comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uel relicorũ scõrũ collocate sunt. pro
instructione credentiũ narrare
aliqua nopigebit. qualiter seuir
tutibus beatim artini reuelatio¬
ne reuelabit. Itaut appareret
multis ignitus glob ille terribilis.
qui condam sollemnia celebranti
emers erat paucis uisibilis a capite
arce prorum pens. concipit enim
inspirante diuine piaetatis instinc¬
tus animus ut cellulam ualdeele¬
gantẽ quã sc̃s eufronius adusum
pruntuariũ habuerat. adopus ora¬
tionis fideliter dedicarẽ. Quam
dilegenter conpositam altare ex
more locato ad basilicã scam̃ uigilus
noctẽ unã ducentes. Mane uero
uenientes adcellulam : altare quod
erexeramus scĩ ficauimus. Re¬
ges sique ad basilicam scãs eius
reliquas cũ saturnini iulianiq
martrrũ uel etiam beatilli du
ex inde solemniter radiantibus
cereis crucibusq: ad mouimus. erat
autem sacerdotũ ac leuitarũ in al¬
bis uestibus non minimus chorus.
et ciuiũ honoratorũ ordo precla¬

Expanded text:
vel reliquorum sanctorum collocatae sunt, pro vel reliquorum sanctorum collocatae sunt, pro instructione credentium narrare aliqua notus beati Martini revelatione revelavit, ita ut appareret multis ignitus globus ille terribilis, qui quondam solemnia celebranti emerserat paucis visibilis, a capite arce prorumpens. Concipit enim, inspirante divinae pietatis instinctu, animus, ut cellulam valde elegantem, quam sanctus Eufronius ad usum prumptuarii habuerat, ad opus orationis fideliter dedicarem. Quam diligenter conpositam, altare ex more locato, ad basilicam sanctam vigiliis noctem unam ducentes, mane vero venientes ad cellulam, altare quod erexeramus sanctificavimus. Regressique ad basilicam, sanctas eius reliquias cum Saturnini Iulianique martyrum vel etiam beati Illidii exinde solemniter, radiantibus cereis crucibusque, admovimus. Erat autem sacerdotum ac levitarum in albis vestibus non minimus chorus et civium honoratorum ordo praecla
Abbreviated transcription (Latin):
ab earũ ore haec nomina cognouisse.
psequoq: pontifex cũ amultis cre¬
brius urgueretur ut adocursum¬
charibti regis deberet accedere et
innec tens moras ire deferret.
tandẽ commotus asuis ait. Ite
preparate iter ut eamus ad occur¬
sũ regis. quẽ uisuri non sumus.
Igitur in posita plaustris neces sa¬
ria et caballis aditer preparatis.
Itãq: in hoc stante racione ut debe¬
retuiã incedere. ait. Neuertan¬
tur plaustra. laxaentur equi.
non modo hociter incedimus. Di¬
centibus aut̃ suis. quae eẽt haet
leuitas ut quae tam instanter
parari iusserat. tã facile detur¬
baret. ait sec retius.: Princeps
atquẽ nos ire conpellitis. Obiit.
nec uiuentẽ si abierimus in ueni¬
emus stupefacta audientes
diemnotant. et sci uerba taciti ser¬
uant. Aduenientibus aut̃ aburbae
parisiacha hominibus. et hora regẽ
transsis senuntiant. qua secerdos
aescĩ saturnini martrris acmar¬
tini antestitis cũ illidio confessore

Expanded text:
ab earum ore haec nomina cognovisse. ab earum ore haec nomina cognovisse. pse quoque pontifex cum a multis crebrius urgueretur, ut adChariberti regis deberet accedere, et innectens moras ire differret, tandem commotus a suis, ait: Ite, praeparate iter, ut eamus ad occursum regis, quem visuri non sumus. Igitur imponens plaustris necessaria, et caballis ad iter praeparatis, jamque in hoc stante ratione ut deberet viam incedere, ait: Revertantur plaustra, laxentur equi, non modo hoc iter incedimus. Dicentibus autem suis quae esset haec levitas, ut quae tam instanter parari jusserat, tam facile deturbaret, ait secretius: Princeps, ad quem nos ire compellitis, obiit, nec viventem, si abierimus, inveniemus. Stupefacti audientes diem notant, et Sancti verba taciti servant. Advenientibus autem ab urbe Parisiaca hominibus, ea hora regem transiisse nuntiant qua sacerdos sancti Saturnini martyris ac Martini antistitis cum Illidio confessore
Abbreviated transcription (Latin):
extetimus beatissime pontifex:
quid moleste intulimus regone tibi
adõ commissae. Curnos dispicis:
cur ad consecrandũ locũ quẽ nob̵
uir fidelis aedi ficauit uenire dis¬
simulas: ueninunc obsecra mus
pernomen omnipotentis dĩ cuius
nos sumus ancillae. haec facta ge¬
nas lacrimis rigaba ob ortis
Expergefactus uero senex uocat̃
ecclesiasticae donius rec corem di¬
cens. peccaui. non eundo cum homine
et ceenim uididuas uirgines me ob
id increpantes. et uereor dĩ offensi
incur rere si illuc distulero ambu¬
lare. Acceleransq: iteruiã in gre¬
ditur. Igitur eunte illo quieuit
pluuia. Austrorumq uilentia sae¬
ua subcubuit. Ipsequoq folics
conficiens iter. benedito loco cã
pace regressus .ẽ. Namrefrene¬
bat plerumq: uultum incessũq uirgi¬
num et unam quidem dicebat pro¬
lixioraẽ alteram minorẽ statunon
merito. Vtram que tamen. niue
cadiorẽ. Quarũ unã maurã. brit¬
tam. alteramuocitabit. Dicens se

Expanded text:
extetimus, beatissime pontifex? extetimus, beatissime pontifex? Quid moleste intulimus regioni tibi a Deo commissae? Cur nos dispicis? Cur ad consecrandum locum, quem nobis vir fidelis aedificavit, venire dissimulas? Veni nunc, obsecramus per nomen omnipotentis Dei, cuius nos sumus ancillae'. Haec effata, genas lacrimis rigabat obortis. Expergefactus vero senex, vocat eclesiasticae domus rectorem, dicens: ' Peccavi non eundo cum homine. Ecce enim vidi duas virgines me ob id increpantes, et vereor Dei offensam incurrere, si illuc distulero ambulare'. Acceleransque iter, viam ingreditur. Igitur eunte illo, quievit pluvia, austrorumque violentia saeva succubuit. Ipse quoque feliciter conficiens iter, benedicto loco, cum pace regressus est. Nam referebat plerumque vultum incessumque virginum; et unam quidem dicebat prolixiorem, alteram minorem statu, non merito, utramque tamen nive candidiorem. Quarum unam Mauram, Brittam alteram vocitabat, dicens, se
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sclomigraret. Territus igitꝰ
uirille uisu accepta secure. stirpe
succisa. tumulos detexit: Inuenitq
ualidas decereis guttas inmodoli¬
bani odorenectar eo efflagrare
Tunc deputatis bub: et plaustro:
lapides congregat: et data aestato
oratoriũ super aedificat. Exple¬
citũq opus. beatũ eufroniũ qui tunc
turoni cã regebat ecclesiã: ad be¬
ne dicendũ inuitat: sedille iam
defesisus senio. excusat abire di¬
cens Vides in quiđ filii quod se¬
nueram et hiemps solito asperi¬
or in gruat. Discendunt pluuiȩ
acuenti. cuncta turbine peflant
inflantur flumina et ipse quoq
uiae a frequentatione inbrium ef¬
fusae pene inlutum suntdis solutae
et nunc non conuenit aetatimaeae
istamodo properare i tenera. Hae
audiens uirille discessit a conspec¬
tu sacerdotis. abiens ualde mae¬
rens uerũ ubi sacerdos menbraqu¬
eti laxauit. ui ditduas uirgines
adsta resibi. Quarũ senior trisci
uultu sic infit. Quid tibi ingrate

