comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus autẽ cum athenis eos
expectaret: incitabatur sp̃s enis
in ipso. uidens ydolatriȩ deditã
ciuitatem. Disputabat igitur.
in synagoga cum iudeis & colen¬
dies ad cos qui aderant. Quidã
autem epicurei & stoici philoso¬
phi disserebant cum eo: & quidã
dicebant. quid hic seminator uer¬
borum uult dicere: Aliis uero
nouorum demoniorũ uidebatur
annunciator esse: quia iħm et
resurrectionẽ annunciabat eis.
Et apprehensum eum: duxerunt¬
ad ariopagum dicentes. Non pos¬
sumus scire quȩ est hec noua quȩ
dicitur doctrina. Noua enim quȩ¬
dam infers aurib nr̃is. Uolumꝰ
ergo scire: quidnam uelint hec
esse. Athenienses autem omnes
& aduene hospites. ad nichil ali¬
ud uacabant: nisi aut dicere ant
audire aliquid noui.
tans autem paulus in medio
ariopagi. dixit. Uiri atheni¬
enles. ꝑ omnia quasi suꝑstitiosio¬
res uos uideo. Preteriens enim
& uidens simulachra ur̃a: inue-¬
ni & aram in qua scriptum erat.

Expanded text:
Paulus autem cum Athenis eos Paulus autem cum Athenis eos exspectaret, incitabatur spiritus ejus in ipso, videns idololatriae deditam civitatem. Disputabat igitur in synagoga cum Judaeis, et colendies, ad eos qui aderant. Quidam autem Epicurei et Stoici philosophi disserebant cum eo, et quidam dicebant: Quid vult seminiverbius hic dicere? Alii vero: Novorum daemoniorum videtur annuntiator esse: quia Jesum, et resurrectionem annuntiabat eis. Et apprehensum eum ad Ariopagum duxerunt dicentes possumus scire quae est haec nova quae a te dicitur doctrina nova enim quaedam infers auribus nostris volumus ergo scire quidnam velint haec esse Athenienses autem omnes et advenae hospites ad nihil aliud vacabant nisi aut dicere aut audire aliquid novi stans autem Paulus in medio Ariopagi ait viri athenienses per omnia quasi sures vos video. v.23. Praeteriens enim & videns Simulacra vestra, inveni & aram, in qua scriptum erat:
Abbreviated transcription (Latin):
tauerunt autẽ plebem & princi¬
pes ciuitatis audientes hec: &
accepta satisfactione ab iasone
& a ceteris: dimiserunt eos. Er̃s
uero confestim ꝑ noctem dimise¬
runt paulum & sylam in beroeam.
Qui cum aduenissent: in syna¬
gogam iudeorum introierunt.
Ni autem erant nobiliores eorũ
qui sunt thessalonicȩ: qui susce¬
perunt uerbum cum omni aui-¬
ditate. & cotidie scrutantes scrip¬
turas. si hȩc ita se haberent quẽ¬
Et multi quidem crediderunt ex
eis: & multitudo gentilium mu¬
lierum honestarum. & uiri non
pauci. Cum autẽ cognouissent
in thessalonica iudei. quia & in
beroea predicatum est a paulo
uerbum dei: uenerunt & illic
commouentes & turbantes mul¬
titudinem. Statmq tunc pau¬
lum dimiserunt fr̃s. ut iret usq¬
usq ad mare: sylas autem & ti¬
motheus remanserunt ibi. Qui
autem deducebant paulum: ꝑ¬
duxerunt eum usq athenas. Et
accepto mandato ab eo ad sylam
& timotheum. ut quam celeriter
uenirent ad eum: ꝓfecti sunt.

Expanded text:
taverunt autem plebem, et principes civitatis audientes haec. Et accepta satisfactione a Jasone, et a caeteris, dimiserunt eos. Fratres vero confestim per noctem dimiserunt Paulum et Silam in Beroeam. Qui cum venissent, in synagogam Judaeorum introierunt. Hi autem erant nobiliores eorum, qui sunt Thessalonicae, qui susceperunt verbum cum omni aviditate, quotidie scrutantes Scripturas, si haec ita se haberenEt multi quidem crediderunt ex eis, et mulierum gentilium honestarum, et viri non pauci. Cum autem cognovissent in Thessalonica Judaei, quia et Beroeae praedicatum est a Paulo verbum Dei, venerunt et illuc commoventes et turbantes multitudinem. Statimque tunc Paulum dimiserunt fratres, ut iret usque ad mare: Silas autem et Timotheus remanserunt ibi. Qui autem deducebant Paulum, perduxerunt eum usque Athenas, et accepto mandato ab eo ad Silam et Timotheum, ut quam celeriter venirent ad illum, profecti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
unus ex eis nomme agabus. signi¬
ficauit ꝑ sp̃m famem magnam fu¬
turam in uniuerso orbe terrarum.
que & facta est sub claudio. Disci
habitantib in iudea fr̃ib: quod &
fecerunt mittentes ad seniores per
manus barnabȩ & pauli.
odem tempore misit herodes
rex manus: ut affligeret qͦs¬
dam de eccl̃ia. Occidit autem ia

Expanded text:
unus ex eis nomine Agabus signiunus ex eis nomine Agabus significabat per Spiritum famem magnam futuram in universo orbe terrarum quae facta est sub Claudio discipuhabitantibus in Iudaea fratribus quod et fecerunt mittentes ad seniores per manus Barnabae et Sauli eodem autem tempore misit Herodes rex manus ut adfligeret quosdam de ecclesia occidit aute
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt a tribulatione quȩ facta
fuerat sub stephano. ꝑambulaue¬
runt usq fenicem. & cyprum. &
anthiochiam: nemini loquentes
uerbum nisi solis udeis. Erant
autem quidam ex eis uiri cyprii.
& cyrenei. Qui cum introissent
anthiochiam. loquebantur & ao
grecos. annunciantes dñm iħm:
& erat manus dñi cum eis. multꝰq
numerus credentium conuersus est
ad dñm. Peruenit autem sermo
ad aures ȩccł̃ie quȩ erat iherusolimiˢ
suꝑ istis: et miserunt barnaban
usꝙ anthiochiam. Qui cum ꝑue¬
nisset & uidisset grãm dei. gauisurs
est: & hortabatur om̃s ꝓposito cor¬
dis sui ꝑmanere in dño: quia erat
bonus. et plenus sp̃u scõ & fide.
& apposita est turba multa dño.
Profectus est autem & barnabas
tharsum: ut quereret saulum. Quẽ
cum inuenisset. ꝑduxit anthiochiã.
& annum totum conuersati sunt
in ȩccł̃ia. et docuerunt turbã multã.
ita ut cognominarentur primum
anthiochiȩ discipłi xp̃iani.
N his autem dieb suꝑuenerunt

