comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ec scȩ̃ romanȩ a eccłȩ legatꝰ.no. tum fieri pre¬
sentibꝰ et futuris uolo qđ canonici br̃ ati petͥ engoł¬
m̃sis sedis. et abhas baciacensis talem cõuentionẽ
de bosco et t̃a demoleda in p̃sentia. nr̃a fecer:
ut exilla parte quã baciacenses mona chiha¬
bent. canonici habeant medietatẽ : et exil la
quã aimericꝰ cornoluꝰ dedit beato ꝑ etro et ca¬
nonicis. monachi habeant medietatẽ. Quin
etiam exillo qđ adquiret᷑. similit̾ canonici
habeant medietatẽ. et monachi aliam. Siuͦ
ꝓad qͥsitione peccunia necessaria fuerit. et mo¬
nachi. uł noluerint uł nõ poterint dare. cano¬
niciusq ad trecentos solidos plusquã monachi
dent. eo pacto qđ canonici totũ illud qđ exip¬
sa peccuma adqͥretur tam dui habeant. donec
ex medietate ad monachos ptinente. udelicet
ex annona et ex uino. exalusq p̾dicti bosci
et t̃rȩ redditib tantũ peccunę quantũ a ca-¬
nonicis datũ fuerit. eis ꝑsoluat᷑. ita ut eo p̃tio

Expanded text:
et sanctae Romanae Æcclesiae legatus, notum fieri presentibus et futuris, volo quod canonici beati Petri engolismensis sedis et abbas Baciacensis talem conventionem de bosco et terra de Moleda, in presentia nostra fecerunt, ut ex illa parte quam baciacenses monachi habent, canonici habeant medietatem; et ex illa quam Aimericus Cornolius dedit beato Petro et canonicis, monachi habeant medietatem. Quin etiam, ex illo quod adquiretur, similiter canonici habeant medietatem et monachi aliam. Si vero, pro adquisitione peccunia necessaria fuerit, et monachi vel noluerint, vel non poterint dare, canonici usque ad trecentos solidos plusquam monachi dent, eo pacto quod canonici totum illud quod ex ipsa peccunia adquiretur, tamdiu habeant, donec ex medietate ad monachos pertinente, videlicet ex annona et ex vino, ex aliisque predicti bosci et terrae redditibus, tantum pecuniae quantum a canonicis datum fuerit, eis persolvatur, ita ut eo pretio
Abbreviated transcription (Latin):
alodiũ filii rotherti p̃positi engołmȩ de me
donatiuũ habebant. firmissimo dono om̃a i
integro trado fupͣdictis canonicis ad habendũ
et tenendũ cũ pratis. siluis. pascuis. aquis.
a quarumue decursib et cũ om̃ib quȩ fuꝑse
habent uł intra se nemine c̃tradicente. Siqͥs
aut̃ heredũ uł ꝓheredũ meoꝵ hanc donatio¬
nẽ infringere uoluerit. in pͥmis dei om̃ipo¬
tentis maledictionẽ incurrat. et auri .xxͣ.
cõmuni possessione frũm hoc tollere uoluerit:
qͥ cũq fuccessor m̃s illo fuerit tempr̃. sibi ꝓpͥ¬
um uendicet. & teneat. quo usq omĩ sinꝰe
calũpna supͣdictis canonicis refatuatur.

Expanded text:
alodium filii Rotberti, prepositi Engolismae, de me alodium filii Rotberti, prepositi Engolismae, de me donativum habebant. Firmissimo dono, omnia in integro trado supradictis canonicis ad habendum et tenendum, cum pratis, silvis, pascuis, aquis aquarumve decursibus, et cum omnibus quae supeicente. Si quis autem heredum, vel proheredum meorum hanc donationem infringere voluerit, inprimis Dei Omnipotentis maledictionem incurrat et auri XXti communi possessione fratrum hoc tollere voluerit, quicumque successor meus illo fuerit tempore sibi proprium vendicet et teneat quousque omni sine calumpnia supradictis canonicis restituatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uomam peccatis nr̃is diuinã
cotidie maiestatẽ offendimꝰ nec digna
ad cõportanda delictoꝵ honera nob̾ implo¬
rare salutare ducimꝰ. Ut enĩ iacobꝰ apłs ait.¬
ꝓinuicẽ nob orandumẽ. ut saluem᷑. Iuan¬
tũ uͦ ad peccatoꝵ abolitionẽ studiũ ualeat
orationis. et idem in sequentib testatur di¬
cens. qm̃ multũ ualet dep̾catio iusti assidua.
Ipsa qͦq ueritas certam delictoꝵ exor atio¬
nis fructu sꝑare ueniam. fideliũ deuotionẽ
affirmando ita corroborat. Am̃dico uob̃.
qͥcqͥd orantes petitis. credite qr accipietis et
fiet uob. Ꝙ quia scõꝵ patrũ auccoritas. eos
in ecła consaituit. qui et de reliquorum
uberiora eis impendint. tanto ampliora
tuplicit̃ adnõ recipient spũalia. Unde ego
aimnericꝰ dñicȩ in om̃ib sententiȩ credulus:
meoꝵ ꝓpt̃ remissionẽ delictoꝵ. canonicis in
dõ seruientib. do alodiũ meũ qđ ẽ. int̾ritorio
algensi inuicaria martiliacensi. qđ uidelicet

Expanded text:
uoniam peccatis nostris divinam cotidie majestatem offendimus, nec digna ad comportanda delictorum honera nobis implorare salutare ducimus. Ut enim Jacobus, apostinvicem nobis orandum est ut salvemur; quantum vero ad peccatorum abolitionem studium valeat orationis, et idem in sequentibus testatur dicens quoniam « multum valet deprecatio justi assidua ». Ipsa quoque veritas certam delictorum, exorationis fructu, sperare veniam, fidelium devotionem affirmando, ita corroborat: « amen dico vobis, quicquid orantes petitis, credite quod accipietis et fiet vobis.»  Et quia sanctorum patrum auctoritas eos in aecclesia constituit, qui et de reliquorum ntes quoniam quanto uberiora eis impenderint, tanto ampliora centupliciter a Domino recipient spiritualia. Unde, ego, Aimericus, dominicae in omnibus sententiae credulus, meorum propter remissionem delictorum, canonicis in Deo servientibus, do alodium meum quod est in territorio Aigensi, in vicaria Martiliacensi, quod videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
onuenientia de t̾ra mancuuilla
quã cõmendauerunt canonici scĩ Pecri
Rãnulfo charel ꝑballiã in tali cuenientia ut
in t̾ra illa mansionẽ faciat cũ clusello. et in
ipsa maneat sicut homo qͥ dñicus ẽ. semori
suo. Canonici cõm̃dauerunt ei de t̾ra illa ut
habeat. uiũ quarteriũ de uinea. et tres sextai¬
radas de terra. et decimã de annona. et de
iuno et milz. et panit. & geissas. et lentillas.
et carbas. et linos. et teruam partẽ delsgat¬
gios. si canonici absoluere noluerint illũ qui
dedit gatgium. Et hoc placito fecerunt canonis
de suis parentib hanc balliam
ualeat ꝑnullũ rectũ nisi filius
de muliere qͥ caballarius et̃. nolue ra et terrã¬
ȩdificare fidelit̾ uoluerit et in ea habttare
Iurauit ramnulfꝰ sacram̃tum suꝑ alta¬
re
scĩ stepħi ut hanc balliã fidelit̾ teneat. Ca¬
nicus qͥ hanc tr̃am inobedientiã tenuerit
ram nulfꝰ ei fidelit̾ seruiat. et si unũ ex ser¬
uientib suis mittere uoluerint cũ ramnul¬

