comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
propt̃ qd dixi nedm̃ quoq ipsu ni hil
aliud opinent᷑ ee quã corpus. & si
eccellentissimũ & sinaturae cuius¬
dam propnie c&era suꝑgredientes
corpus tamen deniq t̃tullianus
quia corpus eẽ. animã credidit
non obalius nisi quod eã incorporeã
cogitare non potuit xideo timuit
nenibil e& sicorpus non e&:
Nec dedo ualuit alitersa pere :
uisane qm̃ .ẽ. acutus interdũ con¬
traopinionẽ suã uisa ueritate
superat᷑: Quid enĩ uerius dicere
potuit quã id quod ait. quodam
loco: Omnecorporale passibile
ẽ debuit ergomutaresententiã
qua paulo superius dixerat &iam
dm̃ corpus ee: neq enĩ arbitroreũ
itadesipuisse ut &iã dinaturã pas¬
sibilẽ creder& utiã non xp̃s in car¬
nẽ tantũ neq incarne & anima
sed in ipso uerbo perqõ factas omnia
passibilis & commutabilis eẽ cre¬
datur quod absit a corde xp̃ia no
Item cum animae &iã coloremda

Expanded text:
propter quod dixi, ne deum quoque ipsum nihil propter quod dixi, ne deum quoque ipsum nihil aliud opinentur esse quam corpus, etsi excellentissimum, etsi naturae cuiusdam propriae cetera supergredientis, corpus tamen. Denique Tertullianus, quia corpus esse animam credidit non ob aliud, nisi quod eam incorpoream cogitare non potuit et ideo timuit, ne nihil esset, si corpus non esset, nec de deo ualuit aliter sapere: qui sane quoniam est acutus interdum contra opinionem suam uisa ueritate superatur. quid enim uerius dicere potuit quam id, quod ait quodam loco: omne corporale passibile est? debuit ergo mutare sententiam, qua paulo superius dixerat etiam deum corpus esse. neque enim arbitror eum ita desipuisse, ut etiam dei naturam passibilem crederet, ut iam non Christus in carne tantum neque in carne et anima, sed in ipso uerbo, per quod facta sunt omnia, passibilis et commutabilis esse credatur: quod absit a corde christiano. item cum animae etiam colorem
Abbreviated transcription (Latin):
enim corporalib assu e fac¬
ti & affecti sensib: nolunt animã
credere aliud eẽ quã corpus
nesi corpus non fuerit nihilst
Acꝑhoc tantomagis timent &iã
dedõ credere qd corpus non sit.
quanto magis timendm̃ credere
nihileẽ: Ita enĩferunt᷑ inphan¬
tasias uelphantas mata i magi¬
numq cogitatio corporib uersat
ut his subtractatis tãquã ꝑinane
ꝑeundũ sic reformident: Ita ne¬
cesse ẽ. ut & iustitiã & sapientiã
pingant. quodã modo in cordib
suis cum formis & colorib quas
non possincorporeas cogitare
nec tamendicunt quando iustitia
uel sapientia mouent᷑: VVlellau¬
dente as uel scđm eas aliquid a
sed de his alias & multasiã dixi¬
mus & sids̃ uoluerit ubi resui¬
debit postula redicem us : Nunc
quod dicere coeperamus sid&ra¬
duce animarũ a parentibus.
Vel non dubitant quidãqd ita
sit. ueldubitant anita sit:
animã tamen corpus. eẽ naude¬
ant credere aut dicere. maxime

Expanded text:
enim corporalibus adsuefacenim corporalibus adsuefacti et adfecti sensibus nolunt animam credere aliud esse quam corpus, ne, si corpus non fuerit, nihil sit, ac per hoc tanto magis timent etiam de deo credere, quod corpus non sit, quanto magis timent deum credere nihil esse. ita enim feruntur in phantasias uel phantasmata imaginum, quae cogitatio de corporibus uersat, ut his subtractis tamquam per inane pereundum sit reformident. ita necesse est, ut et iustitiam et sapientiam pingant quodammodo in cordibus suis cum formis et coloribus, quas non possunt incorporeas cogitare, nec tamen dicunt, quando iustitia uel sapientia mouentur, ut uel laudent eas uel secundum eas aliquid agsed de his alias et multa iam diximus et, si deus uoluerit, ubi res uidebitur postulare, dicemus. nunc quod dicere coeperamus, si de traduce animarum a parentibus uel non dubitant quidam, quod ita sit, uel dubitant, an ita sit, animam tamen corpus esse non audeant credere aut dicere, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
gentia requirendi humilitas
p&endi ꝑseuerantia pulsandis
Vtsi nobis hoc expedireno uit
quimelius quã nos quid nobis
expediat utiq nuuit d& &iã
hoc quidatbona filiis suis: Con-¬
su&udo tamen matris eccle¬
si ac in bap᷑zandis paruulis
nequaquã sꝑnenda ẽ: Neq
ullo modo suꝑflua deputan-¬
da nec omnino credenda¬
nisi a postolica e& traditio ha¬
b& enim & illa parua a&as
fundere: admoneo sane quan¬
tũ ueleã siquos istap̃ occupauit
opinio ut animas credant.
Ecparentib propagari quantũ
possunt seipsos considerent
ut interim sa piant corpora
ñ . ẽẽ animas suas Nulla enĩ
propriornatura ẽ. qua diligen¬
ter inspecta pos sit &iã ds̃
qui supra omnẽ creaturã suã
in commutabilis ꝑman& incor¬
poralit̃ cogitariquã ea q̃ ad
ipsius imaginẽ facta ẽ : Et ni¬
hil uicinius aut fostas senihil
tã consequens quã ut credito
qõ anima corpus sit &iã ds̃ cor¬
pus eẽ credat᷑: Propterhoc

Expanded text:
gentia requirendi, humilitas gentia requirendi, humilitas petendi, perseuerantia pulsandi, ut, si nobis hoc expedire nouit, qui melius quam nos quid nobis expediat utique nouit, det etiam hoc, qui dat bona data filiis suis. consuetudo tamen matris ecclesiae in baptizandis paruulis nequaquam spernenda est neque ullo modo superflua deputanda nec omnino credendanisi apostolica esset traditio. habet enim et illa parua aetasfundere. Admoneo sane, quantum ualeam, si quos ista praeoccupauit opinio, ut animas credant ex parentibus propagari, quantum possunt se ipsos considerent et interim sapiant corpora non esse animas suas. nulla enim propior natura est, qua diligenter inspecta possit etiam deus, qui supra omnem creaturam suam incommutabilis permanet, incorporaliter cogitari, quam ea, quae ad ipsius imaginem facta est, et nihil uicinius aut fortasse nihil tam consequens, quam ut credito, quod anima corpus sit, etiam deus corpus esse credatur. propter hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sentimus carnẽ decarne operantis.
rimomittat᷑ qõ illud dñs non de
carnali generatione sed despiritali
regeneratione dicebat: Hisigitur
quantũ ꝓtẽpore potuimus ꝑtrac¬
tatis omnia paria ł peneparia
exutroq latererationũ testimo¬
rũq momenta pronunciarem
nisi eorũ sententiã quianimas
exparentib creariputant de
baptis moparuulorũ prȩpon¬
derar& dequib quid eis respon¬
derepossit: Nondũ mihi in terĩ
occurrit siquid fostepostea ds̃.
dederit: Si &iã scribendi
concesserit facultatẽ studiosis
taliũ non grauabos. Nunc tam̃
non. eẽ. contemnendũ testimo¬
nium paruulorũ ut quasi refel¬
li si ueritas contra.ẽ. nec legat᷑
antedenuntiͦ Aut enĩ de hac
renihil q̃rendũ ẽ. ut sufficiat
fidei nrãe scire nos copieuiuer¬
do uenturisumus & sinescia¬
mus undeu enerius. a ut si ñ
npudent̃ aestuat animaratio¬
nalis &iã hoc nosse descipsa ab¬
sit ꝑuicatia tondendi ad sitdili¬

