comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uelociter litori dequo digressus fuerat
remeauit. Pallãq sepulchri summa ue¬
locitate restituit. Et licet hoc fecerit
tamen diẽ in quo haec admiserat. recur¬
rente annicirculo non atagit. Alius
aut̃ super sepulchrũ scm̃ calcare non
mecuens Dũ columbam auream lan¬
cea quaerit elidere elabsisq pedibus
ab utraq: parte quia turritum erat
tumulũ conpressis tesaculis lancea in
latere defixa exanimis ẽ inuentus
Id non fortuitu contigisse. sed iudicio
dĩ gestũ nullus ambigat
pud uirmandinsim uero op¬
pidũ galliarum quintinus mar¬
dã religiosa quaedudum fuerat caeca¬
ta reperitur. Sed moxut a fluminis fun¬
dire eleuatũ ẽ miraculũ protulit. cũ
mulieris facie ubi primũ inluxit lumi¬
nacaecata restituit. IN hacizitur ur¬
be inus exlatronib: equum prbrifur¬
tim abstulit. Inuentus a prbro iudici
manifestatur. Nec mora app̃hensus et
inuinla conpactus. supplicio subditur
Opussium ore progr o indicans pacibu¬

Expanded text:
velociter littori de quo digressus fuerat, velociter littori de quo digressus fuerat, remeavit, pallamque sepulcri summa velocitate restamen diem, in quo haec admiserat, recurrente anni circulo, non attigit. Alius autem super sepulchrum sanctum calcare non metuens, dum columbam auream lancea quaerit elidere, elapsisque pedibus ab utraque parte, quia turritum erat tumulum, conpressis testiculis, lancea in latere defixa, exanimis est inventus. Id non fortuitu contigisse, sed iudicio Dei gestum, nullus ambigat 72. Apud Virmandinsim vero oppidum Galliarum Quintinus mardam religiosa, quae dudum fuerat caecata, reperitur . Sed mox ut a fluminis fundo relevatum est , miraculum protulit, cum mulieris facie, ubi primum illuxit, lumina caecata restituit. In hac etiam urbe unus ex latronibus equum presbiteri furtim abstulit; inventus a presbitero, iudici manifestatur. Nec mora, adprehensus et in vincla conpactus, supplicio subditur; opus suum ore proprio indicans, patibu
Abbreviated transcription (Latin):
bendũ. Quiut hausit plenus fide
protinus sanitatem plenissimã me¬
ruit obtinere.
ionisius uero ep̃s parisiorũ ur¬
bi datus ẽ martrr. tempo¬
reuero quo sigibertus rex cum ex¬
ercitu a durbem uenit illã. et maxi¬
mã uicorũ eius partem incendio con¬
cremauit . quidã deprimoribus eius
a dba silicã ante dictimartrris prope¬
rat. Non orationis deuotione sedtan¬
tũ ut aliquid fraudaret ab aede
hilicet ubi reserata ostia. ac uacu¬
ũ templũ acustodibus reperis sed
pallã holosiricã auroq exornatam
et gemmis quae scm̃ tegebat sepul¬
chrũ temerario ausu diripuit. secũ¬
q: sustulit. Veniens aut̃ ad castra fu¬
it ei necessitas nauigandi. Cũq puer
eius quem tunc creditum habebat suspensis
ad collum ducentis aureis nauem cum eo¬
dem ascendisset subito anullo tactus de
naui deruit. obpressusq: aquis nũquãpo¬
tuit inueniri. Ille quoq: iudiciumdĩ in
secernens perpueria misionem et auri

Expanded text:
bendum. Qui ut hausit plenus fide, bendum. Qui ut hausit plenus fide, protinus sanitatem plenissimam meruit obtenere. 71. Dionisius vero episcopus Parisiorum urbi datus est martyr. Tempore vero, quo Sigibertus rex cum exercitu ad urbem illam venit et maximam vicorum eius partem incendio concremavit, quidam de primoribus eius ad basilicam antedicti martyris properat, non orationis devotione, sed tantum ut aliquid fraudaret ab aede. Hilicet ubi reserata ostia ac vacuum templum a custodibus repperisset, pallam holosiricam auroque exornatam et gemmis, quae scrum, temerario ausu diripuit, secumque sustulit. Veniens autem ad castra, fuit ei necessitas navigandi. Cumque puer ejus, quem tunc creditum habebat, suspensis ad collum ducentis aureis, navem cum eodem ascendisset, subito, a nullo tactus, de navi deruit, oppressusque aquis, nunquam potuit inveniri. Ille quoque judicium Dei in se cernens per pueri amissionem et auri,
Abbreviated transcription (Latin):
pore. ut uirsororis meae inua¬
lescente febre grauit̃ aegrota¬
ret: Cumq: iã quara mensis spa¬
tio lectulo anhelus occumberet.
ut nihil aliud conx maesta. nisi
quae sepulturae erant neces sa¬
ria cogiaret. scõrũ ba silicam
flens actrisas expetut. Prouo¬
lutaq: corã sepulchris palmis ac
facie. rigentem opp̃mit pauim̃¬
tũ. Accedit aut̃ fortuitu ut ex¬
tensa dextere manus palma fo¬
lium herbae saluiae. quod pro
honore martrrũ incripta cons¬
persum fuerat operiret. Posquã aut̃
fusa orationecum lacrimis. surrexit
atumulis. Putans aliquid delenteami¬
nib: quae induta erat manu prendisse
ut ad solet uolam contenuit clausam.
Egressaq: bassilicã patefactamanu
foliũ herbae miratur. Obstupefac
ta uero quid hoc eẽt. munus caeles¬
te in dultum sibi diuinitus recomos¬
cit. Vt scilicet pereum uirtus mar¬
trrum infirmo succurreret. Do¬
mui igitur iã laetior rediens foliũ
dilutũ aqua uiro porrigit adbi¬

Expanded text:
pore ut vir sororis meae invapore ut vir sororis meae invalescente febre graviter aegrotaret. Cumque jam quarti mensis spatio lectulo anhelus occumberet, ut nihil aliud conjux moesta, nisi quae sepulturae erant necessaria cogitaret, Sanctorum basilicam flens ac tristis expetiit: provolutaque coram sepulcris, palmis ac facie rigente, opprimit pavimentum. Accidit autem fortuito ut, extensa dexterae manus palma, folium herbae salviae, quod pro honore Martyrum in crypta conspersum fuerat, operiret. Postquam autem, fusa oratione, cum lacrymis surrexit a tumulis, putans aliquid de linteaminibus, quibus induta erat, manu prehendisse, ut assolet, volam continuit clausam; egressaque basilicam, patefacta manu, folium ta vero, quid hoc esset, munus caeleste indultum sibi divinitus recognoscit, ut scilicet per eum virtus martyrum infirmo succurreret. Domui igitur iam laetior rediens, folium dilutum aqua viro porregit ad bi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitata fuerat mulier Videruntq
eampendere cumlapide. Misso que
unco abstraxerunt illam. Intellegen¬
tesq: eẽ uiuam. uel ociter adba silicam
quaeerat fluminis proxima transtuler̃
Timebant enim. neiterum mergi iube¬
retur aiudice. Interrogabant autem
mulieri qualiter subpelago uiuere
potuisset. Nespondrt. Non mihi aliter
quam somnium uisum .ẽ. nec amplius
aquas sensi Nisi cum in his proiecta
discendi aut abhis iterum sum re¬
sumpta surrexi. Et mirabantur
omnes. non potuisse eammori intali
discrimine. Saluauit enĩ illam
purae conscientiae fides. et dñs
quem iugiter in p̃cata .ẽ. Deinde
parentib: indulta nec aiudice nec
auiro ẽ amplius inquisita. Sed
aduirtutes martrrum redeamꝰ.
is onticorum quoq: ciuitas
propriis inlustrata martrrib
plerũq: miraculis p̃sentib: gau¬
det. Huic in abditucriptae duo
ut passio decla rat martrres
ferreolus atq ferrucio sunt
sepulti. factũ ẽ. autẽ quodã tem¬

