comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
struxit: unde & ad uigilandum auditores suos excitans dicit.
Beati sunt serui illi. quos cum uenerit dñs. inuenerit uigilantes.
Et si uespertina inquit hora uenerit. & si n media nocte. &
si galli cantu inuenerit eos uigilantes. beati sunt. Itaq & uos esto¬
te parati: quia nesoitis qua hora filius hominis uenturus est
Si quidem nec uerbis solum docuit uigilias: sed etiam confirma.¬
uit exemplo. Nam testatur euangł. quia erat iħs pernoctans
in oratione drͣ. Paulus quoq & silas in custodia puplica. circa
Ubi repente terremotu facto & concussis carceris fundamentis:
& ianuae sponte apertȩ & omium uincula sunt soluta Unde o-¬
ortet his horis.psallendi orandiq frequentiam nos in sci̾s ha-¬
bere officiis. finemq nr̃m uel si aduenerit sub tali actu. expecta¬
re securius. Est aut̃ quoddam genus hereticoꝵ. suꝑfluas asti¬
iantium sacras uigilias. & spiritali opere infructuosas:. dicem

Expanded text:
struxit. Unde et ad vigilandum auditores suos excitans dicit: struxit. Unde et ad vigilandum auditores suos excitans dicit: Beati sunt servi illi, quos cum venerit Dominus, invenerit vigilantes . Et si vespertina, inquit, hora venerit, et si media nocte, et si galli cantu, et inveniat illos vigilantes, beati sunt. Itaque et vos estote parati, quia nescitis qua hora Filius hominis venturus est . Si quidem nec verbis solum docuit vit exemplo. Nam testatur Evangelium, quia erat Jesus pernoctans in oratione Dei . Paulus quoque et Silas in custodia publica, circa orantur, ubi repente terrae motu facto, et concussis carceris fundamentis, et januae sponte apertae, et omnium vincula sunt soluta . Unde oortet his horis, psallendi orandique frequentiam nos in sanctis habere officiis, finemque nostrum, vel, si advenerit, sub tali actu exspectare securius. Est autem quoddam genus haereticorum, superfluas existimantium sacras vigilias, et spiritali opere infructuosas, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
diu abstentus prohibetur. a corpore xpͥi s.eparetur anifes¬
ũ ẽ enĩ uiuere eos qui corpiis eius attingunt. Unde timer¬
dum est. ne dum du quisq separatur a xp̃i corpore alienus
ad xp̃i corpus accedere. Relegamis libros regnorum: & in¬
uenieinus sacerdotem abuelech de ꝓanib propositionis
noluisse prius dare dauid & pueris eiꝰ. nisi prius interrogaret¬
eos utrum mnundi essent pueri a mulierib non utiq ab alienis
ter ouis uacasse ab opere comugali. numquam panes quos priꝰ
negauerat. concessisset. Tantum inter est inter propositiois
anes & corpus xpͣi. quantum interest inter umbram & eo¬
pus. inter imaginem & ueritatem: inter exemplaria futuroꝵ
confitendum tibi: super iudicia iusticiae tuȩ. Hoe namq tempore
uastator angelus transiens. primogenita agyptiorum percussti
unde & nos uigilare oportet.ne periculo egyptioꝵ admisceamur.

Expanded text:
diu abstinendus prohibetur, a Christi corpore separetur. Manifesdiu abstinendus prohibetur, a Christi corpore separetur. Manifestum est enim, eos vivere, qui corpus ejus attingunt. Unde etiam timendum est ne, dum diu quisque separatur a Christi corpore, alienus ad Christi corpus accedere. Relegamus Regum libros, et inveniemus sacerdotem Abimelech de panibus propositionis noluisse prius dare David, et pueris ejus, nisi ante interrogaret utrum mundi essent pueri a mulieribus, non utique ab alientertius vacasse ab opere conjugali, nequaquam panes quos prius negaverat concessisset . 10. Tantum interest inter propositionis panes et corpus Christi, quantum inter umbram et corpus, inter imaginem et veritatem, inter exemplaria futurorum confitendum tibi, super judicia justificationis tuae . Hoc namque tempore vastator angelus transiens, primogenita Aegyptiorum percussit. Unde nos vigilare oportet, ne periculo Aegyptiorum admisceamur.
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o qui est panis uiuus caelestis unum sciamus esse corpuscui
coniunctus sit nrͣ numerus & adunatus. Dicunt aliqui uisi
aliquo intercedente peccato: eucharistiam chotidie accipi¬
ndam. Hunc enĩ panem dari chotidie uibiente do̾ nobis p¬
tulamus. dicentes. panem nrm̃ chotidianũ da nobis hodie Qd̾
quidem benedicunt. si hoc cum religione & deuotione & hu¬
nilitate suscipiunt: ne fidendo de iusticia. suꝑba presum¬
ptione id faciant. Cȩterum si talia sunt pęccata quȩ quasi
mortuũ ab altario remoueant: prius agenda pęnitentia est.
ac sic deinde hoc salutiferum medicamentũ suscipiendum
Qui enim manducauerit indigne. iudicium sibi mandu
eat & bibit. Hoc enim est indigne accipereisi eo tempore quis
accipiat quo debeat agere panitentiam Ceterum si tanta
non sunt peccata ut excõmunicatus quisq iudicetur: no
se debet a medicina dominici corporis separare: ne dum forte

Expanded text:
in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus, et adunatus. » 7. Dicunt aliqui, nisi aliquo intercedente peccato, Eucharistiam quotidie accipiendam; hunc enim panem dari quotidie nobis, jubente Domino, postulamus, dicentes: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Quod quidem bene dicunt, si hoc cum religione et devotione et humilitate suscipiunt, nec, confidendo de justitia, superbiae praesumptione id faciant. Caeterum si talia sunt peccata, quae quasi mortuum ab altari removeant, prius agenda poenitentia est, ac sic deinde hoc salutiferum medicamentum 385 tunc suscipiendum. Qui enim manducaverit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Hoc est enim indigne accipere, si eo tempore quis accipiat quo debet agere poenitentiam. 8. Caeterum si non sunt tanta peccata, ut excommunicandus quisque judicetur, non se debet a medicina dominici corporis separare, ne, dum forte
Abbreviated transcription (Latin):
coniunctio aque & uini. sic misceatur in calice dm̃ ut cõmixtio
illa ab inuicem non possit separari: sicut nec accła potest a xp̃o
diuidi. Sic autẽ in sacrificando calice dnĩ offerri aqua sola nor
potest. quo modo nec uinum solum D̾ ⁊ enĩ uinum tantũ quis
offerat. sanguis incipit esse sine nobis: siuero aqua sola. plebs
ncipit esse sine xpo. Quando autͣ utrumq miscetur & ad¬
natio confusa sibi inuicem copulatur: tunc sacramentũ
spiritale & caleste ꝑficitur. Sic uero non potest calix
dnĩ nri esse aqua sola aut uinũ solum. nisi utriumq sibi
misceatur: quomodo & corpus dnĩ non potest esse simila sola
uit aqua sola. nisi utrumq adunatum fuerit et copulatum
panis unius cõpage solidatum quo & ipso sacramento populus
noster ostenditur ad unatus. Et quemadmodũ grana multa in
inum collecta & cõmolita & cõmixta panem unũ̾ faciunt.s

