comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dem ipse nc̃ ad ianuam pulsans: nũc
clausis ianuis suis in opinatus assi¬
stens. hoc ad ascensionem.
dem ipse nc̃ uelut aĩalis corꝑis cum
suis pisce ⁊ mellis fauo se reficiens: nc̃
uelut etherei a suis eleuatꝰ: supra sidã
scandens. Ecce ipsuis pͥncipalis ⁊ et̾ne
unitatis in homine ꝓpter hominẽ scis¬
maticũ ad unitatem reuocandum: qnͣ¬
ta distractio: qnͣta dilaceratio. multi¬
plicitas ⁊ diuisio qnta. Qnͣta humilia¬
tio. qnta confusio: et ignominia qͣnta.
Stupet celum. t̾ra mirat᷑. querit ange¬
lus. offenditur uideus. nõ credit ech-¬
nicus. et runat᷑ philosophus: ⁊ quale
et quare opꝰ hoc. et qualis ⁊ quare ꝓho
mine late sententie: executionis mo¬
d̾ sit hic.
Ogłosa. õbeata. õ pͥnciꝑalis unitas.
Ods bone. o imꝑator magne xp̃s iħu:
qmͣ mirabilis inmo uixta nomen ꝓpri¬
um tuũ qmͣ ammirabilis estu: in uie
et uite huiꝰ penis tius. Adhuc etiã mulꝰ¬

Expanded text:
Idem ipse nunc ad januam pulsans, nunc Idem ipse nunc ad januam pulsans, nunc clausis januis suis inopinatus assistens. HOC AD ASCENSIONEM. Idem ipse nunc velut animalis corporis cum suis pisce et mellis favo se reficiens, nunc velut aetherei a suis elevatus, supra sidera scandens. Ecce ipsius principalis et aeternae unitatis in homine propter hominem schismaticum ad unitatem revocandum, quanta distractio, quanta dilaceratio, multiplicitas et divisio quanta, quanta humiliatio, quanta confusio, et ignominia quanta. Stupet coelum, terra miratur, quaerit angelus, offenditur Judaeus, non credit ethnicus, et rimatur philosophus, et quale et quare opus hoc et qualis et quare pro homine latae sententiae exsecutionis modus sit hic. oriosa, o beata, o principalis unitas! O Deus bone, o imperator magne Christe Jesu, quam mirabilis imo juxta nomen proprium tuum quam admirabilis es tu in viae et vitae hujus poenis tuis! Adhuc etiam mul
Abbreviated transcription (Latin):
Idem ipse n̾c uerax: ñc seductor.
dem ipse nc diem iudicii ignorans:
nunc certissime uidicii fut᷑i argum̃¬
ta denuntians. hec ad passionem.
dem ipse nunc sanans auriculam:
nunc discissus ꝑ lanceam.
dem ipse nunc mortem timens: nc̃¬
Idem ipse nc̃ ¶ morti illudens.
dem ipse nc̃ cum sceleratis ¶ tiuos.¬
reputatꝰ in morte: nc̃ mortis uictor.
dem ipse nc̃ in cruce pendens: nunc
in ipsa omnia commouens.
dem ipse nunc in cruce derelictum
se conquerens: ñc̃ in ipsa paradisum
deliciarum latroni pandens.
Idem ipse nunc incruce solaris clarita¬
tis ium tenebrosis obducens: nunc te¬
nebrosa inferni pleni luminis chorus¬
suscitator mortuoꝵ: nunc crucis male¬
dictur. Hec ad sepulturam.
Idem ipse nc̃ in monumento sepultꝰ:
nunc reserans sepulchra mortuoꝵ.
Idem ipse nunc in tumulo iacens sub
lapide pressus: nc̃ int̾ mortuos liber.
a mortus surrexisse nuntiatus.
Idem ipse nc̃ int̾ hec ad resurrectionẽ.
nunc subito euanescens.

Expanded text:
Idem ipse nunc verax, nunc seductor. Idem ipse nunc verax, nunc seductor. Idem ipse nunc diem judicii ignorans, nunc certissime judicii futuri argumenta denuntians. HAEC AD PASSIONEM. Idem ipse nunc sanans auriculam, nunc discissus per lanceam. Idem ipse nunc mortem timens, nimens, nunc morti illudens. Idem ipse nunc cum sceleratis reputatus in morte, nunc mortis victor. Idem ipse nunc in cruce pendens, nunc in ipsa omnia commovens. Idem ipse nunc in cruce derelictum se conquerens, nunc in ipsa paradisum deliciarum latroni pandens. Idem ipse nunc in cruce solaris claritatis vim tenebrosis obducens, nunc tenebrosa inferni pleni lumine corussuscitator mortuorum, nunc crucis maledictum. HAEC AD SEPULTURAM. Idem ipse nunc in monumento sepultus, nunc reserans sepulcra mortuorum. Idem ipse nunc in tumulo jacens sub lapide pressus, nunc inter mortuos liber a mortuis surrexisse nuntiatus.exisse nuntiatus. HAEC AD RESURRECTIONEM. nunc subito evanescens.
Abbreviated transcription (Latin):
dem ipse oꝑarii ⁊ questu nationem¬
arie filus: et splendor gle ⁊ figura
substantie dei patris.
dem ipse nunc in brutoꝵ p̾sepio inuo¬
lutus: nunc ꝑastroꝵ indicia a regib
unans: nunc potator et uorax. publi-¬
canoꝵ et meretͥcum conuiua.
dem ipse nunc temptatꝰ a diabolo:
nunc angłoꝵ circũ uallatꝰ obseqͥo.
dem ipse nc̃ assumptꝰ ꝑ diabolum:
nunc demonũ legiones mittens in ab-
dem ip̃e nunc ubi caput yssitm.¬
suum reclinet non habens: nunc om¬
nia que patris sunt possidens.
dem ipse nc̃ putealia pocula postu¬
lans: nunc sitientib aque uiue mea
tus phenniter largiens.
dem ipse nc̃ rate fragili equora transi¬
ens: nunc eadem sicco uestigio pedes
quam a se facere ñ potens: nc̃ omĩa q̃
pat̾ facit: ⁊ ipse faciens.
dem ipse nunc duob discipłis sedes
se dare ñ posse testans: nunc duodecĩ
nc̃ ex paucis panib milia hominũ
sitiens: nc aquam in uinũ ꝯu̾tens.
dem ipse nc̃ sabbatũ ꝓphanans: nc̃
inueritate uiam dei docens.