Expanded text:
praecipitata fuerat mulier. Videruntque praecipitata fuerat mulier. Videruntque eam pendere cum lapide, missoque unco, abstraxerunt illam; intellegentesque esse vivam, velociter ad basilicam, quae erat fluminis proxima, transtulerunt; timebant enim, ne iterum mergi iuberetur a iudice. Interrogabant autem mulieri, qualiter sub pelago vivere potuisset. Respondit: 'Non mihi aliter, quam somnium visum est, nec amplius aquas sensi, nisi cum in his proiecta discendi aut ab his iterum sum resumpta, surrexi'. Et mirabantur omnes, non potuisse eam mori in tali discrimine; salvavit enim illam purae consciequem jugiter imprecata est. Deinde parentibus indulta, nec a 801 judice, nec a viro est amplius inquisita: sed ad virtutes martyrum redeamus.Vesonticorum quoque civitas propriis illustrata martyribus, plerumque miraculis praesentibus gaudet. Huic in abdito cryptae duo, ut passio declarat, martyres, Ferreolus atque Ferrucio sunt sepulti . Factum est autem quodam tem
Abbreviated transcription (Latin):
quantum innocentia prestat̃.
quantum mens pura meretur. Nã
simili sorte. alia mulier auiro suo
adulterii crimenaccepit. Quod coram
iudicediutissi medenegans cum propria
confessione superari nonpossit. di uidi¬
catur in mergi. Dehinc currente ad
spectaculum populo ad pontẽducitur
amnis ararici connexũq: cum fune
lapidem molarem collo eius precipita¬
uerunt eam influmine. Increpante
de super uiro. atq: dicente. Ablue
nunc aquas abundantibus fornicati¬
ones inmunditiasq: tuas. quib: sae¬
pe macula ftistratum meum. Sed
dñi pietas quae insontes perirenon
patitur. prouidit salum sub aquis
quem uidere homo non poterat. Qui
suscipiens funem suftenuit mulie¬
rem ne ad fundum fluminis per¬
ueniret. Et erant utraq: subaquis
mulier scilicet. et petra fali illius
lance librata. Cumq: i amsoloccu¬
bitũ peteret. propinqui femine
illius deposcunt aiudice ut licerec
peralueũ torrentis. cadauerparen¬
tis inquirere. Accepta itaq: indulgen¬
tia discenderunt ad locum inquo

Expanded text:
quantum innocentia praestat, quantum mens pura meretur! Nam simili sorte aadulterii crimen accepit. Quod coram iudice diutissime denegans, cum propria confessione superari non possit, diiudicatur inmergi. Dehinc, currente ad spectaculum populo, ad pontem ducitur amnis Ararici, connexumque cum fune lapidem molarem collo eius, praecipitaverunt eam in flumine, increpante desuper viro atque dicente: 'Ablue nunc aquis abundantibus fornicationes inmunditiasque tuas, quibus saepe maculasti stratum meum'. Sed Domini pietas, quae insontes perire non patitur, providit stilum sub aquis, quem videre homo non poterat; qui suscipiens funem, sustenuit mulierem, ne ad fundum fluminis perveniret. Et erant utraque sub aquis, mulier scilicet et petra stili illius lance librata. Cumque iam sol occubitum peteret, propinqui feminae illius deposcunt a iudice, ut liceret per alveum torrentis cadaver parentis inquirere. Accepta itaque indulgentia, discenderunt ad locum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
Contulit haeccum leone consiliario rex
alaricus. quiait. Deponatur ex hoc
aedificio una structura machinae. rex
quaeplacuerit liberius contemplabit.
et statim uocatis operariis. idem consili
arius humiliauit basilicam sci. aedificiis
non meritis: sedille protinus lumencaru
emeterium celedoniumq: martr¬
res gestat. Saepeab eorum uirtute mira¬
cula cernendum diuersarum aegritudi¬
num medicamina capit. Huet enim mar¬
crresapersetutore conp̃hensi et ad sup¬
plicum rapti dumdiuersis poenis affice¬
rentur obdiuini nominis confessionem
excepta ulti mae damnationis sentencia
deducuntur ad decollandum. Cumq
eorum capita lictor incideret miraculũ
populis magnum apparuit. Namunus

Expanded text:
contulit haec cum Leone consiliario rex contulit haec cum Leone consiliario rex Alaricus. Qui ait: 'Deponatur ex hoc aedificio una structura machinae; rex quae placuerit liberius contemplabit'. Et statim vocatis operariis, idem conarius humiliavit basilicam Sancti, aedificiis non meritis. Sed ille protinus lumine caruiHemeterium Chelidoniumque martyres gestat, et saepe ab eorum virtute miracula cernendo, diversarum aegritudinum medicamina capit. Hi etenim martyres a persecutore comprehensi, et ad supplicium rapti , dum diversis poenis afficerentur ob divini nominis confessionem, excepta ultimae damnationis sententia, deducuntur ad decollandum. Cumque eorum capita lictor incideret, miraculum populis magnum apparuit. Nam unius
Abbreviated transcription (Latin):
Et ille: Egosum inquit homo cu indi¬
uersis regionib: multihabentur ami¬
ci. et ẽ mihi domus magna atq: secreta
Sihacinea posueris : De incepscum libu¬
erit uenundabis : Et praecedens. seque¬
batur homo cum sarcina. putansse ad
aliam duciurbem. Concluserat enĩ
ds̃ oculos eius et non cognoscebat. quia
peruiam quamuenerat. regredieba¬
tur. Quid multa : peruenitur ad
ba silicam scĩ. et ait ad eumuir. Ecce
domum dequalocutus sumtibi. in gre¬
dere et depone sarcinam tuam. Ille
quoq ingressus ẽ. Verum ubi deposita
sarcina coepit aspicere. ad sereuersus cog¬
nouit basilicam sc̃i dequa resillas abstulerat
Virautem iam recesserat abeo. Et siccunc¬
taquaecum uiro illo gesserat. populis enar¬
rauit. Vnde indubitatum ẽ ipsũ eimar¬
trrembeatum apparuisse. Huiusrelih¬
quiae apud narbonensimba silicam re¬
anentur. Sed cum huius aedis alttido
neliguria quod ẽ. locus amoenissimus
a palatio regis noncerneretur arcerec.

