comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diens sit testis turbantu ẽĩ ⁊ a patronis diu̾se ꝑtis. ĩducuntu ĩ la¬
queo s plus dep̃hensi nocent ꝙ̃ furmi ⁊ ĩteriti ꝓfuissent. Multũ gͥ
domi ante n̾sandi uariis cogitationib quales haberi ab adu̾sario possunt
explorandi sũt sic fit ut aut cõstent sibi aut siquid turbauerint oppo:¬
tuna ruesus cius a quo ꝓductisunt ĩterogatione uelut ĩ gradu reponã¬
subici ab adu̾saro solent ut oĩa ꝓfutura polliciti diu̾sa respondeant ⁊ au¬
toritatem habent nõ a:gumentu illa s confitentiu. Explorandu igitu:
quas causas ledendi aduersariu afferant ne id satis est inimicos fuisse
s an desierint an ꝓ hoc ip̃m reconciliari uelint ne corrupti sint ne peni¬
tentia propositu mutauerint quod cͣu ĩ his qͦ qui ea que dicturi uidẽtur
reuera sciunt necessariu est p̾caue.e multo magis in his qui se dictu¬

Expanded text:
dens testis sit; turbantur enim et a patronis diversae partis inducuntur in ladens testis sit; turbantur enim et a patronis diversae partis inducuntur in laqueos et plus deprehensi nocent quam firmi et interriti profuissent. multum igitur domi ante versandi, variis percontationibus, quales haberi ab adversario possint, explorandi sunt. sic fit, ut aut constent sibi aut, si quid titubaverint, opportuna rursus eius a quo producti sunt interrogatione velut in gradum reponani diversa respondent et auctoritatem habent non arguentium illa, sed confitentium. explorandum igitur, quas causas laedendi adversarium adferant; nec id sat est inimicos fuisse, sed an desierint, an per hoc ipsum reconciliari velint, ne corrupti sint, ne paenitentia propositum mutaverint. quod cum in iis quoque, qui ea, quae dicturi videntur, re vera sciunt, necessarium est praecavere; multo magis in iis, qui se dictu
Abbreviated transcription (Latin):
sam ĩstitutione aggressi suu:. Sufficiebant alioquĩ libri duo a domi¬
cio afro ĩ hanc renꝰ copositi que adolescentulus sene colui ut nõ lecta
michi tm̃ ea s pleraq ex ip̃o sint cognita. Is ue ussime p̃cepit primu
sinc dubio ad oĩa ꝑtinet quo contingat explicabimꝰ cu ad destinatum
huic parti locu uenerimꝰ. ea res sugge: et materia ĩter: ogatiõi. ⁊ ueli¬
ti tella ad manu suministrabit. eadem docebit ad que iudicis aĩus a¬
ctione sit p̃porandus debet em uł fien uł detrabi testibus fides orone pꝑ¬
petua q sic dictis quisq mouetu ut est credendũ uł nõ credendu ante
iuder publicis leg̾e denuncia:i solet quoꝵ altero ps utraq utitur al¬
teru accusatoribus tm̃ cõcessu est sepa:emꝰ officiui dantis teste.
⁊ refellentie qui uoluntoriũ ꝓducit scue quid is dictur.ꝰ est potest

Expanded text:
rsam institutionem aggressi sumus. sufficiebant alioqui libri duo a Domirsam institutionem aggressi sumus. sufficiebant alioqui libri duo a Domitio Afro in hanc rem compositi, quem adolescentulus senem colui, ut non lecta mili tantum ea, sed pleraque ex ipso sint cognita. is verissime praecepit primum sine dubio ad omnia pertinet. id quomodo contingat, explicabimus, cum ad destinatum huic parti locum venerimus. ea res suggeret materiam interrogationi et veluti tela ad manum subministrabit; eadem docebit, ad quae iudicis animus actione sit praeparandus. debet enim vel fieri vel detrahi testibus fides oratione perpetua, quia sic quisque dictis movetur, ut est ad credendum vel non credendum ante  quibus in iudiciis publicis lege denuntiari solet, quorum altero pars utraque utitur, alterum accusatoribus tantum concessum est, separemus officium dantis testes et refellentis. qui voluntarium producit, scire quid is dicturus sit potest;
Abbreviated transcription (Latin):
stibus atq in testem dici solet. Est hic coĩs locus cu ꝑs altera nullam i¬
fiimiore ꝓbationẽ esse cõtendit ꝙͣ que fit hoĩu scĩa nixa . Altera ad de¬
trahendu illis fidem oĩa ꝑ que fier soleant falsa testimoĩa enũat seq̃ns
ratio est cuispecialite. quidem s cũ multos pariter muade̾ patroni solẽt
Nlam ⁊ gentiũ simul imiueisaꝵ eleuata testimoĩa ab oratoribus scimus ⁊ tota
gn̾a testimonioꝵ ut de audicionib nõ eĩ ip̃os esse testes s ĩuuriatoꝵ affere
uoces ut ĩ caĩs repetũdaꝵx qui se reo nũasse pecumas iurat litigatoꝵ nõ testi¬
um babendos loco. Interi adu̾sus singulos dirigitu: actio quoel tamne secta¬
tionis gemis ⁊ ꝑmixtu defensioni legimꝰ ĩ oronib plurimi ⁊ sẽpati
editu sicut ĩ uatiniu teste.¶ Totu igitur excutiamꝰ locu qñ uniũ¬

Expanded text:
stibus atque in testes dici solet. et hic communis locus, cum pars altera nullam stibus atque in testes dici solet. et hic communis locus, cum pars altera nullam firmiorem probationem esse contendit, quam quae sit hominum scientia nixa; altera ad detrahendam illis fidem omnia, per quae fieri soleant falsa testimonia, enumerat. sequens ratio est cum specialiter quidem, sed tamen multos pariter invadere patroni solent. nam et gentium simul universarum elevata testimonia ab oratoribus scimus et tota genera testimoniorum: ut de auditionibus; non enim ipsos esse testes sed iniuratorum adferre voces; ut in causis repetundarum, qui se reo numerasse pecunias iurant, litigatorum non testium habendos loco. interim adversus singulos dirigitur actio; quod insectationis genus et permixtum defensioni legimus in orationibus plurimis et separatim editum, sicut in Vatinium testem. totum igitur excutiamus locum, quando unive
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis adu̾sauo est ꝑmittenda nec ex aduocatis ꝑtis aduerse iudex eligẽdꝰ
Nam si dicere cõtraria turpe aduocato uideretu certe turpiꝰ habendu facere
quod noceat
Arimi tamẽ patronis cͥuica testimoĩa sudores adiciuntua aut ꝑ tabu¬
la  aut a pñtibus. simplicior cõtra tabulas pugna.Nam ⁊ minue⁊
quedam signe refragantu his oĩbus ꝙͣ nemo ꝑ tabulas dat testimõiu nͥ
sua uoluntate quo ip̃o nõ esse amitu ei se ꝯͣ que dicit fatetur. nec tamen
ꝓtinus cessert orator quo minus ⁊ amicus ꝓ amico ⁊ inimicus cõtra mimi¬
cu possit ueꝵ si integra sit ei fides dice̾. s late locus uterq tractatu. cũ¬
pñtibus uõ ingeniis dimicari est.Ĩdeoq uelut duplici cõtra eos. qui hie
acie confligitu actionũ ⁊ ĩteuogationũ. In actionibus primũ gn̾alite ꝓ te¬

