comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cis mat̾ & mał misodĩe. supplicit̾ & efficacit̾ salatis ñr̃e
negotia ꝑtractabit. Preciosum hodie manꝰ t̾ra nr̃a. dirext
in celum at dando & accipiẽdo felici amicitiaꝵ fed̾e̾ copulent᷑
humana dutinis. t̾rena celestibꝰ. ima sũmis. Illo eni asce̾dit
fractus t̾re sublimis. tñ dta optima & dena ꝑfecta desce¬
punt. Ascendens ligo in alta beata dabit ip̃a qͥtoq dona
hõibꝰ Qidni dairetͦ Si qͥd̾ nec facaltas ti deesse poterit nͥ
uoluntas. Regina celox ẽ misericors ẽ. Deniq mat̾ ẽ uinige¬
niti filii dĩ. Nichil entmn sic potest potestatis eiꝰ seci pictatis
magnitudinẽ cõmendare. iͥ focte tut nͥ credit᷑ dĩ filiꝰ bouo¬
rare matrẽ.aut dabitare qͥs potest om̃ino in affectu ca¬
si eã diligimꝰ. gatidebimꝰ titiq qr uadit ad filiti̾. Platie in ꝗͣ

Expanded text:
 mater misericordiae, suppliciter et efficaciter salutis nostrae negotia pertractabit. 2. Pretiosum hodie munus terra nostra direxit in coelum, ut dando et accipiendo felici amicitiarum foedere copulentur humana divinis, terrena coelestibus, ima summis. Illo enim ascendit fructus terrae sublimis, unde data optima, et dona perfecta descendunt. Ascendens ergo in altum Virgo beata, dabit ipsa quoque dona hominibus. Quidni daret? Siquidem nec facultas ei deesse poterit, nec voluntas. Regina coelorum est, misericors est; denique mater est unigeniti Filii Dei. Nihil enim sic potest potestatis ejus seu pietatis magnitudinem commendare: nisi forte aut non creditur Dei Filius honorare matrem; aut dubitare quis potest omnino in affectum chasi eam diligimus, gaudebimus utique, quia vadit ad Fili
Abbreviated transcription (Latin):
st idest cu adolescens e̾e̾t & ecatis lubrice sentiret apdo.¬
pos senẽ indriii reliqͣns qd̃ erat. assumens qd ħ eipet
lecutut in qͥt se suꝑ se. qr ñ respicit ad se. s ad illũ ¶ꝗe
suꝑ se. Sedebit enim & tacebit. modo &̃ astrepita dia¬
bołicarũ stiggestionũ. a strepitti carnalit̃ defiderioꝵ.
a strepitti mundi. felix aĩa q̃ linguas istas ħ exaudit.
audrat licet. illa multi᷑ felitior si tñ aliqͣ ẽ eui penitꝰ

Expanded text:
et ardores, senem induit, relinquens quod erat, assumens quod non erat. Levavit, inquit, se super se: quia non respicit ad se, sed ad illum qui est super se. Sedebit enim, et tacebit etiam modo a strepitu diabolicarum suggestionum, a strepitu carnalium desideriorum, a strepitu mundi. Felix anima, quae linguas istas non exaudit, audiat licet: illa multum felicior, si tamen aliqua est, cui penitus
Abbreviated transcription (Latin):
remanfisse qͥs nescut: Sic & eos nichilominꝰ qͥ lenta¬
te & cutriositate ducti. cirtum qͣq uagantes mini¬
me resedert̃. aut siqui sedett quioẽ s ñ in ordine
nec in numero cet̾or. Hoctan᷑s ꝑ inde caritatẽ uran
& pastorib sollicituidins ammonomꝰ. neqͥs ex uob̾ in

Expanded text:
remansisse quis nesciat? Sic et eos nihilominus, qui levitate et curiositate ducti, circumquaque vagantes, minime resederunt; aut si qui resederunt quidem, sed non in ordine, nec in numero caeterorum. Hortamur proinde charitatem vestram et pastorali sollicitudine admonemus, ne quis ex vobis in
Abbreviated transcription (Latin):
caro fenti & oĩs gła ei tanq̃. flos feni. hiiꝰnodi leta facile
secũ tͣlnt torrens inundans. u̾bã antẽ dñi nullis fluctibas
tens copia in dntinꝑ reꝑit᷑ serie scͥptart̃. & forte isti sunt
qͣm decẽ milia in lingna. Pret̾it enĩ figa huiꝰ incindi. ꝙ iarta
aliud testimoniũ. & miotis tͣnsit & ꝯcupiscentia eiꝰ. Hec at̃
uerba tͣnseante mundo ñ modo manent. uertĩ &̃ letugant᷑
magis. dñ ꝑtͣnseuntil᷑ plarimis multiplex ẽ scientia. Lam uͦ col¬
lectos lapides qͣtͣ saꝑluie sp̃m dimictt᷑tis datad. inuase memorie¬

Expanded text:
 et omnis gloria ejus tanquam flos agri, hujusmodi levia facile secum trahit torrens inundans: verbum autem Domini, nullis fluctibus te patens copia in divinarum reperitur serie Scripturarum. Et forte ipsa sunt quam decem millia in lingua . Praeterit enim figura hujus mundi ; et juxta aliud testimonium: Et mundus transit, et concupiscentia ejus . Haec autem verba transeunte mundo non modo manent, verum etiam levigantur magis, dum pertranseuntibus pluribus multiplex est scientia. Jam vero collectos
Abbreviated transcription (Latin):
m̃datiũ usq hodie q̃ritans & diligens uanitatẽ. nec
sertians fidcm. tai despõlata fucitas ueritati. Nã qͥd
ñ gpꝰ ht̃ euiꝰmodi gen̾atio nasci denuo. it̾ũ gei̾tari.
Et maxime. Hẽpe genimina uipart fadtĩ. tãto.
magis cti necesse habent in uẽtrõ matͥs gr̃ẽ it̾ato int̾ire
& nasci. qͣnto facta noscant᷑ post̾i̾ora eoꝵ. det̾iora pͥoribꝰ. Grãs
ip̃i gr̃e & si dici potest plusꝗͣ. gͣtute miserationi. q̃ benefi¬
tiss obruit ñ mͦ inmeritos. s nimiũ malo meritos & ingͣ¬
tos. Gratias ei qͥ regen̾anit uos & hac nite inspem uite. ut
ad optionẽ filioꝵ reciꝑetis. Uoluntarie enĩ nc̃ ꝓpͥe ge¬
nuit uos. n̾bo utiq uitatis. Nim qd̾ pͥts uos gent̾ut sacͣm

Expanded text:
ens vanitatem, nec servans fidem cui desponsata fueras veritati! Nunquid non opus habet ejusmodi generatio nasci denuo, iterum generari? Et maxime. Nempe genimina viperarum facti, tanto magis nunc necesse habent in ventrem matris gratiae iterato introire et renasci, quando facta noscuntur posteriora eorum deteriora prioribus. Gratias ipsi gratiae, et, si dici potest, plusquam gratuitae miserationi, quae beneficiis obruit non modo immeritos, sed nimium male meritos et ingratos. Gratias ei, qui regeneravit vos etiam hac vice in spem vitae, ut adoptionem filiorum reciperetis. Voluntarie enim nunc proprie genuit vos, verbo utique veritatis. Nam quod prius vos
Abbreviated transcription (Latin):
de electione manii laude̾t. qd pars tp̃a qͣntũ in nob̾
ẽ sit oib eligenda. atit certe ut nentrũ dicaꝰt᷑
definisse. neo in uictẽ qͣmlibet pͣcipitasse sentẽcti.
s ad obedientiã p̃ceptotis. in utrũlibet sit parata.
Ois enĩ fĩt danso fidel ẽ in regno meo egrediens &
pars optima q̃ ñ anferẽt᷑: hec mens optima q̃ ũ mu¬
dñ qͥ bene imiitrat̾at. forte meliorẽ qͥ bene u̾ata

