comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
surger&. mitti quidẽ rete adpis¬
candũ iub&: sedutrum index¬
teram aninsmistram mitti debu¬
iss& non iuib&: Post resurrectionẽ
uero discipulis apparens: mitti
rete indexteram iub& : In illa pis¬
catione tanti captisunt ut retiarũ¬
perentur : inista aũt et multi capti
sunt. & retia rupta non st̃: Quis
uero nesciat bonos dextera. Et
malos sinistra figurari o illa ergo
piscatio in qua specialit̾ in qu̾a par¬
tem mittir&e debeat noniubetur.
praesentem ęcclesiam deagnauit :
quȩ bonos simul acmalos colligit:
Nec eligit quos trahat: quia &
quos eligere possit ignorat: Hȩc
aũt piscatio. post dñi resurrectionẽ
facta. insolam dexteram missaẽ:
quia aduidendã claritatis ciꝰ głam
sola electoꝵ ecclesia ꝑtingit: quac
desinistro õꝑe nihil hab& In illa
piscatione praemultitu dine pis¬
cium rete rũpitur: quia nunc ad
confesssonem fidei &iã cũ electis
reprobi tanti intrant. qui ipsã quoq

Expanded text:
surgeret, mitti quidem rete ad pissurgeret, mitti quidem rete ad piscandum jubet, sed utrum in dexteram, an in sinistram mitti debuisset, non jubet; post resurrectionem vero discipulis apparens, mitti 1542 rete in dexteram jubet. In illa piscatione tanti capti sunt, ut retia rumperentur; in ista autem et multi capti sunt, et retia rupta non sunt. Quis vero nesciat bonos dextera, et malos sinistra figurari? Illa ergo piscatio, in qua specialiter in quam partem mitti rete debeat non jubetur, praesentem Ecclesiam designat, quae bonos simul ac malos colligit, nec eligit quos trahat, quia et quos eligere possit ignorat. Haec autem piscatio post Domini resurrectionem facta, in solam dexteram missa est, quia ad videndam claritatis ejus gloriam sola electorum Ecclesia pertingit, quae de sinistro opere nihil habebit. In illa piscatione prae multitudine piscium rete rumpitur, quia nunc ad confessionem fidei etiam cum electis reprobi tanti intrant qui ipsam quoque
Abbreviated transcription (Latin):
retur dicens: Iamuobis in mari
non appareo. quia uobiscũ in ꝑ¬
turbationis fluctib nonsũ : Hinc
est: quod inalio loco post resurrec¬
tionem suã. eisdem discipulis dic̃:
Haec sunt uerba que locutussum
aduos: cũ adhuc essẽ uobiscũ: Neq
eñi cũ ipsis nonerat. quib prȩsens
corporalit̾ apparebat. Sedtam̃
iamse esse cũ ipsis denegat: aquoꝵ
mortali corpore. carnis in morta¬
litate distabat: Quod illic cũ ip¬
sis positus fatebatur nonse osse
cũ ipsis: hoc quoq hic situ corpo¬
ris indicat : cũ adhuc nauigantib¬
se esst iam inlitore demonstrat:
N Factã aut discipulis piscationis
magna difficultas: ut magistro
ueniente. fier& admirationis
magna subtilitas: Qui ꝓtinus
dixit: Mittite indexteram
nauigii rete. Et inuenietis: Bis in
scõ cuangelio legitur: quia dñs
iussit ut ad piscandũ retia mitte.¬
rentur: ꝓAnte passionẽ uidelic&
& post resurretionẽ: Sed prius¬
qua redẽptor nr̃ pateretur & re¬

Expanded text:
retur, dicens: Jam vobis in mari retur, dicens: Jam vobis in mari non appareo, quia vobiscum in perturbationis fluctibus non sum. Hinc est quod alio in loco post resurrectionem suam eisdem discipulis dicit: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos cum adhuc essem vobiscum . Neque enim cum ipsis non erat quibus praesens corporaliter apparebat, sed tamen jam se esse cum ipsis denegat, a quorum mortali corpore carnis immortalitate distabat. Quod illic cum ipsis positus, fatetur non se esse cum ipsis, hoc quoque hic situ corporis indicat, cum, adhuc eis navigantibus, esse se jam in littore demonstrat. 3. Facta est autem discipulis piscationis magna difficultas, ut magistro veniente fieret admirationis magna sublimitas. Qui protinus dixit: Mittite in dexteram navigii rete, et invenietis. Bis in sancto Evangelio legitur, quia Dominus jussit ut ad piscandum retia mitterentur, ante passionem videlicet, et post resurrectionem. Sed priusquam Redemptor noster pateretur et re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpiscationem quęrere: aliud the
lonci lucra petunus augtre:
Sunt cñi pleraq negotia: quȩ sine
peccatis exhiberi. aut uix aut
nullatenus possunt: Quac ergo
ad peccatũ implicant: adhȩc ne¬
cesse est. ut post conuersionem
animus non recurrat: Quȩri ii¬
&iam potest. cur discipulis in
mare laborantib post resurrec¬
tionẽ suã dñs ilitore st&it: qui
ante resurrectionẽ suam. coram
discipulis influctib maris am¬
bulauit: Cuius rti ratio festine
cognoscitur. Sũpsi quac tunc
merat causa pensatur: Quid¬
& eñi mare nisi praescnas sgłm
signat. quodse causarũ tu mul¬
tibus. & undis uitę corruptibilis
inlidit. quid ꝑ soliditatẽ litoris.
pisi illa ꝑ p&uitas qui&is eternę
figuratur quia igitur discipuli
adhuc fluctibus mortalis uitae
inerant: in mari laborabant:
Quia aũt redẽptor nr̃ iam cor¬
ruptionẽ carnis excesserat: post
resurrectionem suã inlitore sta¬
bat: Acͥipsum resurrectionis suȩ
mysttriũ. rebus discipulis loque¬

