comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amur in eodem sensu. et in eadẽ sententia
et simꝰ unum corpus et unꝰ sp̃s. Si uͦ tales
simius. ut ñ nos unitas circurascbat sed
& de nob̾ dicopossit. ego quidẽ sũ pauli.
ego uͦ apollo. ego cephe. et ad huc amali¬
tia scindimut. atq diuidimir: non su¬
mus futuri ubi sunt illi qui redigun¬
tur inunionẽ. Nam ut pat̾ & filiꝰ unũ
coartantur. Ait quippe saluator. Igo
et pat̾ unum sumꝰ. Et pat̾ scẽ: rogo
Donec occurramꝰ om̃s inuirum ꝑ fec¬
tum: et iniñsurã etatis plenitudinis
inunitatẽ xp̃i. Et rursum. Donec per
scĩ. Ex quo significatur quia uirtus ex
płimis unum. faciat: et neceẽ nob̾ sit
unum ꝑ eam fieri. et fugere multitu¬
dinẽ. Et hec quid̃ dicta sint: quia
inp̃tĩta lectione conscͥptum ẽ. pater
tuus ꝙ mat̾ tua. et radix generationis
urã cethea: et pat̾ ur̃ amorreus. Et
soror urã senior samaria. hȩc et filie

Expanded text:
amur in eodem sensu, et in eadem sententia, amur in eodem sensu, et in eadem sententia, et simus unum corpus et unus spiritus. Si vero tales simus, ut non nos unitas 960 circumscribat; sed et de nobis dici possit: Ego quidem sum Pauli, ego vero Apollo, ego vero Cephae ; et adhuc a malitia scindimur, atque dividimur, non sumus futuri ubi sunt illi, qui rediguntur in unionem. Nam ut pater et filius unum n unionem coarctantur. Ait quippe Salvator: Ego et Pater unum sumus. Et: Pater sancte, rogo, Donec occurramus omnes in virum perfectum, et in mensuram aetatis plenitudinis in unitatem Christi . Et rursum: Donec pervritus Christi. Ex quo significatur, quia virtus ex plurimis unum faciat, et necesse nobis sit unum per eam fieri, et fugere multitudinem. Et haec quidem dicta sunt, quia in praeterita lectione conscriptum est: Pater tuus, et mater tua, et radix generationis vestra Cethaea, et pater vester Amorrhaeus, et soror vestra senior Samaria, haec et filia
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ urã cethea. & pat̾ ur̃ amorreus. Ibi
quasi adimã sermo fit: hic quasi ad
płimas. Nec enĩ ut suꝑius dixerat ait.
mat᷑ tua. seo mat̾ urã. Quando gͦ diffun¬
ditur peccatum. & longuis malicia ꝓ ce¬
dit. et peccatores sua int̾ se peccata dis¬
cerpunt. tunc nonẽ. peccator unꝰ. uerũ
iuno sunt płimi: sicut inexordio qͣndo
erat pͥncipium delinquendi ñdũ erant
tante quantȩ nc̃ st̃ multitudines. Unde
utiłe michi uidr̃: ap̃senti sermone pau¬
lulum recedentẽ naturã considerare pec¬
cati atq uirtutum. Ubi peccata sunt. ibi
ẽ multitudo. Ubi scismata:. ibi hereses.
ibi dissentiones. Ubi aut̃ iuirtꝰ. ibi singła¬
ritas. ibi unlo: ex quo omniũ credentiũ
erat cor unum. & anima erat una. Et
ut manifestiꝰ dicam. pͥncipiũ malorũ
omniũẽ. multitudo: pͥncipiũ aut̃ bono¬
rum coangustatio. & a turbis insingła¬
ritatẽ redactio. ut puta. Nos omnes s
s aluandi sumꝰ. adiraionẽ. ut ꝑfech effici¬

Expanded text:
tra Cethaea, et pater vester Amorrhaeus. Ibi quasi ad unam sermo fit: hic quasi ad plurimas. Nec enim ut superius dixerat ait, mater tua, sed mater vestra. Quando ergo diffunditur peccatum, et longius malitia procedit, et peccatores sua inter se peccata discerpunt, tunc non peccator unus, verum in uno sunt plurimi; sicut in exordio, quando erat principium delinquendi, necdum erant tantae, quantae nunc sunt multitudines. Unde utile mihi videtur a praesenti sermone paululum recedentem, naturam considerare peccati atque virtutum. Ubi peccata sunt, ibi est multitudo, ibi schismata, ibi haereses, ibi dissensiones; ubi autem virtus, ibi singularitas, ibi unio, ex quo omnium credentium erat cor unum et anima una. Et, ut manifestius dicam, principium malorum omnium est multitudo: principium autem bonorum coangustatio, et a turbis in singularitatem redactio: ut puta nos omnes, si salvandi sumus, ad unionem, ut perfecti effici
Abbreviated transcription (Latin):
les funt meretrici cum fiducia ꝓsti¬
tute. Queritur ꝙͦ inp̾senti loco de pecca¬
trice ierłm d̾s. quia faciat oꝑa mulieris
meretricis inuerecunde: & dic̃ ad eam.
Et fornicata es tͥplicit̾. infiliab tus. Ex¬
posuimꝰ hoc qͣndo nob̾ dictum ẽ: edificas¬
ti lupanar tuum incapite omnis uie
& basem tuam fecisti inomni platea.¬

Expanded text:
les fiunt meretrici cum fiducia prostiles fiunt meretrici cum fiducia prostitutae. Queritur ergo in praesenti loco de peccatrice Jerusalem Deus, quia facit opera mulieris meretricis inverecundae, et dicit ad eam: Et fornicata es tripliciter in filiabus tuis. Exposuimus hoc, quando nobis dictum est: Aedificasti luet excelsum tuum fecisti in omni platea
Abbreviated transcription (Latin):
ignoro quid faciam. Et dico tͥ. inquo con¬
ffituam cor tuum dic̃ adonas dñs. eũ tu
facias hȩc omnia oꝑa mulieris meretri¬
cis ꝑcacis. Sepe diximꝰ. quia fortitudineᷤ
contrarie amen pulchritudinẽ anime hu¬
mane: & quando suscipiat humana am¬
ma semina amatoꝵ suoꝵ quodãmͦ forn¬
cetur cum eis s quia & incominum uita
sunt alique meretrices que forneantur.
cum uerecundia latere cupientes. alie
nͥ que ñ solum pudore delicta non ue¬
lant. s cum omni se ꝓcacitate: ꝓstitur̃.
ideo assumpsit exemplum auime mere¬
tricantis inpeccatrice ista ierłm. et ait
eam similem factam mulieris fornica¬
rie. ꝓcacis infornicatione sua. Sepe &¬
a nob̾ talia comittuntur. Qui enĩ are¬
ligione non penitꝰ recesserunt. uinerint
uero apeccato. & peccantes latere desi¬
derant: similia faciunt meretric eru¬
bescenti. Qui uero religionẽ penitꝰ a¬
cum omini ꝓcacitate delinquunt. suni¬

