comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ui tetigerit piceui: inqͥ¬
nabitur ab ea: et qui cõi¬
cauerit suꝑbo: ĩduet suꝑ¬
dus super se tollit qui honestiori se co
municat. Et ditiori te ne socius fue¬
ris. Qͥd comunicabit cacabꝰ ad
ollam. Qñ enim se colliserint confrĩ
getur. Diues in iuste egit et fremebit
pauper autem lesus tacebit. Si lar¬
gitus fueris: assumet te: et si non
habueris: derelinquet te. Si hẽs con¬
uiuet tecum: et euacuabit te: et ip̃e
non dolebit superte. Si neccessariꝰ
illi fueris supplãtabitur te: et subri¬
dens spem dabit narrans tihi omĩa¬
bona: et dicet: quid opus est tibi:⁊
confundet te in cibis suis: donet te
exinaniat bis et ter: et ĩnouissimo
deridebit te. Postea uidens derclĩquet
te: et caput suum mouebit adte. Hu¬
miliare deo et expecta manꝰ eius. Ac¬
tende ne seductus in stulticia humi¬
lieris. Noli esse humilis in sapiẽcia
tua: ne humiliatꝰ in stulticiam se¬
ducaris. Aduocatus apotentiore
discede: ex lox enĩ magis te aduoca¬

Expanded text:
ui tetigerit picem, inquinabitur ab ea. Et qui communicaverit superbo, induetudus super se tollit, qui honestiori se comunicat; et ditiori te ne socius fueris. Quid communicabit caccabus ad ollam? Quando enim se cogetur. Dives injuste aget et fremet, pauper autem laesus tacebit. Si largitus fueris, assumet te; et si non habueris, derelinquet te. Si habes, convivet tecum, et evacuabit te, et ipse non dolebit super te; si necessarius illi fueris, supplantabit te, et subridens spem dabit, narrans tibi bona, et dicet: Quid opus est tibi? Et confundet te in cibis suis, donec te exinaniat bis et ter; et in novissimo deridebit te. Postea videns, derelinquet te, et caput suum movebit ad te. Humiliare Deo. et expecta manus ejus. Attende, ne seductus in stultitia humilieris. Noli esse humilis in sapientia tua, ne, humiliatus, in stultitiam seducaris. Advocatus a potentiore, discede: ex hoc enim magis te advoca
Abbreviated transcription (Latin):
sic et execratio diuitis pauꝑ. Diues
cõmotus confirmatur ab amicis¬
suis: humilis aũt cum ceciderit ex¬
pelletur: et anotis. Diuiti decepto
multi recuꝑatores. Locutus est suꝑ¬
ba et iustificauerunt illum. Hui¬
lis de ceptus est: in super et arguitur
Locutus est sensate: et non est datus
ei locus diues locutus est: et omnes
tacuerunt: et uerbum illius usq
ad nubes perducent. Pauper locu¬
tus est: et dicunt. Quis est hic. Et
si offenderit: subuertens illum. bo¬
na est substãtia cui non est pctm̃
in consciencia: et nequissima pau
pertas inore impii. Corhominis
ĩmutat faciem illius siue in bono suit
ĩ malo. Uestigium cordis boni et faciẽ
uonai difficile ĩuenies et cũ labore.

Expanded text:
c execratio diviti pauper. Dives commotus confirmatur ab amicis; humilis autem cum ceciderit, expelletur et a notis. Diviti decepto multi recuperatores; locutus est superba, et justificaverunt illum: humilis deceptus est, insuper et arguitur. Locutus est sensate, et non est datus ei locus. Dives locutus est, et omnes tacuerunt, et verbum illius usque ad nubes perducent. Pauper locutus est, et dicunt: Quis est hic? Et si offenderit, subvertent illum. Bona est substantia cui non est peccatum in conscientia, et nequissima papertas in ore impii cor hominis inmutat faciem illius sive in bona sive in mala vestigium cordis boni et faciem bonam difficile invenies et cum labore
Abbreviated transcription (Latin):
issimo cognoscas uerba mea: et ĩ
sermomibz meis stimuleris. Qͥls
medebitur ĩ cantatori aserpente ꝑ¬
cusso: et ontibz qui approplant be
stiis. Sic et qui comitatur cum ui¬
ro iniquo: et obuolutus est ĩpecta¬
tis eius. Una hora tecum ꝑmaneb
Si autem declinaueris noñ supporta¬
bit. In labiis suis indulcat ĩmicͣ.
et in corde suo ĩsidiatur ut subuer¬
tat te ĩ foueant. In cculis suis lachri¬
matur ĩimicus: et si iuenerit tẽ¬
pus: non saciabitur sanguine:¬
et si incurrerint tibi mala: inue¬
adiuuans suffodiet plantas tu¬
as. Caput suum moucbit: et
plaudebit manu et multa susur¬
rans commutabitur uultum su

Expanded text:
vissimo cognoscas verba mea et in vissimo cognoscas verba mea et in sermonibus meis stimuleris quis miserebitur incantatori a serpente percusso et omnibus qui adpropstiis? et qui comitatur cum uiro iniquo et obuolutus est in peccatis eius. una hora tecum permanebit: si autem declinaueris, non subportabit in labiis suis indulcat inimicus et in corde suo insidiatur, at subuertat te in foueam in oculis suis lacrimatur inimicus: et si inuenerit tempus, non satiabitur sanguine. ri incurrerint mala tibi, inueadiuuans suffodiet plantas tuas. caput suum mouebit et plaudebit manu, et multa. susurrans commutabit uultum su
Abbreviated transcription (Latin):
misertus est penitentib. Da miseri¬
cordi: et ne suscipias pectatorez: et
ĩpiis et peccatorib reddet uindictã
custodiens eos in diem uindicte
Da bono et non receperis pectatorẽ
Benetac humili: et non dederis mm¬
pio. Prohibe panes illi dare: ne in
ipĩs potentior sit te. Nam duplicia
mala ĩnuenies in omĩb bonis q̃¬
cũq feceris illi: quonias et altissi¬
mus odio habet peccatores et ĩpiis
reddet uindittam. Non agnoscet
in bonis amicus: et non absconde¬
tur ĩ malis inimicus. In bonis ui¬
ri inimia illius: in tristicia et ĩma¬
licia illius amicus et agnitus est.
Non credas inimico tuõ ineternu.
Sicut enim eramentum erugĩat
nequicia illius. Et si humiliatꝰ
uadat curuus: abiite ammuz tuũ
et custodi te ab illo. Non statuas
illum penes te: nec sedeat ad dexte¬
ram tuant: ne conuersus stet ĩ loco
tuo: ne forte conuersus in locum tuũ
ĩquirat cathedram tuam: et in no¬

