comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicant: habentes eloquii
uenustatem. et arma ad expugnan¬
dum. et in stagno. eloquii similitu¬
dinẽ qđ mentitur argentum: et
plumbo. impietatẽ grauissimam
uxta zacharram. in quo mulier se¬
det suꝑ talentum plumbi: et egyp¬
tii demersi sunt in ꝓfundum. sicut
plumbũ. Longa singuloꝵ disputa¬
tio metalloꝵ: sed breuitati studen¬
dum ẽ. Grecia. tubal. et mosoch. ip.
ȩrea adduxert̃ popło tuo. De domo
togoria. equos et equites et mulos
adduxert̃ ad forum tuum .Lxx. Gre¬
cia uniuersa et adiacentia eius. ipsi
negotiatores tui. in animab homi¬
nũm. et uasa enea dederunt in mer-¬
catum tuum. De domo togorma. eqͦs
et equites et mulos dedert̃ in nim¬
dmis tuis. Iones inquit qui hebra¬
ice appellantur iauan. et tubal. id
ẽ hiberi orientales. uel de occidentis
partib hispani. qui ab hibero flumi¬
ne hoc uocabulo nuncupantur: et
mosoch. quos cappadocas intelligi¬
mus. quoꝵ metropolis quȩ postea

Expanded text:
multiplicant, habentes eloquii multiplicant, habentes eloquii venustatem, et arma ad expugnandum; et in stanno eloquii similitudinem quod mentitur argentum; et in plumbo impietatem gravissimam, 311 juxta Zachariam , in quo mulier sedit super talentum plumbi, et Aegyptii demersi sunt in profundum sicut plumbum. Longa singulorum disputatio metallorum, sed brevitati studendum est. Graecia, Thubal, et Mosoch ipsi ea Vulg. aerea adduxerunt populo tuo: de domo Thogorma equos et equites, et mulos adduxerunt ad forum tuum. LXX: Graecia universa, et adjacentia ejus, ipsi negotiatores tui in animabus hominum, et vasa aenea dederunt mercatum tuum: de domo Thorgama, equos et equites, et mulos dederunt nundinas tuas. Jones, inquit, qui Hebraice appellantur Javan, et Thubal, id est, Iberi Orientales, vel de Occidentis partibus Hispani, qui ab Ibero flumine hoc vocabulo nuncupantur, et Mosoch, quos Cappadocas intelligimus, quorum metropolis quae postea
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ululate naues carthaginis. cȩteri
int̃pretes uerbum hebraicum tran¬
stulert̃ tharsis: quos coloniam ẽẽ.
tyriorum. nulli dubium ẽ Ipsi de
occidentis partib argento. ferro.
stagno. plumbo: tyrĩ nundinas re¬
plerunt. Tharsis. in lingua nr̃a : so¬
nat exploratio gaudii. Explorato¬
res aut̃ hic. ñ in bonam partem de¬
bemus in telligere. quales moy ses
miserat ad explorandam t̾ram re¬
ꝓmissionis: sed in contrariam. qua¬
les et apłs uitare se dicit: propter
subintroductos falsos frẽs. qui intra¬
uert̃ explorare lib̾tatem nr̃am. quã
habemꝰ in xp̃o. Ꝙ de quib ioseph
loquitur: exploratores estis: consi¬
derare uestigia regionis uenistis. ł ra-¬
tresq eius intelligentes crimen ẽẽ
ñ modicũ. aliena ꝑ insidias explora¬
re: respondert̃. Non sunt explora¬
tores serui tui. Isti ergo nundinas
tiri. ñ auro nec lapide p̃tioso. sed
argento. ferro. stagno plumboq

Expanded text:
est: Ululate naves Carthaginis , caeteri est: Ululate naves Carthaginis , caeteri Interpretes verbum Hebraicum transtulerunt THARSIS  , quam coloniam esse Tyriorum nulli dubium est. Ipsi de Occidentis partibus argento, ferro, stanno, et plumbo, Tyri nundinas repleverunt. Tarsis in lingua nostra sonat exploratio gaudii. Exploratores autem hic non in bonam partem debemus intelligere, quales Moyses miserat ad explorandam terram repromissionis , sed in contrariam, quales et Apostolus vitare se dicit: Propter subintroductos falsos fratres, qui intraverunt explorare libertatem nostram quam habemus in Christo : et de quibus Joseph loquitur: Exploratores estis: considerare vestigia regionis venistis . Fratresque ejus intelligentes crimen esse non modicum aliena per insidias explorare, responderunt: Non sunt exploratores servi tui. Isti ergo nundinas Tyri non auro, nec lapide pretioso, sed argento, ferro, stanno, plumboque
Abbreviated transcription (Latin):
turrium cius: et suspendunt pha-¬
retras suas ꝑ girum. cõplentq pul-¬
chritudinẽ eius : ut sagittarios se¬
eẽ. doceant. Siue pigmei sunt. hoc ẽ
bellatores et ad bella promptissimi:¬
mone incertam uertitur. Sin aut̃
aradii deponentes sonant: omĩs qui
p̃tendit falsi nominis scientiam. et
habet in pharetra pectoris sui igni¬
ta diaboli iacula. quib deceptorum
corda uulneret atq succendat: ara¬
dius appellandus ẽ Cupit enim de.¬
ponere eos qui nituntur ad alta cõ¬
scendere : et complet pulchritudinẽ
tyri. de qua et in prouerbiis scrip¬
tum ẽ. Non te decipiat pulchritu¬
dinis desiderium: ne capiaris ocłis
tins. Et iterum : sicut inauris iN
narib porcȩ: sic mulieri malȩ mo¬
rate pulchritudo. Carthaginen¬
ses negotiatores tui. a multitudi¬
ne cunctarum diuitiarũ. Argento.
ferro. stagno. plumboq repleuerunt
nundinãs tuas. Non solum in pre-¬
senti loco: sed in isaia ubi scriptum

Expanded text:
turrium ejus, et suspenderunt phaturrium ejus, et suspenderunt pharetras suas per gyrum, complentque pulchritudinem ejus, ut sagittarii esse doceantur, sive pygmaei sunt, hoc est bellatores, et ad bella promptissimmone in certamen vertitur. Sin autem Aradii deponentes sonant, omnis qui praetendit falsi nominis scientiam, et habet in pharetra pectoris sui ignita diaboli jacula, quibus deceptorum corda vulnerat atque succendit, Aradius appellandus est. Cupit enim deponere eos qui nituntur ad alta conscendere, et complet pulchritudinem Tyri, de qua in Proverbiis scriptum est: Non te decipiat pulchritudinis desiderium, ne capiaris oculis tuis . Et iterum: Sicut inauris in naribus porcae, sic mulieri male moratae pulchritudo . Carthaginenses negotiatores tui a multitudine cunctarum divitiarum, argento, ferro, stanno, plumboque repleverunt nundinas tuas. Non solum in praesenti loco, sed et in Isaia, ubi scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
tantur defendere. cum tẽptatione
suꝑentur. et generationi ac libidi-¬
ni seruiant: cassaq uerba tantum
multiplicent. ñ habentes galeam
salutis nec scutum fidei. sed gloriam
tantum strepitumq sermonum.
p̃tendant ad ornatum illius. Pilii
aradii cum exercitu tuo erant suꝑ
muris tuis ꝑ girum. Ipsi comꝑle¬
uer̃t pulchritudinẽ tuã.Lxx. Filii
aradiorũ et fortitudo tua suꝑ mu¬
ros tuos in circuitii: custodes in turri-¬
bus tuis erant. Pharetras suas sus-¬
penderunt suꝑ propugnacula tua
ꝑ gyrum: ipsi fecerunt decorem tuũ.
Uerbum gamadim. aquilȩ prima
editio pigmeos : simmachus inedos:
septuaginta custodes: theodotio go¬
madim̃. ipsum hebraicum int̃preta¬
ti sunt. A radum insulã quȩ tota sit
ciuitas. et contra se positum oppidũ
antaradum habeat. uicinaq sit tyro:
et p̃tendat in phęnicis litore conti¬
nentis t̾rȩ: usq hodie cernimꝰ. Hi
sunt in exercitu urbis tyriȩ. custodesq

