comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ languoribus iguorantia uł errore uł nccͣitate contractis
humili ⁊ tandem cauta ad celestem medicum mente ꝯfu¬
ñ dũ curatis uiciis recedamus: effectus eoꝵ tm̃mͦ reprmatur
ñ extinguatur affectus. latitat intra nos ĩmo ⁊̃ sꝑit iut̾na ra¬
dix omtuĩ que extirpata ũ siu̾nt pcc̃orum. Eͥ adhuc in
uobis uiue. his dep̾hendimus inliciis ũbi gr̃a. Cum ĩ soli¬
tudine ꝯstituti aduentum frm uł breuissimam eorum mo¬
ram cum auadam estuantis animi anxietate suscipinus
uic̃ẽ adhuc nobis uiuacissimũ ĩpacĩe fomitem noũimus
It̾ si fr̃e ño codicem ad legendum uł quamlib aliam ad
utendum spem postulante aut nos ilłius petitõ contristau̾it
aut illum negotiatõ mr̃a repulit dubiũ ñ est nos adhuc aua¬
ricie seu philargirie laqueis compediri. E sirocorda tõnem
fenune nobis uł cogitatõ subita uł sacre feries lectonis actu¬

Expanded text:
 languoribus ignorantiae vel errore vel necessitate contractis, humili tandem et cauta ad coelestem medicum mente ndum curatis uitiis secedamus, effectus eorum tantummodo reprimatur, non extinguatur affectus. latitat enim intra nos, immo etiam serpit radix omnium quae extirpata non fuerit peccatorum, quam adhuc in nobis uiuere his deprehendimus indiciis. uerbi gratia eam in solitudine constituti aduentum fratrum uel breuissimam eorum moram cum quadam aestuantis animi anxietate suscipimus, inesse adhuc in nobis uiuacissimae inpatientiae fomitem nouerimusItem si fratre vel codicem ad legendum vel quamlibet aliam ad utendum speciem postulante, aut nos illius petitio contristaverit, aut illum negatio nostra repulerit, dubium non est nos adhuc avaritiae seu philargyriae laqueis compediri. Quod si recordationem feminae nobis vel cogitatio subita vel sacrae series lectionis attu
Abbreviated transcription (Latin):
Caue honores: quos sñ culꝑa ten̾e nõ potes. Sublimitas io
noꝵ magnitudo scelerũ est: ⁊ in maiori gradu sũ disdlo sia¬
to ttaꝙ maior honor: tanto maiora ꝑicła. Alta arbor ueuo
fortuis agitat᷑. ⁊ rami eius citius in ririnã constringnut
Excelse turres grauiori casu procĩbunt. ⁊ altissii ron¬

Expanded text:
Cave honores, quos sine culpa tenere non poteris. Sublimitas enim honorum magnitudo scelerum, in majori gradu sine dubio Quanto major honor, tanto majora pericula. Alta arbor a ventis fortius agitatur, et rami ejus citius in ruina confringuntur; excelsae turres graviori casu procumbunt. Altissimi mon
Abbreviated transcription (Latin):
aquam spargentibus. inimicus lapides iaciendo minitis
bus inimicus flebilis ululans tandem p̾sor̃m quendã
nõiatĩ exprimens. se ciñ aqua bñdicta sꝑgebatur sub caꝑa
quasi familiaris sui latuisse ꝑfessus ẽ accusans eum cum
filia pracuratoris concubuisse Sic ꝑ fenniũ institit donec
ibidem cuntta ecdificia incenclio consumeret.
nno euisdem. uͦ numeneris rex britonum dum in
caꝑite batulo ꝑcussꝰ iram cl̃i morte ꝑsensit. nno eiusdẽ
rebant ⁊ suo t̃ ore conuicti frussent. ep̃atu ⁊ satris gratlib
eroidmati anathatizari sunt eisq tñ laicalis ꝯmunio
concessa ẽ. A nno eiuidem ix. excõi cata plite waldra da
a leato aplico uidens lotharius rex etiam sibi excõicafõ¬

Expanded text:
aquam spargentibus, inimicus lapides jaciendo, multis aquam spargentibus, inimicus lapides jaciendo, multis ecedentibus inimicus flebiliter ululans, tandem presbyterum quemdam nominatim exprimens, se quando aqua benedicta spergebatur, sub cappa illius, quasi familiaris sui, latuisse professus est, accusans eum cum filia procuratoris concubuisse. Sic per triennium institit, donec ibidem cuncta aedificta incendio consumeret. 16. 4. Numeneus rex Brittonum dum inscapite baculo percussus, iram Dei morte persensit. Hoc tempore rebant, et suo etiam ore convicti fuissent, episcopatu et sacris gradibus exordinati anathematizati sunt, eisque tantum laicalis communio concessa est. 864. 9. 20. 8. Excommunicata pelice Waldrada a legato apostolico, videns Lotharius rex etiam sibi exco
Abbreviated transcription (Latin):
lautromane eccł̃ie .cii. p̾sidet. Cuiꝰ orclinafõnẽ ludoncꝰ
imrator sua p̃sentia roborauit. eolome orta tempestate
ppło ĩ basilicam sã ꝑetri ꝯfugiente. subito fulmen rastar
ienei drachonis basilicã scidit ac pene trauit et tres hoĩes¬
dũisis quidem locis. ħ imo icta ĩ mortẽ deiecit. Alios etiã
sex codem imꝑꝑtu semiuinos reliquit Anno eiusdem
iiͦi. franai suꝑ crudelitate karoli iegis sui apd̃ ludouicũ
fiatrem eius expostulant et eum ad cregnand̾ sr̃ se q¬
tra harolum inuitant. Qd̃ ille ĩ ꝯsulẽte aggres¬
sus turpit alienis excossit finibus. In ꝑ rochiai magũ¬
tina malignus sp̃c eiudens neciuitie suc̃ dedit ĩdicrum.
Lampͥmo lapidos iaciendo et parieces domoꝵ quasimal¬
leis pulsando inde manifeste loquendo surta etiã ꝓden¬
do discordias int̾ uicinos seminando hõies. ingru¬
etabat. Deniq animos omnium contra unum hoĩẽm cõ¬
mouit quasi ꝑ̃ꝑ eius pcc̃a cet̾i talia paterentur. Cuiꝰ fruges

Expanded text:
onem Ludovicus imperator sua praesentia roboravit. Coloniae orta tempestate, populo ad basilicam S. Petri confugiente, subito fulmen instar ignei draconis basilicam scidit, ac penetradiversis quidem locis, sed uno ictu in mortem dejecit. Alios etiam sex eodem impetu semivivos reliquit. 858. 3 14. 2. Franci super credulitate Karoli regis sui apud Ludowicum fratrem ejus expostulant, et eum ad regnandum super se contra Karolum invitant. Quod ille inconsultu aggressus, turpiter alienis excessit finibus. In parochia Moguntina malignus spiritus evidens nequitiae suae indicium dedit. Nam primo lapides jaciendo, et parietes domorum quasi malleis pulsando, inde manifeste loquendo, furta etiam prodendo, discordias inter vicinos seminando, homines inquietabat. Denique animos omnium contra unum hominem commovit, quasi pro ejus peccatis caeteri talia paterentur. Cujus fruges
Abbreviated transcription (Latin):
exhibuit ⁊ cõmendauit. Huuis miense dilectionis ef¬
fectum si ñ recipit ab olim iam addicta captiitas copio¬
se redemptionis effectum. Gaufridus contra petrum
olim magistrum suum fortit̾ ⁊ catholice scribit. De¬

