqde strictĩq attingen¬

Expanded text:
 qui frequentia ciuium non depulsione laetetur; cuius agi frenis atque obtemperare iustitiae summa libertas est. An ignoras illam tuae ciuitatis antiquissimam legem, qua. sanctum est ei ius exulare non esse quisquis in ea sedem fundare maluerit? Nam qui uallo eius ac munimine continetur, nullus metus est ne exul esse mereatur. At quisquis eam inhabitare uelle desierit, pariter desinit etiam mereri. Itaque non tam me loci huius quam tua facies mouet nec bibliothecae potius comptos ebore ac nitro parietes quam tuae mentis sedem requiro, in qua non libros sed id quod libris pretium facit, librorum quondam meorum sententias, collocaui. Et tu quidem de tuis in commune bonum meritis uera quidem, sed pro multitudine gestorum tibi pauca dixisti. De obiectorum tibi uel honestate uel falsitate cunctis nota memorasti. De sceleribus fraudibusque delatorum recte tu quidem strictim attingen
Abbreviated transcription (Latin):
tero ex altero fidez trahẽte insitis domestiçisq ꝓbatioĩ
buo erplicabas. Tũ illa. Mmĩe ĩqͥt ludimꝰ. remqroiur
maximã dei mune̾ quã dudũ deprecabam᷑ exegimuc
Ea eĩ ẽ diuine forma sube̾ ut neq inext̾nadilabat᷑
nec ĩ se ert̾nũ aliqͥd ip̃a suscipiat.s sic̃ de ea parmeni
titas s ĩtra rei quã tractabaniꝰ anibitũ collocatas agi¬
tauimꝰ. Nichil ẽ qd̾ amuere cũ platone sanciẽte di¬
diceris cognatos de ꝗb loquunt᷑ rebus oportere esse
Cordis carmina tẽperans
Quod luctus dabat ĩpotõs
Qd̾ luctũ geminãs amor
Deflet trenara ꝯmouẽs.
Et dulci neniã prece
umnbraꝵ dños regat.
Stupet tergeminꝰ nouo

Expanded text:
tero ex altero fidem trahente, insitis, domesticisque probationibus 249 explicabas. Tum illa, Minime, inquit, ludimus; remque omnium maximam Dei munere, quem dudum deprecabamur, exegimus. Ea est enim divinae forma substantiae, ut neque in externa dilabatur, nec in se externum aliquid ipsa suscipiat; sed, sicut de ea Parmenidtitas, sed intra rei, quam tractabamus, ambitum collocatas agitavimus, nihil est quod admirere, cum Platone sanciente didiceris, cognatos, de quibus loquimur, rebus oportere 10 ordis carmina temperans Quod luctus dabat impotens, Quod luctum geminans amor, Deflet Taenara commouens Et dulci ueniam prece Vmbrarum dominos rogat. Stupet tergeminus nouo
Abbreviated transcription (Latin):
Unde hec sic aĩs uiget.
Cernẽs oĩa notio:
Que nis sĩgula ꝑspicit
Aut q̃ cognita diuidit .
Que diuisa recolligit:
Alternũq legens iter
Nũc sũmis caput ĩserit.
Nũc decidit ĩ infima.
Tũ sese referẽs sibi.
ueris falsa redarguit.

Expanded text:
unde haec sic animis uiget cernens omnia notio? Quae uis singula perspicit aut quae cognita diuidit? Quae diuisa recolligit alternumque legens iter nunc summis caput inserit, nunc decedit in infima, tum sese referens sibi ueris falsa redarguit
Abbreviated transcription (Latin):
inderet᷑. Si quider detractãtiũ uigũ foret nõ obtẽperã¬
tiũ salus. Nichil ẽ igit᷑ q uaturã ẜuãs deo contraire
conet᷑. Nichil inqͣ. Ꝙ si conet᷑ ait nũ tander proficiet
quicꝙͣ adũsuc eũ que uire bti̾tudĩs potẽtissuũ ẽẽ
ꝯcessimꝰ. Prorsus ĩꝙͣ nichil ualẽt. Nõ ẽ igit᷑ aliqd q¬
sũmo hiuic bono uł uelit uł possit obsistẽ.Nõ ĩꝙ arbi¬
auiterqs. disponit.t ũ ego.quãtñ inꝙͣ me nõ mõ eaque
acbuisa ẽ sũma rationũ. Uerũ multo magis pec ip̃a qbͣ

