comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et incrassati calcitrauert̃: de quib
dicitur. uę qui saturati estis nunc
quia esurietis: ne euomant eum. di¬
cente salomone: euomet enim et
contaminabit sermones tuios bonos.
Quod aliis uerbis saluator loquitur:
ne detis scm̃ canibꝰ: neq mittatis
margaritas ur̃as ante porcos. Un¬
decimũ possidet locum : et nudum
oꝑuerit uestim̃to. Qui sermo uxta
suꝑioris uersiculi explanationem.
duplicit̾ disserendus ẽ: ut et nu¬
dis tribuamts oꝑm̃tum. saluatore
dicente: nudus eram et operuistiᷤᷤ
me : et nudis fide atq uirtutibus.
tribuamꝰ uestim̃tum xp̃i. de quo
scriptum ẽ. Quot quot in xp̃o bap¬
tizati estis: xp̃m indiustis. Hoc ue¬
stim̃to nudus erat: qui uestem ñ
habens nuptialem. proiectus ẽ. de
conuiuio. De hac nuditate: et ad
ierłm dñs loquitur. Tu aut̃ eras
nuda: et confusionis plena. Duo¬
decimũ numerũ tenet. ad usuram
ñ cõmodauerit: siue ut septuagin¬
ta transtulert̃. pecuniam suam ad

Expanded text:
et incrassati calcitraverunt, de quibus et incrassati calcitraverunt, de quibus dicitur: Vae qui saturati estis nunc, quia esurietis , ne evomant illum, dicente Salomone: Evomet enim et contaminabit sermones tuos bonos . Quod aliis verbis Salvator loquitur: Ne detis sanctum canibus: neque mittatis margaritas vestras ante porcos . Undecimum possidet locum: Et nudum operuit vestimento. Qui sermo juxta superioris versiculi explanationem, dupliciter disserendus est: ut et nudis tribuamus operimentum, Salvatore dicente: Nudus eram, et operuistis me , et nudis fide atque virtutibus tribuamus vestimentum Christi, de quo scriptum est: Quotquot enim tizati estis, Christum induistis . » Hoc vestimento nudus erat, qui vestem non habens nuptialem, projectus est de convivio. De hac nuditate et ad Jerusalem Dominus loquitur: « Tu autem eras nuda et confusionis plena . » Duodecimum numerum tenet: « Et ad usuram non commodaverit; » sive ut Septuaginta transtulerunt, « pecuniam suam ad
Abbreviated transcription (Latin):
nomina. Tantũ offert illa: ille tan-
tum pollicitus ẽ: placentq sibi ad
plausum popłi. torquente eos con¬
scientia. Damꝰ itaq materiã mise.¬
ris. ut gaudeant ad ea quȩ tribuunt:
et ñ lugeant ad ea quȩ rapuerint.
Melius aut̃ ẽ ut intelligamꝰ panẽ
iusti eum eẽ. qui dicit: ego sum pa-¬
nis inuus qui de cęlo descendi: et
quẽ in oratione nob̾ tribui dep̃ca-¬
mur. panẽ nr̃m substantiuũ siue
suꝑ uenturũ da nob ut quẽ postea
semꝑ accepturi sumꝰ. in p̃senti scło
cotidie mereamur acciꝑe. hunc pa¬
nem iustus esurientib tribuit: de
quib scriptum ẽ. beati qui esuRi-¬
unt et sitiunt iusticiam: qui quia
iustus ẽ. cõmunẽ omĩum panẽ. su¬
um facit propriũ. qui defecerat in
iudȩa. propħa dicente: auferam a¬
uobis fortitudinẽ. sitie baculũ pa¬
panis credentium ẽ. et esurientiũ:
qui omĩno ñ dandus c̃ his. qͥ man¬
ducauert̃. et biberunt. et saturati st̃.

Expanded text:
nomina: tantum offert illa, tantum nomina: tantum offert illa, tantum ille pollicitus est, placentque sibi ad plausum populi, torquente eos conscientia. Damusque materiam miseris, ut gaudeant, ad ea quae tribuunt, et non lugeant ad ea quae rapuerint. Metius autem est ut intelligamus panem justi eum esse qui dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi ; et quem in oratione nobis tribui deprecamur: Panem nostrum substantivum, sive superventurum da nobis ; ut quesemper accepturi sumus, in praesenti saeculo quotidie mereamur accipere. Hunc panem justus esurientibus tribuit, de quibus scriptum est: « Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . » Qui quia justus est communem omnium panem suum facit proprium, qui defecerat in Judaea, propheta dicente: « Auferam ab eis fortitudinem, sive baculum papanis credentium est, et esurientium, qui omnino non dandus est his, qui manducaverunt et biberunt et saturati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
de manu patris. Ex quo ꝑspicitur:
una patris filiiq potestas. uirtus.
atq substantia. Si enum de filii ma¬
nu quȩ dedit pat̃ nemo potest ra¬
pere. et hȩc eadem in patris manu
sunt. quȩ ñ rapiuntur ab eo: liqui¬
do cõprobatur omĩa patris et filii
ẽẽ. cõmunia: et in filii manu te¬
neri patrem. sicut et patris manu
tenentur quȩ filii sunt. Decimũ ẽ.
panẽ suum esurienti dederit: ꝑ qđ
docemur elemosiã ñ saturis faci¬
endam. sed esurientibꝰ. nec dandũ
panem his qui ructant plenitudi-¬
ne. sed his qui inanitate cruciant᷑.
In pane aut̃: om̃ĩs continet᷑ cibus.
Et significant̃ dicitur suum: ne de ra¬
pmis et usuris et alieno malo. quȩsi
qui clientes et pauꝑes et agricolas.
ut taccam de militantiũ et iudicũ
uolentia. opprimunt ꝑ potentiam.
uel furta cõmittunt: ut de multis
parta pauꝑib tribuant. et in suis
scelerib glorient᷑: publiceq draco¬
nus in ȩcclesiis recitet offerentiũ

Expanded text:
ea Patris mei . Ex quo perspicitur, una Patris Filiique potestas, virtus atque substantia. Si enim de Filii manu, quae dedit Pater, nemo potest rapere, et haec eadem in Patris manu sunt quae non rapiuntur ab eo, liquido comprobatur, omnia Patris et Filii esse communia, et in Filii manu tenere Patrem, sicut Patris manu tenentur quae Filii sunt. Decimum est: Panem suum esurienti dederit. Per quod docemur eleemosynam non saturis faciendam, sed esurientibus: nec dandum panem his qui ructant plenitudine, sed his qui inanitate cruciantur. In pane autem omnis continetur cibus. Et significanter dicitur, suum: ne de rapinis, et usuris et alieno malo quaesituus, clientes et pauperes, et agricolas; ut taceam de militantium et judicum violentia, qui opprimunt per potentiam, vel furta committunt, ut de multis parva pauperibus tribuant, et in suis sceleribus glorientur. Publiceque diaconus in Ecclesiis recitet offerentium
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ cum erit: et impietas impii
erit suꝑ cum. Soluit quęstionem:
quam e contrario poterat auditor
opponere. Soletis ait dicere. quare
filius iustus ñ portabit iniquitatẽ
patris: atq ipse respondet. Uideli¬
cet quia filius bene oꝑatus ẽ: et pa¬
tris delicta ñ fecit. Iu̾stumq ẽ. ut
quomodo peccator in suo scelere.
moritur: sic iustus in suis uiuat
uirtutib. Et moriatur anima quȩ
peccauerit : et uiuat quȩ dei p̃cep¬
ta custodierit. Si aut̃ impius ege¬
rit pęnitentiam ab om̃ĩb peccã¬
tis suis quȩ oꝑatus ẽ et custodierit
uniuersa p̃cepta mea. et fecerit ui-