Expanded text:
Et ille: 'Ego sum', inquid, 'homo, cui in diEt ille: 'Ego sum', inquid, 'homo, cui in diversis regionibus multi habentur amici, et est mihi domus magna atque secreta. Si haec in ea posueris, deinceps cum libuerit venundabis'. Et praecedens, sequebatur homo cum sarcina, putans se ad aliam duci urbem. Concluserat enim Deus oculos eius, et non cognoscebat, quia per viam quam venerat regrediebatur. Quid multa? Pervenitur ad basilicam sancti, et ait ad eum vir: 'Ecce domum de qua locutus sum tibi! Ingredere et depone sarcinam tuam!' Ille quoque ingressus est. Verum ubi, deposita sarcina, coepit aspicere, ad se reversus, cognovit basilicam sancti, de qua res illas abstulerat; vir autem iam recesserat ab eo. Et sic cuncta quae cum viro illo gesserat populis enarravit. Unde indubitatum est, ipsum ei beatum martyrem apparuisse. Huius reliquiae apud Narbonensim basilicam retenentur. Sed cum huius aedis altitudo, ne Liguria, quod est locus amoenissimus, a palatio regis non cerneretur, arceret,
Abbreviated transcription (Latin):
atur conspicere gratiam. Sed nec psal¬
lendo procedit: si haec manifestata non
fuerint. Iamsiplacatur martrralacri¬
mis plebis. emergunt protinus ex arbo¬
rib: gemmei flores quiodore nec tareo
respirantes animimaesticiam et aduen
tuletificent. etreficiant suauitate. De¬
hinc diligenter collecti et inbasilicam sa¬
cerdoti delati processio cumgaudio ce¬
lebratur. Namet hos flores saepius
trris basilica a furib: ẽ effrac¬
ta: Hic uero martrr ingerun¬
da his paniae passus ẽ urbem⁊ furue¬
ro adp̃hensis palliis siricis textis auro
monilib:q exornatis. cum reliquis or
namentis abscessit : Quo eunte con¬
iungitur eihomo ignotus. interrogans
quo pergeret : Cui ille respondit : Si
sermomeus occuleretur tecum os¬
tenderem tibithesaurum magnum:
Et ille: Ostende ait quae uolueris to¬
tis ame obtegitur uirib: At ille os¬
tendit eispecias illas dicens:: Su n ali¬
is hacc regionib uenundantur utroq
nostrumlucrum inferunt multum:

Expanded text:
atur conspicere gratiam; sed nec psalatur conspicere gratiam; sed nec psallendo procedit, si haec manifestata non fuerint. Iam si placatur martyr a lacrimis plebis, emergunt protinus ex arboribus gemmei flores, qui odore nectareo restu laetificent, et reficiant suavitate. Dehinc diligenter collecti, et in basilicam sacerdoti delati, processio cum gaudio celebratur, nam et hos flores saepius tyris basilica a furibus est effracta . Hic vero martyr in Gerunda Hispaniae passus est urbe. Fur vero apprehensis palliis sericis, textis auro, monilibusque exornatis, cum rnamentis abscessit. Quo eunte, coniungitur ei homo ignotus, interrogans, quo pergeret Cui ille respondit: 'Si sermo meus occuleretur tecum, ostenderem tibi thesaurum magnum'. Et ille: 'Ostende', ait, 'quae volueris, totis a me obtegitur viribus'. At ille ostendit ei species illas, dicens: 'Si in aliis haec regionibus venundantur, utroque nostrum lucrum inferunt multum'.
Abbreviated transcription (Latin):
reliquis ẽ secutus. IlII IP. PECR¬
ulalia gloriosa apudemeritam
urbem passa magum miracolum
indie immolationis suae populis pro¬
fert. Suntigitur ante eius altare quo
scã membra teguntur tres arbores. sed
ignarus ego cuius sint generis. Cumq
iammedio mense decimo quando eius
passio celebratur sint ab omni foliorum
decorenudatae. Eadie in lucescentecae¬
lo inmodum columbae alitis flores
proferunt. suauitatis. Scilicet quod sc̃s
eius sp̃s incolumbae speciae penetra uerit
caelos. et quod beatum eius corpusculum
iam ex anima euestib:q: nudatum nix
caelitus decidua molli uellere contexissec
Quod mira culum si solita arbores pro¬
tulerint libertate. scit populus sibi an¬
num uel p̃ssuris uacuum uel frugib ple¬
nũ. Quod sitardius flores exmore pa¬
ruerint. cognoscit plessua hoc fieri noxa
Namprius quam erum pant. quaeru
la ad sepulchrum martrre ac maesta de¬
cumbit de praecans ut solitam promere¬

Expanded text:
reliquis est secutus. CAPUT XCI. De sreliquis est secutus. CAPUT XCI. De sulalia gloriosa apud Emeritam urbem passa , magnum miraculum in die immolationis suae populis profert. Sunt igitur ante ejus altare, quo sancta membra teguntur, tres arbores, sed ignarus ego cujus sint generis: cumque jam medio mense decimo, quando ejus passio celebratur, sint ab omni foliorum decore nudatae, ea die illucescente coelo, in modum columbae alitis flores proferunt suavitatis, scilicet quod sanctus ejus spiritus in columbae specie penetraverit coelos, et quod beatum ejus corpusculum, jam exanime vestibusque nudatum. nix coelitus decidua molli vellere contexisset. Quod miraculum si solita arbores protulerint libertate, scit populus sibi annum vel pressuris vacuum, vel frugibus plenum. Quod si tardius flores ex more paruerint, cognoscit plebs sua hoc fieri noxa; nam priusquam erumpant, querula 824 ad sepulcrum Martyris ac moesta decumbit, depr
Abbreviated transcription (Latin):
ferentur. ad ceratinsimturonicae ur¬
bis uicum accesser̃. ibiq ad tugurium
cuiusdam pauperis deferentes. suscep¬
tisunt . Incrastino autemduo paralrtici
super haec pignora acceper̃ gressum.
unusq caecus lumen recepit. Haui
procul autem ab illo uico ẽ. alius quem
orbania couocant. incuius ecclesia huius
scĩ habentur reliquiae. Quecuma furib:
ablatae fuissent. et ipsequi eas dem abs¬
tulerat. inbiturigo cuidam abbati ac¬
cepto p̃cio reliquis set. reuelatum abbatiẽ.
Vt eas loco unđ demptae fuerant res¬
taura ret. Nihil ominus et archi prbo.
huic monasterio propinquo perui sũ
manifestatum ẽ. Nepenitus moras in¬
necteret ad restituendum. Qua saccep¬
tascum psallendo deferret. homo quidã
qui perannum integrum oppressus
graui iegritudine decubabat. inter suo¬
rũ manis deportatus. ut uelum quoscãc
tegebantur fauillae adorans supplici
t̃ osculauit. mox conp̃ssa infirmitate
sanatus. exsequiis marerri alibus cum

