comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c non se inde separato nec spũ sco
qn ꝑducet credentes ad contemplationẽ
dei uibi ẽ finis omnium bonarũ accionũ.
et requies sempnt̾na. et gaudium qđ ñ
doꝰ et pr̃i: id. ẽ cũ credentes et uiuentes
lende suspiramus et gemimus. et transi¬
erit labor et gemitus. iam ñ int̃pellabit
ꝓnob̾. tradito regno dõ et prĩ. Indeles qͥppe¬
eius quos redemit sanguine suo. dicti st̃
ilsic eos sibi faciens in herere ubi ȩqͣlis ẽ
patri: non iam rogabit patrem ꝓ eis. Ipse
enim inquit pat̃ amat uos. Ex hoc enim
rogat quo minor ẽ patre : quo uͦ ȩquclis
in qua equcilis ẽ prĩ: pculdubio impu
ñ uidebt̃. Non enim st̃ mundi cordes. Be¬
ati enim mundi cordes: qm̃ ipsi dm̃ ui¬
debt̃. & ipsa uisio. ẽ facie ad faciem. quȩ
summum p̃mium ꝓmitatur iustis: et
ipsa fiet cũ tradidit regnũ dõ et prĩ. In qͦ
et suȩ formȩ uisionem uult intelligisub¬
iecta dõ uniũsa creaturci. et ipsa inq̾a
filius dĩ filius hominis factus. ẽ qr scđon

Expanded text:
stus non se inde separato nec spiritu sancto, quoniam perducet credentes ad contemplationem dei, ubi est finis omnium bonarum actionum et requies sempiterna et gaudium, quod non deo et patri, id est cum credentes et uiuentes endae suspiramus et gemimus, et transierit labor et gemitus, iam non interpellabit pro nobis tradito regno deo et patri. hoc eius, quos redemit sanguine suo, dicti suntunc autem illic eos sibi faciens inhaerere, ubi aequalis est patri, non iam rogabit patrem enim, inquit, Pater amat vos. Ex hoc enim rogat, quo minor est Patre, quo vero aequalis in qua aequalis est patri, procul dubio impii non uidebunt. non enim sunt mundicordes; beati enim mundicordes, quoniam ipsi deum uidebunt. et ipsa uisio est faciem ad faciem, quae summum praemium promittitur iustis, et ipsa fiet, cum tradet deo regnum et patri. in quo et suae formae uisionem uult intellegi, subiecta deo uniuersa creatura et ipsa, in qua filius dei filius hominis factus est, quia secundum
Abbreviated transcription (Latin):
uam dui sumꝰ in corpore: ꝑegrinam᷑ a d ño
Nondum sumus in patria: Qucindo
erimus in patria : Quando triumphabimus
deuicto inimico diabolo: ꝗdo mors nouissima
inimicci defcruetur. Inc̃ fiet sermo qui seriptꝰ ÷
Absorpta ÷ mors inuictoriã. UBi ÷ mors conten¬
tio tua: ubi ÷ mors aculeus tuus : tnc̃ gͦ
nulla erit mortis contentio quȩ mͦ. ẽ & facitꝰ nos
gemere ex defectu: ex mutabilitate rerum: ex
fragilitate carnis humanȩ Contendunt no¬
biscum cotidie tẽptationes : contendunt cotidie
delectationes. Et si non consentimꝰ: tam̃ molestiam
patim᷑ & contendimus: et magnũ ꝑiculũ. ẽ ne qi
contendit. uincat᷑. Si aut̃ ñ c̃sentiendo uincimꝰ:
molestiam tam̃ patit᷑n resistendo delectationib
Noncessat: et non morit᷑ hostis : nisi in iesur¬
rectionȩ mortuorum

Expanded text:
uamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino» . Nondum sumus in patria: quando erimus in patria? Quando triumphabimus devicto inimico diabolo, quando «mors novissima inimica destruetur: tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus» ? Quando ergo nulla erit mortis contentio, quae modo est, et facit nos gemere ex defectu et mutabilitate rerum, ex fragilitate carnis humanae? Contendunt nobiscum quotidie tentationes, contendunt quotidie delectationes: etsi non consentiamus, tamen molestiam patimur, et contendimus, et magnum periculum est ne qui contendit vincatur; si autem non consentiendo vincamus, molestiam tamen patimur resistendo delectationibus. Non cessat, et non moritur hostis, nisi in resurrectione mortuorum
Abbreviated transcription (Latin):
Quã greca exemplaria manifest issimam ru¬
rationem ẽẽ. conuincua. Quantũ gͦ. in ipso
ẽ: non iurat apłs. Non enim appetit iura¬
tionem cupiditate aut delectatione uirandi
Amplius ẽ. enim quã ẽ est. non non: et idõ
amalo ẽ: sed infirmitatis aut in credulitatis
eoꝵ : qui ñ alit̃ mouentur ad fidem

Expanded text:
quam graeca exemplaria manifestissimam jurationem esse convincunt. Quantum ergo in ipso est, non jurat Apostolus: non enim appetit jurationem cupiditate aut delectatione jurandi. Amplius est enim quam, Est, est; Non, non; et ideo a malo est , sed infirmitatis aut incredulitatis eorum qui non aliter moventur ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
rabunt in conspectu eius uniũsȩ patriȩ¬
ame gentium: qm̃ dñi ẽ regnũ: et ipse do¬
minabitur gentiũ. Ille irrisus ille cru¬
cifixus ille derelictus. hoc regnũ ad qͥ¬
rit: et tradet infinem dõ et pr̃i ł nona
ut ipse amittat sed ut qđ infide seminauit cum
uenit minor patre hoc ꝑducat ad speciem. inꝗͣ
equcdis non recessit apatre Oportet asũb
illum renare. donec ponat om̃s mimicos suos subur¬
ponat om̃s inimicos suos sub pedib suis: tanꝗ
cum posuerit non sit regnaturus. Nec intellig̃
ita dietum: sicuti ẽ illud. Confirmatũ ẽ cor eiũs
ñ c̃mouebit᷑ donec uideat suꝑ inimicos suos. Nor
enim cum uidit iã cõmouebitur. Ita gͦ &illud
dictum ẽ sede adextris meis donec ponam om̃
inimicos tuos sub pedib: tuis. Non enim cum fu¬
erint inimici sub pedib positi desinet ille sedẽ

Expanded text:
t in conspectu ejus universae patriae gentium: quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. Ille irrisus, ille crucifixus, ille derelictus hoc regnum acquirit: et tradet in fine Deo et Patri; non ut ipse amittat, sed quod in fide seminavit, cum venit minor Patre, hoc perducat ad speciem in qua aequalis non recessit illum regnare donec ponat omnes inimicos suos sub pponat inimicos sub pedibus suis, tamquam cum posuerit non sit regnaturus, nec intellegunt ita dictum, sicut est illud: confirmatum est cor eius; non commouebitur, donec uideat super inimicos suos; non enim, cum uiderit, iam commouebitur. CCXXVI. Ddictum est, Sede ad dexteram meam, donec ponam omnes inimicos tuos sub pedibus tuis ; non enim cum fuerint inimici sub pedibus positi, desinet ille sedere
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. oportet illũ regnare donec̃ ponat om̃s ini¬
micos suos sub pedib suis: quasi post ea ñ sit
regnaturus : & ad hoc ualeat qđ supͣ dictũ. ẽ.
dẽinde finis. Qđ sacrilega opinione heretici
accipiunt qͦsi finem dixerit consũmationem
regni eiꝰ: cũ in euangłio scriptũ sit. et regni eiꝰ
non erit finis. Postremo qđ dictũ. ẽ cũ autẽ
ei om̃a subiecta fuerint. tñc̃ & ipse filius
subiectus erit ei qui illi subiecit omnia: sic uo¬
lunt intelligi quasi nc̃ aut aliquis filio non
sit subiectum. aut pr̃i non sit ipse subniectius¬
E enere igit᷑ lociitionis soluitur quęstio. Sic enĩ
plerumq scriptura loquitur: ut qđ semꝑ
ẽ tunc fieri dicatur in aliquo cũ ab eo cog¬
nosci coeꝑit. Ita enim dicimus in oratione. sc̃i

