comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ruentes negligendo iacebamꝰ. Quia enĩ ab inui¬
sibilibꝰ ꝑuusibilia cecidimꝰ: dignũ est. ut adin¬
iusibilia ipsis rursum uisibilibꝰ in nitamur:
Ut quo casu anima uenit ad infima: eo gͣdu
reuertat᷑ ad sũma. atq eisdẽ qͥbꝰ corruit pas¬
sibꝰ surgat: dũ sic̃ dictũ est. illa nos ad deum bene
considerata reuocant: que nos ab eo male electa
diuiserunt. Heliu itaq ut ium considerationis
admoueret. atq ex corporeis rebꝰ ostenderet. qͣnto
sit excelsior d̾s hoĩe: bene intulit. duspice celũ:
& intuere: contemplare ethera. qd̾ altior te sit.
Ipsis enĩ rebꝰ creatis atq corporeis agnoscimus.
quãtũ acreatoris nr̃i sublimitate distam᷑: Caꝑ
om̃e qd̾ cernimꝰ. eẽ humiles admonem᷑: ut qͣsi
q̃dam sit lectio mentis nr̃e. species considerata cre¬
ature. Dicat gͦ. Suspice çelũ uintuere: contẽplare
ethera qd altior te sit Si pectaueris. qͥd ei nocebi:

Expanded text:
ruentes negligendo jacebamus. Quia enim ab inviruentes negligendo jacebamus. Quia enim ab invisibilibus per visibilia cecidimus, dignum est ut ad invisibilia ipsis rursum visibilibus innitamur, ut quo casu anima venit ad infima, eo gradu revertatur ad summa; atque eisdem quibus corruit passibus surgat, dum, sicut dictum est, illa nos ad Deum bene considerata revocant, quae nos ab eo male electa diviserunt. Eliu itaque, ut vim considerationis admoveret, atque ex corporeis rebus ostenderet quanto sit homine excelsior Deus, bene intulit: Suscipe coelum, et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Ipsis enim rebus creatis atque corporeis agnoscimus quantum a creatoris nostri sublimitate distamus, quia per omne quod cernimus esse humiles admonemur, ut quasi quaedam sit lectio menti nostrae species considerata creaturae. Dicat ergo: Suscipe coelum; et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Si peccaver
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ seqͣm᷑ ostendit: ac miro mͦ ipsis formis exterio¬
ribꝰ nos ad interiora ꝑducit. Innuit imm̃sa ad¬
miratione qd est: mira hec exteriꝰ ostendendo q̃
non est. Hinc enĩ de sapientia scriptũ est. In uiis
ostendit se illis hilarit. & om̃i ꝑuidentia occur¬
rit eis. Uie qͥppe ad creatorẽ sunt. oꝑa conside¬
rata creature: q̃ dũ facta cernimꝰ. potentiã fac-¬
toris miram̃. In istis uiis asapientia omni nobis
prouidentia occurrit᷑: quia factoris nobis iurtus
inqͥrenda ꝓponit᷑. in om̃e qd̾ mirabilit̾ factum
uidet᷑. Et qͦqͦ se uerterit anima. siuigilant̃ inten¬
dit᷑. siisdem ipsis d̾m inuenit. ꝑq̃ reliquit. Eiꝰq
potentiã ex cors rursus consideratione cognoscit:
quoꝵ amore deseruit. E ꝑ q̃ ꝑu̾sa cecidit. ꝑ hec
conu̾sa reuocat᷑. Ubi enĩ lapsi sumꝰ: ibi incũbimꝰ
ut surgamꝰ. Et qͣsi ibi surgendo manũ consi¬
derationis figimꝰ: ubi pede amoris lubrici cor¬

Expanded text:
intus sequamur ostendit, ae miro modo ipsis formis exterioribus nos ad interiora perducit; innuit immensa admiratione quod est, mira haec exterius ostendendo quae non est. Hinc enim de sapientia scriptum est: In viis ostendit se illis hilariter, et omni providentia occurrit irata creaturae. Quae dum facta cernimus, potentiam factoris miramur. In istis viis a sapientia omni nobis providentia occurritur, quia factoris nobis virtus inquirenda proponitur in omne quod mirabiliter factum videtur; et quocumque se verterit anima, si vigilanter intendit, in iisdem ipsis Deum invenit, per quae reliquit; ejusque potentiam ex eorum rursus consideratione cognoscit, quorum amore deseconversa revocatur. Ubi enim lapsi sumus, ibi incumbimus ut surgamus; et quasi ibi surgendo manum considerationis figimus, ubi pede amoris lubrici cor
Abbreviated transcription (Latin):
de tͣnqͥllitate nilhabeant. s ita in dilectione tnͣ¬
quilli sunt. ac si nullus eos feruor accendat.
Ualde enim metuunt: ne si a pͣuoꝵ correpti¬
one cessauerint: ipsi ꝓ eoꝵ dampnatione
puniant᷑. Et cum aduerba se inuectionis
inflãmant: inuiti quidem ad hec ueniunt:
s tam̃ hec defensionẽ sibi apud districtũ

Expanded text:
de tranquillitate nihil habeant; sed ita in dilectione trade tranquillitate nihil habeant; sed ita in dilectione tranquilli sunt, ac si nullus eos fervor accendat.Valde enim metuunt, ne si a pravorum correptione cessaverint, ipsi pro eorum damnatione puniantur. Et cum ad verba se invectionis inflammant, inviti quidem ad haec veniunt, sed tamen hanc defensionem sibi apud districtum
Abbreviated transcription (Latin):
a terra se erigunt: ambitione tam̃ inhonesta
semet ipsos ad terrã deponunt. Dene aut̃ di¬
cit᷑. depicta erant: qͥa dum exterioꝵs rerũ
inde ostiũ cernitur: & tunc demum occulta
abominatio demonstrat᷑ : Quia nimirũ uniꝰ¬
cuiꝰq peccati priꝰ signa forinsetꝰ. deiide Ianua
aꝑte iniquitatis ostendit᷑: & tunc demũ om̃e
malũ qđ iitꝰ latet aꝑit᷑. Iocirco gͦ eiam sci doc¬
tores gͣuiter solent minuta discutere: ut ab ex¬
tremis actionibs ad occulta possint maiora
ꝑuenire. Uerba asꝑe increpationis mouent:
ut spinas mortifere cogitationis eradicent
Et cum hec agunt: caritatis amore seuiunt.
non inflatione elationis intumescunt. Mori
enim ꝓipsis parati sunt: quos qͣsi usq ad
mortem seuientes affligunt. Seruant in co
mala aut̃ cauentes p̃nunciant: non ut he¬
lui desiderantes exorant. Erga cõmissos sibi
ita non nuiquã incorreptione feruent. ac si