Expanded text:
exhibuit et commendavit hujus immensae dilectionis afexhibuit et commendavit hujus immensae dilectionis affectum, si non recipit ab olim jam addicta captivitas copiosae redemptionis effectum. Haec Gaufridus contra Petrum olim magistrum suum fortiter et catholice scribit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstare clicebat ꝙ exemplum nobis exhibitum est us¬
ꝙ ad mortem pio u̾itate ⁊ iusticia certancdi ⁊ adhibi¬
tum ẽ uelut quoddam incentuium amous cum ex
impenso amore occasio data est redamancli. Quasi
uͦ ⁊ hec duo ĩ mortibusppħarum pro u̾itate ⁊ iusticia
occisoium nobis ante exiibita ñ sint ⁊ quidem magna
hec ⁊ u̾a s ñ sola. Beneclictus deus aui ichi simul et
uobis magistrum declit postea meliorem ꝑ quem prioris
redarguit ignorantiam. insolentiam confutauit. Ille
eium tancuiam uͥus hebreus auide prorsus uorabat
⁊ uoraudum nobis sollicite cõmendabat caput ag̃i cũ
entem ⁊ sic readamandum amantemut principalẽ
huiussacrifitii causam uelut agni caput redemptio¬
nem ĩ eo ꝓfiteretur ⁊ adoraret humanam. Tria nã¬
q specialia nobis in sua passione xp̃c exhibuit exem¬
plumuirtutis incentuium amoris. redemptionis sa¬
cramentum. Qd̃ t̾cium euatuanti heretico nul prodesse

Expanded text:
constare dicebat, quod exemplum nobis exhibitum est, usconstare dicebat, quod exemplum nobis exhibitum est, usque ad mortem pro veritate et justitia certandi; et adhibitum est velut quoddam incentivum amoris: cum ex impenso amore occasio data est redamandi. Quasi vero et haec duo in mortibus prophetarum pro veritate et justitia occisorum nobis ante exhibita non sint; et quidem magna haec et vera, sed non sola. Benedictus Deus qui mihi simul et vobis magistrum dedit postea meliorem; per quem prioris redarguit ignorantiam, insolentiam confutavit. Ille enim tanquam verus Hebraeus avide prorsus vorabat, et vorandum nobis sollicite commendabat, caput agni cum atientem et sic redamandum amantem, ut principalem hujus sacrificii causam, velut agni caput, redemptionem in eo profiteretur et adoraret humanam. Tria namque specialia nobis in sua passione Christus exhibuit; exemplum virtutis, incentivum amoris, redemptionis sacramentum. Quod tertium evacuanti haeretico nil prodesse
Abbreviated transcription (Latin):
o tempore fuit petrus abaelardus magist̾ insig¬
nis celeb̾rimus in opinione sc̃ie. s de fide ꝑfide dog¬
matizans. Hiiis scripta incenclio ⁊ scriptorem silen¬
tio condempnauit innocentis pp. Capitula ĩ libris
euis rep̾hensibilia annotauit beatus b̾nardul ĩ ep̃a
quam de illo scripsit ad innocent̾ium papam. libui
tamen huiuis adhuc amultis curiose seruantur qͥ¬
bus aqiue furtiue dulciores sunt ⁊ ꝑanis absconclitus
suauior. Ego ip̃e ineis multa rep̾hensibilia mueni
Huiui petri aliquando discipulus fuerat gaufriclus
antisio corensis qui multo tempore notarius fuit be¬
ati b̾nardi. Hic int̾ cet̾a de eoden petro dlicit. Egom̃
aliqñ magistrum fuisse recordor qui cum pedibus
⁊ intestinis nicħ amplius de agno paschali aut ipse
uoraus aut discipuł exhibens ⁊ se parit̾ ⁊ suos ñ modi¬
Qd̃ enim scripture ꝑhibent de potestate diaboli p̾cioso il¬
lo sanguine humanũ genus ẽẽ redemptum ĩ eo sõlo

Expanded text:
o tempore fuit Petrus Abaelardus magister insignis, celeberrimus in opinione scientiae, sed de fide perfide dogmatizans. Hujus scripta incendio et scriptorem silentio condemnavit Innocentius papa. Capitula in libris ejus reprehensibilia adnotavit B. Bernardus in epistola quam de illo scripsit ad Innocentium papam. Libri tamen ejus adhuc a multis curiose servantur, quibus aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior. Ego ipse in eis multa reprehensibilia inveni. Hujus Petri aliquando discipulus fuerat Gaufridus Antissiodorensis, qui multo tempore notarius fuit beati Bernardi. Hic inter caetera de eodem Petro dicit: « Ego mihi aliquando magistrum fuisse recordor, qui cum pedibus et intestinis nil amplius de agno paschali aut ipse vorans, aut discipulis exhibens, et se pariter et suos non modiQuod enim Scripturae perhibent de potestate diaboli pretioso illo sanguine humanum genus esse redemptum, in eo solo
Abbreviated transcription (Latin):
unc franci qui qͦndam ad hylꝑicum seniorẽ aspexe
audire neglexit ¶ Unc fredegundis memor artiũ sua
inebriauit duos pu̾os tornacenses: dixit ꝙ eis. Ite ad cu¬
neũ sẏgib̾ti. ⁊ assimulate ut eũ supͣ uos regem eleuare
debeatis ⁊ int̾ficite eum. Se euadere pocueritis uini: ego
mirifice honorabo uos ⁊ sobolem ur̃am. Si aũt corrueri¬
tis: ego pro uob̾ elemosinas młdas ꝑ locas sc̃oꝵ tribuam.

Expanded text:
unc Franci, qui quondam ad Childebertum seniorem aspexeraudire neglexiinebriavit duos pueros Tarwanenses, dixitque eis: Ite ad cuneum Sigiberti, et assimulate ut eum supra vos in regem elevare debeatis, eumque interficite. Si evaderitis vivi, ego mirifice honorabo vos, et sobolem vestram; si autem corrueritis, ego pro vobis eleemosynas multas per loca sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
pubes adolescentuli ob sanguinis diguitatem ꝓmouent᷑
ad eccliasticas dignitates. ⁊ de sub ferula tnͣsferunt᷑ ad pͥn¬
cipandum pbris. letiores uit̾im qd̃ ungas euaserint. q̃m qd̾
principatũ ineruerint. nec tam illis blanditur adeptum ꝙ̃
ademptũ iagist̾i̾um. Et hoc qͥdem in inicio. Processum uͦ
tẽꝑis paulatim insolescentes. docti sunt inbreui uendica¬
re altaria. sublitorum uacuare marsupia. magistra ni¬
mirũ in hac disciplina utentes ydoneis ambicione et

Expanded text:
puberes adolescentuli ob sanguinis dignitatem promoventur ad ecclesiasticas dignitates, et de sub ferula transferuntur ad principandum presbyteris; laetiores interim quod virgas evaserint, quam quod meruerint principatum; nec tam illis blanditur adeptum, quam ademptum magisterium. Et hoc quidem in initio. Processu vero temporis paulatim insolescentes, docti sunt in brevi vindicare altaria, subditorum marsupia vacuare, magistris nimirum in hac disciplina utentes idoneis, ambitione, et
Abbreviated transcription (Latin):
pͥo mnanuũ extertitio. uobis elaborastis. s nec ure hereditario
possidetis. uisi forte ⁊ uos mͥ corde urõ dixeritis. ħeclitate pos¬
onĩs ĩ magna constantia adu̾sus eos qui se angustiauerunt.
stante pro eis patre orphanorum et iudice iuduarum. de sstr̃o¬

