comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
E ilii rachel: ioseps & bemamin. ⁊ ilii
bale ancislȩ rachelis. dan. & nepta¬
lim. Filii ⁊ elphe anbillȩ liȩ: gad. &
aser. Hi filii iacob: qui nati sunt ei
in mesopotamia syriȩ. Uenit autẽ
ad isaie patre᷑ suũ in mabre ciuita¬
tem arbeȩ hec est ebron: in qua
peregrinatus est abraham & isaac.
Et completi sunt dies isaac: centuͣ
octoginta annoꝵ. Consup̃tusq
etate mortuus est. & appositus
popło suo senex & plenus dierum:¬

Expanded text:
eph et Benjamin. Filii Balae ancillae Rachelis, Dan et Nephtali. Filii Zelphae ancillae Liae, Gad et Aser; hi filii Jacoh, qui nati sunt ei in Mesopotamia Syriae. Venit etiam ad Isaac patrem suum in Mamre, civitatem Arbee, haec est Hebron; in qua peregrinatus est Abraham et Isaac. Et completi sunt dies Isaac centum octoginta annorum. Consumptusque aetate mortuus est: et appositus est populo suo senex et plenus dierum:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds abraham patris tui. & ds isaac.
Terram in qua dormis tibi dabo. &
semini tuo: eritq germen tuũ sicut
pultus terre. Dilataberis adorientẽ
& occidentẽ septẽtrionẽ & meridiẽ:
tuus quocũq ꝑ rexeris. & reducam¬
te in terrã hanc. nec dimittã nisi
compleuero uniuersa quȩ dixi. Cũq
euigilasset iacob de somno ait. Uere
dñs est in loco isto: & ego nesciebam.
Pauensq. quã terribilis inquit est iste
locus. non est hic aluid. nisi ãomus
dĩ & porta cęli. Surgens gͦ mane
tulit lapidem quẽ subposuerat ca¬
piti suo. & erexit intitulũ. fundens
oleũ desuꝑ. Appellauitq. nomen
urbis bethel: quȩ prius luza uoca¬
batur. Uouit etiam uotũ dicens.
Si fuerit ãs mecũ. & custodierit me
in uia ꝑ quã ambulo. & dederit

Expanded text:
Domimus Deus Abraam patris tui et Deu Yssaac: Domimus Deus Abraam patris tui et Deu Yssaac: terram in qua dormis tibi dabo et semini tuo. Eritque germen tuum quasi pulvis terre. Dilataberis ad occidentem et orientem et septentrionem et meridiem tuus, quocunque perrexeris. te in terram hanc: nec dimittam nisi complevero universa quae dixi. Cumque evigilasset Jacob de somno, ait: Vere Dominus est in loco isto, et ego nesciebam. Pavensque, Quam terribilis, inquit, est locus iste non est hic aliud nisi domus Dei et porta caeli surgens ergo mane tulit lapidem quem subposuerat capiti suo et erexit in titulum fundens oleum desuper appellavitque nomen urbis Bethel quae prius Luza vocabatur vovit etiam votum dicens si fuerit Deus mecum et custodierit me in via per quam ambulo
Abbreviated transcription (Latin):
citus est auo tuo. Cũq dimisisset eũ
isaac: ꝓfecttis uenit in mesopotamiã
syriȩ ad laban filiũ bathuel syri. fra¬
trem rebeccȩ matris suȩ. Uidens autẽ
esau qđ benedixisset pater suus iacob:
& misisset eũ in mesopotamiã syriȩ
ut inde uxorẽ duceret. & qdđ post bene¬
dictionẽ pͣcepisset ei dicens. non acci
obȩdiens iacob parentib isset inspriã:
ꝓbans quoq. qđ non libenter accipe¬
ret filias chanaan pater suus: iuit ad
isinabelẽ. & duxit uxore̾ absq his qͥs
prius habebat. meeleth filiam ismabes
filii abraham sororẽ nabaioth. Igitur
egressus iacob de bersabee: ꝑgebat aran.
Cũq uenisset ad quendã locũ & uellet
in eo requiescere post solis occubi¬
tu: tulit de lapidib qui iacebant. &¬
subponens capiti suo. dormiuit in
eodem loco. Uiditq. in somnis scalam
stantẽ suꝑ terrã. & cacumen illius
tangens cȩlũ. angłos quoq aĩ ascen¬
dentes & descendentes ꝑ eam. & dñm
innixũ scale dicentẽ sibi. Ego sum

Expanded text:
us est avo tuo cumque dimisisset eum Isaac profectus venit in Mesopotamiam Syriae ad Laban filium Bathuel Syri fratrem Rebeccae matris suae videns autem Esau quod benedixisset pater suus Iacob et misisset eum in Mesopotamiam Syriae ut inde uxorem duceret et quod post benedictionem praecepisoboediens Iacob parentibus isset in Syriam probans quoque quod non libenter aspiceret filias Chanaan pater suus ivit ad Ismahelem et duxit uxorem absque his quas prius habebat Maeleth filiam Ismahel filii Abraham sororem Nabaioth igitur egressus Iacob de Bersabee pergebat Haran cumque venisset ad quendam locum et vellet in eo requiescere post solis occubitum tulit de lapidibus qui iacebant et subponens capiti suo dormivit in eodem loco viditque in somnis scalam stantem super terram et cacumen illius tangens caelum angelos quoque Dei ascendentes et descendentes per eam et Dominum innixum scalae dicentem si
Abbreviated transcription (Latin):
Potilit coire quispiã de popło cum
uxore tua: & induxeras suꝑ nos
grande peccatũ. P recepit ꝙ om̃i popło
dicens. Qui tetigerit hominis huiꝰ
uxorẽ: morte morietur. Seuit autẽ
isaac in terra illa: & inuenit in ipso
anno centuplũ. Benedixitq ei dñs.
& locupletatus est homo: & ibat ꝓfi¬
ciens atq succrescens. donec magnꝰ

Expanded text:
potuit coire quispiam de populo cum potuit coire quispiam de populo cum uxore tua, et induxeras super nos grande peccatum. Praecepitque omni populo, dicens: Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte morietur. Sevit autem Isaac in terra illa, et invenit in ipso anno centuplum: benedixitque ei Deus. Et locupletatus est homo, et ibat proficiens atque subcrescens, d
Abbreviated transcription (Latin):
uersas regiones has. complens iura¬
mentũ qđ spopondi abrabam patri
tuo: & multrplieabo semen tuũ sicut
stellas celi. Daboq posteris tuis uni¬
uersas regiones has. & benedicentur
in semine tuo om̃s gentes terre: eo
qđ obȩdierit abraham uoci meȩ. &
custo dierit pͣcepta & mandata mea
& cerimonias. legesq seruauerit.
Mansit itaq isaac in geraris. Qui eũ
int̾ro garetur auiris loci illius suꝑ
uxore sua: respondit. Soror mea ẽ
Timuerat eñi confiteri qđ sibi esset
sociata comugio: reputans ne forte
int̾ficerent eũ ꝓpter illius pulchri¬
tudinẽ. Cũq ꝑtranfissent dies pluri¬
mi & ibidem moraretur: ꝓspiciens
abimelech palestinoꝵ rex ꝑ fenestrã:
uidit eũ iocantẽ cũ rebecca uxore
sua. & accersito ait. Perspicuũ est:
qđ uxor tua sit. Cur mentitus es
sororẽ tuã esse : Respondit. Tiniui:
ne morerer ꝓpter eam. Dixitq abi¬
melech. Quare hoc impofiusti nob̾:

Expanded text:
versas regiones has conplens iuraversas regiones has conplens iuramentum quod spopondi Abraham patri tuo et multiplicabo semen tuum sicut stellas caeli daboque posteris tuis universas regiones has et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae eo quod oboedierit Abraham voccustodierit praecepta et mandata mea, et caerimonias legesque servaverit. Mansit itaque Isaac in Geraris. Qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua, respondit: Soror mea est: timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata conjugio, reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem. Cumque pertransissent dies plurimi, et ibidem moraretur, prospiciens Abimelech rex Palaestinorum per fenestram, vidit eum jocantem cum Rebecca uxore sua. Et accersito eo, ait: Perspicuum est quod uxor tua sit: cur mentitus es eam sororem tuam esse? Respondit: Timui ne morerer propter eam. Dixitque Abimelech: Quare imposuisti nobis?
Abbreviated transcription (Latin):
agricola. lacob autẽ uir simplex: habi¬
tabat in tabernaculis. Isaac amabat esiu:
co qđ de uenationib illius uesceretur:
& rebecca. diligebat uoob. Coxit autẽ
iacob pult queͣ cũ uenisset
estu de adro bestisa. La mͥ de coctione¬
hac rufa: quia oppido lassus sum.
Quã ob causam: uocatũ est nomen eiꝰ
edom. Cui dixit iacob. Uende mͥ
primogenita tua. Ille respondit.
En morior. Quid mͥ ꝓderunt primo¬
genita : Ait iacob. Iura gͦmͥ. Iurauit
esau & uendidit primogenita. & sic
accepto pane & lentis edulio: comedit
& bibit & abiit. paruipendens quod
primogenita uendidisset. Orta autẽ
fame suꝑ terrã. post eam sterilitatẽ
quȩ acciderat in dieb abraham: abiit
isa ac ad abtmelech rege̾ palestinoꝵ
in gerara. Apparuit ei dñs. & ait.
Ne descendas in egyptũ : sed quiesce
in terra quã dixero tibi. & peregri¬
nare in ea. eroq. tecũ & benedicam
tibi. Tibi enͣi & semini tuo dabo uni¬

Expanded text:
agricola: Jacob autem vir simplex habiagricola: Jacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis. Isaac amabat Esau, eo quod de venationibus illius vesceretur: et Rebecca diligebat Jacob. Coxit autem Jacob pulmentum: ad quem cum venisset Esau de agro lassus, ait: Da mihi de coctiohac rufa, quia oppido lassus sum. Quam ob causam vocatum est nomen ejus Edom. Cui dixit Jacob: Vende mihi primogenita tua. Ille respondit: En morior, quid mihi proderunt primogenita? Ait Jacob: Jura ergo mihi. Juravit ei Esau, et vendidit primogenita. accepto pane et lentis edulio comedit et bibit et abiit parvipendens quod primogenita vendidisset orta autem fame super terram post eam sterilitatem quae acciderat in diebus Abraham abiit Isaac ad Abimelech regem Palestinorum in Gerara apparuitque ei Dominus et ait ne descendas in Aegyptum sed quiesce in terra quam dixero tibi et peregrinare in ea eroque tecum et benedicam tibi tibi enim et semini tuo dabo uni
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩ quoq sunt generationes isaac. filii
abraham. Abraham genuit isaac. Qui
cũ quadraginta esset annoꝵ: duxit uxo¬
rem rebeccã filiam batuhel syri de me
am̃ isaac ꝓ uxore sua. eo quod esset ste¬
rilis. Qui exaudiuit eũ. & dedit concep¬
tum rebecce. sed collidebantitr in utero
eiꝰ pariuili. Quȩ ait. Si sic mͥ futurum
erat. quid necesse fuit concipere: Fer¬
rexitq ut consuleret dnm. Qui respon¬
dens ait. Duȩ gentes in utero tuo funt:
& duo popłi ex uentre tuo diuidentur.
Populusq popłm superabit: & maior
seruiet minori. lam tempus pariendi
uenerat. & ecce gemini in utero eius
reꝑti sunt. Qui primus egressus est
rusus erat: & totus in morẽ pellis his¬
pidus. Uocatũq. est nomen eiꝰ esau. Pro¬
tinus alter egrediens. plantã fr̃is tene¬
bat manu: & id circo appellauit eum
iacob. Sexagenarius erat isaac. quando
nati sunt paruuli. Quib adultos: factꝰe.
esau uir gnarus uenandi: & homo

Expanded text:
hae quoque sunt generationes Isaac filii hae quoque sunt generationes Isaac filii Abraham Abraham genuit Isaac qui cum quadraginta esset annorum duxit uxorem Rebeccam filiam Bathaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis: qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae. Sed collidebantur in utero ejus parvuli; quae ait: Si sic mihi futurum erat, quid necesse fuit concipere? Perrexitque ut consuleret Dominum. Qui respondens, ait: Duae gentes in utero tuo sunt, et duo popopulusque populum superabit, et major serviet minori. Jam tempus pariendi 167 advenerat, et ecce gemini in utero ejus reperti sunt. Qui primus egressus est, rufus erat, et totus in morem pellis hispidus: vocatumque est nomen ejus Esau. Protinus alter egrediens, plantam fratris tenebat manu: et idcirco appellavit eum Jacob. Sexagenarius erat Isaac quando nati sunt parvuli. Quibus adultis, factus est Esau vir gnarus venandi, homo
Abbreviated transcription (Latin):
est in senectute bona. ꝓuecteq. etatis
& plenus dierũ. Congregatusq est
ad popłm suũ: & sepelierunt eũ isaac
& istnahel filii sui in spelunca duplici.
que sita est in agro effron filii seor
uxor eiꝰ. Et post obitũ ilłius. benedixit
ds isaac filio enus: qui habitabat utita
puteũ nomine uiuentis & uidentis.
Hȩ sunt generationes istahel filii abrahe.
quẽ peperit ei agar ȩgyptia famula
sarȩ. & hec nomina filioꝵ eiꝰ. in uoca¬
bulis & generationib surs. Primoge¬
nitus ismahelis nabaioth. deinde cedar:
& abdeel. & mabsam. masa quoq &
duma. & massadad. & thema. fosthur.
&e naphis. & cedma. Isti sunt filii isma.¬
hel. & hȩc nomina ꝑ castella e oppida
eoꝵ. duodecim principes tribuũ starũ.
Anni uite isinah&l: centũ triginta & sep¬
tem. Defiiens mortuus est. & appositus
ad popłn sirũ. Habitauit autẽ ab euila
usq. sũr. que respicit egy ptũ introeun¬
tib assyrios. coram cunctis fr̃ib obiit.

