comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incola fuit abincunte actate re¬
ligiosus et indi amofł d cuotus De
quo egressus loco biturigum termi¬
num ẽ ingressus fundatisq monas¬
terus id ẽ tausiriacum oniam. atq
pontiniacũ stabilitisq propositis scĩ¬
tate honorificis dispensatione libra¬
ts turonicum terreturiũ ẽ ingres¬
sus et ad locum quod senapariam uo¬
citari priscus instituit auctor acces¬
it Aedificatoq oratorio monaste¬
numstabiliuit : Cõmissamq leobatio
proposito sũmã regulae. monasteriũ
aliud statuit: quod nunc loccisuo¬
cant situm scilicet super fluuium
angerem in recessumontis : Cũ in¬
hunc castrum super eminit ipsono¬
mine ut monas terium uocitatum
ubi adiuncta congregatione statu¬
it apud animũ suum neultra alio
proficisceretur in loco sed in cocum
omni congregatione manibus pro¬
pris operari. et uictum a terra in su¬
dore uultus exegere : Illud fratrib
inter reliqua p̃dicationum dona
conmendans. quod paulus a posto¬

Expanded text:
incola fuit, ab ineunte aetate reincola fuit, ab ineunte aetate religiosus et in Dei amore devotus. De quo egressus loco, Biturigum terminum est ingressus, fundatisque monasteriis, id est Tausiriacum, Oniam atque Pontiniacum, stabilitisque propositis sanctitate honorificis, dispensatione libratis, Toronicum terreturium est ingressus et ad locum quod Senapariam vocitari priscus instituit auctor accessit, aedificatoque oratorio, monasterium stabilivit; commissamque Leobatio proposito summam regulae, monasterium aliud statuit, quod nunc Loccis vocant, situm scilicet super fluvium Angerem in recessu montis, cui nunc castrum supereminet, ipso nomine ut monasterium vocitatum. Ubi adiuncta congregatione, statuit apud animum suum, ne ultra alio proficisceretur in loco, sed in eo cum omni congregatione manibus propriis operari et victum a terra in sudore vultus exegere; illud fratribus inter reliqua praedicationum dona conmendans, quod Paulus aposto
Abbreviated transcription (Latin):
gelio ait. Quia uos estis lux mun¬
di et sic luceat lux uestracoramho¬
minibus ut uideant opera uestra
bona et glorificent patrem uestrũ
qui .ẽ incaelis. hi enim apostoli
merito protota accipiuntur eccle¬
sia. quae non habens rugam aut
maculã in pollutã subsistit: sicut
apostolus ait quia ipse sibi ex hibuit
ecclesiam mundam. non habentẽ
maculam aut rugam. aut aliquid
huiuscemodi. Exhorum ergodoc¬
trina : et usq in nostris fuerunt tẽ¬
poribus qui in hoc scło quasi astrorũ
iubar non solum meritorum radiantes
luce. uerum etiã dogmatum agnitu¬
dine corruscantes orbem totum radio
suae p̃dicationis inlustrauerunt. Eun¬
tesperloca singula p̃dicando. acmo¬
nasteria ad diuinũ cultũ locando
docendo homines acuris saecularib
abstinere. et reliccs tenebris concu¬
piscenciae : dm̃uerum sequi perquẽ
facta sunt omnia sicut deurso leoba¬
tioq abbacibus fidelium fratrum
relatio signat.
gicur ursus abba cadurcina e urbis

Expanded text:
gelio ait, quia: Vos estis lux huius mungelio ait, quia: Vos estis lux huius mundi, et: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona et glorificent Patrem vestrum, qui est imerito pro tota accipiuntur Ecclesia, quae non habens rugam aut maculam 1241 impolluta subsistit, sicut Apostolus ait, quia ipse sibi exhibuit Ecclesiam mundam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid hujuscemodi . Ex horum ergo doctrina et usque ad nostra fuerunt tempora, qui in hoc saeculo quasi astrorum iubar, non solum meritorum radiantes luce, verum etiam dogmatum magnitudine corruscantes, orbem totum radio suae praedicationis inlustraverunt, euntes per loca singula praedicando ac monasteria ad divinum cultum locando, docendo homines a curis saecularibus abstenere, et relictis tenebris concupiscentiae, Deum verum sequi, per quem facta sunt omnia, sicut de Urso Leobatioque abbatibus fidelium fratrum relatio signat. 1. Igitur Ursus abba Cadurcinae urbis
Abbreviated transcription (Latin):
dam fidelibus referens. post paucos
dies modica febre pulsatus. spm̃ p̃mi
tumulum plerũq diuinis uirtuti¬
bus inlustratur.
XUIII. DE URSO ETLEO
ABBATIBUS
egiferiuatis oraculum cũ deprin¬
cipio principium fandisump¬
sis set. et dnm̃ extendis secaelos dex¬
tra maiestatis fuis set effatus ait
E fecit ds̃ duo luminaria magna et
stellas et posuit ea infirmamento
caeli. ut p̃essent dieiac nocti et luce¬
rent infirmamento caeli. sicnunc
et in illomentis humanae caelosicut
priorum sancxit autoritas. lumina¬
ria magna dedit . xpmscilicet et ec¬
clesiameius. quaeluceant intenebris
ignorantiae. et inluminent sensus
humilitatis nostrae. sicut iohannis
euangelista deipso dño ait. Qui a bic
est luxmundi qui inluminat omnẽ
hominero uenientem inmundo. posu¬
it etiam in eo et stellas. Patri archas
uidelicet prophetas apostolosq qui
uel doctrinis noserudiant uel mira¬
bilibus suis inluminent. sicut in euan¬

Expanded text:
dam fidelibus referens, post paudam fidelibus referens, post paudies modica febre pulsatus spiritum prtumulus plerumque divinis virtutibus illustratur. CAPUT XVIII. De Urso et Leobatio abbatibus. Legiferi vatis oraculum cum de principio principium fandi sumpsisset, et Dominum extendisse coelos dextera majestatis fuisset effatus, ait: Et fecit Deus duo luminaria magna et stellas, et posuit ea in firmamcaeli, ut praeessent diei ac nocti et lucerent in firmamento caeli. Sic nunc et in illo mentis humanae caelo, sicut priorum sancxit auctoritas, luminaria magna dedit, Christum scilicet et eclesiam eius, quae luceant in tenebris ignorantiae et inluminent sensus humilitatis nostrae, sicut Iohannes euangelista de ipso Domino ait, quia: Hic est lux mundi, qui inluminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Posuit etiam in eo et stellas, patriarchas videlicet, prophetas apostolosque, qui vel doctrinis nos erudiant vel mirabilibus suis inluminent, sicut in euan
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq: iam in discrimine mortis essemꝰ.
Non sunt enim diusti. sed daemones:
Namsiuultis dep̃senti interitu erui.
inuocate scmnicetium ut ipse obtene¬
at cum dñi miseri cordia uossaluari :
Cumq: una uoce eleuata in huiusce¬
modiclamore dixissent : Dsniceti
eripenos protinus maremitigatũ . ẽ:
Ceciditq: uentus: acsole reducto in
quo uoluntas nr̃a fuit : Nauis accessit
Ego autem uouine prius comã capitis
tonderem. quam tuis obtutib p̃sentarẽ
Tunc ius su ep̃i tonsoratus homo. ar¬
uennum adiit. unde se eẽ confessus ẽ
Innumera sunt enim quae dehoc uiro
relata amemorato abbate cognoui¬
mus sed finire iam libellũ puto
Cum autem propinquum transitu
tempus migrationis suae cognouis set.
fratrib reculit dicens Vidipaulum
aplm cum io hannebaptista inuitan¬
temme ad requiem sempiternam
atq exhibentem mihi coronam cae¬
lestibus margaretis ornatam. acdicen¬
tibus. ⁊ihiuiris. talibus enimspeciebus