Expanded text:
iudicis adversario esset permittenda nec ex advocatis partis adversae iudex eligendus; iudicis adversario esset permittenda nec ex advocatis partis adversae iudex eligendus; nam, si dicere contraria turpe advocato videretur, certe turpius habendum, facere quod noceat. Maximus tamen patronis circa testimonia sudor est. ea dicuntur aut per tabulas aut a praesentibus. simplicior contra tabulas pugna. nam et quaedam cogitatio refragatur his omnibus, quod nemo per tabulas dat testimonium nisi sua voluntate; quo ipso non esse amicum ei se, contra quem dicit, fatetur. neque tamen protinus cesserit orator, quo minus et amicus pro amico et inimicus contra inimicum possit verum, si integra sit ei fides, dicere. Sed late locus uterque tractatur. cuentibus vero ingens dimicatio est, ideoque velut duplici contra eos proque iis acie confligitur actionum et interrogationum. In actionibus primum generaliter pro te
Abbreviated transcription (Latin):
recusart indeatur aut si causa patiatu m̃o liti s ꝓp qua deuoturꝰ sexp̃e ño fue¬
rit aut si prete alia decausa instrumẽtu adicit ex habundanti. hanc  quoq
decansa sua ꝓnunciare ⁊ qua id quod offert beue ⁊ facile credat ostendẽ. at
i⁊ qui defeit agere modeste iudetur cu litis adu̾sariu uidicem faciat et
cus cuiꝰ cͥognitio est onere liberet qui ꝓfecto alieno iuriurando stare ꝙͣ suo
mauult q̃ difficilio: accusatio est nisi forte res est ea qua credibile fit nota
ip̃i nõ esse que excusatio si dederit hoc unu relinquetu ut ĩiudia sibi quei̾¬
ab aduersario dicat atq id agi ut ĩ c̾a ĩ qua uincẽ nõ possit queri possit. Itaq
hõĩem quide malu occupatuꝵ hanc cõdicionẽ fuisse se aũt ꝓbare malle que
affirmet ꝙͣ dubiu cuiq relinquẽ an peierant. s nobis adolescentib semoreᷤ

Expanded text:
recusare videatur; aut, si causa patietur, modo litis, propter quam devoturus se ipse non fuerecusare videatur; aut, si causa patietur, modo litis, propter quam devoturus se ipse non fuerit; aut praeter alia causae instrumenta adiicit ex abundanti hanc quoque de causa sua pronuntiare et, quam id quod offert leve ac facile credat, ostendere. At  modeste agere videtur, cum litis adversarium iudicem faciat, et eum, cuius cognitio est, onere liberet, qui profecto alieno iure iurando stari quam suo mavult. Quo difficilior recusatio est, nisi forte res est ea, quam credibile sit notam ipsi non esse. Quaeab adversario dicat atque id agi, ut in causa, in qua vincere non possit, queri possit; itaque hominem quidem malum occupaturum hanc condicionem fuisse, se autem probare malle quae adfirmet, quam dubium cuiquam relinquere, an peierarit. Sed nobis adolescentibus seniores
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt s hoc ip̃m argumẽta trabit excausa si forte aut incredibile est id quod a¬
ctu esse quod tabule continẽt aut ut frequẽtiꝰ euenit aliis ꝓbationibus eque
ĩ artificialib soluitur si aut is ĩ que signatu est aut aliquis signatoꝵ dicitur
ab fusse uel priꝰ esse defunctus si tp̃ra nõ cõgruũt si uel antecedentia uł ĩse¬
quentia tabulis repugnat. Inspectio ip̃a sepe etĩa falsu dep̾hendit
US urandu litigato. es aut offe.unt siui aut nõ respuunt oblatum
auit ab adu̾sauo erigunt aut recusant cu ab ipĩs erigatu rest..e suu
sine ulla conditione ut uł ad a̾sariꝰ uitet fe.c imꝓbu est. ꝗ tamen id fa¬
ciet aut uita se tuebitur ut cũ nõ sit credibile peieratuꝵ aut in ip̃a religiõis
ĩqua ⁊ plus consequitur si id egerit ut nõ cupide ad hoc descend̾e. s ne hoc ꝗde

Expanded text:
fiunt. Sed hoc ipsum argumenta ex causa trahit, si forte aut incredibile est id afiunt. Sed hoc ipsum argumenta ex causa trahit, si forte aut incredibile est id actum esse, quod tabulae continent, aut, ut frequentius evenit, aliis probationibus aeque inartificialibus solvitur; si aut is in quem signatum est, aut aliquis signator dicitur afuisse vel prius esse defunctus; si tempora non congruunt; si vel antecedentia vel insequentia tabulis repugnant. inspectio etiam ipsa saepe falsum deprehendit. iusiurandum litigatores aut offerunt suum aut non recipiunt oblatum, aut ab adversario exigunt aut recusant, cum ab ipsis exigatur. offerre suum sine illa condicione, ut vel adversarius iuret, fere improbum est. qui tamen id faciet, aut vita se tuebitur, ut eum non sit credibile peieraturum; aut ipsa vi religionis, in qua plus fidei consequetur, si id egerit, ut non cupide ad hoc descendere sed ne hoc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nem ueram s fatendi necessitate uocet. Altera sepe etia causa fal¬
sa dicenli quod etia aliis patientia facile mendaciu faciat aliis
infirmitas necessariu. quid attinet de his plura: plene sunt orones uete⁊
ac nouoꝵ. quedam tñ ĩ hac ꝑte erũt ꝓpria cuiꝰ q litis. nam siue d̾ habẽda
q̃one agetur ꝓlurimu ĩterert quis ⁊ que postulet aut offerat ⁊ ĩ qũe et qͣ
causa siue iam erit babita quis ei ꝓfuerit quis ⁊ quo sit tortus an credibi¬
lia dixerit an inte. se cõstantia ꝑseuerau̾it in eo quod ceꝑat an aliquid do
ĩfinita sunt ꝙͣ ip̃a rer uauetas.
Ontra tabulas qͦ sepe dictu est cu cas non solu refelli s etiam accusaĩ
ꝯsciamis esse usitatu cu aũt ĩ his aut scelus signatoꝵ aut ignorantia ⁊
tutius ac faciliue. id quod ẜo loco diximus tractatur quod pauciores rei