Expanded text:
ignoro quid faciam, et dico tibi: In quo conignoro quid faciam, et dico tibi: In quo constituam cor tuum, dicit Adonai Dominus, cum tu facias haec omnia opera mulieris meretriciscontrariae amant pulchritudines animae humanae, et quando suscipit anima humana semina amatorum suorum, quodammodo fornicetur cum eis: sed quia et in communi vita sunt aliquae meretrices, quae fornicantur cum verecundia latere cupientes: aliae vero, quae non solum pudore delicta non velant, sed cum omni se procacitate prostituunt: ideo assumpsit exemplum animae meretricis in peccatrice ista Jerusalem, et ait eam similem factam mulieris fornicariae procacis in fornicatione sua. Saepe a nobis talia committuntur. Qui enim a religione non penitus recesserunt, vincuntur vero a peccato, et peccantes latere desiderant, similia faciunt meretrici erubescenti. Qui vero religionem penitus acum omni procacitate delinquunt, simi
Abbreviated transcription (Latin):
auditores statumꝰ inpudicitia. Si ae
iusticia p̃dicamꝰ: adiusticiam impellimꝰ. Si
de fide. fudem insinuanꝰ. ut digne maiesta¬
te diina obaucdiamꝰ indño. Si gͦ nos ho¬
mnnes cum simus mali solemꝰ constituere
cor aucdientis siue inbonis si bon sumꝰ
siue inmalis simale agimꝰ p̾utas ne quia
ds ñ habeat potestatẽ quẽpiam in meli¬
orib constituere. aut certe derelinquenᷤᷤ
eum. fieri e occasio ut inpessimis consti¬
tuatur: Multum iuxta ita p̃sens eloqͥ¬
um peccauit misera ierłm. quã sepissime
uoluit d̾s ꝑ ꝓpħas suos inmeliorib consti¬
tuere. S quia noluit audire consilia. nolu¬
it. dĩ reciꝑe p̃cepta: dubitat d & se alic̃
nescire quid faciat. In quo constituam
eor tuum: dic̃ ad onay dnĩs. Quid faciam:
Inquo te constituam: Multis peccatorum
uinculis stͥngeris: delicta tua ꝓhibent in¬
tam tuam ut ameis sermonib constitu¬
aris. Eͥgo ipse frequent̾ te constituere uo¬

Expanded text:
auditores statuimus in pudicitia. Si de auditores statuimus in pudicitia. Si de justitia praedicamus, ad justitiam impellimus. Si de fide, fidem insinuamus, ut digne majestati divinae obediamus in Domino. Si ergo nos homines cum simus mali, solemus constituere cor audientis, sive in bonis, si boni sumus, sive in malis, si male agimus: putasne quod Deus non habeat potestatem quempiam in melioribus constituere? aut certe derelinquens 955 eum, fieri ei occasio, ut in pessimis constituatur? Multum utique juxta praesens eloquium peccavit misera Jerusalem, quam saepissime voluit Deus per prophetas suos in melioribus constituere: sed quia noluit consilia audire, noluit Dei recipere praecepta, dubitat Deus, et se dicit nescire quid faciat. In quo constituam cor tuum, dicit Adonai Dominus? Quid faciam? in quo constituam? Multis peccatorum vinculis stringeris, delicta tua prohibent vitam tuam, ut a meis sermonibus constituaris. Ego ipse frequenter constituere vo
Abbreviated transcription (Latin):
tu hȩc omĩa
oꝑa meretricis ꝓ cacis: Et fornicata es tͥ¬
pliciter infiliab tuis. Huc usq iam
diximus. Sequitur. Quando lupanar
tuum edificasti incapite omnis iue. et
basem tuam feoisti momni platea: & ñ
es facta ut meret̾r congregans mercedes.
Mulier q̃ mechat᷑ simił tͥ auiro suo accep̾
cedes: & tu dedisti mercedes õibꝰ amato¬
ribꝰ tuis ⁊ honorabas eos ut uenirent ad
te incͥcuitu infornicatione tua. Et bõ hõiẽ ꝯ¬
stituere pot̾. malꝰ inmalo: bonꝰ iubono. Corrũpt̾ ⁊i
mores bonos: confabulationes pessime.
Nec dubium: qͥn loqͤntis sermo audito¬
rem ad peiora sollicitet. Cum hereticus
loquens constituat auditorẽ suum inhe¬
retica prauitate. & ut admeliora uenia¬
mꝰ. si potest ꝓdeẽ qui loquitur. & uita
eiꝰ cum sermone consentit. inbonis con¬
stituit auditorẽ suum: nos qui minimi
loci sumꝰ si audierimꝰ u̾bum oe castitate
p̾cipiens. constitu suꝑ eo conam̃. Sup¬
si loquimur depudicitia: & nosmet ipsi

Expanded text:
tu haec omnia opera meretricis procacis? Et fornicata es tripliciter in filiabus tuis. Hucusque jam diximus. Sequitur: Quando lupanar tuum aedificasti in capite omnis viae, et basem tuam fecisti in omni platea, et non es facta ut meretrix congregans mercedes. Mulier, quae maechatur similis tibi, a viro suo accepitcedes, et tu dedisti mercedes omnibus amatoribus tuis, et honorabas eos, ut venirent ad te in circuitu a fornicatione tua. Et homo hominem constituere potest, malus in malo, bonus in bono. Corrumpunt enim mores bonos confabulationes pessimae. Nec dubium quin loquentis 954 sermo auditorem ad pejora sollicitet, cum haereticus loquens constituat auditorem suum in haeretica pravitate. Et ut ad meliora veniamus, si potest prodesse, qui loquitur, et vita ejus cum sermone consentit, in bonis constituit auditorem suum. Nos qui minimi sumus loci, si audierimus verbum de castitate praecipiens, constitui super eos conamur. Si ipsi loquimur de pudicitia, et nosmetipsi
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃ia gentium. & in manu eius data
ẽ. palma uictorie inconsummatione
omnium idẽ. infine scłi. etiam canti¬
cum dño cantabit debbora. in quo pri¬
matus quide dabitur iahel eccłiȩ
gentium. Hec tamen debbore laus
silebitur. sed & unum primis & no¬
uissimis uictoriȩ premium dabitur:¬

Expanded text:
Ecclesia gentium, et in manu ejus data Ecclesia gentium, et in manu ejus data est palma victoriae; in consummatione omnium, id est, in fine saeculi etiam canticum Domino cantabitur per Debboram, in quo primatus quidem dabitur Jael Ecclesiae gentium, nec tamen de Barach laude silebitur, sed unum et primis et novissimis victoriae praemium dabitur
Abbreviated transcription (Latin):
aluntur boni: suffocent᷑ mali. Et in
quo piis uita est. ibi sit impũs mors
Deniꝙ ut exemplo res quam dicims
planior fiat. uinum sanos & comio¬
de de gentes uuiat. & sic̃ scͥptura di¬
cit cor hominis sani dumtaxat letifi¬
cat febrientib uͦ si sumpserint ꝑ ni¬
ciem continuo & interitum parit. Ita
fit ut eadem res eodẽ modo sumpta.
uni quidẽ uitam: alii aut̃ conferat
mortẽ. Sic gͦ intelligendum est. &¬
sisaram istum animalẽ hominem &
non exfide suscepit extinctum. S
& una queq anima satis agat isto
ł acte cuangelico atq aplico sopire in
semet ipso & extinguere s saram. Si
enim ꝑ hec edoct̾us. quis mortificauĩt
membra sua quȩ sunt suꝑ terram. A¬
so uidebitur ꝑ emisse: ut hec ñ solum
inꝑsona ȩccłiȩ consũmari. uerũ etiam
unus quisq insua anima ostendat un¬
pleri. Quia gͦ sic̃ diximus coeptus ẽ.
quidẽ sisara insectari apło priori an¬
teremptus aut̃ ẽ. amuliere: hec est

