comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pelut ĩ sepulchro iam põitus ĩsolo sui creatoi̾s desiderio sua¬
uiter requiescat. sicq in deo uita sit eiꝰ abscondita: quatenꝰ
apparẽte xp̃o. et ip̃e cũ eo appar̾e̾ mereat᷑ in gloria.¬

Expanded text:
velut in sepulcro jam positus, in solo Creatoris sui desiderio suavelut in sepulcro jam positus, in solo Creatoris sui desiderio suaviter requiescat. Sicque in Deo vita ejus abscondita, quatenus apparente Christo, et ipse cum eo apparere mereatur in gloria
Abbreviated transcription (Latin):
Que mens hũana cõciꝑe. que lingua ualeat explicare. qntũ
et penienti ĩ mortali sponso accensis lampadib tripudiãtes
occurrũt ͤ Cũ mẽbra mũdi ad ꝑferenda tartaree conbustioĩs
supplicia corruũt: ip̃i ad ꝑcipienda ĩ marcessibilis gloĩe p̃mia
felices assurgũt. Cũ illorũ itã repente mors ĩmortalis inter-¬
cipit: istoꝵ mortalitatẽ uirtute resurrectionis absorptã in cõ¬
ruptio gloriosa cõsumit. Hoc cũctis seculis admirandũ singłare
spectaculũ incessanter sibi mens sancta ꝓponat: hanc tremen¬
dam uenture discussionis ymaginẽ assidua preoculis medita¬
cione depingat. Ican se uir electus adtribunal raptũ iudicis
deputet: iam se in ex amĩe positũ ad reddendã racionẽ ducris q̃s¬
tionib ꝑ urgeri formidabilit̾ pensẽt. Mũdo se exͣneũ reddat:
ut deo ꝓpensioris grẽ largitate familiaris adhereat. Hoc ita¬
q modo mortuus piuat. at̾renis se uexacioĩb subt̾hat: at

Expanded text:
autem mens humana concipere, quae lingua valeat explicare quantum et venienti immortali Sponso accensis lampadibus tripudiantes occurrunt! Cum membra mundi ad perferenda tartareae combustionis supplicia corruunt, ipsi ad percipienda inaccessibilis gloriae praemia felices assurgunt! Cum illorum vita repente mors immortalis intercipit, istorum mortalitatem virtute resurrectionis absorptam, incorruptio gloriosa consumit! Hoc cunctis saeculis admirandum singulare spectaculum incessanter sibi mens sancta proponat. Hanc tremendam venturae discussionis imaginem assidua prae oculis meditatione depingat. Jam se vir electus ad tribunal raptum Judicis deputet, jam se in examine positum ad reddendam rationem divinis quaestionibus perurgeri formidabiliter penset. Mundo se extraneum reddat, ut Deo propensioris gratiae largitate familiaris adhaereat. Hoc itaque modo mortuus vivat, a 280 terrenis vexationibus se subtrahat, ac
Abbreviated transcription (Latin):
nil sibi cõe esse cũ mũdo: ut qd̾ ioħes apłus iubet. nõ solũ
corde sed et corꝑe ip̃e cõseruet. Nolite inqͥt diligere mũ¬
dũ neq ea quesũt in mũdo: qm̃ siquis diligit mundũ.
nõ est caritas prĩs in eo. Clarescat seruũ xp̃i nlła mũdũ
cordis affectione dilige̾: atq adhoc probandũ corꝑalib¬
absencia pie mentis odiũ conprobetͥͥ ut quo quis anoxia
mũdi noticia magis excludit᷑: eo arciori deo familiarita¬
te iũgatur. Nũt flebilis et merẽs defixos ĩ terrã oculos
teneat ͥ quos ad eũ uidendũ qui penticrus est ĩ nubib ce¬
li cũ pt̃ate magna et maiestate tũc letus attollat: sicut
quã ad pertractandũ medullitus infinita sentencia:
indelicet cũ reprobi hoc eiulantes tremefactis uiscerib dicũt.
O mõtes cadite suꝑ nos: et montes oꝑite nos afãcie seden¬

Expanded text:
nil sibi commune esse cum mundo; ut quod Joannes apostolus jubet, non solum nil sibi commune esse cum mundo; ut quod Joannes apostolus jubet, non solum corde, sed et corpore ipso conservet: « Nolite, inquit, diligere mundum, nec ea quae in mundo sunt. Si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . » Clarescat servum Christi, nulla mundum affectione cordis diligere, atque ad hoc probandum corporalibrporalis abstinentia piae mentis odium comprobet, ut quo quisque a noxia mundi notitia magis alienatus, eo arctiori Deo familiaritate jungatur. Nunc flebilis, et moerens defixos in terram oculos teneat, quos ad eum videndum, qui venturus est in nubibus coeli cum potestate magna, et majestate , tunc laetus attollat, sicut issima verba, quam ad pertractandum medullitus infinita sententia! videlicet cum reprobi ejulantes tremefactis visceribus dicent: « O montes, cadite super nos, et colles, operite nos a facie Seden
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionis culmẽ festinat¬
ting̾e. intra remocioĩs sue se claustra cohibeat. ocłis añ¬
spirituale õtiũ diligat : discurr̾e uero ꝑseculũ. pelut mersap ͦ¬
re se ĩ lacũ sangiũs ꝑ horrescat. Tot enĩcriminũ magis ac
magis ĩ dies mũdus cõtamĩacione polluit᷑ : ut quelibet sct̃a
tur. ut iam iuxta finẽ seculi ĩ mundũ ueniẽs. sine offendiculo
liber ĩgrediat᷑ : Et cũ illius uia nil aliud prorsus ꝙͣ nr̃a sint
absq̃ dubio scandalaͥ eadẽ causa debet uestigia nr̃a cõpesc̾e:
que illi spondet liberis posse gressibus aduentare. Rep̾matur
ergo quilibet frater nũc in angusto sue remocioĩs ergastulo:
ut ĩ fĩnite magnitudĩs domus sibi paretur ĩ celo. Ie̾mias ait.
eius ͥͥ magnus et nõ habet cõsũmaciõe: excelsus et ĩ mẽsus.
Nũc se unculo diuini timoris obstringat : ut postinodum
ius pere libertatis optineat. Requiescẽs in xp̃o. reputet

Expanded text:
fectionis culmen festinatingere, intra remotionis suae se claustra cohibeat, spirituale otium diligat; discurrere vero per saeculum, velut mersare se in lacum sanguinis, perhorrescat. Tot enim criminum magis ac magis in dies mundus contaminatione polluitur, ut quaelibet sancta mtur, ut jam ultra finem saeculi in mundum veniens, sine offendiculo liber ingrediatur? Et cum illius via nihil aliud prorsus quam nostra sint absque dubio scandala, eadem causa debet vestigia nostra compescere, quae illi spondet liberis posse gressibus tare. Reprimatur ergo quilibet frater nunc in angusto suae remotionis ergastulo, ut infinitae magnitudinis domus sibi paretur in coelo. Jeremias ait: ejus: magnus, et non habet consummationem, excelsus, et immensus! » Nunc se vinculo divini timoris obstringat, ut postmodum jus verae libertatis obtineat. Requiescens in Christo, reputet
Abbreviated transcription (Latin):
abdicare. Et que constipatis uallata clientũ cueis solebas in
mulierib huiliter residere. Hec te sobria ut ita loquar ebrie¬
tas docuit: ut ꝓ carbasinis lanea. pro purputeis atq nitidul
pulla ac despicabilia eligeres ĩ dumenta. Hec te ꝑsuasit ebrie¬
tas ut siligineas pollines ac fercula dapib referta post pones:
atq ad libeepensilem te mensurã panis cibarii cohiberes. Hec
te plane perita et pudica ebrietas ĩcitauit: ut cũ inp̾mo ado¬
lescencie flore uro fueris obeunte relicta. nõ tam claris. ⁊¬
tamq magnificis procis ãnueres nõ ut omĩa indebantur
hortari thalamos iterares: sed soli iam xp̃o incturã imundo
penisti mortẽ ut sentenciã mortis euaderes: elegisti paupe