Expanded text:
nem vera fatendi necessitatem vocet, altera saepe etiam causam falnem vera fatendi necessitatem vocet, altera saepe etiam causam falsa dicendi, quod aliis patientia facile mendacium faciat, aliis infirmitas necessarium. quid attinet de his plura? plenae sunt orationes veterum ac novorum. quaedam tamen in hac parte erunt propria cuiusque litis. nam sive de habenda quaestione agetur, plurimum intererit, quis et quem postulet aut offerat et in quem et ex qua causa; sive iam erit habitat, quis ei praefuerit, quis et quomodo sit tortus, incredibilia dixerit an inter se constantia, perseveraverit in eo quod coeperat. an aliquid dolinfinita sunt quam ipsa rerum varietas. ontra tabulas quoque saepe dicendum est, cum eas non solum refelli sed etiam accusari sciamus esse usitatum. cum sit autem in his aut scelus signatorum aut ignorantia, tutius ac facilius id, quod secundo loco diximus, tractatur, quod pauciores rei
Abbreviated transcription (Latin):
mnciandu ualere. Ideoq damnatu ruptiliu abselutos clodiu atq cati¬
linami rogandi ẽt iudices ut re potius intueantu ip̃am ꝙͣ iuriuirando ali¬
eno suu donent. adue: sus consulta aũt senatus decreta principu uł ma¬
gistratuũ remediu nullu est nisi aut inuenta ꝙ̃tulũcũq cause dr̃a aut ali
qua ueleorũdem potestatis hõiu posteuo: cõstitutio que sit priori cõtraria
que si deerunt lis nõ erit.
Ama atq rumores ꝑs altera consensu ciuitatis ⁊ uelut publicũ te¬
stimoniu uocat. Altera ẜmone sine ullo certo autore dispsu cui
malignitas inciu dederit incrementu crudelitas quod nulli ño ẽt
mate ntissimo possit actidere fraude inimitoꝵ falsa uulgariu exẽpla utrĩq
non decrunt.
Icut in torm̃ets q̃ qui ẽ locus frequẽtissimus cu ps altera q̃stio¬

Expanded text:
nuntiandum valere ideoque damnatum Rutilium, absolutos Clodium atque Catinuntiandum valere ideoque damnatum Rutilium, absolutos Clodium atque Catilinam. rogandi etiam iudices, ut rem potius intueantur ipsam, quam iuriiurando alieno suum donent. adversus consulta autem senatus et decreta principum vel magistratuum remedium nullum est, nisi aut inventa quantulacunque ca vel eiusdem potestatis hominum posterior constitutio, quae sit priori contraria; quae si deerunt, lis non erit. famam atque rumores pars altera consensum civitatis et velut publicum testimonium vocat, altera sermonem sine ullo certo auctore dispersum, cui malignitas initium dederit, incrementum credulitas; quod nulli non etiam innocentissimo possit accidere fraude inimicorum falsa vulgantium. exempla utrinque non deerunt. sicut in tormentis quoque, qui est locus frequentissimus, cum pars altera quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
natu aduersus milone aut cu de cadem cã ꝓnunciatũ est ut ĩ reu dẽporta¬
tu ⁊ afftione secunda ⁊ de ꝑtibuscentũ ruraliu que ĩ duas hastas diuise sũt
tudine rex de quibus que.itur refelluntu aũt raro ꝑ contumdiam iudicũ
nisi forte manifesta ĩhis culpa erit. uult eni cognoscentiu quisꝙ fi mam¬
se recidat facit. Confugiendu est ĩ duobus supioribus si res feret ad aliqũa
dissimilitudine cause uix aute ulla est ꝑ oĩa alteri similis. Si id nõ cõtin¬
get aut eadem causa erit actionũ in secunda negligẽtia aut ĩ deformitate ꝑ¬
sonar querendũ ꝯ̃ quas erit iudicatũ aut de gr̃a que testes corrupit aut de
inuidia aut de ignorantia aut muemendu quod cause postea accesẜit
quoꝵ si nichil erit licet tamẽ dice̾ multas iudicioꝵ causas ad miq pro¬

Expanded text:
dem causa pronuntiatum est, ut in reis deportadem causa pronuntiatum est, ut in reis deportatis et adsertione secunda et partibus centumviralium, quae in duas hastas divisae sunttudine rerum, de quibus quaeritur; refelluntur vero raro per contumeliam iudicum, nisi forte manifesta ise recidat, facit. confugiendum ergo est in duobus superioribus, si res feret, ad aliquam dissimilitudinem causae; vix autem ulla est per omnia alteri similis. si id non continget aut eadem causa erit, actionum incusanda negligentia aut de infirmitate personarum querendum, contra quas erit iudicatum, aut de gratia, quae testes corruperit, aut de invidia aut de ignorantia, aut videndum, quid causae postea accesserit. quorum si nihil erit, licet tamen dicere multos iudiciorum casus ad inique pro
Abbreviated transcription (Latin):
que de iudicialibus causis iam dicta sunt seruiunt
tificialibus. Deniq ex quinq duas uidiciales matenie
ut ip̃a carent arte ita simis eloquentie uiribus et
daminandi qui totu hoc genus a p̾ceptis. remonerũt. Nec tamẽ ĩ aĩo est oĩa
que ꝓhis aut dici aut contradici solent cõplecti nõ ei comunes locaos trade:e
destinamus quod ess opis ĩfiniti. s ui quanda atq rone quib dem̃ostratis
non m̃o ĩ exequendo suas quisq uires debet adbibert si etia: ĩuemendo similia
⁊ que etia conditio litui poscet nec ẽi de oĩbus causis. dicẽ quisq pot saltem
preteritis ut tacea de futurs.
¶Amen p̃iudicioꝵ uĩe õmnis tribus in gn̾ibus ue.satu rebus que ali¬
qͣnex parib caĩs sunt iudicate que erempla rectius dicunt et d̾ re¬
scissis pͥmu testĩs uł cõtra filios cõfirmatis aiditi ad ip̃am causam
ꝑtimentibus unde etia nomẽ dictu est qualia mopianicu facta dicuntu ⁊ ase

Expanded text:
quae de iudicialibus causis iam dicta sunt, serviunthanc perveniremus. denique ex quinque quas iudicialis materi se carent arte, ita summis eloquentiae viribus etdamnandi, qui totum hoc genus a praeceptis removerunt. nec tamen in animo est omnia, quae aut pro his aut contra dici solent, complecti. Non enim communes locos tradere destinamus, quod esset operis infiniti, sed viam quandam atque rationem. Quibus demonstratis, non modo in exsequendo suas quisque vires debet adhibere, sed etiam inveniendo similia, ut quaeque condicio litium poscet. neque enim de omnibus causis dicere quisquam potest saltem praeteritis, ut taceam de tuturis. iam praeiudiciorum vis omnis tribus in generibus versatur: rebus, quae aliquando ex paribus causis sunt iudicatae, quae exempla rectius dicuntur, ut de rescissis patrum testamentis vel contra filios confirmatis; iudiciis ad ipsam causam pertinentibus, unde etiam nomen ductum est, qualia in Oppianicum facta
Abbreviated transcription (Latin):
corum et impitoꝵ qui ꝯ simpliciꝰ que facta sunt audiunt ⁊ capti uolup¬
ptate facile bis quibus delectantur consentiunt. Siquidem et meneuus agripp
plebem cu patribus in gratiam traditur reduxisse nota illa de membris humaniᷤ
aduersus uentrem discordantibus fabula Et horatiꝰ ne in poemate quidem bumi

