comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sicut cibũ caris tue. s tu mu¬
taberis inme Et cognoui quĩ
ꝓ iquitate erudisti hõme̾.
et tabestẽ fecisti sicut aranea
anmã meã. Et dixi. Nũqͥd
nichil e̾ beĩtas. qũ neq ꝑ ĩfi
nita locoꝵ spatia diffusa ẽ.
Et clamasti de longĩquo. ĩmo
uero sũ qui sũ Et audiui sic̃
audit᷑: incorde. et nõ erat ꝓr¬
sꝰ uñ dubitarẽ. Ffaciliusq du¬
bitarẽ uiuẽ me. quã nõ esse¬
u̾atetẽ ue̾itatẽ que ꝑ ea que
facta sũt intellecta conpicit᷑
et inspexi cetera infrate. et
uidi nec õmo esse. nec omo nõ
esse Esse quidẽ qui abste sũt.
nõ esse autẽ. qui id quod es ñ
sut id enĩ uere ẽ qd inco̾muta¬
bilit̾ manet. michi autẽ adhe

Expanded text:
sicut cibum carnis tuae, sed tu musicut cibum carnis tuae, sed tu mutaberis in me." et cognoui, quoniam pro iniquitate erudisti hominem et tabescere fecisti sicut araneam animam meam, et dixi: "numquid nnita locorum spatia diffusa est? Et clamasti de longinquo: Imo vero, Ego sum qui sum . Et audivi sicut auditur in corde, et non erat prorsus unde dubitarem; faciliusque dubitarem uiuere me quam non esse. ueritatem, quae per ea, quae facta sunt, intellecta conspicitur. Et inspexi cetera infra te et uidi nec omnino esse nee omnino non esse: esse quidem, quoniam abs te sunt, non esse autem, quoniam id quod es non sunt. id enim uere est, quod inconrautabiliter manet
Abbreviated transcription (Latin):
tabilẽ. nõ haut uulgare̾ et
conspicuã oñi carm. nec qͣi
ex eodẽ gencir Grãdior eint
tamꝙͣ si ista multo multoq
clauus claresceret. totũq ot¬
cuparet magnitudiñe. Nõ
hoc illa erat s aliud. aliud
ualde/abistis om̃iba Nec ita
supͣ mẽte̾ meã sicut oleũ suꝑ
a quã. nec sicut celũ suꝑt̾iã
s superior qr ipã fecit me. et
ego inferior qr factꝯ sidab ea
Qͥ nouit ueritatẽ nouit eã.
et qͥ nouit eã. nouit et̾nitatẽ
Caritas nouit eã Cet̾na ue̾i¬
tas. et uera caritas. et tain
et̾iitas Tu es deꝯ meꝯ. tͥsus¬
piro die ac nocte. Et cũ te pͥ¬
mad cognoui. tu assũpsisti me
ut uidentꝰ eẽ quod iudeit̾. et
ñ dĩ me esse qui uiderẽ. Et
reu̾berasti infirmitate̾ aspec¬
tꝰ mei radians in me behe¬
mẽter. et contremui amore
et horrore. et iuuem longe
me esse a te in regioẽ dissimi¬
litudinis: tãꝙͣ audur̾ bocẽ
tuã in excelso Cibꝰ sũgit̃¬
diũ. creste et ma̾ducabis
me. nec tume inte mutabis

Expanded text:
tabilem; non hanc vulgarem et conspicuam omni carni: nec quasi ex eodem genere grandior erat, tanquam si ista multo multoque clarius claresceret, totumque occuparet magnitudine. Non hoc illa erat; sed aliud, aliud valde ab istis omnibus. Nec ita supra mentem meam, sicut oleum super aquam nec sicut caelum super terram, sed superior, quia ipsa fecit me, et ego inferior, quia factus ab ea. qui nouit ueritatem, nouit eam, et qui nouit eam, nouit aeternitatem. caritas nouit eam. o aeterna ueritas et uera caritas et cara aeternitas! tu es deus meus, tibi suspiro die ac nocte. et cum te primum cognoui, tu assumsisti me, uf uiderem esse, quod uiderem, et nondum me esse, qui uiderem. et reuerberasti infirmitatem aspectus mei radians in me uehementer, et contremui amore et horrore: et inueni longe me esse a te in regione dissimilitudinis, tamquam audirem uocem tuam de excelso: "cibus sum grandium: cresce et manducabis me. nec tu me in te mutabis
Abbreviated transcription (Latin):
tamẽ cõformis forme equa li
tͥ Sicut enĩ corꝑi no hot ẽ ẽẽ
qd pulchirũ esse / alioqui de¬
forme esse nõ posset ita etiã
c̾ato spiritiu nõ id est uiuere
qd sapienter uiue̾ alioquin
ĩcõmutabilit᷑ saperet. Bonũ
sione lume amittat etrelaba¬
t: in uitã tenebrose abissosi¬
milẽ/ Naz et nos qui secũdũ
animã c̾atuispirituał su¬
mꝯ auersi a te nostro lumiẽ
laboramꝯ donec siniq usti¬
cia tua in unico tuo sicut
mõtes dei. Nam iudicia tua
Qd̾ autẽ̾ in p̾mis cõditioibꝰ
dixisti fiat lux et fcã ẽlux.
nõ incongruẽt̾ hoc intelligo
in creatura spirituali. qr erat
ia qualistũq uita qu̾a illu̾i¬
nares. S sicut nõ temerue/ ꝙ¬
rat ut esset talis uita que illu¬
minari posset/ ita n ͨ cũ iam
esset ꝓmeruit te ut illunaret᷑.
Nłeq em̃ eiꝰ informitas place¬
ret tͥ si non lux fieret nõ exif¬
stendo sed intũẽdo illi̾nate¬

Expanded text:
tamen conformis formae aequali tibi? sicut enim corpori non hoc est esse, quod pulchrum esse — alioquin deforme esse non posset — ita etiam creato spiritui non id est uiuere, quod sapienter uiuere: alioquin inconmutabiliter saperet. bonum sione lumen amittat et relabatur in uitam tenebrosae abysso similem. nam et nos, qui secundum animam creatura spiritalis sumus, auersi a te, nostro lumine,laboramus, donec simus iustitia tua in unico tuo sicut montes dei: nam iudicia tua od autem in primis conditionibus dixisti: fiat lux, et facta est lux, non incongrin creatura spirituali; quia erat jam qualiscumque vita quam illuminares. Sed sicut non te promeruerat, ut esset talis vita quae illuminari posset; ita nec cum jam esset, promeruit te ut illuminaretur. Neque enim ejus informitas placeret tibi, si non lux fieret, non existendo, sed intuendo illuminante
Abbreviated transcription (Latin):
q spongia illa ex oĩ sua ꝑte
ex ĩmẽso mar Sic creatiuã
tuã finitã. te infinito plenã
putabã. et dicebã. ecce deꝰ.
⁊ ecce q̃ creauit deꝰ. et bonus
deꝯ. atq his ualidissiẽ longis¬
simeq prestantior. s tamẽ bo¬
nꝮ bona c̾auit Et ecce quõ a
bit atq impletea Ubi gͬ ma¬
lũ. et unde. et qua huc irrepsit
Que radix eiꝯ. et qd̾ semẽ eiꝰ
An oĩno nõ ẽ Cur grtimemꝰ
et cauemꝰ qd̾ nõ ẽ Autsi ma

