comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gabrihel ã deo in ciuttatem galilee. ciu no¬
men narareth. Iocirro angeli priuatun no¬
minib censentur: ut signetur ꝑ uocabula.
etiam in oꝑatione quid ualeant. sleq enim
in illa scã ciuitate quam uisio ãei ommipo¬
tentis plena scientia ꝑficit. idcuro ppria no¬
mina sortuuitur: ne eorum ꝑsone sine nomi¬
nib sciri non possint.S cum ad nos aliqͥd
ministraturi ueniunt: apud nos etiam no¬
mina a ministeriis trahunt. Ad mariam gͦ
uirginem gabrihel mutitur: qui dei fortitu¬
do nominatur. Illum quippe nunciate uemi
ebat: qui ad debellandas acrias potestates
humilis apparere dignatus est. De quo per
psalmistam dicitur. Dñs fortis et potens: do¬
minus potens in prelio. Et rursum. Dñs uit¬
tutum ipse est rex głe Per dei gͥ fortitudinẽ
nunciandus erat: qui uittitttm dñs. et po
tens in prelio. contra potestates aerias ad
bella ueniebat. Mensem autem sexcum
martium intellige: cuius icesimo et quin¬

Expanded text:
Gabrihel a Deo in civitatem Galilaeae cui noGabrihel a Deo in civitatem Galilaeae cui nomen Nazareth ad virminibus censentur, ut signetur per vocabula, etiam in operatione quid valeant. Neque etenim in illa sancta civitate, quam visio Dei omnipotentis plenam scientia perficit, idcirco propria nomina sortiuntur, ne eorum personae sine nominibus sciri non possint, sed cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. Ad Mariam ergo virginem Gabriel mittitur, qui Dei fortitudo nominatur. Illuebat, qui ad debellandas aereas potestates humilis apparere dignatus est. De quo per Psalmistam dicitur, Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Et rursum, Dominus virtutum ipse est rex gloriae . Per Dei ergo fortitudinem nuntiandus erat, qui virtutum Dominus et tens in praelio, contra potestates aereas ad bella veniebat. Mensem autem sextum Martium intellige, cujus vicesimo et quin
Abbreviated transcription (Latin):
iudeorum. cum nec rationem sacrificiorum.
nec dicta curaret scire ꝓpħarum. Muto ergo
ꝑmanente ⁊ acharia concipit ioħem elisa¬
beth. quia non intelligant licet pontifices
distinctionem fidei. pharisei amittant et
sctibe: ita ut nec ipsi intrent. nec auditores
suos intrare ꝑmittant. interiora tamen le¬
gis xp̃i sacramentis abundant. Et bene con¬
ceptum suum helisabeth quinq mensib
occultat: siue quia ipse legifer moyses qͥnq
libris misteria xp̃i parabolatm designat
set quia tota ueteris instrumenti series ean¬
dem xp̃i dispensationem in quinq mundi
etatib ꝑ scõrum facta uel dicta prefigurat
Et ĩeo quia xp̃i incarnatio. uel sexta etate
seculi futura. uel ad impletionem legis e¬
rat ꝓficitra: tecte sȩxto mense concepti ioh̃is
missus ad mariam angelus nasciturum nun¬
ciat saluatorem: ut sequens exordine lectio
demonstrat. Capłm I¬
N mense autem sexto missus est angelus

Expanded text:
Judaeorum, cum nec rationem sacrificiorum, Judaeorum, cum nec rationem sacrificiorum, nec dicta curaret scire prophetarum. Muto ergo permanente Zacharia, concipit Joannem Elisabeth, quia non intelligant licet pontifices distinctionem fidei, Pharisaei amittant et Scribae, ita ut nec ipsi intrent, nec auditores suos intrare permittant, interiora tamen legis Christi sacramentis abundant. Et bene conceptum suum Elisabeth quinque mensibus occultat, sive quia ipse legifer Moyses quinque libris mysteria Christi parabolatim designat, seu quia tota Veteris Instrumenti series eamdem Christi dispensationem in quinque mundi aetatibus per sanctorum facta, vel dicta praefigurat. Et ideo quia Christi incarnatio, vel sexta aetate saeculi futura, vel ad impletionem legis erat profutura, recte sexto mense concepti Joannis missus ad Mariam angelus, nasciturum nuntiat Salvatorem, ut sequens ex ordine lectio demonstrat. In mense autem sexto missus est angelus
Abbreviated transcription (Latin):
tur etgo ⁊acharias templum: quia sacerdo¬
tum est intrare in sanctuarium dei et intel¬
ligere in nouissima muisteriorum celestiũ
Orat foris multitudo. quia qui secreta queq
et mistica penetrare sublimiter nequeunt.
doctiorum necesse est monitis humiliter
intendant. Dum uero ⁊acharias altari thi¬
miama imposuit. nasciturum ioħem cog¬
noscit: quia dum doctores ampliori flãma
diuine lectionis m ardescunt. grãm dei per
iħm xp̃m uenturum. et de interiori litera¬
rum medulla. quasi de uulua elisabeth
prodituram esse repperiunt. Et hoc bene
per angłm. quia et lex est ordinata per an¬
gelos inmanu mediatoris. S qui audita
credere dissimulat. silencii pena multatur:
quia mutus est qui non sensum litteris in¬
telligit uiesse spiritalem. Nec talis iam uer¬
ba dare ppło quasi magister nouit: s quasi
uerbi et rationis expers. tacitis ut ita dicam
nutib innuit quale tunc erat sacerdotiũ

Expanded text:
tur ergo Zacharias templum, quia sacerdotur ergo Zacharias templum, quia sacerdotum est intrare in sanctuarium Dei, et intelligere in novissima mysteriorum coelestium. Orat foris multitudo, quia secreta quaeque et mystica penetrare sublimiter nequeunt, doctiorum necesse est monitis humiliter intendant. Dum vero Zacharias altari thymiama imponit, nasciturum Joannem cognoscit; quia dum doctores ampliori flamma divinae lectionis inardescunt, gratiam Dei per Jesum Christum venturam, et de interiori litterarum medulla, quasi de vulva Elisabeth, prodituram esse reperiunt. Et hoc bene per angelum, quia et lex est ordinata per angelos in manu Mediatoris. Sed qui audita credere dissimulat, silentii poena mulctatur, quia mutus est qui non sensum litteris intelligit inesse spiritalem. Nec talis jam verba dare populo quasi magister novit, sed quasi verbi et rationis expers, tacitis ut ita dicam nutibus innuit. Quale tunc erat sacerdotium
Abbreviated transcription (Latin):
deo filios gignere debebat. s quasi obstetilitatiᷤᷤ
inuiriam minime ualebat. Non quia non
multi. et aute legem et in lege ꝑfectissime
uite fuerint s quia neminem ad ꝑfectun
addixit leo. que⁊ regnum celorum reserare
nisi xp̃o piecedente non potuit. Bene autem
dicitur. quia erant iusti ambo ante dm̃. qr
sicut bona est lex et mandatum scm et iustũ
et bonum. ita etiam sacerdotium legale pro
dispensatione temporis illitis sc̃m bonum &
iustum est. Et quod sequitut qtua ambo pro¬
cessissent indieb sius. ita potest exponi: qd̾ le¬
gali deuotione. quasi adolescentia uel iuuentꝰ
ipsius moysen temporib et deinceps effloru¬
erit. Incumbenti autem salnatoris aduentu:
dura eam senectus incuruauerit. quando ee
sacerdotii ordo ꝑ ambitiones et contemptio¬
nes pontificum conftisus. et ipsa lex pet pha¬
riseorum traditiones descissas minus habilis
est ad gignendum deo filios effecta. Ingredi¬