Expanded text:
dem ipse operarii et quaestuariae filius et splendor gloriae et figura substantiae Dei Patris. Idem ipse nunc in brutorum praesepio involutus, nunc per astrorum indicia a regibus jejunans, nunc potator et vorax publicanorum et meretricum conviva. Idem ipse nunc tentatus a diabolo, nunc angelorum circumvallatus obsequio. Idem ipse nunc assumptus per diabolum, nunc daemonum legiones mittens in abyssum. Idem ipse nunc ubi caput suum reclinet non habens, nunc omnia quae Patris sunt possidens. Idem ipse nunc putealia pocula postulans, nunc sitientibus aquae vivae tus perenniter largiens. dem ipse nunc rate fragili aequora transiens, nunc eadem sicco vestigio pedes terens. quam a se facere non potens, nunc omnia quae Pater facit et ipse faciens. Idem ipse nunc duobus discipulis sedes se dare non posse testans, nunc duodecim ns, nunc ex paucis panibus millia hominum sitiens, nunc aquam in vinum convertens. Idem ipse nunc Sabbatum profanans, nunc in veritate viam Dei docens.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis: parit̾ ⁊ ipsuis nat᷑ales uires seu
potentias aĩe. S nunqͥd de gratuitis
sic: Si a parentib carnis st̃ dona nat᷑e.
nunqͥd similit̾ ⁊ dona gr̃e: Nunqͥd pa-¬
ter infidelis. fornicator. castrimargus. om¬
nium demq uitioꝵ sordib pollutissimꝰ.
pio filio contulit fidei gr̃am. continentie
mundiciã. sobrietatis mensurã. et totiꝰ
demo honestatis et sci̾tatis urtutẽ :
Constat enĩ iniqui patͥs pium filium
hec hĩe. Ut gͥ dimittã nc̃ dona nat᷑e:
dicas mͥ õ infipiens a quo ht̃ puis iniqͥ
filiꝰ hec dona gr̃e: Non qͥdem a paren¬
tib: quia hii iiqͥ. ñ a nat᷑a ꝓpͥa quia
de massa iniqͥtatis hec: et de radice apo¬
statica fructus hic. de iniqͥs iudełc pa¬
rentib ⁊ auis ⁊ ꝑauis. et adhuc supͣ mi¬
quis: si uis Sto gͥhic ⁊ insipientẽ pulso:
ut me doceat uñ hec tanta gr̃arũ dona
huic. Et quia ille fateri confundit᷑: ego

Expanded text:
ipsis pariter et ipsius naturales vires seu ipsis pariter et ipsius naturales vires seu potentias animae. Sed nunquid de gratuitis sic. Si a parentibus carnis sunt dona naturae, nunquid similiter et dona gratiae? Nunquid pater infidelis, fornicator, gastrimargus, omnium denique vitiorum sordibus pollutissimus, pio filio contulit fidei gratiam, continentiae munditiam, sobrietatis mensuram, et totius denique honestatis et sanctitatis virtutem? Constat enim iniqui patris pium filium haec habere. Ut igitur dimittam nunc dona naturae, dicas mihi: O insipiens, a quo habeat pius iniqui filius haec dona gratiae? Non quidem a parentibus, quia hi iniqui non a natura propria, quia de massa iniquitatis haec, et de radice apostatica fructus hic; de iniquis videlicet parentibus et avis et proavis et adhuc supra iniquis si vis. Sto igitur hic et insipientem pulso, ut me doceat unde haec tanta gratiarum dona huic. Et quia ille fateri confunditur, ego
Abbreviated transcription (Latin):
a quo acceꝑis. Dices forte qͦd a parenti¬
b qui te genuerint. S illi a quo: Re¬
uera in infinitatis abyssum iam p̾cipi¬
tab̾is: nisi aliqͦd pͥmũ ⁊ sũmum repꝑe¬
ris pͥncipiũ a quo uelut pͥma sũma
et pͥncipalis causa: ⁊ si ꝑ gradꝰ multos
et descensus hec acceꝑis. Ueruntñ et
ad huc sciscitor a quo acceꝑis: om̃ia hec
que habes. ⁊ que te constat accepisse.
Nec enĩ priꝰ illud responsũ tuiĩ appro¬
bo:. quo te dicis totũ apparentib acce¬
pisse. Nũquid enĩ et si ãꝓgenitorib
carnis tue acceꝑis carnem. parit̾ et ani¬
mam accepisti: S esto qͦd et aĩam.
ꝓpter multos hoc dico ⁊ magnos qui
aĩam ex traduce descendisse docuert̃.
Nunqͥd que in aĩa sunt. rationis uide-¬
licet iudiciũ. uoluntatis arbitͥum. ⁊
memorie thesaurũ que crebro in filiis
qmͣ in parentib plus iugent. accepistis
ab his. d esto qͦd et hec. sicut aĩam ab

Expanded text:
a quo acceperis. Dices forte quod a parentia quo acceperis. Dices forte quod a parentibus qui te genuerint. Sed illi a quo? Revera in infinitatis abyssum jam praecipitaberis, nisi aliquod primum et summum repereris principium, a quo velut prima summa et principalis causa etsi per gradus multos et descensus haec acceperis. Verumtamen et adhuc sciscitor a quo acceperis omnia haec, quae habes et quae te constat accepisse. Nec enim prius illud responsum tuum approbo, quo te dicis totum a parentibus accepisse. Nunquid enim, etsi a progenitoribus carnis tuae acceperis carnem, pariter et animam accepisti? Sed esto quod et animam: propter multos hoc dico et magnos, qui animam ex traduce descendisse docuerunt. Nunquid quae in anima sunt rationis videlicet judicium, voluntatis arbitrium, et memoriae thesaurum, quae crebro in filiis quam in parentibus plus vigent, accepistis ab his? Sed esto quod et haec sicut animam ab
Abbreviated transcription (Latin):
nis ocłs qͥd tam longe. tam late. ꝑ
etherea ⁊ aeria ꝑ celestia ⁊ terestria sic
euagat᷑: In nob̃met ẽ. quod q̃rimus.
in nob̃ ipsis pre cet̾is est uñ hec pͥma
nr̃a unitas nob̾ manifestari possit et
qͦd est: et etiam ex parte aliqua quid
ipsa sit. In nob̾ inqmͣ qui p̾cet̾is
ad ipsuis sumꝰ imaginem et similitu¬
dinem conditi. Uñ et nob̾ ex nob̃ ip¬
sis et in nob̃: familiarior cognitio hec.
Nostrũ gͥ rationis oculũ retorqueamꝰ
in nosipsos. Ecce enĩ quia mens nr̃a
rationalis: rationis habet iudicium.
ad discernendũ. uoliuitatis arbitͥum.
ad eligendum. memorie et thesaurũ:
ad reponendum. Hoc quod nc̃ dicimꝰ:
rationis nr̃e ocło uidemꝰ ⁊ exꝑinur ĩ
nob̃. Nichilominꝰ etiã quod ñ a nob̃
hec nr̃a nob st̃: s ab alio. Quid emĩ
habes qͦd ñ acceꝑis: Uide corpus tuũ et
ñ acceꝑis: ⁊ ipsa ratio tua tͥ dictat. et
ipsa docet certissima ⁊ exꝑientia. uides
gͦ iam aꝑte: qͦd accepisti. uide exinde:

Expanded text:
nis oculus quid tam longe tam late per aetherea et aeria, per coelestia et terrestria sic evagatur? In nobismet est quod quaerimus, in nobis ipsis prae caeteris est, unde haec prima nostra unitas nobis manifestari possit, et quod est et etiam ex parte aliqua quid ipsa sit. In nobis, inquam, qui prae caeteris ad ipsius sumus imaginem et similitudinem conditi. Unde et nobis ex nobis ipsis et in nobis familiarior cognitio haec. Nostrum igitur rationis oculum retorqueamus in nos ipsos. Ecce enim quia mens nostra rationalis rationis habet judicium ad discernendum, voluntatis arbitrium ad eligendum, et memoriae thesaurum ad reponendum. Hoc quod nunc dicimus rationis nostrae oculo videmus et experimur in nobis. Nihilominus etiam quod non a nobis haec nostra nobis sunt sed ab alio. Quid enim habes quod non acceperis? Unde corpus tuum et non acceperis, et ipsa ratio tua tibi dictat et ipsa docet certissima experientia. Vides ergo jam aperte quod accepisti: vide et exinde
Abbreviated transcription (Latin):
quidem moysitanto dei amico de
t̾ra ꝓmissa dictum: uidebis ⁊ non
intrabis. Caueamꝰ gͥ ne et tu moy¬
se longe inferior. pena simili uel
forte maiori ꝑcellaris. si forte t̾ram
ñ intraueris: quã tñ uidere nc̃ datũ.
is dictis archip̾sul breuit̃ sic. fide-¬
lis inqͥt ut uidetur sermo tuus. sed
dirrus. ⁊ quis implebit illum: Ad ip¬
sum uͦ qui p̃locutus fuerat ⁊ in an¬
gliam tunc ꝓcessum dissuaserat spe-¬
cialiter sermonem dirigens. ⁊ nom̃
ipsus ꝓprium expͥmens: certe inqͥt
Gunteri terram uideo. ⁊ fauente
dño t̾ram intrabo. sciens tñ certis¬
sime qͦd ibi mͥ immeͥneat passio.
Et hoc qͥdem cũ dixisset: illuis uer¬
bi dñi ad petrum rememoratꝰ sum.
uade post me sathana. scandalum
es mͥ. quia ñ sapis ea que dei sunt:
s ea que hominũ. Et post hec iam