Expanded text:
hoc saeculo migraret. Territus igitur hoc saeculo migraret. Territus igitur vir ille visu, accepta secure, stirpe succisa, tumulos detexit, invenitque validas de cereis guttas in modo libani odore nectareo efflagrare. Tunc deputatis bubus et plaustro, lapides congregat et, data aestate, oratorium superaedificat; explecitumque opus, beatum Eufronium, qui tunc Turonicam regebat eclesiam, ad benedicendum invitat. Sed ille iam defessus senio, excusat abire, dicens: 'Vides', inquid, 'fili, quod senuerim, et hiemps solito asperior ingravat. Discendunt pluviae, ac venti cuncta turbine perflant, inflantur flumina, et ipsae quoque viae a frequentatione imbrium effusae, pene in lutum sunt dissolutae; et nunc non convenit aetati meae ista modo properare itenera'. Haec audiens vir ille, discessit a conspectu sacerdotis, abiens valde maerens. Verum ubi sacerdos membra quieti laxavit, vidit duas virgines adstare sibi, quarum senior tristi vultu sic infit: 'Quid tibi ingratae
Abbreviated transcription (Latin):
nfra ipsum aut̃ terminũ turonicũ
erat monsparuu lus sentib: rubis
uitibusq repletus a grestib Et tanta
densitate labruce contextus ut uixa¬
liquis intropossit in rũpere ferebat
enim famaduas dõsacrata suirgiñ
in loco illo qui escere. Hilicetcũ inui¬
giliis dierũ festorũ luminib: accensũ
diuinitus a fidelib: saepius cernere¬
tur unus audatior et animifretus
auctoritait. ad locũ accederet sub¬
obscura nocte non metuit ad que¬
cereum mire candoris inmensolumine
fulgor antemaspiciens admiratusq
diudiscessit. Aliisq: qua e uiderat
nuntiauit. Tunc uni de incolis loci
seuirgines peruisũ ostendunt. ex¬
ponunt seibidẽ eẽ sepultas acsine
sibi uellet eẽ consultũ in cisis uepri¬
bus tegumen tumulis adhiberet
Experge factus uero inruentib:
aliis cogitationib tradidit obli¬
uioni queui derat. Alia uero noc¬
te apparuerunt ei iterũ uultu
minaci. terribiliter conminantes.
nisi locũ tegere. Anno presenti ab

Expanded text:
Infra ipsum autem terminum Toronicum Infra ipsum autem terminum Toronicum erat mons parvulus, sentibus, rubis vitibusque repletus agrestibus et tanta densitate labrucae contextus, ut vix aliquis intro possit inrumpere. Ferebat enim fama, duae Deo sacratas virgines in loco illo quiescere. Hilicet cum in vigiliis dierum festorum lumen ibi accensum divinitus a fidelibus saepius cerneretur, unus audatior et animi fretus auctoritate ad locum accedere subobscura nocte non metuit, atquecereum mirae candoris inmenso lumine fulgorantem aspiciens admiratusque diu, discessit aliisque quae viderat nuntiavit. Tunc uni de incolis loci se virgines per visum ostendunt; exponunt, se ibidem esse sepultas ac sinesibi vellet esse consultum, incisis vepribus, tegumen tumulis adhiberet. Expergefactus vero, inruentibus aliis cogitationibus, tradidit oblivioni quae viderat. Alia vero nocte apparuerunt ei iterum, vultu minaci terribiliter conminantes, nisi locum tegeret, anno praesenti ab
Abbreviated transcription (Latin):
filius moriretur. quo sepulto cũ
operturiũ sacro fagine inueniret
adhuc locũ accessit. Ablatũq: de
hoc sepulcro coper culũ quitam in¬
manis erat ut triũ duceretur pa¬
ria boum texit corpusculũ filu
ferto alterius desepuleri
Quodcum fecis set surdus mutus cae¬
cus ac debilis effectus ẽ Mansitq in
hoc supplicio inte grumferean num
Dehinc apparuit ei quidã sacerdos
perui sumdicens quid inquit tibituisq
uimintuli .o. uir quia de texisti aufẽ¬
rendo operturium tumulimeie Va
denunc siuis sanus fieri iube eũ ue¬
lociterreuocari. Quod sinolueris pro¬
tinus morieris. Ego enim sum benig¬
nus ep̃s qui in hac urbe peregrinus
adueni. Ac ille suis innuens accessit
amonum̃ tũ filii sui. Eleuatumq la¬
pide plautro imposu it reportatũq:
ut sarco fago reddidit ilico sanus ef¬
fectus ẽ. Nam ad redeundo ita lapis
leuis erat ut quẽ tria pariaboũ e¬
uexerant boues de inceps duo reuo¬

Expanded text:
filius moreretur. Quo sepulto, cum pater filius moreretur. Quo sepulto, cum pater opertorium sarcophagi non inveniret, ad hunc locum accessit, ablatoque de hoc sepulcro cooperculo, quod tam immane erat ut tribus duceretur paribus boum, texit corpusculum filii furto alterius sepulcri. Quod cum fecisset, surdus, mutus, caecus ac debilis est effectus; mansitque in hoc supplicio integrum fere annum. Dehinc apparuit ei quidam sacerdos per visum, dicens: Quid, inquit, tibi tuisque vim intuli, o vir, quia detexisti me, auferendo opertorium tumuli mei? de nunc, si vis sanus fieri, iube eum velociter revocari. Quod si nolueris, protinus morieris. Ego enim sum Benignus episcopus, qui in hac urbe peregrinus adveni'. At ille suis innuens, accessit ad monumentum filii sui, elevatumque lapidem plaustro inposuit, reportatumque ut sarcofago reddidit, ilico sanus effectus est. Nam ad redeundo ita lapis levis erat, ut, quem tria paria boum evexerant, boves deinceps duo revo
Abbreviated transcription (Latin):
aud procul uero abasilicabeati
martini uenantius abba requi escit
uir magni fice scĩtatis : qui multis
infirmis incorpore positus. opem
accomodauit. Qui impleto tem¬
pore a scło migrans iugiterse
in aeternũ uiuere uirtutibus
propriis manifestat : Nasi quis
tipos frigoriticos incurrens
sexuseius parentes aut̃ requirentes et̃
num quã repperire potuer̃ interimab¬
bate monas teriiad quodueneratde¬
func tomonachi propteruirtutes as
assiduas. hanc elegunt ignorantes
sexum quod illatotis uiribus ren¬
nuit Triginta aut̃ annos in monas¬
terio fuit . anullo agnita quid esset
Ante tertium autem diem quam
abhomundo migraret idmona¬
chis patefecit. Et sic defuncta
ab aliis mulieribus abluta. sepul
ta ẽ. Multis sede inceps uirtutib
mani festans eẽ ancillã dĩ. Nam
et frigoritici et aliis morbis obpressi
preset rubos sepulcrũ positum in
quo ferebatur epm̃ quendam fuis¬
se sepultũ nomen ignari erant.
Contigit uero ut cuiusdã pauperis

