comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
menta deferret: quibus senatum maiestatis reum faceret. im¬
pedisse criminamur: Quid igitur o manistra censes: inficia¬
bimur crimenne tibi pudor simus: ⁊ At uolui nec umquam
uelle desistam:⁊ fatebimur: Sed impediendi delatoris opera
semꝑ mentiens in prudentia : rerum merita non potest inmu¬
tare : Nec mihi socratico decretofas esse arbrtror: uel occuluisse
ueritatẽ uel consensisse mendatia Uerum ił quomodo sit

Expanded text:
menta deferret quibus senatum maiestatis reum faceret, impedisse criminamur. Quid igitur, o magistra, censes? Infitiabimur crimen, ne tibi pudor simus? At uolui nec umquam uelle desistam. Fatebimur? Sed impediendi delatoris opera semper mentiens inprudentia rerum merita non potest inmutare nec mihi Socratico decreto fas esse arbitror uel occuluisse ueritatem uel concessisse mendacium. Verum id quoquo modo sit
Abbreviated transcription (Latin):
on illũ rabies minȩq poriti uersum fonditus agtantis ȩstũ uii¬
Nec ruptis quotiens uagus etnims ł orquet fumificos ueseuus ignes

Expanded text:
on illum rabies minaequc ponti Versum funditus exagitantis aestum Nec ruptis quotiens uagus caminis Torquet fumificos Vesaeuus ignes
Abbreviated transcription (Latin):
quam uera opinio
necessitatis importat.: Sed hoc inquis ipsum dubitatur : anearũ rerũ
quae necessarios exitus non habent ulla possreẽ prenotio. Dissonare
et enim uidentur : Putasq sipre uideantur consequi necessitatẽ sinecessitas
desit minime presciri: nihilq: scientia comp̃hendi posse nisi certum. Qđ

Expanded text:
quae uentura sunt necessitatis importat. Sed hoc, inquis, ipsum dubitatur, an earum rerum quae necessarios exitus non habent ulla possit esse praenotio. Dissonare etenim uidentur putasque si praeuideantur consequi necessitatem, si necessitas desit minime praesciri nihilque scientia comprehendi posse nisi certum; q
Abbreviated transcription (Latin):
re fateamur &Consequitur inquã s đ igitur nullias
egeit alieni qđ suis cuneta uir̃ibus possit qđ sit clarum atꝙ̃

Expanded text:
re fateamur. Consequitur, inquam. Quod igitur nullius egeat alieni, quod suis cuncta uiribus possit, quod sit clarum at
Abbreviated transcription (Latin):
niimcandore caucasus nurcupatur:
Hamorienta li lingur cuucas ũ ignificat
candidum ÷ muibus densissimis canditantem
Nnd &e eum scithȩ. quieidẽ montuungitꝰ a
eroa afii uoceuerunt. casim enimapu

Expanded text:
ium candore Caucasus nuncupatur. Nam orientali lingua 'caucasum' significat candidum, id est nivibus densissimis candicantem. Unde et eum Scythae, qui eidem monti iunguntur, Croacasim vocaverunt. 'Casim' enim apud
Abbreviated transcription (Latin):
significat: nũdũ cauca sũ montẽ romanȩ reipublicȩ fama transcen¬
derat: & erat tunc adulta. Parthis &iam c&erisq id locorum genti¬
bus formidolosa : Vides neigitur quam sit angusta quam conp̃ssa
gloria quã ac ꝓpagare laboratis : Anubi romani nominis transi¬
re fama nequit romani hominis gloria progredietur : Iuid quod
diuersarũ gentiũ mores interse atq: instituta discordant. ut qđ apud
alios laude apud alios supplitio dignũ iudicetur : quo fit: ut siquẽ
fame predicatio delectat : huic in plurimos populos nomen ꝓferre

Expanded text:
significat, nondum Caucasum montem Romanae rei publicae fama transcenderat et erat tunc adulta Parthis etiam ceterisque id locorum gentibus formidolosa. Videsne igitur, quam sit angusta, quam compressa gloria, quam dilatare ac propagare laboratis? An ubi Romani nominis transire fama nequit, Romani hominis gloria progredietur? Quid quod diversarum gentium mores inter se atque instituta discordant, ut. quod apud alios laude, apud alios supplicio dignum iudicetur. Quo fit, ut, si quem famae praedicatio delectat, huic in plurimos populos nomen proferre
Abbreviated transcription (Latin):
in horrescere : Nos ad constantiã nris morib: alienã : in expletar
nominũ cupiditas alligabit: Haec nr̃a uise hunc continuum ludũ
ludimus : rotã uolulnli orbe uersamus: Infima summis: sũma infi¬
mis. mutare gaudemus : Ascende siplac&& : sedea lege neiuti cũ ludieri

Expanded text:
inhorrescere: nos ad constantiam nostris moribus alienam inexpleta hominum cupiditas alligabit? Haec nostra uis est, hunc continuum ludum ludimus: rotam uolubili orbe uersamus, infima summis, summa infimis mutare gaudemus. Ascende si placet, sed ea lege, ne uti cum ludicri
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ uersentur existit. Extimus uero maiore ambitu rotatus quan¬
to apuneti media indiuiduitate discedit: tanto amplioribus spatus ea¬
plicatur. Siquid uero illi semedio conectat & sotiet. Insimplicitate

Expanded text:
quem uersentur exsistit, extimus uero maiore ambitu rotatus quanto a puncti media indiuiduitate discedit tanto amplioribus spatiis explicatur, si quid uero illi se medio conectat et societ in simplicitate
Abbreviated transcription (Latin):
presentiã : huius absentiam desiderabas. Confiteor inquã :
łg& uero inquit: Eo quod quisq desiderat: egoe in quam
Qui uero non est usq quaq sibi ipse sufficiens: Minime in¬
quã. Tuitaq hanͨ in sufficientiã plenus inquit opibus sus¬
tinebas: Quidni inquã : Opes igitur. Nihilo indigentẽ suffici¬
entẽq sibi facere nequeunt: & hoc erat qđ ꝑmittere uide

Expanded text:
praesentiam, huius absentiam desiderabas? – Confiteor, inquam. – Eget uero, inquit, eo quod quisque desiderat? – Eget, inquam. – Qui uero eget aliquo non est usquequaque sibi ipse sufficiens. – Minime, inquam. – Tu itaque hanc insufficientiam plenus, inquit, opibus sustinebas? – Quidni? inquam. – Opes igitur nihilo indigentem sufficientemque sibi facere nequeunt, et hoc erat quod promittere uide
Abbreviated transcription (Latin):
Ita igitur cuncta despiciens diuinus in tuitus qualitatẽ rerũ minime
ꝑturbat. Apud se quidem presentium : ad conditionem uero temporis

Expanded text:
ita igitur cuncta despiciens diuinus intuitus qualitatem rerum minime perturbat apud se quidem praesentium, ad condicionem uero temporis
Abbreviated transcription (Latin):
miratione : ꝓfecto consideras : Athuic aliud maius adiungitur : Nã
imperante florenteq nequitia uirtus nonsolũ prȩmuscaret: uerui
& iam sceleratorum pedibus subiecta calcatur : et in locũ facinorũ suppli