Expanded text:
abdicare, et, quae constipatis vallata clientum cuneis solebas incabdicare, et, quae constipatis vallata clientum cuneis solebas incancti mulieribus humiliter residere. Haec te sobria, ut ita loquar, ebrietas docuit ut pro carbasinis lanea, pro purpureis atque nitidulis pulla ac despicabilia eligeres indumenta. Haec te persuasit ebrietas ut siligineas pollines ac fercula dapibus referta postponeres, atque ad librae pensilem te mensuram panis cibarii cohiberes. Haec te plane perita et pudica ebrietas incitavit ut, cum primo adolescentiae flore frueris, viro obeunte relicta, non tam claris tamque magnificis procis annueres, non, ut omnia videbantur hortari, thalamos iterares; sed, soli jam Christo victuram, mundo venisti mortem, ut sententiam mortis evaderes; elegisti paupe
Abbreviated transcription (Latin):
ten̾e eũ. edicebãt enĩ: qm̃ infurorẽ uersus est. Hanc sancti
spũs ebrietatẽ et tu o uen̾abilis dña sanci mẽte conceperas
cũ scłm relinqu̾e decreuisti ͥ et uelut colũbe simplicis alas extuciẽs.
ad ĩ nocentũ atq simpliciũ nidulũ conuolasti: tũt dicẽs. quis mn¬
dabit pẽnas sĩc colũbe et nolabo ⁊ requiescã ⁊ nũc eciã secure
decantans. ecce elongaui fugiens et mansi ĩ solitudĩe: exspectãs
eũ qui saluã me fecit apusillanmitate spũs et tempestate. Hec
te nimirũ ebrietas impulit. ampla satis atq pberrimis fecũ¬
da ꝓuentib rura contempne munita turriũ atq castrorũ pro¬
pugnatula declinare᷑: dulciũ ꝓpinquorũ nc̃c̃itudines ac pernaculo¬
rũ affectus abic̾e: quodq horũ om̃ ꝑ maximũ est. pnitũ filiũ
eũq ephebũ adhuc atq inpube̾m sine cõiugalis solatio federis

Expanded text:
tenere eum: dicebant enim, quoniam in furorem versus est . » Hanc sancti tenere eum: dicebant enim, quoniam in furorem versus est . » Hanc sancti Spiritus ebrietatem et tu, o venerabilis domina, sana mente conceperas saeculum relinquere decrevisti: et, velut columbae simplicis alas excutiens, ad innocentium atque simplicium nidulum convolasti, tunc dicens; « Quis dabit mihi pennas sicns, et mansi in solitudine, exspectans eum, qui me salvam faciat a pusillanimitate spiritus, et tempestate . » Haec te nimirum ebrietas impulit ampla satis atque uberrimis fecunda proventibus jura contemnere, munita turrium atque castrorum propugnacula declinare, dulcium propinquorum necessitudinem ac vernaculorum affectus abjicere, quodque horum omnium permaximum est, unicum filium, eumque ephebum adhuc atque impuberem, sine conjugalis solatio foederis
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ in ebrians ꝙͣ p̃clarũ est. Spũs eñĩ dei hoim mẽtes ĩ ebriat. uit
tamꝙͣ asuis sensibus cilienati. diuicias mũdi huiꝰ honores et głani
respuant: adsubeunda pero ꝓdeo queq dura uł aspera flãmantib
desideriis in ardescant. Hoc musto debriati fuerant: quib iudei
pere dementes ac furosi dicebant. Musto pleni st̃ isti. Hoc nui¬
sto erat plenus pir ille defiliis ꝓpħaꝵ quẽ adungendum
hieu ĩ regẽ nuserat helizeus. De quo dixexũt nesane sapĩ¬
entes ad eũ. Quid nenit insanus iste adteͤ. Quid aũt mirum
si hy qui puri st̾ hoĩes cũ spũ diuino replentur abhiuꝰ mundi
sapientib atq ideo uere insipientib iudicent̾ iusami ͥ cũ et
ip̃e qui mg̃r est angelorũ dictus sĩt habuisse demoniũ. ỹmo ut
martus euangelista testatur. estimatus sit eciã fuisse freneti¬
cus : Uenit inquit domũ et cõuenit iterũ turba: ita ut non
possent nec panẽ manducare. Et cũ audissent suir exierunt

Expanded text:
uam praeclarum est! » Spiritus enim Dei hominum montes inebriat, ut, tanquam a suis sensibus alienati, divitias hujus mundi, honores et gloriam respuant, ad subeunda vero pro Deo quaeque dura vel aspera flammantibus desideriis inardescant. Hoc musto deebriati fuerant quibus Judaei vere dementes ac furiosi dicebant: « Musto pleni sunt isti . » Hoc musto plenus erat vir ille de filiis prophetarum, quem ad ungendum Hieu regem miserat Eliseus, de quo dixerunt vesane sapientes ad eum: « Quid venit insanus iste ad te? » Quid autem mirum si hi, qui puri sunt homines, cum Spiritu divino replentur, ab hujus mundi sapientibus, atque ideo vere desipientibus, judicentur insani? cum et ipse qui magister est angelorum dictus sit habuisse daemonium ; imo, ut Marcus evangelista testatur, aestimatus sit etiam fuisse phreneticus. « Venit, inquit, domum, et convenit iterum turba, ita ut non posset nec panem manducare; et cum audissent sui, exierunt
Abbreviated transcription (Latin):
tris tuis ĩ nestitu de aurato. circũamicta narietate. Nupcie stẽ
sũt inchana galilee. et sicut euangłista testatur. hocatus est
iħus adnupcias cũ discipulis suis ⁊ sed tamꝙͣ ꝓnubus non ut spon¬
sus: quasi pransurus nõ ut nupturus. Iste pero nuptie tanto illas
priuilegio suꝑant: ut hic iħus iuire credatur nõ amitus esse sed sp̃o¬
sus. Et qm̃ qui adheret dño. rnius spũs est cũ eoi sponsus iste non
modo sponse uigitur sed rnitur ⁊̃ atq exhat copula nõ corruptio
nascitur: sed ĩ tegritatis potius dausula reꝑatur. Illic iħus aiquam
tõuertit ĩ uinũ. hic idem iħus et pnũ semetip̃m fẽcit et tibũ⁊ ci