Expanded text:
onvenientia de terra Mancuvilla  quam commendaverunt canonici Sancti Petri, Ramnulfo Charel per balliam, in tali convenientia ut in terra illa mansionem faciat, cum clusello, et in ipsa maneat, sicut homo qui dominicus est seniori suo. Canonici commendaverunt ei de terra illa, ut habeat, unum quarterium de vinea et tres sextairadas  de terra et decimam de annona et de vino et milz et paniz et geissas et lentillas et carbas et linos et terciam partem dels gatgios, si canonici absolvere noluerint illum qui dederit gatgium. Et hoc placito fecerunt canonicimnulfo, ut ullus de suis parentibus hanc balliam valeat, per nullum rectum, nisi filius de muliere qui caballarius esse noluerit et terradificare fideliter voluerit et in ea habitare. Juravit Ramnulfus sacramentum super altare Sancti Stephani, ut hanc balliam fideliter teneat. Canonicus qui hanc terram in obedientiam tenuerit, Ramnulfus ei fideliter serviat, et si unum ex servientibus suis mittere voluerint cum Ramnul
Abbreviated transcription (Latin):
runt etiam mͥ canonici. qđ homines eius.¬
dem curtis iuuarent me defende honorẽ
botauille et archiaci et castelli nouiꝰ
Qđ si homines defuerint. ego eos non con¬
stringerẽ . s canonici. et si uellent uadimo¬
nia hab̃ent. Pactus sum etiã canonicis. qđ
nec ego nec atiquis ex heredib nec ex ho¬
mnubus meis. aliquid istorũ imparemus. do¬
nec eis reddamꝰ. mille solidos englm̃sis mo¬
netȩ equsualentis. Qđ si forte. qđ absit.
ego uł ipsi aliquid infregerimus: ego infra
.xU. dies restitui facerem. Et ut hoc firmũ
et ratum sit. pleuissando fidem meã firmaui
di. et fr̃s meos concede feci. Si uero aut
ego. aut aliquis ex heredib meismilles so¬
lidos canonicis reddiderimus: in eadẽ que¬
rela quã ego aduersum eos. et quã ipsi
aduersum me. et in eadẽ pace quã ego
cũ ipsis. et quã ipsi mecũ ex p̃dictis ante
hoc pactum habebant. in ipsa manea¬
mus. Itaq ut p̃dictum pactum firmũ

Expanded text:
runt etiam mihi canonici quod homines ejusrunt etiam mihi canonici quod homines ejusdem curtis juvarent me deiendere honorem Botavillae et Archiaci et Castelli Novi. Quod si homines defuerint, ego eos non constringerem, sed canonici et si vellent, vadimonia haberent. Pactus sum etiam canonicis quod nec ego, nec aliquis ex heredibus, nec ex hominibus meis, aliquid istorum imparemus, donec eis reddamus mille solidos engolismensis monetae equsvalentis. Quod si forte, quod absit, ego vel ipsi aliquid infregerimus, ego, infra XVcim dies restitui facerem. Et ut hoc firmum et ratum sit, plevissando fidem meam firmavi di et fratres meos concedere feci. Si vero, aut ego, aut aliquis ex heredibus meis mille solidos canonicis reddiderimus, in eadem querela quam ego adversum eos et quam ipsi adversum meum et in eadem pace quam ego cum ipsis et quam ipsi mecum ex predictis ante hoc pactum habebant, in ipsa maneamus. Itaque ut predictum pactum firmum
Abbreviated transcription (Latin):
Ego. Włmꝰ secans ferrũ engłm̃sis comes.
notum ficri p̃sentib et futuris uolo. qđ ea
que habebam et quȩ requirebã in curce
de uliaco. posui in pignore pro mille soli¬
dis engłm̃sis monetȩ canonicis scĩ petri
engłmsis sedis. Ego uero habebã in ipsa
curte uinatã. ita qđ de singłis domib in
quib inueniebatur singłis annis sũmmã
umi habebã. exceptis domib cimiterii. de
quib int̾ me et canonicos querela habeba¬
tur. Requirebam etiã qđ quando uellem.
me et homines meos apud rusticos hos¬
pitarer. et hoc canoniei contradicebant.
Requirebam etiã qđ ubicũq uellem ho¬
mines eiusdẽ curtis in exercitib meis duce¬
rem: sed canonici dicebant me hoc tan¬
tum modo habere in honore botauille et
archeaei. quando hostes mei mecũ pugnaturi
honores illos inuadent . Pepigi etiam illis qđ
nec ego. nec fr̃s mei. nec hommes mei. aliquã
quesitionẽ. nec uim in ipsa curte faceremus.
Qđ si fieret: ego restitui facerem. Indulse¬

Expanded text:
Ego Wilelmus Secans ferrum, engolismensi comes, notum fieri presentibus et futuris volo quod ea que habebam et qua requirebam in curte de Juliaco, posui in pignore, pro mille solidis engolismensis monetae, canonicis sancti Petri engolismensis sedis. Ego vero habebam in ipsa curte, vinatam, ita quod de singulis domibus, in quibus inveniebatur, singulis annis, summam vini habebam, exceptis domibus cimiterii, de quibus inter me et canonicos querela habebatur. Requirebam etiam quod, quando vellem, me et homines meos apud rusticos hospitarer, et hoc canonici contradicebant. Requirebam etiam quod, ubicumque vellem, homines ejusdem curtis in exercitibus meis ducerem. Sed canonici dicebant me hoc tantummodo habere in honore Botaville et Archeaci, quando hostes mei mecum pugnaturi honores illos invaderent. Pepigi etiam illis quod nec ego, nec fratres mei, nec homines mei, aliquam quesitionem, nec vim in ipsa curte faceremus. Quod si fieret, ego restitui facerem. Indulse
Abbreviated transcription (Latin):
inquietatione. uł heredum nr̃oꝵ. quiete ha¬
beant et possideant. Et ut hoc donum siue
concessio firmior habeatur : signa nr̃a pre¬
senti cartȩ ꝓpriis manib imprimimus. et.
eam suꝑ maius altare p̃dictȩ eccłiȩ ponimꝰ.
anno ab incarnatione dñi. oõ .c. q̃drage¬
simo septimo. Testes aut̃ sũt chalo thesau¬
rarius. Remaudꝰ de monte bulfi. Iulianus.
Elias de moneta. Wyłmꝰ aendrici. et plures
alii canoniei.
mochame  S. Radulfi
SPetri arInaudi. S chalonis thesaurarii.
S Reiaudi. de monte bulfi. S Iuliani.
S. Eliȩ monete S W lini aendriei.