Expanded text:
aluntur boni, suffocentur mali, et in aluntur boni, suffocentur mali, et in quo piis vita est, ibi sit impiis mors. Denique ut exemplo res quam dicimus planior fiat, vinum sanos et commode degentes juvat, et, sicut Scriptura dicit, cor hominis sani duntaxat laetificat, febrientibus vero, si sumpserint, perniciem continuo et interitum parit, ita fit ut eadem res non eodem modo sumpta uni quidem vitam, alii autem conferat mortem. Sic ergo intelligendum est, et Sisaram, istum animalem hominem, et non ex fide suscepit exstinctum. Sed et unaquaeque anima satagat isto lacte evangelico atque apostolico sopire in semetipsa et exstinguere Sisaram. Si enim per haec edoctus quis mortificaverit membra sua quae sunt super terram, aso videbitur peremisse, ut haec non solum in persona Ecclesiae consummari, verum etiam unusquisque in sua anima ostendat impleri. Quia ergo, sicut diximus, coeptus est quidem Sisara insectari a populo priori, interemptus autem est a muliere hac,
Abbreviated transcription (Latin):
dum aliquid uidet᷑ adiligentib audi¬
torib. qđ lacte eum portasse dicitur.
cũ ille aquã popocuset: uideamꝰ ne
forte scõm mysticas uł allegoricas lege
tale aliquid. etiam de hoc possit osten¬
di. Lactis cib ẽẽ dicit᷑ inscͥptĩs scĩs.
pͥma hec moralis institutio. que inci¬
pientib uł paruuł traditur. Non enĩ
in initus statim discipuł deꝑfundis
& secreciorib tradendum ẽ s. acram̃tis.
sed morum correctio. emendatio dis¬
cipline religiose conuersationis. & sim¬
plicis fidei pͥma eis elemta tradunt᷑:
Istud ẽ. ȩccłiȩ lac: hȩc incipientium
paruułoꝵ pͥma sunt elementa. Sed
iste cib his quidẽ qui ad bonũ ꝓfi¬
ciendi propositũ gerunt uitam t̾ri¬
buit & salutẽ. his uero quib contͣria
placent. quib luxuria. libido auari¬
cia. & omnis impietas cordi ẽ: huius¬
modi doctrina necẽ & interitũ p̃stat
Sic gͦ fit: ut exhis atq ensdẽ cibis qͥb

Expanded text:
dum aliquid videtur a diligentibus audidum aliquid videtur a diligentibus auditoribus, quod lacte eum potasse dicitur, cum ille aquam poposcisset, videamus ne forte secundum mysticas vel allegoricas leges tale aliquid etiam de hoc possit ostendi. Lactis cibus esse dicitur in Scripturis sanctis prima haec moralis institutio quae incipientibus velut parvulis traditur; non enim initiis statim discipulis de profundis et secretioribus tradendum est sacramentis, sed morum correctio, emendatio disciplinae religiosae conversationis et simplicis fidei prima eis elementa traduntur. Istud est Ecclesiae lac, haec incipientium parvulorum prima sunt elementa. Sed iste cibus his quidem qui bonum proficiendi propositum gerunt, vitam tribuit et salutem; his vero quibus contraria placent, quibus luxuria, libido, avaritia, et omnis impietas cordi est, hujusmodi doctrina necem et interitum praestat. Sic ergo fit ut ex his atque eisdem cibis quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dit ei opus suũ. ostendit ei uictoriam
consummatam. atq insocietatẽ eum
pro strati hostis inuitat. Uerum est
enuim ilucd. qđ apłus innouissimo tẽ¬
pore dic̃ futurũ. quia cum plenitudo
gentium sub introierit: tunc omnis
isrł salutis fiet. fĩt gͦ pͥmatus quidẽ
inmanu mulieris alienigene. Non ta¬
men excluditur a consortio głe. etiã
barach. qui pͥor quid̃ ceperat: s no¬
uissimꝰ ꝑuenit ad finẽ. Inmo dũ
ille ꝑuenit. iahel alienigena. p̃tereu¬
tẽ quodãmodo uictoriam rapit. Eadẽ
forma precessit etiam inesau & iacob
frĩb. Dum enim esau sectatur ag̃stia.
dum moratur insaltib: preueniens
iacob. & mulieris nichomiꝰ consilis
matris compositos. patri offerens cibo
benedictionis pͥmatus accepit. Sic &
in euangelio. ꝑ gente dño ad filiam
pͥncipis synagoge suscitandã p̃ueni¬
ens mulier. quȩ fluxu sanguinis
laborabat: fideli tactu prior conseqͥt᷑
sanitatẽ. Qd si etiam inde requiren¬

Expanded text:
dit ei opus suum, ostendit ei victoriam dit ei opus suum, ostendit ei victoriam consummatam, atque in societatem eum prostrati hostis invitat. Verum est enim illud quod Apostolus in novissimo tempore dicit futurum, quia cum plenitudo gentium subintroierit, tunc omnis Israel salvus fiet . Sit ergo primatus quidem in manu mulieris alienigenae, non tamen excluditur a consortio gloriae etiam Barach, qui prior quidem coeperat, sed novissimus pervenit ad finem. Imo dum ille pervenit, Jael alienigena praetereuntem quodammodo victoriam rapit. Eadem forma praecessit etiam in Esau et Jacob, fratribus . Dum enim Esau sectatur agrestia, dum moratur in saltibus, praeveniens Jacob, et mulieris nihilominus consilio matris compositos patri offerens cibos, benedictionis primatus accepit. Sic et in Evangelio, pergente Domino ad filiam principis synagogae suscitandam, praeveniens mulier quae fluxu sanguinis laborabat, fideli tactu prior consequitur sanitatem. Quod si etiam inde requiren
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite fieri sicut equuis & mulus
quib non ẽ intellectus. Palo gͦ eum
interficit. id ẽ ligni crucis eum acu¬
mine & uirtute ꝓsternit. Et non sine
causa maxillas eius palo tnsu̾berasse
descͥbitur. Illud enim os qđ decar¬
nalibus. loquebatur. & illa doctͥna
quȩ carnis głam preferebat quȩ in
delitiis & uoluptate uiuendũ sapien¬
tib scli ꝑsuadebat: & humanum genꝰ
luxurie᷑ acdulatione deceperat. illud̾
inquam os ligno crucis confoditur
& terebratur. quia illa uia quam phi¬
losophia latam & spaciosam p̾dicaue¬
rat uoluptatis: hanc xp̃c artam &
angustam nob̾ uiam salutis ostendit.
Sic ergo iahel eccłiȩ uitioꝵ pͥncipẽ
sisaram obtectum pellib id est mem¬
brorum mortificatione sopitum eter¬
no tradidit sompno. Occurrit tam̃
iabei eccłia. post hȩc & pͥori popło in¬
sectanti sisaram. Insectabatur enĩ
isrł legem iusticie. s inlegem ñ ꝑuenit:
Occurrit ergo eccłia eciam ipsi & osten¬