Expanded text:
ferrentur, ad Ceratensem Turonicae urferrentur, ad Ceratensem Turonicae urbis vicum accesserunt, ibique ad tugurium cujusdam pauperis deferentes, suscepti sunt: 823 in crastino autem duo paralytici super haec pignora acceperunt gressum, unusque caecus lumen recepit. Haud procul autem ab illo vico est alius, quem Orbaniacum vocant, in cujus ecclesia hujus Sancti habentur reliquiae: quae cum a furibus ablatae fuissent, et ipse qui easdem abstulerat in Biturigo cuidam abbati accepto pretio reliquisset, revelatum est abbati, ut eas loco unde dimotae Al., demptae fuerant restauraret. Nihilominus et archipresbytero huic monasterio propinquo per visum manifestatum est, ne penitus moras innecteret ad restituendum. Quas acceptas cum psallendo deferret, homo quidam qui per annum integrum oppressus gravi aegritudine decubabat, inter suorum deportatus manus, ut velum quo sanctae tegebantur favillter osculatus est, mox compressa infirmitate sanatus, exsequiis martyrialibus cum
Abbreviated transcription (Latin):
reseruatur. haec detemerariis dicta suf¬
ficiant¬
martrr. hispaniis martrriũ
consummauit. Apud terminum uero
pictauum uicus ẽ in arbatilico nomine
occiaco. inquo eius habentur reliqui¬
ae: Cuius sollemnitas. duo decimo &
mensis undecimi celebratur. Sed in co¬
laeloci et praecipue archi prb̵ errorem
nescio quempassus. antediem eam uoluit
celebrari. Dict sigitur missis cũ ad conui¬
uium resederent. Ecceunus ex inergu¬
nis clamare coepit acdicere. curriteci¬
ues e gredieminiauico exite obuiambea¬
touincentio ecceaduigia suenit eccefefta
eius crastino babiturieritis die: haec eo
dicente. renouant sollemnia et tota noc¬
te inuigiliis excubant: Mane autem
facto dummissarum mysteria celebra¬
rentur . et hio inerguminus qui ad uen¬
tum scĩ praedixit. et aliicum eodẽ duo
mundatisunt. Sed et cluo paraltaccipsa
die directi sunt. et sic afestiuitate cum
leticia ẽ discessum. Cum autem reli¬
quiae eius a quib dam peregrinis de¬

Expanded text:
reservatur. Haec de temerariis dicta sufreservatur. Haec de temerariis dicta sufficiantmartyr Hispaniis martyrium consummavit. Apud terminum vero Pictavum vicus est in Arbatilico nomine Becciaco, in quo eius habentur reliquiae. Cuius solemnitas duodecimo Kl. mensis undecimi celebratur. Sed incolae loci et praecipue archipresbiter errorem nescio quem passus, ante diem cam voluit celebrari. Dictis igitur missis, cum ad convivium resederent, ecce unus ex inerguminis clamare coepit ac dicere: 'Currite cives, egrediemini a vico, exite obviam beato Vincentio! Ecce ad vigilias venit! Ecce festa eius crastino habeturi eritis die!' Haec eo dicente, renovant solemnia et tota nocte in vigiliis excubant. Mane aufacto, dum missarum mysteria celebrarentur, et hic energumenus, qui adventum Sancti praedixit, et alii cum eodem duo, mundati sunt: sed et duo paralytici ipsa die directi sunt, et sic a festivitate cum laetitia est discessum. Cum autem reliquiae ejus a quibusdam peregrinis de
Abbreviated transcription (Latin):
apudur bem enim tolosacium fe¬
runt fuisse quendam antoninũ
nomine iniquũ indõ. et omnium homi¬
num odibilem. eo quod multa perpetra¬
ret scelera: factum ẽ autem ut impletis
dieb migrans a scło inba silica beatiuin¬
centi sepeliretur. inqua ipsesibi uiuens
deposuerat uas. Verum ubi cunctos sub
alta nocte silentia sopor arripuit. et
omnes blandientes somno de dissent
membraquiet sarco phagusille a scã ba¬
silica perfenestram proiatur. et in me¬
diodeponitur atrii mane autem facto
ibi reperts ẽ effrac superseo perturiũ
babens. Deniq propinquiillius non inte¬
legentes uirtutem dĩ neq sentientessci
inuriam incuius templo indignã temere
sepelierant. iterum deposito sarcopha¬
gum in loco quo prius fuera t. altius suf¬
foderunt. Altera uero lucistente die
inuener̃ eum iterum foris eiectum in
medio eẽ atrii. et sic intellexer̃ magna¬
ladĩ ex hocenim anullo tactus usq ho¬
die in loco quo eiectus ẽ. intesamoniũ

Expanded text:
Apud urbem enim Tolosacium ferunt fuisse quendam Antoninum nomine, iniquum in Deo et omnium hominum odibilem, eo quod multa perpetraret scelera. Factum est autem, ut, impletis diebus migrans a saeculo, in basilicam beati Vincenti sepeliretur, in qua ipse sibi vivens deposuerat vas. Verum ubi cunctos sub alta nocte silentia sopor arripuit, et omnes blandiente somno dmembra quieti, sarcophagus ille a sancta basilica per fenestram projicitur, et in medio deponitur atrii. Mane autem facto, ibi repertus est effractum 822 super se opertorium habens. Denique propinqui illius non intelligentes virtutem Dei, neque sentientes Sancti injuriam, in cujus templo indignum temere sepelierant, iterum deposito sarcophago in loco in quo prius fuerat, altius suffoderunt. Altera vero illucescente die invenerunt eum iterum foris ejectum in medio esse atrii, et sic intellexerunt magnalia Dei. Ex hoc enim a nullo tactus, usqdie in loco quo eiectus est in testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
Negantibus quoq cunctis sacrifitare
daemoniis: uid et custos eorum quadra¬
ginta octo coronas praeciosissimas etaelo
dilapsas discendere super capita uirorum
etunam quoq: earum reuocari. Defece¬
rat enimfides uiriunius . Et protinus
relictis satellitbus uelociter adbalneũ
conuolauit: immolatisq uicamis ho¬
noratus a p̃side in balneo tepenti ablutus
ẽ. excepturus in posterum perpetuuis¬
nis supplicium. Haec custosilleut diximus
cernens uoce magna proclamat sexpianũ
eẽ dicens. Cumhisdem moridesidero Nec
mora diuersis poenis affectus spoliatur
ueste nonfide: et inlacum poniair frigo¬
racum reliquis per pessurus sed ad epturus
coronam qua in miser perdiderat
Iamenim uirorum et mortua erant.
frigore corpuscula et dentibus in se con¬
lisis. ipse quoq: uocis sonitus claudeba

