comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auditorem. Hȩc omnia abstulit ab il¬
elis dĩ. & nob̾ qui exgentib sumus. si
Stam̃ accipe uoluerimus tradidit. &
I thesauros tuos indep̃dationẽ. Uabo
Scommutationẽ ꝓpt̾ omiã peccata tua.¬
& in omnib finib tuis. Quod dic̃
tale ẽ. Ista omiã ꝓpt̾ peccata cua q̃
in uniu̾sos fines tuos ꝑuenert̃. tͥ
reddita st̃. stullus quippe infinib
illiꝰ ẽ. populi. qͥ non peccatis eiꝰ reple
Int̾fec̃ ueritatẽ si ẽ xp̃s u̾itas. Unde
ꝓpt̾ crudeles contra filium dĩ. accla
ultra int̾fectorib suis. s tantũ credẽ¬
tib sibi ex mortuis uictor ostensus ẽ.
Et dabo te inseruitutẽ inimicis tuis.
interrã quã nesciebas. Seruiuit po¬
pulus uideoꝵ inimicis suis. & disꝑsꝰ
ẽ. interiã. quã ignorabat. Im̃ ignis

Expanded text:
auditorem . » Haec omnia abstulit ab ilauditorem . » Haec omnia abstulit ab illis Dominus, et nobis, qui ex gentibus sumus, si tamen accipere voluerimus, tradidit: « t thesauros tuos in depraedationem dabo, commutationem propter omnia peccata tua in omnibus finibus tuis. Quod dicit tale est: Ista omnia propter peccata tua, quae in universos fines tuos provenerunt, tibi reddita sunt. Nullus quippe finis illius est populi, qui non peccatis ejus repletinterfecere veritatem, si est Christus veritas. Unde propter crudeles contra Filium Dei acclamultra interfectoribus suis, sed tantum credentibus sibi ex mortuis victor ostensus est. Et dabo te in servitutem inimicis tuis, in terram quam nesciebas . Servivit populus Judaeorum inimicis suis, et dispersus est in terram quam ignorabat. Quoniam ignis
Abbreviated transcription (Latin):
ysaias. thesaurꝰ erat & moyses & reliqui.
Thesauros abstulit dĩ a popło. & ꝑ xp̃m¬
qͥ dix̃ auferetur a uob̃ regnũ dĩ & dabi¬
tur genti facienti fructus eiꝰ. largitus ẽ
nob̾. Dabo gͦ ꝓpt̾ peccata tua thesau¬
ros tuos indep̃dationẽ. Dedit nob̾ the¬
sauros illius populi dñs qͥ pͥmũ ulis
credita sunt eloquia dĩ: & nobis de¬
inceps attributa. Idq qđ scͥptum ẽ.
auferetur a uob̾ regnum dĩ &e dabit᷑
iam ẽẽ completum. Non qͦd sc̃ptura
ab eis ablata sit. hñt quippe legem
ita regnum dĩ ablatum ẽ. ab eis dũ
scͥpture sensus auferet᷑. Cessauit
apud eos legis & ꝓpħarum int̾pre¬
tatio. legunt omnia. ñ intelligunt. ex
dix̃ popło huic auditione audietis &
non intelligetis. & cernentes uidebitis
& ñ scietis. Incrassatum ẽ. enĩ. cor ppłi
huiꝰ. Neo ñ & illud qd ab ysaia dicit᷑.
auferet dñs ab iudea. & ab ierusalem¬
ualidum. & ualidam: gigantẽ. & homi

Expanded text:
Isaias; thesaurus erat et Moyses, et reliqui. Isaias; thesaurus erat et Moyses, et reliqui. Hos thesauros abstulit Deus a populo, et pAufertur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus . » Largitus est nobis: Dabo ergo propter peccata tua thesauros tuos in depraedationem. Dedit nobis thesauros illius populi Dominus, quia primum illis credita sunt eloquia Dei, et nobis deinceps attributa. Id quod scriptum est: « Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur jam esse completum. Non quod Scriptura ab cis ablata sit: habent quippe Legem  ea. Atque ita regnum Dei ablatum est ab eis, dum Scripturae sensus aufertur. Cessavit apud eos Legis et Prophetarum interpretatio: legunt omnia, et non intelligunt. ExpDic populo huic: Auditione audietis, et non intelligetis, et cernentes videbitis, et non scietis, incrassatum est enim cor populi hujus . Necnon et illud quod ab Isaia dicitur: Auferet Dominus a Judaea, et ab validum et validam, gigantem et homin
Abbreviated transcription (Latin):
Si astiti tͥ intempore maloꝵ meoꝵ. &
intempore tͥbłationis eoꝵ exurgat
inimicus. ego astiti tͥ ꝓ eis. Quis aut̃
ẽ. inunicꝰ ñr. nisi ⁊ abulus. qui tͥbłabat
nos & iugo seruitutis p̾mebat: Ad ñsũ
quẽ astitit patͥ saluator. & de capti¬
uitate nos lib̾ans reddidit lib̾tati. Hec
ꝓpħice dñs dixerit. Potest aut̃ & ꝓpħa¬
eadem dixisse popło. & intẽpore maloꝵ¬
meoꝵ. suꝑ quẽ respondet ds̃. & loqͥtur
ad popłm: qͥa saluator siue ꝓpħa fuerat
accusatus dicens ferrum & oꝑtorium ere¬
um uitus tua: dura & indomabilis q̃
molliri nequeat. quȩ uix ꝓducat᷑. fẽrrũ
& oꝑtorium ereũ uirtus tua. id ẽ. secans
& diuidens & bene composita disturbãs¬
dat eos commotionẽ ꝓpter omnia pecca¬
ta eoꝵ. Utrum ne hos quos sibi int̾ra the¬
saurirauerint: Unꝰ quisq enĩ hoĩnũ
thesaurizat sibi. si ẽ. peccator interra
si ustus incelo. ut nos docuit euange
thesaurꝰ ieremias. alius thesaurus est

Expanded text:
Si non astiti tibi in tempore malorum eorum, et in tempore tribulationis eorum, exsurgat inimicus: ego astiti tibi pro eis . Quis autem est inimicus noster, nisi zabulus, qui tribulabat nos, et jugo servitutis premebat; adversum quem astitit Patri Salvator, et de captivitate nos liberans, reddidit libertati. Haec prophetice Dominus dixerit. Potest autem  populo, et in tempore malorum eorum. Super quem respondit Deus, et loquitur ad populum, qui a Salvatore sive propheta fuerat accusatus, dicens: Ferrum et opertorium aereum virtus tua dura, indomabilis, quae molliri non quaerit, quae vix producatur . Ferrum et opertorium aereum virtus tua, id est secans et dividens, et bene composita disturbansdat eos commutationem propter omnia peccata eorum. Utrumne hos quos sibi in terra thesaurizaverint? unusquisque enim hominum thesaurizat sibi; si est peccator, in terra; si justus, in coelo, ut nos docuit  Al. dthesaurus Jeremias, alius thesaurus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fuit mͥ quisquã. Quia hanc utilita¬
tem non sum consecutus. quã con¬
sequitur is qui beatus efficitur. dũ
maurẽ loquitur audientium. Potest
aut̃ & aliter intelligi Quic̃q disci¬
pulis precipit si ingeniosos & arden¬
tis natuȩ habeat auditores. qnͣto
plus p̃cepit. tanto plus profic̃ illis in¬
terrogantib. & de eo quod dic̃ sepe
querentib. quis sit sensus indicto. quis
ordo scͥpti & uoluntas Unde contrario
ait: ñ ꝑ fui. neq ꝓfuit michi quisquã
Qui aut̃ & alia nob̃ expositio residua ẽ:
ꝓpter exẽplaria certiora inqͥbꝰ continet᷑

