comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni escã non quae perit : sed quae ꝑ man&
inuitã aternã Quid faciemꝰ inquiunt :
Quid obseruando hoc p̃ceptũ implere
poterimus : Respondit iħs : & dix̃ eis
hoc est opus dei: ut credatis in eũ quẽ
misit ille hoc ÷ gͦ manducare cibum.
ñ qui perit : sed qui ꝑman& inuitã ȩt̃nã
Utquid paras dentes & uentrem: cre¬
de: & manducasti Discernitur qͥdẽ
aboperib fides. sicut apłs dicit lusti¬
ficari hominẽ ꝑfidem. sine operibus
legis: & sunt opera quaeuidentur bo¬
na sine fide xp̃i. & non sunt bona: quia
non referuntur ad eum finẽ. ex qͦsunt¬
bona ꝥinis enĩ legis xp̃s ad iustitiã
omĩ credenti. Ideo noluit discernere
ab operefidem: sed ipsamfidẽ. dix̃
esse opus dĩ Ipsa ẽ enĩfides: qua ꝑ
dilectionẽ operatur Nec didẽ hoc. ẽ.
opus ur̃m. sed hoc . ẽ. opus dĩ. ut
credatis ineum quẽ misit ille : ut qͥ
gloriat᷑ in dño glorietur Quia ergo
inuitabat eos ad fidem: illi ad huc

Expanded text:
ni escam, non quae perit, sed quae permanet ni escam, non quae perit, sed quae permanet in vitam aeternam. Quid faciemus, inquiunt? quid observando, hoc praeceptum implere poterimus? Respondit Jesus, et dixit eis: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille. Hoc est ergo manducare cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Utquid paras dentes et ventrem? crede, et manducasti. Discernitur quidem ab operibus fides, sicut Apostolus dicit, justificari hominem per fidem sine operibus Legis : et sunt opera quae videntur bona, sine fide Christi; et non sunt bona, quia non referuntur ad eum finem ex qubona: Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti . Ideo noluit discernere ab opere fidem, sed ipsam fidem dixit esse opus. Ipsa est enim fides quae per dilectionem operatur . Nec dixit, Hoc est opus vestrum; sed, Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille: ut qui gloriatur, in Domino glorietur . Quia ergo invitabat eos ad fidem, illi adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
est enim signare. Imponere aliquid.
qđ non confundatur cũ c&eris Signa¬
re est : signũ ei ponere Cuicũq rei¬
ponis signũ Ideoponis signũ. ñe confusa
cũ aliis. ate possit agnosci Latergͦ
eũ signauit Quid ÷ signauit : ꝓpri-¬
um quidam illidedit. necȩteris com¬
par& urhominib Ideo de illo dictũ
est Unxitte dis̃ ds tuus oleo exultati¬
onis p̃participib tuis Prgosignare
quid est: exceptũ habere. hoc. ẽ. p̃
participib tuis Itaq nolite inquit
me contẽpnere. qr filius hominissũ :
et quaerite a me cibũ non qͥperit. sed qͥ
ꝑman& inuitã aet̾nã Sic enĩ filius
hominis sum: ut nonsim unus ex uob̾
Sic sum filius hominis : ut pater deus¬
me signar& Quid est signar&: ꝓpͥũ
aliquid mihi dar&. qͦ nonconfunde¬
rer cũ genere humano: sed ꝑme libe¬
rar&ur genus humanũ Dixerunt
gͦ ad eũ Quid faciemꝰ ut operemur
oꝑa dĩ: dideerat enĩ illis Operami¬

Expanded text:
est enim signare, imponere aliquid est enim signare, imponere aliquid quod non confundatur cum caeteris. Signare, est signum rei ponere. Cuicumqponis signum, ideo ponis signum ne confusa cum aliis a te non possit agnosci. Pater ergo eum signavit. Quid est signavit? proprium quiddam illi dedit, ne caeteris compararetur hominibus, ideo dictum est: Unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Ergo signare quid est? exceptum habere; hoc est prae participibus tuis. Itaque nolite, inquit, me contemnere, quia filius hominis sum, et quaerite a me cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Sic enim filius hominis sum, ut non sim unus ex vobis; sic sum filius hominis, ut Deus Pater me signaret. Quid est signare? proprium aliquid mihi dare, quo non confunderer cum genere humano, sed per me liberaretur genus humanum. 12. Dixerunt ergo ad eum: Quid faciemus ut operemur opera Dei? Dixerat enim illis, Operami
Abbreviated transcription (Latin):
sic accipere. quasi filios hominũ: qui¬
bus dictum est filii autẽ hominũ in ꝓ¬
tectione alarũ tuarũ sperabunt Iste
filius hominis sequestratus quadã grã.
minũ: filius hominis est ¶te filius ho¬
minis: & filius dĩ est Iste homo: &i am
ds̃ est Alio loco interrogans discipulos:
ait Quẽ me dicunt homines filium ho¬
minis : & illi Alii iohannẽ. alii haeliã.
aliihieremiã: aut unũ exꝓph&is :¬
pondit petrus Tues xp̃s filius dĩuiui
Ille se didc̃ filiũ hominis: p&rus eum
dizeit filium dĩ uiui Optime Ille cõ¬
memorabat . qđ miseri corditer exhi¬
buerat: Ille cõme morabat : qđ inclari-¬
tate ꝑmanebat Uerbũ dĩ cõmendat
humilitatẽ suã : homo agnoscit clari
rificemꝰ illũ nos Nonenĩ filius hominis
ꝓpterse est: sed ꝓpternos Ergo eratfiliꝰ
hominis: illo modo quꝰ uerbũ carofactũ
est et habita uit innobis. Ideo enim
hunc ds̃ patersignauit. Signare qͥd
est. Nisi ꝓprium aliquid ponere : hoc

Expanded text:
accipere, quasi alios filios hominum, de quibus dictum est, Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt . Iste filius hominis sequestratus quadam gratiaminum; filius hominis est. Iste filius hominis et Filius Dei est, iste homo etiam Deus est. Alio loco interrogans discipulos ait: Quem me dicunt esse homines Filium hominis? Et illi: Alii Joannem, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex Prophetis. Epondit Petrus: Tu es Christus Filius Dei vivi . Ille dixit se Filium hominis, et Petrus eum dixit Filium Dei vivi. Optime ille commemorabat quod misericorditer exhibuerat: ille commemorabat quod in claritate permanebat. Verbum Dei commendat humilitatem suam, homo agnoscit claritrificemus illum nos: non enim filius hominis propter se est, sed propter nos. Ergo erat filius hominis illo modo, cum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ideo enim hunc Deus Pater signavit. Signare quid est, nisi proprium aliquid ponere? Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
iet̃ in neglegentiã . Illi dicñt : gͥd rogamꝰ dnm̃
neuincam᷑ intẽptatione. qđ in nr̃a ẽ. potes¬
tate. Isti dicunt : ut qͥd conam̾ bene uiue¬
incȩlis: nenos iferas inquãlib& istar̃ tẽpta¬
tionũ : s: lib̾a nos amalo. Audiamꝰ dnm̃
dicentẽ : ragaui ꝓte p&re. nedeficiat fides
tua: Ne sic existimemꝰ fidẽ nrãm. eẽ libo
arbitrio. ut diuino ñ egeat adiutorio. Au¬
diamꝰ & euangelistã dicentẽ : dedit eis po¬
cestatẽ filios dĩ fieri. Ne omino existimemꝰ
in nr̃a potestate : eẽ qđ credimꝰ Mlerũ tam̃ in
utroq illius beneficia cognoscamꝰ: sla
que ꝑdilectionẽ oꝑat᷑. sic̃ eiꝰ m̃surã ciuq¬