Expanded text:
super eum erit, et impietas impii super eum erit, et impietas impii erit super illum. Solvit quaestionem, quam e contrario poterat auditor opponere. Soletis, ait, dicere: Quare filius justus non portavit iniquitatem patris? Ad quae ipse respondet: Videlicet, quia filius bene operatus est, et patris delicta non fecit. Justumque est, ut quomodo peccator in suo scelere moritur; sic justus in suis vivat virtutibus: et moriatur anima quae peccaverit; et vivat quae Dei praecepta custodierit. Si autem impius egerit poenitentiam ab omnibus peccatis suis quae operatus est, et custodierit universa p
Abbreviated transcription (Latin):
te moriatur: cum e contrario filius
peccatoris et impiꝰi. si uiderit ꝑuer-¬
sitatem uarũ patris sui. et conuer¬
terit se ut mala ñ faciat et faciat
bona. reus pat̾norum scelerum ñ
teneatur. Quod et in nobis accipi
potest: quib in psalmis dicit᷑. Audi
filia et uide et inclina aurem tirã.
et obliuiscere popłm tuum et do-¬
mũ patris tui: et concupiscet rex
decorem tuum: ut qui de gentiũ
sumꝰ styrpe generati. relinquamus
parentũ crimma. et faciamus iudici¬
um atq iusticiam. et uiuamꝰ in ea.
Repetitq quod supra latius prose¬
cuti sumais. et ideo breuit̾ cuncta
ꝑcurrimꝰ: ad illa quȩ obscuriora et
dicitis. Quare ñ portabit filius iniqͥ¬
tatem patris: Uidelicet quia filius
iudicium et iusticiã oꝑatus ẽ. O m̃ã
p̃cepta mea custodiuit et fecit illa:
uita uiuet. Anima quȩ peccauerit:
ipsa morietur. F ilius ñ portabit
iniquitatẽ patris: et pater ñ por¬
tabit miquitatẽ filii. Iusticia iusti

Expanded text:
te moriatur. Cum econtrario filius te moriatur. Cum econtrario filius peccatoris et impii, 214 si viderit perversitatem viarum patris sui, et converterit se, ut mala non faciat et faciat bona, reus paternorum scelerum non teneatur. Quod et in nobis accipi potest, quibus in Psalmis dicitur: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui: et concupiscet rex decorem tuum . Et qui de gentium sumus stirpe generati, ut relinquamus parentum crimina, et faciamus judicium atque justitiam, et vivamus in ea. Repetit itaque quae supra latius prosecuti sumus. Et ideo breviter cuncta percurrimus, ad illa quae obscuriora et dicitis: quare non portauit filius iniquitatem patris? uidelicet quia filius iudicium et iustitiam operatus est et omnia praecepta mea custodiuit et fecit illa: uita uiuet. anima, quae peccauerit, ipsa morietur. filius non portabit iniquitatem patris, et pater non portabit iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
rem magistri discipulorũ augeat
diligentia. et repetens ab his quib
tribuit. amplius quam dederat:
certe uiuere ñ poterit: sed in suo
sanguine morietur. Quod si ge¬
nuerit filium qui uidens omĩa pec¬
cata patris sui quȩ fecit. timuerit
ñ comederit. et oculos suos ñ leua¬
ucrit ad idola domus isrł. et uxo¬
rem proximi sui ñ uiolauerit. et¬
÷ uirum ñ contristauerit. pignus ñ¬
÷ retiuuerit. et rapinam ñ rapuerit.¬
 panem suum esurienti dederit. et¬
 nudum oꝑuerit uestim̃to: a pati-¬
⁊ peris iniuria auerterit manũ suã.¬
⁊ceperit. iudicia mea fecerit. in p̃¬
ceptis meis ambulauerit: hic non
morietur in miquitate patris sui. sed
uita uiuet. Pat̃ eius quia calũpnia¬
tus ẽ. et iuim fecit frĩ. et malũ oꝑa-¬
tus ẽ in medio popłi sui: ecce mor¬
tuus ẽ. in iniquitate sua. Nec iti¬
quit maremii. si iusti uiri filius de¬
clinans ad uitia atq peccata. mor¬

Expanded text:
rem magistri discipulorum augeat rem magistri discipulorum augeat diligentia, et repetens ab his, quibus tribuit amplicerte vivere non poterit, sed in suo sanguine morietur. Quod si genuerit filium, qui videns omnia peccata patris sui quae fecit, timuerit, non comederit et oculos suos non leuauerit ad idola domus Israhel et uxorem proximi sui non uiolauerit et uirum non contristauerit, pignus non retinuerit et rapinam non rapuerit, panem suum esurienti dederit et nudum operuerit uestimento, a pauperis iniuria auerterit manum suamceperit, judicia mea fecerit, in praeceptis meis ambulaverit, hic non morietur in iniquitate patris sui, sed vita vivet: pater ejus quia calumniatus, et vim fecit fratri, et malum operatus est in medio populi sui: hic mortuus est in iniquitate sua. Nec, inquit, miremini, si justi viri filius declinans ad vitia atque peccata, mor
Abbreviated transcription (Latin):
Qui quomodo fugiens cum pau-¬
cis. leo appellandus sit: scire ñ pos¬
sum. Et alterum leonẽ sedechiam:
qui et ipse ductus in babylonem
sit. Nos aut̃ istius modi explanati¬
ones. lectoris arbitrio relinquentes.
dicemus captiuitate uicina. pro¬
pħam ñ tam futura uaticinari. qͦm
narrare p̃terita. P ost sextum enĩ
sedechiȩ annũ. si quidem statim in
consequentib legimus: et factum
ẽ. in anno septimo. in quinto men¬
se. decima die m̃sis. assumit᷑ planc¬
tus suꝑ principes uel principem
isrł: et dicitur. Quare mat̾ tua¬

Expanded text:
qui quomodo fugiens cum pauqui quomodo fugiens cum paucis leo appellatus sit, scire non possum: et alterum leonum Sedeciam, qui et ipse ductus in Babylonem sit. Nos autem istiusmodi explanationes lectoris arbitrio relinquentes, dicemus captivitate vicina, prophetam non tam futura vaticinari, quam narrare praeterita. Post sextum enim Sedeciae annum siquidem statim in consequentibus legimus: Et factum est in anno septimo, in quinto mense, decima mensis  assumitur planctus super principes, vel principem Israel, et dicitur: Quare mat
Abbreviated transcription (Latin):
tum de regionibꝰ: et expandert̃
suꝑ eum retra sua. In corruptione¬
⁊ earum captus ẽ: et posuert̃ eum
in chamo. et in cauea. U enit ad¬
⁊ regem babylonis : et introduxert̃¬
⁊ eum in carcerem. ut ñ audiretur¬
÷ uox eius ultra suꝑ montes isrł.
Scio me in hoc loco multiplicem
legisse explanationẽ : et tantis obs¬
curitatib impeditam. ut ñ tam
aꝑuerit quam in uoluerit lectio¬
nem: dum uniuersa quȩ scripta st̃.
refert ad contrarias fortitudines.
et in cęlesti ierłm. leones et bella
describit: Quomodo alter eorũ cap¬
tus sit : et rursum in locum eiꝰ alius
constitutus. Multaq ponit testi¬
monia. drabolum et comites eius.
leones appellari solere: ut ẽ. illud
de apło petro: aduersarius nr̃ dia¬
bolus quasi leo rugiens circũit. et
quęrit quomodo possit intrare.
Et de psalmis: ne tradas bestiis ani¬
mã confitentẽ tibi. Certe ubi ad
historiam uenit: dicit iohannan
filium tharcȩ ductũ in egiptum.