Expanded text:
tantur defendere, cum tentatione tantur defendere, cum tentatione superentur, et generationi ac libidini serviant, cassaque tantum verba multiplicent, non habentes galeam salutis, nec scutum fidei ; sed gloriam tantum strepitumque sermonum praetendant ad ornatum illius. Filii Aradii cum exercitu tuo Al. suo muris tuis per gyrum, ipsi compleverunt pulchritudinem tuam. LXX: Filii Aradiorum, et fortitudo tua super muros tuos, in circuitu custodes in turribus tuis erant. Pharetras suas suspenderunt super propugnacula tua per gyrum. Ipsi perfecerunt decorem tuum. Verbum GAMADIM  , Aquilae prima editio, Pygmeos: Symmachus, Medos: Septuaginta, custodes: Theodotio Gomadim, ipsum Hebraicum, interpretati sunt. Aradum insulam quae tota sit civitas, et contra se positum oppidum Antaradum habeat, vicinaque sit Tyro, et praetendat in Phoenicis littore 310 continentis terrae, usque hodie cernimus: hi sunt in exercitu urbis Tyriae custodesque
Abbreviated transcription (Latin):
dert̃ in te: ipsi dedert̃ głiam tuam.
ꝑsas fuisse fortissimos. quorum rex
cirus isaiȩ uaticinio p̃dicatus. sub¬
uerso astiage rege medoꝵ babylonẽ
cȩperit. et sacra et secularis narrat
historra: lidos quoq illo tempore.
int̾ gentes robustissimas reputatos.
quoꝵ rex cresus ab eodem eyro cap¬
tus sit xenofon scribit plenissime:
et libram cum trogoditis et ȩ̨thio¬
pib uenisse contra ierłm. in para.¬
lipomenon uolumine legimꝰ. Qui
quia illis temporib florentissimi
erant. et famosi ad p̃lia pugnato.¬
res : tyriȩ urbis defensores ẽẽ. me¬
morantur : et ad t̾rendos hostes. scu¬
ta et galeas i muroꝵ propugna-¬
culis suspendisse. Sp̃ualis autẽ i¬
telligentia illud sonat: qđ ꝑsȩ qui
int̃pretant᷑ tẽptantes siue tẽptati.
et lidii quos generatos intelligimꝰ.
et lybies qui hebraico sermonẽ ap¬
pellantur fut. et uertuntur in os.
ab ore ñ ab osse: frustra tyrum ni¬

Expanded text:
derunt in te ipsi dederunt gloriam tuam . derunt in te ipsi dederunt gloriam tuam . Persas fuisse fortissimos, quorum rex Cyrus, ut Isaiae vaticinio praedicatur , subverso Astyage, rege Medorum, Babylonem ceperit, et sacra, et saecularis narrat historia. Lydos quoque illo tempore inter gentes robustissimas reputatos, quorum rex Croesus ab eodem Cyro captus sit, Xenophon scribit plenissime. Et Libyas cum Troglodytis et Aethiopibus venisse contra Jerusalem, in Paralipomenon volumine legimus : qui quia illis temporibus florentissimi erant, famosi ad praelia pugnatores, Tyriae urbis defensores esse memorantur, et ad terrendos hostes scuta et galeas inter murorum propugnacula suspendisse. Spiritualis autem intelligentia illud sonat, quod Persae, qui interpretantur tentantes, sive tentati; et Lydi, quos generatos intelligimus; et Libyes, qui Hebraico sermone appellantur PHUT  , et vertuntur in os ab ore, non ab osse, frustra Tyrum ni
Abbreviated transcription (Latin):
apłm. nichil in matris utero consti.¬
tuti. boni uel mali fecerant: nec ha¬
bebant meritũ uel offensam. ut alt̃
eligeretur et alter abiceretur : nisi
in typo ut diximus sinagogę et ȩe¬
clesię. senior repellitur et assumit᷑
iunior. Om̃s inquit naues maris et
nautȩ earum. fuert̃ in popło negoti¬
ationis tyriȩ : siue in occidente occi¬
dentis. Quomodo dicitur canticum
rum : ut canticũ. maius aliis sit can¬
ticis. et scłm. prolixiꝰ aliis scłis. opusq
ceteris oꝑib utilius: sic appellatur
occidens occidentis. ut magnitudinẽ
occidentalium partium significet.
& pulcre naues maris et nautȩ ea¬
rum. et remiges qui tyriȩ nauibus
auxilio sunt. ñ ꝑgunt ad orientem:
nec ad ortum luminis ubi sol iusti¬
ciȩ nascitur: sed ad occidentẽ occi¬
dentis ubi lumen occumbit: et in¬
de tenebrarum exordium ẽ. Persȩ
galeam suspendert̃ in te pro orna-¬
tu tuo. siue peltas et galeas suspen¬

Expanded text:
Apostolum nihil in matris utero constiApostolum nihil in matris utero constituti boni vel mali fecerant, nec habebant meritum nec offensam, ut alter eligeretur, et alter abjiceretur, nisi quod in typo, ut diximus, Synagogae et Ecclesiae, senior repellitur, et assumitur junior. Omnes, inquit, naves maris et nautae earum fuerunt in populo negotiationis Tyriae, sive in occidente occidentis, quomodo dicitur Canticum rum, ut canticum majus aliis canticis sit, et saeculum prolixius aliis saeculis, opusque caeteris operibus utilius: sic appellatur occidens occidentis, ut magnitudinem occidentalium partium significet. Et pulchrae naves maris et nautae earum et remiges, qui in Tyriae navis auxilio sunt, non pergunt ad orientem, nec ad ortum luminis, ubi sol justitiae nascitur, sed ad occidentem occidentis, ubi lumen occumbit, et unbi tenebrarum exordium est. Persaegaleam suspenderunt in te pro ornatu tuo sive peltas, et galeas suspen
Abbreviated transcription (Latin):
enim nos legimus uenantium: in
hebreo scriptum ẽ sidonioꝵ. Isti ue¬
nantur incautas animas in subli-¬
mib constitutas.⁊ ad t̾rena deduet̃:
et efficiuntur remiges. ut ducant
eas ad naufragia. S apientes autẽ
tyri qui in malã partem acciput᷑.
ꝑ quam sapientiores sunt filii te¬
nebrarũ filiis lucis: ipsi gub̃nant
tyrum naufragio p̃paratam : seni¬
ores biblii et prudentes eius. p̃bue¬
runt nautas tyro ad ministerium.
siue confortauert̃ consilium eius.
Sacra narrat historia. seniores plu¬
rimos fuisse a dño reprobatos. et
iuniores electos: in typum sinago¬
gȩ et eccłiȩ. Senior cam abicitur: et
abel iunior eligitur. Ismahel filius
abraham alienus a patre ẽ et isaac
iunior hereditatẽ accepit. Filiorum
quoq isaac senior esau uenator ẽ et
uagatur in saltibus: iunior iacob.
simplicit̾̃ habitat domũ. Unde scri-¬
ptum ẽ in malachia. lacob dilexi:¬
esau aut̃ odio habui. Et certe iuxta