Expanded text:
tris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate . » Nuptiae factae tris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate . » Nuptiae factae sunt in Cana Galileae: et sicut Evangelista testatur, vocatus est Jesus ad nuptias cum discipulis suis ; sed tanquam pronubus, non ut sponsus; quasi pransurus, non ut nupturus. Istae vero nuptiae tanto illas privilegio superant, ut hic Jesus jure credatur non amicus esse, sed sponsus. Et quoniam qui adhaeret Domino unus spiritus est, sponsus iste non modo sponsae jungitur, sed unitur, atque ex hac copula non corruptio nascitur, sed integritatis potius clausula reparatur. Illic Jesus aquam convertit in vinum; hic idem Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
Adregales nupcias epulaturus accedo thalanios
auro gẽmĩsq radiantibus adornatos indere desidero: nip¬
tialibus saginari dapibus auidissime cõcupisto. Undiq ⁊
igitur nistica deferantur exenia: ꝓphetita simł apłica nõ
desint tam excellentibus nptiis ornamẽta. Euangelitus
itaq nr̃ ysaias iam procedat admediũ. et munificus exhi¬
beat qd̾ ꝑauit ornatũ: iidelicet calciamẽtoꝵ lunulas torques
atq monilia. arnulas et mitras. disc̾minalia et ꝑichelidas.
murenulas et olfactoriola. ĩ aures anmulos. et gẽmas in
fronte pendentes. mutatoriola et pallia et lintheamina
acus et specula. et sindones et mstas atq therista. Hec igitur
onũa spũalib conferenda sũt nuptiis. at noue sponse diligenter
aptandai quo ueri sponsi placere possit obtutibus. Hiis nimirũ
infulis uenustata. hac ornamẽtoꝵ uarietate cõposita est regi¬
na illa: ꝙͣ psalmista contẽplatus aiebat. Alstitit regua a dex¬

Expanded text:
Ad regales nuptias epulaturus accedo, thalamos auro gemmisque radiantibus adornatos videre desidero; nuptialibus saginari daptbus avidissime concupisco. Undique igitur mystica deferantur xenia; prophetica simul et apostolica non desint tam excellentibus nuptiis ornamenta. Evangelicus itaque noster Isaias jam procedat ad medium, et munificus exhibeat quod paravit, ornatum videlicet calceamentorum, lunulas, torques atque monilia, armillas et mitras, discriminalia et periscelidas, murenulas et olfactoriola, inaures et annulos et gemmas in fronte pendentes, mutatoria et pallia et linteamina, acus et specula et sindones, vittas atque theristra. Haec igitur omnia spiritualibus conferenda sunt nuptiis, ac novae sponsae diligenter aptanda, quo veri Sponsi placere possit obtutibus. His nimirum infulis venustata, hac ornamentorum erat varietate composita regina illa, quam Psalmista contemplatus, aiebat: « Astitit regina a dex
Abbreviated transcription (Latin):
cõpendi regula prohibẽt. Sed ofacinus adeo me sola sedes apłi¬
ca cruciat: ut ab hiis om̃ib me dicendis auertat. In qua ni¬
mirum sede cum ammirari soleamus reuerende maiestatis
antistitem: nunc despicabilis persone cernimus mencionẽ.

Expanded text:
compendii regula prohiberet. Sed, o facinus! adeo me sola sedes apostolicompendii regula prohiberet. Sed, o facinus! adeo me sola sedes apostolica cruciat, ut ab his omnibus me dicendis avertat. In qua nimirum sede, cum admirari soleamus reverendae majestatis antistitem, nunc despicabilis personae cernimus Mintionem.
Abbreviated transcription (Latin):
benciũ tabularũ recreant gestatores: et cũ epũs dispensatorq pro-¬
ximus debeat esse pauꝑm. ad eorũ mẽsam affluentib deliciis alieni
ructãt: cũ illi quorũ est tota substancia. procul exclusi. famis in
bolicam ꝓpe modũ uidetur equare nequiciã. qr p̃diis ĩ maliciam
ꝓfligatis. om̃iq possessione t̾rarũ. in suꝑ eciã et decime ac plebes
addinitur ĩ bñficiũ secularib. Que profecto libealitas ĩ honesta
et ĩ digentib adimit ude niuant nͥ et diocesanos eciã deterret
ut decimas nõ ꝑsoluãt: pna sclicet res et illis sub trahit corꝑale
subsidiũ. et istis ꝑiculũ pro uidet c̃arũ ͥ qd̾ totũ in male munifici
caput redundare nulli dubiũ. sitñ eũ ad hoc ꝓpria uanitas tra¬
hat. nõ ncc̃itas aliqua cõpellat. Et quidẽ pluriã suppetũt que
de ep̃orum młtiplicibus erũ nis apponerẽ: nisi me epistolais

Expanded text:
bentium tabularum recreant gestatores. Et cum episcopus dispensator, et probentium tabularum recreant gestatores. Et cum episcopus dispensator, et promus debeat esse pauperum, ad eorum mensam affluentibus deliciis, alieni ructant; cum et illi, quorum est tota substantia, procul exclusi, famis inobolicam propemodum videtur aequare nequitiam, quia praediis in militiam profligatis, omnique possessione terrarum, insuper etiam et decimae, ac plebes adduntur in beneficium saecularibus. Quae profecto liberalitas inhonesta, et indigentibus adimit unde vivant; et dioecesanos etiam deterret, ut decimas non persolvant. Una scilicet res et illis subtrahit 445 corporale subsidium, et istis periculum providet animarum. Quod totum in male munifici caput redundare, nulli dubium est; si tamen eum ad hoc propria vanitas trahat, non necessitas antiqua compellat. Et quidem plurima suppetunt, quae de episcoporum multiplicibus aerumnis apponerem, nisi me epistolaris
Abbreviated transcription (Latin):
mocioris pite custodiã te ꝓtinus cõtulisti. Quid rogo iste faceret.
si tormẽta quib nr̃i cruciant᷑ ep̃i et ip̃e ꝑferret: si scutatorum
et lanceatorũ turme post equitãtis terga cõfluerẽt. si eũ tamqͣm
gentilis milicie ducẽ in ꝓcinctu positũ armati undiq maĩpuli cõ¬
sciparẽt ͥ et quẽ decuerat reuerẽter incede̾ tũ choro psallentium.
audire cog̾etur hinc inde ꝑstrepenciũ tinnitus armorũ i Unde
fit ut modo pontificẽ non comitent᷑ ut dignũ est diu̾si dericorũ
ordines: sed castra pocius et armati telis mbrãtib bellatores.
Pensemus eciã quale hoc sit. qr hec nõ nulli et ĩ imici ꝑferũt: et
tamẽ eos quos tollerãt prediis ac facultatib eccł̃ie relint nolint
carius emũt. Cotidie regales epule. cotidie apparatus. cotidie
nuptiale cõuiuiũ et unde refrigerari debuerãt indigẽtes: ru-¬