Expanded text:
sentimus, carnem de carne operantis, sentimus, carnem de carne operantis, rim omittatur, quod illud dominus non de carnali generatione, sed de spiritali regeneratione dicebat. His igitur, quantum pro tempore potuimus, pertractatis omnia paria uel paene paria ex utroque latere rationum testimoniorumque momenta pronuntiarem, nisi eorum sententia, qui animas ex parentibus creari putant, de baptismo paruulorum praeponderaret. de quibus quid eis responderi possit, nondum mihi interim occurrit; si quid forte postea deus dederit, si . quam etiam scribendi concesserit facultatem studiosis talium, non grauabor. nunc tamen non esse contemnendum testimonium paruulorum, ut quasi refelli, si ueritas contra est, neglegatur, ante denuntio. aut enim de hac re nihil quaerendum est, ut sufficiat fidei nostrae scire nos, quo pie uiuendo - uenturi sumus, etsi nesciamus, unde uenerimus; aut, si non inpudenter aestuat anima rationalis etiam hoc nosse de se ipsa, absit peruicacia contendendi, adsit dili
Abbreviated transcription (Latin):
espectare a sermone. breuit̃
itaq colligã si potuit &dẽ
animafieri. Qued cumdecar¬
nediceremus forsitan in tellec¬
tũ sit. Ita ẽ. d&raduce anima
uaricationis a: traxerit. siaũ
si neisto reatu non poss indeeẽ.
non ẽ inde. Iam dec&erarũ
arimarũ aduentũ utrum ex
parentib ande suꝑ sit uincant
qui potuerint. Ego ad huc
interutrorq ãbio & moueo
aliquandosic aliquando aũ
sic saluo eo dũ taxat ut uel
corpus. eẽ anima łaliquã
corpore ã qualitatẽ siueco ap
crediturũ eẽ. confidam ad¬
iuuante dõ mentẽ meam.
est aliud testimoniũ non¬
nc neglegendũ qd prosepossꝓ
ps: ferre qui uenire desuperani¬
marcredunt dicente ipso
ad cerminatius non posse ex
cirne anima nascis quidẽ enĩ
aliudanima quã sp̃s uitae crea¬
tis utiq noncreatͥor. Contraqͥs
illi alii quid enĩ in quiunt nosaliil
sentimus quidicimus carnẽ excar¬
ne. Animã exanima ex utroque
constat homo: dequo utrũq uenire

Expanded text:
expectare a sermone? breuiter expectare a sermone? breuiter itaque conligam: si potuit et de anima fieri - quod cum de carne diceremus, forsitan intellectum sit — ita est de traduce anima aeuaricationis adtraxerit; si autem sine isto reatu non posset inde esse, non est inde. iam de ceterarum animarum aduentu, utrum ex parentibus an desuper sint, uincant qui potuerint. ego adhuc inter utrosque ambigo et moueor aliquando sic, aliquando autem sic, saluo eo dumtaxat, ut uel corpus esse animam uel aliquam corpoream qualitatem siue coaptcrediturum esse confidam adiuuante deo mentem meam. Est aliud testimonium non neglegendum, quod pro se possunt proferre, qui uenire desuper animas credunt, dicente ipso determinatius non posse ex carne animam nasci? quid est enim aliud anima quam spiritus uitae, creatus utique, non creator? contra quos illi alii: quid enim, inquiunt, nos aliud sentimus, qui dicimus carnem ex carne, animam ex anima? nam ex utroque constat homo, de quo utrumque uenire
Abbreviated transcription (Latin):
tantiã incrementis augericor¬
poralib nec illiputa uerunt quieã
corpus ex istimant. quorum in par¬
tes s̃ maxi mequi eam esparentib:
creariopinant᷑. Proinde in corpo¬
rissemine potest. eẽ. uis inuisi¬
sibilis q̃ in corporaliter nume¬
rosagit ñ oculis sed intellectu
discernenda ab ea corpulen¬
tia quaeuis utactuq sentit᷑¬
& ipsaquantitas corporis
humaniq utiq modulũ semi¬
nis in conparabilit̃ eccedit sa¬
tis ostendit posse inde aliquid
sumi qd non habeat illã uim
seminalẽ. sed tantũ corpora¬
lem substantiã q̃ diuinitus.
Nonde propagine concũ benti¬
um in carnẽ xpĩ assũta atq
formata .ẽ. hocaũde anima
quis ualeat affirmare qd utrũ¬
q habeat & materiem seminis
manifestã. & rationẽ seminis
occultã. sed quid laborem in
req̃ ꝑsua deriuerbis nemi¬
ni fot sitan potest nisisi tan¬
tum actaleingenium sit.
Quod pos sitloquentes prae¬
ualere conatũ. nec totum

Expanded text:
tantiam incrementis augeri cortantiam incrementis augeri corporalibus nec illi putauerunt qui eam corpus existimant, quorum in parte sunt maxime qui eam ei parentibus creari opinantur. proinde in corporis semine potest esse uis inuisibilis, quae incorporaliter numeros agit, non oculis, sed intellectu discernenda ab ea corpulentia, quae uisu tactuque sentitur . et ipsa quantitas corporis humani, quae utique modulum seminis inconparabiliter excedit, satis ostendit posse inde aliquid sumi, quod non habeat illam uim seminalem, sed tantum corporalem substantiam, quae diuinitus non de propagine concumbentium in carnem Christi adsumta atque formata est. hoc autem de anima quis ualeat adfirmare, quod utrumque habeat, et materiem seminis manifestam et rationem seminis occultam? sed quid laborem in re, quae persuaderi uerbis nemini forsitan potest, nisi tantum ac tale ingenium sit, quod possit loquentis praeuolare conatum nec totum
Abbreviated transcription (Latin):
seminalirationẽ quasi transcri¬
bit medicamentũ autẽ uulne¬
ns in eo qd inde sineo pere con¬
cupiscentiali in sola materiae
corporali. perdiuinã concep¬
tionis sormationisq: rationĩs
deuirgine assũ tũ .ẽ. propter
mostis sineiniquita tẽ consostiũ
& si ne salsitate resurrectionis exem¬
plum: Qua propt̃ qd animax pĩ non
sit ex traduce animaillius primae
praeuari catricis. puto qd &iã ipsi
quianimarũ traducem de fundunt
consentiant ꝑsemen quippeconcu¬
bentis patris trans fundi &iã semen
animae uolunt a quo genere con¬
ceptionis xp̃s alienus . ẽ: & qd in
abra hã si scđm animã fuiss &iã
psedecimatus. e&. non eẽ. autem
decimatũ scriptura testatur:
quaehinc quoq sacerdotiũ eius
aleuitico sacerdotio distinguit.
Anfostedicent sicut potuit ibreẽ
scđm carnẽ & non decimari. Quur
non &iã scđm animã sine decima¬
tione potuerit: hic res pond&ur
quiautiq simplicem animȩ subs¬

