comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse solũ qđ uidebat᷑: adiunrit atq ait
Et quicunq me recipit. recipit eũ qui me
misit. lalẽ se utiq ac tantũ credi uolens.
qualis & quantꝰ est pat̾. Usq adeo enĩ
nichil distat inquit int̾ eũ & me: ut qͥ me
recipit recipiat eum qui me misit
Ues ꝑondenis autẽ ioħes dixit. Prȩceptor.
uidimꝰ quendã in nomine tuo eicientẽ
demonia & ꝓhibuimꝰ eũ. qͥa ñ sequit᷑ nob̾cũs¬
oħes pͣcipua deuotione dñm amans
ideoq redamari dignꝰ. excludendũ be-¬
neficio putauit eũ qui ñ utatur obseqͥo.
Sed docetur neminẽ a bono qđ ex parte
habet arcendũ: sed ad hoc potius qđ non¬
dũ habet esse ꝓuocandũ. Et ait illi
iesos. Nolite ꝓhibere eũ. Qui enĩ ñ est
aduersũ uos. ꝓ uobis est. Hac doctus sen-
tentia dicit apłs. Sed siue occasione siue
ueritate xp̃c annuncietur: & in hoc gau¬
deo. sed & gaudebo. Sed licet ille gaude¬
at: etiã de ris qui xp̃m annunciant ñ

Expanded text:
esse solum quod videbatur, adjunxit atque ait: esse solum quod videbatur, adjunxit atque ait: Et quicunque me recipit, recipit eum qui me misit. Talem se utique ac tantum credi volens, qualis et quantus est pater. Usque adeo enim nihil distat inquit inter eum et me, ut qui me recipit, recipiat eum qui misit me. Respondens autem Joannes dixit: Praeceptor, vidimus quemdam in nomine tuo ejicientem daemonia, et prohibuimus eum, quia non sequitur nobiscumnnes praecipua devotione Dominum amans, ideoque redamari dignus, excludendum beneficio putavit eum qui non utatur obsequio. Sed docetur neminem a bono quod ex parte habet arcendum, sed ad hoc potius, quod nondum habet, esse provocandum. Et ait ad illum Jesus: Nolite prohibere. Qui enim non est adverstentia dicit Apostolus: Sed sive occasione, sive veritate Christus annuntietur, et in hoc gaudeo, sed et gaudebo . Sed licet ille gaudeat, etiam de his qui Christum annuntiant non
Abbreviated transcription (Latin):
uerant qͥs esset illorũ maior. Uerũ siue
hac siue illa siue utraq fuerint occasione
cõmoti: uidens iesus cogitationes eorũ
& causas errorũ intelligens. uult deside¬
rium głȩ humilitatis contentione sanare.
Upprehendens inqͥt puerũ. statuit eũ secꝰ
se. & ait illis. Quicunq susceꝑit puerũ
istũ in nomine meo. me recipit:. Uel sim¬
plicit̾ pauꝑes xp̃i abiis qui uelint. ee̾. ma¬
iores ꝓ eius docet honore suscipiendos. uł
certe malicia paruulos ipsos esse suadet.
ut instar innocentiȩ puerilis simplicitatẽ
sine arrogantia. caritatẽ sine inuidia.
deuotionẽ sine iracundia conseruent
Unde bene cũ diceret quicunq susceꝑit
puerũ istũ addidit in nomine meo. ut
uidelicet formã uirtutis quã natura duce
puer obseruat: ipsi ꝓ nomine xp̃i iuuan¬
te rationis industria sequant᷑. Sed qͥ se
in puero suscipi docebat. uidelicet quia
& ipse puer natꝰ ẽ. nob̃. ne putaretur hoc

Expanded text:
verant, quis esset illorum major . Verum sive verant, quis esset illorum major . Verum sive hac, sive illa, sive utraque fuerint occasione commoniti, videns Jesus cogitationes eorum, et causas errorum intelligens, vult desiderium gloriae humilitatis contentione sanare. Apprehendens, inquit, puerum, statuit eum secus se, et ait illis: Quicunque susceperit puerum istum in nomine meo, me recipit. Vel simpliciter pauperes Christi ab iis, qui velint esse majores, pro ejus docet honore suscipiendos, vel certe malitia parvulos ipsos esse suadet, ut instar innocentiae pueris simplicitatem sine arrogantia, charitatem sine invidia, devotionem sine iracundia conservent. Unde bene cum diceret: Quicunque susceperit puerum istum, addidit. In nomine meo. Ut videlicet formam virtutis, quam natura duce puer observat, ipsi pro nomine Christi, juvante rationis industria, sequantur. Sed quia se in puero suscipi docebat, videlicet quia et ipse puer natus est nobis, ne putaretur, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
eos. quis eorũ maior esset. Quia uiderant
petrũ iacobũ & ioħem seorsũ ductos iN
montẽ. secretũq eis ibi aliquid esse credi¬
tũ. sed & petro suꝑius claues regni cȩloꝵ
ꝓmissas ȩccłamq suꝑ eũ ȩdificandã. ar-¬
bitrati sunt uł ipsos tres cȩteris. uł omĩb
apłis petrũ esse pręlatũ. Sunt qͥ putant
hanc cogitationẽ discipłis ex eomotã.
qđ dñs iuxta matheũ staterẽ de ore pi¬
scis sumptũ iis qui tributa ȩxigebant
ꝓse & petro quasi cȩteris eminentiore de¬
derit: ut pote qui ipsi dño sit intributi
redditione cõparatus. Sed diligens lector
hanc int̾ eos quęstionẽ & ante dragmȩ
redditũ inueniat fuisse uersatã. Deniq
Matheus hoc in capharnaũ memorat esse
gestũ. Dicit autẽ marcus. Et uenerunt
capharnaũ. Qui cũ domi essent: int̾roga¬
uit eos. Quid inuia tractabatis: At illi
tacebant. Si quidẽ int̾ se in uia disputa¬

Expanded text:
eo, quis eorum major esset. Quia viderant eo, quis eorum major esset. Quia viderant Petrum, Jacobum et Joannem seorsum ductos in montem, secretumque eis ibi aliquod esse creditum, sed et Petro superius claves regni coelorum promissas, Ecclesiamque super eum aedificandam, rati sunt vel ipsos tres caeteris, vel omnibus apostolis, Petrum esse praelatum. Sunt qui putant hanc cogitationem discipulis ex eo motam, quod Dominus, juxta Matthaeum, staterem de ore piscis sumptum his qui tributa exigebant pro se et Petro, quasi caeteris ementiore, dederit, ut pote qui ipsi Domino sit in tributi redditione comparatus. Sed et diligens lector hanc inter eos quaestionem, et ante didrachma redditum, inveniet fuisse versatam. Denique Matthaeus hoc in Capharnaum memorat esse gestum. Dicit autem Marcus: Et venerunt Capharnaum, qui cum domi essent, interrogabat eos: Quid in via tractabatis? at illi tacebant. Siquidem inter se in via disputa
Abbreviated transcription (Latin):
te uos incordib ur̃is sermones istos. Filius
enĩ hominis futurũ ẽ. ut tradatur iN
manꝰ hominũ. Int̾ magnalia diuinȩ po-¬
tentiȩ crebrius inculcat & replicat hu¬
manȩ passionis abiectũ: ne repente ueni¬
ens terreat. sed p̃meditata m̃te feratur.
Sane qđ ait ponite uos. expressius & cum
intentione legendũ uos qui meo discipu¬
latui familiarius adhȩretis. quib incer¬
ta & occulta sapientiȩ meȩ manifestius
apui. cȩteris diuina tantũ facta miran¬
tib: sanguinis qͦq p̃ciosi quo mundus est
redimendus euentũ mente recondite.
⁊ illi ignorabant uerbũ istud. Hȩc igno¬
rantia discipłorũ ñ tamde tarditate quã
de amore ꝓnascit᷑. qͥ carnales adhuc &
insterii crucis ignari. quem dm̃ uerũ
comouerunt moriturũ credere nequi ue¬
rnt. Et qͥa ꝑfiguras eũ sepe loquentem
audire solebant. etiã quȩ de sua traditio¬
ne loquelat᷑ figurate aliud significare
putabant. NERAUrI autẽ cogitatio in