Expanded text:
deos filios gignere debebat, sed quasi ob sterilitatis deos filios gignere debebat, sed quasi ob sterilitatis injuriam minime valebat. Non quia non multi, et ante legem, et in lege perfectissimae vitae fuerint, sed quia neminem ad perfectum adduxit lex, quae regnum coelorum reserare, nisi Christo praecedente non potuit. Bene autem dicitur quod erant justi ambo ante Deum, quia sicut bona est lex, et mandatum sanctum et justum, et bonum, ita etiam sacerdotium legale pro dispensatione temporis illius sanctum, bonum et justum est. Et quod sequitur, quia ambo processissent in diebus suis, ita potest exponi, quod legali devotioni quasi adolescentia, vel juventus ipsius Moysi temporibus et deinceps effloruerit: incumbente autem Salvatoris adventu, dira eam senectus incurvaverit, quando et sacerdotii ordo per ambitiones et contentiones pontificum confusus, et ipsa lex per pharisaeorum traditiones discissa, minus habilis est ad gignendum Deo filios effecta. Ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
conceptione fieri. quȩ non frustra die ieumi¬
orum et afflictionis est modo ab angelo predicta:
quia ꝑ ipsum erat hominib afflictio penitentie
ptedicanda. Et occultabat se mensib qͥtunq di¬
cens. quia sic fecit michi dñs in dieb quib tespe¬
xit anfecre obptobrium meum inter homines
Quanta sanctis cura sit ne quid turpe de quo
erubescere debeant adinittant ostendit elisa¬
beth: quȩ et de ipfis quȩ accipere cupiebat do¬
nis erubescit. Et licet de ablato gaudeat obpro¬
brio sterilitatis: de partu tamen anilis uerecun¬
datur etatis. S pudet onus matris. quia diu
latet honor prolis. Nlam quȩ occultabat se. qr
conceperat filium iam intrante beata dei ge¬
nitrice clamosa exultauit: quia paritura erat
ꝓpħam. Allegorice autem per ⁊ achariam sa¬
cerdotium uideorum: per helisabech potest
lex ipsa designari. quȩ sacerdotum doctrinis
exercita quasi auxilio uirili fulta: spiritales

Expanded text:
conceptionem fieri. Quae non frustra dies jejuniconceptionem fieri. Quae non frustra dies jejuniorum et afflictionis est ab angelo praedicta, quia per ipsum erat hominibus afflictio poenitentiae praedicanda. Et occultabat se mensibus quinque, dicens, quia sic fecit mihi Dominus in diebus quibus respexit, auferre opprobrium meum inter homines. Quanta sanctis cura sit, ne quid turpe de quo erubescere debeant admittant, ostendit Elisabeth, quae et de ipsis quae accipere cupiebat donis erubescit, et licet de ablato gaudeat opprobrio sterilitatis, de partu tamen anilis verecundatur aetatis. Sed pudet onus matris, quandiu latet honor prolis. Nam quae occultabat se, quia conceperat filium, jam intrante beata Dei genitrice clamosa exsultavit, quia paritura erat prophetam. Allegorice autem per Zachariam sacerdotium Judaeorum, per Elizabeth potest lex ipsa designari, quae sacerdotum doctrinis exercita, quasi auxilio virili fulta, spiritales
Abbreviated transcription (Latin):
iudeos ieuinium scenophegie celebrare. et inuen¬
tum est ipsa die octauo kalendatum octobri¬
um. ẽẽ equinoctium in qua est incoatio noc¬
tis. maior quam lucis. Illum enim oportet
crescere. inquit: me autem minui. Minorata
et enim fuerat lux a tenebris: cum uidei sodm
legem et ꝓpħetiam. sacrificia deo offerebant:
in qua et ioħs conceptus est. Hȩc sunt enim
quȩ ante ꝓ peccatis ppłi offerebantur: que
iam cessare oportebat: cum ioħs idem bapti¬
sta conciperetur. Et ideo ⁊acharias pater etus
sacerdos iudeorum obmuttut: quiaiam ces¬
sare et emutescere oportebat sacrificia corum
quȩ pro peccatis ppłi offerebantur. Ueniebat
enun sacerdos: qui de agno suo ꝓprio immo¬
lato sacrificium deo ꝓ peccatis omnib of¬
ferret. Quib beati ioħis uerbis edocemur:
prima mox die post diem expiationis mu¬
tationem tunc sacerdotalis uucis esse cele¬
bratam. Ideoq in hac precursoris domini

Expanded text:
Judaeos jejunium Scenopegiae celebrare. Et invenJudaeos jejunium Scenopegiae celebrare. Et inventum est ipsa die octava Kalendarum Octobrium esse aequinoctium, in qua est inchoatio noctis major quam lucis. Illum enim oportet crescere, inquit, me autem minui . Minorata etenim fuerat lux a tenebris, cum Judaei secundum legem et prophetiam sacrificia Deo offerebant: in qua et Joannes conceptus est. Haec sunt enim quae ante pro peccatis populi offerebantur, quae jam cessare oportebat, cum Joannes, id est baptistes, conciperetur. Et ideo Zacharias pater ejus, sacerdos Judaeorum emutuit, quia jam cessare et emutescere oportebat sacrificia eorum, quae pro peccatis populi offerebantur. Veniebat enim solus sacerdos, qui de agno suo proprio immolato, sacrificium Deo pro peccatis omnium offerret. Quibus B. Joannis verbis edocemur, prima mox die post diem expiationis, mutationem tunc sacerdotalis vicis esse celebratam, ideoque in hac praecursoris Domini
Abbreviated transcription (Latin):
est quod dixi: quia uicis sue tempore. ponti¬
fices templi tantum officiis mancipati. ñ
solum a complexu uxorum. s ab ipso quoꝙ
domorum suarum abstinerent ingressu. Ubi
nostri temporis sacerdotib quib semꝑ altari ser¬
uire iubetur: ꝑpertue seruande castitatis exem¬
plum datur. Quia enim tunc sacerdotalis ex
tyrpe aaron successio querebatur: necessario
tempus substituende soboli ꝓctrabatur. At
quia nunc carnalis successio. s ꝑfectio spiri¬
talis inquiritur: consequentet sacerdotib ut
semper altari queant assistere semꝑ ab uxori¬
b continendum. semꝑ castitas obsertianda
precipitur. Post hos autem dies. concepit eli¬
sabeth uxor euis. post dies uidelicet officii ⁊a¬
charie completos. Huius sacratissime concep¬
tionis ioħs constantino politane urbis antis¬
tes mentionem faciens: gesta sunt hec in quit
mense septembrio. octauo kalendas octobris
incipiente luna undecima. quando oportebat

