comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad suminitatẽ parietum et usqz ad laquearia oꝑuit li¬
gnis cedrinis. intrinsecus quidem domus cedro erat ues¬
tita nam fornisecus tanto nitore lapis ip̃e de quo facta
fuerat fulgebat ac si calculo eẽt candido texta iuxta
sensus uero misticos parietes templi sunt fidelium popu¬
li ex quibus sancta uniuersalis consistit ecclia. quorũ
dilatacõem per orbem latitudo designat parietum spem
uero ⁊ intencõem omnem ad celestia erectam longitudo.
uel certe altitudo parietis q̃ ex ordimnibus lapidum super
iuicem positis constat pñtis statum ecclĩe significat
ubi electi super fundamentũ xp̃i omnes edificati sibi
inuicem in ordine per temporum curricula succẽdunt
seseqz inuicem portantes legem xp̃i que est caritas ad¬
implẽt. Angulus quod duos parietes in unum cõiuĩgit.
Angulus autem sue lapis angularis in scripturis in¬
tes iuidelis exuideis ⁊ gentib. Uñ scriptũ est in ꝓsasmo.

Expanded text:
ad summitatem parietum, et usque ad laquearia operuit liad summitatem parietum, et usque ad laquearia operuit lignis cedrinis . Intrinsecus quidem domus cedro erat vestita: nam forinsecus tanto nitore lapis ipse, de quo facta fuerat, fulgebat, ac si calculo esset candido texta. Juxta sensus vero mysticos, parietes templi sunt fidelium populi, ex quibus sancta universalis consistit Ecclesia: quorum dilatationem per Orbem latitudo designat parietum, spem vero et intentionem omnem ad coelestia erectam longitudo: vel certe altitudo parietis, quae ex ordinibus lapidum super invicem positis constat, praesentis statum Ecclesiae significat, ubi electi super fundamentum Christi omnes aedificati, sibi invicem in ordine per temporum curricula succedunt, seseque invicem portantes, legem Christi, quae est charitas, adimplent. Angulus, quod duos parietes in unum conjungit. Angulus autem sive angularis in scripturis inGentibus. Unde scriptum est in psalmo:
Abbreviated transcription (Latin):
bi ecce stat post parietem nostrum. Paries simulacõ
ypocritarũ ut in ezechiel. Ip̃i edificabant pauetem
illi autem linrebant eum luto absqz paleis. Fenestre
auditus fidei uel cordis intellectas ut incanticis canti¬
corum. Ecce ip̃e stat post parietem nr̃m respiciens per
cancellos. Fenestre uisus auditus odoratus ⁊ ceti sensus
carnis ut iheremia. Intrauit mors per fenestras nrãs.
fenestra dogitacio cordis uel ip̃a mentis intencio ut in
sophonia. Uox cantantis in fenestra curuus in super¬
limmnaribz eus. Pictura in pariete cogitacões praue in
corde hominis ut in ezechiele. Et ecce omma idola domus
israel de picta erant in pariete. Parietes emin templi
dei fideles sunt utroqz populo hoc est iudaico et gentili
ex quibus xp̃s edificauit eccliam suam. Unde legitur
in regum de salomone. Et edificait parietes domus
in trisecus tabulatis cedrimis apauimẽto domus usq

Expanded text:
bi: Ecce stat post parietem nostrum . Paries simulatio bi: Ecce stat post parietem nostrum . Paries simulatio hypocritarum, et in Ezechiel: Ipsi aedificabant parietem, illi autem liniebant eum luto absque paleis . Fenestrae auditus fidei vel cordis intellectus, ut in Canticis canticorum: Ecce ipse stat post parietem nostrum, respiciens per cancellos. Fenestrae: visus, auditus, odoratus, et caeteri sensus carnis, ut in Jeremia: Intravit mors per fenestras nostras . Fenestra cogitatio cordis, vel ipsa mentis intentio, ut in Sophonia: Vox cantantis in fenestra, corvus in superliminaribus ejus . Pictura in pariete cogitationes pravae in corde hominis, ut in Ezechiele: Et ecce omnia idola domus Israel depicta erant in pariete . Parietes enim templi Dei, fideles sunt ex utroque populo, hoc est, Judaico et Gentili, ex quibus Christus aedificavit Ecclesiam suam. Unde legitur in Regum de Salomone: Et aedificavit parietes domus intrinsecus tabulatis cedrinis a pavimento domus usque
Abbreviated transcription (Latin):
ponere. preter ĩ quod positum est in xp̃o ihũ. Et item
superedificamini. Inquit super fundamẽtũ aplõrum et
prophetarũ hoc est doctrinam eorum. Item legitur in
psalmo de ciuitate dei. Hoc est ecclĩa fundamenta eius
in montib sanctis. ĩ est xp̃s dominus. qui sie ecclĩam
suam continet. ut nulla possit quassacõe titubare. Me-¬
rito ergo ab ip̃o sumpsit exordium quem rerũ omnium
constat esse principium. Paries nuincupatur quia semꝑ
duo sunt pares uela latere uel a frõte. Siue eñ tetra¬
gonum suie exagonum. sie qui se conspiciĩt ex pari
erunt. Aliter enim structura facta de formis est. parie¬
tinas dicimus quasi parietum ruinas. sunt eñĩ parie¬
tes stantes sine tecto ⁊ sine habitantibz uel hĩtatorib.
Angulus dicitur quod duos parietes in unum cõiũgat
paries corpus saluatoris significat. ut ẽ illud in psal¬
mo. Tanꝙ parieti inclinato et macerie mpulse . ali¬

Expanded text:
ponere praeter id, quod positum est in Christo Jesu . Et item: ponere praeter id, quod positum est in Christo Jesu . Et item: Superaedificamini, inquit, super fundamentum apostolorum et prophetarum , hoc est, doctrinam eorum. Item legitur in Psalmo de civitate Dei, hoc est, Ecclesia: Fundamenta ejus in montibus sanctis , id est, Christus Dominus, qui sic Ecclesiam suam continet, ut nulla possit quassatione titubare. Merito ergo ab ipso sumpsit exordium, quem rerum omnium constat esse principium. Paries nuncupatur, quia semper duo sunt pares, vel a latere, vel a fronte. Sive enim tetragonum, sive hexagonum sit, qui se conspiciunt, ex pari erunt. Aliter enim structura facta deformis est. Parietinas dicimus, quasi parietum ruinas: sunt enim parietes stantes sine tecto, et sine habitantibus vel habitatoribus. Angulus dicitur, quod duos parietes in unum conjungat. Paries corpus Salvatoris significat, ut est illud in Psalmo: Tanquam parieti inclinato et maceriae impulsae ; et ali
Abbreviated transcription (Latin):
ubi dicit. Sicut ostium uertitur in cardine suo. ita pi¬
ger in lectulo suo. piger ergo in lecto sui corporis sicut
ostium uertitur nicardine quia modo exire ad operãdũ
modo ad requiescendum redire proponit. tamẽ in suis
iacere prauitatibus nunqͣz desistit. Lmmia enĩ ostiorim
humilitas ⁊ mansuetudines bonorum sunt morum. Q
in ip̃is perficiuntur gradus uirtutũ ibiq patet ingressꝰ
regni ce lestis dicente ip̃o domino. Qui se humiliauerit
exaltabitur. Et alibi. Geati mites quonam ip̃i pos¬
sidebunt terram et psalims ta. Mansueti inquit possi¬
debunt terram et delectabuntur in multitudine pacis
De parietibus edificiorum ca xxiii
dictum quõd fundus sit domus idem et cemetum
acedendo dictum quod grosso lapide surgat. fun¬
damentum emm allegorice xp̃s intelligitur uel fides
eius catholica super quam fundata ẽ ecclĩa. Unde scrip¬
tum est in aplõ. Fundamentũ enim aliud nemo potest

Expanded text:
ubi dicit: Sicut ostium vertitur in cardine suo, ita piubi dicit: Sicut ostium vertitur in cardine suo, ita piger in lectulo suo . Piger ergo in lecto sui corporis sicut ostium vertitur in cardine: quia modo exire ad operandum, modo ad requiescendum redire proponit: tamen in suis jacere pravitatibus nunquam desistit. Limina enim ostiorum, humilitas et mansuetudines bonorum sunt morum: quia in ipsis perficiuntur gradus virtutum, ibique patet ingressus regni coelestis dicente ipso Domino: Qui se humiliaverit, exaltabitur . Et alibi: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram ; et Psalmista: Mansueti, inquit, possidebunt terram, et delectabuntur in multitudine pacis De parietibus aedificiorum. Fundamentum dictum, quod fundus sit domus, idem et caementum a caedendo dictum, quod grosso lapide surgat. Fundamentum enim allegorice Christus intelligitur, vel fides ejus catholica, super quam fundata est Ecclesia. Unde scriptum est in Apostolo: Fundamentum enim aliud nemo potest
Abbreviated transcription (Latin):
ante ianuam stant. uel quia antea ad eas ascendim
prius ꝙͣ ad domum ingredianuir. Postes eo ꝙ post ostiũ
stent. Cardo potest significare recte fidei firmitatem.
in hac enĩ ostia uertuntur quia extra regulam fidei
nullo mõdo patitur dilectionis ordo se separari. Item le¬
gitur in libro regum. Et carõmes ostiorum templi ex
auro erant. Si ostia domus interioris sancti sanctorũ
ca sunt ministeria que nobis de corpore egressu
introitum uite celestis reserant et ostia templi doctores
sunt sancti ac sacerdotes qui instruendo baptisando do
miniei corporis ⁊ sangiunis misteria cõmunieando pͥma
nobis ecclĩe presentis limina pandunt. quio cardines
utrorũqz ostiorum nisi sensus et corda sunt eorumdem
angelorum siue hommum sanctorum quibz immobiliter
contemplacõi ac dilectiomi sui conditoris ad hecẽt ct
eo ministerium diuinitus sibi de legatũ. recte cõpleant.
Item in malum partem ponitur cardo ut in salomone

Expanded text:
ante januam stant, vel quia antea ad eas accedimus, ante januam stant, vel quia antea ad eas accedimus, priusquam ad domum ingrediamur: postes eo, quod post ostium stent. Cardo potest significare rectae fidei firmitatem: in hac enim ostia vertuntur, quia extra regulam fidei nullo modo patitur dilectionis ordo se separari. Item legitur in libro Regum: Et cardines ostiorum templi ex auro erant . Si ostia domus interioris sancti sanctorum angelica sunt ministeria, quae nobis de corpore egressis introitum vitae coelestis reserant: et ostia templi doctores sunt sancti ac sacerdminici corporis et sanguinis mysteria communicando, prima nobis Ecclesiae praesentis limina pandunt: quid cardines utrorumque ostiorum, nisi sensus et corda sunt eorumdem angelorum, sive sanctorum, quibus immobiliter complexationi ac dilectioni sui Conditoris adhaerent, ut eo ministerium divinitus sibi delegatum recte compItem in malam partem ponitur cardo, ut in Salomone,
Abbreviated transcription (Latin):
ecclĩe in caritate dei que est in xp̃o ihũ domino nostro.
egitur autem in libro regum quod salomon fe
in ingressu oraculi duo ostiola quia bomi angeli et
homines sancti dominum ac proximos perfecte diligũt
neqz ullus ianuam uite insi per geminã hane dilei¬
tionem poterit intrare. seu quia utriusq populi fidelib̃
et iudeis scilicet et gentibz eadem uite ianua reseratur.
postes habent angulos quinqz quia non solum ammas
electorum aula celi recpit sed ⁊ corporibus immortali glĩa
preditis in iudicio suas fores aperit. Cardo est locus in quo
ostium uertitur. et semper mouetur dictus a potocardiã
quod quasi cor hominiem totum ita ille cuneus iamiã
regat ac moueat. Unde prouerbiale est in cardine rem
ẽẽ. limiua ostiorum dicta eo ꝙ tranuersa sunt ut li¬
mes et per ea sicut in agro aut introeatur aut foras
eatur. postes et aures quasi post et ante. Antes quia

Expanded text:
Ecclesiae in charitate Dei, quae est in Christo Jesu Domino nostro. Ecclesiae in charitate Dei, quae est in Christo Jesu Domino nostro. Legitur autem in libro Regum , quod Salomon fecerit in ingressu oraculi duo ostiola: quia boni angeli, et homines sancti Dominum ac proximos perfecte diligunt: neque ullus januam vitae, nisi per geminam hanc dilectionem, poterit intrare: seu quia utriusque populi fidelibus, et Judaeis scilicet, et Gentibus, eadem vitae janua reseratur. Postes habent angulos quinque: quia non solum animas electorum aula coeli recipit, sed corporibus immortali gloria praeditis in judicio suas fores aperit. Cardo est locus, in quo ostium vertitur et semper movetur, dictus apo tes cardias, quod, quasi cor hominem totum, ita ille cuneus januam regat ac moveat. Unde proverbiale est, in cardine rem esse. Limina ostiorum dicta eo, quod transversa sunt, ut limes: et per ea, sicut in agro, aut introeatur aut foras eatur. Postes et antes, quasi post et ante. Antes, quia
Abbreviated transcription (Latin):
custodiat introitum tuum et exitũ tuum ex hoc nunt
et usqz in seculum. Item hostium aliqñ apercionẽ fider
significat ut ẽ illud̃ in aplõ. Hostium enim michi ap¬
tum est magnum et euidens. Iamia ergo uel ostium
templi domini significat dominũ saluatorem quia ne¬
nio uenit ad patrem nisi per ip̃m. et sic ip̃e alibi dicit.
Ego sum ostium pet me si quis introierit saluabitur.
Ostium porticus sermo propheticus. qui quasi recto cal¬
le ingredientes ad ostium templi perducebat. quia gr̃ar
perte predicabat. Factura ergo porticus tota fideles il¬
lius temporis signat. ostium uõ in porticu doctores qui
ceteris lucem uite ianuãq intrandi ad dominũ pande-¬
bat exprimit. Et bene unum ostium propter consonã
n omnib sauctis fidem ac dilectionem ueritat
iudelicet porticus iuxta latitudinem templi xx cubit
longa erat. quia ninrum antiqui usti per longamim¬
tatem deuote mentis desiderabant uenire ad dilatacõez

Expanded text:
custodiat introitum tuum et exitum tuum ex hoc nunc custodiat introitum tuum et exitum tuum ex hoc nunc et usque in saeculum . Item ostium aliquando apertionem fidei significat, ut est illud in Apostolo: Ostium enim mihi apertum est magnum et evidens . Janua ergo vel ostium templi Domini significat Dominum Salvatorem: quia nemo venit ad Patrem, nisi per ipsum ; et sic ipse alibi dicit: Ego sum ostium, per me si quis introierit salvabitur . » Ostium porticus, sermo propheticus, qui quasi recto calle ingredientes ad ostium templi perducebat, quia gratiaperte praedicabat. Factura ergo porticus tota fideles illius tempocaeteris lucem vitae, januamque intrandi ad Dominum pandebant, exprimit. Et bene unum ostium, propter consonam in omnibus sanctis fidem ac dilectionem veritatis. Quae videlicet porticus juxta latitudinem templi 20 cubitis longa erat: quia nimirum antiqui justi per longanimitatem devotae mentis desiderabant venire ad dilationem
Abbreviated transcription (Latin):
uel exitum sacrauerunt. unde lucanus. Ferrea bellige¬
a compescat lumina iam. Est autem primus domus
in gressus. cetera intra ianuam hostia uocantur. Ge¬
neraliter hostium est per quod ab aliquo arcenur
in gressu ab obstando dictum. Alu auint hostium
appellari quia hostem moratur ibi enĩ aduersarus
obicimus. Hine ⁊ hostia tibermna quia hostibu
sunt opposita . Fores et ualue claustra sunt. sed fores
dicuntur que foras ualue q̃ intus reuoluuntur. et
duplices complicabilesqz sunt. sed generaliter usus
uocabula ista corrupit. Claustra ab eo ꝙ claudantur dc̃a
Ostium significat cogitacõem mentis siue aditum cordis
ut in euangelio. Tu autem cũ orabis intra incubiculum.
et clauso ostio super te ora patrem tuũ. Introitus ingres¬
sus per fidem in ecclĩa egressus per dissolucõem carnis ad
contemplacõem diuinam ut in euangelio. Et ingrediet
et egredietur ⁊ pascua inueniet ⁊ in ꝑsalmo. Dominus

Expanded text:
vel exitum sacraverunt. Unde Lucanus: Ferrea belligevel exitum sacraverunt. Unde Lucanus: Ferrea belligeri compescat limina Jani. Est autem primus domus ingressus: caetera intra januam ostia vocantur generaliter. Ostium est, per quod ab aliquo arcemur ingressu, ab obstando dictum. Alii aiunt ostium appellari, quia hostem moratur: ibi enim adversariis nos objicimus. Hinc et ostia Tiberina, quia hostibus sunt opposita. Fores et valvae claustra sunt: sed fores dicuntur, quae foras: valvae, quae intus revolvuntur, et duplices complicabilesque sunt, sed generaliter usus vocabula ista corrupit. Claustra ab eo, quod claudantur, dicta. Ostium significat cogitationem mentis, sive aditum cordis, ut in Evangelio: Tu autem cum orabis, intra in cubiculum, et, clauso ostio super te, ora Patrem tuum . Introitus ingressus per fidem in Ecclesia, egressus per dissolutionem carnis ad contemplationem divinam, ut in Evangelio: Et ingredietur et egredietur, et pascua inveniet . Et in Psalmo: Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓsalteru titulo canticũ graduum. Gradus eburner
sunt casta antiquorum patrum exempla. Agradibe
ehurners et quib te delectauerũt. His quoq uirtutũ
gradib recte credens ad porte aditum ascendit. portic᷑
quod transitus sit magis qͣz ubi standum sit quasi por¬
ta. et porticus eo ꝙ sit apertus. porticus aliquando si-¬
gnificat aditum domus. Unde scriptum est. in libro
regum. Porticus erat ante templum ix cubitorum
iuxta mensuram latitudinis templi ⁊c̃. Porticus que
erat ante templum ⁊ propior lucẽ solis accipere solebat
quid apercius qͣz illam eius partem que dominice ĩcar¬
nacionis tempora precessit tipice denunciat. in qua
sunt patriarche et prophete qui orientem huic mundo
solem iusticie primi susceperunt ⁊ nascendi in carne
domino testimonium siue uiuendo siue predicando siue
nascendo suie eciam moriendo prebuerunt. ianua a
iano quodam appellatur cui gentiles omnẽ introitũ

Expanded text:
in psalterii titulo: Canticum graduum. Gradus eburnei in psalterii titulo: Canticum graduum. Gradus eburnei sunt casta antiquorum patrum exempla: A gradibus eburneis, ex quibus te delectaverunt. His quoque virtutum gradibus recte credens ad portae aditum ascendit. Porticus quod transitus sit magis, quam ubi standum sit, quasi porta: et porticus, eo quod sit aperta. Porticus aliquando significat aditum domus. Unde scriptum est in libro Regum: Porticus erat ante templum viginti cubitorum juxta mensuram latitudinis templi, etc. . Porticus, quae erat ante templquid apertius quam illam ejus partem, quae Dominicae incarnationis tempora praecessit, typice denuntiat? In qua sunt patriarchae et prophetae, qui orientem huic mundo solem justitiDomino testimonium, sive vivendo, sive praedicando, sive nascendo, sive etiam moriendo praebuerunt. Janua a Jano quodam appellatur, cui gentiles omnem introitum
Abbreviated transcription (Latin):
et uestibulum dictum eoꝙ eo uestiuntur fores aut quõd
aditum tecto uestiat aut ab stando. uestibulum aut̾
aliqñ significat fidem per quam intratur in eccliãm.
Aliquando humilitatem quia nemo potest ad gradus
spiritalium donorũ ascendere nisi per humilitatis
uirtutem. Unde scriptum est. Super quem requiescit
spiritus meus nisi super humilem et quietũ ⁊ tremẽ¬
tem sermones meos. Potest quoqz per uestibulum fides
intelligi. Ip̃a quippe est ante gradus ⁊ portã. quia
prius ad fidem uenimus ⁊ postinodum per spiritalium
donorum gradus celestis uite aditum intramus. Alon
enim iurtutibus uenitur ad fidem sed fide pergitur ad bir¬
tutes. per fidem ergo uenitur ad opera sed per opera soll¬
datus in fĩde. Uestibulum itaq ante gradus est. quia
qui prius crediderit ip̃e post uirtutũ gradib ad porte a¬
ditum ascendit. Gradus spiritales asscensus sunt ut

Expanded text:
et vestibulum dictum eo, quod eo vestiuntur fores, aut quod et vestibulum dictum eo, quod eo vestiuntur fores, aut quod aditum tecto vestiat, aut ab stando. Vestibulum autem aliquando significat fidem, per quam intratur in Ecclesiam: aliquando humilitatem, quia nemo potest ad gradus spiritalium donorum ascendere, nisi per humilitatis virtutem. Unde scriptum est: Super quem requiescit Spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? Potest quoque per vestibulum fides intelligi. Ipsa quippe est ante gradus et portam: quia prius ad fidem venimus, et postmodum per spiritualium donorum gradus coelestis vitae aditum intramus. Non enim virtutibus venitur ad fidem, sed fide pergitur ad virtutes: per fidem ergo venitur ad opera, sed per opera solidatur in fide. Vestibulum itaque ante gradus est: quia qui prius crediderit, ipse post virtutum gradibus ad portae aditum ascendit. Gradus spiritales ascensus sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
contempnit usqz dum utrisqz transcensis sola mereat᷑
uidere bona domini interra uiuentiũ. Opera q̃ hyram
artifer de tiro fecerat salomomi spiritalem significa¬
cõem habent. Mare fusile decem cubitorũ a labio usq
ad labium rotundum mcircuitu figuram tenet sacri
baptismatis quo in remissionem peccatorum enunda¬
nuir. Qu odecim boues qui illud portabant. duodecim
aplõs significant et omes qui uice eorum regendã
in xp̃o sanctam susceperunt ecclĩam. Similiter duode¬
cim luteres in quibz hostie lauabantur significant sa¬
crum baptisma et sanctificacõem spiritussancti. Ceta
utem uasa que predictus artifex fiuxit de xxi
gillosa terra diuersas spẽs significant sanctorũ hom̃
que in argillosa terra hoc est in scriptura sacra formã
Ditus ab adeundo dictus per quem ingredimur
et admittimur. Uestibulum est uel aditus domꝰ
priuate uel spacium adiacens edibus publicis.

Expanded text:
contemnit, usque dum, utrisque transcensis, sola mereatur contemnit, usque dum, utrisque transcensis, sola mereatur videre bona Domini in terra viventium. Opera, quae Hiram artifex de Tyro fecerat Salomoni, spiritalem significationem habent. Mare fusile decem cubitorum, a labio usque ad labium rotundum in circuitu, figuram tenet sacri Baptismatis, quo in remissionem peccatorum emundamur. Duodecim boves, qui illud portabant, duodecim Apostolos significant, et omnes, qui vice eorum regendam in Christo sanctam susceperunt Ecclesiam. Similiter duodecim luteres, in quibus hostiae lavabantur significant sacrum Baptisma et sanctificationem Spiritus sancti. Caetera autem vasa, quae praedictus artifex finxit de aere in argillosa terra, diversas species significant sanctorum hominum quae in argillosa terra, hoc est, in Scriptura sacra formantus. Aditus ab adeundo dictus, per quem ingredimur et admittimur. Vestibulum est vel aditus domus privatae, vel spatium adjacens aedibus publicis:
Abbreviated transcription (Latin):
membrorum eius que nos sumus templum illud ma¬
riale tenuit. sed ipĩus tamqͣz lapides singula
electi ⁊ preciosi in fundamento fundati nostri autem
tanꝙͣ lapidum uiuorum super edificatorum super fũ¬
damentũ aplõrum ⁊ prophetarum hoc est super ip̃m
dominum. Domus autem quam edificabat rex salo¬
mon dño habebat .lx. cubitos in longitudine et xx.
ccitudo domus longanimitatẽ designat ecclĩc
exilio peregriacionis huius pacienter aduersa queqz
tollerat donee ad patriam quam expectat perueniat.
Lacitudo infinuat caritatem que nouit dilatato sinu
mentis non solum amicos in deo sẽd inimicos diligere
propter domnium donec ueniat tempus quando suie
ad pacem suam conuersus seu funditus omnib extĩc¬
tis immicis cum solis gaudeat amicis in deo. Altitado
spem deniuiciat futur̃e retribueoĩs cuius intuitu libẽ¬
ter in fima queqz sue q̃ demulcent seu q̃ aduersantur

Expanded text:
membrorum ejus, quae nos sumus, templum illud matemembrorum ejus, quae nos sumus, templum illud materiale tenuit: sed ipsius tanquam lapides singulariter electi et pretiosi in fundamento fundati: nostri autem tanquam lapidum vivorum superaedificatorum super fundamentum Apostolorum et prophetarum, hoc est, super ipsum Dominum . Domus autem, quam aedificabat rex Salomon Domino habebat 60 cubitos in longitudine, et 20 ngitudo domus longanimitatem designat Ecclesiae, qua in exsilio peregrinationis hujus patienter adversa quaeque tolerat, donec ad patriam, quam exspectat, perveniat. Latitudo insinuat charitatem, quae novit dilatato sinu mentis non solum amicos in Deo sed inimicos diligere propter Dominum, donec veniat tempus, quando, sive ad pacem suam conversis seu funditus omnibus exstinctis inimicis, cum solis gaudeat amicis in Deo. Altitudo spem denuntiat futurae retributionis, cujus intuitu libenter infima quaeque, sive quae demulcent, seu quae adversantur,
Abbreviated transcription (Latin):
exant antica ad ortũ porticti ad occusum sims tadẽ e
septerititonem deptrra ad meridiem expectant. Unde et
quando templum construebant orientem expectabant
equinoctia ẽ ita ut linea ab ortu ab occidente missa fie¬
rent partes celi dextra simstra equales ut qui consu¬
leret ac deprecaretur rectum aspiceret orientem. Templũ
mistice uel corpus domini significat de quo ip̃e in euan¬
ccelio ait. soluite templum hoc dicit dominus ⁊ in tribz
diebus excitabo illuĩ. uel coetum sanctorum quibus
apls̃ ait. Uos estis templum dei ⁊ spiritus dei hĩtat
in uobis. si quis autem templum dei uiolauerit dis¬
perdet illum deus. Templum enĩ dei sanctũ est quod
estis uos. Si ergo ille templum dei per assumptã hu¬
manitatem factus est. et nos templum dei per in hĩtã¬
tem spiritum eius in nobis efficianur. constat utiq
quia figura omniũ nr̃m ⁊ ip̃ĩus uidelicet domimĩ et

Expanded text:
erant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinistra ad erant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinistra ad septentrionem, dextra ad meridiem expectant spectans. Unde et quando templum construebant, orientem expectabant aequinoctialem, ita ut linea ab ortu ad occidentem missa, fierent partes coeli dextra atque sinistra aequales: ut qui consuleret ac deprecaretur, rectum aspiceret orientem. Templum mystice vel corpus Domini significat, de quo ipse in Evangelio ait: Solvite templum hoc, dicit Dominus, et in tribus diebus excitabo illud , vel coetum sanctorum, quibus Apostolus ait: Vos estis temi quis autem templum Dei violaverit, disperdet illum Deus. Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Si ergo ille templum Dei per assumptam humanitatem factus est, et nos templum Dei per inhabitantem spiritum ejus in nobis efficimur: constat utique, quia figuram omnium nostrum et ipsius videlicet Domini et
Abbreviated transcription (Latin):
re sacerdotis semper in esse monstrant. poderis hoc
tunica secrecior. in exodo. Et fecerunt uestimentum
podere sub umbone opus tertile totum iacinthinum.
Tintinnabula aurea uestimentis in serta sermo predi¬
cacionis operibus coniũctis. Mala punica tintimia-¬
pulis per mixta unitas fidei ⁊ concordia caritatis.
lamminam auream in tronte cruas prefiguracõ ues
mamfesta iusticia. in exodo. et fecerunt lamniniam
auream. et fecerunt in ea litteras deformatas sancti¬
tatis signaculo domini. dẽa sanctorum misteria que¬
q dei uel regna celorum. in aplõ. Non enim in manu¬
factis sanctis ihus introuut exemplaria uerorum.
sed in ipsum celum ut appareat nunc uultui deuTẽ¬
pla nomen generale. Pro locis enim guibuscunqz ma¬
gnis antiqui templa dicebant. et templa dicta qua¬
si tecta ampla sed ⁊ locus designatus ad oriente a core¬
templacõe templum dicebatur. cuius partes quatuo.

Expanded text:
re sacerdotis semper inesse monstrant. Poderis, hoc est, re sacerdotis semper inesse monstrant. Poderis, hoc est, tunica secretior. In Exodo: Et fecerunt vestimentum podere sub umbone, opus textile, totum hyacinthinum . Tintinnabula aurea vestimentis inserta sermo praedicationis operibus conjunctis. Mala punica tintinnabulis permixta, unitas fidei, et concordia charitatis. Lamina aurea in fronte, crucis praefiguratio vel manifesta judicia. In Exodo: Et fecerunt laminam auream, et fecerunt in ea litteras deformatas sanctitatis signaculo Domini . Sancta sanctorum mysteria quaeque Dei, vel regna coelorum. In Apostolo: Non enim in manufacta sancta Jesus introivit exemplaria verorum: sed in ipsum coelum, ut appareat nunc vultui Dei . Templa nomen generale. Pro locis enim quibuscunque magnis antiqui templa dicebant: et templa dicta, quasi tecta ampla: sed et locus designatus ad orientem a contemplatione templum dicebatur: cujus partes quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo. Tu es sacerdos secundum ordinem mecchisẽdech.
Sacerdotes sancti. ut in esaia. Uos sacerdotes dñ uocabi¬
numi iministri dei nostei. ⁊ in malam partẽ in malachia.
Uos sacerdotes quid polliustis nomen meum. Uestimẽta
sacerdotum opera iustiaie. et in psalmo. Sacerdotes tui
domme nouantur iustieia. Item uestimenta sacerdo¬
tis plebs fidelium. In leuitico. Caput suum non disco¬
operiet et uestimenta non scindet. Tunica iacinthina
xp̃i ecclĩa eius sanguine decorata. In exodo. Et fecer̃t
tuncã iacinthinã ⁊c̾. Super humerale uirtus opera¬
cionis ab humeris significata. In erodo. Et fecerunt
superhumerale de auro et iacintho purpura et cocco
et bisso retorta. racionale doctrina. uel ueritas seu
racionis apectore declarac̃o. in exodo. Et fecerunt ra¬
cionale opere tertili. Duodecim lapides in racionali
quaterno ordine trini positi fidem trinitatis et euange¬

Expanded text:
Psalmo: Tu es sacerdos secundum ordinem Melchisedech . Psalmo: Tu es sacerdos secundum ordinem Melchisedech . Sacerdotes, sancti, ut in Isaia: Vos sacerdotes Domini vocabimini et ministri Dei nostri ; et in malam partem in Malachia: Vos sacerdotes, quid polluistis nomen meum? Vestimenta sacerdotum, opera justitiae; ut in psalmo: Sacerdotes tui, Domine, induantur justitia . Item vestimenta sacerdotis, plebs fidelium. In Levitico: Caput suum non discooperiet, et vestimenta non scindet . Tunica hyacinthina Christi Ecclesia, ejus sanguine decorata. In Exodo: Et fecerunt tunicam hyacinthinam, etc. . Superhumerale virtus operationis ab humeris significata. In Exodo: Et fecerunt superhumerale de auro et hyacintho, purpura et cocco et bysso retorta . Rationale doctrina, vel veritas seu rationis a pectore declaratio. In Exodo: Et fecerunt rationale opere textili . Duodecim lapides in rationali, quaterno ordine trini positi, fidem Trinitatis, et Evange
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo. Sacrificate sacrificium iusticie. Holocaustũ.
id est totum combustum totus fidei accensus siue car¬
nis mortificacio. Est enim quidam ignis caritatis oĩa
membra hominis proprios usus assumens ut non per¬
mittat ea militare peccato. Et in pͣs. Holocausta me¬
hostia pacifica appellatur eo ꝙ hostia dyabolo resistat
et deo homniẽ reconciliet. in psalmo. Tollite hostias et
introite in atria eus. Adipes pacificorum compuctio
cordis ⁊ lacrimarum profusio intelligitur. In leuitico.
Et impositum de super holocaustũ adolebit. In taburo
uero superbia que continencie cultro in ara cordis iugu¬
latur. in ariete furor. In hirco libido. In uitulo carnis
uoluptas. In agno lascuua. in edis peccata diuersa. per
turturem et colu.bã mundiaia castitatis ⁊ simplicitas
cordis in sacrificium dei offertur. in simulagine puri-
bonorum operum. Sacerdos donnius est ihũs xp̃s. In