Expanded text:
tum de regionibus: et expanderunt tum de regionibus: et expanderunt super eum retia sua. In corruptione earum captus est, et posuerunt eum in chamo, et in cavea venit ad regem Babylonis, et introduxerunt eum in carcerem: ut non audiretur vox ejus ultra super montes Israel. Scio me in hoc loco multiplicem legisse explanationem, et tantis obscuritatibus impeditam, ut non tam aperuerit, quam involverit lectionem, dum universa quae scripta sunt, refert ad contrarias fortitudines, et in coelesti Jerusalem leones et bella describit: quomodo alter eorum captus sit, et rursum in locum ejus alius constitutus, multaque ponit testimonia: diabolum, et comites ejus, leones appellari solere, ut est illud de apostolo Petro: Adversarius noster diabolus quasi leo rugiens circuit, et quaerit quomodo possit intrare ; et de Psalmis: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Certe ubi ad historiam venit, dicit Johanan filium Careae ductum in Aegyptum:
Abbreviated transcription (Latin):
Adduxert̃ eum ad regem babylo¬
nis: miseruntq eum in carcerẽ.
ne audiretur uox eius ultra. suꝑ
montes isrł . Lxx. Et tu accipe la¬
mentũ suꝑ principem isrł: et di¬
÷ ces. Quid mat̾ tua. catulus in me-
: dio leonum facta ẽ: In medio le¬
onum multiplicauit catulos suos:¬
÷ et exiliuit unus de catulis eiꝰ. Leo
factus ẽ: et didicit raꝑe rapinas.¬
⁊ hominesq comedit. & audierunt¬
÷ contra eum gentes: in corruptio¬
ne earum captus ẽ: et ad duxert̃¬
 eum in chamo in tram egipti. Et¬
⁊ uidit qm̃ ablatus eẽt ab ea. et pe¬
risset substantia eius: et tulit ali¬
⁊ um de catulis suis. leonem constitu¬
s it cum: et conuersabatur in me¬
dio leonum. Leo factus ẽ: et didi¬
⁊ cit raꝑe rapinas. hominesq come¬
÷ dit. Et pascebatur in audatia sira:¬
÷ et ciuitates eorum in desertũ ad¬
÷ duxit. & uastaiit t̾ram et pleni¬
tudinẽ cius: a uoce rugitus sui.
Et dedit suꝑ eum gentes ꝑ cireui¬

Expanded text:
adduxerunt eum ad regem Babyloadduxerunt eum ad regem Babylonis, miseruntque eum in carcerem ne audiretur vox ejus ultra super montes Israel. LXX: Et tu accipe lamentum super principem Israel, et dices: Quid mater tua catulus 218 in medio leonum facta est? in medio leonum multiplicavit catulos suos. Et exsilivit unus de catulis ejus: leo factus est, et didicit rapere rapinas: homines comedit, et audierunt contra eum gentes. In corruptione earum captus est, et adduxerunt in chamo in terram Aegypti. Et vidit quoniam ablatus esset ab ea, et perisset substantia ejus, et tulit alium de catulis suis, leonem constituit eum: et conversabatur in medio leonum. Leo factus est, et didicit rapere rapinas: homines comedit, et pascebatur in audacia sua, et civitates eorum ad desertum adduxit, et vastavit terram et plenitudinem ejus a voce rugitus sui. Et dedit super eum gentes per circui
Abbreviated transcription (Latin):
estis morti ꝑ peccatũ. Igitur isrł
quia ñ reuertitur ad pristinũ sta¬
tum: mortuus eẽ. credendus est.
Et tu assume planetum suꝑ prin¬
cipes isrł: et dices. Quare mat̾ tura
leena. in t̾ leones cubauit: In me¬
 dio leunculoꝵ enutriuit catulos
suos: et eduxit unum de leuncu¬
re. Et audiert̃ de eo gentes: et ñ absq
uulnerib suis cȩpert eum: et ad¬
duxer̃t̃ eum in catenis. in t̾ram egy¬
pti. Quȩ cum uidisset qm̃ infirm̾a¬
ta ẽ et periit expectatio eiꝰ. tulit
unum de leunculis sis: leonem
constitit eum. Qui incedebat int̾
leones: et factus ẽ leo. Didicit pre
dam caꝑe: et homines deuorare.
Didicit uiduas facere: et ciuitates
eorũ in desertum adducere. & deso¬
lata ẽ tra et plenitudo eius: a uoce
rugitus illius. Et conuenert̃ aduer¬
sus eum gentes undiq de ꝓuintiis:
⁊et expanderunt suꝑ eum rete suũ.
In uulnerib earum captus ẽ: et¬
⁊ misert̃ eum in caueam in eatenis.

Expanded text:
estis mortui per peccatum. Igitur Israel, estis mortui per peccatum. Igitur Israel, quia non revertitur ad pristinum statum, mortuus esse credendus est. Et tu assume planctum super principes Israel, et dices: Quare mater tua leaena inter leones cubavit? in medio leunculorum enutrivit catulos suos. Et eduxit unum de leuncure. Et audierunt de eo gentes, et non absque vulneribus suis ceperunt eum, et adduxerunt eum in catenis in terram Aegypti. Quae cum vidisset quoniam infirmata est, et periit expectatio ejus, tulit unum de leunculis suis, leonem constituit eum. Qui incedebat inter leones, et factus est leo. Didicit capere praedam, et homines devorare. Didicit viduas facere, et civitates eorum in desertum adducere, et desolata est terra, et plenitudo ejus, a voce rugitus illius. Et convenerunt adversum eum gentes undique de provinciis et expanderunt super eum rete suum: in vulneribus earum captus est. Et miserunt eum in caveam, in catenis
Abbreviated transcription (Latin):
lis ẽ: credere in eum quẽ prius ne¬
gauerat. Cor nouum gentium ẽ:
idola derelinquere. et mortuorũ cul¬
tura contempta. credere in eũ qui
ẽ. ds̃ uiuentium. Et quare morie¬
mini domus isrł: Melius ẽ ut su¬
pra diximus. exhortationẽ hanc in
qua scriptum ẽ. conuertimini et
agite pęnitentiam. suꝑ ꝑsona acci¬
pere iudȩorum: quos ñ uult mori.
et quib nunc loquitur qͣre mori¬
mini domus isrł. qui habetis patres
abraham. ysaac. et iacob. de quibus
cur ur̃o uitio mormimi. qui patrũ
merito. et mea debetis uiuere mi¬
sericordia: Quia nolo mortẽ mo¬
rientis: dicit dñs ds̃. Rcuertimi-¬
ni: et uiuite. Nolo inquit uos
mori : quos in salutem genui. Fili¬
os enim genui et exaltaui: ipsi aut̃
sp̃uerunt me. Reuertimini ergo:
et uiuite. Non dicitur reuertimi¬
ni. nisi his qui prius cũ deo fue¬
rant: et postea eiꝰ deseruere comi¬
tatũ: et uiuite ꝑ pęnitentrã. qui