Expanded text:
piscationem quaerere, aliud autem telonei lucris pecunias augere. Sunt enim pleraque negotia, quae sine peccatis exhiberi aut vix aut nullatenus possunt. Quae ergo ad peccatum implicant, ad haec necesse est ut post conversionem animus non recurrat. 2. Quaeri etiam potest cur, discipulis in mari laborantibus, post resurrectionem suam Dominus in littore stetit, qui ante resurrectionem suam coram discipulis in fluctibus maris ambulavit . Cujus rei ratio festine cognoscitur, si ipsa quae tunc inerat causa pensetur. Quid enim mare nisi praesens saeculum signat, quod se causarum tumultibus et undis vitae corruptibilis illidit? Quid per soliditatem littoris 1541 nisi illa perpetuitas quietis aeternae figuratur? Quia ergo discipuli adhuc fluctibus mortalis vitae inerant, in mari laborabant. Quia autem Redemptor noster jam corruptionem carnis excesserat, post resurrectionem suam in littore stabat. Ac si ipsum resurrectionis suae mysterium rebus discipulis loque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cussionibus lugeat: quem finiri eis¬
dem suis ꝑcussionib non ignorat:
Scriptũ nãq est: Quicãq uoluerit
amicus esse seculi hiuius: inimicus
dĩ constituctur: Quiergo appro¬
pinquante mundi fine nongaud&.
amicũ se illius esse testatur: atq ꝑ hoc
abhis qui& esse aliam uitam ꝑ fidẽ
credunt: & eam ꝑ operationem dili¬
gunt: Exmundi enim destructione
lugere eorum est: quiradic̃e cordis
incius amore plantauerunt. quise¬
quentem uitam non quer̃: qui illom
neq esse suspicantur: Nos aũt qui
cȩlestis patriȩ gaudia aeterna cos¬
nouimus: festinare adeam quanto¬
tius debemus: Optandũ nobis est
tristitia. quȩ aduersitas non angus¬
tat. u quid est uita mortalis nisi tua.
aũt calcari mundus ac despici
debeat. redẽptor nr̃ prouida cõ¬
paratione manifestat. cũ protinꝰ¬
adiungit: Uidete ficulneam:
& om̃s arbores: Cũ producunt

Expanded text:
percussionibus lugeat, quem finiri eispercussionibus lugeat, quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum namque est: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Qui ergo appropiamicus illius esse testatur, ac per hoc ab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi destructione lugere, eorum est qui radices cordis in ejus amore plantaverunt, qui sequentem vitam non quaerunt, qui illam neque esse suspicantur. Nos, qui illa coelestis patriae gaudia aeterna cognovimus, festinare ad ea quantocius debemus. Optandum nobis est tristitia, quae adversitas non angustat? Quid est vita mortalis, nisi via? autem calcari mundus ac despici debeat, Redemptor noster provida comparatione manifestat, cum in Evangelio dicit: Videte ficulneam et omnes arbores
Abbreviated transcription (Latin):
cordis. ad cius patientiam non incli¬
uant: Sed quia haec contra repro¬
bos dic̾ta sunt: mox adelectorum
consolationem uerba uertuntur.
cũ subditur. His aũt fieri incipientib
respicite & leuate capita ura: quõ
appro pinquat redẽptio ur̃a: Acsi
aperte ueritas electos suos admoneat.
dicens: Cumpage mundi crebres¬
cunt: cum terror iudicii uirtutib
commotis ostenditur : leuate uos¬
capita idest ex hilarate corda Qiuia
dũ finitur mundus cii amici non
estis: prope fit redẽptio qua quesistis:
Inscriptura & enim sacra sȩpe caput
promente ponitur: quia sicut capite
reguntur membra: ita coģitationes
monte disponuntur. Leuare itaq¬
qst capita: mentes ñas ad gaudia pa¬
trie cdestis erigere: Qui ergo dm̃
diligunt. exfine mundi gaudere.
atq hilarescere iubentur: quia ui¬
delic& eum quemamant mox inue¬
niunt: dumtransit is quem non ama¬
uer̃: Absit onim. ut fidelis quisq
qui dm̃ uidere desiderat demundi

Expanded text:
cordis ad ejus patientiam non inclicordis ad ejus patientiam non inclinant. 3. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur. Nam et subditur: His autem fieri incipientibus, respicite et levate vos capita vestra, quoniam appropinquat redemptio vestra. Ac si aperte Veritas electos suos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicut capite reguntur membra, ita et cogitationes mente disponuntur. Levare itaque capita est mentes nostras ad gaudia patriae coelestis erigere. Qui ergo 1438 Deum diligunt ex mundi fine gaudere atque hilarescere jubentur, quia videlicet eum quem amant mox inveniunt, dum transit is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque qui Deum videre desiderat de mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sequentiũ rerum certitudo est.
studiũ urãe mentes eiugilent. Ne
securitate torpeant: ne ignorantra
languescant: Sed sẽꝑ cas & timor
sollicitet inbono opere. & sollicitudo
confirm&: pensantes hoc quod redẽp¬
toris nr̃i uoce subiungitur . M roscen¬
tibus hominibus precimore & ex¬
pectatione. quȩ suꝑ uenient uniuer¬
so mundo: Nam turtutes cęlorum:
commouebuntur: Quid eñĩ dñs
urtutes geloꝵ. nisi angelos. archang łe
thranos. dominationes. principatus.
& potestates appellat. quȩ in aduen
apparebunt: ut districte tunc a nob̾
exigant hoc quodnos modo inuisibi¬
lis conditor aequa nimit̾ portat:
Vbi & subditur. E tunc uidebunt
filiũ hominus uenientem in nubibus¬
celi: cum potestate magna & maies¬
tate: Acsi aꝑte diccretur: In potes¬
tate & maiestate uisuri sunt: quem
in humilitate positũ. audi noluert̃:
Ut uirtutem cius tanto tunc distric¬
tius sentiant: quanto nunc ceruicem

Expanded text:
quia sequentium rerum certitudo est pquia sequentium rerum certitudo est pstudium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignorantia languescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenient universo orbi. Nam virtutes coelorum movebuntur. Quid etenim Dominus virtutes coelorum nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventapparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum potestate magna et majestate. Ac si aperte diceretur: In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem
Abbreviated transcription (Latin):
distis adiunc xit: Et erunt signa
insole & luna. & stellis. & in terris
pręssura gentium: prac confusione
sonitus maris. & fluctuum: Ex
quib profecto om̃ib alia iam facta
cernimus: alia eproximo uentura
formidamus: Namgentẽ suꝑ gen¬
tem exsurgere. earũq pressuram
terris insistere. plus iam in nr̃is
tẽporibus ceruimus. qua in codicib
legimus: Quod terrȩ motus urbes.
innumeras subruat: Ex alus mundi
partibus scitis qua frequent̃ audiui¬
mus: Pestilentias: sine cessatione
patimur: Signa uero insole. & luna.
& stellis. adhuc aperte minime iu¬
demus: sed quia ethaec non longe
sint. ex ipsa iamaeris immutatione
colligimus: Qũa us prius quã i taba
gentili gladio ferienda traderetur.
igneas incelo acies uidimus. ipsũ qui
postea humani generis fusus est san¬
guinem coruscantem. Confusio aũt
maris & fluctuum. nec dũ noua exor¬
ta est: Sed cũ multa iam prenuntiata
completa sunt: dubiũ non est quod
sequantur &iam pauca quȩ restant:

Expanded text:
unt signa in sole, et luna, et stellis, et in terris pressura gentium, prae confusione sonitus maris et fluctuum. Ex quibus profecto omnibus alia jam facta cernimus, alia e proximo ventura formidamus. Nam gentem super gentem exsurgere, earumque pressuram terris insistere, plus jam in nostris temporibus cernimus quam in Codicibus legimus. Quod terrae motus urbes innumeras subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis priusquam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, ipsum qui postea humani generis fusus est sanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est. Sed cum multa praenuntiata jam completa sint, dubium non est quin sequantur etiam pauca quae restant,
Abbreviated transcription (Latin):
& posteriores totidem quȩ sub ocu¬
lis dictȩ: insingulis essent distinctȩ
corporibus: Quod uero quae dam
ante positȩ sunt. quȩ in cuangelio
post leguntur: quaedam uero post.¬
positȩ. quȩ ante ꝑ cuangelistam scrip
tȩ inueniuntur. Nequa quã moucre
tuam frat̾nitatem deb&: Quia sic̃
ame diuersis tẽporibus dictȩ sunt.
ita quoꝙ sunt ab exceptoribus in co¬
dicibus affixac: Tua itaq frater¬
nitas sacris sẽꝑ lectionibus intenta.
sip̃dictũ locum enangelui euenit sub
dubietate prolatũ  uł casdem ome¬
lis reppererit ita ut predixi non
esse dispositas: has in emendatas
remansisse cognoscat. Et iuxta
eas quas ꝑ presentem poratorẽ mit¬
tere studui corrigat: nulloq modo
illas sine emendatione remanere
ꝑmittat. Editȩ aũt inscrinio scȩ̃
ecclesie nrãe retineatar: ut siqui
forte atua fraternitate longe sunt.
hic inueniant unde in his quȩ emen¬
datȩ sunt certiores fiant: I¬

Expanded text:
et posteriores totidem, quae sub ocuet posteriores totidem, quae sub oculis dictae, in singulis essent distinctae corporibus. Quod vero quaedam antepositae sunt quae in Evangelio post leguntur, quaedam vero postpositae quae ante per evangelistam scriptae sunt inveniuntur, nequaquam movere tuam fraternitatem debet, quia sicut a me diversis temporibus dictae sunt, ita quoque sunt ab exceptoribus in Codicibus affixae. Tua itaque fraternitas, sacris semper lectionibus intenta, si praedictum locum Evangelii invenerit sub dubietate prolatum, vel easdem homilias repererit ita ut praedixi non esse dispositas, has inemendatas remansisse cognoscat, et juxta eas quas per praesentem portitorem mittere studui corrigat, nulleque modo illas sine emendatione remanere permittat. Editae autem in scrinio sanctae Ecclesiae nostrae retinentur, ut si qui forte a tua fraternitate longe sunt, hic inveniant, unde in his quae emendatae sunt certiores fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
Aucrentissimo & scĩssimo fratri
Asecundino coep̃o: Gregorius
scruus seruorum dĩ: Intersacra mis¬
sarum sollemnia: ex his quae diebus
certis in hac aecclesia legi ex more
solent: Sc̃i euangelii quad raginta lec¬
tiones exposui: Et qua rundã quidẽ
dictata expositio assistente plebe est
pernotarium recitata: quarundam
uero explanationem coram populo
ipse locutussum: Atq ita ut loque¬
bar excepta est. Sed quidam fratres
saeri uerbi studio feruentes: anteqũa
dpropositũ modũ ea quȩ dixcrim
subtili emendatione ꝑducerẽm.
transtulerant: Quos recte ego qͥsi
quib dam familicis similes dixerim:
quiprius escas edere appetunt. qũa¬
cibi plenius excoquantur: Hoc
uero ubi scriptũ est. ductus. ẽ. sħc
abolo: prius quidem quasi suibqua¬
dam ambiguitate exposui. sed eandẽ
dubietatem post modũ certa enun¬
ciatione correxi: Easdem quoq
omelias: eo quodicte sunt ordine
in duobus codicibus ponere curaui:
Ut & priores uiginti quȩ dictȩ sunt:

Expanded text:
issimo et sanctissimo fratri Secundino episcopo, Gregorius servus servorum Dei. Inter sacra missarum solemnia, ex his quae diebus certis in hac Ecclesia legi ex more solent sancti Evangelii quadraginta lectiones exposui. Et quarumdam quidem dictata expositio, assistente plebe, est per notarium recitata; quarumdam vero explanationem coram populo ipse locutus sum, atque ita ut loquebar excepta est. Sed quidam fratres, sacri verbi studio ferventes, antequam ad propositum modum ea quae dixeram subtili emendatione perducerem, transtulerunt. Quos recte ego quasi quibusdam famelicis similes dixerim, qui prius escas edere appetunt quam plenius excoquantur. Hoc vero ubi scriptum est: Ductus est Jesusa diabolo , prius quidem quasi sub quadam ambiguitate exposui, sed eamdem dubitationem postmodum certa notatione correxi. 1435 Easdem quoque homilias, eo quo dictae sunt ordine, in duobus Codicibus ponere curavi, ut et priores viginti, quae dictatae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Sacredemptor noster
fratres Rm̃i paratos nos in¬
uenire desiderans. senescefitem mun¬
dũ quae mala sequantur denunti¬
at. ut nos abͤius amore cõpescat:
Appropinquantem eius terminium
quantȩ percussiones pracuenient
in notescit: ut si dm̃ metuere intran¬
quillitate nolumus. saltem uicinum
eus iudicium. uel ꝑ cussionib attriti
timeamus: Huic & enim lect̾ioni
scĩ euangelii qua modo ur̃a fraterni¬
tas audiuit. paulo superius dñs pre¬
misit. dicens. Exsurg& gens con¬
tragentem: & regnũ aduersus reg¬
num: & erunt terrȩ motus magiu
ꝑ loca. pestilentiȩ. & fames. & quib

Expanded text:
ac Redemptor noster, fratres charissimi, paratos nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti timeamus. Huic etenim lectioni sancti Evangelii, quam modo vestra fraternitas audivit, paulo superius Dominus praemisit, dicens: Exsurget gens contra gentem, et regnum adversus regnum; et erunt terraemotus magni per loca, et pestilentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
pe est estas: Ita & uos cũ uideri¬
tis haec fieri: scitote qm̃ propeest
sicut ex fructu arboꝵ uicina estas
cognoscitur: ita exruina mundi
prope esse cognoscitur rognũ dĩ:
Quib profecto uerbis ostenditur:
quia fructus mundi runa est:
Adhoc enim crescit ut cadat: ad
hoc germinat. ut quęq germi na¬
uerit. cladibus consumat: Bene
aũt regnũ dĩ estati comparatur:
quia tunc meroris nr̃i nubila
transcunt. & uitȩ dies aeterni solis
claritate fulges cunt: quae om̃ia
sub magna certitudine confirman