Expanded text:
profuit mihi quisquam; quia hanc utilitaprofuit mihi quisquam; quia hanc utilitatem non sum consecutus, quam consequitur is qui beatus efficitur, dum in aures loquitur audientium. Potest autem et aliter intelligi. Quicumque discipulis praecipit, iste, si ingeniosos, et audientis naturae habeat auditores, quanto plus praecipit, tanto plus proficit, illis interrogantibus, et de eo quod dicit saepe quaerentibus, qui sit sensus in dicto, qui ordo, quae scripti voluntas. Unde econtrario ait: Non profui, neque profuit mihi quisquam. Quia autem et alia nobis expositio residua est, propter exemplaria ce
Abbreviated transcription (Latin):
debur. neq debuit mͥ qͥsquã. Oportet
exponẽ. & hoc qu inhebreis cotlicib
inuenitur intactam non p̃tertre. p̾dica¬
uit ieirmias mandata dtuina. Nemo
his que p̃dicabantur attendit. Quã¬
obrem quasi medicus ubens ac ꝓmptꝰ
medicamina languentib tribuit. & ilł
ñ scdm̃ artificium curantis: s iuxta
uoluntatẽ suam agentib dic̃. ñ ꝑ fui
neq ꝑfuit mͥ quisquã. Quodã modo
enimꝰ beneficium consequit᷑. ipse qui
curat. si fructũ ł aboris su megrotan¬
te conspiciat. & ꝑleticiã m̃tis etiam ipse
consequttur utilitatẽ. scdm illud qł
alibi dicit᷑ beatꝰ qui loquit᷑ in aures
audientiũ. h anc gͥ utilitatẽ quã con¬
sequitur magist̾ ab auditorib suis
si proficiant audiendo. dũ fructus
ieremias uidens de iuideis ñ habere
se: dic̃ non ꝓfuit michi quisquam
Si enim debet aucditorib ꝓdesse qd̾
loquor. auditores uero que dicunt᷑
abiciunt: & ego dico non ꝓ fui. neq

Expanded text:
squam. Oportet exponere; et hoc quod in Hebraeis codicibus invenitur, intactum non praeterire. Praedicavit Jeremias mandata divina; nemo his quae praedicabantur attendit. Quamobrem quasi medicus libens ac promptus medicamina languentibus tribuit, et illis non secundum artificium curantis, sed juxta voluntatem suam agentibus dicit: Non profui, neque profuit mihi quisquam. Quodammodo enim beneficium consequitur ipse qui curat, si fructum sui laboris in aegrotante conspiciat, et per laetitiam mentis etiam ipse consequitur utilitatem, secundum illud, quod alibi dicitur: Beatus qui audientium. Hanc igitur utilitatem ovans consequitur magister ab auditoribus suis si proficiant audiendo, dum fructus Jeremias videns de Judaeis non habere se, dicit: Non profuit mihi quisquam. Si enim debet auditoribus prodesse, quod loquor: auditores vero quae dicuntur, abjiciunt: et ego dico: Non profui, neque
Abbreviated transcription (Latin):
Manus tuȩ. suꝑ dorsum inimicoꝵ tuoꝵ.
Be laudant. Non illum uidam filium
iacob fr̃s sui laudauerunt. s hunc uidã
laudant fr̃s sui. Ait quippe iste udas.
Narrabo nom̃ tuum fr̃ib meis. in medio

Expanded text:
manus tuae super dorsum inimicorum tuorum . manus tuae super dorsum inimicorum tuorum . » Te laudant: non illum Judam filium Jacob fratres sui laudaverunt, sed hunc Judam laudant fratres sui. Ait quippe iste Judas: « Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio
Abbreviated transcription (Latin):
miam. & ad ysaiam. & ad singulos quos¬
q sc̃oꝵ idem sermo commeauerit: &
illud qđ adño discipulis dictum est.
Ecce ego uob̃cum sum omnib dieb us¬
ante aduentũ suum. quẽ h ominibus
manifestauit. Erat quippe cum moyse.
cum ysaia cum omnib scĩs. Quomodo
enĩ poterant effari sermonẽ dĩ. sine
ipsius sermonis aduentu: hec autẽ
nos qui eccłiastici sumus magis debemꝰ
aduertere. qui uolumus eundem dm̃
Sunt quidam. qui opinione sua ueterẽ
diuinitatẽ ab eã. que in xp̃o annunci¬
atur diuidant. Nos unum nouimus
dm̃. & inpreterito. & inpresenti. unum
hȩc ꝓpter hoc qđ lectũ ẽ. sermo qui fac¬
tus ẽ suꝑ hieremiã a dño dicens. Quid
gͦ dicat. & nos audiamus. Audite u̾ba
testam̃ti huius. & loquimini ad uiros
iuda. & inhabitantes hierusalem. uiri¬
uida nos sumus ꝓpter xp̃m. Nec dubiũ
ẽ. quin dñs nr̃. ex uida oratus sit. No¬
m̃en quoq ipsum uida. si iuxta scͥptu

Expanded text:
miam, et ad Isaiam, et ad singulos smiam, et ad Isaiam, et ad singulos sanctorum idem sermo commeaverit. Et illud quod a Domino discipulis dictum est: « Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usante adventum suum, quem omnibus manifestavit. Erat quippe cum Moyse, cum Isaia, cum omnibus sanctis. Quomodo enim poterant effari sermonem Dei sine ipsius sermonis adventu? Haec autem nos qui Ecclesiastici sumus, magis debemus advertere, qui volumus eumdem Deum Sunt quidam qui opinione sua veterem divinitatem ab ea quae in Christo annuntiatur, dividant. Nos unum novimus Deum, et in praeterito, et in praesenti, unum Haec propter hoc, quod lectum est: Sermo qui factus est super Jeremiam a Domino dicens: quid ergo dicat, et nos audiamus. Audite verba testamenti hujus, et loquimini ad viros Juda, et inhabitantes Al. iJuda nos sumus propter Christum, non dubium est, quin Dominus noster ex Juda ortus sit: nomen quoque ipsum Juda si juxta Scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
di u̾ba testam̃ti huiꝰ usq ad eũ locũ
in quo dr̃ conu̾si st̃ ad iniquitates pa¬
Uxta hystoriȩ quidem ueritatem ñ
do illuxisse quando u̾bum carofac¬
tum ẽ. & habitatut in nobis. Opor¬
tet autẽ nosse. qm̃ & ante quam cor-¬
pus assumeret. ad scõs quosq descen¬
derat: & post hanc p̾sentiam corpora¬
lem ad celos uictor ascendens. rurfus
ad nos ueniat. Si uis huius rei caꝑe
argumentum: ausculta qđ dicitur.
Sermo qui factus ẽ. suꝑ hieremiam
adño dicens. audi & reliqua. Quis enĩ
ẽ. bic sermo qui factus ẽ a dño. siue
ad hieremiã. siue ad ysaiam siue ad
quemlibet ꝓphetarum: An ille ẽ. qui
erat inpͥncipio apud dm̃: Ego nescio
aliud uerbum dnĩ preter eum de qͦ
dic̃ euangelista. In principio erat uer¬
gulos quosq fiat. Quid michi enim ꝓ¬
dest si descendat inmundum. & ego eũ
non habeam:. Ediu̾so autem etiam si
aduniu̾sum mundum non ueniat &¬
ego fuero similis ꝓpħarum: habeo eũ.
Dicam autẽ quia ad moysen. & ad hiere¬

