comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝑire. Qͥ amat corripi. sapiẽs
c̃. Uñ scͥptũ e̾.Corripe sapientẽ
⁊ amobit te. Stultꝰ aũ si corripi
ꝓpt̾ eos qͥ libñt̾ audiebant ũbũp̾¬
dicatũis: Iuportune ꝓpt̾ eos qͥ m¬
uiti audiebant. Siłr eos qͥculpã
ne cẽ ĩportunos. S ista ĩportu¬
uitas ũ ẽ ex ira: s ex caritate. Et̃
sepe is qͥ ꝯturbat᷑ qr corripitur:
cũ cogitare ceꝑit. qnͣto eũ amo¬
re fr̾ suus rep̾hñd̾it gaudet de
rep̾hñsione: ⁊ qd̾ deliqͥt studet
cm̃darẽ. I ec uos iudicetis eẽ
maliuolos: qñ hoc indicatis. Ma¬
gis qͥppe innocentes ñ estis si frẽs
urds̃ qͦc uidicando corrigẽ potes̃¬
tis: tacendo ꝑire ꝑmĩtil. Si eĩ
fr̾ tuus uulnꝰ hr̾et nicorꝑe: qd̾¬

Expanded text:
perire. Qui amat corripi sapiens est. Unde scriptum est: Corripe sapientem et amabit te. Stultus autem si corripitpropter eos qui libenter audiebant verbum praedicationis. Importune propter eos qui inviti audiebant. Similiter eos qui culpas esse importunos, sed ista importunitas non est ex ira, sed ex charitate, et saepe is qui conturbatur quia corripitur, cum cogitare coeperit, quanto eum amore frater suus reprehenderit, gaudet de reprehensione, et quod deliquit studet emendare. Nec vos judicetis esse malevolos quando hoc indicatis. Magis quippe innocentes non estis, si fratres vestros quod indicando corrigere potestis, tacendo perire permittitis. Si enim frater tuus vulnus habet
Abbreviated transcription (Latin):
beñ. Contigit int̾dum qd nõ nulli ꝓpri sin¬
cumbentes affactibꝰ dũ sanctionũ sensũ legi¬
timũ ad sua uota ñ hũt accõmodũ suꝑad¬
ducunt adulterũ intellectũ in tprali ꝯpen¬
dio et̾uũ dispendiũ ñ tim̾tes. Sane qr sicut¬
auduumnꝰ quid̃ suo nimis inherentes ĩgenio
nuũꝙ uoluntarii concilii gen̾alis inter¬
p̃te. de noualil pꝰ idem ꝯcilium acqͥsitis a
uob̾ uitendũt decimas extorquere. ne suꝑ
hiis ue ꝯtingat indebita molestatõne uexari
nos int̾p̃tationẽ illoꝵ intellectui ꝯstitutõis
p̃dicti ꝯcilii suꝑ p̃monstrateñ decinis edite
asserimus ꝑegrinani. In ip̃a quid exp̃sse ca¬
uetur. ut de alienis t̾ris ⁊ amodo acquirendis:
si eas ꝓpriis manibs aut sumptib colueritis.
docimias ꝑsoluatis eccł̃iis quib intõne p̃dioꝵ
antea soluebant᷑. Uñ si ad ꝓpepositũ acieni
discretõis extend̾ent. adu̾tentes nichominus
de quib nouałib aplica sedes intelligat ĩ dul

Expanded text:
em. Contingit interdum quod nonnulli propriis incumbentes affectibus, dum sanctionum sensum legitimum ad sua uota non habent accomodum, superinducunt adulterum intellectum, in temporali compendio etiamnum dispendium non timaudiuimus, quidam suo nimis inherentes ingenio, nimiumque uoluntarii concilii generalis interpretes de noualibus post idem concilium acquisitis a uobis intendunt decimas extorquere, ne super hiis uos contingat indebita molestatione uexari, nos interpretationem illorum intellectui constitutionis predicti concilii super Cisterciensium decimis edite asserimus peregrinam. In ipsa quidem expresse cauetur, ut de alienis terris et amodo acquirendis, si eas propriis manibus aut sumptibus colueritis, decimas persoluatis ecclesiis, quibus ratione prediorum antea soluebantur. Vnde, si ad prope positum aciem discretionis extenderent aduertentes nichillominus, de quibus noualibus apostolica sedes intelligat indul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯferri. hec ⁊̃ de apłica benignitate duximꝰ in¬
dulgendũ. ut si ep̃is ur̃is. aut ñ ualentib aut
nelentib ordines celebrare: aliquẽ uo epm
hospitẽ hab̾e contig̾it. de cuiꝰ officio ⁊ potestate
sit uob̃ plena noticia. liberũ sit uob̃ ab eo et

Expanded text:
conferri, hoc etiam de apostolica benignitate duximus inconferri, hoc etiam de apostolica benignitate duximus indulgendum, ut si episcopis vestris, aut non volentibus, aut volentibus ordines celebrare, aliquem vos episcopum hospitem habere contigerit, de cujus officio et potestate sit vobis plena notitia, liberum s
Abbreviated transcription (Latin):
Romana uob indultã que uo a decimis noi abũ
p̾st̾andis absoluit. infngece moliunt᷑. Qiuia
gͥ tał c̃oꝵ instantia ratõne nõ nitit᷑. auctorita¬
te aplica int̾dicinus. ue quisꝙͣ uosex huiꝰmodi
bꝰ uł sumptib colitis. audeat infestare. Ut ꝯũt
firina int̾ uo disciplina seruet᷑. p̾senti capitło
inhibemus. ne contͣ canouicã disciplinã claustrał
quisꝙͣ appellare p̾sumat. ⁊ correctonem suoꝵ elu¬
dere p̾latoꝵ. Qd si fac̾e forte temy⁊ au̾it. nicħo¬
minꝰ exerceat᷑ corroctio in eum ieularis. Et
ordini quidẽ est ⁊ saluti ꝯtrariũ. ut qͥ ex uoto
regłari ⁊ p̾lati sui se supposuit uoluntati. fũb
appllatõnis optentu ad motũ animi sui seq̃ndũ
redire sinat᷑. ⁊ dissolutõnis licentia inde ꝓueni¬
at. unde correctio dẽcet ꝓced̾e delictoꝵ. Pret̾ea q
tollenda ẽ a religiosis ciscurrendi necessitas. ⁊ cõ¬
uenit eis que ad salutẽ ꝑtinẽt sine difficultate

Expanded text:
mis novalium praestandis absolvit, infringere moliuntur. Quia is eorum instantia ratione non nititur, auctoritate apostolica interdicimus ne quisquam vos ex hujusmodi us vel sumptibus colitis, audeat infestare. Ut autem firma inter vos disciplina servetur praesenti capitulo inhibemus, ne contra canonicam disciplinam claustralis quisquam appellare praesumat, et correctionem suorum eludere praelatorum. Quod si facere forte tentaverit, nihilominus exerceatur in eum correctio regularis. Et ordini quidem est et saluti contrarium, ut qui ex vita regulari et praelati sui se supposuit voluntati, sub appellationis obtentu ad motum animi sui sequendum redire sinatur, et dissolutionis licentia inde proveniat, unde correctio debet provenire delictorum. Praeterea quia tollenda est a religiosis discurrendi necessitas, et convenit eis, quae ad salutem pertinent sine difficultate
Abbreviated transcription (Latin):
erit᷑. ꝑuenientes ꝙͦ ad laborẽ ñ
młtiplicent int̾ se signa nec p̃¬
sumtait loq̃ nͥ forte de ip̃o labore
reu̾entiã ip̃ius rarissi̾e̾.Non¬
reparsent nec digdiantur ali¬
⁊ si ꝯtigit᷑ digredi: expleta nc̃i¬