Expanded text:
misertus est paenitentibus da miserimisertus est paenitentibus da misericordi et ne suscipias peccatorem et impiis et peccatoribus reddet vindictam custodiens eos in die vindictae da bono et non receperis peccatorem benefac humili et non dederis impio prohibe panes illi dare ne in ipsis potentior te sit namala invenies in omnibus bonis quaecunque feceris illi: quoniam et Altissimus odio habet peccatores et impiis reddet vindictam non agnoscetur in bonis amicus et non abscondetur in malis inimicus in bonis viri inimici illius in tristitia et in malitia illius amicus agnitus est non credas inimico tuo in aeternum sicut enim aeramentum eruginat nequitia illius et si humiliatus vadat curvus adice animum tuum et custodi te ab illo non statuas illum penes te nec sedeat ad dexteram tuam ne conversus stet in loco tuo ne forte conversus in locum tuum inquirat cathedram tuam et in no
Abbreviated transcription (Latin):
Ante mortem ne laudes hommen
quẽꝙͣ: quoniam in filiis suis agno¬
scitur uir. Non omnem hominem ĩ¬
ducas in donium tuam multe cm̃
sunt ĩsidic dolosi. Sicut enim eruc¬
tuãt precordia fetencium: et sicut
perdix inducitur in caucant et ut ca¬
prea in laqueum: sic et cor suꝑborũ
et sicut prospector bidens casum pro
ximi sui. Bona euim in mala cõ¬
uertens ĩsidiatur et ĩclectis impoet
maculam. Ascĩtilla enim una au¬
getur ignis et ab bno doloso augit᷑
sanguis:Honꝯ uerd peccator sangͥ¬
ni insidiatur. Actende ergo tibi a
pestifero: fabricat enim mala: ne
forte inducat super te subsannatio¬
nem iniperpetuum. Ad micte adte
aliengenas: et subuertet te in tur
ceris scito cui feceris: et
erit gratia in bonis tuis
multa. Benefac iusto
et inuenies retributionem. magnã
et si non abip̃o certe a domino. Nõ
est enĩ ei bene: qui assiduꝰ est ĩma¬
lis: et elemosynas non dãti: qm̃ et
altissimꝰ odio habet peccatores: Et

Expanded text:
Ante mortem ne laudes hominem Ante mortem ne laudes hominem quemquam, quoniam in filiis suis agnoscitur vir. Non omnem hominem inducas in domum tuam; multae enim insidiae sunt dolosi. Sicut enim eructant praecordia fetantiuperdix inducitur in caveam, et ut caprea in laqueum, sic et cor superborum, et sicut prospector viximi sui. Bona enim in mala convertens insidiatur, et in electis imponet maculam. Ab scintilla una augetur ignis, et ab uno doloso augetur sanguis. Homo vero peccator sanguini insidiatur. Attende tibi a pestifero; fabricat enim mala: ne forte inducat super te subsannationem in perpetuum. Admitte ad te alienigenam, et subvertet te in torpceris, scito cui benefeceris, et erit gratia in bonis multa benefac iusto et invenies retributionem magnam et si non ab ipso certe a Domino non est ei bene qui adsiduus est malis et elemosynam non danti quoniam et Altissimus odio habet peccatores et
Abbreviated transcription (Latin):
iustis: et profectus illius sũccessus
habebunt ĩeternus. Est qui locu¬
plectatur parce agendo: et hec est
pars mercedis illiꝰ in eo ꝙ dicit:
inueni requiem michi: et nunci
manducabo de bonis meis solus:
et nescit ꝙ tempus pretereat illũ¬
omĩa aliis: et moriatur. Sta inte¬
stamento tuo et in illo colloq̃re: et
in ope mandatorum tuoꝵ ueterasce
Ne miãseris in oꝑibus peccatorum.
Confide autem in deo et mane ĩ loco
tuo. sfacile est enim ĩ oculis dei subi¬
to honestare pauperem. Uenedictio
dei in mercedem iusti festinat: et in ho¬
nore ueloci processus illius fructificat:
uedicas quid est michi opus et que
crunt michi exhec bona. Nedicãs suf¬
ficiens sunt: et quid ex hec pessimabor
In die bonorum ne immemor sis
malorum: et in dic malorum ne ũ¬
memior sis bonorum: qui facile est co¬
ram deo in die obitus retribuere unicu¬
iqz scd̃m uias suas. Malicia hore o¬
bliuionem facit luxurie magua: et ĩ
fine homĩs denudatio oꝑum̃ illius.

Expanded text:
justis; et profectus illius successus habebit in aeternum. Est qui locupletatur parce agendo, et haec pars mercedis illius in eo quod dicit: Inveni requiem mihi, et, Nunc manducabo de bonis meis solus. Et nescit quod tempus praetereat illuomnia aliis, et morietur. Sta in testamento tuo, et in illo colloquere, et in opera mandatorum tuorum veterasce. Ne manseris in operibus peccatorum. Confide autem in Deo, et mane in loco tuo. Facile est enim in oculis Dei subito honestari paupertatem. Benedictio Dei in mercedem justi festinat, et in honore veloci processus illius justificat. Ne dicas: Quid est mihi opus? et quae erunt mihi ex hoc bona? Ne dicas: Sufficiens mihi sum, et quid ex hoc pessimabor? In die bonorum, ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum; quoniam facile est coram Deo in die obitus retribuere unicuique secundum vias suas. Malitia horae oblivionem facit luxuriae magnae: et in fine hominis, denudatio operum illius.
Abbreviated transcription (Latin):
illum faciet. Non laudes uirum in
specie sua neq spernas hominem ĩ
uisu suo. Urcius in uollatilib est a¬
pis: et inicium dulcoris habet fructꝰ
illiꝰ. In uestitu ne glorieris unꝙͣ: nec
ĩ die honoris tui extollaris: qm̃ mi¬
rabilia opera altissimi solius: et glo
riosa et absconsa et inuisa oper̃a
illius. Nulti tyram sederunt in
throno: et in suspicabilis portauit
dyadema. Nulti potentes oppressi
sunt ualide : et gloriosi traditi sunt
inmanus alteroꝵ. Priusꝙͣ inter¬
reges ne uituperes qͥuẽꝙͣ: et cum ĩ¬
terrgaueris corripe iuste. priusꝙͣ
audĩas: ne respondeas uerb̾um et ĩ

Expanded text:
illum faciet. Non laudes virum in illum faciet. Non laudes virum in specie sua, neque spernas hominem in visu suo. Brevis in volatilibus est apis, et initium dulcoris habet fructus illius. In vestitu ne glorieris unquam, nec in die honoris tui extollaris, quoniam mirabilia opera Altisriosa, et absconsa, et invita opera illius. Multi tyranni sederunt in throno, et insuspicabilis portavit diadema. Multi potentes oppressi sunt valde, et gloriosi traditi sunt in manus alterorum. Priusquam interroges, ne vituperes quemquam: et cum interrogaveris, corripe juste. Priusquam audias,
Abbreviated transcription (Latin):
nore et qui timent dñm erunt ĩccu¬
lis ulius. Gioria dinitun honora¬
torum et pauperum timor dei est
Non despicere hominem iustum ⁊¬
pauperem: et nõ magnificate ui¬
rum peccatorem diuĩtem Magn
plinatus non murmurabit cor¬
reptus et insciꝰ non honorabitur.
Noli extollere te infaciendo oꝑe tuo:
et noli cunctari in tempore angu¬
stie. melior est qui oꝑatur et abun¬
dat in omĩb ꝙͣ qui gloriatur: ete¬
get pane. sfili in mansuctudine s¬
na aĩam tuam: et da illi honorem
scd̃m meritum suum. Peccantem
in animas suam quis iustificabit
Et quis honorificabit exhonoran¬
tem animam suam. Pauper glo¬
riatur per disciplinas et timore su¬
um: et est homo qui glorificatur
ꝓpter sustãciam sua. Quiautes
gloriatur in pauꝑtate: quãto ma¬
gis in substãcia. Et qui gloriatur
in substantia pauꝑtatem uereat᷑¬
encia humiliati exalta¬
bit caput illius: et ĩ me¬
dio magnatoꝵ cõsedere