Expanded text:
eretur, si quidem detrectantium iugum foret, non obtemperantium salus. – Nihil est igitur, quod naturam seruans deo contra ire conetur? – Nihil, inquam. – Quodsi conetur, ait, num tandem proficiet quicquam aduersus eum quem iure beatitudinis potentissimum esse concessimus? – Prorsus, inquam, nihil ualeret. – Non esummo huic bono vel velit vel possit obsistere. Non, inquam, arbiaviterque disponit. Tum ego, Quam, inquam, me non modo ea, quae conclusa est, summa rationum, verum multo magis haec 15 ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
retitudo disposuit. S ius ne rõnes ipas ĩuicẽ collida¬
mus. Eorsitan ex huiꝰmõi ꝯflictatione pulcra q̃dam
ueritatis scintilla dissiliat. T̃no ĩꝙͣ arbitratu. Deum
iqͥt c̃ẽ oĩ potẽtẽ nemo dubitanerit. Qͥ quide ĩqͣ
mẽte cõstat nullus prorsus ambigat. Qͥ uoͣ ẽ inqͥt
oĩu potens nichil ẽ qd ille nõ possit. Nichil ĩꝙͣ. Nũ
igtit deus face̾ malũ põt: Mitume ĩꝙͣ. m alũ igit᷑ ĩꝗt

Expanded text:
fortitudo disposuit. Sed uisne rationes ipsas inuicem collidamus? Forsitan ex huiusmodi conflictatione pulchra quaedam ueritatis scintilla dissiliat. Tuo, inquam, arbitratu. Deum, inquit, esse omnium potentem nemo dubitauerit. Qui quidem, inquam, mente consistat, nullus prorsus ambigat. Qui uero est, inquit, omnium potens, nihil est quod ille non possit. Nihil, inquam. Num igitur deus facere malum p
Abbreviated transcription (Latin):
cessa sũt eueĩt coꝵ quide qui sũt uł ĩpossessiõe uł in
prouectu uł ĩ adeptõe iurtutis oe quecũq sit bonã
improbitate. noͣ manẽtib õe pessimã cẽ fortunam.
ita uir sapiẽs moleste ferre nõ debet quotiẽs ĩ fortune
certam̃ adducit᷑ nirũ fortẽ nõ decet ĩdignari qͦtiẽs in¬
crepuit bellicus trmultus. Utriq eĩ hirie ꝗder głie p¬
pagãde illi uõ ꝯformãde sapĩe difficultas ĩpa mat̾iae̾.

Expanded text:
n prouectu uel in adeptione uirtutis omnem quaecumque sit bonam, in improbitate uero manentibus omnem pessimam esse fortunam. ita uir sapiens moleste ferre non debet quotiens in fortunae certamen adducitur, ut uirum fortem non decet indignari quotiens increpuit bellicus tumultus. Vtrique enim huic quidem gloriae propagandae illi uero conformandae sapientiae difficultas ipsa materia est.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ extitur ꝗd eẽ cognoscit qd̾ ide existẽdi nectessita¬
te carere nõ nesciat. Hic si dicas qd̾ euẽturũ ds̃ in¬
tet id nõ euenire nõ posse. qd̾ aut̃ nõ põt nõ eueĩre
id ex neccͣitate ꝯtĩgẽ meq ad hoc nomen neccͣitati
astruigas. Fatebor rẽ ꝗde solidissime ueritatis. s
cui uix aliq̃s nisi diuini speculator accesserit. Resp¬
debo nãq idem futuꝵ cu ad dinã notione re¬
fertur neccessariũ ẽẽ cu uero ĩ sua natura perpẽdit
liberũ prorsus atq absolutũ iuderi.Due sunt ⁊ eĩz
neccitates.simplex una ẽ. ueluti qd̾ neccẽe ẽ oñis
hoĩes eẽ mortales. altera ꝯdictioĩs ut si aliquẽ ami¬
bulare scias eũ ambulare neccẽe est. Qd̾ eĩ qͥsq
nouit id ẽẽ aliter ac notũ ẽ neqͥt. s hec ꝯdictio mi¬
nunc. secũ illã simplicẽ trahit. Hane eĩ neccͣitatẽ

Expanded text:
cum exstaturum quid esse conoscit quod idem exsistendi necessitacum exstaturum quid esse conoscit quod idem exsistendi necessitate carere non nesciat. Hic si dicas quod euenturum deus uidet id non euenire non posse, quod autem non potest non euenire id ex necessitate contingere, meque ad hoc nomen necessitatis adstringas, fatebor rem quidem solidissimae ueritatis, sed cui uix aliquis nisi diuini speculator accesserit. Respondebo namque idem futurum cum ad diuinam notionem refertur necessarium, cum uero in sua natura perpenditur liberum prorsus atque absolutum uideri. Duae sunt etenim necessitates, simplex una, ueluti quod necesse est omnes homines esse mortales, altera condicionis, ut si aliquem ambulare scias eum ambulare necesse est. Quod enim quisque nouit id esse aliter ac notum est nequit, sed haec condicio minime secum illam simplicem trahit. Hanc enim necessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sue manet sĩplicitate pñtie. Infinitaq p̃ti̾ti ac fu¬
turi spacia ꝯplectens. omĩa qiͣiã gerant᷑ in sua sun¬
plici cognitõe ꝯfiderat. Itaq si pñtia pẽsare uelis
ciat.Qͥd igit᷑ postulas ut neccia fiant q̃ diuino
lumĩe lustrent᷑ cũ nec hoĩes ꝗde neccia faciant
ẽẽ q̃ uideãt. Nũ eĩ que pr̾itia cernis aliꝙͣ ncessi¬
tatẽ tuus addit ĩtuutus. Muume. Atqui siqua
ẽ duuni humaniq pñtis digna collatio uti uos
nit eterno. Quare hec duuna p̾notio nat᷑a rerũ ꝓ
prietatẽq nõ nuitat.taliaq apud se pũtia spectat qͣ¬
lia ĩ tp̃r olĩ futã proueniẽt. Nec rerũ uidicia cõfũdit
nnoq sue mẽtis ĩtuitu tã neccĩa ꝙͣ nõ neccĩa uen¬
ntrũq cõspectũ tñ discernitis.⁊ hoc uolũtariũ illd̾
ẽẽ neccmͣ iudicatis. Ita igit᷑ cũcta despiciẽs dĩuinꝰ
untutus qualitatẽ rerũ minime ꝑturbat. Apud se
ut hec nõ sit oppinio s ueritate potius nixa cognicic

Expanded text:
suae manet simplicitate praesentiae, infinitaque praeteriti ac futuri spatia complectens, omnia, quasi iam gerantur, in sua simplici cognitione considerat. Itaque si praevidentiam pensare velis, ciat. Quid igitur postulas, ut necessaria. fiant, quae divino lumine lustrentur, cum ne homines quidem necessaria faciant esse, quae videant. Num enim, quae praesentia. cernis, aliquam eis necessitatem tuus addit intuitus? — Minime. — Atqui si est divini humanique praesentis digna collatio, uti vosnit aeterno. Quare haec divina praenotio naturam rerum pro- prietatemque non mutat taliaque apud se praesentia spectat, qualia. in tempore olim futura provenient. Nec rerum iudicia confundit unoque suae mentis intuitu tam necutrumque conspectum tamen discernitis et hoc uoluntarium illud esse necessarium iudicatis. Ita igitur cuncta dispiciens diuinus intuitus qualitatem rerum minime perturbat apud se ut hoc non sit opinio sed ueritate potius nixa cognitio,
Abbreviated transcription (Latin):
hendendi oĩa uisendiq presentia nõ ex futurarum
prouentu rem̃. s ex propria deus simplicitate sortitꝰ
est. Ex quo illud quoq resoluit᷑ ut qd̾ pauloante
posiusti ĩdignũ eẽ si sciẽtie dei cansam fut᷑a nostra
cta oplectens reb modũ oĩb ip̃a ꝯstituit. Nichil
uoͣ posteriorib debet.Que cu ita sit manet in.¬
temeratamortalibus arbitrii libertas. Nec inique
leges absolutis oĩ neccitate uolũtatib p̃mia pe¬
nasq proponũt. Manet etiã spectator desupcun¬
ctoꝵ p̾sciis deus iusionisq eius p̾sens sẽꝑ eterni¬
tas cu nr̃oꝵ actũ futura qualitate ꝯcurrit bonis¬
premia/ malis supplicia dispensans. Nec frustra
sũt ĩ deo posite spes p̾cesq que cũ recte sint ineffĩ¬
caces eẽ nõ possunt. Ad uersamini igit᷑ uicia co¬
lite uirtutes.⁊ ad rectas spes animu sublenate.
humiles p̃ceo in excelsa porrigite. Magna uobis