Expanded text:
coniunctio aque et vini sic miscetur in calice dei, ut conimixtio coniunctio aque et vini sic miscetur in calice dei, ut conimixtio illa ab invicem non possit separari, sicut nec ecclesia potest a Christo dividi. Sic autem in sacrificando calice dpotest quomodo nec uinum solum potest. nam si uinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis. si uero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo. quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi inuicem spirituale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus. Domini potest esse simila sola, aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit, et copulatum, et panis unius compage solidatum. 6. « Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus, ut quemadmodum grana multa in unum collecta, et commolita, et commista panem unum faciunt, sic
Abbreviated transcription (Latin):
illud typicumantea implereiur: & denuo ad uerum paschae sacra-¬
nentum transires. Hoc enim in ministerio tunc factum est.
quod primum discipuli. corpus & sanguinem anĩ nr̃i iħu xpͣi¬
non acceperunt ieiuni. Ab uniuersa aute aecclesia. nunc a ie¬
uinis semper accipitur. Sic enim placuit spui scoͣ ꝑ apłos. ut
nicum corpus intraret. quam cęteri cybi: & ideo ꝑ uniuersũ
orbem mos iste seruatur. Panis enim quem frangimus. cor¬
us est xpͣi qui dicit. Ego sum panis uiuus. & cętera. Uin¬
autͣ sanguis eius est. & hoc est quod scriptum est. Ego sum
uitis. Sed panis quia corpus confirmat idõ corpus xp̃i nun¬
cupatur: uinum autͣ quia sanguinem operatur in carne:u
ad sanguinem xpͣi refertur. H ȩc aut̃ duo sunt uisibilia. seĩfi
umo mixtus aqua offertur: quia uidemis in aqua popłm intelligi.¬
in quem credit. copuletur & uingatur. Quȩ copulatio &

Expanded text:
illud typicum antea impleretur, et sic denuo ad verum paschae sacraillud typicum antea impleretur, et sic denuo ad verum paschae sacramentum transirent. 3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apnicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est , qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de autem sanguis ejus est. Et hoc est quod scriptum est: Ego sum vitis. Sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur. Vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. Haec autem dum sunt visibilia sanctificvino mistus aqua offertur, quia videmei in quem credit copulatur et jungitur. Quae copulatio et
Abbreviated transcription (Latin):
mendauit apostolis corpus & sanguinem suum priusquam tra¬
detur. sicut legitur in ȩuangłio. Accepit inquit iħs panem &
calicem & benedicens dedit eis. Quod quidem sacramentum mel¬
chisedech rex salem figuraliter in typum corporis & sanguinis
xp̃i primus obtulit: Priusq mysterium tanti sacrificũ ima¬
ginariȩ idem expressit. preferens similitudinem anĩ & saluatoriꝰ
nr̃i iħu xp̃i sacerdotis aeterni ad quem dicitur: Tu es sacerdosinȩter¬
nũ scqmordinem melchisedech. Hoc gͦ sacrisicium xp̃ianis cȩlebrare.
receptum est: Relictis ac finitis uidaicis uictimis quȩ in seruit¬
te ueteris popł cȩlebrari imperata sunt. Hoc itaq fit a nobis
quod pro nobis dñs ipse fecit. quod non mane sed post cȩnaa inues¬
pera obtulit. Sic enim xp̃m oportebat adimplere cirea uesperã
aiesut hora ipsa sacrificii ostenderet uesperam mundi. Promde
autẽ non cõmunicauerunt ieiuni apłi. quia necesse erat. ut pascha

Expanded text:
mendavit apostolis corpus et sanguinem suum, priusquam traderetur; sicut legitur in Evangelio: Accepit, inquit, Jesus panem, et calicem, et benedicens dedit eis . Quod quidem sacramentum Melchisedech rex Salem figuraliter in typum corporis et sanguinis Christi primus obtulit, primusque mysterium tanti sacrificii imaginarie idem expressit, praeferens similitudinem Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi, sacerdotis aeterni, ad quem dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . 2. Hoc ergo sacrificium Christianis celebrare praeceptum est, relictis ac finitis Judaicis victimis, quae in servitute veteris populi celebrari imperata sunt. Hoc itaque fit a nobis, quod pro nobis Dominus ipse fecit, quod non mane, sed post coenam in vesperum obtulit. Sic enim Christum oportebat adimplere circa vesperam diei, ut hora ipsa sacrificii ostenderet vesperam mundi. Proinde autem non communicaverunt jejuni apostoli, quia necesse erat ut pascha
Abbreviated transcription (Latin):
monium declaratur dicente ad eum duõ. Iolle uolumen libri & scribe
in eo omĩa uerba quȩ locutus sum tibi aduersum isrł & iudam & aduersũ
i eoꝵ Vocauit gͦ iheremias baruch filium neri & scribsit baruch uxci¬
re hieremiȩ om̃s sermones dnĩ quos loqutus est ad eum in uolumine
libri. Et precipiens hieremias baruch dicens. In gredere & lege de
uolumine quod scribsisti ex ore meo uerba dnĩ audiente popło in dc¬
mo dnĩ in die ieiunii legis si forte cadat oratio eoꝵ in conspectu domini
& reuertatur unus quisq a uia sua maligna quia magnus furor & indig¬
natio quã locutus est dñs aduersum popłm hunc. & fecit baruch fil̃¬
neriȩ uxta omĩa quȩ preceperat hieremias propheta legens. ex uolu.¬
mine sermones dnĩ indomo dnũ Factum est in mense nono predi¬
cauerunt ieiunium in conspectu dnĩ onĩ popło in hierlm. Hac gͦ
ex diuina auetoritate scriptura ȩccła more obtinuit & uniuersale

Expanded text:
monio declaratur, dicente ad eum Domino: Tolle volumen libri, et scribes in eo omnia verba quae locutus sum tibi adversus Israel et Judam, et advetati eorum. Vocavit ergo Jeremias Baruch filium Neriae, et scripsit Baruch ex ore Jeremiae omnes Sermones Domini, quos est locutus ad eum in volumine libri. Et praecepit Jeremias Baruch dicens: Ingredere et lege de volumine, quod scripsisti ex ore meo, verba Domini audiente populo in domo Domini, in die jejunii legis, si forte cadat oratio eorum in conspectu Domini; et revertatur unusquisque a via sua mala, quoniam magnus furor et indignatioNeriae juxta omnia quae praeceperat Jeremias propheta, legens ex volumine sermones in domo Domini. Et factum est in mense nono, praedicaverunt jejunium in conspectu Domini omni populo in Jerusalem . Hac ergo auctoritate divinae Scripturae Ecclesia morem obtinuit, et un
Abbreviated transcription (Latin):
dies istȩ pro eo quod in eo xp̃s natus est. natalis dicitur. Quẽq idõ ob.¬
seruare per reuolutum circulum anni. festa sollemnitate debemꝰ:
ut in memoriam reuocetur. quod natus est xpͣs.¬

Expanded text:
dies iste, pro eo quod in eo Christus natus est, Natalis dicitur; quemque ideo obdies iste, pro eo quod in eo Christus natus est, Natalis dicitur; quemque ideo observare per revolutum circulum anni festa solemnitate solemus, ut in memoriam revocetur quo die
Abbreviated transcription (Latin):
luxit. Crescẽbat.q in malo uehementius omne genus mortaliui
diffusis ubiq sceleribus: & quod est nequius. omnium cultibus idoloꝵ
signis. plagis. & prodigiis S ed cum nec sic quidem errores suos ad¬
monitus agnosceret mundus misit ds filium suum ut carnem indu¬
eret. et hominibus appareret. & pęccatores sanaret. Qui idõ in
minem uenit. quia per se ipsum. ab hominib agnosci non potui
Ut autẽ uideretur. uerbum earo fac̾tum est. assumendo carnem. nͣ
mutatum in carnem. assumpsit entm humanitatem: non ami¬
sit diumitatem. Idem ds & idem homo in natura aĩ aequalis patri: in
tura hominis factus est mortalis. In nobis. pro nobis. de nobis ma¬
nens quod erat. suscipiens quod non erat: ut liberaret quod fecerat.
Hȩc est gͦ dominice natiuitatis magna sollemnitas. hec est diei huius
noua & gloriosa festiuitas. aduentus dĩ factus d homines. Itaq

Expanded text:
duxit, crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium duxit, crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium diffusis ubique sceleribus, et, quod est nequius, omnium cultibus idolorusignis, plagis et prodigiis. Sed cum nec sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundus, misit Deus Filium suum, ut carne indueretur, et hominibus appareret, et peccatores sanaret. Qui ideo in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Ut autem videretur, Verbum caro factum est, assumendo carnem, non mutatum in carnem. Assumpsit enim humanitatem, non amisit divinitatem. Ita idem Deus et idem homo, in natura Dei aequalis Patri, in natura hominis factus mortalis 393 in nobis pro nobis, de nobis, manens quod erat, suscipiens quod non erat, ut liberaret quod fecerat. 3. Haec est ergo dominicae Nativitatis magna solemnitas, haec est diei hujus nova et gloriosa festivitas, adventus Dei factus ad homines. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
pus ȩcclesiȩ speraret in finem. Dies dominicus id est octauus
qui & primus infestiuitate successit. Apparet autͣ hunc diem &¬
ipso formata sunt elementa mundi: in ipso creati sunt angłi. in ipso
datũ est: sic enim dicit dñsSex diebus colligetis manna in die aut̃
septimo duplum colligłtis. Sexta est enim dies parasceuȩ que
ante sabbatum ponitur. sabbatum autͣ septimus dies est. quem se¬
quitur dominicus. in quo primo manna uenit de cęlo Unde &
intelligant iudai iam tiuic prȩlatam esse iudaico sabbato:. Domi-¬
nicam nrãm.iam tunc indicatum. quod in sabbato ipsoꝵ diꝰ gratia
raliter uoluit: prodiens ex uirginis utero qui erat in patris in pe
Cuius susceptȩ in carnationis causa hec est. Postquam enĩ inuidia
diaboli parens ille primus spe seductus mani cȩcidit. confestim
exul & perditus. in omni genere suo radicem maliciȩ & peccati trans¬

Expanded text:
rpus Ecclesiae speraret in fine, dies Dominicus octavus, rpus Ecclesiae speraret in fine, dies Dominicus octavus, qui et primus, in festivitate successit. Apparet autem hunc diem ei, in ipso formata sunt elemdata est. Sic enim dicit Dominus: Sex diebus colligitur manna, in die autem sexto duplum colligetis. Sexta enim dies est Parasceve, qui ante Sabbatum ponitur. Sabbatum autem septimus dies, quem sequitur Dointelligant Judaei jam tunc praelatam esse Judaico sabbato Dominicam nostram, jam tunc indicatum quod in raliter voluit, prodiens ex virginis utero, qui erat in Patris imperio. Cujus susceptae carnis causa haec est. Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul, et perditus in omni genere suo radicem malitiae et peccati trans
Abbreviated transcription (Latin):
tercia die resurrexit amortuis. ita & uos resurrecturos in uouis¬
suo scł̃o speramus. Vude etiam in dominico die stantes oramꝰ:
quod est signum futurȩ resurrectionis. Hoc agit uniuersa ȩc¬
clesia. quȩ inperegrinatione mortalitatis inuenta est. expectans
qui est primogenitus a mortius. S abbatum aut priori populo¬
ẽ in ociocorporaliter cȩlebranduor. ut figura esset in re¬
quiem. Unde & sabbatum. requies interpretatur. Dies tamen
dominicus non iudȩis sed xp̾ianis per resurrectione̾ ani decla.¬
ratus est: & illo cȩpit habere festiuitaten suam. Ipse est enim
dies primus qui post sepninũ repperitur oct᷑auꝰ. Vnde & in
decclesiasten . duoꝵ testamentoꝵ significationem dicitur. Da illi
septem. & illi octo. Primo enuim solum cȩlebrandum sabbatum
traditumn est. qui erat antea requies mortuoꝵ. Resurrectio aut
mors illi ultra non dominabitur Iam postquã fact᷑a est talis
esurrectio in corpore dñi ut pretret u capite acclesie. quod co¬

Expanded text:
tertia die resurrexit a mortuos, ita et nos resurrecturos in novissimo saeculo speramus. Unde etiam Dominico die stantes oramus, quod est signum futurae resurrectionis. Hoc agit universa Ecclesia, quae in peregrinatione mortalitatis inventa est, exspectans qui est primogenitus a mortuis. Sabbato autem priore populo in otio corporaliter celebrandum, ut figura esset in requiem; unde et Sabbatum requies interpretatur. Dies autem Dominicus non Judaeis, sed Christianis per resurrectionem Domini declaratus est, et ex illo coepit habere festivitatem suam. Ipse est dies primus, qui post septimum reperitur octavus, unde et in Ecclesiaste ad duorum Testamentorum significationem dicitur: Illi septem, idem illi octo. Primo enim solum celebrandum sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum, resurrectio aumors illi ultra non dominabitur. Jam postquam facta est talis resurrectio in corpore Domini, ut praeiret in capite Ecclesiae, quod co
Abbreviated transcription (Latin):
premium. Queris ame originem officioꝵ. quoꝵ magisterio
in ecclesiis erudimur: ut quib sint inuenta auctorib breuib
cognoscas indiciis. Itaq ut uoluisti. libellũ de genere officioꝵ
cõmenctatũ In quo pleraq meo stilo elieui non nulla uero ita
ut apud ipsos erant admiscui: quo facilius lectio. de singulis fic
auctoritatem teneret. Siꝰitͣam̃ ex his displicuerint. erroribus
meis paratior uenia erit: quia non sunt referenda ad culpe
mee titulum: de quib testificatio adhibetur auctorum. F¬

Expanded text:
rus. Quaeris a me originem officiorum, quorum magisterio in Ecclesiis erudimur, ut quibus sint inventa auctoribus, brevibus cognoscas indiciis. Itaque, ut voluisti, libellum de origine officiorcommentatum, in quo pleraque meo stylo elicui, nonnulla vero, ita ut apud ipsos erant, admiscui. Quo facilius lectio de singulis fidei auctoritatem teneret. Si qua tamen ex his displicuerint, erroribus meis paratior venia erit, quia non sunt referenda ad culpae meae titulum de quibus testificatio adhibetur auctorum.
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ omne genus ad pietatis subiectionẽ instituens. tã pͥnctpũ.
quã &eiam principatui subiectoꝵ a idiotaꝵ. uel ꝓpt ea q geuera

Expanded text:
hominum genus ad pietatis subiectionem, tam principum quam principatui subiectorum aut ydiotarum, aut quia cura
Abbreviated transcription (Latin):
nandum diuine dilectionis effectum. Sunt autẽ diumi hymni:
sunt & ingenio humanꝙompositi. Hilarius autẽ gallus ep̾s picta¬
primus. Post hȩc ambrosius mediolanensis epͥs. uir magne gloriȩ
in xp̃o. & in eccła clarissimus doctor copiosius in huius modi carmine
floruisse cognoscitur. Atq inde hymni ex eiꝰ nomine ambrosiani
uocantur: quiꝰ eius tempore primũ in ȩcclesia mediolanensi cȩlebrare
cȩperunt. Cuius cęlebritatis deuotio. de hinc ꝑ totius orientis ȩccłam

Expanded text:
mmandum divinae dilectionis affectum. Sunt autem et divini hymni, mmandum divinae dilectionis affectum. Sunt autem et divini hymni, sunt et ingenio humanprimus, post quem Ambrosius episcopus vir magnae gloriae in Christo, et in Ecclesia clarissimus doctor, copiosus in hujusmodi carmine floruisse cognoscitur, atque inde hymni ex ejus nomine Ambrosiani vocantur, quia ejus tempore primum in Ecclesia Mediolanensi celebrari coeperunt, cujus celebritatis devotio dehinc per totius Occidentis Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
cinior ess& quam canenti. Propter carnales autẽ in aecclesia non
ꝓpter spiritales consuerudo est constituta canendi ut qui uerbis nͣ
compunguntur. suauitate modulationis moueantur. Sic namq &
beatissimus augustinus in libris confessionũ suaꝵ consuetudinem
approbat in aeccła: ut ꝑ oblectamentum inquit aurium. infirmior
animꝰ ad effectum pietatis exsurgat. Nam u ipsis ait dictis scis.
religiosius & ardentius mouentur animi nr̃i. ad flammã pietatis
cum cantatur: quam si non cantetur. Om̃s enĩ affectus nr̃i per sonoꝵ
diuersitatẽ uł nouitatem. nescio qua occulta familiaritate excit antur
mnos primum. eundem dauid ꝓphetam condidisse ac cecmisse
manifestum est. Deinde & alios ꝓphetas. P ost ea quidem & tres
pueri in fornace positi conuocata omni creatura.creatori omium
hymnum canentes dixerunt. Itaq & hymnis & psalmis canendis. nͣ
Et sunt precepta de hac re utilia. ad mouendum piȩ animũ & infla¬

Expanded text:
cinior esset quam canenti. Propter carnales autem in Ecclesia, non propter spiritales, consuetudo est instituta canendi, ut qui a verbis non compunguntur, suavitate modulaminis moveantur. Sic namque et beatissimus Augustinus in lib. Confess. suarum consuetudinem canendi approbat in Ecclesia, ut per oblectamentum, inquit, aurium, infirmior animus ad affectum pietatis exsurgat. Nam in ipsis, ait, sanctis dictis, religiosius et ardentius moventur animi nostri ad affectum pietatis, cum cantatur, quam si non cantetur. Omnes enim affectus nostri, pro sonorum diversitate, vel novitate, nescio qua occulta familiaritate excitantur . De hymnis. Hymnos primum eumdem David prophetam condidisse ac cecinisse, manifestum est, deinde et alios prophetas. Postea quidem et tres pueri in fornace positi, convocata omni creatura, Creatori omnium hymnum canentes dixerunt. Itaque in hymnis et psalmis canendis non abemus exemplum, et praecepta de hac re utilia ad movendum pie animum et infla
Abbreviated transcription (Latin):
adificatio: unde oportet ut quando psallitur: psallatur ab omib & eũ
ratur. oretur ab omib Cum lectio legitui. facto silentio ea audia
acunctis. Nam & si tunc superueniat quisq cum lectio cȩlebratur.
adoret tantum dm̃. & ꝑsignata fronterAurem sollicite. accõmodet.
Patet tempus orandi cum om̃s oramuspat& cumi uoluerit aliqͥs ora
priuatĩ. Obtentu orationis ne ꝑdideris lectionem: Quia non semꝑ
eam qui lib& potest habere: cum orandi potestas in promptu sit.

Expanded text:
aedificatio. Unde oportet ut quando psallitur, psallatur ab omnibus; cum aedificatio. Unde oportet ut quando psallitur, psallatur ab omnibus; cum oratur, oretur ab omnibus; cum lectio legitur, facto silentio, aeque audiatur a cunctis. 2. Nam etsi tunc superveniat quisque, cum lectio celebratur, adoret tantum Dominum, et, praesignata fronte, aurem sollicite accommodet. Patet tempus orandi, cum omnes oramus; patet, cum volueris orare privatim; obtentu orationis ne perdideris lectionem: quia non semper eam quilibet paratam potest habere, cum orandi potestas in promptu sit
Abbreviated transcription (Latin):
concum entib quasi duo cherubin: duo quoq testamenta inui¬
cem sibi conclamantia. Apud latinos aut̃ primus idem beatis¬
sumus ambrosius antiphonas instituit. grecoꝵ exempla imitatus.
esponsoria ab italis longo ante tempore sunt reperta & uocata
hoc nomine: quod uno canente. choriis consonando respondeat. An¬
tea aut̃ id solus quisq agebat: nunc uero unus. interdum duo uel tre
cõmuniter canunt c̃horo autẽ in plurimis respondente.
Recibus anm̃ de precare. xps nobis & coͣposuit & constituit. Cum
arentur. dixerunt. xp̃o dnẽ doce nos orare. id est cõpone nobis pre¬
ces. S tatim dñs de libro uris ccelestis docuit quomodo orarent Ex
hoc perducta est consuetudo ȩccłae dñm precibus exposcere contra
esse iudȩoꝵ traditio docet. Nam & ipsi legitimis prefinitisq dieb
ex lege & ꝓpheris lectione. in sinagogis utiuitur. Et hoc de ueteri pa¬
trum institutione seruantes. Est autͣ lectio. non parua audientium

Expanded text:
concinentibus, quasi duo seraphim duoque Testamenta invicem sibi conclamantia. Apud Latinos autem primus idem beatissimus Ambrosius antiphonas constituit, Graecorum exemplum imitatus. it. De responsoriis. Responsoria ab Italis longo ante tempore sunt reperta. Et vocata hoc nomine, quod, uno canente, chorus consonando respondeat. Ante autem id solus quisque agebat, nunc autem interdum unus, interdum duo vel tres communiter canunt, choro in plurimis respondente.recibus Dominum deprecari Christus nobis et composuit, et constituit. Cum arentur, dixerunt Christo: Domine, doce nos orare, id est, compone nobis preces. Statim Dominus, de libro juris coelestis, docuit quomodo orarent vel quomodo Deum impetrarent. Ex hoc perducta consuetudo Ecclesiae Deum precibus exposcere contra esse Judaeorum traditio docet. Nam et ipsi legitimis praefinitisque diebus ex lege et prophetis lectione in synagogis utuntur, et hoc de veteri patrum institutione servantes. Est autem lectio non parva audientium
Abbreviated transcription (Latin):
ominũ omne genus ad pietatis subiectionẽ institueus. tã pͥno¬
legis lator. primũ dõ condidit: salomon deinde templũ.
prudentia usus ins̾ ticuit. nr̃oꝵ post hȩc tẽpoꝵ
in choris carmen triumphale perdocuit. Chorus ab
imagine factus est corone. & ex eo ita uocatus: unde & ȩcclesiasticus
aber scripsit. stantem sacerotem ante aram dĩ & in circuit
coronã fratrum. Chorus aut̃ proprie multitudo canentium est.
quiq apud uidaos non minus qͣ .x. constat canentib Apud nos aut
ncerto nuinero. apauciorib plurib ue.sine ullo discrimine constat
anticum idem tunc moyses
primus intuendũ inuexit. quando ꝑcussa egypto x pla.¬
gis & pharaone submerso cũ populis. ꝑ insueta maris itinera. ad
desertum gͣtulabuudus egressus est. dicens. Cantenus dno¬

Expanded text:
ominum genus ad pietatis subiectionem, tam princlegislator primum Domino condidit . Salomon deinde templum prudentia peritus instituit . Nostrorum post haec temporum in choris carmen triumphale perdocuit. Chorus autem ab imagine factus coronae, et ex eo ita vocatus. 2. Unde et Ecclesiasticus liber scribit: Stantem sacerdotem ante aram, et in circuitu ejus coronas fratrum . Chorus enim proprie multitudo canentium est, quique apud Judaeos non minus a decem constat canentibus, apud nos autem incerto numero a paucioribus plurimisve sine ullo discrimine constat. Canticum idem tunc Moyses primus invexit, quando, percussa Aegypto decem plagis, et Pharaone submerso cum populis, per insueta maris itinera ad desertum gratulabundus egressus est, dicens: Cantemus Do
Abbreviated transcription (Latin):
tium posuere ꝑ quod agnosceretur is qui xp̃m uere scđm apłicas regulas¬
dis simbola discreta unusquisq dux suis militibus tradidit quȩ latme
uel signa uel indicia nuncupantur ut si forte occurrit quis de quo
dubitetur: interrogatus simbolum prodeat si sit hostis an sotius. Idcirco
autꝰ patres non scribi in menbranis sed retinere cordib tradiderunt.

Expanded text:
ium posuere, ium posuere, ellantis, symbola discreta unusquisque dux suis militibus tradit, quae Latine ut signa, ut indicia nuncupantur; ut si forte occurrerit quis de quo dubitetur, interrogatus Symbolum, prodat si sit hostis an socius. Idcirco autem Patres hoc non scribi in membranis, sed retinere cordibus tradiderunt;
Abbreviated transcription (Latin):
inuia loqueretin. Preceptum est eis ad nõ datum ad predicandum dĩ uer.¬
bum ad singulas quasq nationes abire discessuri. Itaq ab inuicem normã
prius sibi futurȩ predicationis in cõmune constituunt. ne localiter ab in-¬
uicem discedentes diuersum aliquid uel dissonum predicaretur
ad fidem xp̃i inuitabantur. Om̃s enim in uno positi & spũ scõ repleti
breue sibi predicationis indicium conferendo in unum quod sentiebant
conputabant. Hanc itaq credentibus dandam esse regulam statuunt.
Simbolum aut hoc multis & iustissimis ex causis appellare uoluerunt.¬
symbolum enim grece & indicium dici potest & conlatio. hoc est quo d
ferendo unus quisq quod sentit indicium aut̃ uel signum iderreo dicit᷑
quȩ in illo tempore sicut paulus apostolus dicit. & in actibus apłoꝵ refe¬
sed integris traditionum lineis non nuntiantes. Idcireo igitur istud indi-¬

Expanded text:
invia videretur, praeceptum est eis a Domino datum, ad praedicandum Dei verinvia videretur, praeceptum est eis a Domino datum, ad praedicandum Dei verbum, ad singulas quasque nationes adire . 2. Discessuri itaque ab invicem, normam prius sibi futurae praedicationis in commune constituunt, ne, localiter ab invicem discedentes, diversum aliquid vel dissonum praedicarent his qui ad fidem Christi invitabantur. Omnes igitur in uno positi, et Spiritu sancto repleti, breve sibi praedicationis indicium, conferendo in unum quod sentiebant componunt, atque hanc credentibus dandam esse regulam statuunt. 3. Symbolum autem hoc multis et justissimis ex causis appellare Symbolum enim, Graece σύμβολον et indicium dici potest et collatio, hoc est, quod ferendo unusquisque quod sensit. Indicium autem vel signum idcirco dicitur, quod illo in tempore sicut Paulus apostolus dicit, et in Actibus apostolorum referistum, sed non integris traditionum lineis nuntiantes. Idcirco ergo istud indic
Abbreviated transcription (Latin):
OSt catacuminos enim secundus conpetentium gradus est
Conpetentes aut̃ sunt qui iam post doctrinam fidĩ post pęniten
petentes custodes id est gram xp̃i petentes. Nam cata cumini tantum
audiunt nec dum petunt. S unt enim quasi hospites & uicini fidelium.
Deforis audiunt mysteria audiunt grãm sed adhuc non appellantur
fideles. Conpetentes aut̃ iampetunt iam accipiunt iam catacixantur. Id
est inbuuntur instructione sacramentoꝵ Ipsis enim salutare sẏmbolum
traditur quasi cõmonitorium fidei& scẽ confessionis indicium quo instru¬
cti agnoscant quales iam ad grãm xp̃i exhibere se debeant.
ratione institutum maiores nr̃i dixerunt. Tradunt enĩ his uerbis
quȩ post ascensionem dni & saluatoris nr̃i ad patrem cum ꝑ aduentum scĩ
sp̃s discipłi eiꝰ inflammati lingus om̃ium gentium loquerentur presagio
conse cutum est ut nulla illis gens extera nulla lingua barbaris in excessu uel

Expanded text:
ost catechumenos secundus competentium gradus est. Competentes autem sunt, qui jam post doctrinam fidei, post continenpetentes, id est, gratiam Christi petentes; nam catechumeni tantum audiunt, necdum petunt. Sunt enim quasi hospites, et vicini fidelium, deforis audiunt mysteria, et gratiam, sed adhuc non appellantur fideles. 2. Competentes autem jam petunt, jam accipiunt, jam catechizantur, id est, imbuuntur instructione sacramentorum. Istis enim salutare symbolum traditur, quasi commonitorium fidei et sanctae confessionis indicium, quo instructi agnoscant quales jam ad gratiam Christi exhibere se debeant. ratione institutum majores nostri dixerunt; tradunt enim his verbis. Quod post ascensionem Domini et Salvatoris nostri ad Patrem, cum per adventum sancti Spiritus discipuli ejus inflammati linguis omnium gentium loquerentur, quo praesagio consecutum est ut nulla illis gens extera, nulla lingua barbara, inaccessa vel
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ omne genus ad pietatis subiectionẽ instituens. tã pͥnctpũ
quã &iam principatui subiectoꝵ & idiotaꝵ uel ꝓpt̃ ea qđ̾ geuera
legis lator primũ dõ condidit: salomon deinde templũ.
prudentia usus insticuit. nroꝵ post hȩc tẽpoꝵ
in choris carmen triumphale perdocuit. Chorus ab
liber scripsit. stantem sacerdotem ante aram dĩ & in circuitu eiꝰ
coronã fratrum. Chorus aut proprie nultitudo canentium est:
quiq apud uidaos non minus ꝗͣ .x. constat canentib Apud nos aut̃
primus intuendũ inuexit quando ꝑcussa egypto x pla.¬
gis & pharaone submerso cũ populis ꝑ insueta maris itinera. ad
desertum gͣtul abuudus egressus est. dicens. Cantemus duo

Expanded text:
hominum genus ad pietatis subiectionem, tam principum quam principatui subiectorum aut ydiotarum, aut quia curalegislator primum Domino condidit . Salomon deinde templum prudentia peritus instituit . Nostrorum post haec temporum in choris carmen triumphale perdocuit. Chorus autcclesiasticus liber scribit: Stantem sacerdotem ante aram, et in circuitu ejus coronas fratrum . Chorus enim proprie multitudo canentium est, quique apud Judaeos non minus a decem constat canentibus, apud nos autem primus invexit, quando, percussa Aegypto decem plagis, et Pharaone submerso cum populis, per insueta maris itinera ad desertum gratulabundus egressus est, dicens: Cantemus Do
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianoꝵ ꝑ eiꝰ predicationem exortũ est
sicut actus apłoꝵ testantur. Uocantur
autẽ xp̃iani diriuatiuo uocabulo. ex
nomine xp̃i. Nam sicut ex iudae no¬
mine uocabulum traxerunt uidei a qͦ
in illa gente regiae stẏrpis dignitas cla¬

Expanded text:
per ejus est praedicationem 365 exortum, sicut Actus apostolorum testantur . Vocantur autem Christiani, derivato vocabulo ex nomine Christi. Nam sicut ex Judae nomine vocabulum traxerunt Judaei, a quo in illa gente regiae stirpis dignitas cla
Abbreviated transcription (Latin):
Uini. et quaimi dederal curlum fortana fidrẽqi
A muec magna moy dus terras ibit iiaio.
yltã uorum Nocias inimico a fratie recixi
foclixe. acu nimiun follix . s. Littore tiutum
Nungram darlama tetiqusoul noctia Carmae

Expanded text:
Vixi, et, quem dederat cursum fortuna, peregi, et nunc magna mei sub terras ibit imago. ulta virum, poenas inimico a fratre recepi; felix, heu nimium felix, si litora tantum numquam Dardaniae tetigissent nostra carinae
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ respicit beelsephon. & castra¬
metati sunt ante magdalum. Profectiq de phi¬
arroth: transierunt ꝑ medium mare in solitu¬
dinem. & ambulantes tribus diebus. ꝑ desertũ
etham. castrametati sunt in mara. Profectiq¬

Expanded text:
 respicit Beel-Sephon, et castrametati sunt ante Magdolum. Profectique de Phi-Ahiroth, transierunt per medium mare in solitudinem, et ambulantes tribus diebus per desertum Etham, castrametati sunt in Mara. Profectiq
Abbreviated transcription (Latin):
calix inmensus. uel immola
michi. Sur: murus. ł angͦti
a. Madian: contradictio. uel
catorem corporalem uł sp̃ua
cum laudis. s psalmi irrisioĩs¬

Expanded text:
calix immensus, sive immola mihi. Sur, murus vel angustia, et Madian, contradictio vel rcatorem corporalem, sive cum laudis, sed psalmum impro
Abbreviated transcription (Latin):
hic ergo ad temptationem
respiciens .i. temptationi cõ¬
sentiens. sub nomine habita¬
uiens. semit ip̃m diabolo im
molauit. cum membra sua
dictionis responsum. ab aũ¬
sariis dei. prauo oꝑe efficieis
muris et̾ni carceris. ⁊ angͦtie¬

Expanded text:
Hic ergo ad tentationem respiciens, id est tentationi consentiens, sub nomine habitaviens, semetipsum immolavit diabolo, cum membra sua dictionis responsum ab adversariis Dei suo pravo opere efficiens, muris aeterni carceris, at
Abbreviated transcription (Latin):
Eleazar: deus meus aduitor.
uel dei adiutorium. Aaron:
p̃dictum sensum expͥmunt.
lestia exponit auditorib.¬
ꝑ dei adiutorium pium la¬
borem explens. ad montem
ter asscendit.

Expanded text:
Eleazar, Deus meus adjutor, vel Dei adjutorium; Aaron dictum sensum exprimunt:coelestia exponit auditoribDei adjutorium pium laborem explens, ad montem ter ascendit.
Abbreviated transcription (Latin):
isrł in zelo meo. Idcirco lo¬
quere ad eum. Ecce do ei¬
pacem fedis mei. Et erit tam
phinees: ore parcens. uel ore
requieuit. uel oris auguriũ.¬

Expanded text:
Israel in zelo meo. Idcirco loabet, ad eum: Ecce do eipacem foederis mei, et erit taPhinees ore parcens, vel ore requievit, vel oris auguriu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quia  lumen u̾itatis &e iustitiȩ relinquentes. cecłtatẽ
y̾dolatͥe. ⁊ fornicationis amauecunt. solis etm lumine pͥuati. morois tenebras ẽcur¬
minum D ixitq dominus ad moysen. finees
filius elearari filii aaron sacerdotis auertit irã
meam afiliis isrł. quia zelo ¶Q̃¬
meo commotus. ẽ. contra eoᷤ
ut non ipse delerem filios

Expanded text:
atem idololatriae et fornicationis amaverunt, solis aeterni lumine privati, mortis tenebras incurminum. Dixitque Dominus ad Mosen; Phinees filius Eleazar filii Aaron sacerdotis avertit iram meam a filiis Israel, quia zelo motus est contra eos, ut non ipse delerem fil
Abbreviated transcription (Latin):
runtq filii isrł. & omnis multitudo. indesertũ sin:
mense primo. & mansit popłs in cadessi
Mortuaq est ibi maria. & sepulta in eo¬
dem loco. Cumq indigeret aqua ppłs.
coierunt adu̾sum moysen. & aaron. &
uersi inseditionem. dixerunt. Utinã
perissemus int̾ fr̃s nr̃os coram dño.
Cur eduxistis ȩccl̃iam domini in solitu¬
dinem. ut & nos. & iumenta nr̃a mori¬
amur Quare nos fecistis asscendere de
egy pto. & adluxistis in locum istum
pessimũ. Qui seri ñ potest. qui nec fi¬
cum gignit. nec umeas. nec mala gra¬
nata. insuꝑ & aquam non habet ad
bibendum. Ingressusq moyses &
aaron. dimissa multitudine. tab̃na

Expanded text:
runtque filii Israel, et omnis multitudo in desertum Sin, mense primo, et mansit populus in Cades. Mortuaque est ibi Maria, et sepulta in eodem loco. Cumque indigeret aqua populus, coierunt adversus Mosen et Aaron: et versi in seditionem, dixerunt: Utinam pCur eduxistis ecclesiam Domini in solitudinem, ut et nos et jumenta nostra moriamur? Quare fecistis nos oscendere de Aegypto, et adduxistis in locum istum pessimum, qui seri non potest, qui nec ficum gignit, nec vineas, nec mala granata? Insuper et aquam non habet ad bibendum. Ingressus Moyses et Aaron dimissa multitudine taberna
Abbreviated transcription (Latin):
pientib. Accepit
amplius potuit
moyses int̾ficere:
nisi duos reges.
quoꝵ t̾ram diui¬
deret popłis mul¬
ta animalia. mul¬
taq pecora haben¬
tib. Illi uero qui
iordanem tnseunt.

Expanded text:
en; accepit amplius potuit Moyses interficere nisi duos reges, quorum terram divideret populis, multa animalia multaque pecora habentibus. Illis vero qui Jordanem transeunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut augeretis furorem dñi contra isrł. Qui si no¬
lueritis sequi eum in solitudine. popłm delinq̃t̃.
ce uos causa eritis necis omniũ. At illi ꝓpe acce¬
dentes. dixert̃. Caulas ouiũ fabricabimꝰ. & sta¬
bula ium̃toꝵ paruulis qͦq nr̃is urbes munitas.¬

Expanded text:
peccatorum, ut augeretis furorem Domini contra Israel. Quod si nolueritis sequi eum, in solitudine populum derelinquet, et vos causa eritis necis omnium. At illi prope accedentes, dixerunt: Caulas ovium fabricabimus, et stabula jumentorum, parvulis quoque n
Abbreviated transcription (Latin):
tui habemus ium̃ta¬
plurima. Precam᷑q
si inuenimus gram
coram te: ut des nob̾
famulis tus eam in
possessionem. nec faci¬
as nos transire iorda¬
nem. quib respondit
moyses. Humquid
frẽs ur̃i ibunt ad
pugnam &e uos hie
sedebitis. Cur iub

Expanded text:
tui habemus jumplurima: precamurque, si invenimus gratiam coram te, ut des nobis famulis tuis eam in possessionem, nec facias nos transire Jordanem. Quibus respondit Moyses: Nunquid fratres vestri ibunt ad pugnam, et vos hic sedebitis? Cur sub
Abbreviated transcription (Latin):
tres ur̃i. quando missi de cades barne ad explorã¬
dam t̾ram. Cumq uenissent ad uallem botri.
lustrata omni regione. subutert̃ cor filioꝵ isrł. ut
ñ intrarent fines qͦs eis dñs dedit. Qui iratus iu¬
rauit dicens. Si uidebunt homines isti qͥ asscen¬
derunt ex egypto.a .xx. annis. & supͣ. t̾ram quam
sub iuramento pollicitus sum habraam. ysaac.
ce iacob. & noluerunt sequi me p̾ter caleph filiũ
iephone ceneum. & iosue filium num. Isti ĩple-¬
uert̃ uoluntatem meã. ratusq dñs adu̾sum¬

Expanded text:
tri quando misi de Cadesbarne ad explorandam terram cumque venissent usque ad vallem Botri lustrata omni regione subverterunt cor filiorum Israhel ut non intrarent fines quos eis Dominus dedit qui iratus iuravit dicens si videbunt homines isti qui ascenderunt ex Aegypto a viginti annis et supra terram quam sub iuramento pollicitus sum Abraham Isaac et Iacob et noluerunt sequi me praeter Chaleb filium Iepphonne Cenezeum et Iosue filium Nun isti impleverunt voluntatem meam iratusq
Abbreviated transcription (Latin):
uertitis mentes fili¬
oꝵ isrł ne transire a¬
deant in locum quẽ
eis daturus. ẽ. dñs:
Nonne ita egert̃ pa
ab hostib. liberant
⁊ relinquunt. ce ad
pascenda armenta.
extra iordanem re¬
deunt. quia contra
fidem baptismi tota
mente ⁊ desiderio.
rebus ꝑituris inser¬
uiunt. quia ħedita
dem t̾rȩ ꝓmigsionis
.i. fructum fidei ñ
amant. sicq ꝓ illa
pugnant. utͦ sua
pignora extra illã
deponant. Quia .it.
paruulos foriz
hrĩt: affectum in eiꝰ
habitatione non
estria redeunt. qi
tium quasi aspe cȩ¬
lestium dilabunt᷑.
ut extra ꝓmissionis
t̾ram. bruta aĩalia
mi uanis desideriis.

Expanded text:
ertitis mentes filil, ne transire audeant in locum, quem eis daturus est Dominus? nonne ita egerunt paab hostibus liberant et relinquunt, atque ad pascenda armenta extra Jordanem pergunt, quia contra fidem baptismatis tota mente omnique desiderio rebus perituris inserviunt. Qui tae repromissionis, id est fructum fidei non amant, sicque pro illa pugnant ut tamen sua pignora extra illam deponant. Quia enim parvulos foris habent, affectum in ejus habitatione non estria redeunt, quia tium quasi a spe coelestium dilabuntur, ut extra repromissionis terram bruta animalia os vanis des
Abbreviated transcription (Latin):
¶hic moritur. ⁊ sepelitur
⁊ ñ inuenitur es memoria.¬
s gra euangłii sine fine ꝑ¬
seu̾at. Inotandum quia
mansio transeuntiũ in
montib sita .ẽ. ⁊ adhuc
ꝓfectu indiget. Post mon¬
tana enim ad campostria
moab. ⁊ iordanis fluenta
desscendimꝰ. qui int̾p̃tat᷑
descensio. nich .it. tam ꝑ¬
icłosum quã głȩ cupiditã

Expanded text:
i moritur et sepelitur et non invenitur ejus memoriased gratia Evangelii sine fine t. Et notandum quod mansio transeuntium in montibus sita est, et adhuc profectu indiget: post montana enim ad campestria Moab et Jordanis fluenta descendimus, qui interpretatur descensio. Nihil enim tam periculosum qua
Abbreviated transcription (Latin):
tuerat illi homini ñ nasci. aut molã
asinariam alligari cirea collum el.
⁊ p̃cipitari inꝑtundũ maris: quam
ut scanddalizaret unum de pusillis
ambulanti. deceptio ad peccandum
negant resurrectionẽ mortuoꝵ. nec
fidem futuri seculi recipiunt. Nemo
enĩ apponit᷑ ad eos qui ñ sunt. son¬
stat ergo eẽ aliquẽ ppłm: cui moysẽ

Expanded text:
fuerat hominem non nasci, aut molam asinariam ligari circa collum ejus, et praecipitari in profundum maris, quam ut scandalizet unum de pusillis ambulanti deceptio ad peccandum negant resurrectionem mortuorum, nec fidem futuri saeculi recipiunt. Nemo enim apponitur ad eos qui non sunt: constat ergo esse aliquem populum cui Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
lerit sententiam qͥcqͥd uouerat. atq ꝓmisera.
reedlet. quia statim ut audiuit tacuit. Si
autẽ ñ contradixerit p̾t¬
quam ressciuit. portabit
ter patrem & filiam. q̃
inpuellari adhuc etate
est. uel q̃ manet in pa¬

Expanded text:
lerit sententiam: quidquid voverat atque promiserat, lerit sententiam: quidquid voverat atque promiserat, reddet: quia statim ut audivit, tacuit. Sin autem contradixerit postquam rescivit, portabit ter patrem et filiam, quae in puellari adhuc aetate est, vel quae manet in pa
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ubi ñ hũt parem potestatem. s uir ma¬
iorem. ⁊ ꝓpe eius soluis. ẽ. Non erim ait lex
uirum ñ debere redlere uota sua si uxor ꝓ¬
hibu̾it. s upxorem: si uir ꝓhibu̾it. Preterea¬
iste nistificationes dicuntur. ⁊ meminimꝰ in
illis iustificationib q̃ in exodo sub hoc no¬
to obseruari. sicut de aure serui. ꝑtunden
dictum intelligitur. ut qm̃ sunt multe ab
stinentiȩ cerimoniax. irrationabiles ⁊ ini¬
mice u̾itati. hoc forte intelligi uoluit. tẽ
ratas eẽ cum rationabiles fueruit .i. cum
regere. omnem animalem mocionẽ. quȩ fit.¬
ñ tm̃ in appetendo. s ⁊̃ in abstinendo. ut si
mente ⁊ ratione decernitur. tc̃ fiat. Si aut̃
pͥu̾s rette faciendum eẽ decreu̾it. pꝰ imꝓbet.¬
sic peccatum consilii. etiam sic tñ non nisi
rationi mocio illa consentiat.
nium. uel cet̾aꝵ rerỹ
abstinentiam affligat animã suã. in arbitrio
uiri erit. ut faciat siue non faciat. Quod. si
audiens uir tacuerit. & in alteram diem distu¬

Expanded text:
t mulier potestatem, sed uiri maior est ac prope eius solius est. non enim ait lex um non debere reddere uota sua, si uxor prohibuerit, sed uxorem, si uir prohibuerit. undeistae iustificationes dicuntur et meminimus in illis iustificationibus, quae in Exodo sub hoc no obseruentur — sicut de aure serui pertundendictum intelstinentiae caeremoniarum irrationabiles, et alimicae veritati, hoc fortasse hic intelligi voluit tunc ratas esse cum rationabiles fuerint; hoc estregere omnem animalem motionem quae fntum in appetendo, verum etiam in abstinendo. Ut si mente et ratione decernitur, tprius recte faciendum esse decreverit, posit peccatum consilii: etiam sic tamen nonnisi rationi motio illa consentiat.nium, vel caeterarum rerum abstinentiam affligat animam suam: in arbitrio viri erit ut faciat, sive non faciat. Quod si audiens vir tacuerit, et in alteram diem distu
Abbreviated transcription (Latin):
G. De illa pͥus dix̃. quȩ in domo
patͥs sui uouit. ⁊ añquam redderet:
nupsit. De ea ergo quȩ in domo mari¬
ti uouit. ita loquitur. Si in domo
mariti eius. uotum eiꝰ. aut diffintio.
quȩ adu̾sus animam eiꝰ. cum iureiu¬
rando. ⁊ audierit uir eiꝰ. ⁊c̃. Manife
stum. ẽ. ergo ita uoluisse legem femi¬
nam eẽ sub uiro: ut nulla uota eius
q̃ abstinentiȩ causa uou̾it. reddantur
ab ea. nisi uir fu̾it auctor ꝑmittendo.
Nam cum ad peccatũ uiri ꝑtinere
mulier. qđ uouerat. quia ꝑmissa pͥꝰ
a uiro fuerat. uiri dixit ẽẽ peccatum.
qui abnuit qd prius ꝯcesserat. non

Expanded text:
 enim prius dixerat, quae in domo patris uouerat et antequam redderet nupserat. de hac ergo. quae in domo mariti uouit, ita loquitur: si autem in domo uiri eius uotum eius aut definitio quae aduersus animam eius cum iureiurando et audierit uir eius et tacuestum est ita uoluisse legem feminam esse sub uiro, ut nulla uota eius, quae abstinentiae causa uouerit, reddantur ab ea, nisi auctor uir fuerit permittendo. nam cum ad peccatum eiusdem uiri mulier quod uouerat, quia permissa prius a uiro fuerat. uiri dixit esse peccatum, quia abnuit quod prius concesserat; non
Abbreviated transcription (Latin):
iram mitigemus.
sed econtra: dica¬
mus. Non . ẽ. cura¬
deo de uita mor¬
talium. nec ꝑti¬
nent hec : ad dm.
reliquit nos olim.

Expanded text:
iam mitigemus, sed e contrario dicamus: Non est Deo cura de vita mortalium, nec pertinent haec ad Deum; reliquit nos olim,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Intellige ppłm isrł. in castris ꝑ ordinem tͥbuum ce fa¬
miliaꝵ dispositum. uͥtutem uͦ quandam adeo missam ñ
ignem cum incenso: tendere ad locum quo ꝑ angłm
dederat pͥmis. & im̾minebat postremis. Intuere stantem
pontiticem. & obiectione quadam iuiuentes a mortuis di¬
rumtem. uirtutem reppiciationis eiꝰ: &e incensi mist̾i̾um :¬
erubuisse angłm uastatorẽ. & in hoc mortem finitam. &¬
so. qui. ẽi sp̃c ininaculatus. medius inter uiuos &e mortuos scetit. &e mor

Expanded text:
tellige ergo populum Israel in castris per ordinem tribuum familiarumque dispositum; virtutem vero quamdam a Deo missam nonignem, cum incenso tendere ad eum locum quo per angelum dederat primis, et erat vicina postremis. Intuere stantem pontificem, et objectione quadam sui, viventes a mortuis dirimentem, virtutem propitiationis ejus, et incensi mysterium crubuisse angelum vastatorem; et in hoc mortem quidem fiso, qui est spiritus immaculatus, medius inter vivos stetit, et mor