Expanded text:
lis, est credere in eum quem prius nelis, est credere in eum quem prius negaverat. Cor novum gentium, est idola derelinquere, et mortuorum cultura contempta, credere in eum qui est Deus viventium. Et quare moriemini, domus Israel? Melius est, ut supra diximus, exhortationem hanc in qua scriptum est: Convertimini, et agite poenitentiam, super persona accipere Judaeorum, quos non vult mori, et quibus nunc loquitur: quare moriemini, domus Israel, qui habetis patres Abraham, Isaac et Jacob, de quibus Cur vestro vitio moriemini, qui patrum merito, et mea debetis vivere misericordia? Quia nolo mortem morientis , dicit Dominus Deus: revertimini, et vivite. Nolo, inquit, vos mori, quos in salutem genui. Filios enim genui, et exaltavi: ipsi autem spreverunt me . Revertimini ergo, et vivite. Non dicitur revertimini, nisi his qui prius cum Deo fuerant, et postea ejus deseruere comitatum. Et vivite per poenitentiam qui
Abbreviated transcription (Latin):
colonis priorib alios in uineã suã
mittat agricolas. Q uod intelligen¬
tes in cuangelii parabola: dixere iudȩi.
Non erit istud. Iccirco unũ quẽꝙ
uxta uias suas iudicabo domꝰ isrł
ait dñs ds̃. Siue de gentiũ multi¬
tudine. siue de isrł populo sint qui
iudicantur: ñ ẽ. ꝑsonarum acceptio
apud dm̃: sed unus quisq sua coro¬
nabitur fide. et impietate atq infi¬
delitate damnabitur. Conuertimi¬
ni et agite pęnitentiã ab omĩb mi¬
quitatib ur̃is : et ñ erit uob̾ in ru¬
mam miquitas. Proicite a uob̾ om̃s
p̃uaricationes uras: in quib p̃uari¬
cati estis. P roprie ad isrł iste sermo
dirigitur: ut agat pęnitentiam. et
relinquat miquitates siue p̃uarica¬
turba sua intia derelinquens. con¬
uertatur ad eum qui possit sanare
contritiones suas. Et facite uobis
cor nouum. et sp̃m nouum: ut ue-¬
tustatem litterȩ deserentes. uiuatis
in nouitate sp̃c. Cor nouum ifrae¬

Expanded text:
colonis prioribus, alios in vineam suam colonis prioribus, alios in vineam suam mittat agricolas. Quod intelligentes in Evangelii parabola, dixere Judaei: Non erit istud . Idcirco unumquemque juxta vias suas judicabo, domus Israel, ait Dominus Deus. Sive de gentium multitjudicantur: « Non est personarum acceptio apud Deum, » sed unusquisque sua coronabitur fide, et impietate atque infidelitate damnabitur. « Convertimini et agite poenitentiam ab omnibus iniquitatibus vestris, et non erit vobis in ruinam iniquitas. Projicite a vobis omnes praevaricationes vestras in quibus praevaricati estis. » Proprie ad Israel iste sermo dirigitur, ut agant poenitentiam, et relinquant iniquitates sive praevaricaturba, sua vitia derelinquens, convertatur ad eum qui possit sanare contritiones suas. Et facite vobis cor novum, et spiritum 217 novum. Ut vetustatem litterae deserentes, vivatis in novitate spiritus. Cor novum Israe
Abbreviated transcription (Latin):
lere quod oꝑatus ẽ morietur ñ in
plurib sed m uno. hȩredem int̾fi¬
ciens. ut ꝑderet hereditatem. Et
cum auerterit se impius ab impie¬
tate sua quam oꝑatus ẽ. et fecerit
iudicium atq iusticiam: ipse aNi¬
mã suam uniuificabit. Considerans¬
⁊ uet. et ñ morietur. E contrario aut̃
am dei. et impius si se auerterterit
ab impietate sua quã prius oꝑatus
ẽ. in idolatria. et fecerit ea quȩ isra¬
eli lege p̃cepta sunt : ipse priꝰ mor¬
tuus. uiuificabit animã suam. Ui¬
densq se interisse in iniquitatib
quas oꝑatus ẽ. credet in eum qui di¬
cit. ego sum ura. et uita. et ueritas:
uita inuet et ñ moriet᷑. Et dicunt
filii ifrł. Non ẽ ȩqua uia dñi. Num
quid uiȩ meȩ ñ sunt ęquȩ domus
hodie ifrł blasphemat dm̃: cur po¬
pulum suum reliquerit. et gentiũ
assumpserit multitudinẽ. Quos ar-¬
guit dñs. quod uiȩ eorũ prauę sint.
dñi aut̃ iusta sententia: ut ꝑditis

Expanded text:
lere quod operatus est morietur: non in lere quod operatus est morietur: non in pluribus, sed in uno, haeredem interficiens, ut perderet haereditatem. Et cum averterit se impius ab impietate sua quam operatus est, et fecerit judicium atque justitiam, ipse animam suam vivificabit. Consideranvet et non morietur. » E contrario, ait, am Dei, et impius si se averterit ab impietate sua, quam prius operatus est in idololatria, et fecerit ea quae Israeli lege praecepta sunt, ipse prius mortuus vivificabit animam suam, vidensque se interisse in iniquitatibus, quas operatus est, credet in eum qui dicit: « Ego sum via, et veritas et vita , » vita vivet et non morietur. « Et dicunt filii Israel: Non equid viae meae non sunt aequae, domus hodie Israel blasphemat Deum, cur populum suum reliquerit, et gentium assumpserit multitudinem. Quos arguit Dominus, quod viae eorum pravae sint, Domini autem justa sententia, ut perditis
Abbreviated transcription (Latin):
In p̃uaricatione qua p̃uaricatus ẽ¬
÷ et in peccato suo quod peccauit: in
ipsis morietur. Sicut iustum antea
peccatorẽ. non p̃grauant antiqua
delicta: sic peccatorẽ qui prius iustꝰ
fuerit. ñ iuuant ueteres iusticiae.
Unus quisq enim in quo inuenit᷑.
Num quid uia mea ñ ẽ ęqua: et non
magis uiȩ ur̃ȩ prauȩ sunt: Reddit
causas : quare dñi iusta sententia sit.
Putatis me ait iniquum. ut peccata
patrum reddam filiis: et aliis come¬
dentib uuam acerbam. alioꝵ dentes
obstupescant: Ecce unus quisq in
suo peccato moritur : et in sua iu¬
iniqua sententia ẽ: qui putatis pa¬
rabolam ñ cẽ. parabolam : sed sic eã
accipitis quasi historiȩ ueritatem:
ut aliorum scelera in aliis puntan¬
tur. Cum enim auerterit se iustꝰ
a iusticia sua. et fecerit iniquitatem:
stus prius populus isrł. auertĩt se a
iusticia sua. quia iusticiȩ reliquit au¬
ctorem: et fecit iniquitatem. dei fili
um denegando: in peccato atq sce¬

