comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ooitpos & friter meus
deuemis ad huc differt
letitiam nostram de ser¬
mone quem debet nobͣ
Nam quod debitor teneatur agnoscit.
Omnes enim eccłãs quacumq transitum
fecit: letificauit dñs per os ipsitis. Multo
magis ergo ista letificanda est de qua cete¬
ris eum dñs ꝓpagante. S quid facturi sir¬
mus: insi ut seriuamus noluntati ipsius
Differre camen illum dixi fratres: non
frudare. Itaq tenete debitorem. nec di-¬
mittatis nisi cum soluerit. Aduertat ita¬
ꝙ caritas ur̃a. quantum donat dñs de
isto psalmo dicanius aliquid quod quidem
um nostis. s dulcis est cominemoratio ue¬
ritatis. forte cum ꝑnuntiaretur titulus
enis: cum admiratione aliqui audierunt
hnscribitur enim titulus psalmi. Quando
domus edificabatur post captiuitatem.
hoc titulo predicto iam in ipso teita psal¬
mi: expectabatur foctasse qui lapides pre-¬
oderentur de montibus. que moles ad¬
traherentur: quȩ fundamenta iacerent᷑.
quȩ crabes imponerentur: quȩ columpnȩ

Expanded text:
ominus et frater meus Severus adhuc differt laetitiam nostram de sermone quem nobis debet: nam quod debitor teneatur, agnoscit. Omnes enim Ecclesias quacumque transitum fecit, laetificavit Dominus per os ipsius: multo magis ergo ista laetificanda est, de qua caeteris eum Dominus propagavit. Sed quid facturi sumus, nisi ut serviamus voluntati ipsius? Differre illum tamen dixi, fratres, non fraudare. Itaque tenete debitorem, nec dimittatis, nisi cum solverit. Advertat itaque Charitas vestra: quantum donat Dominus, de isto psalmo dicamus aliquid quod quidem jam nostis; sed dulcis est commemoratio veritatis. Forte cum pronuntiaretur titulus ejus, cum admiratione aliqui audierunt. Inscribitur enim titulus Psalmi: «Quando domus aedificabatur post captivitatem.» Hoc titulo praedicto, jam in ipso textu Psalmi exspectabatis fortasse qui lapides praeciderentur de montibus, quae moles attraherentur, quae fundamenta jacerentur, quae trabes imponerentur, quae columnae
Abbreviated transcription (Latin):
enim eius id est eccłã necesse est tempta¬
tiones patutur in hoc scło. sed non de¬
est ille consolator qui cdixit: ecce ego uo¬
biscum sam usq in consuminationem
scłi. Et dixi semper isti errant corde.
Ad hoc cum illis fui quadraginta annis
ut ostenderem genus tale hominum qd̃
me semper exacerbat usq in finem scli
quia per illos quadraginta annos totũ
scłm significare uoluit. Quid est ergo¬
pro illis non erunt alii qui intrent in
requiem dei : Improbati sunt illi quibꝰ
displicuit miscłia der: qui restiterune
deo corde indurato. Illis imꝑbatis. num¬
quid perdidit deus poptilum suum
Non erit uerum. potens est deus de la-¬
pidibus istis suscitare filios abrahe.
Ergo qͥ ixi semper isti errant corde. Et
isti non cognouerunt uias meas. quibus

Expanded text:
enim ejus, id est Ecclesia, necesse est tentaenim ejus, id est Ecclesia, necesse est tentationes pate consolator qui dixit: «Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi» . «Et dixi, Semper isti errant corde.» Ad hoc cum illis fui quadraginta annis, ut ostenderem genus tale hominum, quod me semper exacerbat usque in finem saeculi: quia per illos quadraginta annos, totum saeculum significare voluit. 15. pro illis non erunt alii qui intrent in requiem Dei? Improbati sunt illi quibus displicuit misericordia Dei, qui restiterunt Deo corde indurato; illis improbatis, numquid perdidit Deus populum suum? Non erit verum, «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» ? Ergo, «dixi, Semper isti errant corde. Et is
Abbreviated transcription (Latin):
cum gentes uenerint ad deum ipsoꝵ
llbi temptauerunt me patres ur̃i Pro¬
bauerunt & uiderunt opera mea. Ql¬
ragnta annis inderunt opera mea:
quadraginta annis o eracerbatiert̃
me. Ante illos miracula in manu moy¬
si faciebam: & ipsi magis magisq corda
est proximus fui: Presentaui me in
Agnis & uirtutibus meis. non tino
die. non duobus. sed quadraginta an¬
nis ꝓximus fui generationi hinic Et
dixi semper isti errant corde. Hoc
significauerunt quadraginta anni:
quod est semper. Quadragena¬
rius enim numerus iste. indicat inte¬
gritatem sclorum: tanqtiã ꝑfitiantur
sectila per hunc nuimerum. Ideo dñs
quadraginta diebus ieiunatite: quadra-¬
ginta diebus temptatus est in heremo:
& quadraginta diebus fuit cum disci¬
pulis post restirrectionem. Primis
quadraginta diebus temptationem.
posterioribus quadraginta diebus conso¬
lationem ostendit: quia cum tempta-¬
mur: sine dubio consolamur. Corpus

Expanded text:
cum Gentes venerint ad Deum ipsorum? cum Gentes venerint ad Deum ipsorum? «Ubi tentaverunt me patres vestri; probaverunt», «et viderunt opera mea.» Quadraginta annis viderunt opera mea, quadraginta annis exacerbaverunt me: ante illos miracula in manu Moysi faciebam, et ipsi magis magisque corda est, «proximus fui?» Praesentavi me in signis et virtutibus meis: non uno die, non duobus; sed, «Quadraginta annis proximus fui generationi huic; et dixi, Semper isti errant corde.» Hoc significaverunt quadraginta anni, quod et «semper.» Quadragenarius enim iste numerus indicat integritatem saeculorum, tanquam perficiantur saecula per hunc numerum. Ideo Dominus quadraginta diebus jejunavit, quadraginta diebus tentatus est in eremo , et quadraginta diebus fuit cum discipulis post resurrectionem . Primis quadraginta diebus tentationem, posterioribus quadraginta diebus consolationem ostendit; quia cum tentamur, sine dubio consolamur. Corpus
Abbreviated transcription (Latin):
pliam: &rectus sit in deserto tanquam
aboptimo sessor frenis legum. frenis pre¬
aptortim: nec sit desertiis tamen a deo
etiam indomitti : non solum beneficiis
presentibus. s etiam uirga emendationis
ion defistente. Holite ergo obdtirare cor-
da pr̃a⁊ siit in amaricatione sccłm diem
demptatioris in deserto: Ibi temptauert̃
me patres urͣ̃i. Lan tales non sint patreg
ur̃i nolite eos imitari. Ntres ur̃i erant.
Et si gentes uenientes ab extremo t̾re
sicut dicit iheremias ad te gentes ueni¬
ent ab extremo terre et dicent.
uere mendatia coluerunt patres nr̃i
simulachra in quibus non est utilitas:
si gentes dimiserunt simulachra sua
ut uenirent ad deum isrł quos ipse
deus isrł de egipto per mare rubrũ
duxit. in quo mimicos eorum conse-¬
quentes operuit. quos in desertum
edixtit. manna pauit: numquam
uirgam suam ab eorum disciplina tu:¬
lit: numquam benefitia miscdsȩ sub¬
trarie. ipsi debent deserere deum suũ.