Expanded text:
locum in quo dicitur: Conversi sunt ad iniquitates pauxta historiae quidem veritatem non ndo illuxisse, quando Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Oportet autem nosse, quoniam et antequam corpus assumeret ad sanctos quoque descendit: et post hanc praesentiam corporalem ad coelos victor ascendens, rursus ad nos veniet. Si vis hujus rei capere argumentum, ausculta quod dicitur: Sermo qui factus est super Jeremiam a Domino, dicens: Audi, et reliqua. Quis enim est hic sermo qui factus est a Domino, sive ad Jeremiam, sive ad Isaiam, sive ad quemlibet prophetarum? An ille est qui erat in principio apud Deum? Ego nescio aliud verbum Domini praeter ipsum, de quo dicit Evangelista: In principio erat Vergulos quosque fiat. Quid mihi enim prodest, si descendat in mundum et ego eum non habeam? E diverso autem etiam si ad universum mundum non veniat, et ego fuero similis prophetarum, habeo cum. Dicam autem, quia et ad Moyse, et ad Jere
Abbreviated transcription (Latin):
i dĩ eloquia sunt inlege &¬
ꝓpħtis euangeliis. & aplis opor¬
tet discipulũ dĩ diuinoꝵ
sermonũ magistrũ dm̃ ass cribere. Qͥ
enum docet hominẽ. scientia. scdm
psalmistam dc̃ ẽ. Saluator quoq ꝑhi¬
bet testimoniũ. nullũ debere suꝑ tras

Expanded text:
i Dei eloquia sunt in lege eprophetis, evangeliis et apostolis, oportet discipulum Dei divinorum sermonum, magistrum Deum ascribere. « Qui enim docet hominem scientiam , » secundum psalmistam Deus est. Salvator quoque perhibet testimonium nullum debere super
Abbreviated transcription (Latin):
rus ẽ. & inhuinanus. Quomodo. dic̃.
ego occidam: & ego nuuificabo. Non ad¬
uertentes inscͥpturis adminciationẽ
suscitationis mortuoꝵ. non consideran¬
tes resurrectionẽ iam cepisse ꝑ singu¬
los: Consepelimur enim xpo. ꝑ bap¬
tismum: & consurgimus cũ eo. atris¬
luti ego occidam. & ego iuuificabo.
ego ꝑcuttiam & ego sanabo. Quemenĩ
ciligit dĩ corripit. flagellat aut̃ omnẽ
filtum quẽ recipit. & post hoc curat.
Ipse dolorem facit. & iterum leticiam
minus ait. Constitui te hodie suꝑ gen¬
tes & regna. eradicare. & suffodere. &¬

Expanded text:
rus est et inhumanus? quomodo dicit: rus est et inhumanus? quomodo dicit: Ego occidam, et ego vivificabo? non advertentes in Scripturis annuntiationem suscitationis mortuorum, non considerantes resurrectionem jam coepisse per singulos: Consepelimur enim Christo per baptismum, et consurgemus cum eo . A trisluti: Ego occidam, et ego vivificabo: ego percutiam, et ego sanabo. 758 Quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit ; et post haec curat. Ipse dolorem facit, et iterum restituit minus ait: Constitui te hodie super gentes, et regna eradicare, et suffodere,
Abbreviated transcription (Latin):
eradicata sunt aliquam sementẽ. quã
iterum seminet. Ppter quod uibet
dñs colligite dicens tirania. & com¬
burite igni: scilicet ut eradicatio. quo¬
q ⁊ abuli & ipsa subuersio consiua¬
tur. Ueruumn non tantum inhoc stat
sermo diuinus. ut eradicet. & destru¬
at et disꝑdat. esto enim eradicata sint
sima Quid michi prodest si non pro
eis que eradicata & suffu̾sa sunt. me¬
liorã inme plantentur atq edificent᷑
ꝓpterea dĩ ũba pͥmum faciunt. quȩ
necc̃õ ẽ. eradicant. destriuunt. ꝑdunt.
& post hec edificant atq plantant.
Obseruauimus semꝑ inscͥpt̾is scĩs. pͥ¬
mum ea que uidentur tristia nomi¬
nari: de inde ea quȩ hilariora sunt
ea occidam. Impossibile ẽ enim qđ
semel iuificauit ds̃. aut ab eo ip¬
so. aut ab alio occidi. s ego interfi¬
ciam. & ego uiuificabo. ut fiat pau
miserrimi heretici munquam ad noᷤ
deferent. crebro ista dicentes. Uides¬
ne dm̃ legis. & ppħarum quomodo fe¬

Expanded text:
eradicata sunt, aliquam sementem, quam eradicata sunt, aliquam sementem, quam iterum seminet. Propter quod jubet Dominus: Colligite, dicens, et comburite ea igni, scilicet ut eradicatio quoque Zabuli, et ipsa subversio consumatur. 757 Verum non tantum in hoc stat sermo divinus, ut eradicet, et destruat, et disperdat: esto enim, eradicata sint sima, quid mihi prodest, si non pro eis quae eradicata et suffliora in me plantentur atque aedificentur. Propterea Dei verba primum faciunt, quod necesse est, eradicant, destruunt, perdunt, et post haec aedificant atque plantant. Observavimus semper in Scripturis sacris, primum ea quae videntur tristia nominari, deinde ea quae hilariora sunt, ea, occidam. Impossibile enim quod semel vivificabit Deus, aut ab eo ipso, aut ab alio occidi, sed: « Ego interfim; et vivificabo, ut fiat Paulmiserrimi haeretici, numquam ad nos deferrent, crebro ista dicentes: Videsne Deum Legis et Prophetarum, quomodo fe
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid & eradicatio. ipsa non disꝑit:
ad huc ꝑ manet quod euulsum est.
Si sub ruitur domus & lapides in
ruina sunt integri: dissipata ẽ. domꝰ.
non tamen ꝑdita. Opus ẽ igitur be¬
niguitate dĩ. ut eradicatio ipsa. & sub¬
u̾sio tota disꝑeat. Diligentus lege:
quomodo eradicata ꝑdantur. Paleas
aut̃ comburet igni in extinguibili.
Et ligate manipulos Zixanioꝵ & era¬
dicate eos. igni. Sic q ea que sunt
eradicata dispereant. Si aut̃ uis sci¬
re quomodo subuersio redigatur in
domus ea que ꝓꝑter lepram destruz
iubetur cum fuerit puluis effecta: extͣ
ciuitatẽ proicitur ut ne lapidis quid̃
ex ea residius sit. iuxta quod scͥptum
ẽ. Similiter ut lutum platearum de¬
lebo eos. oportet quippe penitus inte¬
rire malitiam. Subuersumẽ. aliquid
lapides quoq ipsi qui destructi sunt
conterentur: ne ad aliquam edificationẽ
sumi ualeant. Eradicatum ẽ. quippiã.
Inuenit adu̾sarius etiam inter ea q̃