Expanded text:
enim nos legimus venantium, in enim nos legimus venantium, in Hebraeo scriptum est, Sidoniorum. Isti venantur incautas animas in sublimibus constitutas, ut ad terrena deducant, et efficiuntur remiges, ut ducant eas ad naufragia. Sapientes autem Tyri, qui in malam partem accipiuntur, per quam sapientiores sunt filii tenebrarum a filiis lucis, ipsi gubernant Tyrum naufragio praeparatam . Seniores Biblii et prudentes ejus praebuerunt nautas Tyro ad ministerium, sive confortaverunt consilium ejus. Sacra narrat historia, seniores plurimos fuisse a Domino reprobatos, et juniores electos in typum Synagogae et Ecclesiae. Senior Cain adjicitur, et Abel junior eligitur : Ismael filius Abraham alienus a patre est, et Isaac junior haereditatem accepit . Filiorum quoque Isaac senior Esau venator est, et vagatur in saltibus, junior Jacob simpliciter habitat domi . Unde scriptum eEsau autem odio habui . » Et certe juxta
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui longe habitant: ꝓximarũ
ꝓuintiarum describit auxilia. Ha¬
bitatores inquit tui siue principes
sidonis et aradii. quȩ uicina ẽ in su¬
la: remiges tui. Sapientes tui otyre:
facti sunt gub̾natores tui. Ad sapien¬
tes enim. proprie ꝑtinet gub̾natio:
scriptura dicente. Quib non ẽ gub̾¬
natio: cadunt quasi folia. Senes siue
seniores biblii et prudentes eius. p̃bu¬
erunt nautas ad ministeriũ. siue con-¬
fortauert̃ consilium tyri: et uariã
suppellectilẽ p̃buert̃: om̃sq maris
naues et nautȩ earum. fuert̃ in po¬
pulo negotrationis tyriȩ: siue in oc-¬
cidente occidentis. Hoc interĩ scđ̾m
litteram: ceterum uixta misticos
intellectus. quia sidonii int̃pretant᷑
uenatores. et aradii deponentes : di¬
cemus tyrum głiosam et suꝑbissi¬
mã ciuitatẽ. quȩ uento flante pos¬
tea conterenda ẽ habere ciues siue
principes uenatores: de quib scri¬
erepta ẽ. de la queo uenantiũ. Ubi

Expanded text:
eos qui longe habitant, proximarum eos qui longe habitant, proximarum provinciarum describit auxilia. Habitatores, inquit, tui, sive principes Sidonis et Aradii, quae vicina est insula, remiges tui. Sapientes tui, o Tyre, facti sunt gubernatores tui. Ad sapientes enim proprie pertinet gubernatio, Scriptura dicente: Quibus non est gubernatio, cadent quasi folia . Senes sive seniores Biblii, et prudentes ejus praebuerunt nautas ad ministerium tuum, sive confortaverunt consilium Tyri, et variam supellectilem praebuerunt: omnesque naves maris, et nautae earum fuerunt in populo negotiationis Tyriae, sive in Occidentem Occidentis. Hoc interim secundum litteram. Caeterum juxta mysticos intellectus quia Sidonii interpretantur venatores, et Aradii, deponentes: dicemus Tyrum gloriosam, et superbissimam civitatem, quae, vento flante, postea conterenda est, habere cives, sive principes venatores, de quibus scrierepta est de laqueo venantium. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
nuimꝰ quod quatuor elem̃ta signifi¬
cent: t̃ram. ignem. aerem. et aquas:
ex quib constant omĩa. quȩ sibi ty¬
rus assumit. ut dei creaturis ñ utat᷑
cum gr̃ã: sed dicat. ꝑfecti decoris ego
sum. uel decorem michi ipsa circun¬
dedi. Habitatores sidonis et aradii
fuer̃t remiges tui : sapientes tui tire
facti sunt gub̾natores tui. Senes bi¬
blii et prudentes eius : p̃buerunt
÷ nautas ad ministeriũ uariȩ suppel¬
lectilis tuȩ. O ms naues maris et
nautȩ earum: fuerunt in popło ne¬
gotiationis tuȩ. Lxx. Principes tui¬
qui habitant in sidone et aradii fue¬
runt remiges tui. Sapientes tui sor.
qui erant in te. isti gub̾natores tui.
Senes biblii et sapientes eius erant
in te. isti confortabant confilium tu¬
um. Q om̃s naues maris et remiges
earum. facti st̃ tibi in occidentẽ occi¬
dentis. Dixerat supra: finitimi tui
qui te ȩdificauert̃. impleuert̃ deco¬
rem tuum. An tequam ueniat ad

Expanded text:
nuimus quod quatuor elementa signifinuimus quod quatuor elementa significent, terram, ignem, aerem, et aquas, ex quibus constant omnia, quae sibi assumpsit Tyrus, ut Dei creaturis non utatur cum gratia, sed dicat, « Perfecti decoris ego sum, » vel decorem mihi ipsa circumdedi. « Habitatores Sidonis et Aradii fuerunt remiges tui. Sapientes tui, Tyre, facti sunt gubernatores tui. senes Giblii et prudentes ejuum variae supellectilis tuae. Omnes naves maris, et nautae earum fuerunt in populo negotiationis tuae. LXX: Principes tui habitabant in Sidone, et Aradii fuerunt remiges tui. Sapientes tui Sor qui erant in te, isti gubernatores tui. Senes Biblii, et sapientes ejus erant in te: isti confortabant consilium tuum, et omnes naves maris, et remiges earum facti sunt tibi in Occidentem Occidentis. Dixerat supra: Finitimi tui qui te aedificaverunt, impleverunt decorem tuum: antequam veniant ad
Abbreviated transcription (Latin):
gulis acceꝑit regionibꝰ: scđ̾m illud
peris: Describitur ergo quid una¬
quęq mittat prouintia : sođm il¬
lud uirgilianum. India mittit ebur:
molles sua thura sabei: at chalibes
duri ferrum: uirosaq pontus ca¬
storea: et cetera. Byssus in egipto
quam maxime nascitur: ex qua
contextum ẽ tyriȩ nauis uelũ. qđ
suspenditur malo. & oꝑim̃tum illiꝰ
quod in solis calore atq tranquillo.
nautis atq uectorib p̃bet umbracu¬
lum. de iacmeto et purpura fit. quȩ
sunt de insulis elisa: ionii maris sic
appellans insulas. P orro iuxta sep.¬
tuaginta. de bisso in stratum et in re¬
quiem tyriȩ nauis uelam̃ta texunt᷑:
ut his oꝑta gloriosior sit: et circunda¬
ta amictum habeat pulcriorem. Bis¬
sum aut̃ referri ad t̾ram quia ex t̾̃ra
oritur. et racinctum ad aerem. pur¬
puram ad mare ex quo conficitur.
addito coccino bisticto quib ponti¬
ficis uestim̃ta texuntur. sepe ãmo¬