Expanded text:
inquietatione, vel heredum nostrum, quiete hainquietatione, vel heredum nostrum, quiete habeant et possideant. Et ut hoc donum sive concessio firmior habeatur, signa nostra presenti cartae propriis manibus imprimimus, et eam super majus altare predictae aecclesiae ponimus. Anno ab incarnatione Domini M. C. quadragesimo septimo. Testes autem sunt Chalo, thesaurarius. Reinaudus de Monte Berulfi, Julianus, Elias de Moneta, Wilelmus Aendrici et plures alii canonis. S. Zachariae ┼. S. Radulfi ┼. S. Petri Ar ┼ naudi. S. Chalonis ┼ thesaurarii. S. Reinaudi ┼ Monte Berulfi. S. Juliani ┼. S. Eliae ┼ Monetae. S. Wilelmi ┼ Aendrici.
Abbreviated transcription (Latin):
fegois acharias de sc̃o cirico. et radulfus. et
oearuss armuldi nepotes mei. notum facimus
psentib et futuris qđ nos dicebamus nos ha¬
bere exconsuetudine in brolio scĩ petri de
podio regali. om̃ia quȩ necessaria cent ado¬
pus nr̃m. et etiã pasqueriũ porcorũ nr̃oꝵ.
Dicebamus iterum qđ quando radulfus de
sco cirico p̃decessor nr̃. dedit sc̃o petro totã
terram. et prata. et aquas. et siluas de uilafaro
cũ racharia filio suo: retinuit p̃posituram
eiudẽ terre. quã hab̾ret suus p̃positus ab eo.
canonici aũt scĩ petri hȩc omĩa uidelicet
de brolio et de p̃positura : om̃mo negabant.
mimo dicebant p̃positum eiusdem terrȩ ex
quo eis data fuit. suũ fuisse. et ab eis p̃po¬
siturã habuisse. Nos aut̃ quicquid habe¬
bamus in brolio iam nominato. et in p̃dictȩ
terre p̃positura. damus quantum dare possu-¬
mus. et concedimus scõ petro et canonicis:
ut ipsi deinceps sine nr̃a reclamatione. et

Expanded text:
Ego Zacharias de Sancto Cirico et Radulfus et Petrus Arnaldi, nepotes mei, notum facimus presentibus et futuris quod nos dicebamus nos habere ex consuetudine in brolio Sancti Petri de Podio Regali omnia quae necessaria essent ad opus nostrum et etiam pasquerium porcorum nostrorum. Dicebamus iterum quod quando Radulfus de Sancto Cirico, predecessor noster, dedit Sancto Petro totam terram et prata et aquas et silvas de Vilafazo, cum Zacharia, filio suo, retinuit preposituram ejusdem terre, quam haberet suus prepositus ab eo. Canonici autem Sancti Petri haec omnia videlicet de brolio et de prepositura omnino negabant. Immo dicebant prepositum ejusdem terri, ex quo eis data fuit, suum fuisse et ab eis preposituram habuisse. Nos autem quicquid habebamus in brolio jam nominato et in predictae terrae prepositura damus quantum dare possumus, et concedimus Sancto Petro et canonicis, ut ipsi deinceps sine nostra reclamatione et
Abbreviated transcription (Latin):
sie cugolisinsis cũ clainb enisdẽ suꝑ altare. ȩcde:
quidquid iuris habebamꝰ uł reqͥrebamꝰ
ibrolio qđ dicitur lodefes. qđ petrus bal¬
drandi antea scõ petro dederat: Dicebamꝰ
em̃ nos ibi habere partẽ p̃posit᷑e Et ut
hoc donũ uł concessio firiius teneatur:
signa nr̃a ꝓpriismanib p̃senti pagme
imp̃ss nnus subͥis testib.¬

Expanded text:
golisinensis, cum clavibus ejusdem super altare aecclesie quidquid juris habebamus, vel requirebamus in Brolio quod dicitur Lodefes, quod Petrus Baldrandi antea sancto Petro dederat. Dicebamus enim nos ibi habere partem prepositure. Et ut hoc donum vel concessio firmius teneatur, signa nostra propriis manibus presenti pagine impressimus, sub his testib
Abbreviated transcription (Latin):
ad uincła. ⁊ b̾e marie magdalene. ⁊ iacobi apłi n lau¬
rentũ mr̃is et dedicatione. ⁊ sci benigni. et sangumis.
aque. ⁊ in om̃ib solẽpnitabꝰ in qͥbꝰ mãtutinas in cathedra¬
li ȩccłia celebrat.
fti capellani. ⁊ prepositi isti habẽt ꝓcuracionẽ in
cccłia engołm. Capellanꝰ de uofĩno. Caplłanꝰ de
belloloco. Capłł. de carm̃to.Caplł. de uilac. Capelł. de podi¬
oregali. Capssañ de manla. Capell. scĩ gͣtulfi. Capell. de mon¬
timaco. sCipellanꝰ de iulaco. Caplł̃. de uenrires. Capł
de rom anoruila. Capell. de auterio.

Expanded text:
ad Vincula et beate Marie Magdalene et Jacobi apostoli et Laurentii martyris et dedicatione et sancti Benigni et sanguinis et aque et in omnibus solempnitatibus in quibus matutinas in cathedrali aecclesia celebrat.ti capellani et prepositi isti habebent procuracionem in ecclesia engolismensi: capellanus de Vosino, capellanus de Bello Loco, capellanus de Carmento, capellanus de Julac, capellanus de Podio Regali, capellanus de Manla, capellanus sancti Gratulfi, capellanus de Montiniaco, capellanus de Juliaco, capellanus de Veirires, capellanus de Romanorvilla, capellanus de Auter
Abbreviated transcription (Latin):
suã separauit. Quicũq igitur antedictũ
mansũ a uiris prefectis redditũ a scĩ Pecri
apłoꝵ principis iure separauerit. cũ iuda
traditore & simone mago eetepisq diaboli
mẽbris in reuocabilit̾ apd inferos mextin-¬
giubili flama punitꝰ ꝑmaneat. H iuiꝰ re testi
sunt isti ex ordine quidãs diuino prb̃i desi¬
deratus. Abbolenꝰ. Ep̃archius. Aimericus.
daeb̾tus. Godalricus. teuto. Uu aldrãnus
Franco. Diaconi uero interfuerunt hi.
Garralđ. frofađ. Auatalus. God alb̃tus
Maginfređd. Isambard̃ cũ ceteris plurimis
dericis. Laicorũ uero illustriũ sunt hȩc
Teutb̃tus qui ipsũ fundũ reddidit ismael
roconensis uicecomitis. Lanb̃tus. Boso.
Ido. Blitgarius Iordanꝰ. & reliqͥ plurimi
MASINFREDUS NOTARIUS SCRIESIT
TEUALISINORŨ COMITI UULSRIMO
XI. Kalendarũ febr

Expanded text:
suam separavit. Quicumque igitur ante dictum suam separavit. Quicumque igitur ante dictum mansum, a viris prefectis redditum, a sancti Petri apostolorum principis jure separaverit, cum Juda traditore et Simone mago ceterisque diaboli membris inrevocabiliter apud inferos inextinguibili flamma punitus permaneat. Hujus re testi sunt isti, ex ordine quidam divino, presbyteri: Desideratus, Abbolemus, Eparchius, Aimericus, Dacbertus, Godalricus, Teuto, Vualdrannus, Franco. Diaconi vero interfuerunt hi: Garraldus, Frofadus, Avatalus, Godalbertus, Maginfredus, Isambardus, cum ceteris plurimis clericis. Laïcorum vero illustrium sunt haec: Teutbertus qui ipsum fundum reddidit, Ismael Roconensis, vice comitis, Lantbertus, Boso, Ido, Blitgarius Jordanus et reliqui plurimi. Maginfredus, notarius, scripsit; Equalisinorum comiti Vulgrimo, XI Kalendarum febr
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi dĩ occingentesimo sexa gesimo
uiii. anno Iodicdone .l. xii kalendarũ
febroarii Egolesinensiũ uenerabili ep̃o aelię
copia in roconensi a eccła residente quidã
uir dm̃ timens teutb̾tus nomine dictus. ac¬
cessit ad cũ de maculis humana fragilitatis
salubre remediũ inquirere festinans. Hic
igitur p̃fatus uir. int̾ ceteras confessionis suȩ
causas aliquẽ mansũ. Inulciaco uilla suꝑ
alucũ nisonna sitũ cũ suo fre eo Iã tempr̃
de scło migrante Ursio ꝑquedã tẽporũ spacia
se possedisse confessus est. Et quia in iuste ac
in racionabilit̃ illũ de scĩ Petri sc̃uarii causa
sublatũ fuisse cognouit. piȩ ac religiose iu-¬
steq in conspectũ om̃um qui p̾sto aderant
ep̃o p̃fato inesitante redidit. & ueniã postu.¬
lans sibi reddenti & defuncto fr̃i sui animȩ
ab ep̃o dandã solutionis suȩ gr̃ã legaliter
pignore dato ab om̃i possessione prefati
mansi ꝑhennat̾ se & om̃em. posteritatem