Expanded text:
prio manuum exercitio vobis elaborastis, sed nec jure haereditario prio manuum exercitio vobis elaborastis, sed nec jure haereditario possidetis: nisi forte et vos in corde vestro dixeritis: Haereditate posunt in magna constantia adversus eos qui se angustiaverunt, stante quippe pro eis patre orphanorum, et judice viduarum. Ips
Abbreviated transcription (Latin):
auũ: Quã tolł̾biliꝰ cernitur inscõ quam in freno. hoc me
ĩ ncente. ⁊ si nõ curia regum. tamen penuria pauꝑũ clamat
sileat licet fama. s nõ fames. fama quidem silet. Nam quomͦ¬
mũdꝰ pccm̃ arguet a quo potiꝰ laudatur ꝓcc̃or in desideriis
aĩe sue ⁊ iniquus bnclici tur. Clamant uͦ iuidi. clamant fa
melici ⁊ dicunt. Dicite pontifices in freno quid facit aurũ
sonqͥd aurũ a freno frigus repellit. aut esuriem: Nobis fa¬
me ⁊ frigore iniserabłiter laborantib. quid conferunt tot
mutatoria. us extensa in ꝑticis. uł plicata in manticis: No¬
stũ est qd̾ effunditis. nob̃ crudelit̾ subtrahitur qd̾ ĩauiter
uo deniq mala de uno ꝓdeunt radice cupiditatis. qͥuni
luos uanstando ꝓnitis. ⁊ nos spoliando ꝑiiitis. Iumenta
gradiuutur onusta geuinis. ⁊ nã nõ curatis crura tege̾ cali
cib. fratrum autem lat̾ib nec semicincia miserantes apponi¬
tis. Huc accedit qd̃ hec omĩa nec negotiationis stucdio uec po¬

Expanded text:
aurum? » Quam tolerabilius cernitur in sancto, quam in freno! Hoc me etiam tacente, etsi non curia regum, tamen penuria pauperum clamat. Sileat licet fama, sed non fames. Fama quidem silet, quccatum, a quo potius laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur! 7. Clamant vero nudi, clamant famelici, conqueruntur, et dicunt: Dicite, pontifices, in freno quid facit aurum? Nunquid aurum a freno repellit frigus sive esuriem! Nobis frigore et fame miserabiliter laborantibus, quid conferunt tot mutatoria, vel extensa in perticis, vel plicata in manticis! Nostrum est quod effunditis; nobis crudeliter subtrahitur, quod inaniter uo denique mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis crura nuda caligucibus: fratrum autem lateribus nec semicinctia miserantes apponitis. Huc accedit, quod haec omnia nec negotiationis studio, nec pro
Abbreviated transcription (Latin):
agent implebit nõ solum officium pontificis. s etiam ethi¬
in ologiam nominis. pontem utiꝙ se ip̃m faciens int̾ deum ⁊
tnͣseuntia. siue diuina b̾nfitia ad hoĩes siue homitũ uota
ad dm colũbino iñtuens oculo. nichil sibi retentat ex om̃ib
noc ppłi requirit datũ s lucrum. nec głiam dei usurpat sibi
fidelis aũ sibimet custos qui oleum fauoris siue fraude si¬
bi reseruat. ue ĩ aduentu sponsi lampas consciẽ uacua

Expanded text:
agens implebit non solum pontificis officium, sed et etymologiam nominis, pontem utique se ipsum faciens inter Deum et transeuntia, sive divina beneficia ad homines, sive hominum vota ad Deum, columbino intuens oculo, nihil sibi retentat ex omnibus. Nec populi requirit datum, sed lucrum, nec Dei gloriam usurpat sibiFidelis suimet custos, qui sibi oleum favoris sine fraude reservet, ne in adventu sponsi lampas conscientiae va
Abbreviated transcription (Latin):
gatiua. Non ideo corda quiescunt duplici setꝑ estuieiu de¬
siderio quo utiꝙ magis ac magis et in plura alstat se
ad celsiora lublimentur. amtectõ ⁊ ilbes
pritate. Ut autem secure preesse positis lubeset is
si cuł debetis nõ deilignemini. Eedignatio quipe sibiti¬
nis prelatione reddit indignum. S apientis onstiti ͥ¬

Expanded text:
gativa, non ideo corda quiescunt, duplici semper aestuantia desiderio, quo utique magis ac magis et dilatentur in plura, et ad celsiora sublimentur. Verbi gratia, putate. 31. Ut autem secure praeesse possitis, subesse et vos, si cui debetis, non dedignemini. Dedignatio quippe subjectionis, praelationis reddit indignum. Sapientis est
Abbreviated transcription (Latin):
dlubia estimatione pendulum. ⁊ non magis totur quos meae
certa ac solida ueritate subnixum. oracills. ⁊ munraculas qare¬
tus ꝓsuasum. stabilitum et conseciatim parti iuigiis. sargr¬
nenti redemptoris. cora resurgentis. eestagni unsatre lamse¬
et tu mͥ subsibilas fides eit estimatio. Cii iuchi ambiguũ gar¬
sed ceita scieutia acclamantẽ conscienta. Cetm f aes at anses¬

Expanded text:
dubia aestimatione pendulum; et non magis totum quod in ea est, certa ac solida veritate subnixum, oraculis et miraculis divinitus persuasum, stabilitum et consecratum partu Virginis, sanguine Redemptoris, gloria resurgentis. Testimonia iset tu mihi subsibilas, « Fides est aestimatio? » Tu mihi ambiguum garsed certa scientia, acclamante conscientia. » Absit e
Abbreviated transcription (Latin):
qettne si nõ cũctat᷑ suꝑbo p̾sidere. qui se uue regẽ głia
sus om̃s fiios suꝓbie. Qis dabit iu̾ centũ ĩ mei custodi¬
agitent. dum multo labore ac precio apłicis adeptis pͥ¬
iulegiis ꝓ ipã sibi uendicant. insignia pontificalia. utentes
s uo more pontificum. muitia. a railo. atꝙ sandaliis. Saue si at¬
tintit᷑ reiũ aignitas hanc monachi ab horret ꝓfesio. si miuiste¬
nisolis liquet congrue pontificib. Profecto ẽẽ desiderant qd̃
ais auctoritas: Qñto putas auro relimerent. ut applłarent᷑
poniices: Quo ista o moniachi. ubi timor mentis. uͥ rubor frõ¬
ta: Quis ung̃m ꝓbatoꝵ monachoꝵ tale aliquid aut u̾bo
nugit᷑ iñ edisserit. in quo queso illoꝵ docetur aut ꝯtinetur.
it s sastu delecdari monachꝰ. has querere debeat diguitates.
lalor ⁊ latebre. ⁊ uoluntaria peuꝑtas. hec sunt moriachiox insignia
her uitam solent nobilitare monasticam. uestri aũ oculi omne

Expanded text:
superbo, qui se jure regem gloriatur super omnes filios superbiae. Quis dabit mihi centum in mei custodicogitent, dum multo labore ac pretio apostolicis adeptis privilegiis, per ipsa sibi vindicant insignia pontificalia, utentes et ipsi more pontificum, mitra, annulo, atque sandaliis . Sane si attenditur rerum dignitas, hanc monachi abhorret professio: si ministerium, solis liquet congruere pontificibus. Profecto esse desiderant, quod posset auctoritas? quanto putas auro redimerent, ut appellarentur pontifices? Quo ista, o monachi? Ubi timor mentis? ubi rubor frontis? Quis unquam probatorum monachorum tale aliquid aut verbo criptionibus : in quo, quaeso, illorum docetur aut continetur, ut hoc fastu delectari monachus, has quaerere debeat dignitates? 37. Labor, et latebrae, et voluntaria paupertas, haec sunt monachorum insignia; haec vitam solent nobilitare monasticam. Vestri autem oculi omn
Abbreviated transcription (Latin):
sicut secum ĩdeo oiligit pximum sic contra deum nec
dilige̾ nouit seipsum. Tempus igitur est dilectionis
⁊ tempꝰ odii ut qͥ ꝓ deo studemus inmicos clĩig̾e cum
causa di leditur ñ p̾sumamus ⁊̃ amicos amare. Est
adhuc alia dilectio ⁊ odium aliud ut cuulq carnẽ
suam ⁊ in hus diligat que infirmitati sustentande¬