Expanded text:
istos. Filius enim hominis futurum est ut tradatur in manus hominum. Inter magnalia divinae potentiae crebrius inculcat et replicat humanae passionis abjecta, ne repente veniens terreat, sed praemeditata mente feratur. Sane quod ait: Ponite vos, expressius et vi intentiore legendum vos, qui meo discipulatui familiarius adhaeretis, quibus incerta et occulta sapientiae meae manifestius aperui , caeteris divina tantum facta mirantibus, sanguinis quoque pretiosi, quo mundus est redimendus, eventum mente recondite. At illi ignorabant verbum istud. Haec ignoratio discipulorum, non tam de tarditate quam de amore pronascitur, qui carnales adhuc, et mysterii crucis ignari, quem Deum verum cognoverunt, moriturum credere nequiverunt. Et quia per figuras eum saepe loquentem audire solebant, etiam quae de sui traditione loquebatur figurate aliud significare putabant. Intravit autem cogitatio in
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ aliis ꝓuideat ȩterna. Cui etiã ꝑuiã
ntminẽ salutare concedit᷑: ut sub quanta
festinatione iter p̾dicationis ꝑgere debe¬
at. ostendatur. Quȩ siquis uerba etiã ꝑ
allegoriã uelit intelligere: in sacculo
pecunia clausa. ẽ Pecunia uͦ clausa. est
sapientia occulta. Qui gͥ sapientiȩ uerbũ
habet sed hoc erogare ꝓ̃primo neglegit:
quasi pecuniã in sacculo ligatã tenet.
Et scriptũ ẽ. Sapientia abscondita & thes¬
aurus occultꝰ. quȩ utilitas in utrisqꝰ
lo ꝑͦ calciam̃ta. nisi mortuorũ oꝑum exẽ¬
pla signantur: Qui gͦ officiũ p̾dicationis
suscipit: dignũ ñ est ut onus scłariũ ne¬
gotiorũ portet. Ne dũ hoc eius colla
deprimit. ad p̾dicanda cȩlestia ñ assur¬
gat. Nec debet stultorũ oꝑum exẽpla
conspicere: ne sua oꝑa quasi ex mortuis
pellib credat munire. Om̾is uͦ qͥ salutat
inuia ex occasione salutat itineris: ñ

Expanded text:
minus aliis praevideat aeterna. Cui etiam per viam minus aliis praevideat aeterna. Cui etiam per viam neminem salutare conceditur, ut sub quanta festinatione iter praedicationis pergere debeat, ostendatur. Quae si quis verba etiam per allegoriam velit intelligi, in sacculo pecunia clausa est; pecunia vero clausa est sapientia occulta. Qui igitur sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Et scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus absconditus: quae utilitas in utrisque ? loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationis suscepit dignum, non est ut onus saecularium negotiorum portetur, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non
Abbreviated transcription (Latin):
scipitur. Et dicebat illis. Messis
quidẽ multa. õꝑarii autẽ pauci. Rogate
gͦ dñm messis: ut mittat oꝑarios in messt
suã. Messis multa popłoꝵ significat
multitudinẽ: oꝑarii pauci. penuriã
magistrorũ. Isti sunt oꝑarii. de quib
psalmista loquit᷑. Qui seminant it
lacrimis in gaudio metent. euntes ibam
& flebant mittentes semina sua. Ueni¬
entes autẽ uenient in exultatione. pon¬
tantes manipulos suos. Et ut aptius
loquar. messis multa om̃is turba cre-¬
dentiũ. ẽ: oparii pauci. apłi & imita¬
tores eorũ qui mittunt᷑ ad messem.
⁊e. Ecce ego mitto uos: sicut agnos intꝰ
lupos. Lupos scribas & phariseos uocat
qͥ sunt clerici iudeorũ.Nolixe
portare sacculũ. neq perã. neq calci¬
amenta. & neminẽ ꝑ uiã salutaueri¬
tis. Tanta p̾dicatori. debet in dõ esse
fiducia ut p̾sentis uitȩ sumptꝰ quãuis ñ
ꝓuideat. tam̃ sibi hos ñ deesse certissime
suat Ne dũ mens eiꝰ occupat᷑ ad tẽporalia.

Expanded text:
Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Messis multa populorum significat multitudinem: operarii pauci, penuriam magistrorum. Isti sunt operarii, de quibus Psalmista loquitur: Qui seminant in lacrymis, in gaudio et flebant, portantes semina sua. Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Et ut apertius loquar, messis multa omnis turba credentium est, operarii pauci, apostoli et imitatores eorum qui mittuntur ad messem. Ite, ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Lupos Scribas et Pharisaeos vocat, qui sunt clerici Judaeorum. Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Tanta praedicatori debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non praevideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus occupatur ad temporalia,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ omĩa ds̃ qͥ ẽ. benedictꝰ in scła: uerũ etiã
ut gentes quȩ uariis erant errorib: & facino¬
rib implicatȩ. hoc max̾ime diuinȩ pietatis
indiciũ ad spem impetrandȩ ueniȩ ꝓuoca-¬
ret: qđ eis qͦq qͥ filiũ dĩ crucifixert̃ ñ tantũ
ueniã reatus apatre : sed & uitȩ ȩt̾nę gau-

Expanded text:
super omnia Deus benedictus in saecula . Verum etiam ut gentes, quae variis erant erroribus et facinoribus implicatae, hoc maximae divinae pietatis indicium, ad spem impetrandae veniae provocaret, quod eis quoque qui filium Dei crucifixerunt, non tantum veniam reatus a patre, sed
Abbreviated transcription (Latin):
siintra m̃tiũ nrarũ nos claustra constringimꝰ
ne loquendo exterius euagemꝰ. Ut cũ diuina
uirtute ꝑfecte induimꝰ. tunc quasi anob̾met.¬
ipsis foras etiã alios instruentes exeamus.
Eduxit autẽ eos foras in bethaniã. & eleuatis
manib suis benedix eis. Et factũ. e. dũ bene.¬
diceret illis recessit abeis: & ferebatur in
celũ. Pret̾missis om̃ib que ꝑ qdraginta
dies agi abillo cũ discipłis potuerunt: pri-¬
mo die resurrectionis eius coniungit tacite
nouissimũ diem quo ascendit in cęlũ. Pul.¬
chre autẽ ascensurus incelũ discipłos quib
benedicat foras inbethaniam educit. Primo
quidẽ ꝓpt̃ nomen ciuitatis quȩ domꝰ oboe¬
dientiȩ dr̃. quia qui ꝓpt in obȩdientiã ꝑ¬
uersorũ descendit. ꝓpt̾ obȩdientiã nimirũ