Expanded text:
gulis acceperit regionibus, secundum illud gulis acceperit regionibus, secundum illud peris ? Describitur ergo quid unaquaeque mittat provincia, secundum illud Virgilianum : India mittit ebur: molles sua thura Sabaei: At Calybes duri ferrum, virosaque Pontus Castorea, et caetera. Byssus in Aegypto quam maxime nascitur, ex qua contextum est Tyriae navis velum, quod suspenditur malo, et operimentum illius, quod in solis calore atque tranquillo nautis atque vectoribus praebet umbraculum, de hyacintho et purpura fit; quae sunt de insulis Elisa, Ionii maris sic appellans insulas. Porro juxta Septuaginta de bysso in stratum, et in requiem Tyriae navis velamenta texuntur, ut his operta gloriosior sit, et circumdata amictum habeat pulchriorem. Byssum autem referri ad terram, quia ex terra oritur, et hyacinthum ad aerem, purpuram ad mare ex quo coaddito coccino bis tincto, quibus pontificis vestimenta texuntur, saepe admo
Abbreviated transcription (Latin):
ue cellaria de insulis cetchim: quȩ
iuxta hebraici sermonis ns hioco¬
a ot iar uertitur in ꝑcussam: ut
plagis diaboli ñ tam int̾fecta sit qͣm
probata. Possumus ex ebore et silue¬
stres domos dicere de insulis cethim.
quas heretici ñ in domo dei sed iN
naui tiria fabricare conant᷑: et ipsi
habentes ebur suum sermonis et
linguȩ. edificantes templa dei. templa
contraria: et domos siluestres. habi¬
tacula bestiarum: cum scriptura di.¬
cat. in domo dei nemora. et siliras. ac
lucos. non eẽ plantandos. Pyssus
uaria de ȩgipto texta ẽ tibi m uelũ:
et purpura de insulis elisa: facta st̃¬
oꝑim̃tum tuum .Lxx. B issus cum
uarietate de egipto facta ẽ. tibi iN
stratum. ut circundaret tibi głiam.¬
 et oꝑiet te iacincto et purpura de
insulis elise : et facta sunt oꝑtorra
tua. Quia dixerat tirus ꝑfecti deco¬
ris ego sum. uel circundedi michi ip¬
sa pulcritudinẽ: arguitur quid a sin-¬

Expanded text:
ve cellaria de insulis Chettiim, quae ve cellaria de insulis Chettiim, quae juxta Hebraici sermonis etymologiam vertitur in percussam, ut plagis diaboli non tam interfecta sit, quam probata. Possumus ex ebore, et silvestres domos dicere de insulis Chettiim, quas haeretici non in domo Dei, sed in navi Tyria fabricare conantur. Et ipsi habentes ebur suum sermonis, et linguae aedificantes templa Dei templo contraria, et domos silvestres, habitacula bestiarum, cum Scriptura dicat in domo Dei nemora, et silvas, ac lucos non esse plantandos . Byssus varia det purpura de insulis Elisa facta soperimentum tuum. LXX: Byssus cum varietate de Aegypto facta est tibi in stratum, ut circumdaret tibi gloriam, et operiret te hyacintho, et purpura, de insulis Elissa facta sunt opertoria tua. Quia dixerat Tyrus, Perfecti decoris ego sum, vel circumdedi mihi ipsa pulchritudinem, arguitur quid a sin
Abbreviated transcription (Latin):
mos tuos. Templa tua fecert̃ tibi
ex cbore. domꝰ siluestres de insulis
cetthim. Quanta pulcritudo nauis
et suppellectilis eius. ut remos ha¬
beret cedrinos. ñ undelibet sed de
basan: et transtra eburnea. et p̃tori¬
ola siue cellaria. in quib mercedes
p̃ciosissimȩ reponunt᷑. de insulis
cetchim. quod nos in italiam uer¬
timus : ex ea regione quȩ greciȩ pro¬
pinquior ẽ. om̃s occidentaliũ insu-¬
larum partes intelligentes. Dicamꝰ
ergo uxta anagogen. remos fieri
nauis tiriȩ de basan: de qua et in
psalmis seribitur: dixit dñs de ba-¬
do maris. Basan. in lingua nr̃a: in¬
terp̃tatur ignominia. Tos igitur
qui fuert̃ in profundo maris et ig¬
nominia peccatoꝵ. conuertit dñs :
et uertit in remos: ut cum apłis
nauigantes. possint ad t̾ram et ad
littora ꝑuenire. & fiunt transtra
de ebore: cũ mortificauerint cor-¬
pora sua: uel usum dentiũ ad lau¬
des dei contulerint. Et p̃toriola si¬

Expanded text:
mos tuos, et templa tua, et fecerunt tibi mos tuos, et templa tua, et fecerunt tibi ex ebore domos silvestres de insulis Chettiim. Quanta pulchritudo navis, et supellectilis ejus, ut remos haberet cedrinos, non undelibet, sed de Basan, et transtra eburnea, et praetoriola, sive cellaria, in quibus merces pretiosissimae reponuntur, de insulis Chettiim, quod nos in Italiam vertimus: ex ea regione quae Graeciae propinquior est, omnes Occidentalium insularum partes intelligentes. Dicamus ergo juxta anagogen, remos fieri navis Tyriae de Bazan, de qua et in Psalmis scribitur: Dixit Dominus, de Bado maris . Basan in lingua nostra interpretatur ignominia. Eos igitur qui fuerunt in profundo maris, et ignominia peccatorum, convertit Deus, et convertit in remos, ut cum Apostolis navigantes, possint ad terram, et 306 ad littora pervenire; et fiunt transtra de ebore, cum mortificaverint corpora sua: vel usum dentium ad laudes Dei contulerint, et praetoriola, si
Abbreviated transcription (Latin):
tant ab alexandro rege macedonũ.
qui sex mensib ipsam urbem ob¬
sedisse et cepisse narratur: postqͣm
darium uicit in licia. Iuxta misti¬
cos intellectus. abietib siue cedris
de sanir naues tyrię et tabulata ce¬
duntur. quib texitur atq cõpin-¬
gitur: et cȩdro siue cyparisso de li
larum. mollius inuicem se tenenti¬
um atq mordentiũ: siue cedris. qđ
lignum imputribile ẽ. De sanir au¬
tem dicunt᷑ quod int̃pretatur ura
lucernȩ : aut ut nos uerius arbi¬
tram̃. dens uigiliarum: eo qđ omĩs
nauis ꝓsꝑitas et illustratio. ueni¬
ret ex uero lumme. Sanir autẽ
mons. iuxta litteram ipse ẽ. qui et
hermon: quem alii uocant sam¬
or. Lege historiam. Int̾pretatur enim¬
candor siue dealbatio: quod et ipsum
ad grãm ꝑtinet aliunde uenientẽ
Quercus de basan dolauer̃t it re¬
mos tuos. Transtra tua fecert̃ tibi
ex ebore indico: et p̃toriola de iN¬
sulis italiȩ.lxx. De basan fecert̃ re¬