Expanded text:
in praevaricatione, qua praevaricatus est, et in peccato suo, quo peccavit, in ipsis morietur. » Sicut justum antea peccatorem non praegravant antiqua delicta, sic peccatorem, qui prius justus fuerit, non juvant veteres justitiae: Unusquisque enim, in quo invenietur, Numquid via mea non est aequa: et non magis viae vestrae pravae sunt? Reddit causas quare Domini justa sententia sit. Putatis me, ait iniquum, ut peccata patrum reddam filiis ; et aliis comedentibus uvam acerbam, aliorum dentes obstupescant ? Ecce unusquisque in suo peccato moritur, et in sua juiniqua sententia est, qui putatis parabolam non esse parabolam: sed sic eam accipitis, quasi historiae veritatem, ut aliorum scelera in aliis puniantur. Cum enim averterit se justus a justitia sua et fecerit iniquitatem, stus prius populus Israel, avertit se a justitia sua, quia justitiae reliquit auctorem, et fecit iniquitatem, Dei Filium 216 denegando. In peccato atque sce
Abbreviated transcription (Latin):
um patitur: et uiolenti diripiunt
illud. De qua et iudas frat̾ iacobi
loquitur et alios quidem de igne
rapite: aliorum uero qui iudicant᷑
miseremmi. E contrario aduersariȩ
potestates in ꝑniciem eorũ quos ra¬
piunt. p̃dam raꝑe festinant: quod
significat et iacob dicens: bestia ma-¬
lã comedit eum. fera pessima rapu-¬
it ioseph. Unde et oues dñi quȩ se¬
cuntur eũ: ñ rapiunt᷑ de manib
eius. & ipse dicit: pat̃ quod dedit
michi om̃ib maius ẽ: et nemo¬

Expanded text:
vim patitur, et violenti diripiunt vim patitur, et violenti diripiunt illud . De qua et Judas frater Jacobi loquitur: Et alios quidem de igne rapite: aliorum vero qui judicantur miseremini . Et e contrario adversariae potestates in perniciem eorum quos rapiunt, praedam rapere festinant. Quod significat et Jacob, dicens: Bestia mala comedit eum: bestia mala rapuit Joseph . Unde et oves Domini quae sequuntur eum, no rapiuntur de manibus ejus. Et ipse dicit: Pater quod dedit mihi, om
Abbreviated transcription (Latin):
prium opposuerit uestimentũ: et
ante solis oceasum operimentũ re¬
cipere debeat. ne cruciatus frigore
clamet ad dñm. qui ultor ẽ eius in¬
iuriȩ. Sin aut̃ iuxta ea quȩ secunt᷑.
panẽ esurienti dare debeamꝰ. et
nudũ oꝑire uestim̃to: quanto ma¬
gis suum reddere. si tam̃ debitoris
indubitata pauꝑtas ẽ: Possumus
quoq pignꝰ reddere debitori: qͣndo
ei cui dilectione coniungim᷑ et qui
nob̾ debet mutuã caritatẽ. reddi¬
mus pignus suum. nichil debiti eiꝰ
apud nos ultra retmentes. Nonũ
possidet locum: ꝑ uim nichil rapu¬
erit : siue iuxta septuaginta rapi¬
nam ñ rapuerit. De rãptorib et
apłs loquitur: quod int̃ ceteros
peccatores. ne uescendum quidem
cum huiꝰcemodi sit: omĩsq rapi¬
na. mixta uiolentiȩ ẽ. Nisi enim uis
fuerit illata : rapina ñ proficit. Est
aut̃ et scã uiolentia. rapinaq op¬
tabilis: de qua seribit et euangłiũ.
A dieb ioħis baptistę regnũ cęlorũ

Expanded text:
prium opposuerit vestimentum, et prium opposuerit vestimentum, et ante solis occasum operimentum recipere debeat , 208 ne cruciatus frigore, clamet ad Dominum, qui ultor est ejus injuriae. Sin autem juxta ea quae sequuntur, panem esurienti dare debemus, et nudum operire vestimento : quanto magis suum reddere, si tamen debitoris indubitata paupertas est? Possumus quoque pignus reddere debitori, quando ei, cui dilectione conjungimur, et qui nobis debet mutuam charitatem, reddimus pignus suum, nihil debiti ejus apud nos ultra retinentes. Nonum possidet locum: Per vim nihil rapuerit, sive juxta Septuaginta, rapinam non rapuerit. De raptoribus et Apostolus loquitur, quod inter caeteros peccatores ne vescendum quidem cum hujuscemodi sit: omnisque rapina mixta violentiae est . Nisi enim vis fuerit illata, rapina non proficit. Est autem et sancta violentia, rapinaque optabilis, de qua scribit et Evangelium: A diebus Joannis Baptistae regnum coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. et hominẽ ñ contristaue¬
rit: aplico congruit testimonio:
nolite contristare sp̃m sc̃m qui
habitat in uob̾. Et in euangelio
quod uxta hebreos nazarei legere
consuert̃: int̾ maxima ponitur
crimina. qui frĩs sui sp̃m contrista¬
uerit. Sm aut̃ tristicra alteriꝰ. int̃¬
ficit contristantẽ: quid de iniquita¬
te et tirannica mente dicendum ẽ.
Cui illud conuenit: quid głiatur
t̃ra et emis: Ut oblitus conditionis
suȩ. quomodo plenus pituita. felle
stercorib. et post paululum uermib
exarandus: ponat in cęlum os suum
et lingua enus ꝑtranseat usq iN
t̾ram: et dicat cũ uero nabuchodo¬
nosor. ascendam in cęlum. suꝑ side¬
ra cęli ponam thronum meum. ero
similis altissimo. Octauum ẽ pignꝰ
debitori reddiderit: ñ om̃ĩ quidem¬
debitori : alioqum. multis occasio
recipiendoꝵ pignorũ fiet diuitiarũ
materia : sed ei debitori de quo in
lege scribitur. quod pauꝑ sit. et ꝓ¬

Expanded text:
dicitur, et hominem non contristavedicitur, et hominem non contristaverit, Apostolico congruit testimonio: Nolite contristare Spiritum sanctum, qui habitat in vobis . Et in Evangelio quod juxta Hebraeos Nazaraei legere consueverunt, inter maxima ponitur crimina, qui fratris sui spiritum contristaverit. Si autem tristitia alterius interficit contristantem, quid de iniquitate et tyrannica mente dicendum est, cui illud convenit: Quid gloriatur terra et cinis ? ut oblitus conditionis suae quomodo plenus pituitis, felle, stercoribus, et post paululum vermibus exarandus, ponat in coelum os suum, et lingua ejus pertranseat usque in terram, et dicat cum vero Nabuchodonosor: Ascendam in coelum, super sidera coeli ponam thronum meum, et ero similis Altissimo . Octavum est: Pignus debitori reddiderit. Non omni debitori, alioquin multis occasio recipiendorum pignorum, fiet divitiarum materia: sed ei debitori, de quo in lege scribitur, quod pauper sit, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
lingiam trans ferens. martiris. xy¬
sti nomine uoluit illustrare: ñ consi¬
derans in toto uolumme. quod in
duas partes frustra diuisit xp̃i nom̃.
et apłoꝵ omĩno uoluit reticeri.
Nec mirũ si gentilem philosophum.
in martirem et romane urbis ep̃m
transtulerit : cum eusebii quoq cę¬
sariensis. primũ pro origene librum.
pamphyli martiris uocabulo com¬
mutarit: ut facilius tali laudato¬
re libros impiissimos taeiaexcon.
romanis conciliaret auribꝰ. Sequit᷑
in loco septimo: et hominẽ ñ con¬
transtulert̃. ñ opp̃sserit ꝑ potenti¬
am: quo intio atq peccato. nescio
quis alienꝰ sit. Et egyptii enim op¬
primebant hebrȩos ꝑ potentiam:
unde et abacuc queritur. quare mi¬
pius opprimat iustũ. Atq utinam
de solis his diceretur qui foris sunt
et ñ de his qui intus. Solent enim
et principes ȩccłiarum opprime¬
re plebem ꝑ suꝑbram: de quib dici
tur. principẽ te constituert̃ ne ele-¬