Expanded text:
que spongia illa ex omni sua parte que spongia illa ex omni sua parte ex inmenso mari: sic creaturam tuam finitam te infinito plenam putabam et dicebam: "ecce deus et ecce quae creauit deus, et bonus deus atque his ualidissime longissimeque praestantior; sed tamen bonus bona creauit: et ecce quomodo ambit atque implet ea? ubi ergo malum et unde et qua huc inrepsit? quae radix eius et quod semen eius? an omnino non est? cur ergo timemus et cauemus quod non est? aut si
Abbreviated transcription (Latin):
malũ. et constituebã in cõ¬
spcũ spũs mei uniu̾sã croatu¬
iã qͥcqͥd in ea c̾nere possumꝰ si¬
cuti ẽ. f̾ra et mare. et aer. et
sidera. et arbores. ⁊ alia morta¬
lia. et qͥcq̃d inea nõ uidemꝰ¬
sicut ficut firmaniẽtũ celi. in¬
suꝑ et om̃s angelos. et tũcta
spiritalia eiꝯ S etiã ipã qͣsi
corꝑa essent locis. et locis or¬
dinauit iaginatio mea. et
feci unã massã grãdẽ distiñc¬
tã gene̾ibꝰ corꝑũ cieaturaꝵ
tuaꝵ. siñe que uera corꝑa e¬
rant. sine que ip̃ẽ ꝓspũaliba¬
finxeiã. et ea feci grãdẽ nõ
quãtũ erat qd stire nõ pote¬
rã. s quãtũ libuit undiq ꝟ¬
sũ sane finitã te autẽ dñe
ex om̃i ꝑte ambie̾tem et pe¬
netiãtẽ ean. s bsq quaq ĩ¬
finitũ t̾aꝙͣ si mare esset ubi¬
q et undiq ꝑ ĩmẽsũ ĩfinitũ
solũ mare et haberet ĩtra se
spongiã qu̾alib magnãs fi¬
nitã tame̾. plena esset undi¬

Expanded text:
constituebam in conspectu spiritus mei uniuersam creaturam, quidquid in ea cernere possumus, sicuti est terra et mare et aer et sidera et arbores et animalia mortalia, et quidquid in ea non uidemus, sicut firmamentum caeli insuper et omnes angelos et cuncta spiritalia eius, sed etiam ipsa, quasi corpora essent, locis et locis ordinata, ut imaginatio mea; et feci unam massam grandem distinctam generibus corporum creaturam tuam, siue re uera quae corpora erant, siue qufinxeram, et eam feci grandem, non quantum erat, quod scire non poteram, sed quantum libuit, undiqueuersum sane finitam, te autem, domine, ex omni parte ambientem et penetrantem eam, sed usquequaque infinitum, tamquam si mare esset ubique et undique per inmensa infinitum solum mare et haberet intra se spongiam quamlibet magnam, sed finitam tamen, plena esset uti
Abbreviated transcription (Latin):
cõficiẽdos curairt. S cõsulta
iusticia. deliberationẽ ĩmeliq
ueitit. utiliorẽ iudicãs eqͥtatẽ
qͣꝓhibebat : qmͣ potestatẽ qua
sinebat᷑. Paruũ ẽ hoc. S qͥ
in paruo fidelis ẽ. etĩma/¬
gno fidelis ẽ Rec ullo modo
erit inane qd̾ tue ueritatis
ore processit. si in iiusto mã¬
mona fideles nõ fuistis/ qd̾¬
si ĩ alieno fideles nõ fiuistis. Ih¬

Expanded text:
conficiendos curaret, sed consulta conficiendos curaret, sed consulta iustitia deliberationem in melius uertit utiliorem iudicans aequitatem, qua prohibebatur, quam potestatem, qua sinebatur. paruum est hoc; sed qui in paruo fidelis est, et in magno fidelis est, nec ullo modo erit inane, quod tuae ueritatis ore processit: si in iniusto mamona fideles non fuistis, si in alieno fideles non fuistis,
Abbreviated transcription (Latin):
tinẽtia cet̾is/ cũ ille magis
piditatis. s etiã scimulo ti¬
moris Riome assidebat comi¬
ti largitionũ italicianarũ.
Erat eo temꝑe quidã potẽ¬
tissimꝰ senator/ cuiꝰ et bene¬
ficiis obstricti multi et t̾iori
subditi erat Uoluit sibi lice̾
nestio qͥd ex more potẽtie sue.
qd̵ esset ꝑ leges illicitũ Resti¬
tit alipiq. promissũ ẽ p̃miũ.
irrisit am̃mo. p̃tente mine.
calcauit. mirãtibꝰ oĩbꝰ ĩusi¬
tatã animã. que hominẽ
tantũ et ĩnimerabilibꝰ p̃¬
standi nocẽdiq modis ingẽti
fama celebratũ. uel amicũ ñ
optaret uel nõ formidaret i¬
nimicũ Ipẽ aute̾ iudex cui
cõsiliariꝯ erat.quãius etipẽ
fieri nollet. nõ tamẽ̾ aꝑte re¬
cusabat. S in istũ causã tnͣs¬
ferens. ab eo se ñ ꝑmitti asse¬
rebat. qr et reuera si ip̃e facẽt
iste discederet. Hoc solo pene
ia illeceꝰ erat studio lieteratoio
ut p̃cus p̃torianis codices sͥ

Expanded text:
tinentia ceteris, cum ille magis tinentia ceteris, cum ille magis piditatis sed etiam stimulo timoris. Romae adsidebat comiti largitionum Italicianarum. erat eo tempore quidam potentissimus senator, cuius et beneficiis obstricti multi et terrori subditi erant. noluit sibi licere nescio quid ex more potentiae suae, quod esset per leges inlicitum; restitit Alypius. promissum est praemium; inrisit animo. praetentae minae; calcauit mirantibus omnibus inusitatam animam, quae hominem tantum et innumerabilibus praestandi nocendique modis ingenti fama celebratum uel amicum non optaret uel non formidaret inimicum. ipse autem iudex, cui consiliarius erat, quamuis et ipse fieri nollet, non tamen aperte recusabat, sed in istum causam transferens ab eo se non permitti adserebat, quia et re uera, si ipse faceret, iste discederet. hoc solo autem paene iam inlectus erat studio litterario, ut pretiis praetorianis codices sibi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃sq tumultuãtes qͥ aude¬
rãt et minacit᷑ freme̾tes. ius¬
sit uenire secũ. et uenerũt ad
stentis. qui iẽ cõmiserat Pu¬
er no̾ erat añ osciũ. et tam
ꝑuus erat ut nichil ex inde
dño suo metuens facile pos¬
set totũ indicare Cũ eo qͥppe
ĩ foro fuit pedisseca.qu̾e pꝰ¬
ea qmͣ recoluit alipiꝰ. archi¬
tecto intima uit. At ille secu¬
rini demostrauit puerd. que¬
rens ab eo cuiꝯ esset. Q cõ¬
fescim nrã inqͥt. Deinde ĩ¬
trogatꝰ. aperuit cetera Sic
ĩ illã domũ tra̾slata causa
cõfusisq turbis. q̃ de illo iã¬
triũ phare ceꝑant. futun di¬
spensator ubi tui. et mltaꝵ
ĩ ecclĩa tua causaꝵ exami¬
nator exꝑientior instructior¬
q discessit. Hũc g. rome ĩue¬
nerã et adhesit mͥ fortissiõ
uinculo. mecud mediolanũ
ꝓfectꝰ ẽ. ut nec me desereret
et de iurr qd̾ didiceint aliqͥd
ageret secũdũ uotũ magis
ter iã assedeint mirabili con¬

Expanded text:
omnesque tumultuantes, qui adeomnesque tumultuantes, qui aderant, et minaciter frementes iussit uenire secum. et uenerunt ad scentis, qui rem conmiserat. puer uero erat ante ostium et tam paruus erat, ut nihil exinde domino suo metuens facile posset totum indicare; cum eo quippe in foro fuit pedisecus. quem posteaquam recoluit Alypius, architecto intimauit. at ille securim demonstrauit puero quaerens ab eo, cuius esset. qui confestim "nostra" inquit; deinde interrogatus aperuit cetera. sic in illam domum translata causa confusisque turbis, quae de illo triumphare iam coeperant, futurus dispensator uerbi tui et multarum in ecclesia tua causarum examinator experientior instructiorque discessit. Hunc ergo Romae inueneram, et adhaesit mihi fortissimo uinculo mecumque Mediolanium profectus est, ut nec me desereret et de iure, quod didicerat, aliquid ageret secundum, uotum magis ter iam adsederat\' mirabili con
Abbreviated transcription (Latin):
miras considerabat. cũ ecce
illt qui missi erãt reppererũt
eũ solũ ferente̾ ferrũ cuiꝰ
sonitu excitati uenerãt. Te/¬
nent. adtrahũt ꝯgregati in/¬
quil misforts fori. tãꝙͣ fure̾
mãĩfescũ se cõp̃hendisse glo¬
riabant᷑. ⁊ inde offerẽdꝰ iudi¬
ciis ducebat᷑. S actenq doceᷤᷤ¬
dus fuit Statim eni dñe.
subenisti ignocẽtie. cui ꝯ testis
eras tu solꝯ Cũ eñ duce̾tur¬
⁊ uel ad custodiã uel ad suppli¬
ciũ. fit eis obuiã quida ar¬
chitectꝰ cuiꝯ maxĩma erat
cura publicaꝵ fabricaꝵ.
Gaudẽt illi eũ potissimũ oc¬
currisse. cui solebant in suspi¬
cionẽ uenire ablatarũ q̃ pe
rissent de foro. ut qͣi tãdẽ ia
ille cognosteret aquibꝰ hec
fierent Uerũ autẽ biderat hõ
sepe alipiũ in domo cuiusdã
senatoris. ad quõ salutãdũ
uentitabat statimq cognitã
manu adp̃hẽsa semouit atͬ¬
bis. et tanti mali causã que¬
rens. qͥd gestũ esset audiuit.

Expanded text:
mirans considerabat, cum ecce illi, qui missi erant, reperiunt eum solum ferentem ferrum, cuius sonitu exciti uenerant: tenent, adtrahunt, congregatis inquilinis fori tamquam furem manifestum se conprehendisse gloriantur, et inde offerendus indiciis ducebatur. Sed hactenus docendus fuit. statim enim, domine, adfuisti innocentiae, cuius testis eras tu solus. cum enim duceretur uel ad custodiam uel ad supplicium, fit eis obuiam quidam architectus, cuius - maxima erat cura publicarum fabricarum. gaudent illi eum potissimum occurrisse, cui solebant in suspicionem uenire ablatarum rerum, quae perissent de foro, ut quasi tandem iam ille cognosceret, a quibus haec fierent. uerum autem uiderat homo saepe Alypium in domo cuiusdam senatoris, ad quem salutandum uentitabat, statimque cognitum manu adprehensa semouit a turbis et tanti mali causam quaerens, quid gestum esset, audiuit
Abbreviated transcription (Latin):
rei cardinẽ in arte tua nõsco
te incorꝑea re ad limamẽta ⁊⁊
colores tumẽtes magnitudĩos
Et qr nõ poteĩ eauidẽ ĩ animo
putabã me nõ posse iude̾ aĩ
meũ Et cũ ĩ uirtute pacẽ a¬
marẽ. in uiciositate autẽ odis¬
sem discordiã in illa unitatẽ¬
et in ista quãda diuisionẽ no¬
tabã In qͣ illa uiutate mens
rational ⁊ natiua ue̾itatis
ac sũm boni mͥ ẽẽ iudebat᷑ in
ista uo̾ diuisione irintionalis
uite nestio quã substãciã et na¬
turã sũmi mali q̃ nõ solũ ẽẽt
substãtiã s oĩnobita ess. ettri
abste nõ essi deꝯ meꝯ exqͥ sut̃
oĩa. nuser opinabar et tñ illã
monadẽ appellabã tanꝙͣ sme
ullo sexu mente hanc no dia¬
de̾. irã infacmoribꝰ. libidineꝰ ĩ
flagiciis. nescieus quid loq̃rer
srõ enĩ nouera neq didicera

Expanded text:
rei cardinem in arte tua nondum ab incorporea re ad liniamenta et colores et tumentes magnitudines et, quia non poteram ea uidere in animo, putabam me non posse uidere animum meum. et cum in uirtute pacem amarem, in uitiositate autem odissem discordiam, in illa unitatem, in ista\' quandam diuisionem notabam, inque illa unitate mens rationalis et natura ueritatis ac summi boni mihi esse uidebatur, in ista uero diuisione inrationalis uitae nescio quam substantiam et naturam summi mali, quae non solum esset substantia, sed omnino uita esset et tamen abs te non esset, deus meus, ex quo sunt omnia, miser opinabar. et illam monadem appellabam tamquam sine ullo sexu mentem, hanc uero dyadem, iram in facinoribus, libidinem in flagitiis, nesciens quid loquerer. non enim nouera
Abbreviated transcription (Latin):
tens. ut illa nõ esset. atz ip̾e
solus ess totũ uerũ et sũmũ
et infinitũ bonũ. Aut si ñ
erat bene ut nõ aliqͥd bom
etiam fabricaret et cõderet
qͥ bonꝯ erat. illa sublata. ⁊
ad nchilũ redacta mat̾i̾e.
q̃ mala erat. bona ipe̾ nsti¬
tueret unde oia crearet.
Nõ em ess oĩpotens si con¬
dẽ nõ poss aliquid boni

Expanded text:
tens, ut illa non esset atque ipse tens, ut illa non esset atque ipse solus esset totum uerum et summum et infinitum bonum? aut si non erat bene, ut non aliquid boni etiam fabricaretur et conderet qui bonus erat, illa sublata et ad nihilum redacta materie, quae mala erat, bonam ipse institueret, unde omnia crearet? non enim esset omnipotens, si condere non posset aliquid boni
Abbreviated transcription (Latin):
lat᷑ et excruciat᷑ .cor. et ta̾to
giniuꝰ malũ. quãto nõ ẽ qd̾
timeamꝰ. et timemꝯ Id circo
autẽ malũ qd̾ timeniꝰ. aut
hoc malũ ẽ qr timemꝰ Unde
ẽ igit᷑ qũ deꝯ fecit h ͨ oĩa. bo¬
nus bona maiꝰ quide̾ et sũ/¬
mũ bonũ miora facit bona.
s tamẽ et creans et creata bo¬
na sũt oĩa Unde ẽ malũ. ã
unde fecit ea materies ali¬
qua mala erat/ et formauit
atz ordinauit eã. s reliqͥt a¬
liquid in illa qd̾ ĩ bonũ non
conũte̾t᷑. Cur et hoc. An ĩpo¬
tens erat totã u̾tere et cõ¬
mutare. ut nichil mali rema¬
neret cũ sit oiã potens Po¬
stremo cur inde aliqͥd facere
uoluit. et nõ potiꝰ eade̾ oĩpo¬
tentia fecit. ut nulla ẽẽt õ¬
nino An u̾o̾ existere poterat
contra eiꝯ uolũtate̾. Autsi
et̾na erat cur tã diu ꝑ infi¬
nita retro spacia temꝑũ sic
eã siuit esse ac tanto post
placuit aliqͥd ex ea face̾. aut
iam si aliquid subito uoluit
age. hoc potiꝰ ageret oĩpo¬

Expanded text:
cor, et tanto grauius malum, quanto non est, quod timeamus, et timemus. idcirco aut est malum, quod timemus, aut hoc malum est, quia timemus. unde est igitur, quia deus fecit haec omnia bonus bona? maius quidem et summum bonum minora fecit bona, sed tamen et creans et creata bona sunt omnia. unde est malum? an unde fecit ea, materies aliqua mala erat, et formauit atque ordinauit eam, sed reliquit aliquid in illa, quod in bonum non conuerteret? cur et hoc? an inpotens erat totam uertere et conmutare, ut nihil mali remaneret, cum sit omnipotens? postremo cur inde aliquid facere uoluit ac non potius eadem omnipotentia fecit, ut nulla esset omnino? aut uero exsistere poterat contra eius uoluntatem? aut si aeterna erat, cur tam diu per infinita retro spatia temporum sic eam siuit esse ac tanto post placuit aliquid ex ea facere? aut iam, si aliquid subito uoluit agere, hoc potius ageret omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ip̃i dant.tͥ se. ut ẜues qd̾
fecisci. et qͣles se ip̃i fecerãt oc¬
cidũt se tͥ. et trucidãt exalta¬
tiones suas sicut uolatilia.
et curiositates suas sic̃ pistes
maris quibꝰ ꝑambulãt socre¬
tas senitas abyssi. et luxii¬
as suas sicut pecora cãpi. ut
tu deꝯ ignis edax cõsumas
mortuas curas eoꝵ recrẽãs
eos ĩmortalit᷑ S nõ nouer̃t
uiã uerbũ tiud ꝑ qd̾ fecisti ea
que numerãt. et ip̃os qͥnume

Expanded text:
 se ut serues quod fecisti, et quales se ipsi fecerant occidunt se tibi et trucidant exaltationes suas sicut uolatilia et curiositates suas sicut pisces maris, quibus perambulant secretas semitas abyssi, et luxurias suas sicut pecora campi, ut tu, deus, ignis edax consumas mortuas curas eorum recreans eos immortaliter. Sed non nouerunt uiam, uerbum tuum, per quod fecisti ea q
Abbreviated transcription (Latin):
dicerentifalsa eẽ illa oĩa ⁊
execrabilia Si autẽ corrup¬
tibilẽ/ id ipm̃ ia falsũ. et pri¬
ma uoce abhõinãdũ sat e¬
rat gͦ istut adu̾sꝰ eos oĩmõ
euomẽdos a p̃ssura pectoris.
qr nõ habebãt qua exirent si¬
ne horribili sacͥlegio cordis ⁊
lingue sentiendo de te ista ⁊
loquẽdo S et ego adhucꝙͣiuis
nicõtaminabilẽ. et ĩ co̾u̾tibilẽ
et nuilla exparte mutabilẽ di¬
cerẽ. firmeq sentire̾ dñm no¬

Expanded text:
dicerent, falsa esse illa omnia et dicerent, falsa esse illa omnia et exsecrabilia; si autem corruptibilem, id ipsum iam falsum et prima uoce abominandum. sat erat ergo istuc aduersus eos omni modo euomendos a pressura pectoris, quia non habebant, qua exirent sine horribili sacrilegio cordis et linguae sentiendo de te ista et loquendo. Sed et ego adhuc, quamuis incontaminabilem et inconuertibilem et nulla ex parte mutabilem dicerem firmeque sentire
Abbreviated transcription (Latin):
qui audieramꝰ. cõcussi sumꝰ
Quid erat tͥ factũ nestio q̃
gens tenebraꝵ/ quã ex adie̾¬
sa mole solent opponere. si
tu cũ ea pugnare boluisses
Si em̃ respondẽtur aliquid
fuisse nociturã. uiolabilis tu.
et corruptibil fores Si autẽ
nichil ea nocere potuisse dice¬
ret᷑. nulla afferret᷑. causa pu¬
gnãdi et ita pugnãdi. ut q̃¬
dã portio tua. et mẽbrũ tuud
uel proles de ipã substãçia
tua misceret᷑. adu̾sis potesta¬
tibꝰ. et nõ ate creatis natu¬
ris atq intãtũ ab eis corrũ¬
ꝑet᷑ et cõmutaret᷑. in deteriꝰ.
ut abeatitudiñe ĩ miseriã
u̾teret᷑. et indigeret auxilio
quo erii purgariq posset. et
hant ẽẽ aĩa cui tu ꝯẜmo ser¬
iuẽti liber. et contamĩnate
purꝰ et corrupte integer sub¬
ueniret. S et ip̃e corruptibi¬
lis/ qr ex una eade̾q substaͣ
Itaq si te qͥcqͥd ẽs idest substaᷤᷤ¬
tiam suã qͣsi incorruptibilõ

Expanded text:
qui audieramus concussi sumus. qui audieramus concussi sumus. Quid erat tibi factura nescio quae gens tenebrarum, quam ex adversa mole solent opponere, si tu cum ea pugnare noluisses? Si enim responderetur, aliquid fuisse nocituram, violabilis tu et corruptibilis fores. Si autem nihil ea nocere potuisse diceretur, nulla afferretur causa pugnandi, et ita pugnandi, ut quaedam portio tua et membrum tuum, vel proles de ipsa substantia tua, misceretur adversis potestatibus et non a te creatis naturis, atque in tantum ab eis corrumperetur et conmutaretur in deterius, ut a beatitudine in miseriam uerteretur et egeret auxilio, quo erui purgarique posset, et hanc esse animam, cui tuus sermo seruienti liber et contaminatae purus et corruptae integer subueniret, sed et ipse corruptibilis, quia ex una eademque substantia. itaque si te, quidquid es, id est substantiam tuam, qua es, incorruptibilem
Abbreviated transcription (Latin):
bam nõ solũ celi et aeris. et
maris. s etiã t̾re corpꝰ ꝑuiũ.
et ex oib̃ꝰ maximis mini¬
misq partibꝰ penetrabile
ad capiendã pn̾tia tua̾ ot¬
culta inspirrtione intrĩsecꝰ
et extunsecꝰ administia̾te
oĩa q̃ creasti Ita suspicabar.
qr cogitare aliqͥd nõ potera.
nã falsid erat Illo eni modo
maiors ꝑs t̾re maiorẽ tui ꝑ¬
te̾ haberet et mĩnorẽ nũnor
atq ita plena essẽt oĩã. ut
ampliq tui caꝑet elephãtis
corpa quã passens. quo esset
isto grandiꝯ. grãdiorẽq occu¬
paret locũ. at ita frustatim
ꝑtibꝰ mũdi. magnis magñs¬
gnas. breuibꝰ breues/ ꝑtos
tuas p̃sentes faceres ¶Don
es autẽ ita. s nũdũ illiũna
tenebras meas Sat erat mͥ
dnẽ adu̾sus illos deceptos
et deceptores. ⁊ locaces mutos
qm̃ nõ er eis sonabat ubũ tu¬
ũ. sat erat g᷑ illud qd̾ iã diu
ab india usq cartaginẽ ane¬
bridio ꝓponi solebat. Et om̃s

Expanded text:
bam non solum caeli et aeris et bam non solum caeli et aeris et maris, sed etiam terrae corpus peruium et ex omnibus maximis minimisque partibus penetrabile ad capiendam praesentiam tuam, occulta inspiratione intrinsecus et extrinsecus administrante omnia, quae creasti. ita suspicabar, quia cogitare aliud non poteram; nam falsum erat. illo enim modo maior pars terrae maiorem tui partem haberet et minorem minor, atque ita te plena essent omnia, ut amplius tui caperet elephanti corpus quam passeris, quo esset isto grandius grandioremque occuparet locum, atque ita frustatim partibus mundi magnis magnas, breuibus breues partes tuas praesentes faceres. non est autem ita. sed nondum inluminaueras tenebras meas. Sat erat mihi, domine, aduersus illos deceptet deceptores, et loquaces mutos, quoniam non ex eis sonabat verbum tuum: sat erat ergo illud quod jamdiu ab usque Carthagine a Nebridio proponi solebat, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝙͣ spaciosũ nichil Ego itaz
ierassatꝰ corde n ͨ mͥmetipi
uel ip̃e cõspicuꝰ. qͥcqͥd nõ per
ali quãta spatia tendĩt᷑. uel
diffunde̾t᷑. uel conglobaret: uel
tumeret uel tale aliqͥd caꝑet.
aut caꝑe posset nichil prorsꝰ
esse arbitrabar ꝑ quales enĩ
formas ire solent ocłi mei. ꝑ
tales imnagines ibat cor meũ
Nec uidebã hant eã dẽ inten¬
tionẽ. qua illas ipãs iagi¬
nes formabã nõ esse tale a¬
liquit Que tamẽ ipãs non
formaret. nͥ esset magnũ ali¬
quid Ita etiã te uita iuute mee
grande̾. ꝑ infinita spatia un¬
diq cogitabã penetrare totã
mud̃di mole̾. et extra edd qua¬
qͣuersũ ꝑ iine̾sa sine t̾mino.
ut haberet te t̾ra. haberet
celũ. haberent oiã et illa fi¬
Sicut autẽ lucisolis nõ ob¬
sisceret aeris corpus, aeus
hiiꝯ qui supͣ t̾ram ẽ qͦ minꝰ
ꝑ eũ trahice̾t᷑. penetrãs eũ
nõ disrũpendo. a ut cõcidẽdo.
s ĩplendo eũ totũ sictͥputa¬