Expanded text:
Nolite fieri sicut equus et mulus, Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Palo ergo eum interficit, id est, ligni crucis eum acumine et virtute prosternit. Et non sine causa maxillas ejus palo transverberasse describitur. Illud enim os quod de carnalibus loquebatur, et illa doctrina quae carnis gloriam praeferebat, quae in deliciis et voluptatibus vivendum sapientibus saeculi persuadebat; et humanum genus luxuriae adulatione deceperat, illud, inquam, os ligno crucis configitur et terebratur, quia illa via, quam philosophia latam et spatiosam praedicaverat voluptatis, hanc Christus arctam et angustam nobis viam salutis ostendit. Sic ergo Jael Ecclesia vitiorum principem Sisaram obtectum pellibus, id est, membrorum mortificatione sopitum, et aeterno tradidit somno. Occurrit tamen Jael Ecclesia post hoc, et priori populo insectanti Sisaram. Insectabatur enim Israel legem justitiae, sed in legem non pervenit. Occurrit ergo Ecclesia, etiam ipsi, et osten
Abbreviated transcription (Latin):
na iahel que mulier pͥus cum eo amici¬
tiarum fedus habuerat. Ad quam ille
cum de clinasset latenli gr̃a: aquam
poposcit ut biberet. s ab illa lacte potatꝰ
est. Et cum eum in latebris collocasset
ac pellib ad oꝑuiss: post hȩc palum
malleo ad actum ꝑ euis mala uł max¬
illas defixit. & tunc occurrens insectan¬
ti barac: mortuum iam & ꝓstratum
ostendit sisaram. Quid ergo nobis
sacramenti omnis iste hystorie textꝰ
ostendit: Iahel mulier ista alienige¬
na dequa ꝓphetia dix̃ qđ in manumu¬
lieris uictoria fiat. figuram tenet ȩccłiȩ:
quȩ ex alienigenis gentib congregata ẽ.
Int̾ptatur aut̃ iahel. ascensio. Quia
re uera non ẽ. alia ascensio. qua ascen¬
ilatur ad celum. iisi ꝑ eccłiam multi¬
formis s apientie dĩ. Ipsa ẽ gͦ quȩ dũ
a corporauib adspiritalia. & aterrems
ascendit ad celestia: interficit sisaram.
minis tenet formam. quia sisara usio
equi int̾p̃tatur. De quo dic̃ scͥptura.

Expanded text:
na Jael; quae mulier prius cum eo amicina Jael; quae mulier prius cum eo amicitiarum foedus habuerat, ad quam ille cum declinasset latendi gratia, aquam poposcit ut biberet, sed ab illa lacte potatus est. Et cum eum in lateribus collocasset ac pellibus operuisset, post haec palum malleo adactum per ejus mala vel maxillas defixit, et tunc occurrens insectanti Barach mortuum jam et prostratum ostendit Sisaram. Quid ergo nobis sacramenti omnis iste historiae textus ostendit? Jael, mulier ista alienigena, de qua prophetia dixit quod in manu mulieris victoria fiet, figuram tenet Ecclesiae, quae ex alienigenis gentibus congregata est. Interpretatur autem Jael ascensio, quia revera non est alia ascensio, qua ascenditur ad coelum, nisi per Ecclesiam multiformis sapientiae Dei. Ipsa est ergo quae, dum a corporalibus ad spiritalia et a terrenis ascendit ad coelestia, interficit Sisaram, oici  χοΐκος hominis tenet formam; quia Sisara, visio equi, interpretatur, de quo Scriptura dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
Uides gͦ quomodo illis pͥorib ꝓphetia
de tulerit eloquia dĩ. & illis dic̃ data ẽẽ.
p̃cepta ut ascendant iumontẽ. s excusant
& dicunt. Non ascendam. nisi ascenderis¬
& tu mecum Et de excusatione quid̃
uerum ẽ. s de reꝓmissione falsum ẽ. Qł
enim non ascenderit in montem dei
uerumẽ. qł aut̃ pollicentur se ascensu¬
ros ẽẽ. cum ꝓphetia falsum ẽ: Non enĩ
secuti sunt ꝓphetiam. ut crederent ei
tecum. Uerũtamen scito quia non erit
primatus tuus inuia hac quam incediᷤ
s inmanu mulieris tradet dñs sisarã.
Euident̾ ostendit. quia ñ erit apud illũ
popłm pͥmatus. nec ꝑmanebit apud
eum uictoriȩ palma:. s inmanus muli¬
eris cui nomen iahel tradetur sisara.
Descͥbitur aut̃ qđ cum scđm commnoniti¬
onẽ debbore idẽ ꝓphetie insequeret᷑ ba¬
rach pͥncipem allofilorum sis arã: ipse
quidem eum comprehendere non potu¬
it. s occurrit ei fugienti mulier alieige¬

Expanded text:
Vides ergo quomodo illis prioribus prophetia Vides ergo quomodo illis prioribus prophetia detulerit eloquia Dei; et illis dicit data esse praecepta ut ascendant in montem. Sed excusant et dicunt, non ascendam, nisi ascenderis mecum. Et de excusatione quidem verum est, sed de repromissione falsum est. Quod enim non ascenderint in montem Dei certum est; quod autem pollicentur se ascensuros esse cum prophetia, falsum est. Non enim secuti sunt prophetiam ut crederent ei, tecum; verumtamen scito, quia non erit primatus tuus in via hac quam incedis, sed in manu mulieris tradet Dominus Sisaram. Evidenter ostendit quia non erit apud illum populum primatus, nec permanebit apud eum victoriae palma; sed in manus mulieris, cui nomen Jael, traditur Sisara. Describitur autem quod cum secundum commonitionem Debborae, id est, prophetiae insequeretur Barach principem Allophylorum Sisaram, ipse quidem eum comprehendere non potuit, sed occurrit ei fugienti mulier alienige
Abbreviated transcription (Latin):
tia hortatur ascendere. illuc discipłos
omnium inquit misit & uocauit ad se
barach. Barach aut̃ interpretat᷑ co¬
ruscatio: Coruscatio uero ẽ que ha¬
bet quidẽ lucẽ. s ñ ꝑmanentẽ: Ad
modicum enĩ temporis resplendet &¬
desinit. Hic gͦ barach michi uidet᷑
formam gerere populi pͥoris. quipri¬
mo omnium ꝑ ꝓphetiam uocatus est
& inuitatus ad audienda eloquia dĩ.
& liuinȩ legis munera capienda. Qui
refulsit quid & in legis splendore ad
breue tempus choruscauit. s non oui
per mansit. nec continuum lucis po¬
tuit obtinere fulgorem. Cum gͦ oix¬
isset debbora adbarach. id est ꝓphe-¬
tia ad priorem popłm. quia tͥ prece¬
pit dñs ds̃. isrł. & tu ascende inmontẽ
thabor & accipe decẽ milia uiros. & reli¬
qua quȩ scͥpta sunt: quid respondit
barach exꝑsona popłi ad ꝓphetiam ui¬
deamus. Non inquit ascendam nisi
& tu ascenderis mecum. quia nescio di¬
em inqua mittet dñs angłm suum mecũ.