Expanded text:
Cumque iam in discrimine mortis essemus,Cumque iam in discrimine mortis essemus,non sunt enim dii isti, sed daemones. Nam si vultis de praesenti interitu erui, invocate sanctum Nicetium, ut ipse obteneat: cum Domini misericordia vos salvari". Cumque una voce elevata in huiuscemodi clamore dixissent: „Deus Niceti, eripe nos", protenus mare mitigatum est, ceciditque ventus, ac sole reducto, in quo voluntas nostra fuit navis accessit. Ego autem vovi, ne prius comam capitis tonderem, quam tuis obtutibus praesentarer'. Tunc iussu episcopi tonsoratus homo Arvernum adiit, unde se esse confessus est. Innumera sunt enim, quae de hoc viro relata a memorato abbate cognovimus, sed finire iam libellum puto. 6. Cum autem propinquum transitu tempus migrationis suae cognovisset, fratribus retulit, dicens: 'Vidi Paulum apostolum cum Iohanne baptista invitantem me ad requiem sempiternam atque exhibentem mihi coronam caelestibus margaretis ornatam, ac dicentibus mihi viris: „Talibus enim speciebus
Abbreviated transcription (Latin):
dere : Et nullus erat adiutor meus
nisi tantũ hic puer a redius : Et me¬
rito eum dñs retificẽ ostendere uo¬
luit. qui cotidie populos ad diui¬
nam officiũ capiebat
enit aut̃ ad eum homo quidã
caesa riem barbãq: prolixã effe¬
rens prostratusq ad pedeseius Ait
Egosum dñe qui inmaripeculopo¬
situs tuo ad iutorio sum saluatus
At ille obiurgans hominem curde eo
laudationis huius proferret gloria. ait
Dic qualit̃ teds̃ ab hac necessitate eripuit
Namuirtus mea. nullium iuuare potest
Qui ait. Nuperrimotempore cumnauẽ
ascendens italiam peterem. multitudo
paganorum mecum in gressa.ẽ. inter
quos et ego tantum solus eram int̃illã
rusticorum multitudinem xp̃ianus.
Orta autemtempestate coepi inuocare
nom̃ dñi. atq: ut me intercessio tua eri¬
peret flagitare : Paganiuero inuoca¬
bant deossuos: Et ille iouem: iste mercu¬
rium. proclamabat. clius mineruae.
calius ueneris auxilium flagitabat

Expanded text:
dere, et nullus erat adiutor meus, dere, et nullus erat adiutor meus, nisi tantum hic puer Aridius'. Et merito eum Dominus retificem ostendere voluit, qui cotidie populos ad divinum ofticium capiebat. Venit autem ad eum homo quidam, caesariem barbamque prolixam efferens, prostratusque ad pedes eius, ait: 'Ego sum, domine, qui in maris periculo positus, tuo adiutorio sum salvatus'. At ille obiurgans hominem, cur de eo laudationis huius proferret gloriam, ait: 'Dic, qualiter te Deus ab hac necessitate eripuit; nam virtus mea nulli iuvare potest'. Qui ait: 'Nuperrimo tempore cum navem ascendens Italiam peterem, multitudo paganorum mecum ingressa est, inter quos et ego tantum solus eram inter illam rusticorum multitudinem christianus. Orta autem tempestate, coepi invocare nomen Domini atque, ut me intercessio tua eriperet, flagitare. Pagani vero invocabant deos suos, et ille Iovem, iste Mercurium proclamabat, alius Minervae, alius Veneris auxilium flagitabat.
Abbreviated transcription (Latin):
speculas illas positos : Vnus aut̃ ex
his tenebat librum magnũ in manu
dicens. Tantũ temporis rexille et
ille uicturus ẽ in scło Nominauitq:
omnes uiritim uel qui eo temporeerant
uel de incepsnatisunt ⁊ Dixitq: et qua¬
litatem regni et quantitatem uita e
eorum sed postcunius cuiusq nomen :¬
Sicq dehis inposterum ẽ impletũ¬
sicut scs perp̃fatã reuelationẽ annun¬
tiauit. Regressus autem arege euec¬
tunauali. obdormiuit. Et ecce com¬
motus uento fluuius coepit fluc¬
tus in excelsa porrigere. i taut pu¬
taretur nauis ipsadimergi:. sacer¬
dos aut̃ ut p̃fati sumus dormiens.
somnũ nescio quemut plerumq: dor¬
mientibus euenit. quasi ab aliquo
obp̃s susibat. Excitatusq asuis
facco signocrucis super aquascessa¬
uit procella
einde suspirans crebrius. inter¬
rogatus a suis ẽ quiduidis set: quiait:
silere quidẽ decreuerã sed tam̃ dicã
Vidienĩ me quasiper uniuer sum
orbem retia ad capiendum exten¬

Expanded text:
speculas illas positos. Unus autem ex speculas illas positos. Unus autem ex eis tenebat librum magnum in manu, dicens: Tantum temporis rex ille et ille victurus est in saeculo. Nominavitque omnes viritim, vel qui eo tempore erant, vel deinceps nati sunt; dixitque et qualitatem regni, et quantitatem vitae eorum. Sed post uniuscujusque nomen Sicque de his in posterum impletusicut sanctus per praefatam revelationem adnuntiavit. Regressus autem a rege evectu navali, obdormivit. Et ecce commotus vento fluvius coepit fluctus in excelsa porrigere, ita ut putaretur navis ipsa dimergi. Sacerdos autem, ut praefati sumus, dormiens somnum nescio quem, ut plerumque dormientibus evenit, quasi ab aliquo obpraessus dabat. Excitatus quoque a suis, facto signo crucis super aquas, cessavit procella. Deinde suspirans crebrius, interrogatus a suis est, quid vidisset. Qui ait: 'Silere quidem decreveram, sed tamen dicam. Vidi enim me quasi per universum orbem retia ad capiendum exten
Abbreviated transcription (Latin):
enim qualiter iussio uestra adim¬
pleatur dũ non .ẽ. in prũptu quali¬
tercapiantur quae p̃cipis. Et ille
haec audiens: ingressus incellulã
suã. uocauit pucrum. et ait: Vade
et dic cocorum p̃posito. ut exhibeat
pisces ab amne. Qui iussa referens
derisus ẽ ab homine : reuersoq: ait
sacerdos: scio quia locutus es ea quae
p̃cepi sed audire noluerunt : uade
et dic eis ut eant: Cumq: bis aut ter¬
tioh anc ordinationem dure suscipe¬
rent cõmotitandem abierunt ad
labsum : Aspicientesq: inuenerunt
eũ ita refertum piscibus. ut decimen¬
riquae repereant. uix exhibere po¬
tuissent : Ostendebat enim eiuirtus
diuina saepius. quae ei oportuna erat
ed nec hocsilere putaui. quod eiđ
deregibus francorũ ad ñosit osten¬
sum : Vidit enim inuisu noctis turrẽ
magnam tanta celsitudine p̃dita. ut
polo propinqua susciperetur . haben¬
tem fenes trasnultas dñmq stantem
super cacumen eius. et angelos dĩꝑ