Expanded text:
est aestas, ita et vos cum videritis haec fieri, scitote quoniam prope est sicut ex fructu arborum ventura aestas agnoscitur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei, quibus profecto verbis ostenditur, quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit ut cadat, ad hoc germinat ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulgescunt, quae omnia cum magna certitudine confirman
Abbreviated transcription (Latin):
sublimius me apparente. atq in mes
conspectu maiestatis illos ꝑducente
ꝑfici. Sequitur. Hic ÷ discipulus ille
qui testimoniũ ꝑhibet de his. & scripsit
hec: & scimus quia uerũ. ẽ. testimoniũ
eius. lam manifeste beatus ioħes suam
ꝑsonã designat ex officio: quã designare
uetat ex uocabulo. Non aut̃ p̾tercunt᷑
intuendũ qͦd dicitur: qui testimoniũ
ꝑ hib& de his. & scripsit hȩc. Perhibuit
quippe testimoniũ uerbo d̃i p̾dicando.
ꝑhibuit seribendo: ꝑhibuit de nuo
eadem quȩ scripserat docendo: ꝑhib&
etiam nunc euangłm quod descripsit
ȩcclesus legendũ pandendo. Si quidem
a tempore dominicȩ passionis. resurre.¬
ctionis. & ascensionis in gelũ uiq ad ul.¬
tima domiciani principis tempora.
ꝑ annos circit᷑ sexaginta & quinq
absq ullo scribendi adminiculo uerbũ
p̃dicabat. At ubi a domiciano qui post¬

Expanded text:
sublimius me apparente, atque in meae sublimius me apparente, atque in meae conspectum majestatis illos perducente perfici. Sequitur: Hic est discipulus ille qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. Et scimus quia verum est testimonium ejus. Jam manifeste beatus Joannes suam per sonam designat ex officio, quam designare vitat ex vocabulo. Non autem praetereunter intuendum quod dicitur, Qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. Perhibuit quippe testimonium verbo Dei praedicando, perhibuit scribendo, perhibuit denuo eadem quae scripserat docendo: perhibet etiam nunc Evangelium, quod descripsit Ecclesiis legendum, pandendo. Siquidem a tempore Dominicae passionis, resurrectionis et ascensionis in coelum usque ad ultima Domitiani principis tempora, per annos circiter sexaginta quinque, absque ullo scribendi adminiculo verbum Dei praedicabat. At ubi a Domitiano, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Actiuus nanq labor cum morte
deficit: mertedem post mortẽ accep.¬
turus ęc̃tiã. Quis enim in illa uita
panem esurienti dit: ubi nemo esu
sitit. Quis mortuũ sepedit: ubi t̾ra¬
oꝑa exercet: ubi nullus miser inuenit᷑:
Actionis ergo ibi labor nullus: sed so¬
lus p̃terie actionis ꝑpetuus rema.¬
net fructus. Speculatiua autem¬
felicitas quȩ hic inchoatur. illic sine
fine ꝑficitur: quando & suꝑnorũ
ciuium. & ipsius dñi p̾sentia. non
ꝑ speculũ & in enigmate sicue nunc.
sed facit ad faciem uidebitur. Unde¬
recte de ea sub trpo discipłi quem
diligebat. quemq supra pectus suũ
fecit discũbert. dicit dñs. Sic eum
uolo manere. donet ueniã. Ac si
aꝑte dicat. Nolo gustũ speculatius
suauitatis quã maxime in scĩs meis
diligo. sperantib in prodections ala¬
rũ mearũ. inebriatis ab ubertate do¬
mus meȩ sicut laboriost uisũ actionis
lȩti conditione finire: sed post mortẽ

Expanded text:
Activus namque labor cum morte Activus namque labor cum morte deficit, merturus aeternam. Quis enim in illa vitpanem esurienti porrigat ubi nemo esursitit? Quis mortuum sepeliat ubi ordiae exercet, ubi nullus miser invenitur? Actionis ergo ibi labor nullus, sed solus praeteritae actionis perpetuus remanet fructus. Speculatifelicitas, quae hic inchoatur, illic sine fine perficitur, quando et supernorum civium, et ipsius Domini praesentia, non per speculum et in aenigmate sicut nunc, sed facie ad faciem recte de ea sub typo discipuli quem diligebat, quemque supra pectus suum fecit discumbere, dicit Dominus: Sic eum volo manere donec venio. Ac si aperte dicat: Nolo gustum speculativae suavitatis, quam maxime in sanctis meis diligo, sperantibus in protectione alarum mearum, inebriatis ab ubertate domus meae, sicut laboriosae usum actionis lethi conditione finiri, sed post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
ingnobio monachis. sed & cuncto ut
diximus populo di. gentralit̾ ingit.¬
dienda proponitur. Et quidem utrũq
uis int̾ homines positũ pro excllen¬
tis culmine gr̃s constat in utraq uita
fuisse ꝑfectũ : attamen una uita ꝑ
petrũ. alia designatur per iohantit᷑
Incortiam quod ait pecto añs. ꝑteendes
manus tuas. & alius te cinget & ducet
quo non uis. perfectionem ex primit
actius conuersationis: quȩ tẽptationũ
solet igne ꝓbari. Unde alibi de ea dicit
apertius. Beati qui ꝑsecutionẽ patiun.¬
tur ꝓpt̾ iusticiam. Cui recte subiun.¬
git dicens. Sequere me. Quia nimi.¬
rũ iuxta ciusdem petri uocem. dep̃c
passus est pro nobis. relinquens uobis
exemplũ. ut sequamini uestigia. eius.
Q uod aut̃ dicit de ioħt. sic eũ uolo ma.¬
nere donec ueniã: statũ contẽplatiuȩ
uirtutis insinuat: quȩ non ꝑ mortẽ
fimenda ut actiua. sed post mortẽ
est ꝑfectius dño ueniente complenda.

