comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ colum̃. & norma catoniane seueritatis.
Ego non illum magistrũ dixi. s meũ in
scripturas sc̃as studiũ uolui comꝓbari: ut
& illum audieram. Neq enĩ hebreas litt̾as
ate discere debui. Aut in iuria tͥ facta est :
quod pro te apollinarẽ didimũq sectatꝰ sũ:
Nunquid in illa epła GREGORiũ urum
eloquentissimũ non potui nominare :
Quis apud latinos par sui est: Quo ego
magistro glorior et exulto. S eos tantũ
posui qui in reprehensione erant: ut simi-¬
lit᷑ me origenẽ non ob fidei ueritatẽ. sed
ob eruditionis meritũ legisse testarer.
conplures. quando de scripturis aliqua
disputant. & uolunt ad probare qd dicunt:
sic solent scribere. Referebat mͥ hebreus:
& audiui ab hebreo: & hebreoꝵ ista senten¬
tia est. Certe origenes etiam patriarchen
huillũ qui temporib eius fuit nominat.
& tricesimũ thomũ in isaiam. in cuiꝰ fine
edisserit. ue tibi ciuitas ariel. quã expug¬

Expanded text:
entiae columen, et norma Catonianae severitatis. entiae columen, et norma Catonianae severitatis. Ego non illum magistrum dixi; sed meum in Scripturas sanctas studium volui comprobare, ut o et illum audieram. Neque enim Hebraeas litteras a te discere debui. An injuria tibi facta est, quod pro te Apollinarium, Didymumque sectatus sum? Numquid in illa epistola Gregorium virum eloquentissimum non potui nominare? Quis apud Latinos par sui est? quo ego magistro glorior et exsulto. Sed eos tantum posui, qui in reprehensione erant, ut similiter me Originem, non ob fidei veritatem, sed ob eruditionis meritum legisse testarer.  alii complures, quando de Scripturis aliqua disputant, et volunt approbare quod dicunt, sic solent scribere: Referebat mihi Hebraeus; et, audivi ab Hebraeo: et, Hebraeorum ista sententia est. Certe etiam Origenes Patriarchen Huillum, qui temporibus ejus fuit, nominat: et tricesimum tomum in Isaiam, in cujus fine edisserit: Vae tibi, civitas Ariel, quam expug
Abbreviated transcription (Latin):
suggillatio putatur oꝑis tui: Quid potera
facere: Missa mͥ est laudatio tua. id est
accusatio mea. Tam fortiter me ꝓlireq lau-¬
daras: ut si tuis laudibus adqui euissem.
om̃s hereticum me putarent. Uide quid
romanȩ ad me eplȩ clausula teneat.
Purga suspiciones hominũ. & coniunce
criminantẽ: ne si dissimulaueris. consen
pretaturus eosdem libros. ausculta quid
scripserim. Hoc michi p̾stitert᷑ amici mei
nͣ dixi amicus. ne te uideres arguere: ut
si tacuero. reus: si respondero. in imicus iu-¬
dicer. Dura utraq conditio: sed e duob¬
ludere: eo quod barraban uideum dixerim
preceptorem meũ. Nec mirũ si ꝓ baramna
ubi est aliqua uocabuloꝵ similitudo. scrip¬
seris baraban: cũ tantũ habeas licentiam
nominũ mutandoꝵ. ut de eusebio pamphi.¬
lũ. de heretico martyrem feceris. Cauendꝰ
homo et michi maxime declinandus. ne
me repente dum nescio. de hieronimo
sardana pallũ nominet. Audi ergo sapi¬

Expanded text:
suggillatio putatur operis tui? Quid poteram suggillatio putatur operis tui? Quid poteram facere? Missa mihi est laudatio tua, id est, accusatio mea. Tam fortiter me prolixeque laudaveras, ut si tuis laudibus acquievissem, omnes haereticum me putarent. Vide quid Romanae ad me Epistolae clausula teneat: « Purga suspiciones hominum, et convince criminantem; ne si dissimulaveris, consentpretaturus eosdem libros, ausculta quid scripserim: « Hoc mihi praestiterunt amici mei non dixi amicus meus, ne te viderer arguere ut si tacuero, reus; si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio, sed e duobludere, eo quod Barrabam Judaeum dixerim praeceptorem meum. Nec mirum si pro BAR-ANINA, ubi est aliqua vocabulorum similitudo, scripseris Barrabam, cum tantam habeas licentiam nominum immutandorum; ut de Eusebio Pamphilum, de haeretico martyrem feceris. Cavendus homo, et mihi maxime declinandus, ne me repente, dum nescio, de Hieronymo Sardanapalum nomines. Audi ergo, sapi
Abbreviated transcription (Latin):
meos dirigit᷑ quid ad te: qui et orthodoxũ
eusebius qui hos libros condidit. arrianus est:
Si ausus fueris me hereticum dicere: mem̃to
pͣfatiunculȩ periarchon. in qua fidei tuȩ
me eẽ testaris. Simulq obsecro: ut ancũͣ
quondam tuũ. expostulantẽ patient᷑ audias.
Contra alios digladiaris: aut facis calũpniam.
aut pateris. Quos accusas & aquib accusaris.
ordinis tui sunt. Recte an ꝑperã: uos ideri¬
tis. Michi etiam uera accusatio contͣ fratrẽ
displicet. Hec reprehendo alios. sed dico qͥd
ipse non facerem. Tantis terrarũ spaciis sepa-¬
ratus. quid peccaui inte : Quid cõnmerui :
An quia origenisten me non ẽẽ respondi:
Humquid defensio mea. accusatio tua est :
Et tu si non es origeniastes uł non fuisti
credo uiranti. Si fuisti. suscipio penitentẽ.
Quid doles. si id sum quod tu ẽẽ te dicis:
An quia periarchon origenis libros. post te
transterre ausus sum: & int̃pretatio mea.

Expanded text:
meos dirigitur: quid ad te, qui et orthodoxum meos dirigitur: quid ad te, qui et orthodoxum Eusebius qui hos libros condidit, Arianus est? Si ausus fueris 467 me haereticum dicere, memento Praefatiunculae περὶ Ἀρχῶν, in qua fidei tuae me esse testaris: simulque obsecro, ut amicum quondam tuum expostulantem patienter audias. Contra alios digladiaris, aut facis calumniam, aut pateris. Quos accusas, et a quibus accusaris, ordinis tui sunt: recte an perperam, vos videritis. Mihi etiam vera accusatio contra fratrem displicet: nec reprehendo alios, sed dico quid ipse non facerem. Tantis spatiis terrarum separatus quid peccavi in te? quid commerui? An quia Origenisten me non esse respondi? Numquid defensio mea, accusatio tua est? Et tu si non es Origenistes, vel non fuisti, credo juranti; si fuisti, suscipio poenitentem. Quid doles, si id sum, quod esse te dicis? An quia περὶ Ἀρχῶν Origenis libros post te transferre ausus sum, et interpretatio mea
Abbreviated transcription (Latin):
satus sum. Quam enĩ tu laudem uocas.
om̃s accusationẽ intelligunt. Constet apud
te quod accusaueris. & non indignaberis
quod responderim. Esto. tu bono animo
scripseris: & homo in nocens & amicus
fidissimus. de ciuus nunquã egressum est
ore mendaciũ. me nescius uulneraris. Qͥd
ad me qui ꝑcussus sum: Num idcirco
curari non debeo. quia me tu bono ani-¬
mo uulnerasti : Confossus iaceo. Stridet
uulnus in pectore. candida prius sangͥne
menbra. turpant᷑ & tu mͥ dicis. noli manũ
adhibere uulneri. ne ego te uidear uul-¬
nerasse: Quaꝗͣ & ipsa tͣnslatioͫ magis
origenẽ quã te arguit. Tu enĩ emendasti
quȩ  addita ab hereticis arbitratus est:
ego ꝓdidi quod ab illo scriptũ grecia
uniuersa conclamat. Quis rectius arbi¬
tratus sit: nec meuͣ nec tuũ iudicium ẽ.
Utriuisq scripta. censoriam lectoris uir¬
gulam sentient. Tota illa epła. qua pro
me satiffactio: contͣ hereticos & accusatores

Expanded text:
satus sum. Quam enim tu laudem vocas, satus sum. Quam enim tu laudem vocas, omnes accusationem intelligunt. Constet apud te, quod accusaveris; et non indignaberis, quod responderim. Esto, tu bono animo scripseris, et homo innocens et amicus fidissimus, de cujus numquam egressum est ore mendacium, me 468 nescius vulneraris: quid ad me, qui percussus sum? Num idcirco curari non debeo, quia tu me bono animo vulnerasti? Confossus jaceo, stridet vulnus in pectore: candida prius sanguine membra turpantur, et tu mihi dicis: Noli manum adhibere vulneri, ne ego te videar vulnerasse? Quamquam et ipsa translatio magis Origenem quam te arguit. Tu enim emendasti quae addita ab haereticis arbitratus es. Ego prodidi, quod ab illo scriptum Graecia universa conclamat. Quis rectius arbitratus sit, nec meum, nec tuum judicium est. Utriusque scripta censoriam lectoris virgulam sentiant. Tota illa Epistola, qua pro me satisfacio, contra haereticos et accusatores
Abbreviated transcription (Latin):
tasii. in toto orbe hereticũ ꝑsequentes: cũ
lib tuus sub nomine pamphili editus.
pugnet contra epłas eorũ. & episcopali no.¬
min̾i.testimoniuͣ martyris opponat᷑:
Quod fecisti in libris ꝑiarchon: hoc facito
audi consiliũ amici. Non te peniteat
artis tue. Uł dicito tuum ñ eẽ. uł ab eusebio
pb̃ro deprauatũ. Unde tibi ꝓbari poterit.
quod ate tͣnsiatũ est : Num manus tua
tenet᷑ : Num tantȩ es eloquentiȩ. ut nullꝰ
eligam quod leuius est. Si multas integrari
potest. blasphemia ueniam non meretur.
Anumadĩttis inuito michi &. repugnanti
hoc onus impositum: & futuram ex huiusce¬
modi oꝑe simultatem. necessitatis excusatione
curatam : Si intͣpretatus esses libros peri
archon absq meo nomine: recte quereris
in rep̾hensionẽ tuam ame postea ẽẽ tͣnslatos.
Nunc autem inuiste doles in eo oꝑe ame tͥ
ẽẽ responsum. in quo ate laudando accu-¬

Expanded text:
tasii in toto orbe haereticum persequentes, cum 466 tasii in toto orbe haereticum persequentes, cum 466 liber tuus sub nomine Pamphili editus pugnet contra Epistolas eorum, et Episcopali nomini testimonium Martyris opponatur? Quod fecisti in libris περὶ Ἀρχῶν, hoc facito Audi consilium amici, non te poeniteat artis tuae: vel dicito, tuum non esse, vel ab Eusebio presbytero depravatum. Unde probari tibi poterit, quod a te translatum est? Non manus tua tenetur: non tantae es eloquentiae, ut nullus eligam quod levius est. Simultas redintegrari potest: blasphemia veniam non meretur . Animadvertis invito mihi et repugnanti hoc onus impositum; et futuram ex hujuscemodi opere simultatem, necessitatis excusatione curatam? Si interpretatus esses libros περὶ Ἀρχῶν absque meo nomine, recte querereris in reprehensionem tuam a me postea esse translatos. Nunc autem injuste doles, in eo opere a me tibi esse responsum, in quo a te laudando accu
Abbreviated transcription (Latin):
large quȩ poterat. Scripturas quoq sc̃as ñ
ad legendum tantũ. sed & ad habendũ tribue¬
bat ꝓmptissime: nec solũ uiris. sed et feminis
quas uidisset lectioni deditas. Unde et mul-¬
tos codices preparabat: ut cum necessitas po¬
poscisset. uolentibus largiret᷑. Ꝙ ipse quidẽ
proprisoꝑis nichil omnino scripsit: exceptis
epłis quas ad amicos forte mittebat. In tantũ
tractatus legebat studiosissime. & in eorũ
meditatione iugit᷑ uersabat᷑. Defensor orige¬
nis & laudator pamphili dicit pamphilũ
nichil omnino scripsisse. nec ꝓprii quicꝗͣ
condidisse sermonis. & hoc dicit iam pamphi¬
lo martyrio coronato: ne habeas suffugiuͬ
post editos ab eusebio libros. hoc pamphilũ
conscripsisse. Quid facies: eo libro quẽ sub
nomine martyris edidisti: Uulneratȩ sunt
conscientiȩ plurimoꝵ non ualet apud eos
suꝑ origenis dampnatione. ep̃oꝵ auctoritas:
quẽ putant a martyre predicatũ. Quid
facient epłȩ theophili ep̃i. quid papȩ anas¬

Expanded text:
large quae poterat. Scripturas quoque sanctas non ad legendum tantum, sed et ad habendum, tribuebat promptissime. Nec solum viris, sed et feminis, quas vidisset lectioni deditas. Unde et multos codices praeparabat, ut cum necessitas poposcisset, volentibus largiretur. Et ipse quidem proprii operis nihil omnino scripsit, exceptis epistolis, quas ad amicos forte mittebat; intantum ss Scriptorum legebat studiosissime, et in eorum meditatione jugiter versabatur. » nis, et laudator Pamphili, dicit Pamphilum nihil omnino scripsisse, nec proprii quidquam condidisse sermonis. Et hoc dicit jam Pamphilo martyrio coronato, ne habeas suffugium post editos ab Eusebio libros, hoc Pamphilum scripsisse. Quid facies? Eo libro quem sub nomine martyris edidisti, vulneratae sunt conscientiae plurimorum. Non valet apud eos super Origenis damnatione episcoporum auctoritas, quem putant a Martyre praedicatum. Quid facient epistolae Theophili episcopi? quid papae Anas
Abbreviated transcription (Latin):
psalmũ intͣp̃tans. pro eo quod legimus in
latino. apprehendite disciplinã. & in hebra-¬
ico uolumine scriptum est neschobar.
dixerim in commentariolis. ad orate filiũ
Et rursũ om̃e psalteriũ in romanũ uertens
sonũ quasi immemor expositionis antiquȩ.
posuerim adorate pure: quod utiq sibi ẽẽ
contrariũ omnib patet. Ꝙ reuera ignos.¬
cendum est ei. si ignoret linguȩ hebraice
ueritatẽ: qui intͣdum et in latinis hesitat.
Hesco ut uerbum de uerbo interpreter.
kata ci aecate id est deosculamini dicit᷑.
Quod ego nolens tͣnsferre putide. sensum
magis secitus sũ: ut dicerem. adorate. Qͥa
enim qui adorant solent deosculari ma¬
nũ. & capita summittere. quod se beatꝰ
iob elementis et idolis fecisse negat dicens.
si uidi solem cũ fulgeret. & lunam ince.¬
dentem clare. & letatũ est in abscondito
cor meũ. & osculatus sum manũ meã