Expanded text:
tia hortatur ascendere, illuc discipulos tia hortatur ascendere, illuc discipulos omnium, inquit, misit et vocavit ad se Barach; Barach autem interpretatur coruscatio. Coruscatio vero est quae habet quidem lucem, sed non permanentem, ad modicum enim temporis resplendet et desinit. Hic ergo Barach mihi videtur formam gerere populi prioris, qui primo omnium per prophetiam vocatus est, et invitatus ad audienda eloquia Dei, et divinae legis munera capienda, qui refulsit quidem, et in legis splendore ad breve tempus coruscavit, sed non diu permansit, nec continuum lucis potuit obtinere fulgorem. Cum ergo dixisset Debbora ad Barach, id est, prophetia ad priorem populum: Quia tibi praecepit Dominus Deus Israel, et tu ascende in montem Thabor, et accipe decem millia viros, et reliqua quae scripta sunt. Quid respondit Barach, ex persona populi ad prophetiam videamus. Non, inquit, ascendam, nisi et tu ascenderis mecum; quia nescio diem, in qua mittet Dominus angelum suum mecum.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ꝓphetia. & ubi locus eius eẽ oe¬
scͥbitur. Sub palma inquit uiter mo¬
dium rama. & inter medium bechel.¬
Sub palma sedem habet ꝓphecia. quia
iustus inquit dauid sicut palma flo¬
rebit. ꝑ hoc quo suis institutionib eru¬
bethel sedere dicitur. Rama int̾p̾ta¬
tur excelsa. Bethel autẽ. domus dĩ:
Uidete in quib locis residere dicitur
ꝓphetia inter excelsa & domũ dei. Ni¬
chil enim humile. nicħ deiectũ. nicħ
uile erga prophetie sedem reperiri
potest. sicut & salomon nicħ ominus
sapientie sedem describens dic̃. de ea
quod uel inportis ciuitatũ assistat.
uł in muroꝵ moenib habitet. uł in
altis turrib libere agat. Hoc mͦ gͦ
prophetia. quȩ nunc indebbora de¬
scͥbitur inter domum dei. & int̃ excel¬
sa dicitur habitare. Non enim nos
docet quȩ suꝑ terram sunt querere.
s quȩ uicelis sunt. & in excelsis ubi xͤ
ẽ. indextera dei sedens: illuc nos ꝓphe¬

Expanded text:
dicitur prophetissa, et ubi locus ejus esse dedicitur prophetissa, et ubi locus ejus esse describitur: Sub palma, inquit, inter medium Rama et inter medium Bethel.Sub palma sedem habet prophetia, quia justus, inquit David, sicut palma florebit ; per hoc quod suis institutionibus eru inter medium Bethel sedere dicitur. Rama interpretatur excelsa, Bethel autem domus Dei. Videte in quibus locis residere dicitur prophetia: inter excelsa et domum Dei. Nihil enim humile, nihil dejectum, nihil vile, erga prophetiae sedem reperiri potest: sicut et Salomon nihilominus sapientiae sedem describens dicit de ea, quod vel in portis civitatum assistat, vel in murorum moenibus habitet, vel in altis turribus libere agat . Hoc ergo modo prophetia, quae nunc in Debbora describitur, inter domum Dei et inter excelsa dicitur habitare. Non enim nos docet quae super terram sunt quaerere, sed quae in coelis sunt et in excelsis, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Illuc nos prophe
Abbreviated transcription (Latin):
qł cum plurimi iudices uiri misrł fu¬
isse referantur de nullo illoꝵ dicttur
quia ꝓpħa fuerit. nͥ de debbora muli¬
ere. Prestat & ihoc consolationẽ. non
minimam mulierũ sexui. etiam pͥma
ipsuis litere facies. & prouocat eas uti
nequaquam ꝓ infirmitate sexus. cles¬
perent etiam ꝓphetice gr̃e capaces
se fieri posse. s intelligant & credant
qđ meretur hanc grãm puritas m̃tis
ñ du̾isitas sexus. S uideamꝰ qͥd etiã
intĩoris intelligentie respirat archã¬
num. Debbora apis interp̃retatur si¬
ue loquelẽ. S etiam & insuꝑiorib
cdiximus. qđ debbora inꝓphetie for¬
ma accipienda sit: quȩ ẽ. apis. Certũ
mella componat. Unde & clauial cane¬
bat cdicens Quam dulcia faucib mei
eloquia tua. suꝑ mel & fauum orimeo
Et iterum alibi dicit. iuditia cei pẜitio¬
sa eẽ suꝑ aurum & lapidẽ preciosum
nimis. & cdulciora suꝑ mel. & fanunor
S &e illud consideremus. ubi resio ere

Expanded text:
quod cum plurimi judices viri in Israel fuquod cum plurimi judices viri in Israel fuisse referantur, de nullo illorum dicitur, quia propheta fuerit, nisi de Debbora muliere. Praestat et in hoc consolationem non minimam mulierum sexui etiam prima ipsius litterae facies, et provocat eas, uti nequaquam pro infirmitate sexus desperent, etiam propheticae gratiae capaces se fieri posse; sed intelligant et credant quod meretur hanc gratiam puritas mentis, non diversitas sexus. Sed videamus quid etiam interioris intelligentiae respiret arcanum. Debbora apis interpretatur, sive loquela. Sed etiam et in superioribus diximus quod Debbora in prophetiae forma accipienda sit, quae est apis; certum mella componat: unde et David canebat dicens: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo ? Et iterum alibi dicit: Judicia Dei pretiosa esse super aurum et lapidem pretiosum nimis, et dulciora super mel et favum . Sed et illud consideremus, ubi residere
Abbreviated transcription (Latin):
quidem sententia ẽ. apłi ꝑ auli quȩ diẽ
omnis scͥptura diunitus inspirata un¬
lis ẽ. addocendum. ad increpandum.
ad doctrinam quȩ ẽ. ad iusticiam. que
habeat insese ista scͥptura. quam sine
dubio & ipsam inspiratam diuinituꝰ
confitemur quid nob̃ ad docerinam¬
cedat. quod ad increpationem. quid
ad disciplinam. quid adiusticiam.
Quid enim nob ex hoc confertur. si
legamus. hoc quod recitatum ẽ. id
ẽ. qł debbora inquit mulier ꝓphetis¬
sa. uxor lafidot. ipsa iudicabat isrł.
in illo tempore: Et ipsa inquit deb¬
bora sedebat sub palma inter mediũ
rama. & inter medium bethel in mon¬
te effrem. & ascendebant. ad eam filis
israel ut iudicarentur: Tum dem¬
tle quid nob eruditionis. aut doctri¬
ne. aut iusticiȩ ea conferunt quȩ se¬
quiint᷑ ut debarach. uł de iael uł etiã
desisara cduce militie iabin: Uideamꝰ
gͦ neforte ꝑ hec dignum aliquid sic̃
& ex scͥpturis ceteris. de sacramentis
secretiorib doceamur Pmo hoc ipsũ

Expanded text:
quidem sententia est apostoli Pauli, quae dicit: Omnis Scriptura divinitus inspirata utilis est ad docendum, ad increpandum ad doctrinam, quae est in justitia ; quid habeat in sese ista Scriptura, quam sine dubio et ipsam inspiratam divinitus confitemur, quod nobis ad doctrinamcedat, quod ad increpationem, quod ad disciplinam, quod ad justitiam. Quid enim nobis ex hoc confertur, si legamus hoc quod recitatum est, id est quod Debbora, inquit, mulier prophetissa, uxor Laphidoth, ipsa judicabat Israel in illo tempore; et ipsa, inquit, Debbora sedebat sub palma inter medium Rama, et inter medium Bethel, in monte Ephraim, et ascendebant ad eam filii Israel, ut judicarentur. Tum deinde quid nobis eruditionis, aut doctrinae, aut justitiae ea conferunt quae sequuntur, vel de Barach, vel de Jael, vel etiam de Sisara duce militiae Jabin? Videamus ergo si forte per haec dignum aliquid, sicut et ex Scripturis caeteris, de sacramentis secretioribus doceamur. Primo hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
cdominus urtutẽ suam cȩlestem ꝑ ꝗͣ
liberemur a iugo seruitutis. ⁊ abolice:
quȩ uirtus omnia pronob agat dext̾
& prospera. quȩ faciat nos relinquere
uiam sinistram quȩ ducit imꝑditionẽ.
& renocet nos adueram uiam illum qui
dic̃ ego sum uia & ueritas & uita. xp̃m

Expanded text:
Dominus virtutem suam coelestem, per quam Dominus virtutem suam coelestem, per quam liberemur a jugo servitutis diabolicae, quae virtus omnia pro nobis agat dextra et prospera, quae faciat nos relinquere viam sinistram quae ducit in perditionem, et revocet nos ad veram viam, illum qui dicit: Ego sum via
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ scͥptura qđ angelus ex termina¬
tor missus sit. qui uastaret quidꝰ oiã
pͥmogenita egypti. israhelitarũ uero
neminẽ tangeret. Et sic declaratur
uirtutẽ fuisse celestem. quȩ uastatis
egeptuis & prostratis. filios irł de iu¬
go seruitutis eduxit. Simile quoq
& iam illud refertur inhistoriis. qđ
sub rege assirioꝵ sennacherim angł̃s
dni mutitur. qui cessis sub una nocte
minenti liberaret interitu. Ita gͦ & iam
nunc: eadem consequentia debemus
actuertẽ. quia si quando pro peccatiᷤ
nrĩs incaptiuitatẽ tradimur:. clamemꝰ
acidnm. clamemius aut̃ ñ ore s m̃te.
ita ut dolor cordis fontẽ lacrimarum
ꝓctucat exoculis. sicut ille qui dicebat.
Lauabo ꝑsingulas noctes lectum meũ
lacrimis meis stratum meum rigabo.
Siita conuertimur a malis ut ultra non
contingamus mala si ita desmimus
asuꝑbia. ut ultra nicħ suꝑbum nicħ ad¬
rogans sapiamuis: mittit etiã nobis

Expanded text:
autem Scriptura quod angelus exterminaautem Scriptura quod angelus exterminator missus sit, qui vastaret quidem omnia primogenita Aegypti, Israelitarum vero neminem tangeret. Et sic declaratur virtutem fuisse coelestem, quae vastatis Aegyptiis et prostratis, filios Israel de jugo servitutis eduxit. Similiter quoque etiam illud refertur in historiis, quod sub rege Assyriorum Sennacherib angelus Domini mittitur, qui caesis sub una nocte minenti liberaret interitu . Ita ergo etiam nunc eadem consequentia debemus advertere, quia si quando pro peccatis nostris in captivitatem tradimur, clamemus ad Dominum, clamemus autem non ore sed mente, ita ut dolor cordis fontem lacrymarum producat ex oculis sicut ille qui dicebat: Lavabo per singulas noctes lectum, lacrymis stratum meum rigabo . Si ita convertimur a malis, ut ultra non contingamus mala; si ita desinimus a superbia, ut ultra nihil superbum, nihil arrogans sapiamus: mittit etiam nobis
Abbreviated transcription (Latin):
dexterum. Uides quia dextrum est
omne quod gerit aoth hic ambidexter.
Et manib dexter ẽ. & pedib dexter ẽ.
Infemore enum dextro gladium portat.
ut ueniat adregem moab. & int̾ficiat
eum. Dixeramus insuꝑiorib qđ isti qͦs
ad salutem populi. & ad lib̾andos fili¬
os isrł suscitare dicitur deus salua¬
tores uł iudices imaginẽ ferant aliqͦ¬
rum pͥncipum excelesti militia. & su¬
ꝑ narum uirtutũ. quas ad subsidiũ
deus emutat eoꝵ qui ad se toto cor¬
de clamauerunt. & ꝑ conuersionem
penitentie diuinam erga se clemen¬
tiam flexerunt. S hoc ne p̾sumptũ
apud auditores udeatur a nobis:
debemus exscͥpturarũ auctoritate¬
id firmare. Scriptũ est in exodo. qͥa
patres nrĩ. filii isrł cũ multo tem¬
pore egrptus & pharconi regi diris¬
simo inluti celateris confectione ser¬
uissent. clamauerunt inquit ad dñin:
ita ut ipse dñs diceret. clamor filioꝵ
isrł accendit ad me. Et misso quidẽ
moꝵ se: uisibiliter edux̃ eos. fiefert

Expanded text:
etera. Vides quia dextrum est omne quod gerit Aoth hic ambidexter, et manibus dexter est, et pedibus dexter est. In femore enim dextro gladium portat, ut veniat ad regem Moab, et interficiat eum. Dixeramus in superioribus quod isti quos ad salutem populi et ad liberandum filios Israel suscitare dicitur Deus salvatores vel judices, imaginem ferant aliquorum principum ex coelesti militia et supernarum virtutum, quas ad subsidium Deus emittat eorum qui ad se toto corde clamaverint, et per conversionem poenitentiae divinam erga se clementiam flexerint. Sed hoc ne praesumptum apud auditores videatur a nobis, debemus ex Scripturarum id auctoritate firmare. Scriptum est in Exodo quia patres nostri filii Israel cum multo tempore in Aegyptiis et Pharaoni regi dirissimo in luti et lateris confectione servissent, clamaverunt, inquit, ad Dominum, ita ut ipse Dominus diceret: Clamor filiorum Israel ascendit ad me ; et misso quidem Moyse visibiliter eduxit eos. Refert
Abbreviated transcription (Latin):
didit eos in reprobum sensum. ut faci¬
ant ea quȩ ñ conueniunt. Quare: Qͥa
repleti sunt inquit omni. iniquitate
nequitia. fornicatione auaritia. & cete¬
ris omnib quȩ dicunt᷑. Sic & hic mͦ
quia seruierunt inquit & ad orauert̾

Expanded text:
didit eos in reprobum sensum, ut facididit eos in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt. Quare? Quia repleti sunt, inquit, omni iniquitate, nequitia, fornicatione, avaritia, et caeteris omnibus quae dicuntur . Sicut et hic modo, qui servieru
Abbreviated transcription (Latin):
Et adorauerunt inquit deos alieno s̾.
deos gentium qui incircuitu ipsoꝵ
erant. & ad iracundiam concitauert̃
dñm: Uide quantũ faciant peccata
ut peccantes iillum in quo ñ solũ ire
nullus affectus ẽ. s ne alius quidem
passibilis motus: nos ad iracundiam ꝓ¬
uocare dicamur. Uerum ille ꝑmanet
in mutabilis insua natura. nec umꝗͣ
ire turbatuR affectib: ego autẽ ꝑ ea
que delinquo iram mͥ ipse conscisco.
ritiam autem tuam. & cor impenitens
thesaurizas inquit tͥ ipsi iram indie
ire & reuelationis isti iuiditũ dei qui
reddet unicuiq scđm oꝑa sua. Irritaue¬
runt inquit dũm adiracundiam & de¬
reliquerunt dm̃. & coluerunt bahal &
astarten. & iratus ẽ. furore dñs in isrł
& tradidit eos inmanu diripientium.
Quamdui quis deo seruit. non tracditur in
manus diripientiũ. Cũ aũt dereliq̃rit
dm̃ & seruire ceꝑit passionib suis :
tunc dicit᷑ de eo quia tradidit eũ os in
passiones ignominie: Et iterum: t ra¬

Expanded text:
Et adoraverunt, inquit, deos alienos deos gentium, qui in circuitu ipsorum erant, et ad iracundiam concitaverunt Dominum. Vide quantum faciant peccata, ut peccantes illum in quo non solum irae nullus affectus est, sed ne alius quidem passibilis motus, nos ad iracundiam provocare dicamur. Verum ille permanet immutabilis in sua natura, nec unquam irae turbatur affectibus; ego autem per ea quae delinquo, iram mihi ipse conscisco, ritiem autem tuam et cor impoenitens thesaurisas, inquit, tibi ipse iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Irritaverunt ergo Dominum ad iracundiam, et dereliquerunt Deum, et coluerunt Baal et Astarthen, et iratus est furore Dominus in Israel et tradidit eos in manus diripientium. Quandiu quis Deo servit, non traditur in manus diripientium; cum autem dereliquerit Deum, et servire coeperit passionibus suis, tunc dicitur de eo, quia tradidit eum Deus in passiones ignominiae. Et iterum: Tra
Abbreviated transcription (Latin):
na incleserto popło dedit. de celo lo¬
cutꝰ ẽ. act moysen: legẽ conscͥptã inta¬
bulis iapideis dectit. Nonne hec mag¬
na sunt oꝑa der: S si illud his com¬
pares qđ ita dilexit ds̃ hunc mundũ
ut filium suum unicum daret ꝓ salute
mundi inuenies illa omnia paruaeẽ
acthuiꝰ oꝑis magnitudinẽ. Qtł opus
etiam nos & cognosce debemꝰ & crede¬
re & oꝑari oꝑa dñi. ñ neglegent᷑. sed¬

Expanded text:
to populo dedit; de coelo locutus est ad Moysen, legem conscriptam in tabulis lapideis dedit. Nonne haec magna sunt opera Dei? Sed si illud his compares, quod ita dilexit Deus hunc mundum, ut Filium suum unicum daret pro salute mundi , invenies illa omnia parva esse ad hujus operis magnitudinem, quod opus etiam nos et cognoscere debemus et credere, et operari o
Abbreviated transcription (Latin):
mus obseruatio custoditur quia nesci¬
unt clamare ad dñm filii isrł. insi cũ
traditi fuerint in manus iabin. uł cum
afflicti ꝑ eius militiȩ pͥncipem sisarã
Cui erant inquit nongenti. currus
ferrei. quib scilicet affligerent᷑ populꝰ
dure ceruicis. Sis ara aut̃. int̾p̾tatur
uisio equi. Iste ẽ enim animalis &
ñ spiritalis qui non uidet nisi ea q̃
animalis sunt: Ipsa est ei uisio ipse
intelligat unde sibi sit auxilium de¬
poscendum. & clamet ad domunũ do¬
nec anunȩ illi quȩ clamauerit ad do¬
minũ suscitetur ꝓphetia quȩ ẽ. infigu¬
ra debbore. & secundũ ꝓphetie grãm
& intelligentiam uł ȩccłȩ populus
gubnetur uł etiam sensus unius tuiꝰq
mentis & animȩ regatur per iħm xp̃m¬

Expanded text:
mus observatio custoditur, quia nescimus observatio custoditur, quia nesciunt clamare ad Dominum filii Israel, nisi cum traditi fuerint in manus Jabin, vel cum afflicti per ejus militiae principem Sisaram, cui erant, inquit, nongenti currus ferrei, quibus scilicet affligeretur populus durae cervicis. Sisara autem interpretatur visio equi. Iste est enim animalis, et non spiritalis, qui non videt, nisi ea quae animalis sunt, ipsa est ejus visio, ipseintelligat unde sibi sit auxilium deposcendum, et clamet ad Dominum, donec animae illi quae clamaverit ad Dominum suscitetur prophetia, quae est in figura Debborae, et secundum prophetiae gratiam et intelligentiam Ecclesiae populus gubernetur, vel jam sensus uniuscujusque mentis et animae regatur. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
mini. id ẽ. si male egerimus. si uolun¬
tatẽ nr̃am & non dei faciamꝰ: moritur¬
& nob aoch. aufertur & samegad. &
obscuratur laus nrã. & tradimur in
manus iabin regis chanaan. Iabin
aut̃ int̾p̃tatur sensus. siue prudentia.
Si ergo nos non ꝓbauerimus dm̃ ha¬
bere innoticiam. tradet uos ds̃ inrep¬
bum sensum. replecos iniquitate. ne¬
quitia. forncatione. auaritia. plenos
inuidia. homicidiis. contentione. dolo.
susurratores. de tractores. deo odibiles.
contumeliosos. suꝑbos. elatos. parenti¬
b ñ obedientes. insipientes. iicompo¬
sitos. sine affectu. sine miscd̃ia. Uioeᷤ
qui sunt & quales. qui tradunt᷑ in re¬
probũ sensum. qui tradunt᷑ iabin pͥnci¬
pi chananeon: Et ꝓnceps inquit¬
militie iabin erat sisara. & ipse habi¬
tabat in arison gentium. & erant ei non¬
genti currus ferrei. Et clamauerunt
filii isrł ad dominum. Etiam inhoc
similiter illa quam suꝑus designaui¬

Expanded text:
mini, id est, si male egerimus, si volunmini, id est, si male egerimus, si voluntatem nostram et non Dei faciamus, moritur et Aoth, auferetur et Samegach, et obscurabitur laus nostra et trademur in manus Jabin regis Chanaan. Jabin autem interpretatur sensus sive prudentia. Si ergo nos non probaverimus Deum habere in notitia, tradit nos Dominus in reprobum sensum, repletos, inquit, iniquitate, nequitia, fornicatione, avaritia, plenos invidia, homicidiis, contentione, dolo, susurratores, detractores, Deo odibiles, contumeliosos, superbos, elatos, parentibus non obedientes, insipientes, incompositos, sine affectu, sine misericordia . Vides qui sunt et quales qui traduntur in reprobum sensum, qui traduntur Jabin principi Chananaeorum. Et princeps, inquitmilitiae Jabin erat Sisara, et ipse habitabat in Aroseth gentium, et erant ei nongenti currus ferrei. Et clamaverunt filii Israel ad Dominum. Etiam in hoc similiter illa quam superius designavi
Abbreviated transcription (Latin):
q quid dñs dicat. fẽcerunt sibi re¬
gem & non ꝑ me: Et principẽ. & non
ꝑ consilium meum. Et hoc dictum
iudetur de saule illo. quẽ utiq ipse
dñs elegerat. & regem fieri uisserat. S
catoris populi meritum fuerat electꝰ.
negat eum cum sua uoluntate uł con¬
silio constitutum. Tale ergo aliquid
intelligamus etiam mneccłus fieri. qͥa
ꝓ meritis popull. aut inuerbo & opere
potens adeo tribuit᷑. rector eccłie. Aut
si malignum faciat populus inconspec¬
tu domini talis eccłiȩ uidex datur sub
quo famem &e sitim populus patiatur.
non famen panis neq situm aquȩ sed
famem audiendi uerbum dĩ. Ita gͦ
nos agamnus. & ita oremus. ne uinquã
nos diuina indignatio in uerbi fame
condempnet. ac siti. ne umquã aufera¬
tur a nobis. qui nos u̾bo & opere instru¬
at. qui inmorib & honestate. qui pati¬
entie ac mansuetudinis ꝑ fectum de
se popłis p̾stet exemplum. Nam si nos
fecerimus malignum inconspectu do¬

