comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terili populo uenientibus qui priui fuerant uitiq
reditate distorti. & malorum ontie curui. & pes¬
terũ prauitate deformes. Caonhis taqũ munt
nta uirtutum. Et locuta ẽ ei unuro
habetar mxonde suo. idest aperuit ei cor suii: mani¬
stuit ei occulta conscientis suę in confessione &
peuitudine precedentiũ delictorum. Uideamus quid
agat hec regina. Uidens inquã regina saba omneni
sipentiam salomonis. & domũ quã edificauerat. &
cibos mense enis & holocausta: quę offerebat in domo
d̃ ncn habebat ultra sp̃m. Quid erat rationis ut
pececitens regina domũ. expensas. & cibos regios tan
nos opourit inquirere. Cidit ergo eccła ex gentib
congregata sapientiam xp̃i. id est post carnalia in¬
stituta gentilium. post humana & animalẽ doctrinã
pbilosophorũ. accepit intellectũ salutis & uite: in spexn
sinalium intrabilit bonorũ. agnouit uirũ fabrica

Expanded text:
gentili populo venientibus, qui prius fuerant vitiorum foeditate distorti, et malorum onere curvi, ac peccatorum pravitate deformes; cum his tamquam munrnamenta virtutum. Et locuta est ei quae habebat in corde suo, id est, aperuit ei cor suum, manifestavit ei occultam conscientiam in confessione et poenitudine praecedentium delictorum. Videamus quid agat haec regina. Videns autem regina Saba omnem sapientiam Salomonis, et domum quam aedificavit, et cibos mensae ejus, et holocausta quae offerebat in domo Domini, non habebat ultra spiritum. Quid erat rationis, ut praepotens regina domum, expensas, et cibos regios tantnos oportet inquirere. Vidit ergo Ecclesia ex Gentibus congregata sapientiam Christi: id est, post carnalia instituta Gentilium, post humanam et animalem doctrinam philosophorum, accepit intellectum salutis et vitae, inspexit spiritualium
Abbreviated transcription (Latin):
credendo in cum de quo dicit apłs. Si autẽ uos xp̃i.
ergo abrahȩ semen estis. Et sicut alibi dicit. qđ ĩpse
abra ham sit pater cicũcisionis. non his tantũ qui sunt
ex circumcisione. sed & his qui sectantur uestigia quȩ
ẽm preputio fidei patris nr̃i abrahȩ. Uenit eni fili¬
us hominis querere & saluare qđ perierat. Hoc est
quod alibi dicit. Non ueni uocare iustos. sed perca¬
tores. Pius sane magister. qui murmurantib turbis
sua misteria non dedignatur exponere. adeo scilicet
percatorũ pęnitentiam non esse respuendã: ut ipse
dĩ filius ob hanc maxime querendã sit destinatus ad
terras. Qui ut pietatis suȩ nobis dispensationẽ in¬
culcet. sepissime se filium hominis appellat. cõmar¬
dans sollicite nobis qđ factus ẽ benigne pro nobis.

Expanded text:
credendo in eum. De quo dicit Apostolus: Si autem vos Christi, credendo in eum. De quo dicit Apostolus: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Et sicut alibi dicit: Ipse Abraham sit pater circumcisionis non his tantum qui sunt ex circumcisione, sed et his qui sectantur vestigia, quae est in praeputio fidei patris nostri Abrahae . Venit enim Filius hominis quaerere et salvare quod perierat. Hoc est quod alibi dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores . Pius sane Magister, qui murmurantibus turbis sua mysteria non dedignetur exponere, adeo, scilicet, peccatorum poenitentiam non esse respuendam ut ipse Dei Filius ob hanc maxime quaerendam sit destinatus ad terras. Qui ut pietatis suae nobis dispensationem inculcet, saepissime se filium hominis appellat, commendans sollicite nobis quod factus est benigne pro nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
rapta uidelicet reddere. propria relinquere. uisibilia con¬
tennere. pro inuisibilib etiam mori desiderare. se ipsum
ab negare. & eius qui nec dũ uidetur dñi uestigia sequi
concupiscere. Ait dñs adeum. Quia hodie salus domui
huic facta ẽ: eo quod & ipse filuus sit abrahȩ. Filius
abra hȩ dicitur xacheus. non quia de eius stirpe gene¬
ratus. sed quia eius ẽ fidẽ imitatus. ũt sicut abraham
terrã. cognationẽ. domũq paternã obspẽ futurȩ here¬
ditatis dño iubente deseruit. ita & ille qui thesaurũ
in cęlis adquireret bona sua pauperib partienda relin¬
queret. &̾ pulchiȩ dicit & ipse. ut non solũ eos qui
iusti ꝑseuerant. sed & eos qui ab iniustitia resipiscunt.
ad filios promissionis ꝑtinere declaret. Aliter. Salus
quȩ olim udȩoꝵ domus implebat. hodie populo na¬
tionũ illuxit. eo qđ & ipse populus filius sit abrahȩ.

Expanded text:
rapta videlicet reddere, propria relinquere, visibilia conrapta videlicet reddere, propria relinquere, visibilia contemnere, pro invisibilibus etiam mori desiderare, seipsum abnegare, et ejus qui necdum videatur Domini vestigia sequi concupiscere. Ait Jesus ad eum: Quia hodie salus domui huic facta est, eo quod et ipse filius sit Abrahae. Filius Abraratus, sed quia ejus est fidem imitatus, ut sicut Abraham terram, cognationem, domumque paternam, ob spem futurae haereditatis, Domino jubente, deseruit , ita et ille, quo thesaurum in coelis acquireret, bona sua pauperibus partienda relinqueret. Et pulchre dicit Et ipse, ut non solum eos qui justi perseverant, sed et eos qui ab injustitia resipiscunt ad filios promissionis pertinere declaret. Aliter: Salus quae olim Judaeorum domum implebat, hodie populo nationum illuxit, eo quod et ipse populus filius sit Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
ros preputium habentes. & manducasti cũ illis. Stans
autẽ zacheus: dixit ad dñm. Ecce dimidium bonorũ
meoꝵ dñe do pauperib. & si quid aliquẽ defraudaui
reddo quadruplũ. Aliis calumniantib hominẽ pecia¬
torẽ : ipse xacheus stans id est in ea quã ceperat fidei
ueritate ꝑsistens. non solum expercatore conuersũ. sed
etiam inter ꝑfectos probat esse conuersatũ. dicente eñ
dño. siuis ꝑfectus esse. uade uende omĩa quę habes. &
da pauperib. quisquis ante conuersionẽ innocenter iuxit.
omĩa conuersus potest dare pauperib At qui aliqua frau¬
de sustulit. primo hȩc uxta legẽ reddere. deinde qđ
sibi remanserit debet dare pauperib. ac sic & ipse quia
sibi nichil retinet. omĩa sua disꝑsit & dat pauperib iusti¬
tia eius manet in scłm scłi. Et hȩc ẽ sapiens illa stulti¬
tia quã de si comoro publicanus. quasi fructũ uitȩ legerat.

