comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laudi ñ sufficit obstupescens conscĩentia. qͣndo
sufficiet loquens lingua : Sẽs autẽ sp̃c hoc
ipsum hominib intelligentib insinuans. quã
sint ineffabilia summa diuina his etiã uerbis
nonnunquã de dõ utitur. quȩ apud homines
habent᷑ in uicio: ut ex his quȩ indigna uiden᷑
hominibus. & tam̃ dicunt᷑ de dõ. admone¬
rentur seire homines. qđ nec illa iã digna¬
zelans: sicut scriptũ est. Dñs zelotis nom̃ eiꝰ.
Dicitur iratus: unde scriptum ẽ. Tratus est
dñs contra isrł. Dicitur ds̃ pęnitens. sicut
seriptum ẽ. Penitet me fecisse hominẽ super¬
S terram. Et rursus. Pęnitet me qđ constitue¬
destinauit conformes fieri imaginis filii sui.
dũ nec zelus nec ira nec pęnitentia nec ꝓprie
miscła. nec pręscientia possit eẽ in dõ. Hȩc
nanq om̃a ab humanis in illum qualitatib
tracta sunt. dũ ad nr̃ȩ infirmitatis uerba de¬

Expanded text:
laudi non sufficit obstupescens conscientia, quando laudi non sufficit obstupescens conscientia, quando sufficiet loquens lingua? Sanctus autem Spiritus hoc ipsum hominibus intelligentibus insinuans, quam sint ineffabilia summa et divina, his etiam verbis nonnunquam de Deo utitur quae apud homines habentur in vitio, ut ex his quae indigna videntur hominibus, et tamen dicuntur de Deo, admoneantur scire homines quod nec illa zelans, sicut scriptum est: Dominus zelotes nomen ejus . Dicitur iratus, unde scriptum est: Iratus est Dominus contra Israel . Dicitur Deus poenitens, sicut scriptum est: Poenitet me fecisse hominem super terram . Et rursus: Poenitet me quod constituedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui , dum nec zelus, nec ira, nec poenitentia, nec proprie misericordia, nec praescientia esse possit in Deo. Haec namque omnia ab humanis in illum qualitatibus tracta sunt, dum ad nostrae infirmitatis verba de
Abbreviated transcription (Latin):
rio intellectus augeatur: intellectus uero cũ
tenetur. ei in dm̃ ardentior affectus aꝑitur.
Affectus autẽ ad ꝓmerenda cȩlestia tanto fit
capax: quanto fuerit expectando longanimiᷤ.
Sed tam̃ inter hȩc sc̃oꝵ patientiam dolor ur-¬
get ad uocem: & cũ dilati ꝓficiunt. metuunt.
ne deficientib uirib despecti reprobentur.
Longe ab hac sententia uetus translatio dis¬
sonat: quia qđ in hac de dõ dicit᷑. hoc in illa
de aduersariis ac ꝑsecutorib memorat᷑. S ed
tam̃ quia hȩc noua translatio ex hebreo nobis
arabieoq eloquio cuncta uerius trans fudisse
phibetur: credendũ est quie quid in ea dicit᷑.
& oportet ut uerba illius nr̃a expositio subti¬
liter rimet᷑. Ait ergo. Mutatus es miebi
in crudelem: & in duritia manus tuȩ aduer¬
saris michi. In scriptura saera cũ de dõ ali¬
quid indignũ dicitur. iouetur legentis ani
indignũ est quo potuit dici. Nam cuius

Expanded text:
rio intellectus augeatur. Intellectus vero cum rio intellectus augeatur. Intellectus vero cum intenditur, ejus in Deum ardentior affectus aperitur. Affectus autem ad promerenda coelestia tanto fit capax, quanto fuerit exspectando longanimis. Sed tamen inter haec sanctorum patientiam dolor urget ad vocem, et cum dilati proficiunt, metuunt ne deficientibus viribus despecti reprobentur. Longe ab hac sententia vetus translatio dissonat, quia quod in hac de Deo dicitur, hoc in illa de adversariis ac persecutoribus memoratur. Sed tamen quia haec nova translatio ex Hebraeo nobis Arabicoque eloquio cuncta verius transfudisse perhibetur, credendum est quidquid in ea dicitur, et oportet ut verba illius nostra expositio subtiliter rimetur. Ait ergo: Mutatus es mihi in crudelem, et in duritia manus tuae adversaris mihi. 666 In Scriptura sancta cum de Deo aliquid indignum dicitur, movetur legentis animindignum est, quo potuit dici. Nam cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ȩstimant: quȩ in ea exhiberi corporalit᷑ uident.
Fidelis tam̃ electorum populus cũ multos¬
ex se cadere conspicit: optat si optinere uale.¬
at aduersitatis suȩ tempora mutari. Huius
quia oratio differtur: gemitus auget᷑. Unde
tionis suȩ tempore fide stat. desideriis elamat:¬
sed dolet se quasi ñ respici. dum sua uidet in
tribulationib uota differri. Alto nanq con¬
liberent᷑ interpellationib clamant. differre
solet uoces petentium. ut merita patientium
creseant: quatinꝰ eo magis exaudiantur ad
meritũ. quo citius ñ exaudiunt᷑ ad uotum.
Unde alias scriptum est. Ds̃ meus elamabo
ꝑ diem: nec exaudies. & nocte. Atq ipsa uti¬
litas de exaudiendi mora. mox subditur: cũ
illic ꝓtinus subinfert᷑. Et ñ ad insipientiam
michi. Aa multiplicandũ quippe scorum
sapientiã ꝓficit. qđ postulata tarde ꝑcipiuas:
ut ex dilatione crescat desiderium. ex deside¬

Expanded text:
aestimant, quae in ea exhiberi corporaliter vident. aestimant, quae in ea exhiberi corporaliter vident. Fidelis autem electorum populus, cum multosex se cadere conspicit, optat, si obtinere valeat, adversitatis suae tempora mutari. Hujus quia oratio differtur, gemitus augetur, Undetionis suae tempore, fide stat, desideriis Sed dolet se quasi non respici, dum sua videt in tribulationibus vota differri. Alto namque conliberentur interpellationibus clamant, differre solet voces petentium, ut merita patientium crescant, quatenus eo magis exaudiantur ad meritum, quo citius non exaudiuntur ad votum. Unde alias scriptum est: Deus meus, clamabo per diem, nec exaudies, et nocte . Atque ipsa utilitas de exaudiendi mora mox subditur, cum illic protinus subinfertur: Et non ad insipientiam mihi . Ad multiplicandam quippe sanctorum sapientiam proficit quod postulata tarde percipiunt, ut ex dilatione crescat desiderium, ex deside
Abbreviated transcription (Latin):
S apłis denuntiabant dicentes. Prȩcipiendo p̃ce¬
pimus uobis. ne doceretis in nomine isto: & ecce
Sreplestis iherłm doctrina ur̃a : Corpus ergo
scẽ ȩccłȩ quasi capitio tunicȩ cinxerant: qui
constrictis predicatorib uelut eius collum
prementes. in ea claudere iter uocis uolebant.
Sed electi quiq ꝑsecutionis suȩ tempore. pa¬
ratiores sunt emori. quã tacere. Qui dum
in mortẽ corporalit᷑ eorruunt: ab stultis qui¬
busq & carnalib despecti ac uiles ȩstimant᷑.
Quia cũ uidere reꝓbi nequeunt quȩ electi
bona sp̃ualiter teneant. quos carnalit᷑ extin¬
gui conspiciunt: infelices arbitrant᷑. Vnde
Slatus sum fauillȩ & cineri. In repborũ quippe
iudicio. scã electoꝵ ȩccła luto comparat᷑: quia
temporalit᷑ conculcata despicitur. Fauillae
assimilatur & cineri: quia dũ bona eius inte¬
riora ñ uident. ad sola hanc mala ꝑuenisse