Expanded text:
 spatiosum nihil. Ego itaque incrassatus corde nec mihimet ipsi uel ipse conspicuus, quidquid non per aliquanta spatia tenderetur uel diffunderetur uel conglobaretur uel tumeret uel tale aliquid caperet aut capere posset, nihil prorsus esse arbitrabar. per quales enim formas ire solent oculi mei, per tales imagines ibat cor meum, nec uidebam hanc eandem intentionem, quaillas ipsas imagines formabam, non esse tale aliquid: quae tamen ipsas non formaret, nisi esset magnum aliquid.. ita etiam te, uita uitae meae, grandem per infinita spatia undique cogitabam penetrare totam mundi molem et extra eam quaquauersum per inmensa sine termino, ut haberet te terra, haberet caelum, haberent omnia et illa fisicut autem luci solis non obsisteret aeris corpus, aeris huius, qui supra terram est, quominus per eum traiceretur penetrans eum non dirrumpendo aut concidendo, sed implendo eum totum, sic tibi puta
Abbreviated transcription (Latin):
bat eũ. ut quãius nõ foema
humam corꝑis. corporeũ tamẽ
aliqͥd cogitare cogerer ꝑspaci¬
a locoꝵ. siũe ĩfusũ mũdia si¬
ue etiã extra mũdũ ꝑ infini¬
ta diffusũ. etiã ipm̃ ĩ corrupti¬
bile. et muiõlabile. et ĩ cõmu¬
tabile. qd corruptibili et biola¬
bili. et cõmutabili p̃poneba.¬

Expanded text:
bat eum: ut quamvis non forma bat eum: ut quamvis non forma humani corporis, corporeum tamen aliquid cogitare cogerer per spatia locorum, sive infusum mundo, sive etiam extra mundum per infinita diffusum, etiam ipsum incorruptibile et inviolabile et incommutabile, quod corruptibili et violabili et commutabili praeponeba
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ tale nõ poterã. qͣle ꝑ hos
oculos uideri solet. Nõ te co¬
gitabã deꝰ infigura corpis
hũani. ex qͦ audue aliqͥd de
sapientia cepi semꝑ hoc fu¬
gi et gaudebã me hoc reꝑis¬
cogitarẽ nõ occurrebat. et
conabar cogitare te. homo
et talis homo. su̾mũ et solũ
et uerũ deũ. et te ĩ corruptibi¬
lẽ. et inuiͦlabile̾. et ĩ cõmuta¬
bilẽ. totis medullis credebã.
qr nesciens unde et quõ. pla¬
ne tamẽ uidebã. et c̾tꝰ eram
id qd̾ corrũpi petest. deteriꝯ
esse. qua id qd̾ nõ potest Et
qd̃ iuolari nõ potest. incuctã¬
ter p̃ponebã iuolabili Et qd̃
nullã patit᷑ ꝑmutatione̾. me¬
lius esse ꝙͣ id quod mutari po¬
test Clamabat biolẽt̾ cor meu
adu̾sꝰ oĩa phantasmata mea
et hoc uno ictu conabar abige̾.
circũuolãtẽ turbã ĩmũdicie
ab acie mentis mee. et uix di¬
mota in ictu ocłi ecce cõgloba¬
ta ruisꝰ aderat. et irruebat
ĩ aspectũ meũ. et obnubila¬

Expanded text:
nisi tale non poteram, quale per hos nisi tale non poteram, quale per hos oculos uideri solet. non te\'cogitabam, deus, in figura corporis humani, ex quo audire aliquid de sapientia coepi; semper hoc fugi et gaudebam me hoc recogitarem non occurrebat; et conabar cogitare te homo, et talis homo, summum et solum et verum Deum: et te incorruptibilem, et inviolabilem, et incommutabilem, totis medullis credebam; quia, nesciens unde et quomodo, plane tamen videbam et certus eram, id quod corrumpi potest, deterius esse quam id quod non potest; et quod violari non potest, incunctanter praeponebam violabili; et quod nullam patitur mutationem, melius esse quam id quod mutari potest. Clamabat violenter cor meum adversus omnia phantasmata mea, et hoc uno ictu conabar abigere circumvolantem turbam immunditiae ab acie mentis meae; et vix dimota in ictu oculi, ecce conglobata rursus aderat, et irruebat in aspectum meum, et obnubila
Abbreviated transcription (Latin):
quã nõ uidit oculꝯ carnis.
et uidet᷑ ex intimołlec cõsi¬
deabã miser exqua uena mͥ
manaret qd ista ipã feda mͣ¬
naret. tanẽ cũ amicis dul¬
cit̾ cõferebã. n ͨ. esse sĩe ami¬
cis poterã Beatꝰ etiã scd
sensũ quẽ tũt habebã in qnͣ¬
talibet affluẽtia carnaliu
uoluptatũ Quos utiq ami-¬
cos gratis diligebã. uicissĩ¬
q ab eis me diligi sentiebã
O tortuosas uias. ue anime
audaci que sꝑauit siate re¬
cessiset se aliqͥd mesiꝯ habi¬
turã. Uersa et reu̾sa anter¬
gũ. et in latera. et ĩ uẽtieii.
et dura sut̃ oĩã Et tu solus
requies. et ecce ades. et libe¬
ras a miserabilibꝰ erroribꝰ
et cõstitues nos in uia tua
et consolaus. et dicis. curri¬
te ego feit̃. et ego ꝑducã et
ibi ego ferã/ Explicit liber
Am mortica eint a¬
dolestentia mea ma¬
la et nefanda. etiba
in iuuẽtutẽ. quãto etate ma¬
ior. tanto uauitate turpior.
Qͥ cogitare aliqͥd substãtie

Expanded text:
quam non uidet oculus carnis quam non uidet oculus carnis et uidetur ex intimo. nec considerabam miser, ex qua uena mihi manaret, quod ista ipsa foeda tamen cum amicis dulciter conferebam nec esse sine amicis poteram beatus etiam secundum sensum, quem tunc habebam quantalibet affluentia carnalium uoluptatum. quos utique amicos gratis diligebam uicissimque ab eis me diligi gratis sentiebam. o tortuosas uias! uae animae meae audaci, quae sperauit, si a te recessisset, se aliquid melius habituram! uersa et reuersa in tergum et in latera et in uentrem, et dura sunt omnia, et tu solus requies. et ecce ades et liberas a miserabilibus erroribus et constitues nos in uia tua et consolaris et dicis: "currite, ego feram et ego perducam et ibi ego feram." LIBER am mortua erat adulescentia mea mala et nefanda, et ibam in iuuentutem, quanto aetate maior, tanto uanitate turpior, qui cogitare aliquid substantiae
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. uuluꝰ illud meũ qd̾ pͥoris
p̃cisione factũ fuerat. ẜ post
feruorẽ dolorẽq acerrimũ
ia̾ iamq dextera tua ereptu¬
ra me de ceno. et ablutura
et igrnorabã ¶Le me reuoca/¬
bat a profãdiore uoluptatũ
carnaliũ gurgite. nͥ metus
mortis et futuri iudicii tui.
qͥ ꝑ uarias quidẽ opiniones
nũquã tamẽ recessit de pectõe
meo Et disputabã cũ ami¬
cis meis alipio. et nebridio.
de finiba bonoꝵ et malorũ.
epicurũ accepturũ fuisse
palma ĩ animo meo nͥ ego
credidissẽ post morte̾ restare
anime uitã et tractꝰ meĩtoꝵ
qd̾ epicum bene crede̾ noluit
et q̃reba si essema ĩ mortalos
et in ꝑpetua corꝑis uoluptate
sine ullo amissiõis t̾rore biuẽ¬
inꝯ. cur nõ essemꝰ beati. aut
quid aliud que̾remꝰ. nestiẽs
id ipm̃ ad magnã miseriam
ꝑtinere. ꝙ ita demersꝰ et te¬
cus cogitare nõ possẽ lu¬
me̾ honestatis et gratis am¬
plectende pulchritudimis.

Expanded text:
tur uulnus illud meum, quod prioris tur uulnus illud meum, quod prioris praecisione factum erat, sed post feruorem doloremque acerrimum iam iamque dextera tua raptura me de caeno et ablutura, et ignorabam. nec me reuocabat a profundiore uoluptatum carnalium gurgite nisi metus mortis et futuri indicii tui, qui per uarias quidem opiniones, numquam tamen recessit de pectore meo. et disputabam cum amicis meis Alypio et Nebridio de finibus bonorum et malorum Epicurum accepturum fuisse palmam in animo meo, nisi ego credidissem post mortem restare animae uitam et tractus meritorum, quod Epicurus credere noluit. et quaerebam, si essemus inmortales et in perpetua corporis uoluptate sine ullo amissionis terrore uiueremus, cur non essemus beati aut quid aliud quaereremus, nesciens id ipsum ad magnam miseriam pertinere, quod ita demersus et caecus\' cogitare non possem lumen honestatis et gratis amplectendae pulchritudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
tutas uias seculi. gm̾ mul¬
te cogitationes erãt ĩ corde
ño. consiliũ autẽ tuũ ma¬
net ĩ et̾nũ Ex quo cõsilio de¬
ridebas nostra. et tua p̃ꝑa¬
bas. nob̾ daturus exestaꝰ ĩ
oportuntate. et aꝑturus
nmas nostras bñdictione.
Inte̾a mea pctã multpplica¬
bant᷑. et auulsa alatẽ meo tã¬
ꝙͣ impedime̾to cõrugii cũ
qua cubare solitꝰ erã Cor uͥ
adh̾ebat consilud et uulnera¬
til mͥ erat et trahebat sangui¬
ne.et illa in affricã redierat
uouens tͥ aliũ se uirũ nestitu¬
rã. relicto apud me natiuali
ex illa filio meo At ego ĩfe¬
lix nec femine miitator. di¬
lationis ĩpatiens. taqmͣ pꝰ
biẽmũ accepturus eã quã
petebã. qr nõ amator cõui¬
gii s libidinis ẜuus eraal.
Procuraui aliã nõ utiq cõ¬
iugẽ qͦ tanꝙͣ sustẽtaret᷑ et ꝑ¬
duc̾e̾t᷑. uel integer uel aucti¬
or morba anme mee satel¬
licio ꝑdurãtis consuetudĩs
in regnũ uxoriũ. nec sanaba¬

Expanded text:
tritas uias saeculi, quoniam multritas uias saeculi, quoniam multae cogitationes erant in corde nostro, consilium autem tuum manet in aeternum. ex quo consilio deridebus nostra et tua praeparabus nobis daturus escam in opportunitate et aperturus nimas nostras benedictione. Interea mea peccata multiplicabantur, et auulsa a latere meo tamquam inpedimento coniugii cum qua cubare solitus eram, cor, ubi adhaerebat, concisum et uulneratum mihi erat et trahebat sanguinem. et illa in Africam redierat uouens tibi alium se uirum nescituram relicto apud me naturali ex illa filio meo. at ego infelix nec feminae imitator, dilationis inpatiens, tamquam post biennium accepturus eam quam petebam, quia non amator coniugii sed libidinis seruus eram, procuraui aliam, non utique coniugem, quo tamquam sustentaretur et perduceretur uel integer uel auctior morbus animae meae satellitio perdurantis consuetudinis in regnum uxorium. nec sanaba
Abbreviated transcription (Latin):
ferirmꝰ ĩ medud. unãq iem
familiare̾ cõflarẽ ex oĩb̃ꝰ. ut
ꝑ amicitie since̾itate̾ nõ eẽt
aliud huiꝰ. et aliud illiq. s
ꝙ excũctis fieret unũ ⁊ uni¬
asoꝵ singuloꝵ essed et oiã
se decem ferme hoĩes mea¬
dẽ societate. essentq int̾ nos
inceps noster. quẽ tũc gͣues
estus negotioꝵ suoꝵ ad co¬
mitatũ adtiuxerãt. ab ĩ eũte
etate mͥ familiarissimq. qͥ
maxime instabat huit rei. et
magnã insuadẽdo habebat
auctoĩ tatẽ. qd̾ amplares eiꝰ
multũ cete̾is anteibat. et
placuerat nob̃. ut bimi ãmu
tamꝙͣ magistratꝰ om̃ia ne¬
cessaria curarẽt ceteus qͥe/¬
tis. S postea quã cepit co¬
gitare utrũ hͦ muliercule si¬
nerẽt quas ẽt alii ñi iã ha¬
bebãt et habere bolebamꝯ
totũ illud placitũ qd̾ bene
firmabanꝰ dissiluit ĩ maibꝰ
atq cõfractũ et abiectũ est.
Inde ad suspiria et gemitꝰ.
et gressꝮ ad seꝙdas latas ⁊

Expanded text:
ferremus in medium unamque rem ferremus in medium unamque rem familiarem conflaremus ex omnibus, ut per amicitiae sinceritatem non esset aliud huius et aliud illius, sed quod ex cunctis fieret unum, et uniuersum singulorum esset et omnia se decem ferme homines in eadem societate essentque inter nos e communiceps noster, quem tunc graues aestus negotiorum suorum ad comitatum adtraxerant, ab ineunte aetate mihi familiarissimus. qui maxime instabat huic rei et magnam in suadendo habebat auctoritatem, quod ampla res eius multam ceteris anteibat. et placuerat nobis, ut bini annui tamquam magistratus omnia necessaria curarent ceteris quietis. sed posteaquam coepit cogitari, utrum hoc mulierculae sinerent, quas et alii nostrum iam habebant et nos habere uolebamus, totum illud placitum, quod bene formabamus, dissiluit in manibus atque confractum et abiectum est. inde ad suspiria et gemitus et gressus ad sequendas latas et
Abbreviated transcription (Latin):
tũ baptismnꝰ salutaris ab¬
lueror/ quo me indies gau¬
debat aptari. et uota sua ac
ꝓmissa tua in mea fide com¬
pleri animatũ tebat. cũ sane
et rogatu meo/ et desiderio
suo forti clamore cordis abste
de p̃caret᷑. cotidie. ut ei ꝑ bisũ
ostendes aliquid de futuro
mat̾moniõ meo nũqmͣ uo¬
liusti Et iudobat q̃dã uana
et phantastica. qͦ cogebat ĩ¬
petꝰ de hacre satagẽtis hu¬
mani spc̃ et narrabat mͥ ñ
cũfiducia qua solebat. cũ tu
de mõstrares. s cõtempnẽs
ea Dicebat e ñ diste̾nere se
nescio quo sapore quẽ ꝟbis
explicare nõ poterat. qͥd int̾¬
ess int̾ reuelãtẽ te. at aĩa
suã sompniãte̾ Instabat᷑
tamẽ. et puella petebat᷑.cu¬
nusꝙꝓͣ nubilis erat. Et qͥa
multi amicr agitaueamꝰ
ammo. et colloque̾tes ac dete¬
stantes turbulentas huãne
uite molestias. peneia firmͣ¬
ueramꝯ iemoti aturbis oci¬
ose uiue̾. Id ociui̾ sic moliti.
ut si quid habe̾ possemꝰ cõ¬

Expanded text:
tum baptismus salutaris abtum baptismus salutaris ablueret, quo me in dies gaudebat aptari et uota sua ac promissa tua in mea fide conpleri animaduertebat. cum sane et rogatu meo et desisuo, forti clamore cordis abs te deprecaretur quotidie, ut ei per visum ostenderes aliquid de futuro matrimonio meo; nunquam voluisti. Et videbat quaedam vana et phantastica, quo cogebat impetus de hac re satagentis humani spiritus, et narrabat mihi, non cum fiducia qua solebat, cum tu demonstrares ei, sed contemnens ea. Dicebat enim discernere se nescio quo sapore, quem verbis explicare non poterat, quid interesset inter revelantem te, et animam suam somniantem. Instabatur tamen, et puella petebatur, cunus quam nubilis erat; et quia multi amici agitaveramus animo, et colloquentes ac detestantes turbulentas humanae vitae molestias, pene jam firmaveramus remoti a turbis otiose vivere: id otium sic moliti, ut si quid habere possemus, con
Abbreviated transcription (Latin):
pere quidnã ess illud. sine
quo uita mea que illi sit
placebat.nõ nͥ uita s pena
uide̾t᷑. S̾tupebat eñi liber
ab illo uniculo animꝰ ẜuitu¬
te̾ meã. et scupẽdo ibat ĩex¬
periendi cupidinẽ. uẽturꝯ
ĩ ipam exꝑientiã at inde
fortasse lapsurꝯ i eã quã
scupebat ẜuitutẽ. quĩ spõ¬
sionẽ uolebat face̾ cũ mor¬
te. et qͥ amat ꝑiculũ incidit
ĩ illud ¶Reuter eniꝰ nostrũ
sic̃ ẽ cõniugale decꝰ inoffi¬
cio regendi mat̾monii. et
suscipiẽ doꝵ liberoꝵ duce¬
bat nͥ tenuiter. Magna
autẽ exꝑte atz uehemẽter
consuetudo saciã de ĩsaciabił
ꝯcupisentie mee captũ ex¬
cruciabat. illũ admiratio
capiendũ trahebat. Sic era¬
mꝰ donec tu altissime nõ
deserens humũ nostral mi¬
serata miseros. subuonires
miris et occultis modis. et
instabat᷑ inpigre ut ducerẽ
uxorẽ. Irm petebã. ia pro¬
mittebat᷑ maxĩe matre
dante oꝑã quo me iã cõiugͣ¬

Expanded text:
pere, quidnam esset illud, sine pere, quidnam esset illud, sine quo uita mea, quae illi sic placebat, non mihi uita, sed, poena uideretur. stupebat enim liber ab illo uinculo animus seruitutem meam et stupendo ibat in experiendi cupidinem uenturus in ipsam experientiam atque inde fortasse lapsurus in eam quam stupebat seruitutem, quoniam sponsionem uolebat facere cum morte, et qui amat periculum, incidet in illud. neutrum enim nostrum, si quod est coniugale decus in officio regendi matrimonii et suscipiendorum liberorum, ducebat nisi tenuiter. magna autem ex parte atque uehementer consuetudo satiandae insatiabilis concupiscentiae me captum excruciabat, illum autem admiratio capiendum trahebat. sic eramus, donec tu, altissime, non deserens humum nostrum miseratus miseros subuenires miris et occultis modis. Et instabatur inpigre, ut ducerem uxorem. iam petebam, iam promittebatur maxime matre dante operam, quo me iam coniuga
Abbreviated transcription (Latin):
tis. tamqm᷑ manũ solue̾tis In¬
suꝑ etiã ꝑ me ipi qͦ alipio loq̃¬
bat᷑. serpens et innectebat᷑ at
sꝑgebat ꝑ linguã meã dul¬
çes laqueos in uia eiꝯ. qͥbus
illi honesci et expedici pedes
ĩplicarẽt᷑ Cũ em̾ meille mi¬
raiet᷑. quẽ nõ ꝑmipẽderet ita
h̾ere uisto illiꝯ uoluptatis. ut
me affirmarẽ quotiens cũq
inde int̾ nos q̃reremꝰ celibẽ
uitã nolo mõ posse dege̾ atq
ita me defendere. cũ illũ mi¬
rãtẽ uiderẽ. et dicerẽ multũ
inter esse inter illud qd ip̃e ip¬
tin et furtm̃i exꝑtꝰ ess quod
ideo nulla molestia. facile cõ¬
tepnoret et delectationes cõ¬
suetudinis mee adquas si
accessis honestũ nomẽ mat᷑¬
monii. nõ eũ mirari oport̾e.
cur ego illa bitã neqͥrẽ sꝑne¬
re. ceꝑat et ipẽ desidea̾ir cõ¬
iugiũ. neqͣꝙͣ. bictꝰ libidine
talis uoluptatis. s curiosi¬
tatis. Dicebat eñĩ scire se cu¬

Expanded text:
tis tamquam manum soluentis. intis tamquam manum soluentis. insuper etiam per me ipsi quoque Alypio loquebatur serpens et innectebat atque spargebat per linguam meam dulces laqueos in uia eius, quibus illi honesti et expediti pedes inplicarentur. Cum enim me ille miraretur, quem non parui penderet, ita haerere uisco illius uoluptatis, ut me adfirmarem, quotienscumque inde inter nos quaereremus, caelibem uitam nullo modo posse degere atque ita me defenderem, cum illum mirantem uiderem, ut dicerem multum interesse inter illud, quod ipse raptim et furtim expertus esset, quod ideo nulla molestia facile contemneret, et delectationes consuetudinis meae, ad quas si accessisset honestum nomen matrimonii, non eum mirari oportere, cur ego illam uitam nequirem spernere, coeperat et ipse desiderare coniugium nequaquam uictus libidine talis uoluptatis, sed curiositatis. dicebat enim scire se cu
Abbreviated transcription (Latin):
scultꝰ esse̾ ut nestire̾ sicut scͥptũ
e neminẽ posse ẽẽ cõtmẽte.
nͥ tu dedeis Utiq daros. si ge¬
nuitu int̾no pulsarẽ auret tu¬
as. et fide solida i te iactaiẽ
curã meã Prohibebat me sa
ne ab uxore duce̾da. cãtans nul¬
lo mõ nos posse securo ociosi¬
mul inamore sapiẽtie uiuere.
sicut iã diu desideãremꝰ si id
fecisse̾ Eratem ipẽ meare e/¬
cĩa tũc cascissimꝰ. ita ut mi¬
rũ ess qr uel exꝑientiã cõcu¬
bitꝰ ceꝑat in ingressu adolestẽ¬
tie sue s heserat.amagisq
doluerat et spreuerat. ⁊ demde
iã continẽtissiẽ uiuebat. Ego
autẽ resistebã illi exẽplis eoꝵ
qͥ cõuigati coluissent sapiẽtiã.
et ꝓmeruissent deũ. et habu¬
issent fidelit̾ ac dilexissẽ t
cos Aquor ego qͥde̾ grãditate
amini longe abera. et dedicatꝰ
morbo carins. morti fera suaui¬
tate trahebã cathena meãsol¬
iui timens. et quasi cõcluso uul¬
nere repellens ꝟba benesuade̾¬

Expanded text:
scriptum est, neminem posse esse continentem, nisi tu dederis. utique dares, si gemitu interno pulsarem aures tuas et fide solida in te iactarem curam meam. Prohibebat me sane Alypius ab uxore ducenda cantans nullo modo nos posse securo otio simul in amore sapientiae uiuere, sicut iam diu desideraremus, si id fecissem. erat enim ipse in ea re etiam tunc castissimus, ita ut mirum esset, quia uel experientiam concubitus ceperat in ingressu adulescentiae suae, sed non haeserat magisque doluerat et spreuerat et deinde iam continentissime uiuebat. ego autem resistebam illi exemplis eorum, qui coniugati coluissent sapientiam et promeruissent deum et habuissent fideliter ac dilexissent amicos. a quorum ego granditate quidem animi longe aberam et deligatus morbo carnis mortifera suauitate trahebam catenam meam solui timens et quasi concusso uulnere repellens uerba bene suaden
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nõb̾ diuiiitꝰ agerẽt᷑. si mor¬
te corꝑis etiã uita aiẽ cõsume̾¬
t᷑ Quid cũctam᷑ igit᷑ irlicta
spe scli conferir nos totos ad
querẽdũ deũ et bitã beata.
S expecta. iocũda sũt etiã ista
habent nõ ꝑuã dulcedinẽ suã.
¶on facile ab eis p̃aide̾da est
intẽtio. qr turpe ẽ ad earursũ
redire. Ecce ia qua̾tũ ẽ utĩpe¬
tret: aliquis honor Et qͥd a pliq
in his desidem̃dũ duppetit a¬
micoꝵ maioꝵ copia. ut in¬
chil aliud Et mulcũ festinemꝰ
uel p̃sidiatꝰ dari potest.et du¬
cẽda uxor cũ aliqua pecunia
ne sũptũ nostrũ grauet. Et
ille eit modus cupiditatis.
Multi magni uui. et mntatio¬
ne dignissum. sapiẽtie studio
cũ ꝯuigibꝰ dediti fuerut̃. Cũ
h  dicebã et alt̾nabant hi bẽ¬
ti. et ĩpellebãt hucat illuc
cor meu. trãsibãt tẽꝑa. et tar¬
dabã querti ad deũ. et differe¬
bã de die in diem uiue̾ inte. ⁊

Expanded text:
pro nobis diuinitus agerentur, si morpro nobis diuinitus agerentur, si morte corporis etiam uita animae consumeretur. quid cunctamur igitur relicta spe saeculi conferre nos totos, ad quaerendum deum et uitam beatam? sed expecta: iucunda sunt etiam ista, habent non paruam dulcedinem suam; non facile ab eis praecidenda est intentio, quia turpe est ad ea rursum redire. ecce iam quantum est, ut inpetretur aliquis honor. et quid amplius in his desiderandum? suppetit amicorum maiorum copia: ut nihil aliud multum festinemus, uel praesidatus dari potest. et ducenda uxor cum aliqua pecunia, ne sumptum nostrum grauet, et ille erit modus cupiditatis. multi magni uiri et imitatione dignissimi sapientiae studio cum coniugibus dediti fuerunt." Cum haec dicebam et alternabant hi uenti et inpellebant huc atque illuc cor meum, transibant tempora, et tardabam conuerti ad dominum et differebam de die in diem uiuere in te et
Abbreviated transcription (Latin):
iemꝰ. unde aut qñ cõꝑamus
distribuãt.hore ꝓ salute aĩe.
magna spes oborta ẽ ¶õdocz
catholica fides qd putabanq.
et uani accusabam. Nefas ha¬
bent docti eiꝯ credẽ deu figu¬
ra hũan corꝑis t̾minatid ⁊
dubitamꝰ pulsare. qͦ aꝑiãt᷑.
cetera/ ante meridianas hõs
discipuli occupãt. ceteris qͥd
facimꝰ. cur nõ id agunꝯ dd
ci quãdo reꝑamꝰ noa ipõs
relaxando animũ abintẽtiõe
currap Pereãt oĩã et dunt¬
tamꝰ h ͨ uana et mania. cõ¬
feramꝰ nos ad solã inqͥsitio/.
ne̾ ue̾itatis Uita h . misera ẽ
mors me̾ta Si subito obre/¬
pat quomodo huic exibimꝰ
et ubi nõb̃ distenda sut q̃ hic
negleximꝰ Ac nõ potiq huius
negligẽsie supplicia lugẽdasũt
Quid si mois ipã omnẽ curã
cũ sensu amputabit et fiet.
Ergo et hͦ. querẽsũ. s absit ũ
ita sit. Nõ uacat nõ e̾ mane.
qd̾ tamẽ eminẽs culmẽ auctõi¬
tatis xp̃iane fidei toto orbe dif¬
fundit᷑. Nũꝙͣ tanta et talia

Expanded text:
imus? unde aut quando conparamus? distribuantur horae pro salute animae. magna spes oborta est: non docet catholica fides, quod putabamus et uani accusabamus. nefas habent docti eius credere deum figura humani corporis terminatum. et dubitamus pulsare, quo aperiantur cetera? antemeridianis horis discipuli occupant; ceteris quid facimus? cur non id agimus? sed ci? quando reparamus nos ipsos relaxando animo ab intentione curarum? pereant omnia et dimittamus haec uana et inania: conferamus nos ad solam inquinem veritatis. Vita haec misera est; mors incerta. Si subito obrepat, quomodo hinc exibimus? et ubi nobis discenda sunt quae hic negleximus? An non potius hujus negligentiae supplicia luenda sunt? Quid, si mors ipsa omnem curam cum sensu amputabit et finiet? Ergo et hoc quaerendum. Sed absit ut ita sit. non uacat, non est inane, quod tam eminens culmen auctoritatis Christianae fidei toto orbe diffunditur. numquam tanta et talia
Abbreviated transcription (Latin):
ea ĩuẽca relinq̃re. om̃s bana¬
rũ cupiditatũ spes inanes.
et insanias mẽdaces Et ecce
iã triceparia etatõ ge̾bã in
eodẽ loco hesitans. auiditate
fruẽdi p̃sentibꝰ fugiẽtibꝰ et
dissipãtibꝰ me dũ dico cras
ĩueniã. ecte mãifestũ apꝑebit¬
et tenebo. ecce faustꝰ uemet
et exponet oĩa O magnĩ uiri
achal demici. nchil ad agẽdã
uitã certi cõp̃hẽdi potest ĩmo
q̃ramꝰ diligentiq. et nõ desꝑe¬
mꝰ Ecce ia̾ nõ sut̾ absurda ĩ
libris ecclesiasticis q̃ absurda
uidebant᷑. et possũt alit̾ at ho¬
neste intelligi ffigã pedes in
eo gradũ in quo puer aꝑẽtibꝰ
positꝰ erã. donec ĩuemiãt᷑ ꝑ¬
spicua uei̾tas S ubi q̃ret. qnͥ¬

Expanded text:
ea inuenta relinquere omnes uanaea inuenta relinquere omnes uanarum cupiditatum spes inanes et insanias mendaces. et ecce iam tricenariam aetatem gerebam in eodem luto haesitans auiditate fruendi praesentibus fugientibus et dissipantibus me, dum dico: "cras inueniam; ecce manifestum apet tenebo: ecce Faustus veniet et exponet omnia. O magni viri Academici! nihil ad agendam vitam certi comprehendi potest. Imo quaeramus diligentius, et non desperemus. Ecce jam non sunt absurda in Libris ecclesiasticis quae absurda videbantur, et possunt aliter atque honeste intelligi. Figam pedes in eo gradu in quo puer a parentibus positus eram, donec inveniatur perspicua veritas. Sed ubi quae