Expanded text:
ctaeque aetatis, et plenus die rum: congregatusque est ad populum suum. Et sepelierunt eum Isaac et Ismael, filii sui, in spelunca duplici, quae sita est in agro Ephron, filii Sohauxor ejus. Et post obitum illius benedixit Deus Isaac, filio ejus, qui habitabaputeum nomine Viventis et videntis hae sunt generationes Ismahel filii Abraham quem peperit ei Agar Aegyptia famula Sarrae et haec nomina filiorum eius in vocabulis et generationibus suis primogenitus Ismahelis Nabaioth dein Cedar et Abdeel et Mabsam Masma quoque et Duma et Massa Adad et Thema Itur et Naphis et Cedma isti sunt filii Ismahel et haec nomina per castella et oppida eorum duodecim principes tribuum suarum anni vitae Ismahel centum triginta septem deficiens mortuus est et adpositus ad populum suum habitavit autem ab Evila usque Sur quae respicit Aegyptum introeuntibus Assyrios coram cunctis fratribus suis obiit
Abbreviated transcription (Latin):
isaac: annuntiantes ei de puteo quẽ
foderant. atq dicentes. In uenimus
aquã. Unde appellauit eũ habun¬
dantiã. Et nomen urbi impositũ
est bersabeȩ: usq in presentẽ diẽ.
Esau uero quadragenarius duxit
uxores iudith filiam beeri ethei
& basemath filiã helon eiꝰdem loci:
que ambe offenderant animũ ssaac

Expanded text:
Isaac, annuntiantes ei de puteo quem Isaac, annuntiantes ei de puteo quem foderant, atque dicentes: Invenimus aquam. Unde appellavit eum, Abundantiam, et nomen urbi impositum est Bersabee, usque in praesentem diem. Esau vero quadragenarius duxit uxores, Judith, filiam Beeri Hethaei, et Basemath, filiam Elon ejusdem loci, quae ambae offenderant animum Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
terrã. Ascendit autẽ ex illo loco inber¬
sabeȩ: ubi apparuit ei dñs in ipsa nocte
dicens. Ego sũ ds abrabam patris tui.
Noli metuere. quia tecũ sũ. Et benedicam
tibi & multiplicabo sẽmen tuti ꝓpter
seruũ mełi abraham. Itaq. edificauit ibi
altare. & inuocato nomine dñi: teten¬
dit tabernaculũ. p̃cepitq seruis sins ut
foderent puteũ. Ad quẽ locũ cũ uenis¬
sent de geraris abimelech & ochorat
amiei illius & fichol dux militũ  lotuit̾:
eis isaae. Quid uenistis ad me hominẽ.
quẽ odistis & expulistis a uobis: Qau
responderunt. Uidimus tecłi eẽ anm.
& ideirro nunc diximus. sit iuram̃tũ
inter nos & in eamus fedus. ut non
facias nobis quicquã mali. sicut & nos
nichil tuoꝵ attigimus. nec fecimus
qđ te lederet. sed cũ pace diuisim us
auctũ benedictione dñi. F eeit gͦ ets
conuiuiũ. & post cibu̾ & potũ surgen
tes: mane iurauerunt sibi mutuo.
Dimisitq. eos isaac pacisto in locũ suũ.
Eece autẽ uenerunt is ipso. die serui

Expanded text:
T. XXI. Ascendit autem ex illo loco in Bersabee, ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte, dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui, noli metuere, quia tecum sum, et benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham. Itaque aedificavitaltare et invocato nomine Domini extendit tabernaculum praecepitque servis suis ut foderent puteum ad quem locum cum venissent de Geraris Abimelech et Ochozath amicus illius et Fichol dux militum locutus est eis Isaac quid venistis ad me hominem quem odistis et expulistis a vobis qui responderunt vidimus tecum esse Dominum et idcirco nunc diximus sit iuramentum inter nos et ineamus foedus ut non facias nobis quicquam mali sicut et nos nihil tuorum adtigimus nec fecimus quod te laederet sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini fecit ergo eis convivium et post cites mane, juraverunt sibi mutuo, dimisitque eos Isaac pacifice in locum suum. Ecce autem venerunt in ipso die servi
Abbreviated transcription (Latin):
accipere coniugẽ de genere chana¬
an: sed uade & ꝓficiscere in mesopo¬
tamiã spriȩ ad domũ bathuel patris
matris tuȩ: & accipe tibi inde uxorẽ
de filiab laban auunculi tui. Ds autẽ
omps benedicat tibi. & crescere te fa¬
ciat atq. multiplicet: ut sis inturbas

Expanded text:
accipere coniugem de genere Chanaaccipere coniugem de genere Chanaan sed vade et proficiscere in Mesopotamiam Syriae ad domum Bathuel patrem matris tuae et accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban avunculi tui Deus autem omnipotens benedicat tibi et crescere te faciat atque multiplicet ut sis in turbas
Abbreviated transcription (Latin):
In pinguedine terre & in rore cęli de¬
suꝑ: erit benedictio tua. Uiues gladio:
& fr̃i tuo seruies. Tempusq ueniet.
cũ excutias & soluas iugũ eiꝰ de cerui¬
cib tuis. Oderat gͦ scmꝑ esati iacob:
ꝓ benedictione qua benedrierat ei pat̾:
dixitq. in corde suo. Uenielit dies luctꝰ
patris mei: ut occidam iacob fratrẽ
meu. Nuntiata sunt hȩc reboccȩ. Quȩ
mittens & uocans iacob filiũ suũ: dixit
ad eũ. Eoce esau frater tuus minatur:
ut occidat te. Nunc gͦ fili audi uocẽ
meã: & consurgens fuge ad laban
fratrẽ meu̾ in aran: habitabisq. cũ eo
dies paucos. donec requiescat furor
fristui. & cesset indignatio eiꝰ. obliuis¬
caturq. eoꝵ quȩ fecisti in euͣ. postea
mittã. & adducã te huc inde. Cur
utroq orbabor filio in una die: Dixͣ
quoq rebecca ad isaac. Tedet me uitȩ
mee. ꝓpter filias heth. Si acceperit
iacob uxorẽ de stirpe huius terre :
nolo uiuere. Uocauit itaq isaac ia cob
& benedixit : p̾cepitq ei dicens. Noli

Expanded text:
In pinguedine terrae, et in rore coeli desuper, erit benedictio tua. Vives gladio, et fratri tuo servies: tempusque veniet, cum excutias et solvas jugum ejus de cervicibus tuis. Oderat ergo semper Esau Jacob pro benedictione, qua benedixerat ei pater: dixitque in corde suo veniant dies luctus patris mei ut occidam Iacob fratrem meum nuntiata sunt haec Rebeccae quae mittens et vocans Iacob filium suum dixit ad eum ecce Esau frater tuus minatur ut occidat te nunc ergo fili audi vocem meam et consurgens fuge ad Laban fratrem meum in Haran habitabisque cum eo dies paucos donec requiescat furor fratris tui et cesset indignatio eius obliviscaturque eorum quae fecisti in eum postea mittam et adducam te inde huc cur utroque orbabor filio in una die dixit quoque Rebecca ad Isaac taedet me vitae meae propter filias Heth si acceperit Iacob uxorem de stirpe huius terrae nolo vivere vocavit itaque Isaac Iacob et benedixit praecepitque ei dicens noli
Abbreviated transcription (Latin):
& familiȩ plurimũ. Ob hȩc inuiden¬
tes ei palestini. om̃s puteos quos fo¬
derant serui patris illius ab raham:
illo tempore obstruxerunt implen¬
tes humo. intantũ ut ipse abimelech
diceret ad isaae. Recede a nobis. qͥa
potentior factus es nobis ualde. Et
ille discedens ut ueniret aa torren¬
tem gerare habitar etq. ibi: rur sũ
fodit alios puteos quos foderant
serui patris sui abraham. & quos
illo mortuo olim obstruxerant
philistiim. Appellauit q. eos isdem
nominibus: quib ante pater uo¬
cauerat. Foderunt intorrente.
& reppererunt aquã uiuã. Sed &
ibi iurgiũ fuit pastoꝵ gerare: aduer¬
sus pastores isaac dicentiũ. nr̃a est aqua.
Quã obrem nomen putei eo qđ acciderat
uocauit calup̃niam. Foderunt & altũ.
& ꝓillo quoq rixati sunt. appellauitq.