Expanded text:
it in negligentiam. Illi dicunt: Utquid rogamus Deum ne vincamur tentatione, quod in nostra est potestate? Isti dicunt: Utquid conamur bene vivein coelis, ne nos inferas in quamlibet istarum tentationum, sed libera nos a malo ! Audiamus Dominum dicentem, Rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua ; ne sic existimemus fidem nostram esse in libero arbitrio, ut divino non egeat adjutorio. Audiamus et Evangelistam dicentem, Dedit eis potestatem filios Dei fieri ; ne omnino existimemus in nostra potestate non esse quod credimus: verumtamen in utroque illius beneficia cognoscamus. Namquae per dilectionem operatur, sicut ejus mensuram
Abbreviated transcription (Latin):
c̃punctionis. oculos ut ñ uideant. &aures
ut ñ audiant: usq in hodiernũ diem: Audis¬
tis fr̃s ꝓpositã questionẽ : nẽpe quã ꝓfunda
sit̃ cernitis: s respondemꝰ ut possumus Noh
pondelo : quia nolebant. Mialã qͥppe eoꝵ uo
cui absondi fut᷑a ñ poss Secl aliã causã inqͥs
dic̃ ꝓpħi : ñ uoluntatis eoꝵ: Quã causã dic̃ ꝓ
ut ñ uideant. &aures ut ñ audiant: & excȩcaũ
oculos iꝑ. & indurauit eoꝵ cor : Qiã hoc
eo uountatẽ meruisse. respondeo. Sic enĩ
eccȩcaisic obdurat ds̃ deserendo. & ñ adu¬
uando qđ occulto iudicio facere potest.
iniqͦ ñ ptest. Hoc om̃ino pietas religiosoꝵ
inc̃cussi deb& inuiolatũq seruare : Sic̃ apłs

Expanded text:
t aures, ut non audiant, usque in hodiernum diem . 6. Audistis, fratres, propositam quaestionem, nempe quam profunda sit cernitis: sed respondemus ut possumus. Non pondeo, quia nolebant: malam quippe eorum vcui abscondi futura non possunt. Sed aliam causam, inquis, dicit Propheta non voluntatis eorum. Quam causam dicit ures, ut non audiant, et excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum. Etiam hoc eorum voluntatem meruisse respondeo. Sic enim excaecat, sic obdurat Deus, deserendo et non adjuvando: quod occulto judicio facere postest, iniquo non potest. Hoc omnino pietas religiosorum inconcussum debet inviolatumque servare; sicut Apos
Abbreviated transcription (Latin):
inuiã fidĩ hanc ꝑseuerantissime teneamꝰ: ĩpsa
ꝑduc& ad cubiculũ regis. in qͦsom̃s thesauri sapi-¬
suis illis magnis. & p̃cipue electis discipłis ĩuidebat
quando dicebat. multa habeo uob̾ dicere. s ñ po-¬
testis portare modo. Ambulandũ ẽ ꝓficiendũ ÷
crescendũ ẽ : ut sint corda nr̃a capacia car̃rerũ.
qͣs caꝑe mͦdo ñ possumꝰ. Qđ si nos ultimꝰ des inuene.¬
qͥs aut̃ istã qͥestionẽ ligͥdiꝰ & meliꝰ putatse posse.¬

Expanded text:
erantissime teneamus: ipsa perducet ad cubiculum regis, in quo sunt omnes thesauri sapi Christus suis illis magnis et praecipue electis discipulis invidebat, quando dicebat, Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Ambulandum est, proficiendum est, crescendum est, ut sint corda nostra capacia earum rerum quas capere modo non possumus. Quod si nos ultimus dies proficiquis autem istam quaestionem liqui
Abbreviated transcription (Latin):
isse. sinfidelitatẽ iudȩoꝵ: Predixisse tañ.
ñ fecisse. Nonenĩ ꝓpt̾ea quẽquã ds ad pec¬
candũ cogit: quia fut̾a hominũ peccata
lã nouit. Ipsoꝵ enĩ p̃sciit peccata: ñ sua.
p̃sciuit: Sed quia illius p̃seientia falliñ potet.
sine dubio ñ alius. s ipsipegcant. quos ds
peccaturos. eẽ. p̃sciuit. Fecer̃ gͦ peccatũ
tũ ñ plac& sed facturos. eẽ. p̃dix̃. quẽ ni

Expanded text:
isse infidelitatem Judaeorum; praedixisse tamen, non fecisse. Non enim propterea quemquam Deus ad peccandum cogit, quia futura hominum peccata jam novit. Ipsorum enim praescivit peccata, non sua; praescivit: sed quia illius praescientia falli non potest; sine dubio non alius, sed ipsi peccant, quos Deus peccaturos esse praescivit. Fecerunt ergo peccatum tum non placet; sed fac
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ dĩ u̾bũ erat. Cũ gͦ audimꝰ brachiũ
dĩpatris eẽ. dm̃ filiũ. ñ nob̾ obstrepat consie¬
tudo carnał : s quantũ illo donante possum.
tendit᷑ : nec collectũ contͣhit᷑. Non÷ enĩ ip¬
se qͥpat̃: s unũ s̃ ipse & pat̃ : Ne aliqua

Expanded text:
i Verbum erat. 3. Cum ergo audimus brachium Dei Patris esse Dei Filium, non nobis obstrepat consuetudo carnalis: sed quantum illo donante possumustenditur, nec collectum contrahitur. Non est enim ipse qui Pater, sed unum sunt ipse et Pater; et aequa
Abbreviated transcription (Latin):
magis ut nob̾ in effabilia qualit̃ c̃q dicantur.
ĩ uȩ dici sqͥcutis: om̃ino ñ poss :slã & homo
altũ hominẽ ꝑquẽ sol& agere qͥcqͥd agit bra¬
chiũ suũ apellat : & si ei auferat᷑. dolens dic̃
brachiũ ꝑdidi. &ei qͥ abstulerit dicit bra¬
chiũ meũ milhi abstulisti. Intelligant gͦ qͦmͦ
sui erroris tenebris ꝑmanendo. similes sis
cuirȩuelatũ ÷: Hic occurrit altãques
ciant᷑ ut dignũ ÷. net mear̾ uiriũ. eẽ. arbi¬
tror. nec angustiar̃ tẽporis. nec urȩ̃ capaci-¬
tatis ÷ cam̃ quid transire ad ali. ur̃a expͣti¬
tione ñsinim᷑. nisi aliqͥd in dedicamꝰ :
Accipite qđ potuerimꝰ: & ubi urȩ expecta¬
cioniñ suffecerimꝰ. abillo increm̃tũ poscite.
qͥnos plantare posuit & rigare : quia sic̃
s qͥ inerenitũ dat ds̃ Quidã gͦꝰ int̃ se mũ¬
sitant. & ubi possunt aliquando ꝓclamant.
& tͣbulenta disceptatione c̃tendunt: dicmn¬
tes. Quid fecer̃ iudei ł quȩ culpa eor