Expanded text:
erit. Pervenientes vero ad laborem non multiplicent inter se signa: nec praesumant loqui, nisi forte de ipso labore reverentiam ipsius rarissime. Norepausent nec digrediantur alid si contigerit digredi, expleta necessi
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe desigͣtur. ad hoc enĩ p̾lati
st̃ ꝯstituci in eccłia ut bñ ordi¬
nata custodiant errata corri¬
gant. uitã ⁊ mores subditoꝵ
formã sectantes qͥ ait Argue.
obsecͣ increpa. Immiscñtes tem¬
ꝑib tẽꝑa. t̾rorib blandim̃ta. In¬
disciplinatos ⁊ inqͥetos debñt
durꝰ arguere. Obedientes ⁊ mit
tes ⁊ patientes. ut in melius.
ꝓficiant obsecrare segligñtes
aut corripiant. Neq dissimulẽt
pc̃cm delincñtiũ. s mox ut cepe¬
rint oriri radicitꝰ ut p̾uailent ã¬
putent. memores ꝑicłi hely sa¬
c̾dotis. de filiis suis honestiores.
mõito̾e corripiant. Imꝓbos ⁊ du¬
ros corde. suꝑbos ⁊ mobedientes
Scientes illd̾. Stultꝰ u̾bis ñ corri¬
gitur. Et it̾m. Percute filiũ tuũ¬
Ipe uͦ qͥ nob̾ p̾est ñ se existimet
potestate dua̾nte: s caritate s̾¬
uuente felicẽ. Nã qͥ ita p̾sunt
ut gaudeant de potestate domi¬
nii : ñ st̾ iũ pastores s m̃cẽnarii.
Non q̃runt fructũ dũaꝵ. s tem

Expanded text:
nomine designatur. Ad hoc enim praelati constituti sunt in Ecclesia ut bene ordinata custodiant, errata corrigant, vitam et mores subditorum formam sectantes qui ait: Argue, obsecra, increpa , immiscens temporibus tempora, terroribus blandimenta. Indisciplinatos et inquietos debent durius arguere, obedientes autem et mites et patientes, ut in melius proficiant, observare; negligentes, et corripiant. Neque dissimulent peccata delinquentium, sed mox ut coeperint oriri, radicitus ut praevalent, amputent, memores periculi Heli sacerdotis de filmonitione corripiant; improbos et duros corde, superbos et inobedientes scientes scriptum: Stultus verbis non corrigitur . Et itIpse vero qui vobis praeest non se existimet potestate dominante, sed charitate serviente felicem. Nam qui ita praesunt ut gaudeant de potestate dominii, non sunt veri pastores, sed mercenarii; non quaerunt
Abbreviated transcription (Latin):
t añ gͦ cuncta ista seruen¬
tur. ⁊ si qͥd seruatũ minꝰ
emendandũ corrigñdũq cure¬
tur: ad p̾positũ p̾cipue ꝑtĩne
tiuctoritas ref̾at qd̾ modũ uel
uires eiꝰ excedit. Ad hoc qͥdem¬

Expanded text:
ut ergo cuncta ista seruentur et. si quid seruatum non emendandum corrigendumque curetur, ad praepositam praecipue pertinet, intendit, referat, quod modum uel uires eius excedit. ipsa ue
Abbreviated transcription (Latin):
dĩe sibi uͥtutẽ euacuat. si ad hec
etiã ex ꝓp̃o desid̾io anhelat. Rur¬
sũ cũ mundi despectꝰ p̾cipit᷑ cũ
nͥ hec ex semetip̃o dn̾mꝰ appe¬
it: quiã ad ea q̃ inhoc uita¬
despecta sunt. inuitꝰ nolñsq

Expanded text:
iae sibi evacuat, si ad haec ex proprio desiderio anhelat. Rursum cum mundi despectus praecipitur, cum nisi haec ex semetipso animus appeit: quia ad haec quae in hoc munddespecta sunt, invi
Abbreviated transcription (Latin):
onib irestate: horis ⁊ tẽꝑib ꝯsitu¬
tis. Añ tẽpꝰ orare: ẽ opromidũtia.
In tẽꝑe ꝯstituto orare ẽ dbedĩtia
Tempus orendi p̾t̾ire: ẽ negligũ¬
tiã. Santo crebrior deb eẽ oratio:
qnͣto utilior Instant̾ ⁊ ardũt ora¬
re debemꝰ. Magna eĩ st̃ bona q̃ ꝑ¬

Expanded text:
onibus instate horis et temporibus constitutis. Ante tempus orare est providentia. In tempore constituto orare est obedientia. Tempus orandi praeterire est negligentia. Tanto crebrior debet esse oratio, quanto utilior. Instanter et ardenter orare debemus. Magna enim sunt bona q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcc̃i sr̃bia. pͥitia ẽ enĩ in p̾cando:
ultĩa renan in ꝯflictu. Nã cum
seruꝰ dĩ oet̾a uitiã suꝑaui̾t. ⁊ iã ad
u̾tutũ alta ꝯscendi̾t: adhuc habet
ris bona aginiꝰ intꝰ cor aibelatõe
cꝰtodire debemꝰ: qͥa nulla d̾õ plac
cũ sr̃bia oꝑatõ. Uñ scͥpt᷑a nosam¬

Expanded text:
ndo; ultima remanet in conflictu. Nam cum servus Dei caetera vitia superavit; et jam ad virtutum alta conscenderit; adhuc habet ris bona agimus, intus cor ab elatione custodiamus; quia nulla Deo placet cum superbia operatio. Unde Scriptura nos
Abbreviated transcription (Latin):
instuictu diaboli sepe fi̾sol. Sci¬
ens aũ utilicatẽ orandi. ⁊ nob̾
orantib cogitatonũ tumłtꝰ: ut
m̃tẽ tib or̃one diuidat. ⁊ fonctũ
orõis tollat. Cont᷑ cꝰ maliciã de¬
bemꝰ hre̾ m̃tis ꝯstantiã ut qͣnto
plus cogitatõnũ turba nos ĩpug¬
nat: tanto robustiꝰ mens nr̃a i̾
sui statꝰ reclitudie̾ fixa ꝑmaneat
Multũ enĩ iuuat ad or̃ois p᷑itatẽ
si in oĩ loco ⁊ tẽꝑe nos ab aclibus
illicitis tẽꝑemꝰ. si senꝑ ab ociosis

Expanded text:
instinctu diaboli saepe fieri solet. Sciens autem utilitatem orandi, et nobis orantibus cogitationum tumultus, ut mentem ab oratione dividat et fructum orationis tollat. Contra cujus malitiam debemus habere mentis constantiam, ut quanto plus cogitationum turba nos impugnat, tanto robustius mens nostra in sui status rectitudine fixa permaneat. Multum enim juvat ad orationis puritatem si in omni loco et tempore nos ab actibus illicitis temperemus; si semper ab
Abbreviated transcription (Latin):
N oratorio nemo aliqͥdagat nͥ ad
⁊ si eis uacat orare uolu̾i̾nt: nõ
eis sint ĩpedim̃to qͥ ibi alicͥd agñ¬
dũ putauer̾t. Id̾õ dñs nr uendẽ¬
tes ⁊ ementes eiecit de tẽplo dicñs
Domꝰ mea domꝰ orõ̾is uocabr. ut do¬
ceat in dm̃ca domo nͥł aliud ẽe a¬
gñdũ qmͣ orand̾. Ad hoc enĩ oĩs
eccłia ꝯstituit᷑: ut in ea oret᷑. Ip̃a

Expanded text:
n oratorio nemo aliquid agat, nis si eis uacat, orare uoluerint, non eis sint impedimento, quae aliquid um putaverint. Ideo Dominus noster vendentes et ementes ejecit de templo dicens: Domus mea domus orationis vocabitur ; ut doceat in Dominica domo nihil aliud esse agendum quam orandum. Ad hoc enim omnis ecclesia constituitur ut in ea oretur. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ex pauꝑtate uener̃t. Magis a̾
sludeant ñ de parentũ diuitũ dig¬
uitate. s de paupma frai sotieate
gloriari. Sũ moꝑe cauẽ debñt
srẽs qͥ ad scam̃ societatẽ ⁊ cõmi¬
nẽ uicã uenert ut ñ habeat
alt̾ alt̃m fastidio qͣniue eo ditior
sit siue nobilior siue sapientio.¬

