comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽrẽ manꝰ ĩfirmis resugeret
eis. fñ freqͣter et absens et no¬
lens subueĩebat. Aquã nãpe
mi solebant furari. et pleriq
semabantur. Qd̃ scilicẽt ut
magis credibile uideatur ꝑso¬
nas quasd̾ sanatas cõmemo¬
rare placet. Puerulus quidem

Expanded text:
nere manum infirmis refugeret, eis tamen frequenter et absens, et nolens subveniret. Aquam nempe,mi solebant furari, et plerique sanabantur. Quod licet ut magis credibile videatur, personas quasdam commemorari placet. Nam rusticanus quidam
Abbreviated transcription (Latin):
in domo. Qui plantauit ui¬
neam plebem uidelicet isra¬
eliticam qmͣ de oĩb gẽtib
in pplm̃ sibi petuliarẽ elegit
Hec est illa uinea de qua ysai¬
as in cantico locutus ẽ: ad ul¬
timũ addidit. Uinea dm̃i sab¬
baoth domus isrł est. It ñ
et fodit ĩ ea torcular. Et edi¬
ficauit turrim: et locauit
eam agricolis. Sepes uł mu¬
rus urbis enuãgelica p̾sidia
designat. Sepemi qͦ uinee cir¬
cũdedit: qr municione muroꝵ
et auxilio angloꝵ illã plebẽ
uallauit. Torcular fodit alta¬
re: qr sicut ĩ tortulari uue
expͥmũtur: ita in altarri deo
hostie in molantur. It̃ mͣ¬
ec sũt illa torcularia¬
quoꝵ titulo tres psalmi pre¬
ricolis. Agricolas pͥncipes
iudeoꝵ dicit: quib deꝰ urbẽ.
simul tradidit gubernandã¬

Expanded text:
m, qui plantavit vineam, plebem videlicet Israeliticam, quam de omnibus gentibus in populum sibi peculiarem elegit. Haec est illa vinea, de qua Isaias in cantico locutus, ad ultimum addidit: Vinea Domini sabaoth domus Israel est , de qua  ea torcular, et aedificavit turrim, et locavit eam agricolis. Per sepem vel murum urbis angelica praesidia designat. Sepem ergo vineae circumdedit, quia ex munimine murorum, et auxilio angelorum illam plebem vallavit. Torcular, altare: quia sicut in torculari uvae exprimuntur, ita in altari Deo hostiae immolantur. Haec sunt illa torculariatitulo tres Psalmi praericolis. Agricolas principes Judaeorum dicit, quibus Deus urbem lebem tradidit gubernanda
Abbreviated transcription (Latin):
Ost consetracionẽ.
corpus significatur. Ipse
dicit sangnĩem suũ ante
consecracionẽ. Aluid dr̃ pꝰ
consecracionem: sanguis¬
xpi nuĩcupatur. Tu dicis.
amen. Hoc ẽ uerũ. ꝙ ẜms

Expanded text:
ost consecrationem corpus significatur. Ipse dicit sanguinem suum. Ante consecrationem aliud dicitur; post consecrationem sanguis nuncupatur. Tu dicis: Amen, hoc est, verum es
Abbreviated transcription (Latin):
uidex ferox tortor cruentus in¬
artir ĩuictus. In huiꝰ corpore
penis uariis exorato iam tor¬
menta defficiebant et ad huc
menbra durabant. Tot cõuicta
miraclĩs ꝑsistebat ĩpietas tot
uexata supplicus non cedebat

Expanded text:
udex ferox, tortor cruentus, martyr inuictus. in cuius corpore poenis uariis exarato iam tormenta defecerant et adhuc membra durabant. tot conuicta miraculis persistebat impietas, tot uexata suppliciis non cedebat
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscatur gͦ oꝑata nͣ
diumnitas qñ enĩ corruptiblĩs
pulius contra tam ĩmania
tormenta duraret: insi in eo
est qui in prima uocacõe de dit
fidem et in supprema passiõe

Expanded text:
gnoscatur ergo operata diuinitas. quomodo enim corruptibilis puluis contra tam inmania tormenta duraret, nisi in eo est, qui et in prima uocatione dedit fidem et in postrema passione
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ih̾emiã et mitheã. alios¬
q młtos. Isti añt nĩt falsi
ꝓphẽ et falsi xpĩani qui sñt
ueraces xp̃ianos sine mĩa
q̃uando si detur coppia etiam
gladiis sine ĩf̾missioe autẽ
sius pͣuis morib ⁊ exẽplis.

Expanded text:
emiam et Michaeam, aliosque multos. Isti autem nunc falsi prophetae et falsi Christiani qui sunt, veraces Christianos sine miserquando, si detur copia, etiam gladiis, sine intermissione autem suis pravis moribus et exemplis.
Abbreviated transcription (Latin):
doꝰ adortatus est dicẽs. Attẽ¬
cius. obsernate cautiꝰ: ut
non seducamini. ut nõ circũ¬
uenianũ. ut nõ fallamini.
Actẽdite ergo: hoc ẽ cõsid̾ate:
qr nõsũt oũes sed lupi in ue¬
stimẽto omũ: qr nõsũt reli¬
giosi sed irreligiosi ĩ figura
religiositatis. Quia nõ sũt
xp̃iani sed ueritate uatui xp̃i¬

Expanded text:
icens: Attentius, observate cautius, ut non seducamini, ut non circumveniamini, ut non fallamini. Attendite ergo, id est, considerate quia non sunt oves, sed lupi in vestimento ovium; quia non sunt religiosi sed irreligiosi in figura religiositatis: quod non sunt Christiani, sed veritate vacui Chri
Abbreviated transcription (Latin):
gyon: ip̃e est qui circuit oẽz
ferram echyopie. Nomen
u̾o flumi tercii tyberis. ip̃e
uadit contra assyrios. fflu¬
uius aũt qr̃tus: ipse est

Expanded text:
Gehon: ipse est qui circuit omnem terram Aethiopiae. Nomen vero fluminis tertii, Tigris: ipse vadit contra Assyrios. Fluvius autem quartus, ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
Probatica grete latine dicitur
ouis. Et piscina illa ꝓbatica
botabatur: Qma ibi sacerdo¬
tes hostiaꝵ que intemplo
dei ĩmolabant. cadauera

Expanded text:
Probatica Graece, Latine dicitur ovis. Et piscina illa probatica vocatur, quia ibi sacerdotes, hostiarum quas in templo Dei immolabant, cadavera
Abbreviated transcription (Latin):
xit deuio Nec lux sere¬
nũ cõferat p̾uros q nos
prestet sibi nichil loqua¬
mur subdolũ poluamꝰ
obsturum nichil Sit
tota decurrat dies: nec
lingua mendax nec ma¬
nus oclĩ nec pecent lu¬
brici nec noxa corpus ĩ¬
quinet S peculator a¬
stat de suꝑ qui nos dieb
omĩb actus q nostros
ꝓsꝑicit a luce prima in

Expanded text:
xit devio. Haec lux serenum conferat, Purosque nos praestet sibi. Nihil loquamur subdolum, Volvamus obscurum nihil. Sic tota decurrat dies. Ne lingua mendax, ne manus, Oculive peccent lubrici, Ne noxa corpus inquinet. Speculator astat desuper, Qui nos diebus omnibus, Actusque nostros prospicit A luce prima in
Abbreviated transcription (Latin):
Qr gͥ psalmsta ꝓspexit electos
dei amũdi huiꝰ amore seꝑatos
custodire ĩmãdatis celestibus
uolũtatẽ dei. miratus ẽ aĩcos
dei dicens. Michi aũt honorati

Expanded text:
Quia igitur Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore separatos, custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem ni
Abbreviated transcription (Latin):
Et tanꝙͣ si ab eo causas
protimus tanti honoris nobis
insinuari queremꝰ. illico ad¬
iĩxit. Nimis confortatus est
principatus eoꝵ. Ex dũ stet̾itis¬

Expanded text:
Et tanquam si ab eo protinus causas tanti honoris nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eorum. Ecce electi
Abbreviated transcription (Latin):
audita suꝑna celestia ama¬
mus: amata iam nouimꝰ.
qr amo ipẽ noticia est. Onĩa
ergo eis nota fecerat: quini a
terrems desideriis ĩmutati a¬
moris sũmi facib ardebant.

Expanded text:
audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant.
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a fraternitas audiuit rau¬
io suꝑuis dñs p̾misit dicens
dagurget gens contra gentẽ:
et regnũ aduersus regum.
et erunt terre motꝰ magni
ploca. pestilançie et fames
Et quibusd̾ int̾positis: hoc qd̾
modo audistis adiuxit. Et¬
enĩt signa insole. et luna et
stellis et ĩ f̾ris p̾ssura gẽciũ.
preconfusione sonitus ma-

Expanded text:
rnitas audivit, paulo superius Dominus praemisit, dicens: Exsurget gens contra gentem, et regnum adversus regnum; et erunt terraemotus magni per loca, et pestilentiae, et fames . Et quibusdam interpositis, hoc quod modo audistis adjunxit: Erunt signa in sole, et luna, et stellis, et in terris pressura gentium, prae confusione
Abbreviated transcription (Latin):
tur dñs aduẽtũ suũ ĩdicãs
noctis tp̃e se ostenderit aduen¬
turũ cum utiq eiꝰ aduentus.
magna cũ daritate diei. ma¬
gno cũ nntore et tremore susci
tenebras hũano gn̾i suc pra¬
nitatis infundet. ut lumẽ
u̾itatis nemo pene respici¬
at. et caligine ꝓpria opperi¬
ens mẽtes hoim: cecitatem
quãdem spũalib oclĩs exhi¬
bebit. R Ecte dñs uemiet pro

Expanded text:
ur Dominus adventum suum indicans noctis se tempore ostenderit adventurum, cum utique ejus adventus magna cum claritate diei, magno cum nitore, et timore susciptenebras humano generi suae pravitatis infundet, ut lucem veritatis nemo pene respiciat, et caligine 7 propria operiens mentes hominum, caecitatem quamdam spiritualibus oculis exhibebit. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
detdiit dñs. Pro eo ꝙ eleuate
sunt filie syon: et ambulaue¬
nĩt excento collo: et mitib
odõꝵ ibant et plaudebant.¬
Ambulabant. et ĩ pedib sui
cõposito gradu incedebant de

Expanded text:
II: ‘Pro eo quod eleuate sunt filie Syon et ambulauerunt extento collo et nutibus oculorum ibant et plaudebant et pedibus suis composito gradu incedebant e
Abbreviated transcription (Latin):
cito beniet salus tua quare me¬
rore cõsumeris nũꝙͥ cõsiliariꝰ nõ
ẽ tibi qr ĩnouauit te dolor Salua¬
bote et liberabo te noli tune̾.S
Israel si me audieris non erit ĩ¬
te deus recens neq adoiabis deũ
alieuũ ego eĩ dñs. ⁊ aluabon d¬

Expanded text:
cito veniet salus tua; quare moerore consumeris? Nunquid consiliarius non est tibi, quia innovabit te dolor. Salvabo te, et liberabo te, noli timere. Vers. Israel, si me audieris, non erit ite deus recens, neque adorabis deum alienu
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quibus ꝓfacto om̃ibus
alia iam facta cerminꝰ alio
ras subruat. ex aliis mũdi
ꝑtib scitis ꝙͣ freꝙ̃ter audiui¬
ius. Pestilancias sine cessa¬
cione patimur. Signa u̾o ĩ
non longe sint ex ip̃a aeris
ĩnnutatione colligi potest¬

Expanded text:
Ex quibus profecto omnibus alia jam facta cernimus, alia ras subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero innon longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus
Abbreviated transcription (French):
A illadie aufferet dñs
ornatũ calciamentoꝵ. et h¬
minas et torques et momi¬
lia et armillas et mitheas
discemminalia et spericelidas¬
et murenulas et olfactoriola
et ĩ aures et amilos et gẽmas
infronte pendentes. Et muta¬
toria et pallia et linteamina
atus et specula et syndones⁊
mitras et cheristra. Et erit
pro suaui odore fetoz: et pro
zona funiculus. Et ꝓcrispãti
trine caluiciũ. et ꝓ fascia
pectorali ciliciũ. Pulcherri¬

Expanded text:
die illa auferet Dominus ornamentum calceamentorum, et lunulas, et torques, et monilia, et armillas, et mitras, et discriminalia, et veriscelidaset murenulas, et olfactoriola, et inaures, et annulos, et gemmas in fronte pendentes, et mutatoria, et pallia, et linteamina, et acus, et specula, et sindones, et vittas, et theristra: et erit pro suavi odore fetor, et pro zona funiculus, et pro crispanti crine calvitium, et pro fascia pectorali cilicium; pulcherri
Abbreviated transcription (Latin):
consolaciones tue letifica¬
uerũt aĩam meã Nũ¬
quid adheret tibi sedes
iniquitatis: qui fingis
dolorem in precepto C¬
aptabant ĩ aĩam iusti:
et sangĩem m̃ocentem
cõdempnabũt E⁊ factꝰ
est inͥ doꝰ ĩ refugium: et
deus meꝰ ĩ adiutorium
spei mee E t reddet illis
iniquitatem ipõꝵ: et in
malicia eoꝵ disꝑdet eos:
disꝑdet illos dñs deus nr

Expanded text:
tuae laetificaverunt animam meam. Nunquid adhaeret tibi sedes iniquitatis qui fingis laborem in praecepto? Captabant in animam justi, et sanguinem innocentem condemnabunt. Et factus est mihi Dominus in refugium, et Deus meus in adjutorium spei meae. Et reddet illis iniquitatem ipsorum, et in malitia eorum disperdet eos, dis
Abbreviated transcription (Latin):
et qui oderũt te extulerũt
capͥnt. Suꝑ pplm taũ
malignauerũnt consiliũ:
et cogitauerũt aduersus
stõs tuos Dixerũt ueĩte
et dispdannus eos de gente:
et non meõretur nomen
isrł ultra. Om̃ cogitane¬
rũt unammniter sił aduer¬
sum te testamentũ: dispo¬
suerũt tabernacula ydu

Expanded text:
qui oderunt te extulerunt caput. Super populum tuum malignaverunt consilium, et cogitaverunt adversus sanctos tuos. Dixerunt, Venite, et disperdamus eos de gente, et non memoretur nomen Israel ultra. Quoniam cogitaverunt unanimiter: simul adversum te testamentum disposueru
Abbreviated transcription (Latin):
lam ante faciem uenti.
S̾ icut ignis qui cõbu¬
rit siluã: et sicut flãma
cõburens mõtes Ita ꝑ¬
sequeris eos in te̾mpestãte
tua: et ĩira tua turbabis
eos Imple faaes eoꝵ
ignomenia: et querant

Expanded text:
e faciem venti. Sicut ignis, qui comburet silbam  et velut si flamma comburet montes. Ita persequere eos in tempestate tua  et in ira tua conturbabis eos. Imple facies eorum ignominia  et quaerant
Abbreviated transcription (Latin):
Dtrinitatis uni¬
tas obem potent̾
qui regis actende landũ
cantica que excubantes
psallimus I am lectu¬
lo consurgimus noctis.
deliquimus abstergat
illud celitus tue potestas
glĩe Ne corpus absit
sordidum ne torpor ĩstet
cordiũ et crim̃is contagio
tepescat ardor spiritus.
bhoc redemptor q̃s
reple tuo nos lumine ꝑ
qd dierum circulis mil¬
lis ruamur actibus.

Expanded text:
initatis unitas Orbem potenter qui regis, Adtende laudum cantica, Que excubantes psallimus. Nam lectulo consurgimus Noctis q deliquimus, Abstergat illut celitus Tua potestas glorie. Ne corpus adsit sordidus, Ne torpor instet cordium, CXX Et criminis contagio Tepescat ardor spiritus. Ob hoc Redemtor quesumus Reple tuo nos munere, Per quod dierum circulis Nullis ruamur actibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Terne rerũ conditor
noctem diemq qui
regis et tempoꝵ da tempora
ut alleues facstidiũ. Pre¬
co diei iam sonet noctis ꝓ¬
funde puigil nocturna lux
uiantib a nocte noctem se
gregans. Noc excitatus
lucifer soluit polũ taligiẽ
hot om̃is erroꝵ chorus uiã
nocendi deserit. Hoc nan¬
tauires colligit pontiq mi¬
testũt freta hoc ip̃a petra ec¬
cresie canente culpam di¬
luit. S urganius omnes
strenue galsus iacẽtes exci¬
tat et sompnolentes incre¬
pat gallus negãtes arguit.
G allo cauente spes redit
egris salus refundit᷑ mucro
latronis conditur lapsis fi¬
des reuertitur. Lhesu labẽ¬
tes respice et nos uidendo
corrige si respicis lapsus ca¬
dũt fletu qz culpa soluitur.
Tu lux resulge sensibus
mentis q sompnũ discute
te nr̃a uox primũ sonet et
ore psallamus tibr. Deo

Expanded text:
terne rerum conditor, Noctem diemque qui regis, Et temporum das tempora, Ut alleves fastidium, Praeco diei jam sonat, Noctis profundae pervigil, Nocturna lux viantibus, A nocte noctem gregans. Hoc excitatus lucifer Solvit polum caligine; Hoc omnis errorum chorus Viam nocendi deserit. Hoc nauta vires colligit Pontique mitescunt freta: Hoc ipsa petra Ecclesiae Canente, culpam diluit. Surgamus, ergo strenue, Gallus jacentes excitat, Et somnolentos increpat, Gallus negantes arguit. Gallo canente spes redit, Aegris salus refunditur. Mucro latronis conditur, Lapsis fides revertitur. Jesu labentes respice, Et nos videndo corrige: Si respicis, lapsi stabunt, Fletuque culpa solvitur. Tu lux, refulge sensibus, Mentisque somnum discute: Te nostra vox primum sonet, Et ore psallamus tibi. Gloria
Abbreviated transcription (Latin):
ceteros contubernales
suos sagax ingenio.
et memorie capax.
amabilis refulgebat.
ritate celsior omnib.
Cum autẽ mibutus
fuisset a uiris pruden¬
tissimis reuersus est
ad domũ patris sui
pueritie excedens ani¬
mũ: adolescentiam
cum industria gere¬
bat. Spiritus quoq¬
sapientic et humilita¬
tis gratia fulgebat sins

Expanded text:
ceteros contubernales suos sagax ingenii et memoriae capax, amabilis fulsit ritate celsior omnibus. Cum autem inbutus fuisset a prudentissimis viris, reversus est ad domum patris suae; pueritiae annis excedens, aevum aduliscentiam cum industria gerebat. Spiritus sapientiae et humilitatis gracia resplendebat in
Abbreviated transcription (Latin):
ninũ concurrẽ¬
tibus ad cum undiq
predicando turbis:
multosqz in dei no¬
mine uariis li beran¬
do langoribus. ma¬
gnarum sibi signa
uirtutum gratia cõ¬
cessit diuina de qui¬
bus inꝙͣ almigeris
illuis uirtitibus sub¬
sequens sermo chri¬
sto fauente panca de¬
promerc properat.
Quadam uero die

Expanded text:
vinum concurrentibus ad eum undique praedicando turbis, multosque in Dei nomine variis liberando languoribus, magnarum sibi signa virtutum largitio concessit divina, de quibus nunc almigeris illius virtutibus subsequens sermo, Christo favente, pauca depromere properat. Quadam vero die
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Intantũ uero
crat aptissimus om¬
nium seniorũ cocqua¬
lium ac subiectorũ.
ut eloquentia sua pla¬
ceret omnibus sibi
eloquentibus. ita ut
merentibus leticiam
redderet: sceleranti¬
bus disciplinam.

Expanded text:
s. In tantum vero erat aptissimus omnibus senioribus et coaequalibus et subiectis, ut eloquentia sua placeret omnibus sibi colloquentibus, ita ut merentibus laeticiam redderet, scelera gerentibus disciplinam.
Abbreviated transcription (Latin):
q qui uel doctrinis nos erudiant.
uł mirabisib suis illuminent: sieut
in euangłio ait quia uos estis lux huiꝰ
mundi. Et sic luceat lux ur̃a coram ho¬
minib: ut uideant oꝑa ura bona et
glerificent patrem ur̃m qui incelis ẽ.
hii eñi apłi merito ꝑ totam accipiunt᷑
eccłiam que non habens rugam aut
maculam impolluta subsistit: sic̃ apłs
ait: quia ipse sibi exhibuit eccłiam mũ¬
dam non habentem maculã aut ru¬
gam. aut aliquid huus cemodi.

Expanded text:
 qui vel doctrinis nos erudiant, vel mirabilibus suis illuminent, sicut in Evangelio ait, quia vos estis lux hujus mundi . Et: Sic luceat lux vestra coram hominibus ut videant opera vestra bona et glorificent Patrem vestrum qui est in coelis . Hi enim Apostoli merito pro tota accipiuntur Ecclesia, quae non habens rugam aut maculam 1241 impolluta subsistit, sicut Apostolus ait, quia ipse sibi exhibuit Ecclesiam mundam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid hujuscemodi
Abbreviated transcription (Latin):
x horum gͦ doctrina. et usq in
nr̃is fuere temporib. qui in hoc
scło quasi astroꝵ ubar ñ solũ
meritoꝵ radiantes luce. uerũ etiam
doginatũ magnitudine coruscantes.
orbem totũ radio sue predicationis il¬
lustrauer̃t. E untes ꝑ loca singula predi¬
cando. et monasteria ad diuinũ cultri
locando. docendo homines acuris scła¬
rib abstinere. et relictis tenebris concu¬
piscentie dm̃ uerũ sequi. ꝑ quẽ facta
sum emia. sic̃ de urso ꝙ leubatio ab¬
batib fideliũ fr̃m relatio signat.

Expanded text:
x horum ergo doctrina et usque ad nostra fuerunt tempora, qui in hoc saeculo quasi astrorum jubar, non solum meritorum radiantes luce, verum etiam dogmatum magnitudine coruscantes, orbem totum radio suae praedicationis illustraverunt, euntes per loca singula praedicando, ac monasteria ad divinum cultum locando, docendo homines a curis saecularibus abstinere, et relictis tenebris concupiscentiae Deum verum sequi, per quem facta sunt omnia, sicut de Urso Leobatioque abbatibus fidelium fratr
Abbreviated transcription (Latin):
egiferi uatis oraculũ cũ de rerum¬
principio principium fandi sũpsisset.
et dñm extendisse celos dextera maies¬
tatis fuisset effatus: ait. Et fecit duo
luminaria magna ce stellas: & posuit
ea infirmam̃to celil ut preessent dĩei
Sic nunc et in illo m̃tis humane celo:
sic̃ pͥorũ sanxit auctoritasł luminaria
magna dedit. Xp̃m scilicet & eccłiam
eiꝰ que luceant intenebris ignorantie.
et illuminent sensus humilitatis nr̃e.
qͥa hic ẽ. lux mundi qui illuminat om¬
nẽ hominẽ uenientẽ in hunc mundũ.
osuit etiã in eo qr stellas.
patriarchas uidelicet et ꝓpħas. apłos

Expanded text:
egiferi vatis oraculum cum de principio principium fandi sumpsisset, et Dominum extendisse coelos dextera majestatis fuisset effatus, ait: Et fecit Deus duo luminaria magna et stellas, et posuit ea in firmamento coeli, ut praeessent diei  Gen, I, 16, 17; sic nunc et in illo mentis humanae coelo, sicut priorum sanxit auctoritas, luminaria magna dedit, Christum scilicet et Ecclesiam ejus, quae luceant in tenebris ignorantiae, et illuminent sensus humilitatis nostraquia hic est lux mundi, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Posuit etiam in eo et stellas, patriarchas videlicet, prophetas apos
Abbreviated transcription (Latin):
urbis in cola fuit. Ab ineunte etate re¬
ligiosus : & indĩ amore deuotus. De qͦ
egressus loco : bituricũ terminũ est in¬
gressus. Fundatisq monasteriis : id est
tausiriaco. onia. atq pontiniaco. stabili¬
tisq prepositis: scĩtate honorificis. dis¬
pensatione libratis. duronicũ ẽ. territo
riũ ingressus. Et ad locũ quẽ senapariã
uocitari priscus inffituit auctor acces¬
sit. E dificatoq ibi oratorio: monasteriũ
stabiliuit. Cõmissaq leubatio p̾posito
sũma regule: monasteriũ aliud statu¬
it: quod nunc locas uocant. Sitũ sci-¬
licet suꝑ fluuiũ angerẽ in recessu
montis : cui nunc castrũ siqꝑeminet ip-¬
so nomine quo ꝙ monasteriũ uocitatũ.¬
bi adiuncta cengregacione:¬

Expanded text:
urbis incola fuit, ab ineunte aetate religiosus et in Dei amore devotus. De quo egressus loco, Biturigum terminum est ingressus, fundatisque monasteriis, id est Tausiriacum, Oniam atque Pontiniacum, stabilitisque propositis sanctitate honorificis, dispensatione libratis, Toronicum terreturium est ingressus et ad locum quod Senapariam vocitari priscus instituit auctor accessit, aedificatoque oratorio, monasterium stabilivit; commissamque Leobatio proposito summam regulae, monasterium aliud statuit, quod nunc Loccis vocant, situm scilicet super fluvium Angerem in recessu montis, cui nunc castrum supereminet, ipso nomine ut monasterium vocitatum. Ubi adiuncta congregatione
Abbreviated transcription (Latin):
onis exercerent uitam: fatebant᷑ enĩ se de
domira pietate tantũ confiłe: quia si huiꝰ
uite uiri inter eos cõmorarent᷑. esto adimitan¬
dum paucis: ad int̃cedendũ tamen om̃ib in¬
digenis illiꝰ terre eos ꝓdesse posse: Conside¬
rans uero idem antistes suũ popłiq cor ad¬
spirante dño huiꝰ rei uoto umꝰ uoluntatis
effectũ eos audire non diftulit: quin potiꝰ
eoꝵ gratulabunde annuens p̾cib. maturiꝰ ad

Expanded text:
onis exercerent vitam. Fatebantur enim se de onis exercerent vitam. Fatebantur enim se de Domini pietate tantum confidere, quia, si huius vitae viri inter eos commorarentur, esto ad imitandum paucis, ad intercedendum tamen omnibus indigenis illius terrae eos prodesse posse. Considerans vero idem antestis suum populique cor, adspirante Domino, huius rei voto unius voluntatis effectum, eos audire non distulit; quin potius eorum gratulabunde annuens precibus, maturius ad
Abbreviated transcription (Latin):
gitur eo tempore: quo p̃dictꝰ uir dñi exme¬
lanctus talib ince̾nobio pollebat uirtutib
pie recorilationis ꝓasquarius ep̃s  nam netẽ¬
sem pastorali deuictus cura: regebat eccleuã
Quodã uero die dum subifario habitu ec¬
siastici ordinis clericoꝵ scilicet atq laicoꝵ
sume caritatis uinculo connexum. dapibus
uite celestis iuxta utriusq gradus conueri¬
entiam cõmisũ reficeret gregem. et quitt uł¬
q congrueret ordini celebri dissereret facĩdia
tercii etiam gradus uidelicet monachorũ
qui eatenus incolis ocidui litoris occeani
pene expers habebat᷑ mentionem faceret. ꝑ¬
fectioremq ceteris ex ipsius ueritatis uoce os¬
tenderet dicentis siuis ꝑfectus .ẽẽ. uende
om̃ia que habes et da pauꝑib & ueni seqͦ¬
ficem hinꝰ ardore desiderii plus oĩb fla¬
grantem. quatinus huiꝰ ordinis: quaqua ũ¬
sum dignaret᷑ uiros ꝑquirere. qua meoꝵ p̃¬
dio sicongruus repperiret᷑ locus: huiꝰ ꝑfecti¬