Expanded text:
 dicantur, quae dici sicuti sunt, omnino non possunt? Nam et homo alterum hominem per quem solet agere quidquid agit, brachium suum appellat: et si ei auferatur, dolens dicit, Brachium perdidi; et ei qui abstulerit, dicit Brachium meum mihi abstulisti. Intelligant ergo quosui erroris tenebris permanendo, similes sint cui revelatum est? 4. Hic occurrit altera quaesttiantur ut dignum est, nec mearum virium esse arbitror, nec angustiarum temporis, nec vestrae capacitatis. Tamen quia transire ad alia vestra expectatione non sinimur, nisi aliquid inde dicamus, accipite quod potuerimus: et ubi vestrae exspectationi non suffecerimus, ab illo incrementum poscite qui nos plantare posuit et rigare; quia, sicut sed qui incrementum dat Deus . Quidam ergo inter se mussitant, et ubi possunt aliquando proclamant, et turbulenta disceptatione contendunt, dicentes: Quid fecerunt Judaei, vel quae culpa eorum
Abbreviated transcription (Latin):
quanto magis scĩficantis & itificantis dĩ : Iusta
ille dõdeserente excȩcat᷑ Ille dõ adiuua¬
te. illum net᷑: Non nob̾ iudiciũ deiudicio tanti
iudicis usurpemꝰ. s c̃tremiscentes exclamemꝰ c̃
apło. Oaltitildo diuitiar̃ sapientiȩ & scientiedĩ.
quã ĩscrutabilia s̃ iudicia eiꝰ. & inuestigabiles uiȩ
multa. Nongͦ me fr̃s adhanc penitrandã altitu¬
dinẽt adhanc abyssũ discutiendã. ad ĩscrutabilia
scrutanda : expectatio urẽ karitatis ĩpingat
Agnosco modulũ meũ : sentire mͥ uideor. &iã mo

Expanded text:
quanto magis sanctificantis et justificantis Dei? Justa ille Deo deserente excaecetur, ille Deo adjuvante illuminetur: non nobis judicium de judicio tanti judicis usurpemus, sed contremiscentes exclamemus cum Apostolo: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et inve. 7. Non ergo me, fratres, ad hanc penetrandam altitudinem, ad hanc abyssum discutiendam, ad inscrutabilia perscrutanda, expectatio vestrae Charitatis impingat. Agnosco modulum meum, sentire mihi videor etiam mo
Abbreviated transcription (Latin):
fructuosa in extiltatione crucis. ubi dix̃ se
om̃ia tracturũ cẽ. pꝰse : c̃ intellexissent iu¬
dei qđ desua morte dixiss&. & ꝓposuissent ei
questionẽ qͦmͦdo dicer& se eẽ . moriturũ. cũ
exlegt audierint qđ xp̃c man& inȩt̃num:¬

Expanded text:
fructuosa in exaltatione crucis, ubi dixit se omnia tracturum esse post se, cum intellexissent Judaei quod de sua morte dixisset, et proposuissent ei quaestionem, quomodo diceret se esse moriturum, cum ex Lege audierint quod
Abbreviated transcription (Latin):
ut totũ discerentiꝰ necõphenderent᷑ a tenebris
Et cũ hȩc. eẽt. locutꝰ : ab condit se ab eis
Hȩc insuꝑiorib dominicis lectionib: ubq di¬
dicistis: deinde intulit euangelista. unde ho¬
diernt̃i capitulũ recitatũ ÷ : & ait Cũ aũt
tanta signa feciss& corã eis: ñ credeban

Expanded text:
ut totum discerent, ne comprehenderentur a tenebris. Et cum haec esset locutus, abscondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum capitulum recitatum est, et ait: Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credeban
Abbreviated transcription (Latin):
in genioꝵ om̃ib. siue in artiũ licitar̃ & uti¬
liũ ꝓfessionib om̃ib & qͥcqͥd aliud dici
potest seđm innumerabiles differentias.
qͥb int̃ se p̃t̃ sola peccata hominss distas
ab excelsissimis usq ad humillimos. an
ge usq adm̃dicũ. om̃ia inqͥt trahã pꝰme.
ut sit caput eoꝵ. & illa m̃bra ei Sedsi
exaltatꝰ in qͥt fuero at̾ra : hoc ẽ exab¬
tatus fuero. Non enĩ dubitat futurũ eẽ.
qđ uenit implere. Hoc refert᷑ ad illud:¬

Expanded text:
omnibus, sive in artium licitarum et utilium professionibus omnibus, et quidquid aliud dici potest secundum innumerabiles differentias quibus inter se praeter sola peccata homines distant, ab excelsissimis usque ad humillimos, a rege usque ad mendicum; omnia, inquit, traham post me: ut sit caput eorum, et illi membra ejus. Sed si exaltatus, inquit, fuero a terra; hoc est, cum exaltatus fuero: non enim dubitat futurum esse quod venit implere. Hoc refertur ad illud
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qđ intelligitis: quia xp̃c man& in ȩt̃¬
num. Ergo ãbulate dũlucẽ habetis:
ne tenebre uos cõp̃hendant. ambulate:
accedite : totũ intelligite : & moriturũ
fusurũ qredimat: & ascensũrũ insubli¬
mia qͦ ꝑducat: tenebrȩ aut̃ uos cõphendes:
si eo modo credideritis xp̃i ȩt̾nitatẽ. ut
negetis in eo mortis humlitatem Et qͥ
abulat intenebris: nescit qͦ uadat. Sic
potest offende in lapidẽ offensionis: & pe¬
trã scandali : Qđ fuit dñs cȩcis udeis sic̃ cre¬
dentib lapisquẽ rȩꝓbauer̃ edificantes
factꝰ÷ incaput anguli: Hinc dedignatis
risit occisũ: & ipsa erat mors grani multi¬
plicandi & exaltatio trahentis pꝰse om̃ia :
dũ lucẽ inqͥt habetis credite inlucẽ: ut
filii lucis sitis Cũ aliqͥd ueri auditũ habẽtis
credite inueritatẽ : ut renascamini ĩueritte :
Hec locutꝰ ÷ iħs & abiit : & abscondit se abeis
Non abeis qͥ cređde & diligere ceꝑant: ñ

Expanded text:
 intelligitis quia Christus manet in aeternum. Ergo ambulate dum lucem habetis, ut non tenebrae vos comprehendant. Ambulate, accedite, totum intelligite, et moriturum fusurum quo redimat, et ascensurum in sublimia quo perducat. Tenebrae autem vos comprehendent, si eo modo credideritis Christi aeternitatem, ut negetis in eo mortis humilitatem. Et qui ambulat in tenebris, nescit quo vadat. Sic potest offendere in lapidem offensionis, et petram scandali, quod fuit Dominus caecis Judaeis: sicut credentibus lapis quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli . Hinc dedignati sas contempsit mortuum, risit occisum: et ipsa erat mors grani multiplicandi, et exaltatio trahentis post se omnia, Dum lucem, inquit, habetis, credite in lucem, ut filii lucis sitis. Cum aliquid veri auditum habetis, credite in veritatem, ut renascamini in veritate. 14. Haec locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab eis. Non ab eis qui credere et diligere coeperant, non
Abbreviated transcription (Latin):
eicit᷑ foras. & ego inqͥt sĩ exaltatꝰ fuero at̃r
omĩa trahã postine. Quȩ om̃ia nisi exqͥ¬
b ille eicit᷑ foras: Non aut̃ dix̃ om̃s. sed
om̃ia. Nonenĩ om̃iũ ẽ fides Non itaq hoc
aduniũsitatẽ homnũ retulit s adcrea¬
& illud qͦ intelligimꝰ. & illud qͦuiuimꝰ. & il¬
lud qͦ uisibiles ce contrectabiles sumus
Quiem̃ dix̃ capillus capitis ur̃i ñ ꝑibit : om̃a
trahit post se. Aut si omĩa ipsi homines
intelligendi s̃. omĩa p̃destinata ad salutẽ
possumꝰ dicere. exqͥb om̃ib ait nihil ẽẽ.
periturũ cũ supͣ desuis ouib loqueret᷑.
aut certe om̃ia homͥnũ genera siue in

Expanded text:
oras; Et ego, inquit, si exaltatus fuero a terra, omnia traham post me. Quae omnia, nisi ex quibus ille ejicitur foras? Non autem dixit, omnes, sed, omnia: non enim omnium est fides . Non itaque hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creaet illud quod intelligimus, et illud quod videmus, et illud quod visibiles et contrectabiles sumus. Qui enim dixit: Capillus capitis vestri non peribit , omnia trahit post se. Aut si omnia ipsi homines intelligendi sunt, omnia praedestinata ad salutem possumus dicere, ex quibus omnibus ait nihil esse periturum, cum supra de suis ovibus loqueretur. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c man& inȩt̾nũ & qͦm̃do tudicis
oport& exaltari filiũ hominis: & qͥst
iste filiꝰ hominis: Memorit̃ tenuere
qđ añs dicebat assidue filiũ hominiseẽ
Nã hoc loco ñ ait siexaltatꝰ fuero at̾ra
nunciatis gentiles illi qͥ eũ uidẽ cupiebans.
blenit hora ut głific& filius hominis
Hoc itaq isti animo retinentes. & qđ
nunc ait c̃exaltatꝰ fuero mortẽ crucis¬

Expanded text:
 manet in aeternum, et quomodo tu dicis: Oportet exaltari Filium hominis? Quis est iste Filius hominis? Memoriter tenuerunt quod Dominus dicebat assidue Filium hominis se esse. Nam hoc loco non ait: si exaltatus fuerit a terra nuntiati sunt gentiles illi, qui eum videre cupiebant: Venit hora, ut glorificetur Filius hominis. Hoc itaque isti animo retinentes, et quod nunc ait: Cum exaltatus fuero a ter
Abbreviated transcription (Latin):
met̾nũ: & qͦmͦdo tu dicis oport& exalta¬
rifiliũ hominis : quis÷ erĩ iste filius
bit᷑ at̾ra. id ÷ qͦmodo crucis passione mo¬
riet̾ : Hoc enĩ eũ dixisse intelligebant:
qđ facere cogitabant. Nongͦ eiss uerboꝵ
istor obscuritatẽ aperuit infusa sapi

Expanded text:
aeternum; et quomodo tu dicis, Oportet exaltari Filium hominis? Quis est enim iste Filius bitur a terra: id est, quomodo crucis passione morietur? Hoc enim eum dixisse intelligebant, quod facere cogitabant. Non ergo eis verborum isto
Abbreviated transcription (Latin):
intẽptationẽ. nisi ut ille qͥ insidiat᷑ uł cer¬
tat extrinsetꝰ. nulla irrũpat exparte.
nulla nos fraude. nulla nos possit uirtute
suꝑare .: Quantalib& tam̃ adũsũ nos erigat
machinas: quando ñ tenet locũ corđ ubi¬
fides habitat : eiectꝰẽ. foras: Sed nisidĩs
custodierit ciuitatẽ: inuanũ uigilant qͥ
cus todiunt eam. Nolite gͦ de uob̾ ipsis p̃su¬
mere : si ñ uultis foras eiectũ diabolũ in¬
tro iterũreuocare : Absit aut̃ ut diabolũ
mundi pͣcipẽ itadictũ existimemꝰ. ut eũ
cȩlo & t̾rȩ dominari posse credamꝰ: Sed¬

Expanded text:
in tentationem , nisi ut ille qui insidiatur, vel certat extrinsecus, nulla irrumpat ex parte, nulla nos fraude, nulla nos possit virtute superare? Quantaslibet tamen adversum nos erigat machinas, quando non tenet locum corfides habitat, ejectus est foras. Sed, Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilat, qui custodit eam . Nolite ergo de vobis ipsis praesumere, si non vultis foras ejectum diabolum intro iterum revocare. Absit autem ut diabolum mundi principem ita dictum existimemus, ut eum coelo et terrae dominari posse credam
Abbreviated transcription (Latin):
delicta nr̃a: resurrex̃ ꝓpt̃ iustificationẽ:
Quisofferet tanta sponsę suę. Offerant homi¬
nes quęlib& ornam̃ta t̾rarũ. aurũ. argentũ.
lapides p̃ciosos. equos. mancipia. fundos p̃dia:
Nũqͥd aliqͥs offeret sanguinẽ suũ: fieni
suũ ꝓ ea quã resurgens haberet : quã sibi
coniuxerat. iã inutero uirginis. Uerbũ enĩ
sponsus. & sponsa caro humana : & utrũq unꝰ
filius dĩ. & idẽ filius hominis. Aibi factꝰ est
caput eccłȩ: ille u̾terꝰ uirginis. thalamꝰ eius.

Expanded text:
delicta ejus, resurrexit propter justificationem ejus . Quis offeret tanta sponsae suae? Offerant homines quaelibet ornamenta terrarum; aurum, argentum, lapides pretiosos, equos, mancipia, fundos, praedia: numquid aliquis offeret sanguinem suum? Si enisuum pro ea quam resurgens haberet, quam sibi jam conjunxerat in utero Virginis. Verbum enim sponsus, et sponsa caro humana; et utrumque unus Filius Dei, et idem filius hominis: ubi factus est caput Ecclesiae, ille uteru
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ seducere xp̃ianos. Uident uenenũ: adduñ
mellis aliquantũ. ut ꝑid qđ dulceẽ: lateat
qđ amarũ ẽ & bibat᷑ ad ꝑniciẽ usq. adeo :¬
ut & ego nouerĩ aliqꝰ tẽprt illius pilleati. sacer¬
dott̃ solere dicere & ipse pilltatꝰ xpianꝰ est.
Ut qͥd hoc fr̃s. nisi quia ñ poss alit̃ seduci
p̃dicari: sic illũ tenete sic incorde urõ scri
imici. Nolite timert: nec teptat illo nisi ꝑmis¬
sfuerit. Constat illũ nihil facere: nisi ꝑ¬
missũ. aut missũ. Mittit᷑ tanꝗ angłs mal.

Expanded text:
sunt seducere Christianos, ut dent venenum, addunt sunt seducere Christianos, ut dent venenum, addunt mellis aliquid, ut per id quod dulce est, lateat quod amarum est, et bibatur ad perniciem. Usque adeo ut ego noverim aliquo tempore illius Pilleati sacerdotem solere dicere, Et ipse Pilleatus christianus est. Ut quid hoc, fratres, nisi quia aliter aedicari, sic illum tenete, sic in corde vestro scribimici. Nolite timere, nec tentat ille, nisi permissus fuerit: constat illum nihil facere, nisi permissus fuerit aut missus. Mittitur tanquam angelus mal
Abbreviated transcription (Latin):
misereberis syon: qm̃ uenit ĩqͥt tẽpꝰ ut mise¬
rearis eiꝰ. Endo uenit tẽpꝰ ut misereret᷑ ds̃:
uenit agnꝰ. Qualis agnꝰ ẽ. quẽ lupi timent:
Q ualis agnꝰẽ qͥleonẽ occis occidit: Dict .ẽ.
enĩ diabol leo : circuiens & rugiens quȩ rens
quẽ deuor& singuine agni: uictꝰ. ẽ leo
Illi oculis carnis uident uanitatẽ : nos cordis
oculis ueritatẽ. Neputetis fr̃s: qđ sine spec¬
spectacula cur hodie c̃uenistis: Ecce qđ
diximꝰ uidistis & exclamastis. N exclamare¬
tis : nisi uidissetis: Et magnũ ẽ hoc spectare
ad uincta corpori xp̃i. Ergo nescio qͥd simile
imitatꝰ ẽ qͥdã sp̃s: ut sanguine simulacrũ suũ
emiuell&. quia nouerat p̃cioso sanguine quan¬
doq redim̃dũ cẽ genꝰ humanũ. Fingunt enĩ
sp̃s mali : ũbras quasdã honoris sibi m& ipsis.
fr̃s mei: ut illi ipsi qͥ seducunt ꝑligaturas.
ꝑ p̃cantationes ꝑ machinam̃ta in imici. mis¬
ceant p̃cantationib suis nom̃ xp̃i : qr iã ñ pos¬

Expanded text:
t tempus ut miserearis ejus . Quando venit tempus ut misereretur Deus, venit Agnus. Qualis Agnus quem lupi timent? qualis Agnus est qui leonem occisus occidit? Dictus est enim diabolus leo circumiens et rugiens, quaerens quem devoret : sanguine Agni victus est leo. illi oculis carnis vident vanitatem, nos cordis oculis veritatem. Ne putetis, fratres, quod sine speculla sunt spectacula, cur hodie convenistis? Ecce quod diximus, vidistis, et exclamastis: non exclamaretis, nisi vidissetis. Et magnum est hoc spectare adjuncta corpori Christi. Ergo nescio quid simile imitatus est quidam spiritus, ut sanguine simulacrum suum emi vellet, quia noverat pretioso sanguine quandocumque redimendum esse genus humanum. Fingunt enim spiritus mali umbras quasdam honoris sibimetipsis,  adeo, fratres mei, ut illi ipsi qui seducunt per ligaturas, per praecantationes, per machinamenta inimici, misceant praecantationibus suis nomen Christi: quia jam non pos
Abbreviated transcription (Latin):
sine macula : sine peccato: ñ cuiꝰ maculę abs¬
tersȩ s̃. sed cuiꝰ macula nulla fuerit. Id enims
Quia dicebat ioħs̃ ded nõ ecce agnꝰ dĩ Ipse ioħs
ñ erat agnꝰ: Ñ erat uir sc̃s: Ñ erat amicꝰ spon¬
si: Ergo singularit̃ illehic ẽ agnꝰ dĩ qr sin¬
gularit̃ huiꝰ agni sanguine solo homines redi-
sanguis ẽ agni. ꝗͥ s̃ illi qͥ hodie celebrant fes¬
tiuitatẽ sanguinis nescio cuiꝰ mulieris: Et quã
ingratis : Raptirẽ aurũ dicunt de aure mulie¬
ris: & currit sangius & positũ c̃. aurũ intrutina ł
statera: p̃ponderauit multũ desanguine: Si
pondꝰ ad inclinandũ aurũ. habuit sanguis mu¬
lieris: quale pond habet ad inclinandũ san
guis agni. ꝑquẽ factꝰ ẽ mundꝰ: Et qͥdẽ ille
sp̃s nescio quis: ut p̃meret pondꝰ placatꝰ est
sanguine. Immundi sp̃s: nouerant uenturum
ihm̃ xpm̃. Audierant ab angelis audierant

Expanded text:
sine macula, sine peccato; non cujus maculae abssine macula, sine peccato; non cujus maculae abstersae sint, sed cujus macula nulla fuerit. Quid enim? quia dicebat Joannes de Domino, Ecce Agnus Dei, ipse Joannes non erat agnus? non erat vir sanctus? non erat amicus sponsi? Ergo singulariter ille, Hic est Agnus Dei; quia singulariter hujus Agni sanguine solo homines redimisanguis est Agni; qui sunt illi qui hodie celebrant festivitatem sanguinis, nescio cujus mulieris? et quam ingrati sunt? Raptum est aurum, dicunt, de aure mulieris, et cucurrit sanguis, et positum est aurum in trutina vel statera, et praeponderavit multum de sanguine. Si pondus ad inclinandum aurum habuit sanguis mulieris, quale pondus habet ad inclinandum mundum sanguis Agni, per quem factus est mundus? Et quidem ille spiritus nescio quis, ut premeret pondus, placatus est sanguine. Immundi spiritus noverant venturum Jesum Christum, audierant ab Angelis, audierant
Abbreviated transcription (Latin):
Et si distribuero omĩa mea pauꝑib & sitradide¬
ro corpꝰ meũ ut ardeã. Karitatẽ aũt ñ habeam:
nihil mͥ ꝓdest. Nullomodo aut̃ possunt dicere
sc hab̾e Raritatẽ : qͥ diuidunt unitatẽ Hȩc
dictas : sequentia uideamꝰ. Ehibuit ioħs testi¬
moniu: qruidit. Quale testimoniũ ꝑhibuit .
qr ipse c̃filius di. Oportebat gͦ ut ille baptirar&
qͥc̃ filius dĩ unicꝰ: ñ ad optatꝰ. Adoptati filii :
ministris unici Unicꝰ hab& potestatẽ : ad opta¬
ti ministeriũ. Ric& baptiret minist ñ ꝑtinens
adnumerũ filiorũ qr male uiuit & maleagit
qͥd nos c̃solatur  bicẽ. qͥbaptizat. Altera die
iterũ stabat ioħs. & ex discipulis eiꝰ duo: Et
sagni. Ecce ego mitto uos: sic̃ agnos in medio
luporũ Dictis & ipsilum̃ Nos aut̃ estis lum̃
mundi: Sed alit̃ ille deqͦ dictũ ẽ erat lum̃
uerũ. qđ illuminat omẽm hominẽ uenientẽ
in hunc mundũ. Sic & agnꝰ singularit̃ solus

Expanded text:
tribuero omnia mea pauperibus, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest » . Nullo modo autem possunt dicere se habere charitatem, qui dividunt unitatem. Haec dicta sunt: sequentia videamus. 4. Perhibuit Joannes testimonium, quia vidit. Quale testimonium perhibuit? Quia ipse est Filius Dei. Oportebat ergo ut ille baptizaret qui est Filius Dei unicus, non adoptatus. Adoptati filii, ministri sunt Unici: Unicus habet potestatem, adoptati ministerium. Licet baptizet minister non pertinens numerum filiorum, quia male vivit et male agit, quid nos consolatur? Hic est qui baptizat. 5. Altera die iterum stabat Joannes, et ex discipulis ejus duo, et dicti sunt agni, Ecce ego mitto vos sicut agnos in medio luporum . Dicti sunt et ipsi lumen, Vos estis lumen mundi : sed aliter ille de quo dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Sic et Agnus singulariter, solus
Abbreviated transcription (Latin):
quã sperare potuimꝰ alacrit̃ c̃uenis¬
tis : hoc ẽ gͦ qđ nos lȩtificat & consolatur
in om̃ib laborib & periculis huiꝰ uitȩ. amorur̃
Audistis c̃ palmꝰ legeret᷑: quia in ops & pauꝑ
clamat ad dm̃ in hoc scło. Uox enĩ ẽ ut sepius
audistis & meminisse debetis ñ unius hominis:
& tam̃ uniꝰ hominis : N unus. qr fi deles mul¬
ti᷑ multa grana int̾ paleas gem̃tia diffusato-¬
ac ꝑ hoc unũ corpꝰ. sste gͦ popul in ops & pauꝑ
ñ nouit gaudere desęculo : & dolor eiꝰ intꝰe.
& gaudiũ eiꝰ intꝰ. ẽ: ubi ñ uidet nisi ille qͥex¬
audit gem̃tẽ. & coronat confitentẽ sperantẽ.
Lȩtitia scłi uanitas. c̃ magna expectatione
sperat᷑ ut ueniat. & ñ pocest teneri cũ uenerit.
Iste enĩ dies qͥlȩtꝰ ẽ. ꝑditis hodie in ista ciuita¬
te. cras utiq ñ erit:. Net idem ipsi cras hoc er̃.
qđ hodie s: & transeunt om̃ia. & euolant omia.
& sic̃ fumꝰ euanescunt : & uȩqͥamant talia.

Expanded text:
quam sperare potuimus, alacriter convenistis. Hoc est quod nos laetificat, et consolatur in omnibus laboribus, et periculis vitae hujus, amor tudclamat ad Deum in hoc saeculo . Vox enim est, ut saepius audistis, et meminisse debetis, non unius hominis, et tamen unius hominis: non unius, quia fideles multi; multa grana inter paleas gementia, diffusa topopulus inops et pauper, non novit gaudere de saeculo: et dolor ejus intus est, et gaudium ejus intus est, ubi non videt nisi ille qui exaudit gementem, et coronat sperantem. Laetitia saeculi, vanitas. Cum magna exspectatione speratur ut veniat, et non potest teneri cum venerit. Iste enim dies qui laetus est perditis hodie in ista civitate, cras utique non erit: nec iidem ipsi cras hoc erunt quod hodie sunt. Et transeunt omnia, et evolant omnia, et sicut fumus vanescunt: et vae qui amant talia!
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ pacẽ : quia & ligna quȩ baptiratas foris. qr
fructũ in eis inuenit colũba ad arcã attulit:
Bic̃ meministis colũba emissa a noe de arca
quȩ diluuio natabat. & baptismo ab luebatur.
ñ mergebatur: sũ gͦ ess& emissa: attulit ra¬
mũ oliuȩ: sed ñ solũ folia habebat: habebat &
titant᷑ ũt habeant fructũ : Nillos sinit colũba
foris: nisi ad arcã redũerit. Fructꝰ aut̃ ẽ totꝰ ka¬
ritas sine qua nihilẽ. homo quic quid aliud
habuerit: & uberrime ab apło dictũ c̃memorauimꝰ.
& recensuimꝰ: Ait enĩ  Silinguis hominũ loquar
& angelorũ. caritatẽ autẽ ñ habeã : factꝰ sũ uelut

Expanded text:
em; quia et ligna quae baptizata sunt foris, quia fructum in eis invenit columba, ad arcam attulit: sicut meministis columbam emissam a Noe de arca, quae diluvio natabat, et baptismo abluebatur, non mergebatur. Cum ergo esset emissa, attulit ramum olivae: sed non sola folia habebat, habebat et ris baptizantur, ut habeant fructum: non illos sinet columba foris, nisi ad arcam reduxerit. Fructus autem est totus charitas, sine qua nihil est homo, quidquid aliud habuerit. Et hoc uberrime ab Apostolo dictum commemoravimus et recensuimus. Ait enim: « Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem a
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ. quia ñ ipsȩ potius ad eccłiam currunt.
quas debuit si non timor. certe uerecundia de
publico reuocare. Uiderit hoc qͥuidet: & ade-
pascam̃ ȩpulisdĩ : & sit gaudiũ nr̃m sermo ipꝰ.
Inuitauit enĩ nos ad euangeliũ suũ: & i pe cib:
nr̃ .ẽ. qͦ nihil dulcius: sed siqͥs hab& palatũ
sanũ in corde. Beneaũt arbitror meminis¬
se caritatẽ urãm : hoc euangeliũ lectionib c̃¬
gruis exordine recitari. It puto uob ñ excidis¬
se quȩ iã tractata s̃ maxime recentiora de io¬
hanne & colũba. De ioħe scilic& qͣd. nouũ in

Expanded text:
dum est, quia non ipsae potius ad Ecclesiam currunt, dum est, quia non ipsae potius ad Ecclesiam currunt, quas debuit si non timor, certe verecundia de publico revocare. Viderit hoc qui videt, et adpascamur epulis Dei, et sit gaudium nostrum sermo ipsius. Invitavit enim nos ad Evangelium suum: et ipse cibus noster est, quo nihil dulcius; sed si quis habet palatum sanum in corde. 3. Bene autem arbitror meminisse Charitatem vestram hoc Evangelium lectionibus congruis ex ordine recitari: et puto vobis non excidisse quae jam tractata sunt, maxime recentiora de Joanne et columba.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtatẽ nram ꝑtineat: qđ illis dolemꝰ qͥ sibi
abundare uidentur. Gaudiũ enĩ ipsoꝵ : qsi frenticor
est. Quomodo aũt freneticꝰ gaudet in insania. ple¬
rũq aride & plangit illũ qui sanus ẽ sic & nos Κa¬
rissimi si receperimꝰ medicinã decęlo uenientem
qr & nos om̃s frenetici eramꝰ. tanꝗ saluifac¬
ti qr ea quȩ diligebamꝰ ñ diligimꝰ: gemamꝰ
addm̃ dehis qͥ adhuc insanis: Eotens erũ ẽ
ut & ipsos saluos faciat : & opꝰẽ ut respici¬
ant se. et displicebunt sibi: spectari uolunt:
& expectare se ñ nouer Nã si aliquantũ ocu¬
los ad scc̃ũ tant : uident c̃fusionẽ suã : qđ do¬
nec fiant: Alia sint̾ instudia urã : alia sint uo¬
cam̃ta animȩ urȩ. Plus ual& dolor nr̃ : quã
gaudiũ ipsoꝵ. Quantũ ꝑtin& ad numerum
frm̃. difficileẽ ut quisꝗ illa celebritate rip¬
tus fuerit ex uiris: quantũ aũt ad sororũ
numerũ ẽ c̃tristat nos : Et hoc magis dolen¬

Expanded text:
pertatem nostram pertineat et quod illos dolemus qui sibi abundare videntur. Gaudium enim ipsorum quasi phreneticorum est. Quomodo autem phreneticus gaudet in insania plerumque, et ridet; et plangit illum qui sanus est: sic et nos, charissimi, si recepimus medicinam de coelo venientem, quia et nos omnes phrenetici eramus, tanquam salvi facti, quia ea quae diligebamus non diligimus, gemamus ad Deum de iis qui adhuc insaniunt. Potens est enim ut et ipsos salvos faciat. Et opus est ut respiciant se, et displiceant sibi. Spectare volunt, et spectare se non noverunt. Nam si aliquantum oculos ad se convertant, vident confusionem suam. Quod donec fiat, alia sint studia nostra, alia sint avocamenta animae nostrae. Plus valet dolor noster, quam gaudium illorum. Quantum pertinet ad numerum fratrum, difficile est ut quisquam illa celebritate raptus fuerit ex viris: quantum autem ad sororum numerum, contristat nos, et hoc magis dolen
Abbreviated transcription (Latin):
unte p̃tiit.: Qđ cogitabas dixisti. & ut
adme ꝑuenir& qđ apud te latebat.
syllabas sonuisti: sonus syllabar̃ ꝑdux̃
ad aurem meã cogitationem tuam: ꝑ au¬
rem meã descendit in cor meũ cogitatio
tua : sonus medius transuolauit Uerbũ
uero illud qđ assumpsit sonũ: antequam
sonares. erat apud te. Quia sonuisti: est
apud me: & ñ recessit ate hoc attende qͥs¬
quis es examinator sonoꝵ: Merbum dĩ con¬
tep̃nis. quia ũbũ hominis conp̃hendis:
Scit ergo omiã ꝑquẽ factasunt omĩa.
& tam̃ dubitando increpat. Sime sciretis.
forsitan & patrem meũ sciretis. Increpat
infideles. Nam talem sententiam dixit dis¬
cipulis suis : sed ibi ñ .ẽ ũbũ dubitationis
quia ñ fuit causa increpandȩ infidelitatis
Nam qđ modo dix̃ iudeis. sime sciretis for¬
sitan & pantrem oieum sciretis: dixit &

