comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unã quoq diuinitatẽ. Unꝰ gͦ & solus ds: qͥa scriptũ est. dnm̃
dm̃ tu ũ ad orabis. & illi soli seruies. Unꝰ ds̾ non ut ipse sit pat̃
diuinitas sit. Ubi una diuinitas: una uoluntas. una prȩceptio
Deniq ut scias &e patrẽ ẽẽ & filiũ ẽẽ. & unũ opꝰ patris acfilii eẽ:

Expanded text:
Unus ergo et solus Deus; quia scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Unus Deus, non ut ipse sit Pater e sancti una divinitas sit: ubi autem una divinitas, una voluntas, una praeceptio. 87. Denique ut scias et Patrem esse, et Filium esse, et unu
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ. Caro gͥ ÷ passa. diuinitas aut̃ mortis libera. passioni corpꝰ
naturȩ humanȩ lege concessit. An uͦ moriduunitas potest. cũ
anima ñ possit: Holite inquit cimere eos qͥ corpꝰ possunt occiđe.
animã aut̃ non possunt. Si gͦ anima occidi ñ potest. qͦ mͦ diui
homo. ꝑdiuinitatẽ ds̾. ꝑsusceptionẽ carnis homo. iesos xp̃c :
dñs maiestatis dicit᷑ crucifixus. Quia consors utriꝰq naturȩ id ÷
humanȩ atq diuinȩ: in natura hominis subit passionẽ: ut
indisceete : dñs maiestatis dicat᷑ eẽ qͥ passus ÷: & filiꝰ hominis sic̃

Expanded text:
caro ejus est passa, Divinitas autem mortis libera, passioni corpus naturae humanae lege concessit. » An vero mori Divinitas potest, cum anima non possit? Nolite, inquit, timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt homo, per divinitatem Deus, per susceptionem carnis homo, Jesus Christus Dominus majestatis dicitur crucifixus: quia consors utriusque naturae, id est, humanae atque divinae, in natura hominis subiit passionem; ut indiscrete et Dominus maje
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce aggnꝰ dĩ. ecce qͥ tollit peccatũ mundi. Sed qͥd dubitamꝰe Cre¬
didit iã accłabonũ & confessa ÷ dicendo. Osculet᷑ me osculis
oris sui. qñ bona ubera tua suꝑuinũ. Et alibi. Et faux tua tanq
uinũ ÷ otimũ. Bonꝰ gͦ ille noslegis & grȩ̃ nutrit uberib cȩlesti
curas hominũ prȩdicatione demulcens: & nos bonũ negamꝰ cũ
sit imago bonitatis. expͥmens: in se bonitatis effigiẽ. sic̃ & supra
ostendimꝰ scriptũ. qͥa ipse ÷ spetulũ sine macula. & imago boni¬
tatis illiꝰ: Sed qͥd uobis uidet᷑ qͥbonũ & uerũ dm̃ dĩ filiũ dene

Expanded text:
e Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . 32. Sed quid dubitamus? Credidit jam Ecclesia bonum, et confessa est dicendo: Osculetur me ab osculis oris sui; quoniam bona ubera tua super vinum ; et alibi: Et faux tua tamquam vinum est optimum . Bonus ergo ille nos Legis et gratiae nutrit uberibus, coelesti curas hominum praedicatione demulcens; et nos bonum negamus, cum sit imago bonitatis, exprimens aeternae in se bonitatis effigiem, sicut et supra ostendimus scriptum, quia ipse est speculum sine macula, et imago bonitatis
Abbreviated transcription (Latin):
estimabitꝰ᷑ aliꝰ ad eũe Utiq incõparabilis dicit᷑. ad quẽ neno alius
estimari potest. Sed ita incõparabilis. ut patri nequeat antefer¬
ri. Qđ si de patre dictũ putant: impietatẽ sabellii ñ euadunt.
ut patri susceptionẽ humanȩ carnis attribuant. Perseqͣm᷑ sequen¬
tia. Quia semet ipso inquit loquit᷑. głam ꝓpͥam quę̧rit. Nide
unitatẽ quȩ & patrẽ signat & filiũ. Non potest ñ c̾ẽ qͥ loquit᷑.

Expanded text:
estimabitur alius ad eum? Utique incomparabilis dicitur, ad quam nemo alius aestimari potest: sed ita incomparabilis, ut Patri nequeat anteferri. Quod si de Patre dictum putant, impietatem Sabellii non evadent, ut Patri susceptionem humanae carnis attribuant. 81. Persequamur sequentia: Qui a semetipso, inquit, loquitur, gloriam suam quaerit . Vide unitatem, quae et Patrem signat et Filium. Non potest non esse, qui loqu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ discrepare int̾se sed uniꝰ maiestatis esse nemo dubitauerit. Qrũ
tenerem᷑. His duod etĩ tanquã lapidib prȩciosis. fidei colũ nacon¬
surgit. Hi st̃ enĩ prȩciosi illi lapides. sardius. iaspis. sma ragdus.
scilic& uestim̃tũ sacerdotis intexit᷑. Circundati auro lapides & in¬
sculpti de nominib filioꝵ isrł : duodetĩ lapides sibinuicẽ coheren¬
tes. Hã si eos aliqͥs separae atq seternat: onĩs fideistructura dissol¬
t ꝓpͥe indicans dõ filiũ Tra sequentia ia r as. utta uentis. pur¬
cucẽ eĩ manifestant. qͥ condidit &e fecit subsistere creaturã. Iu
trb ꝓpͥetas filii. in istis allis paternȩ ac filii opationis unttas de¬
darat᷑.Imago qͦq & splendor & caracterdicit᷑ ai filius qahec
incõprehensibilẽ & inuestigabilẽ patnȩ diuinitatẽ maiestatis

Expanded text:
non discrepare inter se, sed unius majestatis esse nemo dubitaverit. Quorunon discrepare inter se, sed unius majestatis esse nemo dubitaverit. Quoruteneremur. 4. His duodecim tamquam lapidibus pretiosis fidei columna consurgit. Hi sunt enim pretiosi illi lapides , sardius, jaspis, smaragdus, cscilicet vestimentum sacerdotis intexitur: circumdati auro lapides, et insculpti de nominibus 472 filiorum Israel, duodecim lapides sibi invicem cohaerentes. Nam si eos aliquis separet atque secernat, omnis fidei structura dissolet proprie indicant ex Deo Filium. 7. Tria sequentia, id estutem ejus manifestant, qua condidit et fecit subsistere creaturam: In n illis tribus proprietas Filii, in istis aliis paternae ac Filii operationis unitas declaratur. 8. Imago quoque et splendor et character dicitur Dei Filius, quia haec incomprehensibilem et investigabilem paternae majestatis
Abbreviated transcription (Latin):
Deũ quoq ai filiũ uerũ scripturarũ lecti¬
onib approbauimꝰ. & aꝑtis maiestatis suȩ
indicus designatũ. Itaq quanus ista ad
fidẽ redundantia sint. qđ a fontis meatu
magnitudoplerunq decurrentis fluminis
distinctio. Suntenĩ euitdentia indicia quę ꝓpͥetatẽ dĩtatis osten¬
dane sunt quȩ similitudinẽ patris & filii. st etiã quȩ ꝑspicuã
diuinȩ maiestatis expͥmant unitatẽ. Propͥetatis itaq sunt: gene¬
ratio. ds. filiꝰ. uerbũ. Similitudinis: splendor. caracter. speculũ.
imago. Initatis atñrȩ : sapientia. uirtꝰ. ueritas. uita. Hȩc indicia
ita dĩ filiũ signant: ut ex his &e sẽpiterũ patrẽ̾ ẽ̾e̾. cognoscas. nec
Nab eofiliũ discrepantẽ. Exeo enĩ qͥ est: generatio. ex sẽpit̾uo ds. ex
patre filiꝰ. ex dõ uerbũ. Splendor głȩ. caracter substantiȩ. speculũ
ueritas. de uuente uita. Concordant gͥ patris & filu indicia. qͥb

