comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
÷ quidbonum et quid sit malum. Lex anĩ naturał
⁊ inuitiam nemini inferte nicħ alienũ p̃riꝑe.
a fraude et ꝑuirio abstin̾e. alieno cõuigio ñ uisi¬
diati.⁊ cet̾a talia. ⁊ ut buitͥ dicatur. nolle alui
face᷑ quad tͥ ñ ius fi̾. qd̾ euangelice concordat doct᷑¬
ne. Ptoiũ ñ uidetur alios hic significasse sub
noĩe gentium ꝙͣ eos qui ad euangłiũ ꝑtinet. Nec
moueat qd̾ natutalit̾ dix̃ q̃ legis st̃ factͥ. ñ spłi d̾i.

Expanded text:
 bonum, quidve malum. Lex enim naturalis est, injuriam nemini inferre, nihil alienum praeripere, a fraude et perjurio abstinere, alieno conjugio non insidiari, et caetera talia; et ut breviter dicatur, nolle aliis facere quod tibi non vis fieri: quod evangelicae concordat doctrinae. Proinde non videtur hic alios significasse sub nomine gentium quam eos qui ad Evangelium pertinent. Ne moveat quod naturaliter dixit quae legis sunt facere,
Abbreviated transcription (Latin):
lã uoluntatẽ tm̃ penam cẽ ⁊ ñ culpam. Si N. ĩqͥ¬
unt culpa c̃ ⁊ puniri ñ m̾e̾tur ĩpunita remant
⁊ ita ñ nłłm pecc̃m impiitum relinquit deus.
c̃ auctoritas dicat ułłm malũ impunitũ. ⁊ nlłm
bonum inreminetatũ. Ad qd̾ alii respondẽt illd̾
accipiendũ fore de ꝯmissis uite p̃sentis. nͨ tñ illo
ĩpunitũ ꝯcedũt. quia mala illa uoluntas ñtm¬

Expanded text:
lpam. Si enim, inquiunt, culpa est, et puniri non meretur, impunita remanet, et ita nonnullum peccatum impunitum relinquit Deus, cum auctoritas dicat nullum malum impunitum, et nullum bonum irremuneratum. Ad quod alii respondent illud accipiendum fore de commissis vitae praesentis, nec tamen illud impunitum concedunt, quia mala illa voluntas, n
Abbreviated transcription (Latin):
mirum est. ⁊ est hic increpatio cum yronia. Iras
cramen fallit intuentiũ. ut cũ puniendꝰ sit hono¬
te dignus appareat. Simiłr et de uideo qui simłit
accusis s alios ipunitatem sꝑans qi hec potes
d̃i quos ĩmũdo euasisti infututo ñ potͥs. ⁊ qͣ ille

Expanded text:
Mirum est. Et est hic increpatio cum ironia. Irascxamen fallit intuentium; ut cum puniendus sit, honore dignus appareat. Similiter et de Judaeo, qui simulat accusas, sed aDei quod in mundo evasisti, in futuro non poteris. Et quasi ille
Abbreviated transcription (Latin):
segitimi s naturales uocantur qui mñ nascũt᷑
Nõ gͦ concupiscentiam carnis in illo u̾bo lauai¬
uit apłc. s natutalẽ usum appellai illũ usũ
uti natura hũa pͭ nascendo subsiste̾. nͨ dixͣ usũ cõ¬
uigalem s naturalẽ cũ uolens intelligi qui fit
in meribͥs ad hoc creatis. ut ꝑ ca possit ad gn̾and̾

Expanded text:
legitimi, sed naturales vocantur, qui inde nascuntur. Non ergo concupiscentiam carnis in illo verbo laudavit Apostolus, sed naturalem usum appellavit illum usum, unde natura humana potest nascendo subsistere. Nec dixit usum conjugalem, sed naturalem, eum volens intelligi qui fit in membris ad hoc creatis, ut per ea possit ad generand
Abbreviated transcription (Latin):
nutare nat᷑alcm usił incũ qͥ ⁊ͥ
e naturam nͥ sublato usu
concesso. alit̾ uti ꝙͣ concessũ:
cum illa pars coeporis ñ ba̾t
hꝰi usum datum a natuta. que eium ht̃ hõ conces¬
sa et licita in alium ordincm conu̾sa. ⁊ ałr fti.¬

Expanded text:
mutare naturalem usum, in eum a naturam, nisi sublato usu concesso aliter uti quam concessum est, cum illa pars corporis non habeat hujusmodi usum datum a natura. Quod enim habet homo concessa et licita, in alium ordinem conversa, et ali
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dci inmndatium cõmutare. Ille aũ u̾tatem daid
mutat inm̃dacium qui deo ñ uõ estimat seruiendũ.
Cõmutauctunt gͦ uitattm dei inmendacium. dũ nͥ
atq metalł auferentes qd̾ sunt dãt qd̾ ñ sc̃. ut dti ue¬
ritas sit mendacium. ut qnͣ lapidcm dr̃t it̃ dm̃ ñ¬

Expanded text:
tem Dei in mendacium commutare. Ille autem veritatem Dei commutat in mendacium, qui Deo non Commutaverunt ergo veritatem Dei in mendacium, dum nomatque metallis auferentes quod sunt, dantes quod non sunt, ut Dei veritas sit mendacium, ut quando lapidem dicunt D
Abbreviated transcription (Latin):
itur suo pona̾t mox ao aliuo tͣbit. Uñ fit
ut ñ solum pacc̃m sit s ⁊ cã poct̃. Ex illo appe
culpa subsequens oritut. Pacmn uͦ qd e pat̃o
iudicio d̾ꝯ coi ꝑeecantis obnubilat ut pctden
tate noluut deserendo ꝑͥussit. ⁊ hoc ÷ qdꝰ ait

Expanded text:
itur, suo pondere mox ad aliud trahit. Unde fit ut non solum peccatum sit, sed et causa peccati. Ex illo quippe culpa subsequens oritur. Peccatum verojudicio Deus cor peccantis obnubilat, ut praecerare noluit, deserendo percussit, et hoc est quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
ficti. ut mͦ dignos uos paretis. ñ gͦ ociose se ꝑ¬
hibitum diẽ. s ⁊ causas morar᷑ discerint. qui
efficerent. a uinis carnalib abstiuentes ad
excipiendam cam. ꝓ hibitus sum dico usqi
id ⁊ ce cure deo. quo uiiꝰ quisq apłoꝵ uel de¬

Expanded text:
fieri, ut modo dignos vos paretis. Non ergo otiose se prohibitum dicit, sed et causas morarum discernit, qui efficerent a vitiis carnalibus abstinentes ad excipiendam eam. Prohibitus sum dico usqueid etiam esse curae Deo, quo unusquisque apostol
Abbreviated transcription (Latin):
głicam pecc̾m dimittitur credenti. ⁊ cum res
srigit fiunt miracula. quib ꝯmcndatut doe¬
trina. quia enim incredibile uidebatur qd̾ p̃¬
dicabatur. iõ signis et ꝓdigiis ab apłis factis
firmabatut. ne diffidetent homines de his q̃ di¬
cebant. qui tanta faciebant. nulli n. dubiũ ÷
de cuangłio dei allos aũ irubescere sig̾c qui qd̾
tradidetint in rephensi onem ucuebat. ħ qͦquã
uͥtutis testimonio fitinabatur ⁊ discor dabat a
pec̃ca temittit ⁊ iustificat. ut a secunda morte
detini ñ ualeit. signatus mistio crucis. Uñ subd̾.

Expanded text:
icam peccatum dimittitur credenti, et, cum res exigit, fiunt miracula quibus commendatur doctrina. Quia enim incredibile videbatur quod praedicabatur, ideo signis et prodigiis ab apostolis factis firmabatur, ne diffiderent homines de his quae dicebant qui tanta faciebant. Ambros. Nulli ende Evangelio Dei; illos autem erubescere significat, quia quod tradiderant, in reprehensionem veniebat, nec quoquam virtutis testimonio firmabatur, et discordabat, apeccata remittit, et justificat, ut a secunda morte detineri non valeat, signatus mysterio crucis. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
cati suꝑbia ÷. Suꝑbiett̃ aũ diceutes se cẽ sapi¬
uits. ñ oebebant qͥ atrogare quos donauat¬
d̾s. nec se iactare ex eo quod ñ ase ip̃i s ab illo
babebant qd̾ utiq ilł credendum fuit. uͥ adp
tenendum qd̾ uid̾e pota̾nt. ab illo sanatent᷑.
qui dederat ut uidetent. si caim ħ fac̾ent hũi¬
litatem seruarent. ⁊ possent purgati. atꝙ
ciositate inuenerunt ꝑ suꝑbiam ꝑdiactunt.
qd̾ cram deꝰ dederat gtis culit᷑ gͣtis. ⁊ du̾si sĩt

Expanded text:
 . Superbierunt autem dicentes se esse sapientes. Non debebant sibi arrogare quod Deus donaverat, nec se jactare ex eo quod non a se ipsis, sed ab illo habebant. Quod utique illis credendum fuit, ut ad hoc tenendum quod videre poterant, ab illo sanarentur qui dederat ut viderent. Si enim hoc facerent, humilitatem servarent, et possent purgari, atque curiositate invenerunt, per superbiam perdiderunt. Quod enim Deus dederat gratis, t
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ꝓlegis p̃uaricatione in quo aggͣuat cos. Quia
gͣ nouert diuina mandata aufect᷑ ab cis grcusi¬
to ꝙͣ solent ht̃e homines de ignorantia. s nͨ ip̃i si¬
nt pena er̃t qui legem dei nesciunt. ⁊ licet gͣuiꝰ fit
giendum ÷ ad ignorantie tenebͣs. ut mcis qͥsꝙ
excusationem requirat. Aliud ẽ em̃ nescisse alid̾¬
ẽ scire noluisse. Ignorantia quippe qͣñ ÷ eoꝵ qͥ
minem sic excusat ut sempiterno igne ñ ardc¬
at s fortasse ut micꝰ ardeat. si ꝑꝑea ñ cred̾ qr
ñ audiuit quid cred̾e̾t. iõq mnextusabił ⁊ omis

Expanded text:
 legis praevaricatione, in quo aggravat eos. Qui ergo noverunt divina mandata, aufertur ab eis excusatio quam solent habere homines de ignorantia, sed nec ipsi sine poena erunt qui legem Dei nesciunt; et licet gravius sit giendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisque excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse. Ignorantia quippe quae non est eminem sic excusat ut sempiterno igne non ardeat, sed fortasse ut mitius ardeat, si propterea non credit quia non audivit quod crederet: ideoque inexcusa
Abbreviated transcription (Latin):
quib mala q̃ a gt̃ displicent.⁊
ducti penitutia cordis q̃teuꝰ cis aa¬
ñ loquitur hͥ. Sunt alu qͥbi
plicent mala et de mĩa dei nimiᷤ
dutant. in quo ills ostrudt᷑ pacientiam. ⁊ suiã cimu¬
lant satcinam det̾s peccando. Et sunt alii quib ots¬
plicent quid̾ mala. s qñgͣiua ea cẽ intłłlgt̃ putãt
S iam ñ posse in ederi. sicut carm qui dix̃. maior ÷
iniquitas mea. ꝙͣ ut uauam m̾car. et hac desꝑati¬
onc subrepit eis: ut quicquid libu̾it tãꝙͣ aspna¬
tioni destir¬
tioni destinati sine penitentia faciant. Illi gͦ tu¬
mia spe dĩ ñ iustum autumant isti uõ oefꝑa¬
tione dm̃ ñ bonũ estirãt. Ex uitoq gͥ ꝑiclica¬
buntur ⁊ sꝑando ⁊ desꝑando. Contͣrus reb et
ꝯtͣtiis affectionib laborintes ꝑibunt. Ista .ti.

Expanded text:
 displicent, cti poenitentia cordis, quatenus eis danon loquitur. Sunt alii quibus placent mala, et de misericordia Dei nimis erdurant, in quo illius ostendunt patientiam, et suam cumulant sarcinam deterius peccando. Sunt et alii quibus displicensibi jam non posse ignosci, sicut Cain qui dixit: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear . Et hac desperatione subrepit eis, ut quidquid libuerit tanquam damnationi destitioni destinati sine poenitentia faciant. Illi ergo nimia spe Deum non justum autumant, isti vero desperatione Deum non bonum existimant. Ex utroque igitur periclitabuntur, et sperando et desperando. Contrariis rebus, et contrariis affectionibus laborantes peribunt. Ista enim
Abbreviated transcription (Latin):
tumore sr̃bie obimbtante ita ut sit̃. insipiens.
l paulatd usq ad insipicntiam cor coꝵ acductĩ:
Nebula cnum erroris conterit cor illou qi cum cͥito¬
rẽ gocteaturis cognouissent. nͨ sic̃ om̃ głificauis¬
senit ampliꝰ obtusi sunt. uñ obscuratum ÷ aor

Expanded text:
tumore superbiae obdurante, ita ut sit insipiens, id est paulatim usque ad insipientiam cor eorum deductum est. Nebula enim erroris contexit cor illorum, quia cum Creatorem ex creaturis cognovissent, nec sicut Deum glorificassent, amplius ob
Abbreviated transcription (Latin):
iurtutum. pro eo autem quos geditu accip
fides. sicut .i. ħ ÷ fides catholica ꝗͣ nͥ.q. fidelitr
te remaneat. ⁊ uirtus fint. an ip̃a diminctur:
⁊ alia succedat qualitas que mitis sit. ad qd po¬
aliquid a nob̾ diffinendũ. Uttũlib tñ sinc pr

Expanded text:
ma omnium virtutum. Pro eo autem quod creditur accipitur fides, sicut ibi: Haec est fides Catholica, quam nisi, te, remaneat, et fiat virtus, an ipsa eliminetur, et alia succedat qualitas quae virtus sit. Ad quod poaliquid a nobis diffiniendum.
Abbreviated transcription (Latin):
fidem. hoc dicit ꝑꝑ omnes paites fidei. ut omtũt
qui uult ꝑ fidem itistisicari. uniuersos articulos
infieero scd̾i. ut utrunq edat ex fide pͥme te-¬
surrectionis que ÷ in anima. insidd̃ scõc q̃ etit
incorꝑib. Ex fide ꝓnussionis infiot̃ teaditiotus
ut credat deum ꝑiniisse ac redtidisse. uel teodi¬
turum fore. ex tłoe p̃dicatoꝵ infidan ppłoꝵ ut
credãt. quod credunt maiores ⁊ minoris. ꝓfloe.

Expanded text:
aimo Hoc dicit, propter omnes partes fidei, ut omnis qui vult per fidem justificari universos articulos in fidem secundi, ut utrumque credat ex fide primae resurrectionis, quae est in anima, in fidem secundae quae erit in corporibus; ex fide promissionis, in fidem redditionis, ut credat Deum promisisse ac reddidisse, vel redditurum fore; ex fide praedicatorum in fidem populorum, ut credat quod credunt majores et minores; ex fide
Abbreviated transcription (Latin):
ti fidei eaꝵ dolet tñ de ũ recta fide. Alicna cniͣ dole¬
sum desolatus. sic et uos et siñ sentitis s sic osola¬
remut simul. Uel scd̾m aliam lit̾am sic potest
legi. eodem sensu manente. q.d. desideco ugnire.
ut imꝑtiar uob gram ad confirmationẽ .i. ui o

Expanded text:
ti fidei illorum, dolet tamen de non recta fide. Aliena enim dolesum desolatus, sicut et vos, etsi non sentitis, sed sic consolaremur simul. Vel secundum aliam litteram sic potest legi, eodem sensu manente; quasi dicat: Desidero venire, ut impertiar vobis gratiam ad confirmandos vo
Abbreviated transcription (Latin):
aduerso .s. quacũq e causa facili uel difficili. ha¬
habeam. prosꝑum dico in uoluntate de .i. scd̾m
uoluncacem dei. ñ sicut mali. qui reputant ꝓs¬
ꝑitatem sibi cẽ ui suo ialo ppecrato. scnt n. qdã
qui ꝑ dei ꝑmissionem ñ uolimtatam prosꝑũ itet

Expanded text:
adverso scilicet quacunque ex causa, facili vel difficili, hahabeam, prosperum dico, in voluntate Dei, secundum voluntatem Dei, non sicut mali qui reputant prosperitatem sibi esse in suo malo perpetrato. Sunt enim quidam, qui per Dei permissionem non voluntatem pro
Abbreviated transcription (Latin):
estrri ab betiticis. id̾ gͥ cos desiderat¬
quo sctibit cis tradat. ne sub auctoritate lic¬
tctarum euis ñ auferritut s confitmaret᷑
etror. ⁊ ⁊̃ iõ ut que uerbis suadere ñ poterat
p̾scos suaderit uittute miraculoꝵ s dem᷑ desi¬
dii sui cs̃m cponcus addit. ut aliquis.q .d.¬

Expanded text:
cis. Ideo ergo desideratquo scribit eis tradat, ne sub auctoritate litterarum ejus non auferretur, sed confirmaretur error, et etiam ideo, ut quae verbis suadere non poterat, praesens suaderet virtute miraculorum. Sed deinde desiderii sui causam exponens, addit: Ut aliquid, qu
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩũ p̃ꝑ bͫ. ut ⁊̃ int̾missa rachele decara facie
s ñ relicta: cũ iacob intret ad lẏam oclis¬
se descendebet ad ca¬
ñ. sic eẽ qͥsq deb ociosus ut in eod̾ ocio utili¬
tatẽ ñ cogite ꝓr̾i. nec sic actuosus: ut ꝯtẽpla¬
tionẽ ñ reqͥrit dĩ. Iocio ñ mers uacatio delecta
actioe si. ñ amand̾ ẽ honor inhac uita siu̾ potẽ¬

Expanded text:
hristum, ut etiam intermissa Rachele decora facie, sed non relicta cum Jacob intret ad Liam, oculisse descendat ad caNec sic esse quisque debet otiosus, ut in eodem otio utilitatem non cogitet proximi, nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat Dei. In otio non iners uacatio delectaractione uero non amandus est honor in hac uita siue poten
Abbreviated transcription (Latin):
ñdũ cognoscentiumn dm. ⁊ ñ quoꝵ dã cognosci̾tiũ
dmñ. Illi enim ad templũ dei siꝑtinant qui cognoᷤᷤ¬
centes dm̃ ñ sic̃ dm̃ głificant. ⁊ ad tẽplũ dei ꝑtinẽt
pariuili sãficati sacram̃to tͥ. ⁊ regeneiati sp̃u scõ.
illi nosse noc ht̃c istipotuert̃ hĩt anteꝙͣ nosse. be

Expanded text:
nondum cognoscentium Deum, et non quorumdam cognoscentium Deum. Illi enim ad templum Dei non pertinent, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificant. Ad templum Dei pertinent parvuli sanctificati sacramento Christi, et regenerati Spiritu sancto, illi nosse nec habere, isti potuerunt habere
Abbreviated transcription (Latin):
igne sccuti sũt. ñ solum de illo ecerno qui in ct¬
num ctuciati ꝰ ⁊̃ pũos. impios. s ⁊̃ de illo cmñda¬
torio quo purgabintur quidam saluandi. Ig¬
tis erum attemi iudicii tnmdu dirabit quons¬
ꝙ pargãti sint: qui saluani crant. ⁊ Sicui
opꝰ man. incõsumpt᷑. qr nil

Expanded text:
gne securi sunt, non solum de illo aeterno quo in aeternum cruciaturus est impios, sed etiam de illo emendatorio quo purgabuntur quidam salvandi. Ignis enim extremi judicii tandiu durabit, quousque purgati sint qui salvandi erant. Et si cujus opus manserit inconsumptum in il
Abbreviated transcription (Latin):
seculatia. ⁊ negociis terteus implicati sunt ⁊
dediti sũt uncułꝰ quibidam. ⁊ affectionib car
clarł dicam. quicura diuicias suas quodam
mosinas fac̃. nat ad cas augendas ftaudis aliꝙͥ¬
aut rapine molitur. nec car minucnder̃ ł a

Expanded text:
saecularia, et negotiis terrenis implicati sunt, et dediti sunt vinculis quibusdam et affectibus carnrtius dicam, qui circa divitias suas quodam emosynas facit, nec tamen ad eas augendas fraudem vel aliquid rapinae molitur, nec earum minuendarum vel
Abbreviated transcription (Latin):
dias ꝑrestatis tribulanonis. declarabit. ⁊ue̾. qr¬
in igne tribulationis. declarabt᷑. Eand quppe
hor igne illiꝰ opꝰ ñ qsutitut. qui ñ ea dilig̃. quou a¬
insione crucietur. cui ñ ẽ. natum quicqͥs tempora
se fluit. guritur aut̃ illꝰ opꝰ. qui ħ tempolia dilex̃.

Expanded text:
dies praesentis tribulationis declarabit, et vere quia igne tribulationis declarabitur. Eamdem quippe hoc igne illius opus non exuritur, qui non ea dilexit, quorum amissione cruciliter fluit. Exuritur autem illius opus, qui haec temporalia dilexit,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bͣ sunt reg̃. Quomͦ gͦ ⁊ ñ considit patͥi
⁊ filio. qui teplauit filiũ. qui ⁊̃ m̃bra filii
suĩ possiat domã s. dem̃ cum te patte ꝓ te¬
dat. quomͦ cum patre ñ sedet: cum ipĩ scsslo
ñ sit utiq cogicanda carnałb  ⁊ cum ÷ de

Expanded text:
mbra sunt regis? Quomodo etiam non considet Patri et Filio qui replevit Filium, qui etiam membra Filii suam possidet domum? Deinde cum de Patre procedat, quomodo cum Patre non sedet? Cum ipsa sessio non sit utique cogitanda carnaliter, et cum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ scutum ẽ. sub qͣi̾
titia. q̃ int̾iora tran¬
ffigi non sinit. tutas¬
siẽ sub munimine
om̃ium uͥtutum. qs ꝓtendit᷑ añ ouimn arma.
qõ pus imꝑugnat diabolus. Uñ. pͥma petit cã¬
pũdubia subsarte dulli.pugnatã fides. hane

Expanded text:
enim scutum est, sub qua titia quae interiora tranfigi non sinit, tutacut sub munimine omnium virtutum quod protenditur ante omnia arma, quod prius impugnat diabolus. Unde, prima petit campum dubia sub sorte duelli, pugnaturo fides. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
sim teserare misf̾iũ euuangłii .i. sec̾̃ta m̃carna¬
tioĩs⁊ passioñ. ne p̃ssura eͥbułonũ ip̃a formidĩe
tus ĩ cathena. qr nec ꝓcathenis cesso a legati¬
one dico possim cũ fidutta notũ fac̾e euan¬
głm ⁊ ita cũ fidutia ut in pp̃õ. euangłio p̾di¬
cando. aude . lo. int̾ mali omĩa. ꝓũ opͦt⁊
me loqͥ. ⁊ ne auditis tͥbułonib moileñtur di¬
cit titicii om̃i e notificare. subdens.

Expanded text:
ta incarnat passionis, ne pressura tribulationum ipsa formidine tus, quia non pro catenis cesso a legatione. Dico possim cum fiducia notum facere Evangelium, et cum fiducia, ut in ipso Evangelio praedicando, audeam loqui, inter mala omnia, prout oportet me loqui. Et ne auditis tribulationibus moverentur, dicit Tychicum omnia eis notificare, subdens:
Abbreviated transcription (Latin):
Itiq ꝯb. de morte anncni inuice alt̾ alt̾m. iñ
ũ. istis. tinte spei. ꝑeat ꝯt̾statio ubi ẽ tanta ꝯsło.
dec̾gat᷑ luctꝰ graio. fides ex pellit dolarẽ. Intã¬
ta spe ñ decet eẽ tͥste tẽplũ dĩ. ibihabitait hoñꝯ
Glator. ibi qui ñ fallit ꝓmissor. Q martuũ plan

Expanded text:
ini, de morte amicorum, invicem, alter alterum in verbis istis tantae spei. Pereat contristatio, ubi est tanta consolatio. Detergatur luctus ex animo, fides expellat dolorem. In tanta spe non decet esse triste templum Dei; ibi habitat bonus consolator, ibi qui non fallit promissor. Quid en
Abbreviated transcription (Latin):
apłe.xͣ .it. qͥ iã uiuit ⁊ resurgens a moritus iã ñ
morit᷑ dicit mortuũ. ⁊ electos mortuosdiẽ doa
resurtecturos ꝑ uͥtutẽ duimitatis eiꝰ. electos
ã iõ dicit dormientes qr nemo tã facile p soci¬
ũ ercitart a sõpno: ꝙͣ facile om̃s excitabunt᷑ a

Expanded text:
enim qui jam vivit, et resurgens a mortuis, jam non moritur, dicit mortuum; et electos mortuos dicit doresurrecturos per virtutem divinitatis ejus. Electos autem ideo dicit dormientes, quia nemo tam facile potest socium excitare a somno, quam facile omnes excitabuntur a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ morscorꝑi secuta ẽ dese̾nte nĩa. hac: deseru¬
it dĩi uolens. hac coacta desere corp̾ nolens ac
si illi dr̃et᷑. recefsistiabeo q̃ dilig̾e debusti. rece¬
de ab eo ꝙ dilexisti. &ͥs .i. nult mari ꝓesus ne¬
mo. ⁊ ita nemo ut pet̾ dr̃et᷑. aliꝰ te cenget. ⁊ du¬
cet qͦ tu ñuuis. Si nłła et̃t martis amaritudo.

Expanded text:
et mors corporis secuta est deserente anima. Hac deseruit volens, hac coacta est deserere si illi diceretur: recessisti ab eo quem diligere debuisti, recede ab eo quod dilexisti. Quis enim vult mori prorsus? Nemo, et ita nemo ut Petro diceretur: Alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Si nulla esset mortis amaritudo,
Abbreviated transcription (Latin):
coapłos suos. si sicut dominꝰ ꝯstituit et euangelio
uuientis panem gͣtaitum manducabant. ab as
sumptum. quib gͣtutam gr̃m p̃dicabant. ħ
quid scd̾mbumane consutudinis lictaciam dic¬
ta sunt. sedi¬

Expanded text:
coapostolos suos; sed sicut Dominus constituit, ex Evangelio viventes panem gratuitum manducabant, ab eis sumptum quibus gratuitam gratiam praedicabant. Haec quidem secundum humanae consuetudinis licentiam dicta sunt. VE
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ more ꝯͥ ꝑtobat liectt.¬
Mulietes eaim desid̾io doctͥ¬
ne dm̃ce. ⁊ cupide uututum sequebantur apłos nu¬
nistrantes cis. ⁊ sumptꝰ ⁊seruicia. sic ⁊ saluatorm
sccute sunt minisitantes ei de facaltatib suio.
dñs caĩ nr̃ cui angeli inunistrabant infirmis ꝯpa¬
ciens. loculos bũit quib mutt̾etur petunia. asi¬
fures si ñ possemꝰ uitare. disc̾a̾uꝰ in eccłia tolerare.
Et mulicis mnnistraturas soqui uoluit ostũdãs
ne a salute. que ⁊ ministrabant ci. sic ⁊ apł..¬

Expanded text:
more sibi probat liculieres enim desiderio doctrDominicae et cupidae virtutum sequebantur apostolos ministrantes et sumptus et servitia, sicut et Salvatorem secutae sunt ministrantes ei de facultatibus suis. Dominus enim noster cui angeli ministrabant infirmis compatiens loculos habuit, in quibus mitteretur pecunia a fifures, si non possemus vitare, disceremus in Ecclesia tolerare. Et mulieres ministraturas sequi se voluit, ostendens nae a salute, quae et ministrabant ei sic
Abbreviated transcription (Latin):
qũ sciãm babemus de ydolothitis .i. ĩmolati¬
lizcacut aut saltem confderentur infirmi. ⁊
ipĩ qui licitis mordinate utebantut. eccłiasticamo
inse fanam confund̾ent.⁊ unitatẽ scindetent.
Scientis cum onuã ct ex creatione mutid ĩ molata

Expanded text:
molatlizarentur, aut saltem confunderentur infirmi: et ipsi qui licitis inordinate utebantur, ecclesiasticam in se formam confunderent, et unitatem scinderent. Scientes enim omnia ex creati
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tũ ñfacit. Natutał ⁊ rõ hoc ht̃. ut quis iuuat
iũ uͥ laborat. hic gͥ itela ꝓbit potestatem se hit ac¬
cipicendi ꝑ similitudinem sacͥdotum gentiliũ. uel
uidoꝵ. cui ri naturał is consentit ut nec leue fa¬
ciat nec ociosum ꝙ tantis testimoniis om̃ait.q.

Expanded text:
ut quis vivat inde, ubi laborat. Hic ergo item probat se potestatem habere accipiendi, per similitudinem sacerdotum gentilium vel Judaeorum, cui rei naturalis ratio consentit, ut nec leve faciat, nec otiosum quod tantis testimoniis commendat.
Abbreviated transcription (Latin):
simplicem et̃ ditisti. nũquid partes sunt boitas
sapiã. clemencia. ⁊ potencus Sidir̾is parteᷤ st̃
simpleo. gͦ uirtꝰ ex partib constat. que te diffi¬
dicis. Non di comquis. tĩ sunt gͦ paites. Sigͦ
inuna patͥs persona ⁊ illa inuenis. ⁊ partes ñ

Expanded text:
nt bonitas, sapientia, clementia, et potentia? Si dixeris, partes sunt, simplex ergo virtus ex partibus constat, quae te diffidicis. Non dico, inquis, non sunt ergo partes. Si ergo in una Patris persona, et illa invenis, et partes non
Abbreviated transcription (Latin):
esca ipã. si uidcto no forte
offendiculũ fiat in
infide. qui nescunt adbͦ¬
ẏdolum niob ei̾. ⁊ potest¬
eĩ offendiculum.Si

Expanded text:
 Sed videte ne forte fendiculum infirmis in fide, qui nesciunt addolum nihil esse, et potese offendiculum.
Abbreviated transcription (Latin):
uos. qm̃ etns hias sciam. de creatore ⁊ crentutis.
hoc dicit de his iit̾ cos maiorib qui hñtis scim
cuta offendiculo minoꝵ edebant. quos peimum
arguit. nec susficientit saro dicit qr offcudicłm
preximi ñ uitabant. Alii aut̃ ignari subucnctati¬
one ydoli eaebant. Sciã .q. habcas sciam. s ñ

Expanded text:
s scientiam habemus de Creatore et creaturis. Hoc dicit de his inter eos majoribus, qui habentes scientiam cum offendiculo minorum edebant: quos primum arguit, nec sufficienter scire dicit, quia offendiculum proximi non vitabant. Alii autem ignari sub veneratione idoli e
Abbreviated transcription (Latin):
iiii. deferentis faciunt. bñ utt᷑ aliquis bono. oti¬
nenciam dedignis do̾. Male utitur quis bono. Stinẽ¬
cã dedicans ydolo. Male utitur quis hono malo cõ¬
cupiscenciam telarans adult̾io. bauie utit᷑ malo.
concupiscenciam testringens cotiubio. Sic̃ gͦ meliꝰ

Expanded text:
quatuor differentias faciunt. Bene utitur aliquis bono continentiam dedicans Deo. Male utitur quis bono continentiam dedicans idolo. Male utitur quis malo concupiscentiam relaxans adulterio. Bene utitur malo concupiscentiam restringens connubio. Sicut ergo melius
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. siũ in t̾ta. moranteᷤᷤ.
ꝑegrinantur. ⁊ ñ falso putatos. dico doł. s iniu̾¬
tatt dii sc̃. siqͥd̾ młti sunt dii. participatione
deitatis ut sc̃i. ⁊ sunt dñi multi. qui aliis p̃sut.
apłi int̾ra. archangeli in celo. ⁊ si inꝙͣ hoc sit.
ob̾ tñ unꝰ deꝰ pater ex qui natutałt ⁊ sustante̾¬

Expanded text:
unt, sive in terra, morantes, regrinantur, et non falso putatos, dico deos, sed in veritate Dei sunt, siquidem multi sunt dii, participatione deitatis ut sancti, et sunt domini multi, qui aliis praesunt: apostoli in terra, archangeli in coelo. Etsi, inquam, hoc sit tantum unus Deus Pater, qui natura
Abbreviated transcription (Latin):
suam. non ingareus ci¬
fomicem nuptiarum.
statuit᷑ dico. firmꝰ. in
ꝓpoĩto suo. ñ cutans ł
sobolcm uł aliud ħti.¬

Expanded text:
suam, non ingerens em nuptiarum. Statuit, dico, firmus in to suo, non curans, vel sobolem, vel aliud
Abbreviated transcription (Latin):
.i. de ĩf̾no. ĩ qͦ tenebamͣ adiabolo. tam ex
attollens nos de mio tartari indixõ ĩcelũ.
c̃ uͦ filiosuo. Iam it cdentes qͥ fira m̃te de¬
uoti st̃ ȩreuntes de scło. duce ditre patͥsan
ramus. Atcende diligent᷑̃ ꝙ dic̃. filĩ caritas.¬

Expanded text:
 de inferno, in quo tenebamur a diabolo: tam ex attollens nos de imo tartari, induxit in coelum cum unico Filio suo. Jam enim credentes, qui fixa mente devoti sunt, exeuntes de saeculo duce derimus. Attende diligenter quod dicit, filii charitati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ digñ erat ut qͥ sp̃ualia tͣde¬
bant ñ ilł decẽnt nec̾ia carnalia. Apollo
⁊ ena socio suo ad cytũ Ecensẽ ep̾m. s co¬
rinthiis iã sedatis ꝑ epłas pauli mandat
tyto. ut pͥusꝙͣ ueniat nichopoli: p̃mit

Expanded text:
 dignum erat ut qui spiritualia tradebant, non illis deessent carnalia. Apollo m Zena socio suo ad Titum Cretensem episcopum, sed Corinthiis jam sedatis per Epistolas Pauli, mandat Tito ut priusquam veniat Nicopolim, praemit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾ axp̃o ił u. dc quo petrꝰ uit. q ñ cocruptibili¬
b arginto ł auro redempti estis s scioso sangͥne
unigeniti filii dei. nempe ut uistisicarntut hoses
diuma gra u̾tas ⁊e matra nata ⁊. ut poss ꝓ illis
iustificandis offcite sacͥficium passionis ⁊ ctucis. hͥ
ti fuimus. Si gͥ ao peccã ñ tedeamꝰ ftuctuosa er̃

Expanded text:
De quo Petrus ait, Quia non corruptibilibus argento, vel auro, redempti estis, sed pretioso sanguine unigeniti Filii Dei . Nempe ut justificarentur homines divina gratia, Veritas de Maria nata est, ut posset pro illis justificandis offerre sacrificium passionis et crucis. Nisi ti fuimus. Si ergo ad peccata non redeamus, fructuosa erit
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ crit bonum opꝰ ñ ctat. bonum ã apꝰ intẽtio
facit. intencõnem fides ditigit. Nõ iuilae aitenas
quid homo faciat s quid cã faciat aitenut quo
lactitos optime gubernationis ditigat. Scđ

Expanded text:
 erat, bonum opus non erat. Bonum enim opus intentio facit, intentionem fides dirigit. Non valde attendas quid homo faciat, sed quid cum facit attendat, quo lacertos optimae gubernationis dirigat.
Abbreviated transcription (Latin):
Id̃ aim uibit leo ut ãmoneat quia ficut fidas
ut cii mbctr si ñ pocest seiet quid pcat Siã
continuo potest. ⁊ obedictit̾ facit. debit ⁊̃ scite qͦ
donante possit. Eeĩt Atbutamur gũ. ꝙ lex
fida iustifict ab auctoritats sua esł.q uett ꝑ¬

Expanded text:
Ideo enim jubet lex ut admoneat quid faciat fides, ut cui jubetur, si non potest, sciat quid petat. Si autem continuo potest et obedienter facit, debet etiam scire quo donante possit. Arbitramur enim quod lex fidei justificet, ab auctoritate sua ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
tendat suam iusticiam d cis temute̾t p̾cedencia de¬
licta. que pessimis ty tannis scruendo cõtiirant
cẽt in primo boĩc finis hõis ꝑ iidicium fuiss. ad
quid antem timc pattretur ⁊ sustin̾t ostendit sub¬
dens. s. ad ostensionem uisticie eꝰ inłi tꝑz. Iusticia¬

Expanded text:
tiam suam dum eis remitteret praecedentia delicta quae pessimis tyrannis serviendo contraxerant, esset, in primo homine finis hominis per judicium fuisset. Ad quid autem tunc pateretur, et sustineret, ostendit subdens, scilicet ad ostensionem justitiae ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
tate nr̃a fiat si uoluntas ña¬
ostinditur infirma ꝑ legem.¬
ut sanet grã uoluntatt᷑. ⁊¬
sana uoluntas impleat le¬
gam ñ constituta sub lege

Expanded text:
tate nostra fiat, sed voluntas nostenditur infirma per legem,ut sanet gratia voluntatem, nata voluntas impleat lenon constituta sub lege
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑt coꝵ artumpit alios⁊
lis mancipati bonos si posset¬
ficri deuorare uelloat. ut sic̃
sepulcrũ patet ad recipienda cadaneta. ita  ad¬
uersis bonos guituta illoꝵ. ⁊ uͥ ñ audeat aꝑtiᷤsᷤ

Expanded text:
 corrumpit alios, lis mancipati bonos si possetfieri, devorare vellent, ut sicut sepulcrum patet ad recipienda cadavera, ita et adversus bonos guttura illorum. Et si non audent apertis
Abbreviated transcription (Latin):
cagnitõpecci nõ osũpto. Si
g cognoscunt ⁊ sĩcauent p¬
debetur. Cauere aũ ñ potest hõ peccm̃n siñ adumet
grã ut cognitũ cauertur. ⁊ ita sine dubio lex
ira oꝑatur sicut in sequenti dicitut. qd̾ so dt̃ qͥa¬

Expanded text:
o peccati, non consumptio. Si cognoscunt et non cavent, pdebetur. Cavere autem non potest homo peccatum, si non adjuvet gratia, ut cognitum caveatur: et ita sine dubio lex iram operatur, sicut in sequenti dicetur. Haimo. Q
Abbreviated transcription (Latin):
Mãnifestum ⁊ erm qi si ad głam de ꝓficit mẽdiciũ
dicendi quipeccant qi ñ uoluntate s ipulsu ciuis
uidebuntur peccare. quod absit. ⁊ accipitut hic ue¬
ritas. quod sup᷑ iusticia ⁊ meadacium: qd supͣ uu
quitas. ⁊ ⁊ sensus. Si deꝰ mõ m̃datio .i. pecc̾o uerꝗt

Expanded text:
Manifestum est enim, quia si ad gloriam Dei proficit mendacium eccatores qui peccant quia non voluntate sed impulsu ejus videbuntur peccare. Quod absit! Haimo. Accipitur hic veritas, quod supra justitia; et mendacium, quod supra quitas. Et est sensus: Si Deus meo mendacio, id est peccato verax
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Iusticia gͦ dei sine lege ÷. s ñ sine lege ma¬
uststa. Quomam ciũ ꝑ legem testificata sisine
lege manistita  O iusticia dei sine lege ÷. ꝙͣ de ꝑ
ñ aduitꝰis legͥs. s ñ sine lege ostendit qr ꝑ lege
ostendit homini infirmitatem suam ut ad ciꝰ

Expanded text:
tur. iustitia ergo dei sine lege non sine lege manifestata. quomodo enim per legem testificata, si sine lege manifestata? sed iustitia dei sine lege est, quam dnon adjutis lege, sed non sine lege ostendit, quia per legem ostendit homini infirmitatem suam, ut ad eju
Abbreviated transcription (Latin):
dicite .i. bona orate ꝑsequentib uos. ꝑ boc re¬
mouet eos a ꝯmiłi dsuetudiune. ne iraco aĩo
incitat: ut pꝰ facile maledicant. s mag̾ uicta
itacondia bencdicant. ut lauoctur disciplina
dominica. iõq riꝑetit. ut hoc sꝑ faciendum do¬
ttudinis. ⁊ ⁊̃ debetis. Cu gandentib gaud̾s.
de ꝓuectu. ⁊ debetis c̾fiẽ¬

Expanded text:
 bona orate, persequentibus vos. Per hoc removet eos a communi consuetudine, ne irato animo incitati, ut prius facile maledicant, sed magis victa iracundia benedicant, ut laudetur Dominica disciplina. Ideoque repetit, ut hoc semper faciendum doritudinis. Et etiam debetis cum gaudentibus gaudere de profectu, et debetis c
Abbreviated transcription (Latin):
sit. s cum temꝑantia urã corꝑa castigetis.
ut nõ nace deicctu cogantur dissolui. siui¬
cq̃s moni. Et̃ nolit. hic aĩa iubetut in sacͥfi¬
cum d̾o osserri. sicut antt uisserat d̾o cceꝑa
osfitri. Sienm ccepꝰ quo uifłore tanꝗ fama¬
lo ued instrumento utpait anima. cum eiꝰ
bonꝰ uslis et recd̃ ã d̾usertut. sacͥficiu est.
multomag̃ aũ ip̃i sit sacͥficium. cum igne
diumi. amoris acccusa formam cõcupiscentis
secularis amitit. et u̾ se restrens ei tanꝗ iooͣ¬
mutabili sonne subdeta reformat᷑. ⁊ ħ ÷ ꝙ ait.

Expanded text:
sit, sed cum temperantia vestra corpora castigetis, ut non naturae defectu cogantur dissolvi, sed vitiis mori. Et nolite. Hic anima jubetur in sacrificium Deo offerri, sicut ante jusserat Deo corpora offerri. Si enim corpus quo inferiore tanquam famulo, vel instrumento utitur anima, cum ejus bonus usus et rectus ad Deum refertur, sacrificium est, multo magis anima ipsa sit sacrificium, cum igne divini amoris accensa, formam concupiscentiae saecularis amittit, et Deo se referens ei tanquam incommutabili formae subdita reformatur. Et hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
cͦq oꝑa bona crutimanda sunt. exqͣ omnios
sticia sumt inicium. que ñẽ tͥbuenda libeto
arbitͥo. nec ulł precedentib mitis. qr iñ incipi
unt bona q̃anq sũt m̾ita. Oꝑa quippe bona
fuĩt ab homine. fides aut̃ fit inhoĩe. sine qua

Expanded text:
 opera existimanda sunt; ex qua omnis justitia sumit initium; quae non est tribuenda libero arbitrio, nec illis praecedentibus meritis, quia inde incipiunt omnia bona quaecunque merita. Opera quippe bona f
Abbreviated transcription (Latin):
st spotat᷑ osfendit. deuide adiuptit. s huli¬
b osctientes. ut alicna cã sit cꝵ. ut itã
gtãm Bent apus dcum qui supcrbis resestit.
et humilibues dit gcatram.
apud uosmet ipõo

Expanded text:
ponit offendit. Deinde adjunxit: sed humilibus consentientes, ut aliena causa sit eorum, ut ita gratiam habeant apud Deum qui superbis resistit, et humilibus dat gratiam . apud vosmetipso
Abbreviated transcription (Latin):
sen .ii. illud ꝑtinet ad non concupisct̾. b ad dilige̾
illud ad contiuentiam. ħ ad iusticiam. illud ad
declinandum amalo. ħ ad faciendum botiũ. Nõ
concupiscendo cium uettate erpoliamur. ⁊ diligẽ¬
do nouitatem indumur. ad ħ utiq reformamuni
ut. in uob̃ ip̃is erꝑunento ptobetis que sit uolũtas
dei .i. quid de ᷤ ucdit. que uoluntaᷤꝰ c̃ bona. quia
quicquid dcꝰ uult bonum ẽ. ⁊ bñ placens. ilł qui
intelligunt et exꝑti sunt. et ꝑfecta. in om̃i bo.¬
nitate ut nicħ sit meliꝰ. Et nota ꝙ uolunta ᷤᷤ dei
dicit᷑ siuie ip̃a qua uult. que ui do̾ det̃. suie illd̾
quod uult. hic aũ accipitur di uoluntas qua

Expanded text:
stri. Illud pertinet ad non concupiscere, hoc ad diligere; illud ad continentiam, hoc ad justitiam; illud ad declinandum a malo, hoc ad faciendum bonum. Non concupiscendo enim, vetustate exspoliamur; et diligendo, novitate induimur.ut in vobis ipsis experimento probetis quae sit voluntas Dei, id est quid Deus velit, quae voluntas est bona, quia quidquid Deus vult bonum est. Et beneplacitis illis qui intelligunt et experti sunt. Et perfecta in omni bonitate, ut nihil sit melius. Et nota quia voluntas Dei dicitur, sive ipsa qua vult quae in Deo Deus est, sive illud quo
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾i mẽbium. ⁊ sicis¬
dicntes malum ⁊ ad¬
h̾entes bono. ut nec di¬
lectio amiq faciat ma¬
lum amare. nͦ malil¬
faciat benã duiciere.

Expanded text:
alterius membrum; et sitisdientes malum et adrentes bono; ut nec dlectio amici faciat malum amare, nec malfaciat bonum dimittere,
Abbreviated transcription (Latin):
patͥs consiliariꝰ c̃ unigautꝰ filiꝰ ciꝰ. qui ⁊
angeł magni consilii appellat᷑. s ex dͥiłu¬
b ⁊ angeł nlłs ei fuit consiliarius. aut
quis prior ded̾ illi. q. et siuidicia dei nõ
psimiis scre. saltem hoc ostat qd̾ sola
gcã dat bona. non eo ꝑritcedenti mito.⁊¬

Expanded text:
Patris consiliarius est unigenitus Filius ejus, qui et Angelus magni consilii appellatur; sed ex hominibus et angelis nullus ei fuit consiliarius. Aut quis prior? quasi dicat: Et si judicia Dei non possumus scire, saltem hoc constat quod sola gratia dat bona, non ex praecedenti merito.
Abbreviated transcription (Latin):
minori saꝑe. sic̃ duusit deꝰ iensuram fidei .i. ca rõ¬
ne qua deus dedit uniauq diuisim dona m̃surata
que fides metet᷑. quas iõ fecit ut ne ccła indiga̾t¬
tic t̾minos nonegreditar ut nõ nob̾ soł utile sit
sed et nulli obsit. Uel ita. ⁊ unic̾q p̃cipio sapere

Expanded text:
minori sapere, sicut divisit Deus mensuram fidei, id est ea ratione qua Deus dedit unicuique divisim dona mensurata, quae fides meretur. Quod ideo fecit, ut nec indigeat, ettiae terminos non egrediatur, ut non nobis solis utile sit, sed et nulli obsit. Vel, ita: Et unicuique praecipio non plus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ita ex coꝵ delicto quo repulerunt u̾bũ
fuit salus grntib. fuit ⁊̃ ex delicto quo eum
occidetunt. sał gentib dumuid̾i ꝓ pecc̃o
moitis. ꝓͥ uastati infeliciꝰ aromanis ⁊ diui¬
si ꝑ mundum. funditꝰ ꝙ asuo regno eradi¬
caq in testimonium sunt ñ fictas de xͦ et¬

Expanded text:
 ita ex eorum delicto quo repulerunt Verbum fuit salus gentibus. Fuit etiam ex delicto quo Ipsum occiderunt salus gentibus, dum Judaei, pro peccato mortis Christi vastati, infelicius a Romanis, et divisi per mundum, funditusque a suo regno eradicati in testimonium sunt, non fictas de
Abbreviated transcription (Latin):
sia ᷤᷤ tñ ñ passim. ⁊ ĩpoctune uerba dei ingeratios
cum honcitate aptis ⁊ locis et ꝑsomis. ⁊ apto tẽpe
fidi uetba loqͣmini. ł aando ptuno. sitis oño seo¬
d̾o. Iutibis sitis. gaudences spe. ut nõ nͥ et̾na sꝑctiꝰ.
⁊ inde geudeatis. Cero enim de fucuris gaudent
etces intͥbulationib. ⁊ ut possics mala pati. sitiᷤᷤ
instantes orõni. qr. aohuc diffectur res. ⁊ iõ noqa¬

Expanded text:
amen non passim, et importune verba Dei ingeratis, cum honestate, et aptis locis, et personis, et apto tempore fidei verba loquamini. Vel dando proximo sitis Domino serDeo et in his sitis, gaudentes spe, ut nonnisi aeterna speretis, et inde gaudeatis. Certi enim de futuris gaudent,entes in tribulationis: et ut possitis mala pati, sitis instantes orationi, quia adhuc differtur res,
Abbreviated transcription (Latin):
tractatum logis it sid̾i¬
⁊ naturam iuidaici pͥ¬
⁊ gentił ad bona uitd̃
agendam: hortatut
alt̾im suꝑbitet ito

Expanded text:
tractatum legis et finaturam Judaici pet gentilis ad bonam vitam agendam hortatur. alterum superbiret mo
Abbreviated transcription (Latin):
id ꝓnom̃ repetitum idẽtitatẽ sub̾e ĩsiui¬
at. sicut et illud quod subd̾. Ipĩ gła. si
dicit ip̃is. słon cnim duos aut t̾res dcom
fides catholica p̃dicat. si ipãm tͥnitatem
lꝰ ccedit. s ut pat̾ͥ nonsit nisi pat̾. ⁊ filł¬

Expanded text:
nomen repetitum identitatem substantiae insinuat, sicut et illud quod subdit, ipsi gloria, non dicit ipsis. Non enim duos, aut tres deos fides Catholica praedicat, sed ipsam Trinitatem, lius credit; sed ut Pater non sit, nisi Pater; et Fil
Abbreviated transcription (Latin):
soler. hic autem nõ bona inbonam. dic̃ n
ol castrum inscitum. ut sutcułꝰ fractum ra¬
dicis affetat. Noli Eͦ gaudt̾ in inctedulicate
illoꝵ. Ut erum ait salomon displicet deo. qͥ
infultat mał ali. nec enim cã gentiũ ab ier¬
ti fr̃. s qi noncaediditunt p̃dicandi accõnami¬

Expanded text:
solet. Hic autem non bona in bonam. Dicit enim oleastrum insertum, ut surculus fructum radicis afferat. Noli ergo gaudere in incredulitate illorum. Ut enim ait Salomon: Displicet Deo qui insultat malis alterius. Nec enim causa gentium abjecti sunt, sed quia non crediderunt, precandi
Abbreviated transcription (Latin):
noli głari aduetsus tamos ftactos .i. noli ĩsul¬
amputata. Illi suꝑbi et blapbemi ꝑ fragiłitũ
iam l noti sunt. oleast̾ nonletat᷑. ibi est. Illi
ꝑ supbum famgi ractuerunt. iste ꝑ bumilita¬
tem iscri m̾iuit. Illi amiscrunt radict̃. tste
oliue inspe ꝓmuissionis. qi nõ credentib młtiᷤᷤ¬

Expanded text:
Noli gloriari adversus ramos fractos, id est noli insulamputata. Illi enim superbi et blasphemi per fragmentum jam ibi non sunt. Oleaster non ibi erat, ibi est. Illi per superbiam frangi meruerunt, iste per humilitatem inseri meruit. Illi amiserunt radicem, et iste olivae in spe promissionis,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in illa captiuitate fuit eis cñ scandaili ⁊
oꝓpbrii. ⁊ post etit ci eterue dampnationiᷤ
que speciałt retͥbutio dicitut. ¶bscut̃t᷑¬
Obscurentut oculi ne¬
ne uidant se pocait¬

Expanded text:
, et illa captivitate fuit eis causa scandali et opprobrii, et post erit causa aeternae damnationis, quae specialiter retributio dicitur. Obscurentur oculi ene videant se pec
Abbreviated transcription (Latin):
cui seruitꝰ plia debatur. q̃ latͥa greco uecabło
ñcupatur. patͥ enĩ et filio ⁊ spui scõ. litͥa de¬
betur. pͥatit non ħt patrem de quo sit. filiꝰ
auct̃ de patre ẽ. ut sit. atq ut illi coet̾is sit
Imago enim siꝑste̾ implet illud eꝰ imago c̃. ip
coequatut ai ñ illud unagius sue uͥ iam ałt
sima congrientia ⁊ prma equalita ᷤ. ⁊ pͥma¬

Expanded text:
cui servitus illa debetur, quae latria Graeco vocabulo nuncupatur. Patri, enim et Filio et Spiritui sancto latria debetur. Pater non habet Patrem, de quo sit; Filius autem de Patre est, ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae, ubi jam est summa congruentia
Abbreviated transcription (Latin):
sic. fiat ilł. ip̃ iniquitas laqueꝰ ut cos intẽ¬
diat. ⁊ incaptionem. ut eos teneit ⁊ insomdi¬
lum ⁊ inretributionem .i. sit cis cĩ semdali
⁊ pene eterne. ł mensam uocat scipturam
sactam uͥ fidelcum anime sp̃uali abo rtas¬
untur. ⁊ sagĩnantur. Iudei nõ delitũ legis
p̾sumentes. et spu alan intelligenũ. Stẽp¬

Expanded text:
sic fiat illis, ipsa iniquitas laqueus, ut eos impediat; et in captionem, ut eos teneat; et in scandalum et in retributionem, id est sit causa scandali et poenae aeternae. Vel mensam vocat Scripturam sanctam, ubi fidelium animae spirituali cibo reficiuntur et saginantur. Judaei vero de littera legis praesumentes et spiritualem intelligentiam contem
Abbreviated transcription (Latin):
deant per sẽ. et aures.i. tõnem. que alio
docenit intelliga. s ipi ita hñt. ut ñ audt¬
ant. ⁊ c̃ sensus. tõnem eis dedit. qua tn noe
ꝑ sc intelligt᷑. que ꝑ se possent intelligae.
łi uellent. nec alio docente uiteiligunt: que
ꝑ aliũ possent scire. ħ autem cecitas coꝵ dir¬
omnium. ad quos hoo scciptum ꝑucince. desti

Expanded text:
se, et aures, id est rationem, quae alio docente intelligit, sed ipsi ita habent, ut non audiant. Et est sensus: Rationem eis dedit, qua tamen nec per se intelligunt quae per se possent intelligere si vellent, nec alio docente intelligunt, quae per alium possent scire. Haec autem eorum caeciem diem, omnium ad quos hoc scriptum perveni
Abbreviated transcription (Latin):
ũ uł cognouit. ut m̃ti coꝵ bene scgeͥt. de¬
inde uerba moysi et ꝑsona dei patͥs loqũ¬
tis in deacero nomio ponit dicens Egt
uos adduci. ad anłoriẽ¬
bibitam. mnugentem.