Expanded text:
ros praeputium habentes, et manducasti cum illis ? Stans ros praeputium habentes, et manducasti cum illis ? Stans autem Zachaeus dixit ad illum: Ecce dimidium bonorum meorum, Domine, do pauperibus. Et si quid aliquem defraudavi, reddo quadruplum. Aliis calumniantibus hominem peccatorem, ipse Zacchaeus stans, id est, in ea quam coeperat fidei veritate persistens, non solum se ex peccatore conversum, sed etiam inter perfectos probat esse conversatum. Dicente enim Domino: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus , quisquis ante conversionem innocenter vixit, omnia conversus potest dare pauperibus. At qui aliqua fraude sustulit, primo haec juxta legem reddere, deinde quod sibi remanserit, debet dare pauperibus. Ac sic et ipse, quia sibi nil retinet, omnia sua dispergit, dat pauperibus, justitia ejus manet in saeculum saeculi . Et haec est sapiens illa stultitia, quam de sycomoro publicanus, quasi fructum vitae legerat,
Abbreviated transcription (Latin):
bant. ꝑtesus eorum facinora discessit. & aufugit dicens. Re
Zachei oportet eum manere. hoc ẽ nouȩ lucis gr̃ã cho¬
ruscante in humili credentium nationũ corde quiescere
Quod autẽ descendere de sicomoro xcheus & sie in do¬
mo sua xp̃o mansionẽ preparare iubetur. hoc ẽ qđ apłs
ait. Quia & si cognouimus scđ̃m carnem xp̃m. sed iam.
nunc non nouimus. Et si enim mortuus ẽ ex infirmita¬
te. sed uiuit ex uirtute dĩ. Et cum uiderent om̃s mur¬
murabant. dicentes qđ ad hominẽ percatorẽ diuertisset.
Manifestũ ẽ uidȩos semꝑ gentium odisse salutẽ. Senptu
ẽ enĩ. Sequenti uero sabbato pene uniuersa ciuitas.
conuenit audire uerbũ dñi. Uidentes autẽ turbas iu¬
dȩi. repleti sunt xelo. & contradicebant his quȩ a paulo
dicebantur. Et alibi fideles etiam fr̃s. aduersus apłorũ
principẽ disceptabant. dicentes. Quare introisti adui¬

Expanded text:
bant, pertaesus eorum facinora discessit, et aufugit dicens: Relbant, pertaesus eorum facinora discessit, et aufugit dicens: RelZachaei oportet illum manere, hoc est, novae lucis gratia coruscante in humili credentium nationum corde quiescere. Quod autem descendere de sycomoro Zachaeus, et sic in domo sua Christo mansionem praeparare jubetur, hoc est quod Apostolus ait: Quia et si cognovimus secundum carnem Christum, sed jam nunc non novimus. Et si enim mortuus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . Et cum viderent omnes, murmurabant dicentes quod ad hominem peccatorem divertisset. Manifestum est Judaeos semper gentium odisse salutem. Scriptum est enim: Sequenti vero Sabbato pene universa civitas convenit audire verbum Dei. Videntes autem turbas Judaei, repleti sunt zelo, et contradicebant iis quae a Paulo dicebantur . Et alibi, fideles etiam fratres adversus apostolorum principem disceptabant dicentes: Quare introisti ad vi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ amamus uidere. ab his quȩ execramur intuitũ festi¬
namus auertere. Uidit ergo iħs uidentẽ se : quia elegit
eligentẽ se. & amauit amantẽ se. Hunc sane ordinẽ
ꝑficiendi. hoc ẽ ꝑ fidem dominicȩ in carnationis. ad cog¬
nitionẽ diuinitatis ꝑueniendi. quasi ꝑsicomorũ iħ̃u fa¬
ciem specudi. doctor egregius ostendit. cum ait. Non
inquit quib lacte opussit. non solido cibo lac infir¬
ma temporalis dispensationis. solidũ cibũ ardua ꝑpe¬
tuȩ maiestatis appellans. Et dixit ad eum. acheȩ
festinans descende. quia hodie in domo tua oportet
me manere. Et festinans descendit: & excepit illum
gaudens. Manebat aliquando dñs indomo principis
phariseoꝵ. hoc ẽ in uidȩoꝵ sinagoga docebat. Sed
quia non baptitatũ ante prandiũ. sabbato curantẽ
publicanos & percatores recipientẽ. contra auaritiam dispu¬
tantẽ. & cetera digna dõ gerentẽ. Lingua uenenata carpe¬

Expanded text:
quae amamus videre, ab his quae exsecramur, intuitum festiquae amamus videre, ab his quae exsecramur, intuitum festinamus avertere. Vidit ergo Jesus videntem se, quia elegit eligentem se, et amavit amantem. Hunc sane ordinem proficiendi, hoc est, per fidem Dominicae incarnationis ad cognitionem divinitatis perveniendi, quasi sycomorum Jesu faciem speculandi doctor egregius ostendit, cum ait: Non inquit, quibus lacte opus sit, non solido cibo : lac infirma temporariae dispensationis, solidum cibum ardua perpetuae Majestatis, appellans. Et dixit ad eum: Zacchaee, festinans descende, quia hodie in domo tua oportet me manere. Et festinans descendit et excepit illum gaudens. Manebat aliquando Dominus in domo principis Pharisaeorum, hoc est, in Judaeorum synagoga docebat; sed quia non baptizatum ante prandium, Sabbato curantem, Publicanos et peccatores recipientem, contra avaritiam disputantem, et caetera digna Deo gerentem, lingua venenata carpe
Abbreviated transcription (Latin):
priȩ conscius infirmitatis confidens in dño proclamd
Michi autẽ absit głari. nisi in cruce dñi nr̃i. iħ̃u xpͥ̃s
Ascensa autẽ sicomoro transeuntẽ prope dñm cernis
quia ꝑ hanc laudabilẽ fatuitatẽ. & si nerdũ ut est
solide. iam tamen rapti & quasi in transitu luci
pientiȩ cęlestis intendit. Et cũ uenisset ad locil
suspiciens iħs uidit illũ. Per ambulans hierico
saluator uenit ad locum ubi precurrens zacheus
sycomorũ conscenderat: quia missis ꝑ mundũ sui uerbi
preconib in quib ipse nimirum & loquebatur & ibat
uenit ad populũ nationũ. qui passionis eius fide iam
sublimis existens. etiam diuinitatis eius ardebat agnita
facie beari. Suspiciens uidit illũ. quia ꝑ grãm fidei
a terrenis cupiditatib eleuatum. turbisq infidelium
suꝑ eminentẽ elegit. Uidere enim dĩ. eligere uel amare
ẽ. Vnde ẽ illud. Oculi dñi suꝑ iustos. Nam & nos