Expanded text:
est qualiter jussio vestra adimest qualiter jussio vestra adimpleatur, dum non est in promptu qualiter capiantur quae praecipis. Et ille haec audiens, ingressus in cellulam suam vocavit puerum, et ait: Vade, et dic coquorum praeposito ut exhibeat pisces ab amne. Qui jussa referens, derisus est ab homine. Reversoque ait Sacerdos: Scio quia locutus es ea quae praecepi, sed audire noluerunt. Vade, et dic eis ut eant. Cumque bis aut tertio hanc ordinationem dure susciperent, commoti tandem abierunt ad labsum, et aspicientes invenerunt eum ita refertum piscibus, ut decem viri quae repererant vix exhibere potuissent. Ostendebat enim ei virtus divina saepius quae ei opportuna erant. V. Sed nec hoc silendum putavi, quod eidem de regibus Francorum a Domino fuit ostensum. Vidit enim in visu noctis turrem magnam, tanta celsitudine praeditam, ut polo propinqua suspiceretur, habentem fenestras multas, Dominumque stantem super cacumen ejus, et angelos Dei per
Abbreviated transcription (Latin):
nis. itaut putaretur urb sipsa de¬
hiscere: Cumq omnis populus ex¬
territus in lectulis resedisset loe¬
tiferum eis interitum operiens. au¬
dita .ẽ in mediorumoris uox una
ceteris clarior dicens. Et quidhic
õsocu faciemus : ad unam enimpor¬
tam eucharius sacerdos obseruat:
ad aliam maximinus excubat in
medio uersatur nicetius : Nibilhic
ultra p̃ualere possumus nisi sin a¬
mus hanc urbem eorũ tuitioni
Haec uoce audita statim morbus
quieuit. Nullusq ab eo ultra de¬
functus ẽ. Vnde nomambigitur
uirtutem memorati antistitis urbẽ¬
fuisse defensam.
nuitatus autẽ quodam tempore
sacerdos a rege dicit suis quae¬
rite nobis multitudinem pisciũ¬
in abundantiã. ut euntes ad oc¬
cursum regis. et nostrũ expleatur
opus et amicis ministretur affa¬
tim. Dixeruntq: ei labsus enĩ¬
noster in quopisces decidere soliti sunt
pror sus desertus habetur: sed et
materiae ipsae delocis suis amnis
impetu euulsae noscuntur. Non ẽ¬

Expanded text:
nis, ita ut putaretur urbs ipsa denis, ita ut putaretur urbs ipsa dehiscere. Cumque omnis populus exterritus in lectulis resedisset, lethiferum sibi interitum opperiens, audita est in medio rumoris vox una caeteris clarior, dicens: Et quid hic, o socii, faciemus? Ad unam enim portam Eucharius sacerdos observat, ad aliam Maximinus excubat, in medio versatur Nicetius; nihil hic ultra praevalere possumus, nisi sinamus hanc urbem eorum tuitioni. Hac voce audita, statim morbus quievit, nullusque ab eo ultra defunctus est. Unde non ambigitur virtute memorati Antistitis fuisse defensam. Invitatus autem quodam tempore Sacerdos a rege, dicit suis: Quaerite nobis piscium multitudinem in abundantiam, 1238 ut euntes ad occursum regis, et nostrum expleatur opus, et amicis ministretur affatim. Dixeruntque ei: Labsus noster, in quem pisces decidere soliti sunt, prorsus desertus habetur: sed et maceriae ipsae de locis suis amnis impetu evulsae noscuntur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
nocrucis .e. contra : in modum fumi
ascendentis euanuit: Quod non
ambigitur ipsum ei sceleris prin¬
cipem fuisse monstratum. Inieiu¬
ni senim ualde ut diximus fortis
erat. Nam ceteris reficientibus
sae peipse contecto capite. acucul¬
loneagnosceretur inpublico cũ
un o tantum puero scorbasilicas
circuibat. sed et curationum gra¬
tia data ẽ eiadõ. Dum aut
haec in illo ut supra diximus ha¬
bitu scor̃ habita culo circuiret
ad templum scĩmaximini antisti¬
tis accessit : incuius atrium post
multas debachationes : tresiner¬
gumini pressisopore quiescebant
Cernensq: eos somnodeditos fecio
signum crucis econtra. Statĩq
expergefacti eleuantes inu
sublimiuoces dato impetu aduomi¬
tum. emundatisunt
um autem lues inguinaria treue¬
ricum populum incircuitu ciuita¬
tis ualde uastaret et sacerdos di
pro ouibus conmissis dñi misericor¬
diam in ploraret assidue factus ẽ
sonus denocte magnus tamquam
tonitruũ ualidum suꝑ pontem am¬

Expanded text:
no crucis econtra, in modum fumi no crucis econtra, in modum fumi ascendentis evanuit. Quod non ambigitur, ipsum ei sceleris principem fuisse monstratum. 4. In ieiuniis enim valde, ut diximus, fortis erat. Nam, ceteris reficientibus, saepe ipse, contecto capite a cucullo, ne agnosceuno tantum puero sanctorum basilicas circuibat. Sed et curationum gratia data est ei a Deo. Dum autem haec in illo, ut supra diximus, habitu sanctorum habitacula circuiret, ad templum sancti Maximini antistitis accessit, in cujus atrio post multas debacchationes tres energumeni pressi sopore quiescebant, cernensque eos somno deditos, fecit signum crucis e contra: statimque expergefacti. elevantes in sublime voces, dato impetu ad vomitum, emundati sunt. Cum autem lues inguinaria Trevericum populum in circuitu civitatis valde vastaret, et Sacerdos Dei pro ovibus commissis Domini misericordiam imploraret assidue, factus est sonus de nocte magnus, tanquam tonitruum validum, super pontem am
Abbreviated transcription (Latin):
diente delusus ẽ. Nãuere ut aiebat
relator ille memoratus parũ fuit
quod iuxta paulum a postolum
non fuissec iniuriatus. periculis flu¬
minũ. periculis latronum. pericu¬
lis inciuitate periculis infalsis fra¬
tribus. et reliqua
Nam quadamdie dũmosellam
fluuium nauigio tranaret. inter
pilas pontis fluctuum actus inpul¬
su. palmis tantum pilae ad haesit
pede continens nauem et sic ab in¬
tuentibus iam addimersionẽ para¬
tus erutus ẽ. Quod nonsine temp¬
tatoris insidia haet pertulis sefere¬
bat. sed et ipse auctor criminis ple¬
rumq seobtutibus eius quasi nocitu¬
rus ostendit
eniq: dumquadam die iterage¬
ret descendens ab equo inter
ue pres condensas uentris purgandi
gratia .ẽ. ingressus: Et ecce ad stecit
eiumbra teterrima statu procera
crassitudine ualida colore tetra
oculorum scintillantiũ inmensitate.
in modum tauri petulantis. habebat
orepatulo quasi ad deglutiendum
uirum dĩ parata. Atille facto sig¬

