comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tratȩ cedem nuptiȩ̨ facte perhi¬
bentur: typiec denuntiat eos ma¬
qui zelo feruere pie deuotionis
& emulari karismata maiora. ac
de uitus ad uirtutes bona oꝑan¬
do. de terrenis ad eterna norunt
sperando & amando transinigra¬
re. Discumbente autẽ ad nupti¬
as dnõ uinum defecit: ut uino
meliore ꝑipsum mirabili ordine
facto manifestaretur gła latentis
in homine dĩ. & credentium in
certe dinittere confractos in remis¬
sionem: eos qui legis pondere gra-¬
ui atq importabili fuerant depres¬
si releuare. Atq in remissionem
uenit gratiȩ spũalis admittere: &
hoc ipsum ẽ predicare annum dni
acceptum. Tunc enim uerus iube¬
lei. id est libertatis annus aderat:
tempus uidelicet ȩccłie quo in cor¬
pore uersata ꝑegrinatur adño:
de quo psalinista canit. Benedi¬
ces coronam anni benignitatis tuȩ
Neq enim ille de quo dñs predi¬
cabat solus fuit acceptabilis: sed
etiam iste. quo predicat apłis dicenᷤ

Expanded text:
tratae, eaedem nuptiae factae perhitratae, eaedem nuptiae factae perhibentur, typice denuntiat, eos maqui zelo ac fervore piae devotionis, et aemulari charismata meliora, ac de vitiis ad virtutes bona operando, de terrenis ad aeterna norunt, sperando et amando transre. Discumbente autem ad nuptias Domino vinum defecit, ut, vino meliore per ipsum mirabili ordine facto, manifestaretur gloria latentis in homine Dei, et credentium in certe dimittere confractos in remissionem eos qui legis pondere gravi atque importabili fuerant depressi relevare, atque in remissionem venit gratiae spiritalis admittere. Et hoc ipsum est praedicare annum Domini acceptum. Tunc enim verus Jubilaei, id est, libertatis annus aderat tempus, videlicet, Ecclesiae, quo in corpore versata peregrinatur a Domino. De quo Psalmista canit: Benedices coronam anni benignitatis tuae . Neque enim ille, quo Dominus praedicabat, solus fuit acceptabilis, sed etiam iste quo praedicat Apostolus dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
uod dñs noster
atq saluator ad
nuptias uocatꝰ
non solum uenire
sed & miraculũ
ibidem quo conuiuas lȩtifica¬
ret facere dignatus est: exceptis
celestium sacramentors figuris.
etiam iuxta litteram fidem recte
credentium confirmat. Porro ta¬
tiani & martiani cȩteroꝵq qui
nuptiis detrahunt. ꝑfidia quã sit
dampnabilis insinuat. Si enim
thoro immaculato & nuptis de¬
bita castitate celebratis culpa in¬
eẽt: nequaquam dñs adhas ueni¬
re. nequaquã eas signoꝵ suoꝵ m̃i¬
tus conse rare uoluisset. Nunc
autem quia bona est castitas con-¬
iugalis. melior contmentia uidu¬
alis. optima ꝑfectio uirginalis:
ad compbandam om̃ium electi¬
onem graduum discernendum
merato mariȩ uirginis utero nas¬
ci dignatus est.: a ꝓphetieo anne
uiduȩ ore mox natus benedicit᷑:
turus in terra d̃i filius uenit
ad nuptias: ut ipsum se ipse do¬

Expanded text:
uod Dominus noster atque Salvator ad nuptias vocatus, non solum venire, sed et miraculum ibidem, quo convivas laetificaret, facere dignatus est, exceptis coelestium sacramentorum figuris, etiam juxta litteram recte fidem credentium confirmat. Porro Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si enim toro immaculato et nuptiis debita castitate celebratis culpa inesset, nequaquam Dominus ad has venire, nequaquam eas signorum suorum initiis consecrare voluisset. Nunc autem, quia bona est castitas conjugalis, melior continentia vidualis, optima perfectio virginalis, ad comprobandam omnium electionem graduum, discernendum merato Mariae virginis utero nasci dignitatus est, a prophetico Annae viduae ore mox natus benedicitur,turus in terra Dei Filius venit ad nuptias, ut ipsum se esse di
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit: sed hominibꝰ querentib
xp̃m. uiam usq ad loeũ in quo
natus fuerat demonstrauit. Unde
non ipsa xp̃m fecit mirabilit ui¬
uere: sed ipsam fecit. xp̃c mirabilit
demonstrauit. Ipse enim natus ex
matre. de celo terrȩ nouũ sydus
ostendit: qui natus ex patre cȩlũ
terramq formauit. Eo nascen¬
te lux noua est illa stella reuela¬
ta: quo moriente lux antiqua in
sole est uelata. Eo nascente suꝑi
nouo honore claruerunt: quo mo¬
riente inferi nouo timore tremu¬
erunt. Quo resurgente discipuli
nouo amore exarserunt: quo as¬
cendente. cȩli nouo obsequio patu¬
erunt. Celebremus ergo deuota
sollempnitate & hunc diem. quo
cognitum xp̃m magi ex gentib
adorauerunt: sicut celebrauimus
illum diem. quo natum. xp̃m pasto¬
res ex iudea uiderunt. Ipse enim
pastores: ꝑquos congregaret salua¬
ndos etiam ex gentibꝰ peccatores.¬

Expanded text:
tenuit, sed hominibus quaerentibus tenuit, sed hominibus quaerentibus Christum viam usque ad locum, in quo natus fuerat, demonstravit. Unde non ipsa Christum fecit mirabiliter vivere, sed ipsam fecit Christus mirabiliter demonstravit. Ipse enim natus ex matre, de coelo terrae novum sidus ostendit, qui natus ex Patre coelum terramque formavit. Eo nascente lux nova est in stella revelata, quo moriente lux antiqua est in sole velata. Eo nascente superi novo honore claruerunt, quo moriente inferi novo timore tremuerunt, quo resurgente discipuli novo amore exarserunt, quo ascendente coeli novo obsequio patuerunt. Celebremus ergo devota solemnitate et hunc diem, quo cognitum Christum Magi ex Gentibus adoraverunt ; sicut celebravimus illum diem, quo natum Christum pastores ex Judaea viderunt . Ipse enim pastores, per quos congregaret salvandos etiam ex Gentibus peccatores.
Abbreviated transcription (Latin):
a uero sub stellato fato natum
nasci credat quisq recte eredit
in xp̃m. Sed de genituris homi¬
num uani homines loquantur:
quod insipienter opinantur. Ne¬
gent uoluntatẽ qua peccant: con¬
fingant necessitatem qua peccata
defendant. Perditos mores ꝑ qͦs
in terra ab hominib detestantur.
in cęlo etiam fingere conentur:
& a syderibus manare mentiant᷑
Uideat tamen unusquisq eorũ
quemadmodum non uitam. sed
fallaciam suam qualicunq pote¬
state regendam putet: quando¬
quidem ista sentiendo seruos su¬
os in domo peccantes u̾berari
non smnentur: nisi prius deos su¬
os in celo radiantes blasphaia¬
re cogantur. Xp̃m tamen isti
nec scd̃m suãs uanissimas comec̃¬
turas: & non sane fatidicos. sed
plane falsidicos libros possunt
ido putare sub stellarum deere¬
to ẽẽ natum: quia eo nato stellã
magi in oriente uiderunt. Hine
enim potius xp̃e non sub domi-¬
natu eius. sed dñs eius apparuit:
quia illa non in cȩlo sydereas uiaᷤ

Expanded text:
a vero, sub stellato fato natum nasci credat quisquis recte credit in Christum. Sed de genituris hominum vani homines loquantur quod insipienter opinantur, negent voluntatem qua peccant, confingant necessitatem qua peccata defendant; perditos mores, per quos in terra ab hominibus detestantur, in coelo etiam figere conentur, et a sideribus manare mentiantur: videat tamen unusquisque eorum quemadmodum non vitam, sed familiam suam qualicumque potestate regendam putet; quandoquidem ista sentiendo servos suos in domo peccantes verberare non sinitur, nisi prius deos suos in coelo radiantes blasphemare cogatur. Christum tamen isti nec secundum suas vanissimas conjecturas, et non sane fatidicos, sed plane falsidicos libros, possunt ideo putare sub stellarum decreto esse natum, quia eo nato stellam Magi in Oriente viderunt. Hinc enim potius Christus non sub dominatu ejus, sed Dominus ejus apparuit: quia illa non in coelo sidereas vias
Abbreviated transcription (Latin):
est: auro debet honorari. Ds̃. in¬
censum debet ei offerri. Homo fa¬
ctus. ꝓ nobis ut habitaret in nob̃
de myrra debet fieri sepultura:
ut in corde nr̃o maneat uiua memo¬
ria: & appareat nobis semꝑ in gła
Et aminoniti magi in somnis ab
angło ne reuerterentur herodi nun¬
ciare: ꝑ aliam uiam ad suam reuer¬
si sunt regionem. Tunc herodes dũ
uidit se amagis delusum facie im¬
mutatus. & animo conturbatus:
scribas adse & seniores uocari ius¬
sit: a quib scisscitatus est dicens.
Ubi cautum habetis regem ur̃m
futurum nasci: Qui dixerunt.
In bethleem. Tunc herodes arma-¬
tos destinans milites: cum terribili
iussu interminans. dixit. Ite in beth¬
leem iudȩ: & quicquid iueneri¬
tis abiminatu & infra masculum
occidite: feminam reseruate. Tum
modo uidebam dñm̃ amicos sibi di¬
ligentem. innocentes ad se uocantẽ:
ut̃ sit innocens amieus. sieut est in¬
nocens dñs. agnꝰ iminaculatꝰ qui tol¬

Expanded text:
est, auro debet ornari; Dominus, inest, auro debet ornari; Dominus, incensum ei debet offerri; homo factus pro nobis, ut habitaret in nobis; de myrrha debet fieri sepultura, ut in corde nostro maneat viva memoria, et appareat nobis semper in gloria. Et admoniti sunt Magi in somnis ab angelo, ne reverterentur Herodi nuntiare, sed per aliam viam ad suam pergerent regionem. Tunc Herodes cum videret se a Magis esse delusum, facie immutatus, animo conturbatus, scribas et seniores vocari misit, de quibus sciscitabatur, dicens: Ubi certum habetis regem futurum nasci? Illi autem dixerunt: In Bethlehem; militem destinavit, cui terribili jussu interminans dixit: Ite in Bethlehem Judae, et quidquid ibi inveneritis a bimatu et infra, masculum occidite, feminam autem vivificate. Tum modo videbam Dominum amicos sibi deligentem, innocentes ad se vocantem, ut sit innocens amicus, sicut est innocens Dominus, Agnus immaculatus qui tu
Abbreviated transcription (Latin):
pẽ natus est letentur
cęli & simul terra: qͥa
gaudet stella. & magi
offerunt munera. Ob¬
tulerunt celi. xenium magnũ: qͥa
cantauerunt canticum nouum. in
medio pastorum dicentes. Gloria
in excelsis do: & in terra pax homi¬
nibus bone uoluntatis. Obtuler̃t
xenium & stellȩ celorum. Ecce
enim stella demedio stellarum ue¬
lut in magna legatione directa ꝓ¬
cessit: aspicit magos iteragentes:
uiam nescientes. & dnm̃ requiren¬
tes. Dicitur stellȩ. Uade. & uiã
sorem. Ecce dum uiam conside¬
rant magi ad munera prompti.
in uia ignari. de dño minus instr¬
ucti: dedit eis stellam nocturna
deductione lampadam: prebuit
eis faculam. ut in nocte non paterẽ¬
tur inuriam. Ceperunt stellam
sequi facti certi. instructi legati: us¬
ꝙ ad locum deducti. Inde stella
secedit: ubi magis dnm demon
habebit inimicum. Ecce quanta
meruerunt: qui dño munera obtu¬
lerunt. Ita & nos dedueunt angłi:
tionis suȩ dulcissimam seruitutem:
pro qualitate ꝑsone. Imperator

Expanded text:
 natus est, laetantur coeli simul et terra, quia gaudet stella, et Magi offerunt munera. Obtulerunt Magi xenium magnum, quia cantaverunt canticum novum in medio pastorum, dicentes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Obtulerunt xenium et stellae coelorum. Ecce enim stella de medio stellarum, velut in magna legatione directa processit. Aspicit Magos iter agentes, viam nescientes, et Dominum requirentes. Dicitur stellae, Vade, ostendesorem. Ecce dum viam considerant Magi, ad munera prompti, de via ignari, de Domino minus instructi, dedit eis stellam, ut in nocturna deductione lampadem. Praebuit eis faculam, ut in nocte non paterentur injuriam. Coeperunt stellam sequi, facti certi, instructi legati, usque ad locum deducti, inde stella secedit, ubi Magis Dominum dehabet timere inimicum. Ecce quanta meruerunt, qui Domino munera obtulerunt. Ita et nos deducunt angeli, tionis suae dulcissimum servitutem. pro qualitate personae. Imperator
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ euangłn lectio reci¬
tata: neq opus est ut
in ea quid exponendo
loquamur. Descri¬
bit namq infantiã
pueritiamq nostri redemptoris.
qua nr̃e particeps humanitatis dig¬
natus est fieri. Cominemorat
eternitatẽ diuinȩ maiestatis. inqua
patri mansit ac manet semꝑ ȩqua¬
lis: ut uidelicet incarnationis eiꝰ
humilitate ad memoriam reuoca¬
ta. & ipsi contra om̃ium uulnera
peccatorũ medicamentũ uere hu¬
militatis euremus exercere: pio
semꝑ animo recolentes quantum
nos ꝓ diuino amore. quantũ pro
nr̃a salute oporteat humiliari qͥ
terra sumus & cinis: si tantũ sum¬
ma illa potestas ꝓ nobis humilia¬
ri non respuit. ut ad suscipienda
nre fragilitatis infirma descende¬
ret. Item audita credita & con¬
fessa diuinitate dm̃ saluatoris. qͣ
patri & spm̃i scõ consubstantialis
semꝑ & coçternus ꝑseuerat: spe¬
remus nos ꝑ humanitatis eius sa¬
eramenta quib imbuti sumꝰ usq
ad contemplandã diuinitatis eius¬

Expanded text:
i Evangelii lectio recitata, neque opus est ut in ea quid exponendo loquamur. Describit namque infantiam pueritiamque nostri Redemptoris, qua nostrae particeps humanitatis dignatus est fieri: commemorat aeternitatem divinae majestatis, in qua Patri mansit ac manet semper aequalis; ut videlicet incarnationis ejus humilitate ad memoriam revocata, et ipsi contra omnium vulnera peccatorum medicamentum verae humilitatis curemus exercere, pio semper animo recolentes quantum nos pro divino amore, quantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descenderet. Item audita, credita et confessa divinitate Domini Salvatoris, qua Patri et Spiritui sancto consubstantialis semper et coaeternus perseverat, speremus nos per humanitatis ejus sacramenta quibus imbuti sumus, usque ad contemplandam divinitatis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tionibꝰ Meum est consilium et
equitas: mea ẽ prudentia. mea est
fortitudo: ꝑ me reges regnant. et
conditores legum iusta decernunt.
Beatus homo qui audit me. et
qui uigilat ad fores meas cotidie:
& obseruat ad postes ostii mei.
Ipsa homine induta ad audiendoᷤ
homines aduenire dignata ẽ: ut
nimirum hominib quamiris sum¬
mo ingenio preditis necessariam
discendi uerbi formam prerogar&s:
ne si qui discipuli ueritatis fieri re¬
fugerint magistri efficcrent᷑ erro¬
ris. Et bene qui iuuenis erat do¬
ctrine subiturus officium pueru¬
lus adhuc seniores audit & int̾ro¬
gat: ut uidelicet eorũ prouida
dispensatione compescat audatiã:
qui ñ solum indocti sed etiam impu¬
bes ad docendum prumpere magis
quã addiscendum uolunt submitti.

Expanded text:
tionibus. Meum est consilium et tionibus. Meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo, per me reges regnant, et conditores legum justa decernunt. Beatus homo qui audit me, et qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei . Ipsa homine induta ad audiendos homines advenire dignata est, ut nimirum hominibus, quamvis summo ingenio praeditis, necessariam discendi verbi formam praerogaret: ne si qui discipuli veritatis fieri refugerent, magistri efficerentur erroris. Et bene qui juvenis erat doctrinae subiturus officium, puerulus adhuc seniores audit et interrogat, ut videlicet eorum provida dispensatione compescat audaciam, qui non solum indocti, sed etiam impubes ad docendum prorumpere magis, quam ad discendum volunt submitti.
Abbreviated transcription (Latin):
orationib lacrimisq sibi concili¬
are profusis Fecit ergo dñs int̾̃
homines homo natus: quod faci¬
endum hominib ꝑ angłos impera¬
uit ds̃. Seruauit ipse legem quã
dedit: ut nobis qui puri homineᷤᷤ
sumus seruandum ꝑ omia quicqͥd
ds̃ iubet ostenderet. Sequamur
iter humanȩ conuersationis eius
si deitatis glam delectam intueri
si obtamus habitare in domo eius
ȩterna in celis om̃ibus diebus uite
nr̃ẽ: si iuuat uidere uoluntatem
diũ & protegi a templo scõ eius
Et ne ulla in ȩternum maloꝵ au-¬
ra pulsemur: meminerimus presen¬
tis ȩccłiȩ domuni necessarie precũ
mundarũ frequentare muneribꝰ.
Quod ipse duodennis in templo
sedit inmedio doctorum audiens
& interrogans illos. humane ẽ hu¬
militatis inditium: immo etiam exi¬
mium discende humilitatis exem¬
plum. Dei quippe uirtus & d̃i
sapientia ȩternaq diuinitas loqͥ¬
tur. Ego sapientia habito incon¬
silio: & eruditis intersum cogita¬

Expanded text:
orationibus lacrymisque sibi conciliorationibus lacrymisque sibi conciliare profusis. Fecit ergo Dominus inter homines homo natus quod faciendum hominibus per angelos imperaverat Deus. Servavit ipse legem quam dedit, ut nobis qui puri homines sumus, servandum per omnia quidquid Deus jubet, ostenderet. Sequamiter humanae conversationis ejus, si divinitatis gloriam delectamur intueri, si optamus habitare in domo ejus aeterna, in coelis omnibus diebus vitae nostrae, si juvat videre voluptatem Domini, et protegi a templo sancto ejus . Et ne ulla in aeternum malorum aura pulsemur, meminerimus praesentis Ecclesiae domum necessariis precum mundarum frequentare muneribus. Quod ipse duodenis in templo sedit in medio doctorum audiens et interrogans illos, humanae est humilitatis indicium, imo etiam eximium discendae humilitatis exemplum. Dei quippe virtus, Dei sapientia aeterna quae divinitus loquitur: Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogita
Abbreviated transcription (Latin):
festabo. id est non qualem me
om̃s conspicere qualem etiam in¬
fideles uidere possunt. & erueifi¬
gere: sed qualem in decore suo
regem scłorum. soli uidere possiis
oculi mundi scõrum. talem me
ad rependendam uicem dilectio¬
nis his qui me diligunt ostendã.
Igitur speremus nos ut diximus
per humanitatis eius sacramenta.
ad uidendam diuinitatis speciem.
posse conscendere: si tam̃ eadem
sacramenta digno iusticiȩ & scĩta¬
tis. & ueritatis honore ut accipia¬
mus illibata & seruemus: si hu¬
mane conuersationis eius exem¬
pla. si doctrine quam ꝑ hominẽ
nobis ministrauit humiliter dic̃¬
ta sequainur. Nam qui humilita¬
tis eius uestigia sequi dedignat᷑
qua temeritate sperat se ad intu¬
enda claritatis eius posse gaudia
penetrare: Quod ergo dñs per
om̃s annos cum parentib in pas¬
cha iherusolimam uenit: humane
nimirum est humilitatis inditiũ
Hominis namq est ad offeren¬
da dõ sacrificioꝵ spiritalium uo¬
ta concurrere: & auctorem suũ

Expanded text:
festabo, id est, non qualem me omnes conspicere, qualem etiam infideles videre possunt et crucifigere, sed qualem in decore suo regem saeculorum soli videre possunt oculi mundi sanctorum, talem me ad rependendam vicem dilectionis his qui me diligunt, ostendam. Igitur speremus nos, ut diximus, per humanitatis ejus sacramenta ad videndam divinitatis speciem posse conscendere, si tamen eadem sacramenta digno justitiae et sanctitatis et veritatis honore, ut accepimus, illibata servemus, si humanae conversationis ejus exempla, si doctrinae, quam per hominem nobis ministravit, humiliter dicta sequamur. Nam qui humilitatis ejus vestigia sequi dedignatur, qua temeritate sperat se ad intuenda claritatis ejus gaudia posse penetrare? Quod ergo Dominus per omnes annos cum parentibus in Pascha Hierosolymam venit humanae nimirum est humilitatis indicium. Hominis est namque ad offerenda Deo sacrificiorum spiritualium vota concurrere, et auctorem suum
Abbreviated transcription (Latin):
terius adhibita curatione carm
obstet latens intrinsecus ualitu¬
do mentis. Discamus flagellis
pii conditoris humiliter subster¬
ni. arbitrantes nos minus pati
quam meremur: semꝑ illius sen¬
tentiȩ memores. quia beatus ho¬
mo qui corripitur adño. Et
ipse in apokalipsi. Ego inquit
quos amo: arguo. & castigo. Lon¬
geuo autem languenti internis
exteriusq sanato. id est & a fla¬
gellis aꝑte castigationis. & apec¬
catis quib hȩc merebatur crepto:
iudei econtra male intus langui¬
di iam deterius egrotare meipi¬
unt: ꝑsequendo uidelicet iħm.
quia hȩc faceret in sabbato:
predicando se facere. quod non
esset. & non ueraciter intimare
quod eẽt. Nos autem fr̃s qui fi¬
dei catholice sacramentis & doc¬
trina sumus imbuti. credamus.
& confiteamur dnm nrm iħm &
ra equalem: & diuinitate patri
mansisse semꝑ equalem. Neq
in utralibet natura se fecisse fin¬
gendo quod non erat: sed in utra¬
q monstrasse ueracit̾ predican¬

Expanded text:
terius adhibitae curationi carnis terius adhibitae curationi carnis obstet latens intrinsecus valetudo mentis. Discamus flagellis pii conditoris humiliter substerni, arbitrquam meremur, semper 510 illius sententiae memores: Quia beatus homo, qui corripitur a Domino . Et ipse in Apocalypsi: Ego, inquit, quos amo, arguo et castigo . Longaevo autem languenti, interius exteriusque sanato, id est, et a flagellis apertae castigationis et a peccatis quibus haec merebatur erepto; Judaei e contra male intus languidi jam deterius aegrotare incipiunt, persequendo videlicet Jesum, qui hoc faceret in sabbato. praedicando se facere quod non esset, et non veraciter intimare quid esset. Nos autem, fratres, qui fidei catholicae sacramentis et doctrina sumus imbuti, credamus et confiteamur Dominum nostrura aequalem, et in divinitate Patri mansisse semper aequalem. Neque in utralibet natura se fecisse fingendo quod non erat; sed in utraque monstrasse veraciter praedican
Abbreviated transcription (Latin):
mulus angls sathane qui me co¬
laphizet. Unde iterum dicit. Li¬
benter igitur głabor in infirmita¬
tibus meis: ut inhabitet in me
uirtus. xp̃i. Quod ob ostendendã
conditoris scõrumq enis głam.
non nulli sepe languescant: ipse
manifestat qui de ceco nato disci¬
peccauit neq parentes eius. ut
cecus nasceretur: sed ut manife¬
stentur opera d̃i millo. Et de
lazaro languente sororib infir¬
mitas inquit hec non est ad mor¬
tem: sed ꝓ gl̃a dĩ. ut głificetur
filius di ꝑ eam. Uerum quia no¬
bis utrum propter augenda me¬
rita bona. an propt̃ mala mino¬
randa puniamur incertum est:
curandũ sum ⁊ mopere ẽ. ut
quotiens molestia corporali pul¬
samur: ad discutienda ꝓtinus m̃¬
tis nre interna redeamus. Et qͥc¬
quid nos contra uoluntatẽ auc̃¬
toris nr̃i egisse repperimus. dig¬
na penitentiȩ castigatione pur¬
gemus: nec p̾rius corpori mede¬
lam queramus. quam nos ad in¬
terioris hominis puritatẽ ꝑue¬
nisse cognoueriius: ne forte ex¬

Expanded text:
meae angelus Satanae qui me colaphizet . Unde iterum dicit: Libenter gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi . Quod ob ostendendam Conditoris sanctorumque ejus gloriam nonnulli saepe languescant, ipse manifestat, qui de caeco nato sciscipeccavit, neque parentes ejus ut caecus nasceretur, sed ut manifestentur opera Dei in illo . Et de Lazaro languente sororibus, Infirmitas, inquit, haec non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filius Dei per eam . Verum quia nobis utrum propter augenda merita bona, an propter mala. minoranda puniamur incertum est, curandum summopere est ut quoties molestia corporali pulsamur, ad discutienda protinus mentis nostrae interna redeamus, et quidquid in nobis contra voluntatem auctoris nostri egisse reperimus, digna poenitentiae castigatione mundemus; nec prius corpori medelam quaeramus quam nos ad interioris hominis puritatem pervenisse cognoverimus, ne forte ex
Abbreviated transcription (Latin):
ita sentiendum est: qu asi omĩs
qui infirmatur. obpeccata infir¬
metur. Quinq etenim modis.
in seripturis infirmitas corpora¬
lis hominibus data repperitur.
Peccatorib udelicet. ut uel cor¬
rigantur ꝑpenitentiam: uel si
corrigi non merentur. etiam in
hac uita qualiter ęterna morte
dampnandi sint appareat. Iustis
uero. ut uel maiorem patientie
palmam ꝑcipiant: uel infirmi¬
tatibus ammoniti humilius iu¬
sticie meritum seruent. Pleris¬
ꝙ autem obhoc aliquotiens in¬
firmitas datur carnis: ut in eo
peccatores ob querendam m̃tis
incolumitatem. in infirmitate
flectantur corporis. testatur ho¬
dierna lectio. ubi sanatus qui
languerat audiuit: ecce sanus
factus es iam noli peccare. ne
dee¬

Expanded text:
ita sentiendum est, quasi omnis ita sentiendum est, quasi omnis qui infirmatur ob peccata infirmetur; quinque etenim modis in Scripturis infirmitas corporalis data reperitur: peccatoribus videlicet, ut vel corrigantur per poenitentiam, vel si corrigi non merentur, etiam in hac vita qualiter aeterna morte damnandi sint appareat; justis vero, ut vel majorem patientiae palmam percipiant, vel infirmitatibus admoniti humilius justitiae meritum servent. Plerisque autem ob hoc aliquoties infirmitas datur carnis, ut in eorpeccatores ob quaerendam mentis incolumitatem infirmitate plectantur corporis, testatur hodierna lectio, ubi sanatus qui languebat audivit: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne de
Abbreviated transcription (Latin):
solliciti turbam. non solum tur¬
bantium nos cogitationũ affec¬
tuumq prauorum. uerum etiã
hominum nequam. qui nr̃e sin¬
ceritatis possint impedire ꝓpo¬
situm. uel mala uidelicet exẽpla
sua monstrando. uel bona nostra
oꝑa deridendo. aut etiam prohi¬
bendo. Confugiamus seduli ad
domum orationis. ubi secreta li¬
bertate dnm inuocantes. & de ꝑ¬
templum d̃ĩ scm̃ in quo uenire &
mansionem facere dignetur exi¬
stere curemus: audientes ab apł̃o.
scĩ qui in uobis est. Inter que di¬
ligentius intuendum fr̃s mei. qđ
inueniens in templo quem sanaue¬
rat dñs. ait illi. Eoce sanus factꝰ
es iam noli peccare: ne deterius
tibi aliquid contingat. Quib uer¬
bis aꝑte monstratur. quia ꝓpecca¬
tis languebat: nec nisi dimissis
eisdem poterat sanari. sed qui fo¬
ris ab infirmitate tpse etiam intꝰ
saluauit a scelere. Unde & caute
premonuit: ne amplius peccando
grauioris sibi sententiam damp¬
nationis contraheret. Quod non

Expanded text:
sollicite turbam, non solum tursollicite turbam, non solum turbantium nos cogitationum affectuumque pravorum, verum etiam hominum nequam, qui nostrae sinceritatis possunt impedire propositum, vel mala videlicet exemplo suo monstrando, vel bona nostra opera deridendo, aut etiam prohibendo. Confugiamus seduli ad domum orationis, ubi secreta libertate Dominum invocantes, et de ptemplum Dei sanctum, in quo venire et mansionem facere dignetur, existere curemus, audientes ab Apostolo: sancti, qui in vobis est . Inter quae diligentius intuendum, fratres mei, quod inveniens in templo quem sanaverat, Dominus ait illi: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat. Quibus verbis aperte monstratur quia propter peccata languebat, nec nisi dimissis eisdem peccatis poterat sanari; sed qui foris ab infirmitate, ipse etiam intus salvavit a scelere. Unde et caute praemonuit ne ampgravioris sibi sententiam damnationis contraheret: quod non
Abbreviated transcription (Latin):
catores factis ac doctrina sua ut
occideretur ipse: qui sua morte
corporali non solum spũaliter lan¬
guentes sanare: sed & mortuos
uiuificare sufficeret. Motus gͦ
ta est insinuat. Et quia ꝑ eam¬
dem passionem redempti sunt
credentes a maledicto legis:
eum qui duo de quadraginta an¬
nos languebat. in die sabbati
non solum surgere. uerum etiam
grabatum tollere & ambulare
precepit: uidelicet insinuans eos
qui longo uitiorum languore
tabescunt. & dĩ ac proximi dilec¬
tionis inanes quasi a ꝑfecta uirtu¬
tum sumina duo minus habent:
iam ꝑ donum scĩ sp̃c auitiis pos¬
se resurgere: eorumq diseus¬
so torpore cum fraterne dilecti¬
onis onere ad uisionem debere
sui properare conditoris. Quod
autem is qui sanatus est iħm ñ
in turba adhuc positus sed post
in templo cognoseit: mystice noᷤ¬
instruit. ut si uere conditoris nr̃i
gram̃ cognoscere. si eius amore
confirmari. si ad eius uisionem ꝑ¬
uenire desideramus. fugiamus

Expanded text:
catores factis ac doctrina sua, ut catores factis ac doctrina sua, ut occideretur ipse, qui sua morte corporali non solum spiritaliter languentes sanare, sed et mortuos vivificare sufficeret. Motus ergta est, insinuat; et quia per eamdem passionem redempti sunt credentes a maledicto legis, eum qui duodequadraginta annos languebat, in die sabbati non solum surgere, verum etiam grabatum tollere et ambulare praecepit: videlicet insinuans, eos qui longo vitiorum languore tabescunt, et Dei ac proximi dilectionis inanes, quasi a perfecta virtutum summa duo minus habent, jam per donum sancti Spiritus a vitiis posse resurgere, eorumque discusso torpore, cum fraternae dilectionis onere ad visionem debere sui properare conditoris. Quod autem is qui sanatus est Jesum non in turba adhuc positus, sed post in templo cognosinstituit ut si vere conditoris nostri gratiam cognoscere, si ejus amore confirmari, si ad ejus visionem pervenire desideramus, fugiamus
Abbreviated transcription (Latin):
cualis piscina fertur appellata:
quod in ea sacerdotes hostias la¬
uare consueuerint. Multitudo
languentium quȩ in memoratis
porticib iacebat aquȩ motum
expectans: significat eoꝵ cateruaᷤ.
hanc uirib implere non posse do¬
lebant: atq ideo dominicȩ auxi¬
lium grẽ totis anime affectib im¬
plorabant. Caeci erant: qui nec¬
dum ꝑfecte fidei lumen habebañ.
Claudi: qui bona quȩ nouerant
oꝑandi gressib implere neqͥbant
Aridi: qui quamlibet oculum
scientie habentes: pinguedine ta¬
men spei & dilectionis arebant.
Tales inquinq porticib iacebant:
sed non nisi in piscina angło ueni¬
ente sanabantur: quia ꝑ legem
cognitio peccati. gr̃a autem remis¬
Hunc designat angłs: qui inuisi¬
biliter descendens in piscinam. ad
suggerendam uim sanandi moue¬
bat aquam. Descendit enim car¬
ne indutus magni consilii angłs:
id est paterne uoluntatis nunciuˢ
in popłm iudeorũ. Et mouit pec¬

Expanded text:
cualis piscina fertur appellata, cualis piscina fertur appellata, quod in ea sacerdotes hostias lavare consueverint. Multitudo languentium, quae in memoratis porticibus jacebat, aquae motum exspectans, significat eorum catervashanc viribus implere non posse dolebant, atque ideo Dominicae auxilium gratiae totis animae affectibus implorabant. Caeci erant, qui necdum perfectum fidei lumen habebant; claudi erant, qui bona quae noverant, operandi gressibus implere nequibant; aridi, qui quamlibet oculum scientiae habentes, pinguedine tamen spei et dilectionis egebant. Tales in quinque porticibus jacebant, sed nonnisi in piscina angelo veniente sanabantur; quia per legem cognitio peccati, gratia autem remista est . Hunc designat angelus, qui invisibiliter descendens in 508 piscinam, ad suggerendam vim sanandi movebat aquam. Descendit enim carne indutus magni consilii angelus , id est, paternae voluntatis nuntius, in populum Judaeorum, et movit pec
Abbreviated transcription (Latin):
uo pariter miracu¬
la humanȩ sana¬
tionis. hodier¬
na nobis scĩ eim¬
głii lectio tradit.
unum inuisibiliter ꝑ angłicam
amministrationẽ: alterum ꝑ dñi¬
cam presentiam uisibiliter exhi¬
bitum. Sed utriusq nobis sunt
breuiter exponenda mysteria: ne
prolixe lectionis prolixa quoq
explanatio euiquam forte grauis
existat. Probatica piscina que
qumq porticibus cingebatur: po¬
pulus est iudeorum legis undiq
custodia ne peccare debeat muni¬
tus. Recte & enim lex quȩ quin¬
q libris moysi descripta est: qui¬
nario numero figuratur. Recte
populus qui in quibusdam mun
spũum temptam̃tis agitari. ꝑ aqͣ
signatur piscinȩ: quȩ nunc pla¬
cida uentis stare. nunc eis irruen¬
tib turbari consueuerat. Et bene
piscina eadem ꝓbatiea uocatur.
Probaton quippe grece oues dicun¬
tur: quia erant nimirum in illo
popło qui dicere dnõ nossent. Noᷤᷤ
autem populus tuus & oues gregis
tui: confitebimur tibi in secula.
Uulgo autem ꝓbatica id est pe¬

Expanded text:
uo pariter miracula humanae sanationis hodierna nobis sancti Evangelii lectio tradit; unum invisibiliter per angelicam administrationem, alterum per Dominicam praesentiam visibiliter exhibitum: sed utriusque nobis sunt breviter exponenda mysteria, ne prolixae lectionis prolixa quoque explanatio cuiquam forte gravis existat. Probatica piscina quae quinque porticibus cingebatur, populus est Judaeorum, legis undique custodia, ne peccare debeat, munitus. Recte etenim lex quae quinque libris Moysi descripta est quinaripopulus, qui in quibusdam mundspirituum tentamentis agitari, per aquam significatur piscinae, quae nunc placida ventis stare, nunc eis irruentibus turbari consueverat. Et bene piscina eadem probatica vocatur: probata quippe Graece oves dicuntur. Quia erant nimirum in illo populo, qui dicere Domino nossent: Nos autem populus tuus, et oves gregis tui, confitebimur tibi in saecula . Vulgo autem probatica, id est, pe
Abbreviated transcription (Latin):
es
deternis tibi aliquid contingat:
testatur & illa in qua sanando
paral ytico dñs ait: confide fi¬
li. remittuntur tibi peccata tua.
Quod hi qui in grauiorib sunt
flagitus inuoluti. neq ad ueni¬
am ꝑuenire merentur. aliquoti¬
ens etiam in presenti initium
sempiternȩ dampnationis acci¬
piant. pena prodit herodis regis:
qui obreatum blasphemie ante
oculos uiuentium consumptus
a uermibus expirauit: illo utiq
post mortem properans ubi uer¬
mis eius non moreretur & ignis
eius ñ extingueretur. Qđ iusti
ob amplificandam patientie suȩ
palmam doloribus afficiantur cor¬
poreis beati iob indicat historia.
cui cum nullus ẽẽt similis suꝑ ter¬
ram. penas corporis quas aduer¬
sarnis immanis grauiores poterat
excogitare: non ꝓd̾ luendis rea¬
tibus sed ꝓ augendis meritis mi¬
ra constantie uirtute suꝑauit.
Quod item iusti ob eustodiam
humilitatis disciplina feriantur
egritudinis: ostendit apłs qͥ ait.

Expanded text:
e deterius tibi aliquid contingat: testatur et illa in qua sanando paralytico Dominus ait: Confide, fili, remittuntur tibi peccata tua. Quod hi qui gravioribus sunt flagitiis involuti, neque ad veniam pervenire merentur, aliquoties etiam in praesenti initium sempiternae damnationis accipiant, poena prodit Herodis regis, qui ob reatum blasphemiae ante oculos viventium consumptus a vermibus exspiravit, illo utique post mortem properans, ubi vermis ejus non moreretur, et ignis ejus non exstingueretur. Quod justi ad amplificandam patientiae suae palmam doloribus afficiantur corporeis, beati Job indicat historia, cui cum nullus esset similis super terram, poenas corporis quas adversarius immanis graviores poterat excogitare, non pro diluendis reatibus, sed pro augendis meritis mira constantiae virtute superavit. Quod item justi ob custodiam humilitatis disciplinae feriantur aegritudine, os
Abbreviated transcription (Latin):
quaquam fructu petitionis frau¬
detur: sed siue ꝓsua fragilitate
quis seu. ꝓaliis interuenerit. de¬
siderato potiatur effectu. Nam
& si quis nrm conscientiam hab&
auaritie. elationis. uane glȩ. indig¬
nationis. iracundie. uel inuidiȩ. ce
teroruimq uiciorũ sorde pollutã.
filiam profecto habet male a de-¬
monio uexatam: ꝓ euius sanatione
supplex ad dñm currat: quia nimi
rum cogitationem de corde ꝓge¬
nitam diabolica tolerat arte de¬
mentatã. cinus emendationẽ a pi¬
o conditore crebris immo conti¬
mns debeat flagitare lamentis
ac precibus. Si quis bona quȩ
gessit forte ꝑiurii. furti. blasphe¬
mie. detractionis. rixe. uel etiam
corporalis immunditie. cȩteroꝵ¬
ue huiusmodi peste fedauit: fi¬
liam habet immundi sp̃e furiis
agitatam: quia uidelicet actio¬
nem quam bene laborando edi¬
derat. iam diaboli fraudib stul¬
te seruiendo disꝑdidit. ideoq
necesse est talis ut reatum suum

Expanded text:
quaquam fructu petitionis frauquaquam fructu petitionis fraudetur; sed sive pro sua fragilitate quis, seu pro aliis intervenerit, desiderato potiatur effectu. Nam etsi quis nostrum conscientiam habet avaritiae, elationis, vanae gloriae, indignationis, iracundiae vel terorumve vitiorum sorde pollutam, filiam profecto habet male a daemonio vexatam. Pro cujus sanatione supplex ad Dominum currat, quia rum cogitationem suo de corde progenitam diabolica tolerat arte dementatam, cuius emundationem a pio conditore crebris, immo continuis debeat flagitare lamentis ac precibus. Si qui bona, quae gessit, forte periurii, furti, blasphemiae, detractionis, rixae vel etiam corporalis inmunditiae ceterorumve huiusmodi peste fedavit, filiam habet inmundi spiritus furiis agitatam, quia videlicet actionem, quam bene laborando ediderat, iam diabolifraudibus stulte serviendo disperdidit. Ideoque necesse est, talis ut reatum suum
Abbreviated transcription (Latin):
sanitatem. Confessio enim peni¬
tentiam monstrat: penitentia sa-¬
tisfactionem ostentat: satisfactio
ueniam sibi diuina pietate conei-¬
liat. Nec enim poterit indulgẽ¬
tia tribui: nisi ira dĩ possit confes¬
sione placari. Oueneranda pie¬
tas dĩ. Peccamus & parcit: de¬
linquimus & ignoscit: offendi¬
mus & adhuc placatus existit.
Unde qualis erga iustos sit mon¬
strat: dum talem se erga pecca¬
tores ostentat. Nec peccator.¬
iam poterit excusari. qui confes¬
sionem ꝑquam uenia nascitur. ñ
proꝑauit amplecti: quo posset
reus gemino erimine detineri:
dum primo legem contempsit
ut delinqueret: et confessionis
remedia amplecti. noluit ut pe
sio afferat salutem: eui contemp¬
tus attulerat mortem. Uiue re

Expanded text:
stiterit. Confessio enim poenitentiam monstrat; poenitentia satisfactionem ostentat; satisfactio veniam sibi divina pietate conciliat. Nec enim poterit indulgentia tribui, nisi iram Dei possit confessione placare. O veneranda pietas Dei! peccamus et parcit, delinquimus et ignoscit, offendimus et adhuc placatus exstitit. Unde qualis erga justos sit monstrat, dum talem se erga peccatores ostentat. Nec peccator poterit jam excusari, qui confessionem per quam venia nascitur, non properavit amplecti, quo possit reus gemino crimine detineri, dum primo legem conut delinqueret, et confessionis remedia amplecti noluit, ut pesio afferat salutem, cui contemptus accelerat mortem. Confite
Abbreviated transcription (Latin):
tua: fiat tibi sicut pctisti. Mag¬
nam quippe satis habebat fidem:
quę nec ꝓpħarum antiqua nec re¬
centia ip̃sius dñi miracula. precepta
uel promissa cognoscens. insuꝑ a
dño totiens contempta ꝑseuerat
in precibus. Et quem fama tanta
uulgante didicerat saluatorem.
rogando pulsare non omittit. ꝓp¬
ter quod & magnum suȩ postu¬
lationis consequitur effectum.
cum dño dicente. fiat tibi sicut
ius. sanata est filia eius ex illa ho¬
ra. Merito autem hȩc mulier na¬
tura quidem gentilis. sed corde
constans & credula. congregate
degentib eccłiȩ fidem deuotio¬
nemq significat: quã expulsi de¬

Expanded text:
tua, fiat tibi sicut vis. Magtua, fiat tibi sicut vis. Magnam quippe satis habebat fidem, quae nec prophetarum antiqua, nec recentia ipsius Domini miracula, praecepta vel promissa cognoscens, insuper a Domino toties contempta perseverat in precibus: et quem fama tantum vulgante didicerat Salvatorem, rogando pulsare non omittit. Propter quod et magnum suae postulationis consequitur effectum, cum Domino dicente, Fiat tibi sicut vis, sanata est filia ejus ex illa hora. Merito autem haec mulier, natura quidem gentilis, sed corde constans et credula, congregatae de gentibus Ecclesiae fidem devotionemque significat, quem  Al.,
Abbreviated transcription (Latin):
ceptam libenter amplexata con¬
tumeliam. non solum canib se
similem non negat: sed & catel¬
lis seipsam equiperandã adiun¬
git. Prudentiq argumento dñi¬
quidem sententiam confirmat:
nec a sue tamen petitionis impro¬
bitate quiescit. Confirmat nãq
sententiam dm̃. eui dicenti ñ est
bonum sumere panem filioꝵ &
respondit etiam dnẽ. id est uera¬
citer ut asseris ita est: quia ñ est
bonum sumere salutem plebi isrł
tilibus. Sed eum addit. nam &
catelli edunt de micis quȩ caduis
de mensa dominorũ suorũ: pru¬
dentissimȩ demonstrat quantã
humilitatem. qualem intus gerat
pectoris constantiam: quȩ indi¬
gna quidem fit integris dñicȩ do
lis refici: sed quantulacunq ei a
dño foret imꝑtita gr̃a. hanc sibi
ad salutem sufficere posse puta¬
uerit. Unde recte a pio saluatore
qui preces illius ñ suꝑba de digna¬
tione. sed dispensatione prouida
ad tempus distulit: audire me¬
ruit. Omulier magna ẽ fides

Expanded text:
ceptam libenter complexata conceptam libenter complexata contumeliam, non solum canibus se similem non negat, sed et catellis seipsa aequiparandam adjungit, prudentique argumento Domini sententiam confirmat, nec coeptae a se tamen petitionis improbitate quiescit. Confirmat namque sententiam Domini, cui dicenti: Non est bonum sumere panem filiorum, et respondit: Etiam, Domine. Id est, veraciter ut asseris, ita est: quia non est bonum sumere salutem plebis  Altibus; sed cum addit: Nam et catelli edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Prudentissime demonstrat quantam humilitatem, quantam intus gerat pectoris constantiam, quae indigna quidem sit integris Domini doctlis refici, sed quantulacunque ei a Domino foret impartita gratia, hanc sibi ad salutem proficere posse putaverit. Unde recte a pio Salvatore, qui preces illius non superba dedignatione, sed dispensatione provida ad tempus distulit, audire meruit: O mulier, magna est fides
Abbreviated transcription (Latin):
stret: que quo magis contempta
spondere differt. ut discipłoꝵ
quoq suorũ misericordes ani¬
mines ad clamorẽ mulieris publi¬
ce eos prosequentis erubesce
lit. ne daretur occasio iudeis ca¬
lumpniandi. quod gentiles eis
recusauerint. Et hoc est qđ ait.
Non sum missus nsi adoues quȩ
perierunt domus ifrl̃: quia ꝑ se
ipse solus docebat tudeos qui ꝑ
suos dscipłos etiam gentiles ad
fidei grãm uocauit. De quib di¬
cit alibi. Et alias oues habeo qͤ
non funt ex hoc ouili: & illas
opor̃tet neꝰ¬
ie adducere. & uocẽ
meam audient. o
fiet unum
ouile & unus pastor. Hinie
quod unam ꝑ se in corpore ger¬
tilem sanaturus puellam: ñ hoc
antequã probata om̃ibus incor-¬
porali matris fide perfecit. Ha-
bet eadem mater etiam constan¬
tiȩ & humilitatis insigne p̃cipu¬
um: quȩ canib comparata a dño
ne sic quidem ab instantia p̾can¬
di desistit. uel asꝑando pietatis
munere mentem reuoeat. sed sus¬

Expanded text:
stret, quae quo magis contempta stret, quae quo magis contempta spondere differt, ut discipulorum quoque suorum misericordes animines ad clamorem mulieris publice eos persequentis erubesceblit, ne daretur occasio Judaeis calumniandi, quod gentiles in recusaverint. Et hoc est quod ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Quia per se ipse solus docebat Judaeos, qui per suos discipulos etiam gentibus ad fidei gratiam vocavit, de quibus alibi dicit: Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile, et unus pastor . Hinc est quod unam per se in corpore gentilem sanaturus puellam, non hoc, antequam probata omnibus incomparabili fide matris perficit. Habet autem eadem mater etiam constantiae et humilitatis insigne praecipuum, quae canibus comparata a Domino, nec sic quidem ab instantia precandi desistit, vel a sperando pietatis munere mentem revocat, sed sus
Abbreviated transcription (Latin):
namq magnam fidi ꝑfectio¬
nem: que pietatem saluatoris
implorans ait. miserere mei do¬
mine fili dauid. Cum enim eũ¬
dem dmñ quem filium dauid
Pappellat: patet profecto quia
uerum hunc hominẽ. uerum cre¬
dit & dm̃: eum ꝓ filia rogans
non illam secum addiicit. ñ dm
ad eam uenire precatur: constat
aꝑtissime qđ eum uerbo salutẽ
posse dare confidit: cuius p̃sen¬
tiam corporis nullam requirit.
rat dicens dñe achuua me: ne¬
quaquam se de eius diuina ma¬
iestate ambiguam docet. cuiꝰ
adorandam ut d̃i didicit esse
potentiam. Habet patientie uir̃.¬
tutem non exiguam: quȩ dño
ad primam petitionem eius ñ
respondente uerbum nequaꝗͣ
a precibus cessat: sed ampliori
instantia auxilium quod cȩpe¬
rat pietatis enis implorat. Re¬
spondere autem illi differt dñs.
non quia misericors medicus mi¬
serorum p̃ces despicit. de quo
ueracissimȩ scriptum ẽ. deside¬
rium pauꝑum exaudiuit dñs:
sed ut ꝑseuerantiam mulieris
nobis semꝑ imitabilem demon¬

Expanded text:
namque magnam fidei perfectionem, quae pietatem Salvatoris implorans ait: Miserere mei, Domine, fili David. Cum enim eumdem Dominum filium David appellat, profecto patet quia verum hunc hominem, verum credit et Deum. Cum pro filia rogans, non illam secum adducit, non Dominum ad eam venire precatur, constat apertissime quod eum verbo salutem posse dare confidit, cujus praesentiam corporis nullam requirit. rat, dicens: Domine, adjuva me, nequaquam se de ejus divina majestate ambiguam docet, cujus adorandam ut Dei didicit esse potentiam. Habet patientiae virtutem non exiguam, quae Domino ad primam petitionem ejus non respondente verbum, nequaquam a precibus cessat, sed ampliori instantia auxilium, quod coeperat, pietatis ejus implorat. Respondere autem ei differt Dominus, non quia misericors medicus miserorum preces despicit, de quo veracissime scriptum est: Desiderium pauperum exaudivit Dominus , sed ut perseverantiam mulieris nobis semper imitabilem demon
Abbreviated transcription (Latin):
quia uenientes ab iherosolimis
seribe & pharisei grauissimis dnĩn
&. discipłos eius ꝑfidie suȩ pulsa¬
uere tumultibus: quos ipse mor
digna iuectione cohereitos reli¬
quit: & egressus inde secessit in
partes tyri & sydonis. Ubi mani¬
feste figuratur: quod post passio¬
nem resurrectionẽq suam dñs in
predicatorib suis iudeorũ ꝑfida
corda relicturus: & in partes gen¬
tium exterarum eẽt secessurus.
Tyrus quippe & sydon. quȩ enui-¬
tates fuere gentilium: monimen¬
ta doctrine ac uite gentilis in qͥ¬
bus stulti confidunt. indicant

Expanded text:
venientes ab Jerosolymis Scribae et Pharisaei, gravissimis Dominum et discipulos ejus perfidiae suae pulsavere tumultibus, quos ipse mox digna invectione coercitos reliquit. Et egressus inde, secessit in partes Tyri et Sidonis. Ubi manifeste praefiguratur quod post passionem resurrectionemque suam Dominus in praedicatoribus suis, Judaeorum perfida corda relicturus, et in partes gentium exterarum esset secessurus. Tyrus quippe et Sidon, quae civitates fuere gentilium, monumenta doctrinae ac vitae gentilis, in quibus stulti confidunt, indicant.
Abbreviated transcription (Latin):
ratus. Gaude innocentia & exul¬
ta: gaude in quan. quia ubiq
illesa es: ubiq secura. Si temp¬
taris proficis: si humiliaris eri¬
geris. si pugnas uincis: si occide¬
ris coronaris. Tu inseruitute li¬
bera es: in periculo tuta: in eus¬
todia leta Tibi om̃is reatus add¬
dicitur. tibi uniuersa malitia
subiugatur. Te potentes hono¬
rant: suscipiunt principes. mag¬
nati exquirunt. Etiam illi te
non nunquã desiderant: qui im¬
pugnant. Tibi boni parent: mali
inuident. Telant emuli: mimi¬
ei succumbunt. Nee unquã po¬
teris uictrix non eẽ: etiam si tͥ
inter homines. uidex iustus de¬
fuerit.

Expanded text:
. Gaude, innocentia, et exsulta; gaude, inquam, quia ubique illaesa es, ubique secura: si tentaris, proficis; si humiliaris, erigeris; si pugnas, vincis; si occideris, coronaris. Tu in servitute libera es, in periculis tuta, in custodia laeta. Tibi omnis reatus addicitur, tibi universa malitia subjugatur. Te potentes honorant, suscipiunt principes, magnates exquirunt, etiam illi te nonnunquam desiderant qui impugnant. Tibi boni parent, mali invident. Zelant aemuli, inimici succumbunt, nec unquam poteris victrix non esse, etiamsi tibi inter homines judex justus defuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
nobis modo lecta est fratres
km̃i. audiuimus magnã mu¬
lieris fidem. patientiam. con
sa quidem ut pote gentilis
a diuinorũ eloquiorũ fun¬
ditus erat secreta doctri-¬
nis: nec tamen illis quȩ ea

Expanded text:
nobis modo lecta est, fratres charissimi, audivimus magnam mulieris fidem, patientiam, conssa quidem utpote gentilis a divinorum eloquiorum funditus erat segregata doctrinis, nec tamen illis qua
Abbreviated transcription (Latin):
in carne ñ solum humani generis
in terra. sed & angłorum in eclis eẽ
salutem: quia dum nos redempti
merus. qui sathana cadente erat mi-¬
noratus impletur. Hinc & enini
paulus ait: instaurari omia in xp̃o
quȩ incclis & quȩ in terra sunt in
ipso. Recte igitur osanna in altis¬
simis in enuis laude eamtur: cuius
tota incarnationis dispensatio ꝓ im¬
plenda gła patriȩ cęlestis aderat.
Pro inde necesse est fr̃s mei ut ad
promissam nob̃ patriam tota m̃tis
deuotione tendainus: semꝑ recor¬
dantes quia & si angusta ẽ. uia qͥ
ingredimur: beata est inansio ad

Expanded text:
in carne, non solum humani generis in carne, non solum humani generis in terra, sed et angelorum in coelis esse salutem: quia dum nos redempti merus, qui Satana cadente erat minoratus, impletur. Hic enim Paulus ait instaurari omnia in Christo, quae in coelis et quae in terra sunt in ipso . Recte igitur Hosanna in altissimis in ejus laudem canitur, cujus tota incarnationis dispensatio pro implenda gloria patriae coelestis aderat. Proinde necesse est, fratres mei, ut ad promissam nobis patriam tota mentis devotione tendamus, semper recordantes quia, etsi ungusta est via qua ingredimur, beata est mansio ad