Expanded text:
a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur, Depicta erant; quia dum exteriorum rerum inde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur; quia nimirum uniuscujusque peccati prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostmalum quod intus latet aperitur: idcirco ergo etiam doctores graviter solent minuta discutere, ut ab extremis exterioribus ad occulta possint majora pervenire, verba asperae increpationis movent, ut spinas mortiferae cogitatioet haec cum agunt, charitatis amore saeviunt, non inflatione elationis intumescunt. Mori enim pro ipsis parati sunt, quos quasi usque ad mortem saevientes affligunt. Servant in cogmala autem caventes praenuntiant, non ut Eliu desiderantes exorant. Erga commissos sibi ita nonnunquam in correptione fervent, ac si
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rene signant᷑. in aĩalibꝰ uero iam qͥd̃ aliqͣntłm
aterra suspense. s adhuc terrene mercedis p̃mia
raqurentes. Nam reptilia toto ex corꝑe terre
inherent : auimalia aut̾ aterra uentre suspen¬
sa sunt. appetitu tam̃ gule ad terrã semper
indinãt᷑: Reptilia itaq sunt intͣ parietẽ: qͣndo
cogitationes uoluunt᷑ in mentẽ: que at̾renis de¬
sideriis numꝙͣ leuant᷑. Animalia qͦq sunt¬
intͣ parietẽ: quãdo & si qua iuista siqua ho¬
nesta cogitant᷑. appetendis tamen luctis tẽpo¬
ralibꝰ honoribꝰq deseruiunt. Et ꝑsemet ipsa
quidẽ iam qͣsi aterra suspensa sunt: s adhuc
ꝑ ambitũ quasi ꝑgule desideriũ sese ad ima
submittunt. Unde & bene subdit᷑. Et uni¬
uersa ydola domꝰ isrł : depicta erant in pa-¬
rete. Scriptũ qͥppe est. Et auaricia que est
idolors seruitꝰ. Recte gͦ post animalia ydola
describunt᷑: quia & si honesta actione quasi

Expanded text:
terrenae signantur; in animalibus vero, jam quidem aliquantulum terrenae signantur; in animalibus vero, jam quidem aliquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae 815 inhaerent; animalia autem ventre a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur. Reptilia itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in mente quae a terrenis desideriis nunquam levantintra parietem, cum et si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt; et per seipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum, quasi per gulae desiderium, sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete . Scriptum quippe est: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Recte ergo post animalia, idola deseribuntur, quia etsi honesta actione nonnulli jam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u: qm̃ ipsoꝵs est regnũ celoꝵ. Quia enim
diuicie uisibilit̃ potentes ostendunt: apud
semet ipsos pduꝑes sunt. qui elati insius con¬
scientiis non sunt. Eos uero impios uocat:
qͥ auita fid̾i pietate disucti sunt. aut in hc
qd fidelit credunt. praui sibi moribꝰ cont̃.¬
nom potentie celsitudinẽ dãpnat: postamͣ
dictũ est. Ds potentes ^ abicit: cum & ipse
sit potens: recte subungit᷑. S non saluat im¬
pios. ⁊ iudiciũ pauꝑibꝰ tribuit. Ioest elatos
destruit.⁊ humiles uero ꝑuidiciũ liberos ral¬
dit. l el certe iudiciũ pauꝑibꝰ tribuit: quia
hii qui muc nequit̃ opprimunt᷑. ipsi tunc
suꝑ oppressores suos iudices uenuut. Due qͥpe

Expanded text:
m ipsorum est regnum coelorum . » Quia enim divitiae visibiliter potentes ostendunt, apud semetipsos pauperes sunt, qui elati in suis conscientiis non sunt. Eos vero impios vocat, qui aut a fidei pietate disjuncti sunt, aut in hoc quod fideliter credunt, pravis sibi moribus contranon potentiae celsitudinem damnat, postquam dictum est: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens, recte subjungitur: Sed non salvat impios, et judicium pauperibus tribuit. Id est, elatos destruit, humiles vero per judicium liberos reddit. Vel certe judicium pauperibus tribuit, quia hi qui nunc nequiter opprimuntur, ipsi tunc super oppressores suos judices veniunt. 50. Re
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. Et qͥa multa adhuc sub hac indiscretione
subiuncta sunt: breuit̃ ea eitismno tͣnscurren¬
da. Dicta enĩ q̃ gͣuitate carent: intenta expo¬
sitione non inoigent. Seqͣ. ui addit suꝑ peccã
gella meruisse. ⁊ post flagella pectasse. longe uͦ
alit̃ dñs indicat. qͥ ⁊ frustra flagellatũ insinuat:¬
⁊ bona duplicia post flagella retribuit. Pena em̃
debet᷑ culpe. ñ p̃miũ. Beatꝰ gͦ Iob sine culpa locut᷑ꝰ
ostendit᷑: quem post locutionẽ p̃mia secunt᷑. He

Expanded text:
tiat. Et quia multa adhuc sub hac indiscretione tiat. Et quia multa adhuc sub hac indiscretione subjuncta sunt, breviter ea aestimo transcurrenda. Dicta enim quae gravitate carent, intenta expositione non indigent. Segella meruisse, et post flagella peccasse. Longe vero aliter Dominus judicat, qui et frustra flagellatum insinuat, et bona duplicia post flagella retribuit; poena enim debetur culpae, non praemium. Beatus ergo Job sine culpa locutus ostenditur, quem post locutionem praemia subse
Abbreviated transcription (Latin):
ne cogant᷑ post de torpore negligentie sue igne
gehenne cruciari. Sed alił est qd̃ iniustis &
subditis: alid̾ qd̾ iustis ⁊ non subditis debemꝰ.
Ac illoꝵs nos correptionẽ atq custodiã r eldendarũ
racionũ debet tunor accẽcdere: istoꝵ uero uene¬
rationi ipsa considerata equitas inclinare.
S arro gantes uiri qͥa huiꝰ formã discretionis
ignorant: hoc iustis & non subditis exhibent:
qł a bonis predicatoribꝰ fieri. ⁊ inuistis & subdi¬
tis uident. Qui cũ adferuorẽ inuectionis in ui¬
ste ꝓsiliunt: etiã ꝑuerba maledictionis exced̾t.
Qa enim neqͣquã ꝓximos sic̃ se diligunt: pro¬
ximis optare non desinunt. qđ ipsi sibimet
euenire ꝑtimescunt. Unde helui occultũ odiũ
inmanifestatione maledictionis exsudans: ait.
ẜat̃ mi: ꝑbetur iob usq ad finẽ. ne desinas ab
hoĩe unqͥtatis. Hoĩem iniqͥtatis uocat: quem
d̾s uistũ pre om̃ibꝰ suꝑna attestatione denun¬