Expanded text:
nore: et qui timent Dominum, erunt in ocunore: et qui timent Dominum, erunt in oculis illius. Gloria divitum, honoratorum et pauperum, timor Dei est. Noli despicere hominem justum pauperem, et noli magnificare virum peccatorem divitem. Magnus, plinatus non murmurabit correptus, et inscius non honorabitur. Noli te extollere in faciendo opera tua, et noli cunctari in tempore angustiae. Melior est qui operatur et abundat in omnibus, quam qui gloriatur et eget pane. Fili, in mansuetudine serva animam tuam, et da illi honorem secundum meritum suum. Peccantem in animam suam quis justificabit? Et quis honorificabit exhonorantem animam suam? Pauper gloriatur per disciplinam et timorem suum: et est homo qui honorificatur propter substantiam suam. Qui autem gloriatur in paupertate, quanto magis in substantia? Et qui gloriatur in substantia, paupertatem vereatentia humiliati exaltabit caput illius, et in medio
Abbreviated transcription (Latin):
gũorent precidit medicus: sicut et
rex hodie est et cras morietur. Cum
cium morictur homo: hereditabit
serpentes et bestias: et uerines. Ini¬
cium suꝑbic hominis apostat᷑are
a deo: qm ab cõ qui fecitllum reces
tr est suꝑbia: Quitennerit illam
ad ĩplebitur maledictis : et subi¬
tet enne infinem. Propterea ex ho¬
norariti dñs conuent ⁊maloruz.
et destruxit eos usq infinenu. Se¬
dea ducum superboꝵ destruxit deꝰ
et sedera frcit nfites proeis. Radi¬
ces gentit suꝑbarumdarofecitide¬
uo: et planta us humrles ccapsis
gentib. Terras gencium euertit
dũs: et ꝑdidit cas usq ad fundamẽ¬
tum. Arefecit deus ex ipis et disꝑdi¬
dit cos: et cessare fecit memoriam
corum a terra. Memoriam super¬
creata honibus suꝑbia: neq ira cũ¬
dia nationi mulierum. Semen
iominũ honorabitur boc quod tiet
deum: senen autem hoc exhonorabi
tur quod preterit mandata dĩi.In
mediotratrum rector illorunt ĩio¬

Expanded text:
guorem praecidit medicus: sic et guorem praecidit medicus: sic et rex hodie est, et cras morietur. Cum enim morietur homo, hereditabit serpentes, et bestias, et vermes. Initium superbiae hominis, apostatare a Deo: quoniam ab eo, quiti est superbia. Qui tenuerit illam adimplebitur maledictis, et subvertet eum in finem. Propterea exhonoravit Dominus conventus malorum, et destruxit eos usque in finem. Sedes ducum superborum destruxit Deus, et sedere fecit mites pro eis: radices gentium superbarum arefecit Deus, et plantavit humiles ex ipsis gentibus. Terras gentium evertit Dominus, et perdidit eas usque in fundamentum: arefecit Deus ex ipsis, et disperdidit eos, et cessare fecit memoriam eorum a terra. Memoriam supercreata hominibus superbia, neque iracundia nationi mulierum. Semen hominum honorabitur hoc quod timet Deum; semen autem hoc exhonorabitur hominum quod praeterit mandata Domini. In medio fratrum, rector illorum in ho
Abbreviated transcription (Latin):
Udex sapiens iudicabi
populum suuni: et prĩ¬
cipatus sensati terribi¬
lis erit. Scdm̃ iudicem
populi: sic et m̃stri eius: et qualis¬
rettor est quitatis: tales et ĩhabitã¬
tes in ca. Rex ĩsipiens perdet popu¬
lum suuni: et ciuitates in habita¬
buntur ꝑ sensum prudencius. In
manu deĩ potestas terre: et execrãbił
illam. In manu dei potestas homĩs
et super faciem scribe ĩpouet spnorẽ
suuit Omĩs inurie proximine
memineris: et nichil agas in oꝑi¬
bzũ irie. Odibilis coram deo est ⁊¬
homĩbus suꝑbia: et execrabilis oĩs
ĩiquitas genciu . Regnum agen¬
te ni gentem transfertur propter
ñ iusticias et ñuriasͬ et contumeli¬
as ac diuersos dolos. Auarq antez
nichil est scelestiꝰ quid suꝑbis feria ⁊
cuuis. Nichil est ĩquiis ꝙͣ amare pe¬
cuniam. Hic enini et aĩam suant
renalen hs: quoniam in uita sua
proiecit ĩtuna sua: Omnis poten¬
tatus breuis uita: languor prolixi
or grauat medicum. Breuem lan¬

Expanded text:
udex sapiens judicabit populum suum, et principatus sensati terrae stabilis erit. Secundum judicem populi, sic et mrector est civitatis tales et inhabitantes rex insipiens perdet populum suum et civitates inhabitabuntur per sensum prudentium in manu Dei potestas terrae et exclamabilis illam in manu Dei potestas hominis et super faciem scribae inponet honorem suum omnis iniuriae proximi ne memineris et nihil agas in operibus iniuriae odibilis coram Deo et hominibus superbia et execrabilis omnis iniquitas gentium regnum a gente in gentem transfertur propter iniustitias et iniurias et contumelias et diversos dolos avaro autem nihil est scelestius quid superbit terra et cinis nihil est iniquius quam amare pecuniam hic enim et animam suam venalem habet quoniam in vita sua proiecit intima sua omnis potentatus brevis vior gravat medicum. Brevem lan
Abbreviated transcription (Latin):
curreris. Est hõ laborãs ⁊ festinã ⁊ dolẽs
marcidus egẽns recuperatiõe plus
deficieus uirtute: et abiuidans pau¬
pertate: et oculus dei respexit illum
ĩ bono: et erexit eum ab humilita¬
te ipsius: et exaltauit caput cius
et mirati sunt in illo multi. et hono¬
rauerunt deum. Bona et mala:
pita et mors: pauꝑtas et honestaᷤ

Expanded text:
curreris. Est homo laborans et festinans, et dolens marcidus, egens recuperatione, plus deficiens virtute, et abundans paupertate; et oculus Dei respexit illum in bono, et erexit eum ab humilitate ipsius, et exaltabit caput ejus: et mirati sunt in illo multi, et honoraverunt Deum. Bona et mala, vita et mors, paupertas et honestas
Abbreviated transcription (Latin):
qui fecit illum. Congregatior̃ꝑau¬
perun affabilẽ te facito: et presbito¬
ro humilia aĩam tuamoet magna¬
to humilia caputitum. Delina
pauperi sine tristicia auremtuam
et redde debitam tuuur: et responde
nlli pacifice inmansuefudine. libera
eum qui ĩ rariam patitur demann
supbiz et noi accide feras inanima
tua. An iudicando esto pupillis mni
iorumret eris tu peliit fili yaltissim