Expanded text:
vere cognovit, ut menti eorum bene sederet. Deinde verba Mosi ex persona Dei Patris loquentis in Deuteronomio ponit, dicens: vos adduci ad aemhabitam in non gentem,
Abbreviated transcription (Latin):
pit ¶pomͦ nõ p̃di. nͥ muitant᷑. noq istud
tecip̃ questionem. qr non sunt u̾i apłi nͥ
missi. nec ẜdicantur nisi mutanb. Nlła
cium signa uirtutum his phibent testi¬
monium. Ecce patet ꝙ ⁊ ad gentes missit̃
p̃dicatores. et sic refillit eos apłc. qui pu
cradat ex fonte gr̃t. Pͥredicõ autem n̾e ÷
go missione. qr ⁊ ꝑseudo bene nonciante ᷤᷤ
misit deꝰ. qui i bono mał nouit uti.
aliqñ ⁊̃ et malos mał mittit uura .i. p̃¬

Expanded text:
istud recipit quaestionem, quia non sunt veri apostoli nisi missi, nec praedicabunt nisi mittantur. Nulla enim signa virtutum his perhibent testimonium. Ecce patet quod et ad gentes missi sunt praedicatores. Et sic refellit eos Apostolus quecendat ex fonte gratiae. Praedicatio autem vere est ex missione, quia etiam pseudo bene nuntiantes misit Deus, qui in bono malis novit uti. Aliquando etiam et malos malis mittit in
Abbreviated transcription (Latin):
bomines in inliꝰ non possinto. s ꝙͥdu talia
sapunt ñ pͣlt̃ cred̾e̾. Sicut gͦ ꝙ deus se ip̃m
negare non potest. Laus ÷ uoluntati diuine
ita ꝙ illi nonpotetant credere culpa ÷ uolin¬
tatis humanie. Siquis istam qõne̾ meliꝰ
nouit exponcit absit ut nori sim ꝑatice dis¬

Expanded text:
es in melius non possunt, sed quandiu talia sapiunt, non possunt credere. Sicut ergo quod Deus seipsum negare non potest, laus est voluntatis divinae, ita quod illi non poterant credere culpa est voluntatis humanae. Si quis istam quaestionem melius novit exponere, absit, ut non sim paratior dis
Abbreviated transcription (Latin):
iõq congrut ait. corde cpedr᷑. De hac antc̃
radice coed̾. singit comsiisio. consit̾i cuim c̃.
corde debet et̃ incee. qr ñ sine cã signum cͥcis
ore negait cum cred̾it coede. discedat gͦ ma¬
la uerecondia. accedat salubeis ofissio. ñ e¬
cisum. s ħ iillo occisum e̾ ꝙ sumpsit de
me uñ quo fecit me. Sic̃ .n. scͥpta. q. ue cor
de cceditur ad iustici¬

Expanded text:
 congrue ait, corde creditur. De hac autem radice cordis surgat confessio. Confiteri enim est corde debet esse in ore, quia non sine causa signum crucis ore negare, cum corde crederet. Discedat ergo mala verecundia, accedat salubris confessio, non ecisum, sed hoc in illo occisum est quod sumpsit de me, non quo fecit me. Dicit enim Scriptura. Quasi de creditur ad justiti
Abbreviated transcription (Latin):
moysi exponit diceus. hoc est uerbum fid̾i.
ꝙ p̃dicamus. quo ⁊ baptisma consecratut. de
hoc u̾bo dñs ait. Iamuos mundi estis p̃p u̾b̾.
nͥ qi ⁊ in aqͣ u̾bum mundat: dethe uerbum ⁊ qͥd
tum. Unde est tanta uirtꝰ aq̃ ut corpꝰ tangat
⁊ coe abluat. nͥ faciente uerbos non qr dt̃ s qr¬

Expanded text:
uram Mosi exponit, dicens: Hoc est verbum fidei quod praedicamus, quo et baptisma consecratur. De hoc verbo Dominus ait: Jam vosnisi quia et in aqua verbum mundat. Detrahe verbum, et quid tum. Unde est ista tanta virtus aquae, ut corpus tangat et cor abluat, nisi faciente verbo, non quia di
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ. non punutꝰ legali pena. qr lix moysi
faciendo legem. ⁊ uocat ħ uisticiam leg̃
oꝑa illa legalia unde ⁊ in moyse ita habet.
qui fecit ea uiuit in iłł. timebant utiꝙ
ne siñ ea fecissent: pateptntur lapidatios
p̃mium ne ista moete puniatut. ñ ÷ gͦ
magna uisticia tuncte. noc bt m̾itũ apud
d̾mi. aliud ⁊ gͥ uͥtstificari apud dm: aliud

Expanded text:
 non punietur legali poena, quia lex Mosi faciendo legem. Et vocat hic justitiam legis opera illa legalia. Unde et in Mose ita habetur: Qui fecerit ea, vivet in illis . Timebant utique ne si non ea fecissent, paterentur lapidatione praemium ne ista morte puniatur. Non est ergo magna justitia timere, nec habet meritum apud Deum. Aliud est ergo non justificari apu
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑfectionem ducit¬
legalia in uno tͦ adb̾
uiat ut compendio fi¬
dei ꝑ grãm saluet. nõ¬
tias quib ille ppłł set¬

Expanded text:
perfectionem ducitlegalia in uno Christo vit, ut compendio fiper gratiam salvet, notias, quibus ille populus s
Abbreviated transcription (Latin):
ex toto conterentẽ malos in futuro. ⁊ contͥstã
tra scandali. qr illo temꝑt scandalizati fr̃
incum. Iud̾i iescentes ⁊ indignantes quod
filium dei se facct. Lap̃ nõ offensionis fuit ẜ̾
it᷑. ⁊ excecati sc̃ dm̃ticẽ credcates. ꝗͣ mortus̃
indebant. a qua oscuisione quosdam libat¬

Expanded text:
ex toto conterentem malos in futuro et contristantra scandali, quia illo tempore scandalizati sunt in eum Judaei irascentes et indignantes, quod Filium Dei se faceret. Lapis vero offensionis fuit Christus vindicem, ideo petra scandali dicitur. Vel sicut petra dicitur ante politionem, et lapis per politionem; ita
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰsunt qr de stirpe inobedintie dicitut pto¬
pago peccati. atq supplicii. nõ condetiõe di¬
uina s uoluntatis iniquitate uiciata si.
que a deo ⁊ condita bona. Si gͦ male uiuñt
homines de suo ⁊. uel quod origmałt gͣait̃¬

Expanded text:
possint, quia stirpe inobedientiae ducitur propago peccati atque supplicii, non conditione divina, sed voluntatis iniquitate vitiata natura quae a Deo est condita bona. Si ergo male vivunt homines de suo est, vel quod orig
Abbreviated transcription (Latin):
multapatĩ. Pacientia et longanimitas
deit̃ qua diu sustinet malos ut si uelint
cerrigantut. uel in incepta malici ꝓdu¬
tes. od̾inate disperoat. dui cum xpitag
inettiasabiles sunt. ⁊ so etpectauit cos de̾
cum scitet ñ creditutos. ⁊ utatut ilł. ꝙ instat̃to

Expanded text:
multa patientia. Patientia et longanimitas Dei est quandiu sustinet malos, ut, si velint, corrigantur, vel in incoepta malitia perdurantes ordinate disperdat. Diu enim exspectati inexcusabiles sunt, et ideo exspectavit eos Deus, cum sciret non credituros, et ut ut