Expanded text:
ne cogantur post de torpore negligentiae igne ne cogantur post de torpore negligentiae igne ehennae cruciari. Sed aliud est quod injustis et subditis, aliud quod justis et non subditis debemus. Ad illorum nos correptionem atque custodiam reddendarum rationum debet timor accendere; ad istorum vero venerationem ipsa considerata aequitas inclinare. Sed arrogantes viri, quia hujus formam discretionis ignorant, hoc justis et non subditis exhibent, quod a bonis praedicatoribus fieri et injustis et subditis vident. Qui cum ad fervorem invectionis injuste prosiliunt, etiam per verba maledictionis excedunt. Quia enim nequaquam proximos sicut se diligunt, proximis optare non desinunt quod ipsi sibimet evenire pertimescunt. Unde Eliu occultum odium in manifestatione maledictionis exsudans, ait: Pater mi, probetur Job usque ad finem, ne desinas ab homine iniquitatis. Hominem iniquitatis vocat, quem Deus justum prae omnibus superna attestatione denun
Abbreviated transcription (Latin):
cont᷑ peccantes accendit᷑. forti in ꝑpetuũ custodia
munit᷑. ne ex negleta p̾dicationis & regiminis
cura dãpnet᷑: recte diit᷑. Pones eã murum fer¬
reũ uit de: & int̃ ciuitatẽ. Sartago enim ferrea
murꝰ ferrẽ int̾̃ ꝓpħam ⁊tiuitatẽ ponit᷑: qͥa cũ
nc̃ fortẽ zelum doctores exhibent: eiundẽ zelũ
post modũ int̃ se & auditores suos. fortẽ munitio¬
nẽ tenent. Ne tunc adiundictã destituti sunt. si
ñc fueriit in correptione dissoluti. Hanc sartagi¬
nẽ ꝓpħa isdẽ. ut int̾ se ⁊ auditores suos murum
sumeret. audiebat: cum ei diuina uox p̃mitte̾t
dicens. Situ annunciaueris impio. ⁊ ille ñ fuerit
coriuersus abimpietate sua. ⁊ auia sua impia: ipse
qͥdẽ inimpietate sua moriet᷑: tu aut̾ animã tuã
liberasti. Hanc sartaginẽ int̃ se ⁊ discipulos mu¬
rũ posuerat paulus: cum dicebat. Aundus sũ.
doctores necesse est. ut appetant ⁊ eli ardoribꝰ frigi:

Expanded text:
contra peccantes accenditur, forti in perpetuum custodia contra peccantes accenditur, forti in perpetuum custodia munitur, ne ex neglecta praedicationis et regiminis cura damnetur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem ponitur, quia cum nunc fortem zelum doctores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent, ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Hanc sartaginem propheta idem, ut inter se et auditores suos murum sumeret, audiebat, cum ei divina vox praemitteret, dicens: Si tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab impietate sua, et a via sua impia, ipse quidem in impietate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti . Hanc sartaginem inter se et discipulos murum Paulus posuerat, cum dicebat: Mundus sum doctores necesse est, ut appetant zeli ardoribus frigi,
Abbreviated transcription (Latin):
insinuare non cessat. Et quia iurtutibꝰ crescen¬
tibꝰ plerumꝙ bella temptationis augent᷑: recte
athuc adclitur. Et comportabis aggerem ⁊ dab̃
contͣ eam castra. & pones arietes in giro. Aggerẽ
namq comportat: qn p̾dicator qͥsq molem ł¬
centis temptationis indicat. Et contͣ iherłm
castra erigit. qn̾ recte intentioni audientiũ. ho¬
stis callidi circũsꝑectas ⁊ qͣsi incõprehensibili̾s in¬
sidias p̾dicit. Atq ingiro arietes ponit: qnͣdo
temptationũ aculeos in hac urta nos uridiq
circũdantes. ⁊ uirtutũ murum ꝑforanteᷤ. in¬
ginẽ ferream: & pones eam murũ ferreum
int̃ te ⁊ int̃ ciuitatẽ. Psartaginẽ qͥppe frixura:
frigit ⁊ excruciat: Unde & paulus. Huiꝰ sarta
ginis incendebat᷑ frixura: cum diceret. Qiuꝰ in¬
firmat᷑ & ego non infirmor: Et quis scanda¬
liratur. & ego non uror: Et quia quisqͥs ⁊elo dei

Expanded text:
insinuare non cessat. Et quia virtutibus cresceninsinuare non cessat. Et quia virtutibus crescentibus plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem; et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis indicat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumventiones quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque in gyro arietes ponit, quando tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes inginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem. Per sartaginem quippe frixura mfrigit et excruciat? Unde Paulus hujus saginis incendebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? et quis scandalizatur, et ego non uror Et quia quisquis zelo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
sume tibi laterẽ. & pones eũ corã te. & describes
iti co ciuuitatẽ iherłm: Doctores qͥppe sc̃i laterẽ
sibi sumunt: qn terrenũ cor auditors. ut do¬
ceant apprehendunt. Quẽ laterẽ coram se
ponunt: quia tota illud sollicitudinis inten¬
tione custodiunt. In quo & ciuitatẽ iherłm
iubent᷑ describere: qͥa p̃dicando terrenis cor¬
dibꝰ. curãtsũmoꝑe qnͣta sit suꝑne pacis uisio
aduersus eam obsidionem: & edificabis mu¬
nitiones. Sc̃i & enim predicatores. obsidionẽ
circa laterem in quo iherłm ciuitas descripta
est. ordinant: qñ trene menti s iam suꝑnã
patriã reqͥrenti. qnͣta eam inhuiꝰ uite t̃pore
uiciorũ impugnat aduersitas demonstrant.
etur ostendit᷑: quasi obsidio cuta iherłm cuu¬
tatem uoce predicatoris ordinat᷑. S quia non
solũ insinuant. qͦtͦ mentẽ insidiantia ui¬
roborent: recte subiungit᷑. Et edificab̾ mu¬
niciones. Municiones qͣppe sc̃s p̾dicator edi¬
ficat: q̃n que uirtutes qͥbꝰ uiciis obiuent.

Expanded text:
bi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Doctores quippe laterem sibi sumunt, cum terrenum cor auditorum ut doceant apprehendunt. Quem laterem coram se ponunt, quia tota illud sollicitudinis intentione custodiunt: in quo et civitatem Jerusalem jubentur describere, quia praedicando terrenis cordibus, curant summopere quanta sit supernae pacis visio, adversus eam obsidionem . Sancti enim praedicatores obsidionem circa laterem in quo Jerusalem descripta est ordinant, cum terrenae menti sed jam supernam patriam requirenti, quanta eam in hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demonstrant. etur ostenditur, quasi obsidio circa civitatem Jeruitatem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum insinuant quomodo mentem insidiantia viroborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus vitiis obvient,
Abbreviated transcription (Latin):
siam ad eiꝰ uisionẽ tendimꝰ. si eũ in his que fecit mi¬
lus ait. Inuisibilia eiꝰ ꝑea q̃ facta sunt. intellecta
conspiciunt᷑: sempiterna quoq uͥtꝰ eiꝰ ⁊ diuinitas.