Expanded text:
fuerant a tribulatione quae facta fuerat sub Stephano perambulaverunt usque Foenicen et Cyprum et Antiochiam nemini loquentes verbum nisi solis Iudaeis erant autem quidam ex eis viri cyprii et cyrenei qui cum introissent Antiochiam loquebantur et ad Graecos adnuntiantes Dominum Iesum et erat manus Domini cum eis multusque numerus credentium conversus est ad Dominum pervenit autem sermo ad aures ecclesiae quae erat Hierosolymis super istis et miserunt Barnaban usque Antiochiam qui cum pervenisset et vidisset gratiam Dei gavisus est et hortabatur omnes proposito cordis permanere in bonus, et plenus Spiritu sancto, et fide. Et apposita est multa turba Domino. Profectus est autem Barnabas Tarsum, ut quaereret Saulum; quem cum invenisset, perduxit Antiochiam. Et annum totum conversati sunt ibi in Ecclesia: et docuerunt turbam multam, ita ut cognominarentur primum Antiochiae discipuli, Christiani. In his autem diebus supervenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
hac ciuitate. Sedit autem ibi annũ
& sex menses: docens apud eos
uerbum dei.
allione autem ꝓconsule
achaiȩ. insurrexerunt uno
animo iudei in paulum: & ad¬
duxerunt eum ad tribunal dicen¬
tes. quia contra legem hic per¬
suadet hominib colere dm̃. In¬
cipiente autẽ paulo aperire os:
dixit gallio ad iudeos. Siquidẽ
esset iniquum aliquid aut facinus
pessimum. o uiri uidei: recte uos
sustinerem. Si uero questiones
horum nolo esse. Et minauit eos

Expanded text:
hac civitate. Sedit autem ibi annum hac civitate. Sedit autem ibi annum et sex menses, docens apud eos verbum Dei. Gallione autem proconsule Achaiae, insurrexerunt uno animo Judaei in Paulum, et adduxerunt eum ad tribunal, dicentes: Quia contra legem hic persuadet hominibus colere Deum. Incipiente autem Paulo aperire os, dixit Gallio ad Judaeos: Si quidem esset iniquum aliquid, aut facinus pessimum, o viri Judaei, recte vos sustinerem. Si vero quaestioneshorum nolo esse. Et minavit eos
Abbreviated transcription (Latin):
dam uero uiri adherentes ei credi¬
derunt: in quib & cyonisius ario¬
pagita. & mulier nomme damari.
& alii cum eis. Posthȩc egressus
ab athenis uenit corinthum. & in-¬
ueniens quendam iudeum nomine
aquilam ponticũ genere. qui nuꝑ¬
uxorem eius. eo quod precepisset
artis: manebat apud eos & opera¬
batur. erat autẽ scenofactoriȩ ar¬
tis. et disputabat in synagoga ꝑ
omne sabbatum. interponens no¬
men dñi iħu. suadebatq iudeis &
grecis. Cum uenissent autem a
macedonia sylas & timotheus: in¬
stabat uerbo paulus. testificans iu¬
ad eos. Sanguis uester super ca¬
put ur̃m. Mundus ego sum: ex hoc
ad gentes uadam. Et migrans
inde. intrauit in domũ cuiusdã
nomine titi. iusti. colentis deum.
cuius domus erat coniuncta syna¬
goge. Crispus autẽ archysynago
gus credidit deo cum om̃i domo
sua: & multi corinthioꝵ audien
ne taceas. ꝓpter quod ego sũ tecũ.
& nemo apponetur tibi ut noceat
te: qm̃ popłs est michi multus in

Expanded text:
m vero viri adherentes ei crediderunt in quibus et Dionisius Ariopagita et mulier nomine Damaris et alii cum eis post haec egressus ab Athenis venit Corinthum et inveniens quendam Iudaeum nomine Aquilam Ponticum genere qui nuuxorem ejus eo quod praecepissetartis, manebat apud eos, et operabatur erant autem scenofactoriae artis. Et disputabat in synagoga per omne sabbatum, interponens nomen Domini Jesu, suadebatque Judaeis, et Graecis. Cum venissent autem de Macedonia Silas et Timotheus, instabat ad eos sanguis vester super caput vestrum mundus ego ex hoc ad gentes vadam et migrans inde intravit in domum cuiusdam nomine Titi Iusti colentis Deum cuius domus erat coniuncta synagoggus credidit Domino cum omni domo sua: et multi Corinthiorum audiene taceas: propter quod ego sum tecum: et nemo apponetur tibi, ut noceat te: quoniam populus est mihi multus in
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ fecisset cum illis. Surrexert̃
autem quidam de heresi pharise¬
orum qui crediderunt. dicentes
quia oportet circuncidi eos: pre-¬
cipere quoq seruare legem mo¬
ysi. Conuenerunt autem apłi &
seniores: uidere de uerbo hoc.
Cum autem magna conquisitio
fieret: consurgens petrus in spũ¬
dixit ad eos. Uiri fr̃s. uos sciuis
qm̃ ab antiquis dieb in uobis

Expanded text:
Deus fecisset cum illis. Surrexerunt Deus fecisset cum illis. Surrexerunt autem quidam de haeresi pharisaeorum, qui crediderunt, dicentes: Quia oportet circumcidi eos, praecipere quoque servare legem Moysi. Conveneruntque apostoli et seniores videre de verbo hoc. Cum autem magna conquisitio fieret, surgens Petrus dixit ad eos: Viri fratres, vos scitis quoniam ab antiquis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
orassent cum iciuniis: commen¬
dauerunt eos dño. in quem cre-¬
diderunt. Transeuntesq pysidi¬
am. uenerunt in pamphiliam:
et inde nauigauerunt anthiochi¬
am. unde erant traditi gr̃ȩ dei.
in opus quod compleuerunt. Cũ
autem uenissent & congregassen
eccl̃iam: retulerunt quanta fecis¬
set ds cum illis. & quia aꝑuisset
gentib ostium fidei. Morati sui
autem tempus non modicum
cum discipulis.
t quidam descendentes de
uidea. docebant fr̃s: quia
nisi circuncidamini scđ̃m morem
moysi: non potestis salui fieri.
Facta ergo seditione non minima
paulo & barnabȩ aduersũ illos:
statuerunt ut ascenderent paulus
et barnabas & quidam alii ex
aliis. ad apłos & presbiteros
in ihrłm: suꝑ hac questione. Iui
igitur deducti ab ȩccłia. ꝑtransi
bant phenicem & samariam: nar-¬
rantes conuersionem gentium.
et faciebant gaudium magnũ
omnib fr̃ĩbus. Cum autem ue-¬
nissent iherusolimam. suscepti
sunt ab eccłia. & ab apłis & seni¬
oribus. annunciantes quanta