Expanded text:
prie conscius infirmitatis, confidens in Domino proclamat: prie conscius infirmitatis, confidens in Domino proclamat: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nosAscensa autem sycomoro transeuntem prope Dominum cernit, quia per hanc laudabilem fatuitatem, etsi necdum ut est solide, jam tamen raptum et quasi in transitu luci sapientiae coelestis intendit. Et cum venisset ad locum, suspiciens Jesus vidit illum. Perambulans Jericho Salvator, venit ad locum ubi praecurrens Zachaeus sycomorum conscenderat: quia missis per mundum sui verbi praeconibus, in quibus ipse nimirum et loquebatur et ibat, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis existens, etiam divinitatis ejus ardebat agnita facie beari. Suspiciens vidit illum, quia per gratiam fidei a terrenis cupiditatibus elevatum, turbisque infidelibus praeeminentem elegit. Videre enim Dei, eligere vel amare est. Unde est illud: Oculi Domini super justos . Nam et nos
Abbreviated transcription (Latin):
stiterat. Eadem namq turba noxiȩ confuetudinis
quȩ supra cęxum clamantẽ ne lumen peteret incre¬
pabat. etiam suspicientẽ publicanum ne iħm uideat
tardat. Sed sicut cȩxus turbarũ uoces magis ac magis
clamando deuicit: ita pusillus necesse ẽ turhȩ no¬
centis obstaculũ altiora petendo transcendat. terre¬
na relinquat. arborẽ crucis ascendat. Si comorus
namq quȩ ẽ arbor folus moro similis sed altitudine
prestans. unde & a latinis celsa nuncupatur. ficus
fatua dicitur. & eadẽ dominica crux. credentes alit
ut ficus. ab incredulis irridetur ut fatua. Nos autem
predicamus inquit apł̃s xp̃m crucifixũ. iudȩis quidẽ
scandalũ. gentib autem stultitiam: ipsis uero uocats
iudeis atq gentib xp̃m dĩ uirtutẽ & dĩ sapientiam.
Quã uidelicet arborẽ pusillus statura x acheus quo
exaltari possit ascendit: dũ quilibet humilis & pro¬

Expanded text:
stiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, stiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. Nos enim praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultJudaeis atque gentibus Christum, Dei virtutem, et Dei sapientiam . Quam videlicet arborem pusillus statura Zacchaeus, quo exaltari possit, ascendit, dum quilibet humilis et pro
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ inpossibilia sunt apud homines.
possibilia sunt apud dm̃. Ecce
enim camelus deposita gibbi sarcina
per foramen acus transit. hoc
est diues & publicanus
reticto onere
diuitiarũ. cont̾ẽpto censu fraudiũ. angustã portã
artãq uiam. quȩ aduitã ducit ascendit. Qui mira
deuotione fidei ad uidendũ saluatorẽ. qđ natura
minus habuerat ascensu supplet arboris: atq ideo
iuste quãuis ipse rogare non audeat. benedictionem
dominicȩ susceptionis quã desiderabat accepit. Mistice
autẽ zacheus qui interpretatur iustificatus credentẽ
ex gentib populũ significat: qui quanto curis scłarib
occupatior. tanto flagitiis deprimentib erat factus
humilior. Sed ablutus ẽ. sed sc̃ificatus. sed iustifica
Qui intrantẽ hierico saluatorẽ uidere querebat.
sel pre turba non poterat: quia grę fidei quam
mundo saluator attulit participare cupiebat. sed in¬
olita uitiorũ consuetudo. ne ad uotum ꝑueniret ob¬

Expanded text:
e impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Ecce enim camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit , hoc est, dives et Publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit. Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris; atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem Dominicae susceptionis quam desiderabat accipit. Mystice autem Zachaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat: qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justificatqui intrantem Jericho Salvatorem videre quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiae fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, ob
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s iħe. Et Qquo rursus ad credentes. Sed esti
inquit ciues scorum & domestici di. suꝑ euifican
suꝑ fundamentum apłorum & prophetarũ. In hoc
ergo fundamentum lapides grandes & pretios
qui templũ om̃e gestarent sunt positi. quia per
ipsum ad propagandani toto orbe eccłam. & pri¬
us patriarchȩ & prophetę & post modum sunt
płi instructi. Qui quo artius eius amori inhere¬
baii. et fortius sectatores suos in edificiocęlesii
sustentabant. Quos uidelicet lapides rex quadias¬
precepit ut magistros eccłȩ compositts morib & inmobiles
animo esse debere signaret. Sicut enĩ quadratũ quacũq
uerttur stabit. ita nimirũ uita ꝑfectorũ quȩ ad uerita¬
tis lineam sollicite directa ẽ nullis temtationũ inpul¬
sibus a sua nouit stabilitate deici

Expanded text:
s: Sed estis, inquit, cives sanctorum, et domestici Dei, superaedificati super fundamentum apostolorum et prophetarum . In hoc ergo fundamento lapides grandes et pretiosi, qui templum omne gestarent sunt positi, quia per ipsum ad propagandam toto orbe Ecclesiam, et prius patriarchae et prophetae, et postmodum sunt apostoli instructi, qui quo arctius amori ejus inhaerebant, eo fortius sectatores suos in aedificio coelesti sustentabant. Quos, videlicet, lapides rex quadrapraecepit, ut magistros Ecclesiae compositos moribus, et immobiles animo esse debere signaret. Sicut vero quadratum, quocumque vertitur, stabit, ita nimirum vita perfectorum quae ad veritatis lineam sollicite directa est, nullis tentationum impulsibus a sua novit stabilitate dejici
Abbreviated transcription (Latin):
nis expositione transcurrimus. sed iudetur congruũ
sollempnitati quam colimus. de ȩdificatione
templi aliqua cõmemorare. & quã decenter orna¬
tus illus ȩxcłȩ significationi conueniat indagare.
Narrat ergo scriptura quia preceperit salomon
ut tollerent lapides grandes. lapides pretiosos in
fundamentum templi. & quadrarent eos. Lapo
autem grandes & pretiosi. qui in fundamenta lo
totum onus templi sibi super impositũ portant
exiiios scȩ̃ ęccłȩ doctores insinuant. Grandes
rum excellentia meritorum. pretiosos claritate
norum. quia ab ipso dño uerbum audientes. ⁊
Quando enim in scripturis fundamenta p
numero dicuntur. uel predicatores scõs. uel firmas
iustorum cogitationes significant. Unde ẽ illud
psalmiste. Fundamenta eius. in montibus scis
At cũ singulari numero fundamentum ponitut