Expanded text:
gitur eo tempore, quo praedictus vir Domini Aermenlandus tali in coenobio polleret virtute, piae recordationis Pasquarius episcopus Namnetensem, pastorali devinctus cura, regebat ecclesiam. Quodam vero die, dum sub bifario habitu ecclesiastici ordinis, clericorum scilicet atque laicorum, summae karitatis vinculo connexum, dapibus vitae caelestis iuxta utriusque gradus convenientiam commissum reficeret gregem et, quid utrique congrueret ordini, caelebri dissereret facundia, tertii etiam gradus, videlicet monachorum, qui eatenus incolis occidui litoris Oceani pene expers habebatur, mencionem faceret perfectioremque ceteris ex ipsius veritatis voce ostenderet, dicentis: Si vis perfectus esse, vende omnia quae habes et da pauperibus et veni sequficem, huius ardore desiderii plus omnibus flagrantem, quatenus huius ordinis quaquaversum dignaretur viros perquirere, qui in eorum praedio, si congruus repperiretur locus, huius perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
spe certus. pacienua lenis. obedłentia p̃cipuus.
oratione assiduus. abstinentia discretꝰ uigiliis
stremuis. atq om̃ib ita ornatꝰ uirtutib. ut int̾
ceteros conmilitones ut lucifer ceteris stellis cla-¬
rior. radio uirtutũ conspicirus refulgeret: Au
sagaci uenerabilis abba lanbertꝰ dep̃hendens in¬
tuitu: quem erudiendũ discipulatꝰ susceperat
gr̃a. ueluti magistrũ pro eiꝰ uirtutũ uenustare

Expanded text:
spe certus, patientia lenis, oboedientia praecipuus, spe certus, patientia lenis, oboedientia praecipuus, oratione assiduus, abstinentia discretus, vigiliis strenuus atque omnibus ita ornatus virtutibus, ut inter ceteros conmilitones ut lucifer ceteris stellis clarior radio virtutum conspicuus refulgeret. Quod sagaci venerabilis abba Lanbertus deprehendens intuitu, quem erudiendum discipulatus susceperat gratia, veluti magistrum pro eius virtutum venustate
Abbreviated transcription (Latin):
li monasteriũ. ubi uenerantus lanbertꝰ regulariꝰ
p̃erat monachoꝵ pater concito ꝑuenit cursu.
conũsionemq inp̃fato expeciit cenobios et ab
ipso abbate fr̃ibq om̃ib effectum suarum ob¬
tinuit p̃cum: Iuxta morem autem mouastice
uerum etiã eos qui longeus lenio subꝑfectionis
habitri teorice uite omnem iui corporis triuert
uigorem non solum conseqͥ. quin etiã suꝑ gie-¬
di: euidentissimis ꝓbaret᷑ indiciis: Expleta uero
ꝓhatione eiꝰ regulari more innouitiorũ cella:
ꝑfectionis uotũ ꝓmnissione confirmauit sacͨ. ac
demr̃ omnib mur li spretis pompis. ceterorũ
cõmiliitnũ uallatꝰ p̃sidio. agoniteta uirilis oĩ¬
um uirtutũ copsectans iter. nullis saltimm uł
ad modicũ lemonũ suasionib parens. sed intp¬
so ex ortu capeit antiqͥ conterͥ. it serpentis:
Quot enim ei machinabat᷑ terptamenta inge¬
rere. tot tripudiendo uir dĩ dexo sumebat
triuͣphos: Erat enĩ caritate p̃clarus: fide deuotꝰ.

Expanded text:
 monasterium, ubi venerandus Lanbertus regularis praeerat monachorum pater, concito pervenit cursu. Conversionem namque in praefato expetiit coenobio et ab ipso abbate fratribusque omnibus effectum suarum obtinuit precum. Iuxta morem autem monasticae verum etiam eos, qui longevo senio sub perfectionis habitu teoricae vitae omnem sui corporis triverunt vigorem, non solum consequi, quin etiam supergredi evidentissimis probaretur indiciis. Expleta vero probatione eius regulari more in novitiorum cella, perfectionis votum promissione confirmavit sacra, ac demum omnibus mundi spretis pompis, ceterorum conmilitonum vallatus praesidio, agonizeta virilis, omnium virtutum consectans iter, nullis saltim vel ad modicum demonum suassionibus parens, sed in ipso exortu caput antiqui conteruit serpentis. Quot enim ei machinabatur temtamerita ingerere, tot tripudiando vir Domini de eo sumebat triumphos. Erat enim karitate praeclarus, fide devotus,
Abbreviated transcription (Latin):
Longe eñͣi apparentũ uouintate scm̃ eiꝰ dirime¬
batur desideriũ Nam qd̃ illi ad dignitatis eiꝰ głam
agere conabãt᷑: ipse sus salutis dispendiũ sieri
claret. quatinus relicta palatĩa militia regulari
se cenobio xp̃o militaturus traderet: Rex autẽ
maixima eum dilectione complectens. non patie¬
batur eum a se sequestrari. atq ideo nimis eiꝰ
resistebat p̃cib: suadens ei ne enis consortiũ intã
uiridi floridaq ddesereret etate: Cumq talibus
suasionib duitiꝰ enis uexaret mentẽ: scm̃ tamen
enis ꝓpofitũ immiitare nequiuit: ¶ Beato gͥ
uiro inp̃cib ꝑsistente. tanlentimore dñi ꝑfusa
pii pͥncipis dementia: licentiã quam ei nega¬
uerat benigne est largitus: Ipse autẽ beatissimꝰ
ermenlandus cum regis obtimatũq benedicti¬
one palatio egressus: ad fontanelle qd̃ est inpa