Expanded text:
est, Oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis: quasi postea non sit regnaturus, et ad hoc valeat quod supra dictum est: Deinde finis; quod haeretici sacrilega opinione sic accipiunt, quasi finem dixerit, consummationem regni ejus: cum in Evangelio scriptum sit: Et regni ejus non erit finis. Postremo quod dictum est: Cum autem ei omnia subjecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectus erit illi, qui sibi subjecit omnia, sic volunt intelligi, quasi nunc aut aliquid Filio non sit subjectum, aut Patri non sit ipse subjectus. Genere igitur locutionis solvitur quaestio: sic enim plerumque Scriptura loquitur, ut quod semper est, tunc fieri dicatur in aliquo, cum ab eo cognosci coeperit. Ita enim dicimus in oratione domi
Abbreviated transcription (Latin):
regnare incredentib ꝑfidem in ecirnationis
sũȩ UNde ÷ etiam illud. Dñs regnauit a
ligno. Hinc aut̃ euacuauit omnem pͥnci-¬
pãtum et omnem potestatem et uirtutem:
dum non ꝑclaritatem eiꝰ sed ꝑ humi litatem
salui fiunt eredendo in eum. Noc ÷ abscon¬
ditum a sapientib et prudentib et reue¬
p̃dicctionis saluos facere credentes. Neq
quicquam se int̾ paruulos scire dicit apo¬
stolus: nisi ium xpm: et hunc eyocifixum.
Qua p̃diccitione tam diu opus ẽ donec
ponantur om̃s intmici sub pedib eius:
id ẽ ipsi humilitati eiꝰ quam pedum no¬
mine signifiociri arbtiror. cedat
atq subdatur omnis suꝑbia scłaris:
sic̃ ex maxima parte iam factũ.ẽ. et cotidie
fier̃ uidemus. Sed qͦ fine ista fiunt.
Ut tradat regnum dõ et pr̃i : id.ẽ ut nutritos
fide in carnationis suȩ ꝑduccit ad speciẽ
qua ȩquał ẽ. pr̃ĩ. Iam enim eis qui cre¬
didar loq̃batur cũ dicenee. Si manseritis

Expanded text:
 , coepit regnare in credentibus per fidem incarnationis  , coepit regnare in credentibus per fidem incarnationis suae. Unde est etiam illud: Dominus regnavit a ligno . Hinc autem evacuavit omnem principatum et omnem potestatem et virtutem, dum non per claritatem ejus, sed per humilitatem salvi fiunt credentes in eum. Hoc est absconditum a sapientibus et prudentibus, et revepraedicationis salvos facere credentes: neque quidquam inter parvulos scire se dicit Apostolus, nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum. Qua praedicatione tandiu opus est, donec ponantur omnes inimici sub pedibus ejus: id est, ipsi humilitati ejus, quam pedum nomine significari arbitror, cedat atque subdatur omnis superbia saecularis; sicut ex maxima parte jam factum est, et quotidie fieri videmus. Sed quo fine ista fiunt? Ut tradat regnum Deo et Patri, id est ut nutritos fide incarnationis suae, perducat ad speciem qua aequalis est Patri. Jam enim eis qui crediderant, loquebatur, cum diceret: Si manseritis
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs dictum. cũ aut̃ ei subiecta fueriÑ om̃a.
tunc et ipse filius subiectus erit ei qui illi
subiecit om̃a:  ñ quasi mͦ ñ ita sit: sed tunc
mani festum erit scđm locutionem suꝑius
tractatam. Ut sit ds̃ omnia in omnibus.
Ese ẽ finis quẽ sup᷑ cõmemorauit. cũ totũ
primo breuit̾ uellet concludẽ: deinde
quasi m̃bratim expliccue et ponere Loqͦe¬
batur enim de resurrectione ubi ait mitium
inde finis Ipse scilicet finis. ẽ: tit sit ds̃ om̃a
in om̃ib Aliter enim dr̃ finis qui ꝑtinet
ad consũmationem: aliter qui ꝑtinet ad con¬
sũptionem. Nit̃ enim tunica finitur
texendo: aliter cibus comedendo: Ds̃ autẽ
omnia in omnib dr̃: ut nemo eoꝵ qui ei
coberent amet aduersus eum suam ꝓpͥam
uoluntatem: manifestũq sit omnib qđ idem
apłs alio loco dicit. Quid aut̃ habes qđ ñ acce¬
diligentius etiam illud considerari oportere
sacyem̃t sui ꝑ mearnationem atq passionẽ
Nam scđm id qđ uerbum dei. ẽ tam sine fine

Expanded text:
 subjecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectus erit ei, qui illi subjecit omnia: non quasi modo non ita sit, sed tunc manifestum erit, secundum locutionem superius tractatam. Ut sit Deus omnia in omnibus. Ipse est finis quem supra commemoravit, cum totum primo breviter vellet concludere, deinde quasi membratim explicare et exponere. Loquebatur enim de resurrectione, ubi ait: Initium inde finis. Ipse scilicet finis est, ut sit Deus omnia in omnibus. Aliter enim dicitur finis qui pertinet ad consummationem, aliter qui pertinet ad consumptionem. Aliter enim tunica finitur texendo, aliter cibus comedendo. Deus autem omnia in omnibus dicitur, ut nemo eorum, qui ei cohaerent, amet adversus eum suam propriam voluntatem: manifestumque sit omnibus, quod idem Apostolus alio loco dicit: Quid autem habes, quod non accediligentius etiam illud considerari oportere, sacramenti sui per incarnationem atque passionem. Nam secundum id quod Verbum Dei est, tam sine fine
Abbreviated transcription (Latin):
dõ prĩ: ut adimat sibi: Nã et hoc qͥlam
uaniloqui oredider̃ Cũ enim dr̃ tradiderit rogiũ
dõ et pr̃i non separatur ipse qr simul cũ paax
unus ẽ ds̃. Quid gͦ ẽ cũ tradidit regnũ dõ et
pr̃s quasi mͦ ñ habeat regnũ ds et pat. Sed qr
om̃s iustos quib ñc̃ regnat ex fide uiuentib
mediator dĩ et hominũ homo xp̃x itĩc ꝑduc¬

Expanded text:
gnum Deo et Patri, ut adimat sibi. Nam et hoc quidam vaniloqui crediderunt. Cum enim dicitur, tradiderit regnum Deo et Patri, non separatur ipse; quia simul cum Patre  VIII. Quid ergo est: cum tradiderit regnum deo et patri? quasi modo non habeat regnum deus et pater. sed quia omnes iustos, quibus nunc regnat ex fide uiuentibus, mediator dei et hominum homo Christus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ apđte: intelligamꝰ p̃destinationem clari¬
tatis humanȩ quȩ in illo. ẽ naturȩ. ex mor¬
tali immortalis apđ patrem futurȩ: & hoc
iam p̃defanando factũ fuisse antẽꝗ mundus
e&̃: qđ m mundo etiam suo tp̃r fieret. Si enim
in ipso ut m̃brai eiꝰ eẽmꝰ elegit: Sic enim nos
elecai. qͦmͦ ipse clarificcitus: qi priꝰquam mun¬
dus c& nec noseramꝰ. nec ipse mediator dei