Expanded text:
quidem Moysi tanto Dei amico de quidem Moysi tanto Dei amico de terra promissa dictum videbis et non intrabis. Caveamus igitur ne et tu, Moyse longe inferior, poena simili vel forte majori percellaris, si forte terram non intraveris quam tamen videre nunc datum. » His dictis, archipraesul breviter sic: « Fidelis, » inquit, « ut videtur sermo tuus, sed durus, et quis implebit illum? » Ad ipsum vero qui praelocutus fuerat et in Angliam tunc processum dissuaserat, specialiter sermonem dirigens et nomen ipsius proprium exprimens: « Certe, » inquit, « Gunteri, terram video, et favente Domino terram intrabo, sciens tamen certissime quod ibi mihi immineat passio. » Et hoc quidem cum dixisset, illius verbi Domini ad Petrum rememoratus sum: Vade post me, Satana, scandalum es mihi, quia non sapis ea quae Dei sunt, sed ea quae hominum . E
Abbreviated transcription (Latin):
est: ñ est de cet̾o lima necessaria:
iam parata corona. Non scalpro opꝰ:
pelle ꝓ pelle data. Non scelte opus
uł incisorio lapide: tanto temꝑe
ceso ⁊ iam effigiato ⁊ extiso. Non ig¬
nis fornax necessaria: auro iam ꝓbato
infornace. inqua ⁊ uet̾is hominis os¬
sa sicut cremiũ aruert᷑. Adeo ut ue¬
tus homo in te penitꝰ debilitatꝰ: uł
potiꝰ plene extinctus uideat᷑. Uiro
gͥ sic ꝓbato quid hesitandũ. qͥd me¬
tuendũ. uerendũ ue: Immo qͥdẽ.
quod ñ aggrediat᷑. qͦd ñ ualeat. quod
ñ audeat: Terram gͥ qm nc̃ uides.
eccłiam tuã fiducialit̾ intres: illiꝰ
sequax si necesse sit. qui corpꝰ suũ
uedit ꝑcutientib. ⁊ genas suas uel¬
lentib. Intremꝰ inqmͣ fiducialiter
et potenter: ⁊ erimꝰ illis dii. qui nos
nunc frere uident᷑. Intremꝰ inqmͣ.
ne nobis hoc nc̃ desuꝑ dato. exꝓbre-¬
tur forte alias: quia cũ potiustis no-¬
luistis. cũ uolueritis ñ poteritis. Et

Expanded text:
est, non est de caetero lima necessaria, est, non est de caetero lima necessaria, jam parata corona. Non scalpro opus, pelle pro pelle data. Non scelte opus vel incisorio, lapide tanto tempore caeso et jam effigiato et exciso. Non ignis fornax necessaria auro jam probato in fornace, in qua et veteris hominis ossa sicut cremium aruerunt. Adeo ut vetus homo in te penitus debilitatus vel potius plene exstinctus videatur. Viro igitur sic probato, quid haesitandum, quid metuendum verendumve? Imo quid est quod non aggrediatur, quod non valeat? quod non audeat? Terram igitur tuam nunc vides, ecclesiam tuam fiducialiter intres, illius sequax si necesse sic, qui corpus suum dedit percutientibus et genas suas vellentibus. Intremus, inquam, fiducialiter et potentes, et erimus illis dii qui nos nunc terrere videntur. Intremus, inquam, ne nobis hoc nunc desuper dato exprobretur forte alias quia cum potuistis noluistis, cum volueritis non poteritis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ s uictoriosa conditio. Seuiat qͥp¬
pe ille siue fallat: semꝑ paratus
sit pastor bonꝰ ꝓ onib suis animã
ponere. Qui ⁊ si forte a uiolento:
ñ tñ est qͦd a dracone: quod ab ypo¬
crita uidełe tueri se possit. Iuxta
qͦd uulgo d̃r. neminẽ posse se a
paruitate uidet᷑ nunc: ut deincep¬
sicut priꝰ de nor hãtune: scl̃a com¬
petͣit fuga. nec etiã aliquatenꝰ te
subtrahere. quod ꝑmñ tanqmͣ fug̾e
est. Non subtractio inqmͣ ñ fuga
competens ẽẽt sicut pͥmo: nec ex¬
cusabilis. Suꝑ te qͥppe iam seꝑtem
mutata st̃ temꝑa. Ecce enĩ quia
sex anni iam exacti.⁊ septimꝰ hic
annꝰ ẽ ꝑegͥnationis nr̃e. septimꝰ exi¬
lii nr̃i. Et toto temꝑe hoc supͣ dor¬
sum tuũ fabricauert̃ peccatores:
iniqͥtatem suam ꝓlongantes. qui ⁊¬
si nescientes: toto temꝑe hoc coronã
fabricauert̃ tͥ incorruptam. Uñ et
quia septimꝰ. hic annꝰ requietionis

Expanded text:
per sed victoriosa conditio. Saeviat quipper sed victoriosa conditio. Saeviat quippe ille sive fallat, semper paratus sit pastor bonus pro ovibus suis animam ponere. Qui etsi forte a violento, non tamen est quod a dracone, quod ab hypocrita videlicet tueri se possit. Juxta quod vulgo dicitur neminem posse se a parvitate videtur, nunc ut deincepsicut prius de Norhamtune, secunda competat fuga, nec etiam anquatenus te subtrahere, quod provide tanquam fugere est. Non subtractio, inquam, non fuga competens esset, sicut primo, nec excusabilis. Super te quippe jam septem mutata sunt tempora. Ecce enim quia sex anni jam exacti, et septimus hic annus est peregrinationis nostrae, septimus exsilii nostri. Et toto tempore hoc supra dorsum tuum fabricaverunt peccatores iniquitatem suam prolongantes, qui, etsi nescientes, toto tempore hoc coronam fabricaverunt tibi incorruptam. Unde et quia septimus hic annus requietionis
Abbreviated transcription (Latin):
erit in nouissimis dieb nouissi¬
ma eccłe ꝑsecutio. qmͣ a deo gra-¬
uis ñ p̃cessit: indelc ex ui ⁊ fraude
composita. O gͥ qmͣ felix qmͣ głosa ex¬
ilii nr̃i consũmatio. si nonissuma
ꝑsecutio hec qua in fine scłoꝵ ꝓba¬
bunt iusti. a nobis in qͦs fines scł̃oꝵ
oeuenert᷑: inchoau̾it. Qm felix
dñe exilium. si post exiliũ daretur
desuꝑ. ut ñ solũ martyr: s et no¬
uissimoꝵ martyrũ primicie fie¬
res. In qͦ etiã potissimũ dm̃ tui re¬
gis crucifixi. mortis titulũ humi-¬
liter recognosce. ꝓditione forte
moriturꝰ: sicut ⁊ ipse ꝓditus. ꝓ
eccła mortuus est. In quo pastor il¬
le pastoꝵ: pastorib formam dedit.
ut si hostes suos occultos euitare
ñualent. tolerent: etiã si ideant
sibi ꝑ ipsos uite affuturũ discri¬
men. uñ int̾seuum ⁊ ypocritam
pͥncipem qͥ ⁊ leo ⁊ draco est. ⁊ int̾
bonũ pastorẽ: ꝑiculosa quid̃e sem¬