Expanded text:
corum et imperitorum, qui et simplicius, quae ficta sunt, audiunt, et capti volucorum et imperitorum, qui et simplicius, quae ficta sunt, audiunt, et capti voluptate facile iis quibus delectantur consentiunt: siquidem et Menenius Agrippa plebem cum patribus in gratiam traditur reduxisse nota ilia de membris humanis adversus ventrem discordantibus fabula. et Horatius ne in poemate quidem humil
Abbreviated transcription (Latin):
Atq hunc ille sũmue ui: scelere solutu ꝑiculo liberauit. quedam significare sat̾
erit ut idem ac ꝓ codem neq eni posset hala ille fuulus aut.P. nasica aut
L. opinius aut me consulc senatus non nephariꝰ haberi sceleratos. int̾fici
nefae esset. hec ita dicentur ꝓ ut nota erunt uel utilitatis causa aut decor po¬
stulabit. Eadem ratio est hoꝵ que ex poeticis fabulis dicũtur nisi ꝙ his mi¬
nus affrrmationis adhibetu. cuiꝰ usus qualis esse deberet idem optimꝰ auto
Itaq hoc iudices non sine causa etiam fictie fabulis doctissimi hoĩes memo¬
rie ꝓdiderũt eui qui patris ulciscendi causa matrẽ necauiss uariatis hõui
sentenciis non solu diuma s sapientissima de ea sm̃a liberatu. Ille q̃ctia¬
storiginem ab esopo cepunt. Nam iudetur eaꝵ primus autor Exioduᷤᷤ
noĩt tamen esopi maxime celebrantu: duceͣ animos. solent p̾cipue rusti¬

Expanded text:
atque hunc ille summus vir scelere solutum periculo liberavit. quaedam significare satis atque hunc ille summus vir scelere solutum periculo liberavit. quaedam significare satis erit, ut idem ac pro eodem: neque enim posset Ahala ille Servilius aut P. Nasica aut L. Opimius aut me consule senatus non nefarius haberi, si sceleratos interfici nefas esset. haec ita dicentur, prout nota erunt vel utilitas causae aut decor postulabit. eadem ratio est eorum, quae ex poeticis fabulis ducuntur, nisi quod iis minus adfirmationis adhibetur; cuius usus qualis esse deberet, idem optimus auctor itaque hoc, iudices, non sine causa etiam fictis fabulis doctissimi homines memoriae prodiderunt, eum, qui patris ulciscendi causa matrem necauisset, variatis hominum sententiis, non solum divina sed sapientissimae deae ssi originem non ab Aesopo acceperunt nam uidetur earum primus auctor Hesiodus, nomine tamen Aesopi maxime celebrantur, ducere animos solent praecipue rusti
Abbreviated transcription (Latin):
naribus et totus in Cłodiu locus. dissimile plures ex se casus. habet
Fit eni gn̾e modo tpre loco ceteris ꝑ que fere oĩa Cicero p̃indicia que de
cluentio uideantur facta subuertit. Contrario noͣ exemplo censoriam notã
laudando censorem affricanũ qui eu quẽ prierasse cõceptis uerbie. palamdi¬
risset testimoniũ etiam pollicitus siquis contradicẽt nullo accusante tra¬
duce:e equu passus esset que qr erant longiora non suis uerbis exposu.
Breue autem apud Uirgiliu cõtratii exemplu est. At non ille satu quoto mẽ¬
tiris achilles. Calis in hoste fuit priamo. Quedam aut̃e ex hie. que gesta sunt
tota narabimꝰ Cicero pro aullone pudiciciam cu er̃ipet militi tribuimus mi¬
litaris in ex̾citu.c. Alau o ꝓpinquus eius impatoris interfectus ab eo est
cui ium afferebat face̾ eni ꝓbus adolescen piculose ꝙͣ ꝑpeti turpite maluit.

Expanded text:
naribus, et totus in Clodium locus. dissimile plures causas habet, naribus, et totus in Clodium locus. dissimile plures causas habet, fit enim genere, modo, tempore, loco, ceteris, per quae fere omnia Cicero praeiudicia, quae de Cluentio videbantur facta, subvertit; contrario vero exemplo censoriam notam laudando censorem Africanum, qui eum, quem peierasse conceptis verbis palam dixisset, testimonium etiam pollicitus, si quis contra diceret, nullo accusante, traducere equum passus esset; quae, quia erant longiora, non suis verbis exposui. breve autem apud Vergilium contrarii exemplum est: At non ille, satum quo te mentiris, Achilles talis in hoste fuit Priamo. quaedam autem ex iis, quae gesta sunt, tota narrabimus, ut Cicero pro Milone: pudicitiam cum eriperet militi tribunus militaris in exercitu C. Marii, propinquus eius imperatoris, interfectus ab eo est, cui vim adferebat. facere enim probus adolescens periculose quam perpeti turpiter maluit;
Abbreviated transcription (Latin):
Nam unde potius exempla ponamꝰ. Simile est hoc ꝓ murena ⁊ eĩ michi ĩpi
accidit ut cu duobus patriciis altero imꝓbissimo altero moderatissimo
atq optimo uiro pete:e. Suꝑam tñ dignitate cathelina gragalbam. ma¬
ius minoris ꝓ alillone negauit intueri luce̾ est fas ei qui a se hõĩem occisum
esse fateatur /i qua tandem urbe hoc hoĩes stultissimi disputantur. nempe in
ea que primu iudiciu de capite uidit .M. horatii fortissimi ura qui nondum
libera cinitate tamen pro romani comiciis liberatus est cu sua mara soro¬
rem esse interfectam fateretur. minus Maioria. occidi non spuru melium
qui annona leuandi iacturisq rei familiaris quia nimis. amplecti ꝑlebem
uidebatu in suspicionem incidit regni appetendi et cetera deinde s cũ aud̾¬
ret ci dicere cu p̃riam piculo liberasset cuiꝰ nephandũ adulteriu ĩ pului¬

Expanded text:
nam unde potius? exempla ponamus. simile est hoc pro Murena, etenim mihi ipsi nam unde potius? exempla ponamus. simile est hoc pro Murena, etenim mihi ipsi accidit, it cum duobus patriciis, altero improbissimo et audacissimo altero modestissimo atque optimo viro, peterem; superavi tamen dignitate Catilinam, gratia Galbam. maius minoris, pro Milone, negant intueri lucem esse fas ei qui a se hominem occisum esse fateatur. In qua tandem urbe hoc homines stultissimi disputant? nempe in ea quae primum iudicium de capite vidit M. Horatii, fortissimi viri, qui nondum libera civitate tamen populi Romani comitiis liberatus est, cum sua mann sororem esse interfectam fateretur. minus maioris: occidi , occidi, non Spurium Maelium, qui annona levanda iacturisque rei familiaris, quia nimis amplecti plebem videbatur, in suspicionem incidit regni adfectandi, et cetera, deinde, Sed eum auderet enim dicere, cum patriam periculo liberasset  cuius nefandum adulterium in pulvi
Abbreviated transcription (Latin):
eoru adutus autus tiranidem eccupet hoc referat eremplu. Fadem
rõne pisistratu ad dñatione puenisse. s ut sunt exempla interi tota sita:¬
lia. ut hoc ꝓximu. sic interi ex maiorib ad minora ducuntur. si ꝓomia¬
trimona molata urbes euest sunt. quid fieri adultero par est. Libicines
ab urbe cu recessissent publice reuocati sunt. Qrͣto magis pͥncipes ciu¬
tatis uiri ⁊ bene. de repu ͭ ͥ meriti cu miudie cesserint ab exilio reducen¬
dum. ¶ Ad exhortationẽ uero p̃cipue ualent imparia. Admiiabilior ĩ
femina ꝙ̃ in uno uirtus quare si ad fortite: faciendu accendatu aliquiᷤᷤ
non tm̃ afferet momenti horatiꝰ et torquatues ꝙͣtu illa muliei cuiꝰ manu¬
pyrihus est inte: fectus. est ⁊ ad moriendu est non tam Cato et Scipio ꝙͣ lu¬
crecia quod ip̃m est ex maioribus ad minora. singula hoꝵ gineꝵ ex Cicerone.