Expanded text:
qui fecit illum. Congregationi pauqui fecit illum. Congregationi pauperum affabilem te facito, et presbytero humilia animam tuam, et magnato humilia caput tuum. Declina pauperi sine tristitia aurem tuam, et redde debitum tuum, et responde illi pacifica in mansuetudine. Libera eum qui injuriam patitur, de manu superbi; et non acide feras in anima tua. In judicando esto misericors, illorum; et eris velut
Abbreviated transcription (Latin):
Cor sapientis intelligetur in sapiẽ¬
cia: et auris bona audiet cum oĩ¬
concupiscencia sapienciam. Sa¬
piens cor et ĩtelligibile abstinebit
se apectatis: et ĩõꝑib iusticie succes¬
sus habebit. Ignem ardentem extĩ-¬
guit aqua: et clemosina resistit pec¬
catis: et deus prospectorẽ eius qui
reddit gratiam. Meminit in po¬
sterum: et ĩtempore casus sui inne¬
niet firmamentum. Cap̃ .iiii.
Ili elemosinain paupe¬
ris ne defraudes: et oculoᷤ
tuos ne transuertas a
pauꝑe. Aĩam esurientẽ
ne despexeris : et non exasperes pau¬
perẽ in ĩ opia sua.Cor ĩ opis ne affli¬
xeris: et non protrahas datum an¬
gustiãti. Rogationem ꝯtribulati
ne abiitias: et non auertas faciem
tuam ab egeno. rh ĩ ope ne auertaᷤ
oculos tuos propter iram: et nõ relĩ¬
quas querentib tibi retro maledi¬
cere. Maledixeris enim tibi in a¬
maritudine anime exaudietur de¬
precatio illius exaudĩet autent eum:

Expanded text:
cor sapiens intellegitur in sapiecor sapiens intellegitur in sapietia; et auris bona audiet cum omnconcupiscentia sapientiam. Sapiens cor et intelligibile abstinebit se a peccatis, et in operibus justitiae successus habebit. Ignem ardentem exstinguit aqua; et eleemosyna resistit peccatis: et Deus prospector ejus qui reddit gratiam, meminit in posterum; et in tempore casus tui invenies firmamentum. IV. Fili, eleemosynam pauperis ne fraudes, et oculos tuos ne transvertas a paupere. Animam esurientem ne despexeris, et non exasperes pauperem in inopia sua. Cor inopis ne afflixeris, et non protrahas datum angustianti. Rogationem contribulati ne abjicias, et non avertas faciem tuam ab egeno. Ab inope non auferas oculos tuos propter iram, et non derelinquas quaerentibus tibi retro maledicere. Maledicentis enim tibi in amaritudine animae exaudietur deprecatio illius. Exaudiet autem eum,
Abbreviated transcription (Latin):
gliam diligeris quanto mag̃ĩius
es humilia te in omĩbus: et coram
deo inuenies grãm: quoniaz mag
potencia dei solius: et abhumilib
honoratur. Altiora te ne quesieris
et fortiora te ne scrutatus fueris: s
q̃ precepit tibi deus illa cogita sꝑ: et
ĩplurib operibus eiꝰ nefucris curi¬
osus. Non est enĩ tibi neccessartum
ca que abscondita sunt uidere ccułl
tuis. In suꝑuacuis rebus noliscru¬
tari multipliciter: et ĩplurib eiꝰ
oꝑib non eris curiosus. Plurĩa
enim suꝑsensum hoĩm ostensa st̃
tibi. Nultos enim supplãtauit
suspicio illorum: et ĩ uanitate deti¬
nuit sensus illoꝵ. Cordurum ha
bebit male ĩ nouissimo et qui amat
periculum: in illo ꝑibit. Corĩgredi¬
eus duas uias non habebit successꝰ.
et prauicors in illis scãdalizabitur
cor neꝙͣ grauabitur ĩ dolorib: et
pectator addiciet ad peccandum.
Synagoge suꝑborum non erit sa¬
nitas : frũtex enim pectati eradica¬
bitur in illis: et non ĩtelligetur.

Expanded text:
geris. Quanto magnus es, humilia te in omnibus; et coram Deo invenies gratiam: quoniam magna potentia Dei solius, et ab humilibus honoratur. Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris: sed quae praecepit tibi Deus, illa cogita semper; et in pluribus operibus ejus ne fueris curiosus non est enim tibi necessarium ea quae abscondita sunt videre oculis tuis in supervacuis rebus noli scrutari multipliciter et in pluribus operibus eius non eris curiosus plurima enim super sensum hominis ostensa sunt tibi multos enim inplanavit suspicio illorum et in vanitate detinuit sensus illorum cor durum male habebit in novissimo et qui amat periculum in illo peribit cor ingrediens duas vias non habebit successus et pravicordius in illis scandalizabitur cor nequam gravabitur doloribus et peccator adiciet ad peccandum synagogae superborum non est sanitas frutex enim peccati eradicabitur in illis et non intellegetur
Abbreviated transcription (Latin):
ut cedri. Guttur ulius suanissimũ
et totus desiderabilis. Talis ẽ dilect
meus et ip̃e est amicus meus filis
ihrlm. Quo abiit dilectus tuus o
pulcherrina mulieꝵ: quo declina¬
uit dilectus tuus. et queremus
Ilectus meus descendit
in hortum sini ad arco¬
lam aromatũ: ut ibi pa¬
scatur in hortis: ⁊ lilia sol¬
ligat. Ego dilecto meo: et dilectus
nens michi qui pascitur inter lilia
Puichra es amica mea suairs et de¬
cora sicut ihrlm̃. terribilis ut sastroꝵ
acies ordinata. Auerte oculos tuos

Expanded text:
ur illius suavissimum, et totus desiderabilis: Talis est dilectus meus, et ipse est amicus meus, filiae Jerusalem. Quo abiit dilectus tuus, o pulcherrima mulierum? quo declinavit dilectus tuus: et quaeremus lectus meus descendit in hortum suum ad areolam aromatum, ut pascatur in hortis, et lilia colligat. Ego dilecto meo, et dilectus meus mihi, qui pascitur inter lilia. Pulchra es, amica mea, suavis, et decora sicut Jerusalem: terribilis ut castrorum acies ordinata. Averte oc
Abbreviated transcription (Latin):
liũ meũ custodes muroꝵ..I diuro
uos filic ihrlmr: si ĩncneritis dilectũ
neũnt nuincictis er.qr amore lan¬
gneo. Qualis est dilectus tuus ex
dilecto o pulcerrima mulierum
Qualis est dilectus tuus ex dilecto:
quia sic admrastinos. dilectus meͣ
sandidus ⁊ rubicũdus: clectus ex

Expanded text:
stodes murorum adiuro vos filiae Hierusalem si inveneritis dilectum meum ut nuntietis ei quia amore langueo qualis est dilectus tuus ex dilecto o pulcherrima mulierum qualis est dilectus tuus ex dilecto quia sic adiurasti nos dilectus meus candidus et rubicundus electus
Abbreviated transcription (Latin):
mca dedit odorem suim. sfasciculus
mirre dilectꝰ meus michi ĩter u̾ba
mea cõmorabitur. botrus cypri di¬
lectus meꝰ mͥ: in uincis engaddi.
Ecce tu puichra es amica mea: ecce
tu pulchra: oculi tui colũbarum. Et¬
ce tu pulcher es dilecte n: et decorus.
Lectulꝰ nr̃ floridus: tigna domioru
nrãrum cedrina: laquearia nostrã
cupressina. ego flos campi: et luuiz
conualliuz. Sicut lilium ĩter spĩaᷤ
sic amica mea inter filias. Sicut ma¬
ius ĩter ligna siluarũ: sic dilectus
meus inter filios. Caplm̃ ii¬
Ub umbra illius quas
desiderauerã sedi: et fruc