Expanded text:
Negantibus quoque cunctis sacrificare Negantibus quoque cunctis sacrificare daemoniis, videt custos eorum quadragdilapsas descendere super capita virorum, et unam quoque earum revocari; defecerat enim fides viri unius, et protinus relictis satellitibus velociter ad balneum convolavit; immolatisque victimis, honoratus a praeside, in balneo tepenti ablutus est, excepturus in posterum perpetui ignis supplicium. Haec custos ille, ut diximus, cernens, voce magna proclamat se Christianum esse, dicens: Cum iisdem mori desidero. Nec mora, diversis poenis affectus spoliatur veste, non fide: et in lacum ponitur, frigora cum reliquis perpessurus, sed adepturus coronam, quam miser ille perdiderat. Jam enim virorum emortua erant frigore corpuscula, et dentibus in se colli
Abbreviated transcription (Latin):
tiinterramobdormierunt. Quib: cum
the. dosius imperator sepulchra ex auro
fabricare uellt peruisum proibitus ẽ
nefaceret. Viri autemusq hodic pal¬
liolis siricis autcarpassiis coopertun
ipsolo corequi escunt : Quod passio corũ
quamsrro quodam inter practante in
latinotranstulimus plenius pandit
in ipsos montes armoenie in quibus p̃al
tudinae nimia magno frigore aquae et
terra rescringitur passi sunt : Quorum
montium celsitudinem non paruam eẽ
legis lator exponit cum super eos arcam
a noe fabricatam requi euis seait. Ibieffos¬
samper secutor terram cisternam magnã
efficiens a quamrepleri iubet. Nudatos¬
q: uiros ligatis postergum manib: in la¬
cumgelu concatenatum praecepit poni
succensum eregionebalneum dicens.
Eligite eduobus unum. aut inistofrigo
rexpm uestrum confessideficitẽ. aut
negantes oblatodiis sacrificio adbalneũ
conuolate ut possitis uiuere et non ma¬
lepropter crucifixum hominem mori.

Expanded text:
ti in terram, obdormierunt; quibus cum ti in terram, obdormierunt; quibus cum Theodosius imperator sepulchra ex auro fabricare velit, per visum prohibitus est, ne faceret. Viri autem usque hodie palliolis siricis aut carbassinis cooperti in ipso loco requiescunt. Quod passio eorum, quam Siro quodam interpretante in Latino transtulimus, plenius pandit.in ipsos montes Armoeniae, in quibus prae altitudine nimia magno frigore aquae et terra restringitur, passi sunt. Quorum montium celsitudinem non parvam esse, legis lator exponit, cum super eos arcam a Noe fabricatam requievisse ait. Ibi effossam persecutor terram cisternam magnam efficiens, aquam repleri iubet; nudatosque viros, ligatis post tergum manibus, in lacum gelu concatenatum praecepit poni, succensum e regione balneum, dicens: 'Elegite e duobus unum. Aut in isto frigore Christum vestrum confessi deficite, aut negantes, oblato diis sacrificio, ad balneum convolate, ut possitis vivere et non malae propter crucifixum hominem mori'.
Abbreviated transcription (Latin):
reperifa. At illenegans. deducitur ad
ep̃m aciudicem ciuitatis. Cumq ab his
argueretur. conpellente necessitate
abs conditum mrsterium reuelauit:
et deduxit eos adspeluncam inqua
uirierant . Cumq: in gredetur ep̃s in¬
uenit tabulam plumbeam: in quaom¬
nia quae pertulerant. habebantur scrip¬
taslocutusq cum eis: nunti auerunt haec
cursu rapido. imperatori theodosio. At
ille ueniens ad orauit eos pronus int̃̾rã
Quitali colloquio cum eodemusi sunt
principe: Surrexit gloriose auguste
heresis. quae populumxp̃ianũ adĩpro¬
missionibus conatur euertere : ut dicant
non fieri resurrectionem mortuorum:
Ergo ut scias quia omnes iuxta a posto¬
lum paulum repraesentan dierimus
ante tribunal xp̃i. idcircoius sit nos dñs
suscitari et tibiistaloqui. Vide ergone
seducaris et excludaris a regnodĩ haec
audiens theo dosius imperator gori¬
ficauit dnm. qui non permisit perire po¬
pulum suum: uiri autem iterum prostra¬

Expanded text:
reperisti. At ille negans deducitur ad reperisti. At ille negans deducitur ad pum ac iudicem civitatis. Cumque ab his argueretur, conpellente necessitate, absconditum misterium revelavit et deduxit eos ad speluncam, in qua viri erant. Cumque ingrederetur episcopus, invenit tabulam plumbeam, in qua omnia quae pertulerant habebantur scripta, locutusque cum eis, nuntiaverunt haec cursu rapido imperatori Theodosio. At ille veniens, adoravit eos pronus in terram; qui tali colloquio cum eodem usi sunt principe: 'Surrexit, gloriosae auguste, hereses, quae populum christianum a Dei promissionibus conatur evertere, ut dicant, non fieri resurrectionem mortuorum. Ergo ut scias, quia omnes iuxta apostolum Paulum repraesentandi erimus ante tribunal Christi, idcirco iussit nos Dominus suscitari et tibi ista loqui. Vide ergo, ne seducaris et excludaris a regno Dei'. Haec audiens Theodosius imperator, glorificavit Dominum, qui non permisit perire populum suum. Viri autem iterum prostra
Abbreviated transcription (Latin):
nomina et martrrium eorumscri¬
bens clam in aditu cauernae. prius¬
quamoppila retur. inclusit. post
multorum uero annorum curricula
Cumdata ec clesiis pace theo dosius
xp̃ianus obtinuis set imperium sur rexit
heresi sinmundas a ducaeorum qui
negant resurrectionem futuram.
Tunc quidam ciuis ephesius. dum
caulas ouib secum montem ipsum face¬
redestinat. alapides diuoluit ad co¬
aptanda earum septa ignarus quȩ
agerentur introrsum patefecit in¬
iressum eius. Nonta mencognouit
arcanum. quod habebatur intrinse¬
cus. Dñs autem inmisit septemuiris
sp̃muitae. et surrexerunt. Putantesq
quoduna tantum nocte dormissent . mi¬
serunt puerum unumexse quicibos
emeret. Cumq ueniens supra portam
ciuitatis uidisset crucis gloriosae signa¬
culum audissetqꝑ. ixp̃inomen iura re
populum: obsaͣpuit. prolatisq nummis
quos a tempore decihabebat. a mer¬
catore conpraehenditur. Dicente sibi
quia absconditos antiquitus thesauros

Expanded text:
nomina et martyrium eorum scrinomina et martyrium eorum scribens, clam in aditu cavernae priusquam oppilaretur inclusit. Post multorum vero annorum curricula, cum, data Ecclesiis pace, Theodosius Christianus obtinuisset imperium , surrexit haeresis immunda Sadducaeorum, qui negant resurrectionem futuram. Tunc quidam civis Ephesius, dum caulas ovibus secus montem ipsum facere destinat, ac lapides divolvit ad coaptanda earum septa, ignarus quae agerentur introrsum, patefecit ingressum ejus; non tamen cognovit arcanum quod habebatur intrinsecus. Dominus autem immisit septem viris spiritum vitae, et surrexerunt, putantesque quod una tantum nocte dormissent, miserunt puerum unum ex se qui cibos emeret. Cumque veniens super portani civitatis vidisset crucis gloriosae signaculum, audissetque per Christi nomen jurare populum, obstupuit: prolatisque nummis, quos a tempore Decii habebat, a mercatore comprehenditur, dicente sibi: Quia absconditos antiquitus thesauros
Abbreviated transcription (Latin):
cunt : haec .ẽ ratio : tempore decu
imperatoris cumpersecutio in xpĩa nos
ageretur : septem uiri conprehensi
sunt : et ducti sunt coram principe:
horum nomina. haec sunt: maxrm¬
anus malchus martinianus constan¬
tinus dionisius iohannes serapion:
Quidiuersis uerbis temptatiutcede¬
rent. nequaquam adqui euerunt
imperator uero proeligantia eorũ
nemn momento perirent : spatium trac¬
tandi indulget : Atilli inunam sespe¬
luncam condudunt : ibiq permultos
dies habitauerunt : Egrediebatur
ta menunus exeis: et conparabat uic¬
tus etq necessariaerant exhibebat¬
Reuertente uitem imperatore in
eadem ciuitate . isti petierunt ad dñm
ut eos ab hoc periculo dignaretur
eruere: factaq: oratione prostrati
solo : obdormierunt : cumq impe¬
rator didicis sed eos in hoc antro
morari nutudĩ iussit osspeluncae
magnis lapidibus oppilaridicens
ibiintereant quidis nostrisimmolart¬
noluerunt. Quod duma geretur
quidam xp̃ianus intabula plũbea