Expanded text:
erit in novissimis diebus novissierit in novissimis diebus novissima Ecclesiae persecutio, quam adeo gravis non praecessit, videlicet ex vi et fraude composita. O igitur quam felix, quam gloriosa exsilii nostri consummatio, si novissima persecutio haec, qua in fine saeculorum probabuntur justi, a nobis in quos fines saeculorum devenerunt inchoaverit. Quam felix, domine, exsilium, si post exsilium daretur desuper ut non solum martyr, sed et novissimorum martyrum primitiae fieres. In quo etiam potissimum Domini tui regis crucifixi mortis titulum humiliter recognosce, proditione forte moriturus, sicut et ipse proditus pro Ecclesia mortuus est. In quo pastor ille pastorum pastoribus formam dedit, ut si hostes suos occultos evitare non valent tolerent, etiamsi videant sibi per ipsos vitae affuturum discrimen, verum inter saevum et hypocritam principem, qui et leo et draco est, et inter bonum pastorem periculosa quidem sem
Abbreviated transcription (Latin):
firmau̾at: quod ꝓ eccl̃a tã fortit̾
staret. tam uirilit ag̾et. Et eri¬
mus de meticulosis illis filiis: qui
intendentes ⁊ mittentes arcũ: con¬
u̾si sunt in die belli. Unũ tñ est
qͦd si in hac pace nr̃a dolus est. quod
qͥdem suspicabile ⁊ multi assert̃
sic: graue certe ꝑiculũ hoc ⁊ in eua¬
tabile. cũ uis ⁊ dolus consociata
cooꝑentur. et malicia conatꝰ suos.
ꝑ potentiam ꝑficere potest: qͣndo
iam est potestas maliciosa: ⁊ mali¬
cia potens. Cui pesti nil obiuare
potest: nil resistere. Malicia quip¬
pe suggerit: potentia socia ⁊ coo¬
ꝑans efficit. Et nos qͥdem potui¬
mus priꝰ leonem ut cumq euita-¬
re seuientem: uerũ draconis nc̃
euitare fraudulentiam difficilli¬
mum. Om̃is quippe potestas ma¬
gis metuenda cũ fallit: qm cũ
seuit. Uñ ⁊ ꝓ magno: illud de sal¬
uatore p̃conizatum. Et conculca¬
bis inqͥt leonẽ ⁊ draconẽ. leonis
uidełc uim: draconis dolum. Qũe

Expanded text:
firmaverat quod pro Ecclesia tam fortiter firmaverat quod pro Ecclesia tam fortiter staret, tam viriliter ageret! Et erimus de meticulosis illis filiis, qui intendentes et mittentes arcum conversi sunt in die belli. Unum tamen est, quod si in hac pace nostra dolus est, quod quidem suspicabile et multi asserunt, sic grave certe periculum hoc et inevitabile, cum vis et dolus consociata cooperentur et malitia conatus suos per potentiam perficere potest, quando jam est potestas malitiosa et malitia potens. Cui pesti nil obviare potest, nil resistere. Malitia quippe suggerit, potentia socia et cooperans efficit. Et nos quidem potuimus prius leonem utcunque evitare saevientem, verum draconis nunc evitare fraudulentiam difficillimum. Omnis quippe potestas magis metuenda cum fallit quam cum saevit. Unde et pro magno illud de Salvatore praeconizatum: Et conculcabis, inquit, leonem et draconem , leonis videlicet vim, draconis dolum: quae
Abbreviated transcription (Latin):
post dirigens uerbũ ad disci¬
pulum qui scͥplit hec. qui ea que au¬
oierat a ꝓreta p̾narrauerat: et tu
magnitudo: paruitatis mee exce¬
oit mensuram. Et consilium ma¬
gis anceps: eo p̾sertim qͦd eruditi
tui nc̃ absint. quibdã adhuc infnͣ-¬
cia: aliis uͦ m angliam a te p̃mis¬
sis. ueruntñ dicam si placet te u¬
bente qͦd sentio. In pͥmis quidem
uidet᷑ mͥ hoc. quod si in flandriã
seu in ꝑegrinationis nr̃e t̾rã re¬
gredimur: uercet᷑ id nobis in con¬
fusionem ⁊ ignominiam. Et eri¬
mus oneri: qui hucusq fuimus
honori. Presertun ad ingrediendũ
⁊ in patͥam reu̾tendũ. apłica licen¬
tia. benedictione ⁊ absolutione iam
ꝑcepta: Terra etiã ꝑegͥnationis nr̃e
salutata. et pace publice concessa ⁊
accepta. Igitur aut regrediendum
turpit̾:: aut ꝓcedendũ audacter: ⁊
agendum uirilit᷑. Alioqͥn ꝓfecto
dicet᷑. ecce qͥa cantuariensis qͥ pͥmo
ã norhaitune: nc̃ etiã sccło añqm
dimicet: fugit. qͥ tñ tã constant̃

Expanded text:
post dirigens verbum ad discipulum qui scripsit haec, qui ea quae audierat a proreta praenarraverat: « Et tmagnitudo parvitatis meae excedit mensuram; et consilium magis anceps, eo praesertim quod eruditi tui nunc absint, quibusdam adhuc in Francia, aliis vero in Angliam a te praemissis. Verumtamen dicam, si placet, te jubente, quod sentio. In primis quidem videtur mihi hoc, quod si in Flandriam seu in peregrinationis nostrae terram regredimur, vertetur id nobis in confusionem et ignominiam, et erimus oneri qui hucusque fuimus honori: praesertim ad ingrediendum et in patriam revertendum apostolica licentia benedictione et absolutione jam percepta; terra etiam peregrinationis nostrae salutata et pace publice concessa et accepta. Igitur aut regrediendum turpiter aut procedendum audacter et agendum viriliter. Alioquin profecto dicetur: Ecce quia Cantuariensis qui primo a Norhamtune, nunc etiam secundo antequam dimicet fugit, qui tamen tam constanter
Abbreviated transcription (Latin):
li duo tetis amotis om̃ib: familiari¬
ter et secreto colloquentes: et sibi in¬
uicem applaudentes. Cum uͦ ꝑ dies
aliquot sic fuissent: pontifex cũ pre¬
fato alumno suo regis filio: a rege ĩ
gr̃a summa abscedit. Prefati uͦ que¬
ruli uidentes ⁊ audientes sic: abscõ¬
dunt se et querelas dissimulant.
De ꝓfectione eiꝰ ad conciliũ tu-