Expanded text:
mea dedit odorem suum fasciculus murrae dilectus meus mihi inter ubera mea commorabitur botrus cypri dilectus meus mihi in vineis Engaddi ecce tu pulchra es amica mea ecce tu pulchra oculi tui columbarum ecce tu pulcher es dilecte mi et decorus lectulus noster floridus tigna domorum nostrarum cedrina laquearia nostra cypressina ego flos campi et lilium convallium sicut lilium inter spinas sic amica mea inter filias sicut malum inter ligna silvarum sic dilectus meus inter filios sub umbra illius quam de
Abbreviated transcription (Latin):
inquinabo illos. Duectus meus misit
manũ suani ꝑ forameñ:t uenter
ncus intremut ad tactũ ciꝰ. Sur¬
rcxint aperirem dilocto meo. Nanus
mec stillancrunt mirram:⁊ digiti
nci ꝑlemi mirra ꝓbatissima. Pessu¬
lum ostii mei aperui dilecto meo: ati
ille declinauerat atq transicrat.
Anima mca liquefacta est: ut duect¬
locutus est. Quesiui et non ĩneui

Expanded text:
abo illos? Dilectus meus misit manum suam per oramen, et venter meus intremuit ad tactum ejus. Surrexi, ut aperirem dilecto meo; manus meae stillaverunt myrrham, et digiti mei pleni myrrha probatissima. Pessulum ostii mei aperui dilecto meo: at ille declinaverat, atque transierat. Anima mea liquefacta est, ut locu
Abbreviated transcription (Latin):
de montibz pardoꝵ: Nuluerasti cor
nicum: soror mea sponsa: bulue¬
nerasti cor meũ: in uno oculoꝵ tuoꝵ:
et in uno crine colli tui. Quãpul¬
cre sunt manc tuc soror mea spon¬
sa. pulcriora sunt ubera tua uino:
et odor unguentoꝵ tuoꝵ suꝑ omĩa
aromata. Fanus distillans labia
tua sponsa: melet lac sub sĩgna
tua. et odor uestumentoꝵ tuorum sic̃
odor thuris. Hortus conclusus soror
mea sponsa: hortus conclusus: fons
signatus. Euussiones tue ꝑadisꝰ
m̃aloꝵ ꝑunicoꝵ cũ pomoꝵ fructib.
Cypri cum uardo nardus :⁊ crocus¬

Expanded text:
montibus Pardorum. Vulnerasti cor meum, soror mea sponsa, vulnerasti cor meum in uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui. Quam pulchrae sunt mammae tuae, soror mea sponsa! pulchriora sunt ubera tua vino. et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Favus distillans labia tua, sponsa, mel et lac sub lingua tua: et odor vestimentorum tuorum sicut odor thuris. Hortus conclusus, soror mea sponsa, hortus conclusus, fons signatus. Emissiones tuae paradisus malorum punicorum cum pomorum fructibus. Cypri cum nardo
Abbreviated transcription (Latin):
mercedẽ: qr obliuioni ẽ tradita
mẽoria eoꝵ amor quoq et odius
et ĩuidie simł perierunt nec ha¬
bent partez ĩ hoc seculo et ĩ oꝑe qd̾ sb̃
sole geritur. Uade ergo et comede ĩ
leticia panez tuũ: et bibe cu gaudio
uinus tuũr: qr deꝯ placent oꝑa tua
onũ tempore sit uestimẽta tua can
dida: et oleum de capite tuo non
deficiat. Perfruere u̾ita cũ uxore
quã diligis: cunctis dicb uite ũ¬
stabilitãtis tue quĩ datisunt tibi
sub sole onũ tempore uanitatis
tue. Hec est eniz pars ĩ uitar et ĩ la¬
bore tuo quo laboras sub̃ solei qd̃cũ

Expanded text:
mercedem quia oblivioni tradita mercedem quia oblivioni tradita est memoria eorum amor quoque et odium et invidia simul perierunt nec habent partem in hoc saeculo et in opere quod sub sole geritur vade ergo et comede in laetitia panem tuum et bibe cum gaudio vinum tuum quia Deo placent opera tua omni tempore sint vesdida, et oleum de capite tuo non deficiat. Perfruere vita cum uxore, quam diligis, cunctis diebus vitae instabilitatis tuae: qui dati sunt tibi sub sole omni tempore vanitatis tuae, Haec est enim pars in vita, et in labore tuo, quo laboras sub sol
Abbreviated transcription (Latin):
le et quãto plus laborauerit ad q̃¬
rendum: tanto minꝰ ĩueniat.
Etiam si dixerit sapiens se nosse
non poterit reꝑire. Caplz ix
Qiua hec tractain ĩcor¬
de meo: ut curiose ĩtelli¬
gerẽ. Sunt iusti atq
sapientes: et oꝑa eoꝵ ĩ
manu deĩ. et tñ nescit hõ: utrum
amore an odio digns sit: s oĩa
i futurus seruãtur in certa: eo ꝙ
umuersa eq̃ eueniãt iusto et ĩpio
bono et malo mũdo et in mundo
ĩmolãti uictimas et sacrificia cõ¬
tẽnenti. Sicut bonus: sic et pcor
ut ꝑiurꝰ: ita ille qui uerũ deierat
Lxx̃ est pessimum inter oĩa que
subsole fuunt qr eadez cunttis.
euenuĩt. Unde et corda filioꝵ
hoĩmn implentur malicia ⁊ con¬
temptu inuita sua: et pa hec ad
iferos deducentur. Nemo ẽ qui sꝑ
unat: et qui huiꝰ rei habxat fiduci¬
aui. Mlior ẽ sanis uiuꝰ leone
mortuo. Uiuẽtes eiuz sciunt se
esse morituros: mortui uero nicħ
nouerunt apliꝰ nec habent ultra

