comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siederitis: morte moriemini. Hoc ẽ. dei manda¬
tum. Contra serpens. Non inquit morte mo¬
riemini. Sciebat enĩ ds̃ quia die qua ederitis
aꝑientur ocłi ur̃i: et eritis sic̃ dii. Occasione
ergo accepta peccatum ꝑmandatũ fefellit me:
et ꝑ illud occidit. Gladio quẽ portabas te im¬
mĩcus occidit: armis tuis de uicit. Armis tuis
te interemit. Recipe mandatum: scito eẽ. arma.
Non quib de occidat s quib a te occidatur
immicus. S noli p̃sumere uirib tus.i. de
omnipotentis. Sic. fic. aut̃ ñ omnino: alit̃ ñ ꝓ¬
sternitur inimicus. Qui p̃sumit de uirib sus
antequã pugnet: ipse prosternit᷑. Nidete tam̃¬
carissimi. uidete etiam aiq etiam paulum apłm
contra furoren manicheoꝵ esse. legis diuine aꝑ¬
tissimum laudatorem. Lidete quid ad iungat.
Itaq quidem sc̃a lex. et mandatũ scm̃. et iustũ.
et bonum. Numquid uberis laudari potest:

Expanded text:
si ederitis, morte moriemini. Hoc est Dei mandasi ederitis, morte moriemini. Hoc est Dei mandatum. Contra serpens: Non, inquit, morte moriemini. Sciebat enim Deus quia qua die ederitis, aperientur oculi vestri, et eritis tanquam dii . Occasione ergo accepta peccatum per mandatum fefellit me, et per illud occidit. Gladio quem portabas, te inimicus occidit; armis tuis te vicit, armis tuis te interemit. Recipe mandatum: scito esse arma, non quibus occidat te, sed quibus a te occidatur inimicus. Sed noli praesumere de viribus tuis. Vide omnipotentis . Sic, sic; aliter non: omnino aliter non prosternitur inimicus. Qui praesumit de viribus suis, antequam pugnet ipse prosternitur. CAPUT charissimi, videte etiam atque etiam Paulum apostolum contra furorem Manichaeorum esse legis divinae apertissimum laudatorem, videte quid adjungat: Itaque lex quidem sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum. Numquid uberius laudari potest?
Abbreviated transcription (Latin):
ergo audis uerbum. cũ audis uerbum iusticie
et ueritatis et laudas: multo laudabilius. est
si facias. fac ergo quod laudas. Audituriis es
uolo et non ualeo: quare ñ uales : quia sanitas
ñ est. Unde sanitatem ꝑdidisti.nisi quia pec¬
cando creatorem offendisti : ergo ut eius panẽ
quẽ laudas cũ suauitate. idẽ. c̃ sanitate man¬
duces: dic illi. Ego dixi d miserere mei. sana
animã meam qm̃ peccaui tͥ. Ergo inquit in¬
uentum est. mandatum michi quod erat in
uitani: ħ est in mortem. Erat enĩ sibi antea
ignotus peccator: factus ᷤ manifestus p̃uarica¬
tor. Ecce inuentum est illi in mortem: ꝗ. erat¬
Sic factum est pͥmo inparadiso: fefellit inquit
me: occasione accepta ꝑ mandatum. Uide ser¬
pentem mulieri illi susurrantem. Quesunrt
abea quid dixerit ds̃. respondit illa. Pix̃ nob̾
ds̃. Ex omni ligno ꝗ ẽ. in paradiso edetis: de lig¬
no autem scientie boni et mali ñ edetis. Ex eo

Expanded text:
ergo audis verbum, cum audis verbum justitiae ergo audis verbum, cum audis verbum justitiae et veritatis, et laudas; multo laudabilius est, si facias. Fac ergo quod laudas. An dicturus es: Volo, sed non valeo? Quare non vales? Quia sanitas non est. Unde sanitatem perdidisti, nisi quia peccando Creatorem offendisti? Ergo ut ejus panem, quem laudas, cum suavitate, id est, cum sanitate manduces, dic illi: Ego dixi, Domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccavi tibi . Ergo, inquit, inventum est mihi mandatum quod erat in vitam, hoc esse in mortem. Erat enim sibi antea ignotus peccator, factus est manifestus praevaricator. Ecce inventum est illi in mortem, Sic factum est primo in paradiso: Fefellit, inquit, me occasione accepta per mandatum. Vide serpentem mulieri illi susurrantem. Quaesivit ab ea quid dixerit Deus: respondit illa, Dixit nobis Deus: Ex omni ligno quod est in paradiso, edetis; de ligno autem scientiae boni et mali non edetis. Ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
que huius modi delectationib oblectatur ubi
turpitudine nulla inquinatur. et ueritatis sere¬
nitate purgatur. Que autẽ delectat lex dĩ. et
sic delectat ut omnes delectationes lasciie un¬
cat. ñ sibi arroget istam delectationem. Dñs
dedit suauitatem. Quid dicam dñe s das michi
illam suauitatem uel illam : suauis es dñe: et
intua suauitate doceme iustificationes tuas.
Intua suauitate doce me. et doces me. Tunc di¬
sco ut faciam. si intua suauitate. doceas me.
ueritas. In tua suauitate doce me: ut suauis
sit ueritas. d ulcedo c̾taminetur iniquitatis.
Multo est melior et sua uior ueritas s sanis.
Suauis est panis. quid melius. et predarius
pane celesti:S si non obstupe fec̃ dentes iniqͥ¬
tas. Scͥptura enim dicit. Sicut uua acerba den¬
tib noxi est et fumus oculis. sic iniquitas uten¬
tib ea. Quid prodẽ. quia panẽ laudatis si ma¬
le uiuitis: Quod laudatis non manducatis. Cũ

Expanded text:
quae hujusmodi delectationibus oblectatur, ubi quae hujusmodi delectationibus oblectatur, ubi turpitudine nulla inquinatur, et veritatis serenitate purgatur. Quem autem delectat lex Dei, et sic delectat, ut omnes delectationes lasciviae vincat, non sibi arroget istam delectationem: Dominus dabit suavitatem . Quam dicam? Domine, da mihi illam suavitatem, vel illam? Suavis es, Domine, et in tua suavitate doce me justitias tuas . In tua suavitate doce me, et doces me. Tunc disco ut faciam, si in tua suavitate doceas me. veritas. In tua suavitate doce me: ut suavis sit veritas, dulcedine tua contemnatur iniquitas. Multo melior est et suavior veritas, sed sanis suavis est panis. Quid melius et praeclarius pane coelesti? Sed si non obstupefacit dentes iniquitas. Scriptura enim dicit: Sicut uva acerba dentibus noxia est, et fumus oculis; sic iniquitas utentibus ea . Quid prodest quia panem laudatis, si male vivitis? Quod laudatis non manducatis. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ne lege enim: peccatum mortuũ est. Quid est
mortium ẽ : Latet. ñ apparet. omnino tamꝗͣ.
sepultum ignoratur. adueniente autẽ man¬
dato: peccatum reuixit. Quid ẽ. reuix̃ : appare
cepit. sentiri cepit. rebellare adũsũ me cepit.
Ego autem mortuus sũ. Quid ẽ. mortuus sũ:
p̃uaricator factus sũ. et inuentũ ẽ. mandatũ
ꝙ erat aduitam.Uidete q lex laudatur.
mandatũ quod erat aduitã. Qualis enĩ uita
est. ꝯcupiscere: Ouita dulcis. dulcis est quasi
uoluptas ꝯcupiscentie: uer̃ ẽ. Nec ea homines
sequerentur: nisi dulcis eẽt: Theatrũ. expec¬
taculum. meretrix. lasciuia. turpisfima can¬
tilena. dulcia sunt ista male ꝯcupiscentie. dul¬
cia plane. suauia. delectabilia. S narrauer̃
michi in iusti delectationes suas: s ñ sicut
lex tua. dñe. Suauia s̃. dulcia s̃. delectabilia
sunt: s audi meliora. Harrauer̃ mͥ iniusti
delectationes suas. s ñ sicut lex tua d. felix aĩa

Expanded text:
ne lege enim peccatum mortuum est. Quid est, ne lege enim peccatum mortuum est. Quid est, mortuum est? Latet, non apparet omnino, tanquam sepultum ignoratur. Adveniente autem mandato, peccatum revixit. Quid est, revixit? Apparere coepit, sentiri coepit, rebellare adversum me coepit.Ego autem mortuus sum. Quid est, mortuus sum? Praevaricator factus sum, Et inventum est mihi mandatum quod erat in vitam. Videte quia Lex laudatur, mandatum quod erat in vitam. Qualis enim vita est, non concupiscere? O vita dulcis! Dulcis est quidem voluptas concupiscentiae: verum est, nec eam homines sequerentur, nisi dulcis esset. Theatrum, spectaculum, meretrix lasciva, turpissima cantilena, dulcia sunt ista concupiscentiae; dulcia plane, suavia, delectabilia: sed, Narraverunt mihi injusti delectationes, sed non sicut lex tua, Domine . Suavia sunt, dulcia sunt, delectabilia sunt: sed audi meliora, Narraverunt mihi injusti delectationes, sed non sicut lex tua, Domine. Felix anima
Abbreviated transcription (Latin):
incarne: Omnis caro fenum. uerbũ autẽ dñi
manet in eternum. Dñs fiat refugiũ tuum.
Instat ꝯcupiscentia. urget te. magnas uires ac¬
cepit adũsum te. Prohibitione legis grandior
facta est: maiorẽ hostem pat̾is. Sit dominus
refugium tuum: turris fortitudinis a facie in¬
imici. Noli ẽẽ gͦ in carne: inspũ esto. Quid ẽ.
inspũ esto: id. est in dõ sp̃e pone. Nam si posue¬
pendatur. Non se continet: si ñ ꝯtinetur. No¬
li remanere in te. Transcende te: in illo te pone
qui fec̃te. Nam si spem iite habueris. accepta
lege p̃uaricator eris. Inuenit te hostis nudũ
refugio: inuadit te ne forte rapiat ut leo et
ñ sit qui eruat: audi uerba apłi legem lau¬
dantis. se accusantis. reũ se sub lege facientis
et ꝑsonã forte tuam in se tranffigurantis et
dicentis tͥ. Peccatum ñ cognoui. uisi ꝑ legem.
Nam ꝯcupiscentiam nesciebam. nisi lex dice¬
tũ oꝑatum ẽ. in me omnẽ ꝯcupiscentiam. Si¬

Expanded text:
incarne. Omnis caro fenum, Verbum autem Domini incarne. Omnis caro fenum, Verbum autem Domini manet in aeternum . Dominus fiat refugium tuum. Instat concupiscentia, urget te, magnas vires accepit adversum te, prohibitione Legis grandior facta est, majorem hostem pateris: sit Dominus refugium tuum, turris fortitudinis a facie inimici . Noli ergo esse in carne, in spiritu esto. Quid est in spiritu esto? In Deo spem pone. Nam si posuependatur. Non se continet, si non continetur. Noli remanere in te, transcende et te: in illo te pone qui fecit te. Nam si spem in te habueris, accepta Lege praevaricator eris. Invenit te hostis nudum refugio, invadit te: vide ne forte rapiat, velut leo, et non sit qui eruat . Attende verba Apostoli Legem laudantis, se accusantis, reum se sub Lege facientis, et personam forte tuam in se transfigurantis, et dicentis tibi: Peccatum non cognovi, nisi per Legem. Nam concupiscentiam nesciebam, nisi Lex dicetum operatum est in me omnem concupiscentiam. Si
Abbreviated transcription (Latin):
incarne. nisi c̃ de carne p̃sum̃emus. Hoc est
de nobis confideremus : honuni enim dictũ
est. et de ominib dictum est. Uidebit omnis
debit omnis homo: et quid ẽ. uerbum caro
factum est. nisi uerbũ factum ẽ. hõ: ñ enim
uerbum et caro erat. et anima ibi ñ erat. s
carns nomine significatus ẽ. homo: in eo ꝗ.
legitur uerbum caro factum est. Ergo c̃ ẽẽmꝰ
incarne. id. ẽ. inconcupiscentiis carnis uersa¬
remus. ibi totã spe nram tanquã in nobis
poneremus: passiones peccatoꝵ que sunt ꝑ
legem. a ucte sunt enim ꝑ legẽ. prohibendo
enim fecerunt legis p̃uaricatorẽ: quia ille
qui p̃uaricator est factus. dm̃ non habuit
adiutorem. Oꝑabantur ergo inmenbris
nr̃is: ut fructũ ferrent. Cui. nisi morti :ͤ Si dã¬
puandus erat peccator: quam spem habet p̃¬
te incarne: idõte uicit. Migra inde: quid ex
cere dixi ut moriaris. Si mortui estis c̃ xp̃o q̃
sursum sunt querite. In carne uiuens: noli ẽẽ

Expanded text:
in carne; nisi, cum de carne praesumeremus, hoc est, de nobis consideremus? Homini enim dictum est, et de hominibus dictum est, Videbit omnis debit omnis homo? Et quid est, Verbum caro factum est ; nisi, Verbum homo factum est? Non enim Verbum et caro erat, et anima ibi non erat: sed carnis nomine homo significatus est, in eo quod legitur, Verbum caro factum est. Ergo Cum essemus in carne, id est, in concupiscentiis carnis versaremur, ibique totam spem nostram tanquam in nobis poneremus: passiones peccatorum, quae per legem sunt, auctae sunt per legem. Prohibendo enim fecerunt legis praevaricatorem; quia ille qui praevaricator est factus, Deum non habuit adjutorem. Operabantur ergo in membris nostris, ut fructum ferrent, cui, nisi morti? Si damnandus erat peccator quam spem habet prte in carne, ideo te vicit. Migra inde: quid expcere, dixi ut moriaris. Si mortui estis cum Christo, quae sursum sunt quaerite. In carne vivens, noli esse
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum eorum in me ut unum sint. sicut tu pat̾
in mne et ego in te. et ipsi in nob̾ utium sint. Si
quis temerario ausu et sacrilego in defuncto
querit ꝓpinquitatẽ uł sub altero affinitatis
uocabula dissipare. uł susceptam sobolẽ altius
copulȩ credens legitime sociari ꝓpinquitatis
pͥoris: nic negat dei u̾bum ualidum ẽẽ uł for¬
te. Et qui tam facile uł tam uelocit᷑ querit
dissoluere: hic non credit u̾bum dñi manere
i ȩc̃nun. Conspice t̾ram ex .iiiͦiͬ. locis distanti¬
b magna utt̃ capidiue et confectã et congliti¬
ane consanguinitas quȩ in ꝓpͥo uiro

Expanded text:
i sunt per verbum eorum in me, ut unum sint, sicut tu Pater i sunt per verbum eorum in me, ut unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te, et ipsi in nobis unum sint . Si quis ergo temerario ausu et sacrilego in defuncto quaerit propinquitatem, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel susceptam sobolom alterius copulae credens legitime sociari, propinquitatis prioris, hic negat Dei verbum validum esse et forte. Et qui tam facile vel tam velociter quaerit dissolvere, hic non credit verbum Domini manere in aeternum. Confice terram ex quatuor locis distantibus magna intercapedine, et confectam et conglane consanguinitas quae in proprio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulit statim in medio eandẽ ipsam sententiaui
quam ante scła manens cum patre uerbum in¬
spirauit. in adam ipse confiriatis quod ipse ꝓti¬
nus ꝓtulit homo. quã ob rem relinquet pomo
patrẽ et matrẽ suam et adherebit uxori suȩ et
erunt duo in carne una. Si una caro fiunt. qͦmͦ
pot̾it aliquis eorum ꝓpinquus ꝑtinere uni. si ñ¬
ꝑtineat alteri: Quod minime fieri posse creden¬
dum ẽ. nam uno defuticto in suꝑstite affinitas
non deletur. nec alia copula coniugalis affinitatẽ
prioris copulȩ soluere potest. S neq alterius con¬
iunctionis sobolẽ placet ad ipsius asfinitatis pͥoris
siquidem itransire consorcium. ꝓ eo quod uerbũ
dñi ualidum ẽ et forte. ut inqͥens dixit ꝓpħa.
u̾bum suum atq preceptum efficere duo in car¬
nem unam et masculum et feminam. qͥ in nu-
meram multitudinẽ sexus utriꝰq non destitit
secum facere unum sicut ꝑ se ueritas dixit. ñ

Expanded text:
protulit statim in medium eamdem ipsam sententiam protulit statim in medium eamdem ipsam sententiam quam ante saecula manens cum Patre Verbum inspiraverat in Adam, ipse confirmans quod ipse primus protulit homo: Quamobrem relinquet homo patrem suum, et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. Si una caro fiunt, quomodo potest aliquis eorum propinquus uni pertinere, nisi pertineat alteri? quod minime fieri posse credendum est; nam uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem prioris copulae solvere valet. Sed neque alius conjunctionis soboles placet ad ipsius affinitatis, prioris siquidem, transire consortium, pro eo quod verbum Domini validum est, et forte et, ut inverbum suum atque praeceptum efficere duos in carnem unam et masculum meram multitudinem sexus utriusque non destitit secum facere unum, sicut per se Veritas dixit: Non
Abbreviated transcription (Latin):
regorius seruus seruorũ dĩ uenerio cara¬
litano. frat̃nitatis duȩ studiose sagacitati
frat̃ amande quas debeo refero grates.Qm̃
quesisti quȩ debuisti iocundum reddidisti me.
Unde placide ad inquisita respondeo. Sedem
apłicam consulere decreuisti. si mulier copła
nuptiali extraneo uiro iuncta cognationi eius
uocabula dissoluantur. uł si suscepte soboles
possint legitime ad pͥoris uiri cognationis copłam
te. ẽ durabile. est ꝑseuerabile. ẽ immutabile.
ẽ imomentaneũ. non trausitorium. dit autẽ
ꝑ se ipsa u̾itas. quod ds̃ ẽ u̾bum dĩ. Cȩlum et t̾ra
transibunt. u̾ba autẽ mea non transient. Anteꝗͣ
ds̃ in carne int homines appareret. eo inspiran¬
te dixit adam. Quam ob rem relinquet homo
patrem suum et matrẽ suam et adherebit uxori
suȩ et erunt duo incarne utia. Cui non contra¬
dixit dñs. Deinde cum ueritas oriretur de t̾ra
uit̃rã: et inuisibilis in humanitate apparuit.
catio sola excludet copulam maritalẽ. Unde

Expanded text:
regorius, servus servorum Dei, Venerio Cartalitano. Fraternitatis tuae studiosae sagacitati, frater amande, quas debeo refero grates, quoniam quaesisti quae debuisti, jucundum me reddidisti. Unde placide ad inquisita respondeo. Sedem apostolicam consulere decrevisti, si mulier copula nuptiali extraneo viro juncta cognationi ejus vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint lte, est durabile, est praeservabile et immutabile, non momentaneum, non transitorium; ait autem per se itransibunt, verba autem mea non transibunt . Antequam Deus in carne inter homines appareret, eo inspirante, dixit ei Adam: Quamobrem relinquet homo patrem suum, et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una ; cui non contradixit Dominus. Deinde, cum Veritas oriretur de terra, in terra et visibilis in humanitate apparuit, catio sola excluderet copulam maritalem: unde
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ nͥ fiat. hebes his pallor inẽẽ putatur.
Eximios. oleo similies limphȩ ue marinȩ.
Esse uolunt. et eos ꝓbat hoꝵ gnara uetustas.
Hic lapis ad nr̃as partes descendit ab indis.
Hic et coniugii gestare refertur amorem.
Et se portantem ꝑhibetur magnificare.
Dicitur et sese stringentis adurere dextram.
Infirmis oculis in qua iacet unda medecur.
Potaq ructat᷑. simul et suspiria tollit.
Et cunctos epatis fertur curare dolores.
Istus ẽẽ nouem species dixere magistri.

Expanded text:
Qui nisi fiat hebes, his pallor inesse videtur. Eximios oleo similes lymphaeve marinae Esse volunt, et eos probat horum gnara vetustas. Hic lapis ad nostras partes descendit ab Indis. Hic est conjugii gestare refertur amorem, Et se portantem perhibetur magnificare. Dicitur et sese stringentis adurere dextram. Infirmis oculis in qua jacet unda medetur, Potaque ructatus simul et suspiria tollit. Hepatis et cunctos fertur curare dolores. Istius esse novem species voluere magistri.
Abbreviated transcription (Latin):
ducemus et bibamius: cras enim moriemur.
Iili se adhuc eras dicunt morituros: ueritas
autem illos iam cum ista dicunt inuenit mor¬
tuos. los autem fratres. filii resurrectionis.
ciues sanctoꝵ angłoꝵ. dei heredes. et xp̃i co¬
heredes: cauete imitari eos qui eras expiran¬
do moriuntur. et hodie bibendo sepeliunt᷑.
d sicut dicit idem apłs. ne corrumꝑant
mores ur̃os bonos colloquia mala: sobrii estote
iusti et nolite peccare. Ambulantes angustam
s certam uiam. ducentem ad latitudinẽ hieru
sperate quod non uidetis: pacient̃ expectate
ꝙ nundum habetis: quia ueracem ꝓmissorem
x pm fidelissime retinetis.¬

Expanded text:
ducemus et bibamus; cras enim moriemur. ducemus et bibamus; cras enim moriemur. Illi se adhuc cras dicunt morituros, veritas autem illos jam cum ista dicunt, invenit mortuos. Vos autem, fratres, filii resurrectionis, cives sanctorum Angelorum, Dei haeredes, et Christi cohaeredes, cavete imitari eos, qui cras exspirando moriuntur, et hodie bibendo sepeliuntur. Sed sicut dicit idem apostolus, ne corrumpant stros mores bonos colloquia mala; sobrii estote juste, et nolite peccare : ambulantes angustam, sed certam viam ducentem ad latitudinem Jerusasperate quod non videtis, patienter exspectate quod nondum habetis; quia veracem promissorem Christum fidelissime retinetis.
Abbreviated transcription (Latin):
cauit: Et hinc uobis os clausit. qui mortu¬
um die quarto resuscitauit: et ultͣ non mori¬
turus die t̃cio resurrerit. Et antequam more¬
retur qualis uita morientes excipiat. tamꝗ
ille quem nichil lateret: et impaupere quies¬
cente. et indiuite ardente narrauit. S illi
ista non credunt: qui dicunt. Quis huc inde
reuersus ẽ: credituros se uolunt uideri. si quis
parentum suoꝵ reuiuiscerent: s maledictus
omius qui spem suam ponit in homine. Idõ
gͦ ds̃ homo factus mori et resurgere uoluit:
ut et quid futurum eẽt. homnni in hominis
carne ostenderetur. et dõ tam̃ non bomini
crederetur. Et certe eccła fidelium toto orbe
diffusa: iam ante oculos eoꝵ est. Legant eam
ante tot scła uni homini promissam: qui ꝯtͣ
spem. in spẽ credidit. ut fieret pat̾ multarũ
gentium. Quod uni ergo abrahe credentipro
missum est: iam uidemus impletum. Et ꝙ.
esse uenturum : Eant nunc ex dicant: Man¬

Expanded text:
cavit? Et hinc vobis os clausit, qui mortucavit? Et hinc vobis os clausit, qui mortuum quarta die resuscitavit , et ultra non moriturus die tertio resurrexit, et antequam moreretur, qualis vita morientes excipiat, tanquam ille quem nihil lateret, et in paupere quiescente et in divite ardente narravit . Sed illi ista non credunt, qui dicunt, Quis huc inde reversus est? Credituros se volunt videri, si quis parentum suorum revivisceret. Sed maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Ideo ergo Deus homo factus, mori et resurgere voluit; ut et quod futurum esset homini, in hominis carne ostenderetur, et Deo tamen, non homini crederetur. Et certe Ecclesia fidelium toto orbe diffusa, jam ante oculos eorum est. Legant eam ante tot saecula uni homini promissam, qui contra spem in spem credidit, ut fieret pater multarum gentium . Quod ergo uni Abrahae credenti promissum est, jam videmus impletum; et quoramus esse venturum? Eant nunc et dicant: Man
Abbreviated transcription (Latin):
dentur temporalib subditi. nesciatis quał
uobis dies crastinus illuscescat. Quem sepe
bonum feps sperantes malum inuenitis: nec
si bonus fuerit. eum tenere poteritis. Nos ir¬
ridetis quia speramus et̃na: que c̃ uenerint ñ
transibunt. quia nec ipsa ueniunt: s semꝑ
manent. Nos autem ad illa ueniemus: cum
ꝑ uiam dominicã ista que transierĩt transie¬
rimus. Auobis uero temporalia nec sperari a¬
liquando desinunt: et tam̃ crebro sꝑata uos
fallunt. nec cessant uos in flamamare uentura:
corrumpere uenientia. torquere transeuntia.
Nonne ipsasunt que concupita in ardesot̃.
adẽpta uilescunt. amissa uanescunt: Utimͦ
eis et nos sedm̃ ꝑegrinationis nr̃e necessita¬
tem: s non in eis gaudia nr̃a figimus. ne ilł
labentib subruamur. Sytimur enĩ hoc
mundo tanquam ñ utentes: ut ueniamus
ad eum qui fecit hunc mundum. et in eo ma
apud inferos geratur. quis hominib indi¬

Expanded text:
dentur temporalibus subditi, nesciatis qualis dentur temporalibus subditi, nesciatis qualis vobis dies crastinus illucescat: quem saepe bonum sperantes, malum invenitis; nec, si bonus fuerit, eum ne fugiat tenere poteritis. Nos irridetis, quia speramus aeterna: quae cum venerint, non transibunt; quia nec ipsa veniunt, sed semper manent: nos autem ad illa veniemus, cum per viam dominicam ista quae transeunt transierimus. A vobis vero temporalia nec sperari aliquando desinunt, et tamen crebro sperata vos fallunt: nec cessant vos inflammare ventura, corrumpere venientia, torquere transeuntia. Nonne ipsa sunt quae concupita inardescunt, adepta vilescunt, amissa vanescunt? Utimur eis et nos secundum peregrinationis nostrae necessitatem: sed non in eis gaudia nostra figimus, ne illis labentibus subruamur. Utimur enim hoc mundo tanquam non utentes , ut veniamus ad eum qui fecit hunc mundum, et in eo manapud inferos geratur, quis hominibus indi
Abbreviated transcription (Latin):
stinentiam. Nobis sustinentib dominum qr
ꝙ. non uidemus sꝑantes ꝑpacientiam expec¬
tamus : etiam insultare audent cũ imitarq
bulatis ꝑuas prauas: Non dicimus ubi ert̃
quando hec uita transierit. s modo ubi suit
cum hesternum diem hodiernus abstulerit:
et hodiernum crastinus ablaturus sit. quid
eoꝵ que diligitis non transcurrit et trans uo¬
lat: quid ñ fugit pene anteꝗ capiatur. cum
ex ipso hodierno die nulla possit ł hora retine¬
ri : Ita enim scdã excluditur a tercia: sicut pͥ¬
ma exchisa est a scđa. Ipsius hore unius que
p̃sens uidetur: nichil ẽ. presens. Omnes enĩ
partes eius: et omnia momenta fugitiua st̃.¬
Propt̃ quid homo peccat. si non excecatus
cum peccat: Uel c̃ peccare attendat. poterat
uidere quia uoluptas transitura sũ prudentia
desideratur: uel cum transierit cũ peniten¬
tia cogitatur. Nos irridetis. quia speramus
et̃na que non uidemus: cum uos eis que ui¬

Expanded text:
stinentiam, nobis sustinentibus Dominum quia stinentiam, nobis sustinentibus Dominum quia quod non videmus sperantes, per patientiam exspectamus etiam insultare audent, cum imitaribulatis per vias pravas? Non dicimus, ubi erunt, cum haec vita transierit; sed modo ubi sunt? Cum hesternum diem hodiernus abstulerit, et hodiernum crastinus ablaturus sit, quid eorum quae diligitis, non transcurrit et transvolat? Quid non fugit pene antequam capitur, cum ex ipso hodierno die nulla possit vel hora retineri? Ita enim secunda excluditur a tertia, sicut prima exclusa est a secunda. Ipsius horae unius, quae praesens videtur, nihil est praesens: omnes enim partes ejus, et omnia momenta fugitiva sPropter quid peccat homo, si non excaecatus est cum peccat, vel cum peccaret attendat. Poterat videre quia voluptas transitura sine prudentia desideratur; vel cum transierit, cum poenitentia cogitatur. Nos irridetis, quia speramus aeterna, quae non videmus; cum vos eis quae vi
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe primogenitus: ipse pͥmatum tenens. Et
de nob diccum ẽ. llos autẽ estis corpus xp̃i et
caput nrm̃ est seruans spẽ nrãm. Et quia pͥꝰ¬
ut in resurrectione gaudeamus. Ita enim ue¬
rum est quod flagellat ominem filium quem
recipit. ut nec unico suo peꝑc̾it: s pro nob
omnb tradiderit eum. Intuentes ergo eum
qui sine peccati merito flagellatus est. qui mor¬
tuus est propt̃ delicta nr̃a. et resurrexit pro¬
pter iustificationem uram: ñ timeamus ne a¬
bitiamur flagellati. s potius confidamus ꝙ
recipiemur iũstificati. Quamuis enĩ nundũ
non uidemus sꝑamus. ꝑ pacientiam expecta¬
mus: dicit alio loco. Spe gaudentes: intͥbula¬
tione pacientes. habentes gͦ talem sp̃e. mul¬
ta fiducia utam᷑. et sermo nr̃ ingratia con¬
ditus sit sale: ut sciamus quemadmodum opor¬
teat unicuiq responde. Dicendũ ẽ. enĩ eis qui
cum ꝑ didissent. uł numquã suscepissent su¬

Expanded text:
Ecclesiae, primogenitus, ipse primatum tenens . Et Ecclesiae, primogenitus, ipse primatum tenens . Et de nobis scriptum est: Vos autem estis corpus Christi et caput nostrum est, servat spem nostram. Et quia priut in resurrectione gaudeamus. Ita enim verum est quod flagellat omnem filium quem recipit, ut nec Unico suo pepercerit, sed pro nobis omnibus tradiderit eum. Intuentes ergo eum, qui sine peccati merito flagellatus est, qui mortuus est propter delicta nostra. et resurrexit propter justificationem nostram , non timeamus ne abjiciamur flagellati; sed potius confidamus quia recipiemur justificati. CAPUT IV. 4. Nec modo non videmus speramus, per patientiam exspectamus; dicit alio loco, Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Habentes ergo talem spem, multa fiducia utamur : et sermo noster in gratia conditus sit sale, ut sciamus quemadmodum oporteat unicuique respondere . Dicendum est enim eis qui cum perdidissent, vel nunquam suscepissent su
Abbreviated transcription (Latin):
dei. in qua cum ẽẽt. ñ rapinam arbitratus ẽ.
ẽẽ equalis deo. Et singłarit᷑ obedientem sed m̃
ꝙ semet ipsum euacuauit formam serui ac¬
cipiens. Nam ipse dilerit nos: et tradit se
mecipsum ꝓ nobis oblationem et hostiam dõ
in odorem fua uitatis. Sic gͦ pat̾ ꝓprio filio ñ ꝑe¬
percit. s pro nobis omnib tradidit eum: ut
ditus ergo ille exeelsus ꝑ quem facta sunt oĩa:
Traditus p̃p̃ formã serui in obprobriũ homi¬
num et abiectionem plebis: incontum elias.
in flagella. inmortem crucis. Docuit ergo nos
eremplo passionis: cũ quanta pacientia in illo
ambulemus. Et firmauit nos exemplo sue re¬
surrectionis: quid abillo pacient̾ sperare de¬
beamus Si enim ꝗ. non indemus quidẽ sꝑa¬
mus: ꝑ pacientiã expectamus. Quod ñ uidemꝰ
quidem speramus: s corpus sumus illius ca¬
pitis. in quo iam ꝑfectum ẽ. ꝙ. speramus. de il¬
lo enim dictum ẽ. quod esset capud corporis

Expanded text:
Dei, in qua cum esset, non rapinam arbitratus est, Dei, in qua cum esset, non rapinam arbitratus est, esse aequalis Deo: et singulariter obedientem, secundum quod semetipsum evacuavit formam servi accipiens . Nam ipse dilexit nos, et hostiam Deo in odorem suavitatis . Sic ergo Pater proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, ut ditus ergo ille excelsus, per quem facta sunt omnia, traditus propter formam servi in opprobrium hominum et abjectionem plebis, in contumeliam, in flagella, in mortem crucis docuit nos exemplo passionis, cum quanta patientia in illo ambulemus: et firmavit nos exemplo suae resurrectionis, quid ab illo patienter sperare debeamus. Si enim quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus. Quod non videmus quidem, speramus: sed corpus sumus illius capitis, in quo jam perfectum est quod speramus. De illo enim dictum est quod ipse sit caput corporis
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus dicit. Diriget mansuetos inudicio:
docebit mites uias suas: Pacientiam quippe
in laborib huius uite sine qua non potest
custodiri spes future uite. Nemo potest ꝑpe¬
tuo retinere: nisi mitis atq mansuetus qui
non resistit uoluntati dei. Cuius uigum leue
est et sarcina leuis: s credentib dõ. et spe¬
rantib in eum. et diligentib eum. Ita quip¬
pe mites atq mansueti non solum consolã¬
tiones eius amabitis: s etiam flagella eius
tam quam bom filii tolerabitis. ut quoniam
quod non uidetis speratis: ꝑ pacientiam ex¬
peccetis. Sic agite. sic ambulate. in xpõ enim
ambulẽtis. qui dix̃. Ego sum uia. Quomodo
in illo ambulandum sit discite. Non solum eius
uerbo: s etiam eius eremplo. Hinc enim ꝓpͥo
filio non ꝑpercit pat̾: s pronobis omnib tͣ¬
didit illum. Non utiq nolentem neq recu¬
santem: s parit̃ uolentem. Quia una ẽ uo¬
luntas patris et filii sodm̃ equalitatẽ forme

Expanded text:
Psalmus dicit, Diriget mites in judicio, Psalmus dicit, Diriget mites in judicio, docebit mansuetos vias suas . Patientiam quippe in laboribus hujus vitae, sine qua non potest custodiri spes futurae vitae, nemo potest perpetuo retinere, nisi mitis atque mansuetus; qui non resistit voluntati Dei, cujus jugum lene est et sarcina levis, sed credentibus Deo, et sperantibus in eum, et diligentibus eum. Ita quippe mites atque mansueti non solum consolationes ejus amabitis, sed etiam flagella ejus tanquam boni filii tolerabitis; ut quoniam quod non videtis speratis, per patientiam exspectetis. Sic agite, sic ambulate. In Christo enim ambulatis, qui dixit: Ego sum via . Quomodo in illo ambulandum sit, discite, non solum ejus verbo, sed etiam ejus exemplo. Huic enim proprio Filio non pepercit Pater, sed pro nobis omnibus tradidit illum : non utique nolentem, neque recusantem, sed pariter volentem; quia una est voluntas Patris et Filii secundum aequalitatem formae
Abbreviated transcription (Latin):
Detalib dicit scriptura. Sehis qui ꝑdider̃
suftientiam: et diuerterunt unuas prauas.
Cum eniam u̾xilr̃ agentib et corde confortato
dm̃ sustinentib filii sempiterne mortis in sulta¬
re non cessant: iactantes suas delicias tempora¬
les que adtempiis obdulcant fauces eoꝵ. post¬
ea uero amariores felle inuemient eas. Dicunt
enim uobis. ulbi ẽ. quod uobis ꝓmittitur post
hanc uitam: Quis huc inde reuers ẽ. et indica¬
iut uera esse que creditis: Ecce nos in nr̃arum
uoluptatum sacietate lete̾mur: quia quod ui¬
demus speramus. Uos autẽ in laborib con¬
tinentie cruciamini: credeado ꝙ non uidetis
deinide subiũgunt: quod cominemorauit apłs.
Manducemus et bibamus cras eñ moriemur
S iudete quod ipse cauendum monuerit.
res ur̃i corrrumpantur. Euertitur spes. ener¬
uetur pacientia: et diuertatis inuias pła¬
nas. Immo uero mites atq mansueti tenete ui¬
as rectas: quas uos dominus docet. de quib

Expanded text:
De talibus dicit Scriptura: Vae his qui perdiderunt De talibus dicit Scriptura: Vae his qui perdiderunt sustinentiam, et diverterunt in vias pravas . Cum etiam viriliter agentibus et corde confortato Deum sustinentibus, filii sempiternae mortis insultare non cessant jactantes suas delicias temporales, quae ad tempus obdulcant fauces eorum, postea vero amariores felle invenient eas. Dicunt enim nobis: Ubi est quod vobis promittitur post hanc vitam? Quis huc inde reversus est, et indicavit vera esse quae creditis? Ecce nos in nostrarum voluptatum satietate laetamur, quia quod videmus, speramus: vos autem in laboribus continentiae cruciamini, credendo quod non videtis. Deinde subjungunt quod commemoravit Apostolus: Manducemus et bibamus: cras enim moriemur. Sed videte quid ipse cavendum monuerit: res vestri corrumpantur, evertatur spes, enervetur patientia, et divertatis in vias pravas. Imo vero mites atque mansueti tenete vias rectas, quas vos docet Dominus: de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
detur inquit non ẽ. spes.
Quod enim uides quis.
quid sperat:. Si autem ꝙ.
non uidemus speramus:
ꝑ pacientiam expectamus. Hinc uob̾ ex hor¬
tatorium et consolatorium p̃bere ser monem:
ad monet nos ipse dominus ds̃ nr̃ cui dicit᷑
in psalmo. Spes mea estu: portio mea in t̾̃ra
uiuentium. Ipse inquam qui spes nr̃a ẽ. in
terra uiuentium: iubet ut uos alloquam
in hac terra morientium. ut non respiciatis
que uidentur. s que non uidentur. Que enĩ
uidentur temporalia sunt. que autẽ non ui¬
dentur eterna. Quia ergo quod ñ uidemus
speramus. eꝑ pacientiam ex pectemus merito
nobis inpsalmis dicitur: sustine dnĩ: uri¬
lit̃ age. et confortetur cor tuum. et sustine do¬
minum. Mundi enim promissa semꝑ fallt̃.
dus quod polli cetur hic uidetur daturus. iel
est in hac terra morientium in qua nc̃ sumꝰ.
ds̃ autem ꝙ pollicetur interra uiuentium
nobis daturus est: multi fatigantur expecta¬
re ueracem. et non erubescunt amare fallacẽ.

Expanded text:
non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus, speramus, per patientiam exspectamus. Hinc vobis exhortatorium et consolatorium praebere sermonem admonet nos ipse Dominus Deus noster, cui dicitur in Psalmo: Spes mea es tu, portio mea in terra viventium . Ipse, inquam, qui spes nostra est in terra viventium, jubet ut vos alloquamur in hac terra morientium; ut non respiciatis quae videntur, sed quae non videntur. Quae enim videntur, temporalia sunt; quae autem non videntur, aeterna Quia ergo quod non videmus speramus, et per patientiam exspectamus; merito nobis in Psalmo dicitur, Sustine Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum . Mundi enim promissa semper fallundus quod pollicetur, hic videtur daturus, id est, in hac terra morientium, in qua nunc sumus; Deus autem quod pollicetur, in terra viventium nobis daturus est: multi fatigantur exspectare veracem, et non erubescunt amare fallacem.
Abbreviated transcription (Latin):
corrigere nequaqͣm existimat. Nam si corrigere potest
et dissimulat: uerum ẽ quod consensum alieni er¬
roris habeat. Pleriq scĩ doctores ꝓ mali ꝑtinatia
qua iniquos emendare nequeunt. his tacere dispont.
s calorem sp̃e quo aguntur ferre non sustinentes. ite
rum in inerepatione ꝓsiliunt iuuquorum .xiii. De
prebenda sacerdotal¬
acerdotali lectione in plebe

Expanded text:
corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. Plerique sancti doctores pro mali pertinacia, quia iniquos emendare nequeunt, his tacere disponunt: sed calorem spiritus quo aguntur, ferre non sustirum in increpationem prosiliunt iniquorum. CAPUT XLV. De praebenda sacerdotali protectione in plebe
Abbreviated transcription (Latin):
tur doctͥna predicationis. Pro bono merito au¬
dientis: tribuit̾᷑ sermo doctoris. In potestate
diuina consistit cui uelit deus doctrine uerbum dare:
uł cui auferre. Et hoc aut ꝓdicentis aut ꝓ audientis
fit merito: ut modo ꝓ culpa plebis auferatur sermo
doctoris. modo uͦ ꝓ utilib meritis tribuatur. Nam bonꝰ
deͤcet bonum: et malus malum. et bonꝰ malum. et ma-¬
lus bonũ. Quod tam̃ fit iuxta meritum popłoꝵ. Flã
omnia tempora congruunt doctͥnȩ. scđ̾m salomonis
sententiam dicentis. Tempꝰ tacendi: et tempꝰ loquendi.
Non quidem ꝑ timorẽ s ꝑ discretionem ꝓpt̃ malorum
corrigibilem iniquitatẽ: nonnunqͣm electos oportor
a doctrina cessare. Int̃dum doctores eccłiȩ calore carita-¬
tis ardentes conticescunt a docendo: quia non ẽ qui au¬
diat testante ꝓpħa. Ciuitates austri clausȩ sunt: &
non est qui aperiat. Qui docendi accipit officium:
interdum ad tempꝰ facta ꝓximi tacet᷑. quȩ statim

Expanded text:
tur doctrina praedicationis; pro bono merito audientis, tribuitur sermo doctoris. In potestate divina consistit, cui velit Deus doctrinae verbum dare, vel cui auferre: et hoc aut pro dicentis, aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctoris, modo pro utilitate rectoris tribuatur. Nam et bonus docet bonum, et malus malum; et bonus malum, et malus bonum; quod tamen fit juxta meritum populorum. Non omnia tempora congruunt doctrinae, secundum Salomonis sententiam dicentis: Tempus tacendi et tempus loquendi . Non quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum incorrigibilem iniquitatem, nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes, conticescunt a docendo, quia non est qui audiat, testante propheta: Civitates Austri clausae sunt, et non est qui aperiat . Qui docendi accipit officium, interdum ad tempus facta proxime taceat, quae statim
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in misteriis aguntur atq in eccłia cele¬
brantur prebuisse consensum: ac finita ẽs̃.
pax conctudente signaculo demonstrentils
composuerunt contra heresim arrii. qui fili¬
um patre et spm scm̃ utroq minorẽ asserebat.
Hunc nymnũ post ieronimus damasc̃o pape
de greco in latinum transtulit: et addidit
sicut erat in pͥncipio et minc et semꝑ. Pat̃ ui¬
ipse. xp̃c tradidit discipłis suis. Unde et spti¬
talit᷑ oratio dominica uocatur. in qua septẽ
diseretȩ petitiones septiformis gr̃ȩ sacram̃til
sunt. Simbolum fidei id ẽ credo in dm̃. apłi
Quodecim dictauerunt. totidem sententiis dom¬
pressum qui mimerus apłicȩ fidei sacraũtũ¬
constat. Quicumq uult beatus athanasius
composuit. et multi alii scĩ patres alia atq alia
in celebratione druini officii ad decorẽ eccłie
et eruditionẽ fidelium ac deuotionẽ addider̃t.

Expanded text:
quae in mysteriis aguntur, atque in Ecclesia celequae in mysteriis aguntur, atque in Ecclesia celebrantur, praebuisse consensum, ac finita esse, pacis concludentes signaculo demonstrentur. » composuerunt, contra haeresim Arii, qui Filium Patre et Spiritum sanctum utroque minorem asserebat. Hunc hymnum postea Hieronymus Damaso papae de Graeco in Latinum transtulit, et addidit: Sicut erat in principio et nunc et semper. Patistus tradidit discipulis suis. Unde specialiter oratio Dominica vocatur in qua septem discretae petitiones septiformis gratiae sacramentum sunt. Symbolum fidei, id est Credo in Deum apostoli duodecim dictaverunt, totidem sententiis comprehensum, qui numerus apostolicae fidei sacramentuconstat. Quicunque vult beatus Athanasius composuit. Et multi alii sancti Patres alia atque alia in celebratione divini officii, ad Ecclesiae decorem et eruditionem fidelium ac devotionem addiderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Beatus gregortus addidit. diesq nostros in tira
pace disponas. et orationẽ dñicam cenfuit suꝑ cor-¬
pus xp̃i recitari: sicut in uita illiꝰ legitur. Qui
pridie qͣm pateretur. usq in memoriam mei fa¬
cietis: apłi in usu babuerunt. et in his u̾bis cor¬
ꝑis xp̃i sacram̃tum celebrauerunt. Aui alexan¬
arum papam hȩc addidisse ferunt. Leo papa
constituit int̾ acciotiẽ dicere. sem̃ sacrificium.
supͣ memorias martytũ missas celebrari. Grego¬
rius papa constituit in canone dicens. Quorum
sollennitates hodis in conspectu tuȩ maiestatis
quorum nos consortiũ. Sergius papa constituit.
ut agnus dĩ infractione añici corꝑis cantaret᷑.
Innocentiꝰ papa ad decentiusn. Pacem asserisan¬
te confecta misteria quibdam popłis imꝑtire.
uł sibi inter se sacerdotes trade. eum preter
omnia quȩ aꝑtre noti debeo pax sit̃ necessaria
indicenda. ꝑ quam constet posti popłm ad oĩa

Expanded text:
Beatus Gregorius addidit, diesque nostros in tua Beatus Gregorius addidit, diesque nostros in tua pace disponas, et orationem Dominicam censuit super corpus Christi recitari, sicut in vita illius legitur. Qui pridie quam pateretur, usque in mei memoriam facietis, Apostoli in usu habuerunt, et in his verbis corporis Christi sacramentum celebraverunt. Alii Alexandrum papam haec addidisse ferunt. Leo papa constituit intra actionem dicere, sanctum sacrificium supra memorias martyrum missas celebrari. Gregorius papa constituit in canone dici: Quorum solemnitates hodie in conspectu tuae majestatis quorum nos consortium. Sergius papa constituit, ut Agnus Dei in fractione Dominici corporis cantaretur. Innocentius papa ad Decentium: « Pacem asseris ante confecta mysteria quibusdam populus impertiri, vel sibi inter se sacerdotes tradere, cum praeter omnia quae aperire non debeo pax sit necessaria indicenda per quam constet populum ad omnia
Abbreviated transcription (Latin):
in eccłia ad officium misse decantetur. Respon¬
sorrum itali tradiderunt. quod oꝑationẽ signi
ficat. aueluia leciciam signat. ꝑ iubilum inqͦ
finitur: ineffabile gaudium in fine uenturũ
expͥmitur. Tractus aliquociens tribulationẽ
significat. ut deprofundis. cõmouisti. aliquan¬
do lȩticiam. ut iubilate. laudate. Credo in
cilio contra heresim macedonii eiusdem ur
suerunt. Systus papa instituit ut ante consecra
repetitio trinitatis ẽ confessio. Secreta uocatur
quia secreta dicitur. ne uilescat. Olim alta uoce
dicebatur. s legimus. quod pastores dum illam
usu cotidiano audiendi cognitam in agro decan¬
tarent .: diuinitꝰ ꝑcussi sunt. Unde et consuetudo
mutata putatur. Papã pelagius docet ab uni¬
uersi orbis cõmunione seꝑatos ẽẽ: qui quali¬
bet difsenfione int̾ sacra missarũ imsteria. apłi¬
in primis. Hanc obsecrationẽ et consecrationem
sc̃s gelasius papa ex maiori parte composuit.

Expanded text:
in ecclesia ad officium missae decantetur. Responin ecclesia ad officium missae decantetur. Responsorium Itali tradiderunt, quod operationem et vificant. Alleluia, laetitiam signat. Per jubilum in quo finitur, ineffabile gaudium in fine venturum exprimitur; Tractus aliquoties tribulationem significat, ut De profundis, Commovisti. Aliquando laetitiam, ut Jubilate, Laudate. Credo in cilio contra haeresim Macedonii ejusdem urbruit, composuerunt. Sixtus papa instituit ut ante consecratrepetitio Trinitatis est confessio. Secreta vocatur quia secreto dicitur, ne vilescat. Olim alta voce dicebatur; sed legitur quod pastores dum illam usu quotidiano audiendi cognitam in agro decantarent, divinitus percussi sunt, unde et consuetudo mutata putatur. Papa Pelagius docet ab universi orbis communione separatos esse, qui qualibet dissensione inter sacra missarum mysteria apostoliin primis, hanc obsecrationem et consecrationem sanctus Gelasius papa ex majori parte composuit.
Abbreviated transcription (Latin):
lia autem sunt sacram̃ta in sola uerbo¬
rum ꝓlatione expressa. quȩ et ipsa uari¬
am significationẽ ostendunt. Celestinus
papa instituit ut ex psalmis dauid ante sacͥfi¬
cium antifonȩ canerentur. quod introitum
dicimus. Collectas diu̾si composuerunt. preci¬
pue gelasius et gregorius. Dñs uob̾scum ab
antiquo usu affumptum ẽ. Boot messores
suos tans hac salutatione usus est. Et ꝓpħa
in paralipomenon asa regem et qui cum eo
erant salutat dicens. dñs uob̾cum. Primis tem¬
porib ab epła pauli missa incipiebatur: post
qͣm eu̾głm sequebatur. sicut nunc. Hymnus
angłicus qui ad officium missȩ in sollennib
dieb recitatur. ab angłis primum decantat᷑
legitur. cui ea quȩ adiecta sunt ab eato hy¬
lario pictauensi addita creduntur: a quo
auctus ẽ et sicur mine canit᷑ consũma¬
tus. Simacus autẽ papa. inordine quinqua¬
gesimus terenis instituit. ut hic hymnus
dieb dominicis et in nataliciis martyrum

Expanded text:
lia item sunt sacramenta in sola verborum prolatione expressa, quae et ipsa variam significationem ostendunt. Coelestinus papa instituit, ut ex psalmis David ante sacrificium antiphonae canerentur, quem introitum dicimus. Collectas diversi composuerunt, praecipue Gelasius et Gregorius. Dominus vobiscum , ab antiquo usu assumptum est; Booz messores suos salutans, hac salutatione usus est; et propheta in Paralipomenon Asa regem, et qui cum eo erant salutat, dicens: Dominus vobiscum . Primis temporibus ab epistola Pauli missa incipiebatur, post quam evangelium sequebatur, sicut nunc hymnus angelicus qui ad officium missae in solemnibus diebus recitatur, ab angelis primum decantatus legitur ; cui ea quae adjecta sunt, a beato Hilario Pictaviensi addita creduntur, a quo auctus est, et sicut nunc canitur consummatus. Symmachus autem papa in ordine quinquagesimus tertius, instituit, ut hic hymnus diebus Dominicis et in natalitiis martyrum
Abbreviated transcription (Latin):
conseientia effugauit: Sciunt enim qͥd fe
suꝑ t̾ram incessit. Sic et isti ñ manibꝰ qͥdẽ.
s m̃te malignati sunt. Et illi quidẽ oꝑati
sunt necem : dominus autẽ condonauit sa¬
lutẽ. Hȩc aut̃ locutꝰ sũ ꝓpt̃ uos ut exultet
mens ur̃a in dño: et nunqͣm in tẽꝑtacio¬

Expanded text:
conscientia effugavit? Sciunt enim ipsi quconscientia effugavit? Sciunt enim ipsi qusuper terram incessit: sic et isti non manibus quidem, sed mente malignati sunt; et illi quidem operati sunt necem, Dominus autem condonavit salutem. Haec enim locutus sum propter vos, ut exsultet mens vestra in Domino, et nunq
Abbreviated transcription (Latin):
feret dignitatẽ. lustus erat et antea iob: s
iustior pꝰmodũ de agone emersit sanus. ua¬
tacione formides. Si fueris in ꝓpͥa uircute
fundatus. minqͣm nocebit tribulacio: quȩ
pacientiȩ declarat uirtutẽ. Sic̃ enĩ fornax
cũ examinat. augrñtũ facit in specie auri.
sic temptacio addit animis pulchritudinẽ.
In quo enim noxia ẽ flamma inspecie auri:
Aut in quo humiliat temptacio pacientiã.
quȩ tollit tristiciã et auget leticiã. et facit
animam nominis in examinata specie re¬
fulgeres Introduxi tẽptaciones: ut excludã
aduersarios qui me estimant inimicũ. Con¬
gregati sunt maligni in unũ. S qͥd illi in
confusione. et quales nr̃i in composicione:
Ubi sunt illi: Nusquam apparent. Aspicio
in foro. eo ꝑ plateas: et nullũ uideo. Frondes
fuerunt et ceciderunt a uento: plumbum
fuit et liquefactũ ẽ. Hi uͦ refulgent inspeci¬
e auri. Quis eos inqͣm ñ cͥminosa eorum

Expanded text:
fert dignitatem. Justus erat et antea Job; sed fert dignitatem. Justus erat et antea Job; sed justior postmodum de agone emersit. Sanus vatatione formides. Si enim fueris in propria virtute fundatus, nunquam tibi oberit tribulatio, quae patientiae declarat virtutem. Sicut enim fornax cum examinat, augmentum facit in specie auri, sic tentatio addit animae pulchritudinem. In quo enim noxia est flamma in specie auri? aut in quo humiliat tentatio patientiam, quae tollit tristitiam, et auget laetitiam, et facit animam hominis in examinata specie refulgere? Introduxit tentationes, ut excludat adversarios, qui me existimant inimicum. Congregati sunt maligni in unum; sed quid illi in confusione, et quales nostri in compassione? ubi sunt illi? num apparent? aspicio in foro, eo per plateas, et nullum video. Frondes fuerunt, et ceciderunt a vento; plumbum luit, et liquefactum est; hi vero refulgent in specie auri. Quis eos quam criminosa eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tum ñ dissoluit ditacio. nec
studium uiolauit. Non cessat
ȩccłia: quia semꝑ pugnat et
semꝑ triumphat. Temptatur
et ñ suꝑatur. In quantũ pulsatur et p̃mit᷑.
in tantũ p̃ualet et augescit. Circuinseui¬
unt undiq: s ñ mouetur. Sermocinan¬
tib nob̾ somnus recessit a uob̾: nox se trans¬
fudit in diem. Oconuent᷑ forisecus. Potest
uestrȩ armauit industria. Cessauit omnis
imꝑicia: conquieuit ignauia. Quis hoc ñ
uoluat animo aut quis ñ miretur. eo qđ
ñ solum nr̃i ꝑmanserint nob̾eum. s etiam
incogniti congregati uenerunt. et ꝓficit tẽp¬
tacio inutilitatis augm̃tũ : Nam sicut plu¬
uia descendens nutrit semina germinan¬
tia: sic temptacio cum examinauerit a¬
nmam saluat. Uerbum dñi ẽ iminobile.
et porce inferi ñ p̃ualebunt ad eã. Se ip̃m
uul erat impugnator eccłiȩ : plebem uͦ
fide isigniorẽ ostendit. Hires collidet ꝓpͥaᷤᷤ.
qui enulatur eccłiam: nob̾ uͦ triumphi cõ¬

Expanded text:
tum non dissolvit tentatio, nec studium violavit. Non cessat Ecclesia, quae semper pugnat, et semper triumphat; tentatur et non superatur. In quantum pulsatur et premitur, in tantum praevalet et augescit: circum saeviunt undae, sed non movetur lapis. Sermocinantibus nobis, somnus recessit à vobis; nox se transfudit in diem. O conventus forensis! potest us armavit industriam: cessavit omnis pigritia, conquievit ignavia. Quis hoc non volvat animo, aut quis non miretur, eo quod non solum nostri permanserint nobiscum, sed etiam incogniti congregati venerunt, et proficit tentatio in utilitatis augmentum? Nam sicut pluvia descendens nutrit semina germinantia, sic tentatio, cum examinaverit, animam salvat. Verbum Domini est immobile, et portae inferni non praevalebunt ad eum. Seipsum vulnerat impugnator Ecclesiae; plebem vero fidelem insigniorem ostendit. Vires collidit proprias qui aemulatur Ecclesiae; nobis vero triumphi con