Expanded text:
erbi Dei octingentesimo sexagesimo VIII anno, indictione I, XII Kalendarum febroarii, Egolesinensium venerabili episcopo aeccopia, in Roconensi aecclesia residente, quidam vir Deum timens, Teutbertus nomine dictus, accessit ad eum, de maculis humana fragilitatis salubre remedium inquirere festinans. Hic igitur prefatus vir, inter ceteras confessionis suae causas, aliquem mansum, in Ulciaco villa, super alveum Nisonna situm, cum suo fratre, eo jam tempore de seculo migrante Ursio, per quedam temporum spacia se possedisse confessus est. Et quia injuste ac inracionabiliter illum de sancti Petri sanctuarii causa sublatum fuisse cognovit, pie ac religiose justeque, in conspectu omnium qui pro isto aderant, episcopo prefato inesitante, redidit et veniam postulans sibi reddenti et defuncto fratri sui animae ab episcopo dandam solutionis suae gratiam, legaliter, pignore dato, ab omni possessione prefati mansi perhenniter se et omnem posteritatem
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit: quẽ ego benigno & claro ani¬
moconscribere uł ad firmare rogaui. aliqͥd
litigare tep̾tauerit : inprimis irã dĩ
om̃ipotentis incurrat. & aliminib om̃i¬
um scõꝵ dĩ. & de consorcio om̃iũ angłoꝵ
& archangłoꝵ excomunicatꝰ apareat. &¬

Expanded text:
voluerit, quem ego benigno et claro anivoluerit, quem ego benigno et claro animo conscribere vel adfirmare rogavi, aliquid litigare temptaverit, in primis iram Dei Omnipotentis incurrat, et a liminibus omnium sanctorum Dei et de consorcio omnium angelorum et archangelorum excommunicatus apareat,
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur & nr̃a cernit᷑ esse possessio. ea
uidelicet racione. ut quãdiu ego ipse ad¬
uixero usu fructuario possidẽã subcensu.
ut adfestiuitatẽ scĩ Petri dñr.xii. reddã
Post meũ quoq discessũ ad stipendia
fr̃m remaneat. As uero res suꝑuis con-
scriptas manib nr̃is tradimꝰ ad habendũ
uł ad possidendũ. ut faciant sicut suꝑius
insertũ est. neminẽ contradicentẽ in
om̃ib quicqͥd ipsa potestas elegerit.
Et licet legũ manifesta auctoritas ut eq
ꝓpria & s̃pontanea uoluntate concedit᷑.
sola ꝓfessio firmetur. & illius bona uo-¬
luntatis om̃i temp̃r firma perduret.
& illud qđ ad solet humana fragilitas. qđ
si ego ipse aut ullus exheredib meis uł
ꝓ heredib seu quislibet ulla emissa aut
subrogata ꝑsona. aut ulla potestas cleri¬
coꝵ. aut laĩcorũ. In qͣcũq modo autuen¬
dendi aut comutandi. aut extrahendi
qui has res de comunia fr̃m abstrahere

Expanded text:
videtur et nostra cernitur esse possessio, ea videtur et nostra cernitur esse possessio, ea videlicet racione ut, quamdiu ego ipse advixero, usu fructuario possideam sub censu, ut, ad festivitatem sancti Petri, denarios XII reddam, post meum quoquo discessum, ad stipendia fratrum remaneat. As verdum vel ad possidendum, ut faciant sicut superius insertum est, neminem contradicentem, in omnibus quicquid ipsa potestas elegerit. Et licet legum manifesta auctoritas, ut equa, propria et spontanea voluntate conceditur, sola professio firmetur et illius bona voluntatis omni tempore firma perduret. Et illud quod adsolet humana fragilitas, quod si ego ipse, aut ullus ex heredibus meis, vel pro heredibus, seu quislibet ulla emissa aut subrogata persona, aut ulla potestas clericorum aut laïcorum, in quacumque modo, aut vendendi, aut comutandi, aut extrahendi qui has res de comunia fratrum abstrahere
Abbreviated transcription (Latin):
pem apłoꝵ cui tradite sunt claues ianuȩ cęle¬
scis. in cuiꝰ honore uł pontificiũ in egolisina
ciuitate ȩccłȩ semoris canonicȩ. ubi dominꝰ
fulcaldꝰ ep̃s rector p̃esse uidetur. Ergo
nunc uenerabil Auterius nec non & conuix
mea nom̃ Ermensendis c̃siderauimꝰ casu
fragilitatis nr̃ȩ ꝓdĩ timore uł ȩterna retri.¬
butione. & remediũ animab nr̃is. cedimus
adp̃dictũ locum sc̃ĩ Petri suisq canonicis.
Incõmunia fr̃m inpago engolism̃siũ. in
uicaria uosninse. inuilla cuiꝰ uocabulũ
est traisen. suꝑ fluuiũ Tardu uero mansũ
nr̃m cũ om̃ib apendiciis suis. cũ ipso seruo
nomine sulb̾to. & uxore sua nomine
Stephana & cũ ipso farinario. nec non &
om̃a quantũcũq in ipsa uilla uisi sumus
hab̾e uł possidere sine ullo successore. Et
cedimꝰ ad ipsũ locũ sc̃i setri inpago lemoui¬
cino Inuicaria casse nomins se. inuilla
manso ubi uisus est manere. & quantum¬
cũq ad ipsos mansos aspicit uł aspicere

Expanded text:
olorum, cui tradite sunt claves januae coelestis, in cujus honore vel pontificium in Engolisina civitate aecclesiae senioris canonicae, ubi domnus Fulcaldus episcopus, rector preesse videtur. Ergo nunc venerabilis Auterius, nec non et conjux mea, nomine Ermensendis, consideravimus casu fragilitatis nostrae, pro Dei timore vel aeterna retributione et remedium animabus nostris, cedimus ad predictum locum sancti Petri suisque canonicis, in communia fratrum, in pago Engolismensium, in vicaria Vosninse, in villa cujus vocabulum est Traisen, super fluvium Tarduvero, mansum nostrum, cum omnibus apendiciis suis, cum ipso servo nomine Fulberto, et uxore sua nomine Stephania, et cum ipso farinario, nec non et omnia quantumcumque in ipsa villa visi sumus habere vel possidere, sine ullo successoro. Et cedimus ad ipsum locum sancti Petri, in pago Lemovicino, in vicaria Cassenominsse, in villa manso ubi visus est manere et quantumcumque ad ipsos mansos aspicit vel aspicere
Abbreviated transcription (Latin):
matione ut uno qͦq anno uita eoꝵ red¬
didissent censũ ui. numos scõ Petro
& canonicis. & multa alia seruicia. Et si
heredes eis fuissent. similit̾ post mortem
eoꝵ ipsi tenuissent. & si absq liberis mortin
fuissent. terra dominio & sine ullo que¬
rimonio canoneis scĩ setri remansisset.
De donũ fuit factũ uiuente Gaufredo