Expanded text:
motioris vitae custodiam te protinus contulisti. Quid, rogo, iste faceret, motioris vitae custodiam te protinus contulisti. Quid, rogo, iste faceret, si tormenta, quibus nostri cruciantur episcopi, et ipse perferret? Si scutatorum et lanceatorum turmae post equitantis terga confluerent? Si eum tanquam gentilis militiae ducem in procinctu positum armati undique manipuli constiparent? Et quem decuerat reverentur incedere cum choro psallentium, audire cogeretur hinc inde perstrepentium tinnitus armorum? Unde fit, ut modo pontificem non comitentur, ut dignum est, diversi clericorum ordines; sed castra potius, et armati telis vibrantibus bellatores. Pensemus etiam quale hoc sit, quia haec nonnulli et inviti perferunt; et tamen eos, quos tolerant, praediis ac facultatibus Ecclesiae, velint nolint, charius emunt. Quotidie regales epulae, quotidie apparatus, quotidie nuptiale convivium, et unde refrigerare debuerant indigentes, ru
Abbreviated transcription (Latin):
penitẽs cuiꝰ me ad pñs nocabulũ fugit. iam ante septẽniũ fere epis¬
copatu dimisso. tandẽ angelo uisitante p̃cipitur ut ad ep̃atũ rede-¬
at. sed recusat. donec ãmonente eodẽ angelo. btus aduenit subce¬
leritate remigius. Dic itaq ne decepcio potuisset forte subripere.
eciã tuta formidãs hũano cessit imꝑio: qui ad angelicũ p̾us orałm
rigidus stetit. Epũs eciã ille samensis qui soliũ põtificale deseruit:
insignia celebrat: testis moderna deuocio: que piam eius me¬
moriam ĩ benedictõe frequẽtat. Quãti si qui prius qͥ postmodũ
ĩ eadem sede usq aduite t̾minũ ꝑdixarũt: et tam operosũ fruc¬
tũ deo nlłatenus attulerũt. Nec te bonitate p̃teream qui hac¬
dũtaxat occasione ꝑcepta qm̃ demanu regis laiiici pidelicet homĩs
tradicionẽ eccł̃ie te suscepisse cõtigerat. cathedrã contẽpsisti: ad re¬

Expanded text:
poenitens, cujus me ad praesens vocabulum fugit, jam ante septennium fere epispoenitens, cujus me ad praesens vocabulum fugit, jam ante septennium fere episcopatu dimisso, tandem angelo visitante praecipitur, ut ad episcopatum redeat; sed recusat, donec admonente eodem angelo, beatus advenit sub celeritate Remigius. Sic itaque ne deceptio potuisset forte subripere, etiam tuta formidans, humano cessit imperio, qui ad angelicum prius oraculum rigidus stetit. Episcopus etiam ille Sabinensis, qui solium pontificale deseruit, insignia celebrat; testis moderna devotio, quae piam ejus memoriam in benedictione frequentat. Quanti scilicet et prius et postmodum in cadem sede usque ad vitae terminum perdurarunt, et tam operosum fructum Deo nullatenus attulerunt. Nec te, felix Bonite, praeteream, qui hacduntaxat occasione percepta, quoniam de manu regis, laici videlicet hominis, traditionem Ecclesiae te suscepisse contigerat, cathedram contempsisti, atque ad re
Abbreviated transcription (Latin):
sim deseri ep̃atũ liceat: nisi iidelicet idfieri ncc̃itas magna cõpellat.
Eñiuerobt̾us ualerius dñ sibi prouidet successorẽ: magnũ augus¬
tinũ ypponensi eccł̃ie ĩtronizat antistitem. lucidus ficolensis epũs
dũ ꝓpinquũ sibimet obitũ ĩminere congnoscit ⁊ ad cenebialis portũ
cõuolat ordinis: ac sacerdotalis ĩfulas dignitatis mo̾chicis mutat in¬
diuiys. Et pt nouei̾s quid sibi cõuersio ista cõtulerit: sicut autentica
registri ꝑhibet hystoria. sub ip̃o migrantis obitu spũs scfi gr̃a letissiõ
relucebat ĩ uultu. Cui nimirũ et anteqm̃ mor̾etur btus cipłus an¬
dreas apparuit: et qua hora migratũs esset excorꝑe nũciauit.
Quid bt̃m adelbertũ inr̃em dicã. qui nimixũ qm̃ boemiensis eccłie
postposuit cathedrã. moͣchũ in duens. t̾umphalẽ martirii meru¬
it ĩuenire coronã. Utq ex industria decetei̾s sileam. quidam sctus

Expanded text:
sim deseri episcopatum liceat, nisi videlicet id fieri necessitas magna compellat. sim deseri episcopatum liceat, nisi videlicet id fieri necessitas magna compellat. Enimvero beatus Valerius dum sibi providet successorem, magnum Augustinum Hipponensi Ecclesiae inthronizat antistitem. Lucidus Ficoclensis episcopus dum propinquum sibimet obitum imminere cognoscit, ad coenobialis portum convolat ordinis, ac sacerdotalis infulas dignitatis monachicis mutat induviis: et ut noveris quid sibi conversio ista contulerit, sicut authentica Registri testatur historia, sub ipso migrantis obitu Spiritus sancti gratia laetissimo relucebat in vultu. Cui nimirum et antequam moreretur, beatus apostolus Andreas apparuit; et qua hora migraturus esset ex corpore, nuntiavit. 444 Quid beatum Adelbertum martyrem dicam? Qui nimirum quoniam Bohemiensis Ecclesiae postposuit cathedram, monachum induens, triumphalem martyrii meruit invenire coronam? Utque ex industria de caeteris sileam, quidam sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
scithane meo rñdeo: quod sily ruben et gad moysi ductori suo rñ¬
hab̾e possumꝰ erũt in prbibus muratis: ꝓpt̾ habitatorũ insidi¬
as. Nõ reuertem᷑ in domos nr̃as usquequo possideãt fily isrł
he̾ditatẽ suam ⁊ nec quicꝙͣ querimꝯ t̾nsiordanẽ: q iam hẽmꝰ
possessionẽ nr̃ãm in orientali plaga eius. Hoc ittiq modo co
mitaturus quidẽ pos. arma corripio: sed pobis duce xpristo
post bella nctoribus. mor recedo. Hoc igit᷑ dicã electo dñi: quod
lulũ procedã stemłus tius ab iordane tecũ: obsecro ut reuertar
citur : semel acceptũ dimiti regimẽ nonlicere. qdquod breuiter
dico qd̾ sentio: qr pleriq pontificatus iura nõ deserũt. et desinistris
sũt. Quotquot aũt legimus recta ĩ tencõe dimisisse: certa spes
est eos de et̾na cũ xp̃o societate gaude̾. Neq hoc dicimus ut pas-¬

Expanded text:
Satanae meo respondeo, quod filii Ruben et Gad Moysi ductori suo responSatanae meo respondeo, quod filii Ruben et Gad Moysi ductori suo responhabere possumus erunt in urbibus muratis propter habitatorum insidias; non revertemur in domos nostras usquequo possideant filii Israel haereditatem possessionem nostram in orientali plaga ejus. . Haec mitaturus quidem vos, arma corripio, sed vobis duce Christo, post bella victoribus, mox recedo. Hoc igitur dicam electo Domini, quod lulum procedam famulus tuus ab Jordane tecum; obsecro ut revertar citur, semel acceptum dimitti regimen non licere. Ad quod breviter dico quod sentio; quia plerique pontificatus jura non deserunt, et de sinistris sunt: quotquot autem legimus recta intentione dimisisse, certa spes est eos de aeterna cum Christo societate gaudere. Neque hoc dicimus, ut pas
Abbreviated transcription (Latin):
manã eccłiam oĩbus in dubitant̾ ostendit. Unde ego cũ ecde¬
siasticũ pobis regimẽ renũciare disposui. nõ erraui: q roma¬
ne que pos estis eccłie qd̾ suũ erat digne restitui. Et ut uobis
me cõfessũ esse confitear i ꝓhac refutacione. centũ annorũ
pnĩa michi est cõsequẽter in iũcta: ꝑ illa nimirũ remedia que
mõsticis sũt regulis ĩ stituta. Quod si parũ uidet᷑ uos eciã suꝑ¬
addite: pltro eciã et carcerali si placet custodie mancipate. Post
tot quippe pagacões et noxie liberttatis excessus quid restatͥ. nisi
ut me religationis atq silencii censura coerceat. Sed hic forte
blandus ille tirannꝯ qui michi ueroniana semꝑ pietate condo¬
luit. qui me colaphizando demulsit  qui me certe aquilino ut
ita loquar inigue palpauit: hanc querulus erũpet in uocem.
tibus: hic sibi degeneris pmbre querit opacũ. Sed hoc ego stõ