Expanded text:
plinam, et rectus sit in deserto tanquam plinam, et rectus sit in deserto tanquam ab optimo sessore, frenis legum, frenis praeceptorum; nec sit desertus tamen a Deo etiam indomitus, non solum beneficiis praesentibus, sed etiam virga emendationis non desistente. «Nolite» ergo «obdurare corda vestra: sicut in amaricatione, secundum diem tentationis in deserto, ubi tentaverunt me patres vestri.» Jam tales non sint patres vestri; nolite eos imitari. Patres vestri erant; Et si Gentes venientes ab extremo terrae, sicut dicit Jeremias, «Ad te Gentes venient ab extremo terrae, et dicent, Verae mendacia coluerunt patres nostri, simulacra in quibus non est utilitas» : si Gentes dimiserunt simulacra sua, ut venirent ad Deum Israel; quos ipse Deus Israel de Aegypto per mare rubrum duxit, in quo inimicos eorum consequentes operuit ; quos in desertum eduxit, manna pavit , nunquam virgam suam ab eorum disciplina tulit, nunquam beneficia misericordiae subtraxit; ipsi debent deserere Deum suum,
Abbreviated transcription (Latin):
Duo illa precepta in quibus tota lex pendet
eiis audieritis. O plebs mea: o plebs dei.
Alloquitur pleben suam deus: non solum
illim plebem suam quam non repellit: sed
etiam omnem plebem suam. Loquitur
enim in angulo utriq parieti id est in tp̃o
ꝓpbetia. loquitur & poplõ iudeorum et
populo gentium. Hodie si uocem eius au¬
bieritis. Nolite obdurare corda ur̃a. Ali¬
quando enim audistis uocem illius per
moysen: & obdurastis corda ur̃a. Per p̃co¬
nem locutus est quando obdurastis corda
ur̃a: per se nunc loquitur mollescant corda
ur̃a. Qui precones ante se mittebat: ipse
uenire cdignatas est. Ore suo hic loquit᷑:
qui loquebatur per ora ꝓphetarum. Hodie
rare corda ur̃a. Quia menimistis quid sole¬
hant facere patres ur̃i: nolite obdurare
coeda tr̃a. Quemadmodum in illa ad¬
maricatione scdm̃ diem temptationis in
deserto. Recolitis certe fratres quod ille
popłs̃ temptauerit deum. acceperit disci¬

Expanded text:
Duo illa praecepta, in quibus tota Lex pendet Duo illa praecepta, in quibus tota Lex pendet ejus audieritis.» O plebs mea, plebs Dei! Alloquitur plebem suam Deus, non solum illam plebem suam quam non repellet, sed etiam omnem plebem suam. Loquitur enim in angulo utrique parieti ; id est, in Christo prophetia loquitur, et populo Judaeorum, et populo Gentium. «Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra.» Aliquando enim audistis vocem illius per Moysen, et obdurastis corda vestra. Per praeconem locutus est, quando obdurastis corda vestra; per se nunc loquitur, mollescant corda vestra. Qui praecones ante se mittebat, ipse venire dignatus est; ore suo hic loquitur, qui loquebatur per ora Prophetarum. «Hodie»rare corda vestra?» Quia meministis quid soleant facere patres vestri. «Nolite obdurare corda vestra: quemadmodum in illa amaricatione, secundum diem tentationis in deserto.» Recolitis certe, fratres, quod ille populus tentarit Deum , acceperit disci
Abbreviated transcription (Latin):
eiis ipsi funt: quas sibi ipse facere dignatꝰ
est gratia sua. Has enim oues laudat. & in
cantico canticorum ꝑfectos quosdam dicens:
tanquam dentes ȩccłẽ sanctȩ sponsȩ suȩ.
Dentes tui sicut grex detonsarum ascen¬
dentium de latachro. quȩ geminos pari.¬
unt: & sterilis non est in illis. Quid est
dentes tui: Per quos loqueris. Dentes
enim ȩcdẽ. per quos loquitur eccła. Qua¬
lesdentestins Tanquam grex detonsarũ
Quare detonsarume Quia sarcinas scli
deposuerunt. Honne deconse erant oneᷤ
ille de quibus paulo ante diceban. quos
preceptum dei totunderat dicentis: uade
uende omnia tua & da pauꝑibus. & habe¬
bis thesatirum incelis. & ueni seqtiere meꝰ
fecerunt hoc preceptum: detonsi tienert̃.
Et quia baptitati sunt credentes in ip̃m
quid ibi dicit : Ascendentium de laua-¬
chro: id est ascendentium de mundatione.
Et gempnos omnes creant. Quos gemies.

Expanded text:
ejus,» ipsae sunt quae sibi ipse facere dignatus ejus,» ipsae sunt quae sibi ipse facere dignatus est gratia sua. Has enim oves laudat et in Canticis canticorum, perfectos quosdam dicens tanquam dentes Ecclesiae sanctae sponsae suae: «Dentes tui sicut grex detonsarum ascendentium de lavacro, quae geminos pariunt, et sterilis non est in illis» . Quid est, «Dentes tui?» Per quos loqueris: dentes enim Ecclesiae, per quos loquitur Ecclesia. Quales dentes tui? «Tanquam grex detonsarum.» Quare «detonsarum?» Quia sarcinas saeculi posuerunt. Nonne detonsae erant oves illae, de quibus paulo ante dicebam, quos praeceptum Dei totonderat, dicentis: «Vade, vende omnia tua, da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me» ? Fecerunt hoc praeceptum; detonsi venerunt. Et quia baptizati sunt credentes in Christum, quid ibi dicitur? «Ascendentium de lavacro;» id est, ascendentium de mundatione. «Et omnes geminos creant:» quos geminos?
Abbreviated transcription (Latin):
facta: sed ad imaginem & sumlitudinem
ipsius. Uenite adoremus & ꝑcidamus et
& ploremus ante dñm qui fecit nos. Q m̃¬
ipse est dñs deus noster. Ult autem secai¬
ri ante illum procidamtis & ploremtis nos:
quid sumus: Nosautem populus pas¬
cue eius: & oues manuum eius. Ilide
quam eliganter uerborum cedinem com¬
mutanit. & tanquam non ꝓpria reddidit:
ut ipsas intelligamus oues qui funt et
populi. Hon chatt oues pasene. &o popl̃
mantium erus quod magis putabatur poss
congruere quia oues ad pascua ꝑtinent:
sed ait popuilus pascue. Ergo populus oues
sunt. quia dicit: popls̃ pascue eitis. Ipse
poplẽ oues sunt. S rursus quia nos habe.¬
mus ouesquas eminius non quas fecimus.
dixerat autem suꝑius ꝑcidamus ei quifect
nos: recte dictum est. oues mantium enis.
Nullus hominum sibi faciat oues. Emere
nio furari potest. aggregare potest: facere
nos: ideo populus pascue eis. & oues manut̃