Expanded text:
psalmo: Sacrificate sacrificium justitiae . Holocaustum, psalmo: Sacrificate sacrificium justitiae . Holocaustum, id est, totum combustum, totus fidei accensus sive carnis mortificatio. Est enim quidam ignis charitatis omnia membra hominis in proprios usus assumens, ut non permittat ea militare peccato. Et in psalmo: Holocausta mehostia pacifica appellatur, eo quod hostia diabolo resistat, et Deo hominem reconciliet. In psalmo: Tollite hostias, et introite in atria ejus . Adipes pacificorum, compunctio cordis, et lacrymarum profusio intelligitur. In Levitico: Et impositum desuper holocaustum adolebit . In tauro vero superbia, quae continentiae cultro in arca cordis jugulatur. In ariete furor. In hirco libido. In vitulo, carnis voluptas. In agno lascivia. In haedis peccata diversa. Per turturem et columbam munditia castitatis, et simplicitas cordis in sacrificium Dei offertur. In similagine puritabonorum operum. Sacerdos Dominus est Jesus Christus, in
Abbreviated transcription (Latin):
Altare corpus saluatoris assumptum. In erodo. Alta¬
re de terra fecietis michi. Altare sancta ecclĩa indeu-¬
trononnio. Cum transieritis rordanem edisteate altre¬
re de lapidibz quos fecrum non tetigit cd ẽ de sanctis
fidelihus quos nulla scisma heresum aut cãtannnia¬
trs pecraui maculauit. Item altare significat pascua
scripturarum. ut in psalmo. Lauabo inter iincocentes
manus meas et circũdabo altare tium dĩe. Rusum
altare corda sanctorum significat. In letutioo. Ianis
autem maltare senper ardebit iõ est ardor caritatis.
Cornu altaris est altitudo celestis patrie ut in ꝑsalmo.
Constituite diem solemnem in confrequentaciombus
usq ad cornu altaris. Altare eneũ corda carnaliũ in
quo altari carnes in holocaustum cremabantur que
opera carnalia deplorant in censum oracões sanctorũ
in psalmo. Dirigatur oracio mea sicut in censum in
conspectu tuo domme. Sacrificium oblacio iusticie. in

Expanded text:
Altare corpus Salvatoris assumptum. In Exodo: AltaAltare corpus Salvatoris assumptum. In Exodo: Altare de terra facietis mihi . Altare sancta Ecclesia. In Deuteronomio: Cum transieritis Jordanem, aedificate altare de lapidibus, quos ferrum non tetigit , id est, de sanctis fidelibus, quos nullum schisma haeresum aut contaminatio peccati maculavit. Item altare significat pascua Scripturarum, ut in Psalmo: Lavabo inter innocentes manus meas, et circuibo altare tuum, Domine . Rursum altare corda sanctorum significat. In Levitico: Ignis autem in altari semper ardebit , id est, ardor charitatis. Cornua altaris est altitudo coelestis patriae, ut in Psalmo: Constituite diem solemnem in confrequentationibus usque ad cornu altaris . Altare aeneum corda carnalium: in quo altari carnes in holocaustum cremabantur, quae opera carnalia deplorant. Incensum orationes sanctorum. In Psalmo: Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo, Domine . Sacrificium oblatio justitiae. In
Abbreviated transcription (Latin):
dore desiderii contemplatõe future beatitudinis eciam
corpore detenti non mintinum propinquant. Apte illu
ere hoc uestir auro precipitur. Es namqz plus alus
metallis sonorum ac duu durabale est. aurum bers
quantum sono fuccũbit tantum splendore prestat a¬
ramento illud doctorum predicacõem forisecus signi¬
ficat istud interius spleudorem caritatis diuine intimat
ubi lumine contemplacionis dei habundanter illustra¬
tur. Potest ⁊ altare mistice significare corda electorum
in quibus donniro hostia laudis ⁊ bone deuocionis offer¬
tur. uel altitudinem fider ut est illic̃ in psalmo. Tunc
impones super altare tuum uitulos. Caudam hoc loco
dicunt ip̃m dãm urtulum qui se hostiam obtulit pro
salute cunctorum. Qua propter sine de adolescentib
siue de predicatorib siue de martiribs senciatur. Ta¬
les tamen propheta uitulos altaribz dño potuit pro¬
mietere quos xpĩane religioni nouerat ce lulentre.¬

Expanded text:
dore desiderii, contemplatione futurae beatitudinis, etiam dore desiderii, contemplatione futurae beatitudinis, etiam corpore detenti, non minimum propinquant. Apte illud aere, hoc vestiri auro praecipitur. Aes namque plus aliis metallis sonorum ac diu durabile est: aurum vero quantum sono succumbit, tantum splendore praestat aeramento; illud doctorum praedicationem forinsecus significat, istud interius splendorem charitatis divinae intimat, ubi lumine contemplationis Dei abundanter illustratur. Potest et altare mystice significare corda electorum, in quibus Domino hostia laudis et bonae devotionis offertur: vel altitudinem fidei, ut est illud in Psalmo: Tunc impones super altare tuum vitulos . Quidam hoc loco dicunt ipsum Dominum vitulum, qui se hostiam obtulit pro salute cunctorum. Quapropter sive de adolescentibus, sive de praedicatoribus, sive de martyribus sentiatur: tales tamen propheta vitulos altaribus Domini potuit promittere, quos Christianae religioni noverat conven
Abbreviated transcription (Latin):
miania factum erat specialem quorundã perfectorum ui¬
tam significat. Neqz frustra in illo carnes ammalium
incendebãtur in hoc adolebatur incensum. quia in illo
figurabantur hu qui nõ secundum desideria carnis ã¬
bulant sed quasi hec domino immolantes omnes sui
corporis sensus per ignem sanctispiritus eius uolũtati
dedicant. in isto autem illorum typus exprimitur. qui
maiore mentis perfectione exstinctis ꝓrsus ac sopitis
illecebris ommibus carnis sala dommo oracionũ uota
offertur nil guidem de carne quod se impugnet. nl de
consciencia peccati unde conturbentur ac paueãt habẽ¬
tes. sed dulcius profusione lacrimarũ optantes uenire
et parere ante faciem dei. Unde apte hoc altare intus
inuicinia ueli. et arce illud ante tabernaculum foris po¬
situm est. quia minirian illi in conspectu sancte ecclĩe
cunctis exemplo uirtutũ prefulgent. isti altiores ardo¬