Expanded text:
Apostolis denuntiabant, dicentes: Praecipiendo praeceApostolis denuntiabant, dicentes: Praecipiendo praecepimus vobis ne doceretis in nomine isto, et 665 ecce replestis Jerusalem doctrina vestra . Corpus ergo sanctae Ecclesiae quasi capitio tunicae cinxerant, qui constrictis praedicatoribus, velut ejus collum prementes, in ea claudere iter vocis volebant. Sed electi quique persecutionis suae tempore paratiores sunt mori quam tacere. Qui dum in morte corporaliter corruunt, a stultis quibusque et carnalibus despecti ac viles aestimantur, quia cum videre reprobi nequeunt quae electi bona spiritaliter teneant, quos carnaliter exstingui conspiciunt, infelices arbitrantur. Unde latus sum favillae et cineri. - In reproborum quippe judicio sancta electorum Ecclesia luto comparatur, quia temporaliter conculcata despicitur: favillae assimilatur et cineri, quia dum bona ejus interiora non vident, ad sola hanc mala pervenisse
Abbreviated transcription (Latin):
singulorũ animȩ. quȩ ab errore conuersȩ. ean¬
dem ȩccłam credendo. eamq fidelit᷑ inheren
namento uestieris. Sed cũ ꝓcella sȩuȩ ꝑsecutio¬
nis oboritur: pleriq fidelium ab eius amore
separant᷑. qui ei sedule inherere uidebantur.
Dicat ergo. in multitudine eorũ. consumitur
uestimͣtum meũ: quia dũ multi sunt qui
cruciant. destruunt᷑ plurimi: qͥ ei conexione
quasi capitio tunicȩ succinxerunt me. Iunicȩ
quippe capitiũ. collum circundat induentis.
Collũ uero si stringat᷑: uocis usus. & uitalis
flatus necatur. Scam ergo ȩccłam reꝓbi. quasi
capitio tunicȩ constringunt: quia in ea ꝑsecu¬
tionib suis uitã fidei & prȩdicationis uocen
extinguere conant᷑. Hoc quippe conari ꝑse¬
cutores eius specialit̾ solent: ut ab ea ante
omĩa uerbũ prȩdicationis tollant. Unde &
hii qui sc̃ę fidei primordus resistebant: cȩsis

Expanded text:
singulorum animae, quae ab errore conversae eamsingulorum animae, quae ab errore conversae eamdem Ecclesiam credendo eique fidelitnamento vestieris . Sed cum procella saevae persecutionis oboritur, plerique fidelium ab ejus amore separantur, qui ei sedulo inhaerere videbantur. Dicat ergo: In multitudine eorum consumitur vestimentum meum, quia dum multi sunt qui cruciant, destruuntur plurimi qui ei connexione quasi capitio tunicae succinxerunt me. Tunicae quippe capitium collum circumdat induentis. Collum vero si stringitur, vocis usus et vitalis flatus necatur. Sanctam ergo Ecclesiam reprobi quasi capitio tunicae constringunt, quia in ea persecutionibus suis vitam fidei, et praedicationis vocem exstinguere conantur. Hoc quippe conari persecutores ejus specialiter solent, ut ab ea ante omnia verbum praedicationis tollant. Unde et hi qui sanctae fidei primordiis resistebant, caesis
Abbreviated transcription (Latin):
uestutum meũ: & quasi capitio tunicȩ suc¬
cinxerunt me. Si historiȩ intendimꝰ: quid
aliud uestimentũ beati iob. quã eius corpus
accipimus: Cuius uidelicet uestimentũ con¬
sumitur: dũ caro cruciat᷑. Tuxta allegoriae
uero mysteriũ: uestimentũ est sce eccłȩ. fideliũ
uita. Nam sicut tota simul ȩccła uestimͣtũ¬
xp̃i: ita fideles quiq eiusdem ȩccłȩ uestimͣtum
deputant᷑. Si enĩ scã ȩccła uestimentũ xp̃i ñ
esset. paulus ꝓfecto ñ diceret: ut exhiberet
sibi gloriosam ȩcclam. nͣ habentẽ maculam
aut rugam: id est nec ꝑ peccatum habentem
maculam. nec ꝑ duplicitatẽ rugam: quia & ꝑ
iustitiam munda est. & ꝑ simplicẽ intentionẽ
tensa. Quȩ ergo abluta est ne maculam ha¬
beat. tensa est ne habeat rugam: utiq uestis¬
eius est. Sicut ergo indumͣtum xp̃i tota gene¬
raliter ȩccła dieit᷑: sic indumentũ sunt ecełȩ

Expanded text:
vestimentum meum, et quasi capitio tunicae sucvestimentum meum, et quasi capitio tunicae succinxerunt me. - Si historiae intendimus, quid aliud vestimentum beatus Job, quam ejus corpus accipimus? cujus videlicet vestimentum consumitur, dum caro cruciatur. Juxta allegoriae vero mysterium, vestimentum est sanctae Ecclesiae fidelium vita. Nam sicut tota simul Ecclesia Christi, ita fideles quique ejusdem Ecclesiae vestimenta deputantur. Si enim sancta Ecclesia vestimentum Christi non esset, Paulus profecto non diceret: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam neque rugam ; id est, nec per peccatum habentem maculam, nec per duplicitatem rugam, quia et per justitiam munda est, et per simplicem intentionem tensa. Quae igitur abluta est ne habeat maculam, tensa est ne habeat rugam, utique vestis est. Sicut ergo indumentum Christi tota generaliter Ecclesia dicitur, sic indumentum sunt Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
riens uermium multitudo lacerabat. Si uero
allegoriȩ mysterium ꝑserutam᷑. quid ꝑ ossa:
nisi fortes quiq in scȩ ȩccłȩ corpore designag᷑:¬
dũ mores infirmantiũ stabilit᷑ portant. Sed
cum tribulationis contra eam ultimȩ feruor
excreuerit. in nocte os illius ꝑforatur dolori¬
bus: quia ñnunquã tormentis uicti. etiam
ipsi ad ꝑfidiam defluunt: qui ad fidem alios
tenere uidebant᷑. Rit ergo. N octe os meu̾
ꝑforatur doloribus. Aesi aꝑte dicat. Tribu¬
lationis tenebris pressi. ita afflictione terebragͣ.
ut & ipsi qui in me habebant uigorem forti¬
tudinis. quasi quoddam iam habeant foram
timoris. Bene autẽ dicitur. & qui me cõme¬
dunt ñ dormiunt: quia maligni spͣc qui car.¬
nales quosq de ȩccła consumunt. tantomagis
quiescere a temptatione nesciunt. qͣnto nullo
carnis pondere grauant᷑. Sed ꝑsecutores scẽ
ȩccłȩ quia ualde ꝑuersi sunt: essent utinam