Expanded text:
nis expositione transcurrimus, sed videtur congruum solemnitati quam colimus de aedificatione templi aliqua commemorare, et quam decenter ornatus illius Ecclesiae significationi conveniat, indagare. Narrat ergo sacra Scriptura quia praeceperit Salomon, ut tollerent lapides grandes, lapides pretiosos in fundamentum templi, et quadrarent eos. Lapides autem grandes et pretiosi, qui, in fundamento locati, totum onus templi sibi superimpositum portant, eximios sanctae Ecclesiae doctores insinuant, grandes nimirum excellentia meritorum, pretiosos claritate signorum, quae ab ipso Domino verbum audientes totgenuerunt. Quando enim in Scripturis fundamenta plurali numero dicuntur, vel praedicatores sanctos, vel firmas justorum cogitationes significant. Unde est illud Psalmistae: Fundamenta ejus in montibus sanctis . At cum singulari n
Abbreviated transcription (Latin):
exaltasti. Non debellatur. extraneis qua
rabiem ꝑsequentium infideliũ. cũ corona maris
patiendo superat. Non corrupitur a falsis fribus
quia & hereticorum dogmata recte credendo re¬
futat. & uitiosa quorumdam catholicorũ exempla
sobriȩ & iuste & pie uiuendo deuitat. Non obce¬
catur fumo proprię cupiditatis: quia feruet inte¬
rius solo ardore dominicȩ caritatis. Huic autẽ ho¬
mini. idẽ redemptori nr̃o qui ȩxcłam sibi uniuersa¬
lem inuincibili mentis fortitudine copulauit. pro
modo suo quiq simulantur electi. quando qđ
ipse in tota ȩxcła generaliter facit. hoc illi in suis
singuli cordibus agere spetialiter curant. Nã quasi
in altũ fodiendo suam ingilanter conscientiã dis¬
cutiunt: ne quid in ea sordidũ lateat sollerter
inquirant. cunctas a fundo cordis suꝑuacuorum
cogitatuum latebras manu sedulȩ discretionis ex¬
hauriunt. quatinus firmam in se quietamq sedẽ
petrȩ illi fortissimȩ hoc ẽ xp̃o prȩparent. fitq

Expanded text:
exaltasti me, non debellatur ab extraneis, quia rabiem persequentium infidelium cum corona martyrii patiendo superat; non corrumpitur a falsis fratribus, quia et haereticorum dogmata recte credendo refutat, et vitiosa quorumdam catholicorum exempla sobrie et juste, et pie vivendo devitat; non obcaecatur fumo propriae cupiditatis, quia fervet interius solo ardore Dominicae charitatis. Huic autem homini, id est, Redemptori nostro, qui Ecclesiam sibi universalem invincibili mentis fortitudine copulavit, pro modulo suo quique similantur electi, quando quod ipse in tota Ecclesia generaliter facit, hoc illi in suis singuli cordibus agere specialiter curant. Nam quasi in altum fodiendo, suam vigilanter conscientiam discutiunt, ne quid in ea sordidum lateat, solerter inquirunt, cunctas a fundo cordis supervacuorum cogitatuum latebras manu sedulae discretionis exhauriunt, quatenus firmam quietamque fidem petrae illi fortissimae, hoc est, Christo praeparent; fitque
Abbreviated transcription (Latin):
latur archanũ. Humanitas cernitur: & diuinitas ado¬
ratur. Exhibent aurũ. thus & mirrã: plus in misteris
quã in conscientus offerentes. In auri munere regia
dignitas. in thuris uapore diuina maiestas: in mirrȩ
spetie. sepelienda demonstratur humanitas. Ac sic tri¬
nitatẽ oblationũ munus loquitur: unitatẽ deuouo
una testatur. Per hoc ergo ꝑuigili intentione cor¬
dis. cȩlũ semꝑ studeamus aspicere: si ad xp̃m cupimꝰ
ꝑuenire. Dirigat ergo semitas uitȩ. ꝑfecta stella
iustitiȩ. qui dixit. Non apparebis in conspectu meo
uacuus. Offeramus ei aurũ fidei. pietatis aromata.
castitatis holo causta. Spũalem quoq mirrã habe¬
anius in nobis quȩ ita animas nr̃as condiat. ut il¬
lesas a peccati corruptione custodiat. Qđ ipse pres¬

Expanded text:
latur arcanum: humanitas cernitur, et divinitas adolatur arcanum: humanitas cernitur, et divinitas adoratur. Exhibent aurum, thus et myrrham, plus in mysteriis quam in conscientiis offerentes. In auri munere regia dignitas, in thuris vapore divina majestas, in myrrhae specie sepelienda demonstratur humanitas: ac sic Trinitatem oblationum numerus loquitur, unitatem devotio una testatur. Per hoc ergo pervigili intentione cordis coelum semper studeamus aspicere, si ad Christum cupimus pervenire. Dirigat ergo nobis semitas vitae perfecta stella justitiae, qui dixit, Non apparebis in conspectu meo vacuus . Offeramus ei aurum fidei, pietatis aromata, castitatis holocausta. Spiritualem quoque myrrham habeamus in nobis, quae ita animas nostras condiat, ut illaesas a peccati corruptione custodiat: quod ipse praes
Abbreviated transcription (Latin):
diluit. non sordib inficitur: sed benedictionibus
honoratur. Quale ẽ inquã saluatoris baptismũ.
in quo purgantur potius fluenta quã purgent.
Nouo enĩ scĩficationis genere : xp̃m non tã lauit
unda quã lota ẽ. Nam ex quo saluator in aqua se
mersit: ex eo om̃ium gurgitũ tractus. cunctoꝵq
fontiũ uenas. misterio baptismatis consetrauit. Et
quisquis ibi in nomine dnĩ baptizari uoluerit.
non tam illũ mundi aqua dilitat: quã xp̃i unda
purificet. Saluator autẽ ideo baptizari uoluit.
non ut sibi munditiã ad quireret: sed ut nobis¬
ducta ad sacra cunabula: radio desuꝑ currente mira¬
tur. Iudȩam preceit ȩthiopia: peccati exuenda nigre¬
dine : & fidei induenda candore. Quam stupenda
dignatio. Inter amplexus genitricis incduditur. qui
terrã cęlũq complectitur. In sinu matris latet: qui
regnũ patris excedit. Per simplex officiũ: spuale reue¬