Expanded text:
facta, sed ad imaginem et similitudinem facta, sed ad imaginem et similitudinem ipsius: «Venite, adoremus, et procidamus ei, et ploremus ante Dominum, qui fecit nos.» ipse est Dominus Deus noster.» Ut autem securi ante illum procidamus et ploremus, nos quid sumus? «Nos autem populus pascuae ejus, et oves manuum ejus.» Vide quam eleganter verborum ordinem commutavit, et tanquam non propria reddidit; ut ipsos intelligamus oves, qui sunt et populi. Non dixit, Oves pascuae ejus et populus manuum ejus; quod magis putabatur posse congruere, quia oves ad pascua pertinent: sed ait, «populus pascuae.» Ergo populus oves sunt, quia dicit, «populus pascuae ejus;» ipse populus oves sunt. Sed rursus, quia nos habemus oves quas emimus, non quas fecimus; dixerat autem superius, «Procidamus ei qui fecit nos:» recte dictum est, «oves manuum ejus.» Nullus hominum sibi facit oves: emere nvenire potest, aggregare potest, postremnos; ideo «populus pascuae ejus et oves manuum
Abbreviated transcription (Latin):
multa: & nunc repetit ȩroctationem. llem-¬
te adorenus & ꝓcidamtis ei. & ploremus
ante dñm qui fecit nos. Iam commemoratis
a me latidibuis dei. nolite pigri esse. & longe
itita & moribus stare. Ulente adoremus
& procidamus ei. S focte de peccatis ur̃is.
quȩ uos longe fecerant a deo solliciti estis.
faciamus sequentia. Et ploremus coramdo¬
mino qui fecit nos. Ardes forte conscientu
delicti: lacrimis ex gne flammã peccati.
Plora ante dĩm: plorenus plora ante eum
qui te fecit. Non enim opus mantiun
suarum contempnet inte. Noli putare
quia potes a te refici. A te deficere potes:
tu te ipsum reficere non potes. Ile reficit:
qui te fecit. Porenus ante dñm qui fecit¬
nos. Lacrimare ante illum conficere illi:
preueni faciem eius in confessione. Quis
enim estu qui illi ploras. & illi confiteris:
msi quem fecit : Non parue fidutie est
ad factorem res facta. & non quomͦ cumq

Expanded text:
multa, et nunc repetit exhortationem: «Venimulta, et nunc repetit exhortationem: «Venite, adoremus, et procidamus ei, et ploremus ante Dominum qui fecit nos.» Jam commemoratis a me laudibus Dei, nolite pigri esse, et longe vita et moribus stare: «Venite, adoremus, et procidamus ei.» Sed forte de peccatis vestris, quae vos longe fecerant a Deo, solliciti estis; faciamus sequentia: «Et ploremus coram Domino, qui fecit nos.» Ardes forte conscientia delicti; lacrymis exstingue flammam peccati, plora ante Dominum: securus plora ante Deum, qui te fecit; non enim opus manuum suarum contemnit in te. Noli putare quia potes a te refici. A te deficere potes, tu teipsum reficere non potes: ille reficit qui te fecit. «Ploremus ante Dominum qui nos fecit:» lacrymare ante illum, confitere illi, praeveni faciem ejus in confessione. Quis enim es tu qui illi ploras, et illi confiteris, nisi quem fecit? Non parvae fiduciae est ad factorem res facta, et non quomodocumque
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo mare forte tibi metuendtim erat.
Noli timere qm̃ ipsius est mare: & ipse
fecit illud. Agentibus times standala:
& ipsas gentes ipse fecit. Non ꝑmittit
illas ultra seure: quia nonit ille mensu¬
ram ex qua profitus. Honne dicit aliꝰ
psalmis: omnes gentes quot qͦt fecistiue¬
nient & adorabunt coram te dñt: Si
omnes gentes quot quiot fecisti: manifestũ
est. quia & gentes ipse fecit. Ideo ipsius
est mare & ipse fecit illud: & aridam
terram manus eits fundauerunt. Esto
tu arida tetra. sitigratiam dei: ut uenit
saꝑer tember dulcis. inueniat in te fruc¬
tum. Hon ꝑmittit fluctus operire qd̵
serute. Et aridam tenpam manus eius
finxerunt. Ergo & huc iubilemus illi.
Nam qm̃ hec ita sunt. qm̃ tanta ex¬
plicauinus ad latidem dei pertinentia:
redite ad illum unde ceperat. Uenite
adoremus & procidanuis ei: & ploremus
ante cdñm qti fecit nos. Ideo enim ȩxultemꝰ.
quia fecit illud & illud. Et comiemor aite

Expanded text:
Ergo mare forte metuendum tibi erat? Ergo mare forte metuendum tibi erat? Noli timere: «Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud.» A gentibus times scandala? Et ipsas gentes ipse fecit; non permittet illas ultra eam saevire quam novit ille mensuram, ex qua proficias. Nonne dicit alius psalmus, «Omnes gentes quotquot fecisti, venient et adorabunt coram te, Domine» ? Si omnes gentes quotquot fecisti, manifestum est quia et gentes ipse fecit: ideo, «Ipsius est mare, et ipse fecit illud, et aridam terram manus ejus finxerunt.» Esto tu arida terra, siti gratiam Dei, ut veniat super te imber dulcis, inveniat in te fructum. Non permittit fluctus operire quod sevit: «Et aridam terram manus ejus finxerunt.» Ergo et hinc jubilemus illi.am haec ita sunt, quoniam tanta explicavimus ad laudem Dei pertinentia, redite ad illud unde coeperat: «Venite, adoremus, et procidamus ei, et ploremus ante Dominum qui fecit nos.» Ideo enim exsultemus, quia fecit illud et illud. Et commemoravit
Abbreviated transcription (Latin):
& mare deus fecit. Nec seuire fluctus
possunt: nisi usq ad litus ubi ipse termi¬
num poscut. Nulla ergo temptatio: nsi
acceperit mensuram a dño. Sint ergo tẽp¬
tationes. sint tribulitiones consimimaris:
non eis consumeris. Uide utrum ipse
temptationes non profint. Adtende
risupra quam potestis ferre: s faciet cũ
temptatione etiam exituim ut possitis
sastinere. Non ait. non nos sinat tẽptari
omno. Si enim recusires temptationẽ:
recusares refectionem. Ergo reficeris.
Et si reficerisin mambus artificises.
Aliquid tibi tollit. aliqud corrigit. ali¬
quid complanit. aliquid mundat: agit
quibusdam ferramentis stus. Ipsa sunt
scandala huius seculi: tu tantum de manu
artificis noli cadere. Nichil temptatio¬
nis accidet ultra uires tuas. Hoc permie¬
tit deus ad utilitatem tuam: unde tu
possis prosicere. Deniq ipstim apłm audi.
hoc conitingentem. S faciet cum temꝑ¬
tatione etiam exitum: ut possitis sustin̾e.

