comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
as suas in falces. Non leuabit gens contͣ
gentẽ glacuum: nec exercebunt᷑ ultra
ad p̃lium. Domꝰ iacob: uenite & ambu¬
lemus in lumine dñi. Proiecisti enĩ po¬
pulum tuum domũ iacob: quia repleti
sunt ut olim: & augures habuerunt ut
philistum: et pueris alienis adheserunt.
Repleta ẽ t̾ra argento & auro: & ñ est
finis thesauroꝵ eiꝰ. Et repleta ẽ terrã eiꝰ

Expanded text:
s contra gentem gladium nec exercebuntur ultra ad proelium domus Iacob venite et ambulemus in lumine Domini proiecisti enim populum tuum domum Iacob quia repleti sunt ut olim et augures habuerunt ut Philisthim et pueris alienis adheserunt repleta est terra argento et auro et non est finis thesaurorum eius et repleta est
Abbreviated transcription (Latin):
mitas eius. O mis qui fidẽ rectã & bo¬
na oꝑa p̾dicat. quid aliud qͣm ueni¬
enti dño ad corda audientium uiã
parat. ut hȩc ius grẽ penetret: lumen
ueritatis illustret: ut rectas dõ semi¬
tas faciat. dum mundas in animo co¬
gitationes ꝑ sermonẽ. bonȩ p̃dicatio¬
nis format: Omĩs uallis implebitur:
& om̃is mons & collis humiliabitur.
Quid hoc loco uallium nomine nisi
humiles: quid montium & collium.
nisi suꝑbi homines designant᷑: In
aduentu igitur redemptoris ualles
impletȩ. montes uͦ & colles humilia¬
ti sunt: quia iuxta eiꝰ uocẽ omĩs qui
se exaltat humiliabitur.⁊ & om̃is qui
se. humiliat exaltabitur. N allis & enĩ
impleta crescit: mons autẽ & collis
humiliatus decrescit: quia nimirũ
in fide mediatoris dĩ & hominum
hominis itĩu xp̃i. & gentilitas pleni¬
tudinẽ grẽ accepit: & iudȩa ꝑ erro¬
i ẽ ꝑfidię hoc unde timebat ꝑdidit.

Expanded text:
am et bona opera praedicat, qui aliud quam venienti Domino ad corda audientium viam parat, ut hanc vis gratiae penetret, lumen veritatis illustret. Ut rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format? « Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. » Quid hoc loco vallium nomine, nisi humiles? quid montium et collium, nisi superbi homines designantur? In adventu igitur Redemptoris valles impletae, montes vero et colles humiliati sunt, quia juxta ejus vocem « omnis qui se exaltat humiliabitur: et omnis qui se humiliat, exaltabitur . Vallis etenim impleta crescit, mons autem et collis humiliatus decrescit. Quia nimirum in fide mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu Christi, et gentilitas plenitudinem gratiae accepit, et Judaea per errorem perfidiae, hoc unde tumebat perdidit.
Abbreviated transcription (Latin):
gaudere ꝑhibebat: quia ñ ideo lȩca¬
batur in corde. qm a popłis humilit̃
audiebat᷑ loquens: s quia ipse uerita¬
tis uocẽ audiebat intus. ut loqueretur
foras. Qđ bene gaudium impletum
dicit: quia quisquis de sua uoce gau¬
det: plenum gaudium ñ habet᷑. A qͦ
& subditur. Illum oportet crescere:
me autẽ minui. Quain re querendũ
ẽ in quo creuit xp̃c: in quo imminii¬
tus ẽ ioħs: nisi qđ popłs ioħis absti¬
nentiam uidens: remotum hunc ab
hominib eẽ conspiciens. eum eẽ xp̃m
medentẽ. int̾ peccatores ambulantẽ

Expanded text:
ideo laetabatur in corde, quoniam a populis humiliter audiebatur loquens, sed quia ipse veritatis vocem audiebat intus ut loqueretur foris. Quod bene gaudium impletum dicit, quia quisquis de sua voce gaudet, plenum gaudium non habet. A quo et subditur: Illum oportet crescere, me autem minui . 5. Qua in re quaerendum est in quo crevit Christus, in quo imminutus est Joannes, nisi quod populus Joannis, abstinentiam videns, remotum hunc ab hominibus esse conspiciens, eum esse Chrimedentem, inter peccatores ambulantem
Abbreviated transcription (Latin):
qđ scriptum ẽ. Qui emittit fontes in
conuallib. Et unde rursum dicitur.
Et conualles ab indabunt frum̃to.
Amontib nãc aqua dilabitur: qͥa
suꝑbas m̃tes ueritatis doctrina deserit.
S fontes in conuallib surgunt: quia
m̃tes humilium u̾bum p̃dicationis
accipiunt. Iam uidemꝰ. iam conualles
frum̃to abundare conspicimꝰ: quia il¬
loꝵ ora pabulo ueritatis impleta sunt.
qui mites ac simplices huic mundo
despicabiles eẽ uidebantur. Ipsum qͦq
iohannẽ baptistã quia mira sc̃ĩtate
p̃ditum popłs uidat: illum hunc eẽ
singularit celsum ac solidum montẽ
credebat: de quo scriptum ẽ. In nouis¬
simis dieb erit mons domꝰ dñi p̃parat᷑
in u̾tice montium. Nã hunc ẽẽ xp̃m
putabant: sicut ꝑ euangłistam dicit᷑.
Existunante autẽ popło & cogitantib
om̃ib in cordib suis de ioħe: ne forte
ip̃se eẽt xp̃c. Quẽ & requirebant dicen¬
tes. Nunquid xp̃c es tu: S nisi idem
ioħs apud se uallis eẽt: repletus grẽ

Expanded text:
ttit fontes in convallibus . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritatis doctrina deserit. Sed fontes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum praedicationis accipiunt. Jam videmus, jam convalles frumento abundare conspicimus, quia illorum ora pabulo veritatis impleta sunt qui mites ac simplices huic mundo despicabiles esse videbantur. 4. Ipsum quoque Joannem Baptistam, quia mira sanctitate praeditum populus viderat, illum hunc esse singulariter celsum ac solidum montem credebat, de quo scriptum est: In novissimo dierum erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium . Nam hunc esse Christum putabat, sicut per Evangelium dicitur: Aestimante autem populo et cogitantibus omniistus, quem et requirebant dicentes: Nunquid Christus es tu ? Sed nisi idem Joannes apud se vallis esset, repletus gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ respondit: s etiam corrigiã calcia¬
menti eius soluere. id est incarnatio¬
nis eius mysterium ꝑscrutari ñ se di¬
gnum eẽ ꝑhibuit. Eius ẽẽ sponsã ec¬
clesiam credebant: qui hunc qͥa xp̃c
ẽẽt existimabant. S ait. Qui habet
sponsam: sponsus ẽ. Acsi diceret. Ego¬