Expanded text:
diluit, non sordibus inficitur, sed benedictionibus diluit, non sordibus inficitur, sed benedictionibus honoratur? Quale, inquam, Salvatoris est baptismum, in quo purgantur potius fluenta quam purgant? Novo enim sanctificationis genere Christum non tam lavit unda, quam lota est. Nam ex quo Salvator in aqua se mersit, ex eo omnium gurgitum tractus cunctorumque fontium venas mysterio baptismatis consecravit: ut ubi quisque in nomine Domini baptizari voluerit, non tam illum mundi aqua diluat, quam Christi unda purificet. Salvator autem ideo baptizari voluit, non ut sibi munditiam acquireret, sed ut nobisducta ad sacra cunabula radium desuper currentem miratur. Judaeam praecedit Aethiopia, peccati exuenda nigredine, et fidei induenda candore. Quam stupenda dignatio! Inter amplexus genitricis includitur, qui coelum terramque complectitur: in sinu matris latet, qui regnum Patris excedit. Per simplex officium, spirituale reve
Abbreviated transcription (Latin):
qui in terris laborat. Ioseph ergo faber: in terris pat̾
putabatur esse dñi saluatoris. Nec ab hoc opere
nam ẽ & ipse faber. Ipse enĩ ẽ artifex: qͥ huius
mundi machinam. non solũ mirabili. sed etiam in esfa¬
bili potentia fabricatus ẽ. Iamquã sapiens architer¬
tus. cȩlum sublimitate suspendit: terrã mole funda¬
uit: maria calculis alligauit. Ipse ẽ artifex: qui ad
mensurã quędam suꝑbiȩ deponit uestigia. humilita¬
ts extrema sublimat. Ipse ẽ artifex. qui nr̃is morib
recidit suꝑflua opera: utilia quȩq conseruat. Ipse
ẽ artifex. cuius securĩ ad radicem nram positã ioħs
baptista cõminatur : ut om̃is arbor quȩ normã ius¬
titiȩ ^ discretionis excesserit. excisa radicitus tradatur
incendio: quȩ autẽ mensurã ueritatis habuerit. cȩ¬
dñs in iordane. Quale ẽ hoc baptsmũ. ubi prior
ẽ fonte ille qui mergitur: ubi dũ susceptũ aquã

Expanded text:
qui in terris laborat. 3. Deus Pater, faber. Joseph ergo faber in terris pater qui in terris laborat. 3. Deus Pater, faber. Joseph ergo faber in terris pater putabatur esse Domini Salvatoris , nec ab hoc opere nam est et ipse faber. Ipse enim est artifex, qui hujus mundi machinam non solum mirabili, sed etiam ineffabili potentia fabricatus est; tanquam sapiens architectus coelum subtilitate suspendit, terram mole fundavit, maria calculis alligavit. Ipse est artifex, qui ad mensuram quamdam superbiae deponit fastigia, humilitatis extrema sublimat. Ipse est artifex, qui in nostris moribus praecidit superflua opera, utilia quaeque conservat. Ipse est artifex, cujus securim ad radicem nostram positam Joannes Baptista comminatur: ut omnis arbor quae normam justae discretionis excesserit, excisa radicitus tradatur incendio ; quae autem mensuram veritatis habuerit, coeDominus in Jordane. Quale est hoc baptismum, ubi purior est fonte ille qui mergitur, ubi dum susceptum aqua
Abbreviated transcription (Latin):
cunditas. Illa unũ procreauit & pura ẽ : ista
generat plures. & uirgo ẽ. Illa preter xp̃m nes
eisdem eum signis. eisdem miraculis cognoscimus genitũ
sed nunc maiore misterio baptizatũ. Demq sp̃s sc̃s
qui tunc illi in utero affuit: modo eum in gurgite
circũ fulsit. Qui tunc mariam castificauit: nunc fluen¬
ta scĩficat. Pater qui tunc obumbrauit in uirtute:
nunc clamat in uoce. Et quasi maturiore consilio. qui
tunc umbrã prestitit natiuitati: modo testimoniũ
silentio xp̃m genuit: ista cum diuinitatis professione
dnm̃ baptizauit. Ab illa se ioseph qui pater putaba¬
tur excũsat: in hac se ds̃ pater qui non credebatur
insimiat. Ibi laborat suspitionib mater. quia profes¬
sioni deerat pater: hic honoratur dĩgenitrix. quia
diuinitas filiũ protestatur. Honoratior in quã scd̃a
quã prima natiuitas. Diquidem pater huic ds̃ ma¬
iestatis inscribitur: illic ioseph artifex ȩstimatur.
ratus tamen honoratior ẽ. qui de cęlis clamat: qua

Expanded text:
cunditas. Illa unum procreavit, et virgo est; ista generat plures, et pura est. Illa praeter Christum nesceisdem eum signis, eisdem miraculis cognoscimus genitum, sed nunc majore mysterio baptizatum. Denique Spiritus sanctus, qui tunc illi in utero adfuit , modo eum in gurgite circumfulsit: qui tunc Mariam castigavit, nunc fluenta sanctificat. Pater qui tunc obumbravit in virtute, nunc clamat in voce: et quasi maturiore consilio, qui tunc umbram praestitit nativitati, modo testimonium silentio Christum genuit; ista cum divinitatis professione Dominum baptizavit. Ab illa se Joseph, qui pater putabatur, excusat; in hac se pater, qui non credebatur, insinuat. Ibi laborat suspicionibus mater, quia professioni deerat pater; hic honoratur genitrix, quia divinitas filium protestatur. Honoratior, inquam, secunda, quam prima nativitas: siquidem pater hic Deus majestatis inscribitur; illic Joseph artifex aestimatur. s sit, et baptizatus; tamen honoratior est qui de coelis clamat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sed in amictu ẽ. qui cum laudatur extollitur. & cum
uituperatus fuerit magnis iracundiȩ stimulis agitatur.
qui cum mansuetis non humiliatur. sed in suꝑbiȩ fastu
eleuatus ceteros quasi ex alti montis suꝑcilio contẽplat᷑.
exultatione hisdem nuntiis interpellantib nec ad mo¬
mentũ se credat posse abstrahi. cum scriptura pro¬
nuntiet. corpus qđ corrumpitur aggrauat animã.
& deprimit terrena in habitatio sensum multa cogi¬
tantem. Gemiscens ergo o anima scã quȩcũq in dño
exultas. quoties te ab hac exultatione abstract̃ã esse
uideris dicito. Ne proicias me dñe a facie tua. & sp̃m¬
scm̃ tuum ne auferas ame. Redde michi lȩtitiã salu¬
taris tui. & spũ principali confirma me. Et hie at¬
tentius intuere quam exultationẽ petierit. Qod
enĩ hebraice iħs: hoc latine salutaris dicitur. Quę
dubium. quia quȩ meruit pro liberandis ferre pretium.