Expanded text:
est quod dixi, quod vicis suae tempore pontiest quod dixi, quod vicis suae tempore pontifices, templi tantum officiis mancipati non solum a complexu uxorum, sed ab ipso quoque domorum suarum abstinerent ingressu. Ubi nostri temporis sacerdotibus, quibus semper altari servire jubetur, perpetuo servandae castitatis exemplum datur. Quia enim tunc sacerdotalis ex stirpe Aaron successio quaerebatur, necessario tempus substituendae soboli procurabatur. At quia nunc non carnalis successio, sed perfectio spiritalis inquiritur, consequenter sacerdotibus ut semper altari queant assistere, semper ab uxoribus continendum, semper castitas observanda praecipitur. Post hos autem dies concepit Elisabeth uxor ejus. Post dies videlicet officii Zachariae completos. Hujus sacratissimae conceptionis Joannes Constantinopolitanae urbis antistes mentionem faciens: Gesta sunt haec, inquit, mense Septembri, octavo Kalendas Octobris, incipiente luna undecima, quando oportebat
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi quia si homo talia ꝓmitteret: un¬
pune signum flagitaret. at cum angelus
ꝓmittit: iam dubitari non deceat. Datq sig¬
num quod rogatur: ut qui discredendo lo¬
cutus est: iam tacendo credere discat. Ubi no¬
tandum quod angłs se et ante dm̃ astare.
et ad cuangelizandum ⁊acharie missum ẽẽ
testatur: quia et cum ad nos ueniunt. an¬
geli sic exterius implent ministerium. ut
tamen numquam desint interius ꝑ contem¬
plationem. Et mittuntur gͥ et assistunt: qr
et si circumscriptus est angelicus sp̃s: summꝰ
tam̃ sp̃s ipse qui ds̃ est. circumscriptus non
est. Angeli itaq et missi ante ipsum sunt:
quia quolibet missi ueniunt intra ipsum eͣ¬
runt. Et erat plebs expectans ⁊achariam. et
mirabatur quod tardaret ipse in templo
Egressus autem non poterat loqui ad illos.
et cognouerunt quod usionem iudisset in
templo. Et ipse erat innuens illis: et ꝑman¬
sit mutus. Et factum est ut implerentur
dies officii euis: abiit in domum suam. Hoc

Expanded text:
intelligi quod si homo talia promitteret, impune signum flagitare liceret; at cum angelus promittat, jam dubitari non deceat. Datque signum quod rogatur, ut qui discredendo locutus est, jam tacendo credere discat. Ubi notandum quod angelus se et ante Deum adstare, et evangelizandum Zachariae missum esse testatur. Quia et cum ad nos veniunt angeli, sic exterius implent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur igitur et assistunt, quia et si circumscriptus est angelicus spiritus, summus tamen spiritus ipse qui Deus est, circumscriptus non est. Angeli itaque et missi ante ipsum sunt, quia quolibet missi veniunt, intra ipsum currunt. Et erat plebs exspectans Zachariam, et mirabatur quod tardaret ipse in templo. Egressus autem non poterat loqui ad illos. Et cognoverunt quod visionem vidisset in templo, et ipse erat innuens illis, et permansit mutus. Et factum est ut implerentur dies officii ejus, abiit in domum suam. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dixit quȩ ad ipsam patris ꝑtinent diuni¬
tatem: in quib ille est equalis. omĩa que
accepturus: quia ait de meo accipiet. s utiq
de patre de quo ꝓcedit sp̃s : de quo natus est¬
et filius. Siue ttaq duos filios bos ad utruĩq
ppłm siuie ut quib dam placet. ad duos quoᷤᷤ¬
libet homines penicentem uidelicet et uis¬
tum. uel qui sibi iustus uideatur. referre
uolutris: congaudeat maior fratet quia
iunior ft̃ mortuus erat et reuixit pcrierat
et inuentus est. Incipit liber quintus:

Expanded text:
dixit quae ad ipsam Patris pertinent divinidixit quae ad ipsam Patris pertinent divinitatem, in quibus illi est aequalis omnia quae accepturus quod ait: De meo accipiet, sed utique de Patre, de quo procedit Spiritus, de quo natus est Filius. Sive taque duos filios hos ad utrumque populum, sive ut quibusdam placet ad duos quoslibet homines, poenitentem videlicet et justum, vel qui sibi justus videatur, referre voluerit, congaudeat major frater, quia frater junior mortuus erat et revixit, perierat et inventus est. LIBER QUINTUS
Abbreviated transcription (Latin):
rierat: et inuentus est. Quod dicit et omĩa
mea tua sunt: non putandum ẽ ita dicꝰ¬
tum quasi non sut et fratris. ut tanquã
in tertena hereditate patiaris angustias.
quomodo possunt e̾e̾ omnia maioris filii:
si habet ibi uinior partem suam. Sic enim
a ꝑfectis. et ꝑ purgatis. ac iam in mortali¬
b filiis habentur omnia: ut suit et omni¬
um singula. et omnia singulorum. Ut enĩ
cupiditas nichil sine angustia: Ita nichil cũ
angustia caritas tenet. Cum ergo beatitatẽ
inferiora. Si quem autem mouet quomodo
patri supplicans u̾itas dicat et omnia mea
tua sunt. et tua mea. cui simillunum ui¬
detur sonare quod huic filio dicitur. et oĩa
mea tua sunt: sciat unigeniti filii c̾e om̃ia
que patris sunt. Per hoc quod etiam ipse ds̃
est. et de patre natus patri est equalis. Nlam
et illud quod de sp̃u sc̃õ loquens ait omina
quȩ habet pater mea sunt. ꝓpterea dixi qi
de meo accipiet. et adnunciabit uob̃. De his

Expanded text:
rierat, et inventus est. » Quod dicit: et omnia rierat, et inventus est. » Quod dicit: et omnia mea tua sunt, » non putandum est ita dictum, quasi non sint et fratres, ut tanquam in terrena haereditate patiatur angustias. Quomodo possint esse omnia majoris, si habet etiam junior partem suam? Sic enim a perfectis et purgatis ac jam immortalibus filiis habentur omnia, ut sint et omnium singula, et omnia singulorum. Ut enim cupiditas nihil sine angustia, ita nihil cum angustia charitas tenet. Cum ergo beatitudinem inferiora. Si quem autem movet, quomodo Patri supplicans Veritas dicat: « Et omnia mea tua sunt, et tua mea : » cui simillimum videtur sonare quod hic Filio dicitur: « Et omnia mea tua sunt, sciat unigeniti Filii esse omnia quae Patris sunt, per hoc quod etiam ipse Deus est, et de Patre natus, Patri est aequalis. Nam et illud quod de Spiritu sancto loquens ait: Omnia quae habet Pater mea sunt: propterea dixit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, de his
Abbreviated transcription (Latin):
cum eum sabbati uiolatorem. et ꝓfanato¬
rem legis cxistimat: iocundari epulis illiꝰ
non meruit. ut quod aut ñquam dedisti
mͥ hedum ut cum amicis mcis epularer.
tale sit ac si diceret eum qui mͥ hedus ui¬
debatur. nunquam dedisti micbi ad epu¬
landum. eo ipso mͥ illum ipsum non conce¬
dens: qui mͥ bedus udebatut. Quod autẽ
dicit cum amicis meis: aut ex ꝑsona pͥnci¬
pum cum plebe intelligitur. aut ex ꝑsona
ppłi ierosolimttani. cum ceteris ppłis uida.
S post qͣm filius tuus hic qui deuorauit
substantiam suam cum meretricib : uenit.
occidisti illi utculum saginatum. Oeretͥces
sunt gentilium suꝑstitiones. cum quib sub¬
stantiam dissipare est: relicto uno conubio
uerbi dĩcum turba demonum cupiditate
turpissima forncari. At ipse dixit illi. fili
tu semꝑ mecum es. et ominia mea tua sunt.
Epulari autem et gaudere oportebat qr
frater tiuuis hic mortuus erat et reuixit pe¬