Expanded text:
matione ut, unoquoque anno vita eorum, redmatione ut, unoquoque anno vita eorum, reddidissent censum sex nummos sancto Petro et canonicis et multa alia servicia. Et si heredes eis fuissent, similiter post mortem eorum, ipsi tenuissent, et, si absque liberis mortui fuissent, terra dominio et sine ullo querimonio canonicis sancti Petri remansisset. Hoc donum fuit factum, vivente Gaufredo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgendo. maledictꝰ sit sedendo & iacendo.
Maledictꝰ sit om̃a oꝑa faciendo. &quid am¬
plius dicã. sit om̃ino maledictꝰ & dãpnatus
in suppliciũ acternũ. qui paratus est dia.¬
bolo & angłis eiꝰ qͥ supradictos molendinos
ep̃o qͥ michi inepiscopatũ successerit ueto
& phibeo ut iã nullo homimi illos infiscũ
donet. sed semꝑ om̃i tempr exp̃dictis mo¬
lendinis unã medietatẽ habeat ep̃s. Alterã
uero medictatẽ. habeant canonici.
Ide terra ebuli detresliz. quȩ est in
iuc̃aria montimaci inuilla quȩ uocatur
tres liz. quã parentes eius scilicet su
nepotes willelmꝰ guis cardꝰ. & Iteruis fr̃
suus. & Aimerieꝰ & pat̃ eoꝵ & mat̃. Bernar¬
dꝰ uero Giiscardꝰ uxorq sua Leufraisa
ceteriq parentes obtulert scõ setro & cano¬
nicis ꝓ redẽptione anime eiꝰ. uidelicet
II. carteria nemoris cũ terra plana. &
alia duꝯ carteria uinearũ. intali obfir¬

Expanded text:
pergendo. Maledictus sit sedendo et jacendo. pergendo. Maledictus sit sedendo et jacendo. Maledictus sit omnia opera faciendo. Et quid amplius dicam? Sit omnino maledictus et dampnatus in supplicium aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus, qui supradictos molendinos episcopo qui michi in episcopatum successerit veto et prohibeo ut jam nullo homini illos in fiscum donet, sed semper omni tempore ex predictis molendinis unam medietatem habeat episcopus, alteram vero medietatem habeant canonici.de terra Ebuli de Tresliz, quae est in vicaria Montiniaci, in villa quae vocatur Tresliz, quam parentes ejus scilicet sui nepotes Willelmus Guiscardus et Iterius, frater suus, et Aimericus et pater eorum et mater, Bernardus vero, Guiscardus uxorque sua Leufraisa, ceterique parentes obtulerunt sancto Petro et canonicis, pro redemptione animae ejus, videlicet II carteria nemoris, cum terra plana, et alia duo carteria vinearum, in tali obfir
Abbreviated transcription (Latin):
norũ flãmas torm̃toꝵ sine fine ꝑcipiat.
& insuꝑ inferat partib ipsius eccłȩ scĩ
Petri. siusq canonicis. una cũ socio fisco
Auri łbrs xxx. Argenti ponđ. Lx.
coactꝰ exsoluat. & uox sua nichil ꝓficiat.
Sed p̃sens cessio ista om̃iq temp̃r firmis¬
simũ obtineat uigorẽ cũ stipulatione
adnixa. Manus nr̃as ꝓprias subt̃ firma¬
uimꝰ & uiroꝵ nobilium aroborandum
de creuimꝰ. SAuteo & uxore sua
Erm̃sindis. qͥcessione ista fieri uł ad fir¬
go Roho quãuis indignꝰ ep̃s ex cõmunicã
excõmunico & anatematizo om̃em
hominẽ qͥcũq molendinos de uarno in¬
uadere p̃sumpserit. & scĩ Petri uł adcle¬
ricossiue ad ep̃m qui ibidẽ erit. illos
genitricis mariȩ & om̃ium scoꝵ. & exor¬
dine & potestate quẽ ds̃ michi licet in¬
digno hac peccatori concessit. Maledic¬
tus sit indie & in nocte. Maledictꝰ sit in¬
uita & in morte. Maledictus sit mandu-¬
cando & bibendo. Maledictꝰ sit stando &

Expanded text:
orum flammas tormentorum sine fine percipiat, et insuper inferat partibus ipsius ecclesiae sancti Petri suisque canonicis, una cum socio fisco, auri libras XXX, argenti pondus LX coactus exsolvat, et vox sua nichil proficiat. Sed presens cessio ista, omnique tempore firmissimum obtineat vigorem, cum stipulatione adnixa. Manus nostras proprias subterfirmavimus et virorum nobilium aroborandum decrevimus. S. Auteo et uxore sua Ermensindis, qui cessione ista fieri vel adfirgo Roho, quamvis indignus, episcopus, excommunico et anatematizo omnem hominem quicumque molendinos de Varno invadere presumpserit et sancti Petri, vel ad clericos, sive ad episcopum qui ibidem erit, illos Genitricis Mariae et omnium sanctorum, et ex ordine et potestate quem Deus michi, licet indigno hac peccatori, concessit. Maledictus sit in die et in nocte. Maledictus sit invita et in morte. Maledictus si manducando et bibendo. Maledictus sit stando et
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit a festiuitate scĩ Martim ꝑ huiꝰ
c̃irculo anni donare faciamꝰ censũ soł .u.
Sed p̃sens donatio ista om̃iq temp̃r
firma & stabilis ualeat ꝑdurare cũ stipu¬
latione subnixa. manꝰ nr̃as subterfirma.¬
iumꝰ & nobiliũ uirorũ ad roburandũ de¬
creuimꝰ Itario & uxore sua Alaait
& Elias qͥcessione ista fieri uł ad firma.¬
re rogauer̃.S Lanbto Swillelmo
S Itẽ Willelmo  Abo S Arnaldo
S Bernardo S̾ Regimundo Es
Andraldo S Lanb̃to ES Amblardo
S Bosone s Amalgario S̾ Berenga¬
rio S Ademar S Mainardo
łacta cessione ista inm̃se Iulio. Anno
scđo regnante Leotario rege
Constañtinꝰ prbc̃ rogitꝰ scripsit

Expanded text:
venerit a festivitate sancti Martini, per hujus venerit a festivitate sancti Martini, per hujus circulo anni, donare faciamus censum solidorum V. Sed presens donatio ista omnique tempore firma et stabilis valeat perdurare cum stipulatione subnixa. Manus nostras subterfirmavimus et nobilium virorum ad roborandum decrevimus. S. Itario et uxore sua Alaaiz et Elias qui cessione ista fieri vel adfirmare rogaverunt. S. Lamberto. S. Willelmo. S. Iterum Willelmo. S. Abo. S. Arnaldo. S. Bernardo. S. Regimundo. S. Andraldo. S. Lamberto. S. Amblardo. S. Bosone. S. Amalgario. S. Berengario. S. Ademar. S. Mainardo. Facta cessione ista in mense Julio, anno secundo regnante Leotario rege. Constantinus, presbyter, rogitus scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
Ego indĩ nomine Itario. & uxore sua
nom̃ Ala aiz. & filio nr̃o Elias nos parit̃
donatores cedimꝰ uł donamꝰ pamore dĩ
om̃ipotentis ȩccła nr̃a indominicata
ad eccła scĩ Petri sedis eccłȩ engolis me
ciuitatis. qͥ est ipsa ȩcła in hõnore scĩ
Uictorii qͥest inpago quȩ dicunt engol¬
mense. inuicaria uosninse. in locũ quȩ
dicunt fescobronna cũ ipsa uinea qui est
de ipso altare. & cedimꝰ uł donauimus
in alio loco alia uinea uł terras qͥ sunt
infescobronna quȩ nos tenemꝰ & habemꝰ
simul cũ ipso manso sic donamꝰ uł cedamꝰ
a domũ scĩ setri. ut indieb nr̃is teneamꝰ.
possideamꝰ. & post obitũ nr̃m remaneat᷑
adomũ scĩ Petri uł ad ipsos canonicos.
De repeticione uero dicimꝰ. qđ si nos ipsi
aut ullus homo qͥ contradonatione ista
aliquid agere aut cã in quietare p̃sup̃se¬
rit: in primis ira dĩ om̃pis incurrat.
& aliminib scõꝵ dĩ sit extorris. & quando