Expanded text:
miratione profecto consideras. At huic aliud maius adiungitur. Nam imperante florenteque nequitia uirtus non solum praemiis caret, uerum etiam sceleratorum pedibus subiecta calcatur et in locum facinorum suppli
Abbreviated transcription (Latin):
tuis ea diuitiis adnumerare maluisti. Quid aũt tanto fortunȩ
strepitu desideratis: fugare credo indigentiã copia quȩ¬
ritis: Atqui hoc uobis in contrarium cȩdit ⁊ Plurib: quippe

Expanded text:
tuis ea diuitiis adnumerare maluisti. Quid autem tanto fortunae strepitu desideratis? Fugare credo indigentiam copia quaeritis. Atqui hoc uobis in contrarium cedit. Pluribus quippe
Abbreviated transcription (Latin):
calamitatis indicium: Neq enĩ quod ante oculos situm est suf¬
fecerit intueri: rerum exitus prudentia metitur . Eademq in

Expanded text:
calamitatis indicium? Neque enim, quod ante oculos situm est, suffecerit intueri; rerum exitus prudentia metitur eademque in
Abbreviated transcription (Latin):
turi cogit certa necessitas. Necuitia igitur nec uirtutes quicquam fuerint.
sedomniũ meritorũ potius mixta atq indiscreta confusio quoq nihil scelera¬
tius excogitari potest cumexꝓuidentia rerum omnis ordo ducatur nihilq: com

Expanded text:
turi cogit certa necessitas. Nec uitia igitur nec uirtutes quicquam fuerint, sed omnium meritorum potius mixta atque indiscreta confusio; quoque nihil sceleratius excogitari potest, cum ex prouidentia rerum omnis ordo ducatur nihilque co
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Cũ reuerendos facere nequeat quos plurib ostentat: des¬
pectiores potius in probos dignitas facit: Uerũ non inpune: Red

Expanded text:
tur, cum reuerendos facere nequeat quos pluribus ostentat, despectiores potius improbos dignitas facit. Verum non impune; red
Abbreviated transcription (Latin):
necessarium puto : uiã tibi quae te domum reueat ostendã ⁊ Pennas
&iam tuae mentis quibusse. in altum tollere possit affigã. ut ꝑturba

Expanded text:
necessarium puto, viam tibi, quae te domum revehat, ostendam. Pennas 10 etiam tuae menti, quibus se in altum tollere possit, affigam, ut perturba
Abbreviated transcription (Latin):
consulatu functus in barbaras nationes forte deuenerit uene¬
randum nebarbaris honor faciet: Atqui si hoe naturale mu

Expanded text:
consulatu functus in barbaras nationes forte deuenerit, uenerandumne barbaris honor faciet? Atqui si hoc naturale mu
Abbreviated transcription (Latin):
tellegi tis quantam conditori ur̃o faciatis in iuriã Ille
ge nus humanũ terrenis omnibus praestare uoluit: uos¬
aũt dignitatem uram infra infima queq: detruditis. Nam
si omne cuiusq: bonumea uius ẽ. constat eẽ pretiosius : cũ ui¬
lisima rerum ur̃a bona ẽẽ iudicatis eisdem uos met ipsos ur̃a
eristimatione submittitis : Quod quidẽ haud in merito cadit
Humanae quippe naturae ista conditio est : ut tum tantum
c&eris rebus cum se cogoscit excellat. eadem tamen infra
bestias redigatur sise nos se desierit : Nam c&eris animantib

Expanded text:
tellegitis quantam conditori uestro faciatis iniuriam. Ille genus humanum terrenis omnibus praestare uoluit; uos dignitatem uestram infra infima quaeque detruditis. Nam si omne cuiusque bonum eo cuius est constat esse pretiosius, cum uilissima rerum uestra bona esse iudicatis, eisdem uosmet ipsos uestra existimatione submittitis, quod quidem haud inmerito cadit. Humanae quippe naturae ista condicio est ut tum tantum ceteris rebus cum se cognoscit excellat, eadem tamen infra bestias redigatur, si se nosse desierit. Nam ceteris animantib
Abbreviated transcription (Latin):
censet quae &iam non euenire possibile est fallitur quod non sentire modo
nefas est sed etiam uoce proferre. At si ita uti sunt ita ea futura esse de¬
cernit ut ȩq uł fieri ea uel non fieri posse cognoscat. Quae est haec prescientia
quaenihil certum nihil stabile conprehendit. Aut quid hoc refert uaticinio
illo ridiculo tyresiae: quicquid dicam aut erit autnon. Quid etiam diui¬
na prouidentia humana opinione prestiterit siuti homines incertaui dicat

Expanded text:
censet quae etiam non euenire possibile est, fallitur; quod non sentire modo nefas est, sed etiam uoce proferre, At si ita uti sunt, ita ea futura esse decernit, ut aeque uel fieri ea uel non fieri posse cognoscat, quae est haec praescientia quae nihil certum nihil stabile comprehendit? Aut quid hoc refert uaticinio illo ridiculo Tiresiae? Quidquid dicam, aut erit aut non. Quid etiam diuina prouidentia humana opinione praestiteris si uti homines incerta iudicat
Abbreviated transcription (Latin):
uires eminent: Sicut enim eum quipedibus incedens. ad eũ locum
usq ꝑuenire potuisset : quonihil uterius ꝑuiũ iacer& in cessiu ambulandi¬
potentissimum esse censeres. Itaeũ qur ea petendorum finẽ quonibul

Expanded text:
ires eminent. Sicut enim eum qui pedibus incedens, ad eum locum usque pervenire potuisset, quo nihil ulterius pervium jaceret incessuipotentissimum esse censeres: ita eum, qui expetendorum finem, quo nihil
Abbreviated transcription (Latin):
uiri hore. hanc sapientibus capes sendae reipublicȩ necessariam
causam eẽ monuisti: neim ꝓbis flagitiosisq ciuibus urbium.
relicta gubernacula pestembonis ac ꝑnitiem serrent: Hanc igitur

Expanded text:
uiri ore hanc sapientibus capessendae rei publicae necessariam causam esse monuisti, ne improbis flagitiosisque ciuibus urbium relicta gubernacula pestem bonis ac perniciem ferrent. Hanc igitur
Abbreviated transcription (Latin):
iudicet᷑. si actuũ ȩrecutio rite uestiget᷑: Unde ñ immerito talib hoc. ẽ nobis transgresso
iñ cõminans ꝑieremiã ꝓpħam. Pro eo qd ñ audistis uerba mea. ecce ego mictã & assumã uni¬
uersas cognationes aqͥlonis ait dñs. & ad ducã eas suꝑterrã istã & suꝑ habitatores eiꝰ & su¬
ꝑ om̃s nationes que incircuitu illuis st̃ Et interfictã illos. & ponã eos instuporẽ & sibilũ.

