comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sermo testatur. ut soluant corrigiã
calciam̃ti sui: quia locus in quo stent
sc̃s sit. Cum aut̃ loti fuerint pedes et
om̃i sorde purgati: calciantur yalu¬
EI IC siue racintis. quod utrumq ae¬
rii et cxͫdͦ ni coloris ẽ: ut raprantur
in occursum dñi m aera. et ad cęlestia
regna festinent. Et cinxi te bysso.
Ierłm ñ solum uestitur discolorib et
calcratur yali EINic : sed et bysso
accingitur: de qua tenuissima in ue-¬
ste fila texuntur. & uxor in prouer¬
biis quȩ uiro suo duas texuit clami¬
des: et p̃sentis scłi et futuri. sibi de
bysso et purpura fecisse dicitur uesti¬
menta. Hac bysso accingunt᷑ renes.
quotiens pingura libidinis incentiua
tenuanda sunt: nichilq in eis crassi
p̃ceptum apłi dicentis. State ergo suc¬
cincti lumbos ur̃os in ueritate: quasi
aliis uerbis diceret. bysso. Et dñs ad
apłos loquitur: sint lumbi ur̃i accm¬
cti: et lucernȩ ardentes in manibus

Expanded text:
sermo testatur , ut solvant corrigiam sermo testatur , ut solvant corrigiam calciamenti sui, quia locus in quo stent sanctus sit. Cum autem loti fuerint pedes, et omni sorde purgati, calciantur hyacinthinis, sive janthinis; quod utrumque aerii et κυανέου coloris est: ut rapiantur in occursum Domini in aerem, et ad coelestia regna festinent. Et cinxi te bysso. Jerusalem non solum vestitur discoloribus, et calciatur hyacinthinis, sed et bysso accingitur, de qua tenuissima in ves fila texuntur. Et uxor in Proverbiis, quae viro suo duas texuit chlamydes, et praesentis saeculi et futuri, sibi de bysso, et purpura fecisse dicitur vestimenta . Hac bysso accinguntur renes, quoties pinguia libidinis incentiva tenuanda sunt, nihilque in eis crassi praeceptum Apostoli dicentis: State ergo succincti lumbos vestros in veritate ; quasi aliis verbis diceret, bysso. Et Dominus ad Apostolos loquitur: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in manibus
Abbreviated transcription (Latin):
et ñ ioseph: qui sub peregrino et pa¬
storali patre. uestes discolores et re¬
gias. habere ñ poterat. Et calciaui
te iacyntino .lxx. Et calcraui te racin
nitur: iacinteina siue racinthina
calciam̃ta narrantur : quȩ uirorũ
ꝑsonȩ ñ conueniunt. Deniq factu¬
ris pascha p̃cipitur: absq ulla colo¬
ris uarietate. ut accinctis lumbis et
pedib. calciati sint. Ista sunt calcra¬
menta : de quib et apłs scribit: cal¬
ciati pedes. in p̃paratione euangłii
pacis. Philo uir disertissimꝰ iudȩoꝵ
yaliia e or. in uestib pontificis ae¬
ri comparat: ꝑ quem suꝑna atq
cȩlestra significari arbitratur. Nec
prius ierłm calciatur ialemtinis:
nisi lauetur aqua. Unde et apłorũ
quib prius p̃ceperat dñs. ut excu¬
terent pedum suorum puluerẽ: la¬
uantur a saluatore pedes. Et spon¬
sa dicit in cantico canticorũ laui
pedes meos. quomodo inquinabo
illos: Et moysen. et iħm. diuinus

Expanded text:
et non Joseph, qui sub peregrino et paet non Joseph, qui sub peregrino et pastorali patre, vestes discolores et regias habere non poterat. Et calciavi te janthino. LXX: Et calciavi te hyacinimitur, hyacinthina, sive janthina calciamenta narrantur, quae virorum personae non conveniunt. Denique facturis pascha praecipitur, absque ulla coloris varietate, ut accinctis lumbis, et pedibus calciatis sint. Ista sunt calciamenta de quibus et Apostolus scribit: calciati pedes in praeparatione Evangelii pacis. Philo vir disertissimus Judaeorum, hyacinthon in vestibus pontificis aeri comparat, per quem superna atque coelestia 153 significari arbitratur. Nec prius Jerusalem calciatur hyacinthinis, nisi lavetur aqua. Unde et Apostolorum, quibus prius praeceperat Dominus ut excuterent pedum suorum pulverem , lavantur a Salvatore pedes. Et sponsa dicit in Cantico Canticorum: Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos ? Et Moysen et Jesum divinus
Abbreviated transcription (Latin):
seph. Nec potuerunt eum frẽs uen
dere: nisi prius tunicę uarietate nu¬
dassent. Et de sponsa dicitur. iN
quadragesimo quarto psalmo: asti¬
tit regina a dextris tuis in uestitu
deaurato. circundata uarietate. hoc
ẽ. uestim̃tum : de quo et apłs loqui¬
tur. Induti nouum hominem. qui
renouatur in agnitione dei: uixta
imaginem creatoris. Uolumus scire
quȩ sint uaria uestim̃ta: idem nos
apłs docet credentib scribens: in¬
dumini ergo uiscerib miscđię. bo¬
nitatis. humilitatis. mansuctudinis.
patientiȩ. Quid hac uarietate pul¬
chrius: De qua et iob loquebatur.
Quis dedit mulierib texturȩ sapi¬
entiam: aut uarictatis disciplinã:
& pontifex semel in anno pro popło
adolebat incensu: et ingrediens in
scã scõrum. uariis uestib utebatur.
Certe si diuitiȩ uarietatem uestium.
et ñ scĩtas facerent diuersitasq uir¬
tutum: pharao et nabuchodonosor
hȩc uestim̃ta habuisse scriberentur.

Expanded text:
seph: nec potuseph: nec potudere, nisi prius eum tunicae varietate nudassent. Et de sponsa dicitur in quadragesimo quarto psalmo: « Astitit regina a dextris tuis, in vestitu deaurato, circumdata varietate. » Hoc est vestimentum, de quo et Apostolus loquitur: « Induite novum hominem, qui renovatur in cognitionem juxta imaginem Creatoris . » Volumus scire quae sunt varia vestimenta? Idem nos Apostolus docet, credentibus scribens: « Induimini ergo visceribus misericordiae, bonitatis, humilitatis, mansuetudinis, patientiae . Quid hac varietate pulchrius? De qua et Job loquebatur: Quis dedit mulieribus texturae sapientiam, aut varietatis disciplinam ? Et pontifex semel in anno, quando pro populo adolebat incensum, ingrediens in Sancta sanctorum, variis vestibus utebatur . Certe si divitiae varietatem vestium, et non sanctitas faceret diversitasque virtutum, Pharao et Nabuchodonosor haec vestimenta habuisse scriberentur,
Abbreviated transcription (Latin):
et mundare sanguine: nisi oleo qͦq
unxerit. Iuxta quod. samaritanus
qui int̃pretatur custos. seminecis
uulnera. primum olei infusione le¬
niuit : demnde uini austeritate com¬
pescuit. Dñs aut̃ nr̃ alio inctus ẽ
oleo. quod ñ dolorem uulnerũ miti¬
garet. sed lȩticiam tribueret: dicen¬
te ad eum sp̃u scõ: propt̾ea unxit
te ds̃. ds̃ tuus oleo exultationis pre
consortib tuis. h abent et contrariȩ
fortitudines simulati olei lenitatẽ
dulcia ꝑ hereticos pollicentes: quae
uertuntur in amaritudinẽ. et quȩ
detestatur propħa cõmemorans:
oleum aut̃ peccatoris. ñ impinguet
caput meum. Sin aut̃ ab unctione
cta oleo sp̃uali. xp̃i nomen acceperit:
iuxta quod in psalmis de abraham
legimus: nolite tangere xpõs meos.
et in propħis meis nolite maligna¬
ri. Et uestiui te discolorib .lxx. Et
gis cerimoniis: quarum occupata
studio. idola derelinqueres. Ista sunt
uaria uestim̃ta: quib indutus ẽ .io.¬