Expanded text:
linguam 207 transferens, martyris Xilinguam 207 transferens, martyris Xisti nomine voluit illustrare: non considerans in toto volumine, quod in duas partes frustra divisit, Christi nomen et Apostolorum omnino reticeri. Nec mirum, si gentilem philosophum in martyrem et Romanae urbis episcopum transtulerit: cum Eusebii quoque Caesariensis primum pro Origene librum, Pamphili martyris vocabulo commutarit, ut facilius tali laudatore libros impiissimos περὶ ἀρχῶν Romanis conciliaret auribus. Sequitur in loco septimo: Et hominem non contranstulerunt, non oppresserit per potentiam. Quo vitio atque peccato nescio quis alienus sit. Et Aegyptii enim opprimebant Hebraeos per potentiam. Unde et Abacuc queritur, quare impius opprimat justum . Atque utinam de solis his diceretur qui foris sunt, et non de his qui intus. Solent enim et principes Ecclesiarum opprimere plebem per superbiam. De quibus scriptum est: Principem te constituerunt, ne elev
Abbreviated transcription (Latin):
ti fȩtus uitium seminis trahere:
ita ut leprosi et elefantiaci. ex hac
conceptione nascantur: et feda iN
enormitate menbroꝵ. sanies corrup¬
ta degeneret. Precipitur ergo uiris.
ut ñ solum in alienis mulierib sed
in suis quoq. quib uident᷑ lege con¬
iungi scriptura dicente. crescite et
multiplicamini et replete t̾ram: cer¬
ta concubitꝰ norint tempora. qͣndo
coeundum. quando ab uxorib absti-¬
nendum sit: qđ quidem et apłs. et
ecclesiastes sonat. Tempus amplexã¬
di: et tempus longe fieri a comple¬
xibꝰ. C aueat ergo et uxor ne forte
uicta desiderio coeundi. telet uirũ:
et maritus ne uim faciat uxori: pu¬
tans omi tẽpore subiectam sibi ẽẽ.
debere. coniugiꝰ uoluptatẽ. Unde
et paulus: ut nouerit inquit unꝰ¬
quisq possidere uas suum: in scĩtate
et pudicitia. P ulchre in systi pyta¬
gorici sententiolis dicitur: adulter
ẽ. uxoris propriȩ amator ardentior.
Quem librum quidam in latinam

Expanded text:
ti foetus vitium seminis trahere: ti foetus vitium seminis trahere: ita ut leprosi et elephantiaci ex hac conceptione nascantur, et foeda in enormitate membrorum, sanies corrupta degeneret. Praecipitur ergo viris, ut non solum in alienis mulieribus, sed in suis quoque, quibus videntur lege conjungi Scriptura dicente: Crescite et multiplicamini, et replete terram , certa concubitus norint tempora, quando coeundum, quando ab uxoribus abstinendum sit. Quod quidem et Apostolus et Ecclesiastes sonant: Tempus amplexandi, et tempus longe fieri a complexibus . Caveat ergo et uxor, ne forte victa desiderio coeundi illiciat virum, et maritus, ne vim faciat uxori, putans omni tempore subjectam sibi esse debere conjugii voluptatem. Unde et Paulus: Ut noverit, inquit, unusquisque possidere vas suum in sanctitate et pudicitia . Pulchre in Xysti Pythagorici sententiolis dicitur: Adulter est uxoris propriae, amator ardentior. Quem librum quidam in Latinam
Abbreviated transcription (Latin):
mo ꝓximus intelligat᷑. uidetur eẽ.
p̃ceptum. ut ab amicoꝵ nos abstine¬
amus uxoribꝰ: mimicoꝵ uero et ig¬
notoꝵ coniuiges libere polluamus.
Proximꝰ ergo omĩs homo hominis ac¬
cipiendꝰ: iuxta parabolam euangłii
quȩ a saluatore ꝓponitur. cuiꝰ homi¬
nis qui iherico descendens a latro¬
nib uulneratus ẽ: quando in t̾ro¬
gat phariseos quis fuerit proximus
nefecerit. P otest iuxta mysticos in¬
tellectus. uxor intelligi scĩ uiri sa-¬
pientia: dicente salõmone. ama il¬
lam. et amplexabitur te : dilige il¬
lam. et custodiet te. Quam contami¬
nare desiderat. qui aliorũ benedicta
rep̃hendit: et facib accensus inui¬
diȩ. scã uiolat: casta corrũpit: pu¬
ra contaminat. Sextum ẽ: et ad
mulierẽ. siue uxorem menstruatã.
ñ accesserit. Per singulos menses
grauia atq torpentia mulierum
corpora. ĩmundi sanguinis effusione
releuantur: quo tempore si uir coi¬
erit cum muliere. dicuntur concep¬

Expanded text:
mo proximus intelligatur, videtur esse mo proximus intelligatur, videtur esse praeceptum, ut ab amicorum nos abstineamus 206 uxoribus; inimicorum vero, et ignotorum conjuges libere polluamus. Proximus ergo omnis homo hominis accipiendus, juxta parabolam Evangelii, quae a Salvatore proponitur, cujusdam hominis qui Jericho nibus vulneratus est: quando interrogat Pharisaeus, quis fuerit proximus ne fecerit. Potest juxta mysticos intellectus uxor intelligi sancti viri, sapientia, dicente Salomone: Ama illam, et amplexabitur te: dilige illam, et custodiet te . Quam contaminare desiderat, qui aliorum benedicta reprehendit, et facibus accensus invidiae, sancta violat, casta corrumpit, pura contaminat. Sextum est: Et ad mulierem, sive uxorem menstruatam non accesserit. Per singulos menses, gravia atque torpentia mulierum corpora, immundi sanguinis effusione relevantur. Quo tempore si vir coierit cum muliere, dicuntur concep
Abbreviated transcription (Latin):
ñ requiras. et fortiora te ñ scrute¬
ris: om̃s hereticos arguit in mon¬
tib comedere suꝑbiȩ̃. et ecclesiasti¬
cam despicere simplicitatẽ: et nescire
de se scriptum eẽ. Ds̃ suꝑbis resistit:
humilib aut̃ dat grãm. Quarto lo¬
eo ponitur. et oculos ñ leuauerit ad
nes septuaginta transtulert̃. Idola
aut̃ id ÷ simulaera quȩ de suo corde
finxert̃. om̃s heretici faciunt: ad quȩ
leuant cordis oculos. qui falsitatem
eoꝵ atq mendaciũ. putauerint ueri¬
tatẽ. Domꝰ aut̃ isrł simulaera dicun¬
tur. quȩ reperiuntur in eccłia: et per
occasionem falsi nominis scientiae.
simplices quosq seducunt: ut philo¬
sophoꝵ dogmata introducant in do¬
mũ isrł. eorũ scilicet. qui dm̃ mente
conspiciunt. Quinto loco ponitur.
et uxorem proximi sui ñ uiolauerit
siue contaminauerit. quod aꝑte ad¬
ulterium quidem ꝓhibet: sed ex co
quod additur ꝓxnni sui. nisi omĩs ho¬

