comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ⁊ si alios cogitemꝰ. dõ parua s̃. hanc scribis in quodã conuẽtu
amicoꝵ ab uno ex multis qͥ aderãt illatã ẽẽ. questionẽ uos tam int̃¬
uenisse ulteriꝰ inqͥrenti. solutũq conuentũ. ad potioris ꝑitiȩ m̾ita
distulisse: ne dũ incautiꝰ secreta temerant᷑. ĩ culpã deflecterer endr
inocus. Dem̃ adme litt̾arũ tuarũ dirigis intentionẽ. ⁊ pꝰhanc im¬
ꝑitiȩ cfessione amones ut a partibꝰ nñs qͥd de sidet̃ agnoscã. Adiungis
& int̾ ẽe. famȩ meȩ. ut quesita nou̾itis. qͦd ut cũq absq decͥmto cultꝰ
diumi ĩ alus sac̾dotibꝰ tolat᷑ inscicia. At cũ adme antistitẽ uenit᷑. legi de¬
ẽ. qͥcqͥd c̃tig̾t ignorari. Primũ gͥ hãc deme opinionẽ facile p̃suptã qͣso
deponas. eũq aĩum qͣuis gͣ me beniuolẽtissimũ soluas. atq exuas. ac
de me mͥmag̃ qͣulli alt̾i credas: si mͥ dilectionis uicẽ reddis. Tanta ÷ .N.

Expanded text:
et alios cogitemus, deo parua sunt. hanc scribis in quodam conuentu amicorum ab uno ex multis, qui aderant, inlatam esse quaestionem, uos autem interuenisse ulterius inquirenti solutumque conuentum ad potioris peritiae merita distulisse, ne, dum incautius secreta temerantur, in culpam deflecteret error innocuus. Deinde ad me litterarum tuarum dirigis intentionem et post hanc inperitiae confessionem admones, ut, a partibus nostris quid desideretur, agnoscam. adiungis etiam interesse famae meae, ut quaesita noueritis, quod utcumque absque detrimento cultus diuini in aliis sacerdotibus toleratur inscitia, at cum ad me antistitem uenitur, legi deest, quicquid contigerit ignorari. primum igitur hanc de me opinionem facile praesumptam quaeso deponas eumque animum quamuis erga me beniuolentissimum soluas atque exuas ac de me mihi magis quam ulli alteri credas, si mihi dilectionis uicem reddis. tanta est en
Abbreviated transcription (Latin):
aut quom uiuat ubi ñ est. Neq enĩ nͥ m carne sua÷: sentit aũ p̃ter
sine quadã uelut absurditate potest . Ide sensi loquim᷑ morticmo. qͥd¬

Expanded text:
aut quo modo uiuat, ubi aut quo modo uiuat, ubi sine quadam uelut absurditate potest et de sensu loquimur morticino. q
Abbreviated transcription (Latin):
lentior ceteris uisus: An ⁊ incelo uiuit. q ⁊ in cęlo sentit. ⁊ sens eẽ non
potest. ubi uita ñ est. An sentit ⁊ ubi non uiuit. qr cũ in sua carne
tantũ uiuat. sentit etiã in his locis quȩ p̃t̃ eiꝰ carnẽ continẽtea
quȩ tangit aspectu: Uidesne quã sit hoc latebrosũ en sensu ta
conspicuo qui uisus dr: Adtende ⁊ auditũ. Na upse se foras qͦdiamͦ
diffundit a carne. Un enĩ dicimꝰ foris sonat. nisi ibi sentiamꝰ uͥ sonat.
G⁊ illic extͣ carnẽ nr̃am iuumꝰ. An sentire possumꝰ ⁊ ubi ñ uiutmꝰ cũ
sensus sine cͥaͭ  eẽ. ñ possit: Ceteri tres sensus apt̃ se ipsos seritiunt.
qͣuis de olfatu possit ut cũq dubitari: de gustu aut̃ atq tactu nulla
controrisia ÷: qdđ ea qͣ gustamꝰ ⁊ tangimꝰ. nõ alibi ꝗͣ in nr̃a carne
sentimꝰ. ꝓ misti tres sensus ab hac considatione semoueant᷑: uisus.
auditq affer mirabilẽ questionẽ. Aut qͦmͦ anima sentiat. uͥ ñ uiut.

Expanded text:
lentior ceteris uisus? an et in caelo uiuit, quia et in caelo sentit et sensus esse non potest, ubi uita non est? an sentit, et ubi non uiuit, quia, cum in sua tantum carne uiuat, sentit etiam in his locis, quae praeter eius carnem continent ea, quae tangit aspectu? uidesne, quam sit hoc latebrosum in sensu tam conspicuo, qui uisus dicitur? adtende et auditum. nam et ipse se foras quodam modo diffundit a carne. unde enim dicimus: Foris sonat\', nisi ibi sentiamus, ubi sonat? ergo et illic extra carnem nostram uiuimus. an sentire possumus, et ubi non uiuimus, cum sensus sine uita esse non possit? Ceteri tres sensus apud se ipsos sentiunt, quamuis de olfactu possit utcumque dubitari. de gustu autem atque tactu nulla controuersia est, quod ea, quae gustamus et tangimus, non alibi quam in nostra carne sentimus. proinde isti tres sensus ab hac consideratione semoueantur. uisus auditusque adferunt mirabilem quaestionem, aut quo modo anima sentiat, ubi non uiuit,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi bonarũ rerũ ÷ nec nisi futurarũ et ad eũ ꝑtinẽtiũ
qui earũ spem gerere ꝑibetur. Quȩ cũ ita sint propter
has causas distinguenda erat fides ab spe sicut uocabu¬
lo ita ⁊ racionabili differentia. Nam qͦd attinet ad nõ
uidere siue quȩ credũt᷑ siue q̃ sꝑant᷑ fidĩ speiq cõmune
cȩ regule defensores. fides ẽẽ dicta ẽ. coniunctio rerũ quȩ
non uident᷑. Quãuis quãdo sequisq non u̾bis ñ testibꝰ
non deniq ullis argumĩtis s p̃sentiũ rerũ euidentie cre¬
didisse hoc ẽ. fidem accõmodasse dicit. Nõ ita uidetur¬
absurdũ. ut recte repͣhendat᷑ in u̾bo: eiq dicat᷑. Ergo uidi¬
sti: ñ credidisti. Unde putari potest ñ ẽẽ cõsequens ut ñ
uideat᷑ res quecũq credit᷑. S meliꝰ hanc appellamꝰ fidẽ ꝙͣ

Expanded text:
nisi bonarum rerum est, nec nisi futurarum, et ad eum pertinentium qui earum spem gerere perhibetur. Quae cum ita sint, propter has causas distinguenda erit fides ab spe, sicut vocabulo, ita et rationabili differentia. Nam quod attinet ad non videre, sive quae creduntur, sive quae sperantur, fidei speique commune cae regulae defensores, fides esse dicta est cognitio rerum quae non videntur . Quamvis quando se quisque non verbis, non testibus, non denique ullis argumentis, sed praesentium rerum evidentiae credidisse, hoc est, fidem accommodasse dicit, non ita videturabsurdus, ut recte reprehendatur in verbo, eique dicatur, Vidisti; ergo non credidisti: unde putari potest non esse consequens ut non videatur res quaecumque creditur. Sed melius hanc appellamus fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo graphus in psalmis. Uerbo inquit dñi cęli
firmati sunt. & sp̃u oris eiꝰ om̃is uirtus eorũ. In ꝑ¬
testimonio: & trinitas numerus. & communio cooꝑ-¬
mea fundauit t̾ram: &e dextera mea mensa ẽ.
cȩlos. Non aprincipio abscondito: loquutus sum
ex tempore. Añquã fieret ibi eram. de nũc dñs

Expanded text:
m quoque in Psalmis: Verbo, inquit, Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum ; in ptestimonio et Trinitatis numerus, et communio coopemea fundavit terram, et dextra mea mensa est coelos . Non a principio in abscondito locutus sum; ex tempore antequam fieret, ibi eram; et cons
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ante ba mac uita ẽ. sine aiquo pi tuatrs. est
qui pecat minimũ. Iccirco ipse dñs quos dicit
bonos ꝓpt̾ participationem gr̃e diume eos¬
dẽ etiã malos dic̃ ꝓpt̾ uicia in firmitatis huma¬
ne. doner totũ quo constamꝰ ab om̃i uciosita¬
te sanatũ transeat in eã uitã ubi nichil om̃ino
peccabitur. Ham utiq bonos docebat orare
non malos. quib p̃cepit ut dicerẽt. Pat noster
qui es incelis. Ex hoc enĩ boni quo filu dĩ nõ
natura geniti s gr̾a facti. tamq ii quib re¬
cipientib eũ ded̾ potestatẽ filios dĩ fieri.
Que generacio sp̃ał more scripturarũ ȩtiã

Expanded text:
sine aliquo peccato? sed qui peccat minimum. Idcirco ipse dominus quos dicit bonos propter participationem gratiae diuinae, eosdem etiam malos dicit propter uitia infirmitatis humanae, donec totum, quo constamus, ab omni uitiositate sanatum transeat in eam uitam, ubi nihil omnino peccabitur. nam utique bonos docebat orare, non malos, quibus praecepit, ut dicerent: Pater noster, qui es in caelis; ex hoc enim boni, quo filii dei non natura geniti sed gratia facti tamquam hi, quibus recipientibus eum dedit potestatem filios dei fieri. quae generatio spiritalis more scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
mus: Agimꝰ quantũ ep̃alis facultas dat᷑. & humanũ
quidẽ nonunq. seo marime ac sẽꝑ diuinũ iudicium
cõminantes. nolentes aũt reodere quos nouimꝰ ⁊ male
abstulisse. & unde reddant abere. arguimꝰ increpamus
& destestamur. Q uos dã clam. quos dã palã sic̃ diuer
sitas personarũ diuersã uidet᷑ posse recipere medicinã.
nec inaliorũ ꝑnitiẽ ad maiorẽ insamã concitari. Ali-¬
quando etiã sires magis curanda ñ impedit: sc̃ĩ altaris
cõmunione pͥuamis. Uerũ sepe accidit. ut nos fallãt
uł negando se abstulisse uł affirmando se unde restitu-¬
ant non habere. Seꝑe etiã ⁊ uos fallimini. ꝓutando uł
nos non agere ut reddant uł ipsos habere. unde reodant.
&̾ om̃s aut pene om̃s homines amamꝰ nr̃as suspitiones
uł uocare uł existimare cognitiones quando creoibilib
rerũ signis mouemur. cũ credibilia nõ nulla sint falsa: siẽ

Expanded text:
mus? agimus. quantum episcopalis facultas datur, et humanum mus? agimus. quantum episcopalis facultas datur, et humanum quidem nonnumquam sed maxime ac semper diuinum iudicium comminantes. nolentes autem reddere, quos nouimus abstulisse, et unde reddant habere, arguimus, increpamus et detestamur, quosdam sitas personarum diuersam uidetur posse recipere medicinam nec in aliorum perniciem ad maiorem insaniam concitari, aliquando etiam, si res magis curanda non impedit, sancti altaris communione priuamus. Yerum saepe accidit, ut nos fallant uel negando se abstulisse uel adfirmando se, unde restituant, non habere; saepe etiam et uos fallimini putando uel nos non agere, ut reddant, uel ipsos habere, unde reddant; et omnes aut paene omnes homines amamus nostras suspiciones uel uocare uel existimare cognitiones, quando credibilibus rerum signis mouemur, cum credibilia nonnulla sint falsa, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
qui puero peycerit uolenti obstinatissime de serpen¬
tibis ludere : Quis aũt ñ miscdem quitalia ꝓhibẽs
contẽptorẽ uerborũ etiã tierberib em̃dauerit: & id̃
nonusq ad mortẽ ꝓtendenda ẽ. oi scipłima. ut sit eui
ꝓ desse possit. Quã quã etiã cũ homo ab homine occi¬
dit᷑ multũ distet utrũ fiat nocendi cupiditate. uł
in iuste aliqͥd auferendi. sic̃ fit ab immic. sic̃ ala¬
trone. an ulciscendi uł obediendi ordine. sic̃ aiudice.
sic̃ a carnifice. an euadenoi uł subueniendi necestita¬
te. sic̃ int̾imit᷑ latro aiuatore. hostis amilite. ⁊ aliquã¬
do qui causa mortis fuit potiꝰ incułꝑa fuit quiã ille
qui occidit. Ueluo siquisq decipiat fide uissorẽ suuĩ.
atq ille ꝓuto suppliciũ legitimũ luat. nec tam̃ om̃is
hemine leb̾ator uł nealuis liberetur sibi ipse mortẽ
inferat : Hũ ꝓpt̾ istas alienarũ mortiũ causas aut

Expanded text:
qui puero pepercerit uolenti obstinatissime de serpenqui puero pepercerit uolenti obstinatissime de serpentibus ludere? quis autem non misericordem, qui talia prohibens contemptorem uerborum etiam uerberibus emendauerit? et ideo non usque ad mortem protendenda est disciplina, ut sit, cui prodesse possit. quamquam etiam cum homo ab homine occiditur, multum distet, utrum fiat nocendi cupiditate uel iniuste aliquid auferendi, sicut fit ab inimico, sicut a latrone, an ulciscendi uel oboediendi ordine, sicut a iudice, sicut a carnifice, an euadendi uel subueniendi necessitate, sicut interimitur latro a uiatore, hostis a milite. et aliquando, qui causa mortis fuit, potius in culpa est quam ille, qui occidit, uelut si quisquam decipiat fideiussorem suum atque ille pro isto supplicium legitimum luat. nec tamen omnihomine liberato, vel ne alius liberetur, sibi ipsi mortem inferat? Non Num propter istas alienarum mortium causas, aut
Abbreviated transcription (Latin):
do sanet᷑ uoluntas. S uc ordinationi rerũ huma¬
narũ contrariȩ ñ st̃ int̾cessiones eꝑicopoꝵ. immo
nͦ nec causa nec locꝰ int̾cedendi ullus ẽẽt. si ista
ñ ẽent. Canto enĩ st̃ int̾cedentiũ ⁊ parcentium
beneficia gͣtiora. quanto peccantiũ iustiora supplitia.
Nec ob aliuo quantũ sapio inuetiri testam̃to antiqͥ¬
rũ tẽporib ꝓpħarũ seuerior legis uindicta ferue¬
bat: nͥ ut ostenderet᷑ recte iuiquis penas conftutas.
ut quod eis parcere noui testam̃ti in dulgentia cõ¬
monemur. aut remediũ sit salutis quo peccatis par¬
eat᷑ a nr̃is. aut cõm̃oatio mansuetudinis. ut ꝑ eos
qui parcunt ueritas p̃dicata nontantũ timeatur.
uerũ etiã diligat᷑. Plurimũ aut̃ int̾ ẽ quo animo
quisq parcat. Sicuti enĩ ẽ.aliquando miscdia puni¬
enẜitta icrudelitas parcẽs. Nam ut exempli grã ma¬
nifestĩ aliquid ponã. quis ñ crudelẽ uerꝰ direrit eũ

Expanded text:
deo sanetur uoluntas. sed huic ordinationi rerum humadeo sanetur uoluntas. sed huic ordinationi rerum humanarum contrariae non sunt intercessiones episcoporum: immo uero nec causa nec locus intercedendi ullus esset, si ista non essent. tanto enim sunt intercedentium et parcentium beneficia gratiora, quanto peccantium iustiora supplicia. nec ob aliud, quantum sapio, in ueteri testamento antiquorum temporibus prophetarum seuerior legis uindicta feruebat, nisi!\' ut ostenderetur recte iniquis poenas constitutas. ut, quod eis parcere noui testamenti indulgentia commonemur, aut reme. dium sit salutis, quo peccatis parcatur et nostris, aut commendatio mansuetudinis, ut per eos, qui parcunt. ueritas praedicata non tantum timeatur, uerum etiam diligatur. Plurimum autem interest, quo animo quisque parcat. sicut enim est aliquando misericordia puniens, ita et crudelitas parcens. nam, ut exempli gratia manifestum aliquid ponam, quis non crudelem uerius dixerit eum,
Abbreviated transcription (Latin):
culpã sibi placuusse monstraret. lã uides gͥ dereligi¬
one descendere. nec nos sotietate criminũ obstrigi
q int̾cedimꝰ plerũq etiã ꝓ sceleratis. ⁊ si non scelerati:
tam̃ ꝓpeccatorib peccatores. & qͦs ueratit̾ pociꝰ quam
in uiriose dictũ accipias. puto quos apuo peccatores.
Nec idõ sane fustra instituta st̃ potestas regis. iuis
gladis cognitoris ungulȩ carnificis. arma militis dus¬
ciplina dominantis. seueritas etiã boni patris. habẽt
ista om̃ia modos suos causas rationes. utilitates. hec
cũtum̃tur ⁊ cohercent᷑ mali. & quietiꝰ int̾ malos ui¬
uunt bom. Non quia ꝓnuntiandi st̃ boni. qui
talia metrtendo ñ peccant. ñ em̃ bonꝰẽ. quispiam
timore pęne s amore iusticie: ueruntam̃ ñ ucilit̃
etiã metui legũ humana cohercet᷑ audatua: ut¬
& tuta sit int̾ impbos in nocentia. & in ipsis impb̃
dũ formidato supplitio frenat᷑ facuiltas. inuocato

Expanded text:
culpam sibi placuisse monstraret. iam uides igitur de religiculpam sibi placuisse monstraret. iam uides igitur de religione descendere nec nos societate criminum obstringi, quod intercedimus plerumque etiam pro sceleratis etsi non scelerati tamen pro peccatoribus peccatores et — quod ueraciter potius quam iniuriose dictum accipias - puto quod apud peccatores. Nec ideo sane frustra instituta sunt potestas regis, ius gladii cognitoris, ungulae carnificis, arma militis, disciplina dominantis, seueritas etiam boni patris. habent ista omnia modos suos, causas, rationes, utilitates. haec cum timentur, et cohercentur mali et quietius inter malos uiuunt boni, non quia boni pronuntiandi sunt, qui talia metuendo non peccant — non enim bonus est quispiam timore poenae sed amore iustitiae —, uerum tamen non inutiliter etiam metu legum humana cohercetur audacia. ut et tuta sit inter inprobos innocentia et in ipsis inprobis, dum formidato supplicio frenatur facultas. inuocato
Abbreviated transcription (Latin):
dimitte nobis debita nr̃a quãto nequitia purior am¬
mus ẽẽt. tanto clem̃tia plemor ẽẽ.deberet. Ut si ñ
conpungerem᷑ sententia dñi ita dicentis. qui ur̃m ẽ.
fine pectato. pͥor in illã lapidẽ iaciat. ipsitis qͥ hoc dixit.¬
sectaremͣ eremplũ qui cũ ẽẽt utiq sine peccato.
ait mulieri. quã ꝑt̾riti illi reli querant. nec egote
Qaͣpnabo. uade iã deinceps noli peccare. Potuit enĩ
metuere flagitiosi mulier ne illis discedentib qui
sira peceata cognouerant ut peccato parcerent alie¬
no. illã iustissime iã ipse dãpuaret qui erat sine pec¬
cato. At ille ñ conscientia pauidus s plenꝰ clementia.
cũ illa respondisset a nemine se fuisse damnatã. nec
ego te inquid oampnabo. lãquã diceret. Si malitia
tibi parcere potuit. quid metins innocentiam: Et ne
desictorũ ñ donator s appbator uderetur. uade ait iã
deinceps noli peccare. Ut se homini pꝑcisse ñ hominis

Expanded text:
Dimitte nobis debita nostra, quanto nequitia purior anDimitte nobis debita nostra, quanto nequitia purior animus esset, tanto dementia 1 plenior esse deberet, ut, si non compungeremur sententia domini dicentis: Qui uestrum est sine peccato, prior in illam lapidem iaciat, ipsius, qui hoc dixit.r exemplum, qui cum esset utique sine peccato, ait mulieri, quam perterriti illi reliquerunt: Nec ego te damnabo; uade, iam deinceps noli peccare. potuit enim metuere flagitiosa mulier. ne forte illis discedentibus, qui sua peccata cogitauerant, ut peccato parcerent alieno, illam iustissime iam ipse damnaret. qui erat sine peccato. at ille non conscientia pauidus sed plenus clementia, cum illa respondisset a nemine se fuisse damnatam: Nec ego te, inquit, damnabo, tamquam diceret: Si malitia tibi parcere potuit, quid metuis innocentiam? et ne delictorum non donator sed approbator uideretur: Vade, ait, deinceps iam noli peccare, ut se homini pepercisse, non hominis
Abbreviated transcription (Latin):
iquit uos cũ sitis mali nostiꝰ bona dare data
fillus ur̃is. quantomagis pater ut qui ince¬
lis est. dabit uona petentib se s. Hum gͥ ds̃
pater malorũ est. Absit. Quomodo gͦ dr̃ pa
quid humano uitio: Hoc comendans illude¬
mendans. Merito ait senera qui temporb
apłorũ fuit. cuiꝰ ętiã quedã ad paulũ apłm le¬
gunt᷑ epłȩ. Om̃s odit. qui malos odit. Et tamen
dũ ñ ut ꝑmaneant s ut sanent᷑ diliguntur
egroti. Quic quid autẽ post eam que fit inbap¬
tismo abolitionẽ peccatorũ in hac uita manendo
peccamꝰ. etiã siñtale sit qͥadiuinis remoueri com¬
pellat altaribus ñ dolore sterili. sed miscdię sac̾¬
ficiis erpiat᷑. quod gͦ agimꝰ ut faciatis int̾cesentib
nobis. dõ nos noueritis offerre ꝓuobis. Indigetis
enĩ miscđia quã p̾betis. & uidete quiꝰ direrit. di¬
mittite ⁊ dimittet᷑ uobis date & dabitur uobis.
quã quã etiã si ita uiueremꝰ ut ñ ẽẽt. quare dice̾mꝰ

Expanded text:
a data dare filiis uestris, quanto magis pater uester, qui in caelis est, dabit bona petentibus se! num igitur deus pater malorum est? absit. quo modo ergo diciquid humano uitio, hoc commendans, illud emendans? merito ait Seneca, qui temporibus apostolorum fuit, cuiu etiam quaedam ad Paulum apulae: 'Omnes odit, qui malos odit\'. et tamen dum, non ut permaneant. sed ut sanentur, diliguntur aegroti. Quicquid autem post eam, quae fit in baptismo, abolitionem omnium peccatorum in hac uita manendo peccamus, etiam si non tale sit, quod a diuinis remoueri compellat altaribus, non dolore sterili sed misericordiae sacrificiis expiatur. quod ergo agimus, ut faciatis intercedentibus nobis, deo uos noueritis offerre pro nobis. indigetis enim misericordia, quam praebetis, et uidete, quis dixerit: Dimittite et dimittetur uobis, date et dabitur uobis. quamquam etiam si ita uiueremus, ut non esset, quare diceremus:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. cuuiꝰ ministerio seueritas tẽperat᷑ & ur̃a.Non uob̾
dis plic̾at quod rogamini abonis: quia nec bonis disy
de p̃sentibus ur̃is securib t̾ruit afserẽs ⁊ ipsas ad dispen¬
sationẽ diuine ꝓuidentię ꝑtinere. Om̃is in quid anima
potestatib sublimiorib sub ditasit. Nõ ẽ. eiũ potestas nͥ¬

Expanded text:
nostra, cuius ministerio seueritas temperatur et uestra. non uobis nostra, cuius ministerio seueritas temperatur et uestra. non uobis displiceat, quod rogamini a bonis, quia nec bonis displde praesentibus uestris securibus terruit adserens et ipsas ad dispensationem diuinae prouidentiae pertinere. omnis, inquit, anima potestatibus sublimioribus subdita sit; no
Abbreviated transcription (Latin):
mits eis humanũ dolorẽ. ñ ꝓpt̾ illa ne accidĩt recte
factorũ repͥmimꝰ uoluntatẽ. Sic etiã cũ int̾cedimꝰ ꝓpec¬
catore dãnando secũtur aliq. do que noluimus. siue
inillo Ripso qͥ nr̃a int̾cęsione liberat᷑. ut uł inmaniꝰ impu¬
nita crassetur audatia. subdita cupiditati. in gͣta lenitati.
atq unus morti ereptꝰ plurimos necet. uł ipso ꝑ bene¬
ficiũ nr̃m in meliꝰ cõmutato morib q correcto. ali male
uiuendo ꝑeat sibiq huiꝰ impinitate ꝓposita. talia uł
gitiora cõmittat. Hon ut opinor hec mala imputanda sc̃t
nobiscũ int̾cedimꝰ nobis. sed pociꝰ illa bona quecũ io faci¬
amus intuemͣ. ⁊ uolumꝰ. id ÷ cõm̃datio mansuetudinis
ad conciliandã dilectionẽ uerbo ueritatis. Et ut qui
lib̾ant᷑ atẽporali morte sic uiuant. ne in et̾nã unde
nũqͣm liberent᷑ in currant. Prodẽ. gͦ x seueritas ur̃a.
cuiꝰ ministerio quies ad uiuat᷑ ⁊ nr̃a. Prod ẽ. ⁊ int̾cessio

Expanded text:
um dolorem, non propter illa, ne accidant, recte factorum reprimimus uoluntatem. Sic etiam, cum intercedimus pro peccatore damnando. sequuntur aliquando, quae nolumus, siue in ipso, qui nostra intercessione liberatur, ut uel immanius inpunita grassetur audacia subdita cupiditati, ingrata lenitati atque unus morti ereptus plurimos necet, uel ipso per beneficium nostrum in melius commutato moribusque correcto alius male uiuendo pereat sibique huius impunitate proposita talia uel grauiora committat. non, ut opinor, haec mala inputanda sunt nobis. cum intercedimus nobis, sed potius illa bona, quae, cum id facimus, intuemur et uolumus, id est commendatio mansuetudinis ad conciliandam dilectionem uerbo ueritatis et ut, qui liberantur a temporali morte, sic uiuant, ne in aeternam, unde numquam liberentur, incurrant. Prodest ergo et seueritas uestra, cuius ministerio quies adiuuatur et nostra; prodest et intercessio
Abbreviated transcription (Latin):
Siem̃ dimiseritis peccata homm̾b: dimittet uo¬
bis ⁊ pater ur peccata ur̃a. Hanc oracione
baptitati orant. Nec ẽ. prorsus p̃teritoru̾ a¬
liquid peccatinũ qđ non baptixatis in sanc¬
ta eccłia dimitat᷑. s postea uiuendo in hac fra-¬
gilitate martali. nisi contraherent qͥdimnt¬
tendũ eẽt ñ ueraciter dicerent. dunite nob̾
debita nr̃a. Bom gͦ in quantũ fillii dei sunt.
In quantũ autem petant qͣ sua ñ mendaci cõ¬
fessione testant᷑. utiq mali sunt nisi forte
quis dicat alba bonorũ alia malorũ eẽ pec¬
cata q̃ non usq quaq in ꝓbabilit̃ dr̃ beru̾tam̃¬
dñs iħe sine ulla ambiguitate malos apellauit
eosdem ipsos quorũ patrẽ diceba t deũ Nã
in eodẽ sermone ubi illã docet orationẽ alio
loco exortans adp̃candũ dm̃ ait. Petite ⁊ accipi¬
etis querite ⁊ inuenietis. pulfate ⁊ aperiet᷑ uo¬
bis. Om̃is enim qui petit accipit. ⁊ qui quer tt

Expanded text:
im dimiseritis peccata hominibus, dimittet uobis et pater uester peccata uestra. hanc orationem baptizati orant nec est prorsus praeteritorum aliquid peccatorum, quod non baptizatis in sancta ecclesia dimittatur. sed postea uiuendo in hac fragilitate mortali nisi contraherent, quod dimittendum esset, non ueraciter dicerent: Dimitte nobis debita nostra. boni ergo, in quantum filii dei sunt, in quantum autem peccat, quod sua non mendaci confessione testantur, utique mali sunt. Nisi forte quis dicat alia bonorum alia malorum esse peccata, quod non usque quaque inprobabiliter dicitnus Iesus sine ulla ambiguitate malos appellauit eosdem ipsos, quorum patrem dicebat deum. nam in eodem sermone, ubi illam docet orationem, alio loco exhortans ad precandum deum ait: Petite et accipietis, quaerite et inuenietis, pulsate et aperietur uobis; omnis enim, qui petit, accipit
Abbreviated transcription (Latin):
sed apud homines plerosq etiã laudabile: aut
sime ab̾ac neqͥtia reuocatis dicite utrũ mͥ aliqͥs
ꝓ sit ad uitã futurã.si in ista uita illece brosissime
uoluptatis blandim̃ta contempsero. silibidinũ in¬
citam̃ta frenauero. si ad castigandũ corpꝰ meum
multa mͥ ȩ̨tiã licita ⁊ concessa sub trarero. sime
penitendo uehem̃tiꝰ quã pꝰ ercru ciauero. si miserabiliꝰ¬

Expanded text:
sed apud homines plerosque etiam laudabili, aut sed apud homines plerosque etiam laudabili, aut si me ab hac nequitia reuocatis, dicite, utrum mihi aliquid prosit ad uitam futuram, si in ista uita inlecebrosissimae uoluptatis blandimenta contempsero, si libidinum incitamenta frenauero. si ad castigandum corpus meum multa mihi etiam licita et concessa subtraxero, si me paenitendo uehementius quam prius excruciauero, si miserabili
Abbreviated transcription (Latin):
debemus. ut rigorẽ nr̃m ꝓeis interceaendo flec¬
taiis. ꝓ qͥb ⁊ dñm quẽ nicbil demorib eorum
etiã futuris latet. ñ tam̃ impudent̃ quia ipse
ħ p̃cepit oramus. Intantũ autẽ hominũ iniqͥtas
aliquando ꝓgredit᷑ ut ȩtiã post actã penitentiã.
pͥ altaris recontiliationẽ. uł similia. uł grauiora.
cõmittant. ⁊ tam̃ ds fac̃ ętiã suꝑ talos oriri suũ
solẽ. nec minus tribuit quã ante tribuebat.
largissima munera uitȩ ac salutis. & quãuis eis
inȩccła locis ille qui pͥꝰ penitentiȩ ñ concedatur.
d̃s tam̃ suꝑ eos patientiȩ suę ñ obliuiscitur. Ex
quorũ numero siqͥs nobis dicat. aut mͥ eundẽ date
iterũ penitendi locũ. aut desꝑatũ me ꝑmittite
ut faciã qͥcquid libuerit. quantũ meis opib ad¬
iuuor. ⁊humanis legibi non ꝓhibeor. in scortis
om̃i q lurura. damꝰ nabili quidẽ apua dimi.