Expanded text:
sed in amictu est: qui cum laudatur, extollitur; et cum sed in amictu est: qui cum laudatur, extollitur; et cum vituperatus fuerit, magnis iracundiae stimulis agitatur - qui cum mansuetis non humiliatur, sed in superbiae fascibus elevatur, et caeteros quasi ex alto montis supercilio contemplatur.exsultatione, iisdem vitiis interpellantibus, nec ad momentum se credat posse abstrahi; cum Scriptura pronuntiet, Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ? Ingemiscens ergo, o anima sancta quaecumque in Domino exsultas, quoties te ab hac exsultatione abstractam esse videris, dicito, Ne projicias me, Domine, a facie tua, et Sptum tuum ne auferas a me: redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me . Et hic attentius intuere, quam exsultationem petierit. Quod enim hebraice Jesus, hoc latine Salutaris dicitur. Quae enim dubium, quae meruit pro liberandis proferre pretium,
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlũ uero habitatio. cui exultatio in presentib
nulla ẽ : quia in illo tantũ gaudere appett qui
acsi diceret. Anima mea quȩ dñm magnificat
non in quolibet alio sed in illo tantũ exultat. quẽ
amando magnificat. Nouerat autẽ esse aliam uitu¬
perabilem exultationẽ qua mundus gaudere dr̃
tendente ad luctũ. & de quib salomon ait. letantur
cũ male fecerint.: & exultant in reb pessimis.
Hinc & apłs non qđlib& gaudiũ in scoꝵ condib esse des¬
cribit. sed in spũ scõ. Hinc dauid eum diceret. gaudete
iusti. subiunxit in dño. Hinc enĩ cum dño diceret. gau¬
debunt labia mea dum cantauero. addidit tibi. Hac
enim ęxultatione nullus eoꝵ gaudet. quisquis de presen¬
tib tantum exultat. & eternis bonis interesse non con¬
cupiscit. cui exilium patria esse creditur & mors uita
estimatur. cui ds̃ uenter e & ornatus non in morib

Expanded text:
coelum vero habitatio est: cui exsultatio in praesentibus coelum vero habitatio est: cui exsultatio in praesentibus nulla est, quia in illo tantum gaudere appetit, quac si diceret, Anima mea quae magnificat Dominum, non in quolibet alio, sed in illo tantum exsultat, quem amando magnificat. Noverat autem esse aliam vituperabilem exsultationem, quia mundus gaudere dicitur tendens ad luctum, de quibus Salomon ait: Laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis Hinc et Apostolus non quodlibet gaudium in sanctorum cordibus esse describit, sed in Spiritu sancto. Hinc David cum diceret, Gaudete, justi; subjunxit, in Domino . Hinc cum Domino diceret, Gaudebunt labia mea, dum cantavero; addidit, tibi . Hac enim exsultatione nullus eorum gaudet, quisquis de praesentibus tantum exsultat, aeternisque bonis interesse non concupiscit: cui exsilium patria esse creditur, et mors vita aestimatur; cujus Deus venter est, et ornatus non in moribus,
Abbreviated transcription (Latin):
missis. loquamur aliquid in laudib sacratissime uis¬
ginis. Sed quid nos tantilli: Quid actione pusilli
reciperemus. Quis inquã posset sperare ut portaretur
manib femineis portitor orbis. panis angłoꝵ alereretur
uirtus celoꝵ infirmaretur. & uita om̃ium moreretur.
Magnificet ergo in his anima mariȩ dñm. magnificet
& nr̃a. Miremur. gratulemur. amemus. laudemus. ad¬
oremus. gr̃as illi agamus. qm̃ ꝑ eandẽ redẽptoris nr̃i
mortẽ de tenebris ad lucem. de morte ad uitã. de
corruptione ad in corruptionẽ. de exilio ad patriã.
de luctu ad gaudiũ. de terris ad cȩleste regnũ uocati
sumus. Quȩcumq igitur anima scã talib fuerit in¬
aitamentis occupata. nichil concupit terrenuĩ. nichil
transitoriũ. nichil quod ad tempus arridet. nichil qđ
ad presens delectet. quȩ risum luctum deputat &
gaudiu in merorẽ cõmutat. cui mundus carcer

Expanded text:
missis, loquamur aliquid in laudibus sacratissimae Virmissis, loquamur aliquid in laudibus sacratissimae Virginis. Sed quid nos tantilli, quid actione pusillireciperemus . Quis, inquam, posset aestimare, ut portaretur manibus femineis portator orbis, panis Angelorum aleretur, virtus coelorum infirmaretur, vita omnium moreretur? Magnificet ergo in his anima Mariae Dominum; magnificet et nostra. Admiremur, gratulemur, amemus, laudemus, adoremus, gratias illi agamus; quoniam per eamdem Redemptoris nostri mortem de tenebris ad lucem, de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de exsilio ad patriam, de luctu ad gaudium, de terri. Quaecumque igitur anima sancta talibus fuerit incitamentis occupata, nihil concupiscit terrenum, nihil transitorium, nihil quod ad tempus arridet, nihil quod ad praesens delectat: quae risum luctum computat, et gaudium in moerorem commutat; cui mundus carcer,
Abbreviated transcription (Latin):
humanȩ hanc uere fatere reginam cęlerum pro en
quod regeni peperit angłorum. Sed nec inuenitur apͥ
latinos aliquis tractatoꝵ de eius morte quippiam apt
dixisse. Nam cum illũ euuangelicũ uersiculũ quo
simeon dixit ad matre dñi. & tuam ipsius animã ꝑn¬
sibit gladius beatȩ recordauonis tractaret ambrosius
ait. Nec historiȩ nec littere doceni maiiam gladu
uitam finisse. Hinc & isidorus incertũ est in quit
hoc dictũ. utrũ gladium sp̃s an gladiũ dixeri ꝑ¬
tionis. Sẽid quid de hoc dicã cũ nec ipse qui hanc as
de hoc posteris retinendũ. aliquid scriptis mandiu
Nullus enim hoc fidelius narrare potuit. si ds̃ illid
manifestare uoluisset. quam ille utiq qui hanc ni¬
triendã suscepit. nec contia morẽ filius matrẽ reliqu
Restat ergo ut homo mendaciter non fingat aꝑti
qđ ds̃ uoluit manere occultum. Uera autẽ de eus
assumptione sententia hȩc esse probatur. ut scđm

Expanded text:
humanae, hanc vere fateri reginam angelorum, pro eo humanae, hanc vere fateri reginam angelorum, pro eo quod Regem peperit angelorum. Sed nec invenitur apud Latinos aliquis tractatorum de ejus morte quidpiam aperte dixisse. Nam cum illum Evangelii versiculum, in quo Simeon dicit ad Domini matrem, Et tuam ipsius animam pertransibit gladius, beatae recordationis tractaret Ambrosius, ait: Nec historia, nec littera docet Mariam gladio vitam finisse. Hinc et Isidorus: Incertum est, inquit, per hoc dictum, utrum gladium spiritus, an gladium dixerit pis de quibus loquor dicam; cum nec ipse qui hanc accde hoc posteris aliquid retinendum scriptis mandaverit? Nullus enim hoc fidelius narrare potuit, si illud Deus manifestari voluisset, quam ille utique qui hanc nutriendam suscepit, nec contra morem filius matrem reliquit. Restat ergo ut homo mendaciter non fingat apertum, quod Deus voluit manere occultum. Vera autem de ejus assumptione sententia haec esse probatur, ut secun
Abbreviated transcription (Latin):
ditur uirgo maria. Sed quo ordine hinc assumpta¬
ad suꝑna tranfierit regna. nulla catholica narrat
historia. Non solũ autẽ respuere apocrifa. uerum
enam ignorare dicitur hȩc eadẽ dĩ ȩxcła. Et quidẽ
sunt non ulla sine auctoris nomine de eius assump¬
none conseripta: quȩ ut dixi ita cauentur. ut ad
confirmandã rei ueritatẽ legi minime ꝑmittantur
Hinc sane pulsantur non nulli quia nec corpus¬
cius in terra inuenitur. nec assumptio eius cũ carne
ut in apocrifa legitur in catholica historia reppe¬
riur. Quib dicendũ ẽ: quia si moysi corpus
ab homine non inuenitur in terris cum quo ds¬
locutus ẽ facie ad faciem: illius querere dementiȩ
ẽ ex qua idem maiestatis ds̃ incarnatus effulsit
in terris. Neq enim dignũ ẽ de corporis eis notua¬
piam sollicitum esse quam non dubitat suꝑ anglos de¬
uatũ cum xp̃o regnare. Sufficere debet tantũ nonu

Expanded text:
ditur virgo Maria. Sed quo ordine hinc ad supditur virgo Maria. Sed quo ordine hinc ad superna transierit regna, nulla catholica narrat historia. Non solum autem respuere apocrypha, verum etiam ignorare dicitur haec eadem Dei Ecclesia. Et quidem sunt nonnulla sine auctoris nomine de ejus assumptione conscripta; quae, ut dixi, ita caventur, ut ad confirmandam rei veritatem legi minime permittantur. Hinc sane pulsantur nonejus in terra invenitur, nec Assumptio ejus cum carne, ut in apocrypha legitur, in catholica reperitur historia. Quibus dicendum est quia si Moysi corpus ab homine non invenitur in terris, cum quo locutus est Deus facie ad faciem; illius quaerere dementia est, per quam idem majestatis Deus incarnatus effulsit in terris. Neque enim dignum est de corporis ejus notitia sollicitum quempiam esse, quam non dubitat super angelos elevatam cum Christo regnare. Sufficere debet tantum notitiae
Abbreviated transcription (Latin):
d est nobis dilectissimi frs̃ dies ualde
uenerabilis. dies om̃ium scõrum sollemns¬
tates prȩcellens. Adẽ inquam dies pt
do migrasse creditur uirgo maria
Et ideo cum summa exultatione laudes intonet
unuersa terra. tantȩ uirginis illustrata excessu.¬
quia & indignũ ualde ẽ ut illius recordatio sol¬
lemnitatis sit apud nos sine maximo honore. ex
qua meruimus suscipere uitȩ auctorẽ. Iatisq pis
uictorias martirũ. illorum sollemnitates illius pre¬
feramus. quȩ huic mundo edidit principẽ martirũ
hec si quidẽ die cõpetenter sponso illi cȩlesti pro¬
damat iurgo maria. Tenusti manũ dextera meam
& in uoluntatẽ tua deduxisti me : & cum gła sus¬
cpisti me. Hodie inquam & ipsa a sponso filio¬
& dño głosa mater congrue audit. Iam hiemps
transuit : ymber abitt & recessit. Surge proxima mea.
sponsa mea. columba mea & ueni. Hoc idcirco di¬
xinus fr̃s: quia sicut iam in consuetudine xp̃i susce¬
pit eccła hodierna die ad cȩlos assumpta esse cre¬

Expanded text:
dest nobis, dilectissimi fratres, dies valde venerabilis, dies omnium sanctorum solemnitates praecellens. Adest, inquam, dies indo migrasse creditur virgo Maria. Et ideo cum summa exsultatione laudes intonet unquia et indignum valde est ut illius recordationis solemnitas non sit in maximo honore per quam meruimus suscipere vitae Auctorem; satisque praramus victorias martyrum, illorum solemnitatem illi non praeferamus quae huic mundo edidit principem martyrum. In hac siquidem die competenter Sponso illi coelesti proclamat virgo Maria: Tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me. Hodie, inquam, et ipsa a sponso, filio, et Domino congrue audit: Jam hiems transiit, imber abiit et recessit. Surge, proxima mea, sponsa mea, columba mea, et veni. Haec idcirco dicimus, fratres, quia sicut jam in consuetudinem Christi suscepit Ecclesia, hodierna die ad coelos assumpta fuisse tra
Abbreviated transcription (Latin):
in animabus septuaginta. carnis uero ut rursus scrip¬
tũ est. & uidebit om̃is caro salutare di. Neq enim
uel anime sine corporib in ȩgiptũ descendere. uel
caro sine anima uidere aliquid potest. sed hic per
animã totus homo ibi signatur per carnem. Sic ergo
hoc in loco qđ dicitur. & uerbũ caro factũ est. nichil
aliud deb& intelligi. quã si diceret & ds̃ homo factus
ẽ. carne uidelic& induendo & animã: ut sicut quisq
nr̃m unus homo & carne constat & anima: ita un
ut erat. hominẽ ex tempore assumens in unitatem
suȩ personȩ uerũ que non habuerat. Sequitur. Et
uidimus głam eius. głam quasi unigeniti a patre. ple¬
uidere non poterant homines. post incarnationẽ uidẽ¬
runt: aspicientes humanitatẽ miraculis refulgentem.
& intelligentes diuinitatẽ intus latitantẽ. illi maxins¬