Expanded text:
 familiae plurimum. Ob hoc invidentes ei Palaestini, omnes puteos, quos foderant servi patris illius Abraham, illo tempore obstruxerunt, implentes humo: in tantum, ut ipse Abimelech diceret ad Isaac: Recede a nobis, quoniam potentior nobis factus es valde. Et ille discedens, ut veniret ad torrentem Gerarae. habitaretque ibi: rursum fodit alios puteos, quos foderant servi patris sui Abraham, et quos, illo mortuo, olim obstruxerant Philisthiim: appellavitque eos iisdem nominibus quibus ante pater vocaverat. Foderuntque in Torrente et repererunt aquam vivam. Sed et ibi jurgium fuit pastorum Gerarae adversum pastores Isaac, dicentium: Nostra est aqua: quam ob rem nomen putei ex eo quod acciderat, vocavit Calumniam. Foderunt et alium, et pro illo quoque rixati sunt, appellavitque
Abbreviated transcription (Latin):
sitt aquã. Et aio ad eam. Da mͥ paulu¬
lũ bibere. Quȩ festinans. deposuit
hydriam de humero suo. & dixit mͥ.
Et tu bibe. & camelis tuis potũ tribuã.
Bcbi. e adaquam camelos: introgauiq
eam. & dixi. Cuius es filia : Quȩ
respondit. Filia batihelis sum.
filii nachor quẽ peꝑit ei mel¬
cha. Suspendi itaq maures
ad adornandã faciẽ eiꝰ: & armil¬
lis posui in manib. ꝓnusq ado
raui dnm. benedicens dño dõ
dñi mei abraham. qui ꝑduxit
me recto itniere. ut sumerem
filiã fr̾is ã omini mei filio eius.
Quã obrem. si facitis miscd̾iam
& ueritatẽ cũ domino meo. in
ram siue ad sinistram. Respon
extra placitũ eiꝰ quioquã aliua
tecũ loqui. En rebecca coram te
est tolle eam. & ꝓficiscere: & sit
uxor filii draͣ tm. sicut loquutꝰ ẽ
dñs. Quod cłi audisset puer abra

Expanded text:
sit aquam. Et aio ad eam: Da mihi paulusit aquam. Et aio ad eam: Da mihi paululum bibere. Quae festinans deposuit hydriam de humero, et dixit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis potum tribuam. Bibi, et adaquavit camelos. Interrogeam, et dixi: Cujus es filia? Quae respondit: Filia Bathuelis sum, filii Nachor, quem peperit ei Melcha. Suspendi itaque inaures ad ornandam faciem ejus, et armillas posui in manibus ejus. Proravi Dominum, benedicens Domino Deo domini mei Abraham, qui perduxit me recto itinere, ut sumerem filiam fratris domini mei filio ejus. Quamobrem si facitis misericordiam et veritatem cum domino meo, indram sive ad sinistram. Respondextra placitum ejus quidquam aliud tecum loqui. En Rebecca coram te est, tolle eam, et proficiscere, et sit uxor filii domini tui, sicut locutus est Dominus. Quod cum audisset puer Abra
Abbreviated transcription (Latin):
rauit me dñs m̃s dicens. Non accipi¬
es uxorẽ filio meo de filiab chanane¬
oꝵ: in quoꝵ terra habito. sed ad domũ
patris mei ꝑges. & de cognatione
mea accipies uxorẽ filio meo. Ego uͦ
respondi: domino meo. Quid si no¬
luerit uenire mecũ mulier : Dñsait.
in cuius conspectti ambulo: mittet
angłm suũ tecũ. & diriget uiã diam.
Accipiesq uxorẽ filio meo de cognatio¬
ne mea: & de domo patris mei. in no¬
cens eris a maledictione mea. cum
ueneris ad ꝓpinquos meos & non
sti uiã mea̾ in qua nunc ambulo.:
ecce sto iuxta fontẽ aquȩ: & uirgo
quȩ egredictor adhauriendã aquã
audierit᷑ aͣme. da mͥ paillũ aque
ad bibendũ ex byria tua: & drxerit
mͥ & tai bibe. & camelis tuis hauriã.
ipsa est mulier ꝗtiã pͣparauit añs
filio domini mei. Dũ hȩc mecum
tacitus uoluerẽ: apparuit rebecca
ueniens cũ hydria quã portibat in
scapula. Descenditq. aã fontẽ. & hau¬

Expanded text:
ravit me dominus meus, dicens: Non accipiravit me dominus meus, dicens: Non accipies filio meo uxorem de filiabus Chananaeorum, in quorum terra habito: sed ad domum patris mei perges, et de cognatione mea accipies uxorem filio meo: ego vero respondi domino meo: Quid si noluerit venire mecum mulier? Ait, Dominus, in cujus conspectu ambulo, mittet Angelum suum tecum, et diriget viam tuam: accipiesque uxorem filio meo de cognatione mea de domo patris mei. Innocens eris a maledictione mea, cum veneris ad propinquos meos, et non sti viam meam, in qua nunc ambulo, ecce sto juxta fontem aquae; et virgo, quae egreditur ad hauriendam aquam, audierit a me: Da mihi pauxillum aquae ad bibendum de hydria tua: et dixerit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis hauriam: ipsa est mulier quam praeparavit Dominus filio domini mei. Dumque haec tacitus mecum volverem, apparuit Rebecca veniens cum hydria, quam portabat in scapula, descenditque ad fontem, et hau
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑduxit me in domũ fr̃is dñi mei.
Cucurrit itaq puella: & nuntiauit in
domũ matris suȩ om̃ia que audierat.
Habebat iraq rebecea fratrẽ nomine laban.
Qui festinus egressus est ad hominẽ: ubi
erat foris. Cũq uidisset in aures & ar¬
millas in manib sororis suȩ. & audis¬
set cuncta uerba referentis. hec loquu¬
tusest mͥ homo. uenit ad uirũ qui stabat
iuxta camelos. & ꝓpe fontẽ aquȩ dixitq.
ad eũ. In gredere benedicte dm̃. cur
foris stas: Preparaui domũ & locũ ca¬
qui uenerant cũ eo. Et appositus est
in conspectu eiꝰ panis. Qui ait. Non
comedã. donec loquar sermones meoᷤ.
Respondit ei. Loquere. At ille. Ser
uus inquit sũ abrahȩ. Et dñs benedix̃
domino meo ualde. magnificatusq
est. & dedit ei oues & boues. argentũ
& aurũ. seruos & ancillas. camelos &
asinos. Et peꝑit sara uxor dñi mei
filiũ dño meo in senectute sua. de¬
ditq. illi om̃ia quȩ habuerat. & adiu¬