Expanded text:
et mundare sanguine, nisi oleo quoque et mundare sanguine, nisi oleo quoque unxerit: juxta quod Samaritanus, qui interpretatur custos, seminecis vulnera primum olei infusione linivit, deinde vini austeritate compescuit . Dominus autem noster alio unctus est oleo, quod non dolorem vulnerum mitigaret, sed laetitiam tribueret, dicente ad eum Spiritu sancto: Propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo exsultationis prae consortibus tuis . Habent et contrariae fortitudines simulati olei lenitatem, dulcia per haereticos pollicentes; quae vertuntur in amaritudinem, et quae detestatur propheta commemorans: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum . Sin autem ab unctione cta oleo spirituali, Christi nomen acceperit; juxta quod et 152 in Psalmis de Abraham legimus: Nolite tangere christos meos, et in prophetis meis nolite malignari. Et vestivi te discoloribus. LXX: Et gis caeremoniis, quarum occupata studio, idola derelinqueres. Ista sunt varia vestimenta, quibus indutus est Jo
Abbreviated transcription (Latin):
÷ et laui te aqua. et emudaui sangui¬
nem tuum ex te: et imxi te oleo.
Quia expandi alas meas et operui
ignominiã tuam. et iuraui tibi. et in¬
gressus sum pactum tecum: proptẽa
mea facta es possessio: ut quȩ aliena
eras quando uidebaris immunda.
mea eẽ. cęperis. quando pactũ me¬
um tecum iuram̃to firmaui. Siue
iuxta consuetudinem propħarum.
facta es michi ait: pro eo quod ẽ meo
coniugio copulata es. Et laui te in¬
quit aqua. baptisin salutaris: nisi
enim quis renatus fuerit ex aqua
et sp̃u scõ. ñ potest intrare in reg¬
num dei. Et alibi legimus: ipse uos
baptitabit in sp̃u scõ et igne : de
quo baptisiate. et ifaras loquitur
dicens. Lauabit dñs sordes filiorũ
et filiarum syon. et sanguinẽ mun¬
dabit de medio corum: spũ iudicii
et sp̃u combustionis. Cum aut̃ laue¬
rit et mundauerit sanguinẽ. quo¬
annis cruore manabat. fimbrię sana¬
uit ac tactu: ñ sufficit ei lauare aqͦ.

Expanded text:
 et lavi te aqua, et mundavi sangui et lavi te aqua, et mundavi sanguinem tuum ex te, et unxi te oleo. » Quia expandi alas meas, et operui ignominiam tuam, et juravi tibi, et ingressus sum pactum tecum, propterea mea es facta possessio, ut quae aliena eras, quando videbaris immunda, mea esse coeperis: quando pactum meum tecum juramento firmavi. Sive juxta consuetudinem Prophetarum, facta es mihi ait: Pro eo, quod est meo conjugio copulata es, et lavi te, inquit, aqua baptismi salutaris: « Nisi enim quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest intrare in regnum Dei . » Et alibi legimus: « Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni . » De quo baptismate et Isaias loquitur, ia: Lavabit Dominus sordes filiorum et filiarum Sion, et sanguinem emundabit de medio eorum, spiritu judicii, et spiritu combustionis . Cum autem laverit, et mundaverit sanguinem: sicannis cruore manabat, fimbriae sanavit attactu : non sufficit ei lavare aqua,
Abbreviated transcription (Latin):
liberandum. Et iuraui tibi: et m¬
gressus sum pactum tecũ: ait dñs
ds̃ .lxx. Et iurami tibi: et ingres¬
 sus sum in testam̃tum tecum: dicit
adonai dñs. Quia expandi amictũ
meũ. siue alas meas suꝑ te. et oꝑui
confusionẽ tuam: propt̾ea iuraui
tibi. et ingressus sum pactum siue
testam̃tum tecum. ut michi potiꝰ
quam cȩteris qui ad te uolebant
diuertere ingereris: iuxta illud.
iurauit dñs et ñ penitebit eum:
tu es sacerdos in ęt̃num. scđm ordi¬
nem melchisedech. Omĩs enim con¬
trouersie : finis ẽ. iuram̃tum. Et ui¬
uo ego dicit dñs: nisi malo pęniten¬
tiam ꝑcecatoris quã mortẽ. Tempo¬
re igitur nuptiarum. isrł iuram̃¬
tum accipit dei. pro omĩ dotali
munere : quia dauid de se dixerat.
mem̃to dñe dauid. et omĩs man¬
suetudinis eius: quia iurauit dño
uotum uouit deo iacob: et ipse
dñs iurat ei. scriptura dicente ui
rauit dñs dauid ueritatem. et ñ
frustrabitur eum. Et facta es michi:¬

Expanded text:
liberandum. Et juravi tibi; et iliberandum. Et juravi tibi; et ingressus sum pactum tecum, ait Dominus Deus. LXX: Et juravi tibi, et ingressus sum in testamentum tecum, dicit Adonai Dominus. Quia expandi amictum meum, sive alas meas super te: et operui confusionem tuam: propterea juravi tibi, et ingressus sum pactum, sive testamentum tecum: ut mihi potius quam caeteris, qui ad te volebant divertere, jungereris, juxta illud, Juravit Dominus et non poenitebit eum: tu es sacerdos in nem Melchisedech . » Omnis enim controversiae finis est juramentum. Et vivo ego, dicit Dominus, nisi malo poenitentiam peccatoris, quam mortem . Tempore igitur nuptiarum, Israel juramentum accipit Dei pro omnidotali munere. Et quia David de se dixerat: « Memento, Domine, David, et omnis mansuetudinis ejus: qui juravit Domino, votum vovit Deo Jacob . » Et ipse Dominus jurat ei, Scriptura dicente: « Juravit Dominus David veritatem, et non frustrabitur eum. » « Et facta es mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
etenim iuxta apłm. inhonesta cor¬
poris nr̃i. maiore honore circundamꝰ
Unde et psalmista canit: beati quo¬
rum remissę sunt iniquitates. et
quoꝵ tecta sunt peccata: quȩ cham
quia ñ protexit in patre. ęt̃na ma¬
ledictione signatur: Quod de icrłm
diximꝰ: referamus ad animã nr̃am.
Quȩ quamdiu in infantia constitu¬
ta ẽ peccato caret: cum aut̃ ętatis
eius tempus aduenerit. multi st̃
amatores demonũ. et hereticorum
ꝑuersorum dogmatũ. qui ad eam
cupiunt declinare. Qui protectione
dei repelluntur: ut ñ satellites dra¬
boli. sed ministros saluatoris recipi¬
at. Pro diuertentiũ dilectione et
uberum. in hebraico habet dodim:
quod scđm linguę eorum proprieta¬
tem. omĩa quę supra uersa sunt si¬
gnificat. ꝑ tempus ergo dilectionis
et uberum. siue amatoꝵ dei. possunt¬
intelligi abraham et isaac et iacob:
quando eis pollicitus ẽ dñs post
egyptiam seruitutem. suum popłm

Expanded text:
Etenim juxta Apostolum: Inhonesta corEtenim juxta Apostolum: Inhonesta corporis nostri majore honore circumdamus . Unde et Psalmista canit: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quae Cham quia non protexit in patre, aeterna maledictione signatur . Quod de Jerusalem diximus, referamus ad animam nostram, quae quamdiu in infantia constituta est, peccato caret. Cum autem aetatis ejus tempus advenerit, multi sunt amatores daemonum et haereticorum, perversorumque dogmatum, qui ad eam cupiunt declinare. Qui protectione Dei repelluntur; ut non satellites diaboli, sed ministros Salvatoris recipiat. Pro divertentium, dilectione, et uberum, in Hebraico habetur DODIM  , quod secundum linguae eorum proprietatem, omnia quae supra versa sunt significat. Potest tempus dilectionis, et uberum sive amatorum Dei, intelligi Abraham, et Isaac, et Jacob: quando eis pollicitus est Dominus post Aegyptiam servitutem, suum populum
Abbreviated transcription (Latin):
gume. et ad pęnitentiam ꝓuocasse :
sed peccantem rursus muisit: et
quia erat nuda et confusionis ple¬
na. rursum uenit et uisitat.  ecce
tempus cius tẽpus amantium: siue
uixta septuaginta diuertentiũ: et
iuxta int̾pretationẽ aquilȩ secim¬
licet et tempus nuptiarum. Iuxta
primã uero eiꝰdem editionẽ. et theo¬
terp̃tatur uberum: pro quo simma¬
chus uertit arͣatine. quod dilectionẽ
sonat. Illud igitur tempus erat: qͣn¬
do possunt mulieres uiris sociari:
et sustinere coitum maritalem. At ta¬
men misericors ds̃ expandit alas su¬
as et suscepit eos: et in humeris su¬
is portauit eos: iuxta illud. quod
m euangelio scriptum ẽ quoties uo¬
lui congregare filios tuos. sicut gal
pandit pro alis : hoc enim in terp̃¬
ad pedes dormiens boot: et in ora
mur y ali gir ac fimbrias alliga¬
re. Hȩc aut̃ fecit ut oꝑiret ignomi¬
niam ierłm. geratale feminarum
sub hoc nomine corpus ostendens:

Expanded text:
guine, et ad poenitentiam provocasse: guine, et ad poenitentiam provocasse: sed peccantem rursum invisit, et quia erat nuda, et confusionis plena, rursum venit et visitat, et ecce tempus ejus, tempus amantium; sive juxta Septuaginta divertentium, et sive juxta interpretationem Aquilae secunlicet, et temporis nuptiarum; juxta primam vero ejusdem editionem et Theoterpretatur uberum: pro quo Symmachus vertit ἀγαπῆς, quod dilectionem sonat. Illud igitur tempus erat, quando possunt mulieres viris sociari, et sustinere coitum maritalem. Attamen misericors Deus expandit alas suas, et suscepit eos, et 150 in humeris suis portavit eos, juxta illud quod in Evangelio scriptum est: Quoties voluipandit pro alis: hoc enim interprad pedes dormiens Booz . Et in ora, mur hyacinthinas fimbrias alligare. Haec autem fecit ut operiret ignominiam Jerusalem: genitale feminarum sub hoc nomine corpus ostendens.
Abbreviated transcription (Latin):
ti sensum hebraicum diximus. et ꝑ-¬
uenisti ad mundum muliebrem: tem¬
pus ꝑub̾tatis ostendit. quando puellȩ
nubiles appellantur. et possunt ma-
ritorum amplexib copulari. Deniq
sequitur. Ubera tua intumuerunt.:
et pilus tuus germinauit. Honeste
adolescentularũ maturitas indicat᷑:
quando intumescunt ubera. siue
eriguntur. et germinat pilus. Cũq
parata eẽt ad nuptias. et haberet
pulchritudinẽ corporis: uestim̃toꝵ
tegmina ñ habebat: nec dei prote¬
gebatur auxilio. Si quis xp̃i ñ habet
indum̃tum: nudus ẽ. Si quis non ẽ
indutus uiscerib miscđiȩ. bonitatis.
ne et nuditate turpatur. Et tran¬
⁊ siui ꝑ de. et uidi te: et ecce tempus¬
⁊ tuum tempus amantiũ: et expandi¬
÷ amictum meũ suꝑ te: et oꝑui igno¬
uidi te: et ecce tempus tuũ tempus
diuertentiũ: et expandi alas meas
÷ suꝑ te: et oꝑui ignominiam tuam.
Quanta clem̃tia. Non suffecerat se¬
mel uidisse eam conculcatam in san¬

Expanded text:
ti sensum Hebraicum diximus: et peti sensum Hebraicum diximus: et pervenisti ad mundum muliebrem, tempus pubertatis ostendit, quando puellae nubiles apperitorum amplexibus copulari. Denique sequitur: « Ubera tua intumuerunt, et pilus tuus germinavit. » Honeste adolescentularum maturitas indicatur, quando intumescunt ubera sive eriguntur, et pili germinant. Cumque parata esset ad nuptias, et haberet pulchritudinem corporis, vestimentorum tegmina non habebat, nec Dei protegebatur auxilio. Si quis Christi non habet indumentum, nudus est. Si quis non est indutus visceribus misericordiae, bonitatis, ne et nuditate torpatur turpatur. « Et transivi per te, et vidi te. Et ecce tempus tuum, tempus amantium. Et expandi amictum meum super te, et operui ignovidi te, et ecce tempus tuum, tempus divertentium: et expandi alas meas super te, et operui ignominiam tuam. Quanta clementia! Non suffecerat semel vidisse eam conculcatam in san
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine tuo: id est ream mortali-¬
um criminũ: et prouocaui te tribu¬
ens pęnitentiam. Dixiq tibi. Licet
sis in sanguine: tamen uiue conuer-¬
sa. Tantaq in te fuit omĩum rerũ
abundantia. ut agri uberrimi habe¬
res similitudinem: et benedictionẽ
racob qua benedixit eum pat̾ suus
dicens ecce odor filii mei sicut odor
agri pleni cui benedixit dñs: et in¬
trares penitralia dñi. diceresq cum
sponsa. introduxit me rex in cubi¬
culum suum: et ad mundũ mulie¬
brem ꝑuenires. Pro quo septuagin-¬
ta transtulert̃. et ingressa es in ci-¬
uitates ciuitatum: ut quomodo
habeto potestatem suꝑ decem. siue
suꝑ quinq ciuitates. ut ñ solum ci¬
uitas. sed metropolis ciuitas appel¬
leris : scđm illud quod in ifara legi-¬
tur. mat̾ urbium. fidelis syon. Pro
quo int̃pretatus ẽ. simmachus. et
ꝑuenisti ad ornatum mulierũ. siue
siue theodotio. et ingressa es ad orna¬
tum ornam̃torum: pro quo nos secu¬

Expanded text:
sanguine tuo: id est, ream mortalisanguine tuo: id est, ream mortalium criminum: et provocavi te, tribuens poenitentiam. Dixique tibi, Licet sis in sanguine, tamen vive conversa. Tantaque in te fuit omnium rerum abundantia, ut agri uberrimi haberes similitudinem: et benedictionem Jacob, qua benedixit ei pater suus, dicens: « Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus , » et intrares penetralia Domini diceresque cum sponsa: « Introduxit me rex in cubiculum suum . » Et ad mundum muliebrem pervenires. Pro quo Septuaginta transtulerunt, et ingressa es in civitates civitatum, ut quomodo icitur: « Habeto potestatem super decem sive super quinque civitates , ut non solum civitas, sed et metropolis civitas appelleris, secundum illud quod in Isaia dicitur: « Mater urbium fidelis Sion . » Porro quod interpretatus est Symmachus, et pervenisti ad ornatum mulierum, sive ut Theodotio, et ingressa es ad ornatum ornamentorum, pro quo nos secu
Abbreviated transcription (Latin):
fide credentis assumitur. Transi¬
: ens aut̃ ꝑ te. indi te conculcatam¬
 in sanguine tuo: et dixi tibi cum es¬
: ses m sangume tuo: uiue. Dixi inquã
tibi in fanguine tuo: uiue. Multipli¬
catam quasi germen agri dedi te: et
multiplicata es. et grandis effecta.
& ingressa es: et ꝑuenisti ad mun-¬
 dum muliebrem. Ubera tua in tumu¬
crunt: et pilus tuus germinauit:¬
‸ et eras nuda. et confusione plena .lxx.
Et transiui ꝑ te. et uidi te mixtam
in sanguie tuo: et dixi tibi de san-¬
gume tuo. uita multiplicare. Sicut or¬
s tum agri dedi te et multiplicata eset
magnificata es: et ingressa in ciui-¬
 tates ciuitatum: ubera tua erecta¬
s sunt. et pilus tuus ortus ẽ. Tu aut̃¬
⁊ eras nuda: plena ignominiȩ P ostquã
proiecta es in faciem campi. siue suꝑ
faciem tr̃ȩ propt̃ prauitatẽ animȩ
tuȩ: meũ ultra ñ merebaris auxili¬
um. At tamen transiens ꝑte. uidi
te conculcatam siue cõmixtam in

Expanded text:
fide credentis assumitur. « Transifide credentis assumitur. « Transiens autem per te, vidi te conculcatam in sanguine tuo. Et dixi tibi cum esses in sanguine tuo: Vive, dixi, inquam, tibi in sanguine tuo, vive. Multiplicatam quasi germen agri dedi te, et multiplicata es, et grandis effecta, et ingressa es, et pervenisti ad mundum muliebrem. Ubera tua intumuerunt, et pilus tuus germinavit: et eras nuda, et confusionis plena. LXX: Et transivi per te, et vidi te mixtam in sanguine tuo, et dixi tibi, de sanguine tuo vita multiplicare, sicut ortum agri dedi te, et multiplicata es, et magnificata es, et ingressa es in civitates civitatum. Ubera tua erecta sunt, et pilus tuus ortus est: tu autem eras nuda, plena ignominiae. Postquam projecta es ifaciem terrae, propter pravitatem animae tuae, meum ultra non merebaris auxilium. Attamen transiens per te vidi te, conculcatam sive commistam in
Abbreviated transcription (Latin):
rem tibi unum de his misertus tui. Et
hunc habet sensum. Ita egisti. et sic m
peccatis nata es. et in delictis conce¬
pit te mat̾ tua: ut ne ipsa quidem
tui miserereris. Cumq sic gesseris.
ut aduersum te ꝑ mala oꝑa crude¬
lis existeres: ego quid tibi potui face¬
re: Quȩ ne inum quidem suꝑioꝵ.
acciꝑe merueris. Qura igitur nichil
horum quȩ fieri infantib solent in
te factum ẽ et hoc ñ sine causa. nec
absq iudicio. sed tuo utio atq pecca¬
to. quȩ ne ipsa quidem tui miserta
es: ideo proiecta es in faciem t̾̃rȩ. si¬
ue campi: et proiecta propt̃ prauita¬
tem auimȩ tuȩ. in die qua nata es.
Oremus. ne prauitate animȩ proici¬
amur in facie campi: in quo lata et
spaciosa uia ẽ. quȩ ducit ad mortem:
m quo chaldȩorum debacchat᷑ equi¬
tatus. Simulq considerandum: qđ
nullus in die quo nascitur. prauum
aliquod cõmittere potest: nisi lauacri
tempore. quando sapiens generatio.

Expanded text:
rem tibi unum de his misertus tui. Erem tibi unum de his misertus tui. Ehunc habet sensum: Ita egisti, et sic in peccatis nata es: et in delictis concepit te mater tua, ut ne ipsa quidem tui misereris. Cumque sic gesseris ut adversum te per mala opera crudelis existeres: ego quid tibi potui facere, quae ne unum quidem superiorum accipere merueris? Quia igitur nihil horum, quae fieri infantibus solent, in te factum est, et hoc non sine causa, nec absque judicio, sed tuo vitio atque peccato, quae ne ipsa quidem tui miserta es, ideo projecta es in facie terrae sive campi: « Et projecta propter pravitatem animae tuae, in die qua nata es. » Oremus ne pravitate animae projiciamur in facie campi, in quo lata et spatiosa via est, quae ducit ad mortem, in quo Chaldaeorum debacchatur equitatus Simulque considerandum quod nullus in die qua nascitur pravum aliquod committere potest, nisi lavacri tempore, quando sapiens generatio
Abbreviated transcription (Latin):
pora barbaroꝵ. romanis corporib
rectiora sunt: usq ad secundũ cnum
et t̾cium annum. semꝑ pannis in¬
uoluuntur. S ed ñ talis ierłm : cuiꝰ
nec umbilicus abscisus. nec ligata
sunt ubera. nec aqua lota ẽ in falu¬
tem. nec sale sallita: neq inuolu¬
ta atq constricta pannis infan-¬
tiȩ. Cur aut̃ nichil horum meru¬
it : sequens scriptura testat᷑. Non
peꝑcit suꝑ te oculus. ut faceret ti¬
bi unum de his : misertus tui. Pro
ꝑcit suꝑ te oculus tuus. ut facerẽ
tibi unum ex om̃ib istis. Et neces¬
se ẽ: ut duplex editio. duplicem ha-¬
beat intelligentiam. Prior: hoc sig¬
nificat. Non ꝑepcit suꝑ te oculus.
ut faceret tibi unum de his : mi¬
sertus tin. & ẽ sensus. Hullus tui
misertus ẽ offenso dõ. nullius suꝑ
te mota sunt uiscera: ut de quat¬
tuor suꝑiorib. saltem unum tibi
faceret: quia omr̃a simul ñ mere¬
baris acciꝑe. In altera: dicitur. Nec
peꝑcit suꝑ te oculus tuus: ut face¬

Expanded text:
pora Barbarorum, Romanis corporibus pora Barbarorum, Romanis corporibus rectiora sunt. Usque ad secundum enim, et tertium annum, semper pannis involvuntur. Sed non talis Jerusalem, cujus nec umbilicus abscisus, nec ligata sunt ubera, nec aqua lota est in salutem, nec sale salita, neque involuta atque constricta pannis infantiae. Cur autem nihil horum meruit, sequens Scriptura testatur. Non pepercit super te oculus: ut faceret tibi unum de his misertus tui. Pro percit super te oculus tuus: ut facerem tibi unum ex omnibus istis. Et necesse est, ut duplex editio duplicem habeat intelligentiam. Prior hoc significat: Non pepercit super te oculus, ut faceret tibi unum de his misertus tui. Et est sensus: Nullus tui misertus est, offenso Deo; nullius super te mota sunt viscera, ut de quatuor superioribus saltem unum tibi faceret; quia omnia simul non merebaris accipere. In altera dicitur: Non pepercit super te oculus tuus, ut face
Abbreviated transcription (Latin):
truert̃ et corruptȩ sunt cieatrices
meȩ. a facie insipientiȩ meȩ. Scio me
legisse in quodam uolumine de dño
saluatore. quod ipse sit sal celeste: et
ñ solum t̾rena et inferna. sed cęle¬
stia quoq suo sapore condiuerit: et
impleatur illud quod scriptum ẽ
głia in excelsis deo. et suꝑ t̾ram
pax hominib bonȩ uoluntatis. Quar¬
tum ẽ: nec inuoluta pannis. Et sal¬
uator panius ẽ iuolutus infartię:
et omĩs qui nascitur ꝑ in uolucra
pannorum. protectione indiget dĩ.
Naturale c̃. ubi tam̃ parentum ñ
deest diligentia. ortis in fantib pri¬
mũ precidi umbilicum: dein ad elu¬
endum sanguinem. lauari eos aqua:
t̃cio. humorem corporum paruuloꝵ.
salis adiectione siccari: quarto. ut
tenera infantum corpora. pannis
inuoluantur. Quod duplicem fit ob
causam: ut et sale siccetur corpus.
quod pannis ne defluat seruatur et
stringitur: et menbra tenerrima.
ne facile de prauentur. Unde et cor¬

Expanded text:
truerunt et corruptae sunt cicatrices truerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae 147 meae . Scio me legisse in quodam volumine De Domino Salvatore, quod ipse sit sal coeleste; et non solum terrena, et inferna, sed coelestia quoque suo sapore condiverit: ut impleatur illud quod scriptum est: Gloria in excelsis Deo, et super terram pax hominibus bonae voluntatis . Quartum est: nec involuta pannis. Et Salvator pannis est involutus infantiae, et omnis qui nascitur per involucra pannorum, protectione indiget Dei. Naturale est, ubi tamen parentum non deest diligentia, ortis infantibus primum praecidi umbilicum: deinde ad eluendum sanguinem lavari eos aqua. Tertio, humorem corporum parvulorum, salis adjectione siccari. Quarto, ut tenera infantium corpora pannis involvantur, duplicem ob causam, ut et sale siccetur corpus, quod pannis ne defluat, servatur et stringitur; et membra tenerrima ne facile depraventur. Unde et cor
Abbreviated transcription (Latin):
sed ñ acceꝑint sp̃m: sicut et sẏmon
ille magus. qui pecunra uolebat re¬
dimere grãm dei. baptizatus quidem
ẽ. in aqua: sed nequaquam baptitatꝰ
ẽ in salutem. Tercio dicitur: nec sale
sallita. Tenera infantum corpora. dũ
adhuc uteri calorem tenent. et primo
uagitu. laboriose uitȩ testantur exor-¬
dia: solent ab obstetricib sale contin¬
gi: ut sicciora sint et restringantur.
Porro ierłm quȩ de malis parentib
nata ẽ: nichil saporis. nichil diligen¬
tiȩ consecuta ẽ. Qui aut̃ renascunt᷑
i xp̃o. dicitur ad cos: uos estis sal
et uulgo sapientes salsi: et stulti uo¬
cantur insulsi. & in leuitico. lege
sancitur. om̃e sacrificium ur̃m sale
sa lietur: ñ cessabit sal testam̃ti dñi
de sacrificiis ur̃is: in cunctis mune¬
rib ur̃is. sal offeretis. Qui hoc sale
conditus fuerit. et omnẽ pedorem
humoremq noxium. huiꝰ anmmuxti¬
one siccauerit: ultra ñ dicet: cõpu¬

Expanded text:
sed non acceperint spiritum. Sicut et Simon sed non acceperint spiritum. Sicut et Simon ille Magus, qui pecunia volebat redimere gratiam Dei, baptizatus quidem est in aqua, sed nequaquam baptizatus est in salutem. Tertio dicitur: « Nec sale salita, » tenera infantium corpora, dum adhuc uteri calorem tenent, et primo vagitu laboriosae vitae testantur exordia, solent ab obstetricibus sale contingi, ut sicciora sint et restringantur. Porro Jerusalem, quae de malis parentibus nata est, nihil saporis, nihil diligentiae consecuta est. Qui autem renascuntur in Christo, dicitur ad eos: Vos estis sal et vulgo sapientes salsi, et stulti vocantur insulsi. Et in Levitico lege sancitur: Omne sacrificium vestrum sale salietur. Non cessabit sal Testamenti Domini de sacrificiis vestris: in cunctis muneribus vestris sal offeretis . Qui hoc sale conditus fuerit, et omnem putorem humoremque noxium hujus admixtione siccaverit, ultra non dicet: Compu
Abbreviated transcription (Latin):
ornatus sui: aut uirgo fascię pecto¬
ralis suȩ : Sequitur. E in aqua ñ
es lota: in salutem. Cruenta infan¬
tum corpora. statim ut emittunt᷑
ex utero lauari solent: ita et gene¬
ratio sp̃ualis. lauacro indiget salu¬
tari. Nullus cium mundus a sorde:
nec si unius quidem diei fuerit ui¬
ta eiꝰ. Et in psalmis legimus: in mi¬
quitatib conceptus sum: et in delic
tis concepit me mat̾ mea. Secunda
natiuitas: soluit primã natiuitatẽ.
Scriptum ẽ. enim. Nisi quiᷤᷤ renatus
fuerit ex aqua et sp̃n scõ: ñ potest
intrare in regnum dei. Multaq st̃
lauacra. quȩ echnci in misteriis su¬
is. et heretici pollicentur : qui omẽs
lauant. sed ñ lauant in salutem:
proptẽa additum ẽ et in aqua ñ es
lota in salutem. Quod quidem ñ so¬
lum de hereticis. sed de eccłiasticis
intelligi potest: qui ñ plena fide ac¬
cipiunt baptismũ salutare. De quib
dicendum ẽ quod acceꝑint aquam.

Expanded text:
ornatus sui: aut virgo fasciae pectoornatus sui: aut virgo fasciae pectoralis suae ? Sequitur: Et in aqua non es lota in salutem. Cruenta infantium corpora, statim ut emittuntur ex utero, lavari solent: ita et generatio spiritualis lavacro indiget salutari. Nullus enim mundus a sorde, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus . Et in Psalmis legimus: In iniquitatibus conceptus tis concepit me mater mea . » Secunda nativitas solvit primam nativitatem; scriptum est enim: « Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest intrare in regnum Dei . » Multaque sunt lavacra, quae ethnici in mysteriis suis, et haeretici pollicentur, qui omnes lavant, sed non lavant in salutem. Propterea additum est: « Et in aqua non es lota in salutem. » Quod quidem non solum de Haereticis, sed de ecclesiasticis intelligi potest: qui non plena fide accipiunt baptismum salutare. De quibus dicendum est, quod acceperint aquam,
Abbreviated transcription (Latin):
rit. nec ei pudendȩ natiuitatis ex¬
ordia sint abscisa: sed gentilẽ pri-¬
mũ uixerit uitam: pro quo septu¬
aginta int̃pretati sunt. in die qua
nata es. ñ alligauert̃ mamillas
tuas : hanc habente scriptura scã
consuetudinẽ ut pro corde. pectus¬
culum. siue pectus. et mamillas.
nominet: uni cuiq loco congru¬
um ꝓuidens. Sacerdotes in quib
debet eẽ. doctrina. et legem requi¬
runt ex ore eorum: accipiunt pec¬
tusculum. Ioħes suꝑ pectus recum¬
bit dñi: ut de fonte uberrimo.
hauriat fluenta sapientiȩ. Uirgi¬
nis in cantico canticorum. duȩ ma¬
millȩ sunt. quasi duo hmnuli ge¬
mini capreȩ. qui pascuntur in lili¬
is : donee aspiret dies. et mouean¬
tur umbrȩ. Mat̾ diligens. statim
ut nata fuerit infantula ligat ma-¬
millas eius. ut a tenero tumere de¬
sistant: et pulchritudinẽ custodi¬
ant uirginalem. Cum aut̃ ad ęta¬
tem uenerit pub̾tatis: dicetur de
ea. Num quid obliuiscetur sponsa

Expanded text:
rit, nec ei pudendae nativitatis exrit, nec ei pudendae nativitatis exordia sint abscisa: sed gentilem primum vixerit vitam; pro quo Septuaginta interpretati sunt: In die qua nata es, non alligaverunt mamillas tuas , hanc habente Scriptura sancta, consuetudinem, ut pro corde, pectusculum sive pectus , et mamillas nominet: ut unicuique loco congruum viderit. Sacerdotes in quibus debet esse doctrina, et legem requirunt ex ore eorum, accipiunt pectusculum. Joannes super pectus recumbit Domini, ut de fonte uberrimo hauriret fluenta sapientiae . Virginis in Cantico Canticorum duae mamillae sunt, quasi duo hinnuli gemini capreae, qui pascuntur in liliis, donec respiret dies, et amoveantur umbrae . Mater diligens, 146 statim ut nata fuerit infantula, ligat mamillas ejus, ut a tenero tumore desistant, et pulchritudinem custodiant virginalem. Cum autem ad aetatem venerit pubertatis, dicetur de ea: Numquid obliviscetur sponsa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cit suꝑ te oculus. ut faceret tibi¬
S unum ex om̃ib istis. et pateretur¬
÷ quippiam suꝑ te: et proiecta es su¬
÷ per faciem campi prauitati animȩ
tuȩ. in die qua nata es. Iurta ordi¬
nem lectionis: de singulis disseramꝰ.
Quando nata ẽ ierłm de patre amor¬
reo et matre cetthea. et effusa ex
utero : non ẽ. precisus umbilicus eiꝰ.
quo fetus aluntur in uentre. instar
arborum et uirgultoꝵ: quȩ ꝑ radi¬
ces ino t̃rȩ nutriuntur occulto. Et
quomodo uirorum seminarium si¬
gnificatur i lumbis: ita genitalra
femanarum honesto sermone. uxta
consuetudinem scripturarũ umbi¬
licus uocatur: testimonio iob qui
sub figura draconis de diabolo lo
et fortitudo illius in umbilico uen¬
tris eius. Iste enim draco coluber
antiquus. qui uocatur drabolus et
satanas. et decepit orbem t̾rarum:
aduersus uiros uirtutem habet
in lumbis: aduersus feminas iN
umbilico. Hoc aut̃ significat de
ierłm. quod ñ statim legem accepe.¬

Expanded text:
ercit super te oculus tuus, ut facerem tibiercit super te oculus tuus, ut facerem tibi unum ex omnibus istis, et pateretur quidpiam super te, et projecta es super faciem campi pravitate animae tuae in die qua nata es. Juxta ordinem lectionis de singulis disseramus. Quando nata est Jerusalem de patre Amorrhaeo et matre Chethaea, et effusa ex utero, non est praecisus umbilicus ejus, quo fetus aluntur in ventre instar arborum et virgultorum, quae per radices humore terrae nutriuntur occulto. Et quomodo virorum seminarium significatur in lumbis: ita genitalia feminarum honesto sermone juxta consuetudinem Scripturarum umbilicus vocantur, testimonio Job, qui sub figura draconis loquitur de diabolo: et fortitudo illius in umbilico ventris . Iste enim draco coluber antiquus, qui vocatur diabolus et Satanas, et decepit orbem terrarum, adversus viros virtutem habet in lumbis, adversus feminas in umbilico. Hoc autem significat de Jerusalem: quod non statim legem accepe
Abbreviated transcription (Latin):
parentem : meretur audire. Ra¬
dix tua. et generatio tua : de t̾ra
chanaan. Pater tuus amorreus.
et mat̾ tua cetthea. Si illa hoc au-¬
diuit: quid nobis fiet. qui uocati ex
gentium sordib. omnẽ maculam
in lauachro saluatoris amusimus.
si polluerimus indum̃tum xp̃i. et
ñ habuerimus in conuiuio uestem
nuptialem: Utiq illud. ut uinctis
manib pedibq. ȩt̃nis tradamur
ardorib: in quib ẽ fletus oculoꝵ.
et stridor dentium. Et quando
nata es : in die ortus tui ñ ẽ preci¬
÷ sus umbilicus tuus: et in aqua ñ es¬
÷ lota in salutem. nec sale sallita: nec¬
÷ inuoluta pannis. Non peꝑcit suꝑ¬
 te oculus ut faceret tibi imu de¬
÷ his misertus tui : sed proiecta es suꝑ
faciem t̃rȩ. in abiectione animȩ tuę¬
⁊ in die qua nata es .Lxx. Et genera¬
tio tita in die qua nata es: ñ ligaue¬
runt mamillas tuas. et in aqua ñ
⁊ et pannis ñ es muoluta: nec peꝑ¬

Expanded text:
parentem, meretur audire: Raparentem, meretur audire: Radix tua, et generatio tua de terra Chanaan: Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Chethaea. Si illa hoc audivit: quid de nobis fiet qui vocati ex gentium sordibus, omnem maculam in lavacro Salvatoris amisimus, si polluerimus indumentum Christi, et non habuerimus in convivio vestem nuptialem? Utique illud, ut vinctis manibus pedibusque, aeternis tradamur ardoribus, in quibus est fletus oculorum et stridor dentium . 145 Et quando nata es, in die ortus tui non est praecisus umbilicus tuus, et in aqua non es lota in salutem, nec sale salita, nec involuta pannis. Non pepercit super te oculus, ut faceret tibi unum de his, misertus tui: sed projecta es super faciem terrae, in abjectionem animae tuae, in die qua nata es. LXX: Et generatio tua, in die qua nata es, non ligaverunt mamillas tuas, et umbilicus t et pannis non es involuta: nec pep
Abbreviated transcription (Latin):
scđm illud acciꝑe quod in egypto
uocatus sit popłs. et ibi multo tem¬
pore habitauerit: cham quippe pa¬
ter chanaan princeps fint gentis
egiptiȩ : tam̃ uxta scelerum simili¬
latur amorreus. qui interp̃tatur
adoNoc. id est multo sermone
mittit in am̃tiam. O mĩs enã qui
facit peccatum: de diabolo natus
ẽ. Unde et in toto orbe. huiꝰ antiqui
patris famosum uocabulum ẽ: et
multos uertit in am̃tiam. P recipi¬
turq ierłm. uel iuxta litterã uel
iuxta sp̃m. ut relinquat antiquũ
patrem: et dicitur ad eam. Audi
filia et uide. et inclina aurem tu¬
am. et obliuiscere popłm tuum et
domũ patris tui: et concupiscet rex
decorem tuum. Et ꝓmittitur ei si
post peccatum ad uerum uoluerit pa¬
trem reuerti: restituam te sicut fu-¬
isti quando nata es. Cuius tanta no-¬
bilitas ut urbis ierłm. quȩ de abra¬
ham ysaac. et iacob stirpe descen¬
dens. dm̃ habuit patrem: Ꝙ tam̃
quia peccauit. et uerum reliquit

Expanded text:
secundum illud accipere, quod in Aegypto secundum illud accipere, quod in Aegypto vocatus sit populus, et ibi multo tempore habitaverit, Cham quippe pater Chanaan, princeps fuit gentis Aegyptiae, tamen juxta scelerum simililatur Amorrhaeus, qui interpretatur λαλούμενος, id est, multo sermone mittit in amentiam. Omnis enim qui facit peccatum, de diabolo natus est . Unde et in toto orbe hujus antiqui patris famosum vocabulum est, et multos vertens in amentiam. Praecipiturque Jerusalem vel juxta litteram, vel juxta sppatrem, et dicitur ad eam: « Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam; et obliviscere populum tuum, et domum patris tui: et concupiscet rex decorem tuum . Et promittitur ei si post peccatum ad verum voluerit patrem reverti: Restituam te sicut fuisti quando nata es. Cujus tanta nobilitas, ut urbis Jerusalem quae de Abraham, Isaac et Jacob stirpe descendens Deum habuit patrem? et tamen quia peccavit, et verum reliquit
Abbreviated transcription (Latin):
cernunt dm̃. Illud quoq quod ple¬
riq de cȩlesti ierłm int̃pretandum
putant. eccłia ñ recipit: ne omnia
quȩ in p̃senti propħia contexuntur.
ad cęlestium fortitudinum ruinas
atq cruciatus. et restitutionem in
reus : et mat̾ tua cetthea. Magna fi¬
des: grandis audacia propħarũ: unũ
hominẽ. totam urbem ignobilitatis
arguere. Mirabilis daniel. qui ad p̾s¬
biterũ delinquentẽ. et adulterio
iungentẽ homicidium. puer ausus
ẽ. dicere : semen chanaan et ñ iuda.
species decepit te. Magnus et isaras.
qui clamat ad principes et ad popłm
iudȩorum: audite uerbum dñi prm¬
cipes sodomoꝵ. aurib ꝑcipite uerba
dñi populus gomorrȩ.S ed ñ minor
hiczechiel: qui ad totam urbem loqui¬
tur confident̃: radix tua et genera¬
tio tua. de t̾ra chanaan. Pater tuus
amorreus : et mat̃ tua cetthea. Quã
quam et stephanus primus martir
euangłii. ad insanientẽ popłm sit
et generationẽ eius t̾ram chanaan.

Expanded text:
cernunt Deum. Illudque quod plecernunt Deum. Illudque quod plerique de coelesti Jerusalem interpretandum putant, Ecclesia non recipit, ne omnia quae in praesenti prophetia contexuntur, ad coelestium fortitudinum ruinas atque cruciatus, et restitutionem in rhaeus, et mater tua Chethaea. Magna fides, et grandis audacia prophetarum, unum hominem, totam urbem ignobilitatis arguere. Mirabilis Daniel, qui ad presbyterum delinquentem, et adulterio jungentem homicidium, puer ausus est 144 dicere: Semen Chanaam, et non Juda, species decepit te . Magnus et Isaias, qui clamat ad principes et ad populum Judaeorum: Audite verbum Domini, principes Sodomorum, auribus percipite verba Domini, populus Gomorrhae . Sed non minor Ezechiel, qui ad totam urbem loquitur confidenter: Radix tua, et generatio tua de terra Chanaan: Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Chetquam et Stephanus primus martyr Evangelii ad insanientem populum sit et generationem ejus terram Chanaan
Abbreviated transcription (Latin):
nes debitas coaptare. S ub ꝑsona mu-¬
licris meretricis. quȩ primum uiri
fuerit consortio copulata. ierłm et
ortus. et educatio. et pubertas. et
nuptiȩ. et adulterium. et repudium.
et rursum reuocatio contexitur: ut
et clem̃tia uiri atq iudicium. et
adulterȩ atq meretricis scelera co-¬
gnoscantur: dum post unauersa
supplicia suscitat ei pactum sempi¬
ternum. ut recordetur iniquitatis
suȩ et confundatur. et ñ sit ei ultra
aꝑire os. p̃ confusione sua: cum pla¬
catus fuerit illi in om̃ib quȩ fere¬
rat. Multũq prodest peccatorib
scire quid fecerint: unde et pęni¬
tens loquitur: qm̃ miquitatẽ meã
ego cognosco. et peccatũ meũ con¬
tra me ẽ. semꝑ. Quatuor aut̃ mo¬
dis. in telligi potest ierłm : uel haec
quȩ babylonio et romano igne suc¬
censa ẽ. uel cęlestis primitiuorum:
uel eccłia quȩ int̾pretatur uisio pa¬
cis: uel animȩ singuloꝵ quȩ fide

Expanded text:
nes debitas coaptare. Sub persona munes debitas coaptare. Sub persona mulieris meretricis quae primum viri fuerit consortio copulata, Jerusalem et ortus, et educatio, et pubertas, et nuptiae, et adulterium, et repudium, et rursum revocatio contexitur; ut et clementia viri atque judicium, et adulterae atque meretricis scelera cognoscantur, dum post universa supplicia suscitat ei pactum sempiternum: ut recordetur iniquitatis suae, et confundatur, et non sit ei ultra aperire os prae confusione sua, cum placatus fuerit illi in omnibus quae fecerat. Multum namque prodest peccatoribus scire quid fecerint. Unde et poenitens loquitur: Quoniam iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum coram me est semper . Quatuor autem modis intelligi potest Jerusalem: Vel haec quae Babylonio et Romano igne succensa est; vel coelestis primitivorum; vel Ecclesia quae interpretatur visio pacis; vel animae singulorum quae fide
Abbreviated transcription (Latin):
Ligna aut̃ saltuum siue siluarum.
scđ̾m uarietatatẽ credentiũ. habent
in magna domo aliquam utilitatẽ:
in quã ñ solum uasa aurea et argentea
sunt. sed et lignea et fictilia ⁊ alia in
honorem. alia aut̃ in contumeltam . c.xb¬
Et factus ẽ sermo dm̃i ad me: dicens.
ł ili hominis. notas fac ierłm ab omi
÷ me: dicens. Fili hominis. testificare
ierłm miquitates suas: et dices ad¬
÷ eam. Hȩc dicit adonax dñs. In quib
breuis erat singularum prophetiarũ
circumscriptio. tota capitula posuimꝰ:
quid nobis uideretur ilico subicientes.
Hic aut̃ quia longus ad ierłm sermo
dirigitur. testificantis et docentis
eam peccata quȩ fecerit: et pęne usq
ad ducentorum uersuum numerum
extenditur uaticiciniũ. usq ad cum
uidelicet locum in quo scriptum ẽ
cum placatus fuero tibi in omĩb quȩ
fecisti dicit dñs ds̃: necesse habemiꝰ
omnẽ propħiam ꝑ partes ponere:
et his quȩ proposucrimꝰ explanatio¬

Expanded text:
Ligna autem saltuum, sive silvarum, Ligna autem saltuum, sive silvarum, secundum varietatem credentium, habent in magna domo aliquam utilitatem; in qua non solum vasa aurea, et argentea sunt, sed lignea et fictilia; alia in honorem, alia in contumeliam . Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, nod me, dicens: Fili hominis, testificare Jerusalem iniquitates suas, et dices ad eam: Haec dicit Adonai Dominus. In quibus brevis erat singularum prophetiarum circumscriptio, tota capitula posuimus, quid nobis videretur illico subjungentes. Hic autem quia longus ad Jerusalem sermo dirigitur testificantis et docentis eam peccata quae fecerit; et pene usque ad ducentorum versuum numerum extenditur vaticinium, usque ad eum videlicet locum in quo scriptum est: Cum placatus fuero tibi in omnibus quae fecisti, dicit Dominus Deus, necesse habemus omnem prophetiam per partes ponere; et his quae proposuerimus, explanatio
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ excolimur: et cultura dĩ nr̃a
purgatio ẽ Nõ ÷ erã uolentis neq cur¬
rentis : sed miserentis dei. Quod si af¬
ferentes fructum. purgamur a pa¬
tre ut fructus ampliorẽs afferamus:
ostenditur omnẽ nr̃m conatũ ad¬
iutorio dei ꝑuenire ad finem. et
fructum facere plenitudinis. Qui
aut̃ palmes fruges ñ fecerit : tolle¬
tur a patre. E cum sublatus fuerit:
quid de eo pat̾ faciat scriptura nõ
dicit: nisi forte separatio a xp̃i cor-¬
pore. pena ꝑpetua ẽ. et interitus.
Q uod in uinea et uite intelleximus:
sub alia figura saluator docet in
euangłio. Bonum ẽ. sal. Si autẽ sal
infatuatum fuerit : in nichil ẽ. uti¬
le. nisi ut ut foras proiciatur: et
ab hominib conculcetur. Et oculuꝰ
qui totum corpus illuminat. si fuerit
excccatus: audit a dño. Si lum̃ quod
m te ẽ tenebrȩ sunt. ipsȩ tenebrae
negauerit dm̃: leuior pęna ẽ eorum.
qui numquã dei habuere noticram.

Expanded text:
semper excolimur, et cultura nostra semper excolimur, et cultura nostra purgatio est: Non est enim volentis neque currentis, sed miserentis Dei . Quod si afferentes fructum, purgamur a Patre, ut fructus ampliores afferamus, ostenditur omnem nostrum conatum, adjutorio Dei, pervenire ad finem, et fructum facere plenitudinis. Qui autem palmes fruges non fecerit, tolletur a Patre. Et cum sublatus fuerit, quid de eo Pater faciat, Scriptura non dicit: nisi forte separatio a Christi corpore, poena perpetua est, et interitus. Quod in vinea et vite intelleximus, sub alia figura Salvator docet in Evangelio: Bonum est sal: si autem sal infatuatum fuerit, ad nihil est utile, nisi ut foris projiciatur, et ab hominibus conculcetur . Et oculus qui totum corpus illuminat, si fuerit excaecatus, audit a Domino: Si lumen quod in te est, tenebrae sunt: ipsae tenebrae negaverit Deum, levior poena est eorum, qui numquam Dei habuere notitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
suero siue obfirmatiero faciem meã
suꝑ eos. et dedero illos in et̃nam soli¬
tudinem. Non enim peccatores sicut
ceterȩ gentes: sed p̃uaricatores exti-¬
terunt. Aliud ẽ enim negligere qđ
ignores: aliud contẽpnere quod co-¬
lueris. Possumus aut̃ uieam et ie-¬
rłm uixta intelligentiam sp̃ualem:
intelligere credentium multitudinẽ.
Quȩ si negligens fuerit et culturam
pristinȩ resigionis amiserit. nec at¬
tulerit fruges uirtutum: nec uinũ
fecerit quod lȩtificat cor hominis:
ȩt̃nis tradetur ardorib. et in nichi¬
lum reputabitur. Seruus enim qui
scit uoluntatẽ dñi sui et ñ facit cã¬
plagis uapulabit multis. Tale quid
et dñs loquitur: in euangłio scđm
ioħem. Ego sum uitis uerã: et pat̾
meus agricola. O mĩs palmes qui
manet in me et ñ facit fructũ. tol¬
lit illum pat̾: et omĩs qui affert fru¬
ctum. purgabit eum ut fructum
plus afferat. Sin aut̃ saluator uitis
cola: quandiu dei p̃cepta seruamus

Expanded text:
suero sive obfirmavero faciem meam suero sive obfirmavero faciem meam super eos, et dedero illos in aeternam solitudinem. Non enim peccatores sicut caeterae gentes, 142 sed praevaricatores exstiterunt. Aliud est enim negligere quod ignores: aliud contemnere quod colueris. Possumus vineam et Jerusalem juxta intelligentiam spiritualem, intelligere credentium multitudinem.Quae si negligens fuerit, et culturam pristinae religionis amiserit, nec attulerit fruges virtutum, nec vinum fecerit, quod laetificat cor hominis, aeternis tradetur ardoribus, et in nihilum reputabitur. Servus enim, qui scit voluntatem domini sui, et non facit eam, vapulabit multis . Tale quid et Dominus loquitur in Evangelio secundum Joannem: Ego sum vitis vera; et Pater meus agricola. Omnis palmes, qui manet in me, et non facit fructum, tollet illum Pater. Et omnis qui affert fructum, purgabit eum, ut fructum plus afferat . Si autem Salvator vitis cola, quamdiu Dei praecepta servamus,
Abbreviated transcription (Latin):
primũ ignis arripit: dem flamitia
consumit: tantũq nichil prodest.
cum redacta fuerit in fauillam. ut
etiam cum in tegra sit absq frugi¬
bus. nullam p̃beant utilitatẽ Am¬
biguitas aut̃ uerbi hebraici sene.
quod trib litteris scribitur sin. et
nun. et ioth: si legatur sene. duo
significat: si uero sane̾. annos. Unde
factum ẽ ut pro duab sũmitatib eiꝰ.
quod nos int̃pretati sumꝰ utramq
partem eius:: septuaginta in t̃preta¬
rentur annuam purgationẽ eius:
cum aquila dixerit. duo nouissima
eius: syminachus et theodotio. duas
sũmitates eiꝰ. Ꝙ ẽ. ordo. Sicut uitis
infructuosa incendio traditur in
nullam utilitatem: sic et ierłm. im¬
mo habitatores eius. tradentur ar¬
dorib ut egrediantur de igne. et
ignis consumat eos: id est si etiam
de urbe euaserint. foris hostili gla-¬
dio consumentur. Et qui remanse¬
rint. ipso miseriarũ pressi pondere.
me ẽẽ. dñm recognoscent: cum po¬

Expanded text:
primum ignis arripit, deinde flamma primum ignis arripit, deinde flamma consumit: tantumque nihil prodest cum redacta fuerit in favillam, ut etiam cum integra sit, absque frugibus nullam praebeat utilitatem. Ambiguitas autem verbi Hebraici SENE   quod tribus litteris scribitur, SIN et NUN et JOD ; si legatur SENE, duo significat; si SANE, annos. Unde factum est, ut pro duabus summitatibus ejus, quod nos interpretati sumus utramque partem ejus; Septuaginta interpretarentur, annuam purgationem ejus: cum Aquila dixerit, duo novissima ejus; Symmachus et Theodotio, duas summitates ejus. Et est ordo: Sicut vitis infructuosa incendio traditur in nullam utilitatem: sic et Jerusalem, immo habitatores ejus tradentur ardoribus, ut egrediantur de igne, et ignis consumat eos, id est, etiamsi de urbe evaserint, foris hostili gladio consumentur; et qui remanserint, ipso miseriarum pressi pondere, me esse Dominum recognoscent: cum po