comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corporis . ⁊ tñ ait. nolu. expo. Ecce nox nat᷑e¬
ꝯfessio penne. graue ẽ corpus. ⁊ hon̾osummi at¬
q corruptibie᷑ gemitur subillo. ⁊ tũ ñ libẽ¬
ter deseritur. pius ẽñ r̃one m̃tis cupit dissol¬
ui ⁊ eẽ cũ xp̃o. Sensu autẽ carnis refugit. ⁊ re¬
tusat. hec ht humanus affectus hoc ip̃a aĩa
nestio quomͦ ħt inuoluntate. qm̃ diligendo
uitã odit mortẽ. ⁊ qm̃ carnẽ suam. ñ odit
nec ip̃i uult accidere qd̾ odit. ⁊si fi possit ñ
ad celestẽ festino. illam uolo acciꝑe. istam no¬
tas. suꝑ hos ꝑamnios mortalitas ⁊ corruptio¬
nis. ut hoc sit inferius. illud suꝑuis. hoc in¬
terius. illud ext̾ius. ñ sic inquit dico. ñ sic
nolo utiq spoliar. s suꝑst uestiri. ñ tñ ita
ut tñ sub incortuptione maneat corruptio
ti sumus. ⁊ ñ mirũ. si deeo gemimꝰ. nã deł¬

Expanded text:
n ait: nolumus exspoliari. Ecce vox nec confessio poenae. Grave est corpus et onerosum atque corruptibile, gemitur sub illo, et tamen non libenter deseritur. Prius enim mentis ratione cupit dissolvi, et esse cum Christo; sensu autem carnis refugit et recusat. Hoc habet humanus affectus, hoc ipsa anima nescio quomodo habet in voluntate, quoniam diligendo vitam, odit mortem, et quoniam carnem suam non odit, nad coelestem festino; illam volo accipere, istam votas super hos pannos mortalitatis et corruptionis, ut hoc sit inferius illud superius, hoc interius, illud exterius. Non sic, inquit, dico, non sic. Nolo itaque exspoliari, sed supervestiri, non tamen ita, ut sub incorruptione maneat corruptio,ti sumus: et non mirum si de eo gemimus: nam de
Abbreviated transcription (Latin):
sunt carni. ne ab his omnib pͣgemꝰ diabo¬
lũ. qui ñ ħt carnẽ. nec fuit corruptio cor¬
poris qua aggrauat aĩam pectati primi cã
s pena nec cͤaro corruptibilis aminã pecca¬
tricẽ fecit. s peccatͥc aĩa carnẽ corruptibilẽ¬

Expanded text:
sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem, nec fuit corruptio corporis, qua aggravat animam peccati primi causa, sed poena; nec caro corruptibilis animam peccatricem fecit, sed peccatrix anima carnem corruptibile
Abbreviated transcription (Latin):
S suꝑ .i. adeo uestiri .i. stola inmnortalitatis.
ita ut ꝙ ⁊ mortale est absorbeatur auita .I.
ut uita m̾mortalitatis destruat mortalitatẽ
tales si fĩ poss. ut iã ueniret ip̃a minortalitas
⁊ modo sic̃ simiꝰ mutaret nos. qr ⁊ si amalie
ad bona transeamus. tñ ip̃e transitus amarꝰ
ẽ up̃e fel. ⁊ acetum .i. atre quid tolłand̾. Et
si torpus grauat aĩam. ⁊ ħt incitam̃ta uitõꝵ¬

Expanded text:
estiri stola immortalitatis, ita ut quod mortale est absorbeatur vita, id est ut vita immortalitatis destruat mortalitatem,tales, si fieri posset, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, quia etsi a malis ad bona transeamus, tamen ipse transitus amarus, et habet fel et acetum, id est acre quid tolerandum. Et si corpus gravat animam, et habet incitamenta vit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nlłs hõium eẽt ꝙ̃ saluũ tĩ nollet. qui uir¬
tutes miraculoꝵ facere noluit apd̃ eos. quos
dicit acturos fuisse pm̃am. si feciss. S ut õs
hoĩes om̃e genus hoĩmm intelligamꝰ. ꝑ qͣscũq
priuatos. diuites. paupes. doctos. indoctos. ⁊
siquid aliud diffr̃aꝵ ẽ in hoĩb colligit eccłia
Isto locutionis modo dñs usus e̾. uͥait phari¬

Expanded text:
d nullus hominum esset quem salvum fieri nollet, qui virtutes miraculorum facere noluit apud eos quos dicit acturos fuisse poenitentiam si fecisset: sed ut omnes homines omne genus humanum intelligamus per quascumque privatos, divites, pauperes, doctos, indoctos, et si quid aliud differentiarum est in hominibus colligit Ecclesia. Isto locutionis modo Dominus usus est, ubi ait Phari
Abbreviated transcription (Latin):
facit. ⁊ eciã ꝑ hoc sumꝰ
imum corpus. et .i.
qr om̃ssumus pota¬
ti. in acceptione diũ
te. qui omnia dona ad imuni efficiendin
nib głia dei danda. qr imus ⁊ idem deus mo¬
mnib operatur.

Expanded text:
facit, et etiam per hoc sumus unum corpus, et, id a, omnes sumus potati, in acceptione diverte qui omnia dona ad unum efficiendum nibus gloria Dei danda, quia unus et idem Deus mnibus operatur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ideo ñ debet quisꝯstͥn¬
gi. neꝓhibitus alicctis
admittat illicita. sed
hic ostend̾ ⁊̃ pudiciciã coniugalẽ eẽ donũ dei

Expanded text:
 ideo non debet quis constringi, ne prohibitus a licitis, admittat illicita; sed hic ostendit etiam pudicitiam conjugalem esse donum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
eo. s tñ uolo õs hõies.
eẽ. castos sic̃ meip̃m:
qnͣtũ ad beniuolum
⁊ sollicitũ magr̃m ꝑ
ip̃m. tmȩt. om̃stales si fi poss uolelat
eẽ sic̾ se ip̃m .i. continentes s i si ñ sĩt
om̃s casti. hñt tñ alia quib saluari possũt
qd̾ ita ait. Sed unꝰquisq ht donũ ex deo.
sic̃ continentia donũ
tens. qr in horquisq
Alius quid̃. sic .s. ĩ ꝯui¬

Expanded text:
eo. Sed tamen volo omnes homines esse castos sicut meipsum. Quantum ad benevolum et sollicitum magistrum pertinet, omnes tales, si fieri posset, volebat esse sicut seipsum, id est continentes. Sed etsi non sint omnes casti, habent tamen alia quibus salvari possunt, quod ita ait: Sed unusquisque habet donum ex Deo, sicut continentia. Donum tens, quia in hoc quisque Alius quidem sic, s
Abbreviated transcription (Latin):
carnis exposcũt. non uoluntate ꝓpaginis. s
nuptias cadit inculpã. s pp̃ nuptias accip̃
ueniã. Quo circa ⁊̃ huic sunt laudabiles:
nuptie. qr ⁊̃ illud qd̾ ñ ꝑtinet ad se ognosci
fatumt pp̃se. Neq enĩ iste ꝯcubitꝰ. quo ser¬

Expanded text:
carnis exposcunt, non voluntate propaginis, s non propter nuptias cadit in culpam, sed propter nuptias accipit veniam. Quocirca etiam hinc sunt laudabiles nuptiae, quia etiam illud quod non pertinet ad se, ignosci faciunt propter se. Neque enim iste concubitus, quo ser
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑ infirmitati. aliud qd̾ p̃cipr̃ fidei. ꝙ ostẽ¬
qiͣ ñ hoc uibeo castitati. s ꝑmitco infirmita¬
ti. ñ ẽ laudabile. s ueniale. s forte aliquis
nuptie. cui enĩ uenia nͥ ꝓpecc̃o ꝯceditur. pla¬
ne qd̾ infirmitati ꝯcessit apłs scd̃ ueniam
audeo dicẽ pec̾cm eẽ. ueniam. nãq ꝯcedens

Expanded text:
titur infirmitati, aliud quod praecipitur fidei. Quod ostenn hoc jubeo castitati, sed permitto infirmitati, non est laudabile, sed veniale. Sed forte aliquis nuptiae. Cui enim venia, nisi peccato conceditur? Plane quod infirmitati permisit secundum veniam, audeo dicere peccatum esse, veniam namque concedens
Abbreviated transcription (Latin):
qui h illos docrant q̃
libent̾ audiant. qr u̾i¬
tas illis asꝑa indebit᷑.
ut relicta u̾era dotrina
fabulis uacent. ip̃i di¬
co pruriẽtes aurib. desi¬
terio audiendi. ñ tñ bona. ⁊ au̾itate quid̃. q̃ ẽ
eis asꝑa. auditũ au̾tent. ad fabulas ã. ꝯu̾ten.
stros salomon uult intelligi. ꝑ mulierẽ. deqͣ
ait. Mulier insipiens ⁊ audax inops panis cõ¬
uocat p̾tereuntes dicens. panes occultos libẽ¬
ter atringire. ⁊ aq̃ furtiue disscedinẽ. ħ enĩ
mulier uanitas ẽ impioꝵ. q̃ cũ sit mops pa-

Expanded text:
qui illos doceant quae libenter audeant; quitas illis aspera videbitur, ut relicta vera doctrina fabulis vacent. Ipsi dico, prurientes auribus, desiderio audiendi non tamen bona, et a veritate quidem, quae est eis aspera, auditum avertent, ad fabulas autem stros Salomon vult intelligi per mulierem de qua ait: Mulier insipiens et audax inops panis convocat praetereuntes, dicens: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem . Haec enim mulier vanitas est impiorum, quae cum sit
Abbreviated transcription (Latin):
tam furant᷑ seduc̾ti andientiã. ħ enĩ ecculta¬
cio facit. qĩ pruritũ mainib sp̃ualit̾ forncãti¬
b. sic̃ ꝓritu libidinis: corrũpit᷑ in tarne ĩ tegͥ¬
tas castitatis. H Epbarii emi doctores ip̃a at¬
cultatr̃e ꝯdiunt sua uenena curiosis. ut ideo
cristiment eos dr̃e aliqͥd magnũ. qd̾ hñt secre¬
tum ⁊ suauiꝰ hauiant insipientiã. qmͣ putãt
scĩam. diutuisq andiant que palã in eccłia.
dici crediq ꝓhibent᷑. mulier illa pp̃ illicita:
atq punienda secreta. ñ solum insipiens. ue¬
rũ ⁊̃ audax mincupat᷑ Subxp̃iano enĩ uoca¬
bulo. multas ce scełestas hereses ꝯdidit. nefã¬
das fabulas ficit ⁊utmã tales qͣles inthe¬
atris cantant᷑. Sine mimica scurrilitate rident᷑
⁊ ñ tales qͣles adũsus dnĩ fing̾e potuisse. illã¬

Expanded text:
ti audientiam. Haec enim occultatio facit quasi pruritum in auribus spiritualiter fornicantibus, sicut pruritu libidinis corrumpitur in carne integritas castitatis. Nefarii enim doctores ipsa occultatione condiunt sua venena curiosis, ut ideo existiment eos dicere aliquid magnum, quia habent secretum, et suavius hauriant insipientiam quam putant scientiam, dulciusque audiunt quae palam in Ecclesia dici credique prohibentur. Mulier illa propter illicita atque punienda secreta non solum insipiens, verum etiam audax nuncupatur. Sub Christiano enim vocabulo multas scelestas haereses condidit, nefandas fabulas finxit, et utinam tales quales in theatris cantantur, sive rhythmica scurrilitate ridentur, et non tales quales adversus Deum fingere potuisse ill
Abbreviated transcription (Latin):
iro mulier excludat᷑ asalute. nec admis¬
sa muliere uit excludatur. R eddit ã cũm
qd̾ alt̾o admisso alt̾ ñ sit etcludendꝰ sub¬

Expanded text:
viro, mulier excludatur a salute, neque, admissa muliere, vir excludatur. Reddit autem causam quod, altero admisso, alter non sit excludendus, sub
Abbreviated transcription (Latin):
bona fama. In hus
deo. ut nec bona esti¬
matõe suꝑbramus
nec mala doleamꝰ
Item nos sumus ha¬
biti. sic̾ qui ignoti.
sunt deo .i. adeo re¬
ꝓbati sint. ⁊ uere

Expanded text:
bona fama. In his dico, ut nec bona aestimatione superbiamus, nec mala doleamus. Item, nos sumus habiti sicut qui ignoti sunt Deo, id est a Deo reprobati sunt. Et vere
Abbreviated transcription (Latin):
t̾um ruentes. ⁊ ecce
uiuimꝰ bonis operi¬
b apd̾ opinionem
te. uł de uttai mor¬
te corpali. Loqr̃ ha
putabant eos non
ẽuadere minas ĩiꝗͣ
Ip̃i aũ ope dei tuti
sunt amorte p̾sen¬
cia ⁊ futura. Item
ap̃ alios ħiti sumꝰ
ut castigati .i. ꝑu̾¬

Expanded text:
tium ruentes, et ecce vivimus bonis operibus apud opinionem te. Vel de vita et morte corporali loquitur, habputabant eos non evadere minas iniquorum. Ipsi autem ope Dei tuti sunt a morte praesenti et futura. Item: Apud alios habiti sumus ut castigati, id
Abbreviated transcription (Latin):
tificat᷑.i. qui ĩfidei cõfessione ñ ꝑmanent. de
morte corporali pot̃. intelligi fc̃i sumꝰ ut castiga.
p̾ssuris. qr ꝑmisit eos deus p̾ssuris ex̃ceri. ut me¬
duntur. ñ tñ moritur eccłia. s adu̾sis em̃datur¬
quosdam. qͣi tristes. detribuiatõe. ideo addit. qiͣ
summꝰ apd̃ alios. Itẽ ħiti sumus sic̃ gentes. uerio
bonis ⁊ sp̃ualib uł eramꝰ egestatem pacientes.¬
int̾renis. eramus aũ lccupletantes młtos. sp̃u¬
alib diuitiis. ⁊ ita sumꝰ habiti apd̃ alios. Item
tes putabant᷑. ⁊ sumꝰ. possidentes om̃ia. ñ solũ¬

Expanded text:
tificatur enim qui in fidei confessione non permanet. Vel de morte corporali potest intelligi, facti sumus ut castigati pressuris, quia permisit eos Deus pressuris exerceri, ut meduntur, non tamen moritur Ecclesia, sed adversis emendaturquosdam quasi tristes, de tribulatione. Ideo addit quasi, sumus apud alios. Item, habiti sicut egentes veris bonis et spiritualibus. Eramus autem locupletantes 127 multos spiritualibus divitiis, et ita sumus habiti apud alios. Item, tes putabantur, et sumus possidentes omnia, s
Abbreviated transcription (Latin):
sos acecum mͥ ob
tulcrũt. sic fiat ill
ip̃a imiquitas la¬
queus ut eas im¬
pecliat incaptio¬
Nẽ eoꝵ ut eos tẽ¬
neat. ⁊ inscanda.¬

Expanded text:
sos acetum mihi tulerunt, sic fiat illis, ipsa iniquitas laqueus, ut eos impediat; et in captionem, ut eos teneat; et in scanda
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. ut hõies nota sua ⁊ iegis ĩfirmita¬
plebatur lex: s uitio prudentie carnis qd̾
uitium ꝑ legẽ demõstrand̾. ⁊ ꝑ gr̃am fu¬
it sanandũ. Prius aũ. uł enĩ. de uider¬
dens qm utilitatẽ

Expanded text:
posuit, ut homines vota sua et legis infirmitaplebatur lex, sed vitio prudentiae carnis: Quod vitium per legem demonstrandum, et per gratiam fuit sanandum. Prius autem, vel, enim, de Juddens quam ut
Abbreviated transcription (Latin):
lex ẽ posita pp̃ trans¬
gressionẽ. ẽ gͦ lexad¬
per eam t̃pleatur ałr
missionis. sed ꝯfir¬
mat eam. si enĩ lex
poss p̾stare uitã et
id qd reꝓmissto spo¬
ponderat exhibereue
ꝓmissio ꝑ legẽ pu¬
taretͤ exclusa.
est cc̃ promuissa. qr
exlege ñ ẽ uita .i. et̾¬
na beatitudo. qr si nĩ
qd̾ ita dicit Si enĩ
data eẽt lex q̃ poss¬
iũuificare .i. uitam
opinione ex lege eẽt
iusticia. S ñ ẽ exea
iusticia. qr potius
ꝯdempnat. ⁊ sub pec¬
cato ꝯcluditri hoc ẽ

Expanded text:
lex est posita propter transgressionem. Est ergo lex adper eam impleatur aliter promissionis, sed confirmat eam. Si enim lex posset praestare vitam, et id quod repromissio sponderat exhibere, omissio per legem putaretur exclusa. est contra promiex lege non est vita, id ena beatitudo, quia si inde d ita dicit: Si enim data esset lex quae posivificare, id est vitam opinione ex lege esset justitia. Sed non est ex justitia, quia potius condemnat, et sub peccato c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯumitrt. qui S fanꝰ uidebatur. ut pocta de¬
monstraret᷑. ñ ut aufcrtent᷑. data ẽ ut
inueniret se hõ. ñ ut morb sanaret᷑. s
ut p̾uaricatione morbo crescente medicꝰ
q̃reret᷑. Quid gͦ negat egritudinẽ suam
suꝑfluum uidicat saluatorẽ gͦ ⁊ mnat᷑a¬
bis inflictum ẽ saluatorẽ q̃ramꝰ ⁊ nota

Expanded text:
ui sibi sanus videbatur, ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Data est ut inveniret se homo, non ut morbus sanaretur, sed ut praevaricatione morbo crescente, medicus quaereretur. Qui ergo negat aegritudinem suam, superfluum judicat Salvatorem. Ergo et ibis inflictum est Salvatorem quaeramus. A
Abbreviated transcription (Latin):
cis affluere. S bonu̾
eẽ. alii u̾o suꝑsticiose¬
tocebant ab stinend̾¬
cẽ aquibdã cibis qͦs
lex ꝓhibet. qͦsdam cõ¬
stdens. qui escax dif.¬
ferotia ⁊ obseruatione multos seducebant
absinteaꝑuantur lepsis. qui sciam uͥe fidei
ñ hñces uarias dctimas ꝓfitentꝰ eruoris ñ eni¬

Expanded text:
cis affluere, sed bonum esse. Alii vero superstitiosecebant abstinenda quibusdam cibis quos lex prohibet, quosdam concedens qui escarum differentia et observatione multos seducebant,absurde comparantur leprosis, qui scientiam verae fidei non habentes varias doctrinas profitentur er
Abbreviated transcription (Latin):
tote. qr ip̃i sunt. qui
nob̾ locuti sũt u̾bũ
exit̃. ut eos morte i¬
mitemini. si opꝰ est
illi ꝯu̾sationis eoꝵ
imitamini fidẽ .i. imi
tamini eos incõũsa¬
tione bone uite. ⁊ in

Expanded text:
ipsi sunt qui nobis locuti sunt verbum exitum, ut eos mortmitemini. Si opus est illi conversationis, eorum imitamini fidem, id emini eos in conversatione bonae vitae, et in
Abbreviated transcription (Latin):
tate ur̃a in
gr̃a habun¬
detis. non
qͣi imperãs
dico s per
alioꝵ sollici¬
tudinem eci¬
am ur̃e cari¬
tatis ingeni¬
um bonum
cõprobans̾.
citis enim

Expanded text:
tate vestra in gratia abundetis. Non quasi imperans dico: sed per aliorum sollicitudinem, etiam vestrae charitatis ingenium bonum comprobans. Scitis enim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ utinã abscidant᷑
qui uos ꝯturbant.
he̾c ñ tam furoris
inadu̾sarios. qmͣ
dilectionis inecc̃a¬
enĩ tam maledixit
eis. qmͣ orauit pro
ganti ambigno usꝰ.
bonũ eis oꝑtat. cũ
tur. s absci. ut sit
spadones. pp̃ regnũ
celoꝵ. ⁊ desmant car¬
nalia seminare:
Sunt enĩ quidã spa¬
dones pp̃ regnũ ce¬
ꝯturbant. s uti. qͣ¬
.u. ꝯtur. ab. ñ car¬
nalit̾. S iumi gene¬
randi ꝑdant. ut ĩ
nob̾.ut aliis nichil
ꝓficiant. ñ solum
cirtũcisi. s ⁊ abscisi. ut nuslã omnino poteciã
geñandi hãnt. ⁊ m̾ito hoc opto. ne uos redig
deo in lib̾tatẽ ut ñ timore. S amore seruia¬
tis. et qui prius pecc̾̃is obnoxii eratis. dei gr̃am ac¬
mini. ut qr liberi estis. ⁊ metus legis ñ mꝯbit
inpune uob̃ peccand̾ eẽ. arbitremini. s ꝑ cari¬

Expanded text:
 utinam abscindantur qui vos conturbant! haec non tam furoris in adversarios quam dilectionis in Ecclenim tam maledixit eis quam oravit pro ganti ambiguo usus, bonum eis optat, cum tur, sed abscindantur, ut sint spadones propter regnum coelorum, et desinant carnalia seminare. Sunt enim quidam spadones propter regnum coeconturbant, sed utiarnaliter, sed vim generandi perdant, ut in vobis vel aliis nihil proficiant, non solum circumcisi sed etiam abscisi, ut nullam omnino potentiam generandi habeant. Et merito hoc opto ne vos redigaDeo in libertatem, ut non timore, sed amore serviatis, et qui prius peccatis obnoxii eratis, gratiam Dei acmini, ut quia liberi estis et metus legis vobis nonimpune vobis peccandum esse arbitremini. Sed per chari
Abbreviated transcription (Latin):
tur sunti ⁊ hoc est
qd̃ ait. Exhiis .i.
sunt qui penetrant¬
domos. ad litt̾am
ingrediebantur cnĩ
idomos mulierũ ⁊
recipiebant eas uñ
subdit. Et captiuaᷤ

Expanded text:
turi sunt. Haimo Et od ait: Ex his enim sunt qui penetrantdomos. Ad litteram. Ingrediebantur enim domos mulierum, et decipiebant eas. subdit: Et captivas
Abbreviated transcription (Latin):
est fides qm̃ nichil
nincit. Nullus ignis
suilli fluctus scłi. nulla flumina cemptatõis
eam extingunt. De hac dr̃ fortis ẽ ut mors
Uilectio. Sic enĩ mors qñ uenit resisti ei nõ
pot᷑. Sic ec iuolentiam caritatis. nicħ pot̃ mũ¬
Uus. Eꝯtrario data ẽ similitudo. Quomodo
enĩ mors̃ ad auferend̾ iuolentissima e. Sic ca¬

Expanded text:
est virtus quam nihil vincit, nullus ignis, nulli fluctus saeculi, nulla flumina tentationis eam exstinguunt. De hac dicitur: Fortis est ut mors dilectio . Sicut enim mors quando venit ei resisti non potest, sic contra violentiam charitatis nihil potest mundus. Econtrario data est similitudo. Quomodo enim mors ad auferendum violentissima est, sic cha
Abbreviated transcription (Latin):
lestia .i. hõies suo sã¬
guine mũdatos. fecit
celestes .i. celestiũ par¬
ticipes. Nam ip̃e ꝑ ho¬
stiam suam inatro. in¬

Expanded text:
lestia, id est homines suo sguine mundatos fecit coelestes, id est coelestium paticipes. Nam ipse per hostiam suam, introi
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ illi qui falsa p̃di¬
tant. uł qui crucẽ xͥ¬
putant ignominĩã
hoc enĩ dc̃o tangit eos¬
qui ñ recte tradid̾ant
ł qui de cruce ꝯfunde

Expanded text:
sicut illi qui falsa praedicant, et qui crucem Chputant ignominiam. Haimo Hoc enim dicto tangit eosnon recte tradiderant; vel qui de cruce confunde
Abbreviated transcription (Latin):
cussa manentia sic̃ sapia actedens homiu ñ
ip̃a mutat᷑. s hominẽ nutat. ꝙ̃ destulto sapi¬
entẽ facit. Quedam u̾o sic acced̾unt. ut mutẽt¬
⁊ mutent᷑. ut cib qui amittens sp̃em suam
incorpꝰ u̾titurꝰ. ⁊ exilitatem: atq langorẽ ĩ ro¬
bur. atꝙ ualentiã. cõmutat. Terciũ genus ẽ
.cum ea q̃ accelunt. nec mutant ea quib ac
cidunt. nec ab eis ip̃a mutant᷑. sic̃ anulus poĩ¬
tus indigito. qd̾ gemus rarissime. repperitur. Qt᷑¬
quodãmodo formant᷑. ⁊ aliã spẽm ⁊ formã: acci¬
piunt. ut est uestis. q̃ deiecta atq depõĩta. nõ
ħt eam formã qm̃ siunt induta. In duta enĩ
m̃bris accipit formã qmͣ ñ habebat exuta. qd
genus cõgruit huic oꝑationi. Deus enĩ fi¬
lius e se ip̃m exinaniuit. ñ formam sua mutã
S formani serm accipiens. neq ꝯu̾sus aut tnͣs¬

Expanded text:
a accidens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accidunt ut mutent et mutentur, ut cibus qui amittens suam speciem in corpus vertitur, et exilitatem atque languorem in robur atque valentiam commutat. Tertium genus est cum ea quae accidunt nec mutant ea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicut annulus positus in digito; quod genus rarissime reperitur. Quaquodammodo formantur, et aliam speciem et formam accipiunt, ut est vestis quae dejecta atque deposita non habet eam formam quam sumit induta. Induta enim membris accipit formam quam non habet exuta. Quod genus congruit huic operationi. Deus enim Filius semetipsum exinanivit, non formam suam mutans, sed formam servi accipiens: neque conversus aut t
Abbreviated transcription (Latin):
cens sũ initio. hõ acerto initio. sic̾ enĩ ñ au¬
getur num̾us ꝑsonaꝵ. cum caro accedit aĩe
itaq d̾s hõ. ut intelligamꝰ huiꝰ ꝑsone sing¬
ularitatẽ. ñ ut suspicemur ĩtarnẽ mutatam
nitas qͥppe increaturã mutata est ut desist̾et
dẽ diuinitas. nec creatura indiuinitatem¬
iri.utaliꝰ homo. qr bibit. comedit. sedit. ⁊ cẽta¬

Expanded text:
Deus sine initio, homo a certo initio. Sicut enim non augetur numerus personarum cum caro accedit animae, itaque Deus homo, ut intelligamus hujus personae singularitatem, non ut suspicemur in carnem mutatam nitas quippe in creaturam mutata est, ut desisteret esse divinitas, nec creatura in divinitateeriri, ut alius homo bibit, comedit, sedit, et
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dicit. ut ħo tule e̾. quale ⁊ illud. qiͣ unigeni¬
ti apatre. u̾itatem enĩ exprimit. habitus enimm
tura hõĩs naturam dei mutauit. nec ex secd̾o
ñ em̃ mutauit ho dm̃. ⁊ mutatꝰ e̾ ab illo. nec ex
t̃tio. ñ ciuĩ sic assumptus ẽ hõ. ut nec ip̃e mu¬
taret dñi. nec ab illo mutaret. S pocuis exqͣrco
Sic enĩ assimptus ẽ. ut cõmutaret᷑ seffabilit̾
hõĩe ꝙ̃. sibi umniens quodam mͦ atq ꝯformãs
inmortalitati et̾nitatq sociart. Non gͦ oꝑ¬
tet incelligi mutatũ eẽ u̾bum susceptione

Expanded text:
tale est, quale et illud, quasi Unigeniti a Patre. Veritatem enim exprimit. Habitus autem tura hominis, naturam Dei mutavit, nec ex secundo. Non enim mutavit homo Deum, et mutatus est ab illo, nec ex tertio. Non enim sic assumptus est homo, ut nec ipse mutaret deum nec ab illo mutaretur. sed potius ex tertio; sic enim assumtus est, ut commutaretur ineffabiliter hominem, quem sibi uniens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique consociaret. Non ergo oportet inte
Abbreviated transcription (Latin):
tere. rapi .i. non suum p̃sumei S semec ip̃m.
ostensa altitudine. subdit dehũilitate. quasi
equalis erat deo patri. s qmͣuis erat informa
pr̃is manens utiq qd̃ erati exinaniuit sem¬
tei mutans. formã dei accipiẽs. ñ formam dei
amittens form̾a serui accessit. ñ forma dei dis¬

Expanded text:
 id est non suum praesumere. Sed semetipsum. Ostensa altitudine subdit de humilitate. Quasi dicat: Aequalis erat Deo Patri, sed, quamvis esset in forma Patris, manens utique quod erat exinanivit semeit, formam servi accipiens, non formam Dei amittens. Forma servi accessit, non forma Dei dis
Abbreviated transcription (Latin):
toritatis eẽ. ñ publi¬
ce corã hom̃ib ne
fidelib exuidea qui
putabant legẽ eẽ
scruadam. fi dei scan¬
dalũ nascetur. scor¬

Expanded text:
toritatis, non publice coram omnibus, ne fidelibus ex Judaea, qui putabant legem esse servandam, fidei scandalum nasceretur. Au
Abbreviated transcription (Latin):
non possũt fal om̃ia
caꝑe. quib aliqua
tacuerat dicenda
se murtilit̾. p̃dicatõis
u̾o opuis appellat cur¬
sum. ꝓtorrenti elo
lum incollatõneaꝑ¬
qui mcc̃erat. cũ eẽt

Expanded text:
non possunt omnia capere, quibus aliqua tacuerat dicenda se inutiliter. Praedicationis vero opus appellat cursum, pro torrenti eloqlum in collatione pqui mecum erat, cum esset
Abbreviated transcription (Latin):
cidi.i. nõ potuit ex¬
torqueri ame. ut
circumcidetur. sed
ĩ sccietatẽ incircũ¬
cisus. Cur gͦ uul¬
tis uos galathe¬
tircũcidi. cũ ultro
agr̃a recedentes¬
ad legẽ transitis:
bant. cũ at̾ alibi¬
cesserit. ut incirc̃¬
cisione thimothei¬
cur hic ñ cessit. re

Expanded text:
id est non potuit extorqueri a me ut circumcideretur, sed in societate incirccisus. Cur ergo vultis, vos Galataecircumcidi? cur ultro a gratia recedentesad legem transitis? bant. Cum autem alibcesserit, ut in circumcisione Timothnon hic cessit? Res
Abbreviated transcription (Latin):
gra illuminamꝰ qd̾ iex ñ potuit uinꝙͣ pĩare
icr dignos uos fcc̃ ponendo uos ĩ lumine .i.¬
nclara cognitione. aqua deuians cadit inte¬
nebras. ¶ui ita dignos focit. qd in bap̃o ẽ¬
ripuitnos: similit̾ ⁊¬

Expanded text:
a illuminantur quod lex non potuit praestare. Vel, dignos nos fecit, ponendo nos in lumine, in clara cognitione, a qua devians cadit in tenebras. ripuit nos, similit
Abbreviated transcription (Latin):
fĩ. ut nõ ignorent
biles erunt. si ad¬
missa sunt. In oĩ¬
qͣĩoramus ut ita
Impieamini ⁊ ꝓmo¬
ꝓmotionẽ oramꝰ¬
ne relabamini uos
dico ꝯfortati. a deo
stitate. ⁊ cet̾is ꝯfor¬
tati dico. scd̃ potẽ¬
ciã claritatis etꝰ .i.

Expanded text:
 ut non ignorent abiles erunt, si admissa sunt. In omc. Oramus ut ita impleamini et propromotionem oramne relabamini. Vos, dico, confortati a Deo stitate et caeteris. Conforti, dico, secundum potentiam c
Abbreviated transcription (Latin):
te. ⁊ intellectu sp̃ua
reꝵ q̃ sunt ꝯtẽplati¬
ue uite. ⁊ magnũ ẽ
utiq plenescire qͥd
tiue uite. ⁊ implea¬
mu dico ita. ut p̾ea
bona. digne deo .l.

Expanded text:
t intellectu spirituali, rerum quae sunt contemplativae vitae. Et magnum est utique plene scire quid tivae vitae. Impleamini, dico, ita ut postea bona, digne Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit. qd possimͣt scire exeo. qr ip̃r i alii apo¬
stoli. qui ĩ logalib fu̾ant eis dimissis ad xp̃m¬
tes deo ⁊ prĩ. qui solus pot̾ recreare. qr deus ⁊
uult. qr pat̾. qui ⁊̃ uos gentiles. sic̃ nos iude¬
uina uolũtate. U̾olũtas enĩ dei in humano
gen̾e sors est. ap̃ quẽ ñ ẽ iniquitas. s om̃ia
facit ꝑ iusticiam. ⁊ si eccultã. ꝑ qmͣ lereditas
et̾na datur quib uult. uñ ⁊ ip̃a hereditas

Expanded text:
uod possunt scire ex eo, quia ipse et alii apostoli qui in legalibus fuerant, eis dimissis ad tes Deo et Patri, qui solus potest recreare, quia Deus; et vult, quia Pater; qui etiam vos, gentiles, sicut nos Judaedivina voluntate. Voluntas enim Dei in humano genere sors est, apud quem non est iniquitas, sed omnia facit per justitiam, etsi occultam; per quam haereditas aeterna datur, q
Abbreviated transcription (Latin):
sapiencia ⁊
intellectu sp¬
irituali ut
ambuletis
digne deo
ꝑ omnia pl¬
acentes in
omni opere
bono fructi¬
ficantes et
crescentes ĩ
scĩa dei in
om̃i uirtu
Supradixit se ora¬
re. ꝓillis. Etce hic o¬
stendit. quid orat

Expanded text:
sapientia et intellectu spirituali, ut ambuletis digne Deo per omnia placentes; in omni opere bono fructificantes et crescentes in scientia Dei, in omni virtuSupra dixit se orare pro illis. Ecce hic ostendit quid orat
Abbreviated transcription (Latin):
siende. nem. hr ideo ait. uł t̃rore tam ĩ¬
num̃abiliũ obseruationũ q̃ ĩ le¬
ge scripte sunt. ne omnes implere cogerent᷑.
qd̾ nec ip̃i iudei nec pr̃es eoꝵ implere potue¬
runt. sic petrus ait. abstiũent abhiis quib
eos aliqui subife cupiebant. Euacu

Expanded text:
nem. Hoc ideo ait, ut vel terrore tam imerabilium observationum quae in lege scriptae sunt, ne omnes implere cogerentur, quod nec ipsi Judaei, nec patres eorum implere potuerunt, sicut Petrus ait, abstinerent ab his quibus eos aliqui subjicere cupiebant. Evacu
Abbreviated transcription (Latin):
ft̃a sare ostendit qd̃ p̃p̃ genus nullus salua¬
tur. Cum hysmael de habrahã natꝰ reꝓbat᷑
sit. dequo eod̾ ysaac natus sola gr̃a ẽ salua¬
tus. Ista u̾o ꝓmissio ft̃a rebecce ostendit. qd̾
p̃p̃ nullũ m̾itum suũ. uł parentũ aliqͥs elig

Expanded text:
facta Sarae ostendit quod propter genus nullus salvabitur, cum Ismael de Abraham natus reprobatus sit, de quo eodem Isaac natus sola gratia est salvatus. Ista vero promissio facta Rebeccae, ostendit quod propter nullum meritum suum, vel parentum a
Abbreviated transcription (Latin):
dum laboro.⁊ inuin¬
culis meis ⁊ indefen¬
sione em̾m̃gelii cͣc
impugnatores. ⁊ cõ¬
firmatione infirmo¬
rum in dictrina eun¬
gelu. ⁊ est sensus. Me¬
mor uri sum. ⁊ bonũ¬
uob̾ desidero. siue sĩ
unctus. sclensuos¬
qͦ uinctos eẽ. siue si

Expanded text:
inculis meis et in defesione Evangelii, contra impugnatores, et cfirmatione infirmorum in doctrina EvanEt est sensus: Memor vestri sum, et bonvobis desidero, sive sum vinctus, sciens qusse vinctos
Abbreviated transcription (Latin):
sie malis. s ⁊̃ sitis
repleti frustu iͣticie.
habitus aĩ. repleti dico ñ urrib ur̃is. s ꝑ¬
iħm xp̃m. uos dico ꝑ hec transituri ĩ głiaᷤ
⁊ laudẽ dei .i. in głiam et̾nam. Uñ laudetis

Expanded text:
ne malis, sed etiam sitis repleti fructu justitiae, id habitus animi. Repleti dico non viribus m. Vos dico per hoc transituri in gloriam et laudem Dei, id est gloriam aeternam unde laudetis
Abbreviated transcription (Latin):
iustum ẽ. ħ sentire
iũstum e me ita uel¬
le de uob̾. Aliud enĩ
ñ debuit sentire de
tam bonis. ⁊ exponit
nõ insolis labis. s
affectu taritatis qͣ
desid̾o. uos omnes
sitis socu gaudu mei

Expanded text:
 sentire justum est me ita velle de vobis. Aliud enim non debui sentire de tam bonis. Et exponit non in solis labiis, sed affectu charitatis, desidero vos omnes, sitis socii gaudii
Abbreviated transcription (Latin):
menuangelio exal¬
tando⁊ hoc aprimo
usq nc̃. ⁊ i deo amiͦ
magis stand̾ est.
fido dico ñ inuob̾ s in deo. qr deus qui ope¬
rans cepit muob̾ opus bonũ. cooꝑans ꝑfici¬
et. Cooꝑando ens in nob̃ d̾s ꝑficit qd̃ oꝑan

Expanded text:
in Evangelio exaltando, et hoc a primo usque nunc. Et ideo amodo magis standum est,fido dico, non in vobis, sed in Deo, quia Deus operans coepit in vobis opus bonum, cooperans perficiet
Abbreviated transcription (Latin):
bitis semꝑ ꝯgrius
dico. ꝓ om̃ib uob̾¬
tis. ⁊ hoc cũ gaudio¬
ñ tristis deculpa
ur̃a: ego dico faci¬
ens dep̃cationem
.i. deprecans ut ste¬
tis gaudio dico ha¬

Expanded text:
bitis semper, congruis dico, pro omnibus vobtis. Et hoc cum gaudio, non tristis de culpa vera, ego dico, faciens deprecationem, id est deprecans ut stetis. Gaudio dico ha
Abbreviated transcription (Latin):
iñuenturꝰ erat. Cum enĩ sit insemine ⁊ uisi¬
ex habrahan. uł ⁊̃ ex ip̃o adam. us ad corpus
Ille ẽ gͦ decimatꝰ iihabrahã qui sic fuit¬
habrahã. sic̾ desuo patre natus ẽ habrahã. ꝑle¬
bilẽ ꝯcupiscentia. qͣmuis eã casta ⁊ bona uita
tus est. cuiꝰ caro iñ nõ feruorẽ nuln̾is s mat̾iam
medicaminis traxit. Nam cũ ip̃a decimatio
ad p̾figurandã medicinã ꝑtinũit. ulud ĩ habͣ¬
he came decuabat᷑ qd̾ curabat᷑. ñ illud uñ cu¬
rabat᷑. ead̾ enĩ taro habrahe. uł ip̃ius pͥmi hõis
simul halcrat ⁊ iilnꝰ p̾uaricationis. ⁊ medica¬
m̃tum uuln̾is. Uulnus p̃uaricationis ĩ lege
m̃broꝵ repugnat legi m̃tis. q̃ ꝑ omnẽ inde ꝓ¬
pagatam carnẽ semuiali tõne qͣi tñscribitur
medicam̃tũ enĩ uulñis ĩ eo qd̾ inde sũ opere ꝯ¬
cupiscentiali. insola mat̾ia corꝑali ꝑ diumã ꝯ¬
ceptionis formationisq rõnẽ deuirgine assũ¬

Expanded text:
semine et uisiex Abraham uel etiam ex ipso Adam usque ad corpus Ille est ergo decimatus in Abraham qui Abraham, sicut de suo patre natus est Abraham per lebilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura tus est, cuius caro inde non feruorem uulneris, sed materiam medicaminis traxit. nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabatur, quod curabatur, non illud, unde curabat medicamentum vulneris. Vulnus praevaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur. Medicamentum autem vulneris in eo quod inde sine opere concupiscentiali in sola materia corporali per divinam conceptionis fornicationisque rationem de Virgine assum
Abbreviated transcription (Latin):
dedit circũcisus sa¬
cũciso. Adhuc
rat leui in lũbis
es decmatus ẽ. Sicut enĩ adam pectante
qui inlumbis euis erant pectau̾unt. sic ha¬
cet in lumbis ade ⁊ habrahe fu̾it. qr ñ scd̃¬

Expanded text:
et circumcisus sacumciso. Adhuc rat Levi in lumbis  c. 19: Sicut in Adam peccante, qui in lumbis ejus erant peccaverunt, sic Acet in lumbis Adae et Abrahae fuerit; quia
Abbreviated transcription (Latin):
qui scit eã ad tempꝰ¬
serit. nam uistisper
missione ñ ẽ opus
lege aqͣ liberi sunt.
atur eam ĩ duce subd̃.
ñ illi sciunt. s. qr iu
sto ñ e lex põita .i. imi
sit. ut ei dñetur. in
illa enĩ ẽ hõ potius
qr amitus iusticie ẽ

Expanded text:
i scit eam ad tempseri. Nam justis per missionem non est opus lege a qua liberi sunt atur eam inducere subdit non illi sciunt, scilicet sto non est lex posita, id est sit, ut ei dominetur. In illa enim potius  amicus justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
ea affirmant .i. q̃ ꝓ
ad defendẽdum idꝙ
leuissima tem̃itate
⁊ aꝑtissima falsita¬
te dix̾unt descĩs li¬
bris multa u̾ba ꝓnũ¬
ciant. uolentes ẽẽ le¬
gis doctores. cũ tñ ñ
intelligant. q̃ loꝯt᷑¬
ł dequib. ⁊ ne iuid̾et᷑
legẽ incusare addit.
nam ut hoc maliqͦ¬
o stendamr. Scimus
qr lex bona ẽ scd̃
eos u̾o qui carnałr
tm̃ intelligunti ñ
ẽ bona. qr bonatrã

Expanded text:
ea affirmant, id est qad defendendum id quod levissima temeritate et apertissima falsitate dixerunt, de sanctis libris multa verba pronuntiant volentes esse legis doctores, cum tamen non intelligant quae lo de quibus. Et ne videretur legem incusare, addit,nam ut hoc in aliquo ostendatur, scimus quia lex bona est; secundum eos vero qui carnaliter tantum intelligunt non est bona, q
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ⁊ pot̾ nob̾cum alius hõ deo ꝑfrui. qr ñ
pot̾ corpus. qr corpus ꝑ aĩam uiuit. qua frui¬
mur deo. Om̃s aũ eq̃ diligendi sunt. S cum
om̃ib ꝓdẽe ñ possis his poteissimũ ꝯsulend̾ est.
nitatib constrictus tͥ qͣi quadã sorte uingũ¬
tur. om̃ium gͥ ħ sũma ẽ. ut intelligat᷑ legis
⁊ om̃ium duimaꝵ scͥpturaꝵ plentudo: eẽ di¬
lestio rei. qua fruend̾ est. ⁊rei q̃ nob̾cum. ea re
cepto. ñ ẽ opus. Carit᷑as ista amor dei ⁊ ꝓrimi
cre. amor hꝰ secłi cupiditas dr. Cupiditas t̾re
om̃e p̾ceptum. qd̾ uero timore pene. uł aliqua
intentione carnali fit. ut ñ ref̾crat᷑ ad caritatẽ
ñ dũ fit quẽad mod̾ fĩ oportet. qmuis fĩ uideat᷑ͤ

Expanded text:
sunt, et potest nobiscum alius homo deo perfrui, quod non potest corpus, quia corpus per animam uiuit, qua fruimur deo. Omnes autem aeque diligendi sunt. sed cum omnibus prodesse non possis, his potissimum consulendum est nitatibus constrictius ttur. Omnium igitur haec summa est, ut intelligatur legis et omnium divinarum Scripturarum plenitudo, esse dilectio rei qua fruendum est, et rei quae nobiscum ea re aecepto non est opus. Charitas ista amor Dei et proximi est. Amor hujus saeculi cupiditas dicitur, omne praeceptum, quod vero timore poenae, vel aliqua intentione carnali fit, ut non referatur ad charitatem, nondum fit quemadmodum fieri oportet, quamvis fieri videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nusqmͣ diffinita sic. qiͣ caritas ẽ finis p̃cepti.
qͣlis ca̾ritas ꝓcedens decorte puro .i. depuro ĩ¬
diligit ꝑuenturum ẽẽ tesꝑati cui male ꝯsc̃e scr¬
ꝙ̃ u̾o pungit mala ꝯscientia retͣhit se aspe add̾.
⁊ de fide ñ ficta .i. simulata. inqua .s. qͥs ñ sͥ q̃¬

Expanded text:
 dicat: Charitas est finis praecepti. Qualis charitas? procedens de corde puro, id est de puro indiligit perventurum esse desperat, cui malae conscientiae scrm gerit, quem vero pungit mala conscientia retrahit se a spe. Addit: Et de fide non ficta, id est simulata, in qua scilicet q
Abbreviated transcription (Latin):
apud domesticos
⁊ apud extraneos.
deus sit cum oĩb
o mea manũ pau¬
li sccpta esti quod
est siguum moĩ¬

Expanded text:
apud domesticos et apud extraneos. Deus sit cum omnibus o mea manu Pauli, scripta est, quod est signum i
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am. hũc notate
uob̾. ⁊ nos asꝑe ĩcre¬
pabimus iilũ. ⁊ ne
ꝯmiscramini c̃ iuo
bescat abicctus ab
om̃ib ut sic se sb̾i¬
ciat p̃ceptis apłi ⁊
are eũ qiͣ inimitũ.
ut odio habeatis

Expanded text:
ram, hunc notate nobis, et nos aspere increpabimus illum, et non commisceamini cum illo bescat abjectus ab omnibus, ut sic se subjiciat praeceptis Apostoli. Et are eum, quasi inimicum, u
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ silentio. s. nõ
rumorosi. operãtes mã
laboris. Ne aũ hac
atõne ministrare ces
sunt tñ ñ nullis indi¬
gere. ⁊ ideo monet ne
illi qui habebant doñ
serius dei nect̃ia pre¬
berent. hac occ̾one pi¬
gresc̾ent. ñ enĩ inre¬
p̾hetsione̾ uenit qͥ
humanꝰ ẽ in largie̾¬
to. S hic qui cũ pos

Expanded text:
ut cum silentio, scilicet non rumorosi, operantes mandroprii laboris; ne autem hac occasione ministrare cesssunt tamen nonnullis indigere. Et ideo monet ne illi qui habebant unde servis Dei necessaria praeberent, hac occasione pigrescerent. Non enim in reprehensionem venit qui humanus est in largiendo, sed hic qui cum pos
Abbreviated transcription (Latin):
chil iusticie accreuit. lege̾ ã hic accipimus
sed̃m legalia. Legalia uo dicimꝰ q̃ ĩ lege ĩ¬
stituta sũt. ⁊ cũ sege t̾minata. Lex ã data
e addomands̃. suꝑbum ⁊ ad flagellan¬
dũ dursi. ad instruendũ incipientẽ ad
ostensionẽ delicti. ⁊ humane iafirmitatis
ad manifestationẽ ⁊ testimoniũ gr̃e ⁊ fu¬
turoꝵ significationẽ. seq̃r. ⁊ U bi antẽ
Hic agit deunrtute

Expanded text:
stitiae nil accrevit. Legem autem hic accipimus secundum legalia. Legalia vero dicimus, quae in lege instituta sunt, et cum lege terminata. Lex autem data est ad domandum superbum, ad flagellandum durum, ad instituendum insipientem, ad ostensionem delicti et humanae infirmitatis, ad manifestationem et testimonium gratiae, et futurorum significationem. Ubi autem hic agit de virtute
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ hãt qd̾ respiciat ⁊ uen̾etur ñ facile ꝓficit
sed egrotat ⁊ suꝑuementib cedit pecͣatis
Consuetudine enĩ delinqñdi p̃mit᷑ ne cre¬
scat infructũ. ⁊ ꝑ hoc extinguit᷑. ꝓuĩdent᷑
gͦ ⁊ adbonũ data ẽ lex. S ppłc uetem usũ
seqñs multiplicauit pecc̃a ꝯpõ enĩ usu plꝰ
cepit peccare qm añ peccau̾at. ⁊ sic fc̾m est
ut data lege ñ minuerent᷑ S habunda¬
rent pecc̃a dialolo mu̾tente legẽ bonam
seqñt̾ ostendit᷑ uł ita. Lex. sub. ut. ha¬

Expanded text:
habeat quod respiciat, et veneretur, non facile proficit, sed aegrotat, et supervenientibus cedit peccatis. Consuetudine enim delinquendi premitur ne crescat in fructum, et per hoc exstinguitur. Providenter ergo, et ad bonum data est lex, sed populus veterem usum sequens multiplicavit peccata. Ipso enim usu plus coepit peccare quam ante peccaverat; et sic factum est ut data lege non minuerentur, sed abundarent peccata diabolo invertente legem bonam sequenter ostenditu
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs uũ dm̃ colens. dignꝰ erat tui elo¬
ideo data fuit eilex ꝑ qm̃ illud inteslige¬
rent. ⁊ deifiliũ uenturũ exspectaret. cum
lex data sit illi soli ppꝰ: data ẽ ⁊̃ om̃ib
gen̾ib hoĩum q̃ crant ĩ ilo ppło. Eiũ ꝓ¬

Expanded text:
s unum Deum colens dignus erat, cui eloideo data fuit ei lex, per quam illud intelligeret, et Dei Filium venturum exspectaret. Cum lex data sit illi soli populo, data est etiam omnibus generibus hominum qui erant in illo popu
Abbreviated transcription (Latin):
ria dicere uident᷑. ait .ii. dñs ꝑ ezechiele̾
dedi eis p̾cepta si bona. ⁊ iustifitationes
sĩ bonas ĩquib ñ uiuent. Cui ꝯcordat apo¬
stolus dices. lex neminẽ ad ꝑfectũ ꝑdux̃
iusticia ur̃a plus qͣm scribaꝵ. ⁊ c̃. hiis ã¬

Expanded text:
inus per Ezechielem: Dedi eis praecepta non bona, et justificationes non bonas, in quibus non vivent . Cui concordat Apostolus dicens: Lex neminem ad perfectum duxijustitia vestra plus quam Scribarum et Pharisa
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi dicens hoĩb. Ecce do uob̃ p̾cepta ne pu¬
tetis decẽ iubentẽ ñ deest qui iubrat. s deẽ
gͦ dispensatione lex data ẽ ut crescente pec¬
tato humiliarent᷑ suꝑbi. ⁊ humiliati ꝯfite¬
rent᷑ ⁊ ꝯfessi sanarent᷑. ñ crudelit̾ hoc fec̃ cls
s ꝯsilio medicine. aliqũ enĩ hõ uidet᷑ sͥ¬
sanus ⁊ egrotat. ⁊ qr ñ sentit medicũ nĩ
q̃rit. anget᷑ morb. trescit molestia. q̃ritur¬
medicus ⁊ totũ sanat᷑ corpus. Fflagnũ gͦ ꝯ
silium dei fuit ut ꝑ legẽ habundaret delic̾¬
tum ut in austitate legis suã intelligẽ¬
tes infirmitatẽ infirmmi admedicũ ꝯfu¬
Bundare delictũ ñ qr lex delictum ułet¬

Expanded text:
quasi dicens hominibus: Ecce do vobis praecepta, ne putetis deesse jubentem, non deesse qui jubeat; sed deest ergo dispensatione lex data est ut crescente peccato humiliarentur superbi, et humiliati confiterentur, et confessi sanarentur. Non crudeliter hoc fecit Deus, sed consilio medicinae. Aliquando enim homo videtaegrotat et non sentit, medicum non quaerit: augetur morbus, crescit molestia, qmedicus, et totum sanatur corpus. Magnum ergo Dei consilium fuit, ut per legem abundaret delictum, ut in austeritate legis suam intelligentes infirmitatem, infirmi ad medicum confuabundasse delictum, non quia lex delictum jube
Abbreviated transcription (Latin):
monstrata enĩ fu̾at hoĩ feditas languoris
mediocris pedagogũ hr̃et. ⁊ ꝑfectꝰ signũ
⁊ durus sẽtiret flagellũ. ¶ Et qr hic de
lege magnꝰ sermo occurrit. uidend̾ ẽ quibꝰ
modis lex accipiatur. ⁊ cui ppͦ data sit lex

Expanded text:
monstranda enim fuerat homini feditas languoris mediocris paedagogum haberet, et perfectus signum, et durus sentiret flagellum. Et quia hic de lege magnus sermo occurrit, videndum est quibus modis lex accipiatur, et cui populo data sit, et
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ mori d̾s : accepit ꝓte exte uñ moreretͤ ꝓte:
induit se. ut ꝓ te moreretur. ut in duec te ut
cũ illo uiuas. In duit se carne mortali inuirgi¬
nitate matris. in dnet te uita ꝑhenni inequa¬
Amatus es turpis ⁊ feclus. añqmͣ eẽt inte qd̾
amari dignũ eẽt. Amatus es priꝰ ut dignus fieres
qui amareris. Silectꝰ es priꝰ. ut diligentẽ pꝰ ea
diligeres. Impius enĩ eras dampnari m̾ueras

Expanded text:
tam suam: accepit ex te, unde moreretur pro te. Induit se, ubi pro te moreretur: induet te, ubi cum illo vivas. Induit se carne mortali in virginitate matris: induet te vita perenni in aequaamatus es turpis, foedus, antequam esset in te quod amari dignum equi amareris; dilectus es prius, ut diligentem postea diligeres. Impius enim eras, damnari merueras
Abbreviated transcription (Latin):
qui deberent mori inẽt¬
num m̾ito impietatis¬
ꝓ impiis dico. ñ qui olĩ
fuissent. ⁊ ñ tunc. s po¬
cius mortus ẽ. ꝓ nob̾
impiis cũ eemus adh

Expanded text:
qui deberent mori in aeternum merito impietatio impiis, dico, non qui olim fuissent, et non tunc, stius mortuus est pro nobis impiis. Cum essemus adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
.s. nichil desit ad iustici¬
am deom̃ib figurati¬
mequitatȩ. quia que
equa st retinet ut mo¬
ralia q̃ius ẽ tolli. ut

Expanded text:
 nihil desit ad justitiam de omnibus praefiguratequitate, quia quae aequa sunt, retinet, ut moralia; quae jus est tolli, t
Abbreviated transcription (Latin):
unũ adam. qr qͣs
in om̃s posfos exer¬
ille fuit. sic̃ ⁊ culpa
transfusa ẽ.⁊ si ħ ẽ
tune hõies accipiẽ¬
xP̃M. tes. a deo ñase hñtes habundantiã
grẽ .i. remissiones pecc̃oꝵ. habundã

Expanded text:
Adam, quia quas in omnes posteros exerille fuit, sicut et culpa transfusa est, etsi, hoc est tunc homines, accipientes a Deo non a se habentes, abundantiam gratiae, id est remissionis pec
Abbreviated transcription (Latin):
fit. Sic ⁊iob. Utiã possẽ me occid̾e ⁊ dñs ad
loth. ñ possum qͥcqͣm fac̾e. donec illo irtm¬
eas. ñ posse se dix̾. qr sũ dubio pot̾at per

Expanded text:
fit. Sic et Job, utinam possem me occidere , et Dominus ad Loth: Non poteram quidquam facere, donec illuc introeas . Non posse se dixit quod sine dubio poterat per
Abbreviated transcription (Latin):
lit desid̾ant sc̃i. ne resingentes recepto corꝑe
nudi .i. alieni a ꝓmissa głia inueniantur
hoc enĩ opus ẽ. ut induti corꝑe suꝑinduant᷑ ⁊

Expanded text:
enim desiderant sancti, ne resurgentes, recepto corpore, nudi, id est alieni a promissa gloria inveniantur. Hoc enim opus est, ut induti corpore superinduantur
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ contri¬
tantum in
uob opera¬
tur sollicitu¬
dinem sed
defensionẽ
s indigna¬
tionem. sed
timorem. s
desiderium
sed emulati

Expanded text:
m contriuantam in vobis operatur sollicitudinem sed defensionem sed indignationem sed timorem sed desiderium sed aemulati
Abbreviated transcription (Latin):
autem hus
qui uidebã¬
tur aliqͥd
esse. ne for¬
teinuacu¬
um curre¬
rem. aut cu¬
currissem.
Sed neq
Tytus qui
mecum erc
cum eet gẽ¬
tilis com¬
pulsus cir¬
cumcidi:
introduc¬
tos falsos

Expanded text:
autem his qui videbantur aliquid esse, ne forte in vacuum currerem, aut cucurrissem. Sed neque Titus, qui mecum erat, cum esset gentilis compulsus est circumcidi; introductos falsos
Abbreviated transcription (Latin):
imum tũ corpus sũt.
subministrando. ita
om̃s fideles sunt xp̃c
ut non dicam corpuꝰ¬
tam minores qmͣ ma¬
iores. Capud enĩ. et

Expanded text:
um tamen corpus sunt, subministrando, ita es fideles sunt Christus, ut non dicam corptam minores quam matinus Caput enim et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sostenes fr̾. hic d̾r apło deeis nunciasse. ⁊ iõ eũ
z̾ibi nhac salutatione adiungit. ꝑ hoc indicãs
qd̃ ꝓ ulis ualde sollicitus erat. ecceꝑ eũ qui in ter
eos conũs abat᷑ culpas eoꝵ sescire mnnuit. Ideo at
fr̃. dicit. qr ꝑ hoc remouet suspitionẽ snustram
abillo. ostendens qd̃ ñ malo aĩo deeis nucianit
s excaritate: ⁊ desiderio coerectionis. Paulus
facitis eam arbitnͣtes inmstioꝵ dispensatores
tẽ gr̃aꝵ auctores. ita enĩ eẽt eccłia hominũ ñ
hoc ut scĩ sint. hoc ideo dicit. ut ostendat nlbo¬
inthii. qui meisdem uitiis laborant. Uñ subdit
deo. qd u̾o inuocant. dũ seruĩ enis sunt. de qͥ¬

Expanded text:
o de eis nuntiasse, et ideo eum sibi in hac salutatione adjungit, per hoc indicans quod pro illis valde sollicitus erat. Ecce per eum qui inter eos conversabatur, culpas eorum se scire innuit. Ideo autem frater dicit, quia per hoc removet suspicionem sinistram ab illo, ostendens quod non malo animo de eis nuntiavit, sed ex charitate, et desiderio correctionis. Paulus, facitis eam, arbitrantes ministeriorum dispensatores esse gratiarum auctores. Ita enim esset Ecclesia hominum, non hoc ut sancti sint. Hoc ideo dicit ut ostendat nil borinthi, qui in eisdem vitiis laborant. Unde subdit:Deo, qui vere invocant dum servi ejus sunt. De q
Abbreviated transcription (Latin):
ut subnõie xͥ hiis ibuerentur. que contraria
tatẽ. Est gͥ intentio apłi inhac epł a coruthios
Nodus talis ẽ. huic epłe sic̃ ⁊ aliis salutationeᷤ
p̃scribit ⁊ nom̃ suũ qd celebre erat om̃ib gẽtibꝰ
ĩponit. ut magistri nõie audito acquiescant
correctioni. ⁊ qr eis iulis erat apponit dignitatis
nõia non hũilitatis ut seruus. post salutati¬
ouẽ ꝓ donis eoꝵ quibonierant int̾ eos grãs
agit᷑. deinde increpat illos qui delaptistis se lac¬
tabant. post retrabit eos abamore terrene sapĩe
iuide redaguit eos deforncatore. quemt se
eẽ ferebant. demde increpat eos qui sibi inuitẽ
iniurias. ⁊ fraudes faciebant. ⁊ infideliũ exami¬
na requirebant. posteanistruit eos dematͥmo¬
niis ⁊ deꝑceptione eucharistie ubi płumi erra¬
bant. ⁊ de aliis płib. circa finẽ u̾o subditur mo
seruũ sic̃ ibi. qd̾ pocius erat erat hic austori¬

Expanded text:
ti, iis imbuerentur, quae contraria tatem. Est igitur intentio Apostoli in hac Epistola Corinthios Modus talis, huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos quia 67 sibi invicem injurias, et fraudes faciebant, et infidelium examina requirebant. Postea instruit eos de matrimoniis, et de perceptione Eucharistiae, ubi plurimum errabant, et de aliis plurimis. Circa finem vero subditur morservum sicut ibi, quia opus erat hic potius auctori
Abbreviated transcription (Latin):
amatula.⁊ ꝑspem tẽ¬
uestis eiꝰ iumonte tã¬
qm̃ uix. deaibata effu¬
extensa ẽ aruga. ⁊ de¬
si derio ad celestia seqr̃
co exhiberet sibi eccłi¬
am ñ hñtẽ maculã
talem ut sit sc̃a. hic
dit sangninẽ. ut lauaret maculã eccłie. ⁊ ex¬
tendit se in cruce. ut tolleret rugã. sic ⁊ iuiri si
opus ẽ debent mori ꝓ saluandis iyxorib ⁊ u̾
bo uite eas instruere. ut exhibeant eas deo. Itẽ
cio corꝑis uiri est.⁊ bñdixi. ut diligant uro¬
res. sic̾ corꝑa sua. qr. Qui diligit uxorem

Expanded text:
m tenvestis ejus in monte tanquam nix dealbata effuextensa est a ruga, et desiderio ad coelestia. beret sibi Ecclesiam non habentem maculam talem, ut sit sancta, hicdit sanguinem ut lavaret maculam Ecclesiae, et extendit se in cruce, ut tolleret rugam, sic et viri, si opus est, debent mori pro salvandis uxoribus, et verbo vitae eas instruere, ut exhibeant eas Deo. Item,tio corporis viri est. Bene dixi, ut diligant uxores sicut sua corpora, quia qui diligit uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
didit lemet¬
ip̃m proea
ut illam scĩ¬
ficaret mũ¬
dans eam
lauacro aq̃
inuerbo ui¬
te. ut exhi¬
beret ip̃e si¬
bi gloriosã
eccłiam nõ
habentem
maculai
aut aliquid
eiꝰmodi. Set¬

Expanded text:
didit semetipsum pro ea ut illam sanctificaret mundans eam lauacro aque in uerbo uite, ut exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut aliquid huiusmodi, se