comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lorum : quod neq patres nr̃i neq nos portare
potuimus. sed ꝑ gratiam dñi iħu credimus salua¬
ri: quem ad modum & illi: Probat uero sententia
sequens. ueram hanc e̾ẽ expositionem huiuscȩ
loco testatur hoc carmen quia nil carnale &
iuxta litteram reson&: sed totum sẽ sp̃italiter
actypice uelit intellegi Quae enim potest ẽe
feminarum. quae dilectorem dilectumq suum
repente desider& non e̾e̾ iuuenem ut fuerat. sed
in a&ate infantuli fratrem sibi denuo nasci. suȩ¬
quae genaricis uberibus paruulum nutriri:
quaẽ iam adultum seperire consueuerat. Fr¬
go anti quorum uox est ista iustorum: qui dnm
saluatorem quem indiuinitate patri & sp̃ui
sco cons ubstantialem credebant: ac debitis uene.¬
rabantur obsequiis. in hominis quoq habitu &
hominibus consubstantialem uidere cupiebant:
t quae in ꝓphetia nouerient. in ipso dequo prae-¬
cinebantur conplota uiderent. Desiderabant illã¬
aptissimã sui conditoris uocem audire. quam ex¬

Expanded text:
 patres nostri, neque nos portare potuimus? sed per gratiam Domini Jesu credimus salvari, quemadmodum et illi . Probat autem sententia sequens veram hanc esse expositionem hujusce loco testatur hoc carmen, quia nil carnale et juxta litteram resonet, sed totum se spiritualiter ac typice velit intelligi: quae enim potest esse feminarum quae dilectorem dilectumque suum repente desideret non esse juvenem, ut fuerat, sed in aetate infantili fratrem sibi denuo nasci, suaeque genitricis uberibus parvulum nutriri, quem jam adultum reperire consueverat? Ergo antiquorum vox est ista justorum, qui Dominum Salvatorem, quem in divinitate Patri et Spiritui sancto consubstantialem credebant, ac debitis venerabantur obsequiis, in hominis quoque habitu, et hominibus consubstantialem videre cupiebant, ut quae in prophetia noverant in ipso, de quo praecinebantur, completa viderent. Desiderabant illptissimam sui Conditoris vocem audire, quam ex
Abbreviated transcription (Latin):
ant: Qđ & degenerali ȩedẽ statu recte porest¬
intelligi : cuiꝰ pacc̃ t᷑bare xp̃i est uoluntati contraire:
De quib quia habunde iã supͣ dictũ ẽ. nunc parcius dici
sufficiat. Iam̃ hoc meminerit lector. qđ ideo repetit᷑.
hic uersiculus incantico amoris : ut ñminorẽ se dñsee.¬
cłȩ̃ degentib quã deuidcis collectȩ curã habere sed
ęqualem ꝓ utriusq pace sollicitudinẽ gerere desig.

Expanded text:
ant. Quod et de generali Ecclesiae statu recte potestintelligi, cujus pacem turbare, Christi est voluntati contraire: de quibus, quia abunde jam supra dictum est, nunc parcius dici sufficiat. Tantum hoc meminerit lector, quia ideo repetitur hic versiculus in cantico amoris, ut non minorem se Dominus Ecclesiae de gentibus quam de Judaeis collectae curam habere, sed aequalem pro utriusq
Abbreviated transcription (Latin):
citissime relictis quȩ habebant om̃ibus. sequȩbant᷑.
Desi derabilis eisdem. cum dicebant Dne adquẽ
ibimus : tu uerba uitȩ ȩternȩ habes: Desiderabi¬
lis om̃i populo. & puplicanis. qui audientes uer¬
bum illius iustificauerunt dm̃: Desiderabilis in
monte petro. cum dicit. Dñe bonum est nos hic
esse: Desiderabilis in cruce latroni. cũ prȩcatur
O nc memento mei. cum ueneris in regnũ tuũ: Nec
tantum desi derabilis est eis. qui eum in carne ui¬
dentes dilexerunt: uerũ &iam illis de quibus ip¬
se discipulis Multi inquit prophetę & iusti cu¬
pierunt uidere quȩ uidetis. & non uiderunt: &.
audire quȩ auditis & non audier̃: N ec non no¬
bis. qui post ascensionem eius ad cȩlos nati inniun¬
do commune cum prioribus scis ꝓmissũ ipsius
habemus. dicentis. Si abiero & p̃para uero uobis
locum: iterum uenio & accipiam uos ad meipstim.
ut ubi sum ego & uossitis: Talis est dilectus meus.¬

Expanded text:
citissime, relictis quae habebant omnibus, sequebantur; citissime, relictis quae habebant omnibus, sequebantur; desiderabilis eisdem, dum dicebant, Domine, ad quem ibimus? tu verba vitae aeternae habes ; desiderabilis omni populo et publicanis, qui audientes verbum illius justificaverunt Deum; desiderabilis in monte Petro, cum dicit: Domine, bonum est nos hic esse ; desiderabilis in cruce latroni, cum precaretur, Domine, memento mei, dum veneris in regnum tuum . Nec tantum desiderabilis est eis qui eum in carne videntes, dilexerunt; verum etiam illis de quibus ipse discipulis: Multi, inquit, prophetae et justi cupierunt videre quae videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt . Et noui post ascensionem ejus ad coelos, nati in mundo commune cum prioribus sanctis promissum ipsius habemus, dicentis: Si abiero, et praeparavero vobis locum, iterum venio, et accipiam vos ad meipsum; ut ubi sim ego, et vos sitis . Talis est dilectus meus
Abbreviated transcription (Latin):
nitrici cum ait. ecce ancilla dnĩ. fiat mihi scđ in uer¬
bum tuum : desiderabilis beato uentri qui porta¬
uit : desiderabilis uberibus qui cum lactauerunt.
esi derabilis angłis. qui ẏmnum mox nato dicebant:
Sesi derabilis pastoribus. qui uiso eo glorificabant &
laudabant dm̃ : Desiderabilis magis. qui ad quęren¬
dum eum ab oriente uenientes. ubi inuenire me¬
ruerunt. oblatis muneribus ad orauerunt: Deside¬
rabilis symeoni seni. qui ꝓmissam sibi uisionẽ nati-¬
uitatis tius. ad ultimã usq prȩstolans aetatem.
ubi accepit eum in ulnas suas benedixiti dm̃. mor¬
temq lȩtus aspexit : Desi derabilis annȩ prophe¬
tissȩ. quȩ & ipsa uisa cius natiuitate debitas con¬
fessionis suȩ laudes dõ reddebat: Desi derabilis
omibus. qui eum in templo duodennem int̾ senio¬
res ac magistros. cȩlesti sapientia mirandũ cerne¬
bant: Desiderabilis discipulis. cũ uocantem eum

Expanded text:
nitrici, cum ait: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum vernitrici, cum ait: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum ; desiderabilis beato ventri, qui portavit; desiderabilis uberibus, quae eum lactaverunt; desiderabilis angelis, qui hymnum mox nato dicebant; desiderabilis pastoribus, qui viso eo glorificabant et laudabant Deum; desiderabilis magis, qui ad quaerendum eum, ab Oriente venientes, ubi invenire meruerunt, oblatis muneribus adoraverunt; desiderabilis Simeoni seni, qui promissam sibi visionem nativitatis ejus, ad ultimam usque praestolans aetatem, ubi accepit eum in ulnas suas, benedixit Deum, mortemque laetatus aspexit; desiderabilis Annae prophetissae, quae et ipsa, visa ejus nativitate, debitas confessionis suae laudes Domino reddebat; desiderabilis omnibus qui eum in templo duodennem inter seniores ac magistros coelesti sapientia mirandum cernebant; desiderabilis discipulis, cum vocantem eum
Abbreviated transcription (Latin):
mus. eadẽ cius labia distillantia mẏrram primam.
At aeternaila grã qua in hac nobis promissione uel
eruditione quando uoluit apparuit. ipsa est guit
illius merito suauissimum : ut pote qui nil absq ea
dulcedinis habere quȩamus: Deniq dilectus ipse
quid gutturis sui suauitas nonsolum in uoce loquel¬
lari. sed & in ipso flatu ualeat ostendit: cum post
resurrectionem apparens discipulis. primis uideli¬
cet sponsȩ suȩ menbris. insufflauit & dixit eis
Accipite sp̃m scm: Et totus inquit desiderabilis: To
Et totus est desiderabilis: quia non solum de in cõmu¬
tabili maiestate perpetuȩ diuinitatis. uerũ & iam
de clarificata substantia ad sumptę humanitatis acci-¬
piendum est quod ait apłs petrus. In quem desiderant
angłi prospicere: Amplius aliquid dicamus: Totus
erat desiderabilis : Etiam ante clarificationẽ huma-¬
nitatis : totus desiderabilis. ab ipso mox initio concep¬
tionis. usq ad triumphũ passionis: Desiderabilis ge¬

Expanded text:
mus, eadem ejus labia distillantia myrrham primam. At aeterna illa gratia, quae in hanc nobis promissionem vel eruditionem, quando voluit, apparuit, ipsa est guttur illius merito nobis suavissimum, ut pote qui nil absque ea dulcedinis habere queamus. Denique dilectus ipse, quid gutturis sui suavitas non solum in voce loquelari, sed et in ipso flatu valeat, ostendit, cum post resurrectionem apparens discipulis, primis videlicet sponsae suae membris inflavit, et dixit eis: Accipite Spiritum sanctum . Et totus, inquit, desiderabilis. Totet totus est desiderabilis, quia non solum de incommutabili majestate perpetuae divinitatis, verum etiam de clarificata substantia assumptae humanitatis accipiendum est quod ait apostolus Petrus: In quem desiderant angeli prospicere . Amplius aliquid dicam, totus erat desiderabilis, etiam ante clarificationem humanitatis; totus erat desiderabilis ab ipso mox initio conceptionis, usque ad triumphum passionis: desiderabilis ge
Abbreviated transcription (Latin):
Nant qui ad huc prȩ infirmitate mentis siue consci¬
entia peccati.timore seruili diuina mandata custo¬
dit: talis eum necesse est magis dnĩ quam patris ł

Expanded text:
qui adhuc prae infirmitate mentis, sive consentia peccati, timore servili divina mandata custodit, talis eum necesse est magis Domini quam patris
Abbreviated transcription (Latin):
petrat: tunc necesse est gemebunda dicat. quia
dit mihi: Inuenit᷑ namq semꝑ abene quȩrentib
ut misereat᷑: respond& semꝑ bene uocantibus.
ut perpetuã consulat ad salutẽ. Sed non sem ꝑ
ad hoc respondet. aut se inueniendũ offert. ut
quod inpatria peruenientibus ꝓmittit. hoc in itine¬
re huiꝰ exilii adhuc pergentibus proeroget: Deniq¬
cũ cotidie sępius genii flexo dicamus patri ueni¬
at regnũ tuũ: nec nos ex audiri diffidimus. nec
statĩ quod postulam accipimꝰ: sed qͤfectũ nr̃ȩ prȩ¬
cis donec in fine consequamꝰ patient̾ gaudenterq
sustinem: In uener̾ me custodes qͥ circũ eunt ciuita¬

Expanded text:
petrat, tunc necesse est gemebunda dicat: Quia petrat, tunc necesse est gemebunda dicat: Quia dit mihi. Invenitur namque semper a bene quaerentibus, ut misereatur; respondet semper a bene vocantibus, ut perpetuam consulat ad salutem: sed non semper ad hoc respondet, aut se inveniendum offert, ut quod in patria pervenientibus promittit, hoc in itinere hujus exsilii adhuc pergentibus proroget. Denique quotidie saepius genu flexo dicamus Patri: Veniat regnum tuum; nec nos exaudiri diffidimus, nec statim quod postulamus accipimus, sed effectum nostrae precis, donec in fine consequamur, patienter gaudenterque sustinemus. Invenerunt me custodes, etc. Cust
Abbreviated transcription (Latin):
a rigore pristino. & effundendi in me animã meam
non parũ dedit augmentũ. quod multorũ refrigescere
caritatem in tueor: conquirente ipso quod noctum
guitis id est tenebrosis prauorũ sit tumultib. obsitus
Et quia dissi pauerunt iniqui legem eius. ideo ipsa ma¬
gis magisq mandata cius suꝑ aurũ & topaziondi¬
ligere curaui: Quȩsiui & non inueni illum: uocaui
qui consuerant transcensa labentiũ rerũ sollicitudi¬
ne summis tantũ incedere bonis. ac patriȩ cȩlestis
a mare semꝑ ingressum: Dequib dubium non est.
quia non una eademq ui dulcedinis semꝑ ut uoluni
desiderio supernorũ possunt affici : quia nimirum
hȩc uirtus non in arbitrio edeuatȩ ad suꝑna men¬
tis. sed in dono constat eleuantis atq in lustrantis
dĩ Quotiescumq ergo anima casta uel egredi cu¬
pit ad dñm. uel in carne posita gustu futurȩ beati¬
tudinis ad tolli. nec tamen statim quod deposcit im¬

Expanded text:
a rigore pristino, et effundenti in me animam meam, a rigore pristino, et effundenti in me animam meam, non parum dedit augmenti, quod multorum refrigescere charitatem intueor, conquerente ipso quod noctium guttis, id est, tenebrosis pravorum sit tumultibus obsitus. Et quia dissipaverunt iniqui legem ejus, ideo ipsa magis magisque mandata ejus super aurum et topazion diligere curavi. Quaesivi, et non inveni illum, etc. qui consuerunt, transcensa labentium rerum sollicitudine, summis tantum incedere bonis, ac patriae coelestis amare semper ingressum: de quibus dubium non est quia non una eademque vi dulcedinis semper, ut volunt, desiderio supernorum possint affici, quia nimirum haec virtus non in arbitrio elevatae ad superna mentis, sed in dono est tantum elevantis atque illustrantis Dei. Quotiescunque ergo anima casta vel egredi cupit ad Dominum, vel in carne posita, gustu futurae beatitudinis attolli, nec tamen statim quod deposcit im
Abbreviated transcription (Latin):
cendo animũ proximi ad recipienda diuinȩ pie¬
tatis dona pandere delectatur : suã parit̾ mentẽ
necesse est hȩc agendo in nouet. atq ingressui grȩ
cȩlestis largius dilatet: Deniq sequentib uerbis
manifeste in notuit sponsa. quantũ proficeret
dum prȩcordia proximorũ quȩ obclusa uiderat
dno aperire curabat : grauit̾ ferens eũ quem ipsa
tantisꝑ ardebat infideli aliorũ torpore. quasi ro¬
re noc turno guttisq grauari: Nam sequit᷑. Ani¬
ma mea lique facta est: ut locutꝰ est: Quanto suauius
inquit uocẽ atq uiciniam dilecti mei per foramen
secretȩ conpunctionis accȩpi: tanto sublimius quic¬
quid in me erat frigidũ in caluit: quic quid rigidũ
÷lique factũ t̃¬
liquefuit: ad eo ut nihil nisi in lacrimis resolui dulee
habui: & que me ad punctũ sua gr̃a contingentem
retinere nequi uerã. abscedentẽ iam fletu requirere
gemituq delector: Et hoc quoq mihi liquescendi

Expanded text:
cendo animam proximi ad rapienda divinae piecendo animam proximi ad rapienda divinae pietatis dona pandere delectatur, suam pariter mentem necesse est haec agendo innovet, atque ingressui gratiae coelestis largius dilatet. Denique sequentibus verbis manifeste innotuit sponso quantum proficeret, dum praecordia proximorum, quae obscura viderat, Domino aperire curabat, graviter ferens eum quem ipsa tantisper ardebat, infideli aliorum torpore, quasi rore nocturno guttisque gravari. Nam sequitur: Anima mea liquefacta est, etc. Quanto suavius, inquit, vocem atque viciniam dilecti mei per foramen secretae compunctionis accepi, tanto sublimius quidquid in me erat frigidum, incaluit; quidquid rigidum, liquefactum est; adeo ut nihil nisi in lacrymas resolvi, dulce habuerim; et quem me ad punctum sua gratia contingentem retinere nequiveram, abscedentem jam fletu requirere gemituque delector. Et hoc quoque mihi liquescenti
Abbreviated transcription (Latin):
meo: Clauserat enim pessulo in altum demisso can¬
claue sui cordis: nequis hoc profanus aut insidiator
intraret. iuxta illud salomonis. omi custodia seruia¬
cortuum. qm̃ ex ipso uita procedit: A peruit idem
dilecto: ut repulsis in mnondorum turbis om̃ibus.
liberum inse locum conditori preberet: Nec re¬
pugnare putandum est quod supra dixim aperire
sponsam dilecto guttis noctium ac rore algenti. cũ
ecła uel anima fidelis cor proximorũ ad laudem
ereatoris quã nesciebant uel non curabant accen¬
dit : Et nunc eã interpretamur pessulũ ostu sui
eidem dilecto reserare. in eo quod ipsa ꝑ profec tũ
conpunctionis suã mentẽ latius eius in gressui pa¬
te frcit: Uno enim eodemq fit utrumq momen¬
to: Quia nimirũ interna aspiratio quem cuaqr
ad colligendas dõ animas accendit: ipsum para
ad amorem eiusdemq conditoris ardentius so¬
let accendere : neq alia causa quẽpiam recte ad
docendũ quã amordĩ concitat : Et dũ quisq do¬

Expanded text:
meo. Clauserat enim pessulo in altum demisso conclave sui cordis, ne quis hoc profanus aut insidiator intret, juxta illud Salomonis: Omni custodia servatuum; quoniam ex ipso vita procedit . Aperuit item dilecto, ut repulsis immundorum turbis omnibus, liberum in se locum Conditori praeberet. Nec repugnare putandum est, quod supra diximus, aperire sponsam dilecto guttis noctium ac rore algenti, cum Ecclesia vel anima fidelis, cor proximorum ad laudem Conditoris, quem nesciebant, vel non curabant, accendit, et nunc eam interpretamur pessulum ostii sui eidem dilecto reserare, in eo quod ipsa per profectum compunctionis suam mentem latius ejus ingressui patefecit: uno enim eodemque fit utrumque momento, quia nimirum interna aspiratio quemcunque ad colligendas Deo animas accendit, ipsum pariter ad amorem ejusdem Conditoris ardentius solet accendere. Nec alia causa quempiam recte ad docendum quam amor Dei concitat. Et dum quisque do
Abbreviated transcription (Latin):
moles ne uideatur abscondit : & quantũ recedit
iuste dis trictus anobis. tantum obscurant᷑ : quantum redit
propitius. tantũ in lustãmur: Uere autem eius luce
tune fruimur : cum inlinamtisiam acdiscussis
om̃ibus presentis erumnȩ acceci tatis tenebris. uidebimus cũ
sicuti est: Quitamen nostrȩ ꝑ omnia memor salutis.
ncquaquam noctem uitȩ huius prorsus obscuram
reliquit: Sed ieuelud in caclostellas figens. scõrum no¬
bis exempla ꝑque in ofsensopede nr̃ĩ operis incederemꝰ
proposuit : Uadam ad montem mirrac. & ad collem¬
turis In mirra mortificatio carnis uel passionum propie

Expanded text:
moles, ne videatur, abscondit. Et quantum recedit juste districtus a nobis, tantum obscuramur; quantum redit propitius, tantum illustramur. Vere autem ejus luce tunc fruemur, cum inclinatis jam ac discussis omnibus praesentis aerumnae ac caecitatis tenebris, videbimus eum sicuti est . Qui tamen nostrae per omnia salutis memor, nequaquam noctem vitae hujus prorsus obscuram reliquit, sed velut in coelo stellas figens, sanctorum nobis exempla, per quae inoffenso pede nostri operis incederemus, proposuit. Vadam ad montem myrrhae, etc. In myrrha mortificatio carnis, vel passionum pro pie
Abbreviated transcription (Latin):
mit̃ & ordinate compositis. nequaquam ad uersarus
illius temptandi negaret᷑ accessus: sed potius monstra¬
ret᷑ : quia nec multis hinc inde terrentib ullatenꝰ
posset ledi : uerum quo magis temptaret᷑ ad uersita¬
tum flatibus. eo amplius in terna fruc tuũ illius
suauitas panderer᷑: Unde nunc ex ipsius dnĩ uoce
subiungitur. Surge aquilo & ueni auster: ꝑfla
Nortũ meum : & fluent a romata illius: In aquilone
& enim uel austro. ꝓ cellas in sinuat tẽptationum

Expanded text:
miter et ordinate compositis, nequaquam adversariis ullius tentandi negaretur accessus, sed potius monstraretur quia nec multis hinc inde torrentibus ullatenus posset laedi; verum quo magis tentaretur adversitatum flatibus, eo amplius interna fructuum illius suavitas panderetur. Unde nunc ex ipsius Domini voce sima. 4,16 Surge aquilo et veni auster, perfla hortum meum et fluant aromata illius. In aquilone etenim vel austro procellas insinuat temptationum
Abbreviated transcription (Latin):
lconis ud p̃dam filimi ad scendisti requnescens
accubuisti ut leo &e quasi leena quis susertabit
camis Qnttrum. Et mundabo eos &e erunt
mihi in populum & ego ero eis indm̃ : & seruus ms̃
dauid suꝑ eos Et in hoc ipso uolumine. Egre
mine aut̃ suo aminadab qui int̾praeta populi me
spontaneus. apte ips ũ mediato remdĩ & hominũ
designat : quicũ ds̃ e&̃ ante scła. indutus carne
quando uoluit. & quomodo uoluit. in populo ecch
pius redemptor apparuit : factus ꝑ spontaneã
bengnitatem portio populi sui: cuius ꝑ poten¬
tiã naturalem erat conditor & rector: Confi¬
tente aut̾ sy nagoga diutinã suae mentis tar¬
ditatem qua ab intellegendis dominicae in car¬
nationis mysteriis in pediebat᷑: eccła mox con¬
solindo & exortando respondit. Reuertere.
demptoris. a quo tanto tempore a uersa miser.¬
biliter errabas : & eius imbuta sacramentis. in¬
gres su uitae caelestis digna efficert. Reũere
ad pacem ñ rae germanitatis. quã diutius car¬

Expanded text:
d praedam, fili mi, ascendisti, requiescens accubuisti, ut leo, et quasi leaena. Quis suscitabit eum ? Et iterum: Et mundabo eos, et erunt mihi in populum, et ego ero eis in Deum, et servus meus David super eos . Et in hoc ipso volumine: Egredmine autem suo Aminadab, qui interpretatur populi mei spontaneus, apte ipsum Mediatorem Dei et hominum designat, qui cum Deus esset ante saecula, unitus carni, quando voluit et quomodo voluit, in populo Ecclesiae pius Redemptor apparuit, factus per spontaneam benignitatem portio populi sui, cujus per potentiam naturalem erat Conditor et rector. Confitente autem Synagoga diutinam suae mentis tarditatem, qua ab intelligendis Dominicae incarnationis mysteriis impediebatur, Ecclesia mox consolando et exhortando respondet: Revertere, edemptoris, a quo tanto tempore aversa miserabiliter errabas; et eius imbuta sacramentis ingressus vitae caelestis digna efficere. Revertere ad pacem nostrae germanitatis, quam diutius cau
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe pͥncipes contͣ quoslib& maiestatis obnoxi¬
os. sacerdotib negotia sua cõmittunt. Et qr
sacerdotes a xp̃o ad ministeriũ salutis electi
st̃. ibi consentiant regib fieri uidices. ubi
iure urando supplicii indulgentia ꝓmittit᷑.
ñ ubi discriminis sententia p̃parat᷑. Si qͥs gͦ
sacerdotũ contra hoc cõmune consultũ dis¬
cussor in alienis ꝑiculis extiterit. sit reus ef¬
fusi sanguinis apud xp̃m. & apud ȩccłiam
ꝑdat ꝓpriũ gradũ.¬

Expanded text:
Sepe principes contra quoslibet maiestatis obnoxios sacerdotibus negocia sua committunt; et quia sacerdotes a Christo ad ministerium salutis electi sunt, ibi consentiant regibus fieri iudices, ubi iureiurando supplicii indulgentia promittitur, non ubi discriminis sententia preparatur. Si quis ergo sacerdos contra hoc commune consultum discussor in alienis periculis extiterit, sit reus effusi sanguinis apud Christum, et apud Ęcclesiam perdat proprium gradu
Abbreviated transcription (Latin):
ert᷑ sẏmoniaca heresis. quȩ pͥma contͣ dĩ ȩccle¬
Isiã diabolica supplantatione surrepsit. & in ip¬
so ortu suo.zelo apłicȩ ultionis ꝑcussa atq dãp¬
nata ÷. in regni urĩ finib dñari. cũ in sacerdo¬
tib fides eligenda cũ uita. Si enĩ uita de÷ fides
meritũ ñ hab&. beato iacobo attestante qͥ ait.
F ides sine oꝑib mortua ÷. Quȩ enĩ oꝑa ẽẽ uale¬
ant. sacerdotis. qͥ honores tanti sacram̃ti conuin¬

Expanded text:
ertur Simoniaca haeresis quae prima contra Dei ecclesiam diabolica supplantatione subrepsit, et in ipso ortu suo zelo apostolicae ultionis percussa, atque damnata est in regni vestri finibus dominari, cum in sacerdotibus fides sit eligenda cum vita; si vita deest, fides meritum non habet, beato Iacobo attestante, qui ait: 'Fides sine operibus mortua est'. Quae enim opera esse valeant sacerdotis, qui honorem tanti sacramenti convin
Abbreviated transcription (Latin):
sit. & ex parte conspiciat se eẽ destructã. ut
ꝑ bonũ qd̾ querit. & habere ñ ual&: illud ser¬
uet humilit̾. qd̾ habet. S qͥd mirũ qd̾ de hoc ho
mine dicimꝰ. quando illa suꝑna regio in ciuib
stetit. ut electi angłoꝵ sp̃s dũ alios ꝑ suꝑbiã
cecidisse conspicerent. ipsi tanto robustiꝰ quanto
humiliꝰ starent : Illis gͦ regionis suȩ etiã detri¬
suȩ destructionis est solidiꝰ extructa. Sic gͦ et
una queq anima agit᷑. ut humilitatis custodia.
aliquando ad luera maxima exminimo dampno
seruet᷑.¬

Expanded text:
et ex parte conspiciat se non esse constructam, ut et ex parte conspiciat se non esse constructam, ut per bonum quod quaerit et habere non valet, illud servet humiliter quod habet. Sed quid mirum quod hoc de homine dicimus, quando illa superna regio in civibusstetit, ut electi angelorum spiritus dum alios per superbiam cecidisse conspicerent, ipsi tanto robustius quanto humilius starent? Illi ergo regioni sua etiam detrisue destructionis est solidius instructa. Sic ergo et in unaquaque anima agitur ut in humilitatis custodia aliquando ad lucra maxima ex nimio» sive «ex minimo» «damno servet
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ dispensatio. & plerũq contigit. ut qͥb ma¬
iora dona p̾stat. quȩdã minora ñ tribuat. ut
sẽꝑ eoꝵ animꝰ habeat. unde seipse rep̃hendat. qͣ¬
tinꝰ dũ appetunt ꝑfecti eẽnecposst̃. & laborant
in hoc qd̃ ñ accepert̃. nec tam̃ elaborando p̾ua¬
lent. in his quȩ accepta habent se minime extol¬
lant. s discant. qr ex semetipsis maiora bona ñ
habent. qͥ in semet ipsis uincere parua uitia. at¬
q extrema ñ posst̃. Huic ẽ enĩ qd̵ ꝑducto dñs ad
t̾rã ꝓmissionis popło cunctos fortes. atq poten¬
tes aduersarios eiꝰ extinguens filisteos. atq ca¬
naneos duitiꝰ reseruauit. ut sic̃ scriptũ ẽ in
ipsis experiret᷑ isrł: qr nonũquã ut dictũ est
etiã quib magna dona tribuit. parua quȩdã
rep̾hensibilia relinqͥt. ut semꝑ habeant contͣ
qđ bellũ gerant. & deuictis magnis hostib m̃¬
tẽ ñ erigant. quando eos adhuc aduersarii &̃¬
tate lassescat. quatinꝰ & exparte constructa

Expanded text:
o, et plerumque contigit ut, quibus maiora bona prestat, quedam minora non tribuat, ut semper eorum animus habeat unde se ipse reprehendat, quatinus, dum appetunt perfecti esse nec possum et laborant in hoc quod non acceperunt, nec tamen elaborando prevalent, in his que accepta habent se minime extollant, sed discant quia ex semet ipsis maiora bona non habent, qui in semet ipsis vincere parva vitia atque extrema non possum. Hinc est enim quod perducto Dominus ad terram promissionis populo, cunctos fortes atque prepotentes adversarios eius extinguens, Phylisteos atque Chananeos diutius reservavit, ut, sicut scriptum est, in eis experiretur Israel. Quia non nunquam, ut dictu quibus magna dona tribuit parva quaedam reprehensibilia relinquit, ut semper habeant contra quod bellum gerant, et devictis magnis hostibus, mentem non erigant, quando eos adhuc adtate lassescat. Quatenus ex parte constructa,
Abbreviated transcription (Latin):
rĩ antistitis obitũ cognoscentes curȩ nobis fuit.
nichil de ꝓuectib clericoꝵ. reditui. ornatu. mi¬
nisterusq a quoquã usurpari patiat᷑. Cui uos
assiduis adhortationib conuenit obedire. & re¬
moto strepitu uno eodẽq consensi talẽ uobis
p̾ficiendũ expetite sacerdotẽ. qͥ & a uenerandis ca¬
nonib nulla discrep& ratione. & tanto minis¬
terio dignꝰ ualeat repperiri. Qui dũ fuerit
postulatꝰ cũ sollẽpnitate decreti om̃iũ sub serip¬
tionib roborati: & uisitatoris pagina ꝓsequen¬
te. ad nosueniat ordinandꝰ: ꝓuisuri ante omĩa
ne cuiꝰ lib& uitȩ ł meriti laicã ꝑsonã p̃sumatis
eligere. Et ñ solũ ille ad episcopatꝰ apicẽ nulla
ratione ꝓmoueat᷑: uerũ etiã uos nullis int̾cessi o¬
nib ueniã ꝓmereri posse cognoscite. s om̃s quos
ex uobis de laica ꝑsona aspirare constiterit. ab of¬
ficio & cõmunione alienos faciendos ꝓcul dubio
noueritis.

Expanded text:
ri antistitis obitum cognoscentes, curae nobis fuit dnihil de provectionibus clericorum, reditu, ornatu ministeriisque a quoquam usurpari patiatur. Cujus vos assiduis adhortationibus convenit obedire, et, remoto strepitu, uno eodemque consensu talem vobis praeficiendum expetere sacerdotem, qui et a venerandis canonibus nulla discrepet ratione, et tanto ministerio dignus valeat reperiri. Qui dum fuerit postulatus, cum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati, et visitatoris pagina prosequente, ad nos veniat ordinandus, provisuri ante omnia ne cujuslibet vitae vel meriti laicam personam praesumatis eligere. Et non solum ille ad episcopatus apicem nulla ratione provehetur, verum etiam vos nullis intercessionibus veniam promereri posse cognoscite. Sed omnes quos ex vobis de laica persona aspirare constiterit, ab officio et a communione alienos faciendos procul dubio noveritis.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ eunuchus fuit. qͥ ioseph cõparauit. ita qui
gram merchat᷑. uiuũ sem̃ ñ ht̃ siccis genitalib.
Sic quoq ignis sacrificii qͥ septuaginta annos ba¬
biloniȩ captiuitatis sub aqua uixerat extinc¬
tꝰ ÷. anthioco iasone uendente sacerdotiũ. Qd sig¬

Expanded text:
Sicut eunuchus fuit, qui Joseph comparavit, ita qui gratiam mercatur, vivum semen non habet siccis genitalibus. Sic quoque ignis sacrificii, qui per septuaginta annos Babylonicae captivitatis sub aqua vixerat, exstinctus est, Antiocho Jasoni vendente sacerdotium, quod sig
Abbreviated transcription (Latin):
popłi numerosiorẽ indixerit & ad eã fide
mul una ñ possit. sacrificii oblatio indubi¬
tant̃ iteret᷑: ne his tantũ admissis ad hanc
deuotionẽ qͥ pͥmi aduenert̃. uideant᷑ hi qui
pꝰmodũ confluxert̾ ñ recipi: cũ plenũ pieta¬
tis atq rationis sit. ut quotiens ȩccłiam
in qͥ agit᷑ p̃sentia nouȩ plebis impleuerit: to¬
tiens ad sacrificiũ subsequens offerat᷑. Necesse ÷
enĩ ut quȩdã popłi pars sua deuotione pͥuet᷑. si
uniꝰ tantũ missȩ more seruato sacrisiciũ offer¬
re non possint.¬

Expanded text:
populi numerosioris indixerit, et. ea fidelimul una non possit, sacrificii oblatio indubitanter iteretur; ne his tantum admissis ad hanc devotionem, qui primi advenerint, videantur hi, qui postmodum confluxerint, non recepti, cum plenum pietatis ain qua agitur, praesentia novae plebis impleverit, toties sacrificium subsequens offeratur. Necesse est autem ut quaedam populi pars sua devotione privetur, si unius tantum missae more servato sacrificium offerre non possint
Abbreviated transcription (Latin):
epe accidit quotiens apopłis. aut atba pecca¬
t᷑. qr in om̃s ꝓpt̃ multitudinẽ ñ potest iundi¬
c̃ari. inultũ solere tͣnsire. Priora gͦ dimitten¬
da dico dĩ uidicio. de reliqͦ uͦ maxima sollicitũ¬

Expanded text:
epe accidit, quoties a populis aut a turba peccatur, quia in omnes propter multitudinem non potest vindicari, inultum soleat transire. Priora ergo dimittenda dico Dei judicio, et de reliquo maxima sollicitu
Abbreviated transcription (Latin):
res int̾ uos ortȩ fuerint. ad huiꝰ scȩ̃ sedis apicẽ
eas quasi ad caput referte. ut apłico t̾mine¬
t iudicio. qr sic dm̃ uelle ab eoq ita constitu¬
dño & ñ abalio ÷ constituta: & sic̃ cardine
ostiũ regit᷑. sic huiꝰ sc̃ȩ sedis auctoritate. om̃s
ȩccłiȩ dño disponente regunt᷑¬

Expanded text:
res inter vos ortae fuerint, ad hujus sanctae Sedis apicem eas quasi ad caput referte, ut apostolico terminentur judicio, quia sic Dominum velle ab eoque ita constituDomino, et non ab alio constituta, et sicut cardine ostium regitur. Sic hujus sanctae Sedis auctoritate omnes Ecclesiae, Domino disponente, regunt
Abbreviated transcription (Latin):
ab his quȩ obiecta eiꝰ opinioni fuerant. se demons¬
trauit alienũ. reuerti illuc purgatũ atq abso
exister&. culpã in eo canonice puniremꝰ. ita dig¬
nũ ñ fuit. ut eũ aduiuante in nocentia dutius
retinere ł affligere inaliqͦ deberemꝰ.¬

Expanded text:
ab his, quae objecta ejus opinioni fuerant, se demonstravit alienum, reverti illuc purgatum absolutumqresisteret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit, ut eum adjuvante innocentia diutius retinere vel affligere in aliquo deberem
Abbreviated transcription (Latin):
ita minist̃ ł notariꝰ ñ deb& in ordinatione eius
uocẽ suã ł calamũ uenundare: Pordinatione gͦ
ł usu pallii. seu cartis atq pastellis eundẽ qͥ ordi¬
nandꝰ ÷ omĩno aliqͥd dare ꝓhibeo. Ex quib p̃dictiᷤᷤ
reb. si qͥs hinc aliqͥd cõmodi appellatione exige¬
re ł petere forte p̃sũpserit. in districto dĩ om̃ptis
ex amine reatui subiacebit.

Expanded text:
ta minister vel notarius non debet in ordinatione eius vocem vel calamum venundare. Pro ordinatione ergo vel usu pallii seu cartis atque pastellis eumdem, qui ordinandus est, omnino aliquid dare prohibeo. Ex quibus praedictis rebus si quis huic aliquid commodi appellatione exigere vel petere forte praesumpserit, in districto Dei omnipotentis examine reatui subiacebit.
Abbreviated transcription (Latin):
subigat animã dõ ꝑ ipsũ. deinde p̃cepta uiuen¬
di. quib custoditis. spes nr̃a firmat᷑. & nutrit᷑
pit. qd̃ antea tantũ mͦ credebat᷑. Cũ enĩ cogni¬
minẽ. sic in cognitione cauendꝰ ÷ error. sic̃ in
actione cauenda ẽ neqͥtia. Errat qͥsqͥs putat
ueritatẽ se posse cognoscere. cũ adhuc neqͥt̃ uiuat.
N eqͥtia ÷ aut̃ mundũ istũ diligere. & ea quȩ nas¬
cunt᷑ & tͣnseunt ꝓ magno hab̾e. & ea concupisce¬
re. & ꝓ his laborare ut adqͥrant᷑. & lȩtari cũ ha¬
bundauerint. & timere ne ꝑeant. & contristari
cũ ꝑeunt. Talis uita ñ potest purã illã & sin¬
cerã & incõmutabilẽ ueritatẽ uidere. & in he¬
rere illi. & in ȩt̃nũ iã ñ moueri. Itaq pͥꝰquã menᷤᷤ
nr̃a pͣget᷑. debemꝰ credere qd̃ ñdũ intelligere

Expanded text:
subiugat animam deo; deinde praecepta uiuendi, quibus custoditis spes nostra firmatur et nutritur pit, quod antea tantummodo credebatur. cum enim cognisicut in cognitione cauendus est error, sic in actione cauenda est nequitia. errat autem quisquis putat ueritatem se posse cognoscere, cum adhuc nequiter uiuat. nequitia est autem mundum istum diligere et ea, quae nascuntur et transeunt, pro magno habere et ea concupiscere et pro his laborare, ut adquirantur; et laetari, cum abundarint, et timere, ne pereant, et contristari, cum pereunt. talis uita non potest puram illam et sinceram et incommutabilem uidere ueritatem et inhaerere illi et in aeternum iam non moueri. itaque priusquam mens nostra purgetur, debemus credere quod intellegere
Abbreviated transcription (Latin):
t laici secꝰ altare ubi scã misteria celebrant᷑.¬
ł int̾ clericos tã ad uigilias quã ad missas stare ł
sedere penitꝰ ñ p̃sumant. s pars illa quȩ cancellis
ab altari diuidit᷑ tantũ psallentib pateat cle¬
ricis. Ad adorandũ uͦ. & cõmunicandũ laicis &
feminis sic̃ mos ẽ pateant scã scõꝵ¬

Expanded text:
t laici secus altare quo sancta mysteria celebrantur inter clericos tam ad vigilias, quam ad missam, stare vel sedere penitus non praesumant sed pars illa quae cancellis ab altari dividitur, tantum psallentibus pateat clericis. Ad adorandum vero et communicandum laicis et feminis, sicut mos est, pateant sanc
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃ib & dieb exerceri ñ debent. id ÷ quarti
m̃sis ieiunio. septimiq & decimi. s &iã qua¬
dragesimalis mnitii. ac mediana quadra gesima.
die sabbati ieiunto circa uesꝑã nouerint cele¬
brandas. nec cuiꝰ libet utilitatis siue prb̾m se u
diaconũ his p̃ferre. qͥ ante ipsos fuerint ordina

Expanded text:
diebus exercere non debeant. Id est quarti mensis jejunio septimi et decimi, sed et etiam quadragesimalis initii, ac mediana Quadragesimae die Sabbati jejunio circa Vesperas noverint celebrandas. Nec cujuslibet utilitatis, seu presbyterum, seu diaconum, his praeferre qui ante ipsos fuerint ordina
Abbreviated transcription (Latin):
bonefacio augustinꝰ. Graui de pugna conq̃reris
dubites nolo. Utile tͥ tuisq clabo consiliũ. Ar¬
ripe manib arma. oratio aures puls& auctoris.
qr qñ pugnat᷑. ds̃ aꝑtis cęlis ꝓspectat. & partẽ quã
inspicit iustã. ibi dat palmã.

Expanded text:
Bonifacium . Gravi de pugna conquereris, ut dubites nolo, utile tibi tuisque dabo consilium. Arripe manibus arma, oratio aures pulset auctoris, quia quando pugnatur, Deus apertis coelis spectat, et partem quam inspicit justam sibi dat palmam.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib sacerdotalis . ⁊ leuitica ordina¬
tio celebret̃. s pꝰdiẽ sabbati eiꝰ noctis quȩ
in pͥma sabbati lucessit exordia eligant᷑.
in quib his qui consecrandi st̃ ieiunis. &
a ieiunantib sacra benedictio conferat᷑.

Expanded text:
omnibus sacerdotalis vel levitica ordinatio celebretur, sed post diem sabbati ejus noctis, quae in prima sabbati lucescit, exordia deligantur: in quibus his, qui consecrandi sunt, jejunis, et a jejunantibus sacra benedictio conferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ñ scdm auctoritatẽ scõꝵ patrũ ꝓ qualita¬
te criminũ imponunt᷑. idõq qͥc̃q miles. ł nego¬
tiator. ł alicui officio deditꝰ. qd̾ sine peccato
exerceri ñ potest. culpis grauiorib irretitꝰ
ad pęnitentiã uenerit. ł qͥ bona alteriꝰ iniuste
detinet. ł qͥ odiũ in corde gerit. recognoscat
ł officiũ deserat. & odiũ ex corde dimittat. bo¬
na quȩ in iusta abstulit restituat. nec tm̃ de¬
sper&. interĩ qͥcqͥd boni facere poterit hortam᷑
tatis concessas eẽ ha uica auctoritas demon¬

Expanded text:
uctoritatem sanctorum Patrum pro qualitate criminum imponuntur. Ideoque quicunque miles, vel negotiator, vel alicui officio deditus, quod sine peccato exerceri non possit, culpis gravioribus irretitus ad poenitentiam venerit, id est, qui bona alterius injuste detinet, vel qui odium in corde vel officium deserat, et odium ex corde dimittat, bonaque quae injuste abstulit restituat. Ne tamen desperet; interim quidquid boni facere poterit hortamur s concessas esse canonica auctoritas demon
Abbreviated transcription (Latin):
uerentissimũ frẽm nr̃m. boniͤfaciũ epm suũ.
data nobis petitione conquestꝰ ẽ. petens ut ad
nos debuisset hab̾e ueniendi licentiã: quatinꝰ
causȩ ipsȩ hic subtilit̾ ꝓbarent᷑. S qr nos interim
dã: & idõ mediis sacroscĩs euangłiis fr̃nitas ur̃a
una cũ sauino subdiacono nr̃o resideat. Et sic̃
officio ẽ sacerdotali conueniens sine cuiꝰquã ꝑ¬
eos habuerit. cũ om̃i ȩqͥtate ac sollicitudine ꝑ¬
scrutet᷑.¬

Expanded text:
erendissimum fratrem nostrum Bonifacium episcopum suum, data nobis petitione, conquestus est, petens ut ad nos debuisset habere veniendi licentiam, quatenus causae ipsae hic subtiliter probarentur. Sed quia nos interim dam, et ideo mediis sacrosanctis Evangeliis, fraternitas vestra una cum Sabino diacono resideat; et, sicut officio est sacerdotali conveniens, sine cujusquam peos habuerit, cum omni aequitate ac sollicitudine perscrutet
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃nas animȩ cogitationes diabolũ ñ uidere cer¬
tissim ũ ÷. motu aut̃ corporis ab illo & affecta¬
tionũ indiciis colligi: experim̃ didicimꝰ. Secreta
aut̃ cordis solꝰ ille nouit. ad quẽ dicit᷑. Tu solus
nosti corda filioꝵ hominũ.
de eisdem.
on om̃s malȩ cogitationes nr̃ȩ sẽꝑ diaboli instin¬
ctu excitant᷑. s aliquotiens ex nr̃i arbitrii mo¬
tu emergunt᷑. Bonȩ aut̃ cogitationes. semꝑ a dõ
sunt.

Expanded text:
nternas animae cogitationes diabolum non videre certissimum est, motivas corporis ab illo et affectationum indiciis colligi experimento didicimus: secreta autem cordis solus ille novit ad quem dicitur: Tu solus nosti corda filiorum hominejusdem . Non omnes malae cogitationes nostrae semper diaboli instinctu excitantur, sed aliquoties ex nostri arbitrii motu emergunt; bonae autem cogitationes semper a Deo sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
stituta nr̃oꝵ antecessoꝵ sollert̃ relegentes re-¬
mandamꝰ inuenisse has nouẽ p̃fationes in sacro
catalago tantũmͦ recipiendas. quas longa
retro uetustas in romana ȩxcłia hac tenꝰ serua¬
uit .i. unã in albis paschalib. aliã de ascensio¬

Expanded text:
stituta nostrorum antecessorum solerter relegentes, invenimus, has novem praefationes in sacro catalogo solummodo recipiendas, quas longa retro vetustas in Romana Ecclesia hactenus servavit: unam, in Albis Paschalibus, aliam de Ascensio
Abbreviated transcription (Latin):
tib necessaria st̃ ad discendũ .i. liber sacram̃¬
toꝵ. lectionariꝰ antiphonariꝰ. baptisteriũ. cõ¬
potꝰ. Nanon. pęnitentialis. psalteriũ. omelię.¬
ꝑ circulũ anni dñicis dieb. & singulis festiui¬
tatib apte. Ex qͥb om̃ib si unũ defuerit. sa

Expanded text:
tibus necessaria sint ad discendum, id est: liber sacramentorum, lectionarius, antiphonarius, baptisterium, computus, Canon poenitentialis, Psalterium, Homeliae per circulum anni Dominicis diebus, et singulis festivitatibus aptae. Ex quibus omnibus si u
Abbreviated transcription (Latin):
uentu dñi usq ad octauas epiphanie. ⁊ a
septuagesima usq ad octauas pasche. ab oĩ¬
bus inuiolabilit̾ obseruari p̃cipimꝰ. Siqͥs
autem treugam frangere temptau̾it: post
terciã ꝯmonitionẽ si nõ satisfecerit. ep̃c su
us excõmunicationis sententiã dictet. et
Siqͥs autẽ hoc iuolare p̾sumpserit: ordinis
sui ꝑiculo subiaceat. Et qm̃ funiculꝰ tͥplex
difficile rũpit᷑ : p̃cipimꝰ ut ep̃i ad solũ dm̃
⁊ salutẽ popłi habentes respectũ. omĩ tepi-¬
ditate seposita ad pacẽ firmit̾ tenendã mu¬
tuũ sibi p̃sidiũ ⁊ auxiliũ p̃beant: neq hoc
alicꝰ amore uel odio p̃termittant. Qd̃ siqͥs in

Expanded text:
piphanie et a Septuagesima usque ad octavam Pasche, ab omnibus inviolabiliter observari precipimus. Si quis autem treugas frangere presumpserit, post tertiam monitionem si non satisfecerit, episcopus suus excommunciationis sententiam Si quis autem hoc violare praesumpserit, ordinis sui periculo subjacebit. Et quoniam funiculus triplex difficile rumpitur , praecipimus ut episcopi, ad solum Deum et salutem populi habentes respectum, omni trepidatione deposita ad pacem firmiter tenendam mutuum sibi consilium et auxilium praebeant, neque alicujus amicitia vel odio praetermi
Abbreviated transcription (Latin):
conuentu residens eoꝵ uitã & conu̾sationẽ
diligent̃ discutiat. & si qͥd rep̾hensibile inue¬
nerit. corrigere satagat. Scĩmonialiũ &̃ pu¬
dicitiã subtilit̾ inuestiget. & si alit᷑ inuenit᷑
que neglecto ꝓposito castitatis. clerico aut
laico impudent̃ misceat᷑. acrit̾ uerberib co¬
herceat᷑. ⁊inpriuata custodia retrudat᷑. ubi
qd male cõmisit. digne pęniteat. Int̾dicat &
eaꝵ claustris & secretis habitationib acces
missa ad ȩccłias suas redeant. Omĩb p̾terea pu¬
blice & pͥuatĩ deñti&. quantũ piaculũ sit

Expanded text:
conventu residens, eorum vitam et conversationem diligenter discutiat, et, si quid reprehensibile invenerit, corrigere satagat. Sanctimonialium etiam, pudicitiam subtiliter investiget. Et si aliqua invenitur quae, neglecto proposito calaico impudenter misceatur, acriter verberibus coerceatur, et in privata custodia retrudatur, nisi quod male commisit digne peniteat. Interdicatur etiam earum claustris et secretis habitationibus accesmissa, ad ecclesias suas redeant. Omnibus praeterea publice et privatim denuntiet quantum piaculum sit
Abbreviated transcription (Latin):
itaq auctoritate ab anathematis uinculo hos
entes. & om̃s alios. qui ñ ad eo curiales sunt. ut
eoꝵ consilio scelera ꝑpetraͤnt᷑. & illos qͥ ignorant̃
excõmunicatis cõmunicant. seu illos qͥ cõmu¬
nicant cũ eis qͥ cõmunicant ex cõmunicatis. qͥ¬
cunq aut̃ aut arator sue ꝑegrinꝰ. aut uiator
in t̾rã excõmunicatoꝵ deuenerit. ubi ñ possit
emere ł ñ hat̃ uñ emat. ab ex cõmunicatis acci¬
piendi licentiã damꝰ. & siqͥs ex cõmunicatis non
ꝓ sustentatione suꝑbiȩ s humanitatis causa
dare uoluerit: ñ ꝓhibemꝰ.¬

Expanded text:
itaque auctoritate ab anathematis vinculo hos entes, et omnes alios, qui non adeo curiales sunt, ut eorum consilio scelera perpetrentur, et illos qui ignoranter excommunicatis communicant, seu illos qui communicant cum eis qui communicant excommunicatis. Quicumque autem aut arator, sive peregrinus, aut viator, in terram excommunicatorum devenerit, ubi non possit emere, vel non habet unpiendi licentiam damus. Et si quis excommunicatis non per sustentationem superbiae, sed humanitatis causa dare voluerit, non prohibem
Abbreviated transcription (Latin):
Solent ebecti in quib dã cogitationib suis atq
actib suꝑbire. s qr electi st̃. cunctis dieb suis
suꝑbire ñ posst̃: qr priꝰquã uitã finiant. ad hu¬
militatis metũ ab elatione corda cõmutant.
ut ab elatione minime recedat. Circũ spicit qd
tẽporalit̾ flor&. & pensare negligit quo in

Expanded text:
us atque actibus superbire. Sed quia electi sunt, cunctis diebus suis superbire non possunt, quia priusquam vitam finiant, ad humilitatis metum ab elatione corda commutant. ut ab elatione minime recedat. Circumspicit quod temporaliter floret, et pensare negligit quo in
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s pͥncipes t̾rȩ & cunctos homines ep̃is obȩdi¬
re. & capita sua submittere. eoꝵq adiutores
existere p̃cipiebat: ut om̃s parit̾ fideles & coo¬
ꝑatores legis dĩ monstrarent᷑. ne de eis dicat᷑.
confundant᷑ & erubescant om̃s qͥ pugnant ad
tẽptauerit. ñ consentiente ep̃o a qͦ discessit isqͥ
regulȩ mancipat᷑. ordinatio huiꝰ modi irrita
cõpbet᷑¬

Expanded text:
s principes terrae et cunctos homines eis obedire, et capita sua submittere, eorumque adjutores existere praecipiebat, ut omnes pariter fideles et cooperatores legis Domini monstrarentur, ne de eis dicatur. « Confundantur, et erubescant omnes qui pugnant adtentaverit, non consentiente episcopo a quo discessit is qui regulae mancipatur: ordinatio hujuscemodi irrita comprobet
Abbreviated transcription (Latin):
uib mala placent in unitate. ipsi cõmuni¬
cant malis. Quib aut̃ displicent. & eos em̃da¬
re ñ posst̃. neq ante tẽpꝰ messis audent ⁊ixa¬
nia eradicare. ne simul eradicent ⁊ triticũ.
ñ factis eoꝵ. s altari xp̃i cõmunicant. ita
ut ñ solũ ab eis maculent᷑. s &̃ diuinis u̾bis
tatis tolerant. qd ꝓ bono ȩqͥtatis odert̃. cap̃¬
a sacerdotib nullꝰ recipiat. ante utriꝰq partiᷤᷤ
examinationẽ ustã. nec cũ eis in oratione. aut
cibo. ł potu. aut osculo cõmunicet. nec aue eis
dicat. qr qͥ cq̃ in his ł aliis ꝓhibitis scient̃ excõ¬
municatis cõmunicauerit. uixta apłoꝵ insti¬
tutionẽ. & ipse simili excõmunicationi subia

Expanded text:
uibus mali placent in unitate, ipsi communicant malis; quibus autem displicent, et eos emendare non possunt, neque ante tempus messis audent zizania eradicare, ne simul eradicent et triticum , non factis eorum, sed altari Christi communicant: ita ut non solum non ab eis maculentur, sed etiam divinis verbis tatis tolerant, quod pro bono aequitatis oderunt. a sacerdotibus nullus recipiat ante utriusque partis justam examinationem, nec cum eis in oratione, aut cibo, aut potu, aut osculo communicet, nec ave eis dicat. Quia quicunque in his vel in aliis prohibitis scienter excommunicatis communicaverit, juxta apostolorum institutionem et ipse simili excommunicationi subja
Abbreviated transcription (Latin):
dentiã dilatat᷑. De spũ scõ accipimꝰ. ut sapiamꝰ
int̾ bonũ & malũ discernere. iusta diligere. in¬
uista respuere. ut inuidiȩ ac suꝑbiȩ repugnemꝰ.
ut luxuriȩ ac diuersis illecebris & fedis indig¬
nisq cupiditatib resistamꝰ. De scõ spũ accipimꝰ.
ut amore. & głȩ diuinȩ ardore succensi. erige¬
e
a t̾renis m̃tẽ ad suꝑiora & diuina ualeamꝰ.¬

Expanded text:
iam dilatatur. De Spiritu sancto accipimus, ut sapiamus inter bonum et malum discernere, justa diligere, injusta respuere, ut invidiae ac superbiae repugnemus, ut luxuriae ac diversis illecebris, et foedis indignisque cupiditatibus resistamus. De Spiritu sancto accipimus; ut amore et gloriae ardore succensi erigee a terrenis mentem ad superna et ad divina valeam
Abbreviated transcription (Latin):
in ep̃oꝵ iudicio cępit. si fuerit accusatoris ꝑ¬
sona culpabilis. ad arguendũ ñ admittat᷑. nͥ
ꝓprias causas. ñ tm̃ eccłiasticas afferre uolue¬

Expanded text:
in episcoporum judicio, si fuerit accusatoris persona culpabilis, ad arguendum non admittatur, nisi proprias causas, non tamen ecclesiasticas, asserere volue
Abbreviated transcription (Latin):
liud ÷ picturã adorare. aliud ꝑ picturȩ
historiã qͥd sit adorandũ addiscere. Nã qd̾
legentib script᷑a. hoc idiotis p̃stat picta
cernentib. q in ipsa ignorantes uident. qͥd¬
sequi debeant. in ipsa legt̃. qͥ lit t̾as nesciunt:
Unde & p̃cipue gentib ꝓlectione pictura ÷. Et

Expanded text:
im picturam adorare, aliud per picturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus scriptura, hoc idiotis praestat pictura cernentibus, quia in ipsa etiam ignorantes vident qusequi debeant, in ipsa legunt qui litteras nesciunt. Unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est
Abbreviated transcription (Latin):
m inuestituras ȩccłiaꝵ contͣ statuta scõꝵ pa¬
trum alaicis ꝑsonis in multis partib cognoui¬
mꝰ fieri. & ex eomultas ꝑturbationes in ȩccłia-
oriri. ex qͥb xp̃iana religio conculcat᷑. decer¬
nimꝰ ut nullꝰ clericoꝵ. in uestiturã episcopatꝰ.
ł abbatiȩ. ł eccłiȩ de manu imꝑatoris. ł regis.
sũpserit. recognoscat in uestiturã illã apłica
auctoritate irritã eẽ. & se usq ad dignã satis¬
factionẽ excõmuni cationi subiacere. cas
Si quis p̃bendas. aut archi diaconatꝰ. p̃posit̾as.¬
ł aliqͣ officia ȩccłiastica uendiderit. ł alit̾ quã
statuta scõꝵ patrũ p̃cipunt ordinauerit. ab
officio suspendat᷑. Dignũ enĩ ÷. ut sic̃ gratis
episcopatũ accepit. ita m̃bra eiꝰdẽ episcopatꝰ
gratis distribuat.

Expanded text:
m investituras Ecclesiarum contra statuta sanctorum Patrum a laicis personis in multis partibus cognovimus fieri, et ex eo plurimas perturbationes in Ecclesia oriri, ex quibus Christiana religio conculcatur; decernimus ut nullus clericorum investituram episcopatus, vel abbatiae, vel ecclesiae, de manu imperatoriaesumpserit, recognoscat investituram illam apostolica auctoritate irritam esse, et se usque ad condignam satisfactionem excommunicationi subjacere. III. Si quis praebendas, aaliter quam statuta sanctorum Patrum praecipiunt ordinaverit, ab officio suspendatur: dignum est enim, ut sicut gratis episcopatum accepit, ita membra ejusdem episcopatus gratis distribuant.