Expanded text:
re perduxit in domum fratris domini mei re perduxit in domum fratris domini mei cucdomum matris suae omnia quae audierat. Habebat autem Rebecca fratrem nomine Laban, qui festinus egressus est ad hominem, ubi erat fons. Cumque vidisset inaures et armillas in manibus sororis suae, et audisset cuncta verba referentis: Haec locutus est mihi homo: venit ad virum, qui stabat juxta camelos, et prope fontem aquae: dixitque ad eum: Ingredere, benedicte Domini: cur foris stas? praeparavi domum, qui venerant cum eo. Et appositus est in conspectu ejus panis. Qui ait: Non comedam, donec loquar sermones meos. Respvus, inquit, Abraham sum: et Dominus benedixit domino meo valde, magnificatus est: dedit ei oves et boves, argentum et aurum, servos et ancillas, camelos et asinos. Et peperit Sara uxor domini mei filium domino meo in senectute sua, deditque illi omnia quae habuerat. Et adju
Abbreviated transcription (Latin):
mi. Celeriterq deposuit hyariã
suꝑ ulnã suã: & dedit ei potũ. Cũq
bibisset: adiecit. Quin & camelis
tuis hauriã aquã: donec cuncti bi¬
bant. Effundensq hydriam incana¬
libus. recueurrit ad puteu̾ ut hau¬
riret a quã. & haustam om̃ib eame¬
lis dedit. Ille autẽ contẽplabatur
eam tacitus: scire uolens utrum
ꝓsꝑum fecisset iter suũ dñs an non.
Postquã gͦ biberant cameli: ꝓtulit
uir in aures aureas appendentes
siclos duos: & armillas totidẽ pondo
sicloꝵ decẽ. Dixitq ad eam. Cunis es
filia: Indica mͥ. Est in domo patris
tui locus admanendũ: Que respon¬
dit. Filia batuhelis suͣ filii melche. quẽ
peꝑit ei nachor. Et addidit dicens.
P alearũ quoq & fen plurimũ est apud
nos: & locus spaciosus ad manendum.
Inclinauit se homo: & adorauit dnm
dicens. Benedictus añs as dñi mei
abraham. qui non abstulit miscd̾iam
& ueritatẽ suã a dño meo: & recto itine¬

Expanded text:
mi celeriterque deposuit hydriam mi celeriterque deposuit hydriam super ulnam suam et dedit ei potum cumque ille bibisset adiecit quin et camelis tuis hauriam aquam donec cuncti bibant effundensque hydriam in canalibus recurrit ad puteum ut hauriret aquam et haustam omnibus camelis dedit ille autem contemplabatur eam tacitus scire volens utrum prosperum fecisset iter suum Dominus an non postquam ergo biberunt cameli protulit vir inaures aureas adpendentes siclos duos et armillas totidem pondo siclorum decem dixitque ad eam cuius es filia indica mihi est in domo patris tui locus ad manendum quae respondit filia Bathuelis sum filii Melchae quem peperit Nahor et addidit dicens palearum quoque et faeni plurimum est apud nos et locus spatiosus ad manendum inclinavit se homo et adoravit Dominum dicens benedictus Dominus Deus domini mei Abraham qui non abstulit misericordiam et veritatem suam a domino meo et recto me itine
Abbreviated transcription (Latin):
oppidũ uixta puteũ aquȩ uespere:
eo tẽpore quo solent mulieres egre¬
di adhauriendã aquã: dixit. Dñe as̃
domini mei abrabam: occurre obse
ero hodie mͥ. & fac miscdiam cur
dño meo abraham. Eece ego sto
ꝓpe fontẽ aque. & filie habitatoꝵ
huius ciuitatis: egredientur ad
hauriendã aquã. Igitur puella
cui ego dicero. inclina hydriam
tuiã ut bibam. & illa responderit
bibe. quin & camelis tuis dabo potũ:
ipsa est quã pͣparasti seruo tuo isaac.
& ꝑ hoc intelligim qđ feceris mise¬
ricordiam cũ dño meo. Necdum
intra se uerba cõpleuerat: & ecce
rebecea egrediebatur filia batuhel
filii melche uxoris nachor fr̃is abra¬
ham. habens hydriam in scapula :¬
puella decora nimis. uirgoq pul¬
cherrima: & incognita uiro. Des¬
cenderat autẽ ad fontẽ: & impleue¬
rat hydriam. ac reuertebatur.
Occurritq ei seruiis. & ait. Paillũ
mͥ ad sorbendũ prȩbe aquã de hy¬
aria tua. Que respondit. Bibe dñe

Expanded text:
oppidum justa puteum aquae vespere, oppidum justa puteum aquae vespere, eo tempore quo solent mulieres egredi ad hauriendam aquam, dixit: Domine Deus domini mei Abraham, occurre, obsecro, mihi hodie, et fac misericordiam cum domino meo Abraham. Ecce ego sto propter fontem aquae et filiae habitatorum huius civitatis egredientur ad hauriendam aquam igitur puella cui ego dixero inclina hydriam tuam ut bibam et illa responderit bibe quin et camelis tuis dabo potum ipsa est quam praeparasti servo tuo Isaac et per hoc intellegam quod feceris misericordiam cum domino meo necdum intra se verba conpleverat et ecce Rebecca egrediebatur filia Bathuel filii Melchae uxoris Nahor fratris Abraham habens hydriam in scapula puella decora nimis virgoque pulcherrima et incognita viro descenderat autem ad fontem et impleverat hydriam ac revertebatur occurritque ei servus et ait pauxillum mihi ad sorbendum praebe aquae de hydria tua quae respondit bibe domine
Abbreviated transcription (Latin):
terre. ut non accipias uxorẽ filio
meo de filiab chananeoꝵ inter
quos habito. sed ad terrã & cog¬
nationẽ meã ꝓficiscaris: & inde
accipias uxorẽ filio meo isaac. Res¬
ponditq seruus. Si noluerit mu¬
lier uenire mecũ in terrã hanc:
nuͣ reducere debeo filiũ tuũ ad lo¬
cum de quo egressus es: Dixit abra¬
ham. Caue ne quando reducas illuc
filiũ meũ. Dñs as̃ celi qui tulit me
de domo patris mei & de terra nati¬
uitatis mee: qui loquutus est mͥ &
iurauit dicens. semini tuo dabo
terram hanc: ipse mittet angłm
suũ coram te. & accipies inde uxorẽ
filio meo. Sinautẽ noluerit mulier
sequi de: non teneberis itiram̃to.
filiũ tantũ meũ ne reducas illuc.
Posuit gͦ seruus manũ sub femore
abraham dñi sui: & iurauit illi suꝑ
sermone hoc. Tulit q. decẽ cãmelos
de grege dñi sui. & abiit: ex om̃ib
bonis eiꝰ portans secũ. ꝓfectusq ꝑre¬
xit mesopotamiã ad urbẽ nachor.
Cũq. camelos fecisset accũbere extra

Expanded text:
terrae, ut non accipias uxorem filio meo de filiabus Chananaeorum, inter quos habito: sed ad terram et cognationem meam proficiscaris, et inde accipias uxorem filio meo Isaac. Respondit servus: Si noluerit mulier venire mecum in terram hanc, num reducere debeo filium tuum ad locum, de quo egressus es? Dixit Abraham: Cave nequando reducas illuc filium meum: Dominus Deus coeli, qui tulit me de domo patris mei, et de terra nativitatis meae, qui lojuravit, dicens: Semini tuo dabo terram hanc: ipse mittet Angelum suum coram te, et accipies inde uxorem filio meo: sin autem noluerit mulier sequi te, non teneberis juramento: filium tantum meum ne reducas illuc. Posuit ergo servus manum sub femore Abraham domini suulitque decem camelos de gregibus domini sui et abiit, ex omnibus bonis ejus portans secum, profectusque perrexit Mesopotamiam ad urbem Nahor. Cumque camelos fecisset accumbere extra
Abbreviated transcription (Latin):
las quadringentis argenti siclis ualet.
Istud est preciũ inter me & te. sed qͣntũ
est hoc. sepeli mortuũ tuũ. Quod cũ
audisset abraham: appendit pecuniã
quã ephron postulauerat audientib
filiis heth: quadringentos siclos ar
in quo erat spelunca duplex respiciens
mãbre: tam ipse quã spelunca & om̃s
arbores eiꝰ in cunctis terminis ꝑcireui¬
tum abrahȩ in possessionẽ uidentibus
filiis heth. & cunctis qui intrabant por¬
tam eiuitatis illius. Atq. ita sepeliuit¬