Expanded text:
aliquid, et eradicatio ipsa non disperiit: aliquid, et eradicatio ipsa non disperiit: adhuc permanet quod evulsum est. Si subruitur domus, et lapides in ruina sunt integri: dissipata est domus, non tamen perdita. Opus est igitur benignitate Dei, ut eradicatio ipsa et subversio tota dispereat. Diligentius lege quomodo eradicata perdantur: Paleas autem comburet igni inexstinguibili. Et: Ligate manipulos zizaniorum, et tradite eos igni . Sic ea quae sunt eradicata disperduntur. Si autem vis scire quomodo dispersio redigatur in domus ea quae propter lepram destrui jubetur , cum fuerit pulvis effecta, extra civitatem projicitur, ut ne lapis quidem ex ea residuus sit, juxta quod scriptum est: Similiter ut lutum platearum delebo eos . Oportet quippe penitus interire malitiam. Subversum est aliquid, lapides quoque ipsi qui destructi sunt, conterantur, ne ad aliquam  Al. aliam asumi valeant. Eradicatum est quippiam, invenit adversarius etiam inter ea, quae
Abbreviated transcription (Latin):
celestis. eradicabitur. Sunt quedam in¬
ñ plantauit celestis pater. Om̃s quip¬
pe cogitationes pessi mȩ homicidia
ad ulteria. fornicatio mͦs furta. falsa
testimonia. blasphe miȩ. plantatio
plantatio istiꝰ
dio tritici. In
nuᷤ locum zabulo. ini¬
micus homo suꝑ serit plantatio
ter utiq eradi. candam. Sin autem
repulso zabulo locum dederimus dõ:
met. triste quiddam hieremiã rece¬
pisse. quia constitutus sit ad eradica¬
tionẽ regnoꝵ & gentium. Bonitatis
dĩ istud indicium. eradicare uitia ꝑ
sermones inimica cȩlestib regnis reg¬
na destruere. & bellantes cum sua
gente euertere nationes. eradicare &
subu̾tere. Est quedam edificatio ⁊ abu¬
li. & ẽ quedam edificatio dĩ. Quod su¬
ꝑ arenam exstruitur hoc zabuli est:
suꝑ nullo enim stabilitur ab isto ꝙ so¬
lidatur. Quod aut̃ suꝑ petram edifica¬
tur: hoc dĩ ẽ: Uncde & his qui eius
sunt dicitur. dĩ agri cultura: dei edi¬

Expanded text:
coelestis, eradicabitur . Sunt quaedam incoelestis, eradicabitur . Sunt quaedam innon plantavit coelestis Pater. Omnes quippe cogitationes pessimae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae, pplantatio istiusio tritici . Inmus locum Zabulo, inimicus homo superserit plantationter, utique eradicandam. Sin autem repulso Zabulo, locum dederimus Deo, met triste quiddam 756 Jeremiam recepisse, quia constitutus sit ad eradicationem regnorum et gentium. Bonitatis Dei istud est indicium, eradicare vitia per sermones, inimica coelestis regni regna destruere, et bellantes cum sua gente evertere nationes, eradicare et subvertere. Est quaedam aedificatio Zabuli, et est quaedam aedificatio Dei: quod super arenam exstruitur, hoc Zabuli est, super nullo enim stabili, robustoque solidatur. Quod autem super petram aedificatur, hoc Dei est. Unde et his qui ejus sunt, dicitur: Dei agricultura, Dei aedi
Abbreviated transcription (Latin):
ad me. Ecce dedi sermones meos in
os tuum. ecce constitui te suꝑ omues
gentes & regna eradicare. Qui sic bea¬
tus ẽ. ut regna multa que xp̃o dia¬
bolus ostendit. regna demonũ. regna
peccati. eradicet his qui ei dati sunt
a deo sermonib: scͥptum ẽ enim. Ecce
dedi sermones meos mos tuum. eccȩ
constitui te hodie suꝑ gentes & regna
eradicare. Quomodo aut̃ regna sunt
plurima: plures similit̾ & gentes. Nec
potest aliqd regnum dici. nisi qdđ sub
se continẽt nationes.s Uerbi grã. dic¬
tum sit regnat fornicatio in homine
peccatore: necesse ẽ. ut regnum forn¬
cationis habeat gentes suas. Ipsum
illud generale delictum auaritie &
fraudis. quo uix aliquis inmunis est.
habet regnum suum. Et sub regno
uno multas possidet gentes. ꝑ pluri
mas scilicet species ataritie. Et obid
opus ẽ. sermonilꝰ dĩ. ut istius modi reg¬
na cum sins gentib euellantur. Salua¬
tor ineuangelio ostendit dicens. Omĩs
plantatio quam ñ plantauit. paterm̃s

Expanded text:
ad me: Ecce dedi sermones meos in os tuum, ecce constitui te hodie super gentes, et regna eradicare. » Qui sic beatus est, ut regna multa, quae Christo diabolus ostendit, regna daemonum, regna peccati, eradicet, his qui ei dati sunt a Deo sermonibus. Scriptum est enim: « Ecce dedi sermones meos in os tuum, ecce constitui te hodie super gentes et regna eradicare. » Quomodo autem regna sunt plurima, plures sunt similiter et gentes; nec potest aliquod regnum dici, nisi quod sub se continet nationes. Verbi gratia dictum sit: Regnat fornicatio in homine peccatore, necesse est ut regnum fornicationis habeat gentes suas. Ipsum illud generale delictum avaritiae et fraudis, quo vix aliquis immunis est, habet regnum suum, et sub regno uno multas possidet gentes, mas scilicet species avaritiae, et ob id opus est sermonibus Dei, ut istiusmodi regna cum suis gentibus evellantur. Salvator in Evangelio ostendit dicens: Omnis plantatio quam non plantavit Pater meus
Abbreviated transcription (Latin):
siccate õs fructu᷑ eiꝰ. & descendat mocci¬
sionẽ. Ue eis. qm̃ uenit dies eoꝵ tempꝰ
uindictȩ eoꝵ. Uolens intelligere hoc qđ
uasa ire dĩ. & uenio ad pleniorẽ compa¬
rationẽ istius scͥpt̾ẽ id ẽ. scͥpturã apłicã:¬

Expanded text:
fructus ejus, et descendant in occisionem. Vae eis quoniam veniet dies eorum, tempus vindictae eorum. » Volens intelligere hoc quovasa irae Domini, et invenio ad pleniorem comparationem istiusmodi Scripturae Scripturam ap
Abbreviated transcription (Latin):
ante quam de utero exiret scĩficatus ẽ.
Et ꝓpħam ingentib posui te. Si de hie¬
remia queris quomodo sit ppħa ingen¬
tib positus: obserua inconsequentib
cum iuberet᷑ ppħare ad om̃s gentes. Nlã
istius mͦi scͥptio ẽ. Que prophetauit hie¬

Expanded text:
antequam de utero exiret, sanctificatus est. antequam de utero exiret, sanctificatus est. Prophetam in gentibus posui te. Si de Jeremia quaeris, quomodo sit propheta in gentibus positus, observa in consequentibus cum jubetur prophetare ad omnes gentes: nam istius modi scriptio est, quod  A
Abbreviated transcription (Latin):
ui uos: Noscum simus homines. si ali¬
qua fuerimus. prediti dignitate
alios nrã. noticia dignos. alios uidi
deo ͤ Uult scire pharao uult egypti¬
os nosse. s indigni sunt noticia eius:
s ipsi facunt ut ignorentur. Scit au¬
tẽ moysen. scit ꝓpħas. & si qui sunilis
eoꝵs ẽ. Multum te oportet laborare
.xxͣx. annoꝵ cepit nosse: alium quadͭ¬
ginta. Sermones sunt ineffabiles de
saluatore. ñ magnoꝑe querendi. De
hieremia uero eoꝵ qui scientiã scͥp¬
turarum habent aurib indigentes.
Quomodo dicat pͥus quam te plas¬
marẽ inutero noui te : & pͥus quam
exires deuulua mat̾s tuę scĩficaui te:
Ds̃ sibi ipse scĩficat aliquos. Istum ñ
expectat ut scĩficet genitum s pͥꝰ scĩfi¬
cat quam e uulua egrediatur. Si ad
saluatorem ut dixi referas ñ ẽ. malũ
dic̾e pͥus eum sc̃ificatum ẽẽ quamna¬
tum si de dnõ intelligas. ñ solum ante¬
quam de uulua exiret scificatꝰ ẽ. s in¬
finito ante temꝑe semꝑ sc̃s fuit. hic uͦ