Expanded text:
in coenobio monachis, sed et cuncto, ut in coenobio monachis, sed et cuncto, ut diximus, populo Dei generaliter ingredienda proponitur. Et quidem utrumque mvis inter homines positum, pro excellentis culmine gratiae constet in utraque vita fuisse perfectum, attamen una vita per Petrum, alia designatur per Joannem. In eo etenim quod ait Petro Dominus, Extendes manus tuas, et alius te cinget et ducet quo non vis, perfectionem exprimit activae conversationis, quae tentationum solet igne probari. Unde alibi de ea dicit apertius: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam. Cui recte subjungit, dicens: Sequere me, quia nimirum juxta ejusdem Petri vocem Christus passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum, ut sequQuod autem dicit de Joanne, Sic eum volo manere, donec venio, statum contemplativae virtutis insinuat, quae non per mortem finienda ut activa; sed post mortem est perfectius Domino veniente complenda.
Abbreviated transcription (Latin):
endo. infirmũ uisitando: mortuũ sept¬
liendo. eripiendo in opem de manu for¬
tioris eius. egenũ & pauperem a rapi-¬
entib eũ : sed & erranti uiã ueritatis
ostendendo. ac cȩxeris se mancipando
fraternȩ dilectionis obsequio: insuꝑ
do. Contemplatiua aut̃ uita. ẽ: cum
longo quis bonȩ actionis exertitio
edoctus. diuinȩ orationis dulcedine in¬
structus. crebra lacrimarũ conpun¬
ctione assue factus. a cunctis mundi
negotiis nacare. & in sola dilectione
oculũ mentis intendere didicerit: gau¬
diumq ꝑpetuȩ beatitudinis quod
infuturo ꝑcepturus .ẽ. uita etiam in
p̃senti ceperit ardent̾ desiderando prȩ¬
gustare: & aliquando etiam quantũ
mortalibus fas est. in exdessu mentis
cipit: qui post longa monasticȩ rudi-¬
menta uirtutis. secreti ab hominibus
degere norunt: co liberiorem ad cȩ¬
lestia meditanda
animum
habentes. quo a terre. nis sepanl¬
tum tumultibus. Nãq actiua ñ solis

Expanded text:
endo, infirmum visitando, mortuum sepeendo, infirmum visitando, mortuum sepeliendo, eripiendo inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum; sed et erranti viam veritatis ostendendo, ac caeteris se mancipando fraternae dilectionis obsequiis, insuper do. Contemplativa autem vita est, cum longo quis bonae actionis exercitio edoctus, diutinae orationis dulcedine instructus, crebra lacrymarum compunctione assuefactus, a cunctis mundi negotiis vacare, et in sola dilectione oculum mentis intendere didicerit, gaudiumque perpetuae beatitudinis quod in futuro percepturus est, vita etiam in praesenti coeperit ardenter desiderando praegustare, et aliquando etiam, in quantum mortalibus fas est, in excessu mentis cipit qui post longa monasticae rudimenta virtutis secreti ab hominibus degere norunt, eo liberiorem ad coelestia meditanda animum habentes, quo a terrenis separantur tumultibus. Namque activa non solis
Abbreviated transcription (Latin):
exhortationũ ac missarũ celebrationẽ
ultimũ eis ualefetit: deinde descendens
indefossũ sepulturȩ suȩ locũ. facta orati.
one appositus. ẽ. ad petres suos: tã liber
a dolare mortis. quã a corruptione carnis
uoluerit manere. donec ipse ueniret.
Possumus aut̃ mistice in his quȩ petro
& iohanni a dño p̾dicta. atq in eis sunt
gesta. duas ęccłȩ uitas quib in p̾senti
exertetur. actiuã scilic&i & contẽplatiuã
designatas accipert. Quarũ actiua cõ¬
munis populo uia uiuendi. ẽ: ꝑ con.¬
templatiuã uero ꝑ pauci & in hoc subli¬
uita. studiosum xp̃i famulũ. iustis insi.¬
stere laboribus: & prius quidem se ipsum
ab hoc scło imaculaũ custodirt: mentt̃.
manũ. linguã. ac membra corporis cectra
ab om̃i inquinamento culpe tẽptantis
continere. ac diuinis ꝑpetus subiugare
seriitiis: deinde etiam ꝓximi necessi.¬
strando: agenos uagosq in domo recipi¬

Expanded text:
exhortationum ac missarum celebrationem, exhortationum ac missarum celebrationem, ultimum eis vale fecit: deinde descendens in defossum sepulturae suone appositus est ad patres suos, tam liber a dolore mortis, quam a corruptione carnis voluerit manere donec ipse veniret. Possumus autem mystice in his quae Petro et Joanni a Domino praedicta atque in eis sunt gesta, duas Ecclesiae vitas quibus in praesenti exercetur, activam scilicet et contemplativam, designatas accipere, quarum activa communis populo Dei via vivendi est. Ad contemplativam vero perpauci, et in hoc subliest studiosum Christi famulum justis insistere laboribus, et prius quidem seipsum ab hoc saeculo immaculatum custodire, mentem, manum, linguam, ac membra corporis caetera ab omni inquinamento culpae tentantis continere, ac divinis perpetuo subjugare servitiis. Deinde etiam proximi necessistrando, egenos vagosque in domum recipi
Abbreviated transcription (Latin):
concilii: qm̃ digni habiti sunt ꝓ nomine
iłu contumeliam pati. Et a domiciano
cesare inferuentis olei dolio missus in
ȩccłastica narratur historia: ex quo
tamen diuina se ꝓdegente gr̃a. tam
intactus exierit. quã fuerat a corrupti.¬
one concupiscentiȩ carnalis extraneus.
Nec multopost ab eodem principe ꝓpt̃
insuꝑabilem euangłi z andi constantiã
in pachinos insulã erilio religatur:
ubi humano lic& destitutus solatio:
diuins tam̃ uisionis & allocutionis me¬
rlut crebra consolatione releuari. De¬
niq ibidem apocalipsim quam ei dñs
manu conscripsit. Unde constat ꝓmissi¬
onem sic manendi donet uenur & dñs.
non eo ꝑtinere. qͦd sine labore certami¬
nis uicturus in mundo: sed illo potiꝰ
quod sine dolore passionis transiturus
e&̃ e mundo. Sicut enĩ in patrũ litte¬
ris inuenimus. cũ longo confectus senio
sciret imminere diem recessus sui.
conuocatis discipulis suis. post monita