Expanded text:
sicut se, cum in Deo diligit proximum: sic contra Deum nec diligere novit semetipsum. Tempus ergo est dilectionis, et tempus odii, ut qui pro Deo studemus inimicos diligere, cum causa Dei laeditur, non praesumamus etiam amicos amare. Est adhuc alia dilectio, et odium aliud: ut quisque carnem suam, et in iis diligat quae infirmitati sustentand
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur post mutabilitatem rerum grauis confu¬
sio animorum am̃ ꝑgunt corda suꝑ uolumina et tͣn
tis ad int̾ĩorci conatur scrutanda ⁊ ht prncipium ĩ
aꝑibus d̾i. prime contemplatõnis ⁊ ñ ꝑuenit usq ad
sinem oꝑumdi ut capiat totum qd̃ absconditum est
Si enim ad finem ꝑuenire potuisset inuenisset utiq
deum. am̃ a quo sunt ibi sinemhũt omnia. Qua¬

Expanded text:
quippe post mutabilitatem rerum gravis confusio animorum: quoniam pergunt corda super volumina, et traonatur; et habet principium in operibus Dei primae contemplationis, sed non pervenit usque ad finem operum Dei, ut capiat totum quod absconditum est. Si enim ad finem pervenire potuisset, invenisset utique Deum, quoniam a quo sunt, ibi finem habent omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Necesse est autem ut homo curi a carnaubus ad sp̃uc¬
lia conu̾titur prius animo ab hus ciuib ꝑ affectum
uiheserat auellatur. Tunc siquidem libere se sp̃uali¬
bus ꝑ amoiem conglutinat cum de t̾renis affectibus
nich̾ suꝑest qd̾ eus mentem ̃ cesidĩa aliena adu̾tat
Itaq tempus scindendi ẽ ut prius homo mentem ade¬
siderus terrenis auellat. Po̾ste tempus consu endi ut
auuno ꝑ amorem sp̃ualem efais ⁊ permanentibus

Expanded text:
Necesse est ergo ut homo qui a carnalibus ad spiritualia convertitur, prius animo ab iis quibus per affectum inhaeserat avellatur. Tunc siquidem libere se spiritualibus per amorem conglutinat, cum de terrenis affectibus nihil superest quod ejus mentem in desideria aliena avertat. Itaque tempus est scindendi, ut prius homo mentem a desideriis terrenis avellat; postea tempus consuendi, ut animo per amorem spiritualem aeternis et permanentibus
Abbreviated transcription (Latin):
b subiac̾et qiuasi oe celo lapsus ⁊ cepit deoisum cum hus
quibus inherebat delu̾e ⁊ ꝑ uolumina mutabilitatiꝰ
sue ductus tenpprum momenta sentire. Sic gͦ tem
pora uenerunt ĩ corde humano aũ multa desidia intͦ¬
ierunt ĩ illud ⁊ mutabilitas illic comincri cepit et
uenerunt alia ⁊ alia discesserunt ⁊ facta ẽ auctuci¬
tõ in inconstantia magna. Iam eium cum mundo
uisibili mundus inuisibilis uoluebatur ⁊ ceperunt

Expanded text:
 subjiceret, quasi de coelo lapsus coepit deorsum cum iis quibus inhaerebat defluere, et per volumina mutabilitatis suae ductus temporum momenta sentire. Hinc mpora venerunt in cor humanum, quando multa desideria introicrunt in illud, et mutabilitas illic dominari coepit: et venerunt alia, et alia discesserunt; et facta est fluctuatio et inconstantia magna. Jam enim cum mundo visibili mundus invisibilis volvebatur, et coeperunt
Abbreviated transcription (Latin):
uł raro ⁊̃ districtissimi ħemi accolis ñ ꝓuenire s mentẽ suã
⁊ ꝓ leuibus quibusq rebus dep̾hendi̾t tacite fuisse cõ motã
ut quidam occultor mortuũ seũissimus censor mox sibi il¬
la durissima inuiriaꝵ gr̃a quib ad ꝑfectam tolerantiam
semotipsum coticlianis meditatõnibus ex̃cebat exploret at¬
q ita se obuirgaus ⁊ increpans alloquatur. Tu ne es ille
bone uir qui te dum in illa solitudinis me ex̃ceris palestra
omnia suꝑatum mala ꝯstantissime p̃sumebas cui dudũ
cum t̾ ñ solum suminas conuicioꝵ ac̃bitates. Um̃ ⁊̃ iutole
suꝑ illam solidissimam petram tanta ut tͥ uidebatur mole
construstam ieuis aura cõmouit. Ubi ẽ illud ꝙ inani fidu¬
cia bellum ĩ ꝑace desid̾ans ꝓclamabas paratus sum ⁊ ñ sum
turbatus. Et cum ꝓpħa sepx dixisti. ꝓba me domie ⁊ temꝑta

Expanded text:
 raro etiam districtissimis heremi adcolis prouenire, si mentem suam etiam pro uilibus quibusque rebus deprehenderit tacite fuisse conmotam, ut quidam occultorum motuum seuerissimus censor mox sibi illa durissima iniuriarum genera, quibus ad perfectam tolerantiam semet ipsum cotidianis meditationibus exercebat, exprobret atque ita se obiurgans et increpans adloquatur: tune ille es, bone uir, qui te, dum in illa solitudinis tuae exerceris palaestra, omnia superaturum mala constantissime praesumebus, qui dudum, cum tibi non solum summas conuiciorum acerbitates, uerum super illam solidissimam petram tanta ut tibi videbatur mole constructam levis aura commovit? Ubi est illud quod inani fiducia bellum in pace desiderans proclamabas, Paratus sum et non sum turbatus ? Et cum propheta saepe dixisti: Proba me, Domine, et tenta
Abbreviated transcription (Latin):
ui se gͥ impacientie siue ire ꝑturbatõnibus in¬
cursari illis que supra ostendimus incliciis unꝰqͥs¬
q dep̃hend̾it ꝯtrariis semet ipsum semꝑ obiectõnib
ex̃ceat ⁊ ppositis sibi multimodis iniuriaꝵ dispendioꝵ¬
q gñibus uelut ab ilło sibimet irrogatis assuefaciat m̃¬
tem suam omnibus aue infr̾e ĩꝑbitas pot ꝑfecta humili¬
tate succumb̾e. atq asꝑa ubi ciueq ⁊ intolerabilia freꝙ̃t̃
opponeus: ꝙͣta eis occurrere debeat lemtate omi iugit᷑
cordis contritõne meditet᷑. Et ita respiciens ad illas sc̃oꝵ
aminiũ siũ diũ ip̃iꝰ passiones: Umũsa ñ solum coniutioꝵ¬

Expanded text:
ntiae sive irae perturbationibus incursari illis quae supra ostendimus indiciis unusquisque deprehenderit, contrariis semetipsum semper objectionibus exerceat, et propositis sibi multimodis injuriarum dispendiorumque generibus velut ab alio sibimet irrogatis, assuefaciat mentem suam in omnibus quae inferre improbitas potest perfecta humilitate succumbere; atque aspera sibi quaeque et intolerabilia frequenter opponens, quanta eis occurrere debeat lenitate omni jugiter cordis contritione meditetur. Et ita respiciens ad illas sanctorum omnium sive ipsius Domini passiones, universa non solum convicio
Abbreviated transcription (Latin):
gyrtheum .xl. annis pͥciꝑaturũ suadet ut in tauo
no suo dei ⁊ scõꝵ ymagines deponi edicat. Qui spelui i¬
di seductus: edictũ quidem ꝓponit ip̃e tam̃ mox ebit s
dem octauo: leo imꝑator a quodam beser refuga fides seue
poni ⁊ incencdi edicit. Pro quo errore eũ gregoriꝰ ppͣ serte
mt̾rum qͥdem s inuanũ redarguit. Assuo leonis pͥore¬

Expanded text:
ginta annis regnaturum, suadet, ut in toto regno suo Dei sanctorumque imagines deponi edicat. Qui spe diu regnandi seductus, edictum quidem proposuit, sed mox obiit. Post  25. Leo imperator a quodam Beser refuga fidei seducdeponi et incendi aedicit. Pro quo errore eum Gregorius papa scriptis multum quidem, sed in vanum redarguit. Karolus co
Abbreviated transcription (Latin):
risiensis sancti ictous canonidh religione et
lutarum scĩa clarui ⁊ in . uii. libalium artuun
ꝑicia nulli siutempons scd̃s. Qui it̾ multe quenti¬
lit̾ scripsit etiam librum de satramentis ualde neces¬
sarium cluobus uoluminibus comp̃hensum edilit
In cuiuslibri uolumine scõo quiddã mirabile intex¬
dyabolus ĩ sp̃e sci iacobi apparens ad hoc secluxit ut
ꝓpria manu se iat̾fic̾et. Cumq eum dyalolus lecũ
traheret sanctus iacobus suꝑueniens cripuit eum de
manu illius ⁊ multa ei ostendens ante iulicium
dei statuit. atq ut denuo iute reoderetur optiurit
Petente ⁊̃ rege ludouico explanauit ierarchtam
sancti dyonisii maytiris multis obscuritatibus ple

Expanded text:
risiensis Sancti Victoris canonicus, religione et literarum scientia clarus et in septem liberalium artium peritia, nulli sui temporis secundus fuit, qui ints valde necessarium duobus voluminibus comprehensum edidit: in cujus libri volumine secundo quiddam mirabile intexabolus in specie sancti Jacobi apparens ad hoc seduxit, ut propria manu se interficeret. Cumque eum diabolus secum traheret, sanctus Jacobus superveniens eripuit eum de manu illius, et multa ei ostendens ante judicium Dei statuit, atque ut denuo vitae redderetur obtinuit. Petente etiam rege Ludovico explanavit Hierarchiam sancti Dionysii martyris multis obscuritatibus ple
Abbreviated transcription (Latin):
qd millus ppc̾at demanu eiꝰ auferre. Et tanta distrinctõne aro¬
tatus est ut int̾ digitos eius iam cepisset sanguis ꝓrumpere
⁊ aspicientib ob fecorem fastidiuĩ fac̃e. Uenit ꝙ id p̾facum dei
hoĩem. Qui postulans dei auxiliũ accepit manũ eius ubi. ⁊d¬
heserat malleus. ⁊ cligitos pͥmũ extendẽs tulit ferrũ islud: ⁊
manũ eius attrectans: om̃eni dolorem expulit. Sanatꝰq homo¬

Expanded text:
quod nullus poterat de manu eius auferre. Et tanta districtione artatus, ut inter digitos illius iam coeperat sanguis prorumpere et aspicientibus ob fetorem fastidium facere, venit ad prefatum Dei hominem. Ille postulans Dei auxilium, coepit manum, ubi adeserat malleus; digitos primum extendens, tulit illum ferrum et manum illius adtrectavit et omnem dolorum atrocit
Abbreviated transcription (Latin):
tõ aisc̾nentes. ⁊ ab inuicẽ seq̃strantes totũ qd̾ delectat. eligunt ⁊
amplectũt: qd̾ molestũ est fugiũt ⁊ declinant. Cũ militib nempe
suꝑbie fastꝰ ãplam familiã ⁊ nobiles apparatꝰ equoꝵ. faleras. ac¬
cipetres. aleas. ⁊ similia quoc freͣntant. Nuqui forte ⁊ dependẽ¬
tes a collo rubricatas muriũ peues ornatos thalamos bainea ⁊ om-
p̾lioꝵ. mulielxem quoq uerecũcllã ⁊ adisciplinã aut si qͥd aliuad
tant ⁊ fodiũt uinitores. ⁊ qͥ int̾ hec torpent ocio. accedente fru¬

Expanded text:
cio discernentes, et ab invicem sequestrantes ea, totum quod delectat eligunt et amplectuntur: quod molestum est, fugiunt et declinant. Cum militibus nempe superbiae fastus, amplam familiam, et nobiles apparatus, equorum phaleras, accipitres, aleas, et similia quaeque frequentant. Aliqui forte dependentes a collo rubricatas murium pelles, ornatos thalamos, balnea, et mpraeliorum, muliebrem 289 quoque verecundiam et disciplinam, aut si quid tant et fodiunt vinitores: et qui inter haec torpent otio, accedente fru
Abbreviated transcription (Latin):
piũt. sõpnos. ne dicã in stratis suis lasciuiũt. Erit tam̃ ĩuenire ĩ¬
uariis opib. mãticas. ꝑticas. ornatas. ⁊ in scrinis tã mli̾plices
loculos. ut si meusas ad hibueris ñ mularios putes. Quid falroᷤᷤ
to labore q̃rũt. illi madent delitiis. copiis affluũt ociosi. An nõ
m̃ito poeta tales subsannet. ne cũ forte suas repetitũ uen̾it oliin
grex auiũ pliunas moueat cornicła risũ. furtiuis nudata colorib̾¬
Ciunq resurge̾ ceperĩt hoĩes unꝰcͥisꝙ ĩ suo ordine ubi putas gn̾a¬
tõ ista locabit: Si ad milites forte diu̾terint exsufflabũt eos qd̾
minime secũ labores ⁊ picula tollerarint. Sic agͥcole sic ꝙ negotia

Expanded text:
piant somnos, ne dicam, in stratis lasciviant suis. Erit tamen invenire iariis, opibus manticas, perticas oneratas, et in scriniis tam multiplices loculos, ut si mensas adhibueris, nummularios putes. Quid fabros alto labore quaerunt: illi madent deliciis, copiis affluunt otiosi. Annon merito tales poeta subsannet? Ne, cum forte suas repetitum venerit olim Grex avium plumas, moveat cornicula risum Furtivis nudata coloribint resurgere homines unusquisque in ordine suo, ubi, putas, generatio ista locabitur? Si ad milites forte diverterint, exsufflabunt eos, quod minime secum laborem aut pericula tolerarint. Sic agricolae; sic negotia
Abbreviated transcription (Latin):
fessus dum ingremio armigeri sui dormiret iuxta riuũ
aque uiclit armiger ex eiꝰ ore ꝑuũ animal extre. Cui uolẽ¬
n riuũ tnͣsire uec ualenti: armiger gladio tnͣstiuũ posito
uiã ei eundi ⁊ tedeuni ꝑauit. Quo it̾m in os eius intran¬
te rex exꝑxectus est. ⁊ fiupefactus dixit se ꝑ sompniũ ꝑ põ
tos thesauros inuenit eos acceptos sc̃e ecclie usib delega

Expanded text:
rmiret juxta rivum aquae, vidit armiger de ore regis parvum animal exire; cui volenti rivum transire nec valenti, armiger, gladio trans rivum posito, viam ei eundi et redeundi paravit. Quo iterum in os ejus intrante, rex experrectus et stupefactus dixit, se per somnium per ltos thesauros vi
Abbreviated transcription (Latin):
posse ugilare nec dum illi cederent ĩ illo noctis horiore
iacẽ ant̾e aliena limina sac̾dotem. Idꝙ cum eẽt auici¬
ano facilo ꝑsuasũ rursum soluitur ĩ soporem. S ui
maioie concissus exclamat martinum stare ꝓ fonbus
sibiq id̾o nullam auietem anim corporisq ꝑ mitti Car¬
Nicħꝰ loqui tenoc̃e ẽ. Scio auid desides uido quid reqͥ¬
ras. Discede auam totius neme ob iniuriam tuam &¬
lestis ira consummat. Satis solim huc usq ꝑenarum

Expanded text:
posse vigilare, nedum illi crederent, in illo noctis horrore posse vigilare, nedum illi crederent, in illo noctis horrore jacere ante aliena limina sacerdotem: idque Avitiano facile persuasum. Rursum solvitur in soporem; sed mox vi majore concussus exclamat, Martinum stare pro foribus: sibi ideo nullam quietem animi corporisque permitti. Tarnihil loqui te necesse est: scio quid desideres, video quid requiras: discede quantocius, ne me ob injuriam tuam coelestis ira consumat: satis solverim hucusque poenarum.
Abbreviated transcription (Latin):
uiciam qͦndam comitis nou̾atis barbaram nimis
⁊ ultra om̃s cruentam feritatem. Hic rabido
spũ meressus turonum cuitatem seauentibus eummi¬
serabili facie orclinibus cathenatis dĩsa ꝑdendis ꝑari
iubet eña penarum: dispouens post̾o die attonita auita¬
te ad opus tam t̾ste ꝓced̾e. Qd̾ ubi martino comꝑtum ẽ
solus paulo ante mecliam noctem ad p̃torium bestie illiꝰ
tendit. S cum ꝑfunde noctis silentio cuuescentibus
aundis nlłs foribus obseratis pateret meressus aũ lunma
crueuta ꝓstuitur. Int̾ea auiciantis graui sompno sepultꝰ
augelo ingruente ꝑcellitur. S̾iuis inquit cłi ad tua limi¬
na iacet ⁊ tu quiescis. qua ille uoce ꝑcepta lectu suo tͣ¬
batus ex̾utitur. Sonuocatis qr s̾uis trepidus exclamat
martinũ esseꝓ foribus. Irent ꝓtinus daustra reserarẽt
natura s̾uorum ux prima limina egressi irridentes
ꝑ foubus. ex suomet ingĩo comectantes neminẽ nocte

Expanded text:
itiani quondam comitis noveratis barbaram nimis, et ultra omnia cruentam feritatem. Hic rabido spiritu ingressus Turonum civitatem, sequentibus eum miserabili facie ordinibus catenatis, diversa perdendis parari jubet genera poenarum, disponens postera die attonita civitate ad opus tam triste procedere. Quod ubi Martino compertum est, solus paulo ante mediam noctem ad praetorium bestiae illius tendit: sed cum, profundae noctis silentio, quiescentibus cunctis, nullus foribus obseratis pateret ingressus, ante limina cruenta prosternitur. Interea Avitianus gravi somno sepultus angelo ingruente percellitur: Servus, inquit, Dei ad tua limina jacet, et tu quiescis? qua ille voce percepta, lecto suo turbatus excutitur; convocatisque servis trepidus exclamat, Martinum esse pro foribus: irent protinus, claustra reserarent,natura servorum, vix prima limina egressi, irridentes esse pro foribus, ex suomet ingenio conjectantes neminem nocte
Abbreviated transcription (Latin):
congiegrent. ñ iuanitate nͨ supssuitate disꝑgant Non extouant de
ssrul testib occłie cõsangͥ̾neos suos. aut neptes ne filias aixerim
iuptus tindant. Rec pauꝑũ ñ paupib dare. par sacͥlegii crimen
ilisuoscit᷑: Sane patͥmonia sũt pauperũ facultates eccliarũ.
⁊ sacieda eis crudelitate subripitꝰ quicꝙ̃ sibi ministri ⁊ alisyẽ

Expanded text:
congreget; nec in vanitate aut superfluitate dispergat; non extollat de facultatibus Ecclesiae consanguineos suos, aut neptes ne filias dixerim nuptui tradat. Res pauperum non pauperibus dare, par sacrilegio crimen esse dignoscitur. Sane patrimonia sunt pauperum, facultates ecclesiarum: et sacrilegia eis crude
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾o anthicchia dliuinitus subũtitur hoc mͦ Quidam ciuis
uliꝰ a deo elemosinis ⁊ hospitalitati declitus. ut nullo un¬
qͣm die sñ pauꝑe uł hospite comed̾et cũ uno die usq ad
uesꝑam uibem circuisset ut pauꝑem uł hosꝑitem inueni¬
ret offencdit uirũ seniorem in ueste abba cum duob soci¬
is stantẽ in melio ciuitatis. Et inuitans eũ ad hospicnum:
hoc snsũ accepit ab eo. Nson pot̾as o homo dei cum nr̃o syme¬
one hanc uibem saluare. ne subũteret᷑. Et hoc dicto: su¬
dariũ qd̾ in manu tenebat excussit suꝑ unã medietatem
urbis. Statim ꝙ ip̃a medietas cum habitatulis ⁊̃ hĩta¬
torib est sũbũsa Et uolens adhuc excut̾e sudarium suꝑ
aliam mediẽtatem ur̃bis: uix ab iłlis cluob sociis suis mł¬
ta p̾ce flexus est ut ꝑceret. residue urbis medietati. Sic ꝙ
uirsĩ qui hec aspiciebat attonitum consolatus ex salua¬
tõne domus sue discessit: ⁊ ultra nõ comꝑuit .ii. De somp¬

Expanded text:
 Antiochia divinitus subvertitur hoc modo. Quidam civis illius adeo elemosinis et hospitalitati deditus, ut nullo unquam die sine paupere aut hospite comederet, cum uno die usque ad vesperam urbem circuisset, ut pauperem vel hospitem inveniret, offendit virum seniorem in veste alba cum duobus sociis stantem in medio civitatis; et invitans eum ad hospitium, hoc responsum accepit ab eo: Non poteras, o homo Dei, cum vestro Symeone hanc urbem salvare, ne subverteretur? Et hoc dicto, sudarium, quod in manu tenebat, excussit super unam medietatem urbis; statimque ipsa medietas cum habitaculis et habitatoribus subversa est. Et volens adhuc excutere sudarium super aliam medietatem urbis, vix ab illis duobus sociis suis multa prece flexus est, ut parceret residuae urbis medietati. Sicque virum, qui haec aspiciebat, attonitum consolatus ex salvatione suae domus, discessit, et ultra non comparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
genere capadocum strenuũ ac
sapientissimũ: qui ⁊ mauriciꝰ
am cõstantiã ornatã traclidit
regalib ornam̃tis dicẽs S̾it
tͥ imꝑtũ mesi cum hao puella concessum WUt̾e gͦ eos felicit᷑
⁊̃ habe in m̃te incessant᷑ equitatẽ ⁊ iusticiam p̾cipua opti¬
mi imꝑatoris ẽẽ insignata. Q d̃ postqͣm alycit sp̃m exalauit̃¬
Tũc mauriciꝰ purpura inclutus ⁊ cdyademate coronatꝰ
ad curũ processĩt: et acclamatis sͥ laudib ⁊ largitis scd̾m
morẽ mun̾ib pͥmus ex grecoꝵ gente romano potitus est

Expanded text:
enuum ac sapientissimum, qui Mauritius am Constantiam ornatam reddidit regalibus ornamentis, dicens: Sit tibi imperium meum cum hac puella concessum. Utere ergo feliciter eo, et habe in mente incessanter aequitatem et justitiam praecipua optimi imperatoris esse insignia. Quod postquam dixit, spiritum exhalavitto, Mauritius purpura indutus et diademate coronatus ad circum processit, et acclamatis sibi laudibus, et largitis secundum morem muneribus, primus ex Graecorum gente Romano potitus est
Abbreviated transcription (Latin):
oc igitur anno ab incarnatione scilicet doiin qͥ
die ducis freti consilio autoritate rolorati inuentarn¬
mum ĩ abbatiam cmstruere ceper unt p̃fato ablus
roberto ab illius dpocesis ep̃o uidelicet cabiloneil
sus cipiente curam uirganiq pastoralem cet̾is sop
ĩ eodem loco frmantibus stabilitatem At nͦ psũ
multum temporis factum ẽ ut idem abbas robis¬
cuurentibus eum monachis molis mensib pap
molismum reducẽtur ⁊ abericus uir religiosus nsus
ĩ ipuis loco subssitueretur. hoc sane inter utrunq
uslibet monachum ad hitantlum sine cõmenatis
regulari susciperent. Quo facto nouum monastils
noui patris sollicitudine ⁊ inclustria ĩ bicui a ni¬
ocriter deo cooperante ĩ saucta conũsatõne ꝑfiat osi¬
mone claruit rebus necessariis creuit. Guuletn¬

Expanded text:
o itaque ab incarnatione scilicet Domini die ducis, freti consilio, auctoritate roborati, inventam heremum in abbatiam constituere ceperunt, prefato abbate Roberto ab illius diocesis episcopo, videlicet Cabilonense, suscipiente curam virgamque pastoralem, ceteris sub ipso in eodem loco firmantibus stabilitatem. At vero post non multum temporis factum est, ut idem abbas Robuirentibus eum monachis Molismensibus, jusntia Molismum reducitur, et Albericus in locum ejusin ipsius loco substitueretur; hoc sane inter utramque uslibet monachum ad habitandum sine commendatione regulari susciperet. Quo facto, novum monasterium novi patris sollicitudine et industria in brevi, non mediocriter Deo cooperante, in sancta conversatione profecit, opinione claruit, rebus necessariis crevit.
Abbreviated transcription (Latin):
ne bure uncliam regressirs ĩ molił mo nouio ⁊ magno
monostio se recepit Ibi cuim ei auedam pponerentur
ais entiam iucluc̾e̾t. Iextur cistellas uenere locum pͥ
Alalinosum ⁊ ibi steterunt suffragio archiep̃i uien¬
uieusis aui nunc apłicus ẽ. abbas tandem qui cum eisue¬
orat a sius monachis requisitus ad eos rediit quasico¬
elus s uolensonmnes quicum eo uenerant de molismo
qui co regressi sunt p̃t̾ .uiii. cuisibi abbatem constitue¬
guit abficum quendam de suis. priorem uero harde¬

Expanded text:
 Molismo novo et magno monasterio se totondit. Ibi cum ei quaedam proponerentur sententiam induceret. Igitur Cistellas venere, locum prius salinosum; et ibi steterunt suffragio archiepiscopi Viennensis, qui nunc apostolicus est. Abbas tandem qui cum eis venerat, a suis monachis requisitus, ad eos rediit, quasi coactus, sed volens. Omnes qui cum eo venerant de Molismo, cum illo regressi sunt, praeter octo, qui sibi abbatem constituerant Albericum quemdam de suis, priorem vero Hardi
Abbreviated transcription (Latin):
Hũ cedignatim suentõ conrdari nec ꝯfunditiur pasim
fis uł indoctior iudicani Nec aliuis suꝑbie fomes est pro¬
ieuuio fratrem quam peo refectõne neelige nisi. S ppo¬
ciouora ⁊ a remediis longinqiuora sunt uicia siuo pro
spe iurtutum ⁊ ymagine spualium ierum iudentur
em̃e̾e quam illã quc exapto ꝓ carnali uoliptatrang¬
ninitur. Hec enini uelut palam ex positi ⁊ manifesti
languores ⁊ auȩuuntur auominiis ⁊ sanantun. illa
uͦ dum sub p̃textu urtutum geruntur incurata ꝑdu¬
rant: ⁊ de ceptos auosꝙ ꝑiculosius fanunt ac desꝑatꝰ e¬
grotare. Nam illud riditulum aualit̾ exꝑmatur. qd
ñ possunt ⁊ q̃ necuicunt ĩ hoc oicdine ñ hẽri quamius
ꝑua uiliaq sint esse deuinctos ut horum cura pͥstinoꝵ
oinnium facultatum superet passionem. Quibus ꝑfroñ
affectus earum ob quos ille contempnende sunt inres
paruas atqe exiguas transtułunt. Quid enin differt¬
utrum qiuis ꝑturbatõnem cupiditatis erga opes amplas

Expanded text:
 dedignatur silentio coartari nec confunditur passim eris uel indoctior iudicari. alia obieiunio fratrem quam pro refectione neglegere, nisi quod perniciosiora et a remediis longinquiora sunt uitia quae sub specie uirtutum et imagine spiritalium rerum uidentur emergere, quam illa quae ex aperto pro carnali uoluptate gignuntur. haec enim uelut palam expositi ac manifesti languores et arguuntur comminus et sanantur, illa dum sub praetextu uirtutum teguntur, incurata perdurant et deceptos . quosque periculosius faciunt ac desperatius aegrotare. Nam illud ridiculum qualiter expromatur, quod non possunt et quae nequeunt in hoc ordine non haberi, quamuis parua uiliaque sint, esse deuinctos, ut horum cura pristinarum omnium facultatum superet passionem. quibus profectaffectus earum, ob quos illae contemnendae sunt, in res paruas atque exiguas transtulerunt. nam uiutrum quis perturbationem cupiditatis erga opes amplas
Abbreviated transcription (Latin):
humarẽt. Cũꝙ mira eẽt ad sepulchrũ effosa t̾ra ilat¬
nulla uestigia sectõnis apparerẽt. Cũq in t̾ga siterentis¬
qͥrentes si qd̾ signũ uł de alia monstrari incisione ꝑotus
ita sanũ atq intem̾atũ om̃e corpꝰ est inuentũ: ac si milo
hoc incisio ferri tetigisset.