Expanded text:
ego, in Dei nomine, Itario et uxore sua, nomine Alaaiz, et filio nostro, Elias, nos pariter donatores cedimus vel donamus, pro amore Dei Omnipotentis, aecclesia nostra indominicata, ad ecclesia sancti Petri sedis aecclesiae Engolismae civitatis, qui est ipsa aecclesia in honore sancti Victorii, qui est in pago quae dicunt Engolismens, in vicaria Vosninse, in locum quem dicunt Fescobronna, cum ipsa vinea qui est de ipso altare. Et cedimus vel donavimus, in alio loco, alia vinea vel terras qui sunt in Fescobronna quae nos tenemus et habemus simul cum ipso manso. Sic donamus vel cedamus a domum Sancti Petri, ut, in diebus nostris teneamus, possideamus et, post obitum nostrum, remaneat a domum Sancti Petri vel ad ipsos canonicos. De repeticione vero, dicimus quod, si nos ipsi, aut ullus homo qui contra donatione ista aliquid agere aut eam inquietare presumpserit, in primis ira Dei Omnipotentis incurrat et a liminibus Sanctorum Dei sit extorris et, quando
Abbreviated transcription (Latin):
¶go arnaldꝰ filus condã
Siguim cũ sorore mea aicdina dona¬
mus mansũ nr̃m scõ letro qͥest in rofia cum
om̃a quȩ infra se habet seu hab̾e uidetur.
ut habeant canonici & possideant nullo con¬
tra dicente. & si aliquis ex nr̃o herede uł pro
heredib inquietare uoluerit. aut nos aliqͣm
calũpniã inponere tẽtauerimꝰ cõponamꝰ
centũ solidos ualente moneta. & hoc donũ
similit̃ ꝑmaneat sub stipulatione subigxa.
Ostadiũ fecit Arnalđ willelmo ep̃o ut hoc
mansũ qͥetũ faciat scõ letro de om̃ib paren¬
tib suis. & si aliqͥs extrantus homo aliqͥd
in hoc manso reqͥsierit  ut ipse arnaliꝰ
qͥctũ faciat stare. & si hoc facere ñ potu.¬
erit.C. soł cõponãt canonicis. & hoc ipsũ
donũ ñ inquietet. Retro ostadia Rathaldͥ
factũ est. & Rotb̾tus p̃positus

Expanded text:
go Arnaldus, filius condam Siguini, cum sorore mea Aicclina, donamus mansum nostrum sancto Petro, qui est in Rofia, cum omnia quae infra se habet seu habere videtur, ut habeant canonici et possideant nullo contradicente. Et si aliquis ex nostro herede vel pro heredibus inquietare voluerit, aut nos aliquam columpniam imponere tentaverimus, componamus centum solidos valent moneta. Et hoc donum similiter permaneat sub stipulatione subnixa. Ostadium fecit Arnaldus Willelmo, episcopo, ut hoc mansum quietum faciat sancto Petro de omnibus parentibus suis, et si aliquis extraneus homo aliquid in hoc manso requisierit, ut ipse Arnaldus quietum faciat stare. Et si hoc facere non potuerit. C solidos componat canonicis, et hoc ipsum donum non inquietet. Retro ostadia Rainaldus factum est et Rotbertus, prepositus
Abbreviated transcription (Latin):
aec est dimissoria qua in boesmã
dimitto atq reddo.Ego adlȩta di.
Roho pontifex adstipendiã dericoꝵ cano¬
nicȩ uiuentiũ dõ & beatis simo petra
engolismȩ ciuitatis patriarchio famul¬
lanciũ. ꝓ redẽptione. om̃iũ fideliũ xp̃ia¬
norũ : ut conditor atq redẽptor huma¬
m generis. ds̃ uitã nob̾ donet aeternam.
Hoc sunt molendini duo. qͥsunt inriuulo
quȩ uocatur boesma & longas plancas.
subtali racione ut nullus homo neq fȩ¬
mina de cõmunia dericorũ illoꝵ quȩ
supra locutus sũ abstrahat. Siquis aut
dĩ omĩpis inimicus ipsos neq annonam
ꝗ ex ipsis ꝓcesserit. neq pisces de cõmunia
dericoꝵ illoꝵ abstraxerit neq tulerit
quo iratus ds̃ animas ꝑcutit ipse in cadẽ
ꝑcussione dãnabilit̃ ꝑmaneat. in super

Expanded text:
aec est dimissoria qua dimitto atque reddo, ego, adleta Dei, Roho, pontifex, ad stipendiam clericorum canonice viventium, Deo et beatissimo Petro, Engolismae civitatis patriarchio famulancium, pro redemptione omnium fidelium christianorum, ut Conditor atque Redemptor humani generis Deus vitam nobis donet aeternam. Hoc sunt molendini duo qui sunt in rivulo quae vocatur Boesma et Longas Plancas, sub tali racione ut nullus homo neque femina, de communia clericorum illorum, quae supra locutus sum, abstrahat. Si quis autem Dei Omnipotentis inimicus ipsos, neque annonam quae ex ipsis processerit, neque pisces de communia clericorum illorum abstraxerit, neque tulerit, quo iratus Deus animas percutit, ipse in eadem percussione damnabiliter permaneat, insuper
Abbreviated transcription (Latin):
iIII. Et post excessũ nr̃m. ipsi ministri eccłȩ
Ineorũ ualeant reciꝑe potestate.
De repeticione uero dicimꝰ. qđsi nos ipsi
aut ullus exheredib uł ꝓheredib nr̃is seu
quilibet ulla emissa aut̃ subrogata ꝑsona
qͥ contrahane cessione uł donatione aliqͥd
agere aut inquietare p̃sumpserit : in
primis irã dĩ omp̃is incurrat. & aliminib
scõꝵ dĩ extraneus sit. & illud qđ petit
uindicare ñualeat. Sed insuꝑ ad potestatẽ
ipsius eccłȩ hoc qđlex sua docet & socio fisco
coniunctus desoluat. & uox sua nichil ꝓficiat.
Et hȩc cessio om̃iq tempr firma & stabilis
ualeat ꝑdur are cũ stipulatione ad nixa.
Signꝰ Willelmno comite Et uxore sua birb¬
ti D̾ Rohoni ep̃i. S̾ Ramnulfuclauige
xx. ab incarnatione dñi Regnante Rocbto Rege
SPãnulfũ humillimꝰ & Indignꝰ litterator

Expanded text:
IIII, et, post excessum nostrum, ipsi ministri aecclesiae IIII, et, post excessum nostrum, ipsi ministri aecclesiae in eorum valeant recipere potestate. De repeticione vero dicimus quod, si nos ipsi, aut ullus ex heredibus vel proheredibus nostris, seu quilibet ulla emissa aut subrogata persona qui contra hanc cessione vel donatione aliquid agere aut inquietare presumpserit in primis iram Dei Omnipotentis incurrat et a liminibus sanctorum Dei extraneus sit et illud quod petit vindicare non valeat; sed insuper ad potestatem ipsius aecclesiae hoc quod lex sua docet et socio fisco conjunctus desolvat, et vox sua nichil proficiat, et haec cessio omnique tempore firma et stabilis valeat perdurare, cum stipulatione adnixa. Signum Willelmo, comite, et uxore sua Girberga. S. Rohoni, episcopi. S. Ramnulfus, claviger. o millesimo XX° ab Incarnatione Domini, regnante Roberto, rege, S. Ramnulfus, humillimus et indignus litterator
Abbreviated transcription (Latin):
cõrũq patris congestũ est ut qualiscũꝗ
aliquid fieri uoluerit licentiã habeat ad¬
implendi. Ego igitur Nli dĩ
nomine Arnaldꝰ & uxor mea Rixendis.
& filius m̃s helias Parit nos c̃siderauimꝰ
fragilitatẽ huiꝰ scłi ꝓremediũ animarum
nr̃arũ. & premediũ animȩ patris mei
matris ȩccłȩ. idest alodũ nrm quȩ est
inpago engolism̃siũ inuicaria uosnen.¬
siũ. in loco quȩ uocatur Sertis uineis.
siluis: pratis farinariis .ii Uirdeari is.
tortulariis: terris. aquis. aquarũue
decursib cultũ & incultũ & qđ ad inqui¬
rendũ est: Et inpago ꝑetrogoricȩ. Inuica¬
ria runcupante uilla Aidomino mñantos
ui. cũ terris. uineis. siluisi pratis. molina¬
riis. cultũ & incultũ. & om̃a quȩ ad ipsos
mansos ꝑtinet. Has uero res quȩ suꝑius
diximꝰ in om̃ib concedim in cõmunia fr̃m.
ipsiusq eccłȩ dño seruientib & scõ setro.
Inea uero ratione ut quãdiu uixerimus:
ipsas res subcensu excolere ualeamꝰ. ita

Expanded text:
orumque patris congestum est ut qualiscumque aliquid fieri voluerit licentiam habeat adimplendi. Ego igitur, in nomine, Arnaldus et uxor mea Rixendis, et filius meus Helias, pariter nos consideravimus fragilitatem hujus seculi, pro remedium animarum nostrarum et pro remedium animae patris meimatris aecclesiae id est alodum nostrum in pago Engolismensium, in vicaria Vosnensium, in loco quae vocatur Sertis, vineis, silvis, pratis, farinariis II, viridariis, torculariis, terris, aquis, aquarum ve decursibus cultum et incultum et quod adinquirendum est; et in pago Petragoricae, in vicaria nuncupante villa Aidomno, mansos VI, cum terris, vineis, silvis, pratis, molinariis, cultum et incultum, et omnia quae ad ipsos mansos pertinet. Has vero res, quae superius diximus, in omnibus concedimus in communia fratrum ipsiusque aecclesiae Domino servientibus et sancto Petro, in ea vero ratione ut, quamdiu vixerimus, ipsas res sub censu excolere valeamus, ita
Abbreviated transcription (Latin):
Saec est muneris assercio quã Urso
de Iuliaco dedit Sc̃o Petro engolesme
urbis & om̃i dero dũ p̃nimia corporis
grauaretur infirmitate si uiueret :¬
ꝑ mẽbrorũ eius ualitudine. Autsi mo¬
reretur : ꝓ eiꝰ animȩ absolutione. Tali
tenore. si rursũ uiuere quatenus p̃sen¬
taret sȩ ut canonicꝰ famulatui huꝰ ecdȩ
Et si morerent hic traderentur mẽbra
canonice sepulture. & fr̃s om̃i tempr̃
supplicarent dõ ꝓ peccatoꝵ eiꝰ remissioñ
Donũ etiã qđ obtulit est quarta pars
iuliace ecłȩ. & de om̃ib quȩ adtingant
ad eccłam similit̾ quartã partẽ. Uxore
sua nomine Emilia & filiis suis. Ursone
scilicet & Seguino & Alduino. cederisq
plurib uiris adstantib corã & firmantib
dictis & oꝑe eandẽ oblacionẽ Huuis
rei fiunt testes. Mainardꝰ lalio
reia nomine.
Petrus archidiaconꝰ Rainald̃ demonte
berulfo & Ramnulfus supplicus uitȩ¬

Expanded text:
c est muneris assercio quam Urso de Juliaco dedit sancto Petro Engolesine urbis et omni clero, dum prae nimia corporis gravaretur infirmitate, si viveret, pro membrorum ejus valetitudine, aut, si moretur, pro ejus animae absolutione, tali tenore: si rursum vivere, quatenus presentaret se ut canonicus famulatui hujus ecclesiae et, si morerent, hic traderentur membra canonice sepulture et fratres, omni tempore, supplicarent Deo pro peccatorum ejus remissione. Donum etiam quod obtulit est quarta pars Juliacae ecclesiae et de omnibus quae adtingunt ad ecclesiam, similiter quartam partem, uxore sua nomine Emilia et filiis suis, Ursone scilicet et Seguino et Alduino, ceterisque pluribus viris adstantibus coram et firmantibus dictis et opere eandem oblacionem. Hujus rei fiunt testes, Mainardus Devozreia nomine. Petrus, archidiaconus, Rainaldus de Monte Berulfo et Ramnulfus, supplicus vit
Abbreviated transcription (Latin):
ut qualiscũq ꝑsone psalute animȩ
suȩ de reb sius ad eccłam dĩ aliquid condo¬
nare uoluerit. licentiã habeat adimplendi
Igit᷑ Ego indĩ nomine. Otb̃ta qͥ filia fui
Airaldo ꝓdĩ timore uł aeterna retributi.¬
one ut pius dñs inultimo magni uidicii
diẽ ueniã tribuere dignetur de om̃ib
peecatis meis cedo atq dono ad eccłam
dĩ que est sita in equalisina ciuitate in ho¬
nore scĩ Petri qđ est matris ȩccłe uieam
meã cũ terra & cũ siluola qui est .ii. mił
de ciuitate in monte qui uocatur soillis.
re in ipso pago suicaria monte maurel¬
lo dono sc̃i Petri manso meo in uilla quȩ
aocat᷑ herciagolo ubi A melius uisus est
manere qͥ dicit᷑ malchineto totũ & ab in¬
tegrũ ibiq in cõmunia fr̃m cedo tam
p̃sentib quã indĩ futuris cõmine uiuen¬
tib ibiq om̃ib dõ seruientib oma tẽpr¬

Expanded text:
ut qualiscumque persone, pro salute animae suae, de rebus suis ad Ecclesiam Dei aliquid condonare voluerit, licentiam habeat adimplendi. Igitur ego, in Dei nomine, Otberta, qui filia fui Airaldo, pro Dei timore vel aeterna retributione, ut Pius Dominus, in ultimo magni judicii diem, veniam tribuere dignetur de omnibus peccatis meis, cedo atque dono ad ecclesiam Dei quae est sita in Equalisina civitate, in honore sancti Petri, quod est matris aecclesiae, vineam meam, cum terra et cum silvola qui est II millia de civitate, in monte qui vocatur Soillis ; et in ipso pago, in vicaria Monte Maurello, dono sancti Petri manso meo, in villa quae vocatur Berciagolo, ubi Amelius visus est manere, qui dicitur Malchineto, totum et ab integrum ibique in communia fratrum. Cedo tam presentibus quam in Dei futuris commune viventibus ibique omnibus Deo servientibus. Omni temp
Abbreviated transcription (Latin):
meũ intestimoniũ uocaui. ipsis & uiden.¬
tib & c̃cedentib confirmaui. donũ suꝑ
altare manu mea posui. plures aliosexutri¬
que parte testes adiunxi. Ista fideliter
conseruantib pax & nr̃a pontificalis abso¬
lutio. his aũt obiuiantib hȩc ꝑturbantib
ueniat om̃is maledictio. & eis obuiet
quã propterea fecimꝰ insinodo plenaria
nr̃a sub anathemate ex cõmunicatio
eiꝰdẽq nr̃ȩ ex cõmunicationis suꝑ inqͥe.¬
tatores siqui emerserint ad nõ papa
Urhano ꝑsupplicationẽ nr̃am nobis ap¬
plaudente corroboratio & a regno dims
resipuerint eliminatio. Feci enĩ hanc
donationẽ. tam ꝓsalute successorũ nr̃orũ¬