Expanded text:
diente dilusus est. Nam vere, ut agebat diente dilusus est. Nam vere, ut agebat relator ille memoratus, parum fuit, quod iuxta Paulum apostolum non fuisset iniuriatus: Periculis fluminum, periculis latronum, periculis in civitate, periculis in falsis fratribus, et reliqua. Nam quadam die, dum Mosellam fluvium navigio transnataret, inter pilas pontis fluctuum actus inpulsu, palmis tantum pilae adhaesit, pede contenens navem, et sic ab intuentibus iam ad dimersionem paratus erutus est, quod non sine temptatoris insidia haec pertulisse ferebat. Sed et ipse auctor criminis plerumque se obtutibus eius quasi nociturus ostendit. Denique dum quadam die iter ageret, descendens ab equo, inter vepres condensas ventris purgandi gratia est ingressus. Et ecce adstetit ei umbra teterrima, statu procera, crassitudine valida, colore tetra, oculorum scintillantium inmensitate in modum tauri petulantis habebat, ore patulo quasi ad deglutiendum virum Dei parata. At ille facto sig
Abbreviated transcription (Latin):
meus infrahos artus contentus fuerit
numquã te derelinquã : et ille quia
inquit haec dixisti dicã tibi quaed ño
reuelante cognoui : Cra seniminhac
hora. et honorem recipiã et ec clesiae
meae resciuor hiaut̃ qui mereliq̃r
cũmagnopudore ad me confugient.
p̃stolabatur enim diaconus rempro¬
missam attonitus quod postea est rep¬
tus. Inluciscente aut̃ diecrastina subito
aduenit legatus sigiberti regiscum
utteris. Nuntians regem lotharium
esse de functum : seq regnũ debitum
cũ ep̃i caritate debere percipereꝰ. haec
ille audiens. ad ecclesi ã regressus po¬
testati resticuetur. Confusisq: his quib:
derelictus fuerat. omnes in caritate
recepit . Iamuero quam fortis fuerit ad
p̃dicandũ quam terribilis ad arguen¬
dum quã constans ad sustenendum
quam prudens ad docendum quis
euoluere quaeat : Vnusenim ei sẽp
erat rigor in prosperis et aduersis
Nec minitantem timuit. Nec ablan¬

Expanded text:
meus infra hos mortales artus contentus fuerit, meus infra hos mortales artus contentus fuerit, numquam te derelinquam'. Et ille: 'Quia', inqnit, 'haec dixisti, dibi dicam, quae Domino revelante cognovi. Gras enim in hac hora et honorem recipio et eclesiae meae restituor. Hi autem qui me reliquerunt cum magno pudore ad me confugiunt'. Praestolabatur enim diaconus rem promissam attonitus, quod postea est expertus. Inluciscente autem die crastina, subito advenit legatus Sigiberti regis cum litteris, nuntians, regem Chlotharium esse defunctum, seque regnum debitum cum episcopi caritate debere percipere. Haec ille audiens, ad eclesiam regressus, potestati restituitur, confusisque his a quibus derelictus fuerat, omnes in caritate recepit. Iam vero, quam fortis fuerit ad praedicandum, quam terribilis ad arguendum, quam constane ad sustenendum, quam prudens ad docendum, quis evolvere queat? Unus enim ei semper erat rigor in prosperis et adversis; nec minitantem timuit, nec a blan
Abbreviated transcription (Latin):
deuili tamquam os meumerit. Cotidie
autem praedicabat sacerdos populis
denudans crimina singulorum. et pro
remissione dep̃cans assiduae confiten¬
tum: unde aduersus eum saepius odu
uirus ex arsit. quod tam ueracites mul¬
corum facinora publicaret. Nãple¬
rumq: seper secutoribus ultro obtulit
et gladio exserto ceruicem p̃buit: sed
nocere eum dñs non permisit: Voluit
enim proiustitia mori. siper sec utor
fuis set infestior: Aiebat enim liben
ter moriar proiustitia sed etchlotha¬
rium regem pro iniustis operibus sae¬
pius ex cõmunicauit. exiliumq mini¬
tanti nũquam ẽ territus.
uodam uero tempore cũiã ad exi¬
lium ductus. ep̃is resiquis qui ad¬
ulatores regis effecti fuerant : remoue¬
retur: atq a suis omnibus derelictus
uni dia conoqui adhuc perstabat in
fide ait: quid cununc agis: quare
non sequeris fratrestuos. ut eas quo
uolueris sicut illi fecerunt qui ait
Viuit dñs ds̃ meus quia usq quosp̃s

Expanded text:
de vili, tamquam ot meum erit. Cotidie de vili, tamquam ot meum erit. Cotidie autem prdenudans crimina. singulorum, et pro remissione deprecans assidue confitentium. Unde adversus eum saepius odii virus exarsit, quod tam veraciter multorum facinora publicaret. Nam plerumque se persecutoribus ultro obtulit, et gladio exserto cervicem praebuit, sed nocere eum Dominus non permisit; voluit enim pro justitia mori, si persecutor fuisset infestior. Aiter moriar pro iustitia'. Sed et Chlotharium regem pro iniustis operibus saepius excommunicavit, exiliumque minitanti numquam est territus. 3. Quodam vero tempore cum iam ad exilium ductus, episcopis reliquis, qui adulatores regis effecti fuerant, removeretur, atque a suis omnibus derelictus, uni diacono, qui adhuc perstabat in fide, ait: 'Quid tu nunc agis? Quare non sequeris fratres tuos, ut eas quo volueris, sicut illi fecerunt?' Qoi ait: 'Vivit dominus Deus meus, quia usquequo spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
retur : dixit ep̃s prius illi qui sẽcu¬
tisunt id ẽ incesti homicidae. ad¬
ulteri ab hac ecclesia extrudantur
et hunc ds̃ silere iubebit: Et statim
rexiussit omnes hos qui sacerdotis
sententia dã natifuerant. egredi
ab eccdesia: quib expulsis. iussit
sacerdos daemoniacũ foris extrabi
sed cũ ad p̃hensam columnã euelli
ad ecim uiris non possit sc̃s dĩ subues¬
timento suo propter iactantiã fa¬
ciens crucem xp̃i econtra daemonẽ
relax ari p̃cepit : Qui protinus cor¬
ruens cum his qui eum trabere nite¬
bantus. post paululum sanus erec¬
tus ẽ. Deinde post acta sollemnia
requesitus numquã reperiri potu¬
it. nec ullus sciuit unde uenerit uel
quo abierit : Conicebatur tamen a
plurimis eũ adõmissum qui regis
sacer dotisq: opera non taceret.Un¬
de factũ ẽ : ut sacerdote orante rex
mitior fieret : pastor ad nõremune¬
randa digne propheticum illud au¬
diret quia quired diderit p̃tiosum