Expanded text:
debemus, ut rigorem uestrum pro eis intercedendo flecdebemus, ut rigorem uestrum pro eis intercedendo flectamus, pro quibus et deum, quem nihil de moribus eorum etiam futuris latet, non tamen inpudenter, quia hoc ipse praecepit, oramus! In tantum autem hominum iniquitas aliquando progreditur, ut etiam post actam paenitentiam, post altaris reconciliationem uel similia uel grauiora committant; et tamen deus facit etiam super tales oriri solem suum nec minus tribuit, quam antea tribuebat, largissima munera uitae ac salutis. et quamuis eis in ecclesia locus ille paenitentiae non concedatur, deus tamen super eos suae patientiae non obliuiscitur. ex quorum numero si quis nobis dicat: \'Aut date mihi eundem iterum paenitendi locum aut desperatum me pronuntiate, ut faciam, quicquid libuerit, quantum meis opibus adiuuor et humanis legibus non prohibeor, in scortis omnique luxuria damnabili quidem apud deum
Abbreviated transcription (Latin):
ħomini pio nosse donatũ ẽ. erponit apłs dic̃s.
I gnoras qm̃ benignitas dĩ ad penitenciã te ad¬
ouicit: Ad hanc uolumꝰ adduci ꝓ qͥb int̾ueni¬
mus ñ eorũ peccatis ł parcimꝰ ł fauemus. Ham
quosdã quorũ crimina manifesta sũt aur̃a
seueritate liberatos. a sotietate tam̃ remouemꝰ
altaris. ut penitendo placare possint quẽ pec-¬
cando contẽpserãt seq ipsos puniendo. Hã nichil
aliud agit quẽ ueracit᷑ penitet. nͥ ut id quos
male fecerit impunitũ ee. nonsinat. Eo qͥppe
mͦ sibi non parcenti ille parcit. cuiꝰ altũ uitũq
iudiciũ nullus concẽptor euad. Quod si miti
u scetestis ille parcendo. eisq uitã et̃nã salutis
largiendo. ętiã plerisq eorũ qͦs nouit ñ acturos
penitentiã. taĩ eribet patientiã. quanto ma¬
gis nos ineos qͥ correctionẽ ꝓmittunt. ⁊ utrũ
faciant qͣ ꝓmittunt incerti sumꝰ mniscdes ȩe

Expanded text:
homini pio nosse donatum est, exponit apostolus dicens: homini pio nosse donatum est, exponit apostolus dicens: Ignoras, quia patientia dei ad paenitentiam te adducit? ad hanc uolumus adduci, pro quibus interuenimus, non eorum peccatis uel parcimus uel fauemus. Nam quosdam, quorum crimina manifesta sunt, a uestra seueritate liberatos a societate tamen remouemus altaris, ut paenitendo placare possint, quem peccando contempserant, seque ipsos puniendo. nam nihil aliud agit, quem ueraciter paenitet, nisi ut id, quod male fecerit, inpunitum esse non sinat. eo quippe modo sibi non parcenti ille parcit, cuius altum iustumque iudicium nullus contemptor euadit. quod si iniquis et scelestis ille parcendo eisque uitam salutemque largiendo etiam plerisque eorum, quos nouit non acturos paenitentiam, tamen exhibet patientiam, quanto magis nos in eos, qui correctionem promittunt et, utrum faciant, quod promittunt, incerti sumus, misericordes esse
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ aut duritiã cordis tui ⁊ cor impenitens
thes auritas tibi irã in die ire. ⁊ reuelatione iusti
iudicii dĩ: qͥ reod̾et unicuiq scdm opera eius.
Ntiqͥd qm̃ isti insua neqͥtia ꝑseuerant. idõ ds̃
insua patientia ñ ꝑseuerat. ꝑpauca in hoc scło
puiniẽs nediuina ꝓuidentia ñ ẽ̾e. credat᷑. iinulta
seruans ultimo eramini ut futurũ iudicium
cõm̃detͣ: Nõ ut opinor magist᷑ ille celestis im¬
gamꝰ inimicos. benefaciamus eis qͥ oderunt nos.
oremus ꝓ eis qui nos ꝑsecunt᷑: cũ ꝓculdubio sipie
dm̃ colimus inimicos atq odiisaduersũ nos acer¬
rimis incitatos ac ꝑsecutores nͥ impios habere
non possumus. Nũ gͥ diligendisunt impii:
Nũ impiis benefaciendũ ẽ. Nũ ꝓ impiis etiã
orandũ ẽ: Ita plane. Qui enĩ hõc p̃cipit ds ẽ.
Nec tam̃ nos ħpacto sotietati adiungit inpiorũ.
quib ⁊ ipse parcendo. ⁊ uitã salutemq largien¬
do: non utiq sotrat᷑. Confiliũ qͥppe eiꝰ quantum

Expanded text:
nitens thesaurizas tibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii dei, qui reddet unicuique secundum opera eius. numquid, quoniam isti in sua nequitia perseuerant, ideo deus in sua patientia non perseuerat perpauca in hoc saeculo puniens, ne diuina prouidentia non esse credatur, et multa seruans ultimo examini, ut futurum iudicium commendetur? Non, ut opinor, magister ille caelestis imgamus inimicos, benefaciamus eis, qui nos oderunt, oremus pro eis, qui nos persequuntur, cum procul dubio, si pie deum colimus, inimicos atque odiis aduersum nos acerrimis incitatos ac persecutores nisi impios habere non possumus. num igitur diligendi sunt impii? num impiis benefaciendum est? num pro impiis etiam orandum est? ita plane. qui enim hoc praecipit, deus est; nec tamen nos hoc pacto societati adiungit impiorum, quibus et ipse parcendo et uitam salutemque largiendo non utique sociatur. consilium quippe eius, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Noli gͦ dubitare ħ officiũ nr̃m ͣ religione descendere.
cũ ds̃ apuo quẽ nulla ẽ. imquitas cuꝰ sũma potestes.
qui non tantũ qualis quisq sit uidet. uerũ eta
quał futurus sit p̃uuidet. qui solus potest in uidi¬
cando non labi. quia in cognoscendo non potest
falli: fac̃ tam̃ sic̃ ȩuangłiũ loquit᷑ solẽ suũ oriri
suꝑ bonos .⁊ malos. ⁊ pluit suꝑ iustos ⁊ inuistos.

Expanded text:
Noli ergo dubitare hoc officium nostrum ex religione descendere, Noli ergo dubitare hoc officium nostrum ex religione descendere, cum deus, apud quem nulla est iniquitas, cuius summa potestas est, qui non tantum, qualis quisque sit, uidet, uerum etiam, qualis futurus sit, praeuidet, qui solus potest in iudicando non labi, quia in cognoscendo non potest falli, faciat tamen, sicut euangelium loquitur, solem suum oriri super bonos et malos et pluit super ius
Abbreviated transcription (Latin):
mus. nec quod ꝓperã cõmittit᷑ idõ uolumus im¬
punitũ ee̾. quia placet. seo hominẽ miserautes
facinꝰ aũt sei flagiciũ detastantes. quanto
magis nobis displicet uitiũ: tantominus uo¬
lumꝰ inem̃datũ int̾rre uiciosũ. facile ẽ. enim
atq ꝓcliue malos odisse quia malisũt: tarũ
aut ⁊ piũ eosdẽ ipsos oiligere quia hominessũt:
ut iinio simul & culpã imꝓbes. & nat᷑am ꝓbes
ac ꝓpt̾ea culpã iustius oderis qd̾ ea fedat᷑ natͥa
quam diligis. Non ẽ. gͥ iiquitatis s potius hu¬
manitatis societate deuictus. qui ꝓpt̾ea ẽ. crim¬
nis ꝑsecutor uit sit hominis liberator. Morum
porro corigendorũ nullus aliꝰ quã in hac uita loc̾.
Nãpost hanc quisq id habebit: quod inhac sibimet
conquifierit. Idõ conpellimur humani generis
caritate int̾ tienire ꝓreis ne istã uitã sic fimant᷑
ꝓsuppliciũ: ut ea finita ñpossint finire supplicium.

Expanded text:
mus nec, quod perperam committitur, ideo uolumus inmus nec, quod perperam committitur, ideo uolumus inpunitum esse, quia placet; sed hominem miserantes, facinus autem seu flagitium detestantes, quanto magis nobis displicet uitium, tanto minus uolumus inemendatum interire uitiosum. facile est enim atque procliue malos odisse, quia mali sunt, rarum autem et pium eosdem ipsos diligere, quia homines sunt, ut in uno simul et culpam inprobes et naturam probes ac propterea culpam iustius oderis, quod ea foedatur natura, quam diligis. non est igitur iniquitatis sed potius humanitatis societate deuinctus, qui propterea est criminis persecutor, ut sit hominis liberator. morum porro corrigendorum nullus alius quam in hac uita locus; nam post hanc quisque id habebit, quod in hac sibimet conquisierit. ideo compellimur humani generis caritate interuenire pro reis, ne istam uitam sic finiant per supplicium, ut ea finita non possint finire supplicium.
Abbreviated transcription (Latin):
x uolumꝰ qui culpe tenet᷑ obnorius. his uerbis¬
quẽ non terreas. tue lenitatis ⁊ humanitatis
ignarũ: Unde nos quite nouimus. & hȩc que¬
rendi gr̃a non decernendi scripssisse minime
dubitamus: aliis tuis uerbis adista citius res¬
pondemꝰ. Can quã enĩ nos hȩsitare in hac que¬
stione nolueris. aut pͣuidisti quid dicturi ee̾mꝰ.
aut ammoniusti quis dicere deberemus. Et
aisti. Tũ prẽta accidit hoc quod grauius ẽ.
Nã om̃ia peccata uident᷑ ueniabiliora: cũis
qui reus ẽ. correctionẽ ꝓmittit. Ante quã gͥ dis¬
cutiã quid sit illud grauius qd̃ in ȩpła tua se¬
qͥt᷑ hoc interim quod dedisti accipiam. eoq utar
ad molẽ hanc amouendã: qua nr̃e intercessi¬
ones posse repͥmi uidebantur. Idõ qͥppe quantũ
facultas dat᷑ ꝓpeccatis om̃ib intercedimus: quia
om̃ia peccata uident᷑ ueniabiliora. cũ is quire
us÷. correctionẽ ꝓmittit. ħ i tua est : ħ.i nr̃a sententia.
iullo mͦ culpas quas corrigi uolumus approba¬

Expanded text:
 uolumus, qui culpae tenetur obnoxius. i His uerbisquem non terreas tuae lenitatis et humanitatis ignarum? unde nos, qui te nouimus et haec quaerendi gratia, non decernendi scripsisse minime dubitamus, aliis tuis uerbis ad ista citius respondemus. tamquam enim nos haesitare in hac quaestione nolueris, aut praeuidisti, quid dicturi essemus, aut admonuisti, quid dicere deberemus. et aisti: \'Tum praeterea accedit hoc, quod grauius est. nam omnia peccata uidentur ueniabiliora, cum is, qui reus est, correctionem promittit\'. antequam ergo discutiam, quid sit illud grauius, quod in epistula tua sequitur, hoc interim, quod dedisti, accipiam eoque utar ad molem hanc amoliendam, qua nostrae intercessiones posse reprimi uidebantur. ideo quippe, quantum facultas datur, pro peccatis omnibus intercedimus, quia \'omnia peccata uidentur ueniabiliora, cum is, qui reus est, correctionem promittit\'. haec tua est, haec et nostra sententia. Nullo modo ergo culpas, quas corrigi uolumus, adproba
Abbreviated transcription (Latin):
Epis copss faoy lys
xp̃i familieq eius: dilecto filio
macedomo in dño salutẽ. Nego¬
tio sissimũ in re publica uirũ.
&̾ ñ suis sed aliorũ utilitatib
ad tentissimũ qualẽ te e̾e. ⁊ tͥ
gratulamur ⁊ rebus humanis: nec deserere
debemus alloquio. nec occupare ꝓ hemio.
Accipe itaq quod ꝑ me uł nosse uoluisti. uł utrũ
ipse nossẽ ex ꝑiri. quod si parũ aut suꝑ flum
iudicares. nullomodo int̾ tã magniꝰs tamq¬
necessarias curas tuas. curandũ ee censeres.
quasi qd̾ erat officũ tir̃i minime reporteniꝰ.
Ubi uehem̃ter tedicis ambigere. utrũ istud
ex religione descendat. deniq ad iungis qua
ratione ita mouearis. Nam si adño peccata in os
adeo ꝓhaibent᷑ ut ne penitendi qͥdem copia post
primam tribuatur. quẽ ad modũ nos possumnꝰ

Expanded text:
OPUS FAMULUS CHRISTI FAMILIAEQVE EIUS DILECTO FILIO MACEDONIO IN DOMINO SALUTEM. Negotiosissimum in re publica uirum et non suis sed\' aliorum utilitatibus attentissimum, qualem te esse et tibi gratulamur et rebus humanis, nec deserere debemus alloquio nec occupare prooemio. accipe itaque, quod per me uel nosse uoluisti uel, utrum ipse nossem, experiri. quod si paruum aut superfluum iudicares, nullo modo inter tam magnas tamqnecessarias curas tuas curandum esse censeres. quasi, quod erat officii . nostri, minime reportemus. ubi uehementer te dicis ambigere, utrum istud ex religione descendat. deinde adiungens, qua ratione ita mouearis: nam si a domino peccata\', inquis, adeo prohibentur, ut ne paenitendi quidem copia post primam tribuatur, que
Abbreviated transcription (Latin):
seo tu intuẽis uba rp̃i. dic tibi ipsi. hemo bonꝰ usor
dẽ Iuod cũ uerũ sit. ħ enĩ ueritas dic̃. nec tam̃ ialiio
eritimari debeo fallaci asfentacione dirisse. ianicus
libis ꝯuasi contrariꝰ ercitisse. ut cũ il le dicat nemo
nus hõ de bono thesauro cordis sui ꝓfert bo¬

Expanded text:
sed tu intuens uerba Christi dic tibi ipse: Nemo bonsed tu intuens uerba Christi dic tibi ipse: Nemo bon Quod cum verum sit hoc enim Veritas dixit, nec ego tamen illud existimari debeo fallaci assentatione dixisse, et dominicis verbis quasi contrarius exstitisse, ut cum ille dicat, Nemo nus homo de bono thesauro cordis sui profert bo
Abbreviated transcription (Latin):
bamꝰ. eug uob fas ẽ eccliasticã correctione int̃eei¬
cinssa enerat᷑ ut inquẽ ereritur. bene uuat.
iste ne iuiuat: postremo ipse dñs a pb honanes
mecessit ne lapidaret᷑ aduit̾a ⁊ eo mͦ nob̾ ĩcessionis
rom̃dauit offieiũ. n qͥ llle t̾rendo fec̃ Inos petendo.
punienda peccatrir. ut qͥ sciret se ẽẽ. sine peceato
pͥor millã lapidẽ mitteret cecidit sertia trem̃te
consgͥentia. Ttĩc̃ enĩ iã erilla congregatione ilapsi
solã miscdi miserã reliquerũt. cedat huic sententiȩ
pietas a p̃ianorũ cui cessit impietas iudeoꝵ. cedat hu¬
militas obsequentiũ. cui cessit supbia ꝑsequentiutm.
Cedat confessio fideł: cui cessit simulatio tẽptatoris.
Malis parce uir bone.o. uanto melior: tanto estomitior.
Quanto fis celsior potestate. tanto fias humitior ꝑietate.
Ego quidẽ intuẽs mores tuos: apellauite iurũ bonũ.

Expanded text:
bamus. si ergo uobis fas est ecclesiasticam correptionem intercebamus. si ergo uobis fas est ecclesiasticam correptionem intercecum illa exeratur, ut, in quem exeritur, bene uiuat, iste, ne uiuat! Postremo ipse dominus apud homines intercessit, ne lapidaretur adultera, et eo modo nobis intercessionis commendauit officium, nisi quia ille terrendo fecit, quod nos petendo.punienda peccatrix, ut, qui sciret se esse sine peccato, prior in illam lapidem mitteret, cecidit saeuitia tremente conscientia; tunc enim iam ex illa congregatione dilapsi solam misericordi miseram reliquerunt. cedat huic sententiae pietas Christianorum, cui cessit impietas Iudaeorum; cedat humilitas obsequentium. cui cessit superbia persequentium; cedat confessio fidelis. cui cessit simulatio temptatoris. malis parce, uir bone; quanto melior, tanto esto mitior; quanto fis celsior potestate, tanto humilior fiere pietate. Ego quidem intuens mores tuos appellaui te uirum bonum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpena remouenda uł tẽꝑanda curã gerit. hoc sunt
aptis dm̃ ꝓ peccatoribus iuisti ħ ꝓse ipsi peccantes in¬
uce̾ ut faciant ãmonentur. Nã scriptũẽ. Confite¬
mini ałtutrũ peccata nr̃a: &e orate ꝓuobis. has sibi par¬
tes humanitatis. uͥpotest om̃is homo apd̃ hominẽ
uindicat. Nã quod ipse quisq domi sue puniret
ad missũ inalt̾ius domo uult inpunitũ. Siue enĩ
adibeatur apud anncũ. sine ille cuqã inqu̾eras
pãtestas ul ciscendiẽ se p̃sente suecenseat siue aras¬
centi fortiito suꝑueniat. ñ iustissimꝰ ẜ humanis¬
simus iudicat᷑ siñ int̾ueniat. Sciote ipsũ cum
aliis amicis tuis in ȩccłia carthaginensi int̾ces¬
sifse ꝓclerico ciui merito succensebat ep̃s uitu
na timebat᷑. Nec cũ id quod ȩtiã uebis dnsplirebat
iultũ. ẽe. ułletis. tãꝙ dilecti appbatores uos adi¬
rabamus ẜ tãq humanissimes int̾cessores audie¬

Expanded text:
pro poena remouenda uel temperanda curam gerit. hoc sunt pro poena remouenda uel temperanda curam gerit. hoc sunt apud deum pro peccatoribus iusti, hoc pro se ipsi peccantes inuicem ut faciant, admonentur; nam scriptum est: Confitemini inuicem peccata uestra et orate pro uobis. has sibi partes humanitatis, ubi potest, omnis homo apud hominem uindicat. nam quod ipse quisque domi suae puniret admissum, in alterius domo uult inpunitum. siue enim adhibeatur apud amicum siue ille cuiquam, in quem potestas ulciscendi est, se praesente suscenseat siue irascenti fortuito superueniat, non iustissimus sed inhumanissimus iudicatur, si non interueniat. scio ego te ipsum cum aliis amicis tuis in ecclesia Carthaginensi intercessisse pro clerico, cui merito suscensebat episcopus, na timebatur; nec cum id, quod etiam uobis displicebat, inultum esse uelletis, tamquam delicti approbatores uos iudicabamus, sed tamquam humanissimos intercessores audie
Abbreviated transcription (Latin):
dñi mat̾ fuerat desponsata cũ eã cõꝑisset ẽe.
p̃guantem cui se nouerat. ñ ẽẽ. cõmirtũ ⁊ obhoc
nichil aliud quã adulterã credidiss. puniri eam
tam̃ noluit. nec appbator flagitii fuit. Hã hec uolũ¬
tas el etũ iusticie deputatur. Ita qͥppe de illo sep¬
tũ ẽ. & cũ e̾et homo iustus & nollet eã diuulgare:
statuit eã occulte dimittere. ħ eo cogitante. apparuit
illi angłs quidoceret ẽẽ. numinu q ille putaue¬
rat criminis. Si gͦ cogitata infirmitate cõmuni
dem censes ꝓreis ẽe. deb̾e uł defensoris uł int̃cessoris
officiũ quando qͥdẽ n ios uiri boni qui nẽ iudices
estis. iniforo aliquando u̾sati causas hominũ susce¬
pistis. scitis quã libentiꝰ defendere quã accusare soletis:
Et tam̃ defensor abinttessore plurimũ distat. Nam
ille diluendis uł obtegendis criminib oꝑã marime
inpendit: intcessor autẽ etiã cũ deculya constat

Expanded text:
domini mater, fuerat desponsata, cum eam comperisset esse domini mater, fuerat desponsata, cum eam comperisset esse praegnantem, cui se nouerat non esse commixtum, et ob hoc nihil aliud quam adulteram credidisset, puniri eam tamen noluit nec approbator flagitii fuit. nam haec uoluntas eius etiam iustitiae deputatur; ita quippe de illo scriptum est: Et cum esset homo iustus et nollet eam diuulgare, statuit eam occulte dimittere. haec eo cogitante apparuit illi angelus, qui doceret esse numinis, quod ille putauerat criminis. Si ergo cogitata infirmitate communi dem censes pro reis esse debere uel defensoris uel intercessoris officium, quando quidem et uos uiri boni, qui nunc iudices estis et in foro aliquando uersati causas hominum suscepistis, scitis, quam libentius defendere quam accusare soleretis? et tamen defensor ab intercessore plurimum distat; nam ille diluendis uel obtegendis criminibus operam maxime inpendit, intercessor autem. etiam cum de culpa constat,
Abbreviated transcription (Latin):
agerent. quorũ uitę necisq aberẽt᷑ legitimam
potestatẽ. Nam cũ ad dñm xp̃m uidei adduris
sent mulierem inadult̾io cõphensam eũq tẽp.¬
tantes dicerẽt q iussa eet lege lapidari. acde inde
quererent quid de illa ipse p̾ciperet. respondit
eis. Qui sine peccato ẽ. ur̃m. pͥor in illam lapio ẽ
iacirat. Ita nec legẽ imꝓbauit que huius modi pe¬
as iufsit occide. ⁊ illos terrendo ad miscłiã reuoea¬
uit. quoꝵ iudicio hȩc posset occidi. Puto q̃ ae sen¬
tentia dñ audita si p̃sens fint etiã maritus
ipse qui uiolatam sui thori fidem uindicar pos¬
tulabat ert̃ritꝰ. ammũ aduoluntatẽ parceni
ab uleiscendi cupiditate deflerit. Ham quo mest.
ãmonitus accusator ne siuas ꝑsequeret᷑ in iurrius
quando tpsi iudices ita sunt auidicando ꝓhibiti
qui ĩadultera pumienda ñ pͥuato dolori cõpellebat᷑
seruire ẜ legi: Unde ioseph cui uirgo maria

Expanded text:
agerent, quorum uitae necisque haberent legitimam agerent, quorum uitae necisque haberent legitimam potestatem. Nam cum ad dominum Chrissent mulierem in adulterio deprehensam eumque temptantes dicerent. quod iussa esset lege lapidari, ac deinde quaererent, quid de illa ipse praeciperet, respondit eis: Qui sine peccato est uestrum, prior in illam lapidem iaciat. ita nec legem inprobauit, quae huius modi reas iussit occidi, et illos terrendo ad misericordiam reuocauit, quorum iudicio haec posset occidi. puto, quod hac sententia domini audita, si praesens fuit etiam maritus ipse, qui uiolatam sui tori fidem uindicari postulabat, exterritus animum ad uoluntatem parcendi ab ulciscendi cupiditate deflexit. nam quo modo est admonitus accusator, ne suas persequeretur iniurias, quando ipsi iudices ita sunt a uindicando prohibiti, qui in adultera punienda non priuato dolori compellebantur seruire sed legi! unde Ioseph, cui uirgo Maria,
Abbreviated transcription (Latin):
Aĩ. ut in hac uita tẽporali morib em̃datis nõ
dãpnetur in et̃nũ. qui nullius que sibi p̃beat᷑
potentior. nemo iustior. quales nos e̾e oportet
homines gͣ homines. qui hanc uitã nr̃am quã¬
ta cũq lauoe cumulemus. cã sine peccato ẽe
ñ dicimus: Quod si dixerimꝰ. nos ipsos sic̃ cͤriptũ
ẽ decipimꝰ ⁊ ueritas in nobis ñ ẽ. Proinde licet
accusatoris alia ꝑsona sit alia defensoris. alia
int̾cessoris. alia iudicis. dequorũ ꝓpͥis officiis
nimis longũ ẽ.⁊ non necessariũ hoc sermone
difserere: sic tam̃ ȩtiã ipsos criminũ ultores
atq in hoc oficio non ira ꝓpria concitatos. set legũ mi¬
nnistros. nec suarum s alienarũ in uiriarũ erami¬
natarũ uindices. qͣles uidices eẽ. debent terruit au¬
sura diuina. ut cogitarent sibi ꝓpter sua pecata
dei tmsed̾iam necessarian nec putarent ad cul¬
ꝑam sui officii ꝑtinere. siquid erga eos miscait̃

Expanded text:
dei, ut in hac temporali uita moribus emendatis non dei, ut in hac temporali uita moribus emendatis non damnentur in aeternum, qui nullius, quae sibi praebeatur, potentior, nemo iustior, quales nos esse oportet homines erga homines, qui hanc uitam nostram quantacumque laude cumulemus, eam sine peccato esse non dicimus, quia, si dixerimus. nos ipsos, sicut scriptum est, decipimus et ueritas in nobis non est! proinde licet accusatoris alia persona sit, alia defensoris, alia intercessoris, alia iudicis, de quorum propriis officiis nimis longum est et non necessarium hoc sermone disserere, sic tamen etiam ipsos criminum ultores atque in hoc officio non ira propria concitatos sed legum ministros nec suarum sed alienarum iniuriarum examinatarum uindices, quales iudices esse debent, terruit censura diuina, ut cogitarent sibi propter sua peccata dei misericordiam necessariam nec putarent ad culpam sui officii pertinere, si quid erga eos misericorditer
Abbreviated transcription (Latin):
ingemiero. si fleuero uberius. si uirero melius. si
paupes sustentauero largiꝰ. si karitate q̃ co operit
mititudinẽ peccatorũ flagrauero aroentius.
qͥs nr̃m ita desip̃ ut huic hominidieat. nichil
tibi ista inposterũ ꝓderũt. uade. saltĩ uite hui
suauitatẽ ꝑfruere: Auertat ds̃ tã inmanem
sacrilegamq dem̃tiã. quã uis gͦ eaute salubrit᷑ q
ꝓuisũ sit. ut locꝰ illiꝰ humillime penitentiȩ. semel
in gcłia conce dat᷑. nemedienia uł minus utilis eet
egrotis. que tanto magis salubris ẽ. quantominꝰ
contemptibilis fuerit. quis tam̃ audeat dõ dicere.
quare huic homini qui post pͥmã pęnitentiã
rursus selaquens iniquitatis obstringit. ad huc
iterũ parcis : Qnis audeat dicere gͣ istos non
agi qͥ apłs ait. Ignoras quia pacientia dĩ adpe¬
nitentiã te adducit : Aut istis erceptis e̾e. de¬
finitũ q scriptũ ẽ. bĩ om̃s qui confiount ineũ :
Aut adistos non ꝑtinere q̃ dr̃. uirilit̾ agite

Expanded text:
ingemuero, si fleuero uberius, si uixero melius, si pauperes sustentauero largius, si caritate, quae cooperit multitudinem peccatorum, flagrauero ardentius>, quis nostrum ita desipit, ut huic homini dicat: \'Nihil tibi ista in posterum proderunt; uade, saltem uitae huius suauitate perfruere\'? auerterit deus tam immanem sacrilegamque dementiam! quamuis ergo caute salubriterque prouisum sit, ut locus illius humillimae paenitentiae semel inegrotis, quae tanto magis salubris est, quanto minus contemptibilis fuerit; quis tamen audeat diQuare huic homini, qui post primam poenitentiam rursus se laqueis iniquitatis constringit, adhuc iterum parcis? Quis audeat dicere erga istos non agi quod Apostolus ait: Ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit ? aut istis exceptis esse diffinitum quod scriptum est: Beati omnes qui confidunt in eum ? aut ad istos non pertinere quod dicitur: Viriliter agite,
Abbreviated transcription (Latin):
ut sitis filii patris ur̃i qui incelis ẽ. qui fac̃ solem
suũ oriri suꝑ bonos & malos. ⁊ pluit suꝑ iustos ⁊ ĩ¬
iustos. hac indulgentia ⁊ lenitate diuina multas
abuti ad pnitiẽ suã quis nesciat: quos arguens
apłs. ⁊ grauit᷑ increyans dic̃. Eristimas aũt oho¬
mo omñis qui udieas eos quitalia agũt. ⁊ ficis ea

Expanded text:
ii patris uestri, qui in caelis. est, qui facit solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. hac indulgentia et lenitate diuina multos abuti ad perniciem suam quis nesciat? quos arguens apostolus et grauiter increpans dicit: Existimas autem, o homo omnis, qui iudicas eos, qui talia agunt, et facis