Expanded text:
seminali ratione quasi transcriseminali ratione quasi transcribitur; medicamentum autem vulneris in eo, quod inde sine opere concupicorporali per diuinam conceptionis formationisque rationem de uirgine assumtum est propter mortis sine iniquitate consortium et sine falsitate resurrectionis exemplum. quapropter quod anima Christi non sit ex traduce animae illius primae praeuaricatricis, puto quod etiam ipsi qui animarum traducem defendunt consentiant: per semen quippe concumbentis patris transfundi etiam semen animae uolunt, a quo genere conceptionis Christus alienus est; et quod in Abraham si secundum animam fuisset, etiam ipse decimatus esset: non esse autem decimatum scriptura testatur, quae hinc quoque sacerdotium eius a leuitico sacerdotio distinguit. An forte dicent: ,,sicut potuit ibi esse secundum carnem et non decimari, cur non etiam secundum animam sine decimatione potuerit?" hic respondetur, quia utique simplicem animae subs
Abbreviated transcription (Latin):
scđm carnẽ tantũ: sic tamen
fuit in lumbis eius. quẽ ad modũ
insui patris &iã ipse &iã abrahã :
id est qui sic ẽ. natus depatre ipso¬
abrahã id ẽ quẽ ad modũ de suo
patrenatus ẽ. abrahã. Perle¬
gem scilic& in membris repug¬
nantem legimentis & in uisibi¬
lem concupiscentiã quã uis eã
castã & bonã iuranuptiarum
non sinan ualere nisi quantũ
efcaposs geierĩ sesubstituendo
prospicere : Non autẽ & illeibi
decimatun ẽ. cuius caro inde ñ
feruorem uulneris sed materiem
medi caministraxit. Namcum
ipsadecimatio ad p̃figuradã me¬
dicinã ꝑtinuerit illud in abra¬
haecarne decimabat᷑ qõ curaba¬
t non illud unde curabat᷑. Ea¬
demnãq caro non habrahȩ tan¬
tum sed ipsius primi t̾raeniq:
hominis primũ simulhabebat.
& uulnus praeuari cationis
& medi camentũ uulneris: Vul¬
nus prȩuaricationis in lege mẽ¬
brorum repugnante legimentis.
q̃ pomnẽ indepropagatã carnẽ

Expanded text:
secundum car-nem tantum, sic tamen secundum car-nem tantum, sic tamen fuit in lumbis eius, quemadmodum in sui patris etiam ipse Abraham; id est, qui sic est natus de patre Abraham, quemadmodum de suo patre natus est Abraham, per legem scilicet in membris repugnantem legi mentis et invisibilem concupiscentiam, quamvis eam casta et bona jura nuptiarum non sinant valere, nisi quantum ex ea possunt generi substituendo prospicere: non autem et ille ibi decimatus est, cujus caro inde non fervorem vulneris, sed materiam medicaminis traxit. Nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabatur quod curabatur, non illud unde curabatur. Eadem namque caro non Abrahae tantum, sed ipsius primi terrenique hominis, simul habebat et vulnus praevaricationis et medicamentum vulneris: vulnus praevaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis, quae per omnem inde propagatam carnem
Abbreviated transcription (Latin):
proc&eris fostas se respondeat̃
&dicant quod &iã me non parũ
mou&. Quã uis nullius hominis
anima sit in lũbis patris sui scđm
carnẽ. tamen inbis ab rahae consti
scđm rationẽ quippeillã semina¬
lemibi fuit leui quaratione per
concubitũ uenturus erat in
matrẽ : scđm quã rationẽ. non
ibi erat xpĩcaro quã uis scđm
ipsã ibi fuerat mariae caro. qua¬
propt̃ nec leui nec xp̃s inlũbis
abra hae scđm animã scđm car
substantiã corporalẽ. Cum en ĩ
si tinsemine & uisibilis corpulen¬
tia & inuisibilis ratio utrũq cu¬
currit echabrahã uel &ia exip¬
so adã usq ad corpus anim ariae
qui & ipsũ eomodo conceptũ
& exostũ ẽ. xp̃s aũ uisibilẽ carnis
substantiã de carne uirginis sũp¬
sit ratio uero conceptionis eius.
non a semine uirili sed longealit̃
acde super uenit. Pro inde
scđm hoc qđ dematre accepit &iã
delũbis abrahae fuit. Ille ẽ er¬
godecimatus in abrahã quilic&

Expanded text:
pro ceteris fortasse respondeant, pro ceteris fortasse respondeant, et dicant, quod etiam me non parum mouet, quamuis nullius hominanima sit in lumbis patris sui, secundum carnem tamen in lumbis Abrahae constitsecundum rationem quippe illam seminalem ibi fuit Leui, qua ratione per concubitum uenturus erat in matrem; secundum quam rationem non ibi erat Christi caro, quamuis secundum ipsam ibi fuerit Mariae caro. quapropter nec Leui nec Christus in lumbis Abrahae secundum animam, secundum carnsubstantiam corporalem. cum enim sit in semine et uisibilis corpulentia et inuisibilis ratio, utrumque cucurrit ex Abraham uel etiam ex ipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et ipsum eo modo conceptum et exortum est. Christus autem uisibilem carnis substantiam de carne uirginis sumsit, ratio uero conceptionis eius non a semine uirili, sed longe aliter ac desuper uenit. proinde secundum hoc quod de matre accepit etiam in lumbis Abrahae fuit. ille est ergo decimatus in Abraham qui, licet
Abbreviated transcription (Latin):
parit̃ decimatis nisi quia neces¬
se .e. intellegamus scđm aliquẽ
modũ ibi xp̃s non suisse: Quis
autẽ neg& eũ scđm carnẽ ibi
suisse ergo scđm animã ibi ñ
fuit : ñ ẽ igit anima xpĩ d&ra¬
duce praeua ricationis adealio¬
quin &iã ipsaibi fuiss. hic exsis¬
tunt illiqui traducẽ animarũ
defendunt & dicunt confir¬
matã eẽ. sententiã suã sileui
constat &iã sođm animã fuisse
in lũbis abrahȩ. In quo cũ deci¬
mauit melchis edech ut possit
ab eo xp̃s in ista decimatione
discerni. Qui quoniã decima¬
tus non .ẽ. & tamen in lũbis
abrahae scđm carnem fuit:
Restat ut scđm animã ibi non
fuerit. Etideo sitconseques
& ibileui scđm animã fuerit¬
hoc adme non multũ attin& qui
utrorumq conlatione adhucaudi¬
resumparatior: Qua utro rumli¬
b&iam confirmaresententiam.
Interim xp̃ĩa nãmã aborigine hu¬
ius traducis ꝑhoc testimoniũ secer¬
nere uolui: In uenien isti quid eis