Expanded text:
le: Et quanto plus laboraverit ad qule: Et quanto plus laboraverit ad quaerendum, tanto minus inveniat: Etiamsi dixerit sapiens se nosse, non poterit reperire. Cap. IX. ia haec tractavi in corde meo ut curiose intellegerem sunt iusti atque sapientes et opera eorum in manu Dei et tamen nescit homo utrum amore an odio dignus sit sed omnia in futuro servantur incerta eo quod universa aeque eveniant iusto et impio bono et malo mundo et inmundo immolanti victimas et sacrificia contemnenti sicut bonus sic et peccator ut periurus ita et ille qui verum deierat hoc est pessimum inter omnia quae sub sole fiunt quia eadem cunctis eveniunt unde et corda filiorum hominum implentur malitia et contemptu in vita sua et post haec ad inferos deducentur nemo est qui semper vivat et qui huius rei habeat fiduciam melior est canis vivens leone mortuo viventes enim sciunt se esse morituros mortui vero nihil noverunt amplius nec habent ultra
Abbreviated transcription (Latin):
ullo filii hoĩm perpetrãt mala. At¬
malus et ꝑ patiencias sustentatͣ:
ego cognoui ꝙ crit bonum timen¬
tib deum: qui uerentur faciẽ enus:
noi sit bonuz ĩpio nec prolongent
dies eiꝰ: sed qiͣ umbra trãseant: qui
non timent facient domini. Et ẽ
alia uanitas que fit suꝑ terram
Sunt iusti quib mala proncin¬
unt quasi oꝑa egerint ĩpiorum:
et sunt inipii quita securi sunt qͣi
iustoꝵ facta habeant. Sed et hoc ua¬
nissimus indico. Laudaui igitur le¬
oticias: ꝙ. non esset lyĩ bonuz sub sole:
cuisi ꝙ comederet et biberet atqz gau¬
deret: et hoc solum secum auferret de
labore suo omĩb diebus bite sue qͦs
dedit ei deus sub sole. Et apposui cor
meus ut scirem sapiencias: et ĩtelli¬
gerẽ distensionez q̃ u̾satur in terra
est homo qui dieb et noctibs sõ¬
uumi nõ capit oculis. Et ĩtellexi:
ꝙ oñ̃ oꝑum dei nullas possit ħo
ĩueiure rationez coꝵ q̃ fiunt sub so¬

Expanded text:
timore filii hominum perpetrant mala attimore filii hominum perpetrant mala atmalum et per patientiam sustentatur ego cognovi quod erit bonum timentibus Deum qui verentur faciem eius non sit bonum impio nec prolongentur dies eius sed quasi umbra transeant qui non timent faciem Dei est et alia vanitas quae fit super terram sunt iusti quibus multa proveniunt quasi opera egerint impiorum et sunt impii qui ita securi sunt quasi iustoco. Laudavi igitur laetitiam, quod non esset homini bonum sub sole, Nisi quod comederet, et biberet, atque gauderet: et hoc solum secum auferret de labore suo, in diebus vitae suae quos dedit ei Deus sub sole. Et apposui cor meum, ut scirem sapientiam, et intelligerem distentionem quae versatur in terra: Est homo, qui diebus ac noctibus somnum non capit oculis, Et intellexi, quod omnium operum Dei nullam possit homo invenire rationem, eorum quae fiunt sub so
Abbreviated transcription (Latin):
Go os regis obseruo.
Et precẽpta iuramẽti
dei. Ne festines recedere
a facie cius: neq ꝑma¬
neas oꝑe malo: qr om̃e qd̾ uõluer
faciet et sermo illius potestate plenꝰ
est. nec dicere ei quisꝙͣ p̃t: quare
ita facis. Qui custodit preceptũ non
.experictur quicꝙͣ mali. Tẽpꝰ ⁊ re¬
sponsionez cor sapientis ĩtelligit.
Onũ negocio tẽpus est et opportu¬
nitas: et młta homĩs afflictio: qr
ignorat preterita: et futura millo
scire potest nũcio. Non est ĩ homĩs
potestate prohiberẽ spñr: nec habet
potestatez ĩ dic mortis nec sinitur
quiescere ĩ gruente bello: neq salua¬
bit ĩpietas impium. Omĩa hec cõ¬
sideraui: et dedi cormeum ĩcunctis
oꝑib q̃ frunt suh sole. Intdum do¬
mĩatur homo hoĩnmalu suu.
Uidi ĩpios sepultos: qui etiã cum
ad huc uiuent ĩ loco sancto erant
et laudabantur ĩciuitate quasi in¬
stoꝵ opum. Sed et hoc uanitas ĩ.
Et enim qr non profertur cito cõ¬
tra malos sentencia absq timore

Expanded text:
go os regis observo, et praecepta juramenti Dei. Ne festines recedere a facie ejus, neque permaneas in opere malo: Quia omne, quod voluerit, faciet: et sermo illius potestate plenus est: nec dicere ei quisquam potest: Quare ita facis? Qui custodit praeceptum, non experietur quidquam mali. Tempus et responsiOmni negotio, tempus est et oportunitas: et multa hominis afflictio, quia ignorat preterita et ventura nullo scire potest nuntio. Non est in hominis potestate prohibere spiritum, nec habet potestatem in die mortis: Nec finitur quiescere ingruente bello, neque salvabit impietas impium. Omnia haec consideravi, et dedi cor meum in cunctis operibus quae fiunt sub sole interdum dominatur homo homini in malum suum vidi impios sepultos qui etiam cum adviverent in loco sancto erant et laudabantur in civitate quasi iustorum operum sed et hoc vanitas est etenim quia non profertur cito contra malos sententia absque ullo
Abbreviated transcription (Latin):
Sait em̃ ꝯsciencia tuaz qr et tu cre¬
bro maledixistraliis cuncta tẽp¬
taui in sapiencia. Dixi sapiens
efficiar: et ip̃a longiꝰ recessit ame
multomagis ꝙͣ erat. Et alta pro¬
funditas q̃ius ĩueniet eas. Iustra¬
ui uniuerso aĩo meo: ut scirẽ et ꝯsi¬
derarez et quererez sapĩam et ratio

Expanded text:
scit enim tua conscientia quia et tu crescit enim tua conscientia quia et tu crebro maledixisti aliis cuncta temptavi in sapientia dixi sapiens efficiar et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat et alta profunditas quis inveniet eam lustravi universa animo meo ut scirem et considerarem et quaererem sapi
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autem pius cruditio habet it¬
sapicntia: ꝙ uitã tribuunt posses¬
sori suo. Considera opera dei: q nemo
possit corrigere: quem ille despercrit.
In dic bona fruere bois: et malã di¬
en precaue. Sicut eniz hanc sic et
illã fecit deus ut nõ mueniat hõ
contra eũ iustas querimonias. H
quoqz uidi in diebus uanitatis
mee. Iustꝰ perit ĩiusticia sua: et
ĩpius multo uiuit tpr̃e urmali¬
licia sua. Noli esse iustꝰ multuur
neq plus sapias ꝙͣ ncͣce est ne ob¬
stupescas. Ne ĩpie agas multum:
et noli esse itultus ne moriaris in
tpr̃e non tuo. Bonũ est te sustẽta¬
re iustum: sed et ab illo ne subtra¬
has manũ tuas: qr qui timet deu
nichil negligit. Sapĩa ⁊ fortauit
sapientez: sũꝑ decẽ principes ciuita¬
tis. Non est eñim homo iustꝰ ĩ terra
qui faciat bonũ et non peccet. Sed
et cunctis sermonib qui dicũtur:
ne accõmodes cor tuu̾: ne forte audi¬
as scruum tuũ maledicentez tibi.