Expanded text:
si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur, ut cum divina virtute perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Eduxit autem eos foras in Bethaniam, et elevatis manibus suis benedixit eis. Et factum est dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Praetermissis omnibus quae per quadraginta dies agi ab illo cum discipulis potuerunt, primo diei resurrectionis ejus conjungit tacite novissimum diem quo ascendit in coelum. Pulchre autem ascensurus in coelum, discipulos quibus benedicat foras in Bethaniam educit. Primo quidem propter nomen civitatis, quae domus obedientiae dicitur. Quia qui propter inobedientiam perversorum d
Abbreviated transcription (Latin):
mariȩ dicit angłs. Et uirtꝰ altissimi obum¬
brabit tͥ. & ip̃se dñs alibi. Nã & ego noui
uirtutẽ de me exisse. Sed & ipse locas aꝑ¬
ex alto. & p̃ceptȩ in ciuitate sessionis memi¬
nit Prȩcepit inqͥt eis ab ierosolimis ne disce.¬
derent sed expectarent ꝓmissionẽ patris.
quã audistis ꝑ osmeũ. Quia ioħes quidẽ
sp̃u scõ ñ post multos hos dies. Et paulo post
Sed accipietis uirtutẽ suꝑuenientis sp̃s scĩ
in uos: & eritis mͥ testes. Notandũ sane: qͥa
sunt qͦs a p̃dicationis officio uł imꝑfectio
uł ȩtas ꝓhibet. & tam̃ p̃cipitatio impellit.
Qui admonendi st̃ ut considerent. qđ ipsa
ueritas quȩ repente qͦs uellet roborare po¬
tuisset ut exemplũ sequentib daret
ne imꝑfecti p̾dicare p̾sumerent: post quã
plene discipłos de uirtute p̾dicationis
instruxit. ilico adiunxit. os autẽ
sedete in ciuitate. qͦadusq induamini uir¬
tutẽ exalto Inciuitate quippe consedem̃

Expanded text:
Mariae dicit Angelus: Et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Et ipse Dominus alibi: Nam et ego novi virtutem de me exisse. Sed et ipse Lucas aperex alto, et praeceptae in civitate sessionis meminit. Praecepit, inquiens, eis, ab Hierosolymis ne discederent, sed exspectarent promissionem Patris quam audistisancto non post multos hos dies . Et paulo post: Sed accipietis virtutem supervenientis Spiritus sancti in vos, et eritis mihi testes . Notandum sane quod sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit, qui admonendi sunt ut considerent quod ipsa Veritas quae repente quos velle roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoad usque induamini virtute ex alto. In civitate quippe considemus,
Abbreviated transcription (Latin):
inscriptura sacra iuxta naturã: alit iuxta
culpã. alit̾ iuxta corruptionẽ mortalita¬
tis quȩ ex culpa contigit appellat᷑. Iuxta
naturã quidẽ: cũ dictũ ẽ. Hoc nunc os ex
ossib meis. & caro de carne mea . &. Uerbũ

Expanded text:
in Scriptura sacra juxta naturam, aliter juxta in Scriptura sacra juxta naturam, aliter juxta culpam, aliter juxta corruptionem mortalitatis quae ex culpa contigit, appellatur. Juxta naturam quidem cum dictum est: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea . Et Ver
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ de resurrectione tollendã. Parũ fuit
oculis se uidendũ pͣbere. si ñ p̃beret etiã
manib: contrectandũ. Qui dũ palpanda
discipłis ossa carnẽq p̾monstrat. aꝑte statũ
uerũ resurrectionis quȩ & in se facta & in
nobis ẽ. futura significat. Quia ñ sicut
euticius constantinopolitane urbis ep̃s
scripsit: corpus nr̃m in illa resurrectionis
gła erit impalpabile. uentis aereq subti
lius. In illa enĩ resurrectionis gła erit cor-¬
pus nr̃m subtile quidẽ ꝑeffectũ spualis
potentiȩ. sed palpabile ꝑueritatẽ naturȩ.
Neq huic assertioni putet᷑ apłi sermo repu-¬
gnare: qͥa caro & sanguis regnũ dĩ ñ posside¬
bunt. Hoc enĩ loco apłs carnis & sanguinis
nomine ñ substantiã ueri corporis: sed cor¬
ruptionẽ mortalitatis significat. si cut ipse
consequent᷑ exposuit dicens. Neq corruptio
incorruptelã possidebit. Alit̃ nanq caro

Expanded text:
nem de sua resurrectione tollendam. Parum fuit nem de sua resurrectione tollendam. Parum fuit oculis se videndum praebere, si non praeberet etiam manibus contrectandum. Qui dum palpanda discipulis ossa, carnemque praemonstrat, aperte statum verae resurrectionis quae in se facta, et in nobis est futura significat. Quia Euticius Constantinopolitanae urbis episcopus scripsit, corpus nostrum in illa resurrectionis gloria erit impalpabile, ventis aereque sulius. In illa enim resurrectionis gloria erit corpus nostrum subtile quidem per effectum spiritalis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae. Neque huic assertioni putetur Apostoli sermo repugnare: Quia caro et sanguis regnum Dei non possidebunt . Hoc enim loco Apostolus, carnis et sanguinis nomine, substantiam veri corporis, sed corruptionem mortalitatis significat. Sicut ipse consequenter exposuit dicens: Neque corruptio incorruptelam possidebit . Aliter namque caro
Abbreviated transcription (Latin):
or. ẽ sp̃s quã caro. Qd melius ẽ credimꝰ.
qđ deterius. ẽ. credere nolumꝰ. Si nichil
mali. ẽ in isto sermone. dimittat iesus di¬
scipłos suos in isto errore. Qd mali credide
tȩ putas ꝑiclitari. audi sententiã medici.
⁊ dix̃ eis. Quid turbati estis. & cogitationes
ascendunt in corda ur̃a: Quales utiq cogi-¬
tiones ascendunt in corda tirã: Tanquã
bonꝰ agricola diceret: qđ ibi plantaui: ibi
inueniã. ñ spinas quas ñ plantaui. In cor
ur̃m descendit fides qͥa de suꝑ est. Cogita¬
tiones autẽ istȩ ñ desuꝑ descendert̃. sed de
imo corde sicut herba mala ascenderunt.
ideie manꝰ meas & pedes. qͥa ipse ego sũ.¬
Palpate & uidete qͥa sp̃s carnẽ & ossa ñ habet.
sicut me u̾i detis habere. Resurrectionẽ suã
certã & uerã multis & uariis docum̃tis ꝑsua¬
dere dignatꝰ. ẽ. ꝓpt̾ ȩdificandã fidẽ & fu-¬
gandã de corde ꝑfidiã. omnẽq dubitatio¬

Expanded text:
or est spiritus quam caro: quod melius est credimus, or est spiritus quam caro: quod melius est credimus, quod deterius est credere nolumus. » Si nihil mali est in isto sermone, dimittat Jesus discipulos suos in isto errore. Quid mali crediderte putas periclitari? Audi sententiam medici. Et dixit eis, quid turbati estis et cogitationes ascendunt in corda vestra? Quales utique cogitiones ascendunt in corda vestra? Tanquam bonus agricola diceret: Quod ibi plantavi, ibi inveniam, non spinas, quas non plantavi in corde vestro. Descendit fides, quia desuper est. Cogitationes autem istae non desuper descenderunt, sed in ipso corde sicut herba mala ascenderunt. Videte manus meas et pedes meos, quia ipse ego supalpale et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Resurrectionem suam certam et veram, et multis variis documentis persuadere dignatus est propter aedificandam fidem et fugandam de corde perfidiam, omnemque dubitatio
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾. & cętera. Qd autẽ dicit ioħes ñ cũ illis
illi quorũ erat unꝰ cleophas regressi ierłm
inuenert congregatos unded̃ & eos qui cũ
ipsis erant. ꝓcul dubio intelligendũ. ẽ. qđ
inde ⁊homas exierit antequã eis dñs hȩc
loquentib appareret. CONTURBATI Uͦ
dunt. qͥa ñ erat uera caro sed sp̃s erat: hec
prima cogitatio surrȩxit in cordib apłoꝵ.
Et illi quidẽ manichei nunquã credunt iesũ
fuisse hominẽ. discipłi autẽ nouerant ho¬
minẽ cũ quo tanto tẽpore fuerant conuer-¬
sati. Sed postea quã mortuũ. ẽ qđ noue¬
rant. quando crederent hoc potuisse resu¬
scitari qđ potuit mori: Apparuit gͦ oculis
ipsorũ talis qualȩ̃ illũ nouerant. & ñ cre¬
dentes t̾cio die potuisse uerã carnẽ de sepul-¬
chro resurgere. putauert se sp̃m uidere
Error iste apłorũ. secta ẽ manicheorũ. Do¬
lent autẽ quando illis hȩc obiciunt᷑ ita re-¬
spondere. Quid male credimꝰ qͥa xp̃m dm̃¬

Expanded text:
us narrat. quod autem dicit Iohannes non cum illis illi, quorum erat unus Cleopas, regressi Hierusalem inuenerint congregatos undecim et eos qui cum ipsis. erant, procul dubinde Thomas exierit antequam eis Dominus haec loquentibus appareret. Conturbati verdunt, quod non erat vera caro, sed spiritus erat, haec prima cogitatio surrexit in cordibus apostolorum. Et illi quidem Manichaei nunquam credunt Jesum fuisse hominem. Discipuli autem noverant hominem, cum quo tanto tempore fuerant conversati. Sed posteaquam mortuus est, quod noverant, quando crederent hoc potuisse resuscitari quod potuit mori? Apparuit ergo oculis ipsorum talis qualem illum noverant. Et non credentes tertio die potuisse veram carnem de sepulcro resurgere, putaverunt se spiritum videre. Error iste apostolorum secta est Manichaeorum. Solent autem quando illia haec objiciuntur, ita respondere: Quid mali credimus? quia C
Abbreviated transcription (Latin):
discipłorũ dignatꝰ. ẽ. fidẽ spemq roborare:
ita indie iudicii & eadẽ suę passionis indi¬
cia & ipsã parit̾ crucẽ monstrando uenturꝰ
.ẽ. impietatẽ suꝑhorũ infidelitatẽꝙ confun¬

Expanded text:
discipulorum dignatus est fidem spemque roborare, discipulorum dignatus est fidem spemque roborare, ita in die judicii et eadem suae passionis indicia, et ipsam pariter crucem monstrando venturus est impietate
Abbreviated transcription (Latin):
sus sp̃m: & sp̃s aduersus carnẽ. Iuxta corru¬
ptibilitatẽ autẽ cũ scriptũ. ẽ. Ꝙ memoratꝰ
.ẽ. qͥa caro st̃: id÷ fragiles & moribundi.
Hoc enĩ se cirnis nomine designasse manife¬
stat ipse psalmista qͥ ꝓtinꝰ addit. sp̃s ua-
dens & ñ rediens. Regnũ itaq dĩ caro pos
post resurrectionẽ uidendã. palpandãq
discipłis ex hibuit. & de qua beatꝰ iob cũ
głam resurrectionis describeret ait. Et
rursũ circundabor pelle mea. & in carne
mea uidebo dm̃. Lege epłam Sc̃ĩ augustini
ad constantiũ de corpore dñĩ post resur-¬
rectionẽ. E⁊ cũ hȩc dixisset ostendit
cis manꝰ & pedes. Nonsolũ manꝰ & pedes qͥb
indita clauorũ claruere uestigia: sed atte¬
stante ioħe etiã latꝰ qđ lancea foratũ fue¬
rat ostendit. Ut indelicet ostensa uulnerũ
suorũ cicatrice : dubietatis atq infidelitatis
eorũ uulnꝰ sanaret. Uerũ quomͦ post resur-¬
rectionẽ clauorũ uł lanceȩ loca pandendo.

Expanded text:
rnem. Juxta corruptibilitatem autem cum scriptum est: Et memorati sunt, quia caro sunt, ideo fragiles et moribundi, hoc enim se carnis nomine designasse manifestat ipse Psalmista, qui protinus addit: Spiritus vadens et non rediens . Regnum itaque Dei caro non post resurrectionem videndam palpandamque discipulis exhibuit. Et de qua beatus Job, cum gloriam resurrectionis describeret, ait: Et rursum circumdabor pelle mea, et in carne mea videbo Deum . Lege epistolam sancti Augustini ad Consentium de corpore Domini post resurrectionem. Et cum hoc dixisset, ostendit eis manus et pedes. Non solum manus et pedes quibus indita clavorum claruere vestigia, sed, attestante Joanne, etiam latus quod lancea foratum fuerat ostendit. Ut videlicet ostensa vulnerum suorum cicatrice, dubietatis atque infidelitatis eorum vulnus sanaret. Verum quomodo post resurrectionem clavorum vel lanceae loca pandendo
Abbreviated transcription (Latin):
limis. Ne lateret rabies hereticorũ de an¬
gulo. toto t̾rarũ orbe ȩccła diffusa ẽ. Om̃s¬
eni gentes. habent ȩccłam. Hemo nos fal-¬
lat. ipsa ẽ. uera. ipsa . ẽ. catholica. Coepte
Cre uit ñ migrauit. Et merito sic scriptũ ẽ.
int̾ cȩt ra dñicȩ pietatis sacram̃ta & sic
opor baat ut ministri sermonis qͥ in nomi¬
ne xp̃i crucifixi & resuscitati a mortuis
poenitentiã erant & remissionẽ peccatorũ¬
E in om̃s gentes p̃dicaturi. abierosolimis inciꝰ¬
ꝑent. Nonsolũ qͥa credita st̃ illis eloquia dĩ.
qͥa eorũ adoptio. ẽ. filiorũ. & gła. & testa

Expanded text:
n latret rabies haereticorum de angulo. Toto terrarum orbe Ecclesia diffusa est: omnes gentes habent Ecclesiam. lat, ipsa est vera, ipsa est catholica, coepit crevit, non migravit. Et merito sic scriptum est, inter caetera dominicae pietatis sacramenta: Et sic oportebat, ut ministri sermonis, qui in nomine Christi crucifixi et resuscitati a mortuis, poenitentiam erant et remissionem peccatorum in omnes gentes praedicaturi, ab Hierosolymis inciperent, non solum, quia credita sunt illis eloquia Dei, quia eorum adoptatio est filioru
Abbreviated transcription (Latin):
cõmittat. E⁊ nemo bibens uetꝰ. statĩ
uult nouũ. Dicit enĩ. uetus melius est.
Iudeos significat. quib uitȩ ueteris saliua
imbutis. nouȩ gr̃ẽ pcepta sorduerunt.
Quia ꝓfecto malorũ traditionib cõmacu¬
lati. dulcedinẽ spualiũ uerhorũ ꝑciꝑe ne¬
quaquã ualebant

Expanded text:
nemo bibens vetus, statim vult novum, Dicit enim, Vetus melius est. Judaeos significat, quibus vitae veteris saliva imbutis, novae gratiae praecepta sorduerant. Quia profecto majorum traditionibus commaculati, dulcedinem spiritalium verborum percipere nequaquam valebant.
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsũ effundit᷑ & utres ꝑibunt: sed uinũ
nouũ inutres nouos mittendũ.ẽ. &
utraq conseruant᷑. Eosdẽ qͦq ueterib cõ¬
tinere dicit. Erant enĩ iam utres noui.
cũ post ascensũ dñi desiderio consolatio¬
nis eiꝰ orando & spando innouabantur.
cũ linguis om̃ib loquerent᷑ : a iudeis ne¬
scientib sed tam̃ uere attestantib dictũ
.ẽ. qͥa musto pleni sunt isti. Nouũ enim
uinũ iã nouis utrib uenerat: hoc ẽ. sp̃s
scĩ feruor sp̃ualiũ corda repleuerat.
AlrteR Cauendũ doctori. ẽ. ne animȩ
nondũ renouatȩ sed in uetustate maliciȩ

Expanded text:
ibunt. Sed vinum novum in utres novos mittendum est, et utraque conservantur. Eosdem quoque veteribus comtinere dicit. Erunt autem jam utres novi, cum post ascensum Domini desiderio consolationis ejus orando et sperando innovantur. is omnibus loquerentur, a Judaeis nescientibus, sed tamen vere attestantibus, dictum est: Quia musto pleni sunt isti . Novum enim vinum jam novis utribus venerat, hoc est Spiritus sancti fervor spiritualium corda repleverat. Aliter. Cavendum doctori est ne animae nondum reno
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi ñ nunc tantũ id÷ post mortẽ re¬
surrectionẽq eiusdẽ sponsi. sed & ante
incarnationẽ illius ꝑ totũ huiꝰ scłi tẽpus
esse celebratũ. Prima qͥppe tempora ec¬
cdesiȩ ante uirginis partũ scõs habuere.
qͥ desiderarent incarnationis xp̃i ad¬
uentũ. ista uͦ tẽpora ex quo ascendit in
cȩlũ scõs habent qͥ desiderent eiꝰ mani-¬
festationẽ ad uiuos & mortuos iudican¬
dos. Neq hic desiderabilis ȩccłȩ luctus
requieuit aliquantũ. nisi quã diu hic
cũ discipłis in carne uersatus. ẽ iuxta
legis autẽ tropologiã sciendũ. qđ quã¬
diu sponsus nob̾cũ est & in lȩticia sumꝰ
net ieiunare possumꝰ. nec lugere. Cum
autẽ ille ꝓpt̾ peccata a nob̃ recesserit &
auolauerit tunc indicendũ ieiuniũ.¬

Expanded text:
sponsi, non nunc tantum, id est, post mortem responsi, non nunc tantum, id est, post mortem resurrectionemque ejusdem sponsi, sed et ante incarnationem illius per totum hujus saeculi tempus esse celebratum. Prima quippe tempora Ecclesiae ante Virginis partum sanctos habuere, qui desiderarent incarnationis Christi adventum. Ista vero tempora ex quo ascendit in coelum sanctos habent, qui desiderent ejus manifestationem ad vivos et mortuos judicandos. Neque hic desiderabilis Ecclesiae luctus requievit aliquantum, nisi quandiu hic cum discipulis in carneleges autem tropologiae sciendum quod quandiu sponsus nobiscum est et in laetitia sumus, nec jejunare possumus, nec lugere. Cum autem ille propter peccata a nobis recesserit et avolaverit, tunc indicendum jejuniu
Abbreviated transcription (Latin):
illis . eꝰ. sponsus facere ieuinare: Uenient
autẽ dies cũ ablatꝰ fuerit ab illis sponsus.
tunc ieiunabunt in illis dieb. Sponsus
conubio. apłi sunt creati. Unde bene
marcus euangłista filios eosappellat nu¬
ptiarũ. ñ tantũ sponsi sed etiã sponsȩ
uolens intelligi. quia ꝑ lauacris genera¬
dionẽ huiꝰ diuinȩ generationis assũpti ft̃
Qui iciunare ac lugere ñ posst̃. quã diu
sponsũ inthalamo uident. & ipsũ sci¬
unt esse cũ sponsa: quando uͦ transie¬
rint nuptiȩ & passionis ac resurrectio¬
nis tẽpus aduenerit. tunc sponsi filii
ieiunabunt. Qd autẽ locas ñ ait ut
cȩteri. nunqͥd possunt fili i sponsi aut
nuptiarũ ieiunare uł lugere. sed nin¬
quid potestis filios sponsi facere ieiurare
elegint̾ intimauit eosdẽ ipsos qͥ loquelan¬
tur fuisse facturos ut lugentes ieiuna¬
rent filii sponsi. qm̃ ipsi essent sponsũ oc¬
cisuri. Notandũ uͦ hunc luctũ absentię

Expanded text:
illis est sponsus, facere jejunare? Venient illis est sponsus, facere jejunare? Venient autem dies, et cum ablaunc jejunabunt in illis diebus. Sponsus connubio, apostoli sunt creati. Unde bene Marcus evangelista filios eos appellat nuptiarum, non tantum sponsi, sed etiam sponsae, volens intelligi quia per lavacri regenerationem, in jus divinae generationis assumpti sunt. Qsponsum in thalamo vident, et ipsum sciunt esse cum sponsa. Quando vero transierint nuptiae, et passionis ac resurrectionis tempus advenerit, tunc sponsi filii jejunabunt. Quod autem Lucas non ait ut caeteri: Nunquid possunt filii sponsi aut nuptiarum jejunare vel lugere, sed nunquid potestis filios sponsi facere jejunare ? eleganter intimavit eosdem ipsos qui loquebantur fuisse facturos, ut lugentes jejunarent filii sponsi, quoniam ipsi essent sponsum occisuri. Notandum vero hunc luctum absentiae
Abbreviated transcription (Latin):
ctantia ieiumi: uerũ quia calũniabant᷑
quẽ sciebant a magistro p̾dicatũ. & iunge¬
bant᷑ phariscis quos ab eo nouerant conde¬
natos. Sp̃ualit̾ autẽ discipłi ioħis & pha¬
riseorũ iciunant: xp̃i autẽ edunt & bibunt.
quia siue oꝑa quis legis seu traditiones se¬
quat᷑ hominũ. siue ipsũ etiã xp̃i pͣconiũ
aure tantũ ꝑcipiat corporis: sp̃ualib ab¬
stinens bonis. ieiuno corde tabescit. Qui
uͦ xp̃i membris fideli in corporat᷑ amore.
ñ potest ieiunare: qͥa carne ipsius epulat᷑.
& sanguine alitur. Iohes uinũ & sicerã ñ
bibit. dñs cũ publicanis & peccatorib
manducat & bibte : qͥa illi abstinentia
meritũ auget cui potentia nulla inerat¬
naturȩ. dñs autẽ cui naturalit̾ suppetebat
delicta donare. cur eos declinaret. quos
abstinentib poterat reddere puriores:
res. agnosceres potestatẽ. QUIBUS ipse
ait Nunqͥd potestis filios sponsi dũ cum

Expanded text:
ctantia jejunii, verum quia calumniabantur ctantia jejunii, verum quia calumniabantur quam sciebant a magistro praedicatum, et jungebantur pharisaeis quos ab eo noverant condemnatos. Spiritaliter autem discipuli Joannis et pharisaeorum jejunant, Christi autem edunt et bquia sive opera quis legis seu traditiones sequatur hominum, sive ipsum etiam Christi praeconium aure tantum percipiat corporis, spiritalibus abstinens bonis, jejuno corde tabescit: qui vero Christi membris fideli incorporatur amore non potest jejunare, quia carne ipsius epulatur et sanguine. Aliter Joannes vinum et siceram non bibit, Dominus cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit, quia ille abstinentia meritum auget, cui potentia nulla naturae: Dominus autem cui naturaliter suppetebat delicta donare, cur eos declinaret quos abstinentibus poterat reddere puriores? res, agnosceres potestatem. Quibus ipse ait: Nunquid potestis filios sponsi, dum cum
Abbreviated transcription (Latin):
qui suȩ fragilitatis conscientia deuicti.
nec ꝑlegẽ iustificari se posse uidentes.
xp̃i se grẽ poenitendo sũmittunt. Ubi
simul ostendit᷑. qđ ñ in pristinis uitiis
ꝑmanentes ut pharisei & scribȩ murmura.¬
bant. sed poenitentiã agentes publicani
uenerint ad iesom. & ipse qͦq iesus con¬
uiuia peccatorũ: ut occasionẽ haberet
docendi & sp̃uales inuitatorib suis prȩ¬
beret cibos. adire dignatꝰ sit. Deniq cũ
frequent ꝑgere ad conuiuiũ describat᷑.
nichil refertur aliud nisi quid ibi fecerit.
quid docuerit. ut & humilitas dni eun¬
do ad peccatores. & potentia doctrinȩ
eiꝰ in poenitentũ conuersione monstret᷑
illi dixerunt ad eũ. Quare discipłi
iohis iei unant frequent̾ & obsecrationes
faciunt similit᷑ & phariseorũ. tui autẽ
edunt & bibunt: Matheus refert ipsos
iohis discipłos. hȩc dixisse saluatori.
Unde patet utrosq coniunctos hac eum
questione pulsasse. ubi ioħis maxime
reprehendendi discipłi. ñ solũ de sui ia¬

Expanded text:
ilitatis conscientia devicti, nec per legem justificari posse videntes, Christi se gratiae poenitendo submittunt. Ubi simul ostenditur quod non in pristinis vitiis permanentes, ut pharisaei et scribae murmurabant, sed poenitentiam agentes publicani venerint ad Jesum: et ipse quoque Jesus convivia peccatorum ut occasionem haberet docendi, et spiritales invitatoribus suis praeberet cibos, adire dignatus sit. Denique cum frequenter pergere ad convivium describatur, nihil refertur aliud, nisi quid ibi fecerit, quid docuerit, ut et humilitas Domini eundo ad peccatores, et potentia doctrinae ejus in poenitentium conversione monstretur. At illi dixerunt ad eum: Quare discipuli Joannis jejunant frequenter, et obsecrationes faciunt, similiter et pharisaeorum, tui autem edunt et bibunt? Matthaeus refert, ipsos Joannis discipulos haec dixisse Salvatori, unde patet utrosque conjunctos hac eum quaestione pulsasse. Ubi Joannis maxime reprehendendi discipuli non solum de sui ja
Abbreviated transcription (Latin):
a nouo. Cũ int̾rogatꝰ esset dñs. cur disci¬
płi eiꝰ ñ ieiunarent. respondit carnales
adhuc quosq & necdũ passionis resurre¬
ctionisq suȩ fide solidatos. ñ posse se-¬
ueriora ieiunia & continentię sustinere
p̾cepta: ne ꝑausteritatẽ nimiã etiam
credulitatem quã habere uidebantur
amittant: Ipsos gͦ adhuc discipłos tan-¬
quã uetera uestim̃ta dicit. quib incon-¬
uenient̃ nouus pannus assuitur. idest
aliqua particula doctrine quȩ ad nouȩ
uitȩ temꝑantiã ꝑtinet: quia si hoc fiat.¬
& ipsa doctrina quodã mͦ scindit᷑. cuius
particula quȩ ad ieiuniũ ciborũ ualet
importune tradit᷑. cũ illa doceat generale
ieiuniũ ñ a concupiscentia ciborum tantũ.
sed ab om̃i lȩticia tẽporaliũ delectationũ
Cuiꝰ quasi pannũ id÷ partẽ aliquã quȩ ad
cibos ꝑtinet dicit ñ oportere hominib
adhuc ueteri consuetudini deditis imꝑ¬
tiri: qͥa & illinc quasi conscissio uidetur
fieri. & ipsi uetustati ñ conuenit.

Expanded text:
a fit. Cum interrogatus esset Dominus, cur discipuli ejus non jejunarent, respondit carnales adhuc quosque et necdum passionis resurrectionisque suae fide solidatos non posse severiora jejunia et continentiae sustinere praecepta, ne per austeritatem nimiam etiam credulitatem quam habere videbantur amittant. Ipsos ergo adhuc discipulos tanquam vetera vestimenta dicit, quibus inconvenienter novus pannus assuitur, id est aliqua particula doctrinae quae ad novae vitae temperantiam pertinet, quia si hoc fiat, et ipsa doctrina quodam modo scinditur, cujus particula quae ad jejunium ciborum valet, importune traditur, cum illa doceat generale jejunium non a concupiscentia ciborum tantum, sed ab omni laetitia temporalium delectationum. cuius quasi pannum, id est partem aliquam, quae ad cibos pertinet, dicit non oportere hominibus adhuc ueteri consuetudini deditis impertiri, quia et illinc quasi conscissio uidetur fieri et ipsi uetustati non conuenit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sequi enĩ. imitari est. Ideoq ut pauꝑem
xp̃m ñ tam gressu quã affectu coniẽcta¬
ri potuisset: reliquit ꝓpria. qui rapere
solebat aliena. Perfectãq nob̾ abrenun¬
ciationis formã scłi tribuens. ñ solũ lu¬
era reliqͥt uectigaliũ: sed & ꝑiculũ con¬
tempsit. qđ euenire poterat a principib
scłi: qͥa uectigaliũ rationes imꝑfectas atq
in cõpositas reliquerit. Tanta enĩ cupidita¬
te sequendi dñm ductꝰ ẽ: ut in nullo
prorsus huiꝰ uitȩ respectũ uł cogitationẽ
sibimet reseruauerit. Propt̾ qđ iusta mer¬
cede dũ humana sedulus negotia deserit:
dominicorũ fidelis dispensator meruit
esse talentorũ. Ex fecit ei conuiuiũ
magnũ leui in domosira. Qui domicilio
xp̃m recepit inrcerno: maximis delecta¬
tionib exuberantiũ pascit᷑ uoluptatũ
Itaq dñs libent̾ ingredit᷑: & in eiꝰ qui cre¬
diderat recũbit affectũ. Et hoc. ẽ. bono

Expanded text:
Sequi enim, imitari est. Ideoque ut pauperSequi enim, imitari est. Ideoque ut pauperem Christum non tam gressu quam affectu consectari potuisset, reliquit propria qui rapere solebat aliena, perfectamque nobis abrenuntiationis saeculi formam tribuens, non solum lucra reliquit vectigalium, sed et periculum contempsit quod evenire poterat a principibus saeculi, quia vectigalium rationes imperfectas, atque incompositas reliquerit. Tanta enim cupiditate sequendi Dominum ductus est, ut in nullo prorsus hujus vitae respectum vel cogitationem sibimet reservaverit. Propter quod justa mercede dum humana sedulus negotia deserit, dominicorum fidelis dispensator meruit esse talentorum. Et fecit ei convivium magnum Levi, in domo sua. Qui domicilio Christum recipit interno, maximis delectationibus exsuperantium pascitur voluptatum. Itaque Dominus libenter ingreditur, et in ejus qui crediderit r
Abbreviated transcription (Latin):
facebat. & abiit in domũ suã magnificans
ubi nulla tẽporis int̾ueniente morula:
iussa saluatoris salus festina comitat᷑.
Merito qͥ affuerant. dãnatis blasphemiȩ
iaculis. ad laudẽ tantȩ maiestatis stu¬
pentia corda conuertunt. CP̃ UII
⁊ post hȩc exiit. & uidit publicanũ
nomine leut sedentẽ ad theloneũ
& ait illi. Sequere me. Idẽ leui qui &¬
matheus. ẽ. Sed lucas marcusq ꝓpt̾ uere¬
cundiã & honorẽ euangłistȩ. noluerunt
nom̃ ponere uulgatũ. Ipse autẽ matheus
iuxta illud qđ scriptũ. ẽ. iustꝰ accusator
sui.ẽ. in primordio sermonis. matheũ se
& publicanũ nominat. ut ostendat legen¬
tib nullũ debere conuersũ de salute dif¬
fidere: cũ ipse de publicano in apłm. de
theloneario in euangłistã sit repente
mutatꝰ. E⁊ relictis om̃ib. surgens
secutꝰ .ẽ. eũ. Intelligens matheus qͥđ sit
ueracit᷑ dñm sequi: relictis om̃ib sequit᷑.

Expanded text:
jacebat, et abiit in domum suam magnificansjacebat, et abiit in domum suam magnificansubi nulla temporis interveniente morula, jussu Salvatoris salus festina comitatur. Merito qui affuerant, damnatis blasphemiae jaculis, ad laudem tantae majestatis stupentia corda convertunt. Nam prit post haec exiit, et vidit publicanum nomine Levi, sedentem ad telonium, et ait illi: Sequere me. Idem Levi qui Matthaeus est, sed Lucas Marcusque propter verecundiam et honorem evangelistae noluerunt nomen ponere vulgatum. Ipse autem Matthaeus juxtasui est: in primordio sermonis Matthaeum se et publicanum nominat; ut ostendat legentibus nullum debere conversum de salute diffidere, cum ipse de publicano in apostolum, de teloneario in evangelistam sit repente mutatus. Et relictis omnibus, surgens secutus est eum. Intelligens Matthaeus quid sit veraciter Dominum sequi, relictis omnibus sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
rib mori. Bit paralytico. libi dico.
surge. tolle lectũ cuũ & uade indomũ
tuã. Sp̃ualit̾ delecto surgere. ẽ: animi
se a carnalib desideriis ubi egra quiescr¬
bat abstrahere. Lectũ uͦ tollere. ẽ: ipsã
qͦq carnẽ ꝑ continentiȩ frena correptã
spe cȩlestiũ prȩmiorũ delitiis priuare
t̾renis. Ipse. ẽ. enĩ lectꝰ qui ꝑ singulas no¬
ctes lauat᷑ a dauid: id ÷ ꝓunius cuiusq
norȩ maculis digno poenitentię flumi¬
ne castigat᷑. Sublato autẽ lecto domũ ire:
ad paradysũ redire. ẽ. Ipsa . ẽ. enĩ uera
domus quȩ hominẽ prima suscepit. non
iure amissa sed fraude : tandẽq restitu¬
ta peũ qui fraudulento hosti nichil de¬
buit. Alrser. Sanꝰ qui languebat lectũ
reportat domũ. cũ anima peccatoꝵ remis¬
sione accepta: ad internã sui custodiã
cũ ipso se corpore refert. ne post ueniã
quid unde iterũ iuste feriatur admittat
Ni confestim surgens corã illis. tulit in qͦ

Expanded text:
ribus mori. Ait paralytico: Tibi dico, surge; tolle lectum tuum. et vade in domum tuam. Spiritaliter de lecto surgere, est animam se a carnalibus desideriis, ubi aegra quiescebat, abstrahere. Lectum vero tollere est, ipsam quoque carnem per continentiae frena correptam, spe coelestium praemiorum deliciis privare terrenis. Ipse enim lectus qui per singulas noctes lavatur a David, id est, pro uniuscujusque noxae maculis digno poenitentiae flumine castigatur. Sublato autem lecto domum ire, ad paradisum redire est. Ipsa est enim vera domus, quae hominem prima suscepit, non jure amissa, sed fraude, tandemque restituta per eum qui fraudulento hosti nihil debuit. Aliter. Sanus qui languebat, lectum reportat domum, cum anima peccatorum remissione accepta, ad internam sui custodiam cum ipso se corpore refert, ne post veniam quid, unde iterum juste feriatur, admittat. Et confestim surgens coram illis, tulit lectum in quo
Abbreviated transcription (Latin):
rans. & occultorũ cognitione & uirtute
opum dm̃ se esse manifestat.
tatis in cordib ur̾is. Eidẽ nanq dõ qui
dicit egosũ egosũ ipse qui deleo iniqͥtates
tuas. sapientissimꝰ ad orator ait. Tu enĩ
solus nosti corda omniũ filiorũ hominũ
Eadẽ gͦ inqͥt maiestate & potentia qua co¬
gitationes ur̃as intueor: possũ & hominib
delicta dimittere. Ex uob̃ intelligite.
qͥd paralyticus consequat᷑. Quid est
facilius. dicere dimiteuntur tibi peccata.
an dicere surge & ambula: Utrũ sint
paralytico peccata dimissa: solus noue.¬
rat qui dimittebat. Surge autẽ & ãbula.
tã ille qͥ surgebat quã ii qui surgentem
uidebant ap̃ꝓbare poterant Fit gͥ carna¬
le signũ: ut ꝓbetur sp̃uale. t autẽ
sciatis qͥa filius hominis potestatẽ habet
in t̾ra dimittere peccata. Si & ds̃. ẽ. iuxta

Expanded text:
rans, et occultorum cognitione et virtute rans, et occultorum cognitione et virtute operum Deum se esse manifestat. tatis in cordibus vestris? Eidem namque Deo qui dicit: Ego sum, ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas , sapientissimus orator ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Eadem ergo, inquit, majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite, quid paralyticus consequatur. Quid est facilius dicere, Dimittuntur tibi peccata, an dicere, Surge et ambula? Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus noverat qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui surgebat, quam ii qui surgentem videbant, approbare poterant. Fit igitur carnale signum, ut probetur spiritale. Ut autem sciatis quia Filius hominis potestatem habet in terra dimittere peccat
Abbreviated transcription (Latin):
aliena: ut totꝰ homo repente id ÷ exte¬
rius interiusq iã saluatꝰ exurgeret. ali¬
orũq merito aliis relaxarentur errata.
⁊ coeperunt cogitare scribȩ & pharisei
dicentes. Quis. ẽ. hic qͥ loquit᷑ blasphe¬
iias: Quis potest dimittere peceata
nisi solus ds̃: Uerũ dicunt scribȩ. qͥa
nemo dimittere peccata nisi solus ds̃
potest: qui ꝑeos quoq dimittit. quib
dimittendi tribuit potestatẽ. Et ideo
xp̃c uere ds̃ esse ꝓbat᷑. qͥa dimittere pec¬
cata quasi ds̃ potest. Uerũ dõ testimoni¬
um reddunt: sed ꝑsonã xp̃i negando
fallunt᷑ Errant itaq iudei. qͥ cũ xp̃m¬
& dm̃ esse & peccata dimittere posse cre¬
dant: iesum tam̃ xp̃m esse ñ credunt
Sed multo dementius errant arriani. qui
cũ iesum & xp̃m esse & peccata posse di¬
mittere cuangłicis uerbis deuicti negare
ñ audeant: nidiilominꝰ tam̃ dm̃ negare
ñ timent. At ipse ꝑfidos saluare deside¬

Expanded text:
aliena, ut totus homo repente, id est, extealiena, ut totus homo repente, id est, exterius interiusque jam salvatus exsurgeret, aliorumque merito, aliis laxarentur errata. Et coeperunt cogitare scribae et pharisaei dicentes: Quis est hic qui loquitur blasphemias? Quis pnisi solus Deus? Verum dicunt scribae, quia nemo dimittere peccata nisi Deus esse potest, qui per eos quoque dimittit quibus dimittendi tribuit potestatem. Et ideo Christus vere Deus esse probatur, qui dimittere peccata quasi Deus potest. Verum Deo testimonium reddunt; sed personam Christi negando falluntur. Errant itaque Judaei, qui cumm esse, et peccata dimittere posse credant, Jesum tamen Christum esse non credunt. Sed multo dementius errant Ariani, qui cum Jesum et Christum esse et peccata posse dimittere, Evangelii verbis devicti, negare non audent, nihilominus Deum negare non timent. At ipse perfidos salvare deside
Abbreviated transcription (Latin):
iesym sũmittit᷑. quia reseratis scriptura¬
rũ mysteriis ad noticiã xp̃i ꝑuenitur.
hoc . ẽ. ad eiꝰ humilitatẽ fidei pietate de¬
scendit᷑. Et bene domꝰ ieso tegulis tecta
describit᷑. quia sub contẽptibili littera¬
rũ uelamine : si assit qͥ reseret doctor.
autẽ cũ lecto deponit᷑ : significat ab
homine in ista carne adhuc constituto.
xp̃m debere cognosci. Quorum fidẽ
ut uidit dixit. Homo remittunt᷑ tibi
peccata tua. Hominẽ dñs a paralysi cu¬
raturus. primo peccatorũ uincula dis-¬
soluit: ut ostenderet eũ obnexus culpa¬
rũ artuũ dissolutione dãnari. nec nisi
relaxatis his membrorũ posse recuꝑatio¬
ne sanari. Sic & illi paralytico qͥ iuxta
ꝓbaticã piscinã diumotũ aquę frustra
prestolabat᷑. sanato a dño dicit᷑. Ecce sa¬
nus factꝰ es. iã noli peccare. ne deterius
caui. Intuendũ sane quanti ꝓpͥa cuiꝰq
fides apud dm̃ ualeat. ubi tanti ualuit

Expanded text:
Jesum submittitur, quia reseratis ScripturaJesum submittitur, quia reseratis Scripturarum mysteriis ad notitiam Christi pervenitur, hoc est ad ejus humilitatem fidei pietate descenditur. Et bene domus Jesu tegulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit qui reseret doctor, autem cum lecto deponitur, significat ab homine in ista carne adhuc constituto Christum debere cognosci. Quorum fidem ut vidit, dixit: Homo, remittuntur tibi peccata tua. Hominem Dominus a paralysi curaturus primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum, artuum dissolutione damnari, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari. Sic et illi paralytico qui juxta probaticam piscinam diu motum aquae frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus faus. Intuendum sane quanti propria cujusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ. temꝑantiã. & iusticiã appellant
⁊ ñ inuenientes qua parte illũ infer¬
rent p̾turba. ascender̃t suꝑ tectũ ꝑ tegu¬
las Desiderant paraliticũ xp̃o offerre sed
turba int̾posita ab om̃i parte recludunt᷑
qͥa sepe anima post infimi torporis desi¬
diã ad dm̃ resipiscens suꝑnęq gr̃ȩ reme¬
dio cupiens innouari: priscȩ consuetudi¬
nis obstaculo retardatur. Sepe int̾ ipsas
orationis secretȩ dulcedines & quasi sua¬
ue cũ dño colloquiũ: turba cogitationũ
int̾ueniens. aciem m̃tis ne xp̃c uideat᷑
int̾cludit. Et qͥd int̾ hȩc agendũ: Non
utiq in infimis exterius qua turbȩ tu¬
multuant᷑ remanendũ: sed tectũ domꝰ
inqua xp̃c docet ascendendũ id÷ sacrȩ
scripturȩ sullimitas. ẽ. appetenda. lexq
dni cũ psalmista die noctuq meditanda.
In qͦenĩ corrigit iuuenior uiã suã: in cu¬
stodiendo inqͥt sermones tuos.
⁊ sumiserunt illũ cũ lecto in mediũ¬
ante iesum. Pate facto tecto eger ante

Expanded text:
justitiam appellant. Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum per tegulas. Desiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita ab omni parte recluduntur. Quia saepe anima post infimi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cupiens innovari, priscae consuetudinis obstaculo retardatur. Saepe inter ipsas orationis secretae dulcedines, et quasi suave cum Domino colloquium, turba cogitationum interveniens aciem mentis, ne Christus videatur, intercludit. Et quid inter haec agendum? non utique in infimis exterius qua turbae tumultuantur remanendum, sed tectum domus in qua Christus docet ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas est appetenda, lexque Domini cum Psalmista die noctuque meditanda. In quo enim corrigit junior viam suam? In custodiendo, inquit, sermones tuos . Et submiserunt illum cum lecto in mediuante Jesum. Patefacto tecto aeger ante
Abbreviated transcription (Latin):
opemq int̾cessionis suggerant. indiget.
reperiunt᷑: si ue quia quattuor scĩ euan¬
gelii libris omĩs predicantiũ uirtꝰ omĩs
sermo firmat᷑. seu quia quattuor st̃ uir¬
tutes quib ad ꝓmerendã sospitatẽ fidu¬
cia m̃tis erigitur. de quib in ȩt̾nę sapien

Expanded text:
opemque intercessionis suggerant, indiget. opemque intercessionis suggerant, indiget. referuntur, sive quia quatuor sancti Evangelii libris omnium praedicantium virtus, omnis sermo firmatur; seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur, de quibus in aeternae sapi