Expanded text:
pariter decimati sunt, nisi quia necespariter decimati sunt, nisi quia necesse est intellegamus secundum aliquem modum ibi Christum non fuisse? quis autem neget eum secundum carnem ibi fuisse? ergo secundum animam ibi non fuit. non est igitur anima Christi de traduce praeuaricationis Adae, alioquin etiam ipsa ibi fuisset. Hic existunt illi, qui traducem animarum defendunt, et dicunt confirmatam esse sententiam suam, si Leui constat etiam secundum animam fuisse in lumbis Abrahae, in quo eum decimauit Melchisedech, ut possit ab eo Christus in ista decimatione discerni: qui quoniam decimatus non est et tamen in lumbis Abrahae secundum carnem fuit, restat, ut secundum animam ibi non fuerit, et ideo sit consequens, ut ibi Leui secundum animam fuerithoc ad me non multum adtinet, qui utrorumque conlationem adhuc audire sum paratior quam utrorumlibet iam confirmare sententiam. interim Christi animam ab origine huius traducis per hoc testimonium secernere uolui. inuenient isti, quid eis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ habent adecimis populi se¬
cundũ legẽ hoc ẽ a fratribus
suis quã uis & ipsi exlũbis ha¬
genere eorũ decimauit abra¬
hã & habentẽ promissionẽ
benedixit si neulla aũ con¬
tradictione quiminor ẽ.
amaiore benedicit᷑: Et hic qui¬
dem decimas morientes homi¬
nes accipiunt: Ibiau tẽ qui testi¬
fica ł seui uere: Et si cut oposta
dicerepropt̃ abrahã & leuiacci¬
piens decimã decimatus ẽ.
Adhuc eni in lũbis patris sui fuit
Siergo &iã hocual& adistã distar¬
tiam quantũ p̃mineat sacerdo¬
quo & ipseleui decimatus . ẽ.
profecto xp̃s ab eo non .ẽ. deci¬
matus: atsi propterea decima¬
tus ẽ. leui quia in lũbis erat
abra he propterea non ẽ. deci¬
matus xp̃s quia non eratin
lũbis abra he porro autẽ
si non scđm animã sed tantũ
scđm carnẽ accipimus leui
fuis se in abra hã ibierat &xp̃s¬
ne ẽ. abrahe & ipseitaq decima¬
tus ẽ : quid ẽ ergoqd affestur

Expanded text:
tum habent a decimis populi setum habent a decimis populi secundum legem, hoc est a fratribus suis, quamuis et ipsi ex lumbis Agenere eorum decimauit Abraham et habentem promissionem benedixit. sine ulla autem contradictione qui minor est a maiore benedicitur. et hic quidem decimas morientes homines accipiunt, ibi autem qui testificatur se uiuere. et, sicut oportet dicere, propter Abraham et Leui accipiens decimam decimatus est; adhuc enim in lumbis patris sui fuit. si ergo etiam hoc ualet ad istam distantiam, quantum praeemineat sacerdoquo et ipse Leui decimatus est, profecto Christus ab eo non est decimatus. at si propterea decimatus est Leui, quia in lumbis erat Abrahae, propterea non est decimatus Christus, quia non erat in lumbis Abrahae. porro autem, si non secundum animam, sed tantum secundum carnem accipimus Leui fuisse in Abraham, ibi erat ne est Abrahae; et ipse itaque decimatus est. quid est ergo, quod adfertur
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis corpus ad sũptũ excar¬
ne in qua itide nullus hominũ
fuerat operatus sostitũ ẽ ani¬
mã bonã cũ illic eriger&urca¬
surus hic descender& leuaturus
& fostasseideo ait sosti tusũ ani¬
mãbonã sitamen hoc deillo o¬
post& in tellegi quia solent q̃
sostedant᷑ diuinitus dari aut
qo fident̃ dicendu ẽ. neuelilla
anima aliquib operibus prȩ¬
cedentib ad tantũ apice sub uec¬
ta putar&ur. ut cũ ea uerbũ caro
fierit & habitar& in nobis ad
auferendã sus picionẽ praece¬
dentiũ meritorũ sostis nomen
accessit. Est inepistola quae
inscribit᷑ ad hebrȩos locus qui¬
da diligenti considerationedi¬
nissĩmus: Cũ enĩ ꝑ melchise¬
dech in quo huius refuturae
figura p̃cesserat dis cerner&
sacerdo ciũ xp̃i a sacerdo tio leui
Vid& eergo inquit qualis hic ẽ
Cui& decimã pastẽ abraham
dedit de primiciis patriarcha
&hic quidẽ quidefilis sleui. sa¬
cerdotiũ accipientes manda¬

Expanded text:
to magis corpus adsumtum ex carto magis corpus adsumtum ex carne, in qua itidem nullus hominum fuerat operatus, sortitum est animam bonam, cum illic erigeretur casurus, hic descenderet leuaturus! et fortasse ideo ait: sortitus sum animam bonam — si tamen hoc de illo oportet intellegi — quia solent quae sorte dantur diuinitus dari. aut, quod fidenter dicendum est, ne uel illa anima aliquibus operibus praecedentibus ad tantum apicem subuecta putaretur, ut cum ea uerbum caro fieret et habitaret in nobis, ad auferendam suspicionem praecedentium meritorum sortis nomen accessit. Est in epistula, quae inscribitur ad Hebraeos, locus quidam diligenti consideratione dignissimus. cum enim per Melchisedech, in quo huius rei futurae figura praecesserat, discerneret sacerdotium Christi a sacerdotio Leui, uidete ergo, inquit, qualis hic est, cui et decimam partem Abraham dedit de primitiis patriarcha. et hi quidem, qui de filiis sunt Leui, sacerdotium accipientes manda
Abbreviated transcription (Latin):
relaxar̃: nec tamentantũ mo-¬
do quousq licebat. cius in p&ũ
ꝑtu ler̃: Pro inde corpus xp̃i
quãuis escarne feminae ad¬
sum tũ ẽ. quac de illa carnis pec¬
cati propagine concepta fu¬
erat : tamen quia non sic in ea
conceptũ ÷ quo modo fuerat
illa concepta nec ipsa era caro
peccati. sed simitudo carnis
peccati: Non enĩ accipit in¬
dereatũ mori endi qui appa
r& motu carnis non uolun¬
tario quam uoluntate supe¬
rando aduersus quẽ sp̃s concu¬
piscit : sed accepit inde non
nis scđe coluendȩ in deuita mor¬
ti. & ostendȩ promisseresurrectio¬
nisufficer&. Quorũ unum nobis
ad nontimendũ alter᷑ adspe¬
randonualor&. Deniq sia meq̃¬
rat unde acceperit animã xp̃s
iħs malle quidem hinc audire
meliores atq doctiores: sed tam
promeo captulibentius respon¬
derimunde adam quãde adam
si em̃ puluis ad suptus &t̃ra inqua
nullus hominũ fuerat operatus
meruit diuinitus animari: quan¬