Expanded text:
Hoc autem plus habet eruditio et Hoc autem plus habet eruditio et sapientia, quod vitam tribuunt possessori suo. Considera opera Dei, quod nemo possit corrigere quem ille despexerit. In die bona fruere bonis, et malam diem praecave. Sicut enim hanc, sic et illam fecit Deus, ut non inveniat homo contra eum justas querimonias. Haec quoque vidi in diebus vanitatis meae: Justus perit in justitia sua, et impius multo vivit tempore in malitia sua. Noli esse justus multum: Neque plus sapias quam necesse est, ne obstupescas. Ne impie agas multum: et noli esse stultus, ne moriaris in tempore non tuo. Bonum est te sustentare justum, sed et ab illo ne subtrahas manum tuam: quia qui Deum timet, nihil neglegit sapientia confortabit sapientem super decem principes civitatis non est enim homo iustus in terra qui faciat bonum et non peccet sed et cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum ne forte audias servum tuum maledicentem tibi
Abbreviated transcription (Latin):
bra p̾terit.. Aut quis ei poterit in
Elus est nomen uonũ:¬
qͣ unguenta pciosa: et
dies mortis dic natini¬
tatis. Qcius est irc ad
domũ uctus qͣ ad domũ cõuinui.
In illa ciuim finis cunctoꝵ admo¬
uetur hoĩm:. et uniens cogitat qͦd
futurũ sit. Q clior est ira risu: qr
ꝑ tristiciam unitus corrigitur aii¬
mus delinquentis. Cor sapiẽciũ
ubi tristicia est: et cor stuitorum
ubi leticia. Melius est a saꝑicutt
corripi: qͣ stultoꝵ adulatioẽ decipr.
quia sicut sonitus spinarimi
arderciũ sub olla: sic risus sturti. Scd
et hoc nauitas. Calũma cõturbat sa¬
pieutemr. et perdet robur cordis eius
Mclior est finis or̃onis ꝙͣ pͥncipiũ
Melior ẽ patiẽs arrogãte. Nesis uelox
ad irascedu. qr ira in sinustłti reqͥescͭ
incliora fucre ꝙͣ nunc st̃. Sulta cr̃
est hunism odi interrogatio. Utili¬
or est sapicncia cum diuitiis ⁊ magi
ꝓdest udentibus solem. Sicut ems
ꝓtegit sapiencia: sic ꝓtegit pocunia.

Expanded text:
bra praeterit? Aut quis ei potbra praeterit? Aut quis ei potelius est nomen bonuam unguenta pretiosa: et dies mortis die nativitatis. Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurum sit. Melior est ira risu: quia per tristitiam vultus, corrigitur animus delinquentis. Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia. Melius est a sapiente corripi, quam stultorum adulatione decipi. Quia sicut sonitus spinarum ardentium sub olla, sic risus stulti: sed et hoc vanitas. Calumnia conturbat sapientem, et perdet robur cordis illius. Melior est finis orationis, quam principium. melior est patiens arrogante. Ne velox sis ad irascmeliora fuere quam nunc sunt? stulta enim est hujuscemodi interrogatio. Utilior est sapientia cum divitiis, et magis prodest videntibus solem. Sicut enim protegit sapientia, sic protegit pecunia.
Abbreviated transcription (Latin):
ceritum librros ⁊ uicerit multos
annos et plures dies etatis habuc¬
rit: et aĩa illius non utatur boĩs
substancie sue: sepulturaq sarcat:
de hoc ego ꝓuũcio er melior illo sit
abortiuꝰ. Frustra eium ueuit et ꝑ¬
git ad tenebias: et obliuonc dele¬
bitur nonien eiꝰ. Non uidit solem:
ncq cognouit distanciam boniet
mali: et̾ si duobus mlib auius
iurerit: et non fuerit ꝑfinitus uoĩs
Nõne ad unũ locũ ꝓperant omnna
Ounus labor hoĩs in ore cius: sed
aĩa aus nou implebitur bonis.
Quid habet amplius sapiẽs a stui¬
to: et quid pauꝑ insi ut ꝑgat illuc
ubi est uita. Qclius est iudere qd
cupias :ꝙͣ desidcrare qd uescias.
Sed et hoc uauitas est et p̾sũpcio sp̃s.
Qui futurus est: et iam uocatuz
est nomen eiuus: et scitur q homo
sit: et non possit contra forciorez
sc in iudicio contendert. Derba
sunt plurima multamq ĩ dispu¬
tando habencia uanitatem. Quid
nationis sue: et tp̃c qd uelut uni¬

Expanded text:
centum liberos, et vixerit multos centum liberos, et vixerit multos annos, et plures dies aetatis habuerit, et anima illius non utatur bonis substantiae suae, sepulturaque careat, de hoc ego pronuntio quod melior illo sit abortivus. Frustra enim venit, et pergit ad tenebras, et oblivione delebitur nomen ejus. Non vidit solem, neque cognovit distantiam boni et mali; et si duobus millibus annis vixerit, et non fuerit perfruitus bonis: nonne ad unum locum properant omniaOmnis labor hominis in ore ejus: sed anima illius non implebitur. Quid habet amplius sapiens a stulto? et quid pauper, nisi ut pergat illuc, ubi est vita? Melius est videre quod cupias, quam desiderare quod nescias; Sed et hoc vanitas est, et praesumptio spiritus. Qui futurus est, jam vocatum est nomen ejus: et scitur quod homo sit, et non possit contra fortiorem se in judicio contendere. Verba sunt plurima, multam in disputando habentia vanitatem. Cap.nationis suae, et tempore quod velut um
Abbreviated transcription (Latin):
Quoniodo ucuit: sic reucrtetur. Qd
ergo ꝓdest ci qd̃ iaborauit inuentirz.
Cuuctis dichus uite sue comedit ĩ
tenebris et incũctis inuitis: et in
crĩa atq tristicia. Hoc itasꝑ ui
sũ est michi bonũ: ut comedat
quis et bibat et fruatur leticia
ex laborc suo quo laborauit ipe
sub sole nunero diex uite sue: qͦs
dedit ei deus: et hec est illius. Et
omni hoi cui dedit deus diuitiaᷤ
atq substanciam:. potestatem¬
s citribiit ut comdͣt ex ex ⁊ fru¬
atur parte sua: et letetur de sabore
suo hoc est donũ dei. Non crũ satis
rccordabitur dicrũ inte sue: eo ꝙ
deus occuꝑct delitus cor eius. Cap̃¬
Sstu et aliudno in ui
malũ qd̾ indi sub so¬
leret quidem frcquẽs
apud hoĩes. Uir cui
dedit dens diuitias et substãcia
et honorem et nichil dest amme
sue cx omnib q̃ desiderat : nec tri¬
bint ei potestatem deus ut come¬
dat exco: sed homo extrancus no¬
rabit illud: hoc nauitas ⁊ magͣ
miseria est: si gruuerit quispifr

Expanded text:
it sic revertetur quid ergo prodest ei quod laboravit in ventum cunctis diebus vitae suae comedit in tenebris et in curis multis et in aerumna atque tristitia hoc itaque mihi visum est bonum ut comedat quis et bibat et fruatur laetitia ex labore suo quod laboravit ipse sub sole numerum dierum vitae suae quos dedit ei Deus et haec est pars illius et omni homini cui dedit Deus divitias atque substantiam potestatemque ei tribuit ut comedat ex eis et fruatur parte sua et laetetur de labore suo hoc est donum Dei non enim satis recordabitur dierum vitae suae eo quod Deus occupet deliciis cor eius estmalum quod vidi sub sole, et quidem frequens apud homines. Vir cui dedit Deus divitias, et substantiam, et honorem, et nihil deest animae ejus ex omnibus quae desiderat; nec tribuit ei Deus potestatem ut comedat ex eo, sed homo extraneus vorabit illud. Hoc vanitas, et magna miseria est. Si genuerit quispiam
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ et sapiens: rege seue ⁊ stulto qͥ
nescĩt p̾uidere in posterũ. Qd et de
carceit cathenisqz interdũ quis egre¬
diatur ad regnũ: et alius natus in
rrgno in opia cõsumatur. Uidi cuc¬
tos uiuertes: qui amoulant subso¬
le cũ adolescente scdõ: qui cõsurget ꝓ¬