Expanded text:
ue, quid Dominus dicat: Fecerunt sibi reue, quid Dominus dicat: Fecerunt sibi regem, et non per me; et principem, et non per consilium meum. Et hoc dictum videtur de Saule illo, quem utique ipse Dominus elegerat, et regem fieri jusserat. Sed secundum peccatoris populi meritum fuerat electus, negat eum cum sua voluntate vel consilio constitutum. Tale ergo aliquid intelligamus etiam in Ecclesiis fieri, quia pro meritis populi aut in verbo et opere potens a Deo tribuitur rector Ecclesiae, aut si malignum faciat populus in conspectu Domini, talis Ecclesiae judex datur, sub quo famem et sitim populus patiatur, non famem panis neque sitim aquae, sed famem audiendi verbum Domini . Ita ergo nos agamus et ita oremus, ne unquam nos divina indignatione in verbi fame condemnet ac siti, ne unquam auferatur a nobis qui nos verbo et opere instruat, qui in moribus et honestate, qui patientiae ac mansuetudinis perfectum de se populis praestet exemplum. Nam si nos fecerimus malignum in conspectu Do
Abbreviated transcription (Latin):
łam tenet. qui insex dieb dicitur con¬
summatus. Sexcentos gͦ maratro di¬
citur ꝑ cussisse ille. cui ꝑ crucem xpĩ.
crucifixus ẽ. inundus. S quid post
hec additur: Et adiecerunt inquid
filii isrł facere malignum inconspec¬
tu dni. & aoth mortuus ẽ. Seruatur
nunirum inhis etiam illa obseruatõ
quam insuꝑiorib designauimus qͥa
ꝓpeccatis popłi moritur bonus po¬
puli dux. Cum enim indigni fuerint
esfecti. & fecerint malignum incon¬
spectu dĩi. auferetur ab eis homo d̃i.
S dic̃ fortasse populus n̾r. Quando
eccłia dĩ sine udice ẽ. etiam si pͥor
decesserit alter adhibetur. Audacter
fortassis aliquid dicemus. tamen qd̃
scptum ẽ. dicimus. Non semꝑ pͥncipeᷤᷤ
populi & ȩccłȩ iudex ꝑ dĩ arbitrium
datur. s ꝓut merita nrã deposcunt:
Si mali sunt actus nr̃i & operamur
malignum inconspectu dĩ. dantur
nobis principes scd̃m cor nrm̃. Et ħ
tͥ descripturis ꝓbabo. Audi deni¬

Expanded text:
ram tenet, qui in sex diebus dicitur conram tenet, qui in sex diebus dicitur consummatus. Sexcentos ergo in aratro dicitur percussisse ille, cui per crucem Christi crucifixus est mundus. Addiderunterat eos. Et adjecerunt, inquit, filii Israel facere malignum in conspectu Domini, et Aoth mortuus est. Servatur nimirum in his etiam illa observatio quam in superioribus designavimus, quia pro peccatis populi moritur bonus populi dux. Cum enim indigni fuerint effecti, et fecerint malignum in conspectu Domini, auferetur ab eis homo Dei. Sed dicit fortassis populus noster: Quando Ecclesia Dei sine judice est, etiamsi prior decesserit, alter adhibetur. Audacter fortassis aliquid dicemus; tamen quod scriptum est dicimus. Non semper princeps populi et Ecclesiae judex per Dei arbitrium datur, sed prout merita nostra deposcunt, si mali sunt actus nostri et operamur malignum in conspectu Dei, dantur nobis principes secundum cor nostrum, et hoc tibi de Scripturis probabo. Audi namq
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aratro quo utitur samẽgati. S cũ
miseris manum tuam maratrũ noli
retro respice id ẽ. pꝰ ea quam tuleris cru¬
cem tuam & sequutꝰ fueris. xp̃m. post¬
ea quam scło renunciasti & his quȩ in
scło sunt: noli retro respicere. noli reqͥ¬
rere ea quȩ ꝓpter xp̃m duxeras. ut ster¬
cora: quia si in isto aratro manum semꝑ
habueris. ita ut confident̃ dicas michĩ
autem absit gloriari nisi incruce dñi
nrĩ iħu xp̃i. ꝑ quem michi mundus
crucifixus ẽ. & ego mundo: hec tibi
dicenti cadent adextris tuis decem
milia. & asinistris tuis mille:. ad te aut̃
non ad ꝓximabunt. S & hoc ipsũ:
qd dixit insexcentis allofilis ꝑcussis¬
se samegał:. non michi uidetur otiose
dictum. Quid enim opus erat de¬
signare etiam numerum. nisi forte
euidentius in ipso numero ea de qͥb
suꝑus diximus indicauit: Senariꝰ
namq numerus qui multiplicatus
ꝑ uenit insexcentos. mundi huius figu¬

Expanded text:
hoc aratro quo utitur Semegach. Sed cum hoc aratro quo utitur Semegach. Sed cum miseris manum tuam in aratrum, noli retro respicere, id est, posteaquam tuleris crucem tuam, et secutus fueris Christum; posteaquam saeculo renuntiasti, et his quae in saeculo sunt, noli retro respicere, noli requirere ea quae propter Christum duxeras ut stercora; quia si in isto aratro manum semper habueris, ita ut confidenter dicas: Mihi autem absit gloria, nisi in cruce Domiristi, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Haec tibi dicenti: Cadent a dextris tuis decem millia, et a sinistris tuis mille, ad te autem non approximabunt . Sed et hoc ipsum quod dixit, in sexcentis Allophylis percussisse Samegach, non mihi videtur otiosum dictum. Quid enim opus erat designare etiam numerum, nisi forte evidentius in ipso numero ea de quibus superius diximus, indicavit? Namque senarius numerus, qui multiplicatus pervenit in sexcentos, mundi hujus figu
Abbreviated transcription (Latin):
repetitis: uideamus nunc quale sit
etiam pͥncipiũ semegad qui inter pͥtat᷑
ibi aduena. Uerum ẽ enĩ quia om̃s
qui sunt homines dei aduene sunt
in hoc mundo. & incole interra sis s
ille qui cdicebat qm̃ incola ego suns
puris instiua uł peoe arates. Aluo gen
lauois insemegad uideo. Iste inaratro
pugnat. aoth pugnabat inglacdio. Ate
inaratro uincit. tamen. & hic suꝑrat
ac qsteruit allofilos. Potest ergois¬
eri ut ȩccłiȩ iudex non semꝑ gladiũ
ꝓferat. ide non semꝑ austeritate libi
& acumine correctionis utaturrsed
aiquantio etiam mutetur agric olã
& uelut aratro sulcans animȩ nr̃s¬
terram. ac sepius eam clenenti com¬
monitione rescindens. aptam esara
suscipiendis seminib paret. Intfiei¬
entur gͦ etiam sic allofili. eum ui ar¬
gumentis & acumine cont adu̾saoi¬
os utimur s agresti & simplici com¬
monitione de anumis auditoꝵ uitia
& peccata propellimus. Sed & tu ipse
o auditor. esto agricola anime tuȩ. utere

Expanded text:
et. Videamus nunc quale sit etiam principium Samegach, qui interpretatur, ibi advena. Verum est enim quia omnes qui sunt homines Dei, advenae sunt in hoc mundo et incolae in terra, sicut et ille qui dicebat: Quoniam incola ego sum viris in stiva et pede aratri? Aliud genus laudis in Samegach video. Iste in aratro pugnat, Aoth pugnabat in gladio. Iste in aratro vincit, tamen et hic superat et prosternit Allophylos. Potest ergo fieri ut Ecclesiae judex non semper gladium proferat, id est, non semper auctoritate verbi et acumine correptionis utatur, sed aliquando etiam imitetur agricolam, et velut aratro sulcans animae terram, ac saepius eam clementi commonitione rescindens, aptam eam suscipiendis seminibus paret. Interficientur ergo etiam sic Allophyli, cum non argumentis et acumine contra adversarios utimur, sed agresti et simplici commonitione de animis auditorum vitia et peccata propellimus. Sed et ipse, o auditor, esto agricola animae tuae, utere