comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ possit. Quis emͣ celo uiolentiã
irrogat : Et rursus querendũ est si
pati uim regnũ celoꝵ potest. & uio¬
lenti rapiunt illud. cur eandem
est. si quis hec uel illa fecerit: morte
moriatur. Cunctis legentib liquet.
quia peccatores quosq pena suȩ se¬
ueritatis ꝑculit : nos autẽ ꝑpęniten¬
tiam ad uitam reduxit. Cum uero
iohannes baptista redepͣtoris grãm
pͣcurrens penitentiam prȩdicat. ut
peccator qui ex culpa est mortuus.
ꝑ conuersionẽ uiuat: ꝓfecto adieb
iobannis baptiste regnũ cęloꝵ uim
patitur. Quid est autẽ regnũ celoꝵ.
nisi locus iustoꝵ: Solis emĩ iustis
cȩlestis patriȩ prȩmia debentur: ut
humiles. casti. mites. atq. misericor¬
des. ad gaudia suꝑna ꝑueniant.
Cum uero quis uel suꝑbia tumidus.
uel carnis facinore pollutus. uel
iracundia accensus. uł crudelitate
impius. post culpas ad penitentiam
redit. & uitam ȩternam ꝑcipit: qͥsi

Expanded text:
coelorum possit. Quis enim coelo violentiam coelorum possit. Quis enim coelo violentiam irrogat? Et rursus quaerendum est si pati vim regnum coelorum potest, et violenti rapiunt illud, cur eamdem est: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur. Cunctis ergo legentibus liquet quia peccatores quosque poena suae severitatis perculit, non autem poenitentia ad vitam reduxit. Cum vero Joannes Baptista Redemptoris gratiam praecurrens poenitentiam praedicat, ut peccator, qui ex culpa mortuus est, per conversionem vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum, nisi locus justorum? Solicoelestis patriae praemia debentur, ut humiles, casti, mites, atque misericordes ad gaudia sempiterna perveniant. Cum vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, et vitam aeternam percipit, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
scãm eccłam diuersi hominũ mores
diuersi sunt ordines: necesse est.
ut om̃s simul discant. dum in ea
ordinis adimitandum simul uident᷑.
Sed ecce nos dũ monstrare ulmum
querimus. ꝑ multa arbusta longiꝰ
euagati sumus. Ad hoc itaq ꝓꝑcer
quod ꝓphete testimoniũ ꝓtulimus
reuertamur. Qui recipit ꝓphetam
in nomine ꝓphetȩ: mercedẽ ꝓphetȩ
accipiet. quia & si fructũ ulmus nͣ
habet. uite᷑ tamen cũ fructib portanꝰ
hȩc ipsa sua efficit. quȩ bene sustentat
aliena. Quia uero ad magna uos oꝑa
iohannes admonet dicens. facite frutꝰ
dignos penitentie. & rursus. qui
habet duas tunicas det non habenti.
& qui habet escas similiter faciat: iam
patentir datur intelligi. quid est qđ
ueritas dicit: adiebus iohannis bap¬
tiste usq nuno ngnũ cȩloꝵ ium pa¬
titur. & uiolenti rapiunt illud.
Que suꝑnę uerba sententie nobis st̃
magnopere ꝑscrutanda. Nlam que¬
rendum est. quomꝰ uim ꝑpeti regnũ

Expanded text:
sanctam Ecclesiam diversi hominum mores sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea , aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longius evagati sumus. Ad hoc itaque propter quod prophetae testimonium protulimus revertamur. Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet, quia etsi fructum ulmus non habet, vitem tamen cum fructibus 1524 portans, haec ipsa sua efficit, quae bene sustentat aliena. 14. Quia vero ad magna nos opera Joannes admonet, dicens: Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et rursus: Qui habet duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat ; jam patenter datur intelligi quid est quod Veritas dicit: A diebus Joannis Baptistae usque nunc regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Quae supernae verbperscrutanda. Nam quaerendum est quomodo vim perpeti regnum
Abbreviated transcription (Latin):
quẽadmodũ afflictis ꝓximis suȩ
consolationis temperamentũ ꝓferat.
Adhoc oliua ponitur. uit qui abienȩ
iiscdłiȩ opera cognoscit. diseat
quẽadiodũ debeat indigenti pro.¬
ximo & ipse mesereri. Ad hoc abies
ponitur: ut quisquis uim conte̾¬
plationis etus agnouerit. ipse qͦq
ad contẽplanda eterna pͣmia succen¬
datur. Ad hoc ulmus ponitur : ut
quisquis intuetur eum. qui habere
untutũ fructũ sp̃ualiũ non ualec.
sed tamen cos qui spũalib donis
pleni sunt sustentat: ipse quoq scõꝵ
uitȩ quanta ualet largitate inseruiat.
& cȩlestium bonoꝵ botros quos gig¬
nendo non ualet sustinendo ferat.
Ad hoc buxus ponitur. ut qui habere
multos adhuc in infirmitate positos.
uerȩ fidei uiriditatem considerat.
etiam ipse esse infidelis erubescat.
Bene ergo descriptis prtus arborib
dicitur. ut uideant & seiant & reco¬
gitent & intelligant. Ubi & apte
subiungitur pariter. quia cũ intra

Expanded text:
quemadmodum afflictis proximis suae quemadmodum afflictis proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae misericordiae opera cognoscit discat quemadmodum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnoverit, ipse quoque ad contemplanda aeterna praemia succendatur. Ad hoc ulmus ponitur, ut quisquis intuitus fuerit eum qui habere virtutum fructum spiritalium non valet, sed tamen eos qui spiritalibus donis pleni sunt sustentat, ipse quoque sanctorum vitae quanta valet largitate inserviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem considerat, etiam esse ipse infidelis erubescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra
Abbreviated transcription (Latin):
portant : Buxus autẽ quos alios
signat qui in altum non ꝓficit: &
quãuis fructuͣ non habet. uiridi
tatem habet. nisi eos qui intra
scãm eccłam adhuc ex ętatis infir¬
mitate bona opera ferre non ua¬
lent. sed tamen parentũ fidelium
credulitatem sequentes fidem ꝑpe¬
tuę uiriditatis tenent : Post que
om̃ia apte subiungitur: ut uide¬
ant & sciant & recogitent & intel¬
ligant pariter. Ad hoc enĩ cedrus
in ȩccła ponitur. ut quisquis aꝓ
ximo odorem uirtutũ sp̃ualium
trahit: ipse quoq interne uite
delectatione non torpeat. sed ad
donoꝵ celestium desideria ignescat.
Ad hoc spina ponitur. ut qui prȩdi¬
cationis eius uerbo cõpunctus fu¬
erit: ipse quoq exemplo illius
discat corda sequentiũ p̃dicationis
uerbo conpungere. Ad hoc myrtꝰ
ponitur. ut qui in ardore tribula¬
tionis ab ore uel opere ꝓximi coͣ¬
patientis temperamentũ consola¬
tionis acceperit: ipse etiam discat