Expanded text:
li duo, caeteris amotis omnibus, familiarili duo, caeteris amotis omnibus, familiariter et secreto colloquentes et sibi invicem applaudentes. Cum vero per dies aliquot sic fuissent, pontifex cum praefato alumno suo regis filio a rege in gratia summa abscedit. Praefati vero queruli, videntes et audientes sic abscondunt se et querelas dissimulant. PROFECTIONE EJUS AD CONCILIUM TU
Abbreviated transcription (Latin):
regis hospitiũ ingrediente pontifi¬
ce: rege ⁊ unu̾sis occurrentib: ꝑ to¬
tam aulam gaudium magnũ et ex¬
ultatio. Rege et pontifice in mutua
ruentib oscula ⁊ amplexus. et se se
inuicem honore p̾uenientib: ĩmo
et contendentib preuenire. Ita ut ui¬
deret᷑ quia rex ꝓfilio parum: sed to¬
tum se ꝓ pontifice effunderet et in
pontificem. et in omne se gaudiũ
dilataret. Atpote qui nc̃ primo suũ
quondã aule thomam: uideret pon¬
tificem. S maxime et supra alia in
gaudio dilatatus obboc: qͦd de scĩta¬
te pontificis exaula sua sic assumpti:
tot et tanta que supra descͥpsimus:
secreto iam et ꝓcerto acceꝑat. Ponti¬
fex uͦ regi ex maris fatigatione et te-¬
dio condescendens. cito post salutati-¬
onem mutuam. et inuicem sic con¬
celebratum gaudium: abscedit: et
in hospitium qͦd ꝓpe erat se recipit.
Et mane conuenientes: diei crastine
simul confitiunt iter: toto itinere so¬

Expanded text:
regis hospitium ingrediente pontifiregis hospitium ingrediente pontifice, rege, et universis occurrentibus per totam aulam gaudium magnum et exsultatio; rege et pontifice in mutua ruentibus oscula et amplexus et sese invicem honore praevenientibus, imo et contendentibus praevenire: ita ut videretur quia rex pro filio parum, sed totum se pro pontifice effunderet, et in pontificem, et in omne se gaudium dilataret, utpote qui nunc primo suum quondam aulae Thomam videret pontificem: sed maxime et supra alia in gaudio dilatatus ob hoc, quod de sanctitate pontificis ex aula sua sic assumpti tot et tanta, quae supra descripsimus, secreto jam et pro certo acceperat. Pontifex vero regi ex maris fatigatione et taedio condescendens cito post salutationem mutuam et invicem sic concelebratum gaudium abscedit et in hospitium, quod prope erat, se recipit. Et mane convenientes diei crastinae simul conficiunt iter, toto itinere so
Abbreviated transcription (Latin):
passuros inuriam ꝑ pontificem: ni¬
si regia clementia: uisticie adhibeat
manũ. Et constantẽ regis ad ponti¬
ficem gr̃am uł in aliqͦ labefactare at¬
tẽptantes: addunt qͦd nunia regis
gr̃a. cornua daret pontifici ad exce¬
dendum. S rex qui oꝑe et ueritate
diligebat nicħ motꝰ ex his: a talib
auertebat auditum. Et quia in ar¬
ticulo erat transfretandi: in aduen¬
tum suũ in angliam querentes di
t ecce quia post modistulit.¬
cum crebro sicut decet ⁊ solet ante
p̾nuntiatꝰ: rex apud australem por¬
tum qͥ dicit᷑ sudbanitune nuntia-¬
tur applicuisse. Applicuit autẽ rex
pͥmo anno consecrationis pontificis:
ni fallor cito post saluatoris natalici¬
os dies. Cui confestim archipresul
una cũ egregio illo puero quẽ iam
sepe nominauimꝰ henrico regis filio
et regni herede: obuiam uenit: it¬
pote qui regis iam aute ꝑ aliqͦt dies
mari appropinqnͣs. ꝓpe p̾stolabatur
aduentũ. Et ecce una cũ regis filio.

Expanded text:
passuros injuriam per pontificem, nipassuros injuriam per pontificem, nisi regia clementia justitiae adhibeat manum. Et constantem regis ad pontificem gratiam vel in aliquo labefactare attentantes, addunt quod nimia regis gratia cornua daret pontifici ad excedendum. Sed rex, qui opere et veritate eum diligebat, nihil motus ex his, a talibus avertebat auditum: et quia in articulo erat transfretandi, in adventum suum in Angliam querentes distulit. Et ecce quia post modicum crebro, sicut decet et solet, ante praenuntiatus rex apud australem portum, qui dicitur Suthamtune, nuntiatur applicuisse. Applicuit autem rex primo anno consecrationis pontificis, ni fallor, cito post Salvatoris natalitios dies. Cui confestim archipraesul una cum egregio illo puero, quem jam saepe nominavimus, Henrico, regis filio et regni haerede, obviam venit, utpote qui regis jam ante per aliquot dies mari appropinquans prope praestolabatur adventum. Et ecce una cum regis filio
Abbreviated transcription (Latin):
ge. Comes uͦ hominiũ obtulit: s
suꝑ quo qͦd querebat archip̃sul.
expͥmere recusauit. Pret̾ea repete¬
bat turris rophensis custodiam. qm
et de eccłie sue uire ꝓtestabat᷑. Suꝑ
hoc instrumentũ publicum cartã
uidelc diue recordationis willelmi
illustͥs qͦndam angloꝵ regis. qͥ reg-¬
num̃ strenue in manu forti certa¬
mine bellico ad quisierat: ꝓducenᷤ.
his itaq et huiꝰcemodi motis questi¬
onib. ⁊ p̾dioꝵ reuotatis his. repeti¬
tis illis: oriunt᷑ pontifici mox conten¬
tiones et lites. et aduersarii multi.
S ꝓpt̾ regis metũ occulti omnes.
eximiam illam ut supͣ ostendimus
qm pontifex habebat adhuc regis
gr̃am sicut reuerentes: ⁊ uerentel:
⁊ obhanc: pontificis ñ modicũ me¬
tuentes offensam. uerũtñ qui se le¬
sos sentiebant aut ledendos uereban¬
tur: regẽ extra regnum agentẽ ad¬
huc. ñ nulli adeunt. ⁊ querentes ex¬
ponunt aliqͥ se passos. alii uero se¬

Expanded text:
gae. Comes vero hominium obtulit, sed gae. Comes vero hominium obtulit, sed super quo, quod quaerebat archipraesul, exprimere recusavit. Praeterea repetebat turris Rophensis custodiam, quam et de Ecclesiae suae jure protestabatur, super hoc instrumentum publicum, chartam videlicet divae recordationis Willelmi illustris quondam Anglorum regis, qui regnum strenue in manu forti certamine bellico acquisierat, producens. His itaque et hujuscemodi motis quaestionibus et praediorum revocatis his, repetitis illis, oriuntur pontifici mox contentiones et lites et adversarii multi, sed propter regis metum occultiores, eximiam illam, ut supra ostendimus, quam pontifex habebat adhuc, regis gratiam sicut reverentes et verentes, et ob hanc pontificis non modicum metuentes offensam. Verumtamen qui se laesos sentiebant aut laedendos verebantur, regem extra regnum agentem adhuc nonnulli adeunt, et querentes exponunt aliqui se passos, alii vero se
Abbreviated transcription (Latin):
tate sua ordinauit et tenuit: donͦ
exturbatꝰ ⁊ hec ⁊ alia ꝓpt̃ iusticiam
ꝓ scͥptus ꝑdidisset. Quod plenuis
enarrabunt sequentia. Et p̾terta
instantissime repetebat feodum
illud qͦd dicebat᷑ willelmi de ros.
feodum ni fallor septem militũ.
Qd defuncto archip̃sule patre the-¬
obaldo: mox fuerat confiscatum.
uerũ archip̃sul mota duntaxat.
suꝑ feodo hoc questione. substitit.
hic. regis qui tũc extra regnũ age¬
bat. aduentũ sustinens. De quo tñ
feodo ꝓpter alia que emerserunt:
nec tunc in proximo regis aduen¬
tu uerbũ mouit. s distulit. Erat
etiã int̾ archip̾sulem et nobilem
uirum comitem de clare. dura tc̃
contentio. Eo qͦd archipsul exigeret
suꝑ castro illo quod dr de tunebrige.
et om̃i territorio qͦd castri est: sibi ho¬
monũ fieri. Et presertim suꝑ om̃i
eo quod infra leugam castro circum¬
iacentem ẽ. que uulgo banleuga d̃r.
siue ut dicat᷑ latiniꝰ: bannum leu¬