Expanded text:
meum, in testimonium vocavi, ipsis et videnmeum, in testimonium vocavi, ipsis et videntibus et concedentibus, confirmavi; donum super altare manu mea posui; plures alios ex utraque parte testes adjunxi. Ista fideliter conservantibus pax et nostra pontificalis absolutio. His autem obviantibus, haec perturbantibus veniat omnis maledictio et eis obviet quam propterea fecimus in sinodo plenaria nostra sub anathemate excommunicatio, ejusdem que nostrae excommunicationis super inquietatores, si qui emerserint, a domino papa Urbano, per supplicationem nostram, nobis applaudente, corroboratio, et a regno Dei, nisi resipuerint, eliminatio. Feci enim hanc donationem tam pro salute successorum no
Abbreviated transcription (Latin):
nulla exerceatur uenalitas. nulla domi¬
netur potestas: sed canonci ꝑ ut eis meli¬
us usum fuerit cõmuni consilio. ꝓcura.¬
tores iudices decimarios ułquos libet ꝑui¬
sores sibi dispensent. & quicquid p̃positus
suis ꝓprietatib delegare solebat. canom¬
ci communitatẽ suȩ mancipent Preterea
pdiuturna p̃positorũ abusione multi
feui de reb scũ arii laicis dati erant quos
plonga retentacione ñ ꝓrecognita iusti¬
dia sic̃ut erant ꝑpessi sumus: tãm̃ & illud
canonicis concessimus ut in qͣcunq dic
afeuatis illis feuos illos extorquere canoni¬
ci ualebunt extorqueant: & absq ulla con¬
tradictione nr̃a uł suçcessoꝵ nr̃oꝵ posside¬
ant. Erat aũt hȩx p̃positura in pagoscom¬
co inuilla iulliaco. & inquibusdã locis
circũ adiacentib Ut aũt donacio hacc
firmior & inuiolabilior ꝑmaneret
engolismensẽ comitẽ Willelmũ tallifer
nẽpotẽ meũ & fredelandũ iterũ ne potẽ

Expanded text:
nulla exerceatur venalitas, nulla dominulla exerceatur venalitas, nulla dominetur potestas, sed cononici, prout eis melius visum fuerit, communi consilio, procuratores, judices, decimarios, vel quoslibet provisores sibi dispensent et quicquid prepositus suis proprietatibus delegare solebat, canonici communitati suae mancipent. Pretera, pro diuturna prepositorum abusione, muiti fevi de rebus sanctuarii laïcis dati erant, quos pro longa retentacione nuper recognita justicia sicut erant perpessi sumus; tamen et illud canonicis concessimus ut in quacunque die a fevatis iliis fevos illos extorquere canonici valebunt, extor queant, et absque ulla contradictione nostra, vel successorum nostrorum possideant. Erat autem haec prepositura in pago sanctonico, in villa Julliaco et in quibusdam locis circumadjacentibus. Ut autem donacio haec firmior et inviolabilior permaneret, engolismensem comitem Willelmum Tallifer, nepotem meum, et Fredelandum, iterum nepotem
Abbreviated transcription (Latin):
res distractas applicarent Suꝑ quã sacri¬
legit iniuriã cũ canonici ꝑ sepe̾ conquesti
fuissent aliquando ẽtigit ut ꝓuisor re¬
rũ canonicarũ sub p̃posito canonicus con¬
stitueretur: c̃sibo ep̃i & canonicoꝵ assensu
electus: Vnde accidit: ut homines uillica¬
cionis illius maliuolo p̃positi consensu con¬
fisi: incanonicũ insurrexerint. mortiq
tradiderint. Cũ aũt tantis calamitatib res
frm agitari ꝑpenderẽ. immo ipsã tribu¬
lari ȩcłam conspicerẽ. tactus graui do¬
lore cordis intrinsecus. frat̾nis quoq
inclinatus supplicationib ut etiã simo¬
maca heresis quȩ in hac p̃positura ad huc
erat residua. ab ȩccła nr̃a extirparetur
radicitus: habita mecũ immo cũ spũ alib
uiris & ꝓcerib nr̃is diligentis sima deli
rã ipsã in canonicorum transfudi usus
ut ab hodie inꝑpetuũ nulla in eadẽ p̃posi-¬
tura substituatur ꝑquẽlibet ep̃m ꝑsona

Expanded text:
res distractas applicarent. Super quam sacrires distractas applicarent. Super quam sacrilegii injuriam cum canonici persepe conquesti fuissent, aliquando contigit ut provisor rerum canonicarum sub preposito canonicus constitueretur, consilio episcopi et canonicorum assensu electus. Unde accidit ut homines villicationis illius, malivolo prepositi consensu confisi, in canonicum insurrexerint mortique tradiderint. Cum autem tantis calamitatibus res fratrum agitari perpenderem, immo ipsam tribulari aecclesiam conspicerem, tactus gravi dolore cordis intrinsecus, fraternis quoque inclinatus supplicationibus, ut etiam simoniaca heresis, quae in hac prepositura adhuc erat residua, ab aecclesia nostra extirparetur radicitus, habita mecum, immo cum spiritualibus viris et proceribus nostris diligentissima delibram ipsam in canonicorum transfudi usus, ut, ab hodie in perpetuum, nulla, in eadem prepositura, substituatur per quemlibet episcopum persona,
Abbreviated transcription (Latin):
Ipatris & filii & sp̃s sc̃ĩ go Ademarꝰ
grã dĩ sc̃ȩ̃ engolismensis ecełe pontifex
humillimus notũ fieri uolo suc cessuris
& p̃sentib qm̃ adierunt humilitatem
nici supplicantes quatenꝰ p̃positurã unam
quȩ iuris pontificalis erat. cõmunicatis
corũ uictualib ꝓfuturã concederẽ
Prȩpositura siquidẽ ipsa ꝑsuccedentia
temporũ curricula ad nos usq heredita¬
rio more possidebat᷑ : & aꝑta uenalitate
distrahebatur. Qđ quantũ diuinis institu¬
cionib aduersũ fuerit. quã dimanda si-¬
monia ꝓcesserit. qͥcũq sanũ sapit facile
diiudicat. Quisquis enĩ p̃positus ambitio¬
ne. hereditatiua successione pecunia pro¬
mouebatur : necessario diaconꝰ habebat᷑.¬
& inolita consuetudine ebdomadarius.
leuita indñica resurrectione deputaba¬
tur. Prȩterea. in tantũ prauȩ consuctudi¬
nis labes pullularat: ut p̾positi maxime
suis utilitatib dediti cõmunes canonicoꝵ
possessiones distraherent. & ꝓpriis usib

Expanded text:
t Filii et Spiritus sancti. Ego Ademarus, gratia Dei, sanctae engolismensis aecclesiae pontifex humillimus, notum fieri volo successuris et presentibus, quum adierunt humilitatem nici mei, supplicantes quatenus preposituram unam quae juris pontificalis erat, communitatis eorum victualibus profuturam concederem. Praepositura siquidem ipsa, per succedentia temporum curricula ad nos usque, hereditario more possidebatur et aperta venalitate distrahebatur, quod quantum divinis institucionibus adversum fuerit, quam elimanda simonia processerit, quicumque sanum sapit facile dijudicat. Quisquis enim prepositus ambitione hereditativa successione pecunia promovebatur. Necessario diaconus habebatur et inolita consuetudine ebdomadarius levita in dominica resurrectione deputabatur. Praeterea, in tantum pravae consuetudinis labes pullularat, ut prepositi maxime suis utilitatibus dediti, communes canonicorum possessiones distraherent et propriis usibus