Expanded text:
paupertate venerunt. Magis autem studeant non de parentum divitum dignitate; sed de pauperum fratrum societate gloriari. Summopere cavere debent fratres, qui ad sanctam societatem et communem vitam venerunt, ut non habeat alter alterum fastidio, quamvis eo ditior sit, sive nobilior, sive sapientio
Abbreviated transcription (Latin):
illud uͥtutis: hoc infirmiitatis.
Gratulari sibi qͥsꝙ debet: qͥ dono
ut p̾sit sibi suffic̾e cõmuni̾e alioꝵ
cibus ⁊ potꝰ Qͥ nͥl delicatũ q̃rit.
appetit quͣto arctiꝰ uiuit tãtobe

Expanded text:
tutis, hoc infirmitatis. Gratulari quisque sibi debet qui domo ut possit sibi sufficere communis aliorum cibus et potus, qui nihil delicatum quaerit, app
Abbreviated transcription (Latin):
enẽ suã supͣ modũ affligit᷑: ciuẽ
suũ occidit. Si plusꝗͣ oꝑt asim̃¬
tĩs reficit᷑: hostẽ nuiͥt. Sic gͦ nu¬
t̾enda e̾ ut seruiat: sic domanda
ut ñ suꝑbiat In oĩ abslinentia
hoc sẽꝑ attñdend̾ e̾: ut uicia ex¬
tinguant᷑. ñ caro. Quandoaᷤᷤ
horã pndii aliqͥd alim̃toꝵ sumat:
nͥ cũ egrotat. Pͥrimũ inttiũ ex

Expanded text:
nem suam supra modum affligit, civem suum occidit. Si plus quam oportet alimentis reficit, hostem nutrit. Sic ergo nutrienda est ut serviat; sic domanda ut non superbiat. In omni abstinentia hoc semper attendendum est ut vitia exstinguantur, non caro. Quando autem horam prandii aliquid alimentorum sumat, nisi cum aegrotat. Primu
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾. Non. eĩ ꝓdest si nos ꝯtin una
domꝰ: ⁊ seꝑat diuĩa uoĩuntas.
Plus eĩ attendit d̾s unitatẽ ai:
ꝙͣ loci. Ecce. in una domo sumꝰ
plures hoĩes. diu̾si mores diu̾sa

Expanded text:
liter. Non enim prodest si nos continet una domus, et separat diversa voluntas. Plus enim attendit Deus unitatem animi quam loci. Ecce in una domo sumus plures homines, diversi mores, diversa
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias suas cõmini uite cõ¬
tulit. aut qd̾ in ailiqͦ. ⁊ ÷ offi¬
cio sit ntilis. ⁊ si ñ ambłat m
murabilib srͥ sẽ. ut de religo¬
one ⁊ scĩtate desuꝑ ado libi colla
hu̾lit᷑ sentire ⁊ ñ exaltare au̾m
suã s in hũ̾ilitate repͥme iuxͣ quod
scͥptũ ẽ. Qnͣto maior es tanto tehu¬

Expanded text:
as communi vitae contulerit, aut quod in aliquo officio sit utilis. Et si non ambulat in mirabilibus super se, ut de religione et sanctitate desuper a Deo sibi collathumiliter sentire et non exaltare animam suam, sed in humilitate reprimere, juxta quod scriptum est: Quanto major es, tanto hu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpedict. Quałr a̾ orore debeamꝰ
ostñdr᷑ cũ subinfertur. Psal¬
mis. hymnis cũ oratis dm̃: hoc
psallentiũ in eccłia mens ꝯcorda¬
re deb cũ uoce: ut ĩpleat᷑ illd apłi
psallã spũ: psallã ⁊ m̃te. Orandiꝑ

Expanded text:
impediat. Qualiter autem orare debemus ostenditur cum subinfertur. Psalmis et hymnis cum oratis Deum: hoc Psallentium in ecclesia mens concordare debet cum voce, ut impleatur illud Apostoli: Psallam spiritu; psallam et mente . Or
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥũ abscondit: uitalis ei cibꝰ est
qd de infirmis subimgat audi¬
amꝰ. Qui insirmi s̃ ex pͥslina
ꝯluetudĩe si alit̾ cͣctant᷑ in uicliu
ñ debet aliis molestũ eẽ nͭ ic̃
tiores. Ac si aꝑte dicat. fortiores
res . in se debũt absanẽtie serꝰ.

Expanded text:
dit, vitalis ei cibus animae quid de infirmis subjungat audiamus. Qui infirmi sunt ex pristina consuetudine si aliter tractantur in victu, non debet aliis molestum esse, nec itiores. Ac si aperte dicat, fortiores res sunt, in se debent abstinent
Abbreviated transcription (Latin):
habũt egrotantes minꝰ acciꝑe
ne gͣuent᷑: expoĩta aũ egͥcudi¬
ne sic tͣctandi st̾ ut citiꝰ recͤent᷑.
Et in hac recͤatõe frm̃: ñ deb
ꝑni hu̾alima panꝑtas in hiis
q̃ postulat humana nec̾itas cũ
hoc tͥbuat tecens egͥnudo qd̾ di¬
uitib anterior ꝯsuetudo. Qui
enĩ milericors e̾ in aliũ: D̾o mi¬
sĩcors ẽ in ip̃m. Uñ ip̃e dic̃. Bĩmi

Expanded text:
habent aegrotantes minus accipere ne graventur. Exposita autem aegritudine sic tractandi sunt ut citius recreentur. Et in hac recreatione fratrum non debet mni humillima paupertas in his quae postulat humana necessitas, cum hoc eis tribuat recens aegritudo, quod divitibus anterior consuetudo. Qui enim misericors est in alium, Deus misericors est in illum. Unde ipse ait: Beati
Abbreviated transcription (Latin):
cos uidũt amplꝰ ñ qͥahonorant᷑
ꝯtingat detestanda ꝑũsitac. ut
in monast̾io uͭ qnͣtũ possunt fĩ¬
ueat diuites laboriõsi fiant pau¬
pes delicati. Nalde qͥppe detestabi¬
lee̾: ut ibi fiat pauꝑ delicat ĩ.
fi̾ appetit diues laboriosus. idest
cibstinens. Qd̃ cñ sepe uidemꝰ cõ

Expanded text:
cos vident amplius, non quia honorantur, tingat detestanda perversitas, ut in monasteriis, ubi quantum possunt fiunt divites laboriosi, fiant pauperes delicati. Valde quippe detestabile est, ut ibi fiat pauper delicatus, ubi fieri appetit dives laboriosus, id est abstinens. Quod tamen saepe videmus
Abbreviated transcription (Latin):
Igitͦ q̃ p̾cipiunt᷑ nob̾ in monos¬
t̾io ꝯstitutis. hu̾ilit̾ attũdamꝰ.
gregati. ut unm̾mes habitenĩ
in domo. ⁊ sit nobis aĩa una ⁊
cor unũ in d̾õ. pͥma nob̾ ãmoĩ¬
tio fit de unitate ⁊ ꝯcordia ⁊ ca¬
li ꝯcordia q̃ in d̾o sit. Nã ꝯcordia

Expanded text:
cipiuntur nobis in monasterio constitutis humiliter attendamus. gregati, ut unanimes habitetis in domo, et sit vobis anima una et cor unum in Deo. Primo nobis admonitio fit de unitate et concordia; et tali concordia quae in Deo fit. Nam concordia
Abbreviated transcription (Latin):
Amat d̾c instantiã ⁊ ĩportita¬
tẽ in p̾ce. Si magna st̃ bona: nõ
debñt eẽ ⁊ desid̾ia ꝑua. Cũ magnitu¬
dĩe p̾mioꝵ: ꝯcordare deb magni¬
tudo desid̾ioꝵ. Qd̃ si ad pͥmas lacͥ¬