Expanded text:
ehendendi omnia uisendique praesentiam non ex futurarum ehendendi omnia uisendique praesentiam non ex futurarum prouentu rerum, sed ex propria deus simplicitate sortitus est. Ex quo illud quoque re- soluitur quod paulo ante posuisti indignum esse, si scientiae dei causam futura nostra cta. complectens rebus modum omnibus ipsa constituit, nihil vero posterioribus debet. Quae cum ita sint, manet intemerata morta-libus arbitrii libertas nec iniquae leges solutis omni necessitate voluntatibus praemia poenasque proponunt. Manet etiam spectator desuper cunctorum praescius deus visionisque eius praesens semper aeternitas cum nostrorum actuum futura qualitate praemia malis supplicia dispensans. Nec frustra sunt in deo positae spes precesque; quae cum rectae sunt, inefficaces esse non possunt. Auersamini igitur uitia, colite uirtutes, ad rectas spes animum subleuate, humiles preces in excelsa porrigite. Magna uobis
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝯsiderent᷑ neccessitatis eẽ nexib absoluta. sicuti
om̃e qd̾ sensib patet. si ad rõnẽ referas uniu̾sale
ẽ si ad se ip̃m respicias singulare. S si ĩ mea ĩqͥes
pot̾ate sitũ ẽ nuitare ꝓpositũ enacuabo ꝓuide̾tiã
cu que illa p̃noscit forte mutauero.Respõdebo ꝓ¬
cian facias quoue te ꝯu̾tas p̃sens prouidẽtie ueĩ¬
tas ĩtuet᷑. diuinã te pñtia nõ posse uitare. sicuti
pñtis oculi effugere nõ possis ĩtiutũ: quãuis te ĩ
narias actiones libera uolu̾tate ꝯu̾teris. Qͥd igit᷑ ĩqͥes.
ex mea ne dispositione scĩa diuina mutabit᷑. dt cum
ego nũc hoc nũc aliud nelĩ illa quoq noscẽdi uices
alternare uideat᷑. oomime. Ouine nãq futuru
retorquet ac reuocat. Nec alternat ut extimas:
nũc hoc nũc aliud p̾noscẽdi uicẽ: s uno ictu mutatio¬
nes tuas manẽs p̃nenit asq ꝯplectitir. Quã cõp̃¬

Expanded text:
se considerentur necessitatis esse nexibus absoluta; sicuti se considerentur necessitatis esse nexibus absoluta; sicuti omne quod sensibus patet, si ad rationem referas, uniuersale est, si ad se ipsa respicias, singulare. ' Sed si in mea,' inquies,' potestate situm est mutare propositum, euacuabo prouidentiam, cum quae illa praenoscit forte mutauero.' Respondebo: p posse et an facias quoue conuertas praesens prouidentiae ueritas intuetur, diuinam te praescientiam non posse uitare, sicuti praesentis oculi effugere non possis intuitum, quamuis te in uarias actiones libera uoluntate conuerteris. Quid igitur inquies? Ex meane dispositione scientia diuina mutabitur, ut cum ego nunc hoc nunc aliud uelim, illa quoque noscendi uices alternare uideatur? Minime. Omne namque futurum  cognitionis retorquet ac reuocat nec alternat, ut aestimas, nunc hoc nunc illud praenoscendi uice, sed uno ictu mutationes tuas manens praeuenit atque complectitur. Quam compr
Abbreviated transcription (Latin):
nulla nate hr̃at neccitatẽ. Atqui ds̃ ea futã que
ex arbitrii libertate ꝓueniũt presẽtia ꝯtuet᷑. Hec igͣ
ad ĩtuitu relata diuinũ neccessaria fuĩt ꝑ ꝯdictio¬
nem diuiue notionis ꝑ se uoͣ ꝯsiderata absoluta na¬
ture sue libertate nõ desinũt. Fient igit᷑ ꝓculdubio
cũcta que fut᷑a ds̃ eẽ p̃noscit. Sr eoꝵ qu̾dam de libero
proficiscũt᷑ arbitrio que ꝙͣus eueniant eeistẽdo tñ
naturã propriã nõ amittũt. qr prius ꝙ fierẽt etiam
non euenire potuissent. Quid igit᷑ refeat nõ ẽẽ nec¬
cessaria cu ꝓpter diuine scĩe ꝯdictionẽ moĩs oĩbus
lo ante proposiu sol oriens ⁊ gradiens lomo q̃ dur
fuint non fieri non possũt. eoꝵ tñ unũ prius qͦq
ꝙͣ fieret neccesse erat existere. Alterũ uõ muume
eoꝵ hoc quide de rerũ neccessitate descendit. Illd̾ noͣ
de pot̾ate faciẽtiũ. Hiud igit᷑ inuiria diximꝰ hec
si ad diuinã noticiã referant᷑ ẽe neccessaria. si per