Expanded text:
non requiras, et fortiora te, ne scrutenon requiras, et fortiora te, ne scruteris , » omnes haereticos arguit in montibus comedere superbis, et ecclesiasticam despicere simplicitatem, et nescire de se scriptum: « Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . » Quarto loco ponitur: « Et oculos suos non levaverit ad nes transtulerunt. Idola autem, id est, simulacra quae de suo corde finxerunt, omnes haeretici faciunt, ad quae levant cordis oculos, qui falsitatem eorum atque mendacium putaverint veritatem. Domus autem Israel simulacra dicuntur, quae reperiuntur in Ecclesia; et per occasionem falsi nominis scientiae, simplices quosque seducunt, ut philosophorum dogmata introducant in domum Israel, eorum scilicet qui Deum mente conspiciunt. Quinto loco ponitur: et uxorem proximi sui non violaverit, sive contaminaverit, quod aperte adulterium quidem prohibet; sed ex eo quod additur, proximi sui, nisi omnis ho
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ iusticia. et scĩficatio et redem¬
ptio: ut faciat iusticram uerã. nec ꝑ¬
sonas respicrat in iudicio: sed de sua
serat in aliorum iudicio iusticia ui¬
dicandum. Tercium ẽ in montib ñ
comederit: qđ iudei estimant. ad
idolatriȩ ꝑtinere peccatũ. Crebro
enim legimus in regum et paraly¬
pomenon libris: uerũtamen ab ex¬
sublimibꝰ. Hoc scriptura significan¬
te : qđ in montib lucisq. ĩdolis ho¬
stras ĩmolauerint. et thura succen¬
derint. Nos aut̃ dicenꝰ comedere
eum in montib qui dicit cũ pha¬
riseo: grãs ago tibi ds̃: quod ñ sum
huic similis p̾ublicano. Ieiuno bis
in sabbato: decimas do omĩs sub¬
stantiȩ meȩ. et cetera. E contrario
publicanus audiens eum qui dixe¬
rat. discite a me quia mansuetus
sum et humilis corde: ꝑeutiebat
pectus manu. hoc ẽ. pessimarũ co¬
gitationũ thesaurum: et oculos ad
cȩlum ñ audebat extollere. Sed et
illud quod alibi dicitur. maiora te

Expanded text:
nobis justitia, et sanctificatio, et redemnobis justitia, et sanctificatio, et redemptio ; ut faciat justitiam veram, nec personas recipiat in judicio; sed de sua sciat in aliorum judicio justitia judicandum. 205 Tertium est in montibus non comedere, quod Judaei existimant ad idololatriae pertinere peccatum. Crebro enim legimus in Regum et Paralipomenon libris: Verumtamen ab exsublimibus , hoc Scriptura significante, quod in montibus lucisque, idolis hostias immolaverint, et thura succenderint. Nos autem dicemus comedere eum in montibus, qui dicit cum Pharisaeo: Gratias ago tibi, Deus, quod non sum huic similis publicano: jejuno bis in sabbato: decimas do omnis substantiae meae , etc. Et e contrario Publicanus audiens eum, qui dixerat: Discitsum et humilis corde ; » percutiebat pectus suum manu, hoc est, pessimarum cogitationum thesaurum: « Et oculos ad coelum non audebat extollere. » Sed et illud quod alibi dicitur: « Majora te
Abbreviated transcription (Latin):
prouerbiis: cogitationes iustoꝵ: iu¬
dicia. Qui hanc uirtutẽ possederit.
ut nichil sine ratione faciat et u¬
dicio : potest illud ꝓpħicum dicere:
iudicia dñi uera. iustificata in semet¬
ipsis. Et cum recte omĩa iudicarit.
ut ñ accipiat ꝑsonam pauꝑis in iu¬
dicio : implebit p̃ceptum dñi. sicut¬
et maiorẽ sic et minorẽ iudicabis:
audaet̃ dicens. desiderauit anima
mea desidare iudicia tua : in omni
tempore. & iterum: uiam ueritatis
clegi: iudicra tua ñ sum oblitus. Et
i eodem psalmo: cognoui quia iu-
ficiet beatitudinẽ. ut intelligat iu¬
dicia dni quȩ sunt abyssus multa:
et dicat cum apło. o ꝓfundum di¬
uitiarum sapientiȩ et scientiȩ dĩ. qͣm
inscrutabilia iudicia cius. et inuesti¬
gabiles uiȩ illius: et in oratione
cõmemoret. qm̃ iudicia tua iocun¬
da. Post iudicium sequitur iusticra:
quam qui habuerit. xp̃m liquido
possidebit. Qui uxta apłm factus ẽ.

Expanded text:
Proverbiis: Cogitationes justorum juProverbiis: Cogitationes justorum judicia . Qui hanc virtutem possederit, ut nihil sine ratione faciat et judicio, potest illud propheticum dicere: Judicia Domini vera, justificata in semetipsis , et cum recte omnia judicarit, ut non accipiat personam pauperis in judicio, implebit praeceptum Domini: Sicut minorem, sic et majorem judicabis , audacter dicens: Desideravit anima mea desiderare judicia tua in omni tempore . Et iterum: Viam veritatis elegi, judicia tua non sum oblitus . Et in eodem psalmo: Cognovi quia justficiet beatitudinem, ut intelligat judicia Domini, quae sunt abyssus multa; et dicat cum Apostolo: O profundum divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae illius . Et in oratione commemoret: Quoniam judicia tua jucunda . Post judicium sequitur justitia, quam qui habuerit, Christum liquido possidebit, qui juxta Apostolum factus est
Abbreviated transcription (Latin):
leuasse ad idola. siue ut septuaginta
transtulert̃ ad cogitationes domus
isrł: quintũ. uxorem ꝓximi sui ñ
uiolasse: sextum. menstruatę uxo¬
ris uitasse complexus: septimum.
hominẽ ñ contristasse. siue ut sep-¬
tent̾iam: octauũ. pignꝰ debitori
reddidisse: nonum. ꝑ uim nichil ra¬
puisse. uel iuxta septuaginta rapmã
ñ rapuisse: decinũ. panem suũ esu¬
rienti dedisse : undecimũ. nudum
oꝑuisse uestim̃to: duodeennũ. ad
usuram pecuniam ñ dedisse: tc̃ium
decimũ. nichil ex his quȩ dederis
amplius accepisse: quartũ decimũ.
ab iniquitate auertisse manũ suam:
primo. sed in parte diuersum ẽ. iu¬
dicium uerũ fecisse int̃ uirum et
uirum. siue proximũ suum: sextũ
decimũ. in p̃ceptis dñi ambulasse:
septimũ decimũ. iudicia et iustifi¬
cationes illius custodisse: quorum
singula quid uelint. dicemꝰ in con¬
sequentibꝰ. Si fuerit ait uir iustus:
et fecerit iudiciũ. Scriptum ẽ. IN