Expanded text:
las, quadringentos argenti siclos valet: las, quadringentos argenti siclos valet: istud est pretium inter me et te: sed quantum est hoc? sepeli mortuum tuum. Quod cum audisset Abraham, appendit pecuniam, quam Ephron postulaverat, audientibus filiis Heth, quadringentos siclos argin quo erat spelunca duplex, respiciens Mamre, tam ipse quam spelunca, et omnes arbores ejus in cunctis terminis per circuitum, Abrahae in possessionem, videntibus filiis Heth et cunctis qui intrabant portam civitatis illius. Atq
Abbreviated transcription (Latin):
te poterit. quin in monum̃to eius
sepelias mortuũ tuũ. Surrexit abra¬
ham & adorauit popłm terre: filios
uidelicet hech. Dixit q. ad eos. Si placet
animȩ ur̃ȩ ut sepeliam mortuum
meũ. audite me & intͣcedite apud
ephron filiũ seor. ut det mͥ speluncã
duplicẽ: quã habet in eatrema parte
agri sui. Pecunia digna tradat mͥ eã
corã uobis: in possessione sepulchri.
Habitabat autẽ ephron: in medio filioꝵ
hech. Responditq ad abraham cuncts
audientib : qui in grediebantur
portans ciuitatis illius dicens. Nequa¬
quã ita fiat dnse mi: sed magis asctl¬
ti qued loqitor. Agrũ trado tibi.
& speluncã quȩ in eo est: presentib
filiis popłi mei. sepeli mortuũ. Ado¬
rauit abraham corã popło terre. &
loquutusest ad ephron circũstante
plebe. Quȩso ut audias me: dabo pe¬
cuniã ꝓ agro. fuscipe eam: & sic sepe¬
liam mortuũ meũ in eo. Respondit
ephron. Dñemi audi. Terra quã postu¬

Expanded text:
te poterit quin in monumento eius te poterit quin in monumento eius sepelias mortuum tuum surrexit Abraham et adoravit populum terrae filios videlicet Heth dixitque ad eos si placet animae vestrae ut sepeliam mortuum meum audite me et intercedite apud Ephron filium Soor ut det mihi speluncam duplicem quam habet in extrema parte agri sui pecunia digna tradat mihi eam coram vobis in possessionem sepulchri habitabat autem Ephron in medio filiorum Heth responditque ad Abraham cunctis audientibus qui ingrediebantur portam civitatis illius dicens nequaquam ita fiat domine mi sed magis ausculta quod loquor agrum trado tibi et speluncam quae in eo est praesentibus filiis populi mei sepeli mortuum tuum adoravit Abraham coram populo terrae et locutus est ad Ephron circumstante plebe quaeso ut audias me dabo pecuniam pro agro suscipe eam et sic sepeliam mortuum meuEphron: Domine mi, audi: Terram quam postu
Abbreviated transcription (Latin):
tes terre. quia obelisti uoci meȩ. Re.¬
uersusq est abrahara ad pueros suos:
abieruntq bersabeȩ simul. & habita¬
uit ibi. His ita gestis: mintiatũ est.
abraham qđ melcha quoq. genuisset
filios nachor fri suo. chus primogeni¬
tũ. & bur fratrẽ eiꝰ: camuhel patrem
syroꝵ. & caseth. & azau. phel̃as quoq.
& ieldap. ac bathuel. de quo nata est re¬
becca. Octo istos genuit melcha nachor
fr̃i abraham. Concubina uero illius no¬
mine roma. peꝑit thabeȩ. & gaom.
& thaas. & maacha. Uixit autẽ sara
centũ uiginti septe̾ annis: & mortua
est in ciuitate arbeȩ. que est ebron
in terra chanaan. Uenitq. ab raham:
ut plangeret & fleret eam. Cumq
surrexisset ab officio funeris: loquu¬
tus est ad filios hech dicens. Aduena
& peregrinus sũ apud uos: date mͥ
ius sepulchri uobiscũ: ut sepeliam
mortuũ meũ. Responderuntq. filii
heth. Audi nos dñe. princeps dĩ es
apud nos: in electis sepulchris nr̃is
sepeli mortuũ tuũ. nullusq ꝓhibere

Expanded text:
oedisti voci meae reversus est Abraham ad pueros suos abieruntque Bersabee simul et habitavit ibi his itaque gestis nuntiatum est Abraham quod Melcha quoque genuisset filios Nahor fratri suo Hus primogenitum et Buz fratrem eius Camuhel patrem Syrorum et Chased et Azau Pheldas quoque et Iedlaph ac Bathuel de quo nata est Rebecca octo istos genuit Melcha Nahor fratri Abraham concubina vero illius nomine Roma peperit Tabee et Gaom et Thaas et Maacha vixit autem Sarra centum viginti septem annis et mortua est in civitate Arbee quae est Hebron in terra Chanaan venitque Abraham ut plangeret et fleret eam cumque surrexisset ab officio funeris locutus est ad filios Heth dicens advena sum et peregrinus apud vos date mihi ius sepulchri vobiscum ut sepeliam mortuum meum responderuntque filii Heth audi nos domine princeps Dei es apud nos in electis sepulchris nostris sepeli mortuum tuum nullusque prohibere
Abbreviated transcription (Latin):
Codem tepore dixit abimelech &e phi¬
col princeps exercitus eiꝰ ad abrahã.
Ds̃ tecũ est in uniuersis quȩ agis. Iura
ergo ꝑ dñm ne noceas mͥ. & posteris
meis. stirpiq meȩ: sed iuxta iisc̾ram
quã feci tibi facies mͥ. & terrȩ in qua¬
uersatus es aduena. Dixitq ab raham.
Ego urabo. Et increpauit abimelech
ꝓpter puteũ aquȩ. quẽ u abstule¬
rant serui illus. Respondit abime¬
lech. Nescuti quis fecerit hanc rem:
sed̃ & tu non itidicasti mͥ. & ego non
audnui preter hodie. Tulit itaq abra.¬
ham oues & boues: & dedit abimelech.
Percusseruntq ambo fȩdus: & statuit
abraham septẽ agnas gregis seorsũ.
Cui dixit abimelech. Quid sibi uolunt
septẽ agnȩ istȩ: quas stare fecisti seor.¬
sum : At ille. Septẽ inquit agnas
accipies de manu mea. ut sint in
testimoniũ mͥ: qm̃ ego fodi puteũ
istũ. Iacirco uocatus est locus ille

Expanded text:
eodem tempore dixit Abimelech et Fieodem tempore dixit Abimelech et Fichol princeps exercitus eius ad Abraham Deus tecum est in universis quae agis iura ergo per Dominum ne noceas mihi et posteris meis stirpique meae sed iuxta misericordiam quam feci tibi facies mversatus es advena. Dixitque Abraham: Ego jurabo. Et increpavit Abimelech propter puteum aquae quem vi abstulerant servi ejus. Respondit Abimelech: Nescivi quis fecerit hanc rem: sed et tu non indicasti mihi, et ego non audivi praeter hodie. Tulit itaque Abraham oves et boves, et dedit Abimelech: percusserutque ambo foedus. Et statuit Abraham septem agnas gregis seorsum. Cui dixit Abimelech: Quid sibi volunt septem agnae is ae, quas stare fecisti deorsum? At ille: Septem, inquit, agnas accipies de manu mea: ut sint mihi in testimonium, quoniam ego fodi puteum istum. I
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ est. Surrexit itaq abrabam mane.¬
& tollens panẽ & utrẽ aque. imposuit
scapulȩ eius: tradiditq. puerũ & dimi¬
sit eam. Quȩ cũ abisset: errabat in so¬
litudine bersabeȩ. Cũq consupta esset
aqua in utre: abiecit pueru subter
unã arboꝵ quȩ ibi erant. & abiit. sedite
eregione ꝓcul. quantũ potest arcas
iacere. Dixit enͣi. Non uidebo mori.¬
entẽ puerũ. Et sedens contra: leua¬
uit uocẽ sua̾ & fleuit. Exaudiuit
autẽ as uocẽ pueri: uocuuitq. angłs
dñi agar de cȩlo dicens. Quid agis¬
agar : Noli timere: exaudiuit en̾i
ds uocẽ pueri. de loco in quo est. Sur¬
ge tolle puerũ & tene manũ illius.
quia in gentẽ magnã faciam eum.
A peruitq oculos eiꝰ as̃: quȩ uidens pu¬
deũ aquȩ. abiit & impleuit utrem.
deditq puero bibere. & fuit cum eo.
Qui creuit. & moratus est in solitudine.
factusq. est itiuenis sagitarius. ha.¬
bitauit q in deserto pharan: & accepit
illi mater sua uxorẽ de terra egypti.

Expanded text:
tibus. Surrexit itaque Abraham mane, tollens panem et utrem aquae, imposuit scapulae ejus; tradiditque puerum, et dimisit eam. Quae cum abisset, errabat in solitudine Bersabeae. Cumque consumpta esset aqua in utre, abjecit puerum subter unam arborum quae ibi erant et abiit seditque e regione procul quantum potest arcus iacere dixit enim non videbo morientem puerum et sedens contra levavit vocem suam et flevit exaudivit autem Deus vocem pueri vocavitque angelus Domini Agar de cAgar? noli timere: exaudivit enim Deus vocem pueri de loco in quo est: surge, tolle puerum, et tene manum illius: quia in gentem magnam faciam eum. Aperuitque oculos ejus Deus: quae videns puteum aquae, abiit, et implevit utrem, deditque puero bibere. Et fuit cum eo: qui crevit, et moratus est in solitudine, factusque est juvenis sagittarius. Habitavitque in deserto Pharan, et accepit illi mater sua uxorem de terra Aegypti.
Abbreviated transcription (Latin):
atistrali: & egressus fuerat admedi¬
tandũ in agro inclinata iam die.
Cũq leuasset oculos suos: uidit came¬
los uenientes ꝓcul. Rebecca quoq
conspecto isaac: descendit de camelo.
& ait ad puerũ. Quis est ille homo.
qui uenit ꝑagrũ in occursũ nobis:
Dixit ei. Ipse est dominus m̃s. At illa
tollens cito palliũ: oꝑuit se. Seruus
autẽ cuncta que gesserat narrauit
isaac. Qui introduxit eam in taber
naculũ sare matris suȩ: & accepit
eam uxorẽ. Et intantũ dilexit: ut
dolorem qui ex morte matris acci¬
aliam duxit uxorẽ. nomine cęthurã.
dan. & madian. & iesboch. & sue.
Lȩzan quoq. genuit saba & dadan.
Filii dadan fuerunt asurim. & lathu¬
sim. & loomin. At uero ex madian
Dedit quoq abraham cuncta quȩ pos¬
sederat isaac. Filiis autẽ concubina¬
rũ largitus est munera: & separauit
eos ab isaac filio suo. dũ adhuc ipse
uiueret. ad plagam orientalẽ. Euert᷑

Expanded text:
erat ad meditandum in agro inclinata iam die cumque levasset oculos vidit camelos venientes procul Rebecca quoque conspecto Isaac descendit de camelo et ait ad puerum quis est ille homo qui venit per agrum in occursum nobis dixit ei ipse est dominus meus at illa tollens cito pallium operuit se servus autem cuncta quae gesserat narravit Isaac qui introdunaculum Sarae, matris suae, et accepit eam uxorem, et in tantum dilexit eam, ut dolorem, qui ex morte matris ejus accialiam duxit uxorem nomine Ceturam, dan, et Madian, et Jesboc, et Sue. Jecsan quoque genuit Saba, et Dadan. Filii Dadan fuerunt, Asurim, et Latusim, et Laomim. At vero ex Madian Deditque Abraham cuncta quae possederat, Isaac: filiis autem concubinarum largitus est munera, et separavit eos ab Isaac, filio suo, dum adhuc ipse viveret, ad plagam orientalem. C.
Abbreviated transcription (Latin):
Initoq. conuruio: uescentes pariter
& bibentes. manserunt ibi. Surgenꝰ
autẽ mane. loquutus est puer. Dimit̃.¬
tite me ut uadam ad dnm̃ meꝗ̃.
Responderunt frͣs eiꝰ & mater: e¬
neat puella saltim decẽ dies apirã.¬

Expanded text:
initoque convivio vescentes pariter et bibentes manserunt ibi surgens autem mane locutus est puer dimittite me ut vadam ad dominum meum responderunt fratres eius et mater maneat puella saltem decem dies ap
Abbreviated transcription (Latin):
abraham. Qui respondit. Adsum.
Dixitq ei. Non extendas manũ tuam
suꝑ puerũ: neq facias illi quicquam.
post tergũ arietẽ inter uepres heren¬
tem cornibus: quẽ assumens obtulit
holocaustũ ꝓfilio. Appellauitq nomͣ

Expanded text:
braham! Qui respondit: Adsum. Dixitque ei: non extendas manum tuam super puerum, neque facias illi quidquam: post tergum arietem inter vepres haerentem cornibus suis, quem assumens obtulit holocaustu
Abbreviated transcription (Latin):
sara isaac: & cireũcidit eũ octauo die.
sicut pͣceperat ei ds. Cũ centũ esset an¬
noꝵ: hac quippe etate patris natus
est isaac. Dixitq sara. Risum mͥ fecit
ãs. Quicũq audierit. conridebit mͥ.
Rursũq. ait. Quis auditurus crederet
abraham. qđ sara lactaret filiũ quẽ
peꝑit ei iam seni: Creuit igitur puer
&e ablactatus est: fecitq. abraham gran
Cũq. uidisset sara filiũ agar egyptiȩ
ludentẽ: dixit ad abraham. Eice ancillã
hane. & filiũ eiꝰ: non eñi erit heres filiꝰ

Expanded text:
umcidit eum octavo die sicut praeceperat ei Deus cum centum esset annorum hac quippe aetate patris natus est Isaac dixitque Sarra risum fecit mihi Deus quicumque audierit conridebit mihi rursumque ait quis auditurum crederet Abraham quod Sarra lactaret filium quem peperit ei iam seni creviet ablactatus est: fecitque Abraham grandC. XL. Cumque vidisset Sara filium Agar Aegyptiae ludentem, dixit ad Abraham: Ejice ancillam hanc et filium ejus; non enim erit haer
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti nobis: Quid peccauimus in te:
quia in duxisti suꝑ me. & suꝑ regnũ
meuͣ peceatũ grande : Que non de¬
buisti facere. fecisti nobis. Rursũq
expostulans ait. Quid uidisti ut
hoc faceres: Respondit abraham.
Cogitaui mecũ dicens. farsitan. non
est timor dĩ in loco isto: & int̃ficient
me ꝓpter uxorẽ meaͣ. Alias autem:
uere soror mea est. Filia patris mei
& non filia matris meȩ: & duxi eam¬
uxorẽ. Post quã autẽ eduxit me as
de domo patris mei: dixi ad eam.
hanc misccłiam facies mecũ in omni
loco ad quẽ ingrediemur: dicens
qd̃ frater tuus sim. Tulit igitur abi
melech oues & boues & seruos & an¬
cillas & dedit abrabȩ: reddiditq. illi
saram uxorẽ suã & ait. Terra coram
uobis est: ubicũq tibi placuerit habi¬
ta. Sare autẽ dixit. Ecce mille argen.
teos dedi fr̃ituo: boc erit tibi in ue¬
lamentũ oculoꝵ adom̃s qui tecum
sunt. & quocũq. ꝑ rexeris : memͣtoq.

Expanded text:
fecisti nobis? quid peccavimus in te, fecisti nobis? quid peccavimus in te, quia induxisti super me et super regnum meum peccatum grande? quae non debuisti facere, fecisti nobis. Rursusque expostulans, ait: Quid vidisti, ut hoc faceres? Respondit Abraham: Cogitavi mecum, dicens: Forsitan non est timor Dei in loco isto: et interficient me propter uxorem mevere soror mea est, filia patris mei, et non filia matris meae; uxorem postquam autem eduxit me Deus de domo patris mei dixi ad eam hanc misericordiam facies mecum in omni loco ad quem ingrediemur dices quod frater tuus sim tulit melech oves et boves, servos et ancillas, et dedit Abraham; reddiditque illi Saram uxorem suam, et ait. Terra coram vobis est: ubicumque tibi placuerit, habita. Sarae autem diteos dedi fratri tuo. Hoc erit tibi in velamentum oculorum ad omnes qui tecum sunt. Quocunque perrexeris, memento te
Abbreviated transcription (Latin):
cades & sur: & peregrinatus est in
geraris. Dixitq de sara uxore sua:
soror mea est. Misit ergo abimelech
rex gerare: & tulit eam. Uenit autẽ
ds ad abimelech ꝑ somniũ nocte &
ait illt. En morieris ꝓpter mulierẽ¬
quã tulisti: habet eñi uirũ. Abime¬
lech uero non tetigerat eam: & ait.
Num dñe gentẽ ignorantẽ & iustam
interficies: Nonne ipse dixit michi
soror mea est. & ipsa ait frater m̃s est :
In simplicitate cordis mei & mundi¬
ad eũ ds. Et ego scio qđ simplici cor¬
de feceris. & ideo custodiui te ne pec¬
cares in me: & non dimisi ut tange¬
res eam. Nunc igitur redde uxorẽ
urro suo. quia ꝓpheta est: & orabit
ꝓte & uiues. Si autẽ nolueris redde¬
re: scito qđ morte morieris tu. &
om̃ta quȩ tua sunt. Statimq. de nocte
consurgens abimelech. uocauit om̃s
seruos suos. & loquutus est uniuersa
uerba hec in aurib eoꝵ: timueruntq.
om̃s uiri ualde. Uocauit autẽ abime
lech etiam abraham: & dixit ei. Quid

Expanded text:
Cades et Sur et peregrinatus est in Cades et Sur et peregrinatus est in Geraris dixitque de Sarra uxore sua soror mea est misit ergo Abimelech rex Gerarae et tulit eam venit autem Deus ad Abimelech per somnium noctis et ait ei en morieris pquam tulisti; habet enim virum. Abimelech vero non tetigerat eam. Et ait: Domine, num gentem ignorantem et justam interficies? Nonne ipse dixit mihi: Soror mea est; et ipsa ait: Frater meus est? In simplicitate cordis mei, et mundiad eum Deus: Et ego scio quod simplici corde feceris, et ideo custodivi te ne peccares in me, et non dimisi ut tangeres eam. Nunc igitur redde viro suo uxorem, quia propheta est: et orabit pro te, et vives: si autem nolueris reddere, scito quod morte morieris tu, et omnia quae tua sunt. Statimque de nocte consurgens Abimelech, vocavit omnes servos suos, et locutus est universa verba haec in auribus eorum, timueruntque omnes lech etiam Abraham, et dixit ei: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersȩ terre. Ueni
in ebriemꝰ
eũ uino: dormia¬
musq¬
cũ eo. ut seruare
possimꝰ
ex patre nr̃o semen.
Dedertͣ
itaq. patri suo bibere
uinũ nocte illa: & ingressa est maior.
dormiuitq. cũ patre. At ille non sensit
nec quando accubuit filia: tiec quando
surrexit. Altera quoq die: dixit ma¬
ior ad minorẽ. Ecce dormiui heri
cũ patre meo. demus ei bibere uinũ
etiam hac nocte: & dormies cũ eo. ut
siluemus semen de patre nr̃o. Dedert̃
& illa nocte patri uinũ: ingressaq
minor filia. dormiuit cũ eo. Et
nec tunc quide̾ sensit. quando con¬
cubuerit: uel quando illa surrexe¬
rit. Conceperunt gͦ duȩ filiȩ loth:
de patre suo. Peꝑttq maior filium.
& uocauit nomen eiꝰ moab: ipse est
pater moabitarũ. tisq in presentem
diem. Minor quoq peꝑit filiũ. & uo¬
cauit nomen eiꝰ ammon. id est filius
popłi mei: ipse est pater ammantta.¬
rũ usq hodie. Profectus inde abrabã
in terrã australẽ: habitauit inter

Expanded text:
niversae terrae veni inebriemus eum vino dormiamusqcum eo ut servare possimus ex patre nostro semen dederunt itaque patri suo bibere vinum nocte illa et ingressa est maior dormivitque cum patre at ille non sensit nec quando accubuit filia nec quando surrexit altera quoque die dixit maior ad minorem ecce dormivi heri cum patre meo demus ei bibere vinum etiam hac nocte et dormies cum eo ut salvemus semen de patre nostro dederunt et illa nocte patri vinum ingressaque minor filia dormivit cum eo et nec tunc quidem sensit quando concubuerit vel quando illa surrexerit conceperunt ergo duae filiae Loth de patre suo peperitque maior filium et vocavit nomen eius Moab ipse est pater Moabitarum usque in praesentem diem minor quoque peperit filium et vocavit nomen eius Ammon id est filius populi mei ipse est pater Ammanitarum usque hodie profectus inde Abraham in terram australem habitavit inter
Abbreviated transcription (Latin):
sitrcbam pater chanaan. uerenda sci¬
bct patris sui esse nudata: nuntiauit
duob fr̃ib suis foras. At uero sem
& iafetph palliũ imposuerunt hume¬
ris suis. & incedentes retrorsũ: ope¬
ruerunt uerenda patris sui. Faciesq
eoꝵ auersȩ erant. & patris uirilia ñ

Expanded text:
set Cham pater Chanaam, verenda scilicet patris sui esse nudata, nuntiavit fratribus suis foras. At vero Sem et Japheth pallium imposuerunt humeris suis; et incedentes retrorsum operuerunt verenda patris sui, faciesque eorum aversae erant, et patr