Expanded text:
manam Ecclesiam omnibus indubitanter ostendit. Unde 443 ego cum ecclemanam Ecclesiam omnibus indubitanter ostendit. Unde 443 ego cum ecclesiasticum vobis regimen renuntiare disposui, non erravi; quia Romanae, quae vos estis Ecclesiae, quod suum erat digne restitui: et ut vobis me confessum esse confitear, pro hac refutatione centum annorum poenitentia mihi est consequenter injuncta; per illa nimirum remedia, quae monasticis sunt regulis instituta. Quod si parum videtur, vos etiam superaddite: ultro etiam et carcerali, si placet, custodiae mancipate. Post tot quippe vagationis et noxiae libertatis excessus, quid restat, nisi ut me religationis atque silentii censura coerceat? Sed hic forte blandus ille tyrannus, qui mihi Neroniana semper pietate condoluit, qui me colaphizando demulsit, qui me certe aquilino, ut ita loquar, ungue palpavit, hanc querulus erumpet in vocem: tibus hic sibi degeneris umbrae quaerit opacum. Sed hoc ego sancto
Abbreviated transcription (Latin):
mea; tibi sacrificabo hostiã laudis. Nostis plane certũq tene¬
tis. hec ĩ me ꝓiecta fuisse onera nõ suscepta. et ut ita loquar.
rethiaculũ non ĩ gressum. sed miolenter oppressũ. Qua ꝓpter oc¬
casione nacta. pondus libenter abieci: quod ultroneus ante non
suby. Et quia pos apłica sedes. pos romana eccłia estisͥͥ ad depo¬
nendũ reddendũq ꝙ baiulare nequiuerã. in tegrũ michi risũ
est. nõ adire fãbricã lapidũ: sed eos pocius. ĩ quib inget ipsius
eccłie sacramentũ. Subꝑsetucione quippe iudaica: ubitũq erãt
apłi. illic essẽ p̾mitiua dicebat᷑ eccłia. Nũt eciã cũ symonille re¬
ternosus indelic trapezeta malleos et incudẽ reparat: cũ roma¬
nã prbem pelut officinã sibi ꝑmonetarios pestifere negociacoĩs
rsirrpat ͥ quo pos petrus nobiscũ fugiens attrahit: illic esse ro¬

Expanded text:
mea: tibi sacrificabo hostiam laudis . » Nostis plane, tumque tenemea: tibi sacrificabo hostiam laudis . » Nostis plane, tumque tenetis haec in me projecta fuisse onera, non suscepta; et, ut ita loquar, retiaculum non ingressus sum, sed violenter opertus. Quapropter occasione nacta, pondus libenter abjeci, quod ultroneus ante non subii. Et quia vos apostolica sedes, vos Romana estis Ecclesia, ad deponendum reddendumque quod bajulare nequiveram, integrum mihi visum est non adire fabricam lapidum; sed eos potius, in quibus viget ipsius Ecclesiae sacramentum. Sub persecutione quippe Judaica ubicunque erant apostoli illic esse primitiva dicebatur Ecclesia. Nunc etiam cum Simon ille, veternosus videlicet trapezita, malleos et incudem reparat, cum Romanam urbem velut officinam sibi per monetarios pestiferae negotiationis usurpat, quo vos Petrus vobiscum fugiens attrahit, illic esse Ro
Abbreviated transcription (Latin):
ageret᷑. dicem qr illa quã apłus dicit caritatis epła nõ est apud
nos ĩtabulis cordis carnalib scripta: sedletis ut aiũt ceris era¬
sa Ded dũ attendo ꝙ̃ loquor: considerandũ est nichilominus quibe
loquar. Qua ꝓpter dũ pti loquendi libertate nõ audeo: oridigitũ
suꝑpono. Querela igit̾ expostulacionis huc usq producta: in qua
ꝓpensius scatet animꝯbreuiter ĩferam. Benedicta dispensac̃o oĩ¬
potentis cõditoris. qr ad uos nuꝑ ascendẽs duorũ ep̃atuũ. unius
regendi. alterius usitandi mole depressus. p̃rupta alpiũ iuga
transmisiͣ moxq sarcina tribulacoĩs abiecta: ex oneratus ⁊
liber ad dilectã solitudinẽ tamꝙͣ fugitiuus postlimimo repedaui.
libet itaq subquadã mentis energia. quasi diu scipitibus attri¬
tos agitare pedesͥ durisq cathenis edomitas subleuare cerui¬
ces: illudq ꝓpheticũ alacriter decantare. Disrupisti dñe uincła

Expanded text:
ageretur, dicerem; quia illa, quam Apostolus dicit, charitatis epistola, non est apud ageretur, dicerem; quia illa, quam Apostolus dicit, charitatis epistola, non est apud vos in tabulis cordis carnalibus scripta , sed imis, ut aiunt, ceris erasa. Sed dum attendo quid loquar, considerandum est nihilominus quibus loquar. Quapropter dum uti loquendi libertate non audeo, ori digitum superpono. Querela igitur expostulationis hucusque producta, in quod propensius scatet animus, breviter inferam. APOLOGETICUS Opensatio conditoris, quia ad vos nuper ascendens duorum episcopatuum, unius regendi, alterius visitandi mole depressus, praerupta Alpium juga transmisi, moxque sarcina tribulationis abjecta, exoneratus et liber, ad dilectam solitudinem tanquam fugitivus postliminio repedavi. Libet itaque sub quadam mentis energia, quasi diu stipitibus attritos agitare pedes, durisque catenis edomitas sublevare cervices, illudque propheticum alacriter decantare: « Dirupisti, Domine, vincula
Abbreviated transcription (Latin):
apłice sedis electo. et rrge assur hildebrando:
petrus pcc̃or moͣchus seruitutẽ. Ferũt qui in ri-¬
mandis rerũ desudau̾e̾ naturis. hoc lintib natu¬
raliter insitũ: quia cũ post terga respiciũt. pro¬
tinus illũ qui p̃cesserit obliuiscũtur. Continuo udelicet et mẽs
simul ꝑdit quod oculus udere desierit. Et cũ belua hec tanto
usus acum̃e ferarũ genus om̃e precellat. ut et lapideos pe¬
netrare parietes ualeat ͥ hoc laborat picio. qr quodcũq illud
est aquo semel oculos auertit: admemoriã postmodũ non re¬
ducit. Quorũ uidelicet aĩaliũ qͣndã nobis messe siłitudinẽ dice-¬
rem: nisi me magnitudĩs uestre reuerẽcia prohibe̾t. Mrcum
est enĩ quia tam acuta prudencia ymo ꝙ lõge gloriosius est. tam
sincera et feruentissima caritas que mne suscepit affectuose pre¬
sentẽ: nũꝙͣ siue ꝑstilũ. siue ꝑ uerbũ insitare dignat᷑ absentem.
Porro qm̃ a pobis scripta non mereor. si michi cũ alys negociũ