Expanded text:
i vos. » Nos cum simus homines, si aliqua fuerimus praediti dignitate, alios nostra notitia dignos, alios judicDeo? Vult scire Pharaonem, vult Aegyptios nosse, sed indigni sunt notitia ejus; sed ipsi faciunt ut ignorentur. Scit autem Mosen, scit prophetas, et si quis similis eorum est. Multum te oportet laborare, triginta annorum coepit nosse, alium quadraginta. Sermones sunt ineffabiles de Salvatore et non magnopere quaerendi; de Jeremia vero, eorum qui scientiam Scripturarum habent, auribus indigentes, quomodo dicat: « Priusquam te plasmarem in utero, novi te: et priusquam exires de vulva matris tuae, sanctificavi te: Deus sibi ipse sanctificat aliquos. Istum non exspectat, ut sanctificet genitum, sed prius sanctificat quam de vulva egrediatur. Si ad Salvatorem ut dixi referas, non est malum dicere prius eum sanctificatum esse, quam natum. Sic de Domino intelligas, qui antequam de vulva exierit, sanctificatus est, sed infinito ante tempore semper sanctus fuit: hic vero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam ingentib posui te: si tam̃ uolu¬
eris de hieremia. heo dicta sentire. Si
aut̃ intelligentiam ad dnm̃ transfereᷤ
iste uere inuniu̾sas gentes p̃licauit
Est quippe ppħa sic̃ alia similia. sic &
ppħa ut ẽ. princeps sacerdotum ut ẽ.
saluator. ut ẽ medicus. similit̾ & ꝓpħa
ẽ. Moyses annuntians de eo. non solũ
me audite eum. Et erit quicũq non
audierit ꝓpħam illum: interibit de po¬
pulo suo. Iste ẽ ꝓphetes constitutus in
gentib. & accepit grãm adeo effusã
inlabiis siis ut ñ solum cum pre¬
sens ad erat corpore. s etiam nunc
cum ad ẽ. uirtute & spũ. prophetet
ad om̃s gentes. & pph̾ans extoto cor¬
de. attrahat homines ad salutẽ. Et¬

Expanded text:
am in gentibus posui te, » si tamen volueris haec de Jeremia dicta sentire. Si autem intelligentiam ad Dominum transferas, iste vere inter universas gentes praedicavit. Est quippe sicut alia similia, sic et propheta, ut est princeps sacerdotum, ut est Salvator, ut est medicus; similiter et propheta est. Moses annuntians de eo non solum me audite eum. Et erit, quicunque non audierit prophetam illum, interibit de populo suo . » Iste est propheta constitutus in gentibus, et accepit gratiam a Deo effusam in labiis suis, ut non solum cum praesens aderat corpore, sed etiam nunc cum adest virtute et spiritu, prophetet ad omnes gentes, et prophetia sua ex toto orbe attrahat homines ad salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
hominis ostensum ẽ. atq ita post nubẽ
conglobatam ymber descendit int̾ras.
Istis uͦ quasi subsistentib nebulis. ubet᷑
pluuiam continere cum indigna fuerit
anima ymbre celesti. Et dicitur manda¬
bo nubib ne pluant suꝑ eam. Itaq imꝰ¬
quisq scõꝵ nubes ẽ. Moyses nubes erat.
& quasi nubes loquebatur. attende ce¬
lum & loquar. & audiat terra sermo¬
nes exore meo. expectet ut pluuia u̾ba
mea. Si ñ fuiss mibes. numquã dixiss
expectet ut pluuia u̾ba mea. & deicendãt
ut ros eloquia mea. Quasi nubes dice
& quia ipse nubes erat. & sciebat alias
nubes comprophetantes sibi. ideo uati¬
cinans arebat. mandabo nubib ne plu¬
ant suꝑ eam ymbrẽ. Si aut̃ iam didi¬
cimus qui sint nubes. uideamꝰ quomͦ
ds̃ educat nob̃. ab extremo terre. Ait
saluator. qui uult in uob̃ ẽẽ primus. sit
oĩũ nouissimus. Seruauit hoc manda
nouissimos ostendit quasi mortificatos.
quia spectaculum facti sumus inħ mun¬
do. & angłis & hominib. Si quis ergo

Expanded text:
hominis ostensum est, atque ita post nubem conglobatam imber descendit in terras: istis vero quasi subsistentibus nebulis, jubetur pluviam continere cum indigna fuerit anima imbre coelesti, et dicitur: « mandabo nubibus ne pluant super eam imquisque sanctorum nubes est. Moyses nubes erat et quasi nubes loquebatur: « Attende, coelum, et loquar, et audiat terra sermones ex ore meo, exspectet ut pluviam verba mea . » Si non fuisset nubes nunquam dixisset, « exspectet ut pluviam verba mea, et descendant ut ros eloquia mea. » Quasi nubes diceb» Et quia ipse nubes erat, et sciebat alias nubes conprophetantes sibi, ideo vaticinans aiebat: « Mandabo nubibus ne pluant super terram imbrem. » Si autem jam dicimus qui sint nubes, videamus quomodo Deus educat nubes ab extremo terrae. Ait Salvator: « Qui vult in vobis esse primus, sit omnium novissimus . » Servavit hoc mandanovissimos ostendit, quasi mortificatos, quia spectaculum facti sumus mundo, et angelis et hominibus. Si quis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑsingula uirtutis opera semꝑ iustus
nascitur ex deo. hoc aut̃ ut plenius
possit probari: etiam de saluatoris nrĩ
ñ semel nascitur. & de inceps desinit
nasci: sed quotiens cumq ortum fui̾t
lumen. ex quo splendor oriatur. tocienᷤ
dor ẽ. lucis ȩternȩ. Si gͥ saluator sẽꝑ
nascitur. & id circo dic̃.Ante om̃s aut̃
colles generat me. non ut quidam ma¬
le iegunt genuit. Si semꝑ expatre naᷤ¬
generaris adnõ. ꝑ singulos intellectꝰ
ꝑͦsingula oꝑa. & efficeris. filius dĩ in xͦ¬

Expanded text:
sed per singula virtutis opera semper justus sed per singula virtutis opera semper justus nascitur ex Deo. Hoc autem ut plenius possit probari, etiam de Salvatoris nostrs, splendor autem non semel nascitur, et deinceps desinit nasci, sed quotiescunque ortum fuerit lumen, ex quo splendor oritur, toties dor est lucis aeternae. Sic igitur Salvator semper nascitur, et idcirco dicit: Ante omnes colles generat me, non, ut quidam male legunt, generavit. Si semper ex Patre nasgeneraris a Deo per singulos intellectus, per singula opera, et efficeris filius Dei in
Abbreviated transcription (Latin):
prioꝵ Ad probationẽ aut̃ eius rei qͥa
duplices habeamus patres. utunur &
dd̃ testimonio. in quadragesimo qrͣtaᷤͦᷤ
psalmo ita dicentis. Audi filia & uide
& inclina aurem tuam. & obliuiscẽ po¬
pulum tuum & domum patris tui. Pat̾
dic̃ obliuiscẽ domum patͥs tui. quasi
pat qui precepit. audi filia. Ergo du¬
plices nrł patres sunt. s obliuisc̾e inquit
domum patris tui prioris. Si gͥ oblitꝰ¬
pͥus domus patris tui prioris. rursum
fueris ad peccata conuersus. incidisti in
id qđ mnc dicitur peccatum.: comu̾si
sunt ad iniquitates patrum suoꝵ prioꝵ.
Dicebant dudum ⁊abulum patrem
nrm fuisse. quã quam dĩ ñr factus sit
pat̾. si tamen etiam nunc ñ habemus
⁊ abulum patrem. quod etiam de ioħis
epistola aꝓꝓbabimus. In qua ita scri¬
bulo nascitur. In felix ille qui semper¬
generatur a ⁊abulo. Rursumꝙ multũ
beatus: qui ex deo semꝑ nascitur. Neꝙ
enim semel dicam iustum exdo natũ.

