comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meo iđ ad hoc adomeo constitutis ÷ speculator ie roboã qui nomine ephi¬
ĩ intellegit᷑ ut ipse &tus sequaces reges specu latores es sent populiq
& eis bua ꝓuiderent ac sełmndiuoluntatẽ regerent atq: instruerent os
Speculatores quipꝑr appellabant᷑ rectoros & ꝓphetȩ ipsiu populu un¬
quasi s peculator & quasi ꝓphetadatꝰ ÷ populo cũ suis requatib: ut popuu
corrigerent delinquentẽ & adrectũ it arꝑuocarent. sed qui eosrigero &¬
rudire debaerat. factꝰ ÷ eis laqueis ruinȩ in omnib: suis actionib: quia ꝑ
potentiã & p̃uã suasionẽ fecit eos idola colere & quidebuera:t et̃ pohȩta ui

Expanded text:
est ad hoc a Deo meo constitutus est speculator Jeroboam, qui nomine Ephraim intelligitur, ut ipse et ejus sequaces reges speculatores essent populi Dei, et eis bona providerent, ac secundum Dei voluntatem regerent atque instruerent eos. Speculatores quippe appellabantur rectores et prophetae ipsius populi. Unquasi speculator et quasi propheta datus est populo cum sequacibus suis, ut populum corrigerent delinquentem, et ad rectum iter revocarent. Sed qui eos erudire debuerat, factus est laqueus ruinae in omnibus suis actionibus, quia per potentiam et pravam suasionem fecit eos idola colere: et qui debuerat esse propheta ut
Abbreviated transcription (Latin):
rant ex nobis & euertur in aegiptũ opera infideliũ imitantes. unde &in
asñrios polluta comedunt dũ in societate demonũ uers antes sius uolui¬
placebunt ei seod quicquid fecerint in munda reputabunt᷑ nec in domũdm
intrare poter̃ qr omne qđ faciunt uertet᷑ inluctũ qui ad hoc bonaoperam
& uerba p̃dications quȩ panis appellari posr̃ suis auditorib: inpendunt ut inp¬
sentigaudent expo liantes domos uiduarũ sua cdexeptione : quẽ comedentis

Expanded text:
rant ex nobis. » Et revertentur in Aegyptum, opera infidelium imitantes. Unde et inter Assyrios polluta comedunt, dum in societate daemonum voluptatibus suipso. Unde non placebunt ei, sed quaecunque fecerint, immunda reputabuntur. Nec in domum Domini intrare poterunt, quia omne quod faciunt vertetur in luctum: quia ad hoc bona operantur, ut verba praedicationis, quae panis appellantur, suis auditoribus impendant, ut in praesenti gaudeant, exspoliantes domos viduarum sua deceptione, quae comedentes
Abbreviated transcription (Latin):
nuento ꝓstrat cora eodix aut dimit teeis aut deleme delibrotuo & c& quaus qi respen¬
boe esob si qui fic are aeccłam alia aũt lippientib oculis iq fecundã spntȩ oec saa n
liberauerim multa q̃ boncilli concesserim ꝓuocauitine qui sa natura dulcis simus in suisti¬
maritudinib: idẽ fec̃ meamarum & cocgitreddere iundictã. Et sangius eius suꝑ cũ ue¬
niet id ẽ ipse erit causa mortis su& id ẽ ꝓpterpeccatum suum ducetur captiuus & intfici¬
& ab hostib: secundũ qđ dauid adeũ qui s esciulemint erfecisse nuntiabat dt̃ sangius tuus suꝑ
cu quite eduxer det̃ra aegrpti faciet dñs suꝑted uenire semꝑ heretia clem̃tis simũ dñmad
ira cundiã puocant & quim auul paenitentiã peccatoris quam mortẽ duritiã cordissu¬

Expanded text:
nte, prostratus coram eo dixit: « Aut dimitte eis, aut dele me de libro tuo, » etc., quousque responilexit Jacob, significare Ecclesiam: Liam autem lippientibus ocgyptia servitute liberaverim, multaque bona illi concesserim, provocavit me, qui sum natura dulcissimus, in suis amaritudinibus, id est fecit me amarum, et coegit reddere vindictam. « Et sanguis ejus super eum veniet, » id est ipse erit causa mortis ejus, id est propter peccatum suum ducetur captivus, et interficietur ab hostibus, secundum quod David ad eum, qui se Saulem interfecisse nuntiabat, dicit: « Sanguis tuutui qui te eduxerunt de terra Aegypti, » faciet Dominus super te venire. Semper haeretici clementissimum Dominum ad iracundiam provocant, et qui magis vult poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
cumomnibus q̃ habebebant ascendebant Ad terram isrł
cat eundem sensum quo supradixerat transire fecit sama ria
regem suum quasi spumam superfaciem aque : łandem etenim
rem subalia ponit similitudine sicuti enim mane adueniente
sole citotransit. Ita pertransi it rex israel oseȩ captus ab hostib
cet noctis us que ad solis ortum Quiapuer isra el et dilexi eum
expont beneficia que ipsi contulerat ds̃. Puer in quiterat
isra elidola colensin aegipto et puerili t̃sapies et diloxicũ in patriarchis et ce

Expanded text:
quod cum omnibus quae habebant, ascendebant ad terram Israequod cum omnibus quae habebant, ascendebant ad terram Israecat eumdem sensum, quod supra dixerat: « Transire fecit Samaria regem suum quasi spumam super faciem aquae. » Eamdem etenim rem sub alia ponit similitudine: sicut enim mane adveniente sole cito transit, ita pertransiit rex Israel Osee, quia captus est ab hostibus. e noctis usque ad ortum solis. « Quia puer Israel, et dilexi eum. » Exponit beneficia quae ipsi contulerat Deus. Puer inquit erat Israel, idola colens in Aegypto, et pueriliter sapiens, et dilexi eum in patriarchis et re
Abbreviated transcription (Latin):
nauit baal aram illius destruendo in diep̃lis matresuperfiliis alli¬
sa sic faciet uobis bethel inqua uitulum aurcum posuistis a faciemali¬
cia. Nequiciarum ur̃arum proquibus hostibus traditi peribebi¬
tis quod autem dicitma tresuperfilus allisa ad hoc pertinet quo
eadem bistoria dicit qui a post quam comprehendit gedeon zebe
et salmana principes madianitarum aitillis. quales fuerunt
uiri quos occidistis intabor. cui salmanares pondit. similestus
fuerunt etunus ex eis sicut filius regis quibus illeait: si seruas seas
mulieressi neliboris gladius tuus. sie mater tua erit si neliberis
percus sit que eum et inter fecit. allisa est itaque mater suꝑ
filus idẽ inimio dolore confracta ex mor tefiliorum. uelcer¬
te cumipsis pariterẽ interfecta. potuit enim fieri ut ibi eẽt
etcum ipsis pariter allideretur quia sicut supra dictum est