Expanded text:
concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati. Et a Domitiano Caesare in ferventis olei dolium missus, in ecclesiastica narratur historia, ex quo tamen divina se protegente gratia tam intactus exierit, quam fuerat a corruptione concupiscentiae carnalis extraneus. Nec muinsuperabilem evangelizandi constantiam, in Pathmos insulam exsilio relegatur, ubi humano licet destitutus solatio, divinae tamen visionis et allocutionis meruit crebra consolatione relevari. Denique ibidem Apocalypsin, quam ei Dominus manu sua conscripsit. Unde constat promissionem sic manendi, donec veniret Dominus, non eo pertinere quod sine labore certaminis victurus in mundo, sed illo potius, quod sine dolore passionis transiturus esset de mundo. Sicut enim in Patrum litteris invenimus, cum longo confectus senio, sciret imminere diem recessus sui, convocatis discipulis suis per monita  Beda, post monita
Abbreviated transcription (Latin):
tractabant. quasi ioħs mnquã ẽ&. mori.¬
turus: quod non ita. ẽt̃. intelligendum.
ipse iohes admonere curauie. Qui cum
p̃misiss& exisse sermonem istũ int̾ fr̃s.
quia discipulus ille non moritur: sollert̃
adiecit. atq ait. Et non dixit ei iħc non
moritur: sed sic eũ uolo manere donec
ueniã quid ad te. Non ergo putandum
quia discipulus illt non sit mortuus in
carne. quia nec dñs hoc de illo futurũ
p̃dixit: & psalmista ait. quis ⁊ homo
qui uiuit & ñ uidebit mortẽ: sed ita po¬
tius intelligendũ qͦd cȩceris ap̃i discipłis
ꝑ passionẽ consũmatis. ipse in pace ȩccłȩ
aduentũ uocationis expectauerit. Et
hoc est qͦd ait dñs. sic cũ uolo manere.
donec ueniam: non quia non & ipse
multos antea labores ꝓdño pressurasq
malorũ tolerauerit: sed quia ultimũ
in pace seniũ finierit. ut pote ȩcclesus
xp̃i ꝑasiam quã regebat iam longe
quando ibant gaudentes a conspectu

Expanded text:
tractabant, quasi Joannes nunquam esset moritractabant, quasi Joannes nunquam esset moriturus. Quod non ita esse intelligendum ipse Joannes admonere curavit, qui cum praemisisset exisse sermonem istum inter fratres, quia discipulus ille non moritur, solerter adjecit atque ait: Et non dixit eimoritur, sed sic eum volo manere, donec venio, quid ad te? Non ergo putandum, quia discipulus ille non sit mortuus in carne, quia nec Dominus 647 hoc de illo futurum praedixit. Et Psalmista ait: Quis est homo, qui vivit, et non videbit mortem ? Sed ita potius intellipace Ecclesiae adventum vocationis exspectaverit. Et hoc est quod ait Dominus: Sic eum volo manere donec veniam, non quia non et ipse multos antea labores pro Domino pressurasque malorum toleraverit, sed quia ultimum in pace senium finierit, utpote Ecclesiis Christi per Asiam quam regebat jam longe quando ibant gaudentes a conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris. pauciora de diuinitate locu¬
tos: ioħes aut̃ ꝑ pauca de humanis scri-¬
bens actibus. potius se exponendis de¬
diuinȩ naturȩ indidit archanis: paten.¬
ter insinuans quanta de pectore iħu
fluenta doctrinȩ cȩlestis quȩ nob̾ ru.¬
ctarat hauserit. Sequitur. Hunc gͦ
cũ uidiss& petrus. dicit iħu. Dñe hic
aut̃ quid: Quia se beatus petrus audi¬
trat ꝑ passionem crucis clarificaturũ
ẽe dm̃: uoluit etiã de fr̃t & condiscipło
cognoscere. qua ẽ& ipse morte ꝑpetuã
uolo manere donet ueniã. Quid ad te::
Tume seq̃re.Non inquit eũ ꝑ pas¬
sionem mareyru uolo consũmari:
seil absq uiolentia ꝑsecutoris diem ex¬
pectare nouissimũ. quando ipse uetu¬
ens eũ in et̾nȩ beatitudinis mansione
retipiam. Et quid hoc ad te: Tu tantũ
crucis patibulũ. subeundo mea te uesti¬
gia sequi debere memento. Et quidem hanc.
dñi responsionem. fr̃s tunc temporis ita

Expanded text:
Salvatoris, pauciora de divinitate locuSalvatoris, pauciora de divinitate locutos: Joannes autem perpauca de humanis scribens actibus, potius se exponendis divinae naturae indidit arcanis; patenter insinuans quanta de pectore Jesu fluenta doctrinae coelestis, quae nobis ructaret, hauserit. Sequitur: Hunc ergo cum vidisset Petrus, dicit Jesu: Domine, hic autem quid? Quia se beatus Petrus audierat per passionem crucis clarificaturum esse Deum, voluit etiam de fratre et condiscipulo cognoscere, qua esset ipse morte perpetuam volo manere donec veniam; quid ad te? Tu me sequere. Non, inquit, eum per passionem martyrii volo consummari, sed absque violentia persecutoris diem exspectare novissimum, quando ipse veniens eum in aeternae beatitudinis mansione recipiam. Et quid hoc ad te? Tu tantum crucis patibulum subeundo mea te vestigia sequi debere memento. Et quidem hanc Domini responsionem fratres tunc temporis ita
Abbreviated transcription (Latin):
sui tradidit misteria celebranda. disci¬
pulus ille quem diligebat supͣ pectus
cius retubuerit: & cũ dixissai eis amen
amen dico uobis. quia unus ex uobis
tradit inc: responderit ille discipulus
innuentt petro. ut inter rogarit & dictr&
ei. Dñe quis. ẽ : Ait dñs. Ille est inquit.¬
.II. cui ego intinctũ panem porrextro. Qđ
aut̃ discipulus ille supͣ pectus magistri
recubuit. ñ p̃sentis solu̾modo dilectionis.
sed & futurꝑ gat signũ misterii. figura¬
batur &enĩ iam tunc euangłm qͦd idem
discipulus erat scripturus uberius atq
altius cȩteris sacrȩ scripturȩ paginis. ar¬
chana diuinȩ maiestatis. c̃e. cõp̾hensurũ.
Quia enĩ in pectore iħu sunt om̃s thesauri
sapientiȩ & scientiȩ absconditi: merito
supra pettus eius retũbit. que maiore
cȩxeris sapientiȩ & scienti̧ singularis
munere donat. Cȩteros quippe euange.¬
listas nouimus plura de miraculis nr̃i