Expanded text:
priorum. Ad approbationem autem ejus rei. quia priorum. Ad approbationem autem ejus rei. quia duplices habemus patres, utemur et David testimonio in quadragesimo quarto psalmo ita dicentis: « Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populi tui et domum patris tui . » Pater dicit, oblivisceris domum patris tui, quasi pater quippe coepit, « audi filia. » Ergo duplices nostri patres sunt: sed obliviscere, inquit, domum patris tui prioris. Si igitur oblitus domum patris tui prioris rursum fueris ad peccata conversus, incidisti in id, quod nunc dicitur peccatum: « Conversi sunt ad iniquitates patrum suorum priorum. Dicebamus dudum zabulum patrem nostrum fuisse, antequam Deus factus sit pater, si tamen nunc non habemus etiam zabulum patrem: quod etiam de Joannis Epistola approbamus, in qua ita scribulo nascimur, generatur a diabolo, rursumque multum beatus qui ex Deo semper nascitur. Neque enim semel dicam justum ex Deo natum,
Abbreviated transcription (Latin):
soli uͦ iusti & scĩ ꝑ sapientiȩ dei rationem
comp̃hendentes inspiciunt ea. Ideo in oc¬
tauo psalmo cdauid dic̃. Qm̃ indebo cȩ¬
los tuos oꝑa cdigitoꝵ tuoꝵ. lunam & stel¬
las quȩ tu fundasti. Quid enim nunc
ꝓpħa. non uidet celum & lunam: S hoc
quod ait uidebo. si consideremus pote¬
tates quoꝵ non ait simplicit̾ patrum s
cum additam̃to patrum suoꝵs prioꝵ:
diximus hoc de nob̾ dici. & his qui int̾
nos sunt peccatores. Quomͦ gͥ qui inter
nos sunt peccatores com̾isi sunt ñ ad ini¬
quitates patrum. s patrũ suoꝵs prioꝵ.
duplices habemus patres. & una species
ẽ. pessimoꝵs patrum. Si quidem ante ꝙͣ
crederemus ⁊abulus pater nr̃ fuit. ut
sermo euangelicus ostendit dicens. uos
de zabulo patre estis. Cum aut̃ credi¬
dimus. facti sumus filii dĩ. Si gͦ post
hȩc peccauerimus. conu̾̃tumur ad iniqͥ¬
tates: non simplicit̾ patrum s patrum

Expanded text:
Soli vero justi et sancti per sapientiae Dei rationem Soli vero justi et sancti per sapientiae Dei rationem comprehendentes inspiciunt ea. Ideo in octavo psalmo David dicit: Quoniam videbo coelos tuos opera digitorum tuorum, lunam et stellas, quae tu fundasti. Quid enim nunc Propheta non videt coelum et lunam? Sed hoc quod ait videbo, si consideremus, poteitates. Quorum? Non ait simpliciter, patrum, sed cum additamento, patrum suorum priorum. Diximus haec de nobis dici, et his qui in nobis sunt peccatores. Quomodo igitur qui inter nos sunt peccatores, conversi sunt ad iniquitates patrum, et patrum suorum priorum? Duplices habemus patres, est pessimorum patrum: siquidem antequam crederemus, diabolus pater noster fuit, ut sermo evangelicus ostendit, dicens: « Vos de diabolo patre nati estis , » cum autem credidimus, facti sumus filii Dei. Si ergo post haec peccaverimus, convertimur non ad iniquitates simpliciter patrum, sed patrum
Abbreviated transcription (Latin):
ter. Eis qui inscłarib morantur incraᷤᷤ¬
satum ẽ cor: quasi aspinis enecentur.
Iccirco piguescit cor & non potest te¬
nuores sp̃c suscipere notiones. fugia¬
mus gͦ a talib curis. ut attenuatum
cor nr̃m deo acceptabile fiat: fugiamꝰ
terrena negocia. ista sunt enim quib
cor incrassatur. Propt̾ hoc sermo suib¬
tilis erat. ut in exodo scͥptum ẽ. de eo
quod ait. Quicũq fuerint ꝓꝑter te
dm̃ uidebunt. Talib enum oculis ds̃
indetur. Tria sunt quȩ dicuntur.
Incrassatum ẽ. enim cor populi huiꝰ
& aurib suis grauiter audierunt. &
oculos suos clauserunt. Possunt aut̃
& alit̾ manifestius intelligi. que di
cuntur in loco. Multi enim hominũ
putant. insipientes creaturas. & mu¬
dum istum contemplantes uidere se
ea. Et quid dico hominum: Ecce uo¬
lucres & quadrupedia uident solem
& lunam & uniũsum simul celum cũ stel¬
larum choro s rationes eoꝵ non intelligt̃.

Expanded text:
ter eis, qui in saecularibus morantur incraster eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia. Ista sunt enim, quibus cor incrassatur. Propter hoc sermo subtilis erat, ut in Exodo scribitur de eo, quod ait: Quicumque fuerint propter 1143 Deum videbunt . Talibus enim oculis Deus videtur. Tria sunt quae dicuntur. Incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt, et oculos suos clauserunt. Possunt autem et aliter manifestius intelligi, quae hoc dicuntur in loco. Multi enim hominum putant inspicientes creaturas, et mundum istum contemplantes, videre se ea. Et quid dico hominum? Ecce volucres et quadrupedia vident solem et lunam, et universum simul coelum cum stellarum choro; sed rationes eorum non intelligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
turum erat. ut audientes. non audi-¬
rent. & uidentes non uiderent. Ma¬
nifestius p orro fiet quod dicitur. si
consulamus paululum locum. Locũ¬
enu cernentes aspicietis & non uide¬
bitis. istius modi ẽ.Uicdebant qͥdẽ
tunc uidei cecos respicientes: rationẽ
aut̃ uisionis ignorabant. Audiebat
parabola ᷤᷤ quas dissoluit secreto dis¬
cipulis saluator. ipsi uͦ ñ audiebant
nescientes quȩ dicebantur. ꝓpt̾ hoc
testificans eos dixit. Qui habet au¬
res audiendi audiat. Nec enim pͥua¬
ti erant his aurib ut ñ audirent. s¬
eoꝵ int̾iores aures granate erant ad
audiendum. Propter hoc p̾dicat eis.
& ꝑ prophetam futura p̾fatur dicens.
aure audietis & non intelligetis. & cer¬
nentes aspicietis. & ñ uidebitis. Incras¬
satum ẽ. enim cor populi huius. Qͥđ
sit hoc quod dicitur. incrassatum ẽ.
enim cor populi huius inspiciamus.
omnis qui inpresentis uite curis uer¬
satur: cor incrassatum habet. Aut ali¬

Expanded text:
turum erat, ut audientes non auditurum erat, ut audientes non audirent, et videntes non viderent. Manifestius porro fiet 1142 quod dicitur, si consideremus paululum locum istum: cernentes aspicietis, et non videbitis, istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant ad audiendum. Propter hoc praedicat eis, et per Prophetam futura praefatur dicens: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Incrassatum est enim cor populi hujus. Quid sit hoc quod dicitur: Incrassatum est enim cor populi hujus, inspiciamus. Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud ali
Abbreviated transcription (Latin):
t audiui uocem dnĩ dicentis:
Quem mittam & quis ibit ad
populum istũ: Et dixi. Eccȩ
ego: mitte me. Et ait. Uade & dic
populo huic. Aure audictis & non in¬
telligetis & reliqua. De eo qui nunc
lectus ẽ ysaie ꝓphete sermo: oremus
dm̃. ut nobis grãm largiatur. & digna
prophetico spũ ualeamus exponere.
Et audimi inqͥt uocẽ dñi dicentis. Quẽ
ut paratior esset ad hoc meminerat
uocis moysei. Nam & ille eadem
utens uoce. mitte me. Princeps po¬
puli uidex q factus & famulus dĩ
nuncupatus ẽ. Audiui aut̃ ego quẽ¬
dam hebreum exponentẽ hunc lo¬
cum atq dicentem. Quia libenter
quidem ꝓphetes & paratus prophe¬
tiam suscepit ad popłm. ignorans q̃
ei ẽẽnt dicenda. Porro audiens tͥstia
que e̾e̾nt ꝑopło nincianda. hoc est
aure audietis. & non intelligetis. &¬
cȩtera insequentib pigrior fit. dicen¬
te ei uoce dĩ clama. Respondit ei & di¬
cit. Quid clamabo. Arbitror autem
hȩc ꝓphetari de saluatore. quia fu¬

Expanded text:
t audivi vocem Domini dicentis, quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et dixi: Ecce ego sum, mitte me. Et ait: vade, et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis, et reliqua. De eo qui nunc lectus est Isaiae Prophetae sermone, oremus Deum, ut nobis gratiam largiatur, ut digna prophetico spiritu valeamus exponere. Et audivi, inquit , vocem Domini dicentis: Quem ut paratior esset ad hoc, meminerat vocis Mosei. Nam et ille eadem utens voce, mitte me, princeps populi, judexque factus, et famulus Dei nuncupatus est. Audivi autem quemdam Hebraeum exponentem hunc locum, atque dicentem, quia libenter quidem Prophetes, et paratus prophetiam suscepit ad populum, ignorans quae essent ei dicenda. Porro audiens tristia, quae essent populo nuntianda, hoc est, aure audietis, et non intelligetis, etc. , in sequentibus pigrior fit: dicente ei voce Dei; Clama, respondit ei, et dicit: Quid clamabo? Arbitror autem haec prophetari de Salvatore; quia fu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. illa. quã omnes huius scłi poete uł
philosophi dediuinitate senserunt. qͥa
& humilia & deo indigna sunt q̃ sense¬
in anit̾ humile. quã ligna & lapides
deos uł astruere. uł putare: huiꝰ ergo
in anis humilitatis filius pͥmꝰ ẽ. qui dr̃
extͣ me. boc ẽ pͥmus sensus eoꝵ. & extra
u̾itatẽ & extra dm̃ ẽ. Scd̾s uero. achi¬
maac. id ẽ. fr̾ absq consilio. Certumẽ.
enĩ quia & iste fr̾ sit illius erroris qͥ
sine consilio gerit᷑. Quid enĩ tã sine con¬
silio ẽ. quã relinquere om quinos fec̃¬

Expanded text:
est illa, quam omnes saeculi poetae vel est illa, quam omnes saeculi poetae vel philosophi divinitatem senserunt, quia et humilia et Deo indigna sunt quae senseinaniter quam ligna et lapides deos vel astruere vel putare. Hujus ergo inanis humilitatis primus filius est qui dicitur extra me, hoc est, primus sensus eorum et extra veritatem, et extra Dominum est. Secundus vero Ahiman, id est, frater sine consilio; certum est quia et iste frater sit illius erroris qui sine consilio agitur. Quid enim tam sine consilio quam relinquere Dominum, qui nos fec
Abbreviated transcription (Latin):
extͣ dm̃. Est & alius achinac. qui int̾¬
p̾tat᷑ fr̃ meus extra consiliũ. uelut si¬
dicamꝰ fr̃ sine consilio. Om̃s & enĩ fr̃s
qui de humilitate in ani uascunt᷑. cer¬
tumẽ qͥa extra consiliũ suit : Tercuis
chalamin. qui int̾p̃tatur p̃cipitium
uł suspensio. qđ designat nicħ in eo
stabilitatis. sed uaga omĩa. & inp̃cepᷤᷤ
ruentia. Istos gͦ tres filios enac exter¬
minat & interfic̃ caleph. & post istos
ascendit etiam indabir. Nom̃ autem
erat dabir pͥus ciuitas litterar̃. dabir
int̾p̃tat᷑ loquela S nomen dabir
nunc disserere conamur scͥpturã in¬
telligamꝰ eẽ. ciuitatẽ litterar̃. q̃ post¬
modũ efficit᷑ dabir. qđ est loquela:
hec & enĩ que pͥus inlitteris erat. &
scd̃m litteram intelligebat᷑ modo in
eccłiis xp̃i reuelante dño loquela ef¬
fecta ẽ. loquentib de ea & disserentibꝰ
loquelã s ⁊ singłi quiq dloctores
ꝑsonam uͥtutẽ legis asscͥpseramꝰ inter¬
emt: In anis humilitas accipienda

Expanded text:
est. Et alius Ahiman, qui interpretatur frater meus extra consilium, et frater sine consilio: omnes enim fratres qui de humilitate inani nascuntur, certum est quia extra consilium sunt. Tertius Tholmai, quod interpretatur praecipitium vel suspensio: quod designat nihil in eo stabilitatis, sed vaga omnia et in praeceps ruentia. Istos ergo tres filios Enach exterminavit et interfecit Caleb, et post istos ascendit etiam in Dabir. Nomen erat Dabir prius civitas litterarum. Dabir interpretatur loquela, sed nomen Dabir nunc disserere conamur Scripturam intelligamus esse civitatem litterarum; quae postmodum efficitur Dabir, quod est loquela: haec est enim quae prius in litteris erat, et secundum litteram intelligebatur, modo in Ecclesiis, revelante Domino, loquela effecta est, loquentibus de ea et disserentibus loquelam. Sed et singuli quoque doctores persona virtutem legis descripseramus, interimit? Inanis humilitas accipienda
Abbreviated transcription (Latin):
uoluta. Primo ergo discutiamꝰ. qͣre
metropolim accepit caleph. & illam
quȩ pͥma int̾ ceteras omnes interra
reꝓmissionis metropolis nominatur
& metropolim. enac Enac interp̾tat᷑
humilitas in anis. uł responsio maniᷤ.
accepit gͦ caleph metropolim humi¬
litatis in anis. Duas humilitates ẽẽ.¬
certum ẽ. Unã laudabilẽ de qua dic̃
saluator. discite ame quia mitis sum
& humił corde. & inuenietis requiem
animab ur̃is: Et de hac humilitate
& alia humilitas culpabilis peccatoꝵ.
sicut illa quam de illicito coitu dic̃.
ammon scriptũ ẽ. quia humiliauit
thamar sororẽ suam Est ergo hec hu¬
to. Huiꝰ gͥ humilitatis inanis metropo¬
lim cepit. uł excidet caleph: & intere¬
mit tres filios enac. qui erant filii hu
militatis in anis. & illis int̾fect̾is. ipse
ħ abitat ciuitatẽ. & fac̃ quȩ inconseqͤn¬
tib scͥpta sunt. Qui aut̃ sunt isti tres¬
filii humilitatis inanis quos extermi