Expanded text:
retur, dixit episcopus: 'Prius illi qui te securetur, dixit episcopus: 'Prius illi qui te secuti sunt, id est incesti, homicidae, adulteri, ab hac eclesia extrudantur, et hunc Deus silere iubebit'. Et statim rex iussit omnes hos qui sacerdotis sententia damnati fuerant egredi ab eclesia. Quibus expulsis, iussit sacerdos daemoniacum foris extrahi. Sed cum, adprehensam columnam, evelli a decim viris non possit, sanctus Dei sub vestimento suo propter iactantiam faciens crucem Christi e contra, daemonem relaxari praecepit. Qui protinus corruens cum his qui eum trahere nitebantur, post paululum sanus erectus est. Deinde post acta solemnia requesitus, numquam repperiri potuit, nec ullus scivit, unde venerit vel quo abierit. Conicebatur tamen a plurimis, eum a Deo missum, qui regis sacerdotisque opera non taceret. Unde factum est, ut, sacerdote orante, rex mitior fieret, pastor a Domino remunerandus digne prophetiticum illud audiret, quia: Qui reddiderit pretiosum
Abbreviated transcription (Latin):
ta iniq exerceret et ab eodẽ plerũq
corriperetur. cur uel ipseperpe¬
traret: uel perpetrantes non argue¬
ret. aduenit dies dominicus. et ec¬
ce rexcumhis qui ab hoc sicerdote
cõmunioni ab eẽ iussifuerant ec¬
clesiam ẽ ingressus. lecti sigitur
lectionibus quosca non sancxit an¬
tiquus. oblatis muneribus super al¬
taredĩ. ait sacerdos. Non hic hodie
missarum sollemnia consũmabun¬
tur. nisi cõmunione priuatiprius
abscedant. Haec rege renitente
subito exclamat unus depopulo ar¬
reptus ad aemone puer iuueniscoe¬
pitq uoceualida inter supplicia
torturae suae. et scĩ uirtutes et
regis crimina confiteri. Dicebatq
epm castũ regem adulterum
Hunc timorem xp̃i humilem: illũ
gloria regni superbumiistũ sacer¬
dotio in pollutũ adõ in posterum
p̃ferendũ hunc ab auctore scele¬
ris sui uel ociter elidendum Cũq
rextimore concussus peteret: ut
hic inerguminus abecclesia eice¬

Expanded text:
ta iniqueta iniquecorriperetur, quod vel ipse perpetraret, vel perpetrantes non argueret: advenit dies Dominicus; et ecce rex cum his qui ab hoc sacerdote communioni abesse jussi fuerant, ecclesiam est ingressus. Lectis igitur lectionibus, quas canon sanxit antiquus, oblatis muneribus super altare Dei, ait Sacerdos: Non hic 1235 hodie missarum solemnia consutur, nisi communione privati prius abscedant'. Haec rege renitente, subito exclamat unus de populo, arreptus a daemone puer iuvenis, coepitque voce valida inter supplicia torturae suae et sancti virtutes et regis crimina confiteri. Dicebatque episcopum castum, regem adulterum; hunc timore Christi humilem, illum gloria regni superbum; istum sacerdotio inpollutum a Deo in posterum praeferendum, hunc ab auctore sceleris sui velociter elidendum. Cumque rex timore concussus peteret, ut hic inerguminus ab eclesia eice
Abbreviated transcription (Latin):
ratione hominũ illorũ adurbem de¬
ductus .ẽ: Non enim honorabat per¬
sonã potentis sed dm̃ tantũ et incor¬
de et in operibus metuebat. in posi¬
tusq itaq: incathe dra dumlectio¬
numseriem auscultaret : sensit nes¬
cioquid graui super ceruicem suã
cumqbis aut ter manũ clam.
ad temptandum iniecisset. nullius
rei causa inuenire potuit. quae hoc
pondus inferret. Diuertensq: ca¬
put addexterã etleuã odoratus ẽ.
odorem suauitis. Intellixitq hoc
onus eẽ sacerdotii ipsius dignitatẽ
Adsumpto uero episcopatu. tã terri¬
bilem se p̃buit omnib: sidimanda¬
ta non seruarent. inminere mortẽ
proximã uoce p̃conia testaretur ::
Quibus de causis paucaloqui placet
ad roborandam fidẽ sacerdotum
censurã uel ad instructionem popu¬
li siue etiã adipforũ regũ praesenti¬
um emendationem. Namcũ theo¬
dorico decedente. theo doberthus
filius eius regnũ ambis set. ac mul¬

Expanded text:
ratione hominum illorum ad urbem deratione hominum illorum ad urbem deductus est. Non enim honorabat personam potentis, sed Deum tantum et in corde et in operibus metuebat. Inpositus itaque in cathedra, dum lectionum seriem auscultaret, sensit nescio quid gravi super cervicem suam. Cumque bis aut tertio manum clam ad temptandum iniecisset, nullius rei causa invenire potuit, quae hoc pondus inferret; divertensque caput ad dexteram et laevam, odoratus est odorem suavitatis, intellexitque, hoc onus esse sacerdotii ipsius dignitatem. 2. Adsumpto vero episcopatu, tam terribilem se praebuit omnibus, si Dei mandata non servarent, inminere mortem proximam, voce praeconia testaretur. Quibus de causis pauca loqui placet ad roborandam sacerdotum censuram vel ad instructionem populi sive etiam ad ipsorum regum praesentium emendationem. Nam cum, Theodorico decedente, Theodoberthus ·, nlius eius, regnnm ambisset ac mul
Abbreviated transcription (Latin):
urbis sacer dote : euadepis copatũ iussit
arceri: Cũq da toconges su populiac
decreto regis ad ordinandum auiris
summocũ rege honore p̃ditis ad duceba¬
tur: Verũ tamen cũ ꝓpinqui a durbem
cadente solẽ fixistentoriis mansionẽ
pararent: Illi confestim. laxatis equi¬
tibus per segites pauperũ dimiserunt.
Quod cernens beatus nicetius. mise¬
ricordia motus ait. Expellite quan¬
totius equos uestros a sagi te pau¬
peris. alioquin remoueãuos a cõmu¬
nione mea. At illi indignantes dixer̃
quaenã ẽ. haec causa quã loqueris:
adhuc enim epis copalem apicem
nones adeptus. Et iã ex cõmunionẽ
minariss et ille. uere inquit dico
uobis. quia distinauit rex ut me
euulsuma. monasterio. huic oneri
consecrari iuberet : fiet quidem uo¬
iunta sdĩ Nã regis uoluntas in omni¬
bus malis me obsistentẽ non adim¬
plebitur : Tunc ursurapido abiens
eiecit equos a segite. et sic cũadmi¬