Expanded text:
unte praeteriit? Quod cogitabas dixisti; et ut unte praeteriit? Quod cogitabas dixisti; et ut ad me perveniret quod apud te latebat, syllabas sonuisti: sonus syllabarum perduxit ad aurem meam cogitationem tuam; per aurem meam descendit in cor meum cogitatio tua, sonus medius transvolavit: verbum vero illud quod assumpsit sonum, antequam sonares, erat apud te; quia sonuisti, est apud me, et non recessit a te. Hoc attende, quisquis es examinator sonorum. Verbum Dei contemnis, qui verbum hominis non comprehendis! 5. Scit ergo omnia per quem facta sunt omnia, et tamen dubitando increpat: Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis. Increpat infideles. Nam talem sententiam dixit discipulis: sed ibi non est verbum dubitationis, quia non fuit causa increpandae infidelitatis, Nam quod modo dixit Judaeis, Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis: dixit
Abbreviated transcription (Latin):
remaneat. Quis enĩ sic loqͥtur qͦ modo loqͥt᷑
uerbum qđ erat in principio apud dm̃. &
Noli ũba ista considerare : & ex his ũbis
assuetis. illud ũbũ metiri uelle qđ ds̃
est. Audis enĩ ũbũ & contẽpnis: audi dm̃
&time. In principio erat ũbum. Tu reuo¬
cass adusum sermocinationis tuȩ : & dicis
apud te. Quid. ẽ ũbũ. quid magnum . ẽ.
uerbũ o Sonat & transit : uerberato aere.
aurem ꝑcutit: post teañ erit. Audi adhuc
blerbum erat. Apud dm̃. manebat: ñ sonan¬
do transibat. Ad huc forte contempnis : Qs
erat uerbum. Apud te ipsum o homo cum
ẽ incorde tuo ũbum: aliud. ẽ quam sonus:
si ũbum qđ .ẽ. apud te transeat ad me :
sonũ quasi uehiculum quęrit: Assumit gͦ
sonum: inponit se quodã modo uehiculum:
transcurrit aerem : uenit ad me nec rece-¬
dit ate. Sonus aut ut ueniret ad me reces¬
sit ate : nec ꝑstitit apud me Herbumgͦ
qđ erat incorde tuo : nũqͥd sono p̃tere¬

Expanded text:
remaneat. Quis enim loquitur sic, quomodo loquitur remaneat. Quis enim loquitur sic, quomodo loquitur Verbum quod erat in principio apud Deum? Noli verba ista considerare, et ex his verbis assuetis illud Verbum metiri velle quod Deus est. Audis enim Verbum et contemnis; audi Deum et time: In principio erat Verbum. Tu revocas ad usum sermocinationis tuae, et dicis apud te, Quid est verbum? quid magnum est verbum? sonat et transit; verberato aere aurem percutit, postea non erit. Audi adhuc, Verbum erat apud Deum: manebat, non sonando transibat. Adhuc forte contemnis: Deus erat Verbum . Apud teipsum, o homo, cum est in corde tuo verbum, aliud est quam sonus: sed verbum quod est apud te, ut transeat ad me, sonum quasi vehiculum quaerit. Assumit ergo sonum, imponit se quodammodo in vehiculum, transcurrit aerem, venit ad me, nec recedit a te. Sonus autem ut veniret ad me, recessit a te, nec perstitit apud me. Verbum ergo quod erat in corde tuo, numquid sono praetere
Abbreviated transcription (Latin):
qr nesciente : Cũ uero dr̃ adõ ũbũ dubita¬
tionis. cũ dm̃ nihil utiq lateat. illa
dubitatione arguitur infidelitas. non
oppinatur diuinitas: homines enĩ dehis
reb quas certas habent. aliquando in¬
crepatiue dubitant. id ẽ. dubitationis¬
uerbum ponunt. cũ corde ñ dubitent.
belut siindigneris seruo tuo & dicas contẽpn
me: Considera: forsitan dñs tuus sum hinc
apłs ad quosdam contẽptores suos loqueas: att
puto: dubitare uid&ur. Sed ille increbat:
ñ dubitabat. Et ipse dñs xp̃s alio loco incre¬
pans infidelitatẽ futuram generis huma¬
ni : Cũ uenerit in qͥt filius hominis. putas
inueni& fidem suꝑ t̾ram Iam quantũ existi¬
mo intellexistis qͦmodo sit positũ forsitan:
nequis uerboꝵ appensor. & syllabarum ex a¬
minator ueluti latine loqͥ sciens. rep̃ hen¬
dat uerbũ qđ dixit dĩ uerbum: & rep̃hen¬
dendo dĩ uerbum. ñ eloquens sed mutus

Expanded text:
quia nesciente: cum vero dicitur a Deo verbum dubitaquia nesciente: cum vero dicitur a Deo verbum dubitationis, cum Deum utique nihil lateat, illa dubitatione arguitur infidopinatur divinitas. Homines enim de his rebus quas certas habent, aliquando increpative dubitant, id est, verbum dubitationis ponunt, cum corde non dubitent: velut si indigneris servo tuo et dicas, Contemnis me; considera, forsitan dominus tuus sum. Hinc et Apostolus ad quosdam contemptores suos loquens ait: puto, dubitare videtur: sed ille increpabat, non dubitabat. Et ipse Dominus Christus alio loco increpans infidelitatem futuram generis humani: Cum venerit, inquit, Filius hominis, putas, inveniet fidem in terra ? 4. Jam, quantum existimo, intellexistis quomodo sit positum forsitan: ne quis verborum appensor et syllabarum examinator, veluti latine loqui sciens, reprehendat verbum quod dixit Dei Verbum; et reprehendendo Dei Verbum, non eloquens, sed mutus
Abbreviated transcription (Latin):
sed cũ pat̾e tuo. eẽ. e aut ostende nob̾tec̃
ẽẽ patrem tuum. Et dñs. Nũqͥd me ui¬
detis ut pagrem ostaendã uobis Hoc enĩ
sequitur: hoc suis ũbis ipse respondit: quoꝵ
uerboꝵ expositionẽ nos ante p̃misimus
Uidete enĩ qͥd dixerit. Neq me scitis:
neq patrẽ meũ. Si me sciretis: fors itan
& patrẽ meũ sciretis. Dicitis ergo ubi.ẽ.
pat̃tuus. quasi me iamsciatis. quasi to¬
tũ hoc sim qđ uid&is. Ergo quia me ñ
nostis: idõ uob̾ patrẽ meũ ñ ostendo.
Me quippe hominem putatis: idõ patrẽ
meũ hominẽ quęritis. quia scđm carnem
iudicatis. Quia uero scđm qđ uid& is aliud
sum & aliud scđm qđ ñ uidetis: patrẽ
aut̃ meũ loquor. occultus ocultũ: pri¬
us .ẽ. ut me noueritis : tunc & patrem
meũ scietis: sienĩ me sciretis. p̃atrem
meũ forsitan sciretis. Ille qͥ omĩa scit
quando dicit forsitan: ñ dubitat sed
increpat. Attende enĩ qͦmodo increpatiue