Expanded text:
Longe enim a parentorum voluntate sanctum eius dirimeLonge enim a parentorum voluntate sanctum eius dirimebatur desiderium. Nam quod illi ad dignitatis eius gloriam agere conabantur, ipse ad suae salutis dispendium fieri daret, quatenus, relicta palatina milicia, regulari se coenobio Christo militaturus traderet. Rex autem maxima eum dilectione complectens, non patiebatur eum a se sequestrari atque ideo nimis eius resistebat precibus, suadens ei, ne eius consortium in tam viridi floridaque desereret aetate. Cumque talibus suassionibus diutius eius vexaret mentem, sanctum tamen eius propositum immutare nequivit. Beato igitur viro in precibus persistente, tandem timore Domini perfusa pii principis clementia, licentiam quam ei diu negaverat benigne est largita. Ipse autem beatissimus Aermenlandus cum regis obtimatumque benedictione palatio egressus, ad Fontanellae mona
Abbreviated transcription (Latin):
it: Quib p̾cunctis eceeitis sodalib ad plenũ eru-¬
ditus: omiuẽ puierilem petulentiã grauitate trans¬
cendens morum: nulli concupiscentie ualecebrose
uoluptatis adsensum p̾buit: Carnis quoq lasciui¬
am sp̃s aridore conterens. nobilitati carnis animi p̃¬
ferebat nobilitatem: ita ut impsis scolis ꝓbitate
animi sacratus p̃fulgens puer ammirabilis om̃ib
heberetur: arentes autem eiꝰ uidentes eum
literatũ doctrinis magna exparte instructũ. re¬
galibq miliciis aptũ: abscolis eũ recipientes regi¬
am introduxerunt in aulam. at ꝑ regi francoꝵ eũ
magno cur honore militatufũ cõmendauerunt:
quatinus ꝑtramitẽ huiꝰ militie. ad debitũ ꝓgenito¬
rum ꝑueniet honorẽ: Sed uir dei ermenlandus
om̃e huiꝰ scłi culmen omnemq gloriã xp̃i post¬
ponens amori: plus appetiit ꝑlabentis scłi labores
mansura gardia iustoꝵ ꝓmereri: quam ꝑtransitori¬
am mundi głam ꝑpetua iniustors supplicia ꝑpeti

Expanded text:
it. Quibus prae cunctis coevis sodalibus ad plenum eruditus, omnem puerilem petulentiam gravitate transcendens morum, nulli concupiscentiae inlecebrosae voluptatis adsensum praebuit. Carnis quoque lasciviam spiritus ardore conterens, nobilitati carnis animi praeferebat nobilitatem, ita ut in ipsis scolis, probitate animi sacratus, praefulgens puer ammirabilis omnibus haberetur. Parentes autem eius, videntes eum litterarum doctrinis magna ex parte instructum regalibusque miliciis aptum, ab scolis eum recipientes, regiam introduxerunt in aulam atque regi Francorum eum magno cum honore militaturum commendaverunt, quatenus per tramitem huius militiae ad debitum progenitorum perveniret honorem. Sed vir Dei Aermenlandus omne huius saeculi culmen omnemque gloriam Christi postponens amori, plus appetiit per labentis saeculi labores mansura gaudia iustorum promereri, quam per transitoriam mundi gloriam perpetua iniustorum supplicia perpeti.
Abbreviated transcription (Latin):
regum collis iugo xp̃iane reli¬
gionis submissis: cũfides sce ec¬
clesie errorũ caligine depulsa
liice euãgelice ueritatis corisca
ĩnom̃i ditione chloitarii regis francors tranquilla
uteretur pace: uenerabilis ermenlandus ge iuine.
natiuitatis potitus exordio: exnouio macensiũ inco¬
larum nobilissimis parentib ꝑpetua fruiturus:
temporalem ꝓcessit inlucem: Hic beatissimus ꝓce¬
rum parentum opĩmis educatꝰ dãpibꝰ atq ut
assolet p̃clara soboles noblli ꝓsapie affectione
uallatꝰ Atterarũ eruditorib sui ꝓfectus gr̃a in¬
buendus. ꝓuisione tante generositatis traditꝰ fu

Expanded text:
regum collis iugo Christianae religionis submissis, cum fides sanctae ecclesiae, errorum caligine depulsa, luce euvangelicae veritatis corusca in omni dicione Chlottharii regis Francorum tranquilla uteretur pace, venerabilis Aermenlandus, genuinae nativitatis potitus exordio, ex Noviomacensum incolarum nobilissimis parentibus, perpetua fruiturus, temporalem processit in lucem. Hic beatissimus procerum parentum opimis edocatus dapibus atque, ut assolet, praeclara soboles nobilis prosapiae affectione vallatus, litterarum eruditoribus sui profectus gratia imbuendus provisione tantae generositatis traditus fu
Abbreviated transcription (Latin):
submitẽ desiderabat excuteret: Non enun
ariditor obliuiosus dñi monita iuaniter au
hauserat eoridis: quib salubrit

Expanded text:
submittere desiderabat, excuteret. Non enim ut auditor obliviosus Domini monita inaniter auribus auserat cordis, quibus salubrit
Abbreviated transcription (Latin):
iptias remiens. nudus terren
gnũ eũ ad ꝓbans sacerdotẽ sibi ordinari fecit
ab ep̃o eiusdẽ pagi. ratũ arbitrans ut consec̾ti¬
onis sacratissum corporis sanguinisq xp̃i tam
p̃clarus tamq scissimus uit fur geret᷑ officio.
qui ut p̾ciosissima adño de sterquilinio secula¬
ris habitus margarita erutus: int̾ sodales celi¬
bes inmonasterio locatus ueluid suꝑ candela¬
brum lucerna consectatione apostolice uite oĩ¬
bus lucdius enit: bat: Orctiatꝰ uero tanta sa¬
cerdotalis officii ꝑfẽctione uigebat: ut cũ deuo¬
tus ceo oblationem studiose cotidie offerret.
maceratione sui corporis ipse hostia niua fie

Expanded text:
ptias rennuens, nudus terrenignum eum adprobans, sacerdotem sibi ordinari fecit ab episcopo eiusdem pagi, ratum arbitrans, ut consecrationis sacratissimi corporis sanguinisque Christi tam praeclarus tamque sanctissimus vir fungeretur officio, qui, ut pretiosissima a Domino de sterquilinio saecularis habitus margarita erutus, inter sodales celibes in monasterio locatus, velud super candelabrum lucerna consectatione theoricae vitae omnibus lucidius enitebat. Ordinatus vero tanta huius officii affectione vigebat, ut, cum devotus Deo oblationem studiose cotidie offerret, maceratione sui corporis ipse hostia viva fie
Abbreviated transcription (Latin):
deeo rationem inde iudtii. Otiosũ quippe uerbũ.
est: quod aut utilitate rectitudinis. aut ratione iuste
necessitatis car&. Otiosa ergo conloquia ad edificati¬
onis studium uercite . quam cęlerrime huius uitȩ
tempora fugiant. Considerate. Quã districtus ueniat
iudex ad tendite. hunc ante õcculos ur̃i cordis ponite.
hunc ꝓximorũ ur̃orum mentib intimate. Ut in¬
quantũ uires suppetunt: si ad nuntiare eum nonne¬
glegitis. uocari ab eo angeli cum ioħe ualeatis.¬

Expanded text:
de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut utilitate rectitudinis, aut ratione justae necessitatis caret. Otiosa ergo colloquia ad aedificationis studium vertite: quam celerrime hujus vitae tempora fugiant, considerate: quam districtus veniat judex attendite. Hunc ante oculos vestri cordis ponite: hunc proximorum vestrorum mentibus intimate; ut inquantum vires suppetunt, si annuntiare eum non negligitis, vocari ab eo Angeli cum Joanne valeatis
Abbreviated transcription (Latin):
sotios desiderate. Siquis ur̃m srs ad forum aut fostassẽg
adbalneum ꝑgit: quem ociosum. eẽ considerat: ut
secum ueniat inuitat. Ips terrena accio uos ur̃a .con. Ea¬
ueniat : &si addm̃ tenditis curate. nead eum soli
ueniatis. Hinc enĩ scriptũ. ẽ. Qui audit: dicat ueni
Utqui iam in corde uocẽ suꝑni amoris acceꝑit. foras
&iam ꝓximis uocem exortacionis reddat. Et for¬
tasse panem ut indigenti elemosinam porrigat.
non hab&. set magis. ẽ quod tribuere ualeat. qui
linguã hab&. Plus. ẽ. enim uerbi pabulo uicturã
in ꝑp&uo mentẽ resicere: quã uentrẽ moriture
carnis terreno pane satiare. Nolite ergo sr̃s proxi¬
mis urĩs elemosinã uerbi subtrahere. Mecũ uos
am moneo: abꝯͦcioso sermone parcamus. in utilit
loqui declinemus. Inquantũ reniti lingue p̃uale¬
mus. inuentũ uerba non defluant. Cũ iudex dicat.
O m̃e uerbũ otiosum qđ locuti suerint homines. reddunt

Expanded text:
socios desiderate. Si quis vestrum, fratres, ad forum aut fortasse socios desiderate. Si quis vestrum, fratres, ad forum aut fortasse ad balneum pergit, quem otiosum esse considerat, ut secum veniat, invitat. Ipsa ergo terrena actio vos vestra conveniat, et si ad Deum tenditis, curate ne ad eum soli veniatis. Hinc enim scriptum: Qui audit, dicat veni ut qui jam in corde vocem superni amoris acceperit, foras etiam proximis vocem exhortationis reddat. Et fortasse panem, ut indigenti eleemosynam porrigat, non habet; sed majus est quod tribuere valeat, qui linguam habet. Plus enim est verbi pabulo victuram in perpetuum mentem reficere, quam ventrem moriturae carnis terreno pane satiare. Nolite ergo, fratres, proximis vestris eleemosynam verbi subtrahere. Mecum vos admoneo, ut ab otioso sermone parcamus, inutiliter loqui declinemus. Inquantum reniti linguae praevalemus, in ventum verba non defluant, cum judex dicat: Omne 1457 verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent
Abbreviated transcription (Latin):
Et nemo dicat ammonere non suffitio. exostari idonẽ¬
us ñ sum. Quantũ potes exhibe. nemale seruatum qđ
accepas. intormentis exigaris. Neq enĩ plusquã unum
talentum acceꝑat. qui hoc abscondere magis studuit.
quam erogare: &scimus qđ in tab̾naculo non solum
phiale: set p̃cipiente dño &iam ciati facti sunt
erphialas quippe. doc trina exuberans. ꝑciatos uͦ parua
anq angusta scientia designat᷑. Alius doctrina uerita¬
tis plenus: audientium m̃ tes inebriat. Perhoc ergo qđ
dicit. profecto phialam porrigit: Alius explere qđ sen¬
tit non ual&. sed quia hoc ut cumq denuntiat. ꝓfecto
ꝑcratum gustum p̃b&. Indĩ ergo tab̾naculo. id ÷ in scã
eccla positi. si ꝑ doctrinę sapientiam ministrare phialas¬
minime potestis: in quantũ ꝓdiuina largitate sufficits
ꝓximis ur̃is boni uerbi ciatus date . Inquantũ uos pro¬
fecisse pensatis. &iam alios trahite: atq inuia di habere

Expanded text:
Et nemo dicat: Admonere non sufficio, exhortari idoneEt nemo dicat: Admonere non sufficio, exhortari idoneus non sum. Quantum potes exhibe, ne male servatum quod acceperas in tormentis exigaris. Neque enim plus quam unum talentum acceperat qui hoc abscondere magis studuit quam erogare. Et scimus quod in Dei tabernaculo non solum phialae, sed, praecipiente Domino, etiam cyathi facti sunt . Per phialas quippe doctrina exuberans, per cyathos vero parva atque angusta designatur scientia. Alius, doctrina veritatis plenus, audientium mentes inebriat. Per hoc ergo quod dicit profecto phialam porrigit. Alius explere quod sentit non valet, sed quia hoc utcunque denuntiat, profecto per cyathum gustum praebet. In Dei ergo tabernaculo, id est in sancta Ecclesia, positi, si minime potestis, in quantum pro divina largitate sufficitis, proximis vestris boni verbi cyathos date. In quantum vos perfecisse existimatis, etiam alios trahite, in via Dei habere
Abbreviated transcription (Latin):
iam quid digne dici possit audiamus. Sequitur. Hic ÷
dequo scriptum. ÷. Ecce egomitto angłm meũ ante fa¬
ciem tuam: qui p̃parabit uiam tuam antete. Qđ enĩ
grete angłs. hoc latine nuntius dicit᷑. Recte ergo qui
nuntiare suꝑnũ iudicem mittitur. angłs uocat᷑. ut
dignitatẽ seru& in nomine: quam expl& in oꝑatione.
Altum quidem.ẽ nomen: set uita Nomine inferior non ÷
om̃s qui sac̃ dotii nomine censent᷑. angłi uocantur
pħa at testante : qui ait. Labia sac̃ dotis custodiunt
scientiam: & legem requirunt exhore eius. qͥa angłs
dñi exercituum. ẽ. S& huius altitudinẽ nominis.
&iam uos siuultis. potestis mereri. Nam unusquisq
urm in quantũ sufficit. inquantũ grãm suꝑne aspi¬
rationis accepit. si a prauitate ꝓximũ reuocat. si exor¬
tare adbene oꝑandum curat. si ȩt̃num regiũ ul
supplitium erranti denuntiat: cum uerba scę ad¬
nuntiacionis inpendit. ꝓphecto angłs extitit.

Expanded text:
jam quid digne dici possit audiamus. Sequitur: Hic est jam quid digne dici possit audiamus. Sequitur: Hic est de quo scriptum est: Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te . Quod enim Graece angelus, hoc Latine nuntius dicitur. Recte ergo qui nuntiare supernum judicem mittitur angelus vocatur, ut dignitatem servet in nomine, quam explet in operatione. Altum quidem nomen est, sed vita nomine inferior non esomnes qui sacerdotii nomine censentur angeli vocantur, propheta attestante, qui ait: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Sed hujus altitudinem nominis, etiam vos, si vultis, potestis mereri. Nam unusquisque vestrum in quantum sufficit, in quantum gratiam supernae aspirationis accepit, si a pravitate proximum revocat, si exhortari ad bene operandum curat, si aeternum regnum vel supplicium erranti denuntiat, cum sanctae annuntiationis verba impendit, profecto angelus existit.
Abbreviated transcription (Latin):
mollib dicit᷑. ꝑsignificationẽ intelleq &alit̾ potest.
Mollib enĩ uestitus non fuit. qͥa uitã peccantiũ non
blandimentis fouit. set rigore asꝑe inuectionis increpa¬
uit dicens. Genimina uiperarum quis uob̾ demonstrauit
sugere auentura ira.: unde et ꝑsalomonẽ dicit᷑. Uerba
sapientiũ quasi stimuli: et sicut claui in altum defixi.
Clauis qͥppe atq atq stimuli.: sapientium uerba conpa¬
rant᷑ : quia culpas delinquentium. nesciunt palpare:
set pungere. Set quid existis uidere indesertũ. ⁊ pħam.
&iam dico uobis. &plusquã ꝓpħam. Propħȩ quippe minis¬
terium. ẽ uentura dicere: Non &iam demonstrare. lohs
ergo plus quam ꝓpħa. ẽ: qͥa eum quẽ p̃currendo ꝓpheta¬
uerat. &iam ostendendo nuntiabat. Set quia arundo
uento agitata. eẽ. denegatur. quia non esse uestitus molli¬
b dicitur. quia ꝓpħȩ nomen huic in par . eẽ. ꝑhib&ur