Expanded text:
cum eum Sabbati violatorem et profanatocum eum Sabbati violatorem et profanatorem legis existimat, jucundari epulis ejus non meruit. Ut quod ait: Nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer, tale sit ac si diceret, eum qui mihi haedus videbatur, nunquam mihi dedisti ad epulandum, eo ipso mihi illum ipsum non concedens, quo mihi haedus videbatur. Quod autem dicit, Cum amicis meis, aut ex persona principum, cum plebe intelligitur, aut persona populi Jerosolymitani, cum caeteris populis Juda. Sed postquam filius tuus, hic qui dsubstantiam suam cum meretricibus, venit, occidisti illi vitulum saginatum. » Meretrices sunt gentilium superstitiones, cum quibus substantiam dissipare, est, relicto uno connubio veri Dei, cum turba daemonum cupiditate turpissima fornicari. « At ipse dixit illi: Fili, tu semper es mecum, et omnia mea tua sunt. Epulari autem et gaudere te oportebat, quia frater tuus hic mortuus erat, et revixit: pe
Abbreviated transcription (Latin):
enum quasi mentientem redarguit: s sem
ꝑ ꝑseuerentiam euis approbans. ad ꝑfecti¬
onem potioris atq iocundioris exultatioĩs
inuitat. Et nunquam dedisti mͥ hedum: ut
cum amicis meis epularer: Peccator ꝓfecto:
hedi nomine significari solet. S absit ut an¬
tixp̃m intelligam. Multum enum absurdũ
est eum ciui dieitur. tu mecum es semꝑ. hoc
a patre optasse: ut antixp̃o crederet. Nleq
omnino in eis uideorum qui autixp̃m cre¬
dituri sunt: istum filium fas est intelligi:
Quomͦ autem epularetur ex illo hedo: si
ipse est antixp̃e qui non ei crederet. Aut si
hoc est epulari ex hedi occisione. quod est
de antixp̃i ꝑditione letati. quomodo dicit
filius quem recipit pater. hoc sibi non fuisse
concessum. cum om̃s filii dei de illius aduer¬
sarii dampnatione letaturi sunt: Nlimir̃
ergo ipsum dñm subnegatum ad epulati¬
dum cun queritur: dum eum peccatorem
putat. Cum enu hedus est illi genti. io ÷

Expanded text:
enim quasi mentientem redarguit, sed secum enim quasi mentientem redarguit, sed secum perseverantiam ejus approbans, ad perfruitionem potioris, atque jucundioris exsultationis invitat. Et nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer. Peccator profecto haedi nomine significari solet, sed absit ut Antichristum intelligam. Multum enim absurdum est eum cui dicitur. Tu mecum es semper, hoc a patre optasse, ut Antichristo crederet. Neque omnino in eis Judaeorum, qui Antichristo credituri sunt, istum filium fas est intelligi. Quomodo autem epularetur ex illo haedo, si ipse est Antichristus, qui non ei crederet? Aut si hoc est epulari ex haedi occisione, quod est de Antichristi perditione laetari, quomodo dicit filius, quem recipit pater, hoc sibi non fuisse concessum, cum omnes filii Dei de illius adversarii damnatione laetaturi sint? Nimirum ergo ipsum Dominum sibi negatum ad copulandum conqueritur, dum eum peccatorem putat. Cum enim haedus est illi genti, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
tudo filii muinoris longe in ydolatria gen¬
tium constituti: teduxit ad manducandũ
uitulum ut intraret. Erit enim quandoq
aꝑta uocatio iudeorum in salute euange¬
lii. quam manifestationem et uocationem:
tanquam egressum patris appellat ad ro¬
gandum maiorem filium. Ad ille respon¬
dens dixit patri suo. Ecce tot annis seruio
tibi. et nunquam mandatum tuum p̾terti.
Queritur quomodo ille ppls nunquã man¬
datum dĩ preterisse dicatur. S facile illud
occurrit. neq de omni mandato dictum ẽẽ:
s de uno maxime necessario quo nullum
alium dm̃ colere uissus est. Neq iste filius
in omnib iscłitis. s in his intelligit᷑ hab̾e
ꝑsonam: qui nunquam ab uno deo ad sunu¬
lacta conu̾si sunt. Quamtus enun tanquam
in agro positus iste filius terrena desidera¬
ret. ab uno tamen deo ista desiderabat bona.
Quod etiam patris illius testimonio com¬
ꝓbatur cum dicit: tu mecum es semꝑ. Nõ

Expanded text:
tudo filii minoris longe in idololatria gentudo filii minoris longe in idololatria gentium constituti, redux ad manducandum vitulum intraret. Erit enim quandoque aperta vocatio Judaeorum in salute Evangelii. Quam manifestationem vocationis, tanquam egressum patris appellat ad rogandum majorem filium. At ille respondens, dixit patri suo: Ecce tot annis servio tibi, et nunquam mandatum tuum praeterii. Quaeritur quomodo ille populus nunquam mandatum Dei praeterisse dicatur. Sed facile illud occurrit, neque de omni mandato dictum esse, sed de uno maxime necessario, quo nullum alium Deum colere jussus est. Neque iste filius in omnibus Israelitis, sed in his intelligatur habere personam, qui nunquam ab uno Deo ad simulacra conversi sunt. Quamvis enim tanquam in agro positus iste filius terrena desideraret, ab uno tamen Deo ista desiderabat bona. Quod etiam patris ipsius testimonio comprobatur, cum dicit: Tu mecum es semper. Non
Abbreviated transcription (Latin):
et interrogauit que bec e̾e̾nt. Isq dixit illi.
uocat unum de serius. cum sumit ad legen¬
dum eum aliquem ꝓpharum. et in eo querenᷤ.
quodammodo interrogat. Unde ista festa
i ecclĩa celebrantur: in quib se ẽẽ non uidet.
Respondeat ei seruus patris ꝓpb̃a. frater tu¬
us uenit. et occidit pater tiis uitulum sa¬
ginatum. quia saluum illum recepit. In ex¬
tremis enun terre fuit frater tuus. s uide
maior exultatio cantantium domino can¬
ticum nouum. Laus eius ab exccemis terrȩ.
Et ꝓpter eum qui absens erat occisus est
ille: cui dictum est et holocaustum tuũ
pingue fiat. Indignatus est autem et nolu¬
it introire. Pater gͦ illiuis egressus: cepit
rogare illum. Indignatur etiam nunc:
et adhuc non uult introire. Cum gͦ plem¬
tudo gentium intrauerit egredietur opor¬
tuno tempore pater eius: ut etiam omnis
iscł saluus fiat ex ciuius parte cecitas facta
est: uelut absentia in agrum. donec pleni¬