Expanded text:
judicetur, si actuum exsecutio rite vestigetur? Unde non immerito talibus, hoc est nobis transgressorjudicetur, si actuum exsecutio rite vestigetur? Unde non immerito talibus, hoc est nobis transgressornim comminans per Jeremiam prophetam: Pro eo quod non audistis verba mea, ecce ego mittam, et assumam universas cognationes Aquilonis, ait Dominus, et adducam eas super terram istam, et super habitatores ejus, et super omnes nationes
Abbreviated transcription (Latin):
lienis Ahipso quoq ut ita loquar occeani litore orientẽ uersus aruernũ usq clarissima
ueteri cẽpestate aquitane urbẽ: nulla lib̾tate retmere ualuit regio ñ oppidũ aut un¬
cus: ñdemq ciuuitas. que ñstrage ferali conciderit paganorũ. lestat᷑ id pietauis fecun¬
ansima quondã urbs. aquitanie. hoc sanctonũ. hoc engolisia. hoc petragoricũ hoclou¬
monticas. hoc certe aruernus. terminꝰ nunc usq barbarici gladu. Ipsũq auaricũ capit
rogni aquitanici pclamant: nullascibret bellia cbirante manu: hostili grauiter sest
concidisse incuris. his atq huiꝰmodi malis ꝑ trignita ferme annorũ spatiũ gallus n absq
ruerit. impronitu. ẽ cuilibet licet cardioris ingenii mortaliũ ꝑsentiscere. Quis enĩ xp̃iane
religionis ordo normã exꝓpositi ad liquidũ erequit᷑. ut ñ magis p̾uaricator mandatorũ xp̃i

Expanded text:
lienis. Ab ipso quippe ut ita loquar Oceani littore, orientem versus, Arvernum usque clarissimam lienis. Ab ipso quippe ut ita loquar Oceani littore, orientem versus, Arvernum usque clarissimam veteri tempestate Aquitaniae urbem, nulla libertatem retinere valuit regio, non oppidum aut vicus, non denique civitas, quae non strage ferali ceciderit paganorum. Testatur hoc Pictavis fecundissima quondam urbs Aquitaniae: hoc Santonum, hoc Engolisma, hoc Petrocorium, hoc Lemovica, hoc certe Arvernus, terminus nuncusque barbarici gladii: ipsumque Avaricum  Bourges , caput regni Aquitanici proclamant, nulla scilicet bellica obviante, manu hostili graviter sese concidisse incursu. His atque hujuscemodi malis per triginta ferme annorum spatium, Gallis non absque ruerit in promptu est cuilibet, licet tardioris ingenii, mortalium persentiscere. Quis enim Christianae religionis ordo normam eo propositi ad liquidum exsequitur, ut non magis praevaricator mandatorum Christi
Abbreviated transcription (Latin):
opib: fertilitate soli. incolarũ quietissima pace. quã ñ immerito regũ diuitias empori¬
ũ direro popłorũ: Nũ magis ambustos enieres. quã urbẽ nobilẽ potis esceruere:. Qus
ꝓmde beluacus. ꝗͥd noniomagũ &x ipse qͦndã galliarũ pstantissimne urbes: Nonne &e ipse
irruptionib normoannicis. at ꝙ hostili gladio concidere : piget referre cenobrorũ no¬
bilissimorũ tã mrorũ quã feminarũ dõ deuote seruientiũ excidia stragesꝙ ñignobi
liũ pleb ñ captitutates mat ilarũ ludibria. ac cuncta que uietis uictore s in ferre ualen
iifanda torinentorũ geuera. Quid aquitanice gentis ingentẽ referã afflietationẽ que olin
bellorũ nutri nune frigida belłao p̾ferat dęxtrã siuisꝙ orbata luminib ducib egeat alie¬
nisꝰ et eñ ipsa quoq optimos quosꝙ genitalissoli isese elidens: patet iunc p̃dagentib a¬

Expanded text:
opibus, fertilitate soli, incolarum quietissima pace, quam non immerito regum divitias, emporiopibus, fertilitate soli, incolarum quietissima pace, quam non immerito regum divitias, emporium dixero populorum? Num magis ambustos cineres, quam urbem nobilem potis est cernere? Quid proinde Bellovacus, quid Noviomagum et ipsae quondam Galliarum praestantissimae urbes, nonne et ipsae irruptionibus Nortmannicis, atque hostili gladio concidere? Piget referre coenobiorum nobilissimorum tam virorum quam feminarum Deo devote servientium excidia, stragesque non ignobilium plebium, captivitates matronarum, virginum ludibria, ac cuncta quae victis victores inferre valent infanda tormentorum genera. Quid Aquitanicae gentis ingentem referam afflictationem, quae olim bellorum nutrix, nunc frigidam bello praeferat dextram, suisque orbata luminibus, ducibus egeat alienis? Etenim ipsa quoque optimos quosque genitalis soli in sese elidens, patet nunc praeda gentibus a
Abbreviated transcription (Latin):
cremauer e demi andegauense ꝑ currentes regionẽ ipsã. qͥdẽ cuutatẽ coneremant. pie
cauorũ ił castella atq uicos omnẽq patriã amari usq eaudẽ pictauẽ urbẽ populant᷑
more stragib opplentes ad postremũ igiub tradunt. populata om̃i eireinquaꝙ regio¬
me Haue songo post sitꝑiora ligeris annis nauib ex petentes aurelianis pueniunt. capt̾an¬
prisit ccerle rites. scto a duentu p̾dietã eiutatẽ cõbustione dissipant matre dũ ctarato a¬
crcła que in honore sc̃ẽ crucis iubente constantino augusto abeato p̾sule euurtiosa¬
crata erat studio bonorũ hominũ remanente. Quiddeniꝙ soluis neustrie  arei
cades memorandostilĩ ytrahimꝰ Aut sole quattuo supramemorate urbes exci¬
du dlania sensere: Quid lutetia parisiorũ nobile caput. resplendens quondã gła

Expanded text:
cremavere  ancremavere  antavorum vero castella atque vicos, omnemque patriam a mari usque ad eamdem Pictavensem urbem populantur, more stragibus opplentes, ad postremum ignibus tradunt, populata omni circumquaque regione. Haud longo post, superiora Ligeris amnis navibus expetentes, Aurelianis perveniunt, captamqpus recedentes, secundo adventu praedictam civitatem combustione dissipant, matre duntaxat ecclesia, quae in honore sanctae Crucis, jubente Constantino Augusto, a B. praesule Evurtio sacrata erat, studio bonorum hominum remanente. Quid denique solius Neustriae clades memorando stylum protrahimus? haud solae quatuor supra memoratae urbes excidii damna sensere. Quid Lutetia Parisiorum nobile caput, resplendens quondam gloria,
Abbreviated transcription (Latin):
pessimi conatꝰ sepe aducib illar ũ regionũ sibinet succedentiũ frustrasti lamb̾ cosci licet
acq rob̾to i dec ñ rannulfo. ded illis uaria pereuntib sorte: omĩsfere neustria que age¬
nabensi ur be ꝑtransuersũ lucetia usꝙ parisiorũ ꝑtingit oppidũ uormanice patu¬
it feritati srruptionib nanq creberunis cuncta uastando cireũeuntes pͥmo pedices
quide eo qł eguitandi pericia deesset: demde eqͥs euecti more nr̃orũ: omĩa ꝑuagant̃
Interea statione nauiu suarii acsi asy lũ omniũ periculorũ ininsula quadã ce nobiosẽ
Norenti supposita coponentes. mappalia qͦꝙ instar edificauere burgi quo captiuo¬
ra greges chachenis astrictos asseruarent ipsiq ꝓtẽpore corpora alabore reficerent
erpe ditiomi ilico seruitura. Ex qua mopinatos discursus agitantes mͦ nauib meqius de¬
lati tota cirrũ cirta del euere ꝓuintrã. Et pͥmo qͥdẽ aduentu urbẽ nannetiea incendo

Expanded text:
egionum sibimet succedentium frustrati, Lamberto scilicet atque Rotberto necnon Rainulfo: sed illis varia pereuntibus sorte, omnis fere Neustria, quae a Genabensi urbe per transversum Lutetiam usque Parisiorum pertingit oppidum, Nortmannicae patuit feritati. Irruptionibus namque creberrimis cuncta vastando circumeuntes, primo pedites quidem, eo quod equitandi peritia deesset, deinde equis evecti more nostrorum, omnia pervagantur. Interea stationem navium suarum, ac si asylum omnium latrunculorum in insula quadam coenobio S. Florentii supposita componentes, mapalia quoque instar aedificaverunt burgi, quo captivorum greges catenis astrictos asservarent ipsique pro tempore corpora a labore reficerent expeditioni illico servitura: ex qua inopinatos discursus agitantes, modo navibus, modo equis delati, totam circumcirca delevere provinciam, et primo quidem adventu urbem Namneticam incendio
Abbreviated transcription (Latin):
fessoris xpĩ benedicti. Siquidẽ pͥma uastatione p̾fate urbis curãhuiꝰ sacriloci agen¬
te bernardo nobilissimi generis uro. leuatũ aloco sepulchri. scĩssimũ corpus in
serinio cũ honore congruo repofitũ ÷ sicq in loculo gestatorio collocatũ. qua¬
lit̾ quocunq fugiendi impelleret necessitas. a fr̃ib fũge pręsidio sese tuentib
deferri posset. S grã xp̃i agente gentili gladio sedes sibi aptatas iepetente

Expanded text:
fessoris Christi Benedicti: si quidem prima vastatione praefatae urbis, curam hujus sacri loci agenfessoris Christi Benedicti: si quidem prima vastatione praefatae urbis, curam hujus sacri loci agente Bernardo nobilissimi generis viro, levatum a loco sepulcri sanctissimum corpus in scrinio cum honore congruo repositum est: sicque in loculo gestatorio collocatum, qualiter quocunque fugiendi impelleret necessitas, a fratribus fugae praesidio sese tuentibus deferri posset. Sed gratia Christi agente, gentili gladio sedes sibi aptatas repetente
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ implorare. Dnẽ miserere nr̃i. te eni expectauimꝰ. estobrachiũ nr̃m inmane & salus
nra intẽpore tribulationis. Hec de extidio iocundissime patrie breuit᷑ litteris: man¬
dare libuit. ꝓhis que consequenda erant ut clariorẽ pararemꝰ urã. omĩb scilicet infan¬
dis malorũ cladib. que ipsosui horrorẽ & erecratione stili cursũ insemet hebescere co¬
gunt. Iam nunc ađ ꝓpositũ redeamꝰ. Interea normanni ut suprapaucis p̃libauimꝰ scda
irruptione aurelianis aggressi urbẽ ambustione concremant. parsq illorũ duce ba¬
reto cũ quadraginta nauib monasteriũ scĩpatris benedicti expetunt. qđ aburbe au¬
reliana decẽ & octo distat milib. Illud deniq uacuũ habitatorib repperientes.: cun¬
tis uero mortaliũ tẽporaneis refertũ cõmodis. more sibi familiari p̃dant᷑. dissipant.
ad postremũ uero igni immisso adurunt. Aberat iã tunc corpus sacratissimũ con¬

Expanded text:
rum in mane et salus nostra in tempore tribulationis . Haec de excidio jucundissimae patriae breviter litteris mandare libuit, quo his quae consequenda erant clariorem pararemus viam. Omissis scilicet infandis malorum cladibus, quae ipso sui horrore et exsecratione, styli cursum in semet hebescere cogunt, jam nunc ad propositum redeamus. irruptione Aurelianos aggressi, urbem ambustione concremant: parsque illorum, duce Bareto cum quadraginta navibus, monasterium S. P. Benedicti expetunt, quod ab urbe Aurelianensi decem et octo distat millibus. Illud denique vacuum habitatoribus reperientes, cunctis vero mortalium temporaneis refertum commodis, more sibi familiari praedantur, dissipant, ad postremum vero igni immisso adurunt. Aberat jam tunc corpus sacratissimum con
Abbreviated transcription (Latin):
niũ iunctũ fortune re publica marimo ꝓfligauit damno. ac pͥmũ marchisis britarinci
lunitis inter se graui ꝑ duellione dissidentib orit᷑ bellũ utreq lũgubre parti. Quãius
enĩ rainaldo occũbente uictor lãb̾tꝰ extiterit: ñ adeo tam̃ itietritia abhoste retulit
teliso confossũ neci tradidit. Hoc discidii genere bellacorib utrinꝙ pereiuitib pene
omĩs illa regio defensorib nudata suis preda gentib patiit externis. Pritoiũ siqui¬
aẽ uemia uis lunitẽ transgressa antiquũ: namneticã regionẽ. andegarenẽ quoꝙ me
duana usq ad fluuiũ uastando cedib atq incendus insuã redegit potestatẽ. Obstice¬
rat quidẽ lab̾cꝰ iã pͥdẽ id annitentib sediussu regis lococedens. brittoib erplere c̃o¬
natꝰ pmisit barbaricos. Normanmi quoq gens aquilonalts nr̃o grneri pltsequo p̃cog¬

Expanded text:
nium junctum fortunae, rempublicam maximo profligavit damno, ac primum Marchisis Britannici limitis inter se gravi perduellione dissidentibus, bellum oritur utraeque lugubre parti. Quamvis enim Rainoldo occumbente victor Lambertus exstiterit, non adeo tamen victricia ab hoste retulit telisque confossum neci tradidit. Hoc dissidii genere bellatoribus utrinque pereuntibus, pene omnis illa regio defensoribus nudata suis, praeda gentibus paruit externis. Brittonum si quidem proxima vis limitem transgressa antiquum, Namneticam regionem, Andegavensem quoqueusque fluvium vastando caedibus atque incendiis in suam redegit potestatem. Obstiterat quidem Lambertus jampridem id adnitentibus: sed jussu regis loco cedens, Brittonibus explere conatus permisit barbaricos. Praeterea Nortmanni, gens Aquilonalis, nostro generi plus aequo praecog
Abbreviated transcription (Latin):
Et post pauca. Scdmuiã eorũ faciã eis. & scient quia ego dñs. Est itaq cernere cõmina¬
tionem ꝓpheticam nr̃o assignari ȩuo. quando ob scelerũ immanitatẽ popłs quor¬
dam dei & oues manuũ eius dati sunt nationib in dep̃dationẽ captiuitatẽq
durissimã. atq solũ uipera florentissimũ etate ubere glebe. cunctarũq opu¬
lentia rerũ. redactũ in uͥeͭ ustatẽ ac solitudinẽ extremã. Libet itaq cũ ꝓpħ.

Expanded text:
et secundum judicia eorum judicabo eos, et scient quia ego Dominus . Est itaque cernere comminationem propheticam nostro assignari aevo, quando ob scelerum immanitatem populus quondam Dei et oves manuum ejus dati sunt nationibus in depraedationem captivitatemque durissimam: atque solum nupera florentissimum aetate, ubere gleba, cunctarumque opulentia rerum, redactum in vastitatem ac solitudinem ex
Abbreviated transcription (Latin):
di: quã testes bello decernere ineãq sententia conciliũ omne deflerit. At uꝰ sc̃s benedic¬
t̾ uequaquã iudicis illius & legis latoris oblitꝰ ẽ. qui pͥmus sententiã diuidendi mancipra
uersute iuxta nom̃ suũ ac bestialiter ꝓtulit. Nanq contunout eadẽ mauas diuisa st̃ par¬
tes mancipta: ille iusto dei iudicio ita perculsus ẽ. ut nullo mͦ aliqͥd loqui posset. enacuato
toeiꝰ lingue officio. Coguoscentes aut familiares eiꝰqͥ mibi aderant ueritatẽ rei geste qea¬
xerunt eũ admonasteriũ confessoris. xp̃i quẽ grauiter affenaerat. iliq ferino unuu ae

Expanded text:
idi, quam testes bello decernere: in eamque sententiam concilium omne deflexit. At vero S. Benedicidi, quam testes bello decernere: in eamque sententiam concilium omne deflexit. At vero S. Benedictus, nequaquam judicis illius ac legislatoris oblitus est, qui primus sententiam dividendi mancipia versute juxta nomen suum ac bestialiter protulit. Namque continuo ut eadem in duas divisa sunt partes mancipia, ille justo Dei judicio ita percussus est, ut nullomodo aliquid loqui posset, evacuato totius linguae officio. Cognoscentes autem familiares ejus qui inibi aderant veritatem rei gestae, deduxerunt eum ad monasterium S. conf
Abbreviated transcription (Latin):
te ñpossent: uisũ . ẽ. missis domicis placitũ aurelranis mutare. Uenientesitaq ad condic¬
cũ locũ legũ magistri &e uidices: utraq exparte acerrime decertabant. Aderant nanq
legũ doctores tã eraurelianensi quã eruastinensi ꝓiuntia. Enĩuero longuisciile litẽ
iudicib ꝓtrahentib. eo qđ nec hi cedere illis. aec illi assensũ aliis p̃bere uellent: tandẽ
adiudicatũ. ẽ. ut abutraq parte testesȩxirent. qui post sacramenti fidẽ seutis ac baculis
decertantes finẽ controuersie imponerent. Sed cũ id iustũ rectũq uist̃ fuisset om̃ib
quidã uastinensis regionis legis doctor cui quodã psagiophumano bestiale nom̃ inditũ
decertarent cestiseorũ reꝓb inueniret᷑. iudiciũ ꝓtulit ñ esłe mnter se mancipn¬
aduocati partirent᷑. Cuiꝰ sententie genesuisi ce comes fauens rectiꝰ dixit esse mancipia dun¬

Expanded text:
te. non possent, visum est missis dominicis placitum Aurelianis mutare. Venientes itaque ad condicte. non possent, visum est missis dominicis placitum Aurelianis mutare. Venientes itaque ad condictum locum magistri et judices, utraque ex parte acerrime decertabant. Aderant namque legum doctores, tam ex Aurelianensi quam ex Wastinensi provincia. Enimvero longiuscule litem judicibus protrahentibus, eo quod nec hi cedere illis, nec illi assensum aliis praebere vellent, tandem adjudicatum est, ut ab utraque parte testes exirent, qui post sacramenti fidem scutis ac baculis decertantes, finem controversiae imponerent. Sed cum id justum rectumque visum fuisset omnibus, quidam Wastinensis regionis legis doctor, cui quodam praesagio bestiale nomen pro humdecertarent, testis eorum reprobus inveniretur; judicium protulit, non esse advocati partirentur. Cujus sententiae Genesius vicecomes favens, rectius dixit esse mancipia div
Abbreviated transcription (Latin):
socalcarib equo celerrime incedere cepit. Nec dũ ꝓcul adomo recesserat ꝓpͥa: & ecce e¬
qui cui insederat pes lapsus.ẽ sessorẽq adorsoꝓicit Qpi corruens interrã: fracto humero
cotoq pene corpore concrito. obsequentiũ manily addomũ defert᷑ ꝓpͥã. De inN ingra¬
uescente dolore: die ab hinc tereta uite excipit terminũ. Aduocatꝰ ueroscĩ benedicti castellũ
nandonis ꝑueniens. querelã apud iudices deponens. aclegali eorũ iudicio mancipta rxcipiens
fatũ huiꝰloci aduocatũ. atq aduocatũ scĩ dionisii. Colligunt᷑ ab utrisq partib pluruni legũ
magistri&e iudices. qͥ propartib decertarent. Preterẽ aderant ieodẽ placitoinissi alatere
regis ionas ep̃s aurelianensis. & donatꝰ comes milidtinems . Sedcũ litẽ ineo placitofimre neqͥ¬
rent. eo qđ salice legis iudices eccłiasticas res subromana constitutas lege discernere ꝑfec¬

Expanded text:
so calcaribus equo, celerrime incedere coepit. Necdum procul a domo recesserat propria, et ecce equi cui insederat pes lapsus, sessorem a dorso projicit. Qui corruens in terram, fracto humero, totoque pene corpore contrito, obsequentium manibus ad domum refertur propriam. Dein gravescente dolore, die abhinc tertia vitae excepit terminum. Advocatus vero S. Benedicti castellum Nandonis perveniens, querelam apud judices deponens, ac legali eorum judicio mancipia recipiens, fatum hujus loci advocatum, atque advocatum S. Dionysii. Colliguntur ab utriusque partibus plurimi legum magistri et judices, qui pro partibus decertarent. Praeterea aderant in eodem placito missi a latere regis, Jonas episcopus Aurelianensis, et Donatus comes Milidunensium. Sed cum litem in eo placito finire nequirent, eo quod Salicae legis judices ecclesiasticas res sub Romana constitutas lege decernere perfec
Abbreviated transcription (Latin):
poterit ẽẽ. ꝑfectũ cũ alte rutri alterũ ide .ẽ. Sed qđ ꝑfectũ
nonsit idsũmũ nonieẽ. manifestĩ .ẽ. ullomodo igitur quae sũ
ma sunt bona ea possunt. ẽẽ : collegimꝰus: Quare ipsam neces¬
se. ẽ. sũmã. eẽ. beatitudinẽ quaesit sũma diuinitas. Nihil inquã
necre ipsa uerius necratiocinatione firmius nec deo dignius
concludi potest . Suꝑ haec inquit igitur ueluti geom&e re
solent demonstratis propositis aliquid inferre quae poris mata
ipsi uocant: Itaego quoq tibi ueluti corollariũ dabo : Nã
quõ beatitudinis adeptione fiunt homines beati beatitudo
necesse est: Omnis igitur beatus: Sednatura quidẽ unus.¬

Expanded text:
poterit esse perfectum, cum alterutri alterum deest. Sed quod perfectum non sit id summum non esse manifestum est; nullo modo igitur quae summmum bonum esse collegimus: quare ipsam necesse est summam esse beatitudinem quae sit summa diuinitas. – Nihil, inquam, nec reapse uerius nec ratiocinatione firmius nec deo dignius concludi potest. – Super haec, inquit, igitur ueluti geometrae solent demonstratis propositis aliquid inferre, quae porismata ipsi uocant, ita ego quoque tibi ueluti corollarium dabo. Nam quoniam beatitudinis adeptione fiunt homines beati, beatitudonecesse est. Omnis igitur beatus deus. Sed deus
Abbreviated transcription (Latin):
paticipatione uero Nihil prohib& eẽ quã plurimus  Esepulchrũ
in quã hoc atq p̃tiosũ. siue porisma siue collariũ uocari mauis:
PAtqui hoc quoq: pulchrius nihil ẽ quod hisa ad nectendũ esse
ratio ꝑ suadet. uid inquã: Num multa inquit beati tudo
continere uideatur utrum ne haec omnia unũ ueluti corpus
beatitudinis qua partium uarietate coniungat. ansit eorum

Expanded text:
participatione uero nihil prohibet esse quam plurimos. – Et pulchrum, inquam, hoc atque pretiosum siue porisma siue corollarium uocari mauis. – Atqui hoc quoque pulchrius nihil est quod his adnectendum esse ratio persuadet. – Quid? inquam. – Cum multa, inquit, beatitudo continere uideatur, utrumne haec omnia unum ueluti corpus beatitudinis quadam partium uarietate coniungant an sit eorum
Abbreviated transcription (Latin):
rationꝰis atqui inquam nullo existimauerim modo ut fortuita
temeritate tam certa moueantur . uerum operisuo conditorẽ
presidere dm̃ scio. Necumquam suerit dies quime ab hac sententiae
ueritate depellat᷑. Ita est inquit. Nam id &iã paulo ante cecinisti:

Expanded text:
rationis? Atqui, inquam, nullo existimauerim modo ut fortuita temeritate tam certa moueantur, uerum operi suo conditorem praesidere deum scio nec umquam fuerit dies qui me ab hac sententiae ueritate depellat. Ita est, inquit. Nam id etiam paulo ante cecinisti
Abbreviated transcription (Latin):
ubi in eam deduxi oculos intuitumq defixi: respicio nutricẽ
meam cuius ab adalescentia laribus obuersatus fuerã philoso¬
phiam: & quid inquã tu inhas exilu nr̃i solitudines Com̃iũ¬
magistra uirtutum supero cardine delapsa uenisti: anut tu
quoquȩ mecum rea. falsis criminationibus agiteris:

Expanded text:
ubi in eam deduxi oculos intuitumque defixi, respicio nutricem meam cuius ab adulescentia laribus obuersatus fueram Philosophiam. Et quid, inquam, tu in has exilii nostri solitudines omagistra uirtutum supero cardine delapsa uenisti? An ut tu quoque mecum rea falsis criminationibus agiteris
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum conantur adipisci : antu alit̃ existimas : b Minime inquam.
N am etiam qđ est consequens pat&.: Eahis enĩ quae concesserim. bonos
quidẽ potentes malos uero esse necesse est imbecilles : ꝓRecte inquit
precurris ÷ Idq uti medici sperare solent indicium est erecte iã
resistentisq naturae : Sedqm̃ te ad intelligendũ prõptissimũ esse
conspitio: crebras coaceruaborationes. Vide enim quanta uitiosorũ
hominum pateat infirmitas: quine ad hoc quidẽ ꝑ uenire que unt.
ad quod eos naturalis ducit. acpene cõpellit intentio. Et quid si hoc

Expanded text:
ipsum conantur adipisci. An tu aliter existimas? Minime, inquam, nam etiam quod est consequens patet. Ex his enim quae concesserim, bonos quidem potentes, malos uero esse necesse est imbecillos. Recte, inquit, praecurris idque, uti medici sperare solent, indicium est erectae iam resistentisque naturae. Sed quoniam te ad intellegendum promptissimum esse conspicio, crebras coaceruabo rationes. Vide enim quanta uitiosorum hominum pateat infirmitas qui ne ad hoc quidem peruenire queunt ad quod eos naturalis ducit ac paene compelli intentio. Et quid si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lax abis eientiae ueritate longe diuersa: Quare siquid ita fururũ est aut
eius certus ac necessarius non sit euentus id euenturũ esse presciri qui pote

Expanded text:
lax ab scientiae ueritate longe diuersa. Quare si quid ita futurum est ut eius certus ac necessarius non sit euentus, id euenturum esse praesciri qui pote
Abbreviated transcription (Latin):
proficiant: quaecũ suis auctoribus p̃mit longior adq: obscura ue¬
tus tas: Vos uero in mortalitatẽ uobis propagare uidem ini: cum

Expanded text:
proficiant, quae cum suis auctoribus premit longior atque obscura uetustas? Vos uero inmortalitatem uobis propagare uidemini, cum
Abbreviated transcription (Latin):
seriem aq: ueritatem nelatere posteros quȩat : stilo &iam
memoriaeq: mandaui : Nam de compositis falso litteris quib:
libertatem arguor sperasse romanã : quid attinet dicere:

Expanded text:
seriem atque veritatem, ne latere posteros queat, stilo etiam memoriaeque mandavi. Nam de compositis falso litteris, quibus libertatem arguor sperasse Romanam, quid attinet dicere
Abbreviated transcription (Latin):
reddunt: Nuuis ea est magistratibis. utentium mentibus uir¬
tutes inserant: uicia depellant: Atqui non fugare sed inlustrare

Expanded text:
reddunt. Num uis ea est magistratibus ut utentium mentibus uirtutes inserant, uitia depellant? Atqui non fugare, sed inlustrare
Abbreviated transcription (Latin):
esse purȩ atq simplicit̃ nego Nã uti cadauer hominẽ mortuum
dixeris: simplicit̃ uero hominẽ appellare nom possis: itauitiosos. malos
quidẽ esse concesserim. sedesse absolute nequeã confiteri.⁊ Est enĩ quod
ordinẽ retinet : seruatq naturam. Qđ uero abhac deficit: esse

Expanded text:
esse pure atque simpliciter nego. Nam uti cadauer hominem mortuum dixeris, simpliciter uero hominem appellare non possis, ita uitiosos malos quidem esse concesserim, sed esse absolute nequeam confiteri. Est enim quod ordinem retinet seruatque naturam; quod uero ab hac deficit esse
Abbreviated transcription (Latin):
bona protuis amplexaris: numquam tua facioe esse fortuna. quae
ate natura rerifecit aliena :: Terrarum quidem fructus: ani¬
mantium procul dubio debentur alimentis: Sed siꝗd naturae sa¬
tis est replere indigentiam uelis: nhil est quod fortunae afflu¬
entiam petas: Paucis enĩ minimisq natura contenta est
Cuius satietatẽ si suꝑ fluis urguere uelis: aut mnia cundũ quod fude

Expanded text:
bona pro tuis amplexaris? Numquam tua faciet esse fortuna quae a te natura rerum fecit aliena. Terrarum quidem fructus animantium procul dubio debentur alimentis; sed si, quod naturae satis est, replere indigentiam uelis, nihil est quod fortunae affluentiam petas. Paucis enim minimisque natura contenta est; cuius satietatem si superfluis urguere uelis, aut iniucundum quod infude
Abbreviated transcription (Latin):
fouerent : Uerum dulcibus in suꝑalerent uenenis  haesunt
nim quae in fructuosis affectulm spinis. uberem fruetibus

Expanded text:
fouerent, uerum dulcibus insuper alerent uenenis? Hae sunt enim quae infructuosis affectuum spinis uberem fructibus
Abbreviated transcription (Latin):
P Adipiscuntur igitur boni: qđ appetunt. B. Sic uidetur⁊
ẜ Maliuero si adipiscerentur quod appetunt bonũ: mali esse nom pos¬
sent. ⁊b. Ita . ẽ. P Cumigitur utrique bonum petant. sed hi quidẽ
adipiscantur. illiuero minime : nũ dubium est bonos quidẽ potentes
eẽ. quiuero malisunt in becilles: B Quisquis inquam dubitat:
nec rerum naturam. nec consequentiã potest considerare rationũ
PRursus inquit siduo sunt quib: idem secundum naturã propositum sit.
eorumq unus naturali offitio id ipsumagat atq ꝑficiat: alter
uero naturale illud officiũ minime administrare queat. alio uero
modo quã naturȩ conuenit. non quidẽ impleat propositum suum.
sed imitetur implentem quẽ nã horũ ualentiorẽ ẽẽ decernis. B Etsi
conierto inquã quid uelis planius tamen audire desidero R Ambu¬
landi inquit motũ scđm naturam esse hominibus nũ negabis:B Mi¬

Expanded text:
– Adipiscuntur igitur boni, quod appetunt? – Sic uidetur. – Adipiscuntur igitur boni, quod appetunt? – Sic uidetur. – Mali uero si adipiscerentur quod appetunt, bonum, mali esse non possent. –Ita est. – Cum igitur utrique bonum petant, sed hi quidem adipiscantur, illi uero minime, num dubium est bonos quidem potentes esse, qui uero mali sint imbecilles? – Quisquis, inquam, dubitat nec rerum naturam nec consequentiam potest considerare rationum. – Rursus, inquit, si duo sint quibus idem secundum naturam propositum sit, eorumque unus naturali officio id ipsum agat atque perficiat, alter uero naturale illud officium minime amministrare queat, alio uero modo quam naturae conuenit non quidem impleat propositum suum sed imitetur implentem, quemnam horum ualentiorem esse decernis? – Etsi coniecto, inquam, quid uelis, planius tamen audire desidero. – Ambulandi, inquit, motum secundum naturam esse hominibus num negabis? – Mi
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit defuise ualentiam.: dubitare nonpossis.⁊ B. Perspicuum ÷
inquã nec ullomodo negari potest.: P. Quẽ uero effecisse quoduoluerit
uideas numetiam potuisse dubitabis : B Minime. P. Quod uero quisq
potest: in eo ualidus: Quoduero non potest: in hoc imbecillis eẽcen¬
sendus est: S fateor inquam. B Meministi ne igitur inquit su¬
perioribus rationibus eẽ collectum. intentionẽ omnẽ uoluntatis hu¬
manȩ quaediuersis studus agitur adbeatitudinẽ festinare.b Memi¬
m inquã illud quoq eẽ de monstratum. PNũ recordaris beatitu¬
dinẽ ipsum eẽ bonum eoq modo cumbeatitudo petitur ab omnibus
desiderari bonum: B Minime inquã recordor: qm̃ id memoriae
fixum teneo.⁊ P Om̃sigitur homines boni parit̃ acmali: indiscre¬
ta intentione adbonum ꝑ uenire nituntur. B Ita inquam consequens
est: ẜ Sedcertum est adeptione bom bonos fieri. B Certum.

Expanded text:
uoluerit defuisse ualentiam dubitare non possis. – Perspicuum est, uoluerit defuisse ualentiam dubitare non possis. – Perspicuum est, inquam, nec ullo modo negari potest. – Quem uero effecisse quod uoluerit uideas, num etiam potuisse dubitabis? – Minime. – Quod uero quisque potest in eo ualidus, quod uero non potest in hoc imbecillis esse censendus est. –Fateor, inquam. – Meministine igitur, inquit, superioribus rationibus esse collectum intentionem omnem uoluntatis humanae, quae diuersis studiis agitur, ad beatitudinem festinare? – Memini, inquam, illud quoque esse demonstratum. – Num recordaris beatitudinem ipsum esse bonum eoque modo, cum beatitudo petitur, ab omnibus desiderari bonum? – Minime, inquam, recordor, quoniam id memoriae fixum teneo. – Omnes igitur homines boni pariter ac mali indiscreta intentione ad bonum peruenire nituntur? – Ita, inquam, consequens est. – Sed certum adeptione boni bonos fieri? – Certum.
Abbreviated transcription (Latin):
Quos miseri toruos populi timent.
Cernes tyrannos exules.
um ego. Pape in quã. ut magna promittis. necdubito quinpossis effi¬
cere : Tumodo quem excitaueris nemoreris. P Primum igitur inquit
bonis semꝑ ad esse potentiam: malos cunctis uiribus. ẽe. desertos ag¬
noscas licebit. Quorum quidem : alterum demonstratur ex altero.
Namcũ bonum malũq contraria sint: sibonum potens esse constiterit:
liquet in becillitas mali. Atsi fragilitas. clarescat mali: boni firmitas
nota.ẽ. Seduti nraẽ sententiae fides. abundantior sit: alter utro
calle procedam. nunc hinc nunc inde proposita confirmans. Duo sunt
quibus omĩs humanorum actuum constat effectus. uoluntas scilic&.
ac potestas. Quorum si alterum desit: nihil est quod explicari quȩat.
Deficiente et enms uoluntate : neaggreditur. quidẽ quisq quod non
uult: Ats̃i potestas ab sit. uoluntas frustrasit.: Quofit utsiquem
uideas adipis ciuelle quod minime adipiscatur: huic obtinendi qđ

Expanded text:
quos miseri toruos populi timent cernes tyrannos exsules. – Tum ego: Papae, inquam, ut magna promittis! Nec dubito quin possis efficere, tu modo quem excitaueris ne moreris. – Primum igitur, inquit, bonis semper adesse potentiam, malos cunctis uiribus esse desertos agnoscas licebit, quorum quidem alterum demonstratur ex altero. Nam cum bonum malumque contraria sint, si bonum potens esse constiterit liquet imbecillitas mali, at si fragilitas clarescat mali boni firmitas nota est. Sed uti nostrae sententiae fides abundantior sit, alterutro calle procedam nunc hinc nunc inde proposita confirmans. Duo sunt, quibus omnis humanorum actuum constat effectus, uoluntas scilicet ac potestas, quorum si alterutrum desit, nihil est quod explicari queat. Deficiente etenim uoluntate ne aggreditur quidem quisque quod non uult, at si potestas absit uoluntas frustra sit. Quo fit ut, si quem uideas adipisci uelle quod minime adipiscatur, huic obtinendi quod
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ lcet minime ꝑspicaci. Qualicũq: tamen cogitatione.
ꝓspicitis: Eoq: uos & aduerum bonum naturalis ducit inten¬
tio & ab eodem multiplex error abducit. Considera namq:
anꝑ ea quibus se homines ablepturos beatitudinẽ putant :¬
addestinatũ finem ualeant ꝑuenire. Sienim pecunia
ł honores c&eraq: tale quid afferunt ci n ilbonorum ab eẽ
uideatur : Nos quoq: fateamur fieri aliquos horũ adeptione
felices. Quod sineq id uale nt efficere qđ ynittunt bonisq
pluribus carent . Nonne liquido falsa in eis beatitudinis spe

Expanded text:
finem licet minime perspicaci qualicumque tamen cogitatione prospicitis, eoque uos et ad uerum bonum naturalis ducit intentio et ab eodem multiplex error abducit. Considera namque an per ea quibus se homines adepturos beatitudinem putant ad destinatum finem ualeant peruenire. Si enim uel pecunia uel honores ceteraque tale quid afferunt cui nihil bonorum abesse uideatur, nos quoque fateamur fieri aliquos horum adeptione felices. Quodsi neque id ualent efficere quod promittunt bonisque pluribus carent, nonne liquido falsa in eis beatitudinis spe
Abbreviated transcription (Latin):
fõedũ non extendissẽ iudicetur : Sed cũ uti paulo ante disserui
plures gentes eẽ necessesit adquas unius fama hominis nequeat

Expanded text:
foedum non extendisse iudicetur. Sed cum, uti paulo ante disserui, plures gentes esse necesse sit ad quas unius fama hominis nequeat
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. lȩtitiã. credunt esse uenturũ. Bonũ est igitur qđ
tã hiuersis studis homines petunt: in quoquanta sit natur&e
uis facile monstratur cũ lic& uariae dissidentesq sen¬
tentiae tamen indiligendo boni fine consentiunt.
uantas rerum flectat habenas Natura pote¬

Expanded text:
tatem, laetitiam credunt esse uenturam. Bonum est igitur quod tam diuersis studiis homines petunt; in quo quanta sit naturae uis facile monstratur, cum licet uariae dissidentesque sententiae tamen in diligendo boni fine consentiunt. Quantas rerum flectat habenas natur
Abbreviated transcription (Latin):
lentia ẽ : ut mouere quidẽ loco hominẽ possint eouellere aũt
sibiq totũ exstirpare non possint. Sed hoc quoq respondeas
uelim. hominemnete esse meministi ÷ quidni in quã memine¬
rim: Quid igitor homosit poteris neꝓferret hocine interrogas:
anesse mesciã rationale animal atq mortale: Sciq & id me¬
ee confiteor. Et illa. Nihil ne aliud te eẽ nouisti: Nihil: Iamscio
in quit morbitui aliã ł maximã causam. quid ipse sis nosse desistis
Quare plenissime ł egritudinis tuae rationẽ ł aditum reconcilian¬
dȩ sospitatis inueni: Nam qm̃ tui obliuione confunderis. exu

Expanded text:
lentia est, ut mouere quidem loco hominem possint, conuellere autem sibique totum exstirpare non possint. Sed hoc quoque respondeas uelim: hominemne te esse meministi? – Quidni, inquam, meminerim? – Quid igitur homo sit poterisne proferre? – Hocine interrogas, an esse me sciam rationale animal atque mortale? Scio, ese confiteor. – Et illa: Nihilne aliud te esse nouisti? – Nihil. – Iam scio, inquit, morbi tui aliam uel maximam causam; quid ipse sis nosse desisti. Quare plenissime uel aegritudinis tuae rationem uel aditum reconciliandae sospitatis inueni. Nam quoniam tui obliuione confunderis, e
Abbreviated transcription (Latin):
fundit unoq mentis mtuitu tam necessariȩ quã non necessariȩ uen¬
tura dinoscit. sicutiuos cum pariter ambulare in terra hominem & ori¬
ri in caelo solem uidetis quam quã simul utrũq: conspectum tamen

Expanded text:
fundit unoque suae mentis intuitu tam necessarie quam non necessarie uentura dinoscit; sicuti uos cum pariter ambulare in terra hominem et oriri in caelo solem uidetis, quamquam simul utrumque conspectum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
mei ratio posc& descendere : in iuriam putes: Antumores igno¬
rabas meos : Nesciebas croesũ regẽ lidorũ cyro. paulo ante formi¬
dabilẽ mox deinde miserandũ rogi flãmis traditũ. misso caelitus¬
imbre defensũ : Numte p̃terit paulũ ꝑsi regis ase capti cala¬
mitatib: pias inpendisse lacrimas: Quid tr̃agoe diarum cla

Expanded text:
mei ratio poscet, descendere iniuriam putes. An tu mores ignorabas meos? Nesciebas Croesum regem Lydorum Cyro paulo ante formidabilem, mox deinde miserandum rogi flammis traditum, misso caelitusimbre defensum? Num te praeterit Paulum Persi regis a se capti calamitatibus pias impendisse lacrimas? Quid tragoediarum cla
Abbreviated transcription (Latin):
mentis igne coerceat: In hac enĩ de prouidentiae simplicitate defati. Aꝰ¬
serie derepentinis casibus. decognitione ac prȩdestinatione diuina.
de arbitrii libertate quaeri solet : quae quanti onerissint ipse ꝑpen¬
disi: Sedqm̃ haec quoq tenosse quaedam medicinae tuae porcio est.
quanquã angusto limite tẽporis septi. tamen aliquid deliherare cona¬
bimur:: Quod site musiei carminis oblectamenta dllectant oportet
paulisꝑ differas uoluptatẽ dumnexas sibi ordine contexo rationes:
B Ut libet inquam : Tunc uelut abalio orsa principio ita disseruit.¬

Expanded text:
mentis igne coherceat. In hac enim de prouidentiae simplicitate, de fati serie, de repentinis casibus, de cognitione ac praedestinatione diuina, de arbitrii libertate quaeri solet, quae quanti oneris sint ipse perpendis. Sed quoniam haec quoque te nosse quaedam medicinae tuae portio est, quamquam angusto limite temporis saepti tamen aliquid deliberare conabimur. Quodsi te musici carminis oblectamenta delectant, hanc oportet paulisper differas uoluptatem dum nexas sibi ordine contexo rationes. – Vt libet, inquam. – Tunc uelut ab alio orsa principio ita disseruit