comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
baster hebtenitum librum. ꝑ siugnla
ũba nt̃ũ transiarionem aspitite. ut pos¬
stus cognoscere tus nichil etiam augm̃¬
tasse addendo. sed fideli testimoro stmpli¬
uter sicut in hebreoꝵ habetut hystoriam
hebutitam latine lingue tradi. Hec
assifitimis laudes hotturiũ. nec nitupe

Expanded text:
sther Hebraicum librum, per singula verba nostram translationem aspicite, ut possitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vitu
Abbreviated transcription (Latin):
in tunctis putetis regis assteri. Egre¬
dietur ergͥo sermo regine ad omnes mu¬
lieres. ut conterpnant uiros suos⁊
dicant. Rex assutrus iissit ut regina
uasthi intraret al eum. et illa nolu¬
it. atꝙ hoc eremplo omues pͥncipum
conugis ꝑsarum atq medoram parui

Expanded text:
in cunctis provinciis regis Assueri. Egredietur enim sermo reginae ad omnes mulieres, ut contemnant viros suos, et dicant: Rex Assuerus jussit, ut regina Vasthi intraret ad eum, et illa nolue hoc exemplo omnes principum conjuges Persarum atque Medorum, par
Abbreviated transcription (Latin):
quo defunctus est manasses iur
eiꝰ. Erat aũ in dieb festis ꝓcedens
cum gła magna. Manite. aũ in do¬
motiti su annos centum quinq.
ee dimiste abrata sirã liberata. es¬

Expanded text:
quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam e
Abbreviated transcription (Latin):
lo ut scrutemini pactum meũ. et ris
fue. młortio ꝑ me ad dñm dĩ no¬
strum. Et quete ad eam orias pͥncepᷤᷤ
nidet uade in pace. et dñs sit tecum
tentes abiertint.¬
suum: et ꝑsternens se cdr̃o clamaut
ad dñm dicens. Domir ds pr̃is mei
someon. qui dedisti et gladium in
defensionem alienigenarum. qui
tiono sua. et denudauerunt femur
urginis in confeͣssionem. et dedisti
in captiuitatẽ. et omnem p̃dam in
dreisionem struis suis. qui delauert

Expanded text:
loloi oratio pro me ad Dominum Deum nostrum. Et dixit ad eam Ozias princeps Juda: Vade in pace, et Dominus sit tecum tentes abierunt.suum: et induensad Dominum, dicens: Domine Deus patris mei Simeon, qui dedisti illi gladium in defensionem alienigenarum, qui tione sua, et denudaverunt femur virginis in confusionem: et dedisti in captivitatem; et omnem praedam in divisionem servis tuis, qui zelaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
rent dm̃fitum. Memores ẽẽ debenc
quomodo pr̃ nr̃ abrabam temptatꝰ est
et ꝑ mustas tribulationes ꝓbatꝰ. dei a¬
micus electꝰ est. Sie psaac. sic iacob.
see mopses. et omnes qui platuerunt
deo ꝑ multas tribulationes transierẽ
fidoles. Ili añ qui tempationes non lus
tiam sciam. ⁊ imppium murmitra¬
tionis sue contra añm ꝓtulerunt.
et ext̾minati sant ab ext̾minatore.
et aserpemib pierunit. Et nos gͣ uł
ciscamur nos phis que patimte. sed
repitantes peccatis nr̃ nł hec ip̃a im¬
serui quicorripiur. ad emendati¬
oneni. uon ad ꝑdicionem nr̃am eue¬
nisse credamus. De dixerint illi ori¬
as es p̃sbiteri. Omnia que locuta es
uera sunt: et non est in sermonib tu¬
ti dei eẽ cognoscitis. ita quod facere
disposui ꝓhate si ex deo est. et orate ut
firinum fattat cotisilium meum dĩ.
Srabitis uos ad portam nocte ista. et
ego exeam cum abira mea. et oate ut
situt dixistis in dieb qunq respiciat
dominus popłm suum isrł. Uos aũ no¬

Expanded text:
m suum. Memores esse debent, quomodo pater noster Abraham tentatus est, et per multas tribulationes probatus, Dei amicus effectus est. Sic Isaac, sic Jacob, sic Moses, et omnes qui placuerunt Deo, per multas tribulationes transierunt fideles. Illi autem, qui tentationes non sustiam suam et improperium murmurationis suae contra Dominum protulerunt, exterminati sunt ab exterminatore, et a serpentibus perierunt. Et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur, sed reputantes peccatis nostris haec ipsa pimur ad emendationem non ad perditionem nostram evenisse credamus et dixerunt illi Ozias et presbyteri omnia quae locuta es vera sunt et non est in sermonibus tutui Dei esse cognoscitis ita quod facere disposui probate si ex Deo est et orate ut firmum faciat consilium meum Deus stabitis vos ad portam nocte ista et ego exeam cum abra mea et orate ut sicut dixistis in diebus quinque respiciat Dominus populum suum Israhel vos autem no
Abbreviated transcription (Latin):
sarum et medaꝵ inclitis. eo p̃fedtis ꝓ¬
tuntiarum coram se: loc ostendetet
nem atq iacantiam potentie sute
mtlto tempore centum uscliite et oc¬
tegtuta aceb. Cumq impletendr u¬
qui ruentus est stlis. a iigxitmo cis

Expanded text:
Persarum et Medorum inclytis, et praefectis provinciarum coram se, ut ostenderet nem atque jactantiam potentiae suae multo tempore, centum videlicet et octoginta diebus. Cumque implerentur dqui inventus es
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfrrens de pera caput olofernis osten¬
dit illis dicens. Ecce caput olofernia
pͥncipis milicte assyriorum. et ecce cono¬
peum illiuis in quo recumbebat in ebri¬
erate sua. nbi et ꝑ manum fetiutie ꝑ¬
tillam suam dñs comquinari. sed sine
pollutione peccati reuoceit me gau¬
dentem nobis. in inctoria sua. in ena.¬
sione mea. in liberatione ur̃a. Confite¬
nedixtt  dñs in uirtute fua. quia ꝑ te
ad nichilum redegte itmicos nr̃os.
Pormo orias pͥnceps ꝑopłi isrł dixit ad

Expanded text:
ferens de pera caput Holofernis ostendit illis dicens: “Ecce caput Holofernis principis militiae Assyriorum, et ecce conopeum illius in quo recumbebat in ebrietate sua, ubi et per manum feminae pillam suam Dominus coinquinari sed sine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria sua in evasione mea in liberatione vestra confitenedixit te Dominus in virtute sua quia per te ad nihilum redegit inimicos nostros porro Ozias princeps populi I
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Cii gloria ierłm. tu Ieticia istł.
ta honorifitentia ꝑopłi ñti. qͥ a fecis
iitiliter. Et consoatatum est cer tui¬
um eo quod castitatem amaueris.⁊
post uirum tuum alterum nestie¬
ris. Ideo et manus dimini confcrra¬
uit te: ee ideoeris benedicta ineter¬
num. Et dixte omts popłs stat fi¬
cultaria suisse ꝓbata sunt: dede-¬
trat ndcch in auro eo argento.
et utstib et genimus. et omne sti¬
pellectile. eb trudita sunt illi om

Expanded text:
m, tu laetitia Israel, tu honorificentia populi nostri: quia fecisti viriliter, et confortatum est cor tuum, eo quod castitatem amaveris, et post virum tuum, alterum nescieris: ideo et manus Domini confortavit te, et ideo eris benedicta in aeternum. Et dixit omnis populus: Fiat, ficuliaria fuisse probata sunt, dederunt Judith in auro, et argento, et vestibus, et gemmis, et omni sup
Abbreviated transcription (Latin):
isthi quoꝙ regina fecit conniũ
feminarum ui palatio. tibi tex
alsuerus manere consuouerat. Itaq di¬
e septimo cum rex ẽit hylarpõi. ⁊ post
eunuchis in conspectu euis ministrabãt.
ut introclucerent reginam uasthi corrã
rege. posito suꝑ caput eius diademate

Expanded text:
i quoque regina fecit convivium feminarum in palatio ubi rex Asuerus manere consueverat itaque die septimo cum rex esset hilarior et post in conspectu eius ministrabant ut introducerent reginam Vasthi coram re
Abbreviated transcription (Latin):
matam nost eos. et ꝑsecuti sunt e¬
ad extremitotem finium suoo. Re¬
liq̃iti aũ qui trarte in bethulia. in¬
gressi sunt castru assyrioꝵ. et p̃dam
quam fugientes assyrii reliquerant
ad bechidiam: omnia queq illoꝵ¬
erant abstulerunt secum. ita ut
ñ ẽẽt numerus in ꝑeconib. in iu¬
mentis. et inuniusis mobdib eoꝵ

Expanded text:
eos, et persecuti sunt ad extremitatem finium suorum. Reliqui autem qui erant in Bethulia, ingressi sunt castra Assyriorum, et praedam, quam fugientes Assyrii reliquerant,ad Bethuliam, omnia quae erant illorum, attulerunt secum, ita ut non esset numerus in pecoribus, et jum
Abbreviated transcription (Latin):
enis. et manduter cum io. et bibat uinũ
iniocunditate. Cun indich respondit.
Que ego sum ut contradicam dño turo:
Dinne quod erit ante occilos eius bonũ
et optigum. faciam. Quiequid aũ illi
platuerit. hoc micha erit optimũ omui¬
b dieb uite mee. Et surrexit et orna¬
uit se uestimento suo. et ingressa stetit
ante faciem eiꝰ. Cor aũ olofernis concus
be nunc et accumbe in iocunclitate. qm
anima mia hodie: pre omnib diebus
meis. Et accepit et mandueauit ⁊ bi¬
bic coram ip̃o. ea que parauerat ei an¬
cilla erus. Et toͣtͥndus factus est ad illã.¬

Expanded text:
ejus, ut manducet cum eo, et bibat vinum ejus, ut manducet cum eo, et bibat vinum in jucunditate. Cui Judith respondit: Quae ego sum, ut contradicam domino meo? Omne quod erit ante oculos ejus bonum et optimum, faciam. Quidquid autem illi placuerit, hoc mihi erit optimum omnibus diebus vitae meae. Et surrexit, et ornavit se vestimento suo, et ingressa stetit ante faciem ejus. Cor autem Holofernis concussbe nunc, et accumbe in jucunditate, quonanima mea hodie prae omnibus diebus meis. Et accepit, et manducavit, et bibit coram ipso, ea quae paraverat illi ancilla ejus. Et jucundus factus est Hol
Abbreviated transcription (Latin):
fatier deus in manumea hec que cogi¬
tam. Ec innxerunt illam serui eiꝰ i
tabernatulum quo p̃ceperr. Et peci¬
it dum introtret ite daretur ei copia
nocdte. et ante lucem egrediendi foras ad
oratronem. er dep̃candi dñm. Et p̃ce¬
pit eubicularris suis. ut sicut placeree
illi: exirec ee introiret ad orandum de¬
umi scium ꝑ telunm. Et exibai nodtib
in nallem bechulie. et baptitabat se ini
fontem aque. Et uc astencdebae or abat¬
dñm dr̃a isrł. ut diregeret iuam eiꝰ ad
lidemtonem papłi sui. Et introiens
munda manebat in tabernaculo. usco
drgn acciꝑet escam suam in uespum.
Ie factum est quarto dci. olafet nis
Ifecit cenam seritis suis. et dixit ad
uagas ennuchum. u. se ec suade hebre¬
am illam. ut sponte consetitiat habata.¬
te metum. fedum est etum apud assy¬
rios. s femina irruleat uitrim agendo.
et minunis transat ab eo. Cunc introu¬
ute iragao ad udich. et cdgxtor H son
uercatur bona pitolla introire. ad dñm
meum. ut honerificetur ante faciem mrã¬

Expanded text:
 Deus in manu mea haec quae cogitavi et induxerunt illam servi eius in tabernaculo quo praeceperat et petiit dum introiret ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem et deprecandi Dominum et praecepit cubiculariis suis ut sicut placeret illi exiret et introiret ad orandum Deum suum per triduum et exiebat noctibus in vallem Bethuliae et baptizabat se in fontem aquDominum Deum Israel, ut dirigeret viam ejus ad liberationem populi sui. Et introiens, munda manebat in tabernaculo, usque dum acciperet escam suam in vesperam et factum est quarto die Holofernis fecit cenam servis suis et dixit ad Bagao eunuchum vade et suade Hebraeam illam ut sponte consentiat habitare mecum foedum est enim apud Assyrios si femina inrideat virum agendo ut inmunis transeat ab eo tunc introivit Bagao ad Iudith vereatur bona puella introire ad dominum meum, ut honorificetur ante faciem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ te posse fieri cogitaui: ꝑficiam. Et hec
cum dexisset: accesfit ad columptiam q̃
ert ad capite lectuli eiꝰ. et pugionem
eius qui in ea ligatus pendebar. exsol-¬
uit. Cumq euaguasset illumt. app̃hen¬
dit comam eapitis eus. ⁊ ate. Confirma
me dñe di isrł: in hac hoea. Et ꝑcusstt bis
inceruitem enis. et abstcbt caput eius.
Et. ibstulit canopeum eiꝰ a columpnis
et euoluit corpus eius truncum. Et pꝰt
pusillum exiuit et tradidit eaput olo¬
fertus ancille sue. et iussit ut mitteret
illud in peram suam. Et exterunt
due scd̾an consuetudinẽ suam quasi ad
oratioriem. et transieruat castia. Ec
gyrantes uallem. uenerunt ad portã
tiuitatis. Et dixit iubiha longe custo

Expanded text:
fieri, cogitavi, perficiam. Et cum haec dixisset, accessit ad columnam, quae erat ad caput lectuli ejus, et pugionem ejus, qui in ea ligatus pendebat, exsolvit. Cumque evaginasset illum, apprehendit comam capitis ejus, et ait: Confirma me, Domine Deus in hac hora. Et percussit bis in cervicem eius et abscidit caput eius et abstulit conopeum eius a columnis et evolvit corpus eius truncum et post pusillum exivit et tradidit caput Holofernis ancillae suae et iussit ut mitteret illud in peram suam et exierunt duae secundum consuetudinem suam quasi ad orationem et transierunt castra et gyrantes vallem venerunt ad portam civitatis et dixit Iudith a lon
Abbreviated transcription (Latin):
assyrioꝵ. quando apparuerut
humibes mei. arescrntes in stn.¬
filiui puellarum cõpunxerunt eos.
et sicur pueros fugrentes occiderunt
gos. pierunt in p̃łio a facie dñi mei.
Hymnum cantemꝰ dño. hymcrũ no¬
uum cantemus deo nr̃o. Adonap dĩre
magnus es cu. ⁊ preclarus in uircu
de. ex quem suꝑare nemo potest. Ci¬

Expanded text:
Assyriorum, quando apparuerunt humiles mei, arescentes in sFilii puellarum compunxerunt eos, et sicut pueros fugientes occiderunt eos: perierunt in praelio a facie Domini Dei mei. Hymnum cantemus Domino, hymnum novum cantemus Deo nostro. Adonai, Domine magnus es tu, et praeclarus in virtute tua, et quem superare nemo potest. Ti
Abbreviated transcription (Latin):
his que epercitib sufficerrut copiose.
Doum quoq armenta gregesq otitũ.
domo regis assumpste multum nimis.
et ꝓfectus est: ip̃e et omnis gxercitus
tum quadrigis et equitib. e sagita¬
riis. qui teꝑiłnt faciem terre. situr lo

Expanded text:
 quae exercitibus sufficerent copiose, boum quoque armenta gregesque ovium, domo regis assumpsit multum nimis. Et profectus est ipse, et omnis exercitus, cum quadrigis, et equitibus, et sagittariis qui cooperuerunt facie
Abbreviated transcription (Latin):
terram qui de dicexit in uulneru capi¬
tis pͥncipis ninicorum nr̃oꝵ. quia ho¬
die nomen tuum ita magnificauit.
ut non receclat laus tua de ore hormi-¬
num. qui memores fueriit uirtutis
domim medernum. Pro quib ñ peꝑ¬
csti amine tue. propter angustias ⁊
tribulationem generes tui. sed subue¬
nisti riune ante conspectum di̾ nr̃i.
Et cdixit emnis ppłs fiat fiati Iorro a
chior uocatus uenit. et drcit .ei. Deus
ifrł cui tu destimonium declisti qͦd til-¬
ciscatur se de inimicis suis: ip̃e caput
om̃ium intredulorum increlte in hac
tiecte in manu mea. Et nt ꝓbes qͥa
ita est : ecce caput olofernis qui iu ꝯ¬
temptu suꝑbie sue dm̃ istł contemp¬
sit. et tibi interitum minabatur cdi¬
cens. Cum captus fuerit popłt isrł.
gladio ꝑstrare p̃cipiam latera tua.
Uident achior caput olofernis. angu¬
stiatus p̃ pauore. cecidit in fatiem suam
suꝑ terram. et estuauit anima eiꝰ. Pst¬
ea uero quam resumpto spm recreatꝰ

Expanded text:
terram, qui te direxit in vulnera capitis principis inimicorum nostrorum: quia hodie nomen tuum ita magnificavit, ut non recedat laus tua de ore hominum, qui memores fuerint virtutis Domini in aeternum, pro quibus non pepercisti animae tuae, propter angustias et tribulationem generis tui, sed subvenisti ruinae ante conspectum Dei nostri. Et dixit omnis populus: Fiat, fiat. Porro Achior vocatus venit, et dixit ei: Deus Israel, cui tu testimonium dedisti, quod ulciscatur se de inimicis suis, ipse caput omnium incredulorum incidit in hac nocte in manu mea. Et ut probes, quod ita est, ecce caput Holofernis, qui in contemptu superbiae suae Deum Israel contempsit, et tibi interitum minabatur dicens: Cum captus fuerit populus Israel, gladio perforare praecipiam latera tua. Videns autem Achior caput Holofernis, angustiatus prae pavore cecidit in faciem suam super terram et aestuavit anima eius postea vero quam resumpto spiritu recreatus
Abbreviated transcription (Latin):
ał: tremor tuus sꝑꝑ ip̃os est. Insuꝑ eti¬
am fames iuaste eas et. ib ariditate a¬
que iam iit martuos cemputantur.
Deniqi hoc erdinant. ut int̾dciant ꝑe¬
cora sua. et sangirinem eoꝵ bebant. Et
st̃a dm̃ su que p̃cepte d̾s non coningi
nftumento. uino. ⁊ oleo. hec togitaue
runte unpendere. et uolunt consume¬
re. que nec manib deberent continge¬
re. Ergo qm̃ hecfacint certum est qͥd
in ꝑditonem a abuntua. Quod ego an¬
cnla tria cognoscens frigi ab illis. ⁊ miste
me dominꝰ hec ip̃a nucitiare tͥ. Ego e
nim anicilla tua dm̃ colo etiam nutie
aptidte. Et exiet ancilla tua et ora¬
bo dñm. et cditet michi quando eis rod¬
dat pectatum stiũ. Et iremens nuntia¬
bo tͥ. ita ur ega adducam de ꝑ mediam
situt euis quib nonest pastor. et ñ latra

Expanded text:
rahel tremor tuus super ipsos est insuper etirahel tremor tuus super ipsos est insuper etiam fames invasit eos et ab ariditate aquae iam inter mortuos conputantur denique hoc ordinant ut interficiant pecora sua et sanguinem eorum bibant et sancta Domini sui quae praecepit Deus non contingi in frumento vino et oleo haec cogitrunt inpendere, et volunt consummere quae nec manibus deberent contingere. Ergo quoniam haec faciunt, certum est quod in perditionem dabuntur. Quod ego ancilla tua cognoscens fugi ab illis, et misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi”» enim ancilla tua Deum colo, etiam nunc apud te: et exiet ancilla tua, et orabo Deum, et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum, et veniens nuntiabo tibi, ita ut ego adducam te per mediam sicut oves, quibus non est pas
Abbreviated transcription (Latin):
tua qm ego nunquã nocui urum qͥ
uiluir Rrure nabrigodono sor regi.
Dopłs aũ turs si ñ contempsisset me:
non alleuassem lanceam ueam suꝑ il
lum. Nunie aũ die michi qua ex edn¬
ia recessist ab islis. ec płaciut tibi ⁊ u
uentres ad nos ⁊ Et dixit idith du¬
me uerba antille tue. qtñ si secutus fu¬
eris nerba ancille tue: ꝑfectami rem¬
que est in te ad ccerepciotẽ otmirã a¬
nimarum etrantiũ. qm̃ non sobatu
homines sertuent illi ꝑ te. sed ⁊ bestre
agri obtemꝑatit illi. Astnceatur
enim indufria atitmi tuui uniuses geti¬
tib. et indicatum est omni scło. qm̃
tu solus bonus et potens es monitu
regno eiꝰ. ee discipłina tua omnib ꝓ¬
uinciis p̃dicatar. Ner hoc later da
locutus est achior: hec illud ignoeattir.
qd ei iusseris eciemte. Cotistat etum
deum nr̃msis peccatis offensam. ite
mandauerᷤ ꝑ ꝓpħas suos ad popłͥ.
quod tradat suͣm ꝓpeccatis sitis. Et
qtn scrunt se offendnde dm̃n siur faln is¬

Expanded text:
niam ego numquam nocui viro, qui voluit servire Nabuchodonosor regi. Populus autem tuus, si non contempsisset me, non levassem lanceam meam super eum. Nunc autem dic mihi, qua ex causa recessisti ab illis, et placuit tibi ut venires ad nos? Et dixit illi Judith: Sume verba ancillae tuae, quoniam si secutus fueris quae est in te ad correptionem omnium animarum errantium quoniam non solum homines serviunt illi per te sed et bestiae agri obtemperant illi nuntiatur enim industria animi tui universis gentibus et indicatum est omni saeculo quoniam tu solus bonus et potens es in omni regno eius et disciplina tua omnibus provinciis praedicatur nec hoc latet quod locutus est Achior nec illud ignoratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum ut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eos pro peccatis suis et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Is
Abbreviated transcription (Latin):
sero factum est: festinauetuntt serui il¬
lius ad hospicia sua. et coneluste uagao
hostra cubituli et abiit. E raite aũonis
fatigati a nino. eratq udit sola in cubi¬
culo. Porro olofernis iacebat in lecto. ni¬
mia ebrittate sopitus. Dixitq iudich pu¬
elle sue. ut starer foras ante cubiculuti.
ex gbseruaret
tecitq iudich ante letum orans cũ¬

Expanded text:
sero factum est, festinaverunt servi illius ad hospitia sua, et conclusit Vagao ostia cubiculi, et abiit. Erant autem omnes fatigati a vino: eratque Judith sola in cubiculo. Porro Holofernes jacebat in lecto, nimia ebrietate sopitus. Dixitque Judith puellae suae ut staret foris ante cubiculum, et observaret. Stetitque Judith ante lectum, orans cu
Abbreviated transcription (Latin):
tua domine. neq in equorum qͥͣcri¬
b uoliutus tua. nec supba. ab incc¬
ꝯ placuerunt tibi. sed humuliim ⁊
mansuetoꝵ tͥ semꝑ placuit dep̃ca¬
tio. Detis celorum. creator aquarũ.
et dominus toctus creature. gxaudi
me misetum dep̃cantem. et de tua
testament tui. et da ubum in ore
rexit deleci quo iacuerat ꝓstrata da¬
mino. uocauitq abrata fuam. ⁊ des¬
cendens in domũ suam abstulit a se
cilicium. ec exuit se uestimento
induitagis sue. ex lacite corpꝰ sunm

Expanded text:
tua Domine neque in equorum viritua Domine neque in equorum viribus voluntas tua nec superbi ab initio placuerunt tibi sed humilium et mansuetorum tibi semper placuit deprecatio Deus caelorum creator aquarum et dominus totius creaturae exaudi me miseram deprecantem et de tua testamenti tui et da verbum in ore rexit de loco quo iacuerat prostrata Domino vocavitque abram suam et descendens in domum suam abstulit a se cilicium et exuit se vestimentis viduitatis suae et lavit corpus suum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc factum est quod ip̃e uoluisti. On¬
nes enim ure tue parate surt: ⁊ iudi
cia tua in tua ꝓuidentia posust.
Respite castra. ssyrtorum nunc: situt
ti currebant. confidentes in quadri.¬
cos. Tenuit pedes eoꝵ ab yssus. eo a¬
que oꝑuerunt eos. Sit fiant et isti
dña qui considute in multitudicre
sua. et in currib sius. et in contis.
et in sagitossuis. et in lanceis gloca¬
antun. Et nesciunt quia tu iꝑe es
deus nr̃ qui conderis balla ab unicio. ⁊¬
tunm sicut ab ititio. et aslide uirtu¬
tem enum tn uirtute tua. Cadat uir¬
tus eorum in iracundia tua. qui ꝓ¬
mittunt se molare sc̃a tua. et pollu¬
ere tab̾naculum nominis tui. et dei¬
cere gladto suo coanti altaris tui. fac
domine ut gladio ꝓpo etni suꝑbia am¬
putitur. Capiatur laqueo oculoꝵ
suoꝵ in me: ce ꝑcucies eum ex labiis
caritatis mee. Sa michi in animo ꝯ¬
stantiam. ut contempnam illum ⁊
uirtatem eius. ut etiertam illum.
Non encra in multitudine est uirgꝰ

Expanded text:
hoc factum est quod ipse voluisti. Omnes enim viae tuae paratae sunt, et tua judicia in tua providentia posuisti. Respice castra Assyriorum nunc, sicut ti currebant, confidentes in quadrieos. Tenuit pedes eorum abyssus, et aquae operuerunt eos. Sic fiant et isti, Domine, qui confidunt in multitudine sua, et in curribus suis, et in contis, et in scutis, et in sagittis suis, et in lanceis gloriantur, et nesciunt, quia tu ipse es Deus noster, qui conteris bella ab initio, tuum sicut ab initio et adlide virtutem eorum in virtute tua cadat virtus eorum in iracundiam tuam qui promittunt se violare sancta tua et polluere tabernaculum honoris tui et deicere gladio suo cornu altaris tui fac Domine ut gladio proprio eius superbia amputetur capiatur laqueo oculorum suorum in me et percuties eum ex labiis caritatis meae da mihi in animo constantiam ut contemnam illum et virtutem ut evertam illum enon enim in multitudine est virtus
Abbreviated transcription (Latin):
dam ad faciem pͥncipis olofertus ue
indicem illi secreta illorum. ⁊ osten¬
dam illi ꝗuo aditu possit obtinere
eos. ut cadat utitis uir de exercitu
suo. Eo cum audissent uiti illi uer¬
ba eiꝰ. considerabatio faciem eiꝰ. et
erat in oculis eoꝵ stupce. qt mira¬
bantur pulchrituditem tiꝰmiuas.
Ee dixerunt ad eam. Conseruast
animã tuam. eo quod tale reppe¬
risti corisilium ⁊ ut descenderes ad
cum steceris in conspect eiꝰ. berre
łͥ faciee. ex eris gratissima in corde
eiꝰ. Duxeruntq illam ad taber¬
naculum oloferius. nuntiantes
eam. Cumq intnatt ante faci¬
em eiꝰ. statim captus est in sitis ocu
satellites eiꝰ. Quis contempnte po¬
płm hebreoꝵ. qui tam decoras mu¬
lieres habent. ut non ꝓ his meri¬
to pugnare contui eos debeamus:
in conopeo quod erat er purpum ⁊ au¬
ro. te sinatrigdo. et lapidib p̃ciosism
textum. et tum in faciem eins intendis¬
let: Morauit eum ꝓsternetis se suꝑ t̃¬
ram. Et eleuauerunt illam sertu olo

Expanded text:
dam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor quoniam mirabantur pulchritudinem eius nimis et dixerunt ad eam conservasti animam tuam eo quod tale repperisti consilium ut descenderes ad cum steteris in conspectu eius bene tibi faciet et erejus. Duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis, annuntiantes eam. Cumque intrasset ante faciem ejus, statim captus est in suis ocusatellites ejus: Quis contemnat populum Hebraeorum, qui tam decoras mulieres habet, ut non pro his merito pugnare contra eos debeamus? in conopeo, quod erat ex purpura, et auro, et smaragdo, et lapidibus pretiosis intextum: et cum in faciem ejus intendisset, adoravit eum, prosternens se super terram. E
Abbreviated transcription (Latin):
cortobeers. cur glorittur suꝑ te hierłm.
et sir nomen ttium in niunero scõꝵ.
et iustoꝵ. Et dixerunt hu qui illic
erant omnes una uoce: fiat. fiat. Iu¬
dith uero oraus dũm. transiute por¬
tas pp̃a te abra eins.
actum est aũ cum descenderet
montem circa ertum diei. ocẽ¬
uerie ei exploratores assyriorum.
et denuer̾iuit eam dicentes. unde
uenis aut quo nadis: Que respon

Expanded text:
 ut glorietur super te Hierusalem et sit nomen tuum in numero sanctorum et iustorum et dixerunt hii qui illic erant omnes una voce fiat fiat Iudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt ei exploratores Assyriorum et tenuerunt illam dicentes unde venis aut quo vadis quae r
Abbreviated transcription (Latin):
tisrant in gladium.⁊ in rapanam.⁊
in confusionem nimices suis. Nos. sũ¬
spectemus humiles consolationem
uabit omnes gentes quecunq insur¬
gunt contra nos. et facier illetten¬

Expanded text:
ti sunt in gladium, et in rapinam, et in confusionem inimicis suis: nos autspectemus humiles consolationem um, et humiliabit omnes gentes, quaecumque insurgunt contra nos, et faciet ill
Abbreviated transcription (Latin):
nocte sepelieb.as. ego obtali orationem
tuamꝰ domino. Et quia acceptus eni
mo libentrem. Ego etum sum rapha¬
el angus. unus ex septem qui asta¬
mus ante dñm. Cuniq hec audissea :
turbati sunt. Et trementes: cetide¬
it̃ suꝑp terram in faciem suam. Dix̃¬
mere. Et enm cum ẽem uobistum
ꝑ uoluntatem dei. ip̃m benediute
et cantate illi. Uidebar quidem uo¬
bistum manclucare ⁊ bibere. sa ego
cibo mirisibili. et potu qui ab homi¬
nib uideri non potest. utor. Cempꝰ
est gͦ ut reuertar ad eum qui me
mesit. uos aũ benedicite dm̃. et nar¬
rate omnia mirabalta erus. Eocum
hoc dixisset ⁊ ab aspectu eorum ablatꝰ
st. ex ultra eum uidere non pocuer̃ẽ.
nc ꝓstrati ꝑ horas tres
in faciem. benedixerunt deũ.
Et exsurgentes. narmmierute orma
intrabilia eius Aꝑiens aũ tobias se

Expanded text:
nocte sepeliebas eos, ego obtuli orationem tuam Domino. Et quia acceptus erasnio liberarem. Ego enim sum Raphael angelus, unus ex septem, qui astamus ante Dominum. Cumque haec audissent, turbati sunt, et trementes ceciderunt super terram in faciem suam. Diximere. Etenim cum essem vobiscum, per voluntatem Dei eram: ipsum benedicite, et cantate illi. Videbar quidem vobiscum manducare, et bibere: sed ego cibo invisibili, et potu, qui ab hominibus videri non potest utor tempus est ergo ut revertar ad eum qui me misit vos autem benedicite Deum et narrate omnia mirabilia eius et cum haec dixisset ab aspectu eorum ablatus est et ultra eum videre non potuerunt tunc prostrati per horas tres in faciem benedixerunt Deum et exsurgentes narraverunt omnia mirabilia eius aperiens autem Tobias se
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ques conscusie ortas ut tradat cuitatẽ
assrus. sinir quinq dies ñ uenerie
urobis aditorium. Et qui estis uas qui
temptatis dĩm: Non est iste sermo qui
miscoiam ꝑuoree. sed potius ꝗtti tram
exciter. ec furorem accendat. Nosinstis uos
dempuiꝰ mierationis dm̃. et in arbttreũ

Expanded text:
in quo censentit Ozias, ut tradat civitatem Assyriis, si intra quinque dies non venerit vobis adjutorium? Et qui estis vos, qui tentatis Dominum? Non est iste sermo, qui misericordiam provocet, sed potius qui iram excitet, et furorem accendat. Posuistis vos tempus miserationis
Abbreviated transcription (Latin):
ostencderet suꝑ ppłm sium. Et assum̃¬
tes artia sua bellica. sederunit ꝑ loca
que angusti tneris tramitem dirigunt
inter montuosa. et erant custodientes
ea tota die et nocte. Iorro alofernis
dum circuit ꝑ girum repperit. quod
fons qui influebat aque ductum illoꝵ a
focillandum pocius quam ad bibendũ.
Sed fau ammonet mnoab accesserunt
id olofernem dicentes. fibu ił ñ in lan¬
cea nec in sagitta confidunt. sed monte ᷤᷤ
defeudunt illos. et munut illos colles
ni p̃cipitio constituti. Ut ergo sine congs¬
stades fontium. ut noti hauriant et ei.
et sine gladio interficies cos. Uel certe fa¬
coram oroferne. ⁊ ceram omnib satelli¬
tib esꝰ. et consuitut ꝑgirum centena¬
rios ꝑ singulos fontes. Cumq ista custo.¬
IA
dia ꝑ dies uginti fuisset expleta: defe¬
cerunt cisterne et collectiones aquarũ
omnib inhabitantib bechuliam. ica
tur uel una die. qm̃ ad mensuram cda¬
batur aqua cotidie.
uͦne ad ciam congregati omnes

Expanded text:
ostenderet super populum suum et adsumentes arma sua bellica sederunt per loca quae angusti itineris tramitem dirigunt inter montuosa et erant custodientes ea tota die et nocte porro Holofernis dum circuit per gyrum repperit quod fons qui influebat aquaeductum illorum focilandum potius quam ad potandum sed filii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem dicentes filii Israhel non in lancea nec in sagitta confidunt sed montes defendunt illos et muniunt illos colles in praecipitio constituti ut ergo sine congresstodes fontium ut non hauriant ex eis et sine gladio interficies eos vel certe facoram Holoferne, et coram satellitibus ejus, et constituit per gyrum centenarios per singulos fontes. Cumque ista custoa per dies viginti fuisset expleta, defecerunt cisternae, et collectiones aquarum, omnibus habitantibus Bethuliam  Atur vel una die, quoniam ad mensuram dabatur populis aqua quotidie. Tunc ad Oziam congregati omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ce clamauerunt .ad dm̃ dicentes. Pec¬
cauitus cum patͥb nĩis. mutste egi¬
mꝰ. iniquitatẽ fecimnus. Tu quia prus
es miserete nr̃i. aut in tuo flagello uin¬
dica iniquitates nr̃as. Et noli tradere
confitentes te. ꝑopło qui tgnorte de: ut
non dicant intergentes ubi est s eoꝵ.¬
tib lassati siluissent: etsurgens o¬
a infusus lacrimis drxete. Eqtio ami¬
mo estote fr̃es. et hos quĩcurq dies
exspectemus a dño misccłiam. forsitan
enim indiguationem sitam abscidei
et dabit głam nomini suo. Si aũtrans¬
actis quinq dieb non inuenerte adiu¬
etum. faciemus hec ũba que locut ests.¬

Expanded text:
entes: Peccavimus cum patribus nostris, injuste egimus, iniquitatem fecimus. Tu, quia pius es, miserere nostri, aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras, et noli tradere confitentes te, populo qui ignorat te, ut non dicant inter gentes: Ubi est Detibus lassati siluissent, exsurgens Ozias infusus lacrimis dixit: “Aequo animo estote, fratres, et hos quinque dies expectemus a Domino misericordiam. Forsitan enim indignationem suam abscidit et dat gloriam nomini suo. Si autem, transactis quinque diebus, non venerit adiutorium, faciemus haec verba quae locuti est
Abbreviated transcription (Latin):
pinquassent ad montana. exrerunt con¬
tra tos funlibularui. Illi añ dierten¬
tis a latere montis. liganerunt achior
arro filii istł descendentes de be¬
thrilia. uenerint ad eum. Qł
solitentes duxerunt ad bechuliam. at¬
ꝙ in medro popłi illum statuentes. ꝑcunc¬
dat sinit quid rerum eẽt. quod illũ uine¬
tum assiri reliquissent. In dreb illis
erant illic pͥncipes orias filiꝰ micha de
tribui symeon. et carmi qui et gothoni¬
el. In medio teaq senioꝵ et in conspestu
orinium. achier cbixit omnia que lo¬
cutus ip̃e fuerat ab oloferne int̾roga¬
tus. ec qualiter popł olefernis uotiuis¬
sec ꝓpter hoc ũbum interficere eũ.¬
et quem ad modũ ipe olofernis iratus
uisserie eum isrłitis hac de causa tra¬
di. ut dum uineret filios csrł: tunc
etiam ipm achior diuetsis iubeat suꝑ¬

Expanded text:
pinquassent ad montana, exierunt conpinquassent ad montana, exierunt contra eos fundibularii. Illi autem divertentes a latere montis, ligaverunt Achior porro filii Israhel descendentes de Bethulia venerunt ad eum quem solventes duxerunt ad Bethuliam atque in medio populi illum statuentes percontati sunt quid rerum esset quod illum vinctum Assyrii reliquissent in diebus illis erant illic principes Ozias filius Micha de tribu Symeon et Carmi qui et Gothonihel in medio itaque seniorum et in conspectu omnium Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus et qualiter populus Holofernis voluisset propter hoc verbum interficere eum quemadmodum ipse Holofernis iratus iusserit eum Israhelitis hac de causa tradi ut dum vinceret filios Israhel tunc etiam ipsum Achior diversis iubeat su
Abbreviated transcription (Latin):
factum est aũ cum cessassent loqui.
indignarꝰ olofernis uehemenẽ qͥpete ad
achior. Qm̃ ꝓphetast nobis ditens qͦs
gens isrł desendatur a deo suo. ice osten¬
dm eͥ quia ñ est ds nisi nabugodono¬
sor cum ꝑcusserimus eos otri sicut ho¬
minem unum: tunc et ip̃e cum illiã
assyriorum gladio iriteribas. Et om-¬
nis estł tecum ꝑdinone disꝑiet.⁊ ꝓba¬
bis qm̃ nabngedonosei dñs sit uniũse
terre. Tunq gladius milicie mee
tranller ꝑ latera tua. et confixus ca¬
des inter uulneratos isrł: ee non respi¬
iabis ultra donce excermineris cum
ul. et pallor qui faciem tuam obtinu
simul eum illis hec exꝑieris. ecte ex
hac hora illorum populo sociaberis. uͭ
dum dignas mei gladii mei penas exce¬
ꝑint: ĩpe simul ultioni subiacens. Cime
Aifernis p̃cepit seruis suis. ut app̃hen¬
derent achior. et ducerent eiam in bethii¬
liam. et trderent eum in matu filioꝵ
istłꝰ. Ee accipientes eutm serui olaferns.
pfecn sunt ꝑ campestrta. Sed cum appro¬

Expanded text:
ui, indignatus Holofernes vehementer, dixit ad Achior: Quoniam prophetasti nobis dicens, quod genus Israel defendatur a Deo suo, ut ostendam tibi quoniam non est Deus, nisi Nabuchodonosor: cum percusserimus eos omnes, sicut hominem unum, tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis, et omnis Israel tecum perditione disperiet: iam Nabuchodonosor dominus sit universae terrae: tuncque gladius militiae meae transiet per latera tua, et confixus cades inter vulneratos Israel, et non respirabis ultra, donec extermineris cum us, et pallor, qui faciem tuam obtinetsimul cum illis haec experieris, ecce ex hac hora illorum populo sociaberis, ut, dum dignas mei gladii poenas exceperint, ipse simul ultioni subjaceas. Tunc Holofernes praecepit servis suis ut comprehenderent Achior, et perducerent eum in Bethuliam, et traderent eum in manus filiorum Israel. Et accipientes eum servi Holofernis, profecti sunt per campestria: sed cum appro
Abbreviated transcription (Latin):
ti dtio milia. p̃ter p̃parationes uire
illoruni quos occupauerat captititas.
ee Ooricti fueraut de ꝓuincus ⁊ urbib
uituũse inuetitutis. Oranes paricer pa¬
rauerunt se ad pugnam contra filios
ilrł. et uinerunt pͥ crepedinem moni¬
tis. usq ad apicem qui respuete suꝑ do¬
chaym: a loco qui aicitur belma isq¬
id celmo qui est contra esdrelon. filu
aũ ilrłut uiderunt multitudinem

Expanded text:
ti duo milia praeter praeparationes virorum ti duo milia praeter praeparationes virorum illorum quos occupaverat captivitas et adducti fuerant de provinciis et urbibus universae iuventutis omnes pariter paraverunt se ad pugnam contra filios Israhel et venerunt per crepidinem montis usque ad apicem qui respicit super Dothain a loco qui dicitur Belma usque Chelmo qui est contra Hesdraelon filii autem Israhel ut viderunt multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
iu̾sa achior exposuisset. omnis po¬
pł cecialte in faciem adorantes dñm.
et cominun lamentatione et fletu
unatiunes. p̃ces siras effuderunt dño
dicentes. Dñe ds celi et derre intueri
sipbiam alor. ex respice ad humilita¬
tem nr̃am. et faciem tuoꝵ scõꝵ atten¬
de. Et ostende quia ñ derelinquis p̃¬
strmentes dete. ⁊ psimetites de se ⁊ de
sua nirtute gloriarites humilias. fini¬
D itaq fletu. ⁊ ꝑ totum diem popłoꝵ
oratione completa : consolati sunt a¬
chior dicentel. Denl pr̃m m̃ oꝵ cuiꝰ ta
urtutem p̃dicast. ip̃e tibi hanc dabit
uicissitudinem. ut eorran magis tu in¬
tetitum tudeas. Cum nͦ dominꝰ detis
cuerte tibi. ttacum oninib tius conuer¬
seris. Tunc orias funto consilio stiscepit
gum in domum suam. et fecit cen. im
magnan. ee nocatis omnib p̃sbiteris
loferins añ. atera dre p̃cepit exer¬
titib suis ur ascenderent contra
bethulram. Eratñ pedites bellator
centum ingniti milia. et equtres iugin¬

Expanded text:
sa haec exposuisset, omnis populus cecidit in faciem, adorantes Dominum, et communi lamentatione et fletu unanimes preces suas Domino effuderunt, dicentes Domine Deus caeli et terrae intuere superbiam illorum et respice ad nostram humilitatem et faciem tuorum sanctorum adtende et ostende quia non derelinquis praesumentes de te et praesumentes de se et de sua virtute gloriantes humilias finito itaque fletu et per totum diem populorum oratione conpleta consolati sunt Achior dicentes Deus patrum nostrorum cuius tu virtutem praedicasti ipse tibi hanc dabit vicissitudinem ut eorum magis tu interitum videas cum vero Dominus Deus cuerit tibi ita cum tuis omnibus converseris tunc Ozias finito consilio suscepit eum in domum suam et fecit cenam magnam et vocatis omnibus presbyteris Holofernis autem altera die praecepit exercitibus suis ut ascenderent contra Bethuliam erant autem pedites bellatorum centum viginti milia et equites vigin
Abbreviated transcription (Latin):
interfici uissis es: et uix esftigisti mortis
imꝑium. et iterum sepelis mortuos:
Sed tobias plus timens dm̃ quam reg̃s̃
rapiebat corpora occiseꝵ. et occultabat
in domo sua. eo medus noctib sepelie
ontigit aũ ut qͥua¬
dam die fatigatus a sepultura.
ueniens domum iactasset se iuxta pari
etem et obdormissit: ee ex nido hirun¬
dimun dormienti illi calida stercora
insiderent suꝑ oculos eiꝰ fieretq cetꝰ.¬

Expanded text:
interfici jussus es, et vix effugisti mortis interfici jussus es, et vix effugisti mortis imperium, et iterum sepelis mortuos? Sed Tobias plus timens Deum quam regem, rapiebat corpora occisorum et occultabat in domo sua et mediis noctibus sepeliebat ea contigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta paetem et obdormisset, atque ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos ejus fieretque
Abbreviated transcription (Latin):
tuam sollicitꝰ exhibebat. Deniq cũ
reuersus ẽẽt rex sermacherim fagiens
a iudea. plagã quam cirea eum fece¬
rat ꝓpt̃ blasphemiam suam. etͥ iritꝰ
multos occideret ex filiis isrł: tobias
sepeliebat corpora eor. At ubi nun¬
tiatum est regi. iussit eum oggidi. et
tulit omnem substantiam etꝰ.
obias uero eum filio suo ⁊ cum
uxore fugiens nudus latuit. qͥ.i
multi diligebant eum. Post dies uͦ
quadraginta quinq: occiderune re¬
gem filii ip̃iꝰ. Et reuersus est tobias
ad domã suam. omnisq poplꝭ facul¬
tas eiꝰ restituta est et. Post hec uͦ cum
ẽet dies factus dm̃. et factum ẽẽt pran¬
tiauit unum ex filiis istł iugubatum
tacere in platea. Statimq exiliens de
actubitu suo. relinquens prandium.
ieiumis ꝑuenit ad corꝑus. Tollensq il
dum occubuissee sol: caute sepeliret e¬
tim. Cumq octultass corpꝰ. manduca¬
uit panem cum luctu ex tremore. me¬
morans illum sermonem. quem dixte
proximi sui dicentes. Iam huiꝰ rei sansa

Expanded text:
am sollicitus exhibebat. Denique cum reversus esset rex Sennacherib, fugiens a Judaea plagam, quam circa eum fecerat Deus propter blasphemiam suam, et iratus multos occideret ex filiis Israel, Tobias sepeliebat corpora eorum. At ubi nuntiatum est regi iussit eum occidi et tulit ei omnem substantiam eius Tobias vero cum filio suo et cum uxore fugiens nudus latuit quia multi diligebant eum post dies vero quadraginta et quinque occiderunt regem filii ipsius et reversus est Tobias ad domum suam omnisque facultas eius restituta est ei post haec vero cum esset dies festus Domini et factum esset prantiat unum ex filiis Israhel iugulatum iacere in platea statimque exiliens de accubitu suo relinquens prandium ieiunus pervenit ad corpus tollensque il occubuisset, caute sepeliret eum. Cumque occultasset corpus, manducavit panem cum luctu et tremore, memorans illum sermonem, quem dixit proximi ejus, dicentes: Jam hujus rei causa
Abbreviated transcription (Latin):
Cumqi cooꝑtusset otnnem t̾ram fa-¬
mes. cdescenderutre in egiptum. Illic¬
sie ꝑ quadringentos annos multipli¬
caq sitire: ut dimuimerari eorum ñ
posset exercitus. Cumq grauasset
eos rex egipti. atq in õficationib
urbium suarum in luto eo latere sub¬
iugasset eos: clamauerutie ad dm̃ fu
iun. et ꝑcussit totam dertam egipti
plagis uartis. Cum q eiecissent eos
pede sicco fundum maris ꝑ ambulan¬
do tiansiersire. In quo loco olam in¬
numetbilis gxercitus egiptioꝵ eos
ꝑsequeretur. ita aquis cooꝑtus est:
ut non retanerte uel uui̾s. qrei fac¬
tum posteris mentiarte. Egressus e¬
tiam mare rubram. deserta sina
monts occurrerunt. in quib nunꝗ.
homo habitare potiie. tel filiꝰ hori¬
nis requieuit. Illic fantes amari ob¬
dultati sunt eis ad bibetidum.⁊
annos qpadingitta annonam de ce¬

Expanded text:
am fames descenderunt in Aegyptum illicque per quadringentos annos sic multiplicati sunt ut dinumerari eorum non possit exercitus cumque gravaret eos rex Aegypti atque in aedificationibus urbium suarum in luto et latere subiugasset eos clamaverunt ad Deum suum et percussit totam terram Aegypti plagis variis cumque eiecissent eos pede sicco fundum maris perambulando transirent in quo loco dum innumerabilis exercitus Aegyptiorum eos persequeretur ita aquis coopertus est ut non remaneret vel unus qui factum posteris nuntiaret egressis etiam mare Rubrum deserta Sina montis occurrerunt in quibus numquam homo habitare potuit vel filius hominis requievit illic fontes amari obdulcati sunt eis ad bibendum et per annos quadraginta annonam de c
Abbreviated transcription (Latin):
esto. in proximo est ue a dño cccreris.
teris ꝑducere filium meum ad gabe¬
cum redicris: restituam ł merredẽ
tuat. Et dixit ei angłs. Ego eum du¬
cam. er reducam ad te. Cin tobias respon¬
dit. Rogo te. indica michi di qua detuo.
acit de qua tribu estu: Cin tuphael ay¬
gła dixit. Genus queris mercetinaru.
an ip̃m mercennaritm qui eum filto
tuo eat: Sed ne frete sollititum te red¬
dam: ego sum ararias auania mragni
filnis. Et tobias respotidit. Ex mog¬
no grre es tu. Sed peto ne iralcaris.
quod uoluerim cognoscere genus tui¬
um. Dixte aũ illi angłs. Ego sanctru

Expanded text:
esto in proximo est ut a Deo cureris esto in proximo est ut a Deo cureris teris perducere filium meum ad Gabecum redieris restituam tibi mercedem tuam et dixit ei angelus ego eum ducam et reducam ad te cui Tobias respondit rogo te indica mihi de qua domo aut de qua tribu es tu cui Rafahel angelus dixit genus quaeris mercennarii an ipsum mercennarium qui cum filio tuo eat sed ne forte sollicitum te reddam ego sum Azarias Ananiae magni filius et Tobias respondit ex magno genere es tu sed peto ne irascaris quod voluerim cognoscere genus tuum dixit autem illi angelus ego sanu
Abbreviated transcription (Latin):
ro Ille me nestit: Et ego illum ignoro.
Quod signum dabo illi: Ded neq iu¬
liquando. Tune pater suus respondit
ulli et apxit. Cyrographum quidem
stenderis: statim restituer. Sed ꝑge
nuntie et inquite łͥ. aliquem fidelem
iurum qui eat tecum salua mettede
sua dum adhric uuto: ut recipias eã.
unc egressus cobias: inuenit
iuurenem splendidum stantem
pcinctum. et quasi paratum ad am¬
dulandum. Et ignorans quod ange¬
liis dei eẽt. salutauit eum et dixit.¬
isle respondce. E ⁊ falus iscł. Et tobi¬
as dictoei. Nosti mam que ducce in
tegionem medoram: Cui tesꝑodit.
Notu. Er omnua itinera eiꝰ freqͤttẽ
ambtilaui. et marsi apud gabelrm
fr̃em nr̃ta. qui moratur in rages ci¬
uitatero medorum. que posita est
in moute ex bathanis. Cui cobias
ate. Sustinie me obseciy. donee hec
ip̃a nuntiem pr̃i meo. Tunc ingres¬
scs tobias. indicaute uiuersa hec
patri fuo. Suꝑ que admiratus pa¬
ter: rogat ut introiret ad eum. In¬
gressus itaq salutauit eum et dixit.

Expanded text:
ro. Ille me nescit, et ego eum ignoro: quod signum dabo ei? sed neque vicognovi. Tunc pater suus respondit illi, et dixit: Chirographum quidemstenderis, statim restituet. Sed perge nunc, et inquire tibi aliquem fidelem virum, qui eat tecum salva mercede sua: ut, dum adhuc vivo, recipias eam. Tunc egressus Tobias, invenit juvenem splendidum, stantem praecinctum, et quasi paratum ad ambulandum. Et ignorans quod angelus Dei esset, salutavit eum, et dixitille respondit ex filiis Israhel et Tobias dixit ei nosti viam quae ducit in regionem Medorum cui respondit novi et omnia itinera eius frequenter ambulavi et mansi apud Gabelum fratrem nostrum qui moratur in Rages civitate Medorum quae posita est in monte Exbathanis cui Tobias ait sustine me obsecro donec haec ipsa nuntiem patri meo tunc ingressus indicavit universa haec patri suo super quae admiratus pater rogat ut introiret ad eum ingressus itaque salutavit eum et dixit
Abbreviated transcription (Latin):
coram oloferne. et coram pueris tiꝰ. te
mirabantur ad sapientiam ciꝰ. Ex di
ad illam olofernis. Sene fecto de. qm̃
misit teante ppłta. ut des illum tuin ma¬
nib nt̃is. et qm̃ bona est ꝓmissto tua:
si fecerie michi hoc łs tucis. erie ⁊ tñs di.
Et tu iti domo nabigodonosor magnae¬
ris. et nomen tuium nominabetur n
unuiersa terra.
Unc issit eam introire cibi reposi¬
tierant thesauri eiꝰ. ex uissit illic
manere eam. et constitut quid daretͤ
illi de conuitto fuo ¶Cui respondens
iudich axte. Hunc non potero man¬
ducare ex his que michi p̃cipas tribui.
ne ueniat suꝑ me offensto. Ex his aũ
que inichi detuli manducabo. Cin olo¬
fernis ait. Si defecerine ł estaque cecũ
ditulist. quid faciemus tͥ: Et dixte
ndic. uiiit anima tua ctñe ũis. qm̃ ñ

Expanded text:
coram Holoferne et coram pueris eius et mirabantur ad sapientiam eius et dicad illam Holofernis bene fecit Deus qui misit te ante populum ut des illum tu in manibus nostris et quoniam bona est promissio tua si fecerit mihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor magna eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussit eam introire ubi repositi erant thesauri eius et iussit illic manere eam et constituit quid daretur illi de convivio suo cui respondens udith dixit nunc non potero manducare ex his quae mihi praecipis tribui ne veniat super me offensio ex his autem quae mihi detuli manducabo cui Holofernis ait si defecerint tibi ista quae tecum detulisti quid faciemus tibi et dixit Iudith vivit anima tua domine meus q
Abbreviated transcription (Latin):
milie. in conspecta tuo sunt: Atre om¬
na fub lege tua. Nos Iam ee filii ur̃i
sertu tui sumꝰ. Ueni nobis paccficus
domminus. et utere seructio nło sicut
lacuerit tibi.
onc descendit de mentib cum
equitib in uirtute magna. et
obtimut omnem ciuitatem ⁊ omtrẽ
inhabitantem terram. De uuitas
triq metus ꝓuinclis illis incubuit.
ut unius. crum urbium hobitatores.
principes et honorati. si mul cumpo¬
pulis exirent in obinam uentent.
excipientes eum cum coionis ⁊ latn¬
padibi. ducentes choros in tibus et tymm¬
panis. Nec ista ramen facientes. fe¬
min illi nabugodonosor rex ⁊ ut of̃s
deos terre ixterminaret. tucddicer
ut ip̃e solus diceretur do ab his natio¬
nib. que potuissent olofernis potep¬
tia subitigari. Ptransiens aũ syriam
sobal. et omnem apainiam. omnẽqi
mosopotanuan. cenit ad idinueea
in terra gabaci. Accepitq cititates
eorum. ee sedit ibi ꝑ treginta dies in
quib dieb adtinari p̃cepit untuer¬

Expanded text:
miliae in conspectu tuo sunt sint omnia sub lege tua nos iam et filii nostri servi tui sumus veni nobis pacificus dominus et utere servitia nostra sicut placuerit tibi tunc descendit de montibus cum equitibus in virtute magna et obtinuit omnem civitatem et omnem inhabitantem terram de universitusque metus provinciis illius incubuit ut universarum urbium habitatores principes et honorati simul cum populis exirent in obviam venienti excipientes eum cum coronis et lampadibus ducentes choros in tibiis et tympanis nec ista tamen facientes fenim illi Nabuchodonosor rex ut omnes deos terrae exterminaret videlicet ut ipse solus diceretur deus ab his nationibus quae potuissent Holofernis potentia subiugari pertransiens autem Syriam Subal et omnem Apamiam omnemque Mesopotamiam venit ad Idumeos in terra Gabaa accepitque civitates eorum et sedit ibi per triginta dies in quibus diebus adunari praecepit univer
Abbreviated transcription (Latin):
ex uirtute pendebat. Et ideo dñs hãe
in illam puleridinẽ ampliauit. ut
incomptrabili decore omnim occi¬
lis appar̾et. Itoposiut itaq abre sue
ascopam uim. et uas olei. ee polen¬
tani. ⁊ lapates. et panes. et caseum.
et ꝓfecta est. Cumq uetusset ad por¬
tas cuntatis. inuenerunt exspectan¬
tim oziam. et p̃sbiteros cuitatis.¬

Expanded text:
ex virtute pendebat et ideo Dominus hanc in illam pulchritudinem ampliavit ut inconparabili decore omnium oculis appareret inposuit itaque abrae suae ascopam vini et vas olei et pulenta et palatas et panes et caseum et profecta est cumque venisset ad portas civitatis invenerunt expectantem Oziam et presbyteros c