Expanded text:
relaxarunt nec tamen tantummorelaxarunt nec tamen tantummodo quousque licebat eius inpetum pertulerunt. proinde corpus Christi quamuis ex carne feminae adsumtum. est, quae de illa carnis peccati propagine concepta fuerat, tamen, quia non sic in ea conceptum est, quomodo fuerat illa concepta, nec ipsa erat caro peccati, sed similitudo carnis peccati. non enim accepit inde reatum moriendi, qui adparet in motu carnis non uoluntario, quamuis uoluntate superando, aduersus quem spiritus concupiscit, sed accepit inde, non d exsoluendae indebitae morti et ostendendae promissae resurrectioni sufficeret: quorum unum nobis ad non timendum, alterum ad sperandum ualeret. Denique si a me quaeratur, unde acceperit animam Iesus Christus, mallem quidem hinc audire meliores atque doctiores; sed tamen pro meo captu libentius responderim "unde Adam quam de Adam". si enim puluis adsumtus ex terra, in qua nullus hominum fuerat operatus, meruit diuinitus animari, quan
Abbreviated transcription (Latin):
s &iã ista q̃circũ hanc senten¬
tiã in libro sapientiae legunt᷑
ꝓpthumilẽ formam serui ẽ
unitatẽ corporis a ecclesiae cum
capite suo eidem ipsi dño coapta¬
ri quid ingeniosius illo puero
cuius in annis duodecim seniores
sapientiã mirabant᷑ & quid illa
anima melius que&iam siuincan
non cestando sed probando qui
animarũ traduce ad firmant.
noneritconsequens ut &iã
ipsa ex illius prȩuaricatoris
traduceuenis se credenda sit.
neꝑ illius hominis in oboedien¬
tiã &iã ipsepeccator constitu¬
atur. ꝑcuius unius oboedienti.¬
am ab illo reatuliberati iusti
constituunt᷑ multi: Et quid in¬
quo inquinatius illo utero uir¬
ginis cuius caro &iã side peccati
propagationecon coepit ut¬
ne ipsum quidem corpus xpĩ
ealex seuerit inutero mariao
queimmẽbris posita corpo¬
ris mostis repugnat legim̃¬
tis quã scĩ patres coniugatire¬
frenantes non quidem nisi
quousq licebatinconcubitu

Expanded text:
sunt etiam ista, quae circum hanc sentensunt etiam ista, quae circum hanc sententiam in libro sapientiae leguntur, propter humilem formam serui et unitatem corporis ecclesiae cum capite suo, eidem ipsi domino coaptari, quid ingeniosius illo puero, cuius in annis duodecim seniores sapientiam mirabantur ? et quid illa anima melius, quae, etiamsi uincant non 15 certando, sed probando, qui animarum traducem adfirmant, non erit consequens, ut etiam ipsa ex illius praeuaricatoris traduce uenisse credenda sit, ne per illius hominis inoboedientiam etiam ipse peccator constituatur, per cuius unius oboedientiam ab illo reatu liberati iusti constituuntur multi? et quid incoinquinatius illo utero uirginis, cuius caro, etiamsi de peccati propagatione uenitne ipsum quidem corpus Christi ea lex seuerit in utero Mariae, quae in membris posita corporis mortis repugnat legi mentis? quam sancti patres coniugati refrenantes non quidem nisi quousque licebat in concubitum
Abbreviated transcription (Latin):
eadem circumstantia lectionis
qua eilli excellentiae non conue¬
niant: maximeillud quia idẽ
ipse qui haec in eodẽ libro loquit᷑
aliquanto superius cũ ista uerba
dequilis nunc agimus dicer&
Confessus ẽ. exsemine uiri se in
sangui neco agulatũ aquonas¬
cendimodo utiq alienus ẽ. uirgi¬
nis pastus quã non efuiri semi¬
ne carnẽ concipisse xp̃i nullus
ambigit xpĩanus: sed quia & in
psalmis ubiait foder manusmeas
& pedes denumerauer̃ omnia
ossa mea: ipsi uero cosidera uer̃
& conspefer̃ me diuiser̃ sibi ues¬
timenta mea & suꝑuestẽ meã
miserunt sostem: Quae propri¬
e illi uni congrunt: ibi &iã dix̃
ds̃ ds̃ meus respiceme ut quid
medereliquisti longe asalitte
mea uerba delictorũ meorũ
quaerur sus ei non conuenuir
nisitrans figurante in secorpus
humilitatis nrae. quoniã mem¬
brasumus corporis eiꝰ & quia
in ipso euangelio. puerpro fici¬
ebat a&ate & sapientia sipos¬

Expanded text:
eadem circumstantia lectionis, eadem circumstantia lectionis, quae illi excellentiae non conueniant; maxime illud, quia idem ipse, qui haec in eodem libro loquitur, aliquanto superius, cum ista uerba, de quibus nunc agimus, diceret, confessus est ex semine uiri se in sanguine coagulatum: a quo nascendi modo utique alienus est uirginis partus, quam non ex uiri semine carnem concepisse Christi nullus ambigit christianus. sed quia et in Psalmis, ubi ait: foderunt manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea; ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me. diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestem meam miserunt sortem, quae proprie illi uni congruunt, ibi etiam dixit: deus, deus meus, respice me; ut quid me dereliquisti? longe a salute mea uerba delictorum meorum, quae rursus ei non conueniunt, nisi transfiguranti in se corpus humilitatis nostrae, quoniam membra sumus corporis eius, et quia in ipso euangelio, puer proficiebat aetate et sapientia, si pos
Abbreviated transcription (Latin):
nus quã uenir& ad corpus un¬
deigitur hoc autẽ illis qui extra-¬
duce ani maeillius p̃uaricatricis
animas creariasser̃. qua pͣro cisso¬
nare ñ uideat quod dictũ ẽ. Cleni
ad corpus ta men inc&ers ñ in c̃¬
grue quoabtat᷑ utcũ dipss puer
aũ erã ingeniosus id ipsũ explicans
quibus causis ingeniosus e& con¬
tinuo subiungere & sostitus sũ ani¬
mãbonã: uidelic& expat̃ noin¬
genio uel corporali tẽperamento.
Deinde cũ esse inquid magisbonus
ueniad corpus in quo inquinatũ:
quod si mat̃ num intellegat᷑. ne hoc
quidem qd dictũ ÷ ueniad corpus
huic opinioni refragabit᷑ cũ ex
anima & corporepat̃ no uenisse
ad mat̾nũ corpus accipit᷑ inquo¬
inquinatũ uedelic& łacruore
mens truo dicunt᷑ enim echoc
ingenia grauani. Vel conta¬
minatione adulterina it a&
haec uerba librihuius aut magis
eis fauent quianimirũ tradu-¬
cemloquunt᷑: Autsi &isti eapos¬
uelimus accipere: sunt quidẽ in

Expanded text:
nus, quam ueniret ad corpus. unnus, quam ueniret ad corpus. unde igitur? Hoc autem illis, qui ex traduce animae illius praeuaricatricis animas creari adserunt, quamuis pro eis sonare non uideatur, quod dictum est: ueni ad corpus, tamen in ceteris non incongrue coaptatur, ut, cum dixisset: puer autem eram ingeniosus, id ipsum explicans quibus causis ingeniosus esset, continuo subiungeret: et sortitus sum animam bonam, uidelicet ex paterno ingenio uel corporali temperamento. deinde, cum essem, inquit, magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum: quod si maternum intellegatur, ne hoc quidem, quod dictum est: ueni ad corpus, huic opinioni refragabitur, cum ex anima et corpore paterno uenisse ad maternum corpus accipitur incoinquinatum, uidelicet uel a cruore menstruo — dicuntur enim ex hoc ingenia grauari — uel a contaminatione adulterina. ita et haec uerba libri huius aut magis eis fauent, qui animarum traducem loquuntur, aut, si et isti ea posuelimus accipere, sunt quidem in
Abbreviated transcription (Latin):
quod ait sostitus sũ animã bonã
Cumpro culdubio uel exuno fonte
manare quodã modo tãquã ribu¬
los uel parinnatura fi eriani¬
mas credunt. quas ds̃mittit in
corpora non autẽ alias bonas
uel magis bonas. & alias ñbo¬
nas ł minus bonas unde enim
bone aut magis bonae seu non
bonae aut minus bonae animȩ
& grauatanimã : sed neq accio
erat aliquas singularũ quarũq
animarũ q̃ a rũ mores. disterne¬
rentͥ ante quã uenirent ad cor¬
poranec excorporeminus gra¬
uante potui tistedicere animã
suãbonã quiait sostitus sum ani¬
mambonã & cũ essẽ magis bo¬
nus ueniadcorpus inquo in qͥ¬
natũ accessisse enĩ dix̃ bonita¬
ti quibonus erat sostitus uide¬
lie& animãbonã ut&iã ad cor¬
pus inquo inquinatũ uenir &
ali unde ergobonus ante quã
uenir& ad corpus sed utiq ñ.
differentiã orũ quia nullũ an¬
teuitaegestȩ meritũ. non diffe¬
renuã corporis quia priorbo¬

Expanded text:
quod ait: sortitus sum animam bonam, quod ait: sortitus sum animam bonam, cum procul dubio uel ex uno fonte manare quodammodo tamquam riuulos uel pari natura fieri animas credunt, quas deus mittit in corpora, non autem alias bonas uel magis bonas et alias non bonas uel minus bonas. unde enim bonae aut magis bonae seu non bonae aut minus bonae animae,et adgrauat animam? sed neque actio erat aliqua singularum quarumque animarum, qua earum mores discernerentur, antequam uenirent ad corpora, nec ex corpore minus grauante potuit iste dicere animam suam bonam, qui ait: sortitus sum animam bonam. et cum essem magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum. accessisse enim dixit bonitati, qua bonus erat, sortitus uidelicet animam bonam, ut etiam ad corpus incoinquinatum ueniret. aliunde ergo bonus, antequam ueniret ad corpus; sed utique non differentia morum, quia nullum ante uitae gestae meritum, non differentia corporis, quia prius bo
Abbreviated transcription (Latin):
unius hominis iusti constituent᷑
multi. Eosdẽq multos peccato¬
res non quibdã exceptis sed om̃s
intellegi uolens superiufait
deadã inquo om̃s peccauerunt
Vnde utiq infantũ animas¬
ͦ non posse secerni & eoqo dictũ :
omnes: & eo qõ deis ꝑbaptis mũ
subuenit non absurde credunt
quianima sexinius traduce sapi¬
unt. nisi aliqua manifesta &
liquida uelratione q̃ scriptu¬
risscis non repugn& uel carũ
ipsarum scripturarũ auctoritate
redarguant᷑ . Iamitaq uid eam̃
quantũ susceptihuius operis ne¬
cessitas patit᷑. quale &iã illud sit
quod paulo ante distulimus. scrip¬
tũ ẽ. enĩ in libro sapientiae: puer
autẽ erã ingeniosus & sostitus su
animã bonã & cum essemmagis
bonus ueniad corpus in quo inqͥ¬
natũ. Cum enim uideat᷑ illo ad¬
iuuare. hoc testimonium qui
ñ exparentib creari seduenire
ad corpus ueldes cenderedõ
mittente animas dicunt. rur¬
sus hoc impedit eorũ sententiã

Expanded text:
unius hominis iusti constituentur unius hominis iusti constituentur multi, eosdemque multos peccatores non quibusdam exceptis, sed omnes intellegi uolens superius ait de Adam: in quo omnes peccauerunt? unde utique infantum animas non posse secerni et eo, quod dictum est "omnes" et eo, quod eis per baptismum subuenitur non absurde credunt, qui animas ex unius traduce sapiunt, nisi aliqua manifesta. et liquida uel ratione quae scripturis sanctis non repugnet, uel earum ipsarum scripturarum auctoritate redarguantur. Iam itaque uideamus, quantum suscepti huius operis necessitas patitur; quale etiam illud sit, quod paulo ante distulimus. scriptum est enim in libro Sapientiae: puer autem eraming.eniosus et sortitus sum animam bonam. et cum essem magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum. cum enim uideatur illos adiuuare hoc testimonium, qui non ex parentibus creari, sed uenire ad corpus uel descendere deo mittente animas dicunt, rursus hoc inpedit eorum sententiam,
Abbreviated transcription (Latin):
quã fuerint cõmissa prouene.¬
rit. Nec aliquidei praestitũ ẽ
quiraptus . ẽ. nemalitia mutar&
intellectũ eius ds̃ enim praesci.¬
us illius future maliciae. quur
non eũ sacđm ipsam potius
iudicaturus ẽ. simoritura e
animae infantis neobe& ei
excorpore peccati pasticipata
conlubies ideo sub ueniendũ
iudicauit ꝑbaptismũ quia p̃sci¬
uit eã siui uer& pie fideliterq
fuisse uicturã. anideo potius
refelli hoc inuentũ potest qui¬
a meũ ẽ: illiaũ quide hac sen¬
tentia cestos se eẽ. confirmaN.
alia fortas se ꝓferunt uel tes¬
timonia scripturarũ. ueldo cu¬
menta rationũ. quibus hanc
auferant ambiguitatẽ uelcer¬
te ostendant non eẽ contra id
qd̃sentiunt illud apostoli.
quogratiã quas alui efficimur
magna intentione cõmendans
dicit: sicut in adã om̃s mori¬
unt᷑ sic & in xpõ om̃s uiuifica¬
bunt. & sicuit ꝑinoboedientiã
unius hominis peccato rescons¬
titutis multi: sic perobedientiã

Expanded text:
quam fuerint commissa, pro uenequam fuerint commissa, pro uenerit, nec aliquid ei praestitum est, qui raptus est, ne malitia mutaret intellectum eius. deus enim praescius illius futurae malitiae cur non eum secundum ipsam potius iudicaturus est, si moriturae animae infantis, ne obesset ei ex corpore peccati participata conluuies, ideo subueniendum iudicauit per baptismum, quia praesciuit eam, si uiueret, pie fideliterque fuisse uicturam? An ideo potius refelli hoc inuentum potest, quia meum est, illi autem, qui de hac sententia certos se esse confirmant, alia fortasse proferunt uel testimonia scripturarum uel documenta rationum, quibus hanc auferant ambiguitatem uel certe ostendant non esse contra id, quod sentiunt, illud apostoli, quo gratiam, qua salui efficimur, magna intentione commendans dicit: sicut in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur, et: sicut per inoboedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi, sic per oboedientiam
Abbreviated transcription (Latin):
nem scđm animã uero non nisi eos
qui co tẽpore maleuixer̃ quo&
bene potuissent. Om̃s aũanimas
hoc ẽ. & infantũ ideohabere
necessariũ baptismi sacramentũ
sine quo echacuita &iã in illa ada¬
temigrare non es pedit quia con-¬
tagiopeccati escarne peccati
qua obruit animacum in his in¬
rerit᷑ mẽbris oberit ei post mostẽ.
nisi cũ adhuc in ipsa carne . ẽ. sa¬
cramento mediatoris espi&
ci quidiuinitus hoc auxiliũ pro-¬
curari quã dr̃ presciit sius que
adannos fidei congruos hicui¬
uer& pie fuis se uicturã quã ꝓp̃t
aliquid qd ipse nouit & nasciuo¬
luit incorpore & cito estraxite
corpore. Cum ergo hec rerpon¬¬
dent quid ei contra dicipotest.
nisuin cestos noseorũ salutis
fieri qui hacuitabene gesta in
plius uiuere potuiss quisque iu¬
dicandus ẽ. quando quidẽ ualeN
apud dm̃ meritamala non
tantũ pr&eritorũ sed futu¬
rorum &iã delictorũ aquorũ
reatu nec mors liberat. siante¬

Expanded text:
nem, secundum animam uero nonnisi eos, nem, secundum animam uero nonnisi eos, qui eo tempore male uixerunt, quo et bene potuissent, omnes autem animas, hoc est et infantum, ideo habere necessarium baptismi sacramentum, sine quo ex hac uita etiam in illa aetate emigl-are non expedit, quia contagio peccati ex carne peccati, qua obruitur anima, cum his inseritur membris, oberit ei post mortem, nisi, cum adhuc in ipsa carne est, sacramento mediatoris expietur, eique diuinitus hoc auxilium procurari, quam deus praesciit, si usque ad annos fidei congruos hic uiueret, pie fuisse uicturam, quam propter aliquid, quod ipse nouit, et nasci uoluit in corpore et cito extraxit e corpore: cum ergo haec respondent, quid eis contradici potest. nisi incertos nos eorum salutis fieri qui hac uita bene gesta in plius uiuere potuisset, quisque iudicandus est? quandoquidem ualent apud deum merita mala non tantum praeteritorum, sed futurorum etiam delictorum, a quorum reatu nec mors liberat, si, ante
Abbreviated transcription (Latin):
uel ceste ab ingenio meo remotissi.¬
mũ quus nascat᷑ in fans uel conti¬
nuo uel citomoriturus. sed hocita
occultũ ẽ. ut neutros adiuu&.
dequorum nunc sententiis discep¬
tamus. Illa enim explosaopini¬
o ne qua putant᷑ animae proante
actiãe uitae meritis incorporadi¬
trudi ut eacitius soluimeruisse
uideat᷑ quae non multa peccaue¬
rat: ne contradicamus apostolo
nihil ñdũ natos boni uel mali egis¬
s& estanti. Nec illiquianimaetra¬
ducema firmant possunt prose
ostendere quuraliorũ mors acce-¬
ler&ur r& ardit᷑ aliorũ nec quicas
dari nouas uolunt sigulis singulas.
Occulta ergo ista causa ẽ. & utrius¬
q parit̃ quantũ extimo nec fuffra.¬
gatꝰ nec aduestor. pro inde quide
infantiũ mostib urgebantur
quuromnib: sit nec essariũ baptis¬
mi sacramentũ quorũ animae
non exilla ducte s̃ cuius in oboe¬
dientia peccatores constitutis
multi. Cũ respondentpeccato¬
res quidẽ om̃s contituti scđm car-¬

Expanded text:
uel certe ab ingenio meo remotissiuel certe ab ingenio meo remotissimum, cur nascatur infans uel continuo uel cito moriturus; sed hoc ita occultum est, ut neutros adiuuet, de quorum nunc sententiis disceptamus. illa enim explosa opinione, qua putantur animae pro ante actae uitae meritis in corpora detrudi, ut ea citius solui meruisse uideatur, quae non multa peccauerat, ne contradicamus apostolo nihil nondum natos boni uel mali egisse testanti, nec illi, qui animae traducem adfirmant, possunt pro se ostendere, cur aliorum mors acceleretur, retardetur aliorum, nec qui eas dari nouas uolunt singulis singulas. occulta ergo ista causa est et utrisque pariter, quantum existimo, nec suffragatur nec aduersatur. Proinde qui de infantium mortibus urgebantur, cur omnibus sit necessarium baptismi sacramentum, quorum animae non ex illa ductae sunt, cuius inoboedientia peccatores constituti sunt multi, cum respondent peccatores quidem omnes constitui secundum car
Abbreviated transcription (Latin):
to. sed natura qua sic facta ẽ. &
dõdante carnidata ẽ.: quuralie¬
nabit̃ aba &erna uita sibapti¬
tando in fanti nemo subuenerit
anfoste nihiloberit: Qquid ergo
prod est ei cuius subuenitursi
nihil ob ẽ. cui non subuenitur
hic prosua causa quid responde¬
repossint qui scđm scripturas
scãs uel qd apud eas inueniatur
uel quod eis non aduers&urco¬
nant ad serere animas nouas
non de parentib tractas cor¬
porib darinondũ meaudisse
uelus piã legisse fateor non ideo
saneabsentiũ negotiũ deserendũ ẽ
Si quid mihi quo ad iuuariuide¬
atur occurrerit: Possum enĩ
ad huc diceredm̃ presciũ quo modo
q̃ quianima uictura ẽ&. sidiuci¬
us incorpore uiuer& ei procura¬
r& la uacrisalutaris ministra-¬
tionem cuius futurã fuis sep̃¬
uid& pi&atẽ cũ ad annos fidei
capaces uenerit. sinunc eum
oposter& propter aliquã occul¬
tam causim mostepreueniri
Occultũ itaq ẽ. atq abuma no

Expanded text:
to, sed natura, qua sic facta est, et to, sed natura, qua sic facta est, et deo dante carni data est — cur alienabitur ab aeterna uita, si baptizando infanti nemo subuenerit? an forte nihil oberit? quid ergo prodest ei, cui subuenitur, si nihil obest, cui non subuenitur? Hic pro sua causa quid respondere possint, qui secundum scripturas sanctas, uel quod apud eas inueniatur uel quod eis non aduersetur, conantur adserere animas nouas non de parentibus tractas corporibus dari, nondum me audisse uel uspiam legisse fateor. non ideo sane absentium negotium deserendum est, si quid mihi, quo adiuuari uideatur, occurrerit. possunt enim adhuc dicere deum praescium, quomodo quaeque anima uictura esset, si diutius in corpore uiueret, ei procurare lauacri salutaris ministrationem, cuius futuram fuisse praeuidet pietatem, cum ad annos fidei capaces ueniret, si nunc eum oporteret propter aliquam occultam causam morte praeueniri. occultum itaque est atque ab humano
Abbreviated transcription (Latin):
mabit. Nec ea sub iugata
a&ernae uitae meritũ ad¬
p̃hend& nisi eius donoquẽ
pro mereristud& ideo uiuus
opost& &iã in fans bapti¬
r&ur neobsit anime soci&as
carnis peccati qua pasticipa¬
ta fit ut nihil possit anima
in santis scđm spm̃ sapere¬
ipsaquippe affectio grauat & ã
corpore exutã nisi cum in corpo¬
re ẽ perunicũ sicrificiũ ueri
sacerdotis expi&ur: quidergo
ait aliquis si hoc noncura ue¬
rint sui uel in fidelitate uel
neglegentia. hoc quidem &iã
dema iorib dicipotest: possunt
enim uel ropente emori uel
apud eos egrotare: ubi eis quo
baptitaent᷑ nemo subueniat:
Sed illi inquit habent &iamꝑ
pria peccata. quorum indige anT
remissio ne quȩsi dimissa non
fuerint. nemo eos rectedic&
inmerito plecti prohis qua e in
suauita sua uoluntate commi¬
serint. Illa uero anima cui qd ã
contagio tracta de carnepecca¬
ti. sideilla prima anima pecca¬
trici noncreata .ẽ. Nullo modo
imputar pot : : Neq eni ullo pac¬

Expanded text:
mabit nec ea subiugata mabit nec ea subiugata aeternae uitae meritum adprehendet nisi eius dono, quem promereri studet. ideo uiuus oportet etiam infans baptizetur, ne obsit animae societas carnis peccati, qua participata fit, ut nihil possit anima infantis secundum spiritum sapereipsa quippe adfectio grauat etiam corpore exutam, nisi, cum in corpore est, per unicum sacrificium ueri sacerdotis expietur. Quid ergo, ait aliquis, si hoc non curauerint sui uel infidelitate uel neglegentia? hoc quidem etiam de maioribus dici potest. possunt enim uel repente emori uel apud eos aegrotare, ubi eis, quo baptizentur, nemo subueniat. sed illi, inquit, habent etiam propria peccata, quorum indigeant remissione, quae si dimissa non fuerint, nemo eos recte dicet inmerito plecti pro his, quae in sua uita sua uoluntate commiserint; illa uero anima, cui quaedam contagio tracta de . carne peccati, si de illa prima anima peccatrice non creata est, nullo modo inputari potest - neque enim ullo pecca
Abbreviated transcription (Latin):
deseruandi p̃ceptieius ꝑ seue¬
rantiã promereri. Quid eiob¬
ẽ illo uelut somnopaululum
imergi. Vnde paulatĩ eui¬
gilans in lucem intellegen¬
tiae propter quã rationalis
anima factaẽ. potest ꝑuo
luntatẽ bonã elegere uitã
bonã quod quidem non pote¬
rit nisi ad uiuerit gratiadĩ
ꝑmediatorẽ. hoc sinec lecerit
homo non tatũ scđm carnem
Siaũ curauerit eritadã scđm
carnẽ tantũ modo saecundũ
spm̃ autẽ recte uiuens : Illud &ia
qõdeadã culpabili. tractũ est
mundatũ a labepeccati. reci¬
pere merebit᷑ illa cõmutatio¬
ne quã scĩs resurrectio polli¬
cit᷑ sed ante quã pera&atẽ
pos sit scđm spm̃ uiuere ne¬
cessarium hab& medicato¬
ris sacramentũ ut qõ pereiꝰ
fidẽ nondũ potestꝑ eorũ qui
cumdiligunt fiat: eius enĩ
s acramento soluitur &iã
in a &ate infantili origina¬
lis poena peccati a quonisi
adiutus &iã iuuenis carna¬
lem concupiscentiã non do¬

Expanded text:
de servandi praecepti ejus persevede servandi praecepti ejus perseverantia promereri; quid ei obest illo velut somno paululum immergi, unde paulatim evigilans in lucem intelligentiae, propter quam rationalis anima facta est, potest per voluntatem bonam eligere vitam bonam? quod quidem non poterit, nisi adjuverit gratia Dei per Mediatorem. Hoc si neglexerit homo, non tantum secundum carnem, si autem curauerit, erit Adam secundum carnem tantummodo; secundum spiritum autem recte uiuens illud etiam, quod de Adam culpabile tractum est, mandatum a labe peccati recipere merebitur illa conmutatione, quam sanctis resurrectio pollicetur. Sed antequam per aetatem possit secundum spiritum uiuere, necessarium habet mediatoris sacramentum, ut, quod per eius fidem nondum potest, per eorum, qui eum diligunt, fiat. eius enim sacramento soluitur etiam in aetate infantili originalis poena peccati, a quo nisi adiutus etiam iuuenis carnalem concupiscentiam non do
Abbreviated transcription (Latin):
Nonquidẽ nisi acreatoredõ.
sed sicut &iã corpora non
enim & haec parentes creaNT
ac non illequiait. Prius qã
te formarẽ in utero noui te
quibus res pond&ur animas
quidem corporibus hominũ
dm̃ nouas singillatĩ dare
ad hoc. ut incarne peccati
de originale peccato. ueni¬
ente recte uiuendo carnalis¬
q: concupiscentias subdigra¬
tia subigendo meritũ com¬
parent quo cumipso copore
inmelius transferantur
tẽporeresurrectionis. Et
inxpõ in a&ernum cũ ange¬
lis uiuant: Sed necesse
.eẽ : ut cũ membris terrenis¬
al atq mortalibus maximede
peccati carne propagatis
miro modo cooptant᷑. utea
primitus uiuificare post
&iama&atis accessu regere pos¬
sint. tam qua obliuiont praegra¬
uent᷑: quaesi e& quoda modo
indigestibilis. creatori tribue¬
r&ur: Cum uero paulatimab
huius obliuionis torpore ani¬
maresi piscens possit conuer¬
tiaddm̃ suum. eiq misericor¬
diam &ueritatẽ primo ipsa
pia&ate conuersionis: De in¬

Expanded text:
non quidem nisi a creatore Deo, non quidem nisi a creatore Deo, sed sicut etiam corpora. Non enim et haec parentes creant, ac non ille qui ait: Priusquam te formarem in utero, novi te . 24. Quibus respondetur, animas quidem corporibus hominum Deum novas singillatim dare, ad hoc ut in carne peccati de originali peccato veniente recte vivendo, carnalesque concupiscentias sub Dei gratia subigendo, meritum comparent, quo cum ipso corpore in melius transferantur tempore resurrectionis, et in Christo in aeternum cum Angelis vivant. Sed necesse esse ut, cum membris terrenis atque mortalibus, maximeque de peccati carne propagatis, miro modo coaptantur, ut ea primitus vivificare, post etiam aetatis accessu regere possint, tanquam oblivione praegraventur. Quae si esset quodammodo indigestibilis, Creatori tribueretur: cum vero paulatim ab hujus oblivionis torpore anima resipiscens possit converti ad Deum suum, ejusque misericordiam et veritatem primo ipsa pietate conversionis, dein