Expanded text:
um. » Primo ergo discutiamus quare metropolim accepit Caleb, et illam quae prima inter caeteras omnes in terra repromissionis metropolis nominatur. Et metropolis Enach interpretatur humilitas inanis, vel responsio inanis. Accepit ergo Caleb metropolim humilitatis inanis. Duas esse humilitates certum est, unam laudabilem, de qua dicit Salvator: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris ; » et de hac humilitate  alia humilitas culpabilis peccatorum, sicut illa quam de illicito concubitu dicit Amon scriptum est, qui humiliavit Thamar sororem suam . Est ergo hut ergo humilitas inanis. Cepit metropolim vel excidit Caleb, et interemit tres filios Enach, qui erant filii inanis humilitatis. Illis interfectis ipse habuit civitatem, et fecit quae in consequentibus scripta sunt. Qui autem sunt filii inanis humil
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possumꝰ simul omnes eicere. Hoc
idẽ. etiam in his qui fructificant sen¬
tiendum ẽ qui effrem filii nominan
t᷑. qui & ipsi chananeo ᷤᷤ id ẽ. uagas
& lubricas cogitationes semꝑ debent
eicere de animab suis. P otens ẽ aut̃
gꝰ dñm dep̃cemur. ut eiciens a nob̾
malas cogita tiones bonas inserat.
dignas ierusalem ciuitate celesti. in
quibus nichil pollutũ inueniat᷑. aut
sordidum. qđ nos indie iuditii exconsci¬
entie cogitationib arguat: sed inuen¬
iatur in nob̾ puritas cordis. in xp̃o ie¬

Expanded text:
non possumus simul omnes ejicere. Hoc non possumus simul omnes ejicere. Hoc idem autem in his qui fructificant sentiendum est, quia Ephraim filii nominati sunt, qui et ipsi Chananaeos, vagas et lubricas cogitationes, semper debent ejicere de animabus suis. Potest autem num deprecemur, ut ejiciens a nobis malas cogitationes, bonas inserat et dignas in Jerusalem civitati coeleste, in quibus nihil pollutum inveniatur aut sordidum quod nos in die judicii ex conscientiae cogitationibus arguat, sed inveniatur in nobis puritas cordis. « Habi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ut uno dicente ceteri examinent.
Me ergo dicente quod sentio. uos dis¬
cernitẽ & examinate. si rectum ẽ. aut
minus rectum. De ierusalẽ frequent̾
diximꝰ qđ uisio pacis int̾p̾tat᷑. Si gͦ
incorde nr̃o ierusalem edificata ẽ. hoc
fixi & stabiles sumus inhac uisione
pacis. ut numꝗͣ ꝓrsus ulla cogitatio
mala. uł alicuius peccati consilium
ascendat in cor nr̃m. si hoc ita fieri p¬
ossit. poterimꝰ dice. quia in ierłm su¬
mus. & nullus alius habitat nobiscũ
nisi soli illi qui scĩ sunt. Nunc uͦ cũ¬
etiam si ad gnͣdẽ profectum. ueniamꝰ
& suminis nosmet ipsos studiis excola¬
mus tamen ñ puto cuiquam tantũ
incorde puritatis euenire. ut numꝗͣ
adũse cogitationis. contagio macule¬
tur: certum ẽ. etiã ħabitare iebuseos
cũ filiis uida in ierłm. Non tamen
fieri potest. eicere eos. sed satis agen¬
dum nob̃ ẽ. & temptandũ cotidie ei¬
cere eos de ierłm. sed sic̃ scͥptum est.

Expanded text:
est, ut uno dicente, caeteri examinent . est, ut uno dicente, caeteri examinent . Me ergo dicente quod sentio, vos discernite et examinate si rectum est, aut minus rectum. De Jerusalem frequenter diximus quia visio pacis interpretatur. Si ergo in corde nostro Jerusalem aedificata est, hoc fixi et stabiles sumus in hac visione pacis, ut nunquam prorsus ulla cogitatio mala et alicujus peccati consilium ascendat in corde nostro. Si hoc ita fieri posset, poteramus dicere quia in Jerusalem sumus, et nullus alius habitat nobiscum nisi illi qui sancti sunt. Nunc vero si ad grandem provectum veniamus, et summis nosmetipsos studiis excolamus, tamen non puto cuiquam tantum in corde puritatis evenire, ut nunquam adversae cogitationis contagione maculetur. Certum est habitare Jebusaeos cum filiis Juda in Jerusalem: non tamen fieri potest, ejicere eos, sed satis agendum nobis et tentandum quotidie ejicere eos de Jerusalem. Sed, sicut scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
it effrẽ cananeũ. qui habitabat inga¬
rar Et habitauit chananeꝰ ineffrem
usꝙ in hodiernũ diẽ. ẜsfrem int̾ptat᷑
fructificatio. Qui ergo fructificat &
crescit infide. ñ potest exterminare
chananeũ semenpessimũ. semen ma¬
ledictum. sem̃ sẽꝑ mobile: semꝑ incer¬
tum. Hoc enĩ int̾p̾tat᷑ chananeus. & cer¬
tum ẽ. quia cum eo qui fructificat &¬
crescit. semꝑ habitat chananeꝰ: nũqͣm
enĩ temptationũ motꝰ cessant ab eo.
S tu si uere fructificas indeo. & uideᷤᷤ
talẽ aliquẽ inquietũ. turbidũ mobilẽ:
scito quia chananeus ẽ. Et si ñ potes
eum eicere de eccłia. quia ñ potuert̾
filii effrem disꝑdere chananeoᷤ. illuo¬
obserua qd apłus commonet dicens.
subtrahite uos ab omni fr̃e inguiete
ambul ante. Sed qm̃ salomon suadet
hec que legimus describi incorde tri¬
pliciter. etiam aliud p̾ter illa quȩ dix¬
imus qđ cordi meo occurrit ad aure ᷤᷤ¬
uras ꝓferam. & uos facite qđ scͥptũ

Expanded text:
i habitabat in Gazer; et habitavit Chananaeus in Ephraim usque in hodiernum diem. » Ephraim interpretatur fructificatio. Qui ergo fructificat et crescit in fide, non potest exterminare Chananaeum semen pessimum, semen maledictum, semen semper mobile, semper incertum: hoc enim interpretatur Chananaeus. Et certum est quia cum eo qui fructificat et crescit, semper habitat Chananaeus; nunquam enim tentatio, nunquam motus cessant ab eo. Sed tu si vere fructificas in Deo, et vides talem aliquem inquietum, turbidum, mobilem, scito quia Chananaeus est; et non potes ejicere eum de Ecclesia, quia non potuerunt filii Ephraim disperdere Chananaeum. Illuobserva quod Apostolus monet dicens: « Subtrahite vos ab omni fratre inquiete ambulante . » Sed quoniam Salomon suadet haec quae legimus, describi in corde tripliciter, etiam aliud, praeter illa quae diximus, quod cordi meo occurrerit, ad aures vestras proferam: Et vos facite quod scriptum