Expanded text:
urbis sacerdote, eum ad episcopatum iussit urbis sacerdote, eum ad episcopatum iussit arcessi. Cumque dato consensu populi ac decreto regis ad ordinandum a viris summo cum rege honore praeditis adducebatur. Verumtamen cum propinqui ad urbem, cadente sole, fixis tentoriis, mansionem pararent, illi confestim laxatis equitibus per segites pauperum dimiserunt. Quod cernens beatus Nicetius, misericordia motus, ait: 'Expellite quantotius equos vestros a segite pauperis, alioquin removeam vos a communione mea'. At illi indignantes dixerunt: 'Quaenam est haec causa, quam loqueris? Adhuc enim episcopalem apicem non es adeptus, et iam excommunionem minaris?' Et ille: 'Vere', inquid, 'dico vobis, quia distinavit rex, ut me evulsum a monasterio huic oneri consecrari iuberet. Fiet quidem voluntas Dei, nam regis' voluntas in Omnibus malis, me obsistente, non adimplebitur'. Tunc cursu rapido abiens, eiecit equos a segite; et sic cum admi
Abbreviated transcription (Latin):
clerici fuis sesignatã. Ex indestudio¬
sissimis enutritis parentibus litteris
institutus: abbaticuidã in monasterio
conmendatus: In quo lo co lta sed euotũ
do exhibuit ut mi grante abbate ipse
succeder& ⁊ Iam uero ad supto abba¬
tis officio tantũ se talemq ad instruc¬
tionẽ adq districtionẽ fratrũ exhibu¬
it : u non modo agere uerũ &iã nullili¬
cer& aliquid uelloqui peruerse. Dicens
cauenda e scur ilitas dilectissimi &
omne uerbũ otiosũ, Vt sicut corpus
omne purũ exhibere debemusdo Ita
&iam & os non ad aliud aperire nisi ad
laudemdi: quia tria sunt in quibus genꝰ
dilabitur humanũ. Aut eni cogitat. aut
loquitur . autagit. Ergo uos dlmi opor
ne opus pessimum: Multa & alia & hor¬
tabatur fratres: uteos dignos dño
exhiber& acmundos: Venerabatur aut
eũ & rextheodoricus magno honore
eoquod saepius uitia eius nudar& accri¬
mina castigatus emendatior red derexur
Et obhanc gratiã decedente treuericae

Expanded text:
clerici fuisse signatam. Exinde a studioclerici fuisse signatam. Exinde a studiosissimis enutritus parentibus, litteris institutus, abbati cuidam in monasterio commendatur: in quo loco ita se devotum Deo exhibuit, ut migrante abbate ipse succederet. Jam vero assumpto abbatis officio, tantum se, talemque ad instructionem atque districtionem fratrum-exhibuit, ut non modo agere, verum etiam nulli liceret aliquid vel loqui perverse, dicens: Cavenda est scurrilitas, dilectissimi, et omne verbum otiosum, ut sicut corpus omne purum exhibere debemus Deo, ita etiam et os non ad aliud aperire, nisi ad laudem Dei. Quia tria sunt in quibus genus dilabitur humanum: aut enim cogitat, aut loqne opus pessimum'. Multa et alia exhortabatur fratres, ut eos dignos Domino exhiberet ac mundos. Venerabatur autem cum et rex Theodoricus magno honore, eo quod saepius vitia eius nudaret, ac crimina castigatus emendatior redderetur; et ob hanc gratiam, decedente Trevericae
Abbreviated transcription (Latin):
ratus sacerdos de ante dicto anti stite.
Multa quidem dulcissime frater
descõnicetio bonorũ uirorũ testimo¬
nio diuulgatũ cognoui: sed plurima
oculis proprus inspexi. ueletiã ab eo
uixelicita cognoui: Etcũ mihi quae¬
piam de hisquae perillum ds̃ opera¬
tus ẽ explanaret. non cotur noiac¬
tantiae tumescebat. sed conpunctus
corde cumlacrimis aiebat. Ideo tibi
haec filicarissime pandere uideor.
ut et tucum sũma conuersans in no¬
centia. cordissimilia mediteris: non
enim ad excelsa uirtu tum dĩ conti¬
nere quis poterit. nisi fuerit in nocens
manibus et mundo corde sicut canna
dauitici carminis canit: Haecergo dceo
p̃fatus relator : rexorsus est:
gitur sc̃s nic&ius ep̃s ab ipso ortus sui tem¬
pore clericus designatus ẽ : Nãcum
partu fuiss& effusus : omne caput eius
ut ẽ consu&udo nascentium infantem
acapillis nudum cernebatur: Incirtu¬
itu uero modi corumpilorum ordo
apparuit ut puta uis ab eisdẽ coronã

Expanded text:
ratus sacerdos de antedicto antestite: ratus sacerdos de antedicto antestite: 'Multa quidem, dulcissime frater, de sancto Nicetio bonorum virorum testimonio divulgatum cognovi, sed plurima oculis propriis inspexi vel etiam ab eo vix elicita cognovi'. Et cum mihi quaepiam de his quae per illum Deus operatus est explanaret, non coturno iactantiae tumescebat, sed conpunctus corde cum lacrimis aiebat: 'Ideo tibi haec, fili carissime, pandere videor, ut et tu, cum summa conversans innocentia cordis, similia mediteris. Non enim ad excelsa virtutum Dei contendere quis poterit, nisi fuerit innocens manibus et mundo corde, sicut canna Davitici carminis canit'. Haec ergo de eo praefatus relator Igitur sanctus Nicetius episcopus ab ipso ortus sui tempore clericus designatus est . Nam cum partu fuisset effusus, omne caput ejus, ut est consuetudo nascentium infantum, a capillis nudum cernebatur: in circuitu vero modicorum pilorum ordo apparuit, ut putares ab eisdem coronam
Abbreviated transcription (Latin):
tucum sis iunior. quomodo seniorũ
gesta poteris scire: qualiter ad te
eorum facta uenerunt: Nempenon
aliud nisi conficta a tehaec quae scrip¬
ta sunt decernuntur: Qua de causa
relatorem huius operis: in medio po¬
nere necesse.ẽ. ut hiqui ueritati de¬
rogant confundantur. Nouerint
igitur ab eato aridio abbate urbis le¬
mouicinae. qui abipsonicetio antesti¬
te enutritus et clericatus ordinem sor¬
titus . ẽ. haec quae subiecta sunt meau¬
disse : Quem in hoc non credo fefellis¬
se. cũ per eumds̃ eotempore quando
mihusta retulit. Et caecorũ oculos in¬
luminauit. et paralrticis gressum
p̃stitit. et inerguminos eiects daemo¬
nibus. sanae menti restituit. Nec cre¬
dendũ . ẽ. eum mendacii nube obum¬
brariposse quem ds̃ saepius ab imbri¬
um nube obtectũ ita protexit. ut
imbutis socus hic nulla stllarũcaden¬
tiũ. infusione madesceret: Deniq si
detali relatore dubitatur. debenefi¬
cusdĩ diffiditur. Aiebat ergo memo¬