Expanded text:
humarent. Cumque itum esset ad sepulcrum, effossa terra, invenulla vestigia sectionis appareret. Cumque hoc etrentes si quod signum vel de alia monstrari incisione potuisset, ita sanum atque intemeratum omne corpus in ventum est, ac si nulla hoc incisio ferri tetigisset.
Abbreviated transcription (Latin):
nutͥtor m̃s ꝑusine ciuitatis ep̃o suit ex conũsatõne mo¬
nasf̾ii ad sac̃dotalis oeclinis grãm decluctꝰ Cotile aũt ꝑfidi
regis tẽporib eãdem uib̾em annis annis uii. continuis go¬
thoꝵ ex̾citus obseoit. ex qͣ młtis ciuiũ fug̾ant qui famis
ꝑicłm ferre nõ pot̾ant. Anno iͦ uii. uͦdum finito obsessam
urbem gochoꝵ ec̾citus intͣuit Tũc comes qui eidem ex̾citui
p̾erat ad regem totilã nũtios misit: exquirens qͥd de ep̃o
usqꝙ ad caloaneũ corrigiam tolle ⁊ tũc caput iliꝰ amputa.
Om̃ẽm uͦ ppłm qui illic inuentꝰ est : gladio etingie qt
qͥdem conies uen̾abłem uitũ herculanũ ep̃m si

Expanded text:
civitatis episcopus fuit, ex conversatione monasterii ad sacerdotalis ordinis gratiam devotus. Totilae autem perfidi regis temporibus eandem urbem annis septem continuis Gothorum exercitus obsedit. Ex qua multi civium fugierunt, qui famis periculum ferre non poterant. Anno vero septimo necdum finito, obsessam urbem Gothorum exercitus intravit. Tunc comis, qui eidem exercitui praeerat, ad regem Totilam nuntius misit, exquirens, quid de epiusque ad calcaneum corrigiam tolle et tunc caput illius amputa, omnem vero populum, qui illic inventus est, gladio extingue". Tunc isdem comis venerabilem virum Herculanum epi
Abbreviated transcription (Latin):
ad constitutõem cause egressus fuiss: multi uiri noti
ac nobrles qui eum uaide semꝑ honorabãt. admixati re
quirebant quid hoc ẽẽt. qd̾ tam tum̃rem ⁊̃ liuidã faciẽ
haberet. Quib ille dicebat. Hesterno sero peccatis meis fa¬
cientib in scabelio sub pedaneo impegi: atꝙ hoc ꝑtuli Sic¬
q uir sanctꝰ seruans in pectore honorem u̾itatis ⁊ ma¬
gistri: nec ꝑat̾s ꝓdebat uicium nec faisitatis incurrebat

Expanded text:
ad constitutionem causae egressus fuisset, multi viri noti ac nobiles qui eum valde honorabant, vequirebant quidnam hoc esset, quod tam tumentem ac lividam haberet faciem. Quibus ille dicebat: Hesterno die sero, peccatis meis facientibus, in scabello suppedaneo impegi, atque hoc pertuli. Sicque vir sanctus servans in pectore honorem veritatis et magistri, nec patris prodebat vitium, nec falsitatis incurrebat
Abbreviated transcription (Latin):
est ut cdum seruo dei unus suus cabaslus redditur: omnes
b bucellinꝰ cum francis uenit. De monast̾io u̾o p̾fat dei
famuli rumor exierat: qd̾ multas pecunias haberet.
Ingͥssi oratorium franci ceꝑunt seruientes lib̾tinum
q̃rere lib̾tinũ clamare. ubi ille inoratõne prostratꝰ iace¬
bat. Mira uasde res q̃rentes seruientes ꝙ franci in eñ¬
is qui post honorati exitum monast̃ii regimen tenebat.
manib ced̾et. Et qr uirgam qͣ eum ferire poss minime
inuenit cõphenso scaresso subpedaneo ei caput. ⁊ faciem
tutudit. totũq illius uultũ tumentẽ s liuidum reodi¬
dit. Qui uehem̃ter cesus: ad firatũ ꝓpriũ taicitꝰ recessit.

Expanded text:
est ut cum servo Dei unus caballus suus redditur, omnes est ut cum servo Dei unus caballus suus redditur, omnes bus Buccellinus cum Francis venit. De monasterio vero praefati famuli Dei rumor exierat, quod pecunias multas haberet. Ingressi oratorium Franci, coeperunt saevientes Libertinum quaerere, Libertinum clamare, ubi in oratione ille prostratus jacebat. Mira valde res: quaerentes, saevientesque Franci, ingis qui post venerabilis Honorati exitum monasterii regimen tenebat, manibus caederet. Et quia virgam qua eum ferire posset, minime invenit, comprehenso scabello suppedaneo, ei caput ac faciem tutudit, totumque illius vultum tumentem ac lividum reddidit: qui vehementer caesus, ad stratum proprium tacitus rec
Abbreviated transcription (Latin):
Dumq danda gothoꝵ comes cum ex̾citu in eundẽ locũ ueũ¬
set: dei seruus ex cabello quo sedebat ab hoĩb eius est ꝓiec
qd̃ tenebat diripientib obtulit dicens. Tollite ut hẽatis
qͣliter hoc ium̃tum minare possitis. Quib dc̃is: ꝑtinus se
in orõem dedit. Cursu aũt rapido p̾dicti ducis exercttus
ꝑuenit ad fluuiũ noĩe uulturnon. ubi equos suos ceꝑtuit
singuli hastis tund̾e: calcarib cruentare s tam̃ equi ũbe¬
rib cesi s calcarib cruentati fatigari pot̾ant. Moũi nõ
pot̾ant: sicꝙ aqͣm fluminis tangere qͣłi mortale p̃cipitiũ
ꝑtimescebant. Cumq diu sedendo sessores singuli fati¬
garent᷑. Unus eoꝵ intulit. q ex eulpa qͣm seruo dei in
s fecant : ilia sui itineris dispendia tolerabant. Qui
statim reu̾si: post se lib̾tinum reꝑiunt in orõne ꝓstratũ
Cui cum dic̾ent. surge. tolle caballum cuũ: ille sendit.
et ꝓtinus abscesserunt. quoꝵ equi tanto cursu fluuiũ¬

Expanded text:
Dumque Darida Gothorum comis cum exercitu in eodem loco venisset, Dei servus ex caballo in quo sedebat ab hominibus eius proiecquod tenebat diripientibus obtulit, dicens: 'Tollite, ut habeatis qualiter hoc iumento minare'. Quibus dictis, protinus se in orationem dedit. Cursu autem rapido praedicti ducis exercitus pervenit ad fluvium nomine Vulturnum; ibi equos suos coeperunt singuli astis tundere, calcaribus cruentare. Sed tamen equi verberibus caesi, calcaribus cruentati, fatigari poterant, moveri non poterant; sicque aquam fluminis tangere quasi mortale praecipitium pertimiscebant. Cumque diu caedendo sessores singuli fatigarentur, unus eorum intulit, quia ex culpam, quam servo Dei in via fecerant, illa sui iteneris dispendia tolerabant. Qui statim reversi post se, Libertinum reperiunt in orationem prostratum. Cui cum dicerent: 'Surge, tolle caballum tuum', ille respondet protinus abscesserunt. Quorum equi tanto cursu illu
Abbreviated transcription (Latin):
quie quam plenam utuamq manum cum labore
forsitan consic̃as qñ pugillum hs̃ ⁊ recuuem habes
s ũ attendis cñ nec ipsum pugillum habebis.
eluid tunc facturus sis ⁊ quam recuuem tunc sis
hiturꝰ. Ideo nunc comedis pugillum ĩ recuue et
placet tibi ociositas tua neq curas̾ nunc int̾imali¬
lm pugilllim auerere cum labore auem comedas
cum iste defecerit. Ideo comedis carnes tuas nũc
ceratõne postinodum ex solũñt qd̃ recuues inconsul¬
ta expenõit

Expanded text:
quie, quam plenam utramque manum cum labore? quie, quam plenam utramque manum cum labore? Forsitan consideras quando pugillum habes, et requiem habes; sed non attendis quando nec ipsum pugillum habebis, quid tunc facturus sis, et quam requiem tunc sis habiturus. Ideo nunc comedis pugillum in requie et placet tibi otiositas tua; neque curas nunc interim alium pugillum quaerere cum labore, quem comedas, cum iste defecerit. Ideo comedis carnes tuas nunc,ceratione post modum exsolvent, quod requies inconsulta expenderit