Expanded text:
olicae sedis electo, et virga Assur HILDEBRANDO, PETRUS peccator monachus servitutem. Ferunt, qui in rimandis rerum desudavere naturis, hoc lyncibus naturaliter insitum, quia cum post terga respiciunt, protinus illum qui praecesserit obliviscuntur. Continuo videlicet, et mens simul perdit quae oculus videre desierit. Et cum haec bellua tanto visus acumine ferarum genus omne praecellat, ut et lapideos penetrare parietes valeat, hoc laborat vitio; quia quodcunque illud est, a quo semel oculos avertit, ad memoriam postmodum non reducit. Quorum videlicet animalium quamdam vobis esse similitudinem dicerem, nisi me magnitudinis vestrae reverentia prohiberet. Mirum est enim, quia tam acuta prudentia, imo, quod longe gloriosius est, tam sincera et ferventissima charitas, quae me suscipit affectuose praesentem, nunquam sive per stylum, sive per verbum visitare dignetur absentem. Porro quoniam a vobis scripta non mereor, si mihi cum aliis negotium
Abbreviated transcription (Latin):
contuli᷑ ͥ sed tu ad eoꝵ ulcionẽ illud exercere
noluisti: iam brachiũ ate p̃cidam. idest uigo¬
rem tibi sacerdotalis culminis auferamꝰ. ut
qui manceps fueras adpugnandũ ꝓ me: ioz
nec manũ habeas ad tuendũ te. Ponamus
plane ꝙ ofni et phimees ep̃i sint: heli aũt
metropolitani uitem tenet. Quid ergo de¬
terius quis p̃t agere ͬͥ quã si luxuriosis epĩs par¬
cat. cũ emendare preualeat. Presertim cũ p̃fato
helii dñs dicat. Predixi ei quod iudicaturus essẽ

Expanded text:
contuli, sed tu ad eorum ultionem illud exerere contuli, sed tu ad eorum ultionem illud exerere noluisti; jam brachium a te praecidam, id est, vigorem tibi sacerdotalis culminis auferam: ut qui manceps fueras ad pugnandum pro me, jam nec manum habeas ad tuendum te. Ponamus plane, quod Ophni, et Phinees episcopi sint; Heli autem metropolitani vicem teneat: quid ergo deterius quis potest agere, quam si luxuriosis episcopis pareat, cum emendare praevaleat? Praesertim cum praefato Heli Dominus dicat: « Praedixi ei, quod judicatu
Abbreviated transcription (Latin):
it eos. Idc̾co iuraui domui helii. qd̾ nõ expietur
tͥmiã diluũtur. sola aũt falsa in epõs pietas pe¬
niam nõ meretur: uideat q̃ eoꝵ diiuidicãe ma-¬
la dissiłat. quã dure sentẽcie apud districtũ
iudicem se ob noxiũ reddat. Sed qm̃ ego sum-¬
mũ eccłie inuu̾salis antistitẽ uel leniter suggil¬
lare nõ audeo: ip̃m qui peccat breuit᷑ alloqͣr.

Expanded text:
itur: « Idcirco juravi domui Heli, quod non expietur crimina diluuntur, sola autem falsa in episcopis pietas veniam non meretur, videat qui eorum dijudicare mala dissimulat, quam durae sententiae apud districtum judicem se obnoxium reddat. Sed quoniam ego summum Ecclesiae universalis antistitem vel leviter suggillare non audeo, ipsum, qui peccat, breviter alloquar.
Abbreviated transcription (Latin):
refente cognoueras eque carnalis et ĩ considerate cõuer¬
enĩ cũ magne auctoritatis imꝑio ex obsessis corꝑibus demones
effugabat. Inter que nimirũ signa u̾tutũ et illud aliqñ cõtigit.
ut eodẽ sancte meõrie leone pñte. demoĩatus astitisset. Cũq p̃fatus
sacerdos nequicie spm̃ abire p̃ciꝑet. ille aũt quibusdam uerbis ꝑ¬
uitatis suꝑbie resultaret ͥ tandẽ ꝑ nomẽ xp̃i t̾ribilit̾ adiuratus:
reniti ultra nõ potuit. Cumq caput miseri homĩs huc illucq con¬
cuteret. capillos ĩ altũ pauendo quodã horrore subrige̾t :l os quasi
ad euomiẽdũ quibusdam conatibus aperiret: protinus se obiecit
quod mo lixis. per posteriora te exire p̃cipio: nam oris tibi aditũ
nõ ꝑmitto. Persordidos igitur meatus ĩ mundus hĩtator egre¬
dere: et feda post te ut dignus es restigia derelinque. Mix u̾ba
cõpleuerat: et cõtinuo nequissimus sp̃ũs fluxu uẽtris eiectus est

Expanded text:
rente, cognoveras, aeque carnalis et inconsideratae converetiam cum magnae auctoritatis imperio ex obsessis corporibus daemones effugaret. Inter quae nimirum signa virtutum, et illud aliquando contigit, ut eodem sanctae memoriae Leone praesente, daemoniacus astitisset; cumque praefatus episcopus nequitiae spiritum abire praeciperet, ille autem quibusdam verbis pervicatis superbiae resultaret, tandem per nomen Christi terribiliter adjuratus, reniti ultra non potuit. Cumque caput miseri hominis huc illucque concuteret, capillos in altum pavendo quodam horrore subrigeret, os quasi ad evomendum quibusdam conatibus aperiret, protinus se objecit quod moliris, per posteriora te exire praecipio: nam oris tibi aditum non permitto. Per sordidos igitur meatus, immunde habitator, egredere, et foeda post te, ut dignus es, vestigia derelinque. Vix verba compleverat, et continuo nequissimus spiritus fluxu ventris ejectus est.
Abbreviated transcription (Latin):
specta. ut qm̃ hec culpa manib potissimũ et sermone cõ¬
miltitur. lauando pauꝑm pedes. suas potius a culpe cõtagio
manus abluet et impͥmens alienis ora restigiis: pacem
sibi cũ dño quẽ ꝑflendos iocos offendẽat reformaret. Hoc ⁊¬
aũt diximꝰ: ut qm in honestũ ꝙͣ absurdũ qua deniq fedum
sit hoc in sacerdote ludibriũ. exalterius emẽdaciõe noscatur.
sieterea diłctissimi ut ad id ꝑueniam.¬

Expanded text:
specta, ut quoniam haec culpa cum manibus potissimum, et sermone comspecta, ut quoniam haec culpa cum manibus potissimum, et sermone committitur, lavando pauperum pedes, suas potius a culpae contagio manus ablueret: et imprimens alienis vestigiis ora, pacem sibi cum Domino, quem per flendos jocos offenderat, reformaret. Hoc autem diximus, 454 ut quam inhonestum, quam absurdum, quam denique foedum sit hoc in sacerdote ludibrium, ex alterius emendatione noscatur. Praeterea, dilectissimi, ut ad id redeam
Abbreviated transcription (Latin):
nat  eciã si iudiciũ ext̾nsecus nõ accedat  Ille aũt exdiuersita¬
te nominũ defensionis sibi faciẽs scutũ: ait aliud schachũ esse
aliud aleam. Eleas ergo auctoritas illa ꝓhibuit. schachos pero
tacendo cõcessit. Td quod ego. Schachũ inquio sc̃ptura no ponit
sed ptriusq ludi genus alee noĩe comp̃hendit. Qua ꝓpter dñ
alea ꝓhibetur et noĩatim nil deschacho dicit᷑: cõstat proculdu¬
bio ptrũq genus uno uocabulo cõprehensũ. uniꝰ sentẽcie
auctoritate dampnatũ. Tũc ille ut mitis est aĩ et ꝑspicatis
ingenii redditis rõnibus hũiliter acquieuit ͥ culpã nullate¬
nus iterandã certa pollicitatõe cõstituit. in iũgi sibi pnĩa
postulauit. Cui mox p̃cepi ut ter psalteriũ meditando ꝑtur¬
reret: ac duodecĩ pauꝑm pedes subtotidẽ ñmismatũ eroga¬
cione. eorũq recreatione lauaret. Hac stilicet ratione per¬