Expanded text:
cunt , haec est ratio. Tempore Decii cunt , haec est ratio. Tempore Decii imperatoris, cum persecutio in Christianos ageretur, septem viri comprehesunt et ducti sunt coram principe. Horum nomina haec sunt: Maximianus, Malchus, Martinianus, Constantinus, Dionisius, Iohannes, Serapion; qui diversis verbis temptati, ut cederent, nequaquam adquieverunt. Imperator vero pro eligantia eorum, ne in momento perirent, spatium tractandi indulget. At illi in unam se speluncam concludunt, ibique per multos dies habitaverunt. Egrediebatur tamen unus ex eis et conparabat victus et quae necessaria erant exhibebatRevertente autem imperatore in eadem civitate, isti petierunt ad Dominum, ut eos ab hoc periculo dignaretur eruere; factaque oratione, prostrati solo obdormierunt, Cumque imperator didicisset, eos in hoc antro morari, nutu Dei iussit os speluncae magnis lapIbi intereant qui diis nostris immolarnoluerunt. Quod dum ageretur, quidam Christianus in tabula plumbea
Abbreviated transcription (Latin):
anulus orariumq alterius nubes sus
acies oculorum intendere potuit. fulgo¬
rem auri. Candoremq: lentei suspectu
bro coronarum. his uersibus dicens. Illa
laus occulta non ẽ nec senescit tempore.
missa quod sursum per auras. euolar
munera. Quaeuiampatere caeli p̃mi¬
cando oftenderet. Illius fidem figurans
nubi ferturanulus. Hic suidat pignuso¬
ris. ut ferunt orarium. Quae superno
rapta flaculucis intrant intimum. perpo¬
liliquentis axẽ fulgor auri absconditur
Acdiuuisum sequacem textilis candor
fugit. Subuehuntur usq: in astra necuiden
sis et antesas et martrr. salutem
saepius infirmis supplicantib praestat:
Incuius basilica anologius inquo libro
superposito cantatur aut legitur. mira¬
biliter conpositus eẽ refertur Nam
ex uno lapide marmoris. totus culptus
adseritur idẽ mensa desuper. ad quã
perquataor gradus ascenditur. Can¬
celli in crcuitu subtercolumnae. quia
tus martrris prestitis set
apudurbem ephesum requies¬

Expanded text:
nulus, orariumque alterius nube susceacies oculorum intendere potuit, fulgorem auri candoremque lintei suspectu bro Coronarum, his versibus, dicens: Illa laus occulta non est, Nec senescit tempore. Missa quod sursum per auras Evolarunt munera, 826 Quae viam patere coeli Praemicando ostenderent. Illius fidem figurans Nube fertur annulus; Hic sui dat pignus oris Ut ferunt orarium. Quae superno rapta flatu Lucis intrant intimum, Per poli liquentis axem Fulgor auri absconditur. Ac diu visum sequacem Textilis candor fugit, Subvehuntur usque in astra Nec vidensis et antistes et martyr , salutem saepius infirmis supplicantibus praestat, in cujus basilica analogius, in quo libro supra posito cantatur aut legitur, mirabiliter compositus esse refertur. Nam ex uno lapide marmoris totus sculptus asseritur: id est mensa desuper, ad quam per quatuor gradus ascenditur; cancelli in circuitu, subter columnae, quia tus Martyris praestitisset.apud urbem Ephesum requies
Abbreviated transcription (Latin):
frequentatione populi e uenissent. At illa
conuersa ad populum. crimen fate tur
dicens. septem iamame paruulos editos in¬
ter feci. quos deincestu concipiens. metui
publicare. Octauũ adhuc die. p̃terita su¬
gillaui. Nogo ergo ut fundatis prome ora¬
tionem ad dñm quatenus remissainiqui¬
tate. peccare iam desinam. nemecaelesas
ira consunat. Haec ealoquente omnispo¬
pulus prostratus adterrã p̃cem fudit ad
dñm ut ei miseri corditer ignosceret.
quod adminiculante ignauia deliquis¬
set. Postorationem uero. mulier exten¬
sis perterrã brachus. spm ex alauit:
Quod ob hoc contigisse reor. necrimen
indultũ iteraretur ulterius. Cognouit
autem populus delictum. cura quae
fluminis ante faciem mulieris recessis¬
sent. Implecumq: ẽ. illud salomonis pro¬
uerbium quia sp̃s dñi fugit fictum: mi¬
raculum hoc. ab ore io hannis dia coni
factum ita cognoui. Ad serebat enim se.
tunc temporis fuisse praesentem

Expanded text:
frequentatione populi evenissent. At illa frequentatione populi evenissent. At illa conversa ad populum, crimen fatetur, dicens: 'Septem iam a me parvulos editos interfeci, quos de incestu concipiens metui publicare, octavum adhuc die praeterita sugillavi. Rogo ergo, ut fundatis pro me orationem ad Dominum, quatenus, remissa iniquitate, peccare iam desinam, ne me caelestis ira consumat'. Haec ea loquente, omnis populos prostratus ad terram, precem fudit ad Dominum, ut ei misericorditer ignosceret, quod adminiculante ignavia deliquisset. Post orationem vero mulier, extensis per terram brachiis, spiritum exalavit; quod ob hoc contigisse reor, ne crimen indultum iteraretur ulterius. Cognovit autem populus delictum, cur aquae fluminis ante faciem mulieris recessissent Impletumque est illud Salomonis proverbium, quia: Spiritus Domini fugit fictum. Miraculum hoc ab ore Iohannis diaconi factum ita cognovi; adserebat enim, se tunc temporis fuisse praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
et adhuc sopore obprimeris : Tunc pa¬
uore perterritus. cum grandi uelocita¬
te ad ecclesiamsum regressus. haec de
natalis dñiciuigilia dicta sufficiant
sed ad temerarios reuerta mur
ciuitate. cuius haec erat consue¬
tudo teter rima. ut quotiens abscorto
concipiens partũ edidissec statim suf¬
focatũ terrae reconderet. Vt scilicet
fieret occultũ hominib quae dõ et an¬
zelis eius non latebant. Hilicetcũ dies
scs ephiphaniorum aduenisset. et omnes
In iordanedescenderent abluere tã quam
uulnera corporis quã animaecicatrices:
haec cum reliquopopulo adlitus accessit
Cumq: leuatis usq ad geniculum uestim̃¬
tis ut amnem ingrederetur: mirũ dictu.
fugit aqua ante pedes eius. Illaquoq in¬
sequente. fluuius adripã aliã p̃mebatur
Haec uidentes populi. miratis talefactũ
indieceleberrimo contigisse. Cognoscen¬
tesq: mulierem. eẽ facinorosam. interro
gant quid mali fecerit ut haec ei intalicon¬

Expanded text:
et adhuc sopore opprimeris? Tunc paet adhuc sopore opprimeris? Tunc pavore perterritus, cum grandi velocitate ad ecclesiam sum regressus. Haec de Natalis dominici vigilia dicta sufficiant. Sed ad temerarios revertamur. civitate, cujus haec erat consuetudo teterrima, ut quoties a scorto concipiens partum edidisset, statim suffocatum terrae reconderet, ut scilicet fieret occultum hominibus, quod Deum et ejus angelos non latebat. Scilicet cum dies sanctus Epiphaniorum advenisset, et omnes in Jordanem descenderent abluere tam vulnera corporis quam animae cicatrices, haec cum reliquo populo ad littus accessit. Cumque levatis usque ad geniculum vestimentis, ut amnem ingrederetur, mirum dictu! fugit aqua ante pedes ejus: illa quoque insequente, fluvius ad ripam aliam premebatur. Haec videntes populi, mirati sunt tale factum in die celeberrimo contigisse: cognoscentesque mulierem esse facinorosam, interrgant, quid mali fecerit, ut haec ei in tali con
Abbreviated transcription (Latin):
non sine metu potest terrente conscientia
explicare. Verum ubi explicitis uerbis
sacris confracto corporis dominicis acra¬
mento et ipse sumpsit. et aliis distribuit
adaedendũ mox equinihinniti ad mo¬
dum uocẽ emittens ad terramruit ac
spumas cumipsa misterii sacriparticula
quamdentib: cõminuere non ualuit
abore proiciens intermanus suorum
ab ecclesia deportatur. Nec caruit ul¬
tra hanc ephilentiae infirmitatem.
sed persingulos luna rescursus. incre¬
mentis detrimentisq: haec semperper
tulit. quia ab haustunimio uini mini¬
me infelix abstinuit. Quo ergo honore
quaue reuerentia haec nox celebrari
debeat p̃sens exemplũ docet. Q uodã
tempore cum in hac sollem nitate deui¬
gilia egressus paululum ob dormissem:
Venit ad me uir quidam dicens. surge
et reuertere adecclesiam. Et ego ex¬
pergefactus signo crucis opposito. Iterũ
cunda ad monitus uiceconsurgerem.
et iterũ ob dormissem. aduenit tertio
et alapam inponens maxille ait : En
tureliquos aduigilias ad monere debes

Expanded text:
non sine metu potest terrente conscientia explicare. Verum ubi, explicitis verbis sacris, confracto corporis dominici sacramento, et ipse sumpsit et aliis distribuit ad aedendum, mox equini hinniti ad modum vocem emittens, ad terram ruit, ac spumas cum ipsa mysterii sacri particula, quam dentibus comminuere non valuit, ab ore proiciens, inter manus suorum ab eclesia deportatur. Nec caruit ultra hanc ephilentiae infirmitatem, sed per singulos lunares cursus incrementis detrimentisque htulit, quia ab haustu nimio vini minime infelix abstinuit. Quo ergo honore, quave reverentia haec nox celebrari debeat, praesens exemplum docet. Quodam tempore, cum in hac solemnitate de vigilia egressus, paululum obdormissem, venit ad me vir quidam, dicens: Surge et revertere ad ecclesiam; et ego expergefactus, signo crucis opposito, iterum cunda admonitus vice consurgerem, et iterum obdormissem, advenit tertio, et alapam imponens maxillae, ait: En tu reliquos ad vigilias admonere debes,
Abbreviated transcription (Latin):
lis uigilia scelebrare ecclesia:: expe¬
tis sec persingula horarũ momenta
egrediebatur detem plodĩ . ac indo¬
mosua pocula lasciua spumantib: pa¬
teris hauriebat: ita ut ad firmarent
multieũ post galli cantum in ipsa noc¬
teuidisse bibentem Sed cum eẽt exge¬
nere senatorio. et nullus inuico illo
ricoma gensi superius memorato iux¬
ta scłi dignitatem haberetur nobilior
celebra resollemnia missarũ expet¬
tur. Nec dubitał miser uinomade¬
faccus a ppetere quo diciunus quisq¬

Expanded text:
lis vigilias celebrare ecclesiam expelis vigilias celebrare ecclesiam expetisset, per singula horarum momenta egrediebatur de templo Dei, ac in domo sua pocula lasciva spumantibteris, hauriebat, ita ut adfirmarent multi eum post galli cantum in ipsa nocte vidisse bibentem. Sed cum esset ex genere senatorio, et nullus in vico illo Ricomagensi superius memorato iuxta saeculi dignitatem haberetur nobilior, celebrare solemnia missarum expetitur. Nec dubitat miser vino madefactus appetere, quod ieiunus quisq
Abbreviated transcription (Latin):
quae in adoliscentia mea. gestũ audiui
Dies passionis erat poli carpimartrris
magni et inricomagensi uico ciuitatis
aruennae eiussollemnia celebrantur
Lectaigitur igitur passione cũ reliquis
lectionib: quas ca non sacerdotalis inuex
tempus ad sacrificium offerendũ ad¬
uenit. Accepta quoq diaconus inqua
nrsterium dominici corporis habebat᷑
ferrecoepit ad ostium In gressusq tẽplẽ
ut eam altari superponeret elapsa de
manu eius ferebatur inaera Et sicad
ipsam aram accedens num quam eam
manus dia comipotuit ad sequi Quod
non alia credimus actum decausa nisi
quia pollutus erat in conscientia. Sepius
enim ab eodem adulteria. ferebantur
ammissa. Vnitantum prbr̃o et tribus
mulierib: ex quib: una mater mea
erat . quib: haec uidere licitũ fuit
ceteri nonuiderunt. Ad erã fateor¬
et egotunc temporis huic festiuitati
quae indignus erat agere prae¬
sumpsit. diuino iudicio solo proiectus
occubuit. Hic enimdũ dominicinata¬

Expanded text:
quae in adolescentia mea gestum audivi. quae in adolescentia mea gestum audivi. Dies passionis erst Policarpi martyris magni et in Ricomagensi vico civitatis Arvernae eius solemnia celebrabantur. Lecta igitur passione cum reliquis lectionibus, quas canon sacerdotalis invexit, tempus ad sacrificium offerendum advenit. Accepta quoque turre diaconus, in qua mysterium dominici corporis habebatur, ferre coepit ad ostium, ingressusque templum, ut eam altari superponeret, elapsa de manu eius ferebatur in aera, et sic ad ipsam aram accedens, numquam eam manus diaconi potuit adsequi; quod non alia credimus actum de causa, nisi quia pollutus erat in conscientia. Saepius enim ab eodem adulteria ferebantur admissa. Uni tantum presbitero et tribus mulieribus, ex quibus una mater mea erat, quibus haec videre licitum fuit, ceteri non viderunt. Aderaet ego tunc temporis huic festivitati,quae indignus erat agere praesumpsisset, divino judicio solo projectus occubuit. Hic enim dum dominici Nata
Abbreviated transcription (Latin):
Namsieuenit ut mererer deinceps
aliqua descõrũ uirtutib: contemplare.
licet. Sic et brittanorũ comes cũ graui¬
ter adolorib pedũ ad fligeretur etper
medicos expendens substantiã suã nihil
commodus habuis set. dixit ei quidã desuis
Sienim ab et desia tibi aliquoduas minis¬
terii quod in altari ponitur deferatur
in quo pedes ablueres. poterat tibi haec
causa afferre medellã stulti et inertes
non cognoscentes quod sacratadõ uasa
nondebeant ad usus humanos aptari
At illecelerit̃ adecclesiammittt : et
patenam argenteã sacro sc̃ĩ altari de
sacrario suscepit. ibiq pedes abluit
Sed statim dolorib: additis ad plene
debilitatus. Num quã postea gressum
facere potuit. sed et langobardorũ ducẽ
gimus cum nosmundos eẽ nescimus
et ad ipsum alta red nĩ accedentes. Auden¬
ter sc̃m corpus eius et sanguinem cũ simus
Actupolluti potius adiudicium simim :
quã ut ueniã consequamur. Nã recolo

Expanded text:
Nam si evenit ut mererer deinceps Nam si evenit ut mererer deinceps aliqua de sanctorum virtutibus contemplari, 818 licet. Sic et Britannorum comes cum graviter a doloribus pedum affligeretur, et per medicos expendens substantiam suam, nihil commodius habuisset, dixit ei quidam de suis: Si enim ab ecclesia tibi aliquod vas ministerii quod in altari ponitur deferatur, in quo pedes ablueres, poterat tibi haec causa ferre medelam: stulti et inertes non cognoscentes quod sacrata Deo vasa non debeant ad usus humanos aptari. At ille celeriter ad ecclesiam mittit, et patenam argenteam sacrosancti altaris de sacrario suscepit; ibique pedes abluit; sed statim doloribus additis, ad plenum debilitatus, nunquam postea gressum facere potuit. Sed et Langobardorum ducem gimus, cum nos mundos esse nescimus, et ad ipsum altare Domini accedentes, audienter sanctum corpus eius et sanguinem, cum simus actu polluti, potius ad iudicium sumimus, quam ut veniam consequamur. Nam recolo,
Abbreviated transcription (Latin):
ges quas ad prehenderat. nocens. ost
multos uero annos. has reliquias a gene¬
tricesuscepi Cũq iter deburgundia ad
aruennum agerimus oritur contra
nos magnatem pestas. Coepitq cre¬
bris ignib: micarecaelum ualidisq: to¬
nitruorum fragorib resonare Tunc
extractas asinubeatas reliquias. ma¬
nu el euo contra nubem. Quae proti¬
nus diuisa induab: partib dextraleua¬
que p̃teriens neq nobis neq ullide¬
inceps nocuit. At ego ur iuuenilis fer¬
uor a geresolet uanaegloriae infla¬
risupercilio coepi. et tacitus cogitare.
non haectantũ scõrũ merits. quã mihi
proprie fuisse concessum. atq: ad so¬
ciositineris iactans ac proferre quae
innocentiae maeae ds̃ presaiterit. ut
haec mererer. Nec mora elabsus su¬
bito subme equus. ad terram elisit. in
quo casu tã grauiter sum contractus.
ut uix surgerepossim. Intellexi enĩ
mihiistã. auanitate euenisse. Satisq
fuit debinc obseruare. neme ultra
uanae gloriae stimula ret aculeus

Expanded text:
uas adprehenderat nocens. Post multos vero annos has reliquias a genetrice suscepi; cumque iter de Burgundia ad Arvernum ageremus, oritur contra nos magna tempestas, coepitque crebris ignibus micare caelum validisque tonitruorum fragoribus resonare. Tunc extractas a sinu beatas reliquias, manu elevo contra nubem; quae protinus divisa in duabus partibus, dextra laevaque praeteriens, neque nobis neque ulli deinceps nocuit At ego, ut iuvenilis fervor agere solet, vanae gloriae inflari supercilio coepi et tacitus cogitare, non haec tantum sanctorum meritis quam mihi propriae fuisse concessum, atque ad socios itineris iactans, ac proferre, quae innocentiae meae Deus praestiterit, ut haec mererer. Nec mora, elabito suo me equus, ad terram elisit; in quo casu tam graviter sum contractus, ut vix surgere possem. Intellexi enim mihi ista a vanitate evenisse, satisque fuit dehinc observare, ne me ultra vanae gloriae stimularet aculeus.
Abbreviated transcription (Latin):
corũ officio ac populi inmensi obsequio
usq ad portum deductus e. Et ingressus
nauem ereca s uelis acperillum antẽnae
quae modolum crucis gesat. apparatũ
extensis flante uento pelagus alcũ ar¬
ripiunt. Quidũ nauigant ut massilien¬
sis urbis portũ attingant ad propin¬
quare coeperunt ad locũ quendã de
quo alitore maris lapideus mons exsur

Expanded text:
obsequio, usque ad portum deductus est. Et ingrersus navem, erectis velis, ac per illum antennae quae modulum crucis gestat apparatum extensis, flante vento, pelagus altum arripiunt. Qui dum navigant, ut Massiliensis urbis portum attingant, appropinquare coeperunt ad locum quemdam, de quo a littore maris lapideus mons
Abbreviated transcription (Latin):
cortixq eius prosaluatione a multis de¬
traherentur. a reficti ẽ. Verumt.m̃
adhuc fideliter petentib uiuit similia
fluuium ubibeatus martrr natasse
fercur in diesollemnitatis eius dis¬
rupcis catenis quia super naues loca¬
tus erat nuta re coepit. ac prenimio
pondere populorũ ipsae nauesde¬
hiscentes in alueo fluminis populũ sub¬
mergebat. Iunc omnessimul in discrimi¬
nepositi unauo eclama uerdicentes. genes
beatissimae eripenos proprie scĩtatis
uurtute nepereat plebs quae fideliter
duenit ⁊uadeuotae sollemmo cele

Expanded text:
cortixque eius pro salvatione a multis decortixque eius pro salvatione a multis detraadhuc fideliter petentibus vivit, similia fluvium, ubi beatus Martyr natasse fertur, in die solemnitatis ejus, disruptis catenis, quia super naves locatus erat, nutare coepit, ac prae nimio pondere populorum ipsae naves dehiscentes, in alveo fluminis populum submergebant. Tunc omnes simul in discrimine positi, una voce clamaverunt, dicentes: Genesi beatissime, eripe nos propriae sanctitatis virtute, ne pereat plebs quae fideliter advenit tua devote solemnia cele