Expanded text:
ondit, sed etiam corrigiam calceamenti ejus solvere, id est incarnationis ejus mysterium perscrutari non se dignum esse perhibuit. Ejus esse sponsam Ecclesiam credebant, qui hunc quia Christus esset existimabant. Sed ait: Qui habet sponsam sponsus est . Ac si diceret: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
ti eius. &̾ rursus ait. Qui habet spon¬
sam: sponsus ẽ. Amicꝰ autẽ sponsi qͥ
stat et audit cum: gaudio gaudet ꝓ¬
pter uocẽ sponsi. Hoc autẽ gaudiũ
meum impletum ẽ. Illum oportet
crescere: me autẽ minui. Ecce cũ ꝓ
mira oꝑatione uirtutum talis eẽt ut

Expanded text:
Qui habet sponsam sponsus est, amicus autem sponsi qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Hoc autem gaudium meum impletum est. Illum oportet crescere, me autem minui . Ecce cum pro mira operatione virtutum talis esset, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dam & pugnabo adu̾sus philisteũ.
Et ait saul ad dauid. Non uales re¬
sistere philisteo istr nec pugnare ad¬
u̾sus eum. quia puer es: hic autẽ
uir bellator ab adolescentia sua.
Dixitq dauid ad saul. Pascebat ser¬
uus tuus patris sui gregẽ: & uenie¬
bat leo uł ursus. dollebatq arietẽ
de medio gregis: & sequebar eos &
ꝑcutiebã: eruebãq de ore eoꝵ ⁊ & il

Expanded text:
bo adversus Philisthaeum. Et ait Saul ad David: Non vales resistere Philisthaeo isti, nec pugnare adversus eum: quia puer es, hic autem vir bellator est ab adolescentia sua. Dixitque David ad Saul: Pascebat servus tuus patris sui gregem, et veniebat leo, vel ursus, tollebatque arietem de medio gregis: et persequebar eos, et percutiebam, erueb
Abbreviated transcription (Latin):
umq cognouissent se nudos:
consuerunt folia ficus: & fece¬
runt sibi ꝑiromata. Et cum audis¬
sent uocẽ dĩ dĩ deambulantis in
paradiso ad aurã post meridiẽ: abs-¬
condit se adam & uxor eiꝰ a facie do
mini dĩ in medio ligni paradisi. Uo¬
cauitq dñs ds̃ adam: & dix̃ ei. Adam
indicauit tͥ qđ nudus eẽs: nisi qđ ex
ligno de quo tͥ p̃ceꝑã ne comederes
comedisti: Dixitq adam. Mulier
quã dedistimͥ sociam. dedit mͥ de
ligno: & comedi. Et dixit dñs ds̃

Expanded text:
umque cognovissent se esse nudos, consuerunt folia ficus, et fecerunt sibi peripzomata. Et cum audissent vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se Adam, et uxomini Dei in medio ligni paradisi. Vocavitque Dominus Deus Adam, et dixit ei: Adam,indicavit tibi, quod nudus esses, nisi quod ex ligno, de quo tibi praeceperam ne comederes, comedisti? Dixit Adam: Mulier, quam dedisti sociam mihi, dedit mihi de ligno,
Abbreviated transcription (Latin):
b. His dilectissumi aliisq docum̃tis
quib innumerabilit̃ diuinoꝵ elo¬
quioꝵ choruscat auctoritas: ad ue¬
nerationẽ pentecostes unanimiter
incidemur: exultantes in honorem
imbuit᷑. qui inspirator fidei. doctor
scientiȩ: fons dilectionis: signacu¬
lum castitatis. & totiꝰ ẽ causa uirtu
guarum confessione laudat᷑: qdq
illa significatio quȩ in speciẽ ignis
re. Ipse enim sp̃s ueritatis facit do¬
mum głȩ suȩ luminis sui nitore
fulgere: & in templo suo nec tene
brosum aliquid uult eẽ. uł tepidũ.
De cuiꝰ ope atq doctrina: etiã ieiu¬
nioꝵ nobis atq elemosinarũ ẽ col¬
lata purgatio. Nã hunc uenerabi¬
lẽ diẽ sequit᷑ saluberrimȩ obseruã¬
diȩ consuetudo: quã utilissimã sibi
om̃s scĩ semꝑ exꝑti sunt: & ad quã
sedulo celebrandã pastorali uos sol-¬
licitudine cohortam᷑: ut si quid ma¬
cularum ꝓximis dieb negligentia
incaut contrax̃. id ce ieuinii censii¬

Expanded text:
 his, dilectissimi, aliisque documentis, quibus innumerabiliter divinorum eloquiorum coruscat auctoritas ad venerationem pentecostes unanimiter incitemur, exsultantes in honorem imbuitur; qui inspirator fidei, doctor scientiae, fons dilectionis, signaculum castitatis, et totius est causa virtutis. guarum confessione laudatur; quodque illa significatio, 300 quae in specie ignis are. Ipse enim Spiritus veritatis facit domum gloriae suae luminis sui nitore fulgere, et in tbrosum aliquid vult esse nec tepidum. De qua ope atque doctrina etiam jejuniorum atque elemosynarum nobis est collata purgatio. Nam hanc venerabilem diem sequitur saluberrimae observantiae consuetudo quam utilissimam sibi omnes sancti semper experti sunt, et ad quam sedulo celebrandam pastorali vos sollicitudine cohortamur, ut si quid macularum proximis diebus negligentia incauta contraxit, id et jejunii censu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sc̃m ñ remitcetur ẽi ⁊ neq in hoc
scło neq in futuro. ꝑ manens namq
in hac impietate sine uenia ẽ: quia
exclusit a se eum ꝑ quẽ poterat con¬
fiteri: nec unquã ꝑuenit ad indul¬
gentie remedium: qui ꝓpiciatorẽ si¬
bi ñ habet aduocatum. Ab ipso enĩ
ẽ inuocatio patris: ab ipso st̃ gemitꝰ¬

Expanded text:
 non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Permanens itaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poterat confiteri; nec umquam perveniet ad indulgentiae remedium, qui patrocinaturum sibi non habet advocatum. Ab ipso enim est invocatio Patris, ab ipso sunt
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ patrẽ & filium aliquã uolunt
ẽẽ distantiã: ita etiã macedonianos
parit̃ detestam᷑: qui licet patri & filio
inferioris putant ẽẽ nature: ñ consi¬
derantes eã blasphemiã se incide: quȩ
neq in p̃senti scło neq in futuro sit

Expanded text:
 Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter detestamur, qui licet Patri et Filio  sanctum inferioris putant esse naturae: non considerantes eam blasphemiam se incidere, quae neque in praesenti saeculo, neque in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
dñm benedicebant. quia magnifica¬
uit locum suum. Et templũ qđ pau¬
lo ante timote ac tumultu erat ple¬
num: appatente omĩpotente dño.
gaudio &e lȩticia impletum ẽ. Tñ uͦ
ex amicis heliodori quidã rogabant
confestim oniam ut inuocaret altis¬
sumum: & uitã donaret ei qui in su¬
premo spũ erat constitut᷑. Conside¬
tans autẽ suminus sacetdos. ne forte
rex suspicaretur maliciã aliquã ex in

Expanded text:
Dominum benedicebant quia magnificaDominum benedicebant quia magnificavit locum suum et templum quod paulo ante timore ac tumultu erat plenum apparente omnipotente Domino gaudio et laetitia impletum est tunc vero ex amicis Heliodori quidam rogabant confestim Onian ut invocaret Altissimum et vitam donaret ei qui in supremo spiritu erat constitutus considerans autem summus sacerdos ne forte rex suspicaretur malitiam aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
satellitib suis circa erariũ p̃sens. Sed
sp̃s omĩpotentis magnã fecit suȩ ostẽ¬
sionis eudentiã: ita ut om̃s qui ausi
fuerant parere ei ruentes. dĩ uirtute
in dissolutionẽ & formidinẽ conu̾te¬
rentur. Apparuit enim illis quidam
equus t̾ribilis: habens sessorẽ optimis
oꝑim̃tis ornatum. Isq cum impetu
heliodoro pͥores calces elisit. Qͥ autẽ
ei secdebat: uidebatur arma habere
aurea. Alii etiã apparuerunt duo ui¬
uenes uirtute decori: optimi gła: spe¬
ciosiq amictu: qui circũstetert̃ eum:
&e ex utraq parte flagellabant. sine
int̃missione multis plagis uerbantes.
Subito autẽ heliodorus concidit in
t̃ram: eumq multa caligine circũ¬
fusum rapuerunt: atq in sella ge¬
statoria positũ eiecert. Qis qͥ cum
multis cursorib & satellitib p̃dictũ
ingressus ẽ exarium : portabat᷑ nullo
sibi auxilium ferente: manifeste co¬
gnita dui uirtute. Et ille quidẽ ꝑ diui¬
nã untutẽ iacebat mutus: hi autẽ

Expanded text:
ens sed spiritus Omnipotentis magnam fecit suae ostensionis evidentiam ita ut omnes qui ausi fuerant parere ei ruentes Dei virtute in dissolutionem et formidinem converterentur apparuit enim illis quidam equus terribilem habens sessorem optimis operimentis adornatus isque cum impetu Heliodoro priores calces elisit qui autem ei sedebat videbatur arma habere aurea alii etiam apparuerunt duo iuvenes virtute decori optimi gloria speciosique amictu qui circumsteterunt eum et ex utraque parte flagellabant sine intermissione multis plagis verberantes subito autem Heliodorus concidit in terram eumque multa caligine circumfusum rapuerunt atque in sella gestatoria positum eiecerunt et is qui cum multis cursoribus et satellitibus praedictum ingressus est aerarium portabatur nullo sibi auxilium ferente manifesta cognita Dei virtute et ille quidem per divinam virtutem iacebat mutus hii autem
Abbreviated transcription (Latin):
pturarum cȩlestium lectiones: quib
xp̃i dm̃ annunciatum ẽ sacram̃tũ.
Quas ꝓpħias unum canentes. ⁊ unũ
in illo tanqͣm milites manꝰ impias
ingerunt: ꝓ sua sibi diuidunt uo¬
luntate: et uniꝰ corporis uestim̃ta ꝑ
uaria membra distribuunt: atq
spoliantes dñm. sua falsa dogmata
qđ ñ erat consutum. sapientiã
eilis cȩlestẽ possumꝰ apꝓbare: quia
erat de suꝑiori contextum. Nr̃ã enĩ
sapientia hoc ẽ humana consuitur.
Assuitur enim cũ libos damꝰ ad stu¬
dia gramaticis: tradiꝰ philosophis :
erudimus. ut sapientia in illis quȩ
ñ erat adquirat᷑. Dñi autẽ sapientia
ñ assuta ẽ: ñ quȩsita. Non enim di¬
dicit a magistro. sic̃ ipsi udȩi dic̃t.
Qͦm̃ hic litteras nouit. cũ ñ didice¬
rit. Et ipse dicit. Mea doctrina ñ ẽ
de hoc mundo. s eiꝰ qui misit me.
Hoc ẽ qđ ait de supiori contertum.
Quo uestim̃to. uł quib om̃ib uesti

Expanded text:
rarum coelestium lectiones, quibus Christi Domini annuntiatum est sacramentum: quas prophetias unum canentes, et unumin illo tanquam milites manus impias ingerunt, hoc pro sua sibi dividunt voluntate, et unius corporis vestimenta per varia membra distribuunt, atque spoliantes Dominum, sua falsa dogmata s, quod non erat consutum, sapientiam ejus coelestem possumus approbare: quia erat de superiore contextum. Nostra autem sapientia, hoc est humana consuitur; assuitur enim cum liberos damus ad studia grammaticis, tradimus philosophis, erudimus eos, ut sapientia in illis, quae non erat, acquiratur. Domini autem sapientia non assuta est, non quaesita; non enim didicit a magistro, sicut ipsi Judaei dicunt: Quomodo hic litteras novit, cum non didicerit, et ipse dicat: Doctrina mea non est de hoc mundo, sed ejus qui me misit . Hoc est, quod ait de superiore contextum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
serunt sortẽ: hoc factum in euange¬
lio reꝑimus: qđ milites quatuor qui
crucifixerunt saluatorẽ. in quatuor
partes eiꝰ sibi diuiserunt uestim̃ta:
uestim̃tum uͦ eius qđ assiitum ñ erat.

Expanded text:
serunt sortem : hoc factum in Evangelio reperimus, quod milites quatuor, qui crucifixerunt Salvatorem, in quatuor partes ejus sibi diviserunt vestimenta; vestimentum vero ejus, quod assutum non erat,
Abbreviated transcription (Latin):
unc gͥ dilectissimi filiꝰ hominis. dĩ
filiꝰ excellentiꝰ sacratiꝰq innotuit:
cum in pat̾nȩ maiestatis głam sẽ recẽ¬
pit. Et in effabili mͦ cepit ẽẽ diuinita¬
te p̾sentior: qui factus ẽ humanita¬
de longinquior. Tunc ad ȩqualẽ patri
filium eruditior fides gressu cepit
m̃tis accede: & contrectatione corpo¬
reȩ in xp̃o substantie. quȩ patre mi¬
nor est ñ egere qm̃ glorificati corporis
manente natura. eo fides credentiũ
uocabatur: ubi ñ carnali manu. sed
spũali intellectu par genitori unige¬
intꝰ tangeretur.

Expanded text:
ur, dilectissimi, filius hominis, Dei Filius, excellentius sacratiusque innotuit, cum in paternae majestatis gloriam se recepit et ineffabili modo coepit esse Divinitate praesentior, qui factus est humanitate longinquior. Tunc ad aequalem Patri Filium eruditior fides gressu mentis coepit accedere, et contrectatione corporeae in Christo substantiae, qua Patre minor est , non egere: quoniam glorificati corporis manente natura, eo fides credentium vocabatur, ubi non carnali manu, sed spiritali 295 intellectu, par Genitori Unigenitus tangeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes & popłos qui sunt in cunctis
ꝓunciis regis assueri. Egrediet᷑ enĩ
sermo reginȩ ad om̃s mulieres. ut
contemnant uiros suos: & dicant:
rex assuerus iussit ut regina uasthi
intraret ad eum. et illa noluit: atq
hoc exemplo om̃s pͥncipũ conuiges
ꝑsarum atq medoꝵ paruipendent
imꝑia maritoꝵ. Unde regis iusta ẽ
indignatio. Et si tibi placet egredia-¬
tur edictum a facie tua: & scribatur
iuxta legẽ ꝑsarum atq medoꝵ quã
p̃teriri illicitum ẽ: ut nequaquã¬
ultra uasthi regina ingrediat᷑ ad re-¬
gẽ : sed regnum illiꝰ altera quȩ me¬
lior est illa accipiat.

Expanded text:
pes, qui sunt in cunctis provinciis regis Assueri. Egredietur enim sermo reginae ad omnes mulieres, ut contemnant viros suos, et dicant: Rex Assuerus jussit, ut regina Vasthi intraret ad eum, et illa noluit. Atque hoc exemplo omnes principum conjuges Persarum atque Medorum, parvipendent imperia maritorum: unde regiindignatio. Et sit ibi placet, egrediatur edictum a facie tua, et scribatur juxta legem Persarum atque Medorum, quam praeteriri illicitum est, ut nequaquam Vasthi ultra ingrediatur ad regem, sed regnum illius altera, quae melior est illa, accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
erant aureis pocłis. & aliis atq
aliis uasis cibi inferebant᷑. Uinũ qͦq
ut magnificentia regia dignũ erat.
abundans & p̃cipuum ponebatur.:
nec erat qui nolentes cogeret ad bi-¬
bendum: s sic rex statuerat prepo¬
nens m̃sis singulos de principib suiᷤ:
ut sumeret unꝰ quisq qđ uellet. Ua¬
sthi quoq regina fecit conuiuium
feminarum in palatio: ubi rex assu-¬
erus manere consueuerat. Itaq die
septimo cum rex eẽt hilarior: & post
eius ministrabant: ut introducereñ
reginã uasthi corã rege: posito suꝑ
caput eius diademate: & ostendet
cunctis popłis & pͥncipib illiꝰ pulchri¬
tudinẽ. Erat enim pulchra ualde.
Quȩ renuit: & ad regis imꝑium qd̃
ꝑ eunuchos mandauerat uenire

Expanded text:
ureis poculis, et aliis atque aliis vasis cibi inferebantur. Vinum quoque, ut magnificentia regia dignum erat, abundans, et praecipuum ponebatur. Nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum, sed sicut rex statuerat, praeponens mensis singulos de principibus suis, ut sumeret unusquisque quod vellet. Vasthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio, ubi rex Assuerus manere consueverat. Itaque die septimo, cum rex esset hilarior, et post eius ministrabant ut introducerent reginam Vasthi coram rege posito super caput eius diademate et ostenderet cunctis populis et principibus illius pulchritudinem erat enim pulchra valde quae rennuit et ad regis imperium quod per eunuchos mandaverat venire
Abbreviated transcription (Latin):
te corda: qͥa dũ finit᷑ mundꝰ cui amici
ñ estis: ꝓpe fit redẽptio quã quȩsistis.
In scriptura & enim sacra sepe caput
ꝓ m̃te ponit᷑: quia sicut capite regun¬
tur mẽbra: ita & cogitationes m̃te dis¬
ponunt᷑. Leuare itaq ẽ capita: m̃tes
nr̃as ad gaudia patriȩ cȩlestis erigere.

Expanded text:
te corda: quia dum finitur mundus, cui amici te corda: quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur: quia sicut capite reguntur membra, ita cogitationes mente disponuntur. Levare itaque capita, est mentes nostras ad gaudia patriae coelestis erigere.
Abbreviated transcription (Latin):
uid dñs uirtutes cęloꝵ. nisi an¬
gelos. archangłos. thronos. do¬
minationes. pͥncipatus & potestates
appellat: Quȩ in aduentu districti
uidicis. nr̃is tẽ ocłis uisibilit̃ apparent:
ut districte tunc a nob̃ exigant: hoc
qđ nos modo inuisibilis conditor ȩqͣ¬
nuit portat. Ubi & subdit᷑. Et tunc
uidebunt filium hominis uenientẽ
in nubibꝰ: cũ potestate magna & ma¬
iestate. Acsi aꝑte diceret᷑. In potesta-¬
te et maiestate uisuri sunt. quẽ in hu¬
militate positum audire noluer̃t:
ut uirtutẽ eiꝰ tanto tẽ districtiꝰ senti¬
ant: qͣnto nunc ceruicẽ cordis ad eius
patientiã ñ inclinant. S qͥa hȩc con¬
tra reꝓbos dicta sunt: mox ad electo¬
rũ consolationẽ u̾ba u̾tuntur. Nã sub¬
dit᷑. His autẽ fieri incipientibꝰ: respi-¬
cite & leuate capita ur̃a: qm̃ appro
Cũ plagȩ mundi crebrescunt: cum
t̃ror uidicii uirtutib commotis osten¬
dit᷑: leuate uos capita. id÷ exhilara-¬

Expanded text:
inus virtutes coelorum nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibiliter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum potestate magna et majestate. Ac si aperte diceretur: In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. 3. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur. Nam et subditur: His autem fieri incipientibus, respicite et levate quit, mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate vos capita, id est, exhilara
Abbreviated transcription (Latin):
siꝰ. Om̃s qui ingrediunt᷑ ad eã non
reu̾tentur. nec app̃hendent semitas
uitȩ: ut ambules in uia bona: et
calles iustoꝵ custodias. Qui enim re¬
cti sunt habitabunt in t̃ra: & simpli-¬
ces ꝑmanebunt in ea. Impii uͦ de t̾ra
ꝑdentur: & qui mnique agunt aufe-¬
iuiscaris legis meȩ: & p̃cepta mea
custodiat cor tuum: longitudinem
enim dierum. et annos uitȩ &e pacẽ
apponent tͥ. Miscd̃ia &e ueritas: ñ
te deserant. Circunda eas gutturi tuo:
& describe in tabulis cordis tui: & in

Expanded text:
sius. Omnes, qui ingrediuntur ad eam, non revertentur, nec apprehendent semitas vitae. Ut ambules in via bona: et calles justorum custodias. Qui enim recti sunt, habitabunt in terra, et simplices permanebunt in ea. Impii vero de terra perdentur: et qui inique agunt, aufeiviscaris legis meae, et praecepta mea custodiat cor tuum. Longitudinem enim dierum, et annos vitae, et pacem apponent tibi. Misericordia et veritas non te deserant, circumda eas gutturi tuo, et des
Abbreviated transcription (Latin):
dentiȩ tuȩ. In omĩb uiis tuis cogita
illum: & ipse diriget gressus tuos:
Ne sis sapiens apud tem&e ipsum: ti-
me dm̃ & recede a malo. Sanitasqͥp¬
pe erit umbilico tuo: & irrigatio os-¬
sium tuoꝵ. Honora dñm de tua
substantia: &e de primitiis frugum
tuarum: ut impleant᷑ horrea tua sa¬
turitate: et uino torcularia redun-

Expanded text:
tiae tuae. In omnibus viis tuis cogita illum, et ipse diriget gressus tuos. Ne sis sapiens apud temetipsum: time Dominum, et recede a malo: Sanitas quippe erit umbilico tuo, et irrigatio ossium tuorum. Honora Dominum de tua substantia, et de primitiis omnium frugum tuarum: Et implebuntur horrea tua satu
Abbreviated transcription (Latin):
S nos sepe dum aliis reb intendimꝰ.
fit ut alia negligamꝰ: & ubi negligi¬
mus. ibi ꝓculdũbio ocłm ñ habemꝰ.
Nã ecce phariseus ad exhibendam
abstinentiã. ad impendendã mise¬
ricordiã. ad referendas dõ grãs ocłm
habuerat: s ad humilitatis custodi
am ñ habebat. Et quid ꝓdest quod
contra hostium insidias pene tota
ciuitas caute custodit᷑: si unũ fora¬
men aꝑtum relinquit᷑. unde ab ho¬

Expanded text:
Sed nos saepe dum aliis rebus intendimus, Sed nos saepe dum aliis rebus intendimus, fit ut alia negligamus; et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, ad impendendam misericordiam, ad referendas Deo gratias oculum habuerat, sed ad humilitatis custodiam oculum non habebat. Et quid prodest quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur, unde ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
assumere: ut sicut ille considatis oe
peioꝵ uiciis & suis urcutib est ela¬
tus ad ruinã : ita nos ñ solum nr̃a
pigritia. s & melioꝵ uirtutib inspe¬
ctis humiliem᷑ ad głam: quatinus
unꝰ quisq nr̃m hoc apud se supplex
ac sũmissus obsecret. Ds̃ omp̃s mise¬
rere supplici tuo: quia ñ sum sicut
innumeri serui tui. contemptu scłi
sublimes: iusticiȩ merito głosi: casti¬
tatis laude angłici: uelut etiã mul¬
ti illoꝵ qui post flagitia publica pe¬
nitendo: tibi meruerunt ẽẽ deuoti:
qui etiã si quid boni tua grã largi-¬
ente fecero: quo fine hoc faciã: qua¬
ue a te districtione penset᷑ ignoro.

Expanded text:
assumere, ut sicut ille, consideratis et assumere, ut sicut ille, consideratis et pejorum vitiis et suis virtutibus, est elatus ad ruinam, ita nos, ut nostra solum pigritia, sed et meliorum virtutibus inspectis humiliemur ad gloriam, quatenus unusquisque haec apud se supplex ac submissus obsecret. Deus omnipotens, miserere supplici tuo, quia non sum sicut innumeri servi tui contemptu saeculi sublimes, justitiae merito gloriosi, castitatis laude angelica nitidi, velut etiam multi illorum qui post flagitia publica poenitendo tibi meruerunt esse devoti. Qui etiam si quid boni tua gratia largiente fecero, quo fine haec faciam, quave a te districtione praesenter ignoro.
Abbreviated transcription (Latin):
leuare: s ꝑcutiebat pectꝰ suum di¬
cens. Ds̃. ꝓpiciꝰ esto mͥ peccatori. Di¬
co uobis: descendit hic iustificatus
in domum suã ab illo. Quantam
ueniȩ fiduciã digne pęnitentib p̃¬
bet: qđ publicanus qui reatũ sue
nequitię ꝑfecte cognouit: fleuit:
confessus ẽ: & si iniustus ad tẽplũ
uenit: iustificat᷑ a templo rediit.
ẽ popłs: qui ex iustificationib legis
extollit merita sua: publican̾ uero
gentilis ẽ. qui longe a dõ positus.
confitetur peccata sua: quoꝵ unus
suꝑbiendo recessit humiliatus: alt̃
lam̃tando apꝓpinquare meruit
exaltatus. Quia omĩs qui se exaltat
humiliabit᷑: & qui se humiliat ex¬
altabit᷑. Et de utroq popło p̃fato.
& de om̃i suꝑbo uł humili recte po
test intelligi: sicut & illud qd alibi
legimꝰ. Ante ruinã exaltat᷑ cor: et
ante głam humiliatur. Qua ꝓpter
&e de uerbis elati pharisei quib hu¬
miliari meruit possumꝰ ex diuerso
formã humilitatis qua sublimem᷑

Expanded text:
suum, dicens: Deus, propitius esto mihi peccatori. Dico vobis, descendit hic justificatus in domum suam ab illo. Quantam veniae fiduciam digne poenitentibus praebet, quod publicanus, qui reatum suae nequitiae perfecte cognovit, flevit, confessus est, et si injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit. populus, qui ex justificationibus legis extollit merita sua. Publicanus vero gentilis est, qui longe a Deo positus confitetur peccata sua. Quorum unus superbiendo recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Et de utroque populo praefato, et de omtest intelligi, sicut et illud quod alibi legimus: « Ante ruinam exaltabitur cor, et ante gloriam humiliabitur . » Quapropter et de verbis elati Pharisaei quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis, qua sublimemur,
Abbreviated transcription (Latin):
lit orans: ad illa p̃fate uiduȩ hoc ẽ
eccłiȩ membra ꝑtinet de quib supͣ
dicit᷑ ds̃ autẽ ñ faciet uindictã ele¬
ctoꝵ suoꝵ clamantium ad se: pha-¬
riseus autẽ merita iactans ad ea de
quib t̾ribilis in conclusione senten¬
tia subdit᷑. uerũtam̃ filiꝰ hominis ue¬
niens. putas inueniet fidẽ in t̃ra. Hha¬
riseus stans: hȩc apud se orabat. Ds̃.

Expanded text:
hoc est Ecclesiae, membra pertinet, de quibus supra dicitur: Deus autem non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se . Pharisaeus autem merita jactans, ad ea de quibus terribilis in conclusione sententia subditur: Verumtamen Filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra? Pharis
Abbreviated transcription (Latin):
innumeras subruat: ex aliis mun¬
di partib scitis qͣm frequent̃ audiuimꝰ.
Pestilentias sine cessatione patim᷑. Sig-¬
na uͦ in sole & luna & stellis adhuc aꝑ¬
te minime uidemꝰ s quia & hȩc ñ lon
ge sint. ex ipsa iã aeris immutatione
colligimꝰ: quãuis priꝰqͣm italia genti-¬
li gladio ferienda tradetur. igneas in
cȩlo acies uidimꝰ: ipsum qui postea hu¬
mani generis fusus ẽ sanguinẽ chorus¬
cantes. Confusio autẽ maris & fluctu¬
um: necdum noua exorta ẽ. S cũ mul-¬
ta iam p̾nunciata completa sunt: du-¬
bium ñ ẽ qđ sequant᷑ etiã pauca quȩ
restant: quia sequentium rerũ certitu¬
do. est p̃teritarum exhibitio. Hec nos¬
telȩ studium ur̃ȩ m̃tes euigilent: ne
securitate torpeant: ne ignorantia
languescant: s semꝑ eas & timor sol.¬
licitet. et in bono oꝑe sollicitudo cõ¬
firmet: pensantes hoc qđ redempto
ris uoce subiungit᷑. Arescentib hõib
p̃ timore & expectatione: quȩ suꝑue¬

Expanded text:
innumeras subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et haec ge sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus, quamvis prius quam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, et ipsum qui postea humani generis fusus est sanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est; sed dum multa jam praenuntiata completa sunt, dubium non est quin sequantur et pauca quae restant, quia sequentium rerum certitudo est praeteritarum exhibitio. Haec telae studium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignoranlanguescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae superve
Abbreviated transcription (Latin):
gere bonum: derelinquet᷑ tra quam
tu decestaris. a facie duoꝵ regũ suoꝵ.
Adducet dñs suꝑ te & suꝑ popłm tuũ.
& suꝑ domũ patris tui. dies qͥ ñ uenert̃
a dieb separationis effraim a uida:
cum rege assyrioꝵ. Et erit in die illa si¬
bilabit dñs muscȩ quȩ ẽ in extremo
fluminum ȩgypti. & api quȩ ẽ in t̾ra
assur: & uenient & requiescent om̃s
in torrentib uallium et cau̾nis petra-¬
rũ: & in om̃ib frutectis. & in uniuer¬
sis foraminibꝰ. In die illa radet dñs in
nouacula conducta. in his qui trans
flum̃ sunt. in rege assyrioꝵ caput et
pilos pedum: et barbã uniu̾sam .uiii.
terit in die illa nutriet homo uac¬
cã boũ. et duas oues: & p̃ ub̃tate
lactis comedet butirũ. Butirum enĩ

Expanded text:
et, ut derelinquatur terra quam tu detestaris a duobus regibus suis. Adducet Dominus super te et super populum tuum, et super domum patris tui dies, qui non venerunt a diebus separationis Ephraim a Iuda cum rege Assyriorum et erit in die illa sibilabit Dominus muscae quae est in extremo fluminum Aegypti et api quae est in terra Assur et venient et requiescent omnes in torrentibus vallium et cavernis petrarum et in omnibus frutectis et in universis foraminibus in die illa radet Dominus in novacula conducta in his qui trans Flumen sunt in rege Assyriorum caput et pilos pedum et barbam universam et erit in die illa nutriet homo vaccam boum et duas oves et prae ubertate lactis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ paratos nos inuenire desidans: se¬
nescentẽ mundũ quȩ mala seqͣntur
denunciat: ut nos ab eiꝰ amore com¬
pescat. Apppinquantẽ eiꝰ t̃minum qͣn¬
te ꝑcussiones p̃ueniant innotescit: ut
si dm̃ metuere in tranquillitate nolu-¬
mus: uicinum eiꝰ iudiciũ uł ꝑcussioni¬
b attriti timeamꝰ. Huic & enĩ lectio

Expanded text:
ratos nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti
Abbreviated transcription (Latin):
tur illuic: uepres enĩ & spinȩ erunt
in uniu̾sa t̾ra. Et om̃s montes qui in
sarculo sarient᷑: ñ ueniet illuc tror
spinarum & uepriũ. et erit in pascua
bouis. & in conculcationẽ pecoris. Et
dixit dñs ad me. Sume tͥ librũ gran¬
dẽ: & scribe in eo stilo hominis. Uelo¬
cit̾ spolia detrahe: cito p̃dare. Et ad

Expanded text:
pres enim et spinae erunt in universa terra et omnes montes qui in sarculo sarientur non veniet illuc terror spinarum et veprium et erit in pascua bovis et in conculcationem pecoris et dixit Dominus ad me sume tibi librum grandem et scribe in eo stilo hominis Velociter spolia detrahe C
Abbreviated transcription (Latin):
nationum: et fecerunt sibi p̃putia:
& recesserunt a testam̃to scõ: & iun¬
cti sunt nationib: & uenundatist̃
ut facerent malum. Et paratum ẽ
regnum in conspectu antiochi: et
cȩpit regnare in tra egipti: ut reg¬
naret suꝑ duo regna. & intrauit᷑¬

Expanded text:
erunt sibi praeputia et recesserunt a testamento sancto et iuncti sunt nationibus et venundati sunt ut facerent malum et paratum est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra Aegypti ut regnaret super duo regna et intravit
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit in multitudine graui ie¬
rosolimã: et intrauit in scĩficatio¬
nẽ cum suꝑbia. Et accepit altare
aureum et candelabrum laminis.
& uniu̾sa uasa eiꝰ. & m̃sam ꝓposi-¬
tionis: et libatoria. et phialas. & mor¬
tariola aurea. et uelim. & coronas:
& ornam̃tum aureum qd̃ in facie
temꝑli erat: & comminuit omĩa.
Et accepit argentũ & aurum. & ua¬
sa concupiscibilia: & accepit thesau¬
ros occultos quos inuenit: & subla

Expanded text:
is in multitudine gravi et intravit in sanctificationem cum superbia et accepit altare aureum et candelabrum luminis et universa vasa eius et mensam propositionis et libatoria et fialas et mortariola aurea et velum et coronas et ornamentum aureum quod in facie templi erat et comminuit omnia et accepit argentum et aurum et vasa concupiscibilia et accepit thesauros occultos quos inven
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ & eleuatum cor eiꝰ: & obtinuit re-¬
giones gentium et tyrannos: & fa-¬
cti sunt illi in tributum. Et post
hȩc decidit in leccum: et cognouit
quia moreretur: & uocauit pue-¬
ros suos nobiles qui secum erant nu

Expanded text:
et elevatum: et obtinuit regiones gentium, et tyrannos, et facti sunt illis in tributum. Et post haec decidit in lectum, et cognovit quod moreretur; et vocavit pueros suos nobiles, qui secum e
Abbreviated transcription (Latin):
muerunt pͥncipes & semores: uir¬
gines et iuuenes infirmati sunt: &
speciositas mulicrum immutata ẽ.
Om̃is maritus sumpsit lam̃tum: q̃
sedebant in thoro maritali lugebai:
et commota ẽ tra suꝑ habitantes

Expanded text:
muerunt principes et seniores; juvenes et virgines infirmati sunt, et speciositas mulierum immutata est. Omnis maritus sumpsit lamentum: et quae sedebant in toro maritali lugebant; et commota est terra super hab
Abbreviated transcription (Latin):
s admonitione. Quã enim ꝑ semet¬
ipsam ueritas exposuit: Hanc dis¬
cutere humana fragilitas ñ presu¬
mit. S est qđ sollicite in hac ipsa ex¬
positione dominica pensare debea¬
tis: quia si nos uobis sem̃ u̾bum. a¬
grum mundum. uolucres demonia.
spinas diuitias significare diceremꝰ:
ad credendum nob̃ mens forsitan
ur̃a dubitaret. Unde & idẽ dñs ꝑ se¬
m&e ipsum dignatꝰ ẽ exponere qđ di¬
cebat: lit sciatis rerum significati¬
ones querere: in his etiã que ꝑ se¬
mae ipsum noluit explanare. Expo¬
nendo gͦ qđ dixit. figurate se loqui
innotiit: quatinꝰ certos uos redde¬
ret: cum uob̃ nr̃a fragilitas u̾borum

Expanded text:
im per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret. Unde et idem Dominus per semetipsum dignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vob
Abbreviated transcription (Latin):
le pungant. istȩ deleccent. Et tam̃
spinȩ sunt: quia cogitationũ suarũ
punctionib m̃tem lacerant: & cũ
usq ad peccatum ꝑtrahunt. quasi
inflicto uulnere cruentant. Quas
bene hoc in loco alio euangłista de¬
stante: nequa quã dñs diuitias. sed
fallaces diuitias appellat. Fallaces
enim sunt: quȩ nob̃cum diu ꝑma¬
nere ñ possunt. fallaces sunt: quȩ
m̃tis nr̃ȩ inopiam ñ expellunt. So

Expanded text:
lae pugnant, istae delectent. Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista testante , nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat. Fallaces enim sunt, quae nobiscum diu permanere non possunt. Fallaces sunt, quae mentis nostrae inopiam non expellunt. So
Abbreviated transcription (Latin):
de interitu inquit uitã tuã: qui sati¬
at in bonis desidium tuum : qui co¬
ronat te in miseratione et miscdia:¬
& renouabitur sicut aquilȩ iuuentꝰ¬
ut qui ad future pulcherrime
renouationis quasi summȩ circũcisio¬
nis desidamus p̃mia ꝑtingere: cure-¬
mus interim pͥmitiuȩ circuncisionis
& renouationis quȩ cotidiano uirtu¬
tum exercitio fit subire remedia. De¬
ponamꝰ scd̃m pristinã conu̾sationẽ
ueterẽ hominẽ qui corrumpit᷑ scd̾m
desid̃ia erroris: renouem᷑ spũ m̃tis nr̃e.
& induamꝰ nouum hominẽ qͥ scdm
dm̃ creatus ẽ. in iusticia & sc̃ĩtate ue¬
ritatis. Neq audientes circũcisionem
in uno corporis nr̃i membro nos ca¬
stigare sufficere credamus: s sicut idẽ
alibi monet apłs. mundemꝰ nos ab
om̃i labe & inquinam̃to carnis & sp̃s:
ꝑficientes sc̃ificationẽ in timore dei. Re¬

Expanded text:
mit de interitu, inquit, vitam tuam, qui satimit de interitu, inquit, vitam tuam, qui satiat in bonis desiderium tuum, qui coronat te in miseratione et misericordia, renovabitur sicut aquilae juventut qui ad hujus pulcherrimae renovationis, quasi summae circumcisionis, desideramus praemia pertingere, curemus interim primitivae circumcisionis et renovationis, quae quotidiano virtutum exercitio fit, subire remedia. Deponamus secundum pristinam conversationem veterem hominem, qui corrumpitur secundum desideria erroris, renovemur set induamus novum hominem, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis. Neque audientes circumcisionem in uno corporis nostri membro nos castigare, sufficere credamus: sed sicut idem alibi monet Apostolus: Mundemus nos ab omni labe et inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ cęlestis introitus: illa dies octa¬
ua qua circuncisio celebrat᷑ indicat.
Sex & enim sunt huiꝰ scłi etates. no¬
tissimis tempoꝵ distincte articłis: in
quib ꝓ dõ laborib insistere. & ꝓ ad¬
ipiscenda requie sempit̾na ad tempꝰ
oꝑari necesse ẽ. Septima ẽ etas: non
in hac s in alia uita quiescentium
usq ad tempꝰ resurrectionis anima¬
rũ. Octaua autẽ ętas. ipsa ẽ dies resur¬
rectionis. sine ullo temporis fine bea¬
ta: quando uera omĩmode circũcisio¬
nis gła choruscante. ñ ultra corpꝰ qd̾
corrumpit᷑ aggrauat animã: ñ ter-¬
rena in habitatio depͥmit sensũ mul-¬
ta cogitantẽ: s corpꝰ iã incorruptibi¬
le letificat animam: & subleuat cȩ-¬
lestis inhabitatio totum hominẽ ui¬
sioni sui conditoris inherentẽ. Huiꝰ
ȩt̃m diei beatitudinẽ ꝓpħa in illo cu-¬
ius supra meminimꝰ psalmo conseqͤn¬
ter exponit: animã suã ipse & om̃s in¬
terioris sui hominis affectus ad bene-

Expanded text:
tempus coelestis introitus illa dies octava, qua circumcisio celebratur, indicat. Sex etenim sunt hujus saeculi aetates notissimis temporum distinctae articulis, in quibus pro Deo laboribus insistere, et pro adipiscenda requie sempiterna ad tempus operari necesse est. Septima est aetas non in hac, sed in alia vita quiescentium usque ad tempus resurrectionis animarum. Octava autem aetas ipsa est dies resurrectionis sine ullo temporis fine beata, quando vera omnimodo circumcisionis gloria coruscante, non ultra corpus, quod corrumpitur, aggravat animam; non terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem, sed corpus jam corruptibile laetificat animam, et sublevat coelestis inhabitatio totum hominem visioni sui conditoris inhaerentem. Cujus aeterni diei beatitudinem Propheta in illo, cujus supra meminimus, psalmo consequenter exponit, animam suam ipse et omnes interioris sui hominis affectus ad benedi
Abbreviated transcription (Latin):
cisi cordib et aurib uos semꝑ spĩu
scõ restitistis. Si gͦ incircũcisi cordib &e
aurib sunt qui sp̃s scĩ monitis resistuñ:
nium exterioris interiorisq hominis
nr̃i sensuum. Qui enim uid̾it mulie¬
rẽ ad concupiscendum eã: qui habue¬
rit ocłos sublimes: huiꝰ incircũcisiis ẽ
uisus. At de quib uoce ueritatis dicit᷑.
qui est ex dõ u̾ba dĩ audit: ꝓptea uos
ñ auditis quia ex dõ ñ estis: incircũ¬
cisi sunt aurib.¬

Expanded text:
 et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis. Si ergo incircumcisi cordibus et auribus sunt, qui Spiritus sancti monitis resistunt, nium exterioris interiorisque hominis nostri sensuum. Qui enim viderit mulierem ad concupiscendam eam, qui habuerit oculos sublimes, hujus incircumcisus est visus: quibus voce Veritatis diciQui est ex Deo, verba Dei audit. Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis . » Incircumcisi sunt li
Abbreviated transcription (Latin):
ȩc ẽ uera & plenaria nr̃a circũ¬
cisio: cum in die uidicii cunctis
simul animȩ carnisq corruptionib
exiiti: mox ꝑacco iudicio ad uidendã
ꝑpetuo creatoris nr̃i faciẽ. aulã regni
uulos circuncisos ad templum dni
ierosolimã cum laudib hostiarum
munus acceptabile deferri. Hera
enim circuncisione purgatus. tem¬
plum dñi cum munerib ingreditur:
qui gła resurrectionis ab om̃i labe
mortalitatis excoctus: cũ bonoꝵ fru

Expanded text:
ec est vera et plenaria nostra circumcisio, cum in die judicii cunctis simul animae carnisque corruptionibus exuti, mox peracto judicio ad videndam perpetuo Creatoris faciem, aulam regni vulos circumcisos ad templum Domini Hierosolymam cum laudibus hostiarum munus acceptabile deferri. Vera enim circumcisione purgatus templum Domini cum muneribus ingreditur qui gloria resurrectionis ab omni labe mortalitatis excoctus, cum bonoru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ delectania discessimꝰ: ad hȩc ꝑ la¬
m̃ta reuocamur. Unde necesse ẽ fr̃s
oꝑis: illinc iudicium extremȩ distri¬
ctionis. Pensemꝰ qͣm districtꝰ iudex ue¬
niat. qui udicium minatur & latet:
terrores peccatorib intentat: & tam̃
adhuc sustinet: & iccuco uenire citiꝰ
differt: ut minus inueniat quos con¬
dempnet. Puniamꝰ fletib culpas: &
cum psalmistȩ uoce p̃ueniamꝰ faciẽ
eiꝰ in confessione. Uoluptatum falla
oa nos gͦ nulla decipiat: nulla uana
lȩticia seducat. In ꝓximo nãq ẽ uidex:
qui dixit. Uȩ uob̃ qui ridetis nunc:
qm̃ lugebitis & flebitis

Expanded text:
per delectamenta discessimus, ad haec per laper delectamenta discessimus, ad haec per lamenta revocamur. Unde necesse est, fraoperis, illinc judicium extremae districtionis. Pensemus quam districtus judex veniat, qui judicium minatur et latet; terrores peccatoribus intentat, et tamen adhuc sustinet; et idcirco venire citius differt, ut minus inveniat quos condemnet. Puniamus fletibus culpas, et cum Psalmistae voce praeveniamus faciem ejus in confessione . Voluptatum nos ergo fallacia nulla decipiat, nulla vana laetitia seducat. In proximo namque est judex qui dixit: Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ deseriuire: sicut de quib dã ꝑ pro¬
phetã dicit᷑. Computruerunt ium̃ta
in stercore suo. Ium̃ta quippe in ster¬
core suo computrescere ẽ:carnales
homines in fetore. luxuriȩ uitã fini-¬
re. Mirrã gͦ dõ offerimꝰ: qͣndo hoc
mortale corpꝰ a luxuriȩ putredine
ꝑ condim̃tum continentiȩ custodi¬
mus. Magnum uͦ nob aliquid ma¬
gi innuunt: qđ in regionẽ. suã ꝑ ali¬
am uiam reu̾tuntur. In eo nãq qd
admoniti faciunt: nob̃ ꝓfecto insi¬
nuant quid faciamꝰ. Regio quippe
nr̃a paradisus ẽ: ad quã iu cognito
redire ꝑ uiã qua uenimꝰ ꝓhibemur.
Aregione & enim nr̃a suꝑbiendo. in¬
obȩdiendo. uisibilia sequendo. cibũ
uetitum gustando discessimꝰ: s ad
eam necesse ẽ. ut flendo. obȩdie.do.
uifibilia contempnendo. atq appe¬
titum carnis refrenando redeamus.
ꝑaliã gͦ uiã ad regionẽ nr̃am regre¬
dimur: qm̃ qui a paradisi gaudiis

Expanded text:
riae desaevire, sicut de quibusdam per proriae desaevire, sicut de quibusdam per prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo computrescere est carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando hoc mortale corpus a luxuriae putredine per condimentum continentiae custodimus. 7. Magnum vero nobis aliquid magi innuunt, quod in regionem suam per aliam viam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu cognito, redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudiis
Abbreviated transcription (Latin):
mortalẽ: quãuis in auro. thure. &
mirra. intelligi &e aliud potest. Au¬
ro nãq sapientia designat᷑: salomo¬
tis. Thure autẽ qđ dõ incenditur.
uirtꝰ orationis expͥmitur: psalmi¬
sta attestante qui dicit. Dirigatur
oratio mea sicut uicensũ in conspe-¬
ctu tuo. Per mirrã uͦ: carnis nr̃e mor¬
tificatio designat᷑. Unde scã eccłia
de suis oꝑariis usq ad mortẽ ꝓ deo
certantib dicit. Mlanꝰ meȩ distillaue¬
aurum offerimꝰ: si in conspectu illiꝰ
claritate suꝑnȩ sapientiȩ resplen¬
demus. Thus offerimus: si cogitatio¬
nes carnis ꝑ sca orationum studia in
ara cordis incendimꝰ : ut suaue aliqͥd
dõ ꝑ cȩleste desidium redolere uale¬
amus. Mirrã offerimꝰ: si carnis uicia
ꝑ abstinentiã mortificamꝰ. ꝑ myrram
nãq ut diximꝰ agitur: ne mortua ca¬
ro putrefiat. Mortuã uͦ carnẽ putres¬
cere ẽ. hoc mortale corpꝰ fluxui luxu¬

Expanded text:
mortalem. Quamvis in auro, thure et mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Aurum namque sapientiam designat, Salomotis . Thure autem quod Deo incenditur, virtus orationis exprimitur, Psalmista attestante, qui dicit, Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo. Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio figuratur; unde sancta Ecclesia de suis operariis usque ad mortem pro Deo certantibus dicit: Manus meae distillaveaurum offerimus, si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta orationum studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortificamus. Per myrrham namque, ut diximro putrefiat. Mortuam vero carnem putrescere est hoc mortale corpus fluxu luxu