Expanded text:
sui tradidit mysteria celebranda; discisui tradidit mysteria celebranda; discipulus ille, quem diligebat, super pectus ejus recubuerit; et cum dixisset eis: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me, responderit ille discipulus, innuente Petro ut interrogaret, et dixerit ei: Domine, quis est? Ait Dominus: Ille est, inquit, cui ego intinctum panem porrexero. Quod autem discipulus ille super pectus magistri recubuit, non praesentis solummodo dilectionis, sed et futuri erat signum mysterii; figurabatur etenim jam tunc Evangelium, quod idem discipulus erat scripturus, uberius atque altius caeteris sacrae Scripturae paginis arcana divinae majestatis esse comprehensurum. Quia enim in pectore Jesu sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , merito super pectus ejus recubat, quem majore caeteris sapientiae et scientiae singularis munere donat. Caeteros quippe evangelistas novimus plura de miraculis nostri
Abbreviated transcription (Latin):
onem loquitur: sicut dilexit me pater.
& ego dilexi uos: manete in dilectiont
mea. Sed hunc pͣom̃ib diligit: qͥ uirgo
electus ab ipso. uirgo in ȩuu ꝑmansit.¬
Tradunt nanq historiȩ quod eũ de nup-¬
tiis uolentem nubere uocauerit: & pro-¬
pterta que a carnali uoluptate retraxe¬
rat. potiore sui amoris dulcedine donauit.
Deniq huic moriturus in cruce matrẽ suã¬
cõmendauit. ut uirginem uirgo serua¬
ret: & ipso post mortẽ acresurrectionẽ
glos ascendente. non deess& eius genitri¬
cis filius. cuius casta uita castis eius
tueretur obsequiis. Ponit & aliud suȩ
ꝑsonȩ beatus ioħes inditium subiungens:
qui & recubuit in gna suꝑ pectus eius.
& dixit. Dñe. quis. ẽ. qui tradet te. ui¬
Hoc quomͦ gestũ sit: superiora. huiꝰ euan¬
gelii loca plenius ostendunt. Quia uide¬
licet in cena qua ultimã anto passionem
cũ discipłis saluator. habuit. inqua eorũ
pedes lauit. eisq corporis ac sanguinis

Expanded text:
onem loquitur: Sicut dilexit me Pater, onem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos, manete in dilectione mea . Sed hunc prae omnibus diligit, qui virgo electus ab ipso, virgo in aevum Tradunt namque historiae, quod eum de nuptiis volentem nubere vocaverit; et propterea, quem a carnali voluptate retraxerat, potiore sui amoris duDenique huic moriturus in cruce matrem commendavit suam, ut virginem virgo servaret: et ipso post mortem et resurrectionem coelos ascendente, non deesset ejus genitrici filius, cujus casta vita ejus castis tueretur obsequiis. Ponit et aliud suae personae beatus Joannes indicium subjungens: Qui et recubuit in coena super pectus ejus, et dixit: Domine, quis est qui tradet te? Hoc quomodo gestum sit, superiora hujus Evangelii loca plenius ostendunt: quia videlicet in coena, quam ultimam ante passionem cum discipulis Salvator habuit, in qua eorum pedes lavit, eisque corporis et sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dixiss& petro. sequere me. idest crucẽ
paciendo imitare: surrexit de loco con¬
uiuii. & abire iam cȩpit. Sequuitus. ẽ.
aut̃ eũ petrus etiã incessu pedũ. cupreis
implere qͦd audiuit. sequere me. Secutus
est & ille discipulus. quẽ diligebat iħic.
Neq enĩ artendũ se a consectatu xp̃i pu.¬
tabat: qui non minore se gr̃a dilectionis
a xp̃o cõplexũ nouerat. Neq incredi¬
bile est ideo utrũq discipulũ corporali
quem diligebat łic: ioħes uidelic& ipss
cuius hodie natalitia festa. olebramus.
qui hoc scripsit tuangdiũ: atq ideo
suã ꝑsonã maluit indicis rerũ acceden
tium. quã ꝓpͥo designare uocabulo.
Diligebat aut̃ eũ mħo: non excepeis
gteris singularit᷑. solum. Sed
pͣ eteris quos diligebat
familiarius uruiti.
quem specialis p̃rogatiua castitatis. am¬
pliori dilectione fecerat dignũ. Omnes
quippe se diligere ꝓbat. quib ante passi-¬

Expanded text:
cum dixisset Petro, Sequere me, id est, crucem cum dixisset Petro, Sequere me, id est, crucem patiendo imitare, surrexit de loco convivii, et abire jam coepit. Secutus est autem eum Petrus etiam incessu pedum, cupiens implere quod audivit, Sequere me. Secutus est et ille discipulus quem diligebat Jesus. Neque enim arcendum se a consectatu Christi putabat, qui non minori se gratia dilectionis a Christo complexum noverat. Neque incredibile est ideo utrumque discipulum corporali quem diligebat Jesus, Joannes videlicet ipse, cujus hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam tium, quam proprio designare vocabulo. Diligebat autem eum Jesus, non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passi
Abbreviated transcription (Latin):
ciendus a ꝑsecutore. in duccu quo non
uell&. quod tormenta passionis contra
uoluntatem. ea. passurus humanş
fragilitatis. Sed ne grauis forte uderet᷑
petro p̃dicta a dño passio crucis. hanc
suo confestim lenire curauit exemplo:
quo se meminissor similem suo reliptori
mortis accipere sententiã. Postqũa
tnĩ significauit ei. qua moite
clarificaturus e&. dm̃: pro¬
tinus adiungit quod in
hunus capite lestionis
audiuimus: & dicit ei. Sequere me. Ac
si aꝑte dicat. Quia ipse prius ꝓ tua
sedẽptione crucis suppliciũ subire ñ
timui: cur tu ꝓ mei confessione nomi.¬
nis crucẽ pati formides: quieo glori¬
osiore martyrii palma clarificaberis.
quo in hac ꝓmerenda magistri iter
sequeris: Iamuero ab euangelis ta
non subditur quid post hȩc dicta dñs
& discipuli fecerunt: sed gxco tamen
innuitur quod subiungit. Conuersus
petrus: uidie illũ discipulũ quẽ dilige¬
bat iħc sequentem. Patet nanq quia