Expanded text:
'Tu cum sis iunior, quomodo seniorum 'Tu cum sis iunior, quomodo seniorum gesta poteris scire, aut qualiter ad te eorum facta venerunt? Nempe non aliud nisi conficta a te haec quae scripta sunt decernuntur'. Qua de causa relatorem huius operis in medio ponere est necesse, ut hi qui veritati derogant confundantur. Noverint igitur, a beato Aridio abbate urbis Lemovicinae, qui ab ipso Nicetio antestite enutritus et clericatus ordinem sortitus est, haec quae subiecta sunt me audisse; quem in hoc non credo fefellisse, cum per eum Deus eo tempore, quando mihi ista retulit, et caecorum oculos inluminavit et paralyticis gressum praestitit et inerguminos·, eiectis daemonibus, sanae menti restituit. Nec credendum est, eum mendacii nube obumbrari posse, quem Deus saepius ab imbrium nube obtectum ita protexit, ut, imbutis sociis, hic nulla stillarum cadentium infusione madesceret. Denique, si de tali relatore dubitatur, de beneficiis Dei diffiditur. Aiebat ergo memo
Abbreviated transcription (Latin):
ricuta conualuit. multaquidem &a
lia deco eudiuirius sed fufficere hac
d eredulitatẽ catholicorũ que scripta
sunt arbitramur:
sacrorum operũ. profide meri¬
to fideliter arbitror eẽ credendum
quia non omnia quae inscripturis
leguntur. obtutibus propriis cerni
potuerunt sed qued am ipsius scrip¬
turae relatione firmata : quaed am
aliorum auctorũ testimonio con¬
probata . quaedã uero proprii intu¬
itus auctoritate creduntur: sed sunt
quod peius . ẽ. quiper uerso sensu ut
scripta non credunt. ita testificata
repraehendunt. Visa uero tam quã
conficta fastidiunt. Non habentes
illud insua credulitate quod thomas
a postolus gestabat incordedicens. ni¬
si uidero non credã: beati quidem
qui non uiderunt et crediderunt.
sed iste ut uidit. statim credidit.
Namut diximus multi uidentes. ñ
aliqua descĩniceti treuericis acerdo¬
tis uirtutibus. uiliritate. maga nimi¬
tate. scĩtate scripturus. rep̃hendi ab
aliquibus uereor dicentibus mihi

Expanded text:
tituta convaluit. Malta quidem et tituta convaluit. Malta quidem et alia de eo audivimus, sed sufficere haec ad credulitatem catholicorum quae scripta sont arbitramur. sacrorum operum pro fidei merito fideliter arbitror esse credendum, quia non omnia quae in scripturis leguntur obtutibus propriis cerni potuerunt: sed quaedam ipsius scripturae relatione firmata, quaedam aliorum auctorum testimonio conprobata, quaedam vero proprii intuitus auctoritate creduntur. Sed sunt, quod peius est, qui perverse sensu, ut scripta non credunt, ita testificata reprehendunt, visa vero tamquam conficta fastidiunt; non habentes illud in sua credulitate, quod Thomas apostolus gestabat in corde, dicens: Nisi videro, non credam. Beati quidem qui non viderunt et crediderunt. Sed iste, ut vidit, statim credidit. Nam, ut diximus, multi videntes non aliqua de sancti Niceti Treverici sacerdotis virtutibus, virilitate, magnanimitate, sanctitate scripturus, reprehendi ab aliquibus vereor, dicentibus mihi:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ accessimus : Quib ille abscedite in¬
quit detestabiles : et nolite accedere ad
locum in quo nomen dñi in uocatur
Haet eodicente. sicut fumus euanuer :
hiser talibus uirtutũ magnarũ gra¬
tia pollens impleto uitae p̃sentis
curriculo uitã percepturus aeter¬
nam emicuit scło Cuius beatũ sepul¬
chrũ miraculorũ in lustriũ effectu
plerumq: redditur gloriosum¬
as carpionis serui ipsius monas¬
terii mentẽ iniquus dae mon
obsederat. Qui pertrium annorũ
curriculo inerguminus factus ad se¬
pul chrũbeati uiri debacans tandem ẽi
est ut credimus oratione eiecto demona
expurgatus maltos de inepos mente in¬
tegra uiues annos
iu liani coniux quartanae febris accer¬
sulaborans ut sepul chrubeatiuiri atti¬
git conpsso ardore actremore corpo¬
rali sanata discessit simili soree ao
baudimundiuxor ab hac febrelabora¬
bat. Sedubi ad lectulu sciuiri prostra¬
ta fuditorationẽ: mox in colomiate res¬

Expanded text:
cum accessimus'. Quibus ille: 'Abscedite', incum accessimus'. Quibus ille: 'Abscedite', inquit, 'detestabiles et nolite accedere ad locum in quo nomen Domini invocatur'. Haec eo dicente, sicut fumus evanuerunt. 4. Hic et talibus virtutum magnarum gratia pollens, impleto vitae praesentis curriculo, vitam percepturus aeternam, emicuit saeculo, cuius beatum sepulchrum miraculorum inlustrium effectu plerumque redditur gloriosum. Mascarpionis servi ipsius monasterii mentem iniquus daemon obsederat; qui per trium annorum curriculo inerguminus factus, ad sepolchrum beati viri debacans, Landem eius est, ut credimus, oratione, eiecto daemone, expurgatus, multos deinceps mente integra vivens annos. Iuliani coniux quartanae febris accensu laborans, ut sepulchrum beati viri attigit, conpraesso ardore ac tremore corporali, sanata discessit. Simili sorte et Baudimundi uxor ab hac febre laborabat; sed ubi ad lectulum sancti viri prostrata fudit orationem, mox incolomitate res
Abbreviated transcription (Latin):
postunius horae curriculũ surgere
iubet. Qui consurgens sanus matri
suae scĩ ẽ manibus restitutus
Faretricuiusdã seruus infensusdomi¬
no huius sacerdotisoratoriũ ex petiu
sed illeclatus superbia absente otu¬
to uiro seruũ abstrahit catiditq
sed mox a febre correptus spm̃ ex alauit
Quartanarũ tertianarũ ue uel
reliquarũ accentus febrium ora¬
tione facta saepius mitigauit. ⁊lene¬
nũ malae pusulae in posito salutaris
signo restinxit. Obsessosdae monibus
Namsurgente eoquadã nocte de
stratu suo ad red dendũ officium
uidit duos arietes magnossuis foribus
adsistentes quasi pstolantes aduentũ
eius. Quo uiso furibundi ad eũ cũ impe¬
tuualido dirigunt. At illesi gũ cra¬
cis opponens illis euaniscentibus absq
metu oratoriũ  ẽ ingressus
Alia nocte regressus aboratorio inuȩ¬
nit cellulam suam plenam damonsts
Dixitq eis. Vndeuenitis : aroma
a iunt hesternadie egressi. ad hunclo¬