Expanded text:
levare ad idola, sive ut Septuaginta levare ad idola, sive ut Septuaginta transtulerunt: ad cogitationes domus Israel. Quintum, uxorem proximi sui non violasse. Sextum, menstruatae uxoris vitasse complexus. Septimum hominem non contristasse, sive ut Septentiam. Octavum, pignus debitori reddidisse. Nonum, per vim nihil rapuisse, aut juxta Septuaginta rapinam non rapuisse. Decimum, panem suum esurienti dedisse. Undecimum, nudum operuisse vestimento. Duodecimum ad usuram pecuniam non dedisse. Tertium decimum, nihil ex his quae dederit amplius accepisse; decimum quartum, ab iniquitate avertisse manum suam; primo, sed in parte diversum est, judicium verum fecisse inter virum et virum, sive proximum suum; decimum sextum, in praeceptis Domini ambulasse; decimum septimum, judicia et justificationes illius custodisse. Quorum singula quid velint, dicemus in consequentibus. Si fuerit, ait, vir justus et fecerit judicium. Scriptum est in
Abbreviated transcription (Latin):
 et int̾ ꝓximũ eiꝰ: in p̃ceptis meis¬
÷ ambulauerit. iustificationes meas¬
: custodierit ut faciat eas : hic iustꝰ
ẽ. uita uiuet. dicit adonay dnis.
Uultis ait scire hoc quod dictum ẽ.
peccata patrum reddam in t̾cram
et quartam generationẽ. ñ id sona¬
re quod pleriq ęstimant: nec ẽẽ.
simile huic sententiȩ patres comede¬
runt uiam acerbam. et dentes filio¬
rum obstupuert̃: Audite quȩ illa¬
turus sum. Si fuerit pater iustus
qui hȩc fecerit. et illa ñ fecerit. et
habuerit filium pessimũ. qui deser¬
tis uirtutib patris se flagitiis man¬
ciparit: nonne et iste uita uiuet
quia iustus ẽ et ille morte moriet᷑.
quia omĩa ꝑpetrarit quȩ pater in-¬
tando. iustus effectus ẽ: Uideamꝰ
catalogum uirtutũ patris: quȩ mi¬
chi uidentur in decem et septẽ par-¬
tes diuidi. Quarum primũ ẽ. fecisse
iudicium: sed̾m huic simile. iudicio¬
copulasse iusticiam: t̾cium. ñ come-¬
disse in montibꝰ: quartũ. oculos ñ

Expanded text:
m et inter proximum ejus; in praeceptis meis ambulaverit, justificationes meas custodierit, ut faciat eas: hic justus est, vita vivet, dicit Adonai Dominus. Vultis, ait, scire hoc quod dictum est: Peccata patrum reddam in tertiam et quartam generationem , non id sonare quod plerique existimant; nec esse simile huic sententiae: Patres comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt : audite quae illaturus sum: si fuerit pater justus, qui haec fecerit, et illa non fecerit, et habuerit filium pessimum, qui, desertis virtutibus patris, se flagitiis manciparit; nonne et iste vita vivet quia justus est; et ille morte morietur, quia omnia perpetrarit, quae pater vitando justus effectus est? Videamus catalogum virtutum patris, quae mihi videntur in decem et septem partes dividi. Quarum primum est, fecisse judicium; secundum huic simile, copulasse justitiam. Tertium, non comedisse in montibus. Quartum, oculos non
Abbreviated transcription (Latin):
tatis meȩ ẽ. mors impii dicit dñs ds̃:
et ñ ut conuertatur a uiis suis et
saluos fieri: et ad noticiam uerita¬
tis uenire. Ubicumq aut̃ dei uide¬
tur seuera et truculenta sententia:
ñ homines sed peccata condemnrat.

Expanded text:
tatis meae est mors impii, dicit Dominus Deus, tatis meae est mors impii, dicit Dominus Deus, et non ut convertatur a viis suis, et salvos fieri, et ad notitiam veritatis venire. Ubicunque autem Dei videtur severa et truculenta sententia, non homines sed peccata condemnat.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ morietur. In tantum ait peccata
patrum ad filios ñ redundant. nec
iustum filiũ sceleratus p̃grauat pat̃.
neq alii pro aliorũ scelerib puniun¬
tur: ut ipse unus atq idem. qui
prius impius fuit atq peccator. si
postea egerit pęnitentiã. et ad me¬
liora conuersus. pristina peccata de¬
leuerit. ñ iudicetur uetustate pec-¬
cati: sed in meũ suscipiatur gregem.
innouatione uirtutis. Simulq con¬
siderandum : qualem imꝑiũ et pec-¬
catorẽ suscipiat pęnitentẽ. Si ab
omĩb inquit peccatis suis quȩ oꝑa-¬
tus ẽ. auerterit se. et custodierit imi¬
uersa p̃cepta dñi: quo scilicet omĩa
crimina derelinquat. et cunctas
uirtutes sequatur. Si omĩa bonia
fecerit et cuncta deseruerit mala:¬
⁊ et ego omĩum miquitatũ eiꝰ quas
oꝑatus ẽ obliuiscar. In iusticra sua¬
÷ quam oꝑatus ẽ: uuet. Non tam
mea quam sua uiuet iusticia: licet
iusticiȩ meȩ sit bonis bona. et ma¬
lis mala. reddere. Numquid uolun-¬

Expanded text:
ordabor. In tantum, ait, peccata patrum ad filios non redundant, nec justum filium sceleratus praegravat pater: neque alii pro aliorum sceleribus puniuntur, ut ipse unus atque idem qui prius impius fuit atque peccator, si postea egerit poenitentiam, et ad meliora conversus pristina peccata deleverit, non judicetur vetustate peccati: sed in meum suscipiatur gregem, innovatione virtutis. Simulque considerandum, qualem impium et peccatorem suscipiat poenitentem. Si ab omnibus, inquit, 215 peccatis suis quae operatus eversa praecepta Domini. Quo scilicet omnia crimina derelinquat, et cunctas virtutes sequatur. Si omnia bona fecerit, et cuncta deseruerit mala, et ego omnium iniquitatum ejus, quas operatus est obliviscar, « in justitia sua, quam operatus est vivet, » non tam mea, quam sua vivet justitia, licet justitiae meae sit bonis bona, et malis mala reddere. « Numquid volun
Abbreviated transcription (Latin):
mortuoꝵ: sed uiuentium. & si balaam¬
nomen ut uerissime ẽ. in linguam
nr̃am translatum. uanum popłm
sonat: ꝑspicuum ẽ. quod uanꝰ prius
gentium popłs. desideret habe con¬
sortium cum animab iustorũ. abra¬
ham. isaac. et iacob qui exe nic. id est
recti et iusti nuncupantur: unde et
geneseos liber. ex eorum uocabulo
nomen accepit. Et uir si fuerit
iustus. et fecerit iudicium et iustici¬
 am: in montib ñ comederit. et ocu

Expanded text:
alaaalaam, ut verisimile est, in linguam nostram translatum, vanum populum sonat: perspicuum est quod vanus prius gentium populus desideret habere consortium cum animabus justorum, Abraham, Isaac et Jacob, qui εὐθεῖς, id est, recti et 203 justi nuncupantur. Unde et Geneseos liber, ex eorum vocabulo nomen accepit. Et vir si fuerit justus, et fecerit judicium et justitiam; in montibus non comederit, et o