Expanded text:
nat, etiam si judicium extrinsecus non accedat. Ille autem ex diversitanat, etiam si judicium extrinsecus non accedat. Ille autem ex diversitate nominum, defensionis sibi faciens scutum, ait: aliud scacchum esse, aliud aleam. Aleas ergo auctoritas illa prohibuit, scacchos vero tacendo concessit. Ad quod ego: Scacchum, inquam, Scriptura non ponit; sed utriusque ludi genus aleae nomine comprehendit. Quapropter dum alea prohibetur, et nominatim de scaccho nihil dicitur, constat procul dubio utrumque genus uno vocabulo comprehensum, unius sententiae auctorita e damnatum. Tunc ille, ut mitis est animi, perspicacis ingenii, redditis rationibus humiliter acquievit, culpam nullatenus iterandam certa pollicitatione constituit, injungi sibi poenitentiam postulavit. Cui mox praecepi ut ter psalterium meditando percurreret, ac duodecim pauperum pedes sub totidem numismatum erogatione eorumque recreatione lavaret. Hac scilicet ratione per
Abbreviated transcription (Latin):
It plane siquid m̃ deuenẽabili florentine sedis ep̃o con¬
tigeit recolo: alienũ esse abedificacione nõ credo. Dum
aliqñ sibi essem comes itine̾is. pesꝑtinũ tandẽ subeun¬
tes hospiciũ. ego me in p̃sbr̃i cellam semoui. is aũt inspeciosa
domo tũ comeanciũ turba resedit. Mane aũt facto: ab uno mͥ
et indignacioĩs uulnus ĩflixit. Hora ãt que michi indebatur
electa. cõuenio homĩe et acriter ĩuehor. Hoc ergo ĩiciũ sermo¬
nis arripiẽaio. librata manu piegas ex ero: plagas ĩfligere
quero. si sit qui terga subiciat. Et ille inferatur inquit culpa.
non recusabit᷑ pnĩa. fiecte ne inꝙͣ : Tuiq erat officii nesꝑe ĩscha¬
chorũ panitate collud̾e et manũ dñici corꝑis oblatricẽ. linguam
inter deũ et ppłm mediatricẽ. sacrilegi ludibrii contamiacione
fedare ⁊ p̃sertim cũ canoĩca decernat auctoritas. ut alectores
ep̃i deponãtur. Et quid prodest ei quẽ efficacit̾ auctoi̾tas dam¬

Expanded text:
ic plane, si quid mihi de venerabili Florentinae sedis episcopo contigerit, recolo, alienum esse ab aedificatione non credo. Dum aliquando sibi essem comes itineris, vespertinum tandem subeuntes hospitium, ego me in presbyteri cellam semovi; is autem in spatiosa domo cum commeantium turba resedit. Mane autem facto, a meo mihet indignationis vulnus inflixit. Hora autem, quae mihi videbatur electa, conveni hominem, et acriter invehor. Hoc igitur initium sermonis arripiens, aio: Librata manu virgas exero, plagas infigere quaero si sit qui terga subjiciat. Et ille, inferatur, inquit, culpa, non recusabitur poenitentia. Rectene, inquam, tuique erat officii, vespere in scacchorum vanitate colludere, et manum Dominici corporis oblatricem, linguam inter Deum et populum mediatricem, sacrilegi ludibrii contaminatione foedare? Praesertim cum canonica decernat auctoritas, ut aleatores episcopi deponantur. Et quid prodest ei, quem efficaciter auctoritas dam
Abbreviated transcription (Latin):
si largioris substancie dotibus affluit uel succrescẽtis
sõbolis indoles spem sibi future prosperitatis ĩ fundit.
cõsulaus iudicat adeo maĩfeste recedẽ: ꝙͣ a deo lutro¬
si matrimony glutinũ disgregare. Si uero hys con-¬

Expanded text:
si largioris substantiae dotibus affluit, vel subcrescentis si largioris substantiae dotibus affluit, vel subcrescentis sobolis indoles spem sibi futurae posteritatis infundit; consultius judicat a Deo manifeste recedere, quam adeo lucrosi matrimonii glutinum disgregare. Si vero his con
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatores eccłie: et cũcta hec ꝑditis hom̃ib auiles nenie
risum pocius mouent. qmͣ ad corrigẽdi piaculi lamẽta cõ¬
pungant. Ecce insuꝑ hoc ãnosicut nostis. ꝑ romane se¬
dis antistitẽ. hoc ꝯgregatũ est sinodale cõsiliũ: ubi denuo
om̃es incestuosi iuxta canonũ decreta eccłiastica sũt con¬
munione priuati. Sed quis extot milib hom̃i saltẽ pnũ
uidit ab inftiusti fẽderis abhomĩacione diuulsimi. ymout
profundiori iuste dampnacoĩs absorbeant᷑ hiatu. quis eoꝵ
post hec eccłie li mẽ tere̾ destitit. a quis insuꝑ cõsiderans
abeorũ se familiaritate remouit. In omes itaq letalis
lepre cõtagiũ serpit: qr nimirũ omẽs eorũ complices
aplice excõicacionis nerus astringit. Enĩuero quisquis¬
cõiuigalis prosapie titulis ĩ signitur. quisquis male blau¬
dimentis formose inite uenustate mulcetur. presertim

Expanded text:
praedicatores Ecclesiae: et cuncta haec perditis hominibus velut aniles naeniae praedicatores Ecclesiae: et cuncta haec perditis hominibus velut aniles naeniae risum potius movent, quam ad corrigendi piaculi lamenta compungant. Ecce insuper hoc anno, sicut nostis, per Romanae sedis antistitem bis congregatum est synodale concilium, ubi denuo omnes incestuosi juxta canonum decreta, ecclesiastica sunt communione privati. Sed quis ex tot millibus hominum saltem unum vidit ab infausti foederis abominatione divulsum? Imo ne profundiori juste clamitantis absorberetur hiatu, quis eorum post haec, Ecclesiae limen terere destitit? Aut quis insuper ista considerans, ab eorum se familiaritate removit? In omnes itaque lethalis leprae contagium serpit, quia nimirum omnes eorum complices apostolicae excommunicationis nexus astringit. Enimvero quisquisconjugalis prosapiae 276 titulis insignitur, quisquis male blandientis formae avita venustate mulcetur, praesertim
Abbreviated transcription (Latin):
dabiliter rigidi. Armauerũt se contra iura naturez ut
naturarũ auctori fideliter militarẽt ⁊ obliti sũt erga filios
ꝙ fuerant genitores : ut neri prĩs ip̃i ascriberẽtur hedes :
atq ut suꝑne pacis sibi federa resartirẽt : cõiugalis thori
copula resciderũt. Nesciũt seruare matrimonys fidemr: rbi
fides melior ad ꝓpriũ recalescit auctorẽ. Quib ptiq cõueni¬
enter aptatur qd̾ ꝑ moysen d̾r. Qui dixit pr̃i suo et mr̃i
sue nescio pos. et fratrib suis ignoro illos. et nescio filys
suis : hy custodierũt eloquiũ tuũ. et pactũ tiuĩ seruauerũt.
Quis rogo nũc possit ĩ cestuosa cõuigia qͣntũuis ĩ stantissiã
p̃dicacione rescind̾e̾. Quis ualeat non dicã ppłu sed uł pnũ
homĩez ad illiciti mat̾mony repudiũ prouocare: Clamant
sacri canones. hũanũ tantũ scelus pindicãt leges: obsistũt