Expanded text:
esset, apud te, intelligamus praedestinationem clariesset, apud te, intelligamus praedestinationem claritatis humanae quae in illo est naturae, ex mortali immortalis apud Patrem futurae; et hoc jam praedestinando factum fuisse antequam mundus esset, quod in mundo etiam suo tempore fieret. Si enim in ipso, ut membra ejus essemus, elegit? Sic enim nos electi, quomodo ipse clarificatus; quia priusquam mundus esset, nec nos eramus, nec ipse mediator Dei
Abbreviated transcription (Latin):
orr apłte Ordo uerboꝵ ẽ quam habui apđ
te priꝰꝗ mundus eẽt. Ad hoc ualet qđ ait et
nc̃ clarifica me: hoc ÷ sic̃ tnẽ ita et nc̃. Sic̃
mc p̃destinatione: ita et nc̃ ꝑfectione. Fac
inmundo: qđ apd̾te iã fuerat ante mundũ
F ac in suo tp̃r: qđ ante om̃a tempora statu¬
isti. Hoc quidam sic intelligendũ putauer̃
tanquam naturci humana quȩ suscepta . ẽ
a uerbo conũteretur inũbũ. & homo mu
taretur in dm̃: immo si diligentius qđ opi¬
nati st̃ cogitemꝰ homo ꝑiret in dõ : Nori
enim quisquam ex ista mutatione homi¬
nis uł duplicari dĩ uerbum dicturus ẽ uł
augeri: ut aut duo sint qđ unũ fuit: aut am¬
plius sit qđ minꝰ fuit. Porro si naturci humana
erat & qđ erat hoc erit᷑ ubi ÷ homo si ñ ꝑuite
Sed ad hanc opinionem quã ueritati ꝓrsus.
ñ uideo conuenire nichil nos urget. si filio
dicente & nc̃ clarificai me tu pat̾ apđ temet¬
ipsũ claritate quam habui priꝰꝗ mundus

Expanded text:
set, apud te. Ordo verborum est, quam habui apud te, priusquam mundus esset. Ad hoc valet quod ait, Et nunc clarifica me; hoc est, sicut tunc, ita et nunc; sicut tunc praedestinatione, ita et nunc perfectione: fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum; fac in suo tempore, quod ante omnia tempora statuisti. Hoc quidam sic intelligendum putarunt, tanquam natura humana quae suscepta est a Verbo, converteretur in taretur in Deum, imo si diligentius quod opinati sunt cogitemus, homo periret in Deo. Non enim quisquam ex ista mutatione hominis vel duplicari Dei Verbum dicturus est, vel augeri, ut aut duo sint quod unum fuit, aut amplius sit quod minus fuit. Porro si natura humana erat, et quod erat? Hoc erit: ubi est homo, si non periit? Sed ad hanc opinionem, quam veritati prorsus non video convenire, nihil nos urget, si Filio dicente: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum claritate quam habui priusquam mundus
Abbreviated transcription (Latin):
minem resurectio mortuoꝵ: sic̃ enim
Em adam om̃s moriuntur: sic et in xẽo
om̃s uiuificabunt᷑ ꝑ hanc enim apłicã
diumnam. claramq sententiam. satis eui¬
denter elucet neminem ire in mortem
ꝑcarnalem generetionem ꝑtinent ad
adam: sic om̃s homines ad sodam id est
spiritualem generationem ueniunt. qͥc̃q¬
ad xp̃m ꝑuen̾iunt. Idõ gͦ dictũ. ẽ hic om̃s
et ibi om̃s : qr sic̃ om̃s qui moriuntur
non nisi in adam moriuntur: ita om̃s qͥ
uiuificcibunt᷑. ñ nisi in xẽo uiuifica¬
bunt᷑ Acꝑ hoc qͥsquis nob dicerit
quem quam resurrectione mortuoꝵ
uiuificari nisi in xẽo : tanꝗ pestis com¬
munis fidei detestandus ẽ. Item qͥs¬
quis dixerit qđ in xẽo uiuificabuntur
etiam paruuli qui sine sacrem̃t eus
participatione de uita exeunt: hic ꝓfecto
et contra apłi p̃dicationem uenit: et
totam condenmat eccłam. ub ꝓpt̃ea
cũ bcaptitandis paruulis festinatur
et curritur: qr sine dubio creditur alit̃

Expanded text:
minem resurrectio mortuorum? sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. per hanc enim apostolicam diuinam claramque sententiam satis euidenter elucet neminem ire in mortem per carnalem, generationem pertinent ad Adam, sic omnes homines ad secundam, id est spiritalem, generationem ueniunt, q perueniunt. ideo ergo dictum est et hic omnes et ibi \'omnes\', quia sicut omnes, qui moriuntur, non nisi in Adam moriuntur. ita omnes, qui uiuificabuntur, non nisi in Christo uiuificabuntur. ac per hoc quisquis nobis dixerit quemquam resurrectione mortuorum uiuificari nisi in Christo. tamquam pestis communis fidei detestandus est. item quisquis dixerit, quod in Christo uiuificabuntur etiam paruuli, qui sine sacramenti eius participatione de uita exeunt, hic profecto et contra apostoli praedicationem uenit et totam condemnat ecclesiam, ubi propterea cum baptizandis paruulis festinatur et curritur, quia sine dubio creditur aliter
Abbreviated transcription (Latin):
qui ei subiecit om̃a : tnc̃ futuram putant cum
post iudicu diem tradidit regnum dõ et pr̃i:s
acꝑ hoc etiam seđm istam opinionem ad huc
gine accepta.ẽ. Qđ si aliqui et hoc affirmaÑ
qđ iam fuerit in dĩ substantiam mutatus homo
xp̃c it̃io: il lud certe negare nor possuri¬

Expanded text:
qui illi subjecit omnia: tunc futurum putant, cum qui illi subjecit omnia: tunc futurum putant, cum post diem judicii tradiderit regnum Deo et Patri. Ac per hoc etiam secundum istam opinionem, adhuc e Virgine accepta est. Quod si et aliqui hoc affirmant, quod jam fuerit in Dei substantiam mutatus homo Christus Jesus, illud certe negare non possu
Abbreviated transcription (Latin):
et incõmutabilis et sibimet consubstantialis. et co¬
&et̾na naturci: aut si quisquam contendit ut aliqͥ
senserunt ita dictum. et ipse filius subiectus
erit ei qui illi subiecit om̃a : ut ipsam subiecti¬
onem cõmutationem et c̃ũsionem eredart fu¬
turam creaturȩ in ipsam substantiam uł essentiã
creatoris : id ẽ ut quȩ fueri᷑t substantia creature
fiat substantia ceatoris : certe uł hoc concedit
qđ ñ habet ullam dubitationem. nondũ hoc fu¬
isse factũ cum dñs dicene pat̃ maior me est.
Dix̃ enim hoc ñ solum anteꝗ ascendisset incȩlĩ
uerum etiam anteꝗ passus resurrexissec a
mortuis. Illi autẽ qui putant humanã i eo na
turam indeitatis substantiam mutari atq con¬
uerti. et ita dietũ tnc̃ et ipse filius subiectus
erit ei qui sibi subiecit om̃a. Ac si diceretur tnc̃
et ipse filius hominis et a uerbo dĩ fuscepta
naturit humana cõmutabitur in eiꝰ naturam

Expanded text:
et incommutabilis et sibimet consubstantialis et coet incommutabilis et sibimet consubstantialis et co3aeterna natura. Aut si quisquam contendit, ut aliqui senserunt, ita dictum, Et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia, ut ipsam subjectionem, commutationem et conversionem credat futuram creaturae in ipsam substantiam vel essentiam Creatoris, id est, ut quae fuerat substantia creaturae, fiat substantia Creatoris; certe vel hoc concedit, quod non habet ullam dubitationem, nondum hoc fuisse factum cum Dominus diceret, Pater major me est. Dixit enim hoc non solum antequam ascendisset in coelum, verum etiam antequam passus resurrexisset a moturam in deitatis substantiam mutari atque converti, et ita dictum esse: Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia, ac si dica Verbo Dei suscepta humana natura, commutabitur in ejus naturam
Abbreviated transcription (Latin):
sum: hoc ÷ cciput cũ corpore suo qđ ẽ eccła. &mulas
seripturcirũ locis inuemimꝰ xp̃m etiam hoc mͦ appel¬
lari ut cũ om̃ib m̃bris intelligat᷑ qͥuib diccũ ẽtos
esuis corpꝰ xp̃i et m̃brti N ergo absurde sic intellig¬
mꝰ. tñc et ipse filius subiectus erit ei qͥ illi subiecit
om̃a : ut filiũ ñ solũ caput eccłȩ. sed om̃s cũ eo scõs
intelligamꝰ qui st̃ unũ in xp̃o: tinũ sem̃ abrchȩ sub¬
iectum autem scđm contem plationem sempitnȩ ue¬
ritatis. ad optinendam beatitudinem nullo motu
animi. nulla parte corporis resistente: sut in illa
uita nemine amante ꝓpriam potestatem sit dĩ
om̃a in omnibus.
tñc̃ et ipse filius subiectus erit ei qui illi
subiecit om̃a: aut idõ dictũ. ẽ ne quis qͣm puta¬
ret habitum xp̃i qui ex humana creaturci
susceptus .ẽ conũsum ari postea in ipsam diui¬
nitatem: uł ut certius expresserim deiatem. quae
ñ ẽ creatur sed ẽ unitas trinitatis. in corporea

Expanded text:
ut cum corpore suo, quod est Ecclesia. Et multis Scripturarum locis invenimus Christum etiam hoc modo appellari, ut cum omnibus suis membris intelligatur quibus dictum est: Vos estis corpus Christi et membra. Non ergo absurde sic intelligimus; Tunc et ipse filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia; ut Filium non solum caput Ecunum in Christo, unum semen Abrahae. Subjectum autem secundum contemplationem sempiternae veritatis, ad obtinendam beatitudinem, nullo motu animi, nulla parte corporis resistente, vi in illa vita nemine amante propriam potestatem, sed Deus omnia in omnibus. tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia; aut ideo dictum est, ne quisquam putaret habitum Christi, qui ex humana creatura susceptus est, conversum iri postea in ipsam divinitatem, vel, ut certius expresserim, deitatem, quae non est creatura, sed est unitas Trinitatis incorporea
Abbreviated transcription (Latin):
non erat quȩstio de iustitia. Hic aut̃ ad ro¬
et utrumq diutissime cõm̃ dauit: peccatũ
in adam. iustitiam in xp̃o: et mortem iN
adam uitam in xẽo.¬
uo ista quȩ in uno fiunt homine
nasci et renasci: ad duos homines
ꝑtinent. Unum ad illũ primum adam:
alterum ad scđm qui dicitur xp̃c. Sed non

Expanded text:
non erat quaestio de iustitia; hic autem ad Roet utrumque diutissime commendauit, peccatum in Adam, iustitiam in Christo et mortem in Adam, uitam in uo ista, quae in uno fiunt homine,. nasci et renasci, ad duos homines pertinent, unum ad illum primum Adam alterum ad secundum. qui dicitur Christus sed non
Abbreviated transcription (Latin):
rintios ꝑ hominem mors et ꝑ hominẽ
resurrectio mortuoꝵ: sic̃ enim in adam
om̃s moriuntur: Sic & in xp̃o om̃s iuui¬
ficabuntur Nemo quippe ambigit
hoc ibi de corpore mortis dictum: ꝙͣm
de resurectione corporis magna apłi
intentione quȩstio uersabatur Et idõ
uidetur ibi de peccato taciusse. qr¬
iinoa de

Expanded text:
rs et per hominem resurrectio mortuorum; sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. nemo quippe ambigit hoc ibi de morte corporis dictum, quoniam de resurrectione corporis magna apostoli intentione quaestio uersabatur. et ideo uidetur ibi de peccato tacuisse, qtio de
Abbreviated transcription (Latin):
ita et ꝑunũ hominem fier& re¬
surectio mortuoꝵ: qr magis uitabaÑ
homines qđ euitare non poterent mortẽ
carnis quam mortẽ sp̃s : id ÷ magis
poenam quã meritũ poeneͣ nam ñ pec¬
care aut ñ curatur aut parũ curatur
ñ mori aut̃ quã uis ñ optineat᷑ uehem̃t̃
satagitur : uitȩ mediator ostendens qͣm
non sit mors tim̃da quȩ ꝑ humanam
conditionem iam euadi non potest.
sed potius impietas quȩ ꝑfidem caueri
potest: occurrit nob ad finem quo uenim:
sed non qua uenimꝰ. Nos enim ad mortem
ꝑpeccatũ uenimꝰ: ille ꝑ iustitiam. Et ideo
cum sit mors nr̃a poena peccati: mors illiꝰ
facta.ẽ. hostia ꝓpeccato

Expanded text:
unum hominem fieret resurrectio mortuorum , quia magis vitabant homines quod evitare non poterant, mortem carnis, quam mortem spiritus, id est, magis poenam quam meritum poenae nam non peccare, aut non curatur, aut parum curatur; non mori autem quamvis non obtineatur, vehementer satagitur; vitae Mediator ostendens, quam non sit mors timenda, quae per humanam conditionem jam evadi non potest, sed potius impietas, quae per fidem caveri potest, occurrit nobis ad finem quo venimus, sed non qua venimus. Nos enim ad mortem per peccatum venimus; ille, per justitiam: et ideo cum sit mors nostra poena peccati, mors illius facta est hostia pro peccato
Abbreviated transcription (Latin):
in anis ẽ & fides ur̃ti Inuenimur autem &
falsi testes dei: quia testimonium diximꝰ
aduersus dm̃ qđ suscitauit xp̃m quem
non suscitauit: Si quis hũic diceret. qͥd
in hoc m̃dacio phorrescis cũ id dixeris
qđ etiam s̃ falsum sit ad laudem dĩ maxi¬
me ꝑtinet: nonne huius detestaretur
in lucem penitralia sui cordis aꝑiret ela¬
mans: non minore aut fortasse etiam
maiore scelere indõ laudari falsitatem
quã ueritatem uituꝑari : Nam si mor¬