Expanded text:
sed jam ad ejus visionem tendimus, si eused jam ad ejus visionem tendimus, si eulus ait: Invisibilia ejus per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempi
Abbreviated transcription (Latin):
sonut. que a sententia ferientis nullatemis
diserepauit: In caute sunt humiles qui se
mñdatio illaqueant: dũ arrogantiã uitant
Immo mentiendo suꝑbiunt: quia contͣ
ueritatẽ se erigunt quã relinquunt. Qui em̃
necessitate cogente uera de se loquit᷑ bona:
tanto magis humilitati iungit᷑. qnͣto & ueri¬
tati sociat᷑. Anpaulus humilis non fuit. qͣndo
emulatione ueritatis contͣ falsos apłos tot de se
discipłis fortia gesta narrauit: Eui nimirum
ueritati inimicꝰ existeret: si abscondendo uirtu¬
tes ꝓpͥas ꝑdicatores erroꝵ p̃ualere ꝑmisisset.
Sed quia arrogantes ineo qđ bonoꝵ dicta su¬
ꝑbe examinant: uerbor magis suꝑficiẽ qua rerũ
ordinem pensant: heliu beati iob sententias disci¬
plinã credidit non sonasse. Quia uͦ sepe asꝑitas¬

Expanded text:
sonuit, quae a sententia ferientis nullatenus sonuit, quae a sententia ferientis nullatenus discrepavit? Incaute sunt humiles , qui se mendacio illaqueant, dum arrogantiam vitant; imo mentiendo superbiunt, quia contra veritatem se erigunt quam relinquunt. Qui enim, necessitate cogente, vera de se bona loquitur, tanto magis humilitati jungitur, quanto et veritati sociatur. An Paulus humilis non fuit, quando aemulatione veritatis contra falsos apostolos tot de se discipulis fortia gesta narravit Qui nimirum veritati inimicus existeret, si abscondendo virtutes proprias, praedicatores errorum praevalere permisisset. Sed quia arrogantes viri in eo quod bonorum dicta superbe examinant, verborum magis superficiem quam rerum ordinem pensant, Eliu beati Job sententias disciplinam credidit non sonasse. Vet. III. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
aũ quasi humilit̃ beato iobloqui tribuit: qͥd
intrinsecus gestaret. ostendit dicens. Uiri intel¬
ligentes ioquant᷑ mͥ. Dedignatur uidelicet. sibe¬
atus iobloqui p̃sumeret: qui quasi eiꝰ intellige¬
re uerba non posset. Et quia non solũ adloque¬
dum. s etiã ad audiendũ beatũ iob indignũ
fuisse indicauit: ilico ad uinxituir sapiens
audiat me. Acsi dicẽt. Huic loqui in iuste con¬
cedit᷑: qui etiã audire u̾ba sapien tiũ non
meret᷑. Atq mex aꝑte quã des pecta de illo
sentiat: manifestat: dicens. Iob aut̃ stulte lo¬
cutus ẽ. Q u̾ba illus ñ sonant disciplinam
Sine disciplina locutũ beatũ iob credidit:
quia iustum se insuis oꝑib fuisse memoraũ.
Uer̃ fortasse helyu dicẽt: si ea que beatus iob
de se ipsonarrauerat. non de illo hec ea dẽ ipse
discipline auetor existimasset. Innocente enĩ
iobse asseruit flagellatũ: quem ds̃ etiã ꝑhibu¬
it frustra ꝑcussum. Qͥd gͦ uox ꝑcussi suꝑbum

Expanded text:
dum quasi humiliter beato Job loqui tribuit, quid intrinsecus gestaret ostendit, dicens: Viri intelligentes loquantur mihi; dedignatus videlicet si beatus Job loqui praesumeret, qui quasi ejus intelligere verba non posset. Et quia non solum ad loquendum, sed etiam ad audiendum, beatum Job indignum fuisse judicavit, illico adjunxit: Vir sapiens audiat me. Ac si diceret: Huic loqui injuste conceditur, qui etiam audire verba sapientium non meretur. Atque mox aperte, quam despecta de illo sentiat, manifestat, dicens: Job autem stulte locutus est, et verba illius non sonant disciplinam. Sine disciplina locutum beatum Job credidit, quia justum se in suis operibus fuisse memoravit. Verum fortasse Eliu diceret, si ea quae beatus Job de seipso narraverat, non de illo haec eadem ipse disciplinae auctor existimasset. Innocenter enim Job se asseruit flagellatum, quem Deus etiam perhibuit frustra percussum . Quid ergo vox percussi superbum
Abbreviated transcription (Latin):
ecce iter̃ sub requisicionis uelamine palliatur
quid melius nosti. loquere: numis hoc ipsum
suꝑbisse ẽ. de melioris sentencia dubitasse. Hoc
tam̃ qd̾ beato iob locũ loquendi tribuit: hu¬
milem se exibuisse iudicauit. S sic̃ supͣ dictũ
est. quia in actione arrogantiũ om̃e qd̾ suꝑ¬
ducto sermone tegit᷑. ꝓrumpente rursũ in¬
tentione. elationis aꝑitur: citius helui in no¬
tuit. qua m̃te beatum iob loqui postulauit.

Expanded text:
ecce iterum sub requisitionis velamine palliatur,ecce iterum sub requisitionis velamine palliatur,quid melius nosti, loquere, nimis hoc ipsum superbisse est, de melioris scientia dubitasse. Hoc tamen, quod beato Job locum loquendi tribuit, humilitatem se exhibuisse indicavit. Sed, sicut supra dictum est, quia in actione arrogantium omne quod superducto sermone tegitur, prorumpente rursum intentione elationis aperitur, citius Eliu innotuit qua mente beatum Job loqui postulavit.
Abbreviated transcription (Latin):
cio alienus existat. At cont᷑ pioꝵ conscietie gnͣ-¬
desibi conferri p̃mium credunt: cũ de qͥb̾dã
enim ante ocłos cordis: quia districtũ dei uidi¬
cium tanto uerus tunt suꝑ eos mitigubitur:
quanto nẽ acrius homine arguente p̾uenit᷑.¬
Et temꝑalem iram suꝑse lucrũ cũ putant: ꝑ
quã se.xternã euadere posse non ignorant. he¬
lui gͦ typũ cunctorũ arrogantiũ tenens. ẽt
magis eligens eterna inuectione ꝑcuti. quã
temꝑalit̾ increpari : dicat. Nunqͥd ated̃s ex-¬
petit eam quia displicuit tibi: Quia uͦ culpa¬
biliores ẽẽ. solent hĩi qui loqui incontentione
inchoant. quã qui respondent: subdidit di
tem credidit: quo pulsatꝰ erupit. Nimir̃ nesci¬
ens quia innocentia non temꝑe defendit᷑. hratio¬
ne. Qui enĩ euis defenfionib adminiculat᷑. qd̾ et¬
si tacenti nulla intulti. recte tñ inchanti pͣua
respondit: Post ꝙͣ. uͦ inu̾dis elationis extendit᷑:

Expanded text:
cio alienus existat. At contra piorum conscientiae grancio alienus existat. At contra piorum conscientiae grande sibi conferri praemium credunt, cum de quibusdam etenim ante oculos cordis quia districtum Dei judicium tanto verius tunc super eos mitigabitur, quanto nunc acrius arguente rum computant, per quam se aeternam posse evadere non ignorant. Eliu ergo typum cunctorum arrogantium tenens, et magis eligens aeterna invectione percuti, quam temporaliter increpari, dicat: Nunquid a te Deus expetit eam, quia displicuit tibi? Quia vero esse culpabiliores solent hi qui loqui in contentione inchoant, quam qui respondent, subdidit, ditem credidit, quo pulsatus erupit; 813 nimirum nesciens quia innocentia non tempore defenditur, sed ratione. Quid enim ejus defensionibus adminiculatur, quod etsi tacenti nulla intulit, recte tamen inchoanti prava respondit? Postquam vero in verbis elationis ostenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
iniuste ab hominib impetunt᷑: ad suꝑnum
iudicium recurr̃. Unde et abeato iob dicit᷑.
Ecce incelo testis meus: et conscius meus in
excelsis. Et quia ei summoꝑe placere cupiunt:
eius soluis testimoniũ requirunt. Puersiqͦ
quia iustorũ uitã deser̃. s non nunquã eloqͥa
secunt᷑ a cũ desuis male gestis increpant᷑. hoc
assumunt in argumento defensionis q̃d̾ iusti
ꝓferunt cũ testimonio puritatis. Unde eis et
consuetudo iã facta ẽ: ut si quis eos demalefac¬
tissius arguat. dĩ mag̃ uidiciũ qaͣn homiñ
querunt. A dõ enim et cũ se dampnandos no¬
uerint iudicari ñ metuunt: et iudicari ab
hominib erubescunt. ꝓponunt gͦ mauis qd̃
non metuunt: ut hoc minus declinare uale¬
ant qd̾ erubescunt. Scriptũ quippe ẽ. Unus qͥs
mͦ ini qui colligunt. ut etiã ꝑuersa uniꝰcuiꝰ¬
q actiosit secura: ne mͦ eã quilibet uistus
arguendo discutiat: aqua constat qd̾ iniudi¬

Expanded text:
injuste ab hominibus impetuntur, ad supernum injuste ab hominibus impetuntur, ad supernum judicium recurrunt. Unde et ab eodem Job dicitur: « Ecce in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis . » Et quia ei summopere placere cupiunt, ejus solius testimonium requirunt. Perversi quoque quia justorum vitam deserunt, sed nonnunquam eloquia scrutantur, cum de suis male gestis increpantur, hoc assumunt in argumento defensionis, quod justi proferunt cum testimonio puritatis. Unde eis et consuetudo jam facta est, ut si quis eos de factis suis arguat, Dei magis judicium quam hominum quaerant. A Deo enim et cum se damnandos noverint, judicari non metuunt, et judicari ab hominibus erubescunt. Proponunt ergo majus quod non metuunt, ut hoc minus declinare valeant quod erubescunt. Scriptum quippe est: Unusquismodo iniqui colligunt, ut etiam perversa uniuscujusque actio sit secura; ne modo eam quilibet justus arguendo discutiat, a qua constat quod in judi
Abbreviated transcription (Latin):
militatis imagine: qũa specietenꝰ sumunt.
Suꝑbis enĩ m̃tib humilitas alta est. et cũ eius
formã cunscendere ambiunt. lassatis animi
gessibus. quasi acliuosis atq asꝑis iti neribus
delabuntur. Alienũ ẽ scilicet qd̾uideri appe¬
tunt: et iccirco eiꝰmagin diu mherere nequa¬
quã possunt. Graue pondus aestimant. cum
eam saltem spetietenus portant: et quousq hãc
abiciant ium quãdam incorde patiunt᷑. Quia
ludelicet elationis usui male dnãnti deseruunt:
atq eius imꝑio semet ipsos quales sint ꝓdere cũ¬
pellunt᷑: ne du possuit uideri qd̾ ñ sunt. Unde
heluui quoq postquã de errore doceri se petut.
post ꝗͣ. iniquitatẽ ñ se ultra loquuturũ ꝓmi¬
sit: fubito abhumilitatis specie adu̾ba tumide
causationis exiliuit. Nã subdidit dicens. Nun qͥd¬
a te ds expetit eã. quia displicuit tibi : Le si di¬
ceret. E go coram dõ rationes positurus sum.

Expanded text:
militatis imagine, quam specie tenus sumunt. militatis imagine, quam specie tenus sumunt. Superbis enim mentibus humilitas alta est, et cum ejus formam conscendere ambiunt, lassatis animi gressibus quasi a clivosis atque asperis itineribus dilabuntur. Alienum est scilicet quod videri appetunt, et idcirco ejus imagini diu inhaerere nequaquam possunt. Grave pondus aestimant, cum eam saltem specie tenus portant, et quousque 812 hanc abjiciant, vim quamdam in corde patiuntur, quia videlicet elationis usui male dominanti deserviunt, atque ejus imperio semetipsos quales sint prodere compelluntur, ne diu possint videri quod non sunt. Unde Eliu quoque postquam de errore doceri se petiit, postquam iniquitatem non se ultra locuturum promisit, subito ab humilitatis specie ad verba tumidae causationis exsilivit. Nam subdidit, dicens: a te Deus expetit eam, quia displicuit tibi? - Ac si diceret: Ego coram Deo rationes positurus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
dã discipłatus imagine. beatũ iob alloquitur
ꝓhibeo. Si erraui tudoce me.si iniquitatẽ locu¬
bona loquant᷑ et mali: multa forcia paulo su¬
ꝑuis helui se dixisse meminerat: et securus
iccirco ne fortasse errauerit requirebat. Neo
enim requireret: si se errasse credidisset. Est mĩq
ut dixi ꝓpͥa arrogantiũ fraus: ut tunc deerrore
requirere studeant. qñ se nouerint ñ errasse. Qui
rursum requirere. uel argui de errore despitiuis:
si quando se errasse ueratiter p̾cognoscunt. No
enĩ eẽ: s uideri humiles appetunt. Et tc̃ requi¬
rendo spetiem humilitatis assumunt: qmͣdo
de ipsa magis requisitione laudãtur. Sed quia
omĩno difficile ẽ. ut elatio que regnat in corde
ñerũpat inuoce: auditores arrogantiũ sieoꝵ
dicta paulꝑ taciti expectant. atq considerent.
citius corda illorũ subsequentia uerba mani¬
festeͥnt. Dui ꝯiuppe morari ñ possunt in ipsa hu¬

Expanded text:
dam discipulatus imagine beatum Job alloquitur dam discipulatus imagine beatum Job alloquitur prohibebo. Si erravi, tu doce me; si iniquitatem locubona loquantur et mali, multa Eliu fortia paulo superius se dixisse meminerat, et securus idcirco ne fortasse erraverit requirebat. Neque enim requireret, si se errasse credidisset. Est namque, ut dixi, propria arrogantium fraus ut tunc de errore requirere studeant, quando se noverint non errasse. Qui rursum requirere vel argui de errore despiciunt, si quando se errasse veraciter praecognoscunt. Non enim esse, sed videri humiles appetunt; et tunc requirendo speciem humilitatis assumunt, quando de ipsa magis requisitione laudantur. Sed quia omnino difficile est ut elatio quae regnat in corde non erumpat in voce; auditores arrogantium si eorum dicta paulisper taciti exspectant atque considerant, citius corda illorum subsequentia verba manifestant. Diu quippe morari non possunt in ipsa hu
Abbreviated transcription (Latin):
F qd̾ auditorib suis ne quid fortasse inor¬
dinatũ clixerint tẽ requirunt. cũ se
laudabilit̾ aliquid dixisse cognoscunt.
Hoc uidelicet faciunt: ñ qd̾ edictis sius ã¬
bigunt: s qd ab audientiũ iudicio fauo¬
resͥ quer̃. Nã inueniri facile poter̃ quo a¬
nimo ꝑcunctant᷑: si quisꝙͣ. cum eoꝵ bona
laudat. etiã mala rep̃hendat. Certũ qͥppe
ẽ. quia si c̃ insiant᷑ laudibꝰ: ita correctionibꝰ
inflãmant᷑. Ẽt a quolibet se uel uiste repre¬
hendi despitiunt: moxq inmalis siuis fomi¬
tem defensionis exquirunt. Quo mͦ gͦ de
bonis suis humilit ambigunt: qui mala
sua defendere etiã ꝑu̾se moliunt᷑: Ille est
enĩ uere humilis inbonis: qui ñ est defen¬
sor inmalis. Nã qui de mał sius arguitur
et contra u̾ba arguentis accendit᷑. qñ de
bonis suis quasi humilit̃ titubat᷑: ꝑhumi-¬
litatis uocem ornari appetit ñ doceri. Heli¬
uitaq uitam arrogantiũ signans. post ꝙͣ mul

Expanded text:
 ab auditoribus suis ne quid fortasse inordinatum dixerint tunc requirunt, cum se laudabiliter aliquid dixisse cognoscunt. Haec videlicet faciunt, non quod de dictis suis ambigant, sed quod ab audientium judicio favores quaerant. Nam inveniri facile poterit quo animo percunctantur, si quisquam cum eorum bona laudat, etiam mala reprehendat. Certum quippe est quia sicut inflantur laudibus, ita correptionibus inflammantur; et cum a quolibet se vel juste reprehendi conspiciunt, mox in malis suis fomitem defensionis exquirunt. Quomodo ergo de bonis suis humiliter ambigunt, qui mala sua defendere etiam perverse moliuntur? Ille est enim vere humilis in bonis, qui non est defensor in malis. Nam qui de malis suis arguitur, et contra verba arguentis accenditur, quando de bonis suis quasi humiliter titubat, per humilitatis vocem ornari appetit, non doceri. Eliu itaque vitam arrogantium signans, postquam multa
Abbreviated transcription (Latin):
peccauero: Si tota libri series attenditur:
nichil hoꝵ beatꝰ iob dixisse monstracur
S arrogantes uiri sic̃ & suꝑuis diximꝰ
habere hoc ꝓpriũ solent: ut dũ innimia
inuectionẽ ꝓdeunt: etiã inuehendo men¬
tiant᷑. Et cũ non possunt reprehendere
iuste que sunt: reprehendant m̃tiendo¬
sermonibꝰ tuis: ⁊ amicis tuis tecũ. Dictis su¬
ꝑioribꝰ qͣs beati iob culpabilia uerba narrauit:
atq ex eis sibi materiã loq̃ndi ꝓposuit. d u̾b
subseq̃ntibꝰ forti acumine discutit: hoc qd̾
sibi ad dicendi materiã fallacit̃ funxit. Et
fortes qͥdẽ sunt sententie que securit᷑: s beati
Iob ꝑsone non congruunt. Tantoq eũ incre¬
pationis huiꝰ tela non feriunt: qͣnto contͣ eũ¬

Expanded text:
a.---Si tota libri series attenditur, nihil horum beatus Job dixisse monstratur. Sed arrogantes viri, sicut et superius diximus, habere hoc proprium solent, ut dum in nimia invectione prodeunt, etiam invehendo mentiantur; et cum non possunt juste reprehendere quae sunt, reprehendant mentiendosermonibus tuis et amicis tuis tecum. Dictis superioribus quasi beati Job culpabilia verba narravit, atque ex eis sibi materiam loquendi proposuit; sed verbis subsequentibus forti acumine discutit hoc quod sibi ad dicendi materiam fallaciter finxit. Et fortes quidem sunt sententiae quae sequuntur, sed beati Job personae non congruunt; tantoque eum increpationis hujus tela non feriunt, quanto contra eu
Abbreviated transcription (Latin):
Pruma qͥppe exꝑbratio est: talis interrogatio.
Nam quis ÷ iste nondicimꝰ : nisi de eo utiq quẽ
nescimus. Nescire autem dei: repbare est. Unde
quib dam quos reprobat. infine dicturꝰ ÷. Nescio
uos unde sitis: discedite ame om̃s oꝑarii iniqui¬
tatis. Quid est gͦ de hoc arrogante requirere qͥs
est iste: nisi aꝑte dicere. ego arrogantes nescio.
idest eoꝵ uitam insapientie mee uirtute non ap¬
probo: quia dum laudib humanis inflantur: aue¬
ragłia et̃ne retributionis in anescunt: suus dum
sententias minime respuit. s tamen eũ ip̃m qui
eas ꝓtulit rep̃hendit: quasi aꝑte insimuat. dicens.
Noui que dicit᷑ s ignoro quid dicit: iua ueraciter¬

Expanded text:
Prima quippe exprobratio est talis interrogatio. Prima quippe exprobratio est talis interrogatio. Nam Quis est iste non dicimus, nisi de eo utique quem nescimus. Nescire autem Dei reprobare est; unde quibusdam quos reprobat in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis, discedite a me omnes operarii iniquitatis . Quid est ergo 734 de hoc arrogest iste? nisi aperte dicere: Ego arrogantes nescio, id est eorum vitam in sapientiae meae virtute non approbo, quia dum laudibus humanis inflantur, a vera gloria aeternae retributionis inanescunt. Cujus dum sententias minime respuit, sed tamen eum ipsum qui illas protulit reprehendit, quasi aperte insinuat, dicens: Novi quae dicit
Abbreviated transcription (Latin):
mactandos offeranti quia ut uniuersali eccl̃ie cõ¬
iungantur. humilitate int̾ueniente int̃ficiãt.
quidquid prius tumidum de suꝑbo ducatu sapie¬
nati sunt. ⁊ intra scãm eccłiam constituti. qui ea
que recte sentiunt humilit ꝓferre contempnũt:
nequaquã ꝑsacrificium reconciliari p̃cipitur. quia
arrogantes quidem s tamen fideles ꝓeo qd̃ iã intꝰ
sunt. ꝑseptem sacrificia reconciliari non possũt.
Quos tamen sub heliu spetie sententia duuna
tionis mentem ac uerba rep̃hendit. Que ni¬
mirum rep̃hensio quid alid̾ signat: ñsi qd̃ eos
intͣ positos suꝑne districtionis uncrepatio. uel
ꝑflagellum corrigit. uel ꝑiustum examen sibuis:¬
ipsis relinquit: Tales qͥppe intͣ scãm eccłiam rec¬
ta quidem p̃dicant. s tñ deo iudice audire me¬
rentur aduersa: qui ꝑ ea bona que non ꝓpria ꝓ¬
querunt. unde hoc quoq caute pensancdum:
qd̾ diuina uoce de helui dicitur: Quis est iste:

Expanded text:
mactandos offerant, qui ut universali Ecclesiae conmactandos offerant, qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente, interficiant quidquid prius tumidum de superbo ducatu sapienati sunt, intra sanctam Ecclesiam constituti, qui ea quae recte sentiunt humiliter proferre contemnunt, nequaquam per sacrificium reconciliari praecipitur quia arrogantes quidem, sed tamen fideles, pro eo quod jam intus sunt, per septem sacrificia revocari non possunt. Quos tamen sub Eliu specie sententia divina lationis mentem ac verba reprehendit. Quae nimirum reprehensio quid aliud signat, nisi quod eos intra positos supernae districtionis increpatio vel per flagellum corrigit, vel per justum examen sibimetipsis relinquit? Tales quippe intra sanctam Ecclesiam recta quidem praedicant, sed tamen, Deo judice, audire merentur adversa, quia per ea bona quae non propria p laudem quaerunt. Unde hoc quoque caute pensandum est, quod divina voce de Eliu dicitur: Quis est iste ?
Abbreviated transcription (Latin):
cia accepta deo ẽẽ non possunt. nisi ꝓeis uni¬
uersalis eccłie manib offerantur: ut euis me¬
rits remeclium salutis inueniant. qmͣ uerboꝵ¬
suoꝵ iaculis impugnando feriebant. unde
⁊ septem ꝓeis sacrificia memorantur oblata:
quia dum septiformis gr̃e spm confitentes ac¬
tipuunt: quasi septem ꝯblationib expiantur.
Ipso gͦ sacrificioꝵ numero reconciliati heretici.
quid alid̾ prius fuerint exprimurit: que ꝑfectiõi
describuntur. In tauro qͥppe ceruix suꝑbie: in ariete
autem ducatus gregũ seqñtiũ designatur. Quid itaq
est. ꝓeis tauros arietesq mactare: nisieoꝵ suꝑbum
ducatum int̃ficere: ut de se humuilia sentianit: ⁊ post
se iam corda innocentium non seducant: Ceruice enĩ
tumenti ab eccł̃ie uniuersitate resilierant. ⁊ infir¬
mos post se populos. quasi seqñtes greges tͣhebant.
Ueniant igitur abbeatum iob.idest reuertantur
ad eccłiam: ⁊ septenario sacrificio tauros ⁊ arietes

Expanded text:
niversalis Ecclesiae manibus offerantur; ut ejus meritis remedium salutis inveniant, quam verborum jaculis impugnando feriebant. Unde et septem pro eis sacrificia memorantur oblata; quia dum septiformis gratiae Spiritum confitentes accipiunt, quasi septem oblationibus expiantur. Ipso ergo sacrificiorum numero reconciliati haeretici, quid 16 prius fuerint exprimunt, qui perfectioni descriautem ducatus gregum sequentium designatur. Quid itaque est pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere, ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium jam non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae universitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt stucio: non orationis uoto. uelsicut
tiit. redemptionis grãm ꝓpħauit. Hoc igit᷑
modo. helui quoq dicere nonbene bona repre¬
hencditur: quia inhis que ueracit̃ loquit᷑. arro¬
gant̃ inflatur. Qui eo speciem arro gantium
signat: quo ꝑsensum rectitudinis. intumoris
helui uero sub unius tm̃ mͦ sententie incre¬
patione derelinquit: nisi qd̾ non ñqmͣ ħetici
diuine gr̃e largitate ꝑfusi. adunitatẽ sc̃ẽ eccłie
redeunt: Qd̾ bñ ipsa amicoꝵ reconciliattiõe
signatur. ꝓ quib tamen beatꝰ Iob exorare

Expanded text:
xerunt studio, non orationis voto. Vel sicut xerunt studio, non orationis voto. Vel sicut tiit, redemptionis gratiam prophetavit. Hoc igitur modo Eliu quoque dicere non bene bona reprehenditur, quia in his quae veraciter loquitur arroganter inflatur. Qui in eo speciem arrogantium signat, quo per sensum rectitudinis in tumoris Eliu vero sub unius tantummodo sententiae increpatione derelinquit, nisi quod nonnunquam haeretici, divinae gratiae largitate perfusi, ad unitatem sanctae Ecclesiae redeunt? Quod bene ipsa amicorum reconciliatione signatur, pro quibus tamen beatus Job e
Abbreviated transcription (Latin):
qñtib sententias. Qd̃ uero dicitur. quia euis
sententie imperitis sermonib in uoluunt᷑:
hoc sũmoꝵe ostenditur. quia ab eo cumi elatio¬
nis fatuitate ꝓferuntur. Magna qpͥpe meo ĩ¬
ꝑitia est. humiliter dicere nescire qd̃ dicit:⁊
ueritatis sensib elationis uerba misciri. Om̃e
enim qd̾ dicitur. quadriꝑtita potest qualitate
distingui: S aut mala maie. aut bona bene.
Sicut Ioħs ait. Agite penitentiã appropinqͣbit
enim regnum celoꝵ. Malum bñ dicitut: oñ
ꝑos dicentis ictirco uiciũ exprimitur. ut repbet᷑:
Sicut paulus ait. femine eoꝵ ĩmutauerunt na¬
turalem usum: ineum usum qui est cõtra natu¬
ram. Quo loco execranda quoq uiroꝵ facinora
subdidit. s honeste inhonesta narrauit: ut mł¬
tos adhonestatis formam. in honesta narraredo
reuocaret. Male autem bonum dicitur: cum
rectum aliquid recto studio ñ ꝓt erturͤ Sĩt
illuminato pharisei dixisse ꝑhibentur. ceco.¬
Tu sis discipiius eius. Qd̃ maledictionis utiq di¬

Expanded text:
entias . Quod vero dicitur, quia ejus sententiae imperitis sermonibus involvuntur, hoc summopere ostenditur, quia ab eo cum elationis fatuitate proferuntur. Magna quippe in eo imperitia est humiliter dicere nescire quod dicit, et veritatis sensibus elationis verba miscere. Veis Literis, quadripartita potest qualitate distingui: si aut mala male, aut bona bene, Sicut Joannes ait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium esicut Paulus ait, Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum, qui est contra naturam. quo loco execranda quoque vitiorum facinora subdidit: sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando revocaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur: sicut illuminato caeco Pharisaei dixisse perhibentur: Tu sis discipulus ejus . Quod maledictionis utique di
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ intelligentiam. Hec recte diceret: si eandem
sapientiam sibi p̃ ceteris non ar rogaret. Neq
enum parua condempnatio est: ex eo bono qd̃
cõmunit datur priuate głiari᷑ scne bonũ unde
tumor arragantium demonstratur cum bo¬
num aut asemet ipsis habere se estimant. aut¬
ceteris. singilariter aꝓpetunt uideri habere qd̾
habent. Asemet ipso bonum habere iactabat :se:
cur ꝑapłm dicitur. Quid enĩ habes q̃ ñ accepisti:

Expanded text:
indicare.---Haec recte diceret si eamdem intelligentiam sibi prae caeteris non arrogaret. Neque enim prava condemnatio est ex eo bono quod communiter datur private gloriari, scire bonum unde tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, autcaeteris, singulariter videri appetunt habere quod habent. A semetipso enim bonum se habere jactabat, cui per Apostolum dicitur: Quid autem habes quod non accepisti,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ret sapientiã. Cuncta hec que ab eo ꝑtumorẽ
suꝑbie ꝓferuntur. cursim potius perstringen¬
da sunt: qmͣ attentius exponenda. Que enim
soliditate gͣuitatis carent: expositionis subtilita¬
te non indigent. S solum puto breuiter inti¬
mandum: qd̾ helui quã diu ꝓetatis sue respec¬
tu tacuit. sapientior fuit. Cum uero in aliis an¬
nors multitudinem. semet ip̃m preserens des¬
picit: quem puerilit̃ desipiat ostendit. Nam contͣ
eius senteritiam ⁊etas plixior loquitur: pꝑan¬
nors multitudinem sapientia docetur: Quia
isi longeuitas sensum non p̃bet: usu tamen¬
⁊ uehementer exercit. Sequit᷑. S ut uideo sp̃s¬

Expanded text:
 est sapere.---Cuncta haec, quae ab eo per tumorem superbiae proferuntur, cursim potius perstringenda sunt quam attentius exponenda. Quae enim soliditate gravitatis carent, expositionis subtilitate non indigent. Sed solum puto breviter intimandum quod Eliu quandiu pro aetatis suae respectu tacuit, sapientior fuit; cum vero in aliis annorum multitudinem, semetipsum praeferens, despicit, quam pueriliter desipiat ostendit. Nam contra ejus sententiam et aetas prolixior loquitur, et per annorum multitudinem sapientia docetur, quia etsi longaevitas sensum non praebet, usu tamen vehementer exercet. Sequitur: CAPUT VI
Abbreviated transcription (Latin):
designantur. Iob qͥppe de presumpta iusticia:
amicos uero eius de stulta responsione reprehendit.
Cuncti enim uane głie sectatores. dum se in om̃ibꝰ
p̃ferunt: alios quidem de fatus sensib. alios autẽ
de inlignis meritis reprehendunt᷑. Idest. alios cen¬
sent nichil scire: alios non bene uiuere. Et quãuis
uiste om̃s extra eccłiam positos. praua sentire re¬
darguunt: tamen etiam eos qui intus sunt. ꝓ
uite despectu contempnunt. Et contra illos ex
magnitucdine rect̾e sciendi: contra istos uero qͣsi
scãm eccłram constituti. iaduersarios premũt.
dum uera p̃dicant᷑::̃ ieuisciem sc̃e eccłie moribus
contradicunt. dum de ipsa predicatione gl̃ant᷑
sremunt aduersarios uirtute dicendi. p̃munt
scãm eccłiam qualitate uiuendi. Illos p̃dicatione

Expanded text:
designatur. Job quippe de praesumpta justitia, designatur. Job quippe de praesumpta justitia, amicos vero ejus de stulta responsione redarguit. Cuncti enim vanae gloriae sectatores, dum se omnibus praeferunt, alios quidem de fatuis sensibus, alios autem de indignis meritis reprehendunt; id est, alios censent nihil scire, alios non bene vivere. Et quamvis juste omnes extra Ecclesiam positos prava sentire redarguant, tamen etiam eos qui intus sunt pro vitae despectu contemnunt, et contra illos ex magnitudine recte sentiendi, contra istos vero quasi sanctam Ecclesiam constituti, et adversarios premunt, dum vera praedicant, et ejusdem sanctae Ecclesiae moribus contradicunt, dum de ipsa praedicatione gloriantur. Premunt adversarios virtute dicti, premunt sanctam Ecclesiam qualitate dicend
Abbreviated transcription (Latin):
diuine suscipiunt. s melatis suis morib eẽ eã
contẽptibilem ostendunt. Ipsa qͥppe que accepe¬
runt bona eo despicabilia fiunt: quo nequa qͣm
eis bene uti nouerunt. Apte autem de cognati¬
one etiam ram dicitur. Ram qͥppe int̃p̃tatur
excelsus. Excelsus namq ÷ fidelium popislus: qui
huiꝰ uite infima ⁊ abiecta contempilit. Exelsi
sunt: qui dicere cum paulo nouerunt. Nlr̃a conũ¬
satio incelis est. Helui itaq de cognatione ram
dicitur: quia unus quisq predicator arrogans.
Porro aduersum amicos eius indignatus est:¬
⁊ eo qd̾ non inuenissent responsionem rationa¬
⁊ bilem. s tm̃ mͦ condempnassent Iob. Sollerter
intuendum est. qd̾ beatum Iob ideo reprehen¬
dit. qd coram deo iustum se eẽ. dixerit. Amicos
uero eius ides redarguit. qd condempnantes
non dederunt. Istis namq uiditiis aꝑte nũc¬
coiuigitur: qd ꝑ eum speties amatoꝵ uane glẽ

Expanded text:
divinae percipiunt, sed in elatis suis moribus esse eam divinae percipiunt, sed in elatis suis moribus esse eam contemptibilem ostendunt. Ipsa quippe quae acceperunt bona, eo despicabilia faciunt, quo nequaquam eis bene uti noverunt. Apte autem etiam de cognatione Ram dicitur. Ram quippe interpretatur excelsus. Excelsus namque est fidelium populus, qui hujus vitae infima et abjecta contemnit. Excelsi sunt qui dicere cum Paulo noverunt: Nostra conversatio in coelis est . Eliu itaque de cogndicitur, quia unusquisque praedicator arrogans iPorro adversum amicos ejus indignatus est, eo quod non invenissent responsionem rationabilem, sed tantummodo condemnassent Job. - Solerter intuendum est, quod beatus Job ideo reprehendit, quod coram Deo justum esse se dixerit; amicos vero ejus ideo redarguit, quod condemnantes non dederunt. Istis namque indiciis acolligitur, quod per eum species amatorum vanae gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
Domiserunt autẽ tres uiri isti respondere Iob:¬
⁊ eo qd̃ iustus sibi uideretur. Hoc qd̾̃ de eo dicitur.
eo qd̾ iustus sibi uideretur: sacre huiꝰ scriptor hy¬
storie ad amicoꝵ uidicium retulit᷑ non autem
zites: de cognatione rani. Bene ħ ipsa uel enis
uesparentis uel loci uel cognationis nomina:
p̃catum fonat. d̾s meus iste: uel d̾s dñs. ꝑ quem
sicut suꝑius diximus: designatur recta fides ar¬
rogantium. intra scãm eccłiam positoꝵ. unde es̃
⁊ hoc ipsum eius nomen etiam congruit. Nam
quamus uixta dñica pecepta non uiuant:
deum tñ ẽẽ dñm recognoscunt: quia in nerita
teꝰ etiam formã deitatis intelligũt. Sicut ꝑpro¬
pħam dicitur. Scitote qd̃ dñs ipse est deus. fa¬
rachel uero: interpretatum dicitur benedictio dei.
Burrites autem: contemptibilis. Qd̃ arrogant̃
plicantib bene utr̃q concordat: quia in p̃di¬
cationis facundia. bñditionem quidem gr̃e

Expanded text:
Omiserunt autem tres viri isti respondere Job,Omiserunt autem tres viri isti respondere Job, eo quod justus sibi videretur. - Hoc quod de eo dicitur: eo quod justus sibi videretur, sacrae hujus scriptor historiae ad amicorum judicium retulit, non autem zites de cognatione Ram. - Bene haec ipsa vel ejus, vel parentis vel loci, vel cognationis nomina rpretatum sonat, Deus meus iste, vel Deus Dominus. Per quem, sicut superius diximus , designatur recta 735 fides arrogantium intra Ecclesiam positorum. Unde eis et hoc ipsum ejus etiam nomen congruit. Nam quamvis juxesse recognoscunt; quia in veritate carnis etiam formam Deitatis intelligunt, sicut per Prophetam dicitur: Scitote quod Dominus ipse est Deus . Barachel vero interpretatum dicitur benedictio Dei, Buzites autem contemptibilis. Quod arroganter praedicantibus bene utrumque concordat, quia in praedicationis facundia benedictionem quidem gratiae