Expanded text:
riens vermium multitudo lacerabat. Si vero riens vermium multitudo lacerabat. Si vero allegoriae mysterium perscrutamur, quid per ossa nisi fortes quique in sanctae Ecclesiae corpore designandum mores infirmantium stabiliter portant. Sed cum tribulationis ultimae contra eam fervor excreverit, in nocte os illius perforatur doloribus, quia nonnunquam tormentis victi, etiam ipsi ad perfidiam defluunt, qui ad fidem alios tenere videbantur. Ait ergo: Nocte os meum perforatur doloribus. Ac si aperte dicat: Tribulationis tenebris pressi, ita afflictione terebrantur, ut et ipsi qui in me habebant vigorem fortitudinis, quasi jam quoddam habeant foramen timoris. Bene autem dicitur: Et qui me comedunt non dormiunt, quia maligni spiritus, qui carnales quosque de Ecclesia consumunt, tanto magis quiescere a tentatione nesciunt, quanto nullo carnis pondere gravantur. Sed persecutores sanctae Ecclesiae quia valde perversi sunt, essent utinam
Abbreviated transcription (Latin):
afficitur. sed in dõ mens nr̃a refouetur.
Tantoq a uiriditate gaudii longe fit: qͦnto
adhuc ab auctoris repulsa lumine a se rece¬
dit. Tunc autẽ ad uerȩ lȩtitiȩ uiriditatem
ꝑuenit: quando ꝑ ȩternȩ contemplationis
subleuatam gram. etiam semet ipsam tran-¬
sit. Sed hȩc quȩ allegorica indagatione trans¬
currimus: oportet ut ꝑ omia etiam iuxta
historiam teneamꝰ. Quȩ tam̃ nunc iccirco
prȩtereo: quia hȩc aꝑta eẽ legentib non
ignoro. Dieb autẽ ꝑsecutionis ultimae
quia multi sunt qui pereunt. & pauei sues¬
qui saluant᷑ : iccirco uir sc̃s passionis suȩ
tempore. & pauca de bonis. & multa de
ꝑuersis loquit᷑. U nde & mox ab eorum
ꝑsona qui corruunt uerba conuertit: sicq
sua insinuat. ut cadentib possint congru¬
ere quȩ narrat. N̾am sequit᷑. Nocte os¬
t xuii
ñ dormiunt. Si ipsi historiȩ intendimꝰ: pat&
causa. qm sc̃i uiri corpus pessimo ulcere scatu¬

Expanded text:
afficitur, sed in Deo mens nostra refovetur; afficitur, sed in Deo mens nostra refovetur; tantoque a viriditate gaudii longe fit, quanto adhuc ab auctoris repulsa lumine ad se recedit. Tunc vero ad verae laetitiae viriditatem pervenit, quando per aeternae contemplationis gratiam sublevata etiam semetipsam transit. Sed haec quae allegorica indagatione transcurrimus, oportet ut per omnia etiam juxta historiam teneamus. Quae tamen nunc idcirco praetereo, quia haec aperta esse legentibus non ignoro. Diebus autem persecutionis ultimae, quia multi sunt qui pereunt, et pauci qui salvantur; idcirco vir sanctus passionis suae tempore et pauca de bonis, et multa de perversis loquitur. Unde et mox ad eorum personam qui corruunt, verba convertit; sicque sua insinuat, ut cadentibus possint congruere quae narrat. Nam sequitur CAPUT XXVIossa deficiunt.---Si ipsi historiae intendimus, patet causa, quoniam sancti viri corpus per sinus ulcerum scatu
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑuersorum gła quo alta est fixa non ẽ.
Sed expletis desideriis actibq infirmantiũ.
ad electorum uocẽ sermo conuertit᷑: cũ ꝓtinꝰ
marcescit anima mea: & possident me dies
afflictionis. E lectoꝵ quippe anima nunc
marcescit: quia in illa postmodum ȩterna
exultatione uiridescit. Modo eos dies affli¬
ctionis possident: quia dies lȩtitiȩ post se
quuntur. Scriptũ quippe est. Timenti¬
I dñm bene erit in extremis. Et rursum de
ȩccła dicit᷑. Ridebit in nouissimo. Nunc
enim tempus afflctionis est bonis: ut sequat᷑
eos exultatio quandoq sine tẽpore. Hinc ab
eis alias dicitur. Humiliasti nos in loco af¬
flictionis. Locus nanq afflictionis ẽ: uita
prȩsens. Iusti ergo hic. id est in loco afflictio¬
nis humiliati sunt: quia in ęterna uita. id
est in loco gaudii sublimant᷑. Cum uero
marcescere animã diceret. recte etiã pͥmisit
in memec ipso: quia in nobismet ipsis quidẽ

Expanded text:
quia perversorum gloria, quo alta est, fixa non est. quia perversorum gloria, quo alta est, fixa non est. Sed expletis desideriis actibusque infirmantium, ad electorum vocem sermo convertitur, cum protinus marcescit anima mea, et possident me dies afflictionis. - Electorum quippe anima nunc marcescit, quia in illa postmodum aeterna exsultatione viridescit. Modo eos dies afflictionis possident, quia dies laetitiquuntur. Scriptum quippe est: Timenti Deum bene erit in extremis . Et rursum de Ecclesia dicitur: Ridebit in die novissimo . Nunc enim tempus afflictionis est bonis, ut sequatur eos exsultatio quandoque sine tempore. Hinc ab eis alias dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis . Locus namque afflictionis est vita praesens. Justi ergo hic, id est in loco afflictionis, humiliati sunt, quia in aeterna vita, id est in loco gaudii sublimantur. Cum vero marcescere animam diceret, recte etiam praemisit, In memetipso, quia in nobismetipsis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib electorum uident. Unde apte sub
ditur. Redactus sum in nichilo. Apud esti¬
mationẽ quippe malorũ. in nichilum redigi
mur: quando ea quȩ ipsi quasi summa dili.¬
gunt. bona tẽporalia ñ habemꝰ. Despectis
nanq suꝑnis ꝓmissionib terrena desiderant:
& si quando in eoꝵ mente aliquid de appe¬
titu ȩternitatis oritur: suborta citius tran-¬
sitoria delectatione dissipatur. Unde & statiͣ
qui eos quos diligit pati dolec. Uentus ergo
desideriũ tollit: cũ res quęlibet transitoria
eternitatis appetitũ destruit. Ubi adhuc
congrue subinfertur. Et uelut nubes per¬
transiit salus mea. Nubes quippe in alto
eminet: sed hanc ad cursum flatus impellit.
Sic nimirũ. sic sunt tẽporalia iniquoꝵ bona.
uelut in alto quidem ꝑ honoris celsitudinẽ xi¬
degere uidentur: sed ad cursum uitȩ coti¬
die quasi quibdam mortalitatis suȩ flatib
impellunt᷑. Salus ergo ut nubes transit:

Expanded text:
virtutibus elevirtutibus ele. Redactus sum in nihilum. - Apud aestimationem quippe malorum in nihimur, quando ea quae ipsi quasi summa diligunt bona temporalia non tenemus. Despectis namque supernis promissionibus, terrena desiderant; et si quando in eorum mente aliquid de appetitu aeternitatis oritur, suborta citius transitoria 663 delectatione dissipatur. Unde et statimquod eos quos diligit pati dolet. Ventus ergo desiderium tollit, cum res quaelibet transitoria aeternitatis appetitum destruit. Unde adhuc congrue subinfertur: IBID.---Et velut nubes pertransiit salus mea. Nubes quippe in alto eminet, sed hanc ad cursum flatus impellit. Sic nimirum, sic sunt temporalia iniquorum bona. Velut in alto quidem per honoris celsitudinem degere videntur; sed ad cursum vitae quotidie, quasi quibusdam mortalitatis suae flatibus impelluntur. Salus ergo ut nubes transit,
Abbreviated transcription (Latin):
transiui. & ꝑ uineam uiri stulti: & ecce
totum repleuerant urticȩ. O ꝑuerant suꝑ¬
ficiem eius spinȩ: & maceria lapidum erat¬
destructa. Per agrum enĩ hominis pigri.
atq ꝑ uineam uiri stulti transire est: euius.¬
libet uitam negligentis inspicere. eiusq oꝑa
considerare. Q uã urticȩ uel spinȩ replent:
quia in corde negligentiũ prurientia terre¬
na desideria. & punctiones pullulant uici¬
orum: quippe quia scriptũ est. In deside¬
riis est om̃is ociosus. Maceria lapidum
destructa erat: id est disciplina patrum ab
eius corde dissoluta. Nam quia destructa
uidissem. posui in corde meo: & exemplo didici
disciplinã. Quasi ergo rupto muro hostis in¬
greditur: cũ uel malignorũ sp̃uum. uel pra¬
uorum hominũ ꝑsuasione callida. disciplinȩ
munimina in corde dissipant᷑. Sed cũ eiusdẽ
disciplinȩ uigor in corde repborum soluitur.
ante eoꝵ oculos cuncta bonorũ oꝑa despectui
habentur: nichilq ẽẽ estimant. quicquid de

Expanded text:
ecce totum repleverant urticae, operuerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat . Per agrum enim hominis pigri atque per vineam viri stulti transire est cujuslibet vitam negligentis inspicere, ejusque opera considerare. Quam urticae vel spinae replent, quia in corde negligentium prurientia terrena desideria et punctiones pullulant vitiorum, quippe quia scriptum est: In desideriis est omnis otiosus . Maceria lapidum destructa erat, id est, disciplina patrum ab ejus corde dissoluta. Nam quia destructa vidissem, posui in corde meo, et exemplo didici disciplinani . Quasi rupto ergo muro hostis ingreditur, cum vel malignorum spirituum, vel pravorum hominum persuasione callida, disciplinae munimina in corde dissipantur. Sed cum ejusdem disciplinae vigor in corde reproborum solvitur, ante eorum oculos cuncta honorum opera despectui habentur, nihilque esse aestimant quidquid de
Abbreviated transcription (Latin):
pondere grauati. nequaquã ualemus sic uiuere:
ut nulla nos possit culpȩ delectatio pulsare.
Sed aliud est nolentẽ tangi: aliud consentientẽ
animũ pẽrimi. Sc̃i autẽ uiri tanto uigilantio¬
ri se circuͣspectione custodiunt: quanto se pul¬
sari sinistris morib uel transitorie dedignant᷑.¬
m̃s cor meũ. Et iterum ꝑ interioris uigoris
custodiam ad exteriorũ membrorũ disciplinã
rediit: ut si quid fortasse cor illieitũ concu¬
pisceret. pressus ꝑ disciplinȩ magisteriũ ocu¬
lus uidere recusaret. Sicut enĩ sȩpe tẽptatio
ꝑ oculos trahitur: sic ñnunquã concepta

Expanded text:
pondere gravati, nequaquam valemus sic vivere, pondere gravati, nequaquam valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpae delectatio pulsare. Sed aliud est nolentem tangi, aliud consentientem animum perimi. Sancti autem viri tanto vigilantiori se circumspectione custodiunt, quanto se pulsari sinistris motibus vel transitoriae delectatmeus cor meum. - Ecce iterum per interioris vigoris custodiam, ad exteriorum membra disciplina redit, ut si quid fortasse cor illicitum concupisceret, pressus per disciplinae magisterium oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta
Abbreviated transcription (Latin):
in statera iusta. & sciat ds̃ simplicitatem ineam:
qđ est scire me faciat. Nesi patent᷑ fateat᷑ dicens.
Quantũ ad humanȩ uitȩ modũ nulla in me
reprehendenda iam uideo: sed nisi mediator dĩ
& hominũ cũ subtilioris uitȩ prȩceptis appare¬
at. quantum adhuc a uera simplicrtate disere¬
pem ñ cognosco. Rectus uero ordo seruatur:
si prius in uanitate. & postmodũ pes in dolo
festinasse dicit᷑. Uanitas quippe ad leuitatẽ:
dolus uero ad maliciam ꝑtinet. Et plerunq
nonnulli ad quȩdam post maliciosa ꝑueniunt:
quia prius leuia nͣ declinant. Sequitur. Si¬
declinauit gressus m̃s de uia. Totiens gressus de
uia declinat: quotiens nrͣa cogitatio iter rectitu¬
dinis ꝑ consensum reliquit erroris. Quasi ergo¬
tot gressus extra uiam ponimꝰ: quot ꝑuersis de¬
siderus. a cȩlestis uitȩ delectatione separam᷑. Ut
enim prȩfati sumus. adhuc carnis corruptibilis

Expanded text:
in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Quod est scire me faciat. Ac si patenter fateatur, dicens: Quantum ad humanae vitae modum, nulla in me reprehendenda jam video; sed nisi Mediator Dei et hominum cum subtilioris vitae praeceptis appareat, quantum adhuc a vera simplicitate discrepem, non cognosco. Rectus vero ordo servatur, si prius in vanitate, et postmodum pes in dolo festinasse dicatur. Vanitas quippe ad levitatem, dolus vero ad malitiam pertinet. Et nonnulli plerumque ad quaedam post malitiosa perveniunt, quia prius levia non declinant. Sequitur. declinavit gressus meus de via. » Toties gressus de via declinat, quoties nostra cogitatio iter rectitudinis per consensum relinquit erroris. « Etot gressus extra viam ponimus, quot perversis desideriis a coelestis vitae delectatione separamur. Ut enim praefati sumus, adhuc carnis corruptibilis
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ꝓpositum nobis certamen aspicientes in
auctorem fidei & consummatore iłim: qui pro¬
posito sibi gaudio sustinuit erucem. confusione
contempta. Ad hoc itaq dñs apparuit in
carne. ut humanã uitam admonendo excita¬
ret: exempla prebendo accenderet. moriendo¬
redimeret: resurgendo repararet. Cũ ergo in¬
se nulla beatus iob iure redarguenda repperit.
ad excedentẽ om̃a redemptoris uitam mentis
oculos tendit: ut in illa eognoseat ipse quid
minus habeat cũ dicit. Si ambulaui in uani¬
tate. & festinauit in dolo pes m̃s. appendat me
in statera iusta: & sciat ds̃ simplicitatẽ meam.
Aesi aꝑte dicat. Si qua unquã leuiter. si qua
ꝑniciose ꝑpetraui. dĩ & hominũ mediator appa¬
reat: ut in eius uita cognoseam. an ego ueracit᷑
sumplex fui. Qui enĩ ut diximꝰ suorum temporũ
uiros excesserat. mediatorem dĩ & hominũ quȩre¬
bat: ut in illo pensatus agnosceret. si uitã simpli¬
cem uere tenuisset. Dicat ergo. Appendat me

Expanded text:
es in auctorem fidei et consummatorem Jesum, qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta . Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendoredimeret, resurgendo repararet. Cum ergo nulla in se beatus Job jure redarguenda reperit, ad excedentem omnia Redemptoris vitam mentis oculos tendit, ut in illa cognoscat ipse quid minus habeat, cum dicit: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus, appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Ac si aperte dicat: Si qua unquam leviter, si qua perniciose perpetravi, Dei et hominum Mediator appareat, ut in ejus vita cognoscam an ego veraciter simplex fuerim. Qui enim, ut diximus, suorum temporum viros excesserat, Mediatorem Dei et hominum quaerebat, ut in illo pensatus agnosceret si vitam simplicem vere tenuisset. Dicat ergo: Appendat me
Abbreviated transcription (Latin):
Scire dĩ dicit᷑. scire nos facere usitato nr̃ȩ locutio¬
nis modo: qui lȩtũ diem dicimus. ex quo contin¬
git ut lȩtemur. Hinc est eni. qđ ad habrabam
dñs dicit. Nunc cognoui. quod timeas dñm.
Neq enĩ ereator temporũ quicquã cognouit ex
tempore: sed cognoscere eius est. ex cuius libet
causȩ emergentis articulo. nobis cognitionem
prȩbere. Quis uero staterȩ nomine: nisi medi¬
ator dĩ & hominũ designatur : In quo ȩqua
lance omĩa merita nr̃a pensant᷑: & in cuius
prȩceptis agnoscimꝰ. quid in nrͣa uita minus
habeamus. In hac autẽ statera appendimur:
quotiens ad uitȩ eius exempla ꝓuoeam᷑. Hinc
nanq scriptũ est. Apͣc passus est pro nobis.¬

Expanded text:
Scire Deus dicitur scire nos facere, usitato nostrae locutionis modo, qui laetum diem dicimus, ex quo contingit ut laetemur. Hinc est enim quod ad Abraham Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Neque enim creator temporum quidquam cognovit ex tempore; sed cognoscere ejus est ex cujuslibet causae emergentis articulo nobis cognitionem praebere. Quis vero staterae nomine nisi Mediator Dei et hominum designatur? In quo aequa lance omnia merita nostra pensantur, et in cujus praeceptis agnoscimus quid in nostra vita minus habeamus. In hac autem statera appendimur, quoties ad vitae ejus exempla provocamur. Hinc namque scriptum est: Christus pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ab illo se uideri considerant. qui in eis & illa
uidet. quȩ uidere ipsi in semet ipsis ñ ualent.
Et quidem beatus iob ꝑfectionis uitam inter
ueteres tenuit: sed quia eius intentio ad redem¬
ptoris aduentũ ꝓphetico spu erumpit. in illius
prȩceptis pensat ipse. quã multa de ꝑfectione
minus habeat. Unde & subdidit. Si ambulaui

Expanded text:
ab illo se videri considerant qui in eis et illa ab illo se videri considerant qui in eis et illa videt quae videre ipsi in semetipsis non valent. Et quidem beatus Job perfectionis vitam inter veteres tenuit; sed quia ejus intentio ad Redemptoris adventum prophetico spiritu erumpit in illius praeceptis, pensat ipse quam multa de perfectione minus habeat. Unde et subdit: CAPUT VI
Abbreviated transcription (Latin):
Ste pauca. quia ꝑmittis mulierem iezabel
quȩ se dicit ꝓpħas docere & seducere seruos
meos. & fornicari & manducare idolotẏtum.
Ecce bona memorat. nec tam̃ resecanda mala
sine pęnitentia relaxat: quia scilicet sic singu¬
lorum uias considerat. sic gressus enumerans
pensat. ut subtili examine ꝑpendat. uel qͣntũ
quisq ad bona ꝓficiat. uel quantũ ad mala
deians suis ꝓuectib contradicat. Incremen¬
tum quippe meritorũ quod bonȩ uitȩ studiis
augetur. plerunq mali admixtione retrahit᷑:
& bonũ quod animus oꝑando construit. hoc
alia ꝑpetranda ꝑuertit. Unde scĩ uiri tanto
se subtilius in cogitatione constringunt: qͥnto¬
& a suꝑno iudice districtius considerari conspi¬
ciunt. Mentẽ quippe discutiunt. inuenire
si qua deliquerint quęrunt: ut tanto fiant
irreprehensibiles iudici. quanto semetipsos coti¬
die & sine cessatione depͣhendunt. Nec tamen
hac de re iam gaudia securitatis sumunt: quia

Expanded text:
ca, quia permittis mulierem Jezabel, quae se dicit propheten, docere et seducere servos meos, et fornicari, et manducare idolothytum . Ecce bona memorat, nec tamen resecanda mala sine poenitentia relaxat, quia scilicet sic singulorum vias considerat, sic gressus enumerans pensat, ut subtili examine perpendat vel quantum quisque ad bona proficiat, vel quantum ad mala devians suis profectibus contradicat. Incrementum quippe meritorum, quod bonae vitae studiis augetur, plerumque mali admistione retrahitur; et bonum quod animus operando construit, hoc alia perpetrando pervertit. Unde sancti viri tanto se subtilius in cogitatione constringunt, quanto a superno judice districtius considerari conspiciunt. Mentem quippe discutiunt, invenire si qua dereliquerint quaerunt, ut tanto fiant irreprehensibiles judici, quanta semetipsos quotidie et sine cessatione reprehendunt. Nec tamen hac de re jam gaudia securitatis sumunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
fecte diluit ꝓpria: qui pure plangit aliena. xxxii¬
Persecutionis igitur ultimȩ sc̃a ȩccła tribula¬
tione deprehensa. reducat ad memoriã pacis
tempore bona quȩ gessit: dicens. Elebã quon¬
dam suꝑ eo qui afflictus erat: & compatiebat᷑
anima mea pauperi. Quȩ internȩ lucis gau

Expanded text:
fecte diluit propria, qui pure plangit aliena. fecte diluit propria, qui pure plangit aliena. Persecutionis igitur ultimae sancta Ecclesia tribulatione deprehensa, reducat ad memoriam pacis tempore bona quae gessit, dicens: Flebam quondam super eo qui afflictus erat, et compatiebatur anima mea pauperi. Quae internae
Abbreviated transcription (Latin):
mea pauperi. Exteriora & enim largiens: rem
extra semet ipsum prębuit. Qui autẽ fletum
& compassionẽ ꝓximo tribuit: ei aliquid etiã
de semet ipso dedit. Lecirco autẽ plus cõpassionẽ
quã datum dicimꝰ: quia rem quamlibet ple¬
runq dat: etiam qui nͣ compatit᷑. Nunquã
autẽ qui uere compatit᷑: quod necessariũ ꝓxi¬
bene quoq scȩ ȩccłȩ uocib congruit: quȩ dum
afflictos quosq ꝑ lamenta penitentiȩ conspi¬
cit: suos ei oratione continua fletus iungit.
Et totiens egeno compatit᷑: quotiens menti
uirtutib nudatȩ. interuentionis suȩ precibus
opitulat᷑. Suꝑ afflctũ quippe compatientes
plangimꝰ. quando aliena dampna. nr̃a deputa¬
mus: & culpas delinquentiũ. nr̃is mundare
fletib nitimur. Qđ uidelicet agentes. plus
plerunq nobis. quã his pro quib agit᷑ subue¬
nimus : quia apud intimũ arbitrem. & gra¬
tiam caritatis aspirantẽ. commissa quȩq per¬

Expanded text:
mea pauperi. Exteriora etenim largiens, rem mea pauperi. Exteriora etenim largiens, rem extra semetipsum praebuit. Qui autem fletum et compassionem proximo tribuit, ei aliquid etiam de semetipso dedit. Idcirco autem plus compassionem quam datum dicimus, quia rem quamlibet plerumque dat etiam qui non compatitur, nunquam autem qui vere compatitur quod necessarium proxibene quoque sanctae Ecclesiae vocibus congruit: quae dum afflictos quosque per lamenta poenitentiae conspicit, suos ei oratione continua fletus jungit, et toties egeno 671 compatitur, quoties menti virtutibus nudatae interventionis suae precibus opitulatur. Super afflictum quippe compatientes plangimus, quando aliena damna nostra deputamus, et culpas delinquentium nostris mundare fletibus nitimur. Quod videlicet agentes, plus plerumque nobis quam his pro quibus agitur subvenimus, quia apud intimum arbitrum et gratiam charitatis aspirantem, commissa quaeque per
Abbreviated transcription (Latin):
inopiam ferre ñ ualentib tolerabilius est mi¬
nus tribuere: quã post largitatẽ suam ex ino¬
piȩ angustia murmurare. N am ut ad magna
largienda studia audientiũ mentes accenderet:
paulo post intulit dicens. Hȩc autẽ dico. qui¬
I parce seminat. parce & metet. Plus autẽ non¬
nunquã esse dicimꝰ cõmpati ex corde. quam
dare: quia quisquis ꝑfecte indigenti compa¬
titur. minus estimat omẽ qđ dat. Nisi enim
dantis manuͣ bona uoluntas uinceret. isdem
predicator egregius discipulis ñ dixisset: qui ñ
solum facere. sed & uelle cȩpistis ab anno priore.
Facile quippe est in bono oꝑe obȩdire etiam
nolentẽ. sed hȩc magna in discipulis uirtus ex¬
titerat. eobonũ qđ illis prȩceptũ est & ante uo¬
luisse. Quia itaq uir se̾s apud omĩpotentem
dm̃ aliquando maius datum nouerat mentis
ẽẽ quã muneris. dicat. Elebam quondam suꝑ
eo qui afflictus erat: & compatiebat᷑ anima

Expanded text:
inopiam ferre non valentibus tolerabilius est miinopiam ferre non valentibus tolerabilius est minus tribuere quam post largitatem suam ex inopiae angustia murmurare. Nam ut ad magna largiendi studia audientium mentes apaulo post intulit, dicens: Haec autem dico: Qui parce seminat, parce et metet . Plus autem nonnunquam esse dicimus compati ex corde quam dare, quia quisquis indigenti perfecte compatitur, minus aestimat omne quod dat. Nisi enim dantis manum bona voluntas vinceret, et eisdem praedicator egregius discipulis non dixisset: Qui non solum facere, sed et velle coepistis ab anno priore . Facile quippe est in bono opere obedire etiam volentem, sed haec magna in discipulis virtus exstiterat, eos bonum quod illis praeceptum est et ante voipso.---Quia itaque vir sanctus apud omnipotentem Deum aliquando majus datum noverat mentis esse quam muneris, dicat: Flebam quondam super eo qui afflictus erat, et compatiebatur anima
Abbreviated transcription (Latin):
nrͣa suscepisset. Nec ium nobis suȩ dilectionis
ostenderet: nisi hoc qđ a nobis tolleret. ad tẽ¬
pus ipse sustineret. Passibiles quippe morta¬
lesq nos repperit. & qui nos existere fecit ex¬
nichilo: reuocare uidelicet etiam sine sua morte
potuit a passione. S ed ut quanta eẽt uirtus
compassionis ostenderet: fieri ꝓ nobis dignatꝰ
est quod ẽẽ nos noluit. ut in semet ipso tempo¬
raliter morte susciperet: quam a nobis in ꝑ¬
petuum fugaret. Annon in diuinitatis suȩ
diuitiis nobis inuisibilis ꝑmanens. miris nos
diuitias rediret homo: foris apparere dignatꝰ
est pauꝑ ds̃. Unde & prȩdicator egregius ut
ad largitatis grãm uiscera nr̃a compassionis¬
S accenderet. dixit. Propter nos egenus factus ẽ:
Scũ diues ẽẽt. Qui sic etiam dicit. nͣ ut aliis sit
remissio. uobis autẽ tribulatio: hȩc ꝓculdubio
condescendendo infirmis intulit. qmͣ quib dam

Expanded text:
nostra susciperet; nec vim nobis suae dilectionis nostra susciperet; nec vim nobis suae dilectionis ostenderet, nisi hoc quod a nobis tolleret ad tempus ipse sustineret. Passibiles quippe mortalesque nos reperit, et qui nos existere fecit enihilo, revocare videlicet etiam sine sua morte potuit a passione. Sed ut quanta esset virtus compassionis ostenderet, fieri pro nobis dignatus est quod esse nos noluit, ut in semetipso temporaliter mortem susciperet, quam a nobis in perpetuum fugaret. An non in divinitatis suae divitiis nobis invisibilis permanens, miris nos divitias rediret homo, foras apparere dignatus est pauper Deus. Unde et praedicator egregius, ut ad largitatis gratiam viscera nostrae compassionis accenderet, dixit: Propter nos egenus factus est, cum dives esset . Qui sic etiam dicit: Non ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio . Haec procul dubio condescendendo infirmis intulit, quoniam quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
uera compassio est passioni ꝓximi ex largitate
concurrere: nonnunquã tam̃ cum exteriora
quȩq abunde ad largiendum suppetunt. cele¬
rius dantis manus dationem inuenit: quã
animꝰ dolorem. Unde scire necesse est: quia ille
ꝑfecte tribuit. qui cũ eo qđ afflicto porrigit.
afflicti quoq in se animũ sumit: ut prius in
se dolentis passionem transferat. & tune contͣ
dolorem illius ꝑ ministeriũ concurrat. Nam
sȩpe ut prȩdiximus largitorem muneris. rerũ
facit habundantia: & ñ uirtus compassionis.
Qui enim afflicto ꝑfecte compatit᷑. plerũq
& hoc indigenti tribuit: in quo ipse qui dẽ¬
derit angustatur. Et tunc plena est cordis
nr̃i compassio: cũ malum inopiȩ pro ꝓximo
suscipere nͣ metuimus. ut illum a passione li
mediator nobis dĩ & hominũ dedit: qui cum
posset nobis etiam ñ moriendo concurrere. sub¬
uenire tam̃ moriendo hominib uoluit: quia
nos uidelicet minus amasset. nisi & uulnera

Expanded text:
vera compassio est passioni proximi ex largitate concurrere, nonnunquam tamen, cum exteriora quaeque abunde ad largiendum suppetunt, celerius dantis manus dationem invenit quam animus dolorem. Unde scire necesse est quia ille perfecte tribuit, qui cum eo quod afflicto porrigit afflicti quoque in se animum sumit, ut prius in se dolentis passionem transferat, et tunc contra dolorem illius per ministerium concurrat. Nam saepe, ut praediximus, largitorem muneris rerum facit abundantia, et non virtus compassionis. Qui enim afflicto perfecte compatitur, 670 plerumque et hoc indigenti tribuit, in quo ipse si dederit angustatur. Et tunc plena est cordis nostri compassio, cum malum inopiae pro proximo suscipere non metuimus, ut illum a passione libMediator nobis Dei et hominum dedit. Qui cum posset nobis etiam non moriendo concurrere, subvenire tamen moriendo hominibus voluit, quia nos videlicet minus amasset, nisi et vulnera
Abbreviated transcription (Latin):
Necessitatis igitur causam in usũ uoluptatis
uertere: quid est aliud. quã calamitatis suae
squalorem miseriȩ sociare: Pressa itaq tẽpore
aduersitatis ȩccła: reminiscat᷑ eoꝵ. ex quorum
merito tanta sustinet. & dicat. Qui rodebat
in solitudine.squalentes calamitate & miseria.
Calamitate scilicet ñ squalerent: si insitis ne¬
cessitatib. uoluntatũ miseriam ñ suꝑ adderers.
Quas uidelicet necessitates. ex parentis pͥmi
culpa meruimꝰ. Hii uero qui calamitati suȩ
miseriam adiungunt: ex cruciatu pęnȩ ad
auginentũ ꝓrumpunt culpȩ. Sed utinam
tales cum ad melius ꝑmutari despiciunt:¬

Expanded text:
Necessitatis igitur causam in usum voluptatis Necessitatis igitur causam in usum voluptatis vertere, quid est aliud quam calamitati suae squalorem miseriae sociare? Pressa itaque tempore adversitatis Ecclesia, reminiscatur eorum ex quorum merito talia sustinet, et dicat: Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria. Calamitate scilicet non squalerent, si insitis necessitatibus voluptatum miseriam non superadderent. Quas videlicet necessitates ex parentis primi culpa meruimus. Hi vero qui calamitati suae miseriam adjungunt, ex cruciatu poenae ad augmenta prorumpunt culpae. Sed utinam tales cum ad melius permutari despiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
hanc consolando subleuant. illam premendo
frenant. Unde fit: ut & si infirmitatis suae
calamitatẽ tolerant: tam̃ ad squalorẽ miseriȩ
ꝑ negligentiam ñ descendant. Hoc ipsum enĩ
eẽ in calamitatẽ est necessitatis naturȩ. ex carnis
adhuc corruptibilis infirmitate sustinere.
Quas uidelicet necessitates cupiebat euadere:
qui dicebat. De necessitatib meis eripe me.
Sciebat enĩ plerunq uoluptatũ culpas ex
necessitatũ occasione ꝓrũpere: & ne qͥd sponte
illicitum admitteret. hoc ipsum satagebat
euelli. qđ nolens ex radice tolerabat. At contͣ
gaudent praui in his corruptionis suȩ necessita¬
tibus: quia nimirũ eas ad usum uoluptatum
retorquent. Cũ enim reficiendis cibo corporib
naturȩ seruiunt. ꝑ delectationẽ gulȩ. in uolu¬
ptatis ingluiue distendunt᷑: cũ tegendis mẽbris
uestimenta quęrunt: ñ solum quȩ tegant. sed
niantꝰ. sed etiam quȩ ꝑ colorem oculos seducans.

Expanded text:
hanc consulendo al., consolando sublevant, illam premendo hanc consulendo al., consolando sublevant, illam premendo frenant. Unde fit ut et infirmitatis suae calamitatem tolerent, et tamen ad squalorem miseriae per negligentiam non descendant. Hoc ipsum enim esse in calamitate est, necessitates naturae ex carnis adhuc corruptibilis infirmitate sustinere; quas videlicet necessitates cupiebat evadere, qui dicebat: De necessitatibus meis eripe me . Sciebat enim plerumque voluptatum culpas ex necessitatum occasione prorumpere, et, ne quid sponte illicitum admitteret, hoc ipsum satagebat evelli quod nolens ex radice tolerabat. At contra pravi gaudent in his corruptionis suae necessitatibus, quia nimirum eas ad usum voluptatum retorquent. Cum enim reficiendis cibo corporibus naturae serviunt, per delectationem gulae in voluptatis ingluvie distenduntur; cum tegendis membris vestimenta quaerunt, non solum quae tegant, sed ant, sed etiam quae per colorem oculos seducant.
Abbreviated transcription (Latin):
lent: qđ sȩpe in eis minime discernit᷑. quid
circa illas ꝑ utilitatis studiũ. & quid per
uoluntatis uitiũ agatur. Crebro enim
occasione seductionis inuenta. dũ necessita¬
t debita reddimus. uoluptatis uicio deser¬
uimus. & infirmitatis uelamine ante di¬
seretionis oculos excusatio nr̃a se palliat:
ac quasi sub patrocinio explendȩ utilita¬
tis occultat. Infirmitatẽ uero naturȩ nr̃ȩ
ꝑ negligentiam relaxare. nichil eͣ aliud.
quã calamitati miseriam addere: ac uici¬
orum squalorem ex eadem miseria mul¬
tiplicare. Unde scĩ uiri in omẽ qđ agunt. stu¬
diosissima intentione discernunt: ne quid
plus ab eis naturȩ suȩ infirmitas quam sibi de¬
betur exigat. ne sub necessitatis tegmine. in
eis uicium uoluptatis excrescat. Aliud enĩ
ex infirmitate. aliud ex tẽptationis suggestio¬
ne sustinent: & quasi quidam rectissimi arbi¬
tri int̾ necessitatẽ uoluptatemq constituti.

Expanded text:
lent, quod saepe in eis minime discernitur quid lent, quod saepe in eis minime discernitur quid circa illas per utilitatis studium, et quid per voluptatis vitium agatur. Crebro enim, occasione seductionis inventa, dum necessitati debita reddimus, voluptatis vitio deservimus, et infirmitatis velamine ante discretionis oculos excusatio nostra se palliat, ac quasi sub patrocinio explendae voluptatis occultat; infirmitatem vero naturae nostrae per negligentiam relaxare, nihil est aliud quam calamitati miseriam addere, ac vitiorum squalorem ex eadem miseria multiplicare. Unde sancti viri in omne quod agunt, studiosissima intentione discernunt ne quid plus ab eis naturae suae infirmitas quam sibi debetur exigat, ne sub necessitatis tegmine in eis vitium voluptatis excrescat. Aliud enim ex infirmitate, aliud ex tentationis suggestione sustinent; et, quasi quidam rectissimi arbitri inter necessitatem voluptatemque constituti,
Abbreviated transcription (Latin):
qui rodebant in solitudine. Aesi aperte
dicat. Aliena etiam uiolent᷑ rapiendo ñ
roderent: nisi prius ipsi in interiorib suis¬
soli ac uacui. a uirtutũ cultura remane¬
rent. Bene autẽ eoꝵ qualitatẽ explicat
dicens. O qualentes calamitate & miseria.
Negra nanq caro si studiose curari negli.¬
gitur: squalore suꝑducto. infirmitate de.¬
terius grauat᷑. Et dũ calamitati egritu¬
dinis negligentiȩ miseria additur: grauior
molestia aborto squalore tolerat᷑. Natura
igit᷑ humana bene condita. sed ad infirmi¬
tatem uicio ꝓpriȩ uoluntatis lapsa in cala¬
mitatẽ cecidit: quia pressa innumeris ne¬
cessitatibus. nichil in hac uita nisi unde
affligeret᷑ inuenit. Sed cũ eisdem naturȩ
nr̃ȩ necessitatib plerunq plus quã expedit
deseruimus. mentisq curam negligimus:
ex miseria negligentiȩ. infirmitati nr̃ȩ ad¬
dimus squalorem culpȩ. Necessitates nãq
naturales hoc habere ualde periculosum so¬

Expanded text:
Qui rodebant in solitudine. Ac si aperteQui rodebant in solitudine. Ac si apertesia, aliena etiam violenter rapiendo non roderent, nisi prius ipsi in interioribsoli ac vacui a virtutum cultura remanerent. Bene autem eorum qualitatem explicat, dicens: Squalentes calamitate et miseria. Aegra namque caro si studiose curari negligitur, squalore desuper ducto in infirmitate deterius gravatur: et dum calamitati aegritudinis negligentiae miseria additur, gravior molestia oborto squalore toleraigitur humana bene condita, sed ad infirmitatem vitio propriae voluntatis lapsa in calamitatem cecidit, quia pressa innumeris necessitatibus, nihil in hac vita nisi unde affligeretur invenit; sed cum eisdem naturae nostrae necessitatibus plerumque, plusquam expedit, deseruimus, mentisque curam negligimus, ex miseria negligentiae infirmitati nostrae addimus squalorem culpae. Necessitates namque naturales hoc habere valde periculosum so
Abbreviated transcription (Latin):
moliunt᷑. Qui uero in hoc mundo aliqua
potestate suffulti sunt: & concupiscentes alie¬
na. blandiri quidem ex fraude despiciunt.
quia etiam iniusto robore possunt inplere
qđ uolunt. hii hoc quod appetunt ñ lam¬
bunt sed rodunt: qmͣ ꝓpinquorum uitam
fortitudine uirium uelut adnisu dentium
demoliunt᷑. Conspiciat itaq sca eccła ueras
diuitias ȩternȩ patriȩ. conspiciat frequen¬
tiam suꝑnoꝵ ciuium. conspiciat in electis
sus cultum mentis. & innumerabilium
bona uirtutũ. atq ab eis ad prauorum¬
uitam omi bono destitutam. mentis oculũ
reuocet. & ex illorũ comparatione uideat.
qualit᷑ ista cunctis uirtutib uacua. quia
suꝑna deseruit. infima concupiuit: uideat
quomodo plerunq id qđ appetit. si forte
prȩualeat. etiam uiolent᷑ rapit: uideat
tales se quasi intra positos diu tolerasse.
atq ex eorũ culpis usq ad bonorũ quoq
pericula ac detrimenta ꝑuenisse & dicat:

Expanded text:
moliuntur. Qui vero in hoc mundo aliqua moliuntur. Qui vero in hoc mundo aliqua potestate suffulti sunt, et concupiscentes aliena, blandiri quidem ex fraude despiciunt, quia etiam injusto robore possunt implere quod volunt, hi hoc quod appetunt non lambunt, sed rodunt, quoniam propinquorum vitam fortitudine virium velut adnisu dentium demoliuntur. Conspiciat itaque sancta Ecclesia veras divitias aeternae patriae; conspiciat frequentiam supernorum civium; conspiciat in electis suis cultum mentis, et innumerabilium bona virtutum, atque ab eis ad pravorumvitam omni bono destitutam, mentis oculum revocet; et ex illorum comparatione videat qualiter ista cunctis virtutibus sit vacua, quia superna deseruit, et infima concupivit. Videat quomodo plerumque id quod appetit, si fortasse praevalet, etiam violenter rapit. Videat tales quasi intra se positos diu tolerasse, atque ex eorum culpis usque ad bonorum quoque pericula ac detrimenta pervenisse, et dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
quã boni destitutio demonstrat᷑: Unde &
sub iudeȩ typo: iheremias animã peccatoris
deplorat dicens. Quomodo sedet sola ciuitas.
plena populo: Sed cũ ꝑ beatũ iob de prauis
dicitur. rodebant in solitudine: libet intueri¬
S hoc etiam. qđ ꝑ psalmistã dictum ẽ. Inuici
Seius terram lingent. Duo quippe sunt gene¬
ra hominũ. ambitioni suȩ seruientium: unum
uidelicet qđ semꝑ ad auaritiam blandimentis
utitur linguȩ. aliud uero qđ aꝑta ui inten¬
dit rapinȩ. Nam rõdimus: cũ aliquid exteriꝰ
forti adnisu atterimꝰ. Lambimꝰ enĩ. quando
hoc qđ edi facile nͣ potest: impressa linguae
lenitate gustat᷑. Om̃s igitur etiã sub specie
fidei praue uiuentes qui aliena appetunt.
sed ea quȩ appetunt rapere nequaquã possuq̃:
blandis autẽ sermonib. & mollicie dulcedinis
concupita abstrahere conant᷑: quid aliud
quã terram lingunt: Quia tͣrena quȩq
uirtute nequeunt auferre: mollitie linguȩ

Expanded text:
quam boni destitutio demonstratur? Unde et quam boni destitutio demonstratur? Unde et sub Judaeae typo Jeremias peccatoris animam deplorat, dicens: Quomodo sedet sola civiplena populo? » Sed cum per beatum Job de pravis dicitur, rodebant in solitudine, libet intueri, hoc etiam quod per Psalmistam dictum est: « Inimici ejus terram lingent . » Duo quippe sunt genera hominum ambitioni suae servientium, unum videlicet quod semper ad avaritiam blandimentis utitur linguae, aliud vero quod aperta vita intendit rapinforti adnisu atterimus. Lambitur enim quando hoc quod edi facile non potest, impressa linguae lenitate gustatur. Omnes igitur etiam sub specie fidei prave viventes, qui aliena appetunt, sed ea quae appetunt rapere nequaquam possunt, blandis autem sermonibus et quasi mollitie dulcedinis concupita abstrahere conantur, quid aliud quam terram lingunt? quia terrena quaeque quae virtute nequeunt auferre, mollitie linguae