Expanded text:
ciendus a persecutore; in ductu quo non ciendus a persecutore; in ductu quo non vellet, quod tormenta passionis contra voluntatem esset passurus humanae fragilitatis. Sed ne gravis forte videretur Petro praedicta a Domino passio crucis, hanc suo confestim lenire curavit exemplo,  levius ferret, quo se meminisset similem suo Redemptori mortis excipere  Al., accipere sententiam. Postquam enim significavit ei qua morte clarificaturus esset Deum, protinus adjungit quod in hujus capite lectionis audivimus. Et dicit ei: Sequere me. Ac si aperte dicat: Quia ipse prius pro tua redemptione crucis supplicium subire non timui, cur tu pro mei confessione nominis crucem pati formides? Qui eo gloriosiore martyrii palma clarificaberis, quod in hac promerenda magistri iter sequeris. Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli fecerint, sed ex eo tamen innuitur quod subjungit, Conversus Petrus vidit illum discipulum quem ditigebat Jesus, sequentem. Patet namque quia
Abbreviated transcription (Latin):
tionem: quã dño spetialit̾ se uisitante
ꝑcepit. Sedne ꝑsece lectionis huius
principia considerare ualtamus: lib&
superiora parumꝑ attendere. Appa¬
ruit dñs post resurrectionem discipłis
septem: inter quos erat petrus & iohes.
frustra in piscando tota nocte laboran¬
tibus: & stans in littore. copiosa rite doꝵ
pisciũ multitudint impleuit. Moxꝙ
egressis ad terrã inuitauit ad prandiũ:
&r int̾ prandendũ. tertio petrũ an se
amar& int̾rogauit : ac tertio amort̃
confitenti. quia ter cũ negauerat. ei
tertio pascendas suas oues commisit:
acdeinde quia pro earundem ouiũ.
idest anmarũ fideliũ cura pastorali
usq ad martyriũ crucis.cẽt. ꝑuentu.¬
rus intimauit dicens. Amen amen
dico tibi. cũ esses iumor cingebas te.
& ambulabas ubi uolebas: cũ autem
senueris. extendes manus tuas. & alius
it cinget. & ducet quo tu non uis.
In manuũ nanq extensione designauit.
quod per mortem crucis martyrio coro¬
nandus: incinctione alterius. qͦd uin¬

Expanded text:
specialiter se visitante percepit. Sed ut perfectae lectionis hujus principia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere. Apparuit Dominus post resurrectionem discipulis septem, inter quos erat Petrus et Joannes, quibus frustra in piscando tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali usque ad martyrium crucis esset perventurus, intimavit dicens: Amen amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem extendes manus tuas, et alius te cinget et ducet quo non vis. In manuum namque extensione designavit quod per mortem crucis martyrio coronandus; in cinctione alterius, quod vin
Abbreviated transcription (Latin):
cũ de iudicio ad regnũ redit: Uel
certe dñs nobis post iudiciũ tran¬
s : quia abhumanitatis forma.
indiumnitatis suae contẽplatione
nos eleuat: Et transire eius est:
incaritatis suae speculationem
nos ducere: cũ cũ quem in huma¬
nitate uidicium cernimꝰ. &iam
indiuinitate post uidicium uidemus:¬

Expanded text:
ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplatione nos elevat. Et transire ejus, est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam divinitate post judicium videmus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ subiungit: Sic erit in consum¬
matione scłi Exibunt angeli
& separabt̃ malos demedio iustoꝵ.
et mittent eos in caminũ ignis: ibi
crit fletus. & stridordentiũ: Hoc¬
qũã exponendũ:  Uꝑta & eñi uoce
tormenta peccantiũ dicta sunt.
Nequis adignorantiȩ suae excu¬
sationẽ recurrer&. siquid dea et̃¬
no supplicio obscure diceretur:¬

Expanded text:
cum subjungit: Sic erit in consumcum subjungit: Sic erit in consummatione saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminrit fletus et stridor dentium. Hocquam exponendum. Aperta enim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignorantiae suae excusationem recurrerit, si quid de aeterno supplicio obscure diceretur
Abbreviated transcription (Latin):
Quãeducunt & sccus litus sedent.
quia sicut mare sȩculũ. ita sęculi
finẽ significat litus maris: In quo
silic& fine. bomipisces inuasis eli¬
guntur: mali aut̃ proicuantur
foras: Quia clectus quisq intaber¬
nacula aeterna recipitur: Etm
terni regni luce ꝑdita. ad exterio¬
res tenebras ꝑditi & reprobi ꝑtra¬
huntur: Nunc enĩ bonos malosqi
cõmuit̃. quasi ꝑmixtos pisces
fidei sagena nos contin&: sedlitꝰ
trahebat: Et quidẽ pisces qui capti
fuerant: mutari non posst̃: Nos
aũt malicapimur : sedmbonitate
ꝑ mutamur: Cogitemus igitur
incaptione: nediuidam inlitore:
Ecce qua grata uolus est hodierna
sollem nitas: ita ut se nonmodicũ
addicat. sicui ex hoc conuentu ur̃o
de eẽ. contingat: Quid ergo milla
die acturus ÷. quia conspectu iudi¬
cis rapitur. ab electorũ societate
separatur. qui tenebrescit alumi¬
ne. cruciatur aecrna conbusti¬
one. Unde echanc candẽ conpa¬
rationẽ dñs subbreuitate a pełit.

Expanded text:
Quam edQuam edia sicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In quo scilicet fine boni pisces in vasis eliguntur, mali autem projiciuntur foras, quia et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni regni luce perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahuntur. Nunc enim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed littrahebat. Et quidem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore. Ecce quam grata est vobis hodierna solemnitas, ita ut se non modicum addicat, si cui ex hoc conventu vestro deesse contingat. Quid ergo in die illa acturus est, qui a conspectu judicis rapitur, ab electorum societate separatur, qui tenebrescit a lumine, cruciatur aeterna combustione? Unde et hanc eamdem comparationem Dominus sub brevitate aperit
Abbreviated transcription (Latin):
nobis turpesit. quod dm̃ nolumus
saltim ꝑpacem sequi: Ecce pulli nr̃m¬
III. hoc tempore dicit ds̃ ꝓme
morere: sed inlicita tantũ modo inte
desideria occide: Quiergo inpace
subicere carnis des̃deria nolumꝰ :
quando inbello prodño ipsã car¬
nem daremus. Rursus simile
Cdecitur: Ex om̃ genere pisciũ congre¬
ganti: Quae impl&xa adlitus educit᷑.
& inuasis bomi pisces eligunt᷑. mali
aũt proiciunt᷑ foras: Sc̃a ecclesia
sagenȩ conparatur: quia & piscato¬
rib esi cõmissa. & ꝑ eam quisq ad
aecernũ rognũ apraesentis sȩculi
fluctib trahitur: Ne inacternȩ
mortis profunda mergat᷑: Quac
ex om̃i genere pisciũ congregat.
quia ad peccatorũ ueniã sapientes
& fatuos. liberos. & scruos. diuites
et pauperes. fortes & infirmos uocat:
Unde & ꝑpsalmistam dõ dicitur.
adte om̃is caro uemi&: Quac sa¬
gena scilic& ecclesia. tunc uniuer¬
salit̃ replebitur: cũ infine sua hu¬
mani generis sũma concludetur:

Expanded text:
nobis turpe sit, quod Deum nolumus nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem sequi. Ecce nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quando in bello pro Domino ipsam carnem daremus? 4. Rursus simile est dicitur, ex omni genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et piscatoribus 1474 est commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentis saeculi fluctibus trahitur, ne in aeternae mortis profunda mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur: Ad te omnis caro veniet . Quae sagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur.