comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dehac ipsare : Igitur iam nonsuñ duo:
sed una caro: Haec noua non sunt auobis. Sẽꝑ
audita sunt : sed ꝑoccasiones necesse. ẽ. comꝰ¬
memorentur . Primo : quia ipsȩ cripturȩ
quastractamꝰ ita sibi sunt innexȩ : ut multa
inmultis repetantur: & utile . ẽ. Cura enim
mundi spinas habet : & offocat semina : Opor
possumꝰ dicere : Hoc nondico : totus
x p̃cdicit : sed magis ex ꝑsona corporis
dictũ ẽ. quia & cũ hic ẽee. carnẽ portansora¬
uit: & ex ꝑfona corporis orauit patrem
& cũ oraret : globi sanguinis detoto eicorpore
distillabant. Sic scriptũ ẽ in euangłio:
Orauit iħc intenta oratione : & sudabat
sanguinẽ : Quid ẽ de toto corpore sangui¬
nis effluxio nisi de tota eccła martirũpas¬
sio: Dñe clamaui adte exaudime. I titen¬
de uoci dep̃cationis meȩ : dũ clama uero adte:
Iamfinitũ negotiũ clamandiputabas cũ dice¬
res: clamaui adte : Clamasti: ĩa noli. eẽ. secu¬

Expanded text:
dicit de hac ipsa re: «Jam igitur non sunt duo, dicit de hac ipsa re: «Jam igitur non sunt duo, sed una caro» . Haec nova non sunt; a vobis semper audita sunt: sed per occasiones necesse est commemorentur, primo quia ipsae Scripturae quas tractamus, ita sibi sunt innexae, ut multa in multis repetantur; et utile est. Cura enim mundi spinas habet, et offocat semina; oportepossumus dicere. Hoc non dico, totus Christus dicit: sed magis ex persona corporis dictum est; quia et cum hic esset, carnem portans oravit, et ex persona corporis oravit Patrem, et cum oraret globi sanguinis de toto corpore ejus destillabant. Sic scriptum est in Evangelio: «Oravit Jesus intenta oratione,» «et sudavit sanguinem» . Quid est de toto corpore sanguinis effluxio, nisi de tota Ecclesia martyrum passio? «Domine, clamavi ad te, exaudi me: intende voci deprecationis meae, dum clamavero ad te.» Jam finitum negotium clamandi putabas, cum diceres, «Clamavi ad te.» Clamasti, jam noli esse secu
Abbreviated transcription (Latin):
si uem̃ bra : unꝰ x pc loquitur. & capitis. ẽ.
ꝓpriũ loqui etiam in ꝑsona m̃brorũ: ipsam
nram consuetudinẽ aduertite : Primo :
caput : Fã uero caput nr̃m quomͦ loquatur
in psona om̃iumm̃brorũ aduertite . In an¬
gustia tibi pedem aliquis calcat : calcasme
dicit caput : Vulnerauit aliquis tibi manũ
uulnerastime dicit caput Caput tuum
nullus tecigit : sed loqͥt᷑ unitas cõpaginis
corporistui: Omĩ ũ m̃brorũ tuorũ ꝑsonã illa
quȩ in capite ẽ. lingua fuscepit: Ipsa ꝓom̃ib:
uerbo fungitur : Sic ergo audiamꝰ xp̃m
loquentẽ : sed unꝰ qͥsq: agnoscat ibi uoce suã
tanquã herens in xp̃i corpore : Aliquando
enĩ dicturus . ẽ. uerba. in quib nullus nrm̃
inueniat ꝑsonã suã: sed ad solum caput
ꝑtinieat : Non se tam̃ separat ex uerbis nr̃is.
s& ad sua ꝓpria tollit: uel asuis ꝓpriis non
adnrã redit: De ipso enĩ & de eccła dictũ ẽ:
er̃ duo incarne una. Vnde & ipse in euangłio

Expanded text:
us loquitur. Et capitis est proprium loqui etiam in persona membrorum. Ipsam nostram consuetudinem advertite. Primo quocaput: jam vero caput nostrum quomodo loquatur in persona omnium membrorum, advertite. In angusto tibi pedem aliquis calcat: Calcas me, dicit caput. Vulneravit tibi aliquis manum: Vulnerasti me, dicit caput. Caput tuum nullus tetigit, sed loquitur unitas compaginis corporis tui. Omnium membrorum tuorum personam illa, quae in capite est, lingua suscepit, ipsa pro omnibus verbo fungitur. Sic ergo audiamus Christum loquentem; sed unusquisque agnoscat ibi vocem suam, tanquam haerens in Christi corpore. Aliquando enim dicturus est verba in quibus nullus nostrum inveniat personam suam, sed ad solum caput pertineant; non se tamen separat ex verbis nostris et ad sua propria tollit, vel a suis propriis non ad nostra redit. De ipso enim et de Ecclesia dictum est: «Erunt duo in carne una» . Unde et ipse in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
& hostiũ continentiȩ circa labia mea. ut ñ
declines cormeũ inuerba maligna ad excu¬
sandas excusationes inpeccatis: manifestissi¬
me qͥppe iste sensus. ẽ:. Custodidñe osmeũ
ianua quadã &ostio p̃ceptitui : ut inuerba
maligna non declinetur cormeũ : Quȩ uerba
maligna : qͥb excusantur peccata: Ne inqͥt
petcata mea malrm excusare. quã accusare :

Expanded text:
et ostium continentiae circum labia mea, ut non et ostium continentiae circum labia mea, ut non declines cor meum in verba maligna ad excusandas excusationes in peccatis?» Manifestissime quippe iste est sensus: Custodi, Domine, os meum janua quadam et ostio praecepti tui, ut in verba maligna non declinetur cor meum. Quae verba maligna? Quibus excusantur peccata. Ne, inquit, peccata mea malim excusare, quam accusare.
Abbreviated transcription (Latin):
dilettionis dĩ & dilectionis ꝑoximi: Innullis
scripturis. aliud reqͥratis: Nemo uobis aliuo
p̃cipiat. Quicqͥd obscurũ ẽ. inscriptura.
hȩc ibi occulta ẽ: Quic qͥdibi planiũ ẽ. hȩc ibi
aꝑta ẽ. Sinusquã aꝑta. eẽt. nonte pasceret:
sinus quã occulta nonte exerceret : Hȩc cari¬
tasclamat detordepuro decorde talium :¬
in his uerbis qualis hoc modo orat: & qͥsiste
antur: & putabit parũ intelligens. temereme
dixisse xp̃i eẽ. ꝑsonã in hoc psalmo: Quomͦ
inmaculato . deillo in quo solo non. ẽ inuentũ
peccatũ qͥ solus uerissime dicere potuit.
ecce uenit princeps huiꝰ mundi. &in menihil
inueniet. id.ẽ nullã culpã. nullũ reatum
quisolus qđ nonrapuit exx soluebat. qͥsolus
innocentẽ sanguinẽ fudit. filius dĩ unicus
carnẽ accipiens. non qua ipse minueretur
sed quanos augeret: qm ergo de ista ꝑsona
recte accipitur. pone dñe custodiã orimeo

Expanded text:
dilectionis Dei, et dilectionis proximi. In nullis dilectionis Dei, et dilectionis proximi. In nullis Scripturis aliud requiratis, nemo vobis aliud praecipiat. Quidquid obscurum est in Scriptura, haec ibi occulta est: quidquid ibi planum est, haec ibi aperta est. Si nusquam aperta esset, non te pasceret: si nusquam occulta, non te exerceret. Haec charitas clamat de corde puro, de corde talium in his verbis, qualis hic modo orat. Et quis iste untur, et putabit parum intelligens temere me dixisse Christi esse personam in hoc psalmo. Quomodimmaculato, de illo in quo solo non est inventum peccatum, qui solus verissime dicere potuit, «Ecce venit princeps mundi hujus, et in me nihil inveniet» , id est, nullam culpam, nullum reatum; qui solus, quod non rapuit, exsolvebat ; qui solus innocentem sanguinem fudit, Filius Dei unicus carnem accipiens, non qua ipse minueretur, sed qua nos augeret: quomodo ergo de ista persona recte accipitur, «Pone, Domine, custodiam ori meo,
Abbreviated transcription (Latin):
locis ubi tanquã scientib lo quebatur.
Et nondiã qualis caritas : Id eo ñ diã a libi. q̃e
dixẽ alibi: Non enĩ ubiq om̃ia dici. aut possaut
debent: Ergohic plenitudo legis caritas. Iuȩ¬
rebas forte quȩ caritas. qualis caritas : audis
alio loco : finis p̃cepti est caritas decorde puro:
ãuidete : utrũ interse habeant latrones cari¬
tatẽ decorde puro. Purũ cor incaritate. hoc. ẽ.
quando diligis hominẽ scđmdm̃: quia & te¬
ipsum sic debes diligere ut nonerret regula :¬
Siliges ꝓiximũ tuũ. sicut te ipsũ: Sienĩ malete
diligis & inutiliter: ita & ꝓximũ diligendo
qͥd ei consulis : qͦ modo autem malete diligis :
qͥmꝰ inuenit scriptura qͥȩ neminẽ palpat. &
conuincit qr ñ te diligis: immo conuincit
qđ te ipsum diligas: erras: Ita & ꝓximũ diligens
adiniqͥtatẽ duces & dilectio tua laqueuserit
Ista caritas definita ab apło habet duo p̃cepta:

Expanded text:
locis ubi tanquam scientibus loquebatur, locis ubi tanquam scientibus loquebatur, ; et non dixit qualis charitas. Ideo ibi non dixit, quia dixit alibi: non enim ubique omnia dici aut possunt, aut debent. Ergo hic, «Plenitudo legis charitas.» Quaerebas forte, quae charitas? qualis charitas? Audis alio loco: «Finis praecepti est charitas de corde puro.» Jam videte utrum inter se latrones habeant charitatem de puro corde. Purum cor in charitate hoc est, quando diligis hominem secundum Deum; quia et teipsum sic debes diligere, ut non erret regula, «Diliges proximum tuum tanquam teipsum.» Si enim male te diligis et inutiliter; ita et proximum diligendo, quid ei consulis? Quomodo autem te male diligis? Quomodo innuit Scriptura, quae neminem palpat, et convincit quia non te diligis; imo convincit quod teipsum diligas? Erras: ita et proximum diligens, ad iniquitatem duces, et dilectio tua laqueus erit Ista charitas definita ab Apostolo habet duo praecepta;
Abbreviated transcription (Latin):
totam̃te tua. & diliges ꝓocimũ tuũ tan quã
te ipsũs sedne putetis hȩc duo p̃cepta parua
eẽ : in his duob p̃ceptis totalex pendet & ꝓ¬
pħȩ . Quic qͥd ergo salubrit̃ m̃te concipitur
uł ore ꝓfertur. uł dequalibet diuina pagina
ex sculpitur : ñ habet finẽ nisi caritatem.
Hȩc autẽ caritas: non qualis cũq ẽ : Nam & male
uiuentes inretiuntur sibi sotietate ꝑditȩ
conscientiȩ : & dicuntur amarese. nolle
discedere ab inuicẽ. suis conlocutionib con¬
ciliari: Desiderare se absentes : gaudere
ad p̃sentiã suã. Amor iste : tartareus ẽ:
Viscũ habet qđ deiciat in ꝓfundũ : ñ pennas
quib: leuet in cȩlum: Quȩ ẽ tutẽ caritas
quȩ aceteris quȩ appellantur caritates
segregaretur. & distingueretur ea quȩ caritas
dicitur uera ap̃i anorum : a paulo diffinita ẽ
atq ita suis ꝗͥb:dam terminis circũ scripta
cũ sit diuinitate infinita ut om̃ino discer

Expanded text:
tota mente tua;» et, «Diliges proximum tuum tanquam tota mente tua;» et, «Diliges proximum tuum tanquam teipsum?» Sed ne putetis haec duo praecepta parva esse: «In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae» . Quidquid ergo salubriter mente concipitur, vel ore profertur, vel de qualibet divina pagina exsculpitur, non habet finem nisi charitatem. Haec autem charitas non qualiscumque est. Nam et male viventes irretiuntur sibi societate perditae conscientiae, et dicuntur amare se, nolle discedere ab invicem, suis collocutionibus conciliari, desiderare se absentes, gaudere ad praesentiam suam. Amor iste tartareus est: viscum habet, quo dejiciat in profundum; non pennas, quibus levet in coelum. Quae est autem charitas, ut a caeteris quae appellantur charitates, segregetur et distinguatur? Ea quae charitas dicitur vera Christianorum, a Paulo definita est, atque ita suis quibusdam terminis circumscripta, cum sit divinitate infinita, ut omnino discern
Abbreviated transcription (Latin):
Audistis EX̃s. ad monitionẽ & petitionẽ
Neram̃ exore apłi. cũ ei modo epłalege¬
ret᷑: Ait enĩ. Orationi instantes. uigilantes
in illa : Orantes simul & ꝓ nobis : ut dsaperiat
nobis ostium uerbi adloquendũ misteriũ eiꝰ.
ut manifestem illum sicut oportet meloqui.
hȩc uerba : etiã mea deputare dignamini:
Sunt enĩ inscripturis sc̃is ꝓfundamisteria :
quȩ adhoc absconduntur neuilescant : ad hoc
quȩrunt᷑ ut exerceantur. ad hoc aperiunt᷑
ut pascantur : Psalmꝰ quẽ mod ocantauimus:
inmultis sententus sub obscurus. ẽ : cũ adiu¬
uante dõ ea quȩ dictas̃ erui & exponicȩperint
uidebitis uos hoc audire qđiã noueratis :
Sedideo multipliciter dictas. ut uarietas
locutionis fastidiũ tolleret ueritatis:
Quid enĩ amplius fr̃s. uł salubruis audituri
& cognituri estis. quã diliges dnm̃ dm̃ tuũ
ex toto cordetuo. & ex tota anima tua & ex

Expanded text:
Audistis, fratres, admonitionem et petitionem Audistis, fratres, admonitionem et petitionem nostram ex ore Apostoli, cum ejus modo Epistola legeretur. Ait enim: «Orationi instantes, vigilantes in illa; orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium verbi ad loquendum mysterium ejus, ut manifestem illud, sicut oportet me loqui» . Haec verba etiam mea deputare dignemini. Sunt enim in Scripturis sanctis profunda mysteria, quae ad hoc absconduntur, ne vilescant; ad hoc quaeruntur, ut exerceant; ad hoc aperiuntur, ut pascant. Psalmus quem modo cantavimus, in multis sententiis subobscurus est. Cum, adjuvante Domino, ea quae dicta sunt, erui et exponi coeperint, videbitis hoc vos audire quod jam noveratis. Sed ideo multipliciter dicta sunt, ut varietas locutionis fastidium tolleret veritatis. 2. Quid enim amplius, fratres, vel salubrius audituri et cognituri estis, quam, «Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
ancũ uultu filii. & noncũ uultu patriss anunꝰ
qͥdã modo uultus patris & filii & sp̃s sc̃ĩ:
uideamꝰ si non nobis ipse filius ꝓmitat uul¬
tũ suũ undenos lȩtos faciat: Modo hoc
retur : dñs ds̃ inspirauit ut legeretur:
Ait enĩ ipse dñs. Quiaudit p̃ceptapea &
custodit ea: ipse . ẽ. qͥdiligitme : & qͥdiligit
me diligetur a patre meo: & ego diligã eum.
dilectissimis nũ qͥd eũ ñ uidebant. qͥb se
ostendere ꝓmittebat : nonne ante illo serat e
nonne facies carnis illius ad iacebat oculis
eorũ : quid ẽ qđ uolebat ostendere uiden¬
tib se: sed quia talem uidebant discipłi
qualem crucifixerant iudȩi. erat autẽ ds̃
in illa carne occultus. hominẽ autẽ possent
uidere homines. dm̃ autẽ ñ possent quãuis
in homine . quia heati mundicordes. qm̃ ipsi
dm̃ uidebunt : Dedit formã hominis & pus
& impus: ⁊ seruauit formã dĩ mundatis
& pus : ut iocundemur in illo & bene nobis
sit inȩternum cum uultu ipsius Amen:

Expanded text:
um vultu Filii, et non cum vultu Patris? an unus quodammodo vultus Patris et Filii et Spiritus sancti? Videamus si non nobis ipse Filius promittit vultum suum, unde nos laetos faciet. Modo hoc retur, Dominus Deus inspiravit ut legeretur. Ait enim ipse Dominus, «Qui audit praecepta mea, et custodit ea, ipse est qui diligit me: et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, dilectissimi? Numquid eum non videbant, quibus se ostendere promittebat? nonne ante illos erat? nonne facies carnis illius adjacebat oculis eorum? Quid est quod volebat ostendere videntibus se? Sed quia talem videbant discipuli, qualem crucifixerunt Judaei; erat autem Deus in carne illa occultus; hominem autem possent videre homines, Deum vero non possent, quamvis in homine; quia «Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt» ; dedit formam hominis, et piis et impiis; servavit formam Dei mundatis et piis, ut jucundemur in illo, et bene nobis in aeternum sit cum vultu ipsius.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃uocẽ eiꝰ in hoc psalmo accȩpimꝰ. Eius
enĩuax. ẽ. qđ nemo negat : Eleuatioma¬
nuũ mearũ sacrificiũ uesꝑtinũ : Dicergo
consequent̃ : Pone dñe custodiã orimeo.
& ostiũ continentiȩ circũ labiamea: ut
non declines cormeũ in uerba maligna:
Adexcusandas excusationes inpeccatis.
Quare sic oras dñe : quȩ peccata tua excusatu¬
rus es: respondẽ Cũunus exm̃bris meis
sic orat: ego sicoro : Sicut ibi respondit. cũ
uni exminimis meis mͥ fecistis: Cũ autẽ ñ de

Expanded text:
m vocem ejus in hoc psalmo accepimus: ejus enim vox est, quod nemo negat, «Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum.» Dic ergo consequenter: «Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium continentiae circum labia mea; ut non declines cor meum in verba maligna, ad excusandas excusationes in peccatis.» Quare sic oras, Domine? quae peccata tua excusaturus es? Respondet, Cum unum ex membris meis sic orat, ego sic oro: sicut ibi respondit, «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fe
Abbreviated transcription (Latin):
scđm quandã imaginẽ dicimꝰ quã de illis habemꝰ
in pressam: Namsi om̃ino intus ipsi ẽẽnt : scirent
utiq qͥd incorde nr̃o. ẽẽt: atq ita ut eis loquerem¬
non opus ẽet. Siautẽ hocte delectat qđ forisagis.
uide netum escas foris & non possisredire ꝑangustũ
& non possit tibi dicere dstuus intra ingaudium
dmtui : sed dicattibi: quia forinsecuserat qđ
amasti : ligate illimanꝰ & pedes. & mitate eũ intene¬
bras exteriores: Vbienĩ ostendit malũ. ẽẽ mita
exterius : ibi ostendit. ẽẽ bonũ intrare interius.
Nã hono seruo qͥd dix̃ eintra ingaudiũ dñ tu
Malo autẽ seruo : ꝓicite illũ intenebra s exteriores
Non enĩ amemꝰ magis exteriora : sed interiora:
deinteriorib gaudeamꝰ : in exterioribus
autẽ necessitatẽ habeamꝰ ñ uoluntatẽ . Vir lin¬
guosus ñ dirigetur suꝑ terrã : iurũ in iustũ ma

Expanded text:
secundum quamdam imaginem dicimur, quam de illis habemus secundum quamdam imaginem dicimur, quam de illis habemus impressam. Nam si omnino intus ipsi essent, scirent utique quid in corde nostro esset; atque ita ut eis loqueremur, opus non esset. Si autem hoc te delectat quod foris agis; vide ne tumescas foris, et non possis redire per angustam, et non possit tibi dicere Deus tuus, «Intra in gaudium Domini tui:» sed dicat tibi, quia forinsecus erat quod amasti, «Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores» . Ubi enim ostendit malum esse mitti exterius, ibi ostendit bonum esse intrare interius. Nam servo bono quid dixit? «Intra in gaudium Domini tui.» Malo autem servo, «Projicite illum in tenebras exteriores» . Non ergo amemus magis exteriora, sed interiora: de interioribus gaudeamus; in exterioribus autem necessitatem habeamus, non voluntatem. «Vir linguosus non dirig
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ sponsi stat & audit eũ: & gaudio gaudec
ꝓpter uocẽ sponsi: Itaq fr̃s cito dixerĩ caritati
urẽ ubi unꝰquisq ꝓbetse. non ut ñ loquatur
sed ut de illo locutionis officiũ exigat Gau¬
diũ autẽ taciturnitatis in uoluptatẽ habeat:¬
uocẽ doctrinȩ in necessitate : Quando eñ opusẽ
uocẽ doctrinȩ : quando pateris in peritũ ÷ quanoo
pateris indo ctũ. Si semꝑte delectet docere.
semꝑuis habere inperitũ quẽ doceas : Si autẽ
sitate  Gaudiũ tibi sit in auditione dĩ. necessi¬
tas tibisit in locutione tua : & non crisuir lingui¬
sus ne non dirigaris: Quare loquiuis. audire ñuiss
semꝑforas exis : intro redire detrectas Qđ enĩ
tedocet: in tus .ẽ: Quando doces: tanquã foris
exis adeos qͥforis s̃ : Ab interiore enĩ audiuimꝰ
ueritatẽ : & ad eos qͥforis anrõ corde s̃. loquimnꝰ
Qđ enĩ dicimꝰ eo sincorde habere de qͥb cogitamꝰ

Expanded text:
«autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet «autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi» . Itaque, fratres, cito dixerim Charitati vestrae, ubi unusquisque probet se: non ut non loquatur, sed ut de illo locutionis officium exigat; gaudium autem taciturnitatis habeat in voluntate, vocem doctrinae in necessitate. Quando enim opus est voce doctrinae? Quando pateris imperitum, quando pateris indoctum. Si semper te delectat docere, semper vis habere imperitum quem doceas: si autem bsitate. Gaudium tibi sit in auditione Dei, necessitas tibi sit in locutione tua; et non eris vir linguosus, ne non dirigaris. Quare vis loqui, audire non vis? Semper foras exis, intro redire detrectas. Qui enim te docet, intus est: quando tu doces, tanquam foras exis ad eos qui foris sunt. Ab interiore enim audimus veritatem, et ad eos qui foris a nostro corde sunt, loquimur. Quod enim dicimur eos in corde habere de quibus cogitamus,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ illos cũ ceciderit aliqua p̃ssura. aliqua
miseria : ñ subsistunt cadunt: Quando enĩ
tales patiuntur huiꝰ modi p̃ssuras : non ualent
tolerare : Decidunt iniqͥtates malas : quia
traduntur adesiderio suo peccatori : Vir
sus: amatm̃datia : Quid enĩ illi ẽ uoluptas
nisilo qui : non enĩ adtendit qͥd loquatur
dũ loquitur: Non potest fieriut iste diriga¬
tur : Qualis ergo debet eẽ seruus dĩ: accen¬
sus illis carbonib: : & ipse carbo salutaris ef¬
dire quã dicere sicut scriptũ est Sit autẽ
om̃is homo uelax adaudiendũ tardusautẽ
adloquendũ : &si fieri potest hoccupiat
ñ habere nec essitatẽ loquendi & dicendi
doceamꝰuos: Quanto melius om̃ssciremus
& nemo doceret alterũ . ut non ẽẽt. alius
loquens Alius audiens : ÷ sed om̃s audientes
unũ illum cui dicitur: Audituimeo dabis
exultationẽ & lȩtitiã : unde & ille ioħs nonta
gaudebat qr p̃dicabat & qr loquebatur:
sed gaudebat qr audiebat: ait enĩ: Amicus

Expanded text:
super illos cum ceciderit aliqua pressura, aliqua miseria, non subsistunt; cadunt. Quando enim tales patiuntur hujusmodi pressuras, non valent tolerare, decidunt in iniquitates malas; quia traduntur a desiderio suo peccatori. 15. sus amat mendacia. Quid enim illi est voluptas, nisi loqui? Non enim attendit quid loquatur, dum loquatur. Non potest fieri ut iste dirigatur. Qualis ergo esse debet servus Dei, accensus illis carbonibus, et ipse carbo salutaris efdire quam dicere, sicut scriptum est, «Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus ad loquendum» : et, si fieri potest, hoc cupiat, non habere necessitatem loquendi, et dicendi, doceamus vos: quanto melius; omnes sciremus, et nemo doceret alterum; ut non esset alius loquens, alius audiens, sed omnes audientes unum illum cui dicitur, «Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam» ? Unde et ille Joannes, non tam gaudebat quia praedicabat, et quia loquebatur; sed gaudebat quia audiebat: ait enim, «Amicus»
Abbreviated transcription (Latin):
bene illiserit cũuultutuo. Quando uultũ suũ
a mauer̃ : in sudore uultus sui panẽ manducaue¬
runt Redeant & deterso sudore finitis labo¬
rib pereunte gemitu. ueniet illis faciesoua
abundans sufficientia : Nihil quȩ rantuampli
quia melius non habent: amplius nonte
deserant : nec deserentur ate & enĩ post
resurrectionẽ dedño qͥddictũ ẽ : A dimplebisime
lȩtitia cũ uultutuo: Sine uultusuo: non no¬
bis daret lȩtitiã : Ad hoc purgamꝰ uultũ nr̃m :
ut gaudeamꝰ ad uultũ ipsius. Filii enĩdĩ sumꝰ :
setd nondũ apparuit qͥderimꝰ. Scimꝰ qrͥ cũ ap¬
paruerit similes ei erimꝰ : qm̃ uidebimꝰ eũ sicu¬

Expanded text:
bene illis erit cum vultu tuo. Quando vultum suum bene illis erit cum vultu tuo. Quando vultum suum amaverunt, in sudore vultus sui panem manducaverunt . Redeant, et deterso sudore, finitis laboribus, pereunte gemitu, veniet illis facies tua abundans sufficientia. Nihil quaerent amplius, quia melius non habent; amplius non te deserent, nec deserentur a te. Etenim post resurrectionem de Domino quid dictum est? «Adimplebis me laetitia cum vultu tuo» . Sine vultu suo non nobis daret laetitiam. Ad hoc purgamus vultum nostrum, ut gaudeamus ad vultum ipsius. «Filii» enim «Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
qr faciet dñs iudiciũ ȩgentis. Certisserat iste
Ostendit iniqͥsi quomodo diligit iustos suos:
Ostendit diuitib: qͦmͦ diligat pauperessuos:
Diuites dixi suꝑbos: pauperes dixi humilȩs.
Diuites dixi. ꝑ abund antiã ñ quȩrentes. Pauꝑes
dixi. ꝑdesideriũ sus pirantes: faciet dñs causam
iuditiũ ipsorũ : tuo nomini c̃fitebuntur:
Meritis suis nihil tribuunt : Non tribuent
totũ. nisi miscđiȩ tuȩ: Uerũ tam̃ iusti confi¬
tebunt᷑ nominituo: & quia confitebuntur
nominituo: ut quantũ cũq iustifuerint.
nihil sibi ad sumant de suo. nihil sibi tribu¬
ant de suo Quid fiet ut dirigant cor: quia
quando ad se flectunt torquent cor : Iuan¬
do autẽ indm̃ intendunt. dirigunt cor: ubi
erit uoluptas. ubi requies. ubigaudiũ. ubibea¬
titudo : nũ quid inse non : Sed inquos lux:
nunc autẽ lux indño dix̃: Ideo uide qͥd seqͥt᷑:
uide quo concludit. In habitabunt recticũ
uultu tuo: Male enĩ illis fuit in uultu suo:

Expanded text:
s erat iste Ostendet iniquis quomodo diligit justos suos; ostendet divitibus quomodo diligat pauperes suos. Divites dixit, superbos; pauperes dixit, humiles: divites dixit, per abundantiam non quaerentes; pauperes dixit, per desiderium suspirantes. Faciet Dominus causjudicium ipsorum, tuo nomini confitebuntur: meritis suis nihil tribuent, non tribuent totum nisi misericordiae tuae. «Verumtamen justi confitebuntur nomini tuo.» Et quia confitebuntur nomini tuo, ut quantumcumque justi fuerint, nihil sibi assumant de suo, nihil sibi tribuant de suo; quid fiet, ut dirigant cor? Quia quando ad se flectunt, torquent cor; quando autem in Dominum intendunt, dirigunt cor. Et ubi erit voluptas, ubi requies, ubi gaudium, ubi beatitudo? Numquid in se? Non; sed in quo sunt lux. «Nunc autem lux in Domino» , dixit. Ideo vide quid sequitur, vide quo concludit: «Inhabitabunt recti cum vultu tuo.» Male enim illis fuit in vultu suo;
Abbreviated transcription (Latin):
ent eis carbones ignis in terra. &deicientur:
Quid ẽ. in terra: adhucͣhics in hacuita excepta
illa pȩna quȩ seruatur impiis : Carbones
subsistent: Venit illis miseria & ñ tolerat̃
iustꝰ autẽ subsistit: Quomͦ ille subsistit qͥdicit.
sed etiã głamur intribulationib: scientes
qr tribulatio pacientiã oꝑatur Pacientia

Expanded text:
ent illis carbones ignis in terra, et dejicientur. ent illis carbones ignis in terra, et dejicientur. Quid est, «in terra?» Adhuc hic sunt in hac vita; excepta illa poena quae servatur impiis, carbones subsistent.» Venit illis miseria et non tolerant: justus autem subsistit; quomodo ille subsistit, qui dicit, «Sed etiam gloriamur in tribulationibus, scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia
Abbreviated transcription (Latin):
carbones uastatorii : Vastatur foenum.
sed purgatur aurũ : & mutat homo ex morte
uitã : & incipit. ẽẽ. etiã ipse carbo
flagrans. Qualis carbo erat apłs. qͥ fuit
niger & extinctus : miscđiam uero con¬
secutus. accensus ẽ decȩlo: Uoxxp̃i
accendit illũ: periit in eo tota nigritudo :
cepit feruens spũ quo accendebatur
accendere : Ta lesergo & hic intellecturi
sumꝰ carbone signis: quicadunt suꝑistos
malos & deiciunt illos : Plane non pro¬
hibemur hunc habere intellectum:
Video hic nobi selucescere: non in ꝓbabilẽ
& rep̃ hensibilem sententiã. Intelligo illos
carbones cadere suꝑ istos: ut deiciantur:
In alios enĩueniunt ut accendantur :
i alios ut deiciantur: Ipse enĩ carbo
dicebat : Quibus dam sumꝰ odor mortis
in mortẽ. qͥb dã sumꝰ odor uitȩ in uitã:. Vident
enĩ iustos flammantes sp̃u candentes luce iustiae¬
& eis inuidendo cadunt: hoc. ẽ. qđ suꝑ ueni¬

Expanded text:
carbones vastatorii. Vastatur fenum, carbones vastatorii. Vastatur fenum, sed purgatur aurum; et mutat homo ex morte vitam, et incipit esse etiam ipse carbo flagrans: qualis carbo erat Apostolus, quiniger et exstinctus; misericordiam vero consecutus , accensus est de coelo: vox Christi accendit illum; periit in eo tota nigritudo, coepit fervens spiritu quo accendebatur, accendere. Tales ergo et hic intellecturi sumus carbones ignis, qui cadunt super istos malos, et dejiciunt illos? Plane non prohibemur hunc habere intellectum. Video hic nobis elucescere non improbabilem et irreprehensibilem sententiam: intelligo illos carbones cadere super istos, ut dejiciantur. In alios enim veniunt, ut accendantur; in alios, ut dejiciantur: ipse enim carbo dicebat, «Quibusdam sumus odor mortis in mortem, quibusdam sumus odor vitae in vitam» . Vident enim justos flammantes spiritu, candentes luce, et eis invidendo cadunt; hoc est quod superveni
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ qͥ morui erant & reuixer̃. & nigri
erant & fulgentes effecti sunt: Carbones
enĩ tenebrefunt : olor indicat: Sedcũ adeos
accesserit flamma caritatis. & eomortuis
reuixerint: audient ab apło. Fuistis enĩ
aliquando tenebrȩ : nunc autẽ iux indnõ.
Ipsisunt carbones fr̃s quos intuem᷑ quando
uolumꝰ mutare uitã transfixi sagata dĩ :
&impediunt nos malȩ linguȩ hominum
De qualib: hic modo quȩ rebatur: & uolunt
seducere auia ueritatis potiusq inducere
aderrores suos &dicere nobis. quia si pro¬
fessi fuerimꝰ non implebimꝰ: Ad tendimꝰ
carbones illos. Quierat heriebrio sus:
hodie sobrius ẽ. Qui heri erat adulter :
hodie castus .ẽ: Quierat heri raptor :
hodie largitor : Om̃s isti carbones. ignis sut̃:
Acceduntꝰ exempla carbonũ: ad uulnꝰ sagit¬
tarũ : Noneñ timeã dicere uulnꝰ: cũcla¬
met ipsa sponsa: uulnerata caritate egosũ:¬
& fit ibi uastatio foeni: ꝓpter qđ & dicunt᷑

Expanded text:
hominum qui mortui erant et revixerunt, et nigri hominum qui mortui erant et revixerunt, et nigri erant, et fulgentes effecti sunt. Carbones enim tenebrae sunt; color indicat. Sed cum ad eos accesserit flamma charitatis, et ex mortuis revixerint, audiant ab Apostolo: «Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino» . Ipsi sunt carbones, fratres, quos intuemur, quando volumus mutare vitam transfixi sagitta Dei, et impediunt nos malae linguae hominum, de qualibus hic modo querebatur; et volunt seducere a via veritatis, potiusque inducere ad errores suos, et dicere nobis quia si professi fuerimus, non implebimus. Attendimus carbones illos. Qui erat heri ebriosus, hodie sobrius est; qui erat heri adulter, hodie castus est; qui erat heri raptor, hodie largitor: omnes isti carbones ignis sunt. Accedunt exempla carbonum ad vulnus sagittarum non enim timeam dicere vulnus, cum clamet ipsa sponsa: «Vulnerata charitate ego su fit ibi vastatio feni; propter quod et dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
mo: clamans ad laborantes: filii hominum
usque quo graui corde : ut qͥd diligitis uanita¬
tẽ & quȩrits m̃datiũ : aꝑte audi alio loco:
laborem inm̃datio : Docuer̃ linguassuas loqͥ
m̃datiũ : ut inique agerent labora uer̃: Caput
circuitꝰ ipsorũ : labor labiorũ ipsorũ teget eos:
Decident suꝑ eoscarbone signis interra & deiciet
eos Quid .ẽ. in terra : hic adhuc in hac uita:
Hic supra illos decident carbone signis & deicies
eos: Qui sunt carbones ignis: nouimꝰi stoscar¬
bones: Analii sunt isti. & alii illi deqͥb: dicturi
sumꝰ istos enĩ uideo adpęnã ualere : illos autẽ
quos cõmemoraturussum ad salutẽ : Dictũ ẽ
enĩ deqͥb dã carbonib: cũ homo peteret
aduersus liguã subdolã auxiliũ. Quiddet᷑
tibi aut qͥd a dicie t abi adlinguã dolosams
sagittȩ potentis acutȩ cũ carbonib uastatorib:
de uerba dĩ cortrans figentia. & uetustatẽ
perim̃tia. amorẽq gignentia. & exempla

Expanded text:
o: «Filii hominum usquequo gravi corde? utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium» ? Aperte audi alio loco laborem in mendacio: «Docuerunt linguas suas loqui mendacium; ut inique agerent laboraverunt» . «Caput circuitus eorum, labor labiorum ipsorum teget eDecident supra eos carbones ignis in terra, et dejicies eos.» Quid est, «in terra?» Hic, adhuc in hac vita; hic «supra illos decident carbones ignis, et dejicies eos.» Qui sunt «carbones ignis?» Novimus istos carbones. An alii sunt isti, et alii illi de quibus dicturi sumus? Istos enim video ad poenam valere; illos autem quos commemoraturus sum, ad salutem. Dictum est enim de quibusdam carbonibus, cum homo peteret adversum linguam subdolam auxilium: «Quid detur tibi, aut quid adjicietur tibi ad linguam subdolam? Sagittae p verba Dei cor transfigentia, et vetustatem perimentia, amoremque gignentia; et exempla
Abbreviated transcription (Latin):
& linguosis̃ in ala eosuenabuntur ad interitũ :
linguosus : Quieñi linguosus. ẽ : abundare uult
tur. Gemunt interscandala malorũ. ipsi p̃can¬
tur adcaput suũ ut eruant᷑ ab homine malo.
& ab homine maligno liberent᷑ : & demanib:
iniustoꝵ eruantur. Ipsiergo sunt quorũ causã
ds̃ non neglegit: & simodo p̃ssuras sustinent.
apparebit gła ipsoꝵ cũ apparuerit caput
ipsorũ : Talib enĩ hic constitutis dr̃ : Mortui

Expanded text:
et linguosi sunt, mala eos venabuntur ad interitum. et linguosi sunt, mala eos venabuntur ad interitum. linguosus: qui enim linguosus est, abundare vult, tur» . Gemunt inter scandala malorum, ipsi precantur ad caput suum, ut eruantur ab homine malo, et ab homine maligno liberentur, et de manibus injustorum eruantur. Ipsi ergo sunt quorum causam Dominus non negliget: et si modo pressuras patiuntur, apparebit gloria ipsorum, cum apparuerit caput ipsorum. Talibus enim hic constitutis dicitur, «Mortui
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Multis enĩ bonis multis iustis euener̃ mala :¬
& tanquã in uener̃ eosmala: Nãideo dix̃ uena¬
bunt᷑ : quia unꝰ qͥsq abscondere seuult amalo :
Sedcũ inuenit᷑ amalo: quasi factds . ẽ. inuena¬
tionẽ : Nũ qͥd autẽ solimalifugiunt amalis.
quando quȩrunt᷑ amalis : non ne & bonis dictũ . ẽ.
siuos ꝑsecuti fuerint in hacciuitate fugite in
aliam: ergo quando mali ꝑsequebantur bonos.
idẽ martires nr̃o s : cũ eos cõphender̃ uenatis¬
illos sed non ad interitũ : Prȩssa .ẽ enĩ caro:÷
coronata ẽ. anima : &eiecta anima decarne.
neccarn aliqͥd factũ .ẽ. qđ obeẽt. in posterũ:
Incensa sit caro. ꝑcussa sit caro. laniata sit caro:
nũ qͥdideo subtracta ẽ creatori qr data . ẽ.
inmanꝰ peccatoris : ille qͥcreauit exeo qđ non
erat. non reparabit melius quã erat : ergo quan¬
docũq captis̃ iusti. uenatis̃ qͥdem illos mali. sed
non ad interitũ : At uero illiquinon dirigentur

Expanded text:
evenerunt mala; et tanquam invenerunt eos mala. Nam ideo dixit, «Venabuntur,» quia unusquisque abscondere se vult a malo: sed cum invenitur a malo, quasi factus est in venationem. Numquid autem soli mali fugiunt a malis, quando quaeruntur a malis? Nonne et bonis dictum est: «Si vos persecuti fuerint in hac civitate, fugite in aliam» ? Ergo quando mali persequebantur bonos, id est martyres nostros, cum eos comprehenderunt, venati sunt eos; sed non ad interitum. Pressa est enim caro, coronata est anima; et ejecta est anima de carne, nec carni aliquid factum est quod obesset in posterum. Incensa sit caro, percussa sit caro, laniata sit caro; numquid ideo subtracta est Creatori, quia data est in manus persecutoris? Ille qui creavit ex eo quod non erat, non reparabit melius quam erat? Ergo quandocumque capti sunt justi, venati sunt illos quidem mali, sed non ad interitum. At vero illi qui non dirigentur
Abbreviated transcription (Latin):
hominib: uasisdiabo li : desuꝑbis inuidentib
iustis : interquales nec esse. ẽ. uitã ducere.
cũ hic uiuimꝰ. in hac peregrinatione nrã:
Talia uero scandala abundantsa futura
abundauit iniqͥtas : refrigescet caritas

Expanded text:
hominibus vasis diaboli, de superbis invidentibus hominibus vasis diaboli, de superbis invidentibus justis, inter quales necesse est vitam ducere, cum hic vivimus in peregrinatione nostra hac. Talia vero scandala abundantia futura abundabit iniquitas, refrigescet c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcipe aurib dep̃cationẽ meã. sed uelut
euidentius exprimens affectũ animi sui.
ait uocẽ dep̃cationis meȩ : uitam¬
Non qđ sonat in uerbis meis sed unde
uiuunt uerba mea : Cȩterienĩ strepitus
sine anima. sonidici possunt: uoces ñ pos¬
sunt. Voxꝓpriȩ animatorũ ẽ : uiuorũ ẽ
quã multi autẽ dep̃cantur dm̃. & ñ sentiunt
dñ. nec bene cogitant dedõ: sonũ dep̃catio¬
nis habero possunt : uocẽ ñ possunt: quia
uita ibi ñ ẽ. huiꝰ quidebat. quia dm̃suũ
intelligebat: & aquo liberare t᷑ uidebat:
& aqͥb liberaretur sentiebat : Ipsa erat
sime dnẽ. Nonquales dñi homines: non
quales dñi qͥemunt sacello. sed qualisdñs
qͥemit sanguine. Dñe dñe uirtus salutis
meȩ id ẽ. qͥdas uires salutimeȩ : Quid sibi
uult uirtꝰ salitis meȩ : conquereba tur
descandalis & insidiis peccatorũ. decircũ¬
latrantib & circũ in sidiantib: malignis

Expanded text:
Percipe auribus deprecationem meam; sed velut Percipe auribus deprecationem meam; sed velut evidentius exprimens affectum animi sui, ait, «vocem deprecationis meae,» vitamuod sonat in verbis meis, sed unde vivunt verba mea. Caeteri enim strepitus sine anima, soni dici possunt, voces non possunt: vox proprie animatorum est, vivorum est. Quam multi autem deprecantur Deum, et non sentiunt Deum, nec bene cogitant de Deo? Sonum deprecationis habere possunt, vocem non possunt; quia vita ibi non est. Hujus qui vivebat, quia Deum suum intelligebat, et a quo liberaretur videbat, et a quibus liberaretur sentiebat, ipsa erat sime Domine, non quales domini homines, non quales domini qui emunt saccello; sed qualis Dominus qui emit sanguine. «Domine, Domine, virtus salutis meae:» id est, qui das vires saluti meae. Quid sibi vult, «virtus salutis meae?» Conquerebatur de scandalis et insidiis peccatorum, de circumlatrantibus et circuminsidiantibus malignis
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ depeccatissuis me deicere uoluerunt:
& ubihoc : Iuxta semitas scandala posuer̃ mͥ
Non in semitis : sediuxta semitas : Semitȩ tuȩ :¬
p̃cepta dĩ sunt. Illi scandala iuxta semitaspo¬
suer : tunoli recedere a semiti si & non rues inscan¬
dala : Nec uolo dicas: & ꝓhiberet illos ds̃ pone
re scandala mihi iuxta semitas. & non ibi pone¬
rent . Immo ꝑmisit ds̃ ponere scandala illos iuxta
intertantamala : in istis tẽptationib in istis pe¬
Magna uox orationis ẽ : mouet fiduciã: Nũ qͥd
Sedtam̃ ꝓprie eorũ. ẽ : quieo fruuntur. qͥ ei¬
lant dm̃ a quo coronent᷑: subillo illi fugiunt
a quodamnentur: Ꝙiniquus quinon uult ha¬
bere dnm̃ dm̃ suũ : quofugeet dm om̃ium : bo¬
nũ .ẽ illi ergo ut conuertatur ad dm̃ om̃i t¬
ũ faciatq illũ conuersione suũ : &epositꝰ int̃
tales peccatores : seductores. hỹpocritas
delectat forte cogitare. quare nondixerit

Expanded text:
id est, de peccatis suis me dejicere voluerunt. id est, de peccatis suis me dejicere voluerunt. Et ubi hoc? «Juxta semitas scandalum posuerunt mihi:» non in semitis, sed «juxta semitas.» Semitae tuae, praecepta Dei sunt. Illi scandala juxta semitas posuerunt; tu, noli recedere a semitis, et non irrues in scandala. Nec volo dicas: Et prohiberet illos Deus ponere mihi scandala juxta semitas, et non ibi ponerent. Imo permisit Deus ponere scandala illos juxta inter tanta mala, in istis tentationibus, in istis peMagna vox orationis; movet fiduciam. Numquid Sed tamen prlant Deum, a quo coronentur; sub illo illi fugiunt, a quo damnentur. Et iniquus qui non vult habere Dominum Deum suum, quo fugiet Deum omnium? Bonum est illi ergo ut convertatur ad Deum omnium, faciatque illum conversione suum; et positus inter tales peccatores, seductores, hypocritas, delectat forte cogitare quare non dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
rũq aliispeccatis uult munitꝰ. eẽ : ꝓpt̃ illa
quȩ commisit: fecit adulteriũ : & neoccidat᷑
parat homicidiũ: addit peccato peccatum:
Rursus siei contuterit facere homicidium:
iã qͥ unũ crim̃ timebat. duo timet : Et utiq
cũ uideat seplura timere quã antea timebat:
non cogitat minuere qđ fecit : sed ad dere
qđ nondũ fecit : Quȩrit forte & maleficium:
Tria ecce habet : Inde iãquis cogitat. quis finiat
restẽ peccatorũ &optime dicit᷑ rests: Vt enĩ
torqueat᷑ restis additur : & non adduntur recta
fila sedtorta : Prauitas sibi conexa. ducitur
in longũ : E non cogitat p̃cidere qđ male
texuit. sed ad dere. ꝓducere. in longũ ꝓtende¬
re ut habeat in fine unde illius ligent᷑ manꝰ
& pedes & proiciat᷑ intenebras exteriores :
ȩc autẽ peccata sua tendunt iustis: quando eis
suadent facere mala quȩ ipsi faciunt. Ideo
dix̃ restes extender̃ muscipulã pedib meis.

Expanded text:
rumque aliis peccatis vult munitus esse propter illa rumque aliis peccatis vult munitus esse propter illa quae commisit. Fecit adulterium, et ne occidatur, parat homicidium; addit peccato peccatum. Rursum si ei contigerit facere homicidium, jam qui unum crimen timebat, duo timet: et utique cum videat se plura timere, quam antea timebat, non cogitat minuere quod fecit, sed addere quod nondum fecit; quaerit forte et maleficium. Tria ecce habet. Inde jam quis cogitet? quis finiat restem peccatorum? Et optime dicitur restis: ut enim torqueatur restis, additur; et non adduntur recta fila, sed torta. Pravitas sibi connexa ducitur in longum, et non cogitat praecidere quod male texuit; sed addere, producere, in longum protendere: ut habeat in fine unde illi ligentur manus et pedes, et projiciatur in tenebras exteriores . Haec autem peccata sua tendunt justis, quando eis suadent facere mala quae ipsi faciunt. Ideo dixit, «Restes extenderunt muscipulas pedibus meis;»
Abbreviated transcription (Latin):
luntate .ẽ. esto qđ do les. ẽẽ alterũ: Non
enĩ empturus es qđ tunones & alius est
Gratis constat: cito constat: pax interra
hominib: bone uoluntatis: Illia utẽ suꝑ bi
absconder̃ muscipulã : quȩ sier̃ sub plantare
gressus rectos: & qͥd fecer̃: Et restes
extender̃ muscipulas pedib: meis : Qua srestes :
notũ . ẽ. hoc uerbũ inscripturis : Inuenimꝰ alibi:
quid significent restes : Oñs flagellũ deresti¬
culłfecit : unde expulit detẽplo eos qͥibimale
uersabantur : & significauit nobis qͦmodo
intelligamꝰ restes : qr criniculis peccatoꝵ
suorũ unus qͥsq constringit᷑. Dicit & alia scip¬
tura : & aꝑte psaias : Vȩ his qͥtrahunt pecca¬
ta: sicut restẽ longam : Quare autẽ dicitur
restis : quia om̃is peccator ꝑ seuerans in pec¬
catissins. addit peccata peccatis : &cũ debet
accusatione peccati sui corrigi. defensione
duplicat qđ confessione posset auferri : & ple¬

Expanded text:
luntate est; esto quod doles esse alterum. Non luntate est; esto quod doles esse alterum. Non enim empturus es quod tu non es et alius est; gratis constat, cito constat: «Pax in terra hominibus bonae voluntatis» . 9. Illi autem «superbi absconderunt muscipulam:» quaesierunt supplantare gressus meos. Et quid fecerunt? «Et restes extenderunt muscipulas pedibus meis.» Quas restes? Notum est hoc verbum in Scripturis, et invenimus alibi quid significent restes. Dominus flagellum de resticulis fecit, unde expulit eos de templo, qui ibi male versabantur ; et significavit nobis quomodo intelligamus restes: quia, «Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur» , dicit alia Scriptura; et aperte Isaias, «Vae iis qui trahunt peccata sicut restem longam» ! Quare autem dicitur restis? Quia omnis peccator perseverans in peccatis suis, addit peccata peccatis; et cum deberet accusatione peccati sui corrigi, defensione duplicat quod confessione posset auferri, et ple
Abbreviated transcription (Latin):
homini inuidit : & quia ipse amisit regnũ cȩ¬
lorũ. hominẽ illuc ꝑuenire noluit. & non
uult : Ꝙid agit nunc. ut homo illuc ñ ꝑueniat
unde ille deiectus ẽ : Quia ergo suꝑb ẽ ipse.
& ideo inuidus quia suꝑb: om̃e corpus ipsus
talium corpus .ẽ: Sed nos oremꝰ contraillũ
qͥ corrigi ñ potest. & pistis qͥ possunt : ut dica¬
mꝰ homini in iusto: quare in uidesiusta Oho¬
mo in iuste. qr ui suideriiust : ito fac qđđ eã
melius ẽ & facilius erit qđuis uideri: Esto
reb:lta diliges cuiinuidebas: quia qđillũ
doles ẽẽ eris &tu & amabis in eote & ipsũ
inte : & enĩ sunuideres diuiti: non eẽt. inpo¬
testate tua ut diues esses: Siinuideres
honesto alicui senatori nobili: non eẽt in¬
tua potestate. ut nobilis tuesses & clarus:
Siiuideres pulchro : nũquã tepulchrum
faceres : Si inuid eres forti & ualido: nũquã
tibi uires dares. Si inuides iusto: resinuo¬

Expanded text:
homini invidit: et quia ipse amisit regnum coehomini invidit: et quia ipse amisit regnum coelorum, hominem illuc pervenire noluit , et non vult; et id agit nunc, ut homo illuc non perveniat, unde ipse dejectus est. Quia ergo superbus est ipse, et ideo invidus quia superbus, omne corpus ipsius talium corpus est. Sed nos oremus contra illum, qui corrigi non potest, et pro ipsis qui possunt, ut dicamus homini injusto: Quare invides justo, o homo injuste? Quia vis videri justus? Cito fac quod melius est, et facilius eris quod vis videri. Esto justus: ita diliges cui invidebas; quia quod illum doles esse, eris et tu, et amabis in eo te, et ipsum in te. Etenim si invideres diviti, non esset in potestate tua ut dives esses; si invideres honesto alicui senatori nobili, non esset in potestate tua ut nobilis tu esses et clarus; si invideres pulchro, nunquam te pulchrum faceres; si invideres forti et valido, nunquam tibi vires dares: si invides justo, res in vo
Abbreviated transcription (Latin):
Contra huiꝰ modi insidias ora. ne ꝑdas
egleste patrimoniũ neamittas x põi coheredẽ:
quia uicturus es inȩternũ cũ eo quite fecit
heredem: Nonenĩ talis tefecit heredẽ. cui
qđ & iustos plerũq sedicunt : cũ sint iniqui:
Inde .ẽ. qđ nihil illis tã noxiũ. ẽ : quã confiteri
peccata : Ipsi sunt quicũ sint falsi iusti: ne¬
cesse .ẽ. ut inuideant ueris iustis: Nemo enĩ
inuidet alteri. in eo qđ nonuult uł eẽ. uł uideri.
Alius tibi inuidet qr diueses : Aut diues uult
eẽ. ut tibi inuideat: aut putari uult diues
Alius tibi inuidet quia claruses & nobilis: aut
hoc eẽ. affectat. aut hoc seputari cupit: & sic
qͥ falsi iusti sunt: uideriuolunt iusti cũ non
sint : & necesse ẽ. ut quẽ uiderint uerũ iustũ
inuideant illiͣ & hoc cũ illo agant. quomͦ
amittat Vn degloriat᷑ : Inde ueniunt
om̃s seductiones & supplantationes : Hoc
prior ipsediabolus uoluit : qͥcadens stanti

Expanded text:
Contra hujusmodi insidias ora, ne perdas Contra hujusmodi insidias ora, ne perdas coeleste patrimonium, ne amittas Christum cohaeredem, quia victurus es in aeternum cum eo qui te fecit haeredem. Non enim talis te fecit haeredem, cui de est quod et justos plerumque se dicunt, cum sint iniqui. Inde est quod nihil illis tam noxium est, quam confiteri peccata. Ipsi sunt qui cum sint falsi justi, necesse est ut invideant veris justis. Nemo enim invidet alteri in eo quod non vult vel esse vel videri. Alius tibi invidet, quia dives es; aut dives vult esse ut tibi invideat, aut putari vult dives: alius tibi invidet, quia clarus es et nobilis; aut hoc esse affectat, aut hoc se putari cupit. Et sic qui falsi justi sunt, videri volunt justi, cum non sint; et necesse est ut quem viderint verum justum, invideant illi, et hoc cum illo agant, quomodo amittat unde gloriatur. Inde veniunt omnes seductiones et supplantationes. Hoc prior ipse diabolus voluit, qui cadens stanti
Abbreviated transcription (Latin):
consequenti: Multi eni aduersus malos
inperite orant Qui cogitauer̃ in qͥt sub¬
plantare gressus meos. Adhuc potest carna¬
liter accipi: habet qͥsq mimicũ in negotio:
cogitat ei fraudẽ facere & eiauferre pecuniã
qͣuersatur in cõmuni negotio: habet qͥsq
inimicũ uicinũ : & cogitat malũ ingerere
domui eiꝰ : aliquid dere ipsius minuere :¬
& utiq dolo cogitat. fraude cogitat : Machi¬
nam̃tis diaboli hecipsa gestit implere :
nemo dubitat: sed tam̃ ñ ꝓpt̃ ista isticauen¬
disunt: sed ne insidiando cibi adducantte
te decorpore suo: Sicut enĩ bonorũ caput
xpc̃ ẽ : sic illorũ caput diabolus. Qui cogi¬
tauer̃ in qͥt supplantare gressus meos : uid ẽ
subplantare gressus meos: non quasi ut erres
innegotio qđ cũ illo habes: & decipiatte
muia dĩ : ut illũ qđ rectũ intendebas titubet
reuertatꝰ unde uenerat: uicꝗͥd tibi tale
fecerit : subplantauitte. decepitte:

Expanded text:
consequenti. Multi enim adversus malos consequenti. Multi enim adversus malos imperite orant. «Qui cogitaverunt,» inquit, «supplantare gressus meos.» Adhuc potest carnaliter accipi. Habet quisque inimicum; in negotio cogitat ei fraudem facere, et ei auferre pecuniam, qui versatur in communi negotio: habet quisque inimicum vicinum, et cogitat malum ingerere domui ejus, aliquid de re ipsius minuere; et utique dolo cogitat, fraude cogitat, machinamentis diaboli haec ipsa gestit implere; nemo dubitat. Sed tamen non propter ista isti cavendi sunt, sed ne insidiando tibi adducant te de corpore suo. Sicut enim bonorum caput Christus est, sic illorum caput diabolus. «Qui cogitaverunt,» inquit, «supplantare gressus meos.» Quid est, «supplantare gressus meos?» Non quasi ut erres in negotio quod cum illo habes, et decipiat te in via Dei, ut illud quod rectum intendebas, titubet, revertatur unde venerat. Quidquid tibi tale fecerit, supplantavit te, decepit te.
Abbreviated transcription (Latin):
bella : Pacata audis uerba: sed belli constitu¬
io. acordib non discedit: Qđ enĩ dictũ. ẽ tota
die : sine intermissione significat. idẽ. toto
Siadhuc quȩris hominẽ : aspice similitudinẽ:
Inserpente maxima astutia ẽ. & dolusno¬
cendi: ꝓpterea etiã serpit: Nonenĩ uł pedes
habet: ut eiꝰ uestigia cũuenit audiantur:
neiꝰ itinere uelit lenis ẽ. tractus : sed non ẽ.
rectꝰ : Ita ergo repunt & serpunt. ad nocen¬
dũ habentes occultũ uenenũ & sublenicon¬
tactu : &ideo seqͥt̃ Uenenũ aspidũ: sub
labiis eorũ : Ecce ẽ. illud sublabiis: ut aliud
sublabiis aliud in labiis aduertamꝰ. Quos
etiã aꝑtemanifestat alio loco ubi dicit
Quilocunt᷑ pacẽ cũ proximo suo: mala aut̃ s̃
toris: ab hominib iniustiserueme: Ipsa sut̃
Nota s̃ : non hoc opus. ẽ intelligere sedagere :
Orare opus ẽ : ñ quȩrere ꝗd sit. Sed qͦmodo
ores aduersus huiꝰmodi homines : aꝑittibi

Expanded text:
bella.» Pacata audis verba; sed belli constitubella.» Pacata audis verba; sed belli constitutio a cordibus non discedit. Quod enim dictum est, «tota die,» Sine intermissione significat, id est, totSi adhuc quaeris hominem, aspice similitudinem. In serpente maxime astutia est et dolus nocendi; propterea etiam serpit. Non enim vel pedes habet, ut ejus vestigia cum venit audiantur. In ejus itinere velut lenis est tractus, sed non est rectus. Ita ergo repunt et serpunt ad nocendum, habentes occultum venenum et sub leni contactu. Et ideo sequitur: «Venenum aspidum sub labiis eorum.» Ecce est illud sub labiis; ut aliud sub labiis, aliud in labiis advertamus. Quos etiam aperte manifestat alio loco, ubi dicit, «Qui loquuntur pacem cum proximo suo; mala autem toris; ab hominibus injustis erue me.» Ipsi sunt, noti sunt: non hic opus est intelligere, sed agere; orare opus est, non quaerere qui sint. Sed quomodo ores adversus hujusmodi homines, aperit tibi in