Expanded text:
tate sua ordinavit et tenuit, donec tate sua ordinavit et tenuit, donec exturbatus et haec et alia propter justitiam proscriptus perdidisset; quod plenius enarrabunt sequentia. Et praeterea instantissime repetebat feodum illud, quod dicebatur Willelmi de Ros, feodum, ni fallor, septem militum, quod defuncto archipraesule Patre Theobaldo mox fuerat confiscatum, verum archipraesul mota duntaxat super feodo hoc quaestione substitit hic, regis qui tunc extra regnum agebat adventum sustinens. De quo tamen feodo, propter alia quae emerserunt, nec tunc in proximo regis adventu verbum movit sed distulit. Erat etiam inter archipraesulem et nobilem virum comitem de Clare dura tunc contentio, eo quod archipraesul exigeret super castro illo, quod dicitur de Tunebrige, et omni territorio quod castri est sibi hominium fieri; et praesertim super omni eo quod infra leugam castro circumjacentem est, quae vulgo banleuga dicitur, sive ut dicatur Latinius bannum leu
Abbreviated transcription (Latin):
erum ab his quib tam głose uitã
suã instituit pontifex. sicut mͥ
datũ utcũq expediti: cũ pontifice
ꝓcedendum ad alia. Iam enĩ qui
hucusq in portu eccł̃ie nauigarat:
scłi mare ingredi incipit. et scłaria
attrectare. Qd ꝑ sepe necesse ponti¬
fici: s sapienti pontificẽ dulce ñ-¬
qm. Iam quibdã regni magna¬
tis. uiris magnis et potentib. de
p̃diis ꝑdecessoꝵ suoꝵ impotentiã
seu incuriã eccł̃ie sue ablatis: que¬
stionem mouet: Quedam repeten¬
do: ñ nulla uͦ ubi manifesta uide¬
batur inuiria. absq questiõe reuo¬
cando: Qualia erant illa p̃dia: que
ulilgo int̾ra dicunt᷑ firme feodales.
Quas om̃s archip̾sul tanqm ad men¬
sam suam ꝓpͥam ꝑtinentes. mox in¬
t̾ pontificii initia illis qui firmarii
dicunt᷑ exclusis: ad ꝓprium suum
on̾icũ reuocat. nullo fiscali iudice
ad dñicum suũ ꝑtinere fuisset no¬
tissimũ. et si quocũq titulo in iuste
alienata. Et ita predia illa ꝓ uolun¬

Expanded text:
erum ab his, quibus tam gloriose vitam suam instituit pontifex, sicut mihi datum utcunque expeditis, cum pontifice procedendum ad alia. Jam enim qui hucusque in portu ecclesiae navigarat saeculi mare ingredi incipit et saecularia attrectare. Quod persaepe necesse pontifici, sed sapienti pontifici dulce nunquam. Jam quibusdam regni magnatibus viris magnis et potentibus, depraedecessorum suorum impotentiam seu incuriam ecclesiae suae abbatis, quaestionem movet, quaedam repetendo, nonnulla vero ubi manifesta videbatur injuria absque quaestione revocando, qualia erant illa praedia, quae vulgo in terra dicuntur firmae feodales; quas omnes archipraesul, tanquam ad mensam suam propriam pertinentes, mox inter pontificii initia, illis qui firmarii dicuntur exclusis, ad proprium suum dominium revocat, nullo fiscali judice ad dominium suum pertinere fuisset notissimum, etsi quocunque titulo injuste alienata. Et ita praedia illa pro volun
Abbreviated transcription (Latin):
habeat᷑ famosus. ipso tam̃ que de ipso
sinistra dicuit᷑: penitꝰ ignorante. Ha¬
bens quidẽ oculos ante s retro carens.
quid de se nec ꝑ se quia ñ potest: nec ꝑ
alium quia negligit aut contempnit:
s solũ quid ipsi dicat᷑ attendens. Qmͣ
magnifice fu̾it ꝯsectus

Expanded text:
habeatur famosus, ipso tamen quae de ipso habeatur famosus, ipso tamen quae de ipso sinistra dicuntur penitus ignorante. Habens quidem oculos ante sed retro carens, quid de se, nec per se, quia non potest, nec per alium, quia negligit aut contemnit, sed solum quid ipsi dicatur attendens. 4. MAGNIFICE FUERIT CONSECUTUS
Abbreviated transcription (Latin):
ris discipss: qui compastorib et disci¬
pulis suis. dans formam: quẽ inquit
dicunt homines eẽ. filium hominis:
Pormam inqm dans: ut hii qui lux st̃
mundi et gentib in lucẽ dati. nequa¬
qͣm contẽpnant: s crebro et sedulo
de sea siuis uulgi inquirant opinionẽ.
Ne uidelc̃. ipsis nescientib lucis sue
radios aut squalida et atra detractio¬
nis nubes subobscuret: aut aduersus
aliquis sinistri rumoris flatus euenti¬
let. T̃unc quippe qͦd absit de luce mũ¬
di. de lucerna uerbi. de candelabro tẽ¬
pli: magis fumꝰ qm flamina: obscu¬
ratio magis qmͣ illuminatio emitt̾et᷑.
Quod ne accidat: uulgi cde sea sins opi¬
nionem: pastor ille pastoꝵ forma scis¬
citatur. In hac etiam sciscitatione id no¬
tans: multa dici et sinistra denobis:
que ñ nobis. Unde et plerũq in reb
humanis illud lacrimabile accidit.
ut etiã qui sibi nicħ consciꝰ est: forte
tam̃ ob aliqmͣ mali spetiem in popło

Expanded text:
ris discipulus, qui compastoribus et disciris discipulus, qui compastoribus et discipulis suis dans formam: Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Formam, inquam, dans ut hi qui lux sunt mundi et gentibus in lucem dati, nequaquam contemnant sed crebro et sedulo de se a suis vulgi inquirant opinionem. Ne videlicet ipsis nescientibus lucis suae radios aut squalida et atra detractionis nubes subobscuret aut adversus aliquis sinistri rumoris flatus eventilet: tunc quippe, quod absit! de luce mundi, de lucerna verbi, de candelabro templi magis fumus quam illuminatioagis fumus quam illuminatio emitteretur, quod ne accidat vulgi de se a suis opinionem pastor ille pastorum forma sciscitatur, in hac etiam sciscitatione id notans multa dici et sinistra de nobis quae non nobis. Unde et plerumque in rebus humanis illud lacrymabile accidit, ut etiam qui sibi nihil conscius est, forte tamen ob aliquam mali speciem in populo
Abbreviated transcription (Latin):
to edicito: et si quo. quo uitio laboran
et confident̾: s secreto edicas. Multa
qͥppe amodo de me que ñ michi dicen¬
tur. quẽ admodũ et dealiis. et presertĩ
diuitib plurima passim in uulgo de
ipsis: et pauca uł nulla ipsis. Pariter
et excessum indica: si quo tu ipse u¬
deris et iudicaueris excedentem. Et
in calce sermonis adiciens: circũspectiꝰ
quippe inqͥt et clarius. quatuor qmͣ
duo oculi uident. Quod mͥ tunc: credo
quia forte ni fallor et aliis ⁊ alias me
sanctiorib et circumspectiorib. nisi
qͥa ego minime talis. ide parit̾ iniunx
Oprudentia uiri. Ofor Fisse.¬
ma iam in necdũ ep̃o episcopalis. cer¬
te om̃ib s p̃sertim ep̃is et admiranda
et imitanda. Oꝓpħicum. o uidens.
et uidentis oculatũ animal. quod ne
indistorte et amfractuose uie et uite
huiꝰ nocte offendat ullatenꝰ: et ante
et retro iam sibi oculos coaptabat.
Lam ꝓfecto illius compastor. ⁊ cõpasto¬

Expanded text:
to edicito, etsi quoquo vitio laborantto edicito, etsi quoquo vitio laborantet confidenter sed secreto edice edicas. Multa quippe amodo de me quae non mihi dicentur, quemadmodum et de aliis et praesertim divitibus, plurima passim in vulgo de ipsis et pauca ullius nulla ipsis. Pariter et excessum indica, si quo tu ipse videris et judicaveris excedentem, » et in calce sermonis adjiciens, « circumspectius quippe, » inquit, « et clarius quatuor quam duo oculi vident. » Quod mihi tunc credo quia forte ni fallor et aliis et alias me sanctioribus et circumspectioribus nisi quia ego minime talis, idem pariter injunxisse. O prudentia viri! O forma jam in necdum episcopo episcopalis, certe omnibus sed praesertim episcopis et admiranda et imitanda! O propheticum! o videns et videntis oculatum animal! quod ne in distortae et anfractuosae viae et vitae hujus nocte offendat ullatenus et ante et retro jam sibi oculos coaptabat. Jam profecto illius compastor et compasto
Abbreviated transcription (Latin):
magnoꝵ comitatu cito pꝰ electionẽ
metropolim cantuariã ꝓpt̾ consecra-¬
tionis gram ꝓficiscens: int̾ itineran¬
dum ñ in agrum deflectens. s in ip¬
sauia solũ discipłm qui scripsit hec.
accersiuit. ipsi secreto inquiens se
in uisu eacłe nocte uidisse uenera¬
bilem quandã ꝑsonam ipsi astitis¬
se: et decem tradidisse talenta. Cuiꝰ
qͥdem int̾pretationẽ discipłs mini¬
me tunc aduertens: de sompnii cõ¬
iectura hesitabat. Qu̾ã tñ mͦ post
expletam de homine que tunc ñ
putabat᷑ dispositionẽ altissimi: ser¬
uus ille euuangelicus qui acceptis
in sorte quinq talentis. alia quin¬
q pret̾ sortẽ negotiando suꝑ lucra¬
tus ẽ: absq hesitatione om̃i et enig¬
mate. nunc aꝑtissime soluit. Adhuc
autẽ et discipłm secretiꝰ alloquens:
parit̾ ⁊ in uia mox subiecit. Hoc uolo.
hoc tͥ iniungo. de cet̾o quẽ homines
me ẽẽ dixeruit confident᷑ mͥ et secre-¬

Expanded text:
magnorum comitatu cito post electionem magnorum comitatu cito post electionem metropolim Cantuariam propter consecrationis gratiam proficiscens inter itinerandum, non in agrum deflectens, sed in ipsa via solum discipulum qui scripsit haec accersivit, ipsi secreto inquiens se in visu eadem nocte vidisse venerabilem quamdam personam ipsi astitisse et decem tradidisse talenta. Cujus quidem interpretationem discipulus minime tunc advertens de somnii conjectura haesitabat. Quam tamen mox post expletam de homine, quae tunc non putabatur, dispositionem Altissimi, servus ille evangelicus qui acceptis in sorte quinque talentis alia quinque praeter sortem negotiando super lucratus est, absque haesitatione omni et aenigmate nunc apertissime solvit. Adhuc autem eumdem discipulum secretius alloquens pariter et in via mox subjecit: « Hoc volo, hoc tibi injungo de caetero, quem homines me esse dixerint confidentius mihi et secre
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ nr̃ non iam aule cancellariꝰ.
s eccłie electus. et ab om̃ib curie ne¬
xib absolutꝰ : mox qͣi homo de gra-¬
ui sompno eiugilans. qͥs iam diu fu¬
isset. ⁊ qualis deinceps futurꝰ ẽẽ. de¬
buisset: cũ corde suo meditabat᷑. In
aula aliquandui qͣi lechargicus:
sui ut uidebat᷑ passus obliuionem.
S nc̃ rediens ad cor: cum corde suo
meditabat᷑. Et exmeditatione hac¬
concaluit cor. et sensim cepit ignis ex¬
ardescere: quo nouus qui extinctus pu-¬
tabat᷑ homo fotus et coalitus. cepit
paulatim coalescere. s necdũ erigere
caput. Qui tñ nouus homo sicut iã
supͣdiximꝰ quadã discretionis caute¬
la uet̾is hominis habitu magis fuit
oꝑtus qm oppressus a uet̾i: nͥ quia ip¬
sa oꝑtio quasi oppressio erat. Terũ
nunc mox in ipsa mutationis sue
nouitate: nouus homo et reuelari
appetit: et se diutiꝰ oppͥmi ñ ꝑmittit.
Electus uͦ noster lundonia sicut or¬
tus. sic ibi et electus. cũ multoꝵ et

Expanded text:
r, non jam aulae cancellarius sed Ecclesiae electus et ab omnibus curiae nexibus absolutus, mox quasi homo de gravi somno evigilans, quis jam diu fuisset et qualis deinceps futurus esse debuisset, cum corde suo meditabatur. In aula aliquandiu quasi lethargicus sui ut videbatur passus oblivionem. Sed nunc rediens ad cor cum corde suo meditabatur. Et ex meditatione hacconcaluit cor, et sensim coepit ignis exardescere, quo novus qui exstinctus putabatur homo fotus et coalitus coepit paulatim coalescere, sed necdum erigere caput. Qui tamen novus homo, sicut jam supra diximus, quadam discretionis cautela veteris hominis habitu magis fuit opertus, quam oppressus a veteri, nisi quia ipsa opertio quasi oppressio erat. Verum nunc mox in ipsa mutationis, suae novitate novus homo et relegari appetit et se diutius opprimi non permittit. Electus vero noster Londonia sicut ortus, sic ibi et electus cum multorum et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseueret. Et de hac qͥd̃e tam tum-¬
phati qmͣ triumphantis noua gła
Hymnũ nouũ cantare: bonũ quide
et iocundum. Eo certe tam bonũ
tam iocundum: quod tã ampluis
tam plenus sit tͥumphus hic. quod
ipse utriq tã martyri uidełc qmͣ re¬
gi sit cõmunis. Qui et martyri tri¬
umphanti glam: et regi tumphato
apud dm̃ ⁊ homines et głam pariter
parit et gr̃am. De ipsis etiã inimicis
suis eo quod̃ sit tͥumphatꝰ sic: conti¬
nuo tͥumphaturꝰ. ut finita ꝑegͥnatio¬
ne hac: mox docebit᷑.
Iterat hic se ꝑ
hẏstoriã hanc ꝓsequi u̾itatẽ. om̃i
Gr̃a. assentatione.⁊ metu om̃i post

Expanded text:
perseveret. Et de hac quidem tam triumperseveret. Et de hac quidem tam triumphati quam triumphantis nova gloria hymnum novum cantare bonum quidem et jucundum. Eo certe tam bonum, tam jucundum, quod tam amplus, tam plenus sit triumphus hic, quod ipse utrique tam martyri videlicet quam regi sit communis; qui et martyri triumphanti gloriam et regi triumphato apud Dominum et homines et gloriam pariter parit et gratiam. De ipsis etiam inimicis suis eo quod sit triumphatus, sic continuo triumphaturus, ut finita peregrinatione hac mox docebitur. ITERAT HIC SE PER HISTORIAM HANC PROSEQUI VERITATEM OMNI GRATIA ASSENTATIONE ET METU OMNI POST
Abbreviated transcription (Latin):
filii conuersũ ẽ ad patrẽ. et cor patͥs
ad filium. quod reuersus ẽ dilectus ad
dilectum: quod elatꝰ est humiliatus
ad excelsum. Hymnum gͥ iterũ et
iterũ in isto cythare nr̃e melo reso¬
nemꝰ dño: hymnũ nouũ resonemꝰ
deo nr̃o. Hymnũ inqmͣ nouũ : ꝓ re¬
gis nr̃i hac ꝑegrinatione prima. ꝓcon¬
uersione noua. ꝓ reu̾sione tam iocun¬
da. et ꝓ humiliatione tam in sꝑata.
et tam ꝓ nouo tam głoso et tam ple¬
no ꝑ martyrium triumpho. Cuiꝰ tã
triumphato qmͣ tͥumphanti: cõmu¬
nis gła est. Cui uͦ eoꝵ sit gloriosior:
nescio. Unũ scio: quod tͥumphato fru¬
ctuosior sit. Martyri quippe tͥum¬
phanti: uideo qͦd solũ sit ad głam.
S regi triumphato uideo quide
quod sit ad głam: et sꝑandum quod
sit ad coronam. ut de corona tnͣseat
ad coronam. De corona regni terreni
corruptibili: ad celestis regni coronã
ĩmarcessibilem. Solũ in eo qͦd ceꝑat:

Expanded text:
filii conversum est ad patrem et cor patris filii conversum est ad patrem et cor patris ad filium, quod reversus est dilectus ad dilectum, quod elatus est humiliatus ad excelsum. Hymnum igitur iterum et iterum in isto citharae nostrae melo resonemus Domino, hymnum novum resonemus Deo nostro. Hymnum, inquam, novum pro regis nostri hac peregrinatione prima, pro conversione nova, pro reversione tam jucunda et pro humiliatione tam insperata, et pro tam novo, tam glorioso et tam pleno per martyrium triumpho. Cujus tam triumphato quam triumphanti communis gloria est; cui vero eorum sit gloriosior nescio; unum scio quod triumphato fructuosior sit. Martyri quippe triumphanti video quod solum sit ad gloriam; sed regi triumphato video quidem quod sit ad gloriam et sperandum quod sit ad coronam, ut de corona transeat ad coronam, de corona regni terreni corruptibili ad coelestis regni coronam immarcescibilem: solum in eo quod coeperat
Abbreviated transcription (Latin):
et eleuatũ sic: quomͦ nunc mollitum.
quomͦ indulcoratũ. et humiliatũ sit.
Mons reuera a fundam̃to suo motꝰ. et
hoc tum aquis ppłoꝵ multis: circa mar¬
tyris tumulũ circumfluentib ⁊ afflu¬
entib tota die. Mons etiã hic noster.
hic rex nr᷑: mons mobilior cet̾is. Qui
quotiens a transmarinis in regnum
reu̾titur: mox anteqͣm alias diu̾tat.
ante alia regni negotia: mox mar¬
tẏris sui amici nunc et dñi uisitat se¬
pulturam. cũ ꝓpriis aquis suis motis
similiter. Populi quippe multi et na-¬
tiones quib preest. et ipsuis p̾cipue
aulici: p̾ cet̾is mundi nationib. si de¬
uotiꝰ nescio. ds scit: s hoc scio qͥa mar¬
tyris tanqm specialis patris et patro¬
ni sui tumulũ: frequentiꝰ adeunt.
Benedicentes gͦ laudemꝰ dñm: ꝓ regis
nr̃i ꝑegrinatione hac. ꝓ conu̾sione
tam deuota. ꝓ reuersione tam grata:
et ꝓ humiliatione tam głose abiecta.
laudemꝰ inqmͣ benedicentes: qͦd cor

Expanded text:
et elevatum sic, quomodo nunc mollitum, et elevatum sic, quomodo nunc mollitum, quomodo indulcoratum et humiliatum sit. Mons revera a fundamento suo motus et hoc cum aquis populorum multis circa martyris tumulum circumfluentibus et affluentibus toto die. Mons etiam hic noster, hic rex noster, mons mobilior caeteris. Qui quoties a transmarinis in regnum revertitur, mox antequam alias divertat, ante alia regni negotia, mox martyris sui amici nunc et domini visitat sepulturam cum propriis aquis suis motis similiter. Populi quippe multi et nationes, quibus praeest, et ipsius praecipue aulici prae caeteris mundi nationibus, si devotius nescio, Deus scit, sed hoc scio, quia martyris tanquam specialis patris et patroni sui tumulum frequentius adeunt. Benedicentes ergo laudemus Dominum pro regis nostri peregrinatione hac, pro conversione tam devota pro reversione tam grata et pro humiliatione tam gloriose abjecta. Laudemus, inquam, benedicentes quod cor
Abbreviated transcription (Latin):
ris ꝯportorib iam a reb humanis ex-¬
emptis. ⁊ in xp̃o quiescentib: ego
iam quasi solus suꝑstes adhuc. et exi¬
lii nr̃i exitum et martyrii głam ñ so¬
lum merui uidere: s et scripto ad scła
post fut᷑a transmitt̾e. Unde ⁊ laudabo
dñm in uita mea: psallam deo meo
qmdiu fuero. unde ⁊ dñi facta hec
que gaudens recolo: deuote itero. O
dñe qm magnꝰ estu: ⁊ qmͣ preclarus
uirtute. ⁊ quẽ suꝑare nemo potest.
Quinpotiꝰ iuxta quod mulier tͥum¬
phalis preconizat: montes ꝑte a fun¬
damentis mouebunt᷑ cũ aquis. et
petre sicut cera liquescent ante faci¬
em tuã. Qui enĩ timent te: magni
erunt apud te ꝑ om̃ia. Et quia ecce
iuxta quod p̾conizatum tunc: et nc̃
impletum cernimꝰ. ut p̾conio preco¬
nium nr̃m copulet᷑. Ecce enĩ regis cor¬
de quo uere scͥptũ qͦd in manu dei sit.
ecce in qmͣ cor regis paulo ante sic ꝑti¬
nacissime obduratum. amaricatum

Expanded text:
ris comportatoribus jam a rebus humanis exris comportatoribus jam a rebus humanis exemptis et in Christo quiescentibus, ego jam quasi solus superstes adhuc et exsilii nostri exitum et martyrii gloriam non solum merui videre, sed et scripto ad saecula post futura transmittere. Unde et laudabo Dominum in vita mea, psallam Deo meo quandiu fuero. Unde et Domini facta haec, quae gaudens recolo, devote itero. O Domine, quam magnus es tu, et quam praeclarus virtute et quem superare nemo potest! Quin potius juxta quod mulier triumphalis praeconizat, montes per te a fundamentis movebuntur, cum aquis, et petrae sicut cera liquescent ante faciem tuam. Qui enim timent te, magni erunt apud te per omnia. Et ecce quia juxta quod praeconizatum tunc, et nunc impletum cernimus, ut praeconio praeconium nostrum copuletur. Ecce enim regis cor quod vere scriptum quod in manu Dei sit; ecce, inquam, cor regis paulo ante sic pertinacissime obduratum, amaricatum