Expanded text:
inanis est et fides uestra. inuenimur autem et falsi testes dei, quia testimonium diximus aduersus deum, quod suscitauerit Christum, quem non suscitauit? si quis huic diceret: Quid in hoc mendacio perhorrescis, cum id dixeris, quod etiam si falsum sit, ad laudem dei maxime pertinet\\ nonne huius detestatus intionibus in lucem penetralia sui cordis aperiret clamans non minore aut fortasse etiam maiore scelere in deo laudari falsitatem quam ueritatem uituperari? agendum
Abbreviated transcription (Latin):
unt uere connexiones ratiocinationis.
falsas habentes sententias: quae conse-¬
cuntur errorem illius cũ qͦ agitur. Iuȩ tamen
ad hoc inferuntur abono et docto homine :
ut in his erubescens ille cuius errorem con¬
secunt᷑ : eundem relinquat errorem: qr si in
eodem manere uoluerit: necesse ÷ etiam illa
quae damnat tenere cogatur. Non enim uera
manis ẽ et fides ur̃a : et deinceps alia quȩ
et non erat in anis p̃dicatio eoꝵ qui hoc
annuntiabant: nec fides eoꝵ qui hoc ore¬
didant: Sed ista falsa uerissime connecte¬
bantur illi sententiȩ qua dicebatur ñ
eẽ resurectionem mortuorum. Istis autem
falsis repudiatis qm uera erunt si mortui
S resurgun : consequens erit yesuryectio

Expanded text:
 vere connexiones ratiocinationis falsas habentes sententias, quae consequuntur errorem illius cum quo agitur. Quae tamen ad hoc inferuntur a bono et docto homine, ut in his erubescens ille cujus errorem consequuntur, eumdem relinquant errorem, quia si in eodem manere voluerit, necesse est ut etiam illa quae damnat tenere cogatur. Non enim vera inanis est et fides vestra: et deinceps alia quae et non erat inanis praedicatio eorum qui hoc annuntiabant, nec fides eorum qui hoc crediderant: sed ista falsa verissime connectebantur illi sententiae, qua dicebatur, Non esse resurrectionem mortuorum: istis autem falsis repudiatis, quoniam vera erant si mortui non resurgunt, consequens erit resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
filio subiecisse : sic̃ multis locũ idem dñs
in euangłio cõm̃dat et p̃dicat: ñ solũ ꝓpt̃
formam serui. sed etiam ꝓpt̃ pͥncipium
de qͦ. ẽ. et de qͦ eqͣlis. ẽ ei de quo .ẽ. Amat
emm ad unum pͥncipium refene om̃a¬

Expanded text:
ultis locis idem Dominus in Evangelio commendat et praedicat, non solum propter formam servi, sed etiam propter principium, de quo est, et de quo aequalis est ei de quo est. Amat enim ad unum principium referre om
Abbreviated transcription (Latin):
aquis discordia : sed pax consensionis. et
societas caritatis. Siquis aut̃ uellet aliud
p̃dicare : iã de suo p̃dicaret. ñ de medio.
Et audi quid de illo dicctur ab ipso: qui
emitat fontes in conuallib. Qui loquit᷑
m̃daciũ : de suo loqͥt᷑ Itaq ne acciꝑetur
Aliquis mons ñ demedio sed de suo ma¬
nans ait a płs. Quis qͥs uob̵ euangłizauerix
p̃t̃ quã Paccepistis: anathema sit Et uide
quem ad modũ noluerit de monte p̃sumi :
ne forte mons discedat ab aquis ꝑmediũm
currentib & aliquid ꝓpriũ uelit influere:
Licet si nos. Et qͣntus mons dix̃ hoc quã ubrime
aquȩ fluebañ de conualle eius: tam̃ hoc uo¬
lebat ut medius int̃ montes curreret. et ibi
e& fides certa popłoꝵ: qđ inter se mediũ
atq commune apłi reainebant:¬

Expanded text:
aquis discordia montium, sed pax consensionis, et aquis discordia montium, sed pax consensionis, et societas charitatis: si quis autem vellet aliud praedicare, jam de suo praedicaret, non de medio. Et audi quid de illo dicatur ab ipso qui emisit fontes in convallibus: «Qui loquitur mendacium, de suo loquitur» . Itaque ne acciperetur aliquis mons non de medio, sed de suo manans, ait Apostolus: «Quisquis vobis evangelizaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit.» Et vide quemadmodum noluerit de monte praesumi: ne forte mons discedat ab aquis per medium currentibus, et aliquid proprium velit influere. «Licet si nos» Et quantus mons dixit hoc! quam uberrime aqua fluebat de convalle ejus! Tamen hoc volebat ut medios inter montes curreret, et ibi esset fides certa populorum, quod inter se medium atque commune Apostoli retinebant
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ medium dr̃: cõmune.ẽ. Res cõmunis
unde om̃s &qualiter uiuunt media. ẽ:
nec attinet ad me sed nec ad te nec ad¬
ad me Propt̃ ea loquimur et sic de aliqͥb
hoĩnib Habent int̾ se pacẽ : int̾ sẽ fidem:
habent int̃ se cciritatẽ. Sic certe dicimꝰ. Quid ÷
int̃ se : in medio sui Quid. ẽ in medio sui :
Communus ẽ illis Audi aqͣs int̃ mediũ
montiũ : qr cõmunis illis fides eret: nec
qͥsq aqs quasi ꝓpͥas et suas habebat:
Si enim ñ st in medio: qͣsi priuatȩ st̃ et ñ
publice fluunt. Et ego habeo meam: et ille
id ipsum saꝑe in inuicem. Et iterũ. Ut id¬
ipsum sapiatis om̃s : et ñ sint in uob scis¬
mata. Qđ sentio sentis in medio fluit aqua
Non habeo quasi priuatam meam: nec tu
pͥuatã tuã Ueritas nec mea sit ꝓpria nec
tem ut dixi: qr int̾ mediũ montiũ ꝑtͣnsibt̃
aquae. Siue autem ego siue illi: Sic p̃dica¬
mus: et sic credidistis. Securus dixit: int̃

Expanded text:
 medium dicitur, commune est. Res communis, unde omnes aequaliter vivunt, media est, nec attinet ad me; sed nec attinet ad te, nec ad me. Propterea loquimur et sic de aliquibus hominibus: Habent inter se pacem, habent inter se fidem, habent inter se charitatem; sic certe dicimus. Quid est, inter se? In medio sui. Quid est, in medio sui? Commune est illis. Audi aquas inter medium montium. Quia communis illis fides erat, nec quisque aquas quasi proprias et suas habebat. Si enim non sunt in medio, quasi privatae sunt, non publice fluunt; et ego habeo meam, et ille idipsum sapere in invicem» . Et iterum: «Ut idipsum sapiatis omnes, et non sint in vobis schismata» . Quod sentio, sentis; in medio fluit aqua: non habeo quasi privatum meum, nec tu privatum tuum. Veritas nec mea sit propria, nec tem, ut dixi, quia «inter medium montium pertransibunt aquae. Sive autem ego, sive illi, sic praedicamus, et sic credidistis» . Securus dixit, «Sive
Abbreviated transcription (Latin):
et sic eredidisas. N enim om̃s illi eugłm cons¬
cripser̃ : sed tam̃ om̃s euanłm p̃dicciuert
Narratores quippe originis. factoꝵ dictoꝵ.
euangłistȩ Nã et ipsũ nom̃ si quȩ ram
quid latine in t̃p̃tetur : bonus nuntius
dicitur euanłm uł bona anñtiatio Qđ
quidem cũ alĩquid bonum anñtiatur
semꝑ dici potest : ꝓprie tam̃ hoc uocaibulũ
obtinuit illa quam dixi anñtiatio saluatoris

Expanded text:
et sic credidistis. non enim omnes illi euangelium conscripserunt, sed tamen omnes euangelium praedicauerunt. narratores quippe originis, factorum, dictoeuangelistae. nam et ipsum nomen si quaeramus quid latine interpretetur, bonus nuntius dicitur euangelium uel bona adnuntiatio. quod quidem cum aliquid bonum adnuntiatur, semper dici potest, proprie tamen hoc uocabulum obtinuit illa quam dixi adnuntiatio saluatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
retur auditor: quantomagis beatus peerꝰ qui iã
piscator fuerat qđ nouerat fecit: si ad p̃sens
illud tempus aliud unde uiueret ñ inuenit:
Sed respondebit quispiam. Et cur ñ inuenit:
cũ dñs ꝓmiserit dicens quȩrite primũ regi¬
nũ dĩ et iustitiam eiꝰ. & hac om̃a apponentur
uob: Rorsus etiã sic dñs qđ pmisit imple¬
uit. Nã quis alius pisces qui caꝑentur ap¬
posuit: Qui ñ ob aliud credendus.ẽ eis in¬
gessisse penuriam quã cõpellerentur ire
piscatũ : nisi dispositũ uolens ex hibe mi¬
raculum : ut simul et p̃dicatores euangłui
sui pasceret: et ipsum euangłiũ tanto sacrbe¬
m̃to qđ erat de numero piscium com̃da¬

Expanded text:
retur auditor; quanto magis beatus Petrus, qui jam piscator fuerat, quod noverat fecit, si ad praesens illud tempus aliud unde viveret, non invenit? Sed respondebit quispiam: Et cur non invenit, cum Dominus promiserat dicens: Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis ? Prorsus etiam sic Dominus quod promisit implevit. Nam quis alius pisces qui caperentur apposuit, qui non ob aliud credendus est eis ingessisse penuriam, qua compellerentur ire piscatum, nisi dispositum volens exhibere miraculum, ut simul et praedicatores Evangelii sui pasceret, et ipsum Evangelium tanto sacramento quod erat de numero piscium commenda
Abbreviated transcription (Latin):
Ineantq adformandã uitam fidelium
tria hac. fides spes. caritas: Unde fieri
potest ut pares cũ aliqͦ mores habeat
qui hac tria cum illo paria ñ habet:
Qui enm aliud credit. Aliud sꝑat. aliuo
amat: necesse. ẽ ut alit̾ uiuat Et si usus
quarundam rerym similis uidetur no¬
bis eẽ cũ gentibus sic̃ cibi et potus. tec¬
torum. uestm̃toꝵ. Lauachidrũ & qui ex
nr̃is coniugalem uitam gerunt uxorum
ducendarũm et habendarum : filioꝵ gig¬
nendarum. nutriendorum : hereditañ¬
dorum : longe tam̃ alit̾ his reb utit᷑.¬
qui ad alium finem usũ earũ refert:¬
falsa ñ credit. easdem res ñ ad eundem fi¬
nem referendo: sel acffinem legiami di¬

Expanded text:
neantque ad formandam uitam fidelium neantque ad formandam uitam fidelium tria haec: fides, spes, caritas: unde fieri potest, ut pares cum aliquo mores habeat, qui haec tria cum illo paria non habet? qui enim aliud credit, aliud sperat, aliud amat, necesse est, ut aliter uiuat. et si usus quarundam rerum similis uidetur nobis esse cum gentibus, sicut cibi et potus, tectorum. uestimentorum, lauacrorum, et qui ex nostris coniugalem uitam gerunt, uxorum ducendarum et habendarum, filiorum gignendorum, nutriendorum, hereditandorum, longe tamen aliter his rebus utitqui ad alium finem usum earum referimfalsa non credimus; et easdem res non ad eundem finem referendo, sed ad finem divini l
Abbreviated transcription (Latin):
turus. ẽ Homo itaq fide. spe. caritate sub¬
nixus. eaq in concusse retinens non indi¬
get scripturis: nisi ad alios instruendos.
Itaq multi ꝑ hac tria etiam in solitudinie
sine codicibus uiuunt. Unde in illis ar¬
bitidr iam impletũ eẽ. qͦd dictũ. ẽ siue
ꝓpħiȩ euacuabuntur : siue lingue ces¬
sabunt: siue scieatia euacuabitur:.
Quibus tam̃ quasi machinis tante fidei
spei et caritatis in eis surrexit instructio:
ut ꝑfectũ aliqͥd tenentes. ea quae st̃ ex
parte ñ quertent ꝑfectũ sane qͣntũ iN
hac uita potest. Nam in cõparationem
future uitae : Nulliꝰ iusti et scĩ.ẽ uita ista
ꝑfecta Ido̾ manent inquit spes. fides.
caritas tria hac. maior autem hoꝵ. ccritas:
qr et cũ quisq ad xt̃na ꝑuenerit: duob
istis decidentib caritas auctior et certior
ꝑmanebit. ¶um iustus exfide uiut. fi¬
nsq p̃cepti sit caritas decorde prrd̃
et c̃scientia bona et fide ñficca: ma¬

Expanded text:
turus est. Homo itaque fide, spe et caritate subturus est. Homo itaque fide, spe et caritate subnixus eaque inconcusse retinens non indiget scripturis nisi ad alios instruendos. itaque multi per haec tria etiam in solitudine sine codicibus uiuunt. unde in illis arbitror iam impletum esse quod dictum est: siue prophetiae, euacuabuntur, sine linguae, cessabunt, siue scientia, euacuabitur, quibus tamen quasi machinis tanta fidei et spei et caritatis in eis surrexit instructio, ut perfectum aliquid tenentes ea quae sunt ex parte non quaerant: perfectum sane, quantum in hac uita potest; nam in comparatione futurae uitae nullius iusti est et sancti uita ista perfecta. ideo: manent, inquit, fides, spes, caritas, tria haec: maior autem horum est caritas, quia et cum quisque ad aeterna peruenerit, duobus istis decedentibus caritas auctior et certior m enim iustus ex fide uiuat finisque praecepti sit caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta ma
Abbreviated transcription (Latin):
ficare. Prȩdestinatio enim ñȩ uocationis : occulta ẽ
Cuius secreti signũ ẽ. int̾ogatio dñi qͣsi nescientis cũ
ipsi nesciamꝰ: sic̃ dic̃ apłs. ut cognos eam sic̃ et co¬
Ru hac st̃ : quib et scientia omĩs. et ꝓpħia
militat. fides spes caritas Sed fidei succedix
species quã uidebimꝰ: & spei succedit beatitudo
ipsa ad quã ꝑuenturi sumus Caritas autem
etiam iftis decidentib augebit᷑ potiꝰ. Si enim cre¬
dendo diligimꝰ qͦd nondũ uidemꝰ : qͣnto magis
cũ uide coepimꝰ : &si sꝑando diligimꝰ quo non¬
dũ ꝑuenimꝰ ÷ qͣnto magis cum ꝑuenerimꝰ
Int̃ temporelia qͥppe atq ac̃na hoc int̃ est qđ
temportele aliquid plus diligitur anteꝗ ha¬
beatur : uilescit aut̃ cũ aduenerit. Hoti
enim desideranti conceditur plus de illo
existimare quã se habet: ut ei uilescat cũ
minus inuenerit: sed qͣntũ qͥsq ueniens
existimare potuerit. plus ꝑueniens inuen¬

Expanded text:
ficare. Praedestinatio enim vocationis nostrae occulta est: ficare. Praedestinatio enim vocationis nostrae occulta est: cujus secreti signum est interrogatio Domini quasi nescientis, cum ipsi nesciamus; sicut dicit Apostolus Ut cognoscam, sicut et co haec sunt, quibus et scientia omnis et prophetia militat: fides, spes, caritas. Sed fidei succedet species, quam uidebimus, speciei succedet beatitudo ipsa, ad quam peruenturi sumus; caritas autem etiam istis decedentibus augebitur potius. si enim credendo diligimus quod nondum uidemus, quanto magis, cum uidere coeperimus? et si sperando diligimus quo nondum perueniInter temporalia atque aeterna hoc interest, quod temporale aliquid plus diligitur antequam habeatur, vilescit autem cum advenerit; non enim desideranti conceditur plus de illo existimare quam se habet, ut ei uilescat, cum minus inuenerit, sed quantum quisque ueniens existimare potuerit, plus perueniens inuen
Abbreviated transcription (Latin):
mate : siue in illa patria cũ ꝑspeciem contempla¬
bitur. Roqͣ uisione positũ. ẽ facie ad faciem.
Perfetam cognitionem dĩ hoc. ẽ qua ho¬
Amini maior eẽ. non possit. infuturai uita sꝑat
apłs: quae sola beata uita dicenda ẽ ubi et corpꝰ
incorruptibile atq immortale sp̃ui suo sine
ulla molestia uł reluctatione subdetur : ñ qr in
hac uita nichil ueri omĩno inueniri potest qđ
m̃ te cernatur ñ fide credat᷑ : sed qr tantũ. ẽ quic¬
quid.ẽ ut non faciat beatissimos. Neq enim qđ
atissimos nondũ fac̃ Illud enĩ beatiss imos facit
qđ ait. tñc aut̃ facie ad faciem : et tnc̃ cognos cam
sic̃ et cognitꝰ sum. Qui hoc inuener̃ : ipsĩ dicendi st̃
in beatitudinis possessione consistere. Ad quã ducit
uia fidei qͣm tenemꝰ: & qͦ credendo cupimꝰ ꝑuenire.
Qđ aut̃ int̾rogat dicens ubi eũ posuisas: uo¬
Icationem mt̃em quae fit in occulto arbitror signi¬

Expanded text:
mate, siue in illa patria, cum per speciem contemplamate, siue in illa patria, cum per speciem contemplabitur, pro qua uisione positum est facie Perfectam cognitionem Dei hoc est, qua homini major esse non possit in futura vita sperat apostolus, quae sola beata vita dicenda est, ubi et corpus incorruptibile atque immortale spiritui suo, sine ulla molestia, vel reluctatione subdetur. Non quia in hac uita nihil uerum omnino inueniri potest, quod mente cernatur, non fide credatur, sed quia tantum est, quidquid est, ut non faciat beatissimos. neque enim quatissimos nondum facit. illud enim beatissimos facit, quod ait: tunc autem faciem ad faciem et: tunc cognoscam, sicut et cognitus sum. qui hoc inuenerunt, ipsi dicendi sunt in beatitudinis possessione consistere, ad quam ducit uia fidei, quam tenemus et quo credendo cupimus peruenire. autem interrogat dicens, Ubi eum posuistis? vocationem nostram quae fit in occulto, arbitror signi
Abbreviated transcription (Latin):
carni suae tantum hoc p̃stitisse xẽm. ut corporeis ocłis uidẽt
dm̃ : deinde addiderunt etiam om̃s scos receptis in resur¬
yectione corporib eodem mͦ dm̃ ẽẽ. uisuros: nẽ iam istã
possibilitatem etiam impiis donauer̃. Donent sane
qͣntum uoluÑ : et qͥb: uolunt Na qͥs audeat contͣdicere
hõĩib desuo donantib : Qui enim loqͥtur m̃daciũ :¬
de suo loqͥtur. Tu autem cũ his qui sanam doctrinã
tenent: nichil audeas usurpare de tuo. Sed cũ legis
beati mundẽ cordes qm ipsi dm̃ uidebt̃: intellige im¬
pios ñ uisupos. Neq enim beati mundi cordes st̃ impii.
Iterum cũ legis uidemꝰ nc̃ ꝑspeculũ in enigmate
tñe aut̃ faciem ad faciem : intellige inde nos tnc̃
uisurds facie adfaciem. unde nc̃ uidemꝰ ꝑspeculũ
in enigmate. Hoc autem utrũq in terioris hoĩnis
munus ẽ siue cũ in ista ꝑegrinatione ad huc ꝑ
fidem ambulat inqua utitur speculo et enig¬

Expanded text:
carni suae tantum hoc praestitisse Christum ut corporeis oculis videret carni suae tantum hoc praestitisse Christum ut corporeis oculis videret Deum, deinde addiderunt etiam omnes sanctos, receptis in resurrectione corporibus, eodem modo Deum esse visuros. Nunc jam istam possibilitatem etiam impiis donaverunt. Donent sane quantum volunt, et quibus volunt. Nam quis audeat contradicere hominibus de suo donantibus? qui enim loquitur mendacium de suo loquitur: tu autem cum his qui sanam doctrinam tenent, nihil istorum audeas usurpare de tuo. Sed cum legis: « Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt , » intellige impios non visuros, neque enim beati mundo corde sunt impii. item cum legis: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, intellege inde nos tunc uisuros facie ad faciem, unde nunc uidemus per speculum in aenigmate. hoc autem utrumque interioris hominis munus est, siue cum in ista peregrinatione adhuc per fidem ambulatur, in qua utitur speculo et aenig
Abbreviated transcription (Latin):
renouatur de die indiem. Ita sane: ut
in hac uita qͣntũ cũq ꝓuectꝰ sit. longe absit ab
illa ꝑfectione similitudinis quae idonea erit
ad uidendũ dm̃ sic̃ dic̃ apłs facie ad faciem.
N qͥb certe uerb̵si corportelem faciem uolu¬
erimus acciꝑe÷ c̃sequens erit ut etiam ds̃ talem
habeat faciem : et sitaliqͦd int̾uallũ int̾ nuẽm
et ipsius cũ eum udebimꝰ facie ad faciem. Et
si int̾uallum : utiq et finis m̃bydrum habitꝰ
terminatus: et cȩterci absurda. dictuq et co
gitatu impia. quib animalis homo non ꝑ¬
cipiens quae st̃ sp̃s dĩ : falla cissimis uanitatib:
luditur. Dicunt enim quidam eoꝵ qͥtalia
garruiÑ sic̃ ad me potuit ꝑuenire nos dm̃ uide
nc̃ m̃te. tnc̃ corpore : itã ut etiam impros eũ
pari modo asseuerent eẽ. uisuyos. Uide qͣntũ¬
in peuis ꝓfecerint: dum sine limite timo¬
ris uł pudoris. hac atq hac. uagabunda
fertur impunita loqͣcitas Antea dicebans

Expanded text:
renouatur de die in diem ita sane, ut renouatur de die in diem ita sane, ut in hac uita, quantuscumque prouectus sit, longe absit ab illa perfectione similitudinis, quae idonea erit ad uidendum deum, sicut dicit apostolus, facie ad faciem. in quibus certe uerbis si corporalem faciem uoluerimus accipere, consequens erit, ut etiam deus talem habeat faciem et sit aliquod interuallum inter nostram et ipsius, cum eum uidebimus facie ad faciem, et si interuallum, utique finis et membrorum habitus terminatus et cetera gitatu impia, quibus animalis homo non percipiens quae sunt Spiritus Dei, fallacissimis vanitatibus illuditur. Dicunt enim quidam eorum, qui talia garriunt, sicut ad me potuit pervenire, nos Deum videre, nunc mente tunc corpore. Ita ut etiam impios cum pari modo asseverent esse visuros. Vide quantum pejus profecerunt dum sine limite timoris vel pudoris hac atque hac vagabunda fertur impunita loquacitas. Antea dicebant
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ enim nemo uidit umꝗ: uł in hac uita
sic̃ ipse. ẽ. uł eaam in angłoꝵ uita sic̃ uisibilia
ista quȩ corporali uisione cernuntur : qr
unigenitus filius qui ÷ insinu prĩs ipse nar¬
raũit. Vnde non ad ocłoꝵ corporalium sed
admentiũ uisionem dictũ. ẽ ꝑtinere qđ narrat¬
Si enim quaeris utrum possit ds uideri: respon¬
deo potest. Si quęris unde sciam: respondeo qr
inueracissima scriptarci legit᷑ Beati mundo
corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebt̃: et cȩt̾a talia. Si quȩris
qͦmꝰ dictus sit inuisibilis si uinderi potest: respon¬
deo inuisibilem eẽ. naturam: uidĩ aut̃ cum
uult sic̃ uult. Plurimis enim .ẽ. uisus ÷ ñ sicuti
ẽ: sed quali specie illi plcicuit apparere Si
quaeris utrum etiam sicuti. ẽ aliꝗdo possit
uidi: respondeo filiis hoc eẽ ꝓmĩssum: de
quib dictum. ẽ. Scimꝰ qr cũ apparuerit similes
ei erimꝰ : qm̃ uidebimꝰ eum sicuti. ẽ¬
t si exterior homo nr̃ corrũpit᷑: sed interior

Expanded text:
Deum nemo vidit unquam, vel in hac vita sicut ipse est, vel etiam in angelorum vita, sicut visibilia ista, quae corporali visione cernuntur, quia Unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit. Quia non ad oculorum corporalium, sed ad mentium visionem dictum est pertinere quod narrasi enim quaeris, utrum possit deus uideri, respondeo: potest. si quaeris, unde sciam, respondeo: quia in ueracissima scriptura legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et cetera talia. si quaeris, quo modo dictus sit inuisibilis, si uideri potest, respondeo inuisibilem esse natura, uideri autem, cum uult, sicut uult; plurimis enim uisus est, non sicuti est, sed quali specie illi placuit apparere. si quavideri; respondeo filiis hoc esse promissum de quibus dictum est: Scimus quoniam cum apparuerit similes ei erimus quoniam, videbimus cum sicuti estsi exterior homo noster corrumpitur, sed interior
Abbreviated transcription (Latin):
latione metuentem ne seducant᷑ eoꝵ m̃tes Aca
dolorem cordis de ifrahelitis habentem qđ i
gnortentes dĩ iustitiam et suã uolentes consti¬
tuere iustitiae dĩ ñ st̃ subiecti: nec solũ dolorem
uerm etiam luctũ suũ denuntiantẽ de qui¬
busdam qui ante peccauer̃ et ñ eger̃ poeni.¬
tentiam suꝑ immunditia et fornicationib suis.¬

Expanded text:
latione metuentem, ne seducantur eorum mentes a calatione metuentem, ne seducantur eorum mentes a catinuum dolorem cordis de Israelitis habentem , quod ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non essent subjecti ; nec solum dolorem, verum etiam luctum suum denuntiantem quibusdam qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditia et fornicationibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
eei xius mum et fortissimũ uirũ qui in suis infirmita¬
tib ꝗđ atur. ut eũ potissimum cõmemoremꝰ qt
in eccłam xp̃i exgentib uenimus doctorem gen¬
tiũ in fidẽ et ueritate : qui et plus omnibus
suis coapłis laborauit. et plurib epłis popłos
dei ñ eos tantũ qͥ p̃sentes ab illo uidebantur:
uerum etiam illos qui futuri p̃uidebcint᷑ instrux̃
Illũ inqͣm uerũ athletam xp̃i. doctũ ab illo.
u netũ de illo. cyucrfixũ cũ illo. głiosũ in illo:
intheatio huius mundi cui fpectãculũ factus
ẽ et angłis et hõinib legitime magno agone
certant̾em. et palmã suꝑnȩ uocctionis in an¬
teriora sectantem ocłis fidei libentissime spe¬
ctant gaudẽ cũ gaudentib flere cũ flentibis:
foris habentem pugnas intus timores : cupientem
dissolui et eẽ. cũ xp̃o: desid̾antẽ uiđe remanͦs
ut aliquem fructũ habeat & in illis sic̃ et in cȩ¬
teris gentib : ȩmulantem corintdnos. et ipsa emu¬

Expanded text:
ppe optimum et fortissimum uirum, qui in suis infirmitatibus gloriabatur, ut eum potissimum commemoremus qui in ecclesiam Christi ex gentibus uenimus, doctorem gentium in fide et ueritate, qui et plus omnibus suis coapostolis Iaborauit et pluribus epistulis populos dei, non eos tantum qui praesentes ab illo uidebantur uerum etiam illos qui futuri praeuidebantur instruxit; illum inquam uirum, athletam Christi, doctum ab illo, unctum de illo, crucifixum in theatro hujus mundi, cui spectaculum factus est angelis et hominibus, legitime magnum agonem certantem, et palmam supernae vocationis in anteriora sectantem, oculis fidei libentissime spectant, gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, foris habentem pugnas, intus timores, cupientem dissolvi et esse cum Christo, desiderantem videre Romanos, ut aliquem fructum habeat et in illis, sicut et in caeteris gentibus ; aemulantem Corinthios, et ipsa aemu
Abbreviated transcription (Latin):
.n. Nec erecus int̃pres hoc ausus. ẽ facere: nec latinꝰ.
Nã soc ũbũ qđ ẽ am̃: nec grecũ . ẽ. nec latinũ:
sed hebreum. Sic mansit: ñ ẽ. int̃p̃tatũ : ut
honorem hab̾et uelam̃to secreti᷑: non ut e&̃ ne¬
gatum: sed ne uilescere nudatum. F RAPRIS

Expanded text:
es ausus est facere, nec latinus: nam hoc verbum quod est Amen, nec graecum est nec latinum, sed hebraeum. Sic mansit, non est interpretatum, ut honorem haberet velamento secreti: non ut esset negatum, sed ne vilesceret nudatum. Nec s
Abbreviated transcription (Latin):
sed mala cõmemortens dic̃ fuimꝰ enim stulti
et nos aliqͣndo et inereduli: errantes. ser¬
uientes desideriis et uoluptatibus uaruis:
in malitia et inuidia agentes. abominabiles:
inuicem odio habentes Quid istis tam malis
meritis. nisi poena utiq debebatur: sed dõ
reddente bona ꝓmalis ꝑ grt̃m quȩ ñ scđm
merita nr̃a datur. factũ. ẽ qđ de inde sub¬
iunigit et dicit. Cũ aut̃ benignitas et hu¬
manitas illux̃ saluatoris ñri dĩ: ñ ex oꝑib

Expanded text:
sed mala commemorans dicit: Fuimus enim stulti sed mala commemorans dicit: Fuimus enim stulti et nos aliquando et increduli, errantes, servientes desideriis et voluptatibus variis, in malitia et invidia agentes, abominabiles, invicem odio habentes. Quid istis tam malis meritis nisi poena utique debebatur? Sed Deo reddente bona pro malis, per gratiam quae non secundum merita nostra datur, factum est quod deinde subjungit et dicit: « Cum autem benignitas et humanitas illuxit Salvatoris nostri Dei, non ex operibus