Expanded text:
per et sapiens, rege sene et stulto, qui per et sapiens, rege sene et stulto, qui nescit praevidere in posterum. Quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum: et alius natus in regno, inopia consumatur, Vidi cunctos viventes, qui ambulant sub sole cum adolescente secundo, qui consurget
Abbreviated transcription (Latin):
et feliciorem utroqz iudicaui qui
nec dũ natus est nec indit mala q̃
sub sole fuint. Bursuz contẽplat
sum omnes labores hominũ ⁊ in¬
dustrias: aĩaduerti patere iuidie
proruimi. Et in hoc ergo uanitas ⁊
tura suꝑflua est. Stultus cõpli¬
cat manus suas: et comedit sarnes
suas diccus. Eeelior est pugillus
cum requie: ꝙͣ plena utraq manꝰ
cũ labore ⁊ afflictionc aniũ. Consi¬
derans iepperi et aliam uanitatem
subsole. Unus est et scdm̃ nõ hẽt
non filiũ: nou fratreur. et tamen
labore nou cessat: nec satiantur
oculi cius diuitus : nec recogitat
dicens. Cui laboro: et frando aĩam
est et afflictio pessima. Melius est
cinolumentũ socictatis suc. Si unꝰ
crciderit ab altero fulcictur. Tle soli
qr cum cociderit non habet subleua¬
tem se. Et si dormierint duo: foue¬
buntur mutuo. Unus quomodo
salefict: et si qui spĩa p̾ualuerit cõtͣ
unũ duo resistunt ei. Funiculus tri¬
pler diffiale rũpitur. Sclior ẽ puer¬

Expanded text:
et feliciorem utroque judicavi, qui et feliciorem utroque judicavi, qui necdum natus est, nec vidit mala, quae sub sole fiunt. Rursum contemplatus sum omnes labores hominum, et industrias: Animadverti patere invidiae proximi: et in hoc ergo vanitas, et cura superflua est. Stultus complicat manus suas, et comedit carnes suas, dicens: Melior est pugillus cum requie, quam plena utraque manus cum labore, et afflictione animi. Considerans reperi et aliam vanitatem sub sole: unus est, et secundum non habet, non filium, non fratrem, Et tamen laborare non cessat, nec satiantur oculi ejus divitiis: Nec recogitat, dicens: Cui laboro, et fraudo animamest, et afflictio pessima. Melius est  societatis suae: si unus ceciderit, ab altero fulcietur: Vae soli; quia cum ceciderit, non habet sublevantem se. Et si dormierint duo, fovebuntur mutuo; unus quomodo calefiet? Et si quispiam praevaluerit contra unum, duo resistunt ei: funiculus triplex difficile rumpitur. Melior est pau
Abbreviated transcription (Latin):
et dix ĩcorde meo. Iustum et ĩpiu
uouirbit dñs: et tempꝰ omĩs rei
turre erit. Dixi ĩ corde meo de filiis
hoũn ut probaret cos deus et ostende¬
ret similes esse bestiis. Id circo unus
ĩteritꝰ ẽ hominis et iumẽtoꝵ: et eqͣ
utriusq conditio. Sicut moritur
homo sic et illa moriuntur. Sime¬
liter spirãt omĩa. et nichil habet
homo irmnc̃to ampiiꝰ. Cuncta sup¬
iacent uanitati: et omĩa ꝑgunt ad
pnũ locum. De terra facte sunt: et ĩ
terrã pariter reuertuntur. Quis no¬
uit si sp̃s filioꝵ adam ascendat sursũ
et si sp̃s iumentoꝵ desceudat deorsus.
Et de prehendi nichil c̃ẽ meliꝰ ꝙͣ leta
ri hominẽ in oꝑe suo: et hanc esse par¬
tem illiꝰ. Quis enĩ eum adducet ut
pꝰ se futura cognoscat.¬
Erti me ad alia: et uidi
calũnias que sub sole ge¬
rũtur: et lachrimas ĩno¬
centiuz et neminẽ conso¬
iatorem nec posse resiste coꝵ a iolã¬
cie cunctoꝵ auxilo destitutos Nau¬
daui magis mortuos ꝙͣ uiuentis

Expanded text:
impium judicabit Deus, et tempus omnis rei tunc erit. Dixi in corde meo de filiis hominum, ut probaret eos Deus, et ostenderet similes esse bestiis. Idcirco unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio: Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur: similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumento amplius: Cuncta subjacent vanitati, et omnia pergunt ad unum locum: de terra facta sunt, et in terram pariter revertuntur. Quis novit si spiritus filiorum Adam ascendat sursum, et si spiritus jumentorum descendat deorsum? Et depri hominem in opere suo, et hanc esse partem illius. Quis enim eum adducet ut post se futura cognoscaterti me ad alia, et vidi calumnias, quae sub sole geruntur, Et lacrymas innocentium, et neminem consolatorem: Nec posse resistere eorum violentiae, cunctorum auxilio destitutos. Et laudavi magis mortuos, quam viventes:
Abbreviated transcription (Latin):
rendi et tẽpꝰ perdendi. Tempꝰ cu¬
stodiendi: et tẽpus abiiciendi.
Tẽpus scindendi et tẽpus esuen¬
di. Tempꝰ tacendi et tẽpꝰ loquẽdi
Tempus dilectionis: et tempus
con. Tempꝰ belli: et tẽpus pacis
Quid h amplius homo de labore
suo. Uidisti afflictiones qua dedͭ
deus filiis hoĩm ut discẽdantur in
ca. Cuncta fecit bona in tpr̃e suo:
et mundus tradidit disputationi
eoꝵ: ut non ĩueniat lomo opꝰ
qd̃ oꝑatus est deꝰ abinitio usq ad
finez. Et cognoui ꝙ non esset me¬
lius insi letari: face̾re bene ĩ uita
sua. Omĩs enim homo qui com̃¬
dit et brbit et uid bonuz de labo¬
re suo: hoc donũ deic̃. Didici ꝙ oĩa¬

Expanded text:
irendi, et tempus perdendi. Tempus cuirendi, et tempus perdendi. Tempus custodiendi, et tempus abjiciendi. Tempus scindendi, et tempus consuendi. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Tempus dilectionis, et tempus odii. Tempus belli, et tempus pacis. Quid habet amplius homo de labore suo? Vidi afflictionem, quam dedit Deus filiis hominum, ut distendantur in ea. Cuncta fecit bondisputationi eorum, ut non inveniat homo opus, quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Et cognovi quod non esset melius nisi laeteri, et facere bene in vita sua. Omnis enim homo, qui comedit et bibit, et videt bonum de labore suo, hoc donum Dei est. Didici quo