Expanded text:
portant? Buxus autem quos alios portant? Buxus autem quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fructum non habeat, viriditatem tamen habet, nisi eos qui intra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis infirmitate bona opera ferre non valent, sed tamen parentum fidelium credulitatem sequentes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia apte subjungitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter. Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis a proximo odorem virtutum spiritalium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectione non torpeat, sed ad bonorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur, ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur, ut qui in ardore tribulationis ab ore vel opere promixi compatientis, temperamentum consolationis acceperit, ipse etiam discat
Abbreviated transcription (Latin):
tribulatione in desperatione soluan¬
tur. Quos autẽ ꝑ oliuam. nisi mi¬
sericordes acctpimus. quia & grece
eleos miscđia uocatur. & quasi oli¬
ue liquor ante omipotentis dĩ
oculos miscđie fructus lucet: Cui
adhuc in promissione subiungitur.
ponã in deserto abietem. ulmu
crescendo ad aeris alta stistollitur.
nisi hi designati sunt qui intra
scam eccłam adhuc interrenis cor¬
poribus iam celestia cõtemplant᷑.
& quãuis nascendo de terra exeunt.
comtẽplando tamen iam iuxta
ethera uerticẽ mentis tollunt:
Et quid ꝑ ulmũ. nisi seculartũ mͣtes
expresse sunt. que dum terrenis
adhuc curis inseruiunt. nullum
uirtutũ sp̃ualium fructũ ferunt :
Sed & si fructũ ꝓprtũ ulmus non
habet. portare tamen uiteͣ cum
fructu solet. Quia & seculares uiri
intra scãm ȩccłam quãuis sp̃ualiuꝰ
uirtutũ dona non habeant. dum
tamen scõs uiros donis spualibus
plenos sua largitate sustentant:
quid aliud quã uitem cũ botris

Expanded text:
tribulatione in desperationem solvantur. Quos autem per olivam, nisi misericordes accipimus? quia et Graece ἔλεος misericordia vocatur, et quasi olivae liquor ante omnipotentis Dei oculos misericordiae fructus lucet. 1523 Cui adhuc in promissione subjungitur: Ponam in deserto abietem, ulmumcrescendo ad aeris alta sustollitur, nisi hi designati sunt qui, intra sanctam Ecclesiam adhuc in terrenis corporibus positi jam coelestia contemplantur? Et quamvis nascendo de terra exierunt, contemplando tamen jam juxta aethera verticem mentis extollunt. Et quid per ulmum nisi saecularium mentes expressae sunt? Quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum virtutum spiritalium fructum ferunt. Sed etsi fructum proprium ulmus non habet, portare tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritalium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritalibus plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris
Abbreviated transcription (Latin):
Uide ne feceris. Conseruus enim
tuus sum. & fratrum tuoꝵ. Quid
est quod ante redepͣtoris aduen¬
tum angłi ab hominib ad orant᷑¬
& tacent. post modũ uero adora¬
ri refugiunt. nisi qđ naturam
nram quã prius despexerant.
postquam hano suꝑ se assumptaͣ
conspicrunt. ꝓstratam sibi uide¬
re ꝑtimescunt: nec iam sub se
uelut infirmam conteͬpnere ausi
sunt. quã suꝑ se uidelicet in cęli
rege uenerantur. nec habere de¬
dignantur homine᷑ socium. qui
stꝑ se adorant hominẽ dm̃.
nos immundicia polluat. qui in
ȩterna prescientia &e dĩ ciues &
angelis equales sumus. Uendice¬
mus moribus dignitatem nr̃am.
Nulla nos luxuria inquinet. nulla
turpis cogitatio accuset. Non
malicia mente̾ mordeat. non
inuidiȩ rubigo consumat. non
elatio inflet. non ambitio ꝑter.¬
rena oblectamenta dilamet. Dii
etenim uocati sunt homines.
Defende ergo tibi homo contra
uitia bonorem dĩ. quia ꝓpter te

Expanded text:
Vide ne feceris, conservus enim Vide ne feceris, conservus enim tuus sum et fratrum tuorum . Quid est quod ante Redemptoris adventum angeli ab hominibus adorantur, et tacent, postmodum vero adorari refugiunt, nisi quod naturam nostram, quam prius despexerant, postquam hanc super se assumptam conspiciunt, substratam sibi videre pertimescunt? Nec jam sub se velut infirmam contemnere ausi sunt, quam super se videlicet in coeli Rege venerantur. Nec habere dedignantur hominem socium, qui super se adorant hominem Deum. nos immunditia polluat, qui in aeterna praescientia et Dei cives, et angelis ejus aequales sumus. Vindicemus moribus dignitatem nostram, nulla nos luxuria inquinet, nulla nos turpis cogitatio accuset, non malitia mentem mordeat, non invidiae rubigo consumat, non elatio inflet, non ambitio per terrena oblectamenta dilaniet, non ira inflammet. Dii etenim vocati sunt homines. Defende ergo tibi, o homo, contra vitia honorem Dei, quia propter te
Abbreviated transcription (Latin):
tiat. eiusq uoci angeloꝵ chori
concinunt. & collaudantes clamant
gła in excelsis dõ. & in terra pax
hominibus bonȩ uoluntatis. Prius
quippe quã redemptor nrͣ ꝑ carnẽ
habuimus. a quoꝵ claritate atq
mundicia ꝑ primȩ culpe meritũ
ꝑ cotidiana delicta longe distabamꝰ.
Quia em̃ peccando extranei eramꝰ
a dõ: extraneos nos asuo consortio
deputabant angeli ciues dĩ. Sed
quia nos cognoiumus regem nr̃m.
recognouerunt nos angłi ciues
suos. Quia eni rex celi terram
nĩe carnis assumpsit. infirmita¬
tem nraͣm illa iam angelica celsi¬
tudo non despicit. Ad pace̾ nram
angeli redeunt. intentione̾ prio.¬
ris discordiȩ postponunt. & qͥs
prius infirmos abiectosq. despere¬
rant : iam socios uenerantur. Hinc
est eni quod loch & iosue angłos
adorant. nec tamen adorare pro.¬
hibentur. iohannes uero in apoca¬
lipsi aderare. angłm uoluit. sed
tamen idem hunc angłs ne se
debeat adorare compescit dicens.