Expanded text:
de electione Maria laudetur, quod pars ipsa, quantum in nobis est, sit omnibus eligenda; aut certe ut neutrum dicatur defuisse, nec in partem quamlibet praecipitasse sententiam, sed ad obedientiam praeceptoris in utrumlibet sit parata. Quis enim sicut David fidelis, ingrediens et egrediens, pars optima, quae non auferetur: haec mens optima, quae non muadum, qui bene ministraverit . Forte melior
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe lessonẽ auit parũ sentict aut ex toto ñ sentut cor¬
ꝑoris penã. nec reputabit laborẽ qͦ pecc̃a noterit deleri
p̃t̾ita fut᷑a catieri. Sic enĩ sc̃s daccid ꝯuitrantis seru ñ
reptitauit inutrias. memor filiĩ ꝑseqͣntis Itẽ serma
fratres exilii & paciꝑtatis. nr̃e nos arimonet ꝓfectõ
iniqͥtatie᷑. Vit qͥd enim morte afficim tot die. ĩn ieui-¬
rriis multis. in trigilĩs abtindantiꝰ. in laboribͦ & erãpitts:
Numqͥd ad hoc creati sumꝰ : Absit. Nam licet hõ
natꝰ ad laborẽ. s minime ad laborẽ creatꝰ ẽ. Natititas in
culꝑa e: ideo & in pena. Om̃s enĩ nos oportet gen̾o cum

Expanded text:
ique aut parum sentiet, aut ex toto non sentiet corporis poenam, nec reputabit laborem, quo peccata noverit deleri praeterita, futura caveri. Sic enim sanctus David conviciantis servi non reputavit injurias, memor filii persequentis . SERMO fratres, exsilii et paupertatis nostrae nos admonet, profecto et iniquitatis. Utquid enim morte afficimur tota die, in jejuniis multis, in vigiliis abundantius, in laboribus et aerumnis? Nunquid ad hoc creati sumus? Absit! Nam licet homo natus sit ad laborem, sed minime ad laborem creatus est. Nativitas est in culpa, ideo et in poena. Omnes enim oportet nos gem
Abbreviated transcription (Latin):
iubet. Ulidet hoc alt̾ qͥspiã. & fortassis incipit irttid̾e. cui
ꝯdolere debuenit. Hint accidit ut sepe beatificet eq in
corde suode re tn misera se ille reputat moleste fereis
necessitare̾ suã. Om̃no g incitruatũ se e̾e & basso cerde
carnẽ saꝑe ꝓlut. apud quõ̾ nec ip̃a qͥd̾ miseria caret in¬
tudia. s eis quas certa caritatis ꝯsid̾atione. aliene neces.¬
sitati dispeniationes p̃latꝰ impẽdit. talibꝰ apponit cor sita
similia qͣrit marmutat adu̾sꝰ eũ. qͥ denegat irtatio¬
nabilit̾ postalãti. Hinc suspitiones. dccͣctiones & scanda¬
la suscitant᷑. Nõ iccirco id loquor kñti qͣi magnope¬

Expanded text:
itas. Videt hoc alter quispiam, et fortassis incipit invidere cui condolere debuerat. Hinc accidit ut saepe beatificet cum in corde suo ea de re, unde miserum se ille reputat, moleste ferens necessitatem suam. Omnino igitur incurvatum se esse, et basso corde carnem sapere probat, apud quem ne ipsa quidem miseria caret invidia. Sed eis quas certa charitatis consideratione alienae necessitati dispensationes praelatus impendit, talibus apponit cor suum, similia quaerit, murmurat adversus eum qui denegat irrationabiliter postulanti. Hinc suspiciones, detractiones et scandala suscitantur. 2. Non idcirco id loquor, charissim
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ aut etas. aut infirmitas. rigorẽ cõmunis regłe gxi¬
git aliqͣtenꝰ tẽꝑari. Grãs ei de cuiꝰ mun̾e uento qr mul¬
tos hic iudeo quoꝵ mons intenta deo tã longe facta ẽ ab
illo infimo cogitatu. ut uixta se positos debiliores procsus
anteriora. Qntũ. pitas illos ego ammnitor. qͣntã ueneror
in corde mea. qͣntũ amplector caritatis affectu. qͥ uelud
nescientes eos qͦs sect̃ cotidie uudet̃. tinu forte aut duos.

Expanded text:
communis regulae exigit aliquatenus temperari. Gratias ei de cujus munere venit; quia multos hic video, quorum mens intenta Deo, tam longe facta est ab illo infimo cogitatu, ut juxta se positos debiliores prorsus anteriora . Quantum. putas, illos ego admiror, quantum veneror in corde meo, quantum amplector charitatis affectu, qui velut nescientes eos quos secum quotidie vident: unu
Abbreviated transcription (Latin):
marthe tiocat᷑. qñ in hac una & sũma oriru & mar̃¬
the negotiũ & oratus ñ otiosum ottũ iuenit᷑. Om̃ts
ꝑoctat An forte excidit nob̾ euangłica illa partibola que
factus tͥgines phibitas narrat ab introitu mmptiarũ: E
rat eqͥd domu̾s earũ munda. uͥgines enĩ erant. erat orna¬
ta. qr simtil om̃s. idest fattie cu prtidẽtibꝰ lapades ortiatier̃t.
s ecat uacans. qr in uasis stus oleũ ñ accepert̃. Hinc est
qd̾ nec ab eis fuscipi in domos suas: nec admitt̾e eas digna¬
tur spons celestis ad naptias. Non fic intilier illa fõrts.
q̃ serpentis caput ꝯbuit. Nabes enĩ pꝰ multa in landibꝰ
a. qr ñ extinguetur in nocꝰte lut̾na ipsiꝰ. In suggilla

Expanded text:
Martha vocatur: quando in hac una et summa Maria et Marthae negotium, et Mariae non otiosum otium invenitur. Omnis ed in vase oleum portat. An forte excidit vobis evangelica illa parabola, quae fatuas virgines prohibitas narrat ab introitu nuptiarum? . Erat quidem domus earum munda, virgines enim erant: erat ornata, quia simul omnes, id est fatuae cum prudentibus, lampades ornaverunt; sed erat vacans, quia in vasis suis oleum non acceperunt. Hinc est, quod nec ab eis suscipi in domos suas, nec admittere eas dignatur sponsus coelestis ad nuptias. Non sic mulier illa fortis, quae serpentis caput contrivit. Habes enim post multa in laudibus ejus, quia non exstinguetur in nocte lucerna
Abbreviated transcription (Latin):
huc dñm. nec q̃sita fuit a dño. cu in obluuone m̃tis.
& reatu iniqͥtatis. unũquẽq genuit mat̾ sua. Scdã
ꝑ inde statĩ sĩc̃ necesse erat ex aqua &s sp̃u remediũ
uob̾ ex hibuit festinatũ. & fuit illa gen̾atio ñdum
q̃rere dñm. nec ualẽtes ip̃e q̃sierit. Quesiut gͥ
nos & acqͥsunt in get̾ratione scd̾a. ut ẽemꝰ iã popl̃¬

Expanded text:
cum in oblivione mentis et reatu iniquitatis unumquemque genuit mater sua. Secunda proinde statim sicut necesse erat, ex aqua et spiritu remedium nobis exhibuit festinatum: et fuit illa generatio nonduquaerere Dominum, nec valentes ipse quaesierit. Quaesivit igitur nos, et acquisivit in generatione secunda, ut essem
Abbreviated transcription (Latin):
tiłtͣ. s nec ur̾am frqudabo esuriẽ. ꝗm siqd̾ sic paratos uos
indeo. ac si necdũ sũpseritis qͥcꝗͣ. Tria ꝯfidero. in qͥb tota
spes mea ꝯfistit. caritatẽ adoptionis. ueritittẽ ꝓmissious. pote¬
statẽ redditionis. Murpnuret iam qͣntũ uoluerit insiꝑpi¬
esis cogitatio mea. dicons qͥs enim esiti. aut qͣnta ẽ illa gła
quibꝰ ue metitis hanc optin̾e sꝑas  Et ego fidutialit̾ respõ¬
deo. Scio cui credidi & certꝰ sum qr in caritate nimia Ad¬
optauit me. qr uerax in ꝓmissiane. qr potens in exhibitione.
licet enĩ ei face̾ qd̾ uoluerit. Hic ẽ fanictiłꝰ tͣpleu qͥ difficile
rtĩpit᷑. quiẽ nob̾ a patͥa nr̃a in hunc carcerẽ usq demissũ. fir¬
mit̾ obsetro teneamꝰ ut ip̃e nos sublecet. ip̃e & ꝑͣthat usq ad¬

Expanded text:
ultra, sed nec vestram fraudabo esuriem; quoniam quidem sic paratos vos ultra, sed nec vestram fraudabo esuriem; quoniam quidem sic paratos vos video, ac si necdum sumpseritis quidquam. Tria considero, in quibus tota scilicet in charitate adoptionis, in veritate promissionis, in potestate redditionis. Murmuret jam quantum voluerit insipiens cogitatio mea, dicens: Quis enim es tu, aut quanta est gloria, quibusve meritis illam obtinedebo: Scio cui credidi, et certus sum quia in charitate nimia adoptavit me, quia verax in promissione, quia potens in exhibitione: licet enim ei facere quod voluerit. Hic est funiculus triplex qui difficile rumpitur, quem nobis a patria nostra in hunc carcerem usque demissum firmiter, obsecro, teneamus: ut ipse nos sublevet, ipse nos trahat et
Abbreviated transcription (Latin):
sithanan sub pedibꝰ nt̃is. Nũqͥd ñ merito dteram inue¬
niendũ in ꝯtinentia. tĩn clamarẽ qr fecit mͥ magna qͥꝑo¬
tens ẽ: Iam uͦ sexti panis fragm̃ta accipite. Est aat ꝑa¬
nis ip̃e gtͣa ꝓmerendi bona scilicet et̾ne uite. qͣm grãm ĩ
tͥbꝰ mabime ꝯstare arbitror. in odio p̃teritoꝵ maloꝵ. &¬
panis ẽ spes obtinendi. cuiꝰ nicħominꝰ teneo firgnta tria
Et eoꝵ sapor dulcis ad modũ gutturi meo. Trĩ in ꝗͣ. st̃ q̃
sic roborait & confirmat᷑ cor met̃. ut nulla me ponuria
meritoꝵ. nulla ꝯsideratio ꝓpͥe humilitatis nullba estimatio
celestis beatitudiniis ab alcituidine spei deicere possit in ea
firmit᷑ radicatũ. Desideratis ea. an fertianda st̃ ꝓpt̾ etun
qͥ dixit. mel inuenusti comede qd̃ sufficit tͥ & cet̾ar Sic cõ¬
plet᷑ cotidie qd̵ de se ip̃a sap̃ia ꝓpħaut. & nõ id ip̃m tudeo.¬
qm̃ qͥ eount me ait adhuc esitrient. Pinde ñ uos ꝓtrahati

Expanded text:
d non merito dixeram inveniendum in continentia, unde clamarem: Quia fecit mihi magna qui potens est? 6. Jam vero sexti panis fragmenta accipite. Est autem panis iste gratia promerendi, bona scilicet aeternae vitae. Quam gratiam in tribus maxime constare arbitror: in odio praeteritorum malopanis est spes obtinendi, cujus nihilominus teneo fragmenta tria; et eoram sapor dulcis admodum gutturi meo. Tria, inquam, sunt quae sic roborant et confirmant cor meum, ut nulla me penuria meritorum, nulla consideratio propriae vilitatis, nulla aestimatio coelestis beatitudinis, ab altitudine spei dejicere possit in ea firmiter radicatum. Desideratis ea, an reservanda sunt propter eum qui dixit: Mel invenisti? comede quod sufficit tibi . Sic completur quotidie quod de se ipsa Sapientia prom qui edunt me, ait, adhuc esurient . Proinde non vos protraham
Abbreviated transcription (Latin):
e eo qd̃ nuperrime dictũ ẽ furst̃ alios. alios decesũ.
afpic̾e. habeo adhuc aliqͥd qd̾ ur̃e ñ sileã caritati. Nã
earũ qͥd̾ cogitationtĩ qͣs exp̃ssimꝰ tc̃ si bene memint
aut sursum cor habeat̃. sĩc fẽt ds̃ hominẽ rectũ. & secure
ciãt ẽẽ in mundis sp̃itibꝰ qͥ ꝓfecto clamitat᷑ illudentes.
Incuruare ait tͣnseamꝰ. Scitis em̃ qd in ꝯgregatione płuri.¬
moꝵ impossibile ẽ. tinꝰ õs foccitudinis c̾eᷤ seci crtpeꝵ. seci¬

Expanded text:
 eo quod nuperrime dictum est, sursum alios, alios deorsum aspicere ; habeo adhuc aliquid quod vestrae non sileam charitati. Nam earum quidem cogitationum, quas expressimus tunc, si bene meminisaut sursum cor habeant, sicut fecit Deus hominem rectum, et secure ciant esse immundis spiritibus, qui profecto clamitant illudentes: Incurvare ut transeamus . Scitis enim quod in congregatione plurimorum impossibile est un
Abbreviated transcription (Latin):
chus qͥdã laicus toto intendit spatio ugiliarũ. Ete¬
nim fc̃imo mane app̃hensũ me in auditortũ tͣbit. ꝙ
ta epat hec ip̃a religiose emulationis humilitas. Hio ita¬
aliq̃ muor tͥ fr̃e abiqͦ gr̃a collata udetur. s in multis
si bonꝰ emnilitor faeris. iudicare te pot̾is inferiorẽ: Qu
enĩ si laborare aut iominare plus illo potes. & ille te
insipienti cogitatione t̾saris : Esto magis sollicitꝰ. ut
sc̃tas qͥd desit tͥ. Hoc enĩ meliͦ. Utinã fr̃s sic nos

Expanded text:
uidam laicus toto intendit spatio vigiliarum. Etenim summo mane apprehensum me in auditorium trahit, eta haec ipsa erat religiosae aemulationis humilitas. Hic itaaliqua major tibi fratre aliquo gratia collata videtur; sed in multis, si bonus aemulator fueris, judicare te poteris inferiorem. Quid enim si forte laborare aut jejunare plus illo potes, et ille teinsipienti cogitatione versaris? Esto magis sollicitus, ut scias quid desit tibi. Hos enim melius. Utinam, fratres, sic nos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ. ⁊ sabitigauit intudia. seu tepiditas ea q̃ deo solet uemi¬
tum ꝓuocare. auit pigricia q̃ facit ut bonn stercoribus
laꝑidetur. umn in quã ei suꝑbia. un extollentia occilorũ eiti

Expanded text:
quam sibi subjugavit invidia, seu tepiditas ea, quae solet Deo vomiquam sibi subjugavit invidia, seu tepiditas ea, quae solet Deo vomitum provocare ; aut pigritia, quae facit ut boum stercoribus lapidetur? Unde, inquam, ei superbia, unde extollentia oculorum, cui
Abbreviated transcription (Latin):
gantis. Iam si sp̃alem sodm̃ apłi testioniu legẽ esse
nen ignoramꝰ. & scͥptam esse ꝓpt̾ nos. ñ solam excerio¬
ris suꝑficiei oblectandos aspectu. s & interioꝵ qͦ sensu¬
um gustu tanꝗͣ. medulla tritici satiandos ꝯsiderãdũ
nob ẽ qͥsnã uideat᷑ iste golyas. qͥ popłõ dĩ iã reꝑmis¬
fiois t̾uã ingresso. ianq multis ex hostibꝰ t̾ritm¬
phanti. soltis ex ꝓbiare p̃simt. elatꝰ & inflatꝰ spͥu
caꝑins sae. Credo enĩ ñ inꝯgrue in fuꝑbo homine
sitꝑbie tutit̃ designari. Ip̃m nãq ẽ peccatũ inaxinũ qd̾
dĩ popło magis infaltat. & insurgit spetulit̾ ad u̾stis eos
qͥ cet̾a iam uideant᷑ uicisse pecẽa. Hinc ẽ qd̃ ꝑuocat ad
singłare certamͣ. tanꝗͣ cet̾is iam subactis. Nama & phi¬
listei illo in tẽpore timebant omĩno agu̾sus ispł. in ire
ꝯflictũ. nͥ qd de gobyi enormis magnitadinis uito. eorũ si¬
dutia tota pendebat. Uñ enĩ etiłmodi aĩam suꝑbia tẽpteg

Expanded text:
m Apostoli testimonium, legem esse non ignoramus , et scriptam esse propter nos non solum exterioris superficiei oblectandos aspectu, sed interiorum quoque sensuum gustu, tanquam medulla tritici, satiandos: considerandum nobis est quisnam videatur iste Golias, qui populo Dei, jam repromissionis terram ingresso, jamque multis ex hostibus triumphanti, solus exprobrare praesumit, elatus et inflatus spiritu carnis suae. Credo enim non incongrue in superbo homine superbiae vitium designari. Ipsum namque est peccatum maximum, quod Dei populo magis insultat, et insurgit specialiter adversus eos, qui caetera jam videantur vicisse peccata. Hinc est quod provocat, ad singulare certamen, tanquam caeteris jam subactis. Nam et Philistaei illo in tempore timebant omnino adversus Israel inire conflictum, nisi quod de Golia, enormis magnitudinis viro, eorum fiducia tota pendebat. Unde enim ejusmodi animam superbia tentet,
Abbreviated transcription (Latin):
nis. uͥ tͥa nicħominꝰ inuenio un merito clamare possĩ.
qr fec mͥ magna qͥ potens ẽ. forte paruu̾ aliqͥd reputa¬
tis ꝯtinentiãm ur̃am. si eop ñ ita. Soio giͣ qͦs babeat
oppugnatores. & qͣnte illam necesse sit ẽẽ uͥtutis. ut
possit resistere talibꝰ. Primꝰ siͥb hostis ꝯtinentie nr̃e¬

Expanded text:
s, tria nihilominus invenio, unde merito clamare possim: Quia fecit mihi magna qui potens est . Forte parvum aliquid reputatis continentiam vestram; sed ego non ita. Scio enim quos habeat oppugnatores, et quantae illam necesse sit esse virtutis, ut possit resistere talibus. Primus siquidem continentiae n
Abbreviated transcription (Latin):
rogo & ol setro nos frͣs mei. ftigite fimtuilitionẽ om¬
net & angulos ꝓpͥe noliintaris. fugite inqͥctudinem
& sp̃m lenttatis. fugite obstinationẽ & neqssimtm
uietũ finglãritatis. nͥ forte q absit ftaudire uultis
lum uos. septẽ ptres iͥb reficiamni uti it. Prin
painis t̾ibã di in qͦ uita hoĩs ẽ sic̃ tp̃e testat᷑. Seds pa¬
nis obedientia ẽ qm̃ metis cibꝰ ẽ inqͥt. ut faciã uolunta¬
tẽ ei qͥmisit me. Cercitis panis meditatio sc̃a de qͥ scͥꝑ¬
tñ ẽ. cogitatio sca ꝯseriubit te. & equie alio in loco.
nominłri uidet᷑ pnis uite & intelletts. Qrtꝰ panis

Expanded text:
rogo et obsecro vos, fratres mei, fugite simulationem omnem, et angulos propriae voluntatis: fugite inquietudinem et spiritum levitatis; fugite obstinationem, et nequissimum vitium singularitatis: nisi forte, quod absit! fraudare vultis es quibus reficiamini, isti sunt. Primus panis, verbum Dei; in quo vita hominis est, sicut et ipse testatur . Secundus panis, obedientia est; quoniam meus cibus est, inquit, ut faciam voluntatem ejus qui misit me . Tertius panis, meditatio sancta, de qua scriptum est: Cogitatio sancta conservabit te ; et aeque alio in loco nominari videtur panis vitae et intellectus . Quartus panis,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ tͥ ħre uideris. & alt̾ũ quiẽpiã estimas ñ hr̃e. Hinc e
ñ eleuaris in sitꝑbiã. dũ te p̃ponis alt̾i. Hinc ꝓfic̾e negli¬
gis. dũ te magnum quẽpiã arbitͣris. Hinc de̾mũ incipis.
&ͦ defic̾e. dã tibi alt̾icis cõparatione &̾ nimus egisse uideriᷤ.
sicq in tepiditatẽ incidis. & incipis renssiꝰ agͥe. Seimꝰ aũt

Expanded text:
quod tibi habere videris, et alterum quempiam aestimas non habere: hinc equod tibi habere videris, et alterum quempiam aestimas non habere: hinc enim elevaris in superbiam, dum te praeponis alteri; hinc proficere negligis, dum te magnum quempiam arbitraris; hinc demum incipis et deficere, dum tibi alterius comparatione etiam nimis egisse videris: sicque in tepiditatem incidis, et incipis remissius agere. Scimus aut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tiosiꝰ ẽ qd̾ defideramt. Nutinã uł eqͣles e̾e possimus.
Migna enĩ ꝯfusio magna talde qd ardentiꝰ illi ꝑmi¬
tiosa defiderat. ꝙͣ. nos utilia. citiꝰ illi ad mortẽ ppe¬
rant. ꝙͣ nos ad uitã. Qnto enĩ desiderio pectinie
trutiẽtur auarus. qͣnto głe appetitu ambitiosus
ñ attende qͣnto labore b desiderio ea uix tandẽ ꝯsequu
potniere qͣ. uilescaẽ eis oĩa p̃defiderio minotis forte rei.
ꝗͥ alt̾i ceꝑint inuid̾e. Et tu gͦ ñ magnoꝑe cogites qͣtͥ ui
deris hab̾ere. nͥ forte int̾dũ ut gr̃as agere possis. & te
nou̾is debitoeẽ ei qtti dedit. seu ga ꝯsolatiõis cũ id necesse
fu̾it. ne qͣlibet excausa tͥstior fiat᷑. De oet̾o ea semꝑ ma¬
gis attende q̃ altiꝰ hc̃ tu ñ habes. qd ħ cogitatio in hu̾mili¬
fate te custodiat.&. adescensa tepiditatis ẽlonget. magis
ꝗtitẽ & accendeit dissiderio ꝑficiendi. Llide enim qͣnta ẽre¬
gione mala cogitatio illa pͤartuiriat. qͣ sedule u̾sas in aĩo

Expanded text:
nam vel aequales esse possimus! Magna enim confusio, magna valde, quod ardentius illi perniciosa desiderant, quam nos utilia; citius illi ad mortem properant, quam nos ad vitam. Quanto enim desiderio pecuniae crucietur avarus, quanto gloriae appetitu ambitiosus non attendere quanto labore et desiderio ea vix tandem consequi potuere; quoniam vilescunt eis omnia prae desiderio minoris forte rei, quam alteri coeperint invidere. 4. Et tu ergo non magnopere cogites quae tibi videris habere, nisi forte interdum, ut gratias agere possis, et te noveris debitorem ei qui dedit: seu gratia consolationis, cum id necesse fuerit, ne qualibet ex causa tristior fias. De caetero ea semper magis attende quae alius habet, tu non habes: quod haec cogitatio in humilitate te custodiat, et a descensu tepiautem et accendat desiderio proficiendi. Vide autem quanta e regione mala cogitatio illa parturiat, qua sedule versas in animo
Abbreviated transcription (Latin):
monemꝰ fr̃s lm̃i. ut resecti pane benediotionis sab¬
sistere positis in tua. neforte misem necessitate com¬
palsi.  descenditis & uos in egyptũ. & incipiant qo¬
bis illade qui necdum nob̾cũ in deserto seciti st̃ salta¬
torem. Miseri sane & ip̃i qͥ ñ exiere cam erantibꝰ.
s pline misetabiliores om̃ib homimibꝰ. qͥ ꝑseti ẽ¬

Expanded text:
rissimi, ut refecti pane benedictionis subsistere possitis in via; ne forte misera necessitate compulsi descendatis et vos in Aegyptum, et incipiant vobis illudere, qui necdum vobis cum in deserto secuti sunt Salvatorem. Miseri sane et ipsi, qui non exiere cum exeuntibus; sed plane miserabiliores omnibus hominibus, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
si suspererit co celestes diuitias. & deloctationes in dex¬
t̾a dñi usq infine̾. Ulnde fit. ut qͥ pͥtis de inferiori ir¬
flectis dicens. Heu mͥ qr incolatꝰ m̃s ꝓ longatꝰ ẽ
ingo hodie gloriosa celos ascendens. saꝑnoꝵ gau¬
dia cituũ copiosis sine dtibio camtilauit atĩg¬
mentis. Hec enĩ ẽ ccuiꝰ salutatiõis uox o ĩꝑ¬
sos exailtare fãc̃ in giudio qͦs mat̾na adhuc iuscera clau

Expanded text:
oelestes divitias, et delectationes in dextera Domini usque in finem. Unde fit ut qui prius de inferiori irfletus, dicens: Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus est . irgo hodie gloriosa coelos ascendens, supernorum gaudia civium copiosis sine dubio cumulavit augmentis. Haec est enim, cujus salutationis vox et ipsos exsultare facit in gau
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ er ꝑtis logtior & qͥ facile caput̃ & adu̾tat sine mora.
qd̃ in semecipsis crebro sentiunt actitari. Quotiens ꝓtio
cante te uamitate ad recordationẽ cõminatioĩs diuine
bestere. deiectus ẽ qͥd̾ gol̾as. s forsitan ad huc atuit. Ac¬
cede itaq pͥus neforte. resurgat .&. stans saꝑ enꝰ tucro¬
ne ꝓpͥo capnt eiꝰ abstide. de eađ ip̃a q̃ te appeq̾it unitate
pimens uanitatẽ. Elita siqd cogitatione palsitꝰ.si ex ea

Expanded text:
quoniam expertis loquor, et qui facile capiant et advertant sine mora, quoniam expertis loquor, et qui facile capiant et advertant sine mora, quod in semetipsis crebro sentiunt actitari. Quoties te, provocante vanitate, ad recordationem comminationis divinae, s, dejectus est quidem Golias, sed forsitan adhuc vivit. Accede itaque propius, ne forte resurgat; et stans super eum mucrone proprio caput ejus abscinde, de ea ipse quae te appetit vanitate perimens
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntã nob̾ exhibeat caritatẽ. Et ꝙͣ. multa nob̃ sc̃itatis ex̃¬
pli ꝓponit. qaẽ admodũ demq oratiantĩ nob̾ ubiq cõmẽ.¬
det instantiã. Hos inq̃. lapides sectim tollat. qͥsqͥs sitꝑbie
nitrtͣi debellare festinat. ut qͦtiens uenenatã audet erig̾e
capat. qͥlibet ex hu lapidibꝰ in anici cogitatiõis eiꝰ pͥmtsoc¬
mã habens qͣm hiic matime certantim nalla ratione
tiones. seti ꝓmissiones eiꝰ oefiderare. ñ sustinet golas utͥtisti¬
hibcit. an ñ ilico in ardescens ad caritatẽ. ꝓrsus abhomi¬
nari incipis & abicere uanitatẽ Sic &̾ crẽpla sc̃õꝵ si
diligenti tłͥ ꝯsideratione ꝓponas. erit fine dubio ad repͥmẽ¬
dã delectationẽ cogitatio ista ꝑutilis. Iam uͦ si forte infar¬
gente subito elatione nichil ex lus q̃ direrimꝰ appͣliend̾e
qniueritmanꝰ tua. toto fertiore ad ea̾ ꝯu̾tere qͣ sola res.
eni tanto tͥ iactinasꝰ. qnanto molestiꝰ hosti. Dico breaitei

Expanded text:
tatem, et quam multa nobis sanctitatis exempla proponat, quemadmodum denique orationum nobis ubique commendet instantiam. Hos, inquam, lapides secum tollat, quisquis superbiae vitium debellare festinat: ut quoties venenatum audet erigere caput, quilibet ex his lapidibus manui cogitationis ejus primus ocmam habens, quam huic maxime certamini nulla ratione tiones, seu promissiones ejus desiderare, non sustinet Golias utriuslitis exhibuit; an non illico inardescens ad charitatem, prorsus abominari incipis et abjicere vanitatem? Sic et exempla sanctorum si diligenti tibi consideratione proponas, erit sine dubio ad reprimendam elationem cogitatio ista perutilis. Jam vero si forte insurgente subito elatione, nihil ex his quae diximus apprehendere quiverit manus tua; toto fervore ad eam convertere, quae sola restaenim tanto tibi jucundius, quanto molestius hosti. Dico breviter,
Abbreviated transcription (Latin):
cob. Ediu̾isis & diu̾sa qͣrentibꝰ hominũ t̾bic
aĩo fatigatꝰ qͣ. defiderant᷑ ad hc̃ cuneũ hodie
sꝑ̃m refocillaturus accessi. Gratias deo ñ sũ fiudat᷑
a desiderio meo. n frtistratꝰ scm ab sꝑe mea. Concuꝑi¬
in tud̾e. uidi & liqͥfacta ẽ aĩa mea. Repletꝰ sum ꝯsola¬
tione. suꝑabundo gaudio.oĩa int̾iora mea nd̃i dñi be¬
neditat᷑. O oĩa ossa mea dicũt. dñe qͥs simił tͥ. Nẽpe
ꝓspitiens eminꝰ. cu acced̾em fateor uto̾e. mͥ corporalit̾¬

Expanded text:
diversis et diversa quaerentibus hominum turbis animo fatigatus, quam desideranter ad hunc cuneum hodie spiritum refocillaturus accessi! Gratias Deo, non sum fraudatus a desiderio meo, non frustratus a spe mea. Concupivi videre: vidi, et liquefacta est anima mea. Repletus sum consolatione, superabundo gaudio, omnia interiora mea nomini Domini benedicunt, et omnia ossa mea dicunt: Domine, quis similis tibi? Nempe prospiciens eminus cum accederem, fateor, videre mihi corporalit
Abbreviated transcription (Latin):
satione tua sollicitꝰ sis obsertiare uuias ttias. & in ꝯspee¬
tu dĩ. & in ꝯspectu ꝓximi cauens & tͥ ã pecc̃o. o illi a
scandalo. Dottabilit᷑er. ut studeas amari & amare. blan¬
dũ te & affabilem othibere.suibportare ñ solum paci¬
enter: s & libent̾ infirmitates fratrũ tuoꝵ̾.tam moꝵ
ꝙͣ. corpoꝵ humilit̾. tit ccͣ hec omĩa feceris. sp̃m uayita¬
tis studeas exsufflare. qͥ ex hutiꝰmodi nasci solet. & qͣntũ.¬
cumq illũ senseris. negare om̃ino ꝯsensti. Sio & in

Expanded text:
llicitus sis observare vias tuas, et in conspectu Domini, et in conspectu proximi, cavens et tibi a peccato, et illi a scandalo. Sociabiliter, ut studeas amari, et amare; blandum te et affabilem exhibere; supportare non solum patienter, sed et libenter infirmitates fratrum tuorum, tam morum quam corporum. Humiliter, ut cum haec omnia feceris, spiritum vanitatis studeas exsufflare, qui ex hujusmodi nasci solet; et quantumcunque illum senseris, negare omnino consensum. Sic et in
Abbreviated transcription (Latin):
forts. qm̃ ñ ẽ uinc̾e tm̃ hostẽ nͥ in mana forti. Armetur
tp̃e ꝯt golyam. qr & ursum uicerit & leonem. Llideat sa¬
ne utram saulis ei possit arma ꝓdesse utruͣ scłari saꝑiẽ¬
huimilitatẽ apphend̾e possit. ut onerati sese qͣm robora¬
ri sentiens. huitismodi arina atq impedim̃ta ꝓiciat.
iactas om̃ino cogitatuͣ futi in dño. & de ꝓpͥa posiitꝰ desꝑe¬
rans industͥa. sola fide armatꝰ ñ reputet golye ꝑcerita¬
tẽ. ne forte magnitudinis eiꝰ mole p̃mat᷑. s potiꝰ psallat
sp̃u psallat & mente. dñs inqͥens defensor uite mẽẽ. ob og¬

Expanded text:
oniam non est vincere tantum hostem, nisi in manu forti. Armetur ipse contra Goliam, qui et ursum vicerit et leonem. 3. Videat sane, utrum Saulis ei arma possint prodesse, utrum saeculari sapienhumilitatem apprehendere possit, ut onerari sese magis quam roborari sentiens, hujusmodi arma atque impedimenta projiciat, jactans omnino cogitatum suum in Domino; et de propria penitus desperans industria, sola fide armatus, non reputet Goliae proceritatem, ne forte magnitudinis ejus mole prematur, sed potius psallat spiritu, psallat et mente: Dominus, inquiens, defensor vitae meae;
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ diligat imputando. St̃ enĩ aliqͥ sic don̾antes inurtã.
ut ñ ulciscantur. sepiꝰ tam̃ intiperent. St̃ & alii qͥ fileat̃¬
licet manet tñ alta mẽte repositũ. & rancorẽ tenent
in aͣĩo: qͣrtñ utiq neut᷑ plena indulgentu ẽ. Longe
ab his oĩb benigaissima ẽ diumitatis ntt᷑a. lib̾aliter
agit ignoscit plenarie. itauit ꝓpt̾ fidatiã pec̃toꝵ. s pe¬
nitentiã uͥ habunpauit delictũm. soleat & gtͣa. habũda¬
loneo electꝰ in apłm. cai &̃. noni testam̃ti pͥmũ seͥptorẽ
o̾e ponatũ.ẽ. testis oo peccꝰ cui pꝰ tnã negationẽ totiꝰ
eccłit pastorał cara cõmissa ẽ. Testis deniq ã famo¬
sissima illa peccate. cui in ip̃o ꝯu̾sioĩs initio tnͣta mul¬
titudo dilectiõis ꝯcessa ẽ. tãta pꝰmodũ indulta gr̃a fari¬
baritatis. Qs accusauit martiã & ꝑ se ip̃am oͦportuit
respõde : Si phariseus murmurat. si martha ꝯqͣreͤf

Expanded text:
nus diligat imputando. Sunt enim aliqui sic donantes injuriam, nus diligat imputando. Sunt enim aliqui sic donantes injuriam, ut non ulciscantur, saepius tamen improperent. Sunt et aliianet tamen alta mente reposta, et rancorem tenent in animo: quarum utique neutra plena indulgentia est. Longe ab his omnibus benignissima est divinitatis natura. Liberaliter agit, ignoscit plenarie, ita ut propter fiduciam peccatorum, sed poenitentium, ubi abundavit delictum, soleat et gratia superabundaorem esse donatum est. Testis et Petrus, cui post trinam negationem, totius Ecclesiae pastoralis cura commissa est. Testis denique etiam famosissima illa peccatrix, cui in ipso conversionis initio tanta multitudo dilectionis concessa est, tanta postmodum indulta gratia familiaritatis. Quis accusavit Mariam, et pro se eam oportuit respondere? Si Pharisaeus murmurat, si Martha conquenitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ sitã. ut ꝯfitmaret caꝑitatẽ suã. De p̾cio¬
qͦ pane eiꝰ scilicet mnisdĩe. q ꝯu̾tit nos ad panten¬
tiam.ta ñ tã fragm̃ta ꝗͣ. frusta uob̾ appono.
Tc̃ enĩ ut bene inemeni ꝯcassit cor menͣ. erci¬
tans illud ut adc̾teret suoꝵ utiln̾a pecc̃oꝵ. & ualnertũ
sentiret dolorem. &̾ t̾rtut dedticens ad portas inferi. &
p̃patata iinqͥs fiplicia monstrans. & ut incħ iam norie
reman̾et delectatioitis meliorem mͥ ꝯsolationẽ insꝑitans.
fp̃e indulgentie dedit. In his tͥbus ego ꝯt̾tsus sũ: ccedo qd̃
& uos ip̃i. lã u̾ quartꝰ panis ip̃a ẽ indulgentta. obseci
tos diligent᷑ colsigite fragm̃ta ne perednt. St̃ enĩ sa
lubru u̾alde. & daltiora sũꝑ mel & fatiũ. Sic om̃ ex to¬
to iudalat. tã lib̾eralit̾ õnẽm donanit inuriã: at tã
nec dãpnet ulciscendo. nec ꝯfaindat impperando. nec ini¬

Expanded text:
tionem suam, ut confirmaret charitatem suam. 3. tionem suam, ut confirmaret charitatem suam. 3. entiam, tria non tam fragmenta quam frusta vobis appono. Tunc enim, ut bene memini, concussit cor meum, excitans illud ut adverteret 942 suorum vulnera peccatorum, et vulnerum sentiret dolorem. Etiam et terruit, deducens ad portas inferi, et praeparata iniquis supplicia monstrans. Et ut nihil jam noxiae remaneret delectationis, meliorem mihi consolationem inspirans, spem indulgentiae dedit. In his ergo tribus conversus sum: credo quod et vos ipsi. 4. Jam vero quarti panis ipsa est indulgentia, obsecro vossuper mel et favum. Sic nimirum ex toto indulsit, et tam liberaliter omnem donavit injuriam, ut jam nec damnet ulciscendo, nec confundat improperando, nec mi
Abbreviated transcription (Latin):
cdisem si data ẽe̾t occasio. s dĩ miseratione ñ me
tał oportunitas apphendit. In multa qͦ patilominꝰ
cetidissẽ gͣnt̾ inpulsus molentia tẽptationis. s u̾itatẽ
dedit dñs rex lititũ. ut sub me e̾et appetuᷤ meus.
& ei ꝗͣ setitiẽbã ꝯcupiscentie minune ꝯsentirẽ. S &b
ã qͥbdã tã longe mefecit miseratio tua dñe. nt pe¬
nit ͦ ab hominarer ea. & ne tilla qͥd̃ eoꝵ me tẽptatio
bat ultionẽ: qr indulge̾tiã cogitabat. Et huiꝰ gͥ pr¬
ns tria fragm̃ta. accipite. cogitantes longanimi¬
tatẽ qͣ. ex hibuit electionẽ p̃destiratiois sue̾ qͣ ini¬
pleri uoluit. & caritatiẽ nmũ q̃ nos dilexit. ꝓpt̾
hoc enĩ erpectans expectauit me dñs. ꝙ fĩ intendit
mħ s ar̾itit oculas suos ĩpeccatis meis qͣsi nolens ad¬
u̾tere qͣnta delinq̃re. Ppt̾ hec inꝗͣ disfimula¬
bit ut cdm̃daret pitientia suĩ. ut ĩmpleret elec¬

Expanded text:
cidissem, si data esset occasio; sed, Dei miseratione, non me cidissem, si data esset occasio; sed, Dei miseratione, non me talis opportunitas apprehendit. In multa quoque paulo minus cecidissem, graviter impulsus violentia tentationis; sed virtutem dedit Dominus rex virtuet ei quam sentiebam concupiscentiae minime consentirem. Sed a quibusdam tam longe me fecit miseratio tua, Domine, ut penitus abominarer ea, et ne ulla quidem eorum me tentatio bat ultionem, quia indulgentiam cogitabat. Et hujus ergo panis tria fragmenta accipite, cogitantes longanimitatem quam exhibuit, electionem praedestinationis suae quam impleri voluit, et charitatem nimiam qua me dilexit. Propter hoc enim exspectans exspectavit me Dominus, et non intendit mihi, sed oculos suos avertit a peccatis meis, quasi nolens advertere quantum delinquerem. Propter hoc, inquam, dissimulabat ut commendaret patientiam suam, ut impleret elec
Abbreviated transcription (Latin):
citis qͥd fecerim. septẽ tob̾ liodie miscdĩas ꝑ¬
ponemdo: deptẽ utiq pines distribui. Nã
si fac̾te st̃ mͥ lacͥme mee panes die ac nocte.
qͣntonagis diuine miserationes: OIalto enĩ dultias
iste sapctint. reficiunt. itilto mebꝰ ampli̾q ꝯfirmat̃
cor hõis. Llerũ multa nob̾ nͥ fallor ex his panibꝰ ho-¬
die cecidete fragm̃ta. Nã & ego ip̃e sentiebã inter
frangẽdũ multas ẽ maanbꝰ euad̾e micas. atq int̾
digitos iperantis elabi. Uerũ ip̃i si collegeritis ali¬
q. uos lderitis. Ego si nondũ fastiditus nr̃a. q̃ mͥ
collegerã sine imudea cõmunicabo: ne forte incurtã
maledictionẽ absꝯdentis framta in popłis. Primꝰ ita¬
q panis si bene memini ꝯsertutio gratie fuit. qua
magnũ proistis delectam̃tũ saporis. & alimoniã ui¬
te. Cribͦ siqͥd modis apecc̃o me memini ꝯserui¬
tũ. occasinis subtractione. resistendi data utute
affectionis sinitate. O Ialta enĩ in pecc̾a facile ce¬

Expanded text:
citis quid fecerim, septem vobis hodie misericordias poponendo? Septem utique panes distribui. Nam si factae sunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte, quanto magis divinae miserationes? Multo enim dulcius istae sapiunt, reficiunt multo melius, ampliusque confirmant cor hominis. Verum multa nobis, ni fallor, ex his panibus hodie cecidere fragmenta. Nam et ego ipse sentiebam inter frangendum multas e manibus evadere micas, atque inter digitos properantis elabi: utrum ipsi collegetitis aliqua, vos videritis. Ego, si nondum fastiditis, nostra, quae mihi collegeram, sine invidia communicabo, ne forte incurram maledictionem abscondentis frumenta in populis . Primus itaque panis, si bene memini, conservatio gratiae fuit, quae magnum prorsus delectamentum saporis et alimoniam vitae. Tribus siquidem modis a peccato memini me conservatum: occasionis subtractione, resistendi data virtute, affectionis sanitate. Multa enim in peccata facile ce
Abbreviated transcription (Latin):
hescit ille tale aliqͥd meditari. s pͣsimens de u̾tate eiꝰ cuiꝰ
atirilio pͥora certamina iam uicisset accedit uttrepidꝰ. Cal¬
ligit gͥ abiectis armis sacilis qͥnq lupidos detorrente. qͦt
nimtoũ etim lecita q̃q tolleret letugare tollens potuit.
s nͣ cõ tollore secũ. Correns qͥrpe quẽ utmã ꝓtͣnseat aĩa

Expanded text:
amen non acquiescit ille tale aliquid meditari; sed praesumens de virtute ejus, cujus auxilio priora certamina jam vicisset, accedit intrepidus. Colligit igitur, abjectis armis Saulis, quinque lapides de torrente, quos nimirum, cum levia quaeque tolleret, levigare torrens potuit, sed non etiam tollere secum. Torrens quippe quem utinam pertranseat anima
Abbreviated transcription (Latin):
cũ guanut p̃sũpta temeritas. Lle tͥ qͥ pꝰ lapsũ fortiorẽ te nob̃
exhibes. Ultqͥo tã rigdꝰ es. in tcũ ipsus ꝑitit̃. Inclinare
potiꝰ ut meliꝰ erigaris. & ne phibeas frangi qd distortũ ẽ. t
possit meliꝰ solid̾ati. Qͥd indignatis increpanti gille : Taui
petiꝰ indignare. Pliuuã uoluntariã ait psalmisfa segregab̃ q̃s
hereditãti cue. & infiriata ẽ. Bona infirmitas. qͣ segregał
hereditate q̃ medicũ ñ repellit. Induratos em̃ tanꝗͣ. ius fi¬
guli in uͥga ferrea ꝯteret : & hereditas infirmata ẽ ait
t᷑u si ꝑfecisti eã. Audistis certe ꝙͣ miscd̾iã ꝯsepeti st̃ apł¬
nͣri. ut iã nemio ex uołi suꝑ pectius pͣt̾itis ultͣ ꝗͣ. necesse
sit ꝯfanda̾t in cͥubili ꝯscientie suc cõꝑunctus. Qls enuir.
Forte peccasti in seculo. Numqͥd ampliꝰ paulo : Qtt si ob
ip̃a in religone. numqͥd plus petro: At tñ illi toto isl
coide peintentũ agentes. ñ modo salutẽ s & scͣftatẽ suit¬

Expanded text:
ritas. Vae tibi, qui post lapsum fortiorem te nobis exhibes. Utquid tam rigidus es in tuam ipsius perniciem? Inclinare potius, ut melius erigaris, et ne prohibeas frangi quod distortum est, ut possit melius solidari. Quid indignaris increpanti gallo? tibi potius indignare. Pluviam voluntariam, ait Psalmista, segregabis, Deus, haereditati tuae, et infirmata est. Bona infirmitas, quae segregatur haereditati, quae medicum non repellit. Induratos enim, tanquam vas figuli in virga ferrea conteret: et haereditas infirmata est, ait, tu vero perfecisti eam  peccatis praeteritis ultra quam necesse sit confundatur, in cubili conscientiae suae compunctus. Quid enim? forte peccasti in saeculo; nunquid amplius Paulo? Quod si et ipsa in religione; nunquid plus Petro? Attamen illi in toto corde poenitentiam agentes, non modo salutem, sed et sanctitatem co
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾cũ cogitatione uersantes. discamꝰ de nr̃a ogũno iti¬
dusta magis aut̃ de nr̃is diffidẽ mertas. & sole diuiue
ẽ ꝯstĩmatio felix. & mors p̃tiosa. Habes in ecunglio tria

Expanded text:
nobiscum cogitatione versantes, discamus de nostra omnino innobiscum cogitatione versantes, discamus de nostra omnino industria, magis autem de nostris diffidere meritis, et soli divinae est consummatio felix, et mors pretiosa. 8. Habes in Evangelio tria
Abbreviated transcription (Latin):
q t̾ib̃ tria quedã nob̾is uideo cõmendari. sapientiam intesti¬
gentiã. ꝓuidentiã. Arbitioi sane tribꝰ eas asfignari posse
tẽporilᷤ. ut et̾nitati q̃dã ymago reformari uideat᷑ in nobis.
p̃sentia moderantibꝰ ꝑ sapientiã. p̃t̾ita ꝑ intelligentũ. duci¬
dicantibꝰ. nouissima. ꝓuidentibꝰ ad cantelim. HIec uẽpe sp̃ital
ẽ exercitii suma. hec forma studii spͣitał. ut sapienter disꝑo¬
namꝰ p̃sentu nr̃a. recogitemꝰ in amarituoine aĩe nr̃e pͣt̾ita
fat᷑a qͦ sollicite ꝓiudeanꝰ. Dobrie & iͦte & pie niamꝰ in
hoc sclõ ait apłs᷑ ut uidelicet in p̃senti sobrietas obseruet᷑.
ut iꝰta satsfactione p̾t̾ita q̃ nob sine fructa salutes pͣteriere
tẽpora redimant᷑ ut pietatis clẏpeũ ĩminentibꝰ de fatura
perictił oponamꝰ. Sola ẽ enĩ qͣ ad oĩa ualet pietas caltus
scilicet dĩ humił & deuotts. nec alit̾ nob̃ ẽ. pud̾e notussi¬
ma. nͥ ut uniu̾sa q̃ nob̃ ĩminere uideut᷑ pericula. sedula

Expanded text:
intelligentiam, providentiam. Arbitror sane tribus eas assignari posse temporibus, ut aeternitatis quaedam imago reformari videatur in nobis, praesentia moderantibus per sapientiam, praeterita per intelligentiam dijudicantibus, novissima providentibus ad cautelam. Haec nempe spiritualis est exercitii summa, haec studii spiritualis; ut sapienter disponamus praesentia nostra, recogitemus in amaritudine animae nostra 993 sollicite provideamus. Sobrie, et juste, et pie vivamus in hoc saeculo, ait Apostolus : ut videlicet in praesenti sobrietas observetur: ut justa satisfactione praeterita, quae nobis sine fructu salutis praeteriere, tempora redimantur; ut pietatis clypeum imminentibus de futuro periculis opponamus. Sola est enim quae ad omnia valet pietas, cultus scilicet Dei humilis et devotus: nec aliter nobis est providere novissima, nisi ut universa, quae nobis imminere videntur pericula, sedula
Abbreviated transcription (Latin):
celostiũ int̾no quodã sapore m̃tis p̾sentia respuentes. Beati
qͥ norussima ꝓiudet᷑. in mansuotadine susctpientes insi¬
tũ u̾bum. qd eoꝵ saluare aĩas potest. & pietate cordis ad
fattitã cendũt hereditatẽ. Beati qͥ pͥstinaͣ intelligentes
epporẽ crebris lanat̃ lacͥmis lectum situͣ. Ulides qͥd oꝑtat
uir sẽs. qͥd optin̾e copit. eis ꝓ qͥb orat: lltinã inquit sa¬
peret̃ & intelligerẽt. Ac nouussima ꝓcuderẽt. Ac si ma¬
tnfestiꝰ dicat. Utinã e̾e̾t in eis spc sap̃ie.&. intelligentie

Expanded text:
coelestium interno quodam sapore mentis praesentia respuentes. Beati qui novissima provident, in mansuetudine suscipientes insitum verbum, quod eorum salvare animas potest, et pietate cordis ad futuram tendunt haereditatem. Beati qui pristinum intelligentes errorem, crebris lavant lacrymis lectum suum. Vides quid optat vir sanctus, quid obtinere cupit eis, pro quibus orat? Utinam, inquit, saperent, et intelligerent, ac novissima providerent! Ac si manifestius dicat: Utinam esset in eis sp
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tn siqͥs huomodi ẽ desꝑamꝰ de eo. tm̃ ut resurge uelit
cito. qͣnto enĩ diutiꝰ ꝑmanebit. tanto ecudet difficiliꝰ. Beatꝰ
uͦ qͥ tenebit & allidet partulos babylonis ad petͣm. Et etũ
si creuerit᷑ tin poterũt suꝑari. filioli hec dico ut nͣ pecce¬
tis. S & siqͥs peccauerit aduocatũ habemꝰ ad patrõ ꝗgi ꝑo¬
eest qd nos minime possumꝰ. tantt̃ qͥ cecidit ñ aditiat in ma¬
lum ut ꝓfandiꝰ cadat. s magis ut resurgit ꝯfidons qd̵ nec
ei negabitur uenia. si tm̃ ꝯfiteat᷑ ex corde peccata sua. Sic

Expanded text:
Nec tamen si quis hujusmodi est, desperamus de eo, tantum ut resurgere velit cito. Quanto enim diutius permanebit, tanto evadet difficilius. Beatus vero qui tenebit, et allidet parvulos Babylonis ad petram: etenim si creverint, vix poterunt superari. Filioli, haec dico ut non peccetis. Sed et si quis peccaverit, Advocatum habemus apud Patrem, qui potest quod nos minime possumus: tantum qui cecidit, non adjiciat in malum ut profundius cadat, sed magis ut resurgat, confidens quod nec ei negabitur venia, si tamen ex corde confiteatur pec
Abbreviated transcription (Latin):
nos indicans. uͥ inuenerit. Om̃mno necesse ẽ uite p̾sentis
finem. fut᷑a coherere pͥncipio. nec intolerabił disfimilittide
ẽ. Słc enĩ siqͥs duos̾ ut ita di retĩ cinctoria ꝯsuete. aut
colligore noluerit. minꝰ dereliqͥs partibꝰ cutins. ip̃a que
s̾ copulanda st̃ capita uniformit̾ pauat. ne dissideant a
seiptis: ita dico uob̾ qͣntlilibet exciterit ꝯu̾satio spͣuał. si car¬
nał fuerit. ꝯfãmatio nr̃a. uite illi sp̃itali penitꝰ ñ cohoret.
nec caro ce sanguis regnũ dĩ poterũt postid̾e. fili ait sapi¬
ens memorire nouissimi tua añ peccab̾. Nimitñ qr łi ma¬
xime recordatio faciat timoratũ. tior expestit pecẽm. nt¬
gligenitã ñ admiitat. ł inc & moẏses de qͥbꝰ dł. lltinã sape¬

Expanded text:
nos judicans, ubi nos invenerit. Omnino necesse est vitae praesentis finem futurae cohaerere principio, nec ibi tolerabilis dissimilitudo est. Sicut enim si quis duo sibi, ut ita dixerim, cinctoria consuere aut colligare voluerit, minus de reliquis partibus curans, ipsa quae sibi copulanda sunt capita, uniformiter parat, ne dissideant a se ipsis; ita dico vobis, quantumlibet exstiterit conversatio spiritualis, si carnalis fuerit consummatio nostra, vitae illi spirituali penitus non cohaeret, nec caro et sanguis regnum Dei poterunt possidere. Fili, ait Sapiens, memorare novissima tua, et non peccabis . Nimirum quod haec maxime recordatio faciat timoratum; timor expellat peccatum, negligentiam non admittat. 7. Hinc et Moyses de quibusdam: Utinam, a
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ qͥ diligit᷑ iniqͥtattẽ. obit aĩam sit̾a. ta in quã in imnice hogio
hec fecissi qͥ dessiã tuł ñ excat̾e s execisare ꝑgeni. fimã łͥ per¬
atis in lapides. & un impinguari debuenis lapsceiris. Hec ictir¬
co dicta st̃ fr̃s. tit nou̾itis ꝙͣ berigne andiendũ sit. ꝙ̃. deucte
suscipiendũ. qͣ sollicite ꝯseruandũ. qͥeqͥd ad aiͣ salutẽ ꝑtinet.¬

Expanded text:
tu, inquam, inimice homo, hoc fecisti; qui desidiam tuam non excutere, sed excusare pergens, fimum tibi pervertis in lapides, et unde impinguari debueras, lapidaris. Haec idcirco dicta sunt, fratres, ut noveritis quam benigne audiendum sit, quam devote suscipiendum, quam sollicite conservandu