Expanded text:
post unius horae curriculum surgere post unius horae curriculum surgere iubet. Qui consurgens, sanos matri suae sancti est manibus restitutus. Faretri cuiusdam servus infensus domino huius sacerdotis Oratorium expetivit; sed ille elatus superbia, absente beato viro, servum abstrahit caeciditque. Sed mox a febre correptus, spiritum exalavit. Quartanarum tertianarumve vel reliquarum accentus febrium, oratione facta, saepius mitigavit. Venenum malae pusulae, inposito salutari· signo restinxit, obsessos daemonibus, Nam surgente eo quadam nocte de stratu suo ad reddendum officium, vidit duos arietes magnos suis foribus adsistentes, quasi praestolantes adventum eius. Quo viso, furibundi ad eum cum impetu valido diregunt. At ille signum crucis opponens, illis evaniscentibus, absque metu oratorium est ingressus. Alia nocte regressus ab oratorio, invenit cellulam suam plenam daemoniis, dixitque eis: 'Unde venitis?' A Roma', aiunt, 'hesterna die egressi, ad hunc lo
Abbreviated transcription (Latin):
basilica admissas dominicae oratio¬
nis uerbi decantarentur: cũ illi dixer̃
liberanos amalo audiuit etumulo
cuius dã uocẽ dicentẽ similiter libe¬
ra nos amalo. Quod non sine perfec¬
tionis merito censetur. ut haec
meruis set audire
Dens et qualiter eius meriti et quan¬
ticatem refrigerii ipsodocente cogno¬
uit. Et licet haec magna sint. adil¬
lam tam̃ sanitatũ gratiam quam
per eum dñs infirmis protulit. li¬
bet accedere . Non enim ambigitꝰ
quod per eum sicut supra diximus
operata sit dextera dĩ. cuiista quae
me morauimus tantihabuit reuelare
uerulus enim quidã paulus nomi¬
ne crurũ poplitũq grauidolore uexa¬
tus scm̃ adut. prostratusq genib eius
exorare coepit. ut ei medicinã oratio¬
ne sua a dñi miseri cordia obtineat
inpertiri: qui protinus oratione fac¬
ta cũ oleo benedicto palpata membra
infirmi super lectulũ suũ requiesee¬
re fecit. Quopaululũ quiescente

Expanded text:
basilica ad missas dominicae oratiobasilica ad missas dominicae orationis verbi decantarentur, cum illi dixerunt: Libera nos a malo, audivit e tumulo cuiusdam vocem dicentem similiter: Libera nos a malo. Quod non sine perfectionis merito censetur, ut haec meruisset audire. ens, et qualiter eius meriti et quantitatem refrigerii, ipso docente, cognovit. 3. Et licet haec magna sint, ad illam tamen sanitatum gratiam, quam per eum Dominus infirmis protulit, libet accedere. Non enim ambigitur, quod per eum, sicut supra diximus, operata sit dextera Dei, cui ista quae memoravimus tanti habuit revelare. Puerulus enim quidam Paulus nomine crurum poplitumque gravi dolore vexatus, sanctum adiit, prostratasque genibus eius, exorare coepit, ut ei medicinam oratione sua a Domini misericordia obteneat inpertiri. Qui protinus, oratione facta, cum oleo benedicto palpata membra infirmi super lectulum suum requiescere fecit. Quo paululum quiescente,
Abbreviated transcription (Latin):
se cui etiã dignatus ẽ. arcanorum
secreta caelestiũ reuelare
Iamidem dũde basilicis scõr die
dominica expleta oratione re¬
uerte retur. super bacellũ sustenta¬
tus. in medio confessoris atrio. erec¬
tis auribus oculisq ad caelũ diutissi¬
me ad tentis. stetit in mobilis. De¬
inde motus a loco coepit da regemi¬
tus acsuspiria longa producere
Inter rogatusq asuis quidhoc eẽt̃
aut si aliquid diuinũ fuis set intui¬
tus enarraret. Nespondit uaeno¬
bis inertibus et pigris. Ecce iã incaelo
missarum sollemnia expediuntur.
et nos segnes nec inchoare coepimus:
huius mysterũ sacramentũ. Verȩ
inquit dico uobis quod ego audiui
uoces angelorũ incaelis. sc̃s in laude
dñi proclamantes. Et dic tocitius
inmonasterio missarũ sollemnia ius¬
sit expleri
Ced ec illud p̃teribo quod quadã
incedũ iuxta consuetudinẽ ut su¬
pra diximus debasilicis quas oratio¬
nis gratia adierat repedaret et in

Expanded text:
se, cui etiam dignatus est arcanorum se, cui etiam dignatus est arcanorum secreta caelestium revelare. Nam idem dum de basilicis sanctorum die dominica, expleta oratione, reverteretur, super bacellum sustentatus, in medio beati confessoris atrio, erectis auribus oculisque ad caelum diutisstme adtentis, stetit inmobilis. Deinde motus a loco, coepit dare gemitus ac suspiria longa producere. Interrogatusque a suis, quid hoc esset, aut, si aliquid divinum fuisset intuitus, enarraret, respondit: 'Vae nobis inertibus et pigris! Ecce iam in caelo missarum solemnia expediuntur, et nos eignes nec inchoare coepimus huius misterii sacramentum. Vere', inquid, 'dico vobis, quod ego audivi voces angelorum in caelis „Sanctus" in lande Domini proclamantes'. Et dicto citius in monasterio missarum solemnia iussit expleri. Sed nec illud praeteribo, quod quadam vice, dum iuxta consuetudinem, ut supra diximus, de basilicis, quas orationis gratia adierat, repedaret, et in
Abbreviated transcription (Latin):
mus sũmostudio coleretur: Vnde
faccũ ẽ. ut decedente abbace iã
dictimonasterii ipse in loco abbatis
eligentib fratrib: substicueretur
Deniq: quadã dominica admissarum
celebranda sollemnia inuitatur. Dix̃q
fratrib: Iam enim oculimei caligine
obteguntur. Nec possum libellum as¬
picere prbro enimhaec alteri agen¬
damandate : Dicente igitur prbro
ipse proximus ad stꝗtit. Ventũq est
ut scmmunus iuxta morem catholicũ
signocrucis superposito benediceretur
At ille intuitus. uidit quasi ad fenestrã
absidae scalã positã et quasi descen¬
dentẽ peream uirũ senẽ clericatis hono¬
re uenerabilem atq: oblatũ altariosa¬
crificium dextera extensa benedicen¬
tem: Haec enim agebantur inba silicã
scĩ martini qđ
nullus uide¬
remeruit nisi
ipse tantũ
reliqui uero cura
non uide¬
rint ignoramus. Ipse tamen de inceps
fratribus reculit. Nec enim ẽ dubiũ
haec fideli famulo dnm̃ de monstras¬

Expanded text:
mus summo studio coleretur. Unde mus summo studio coleretur. Unde factum est, ut, decedente abbate iam dicti monasterii, ipse in loco abbatis, elegentibus fratribus, substitueretur. 2. Denique quadam dominica ad missarum celebranda solemnia invitatur, dixitque fratribus: 'Iam enim oculi mei caligine obteguntur, nec possum libellum aspicere. Presbitero enim haec alteri agenda mandate'. Dicente igitur presbitero, ipse proximus adstetit, ventumque est, ut sanctum munus iuxta morem catholicum, signo crucis superposito, benediceretur. At ille intuitus, vidit quasi ad fenestram absidae scalam positam et quasi descendentem per eam virum senem, clericati honore venerabilem atque oblatum altario sacrificium dextera extensa benedicentem. Haec enim agebantur in basilica sancti Martini, quod nullus videre meruit nisi ipse tantum; reliqui vero cur non viderint, ignoramus. Ipse tamen deinceps fratribus retulit, nec enim est dubium, haec fideli famulo Dominum demonstras