Expanded text:
um Scripturarum lectionibus approbavimus, et apertis majestatis suae indiciis designatum. 2. Itaque quamvis ista ad fidem copiose redundantia sint, quod a fontis meatu magnitudo plerumque decurrentis fluminis derivanda distinctio. Sunt enim evidentia indicia quae proprietatem deitatis ostendant: sunt quae similitudinem Patris et Filii: sunt etiam quae perspicuant divinae majestatis exprimant unitatem. Proprietatis itaque sunt, generatio, Deus, Filius, Verbum: similitudinis, splendor, character, speculum, imago: unitatis aeternae, sapientia, virtus, veritas, vita. 3. Haec indicia ita Dei Filium signant, ut ex his et sempiternum Patrem esse cognoscas, nec ab eo Filium discrepantem. Ex eo enim qui est, generatio; ex sempiterno Deus, ex Patre Filius, ex Deo Verbum, splendor gloriae, character substantiae, speculum veritas, de vivente vita. Concordant igitur Patris et Filii indicia, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
facere qđ pat̾ facit. Quoloco etiã illa urã questio conticescit quã sole¬
tis obicere qͥa dix̃ dñs onsic̃ eggo uolo . s. sic̃ tuus. Et alibi. Ad hoc des¬
cendide cȩla. ñ ut aciã uoluntatẽ meã : sed uoluntatẽ eiꝰ qͥ me mi
sit. Ergo ut qͦsi int̾positis plenioris expositionis inducis paulisper.
scriptũ ẽẽ sp̃s ubi uult spirat. Ubi uult inqͥt ñ ubi ubet᷑. Erggo
si sp̃s ubi uult spirat. filiꝰ qđ uult ñ agit: Et certe in euangłiosuo
Nunqͥd ergo superiorẽ fatet᷑ qͥa illi lic& qđ sibi ñ licet: Apłsqͥq dicit

Expanded text:
facere, quod Pater facit. 46. Quo loco etiam illa vestra quaestio conticescit, quam soletis objicere, quia dixit Dominus: Non sicut ego volo, sed sicut tu vis; et alibi: Ad hoc descendi de coelo, non ut facium voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me mi. Ergo ut quasi interpositis plenioris expositionis paulisper induciis, scriptum esse: Spiritus ubi vult, spirat . Ubi vult, inquit, non ubi jubetur. Ergo si Spiritus ubi vult, spirat, Filius quod vult, non agit? Et certe idem Dei FiliusNumquid ergo superiorem fatetur; quia illi licet, quod sibi non licet? 48. Apost
Abbreviated transcription (Latin):
ut sẽꝑ sit: & prȩt̾ ipsũ bonꝰ & uerꝰ alius ds̃ ñ sit qm̃ in ipso ÷ ds̾.
spetiale aut̃ etiã patris sit. ut post ipsũ uerꝰ aliꝰ dĩ ñ sit qͥa unus
dõ. nec iuxta sabellianos patrẽ filiũq confundens. nec iurta ar¬
rianos patrẽ filiũq secernens: Pat̾ enĩ &e filiꝰ distinctionẽ habens
ut pat̾ & filiꝰ. separationẽ diuinitatis ñ habent. Itaq cã uerꝰ

Expanded text:
ut semper sit: et praeter ipsum bonus et verus alius Deus non sit; quoniam in ipso est Deus: speciale autem etiam Patris sit, ut post ipsum verus alius Deus non sit; quia unus Deus, nec juxta Sabellianos Patrem Filiumque confundens, nec juxta Arianos Patrem Filiumque secernens. Pater enim et Filius distinctionem habent, ut Pater et Filius; separationem divinitatis non habent. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
de patre qđ de filio abnuunt fatebunt᷑. nͥ forte aut alterũ patrẽ¬
sibi. aut alterũ filiũ sibi inueniant arriani. Sileant gͥ in anesde
sermonib questiones. qͥa regnũdĩ sic̃ scriptũ ÷ ñ in ꝑsuasione
uerbi ÷: sed in ostensione uirtutis. Seruemꝰ distinctionẽ diuini¬
tatis & carnis. Unꝰ in utraq loqͥtur dĩfiliꝰ qͥa in eodẽ utraq
natura est. Et siidẽ loqͥt᷑. ñ uno sẽꝑ loquit᷑ modo. Intende in
eo nẽ głam dĩ. nc̃ hominis passiones. Quasi ds̃loquit᷑ quȩ sunt
diuina qͥa uerbũ: qͣsi homodicit quȩ st̃ humana qͥain mea
substantia loquebat᷑. hic ÷ panis uuuis qͥde cȩlo descendit:
Panis hic caro ÷ sic̃ ipse dix̃ łic panis quẽ ego dabo caro mea ÷
sed carnẽ. Beniꝙ ipse dñs dix̃ &e ego menia ipsũ scifico ꝓ ipsis: ut
agnoscas qđ x scĩficatꝰ in carne ꝓ nobis &e diuinitate sãficat. hic

Expanded text:
de Patre quod de Filio abnuunt, fatebuntur: nisi forte aut alterum sibi Patrede Patre quod de Filio abnuunt, fatebuntur: nisi forte aut alterum sibi Patrem, aut alterum sibi Filium inveniant Ariani. 77. Sileant igitur inanes de sermonibus quaestiones; quia regnum Dei, sicut scriptum est , non in persuasione verbi est, sed in ostensione virtutis. Servemus distinctionem divinitatis et carnis. Unus in utraque loquitur Dei Flius; quia in eodem utraque natura est: et si idem loquitur, non uno semper loquitur modo. Intende in eo nunc gloriam Dei, nunc hominis passiones. Quasi Deus loquitur quae sunt divina, quia Verbum est: quasi homo dicit quae sunt humana, quia in mea substantia loquebatur. 78. Hic est panis vivus, qui descendit de coelo . Panis hic caro est, sicut ipse dixit: Hic panis quem ego dabo, caro mea esed carnem. Denique ipse Dominus dixit: Et ego memetipsum sanctifico pro ipsis ; ut agnoscas quod et sanctificatur in carne pro nobis, et divinitate sanctificat. 79. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
Sienĩ &e minor ñ docet᷑ & honorificentiȩ docet᷑ aqͣlitas. cũ ita om̃s ho¬
norificent filiũ sic̃ honorificant patrẽ : constat eo minorẽ ñ. ẽẽ. qͦd
missus ÷. Non gͦ humani sermonis angustias. sed uerborũ cdaritatẽ
intuere : oꝑib crede. Considera qͥa dñs nr̃ iesys xp̃c. in isaia locutꝰ :
Nabes gͥ scriptũ. qđ filiꝰ a patre & sp̃ii eiꝰ dicat ẽẽ se missũ. Egosum
inquit pͥmꝰ. ce ego in at̃nũ : & manꝰ mea fundauit terrã. dextera
eũ. & ꝓsꝑũ iter eiꝰ feci. Accedite ad me : & audite hȩc. Non in occulto
abinitio locutꝰ sũ. Cũ fierent illic erã & nc̃ dñs misit me & sp̃s euis.¬
Utiq qͥ cęlũ fecit & terrã ipse dicit a dnõ & a spũ eiꝰ. ẽẽ. se missũ. Uidetis
gͦ qđ sĩplicitas sermonis. ñ in uiria missionis sit: Ipse gͥ missus a pa
sp̃s. Aut si nolunt filiũ missũ qͥa dȩxtͤrã patris filiũ leggim ĩpsi

Expanded text:
et honorificentiae docetur aequalitas; cum ita omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem , constat eo minorem non esse, quod missus est. 75. Non ergo humani sermonis angustias, sed verborum claritatem intuere, operibus crede. Considera quia Dominus noster Habes igitur scriptum, quod Filius a Patre et Spiritu ejus dicat esse se missum. Ego sum, primus et ego in aeternum et manus mea fundauit terram, dextera eum et i prosperum iter eius feci. accedite ad me et audite haec: non in occulto ab initio locutus sum; cum fierent, illic eram et nunc dominus misit me et spiritusUtique qui coelum fecit et terram, ipse dicit a Domino et a Spiritu ejus esse se missum. Videtis ergo quod simplicitas sermonis, non injuria 485 missionis sit. Ipse igitur missus a PatSpiritus. Aut si nolunt Filium missum, quia dexteram Patris Filium legimus; ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd mirũ siꝓ omĩb doluit qͥ ꝓunio fleuit.n: Quid mirũ si moriturᷤ
ꝓomĩb tecleat. qͥ lazarũ resuscitaturꝰ illa crimat: Herũ ce ibi piȩ
sororis lacrimis cõmouet᷑. qͥa mente humana tangebat᷑. & hic alto
opat᷑ affectu. Ut sic̃ mors eiꝰ mortẽ abstulit. liuor eiꝰ uulnera nr̃ã
sanauit. ita etiã merorẽ nrm̃. meror eiꝰ aboleraxe. Ut homo gͦ dubitat.

Expanded text:
 Quid mirum, si moriturus pro omnibus taedeat, qui Lazarum resuscitaturus illacrymat? Verum et ibi piae sororis lacrymis commovetur, quia mente humana tangebatur: et hic alto operatur affectu; ut sicut mors ejus mortem abstulit, livor ejus ulcera nostra sanavit: ita etiam moer
Abbreviated transcription (Latin):
pecra aut᷑ erat ꝓp̃c. hiccine ñ bonꝰ. qͥ tã innumerał płi milia ne qua
incessere fames. indeserto pauit pane cȩlesti sine usu laboris cum
fructu qͥetis. ita ut eorũ ꝑ quadraginta annos nec uestienta
ueterascerent nec calciam̃ta tererent᷑ instar fidelib futurȩ re¬
surrectionis ostendens. qđ nec factorũ decora splendidorũ. nec cir¬
aifuse urtutis nitor. nec uitȩ cursꝰ perire̾ humanȩ  hiccine non
bonꝰ qͥ nobis cȩlũ fect ẽẽ qđ terra est. ut sic̃ in cȩlo qͣli inspeculo
qdã steaTarũlucentiũ refulgent globi. ita etiã apłoꝵ &e martirũ
&e sacerdotũ uice stellarũ splendentiũ. coto illucescerent chori
mundo Erego ñ solũ bonꝰ sed etiã pastorbonꝰ hoc : sibi tantũ sed¬

Expanded text:
ristus . 23. Hiccine non bonus, qui tam innumera populi millia, ne qua ristus . 23. Hiccine non bonus, qui tam innumera populi millia, ne qua incesseret fames, in deserto pavit pane coelesti, sine usu laboris, cum fructu quietis : ita ut eorum per quadraginta annos nec vestimenta veterascerent, nec calceamenta tererentur , instar fidelibus futurae resurrectionis ostendens, quod nec factorum decor splendidorum, nec circumfusae virtutis nitor, nec vitae cursus periret humanae? 24. Hiccine non bonus, qui nobis coelum fecit esse, quod terra est; ut sicut in coelo, quasi in speculo quodam, stellarum lucentium refulgerent globi; ita etiam apostolorum et martyrum et sacerdotum, vice stellarum fulgentium, toto illucescerent chori mundo? 25. Ergo non solum bonus, sed etiam pastor bonus, hoc est, non s
Abbreviated transcription (Latin):
Hongͥa d nõ bonitas negat᷑: sed calis discipłs refutat᷑. Nã cũ scriba dixissce
magisterbone : respondit dñs. Quid me dicisbonũ : Id ÷ quẽ dm̃ non
credis. ñ ÷ satis ut bonũ dicas. Hon tales ego quȩro discipłos qͥ me ma¬
gis scđ̾m hominẽ magistrũ bonũ: quã scđm diuinitatẽ dm̃bonum
utatꝰ. Nondicat᷑ bonꝰ. si ñ meret᷑ a nobis. Si hoc ñ meretꝰ opib sibenefi¬
cus ñ meret᷑ abdicetꝰ suȩ uire naturȩ. subdat᷑ nr̃o uidicio. Qui
iudicaturꝰ ÷ de nobis. ñ dedignat᷑ iudican: ut ustificet᷑ insermo
nib suis & uincat cã uidicat᷑. Hiccine gͦ ñ bonꝰ qͥbona tribuit mͥe
łl iccine nonbonus qͥ cũ sescenta mili a popłi uideorũ ꝑsetutoribus
suis cederent. dehiscentẽ subito rubrimaris indiuidua aqͦrũ mole
hume facta sitientib. ut opus ueri agnosceret᷑ auctoris. tũ humor
ngescere petra inundarce : Qđ ut agnosceres opus ip̃i: apłs dix̃¬

Expanded text:
omino bonitas negatur, sed talis discipulus refutatur. Nam cum scriba dixisset: Magister bone, respondit Dominus: Quid me dicis bonum ? id est, quem Deum non credis, non est satis ut bonum dicas. Non tales ego quaero discipulos, qui me magis secundum hominem magistrum bonum, quam secundum divinitatem Deum bonum utatur. Non dicatur bonus, si non meretur, a nobis. Si hoc non meretur operibus, si beneficiis non meretur, abdicetur suae jure naturae, subdatur nostro judicio. Qui judiine ergo non bonus, qui bona tribuit mihi ? Hiccine non bonus, qui cum sexcenta millia populi Judaeorum persecutoribus suis cederent, dehiscentem subito Rubri maris aestum individua aquarum mole humefacta sitientibus; ut opus veri agnosceretur auctoris, cum humor rigesceret, petra inundaret ? Quod ut agnosceres opus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
sũ: cũ eo etiã corpore sin
religiose sacerdos. ut
loceas doctrnã ueran
credentem. Non quo
contentioni studean
aut uelĩ dm̃ magis
uerbis quam ment
pomplecti. sed ito
magis aperto pet¬
rireuelatio diuu¬
tatis insidat
Docebit enĩm
ille quem nor
nego. quem
fateor duxacdnm esse neum. ndnei obiciens quã in meui
creatuiũ. qͥa xp̃o me nichil addere posse confiteor uellẽ cañ

Expanded text:
cum eo etiam corpore sim religiose Dei sacerdos, ut doceas doctrinam vere credentem: non quod contentioni studeam, aut velim magis Deum verbis quam mente complecti; sed ut magis aperto pectori revelatio divinitatis insidat. 2. Docebit enim me ille, quem non nego, quem fateor Deum ac Dominum esse meum, non ei objiciens, quam in me video, creaturam, qui Christo nihil me addere posse confiteo
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ hominũ factꝰ. & specie inuentꝰ ut homo. Mea gͦ susceptio¬
ne seruus: sua dñs potestate est. Quid illud qđ habes. qm̃ quis stetit
in substantiadnĩ: Et alibi. Et si stetissessin substantia mea. & audis¬
sent uerba mea. & si docuissent plebẽ meã: auertissẽ eosa nequitus
bũ substantiȩ. qđ creberrimũ inscripturis ÷ putant ẽẽ uitandũ.
cũ ipsi exalia substantia. hoc est . E t oͦpoͦ qc iͥ aͦ. dicendo filium
substantiã tam̃ in dõ. ẽẽ. non abnuant : Non gͥ uerbũ. sed uim
uerbi fugiunt: qͥa nolunt uerũ eẽ dĩ filiũ. Nã lic&e humano
aerbo non possit generationis diuinȩ series cõprehendi : tam̃ iudici¬
runt patres fidẽ suã. taliꝓprie contra. Ñ T̃ Gͦ Poͦ Vͣ eͥ iIG ͥ sermone

Expanded text:
 specie inventus ut homo ? Mea ergo susceptione servus, sua Dominus potestate. 122. Quid illud quod habes? Quoniam quis stetit in substantia Domini ; et alibi: Et si stetissent in substantia mea, et audissent verba mea, et si docuissent plebem meam; avertissem eos a nequitiis bum substantiae, quod creberrimum in Scripturis est, putant esse vitandum; cum ipsi ex alia substantia, hoc est, ἑτεροούσιον dicendo Filium, substantiam tamen in Deo esse non abnuant? 124. Non igitur verbum, sed vim verbi fugiunt; quia nolunt verum esse Dei Filium. Nam licet humano erbo non possit divinae generationis series comprehendi; tamen judicarunt Patres fidem suam tali proprie contra ἑτεροούσιον sermone
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo si ad sensũ refers. idõ ceciderunt montes. ut pecuniarium
patrimoniũ cerneret᷑. Sed si meminerimꝰ qͥ montes ceciderint.
illi utiq de qͥb scriptũ est : si habuerits fidẽ sic̃ granũ sinapis.
dicetis huic monti tollere & iactare in mare. & qͥ sint illi mon¬
tes aerei. de quar medio quattuor currus ꝓcedunt: aduertimus
altitudinẽ illã extollentẽ se aduersus scientiã dĩ uerbo dñĩ cor-¬
ruisse. cũ dicero dĩ filiꝰ. ommutesce &e exi im munde sp̃s. de quo
& ꝓpħa dixit. Ecce ego adte. mons corrupte. Isti gͦ cetiderunt
montes. & reuelatũ ÷ qͥa esset in xp̃o diuina substantia. dicentib¬
cipite luctũ. & suꝑ semitas desertas planctũ: qͥa defererunt. eo qđ
ñ sint homines. Hon acceper̃ uocẽ substantiȩ. Auolatilib usq ad¬
tates exponerae condition̾s humanȩ. ut susceptã a se infirmitatẽ
memento dnẽ quę ÷ substantia mea. qͥa in natura fragilitatis hu¬

Expanded text:
Ergo si ad hunc sensum refers, ideo occiderunt montes, ut pecuniarium patrimonium cerneretur. 116. Sed meminerimus qui montes ceciderunt, illi utique de quibus dictum est: Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic monti: Tollere, et jactare in mare . Monttes aerei, de quorum medio quatuor currus procedunt ? 118. Advertimus altitudinem illam extollentem se adversus scientiam Dei verbo Domini corruisse; cum diceret Dei Filius: Obmulesce, et exi, immunde spiritus . De quo et propheta dixit: Ecce ego ad te, mons corrupte . 119. Isti ergo ceciderunt montes, et revelatum est quod esset in Christo divina substantia, dicentibcipe planctum et super semitas deserti luctum, quia defecerunt, eo quod non sint homines: non audierunt uocem substantiae a uolatilibus um fragilitates exponeret conditionis humanae, ut susceptam a se 518 infirmitaMemento, Domine, quae est substantia mea ; quia in natura fragilitatis hu
Abbreviated transcription (Latin):
nã ꝓfessionẽ. & ipsius diĩ assertionẽ qͥ ait ego & pat̾ unum
sumus: unius gͦ substantiȩ pat̾ cũ t̾reno corpore prȩdicat᷑.
Et adhuc indignamini in arrianis. qͥa hi dicunt filiũ dĩ ere.¬
aturam eẽ. cũ ipsi dicatis patrẽ cũ treaturis unius eẽ substan¬
ciȩ: Quid aut̃ aliud agitis ista

Expanded text:
rnam professionem, et ipsius Domini assertionem, qui ait: Ego et Pater unum rnam professionem, et ipsius Domini assertionem, qui ait: Ego et Pater unum sumus . Unius ergo substantiae Pater cum terreno corpore praedicatur. Et adhuc indignamini in Arianis, quia hi dicunt Filium Dei creaturam esse; cum ipsi dicatis Patrem unius cum creaturis esse substantiae? 58. Quid autem aliud agitis ista
Abbreviated transcription (Latin):
tatus ẽ. carnis. sed immutabilis etiã in ipsa mutabili conditionis
humane qualitate ꝑmansit. Didicistis gͥ quia sacrificiũ de nr̃o
obtulit. Nã quȩ erat causa incarnationis. nisi ut caro quȩ pecca¬
uerat ꝑse redimeret᷑: Qđ peccauerat gͥ. hoc redẽptũ est. Non ẽ gͦ
immolata diuinitas uerbi. qͥa non peccauerat diuinitas uerbi.
Et idõ ñ ÷ uerbi natura in incarnationis conuersa naturã. quia
immunis peccati. Diuinitas ꝓpeccato qđ ñ fecerat. se non
debebat offerre. Hoc enĩ inse obtulit xp̃c qđ induit. & in¬
duit qđ ante ñ habuit. Non gͥ diuinitatis suȩ duuinitatẽ in¬
duit. inqͦ plenitudo diuinitatis ȩt̾nȩ: sed carnẽ assũpsit. ut
spoliũ carnis exueret. atq insemet ipso & manubias diabnꝰ
crucifigeret. & trophea uirtutis eriperet. E rgo si caro omium
& inxp̃o subiacuit iniuriȩ. qͦmͦ unius illã cũ diuinitate dicitis
eẽ substantiȩ:Si enĩ uniꝰ substantiȩ ÷ uerbũ cũ dõ scđm pat̾¬

Expanded text:
tatus est carnis, sed immutabilis etiam in ipsa mutabili conditionis humanae qualitate permansit. 56. Didicistis igitur quia sacrificium de nostro obtulit. Nam quae erat causa incarnationis, nisi ut caro quae peccaverat per se redimeretur? Quod peccaverat igitur, hoc redemptum est. Non est ergo immolata divinitas Verbi, quia non peccaverat divinitas Verbi: et ideo non est Verbi natura in carnis conversa naturam; quia immunis peccati divinitas pro peccato, quod non fecerat, se non debebat offerre. Hoc enim in se obtulit Christus, quod induit: et induit, quod ante non habuit. Non igitur divinitatis suae divinitatem induit, in quo erat plenitudo divinitatis aeternae: sed carnem assumpsit, ut spolium carnis exueret, atque in semetipso et manubias diaboli crucifigeret, et trophaea virtutis erigeret. 57. Ergo si caro omnium et in Christo subjacuit injuriae, quomodo unius illam cum divinitate dicitis esse substantiae? Si enim unius est substantiae Verbum et ca
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ : Accepit enĩ uirtutẽ. & pẽꝑit filiũ quẽ exse ipsa susce-¬
pit. Deniq hoc etiã gabrihel ꝓpͥrio sermone declarat dicens.
Et qđ nascet᷑ exte scm. uocabitur dĩ filius. Exte inquit. ut
scđm hominẽ qđ exipsa nascitur aduerteres. Ex se enĩ gene-¬
rauit maria. ut qđ generaret᷑ ex ipsa. in eo salua incarna-¬
tionis dominicȩ p̾rogatiua corporis eẽt ueranatura. Sed
tudo tẽporis: misit ds̃ filiũ suũ factũ ex muliere. Et
adtimotheũ dixit. Memor esto iesũ xp̃m resurrexisse a
mortuis ex semine dauid. C̃rgo ex nobis accepit qđ ꝓpͥũ
offerret ꝓ nobis. ut
nos redimeret ex nr̃o. & quod
nr̃m ñerat ex suo
Oe nĩo sacrificiũ. de suo p̾miũ est. Multaq in eodẽ & scđm nturã
inuenies. & ultra naturã scđm conditionẽ. Et enĩ corporis mid

Expanded text:
I, 14? Accepit enim virtutem, et peperit Filium, quem ex se ipsa suscepit. 53. Denique hoc etiam Gabriel proprio sermone declarat dicens: Et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Dei Filius . Ex te, inquit, ut secundum hominem quod ex ipsa nasceretur, adverteres; ex se enim generavit Maria, ut quod generaretur ex ipsa, in eo salva generationis Dominicae praerogativa, corporis esset vera natura. Sedtudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere . Et ad Timotheum dixit: Memor esto Jesum Christum resurrexisse a mortuis ex semine David . 54. Ergo ex nobis accepit, quod proprium offerret pro nobis, ut nos redimeret ex nostro: et quod nostrum non erat, ex suo De nostro sacrificium, de suo praemium est: multaque in eodem et secundum naturam in
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ. de qua abyssus dicit. ñ est in ne. mare dicit. non est
mecũ: N on dicit cęlũ ñ ÷ in me: sed abyssus dicit. ñ est
inme. Non enĩ abysso. sed patri dixit. in manus tuas cõm̃do
spm meũ. Ipsa anima & si fuit in abysso iã ñ est: qͥa scriptũ

Expanded text:
tiae, de qua abyssus dicit: Non est in me; et mare dicit: Non est tiae, de qua abyssus dicit: Non est in me; et mare dicit: Non est mecum ? Non dicit coelum, Non est in me, sed abyssus dicit, Non est in me. Non enim abysso, sed Patri dixit: In manus tuas commendo spiritum meum . Ipsa anima etsi fuit in abysso, jam non est; quia scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia. & si circundaret᷑ amictu carnis. Nã in illa serui for¬
ma. erat ueri luminis plenitudo. & cũ se exinaniuit lumen
erat. Deniq dicebat. Ambulate dũ lumen habetis. Et ꝗdo
in morte fuit. in umbra ñ erat. Deniq etiã in inferno positis.
uitȩ lum̃ fundebat ȩt̾nȩ. Radiabat etiã illic lux uera sapien¬
tiȩ. illuminabat infernũ. sed inferno ñ claudebatur. Quis eñ
locus ÷ sapientiȩ  Deniq dicit iustus. Sapientia aut̃ undͥ
co sapientia est. Unde. tẽpus significat. Sed quomͦ intp̃re
quȩ inpͥncipio erat: Quomͦ in loco quȩ apud dm̃ erat:
Unigenitus filius si querit᷑: insinu patris euangłico sp̃u re¬
peritur. N unquid sinũ patris. locũ putatis. & quęri¬
tis. quomͦ nata sit. cũ dicat ꝓpheticus uir. nescit homo
uiã eiꝰ: Et scd̾m homines ortũ eius estimatis. cũ iobdicat
qđ int̾ homines ñ sit inuenta : Et mortẽ tribuitis sapien¬

Expanded text:
sapientia, etsi circumdaretur amictu carnis. Nam in illa servi forsapientia, etsi circumdaretur amictu carnis. Nam in illa servi forma erat veri luminis plenitudo: et cum se exinanivit, lumen erat. Denique dicebat: Ambulate dum lumen habetis . Et quando in morte fuit, in umbra non erat. Denique etiam in inferno positis vitae lumen fundebat aeternae. Radiabat etiam illic lux vera sapientiae, illuminabat infernum, sed inferno non claudebatur. Quis enim locus est sapientiae? Denique dicit justus: Sapientia autem unde co Sapientia est, unde et tempus esse significat. Sed quomodo in tempore, quae in principio erat? quomodo in loco, quae apud Deum erat? Unigenitus Filius si quaeritur, in sinu Patris evangelico spiritu reperitur. Numquid sinum Patris locum putatis? Et quaeritis quomodo nata sit, cum dicat propheticus vir: Nescit homo viam ejus ? Et secundum homines ortum ejus aestimatis, cum Job dicat quod inter homines non sit inventa? Et mortem tribuitis Sapien
Abbreviated transcription (Latin):
Posttemo mortuus ẽ. Et scdõ & t̾cio. exultans atq ou ans din.
mortuus est: ut illiꝰ mors uita fieret mortuoꝵ. Sed nec sepidira
quidẽ eiꝰ nuraculo caret. Nã cũ eẽt unctus a ioseph. in etꝰ en¬
m̃to sepultꝰ. nouo oꝑe qͦdã ipse de functus de functoꝵ sepera
reserabat. Et corpꝰ qͥdẽ eiꝰ iacebat intumulo. ipse aut̃ int̾ me¬
tuos liber: remissionẽ in inferno positis. soluta mortis lete
donabat. Erat gͦ caro eiꝰ in monum̃to: sed uirtꝰ eiꝰ oꝑabat᷑ ecelo.
stendebatur om̃ib ꝑcorporis ueritatẽ: qͥa ñ caro erat uerbũ.
sed caro erat uerbi. Caro qͥdẽ gustauit mortẽ: sed impassibilis
dĩ uirtus. & si exuit corpus. nullũ tam̃ de corpore dãnũ deo
diuinitati at tribuens. erũnas corporis & infirmũ doloris huma
ni diuinȩ connectit naturȩ. Nunc anima mea inquit turbata
est. Anima turbata ÷. ñ sapientia. Immutabilis enĩ manebat

Expanded text:
Postremo mortuus est, et secundo et tertio exsultans atque ovans dico, Postremo mortuus est, et secundo et tertio exsultans atque ovans dico, mortuus est; ut illius mors vita fieret mortuorum. 40. Sed nec sepulcrum quidem ejus miraculo caret. Nam cum esset unctus a Joseph, et in ejus monumento sepultus , novo opere quodam ipse defunctus defunctorum sepulcra reserabat: et corpus quidem ejus jacebat in tumulo; ipse autem inter mortuos liber, remissionem in inferno positis, soluta mortis lege, donabat. Erat ergo caro ejus in monumento, sed virtus ejus operabatur e coelo. Ostendebatur omnibus per corporis veritatem, quia non caro erat Verbum, sed caro erat Verbi. Caro quidem gustavit mortem, sed impassibilis Dei virtus: et si exuit corpus, nullum tamen de corpore Deodivinitati attribuis aerumnas corporis, et infirmum doloris humani et divinae connectis naturae? Nunc anima, inquit, mea turbata est . Anima turbata est, non sapientia; immutabilis enim manebat
Abbreviated transcription (Latin):
crederet᷑: & ñ patiebat᷑ scđ̾m uerbi impassibilẽ. diuinita¬
tẽ. qđ totiꝰ exors doloris ẽ. Deniq idẽ dicebat. Ds̃ ds̃ meus
respice inme quare me dereliquistie Quia scđm carnẽ relictꝰ
est: qͥ scđm diuinitatẽ nec deseri potuit. nec relinqui. Idẽ etiã
dicit. Longe asalute mea uerba delictoꝵ meoꝵ. Hoc ẽ. ñ
capiat᷑ qͥ audit quare me dereliquisti: sed intelligat qđ scłm
uerboꝵ. Sed qm̃ delicta aliena suscepi: etiã delictoꝵ alienoꝵ
sione. Et enĩ quasi dm̃ ñ cȩpit mortis erũna: sed eundẽ
quasi hominẽ inferna uiderunt. Deniq emisit sp̃m.
& tam̃ quasi arbiter A exuendi suscipiendiq corporis.¬
emisit spm̃ ñ amisit. Pendebat in oruce. & om̃ia cõmouebat.
Tremebat in ligno. quẽ totus tremebat hic mundus. Erat int̾
supplicia. excipiebat uulnera. & regnũ cȩleste donabat.
iatũ om̃iũ factus. peccata generis abluebat humani.¬

Expanded text:
crederetur: et non patiebatur secundum Verbi impassibilem divinitacrederetur: et non patiebatur secundum Verbi impassibilem divinitatem, quod totius exsors doloris est. Denique idem dicebat: Deus, Deus meus, respice in me: quare me dereliquisti ? quia secundum carnem relictus est, qui secundum divinitatem nec deseri potuit, nec relinqui. 38 Idem etiam dicit: Longe a salute mea verba delictorum meorum , hoc est, non capiatur, qui audit: Quare me dereliquisti? sed intelligat quod secverborum: sed quoniam delicta aliena suscepi, etiam delictorum alienorum sione. Etenim quasi Deum non cepit mortis aerumna, et eumdem quasi hominem inferna viderunt. Denique emisit spiritum , et tamen quasi arbiter exuendi suscipiendiqemisit spiritum, non amisit. Pendebat in cruce, et omnia commovebat. Tremebat in ligno, quem totus tremebat hic mundus. Erat inter supplicia, excipiebat vulnera, et regnum coeleste donabat. Peccatum omnium factus, peccata generis abluebat humani.
Abbreviated transcription (Latin):
teriꝰ ex patrẽ. & natꝰ ex maria uirgine. Que quas iggu¬
tẽ. fc̃s dauid ꝓpħa describit: eo qđ biformis gem ineq
neture. unus sit consors diuinitatis & corporis: qͥ tanqua
sponsus ꝓcedens de chalamo suo. ex ultautt tanqua quos
ad currenda uiã. Sponsus animȩ scđm uerbui : gigi
terrȩ: qͥa usus nr̃i officia ꝑcurrens. cũds̃ semꝑ eẽt ęt̾nus. in¬
carnationis sacram̃ta susce̾pit. Non diuisus sedͥ unus. qͥa utrunq
unus. & unꝰ in utroq. hoc ẽ. uel diuinitate uel corpore. Non
dicat. nec caro diuinitati: qͥa nec pignꝰ patri nec uoluntas
passioni. nec passio uoluntati. Idẽ enĩ patiebat᷑. & ñ patieba
gebat ꝗͥ scđm carnẽ quȩ mortua resurrexit. ñ resurgebat
scđm uerbũ. qđ ñ resolutũ fuerat int̾ra. sed apud dm̃ semꝑ
manebat. Ergo & moriebat᷑ scđm nr̃ȩ susceptionẽ naturȩ:
& ñ moriebatur scđ̾m ȩt̃nȩ substantiã uitȩ. Et patiebatur
scđ̾m corporis susceptionẽ. ut suscepti corꝑoris ueritas

Expanded text:
ternus ex Patre, et natus ex Maria virgine. Quem quasi gigantem sanctus David propheta describit, eo quod biformis geminaeque naturae unus sit consors divinitatis et corporis: qui tamquam sponsus, procedens de thalamo suo, exsultavit tamquam gigas ad currterrae, quia usus nostri officia percurrens, cum Deus semper esset aeternus, incarnationis sacramenta suscepit, non divisus, sed unus, quia utrumque unus, et unus in utroque, hoc est, vel divinitate vel corpore: non dicat, nec caro divinitati; quia nec pignus Patri, nec voluntas passioni, nec passio voluntati, Idem enim patiebatur, et non patiegebat igitur secundum carnem, quae mortua resurrexit: non resurgebat secundum Verbum, quod non resolutum fuerat in terram, sed apud Deum semper manebat. 37. Ergo et moriebatur secundum nostrae susceptionem 712 naturae, et non moriebatur secundum aeternae substantiam vitae: et patiebatur secundum corporis susceptionem; ut suscepti corporis veritas
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ẽ dicere. Nunc nemo uincat me. nc̃ meȩ partes sunt.
Debeo cõpensare qđ tacui. debet ꝓdesse qđ silui. Hingua
mea ñ habet spinas. sine impedim̃to fides debet exire
Dũ alii cęnũ alienȩ licet. ꝓlatȩ tam̃ impietatis euacuant.
qͥ aut heliã. aut ieremiã. aut unũ exꝓpħis. xp̃m eẽ dixertꝰ
habuit ista uox cęnũ. habuit ista uox spinas. dũ alii inho
labant cęnũ. dũ in aliis enodant᷑ spĩnȩ. uox nr̃a filiũ dĩ xpn
resultet. Et mͥ purus ÷ sermo. cui nullas spinas ex pressa
propͥũ. sed etiã cõmune seruare. Hurc affabulatus est
tũ Noneni de carne petri. sed de fide dictũ est: qͥa port
mortis ei ñ prȩualebunt. Sed confessio uicit infernu i
hec confessio ñ unã heresim exclusit. Nã cũ eccła multa
tanquã bona nauis fluctib sepe cundat᷑: aduersus omis
hereses debet ualere ȩccłȩ fundam̃tũ. Dies me cirius de

Expanded text:
Hoc est dicere: Nunc nemo me vincat, nunc meae partes sunt: Hoc est dicere: Nunc nemo me vincat, nunc meae partes sunt: debeo compensare quod tacui, debet prodesse quod silui. Lingua mea non habet spinas; sine impedimento fides debet exire. Dum alii coenum, alienae licet, prolatae tamen impietatis evacuant, qui aut Eliam, aut Hieremiam, 711 aut unuim ista vox coenum, habuit ista vox spinas: dum alii, inquam, hoc lavant coenum, dum in aliis enodantur hae spinae, vox nostra Filium Dei Christum resultet. Mihi purus est sermo, cui nullas spinas expressa proprium, sed etiam commune servare. Huic astipulatus est entum: non enim de carne Petri, sed de fide dictum est, quia portae mortis ei non praevalebunt: sed confessio vicit infernum . Et haec confessio non unam haeresim exclusit; nam cum Ecclesia multis tamquam bona navis fluctibus saepe tundatur, adversus omnes haereses debet valere Ec
Abbreviated transcription (Latin):
sententa petrus cacebat. aces. gͦ simon. & respondentib aliis.
ad huc taces cũ ipse sis pͥmus. qui etiã ñ int̾rogatus int̾rogas. nec
tines ne reprehendaris a dño. qͥa ñ respondes interragantie
do in quit ñ respondeo: qͥa ñ intĩogor meã sedalienã sententi
id qđ sentio interrogor. Non ꝓferã labiis. qđ animus ñ
ꝓbauit. Frit tẽpus quando respondeã. Int̾rogabor & ipse quid
sentiã. tunc demũ respondebo qđ meũ ẽ. Meũ ÷ enĩ fidẽ loqͥ
pietatẽ asserere. grãm predicare. Nongͥ quasi pigrior sensu.
uoce tardior tacet. nec quasi fastidiosus differt uocis obseqͥũ.
seal quasi cautus ꝑiculũ. Uulgares opiniones euitat. qͥ piculũ
nec uerbũ debeamꝰ iterare. hnc inquã ubi audiuit uosi
qͥd me dicitis: statĩ loci ñ immemor sui pͥmatũ egit.
matũ confessionis utiq ñ honoris. pͥmatũ fidei ñ ordins

Expanded text:
sententia, Petrus tacebat. 30. Taces ergo, Simon, et respondentibus aliis, sententia, Petrus tacebat. 30. Taces ergo, Simon, et respondentibus aliis, adhuc taces ; cum ipse sis primus, qui etiam non interrogatus interrogas: nec times, ne reprehendaris a Domino, quia non respondes interroganti? Ideo, inquit, non respondeo, quia non interrogor meam, sed alienam sententiaid quod sentio interrogor: non proferam labiis, quod animus non probavit. Erit tempus quando respondeam. Interrogabor et ipse quid sentiam, tunc demum respondebo quod meum est; meum est enim fidem loqui, pietatem asserere, gratiam praedicare. 31. Non igitur quasi pigrior sensu, voce tardior tacet, nec quasi fastidiosus differt vocis obsequium: sed quasi cautus periculum vulgaris opinionis evitat, qui periculum nec verbum debeamus iterare: hic, inquam, ubi audivit: Vos autem quid me dicitis ? statim loci non immemor sui, primatum egit: primatum confessionis utique, non honoris; primatum fidei, non ordinis.
Abbreviated transcription (Latin):
q suȩ dñs nr̃ iesus xp̃c adom̃iũ fidẽ credidit abundare:
Nenq quasi ad testimoniũ ueteris & noui testamenti. moyses
iuhelia ad sciscitur: cũ ioħe petrus frequent̃ adhibetur.
Petnis dicit tues. non dicit tu eẽ cx̧pisti Petrus dicit tues filiꝰ
Q n dcit tu es creatura. Dixit hoc ioħs. Si adhuc ñ credidi¬
stͣ. qͥañ intellexisti mysteriũ. supra sapientiã recũbentis: re-¬
petiuit petris. cõmendauit utrimq xp̃e. Alterũ iudicio. alterũ
mysterio. Idẽ enĩ addidit. ut legeres qđ inxp̃i pectore rerũbe¬
bat & intelligeres qđ euis caput in qͦ pͥncipale om̃iu sensuũ est.
archano quodã sapientiȩ replebatur. Si ñ puitas intelligendum
&e misteriũ. sastẽ noli impugnare uidiciũ. Laudatur pecrus.
qa di filiu credidit. qͥa uidebat. qͥa se ab imperite plebis rudi¬
bus acliuc opinionibus separabat. Deniq cu inter rogasser dris.
quid homines de filio hominis estimarent: cũ diceretum uulgi

Expanded text:
sus Christus ad omnium fidem credidit abundare? Denique quasi ad testimonium veteris et novi Testamenti Moyses cum Elia adsciscitur, cum Joanne Petrus frequenter adhibetur . 29. Petrus dicit, Tu es ; non dicit: Tu esse coepisti. 710 Petrus dicit: Tu es Filius Dei; non dicit: Tu es creatura. Dixit hoc Joannes. Si adhuc non credidisti, quia non intellexisti mysterium supra sapientiam recumbentis, repetivit Petrus. Commendavit utrumque Christus, alterum judicio, alterum mysterio; id enim addidit, ut legeres quod in Christi pectore recumbebat, et intelligeres quod ejus caput, in quo principale omnium sensuum est, arcano quodam sapientiae replebatur. Sed si non putas intelligendum esse mysterium, saltem noli impugnare judicium. Laudatur Petrus, quia Dei Filium credidit, quem videbat; quia se ab imperitae plebis rudibus adhuc opinionibus separabat. Denique cum interrogasset Dominus, quid homines de Filio hominis aestimarent, cum diceretur vulgi
Abbreviated transcription (Latin):
ta uerba: Si multa uerba: multi & filii. Sed unũ uerbũ ÷ͥ.
qđ & gradũ excludit & numerũ. Unũ. scd̾m naturã. Ne quę¬
rite cũ iꝰ modi naturã. N escio. Hoc solũ bene scio: qđ nescio
negare uerũ eẽ. de xp̃o. Ergo qđ audiuit audio. & qđ uidt¬

Expanded text:
ta verba. Si multa verba, multi et filii. Sed unum Verbum est, ta verba. Si multa verba, multi et filii. Sed unum Verbum est, quod et gradum excludit et numerum: unum secundum naturam. 21. Ne quaerite cujusmodi naturanegare verum esse de Christo. Ergo quod audivit, audivi: et quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionẽ. Ne forte usu sermonis labereris humani. dũ
uerbũ dicis & filiũ: idõ addidit. & ds̃ erat uerbũ. Habet
utiq qđ pat̾ qͥa ds̃ erat. Quomͦ huiꝰ negas ȩt̾nitatẽ. xui
unũ cũ patre dĩ nom̃ est Non te sonus capiat. si militudo¬
q sermonis. Aliud uerbũ ẽ qđ tẽpora habet. qđ syllabis
colligit᷑. litterisq cõponit᷑. Non tale uerbũ filius: qͥa non
talis ẽ. pater uerbi. Cauendũ gͦ ne tibi questionẽ uocis cor-¬
poralis uideam᷑ ingerere. Incorporeus ẽ ds. Uocẽ utiq in-¬
corporeus. corporalẽ ñ habet. Si uox corporalis ñ ÷ in pa-¬
tre: nec filius uerbũ ẽ corporale. Si corpus inpatre ñ
est: nec tẽpus inpatre ẽ. Si tẽpus inpatre ñ ÷. utiq nec in
uerbo est. Qđ si nullũ pͥntipii tempꝰ in uerbo: nec numerꝰ
utiq nec gradus uerbi ÷. Quia si numerus in uerbo: gͦ mul¬

Expanded text:
perfectionem; ne forte usu sermonis labereris humani, 708 dum perfectionem; ne forte usu sermonis labereris humani, 708 dum Verbum dicis et Filium, ideo addidit: Et Deus erat Verbum . 19. Habet utique quod Pater, quia Deus erat. Quomodo hujus negas aeternitatem, cui unum cum Patre Dei nomen est? Non te sonus capiat, similitudoque sermonis: aliud Verbum est, quod tempora habet, quod syllabis colligitur litterisque componitur: non tale Verbum Filius, quia non talis est Pater Verbi. 20. Cavendum ergo ne et ibi quaestionem vocis corporalis videamur ingerere. Incorporeus est Deus: vocem utique incorporeus corporalem non habet. Si vox corporalis non est in Patre, nec Filius verbum est corporale. Si corpus in Patre non est, nec tempus in Patre est. Si tempus in Patre non est, utique nec in Verbo est. Quod si nullum principii tempus in Verbo, nec numerus utique, nec gradus Verbi est. Quia si numerus in Verbo, ergo mul
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc qđ dixit erat: sic estimandũ est. Erat uerbũ. qͦmͦ erat
pat̃: qm̃ cũ patre erat. & in patre erat. & apud patrẽ erat semꝑ.
empe qͦmͦ de patre legimꝰ erat: ita & de uerbo legimꝰ erat. Quid
discernis intellectũ. qui ñ discęrnis auditũs Uerbi esse. apud
patrẽ ẽ: patris cũ uerbo est. Legimꝰ enĩ qͥa uerbũ erat apud
dm̃. Itaq scd̾m tuã opinionẽ aliquando non erat: gͦ scdm
tuã opinionẽ. & is in pͥncipio ñ erat. apud quẽ erat uerbũ.
Per uerbũ enĩ audio. ꝑ uerbũ intelligo. qͥa ds̃ erat. Nã si
sempit̾nũ uerbũ eẽ. credidero qđ credo: non possũ de patris
et̾nitate dubitare. cuiꝰ ęt̃nus ẽ filius. Si tẽporalẽ generatio¬
nẽ eiꝰ existimo: incipit cõmunitatẽ habere nobiscũ. ut ui¬
deatur pat̾ eẽ. cȩpisse. Sed si de patre ñ ambigis. qͥa inciꝑe eẽ.
dĩ ñ ÷: de patre ñ ambigis. qͥa dĩ est sempiternã habere

Expanded text:
. Hoc quod dixerat, sic aestimandum est: Erat Verbum, quomodo erat . Hoc quod dixerat, sic aestimandum est: Erat Verbum, quomodo erat Pater; quoniam cum Patre erat, et in Patre erat, et apud Patrem erat semper. Nempe quomodo de Patre legimus, erat; ita et de Verbo legimus, erat. 18. Quid discernis intellectum, qui non discernis auditum? Verbi esse apud Patrem est: Patris esse cum Verbo est; legimus enim quia Verbum erat apud Deum. Itaque si secundum tuam opinionem aliquando non erat, ergo secundum tuam opinPer Verbum enim audio, per Verbum intelligo quia Deus erat. Nam si sempiternum Verbum esse credidero, quod credo; non possum de Patris aeternitate dubitare, cujus aeternus est Filius. Si temporalem generationem ejus existimo, incipit communitatem habere nobiscum; ut videatur Pater esse coepisse: sed si de Patre non ambigis, quia incipere esse Dei non est, de Patre non ambigis, quia Dei est sempiternam habere
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ om̃e pͥncipiũ ait. In pͥncipio erat uerbũ. Hoc ÷ remaneat
cȩlũ. ñdii enĩ erat. quando in pͥncipio erat uerbũ. Nã & si
cȩlũ habet pͥncipiũ. ds̃ ñ habet : Deniq in pͥncipio fecit ds̃
cȩlũ & t̾rã. Aliud ÷ fecit. aliud erat. Qđ fit incipit: qđ ma
principiũ ñ accepit. sed prȩuenit. Remaneant etiã tẽin
qͥa post celũ tempora. Remaneant etiã angłi archangłi.
Et si pͥncipiũ eoꝵ ñ inuenio: erat aut̃ quando ñerant. Hon
erant enĩ qͥ aliquando cȩꝑunt. Si gͦ pͥncipiũ eoꝵ inuenit
ñ possũ. qͦs certũ ÷ habere pͥncipiũ. quomͦͣ possũ uerbi in
uenire pͥncipiũ. aqͦ om̃e pͥncipiũ. ñ solũ creaturarũ. s etiã
cogitationũ nr̃arũ om̃iũ pͣuenit᷑ : Aꝑte itaq sempit̾nam
diuinitatẽ eiꝰ expresserat. Sed tam̃ ne quis a patre diui¬
deret uerbi ȩt̾nitatẽ: ut eandẽ credamꝰ uerbi eẽ. quȩ patris
ẽ. bonus ille piscator adiunxit. Et uerbũ erat apud dñ

Expanded text:
aneat coelum; nondum enim erat, quando in principio erat Verbum. Nam etsi coelum habet principium. Deus non habet. Denique in principio fecit Deus coelum et terram . Aliud est, fecit: aliud est, erat. Quod fit, incipit: quod erat, principium non accipit, sed praevenit. Remaneant etiam tempora, quia post coelum tempora. Remaneant etiam angeli et archangeli. Et si principium eorum non invenio, erat tamen quando non erant. Non erant enim, qui aliquando coeperunt. Si ergo principium eorum invenire non possum, quos certum est habere principium, quomeaturarum, sed etiam cogitationum nostrarum omnium praevetur? 17. Aperte itaque sempiternam divinitatem ejus expresserat: sed tamen ne quis a Patre divideret Verbi aeternitatem, ut eamdem crederemus Verbi esse, quae Patris est, bonus ille piscator adjunxit: Et Verbum erat apud Deum
Abbreviated transcription (Latin):
estimes eẽ pͥncipiũ: incẽpora distantia. de impietate. conten¬
tio est. Uirginis enĩ supparẽ negasti esse ñ tẽporis. Ego aut̃
& supparem uirginis. scđm susceptionẽ irorporis ñ negihe
& creatorẽ tẽporis confitebor. Quid enĩ ꝓficis si dicas qaxpe
hȩc an illa sit creatura: Creatura mutatur. ñ diuinitas adora¬
tur. Holuit se sic xp̃c cognosci. nec his tantũ quȩ supra honi¬
nẽ sunt meritis estimari. Deniq cũ interrogasset quẽ me
Ieunt eẽ homines. cũ alii dicerent heliã. alii ieremiã. aut unum

Expanded text:
aestimes esse principium: in tempore distantia, de impietate contenaestimes esse principium: in tempore distantia, de impietate contentio est; Virginis enim supparem negasti esse, non temporis. Ego autem et supparem Virginis secundum susceptionem corporis non negabo, et creatorem temporis confitebor. Quid enim proficis, si dicas quia Christus haec an illa sit creatura? Creatura mutatur, non divinitas adoratur. 27. Noluit se sic Christus agnosci, nec his tantum, quae supra hominem sunt, meritis aestimari. Denique cum interrogasset: Quem me dicunt esse homines ? cum alii dicerent Eliam, alii Hieremiam, aut unum
Abbreviated transcription (Latin):
credas a xp̃o carnẽ eẽ susceptã. & offeras transfigurandũ corpus
altarib. ñ distinguas tam̃ naturã diuinitatis & corporis: & tibi
dr̃. Si recte offeras. ñ recte aut̃ di uidas: peccasti. Diuide qđ¬
qđ meũ. diuide qđ suũ uerbi ÷. Ego qđ erat illiꝰ ñ habebã. &
ille qdđ meũ ÷ ñ habebat. Suscepit qđ meũ ẽ. ut imꝑtiret qđ suũ
ẽ. Suscepit. ñ ut confunderet: sed ut repleret. Si credas susceptio¬
nẽ. affingas confusionẽ: manicheus ẽẽ desisti. nec tam̃ ȩccłe fi.¬
lius esse cȩpisti. Si credas susceptionẽ corporis. aduingas diui¬
nitati cõpassionẽ: portionẽ utiq ꝑfidiȩ. ñ ꝑfidiã declinasti.
si credas qͥa idẽ dĩ & noui & ueteris testamenti ẽ. tẽpora autẽ
uerbo eiꝰ & mom̃ita pͣmittas: tolerabilior ualentinꝰ ẽ. qͥ ñ scłam
copulari diuinitati scła: quã prȩferri. Si credas iterũ quu
xp̃c pͥncipiũ ñ sũpsit exuirgine. sed tam̃ aliqd ante xp̃m

Expanded text:
ram 709 carnem esse susceptam, et offeras transfigurandum corpus altaribus; non distinguas tamen naturam divinitatis et corporis, et tibi dicitur: Si recte offeras, non recte autem dividas, peccasti . Divide quod meum, divide quod suum Verbi est. Ego quod erat illius, non habebam: et ille quod meum est, non habebat. Suscepit quod meum est, ut impertiret quod suum est: suscepit non ut confunderet, sed ut repleret. Si credas susceptionem, affingas confusionem; Manichaeus esse desisti, nec tamen Ecclesiae filius esse coepisti. 24. Si credas susceptionem corporis, adjungas divinitati compassionem: portionem utique perfidiae, non perfidiam declinasti; si credas quia idem Deus et novi et veteris Testamenti est, tempora autem Verbo ejus et momenta praemittas: tolerabilior Valentinus est, qui non sacopulari divinitati saecula, quam praeferri. 26. Si credas iterum quia Christus principium non sumpsit ex Virgine, sed tamen aliquod ante Christum