Expanded text:
dabiliter rigidi. Armaverunt se contra jura naturae, ut dabiliter rigidi. Armaverunt se contra jura naturae, ut naturarum Auctori fideliter militarent. Obliti sunt erga filios, quod fuerant genitores, ut veri patris ipsi ascriberentur haeredes; atque ut supernae pacis sibi foedera resarcirent, conjugalis tori copulam resciderunt. Nesciunt servare matrimoniis fidem, ubi fides melior ad proprium recalescit auctorem. Quibus utique convenienter aptatur quod per Moysen dicitur: « Qui dixit patri suo et matri suae, nescio vos; et fratribus suis, ignoro vos, et nescierunt filios suos, ii custodierunt eloquium tuum, et pactum tuum servaverunt » Quis, rogo, nunc possit incestuosa conjugia quantumvis instantissima praedicatione rescindere? Quis valeat, non dicam populum, sed vel unum hominem ad illiciti matrimonii repudium provocare? Clamant sacri canones, humanae in tantum scelus vindicant leges, obsistunt
Abbreviated transcription (Latin):
te pnaĩmiter cõfluũt ⁊ isti p̃dicatoꝵ turbas indesinẽter¬
audiũt: et obedire ullatenus acquiescũt. Quis item
nõ obstupescat. quia om̃es piri uida et beniamyn qui-¬
cũq prores alienigenas durerãt. ad p̃dicacionem
esdre sacerdotis non solũ illicita cõnubia dissoluerũt.
sed et om̃em sõbolẽ que exeis genita fuerat abiece¬
rũt: Quis nesciat qnͣtus mrorũ amor çirca uxores
ꝓprias ingeat᷑⁊ qnͣta cirta filios pietas pr̃nũ pectus
astringat. Quis ignorat ad dissoluendũ duplex huius
ncãtatis pinculũ quo merore qua amaritudĩe se potue-¬
rũt uiscera hũana cõtuteͥ quo nehementissimi doloĩs
incendio. pat̾nus affectus cõiugalis aĩmus cõpulsus
est estuare. Habentes tñ uerã c̾ca deũ pietatẽ ad nichi¬
lũ redegerũt false pietatis imaginẽ l atq ut essent in
sp̃u peraciter py: facti sũt cõtra carnẽ et sanguẽz lau¬

Expanded text:
te unanimiter confluunt; isti pte unanimiter confluunt; isti ptenus acquiescunt. Quis etiam non obstupescat, quod omnes viri Juda et Benjamin, quicunque uxores alienigenas duxerant, ad praedicationem Esdrae sacerdotis non solum illicita connubia dissolverunt, sed et omnem sobolem quae ex eis genita fuerat, abjecerunt ? Quis nesciat quantus virorum amor circa uxores proprias vigeat, quanta circa filios pietas paternum pectus astringat? Quis ignoret ad dissolvendum duplex hujus necessitudinis vinculum, quo moerore, qua amaritudine se potuerunt viscera humana concutere? Quo vehementissimi doloris incendio paternus affectus, conjugalis animus compulsus est aestuare? Habentes tamen veram circa Deum pietatem, ad nihilum redegerunt falsae pietatis imaginem; atque ut essent in spiritu veraciter pii, facti sunt contra carnem et sanguinem lau
Abbreviated transcription (Latin):
sa sũt hec et euoluta sũt iꝑa quib religiosus
quisq potuerat secularib fructuose cõsuler et in mẽte
carnaliũ spũalia nõ in ntiliter semĩare. Nũc ĩfelices
quiq uerba inte. fãbulas deputant: et salutarib mo¬
nitis licet aures adhibeant. seruare dedinãt. Porro
si fidei oculos adtransacta reducimꝰ: uelut fructuosos
ramos insterilia degenerasse uitulamĩa. p̃teritũ ĩ hoc
speciosa nimis et in comꝑabilis ciuitas aduocẽ unius
homĩs. tam fãcile asua prauitate cõuertitur ⁊ et ĩ nu¬
merabilis ppłus nõ solũ cũ pariulis et mulierib sed
eciã cũ iumẽtis ad pnĩam reuocatur. Quis hoc tꝑe
nõ dicam ĩfirme etati uł serui. sed ip̃is eciã uiris pre¬
sumat ieiunia t̾duana p̃scribe̾ ͥ ut nec aquã bibere.
nec quicꝙͣ oĩno cibi liceat degusta ixe. Ette apꝰ
gentiles pruta etiam pecora ad ꝓpħe uocẽ triduo ieui
diem ieiuinare cõtempnãt. Illi adpniam uno p̃dican¬

Expanded text:
ibus religiosus quisque potuerit saecularibus fructuose consulere, et in mente carnalium spiritualia non inutiliter seminare. Nunc infelices quique verba vitae fabulas deputant, et salutaribus monitis licet aures adhibeant, ea tamen servare declinant. Porro si fidei oculos ad transacta reducimus, velut fructuosos ramos in sterilia degenerasse vitulamina, praeteritum in hospatiosa nimis et incomparabilis civitas, ad vocem unius hominis tam facile a sua pravitate 275 convertitur; et innumerabilis populus, non solum cum parvulis et mulieribus, sed etiam cum junon dicam infirmae aetati, vel sexui, sed ipsis etiam viris praesumat jejunia triduana praescribere, ut nec aquam bibere, nec quidquam omnino cibi liceat degustare? Ecce apud gentiles bruta etiam pecora ad prophetae vocem triduandiem jejunare contemnunt. Illi ad poenitentiam uno praedican
Abbreviated transcription (Latin):
Nũmus nempe moĩmenta legibus tribuit ⁊ adsuũ atq ĩ¬
tellectũ obscuras sentẽcias falsus ĩterpretator inflectit.
Nũmus cor iudicũ c̾ca diuites oleo ĩpietatis emollit: er¬
ga pauꝑes uero ad exerendũ ingorẽ rigide aĩaduersionis
impellit. Nũc igit᷑ auaricia malorũ om̃i radix uberiue
pullulat: et taimqͣi uirose ꝓpaginis ramos ꝑ totũ orbem
feraliũ inciorũ portenta dilatat.

Expanded text:
Nummus nempe momenta legibus tribuit, atque ad suum inNummus nempe momenta legibus tribuit, atque ad suum intellectum obscuras sententias falsus interpretator inflectit. Nummus cor judicum circa divites oleo impietatis emollit; erga pauperes vero ad exercendum vigorem rigidae animadversionis impellit. Nunc igitur avaritia malorum omnium radix, uberius pullulat, et tanquam virosae propaginis ramos per totum orbem feralium vitiorum portenta dilatat.