Expanded text:
Amat Deus instantiam et importunitatem in prece. Si magna sunt bona, non debent esse desideria parva. Cum magnitudine praemiorum concordare debet magnitudo desid
Abbreviated transcription (Latin):
tũdit affcm̃ d̾c qmͣ censũ. Hinc ꝑ
sapientẽ dr᷑ fili da mͥ cortuũ. QU̾
utiq si̾ ñ potest : nͥ pͥus cͣnał appe¬
titꝰ resecetur. Primũ gͦ debemꝰ ha¬
bita desere̾. deinde t̾rena ñ q̃r̾e
ut pꝰmod̾ lib̾ius ad celestia pꝰsimꝰ.
anhelare. Et ne uid̾et᷑ pauꝑib se

Expanded text:
censum. Hinc per Sapientem dicitur: Fili, da mihi cor tuum . Quod fieri non potest nisi prius carnalis appetitus resecetur. Primum ergo jubemur habita deserere; deinde terrena non quaerere, ut postea liberius ad coelestia possimus anhelare. Et ne videretur paupe
Abbreviated transcription (Latin):
hõib ñ erit utile monast̾iũ. Et si
scꝰs sit locꝰ. si scꝰs sit habitꝰ. si sc̃a oꝑa
uideant᷑ : totũ ex uitio sr̃bie inutile
habebit᷑. Suꝑbia eĩ casũ ht̃. Id̾o scͥs
dd. orat ad dnm. ut ñ ueniat eipes
sr̃bie: qͥa ibi cecidert̃ qͥoꝑant᷑ ini¬
qͥtatẽ: expulsi st̃ nͭ potuert̃ stare.¬

Expanded text:
ile monasterium. Et si sanctus sit locus, si sanctus sit habitus, si sancta opera videantur, totum ex vitio superbiae inutile habebitur. Superbia enim casum habet. Ideo sanctus David orat ad Dominum ut non veniat ei pes superbiae, quia ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem: expulsi sunt nec potuerunt stare
Abbreviated transcription (Latin):
erigant c̾uicẽ qͥa sociant᷑ eis ad qͦs
foras acced̾e̾ ñ audebant sed sursũ
cor habeant ⁊ t̾renti utna ñ q̃rãt
ne incipiant monast̾i̾a ẽẽ duutib
utilia ñ paupib. si diuites illiẽ¬
hiu̾liãtur : ⁊ pauꝑes illic insiant᷑.¬

Expanded text:
erigant ceruices, quia sociantur, ad quas foris accedere non audebant, sed sursum cor habeant et terrena bona non quaerant, ne incipiant monasteria esse diuitibus utilia non pauperibus, si diuites illihumiliantur et pauperes illic inflant
Abbreviated transcription (Latin):
cãq suscipi iubeas ꝑ manus
in sinũ pr̾iarchaꝵ tuoꝵ abhe
scilic trnici tui. ⁊ ysaac electi
tui. atq incob dilectitui qͦ au¬
fugit dolor et tͥsticia duq sus¬
piriũ: fideliũ qͦ aĩe feliciioꝯ¬
ditate letant᷑.⁊ in nouissimo
magni iudicii die. int̾ scõs ⁊

Expanded text:
pi jubeas per manus in sinu patriarcharum tuorum Abrahae scilicet amici tui, et Isaac electi tui, et Jacob dilecti tui, quo abfuit dolor et tristitia et suspirium, fidelium quoque animae felici jucunditate laetantur, et in novissimo magni judicii
Abbreviated transcription (Latin):
nare̾ añ matutinas ad se ex¬
citandũ cotidie. Qͥ pꝰꝙͣ surre¬
xĩt. luñ dormitorii ⁊ eccłie da¬
erit firmare. claud̾e. aꝑire:
omes horas sonare Collatõnẽ¬

Expanded text:
nare, et ante vigilias ad se excitandum quotidie. Qui postquam surrexerit, lumen dormitorii et ecclesiae claerit, firmare, claudere omnes horas sonare, can
Abbreviated transcription (Latin):
Ramos pꝰ ꝓcessionẽ tolłe. ⁊ ex¬
gendũ infirmũ oleũ sacrũ¬
⁊ ad t̾gñoũ stupas. uł pãnũ¬
lineũ pꝑtire: ⁊ pꝰ t̾sionẽ in pis¬
tim̃ta. lintheamina ⁊ cet̾a
uctĩsilia in eccłia ⁊ altaris ne¬
cessaria s̾uare. p̾ꝑtire.⁊ qͦͣtiens
expedit mutare. Corꝑalia. osfꝰ¬
toria t̾soria qͥb digiti sac̾dotis
pꝰ ꝯmunionẽ extergũt᷑. ⁊ pal¬
lã altaris supͣ quã extñditur

Expanded text:
Ramos post processionem tolngendum infirmum oleum sacratum, ad tergendum stupas istimenta, linteamina, et caetera utensilia in ecclesia et ad altare necessaria servare, parare, et quoties expedit, mutare. Corporalia, offertoria, tersoria, quibus digiti sacerdotis post communionem terguntur, et pallam altaris super q
Abbreviated transcription (Latin):
licitos motꝰ sub disciplina coher¬
ceamꝰ. si m̃bra ⁊ sensus nrõt stu¬
decimꝰ restringe̾: ut ñ possint
lasciuie ⁊ leuitati deseruireyt
aspectꝰ nr̃ sit simplex ⁊ huilis
nec sixe aspitiat oculus: qd̾ illi¬
cite ꝯcupiscat animꝰ. Ut nr̃ au¬
ditꝰ sit purꝰ ⁊ discretꝰ: ea q̃ suꝑflua
st̾ ⁊ uani respuens: ea q̃ d̾i sũt
gͣtant᷑ suscipiens. Nt sermo n̾r
sit sale ꝯditus: ociosa ⁊ nocnin
decestans. bona ⁊ utilia ꝯm̃dãs.
Ut sĩt in corde pundiciã ia uul¬
tu pudiciciã I ncessus cũ gͣuim¬
te. statꝰ cũ reu̾encia motꝰ cũ ma¬
fueride. habitꝰ cũ religione. q̃tre

Expanded text:
licitos motus sub disciplina coercemus, si membra et sensus nostros studeamus restringere, ut non possint lasciviae et levitati deservire, ut aspectus noster sit simplex et humilis, ne fixe aspiciat oculus quod illicite concupiscat animus, ut noster auditus sit purus et discretus, ea quae superflua sunt et vana respuens, ea quae Dei sunt gratanter suscipiens, ut sermo noster sit sale conditus, otiosa et nocua detestans, bona et vilia commendans, ut sit in corde munditia, in vultu pudicitia, in incessu gravitas, status cum reverentia, motus cum maturitate, habitus cum religione, quate
Abbreviated transcription (Latin):
ta eiꝰ ⁊ calciam̃ta nͨ itida nimtũ
liec abiecta płimũ: s ex mod̾aito
⁊ ꝯpetũti habitu erant. Ip̃e ꝙͦ de
se legt᷑ dixisse. fãteor de p̾ciosa ue¬
ste erubesco. Nõ decet hanc ꝓfos¬
sionẽ ñ decet ãmo̾i̾tõnẽ. sĩ decet
hec m̃bra ñ decet hos canos. hĩc

Expanded text:
ta ejus et calceamenta nec nitida nimium, nec abjecta plurimum, sed ex moderato et competenti habitu erant. Ipse quoque de se legitur dixisse. Fateor quia de pretiosa veste erubesco. Non decet hanc professionem, nec decet hanc admonitionem; non decet haec membra, non decet hos canos. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ edñdi libido suggerit᷑. see¬
llos existiment ditiores: qͥ in
sustiñda ꝑcitate sui̾nt fortiores.
Ex fortitudĩe ꝑcitatis depͥmũt᷑
uitia cͣnis. Ey mortificatoe uici¬
oꝵ: ꝓcedit pullulatiõ uͥtutũ Ip¬

Expanded text:
 edendi libido suggerit. Illos aestiment ditiores qui in sustinenda parcitate fuerint fortiores. Ex fortitudine parcitatis deprimuntur vitia carnis, ex mortificatione vitiorum procedit pullulatio virtutum. Ip
Abbreviated transcription (Latin):
licite. onusa ⁊ oportunitas ui¬
eiĩ cauent᷑. Hinc ẽ qd̾ loch a sodo¬
niis fugienti p̾cipit᷑ ut ñ ret res¬
piciat. ne remaneat in oĩ c̾ca ie.¬
giõne. sed in monte salinĩ se fa¬
ciat. Qscͥis eĩ ꝑfc̾e appetit᷑ inicũtii¬
ua uicioꝵ fug̾e̾ ab aspectu ⁊ uicim¬