Expanded text:
sed cum patre tuo esse? aut ostende nobis tecum sed cum patre tuo esse? aut ostende nobis tecum esse patrem tuum. Et Dominus: Numquid me videtis, ut Patrem ostendam vobis? Hoc enim sequitur, hoc suis verbis ipse respondit, quorum verborum expositionem nos ante praemisimus. Videte enim quid dixerit, Neque me scitis, neque P Patrem meum sciretis. Dicitis ergo, Ubi est Pater tuus? quasi me jam sciatis, quasi totum hoc sim quod videtis. Ergo quia me non nostis, ideo vobis Patrem meum non ostendo. Me quippe hominem putatis, ideo patrem meum hominem quaeritis, quia secundum carnem judicatis: quia vero secundum quod videtis, aliud sum, et aliud secundum quod non videtis: Patrem autem meum loquor occultum; prius est ut me noveritis, tunc et Patrem meum scietis. Si enim me sciretis, et Patrem meum forsitan sciretis. Ille qui omnia scit, quando dicit forsitan, non dubitat, sed increpat. Attende enim quomodo increpative
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ẽ: Ego sum qͥ testimoniũ ꝑhibeo
deme: & testimoniũ ꝑhibet de me qui
misit me pat̃. Ex his uerbis: hest̾no ut
dixi die. redditus . ẽ. sermo auribus &
m̃tib ur̃is h ȩc cũ dñs dixiss& : illi qui
audierunt uos scđm carnem iudicatis.
manifestauer̃ qđ audier̃: responder̃ enĩ
dño loquenti de dõ patre suo: & dixer̃
Vbi ẽ pat̃tuus e patrẽ xpĩ carnalit̃
acceper̃ : quia uerba xp̃i scđm carnẽ
udicauer̃: Erat aũt qui loquebatur:
in aꝑto caro : in occulto uerbũ: homo ma¬
nifestus : ds̃ occultus. Uidebant indum̃¬
tũ: & contẽpnebant indiitum. Contẽp¬
nebant. quia nesciebant: Nesciebant.
quia ñ uidebant: Non uidebant: qͥa cȩci
erant: Cȩti erant. quia ñ credebant
Videamus gͦ & ad hȩc dñs quid responđit:
llbi ẽ inqunt pat̃tuus. : Audiuimus enĩ
te dicere solus ñ sum : sed ego & qͥme mi¬
sit pat̃. Nos solũ te uidemus: patre tuum
tecũ ñ uidemus. Quomo te dicis solũ ñ eẽ.

Expanded text:
o sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater . Ex his verbis hesterno, ut dixi, die redditus est sermo auribus et mentibus vestris. Haec cum Dominus dixisset; illi qui audierunt, Vos secundum carnem judicatis, manifestaverunt quod audierunt. Responderunt enim Domino loquenti de Deo Patre suo, et dixerunt, Ubi est pater tuus? Patrem Christi carnaliter acceperunt, quia verba Christi secundum carnem judicaverunt. Erat autem qui loquebatur in aperto caro, in occulto Verbum: homo manifestus, Deus occultus. Videbant indumentum, et contemnebant indutum: contemnebant, quia nesciebant; nesciebant, quia non videbant; non videbant, quia caeci erant; caeci erant, quia non credebant. 2. Videamus ergo et ad haec Dominus quid responderit. Ubi est, inquiunt, pater tuus? Audivimus enim te dicere, Solus non sum, sed ego et qui misit me Pater: nos solum te videmus, patrem tuum tecum non videmus; quomodo te dicis solum non esse,
Abbreviated transcription (Latin):
audientium: & ipsa sententia. ẽ: Iam
hesterno die cõmen dauimꝰ caritati
urẽ : & diximus sententias lohannis
euangelistȩ. quib nob narrat qđ
adño didicit. Mec discutiendas
fuisse si fieri poss&. nisi hereti coꝵ
cõmenta cõpellerent: Breuiter ergͦ
hesterno die insinuauimꝰ caritati
urã.ẽẽ. here ticos qui uocant᷑ patri¬
passiani. uel a suo auctore. sabl lia¬
ni: Hidicunt ipsũ eẽ. patrem qui
est filius: nomina diuersa: unam

Expanded text:
audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam hesterno die commendavimus Charitati vestrae, et diximus sententias Joannis evangelistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuavimus Charitati vestrae, esse haereticos qui vocantur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa, unam
Abbreviated transcription (Latin):
uit. immo postulauit & ait tͣ dnẽ osten¬
de nob̾ patrẽ. & sufficit nob̃. Quasi dice¬
ret & ipsi te iam nouimus. apparuisti nobͥ
uidimuste : dignatus es eligere nos. seqͣti
sumus te mirabilia tua uidimus: uba sa¬
lutis audiuimus p̃cepta suscemꝰ ꝓmissa
speramus: multum nob̵ conferre p̃sentia
tua ipse dignatus es: sed tam̃ cũ te noueri¬
mus. quia patrem ñdũ nouimus. ĩflãmam̃
desiderio illius uidendi quem ñ dũ nouimꝰ ÷
ac ꝑ hoc quia tenouimus. sed ñ nob̶ sufficit
donec & patrem nouerimus: ostende nobis
patrem: & sufficit nobis. Et dñs ut sci¬
rent ñse nosse. qđ se putabant iam nosse:
tanto tẽpore uobiscũ sum & me nescitis
philippe . Quime uid& : uid& & patrẽ¬
meũ. Numquid hab& ista sententia ũbum
dubitationis  Numqͥd dix̃ qͥ me uid&
forsitanuid& & patrem. s euare eꝰ quia
fidelis audiebat. ñ fidri ꝑsecutor: idõ ñ
erat increpator. sed doctor. Quime iud&
mus uerbũ. quo notata .ẽ. infidelitas

Expanded text:
ulavit et ait, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: quasi diceret, Et ipsi te jam novimus, apparuisti nobis, vidimus te, dignatus es eligere nos, secuti sumus te, mirabilia tua vidimus, verba salutis audivimus, praecepta suscepimus, promissa speramus; multum nobis conferre praesentia tua ipse dignatus es: sed tamen cum te noverimus, quia Patrem nondum novimus, inflammamur desiderio illius videndi quem nondum novimus: ac per hoc quia te novimus, sed non nobis sufficit, donec et Patrem noverimus; ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et Dominus ut scirent non se nosse quod se putabant jam nosse: Tanto tempore vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidimus verbum quo notata est infidelitas
Abbreviated transcription (Latin):
uoo in scõ euangelio breuit̃
dr̃ ñ breuit̃ oport& exponi.
ut qđauditur intelligatur. Verba enim
dñi pauca. sed magna sunt. iñ numero
estimanda sed pondere. Nec idõ contẽp¬
nenda quia pauca⁊ sed idõ quȩrenda quia
magna. Qui affuistis hest̾no die audistis:
ut potuimus disputauimus exeo qđ ait
dñs. Vos scđm carnẽ iudicatis. ego ñ
iudico quẽ quã : Sed & si iudico ego. iu

Expanded text:
uod in sancto Evangelio breviter dicitur, non breviter oportet exponi, ut quod auditur, intelligatur. Verba enim Domini pauca, sed magna sunt; non numero aestimanda, sed pondere: nec ideo contemnenda, quia pauca; sed ideo quaerenda, quia magna. Qui adfuistis hesterno die, audistis, ut potuimus disputavimus ex eo quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico quemquam. Sed et si