Expanded text:
et interrogavit quae haec essent. Idque dixit illi. et interrogavit quae haec essent. Idque dixit illi. Vocat unum de servis, cum sumit ad legendum aliquem Prophetarum, et in eo quaerens quodammodo interrogat, unde ista festa in Ecclesia celebrantur, in quibus se esse non videt. Respondeat ei servus patris Propheta: Frater tuus venit, et occidit pater tuus vitulum saginatum, quia salvum illum recepit. In extremis enim terrae fuit frater tuus, sed inde major exsultatio cantantium Domino canticum novum, quia laus ejus ab extremis terrae . Et propter eum qui absens erat occisus est ille cui dictum est: Et holocaustum tuum pingue fiat . Indignatus est autem, et nolebat introire. Pater ergo illius egressus, coepit rogare illum. Indignatur etiam nunc, et adhuc non vult introire. Cum ergo plenitudo gentium intraverit, egredietur opportuno tempore pater ejus, ut etiam omnis Israel salvus fiat, ex cujus parte caecitas facta est, velut absentia in agrum, donec pleni
Abbreviated transcription (Latin):
abierit. non tamen doii. s in agro dicttur
ẽẽ moratus. quia ppłs isdem. neq usq ad
habenda idola cieatorem deseruit. neq le¬
gis quam acceꝑat interiora penetrauit
s littere solum custodia contentus: exteri¬
ora magis et terrena oꝑari. siul et spe¬
rare solebat : audiens ꝑ ꝓpħam. Si uolue¬
ritis et audieritis me: bona terre come¬
decis. Et cum ueniret et appropinquaret
domui. audiuit symphoniam et chorũ.
Appropinquat filius domui. cum ppłs ille
in quib cumq isrłiticis considationibus.
Nam multi tales inuenti sunt in eis. et
sepe inuenuntur labore seruilis oꝑis im¬
probato ex eisdem scripturis eccłie libertatẽ
considerat. Audiuit sẏmphoniam & chorũ
scilicet sp̃u plenos. uocib consonis euange¬
lium predicare. quib dictum est. Obsecro
uos fratres. ut id ipsum dicatis. et om̃s con¬
corditer conu̾santium animam. et cor unũ
in laudes dĩ. Et uocauit unum de serius.

Expanded text:
abierit, non tamen domi, sed in agro dicitur abierit, non tamen domi, sed in agro dicitur esse moratus, quia populus idem neque usque ad colenda idola Creatorem deseruit, neque legis quam acceperat, interiora penetravit, sed litterae solum custodia contentus, exteriora magis et terrena operari simul et sperare solebat, audiens per prophetam: Si volueritis et audieritis me, bona terrae comedetis . Et cum veniret et appropinquadomui, audivit symphoniam et chorum. » Appropinquat filius domui, cum populus ille, in quibuscunque Israeliticis considerationis nam multi tales inventi sunt in eis, et saepe inveniuntur labore servili operis improbato, ex eisdem Scripturis Ecclesiae libertatem considerat. Audit symphoniam et chorum, scilicet, spiritus plenos vocibus consonis Evangelium praedicare, quibus dictum est: Obsecro vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes et concorditer, conversantium animam et cor unum in laudes Dei. Et vocavit unum de servis,
Abbreviated transcription (Latin):
lum tenerrimum et optinum occidisse.
eisq cum lacte pane et butyro epulandũ
legitur obtulisse: quia qui beatam tri¬
nitatem recte deuotionis officiis reficere.
id est letificare desiderat: mortem quoq
debet iungeniti filii dĩ in carne quȩ est
una in eadem trinitate ꝑsona. pie confe¬
ssionis sinceritate celebrare. Et notandum
quod ante stola prima. ante anults. ante
calciamenta prestantur: & sic deinde u¬
tulus immolatur. quia nisi spem quisq
prime immortalitatis induerit. nisi anu¬
lo fidei oꝑa p̾munierit. nisi ipsam fidem
pie confitendo predicauerit: non potest
sacramentis uiteresse celestib. Et ceperunt
epulari. Iste epule atq festiuitates: nunc
celebrantur ꝑ orbem t̾rarum. eccłia dila¬
tata. atq diffusa. Uitulus enun ille. in cor¬
pore et sanguine dominico. et offertur pa¬
tri. et pascit totam domum. Erat autem
filius euis semor in agro. filitis senior: po¬
pulus isrł est qui licet in longenquam nõ

Expanded text:
lum tenerrimum et optimum occidisse, lum tenerrimum et optimum occidisse, eisque cum lacte, pane et butyro epulandum legitur obtulisse. Quia qui beatam Trinitatem rectae devotionis officiis reficere, id est, laetificari desiderat, mortem quoque debet unigeniti Filii Dei in carne, quae est una in eadem Trinitate persona, piae confessionis sinceritate celebrare. Et notandum quod ante stola prima, ante annulus, ante calceamenta praestantur, et sic deinde vitulus immolatur, quia nisi spem quisque primae immortalitatis induerit, nisi annulo fidei opera praemunierit, nisi ipsam fidem pie confitendo praedicaverit, non potest Sacramentis interesse coelestibus. Et coeperunt epulari. Istae epulae atque festivitas nunc celebrantur, per orbem terrarum Ecclesia dilatata atque diffusa. Vitulus enim ille in corpore et sanguine Dominico, et offertur Patri, et pascit totam domum. Erat autem filius ejus senior in agro. Filius senior, populus Israel est, qui licet in longinqua non
Abbreviated transcription (Latin):
rem suauitatis. nitorem uidelicet immo¬
lationis ad dm̃ mittere et ꝓ omnib exora¬
re. Adducere autem uitulum. et occidere
est: predicare xp̃m. et mortem eus insinu¬
ate. lunc et eium cuiq nr̃m quasi recens
occiditur: cum credit occisum. lunc caro eius
comeditur: cum eius passionis sacramentũ.
et ore ad eniundationem ꝑcipitur: et corde
ad imitationem cogitatur. Et mandticemꝰ
et epulemut. quia hic filius m̃s mortuus e¬
rat et reiuxit. perierat et inuentus est. Non
solum filius qui reuixit & inuentus ẽ. ue¬
cum pater. et serui illuis sacro scĩ uituli.
qui ꝓpter filium occisus erat. carne refecti
epulantur. quia patris cyb salus est nr̃a.
et patris gaudium. nr̃orum est remissio
peccatorum. Nec tantum patris s et filii
et sp̃s sci. quia sicut una in duunitate uo¬
luntas et oꝑatio. ita & una est dilectio scẽ.
et induuidue trinitatis. Unde beatus abra¬
ham tres angelos hospitio recipiens. uitu¬

Expanded text:
rem suavitatis, nidorem videlicet immorem suavitatis, nidorem videlicet immolationis ad Deum mittere, et pro omnibus exorare. Adducere autem vitulum et occidere, est praedicare Christum, et mortem ejus insinuare. Tunc etenim cuique nostrum quasi recens occiditur, cum credit occisum. Tunc caro ejus comeditur, cum ejus passionis sacramentum et ore ad emundationem percipitur, et corde ad imitationem cogitatur. « Et manducemus et epulemur, quia hic filius meus mortuus erat et revixit, perierat et inventus est. Non solum filius qui revixit et inventus est, verum pater et servi illius, sacrosancti vituli qui propter filium occisus erat, carne refecti epulantur, quia patris cibus salus est nostra, et patris gaudium nostrorum est remissio peccatorum. Nec tantum Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Quia sicut una in divinitate voluntas et operatio, ita et una est delectatio sanctae et individuae Trinitatis. Unde beatus Abraham tres angelos hospitio recipiens, vitu
Abbreviated transcription (Latin):
ues angelorum. s heredes dĩ. et choeredes
sint xp̃i futuri. Et date anulum in manu
eius. et calciamenta in pedib. Anulus est
uel sincere fidei signaculum: qua cuncta
ꝓmissa incredentium cordibus certa imp̃¬
ssione signantur: uel nuptiarum pignus
illarum quib eccłia sponsatur Et bene a¬
nulus in mami datur. ut ꝑ opera fides cla¬
rescat. et ꝑ fidem opera firmentur. Calcia¬
menta autem in pedes. officium euange¬
lizandi denunciant: ut cursus mentis ad
celestia tendens. a terrenarum contagio
rerum inuiolatus seruetur. et mundus pͥo¬
tumq munitus exemplis. suꝑ serpentes &
scorpiones securus incedat. Manus gͥ et pe¬
des. id est opus ornatur et cursus. Opus ut
tecte uuiamus. Cursus ut ad eterna gaudia
ꝓperemus. Non enim habemꝰ hic manentẽ
cuutatem. s futuram inquitunꝰ. Et addui¬
cite uitulum saginatum et occidite. Ui
tulus saguiatus: ipse idem dominus est.
s scdm carnem. Et bene saginatus. quia

Expanded text:
ves angelorum, sed et haeredes Dei, et cohaeredes ves angelorum, sed et haeredes Dei, et cohaeredes sint Christi futuri . Et date annulum in manum ejus, et calceamenta in pedes. Annulus est vel sincerae fidei signaculum, qua cuncta promissa in credentium cordibus certa impressione signantur, vel nuptiarum pignus illarum quibus Ecclesia sponsatur. Et bene annulus in manum datur, ut per opera fides clarescat, et per fidem opera firmentur. Calceamenta autem in pedes officium evangelizandi denuntiant, ut cursus mentis ad coelestia tendens, a terrenarum cogitatione rerum inviolata servetur et munda, priorumque munitus exemplis, super serpentes et scorpiones securus incedat. Manus igitur et pedes, id est, opus ornatur et cursus, opus, ut recte vivamus; cursus, ut ad aeterna gaudia properemus. Non enim habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus . Et adducite vitulum saginatum, et occidtulus saginatus, ipse idem Dominus est, sed secundum carnem. Et bene saginatus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
trarium ẽ toto facit odio detestari. Inde ꝓ¬
digus iste post quam in semet ipsum reuer¬
sus. dire famis supplicia formidabat: uelut
iam scruus effectus. etiam meccennarii sta¬
tum de mercede iam cogitans concupiseit.
S cum pater accurrens non contentus mi¬
nora concedert utroq gradu sine dilatiõe
transcurso. ptistine filiorum restituit digni¬
tati: nec iam de mercede conductoris. s de
hereditate facit cogitare parentis. Dixit au¬
tem pater ad seruos suos. Cito ꝓferte stolã
pͥmam. et induite illum. Stola prima est
uestis innocentie. quam homo bene conditus
accepit: s male ꝑsuasus amisit quando pꝰ
culpam preuaricationis cognouit ẽẽ se nu¬
diun. głaq immortalitatis ꝑdita: pellice¬
um hoc est mortale sumpsit indumentum.
Serui qui eam ꝓferunt: reconciliationis ꝑte¬
dicatores sunt. sroferunt enim stolam pri¬
mam: qͣn mortales terrenos q homines ita
sublimandos asseuetant ut non solum ci¬

Expanded text:
trarium est, toto facit odio detestari. Unde protrarium est, toto facit odio detestari. Unde prodigus iste postquam in semetipsum reversus, dirae famis supplicia formidabat, velut jam servus effectus, etiam mercenarii statum de mercede jam cogitans, concupiscit. Sed eum pater occurrens, non contentus minora concedere, utroque gradu sine dilatione transcurso, pristinae filiorum restituit dignitati, nec jam de mercede cohaereditate fecit cogitare parentis. Dixit autem pater ad servos suos: Cito proferte stolam primam, et induite illum. Stola prima est vestis innocentiae, quam homo bene conditus accepit, sed male persuasus amisit, quando post culpam praevaricationis cognovit se esse nudum, gloriaque immortalitatis perdita pelliceum, hoc est, mortale sumpsit indumentum. Servi qui eam proferunt, reconciliationis praedicatores sunt. Proferunt enim stolam primam, quando mortales terrenosque homines ita sublimandos asseverant, ut non solum ci
Abbreviated transcription (Latin):
mercennariis tius. Cum enim panem non
haberet. uel mercennarius e̾e cupiebat. qd
post osculum patris generissime iam dedig¬
natut. Intelligit namq inter filium. mercen¬
narium. et seruum: non minunam ẽẽ dis¬
tantiam. Seruum uidelicet ẽẽ eum: qui
adhuc metu gehenne. siue p̾sentium legũ
a uiciis temperat. Mercennarium qui spe
atq desiderio regni celorum. filium: qͥ affec¬
tu boni ipsus. atq amore uirtutum. In qua¬
rum uirtutum trium consummatione:
beatus apls omnem salutis summam con¬
cludens. nunc inquit manent spes. fides. ca¬
ritas: tria hȩc Maior autem horum ẽ ca¬
ritas. fides namq est quȩ futuri udicii.
ac suppliciorum metu uiciorum facit con
tagia declinare: spes. quȩ mentem nr̃am
de presentib euocans. unu̾sas corporis uo¬
luptates. celestium premiorum expectatio¬
ne contempnit. Caritas: quȩ nos ad amo¬
rem xp̃i. et sp̃tialium uirtutum fructum.
mentis ardore succendens. quie qͥd illis con

Expanded text:
mercenariis tuis. Cum enim panem non mercenariis tuis. Cum enim panem non haberet, vel mercenarius esse cupiebat, quod post osculum patris generosissime jam dedignatur. Intelligit namque inter filium, mercenarium et servum, non minimam esse distantiam: servum, videlicet, esse eum qui adhuc metu gehennae, sive praesentium legum a vitiis temperat; mercenarium, qui, spe atque desiderio regni coelorum, filium, affectu boni ipsius atque amore virtutum. In quarum virtutum trium consummatione, beatus Apostolus omnem salutis summam concludens, Nunc, inquit, manet fides, spes, charitas, tria haec, major autem his charitas . Fides namque est, quae, futuri judicii ac supptagia declinari, spes quae mentem nostram de praesentibus auocans uniuersas corporis uoluptates caelestium praemiorum expectatione contemnit, caritas quae nos ad amorem Christi et spiritalium uirtutum fructum mentis ardore s
Abbreviated transcription (Latin):
lum eius. Non enim pater uingenitum fi¬
litm deseruit. i quo usq ad nr̃am longin¬
quam etiam ꝑegrinationem eucurrit atq
descendit: quia us̃ erat ui xp̃o. mundum
reconcilians sibi. Et ipse dñs ait. Pater in
me manens: ipse facit oꝑa sua. Quid est aũ
cadere suꝑ collum eius. iusi inclinare et hu¬
nuliare in amplecum cuis btachium suũ:
et brachium domim cui reuelatum est:
est eum. Consolari est uerbo gre dĩ: ad spem
indulgentie pecc̃orum. hoc est post longa
itinera iemeancem: a patre meteri osculũ
caritatis. Bixit q ei filius. Patet peccaui in
cclum et coram te. iam non sum dignus uo¬
cari filius tuus. Incipit iam peccata consti¬
tutus in eccłia confiteri. Nec dicit omnia
quȩ dictarum se c̾e ꝓmiserat. s usq ad il¬
lud. non sum dignus uocari filius tuus. Hoc
enum uult fieri ꝑ grãm: quod se indignum
t̾e ꝑ m̾ita fatetur. Non addidit quod in illa
mecditatione dixerat. fac me sicut untun de

Expanded text:
lum ejus. Non enim pater unigenitum Filum ejus. Non enim pater unigenitum Filium deseruit, in quo usque ad nostram longinquam etiam peregrinationem cucurrit, atque descendit. Quia Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Et ipse Dominus ait: Pater in me manens, ipse facit opera sua . Quid est autem cadere super collum ejus, nisi inclinare et humiliare in amplexum ejus brachium suum? Et brachium Domini cui revelatum est ,  Et osculatus est eum. Consolari verbo gratiae Dei ad spem indulgentiae peccatorum, hoc est, post longa itinera remanentem, a patre mereri osculum charitatis. Dixitque ei filius: Pater, peccavi in coelum et coram te. Jam non sum dignus vocari filius tuus. Incipit jam peccata constitutus in Ecclesia confiteri, nec dicit omnia quae dicturum se esse promiserat, sed usque ad illud: Non sum dignus vocari filius tuus. Hoc enim vult fieri per gratiam, quod se indignum esse per merita fatetur. Non addidit quod in illa meditatio
Abbreviated transcription (Latin):
tiis tius. Ad filii quidem affectum qui om¬
nia quȩ patris sunt. sua ẽẽ non ambigit. sese¬
aspirare nequaquam presumit: s merceua¬
rii statum iam ꝓ mercede seruiturus desi¬
derat. Uerum ne hunc quidem: nisi pat̾cia
dignatione se mereri posse testatur. Ubi s̃
ergo pelagianiste. qui sua se uirtute salua¬
ri posse confidunt: contra aꝑtissimam iu̾¬
tatis sentenciam que ait. Sine me: nichil
potestis facere. Et surgens: uenit ad patrẽ
suum. Uenire ad patrem est: un eccłĩa cons¬
titui ꝑ fidem. ubi iam possit e̾e peccatorum
legituna et fructuosa confessio. Cum autẽ
adhuc longe e̾et. et antequam intelligeret
dm̃. s tamen cum iam pie quereret: uidit
illum pater illius. Impios euum & suꝑbos coi¬
uenientet non uidere dicitur: tanquam ante
oculos non habere. Ante oculos erum haberi.
non nisi qui diliguntur dici solent. Et miscd̾ia
motus est. Et accurrens: cecidit supra col¬

Expanded text:
riis tuis. Ad filii quidem affectum, qui omriis tuis. Ad filii quidem affectum, qui omnia quae patris sunt, sua esse non ambigit, aspirare nequaquam praesumit, sed mercenarii statum, jam pro mercede serviturus, desiderat. Verum ne hunc quidem nisi paterna dignatione se mereri posse testatur. Ubi sunt ergo Pelagianistae, quia sua se virtute salvari posse confidunt, contra apertissimam veritatis sententiam quae ait: Sine me nihil potestis facere? Et surgens venit ad patrem suum. Venire ad patrem est in Ecclesia constitui per fidem, ubi jam possit esse peccatorum legitima et fructuosa confessio. Cum autem adhuc longe esset. Et antequam intelligeret Deum, sed tamen cum jam pie quaereret. Vidit illum pater ipsius. Impios enim et superbos convenienter non videre dicitur, tanquam ante oculos non habere. Ante oculos enim haberi, non nisi qui diliguntur dici solent. Et misericordia motus est, et occurrens, cecidit super col
Abbreviated transcription (Latin):
de siliquis. id est qui sine fide uiuentes: ui¬
tam beatam manis philosophie studiis in¬
quirunt. Sicut enuim panis qui cor hominiᷤ
confirmat. uerbo dĩ quo mentem reficiat
assimilatur: ita siliqua que et ipsa intus
inanis. foris mollis est: et corpus non reficit
s implet ut sit magis oneri quam usui:
scłari sapientie non unmerito comparatur.
cuiuis sermo facundie plausu sonorus. sed
uir tute ntilitatis est uacuus. Surgam &
ibo ad patrem meum: & dicam illi. Pater
peccaui in celum et coram te. Quam miscci¬
cordem piumq nouerat pattem: qui nec
offensus a filio. patris dedignaretut audi¬
re uocabulum. Surgam erego inquit: qr
me iactre cognoui. Et ibo: quia longe te¬
cessi. Ad patcem ncum : quia sub pͥncipe
porcorum miserabili egestate tabesco. Pecca¬
conclãui. qua dĩ solius oculi penctrare ui¬
dentur. Et iam non sum dignus uocati fi¬
lius tiuis. facme sieut uinim de metcenna¬