Expanded text:
itatem. Atqui deus ea futura quae ex arbitrii libertate proueniunt praesentia contuetur; haec igitur ad intuitum relata diuinum necessaria fiunt per condicionem diuinae notionis, per se uero considerata ab absoluta naturae suae libertate non desinunt. Fient igitur procul dubio cuncta quae futura deus esse praenoscit, sed eorum quaedam de libero proficiscuntur arbitrio, quae quamuis eueniant exsistendo tamen naturam propriam non amittunt qua prius quam fierent etiam non euenire potuissent. Quid igitur refert non esse necessaria, cum propter diuinae scientiae condicionem modis omnibus lo ante proposui, sol oriens et gradiens homo. Quae dum fiunt, non fieri non possunt; eorum tamen unum prius quoque quam fieret, necesse erat exsistere, alterum uero minime. quidem de rerum necessitate descendit, illud uero de potestate facientium. Haud igitur iniuria diximus haec si ad diuinam notitiam referantur necessaria, si per
Abbreviated transcription (Latin):
to tribuit. Aliud ĩt̾minabilis inte tota parit̾ ꝯple¬
xam ẽẽ p̾sentiã. qd̾ diuine mẽtis ꝓpriũ c̃e̾ nanife¬
stũ ẽ. Neq enuĩ ds̃ oditis rebus antiquior uideri debet¬
tp̃rs ꝙͣtitate. s simplicis potius proprietate nate̾.
Hũc el uite ĩmobilis p̾sentariũ statũ ĩfinitꝰ ille tẽpo¬
raliũ rerũ motus mutat᷑.Cũq enĩ effuge̾ atq equa

Expanded text:
to tribuit, aliud interminabilis vitae totam pariter completo tribuit, aliud interminabilis vitae totam pariter complexum esse praesentiam, quod divinae mentis proprium esse manifestutemporis quantitate sed simplicis potius proprietate naturae. Hunc enim uitae immobilis praesentarium statum infinitus ille temporalium rerum motus imit
Abbreviated transcription (Latin):
amplecti. S crastinũ ꝗde nũdu app̃hẽdit. hester¬
nũ uo̾ iã ꝑdidit. In hodierna quoq uita nõ ãplius
uiuit ꝙͣ in illo mobili trãsitorioq mom̃to. Quod
igit᷑ temporis patit᷑ ꝯdictionẽ. licet illud sicuti de
mũdo censuit aristotiles. Nec ceperit unꝙͣ ẽẽ nec
desunt. iutaq eiꝰ cũ tp̃ris ĩfinitate tẽdat᷑. nũdu
tñ tale ẽ ut et̾nũ ẽẽ nue credat᷑. Nõ eĩ totũ sũł
ĩ funte licet iuite spaciũ ꝯp̃hẽdit atq ꝯplectit᷑. S futã¬
nũdũ trãsacta uera iã nõ ht̃. Qd̾ igit᷑ ĩ t̾minabilis
uite plenitudĩe totã pariter ꝯp̃hẽdit ac possidet:
Cui neq futĩ ꝯcꝙͣ absit nec p̃t̾iti fluxerit id et̾nu
hoc mõ ꝯditori conditu mũdũ fieri coet̾nũ putant
Aliud ẽ eĩ ꝑ ĩt̾minabilẽ duci uitã qd mundo pla¬

Expanded text:
amplecti, sed crastinum quidem nondum apprehendit, hesteramplecti, sed crastinum quidem nondum apprehendit, hesternum vero iam perdidit; in hodierna quoque vita non amplius vivitis quam in illo mobili transitorioque momento. Quod igitur temporis patitur condicionem, licet illud, sicuti de mundo censuit Aristoteles, nec coeperit umquam esse nec desinat vitaque eius cum temporis infinitate tendatur, nondum tamen tale est, ut aeternum esse iure credatur. Non enim totum simul infinitae licet vitae spanondum, transacta iam non habet. Quod igitur interminabilis vitae plenitudinem totam pariter comprehendit ac possidet, cui neque futuri quicquam absit nec praeteriti fluxerit, id aeternum hoc modo conditori conditum mundum fieri < coaeternum putant. Aliud est enim per interminabilem duci vitam, quod mundo Pla