Expanded text:
tant, ab Alexandro rege Macedonum, tant, ab Alexandro rege Macedonum, qui sex mensibus ipsam urbem obsedisse, et cepisse narratur, postquam Darium vicit in Lycia. Juxta mysticos vero intellectus, abietibus sive cedris de Sanir, navis Tyriae tabulata caeduntur, quibus texitur atque compingitur, et cedro sive cyparisso de Liblarum mollius invicem se tenentium atque mordentium: sive cedris, quod lignum imputribile est. De Sanir autem dicitur, quod interpretatur via lucernae; aut ut nos verius arbitramur, dens vigiliarum, eo quod omnis navis prosperitas, et illustratio venerit ex vero lumine. Sanir autem mons juxta litteram ipse est qui et Hermon, quem alii vocant Saor. Lege historiam. Libanus interpretatur candor, sive dealbatio: quod et ipsum ad gratiam pertinet aliunde venientem. Quercus de Basan dolaverunt in remos tuos: transtra tua fecerunt tibi ex ebore Indico, et praetoriola de insulis Italiae. LXX: De Basan fecerunt re
Abbreviated transcription (Latin):
tarioꝵ et filioꝵ. bonahie et bena-
hic leguntur. Oigitur tire quȩ di¬
xisti ꝑ suꝑbiam. ꝑfecti decoris ego
sum. siue ego michi decorem circim¬
dedi. cum sis sita in medio mari: au-¬
di quanta tibi dei largitate collata
sint. Emitimi et cont̃mini tui. qui
ñ de longiquis sed uicmis sunt
regionib. ipsi impleuert̃ decorẽ tu¬
um: et tu putas tuum eẽ. quod alie¬
num ẽ: & loquitur quasi ad na-¬
uem opotueoe. urbis significans
pulcritudinẽ. et rerum omĩum ha-¬
bundantrã: ut postquam uniuer¬
sam illius suppellectilem descripse-¬
rit. malũ. antẽnas. remos. uela.
proram. carmam. funes. opertoria.
pelles. et cetera quib nauium op-¬
time instructarum usus indiget:
tunc tempestatẽ illi et uentum au-¬
strum. quo fluctus maximi cõmo¬
uebuntur uenire denuntiet: et eã
subiacere naufragio. ꝑ quȩ signifi-¬
cat urbis tyriȩ cuersionem. a rege
nabuchodonosor: siue ut multi pu-¬

Expanded text:
ntariorum, et filiorum, BONAICH et BENAICH ntariorum, et filiorum, BONAICH et BENAICH   leguntur. O igitur Tyre, quae dixisti per superbiam, Perfecti decoris ego sum, sive ego decorem mihi circumdedi, cum sis sita in medio mari, audi quanta tibi Dei largitate collata sint. Finitimi et contermini tui, qui non de longinquis, sed de vicinis sunt regionibus, ipsi impleverunt decorem tuum, et tu putas tuum esse quod alienum est? Et loquitur quasi ad navem τροπικῶς, urbis significans pulchritudinem, et rerum omnium abundantiam, ut postquam universam illius supellectilem descripserit, malum, antemnas, 305 remos, vela, proram, carinam, funes, opertoria, pelles, et caetera quibus navium optime instructarum usus indiget: tunc tempestatem illi, et ventum austrum, quo fluctus maximi commovebuntur, venire denuntiet, et eam subjacere naufragio. Per quae significat urbis Tyriae eversionem a rege Nabuchodonosor, sive, ut multi pu
Abbreviated transcription (Latin):
in nullo hominum ẽ: nisi iN xp̃i
corpore quod int̃pretatur ȩccłia et
multoꝵ scõrum uirtutib congre¬
gatur. Unde et ipse loquitur ad
sponsam: tota pulera es proxima
mea : et macula non ẽ in te. Imi¬
timi tui qui te ȩdificauert̃: imple¬
uer̃t decorem tuum. Abietib de sa¬
nir extruxert̃ te: cum om̃ib tabu¬
: latis maris. Cedrum de libano tule¬
runt: ut facerent tibi malũ. Pro
quo nescio quid uolentes. ita septu¬
aginta transtulert̃ beelim. Filii tui
circundeder̃t̃ tibi decorem. cedrus
de sanir ȩdificata ẽ tibi. Tenues ta¬
bulas cipressinas de libano tulert̃.
ut facerent tibi malos abiegnos.
Sermo enim beelim in hoc loco
apud hebreos penitus ñ habetur:
sed pro bcelim scriptum ẽ gebula¬
ich. quod significat t̃minos tuos. In
eo quoq quod dixert̃ filii tui. uer¬
bi ambiguitate decepti sunt. et scri¬
pturȩ similitudine : dum pronim¬
tiatione diuersa. eedem litterȩ cem̃¬

Expanded text:
in nullo hominum nisi in Christi in nullo hominum nisi in Christi corpore, quod interpretatur Ecclesia, et multorum sanctorum virtutibus congregatur. Usponsam: Tota pulchra es, proxima mea, et macula non est in te . Finitimi tui qui te aedificaverunt, impleverunt decorem tuum. Abietibus de Sanir exstruxerunt te cum omnibus tabulatis maris. Cedrum de Libano tulerunt, ut facerent tibi malum. Pro quo nescio quid volentes, ita LXX transtulerunt: Beelim filii tui circumdederunt tibi decorem: cedrus de Sanir aedificata est tibi: tenues tabulas cypressinas de Libano tulerunt, ut facerent tibi malos abiegnos. Sermo enim Beelim, in hoc loco apud Hebraeos penitus non habetur, sed pro Beelim scriptum est GEBULAIC , quod significat terminos tuos. In eo quoque quod dixerunt, filii tui, verbi ambiguitate decepti sunt, et scripturae similitudine, dum pronuntiatione diversa eaedem litterae, caeme
Abbreviated transcription (Latin):
aquis multis: ipsi uiderunt opera
dni: et mirabilia eius in ꝓfundo.
Otyre. ti dixisti: ꝑfecti dccoris ego
sum : siue dixisti. circundedi mĩchi
ego decorem. et in corde maris si¬
tã. Primũ itaq crimen ẽ.tiri. si qͥd
uidetur hab̾e boni. ñ dei putare sed
suum: et omnẽ pulchritudinem
quȩ illi de diuersis uenit regioni¬
bus. proprie estimare diligentię
atq uirtutis. Dixit enim. ꝑ fecti
decoris ego sum. siue ego michi cir¬
cundedi decorem : cum sit in corde.
hoc ẽ. in medio maris sita. et qua¬
si insula moueatur et fluctuet: et
undarum illisionib confrmgatur.
Quod aut̃ cor. maris medium sig¬
nificet : et ille propħicus sermõ
demonstrat. Proptea ñ timebimꝰ
cum turbata fuerit t̾ra. et trans¬
lati montes in corde maris: so.¬
nuerunt et turbatȩ aquȩ eorũ. Sed
et dñs nr̃ in corde trȩ fuisse. hoc ẽ in
madio: et ad inferos dicitur descen-¬
disse. Uera aut̃ et ꝑfecta puleritudo

Expanded text:
aquis multis, ipsi viderunt opera aquis multis, ipsi viderunt opera Domini, et mirabilia ejus in profundo . O Tyre, dixisti, Perfecti decoris ego sum sive dixisti, Circumdedi mihi ego decorem et in corde maris sita. Primum crimen est Tyri, si quid videtur habere boni, non Dei putare, sed suum, et 304 omnem pulchritudinem, quae illi de diversis venit regionibus propriae aestimare diligentiae atque virtutis. Dixit enim: Perfecti decoris ego sum, sive ego mihi circumdedi decorem, cum sit in corde, hoc est, in medio maris sita, et quasi insula moveatur, et fluctuet, et undarum illisionibus confringatur. Quod autem cor maris, medium significet, et ille propheticus sermo demonstrat: Propterea non timebimus cum conturbata fuerit terra, et translati montes in cor maris. Sonuerunt et turbatae sunt aquae eorum . Sed et Dominus noster in corde terrae, hoc est, inmedio, et ad inferos dicitur descendisse. Vera autem et perfecta pulchritudo
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc curȩ ẽ. ei a quo plangitur.
Unde et samuel flebat atq plan-¬
gebat suꝑ saul: et apłs paulus lam̃¬
tatur et luget suꝑ his qui fornica¬
ti sunt. et ñ egerunt pęnitentiã :
et ieremias. lam̃tationes suꝑ euer¬
sione ierłm quatuor scribit alpha-¬
betis. Habitat ergo iuxta litteram
tyrus siue sor. in introitu maris:
uel quod prius insula fuit. uel
quod portu tutissimo. de alto uenien¬
tes recipit naues: et ẽ negociatio po¬
płoꝵ ad insulas multas. siue de insu¬
lis multis. Q uod quidem usq hodie
modũ. gentium exerceantur com¬
mercia. Cȩptam aut̃ int̃pretationẽ
sequentes. quicquid de tyro dicit᷑
referamꝰ ad cͣioxtir. id ÷ angusti¬
as istius mundi qui in maligno
positus ẽ: et uariis ꝑturbationib
quasi fluctib coartatur atq ꝑcu¬
titur. De huiꝰcemodi negotiatorib
et in psalmo mystico sermone nar¬
ratur : qui descendunt mare. iN
nauib. facientes oꝑationem iN