Expanded text:
Psalmum interpretans, pro eo quod legimus in Latino, apprehendite disciplinam; et in Hebraico volumine scriptum est NESCU BAR, dixerim in Commentariolis meis, adorate filium. Et rursum omne Psalterium in Romanum vertens sonum, quasi immemor expositionis antiquae posuerim, adorate pure: quod utique sibi esse contrarium omnibus patet. Et revera ignoscendum est ei, si ignoret linguae Hebraicae veritatem, qui interdum et in Latinis haesitat. NESCU, ut verbum de verbo interpreter, καταφιλήσατε, id est, deosculamini dicitur: quod ego nolens transferre putide, sensum magis secutus sum, ut dicerem, adorate. Quia enim qui adorant solent deosculari manum, et capita submittere quod se beatus Job elementis et idolis fecisse negat, dicens : Si vidi solem cum fulgeret, et lunam incedentem clare: et laetatum est in abscondito cor meum,
Abbreviated transcription (Latin):
martyri. quod tu in meis laudibus cri-¬
minaris: & dicit. Quomͦ ausus est metho¬
dius nunc contra origenẽ scribere. qui
omĩa in locis omnib disserenda sunt: nunc
tetigisse sufficiat. hoc ab arriano homine
obici. clarissimo et eloquentissimo martyri.
quod tu in me & amicus laudas: & offensus
accisas. Habes occasionẽ & de presenti loco.
si uelis michi calumpniã struere: cur nuc &
eusebio detraham.quẽ in alio loco ante
laudaui. Alterũ quidem nom̃ eusebii:
sed eadem quȩ suꝑ origenis uocabulo᷑ ca¬
lumpnia. Laudaui eusebiũ in eccłiastica
historia. indigestione temporũ. in descrip.¬
tione scẽ terrȩ. & hȩc ipsa opuscula in
latinũ uertens. meȩ linguȩ hominibus
dedi. Num ex eo arrianus sum: qui a

Expanded text:
martyri, quod tu in meis laudibus crimartyri, quod tu in meis laudibus criminaris, et dicit: Quomodo ausus est Methodius nunc contra Origenem scribere, qui omnia in locis omnibus disserenda sunt. Nunc tetigisse sufficiat hoc ab Ariano homine objici clarissimo et eloquentissimo martyri, quod tu in me et amicus laudas, et offensus accusas. Habes occasionem et de praesenti loco, si velis, mihi calumniam struere, cur nunc et Eusebio detraham, quem in alio loco ante laudavi? Alterum quidem nomen Eusebii; sed eadem quae super Origenis vobabulo est calumnia. Laudavi Eusebium in Ecclesiastica Historia: in digestione Temporum: in descriptione sanctae Terrae; et haec ipsa opuscula in Latinum vertens, meae linguae hominibus dedi. Num ex eo Arianus sum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rianȩ quondã signifer factionis. ꝓ origene
scripsit latissimũ et elaboratũ opus. et
multis testimoniis approbauit. origenem
iuxta se catholicũ. id est iuixta nos arrianũ
ẽẽ. Horũ tu primũ librũ uertis sub no¬
mine martyris: & miram᷑ si me homuncu¬
lũ parui precii.origenis laudatorẽ uelis.
cũ martyri calumpniã feceris: Paucisq¬
tionem uenerit. & impudentiã frontis op¬
pͥsserint testimonia plurimoꝵ: p̃alino diañ.
stesichori more cantato. Melius est te peni-¬
tere facti tui: quã & martyrẽ in calupnia.
& deceptos in errore ꝑsistere. Nec erubescas
de commutatione sententiȩ. Non es tantȩ
auctoritatis et famȩ. ut errasse te pudeat.
Imitare me quẽ plurimũ amas. sine quo
nec uiuere nec mori potes & mecũ clamita.
quȩ ego laudatus ate in defensione᷑. locut᷑
mini in sexto libro. tesapologeias orige¬
nẽis. hoc idem obicit methodio ep̃o &

Expanded text:
Arianae quondam signifer factionis, pro Origene Arianae quondam signifer factionis, pro Origene scripsit, latissimum et elaboratum opus; et multis testimoniis approbavit, Origenem juxta se catholicum, id est, juxta nos Arianum esse. Horum tu primum librum vertis sub nomine martyris. Et miramur, si me homunculum parvi pretii, Origenis laudatorem velis, cum martyri calumniam feceris? Paucisqtionem venerit, et impudentiam frontis oppresserint testimonia plurimorum, palinodiam Stesichori more cantato. Melius est te poenitere facti tui, quam et martyrem in calumnia, et deceptos in errore persistere. Nec erubescas de commutatione sententiae: non es tantae auctoritatis et famae, ut errasse te pudeat. Imitare me, quem plurimum amas, sine quo nec vivere, nec mori potes: et mecum clama, quae ego laudatus a te in defensione mei locutus mini, in sexto libro ἀπολογίας Origenis, hoc idem objicit Methodio episcopo et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poterit: michi studii fuit. nichil mutare
de uero. Adhoc enim int̾pretabar: ut male
int̾pretata conuincerem. Putatis me inter¬
pretem: Proditor fui. Prodidi hereticum:
ut eccłiam ab heresi uindicarem. Cur ori¬
tationis meȩ causa reddit᷑: quȩ cũ pietatis
habeat uoluntatẽ. non debeo impietatis
argui. prodens impium quod quasi pium
m̃s necessarius criminatur. in latinũ uerte.¬
rã : & multa de thomis. nunquã de oꝑe meo
questio fuit. nunquã roma commota est.
Quid necesse erat latinis aurib tradere: quod
detestat᷑ & grecia. quod orbis accusat: Ego
ꝑ tot annos tam multa conuertens. num
scandalo fui: Tu ad primũ & solũ opus
ignotus prius: temeritate factus es nobilis.
Docet ipsa prefatio. & pamphili martyris
librũ. pro defensione origenis ate ẽẽ tͣnslatũ
& hoc agis totis uiribus. ut cuuis fidẽ martyr
probat. eccłia non refutet. Sex libros ut
ante iam dixi. eiisebius cesariensis ep̃s. ar-

Expanded text:
non poterit. Mihi studio fuit nihil mutare non poterit. Mihi studio fuit nihil mutare de vero. Ad hoc enim interpretabar, ut mala interpretata convincerem. Putatis me interpretem? Proditor fui: prodidi haereticum, ut Ecclesiam ab haeresi vindicarem. Cur Oritationis meae causa redditur, quae cum pietatis habeat voluntatem, non debeo impietatis argui, prodens impium, quod quasi pium meus necessarius criminatur, in Latinum verteram, et multa de tomis. Numquam de opere meo fuit quaestio, numquam Roma commota est. Quid necesse erat Latinis auribus tradere, quod detestatur et Graecia, quod orbis accusat? Ego per tot annos tam multa convertens, nunquam scandalo fui. Tu ad primum et solum opus, ignotus prius, temeritate factus es nobilis. Docet ipsa Praefatio, et Pamphili martyris librum pro defensione Origenis a te esse translatum. Et hoc agis totis viribus, ut cujus fidem martyr probat, Ecclesia non refutet. Sex libros ut ante jam dixi Eusebius Caesariensis episcopus,
Abbreviated transcription (Latin):
opus pamphili est: cur reliquos libros non
transfers: Si alterius. cur nom̃ inmittas :
Taces: ipsȩ res loquent᷑. Uidelicet. ut crederens
martyri. qui arrianoꝵ principẽ detestaturi
simplicissime: Tene potusse heretici homi¬
nis libro martyris nomen imponere: & ig.¬
naros. sub auctoritatẽ testis xp̃i. origenis
facere defensores: Pro eruditione qua polles
dente laudaris. ita ut corruptũ te omnes
tuȩ partis nominent: non reor te ignorasse
ensebii sintagmĩa. & pamphilũ martyrẽ
nichil omnino oꝑis condidisse. Ipse enim
eusebius amator et preco & contub̃nalis
pamphili : tres libros scripsit eligantissimos.
uitam pamphili continentes. In quibus
cũ cetera miris laudib predicaret. humili¬
tatẽq eius ferret in cęlum: etiam hoc in
tercio libro addidit. Quis studiorũ amicus
non fuit pamphili : Si quos uidebat ad
uictum necessariis indigere. prebebat
monstrauerit unde tͣnstulisse se dicit ꝓbare

Expanded text:
opus Pamphili est, cur reliquos libros non opus Pamphili est, cur reliquos libros non transfers? Si alterius, cur nomen immutas? Taces; ipsae res loquuntur: videlicet ut crederent martyri, 465 qui Arianorum principem detestaturi simplicissime? tene potuisse haeretici hominis libro, martyris nomen imponere, et ignaros sub auctoritate testis Christi, Origenis facere defensores? Pro eruditione qua polles dente laudaris, ita ut κορυφαῖον te omnes tuae partis nominent, non reor te ignorasse Eusebii σύνταγμα, et Pamphilum martyrem nihil omnino operis condidisse. Ipse enim Eusebius amator et praeco et contubernalis Pamphili tres libros scripsit elegantissimos, vitam Pamphili continentes: in quibus cum caetera miris laudibus praedicaret, humilitatemque ejus ferret in coelum, etiam hoc in tertio libro addidit: « Quis studiosorum amicus non fuit Pamphili? Si quos videbat ad victum necessariis indigere, praebebatmonstraverit, unde transtulisse se dicit, probare
Abbreviated transcription (Latin):
greco inuenerat. uł de commentariolis
didimi qui origenis aꝑtissimꝰ ꝓpugnator
est. exagerata et firmiora posuisse. ut qui
in trinitate catholicũ legerãt. in aliis he-¬
reticum non caueret. Alius forsitan qui
ñ eẽt amicus eius diceret. Aut totum
muta quod malũ est. aut totũ prode qd̃
optimũ putas. Si ꝓpt̾ simplices naxia quȩq
detruncas. & ea quȩ ab hereticis addita si-¬
mulas. in peregrinũ non uis tͣnsferre ser¬
monẽ: cede quicquid est noriũ. Sin autẽ
quȩ sciebas displicitura romanis. cetera usq
ad finem integra dimisisti: hoc idem faciens
in apologia quasi pamphili. quod et in ori-¬
genis ꝑiarchon tnsiatione fecisti. Si iste pam¬
p̾hili liber est: de sex libris quis erit primus
eusebii: In ipso uolumine quod tu pamphili
simulas: sequentiũ libroꝵ facta mentio est.
In secundo quoq et reliquis dicit eusebius.
quid in primo libro ante iam dixerit. &
q̃d eadem repetere non debeat. Si totum

Expanded text:
Graeco invenerat, vel de Commentariolis Graeco invenerat, vel de Commentariolis Didymi, qui Origenis apertissimus propugnator est, exaggerata et firmiora posuisse: ut qui in Trinitate catholicum legerat, in aliis haereticum non caveret. 7. Alius forsitan, qui non esset amicus ejus, diceret: aut totum muta, quod malum est: aut totum prode, quod optimum putas. Si propter simplices noxia quaeque detruncas, et ea quae ab haereticis addita simulas, in 463 peregrinum non vis transferre sermonem, cedo quidquid est noxium. Sin autem quae sciebas displicitura Romanis, caetera usque ad finem integra dimisisti; hoc idem faciens in Apologia, quasi Pamphili, quod et in Origenis περὶ Ἀρχῶν translatione fecisti. Si iste Pamphili liber est, de sex libris quis erit primus Eusebii? In ipso volumine, quod tu Pamphili simulas, sequentium librorum facta mentio est. In secundo quoque et reliquis dicit Eusebius, quod in primo libro ante jam dixerat, et quod eadem repetere non debeat. Si totum
Abbreviated transcription (Latin):
reuertamur. Obiciunt mͥ sectatores eius.
cerealiaq arma expediunt fessi rerũ: quare
periarchon libros origenis. noxios & eccłiasticȩ
fidei repugnantes. in latinũ sermonẽ uerterĩ
Ad quod breuis et succincta responsio est.
Tuȩ me fr̃ paminachi & tuoꝵ litterȩ cõpu¬
lerunt: dicentes alios ab alio fraudulent̃
ẽẽ tͣnslatos. & int̾ polata ñ nulla uł addita
uł mutata. Ac ne parum epistolis haberem
fidẽ: misistis exemplaria eiusde tnslationis.
c̃ũ p̾faciuncula laudatrice mea. Quȩ cum
legissem contulissemq cũ greco. ilico anim¬
aduerti. quȩ origenes de patre et filio et
sp̃ũ scõ impie dixerat. & quȩ romanȩ aures
ferre non poterant. in meliorẽ partem ab
intͣprete commutata: Cetera autͣ dognata.
de angłoꝵ ruma. de animarũ lapsu. de
resurrectionis p̾stigus. de mundo uł int̃¬
mundis epicuri. de resurrectione omniuͣ
inȩqualem statũ. & multo his deteriora
quȩ longũ est texere. uł ita uertisse. uͣt in

Expanded text:
rigenis. --Objiciunt mihi sectatores ejus, cerealiaque arma Expediunt fessi rerum , quare περὶ Ἀρχῶν libros Origenis noxios, et Ecclesiasticae fidei repugnantes, in Latinum sermonem verterim. Ad quos brevis et succincta responsio est: Tuae me, frater Pammachi, et tuorum litterae compulerunt, dicentes illos ab alio fraudulenter esse translatos, et interpolata nonnulla, et vel addita vel mutata. Ac ne parvam Epistolis haberem fidem, misistis exemplaria ejusdem translationis, cum praefatiuncula laudatrice mea. Quae cum legissem, contulissemque cum Graeco, illico animadverti quae Origenes de Patre et Filio et Spiritu Sancto impie dixerat: et quae Romanae aures ferre non poterant, in meliorem partem ab interprete commutata. Caetera autem dogmata, de Angelorum ruina, de animarum lapsu, de resurrectionis praestigiis, de mundo, vel intermundiis Epicuri, de restitutione omnium in aequalem statum, et multo his deteriora: quae longum esset retexere, vel ita vertisse, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
fecit exprimenda. ut a canero disceret. tu
in me criminaris. quare homo ab homine
Ihebreas litteras didicerim: Inde est quod
quidam ineruditȩ prudentiȩ remanent.
dum nolunt discere quod ignorant. nec
oratiũ audiunt commonentẽ. Cur nescire
pudens praue. quã discere malo : Loqͥt᷑
& sapientia. qu̾a sub nomine salomonis
legimus. In maliuolã animã ñ introibit
sapientia. nec habitabit in corpore sub¬
dito peccatis. Sp̃s enim sc̃s eruditionis¬

Expanded text:
fecit exprimenda, ut a cane rho disceret, tu fecit exprimenda, ut a cane rho disceret, tu in me criminaris, quare homo ab homine Hebraeas litteras didicerim. Inde est quod quidam inerudite sapientes remanent, dum nolunt discere quod ignorant. Nec Horatium audiunt commonentem: Cur nescire pudens prave, quam discere malo? Loquitur et Sapientia, quam sub nomine Salomonis legimus: In malevolam animam numquam intrabit sapientia, nec habitabit in corpore subdito peccatis. Sp
Abbreviated transcription (Latin):
certe quod erat humilitate dissimulabat. ut
p̃dicatio eius ñ in ꝑsuasione uerboꝵ. s in
signoꝵ uirtutẽ consisteret. sꝑnens alienas
opes. qui in suis diues erat: Quaqũã ad
imꝑitũ & ꝑ singulas statui sententias cor¬
ruentẽ. nunꝗͣ pro tribunali festus diceret.
Insanis paule insanis: multȩ te litterȩ ad
insaniam conu̾tunt. Tu qui in latinis
musitas. & testudineo gradu moueris potiꝰ
quã incedis: uł grece debes scribere ut
apud homines greci sermonis ignaros aliena
scire uidearis: uł si latina int̾pretaueris. añ
audire grãmaticũ. ferulȩ manũ subtͣhere.
quendi discere. Quauis croesos quis spir&
& darios. litt̾e marsupiũ non sequuntur.
Sudoris comites sunt. laboris sotiȩ: ieiunioꝵ
ñ saturitatis. continentiȩ. non luxuriȩ.
De mostenes plus olei quã uini expendisse¬
se dicit: & om̃s pontifices nocturnis sẽꝑ
uigiliis p̾uenisse. Quod ille in una littera

Expanded text:
certe, quod erat humilitatis, dissimulabat: ut certe, quod erat humilitatis, dissimulabat: ut praedicatio ejus, non in persuasione 473 verborum, sed in signorum virtute consisteret: spernens alienas opes, qui in suis dives erat: quamquam ad imperitum, et per singulas instar tui sententias corruentem, numquam pro tribunali Festus diceret: Insanis, Paule: insanis: multae te litterae ad insaniam convertunt . Tu qui in Latinis mussitas, et testudineo gradu moveris potius, quam incedis: vel Graece debes scribere, ut apud homines Graeci sermonis ignaros, aliena scire videaris: vel si Latina tentaveris, ante audire Grammaticum, ferulae manum subtrahere, quendi discere. Quamvis Craesos quis spiret et Darios, litterae marsupium non sequuntur. Sudoris comites sunt et laboris: sociae jejuniorum, non saturitatis: continentiae, non luxuriae. Demosthenes plus olei quam vini expendisse dicitur, et omnes opifices nocturnis semper vigiliis praevenisse. Quod ille in una littera
Abbreviated transcription (Latin):
stultoꝵ nates uerberat. & obtorto scorpione
dentes mordentiũ quatit. E miram᷑ si
imꝑitoꝵ libri. lectorem inueniant: Indig¬
natur quare origenistas scripserim. menda¬
librũ in quo hõc scriptum legerim. id est
sextum stromatũ origenis: in quo platonis
sententiȩ nr̃m dogma componens tt᷑a
loquitur. Plato in tercio de re publica
libro. Ueritas quoq sectanda magnoꝑe
est. Si enĩ ut paulo ante rectissime dice¬
bamus. dõ indicens & inutile mendaciũ
est. hominibq utile. ut utant᷑ eo quasi
condimento atq medicamine: nulli du-¬
biũ est. quin huiꝰ modi licentia medicis
danda sit: & ab imprudentib remouen¬
da. Here inquit asseris. Ergo pͣcipes
urbium si quib & aliis hoc conceditur.
oportet aliquando mentiri. uł contra
hostes uł pro patria et ciuib Ab alis
uͦ qui uti mendacio nesciunt. auferen¬
dũ est omne mendaciũ. Origenes. Et
nos igit᷑ illiꝰ precepti memorẽs. loqͥmini

Expanded text:
stultorum nates verberat, et obtorto 474 scorpione stultorum nates verberat, et obtorto 474 scorpione dentes mordentium quatit: et miramur si imperitorum libri lectorem inveniant? 18. Indignantur quare Origenistas scripserim inlibrum, in quo hoc scriptum legerim; id est, sextum Stromateon Origenis, in quo Platonis sententiae, nostrum dogma componens, ita loquitur: Plato in tertio de Republica libro: « Veritas quoque sectanda magnopere est. Si enim, ut paulo ante rectissime dicebamus, Deo indecens et inutile mendacium est, hominibus quandoque utile ut utantur eo quasi condimento atque medicamine; nulli dubium est, quin hujusmodi licentia medicis danda sit, et ab imprudentibus removenda. Vera, inquit, asseris: ergo principes urbium, si quibus et aliis hoc conceditur, oportet aliquando mentiri, vel contra hostes, vel pro patria et civibus. Ab aliis vero qui uti mendacio nesciunt, auferendum est omne mendacium. » Origenes: « Et nos igitur illius praecepti memores: Loquimini
Abbreviated transcription (Latin):
ut prudens lector cum diu̾sas explanatio¬
nes legerit. & multoꝵ uł ꝓbanda uł inpro¬
banda didicerit. udelicetꝰ quid uerius sit.
& quasi bonus trapezeta. ad¬
adulterine
monetȩ pecuniam reprobet. Nũ diuerse
int̃pretationis & contrariorũ int̾ se sensuũ
tenebitur reus: qui in uno opere quod
edisserit. expositiones posuerit plurimoꝵ :
Puto quod puer legeris aspri in uirgiliũ
ac salustiũ commnentarios. uulcatii in ora¬
tiones ciceronis. uictorini in dialogos eiꝰ.
& terentii comedias. preceptoris mei donati
stultis. Aliud est si uulgi lectione contenti.
doctorum aures despiciunt: & contẽpnunt
illud elogiũ quo procax imperitia deno
stridenti miserum stipula disperdere carm̃.
Quasi non cirratoꝵ turba. miseliarũ in
scolis figmenta decantent. & testamentũ
suis bessoꝵ chachinno menbra concutiat.
atq inter scurraꝵ epulas nugȩ istiꝰmodi
frequentet᷑. Cotidie in plateis fictus ariolꝰ

Expanded text:
ut prudens Lector, cum diversas explanatiout prudens Lector, cum diversas explanationes legerit, et multorum vel probanda, vel improbanda didicerit, judicet quid verius sit: et quasi bonus trapezita, adulterinae monetae pecuniam reprobet. Num diversae interpretationis, et contrariorum 472 inter se sensuum tenebitur reus, qui in uno opere quod edisserit, expositiones posuerit plurimorum? Puto quod puer legeris Aspri in Virgilium et Sallustium Commentarios, Vulcatii in Orationes Ciceronis, Victorini in Dialogos ejus et in Terentii Comoedias, praeceptoris mei Donati stultis . Aliud est, si vulgi lectione contenti, doctorum aures despiciunt; et contemnunt illud elogium, quo procax imperitia denotStridenti miserum stipula disperdere carmen? Quasi non cirratorum turba Milesiarum in scholis figmenta decantet: et testamentum Suis, Bessorum cachinno membra concutiat, atque inter scurrarum epulas, nugae istiusmodi frequententur. Quotidie in plateis fictus hariolus
Abbreviated transcription (Latin):
dn
singulis diu̾sitas. s om̃s in suo ꝑfecti sunt
Lege̾ herenniũ tullii libros. lege rethoricos
eius. Aut quia illa sibi dicit inchoata et
rudia excidisse de manibus: reuolue tria uo-¬
lumina de oratore. in quib introducit
eloquentissimos illius temporis oratores.
crassum & antoniũ disputantes. & quartũ
oratorẽ quem iam senex scribit ad brutũ
Tunc intelliges alit̾ componi historiam. alit̃
orationes. alitͣ dialogos. alit̃ epłas. aliter
cominentarios. Ego in commentariis ad
ephesios. sr origenem &. didimũ. & apollinarẽ
secutus sum. qui certe contͣria inter se ha¬
bent dogmata: ut fidi meȩ ñ amitterem
ueritatem. Commentarii. quid oꝑis hñt :
Alterius dicta edisserunt: quȩ obscure scrip¬
ta sunt. plano sermone manifestant. Mul¬
toꝵ sententias replicant. & dicunt. hunc
locum quidã sic edisserunt. alii sic int̾pre¬
tant᷑. illi sensum suũ et intelligentiam his
testimoniis. et hac nitunt᷑ ratione firmare.

Expanded text:
in singulis diversitas, sed omnes in suo perfecti sunt. Lege ad Herennium Tullii libros, lege Rhetoricos ejus: aut, quia illa sibi dicit inchoata et rudia excidisse de manibus, revolve tria volumina de Oratore, in quibus introducit eloquentissimos illius temporis oratores, Crassum et Antonium disputantes; et quartum Oratorem, quem jam senex scribit ad Brutum: tunc intelliges aliter componi Historiam, aliter Orationes, aliter Dialogos, aliter Epistolas, aliter Commentarios. Ego enim in Commentariis ad Ephesios sic Origenem et Didymum et Apollinarium secutus sum qui certe contraria inter se habent dogmata ut fidei meae non amitterem veritatem. Commentarii quid operis habent? Alterius dicta edisserunt, quae obscure scripta sunt, plano sermone manifestant: multorum sententias replicant; et dicunt: Hunc locum quidam sic edisserunt: alii sic interpretantur: illi sensum suum et intelligentiam his testimoniis, et hac nituntur ratione firmare:
Abbreviated transcription (Latin):
in cȩlestib repromissum est. Recte moue¬
rent. nisi post priora dixissem: iam nunc
incipiamus esse. quod nobis in celestibus
repromissum est. Quando dico. hic esse in¬
cipiamus interris: ñ naturã tollo sexuũ.
s libidinem et coitum uiri & uxoris aufero.
dicente apł̃o. Tempus breue est: reliquũ ẽ.
ut & qui habent uxores. sic sint quasi ñ

Expanded text:
in coelestibus repromissum est. » Recte moverent, nisi post priora dixissem, jam nunc incipiamus esse, quod nobis in coelestibus repromissum est. Quando dico, hic esse incipiamus in terris, naturam non tollo sexuum; sed libidinem, et coitum viri et uxoris aufero, dicente Apostolo: Tempus breve est: reliquum est, ut et qui habent uxores, sic sint quasi non
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatẽ prefatione muniiui & docui. quib
lector credere non deberet. Prior tͣnsiatio
laudem auctoris continet. scd̃a uituꝑationẽ.
lla lectorẽ ꝓuocat. ad credendũ: ista ad ñ
credendũ monet. Ibi et ego inuitus lau¬
dator assumor. hic in tant᷑ũ nͣ laudo quẽ
tͣnsfero. ut cogar arcusare laudantem. Fade
res non eadem mente ꝑfecta est: Immo unu
int̾ diu̾sos exitũ abit. Alius tulit quȩ
erant. dicens. ab hereticis deprauata. et
addit quȩ non erant. asserens ab eodem in
locis aliis disputata. quod nisi ipsa loca

Expanded text:
necessitatem praefatione munivi, et docui, quibus lector non deberet credere. Prior translatio laudem Auctoris continet: secunda vituperationem. Illa lectorem provocat ad credendum; ista ad non credendum movet. Ibi et ego invitus laudator assumor; hic intantum non laudo quem transfero, ut cogar accusare laudantem. Eadem res non eadem mente perfecta est; immo unum iter diversos exitus habuit. Abstulit quae erant, dicens ab haereticis depravata; et addidit quae non erant, asserens ab eodem in locis aliis disputata: quod nisi ipsa loca
Abbreviated transcription (Latin):
iniecistis leg̾entib scrupulum : ut totam
auctoris uitam discuterent. & ex cȩteris eiꝰ¬
libris coniecturã p̾sentis facerent quęstioniᷤᷤ.
Ego callidus qui emendaui. silens qd uolui:
& dissimulans crimina. ñ feci inuidiam cri¬
minoso. Aiunt & medici grandes morbos
ñ ẽẽ curandos. sed dimittendos naturȩ: ne¬
medela languorem exasꝑet. Centum & quin¬
quagita ꝓpe anni sunt : ex quo origenes
mortuus est tẏri. Quis latinoꝵ unquam
ausus ẽ transferre libros eius de resurrectio

Expanded text:
iniecistis legentibus scrupulum, ut totam iniecistis legentibus scrupulum, ut totam auctoris uitam discuterent et ex ceteris libris eius coniecturam praesentis facerent quaestionis; ego callidus, qui emendaui silens, quod uolui, et dissimulans crimina non feci inuidiam criminoso, aiunt et medici grandes morbos non esse curandos, sed dimittendos naturae, nla languorem exasperet. centum et quinquaginta prope anni sunt, ex quo Origenes dormiuit Tyri. quis Latinorum umquam ausus est transferre libros eius de resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
gam cȩtera: nec uenena iam metua. cũ antido¬
tum p̾bibero. Non mͥ nocebit si dixero. orige¬
nes cum in cęteris libris om̃s uicerit. in cantico
canticoꝵ ipse se uicit: nec formidabo sententiã
qua illũ doctorem ȩccłiarũ quondã adolescentũ¬
lus nominaui. nisi forte accusare debui. cuiꝰ
rogatus opuscula transferebam. & dicere in ꝓ-¬
logo. Hic cuiꝰ int̾p̃tor libros hereticus est:
caue lector ne legas. fuge uiꝑam. Aut si legere
uolueris: scito a malis hominib & hereticis
corrupta ẽẽ quȩ transtuli. Quanquã timere
ñ deheas. ego enim om̃ia quȩ fuerant uicia¬
ta correxi. Hoc est aliis uerbis dicere. Ego qͥ
int᷑pͣtor catholicus sum : hic quẽ int̾pretor
hereticus est. Doniq & uos satis simplicit̾ &¬
ingenue ac ñ malitiose. parui scilic&. penden¬
tes p̾cepta rethorica. & prestigia oratoꝵ.
dum libros eius tee y arkon hereticos con¬
fitemini. & in alios crim̾ transferre uultis.

Expanded text:
gam cetera nec uenena iam metuam, cum antidogam cetera nec uenena iam metuam, cum antidotum praebibero. non mihi nocebit, si dixero: Origenes, cum in ceteris libris omnes uicerit, in Cantico canticorum ipse se uicit, nec formidabo sententiam, qua illum doctorem ecclesiarum quondam adulescentulus nominaui. nisi forte accusare debui, cuius rogatus opuscula transferebam, et dicere in prologo: \'hic, cuius interpretor libros, hereticus est; caue, lector, ne legas. fuge uiperam aut, si legere uolueris, scito a malis hominibus et hereticis corrupta esse, quae transtuli. quamquam timere non debeas; ego enim omnia, quae fuerunt uitiata, correxi/ hoc est aliis uerbis dicere: \'ego, qui interpretor, catholicus sum; hic, quem interpretor, hereticus est. \' denique et uos satis simpliciter et ingenue ac non malitiose, parui scilicet pendentes praecepta rhetorica et praestigias oratorum, dum libros eius περὶ ἀρχῶν hereticos confitemini et in alios crimen transferre uultis,
Abbreviated transcription (Latin):
suis & maxime in epłis suis ad demetrianum.
co dicit eum ad patrẽ referri uł ad filium.
& scĩficationẽ utriuiq ꝑsone sub eiꝰ nomine
demonstrari. Quis mͥ int̾dicere potest ne le¬
gam insteutionũ eiꝰ libros. quib contͣ gente
scripsit fortissime: quia suꝑior̾ sententia de te¬
standa est: Apollinaris contra porphirium
egregia scripsit uolumina. ꝓbo laborẽ uiri:
lic& fatuũ in plerisq dogma contempnã.
Confitemini & uos in quibdam errasse ori¬
genem: & muttũ ñ faciam. Dicite eũ male
sensisse de filio. peius de sp̃u scõ: animarum
de cȩlo ruinas impie ꝓtulisse: resurrectionẽ
carnis uerbo tantũ confiteri. cȩterũ asser¬
tione destruere: & post multa scła atq unã
om̃ium restitutionẽ idipsum fore gabrihelẽ
quod diabolũ: paulũ qd̾ cam: uirgines quod
ꝓstitutas. Cum hȩc reieceritis. & guasi censo¬
ria uirgula separaueritis a fide ȩccłiȩ. tuto le¬

Expanded text:
suis et maxime in epistulis ad Demetrianum ssuis et maxime in epistulis ad Demetrianum sco dicit eum ad patrem referri uel ad filium et sanctificationem utriusque personae sub eius nomine demonstrari. quis mihi interdicere potest, ne legam Institutionum eius libros, quibus contra gentes scripsit fortissime, quia superior sententia detestanda est? Apollinaris contra Porphyrium egregia scribit uolumina: probo laborem uiri, licet fatuum in plerisque dogma contemnam. confitemini et uos in quibusdam errasse Origenem, et muttum non faciam. dicite eum male sensisse de filio, peius de spiritu sancto, animarum de caelo ruinas inpie protulisse, resurrectionem carnis uerbo tantum confiteri, ceterum adsertione destruere et post multa saecula atque unam omnium restitutionem id ipsum fore Gabrihel, quod diabolum, Paulum, quod Caiphan, uirgines, quod prostibulas: cum hoc reieceritis et quasi censoria uirgula separaueritis a fide ecclesiae, tuto le
Abbreviated transcription (Latin):
platone & empedocle legeram. Cur paruuli in
xp̃o atq lactentes errorem sequimini : Cur ab
eo impietatẽ discitis: qui necdum pietate̾ no¬
uerat: Scd̾a post naufragiũ tabula ẽ: culpã
simplicit᷑ confiteri Imitati estis errantẽ: imi¬
tamini & correctum. Prrauimus iuuenes:
emendem᷑ senes. Iungamus gemitꝰ. lacrimas
copulemꝰ: ploremꝰ & conuertamur ad dñm
qui fecit nos. Non expectemꝰ diaboli pęniten¬
tiam: uana ẽ illa psumptio. & in ꝓfundum ge¬
hennę trahens. Hic aut queritur uita. aut
amittitur. Si origenẽ nunquã sequutus sũ:
frustra infamare me cupitis. Si discipłs eiꝰ fui:
imitamini penitentẽ. Credidistis confitenti:
credite & neganti. Si ista inquit noueras. qͣre
eũ laudasti in opusculis tuis: Et hodie lauda¬
rem: nisi uos eius laudaretis errores. Non mͥ
displicer& ingeniũ : nisi quib dam eiꝰ placer&
impietas. Et apłs p̃cipit. Om̃ia legenteᷤᷤ. quȩ
bona sunt retinentes. Lactantius in libris

Expanded text:
Platone et Empedocle legeram: Cur parvuli in Christo atque lactentis errorem sequimini? cur ab eo impietatem discitis, qui necdum pietatem noverat? Secunda post naufragium tabula est, culpam simpliciter confiteri. Imitati estis errantem, imitamini et correctum. errauimus iuuenes, emendemur senes. iungamus gemitus, lacrimas copulemus, ploremus et conuertamur ad dominum, qui fecit nos; non expectemus diaboli paenitentiam. uana est illa praesumptio et in profundum gehennae trahens; hic aut quaeritur uita aut amittitur. si Origenem numquam secutus sum, frustra infamare me cupitis; si discipulus eius fui, imitamini paenitentem. credidistis d confitenti; credite et neganti. ■ \'Si ista\', inquit, \'noueras, cur eum laudasti in opusculis tuis?\' I et hodie laudarem, nisi uos eius laudaretis errores; non mihi displiceret ingenium, nisi quibusdam eius placeret inpietas. et apostolus praecipit: omnia legentes, quae bona sunt, retinentes. Lactantius in libris
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ mulierculȩ eoꝵ maminas tractare. uer¬
tri applaudere : lumbos & feminalia. &¬
puras attrectare maxillas. & dicere. Quid
ꝓdest nobis. si fragile corpus resurget :
Futurȩ angłoꝵ similes. angłoꝵ habebimꝰ &
naturam. Hedignantur uidelic& cũ car¬
ne & ossib resurgere : quib resurrexit &
xp̃c. Sed fac me errasse in adolescentia. &
philosophoꝵ id ẽ gentiliũ studiis eruditr
in pͥncipio fidei ignorasse dogmata xp̃iana:
& hoc putasse in apłis. qd̾ in pytagora &¬

Expanded text:
enim mulierculae eorum mammas tenere, uentri adplaudere, lumbos et femina et puras adtrectare maxillas et dicere: \'quid nobis prode est, si fragile corpus resurget? futurae angelorum similes angelorum habebimus et naturam\'. dedignantur uidelicet cum carne et ossibus resurgere, cum quibus resurrexit et Christus. sed fac me errasse in adulescentia et philosophorum, id est gentilium, studiis eruditum in principio fidei ignorasse dogmata Christiana et hoc putasse in apostolis, quod in Pythagora
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonas. Hic est ille delirus senex. hic ati¬
genis libros te presente cantauit. qͥ om̃iũ
gentiũ linguis p̾dicationẽ sibi contra ori.¬
genẽ iniunctã putat: qui ideo eum legi
phibet. ne alii eius furta cognoscant. Lege

Expanded text:
personas: « Hic est ille delirus senex, hic espersonas: « Hic est ille delirus senex, hic esgenis libros, te praesente, cantavit; qui omnium gentium linguis praedicationem sibi contra Origenem injunctam putat; qui ideo eum legi prohibet, ne aliis ejus furta cognoscant. » Lege
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid & ego non possem ꝓfectionẽ tuã
discutere Cuiꝰ ȩtatis fueris Unde. quo
tempore naingaris Ubi uixeris. Quib
int̾fueris: S absit. ut quod in te rep̾hendo
faciam: & in eccłiastica disputatione aniliũ
uirgioꝵ deliramenta conpingam. Hoc solũ
prudentiȩ tuȩ dixisse sufficiat: ut caueas
in alterum dicere. quicquid inte statim re-
mirata tua tergiu̾satio: ut post o̾culum. p᷑
orationẽ neges eum contrate potuisse scri.¬
bere: quomodo si contendas non potuisse
eũ mori qui paulo ante uixerit: aut certior
sit tui reprehensio. quam post pacẽ erc̃o¬
municatio. Ex nobis inquit exierunt. s
ñ fuerunt ex nobis. Si enim fuissent ex
nobis. mansissent utiq nobiscũ. Hereticũ
pꝰ unã & alterã communionẽ uitandum
apłs precepit: qui utiq antequã uitetur
atq dampnet᷑. eccłiastici grecis portio fuit.
Simulq risum tenere ñ possum : qd̃ a qͦdam
prudente commonitꝰ in laudes epiphanii.

Expanded text:
Numquid et ego non possem profectionem tuam Numquid et ego non possem profectionem tuam discutere? Cujus aetatis fueris, unde, quo tempore navigaris? ubi vixeris? quibus interfueris? Sed absit, ut quod in te reprehendo, faciam: et in ecclesiastica disputatione, anilium jurgiorum deliramenta compingam. Hoc solum prudentiae tuae dixisse sufficiat, ut caveas in alterum dicere, quidquid in te statim retomira tua tergiversatio, ut post osculum, post orationem, neges eum contra te potuisse scribere: quomodo si contendas non potuisse eum mori, qui paulo ante vixerat, aut certior sit tui reprehensio, quam post pacem excommunicatio. non erant ex nobis. Si enim fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . Haereticum post unam et alteram commonitionem vitandum Apostolus praecipit, qui utique antequam vitetur atque damnetur, Ecclesiastici gregis portio fuit . Simulque risum tenere non possum, quod a quodam prudente commonitus, in laudes Epiphanii
Abbreviated transcription (Latin):
maleas & cicladas cyprũ ꝑgere. Ubi susceptꝰ
auenerabili ep̃o epiphanio cuiꝰ tu testimo¬
mo gloriaris: ueni antiochiam. Fruitꝰ sũ
communione pontificis confessorisq paulini.
& deductꝰ ab eo media hieme & gͣuissimo
racula : & quȩ prius ad me fama ꝑtulerat.
oculoꝵ iudicio comꝓbaui. Inde contendi
ad egiptũ. lustraui monasteria nitriȩ: &
int̃ scõꝵ choros. aspides latere ꝑspexi. Ptinꝰ
concito gradu. bethleem meã reu̾sus sum:
ubi adorami presepe. & incunabula saluatoris.
Uidi quoq formissimũ lacũ : nec me inerti
tradidi ocio. s multa didici quȩ ante nesci-¬
ebam. Quid aũ de me romȩ iudiciũ sit.¬
& quid postea scriptum. nolo taceas. p̾sertĩ
iactare mendacio.s scriptis eccłiasticis argu¬
endus sim. Uide quantũ te timeã. Si uel
paruam scedulam contra me romani ep̃i
aut alterius eccłiȩ ꝓtuleris: omnia quȩ in
te scripta sunt mea crimina confitebor.

Expanded text:
Maleas et Cycladas Cyprum pergere. Ubi susceptus Maleas et Cycladas Cyprum pergere. Ubi susceptus a venerabili episcopo Epiphanio, cujus tu testimonio gloriaris, veni Antiochiam, ubi fruitus sum communione pontificis confessorisque Paulini, et deductus ab eo media hyeme et frigore gracula; et quae prius ad me fama pertulerat, oculorum judicio comprobavi. Inde contendi Aegyptum, lustravi monasteria Nitriae, et inter Sanctorum choros aspides latere perspexi. Protinus concito gradu Bethleem meam reversus sum, ubi odoravi praesepe et incunabula Salvatoris. Vidi quoque famosissimum lacum, nec me inerti tradidi otio; sed multa didici, quae ante nesciebam. Quid autem de me Romae judicatum sit,t quid postea scriptum, nolo taceas, praesertim jactare mendacio, sed scriptis 552 ecclesiasticis arguendus sim. Vide quantum te timeam: Si vel parvam schedulam contra me Romani episcopi, aut alterius Ecclesiae protuleris, omnia quae in te scripta sunt, mea crimina confitebor.
Abbreviated transcription (Latin):
Poteram pandere : s plura reseruare statui
quã referre. hȩc sunt tuoꝵ ornam̾ta u̾boꝵ:
& post ista. si quid in te asꝑum dixero: statĩ
mͥ inscriptionẽ & gladios comminaris. Et
interim homo eloquentissimꝰ arte ludis
rethorica. & simulas te preterire quȩ dicis:
ut qui obiecta probare non poteras. quasi
p̃t̾missa facias criminosa. Hȩc est tua tota.
simplicitas. Sic amico parcis. & reseruas te
ad tribunalia iudicũ. ut aceruũ criminũ
Mense aũ augusto flantib & esus. cũ sc̃o
fr̃ib qui nunc hierosolime commorant᷑.
nauẽ in romano portu securus ascendi: max¬
ima me scoꝵ frequentia ꝑsequente. Uleni
regium. in scilleo litore paululũ steti: ubi
bilem caribdis uoraginẽ. Cunq mͥ accolȩ
illius loci multa narrarent. darentq c̃siliũ
ut ñ ad ꝓthei columpnas. s adionȩ portũ
nauigarem. illũ enĩ fugientiũ et turbatoꝵ.
huricꝰ securi hominis eẽ cursũ: malui per

Expanded text:
Poteram pandere, sed plura servare statui, Poteram pandere, sed plura servare statui, quam referre. » Haec 551 sunt tuorum ornamenta verborum. Et post ista si quid in te asperum dixero, statim mihi proscriptionem et gladios comminaris. Et interim homo eloquentissimus arte ludis rhetorica, et simulas te praeterire quae dicis, ut qui objecta probare non poteras, quasi etermissa facias criminosa. Haec est tua tota simplicitas, sic amico parcis, et reservas te ad tribunalia judicum, ut acervum criminum Mense Augusto, flantibus etesiis, cum sancto iis monachis, qui nunc Hierosolymae commorantur, navim in Romano portu securus ascendi, maxima me Sanctorum frequentia prosequente. Veni Rhegium, in Scyllaeo littore paululum steti, ubi bilem Charybdis voraginem. Cumque mihi accolae illius loci multa narrarent, darentque consilium, ut non ad Protei columnas, sed ad Jonae portum navigarem: illum enim fugientium et turbatorum, hunc securi hominis esse cursum, malui per