Expanded text:
licite causa et opportunitas vitii caveatur. Hinc est quod Lot a Sodomis fugienti praecipitur ut non retrospiciat, neque remaneat in omni circa regione, sed in monte salvum se faciat. Quisquis enim perfecte appetit incentiva vitiorum fugere, ab aspectu et vici
Abbreviated transcription (Latin):
uegetata sui̾t. oꝑtet eaudẽ cuiã
cͣis resecare. ne famiłoe dĩ tenes
semetip̾o̾ pͥus ꝑ afflictã uentris
surgitur: si ñ pͥus intͣ nosinz ip̾c
hostis positꝰ gule uidelie appenitꝰ

Expanded text:
vegetata fuerit, oportet eamdem curam carnis resecare, ne famulos Dei teneatsemetipso prius per afflictam ventris surgitur, si non prius intra nosmetipsos hostis positus, gulae videlicet appetitus,
Abbreviated transcription (Latin):
t cũ se inuicẽ sibim etiam
tacente lingua conspectu mutio
ardore. etiã intactis abĩmũda
uiolatõe corꝑib. fugit castitas ipa
de morib. Castitas qͥppe de moribꝰ
fugit: dũ libidinosa uoluptas ꝯs.¬
pectib mutius magis magisꝙ
inardescit. Et si corpꝰ tib ĩmũda
uiolatõ̾e ñ tangit᷑: ip̃a tñ ĩmũ¬
da uiolatõ. uisi. tisfcũ cogitatõe
dełctatõe ꝓpetͥtur. Ipĩs fom̃tis qͣi

Expanded text:
Et cum se invicem sibimet etiam tacente lingua conspectu mutuo ardore, etiam intactis ab immunda violatione corporibus, fugit ipsa castitas de moribus. Castitas quippe de moribus fugit, dum libidinosa voluntas conspectibus mutuis magis magisque inardescit. Etsi corpus ab immunda violatione non tangitur, ipsa tamen immunda violatio, visu, affectu, cogitatione, delecta
Abbreviated transcription (Latin):
Castͦꝵ nãq acies cũ ad bellũ sep̾¬
ꝑet. pͥus se ꝯiung̾e atq ordinare
festintit. ne ab hostib int̾rũpi tuit
penet᷑ri ualeat. Sic ninurũ nr̃a
spiritalis acies q̃ bñ ꝯĩcta ⁊ ordia̾¬

Expanded text:
Castrorum namque acies cum ad bellum se praeparat, prius se conjungere atque ordinare festinat, ne ab hostibus interrumpi aut penetrari valeat. Sic nimirum nostra spiritualis acies quae bene conjuncta et ordina
Abbreviated transcription (Latin):
tis nr̃e. et qͥatu pedes la¬
uare dignatus es tuis discipłis
ne despicias oꝑa manuũ tuaꝵ
que nobis retinenda mandasti:
t̾iora abluunt᷑ inqͥnam̃ta sic

Expanded text:
tis et quia tu pedes lauare dignatus es tuis discipulis, ne despicias opera manuum tuarum, quae nobis retinenda mandasti; teriora abluuntur inquinamenta c
Abbreviated transcription (Latin):
t aũ uos in hoc libello caꝗͣ¬
in specło possitis inspic̾e̾. ne per
obliuionẽ aliqͥd negłigatie: se¬
mel in septimant uob̾ legatur.
Ideo legi p̾cipitur: qͣ tnꝰ memorit̾

Expanded text:
t autem vos in hoc libello tanqin speculo possitis inspicere, ne per oblivionem aliquid negligatis, semel in septimana vobis legatur. Ideo legi praecipitur, quatenus memoriter
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ qͣͥles sumꝰ siue pulcri siue
fedi. siue uisti siue iniusti. utr̃
placeat a displiceat. Scͥpt᷑acͥp
qͣlit̾ płcritudo ĩusticiẽ debeat
obseruari. qͣlit̾ debeat uͥtutũ

Expanded text:
lchri, sive foedi, sive justi, sive injusti; utrum placeat an displiceat. Scriptura qqualiter pulchritudo justitiae debeat observari, qualiter debeat virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
mittant᷑ de cloustro ad elaustrũ
moraiture ad mitꝰ ꝑ aonnũ Ner̃
si euidñs necessitas ingruerit ꝓpt̾
quã oportent aliquã egredĩ. fiat
Si qͥs abbtis aliquã  tilit̾ enusit̾
dalũ em̾serit desorore emissa Tẽ.¬
pore u̾o guerraꝵ: liceat cuilibet
abb̃i sorores sibi subditas ⁊id loca tu¬
ta tnͣsfr̾e. Q si ailit̾ fuĩt. Abb̃s sũb
quo hoc ꝯtigit: ꝑ mnnũ ꝯtĩnuũ

Expanded text:
laustrum moraturae ad minus per annum. Verum, si evidens necessitas ingruerit, propter quam oporteat aliquam egredi, fiat dSi quis abbas aliquam aliter emiserit, dalum emerserit de sorore emissa. Tempore vero guerrarum liceat cuilibet abbati sorores sibi subditas ad loca tuta transferre. Quod si aliter fuerit, abbas, sub quo hoc contigerit, per annum continuum
Abbreviated transcription (Latin):
grotantiũ cura. siue pꝰ egri¬
tudinẽ reficiendoꝵ sue ali¬
qua inbecillitate. siue etiã febri¬
b laborantiũ uni alicui deb ĩ ũgi
ut ip̾e de cellario petat qd ciuq

Expanded text:
Egrotancium cura sive post egritudinem reficiendorum sive aliqua inbecillitate sive febribus laborancium uni alicui debet iniungi ut ipse de celario petat quod cuique
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diu̾se infirmitates faciũt ut
honã nr̃a portemꝰ iuicẽ. Lichil
mici portatio. S ⁊ ip̾e infirmꝰ
qr ꝓ di amore seruint᷑ debet pñ¬
sare ⁊ sũmoꝑe caue̾ ne suꝑflui¬
tate sua aut ĩpatĩa sua sibi ser¬
.luentẽ ꝯt̾stet. Studeat tũ deo
grãs age̾. ne infirmitas q̃ data
ẽ ei nd purgatonẽ da̾e : u̾tatur
in angmentũ culpe. Sequit᷑

Expanded text:
 diversae infirmitates faciunt ut onera nostra portemus invicem. Nihil mici portatio. Sed et ipse infirmus cui pro Dei amore servitur, debet pensare et summopere cavere ne superfluitate sua aut impatientia sibi servientem contristet. Studeat autem Deo gratias agere, ne infirmitas quae data est ei ad purgationem animae, vertatur ad augmentum culpa
Abbreviated transcription (Latin):
deseruiret. Ip̃e enĩ dicturꝰ ẽ ĩ iu¬
dicio. Infirmꝰ fui ⁊ uisitastis me
Et itm̾. Qd uniex minimis meis
feculis mͥ fecistis. Debñt gͦ fortio¬
⁊ es ĩ becillitatẽ portare infirmoꝵ.
Sic eĩ diuina caritas adĩpletur
tate. ⁊ sic adĩplebitĩs legẽ x. lex¬

Expanded text:
deserviret. Ipse etenim dicturus est in judicio. Infirmus fui, et visitastis me . Et iterum: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Debent ergo fortiores imbecillitatem portare infirmorum. Sic enim divina charitas adimpletur tate, et sic adimplebitis legem
Abbreviated transcription (Latin):
bona sufficit uobis ꝓpt̾ alios
fania nr̃a ñ pollui. s polle de¬
bet in nobis. Qͥ fidñs ꝯscĩe sue.
negligit famã suã: crudelis est.
maxime in loco illo positꝰ de quo
dicit apłs. scͥbens ad discipłm Cu
Qͥ nos amant : q̃runt qͥdlau¬

Expanded text:
bona sufficit nobis, propter alios fama nostra non pollui, sed pollere debet in nobis. Qui fidens conscientiae suae negligit famam suam, crudelis est, maxime in hoc loco positus, de quo dicit apostolus scribens ad discipulum: Qui nos amant quaerunt qu
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ: delatenti doloie subiũ
dicñti qͥd sibi doleat sũ dubita¬
tõe credatur. Iure eĩ credñdꝰ est
quẽ boni mores ⁊ ꝯu̾satiõ scã
fanulũ dĩ ẽẽ ꝯm̃dant. Nõ enĩ
ex ore loqñtiũ cognoscit᷑ iu̾tas
uł falsitac. sed a frucłib eoꝵꝑ
cognoscetis eos. dic̃ dñc. Nõ sũt
fallaces ñ st̾ duplices. ñ ex illic
qͥ in corde ⁊ corde locuti st̃̾ falsa
fãmuli dĩ qͣles st̾ incorde: tales
sunt in uoce. Rona uita fidem
dat u̾bis. mala uita ipsã iu̾tatẽ
facit̾ ẽẽ abiguã. Sine dubi¬
tatõe gͦ credimt᷑ : qui sũ dubi

Expanded text:
tus est, de latenti dolore subjungenti quid sibi doleat, sine dubitatione credatur. Jure enim credendus est, quem boni mores, et conversatio sancta famulum Dei esse commendant. Non enim ex ore loquentium cognoscitur veritas aut falsitas, sed a fructibus eorum cognoscetis eos, dicit Dominus. Non sunt fallaces, non sunt duplices; non sunt ex illis, qui in corde, et ore locuti sunt falsa. Famuli Dei quales sunt in corde, tales sunt in ore. Bona vita fidem dat verbis. Mala vita etiam ipsam veritatem facit esse ambiguam. Sine dubitatione ergo credantur qui sine dubi
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ cieditur. Qsito ceꝑit eẽ reli¬
giolioꝵ: tanto u̾bis eiꝰ meior
fides p̾stat᷑. Et qͥa insirmitatis
sunt ꝯtrariã: ideo adiuugit
Sedtũ utiũ sanando illi dolori
qd̃ delectat expediat: si ñ ẽ ccũ
con desidiisͥnã ⁊ famłos dei

Expanded text:
erit esse religiosior, tanto verbis ejus major fides praestatur. Sed quia infirmitatis sunt contraria, ideo adjungit: Sed tamen utrum sanando illi dolori, quod delectat expediat, si non est certum, eorum desideriis,
Abbreviated transcription (Latin):
qñtes ciuos infirimiatet Ari¬
gore Sͦ abstiñtiẽ disc̃tꝰ magr
disc ipłm cẽꝑat: ne scilic sceqũ¬
cib ptasliõĩb fractꝰ. abono p̃or¬
enatis elatiguescat. Bonũ qire
erat uediscipłs ex m̃firmite tre
patiẽ fiucdũ redd̾et. sed utiltꝰ pͣ¬

Expanded text:
ntes tuas infirmitates . A rigore ergo abstinentiae discretus magister discipulum temperat, ne scilicet frequentibus passionibus fractus a bono praedicationis elanguescat. Bonum quippe erat ut discipulus ex infirmitate patientiae fructum redderet, sed util
Abbreviated transcription (Latin):
beñ. Contigit int̾dum qd nõ nulli ꝓpri sin¬
cumbentes affactibꝰ dũ sanctionũ sensũ legi¬
timũ ad sua uota ñ hũt accõmodũ suꝑad¬
ducunt adulterũ intellectũ in tprali ꝯpen¬
dio et̾uũ dispendiũ ñ tim̾tes. Sane qr sicut
auduumnꝰ quid̃ suo nimis inherentes ĩgenio
nuũꝙ uoluntarii concilii gen̾alis inter¬
p̃te. de noualil pꝰ idem ꝯcilium acqͥsitis a
uob̾ uitendũt decimas extorquere. ne suꝑ
hiis ue ꝯtingat indebita molestatõne uexari
nos int̾p̃tationẽ illoꝵ intellectui ꝯstitutõis
p̃dicti ꝯcilii suꝑ p̃monstrateñ decinis edite
asserimus ꝑegrinani. In ip̃a quid exp̃sse ca¬
uetur. ut de alienis t̾ris ⁊ amodo acquirendis:
si eas ꝓpriis manibs aut sumptib colueritis.
docimias ꝑsoluatis eccł̃iis quib intõne p̃dioꝵ
antea soluebant᷑. Uñ si ad ꝓpepositũ acieni
discretõis extend̾ent. adu̾tentes nichominus
de quib nouałib aplica sedes intelligat ĩ dul

Expanded text:
em. Contingit interdum, quod nonnulli propriis incumbentes affectibus, dum sanctionum sensum legitimum ad sua uota non habent accomodum, superinducunt adulterum intellectum in temporali compendio eternum dispendium non timentes. Sane quia, sicut audiuimus, quidam suo nimis inherentes ingenio, nimiumque uoluntarii concilii generalis interpretes de noualibus post idem concilium acquisitis a uobis intendunt decimas extorquere, ne super hiis uos contingat indebita molestatione uexari, nos interpretationem illorum intellectui constitutionis predicti concilii super Cisterciensium decimis edite asserimus peregrinam. In ipsa quidem expresse cauetur, ut de alienis terris et amodo acquirendis, si eas propriis manibus aut sumptibus colueritis, decimas persoluatis ecclesiis, quibus ratione prediorum antea soluebantur. Vnde, si ad prope positum aciem discretionis extenderent aduertentes nichillominus, de quibus noualibus apostolica sedes intelligat indul
Abbreviated transcription (Latin):
Decimas a ppło sacdotibꝰ aꝙleuitis eẽ. soluendas
diuine logis sauxit auctoritas. Cet̾um a canõĩcis
siue dericis ꝯmuni uita uiuentibꝰ. nulla ratio
doctore attestante atq dicente. Conimuni uita
uiuentibe de faciendis elemosinis ⁊ exhibenda
hospitalitate nob̃ quid erit dicendũ. cum om̃e
qd suꝑẽ in piis causis debeant erogare : Quã¬
obrem p̾sentis scripti pagina sancimus et
auctoritate apłica ꝯftituimus. ut nlli ep̃o. nlli
rib quos ꝓpriis manib sumꝑtib ue colligitis.
uł ⁊̃ de nutrim̃tis ur̃is decimas a uob̾ exigere.
nec quietẽ um̃m occasione aliqͣ ꝑturbare. S
potius ab huimodi uexatõnib ⁊ exactõnibus
expediti. diuino seruitio dieb ac noctil libera
mente uacetił. Si quis aut̃ ausu temario contͣ

Expanded text:
das divinae legis sanxit auctoritas. Caeterum a canonicis sive clericis communi vita viventibus nulla ratio doctore attestante atque dicente: « Communi vita viventibus de faciendis eleemosynis et exhibenda hospitalitate nobis quid erit dicendum, cum omne quod superest in piis causis debeant erogare? » Quamobrem praesentis scripti pagina sancimus et auctoritate apostolica constituimus, ut nulli episcopo, nulli rvel etiam de nutrimentis vestris, decimas a vobis exigere, nec quietem vestram occasione aliqua perturbare; sed potius ab hujusmodi vexationibus et exactionibus expediti, divino servitio diebus ac noctibus libera mente vacetis.
Abbreviated transcription (Latin):
qm a strepitu ⁊ tumultu scłartũ remoti. pacẽ
hibenteb ut nlłs hoĩem caꝑe. spoliare. u̾b̾are. scu
int̾fic̾e̾. aut furtũ uł rapinã ꝯmitt̾e aũdeat. ¶¬
euitandas scl̃ariũ freq̃ncias lib̾m sit nob̃ saluo
officia cũ necesse fu̾it celebrare. Ihibemꝰ insuꝑ¬
ue aliqͣ ꝑsona fẽs or̃dĩs ur̃i audeat ad sclaria
iudicia ꝓuocare. ħ siqͥs adu̾sus cos aliqͥd sͥ credid̾ir
de iure ꝯpetere. sub etͣtͣstici examine iuidicii exꝑiendi

Expanded text:
m a strepitu et tumultu secularium remoti pacem rohibentes, ut nullus ibi hominem capere, spoliare, uerberare seu interficere aut furtum uel rapinam committere audeat. ularium virorum frequentias liberum sit uobis, saluo officia, cum necesse fuerit, celebrare, et ipsua persona fratres ordinis vestri audeat ad secularia iudicia provocare Sed si quis adversus eos aliquid sibi crediderit de iure competere sub ecclesiastici examine iudicii experiendi
Abbreviated transcription (Latin):
tique uiue ad cuiꝰ tranlitũ sol
obscuratus est. Nam ⁊ ille cap¬
tus̾ est qui captuꝑm tenebat
primũ hominem Hodie portal
mortis. ⁊ seras paritꝰ saluator
uir dilrupitꝰ. W. Ante cuiꝰ conł¬
pectum mors fugit. Ad cuius
uocem mortui relurgunt. ui¬
dentes autẽ eum porte mortis
confracte sunt.Hodie. Reces

Expanded text:
quae vivae, ad cujus transitum sol obscuratus est; nam et ille captus est, qui captivum tenebat primum hominem. Hodie portas mortis et seras pariter Salvator noster disrupit. Vers. Ante cujus conspectum mors fugit, ad cujus vocem mortui resurgunt, videntes autem eum portae mortis confractae sunt. Hodie. Res
Abbreviated transcription (Latin):
uoniã ex p̃cepto
regule iuberaur
habere cor unum
¶et ait̃m unã in
dño. Iustũ est ut qui sub u¬
tie regula. ⁊ uniꝰ ꝓfessioĩs.
uoco uiuimus uniformes
in obiseruãtiis canonice re¬
ligionis inueniam᷑. qͣtiꝰ
sentet uniformitas ext̾ius¬

Expanded text:
nim ex precepto regule iubeantur habere cor unum et animam unam in Domino. Iustum est ut qui sub una regula et unius professionis uoto uiuunt uniformes in obseruantia canonice religionis inueniantur quatesentet uniformitas ext
Abbreviated transcription (Latin):
solũ ur̃i. scd etiã ip̃ius mise¬
remini. qui int̾ uos qͣnͣto in
mat᷑. Nã qnͣto suꝑior gͣdꝰ. tan¬
to ꝑicłosior casus. ⁊ cui plus do¬
natur: plus tib eo exigitur.Grã¬
de ꝑicłm ẽ sibi ⁊ aliis uiu̾e tẽ¬
ꝑ alia simł ⁊ spu̾alia p̾uidere.
Sic sui curã age̾: ut alios ñ ne¬
gligat. sic de aliis cogitare ut
a spũtilib. Sic inardesc̾e̾ ad sp̾u¬
aliã. ut sit sollicitꝰ de tpralibus.
dire debñt. unde magis uidñt
eũ ꝓ ip̃is laborare. Qd̾ cũ faciũt:

Expanded text:
solum vestri, sed etiam ipsius miseremini, qui inter vos quanto in lmatur. Nam quanto superior gradus, tanto periculosior casus, et cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Grande periculum est sibi et aliis vivere, temporalia simul et spiritualia providere. Sic debet sui curam agere, ut alios non negligat, sic de aliis cogitare, uta spiritualibus. Sic inardescere ad spiritualia, ut sit sollicitus de temporalibus. dire debent, unde magis eum pro ipsis vident laborare. Quod cum faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ d̾o tn oĩloco. Seru st̾ sub
lege qͥ ex timore dño deseruiũt.
lib̾i sub grã: qͥ ex amore ĩ plent
in karitate dĩ habeamꝰ. Seqͣr.

Expanded text:
ni loco . Servi sunt sub lege, qui ex timore Domino serviunt; liberi sub gratia, qui ex amore implent in charitate Dei habeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
uant. Scͥptũ ẽ enĩ. Mise̾re n̾e
obediendo. Cum eĩ scͥptũ sit. fi¬
liꝰ sapiens letificat patrẽ. tan¬
to plus gaudñt. ⁊ libñtiꝰ labo¬
rant. patres spu̾ales ꝓ filiis:
ꝑare disciplinis. Sequitur.¬
onet dñc ut obseruetis¬
odore de bona ꝯu̾satoe̾ sragnͣ¬
tes. ñ sic̾ serni sub lege sed sic̾
lib̾i sub grã ꝯstituti. Apte post
Sic orare: qͦmͦ sem̃ oꝑire. Sic̃
qͥ sei̾it in agro si hec orando¬
lueres. ⁊ totũ qd̾ sei̾atũ ẽẽ uide¬
bat᷑. diripiũt. Ita qd in agro
sui cordis semina u̾bi dĩ ꝑsal¬
lendo. legñdo. p̾dicando asꝑserie
nͨ pꝰ ea siando in corde reclulit.
⁊ qͦͣdãmͦ sepelierit: ueniũt uo¬
lucres. idest cogitatões hꝰ scłi uo¬
latiles. inanes ⁊ uacue. ⁊ rapi¬
in corde. ⁊ fructꝰ spũailis cͤscat
sp̾ualis pulc̾tudĩs amatores. sid̃

Expanded text:
Scriptum est enim: Miserere animae obediendo. Cum enim scriptum sit: Filius sapiens laetificat patrem ; tanto plus gaudent et liberius laborant Patres spirituales pro filiis, perare disciplinis. Donet Dominus ut obserodore de bona conversatione fragrantes, non sicut servi sub lege, sed sicut filii sub gratia constituti. Apte subdisic orare, quomodo semen operire. Sicut qui seminant in agro si hoc olucres, et totum quod seminatum esse videbatur diripiunt; sui cordis semina verbi. Dei psallendo, legendo, praedicando, asperserint, nisi postea orando in corde recluserint et quodammodo sepelierint, veniunt volucres, id est cogitationes hujus saeculi volatiles inanes et vacuae, et rapiin corde, et fructus spiritualis crescat spiritualis pulchritudinis amatores.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedit ordĩe: itaeoł p̾ced̾e debet
scictate: ut eiꝰ exẽplo discant sub¬
diti qͣlit̾ uiu̾e debeant. Corripi
net regiminis mala inf̾r̾e ñ
debet s tołare: ut ex sua man¬
suetudine. iraꝯdos ualeat miti
cam̃ta u̾ͥtutũ: ita sciliq ut pͥ¬
us mores eĩũ diligñt̾ incͥrat
ut qͥd cuiq inferte debeat ag

Expanded text:
et ordine, ita eos praecedere debet sanctitate, ut ejus exemplo discant subditi qualiter vivere debeant. Corripianet regiminis, mala inferre non debet sed tolerare, ut ex sua mansuetudine iracundos valeat mitigcamenta virtutum, ita scilicet ut prius mores omnium diligenter inquirat, ut quid cuique inferre deb
Abbreviated transcription (Latin):
net. Uñ ip̾e doꝰ pastorib ait. Qͥ
uos audit. me audit ⁊ qͥ uos sꝑ¬
uit: me sꝑuit. Debñt gͦ serui dĩ
tanto oportet ut ãplius timent
ato semz ip̃m despiciens cos a
qͥb honor ĩpenditur. sibi in co¬
gitatoe p̃ponat. ñ sũbiecdũ ẽ.

Expanded text:
ipse Dominus pastoribus ait: Qui vos audit me audit, et qui vos spernit me spernit . Debent ergo servi Dei tanto oportet ut amplius timeat, atque semetipsum despiciens eos a quibus honor impenditur sibi in cogitatione praeponat. Unde subjectum est:
Abbreviated transcription (Latin):
mosa suspiriã tu eiꝰ medere
uu ln̾ib. tu iacenti manũ
.porrige salutarẽ. ne eccłia tua
aliqua sui corꝑis portione uas¬
retur: ne grex cuus detͥm̃tũ
sustineat. ne de familie tue dã¬
pno mimarcꝰ exultet: ne reua¬
tum. lauacro salutari mors
scd̾a possideat. Tibi gͦ dñe sup¬
dimꝰ tu parce ꝯficenti. ut sic ĩ
uante defleat. qͣtinꝰ intremen¬
di iudicii die siu̾̃am dãpnatõ¬
nis et̾ne eucidat: ⁊ nescrat ꝙ
treret intenebris qd stridet
in flãmis. atq aib erroris uia
ad iter ret̾isuͣs iusticie. neqͣ¬
qmͣ ultͣ uulnerib sautiet᷑

Expanded text:
mosa suspiria, tu ejus medere vulneribus, tu jacenti manum porrige salutarem, ne Ecclesia tua aliqua sui corporis portione vastetur, ne grex tuus detrimenta sustineat, ne de familiae tuae damno inimicus exsultet, ne renatum lavacro salutari mors secunda possideat. Tibi ergo preces supus, tu parce confitenti, ut sic in cata defleat, qualiter in tremendi judicii die sententiam damnationis aeternae evadat, et nesciat quod terret in tenebris, quod stridet in flammis, atque ab erroris via ad iter reversus justitiae nequaquam ultra vulneribus saucietur,
Abbreviated transcription (Latin):
desto dñe supplica oreni¬
cionib nr̃is. nec sit ab
hoc famło. cuoͣ. clem̃tie tue
longinqͣ miseratii. sana uul¬
nera. eiusq remitte pcc̃a. ut

Expanded text:
desto Dne supplicationibus nostris, nec sit ab hoc famulo tuo clementiae benigna miseratio, sana vulnera, eiusque remitte peccata, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ sterum dissolue illud rubificatu ĩ sua met᷑ aqua
Postiodũ insimili aqua dissolue corpus fini anq
ad qͣrtã ꝑte sultaris rubificati. posted misce aqua
ꝙ dumide fermẽtari ꝑ nouẽ dies nãles: postra eua¬
pora aquã cũ calore simplicit facto in balneo ma¬

Expanded text:
e dissolve illud rubificatum in suamet aqua; ex post in simili aqua resolve corpus fini auri ad quartam partem sulphuris rubificati; deinde misce aquas et permitte fermentari per novem dies naturales. Postea evapora aquam cum calore simplici facto cum balneo ma
Abbreviated transcription (Latin):
magis atulte penett cum frema d radiosa altirati¬
lis oꝑationis que fit cum igne quẽ nimis sapieater
ꝯpocta de ignescum huicto iadicali. ⁊ pd̃o cum sit ignis
sunt coloratius que hũt potelate colerabilem ndcolo¬
randum q tingendum alias ꝑtes. Et sic deptddto
loratuiu de ignitiuo: & de Ignificabil Cololificabłi

Expanded text:
penetrat cum firma et radiosa alteraciuralis operacionis, que fit cum igne, quem multum sapienter composita ex igne in humido radicali. Et ideo, cum sit ignis sunt colorative, que habent potenciam colorabilem, ad colorandum et tingendum alias partes; et sic devallatur colorativum ab ignificativo; et ab ignificabili venit colorificabi
Abbreviated transcription (Latin):
retmere simul. Sic nã ꝯuĩgit hec duo In uñũ corpus ui¬
tuosum. Unde ip̃a multum respicit ꝙ uñũ uult coqui
ĩ sius detoctionib diuersas passiones: sic aliud Insiuis re¬
ĩ crudationib oñdit iusibiliter diuersas potentias. Quia sic̃
suꝑius tͥ diximus mercuriu ese grossum terresere ꝑ lũã¬

Expanded text:
ungit ista duo in unum corpus virtuosum. Unde illa plurimum conspicit quod unum vult se coqui in suis decoccionibus diversas passiones, sic aliud in sua recruditate monstrat visibiliter diversas potestates. Quia, sicut superius tibi diximus qu
Abbreviated transcription (Latin):
multum Indig&: Et sic ip̃e reuꝑabit᷑ potestatem adpt¬
netrandum Tlibe corpus q ad mutandum illud mh
uel in .f. fili solimatio est im̃u nom̃e generale ad oẽs
trone magni opis. Et aliq̃n accipitꝰ ꝓ qualib& dicta¬
rum oꝑatronũ. uel frant ꝑ hiudum sccut dissolutio¬
nes: uel frant ꝑ ficcum sicut indurationes: Itellige
ꝙ dca oꝑatio fiat cum Iñtẽtione ꝑfactionis sut ne tr̃
quãtum põt ꝑtiner̃ ad regnũe dicle oꝑationis: unde
multi infideles tuerunt excecati & decepti sicut app
oñs cum sicto in igne extrineo : ꝙ alii hiigne huido

Expanded text:
ter indiget; et recuperabit potestatem penitrandi quodlibet corpus et mutandi illud in H vel in F. Fili, sublimacio est nomen generale ad omnes ctione magni operis; et aliquociens accipitur pro qualibet dictarum operacionum, que fiunt per humidum, sicut dissoluciones, sive per siccum, sicut induraciones. Et intellige quod dicta operacio fiat cum intencione perfectionis sue nature, in quantum potest pertinere ad regimen dicte operacionis. Unde multi infideles fuerunt tacti et decepti, sicut apponem in sicco cum ... extraneo; et alii in humido
Abbreviated transcription (Latin):
susficiat. Al qui st que cum sale arͦ argento pre¬
bant cas & cum napore sulfuris sicut magis plara
rie ꝯtinetꝰ ĩ nr̃o libro lapidario Inquo locuti fuuỹ
de aliquib exꝑmetis se ectis & si tu uis iudere
transformatiõne eactitudinis qñ margarite hñt¬
tis ꝑ taleni modum ꝙ transeat ib uno capite

Expanded text:
ui sunt, qui cum sale armoniaco eas probant et cum vapore sulphuris, sicut plenius continetur in nostro »Libro lapidari«, in quo locuti sumus de aliquibus experimentis secretis. Et si velis videre transformacionem rectitudinis, quando margarite in elis taliter, quod transeat de uno capite
Abbreviated transcription (Latin):
ibus: quia spus de nã sua semꝑ respicit fissationẽ In
uero magisterio : Et corpus fixum ꝑ modu ꝯͣriu inti¬
tur uolare informa aque claie: ꝙ spũs ꝯgelatus ma¬
n& sicut tirra alba ꝙ bruna sicut sal uel estallum
uel talcum spissum dequa terra op te seꝑare illa
aĩam p̃ciosam que tardiui reccdit acorpors̃ & hoc cu
aqua torporis: Et iõ intellige ꝙ iolutio ipualis cõpo¬
ris: nõ fit ime corporali ꝯgelatione spũs sicut tͥ dixiꝰ

Expanded text:
em in vero magisterio; et corpus fixum per modum contrarium tendit volare in formam aque clare. Et spiritus congelatus manebit sicut terra albabruna, sicut sal aut cristallus vel talk spissum; de qua terra necesse est separes illam animam preciosam, que tardius separatur a corpore, et hoc cum aqua corporis. Et per hoc intellige quod solucio spiritualis corporis non fit
Abbreviated transcription (Latin):
sibile q̃ modũ exulerationis oĩs argenti uiui tibi
dedimus si nos Intellexisti inpͣtica lapidis maiois
iu ĩ aqua pͥma q̃ est exuberata ab aĩa dicti me¬
curii de qua fit tentura e postea seꝑa aquã per
Distillationẽ ꝙ sie rectera indistillando suꝑ suas
tas ceratiua q̃ suꝑ om̃es alis mand suỹ pugnã
gnis & sic ꝑ solam sb̃ia mercurii facimus excellẽ
dicamus de uno / sic intellege ꝙ nas dicinus de

Expanded text:
sile. Et modum exuberacionis cuiuslibet argenti vivi tibi dabimus, si bene nos intellexeris, in practica lapidis maiorisium in aqua prima, que exuberata est ab anima dicti mercurii, de qua fit tinctura; et podistillando et redistillando super suas tas incerativa, que super omnes alias moratur contra pugnam ignis. Et sic per solam substanciam mercurii facimus nos medicquod nos dicimus de uno, sic intellige quod nos dicimus de