Expanded text:
orassent cum jejunationibus, commendaverunt eos Domino, in quem crediderunt. Transeuntesque Pisidiam, venerunt in Pamphyliam, et inde navigaverunt Antiochiam, unde erant traditi gratiae Dei, in opus quod compleverunt. Cum autem venissent, et congregassent ecclesiam rettulerunt quanta fecisset Deus cum illis quia aperuisset gentibus ostium fidei morati sunt autem tempus non modicum cum discipulis et quidam descendentes de Iudaea docebant fratres quia nisi circumcidamini secundum morem Mosi non potestis salvi fieri facta ergo seditione non minima Paulo et Barnabae adversum illos statuerunt ut ascenderent Paulus et Barnabas et quidam alii ex illis ad apostolos et presbyteros in Hierusalem super hac quaestione illi igitur deducti ab ecclesia perbant Phoenicen et Samariam, narrantes conversionem gentium: et faciebant gaudium magnum omnibus fratribus. Cum autem venissent Jerosolymam, suscepti sunt ab ecclesia, et ab apostolis, et senioribus, annuntiantes quanta
Abbreviated transcription (Latin):
implerentur autem dies multi:
consilium fecẽrunt iudei. ut eũ
interficerent. Notȩ autẽ factȩ
sunt paulo insidiȩ eorũ. Custo¬
diebant autem. & portas die ac
nocte: ut eum interficerent. Ac¬
cipientes autem eum discipłi eius
nocte: ꝑ murum dimisẽrunt eum.¬
submittentes in sporta. Cũ autẽ
uenisset in ihrłm: demptãbat iun¬
gere se discipłis. et oms timebart
cum. non credentes quia esset di¬
scipulus iħu. Barnabas autem
apprehensum illum duxit ad
apłos: & narrauit illis quomodo
in uia uidisset dñm. & quia lo¬
quutus est ei. & quomͦ in damasco
fiducialiter egerit in nomine iħu:
et erat cum illis intrans & exiens
in ihrłm fiducialiter agens in
batur quoq gentib. & disputa¬
bat cum grecis: illi autem quere¬
bant occidere eum. Quod cum

Expanded text:
implerentur autem dies multi, consilium fecerunt Judaei, ut eum interficerent. Notae autem factae sunt Paulo insidiae eorum, et custodiebant portas die ac nocte, ut eum interficerent. Accipientes autem discipuli ejus nocte, per murum dimisesubmittentes in sporta cum autem venisset in Hierusalem temptabat iungere se discipulis et omnes timebant eum non credentes quia esset discipulus Barnabas autem adprehensum illum duxit ad apostolos et narravit illis quomodo in via vidisset Dominum et quia locutus est ei et quomodo in Damasco fiducialiter egerit in nomine Iesu et erat cum illis intrans et exiens in Hierusalem et fiducialiter agens in batur quoque et disputabat cum Graecis illi autem quaereba
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ: ascenderunt in memoriam
in conspectu dñi. Et nunc mute
uiros in ioppen. & accersi symo¬
nem quendam qui cognominat᷑
petrus: hic hospitatur apuã
symonem quendam coriarium
cuius domus est iuxta mare. hic¬
Et cum discessisset angłs qui lo¬
quebatur illi: uocauit duos do¬
mesticos suos. et militem metu¬
entem dm̃. ex his qui illi adhere¬
bant. Quib cum narrasset om̃ia:
misit illos in ioppen. Postera au¬
tem die iter illis facientibus &
apꝓpinquantib ciuitati: ascen¬
dit petrus in suꝑiora domus ut
oraret. cura horam sextam Et
cum esuriret: uoluit gustare. Pa¬
rantib autem eis: cecidit suꝑ eũ¬
mentis excessus. et uidit cęlum
aꝑtum. & descendens uas quod¬
dam uelut linteum magnum.
quatuor initiis submitti de cęlo
in terram. in quo erant omnia
quadrupedia & reptilia terrȩ. &
uolatilia cęli. Et facta est uox
ad eum dicens. Surge petre: oc¬
cide & manduca. Ait autẽ petaꝰ.
Absit a me dñe: quia nunquam
manducaui omne commune &

Expanded text:
tuae ascenderunt in memoriam in conspectu Dei et nunc mitte viros in Ioppen et accersi Simonem quendam qui cognominatur Petrus hic hospitatur apud Simonem quendam coriarium cuius est domus iuxta mare Et cum discessisset angelus, qui loquebatur illi, vocavit duos domesticos suos, et militem metuentem Dominum, ex his qui illi parebant. Quibus cum narrasset omnia, misit illos in Joppen. Postera autem die iter illis facientibus, et appropinquantibus civitati, ascendit Petrus in superiora, ut oraret circa horam sextam. Et cum esuriret, voluit gustare. Parantibmentis excessus: et vidit coelum apertum et descendens vas quoddam, velut linteum magnum, quatuor initiis submitti de coelo in terram, in quo erant omnia quadrupedia et serpentia terrae, et volatilia coeli. Et facta est vox ad eum: Surge, Petre, occide et manduca. Ait autem Petrus: Absit, Domine, quia nunquam manducavi omne commune et
Abbreviated transcription (Latin):
petrus ponens genua sua ora-¬
uit. & conuersus ad corpus dix̃.
Thabita surge. At illa aꝑuit
ocłos suos: & uiso petro resedit.
Dans autem illi manũ erexit
eam: & cum uocasset scõs ac
uiduas. assignauit eam uiuam.
Notum autem factum est per
uniuersam ioppen: & credidert
multi in dño. Factum est autem
ut dies multos moraretur in
dam coriarium.
i autem quidam erat in
cesarea nomine cornelius.
centurio cohortis quȩ dicitur
italica: religiosus & timens dm̃
cum omni domo sua. faciens
elemosinas multas plebi. et de¬
precans dm̃ semꝑ: uidit in uisu
manifeste quasi hora nona diei.
angłin dei introeuntem ad se. &
dicentem sibi. Corneli. At ille
intuens in eum: timore correptꝰ
dixit. Quis es dñe: Dixit autẽ

Expanded text:
ua oravit et conversus ad corpus dixit Tabita surge at illa aperuit oculos suos et viso Petro resedit dans autem illi manum erexit eam et cum vocasset sanctos et viduas adsignavit eam vivam notum autem factum est per universam Ioppen et crediderunt multi in Domino factum est autem ut dies multos moraretur in nem coriarium vir autem quidam erat in Caesarea nomine Cornelius centurio cohortis quae dicitur Italica religiosus et timens Deum cum omni domo sua faciens elemosynas multas plebi et deprecans Deum semper vidit in visu manifeste quasi hora nona diei angelum Dei introeuntem ad se et dicentem sibi Corneli at ille intuens eum timore correptus dixi
Abbreviated transcription (Latin):
quidnam esset uisio quam uidis¬
set: ecce uiri qui missi erant a
cornelio. inquirentes domum
symonis. astiterunt ad ianuã.
Et cum uocassent: interroga¬
bant si symon qui cognomina¬
tur petrus. illic haberet hospiaiũi¬

Expanded text:
nam esset visio quam vidisset ecce viri qui missi erant a Cornelio inquirentes domum Simonis adstiterunt ad ianuam et cum vocassent interrogabant si Simon qui cognominatur Petrus illic haberet hospitiu
Abbreviated transcription (Latin):
coronas ante ianuas afferens. cum
popłis uolebat sacrificare. Quod
ubi audierunt apłi. barnabas &
paulus: conscissis tumcis suis
exilierunt in turbas. clamantes &
dicentes. Uiri. quid hec facitis:
bis ab his uanis conuerti ad dm̃
uiuum. qui fecit cęlum & terram
mare & omnia que in eis sunt:
qui in preteritis generationib di¬
misit omnes gentes ingredi uias
suas. Et quidem non sine testi¬
monio semet ipsum reliquit. bene
faciens de cȩlo dans pluuias &
tempora fructifera. implens cibo

Expanded text:
coronas ante januam afferens cum coronas ante januam afferens cum populo: volebat sacrificare. Quod ubi audierunt Apostoli Barnabas et Paulus conscissis tunicis suis exilierunt in turbas: clamantes et dicentes. Viri quid hec facitis?  ab his uanis conuertamini ad deum uiuum, qui fecit caelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt. qui in praeteritis generationibus reliquit omnes gentes ingredi itinera sua.. et quidem non sine testimonio semet ipsum relfaciens de caelo, dans pluvias, & tempora fructifera implens cibo,
Abbreviated transcription (Latin):
ducialiter agentes in dño. testimo¬
nium ꝑhibente uerbo gr̃ȩ suȩ:
dante signa & ꝓdigia fieri ꝑ ma¬
nus eorum. Diuisa est autẽ mul¬
titudo ciuitatis: et quidã quidẽ
erant cum iudeis. quidam uero
cum apłis. Cum autẽ factus esset
impetus gentilium & iudeoꝵ cum
principib suis. ut contumeliis af¬
ficerent. et lapidarent eos: intelli¬
gentes confugerunt ad ciuitates
lycãoniȩ. listram & derben: & uni-¬
uersam in circuitu regionem. &
ibi euangłizantes erant.
It quidam uir in listris infir¬
mus pedib sedebat claudꝰ
ex utero matris suȩ: qui nunquã
ambulauerat. Hic audiuit paulũ
loquentem: qui intuitus eum. &
uidens quia haberet fidem ut sal
uus fieret. dixit magna uoce. Sur
cum uidissent qͦd fecerat paulus:
leuauerunt uocem suã lycaonice
dicentes. Dii similes facti homi¬
nib descenderunt ad nos. Et uo¬
tabant barnaban iouem. paulũ
uero mercurium: qm̃ ipse erat
dux uerbi. Sacerdos quoq iouis
qui erat ante ciuitatem. tauros &

Expanded text:
ducialiter agentes in Domino testimonium perhibente verbo gratiae suae dante signa et prodigia fieri per manus eorum divisa est autem multitudo civitatis et quidam quidem erant cum Iudaeis quidam vero cum apostolis cum autem factus esset impetus gentilium et Iudaeorum cum principibus suis ut contumeliis adficerent et lapidarent eos intellegentes confugerunt ad civitates Lycaoniae Lystram et Derben et universam in circuitu regionem et ibi evangelizantes erant et quidam mis pedibus sedebat claudus ex utero matris sue: qui nunquam ambulaverat. Hic audivit Paulum loquentem: qui intuitus eum et vidit quia haberet fidem: ut salvus fieret: dixit magna voce. Tibicum vidissent quod fecerat Paulus: levaverunt vocem suam Lycaonie dicentes. Dii similes facti hominibus descenderunt ad nos. Et vocabant Barnabam Jovem: Paulum vero Mercurium: quoniam ipse erat dux verbi. Sacerdos vero Jovis qui erat ante civitatem: tauros: et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uiam: uenerunt ad quandã
aquam. Et ait eunuchus. Ecce
aqua. Quis ꝓhibet me baptiza¬
ri: Dixit autem philippus. Si
credis ex toto corde licet. Et
respondens ait. Credo dei filiũ
esse iħm xp̃m. Et iussit stare
currum. Et descenderunt uter¬
q in aquam philippus & eunu¬
chus: et baptizauit eum. Cum
autem ascendissent de aqua: sp̃s
dñi rapuit philippũ. & amplius
non uidit eum eunuchus. Ibat
enim ꝑ uiam suam gaudens:
philippus autem inuentus est
in azoto. Et ꝑtransiens euange¬
lizabat ciuitatib cunctis donec
ueniret cesaream.
aulus autẽ adhuc spirans mi
narum & cedis in discipłos
domini: accessit ad principem
sacerdotum. et petiuit ab eo epłas
in damascum. ut si quos inueni¬
uinctos eos ꝑduceret in ihrłm.¬

Expanded text:
i, venerunt ad quamdam aquam, et ait eunuchus: Ecce aqua, quis prohibet me baptizari? Dixit autem Philippus: Si credis ex toto corde, licet. Et respondens dixit: Credo Dei Filium i  et iussit stare currum et descenderunt uterque in aquam Philippus et eunuchus et baptizavit eum cum autem ascendissent de aqua Spiritus Domini rapuit Philippum et amplius non vidit eum eunuchus ibat enim per viam suam gaudens Philippus autem inventus est in Azoto et pertransiens evangelizabat civitatibus cunctis donec veniret Caesaream Saulus autem adhuc inspirnarum, et coedis in discipulos Domini, accessit ad principem sacerdotum, et petiit ab eo epistolas in Damascum, ut si quos invenivinctos perduceret in Jer
Abbreviated transcription (Latin):
uisum recipiat. Respondit autẽ¬
a multis de uiro hoc. quanta ma¬
la sanctis tuis fecerit in ihrłm:¬
& hic habet potestatem a princi
Dixit autem ad eum dñs. Ua

Expanded text:
uisum recipiat. Respondit ui de uiro illo quanta mala sanctis tuis fecerit in Iherusalem et habet potestatem capere D
Abbreviated transcription (Latin):
ergo uos pro me ao dñm: ut
nichil ueniat suꝑ me horum
quȩ dixistis. Et illi quidem testi¬
ficati & loquuti uerbum dei. re¬
dibant iherusolimam: & in mul¬
tis regionibus samaritanorum
euangelizabant.¬

Expanded text:
ro me ad Dominum, ut nihil veniat super me horum, quae dixistis. Et illi quidem testificati et locuti verbum Dei, rediebant ad Hierusalem, et multis regionibus Samaritanorum evangelizabant
Abbreviated transcription (Latin):
mine dñi iħ̃u. Tunc imponebart
manus suꝑ illos: & accipiebant
sp̃m sanctum.
uim uidisset autem symon
quia ꝑ impositionẽ manus
apłorum daretur sp̃s sc̃s: obtulit
cis peciiniam dicens.Date &
michi hanc potestatem: ut cui¬
cunq imposuero manus. accipiat
sp̃m scm̃. Petrus autẽ dixit ad
cum. Pecunia tua tecum sit in
ꝑditione: qm̃ donum dei existi¬
masti pecunia possidẽri. Non est
tibi pars neq sors in sermone
isto: cor enim tuum ñ est rectum
coram deo. Pęntentiam itaq age
ab hac nequicia tua: & roga dm̃
si forte remittatur tibi hec cogita

Expanded text:
mini Jesu Christi. Tunc imponebant manus super illos, et accipiebant Spiritum sanctum. Cum vidisset autem Simon quia per impositionem manus apostolorum daretur Spiritus sanctus, obtulit eis pecuniam, dicens: Date et mihi hanc potestatem, ut cuicunque imposuero manus, accipiat Spiritum sanctum. Petrus autem dixit ad eum: Pecunia tua tecum sit in perditionem, quia donum Dei existimasti pecunia possidere. Non est tibi pars, neque sors in sermone isto: cor enim tuum non est rectum coram Deo. Poenitentiam itaque age ab hac nequitia tua, et roga Deum, si forte remittatur
Abbreviated transcription (Latin):
est & non possumus negare.
Sed ne amplius diuulgetur in
popl̃m: comminemur eis ne
ultra loquantur in nomine hoc
nunciauerunt ne omnino lo¬
querentur neq docerent in no¬
mine iħu. Petrus uero & ioħes
respondentes dixerunt ad illos.
Si iustum est in conspectu dei uos
potius audire quam dm̃: uos ip¬
si iudicate. Non enim possumus
quȩ uidimus & audiuimus non
loqui. At illi comminantes di¬
miserunt eos: non inuenientes
quomodo punirent cos ꝓpter
popłm. quia om̃s clarificabant
io quod factum erat. in eo quod
acciderat. Annorum enim erat
amplius quam quadraginta ho¬
mo: in quo factum ettit signum
istud sanitatis.¬
imissi autem uenerunt ad
suos: & annunciauerunt
eis quanta ad eos principes sa¬
cerdotum & seniõres dixissent.
Qui cum audissent: unanimiter
leuauerunt uocem apłi ad dñm

Expanded text:
et non possumus negare sed ne amplius divulgetur in populum comminemur eis ne ultra loquantur in nomine hoc nuntiaverunt ne omnino loquerentur neque docerent in nomine Iesu Petrus vero et Iohannes respondentes dixerunt ad eos si iustum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum iudicate non enim possumus quae vidiloqui. At illi comminantes dimiserunt eos: non invenientes quomodo punirent eos, propter populum, quia omnes clarificabant id quod factum fuerat in eo, quod acciderat. Annorum enim erat amplius quadraginta homo, in quo factum fuerat signum istud sanitatis.ssi autem venerunt ad suos, et annuntiaverunt eis, quanta ad eos principes sacerdotum et seniores dixissent. Qui cum audissent, unanimiter levaverunt vocem ad D
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt enim uiri in ciuitate
ista aduersus sc̃m puerũ tuum
ih̾m quem unxisti. herodes et
pontius pilatus cum gentib &
popłis isrł. facere quȩ manus
tua & consilium tuum decreue¬
runt fieri. Et nume dñe ds̃ re¬
spice in minas eorũ. & da seruẽ
tius cum omni fiducia loqui
uerbum tuum: in eo qͦd manum
tuam extendas ad sanitates &¬

Expanded text:
venerunt enim in civitate ista adversus sanctum puerum tuum Jesum, quem unxisti, Herodes et Pontius Pilatus cum gentibus et populis Israel facere, quae manus tuae et consilium decreverunt fieri. Et nunc, Domine, respice in minas eorum, et da servis tuis cum omni fiducia loqui verbum tuum in eo, cum manum tuam extendas ad sanitates
Abbreviated transcription (Latin):
eum nocte cesaream. & dimisert̃¬
eum tharsum. Eccłia quidem
ꝑ totam iudeam & galileam &
samariam habebat pacem: et
ȩdificabatur ambulans intimo¬
replebatur.
actum est autem ut petrus
udum ꝑtransiret uniuersos:
deueniret ad sc̃os qui habitabar
hyddȩ. Inuenit autem ibi homi¬
nem quendam nomine eneam.
ab annis octo iacentem in gra¬
batto. qui erat paralyticus: &
ait illi petrus. Enea. sanet te
dominus iħe xp̃c: surge & ster¬
ne tibimet ipsi. Et continuo
surrexit. Et uiderunt illũ om̃s
qui habitabant lyddȩ & saronȩ:
qui conuersi sunt ad dominum.
In ioppe autem fuit quedam
discipula nomine thabitta: quȩ
interpretata dicitur dorchas.
Hec erat plena oꝑib bonis. &
elemosmis quas faciebat. Factũ
est autem in dieb illis: ut infir
mata moreretur. Quam cum la-¬
uissent: posuerunt eam in cena-¬
culo. Cum autem ꝓpe esset lydda
ab ioppe: discipłi audientes quia
petrus esset in ea. miserunt duos
uiros ad eum. rogantes. ne pigri¬

Expanded text:
eum Caesaream, et dimiserunt Tarsum. Ecclesia quidem per totam Judaeam, et Galilaeam, et Samariam, habebat pacem, et aedificabatur ambulans in timoreplebatur. Factum est autem, ut Petrus dum pertransiret universos, deveniret ad sanctos, qui habitabant Lyddae. Invenit autem ibi hominem quemdam, nomine Aeneam, ab annis octo jacentem in grabato, qui erat paralyticus. Et ait illi Petrus: Aenea, sanat te Dominus Jeet continuo surrexit et viderunt illum omnes qui habitabant Lyddae et Saronae qui conversi sunt ad Dominum in Ioppe autem fuit quaedam discipula nomine Tabitas quae interpretata dicitur Dorcas haec erat plena operibus bonis et elemosynis quas faciebat factum est autem in diebus illmata moreretur. Quam cum lavissent, posuerunt eam in coenaculo. Cum autem prope esset Lydda ad Joppen, discipuli audientes quia Petrus esset in ea, miserunt duos iros ad eum, rogantes: Ne pigri
Abbreviated transcription (Latin):
tres nr̃os. dicens ad abraham.
In semine tuo benedicentur om̃s
familiȩ terrȩ. Uobis primũ ds̃
suscitans filium suum. misit eũ
benedicentem uobis: ut conuertat
se unusquisq a nequicia sua.
oquentib autem illis
ad populum. suꝑuenerunt sacer¬
dotes & magistratus templi: &
saducti dolentes quod docerent
popłm. et annunciarent in iħm
resurrectionem ex mortuis: & in¬
iecerunt in eos manus. et posuert̃
cos in custodia in crãstinum. erat
enim iam uespera. Multi autem
eorum qui audierant uerbum
crediderunt: et factus est numerꝰ
uirorũ quinq milia. Factum est
autem in crastinũ. ut congrega¬
rentur principes eorũ. & seniores
ceps sacerdotum. et cayphas. &
iohannes. et alexander. & quotqͦt
erant de genere sacerdotali. et
statuentes eos in medio. interro¬
gabant in qua uirtute aut in qͦ
nomine fecissent hoc. Tunc pe¬
trus repletus sp̃u scõ: dixit ad
eos. Principes popłi & semores

Expanded text:
tres vestros dicens ad Abraam. tres vestros dicens ad Abraam. In semine tuo benedicentur omnes familie terre. Vobis primum Deus suscitavit filium suum: misit eum benedicentem vobis ut convertat se unusquisque a nequitia sua loquentibus autem illis ad populum supervenerunt sacerdotes et magistratus templi et Sadducaei dolentes quod docerent populum et adnuntiarent in Iesu resurrectionem ex mortuis et iniecerunt in eis manus et posuerunt eos in custodiam in crastinum erat enim iam vespera multi autem eorum qui audierant verbum crediderunt et factus est numerus virorum quinque milia factum est autem in crastinum ut congregarentur principes eorum et seniores ceps sacerdotum et Caiphas et Iohannes et Alexander et quotquot erant de genere sacerdotali et statuentes eos in medio interrogabant in qua virtute aut in quo nomine fecistis hoc vos tunc Petrus repletus Spiritu Sancto dixit ad eos principes populi et seniores
Abbreviated transcription (Latin):
petistis uirum homicidam dona¬
ri uobis. Auctorem uero uitȩ int¬
fecistis: quem d̾̃s suscitauit a mor¬
tius. cuius nos testes sumus. et
in fide nominis eius ambulamꝰ.
Hunc quem uidetis & nostis con-¬
firmauit nomen eius: & fides quȩ
ꝑ eum est dedit integram sanita¬
tem istam in conspectu omnium
ur̃m. Et nunc fr̃s scio quia per
ignorantiam fecistis scelus hoc:
sicut & principes ur̃i. Ds̃ autem
qui prenunciauit ꝑ os omnium
uit sic. Penitemini igitur & con¬
uertinum. ut deleantur peccata ue⁊ a
ur̃a: ut cum uenerint tempora
refrigerii a conspectu dñi. & mi¬
serit eum qui predicatus est uobis
quidem susciꝑe. usq in tempus
ꝓpħarum. Moyses quidẽ dixit
ur̃is. tanquam me: ipsum audieto
iuxta omnia quȩcunq loquutus
fuerit uobis. Erit autem omnis
anima quȩcunq non audierit ꝓ¬
phetam illum: exterminabitur
de plebe. Et omnes ꝓphetȩ a sa¬
inuhele & deinceps. qui loquuti si¬
et annunciauerunt dies istos.
menti quod disposuit ds̃ ad pa¬

Expanded text:
donari: auctorem vero vite interfecistis. Quem Deus suscitavit a mortuis: cujus nos testes sumus: et in fidem nominis ejus: hunc quem videtis: et nostis: confirmavit nomen ejus: et fides qui per eum est dedit integram sanitatem istam in conspectu omnium vestrorum. Et nunc fratres scio quia per ignorantiam fecistis hoc malum: sicut et principes vestri. Deus autem qui prenunciavit per os omnium vit sic. Penitemini igitur: et convertimini ut deta. Et cum venerint tempora refrigerii a conspectu Domini: et miserit eum qui predicatus est vobis um suscipere usque in tempus  seculo prophetarum. Moyses quidem dixit vestris, tamquam meipsum audietis juxta omnia quaecumque locutus fuerit vobis. Erit autem: omnis anima quae non audierit Prophetam illum, exterminabitur de plebe. Et omnes prophetae a Samuel, et deinceps, qui locuti sunt, annuntiaverunt dies istos. tamenti: quod disposuit Deus ad pa
Abbreviated transcription (Latin):
magna. Attendebant autẽ eum:
ꝓpter quod multo tempore artib¬
magicis sius dementasset eos.
Cum ergo credidisset philippo
euangłiranti de regno dei. & in no¬
mine iħu xp̃i baptizarentur uiri
ac mulieres: tunc symon & ipse
credidit. Et cum baptizatus ẽẽt:
adherebat philippo. Uidens etiã
signa & uirtutes maximas fieri¬

Expanded text:
magna. Attendebant autem eum, propter quod multo tempore magiis suis dementasset eos. Cum vero credidissent Philippo evangelizanti de regno Dei, in nomine Jesu Christi baptizabantur viri ac mulieres. Tunc Simon et ipse credidit: et cum baptizatus esset, adhaerebat Philippo. Videns etiam signa et virtutes maximas fieri
Abbreviated transcription (Latin):
hominibus. in quo oporteat nos
saluos fieri.
identes autem petri eoñstan¬
tiam & iohannis. comꝑto
quod homines essent sine litteris
& idiotȩ. admirabantur: & co¬
gnoscebant eos qm̃ cum iħu fu¬
erant. Hominem quoq uiden¬
tes stantem cum eis qui curatꝰ
fuerat: nichil poterant contra¬
dicere. Iusserunt autem eos fo¬
ras extra concilium secedere: &
conferebant adinuicem dicentes.
Quid faciemus uiri fr̃s homini¬
bus istis: Qm̃ quidem notũ

Expanded text:
quo oporteat nos salvos fieri. Videntes autem Petri constantiam et Joannis, comperto quod homines essent sine litteris, et idiotae, admirabantur, et cognoscebant eos quoniam cum Jesu fuerant: hominem quoque videntes stantem cum eis, qui curatus fuerat, nihil poterant contradicere. Jusserunt autem eos foras extra concilium secedere; et conferebant ad invicem, dicentes: Quid faciemus hominibus istis? qu
Abbreviated transcription (Latin):
templi quȩ dicitur speciosa. ut
peteret elemosinam ab introeun¬
tibus in templum. Is cũ uidisset
petrum & iohannem incipientes
introire in templum: rogabat ut
elemosinam acciꝑet ab eis. Intueis
autem in eum petrus cum iohanne
dixit. Respice in nos. At ille inten¬
debat in eos: sperans se aliquid
accepturum ab eis Petrus autẽ

Expanded text:
 dicitur Speciosa, ut peteret eleemosynam ab introeuntibus in templum. Is cum vidisset Petrum et Joannem, incipientes introire in templum, rogabat ut eleemosynam acciperet. Intuens autem in eum Petrus cum Joanne dixit: Respice in nos. At ille intendebat in eos, sperans se aliquid accepturum a
Abbreviated transcription (Latin):
audite. Si nos hodie diiudicam᷑
in benefacto hominis infirmi. in
quo iste saluus factus est:notũ
sit omnib uobis. & omni plebi
ifrł. quia in nomine iħu xp̃i na-¬
zareni quem uos crucifixistis.
quem ds̃ suscitauit a morturis.
in hoc iste astat coram uobis sa¬
nus. Hic est lapis qui repbatuᷤ
est a uobis edificantib. qui fa¬
ctus est in caput anguli: & non
est in alio aliquo salus. nec enĩ

Expanded text:
es si nos hodie diiudicamur in benefacto hominis infirmi in quo iste salvus factus est notum sit omnibus vobis et omni plebi Israhel quia in nomine Iesu Christi Nazareni quem vos crucifixistis quem Deus suscitavit a mortuis in hoc iste adstat coram vobis sanus hic est lapis qui reprobatus est a vobis aedificantibus qui factus est in caput anguli et non est in alio ali
Abbreviated transcription (Latin):
ipse erat qui ad elemosinam se¬
debat ad speciosam portam tem.¬
pli. et impleti sunt stupore &
extasi. in eo quod contigerat illi.
Cum teneret autem petrum &
fuerat: cucurrit omnis popłs ad eos
in porticum quȩ appellatur salo.¬
monis stupentes. Uidens autẽ
petrus: respondit ad populum.
Uiri ifrłite. quid admiramini in
hoc. aut in nos quid intuemini.
quasi nr̃a uirtute aut pietate fece¬

Expanded text:
mosynam sedebat ad Speciosam portam templi: et impleti sunt stupore et exstasi, in eo quod contigerat illi. Cum teneret autem Petrum, nem, cucurrit omnis populus ad eos, ad porticum quae appellatur Salomonis, stupentes. Videns autem Petrus, respondit ad populum: Viri Israelitae, quid miramini in hoc, aut nos quid intuemini, quasi nostra virtute aut p
Abbreviated transcription (Latin):
liceat audenter dicere ad uos de
patriarcha dauid. qm̃ defunctus
est. & sepultus est. & sepulchrũ es
est apud nos usq in hodiernum
diem. Propħa igitur cum esset.
& sciret quia iureiurando iurasse
illi ds̃. de fructu lumbi eius sedet
suꝑ sedem cius: ꝓuidens loquutꝰ
est de resurrectione xp̃i. quia neq
derlictus est in inferno. neq can
eius uidit corruptionem. Hunc
iħm resuscitauit ds̃: cuius nos
omnes testes sumus. Dextera ig¬
tur dei exaltatus. & ꝓmissione
sp̃s sc̃i accepta a patre. effudit n¬
nos donum hoc quod uos uid¬
tis & auditis. Non enim dauiꝯ
ascendit in cȩlos. Dicit autẽ Ires
Dixit dñs dño meo. sede a dex¬

Expanded text:
at audenter dicere ad vos de patriarcha David quoniam et defunctus est et sepultus est et sepulchrum eius est apud nos usque in hodiernum diem propheta igitur cum esset et sciret quia iureiurando iurasset illi Deus de fructu lumbi eius sedere super sedem eius providens locutus est de resurrectione Christi, quia neque derelictus est in inferno, neque caro eius vidit corruptionem. Hunc Iesum suscitauit Deus, cui omnes nos testes sumus. Dextera igitur Dei exaltatus, & promissione Spiritus sancti accepta a patre, effudit hoc donum quod vos videtis & auditis. Non enim Dauid ascendit in cœlos. Dicit autem ipse. Dixit Dominus Domino meo, sede a dex
Abbreviated transcription (Latin):
tur unusquisq ur̃m in nomine
peccatoꝵ ur̃orum: & accipietis do¬
num sp̃s scĩ. Uobis enim est hec¬
repmissio & filiis ur̃is: & om̃ib
qui longe sunt quoscunq aduo¬
caerit dñs ds nr̃. Aliis etiam
uerbis testificatus est. & exhorta¬
batur eos dicens. Saluamini
a generatione ista praua.
ui ergo receperunt sermonẽ
eius baptirati. sunt: & appo¬
sitȩ sunt in illa die animȩ circũ
tria milia. Erant autem ꝑseue¬
& oratiõnib. Fiebat autẽ omni
ammȩ timor. Multa quoq pro¬
digia & signa ꝑ apłos fie̾bant in
ihrłm: et metus erat magnus in
uniuersis. Omnes etiam qui cre¬
debant erant pariter: & habebars
Comnia communia. Possessiones
et substantias uendebant: et
diuidebant illa in omnib ꝓut
anicuiq opus erat. Cotidie qͦq¬

Expanded text:
um in nomine peccatorum vestrorum, et accipietis donum sancti Spiritus. Vobis enim est repromissio, et filiis vestris, et omnibus qui longe sunt, quoscunque advocaverit Dominus Deus noster. Aliis etiam pluribus verbis testificatus est, et exhortabatur eos, dicens: Salvamini a generatione ista prava. Qui ergo receperunt sermonem ejus, baptizati sunt, et appositae sunt in illa die animae circiter tria millia. QuHierusalem. Fiebat autem omni 202 anime timor. Multa quoque prodigia et signa per Apostolos fiebant in Hierusalem: et metus erat magnus in universis. Omnes etiam qui credebant: erant pariter et habebant omnia communia. Possessiones et substantias vendebant: et dividebant illa omnibus: prout cuique erat. Quotidie q
Abbreviated transcription (Latin):
loquentes nr̃is linguis magnalia
dei. S tupebant autem om̃s: et
mirabantur adinuicem dicentes.
Quidnam uult hoc esse: Alii
autei irridentes dicebant: quia
musto pleni sunt isti.
tans autem petrus cum un¬
decim apłis: eleuauit uocẽ
suam. et loquutus est eis dicens.

Expanded text:
nostris linguis magnalia Dei. Stupebant autem omnes et mirabantur ad invicem dicentes. Quidnam vult hoc esse? Alii autem irridentes dicebant: quia musto pleni sunt isti. Stans vero Petrus cum undecim discipulis: levavit vocem suam: et locutus est eis
Abbreviated transcription (Latin):
unt: Et quomodo nos au¬
nrãm in qua nati sumus: Parthi¬
& medi & elamitȩ. & qui habitant
mesopotamiam. iudeam & cappa¬
dociam. pontum & asiam. frigiam
et pamphiliam. ȩgyptũ & partes
nȩ romani. iudei quoq & ꝓseliti.

Expanded text:
laei? et quomodo agnoscnem, in quo nati sumus? Parthi, Medi, Elamitae et qui inhabitant Mesopotamiam. Armeniam et Cappadociam, Pontum. Asiam, Phrygiam et Pamphyliam, Aegyptum et regiones nerant Romani e
Abbreviated transcription (Latin):
Aduersus presbiterũ accusatiõ¬
nem noli recipere: nisi sub duob
aut trib testib. Peccantes autem¬
coram omnib argue: ut & ceteri
timorem habeant. Testor coram
gelis eius. ut hec custodias. sirit
preiudicio nichil faciens. in aliam
partem declinando. Manus cito
nemini imposueris: neq communi¬
caueris peccatis alienis. Te ipsum
castum custodi. Noli adhuc aquã
bibere: sed uino modico utere. ꝓpt̃
stomachum tuũ. & frequentes
infirmitates. Quorundam hominũ
peccata manifesta sunt. p̃cedentia
ad iudicium: quorundam autem &
subsequuntur. Similiter autem et
facta bona manifesta sunt: & quȩ
se habent. abscondi ñ posst̃.
unq sunt sub iugo serui: do
& dominos: non contemp
quia fr̃s sunt. sed magis
quia beneficii participes st̃.¬

Expanded text:
Adversus presbyterum accusatioAdversus presbyterum accusationem noli recipere, nisi sub duobus aut tribus testibus. Peccantes coram omnibus argue: ut et caeteri timorem habeant. Testor coram gelis, ut haec custodias sine praeiudicio, nihil faciens in alteram partem declinando. manus cito nemini inposueris neque communicaueris peccatis alienis. te ipsum castum custodi. noli adhuc aquam bibere, sed uino modico utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium quosdam autem et subsequuntur similiter et facta bona manifesta sunt, et quae aliter se habent abscondi non possunt. Quicumque sunt sub iugo serui, domhabent dominos, non contemnant, quia fratres sunt, sed magis quia beneficii participes s
Abbreviated transcription (Latin):
as honora: quȩ uerȩ uiduȩ sunt.
Siqua autem uidua filios aut ne-¬
potes habet: discat primũ domũ
suam regere. & mutuam uicem
tum est coram deo. Quȩ autẽ uere
uidua est & desolata. speret in dm
& instet obsecrationib & orationibꝰ
nocte ac die. Nam quȩ in deliciis
est uiuens: mortua est. Et hoc pre¬
cipe: ut irreprehensibiles sint. Si
quis autẽ suorum & maxime do¬
mesticorum curam non habet: fidẽ
denegauit. & est infideli deterior.
Uidua eligatur non minus qͣm sera¬
ginta annoꝵ: quȩ fuerit unius
uiri uxor. in oꝑib bonis testimo¬
nium habens. si filios educauit. si
hospitio pauꝑes recepit. si scorum
pedes lauit. si tribulationem pa¬
tientib subministrauit. si omne
opus bonum subsequuta est. ado¬
ut his quȩ uere uiduȩ funt suffi¬
ciat. Qui bene presunt presbiteri.
duplici honore digni habeantur.¬
& maxime qui laborant in uerbo
et doctrina. Dicit enim scriptura.
Non alligabis os boui trituranti:
et dignus est oꝑarius mercede sua.

Expanded text:
as honora, quę uere uiduę sunt. Siqua autem uidua filios aut nepotes habet, discat primum domum suam regere et mutuam uicem tum est coram Deo. Quae autem vere vidua est, et desolata, speret in Deum, et instet obsecrationibus et orationibus nocte ac die. Nam quae in deliciis est, vivens mortua est. Et hoc praecipe, ut irreprehensibiles sint. Si quis autem suorum et maxime domesticorum curam non habet, fidem negauit, et est infideli deterior. uidua eligatur non minus sexaginta annorum, quae fuerit unius uiri uxor, in operibus bonis testimonium habens, si filios educauit, shospitio peregrinos recepit, si sanctorum pedes lavit, si tribulationem patientibus subministravit, si omne opus bonum subsecuta est. Adout iis, quae vere viduae sunt, sufficiat. Qui bene praesunt presbyteri, duplici honore digni habeantur: maxime qui laborant in verbo et doctrina. Dicit enim Scriptura: Non alligabis os bovi trituranti. Et: Dignus est operarius mercede sua.
Abbreviated transcription (Latin):
aichil sciens. sed languens cica¬
questiones & pugnas uerborum. ex
quib oriuntur inuidiȩ. & conten¬
tiones. blasphemiȩ. suspiciones ma¬
le. conflictationes hominũ mente
corruptoꝵ. & quia ueritate priua
ti sunt: existimantium questum
esse pietatem. Est autem questus
magnus: pietas cum sufficientia.
Nichil enim intulimus in hunc
mundum: haut dubium qͥa nec
auferre quid possumꝰ. Habentes
autem alimenta & quib degam᷑:
his contenti simus. Nam qui uo

Expanded text:
ihil sciens, sed languens circaquaestiones et pugnas verborum, ex quibus exoriuntur invidiae, contentiones, blasphemiae, suspiciones malae, conflictationes hominum mente corruptorum et qui priuati sunt ueritate, existimantium quaestum esse pietatem. est autem quaestus magnus pietas cum sufficientia. nihil intulimus in hunc mundum: haut dubium quia nec auferre quid possumus: habentes autem alimenta et quibus tegamur, his contenti sumus. nam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: enutritus uerbis fidei. & bonȩ
doctrinȩ quam assequutus es. Inep¬
tas autem & aniles fabulas deuita
Exerce autem te ipsũ ad pietatem.
Nam corporalis exercitatio ad mo-¬
dicum utilis est. Pictas autem ad
maledicimur: quia speramus in
d̃m uiuum. qui est saluator om̃iũ
hominum. maxime fidelium. Pre¬
cipe hec & doce. Nemo adolescenti

Expanded text:
i, nutritus uerbis fidei et bonae doctrinae, quam adsecutus es. ineptas autem et aniles fabulas deuiexerce autem teipsum ad pietatem. Nam corporalis exercitatio, ad modicum utilis est: pietas autem ad maledicimur, quia speramus in Deum vivum, qui est Salvator omnium hominum, maxime fidelium. Praecipe haec, et doce. Nemo adolescenti
Abbreviated transcription (Latin):
sicamina: patris nomen intitulo
non habere. Noc si uerum est: Sopho
patrem chusi: auum godoliam. ꝓ¬
auum amariam. atauum ezechiã
Et talem quadrigam: ipse uelut
extremus auriga compleuit. Nom̃
sophoniȩ: alii speculam. alii ar-¬
chanum dñi sui transtulerunt.
Siue igitur speculam. siue abscon¬
ditum dñi interpretetur: utrunq
ꝓphȩ conuenit. Dicitur enĩ & ad
iherechiel. Fili hominis: speculato¬
rem te posui domui isrł. Iste enĩ¬
ꝓpħa qui erat in specula & in
sublimib constitutus. & nouerat
mysteria dñi: filius erat chusi.
bebat quoq auum godoliam:
pauum amariam: qui & ipse
uertitur in sermone dñi. Et ata¬
uum ezechiam: qui sonat fortitu
do dni. De fortitudine itaq dñi
natus est sermo dñi: & de sermo¬
ne dñi nata est magnitudo dñi.
& de magnitudine d̾ni nata est
humilitas: ut cum uenerit quis
ad ꝑfectum dicat. quia ñ sum
dignus uocari apłs. Et illud in
psalmis. Dñe non est exaltatũ¬

Expanded text:
sycamina , patris nomen in titulo non habet. Hoc si verum est, Sophonpatrem Chusi, avum Godoliam, proavum Amariam, atavum Ezechiam: et talem quadrigam ipse velut extremus auriga complevit. Nomen Sophoniae alii speculam, alii arcanum Domini transtulerunt. Sive igitur specula, sive absconditum Domini interpretetur, utrumque prophetae convenit. Dicitur enim et ad Ezechiel: Fili hominis, speculatorem te posui domui Israel . Epropheta, qui erat in specula et in sublimibus constitutus, et noverat mysteria Domini, filius erat Chusi bebat quoque avum Godoliam, proavum Amariam, qui et ipse vertitur in sermonem Domini: et atavum Ezechiam, qui sonat fortitudinem Domini. De fortitudine itaque Domini, natus est sermo Domini, et de sermone Domini nata est magnitudo Domini, et de magnitudine Domini nata est humilitas, 674 ut cum pervenerit aliquis ad perfectum, dicat: Non sum dignus vocari apostolus . Et illud in Psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs exercituũ: & uos pollu¬
istis illud in eo qͦd dicitis mensa
dñi contaminata est: & qͦd suꝑpo¬
nitur contemptibile est cum igne
qui illud deuorat. Et dixistis. Ecoe
de labore. Et exsufflastis illud dic̃
dñs exerctuũ: & intrilistis de ra¬
pinis claudũ & languidum. &
intulistis munus. Nunquid susci-¬
piam illud de manu ur̃a dic̃ dñs:
Maledictus dolosus qui habet in
grege suo masculũ. & uotũ faci¬
ens immolat debile dño: quia
rex magnus ego sum dicit dñs exer¬
cituum. & nom̃ meum horribile
datum hoc o sacerdotes. Si nolue¬
rits audire. & si nolueritis po¬
nere suꝑ cor. ut detis glam no¬
mini meo ait dñs exercituum:
mittam in uos egestatem. & male¬
dicam benedictionib ur̃is. & ma¬
ledicam illis. qm̃ ñ posuistis suꝑ
cor. Ecce ego ꝓiciam uobis bia¬

Expanded text:
 vos polluisti illud in eo quod dicitis: Mensa Domini contaminata est: et quod superponitur, contemptibile est, cum igne qui illud devorat. Et dixistis: Ecce de labore, et exsufflastis illud, dicit Dominus exercituum; Et intulistis de rapinis claudum, et languidum, et intulistis munus: Numquid suscipiam illud de manu vestra? dicit Dominus. Maledictus dolosus, qui habet in grege suo masculum, et votum faciens immolat debile Domino: Quia rex magnus ego, dicit Dominus exercituum, et nomen meum horribile datum hoc, o sacerdotes, Si nolueritis audire, et si nolueritis ponere super cor, ut detis gloriam nomini meo, ait Dominus exercituum: Mittam in vos egestatem, et maledicam benedictionibus vestris, et maledicam illis: quoniam non posuistis super cor. Ecce ego projiciam vobis b