Expanded text:
eorum adiutus armis tyrannidem occupet, hoc referat exemplum, eadem eorum adiutus armis tyrannidem occupet, hoc referat exemplum, eadem ratione Pisistratum ad dominationem pervenisse. Sed ut sunt exempla interim tota similia ut hoc proximum, sic interim ex maioribus ad minora, ex mitrimonia eversae sunt; quid fieri adultero par est? tibicines , cum ab urbe discessissent, publice revocati sunt; quanto magis principes civitatis viri et bene de republica meriti, cum invidiae cesserint, ab exilio reducendi? ad exhortationem vero praecipue valent imparia. admirabilior in femina quam in viro virtus. Quare , si ad fortiter faciendum accendatur aliquis, non tantum adferent momenti Horatius et Torquatus quantum illa mulier cuius manuPyrrhus est interfectus, et ad moriendum non tam Cato et Scipio quam Lucretia; quod ipsum est ex maioribus ad minora. singula igitur horum generum ex Cicerone
Abbreviated transcription (Latin):
dissimisitudo assũntu interim. ⁊ ad rationie ornatu. s illa cu res exiget. Nũc
ea que ad probationẽ ptinent exequar. Potentissimu autem est inte: ea que
sunt huius gñis quod propric uocamus exemplu id est rei geste aut ut geste
utilis ad suadendu id quod intende.i cõmemoratio. Intuendu igitu totũ
simile sit an ex ꝑte aut ut oĩa ex eo sũmamus aut que utiia erunt. Rimi¬
le est iure occisus est saturnimis sicut gracchi dissimile. brutus occidit
liberos ꝓditionẽ mollientes. Manlius urtutem filii morte multauit. Con¬
trariu ma: çellus ornamenta siracusanie. hostibus restituit. Alerres cadem
socus abstulit ⁊ ꝓbandoꝵ ⁊ culpandoꝵ et ex his confimatio cosdem
gradus habet. etiam in his que futura dicemus.utilis similiu admoni¬
no est. ut siquis dicene. dio nisi idcico petere custodes salutis sue ut

Expanded text:
similitudo adsumitur interim et ad orationis ornatum; sed illa, cum res exiget, nunc similitudo adsumitur interim et ad orationis ornatum; sed illa, cum res exiget, nunc ea, quae ad probationem pertinent, exsequar. potentissimum autem est inter ea quae sunt huius generis, quod proprie vocamus exemplum, id est rei gestae aut ut gestae utilis ad persuadendum id quod intenderis commemoratio. intuendum igitur est, totum simile sit an ex parte, ut aut omnia ex eo sumamus aut quae utilia sunt. simile est, iure occisus est Saturninus sicut Gracchi. dissimile , Brutus occidit liberos proditionem molientes; Manlius virtutem filii morte multavit. contrarium , Marcellus ornamenta Syracusanis hostibus restituit; Verres eadem sociis abstulit. et probandorum et culpandorum ex iis confirmatio eosdem gradus habet. etiam in iis, quae futura dicemus, utilis similium admonitio est, ut si quis dicens, Dionysium idcirco petere custodes salutis suae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
om̃em argumentationem diuidit i dua ꝑtee. Inductionem ⁊ rationẽ ut ꝑle
socrates usus hanc habuit uam cu plura inter. ogasset que fateri adue.sa¬
rio necesse esset nouissime id de quo que: ebatur inferiet. ut simile cõcessisse
id est inductio. hec m orone fie:i nõ potest. s quod illic inteuogatur hic fere
sũmitu:. Fit igitu illa inteuiogatio talis quod est pomu generosissimu. nonne
quod optimu concederetu:: quid equus: qui gene: ofissitius. nõne qui optimus:
et plura in eundem modu . deinde ciuꝰ rei gratia rogatu est quid homo nõne
is generosissimus qui optimꝰ: fatendu erit. Hoc m testiu interrogatione ua¬
let pluimu in orone ppetua dissimile est. aut eni sibi ipse respondet orato:
hominu non qui cla:itate nascendi s qui uitute marime excellit. ¶ Dĩa gͥ
ex hoc gn̾e sumpta necesse est aut similia esse aut dissimilia aut contraria a

Expanded text:
omnem argumentationem dividit in duas partes, inductionem et ratiocinationeomnem argumentationem dividit in duas partes, inductionem et ratiocinationeSocrates usus, hanc habuit viam, ut cum plura interrogasset, quae fateri adversario necesse esset, novissime id, de quo quaerebatur, inferret, ut simile concessis. Id est inductio. hoc in oratione fieri non potest; sed, quod illic interrogatur, hic fere sumitur. sit igitur illa interrogatio talis: quod est pomum generosissimum? nonne quod optimum? concedetur. quid equus? qui generosissimus? nonne qui optimus? et plura in eundem modum. deinde , cuius rei gratia rogatum est, quid homo? nonne is generosissimus, qui optimus? fatendum erit. hoc in testium interrogatione valet plurimum, in oratione perpetua dissimile est; aut enim sibi ipse respondet orator hominum, non qui claritate nascendi sed qui uirtute maxime excellet. omnia igitur ex hoc genere sumpta necesse est aut similia esse aut dissimilia aut contraria.
Abbreviated transcription (Latin):
si alia spectent. manis tamẽ p̃a cosuctudire ad grines acutos mediosq hor sonos fet¬
tur sic or̃onis cogitationẽ nichil moretu. hec uarietas argumẽtor ⁊ copia s qͣsi
offerat se et occuriat ⁊ ut littere sillabeq scribentiũ cogitationem non exigunt
sic ratione sponte quadam sequantur.
¶ Erciu est genus ex his que extrinsecus adducenda in causam greci uo¬
cant Napaaitaia quo noĩe et gn̾alite: usi sunt ĩ õi similiu appositione
et specialiter in his que reꝵ gestaꝵ autoritate nituntur fere nostri si
militudinem uocari maluerunt. quod ab illis parabole dicitur hoc alteꝵ exem¬
plum ꝙ̃ꝙ̃ et hoc simile est illud exemplu. nos quoq faciliꝰ ꝓpositũ explicemuᷤs.
utrunq itattpatara esse credamus. et ipi appellemus exemplu. nec uereo:
ne uidear repugnare Cice:om. ꝙͣꝙͣ colationem separet ab exemplo. Nam ide

Expanded text:
si alio spectant, manus tamen ipsa consuetudine ad graves, acutos, medios nervorum sonos fesi alio spectant, manus tamen ipsa consuetudine ad graves, acutos, medios nervorum sonos fetur, sic oratoris cognitionem nihil moretur haec varietas argumentorum et copia, sed quasi offerat se et occurrat, et, ut litterae syllabaeque scribentium cogitationem non exigunt, sic rationem sponte quadam sequantur. tertium genus ex iis, quae extrinsecus adducuntur in causam, Graeci vacant παράδειγμα, quo nomine et generaliter usi sunt in omni similium adpositione et specialiter in iis, quae rerum gestarum auctoritate nituntur. nostri fere similitudinem vocari maluerunt, quod ab illis παραβολὴ dicitur, alterum exemplum, quanquam et hoc simile est et illud exemplum. nos , quo facilius propositum explicemus, utrumque παράδειγμα esse credamus, et ipsi appellemus exemplum. nec vereor, ne videar repugnare Ciceroni, quanquam collationem separat ab exemplo. nam idem
Abbreviated transcription (Latin):
ad probundu id quod intendimus forte respondeat nisi cu discunt ⁊ ad buc esu carẽt
in fine eĩ faciat ip̃a res discendi ta: ditatem si semp discendu sit necesse ut temptãte ᷤ
unum quodq eoꝵ quid sit aptu atq conueniene erpiendo noscamus. nescio an etia
impedimento futura sint nisi ꝯ animi quedam ingenta natura ⁊ studio ex̾citata uelo¬
citas. Ita nos ad ea que cõueniant cause ferant. Nam ut cantus uocis plurunũ uiuat
sociata neruor concordia si tame tardio manus nisi inspectis demessieq singulis qbus
queq uor fidibus uingenda sit dubitet potuis fuecit esse contentũ co quo simplex nã¬
canendu tulent. Ita hui moi preceptis deb quidem apta esse ⁊ cithare modo intenta
ratio doctrine s hoc ex̾citatione multa consequẽdu ut ꝙ̃admodu illoꝵ artificiu ctĩa¬

Expanded text:
ad probandum id, quod intendimus, forte respondeant, nisi cum discunt et adhuc usu carent. ad probandum id, quod intendimus, forte respondeant, nisi cum discunt et adhuc usu carent. infinitam enim faciat ista res dicendi tarditatem, si semper necesse sit, ut temptantes unumquodque eorum, quod sit aptum atque conveniens, experiendo noscamus; nescio an etiam impedimento futura sint, nisi et animi quaedam ingenita natura et studio exercitata velocitas recta nos ad ea, quae conveniunt causae, ferant. nam , ut cantus vocis plurimum iuvat sociata nervorum concordia, si tamen tardior manus nisi inspectis demensisque singulis, quibus quaeque vox fidibus iungenda sit, dubitet, potius fuerit esse contentum eo, quod simplex canendi natura tulerit, ita huiusmodi praeceptis debet quidem aptata esse et citharae modo intenta ratio doctrinae; sed hoc exercitatione multa consequendum, ut, quemadmodum illorum artificum, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tent et nisi in ceteris que mox ꝑcipienda sunt elaborauerĩt mutam quandam
scientia consecutos intelligant. Nec eni artibus editis factu est ut argum̃cta
muenuemus s dc̃a sunt oĩa anteꝙ̃ precipentu mor ea scriptores obẜuata ⁊ collecta
repetunt. Ipsi millu nouu quod dictũ non sit mucniunt. artifices eigo illi qui di¬
rerunt. s habenda hie quoq gratia est ꝑ quos labor nobis detractus est. Nanq priore
beneficio ingenii singula muene. unt nobis et non sunt requirenda ⁊ notat oĩa s non
magie boc satr est ꝙ̃ palestram didicisse nisi corponis erertitatione continentia cibis
ante oĩa natura iuiuatur sic contra ne illa quidem satis sine arte ꝓfuerit. Illud quoq stu¬
dio si eloqͣntis cogitent nec oibus i causis ea que demõstrauimus cuncta posse repu¬

Expanded text:
tent et, nisi in ceteris, quae mox praecipienda sunt, elaboraverint, mutam quandam tent et, nisi in ceteris, quae mox praecipienda sunt, elaboraverint, mutam quandam scientiam consecutos intelligant. neque enim artibus editis factum est, ut argumenta inveniremus, sed dicta sunt omnia, antequam praeciperentur, mox ea scriptores observata et collecta repetunt, ipsi nullum novum et quod dictum non sit inveniunt. artifices ergo illi qui dixerunt; sed habenda his quoque gratia est, per quos labor nobis est detractus. nam , quae priores beneficio ingenii singula invenerunt, nobis et non sunt requirenda et notata sunt omnia. Sed non magis hoc sat est quam palaestram didicisse, nisi corpus exercitatione, continentia, cibis, ante omnia natura iuvatur, sicut contra ne illa quidem satis sine arte profuerint. illud quoque studiosi eloquentiae cogitent, neque omnibus in causis, quae demonstravimus, cuncta posse rep
Abbreviated transcription (Latin):
isse quia quod populut crediderat oĩbus debeatur ⁊ ꝙ̃du quilib unus suꝑfuent ẽe
cum totiua sũme creditorem thebanos aũt nõ om̃s m alexandri manũ fuisse hoc
non ertrinsecus probatur que us est agumenti. et ip̃m pse ualet Teicii loci p.
prior magie uulgars non m tabulre esse ius itaq multis a:gumẽtis defendi põt
alens quoq alexandri duci debet in dubiu honorarit eos an decepit. Illudiam
rursus ꝓpriu materie ⁊ uelut ꝓprie noue controue:sie quod restitutionẽ recepissẽ
Iue etiam siquid am̃ifint thebani indentu: hic ⁊ quid Cassande uelit queatu. sed
uel potentissima. ipud amphitrione̾s equi tractatio est hoc nõ idcrco dico ꝙ ĩuti¬
lem hoꝵ locoꝵ ex quibus argumenta dnt cognitionẽ putem alioqui nec tradidissẽ
s ne siquid cognoueñt ista sicetera negligant ꝑfectoe. se ꝓtinus atq cõsũmatospu¬

Expanded text:
isse, quia, quod populus crediderit, omnibus debeatur, et, quamdiu quilibet unus superfuerit, esse isse, quia, quod populus crediderit, omnibus debeatur, et, quamdiu quilibet unus superfuerit, esse eum totius summae creditorem, Thebanos autem non omnes in Alexandri manu fuisse. hoc non extrinsecus probatur, quae vis est argumenti, sed ipsum per se valet. tertii loci pars prior magis vulgaris, non in tabulis esse ius; itaque multis argumentis defendi potest. mens quoque Alexandri duci debet in dubium, honorarit eos an deceperit. illud iam rursus proprium materiae et velut novae controversiae, quia restitutione recepisse ius, etiamsi quod amiserint, Thebani videntur. hic et, quid Cassander velit, quaeritur: sed vel potentissima apud Amphictyonas aequi tractatio est. haec non idcirco dico, quod inutilem horum locorum, ex quibus argumenta ducuntur, cognitionem putem, alioqui nec tradidissem; sed ne se, qui cognoverint ista, si cetera negligant, perfectos protinus atque consummatos pu
Abbreviated transcription (Latin):
bium contineu. Inuemiendũ contra est quo distet hec causi a ceter: que m potesti¬
te uictoris uenuent ne contra ꝓpositione dicamue. primũ in eo quod m Iudigu de
duci potest nichil ualere ius belli nec a:mis erepta nisi armis p̃osse retmeri Ita nͥ
illa ualeant non esse uidicem ubi uder scit illa nichil ualcre. hoc muemendũ est ut
adbibeui possit a: gumentũ ideo captiuor sim priam suam redieaũt liberos esse quia bel¬
lo parta non isi cadem ui possideantur ꝓpruui ⁊ illud cause quod amphitriones uidicãt
ut alia apud centu uiros alia apud priuatu iudicem. In isdem questionib ro tamen
secundo gradu nõ potiusse donari a uictore ius quia id donũ sit ei quod teneat ui
argumentis adiunare ut alia sit conditio beiedie alia uictoris q ad illud uis ad hũc
res transeat. Propriu dc̃mi mateua euie. puꝰ crediti transue ad uictorem nõ potu¬

Expanded text:
urbium contineri. inveniendum contra est, quo distet haec causa a ceteris, quae in potestaurbium contineri. inveniendum contra est, quo distet haec causa a ceteris, quae in potestatem viduci potest, nihil valere ius belli nec armis erepta nisi armis posse retineri; itaque, ubi illa valeant, non esse iudicem; ubi iudex sit, illa nihil valere. hoc inveniendum est, ut adhiberi possit argumentum: ideo captivos, si in patriam suam redierint, liberos esse, quia bello parta nonnisi eadem vi possideantur. proprium est et illud causae, quod Amphictyones iudicant ut alia apud centumviros, alia apud privatum iudicem in iisdem quaestionibus ratio; tum secundo gradu, non potuisse donari a victore ius, quia id demum sit eius, quod teneat; ius, um inveneris, argumentis adiuvare, ut alia sit condicio heredis, alia victoris, quia ad illum ius, ad hunc res transeat. proprium deinde materiae, ius publici crediti transire ad victorem non potu
Abbreviated transcription (Latin):
stiones habent. cu theba e euetisset alexande: iuenit tabulas quib centũ talẽ¬
ta mutuo thesalis dedisse thebanos continebatur. has qui erat usus comiliti tbe¬
saloꝵ donauit. his ultro postea restituti a Cassandro thebani reposcunt thesaloso
apud amphitronas agitui centũ talenta ⁊ reddidisse eos cõstat ⁊ nõ recepisse. Laᷤ
om̃s ex eo ꝙ alexander ea thesalis donasse dicitur pendet. Constat illud quoq
non esse lis ab alexandro pecunam datam queritu: ergo an ꝑ idem sit quod da¬
tu est ac si pecuna dederit. Quid ꝓdcrũt argumẽtoꝵ loci insi hec prius uide¬
ro nichil eum egisse donãdo nõ potusse donare non donasse ⁊ pͥma quidem actio
facibs et fauorabilis repetentiu iure quod ui sit ablatũ ꝙ hinc aspa ⁊ uebemenes
questio exoutu. ex uire belli dicentibus ⁊ hesalis hec regna populos fines gentiui ac ur

Expanded text:
stiones habet: cum Thebas evertisset Alexander, inuenit tabulas, quibus centum talenstiones habet: cum Thebas evertisset Alexander, inuenit tabulas, quibus centum talenta mutua Thessalis dedisse 'Thebanos continebatur. has , quia erat usus commilitio Thessalorum, donavit his ultro; postea restituti a Cassandro Thebani reposcunt Thessalos. apud Amphictyonas agitur. centum talenta et credidisse eos constat et non recepisse. lis omnis ex eo, quod Alexander ea Thessalis donasse dicitur, pendet. constat illud quoque, non esse iis ab Alexandro pecuniam data; quaeritur ergo, an proinde sit, quod datum est, ac si pecuniam dederit? quid proderunt argumentorum loci, nisi haec prius videro, nihil eum egisse donando, non potuisse donare, non donasse? et prima quidem actio facilis ac favorabilis repetentium iure quod vi sit ablatum; sed hinc aspera et uehemens quaestio exoritur de iure belli, dicentibus Thessalis, hoc regna, populos, fines gentium atque
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝵ ue scriptor uel cõgruentiu repugnantiu cõplexu uarientu necesse est cu
res rei aut uis uiris qͣi signu est non debui tibi pecunia nunꝙͣ me appellasti u¬
suram nõ accepisti ultro a me mutuatus es. lex est qui pr̃i ꝓdicionis reo non affucĩt
exheres sit negat fit nisi pate absolutus sit quid signi lex altera ꝑditionis dannatuᷤᷤ
cu aduocato exulet. Cicero ꝓ cluentio .p. popilui ¶ Et liberiu guta dicit nõ ui¬
dicii corupti s ambitu s esse damnatu̾s quid signi quid accusatores coꝵ qui erant᷑ ip̃i
ambitus damnati a lege sunt post hac uictoriuam restituti nec minus ĩ hoc cure d
certe prior. Nam ut tella supuacua sint inscienti quid petat sic argumẽta nisi p̃¬
ude.is cui rei adhibenda sint hoc est quod cõp̃bendi arte nõ possit. Ideoq cu
plures eadem dedicerint gn̾ibus argunẽtoꝵ similib utent. Aluis alio plum qͥb¬

Expanded text:
congruentium vel repugnantium complexu varientur necesse est, cum res rei aut ius iuris quasi signum est. Non debui tibi pecuniam; nunquam me appellasti, usuram non accepisti, ultro a me mutuatus es. lex est, qui patri proditionis reo non adfuerit, exheres sit. negat filius, nisi si pater absolutus sit. quid signi? lex altera, proditionis damnatus cum advocato exulet. Cicero pro Cluentio Publium Popilium et tiberium Guttam dicit non iudicii corrupti sed ambitus esse damnatos. quid signi? quod accusatores eorum, qui erant ipsi ambitus damnati, e lege sint post hanc victoriam restituti. nec minus in hoc curae dcerte prior. nam ut tela supervacua sunt nescienti, quid petat, sic argumenta, nisi provideris cui rei adhibenda sint. hoc est, quod comprehendi arte non possit. Ideoque, cum plures eadem didicerint, generibus argumentorum similibus utentur; alius alio plu
Abbreviated transcription (Latin):
ue: ꝯ nocent etia si nyn ut fulmine tamẽ ut grandine. quedami argumeitpo¬
mere satis non est admiranda sunt ait cupiditas causa sceleris furt que si tuie
eius ira q̃tu efficiat manis hoĩu tibe affectio uti ⁊ fimiora etũt ip̃a ⁊ pliis

Expanded text:
vero nocent etiamsi non ut fulmine, tamen ut grandine. quaedam argumenta povero nocent etiamsi non ut fulmine, tamen ut grandine. quaedam argumenta ponere satis non est, adiuvanda sunt: cupiditas causa sceleris fuit, quae sit vis eius: ira, quantum efficiat in animis hominum talis adfectio; ita et firmiora erunt ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
facta est cruenta uestem hiusti non est tam graue argumertũ si fatetu ꝙ
si conuincitur. Nam si fatetur multi⁊ ex causi. potuit cruenta esse uestis. S
negat hic cause ordinẽ ponit in quo si uictus fuerit etiam ĩ feq̃ntib iuit. Non
eni uidetur m negando mentititꝰ fuisse nisi desꝑasset id posse defridi. s cõfitẽt
firmissimis a gumẽtoꝵ tͣingulie instandu. ifrrtniora cꝰgreguola sirapqiat
illa ꝑ seffortiora non oportet ci cũstantib ob scurare. ut qualia sunt appareãt.
hecꝰ imbecilia nã mutuo auxilio sustinertur. Itaq ñ possunt ualere. quia ma
hercditatis gratia hõĩem occadisse dicatur. heieditatẽ ĩperabas et magia herceli¬
tatem. et pauꝑ erax. et tum mexiine a creditoribus appelabatis et offeneras eñ
cui heres eras. ⁊ mutatuꝵ tabuli⁊ scichas. singule leiue sint iet edĩa ainiuersa

Expanded text:
commissa est, cruentam enim vestem habuisti; non est tam grave argumentum, si fatetur quam commissa est, cruentam enim vestem habuisti; non est tam grave argumentum, si fatetur quam si convincitur. nam si fatetur, multis ex causis potuit cruenta esse vestis; si negat, hic causae cardinem ponit, in quo si victus fuerit, etiam in sequentibus ruit. Non enim videtur in negando mentiturus fuisse, nisi desperasset id posse defendi, si confiteretur. firmissimis argumentorum singulis instandum, infirmiora congreganda sunt, quia illa per se fortia non oportet circumstantibus obscurare, ut qualia sunt appareant, haec imbecilla natura mutuo auxilio sustinentur. ita quae non possunt valere, quia maga spectant. ut , si quis hereditatis gratia hominem occidisse dicatur: hereditatem sperabas et magnam hereditatem, et pauper eras et tum maxime a creditoribus appellabaris; et offenderas eum, cuius eras heres, et mutaturum tabulas sciebas. singula levia sunt et communia, universa
Abbreviated transcription (Latin):
hie similia de ipsa re que in indicio est renuntiant extra petita nisi ad aliquã pñtis
disceptationis utilitatem ingeno applicantur nichil ꝑ se ualent.
Ec fere de probatione uel ab alis. tradita uel usu precepta m hoc tepus
sciebam nec michi fiducia est ut ea sola esse contendam. quin imo bor¬
tor ad querendu et muenii posse fateot. que tamen addicta fuerint¬
s non multu ab his ab horcebunt ¶Ilunc brcuiter que ad medũ sit aicẽ¬
dum sub uingam. ¶ Eraditu fere est argumentu oportẽ esse confessu. Dubus eñ
dasunt. Occidisti uiru eras eni adultera priꝰ eni de adulterio conuncendu est ut
cum cepent esst ꝓcerto fiat inceiti arguẽtu. ⁊piculu tuũ in corporeocisi
iuentu est. negat suu ut ꝓbationi prosit ꝓbandu est illud hoc loco horã ĩte.
necessaria est nulla esse fimiora ꝙ que ex dubii⁊ facta sunt certa. cedes aten

Expanded text:
his similia de ipsa re, quae in iudicio est, pronuntiant; extra petita, nisi ad aliquam praesentis his similia de ipsa re, quae in iudicio est, pronuntiant; extra petita, nisi ad aliquam praesentis disceptationis utilitatem ingenio applicantur, nihil per ec fere de probatione vel ab aliis tradita vel usu percepta in hoc tempus sciebam. neque mihi fiducia est, ut ea sola esse contendam, quin immo hortor ad quaerendum et inveniri posse fateor; quae tamen adiecta fuerint, non multum ab his abhorrebunt. nunc breviter, quemadmodum sit utendum iis, subiungam. traditum fere est argumentum oportere esse confessum; dubiis enim s, ipsa probanda sunt. occidisti virum, eras enim adultera. prius de adulterio convincendum est ut, cum id coeperit esse pro certo, fiat incerti argumentum. spiculum tuum in corpore occisi inventum est; negat suum: ut probationi prosit, probandum est. illud hoc loco monere inter necessaria est, nulla esse firmiora quam quae ex dubiis facta sunt certa. caedes a te
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt quale est Ibi amici ubi opes ⁊ conscientia mille testes et apud Ciceronem
pares autem ut est in uetere ꝓuerbio cu paribus maxime cõgregantur. Ncq eĩ
durassent hec mete:nũ nisi uera oĩbus uiderent᷑. ponitur a quibusdam equidem
utitur eo Cicero ĩ libro d̾ aruspicu responsis. ⁊ in contione contra catilina cũ signũ
iouis collumne ĩpositu populo ostendit ⁊ ꝓ ligario cu. G. cesarem meliorẽ ꝙ̃ hec di
uidicaueant cõfitetur. que cu ꝓpria cause sunt diuina testimonia uocantur. et a¬
liunde arcessuntur argumenta nõnunꝙͣ contiugit iudicis quoq aut adu̾sarii aut
qui ex diuerso agit dictu aliquod aut factu assumere ad eoꝵ que intendimꝰ fidem
pp quod fuerũt qui exempla et has autoritates in artificialiu oronũ esse arbitrarẽt᷑
ꝙ ea non muemẽt orator s accipet. Plurimu aut̾e refert. Nam testie. et questio

Expanded text:
fiunt: quale est, Ubi amici, ibi opes, et, conscientia mille testes, et apud Ciceronem, fiunt: quale est, Ubi amici, ibi opes, et, conscientia mille testes, et apud Ciceronem, pares autem  ut est in vetere proverbio  cum paribus maxime congregantur; neque enim durassent haec in aeternum, nisi vera omnibus, uiderentur. ponitur a quibusdam et quidem utitur eo Cicero in libro de aruspicum responsis et in contione contra Catilinam,cum signum Iovis columnae imposituiudicaverint, confitetur. quae cum propria causae sunt, divina testimonia vocantur; cum aliunde arcessuntur, argumenta. nonnunquam contingit iudicis quoque aut adversarii aut eius, qui ex diverso agit, dictum aliquid aut factum adsumere ad eorum, quae intendimus, fidem. propter quod fuerunt, qui exempla et has auctoritates inartificialium probationum esse arbitrarentur, quod ea non inveniret orator, sed acciperet. plurimum autem refert. nam testis et quaestio et