Expanded text:
mollibus dicitur, per significationem intelligi aliter potest. mollibus dicitur, per significationem intelligi aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a ventura ira? Unde et per Salomonem dicitur: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. 5. Sed quid existis videre in desertum? Prophetam? Etiam dico vobis, et plus quam prophetam. Prophetae quippe ministerium est, ventura praedicere, non etiam demonstrare. Joannes ergo plus quam propheta est, quia eum quem praecurrendo prophetaverat etiam ostendendo monstrabat. Sed quia arundo vento agitata esse denegatur, quia non esse vestitus mollibus dicitur, quia prophetae nomen huic impar esse perhibetur,
Abbreviated transcription (Latin):
insoliditatem. fidei figimur. nequaquã rerũ transeun¬
tium mutabilitate moueam᷑. Ad huc autẽ de eiꝰ
expressione sub iungit᷑. Set quid existis uidere inde¬
sertum :: hominẽ mollib uestitum: ecce qui mollib¬
uestiunt᷑: in domib regum st̃. Camelorũ & enim pilis
contextis. uestitus iohannes fuisse describit᷑. Et quid ÷
dicere. ecce qui mollib uestiunt᷑. indomib regum
sunt. nisi aꝑta sententia demonstrare:: quia non cȩ¬
lesti sed terreno regno militant hi qui prodõ ꝑp&i¬
asꝑa fugiunt. set solis exteriorib dediti. p̃sentis uite
molliciem. & delectacionem querunt. Nemo ergo
quia sihoc culpa non e&. nullomodo iohannẽ dñs
deuestimenti sui asꝑitate laudass&. Sihoc culpa
ap̃ciosarum uestium app&itu conpescer& dic̃s. pon
inueste p̃ciosa. Pensate ergo fr̃s cm̃i. que culpasit hoc
hȩtiam uiros appetere. aquo curauit pastor ȩccłę

Expanded text:
in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeunin soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur. 3. Adhuc autem de ejus expressione subjungitur: Sed quid existis in desertum vestiuntur in domibus regum sunt . Camelorum etenim pilis contextis vestibus Joannes vestitus fuisse describitur. Et quid est dicere: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus Regum sunt, nisi aperta sententia demonstrare quia non coelesti, sed terreno regno militant hi qui pro Deo paspera fugiunt, sed solis exterioribus dediti, praesentis vitae molliti sunt, et delectationem quaerunt. Nemo ergo quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Quaa pretiosarum vestium appetitu compesceret, dicens; Non in veste pretiosa . Pensate ergo quae culpa sit hoc etiam viros appetere, a quo curavit Pastor Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
asserendo. set negando intulit. Harundinẽ quippe
mox ut aura contigerit. in partẽ flectit. Et qͥd ꝑharun¬
dinẽ. nisi carnalis animus designat᷑: qui mox ut fa¬
uore uł de tractione tangitur. in partẽ qualib& in¬
clinatur. Si enĩ abhumano ore aura fauoris flauerit.
hilarescit : extollitur. totumque sẽ. quasi ad gam̃ in¬
flectit. Setsi inde uentus detractionis eruperit. unde
laudis aura ueniebat. mox hunc quasi in pastẽ alteram
aduim suroris inclinat. Set arundo uento agitata
iohannes nonerat: quia hunc nec blandũ gã. nec cuiꝰ
lib& detractio in ira asꝑm faciebat. nec : prosꝑahunc
erigere: nec aduersa nouerant inclinare. Harundo
ergo agitata uento non erat. quem abstatu sue rec¬
titudinis Nulla rerum uari&as inflectebat. Discamꝰ
status mentis. Nulla nos detractio ad iram ꝓuoc&.
atq ad remissionẽ in hutilis grae nullus fauor inclin&
Ion nos ꝓsꝑa eleuent. non aduersa ꝑ turbent. Ut qͥ

Expanded text:
asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec blandum gratia, nec cujus libet detractio ira asperum faciebat. Nec prospera hunc erigere, nec adversa noverant inclinare. Arundo ergo vento agitata Joannes non erat, quem a status sui rectitudine nulla rerum varietas inflectebat. Discamusstatus mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
amat᷑. & amarus. ẽ. Ipse eius ruinȩ p̃dicant: qđ aman¬
dus non ÷ Sienim ruinam sui domus quassata mina¬
r&ur: quisquis in illa habitar& suger&. & qui stantẽ
dilexerat. recedere quantocius acadente festinar&
Si igit᷑ mundus cadit. & nos eum amando ãplectimur.
obpͥmi uolumꝰ potius quã habitare. Quia nulla nos
ratio aruina illius separat. qͦs eius passionib amor
ligat. Facile gͦ. ẽ nunc iam cum distructa om̃a cernimꝰ
animũ nrm ab eius dilectione dis iungere:. S& hoc illo
intempore difficillimũ fuit. quot᷑ p̃dicare cȩlorũ reg¬
nũ inuisibile mittebant᷑. Cũ longe lateq om̃s cerne¬
rent florere regna terrarum. Unde & ad iunctast̃ p̃di¬
catorib scĩs miracula. ut fidem uerbdare tuirtus
ostensa. & noua facerent qͥ noua p̃dicarent. sic̃ in hac
eadem lectione sub iungitur. Infirmos curate. mortuos
suscitate. leprosos mundate: demones eicite : Florente

Expanded text:
amatur amarus est. Ipsae ejus ruinae praedicant quod amanamatur amarus est. Ipsae ejus ruinae praedicant quod amandus non est. Si enim ruinam sui domus quassata minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret; et qui stantem dilexerat, recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur mundus cadit, et nos cum amando amplectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat, quos ejus passionibus amor ligat. Facile est ergo nunc jam cum destructa omnia cernimus animum nostrum ab ejus dilectione disjungere. Sed hoc illo in tempore difficillimum fuit, quo tunc praedicare coelorum regnum invisibile mittebantur, cum longe lateque omnia cernerent florere regna terrarum. 3. Unde et adjuncta sunt praedicatoribus sanctis miracula, ut fidem verbis daret virtus ostensa, et nova facerent qui nova praedicarent, sicut in hac eadem lectione subjungitur: Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite. Florente