Expanded text:
in animabus septuaginta . Carnis vero, ut rursum scripin animabus septuaginta . Carnis vero, ut rursum scriptum est: Et videbit omnis caro salutare Dei . Neque enim vel animae sine corporicaro sine anima videre aliquid potest; sed hic per animam totus homo, ibi signatur per carnem. Sic ergo hoc loco quo dicitur: Et Verbum caro factum est, nihil aliud debet intelligi quam si diceretur: Deus homo factus est, carnem videlicet induendo et animam; ut sicut quisque nostrum unus homo constat ex carne et anima, ita unuut erat, hominem ex tempore assumens in unitatem suae personae verum, quem non habuerat. Sequitur: Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, plevidere non poterant homines, post incarnationem viderunt, aspicientes humanitatem miraculis refulgentem, et intelligentes divinitatem intus latitantem; illi maxi
Abbreviated transcription (Latin):
Quo autẽ ordine credentes filii di possent fieri. &
quantu hȩc generato a carnali distet. subserutus
inquit. neq ex uoluntate carnis. neq ex uoluntate
uiri : sed ex dõ nati sunt. Carnalis quippe nr̃a ge¬
neratio singulorii. generatio ex sanguinibus. id est
ex natura maris & feminȩ a complexi coniugii
tratur. quam carnaliter distinguens dñs ait. Nisi
quis renatus fuerit ex aqua & spũ. non potest intro¬
ire in regnũ dĩ. Quod natiiͤ ex carne caro est: qđ
dubitet filiũ se dĩ filium & coheredem xp̃i posse fieri
dat exemplũ euuangelista. quia & ipse. filius di
homo fieri. & inter homines habitare dignatus sit.
ut humanȩ particeps naturȩ existendo fragilitatis
dicere. & filius di homo factus est. & inter homines con¬
uersatus ẽ. Sol& namq scriptura modo animȩ modo
carnis uocabulo totũ design̾ari hominẽ. animȩ uide¬
lic& ut scriptum est. quia descendit iacob in egiptũ

Expanded text:
Quo autem ordine credentes filii Dei possunt fieri, et Quo autem ordine credentes filii Dei possunt fieri, et quantum haec generatio a carnali distet, subsecutus inquit, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Carnalis quippe nostra singulorum generatio, ex sanguinibus, id est, ex semine maris et feminae, a conjugii sancti gratia ministratur, quam carnaliter distinguens Dominus ait: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regndubitet filium esse Dei, et cohaeredem Christi posse fieri, dat exemplum evangelista, quia et ipse Filius Dei homo fieri, et inter homines habitare dignatus sit, ut humanae particeps existendo fragilitatis,dicere: Filius Dei homo factus est, et inter homines conversatus. Solet namque Scriptura modo animae, modo carnis vocabulo, totum designare hominem. Animae, videlicet, ut scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum,
Abbreviated transcription (Latin):
nde & natus in presepio reclinatur. ut fideles
om̃s uidelicet scã animalia carnis suȩ frumento
reficeret. ne ab ȩternȩ intelligentiȩ pabulo ieui¬
na remaneret. Quid est autẽ quod uigilantib
pastoribus angłs appar&. eosq di claritas circum
fulg&. nisi quod illi pre cęteris uidere sublimia
merentur qui fidelib gregib preesse solliciti
sunt: dumq ipsi pie suꝑ gregem uigilant. diuina
quȩ labiorum tantũ confessione profertur. sed ea
quȩ per dilectionẽ operatur. Alioquin fides si non ha¬
beat opera. mortua est in semet ipsa. Nullus se ipsũ
despiciat: nullus de sua salute desperet. Curremus
om̃s. curremus singuli. & qui eramus longe. meream̃¬
quia quotquot receperunt eum. dedit illis potestatẽ
filios dĩ fieri. Quot quot inquit receperunt. Non
eni personarum acceptor ds. sed in om̃i gente quȩ
tim& dm̃ & operatur iustitiam. acceptus est illi.

Expanded text:
. Unde et natus in praesepio reclinatur, ut fideles . Unde et natus in praesepio reclinatur, ut fideles omnes videlicet sancta animalia, carnis suae frumento reficeret, ne ab aeternae intelligentiae pabulo jejuna remanerent. Quid autem est quod vigilantibus pastoribus angfulget, nisi quod illi prae caeteris videre sublimia merentur, qui fidelibus gregibus praeesse solliciti sunt, dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina quae labiorum tantum confessione profertur, sed ea quae per dilectionem operatur. Alioquin fides, si non habeat opera, mortua est in semetipsa . Nullus seipsum despiciat, nullus de sua salute desperet, curramus  Beda, curremus omnes, curramus singuli, ut qui eramus longe, mereamQuia quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri; Quotquot, inquit, receperunt eum. Non est enim personarum acceptor Deus, sed in omni gente, qui timet eum et operatur justitiam, acceptus est illi.
Abbreviated transcription (Latin):
eleantur de libro uiuentiũ.
& cũ iustis non scribantur.ui bene etiam in beth¬
ethleem quippe domus panis¬
interpretatur. Ipse namq est qui ait. Ego sum
panis uiuus. qui de cęlo descendi. ocus ergo inquo
dñs nasceretur domus panis ante uocatus est: quia
futurũ profecto erat. ut ille ibi ꝑ materiam carnis
appareret : qui electorum mentes interna sacietate
ui non in parentũ domo. sed in uia nas¬
citur: ut profecto ostenderet: quia ꝑ humanitatẽ
quã assumpserat quasi in alieno nascebatur. alienu
uidelicet non scđm potestatem dico. sed scđm natura
Nam de potestate eius scriptũ est. n propria uenit.
n natura & enĩ sua. ante tempora natus est. in nr̃a
uenit ex tempore. Qui ergo ȩternus ꝑmanens
temporalis apparuit . alienum est ubi descendit
& quia ꝑ prophetam dicitur. om̃is caro fęnum
factus homo.  oenũ nr̃m uertit in frumentu
qui de semet ipso ait. Nisi granũ frumenti cadens
in terra mortuum fuerit. ipsum solum manet

Expanded text:
eleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethethlehem quippe domus panisinterpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto 1461 ostenderet, quia per humanitatem suam quam assumpserat quasi in alieno nascebatur. Alienum videlicet non secundum potestatem dico, sed secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria venit . In natura etenim sua ante tempora natus est, in nostra venit ex tempore. Qui ergo aeternus permanens temporalis apparuit, alienum est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet