comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sirubeat q̃si aurũ uentos ostendit si sumoĩcor¬
niculo maculis nigrescit pluuiũ m̃sis exordiũ
Siinmedio pleniliiu serenu. Item cũ aqua ĩ noc¬
turna nauigatione stillat ad remos tempestas
eritunstcum delfiniundis sepiꝰ exiliunt quo illi
strunt inde uentus exsurgat Etũm nubes dis¬
cussȩ caelum aꝑiunte

Expanded text:
si rubeat quasi aurum, ventos ostendit; si summo in corniculo maculis nigrescit, pluvium mensis exordium; si in medio, plenilunium serenum. Item cum aqua in nocturna navigatione scintillat ad remos, tempestas erit. Et cum Delphini undis saepius exsiliunt, quo illi feruntur, inde ventus exsurget, et unde nubes discussae coelum aperiunt
Abbreviated transcription (Latin):
endecas solaris uno die transcenderet lunarem. Licet
quidã uiolent̃ hos dies exbissextis .uiii. annõrum suplere

Expanded text:
endecas solaris uno die transcenderet lunarem. Licet quidam violenter hos dies et bissextis octo annorum supplere
Abbreviated transcription (Latin):
Nã tess ingreci
repositũ dñt
positum aurũ.
auaritia nom̃
hab& abauro
Duas caudas tor¬
um ut prius di¬
imus uocat sapie¬
quoꝵ finis exustio
est qui fristra
iierunt c̃siliũ
ut ascenderent

Expanded text:
nam thesis Graeci repositum dicunpositum aurum. Auraria nomen habet ab auroautem caudas torum, ut prius diximus, vocat sapiequorum finis exustio est. Qui frustra inierunt consilium, ut ascenderent
Abbreviated transcription (Latin):
dictum quia
aquae partibs
quae circast
eo conueniun
tessella st̃ eqͥbo
domicilia ster¬
nuntur atesse¬
ris nominata¬
iđ qua dratris
lasillis ꝑdiminu

Expanded text:
dictum quia aquae partibus, quae circa sunt, eo conveniunt. Tessella sunt e quibus domicilia sternuntur, a tesseris nominataest quadratis lapillis, per diminu
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor er antica c UIII
adontum posticaao u¬
ocasum sinistra adse¬
ceitrionem dextrđ go
admeridiem expec c̃xi¬

Expanded text:
quatuor erant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinistra ad septentrionem, dextra ad meridiem expec
Abbreviated transcription (Latin):
caro ⁊ saluatoris mun¬
da ꝑpetuae diuinitatis
dulced ine repleta +
refectio el ectorum siue
unitas fid ei
panes ꝓpositionis suꝑm̃
sam positi semꝑ doetores
stspitales quuinlege dñi
cun ac nocte medit᷑antes
ounctis aecetiam intranti¬
bus refetionem uerb
cȩlestis offerunt

Expanded text:
caro est Salvatoris munda, perpetuae divinitatis dulcedine repleta. Ms, qui est refectio electorum, sive unitas fideiPanes propositionis super mensam positi semper doctores sunt spiritales, qui in lege Domini die ac nocte meditantes cunctis Ecclesiam intrantibus refectionem verbi coelestis offerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cdata ne oꝑis auida continuatio labore deficeret acꝑiret humanitas
& ut animantib: qͥb:dãq: lucẽ solis ferre neq unt ipsis & iã besniis ip̃sentiõ
uerent᷑ humanã discursandi ubiq: acuictũ q̃rittandi copia suppecͥret:
iuxta eꝓindĩ laudib: psalmista decantat. solcognouit ocasũ suũ posuisti

Expanded text:
data, ne operis avida continuato labore deficeret ac periret humanitas, et ut animantibus quibusdam, quae lucem solis ferre nequeunt, ipsis etiam bestiis quae praesentiam verentur humanam, discursandi ubique, ac victum quaeritandi copia suppeteret, juxta quod in Dei laudibus Psalmista decantat: Sol cognovit occasum suum; posuisti
Abbreviated transcription (Latin):
uesꝑã uiderit setricessima potiꝰ oportet aestimari. Ecĩ si .XXIII. horas pͥoc
casum solis accensa sub pleuerit illam tñqoccidente sole habuerat ne pͥmae

Expanded text:
eram viderit, sed tricesimam potius oportet aestimare. Etiam si XXIII horas post occasum solis accensa suppleverit, illam tamen quam occidente sole habuerat, ne primae
Abbreviated transcription (Latin):
nubes occidat a qͥlonem utntũ Calũ siues perubeat
serenũ diem simane tempestuo sũ significat : Ab aqͥ¬
lone fulgor & abeuro tonitrus tempestatem
Et ab austro flatus estũ portendit ł una quarta

Expanded text:
nubes occidat, aquilonem ventum. Coelum si vespere rubet, serenum diem; si mane, tempestuosum significat. Ab Aquilone fulgur, et ab Euro tonitrus tempestatem, et ab Austro flatus aestum portendit. Luna quarta
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ cũsole estiũ tenente circulũ plena est ipsa tenet brumalẽ usole deuexo
orumalẽ plena ÷ ipsã solstitiali scandere criculo nox longissima ꝓdit. At cũ iste

Expanded text:
mirum cum sole aestivum tenente circulum plena est, ipsa tenet prumalem; cum sole divexo imprumalem plena est, ipsam solstitiali scandere circulo nox longissima prodit. At cum iste
Abbreviated transcription (Latin):
sua conunctione et cõputandi sibi iationet coherent: Sequib poẽt¬
đt idcrto certis dim̃ sũ partib orbem ꝑduodena regit m̃undisol

Expanded text:
um conjunctione et computandi sibi ratione cohaerent, de quibus poeta: Idcirco certis dimensum partibus orbem, Per duodena regit mundi sol
Abbreviated transcription (Latin):
et nouenos dies t̃natenent alphabeta : etquãcũq: littam luna in hac ȩtati
semel habet eandem ꝑ totũ annũ similimꝰ notatã in eadem semꝑ &ate habe
ñ desinit. Nisi forte qptñ raro accidit embolismoꝵ hratio in motet Verbi
nudo incipit secunda ĩb. TtIAI .c. similit nudis id÷ nullo pcto annotatis et
Et sic exordine recursens suã cuiq lttȩ restituit etatem Siscernendiit
gratia pͥmum det̃nis alphabetũ nudis utrimq: litt̃is sccundũ subnotatis
edũ suꝑ notatis det minandũ puidt antiquitas

Expanded text:
et novenos dies terna tenent alphabeta; et quamcunque litteram luna in hac aetate semel habet, eamdem per totum annum simili modo notatam in eadem semper aetate habere non desinit, nisi forte, quod tamen raro accidit, embolismorum haec ratio immutet. Verbi nudo incipit, secunda est in b, tertia in c, similiter nudis, id est, nullo puncto adnotatis, et et sic ex ordine recurrens luna suam cuique litterae restituit aetatem. Discernendi enim gratia primum de ternis alphabetum nudis utrinque litteris, secundum subnotatis, tertium supernotatis, determinandum providit antiquitas
Abbreviated transcription (Latin):
lucem quã appllauit diem secunda firmam̃tũ caeli ĩ mecholib¬
rauit aqͦr. ipsis aquis ac terra c̃caelo suꝑiore acuirtutib q̃meo con¬
ditorem laudarent ante hoꝵ sexdient exordiũ creatis. t̃tia die con¬
gregatis iniuũ locum aquis q̃cuncta contexerant aridam iusit apa¬
rere. arta sidera ĩfirmam̃to caeli posuit q̃nc̃ qm̃ eq uinoctii conieo¬
tã collimꝰ duo decima sełrũ apͥliũ uocat᷑ qͥnta natali a & uolatibia
creauit animantia Sexta animalia trestria et ipsum hominem¬
formauit adã dec̃s lat̃e dormientis matrem om̃ium uiuentiũ
appellatur. EN merito creditur siñũior sententia uincit eꝓbeatꝰ¬
theophilus cũcetis non solũ palestinae sedetꝑ multis aliar regonã
ȩpiscopis depasca disputans scripsit. Eodem decimosł aplium dñm fuisse
crucifixum. Decedebat i unadie eademque nonsolum ebdomadis sed et
ꝓductis date suo sacram̃tis caelestibus sponsam sibi sc̃ificare ecłam

Expanded text:
lucem quam appellavit diem. Secunda, firmamentum coeli in medio libravit aquarum, ipsis aquis ac terra cum coelo superiore ac virtutibus quae in eo conditorem laudarent, ante horum sex dierum exordium creatis. Tertia die, congregatis in suum locum aquis quae cuncta contexerant, aridam jussit apparere. Quarta, sidera in firmamento coeli posuit, quae nunc, quantum aequinoctii conjectura colligimus, duodecima Kalendarum Aprilium vocatur. Quinta, natatilia et volatilia creavit animantia. Sexta, animalia tformavit: de cujus latere dormientis matrem omnium viventium appellatur. Unde merito creditur, si non verior sententia viceritTheophilus, cum caeteris, non solum Palaestinae, sed et permultis aliarum regionum episcopis de Pascha disputans, scripsit eodem decimo Kalend. April. die Dominum fuisse crucifixum. Decebat enim una eademque non solum hebdomadis sed et productis e latere suo Sacramentis coelestibus sponsam sibi sanctificare Ecclesiam,
Abbreviated transcription (Latin):
alia aliãque sumat ȩtatem Singulas quasq: uicenis et quatnis explicans
horis. Sic e contra solquimane pͥmo ortus ẽ. testis genesis scriptura. Amça¬
ne usq: ad mane diem compleuit unum. Quid enimraionis .ẽ. lunȩ mata¬
tionem mne meridianis computari abhoris. Cum nec imposieatcĩcaelouec
sit egressa suꝑterrã. Sed nec ulla legis sollemnia meridianu ł p̃meri dian

Expanded text:
aliam aliamque sumat aetatem, singulas quasque vicenis et quaternis explicans horis, sicut e contrario sol qui mane primo ortus est, teste Genesis Scriptura a mane usque ad mane diem complevit unum. Quid enim rationis est lunae mutationem meridianis computari ab horis, cum nec imposita tunc in coelo, nec sit regressa super terram, sed nec ulla legis solennia meridianis vel pomeridian
Abbreviated transcription (Latin):
testat᷑ qͥ adseptẽ scribens asria ȩctias uniũ salis ꝑorbem ȩcđȩ mistia
patefẽt. TÑ et ꝑ omnia q̃singulis septẽ scribit hortam̃ta hc̃ ũsio̾ulũ
uni cuilibet dixerat ominib: sedixisse palam ꝓbans ȩcłiis. itom
&iã &ĩmoralẽ nob̵ cõm̃dant paschalia tem pora ssensum in nõe qͥdẽ utde

Expanded text:
testatur, qui ad septem Asiae scribens ecclesias, universalis per orbem Ecclesiae mysteria patefecit. Unde et per omnia quae singulis septem scribit hortamenta, hunc versiculum  quod unicuilibet dixerat, hoc omnibus se dixisse palam probans Ecclesiis. Nec minus etiam moralem nobis commendant paschalia tempora sensum. In nomine quide
Abbreviated transcription (Latin):
morata eclesiastis sententia desole Australis gͦ pars ĩ quit cũbabet solẽ nobis dies :
cũ aut̃ partẽ a qͥlonis circuiens ꝑuehit᷑ nob̵ nox .e : Ntñ ĩ aliã partẽ ñ est dies
ubi p̃sentia solis ẽ nisi force poeticis figm̃tis corĩ clnandũ ẽ ut credamꝰ solẽ marise

Expanded text:
morata Ecclesiastis sententia de sole: « Australis ergo pars, inquit, cum habet solem, nobis dies est, dum autem partem Aquilonis circumiens pervehitur, nobis nox est: non tamen in alia parte est dies, nisi ubi praesentia solis est; nisi forte poeticis figmentis cor inclinandum est, ut credamus solem mari se
Abbreviated transcription (Latin):
nere feriam: ita etĩtc̃ibidem lunã ũbi gratia ttia simulac quarta compu¬
tare meminerimus. hac semꝑ industria ꝑuigiles: Cit cum lunã mensis
februari tc̃ uno die plus ꝗ solebat habe fecerimus indiebeunalendar̃
martiar̃ excepto solum undecimo circuli decennouenalis anno ipsã quam

Expanded text:
nere feriam, ita etiam tunc ibidem lunam, verbi gratia, tertiam simul ac quartam compunere feriam, ita etiam tunc ibidem lunam, verbi gratia, tertiam simul ac quartam computare meminerimus: hac semper industria pervigiles, ut cum lunam mensis Februarii tunc uno die plus quam solebat habere fecerimus, in diebus Martiarum, excepto solum undecimo circuli decennovenalis anno, ipsam quam
Abbreviated transcription (Latin):
ut lunã m̃sis februarii cȩt̃is annis xix dier̃ anno autem bissextili computet
.xxx. siue illan ante int̃nalatã quadrantem seup modũ terminara contingat
c̃uius adiectione dies eficitur : Itun arem tẽ annũ si cõmunissit ccclu Siembo¬
lismus ccclxx diebus cõpleri ⁊ alam nãq: apparet qua drantem dequo sermo¬
ñ adsolis tantũmͦ sed adlune cursum aeque ꝑtinere :cꝓsilune qq̃ quadrantẽ
accomodare negaueris sedbis sectili anno eiusdem quantitatis m̃sem lun arẽ
februario ẽs etantea solebas apta ueris nt pfecto ut luui. luna paschalis eidẽ¬
anni ꝑdie quã debuerat adueniat. Idebq paschalis ratio uaulset ectotus
mox auni cursus citubet. Scatusq ille semꝑ in uio labilis  urcuili decenno¬
uenalis magis magise: turbatusi eũtatur : quare opatet ut sic̃ dictante qͣdran¬
tis rationẽ quarto anno quembissextilem dicimus inuna eademque sex¬
ta palendarum marlesar linea ũbi gratia t̃tiam quartam e solemuspo¬

Expanded text:
ut lunam mensis Februarii caeteris annis XXIX dierum, anno autem bissextili computet XXX, sive illam ante intercalatum quadrantem, seu postmodum, terminari contingat. Cujus adjectione diei efficitur lunarem tunc annum, si communis sit, CCCLV, si embolismus, CCCLXXXV diebus compleri. Palam namque apparet quadrantem de quo sermo est, non ad solis tantummodo, sed ad lunae cursum aeque pertinere, quia si lunae quoque quadrantem accommodare negaveris, sed bissextili anno ejusdem quantitatis mensem lunarem Februario, cujus et antea solebas, aptaveris, fit profecto ut et quarta deanni pridie quam debuerat adveniat, ideoque paschalis ratio vacillet, et totus mox anni cursus titubet, statusque ille semper inviolabilis circuli decennovennalis magis magisque turbatus evertatur. Quare oportet ut sicut dictante quadrantis ratione quarto anno, quem bissextilem dicimus, unum diem sta Calendarum Martiarum linea, verbi gratia, tertiam quartamque solemus po
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ eidẽ anno dies de eẽ uideat᷑ quod ip̃sum dionisius decennoue¬
nalem cidũ hs modi ordine ꝓcurrens edocuit ab eodem die quo ul¬
rini conclus arnimeeas pͥmi inchoando pͥncipiũ
quinto cidi lunaris Itẽ sũme octo multiplica ꝑxi. fiunt lxxuii.

Expanded text:
 eidem anno dies deesse videatur. Quod ipsum Dionysius decennovenalem cyclum hujusmodi ordine percurrens edocuit, ab eodem die quo ultimi conclusit anni metas primi inchoando principiumquinto cycli lunaris. Item sume octo, multiplica per XI; fiunt LXXXVI
Abbreviated transcription (Latin):
dmdita uidebatur es ꝑitia ꝑquem quot ampis dies pͥdicte solle unie uas
sedi apostolicae indicarctur. Cuiui ioripturis adionginquiores ecdesias
indicium generale ꝑcurreret uer ut hic̃i motdi labor alic̃ tiuisti quuo

Expanded text:
dita videbatur esse peritia, per quem quotannis dies praedictae solemnitatis sedi apostolicae indicaretur, cujus scripti ad longinquiores Ecclesias indicium generare percurreret. Verum ut hujusmodi labor aliquando qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcaspias gentes cauca sum samo trhaceam rlrricos campaniã
umbrȩ .viii. Longissimus diẽs horarũ .xi. addita ix plarte uniꝰ

Expanded text:
Caspias gentes, Caucasum, Samothraciam, Illyricos, Campaniamumbrae VIII. Longissimus dies horarum XV addita nona parte uni
Abbreviated transcription (Latin):
uȩrie ubisit luna uerbi gratia ĩnalendas aples anno sexto circuli de¬
cenno uenalis aꝑicodicẽ Quaere diem xalendarũ memoratan inuenies
non extrema illinc iunimsis iitia dephendes eẽ notata .: Et siue eruditꝰ
siue simple  es lector palamte ꝙꝓcupias inuestigasse lȩcaberis in suꝑ¬
ettoto illo anno quib cũq dieb .e. litam uideris asscriptam siue cres¬

Expanded text:
eris ubi sit luna, verbi gratia, in Cal. Aprilis anno VI circuli decennovenalis: aperi Codicem, quaere diem Calendarum memoratarum, inveniesinorum extrema, illinc Junii mensis initia deprehendes esse notata, et sive eruditus, sive simplex es lector, palam te quod cupiebas, investigasse laetaberis in supernotato illo anno quibuscumque diebus E literam videris, adscriptam sive cres
Abbreviated transcription (Latin):
hib̵nũ. Ita ut eo pͥt̃gum relicto trans gressis ethiopum feruorib: temꝑatus
ultra eos hinc calore illos rigore atque habitabiles mortalium reꝑierint
sedes deniq: solertissimus naturar̃ in quisitor plinius quiñ negat t̃rã
et sisit figura piniea nucis nilominus undique in coli. Vide qđ de h

Expanded text:
hybernum, ita ut eo post tergum relicto, transgressis Aethiopum fervoribus, temperatas ultra eos hinc calore, illinc rigore, atque habitabiles mortalium repererint sedes. Denique solertissimus naturalium inquisitor Plinius Secundus qui non negat terram, etsi sit figurae pineae nucis, nihilominus undique incoli, vide quid
Abbreviated transcription (Latin):
tium indubio ẽ. Ideoq hanc alit̃ definere nulli fidelium fas ẽ: quod enim:
nunqđ credendum ẽquia illam ꝗnos .iiii .non. apr nouam uidimus lunã
Nemo uiderit de illis cccxuiii. ponti ficib: qine ceno concilio residebant

Expanded text:
tium in dubio est. Ideoque hanc aliter definire nulli fidelium fas est. Quid enim? numquid credendum est quia illam quam nos IV Nonas Aprilis novam vidimus lunam, nemo viderit de illis CCCVIII pontificibus qui in Nicaeno concilio residebant
Abbreviated transcription (Latin):
qcusata e ptimane decime lune ĩqͣ die dominicop̾ma sacre sc̃¬
resurrectionis st̃ acta misteria cursũ pandunt᷑ s̃dubio tantum
diligentissime cauendum. Ne hancisexta decima luna uttuidam pa

Expanded text:
e decimae lunae, et in qua die Dominico primo sacrosresurrectionis sunt acta mysteria, cursu panduntur indubio. Tantum diligentissime cavendum ne hanc sexta decima luna, ut quidam, pa
Abbreviated transcription (Latin):
dñs a principio plantauit constituit᷑. Septimo dñs
requit ña creaturȩ gubernatione cũmmipso uiuamus¬
& moueamur &simus sed a nouȩ substantiȩ creationẽ
undus est uniuersitas omnis c̃reatu

Expanded text:
plantaverat, constituitur; septimo Dominus requievit, non a creaturae gubernatione, cum in ipso vivamus, moveamur, et simus, sed a novae substantiae creatione. undus est universitas omnis,
Abbreviated transcription (Latin):
thile phro u masibensis seribit. Sex dier̃ nauigatione inseptemtrione a
intexendo etiam brumadium dier̃ q̃ sit in partib: longitudo subintelugeniue
reliquit. Sed et noctis ut roque tempore ẽ sit m̃sura eq clarum rediditi

Expanded text:
Thyle Pytheas Massiliensis scribit sex dierum navigatione in septentrione a intexendo, etiam brumalium dierum quae sit in partibus longitudo subintelligendum reliquit. Sed et noctis utroque tempore quae sit mensura, aeque clarum reddidi
Abbreviated transcription (Latin):
ł esticiualeamꝰ ita cia ieide sacrifcui tẽpore obseruando nec solis tm̃micursucritas¬
q̃s dm qdẽ credentes sedultra nr̃i curã sublim atũ uatatos qͥdicunt nubes

Expanded text:
 etiam et in ejusdem sacrificii tempore observando, nec solis tantummodo cursum quaeDeum quidem credentes, sed ultra nostri curam sublimatum, juxta eos qui dicunt: Nubes
Abbreviated transcription (Latin):
concludat quatuor enim quadrantes faciunt unũ diem : quam netesseẽ
ĩt ełri excursu quadriennio eꝓbissextũ uocant netempoꝵ ordotur betur

Expanded text:
concludat: quatuor enim quadrantes faciunt unum diem, quem necesse est intercalari excurso quadriennio, quod bissextum vocant, ne temporum ordo turbetur
Abbreviated transcription (Latin):
le pͥmũ obseruaret aspectũ Visũq regisacrificulo nuntiare cin
Itaque sacrificio a rege & minore pontifice cȩlebrato Idem pone¬
fexxalata ÷ est uocata ĩ capitolium plebe iuxta curiam ralabrã

Expanded text:
e primum observaret aspectum visamque regi sacrificulo nuntiaret. Itaque sacrificio a rege et minore pontifice celebrato idem pontifex calata, id est vocata, in Capitolium plebe iuxta curiam Calabra
Abbreviated transcription (Latin):
mox nr̃o labori calumniam facere desistet : siñ burcutn liuidis aꝓabsit contẽplet᷑
obtutib:: Verum ut cũq ferant ħ mea scripta legentes pͥmo editũ ꝓcaptu

Expanded text:
mox nostro labori calumniam facere desistet, si non hunc tamen lividis, quod absit, contemplatur obtutibus. Verum utcunque ferant, haec mea scripta legentes, primo editum pro captu
Abbreviated transcription (Latin):
conticescunt ÷ ẽ silent : Item pestiuũ media nox qͣño omnib: sopore
quietis nihil oꝑandi tẽpus est : Gallicimũ q ñogallicantũ leuant . Matu¬
tinũ it̃ abscessũ tenebrar ⁊ aurore aduentũ diluculũ q̃ siiã ĩcipiens parua
dieiliox haec et aurora ꝑtinģens uiquȩ adsolisexortũ DEEΟΑd
ꝓ domada grece aseptenarionumoro nom̃ accepit : Humana qͥdem consuetudinȩ

Expanded text:
conticescunt, id est, silent. Intempestum, media nox, quando omnibus sopore quietis nihil operandi tempus est. Gallicinium, quando galli cantum levant. Matutinum inter abscessum tenebrarum et aurorae adventum. Diluculum, quasi jam incipiens parva lux diei; haec et aurora, pertingens usque ad solis exortum. domada Graece a septenario numero nomen accepit, humana quidem consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
epdomadis ichoatã Et pepdom ades inquit sexaginta duas o ccidet᷑ a p̃e ceñerit᷑
gauit aceteris quia dehac erat plura relaturus. Nã &xp̃c ĩilla cruci

Expanded text:
ebdomadis inchoatam. Et post hebdomadas, inquit sexaginta duas occidetur Christus, et gavit a caeteris, quia de hac erat plura relaturus. Nam et Chri
Abbreviated transcription (Latin):
philo sophoꝵ solem ab ẽt̃ a luna unde uiginti partes quantas luna ipsã
at̃ra ꝓdiderunt: Pithagoras uir sagacis animittra adiunã caxuimiba a
stadioꝵ eẽ collgit. ae solem abea ciupsũ. inde ad duodecem sgna triplicatũ
Srdmerito querart aemirars sollicitꝰ quisq pot ẽ quare luna in solstitias
irculo decurrens tanto altior estiuo sole currere qnto breuio es uidece
facere umbras. Vñ paucis intimandũ ẽ. quod hc lune ꝓgressum ultra solẽ

Expanded text:
philosophorum solem abesse a luna undeviginti partes, quantas lunam ipsam a terra prodiderunt. Pythagoras vero, vir sagacis animi, a terra ad lunam CXXVI millia stadiorum esse collegit, ad solem ab ea duplum, inde ad duodecim signa triplicatum. Sed merito quaerere ac mirari sollicitus quisque potest quare luna in solstitiali circulo decurrens, tanto altior aestivo sole currere, quanto breviores videatur facere umbras. Unde paucis intimandum est quod hunc lunae progressum ultra sole
Abbreviated transcription (Latin):
piperis arboe lin¬
nascitur in india
in latere montis
caueasi qđ soli obũ¬
sum et : folia iun¬
peri similitudinem¬
habent cuiꝰ siluas
serpentes custidiuã
sedincolae region hũ
usillius cũ maturae o¬
fuerint incendu¬
it. etsic serpentes
igne furantur et
inde exflõmanig¬
nam piper effct
Musicae partess tu

Expanded text:
Piperis arbor nascitur in India, in latere montis Caucasi, quod soli obversum est, folia iuniperi similitPiperis arbor habent, cujus silvas serpentes custodiunt: sed incolae regionis illius, cum maturae fuerint, incendunt: et sic serpentes igne fugantur, et inde ex flamma nigrum piper efficitur. Musicae partes sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Carbunculus dictus qđ
sitignitus ut carbo
cuĩ fulgor nec nocte
uincitur luc etit inte¬
nebris adeo ut flamas
adoculo suibret
rum candidarũ quam
inde margaretomm
unt uocatem quod in
conculis maris hoc genꝰ
sic̃ incerebro piscisla¬
illus gignitur aut̃
decaclestrore quẽ
certo anni tempore
cocleae hauriunt.
ex quibs margaretis
quidam un iones uo¬
cantur aptum nom̃ s
habentes qđ tantũ unu¬
res simul reꝑi ant᷑:
meliores aut᷑ candido¬

Expanded text:
Carbunculus dictus, quod sit ignitus, ut carbo, cujus fulgor nec nocte vincitur: lucet enim in tenebris adeo, ut flammas ad oculos juberet rum gemmarum, quam inde margaritum aiunt vocatum quod in conchulis maris hoc genussicut in cerebro piscis lapillus: gignitur autem de caelesti rore, quem certo anni tempore cocleae hauriunt. Ex quibus margaritis quidam uniones vocantur, aptum nomen habentes, quod tantum unures simul reperiantur. Meliores autem candid
Abbreviated transcription (Latin):
ucitur quiequidmane
est i lacrima sudore
exalata lignorũ ut ce¬
rasis lentiscibalsami
Mamtus igni in posi¬
tum ordescit resina
fumescit tumen uͦ liqui¬
escit calefactũ tusdutꝰ
atondendo dictũ¬
Mirra arbor arabi&
atitudinis adx. cubitos
similis spinte

Expanded text:
dicitur quidquid manat: est enim lacryma sudore exhalata lignorum, ut cerasi, lentisci, balsamiNam tus igni inpositum ardescit, resina fumescit, gummi vero liquescit calefactum. Tus autem a tundendo dictumurra arbor Arabiae altitudinis ad quinque cubitos similis spinae
Abbreviated transcription (Latin):
factos do emones aiunt.
lis garrire tenebrosis
lãmias quas fabulae tra¬
dunt infantes corripere
ac laniare solitas &lanien¬
dospecialit᷑ dictas
pilosi qui gr̃e panite
lat̃ in cubi appellant᷑ siue
inuii ab in eundo passim cũ
mimalibs Unde & incu¬
bi dnt᷑ ab incũbendo hoc
struprando. saepen
iinꝑbi existunt etiã
mulieribus & earu i ꝑag¬
unt c̃cubitum qͣĩ doemo¬
nes gallidusios nuncupaN
uulgo in cubonem uocan
huncromani faunumfi¬
arium dicunt
Tellus locuplex sed in¬
abitabilis Ntn cum
uro et geminis affluat
uiphetenent uniũ sa
Aites fero ciss imi uelpo

Expanded text:
factos daemones aiunt, lis garrire tenebrosis. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. Pilosi, qui Graece Panitae, Latine Incubi appellantur, sive Invi ab ineundo passim cum animalibus, unde et Incubi dicuntur ab incumbendo, hoc est, stuprando: saepe enim improbi existunt etiam mulieribus et earum peragunt concubitum, quos daemones Galli Dusios nuncupantem autem vulgo Incubonem vocant, hunc Romani Faunum ficarium dicunTellus locuples, sed inhabitabilis: nam cum auro et gemmis affluat; Griphes tenent universa, alites ferocissimae, vel po
Abbreviated transcription (Latin):
pene tota &gnib: patet sp̃u introrsus cigne concertante :
multis sepe locis fumum ł uapores ł flamas eructat ł et iam
uento acrius incũbente harenarum lapidũ ue moles egerit:

Expanded text:
pene tota et ignibus patet, spiritu introrsus cum igne concertante, multis saepe locis fumum, vel vapores, vel flammas eructat, vel etiam vento acrius incumbente, arenarum lapidumve moles egerit.
Abbreviated transcription (Latin):
sca paschali baptitandi hora cũnullus canał nulla sit fistula nec aqͦ
om̃ino uicina fons ex sesẽ replet᷑ paucisq qui fuerant consecratis cum
deductoriũ nullũ habeat ut uenerat aqua ex sẽsẽ discedits tẽ ergo sub

Expanded text:
a paschali, baptizandi hora, cum nullus canalis, nulla sit fistula, nec aqua omnino vicina, fons ex sese repletur, paucisque qui fuerint consecratis, cum deductorium nullum habeat, ut venerat aqua, ex sese discedit. Tunc ergo sub
Abbreviated transcription (Latin):
Ralendarum non ar iduũ distinctionem obseruant Verũ ab incipiente
Des q m̃sis exordio ũs adt̃minũ eius crescente simplicit̃ &inetyrabilt dier
concurrentium ordine computando ꝑueniunt : Si quidem grecinã de

Expanded text:
Calendarum, Nonarum, Iduum distinctionem observant. Verum ab incipiente cujusque mensis exordio usque ad terminum ejus, crescente simpliciter et inenarrabiliter dierum concurrentium ordine, computando perveniunt. Si quidem Graeci nam de
Abbreviated transcription (Latin):
dextra leuaq: trahuntur cerulȩe glacie concretȩ atq imbrib: atris. Septem¬
trionalem dit̃ etaustralem quib: subiecta oma obsolis mollioꝵq sider̃ absentiã
infestofrigore et gelu p̃muntur &eno. teste ipsomari congelato ꝓ abinsola
tile diei uniꝰnauigatione distat adborcam Ptas nat̃ i media tiuie duito mboutlib
a egris munere concessȩ diuũ solstitialem et brumalem signisicat . Q uicina utr̃ĩq

Expanded text:
dextra laevaque trahuntur Cerulea glacie concretae, atque imbribus atris. Septentrionalem dicit et Australem, quibus subjecta omnia, ob solis molliorumque siderum absentiam, infesta rigore et gelu premuntur aeterno, teste ipso mari congelato, quod ab insula Thule diei unius navigatione distat ad Boream. Has inter mediamque duae mortalibus aegris Munere concessae divum. Solstitialem et brumalem significat, quae vicina utrinq
Abbreviated transcription (Latin):
lumine ꝑfundi ñ dubitastã et sitenebris noctis obstantib: ñ ampbus quã solas
faciũ flamas cernere p̃ualeas. Ita in quiunt puris simũ illudetꝓximũ caelo
in ane dsfusis ubiq siderũ flamis semꝑlucidũ fit : sed p̃peditis aere crasiori nr̃is
obtutib: sidera quidẽ ipsa luce radiantia a parent uent reddita exeis in lustra¬
tio ñ apparet : Lunã u aiunt cũ infimas suicirtuli absidas plena peterit Ñnũ

Expanded text:
lumine perfundi non dubitas, tametsi, tenebris noctis obstantibus, non amplius quam solas facium flammas cernere praevaleas, ita, inquiunt, purissimum illud et proximum coelo inane, diffusis ubique siderum flammis, semper tucidum fit; sed praepeditis aere crassiore nostris obtutibus sidera quidem ipsa luce radiantia apparent, verum reddita ex eis illustratio non apparet. Lunam vero aiunt, cum infimas sui circuli apsidas plena petierit, non
Abbreviated transcription (Latin):
aut ii: aut nire ꝓhibetur:
¶Serintus aut̃ est ꝯstitõ iur̃
genciũ qua nus dm̃o alienoõ
naturam subicitur. ¶ Serin au¬
tem ex eo appellati st̃. ꝙ inꝑa.

Expanded text:
aut vi aut iure prohibetur. Servitus autem est constitutio iuris gentium, qua quis dominio alieno contra naturam subicitur. Servi autem ex eo appellati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ usus ꝯprobauit. nam
diuturm meres ꝯsensu utẽ¬
tium oꝓbati legem ĩmitantur¬
¶ Et᷑ non melegant̾ in duas spe¬
cies nis cunle dift̾butũ indetur
Nam onigo eiꝰ ab mstͣitutis duar̃¬

Expanded text:
 usus comprobavit. nam diuturni mores consensu utentium comprobati legem imitantur. Et non ineleganter in duas species ius civile distributum videtur. nam origo eius ab institutis duar
Abbreviated transcription (Latin):
st plina ias uicia tangere fert᷑ olimpus Anob auit̃
ꝑnoctem cernunt᷑ sidera ut reliqua lumina ate¬
nebris : suꝑior uͦ et serenus ercelo: Imferioꝵ aut̃
qui exalationib: humidis corpora scit trae deputat᷑

Expanded text:
t plena, cujus vicinia tangere fertur Olympus. A nobis autem per noctem cernuntur sidera, ut reliqua lumina e tenebris. Superior vero et serenus aer coelo, inferior autem, qui in exhalationibus humidis corporescit, terrae deputat
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes ñ solũ cõmemorato redeuntis paschae tempore ꝑ docet sed
et idem ĩ apocalipsi sua. Daniel qq̃ in suis uisionib: ꝓfetice designat. Scũ
siquidem romana etapostolica eđa hanc se fidem tenere etipsiscestat᷑

Expanded text:
o non solum commemorato redeuntis Paschae tempore perdocet, sed et idem in Apocalypsi sua. Daniel quoque in suis visionibus prophetice designat. Sancta siquidem Romana et apostolica Ecclesia hanc se fidem tenere et ipsis testat
Abbreviated transcription (Latin):
retier dit sogenerat solis non eundem liñiã ꝑcoclxi dies plent
orientis Dilient̃ annotaueris hc anno scquenti ȩ

Expanded text:
retardatio generat solis, non ad eamdem lineam per CCCLXV dies plene orientis diligenter adnotaveris, hunc anno sequenti
Abbreviated transcription (Latin):
nouem annos effcit. Ita econtrario bissextu nalia causa quamtr ditas solaris
cursus gonerat. Sunt ant mulli quifacilitatt comput aitdi abiq labore cõpelant

Expanded text:
 annos efficit; ita e contrario bissextum non alia causa quam tarditas solaris cursus generat. Sunt enim nonnulli qui facilitate computandi absque labore comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
etlunȩ futuro eurpor unihil p̃iudicare. Et ipsi nullũ
endea dibis sextum addant. Vt ꝗͦ aꝑtiꝰ dicã iẜ lunȩ dies
qͥ suꝑst̃ iogda de duos qͥde st̃ iendecade complent¬
DESALTLUNHAEI

Expanded text:
et lunae, futuro tempori nihil praejudicare, et ipsi nullum hendecadi bissextum addant. Ut ergo apertius dicam, duo lunae dies, qui supersunt, ogdoade, duos qui desunt in hendecade complenDe Saltu Lunae
Abbreviated transcription (Latin):
errantiũ fuerint accessu łradiis inpulsa : ut succulȩ
infronte tauri: Ouas ob id pluuio nomine.hy ad as

Expanded text:
errantium fuerint accessu vel radiis impul a, ut Succulae in fronte Tauri, quas ob id Graeci pluvio nomine Hyadas
Abbreviated transcription (Latin):
rationis obsistit apncipio arinisui &iam a p̃romanos incipiat etũs ad t̃minũ
tissmũ lta dũ taxat ut aliissuitens regusarib ꝙꝓ in hoc pepactas facis inillo

Expanded text:
rationis obsistat, a principio anni sui etiam apud Romanos incipiat, et usque ad terminum tissimum, ita duntaxat, ut aliis utens regularibus, quod in hoc per epactas facis, in illo
Abbreviated transcription (Latin):
bonensis galliȩ exortiua hisphaniȩ maritima partagine noua etinde ad
occa sum: gnomini .xxi. peclum responent umbrȩ .xi. pedum longissimus

Expanded text:
bonensis Galliae exortiva, Hispaniae maritima a Carthagine nova, et inde ad occasum gnomoni XXI pedum respondent umbrae XVI pedum. Longissimus
Abbreviated transcription (Latin):
diuina aunt oritatis indicus obseruantiam lunarem quã tenemus
disfindimꝰ. Legimus nanq: scribente beato cirillo alexandriae epir ⁊ pachomꝰ
monachus insignis factis apłicat gratiaȩ fundatorq: agipti cocnubioꝵ edideri

Expanded text:
divinae auctoritatis indiciis observantiam lunarem quam tenemus defendimus. Legimus namque, scribente beato Cyrillo Alexandriae episcopo, quia Pachomius monachus insignis factis apostolicae gratiae, fundatorque Aegypti coenobiorum, edideri
Abbreviated transcription (Latin):
omiposta st uces matationium qb÷ sol accedendo Erece¬
dendoamii temꝑat orbem hiems enim ẽ illo longius meibdis
xstas ẽ illo suꝑ feruente calida et sica Autuminus ẽ illo deci¬
et maias ag̃ustasq et nouembres ĩ coabant ut solstĩa etequinoc¬
tia mmedio essent tempoꝵ. Uer aut̃ orienti comiparat᷑
flagrantiaor sit. Autumnus occiduo eoꝵꝑ ob confiniũ caloris
et frigoris graues in orbos habeat. iens septentrioni

Expanded text:
mpora sunt vices mutationum, quibus sol accedendo vel recedendo anni temperat orbem. Hiems enim illo longius morante,aestas vero, illo superfervente, calida et sicca: autumnus, illo deceet Maias, Augustasque et Novembres inchoabant, ut solstitia et aequinoctia in medio essent temporum. Ver autem orienti comparatur,s calore fragrantior sit: autumnus occiduo, eo quod ob confinium caloris et frigoris graves morbos habeat: hiems septentrioni
Abbreviated transcription (Latin):
appellant greci. Qum et sua sponte quȩcdam statutisc̃¬
nõ i temporib: ut edoꝵ exortus & arcturi quiꝑidus
septembres cũ ꝓcellosa grandine surgit &ut .ẽ. nĩbo¬
sus orion: et canicula : quȩ nimiũ feruens .XU. Nł agusti
emergit

Expanded text:
appellant. Quin et sua sponte quaedam, statutisque temporibus, ut haedorum exortus et arcturi qui per idus Septembres cum procellosa grandine surgit, et ut nimbosus Orion, et canicula, quae nimium fervens, XV Kalendas Augusti emergit
Abbreviated transcription (Latin):
deris mecũ dõ quidon auit et sine quonihil possumus facere deuotus gratias
agas si quem sane ł . llud offenderit curaliqđ dehuius modi negotio tẽptare

Expanded text:
deris, mecum Deo qui donavit, et sine quo nihil possumus facere, devotus gratias agas Si quem sane vel illud offendit, cur aliquid de hujusmodi negotio tentare
Abbreviated transcription (Latin):
cerimoniarũ ita eticempus quo agip̃cept e. totum misteria
sacraredolet : In pͥmis nãq: eqͥ noctiũ transgredi indominiciptas¬
chae celebratione iuxta legis decreta curam: Ut uidelicet solemp¬
nitas iqua mediator dĩ et hominũ destructa potestate tenebrañt
mundo lucis itaꝑuit &iã tẽporis ordineꝰ foras qđint᷑ ħabeaetu
ostendat etq nob̵ aet̃nȩ beatitudinis lum̃ pͥmitet re maxime cȩle

Expanded text:
eremoniarum, ita etiam tempus quo agi praeceptum est totum, mysteria sacra redolet. In primis namque aequinoctium transgredi in Dominicae paschae celebratione juxta legis decreta curamus, ut videlicet solemnitas in qua mediator Dei et hominum, destructa potestate tenebrarum, mundo lucis iter aperuit, etiam temporis ordine foras, quid intus habeat, ostendat. Et quae nobis aeternae beatitudinis lumen promittit, tunc maxime cele
Abbreviated transcription (Latin):
nipso quidem principio conditionis facta st̃ calum¬
& terra angeli aeraqͣ denihilo: die uͦ primo lux facta
& ipsa denihilo Secundo firmam̃tũ inmedio aqͣñ
Tertio species maris &tre cũeis quȩ trȩ radicitus

Expanded text:
ipso quidem principio conditionis facta sunt coelum, terra, angeli, aer, et aqua de nihilo. Die autem primo lux facta est, et ipsa de nihilo; secundo, firmamentum in medio aquarum; tertio, species maris et terrae, cum eis quae terrae radicitus
Abbreviated transcription (Latin):
edesi asticȩ libro ex uerbis iosephi historici adũsus apionem gramaticum scribentis
breuiorem temporum seriem ꝗ : lxx editione uulgo ꝓfertur continere
conꝓbant : Neque hanc amplius sequendam : etiam hiqui lax magnis diui

Expanded text:
ecclesiasticae libro, ex verbis Josephi historici, adversus Appionem Grammaticum scribentis, « breviorem temporum seriem, quam in LXX editione vulgo fertur continere, » comprobant: neque hanc amplius sequendam, etiam hi qui LXX magnis divi
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse aũt ciclus lunȩ sicis nossea quotũ agat annũ. sũme annos dm̃ ut patx
dcccaxu & subtrahe semꝑ duo remanent Occ xxiii. hospardrre ꝑ x.& ix.
remanet unũ pͥmꝰ annꝰ ẽ : cicli lunaris. quoties at̃ nł reman& Nonꝰ de¬
cimꝰ ẽ. & ꝗdecennouenał circulus cõmimẽ cũlunari uiã qua uis oc ar¬
tior currit. Siuisserre & eiꝰ atus sit annꝰ sũme annos dñs ut puta. dec¬
absq: om̃i ambieuitate demonstrarent Nã q̃pꝰ quareã decimã lunã
dominica dies occurrit ipsa ẽ paschalis domicȩ resurrectionis dies
q̃quidẽ quarta decima luna pͥm uͦ in etuinoctio ÷ ẽ. duocdecimohł¬

Expanded text:
lunae si vis nosse quotum agat annum, sume annos Domini, ut puta DCCXXV, et subtrahe semper duo, remanet DCCXXIII; hos partire per X et LX, remanet unum, primus annus est cycli lunaris. Quoties autem nihil remanet; nonus decimus est. Et quia decennovenalis circulus communem cum lunari viam quamvis ocyor currit, si vis scire et ejus quotus sit annus, sume annos Domini, ut puta DCCabsque omni ambiguitate demonstrent; nam quae post XIIII lunam Dominica dies occurrit, ipsa est paschalis dominicae resurrectionis dies. Quae quidem decima quarta luna primum in aequinoctio, id est, duodecimo
Abbreviated transcription (Latin):
ditione lucis insignis &triũpho xp̃i. uenerandao nra ꝗo
resurrectione nob̵ exoptabilis in memoriam rruocetur¬
diuitide enĩ antiquo¬
rum in his duobus erdort
bene poscere ebene
arare cultur a agri
cinis. aratio int̃¬
missio incensio stis¬
pularum̃ stercor¬
tio. occatio runcatio
cinis enĩ incendiũ
ꝑquđ ager inutilem
umorem exs udat
uatio dicto quia
deaerȩ priust̃rae
intermissio qua &̃¬
nis onnis uacuus aer
uiues recipit Stercoratie
tu letaminis asꝑsio Ster¬
cus aut̃ uocatum uel quio
sternitur inatris ł quia
extergio porteat qđ scid
iacitur et dictus fimus ise
to loeta faciat germind
reqdatq: arua pinguia
et fecunda occatio cũ ru¬
tici satione focta bubusdi¬
missis̃ grandes glebas caedo¬
nt aclĩgonibus frangunt
erdictã occatio q̃si obeseto¬
tio qđ oꝑiat semina
Runcatio  atro herbas

Expanded text:
ditione lucis insignis, et triumpho Christi veneranda, nostra quoque resurrectione nobis exoptabilis in memoriam revoceturDivitiae enim antiquorum in his duobus erant, bene pascere et bene arare. Cultura agri cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, stercoratio, occatio, runcatio. 2. Cinis est incendium, per quod ager inutilem humorem exsudat. Aratio dicta, quia de aere prius terraeIntermissio est, qua alternis annis vacuus ager vires recipit. Stercoratio est laetaminis adsparsio. Stercus autem vocatum vel quia sternitur in agris, vel quia extergi oporteat quod soriacitur. Et dictus fimus quodnto laeta faciat germina reddatque arva pinguia et fecunda. Occatio est cum rustici satione facta bubus dimissis grandes glebas caedunt ac ligonibus frangunt: et dicta occatio quasi obcaecatio, quod operiat seminaRuncatio est a terra herbas
Abbreviated transcription (Latin):
uocantur ex eo q circuitusolis essiciuntur. Equib: equi noctialis q̃ media loi noctr
tsona aqui noetialis patio tras suꝑ subtusq circum flectitur. Acno istitialtin
tam prauũ spatii subtu quambrialis agt suꝑ t̾ras. Itemer brumalis qͥsuꝑeras

Expanded text:
ocantur ex eo quod circuitu solis efficiuntur, e quibus aequinoctialis, quae media est zona, aequali spatio terras super subtusque circumflectitur, at solstitialis tam parum spatii sub terris quam brumalis, agit super terras. Itemque brumalis, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
captulũ etiã aetlesiȩ doctores quidde hoc senserit queramus peadt
heronuꝰ int̃p̃tans eu angelii sententiã quadictum Sutẽ Indñ passio¬
ne denbras fac as supomne terrã quiscripserunt inquit contra eua

Expanded text:
capitulum, etiam Ecclesiae doctores quid de hoc senserint quaeramus. Beatus Hieronymus interpretans Evangelii sententiam, qua dictum est in Domini passione tenebras factas super terram: « Qui scripserunt, inquit, contra Eva
Abbreviated transcription (Latin):
die potissimum ꝓueniret ꝑ anmi p̃sentis indictionem t̃tiã decimã a nob
sollicite q̃reretur et iuxta patr̃ uenerabiliũ constituta octauo Ralen¬
dar̃ maiar̃ diceremꝰ resurrectionẽ dñ ꝓculdubio celebandã ab aliqͥb¬
miniine rationabilis uia ẽ nr̃a responsio. eoquod uictorius quidam
incirculo paschali geddit aliter diem domincae resurrectionis affirerige
licet et hoc designauerie quẽnos celebandũ parit̃ confitemis. & inpcessu
oꝑis. Sed nc̃ inquit ordo expetit utciloꝵ quos uictoriꝰ edidit pate faciã
euident̃ errores. dum nescit legitimũ diẽ definire paschalem utouan ũ
t̃itis ostensus hocmiodo fuerit diliquisse ĩp̃sentib ac futuris & auc̃to

Expanded text:
anni praesentis indictionem tertiam decimam a nobis sollicite quaereretur, et juxta Patrum venerabilium constituta octavo Calendarum Maiarum diceremus resurrectionem Domini procul dubio celebrandam, aliqminime rationabilis visa est nostra responsio, eo quod Victorius quidam in circulo paschali quem edidit aliter diem dominicae resurrectionis adfixerit, licet et hunc designaverit quem nos celebrandum pariter profitemur. » Et in processu operis: « Sed nunc, inquam, ordo expetit, ut cyclorum quos Victorius edidit patefaciam evidenter errores, dum nescit legitimum diem definire paschalem, ut cum in praeteritis ostensus hoc modo fuerit deliquisse, in praesentibus ac futuris et aucto
Abbreviated transcription (Latin):
umũ qui ĩ martio mens e ũ seri turixuuĩ ꝓbat᷑ existere. Itẽ ił das iubas
iuxta argum̃tũ xx fieri potuit luna sed ꝓpt̃ adieotionen elici o¬
suꝑ fluitas emboles miatullerat sit̃ iiintẽ anno undecnno q uioa
embolesimipͥdie nonas decembres alcenditur faciti luna ibeł mar¬
tias uigessimã eẽ ecoctauã cũbanc ratio argumti .u.r. tr̃ existẽ
doceat : Item anno .XIIIIͦ. qͦ luna embolesmi t̃tio die non ar̃ martiar

Expanded text:
mum, qui in Martio mense inseritur, XXVII probatur existere. Item in Calendas juxta argumentum XXX fieri potuit luna, sed propter adjectionem diei superfluitas embolismi attulerat, fit XXIX. Item anno XI, quia luna embolismi pridie Nonas Decembres accenditur, facit lunam in Calendas Martias vigesimam esse et octavam, cum hanc ratio argumenti XXIX tunc existere doceat. Item anno XIX, quia luna embolismi tertio die Nonarum Martiar
Abbreviated transcription (Latin):
sua pna in quibus solem recipiant hñt a plis arietis¬
anas auri lunius geminoꝵ iulius cancri Agustus Leonis septemb
ntriis oc tibio Libir. Nouenb Scorpionis Decemib Sagitari Ianuars¬
copri ornuleoruars aquarii Martiꝰ pisciũ gic quidã uterũ &iam
uersibus explicauit heroicis dicens

Expanded text:
sua signa in quibus solem recipiant habent: Aprilis Arietiaius Tauri, Junius Geminorum, Julius Cancri, Augustus Leonis, September Virginis, October Librae, November Scorpionis, December Sagittarii, JanuarCapricorni, Februarius Aquarii, Martius Piscium, sicut quidam veterum etiam versibus explicavit heroicis: Res
Abbreviated transcription (Latin):
nb iꝓfundu maris essiciunt et tolugat rerũ ⁊ditorẽ dm̃ multo amplensoinos
asflatu quantã libet aquarũ ꝓfunditatem illustrare potuisse maximȩ

Expanded text:
sibi profundum maris efficiunt, ut intelligat rerum conditorem Deum multo amplius afflatu quantamlibet aquarum profunditatem illustrare potuisse, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
modo ante solis exortus mͦ p̾occasus splendens. numꝗ
abeo xx ii. partibus remotior: nouissima luna xxuiidieb

Expanded text:
modo ante solis exortus, modo post occasus splendens, nunquam ab eo XXII partibus remotior. Novissima luna XXVII dieb
Abbreviated transcription (Latin):
steplicemus. Quia sic̃ luna &stellȩ na seipsis ut ꝑhibent. sasole habent uca
bonũ quouiuunt & sic ñ nr̃i uigore arbitrii fortitudinẽ nramo sillo &s suscipi¬
ente ille m sericordia p̃ueniente custodimꝰ Nesufficicentes sumꝰ cogitare

Expanded text:
s replicemus. Quia sicut luna et stellae non a seipsis, ut perhibent, sed a sole habent ut bonum quo vivunt. Et sicut non nostri vigore arbitrii fortitudinem nostram, sed illo nos suscipiente, illius misericordia praeveniente custodimus, nec sufficientes sumus cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ depasbȩ abseruatione. aliquanta ꝑstrinximus etis itimare
placuit quod uixta legis scripturã alia paschae alia solleminitas ẽ
aremoꝵ una quipe dies paschȩ e transitus ẽ. quarta decima iuide¬
cet pͥmim̃sis ĩqua uesꝑascente agnꝰ immolari iusus .ẽ. Et mox seq̃nte
nocte transiuit dñs egipitioꝵ pͥmogenita ꝑcutiens et signatas agm
sanguine domꝰ felioꝵ isrdel liberans: Sequentes uͦ diei vii ȩe aquinta de

Expanded text:
m de paschae observatione aliquanta perstrinximus, etiam hoc intimare placuit, quod juxta legis scripturam alia paschae, alia solennitas est azymorum. Una quippe dies paschae, id est, transitus est, quarta decima videlicet primi mensis, in qua vesperascente agnus immolari jussus est; et mox sequenti nocte transivit Dominus Aegyptiorum primogenita percutiens, et signatas agni sanguine domus filiorum Israel liberans; sequentes vero dies septem, id e
Abbreviated transcription (Latin):
olem int᷑uentu lunȩ lunaq: t̃rȩ obiectu nob ꝑhibe¬
occultari : Sed solis diffectũ ñ nisi nouissima pͥma ue
fieruluna: eꝓuocant contũ. Lunȩaut nnisi plena

Expanded text:
olem interventu lunae, lunamque terrae objectu nobccultari, sed solis defectum nonnisi novissima primave fieri luna, quam vocant coitum, lunae autem nonnisi plena
Abbreviated transcription (Latin):
oconuus d̃e cõ ium nonus dẽc emb. Qui utiq sic et supra dietue sabetior¬
dio pͥmi insis quẽ ebrei nisan uocant hest ab accenfione limȩ pasihatiu
huip sumunt cs exordium m̃sis hacregula debet obruarue umintã
luna paschaȩ .xiii. uernũ pcedat equimoctiũ. sedͥ mmipso equinoetioticluo

Expanded text:
ismus. Qui utrique, sicut et supra dictum est, ab exordio primi mensis, quem Hebraei Nisan vocant, hoc est, ab accensione lunae paschalis, initium sumunt. Cujus exordium mensis luna Paschae XIV vernum praecedat aequinoctium, sed vel in ipso aequinoctio, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quanquã deuna t᷑ra & deuna semente nascit᷑ Tam̃ multũ differt ĩnumero:
xxxͦ refferunt᷑ adnuptias. Nã &ipsa degitoꝵ conunctio & qn molliosculo sẽ
& tribulatione sint positae. uñ &ĩsuꝑiore degito depͥmunt᷑. Quantoq maior

Expanded text:
quamquam de una terra et de una semente nascatur, tamen multum differt in numero. triginta referuntur ad nuptias; nam et ipsa digitorum coniunctio et quasi molli osculo se cet tribulatione sint positae, unde et superiori digito deprimuntur, quantoque maior
Abbreviated transcription (Latin):
Admonas teria q̃rgrebat literas quas angło dictante ꝑceꝑat. ut ñ errorẽ
incurrent in solenitatis paschał ratione. gcirentq lunam pͥmimensis inu
anno cõmuni& embolismo: Legimus eodem referente cyrillo ꝗsi ñseripsist
sinodus nicena ciclum lunarem pͥmi mensis sufficeret ciclus lapidis su leni

Expanded text:
ad monasteria quae regebat litteras, quas angelo dictante perceperat, ut non errorem incurrerent in solemnitatis paschalis ratione, scirentque lunam primi mensis in anno communi et embolismo. Legimus, eodem referente Cyrillo, quia si non scripsisset synodus Nicaena cyclum lunarem primi mensis, sufficeret cyclus lapidis seleni
Abbreviated transcription (Latin):
plulcerimo naturalis historiȩ ita discribit. Manfestũ ẽ. solem intuentulunȩ
ocultari : Lunamquȩ trȩ obiectu acuices reddi eosdem solis radios luna
it positu suo auferente traelune hac subeunte repentinas obduet tenebras

Expanded text:
pulcherrimo naturalis Historiae ita describit: « Manifestum est solem interventu lunae occultari, lunamque terrae objectu, ac vices reddi, eosdem solis radios luna interpositu suo auferente terrae, terraque lunae. Hac subeunte repentinas obduci tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
r semꝑ signa binas subtrabere memto: Oꝑosum est enĩ
insingulis signis horas minuatim diuidere ꝑuncias.
Vñ in p̃senti quis adnonas portiones tria reman¬
serit Nto boras .xiiiiI. sed xui sexti sigi .xii. luna
cõplbre : Ethaec quidem luna in pͥma ł media ĩ parte

Expanded text:
 semper signa binas subtrahere memento. Operosum est enim in singulis signis horas minutatim dividere per uncias. Unde in praesenti quamvis ad nonas portiones tria remann horas XVIII, sed XVI, sexti signi duodecima luna complevit. Et haec quidem luna in prima vel media parte
Abbreviated transcription (Latin):
eo suȩ lucis icrem̃to ꝙ exrns asole adnrõs euoluit obtutos dñi
saluatoris in carne ũs ad tempora passionis doctrinã uirtutesq
significat Eo aut̃ ꝙ ad solem rediens paulatim ad mui sibilẽ
nobis cali faciem recolligit Resurrectionis illius acp̃tioris gloriȩ
miracula demonstrat : Merito a quinta decima paschalis uo¬
ti gaudiis apta p̃dicat᷑ his quidem paschalis temporis alegis

Expanded text:
eo suae lucis incremento, quod exiens a sole, ad nostros evolvit obtutus, Domini salvatoris in carne usque ad tempora passionis, doctrinam virtutesque significat, eo autem quod ad solem rediens, paulatim ad invisibilem nobis coeli faciem recolligit, resurrectionis illius, ac posterioris gloriae miracula demonstrat, merito a quintadecima paschalis voti gaudiis apta praedicatur. His quidem paschalis temporis a legis