Expanded text:
tiat, ejusque voci angelorum chori tiat, ejusque voci angelorum chori concinunt, et congaudentes clamant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Prius quippe quam Redemptor noster nascerhabuimus, a quorum claritate atque munditia per primae culpae meritum, per quotidiana delicta longe distabamus. Quia enim peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant angeli cives Dei. Sed quia nos cognovimus Regem nostrum, recognoverunt nos angeli cives suos. Quia enim coeli Rex terram nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostram illa jam angelica celsitudo non despicit. Ad pacem nostram angeli redeunt, intentionem prioris discordiae postponunt; et quos prius infirmos abjectosque despexerant, jam socios venerantur. Hinc est enim quod Loth et Josue angelos adorant, nec tamen adorare prohibentur; Joannes vero in Apocalypsi sua adorare angelum voluit, sed tamen 1463 idem hunc angelus ne se debeat adorare compescuit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
scdm potestatem dico: sed scdđm
naturam. Nlam de potestate eius
scriptum est. In propria uenit.
In natura etenĩ sua ante tempora
natus est: in nr̃a uenit ex tẽpore.
Qui ergo eternus ꝑmanens tẽpo¬
ralis apparuit: alienũ est ubi
descendit. Et quia ꝑ prophetam
dicitur. om̃is caro fenum. factus
homo fenum nr̃m uercit infru¬
mentũ qui de semet ipso ait. isi
granũ frumenti cadens in terra
mortuũ fuerit. ipsum solum
manet. Unde & natus in prese¬
pio reclinatur: ut fideles omnes
ludelicet animalia scã carnis sue
frumento reficeret. ne ab ȩterne
intelligentiȩ pabulo ieiuna rema¬
nerent. Quid est hoc quod uigi¬
lantibus pastorib angelus appa¬
ret: cosq claritas dĩ circũ fulget.
nisi quod illi p̃cȩteris uidere sub¬
limia merentur. qui fidelibus gre¬
gibus p̃esse sollicite sciunt. dumq
ipsi pie suꝑ gregem uigilant. diui¬
na suꝑ eos grã largius coruseat :
Regem uero natum angelus nun¬

Expanded text:
secundum potestatem dico, sed secundum secundum potestatem dico, sed secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria venit . In natura etenim sua ante tempora natus est, in nostra venit ex tempore. Qui ergo aeternus permanens temporalis apparuit, alienum est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet . Unde et natus in praesepio reclinatur, ut fideles omnes videlicet sancta animalia, carnis suae frumento reficeret, ne ab aeternae intelligentiae pabulo jejuna remanerent. Quid autem est quod vigilantibus pastoribus angelus apparet, eosque Dei claritas circumfulget, nisi quod illi prae caeteris videre sublimia merentur, 1462 qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt? Dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat. 2. Regem vero natum angelus nun
Abbreviated transcription (Latin):
uia largiente dño missarum
sollepma ter hodie celebra¬
turi sumus. loqui di de euan¬
gelica lectione non possumus.
sed nos aliquid uel breiuter di¬
cere redepͣtoris nr̃i natiuitas ipsa
compellit. Quid est quod nascitu.
ro dño mundus describitur: nisi
hoc quod aꝑte monstratur. quia
ille apparebat in carne. qui electos¬
electos suos asscriberet ineternita.¬
te: Quo contra de reprobis per
ꝓphetam dicitur. deleantur de
libro uiuentiũ. & cum iustis non
scribantur. Qui bene etiã in bech¬
leem nascitur. Bethleem quippe
domus panis interpretatur. Ipse
est namq qui ait. ego sum panis
uiuus qui de celo descendi. Locus
ergo in quo dñs nascitur. domus
panis antea uocatus est. quia futu¬
rum ꝓfecto erat. ut ille ibi ꝑ ma¬
teriam carnis appareret. qui elec¬
torũ mentes interna satietate re¬
ficeret. qui non in parentũ domo
sed in uia nascitur: ut ꝓfecto
ostenderet. quia ꝑ humanitatẽ
quam assumpserat quasi in alieno
nascebatur. Alienũ uidelicet non

Expanded text:
uia, largiente Domino, missarum solemnia ter hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris nostri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro Domino mundus describitur, nisi hoc quod aperte monstratuille apparebat in carne, qui electos suos ascriberet in aeternitate. Quo contra de reprobis per ophetam dicitur: Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto 1461 ostenderet, quia per humanitatem suam quam assumpserat quasi in alieno nascebatur. Alienum videlicet non
Abbreviated transcription (Latin):
Cum eni populus ad fidem ueni¬
ens catecizatur. quasi molitur.
quia sicut diuersitas granoꝵ ꝑ
molam inunitatem cogitur: sic
diuersitas popłoꝵ ꝑ instr uctionẽ
fidei in quandam unanimitatẽ
adunatur. Sed nondũ est consꝑ¬
sio. Accedit aqua: & fit panis. Sic̃
alio loco dicit apłs: unus panis.
unum corpus. sumus in xp̃o.
quicumq de pane eius edimus.
& de calice eius bibimus. Itaq epu

Expanded text:
Cum enim populus ad fidem veniens catechizatur, quasi molitur: quia, sicut diversitas granorum per molam in unitatem cogitur, sic diversitas populorum per instructionem fidei in quamdam unanimitatem adunatur. Sed nondum est conspersio. Accedit aqua, et fit panis. Sic in alio loco dicit Apostolus: « Unus panis, unum corpus sumus in Christo, quicunque de pane ejus edimus, et de calice ejus bibimus
Abbreviated transcription (Latin):
neq infermento malitie & nequi¬
tie. sed in azimis sinceritatis &e ue¬
ritatis. Ac si dicat. quia uerus est
agnus quem epulamur: sic ad
carnem eius edendam accedamꝰ.
ut cor mundũ amalitia. & linguã
inmunem conseruemus a fallacia.
ta enim tamquã panis suauis in
nobis incorporabimus. ut xp̃m
in nobis manente̾ semꝑ habeamus.¬
non tantum. septẽdieb sed om̃t
tempore uerũ pascha celebremus.
iqͥ est ut de imis ad sumina cęloꝵ

Expanded text:
in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis . » Ac si dicat: Quia verus est Agnus, quem epulamur, sic ad carnem ejus edendam accedamus, ut cor mundum a malitia, et linguam immunem conservemus a fallacia. Ita enim tanquam panis suavis in nobis incorporabimus, ut Christum in nobis manentem semper habeamusnon tantum septem diebus, sed omni tempore verum Pascha celebremus, id est, ut de imis ad summa coelo
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ: qui ꝓpter multam carita¬
tem suã qua dilexit nos misertus
est nrͣi. & cũ essemus mortui pec¬
catis. conuiuificauit nos xp̃o: ut
essemus in ipso noua creatura.
nouũq figmentã. Deponamus gͦ
ueterem homine̾ cum actibus fuis:
& adepti participationẽ generatio¬
nis xp̃i. carnis renuntiemus ope¬
ribus. Agnosce o xp̃iane dignita¬
tem tuam. & diuine consors factꝰ
nature noli in ueterem uilitatem
de generi conuersatione recedere.
Memento cuius capitis. & cuius sis
corporis membrũ. Reminiscere
quia erutus de potestate tenebra¬
rum. translatus es in dĩ lumen
& regnũ. Per baptismatis sacramen¬
tum. spi sciꝰ factus es templũ. Noli
tantũ habitatorem prauis de te¬
actibus effugare. & diaboli te iterũ
tuũ sanguis est xp̃i. quia ueritate
te iudicabit. qui miscđia te redemit.¬

Expanded text:
sancto, quia propter multam charitatem qua dilexit nos, misertus est nostri; et cum essemus mortui in peccatis, convivificavit nos in Christo, ut essemus in ipso nova creatura novumque figmentum. Deponamus ergo veterem hominem cum actibus suis, et adepti participationem generationis Christi, carnis renuntiemus operibus. Agnosce, o Christiane, dignitatem tuam et divinae consors factus naturae, noli in veterem vilitatem degeneri conversatione recedere. Memento capitis tui, et cujus sis corporis membrum reminiscere, qui erutus de potestate tenebrarum, translatus es in Dei lumen et regnum, per baptismatis sacramentum Spiritus sancti factus es templum. Noli tantum habitatorem praactibus effugare, et diaboli te iterum tuum sanguis est Christi; quia in veritate te judicabit, qui in misericordia te redemit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd non erat. ueram serui formam
ei forme in qua dõ patri est ȩqͥlis
uniret: & tanto federe naturam
utramq consereret. ut nec infe¬
riorem consumeret glorificatio.
nec superiorem minueret assũptio.
Salua igitur ꝓprietate utriusq sub¬
stantie. & in unam coeunte̾ ꝑsonã:¬

Expanded text:
quod non erat, veram servi formam quod non erat, veram servi formam ei formae in qua Deo Patri est aequalis uniret , et tanto foedere naturam utramque consereret, ut nec inferiorem consumeret glorifinec superiorem minueret assumptio. Salva igitur proprietate utriusque substantiae, et in unam coeunte persona
Abbreviated transcription (Latin):
a uirtute infirmitas. ab eternitate
mortalitas: & ad deprehendendũ
conditionis nr̃e debitũ. natura
inuiolabilis naturȩ est unita pas.¬
sibili. dsq uerus. homo uerus. in
unitate dñs temperatur: ut qđ
nrͣis remedis congruebat. unus
atq. idem dĩ hominũq mediator
& mori posset ex uno. & resurge¬
re posset ex altero. Merito uirgineȩ
integritati nichil corruptionis in¬
tulit partus salutis: quia custodia
pudoris fuit editio ueritatis. Lalis
ergo dilectissimi natiuitas decuit
dĩ uirtutẽ & dĩ sapientiam xp̃m:
qua nobis & humanitate congru¬
eret. & druinitate p̾celleret. Nisi
eñi esset ds uerus. non afferret
remedtum. Nisi esset homo uerus.
non p̃beret exemplũ. Ab exultan¬
tibus angłis nascente dño. gła in
excelsis dõ. canitur: & pax in tra
bone uoluntatis hominib nuntiat᷑.
Uident eñi oelestem hierłm. ex om̃ib
mundi gentibus fabricari. De qͦ
inenarrabili diuinȩ pietatis oꝑe
quantũ lȩtari debet humilitas ho¬

Expanded text:
s, ab aeternitate mortalitas: et ad dependendum nostrae conditionis debitum, natura inviolabilis naturae est unita passibili, Deusque verus et homo verus, in unitatem Domini temperatur; ut quod nostris remediis congruebat, unus atque idem Dei hominumque mediator , et mori posset ex uno, et resurgere posset ex altero. Merito igitur virgineae integritati nihil corruptionis intulit partus salutis: quia custodia fuit pudoris, editio veritatis. Talis igitur, dilectissimi, nativitas decuit Dei virtutem et Dei sapientiam Christum, qua nobis et humanitate congrueret, et divinitate praecelleret. Nisi enim esset, Deus verus non afferret remedium; nisi esset homo verus, non praeberet exemplum. Ab exsultantibus ergo angelis nascente Domino, Gloria in excelsis Deo canitur, et pax in terra bonae voluntatis hominibus nuntiatur . Vident enim coelestem Jerusalem ex omnibus mundi gentibus fabricari: de quo inenarrabili divinae pietatis opere, quantum laetari debet humilitas ho
Abbreviated transcription (Latin):
contaminatione uitioꝵ: ꝑpetuitas
nobis est optinenda uirtutũ. Nunc
piarũ mentiũ fortitudo donare
culpas. negligere contumelias. &
obliuisci assuescat iniurias. Nunc
fidelis animus ꝑ arma iustitiȩ a
dextris se exerceat & sinistris. ut
ꝑ głam. & ignobilitatem. ꝑ infarnã
& bonam fatnã. securã conscientiã¬

Expanded text:
contaminatione vitiorum, perpetuitas contaminatione vitiorum, perpetuitas nobis est acquirenda virtutum. Nunc piarum mentium fortitudo donare culpas, negligere contumelias, et oblivisci assuescat injurias. Nunc fidelis animus per arma justitiae a dextris se exerceat et sinistris : ut per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam, securam conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
corda sordescere. Magna diuinȩ
institutionis salubritate ꝓuisum ẽ.
ut ad reparandam mentiũ purita
tem quadraginta nobis dierum
exercitatio mederetur. in quibus
alioꝵ tempoꝵ culpas. & pia opera
redituerent. & iciunia casta decoque¬
rent. Ingressuri igitur dilectissimi
pͣceptis apłicis obȩdire curemus:
emundantes nos ab om̃i inquina¬
mento carnis & spͣs. ut castigatis
colluctationib que sunt inter u¬
tramq substantiam. animus quẽ
sub dĩ gubernaculis constitutum
corporis sui decet eẽ rectorẽ: domi¬
nationis suȩ obtineat dignitatem.¬
Non enĩ in sola abstinentia cybi stat
nri summa ieiunu. aut fructuose
corpori esca subtrabitur: nisi mens
ab iniquitate reuocatur. & ab obtre¬
ctationib lingua cohibetur. Sic gͦ
nobis edendi est moderanda liber¬
tas. ut etiã aliȩ cupiditates eadem
lege frenentur. Mansuetudinis
& patientiȩ. pacis & tranquillitatis
hoc tempus est: in quo exclusa om̃i

Expanded text:
corda sordescere, magna divinae corda sordescere, magna divinae institutionis salubritate provisum est ut ad reparandam mentium purittem quadraginta nobis dierum exercitatio mederetur, in quibus aliorum temporum culpas et pia opera redimerent, et jejunia casta decoquerent. CAP. II. Ingressuri igitur, dilectissimi, praeceptis apostolicis obedire curemus, emundantes nos ab omni inquinamento carnis ac spiritus : ut castigatis colluctationibus quae sunt inter utramque substantiam, animus, quem sub Dei gubernaculis constitutum corporis sui decet esse rectorem, dominationis suae obtineat dignitatemNon enim in sola abstinentia cibi stat nostri summa jejunii, aut fructuose corpori esca subtrahitur, nisi mens ab iniquitate revocetur et ab obtrectationibus lingua cohibeatur. Sic ergo nobis edendi est castiganda libertas, ut etiam aliae cupiditates eadem lege frenentur. Mansuetudinis et patientiae, pacis et tranquillitatis hoc tempus est: in quo exclusa omnium
Abbreviated transcription (Latin):
redicaturus uobis dilectissimi
sacratissimũ maximuͣq ieiu¬
nium quo aptius utar exordio.
lectum est. ecce nunc dempus acq¬
tabile. ecce nunc dies salutis: Quã¬
uis enĩ nulla sint tempora quȩ di-¬
uinis non sint plena muneribus.
& semꝑ nobis ad miscđiam dĩ ꝑ ipsiꝰ
grãm prȩstetur accessus. nunc tamͣ
om̃ium mentes maiori studio ad
spiritales ꝓfectus moueri. & ampli¬
ad uniuersa pietatis officia illius nos
diei in quo redempti sumus recur.¬
sus inuitat. ut excellens suꝑ om̃ia
dominicȩ passionis sacramentum
purificatis & corporibus & animis
celebremus. Debeatur quidẽ tantis
mysteriis ita incessabilis deuotio &
continuata reuerentia. ut tales ꝑ¬
maneremus in conspectu dĩ. quales
nos in ipso paschali festo dignũ est
inueniri. Sed quia hȩc fortitudo
paucoꝵ est. & dum carnis fragilita.¬
ti austerior obseruantia relaxatur.¬
dumq ꝑ uarias actiones uite huius
sollicitudo ostenditur: necesse est
demundano puluere etiã religiosa

Expanded text:
edicaturus vobis, dilectissimi, sacratissimum maximumque jejunium, quo aptius utar exordio, lectum est: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis ? Quamvis enim nulla sint tempora quae divinis non sint plena muneribus, et semper nobis ad misericordiam Dei per ipsius gratiam praestetur accessus, nunc tamen omnium mentes majori studio ad spiritales profectus moveri, et ampliad universa pietatis officia, illius nos diei, in quo redempti sumus, recursus invitat: ut excellens super omnia passionis Dominicae sacramentum purificatis et corporibus et animis celebremus. Debebatur quidem tantis mysteriis ita incessabilis devotio et continuata reverentia, ut tales permaneremus in conspectu Dei, quales nos in ipso paschali festo dignum est inveniri. Sed quia haec fortitudo paucorum est, et dum carnis fragilitati austerior obserdumque per varias actiones vitae hujus sollicitudo distenditur, necesse est de mundano pulvere etiam religiosa
Abbreviated transcription (Latin):
toris iniuriam. & contaminari eden¬
tes asserunt his quoꝵ non dm sed
diabolũ conditore᷑ eẽ diffiniunt.¬
nunda mundis. coinquinatis autẽ
& infidelib nichil mundũ. sed in¬
matris sca̾ generatio. quos in scola
ueritatis sp̃s scs eruiliuit. libertatẽ
ur̃am congrua rationie moderami
nere cẏbos. ut usus eoꝵ remoueat᷑.
non natura dampnetur. Et a prȩdi¬

Expanded text:
toris injuriam, et contaminari edentoris injuriam, et contaminari edentes asserunt iis quorum non Deum, sed diabolum conditorem esse definiuntsunt mundis. Coinquinatis autem et infidelibus nihil est mundum, sed coinmatris sancta generatio, quos in schola veritatis Dei Spiritus erudivit, libertatem vestram congrua ratione moderaminnere cibos ut usus eorum semoveatur, non natura damnetur. Nullo i
Abbreviated transcription (Latin):
sub humanȩ carnis specie diuinitas
obumbrata tegeretur. cui facile
esset ꝑuiũ sibi aera facere. & terre¬
na ꝑuacuũ mẽbra lib rare. Sed cũ
illi dñs iustitiam maluisset oppone¬
re ueri hominis. quã potentiã ma¬
nifestare deitatis: ad hoc conuertit
tertiȩ fraudis ingentũ. ut cum in
quo diuinȩ potestatis signa cessaue¬
rant dominandi cupiditate tep̾ta.¬
ret. & aduenerationẽ sui regna
mundi pollicendo traduceret. Sed
prudentiam diaboli stultam fecit
sapientia dĩ. ut suꝑbus bostis homi¬
nem uidens quẽ aliquando supera¬
uerat non metueret cũ ꝑsequi. quẽ
ꝓ om̃ibus oportebat occidi. Huns
illecebris gulȩ. sed etiã in ꝓposito
abstinentiȩ caueamus. Qui enim
sciuit humano generi mortem in.¬
ferre ꝑ cybum: nouit & ꝑ ipsum
co assueta uictu delitiarũ cohibet
appetitũ. sed uę illoꝵ dogmati apud
quos etiam ieuinando peccatur. Dap¬
nant enĩ creaturarũ naturã in crea¬

Expanded text:
sub humanae carnis specie Divinitas sub humanae carnis specie Divinitas obumbrata tegeretur, cui facile esset pervium sibi aerem facere, et terrena per vacuum membra librare. Sed cum illi Dominus justitiam maluisset opponere veri hominis, quam potentiam manifestare Deitatis, ad hoc convertit tertiae fraudis ingenium, ut eum in quo divinae potestatis signa cessaverant, dominandi cupiditate tentaret, et ad venerationem sui regna mundi pollicendo traduceret. Sed prusapientia Dei, ut superbus hostis hominem videns quem aliquando superaverat, non metueret eum persequi quem pro mundo oportebat occidi. CAP. illecebris gulae, sed etiam in proposito abstinentiae caveamus. Qui enim scivit humano generi mortem inferre per cibum, novit et per ipsum co assueta victu, deliciarum cohibet appetitum; sed vae illorum dogmati, apud quos etiam jejunando 160 peccatur! Damnant enim creaturarum naturas in Crea
Abbreviated transcription (Latin):
ambigitis diabolũ. qui om̃iũ uirtu.¬
tum est aduersarius inuidere. &
ad hoc uim suȩ malignitatis arma.¬
re. ut pietati laqueos de ipsa pietate
prȩtendat. & quos non potuerit dei.¬
cere ꝑ difficsentiam: conetur supe¬
laudabiliter uiuentem laus huma.¬
na non capiat. nisi ut scriptũ est.
qui głatur in dño glorietur. Cuiꝰ
ergo ille hostis nequissimus non
audeat impugnare ꝓpositũ. cuiꝰ
non appetat uiolare ieiuniũ. qͣndo
uersutias suas sicut euangelica lecti¬
one patefactũ est. nec ab ipso mundi
saluatore continuit: Ex pauescens
eni in quadraginta dierũ noctiũq
ieuiniũ explorare callide uoluit.
utrum hanc continentiam donatam
haberet an ꝓpriam. ut non metue¬
ret deceptionũ suarũ oꝑa resoluendo.
si xp̃c eius esset conditionis cuius &
corporis. Primo itaq dolo scrutatꝰ ẽ.
an ipse esset substantiarũ creator.
qui rerum corporearũ possit in qͦ
uellet mutare naturas. Secundo. an

Expanded text:
ambigatis diabolum, qui omnium virtuambigatis diabolum, qui omnium virtutum est adversarius, invidere et ad hoc vim suae malignitatis armare, ut pietati laqueos de ipsa pietate praetendat, et quos non potuerit dejicere per diffidentiam, conetur supelaudabiliter viventem laus humana non capiat, nisi, ut scriptum est, qui gloriatur, in Domino glorietur . Cujus vero ille hostis nequissimus non audeat impugnare propositum? cujus non appetat violare jejunium? quando versutias suas, sicut evangelica lectione patefactum est, nec ab ipso mundi Salvatore continuit? Expavescens enim in illo quadraginta dierum noctiumque jejunium, explorare callidissime voluit utrum hanc 159 continentiam donatam haberet an propriam: ut non metueret deceptionum suarum opera resolvenda, si Christus ejus esset conditionis cujus est corporis. Primo itaque dolo scrutatus est an ipse esset substantiarum creator, qui rerum corporearum posset in quas vellet mutare naturas; secundo, an
Abbreviated transcription (Latin):
defatigent. Non tumeatur inter
oꝑa miscdie terrenarũ diminu.
do indigentia laborare. cui dona¬
tum est in om̃tum rerũ anõ om̃ia
possidere. Operantibus ergo quę
bona funt non est om̃ino metuen.¬
dum. nec eis facultas desit oꝑandi.
cũ  in duobus nuͣmis euangelice
ꝓcalice aque frigidȩ pͣmiu habeat
gratuita largitio. Ex affectib enim
pioꝵ benignitatis mensura taxat᷑.
Et nuͣquã eũ miserendi efficatia de.¬
serit. in quo miscđia ipsa non deficit.
Exꝑta est hoc uidua illa desarepta
quȩ beato heliȩ in tempore famis
unius diei cybum quẽ solũ cybũ¬
habebat apposuit. & ꝓphetȩ esuriem
necessitati sue pͣferens: exiguũ fari¬
ne ac pusillũ olei incunctanter ex¬
pendit. Sed non ei defuit qđ fidelit᷑
erogauit. & in uasis pia effusione ua¬
cuatis fons noue ubertatis exortus
est. ut scĩs usibus non minueretur
eius substantiȩ plenitudo. cuius ñ
fuerat formidata defectio. his autẽ
luntarie confidimus pͣparatos non

Expanded text:
diorum. Non timeatur inter opera misericordiae terrenarum diminutido indigentia laborare, cui donatum est in omnium rerum Domino omnia possidere. Operantibus ergo quae bona sunt, non est omnino metuendum ne eis desit facultas operandi; cum et in duobus nummis evapro calice aquae frigidae praemium habeat 158 gratuita largitio . Ex affectibus enim piorum benignitatis mensura taxatur; et numquam eum miserendi efficacia deserit, in quo misericordia ipsa non deficit. Experta est hoc vidua sancta de Sarepta, quae beato Eliae in tempore famis, unius diei cibum, quem solum habebat, apposuit , et prophetae esuriem necessitati suae praeferens, exiguum farinae et pusillum olei incunctanter expendit. Sed non defuit ei quod fideliter erogavit, et in vasis pia effusione vacuatis, fons novae facultatis exortus est: ut sanctis usibus non minueretur ejus substantiae plenitudo, cujus non fuerat formidata defectio. CAP. III.  quae vos voluntarie confidimus praeparatos, non
Abbreviated transcription (Latin):
Pertulit om̃s infirmos. curauit om̃s
languidos eoꝵ. prȩdicauit regnum
cȩloꝵ. Non tacuit uitia eoꝵ: ut ipsa
potius eis displicerent: non medicus
a quo sanabantur. His om̃ib cura¬
tionibus eius ingrati. tamquam
multa febri frenetici. insanientes in
medicũ. qui uenerat curare eos. ex¬
cogitauerunt consiliũ ꝑdendi eum.
tamquã ibi bene uolentes ꝓbare.
utrum uere homo sit. qui mori
possit: an aliquid suꝑ hominẽ sit.¬
& mori se non ꝑmittat. Uerbum
ipsoꝵ agnoscimus : in sapientia salo¬
monis. Morte turpissima inqͥunt.

Expanded text:
lit omnes infirmos eorum, curavit omnes languidos eorum, praedicavit regnum coelorum, non tacuit vitia eorum, ut ipsa potius eis displicerent, non medicus a quo sanabantur: his omnibus curationibus ejus ingrati, tanquam multa febri phrenetici, insanientes in medicum qui venerat curare eos, excogitaverunt consilium perdendi eum; tanquam ibi volentes probare utrum vere homo sit qui mori possit, an aliquid super homines sit, et mori se non permittat. Verbum ipsorum agnoscimus in Sapientia Salomonis: Morte turpissima, inquiunt
Abbreviated transcription (Latin):
rotexisti me aconuentu malig¬
nantiũ. amultitudine operan¬
tium iniquitatem. Iam ipsũ caput
nr̃m intueamur. Multi martyres
talia passi funt: sed nichil sic elucet.
quomͦ caput martyrũ. Ibi melius
intuemur. quod illi exꝑti sunt. Pro¬
tectus est amultitudine malignan¬
tium ꝓtegente se dõ. ꝓtegente car¬
nem suam ipso filio & homine quẽ
gerebat: quia filius hominis est. &
filtus ds est. E ilius dĩ ꝓpter formã
dĩ. filius hominis ꝓpter formam
serui: habens in potestate ponere
animã suã. & recipere eam. Quid
ei potuerunt facere inunici: Occi¬
derunt corpus. animã non occider̃.
Intendite. Parum ergo erat dño hor¬
tari martyres uerbo. nisi firmaret
exemplo. Nostis qui conuentus
erat malignantium iudeoꝵ: & quȩ
multitudo erat operantium iniqui¬
tatem : Quam iniquitatẽ : Quia
uoluerunt occidere dñm iħm xp̃m.

Expanded text:
rotexisti me a conventu malignantium, a multitudine operantium iniquitatem. Jam ipsum caput nostrum intueamur. Multi martyres talia passi sunt: sed nihil sic elucet quomodo caput martyrum; ibi melius intuemur quod illi experti sunt. Protectus est a multitudine malignantium, protegente se Deo, protegente carnem suam ipso Filio et homine quem gerebat: quia Filius hominis est, et Filius Dei est; Filius Dei propter formam Dei. Filius hominis propter formam servi : habens in potestate ponere animam suam, et recipere eam . Quid ei potuerunt facere inimici? Occiderunt corpus; animam non occiderunt. Intendite. Parum ergo erat Domino hortari martyres verbo, nisi firmaret exemplo. Nostis qui conventus erat malignantium Judaeorum, et quae multitudo erat operantium iniquitatem. Quam iniquitatem? Qua voluerunt occidere Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
naturam quã condidit: in uterũ
uirginis uenit. Hasci tamen in
hoc mundo ꝑ diuites noluit. pa¬
rentes pauꝑes elegit. Unde & agnꝰ
qui pro illo offerretur defuit: co¬
lumbarũ pullos & par turturũ
ad sacrificium mater inuenit. Pros.¬
perari in mundo noluit. obpro¬
bria irrisionesq tolerauit. sputa.
flagella. a lapas. spineam coronã.
crucemq sustinuit. Et qui rerũ
corpotaliũ delectatione a gaudio
eterno cecidimus. cũ qua amaritu

Expanded text:
nostram quam condidit, in uterum nostram quam condidit, in uterum Virginis venit. Nasci tamen in hoc mundo per divites noluit, parentes pauperes elegit. Unde et agnus qui pro illo offerretur defuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit Prosperari in mundo noluit; opprobria irrisionesque toleravit; sputa, flagella, alapas, spineam coronam, crucemque sustinuit; et quia rerum corporalium delectatione a gaudio interno cecidimus, cum qua amaritu
Abbreviated transcription (Latin):
uita uisibili uiuitur & eẽ uita
inuisibilis dubitatur: Sed iam
petenti cȩco quid factũ est. uel qͥd
ipse fecit audiamus. Sequitur.
Confestim uidit. & sequebatur eũ.
Uidet & sequitur. qui bonũ quod
intelligit operatur. Uidet autẽ
& non sequitur: qui bonũ quidẽ
intelligit. sed bene operari contepͣ¬
credendo in redemptoris nrͣi my¬
sterium iuxta uiam sedemus: si
exorando cotidie ab autore nr̃o
lucẽ petimus. si eandem luce̾ iam
ꝑ intellectũ uuendo illuminati
post cȩcitatẽ sumus. iħm quẽ m̃te
cernimus. opere sequamur. Aspici.¬
amus qua graditur. & eiꝰ uestigia
imitando teneamus. Iħm enim
sequitur. qui imitatur. Hinc nãq
dicit : sequere me. & dimitte mor¬
tuos sepelire mortuos suos. Seque¬
re enĩ dicitur. imitare. Hinc rur.¬
sum ammonet dicens. Qui mͥ
ministrat. me sequatur. Conside¬
remus ergo qua greditur. ut seqͥ
mereamur. Ecce cum sit dñs &
creator angeloꝵ: suscepturus nra᷑m

Expanded text:
vita visibili vivitur, et esse vita vita visibili vivitur, et esse vita invisibilis dubitatur? 8. Sed jam petenti caeco quid factum est, vel quid ipse fecerit, audiamus. Sequitur: Confestim vidit, et sequebatur illum. Videt et sequitur, qui bonum quod intelligit operatur. Videt autem, sed non sequitur, qui bonum quidem intelligit, sed bona operari contemcredendo in Redemptoris nostri mysterium, juxta viam sedemus, si exorando quotidie ab auctore nostro lucem petimus, si eamdem lucem jam per intellectum videndo illuminati post caecitatem sumus, Jesum quem mente cernimus opere sequamur. Aspiciamus qua graditur, et ejus vestigia imitando teneamus. Jesum etenim sequitur qui imitatur. Hinc namque dicit: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Sequere enim dicitur imitare. Hinc rursus admonet, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus ergo qua graditur, ut sequi mereamur. Ecce, cum sit dominus et creator angelorum, suscepturus naturam
Abbreviated transcription (Latin):
tempore finitur. quȩ noctiũ inter¬
ruptione uariatur. quȩ a nobis cõ¬
muniter cum pecoribus cernitur.
sed luce̾ queramus : quã uidere
cũ solis angelis possimus: quam
nec mitium in eboat. nec finis an¬
gustat. Ad quã ꝓfecto lucẽ. uia
fides est. Unde recte & illuminan¬
do cęco ꝓtinus respondetur. Res¬
pice. fides tua te saluũ fecit. Sed
ad hȩc cogitatio carnalis dicit.
Quomͦ possum luce̾ sp̃ualem quę¬
rere: quã uidere non possum :
Unde micbi certũ est. si sit que cor¬
poreis octilis non infulget: cui
scilicet cogitatiomi est qͦd breuiter
quisq respondeat. quia & hȩc ipsa quȩ
sentit. non ꝑcorpus sed ꝑ animã co¬
gitat. & nemo suam animã uidet.
nec tamen se dubitat animã habere
quã non uidet. Ex inuisibili anima.
uisibile regitur corpus. Si auferat᷑
quod est inuisibile: ꝓtinus corruit
hoc qͦd uisibile stare uidebatur. Ex
inuisibili ergo substantia in hac

Expanded text:
tempore finitur, quae noctium intertempore finitur, quae noctium interruptione variatur, quae a nobis communiter cum pecoribus cernitur, sed lucem quaeramus quam videre cum solis angelis possimus, quam nec initium inchoat, nec finis angustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illuminando caeco protinus respondetur: Respice, fides tua te salvum fecit. Sed ad haec cogitatio carnalis dicit: Quomodo possum lucem spiritalem quaerere, quam videre non possum? Unde 1443 mihi certum est si sit, quae corporeis oculis non infulget? Cui scilicet cogitationi est quod breviter quisque respondeat, quia et haec ipsa quae sentit, non per corpus, sed per animam cogitat. Et nemo suam animam videt, nec tamen dubitat se animam habere, quam non videt. Ex invisibili namque anima visibile regitur corpus. Si autem auferatur quod est invisibile, protinus corruit hoc quod visibile stare videbatur. Ex invisibili ergo substantia in hac
Abbreviated transcription (Latin):
est. nec ꝑ motũ uenit. nec ꝑ motum
recedit. Cecũ igitur clamantẽ dñs
transiens audiuit. stans illum ina¬
uit: quia ꝑhumanitatẽ suã uocib
nr̃e cecitatis cõpatiendo misertus
est. sed lumen nobis grae ꝑ diuini¬
tatis potentiã infridit. & notandũ.
quid cȩco uenienti dicat. Quid tibi
uis faciam: Num quid qui lumen
reddere poterat. quid uellet cȩcus
ignorabat: Sed pea uult hoc. qđ
& nos petere & se concedere pͣnoscit.
Importune namq ad oradanem
nos ammonet. & tamen dicit: scit
requirit: ut petatur. ad boc requirit:
ut cor adorationem extitet. Unde
it cȩcus ꝓtinus ad iungit. dñe ut
uideam. Ecce cȩcus a dño non aurũ
sed lumen quęrit: paruipendit
extra lucem aliquid quęrere. quia
& si habere cȩcus quodlibet potest.
sine. luce non potest uidere quod
tecutena dona. non stigitiuos hor¬
nores a dño. sed lucẽ quȩramus :
nec lucẽ quȩ loco clauditur. que

Expanded text:
s, nec per motum venit, nec per motum s, nec per motum venit, nec per motum recedit. Caecum igitur clamantem Dominus transiens audit, stans illuminat, quia per humanitatem suam vocibus nostrae caecitatis compatiendo misertus est, sed lumen nobis gratiae per divinitatis potentiam infudit. 7. Et notandum quid caeco venienti dicat: Quid tibi vis faciam? Nunquid qui lumen reddere poterat quid vellet caecus ignorabat? Sed peti vult id quod et nos petere et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet, et tamen dicit: Scit requirit ut petatur: ad hoc requirit, ut cor ad orationem excitet. Unde et caecus protinus adjunxit: Domine, ut videam. Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem quaerit. Parvipendit extra lucem aliquid quaerere, quia etsi habere caecus quodlibet potest, sine luce videre non potest quod terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus; nec lucem quae loco clauditur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
transcuntẽ ibm figimus. Unde illic
subditur. Stans autẽ iħc: iussit ad¬
duci eũ ad se. Ecce stat qui ante tran¬
sibat: quia cum adhuc turbas fantas¬
matũ in oratione patimur. iħm ali¬
quatenus transcuntẽ sentimus. Cũ
uemo orationi uebemaiter infistimꝰ:
stat ibc ut lucẽ restituat. quia ads in
corde figitur. & lux amissa reꝑatur.
Qua tamen in re & aliud aliquid nob
dñs mnuit: qđ intelligi de huma.¬
nitate ac diumitate illius utiliter
possit. Clamantẽ & eñi cȩcũ transi¬
ens audiuit. sed stans miractilum
illuminationis exbibuit. Transire
namq humanitatis est. stare diui¬
nitatis. Per humanitate᷑ quippe
habuit nasci. crescere. mori. resur¬
gere. de loco ad locũ uenire. Quia
ergo in diuinitate mutabilitas ñ ẽi
atq. bocipsum mutare transire est:
ꝓfecto iste transitus ex carne est ñ
ex diuinitate. Per diuinitate᷑ uera
ei semꝑ stare est. quia ubiq prȩsens¬

Expanded text:
transeuntem Jesum menti figimus. Unde illic transeuntem Jesum menti figimus. Unde illic subditur: Stans autem Jesus, jussit illum adduci ad se. Ecce stat qui ante transibat, quia dum adhuc turbas phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem sentiehementer insistimus, stat Jesus ut lucem restituat, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. 6. Qua tamen in re aliud aliquid nobis Dominus innuit, quod intelligi de humanitate ac divinitate illius utiliter possit. Clamantem etenim caecum Jesus transiens audivit, sed stans miraculum illuminationis exhibuit. Transire namque humanitatis est, stare divinitatis. Per humanitatem quippe habuit nasci, crescere, mori, resurgere, de loco ad locum venire. Quia ergo in divinitate mutabilitas non est, atque hoc ipsum mutari transire est, profecto ille transitus ex carne est, non ex divinitate. Per divinitatem vero ei semper stare est, quia ubique praesen
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis clamabat fili dauid misere¬
re mei. Foce quẽ turba increpat ut
taceat. magis ac magis clamabat.
quia quanto grauiori tumultu co¬
gitationũ carnaliũ pͣmimur. tanto
orationi insistere ardentius debemꝰ.
Contindicit turba ne clamemus. quia
peccatoꝵ nroꝵ fantasmata plerũq
in oratione patimur. Sed nimirũ
nedesse est. ut uox cordis nr̃i quo
durius repellitur. ualentius insi¬
stat. quatinus cogitationis illicitȩ
tumultũ superet : atq ad pias au¬
res dñi nimietate sue importuni¬
tatis erũpat. In se ut suspicor reco¬
gnoscit unusquisq qđ dicimus. qͥa
dum ab hoc mundo animũ ad dm̃
mutamus. dum ad orationis opus
conuertimur. ipsa quȩ prius dele¬
ctabiliter gessimus: importuna
postea atq. grauia in oratione nr̃a
tolcramus. Uix coꝵ cogitatio. manu
sci desiderii ab oculis cordis abicitur:
uix coꝵ fantasmata. ꝑpęnitentiȩ la¬
menta suꝑantur. Sed cũ in oratio.¬
ne nr̃aͣ uehementer insistimus:

Expanded text:
to magis clamabat: Fili David, misereto magis clamabat: Fili David, miserere mei. Ecce quem turba increpat ut taceat magis ac magis clamat, quia quanto graviori tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi insistere ardentius debemus. Contradicit turba, ne clamemus, quia peccatorum nostrorum phantasmata plerumque et in oratione patimur. Sed nimirum necesse est ut vox cordis nostri 1442 quo durius repellitur, eo valentius insistat, quatenus cogitationis illicitae tumultum superet, atque ad pias aures Domini nimietate suae importunitatis erumpat. In se, ut suspicior, recognoscit unusquisque quod dicimus, quia dum ab hoc mundo animum ad Deum mutamus, dum ad orationis opus convertimur, ipsa quae prius delectabiliter gessimus importuna postea atque gravia in oratione nostra toleramus. Vix eorum cogitatio manu sancti desiderii ab oculis cordis abigitur, vix eorum phantasmata per poenitentiae lamenta superantur. 5. Sed cum in oratione nostra vehementer insistimus,