Expanded text:
navit Baal, aram ejus destruendo in die praelii, matre super filios allinavit Baal, aram ejus destruendo in die praelii, matre super filios allisa, sic faciet vobis Bethel, in qua vitulum posuistis aureum, a facie malitiae iniquitatum vestrarum, pro quibus hostibus traditi peribitis. Quod autem dicit: « Matre super filios allisa, » ad hoc pertinet, quod eadem historia dicit, quia postquam comprehendit Gedeon Zebee et Salmana, principes Madianitarum, ait illis: Quales fuerunt viri quos occidistis in Thabor? Cui Salmana respondit: Similes tui fuerunt, et unus ex illis sicut filius regis. Quibus ille ait: Si servassetismulieres sine liberis gladius tuus, sic mater tua erit sine liberis. Percussitque eum et interfecit. Allisa est itaque mater super filios, quia nimio dolore confracta ex morte filiorum, vel certe cum ipsis est pariter interempta: potuit enim fieri ut ibi esset, et cum ipsis pariter allideretur, quia, sicut supradictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tus tobore consurget tumultus in populo tuo id÷ sonitus ululantis exer¬
titur assiriorum superueniet quibus clamantibus omnes municiones
tuȩ uastad̃nabuntur. et ea quae munita ectuta arbitraharis paten¬
bunt hostibus: hinc in esadia scriptum est quia escendit senna cherip
eccepit omnes ciuitates u dȩmunitas: dicut uastatus ẽ salma na ado
mocius quiui dicauit baalm diep̃lii matre suꝑfilios allisa sic fa¬
ciet uobis bechel a fatiemalicie nequi ciarũ ur̃arũ iudiciũ historia:
ad memoriã reducit᷑ ubilegimꝰ Angłm gedeoni apparuisse quidix̃ei uade on hac
fortitudinetua & liberabis. ispł demanu madian. priustm̃ ortatus ÷ eum
destuere nenus atquabaal quim obcausam etipse ductusẽ ueroba al eo
sensus sic utuastatus ẽ salmana princeps madianitarum quun¬
terfectus ẽ ad omo idẽ a familia gedeonis qui iuudicauit idẽ dãp¬

Expanded text:
tus robore. « Consurget tumultus in populo tuo, » id est sonitus exertus robore. « Consurget tumultus in populo tuo, » id est sonitus exercitus Assyriorum superveniet, quibus clamantibus « et omnes munitiones tuae vastabuntur, » et ea quae munita et tuta arbitrabaris, patebunt hostibus. Hinc in Isaia scriptum est, quia ascendit Sennacherib, et cepit omnes civitates Judae munitas. « Sicut vaslii, matre super filios allisa, sic fecit nobis Bethel a facie malitiae iniquitatem vestrarum. » Judicum historia ad memoriam ducitur, ubi legimus angelum Gedeoni apparuisse, qui dixit ei: « Vade in hac fortitudine tua, et liberabis Israel de manu Madian. » Prius tamen hortatus est destruere nemus et aras Baal, quam ob causam dictus est Jerobaal, eo sensus: Sicut vastatus est Salmana, princeps Madianitarum, qui interfectus est a domo, id est a familia Gedeonis, qui vindicavit, id est, dam
Abbreviated transcription (Latin):
Vos e. contra arastis impietatem id ÷ cogitastis iniqua consilia uta ae
re cederetis maxima est enim impietas adõ recedere . et prodõ iedo¬
la colere : Ideoq iniquita tem messur tis iđ captiuitatem etmortẽ
propter peccata ura uob euenire fecistis. demalo enim semine ma las fiu¬
ges teciperedebiuistis: Comedstis fructum mendatii. id cretribucio¬
nem mendatia ur̃i suscepistis sonnia bas uobis bonaetiurte aduenit
aduersitas. sic eteretici in pietattm erant quan do iniqua docent: Iedo¬
oque iniquitatem metent et fructum mendacii comedent quan¬
do promerito su& iniquitatis etmenda ci dam na buntur: quae
enim semina uerit homo haec et metet Qua confisuses inui istus. idẽ
inidolis in quorum cultura ambulasti in multitudine fortium tuox re¬
gibus scilic& atque principibus nõ indõ habens fiduciam seanexerti¬

Expanded text:
vos contra arastis impietatem, id est cogitastis iniqua consilia, ut a me vos contra arastis impietatem, id est cogitastis iniqua consilia, ut a me recederetis. Maxima est enim iniquitas a Deo recedere, et pro Deo idola colere. Ideo iniquitatem messuistis, id est captivitatem et mortem propter peccata vestra vobis venire fecistis; de malo semine malas fruges recipere meruistis. « Comedistis frugem mendacii, » id est, retributionem mendacii suscepistis. Somniabatis vobis bona, et juste advenit vobis adversitas. Sic et haeretici impietatem arant, quando iniqua docent. Ideoque iniquitatem metent, et fructum mendacii comedent, quando pro merito suae iniquitatis et mendacii damnabuntur. Quae enim seminaverit homo, haec et metet. « Quia confisus es in viis tuis, » id est in idolis, in quorum cultura ambulasti. « In multitudine fortium tuorum. » In regibus scilicet, atque principibus, non in Deo habens fiduciam, sed in exerci
Abbreviated transcription (Latin):
bit uos iusticiam id ÷ tempore dominicae incarnacionis et passionis
quando a pertema nifestabuntur omnia perq̃: iustificabuntur ficleles
unde ẽ qua erite d̃m dum inuenirꝓ potest redenim causas cursemanent
curmetant curleta noualia in nouent. Tempus inquit requirendi dmẽ
ratis inlegefinis enim legis xp̃s ẽ adiusticiam omnioperanti. bonum simi¬
liter precipitur his quiab eccła separati sunt et falsum sibixp̃ianorum
nomenas summit ut agant penitentiam etutrumq recipiant testa¬
mentum inueteri iusticiam seminent in nouo metant miseri cordiã
etin nouent sibi noualia bonorum operum. ac requirant d̃m quido
qui docereteos potest ueram iusticiam: Arastsimpietatem iniquita¬
tem mes sustis sensus ẽ me hortante ut seminaretis in iusticia et
meteretis in oremisericordie ut meletificaretis exurĩs laetis ñoualib

Expanded text:
bit vos justitiam, » id est, tempore Dominicae incarnationis et passionis, bit vos justitiam, » id est, tempore Dominicae incarnationis et passionis, quando aperte manifestabuntur omnia per quae justificabuntur fideles. Unde est: « Quaerite Dominum dum inveniri potest. » Reddit enim causas cur seminent, cur metant, cur laeta novalia innovent. Tempus inquit requirendi Domiratis in lege. « Finis enim legis Christus est ad justitiam omni operanti bonum. » Similiter praecipitur his qui ab Ecclesia separati sunt, et falsum Christianorum nomen assumunt, ut agant poenitentiam, et utrumque recipiant Testamentum: in Veteri justitiam seminent, in Novo misericordiam metant; ut innovent sibi novalia bonorum operum, ac requirant Deum, qui docere eos potest veram justitiam. « Arastis impietatem, iniquitatem messuistis. » Sensus est: Me hortante ut seminaretis in justitia, et meteretis in ore misericordiae, ut me laetificaretis ex vestris laetis novalibus,
Abbreviated transcription (Latin):
transiens calcabit pedibus sius etascendet supereum ut sciathale¬
in coepto opere ꝑseuerans. la cobquoque qui interpetatur subplanta¬
tur uiciorum sulcos confringet idẽ glebas historiae eclittorȩ duric¬
am conteret in partes & spiritaliter diuidet ut possunt fruges red¬
coeptam trans lationem. Dixerat ephraim uitulam edoctam ac amare
trituram et seascendere superc ollum eius tardẽ udam ac confringere
sulcos ia col: Nunc p̃cepit ut seminent iniusticia id ÷ in obseruatione
legalium preceptoꝵ et imetant in oremi sericordiȩ id ÷ in gratie uangelu
unde ẽpententia magite &c& et bene facite bis qui oderunt uoset
quite percus serit index teram max illam prebeci etalteram, in nouate
uobis nouale id÷ nouum facite corurm dicentes cums salmista cormun¬
dum creainmeds̃ quantum ad literam nouale ẽ agertẽpͥmũptascssis

Expanded text:
transiens calcabit pedibus suis, et ascendet super eum, ut sciat se habetransiens calcabit pedibus suis, et ascendet super eum, ut sciat se habein coepto opere perseverans. tor, vitiorum sulcos confringet, id est glebas historiae et litterae duritiam conteret in partes, et spiritualiter dividet, ut possint fruges redcoeptam translationem. Dixit Ephraim vitulam doctam amare trituram, et se ascendere super collum ejus, ut arare Judam, ac confringere sulcos Jacob; nunc praecipit ut seminent in justitia, id est, in observatione legalium praeceptorum. « Et metite in ore misericordiae, » id est in gratia Evangelii; unde est: « Poenitentiam agite, etc. » Et: « Benefacite his qui oderunt vos. » Et: « Qui te percusserit in maxillam, praebe illi et aliam. » « Innovate vobis novale, » id est novum facite cor vestrum, dicentes cum Psalmista: « Cor mundum crea in me, Deus. » Quantum ad litteram, novale est ager, cum primum
Abbreviated transcription (Latin):
edomui. Vnde subditur:. Ascendam superephiaim. id ÷ conteram illum
ut discat contentiosa uacca aque lasciuaens laborare quod nonuul d
iugum possumus intelligere dominationem omnium gentium quam pro¬
mittit sed ñs remouere collo eius ut uelsic ad eum rediret: Arabit iu¬
das confringet sibi sultos iacob. ꝑiudam duastribus accipe q̃ cum uidis¬
sent isrł captiuari abostibus coeperunt ex collere cordasua ee semeaip¬
sõs indĩ coartare cultura ꝑia cobuerꝑ eostantum qui exꝰ: tribub: sunt
relica atq ad cultũ religionis euocati & siblata: omniduritia cordis coeper
fructus facere bonorũ operũ. dequib inesaia scriptũ ÷ qui amisit ebs ezedu
lbros & adduxit illos inierusalem ut ibi adorareN. dnm in tẽplo eius penitn
qui eruditus fuerat legedĩ ut erudiret aream scripturarum et me dita¬
ceruicem et sibi subluia promittentem ueliugo p̃met uel ipse

Expanded text:
perdomui, unde subditur: « Ascendam super Ephraim, » id est contra eum, perdomui, unde subditur: « Ascendam super Ephraim, » id est contra eum, ut discat contentiosa vacca atque lasciviens laborare quod non vult. Vel jugum possumus intelligere damnationes omnium gentium, quoniam promittit se Dominus removere a loco ejus, ut vel sic ad eum rediret. « Arabit Judas, confringet sibi sulcos Jacob. » Per Judam duas tribus accipe, quae cum vidissent Israel captivari ab hostibus, coeperunt excolere corda sua, et semetipsos in Dei coarctare cultura. Per Jacob eos tantum, qui ex decem tribubus sunt relicti, atque ad cultum verae religionis evocati, ablata omni duritia cordis, coeperunt fructus facere bonorum operum, de quibus in Isaia scriptum est quia misit eis Ezechias libros, et adduxit illos in Hierusalem, ut ibi adorarent Deum in templo ejus, poeniqui eruditus fuit in lege Dei, ut tereret aream Scripturarum, et meditacervicem et sibi sublimia promittentem, vel jugo premet, vel ipse
Abbreviated transcription (Latin):
medant unde ÷ non ligabis os bouis trituranti sponte ad aream rede¬
sic et populus isra eliticus licetfrequenter affligeretur et multa ad¬
uersa fetur ꝓ̃pteridolatriam tm̃ uolunta tes suas eainglu uiem uen¬
tris sequi desideras ultro adidola reuerte bantur moraliter possumho
referre ad illos qui execulari habitu ad monasticam conũ turi tur
religionem et sponte ad exercendum terrenum laborem redeunt.
cumque diutina afflictione caloris frigoris fatigentur uoluntarie
tm̃ haec omnia perferunt quibus ante fuerant experti. Etego transi¬
ui suꝑ pulchritu dinem collieius id ÷ suꝑbiã ei : qr torosa ceruice iugũ ñ recipit
uersa significat: Denique et ex terminator peraegiptum transsisse memo¬
ratur : & ẽsensus: quia ephraim non uullegis iugum recipere ego transiui
superpulc hritu dinem collieius et tumentes cerui cum toros iugo imposito

Expanded text:
medant unde est: « Non alligabis os bovi trituranti » , sponte ad aream redemedant unde est: « Non alligabis os bovi trituranti » , sponte ad aream redesic et populus Israeliticus, licet frequenter affligeretur, et multa adversa pateretur propter idololatriam, tamen voluntates suas et ingluviem ventris sequi desiderans, ultro ad idola revertebatur. Moraliter hoc possumus referre ad illos qui ex saeculari habitu ad monasticam convertuntur religionem, et sponte ad exercendum terrenum laborem redeunt. Cumque diutina afflictione caloris et frigoris fatigantur, voluntarie tamen haec omnia perferunt, quae antea fuerant experti. « Et ego transivi super pulchritudinem colli ejus. » Id est superbiam ejus, qua torosa cervice jugum meum non recepit, versa significat. Denique et exterminator per Aegyptum transisse memoratur. Et est sensus: Quia Ephraim non vult jugum legis recipere, ego transivi super pulchritudinem colli ejus, et tumentes cervicum toros jugo imposito
Abbreviated transcription (Latin):
tatem incam: Et congregabuntur supereos populi. assrriorum uide¬
lcet multitudines: Cum corripienter propterduas iniquitates suas
oronum pec cauerunt inidolis michȩ. scđo inuitulis ieroboam uel certe
duas iniquitates deos intelligeuitulos samariae unum indan et alterũ
inbetel. Veletiam duas iniquita tes perpetrarunt quia dm̃ deserente
idolacoluerunt dehis duabus in iquitatebus hieremias dicit. medere
liquerunt fontem aqueuiuae et foderunt si bilacus qui continere
nom posseit aquas heduȩ iniquitates contraduo decalogi erupere p̃¬
cepta in quibus dicituregosuni dñs ds̃tuus et non erunt tidualien co¬
ram mne: Ephra im uitula docta diligere trituram: Consue tudo hic
terre repromissionis tangitur ubi uitule cũceteris animalibus fruges
terere consuerunt. cum autem grauissimo labore fatigantur solent pro¬
silpre ab area iterumautem diligentes aream eoquod fruges in ea co¬

Expanded text:
tatem meam. « Et congregabuntur super eos populi, » Assyriorum videtatem meam. « Et congregabuntur super eos populi, » Assyriorum videlicet multitudines. « Cum corripientur propter duas iniquitates suas. primum peccaverunt in idolis Michaeae, secundo in vitulis Jeroboam, vel certe duas iniquitates, duos intelligere vitulos Samariae, unum in Dan, alterum in Bethel. Vel certe duas iniquitates perpetrarunt, quia Deum deserentes, idola colueruliquerunt fontem aquae vivae, et foderunon possunt aquas. » Hae duae iniquitates contra duo Decalogi erupere praecepta, in quibus dicitur: Ego sum Dominus Deus tuus: et non erunt tibi dii alieni coram me. « Ephraim vitula docta diligere trituram. » Consuetudo hic terrae promissionis tangitur, ubi vitulae cum caeteris animalibus fruges terere consueverunt. Cum autem gravissimo labore fatigantur, solent prodire ab area, iterum autem diligentes aream, eo quod fruges in ea co
Abbreviated transcription (Latin):
bus operit emala nr̃a. Etiam ad literam designatur terror nimius
leuute tur piter atque creduliter interfecit beniamin inurbe gabaa.
peccaũ michioranis isrł uel etiam exeo quodm̃ nec principatum habe¬
ret supereo escientes elegerunt saul u regem: Ibi steterunt .÷ in ipsis
peccatis ꝑseuera uerunt. Non conprehendet eos ingabaa prelium
suꝑfilus iniquitatis id÷ non ideo perierunt in gabaa prelio quia
consurrexerunt contra filios iniquitatis idẽ contrabeniam in
et deleuerunt eam sedquia hominemi s̃ ultidĩũo iniuriam non uidicauerun
permitentes idolum indomum michȩ debuerant enim primdi exer¬
tes et postea uindicare leuitȩ inuiriam quaergo ultisunt hominem ho
um indm̃ su um uindicare noluerunt. conprehendit eos prelium iuxta
de siderium meum corripiam eos idẽ tradam eos hostibus scđm uolun¬

Expanded text:
bus operite mala nostra; etiam ad litteram designatur terror nimius bus operite mala nostra; etiam ad litteram designatur terror nimius bitu uxorem Levitae turpiter atque crudeliter interfecit Benjamin in urbe Gabaa, peccavit mihi populus, Israel vel etiam ex eo quo Deum, ne principatum haberet super eos, expellentes, elegerunt Saul in regem. « Ibi steterunt, » id est in ipsis peccatis perseveraverunt. « Non comprehendet eos in Gabaa praelium super filios iniquitatis, » id est non ideo perierunt in Gabaa praelio, quia consurrexerunt contra filios iniquitatis, id est contra Benjamin, et deleverunt eam, sed quia hominem sunt ulti, Dei vero injuriam non vindicaverunt, permittentes idolum in domo Michaeae. Debuerant enim primum Dei exertes, et postea vindicare Levitae injuriam. Quia ergo ulti sunt hominem, num in Deum suum vindicare noluerunt, comprehendet eos prdesiderium meum corripiam eos, » id est tradam eos hostibus secundum volun
Abbreviated transcription (Latin):
& iusserit ut reuertereT ad tẽplũ dñi sed quia noluer̃ eũ dudire ipsi habitatores¬
samariae fecer eum perire sicuti transit & perit spuma aque tẽpore pluuiȩ
uel siccitatis: Et disꝑdentur excelsa idoli dequib. sepe in libris regum dr̃ uerũ¬
tam̃ populus immolabat in excelsis, Quid autem sint ipsa excelsa idolia peritur
cũ subdit peccatũ israhel. sub auditur fuer excelsa eadem ualde enimdeliq̃r
quando in montib & lucis c&erisq amenis locis idola coluer̃ relicto dĩ tẽplo
Lappa & tribulus ascendet superaras eorum signum ẽ ultimȩ soli tueb¬
nis lumla paetribulus intabernaculis eorum a scendere dicitur propten
longam desolationem : Et dicent montibus operit enos et collibus cadite
supernos hoc non solum ad captiuitatem .x. tribuum sed etiam genera¬
liter ad tem pora romanorum et totum populum uideorum referre

Expanded text:
et jusserit, ut reverterentur ad templum Domini; sed quia eum noluerunt audire ipsi habitatoreet jusserit, ut reverterentur ad templum Domini; sed quia eum noluerunt audire ipsi habitatores, fecerunt eum perire, sicuti transit et perit spuma aquae tempore pluviae vel siccitatis. « Et disperdentur excelsa idoli. » De quibus saepe in libris Regum dicitur: Verumtamen populus immolabat in excelsis. Quid autem sint ipsa excelsa idoli, aperitur cum subditur: « Peccatum Israel, » subaudis, fuerunt excelsa eadem. Valde enim deliquerunt, quando in montibus et lucis caeterisque amoenis locis, idola coluerunt, relicto Dei templo. « Lappa et tribulus ascendet super aras eorum. » Signum est ultimae solitudinis, dum lappa et tribulus in tabernaculis eorum ascenderunt propter longam desolationem. « Et dicent montibus: Cadite super nos: et collibus: Operite nos. » Hoc non solum ad captivitatem decem tribuum, sed etiam generaliter ad tempora Romanorum et ad totum populum Judaeorum referre
Abbreviated transcription (Latin):
ne mana em rege i srahos fegi assiriorũ misisse mille calenta argentaut ⁊¬
cẽt manus enus cũco id÷ ut ei p̃ber& duxiliũ inc̃quae non nulli arbiran
&iauitulo  quos putaba N dure os eẽ. directos: dep̃ hensa autẽ fraus deaura¬
torũ uitulo puregi i srahel litteris indicat & unde eũ pla cabileqscbune¬
miseraN
aestimantium. Non fertosa conditum sed frauderegis atque consilio hoceo
peractum . cognoscens enim aereos eẽuitulos iratus ẽ ualde aestimans
eos sibi uoluis se illudere . quam ob causam etueniens debellauit eos
ieleoque dicitur confisio idẽ perdicio epheaim capieteum et confui¬
detur .÷. erubescet isrł inuolunta tesua. hocẽ inconsilio quoauxili¬
quasi spumam suꝑ faciem aquae id ÷ sicutis puma et bulla aquȩcito dis¬
soluitur. sic regnũ x. tribuũ uelocit̃ fini&ur. dictũ : enim supra qđ osee uoluerit

Expanded text:
ne Manahem regem Israel, Phul regi Assyriorum, misisse mille talenta argenti, ut ene Manahem regem Israel, Phul regi Assyriorum, misisse mille talenta argenti, ut esset manus ejus cum eo, id est ut ei praeberet auxilium. Inter quae nonnulli arbitrantur etiam vitulos, quos putabant aureos, esse directos. Deprehensa autem fraus deauratorum vitulorum, regi Israel litteris indicatur, et unde eum placabilem sibi remiserant, aestimantes non furto sacerdotum, sed fraude regis atque consilio hoc esse peractum. Cognoscens enim aereos esse vitulos, iratus est valde, aestimans eos sibi voluisse illudere. Quam ob causam et veniens debellavit eos. Ideoque dicitur: « Confusio id est perditio Ephraim capiet eum, et confundetur, id est erubescet, Israel in voluntate sua, » hoc est, in consilio quo auxiliasi spumam super faciem aquae, » id est, sicut spuma et bulla aquae cito solvitur, sic regnum decem tribuum velociter finietur. Dictum est enim supra quod Osee voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
quando sicut in sequentib inueniensꝰ in munere delatus: regi ultori & editu
ut hebrei tradunt ꝓuitulis dureis fecer̃ aeneos & de auratos in eodẽ reposuer
loco cũ igit᷑ tẽpore necessitatis luger& populus eo qđ & iam ipsi uituli a rege
isrł senna cherib eeñt. directi. exultabane sacerdotes quod fraus illorum
non poss& argui & dephendi. In gloria eius gloria eiꝰ id: populi appellatꝰ
ostendit quare exultauerint ingloria populi quia migrauit inquit̾ ab eo
id ÷ apopulo unde subdic: si quidem & ipse in assur delatus : minꝰ regi ultori
senna cherib ipse : ultor quia uindi cauitdĩ in uiriã aduersus eos qui idola
ex primens qui qđ carius habere uidebat᷑ &iam in munere dederunt: efusio
essraim caps& eũ & confundaur isrł in uoluntate sua. legimꝰ in regum uolumi¬

Expanded text:
quando sicut in sequentibus invenimus in munere delatus est regi ultori. « Et aequando sicut in sequentibus invenimus in munere delatus est regi ultori. « Et aeut Hebraei tradunt pro vitulis aureis fecerunt aeneos et deauratos, in eodem reposuerunt loco. Cum igitur tempore necessitatis lugeret populus, eo quod etiam ipsi vituli a rege Israel Sennacherib essent direpti, exsultabant sacerdotes quod fraus illorum non posset argui et deprehendi. « In gloria ejus. » Gloria ejus, id est populi, appellatur migrabit ab eo. » Ostendit quare exsultaverint in gloria populi, quia migravit inquit ab eo, id est a populo: unde subditur: « Siquidem et ipse in Assur delatus est munus regi ultori. » Sennacherib ipse est ultor, quia vindicavit Dei injuriam adversus eos qui idola exprimens, quia quod charius habere videbantur etiam in munere dederunt. « Confusio Ephraim capiet eum, et confundetur Israel in voluntate sua. » Legimus in Regum volumi
Abbreviated transcription (Latin):
orunt e ferient foccdus nequaquam cum do sedeum amartudinis uuidieio
dahoc uidicio chis in euangelio quod quidam recipient amplius iudicum
quiacumdus iudicii aduenerit quiin sultos agri cordis semina uerunt
mendatium metent damnationem. It qui seminauer in gaudio in lacrimis
metent STOUIIUR Uaccas bethauen coluerunt habitatores sama¬
rae : bethauen ipsa ẽ bethel et interpretatur domos idoliinqua posuit ie¬
roboam uitulum aureum quem fecerat uacca senim ipsos uitulos uacat ir¬
risiorie qua sidiceret ad tantã miseriã deuenic populus isrł ut non solũ deos:¬
uitulos sed &iã uaccas coler&. porro habitatores samariae om̃s intellegurꝰ
habitatores.x. tribuũ quarũ metro polis erat eadem ciuitas. Quia luxit
suꝑ eũ populus eius ut ostender& ꝑuaccas b& hauen uitulũ intelligi debere¬
quierat inb&hel ñ intulit luxit suꝑ eis populus sed suꝑeo quia unus erat.
populus autẽ eiꝰ dr̃ quia ipsũ uitulũ aureũ colebat. quitunc utiq luxit

Expanded text:
sunt. Et ferient foedus nequaquam cum Deo, sed cum amaritudinis judicio. De hoc judicio Dominus in Evangelio, quod quidam recipiant amplius judicium, quia cum dies judicii advenerit, qui in sulcos agri cordis seminaverint mendacium, metent damnationem; et qui seminaverint in lacrymis, in gaudio metent. Sequitur: « Vaccas Bethaven coluerunt habitatores Samariae. » Bethaven ipsa est Bethel, et interpretatur domus idoli, in qua posuit Jeroboam vitulum aureum quem fecerat, vaccas enim ipsos vitulos vocat irrisorie. Quasi diceret: Ad tantam enim miseriam devenit Israel, ut non solum vitulos, sed etiam vaccas adoraret. Porro habitatores Samariae, omnes intelliguntur habitatores decem tribuum, quarum metropolis erat eadem civitas. « Quia luxit super eum populus ejus. » Ut ostenderet per vaccas Bethaven, vitulum debere intelligi qui erat in Bethel; non intulit: Luxit super eos populus, sed super eo. Populus autem ejus dicitur, quia ipsum vitulum aureum colebat, qui tunc utique luxit,
Abbreviated transcription (Latin):
diebus siuemensibus siuetinnis uolunt uł nolunt aliquid inchoare. eo qđ
scđmuanas doctrinas hominũ fausta ł infcuista estiment tempora
nisi magnitudinem extimoreapłi pensaremus quitalib: ait. Timeo uos
loquendo dereb & negotiis clienis que non ad tepertinent. siue inuanis ca¬
chinnationibus cũ scriptũ sit. Stultus inrisu exaltatuo cemsuam. sapiens
aut̃ uixtaciteridebit. siueim ipsis escis quead necessitatem sustentande huiꝰ
uitep̃ parantur auidior atq in moderantior appetitus siuemuendendis&¬
pecccita & alialica hisminora quȩ fiunt uerborũ & cogitationum of¬
oporta cotidie crebro queoremus dnm̃atq: dica inus dimitte nobis debita nr̃a.
nec in eo qđ sequitur mentiamur sicut& nos dimit timus debitoribus nr̃is. ꝓquib:¬

Expanded text:
diebus sive mensibus, sive annis volunt vel nolunt aliquid inchoare, eo quod diebus sive mensibus, sive annis volunt vel nolunt aliquid inchoare, eo quod secundum vanas doctrinas hominum fausta vel infausta aestiment tempora, nisi magnitudinem ex timore Apostoli pensaremus quando ait: « Timeo vos, loquendo de rebus et negotiis alienis, quae non ad te pertinent; sive in vanis cachinnationibus, cum scriptum sit, Stultus in risu exaltat vocem suam, sapiens autem vix tacite ridebit : sive in ipsis escis, quae ad necessitatem sustentandae hujus vitae praeparantur, avidior atque immoderatior appetitus, saepe excespeccata, et alia, licet iis minora, quae fiunt verborum et cogitationum ofnes ; oportet ut quotidie crebroque oremus Dominum, atque dicamus, Dimitte nobis debita nostra; nec in eo quod sequitur mentiamur, sicut et nos dimittimus debitoribus nostri
Abbreviated transcription (Latin):
uos sattinias ꝓpt̃ in continentiamuram̃. Qđ putari possa non ẽẽ peccatũ
misceri scilic& coniugi nonfiliorum ꝓ cretindorum causa qđ bonũ erup¬
tiale sed car ncilis etiam uoluptatis. ut fornicationis siue tadulter u siut
cuius quã alterius immunditiȩ mortiferum malum qđ tur peest &iam
dicere quo pot est tep̃tantesatana libido ꝑtrahere in continentiui didi¬
peccatum cum dariueniam facientibus. a posto lica auetoritas fatecitur :
habetis uobiscum. quare non magis iniquitatẽ patimini. quare non potius
fraudamini ut ad illud redectur qđ dns ait: Siquis uoluerit tunicã tuã
tollere & iudicio tetum contendere. dimit teilli & pallium. Etaliolo co
Sut aut̃ quedam quȩl euis sima putarentur : nisi in scripturis de monstra¬
rentur opinionegtuora: Quisenimdicentem fratrisuo fatuȩ reum gehenne
puttra isi ueritas dicer&. aut quis estimar& quã magnũ peccatumsit
dicsob seruare. & menses & annos & tempora. sicut ob seruant qui certis

Expanded text:
 satanas propter incontinentiam vestram: quod putari posset non esse peccatum, misceri scilicet conjugi non filiorum procreandorum causa, quod bonum est nuptiale, sed carnalis etiam voluptatis; ut fornicationis, sive adulterii, sive cujusquam alterius immunditiae mortiferum malum, quod turpe est etiam dicere, quo potest tentante satana libido pertrahere, incontinentium devipeccatum neget, cum dari veniam facientibus apostolica auctoritate, fateatur? habetis vobiscum. Quare non magis iniquitatem patimini? quare nfraudamini? Ut ad illud redeatur quod Dominus ait: Si quis voluerit tunicam tuam tollere, et judicio tecum contendere, dimitte illi et pallium . Et alio locata quae levissima putarentur, nisi in Scripturis demonstrarentur opinione graviora. Quis enim dicentem fratri suo, Fatue, reum gehennae putaret , nisi Veritas diceret? Aut quis aestimaret quam magnum peccatum sit dies observare et menses et tempora et annos, sicut observant, qui certis
Abbreviated transcription (Latin):
Et multo ẽ honestior humilitos quasequisq: humiliat ecłȩdĩ & laborminor
imponitur & nullo tẽporcilis mortis periculo morsaet̃na uitatur:
Haec dicta sunt depublica satisfactione: quaquisq humili ando senonso¬
lũ corcĩdõ. sed etiã ecła quȩ hab& claues regnicȩlorum inqua sitremissio
peccatorum. ad arbi trium antistits facere deb&: Sed & secreta satis
factione soluimortalia criminanonegtmus : sed mutato prius scłari
habita & indefesso religionis stadio ꝑ uitȩcor rectionem & iugum mo
ꝑtuoluctu miseran tedõ itadum taxat ut contraria ꝓhis quȩ penita& agat
Decotidianis aut̃ leuib:q peccatis sin equib hȩc uita non ducitur cotidi¬

Expanded text:
. Et multo est honestior humilitas, qua se quisque humiliat Ecclesiae Dei: et labor minor . Et multo est honestior humilitas, qua se quisque humiliat Ecclesiae Dei: et labor minor imponitur, et nullo temporalis mortis periculo mors aeterna vitatHaec dicta sunt de publica satisfactione, qua quisque humiliando se, non solum coram Ecclesia, quae habet clavem regni coelorum, in qua fit remissio peccatorum. Secretsatisfactione solvi mortalia crimina non negamus, mutato prius saeculari habitu et indefesso religionis studio, per vitae correctionem et jugi imo perpetuo luctu miserante Deo, ita duntaxat ut contraria pro his quae poenitet agat. Quotidiana vero leviaque peccata sine quibus haec vita non ducitur
Abbreviated transcription (Latin):
lam̃tatione peccata ꝓdantur : quia propositum dĩ quodecreuit saluare
quod perierat stat immobile: Etideo quia uoluntts eius non mutatur siueem̃ da¬
tione uitae si tempus conceditur siuepublicicon fessione si continuo uite excedit᷑
uenia peccatorũ fideliter p̃sumatur ab illo qui non uultmor tempec catoris
sedut conũ tatur a ꝑditione penitendo . & salucitus miseratione dñi uiuat:
Sed fcic incertũ eẽ. utrũ ignoscatds̃ : Quid perdithomo cum supplicatdõ
qui sclutem ꝑdere non dubittuit cumosfender & dm̃ quis enim certus est
& icĩ qđ imperator ignoscat : & tam̃ pecunia funditur. Maria transeunt᷑.
ꝓcellarum incerta sub euntur. & ut mors uitetur penemorsipsa suscipit᷑:
Supplicatur demꝑ homines homini sine dubitatione fiuntista. cumsit
dubium quosineproueni ant Et tam̃ certioress̃ claues ecłȩ quãcorda
regum : quib: clauibus qđ cũq: in terra soluitur. etiã incęlo solutum ꝓmittit᷑:

Expanded text:
lamentatione peccata prodantur, quia propositum Dei, quo decrevit salvare quod perierat, stat immobile; et ideo quia voluntas ejus non mutatur, sive emendatione vitae, si tempus conceditur, sive supplicii confessione, si continuo vita exceditur, venia peccatorum fideliter praesumatur ab illo qui non vult mortem peccatoris, sed ut convertatur a perditione poenitendo, et salvatus miserationeSed fac incertum esse utrum ignoscat Deus. Quid perdit, cum supplicat Deo, qui salutem perdere non dubitavit, cum offenderet Deum? Quis enim certus est quod etiam imperator ignoscat? Et tamen pecunia funditur, maria transmeantur, procellarum incerta subeuntur; et pene ut mors evitetur, mors ipsa suscipitur. Supplicatur deinde per homines homini: sine dubitatione fiunt ista, cum sit dubium quo fine proveniant. Et tamen certiores sunt claves Ecclesiae, quam corda regum: quibus clavibus quodcumque in terra solvitur, etiam in coelo solutum promittitur
Abbreviated transcription (Latin):
cata : non humcino sed diuino sunt pensan daiudicio: uidemus enuim
quȩdamab ipsis quoq cipłis ignoscendo fiusse concessa: que leilludest quod
uenerabilis pciulus coniugib ait: Nolitesraudarein uicẽ. nisi ex consensa

Expanded text:
cata, non humano, sed divino sunt pensanda judicio. Videmus enim cata, non humano, sed divino sunt pensanda judicio. Videmus enim quaedam ab ipsis quoque Apostolis ignoscendo fuisse concessa: quale illud est quod venerabilis Paulus conjugibus ait, Nol
Abbreviated transcription (Latin):
quȩutili miscła fiunt ual& qđ dñsait: Datehele mosinam : etecce omĩa
munda sunt uolis : Non solum ergo quidat̃ esuri ent cibum. sitient potũ
Nudo uestim̃ tum. peregr in antihos pitiũ. fugienti latibulũ. egro ułincluso
uisitationem. captiuo redep̃tionem. debili subuectionem. cecodeductionẽ.
tristiconsolationem. non scinomedeltm. errantiuiam. deliberantic siliũ.
& qđ cũq neces sarium est indigenti : uerumetiam quidatuenicm peccas¬
tihelemosinam dat: Etquiemendat uerbere inquẽ potestas datur
uł coherc&& aliqua disciplina. & ttmen peccaitumeius quo ab illo lesus
aut o ffensusest dimit titex corde ułoratutei dimit taitur non solũ
ineo qđ dimittit atq orat. uerumetiamin eo qđ corripit & aliqua emen¬
detoria penaplectit elemosinãdat. quia miscłam presteit: Multa
enim bona prestantur inuitis : quando eorum consulitur. utilitati
maius qua ex cordedimittimus : qđ innos quisq peccauit: Quis quis

Expanded text:
sericordia fiunt, valet quod Dominus ait, Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Non solum ergo qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, fugienti latibulum, aegroto vel incluso visitationem, captivo redemptionem, debili subvectionem, caeco deductionem, tristi consolationem, non sano medelam, erranti viam, deliberanti consilium, et quod cuique necessarium est indigenti; verum etiam qui dat veniam peccanti, eleemosynam dat; et qui emendat verbere in quem potestas datur, vel coercet aliqua disciplina, et tamen peccatum ejus, quo ab illo laesus aut offensus est, dimittit ex corde, vel orat ut ei dimittatur, non solum in eo quod dimittit atque orat, verum etiam in eo quod corripit, et aliqua emendatoria poena plectit, eleemosynam dat; quia misericordiam praestat. Multa enim bona praestantur invitis, quando eorum consulitur utilitati, majus qua ex corde dimittimus quod in nos quisque peccavit. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
orũ nrorũ excescibus ad eẽ precamur scilic& utignorantiȩ parcas. uter¬
roriin dulgetis ut perfectisuotis perfecta operis efficaciã largiaris
Etquia conscientia remordente tabescimus neaut iioratia Nos
traxerit Inerrorem. autp̃ceps forsitun uoluntas inpulerit iustiuã
declinare. obhoc teposcimus. terogamꝰ. ut siquidoffensi opis in haccon¬
cilii celebritate ad traximus condonare. acremissibile faceredigneris
ut in eo quod soluturisumus aggregatum concilium. acunctis primum
absoluamur nrõrũ nexibus delictorũ. qualiter& trans gressores uenia
& consitentes tibi subsequatur remunerato sempiterna. Huicoratio
moratio paternaadiungatur. & cunctis adhuciacentibus hȩc bene¬

Expanded text:
orum nostrorum excessibus adesse precamur, scilicet, ut ignorantiae parcas, ut erorum nostrorum excessibus adesse precamur, scilicet, ut ignorantiae parcas, ut errori indulgeas, ut perfectis votis perfectam operis efficaciam largiaris. Et quia conscientia remordente tabescimus, ne aut ignorantia nos traxerit in errorem, aut praeceps forsitan voluntas impulerit justitiam declinare, ob hoc te poscimus, te rogamus, ut si quid offensionis in hac concilii celebritate attraximus, condonare ac remissibile facere digneris, ut in eo quod soluturi sumus aggregatum concilium, a cunctis primum absolvamur nostrorum nexibus delictorum, qualiter et transgressores venia, et confitentes tibi subsequatur remuneratio sempiterna. Huic orationi oratio Pater noster adjungatur, et cunctis adhuc jacentibus, haec bene
Abbreviated transcription (Latin):
ltem in die quo concilium ab soluendum est carnones qui in scaẽ sy nodo
constituti sunt corameca inpublico relegantur. Quibus explicitis.
respondeatur inchoro amen: Deinde adlocũ redeuntes ubun concilio
resederunt. canonesipsas subscribant. Ammonen diquoq Ametropo¬
litano s̃ de paschauenturo quoueniat die. Ammonendietiã sunt
quotem poresuꝑ uenienti anno adftrciendũ concilium ueniant:
Eligendietiã de epĩs. quicũ me tropolitano dies festosnatalis dnĩ &
scm̃ pascha debeant celebrare. Posthȩc dicente archidiacono orate
om̃s simul in terram pariter sepros ternant. ubidutissime orantes
haucunus ex maioribus orationem dicat
Nulla estdnẽ humanȩ conscientiȩ uirtus quȩ mnoffensepossit tuguolun¬
tatisiudicia expedire: Et ideo quiam ꝑfectũ nrm̃ uider oculitui. perfec¬
ti onedepura tpaȩ sumus. quȩ perfecto ȩquitatis fnecondudere p̃opta¬
mͦ. temnris principiis occursorem poposcimꝰ. tequoq: in hoc fine iudici¬

Expanded text:
tem in die quo concilium absolvendum est, canones qui in sancta synodo constituti sunt coram ecclesia in publico relegantur. Quibus explicitis, respondeatur in choro Amen. Deinde ad locum redeuntes, ubi in concilio resederint, canones ipsos subscribant. Admonendi quoque a metropolitano sunt de Pascha venturo, quo veniat die. Admonendi etiam sunt quo tempore supervenienti anno ad faciendum concilium veniant. Eligendi etiam de episcopis qui cum metropolitano dies festos Natalis Domini et sanctum Pascha debeant celebrare. Post haec, dicente archidiacono Orate, omnes simul pariter in terra se prosternent, ubi diutissime orantes hanc unus ex majoribus Orationem dicatNulla est, Domine, humanae conscientiae virtus, quae inoffense possit tuae voluntatis judicia expedire, et ideo quia imperfectum nostrum viderunt oculi tui, perfectioni deputa, quaesumus, quae perfecto aequitatis fine concludere peroptamus. Te in nostris principiis occursorem poposcimus, te quoque in hoc fine judici
Abbreviated transcription (Latin):
fangereuoluntate. Bonialiquidisecõuuderit : do applic& nonsibi  malũ
is factũ eognoscat & sibreputa. Multũ lo quiñ amare. sed eusto arelabia sua
nedolũ uut inalĩ loquatur: Diemiu dicu timere. gehennã ex peuescere . & uitã
pt̃ n imini concupiscontia desiderare. Non occidere nonadulte uare non
siiũ facere  nonis e proximi concupis cere. non falsũ testimoniũ das ronad
ans homines houunes honorare. Corpus cus todire. uanasa ct ducas nonam¬
plettiilmas leiuniũ & iugilias sccis amare. Pauperesrtercare . ui dosues¬

Expanded text:
erit Deo applicet, non sibi, et malum a se factum cognoscat, et sibi reputet. Multum loqui non amare, sed custodire labia sua ne dolum aut malum loquantur, diem judicii timere, gehennam expavescere, vitam aeternam omni concupiscentia desiderare; non occidere, non adulterari, non furtum facere, non rem proximi concupiscere, non falsum testimonium dicere , sed omnes homines honorare, corpus custodire, vanas et caducas non amplecti delicias, jejunium et vigilias sanctas amare, pauperes recreare, nudos ves
Abbreviated transcription (Latin):
donattmest. Saed ialus ineo est. ut uolunta tẽ cius cunuis amore ad qilasru
utdenobis non p̃dictus sermo. sedilledicatur quẽ alibi nr̃ dñsdix̃. Ideo omis
scribadoctus in regnocelor ũ similis ẽ homini patri famibas qui profertdethes¬
auro suo noua & uctera. Nullus ergoin quid impediat ordinem aut locum
occup& inrationabilit̃ uł tem porum ꝑmdetaꝰ uices sed primo quȩsitius titiȩi
qr io lunta srequnamus ubonis operibus acdĩgati arepleamur. Ds eruim
Namsi quis uelitantequam actus suos em̃d& dehisrequirere quȩ ñ potest
inuenuire stultu & in officaxerit huiuscemodiinquisitio Tempusquim
breucest. E iudiciũ dĩ gestorũ causa agitur nonquȩs tionũ. Ideoq ante
omiã hoc quęramꝰ. quidnos aut qualit̾agere oporteat. ut ȩternã uitam
consequimereamur. Nam si exiguum hocuitȩ tempus ꝑ inanes occupemꝰ
a mutiles questiones : In anes sinedubio & uacuiaboperibus bonis perge¬
mus addm̃ ubiiudicium operum nrõrũ si&. Unaquȩq & enimres suum

Expanded text:
donatum est. Sed salus in eo est ut voluntatem ejus cujus amorem et desiderium, s scriba doctus in regno coelorum, similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera . » Nullus ergo, inquit, impediat ordinem, aut locum occupet irrationabiliter, vel temporum permutet vices, sed primo quae sit justitia ejus, quae voluntas requiramus, ut bonis operibus ac Dei gratia repleamur. Deus enim Nam si quis velit antequam actus suos emendet, de his requirere quae non potest invenire, stulta et inefficax erit homini inquisitio. Tempus enim breve est, et judicium Dei gestorum causa agitur non questionum. Ideoque ante hoc omnia quaeramus, quod nos aut qualiter agere oporteat, ut aeternam vitam consequi mereamur. Nam si exiguum hoc tempus vitae per inanes occupemus et inutiles quaestiones, inanes sine dubio et vacui ab operibus bonis pergemus ad Dominum, ubi judicium operum nostrorum fiet, unaquaeque enim res suum
Abbreviated transcription (Latin):
abore soĩ petriiubentis accepi. tibiq ut obtabas insinuarestudui ut serua¬
rcomiã inmaculata p̃cipicas : qui a ccclesi asticañ oporta neglegenter sed
diligont̃ ex plereuegotia. Hȩc ergo p̃cepta nemo credat absq: supericu¬
lo neglegere uł dissimulare : quia iudiciodĩ ignis ȩt̃ni tormiti sus tinebit
quiec desi astica decretu neglexerit. Quiuero teaudierit utius tusminist̃¬

Expanded text:
ab ore sancti Petri jubentis accepi, tibique ut optabas insinuare studui, ut servare omnia immaculata praecipias, quia ecclesiastica non oportet negligenter, sed diligenter expleri negotia. Haec ergo praecepta nemo credat absque suo periculo negligere, vel dissimulare, quia judicio Dei ignis aeterni tormenta sustinebit qui ecclesiastica decreta neglexerit. Qui vero te audierit, ut jusserat minist
Abbreviated transcription (Latin):
ipsc sibi dapnationẽ accipias. Cur rendũ ergo & ad tendendũ ẽ nobis om̃ib
qđ in ꝑ p& uũ expedit. ut xp̃i passioribus per patientiã par acipem᷑ atq reg¬
nicius mereamures se consortes. Ameni

Expanded text:
nem accipiet. Curandum ergo, et attendendum est nobis omnibus quod in perpetuum expedit, ut Christi passionibus per patientiam participemus atque regni ejus mereamur esse consortes. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
spem suã sem ꝑ dõ commit tere instruebat. Actus uitȩ suȩ omnihora
custo dire . & in omni loco dm̃ seres picere firmit̃ scire. Cogitationes
malas cordisuo aduenientes. mox ad xpm̃ allidere & sacer dotibus dñi
manifestare. Os suũ amalo uł prauocloquio cus todire. & uerbauana
autmendacia non loqui. quiaos qđ mentit᷑ occidit animã Uerba diui¬
nalibent̃ audire .: & sacerdotibus suis obtẽperare atq oboedientes eẽ
docebat. Predicatiom. & orationi aclectioni. frequent᷑ mcũ bere.
& helemosinas uercs ꝑ ficere. Desideria carnis ñ ꝑ ficere sed ꝓpriam

Expanded text:
suam Domino semper committere instruebat, actus suae vitae omni hora suam Domino semper committere instruebat, actus suae vitae omni hora custodire, et omni loco Deum se respicere firmiter scire. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et sacerdotibus Domini manifestare. Os suum a malo, vel pravo eloquio custodire, et verba vana aut mendacia non loqui, quia « os quod mentitur occidit animam ; » verba divina libenter audire, et sacerdotibus suis libenter obtemperare, atque 7 obedientes esse docebat. Praedicationi atque orationi ac lectioni frequenter incumbere, et eleemosynas veras perficere. « Desideria carnis non perficere , » sed propriam
Abbreviated transcription (Latin):
aliminilus eccłȩ alienos es sep̃cipiebat. Homicidiorũ quoq generatria¬
ee dicelut .& poenã corũ parilẽ fore docebat: Sicut enĩ homicidas int̾¬
fectoaes srm̃. it a& de cractoreseorũ eosq odientes homicidas eẽ manife
homicidȩ eẽ monstrantur. Oms enĩ a carnalibus desideriis quȩmo li¬
tant aduersus animã abstinere & bonã eorũ onuersationẽ ac inno¬
cnte onnibus monstrarerogabat. Ex cordeenĩ cunctosadtentius in ui¬
cem diligere insinuabat & uerã stat̾ nitatẽ int̃sehabere docebat. Cotidi¬
anaeni illius p̃dicatio in t̃ cȩtera diuina hȩc erat mandata. quã in eiꝰ
exemplum etiã tibi st̃ limẽ signifi carecuraui. Bonorũ inqͥt oꝑũ
int̾ce torasemina acnego uasunt. quantũ unus quisq sapit & potest
totis intmicordis ut p̃libatũ ẽuis teribus dm̃ diligere & proximũ uł ut

Expanded text:
a liminibus Ecclesiae alienos esse praecipiebat. Homicidiorum vero tria genera esa liminibus Ecclesiae alienos esse praecipiebat. Homicidiorum vero tria genera esse dicebat, et poenam eorum patentem fore docebat. Sicut enim homicidas, interfectores fratrum, ita et detractores eorum eosque odientes homicidas esse manifehomicidae esse monstrantur. Omnes enim a carnalibus desideriis quae militant adversus animam abstinere, et bonam eorum conversationem ac innocentem omnibus monstrare rogabat. Ex corde enim cunctos attentius invicem diligere insinuabat, et veram fraternitatem inter se habere docebat. Quotidiana enim illius praedicatio, inter caetera divina, haec erat, mandata, quam in ejus exemplum inter caetera semina ac negotia sunt quantum unusquisque sapit, et potest totis intimi cordis ut praelibatum est, visceribus Deum diligere, et proximum velut