Expanded text:
miama factum erat, specialem quorumdam perfectorum vimiama factum erat, specialem quorumdam perfectorum vitam significat. Neque frustra in illo carnes animalium incendebantur, in hoc adolebatur incensum: quia in illo figurabantur ii, qui non secundum desideria carnis ambulant, sed quasi haec Domino immolantes, omnes sui corporis sensus per ignem sancti Spiritus ejus voluntati dedicant; in isto autem illorum typus exprimitur, qui majore mentis perfectione, exstinctis prorsus ac sopitis illecebris omnibus carnis, sola Domino orationum vota offerunt; nil quidem de carne, quod se impugnet, nil de conscientia peccati, unde conturbentur ac paveant, habentes; sed dulcius profusione lacrymarum optantes venire et parere ante faciem Dei. Unde apte hoc altare intus in vicinia veli et arcae, illud ante tabernaculum foris positum est; quia nimirum illi in conspectu sanctae Ecclesiae cunctis exemplo virtutum praefulgent; isti altiores ar
Abbreviated transcription (Latin):
circuitus. In exodo. Catenule testimonia scripturariun
inuicẽ se continencia. uasa in tabernaculo fideles in ec¬
clesia. Unde dicitur apls̃. In magna autẽ domo non
solum sunt uasa aurea ⁊ argentea sed ⁊ lignea ⁊ ficti¬
lia. Ostium tabernaculi presens uita siue introitus
ad fidem uel inchoacõ uonorum operum. Unde in leui-¬
tico. Et adducet eum ad hostium tabernaculi ⁊ ponet
manum fuper caput hostie sue. Altare aureũ ip̃a diui-¬
nitas uel altitudo fidei. In exodo. Non abscondas per
gradus ad altare meum. Nam in ueteri testamento
duo altaria facta eẽ leguntur. unum erat altare ho¬
ocausti in quo uictime immolabantur. aliud̃ a
thimiamatis in quo incensum domino offerebatur. Sed
altare holocausti generaliter uitam designat. iustorũ
qui carnẽ suam quottidie crucifigere cum uitus et con¬
cupiscencus atq in hostiam uiuentẽ deo offerre consue¬
uerunt. Altare uõ thimiamatis quod in adolendũ thi-¬

Expanded text:
circuitus. In Exodo. Catenulae, testimonia Scripturarum circuitus. In Exodo. Catenulae, testimonia Scripturarum invicem se continentia. Vasa in tabernaculo, fideles in Ecclesia. Unde dicit Apostolus: In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia . Ostium tabernaculi, praesens vita, sive introitus ad fidem, vel inchoatio bonorum operum. Unde in Levitico: Et adducet eum ad ostium tabernaculi, et ponet manum super caput hostiae suae . Altare aureum, ipsa divinitas, vel altitudo fidei. In Exodo: Non ascendas per gradus ad altare meum . Nam in Veteri Testamento duo altaria facta esse leguntur: unum erat altare holocausti, in quo victimae immolabantur; aliud altare thymiamatis, quo incensum Domino offerebatur. Sed altare holocausti generaliter vitam designat justorum, qui carnem suam quotidie crucifigere cum vitiis et concupiscentiis, atque in hostiam viventem Deo offerre consueverunt. Altare vero thymiamatis, quod in adolendum thy
Abbreviated transcription (Latin):
ecclĩam intrantib refectionem uerbi celestis offerunt.
Duodecim ergo panes in mensa tabernaculi duodecim
sunt apli et omnes doctrine illorum sequaces in eccliã.
Candelabrum corpus dominr uel ecclĩa sc̃a aut diuina
scriptura. In zacharia. Uidi adextris altaris candela¬
bra duo argentea. Sextem lucerne candelabro superpo¬
site septiforme ecclie sacramentũ uel fides. In exodo. lu¬
cerua ecclĩe fides uel opera iusticie. In salomone. Prop¬
terea non extinguetur lucerna per totam noctem. Pa-¬
uilli erer in tabernaculo patriarcharum et prophetaz
obtinent sacramentum paxillus domnius ihus xp̃e i
corda fidelium defixus. sicut ĩ esaia de eo loguitur. Figã
illum in domo fideli. Parillus compuctionis stimulue
sicut in deutrononno scriptũ est. Habebie locum extra
castra ad quem egredieris ad requisita nature gerens
parillum in balteo. Circulus spiritalis in scripturis

Expanded text:
Ecclesiam intrantibus refectionem verbi coelestis offerunt. Ecclesiam intrantibus refectionem verbi coelestis offerunt. Duodecim ergo panes in mensa tabernaculi, duodecim Apostoli, et omnes doctrinae illorum sequaces in Ecclesia. Candelabrum corpus Domini, vel Ecclesia sancta, aut divina Scriptura. In Zacharia: Vidi a dextris altaris candelabra duo argentea . Septem lucernae candelabro superpositae, septiforme Ecclesiae sacramentum vel fides. In Exodo. Lucerna Ecclesiae fides, vel opera justitiae. In Salomone: Propterea non exstinguetur lucerna per totam noctem. Paxilli aerei in tabernaculo, patriarcharum et prophetarum obtinent sacramentum. Paxillus Dominus Jesus Christus in corda fidelium defixus, sicut in Isaia de eo loquitur: Figam illum in domo fideli . Paxillus, compunctionis stimulus, sicut in Deuteronomio scriptum est: Habebis locum extra castra, ad quem egredieris ad requisita naturae gerens paxillum in balteo . Circulus, spiritalis in Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
partes acrincta predicatur. Uectes de lignis in putre bili¬
bus circulis intromissis fortes predicatores mente in cor¬
rupta euangelice predicacioni semper intenti. Urna
aurea caro est saluatoris munda perpetue diuinitatis
dulcedine repleta. Menfa domnus ihũs xp̃s qui est refec¬
tio electorum siue unitas fider. de quo dici psalmista.
Parasti in conspectu meo mensam potest ⁊ mensa de li¬
gnis sethim pacta scripturam sacram significare de for¬
tibus sanctorum patrũ uerbis actibusqz compacta. que
dum nobis que sint eterne gaudia beatitudinis ⁊ quo¬
modo ad hec perueniatur ostendit cibum profecto nobis
salutis ac uite suggerit. Uaria uasa que ea ad offeren¬
da libamina sunt facta. uarie sunt distinctiones elo¬
quii diuim pro dispari capacitate audiẽciũ. Panes pro¬
posicionis super mensam positi semper doctores sunt spi-¬
rtales qui in lege domini die ac nocte meditantes cũct̃

Expanded text:
partes accincta praedicatur. Vectes de lignis imputribilipartes accincta praedicatur. Vectes de lignis imputribilibus, circulis intromissis, fortes praedicatores mente incorrupta evangelicae praedicationi semper intenti. Urna aurea, caro est Salvatoris munda, perpetuae divinitatis dulcedine repleta. Mensa Dominus Jesus Christus, qui est refectio electorum, sive unitas fidei; de quo dicit Psalmista: Parasti in conspectu meo mensam . Potest et mensa de lignis sethim pacta Scripturam sacram significare, de fortibus sanctorum patrum verbis actibusque compactam; quae dum nobis, quae sint aeternae gaudia beatitudinis, et quomodo ad haec perveniatur ostendit, cibum profecto nobis salutis ac vitae suggerit. Varia vasa, quae ad offerenda libamina sunt facta, variae sunt distinctiones eloquii divini pro dispari capacitate audientium. Panes propositionis super mensam positi semper doctores sunt spiritales, qui in lege Domini die ac nocte meditantes cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
sanctorum predicatorum significant. Unde robur et
firmitas eorum demonstratur. Basas sunt colunnar
libri legis ⁊ prophetarum caput columnarũ xp̃s. ĩ aplõ.
fidei funibus atqz scapturarũ preceptis suspense. an-¬
sule cortinarum iacrathine celestia precepta. saga ci¬
licina undecim sub peccatorum forma exprimuntur.
quinqueginta circuli spem future quietis significãt.
sancta sanctorum celestis illa patria ⁊ in eterna gau¬
dia regni celorum. duo cherubm duo testamenta legis
arca testamenti ecclia. Unde legitur in psalmo. Exurga
domine in requiẽ tuam tu ⁊ arca sanctificacoĩs tue pro¬
piciatorium super arcam xp̃s in capite ecclle. in eplã
iohannis. aduocatum habenius apud patrem chm̃
xp̃m iustum et ip̃e est propiciac̃o pro peccatis nr̃ĩs Qua¬
tuor circuli aurei in quibus arca porta batur. Quatuor
euangeliorum libri quibus ecclr̃a per quatuor mundi

Expanded text:
sanctorum praedicatorum significant. Unde robur et sanctorum praedicatorum significant. Unde robur et firmitas eorum demonstratur. Bases sunt columnarum libri Legis et Prophetarum; caput columnarum, Christus. In Apfidei funibus atque Scripturarum praeceptis suspensa: ansulae cortinarum hyacinthinae; coelestia praecepta; saga cilicina undecim sub peccatorum forma exprimuntur; quinquaginta circuli spem futurae quietis significant; sancta sanctorum coelestis illa patria, et aeterna gaudia regni coelorum; duo cherubin, duo testamenta Legis; arca Testamenti Ecclesia. Unde legitur in Psalmo: Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae . Propitiatorium super arcam Christus in capite Ecclesiae. In Epistola Joannis: Advocatum habemus apud Patrem Jesum Christum justum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris . Quatuor circuli aurei, in quibus arca portabatur, quatuor Evangeliorum libri, quibus Ecclesia per quatuor mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ad hebreos scribens plenissime testatur cum xp̃m uerum
pontificem asserit non per hircorum ⁊ uitulorum. sed per
propriuns scenguinem itroisse femel in sancta eterna xe¬
dempcõe inuenta. Denqz in scripturis sanctis aliquando
tabernaculum corpus domini saluatoris significat ut in
psalmo. In sole posuit tabernaculum suum. Item taber¬
naculum dei sancta est ecelĩa fiue aĩa fidelis in peregri¬
nacõe mundi degens. Unde legitur in psalmo. Quomã
in grediar in locum tabernaculi admirabilis usq ad do-¬
mum dei. et in aplõ tabernaculum quod fixit deus ⁊ non
homo. De hoc tabernaculo in epodo dñm moysi ita locutũ
fuisse narratur. Facies michi sanctificacõe et inde uide¬
bor a uobis. Columne tabernatuli doctores sunt ecclie
ut in aplõ legitur iacobus et iohannes ⁊ cephas qui ui¬
debantur columne ẽẽ. Sere siue uectes q̃ tabulas siue
columnas continebant scripturã sacram uel concordia

Expanded text:
ad Hebraeos scribens plenissime testatur, cum Christum verum ad Hebraeos scribens plenissime testatur, cum Christum verum pontificem asserit non per hircorum et vitulorum, sed per proprium sanguinem introisse semel in sancta, aeterna redemptione inventa. Denique in Scripturis sanctis aliquando tabernaculum corpus Domini Salvatoris significat, ut in psalmo: In sole posuit tabernaculum suum . Item tabernaculum Dei sancta est Ecclesia, sive anima fidelis in peregrinatione mundi degens. Unde legitur in Psalmo: Quoniam ingrediar in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei ; et in Apostolo: Tabernaculum quod fixit Deus, et non homo . De hoc tabernaculo in Exodo Dominum Moysi ita locutum fuisse narratur: Facies mihi sanctificationem, et inde videbor a vobis . Columnae tabernaculi doctores sunt Ecclesiae, ut in Apostolo legitur: Jacobus, et Joannes, et Cephas, qui videbantur columnae esse . Serae sive vectes, quae tabulas sive columnas continebant, Scripturam sacram vel concordiam
Abbreviated transcription (Latin):
selitis eciam et gentibus facta est possunt in illa prin¬
apaliter patres ueteris testamenti et antiquꝰ ille dei po¬
pulus in hac autem congregata de gentibus ecclesia
figuraliter expͥmi. quãuis edificium utriusqz domus
enueleacius spiritali sensu exeussum et labores presẽtis
eccl̃ẽ cotidianos ⁊ premia in futuro perennia gaudia¬
que regni celestis et electionem prime de israel ecclie et
salutem omnium gentium in cristo multimodis ostenda¬
tur insinuare figuris. Sanctũ autem quod uelo suspẽso
asanctuario seperacõem significat presentem ecclĩam q̃
per egrinacõe istius mundi uersatur. sanctum autem
sanctorum illam que in celis ẽ quia ip̃a sancta ecclĩa
que ex sanctis angelis ⁊ hominibus constans partim
ad huc peregrinatur in infimis partim autẽ in superna
patria regnat insupernis. ad huc ciues suos dirimente
uelo celi habet abinuicem segregatos. Dequa paulus apls

Expanded text:
selytis etiam in gentibus facta est, possunt in illa prinselytis etiam in gentibus facta est, possunt in illa principaliter patres Veteris Testamenti, et antiquus ille Dei populus, in hac autem congregata de gentibus Ecclesia figuraliter exprimi; quamvis aedificium utriusque domus enucleatius spiritali sensu excussum et labores praesentis Ecclesiae quotidianos, et praemia in futuro perennia, gaudiaque regni coelestis, et electionem primae in Israel Ecclesiae, et salutem omnium gentium in Christo multimodis ostendatur insinuare figuris. Sanctum autem, quod velo suspenso a sanctuario separatum est, significat praesentem Ecclesiam, quae peregrinatione istius mundi versatur; sanctum autem sanctorum illam, quae in coelis est: quia ipsa sancta Ecclesia, quae ex sanctis angelis et hominibus constans, partim adhuc peregrinatur in infimis, partim autem in superna patria regnat in supernis, adhuc cives suos, dirimente velo coeli, habet ad invicem segregatos. De qua Paulus apostolus