Expanded text:
aud procul vero a basilica beati aud procul vero a basilica beati Martini Venantius abba requiescit, vir magnificae sanctitatis, qui multis infirmis in corpore positus opem accomodavit. Qui impleto tempore a saeculo migrans, iugiter se in aeternum vivere virtutibus propriis manifestat. Nam si quis tipos frigoriticos incurrens sexus eius. Parentes autem requerentes eam, numquam repperire potuerunt. Interim abbatem monasterii ad quod venerat defuncto, monachi propter virtutes assiduas hanc elegant, ignorantes sexum. Quod illa totis viribus rennuit. Triginta autem annos in monasterio fuit, a nullo agnita quid esset. Ante tertium autem diem, quam ab hoc mundo migraret, id monachis patefecit; et sic defuncta, ab aliis multa est, multis se deinceps virtutibus manifestans esse ancillam Dei. Nam et frigoritici, et aliis morbis oppressi,pres et rubos sepulcrum positum , in quo ferebatur episcopum quemdam fuisse sepultum: nomen ignorabant. Contigit vero ut cujusdam pauperis
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Actenus hinc
nocteuna eiustumulum dep̃¬
cans uigilauerit. mox conpressoac¬
centu adipiscitur medicinã: Nam
s̃ter reliqua quaeibidẽ gesta ueluis¬
dimus uel audiuimus mulierem quen¬
dam a quarta notipocorreptã sa¬
natã aspeximus quae diutur notẽ¬
pore ab hoc detenta cogiatio. neq
cibũ neq: somno capere poterat :
sedita omnicorpore deciderat. ut
uix in ea ueliblud uitale spiraculũ
remaneret: Ad huius sepulcrum
in gemitibus etoratione pernoc¬
tans usque lucis aduentũ perdura¬
uit inmobilis: mane uero sopori se
collocans cũ experge facta fuis¬
sed nihilmali sentiens sanatadis
carspuellarũ eoquod indomopa¬
rentũ curis scłi inpedientib dõ
seruire non posit. et illi preamore
nolent eam a seseparari. totondit
comam capitis sui indutam q: uiri
li turomi cã diocesim adiens in
congatione secontulit monacho¬
rum Ibiq inieiuniis orationib¬
que degens uirtutibus de inceps
multis emicuit. Erat enĩ tamque¬

Expanded text:
vit. Actenus hincvit. Actenus hincnocte una ad ejus tumulum deprecans vigilaverit, mox, compresso accessu, adipiscitur medicinam. Nam inter reliqua quae ibidem gesta vel vidimus, vel audivimus, mulierem quamdam a quartano typo correptam, sanatam aspeximus. Quae diuturno tempore ab hoc detenta contagio, neque cibum, neque somnum capere poterat, sed ita omni corpore deciderat, ut vix in ea vel illud vitale spiraculum remaneret. Ad hujus sepulcrum in gemitibus et oratione pernoctans, usque ad lucis adventum perduravit immobilis; mane vero sopori se collocans, cum expergefacta fuisset, nihil mali sentiens, sanata. disccari puellarum, eo quod in domo parentum, curis saeculi impedientibus, Deo servire non posset; et illi prae amore nollent eam a se separari, totondit comam capitis sui, indutaque virili habitu, Turonicam dioecesim adiens, in congregationem se contulit monachorum; ibique in jejuniis orationibusque degens, virtutibus deinceps multis emicuit. Erat enim tanqu
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ auaritia inpellente fixerat
publicaret
Letulit alius uirfidelis spectas
se sexpia nõcum heretico pro
fidenra certantẽ alter cantesq:
diudediuinis scripturis. Cũ flect¬
non possit heretico sut cognosceret ueri¬
tatem : ait: si nostrae religionis. si
scripturarum sacrarũ testimonia
te ad credendum minime mouent:
uel uirtutem in diui due trinitatis
miraculis experire. Est digitomeo
anulus aurcus ego eũ inigne iacio
tucandentẽ collige : Proiectumq
interprunas anulum itaigniri per¬
misitut eis similis cerneretur.
Conuersusq: adhereticũ ait: siue¬
raẽ prosecutiotua : sume eũ abigne:
Il loꝗdq resistente : ait uir: In men¬
s&trinitatis ds̃ si aliquid indignũ
tecredo ostende : Certesi recta.ẽ.
fidesmea : nihilmihi preualeant
haec incendia saeua: et ablatum
abigne anulum diutis sime palma
sustinuit : et nihil ẽ. nocitus sed
magis confuso heretico: catholicos
reliqua feruore suae fidei robora¬

Expanded text:
quem, avaritia inpellente, finxerat, quem, avaritia inpellente, finxerat, publicaret. 14. Retulit alias vir fidelis, spectasse se christiano cum heretico pro fide nostra certante. Altercantesque diu de Divinis Scripturis, cum flectnon possit hereticus, ut cognosceret veritatem, ait vir nostrae religionis: 'Si Scripturarum Sacrarum testimonia te ad credendum minime movent, vel virtutem individuae Trinitatis miraculis experire. Est digito meo anulus aureus; ego eum in igne iaceo, tu candentem college'. Proiectumque inter prunas anulum, ita igniri permisit, ut eis similis cerneretur. Conversusque ad hereticum, ait: 'Si vera est prosecutio tua, sume eum ab igne'. Illo quoque resistente, ait vir: 'Inmensa Trinitas Deus, si aliquid indignum te credo, ostende. Certe, si recta est fides mea, nihil mihi praevaleant haec incendia saeva'. Et ablatum ab igne anulum diutissime palma sustenuit, et nihil est nocitus; sed magis, confuso heretico, catholicus reliquam fervore suae fidei robora
Abbreviated transcription (Latin):
ẽporum suorum dixitq secre tius
adeum : Quam obremuosut istiquise
xpĩa nos dicunt non ostendi tis signa
in populos secundũ fidem uestram :
Dicit ei ep̃s sepius egocaecis lumen
reddidi et surdis auditũ. Nunc aut̃
possũ haec facere quaedicis: Et uoca¬
tũ ad seunũ dehereticisclanculo : ait
adeũ, Accipe quadraginta aureos
et clausis oculis resede in locũ unde
nobis ẽ transitus. et pretereuntem
me cũrege. exclama inuirtute
ut perditũ lumen: mea tibi credulita¬
terestituam: Cũq: hic accepta pecu¬
nia fecisset quod sibi fuerat impera¬
tũ : procedit nouus cirula regis: ad
dexteram constipatus hereticorũ
caterua exclamat et iste caecatus
pecunia. ut fide ep̃i reciperet ocu¬
lossuos. At istecũ nominima arro¬
gantia in ponens manus superocu¬
loseiait: secundũ fidẽ meã fiattibi:
Haec eodicente. ita obserati sunt ocu¬
lihominis cũdolore. ut non solum
ui sũ perderet. uerũ etiam dolum

Expanded text:
episcoporum suorum, dixitque secretius episcoporum suorum, dixitque secretius ad eum: 'Quam ob rem vos, ut isti, qui se christianos dicunt, non ostenditis signa in populos secundum fidem vestram? Dicit ei episcopus: 'Saepius ego caecis lumen reddidi et surdis auditum, nunc autem possum haec facere quae dicis'. Et vocatum ad se unum de hereticis, clanculo ait ad eum: 'Accipe quadraginta aureos, et clausis oculis, resede in loco unde nobis est transitus; et praetereunte me cum rege, exclama in virtute, ut perditum lumen mea tibi credulitate restituam'. Cumque hic, accepta pecunia, fecisset quod sibi fuerat imperatum, procedit novus Cirula regis ad dexteram, constipatus hereticorum caterva; exclamat et iste caecatus pecunia, ut fide episcopi reciperet oculos suos. At iste cum non minima arrogantia inponens manus super oculos eius, ait: 'Secundum fidem meam fiat tibi'. Haec eo dicente, ita obserati sunt oculi hominis cum dolore, ut non solum visum perderet, verum etiam dolum,
Abbreviated transcription (Latin):
quonuno nuper multi paralitici
xres sum caeciq: uisum recipere meru
cum leuuieldus rex contra filium
suum ambularet atq exercitus
eius ut ad solet grauiter locascã
concuteret: monasterium erat
sci martini inter sa gonthũ atq:
carthaginemspartariam: Au¬
dientes aut̃ monachi quod hic ex¬
ercitus ad locum illũ deberet ac¬
cedere: fugam in eunt. Et serelic¬
to abbt᷑ sene in insulã maris abs
condunt: Aduenientibus aut̃ go¬
this ac diripientib resmonasteri
quaesinecusto deremanserant :
abbatẽ senio incuruatũ sed sc̃ta¬
te erectũ offendunt. extracto¬
q: unus gladio quasi amputaturus
ceruicem eiꝰ. resupinus ruit : Ac
spm̃ exalauit. Reliqͥuero haec
uidentes timore perterriti fu¬
gierunt. Quod cũ reginuntiatũ
fuisset: cũ testificatione precepit
omnia quae ablata fuerant mo¬
nasteriorestaurari
Cernens aũt rex prefatus tanta
miracula perseruos dĩ quinrã e
religionis erant fieriuo cauit unũ

Expanded text:
quo nunc nuper multi paralytici quo nunc nuper multi paralytici gressum, caecique visum recipere merueCum Leuvieldus rex contra filium suum ambularet, atque exercitus ejus, ut assolet, graviter loca sancta concuteret, monasterium erat sancti Martini inter Sagunthum atque Carthaginem Spartariam. Audientes autem monachi, quod hic exercitus ad locum illum deberet accedere, fugam ineunt, et se, relicto abbate condunt. Advenientibus autem Gothis ac diripientibus res monasterii, quae sine custode remanserant, abbatem senio incurvatum, sed sanctitate erectum offendunt. Extractoque unus gladio, quasi amputaturus cervicem eius, resupinus ruit ac spiritum exalavit. Reliqui vero haec videntes, timore perterriti fugierunt. Quod cum regi nuntiatum fuisset, cum testificatione praecepit omnia quae ablata fuerant monasterio restaurari. 13. Cernens autem praefatus rex tanta miracula per servos Dei, qui nostrae religionis erant, fieri, vocavit unum
Abbreviated transcription (Latin):
post quattuor annos adhuc uiridia
perdurarȩ : Decerauero quã dese¬
pulchrotulerat adiecit surdaet
muta quae ut credo daemonium
habebat. Adeum acces sit in cuius
ret qua eadecdesiam dĩducit: obuiũ
habuit senẽcum ꝓuero : Erãtaut̃ ut q
cleria : date sibi inuicem salutati¬
onisoccursu dixit senex ad prbm.
Vis sanus fieri : Cuiille : et quid huma¬
numgenus amplius concupis habere.
nisiut sospes uiuat in corpore : Et senex
factobeatae crucis signaculo super
quõ prb̵sinemora extendens: sa¬
num ad sereduxit: et gratias a¬
gens iter quo pergebat: agere coe¬
pit ⁊uocato nq eon ꝓuer qui cũsene
didit sanitati: ignoro ait cuulle
sc̃s martinus turonice urbis antis tis
ipsete uirtute sua sanitati restituit:
Tu uero in loco quo scm̃stare uidisti
oratorium sinemora aedifica. eru
enĩ populis salubre siqͣ loquor ex¬
pleueris : Nec moratus prb orato¬
rium in eodem situconstruxit : In

Expanded text:
post quattuor annos adhuc viridia post quattuor annos adhuc viridia perdurare. De cera vero, quam de sepulchro tulerat, adiecit: Surda et muta, quae, ut credo, daemonium habebat, ad eum accessit, in cuius ret, quae ad Dei eclesiam ducit, obvium habuit senem cum puero. Erat autem uterque clericus. Datum sibi invicem salutationis occursum, dixit senex ad presbiterum: 'Vis sanus fieri? Cui ille: 'Et quid humanum genus amplius concupiscit habere, nisi ut sospes vivat in corpore?' Et senex, facto beatae crucis signaculo super Quod presbiter sine mora extendens, sanum ad se reduxit; et gratias agens, iter quo pergebat agere coepit. Vocatumque eum, puer qui cum sene didit sanitati?' 'Ignoro', ait. Cui ille: 'Sanctus Martinus Turonicae urbis antestis, ipse te virtute sua sanitati restituit. Tu vero in loco quo sanctum stare vidisti oratorium sine mora aedifica; erit enim populis salubre, ei quae loquor expleveris'. Nec moratus prrium in eodem situ construxit; in
Abbreviated transcription (Latin):
perdiderat. et quib dãhoris diemoniũ
putabatur haberedehocoleo tacta sanata
est Namet alius:  ei i dẽcellulae
proximus de hocoleo oculos caeciad¬
tigit : qui protinus uisum recepit: Sed
et cum multos inerguminos exinde res¬
tituis set sanatati : uniquia trotiorẽ
ut credodaemonẽ habebat. suꝑca¬
put deoleo posuit: ilicodaemonẽ
perfluxum uentris egessit: Alter
inungula pollicis daemoniũ descendt
mox disrupto coriosanguine defl.¬
ente discessit Haec deoleo retulit
aure deipsacera posuit : alia uero
dieueniens gratias proaccepta sanita¬
teretulit sacerdoti
Deuua quoq: exuite quã sc̃splantaue¬
rat adiecit : Quod ad sumptã eaminam¬
pullulã recondidit. quã aqua comple¬
uit Non post multũ tempus uenit
adeũ homocuius os apusula malatu¬
me factũ. Caputq: et oculiinflati. obni¬
mium uenenũ praeclaudebantur :
Cui ille in fusa in oreaquade ampul
gut ta decedente discessit: Ad sere:¬
bat enĩ granauuae illius in ipsa a qͣ

Expanded text:
perdiderat, et quibusdam horis daemonium putabatur habere, de hoc oleo tacta, sanata est. Nam et alius abbas, ejusdem cellulae proximus, de hoc oleo caeci oculos attigit, qui protinus visum recepit. Sed et cum multos energumenos exinde restituisset sanitati, uni qui atrociorem, ut credo, daemonem habebat, super caput de oleo posuit: illico daemonem per fluxum ventris egessit; alteri in ungula pollicis daemonium discenditmox disrupto corio, sanguine defluente, discessit. Haec de oleo retulitaure de ipsa cera posuit; alia vero die veniens, gratias pro accepta sanitate retulit sacerdotiDe uva quoque ex vite quam Sanctus plantaverat adjecit, quod assumptam eam in ampullulam recondidit, quam aqua complevit. Non post multum vero tempus, venit ad eum homo, cujus os a pustula mala tumefactum, caputque et oculi inflati ob nimium venenum praecludebantur. Cui ille infusa in os aqua de ampulgutta decedente, discessit. Adserebat enim, grana uvae illius in ipsa aqua
Abbreviated transcription (Latin):
ruit eitertiodicens si feceris quae p̃cipio
unũ triantem prooboedientiae famu¬
latu recipies. Ille uero consurgens
cellulã scopismundatã. ablutã aquã
herbisq respersam. stabat attonitus
pollicitã promissionemoperiens. donec
nutudĩ aduertit triantẽ in pauim̃ colu¬
cere quẽcollegens lactus absces sit

Expanded text:
ruit ei tertio, dicens: 'Si feceris quae praecipio, ruit ei tertio, dicens: 'Si feceris quae praecipio, unum triantem pro oboedientiae famulatu recipies'. Ille vero consurgens, cellulam scopis mundatam, ablutam aqua herbisque respersam, stabat attonitus, pollicitam promissionem operiens, donec nutu Dei advertit triantem in pavimento lucere, quem collegens laetus abscessit
Abbreviated transcription (Latin):
ut quadãuice sc̃s germanus parisia¬
cae urbis ep̃s ad hoç tumulum uigili¬
ascelebraret. haud procul formul̃
habens inqua genua cũ necessitas
cogeret deflectebat. Factũ. ẽ¬
aut̃ inuna uigiliarum nocte dũ
psalmos lectiones dauiticae decan¬
tarent stationis laborem las sicleri¬
ci quasi pro aliquo releuamine. se
super sepulchrũ scĩ defixis ulnarũ
conpagib sustentarent : contremu¬
it ili cobeatitumulus confessoris. et
sibiiniuriã in rogari p̃senti uibratio¬
ne facetur. At germanus pontifex
pauore perterritus. amoueri desu¬
per p̃cepit somnolentos dicens. Ab¬
sistite .o. segnes procul atumulo ne
scõdĩ molestia inferatur. Quibus
amotis. tremorẽ illũ deinceps non
senserunt.
Cec net illud placuit p̃teriri quod
cuidam pauperi idem lusor beatus
peruisum apparuit : p̃cepitq cellulã
emundari inqua ut ferunt infantiae
uagitus ex egerat: sed cũ pauper ille bis
cõmonitus agere iussa deferret. appa¬

Expanded text:
ut quadam vice sanctus Germanus Parisiaut quadam vice sanctus Germanus Parisiacae urbis episcopus ad hoc tumulum vigilias celebraret, haud procul formulam habens, in qua genua, cum necessitas cogeret, deflectebat. Factum esantem in una vigiliarum nocte, dum psalmos lectiones Daviticae decantarent, stationis labore lassi clerici quasi pro aliquo relevamine se super sepulchrum sancti, defixis ulnarum conpagibus, sustentarent. Contremuit ilico beati tumulum confessoris, et sibi iniuriam inrogari, praesenti vibratione fatetur. At Germanus pontifex pavore perterritus, amoveri desuper praecepit somnolentos, dicens: 'Absistite, o signes, procul a tumulo, ne sancto Dei molestia inferatur'. Quibus amotis, tremorem illum deinceps non senserunt. Sed nec illud placuit praeteriri, quod cuidam pauperi idem Lusor beatus per visum apparuit praecepitque, cellulam emundari, in qua, ut ferunt, infantiae vagitus exegerat. Sed cum pauper ille bis commonitus agere iussa differret, appa
Abbreviated transcription (Latin):
post quã rex ingressus ẽ. ciuitatẽ
paralrticus qui in porticuba silicae
scĩ uincentiꝰ inqua beatus germanꝰ
requiescit incorpore resedebat
diregitur: mane aut̃ facto expec¬
tante populo gratias beito antisti
tireferebat: Nã saepe ibi et gressus
paralrticorũ et caet orũuisus. uir¬
tute scĩ restituuntur: Et raro adue¬
nit eius sollemnitas quodibi eius uit¬
tus non ostendatur.
st ibi et scã genouefa in basilica¬
scorũ sepulta a postolorum qui
incorpore posita tantũ in uirtute
p̃ualuit. ut mortuũ suscitaret. Ad
cuius tumulũ saepius petitiones da¬
tae suffragium obtenent : sed et fri¬
goriticũ febreseius uirtute saepissi¬
me restinguntur.
ndolense aut̃ biturigiterminum
uico. beatus lusor leucadi quondã
senatoris filius requiescit : qui fer¬
tur in albismigrasse a scło . Incrrpta
uero positus super pauimentum. se¬
pulchrũ habens ex marmore phario
mirabiliter exculptum : factũ ẽ aut̃

Expanded text:
postquam postquam paralyticus, qui in porticu basilicae sancti Vincentii, in qua beatus Germanus requiescit in corpore, residebat, dirigitur: mane autem facto, exspectante populo, gratias beato ti referebat. Nam saepe ibi et gressus paralyticorum et caecorum visus virtute sancti restituuntur; et raro advenit eius solemnitas, quod ibi eius virtus non ostendatur. 89. Est ibi et sancta Genovefa in basilicactorum sepulta apostolorum, qui in corpore posita tantum in virtute praevaluit, ut mortuum suscitaret. Ad cuius tumulum saepius petitiones datae suffragium obtenent; sed et frigoriticorum febres eius virtute saepissime restinguntur. 90. In Dolense autem Biturigi terminum vico beatus Lusor, Leucadi quondam senatoris filius, requiescit, qui fertur in albis migrasse a saeculo. In cripta vero positus super pavimentum, sepulchrum habens ex marmore Phario mirabiliter exculptum. Factum est autem,
Abbreviated transcription (Latin):
uinculis coniecit nonn ullos facul¬
tate priuauit . Exquib tresuiri¬
memorati confessoris monumen¬
to petierunt. Quod rex comper¬
tum iussit eos catenis atq: com¬
pedib nect: factũq ita: mediaue¬
ronocte lux inbasilica humanae
luciclarior oritur : dissiliunt fer¬
rearũ pedestrium repagula. Cate¬
narũq difruptis bacis uinccilax¬
antur. Quo auditurex exter¬
ricus uelociter eos liberi arbi trii
potestate donauit.
arcellus uero parisi acae ur¬
bis ep̃s qui quondã ut in eius
uita legitur serpentẽ in mensum
hocdepellit ab oppido: Et nunc in
ipsius ciuitatis uicoquiescit. Adcu¬
iustumulum cumragmmodus prb
quinunc eius municipii habetur.
sacerdos quarta notipoueniens
decubas set. Totaq die ieiuno et
oratione uacasset: facto iã uespe¬
re obdormiuit : Experge factus
uero post paululũ a somno incolo¬
mis surrexit acumulo
ngrediente aut̃ chilpericorege
murbem parisiacã : sequentidic

Expanded text:
vinculis coniecit, nonnullos faculvinculis coniecit, nonnullos facultate privavit. Ex quibumemorati confessoris monumento petierunt; quod rex conpertum, iussit eos catenis atque conpedibus necti. Factumque est ita. Media vero nocte lux in basilica humanae luci clarior oritur; dissiliunt ferrearum pedestrium repagula, catenarumque disruptis bacis, vincti laxantur. Quo audito rex exterritos, velociter eos liberi arbitrii potestate donavit. arcellus vero Parisiacae urbis episcopus, qui quondam, ut in eius vita legitur, serpentem inmensum hoc depellit ab oppido, et nunc in ipsius civitatis vico quiescit. Ad cuius tumulum cum Ragnimodus presbiter, qui nunc eius municipii habetur sacerdos, quartano tipo veniens decubasset totaque die ieiunio et oratione vacasset, facto iam vespere obdormivit. Expergefactus vero post paululum a somno, incolomis surrexit a tumulo. 88. Ingrediente autem Chilperico rege in orbem Parisiacam, sequenti die,
Abbreviated transcription (Latin):
sed qui uoluis set uidebat eum in
cellulam : hic ut diximus eximiis
inlustratus uirtutib: emicuit scđo
Quod audiens benedictus agrico
cola ep̃smisit archidia conũ suumut
beatum urbis cimitirio de ferret sed¬
resistentib: monachis qui fuerat ius¬
sus nonimpleuit. Post haec aedifi
cato exsinodochio leprosorũ sacer¬
dos suburbano in eius basilicã collec¬
tis abbatib: et omniclero. beatũ cor¬
pus transtulit. Et in basilica superi¬
us memorata sum mostudio sepeliuit
qui senuncuiuere cũxpõmagnis uir¬
tutib manifestat
agnae enimuirtus fuit et
illesequanus lingoniciabba terri¬
turio quiuiuens. saepe homines a¬
uinculo diabolicinexus absoluit:
Et postobitum ad sepulchrũ suum
ergastulari catena reuinctos libe¬
ros meritis sui adire permisit . De¬
niq: gunthrãnus rex cornucuius
uoce uel molosos collegere uelilla
cornueorũ arbor eorũ armenta
effugare consueuerat furtum ab¬
latum ꝑdidit Quaeres multos in

Expanded text:
sed qui voluisset videbat eum in sed qui voluisset videbat eum in cellulam. Hic, ut diximus, eximiis inlustratus virtutibus emicuit saeculo. Quod audiens benedictus Agricola episcopus, misit archidiaconum suum, ut beatum urbis cimitresistentibus monachis, quod jussus fuerat non implevit. Posthaec, aecato exsinodochio leprosorum sacerdos suburbano, in eius basilicam collectis abbatibus et omni clero, beatum corpus transtulit et in basilica superius memorata summo studio sepelivit. Qui se nunc vivere cum Christo magnis virtutibus manifestat. Magnae enim virtutis fuit et ille Sequanus Lingonici abba territurio, qui vivens saepe homines ainculo diabolici nexus absolvit et post obitum ad sepulchrum suum ergastulari catena revinctos liberos meritis suis abire permisit. Denique Gunthramnus rex cornu, cuius voce vel Molosos collegere vel illa corneorum arboreorum armenta effugare consueverat, furto ablatum perdidit. Quae res multos in
Abbreviated transcription (Latin):
ulers nuracula dehis pignorib
cernens in posterũ¬
eatis simus uero siluester cabi¬
lonensim rexitecclesiam : qui
quadra gesimo secundo anno sacer¬
dotioministrato. plenus dierum atq
uirtutũmi grauit ad dñm Habuit
enim lectulũ funib: subtilib: in nexũ:
sub quocũ semel atq: iterũ infirmi
siuequartanirii siue uariis febrib
oppressumderentur. statim uirtuti
dĩuinitus indita sanabantur. Id¬
circo hoc lectulũ inecclesiae sacra¬
rio deportatũ simili uirtuteniter¬
cit. Multienim sicut oculis propri¬
is inspexi. abcisis defune illo parti¬
culis in longinquo deferebant ipsis¬
que super infirmos locatis sani¬
tatis ad esse beneficium contuebant:
Nammater mea ab hoc decisa parti¬
cula ut puelle afrigores febricitan¬
ti collodependifecit morbo extemplo
dep̃ssõ puellã sanã aspexit.
uit in hac urbe et desideratus
prb que mego apud monasteri¬
um gurtonensim uidiuirũ scĩtate
Honenimusq quaq red ausus erat
hoc ẽ non egrediebatur ecellula

Expanded text:
 miracula de his pignoribus cernens in posterueatissimus vero Silvester Cavillonensim rexit eclesiam, qui quadragesimo secundo anno sacerdotio ministrato, plenus dierum atque virtutum migravit ad Dominum. Habuit enim lectulum funibus subtilibus innexum; sub quo cum semel atque iterum infirmi sive quartanarii sive variis febribus oppressi subderentur, statim virtute divinitus indita sanabantur. Idcirco hoc lectulum in eclesiae sacrario deportatum, simili virtute nitescit. Multi enim, sicut oculis propriis inspexi, abscissis de fune illo particulis, in longinquo deferebant, ipsisque super infirmos locatis, sanitatis adesse beneficium contuebant. Nam mater mea, ab hoc decisa particula, ut puellae a frigoris febricitanti collo dependi fecit, morbo extemplo depresso, puellam sanam aspexit. 85. Fuit in hac urbe et Desideratus presbiter, quem ego apud monasterium Gurthonensim vidi, virum sanctitate Non enim usquequaque reclausus erat, hoc est non egrediebatur e cellula,
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit ei sc̃s perui sum dicens
uade adgunthraninum regem
et ei quidoatiaris diligenter enar¬
ra ipseenim tibi orebet uestitum
etalimentũ eripietq: tedemanu
in imicorũ: Deniq: hac ad moni¬
tione firmatus puer ad regem
accedens quae suggessit obtenu¬
it : sed etnunc ad sepulchrumbe¬
ati confes soris multa miracula
xpõaus pice tribuuntur: Nam
ciinluminantur : demonas effu¬
gantur : sanitati redduntur pa¬
ralrtici: perferentes accentus
febriũ liberantur in quoloco
tam frequenter ostenduntur mi¬
racula ut exordine scribi longũ
sit: Tamen retulit mihi uir fide¬
lis quattuor ibi caecos ante pau¬
cosdies fuis sein luminatos et
hominẽ quẽclodũ olim nouerat
occursum supradicti pon¬
tificis ambulassem : et loca sca
lugdonensimopidũ circuirem
ui rillequinos praecedebat a

Expanded text:
apparuit ei Sanctus per visum, dicens: apparuit ei Sanctus per visum, dicens: Vade ad Guntchramnum regem, et ei quid patiaris diligenter enarra. Ipse enim tibi praebebit vestitum et alimentum, eripietque te de manu inimicorum. Denique hac admonitione firmatus puer, ad regem accedens, quae suggessit obtinuit. Sed et nunc ad sepulcrum beati Confessoris multa miracula Christo auspice tribuuntur. Nam ci illuminantur, daemones effugantur, sanitati redduntur paralytici, perferentes accessus febrium liberantur. In quo loco tam frequenter ostenduntur miracula, ut ex ordine scribi longum sit. Tamen retulit mihi vir fidelis quatuor ibi caecos ante paucos dies fuisse illuminatos, et quod hominem quem claudum olim noverat, occursum supradicti pontificis ambulassem, et loca sancta Lugdunensis oppidi circuirem, vir ille qui nos praecedebat, a
Abbreviated transcription (Latin):
nus puerulus diuturna caccitati
grauatus cum reliquis plangens
adminiculo sustentante seque¬
batur : factum ẽ autẽ cum gra¬
diretur perlata ẽ uox in aure
eius secretius dicens Ad propin¬
qua te feretro: etcum subter in¬
gressus fueris protinus recipies
uisum illeuero interrogat ho¬
minem qui eũ trahebat. qui seẽt
qui haec uerba in aurib: eius in¬
ferret: negat ille quem quã ui¬
derequiei loquatur: Cum que
bis. et tercio haec uox aures illius
uerberas set cognouit aliquid
noui gerendũ. et se adferetrum
postulat duci: Accedensq: et in t̃
albentium diaconorũ turba per¬
labsus quo iussus fuit ingreditur
Deniq ut nomen scĩ inuoeare cor¬
pit i licoreseratis oculis lumen
recepit: Posthaec puer eratas¬
siduus inbasilica ad sepulerum
scĩ deseruiens elumen accendens
sed a quibus dam ciuitatis maior¬
bus opore mebatur atq fatiga¬
batur . ut nec uictus alimoniam
possit habere : Cumq: saepius haec
adbeatũ inploraret sepuchrum.

Expanded text:
nus puerulus diuturna caecitate nus puerulus diuturna caecitate gravatus, cum reliquis, plangens, adminiculo sustentante, sequebatur. Factum est autem cum graderetur, perlata est vox in aure ejus, secretius dicens: Appropinquare feretro, et cum subter ingressus fueris, protinus recipies visum. Ille vero interrogabat hominem qui eum trahebat quis esset qui haec verba auribus suis inferret. Negat ille quemquam videre qui ei loquatur. Cumque bis et tertio haec vox aures illius verberasset, cognovit aliquid novi gerendum, et se ad feretrum postulat duci. Accedensque, et inter albentium diaconorum turbam perlapsus, quo jussus fuit ingreditur. Denique ut nomen Sancti in vocare coepit, illico, reseratis oculis, lumen recepit. Post haec puer erat assiduus in basilica ad sepulcrum Sancti deserviens, et lumen accendens: sed a quibusdam civitatis majoribus opprimebatur atque fatigabatur, ut nec victus alimoniam posset habere. Cumque saepius haec ad beatum imploraret sepulcrum,
Abbreviated transcription (Latin):
sed non ualent mutilare sepulchrũ
frons cuncta sudore perfunditur
sed opus ualidum non impletur.
Vocesdantur hortantium atque
dicentium haeia. a getrahefunem
sed non mouetur omnino sepulcbrũ
Quid pluralas santur omnes in o¬
pere. et intercedente nocte: petent
cunctidare quietem: Et licet ubi
trans actis nocturnis tenebris. no¬
uum luxit mane. anxius cogitati¬
one sacerdos rogat iterum proce¬
dere suos adoratorium : ipse antici¬
pans cunctos: in grediensq: inuenit
eum superipsos quos conpos uerat
lapides omni firmitate subs siste¬
re : Admi ransq dnm̃ glorificat:
qui potent uirtute perfe¬
cit quodmanus humana nequiue¬
rat horum tamen nomina nulli
sunt reuelata.
belugdonensi uirtotius
scĩtatis conuersationis castissimȩ:
caritatis eximiae uita perfunc fi
tantum nec enarrari a nobis
possunt : qui post quam beatũ
spm̃ premisit ad caelos posidis
inferetro adbasilicam inqua se¬
pultus ẽ ferebatur. Et ecceu¬

Expanded text:
sed non valent mutilare sepulcrum: sed non valent mutilare sepulcrum: frons cuncta sudore perfunditur, sed opus validum non impletur; voces dantur hortantium atque dicentium: Eia, age, trahe funem, sed non movetur omnino sepulcrum. Quid plura? Lassantur omnes in opere, et intercedente nocte petunt cuncti dare quietem. Ilicet ubi, transactis nocturnis tenebris, novum illuxit mane, anxius cogitatione sacerdos, rogat iterum procedere suos ad oratorium, ipse anticipans cunctos, ingrediensque invenit ipsum super ipsos quos composuerat lapides, omni firmitate subsistere. Admiransque Dominum glorificat, qui potenti virtute perfecit quod manus humana nequiverat. Horum tamen nomina nulli sunt revelata. be Lugdunensi, vir totius sanctitatis, conversationis castissimae, charitatis eximiae, vita perfunctus stigari tantum, nec enarrari a nobis possunt. Qui postquam beatum spiritum praemisit ad coelos, positus in feretro, ad basilicam in qua sepultus est ferebatur. Et ecce u
Abbreviated transcription (Latin):
tat Naminergumini frigoritic
ceteriue in firmi plerumq: ad eius
tumulum exorantes accepta in colo
ris aede: erat orutorium par¬
uulum et in angulo unde ar¬
cus oriebatur erat magnum sarco¬
fagum in quoferebatur sepultus
fuiseduos: sponsum scilicet et spon¬
sun. Qui post baptis num in abbis
positi asclo discesserunt: Hos etiam
ad firmabat antiquitas fuisse
ex genere scĩ pectauensis helarii
hHocergo sepulchrum: tali in loco
situm: Non modo peruium arce¬
bat ingredientum  Uerumetĩ
qualiter paries qui abstilicidio
infusus fuerat emendare trquia
eẽt contiguus. in hibebat qua
decausa palladius ponti fex ciui¬
tatis qui ex genere quondam di¬
uits palla di discenderat. remo¬
uere eũ alo co summo nitebatꝰstu¬
dio Ita ut coniunctis ampliustri¬
centis uiris cum funi abustrahere
et uectibus inpellere conaretur
positis iam lapidibus superquos
hoc sarcofagum locarctur. Deni¬
q: inoenduntur totae uires trahenstiũ

Expanded text:
tat. Nam energumeni, frigoritici, tat. Nam energumeni, frigoritici, caeterique infirmi, plerumque ad ejus tumulum exorantes accepta incolumiris aede, erat oratorium parvulum, et in angulo unde arcus oriebatur erat magnus sarcophagus, in quo ferebatur sepultos fuisse duos, sponsum scilicet et sponsam, qui post baptismum, in albis positi, a saeculo discesserant: hos etiam affirmabat antiquitas fuisse ex genere sancti Pictavensis Hilarii. Hoc ergo sepulcrum tali in loco situm, non modo pervium arcebat ingredientium, verum etiam qualiter paries, qui a stillicidio infusus fuerat, emendaretur, quia esset contiguus, inhibebat. Qua de causa Palladius pontifex civitatis, qui ex genere quondam divitis Palladii descenderat, removere ipsum a loco summo nitebatur studio , ita ut, conjunctis amplius trecentis viris, cum funibus trahere et vectibus impellere conaretur, positis jam lapidibus, super quos hic sarcophagus locaretur. Denique impenduntur totae vires trahentium,
Abbreviated transcription (Latin):
inquid martinum turonicum
uidi et ipse locutus. ẽ mi hi.
Caue ergo necui uulgare aleas
arcanadĩ. Igitur sacerdo simpleto
uitȩ huius cursuobiit subdiaconus
uero plenus dierum. aegi referens
ut uirtus scĩ troiani occuleretur
et qualiter mrsterium luminis uide¬
rat. quod mani festiss me fidem tro¬
iani martiniq: gloriam patefecit.
exordine reserauit nec quic quam
ex hisocculuit. Adiciens haec
et ut probetis uera eẽ quaelocor
finito sermone finem faciouitae
Et his dictis clausis oculis obuit
Nonsine admiratione ad stanti¬
um. Magae enim ut diximus
uirtutis fuit beatus troianus
antestis. et honorabilis intercur¬
tos ciue surbis suae. Hic fertur
dum. eet̃ incorpore. sinouum ut
adsolet amphibolum induis set
cum quo pro cessurus diucessi scir¬
cuiret. fimbriae huius uestimen¬
ti adiuersis diripiebantur: sa¬
lubrae omnis homo conputans
quicquid ab eorapere potuis set
Qui sepultus interris caelis seui¬
uere multis uirtutibus manifes¬

Expanded text:
inquit, Martinum Turonicum inquit, Martinum Turonicum vidi, et ipse locutus est mihi. Cave ergo ne cui vulgare audeas arcana Dei. Igitur sacerdos impleto vitae hujus cursu obiit. Subdiaconus vero plenus dierum, aegre ferens quod virtus sancti Trojani occuleretur, et qualiter mysterium luminis viderat, quod manifestissime fidem Trojani Martinique gloriam patefecit, ex ordine reseravit: nec quidquam ex his occuluit, adjiciens haec: Et ut probetis vera esse quae loquor, finito sermone finem facio vitae. Et his dictis, clausis oculis, obiit, non sine admiratione astantium. Magnae enim, ut diximus, virtutis fuit beatus Trojanus antistes, et honorabilis inter cunctos cives urbis suae. Hic fertur dum esset in corpore, si novum, ut assolet, amphibolum induisset, cum quo processurus dioecesim circumiret, fimbriae hujus vestimenti a diversis diripiebantur, salubre omnis homo computans quidquid ab eo rapere potuisset. Qui sepultus in terris, coelis se vivere multis virtutibus manifes
Abbreviated transcription (Latin):
Cogniti autem uiri dĩ .re. Ait comi¬
ti nes equaris penitus donec ego
teuocem. Atille terrae deuolu¬
tus. spectabat haud proculquid¬
nam miraculi ageret di seruus
erat enima gerpublicus in quocons¬
teterat. Ad propinquante uero
lumine. cucurrit sacerdos ad occursĩ
eius et us que adterã sehumilians
ait. Benedic: quaeso mihi bea te
pontifex. Cui illequi aduenerat
ait. Tumi hibenedic sacerdosdĩ
troi ane. Et datosibi osculo. facta
oratione locuti sunt diutis simesi¬
mul: subdiaconus uero at tonitus
spectans uidit lumen quia pparu¬
erat. eadem quauenerat uia reuer¬
ti uocatum ad sesub diaconũ ait:
Accedenuncut explicemus coeptũ
iter. aduisitanda scor̃ loca: Tre¬
mensuero subdiaconus ait : quae¬
sodomine nedispicias humilita¬
tem meam. sed indica mihi quae
uideris. Animaduertienĩ nescioqͥd
fuis sediuinũ: Cunlle. dicotibi sedtu
nemini dixeris. : Nam scio ut in
quacũq die haec publica ueris
ab hoc mundo migrabis. Scm̃

Expanded text:
Cognita autem vir Dei re, ait comiCognita autem vir Dei re, ait comiti: Ne sequaris penitus, donec ego te vocem. At ille terrae devolutus, spectabat haud procul quidnam 941 miraculi ageret Dei servus; erat enim ager publicus in quo constiterat. Appropinquante vero lumine, cucurrit sacerdos ad occursum ejus, et usque ad terram se humilians, ait: Benedic, quaeso, mihi, beate pontifex. Cui ille qui advenerat, ait: Tu mihi benedic, sacerdos Dei Trojane. Et dato sibi osculo, facta oratione, locuti sunt diutissime simul. Subdiaconus vero attonitus, spectans vidit lumen quod apparuerat, eadem qua venerat via reverti. Vocatoque ad se subdiacono, ait: Accede nunc, ut explicemus coeptum iter ad visitanda sanctorum loca. Tremens vero subdiaconus ait: Quaeso, domine, ne despicias humilitatem meam, sed indica mihi quae videris, animadverti enim nescio quid fuisse divinum. Cui ille: Dico tibi, sed tu nemini dixeris. Nam scito quod in quacunque die haec publicaveris, ab hoc mundo migrabis. Sanctum,
Abbreviated transcription (Latin):
erat ut ad sepulchrũ scm̃ prostra¬
tus ẽ. nouũ robore sumens aridi¬
tate sublati in colomis relentis
multos ibi deinceps seruiens annos
Huius sepulchrum palladius eps
cum non ualuis set cũ multis. opitulan¬
te adiutorio confessoris cumquinq:
bianus antistis: qui escit̃. Cuiusuir¬
tutũ moles liber quiiam deeius uita
scriptus tenetur enarrat. Nuncaut̃
exoratus crebro languentibus tribu¬
it sospitatem. Vnde uidetur ut de
tantis miraculis uelunum faripre¬
sumam. Mulier enim cuius manus
rant adbeati sepulchrum deuota pros¬
ternitur. factaq: oratione manus
redinte grata. laxatis digitorum fi¬
lu s ad agendas dnõ gratias meruit
eleuare.
tatis: huic coniunctus caelo uici¬
nus .ẽ. tumulo magnae enim uirtu¬
tis fuis sedr̃ hic sacerdos. Quodã
uero tempore duminter scura noc¬
tium tempora loca scã quae tuno
incircuita urbis habebantur uno
antum subdia cono comite circuiret
apparuit ei globus magnus lu¬
minis quasi decȩlo desceniens

Expanded text:
at, ut ad sepulcrum sanctum prostratus est, novum robur sumens, ariditate sublata, incolumis relatus est, 940 multos ibi deinceps serviens annos. Hujus sepulcrum Palladius episcopus, cum non valuisset cum multis, opitulante adjutorio Confessoris, cum quinqbianus antistes quiescit : cujus virtutum moles liber qui jam de ejus Vita scriptus tenetur enarrat: nunc autem exoratus, crebro languentibus tribuit sospitatem. Unde videtur ut de tantis miraculis vel unum fari praesumam. Mulier enim cujus manus rant, ad Beati sepulcrum devota prosternitur, factaque oratione, manus redintegratas, laxatis digitorum filis, ad agendas Domino gratias meruit elevare. tatis, huic conjunctus coelo, vicinus est tumulo . Magnae enim virtutis fuisse dicitur hic sacerdos. Quodam vero tempore, dum inter obscura noctium tempora loca sancta, quae tunc in circuitu urbis habebantur, uno tantum subdiacono comite circuiret, apparuit ei globus magnus luminis, quasi de coelo descendens.