Expanded text:
de siliquis, id est, qui sine fide viventes, vide siliquis, id est, qui sine fide viventes, vitam beatam inanis philosophiae studiis inquirunt. Sicut enim panis, qui cor hominis confirmat , verbo Dei quo mentem reficiat, assimulatur, ita siliqua, quae et ipsa intus inanis, foris mollis est, et corpus non reficit, sed implet, ut sit magis oneri quam usui, saeculari sapientiae non immerito comparatur, cujus sermo facundiae plausu sonorus, sed virtute utilitatis est vacuus. Surgam et ibo ad patrem meum, et dicam illi: Pater, peccavi in coelum et coram te. Quam misericordem piumque noverat patrem, qui nec offensus a filio patris dedignetur audire vocabulum. Surgam ergo, inquit, quia me jacere cognovi; et ibo, quia longe recessi, ad patrem meum, quia sub principe porcorum miserabili egestate tabesco, Peccaconclavi, qua Dei solius oculi penetrare vant. Et jam non sum dignus vocari filius tuus. Fac me sicut unum de mercen
Abbreviated transcription (Latin):
qutib laudes ydolorum fabularumq ad
deos gentium. uario sermone atq carmi¬
nib ꝑcrepunt. quib demonia delectantur.
Unde cum iste saturari cupiebat: aliquid
solidum et rectum quod ad beatam uitam
ꝑtineret. inuenire uolebat in talib: & non
poterat. Hoc est enim quod ait. Et nemo
illi dabat. In se autem reu̾sus. Iam scilicet
ab tis quȩ forisectis frustra inliciunt. et
seducunt: in conscientie uit̾iora reducere fa¬
ciens intentionem suam. dixit. Quanti
mercenarii in domo patris mei habundant
panib. ego autem hic fame pereo: Unde
hoc scire poterat. in quo tanta erat obli¬
uo dei sicut in omnib ydolatriis fuit.
nisi quia ista recogitatio iam resipiscentis
est cum euangelium predicaretur: Mer¬
ccnnarii gͦ patris habundant panib. quia
qui future meccedis intuitu digna oꝑati
satagunt. cotidianis suꝑne gr̃e reficiuntur
alimoniis. At uero fame ꝑeunt: qui extra pa¬
tris edes positi. uentren cupiunt implere

Expanded text:
quibus laudes idolorum fabularumque ad quibus laudes idolorum fabularumque ad deos gentium vario sermone atque carminibus perstrepunt, quibus daemonia delectantur. Unde cum iste saturari cupiebat, aliquid solidum et rectum, quod ad beatam vitam pertineret, invenire volebat in talibus, et non poterat. Hoc est enim quod ait: « Et nemo illi dabat. » « In se autem reversus, » jam scilicet ab eis, quae forinsecus frustra illiciunt et seducunt, in conscientiae interiora reducem faciens intentionem suam, dixit: « Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus, ego autem hic fame pereo. » Unde hoc scire poterat, in quo tanta erat oblivio Dei, sicut in omnibus idololatris fuit, nisest, cum Evangelium praedicaretur? Mercenarii ergo patris abundant panibus, quia qui futurae mercedis intuitu digna operari satagunt, quotidianis supernae gratiae reficiuntur alimoniis. At vero fame pereunt, qui, extra patris aedes positi, ventrem cupiunt implere
Abbreviated transcription (Latin):
am uerbi u̾ctatis. in obluuone eteatoris.
de qua dictum est in ꝓpħis. quia mittet
dominus famem in terra. ñ famem panis.
neq sitim aque s audiendi uerbum dei. Et
ipse cepit egere. Et abiit. et adhesit uni ci¬
uium regionis illius. Merito egere cepit:
qui thesauros sapientie dĩ. diuitiarumq ce¬
lestium altitudinem deceliquit. Unus autẽ
cuuum regionis illius cui ille egens adhesit.
ille ẽ utiq qui concupiscentiis terrenis m̾ito
sue ꝑu̾sitatis p̾positus pͥnceps huiꝰ mundi
misit illum in uillam suam: ut pasceret
porcos. In iullam mitti est: substantiã mũ
parabola quidam sp̃uales epulas adquas
murtabatur fastidiens: dixit. Uillam emi:
et necc̃e habco exire et udere illam. Porcos uͦ
pascere est: ea quib immundi sp̃s gaude¬
ant oꝑari. Et cupiebat implere uentrem
suum desiliquis quas porci manducabant
Silique quib poreos pascebat sunt doctri¬
ne seculares. sterili suauitate resonantes. de

Expanded text:
a verbi veritatis est, in oblivione Creatoris. a verbi veritatis est, in oblivione Creatoris. De qua dictum est in prophetis: Quia mittet Doneque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei . » « Et ipse coepit egere, et abiit, et adhaesit uni civium regionis illius. » Merito egere coepit, qui thesauros sapientiae Dei, divitiarumque coelestium altitudinem dereliquit. Unus autem civium regionis illius, cui ille egens adhaesit, utique ille qui concupiscentiis terrenis merito suae perversitatis praepositus, princeps hujus mundi misit illum in villam suam, ut pasceret porcos. » In villam mitti, est substantiae mundparabola quidam spirituales epulas, ad quas invitabatur, fastidiens, dixit: « Villam emi, et necesse habeo exire et videre illam . » Porcos vero pascere, est ea quibus immundi spiritus gaudeant operari. « Et cupiebat implere ventrem suum de siliquis, quas porci manducabant. » Siliquae quibus porcos pascebat, sunt doctrinae saeculares sterili suavitate resonantes, de
Abbreviated transcription (Latin):
riose. Longe ꝓfectus est: non locum mutan¬
do. s amicum. Quando & enim quisq plus
in prauo opere delinquit. tanto a dĩ grã
longuis recedit. Quod non post multos dies
dixit factum. ut congregatis omnib pere¬
gre ꝓfisciceretur in regionem longinquam:
quia non multo post institationem huma¬
ni gen̾is. placuit anune ꝑ liberum arbitri¬
um fecre secum quandam uelut potentiã
nature sue. et deserere eum a quo condita
est prefidens uirib suis. Quas utires tanto
consumit scitius. quanto eum deserit a quo
date sunt. Itaq hanc uitam ꝓdigam uo¬
cat: amantem fundere. atq spaciati pom¬
pis ext̾iorib. initus uranescentem cum ea
quisq sequitur quȩ ab illa ꝓcedunt. et relinqͥt
eum : qui sibi est interior. Et post quam oĩa
consummasset: facta est fames ualida in
regione illa. Omĩa quȩ dissipauit: sunt or¬
namenta nature quȩ consumpsit. Signi fi¬
cat fames in regione longinqua: indigenti¬

Expanded text:
riose. Longe profectus est, non locum mutanriose. Longe profectus est, non locum mutando, sed animum. Quanto etenim quisque plus in pravo opere delinquit, tanto a Dei gratia longius recedit. Quod non post multos dies dixit factum, ut congregatis omnibus, peregre proficisceretur in regionem longinquam, quia non multo post institutionem humani generis placuit animae per liberum arbitrium ferre secum quamdam velut potentiam naturae suae, et deserere eum a quo condita est praesidens viribus suis. Quas vires tanto consumit citius, quanto eum deserit a quo datae sunt. Itaque hanc vitam prodigam vocat, amantem fundere atque spatiari pompis exterioribus, intus inanescentem, cum ea quisque sequitur quae ab illa procedunt, et reliqui eum qui sibi est interior. Et postquam omnia dissipasset, facta est fames valida in regione illa. Omnia quae dissipavit, ornamenta naturae quae consumpsit significat. Fames in regione longinqua, indigenti