Expanded text:
adhuc curae est ei a quo plangitur. adhuc curae est ei a quo plangitur. Unde et Samuel flebat atque plangebat super Saul . Et apostolus Paulus lamentatur et luget super his qui fornicati sunt et non egerunt poenitentiam . Et Jeremias Lamentationes super eversione Jerusalem quatuor scribit alphabetis. Habitat ergo, juxta litteram, Tyrus, sive Sor, in introitu maris: vel quod prius insula fuit, vel quod portu tutissimo de alto venientes recipit naves, et est negotiatio populorum ad insulas multas, sive de insulis multis. Quod quidem usque hodie modum gentium in illa exerceantur commercia. Coeptam autem interpretationem sequentes, quidquid de Tyro dicitur, referamus ad συνοχὴν, id est, angustias istius mundi, qui in maligno positus est, et variis perturbationibus quasi fluctibus coarctatur atque percutitur. De hujuscemodi negotiatoribus et in psalmo mystico sermone narratur: Qui descendunt mare in navibus, facientes operationes in
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ penas cẽ ꝑpetuas. Qui quȩ¬
siti a deo ñ sunt inuenti: et in ęt̃no
eẽ. cessarunt: quia suo uitio ꝑdide¬
runt eum qui dicit. ego sum uita.
. Et factum ẽ uerbum̃ dñi ad me:¬
‸ dicens. Tu ergo fili hominis. assu¬
me suꝑ tyrum lam̃tum: et dices
tyro quȩ habitat in introitu ma-¬
ris. negotiationi popłoꝵ ad insu-¬
las multas. siue ab insulis mul¬
tis. Hec dicit dñs ds̃. Si uoluero to¬
tam propħiam contra tyrum siue
suꝑ lam̃tatione tiri. uno sermone
comp̃hendere: et longum faciam.
et sensus lectoris obscura omĩa si-¬
mul ñ potest mente retinere: p̾ci¬
pue. in quib ab hebraico in hoc lo¬
co septuaginta editio discrepat: hoc
ẽ. quȩ addiderunt. quȩ ue subtraxe¬
runt. Itaq nr̃a erimus in t̃preta¬
tione contenti: et sicubi dissonat.
ex latere copulabimꝰ: ꝑfectam omĩ-¬
um deo scientiam relinquentes:
et quid nobis uideatur in singulis.
breuit̃ ammonebimꝰ. Qui plangit᷑:

Expanded text:
catorum poenas esse perpetuas: qui quaecatorum poenas esse perpetuas: qui quaesiti a Deo, non sunt inventi, 303 et in aeternum esse cessarunt: quia suo vitio perdiderunt eum qui dicit: Ego sum vita . Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Tu ergo, fili hominis, assume super Tyrum lamentum, et dices Tyro quae habitat in introitu maris, negotiationi populorum ad insulas multas sive ab insulis multis. Haec dicit Dominus Deus. Si voluero totam prophetiam contra Tyrum, sive super lamentatione Tyri, uno sermone comprehendere, et longum faciam, et sensum lectoris obscurum; dum omnia simul non potest mente retinere, ppue in quibus ab Hebraico in hoc loco Septuaginta editio discrepat, hoc est quod addiderint, quaeve subtraxerint. Itaque nostra erimus interpretatione contenti, et sicubi dissonant ex latere copulabimus, perfectam omnium Deo scientiam relinquentes: et quid nobis videatur in singulis, breviter admonebimus. Qui plangitur,
Abbreviated transcription (Latin):
isaiȩ. qui post septuaginta annos.
dicit tyrum restituendam in in te-¬
grum statum. Aiunt autẽ imum
scłm id ÷ humanȩ tempus ętatis.
septuaginta annoꝵ numero sup-¬
putari: psalmista dicente. dies an-
noꝵ nr̃oꝵ. in ipsis septuaginta an-¬
ni: sm aut̃ in potentatib occogi-¬
ta anni. quicquid supra. labor et
ter de tyro diximus: quod ad cos
referri potest. qui in angustia huiꝰ
scłi constituti deducuntur ad infe¬
ros. et oꝑiuntur abissis fluctib q
pęnarum. et trahuntur ad inferio¬
ra t̾rȩ : et his copulantur qui in ue-¬
teri solitudine sunt. et deducunt᷑
m lacum siue in foueam sempiter¬
nam. ut ultra ñ habitentur a scõ
spu : de quib scriptum ẽ impius
cum ceciderit in profundũ maloꝵ.
contẽpnit. Hec de cetero erunt i
t̾ra uiuentium: sed peribunt et
redigentur ad nichili: et dõ eẽ ces¬
sabunt. Quib testimoniis abutim¬
tur: qui dicunt impioꝵ et ñ pec¬

Expanded text:
Isaiae, qui post septuaginta annos Isaiae, qui post septuaginta annos dicit Tyrum restituendam in integrum statum . Aiunt autem unum saeculum, id est, humanae tempus aetatis, septuaginta annorum numero supputari, Psalmista dicente: Dies annorum nostrorum, in ipsis septuaginta anni. Sin autem in potentatibus, octoginta anni, quidquid supra, labor et ter de Tyro diximus. Quod et ad eos referri potest qui in angustia hujus saeculi constituti, deducuntur ad inferos, et operiuntur abyssis fluctibusque poenarum, et trahuntur ad inferiora terrae, et his copulantur qui in veteri solitudine sunt, et deducuntur in lacum, sive in foveam sempiternam, ut ultra non habitentur a Spiritu sancto. De quibus scriptum est: Impius cum ceciderit in profundum malorum, contemnit . Nec de caetero erunt in terra viventium, sed peribunt, et redigentur ad nihili, et Deo esse cessabunt. Quibus testimoniis abutuntur, qui dicunt impiorum et non pec
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod in alio psalmo scriptũ
ẽ. Dimitte michi ut refrigerer prius¬
quam ab eam: et amplius non ero.
Non quo eẽ desistat qui in penis
ẽ. sempit̃nis : sed quo qui deo ñ uunt.
scripturis scĩs dicatur ñ subsistere.
Unde et hester contra idola loqueis:¬
ne tradas inquit sceptrum tuũ his
qui ñ sunt. Utiq erant. quib obse¬
erat ne tradatur : sed deo ñ erarit.
qui uirtutib et uiuenti deo eẽ. ces¬
sarant. & hoc notandum: qđ que¬
ritur tyrus ab eo qui uenit quere¬
re et saluum facere quod perierat:
et nonagnta nouem ouib in mon-¬
tib derelictis. quęrit imam errone¬
am ouem. Mulier quoq quȩ unã
dragmã ꝑdiderat. quęrit et inue¬
nit: et uicinas conuocat ad lȩticiȩ
societatem. Sin aut̃ requisita ñ m¬
uenitur tyrus: non ẽ quęrentis
uitium. sed eius qui boni pastoris
fugerit manũ. Et ultra inquit ñ
eris in sempit̾num: siue ut in ebra¬
ico lalam. et in greco asibꝵ scribit᷑.
unum scłm significat: iuxta illud

Expanded text:
illud quod in alio loco scriptum est: « Dimitte mihi ut refrigerer priusquam abeam, et amplius non ero . » Non quod esse desistat, qui in poenis est sempiternis, sed quod qui Deo non vivit, in Scripturis sanctis dicatur non subsistere. Unde et Esther contra idola loqueNe tradas, inquit, sceptrum tuum his qui non sunt . Utique erant quibus obsecrat ne tradatur; sed Deo non erant, qui virtutibus, et viventi Deo esse cessarant. Et hoc notandum, quod quaeritur Tyrus ab eo qui venit quaerere, et salvum facere quod perierat, et nonaginta novem ovibus in montibus derelictis, quaerit unam erroneam ovem . Mulier quoque quae unam drachmam perdiderat, quaerit, et invenit, et vicinas convocat ad laetitiae societatem . Sin autem requisita non invenitur Tyrus, non est quaerentis vitium, sed ejus qui boni pastoris fugerit manum. Et ultra, inquit, non eris in sempiternum; sive ut in Hebraico LOLAM , et in Graeco αἰῶν, scribitur, unum saeculum significat, juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
mens et misericors ds̃. rursum com¬
minuit brachium eius siue bra¬
chia : ut penitus cadat gladius de
manu eius: et in gentes egiptus
disꝑgatur. et uentiletur i terras.
In brachio aut̃ robur accipe et for¬
titudinẽ: dicente scriptura: con.¬
tere brachium peccatoris et mali¬
gni. Quod conteritur in aduersa¬
riis nr̃is : quando nos ꝑsequuntur
quidem. sed opprimere nequeunt.
& pro salute seruorũ dei. aduersũ
pharaonem rex babylonis sepe con-¬
surgit: ut potentẽ opprimat po¬
tentior. et mali tradant᷑ peioribus.
confortante deo brachia pessimoꝵ:
ut sciat qui liberatus ẽ quod ipse
sit dñs. Profectũ autem eẽ. uirtu.¬
tis: scire quod ipse sit dñs E con¬
trario possumꝰ dicere filii heli filii
pestilentiȩ. nescientes dm̃: et in bo.¬
nam partem. de regib qui rectum
fecert̃ in conspectũ dei. scriptum ẽ

Expanded text:
mens et misericors Deus rursum commens et misericors Deus rursum comminuit brachium ejus sive brachia: ut penitus cadat gladius de manu ejus, et in gentes Aegyptus dispergatur et ventiletur in terras. In brachio autem robur accipi et fortitudo potest, dicente Scriptura: « Contere brachium peccatoris et maligni . » Quod conteritur in adversariis nostris, quando nos persequuntur quidem, sed opprimere nequeunt, et pro salute servorum Dei adversus Pharaonem rex Babylonis saepe consurgit, ut potentem opprimat potentior, et mali tradantur pejoribus: confortante Deo brachia pessimorum, ut sciat, qui liberatus est, quod ipse sit Dominus, perfectum autem esse virtutis scire quod ipse sit Dominus. Econtrario possumus dicere: « Filii Heli, filii pestilentiae nescientes Deum. » Et in bonam partem de regibus, qui rectum fecerunt in conspectu Dei, scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
quis iuestigabit : Possumꝰ autẽ
hoc dicere. quod et in propħis ne¬
quaquam historiȩ ordo seruetur :
dum taxat. ñ m om̃ib sed in qui¬
b dam locis. Neq enim narrant
p̃terita. sed futura p̃nuntiant.: ꝓ¬
ut uoluntas sp̃ẽ scĩ fuerit. In hy¬
storia uero ut sunt moysi quinq
libri. et iesu. et iudicum uolumi¬
na. ruth quoq et hester. samuel
et malachim. paralippomenon li¬
ber. et etras. iuncto sibi pariter¬
neemia : p̃posteram narrationẽ
nequaquã reperiri. Hȩc de annoꝵ
ordine dixisse sufficrat: nunc uide¬
amus quȩ contra pharaonẽ. siue
de pharaone propħia sit. Brachiũ
eius confregisse se dicit: et non eẽ.
obuolutũ. neq ligatum. nec fo¬
tum linteolis. nec accepisse mala¬
gma: uixta illud quod scriptum
ẽ Non ẽ malagna imponere : nes
oleum. nec alligaturas. Q uod si
factum fuisset: utiq recepta for¬
titudine. posset tenere gladium.
et ad bella procedere. Iocirco cle¬

Expanded text:
quis investigabit . Possumus autem quis investigabit . Possumus autem hoc dicere, quod et in Prophetis nequaquam historiae ordo servetur, dumtaxat non in omnibus, sed in quibusdam locis, neque enim narrant praeterita, sed futura praenuntiant, prout voluntas Spiritu sancti fuerit. In historia vero, ut sunt Moysi quinque libri, et Jesu, et Judicum volumina, Ruth quoque et Esther, Samuel et Malachim, Paralipomenon liber et Ezrae, Noemia praeposteram narrationem nequaquam reperiri. Haec de annorum ordine dixisse sufficiat. Nunc videamus, quae contra Pharaonem sive de Pharaone prophetia sit. Brachium ejus confregisse se dicit, et non esse obvolutum neque ligatum, nec sartum linteolis, nec accepisse malagma. Juxta illud quod scriptum est: « Non est malagma imponere, nec oleum, nec alligaturas. » Quod si factum fuisset, utique recepta fortitudine posset tenere gladium et ad bella procedere. Idcirco cle
Abbreviated transcription (Latin):
Sed in psalmis. facilis responsio est.
carmen eẽ liricum : et in huiꝰcemo¬
di oꝑe ñ quęri ordinem hiftoriȩ. sed
factoꝵ carmina singuloꝵ. In histo¬
ria uero illud dicendum ẽ: ea quę
de una re diuersis sunt dicta tem-¬
porib. ñ debere oratione diuidi. sed
uniꝰ loci narratione concludi: uer¬
bi grã. ut quȩ de egipto dicta sunt.
alio atq alio tẽpore. uno lectionis
ordine cognoscantur. Cum hȩc di¬
xerimꝰ : manet nichilominꝰ questio.
cur in hoc eodem loco. primũ factꝰ
sit sermo dñi ad pharaonẽ anno
undecimo. et postea uicesimo septi-¬
mo. et deinceps anno decimo: cum
utiq iuxta ordinem. primũ. decimꝰ.
secundo. undecimꝰ: tercio uicesimus
septimꝰ annus. singulis prophetiis
debuerint p̃notari. Ad quod illud
possumꝰ respondere: o profundum
diuitiarum sapientię et scientiȩ
dei : quam inscrutabilia iudicia eiꝰ.
et inuestigabiles uiȩ eius. Et iN
alio loco⁊ abyssum et sapientiam

Expanded text:
Sed in psalmis facilis responsio est, Sed in psalmis facilis responsio est, carmen esse lyricum, et in hujuscemodi opere non quaeri ordinem historiae, sed factorum carmina singulorum. In historia vero illud dicendum est, ea quae de una re diversis sunt dicta temporibus non debere oratione dividi, sed unius loci narratione concludi. Verbi gratia: ut quae de Aegypto dicta sunt alio atque alio tempore, uno lectionis ordine cognoscantur. Cum haec dixerimus, manet nihilominus quaestio, cur in hoc eodem loco primum factus sit sermo Domini ad Pharaonem anno undecimo: et postea vicesimo septimo: et deinceps anno decimo, cum utique juxta ordinem primum decimus, secundo undecimus, tertio vicesimus septimus annus, singulis prophetiis debuerint praenotari. Ad quod illud possumus respondere: « O profundum divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia judicio ejus et investigabiles viae ejus . Et in alio loco: Abyssum et sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur. & confortabo brachia re¬
gis babylonis: et brachia pharao¬
nis concident. Et scient quia ego
⁊ dñs : cum dedero gladium mneũ in
manu regis babylonis. et extende¬
rit cum suꝑ tram egipti. Et disꝑ¬
gam egiptum in nationes: et uenti¬
labo eos in t̾ris: et scient quia ego
dñs. R euertitur ad ordinem pro-¬
pħiȩ. Post uicesimũ et septimũ an-¬
num. nunc ponit undecimũ: quȩ
questio. etram in suꝑiorib contine¬
tur. Cum enim sermo dm̃i contra
tirum factus sit in anno undecimo.
qui prius positus ẽ in consequen-¬
tib loquitur ad pharao. anno deci¬
mo. Rursumq ponit uicesimũ sep¬
timũ ut diximus: et nune undeci-¬
mũ. Ut cetera p̃termittã. quȩ iN
psalmoꝵ ordine continentur: quo¬
quib mutauit faciem siram dauid.
coram abimelech et doec idumeo.
et qͣndo inuentus ẽ in spelunca. et
quinquagesimꝰ pęnitentiȩ. i cuius
titulo demonstratur quod introie¬
rit ad bersabee uxorem uriȩ. prio
notatur a facie filii sui absaloN:

Expanded text:
ejus. Et confortabo brachia regis Babylonis, et brachia Pharaonis cadent. Et scient quia ego Dominus, cum dedero gladium meum in manu regis Babylonis, et extenderit eum super terram Aegypti. Et dispergam Aegyptum in nationes, et ventilabo eos in terras. Et scient quia ego Dominus. » Revertitur ad ordinem prophetiae. Post vicesimum enim et septimum annum, nunc ponit undecimum, quae quaestio etiam in superioribus continetur. Cum enim sermo Domini contra Tyrum factus sit in anno undecimo, qui prius positus est, in consequentibus loquitur ad Pharaonem anno decimo. Rursumque ponit vicesimum septimum, ut diximus, et nunc undecimum. Ut caetera praetermittam quae in psalmorum ordine continentur, ququibus mutavit faciem suam David coram Abimelech et de Doech Idumaeo: et quando inventus est in spelunca: et quinquagesimus poenitentiae, in cujus titulo demonstratur quod introiverit ad Bersabeae uxorem Uriae, cum priornotatur a facie filii sui Absalon.
Abbreviated transcription (Latin):
ron. eradicabunt᷑. Uȩ habitatorib
fimiculo maris: accolȩ cretarum.
Uerbum dñi suꝑ uos chanaan: tra
alienigenarum. E disꝑdam uos ex
habitatione: et erit creta in pabulũ
pastorum. et cubile ouium. Et hie
enim cum septuaginta cretam uer¬
propħa. deo prestante quod nobis
uisum ẽ diximus. U̾nde et duarũ
legionum dauid. quarum una ap¬
pellabatur felechi. et altera cerethi:
ab co quod int̾ficerent atq iugu¬
paruas sed magnas faciet in furore:
ut furor cius finem habeat miscđȩ:
et postquam ultiones fecerit. argu¬
ens cum furore: tunc cognoseatit
palestim. quod ipse sit dñs. Et fa¬
ccum ẽ. in undecimo anno. prima si¬
ue una m̃sis. factus ẽ. sermo dñi ad¬
 me: dicens. Fili hominis. pro eo qđ¬
 dixit tyrus siue sor de ierłm. euge.
confractę sunt portę popłoꝵ siue
gentes. conuersa c̃. ad me. implebor.
deserta c̃ siue quȩ fuit plena deserta

Expanded text:
ron eradicabuntur. Vae habitatoribus ron eradicabuntur. Vae habitatoribus funiculi maris, accolae Cretarum, verbum Domini super vos Chanaan terra alienigenarum, et disperdam vos ex habitatione, et erit Creta in pabulum pastorum, et cubile ovium . Et hic enim cum Septuaginta Cretam verpropheta, Deo praestante, quod nobis visum est, diximus. Unde et duarum legionum David, quarum una appellabatur Phelethi, et altera Cerethi , ultima ab eo quod interficerent atque juguparvas, sed magnas faciet in furore, ut furor ejus finem habeat misericordiae, et postquam ultionem fecerit, arguens cum furore, tunc cognoscant Palaestini, quod ipse sit Dominus. Et factum est in undecimo anno, prima sive una mensis, factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, pro eo quod dixit Tyrus sive Sor de Jerusalem: Euge, confractae sunt portae populorum sive gentes: conversa est ad me, implebor, d
Abbreviated transcription (Latin):
nere iudeorum : sed speciali gentis
suȩ quȩ nime dicitur palestina. mu-
hebraico fascha. grecum et latinũ
pascha cȩlebratur. Philistiim int̃¬
p̃tantur cadentes poculo. qui et ip¬
si de aurea babylonis caliee mebri
ati sunt. et seuiunt. et toto animo
insultant : inimicitiarũ cont᷑ isrł
ueterum recordantes: quib a dei
popło diuisi sunt. Cuniq dñs di¬
cat. michi umdictam. ego retribuã
dicit dñs : ipsi se ulciscuntur. int̃¬
ficientes et implentes antiqua odia.
propt̃ quȩ extentam suꝑ se manũ
dñi sentient qui int̃ficiet int̃fee¬
tores: pro quo septuaginta nescio
quid uolentes. cretenses int̃preta.¬
ti sunt: cum aquila et simmachus
et thcodotio. uel ipsum uerbum he.¬
braieum chorethim. uel int̾fectores
et int̾fectionem uerterint: ñ solũ
in p̃senti loco. sed etiam in sopho¬
nia. ubi contra palestinos ista dicun.¬
tur. Gaza direpta erit: et ascalon
in ꝑditionem: et azotus. et accha¬

Expanded text:
nere Judaeorum, sed speciali gentis nere Judaeorum, sed speciali gentis suae, quae nunc dicitur Palaestina, mutaHebraico PHASE  , Graecum et Latinum pascha celebratur. Philisthiim interpretantur cadentes poculo, qui et ipsi de aureo Baati sunt. Et saeviunt, et toto animo insultant inimicitiarum contra Israel veterum recordantes, quibus a Dei populo divisi sunt. Cumque Dominus dicat: « Mihi vindictam, ego retribuam, dicit Dominus, » ipsi se ulciscuntur interficientes et implentes antiqua odia: propter quae extentam super se manum Domini sentient, qui interficiet interfectores. Pro quo Septuaginta nescio quid volentes, « Cretenses » interpretati sunt, cum et Aquila et Symmachus, et Theodotio ipsum verbum Hebraicum CHORETHIM  , vel interfectores, vel interfectionem verterint, non solum in praesenti loco, sed etiam in Sophonia, ubi contra Palaestinos ista dicuntur: Gaza direpta erit, et Ascalon in perditionem, et Azotus et Acca