Expanded text:
et mare Deus fecit: nec saevire fluctus et mare Deus fecit: nec saevire fluctus possunt, nisi usque ad littus, ubi ipse terminum posuit. Nulla ergo tentatio, nisi acceperit mensuram a Domino. Sint ergo tentationes, sint tribulationes; consummaris eis, non consumeris. Vide utrum ipsae tentationes non prosint. Attende ri supra quam potestis ferre; sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere» . Non ait, Non vos sinet tentari omnino. Si enim recusares tentationem, recusares refectionem. Ergo reficeris; et si reficeris, in manibus artificis es. Aliquid tibi tollit, aliquid corrigit, aliquid complanat, aliquid mundat: agit quibusdam ferramentis suis; ipsa sunt scandala hujus saeculi: tu tantum de manu artificis noli cadere. Nihil tentationis accedet ultra vires tuas. Hoc permittit Deus ad utilitatem tuam, unde tu possis proficere. Denique ipsum Apostolum audi hoc conjungentem: «Sed faciet cum tentatione etiam exitum ut possitis sustinere.»
Abbreviated transcription (Latin):
terie. Ulenerunt etum omines gentes
ad lapidem angularem. ibi oscalam
pacis agnouerunt in illam uinum qm
de doobus fecit unum. non quem dmo¬
dum heretici: qui de uno fecerane dui
est eiin inqiit pax nr̃a: qui fecit utraq
untim. Ergo iubilemtis illi. Quare:
Qm̃ non repellet dñs plebem suam. Ite¬
rum quare:: Qm̃ in manu eius fines
terre: & altitudines montium ipsits sc̃.
Altitudines montium. sublimitates ter¬
rarum oAliquando iste sublimitates. id est
ipse terrenȩ potestates aduersate sunt
ecclẽ. Leges contra ecclãm ꝓmulgiuert̃:
nomen xp̃ianum de terra delere conati
sunt. S postea quiam impletum est qd
ꝓphetatum est: adorabunt eum omnes
reges terrȩ: factum est quod hio dictum
stitutus in tanta gratra ꝓmissionum dei:
ꝓpter scandala mundi turberis. Nec ipsa
scandala aliquid tibi faciunt: qm̃ mensu¬
ram a dño acceperunt. Qm̃ ipsits est
mare. Est enim mare mundus iste: sed

Expanded text:
terrae.» Venerunt etiam omnes gentes terrae.» Venerunt etiam omnes gentes ad lapidem angularem, ubi osculum pacis agnoverunt; in illum unum qui de duobus fecit unum: non quemadmodum haeretici, qui de uno fecerunt duo. enim,» inquit, «pax nostra, qui fecit utraque unum» . Ergo jubilemus illi. Quare? «Quia non repellet Dominus plebem suam.» Iterum quare? «Quoniam in manu ejus fines terrae, et altitudines montium ipsius sunt.» Altitudines montium, sublimitates terrarum. Aliquando istae sublimitates, id est, ipsae terrenae potestates, adversatae sunt Ecclesiae; leges contra Ecclesiam promulgarunt, nomen christianum de terra delere conati sunt: sed posteaquam impletum est quod prophetatum est, «Adorabunt eum omnes reges terrae» ; factum est quod hic dictum stitutus in tanta gratia promissionum Dei, propter scandala mundi turberis? Nec ipsa scandala aliquid tibi faciunt; quoniam mensuram a Domino acceperunt: «Quoniam ipsius est mare.» Est enim mare mundus iste, sed
Abbreviated transcription (Latin):
angularis rp̃c. Non potest esse angulus:
nisi dtios in se copulauerit parietes. Ad
angulum de diuerso uniunt. s im angalo
sibi non adtiersantur. Uenit ex tina par¬
te circuncisio: uenit ex alia parte prẽ¬
putium. In xp̃o ambo popuili concorda¬
uerunt: quia ille facttis est lapis. de qͦ
scriptum est. Lapidem queni reꝓbaucit᷑
edificantes. hic factus est in caput angali
tprĩ cp̃ isson adtendantis dmersitatem de long
uementium: sed ꝓpinquitatem in xp̃o
coherentium. Ibi igitur: ibi indeamtis:
qm̃ non repellet dñs plebem suam.
Ecce untis paries: in quo iam ut dixmiꝰ
non reppulit dñs plebeni suam. Inde
apłis. inde israbelite. omnes qui credide¬
runt: ac uenditarum rerum stiarum
pretia ante pedes .a postolorum posuert.
lloluntate pauperes. de deo diuites:
agnotumus untm parietem. Impletũ
est ibi quad diximuis: quia non repellt
dñs plebem suam. Ilideanits & altim
parietem: qm̃ in manti eius fines uo

Expanded text:
angularis, Christus. Non potest esse angulus, angularis, Christus. Non potest esse angulus, nisi duos in se copulaverit parietes: ad angulum de diverso veniunt, sed in angulo sibi non adversantur. Venit ex una parte circumcisio, venit ex alia parte praeputium: in Christo ambo populi concordaverunt; quia ille factus est lapis, de quo scriptum est, «Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput angulii, non attendamus diversitatem de longe venientium, sed propinquitatem in Christo cohaerentium. Ibi agitur, ibi videamus, «Quoniam non repellet Dominus plebem suam.» Ecce unus paries, in quo jam, ut diximus, «non repulit Dominus plebem suam.» Inde Apostoli, inde Israelitae omnes qui crediderunt, ac venditarum rerum suarum pretia ante pedes Apostolorum posuerunt; voluntate pauperes, de Deo divites. Agnovimus unum parietem; impletum esse ibi quod diximus, «Quia non repellet Dominus plebem suam:» videamus et alium parietem. «Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
sorum. tanto auidius medicum quesie¬
runt. Cum ergo inde illi omnes fue-¬
runt. de ipsis dicit modo psalmus. t pmͣ
non repellet dñs plebem suam. Ham
hoc testimonium psalmi cum hinc lo¬
queritur usus est apłs̃. & dixit. Qmd¬
ergo dicemus fratrese Numquid deas¬
reppulit plebem stiam quam presciut:
Abst. Nam & ego israhelita sumex
semine abrahe. de tribu beniami.
Non reppulit deas plebem suam quam
prescunt. Ultiq si repelleret dñs plebẽ
siram: non esset unde ipse esset apłs̃.¬
llnde autem ipse. inde at alii. In his
plebs dm̃ non in omnibtis s quemadimo¬
dum scriptam est: reliquie salue eruit.
non in ominbus. S area uentilata mas¬
sa intromissa est: palea iacet. Totũ
quicquid uides: iudeoruim reꝑborum
paleam uides. Ulnde uides istam paleã.
iam inde exiit massa: iam in horreo recon¬
dita est. Ambas res indeamts: ambas dis.¬
cernanitis. Quid psalmus adiungit:
Agnoscinus lapidem angularem. Lapis

Expanded text:
sorum, tanto avidius medicum quaesiesorum, tanto avidius medicum quaesierunt. Cum ergo inde illi omnes fuerunt, de ipsis dicit modo Psalmus: «Quoniam non repellet Dominus plebem suam.» Nam hoc testimonio Psalmi, cum hinc loqueretur, usus est Ap dicemus, fratres: nunquid repulit Dominus plebem suam, quam praescivit? Absit. Nam ego Israelita sum ex semine Abrahae, de tribu Benjamin. Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit» . Utique si repelleret Dominus plebem suam, non esset unde esset ipse Apostolus: unde autem ipse, inde et alii. In his plebs Domini, non in omnibus; sed, quemadmodum scriptum est, «Reliquiae salvae erunt» . Non in omnibus; sed area ventilata, massa intro missa est, palea jacet . Totum quidquid vides Judaeorum reproborum, paleam vides. Unde vides istam paleam, jam inde exiit massa, jam in horreo recondita est. Ambas res videamus, ambas disrs.» 4. Quid Psalmus adjungit? Agnoscimus lapidem angularem; lapis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanens in infidelitate meruisti inseri
in oliuam cum esses oleaster: sic isti cor-¬
recti facilius suȩ oliuȩ naturaliter inse¬
runtur. Hoc de illis apłs. Ergo ipsa est
arbor etiam & si aliqui ex ramis fadti st̃:
non omnes. Ham si omnes rami frange
patilus apls qui loquebatur: &o suo frue¬
tu oliuȩ testabatur: Nonne isti om̃s
inde : Vnde etiam quingeati illi srs.
spu santo repͥleti apl. omnium gentiã
linguis locuti funt: Tanta auiditate
dei laudis. & sue accusationis conuersi
sunt: tit qui primo sangumem dm̃ fu¬
derunt setuentes. bibere discerent iam
credentes. Si autem omna illa conu̾sa
sunt milia hominum ut res suas uende¬
rent. & pretu rerum suarum ante pe¬
des apostolorum ponerent: quod dites
unus non fecit quando ore dñi auidinit
& a dño tristis abscessit: hoc fecerunt
subito tot milia eorum homintim in
quorum manibus xp̃c fuerat crucifixus:
quantomagis utilnus erat in corde ip¬

Expanded text:
permanens in infidelitate, meruisti inseri permanens in infidelitate, meruisti inseri in olivam, cum esses oleaster; sic isti correcti facilius suae olivae naturaliter inserantur: hoc de illis Apostolus. Ergo ipsa est arbor; etsi aliqui ex ramis fracti sunt, non omnes. Nam si omnes rami frangerPaulus apostolus qui loquebatur, et suo fructu olivam testabatur? Nonne isti omnes inde? Unde etiam quingenti illi fratrSpiritu sancto repleti Apostoli omnium gentium linguis locuti sunt, tanta aviditate Dei laudis et suae accusationis conversi sunt, ut qui primo sanguinem Domini fuderunt saevientes, bibere discerent jam credentes? Sic autem omnia illa conversa sunt millia hominum, ut res suas venderent, et pretia rerum suarum ante pedes Apostolorum ponerent . Quod dives unus non fecit, quando ore Domini audivit, et a Domino tristis abscessit , hoc fecerunt subito tot millia eorum hominum, quorum manibus Christus fuerat crucifixus. Quanto majus vulnus erat in corde ip
Abbreviated transcription (Latin):
unde sit dictum. Erat enim plebs uidea.
plibsubi stierunt ꝓphecȩ: plebs ubi fuert᷑
patriarchȩ. plebs etiam sedm̃ carnem ꝓpaga¬
ctade semine ab tabe. plebs inqua pcesert
omnia sacramenta faluatorem nr̃m pro:¬
mittentia. plebs uibi institutum est tem-¬
plum. tnctio. sacerdos ad figuram: it cum
omnes ipse umbrȩ preterirent. ipsa lux
adueniret. Erat ergo ista plebs dei. ad
eam ꝓphetȩ missi. in illa nati. quibus mis¬
sis ei tradita sunt & credita eloquia dei.
Quid ergo: Totum illud dampnatum
estiͤ dbsit. Arbor olitie ipsa dicta est
ab aplõ. Cepit enim ista arbor ã patriar-¬
chis: sed fuerunt ibi rami aridi. quia ni¬
mis alti per suꝑbiam precia. Ergo ꝓpt̾
sterilitatem insertus oleaster propter
biret. oleaster insertus. quid ait aplg:
Si tu ex naturali incistis oleastro. & con-¬
tra naturam insertus es in bonam oliuã:
quantomagis qui scdm naturam sunt
inser entur suȩ oliuȩ : Ult quomͦ tu ñ

Expanded text:
unde sit dictum . Erat enim plebs Judaea, unde sit dictum . Erat enim plebs Judaea, plebs ubi fuerunt Prophetae, plebs ubi fuerunt Patriarchae, plebs etiam secundum carnem propagata de semine Abrahae; plebs in qua praecesserunt omnia sacramenta Salvatorem nostrum promittentia; plebs ubi institutum est templum, unctio, sacerdos ad figuram, ut cum omnes ipsae umbrae praeterirent, ipsa lux adveniret: erat ergo ista plebs Dei; ad eam Prophetae missi in illa nati qui missi; ei tradita et credita eloquia Dei. Quid ergo? totum illud damnatum est? Absit. Arbor olivae ipsa dicta est Apostolo, coepit enim ista arbor a Patriarchis: sed fuerunt ibi rami aridi, quia nimis alti per superbiam; praecisi ergo propter sterilitatem, insertus oleaster propter  ne superbiret oleaster insertus, quid ait Apostolus? «Si tu ex naturali incisus oleastro, et contra naturam insertus es in bonam olivam; quanto magis qui secundum naturam sunt, inserentur suae olivae» ? Ut quomodo tu non
Abbreviated transcription (Latin):
ille magnus deos faciendo: tam isti nichil
qui ab homine facti sunt. Deus uerus facte
deos credentes in se: quibus dedit potestatẽ
filios dei ficri. Et ideo ipse uerus deus: quia
deus non factus est. Nos tiero facti non ue¬
ridit. Meliores tamen illis quos homo facit:
qm̃ simulachra gentium argentum & aurũ
opusmanuum hominum. Os habent &
non loquentur: oculos habent & non uide¬
bunt. Nobis autem deus noster. oculos ui¬
dentes fecit. Neq in eo tamen nos deos
fecit: qtia uidentes oculos nobis fecit. Nã
fecit hoc &o pecoribus. Sed ideo nos deos
fecio: quia interiores oculos nr̃os illumina¬
int. Ergo sit laus illi. confessio illi: sit ui¬
bilatio illi. qm̃ magnus est dñs. & rex mig¬
nus suꝑ onines deos. Quia non repellet
dñs plebem sciam: laus illi. iubilatio illi.
Quam plebem non repellet: Hic nobis
inter pretari aliquid non hcct. Prescriptũ
ha frũbenus ab apłõ. Expostut hoc apłs̃:

Expanded text:
ille magnus deos faciendo, tam isti nihil ille magnus deos faciendo, tam isti nihil qui ab homine facti sunt. Deus verus facit deos credentes in se, quibus dedit potestatem filios Dei fieri . Et ideo ipse verus Deus, quia Deus non factus est: nos autem facti, non veri dii, meliores tamen illis quos homo facit. Quoniam simulacra Gentium argentum et aurum, opus manuum hominum: os habent, et non loquentur; oculos habent et non videbunt . Nobis autem Deus noster oculos videntes fecit. Nec in eo tamen nos deos fecit, quia videntes oculos nobis fecit; nam fecit hoc et pecoribus: sed ideo nos deos fecit, quia interiores oculos nostros illuminavit. Ergo sit laus illi, confessio illi, sit jubilatio illi: «Quia magnus est Dominus, et rex magnus super omnes deos.» 7. «Quia non repellet Dominus plebem suam:» laus illi, jubilatio illi, Quam plebem non repellet? Hic nobis interpretari aliquid non licet: praescriptum habemus ab Apostolo, exposuit hoc Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
non sibi ita exigerunt ut fallerent: nisi
quia sciunt ea deberi uerodeo. Hoc em̃
mos est deberi uero deo: quod sibi exigit
falstis detis. Ergo uerum tempłum dei ax¬
noscimus. Templum enim dei sanctam ẽ
inquitł. quod estis uos. Si ergo nos sumus
templum dei: ara dei amma nr̃a est. Saͥ¬
fitium deiquid est: borte hoc facimus
modo. Imponimus in ara sacrifititm: ꝗ ua
do laudamus deum. Docet enim nos pest̾
dicens. sacrifitium latidis honorisicauit
me: & ibi ua est tibi ostendam illi falutat
dei. At uero sacerdotem si requiras. suꝑri
celos est: interpellat prote. qui in terti
cipe homines deos. Hon enim rex dñs stiper
demonia. Et hic habenus scripturȩ testimo¬
mum. Deus stetit in sinagoga deorum: in me.¬
dio autem deos discernit. Deos dixit partici¬
patione non natura. gratia quȩ uoliut face̾
deos. Quantus deus est qui facit deos:
Aut quales dii sunt quos facit homo: Quã

Expanded text:
non sibi ista exigerent ut fallerent, nisi non sibi ista exigerent ut fallerent, nisi quia sciunt ea deberi vero Deo. Hoc enim mos est deberi vero Deo, quod sibi exigit falsus deus. Ergo verum templum Dei agnoscimus. «Templum enim Dei sanctum est,» inquit, «quod estis vos» . Si ergo nos sumus templum Dei; ara Dei anima nostra est. Sacrificium Dei quid est? Forte hoc facimus modo, imponimus in ara sacrificium, quando Deum laudamus; docet enim nos psalmus, dicens: «Sacrificium laudis glorificabit me, et ibi via est, ubi ostendam illi salutare Dei» . At vero sacerdotem si requiras, super coelos est; interpellat pro te, qui in terra cipe homines «deos:» non enim rex Dominus super daemonia. Et hinc habemus Scripturae testimonium: «Deus stetit in synagoga deorum; in medio autem deos discernere» . «Deos» dixit participatione, non natura; gratia, qua voluit facere deos. Quantus Deus est qui facit deos? Aut quales dii sunt quos facit homo? Quam
Abbreviated transcription (Latin):
Quid magnũ  esset super omnia
demonia: Qa Ediĩ gentium demonu.
Ubi autem ds̃ . tuus: Dñe autem
celos fecit. Illud fecit deus tuus: ubi ñ
possunt habitare demonii. De celis
enim deiecta sunt demonia. Celi p̃ponuntar
demoniis. dñs tuns & celis: quia dñs tucis
&celos fecit. Quanto ergo altior a demonĩs
diis gentiuni ꝗtii altior est celiflinde ceciderõ
angeli ut fierent demoma: Et tamengeu¬
tes omnes sub demomibus erant. Demonibꝰ¬
auteni templa fabricata sunt. demonibus
are constructe. demomibus sacerdotes instita.¬
ti. demonibus oblata sacrifitia: demonibut
arrepticiĩ tanquam uates instituti. Hȩx
omnia demonibus gentes ex hibuerunt:
hec omnia uera non nisi uni magno deo de¬
bentur. Templum fecerunt gentes demo.¬
nibus: habet deus templum. Sacerdotis
fecerunt gentes demonibus : habet deui
sacerdotem. Sacrifitium exhibuerunt g¬
tes demonibus: habet deus sacrifitium.
Etenim illi demones uolentes uideri dñ.

Expanded text:
quid magnum, esse super omnia quid magnum, esse super omnia daemonia? «Quia dii Gentium daemonia.» Ubi autem Deus tuus? «Dominus autem coelos fecit.» Illud fecit Dominus tuus, ubi non possunt habitare daemonia: de coelis enim dejecta sunt daemonia. Coeli praeponuntur daemoniis, Dominus tuus et coelis; quia Dominus tuus et coelos fecit. Quanto ergo altior daemoniis diis Gentium, qui altior est coelis, unde ceciderunt angeli, ut fierent daemonia? Et tamen gentes omnes sub daemonibus erant: daemonibus templa fabricata sunt, daemonibus arae constructae, daemonibus sacerdotes instituti, daemonibus oblata sacrificia, daemonibus arreptitii tanquam vates inducti. Haec omnia daemonibus gentes exhibuerunt; haec omnia vera nonnisi uni magno Deo debentur: templum fecerunt gentes daemonibus; habet Deus templum: sacerdotes fecerunt gentes daemonibus; habet Deus sacerdotem: sacrificium exhibuerunt gentes daemonibus; habet Deus sacrificium. Etenim illi daemones volentes videri dii,
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ ipsitis est mare & ipse fecit illud:
& aridam terram manus eius fuxxerunt.
Iubilentus illi. S hec omnia quid sibi ue-¬
lint si congruenter discutiantur: tempꝰ
focte non sufficit. S rurstis si penitus ne¬
glegantur: debitores remanebimus. Bre-¬
uiter itaq pro tempore quantum ꝑstrmn¬
gere potuerimus accipite: qrua & panca
semina uberrimam messem referunt:
si sit terra fructifera. Primum quare
itbilemus. quare laudemus hoc posuit:
sciꝑ omnes deos. Sunt ergo diĩ fuꝑ quos
sit magnus deus noster. cui iubilamus.
cui exultamus. cui laudes cantici dicimꝰ:
funt sed non nobis. Apostolus enim ait.
Nam & si funt qui dicuntur diĩ siue in
celo siue in terra. que madmodum sunt
& nos in ipso. Si ergo non nobis quibus
Andi ex alio psalmo. qm̃ dĩi gentium de-¬
monia: dñs autem celos fecit. Magnificen¬
tius tibi & brenius commendare non po¬
tuit sp̃c sanctus per ꝓphetam deum et
dñm turm. Pa rum enim erat. huia
terribilis suꝑ  omnia demonia. deus.

Expanded text:
m ipsius est mare, et ipse fecit illud, et aridam terram manus ejus finxerunt:» jubilemus illi. Sed haec omnia quid sibi velint, si congruenter discutiantur, tempus forte non sufficit: sed rursus si penitus negligantur, debitores remanebimus. Breviter itaque pro tempore, quantum perstringere potuerimus, accipite; quia et pauca semina uberrimam messem referunt, si sit terra fructifera. 6. «vers.» 3. Primum quare jubilemus, quare laudemus, hoc posuit: super omnes deos.» Sunt ergo dii super quos sit magnus Deus noster, cui jubilamus, cui exsultamus, cui laudes cantici dicimus; sunt, sed non nobis. Apostolus enim ait: si sunt qui dicuntur dii siue in caelo siue in terra, quemadmodum sunt et nos in ipso» . Si ergo non nobis, quibus? Audi ex alio psalmo: «Quoniam dii Gentium daemonia; Dominus autem coelos fecit» . Magnificentius et brevius tibi commendare non potuit Spiritus sanctus per Prophetam Deum et Dominum tuum. Parum enim erat quia terribilis super omnia daemonia Deus:
Abbreviated transcription (Latin):
fixerant consilium quesinit salutis acce¬
pit. credidit. ignotum est: donatus est
reatus sanguinis xp̃i. impertitus est
potus sangumis xp̃i. facti funt fideles
eius. cuius fuerant ꝑsecutores. Credide¬
runt in eum quem crucifirerunt. et
ante quen insultantes caput agitaue¬
runt: eum ipsum caput habere uo¬
luerunt. Ita ergo restituta est terra
ets: quod habet titulus psalmi. Terra
enim enis iudea: & perierat omnns iu¬
dea quando crucifixerat dñm suum.
Ignorantes frenetici seuientes in medi¬
cum: & salutem insania repellentes.
Tamquam ergo perierat udea tota:
datierunt. Petrus qui audaci dilectio¬
ne sequebatur: timida trepidatione
ter negauit. Resurgens in tia quos¬
dam loquentes secum de se tales inue¬

Expanded text:
fixerant, consilium quaesivit salutis; accefixerant, consilium quaesivit salutis; accepit, credidit; ignotum est, donatus est reatus sanguinis Christi, impertitus est potus sanguinis Christi; facti sunt fideles ejus cujus fuerant persecutores; crediderunt in eum quem crucifixerunt, et ante quem insultantes caput agitaverunt; eum ipsum caput habere voluerunt . Ita ergo «restituta est terra ejus,» quod habet titulus Psalmi. Terra enim ejus Judaea: et perierat omnis Judaea, quando crucifixerunt Dominum suum ignorantes, phrenetici saevientes in medicum, et salutem insania repellentes. Tanquam ergo perierat Judaea tota: daverunt. Petrus qui audaci dilectione sequebatur, timida trepidatione ter negavit. Resurgens, in via quosdam loquentes secum de se, tales inve
Abbreviated transcription (Latin):
In illo solidetur. quod instabili motu
mutabat: in illo incumbat. quod per
incerta pendebat. Quiequid dubita¬
tionis habet homo in animo. auditis
scripturis dei a xp̃o non recedat: cũ
ei fuerit in illis uerbis xp̃o reuelitas
intelligat se intellexisse. antequã autẽ
ꝑueniat ad xp̃i intellectum. non se
presumit intellexisse. finis emini legis
ꝓp̃c est ad iusticiam omni credenti.
Quid est ergo. & quomodo accipitur
in xp̃m: cum terra eius restituta est:
Nam quomͦ dauid intellgatur: ip̃e
facile est agnoscere Ap̃c enim ex oranu.
& ex semine datud. Et quia ex semi¬
ne eius futurus erat: ꝓpterea nomen
eius in figura ꝓphetabatur. Ergo da¬
uid xp̃o: quia & interpretatio dauid
manu fortis est. Et quis tam manu
fortis: quam qui de cruce mundum ui¬
cit: Nam post refurrectionem. & as¬
censionem eius accepto sp̃u sancto loq̃n¬
tibus apłis uarũs linguis cõmota mul¬
titudo eorum ipsorum qui eum cruci¬

Expanded text:
in illo solidetur, quod instabili motu in illo solidetur, quod instabili motu nutabat; in illo incumbat, quod per incerta pendebat. Quidquid dubitationis habet homo in animo auditis Scripturis Dei, a Christo non recedat; cum ei fuerit in illis verbis Christus revelatus, intelligat se intellexisse: antequam autem perveniat ad Christi intellectum, non se praesumat intellexisse. «Finis enim Legis Christus est, ad justitiam omni credenti» . Quid est ergo, et quomodo accipitur in Christo, «Cum terra ejus restituta est?» Nam quomodo David intelligatur Christus, facile est agnoscere. Christus enim ex Maria, et ex semine David; et quia ex semine ejus futurus erat, propterea nomine ejus in figura prophetabatur. Ergo David Christus: quia et interpretatio David Manu fortis est; et quis tam manu fortis, quam qui de cruce mundum vicit? Nam post resurrectionem et ascensionem ejus, accepto Spiritu sancto, loquentibus Apostolis variis linguis, commota multitudo eorum ipsorum qui eum cruci
Abbreviated transcription (Latin):
impresentia reddebantar. Unde ille sy¬
incontustus quidam senex multum exulta¬
uit uidens infantem iłm & agnoscens in
paruo magnum: & in exigua carne cognos.¬
annsceli & terrȩ creatorem. Maltum gͦ
crultanit. quia responsum acceperat:
non se exiturum esse de hac uita: prius¬
quam uideret saluatorem dei. Agnotiit
ergo illum iocundatus est: exultanit in¬
octili mei salutare tuam. Magna es gͦ
sla ioctinditas: & hano facit cantas .
Delectati sumus cum psalmus iste canta¬
retur & quedam ibi ab ommibtis intel¬
lecta funt: quedam nero quantum arbi¬
tramur aut pancis. aut certe non omni¬
bus. Simul ergo illum in istosermone
in quo uobis seruimus. consideremtis.
& uideamus quanta dignatione nos
detis letisicare uoluerit presentando
psalmus ipsi dauid: cum terra enis resti¬
tuta est. Totum ad xp̃m reuocemus.
si tolumus iter recte intelligentiȩ te¬
nere. non recedamus a lapide angula-¬
ri: ne intellectus nr̃ ruinam facut.

Expanded text:
jam praesentia reddebantur. Unde ille Sjam praesentia reddebantur. Unde ille Simeon, justus quidam senex, multum exsultavit videns infantem Jesum, et agnoscens in parvo magnum, et in exigua carne cognoscens coeli et terrae Creatorem. Multum ergo exsultavit, quia responsum acceperat non se exiturum esse de hac vita, priusquam videret salutare Dei. Agnovit ergo illum, jucundatus est, exsultavit goculi mei salutare tuum» . Magna est ergo ista jucunditas; et hanc facit charitas. Delectati sumus, cum psalmus iste cantaretur: et quaedam ibi ab omnibus intellecta sunt; quaedam vero, quantum arbitramur, aut a paucis, aut certe non ab omnibus. Simul ergo illum in isto sermone, in quo vobis servimus, consideremus; et videamus quanta dignatione nos Deus laetificare voluit, praesentando Psalmus, «Ipsi David, cum terra ejus restituta est.» Totum ad Christum revocemus, si volumus iter rectae intelligentiae tenere: non recedamus a lapide angulari , ne intellectus noster ruinam faciat:
Abbreviated transcription (Latin):
Et quibtis uere nichil
possit iocandits inue¬
iri: si tamen adsit palatam fidei cui sapiat
meldei. Credimus ommibus uobis quisaliato¬
rem nrͣm toto coede credidistismi esse sp̃m
eis qui uos delectet cum leguntur ꝓphetiȩ
ante cot annos plate ex ore sanctorum :¬
& post tot annos implete in fide gentium.
Magnam enim iocunditatem tunc carpelit̃
ipsi sancti ꝓphetȩ. cum ea indebant in sp̃u
non iam impleta: sed adhuc futtira. Erat¬
enim eis magna delectatio: sed tamen &
ipsi procaritate quam in nos accensi erat᷑
quos nondum uidebant & sp̃ti parturie.¬
bant: uolebant si fieri posset in hoc tem¬
pore nobiscum inuere. & uidere impleta
quȩ in spu ꝓphetabant. Inde dñs discipti.¬
lis suis iam ista uidere incipientibus ait.
multi iusti & ꝓphetȩ uoluerunt uidere
quȩ uidetis & non tuderunt: & audire
quȩ auditis & non audierunt. Quamuis
enim tuderent ista in sp̃u. tamen futura
ilis quodammꝰ formabantur: apłis atitem

Expanded text:
et quibus vere nihil possit jucundius inveniri; si tamen adsit palatum fidei, cui sapiat mel Dei. Credimus omnibus vobis, qui in Salvatorem nostrum toto corde credidistis, inesse Spiritum ejus, qui vos delectet cum leguntur prophetiae, ante tot annos prolatae ex ore sanctorum, et post tot annos impletae in fide gentium. Magnam enim jucunditatem tunc carpebant ipsi sancti Prophetae, cum ea videbant in spiritu, non jam impleta, sed adhuc futura. Erat eis magna delectatio: sed tamen et ipsi pro charitate qua in nos accensi eraquos nondum videbant, et spiritu parturiebant; volebant, si fieri posset, in hoc tempore nobiscum vivere, et videre impleta quae in spiritu prophetabant. Inde Dominus discipulis suis, jam ista videre incipientibus, ait: «Multi justi et prophetae voluerunt videre quae videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt» . Quamvis enim viderent ista in spiritu, tamen futura illis quodam modo formabantur: Apostolis autem
Abbreviated transcription (Latin):
& uiderunt omnes populi gloriam enis.
Qui celi adnuntiatierunt : Celi enar¬
rant gloriam dei. Qni sunt celi: Qui
facti sunt sedes ipsius. Quomͦ enmmi
in celis sedet detis. sic sedet in apłis:
sic sedet in predicatoribus euangelii.
Et tun uis: celum eris. Si tus esse ce ⁊¬
lum purga de corde tuo terram: si
terrenas concupiscentias non habtie¬
ris. & non frustra responderis fir stim
te habere cor: celum eris. Si resurrexistis
cum xp̃o fidelibus apls loquitur: quȩ
est in dexteram dei sedens. Quȩ sursã

Expanded text:
loriam ejus.» Qui coeli annuntiaverunt? «Coeli enarrant gloriam Dei» . Qui sunt coeli? Qui facti sunt sedes ipsius. Quomodo enim in coelis sedet Deus, sic sedet in Apostolis, sic sedet in praedicatoribus Evangelii. Et tu si vis, coelum eris. Vis esse coelum? Purga de corde tuo terram. Si terrenas concupiscentias non habueris, et non frustra responderis sursum te habere cor, coelum eris. «Si resurrexistis cum Christo» fidelibus Apostolus loquitur, «quae est in d
Abbreviated transcription (Latin):
ipsits. Illis ergo reprobatis nos intrabimꝰ.
ꝗuia &osi aliqui ex ramis fricti sunt. ꝓptes
dissimilitudinem & infidelitatem: nos
ꝓpter sidem & humilitatem inserenat.
Nos ergo intremus in requiem eius. lli
autem intrarunt illi qui intrauerunts
Illi qui electi funt. qui non corde obdinui¬
to restiterunt: quia nerum est quod n
repellet dñs plebem stiam. Incipit psa

Expanded text:
ipsius. Illis ergo reprobatis, nos intrabimus: ipsius. Illis ergo reprobatis, nos intrabimus: quia etsi aliqui ex ramis fracti sunt propter dissimilitudinem et infidelitatem, nos propter fidem et humilitatem inseremur . Nos ergo intremus in requiem ejus. Unde autem intrarunt illi qui intrarunt, illi qui electi sunt, qui non corde obdurato restiterunt? Quia verum est quod «non repellet Dominus plebem suam.» IN PSA
Abbreviated transcription (Latin):
dusit ĩste pͥsalmtis. Quibus iuram i
ira mea si intrabunt in requiem meam.
Ioqti dm̃ magnum est: quantontigis
turare detime Iurantem hominem do¬
bes timeres ił ꝓpter iurationem facrao
quod contra uolantatem eis esti quanto
magis deum qui nichil temere iurare
potest: Iurationen: ad consirmationẽ
uoluit esse. Et per quem iurat deuer
Per seipsum. Non enim habet maior̃
per quem iureo: per seipsum confir¬
mat promissa fua. per seipsuim confirnit
minas suas. Nemodicat incdede suo:
uerum est quod ꝑmittit. falsum est qd
minatur. Sicut uerum est quod ꝓmit¬
tit: sio certum est quod minatur. Tam
certus debesesse de requie. de felicita:
de eternitate. de iinortalitate. si fece¬
risprecepta ipsius: quam certus deber
esse de interitu. de ardore ignis et erm
de dampnatione cum diabolo si contẽꝑ¬
seris precepta enis. Iuraiit ergo illis in
ira sua ne intrent in requiem ipis: &
tamen opoetet aliquos intrare in requẽ
ipsins. Non enim nulli labitur reqͥt

Expanded text:
bus juravi in ira mea, Si introibunt in requiem meam.» Loqui Dominum magnum est; quanto magis jurare Deum? Jurantem hominem debes timere, ne propter jurationem faciat quod contra voluntatem ejus est; quanto magis Deum, qui nihil temere jurare potest? Jurationem ad confirmationem voluit esse. Et per quem jurat Deus? Per semetipsum: non enim habet majorem per quem juret . Per semetipsum confirmat promissa sua, per semetipsum confirmat minas suas. Nemo dicat in corde suo: Verum est quod promittit; falsum est quod minatur. Sicut verum est quod promittit, sic certum est quod minatur. Tam certus esse debes de requie, de felicitate, de aeternitate, de immortalitate, si feceris praecepta ipsius, quam certus esse debes de interitu, de ardore ignis aeterni, de damnatione cum diabolo, si contempseris praecepta ejus. Juravit ergo illis in ira sua, ne intrent in requiem ipsius: et tamen oportet aliquos intrare in requiem ipsius; non enim nulli dabitur requies
Abbreviated transcription (Latin):
auditu malo. Quomͦ gatidebunt alii.¬
ditum bonunis llenite benedicti patͥt
mei. Et quo audita non timebunt
Ite inignem eternum: qui paratus est
diabolo & angelis eius. Hȩc est equitas:
hȩc est ueritas. Indicabit enin oebem
terrarum in equitate: & populos in us.¬
ritate sua. dn quia tu iniustus es: iust
non erit iudex: Aut quia tu mendax
estierax non erit ueritas: S si uis ba¬
bere musericordem: esto misericors ant¬
quam tieniat. Dimitte siquid in te cõ¬
missum est: da ex eo quod habundas.
Et de cuius dasinsi de illius: Cum de
largitia esset. Quid enim habes quod
non accepistie Hec sunt hostie deo gri

Expanded text:
auditu malo. Quomodo gaudebunt ad auauditu malo. Quomodo gaudebunt ad auditum bonum? «Venite, benedicti Patris mei.» Et a quo auditu non timebunt? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus.» Haec est aequitas, haec veritas. «Judicabterrarum in aequitate, et populos in veritate sua.» An quia tu injustus es, justus non erit judex? aut quia tu mendax es, verax non erit veritas? Sed si vis habere misericordem, esto misericors antequam veniat: dimitte si quid in te commissum est, da ex eo quo abundas. Et de cujus das, nisi de illius? Si de redditio est. Quid enim habes, quod non accep