comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inquo necesse esset illã corrũpi.
dieant onimã qͦ: ut corpus extra¬
duce deseendere. ⁊sic aeuꝑa inmu¬
corrupta anima patris ut corpus
acorpore deseendit. In de etiam
patris ⁊ matris: statim ÷ ibi atuinia.
s non exereet suas potentias siẽ
nee quando natus : puer ñ statĩ
discernt uudieat. que post in
ille ait som̃ illud usq inurũ for¬
maretur nͥ amine seminariũ habe¬
ret: S ille dixit animã inosse se¬
minib ñ ideo dixit exparentib¬
eã deseendere. potest enĩ ꝙ̃ tune
nouã animã deus infundere. ꝗͣ¬
uis nee in hoe doetores eccłe eõ

Expanded text:
in quo necesse esset illam corrumpi. in quo necesse esset illam corrumpi. dicam, animam quoque ut corpus ex traduce descendere: et sic a culpa immucorrupta anima patris, ut corpus a corpore, descendit. Inde etiam patris et matris, statim adest anima, sed non exercet potentias suas, sicut nec quando natus est puedijudicat quae post in ille ait, semen illud in virum formaretur, nisi animae seminarium haberet? sed si ille dixit animam statim inesse seminibus, non ideo dixit eam ex parentibus descendere. Potest etiam tunc novam animam Deus infundere, quamvis nec hoc d
Abbreviated transcription (Latin):
dũpossunt intelligi plura pee¬
cata. si unũ ipsũ. iniͦsua quasi m̃bra
singula diuidantur. nã suꝑbia.
illie qͥa homo insua potius quam
um quia dõ ñ eredidit. ⁊ homici¬
aiũ quia in mortẽ se p̃eipitauet.¬
⁊fornicatio spũ alis. quia integri¬
suasione corrupta ÷ furtũ qr¬
cibus ꝓhibitus usurpatus ÷. na
buit appetiuit. usi qͥd aliud in hoc
uno conmisso diligenti cõsidera¬
mũ moriuntur. dãpnentur. Cor¬
pus qͥdem cuiꝰ seminariũ fuit inͣdã
si cõtraat maculam originalis pee¬
cati: ñ ita uehem̃ter admirandũ
est. anima uͦ que ab op̃timo facto
cendens massa. noc ex dispositiõe su¬
a corpus illud cui u̾nitur. anima¬
ne p̃sumens. s ex uolũtate suere¬
atoris li ab ipso posita ÷ ibi obehien¬
tieͣm suã seruans: nurũ uidetur
eccłe habet qd siquãdo statim unita ÷
corpori moriatur puer: dãpna¬
bitur anima ꝓpt̃̾ peecatũ origi¬
nis. In quo iudetur esse eulpa ere
atoris qui tale dedit illi hospieiũ

Expanded text:
possint intelligi plura peccata, si unum ipsum in sua quasi membra singula dividatur. Nam et superbia estillic, quia homo in sua potius esse, quam um, quia Deo non credidit; et homicidium, quia fornicatio spiritualis, quia integrisuasione corrupta est; et furtum, quia prohibitus usurpatus est cibuit appetivit, et si quod aliud in hoc uno admisso diligenti consideramum moriuntur damnentur. Corpus quidem, cujus seminarium fecit in Adam, si contrahat maculam originalis peccati, non vehementer admirandum est: anima vero, quae ab optimo facta cendens massa, nec ex dispositione sua corpus illud cui unitur praesumens, sed ex voluntate sui Creatoris ubi posita est, ibi obedientiam suam servans, mirum videtur Ecclesiae habet, quod si quam statim unita est corpori moriatur puer, damnabitur anima propter reatum originis: in quo videtur esse Creatoris culpa, qui tale dedit illi hospitium,
Abbreviated transcription (Latin):
irtuti gͣculor. cui sub
solo rege ur̃o ñ uideo n̾ dec̾e mer¬
cedem. Nouit ille regiã manũ.
donatiuo magis splende̾ ꝗͣ sceptꝰ. nͦ satis
ẽẽ pͥncipi subitos exẽplo ad bn uiuendũ¬

Expanded text:
irtuti gratulor, cui, sub solo rege nostro, suam video non deesse mercedem. Novit ille regiam manum donativo 93 melius splendere quam sceptro, nec satis esse principi subditos exemplis ad bene agendu
Abbreviated transcription (Latin):
Porro amicũ me dũ serenꝰ esset aer elegis¬
ti. donec nubilus erit inuenief Infamis
questꝰ ÷ ꝓximũ cole dũ succedit. dũ male
⁊ ignorare. Si qͥd gͦ nabeo si qͥd possũ. ma¬
io exuli seruiat ꝗͣ cuii. Exul.ii. uerũ ꝓba¬
bis amicũ. quẽ ciuis forsitanꝰ ignorares.
su locuplex ⁊ ordine uetustũ carmen
exub̾at. fieri .nꝰ. pͭ. ut idem pectꝰ ⁊ tanta¬
rũ sollicitudinũ. ⁊ taliu̾ sit efficina stu¬
diora In armis ce audio cesareni. in car¬
mine uͥgiliũ obstupesco. Donec ita uir¬
giliũ expͥmes nec cesaris uegotia. nͦ mi¬
liue labores ł ourare tecredam ł senti¬
re. Auoqͥti maiore mortalibꝰ aĩnrũ ge

Expanded text:
Porro amicum me, dum serenus esset aer, elegisti, dum nubilus erit, invenies. Infamis quaestus est proximum colere, dum succedit; dum male est, ignorare. Si quid igitur habeo, si quid possum, malo exsuli serviat quam civi. Exsul enim verum probabis amicum, quem civis forsitan ignorares. su locuples et ordine, venustum carmen exuberat. Fieri enim non potest ut idem pectus, et tantarum sollicitudinum, et talium sit officina studiorum. In armis audio te Caesarem, in carmine Virgilium obstupesco. Donec ita Virgilium exprimes, nec Caesaris negotia, nec militiae labores, vel curare credam te, vel sentire. Alioqui
Abbreviated transcription (Latin):
uetir. hoc uert obant
or. so facile ꝑuetues. si in̾ exoneratꝰ
iceiseris. Porro aunꝰ ip̃e sibi sareina ÷
dotȩs ⁊ sperare desinat ꝯtimere. Non¬
dut .p. heaie niuit. queni uori torquet
dilaus. ł a ueto ciecidendi metꝰ exonu¬

Expanded text:
t or. Eo facile pervenies, si tamen exoneratus incesseris. Porro animus ipse sibi sarcina est, donec et sperare desinat et timere. Nondum enim beate vivit, quem vel voti torquet dilatio, vel a voto decidendi, metus excru
Abbreviated transcription (Latin):
⁊.u.s. me. Holo caustũ ꝗͥ habes offerre
nͥ sacͥticiũ. De eors qͥppe differentia ap̾¬
q̃o suꝑ iherecħ. sic legisti. In sacͥficio
qͥden pars pecudis. in holo causro u
totũ pecꝰ offerri ꝯsueuir. Et pꝰ pauea.

Expanded text:
uere me . Holocaustum igitur habes offerre, non sacrificium; de eorum quippe differentia apud Gregorium sic legisti: « In sacrificio quidem pars pecudis, in holocausto autem totum offerri consuevit. » Et post pauca:
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ÷. Uidi uisensatos. itabescebã.
pia ÷ istatristicia.⁊ si dici potest
beata miseria ueiis alienis tri¬
bulari. ñ implieari. merere: non
herere. dolore cõtrahi ñ amore
tam bonorũ ꝗͣ uita iniquorũ. ñ
eũ cogit imitari qd displicet. s
cũ eogit dolere quod uidet.qm̃
coram impio uiuens impie: ⁊ siũ
obligat consentientẽ: erueiat sen¬
tientem: Idẽ

Expanded text:
dictum est: Vidi insensatos et tabescebam. pia est ista tristitia et, si dici potest, beata miseria uitiis alienis tribulari non implicari, maerere non haerere, dolore contrahi non amore tam bonorum, quam uita iniquorum. non cum cogit imitari. quod displicet, sed cum cogit dolere. quod uidet, quoniam coram pio uiuens impie, etsi non obligat consentientem, cruciat setientem? nam
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit uerũ etiã ut bonũ sit idz ad
facienda dĩ mandata conuerta¬
tur. atq ita dĩ grã non solũ osten¬
dat qͥd faciendum s adiuuet etia
ut possit fieri quod ostendit. Idẽ.

Expanded text:
ut sit, verum etiam ut bonum sit, id est, ad facienda mandata Domini convertatur; atque ita Dei gratia non solum ostendat quid faciendum sit, sed adjuvet etiam ut possit fieri quod ostenderit,
Abbreviated transcription (Latin):
deremus. inamis ꝑꝑ frum̃ta
pareentes ꝑi mi toleraremꝰ: non
solũ nulla rep̃hensione. s ꝙ̃ non¬
parua laude dignos nos diceret
quieũq seripturas sc̃as ñ ficto eor¬
de sẽs audiret. Tolerat aa ron mul¬
titudinẽ idola exigentẽ ⁊ fabrieã¬
in eceła. si eosa cõmunione ꝓbibẽ¬
di aut potestas desit. aut alioua
ratio cõseruãde pacis impediat.
altare xpi accedit. ꝙ̃. si ñ sit in cog
festũ ÷ qͥ ñ esse aliud̾ cũ fure con¬
currere: nͥ uł furari cũ eo uel

Expanded text:
ta parcentes pro unitate toleraremus, non solum nulla reprehensione sparua laude nos dignos diceret, quicumque scripturas sanctas non corde surdus audiret. Tolerat Aaron multitudinem idolum exigentem et fablicanin Ecclesia, si eos a communione prohibendi aut potestas desit, aut aliqua ratio conservandae pacis impediat. altare Domini acceditur, etiamsi non sit incfestum est igitur non esse aliud cum fure concurrere nisi uel furari cum eo uel
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ adiuuat. Auersos deserit .s
ꝙ ut cõuertam᷑ ipse aauiuat. qd
certe oculis eorꝑis lux ista np̃l¬
tat. uec ideo tñ solis de hacre uo¬
tis agendũ ÷ ut ñsubinferatu
conatur. Ndu enĩ siẽ in lapidib ĩ¬

Expanded text:
deus adiuuat, auersos deserit. sed etiam ut conuertamur, ipse adiuuat, quod certe oculis corporis lux ista nt? nec ideo tamen solis de hac re uotis agendum est, ut non subinferaturconatur, quia non sicut in lapidibus in
Abbreviated transcription (Latin):
heretiei quia dieiut animas ori¬
quiem de illa pͥma perealee non
ducere. qͦd ul aliqua fortasse ra¬
tione uera dici potest ul sine fi¬
dei labe nesseiri. S hine conant᷑
effieere unde omĩo aꝑtissime he¬
retici iudieantur. Animas par-¬
uulorũ nichil mali exadam tra¬
haere. quod sit lauacro regene¬
rationis expiandũ. Naui pela¬
gii de hac re argiumñtatio que in¬
ter alia eius dãpnabilia etiam
litteris aplice sedis adiuncta :
ita se habet. Sianima inqͥt ex
tͣduce ñ est. s sola caro tantaĩ ht̃
traducẽ peceati.sola caro penã
meretur. Iniustũ enĩ ÷ ut hochie
nata anima ñ ex massa ade tam
antiquũ peceãtũ portet alienũ
qui propͥa peeeata dimtitit unũ
sine ulla ꝓpagine nouitatẽ utra¬
tioue iusta.iafide catholiea non
aliena etiã sie peecato pͥmi homi¬
nis ostendantur obnoxie: assere
qͦd sentis si potest. Si aũ ñ eas alit̃
potes aꝓpagine fac̾e alienas nͥut¬
simul᷑ facias ab onĩ peccati uin¬

Expanded text:
haeretici. quia dicunt animas originem de illa prima peccatrice non ducere. quod uel aliqua fortasse ratione uera dici potest uel sine fidei labe nesciri, sed hinc conantur efficere, unde omnino apertissimi haeretici iudicantur. animas paruulorum nihil mali ex Adam trahere, quod sit lauacro regenerationis expiandum. nam Pelagii de hac re argumentatio. quae inter alia eius damnabilia etiam litteris apostolicae sedis adiuncta est, ita se habet: Si anima\', inquit, \'ex traduce non est, sed sola caro tantum habet traducem peccati, sola ergo poenam meretur. iniustum est enim. ut hodie nata anima antiquum peccatum portet alienum: qui propria peccata dimittit, non sine ulla propagine nouitatem, ut ratione iusta et a fide catholica non aliena etiam sic peccato primi hominis ostendantur obnoxiae. adsere. quod sentis, ut potes. si autem non eas aliter potes a propagatione facere alienas, nsimul facias ab omni peccati uin
Abbreviated transcription (Latin):
test. Iunosee nob̾ ea inqͥb sumus.
abstracli a cõcupiscentia. aouiua
ne abstra hami a cõcupiseentia. au¬
fei auobis cõeupiscentia. Ad peceã¬
dũ nãq nonadiuuam᷑ adeo. Iusta
dõ.Si.ũ corꝑis oculus ñ adiuuat᷑
ita s qui lux ÷ hominis iuterio¬

Expanded text:
test: \'ignosce nobis ea, in quibus sumus abstracti a concupiscentia, adiuua, ne abstrahamur a concupiscentia. aufer a nobis concupiscentiam\'. Ad peccandum namque non adiuuamur a deo; iusta orporis oculus non adiuuatur ita deus, qui lux est hominis interio
Abbreviated transcription (Latin):
quare fiant anime infantũ pec¬
eatriees :⁊ nichil inse ipsis baben¬
tes malicie aquo cogantur exadã
flectatur assensio. ex illa una ere¬
das ꝓpagando traduei. ne fortẽ aliꝰ
inuenire possit. qͦdipse non possis.
aut aliqñ inuenias qd tune non po¬

Expanded text:
quo modo fiant animae infantium peccatrices et nihil in se ipsis habentes malitiae a quo cogantur ex Adamflectatur assensio, ut eas ex illa una credas propagando traduci, ne forte alius inuenire possit. quod ipse non possis, aut aliquando inuenias, quod nunc non po
Abbreviated transcription (Latin):
more pene non peecat. anieusaũ¬
euis erit. si eiꝰamore ñ peeeet. Tunc
enĩ uere metuit peecare. Nam qͥ
gehennas metuit: ñ peecare me¬
tuit. s ardere. Ille aũ peceare
metuit qͥ peecatũ ipsum siẽ ge¬
hennas odit. iste÷ timor dñi castꝰ
Quisqͥs a catholiea eecłia fuerit se¬
ꝑatꝰ quantũlibet laudabiliterui
uere se estimet. hoc solo seelere

Expanded text:
e non peccat: amicus autem erit, si ejus amore non peccet; tunc enim vere timebit peccare. Nam qui gehennas metuit, non peccare metuit, sed ardere. Ille autem peccare metuit, qui peccatum ipsum, sicut gehennas odit. Ipse est timor Domini castus, Quisquis a catholica Ecclesia fuerit separatus, quantumlibet laudabiliter se vivere existimet, hoc solo scelere
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ ñ maculat aliquẽ partici¬
patione sacram̃torũ s cõsensio¬
sunt: neqi añ tẽpus messis audẽt
urania eradieare. ne simulera¬
dieent triticũ: ñ factis eoꝵ s al¬
tari xp̃i cõmunicant. obieiunt᷑

Expanded text:
lorum non maculat aliquem participatione sacramentorum, sed consensiosunt, ne ante tempus messis audeant zizania eradicare, ne simul eradicent et triticum , non factis eorum, sed altari Christi communicant, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
angłi uident qͥb tẽ erimꝰ equales.
Siẽ enim uidentur que uisibilia
nominant᷑: deũ nemo uidit unꝗͣ
nec taelu tenetur. nee auditur
affͣatu: nec sentitur in cessu.U
is qͦ tanto cõsperlu oelis ꝙ̃ inui¬
sibiliter monstrat. Ipsisunt ocłi

Expanded text:
angeli vident, quibus tunc erimus aequales. angeli vident, quibus tunc erimus aequales. Sicut enim videntur ista quae visibilia nominantur, Deum nemo vidit unquam: nec tactu tenetur nec auditur adfatu nec sentitur incessu. isque tanto conspectu oculis etiam inuisibiliter monstrat, ipsi enim sunt oculi,
Abbreviated transcription (Latin):
eri uagientes quanto alieniores
a ratione sunt. tanto facilius dis¬
cernunt sensu ⁊ cõtae ⁊ ũ cõuine¬
tionẽ utteũ. nee odorẽ aliarum
possunt sustinere cũ quib cõsue¬
respondeo. potest. Si queris uñ
sciani: respondeo quia inuerissi¬
ma scriptura legitur. beati mun-¬
do corde qm̃ ipsi dm̃ uidebunt.
re. Si queris qͦ mͦ eũ uidit uł eam
sceleratus qñ de suo scelere abillo
cordes qm̃ ipsi dm̃ uidebunt: pes¬
pondeo ñ qͥdem esse cõsequens ut
etiã uideant dm̃ qui uoces ab eo
factas aliqñ audiunt neq enim
uiderunt eũ qui eũ audierunt.
qñ dixit ad filiũ. Clarifieaui .⁊
iterũ elarificabo. Uerũtam̃ non
est mirandũ si aliqeu ꝙ̃ non mũ¬
do cortle uident dm̃ inspetie qͣ
uoluntas eius fuerit latente in¬
iusibili . ⁊aspe in cõmutabili ma¬
pondeo filiis hoc esse ꝓmissude
quib dictũ est. Seun̾us quia cũ
apparuerit sinles erimus ei: qm̃
uidebimus eũ sicuti: Siqueris
uñ uidebimꝰ eũ ÷ respondeo unde

Expanded text:
pueri vagientes, quanto alieniores a ratione sunt, tanto facilius discernunt sensu etiam contactum conjunctionemque nutricum, nec odorem aliarum possunt sustinere, cum quibus consuerespondeo: Potest. Si quaeris unde sciam? respondeo: Quia in verissima Scriptura legitur: Beati mundo corde quoniam ipsi Deum videbunt . re. si quaeris, quo modo eum uidit uel Cain sceleratus, quando de suo scelere ab illocorde, quoniam ipsi deum uidebunt, respondeo non quidem esse consequens, ut etiam uideant deum, qui uoces ab eo factas aliquando audiunt; neque enim uiderunt eum, qui audierunt. quando dixit ad filium: Et clarificaui et iterum clarificabo; uerum tamen non esse mirandum, si aliqui etiam non mundi corde uident deum in specie, quam uoluntas eius fecerit, latente inuisibili et apud se incommutabili mapondeo filiis hoc esse promissum, de quibus dictum est: Scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quo- Diam uidebimus eum, sicutiunde eum videbimus, respondeo: Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tiendi. ñ seiendi : Sensu enĩ nos
posuit. S ille sensus eaquib talẽ
aime deleetantur accenclente
cõsuetudine cuiꝰ magna uis ÷ po¬
beluarũ magis corꝑi affixa ÷ cuiꝰ
sunt illi sensus quib utitur ad
uinelũ uolũtatẽq qͣex eodem
illo corꝑe capit. humana uͦ aĩa
ista longe p̃stantiora sen sibꝰ. sus¬
pendi se a corpore ꝗͣtũ po fest.i
ea que intus est libentiũs fru-¬
itur uoluptate ꝗͣtoq insensus de

Expanded text:
tiendi, non sciendi? Sensu enim nos aeposuit. Sed ille sensus ea quibus tales animae delectantur, accedente consuetudine cujus magna vis est, pobelluarum magis corpori affixa est, cujus illi sunt sensus quibus utitur ad victum voluptatemque, quam ex eodem illo corpore capit. Humana vero aniista longe praestantiora sensibus, suspendit se a corpore quantum potest, et ea quae intus est, libentius fruitur voluptate; quantoque in sensus de
Abbreviated transcription (Latin):
eis repꝑi. Qui nouas sine ulla ꝓpa¬
gine asserunt animas fieri: int̃
fingit spm̃ hominis in ipso. ⁊ qui fui¬
git singillatim corda hominũ. de
quib uides quẽ admodũ possit are¬
sistentib responderi. Utrũ enim
cũ fingit. ex alio fingat. ansichilo
aniniarũ in considerata temerita

Expanded text:
 hi qui novas sine ulla propagine asserunt animas fieri, interfingit spiritum hominis in ipso; et: Qui finxit singillatim corda hominum; de quibus vides quemadmodum possit a resistentibus responderi: utrum enim cum fingit, ex alio fingat, an ex nihilo, animarum inconsiderata temeritat
Abbreviated transcription (Latin):
dẽptio clareat᷑: ꝑieulũ ñ est neq
enĩ in xpm eredimꝰ ut nascanu s
ut renascam᷑ quocũq mͦ natifue¬
rimus. Hactenus aũ dicimus sine
ꝑiculo latere anime originẽ ut
non tñ eã partẽ dĩ esse ereamus
ẜ ereaturã. nec de dõ natã s ab illo
factã. atq ineius genus adoptam¬
dam mirabili dignatione grẽ non
parili dignitate nature. nee eam
corpus esse s spm utiq ñ ereato

Expanded text:
demptio clareat, periculum non est; neque enim in Christum credimus, ut nascamur, sed ut renascamur. quomodocumque nati fuerimus. Hactenus autem dicimus sine periculo latere animae originem. ut non tamen eam partem dei esse credamus sed creaturam nec de deo natam sed ab illo factam atque in eius genus adoptandam mirabili dignatione gratiae, non parili dignitate naturae; nec eam corpus esse sed spiritum, non creato
Abbreviated transcription (Latin):
ud intelligitur. Idem insermone
ad neophitos. Hee accipite in pane
qͦd pependit incruce. hoc accipi¬
te incalice. quod manauit de xpĩ
latere. De hac item inuisibilis cor-¬
ꝑis xp̃i assũpsione dicit eusebius
emisenus. Cũ reuerendũ altare
cibis spũalib satiandus ascendis.
sacrum dĩ tui corpus .⁊ sangiunẽ
fide respice. honora. mirare. m̃¬
te continge. manu cordis suscipe.
⁊ maxime totũ haustu interioris
hominis assume. uale¬

Expanded text:
ud intelligitur. » Idem in sermone ud intelligitur. » Idem in sermone ad neophytos. « Hoc accipite in pane, quod pependit in cruce, hoc accipite in calice, quod manavit de Christi latere. » De hac item invisibili corporis Christi assumptione dicit Eusebius Emissemus: « Cum reverendum altare cibis spiritualibus satiandus ascendis, sacrum Dei tui corpus et sanguinem fide respice, honora, mirare, mente continge, manu cordis suscipe, et maxime totum haustu interioris hominis assume. » Po
Abbreviated transcription (Latin):
camus ⁊ bibimꝰ ut integrũ eũ ad
dexterã patris manere credamꝰ.
Et cũ semel indistinelione m̃brorum
suoꝵ in manifestatione corꝑis sui se
obtulerit hostiam uiuentem passi¬
bilem. ⁊ mortalem. cotidie tam̃ sub
uelam̃to panis . iiuuini a scã eecła ĩ
molatur: ⁊ non in partes seissum
neq cruentũ corpus eius fideliũ
ore ꝑcipitur. Et hoc ÷ qͦd dicitur.
Non hoc corpus qͦd uidetis mandu-¬
caturi estis. Neq enĩ qͦd de altari
sumimus beatus augustinꝰ uerũ
corpus esse negaret. qui hoc inple-¬
risq traeluũ suorũ locis. euiden-¬
ter affirmat. Uñ dieit in quodã
sermone. de u̾bis ouangłii. Quod
udetis in altari panis est ncalix
qͦd etiam oculi renuntiant qͦd aũ
fides postulat instruenda: panis
÷ corpiis. calix ⁊ sanguis. ⁊ interpo¬
sitis quib dam. Quomͦ panis est cor¬
pus. uel qͦd habet calix quomͦ est san-¬
quis u Ita fr̃es ideo dicuntur saera¬
menta. quia aliud uidetur:ali¬

Expanded text:
camus et bibimus, ut integrum eum ad camus et bibimus, ut integrum eum ad dexteram Patris manere credamus. Et cum semel in distinctione membrorum suorum, in manifestatione corporis sui se obtulerit hostiam viventem, passibilem et mortalem, quotidie tamen sub velamento panis et vini a sancta Ecclesia immolatur, et non in partes scissum neque cruentum corpus ejus fidelium ore percipitur, et hoc est quod dicitur, non hoc corpus quod videtis manducaturi estis. Neque enim quod de altari sumimus, beatus Augustinus verum corpus esse negaret, qui hoc in plerisque tractatuum suorum locis evidenter affirmat. Unde dicit in quodam sermone de verbis Evangelii: « Quod videtis in altari panis est et calix, quod etiam oculi renuntiant; quod autem fides postulat instruenda, panis est corpus, calix est sanguis. » Et interpositis quibusdam: « Quomodo panis est corpus, vel quod habet calix quomodo est sanguis? Ista fratres, ideo dicuntur sacramenta, quia aliud videtur, ali
Abbreviated transcription (Latin):
tur a xp̃icolis nil in ea meaterest
tantum illi utilitati satisfaenat ꝓpt̾
quã statutũ est adnõ ut illud popu¬
lus fidelis accipiat. Item dixisti te
herere inquibdam u̾bis beatiau¬
gussini conantis det̾minare u̾ba
dñi duodeeim apłos instruentis qui
remanserant. septuaguita ferme
retro ab ei̾̃tib Sunt aũ hec u̾ba.
Non hoc corpus qͦd iudetis mandu¬
eaturi estis neq bibituri illũ san¬
guinẽ quẽ fusuri sunt quime eru-¬
cifigent. Quod sie cõuenient̃ intel¬
ligi potest. quia ⁊ ipsũ ÷. monipsũ.
psũ quidem materiali essentia.
s non uisibili forma. Uñ ⁊ subdit᷑.
Et si necesse ÷ illud uisibiliter ee¬
lebrari: necesse est tam̃ inuisibili-¬
ter intelligi. Ipsi enum qui reces¬
serunt putabant qͦd earnes dni ui-¬
uentis bestiali more essent infrusta
scissuri.naut elixas uel assas inue¬
rub comesturi. Quod si nollent:
non possent eius esse discipuli. Nos
autem sic in molatũ xp̃m mandu¬

Expanded text:
tur a Christicolis, nil mea interest; tur a Christicolis, nil mea interest; tantum utilitati satisfaciat propter quam statutum est a Domino, ut illud populus fidelis accipiat. Item dixisti te haerere in quibusdam verbis beati Augustini conantis determinare verba Domini duodecim apostolos instruentis qui remanserant, septuaginta ferme retro abeuntibus. Sunt autem haec verba: « Non hoc corpus quod videtis, manducaturi estis; neque bibituri illum sanguinem, quem fusuri sunt illi qui me crucifigent. Quod sic convenienter intelligi potest, quia ipsum est, et non ipsum. Ipsum quidem materiali essentia, sed non visibili forma. Unde et subditur: Etsi necesse est illud visibiliter celebrari, necesse est tamen invisibiliter intelligi. » Ipsi enim qui recesserunt, putabant quod carnes Domini viventis bestiali more essent in frusta scissuri, et aut elixas vel assas in verubus comesturi. Quod si nollent, non possent ejus esse discipuli. Nos autem sic immolatum Christum mandu
Abbreviated transcription (Latin):
meã comnemorationẽ. Que aũ sit
illa conmemoratio. beatus apłs
exposuit dicens. Quotienscũq enĩ
panem diĩ accipimus. ⁊ calieem
eiꝰ bibinus: mortem dñi annunti¬
anus donee ueniat. Siẽ gͦ inpassi-¬
bilis corꝑis assũptio dñ ce mortis
lam p̾terite est cõmemoratio. sie
passibilis illius corꝑis acceptio. eiꝰ¬
dem dñee mortis ad hue future
fuit p̃nuntiatio. Hec refert qua¬
le tune a ecoptum fuerit uel mͦ
accipiatur: s qua utilitate aecep¬
tũsit uel aceipiatur. Et eũ utri¬
usq acceptionis unus finis reꝑi¬
atur. de qualitate rei que su¬
mitur: om̃is dubitatio sopiatur.
Sic̃ enĩ cũ esurio panis m̃s qualis
sit non exquiro: mollis audurus. fri¬
gidus an calidus. uinũ quoq meu̾
cũ sitio non oͦuro sapa sit ancare¬
nũ. s hoc attendo ut ruinas uen-¬
tris resiciat. ⁊ indigentie mee sa¬
tisfaeiat: sic xp̃i corpus quale sũp¬
tũ sit a discipulis uel nune suma¬

Expanded text:
meam commemorationem. Quae autem sit meam commemorationem. Quae autem sit illa commemoratio, beatus apostolus exponit dicens: « Quotiescunque enim panem Domini accipimus, et calicem ejus bibimus, mortem Domini annuntiamus donec veniat. » Sicut ergo impassibilis corporis assumptio, Dominicae mortis praeteritae est commemoratio, sic passibilis illius corporis acceptio, ejusdem Dominicae mortis adhuc futurae fuit praenuntiatio. Nec refert quale tunc acceptum fuerit vel modo accipiatur, sed qua utilitate acceptum sit vel accipiatur. Et cum utriusque acceptionis unus finis reperiatur, de qualitate rei quae sumitur, omnis dubitatio sopiatur. Sicut enim cum esurio panis meus qualis sit non exquiro, mollis an durus, frigidus an calidus: vinum quoque meum cum sitio, non curo sapa sit an carenum; sed hoc attendo, ut ruinas ventris reficiat, et indigentiae meae satisfaciat: sic Christi corpus qualecunque sumptum sit a discipulis, vel nunc suma
Abbreviated transcription (Latin):
uero redderet coclũ  firmum
⁊ humane utilitati cõmodũ: quã
utilitatem habere non posset nisi
prius coctũ esset: sic xp̃i corpus
ante passionem quale erat clatum
est discipulis passibile : qͦd ꝑpassio¬
nem transiturũ erat adinpassibi¬
litatem nee euiquã ꝓfuisset adsa¬
lutem in firinitas illa passibilis cor¬
ꝑis nͥ subseruta fuisset glorificatio
impassibilis. iimortalis. Quomͦ etĩã
posset mͥ dicere figulus uas qͦd tibi
do ante ignem mnitile. ⁊infirmũ.
hoc statim tibi redlam post ignẽ
tradetur accipite. nsubsequenter
adiunxit hoc facite. Hoc dixit non
aliud. alterum tamem futurum
esse non negauit: quatinus relui¬
queret intelleclui nr̃o corpus qͦd
din̾ea m̃sa sumimus oiusdem esse
ossentie qͦd exemplo sue transsigu¬
rationis ⁊ documento sue auetori¬
tatis p̃signauerat sius discipulis fu¬
turum esse alterus qłe. Nec p̾tere¬
undum est. ad huiꝰ rei discussionẽ.
qͦd cũ dixisset hoc facite addidit in-

Expanded text:
rmum et humanae utilitati commodum, quam utilitatem habere non posset nisi coctum prius esset: sic Christi corpus ante passionem quale erat datum est discipulis passibile, quod per passionem transiturum erat ad impassibilitatem. Nec cuiquam profuisset ad salutem infirmitas illa passibilis corporis, nisi subsecuta fuisset glorificatio impassibilis et immortalis. Quomodo enim posset mihi dicere figulus, Vas quod tibi do ante ignem inutile et infirmum, hoc statim reddam post ignem vobis tradetur, accipite; et subsequenter adjunxit: Hoc facite . 122 Hoc dixit, non aliud: alterum tamen futurum esse non negavit, quatenus relinqueret intellectui nostro, corpus quod de Dominica mensa sumimssentiae; quod exemplo suae transfigurationis et documento suae auctoritatis praesignaverat suis discipulis futurum esse alterius gloriae. Nec praetereundum est ad hujus rei discussionem, quod cum dixisset, hoc facite, addidit, in
Abbreviated transcription (Latin):
ti quintini presbit᷑: haimerieo bo¬
ne spei fr̃i qͦd pie pulsat sibi paten¬
ter aperi. Litteras tue fr̃nitatis nu
ꝑ accepi. neq enĩ domi eram quam¬
do adeccłiã nrãm ꝑlate sunt: luc¬
diuiũ ꝓfectus occasione euiꝰdanie¬
ccłastiei negotii. Querit autẽ uilit¬
teris illis frͣnitas tua. utrũ dñs nr̃¬
iħs xp̃c in cena quã fecit cũ discipłis
ante passionẽ suã dederit eis corpꝰ
suũ passibile: cũ nos illud demen¬
sa abtaris accipiamus in passibile.
Ad quam questionẽ si tibi responde¬
atur diseipulos xp̃i corpus tale acce¬
pisse quale tune erat. nos uͦ tale
acciꝑe quale nune est: non uideo qͥ
auctoritas contradieat. non uideo
que rationis uiolentia me urgeat:
ĩmo si aliter dicerem. repugnantẽ
mͥ uiderem rationẽ uauctor¬
tem. Nam eorpus illud qͦd tune dis¬
eipulis suis dñs cõmendabat ad hue
fisse passurũ nemo est qui ab nu-¬
at: sicut tu exauetoritate dñica
inlitteris tilis posuisti. hoc corpus

Expanded text:
ti Quintini presbyter, HAIMERICO bonae spei fratri, quod pie pulsat sibi patenter aperiri. Litteras fraternitatis tuae nuper accepi; neque enim domi eram quando ad Ecclesiam nostram perlatae sunt, Lugdunum profectus occasione cujusdam ecclesiastici negotii. Quaerit autem in litteris illis fraternitas tua utrum Doministus in coena quam fecit cum discipulis ante passionem suam dederit eis corpus suum passibile, cum nos illud de mensa altaris accipiamus impassibile. Ad quam quaestionem si tibi respondeatur, discipulos Christi corpus tale accepisse quale tunc erat, nos vero tale accipere quale nunc est, non video quae auctoritas contradicat, non video quae rationis violentia me urgeat: imo, si aliter dicerem, repugnantem mihi viderem rationem et auctoritatem. Nam corpus illud quod tunc discipulis suis Dominus commendabat, adhuc fuisse passurum, nemo est qui abnuat; sicut tu ex auctoritate Dominica in litteris tuis posuisti: « Hoc corpus
Abbreviated transcription (Latin):
le st̾ occursantiũ fantasmata cogitatio¬
nũ. mille diaboli suggestiones. mille mor¬
taliũ tẽptationes aĩoꝵ Ne dũ se sacͥfan¬
tiũ mentibꝰ inopino ingerunt illapsu.
dũ eas ad alia atq aliena cogitanda ab stra¬
hunt. dũ hetica moliunt᷑ in duc̾e pͣuiratẽ.
qͥd aliud faciunt. ꝗͣ uelut quedã musce sa¬
cͥficantes altaris ministros ĩpediunt &
infestant: Taliũ portenta muscarum
cũ a sacͥficiis aues ab eg̾it in cursantes.
Soriptũ ÷ enũ. Descendun uolueres
destinato tͥ flagello descendentes sr̃ sa¬
cͥficia muscas ab egeris. a sacͥficandis m̃¬
te suꝑuenientiu in cursus rẽptationũ
catholicȩ fiđi uentilabꝰ extͣbari õporte¬
bit. Ita fiet. ut qd susceptũ ÷ ad usum.
mysticũ cͥ p̃beat intellectũ. Et gmͦ pfa¬
te uolucres suꝑ sac̾ficia rĩt descendis

Expanded text:
le sunt occursantium phantasmata cogitationum, mille diaboli suggestiones, mille mortalium tentationes animorum; quae dum se sacrificantium mentibus inopino ingerunt illapsu, dum eas ad alia atque aliena cogitanda distrahunt, dum haereticam moliuntur inducere pravitatem, quid aliud faciunt quam, velut quaedam muscae, sacrificantes altaris ministros infestant et impediunt? Talium portenta muscarum cum a sacrificiis aves abegerit incursantes. Scriptum est enim: Descenderunt volucres destinato tibi flabello descendentes super sacrificia muscas abegeris, a sacrificantis mente supervenientium incursus tentationum, catholicae fidei ventilabro exturbari oportebit. Ita fiet ut quod susceptum est ad usum, tibi mysticum praebeat intellectum. Et quoniam praefatae volucres super sacrificia t
Abbreviated transcription (Latin):
terare clamore. ꝯtinuata
nos iniuria cõpellit. Ea in ꝓmptu ÷
s desponsaũ ĩparẽ uiro. atq. nupturũ
negociis ĩmat̾am. Conuenuentibꝰ en pa¬
rottibꝰ uirgo sollepͥeot᷑ tͣaita ÷ docata ÷

Expanded text:
terare clamorem continuata nos injuria compellit. Ea in promptu sibi desponsavit, imparem viro atque nuptiarum negotiis immaturam. Convenientibus tamen parentibus, virgo sol
Abbreviated transcription (Latin):
ũ succedit. s ad incestũ. Relinqtꝰ gͥ solli¬
citudini tue. ł initiandis obiuare nupti¬
is. ł rescinde̾ initiatas. Memineris qͥ pu¬
ellã parentibꝰ remittendã. quatinꝰ ỹ ea
nubat in xp̃o. ⁊ patͥs he̾ditas ad filiã. le¬
gis bñficio reu̾tat᷑. Uale fr̾. ⁊ dilige me
diligentem te
tende gͦ qͥbꝰ muscis ĩ molantes dño sa¬

Expanded text:
um succedet, sed ad incestum. Relinquitur igitur sollicitudini tuae, vel initiandis obviare nuptiis, vel rescindere initiatas. Memineris etiam puellam parentibus remittendam, quatenus et ea nubat in Christo, et patris haereditas ad filiam legis beneficio revertatur. Vale, frater, et dilige me diligentem tetende ergo quibus muscis immolantes Domino sa
Abbreviated transcription (Latin):
ce fugientes. Maiori eget studio redo̾e
ꝗͣ ꝯseruare sanitatẽ. Ista uix ÷ qͥ dubi¬
tet: hoc opdine faciliꝰ ignaros infor¬
mare . ꝗ reformari ꝑ uersos. Uñ
yte spletidor głę respicit. cui de sus¬
sum datũ ÷  collig̾e disꝑsa ⁊ ꝯfrac̾ ba
solidare.Sub teculrore sterilis ficus
effloruit. ⁊ in gr̃a cũ suo redr dño
cuiꝰ minas ⁊ securi formioabat Exit
itaq studii tui cirea cõmissam tͥ arbo¬
re fode̾. circa mitt̾e stercora. Talis
gandꝰ ÷ auster ũ ueniat ⁊ꝑflec ortũ
suũ. ⁊ efficiat᷑ odor eiꝰ sic̃ odor aqͥ ple¬
ni cui bndix̃ dns. fortassis in publi

Expanded text:
re fugientes. Majori eget studio reddere quam conservare sanitatem. Ita vix est qui dubitet hoc ordine facilius ignaros informari quam reformari perversos. Unde et te splendidior gloria respicit, cui desursum datum est et colligere dispersa, et confracta solidare. Sub te cultore sterilis ficus effloruit, et in gratiam cum suo rediit domino, cujus minas et securim formidabat. Erit itaque tui studii circa commissam tibi arborem fodere, circa mittere stercora. Talis gandus est auster ut veniat, ut perflet hortum suum , et efficiatur odor ejus, sicut odor agri pleni
Abbreviated transcription (Latin):
ndñs uidam furem sciebat. ⁊ ita
ex eõmunicatũ ut etiã diabolum
nominaret. taĩ quia non fuit accusatꝰ
cdonec seipsũ dnm̃ ꝑdendo mauifes¬
tauit minime eũ abieeit. Be sub¬
ieclis quoq idem sentimꝰ. quia non
debent deserere p̾latos suos. nͥ pͥus
eos uiderint publice dãpnatos. aut
nominatim excõmunieatos.  Ne
mutua cõfessione de qua dieit ilaco¬
bus apłs. cõfitemini alterutrũ pecca¬

Expanded text:
et Dominus Judam furem sciebat, et ita et Dominus Judam furem sciebat, et ita excommunicatum ut etiam diabolum nominaret, tamen quia non fuit accusatus, donec seipsum Dominum prodendo manifestavit, minime eum abjecit. De subjectis quoque idem sentimus, 79 quia non debent deserere praelatos suos, nisi prius eos viderint publice damnatos, aut nominatim excommunicatos. De mutua confessione, de qua dicit apostolus Jacobus: Confitemini alterutrum pecca
Abbreviated transcription (Latin):
e his qui eriminalia peecata cõ
fitentur occulte. mohil melius
respondere possũ. ꝗͣ qd beatus augus¬
tũ uel sponte cõfessũ similiter pu¬
blice: De manifestis aũ manifesta
sententia ÷ quia qui manifeste pec¬
cauerunt. manifeste sunt arguen¬
di. ⁊ publica penitentia sunt eorri¬
gendi. Dicendũ ÷ tam̃ eis. non p̾ci¬
piendo s cõsulendo. ut se ipsos ab of¬
ficiis eccłassieis suspendant. uel saera¬
m̃toꝵ cõmunione abstineant. quia ta
cram̃ta tam̃ diuina a talibus tracta¬
ta ꝓpt̃ indignitatẽ eoꝵ non sunt detĩ-¬
or̃a. sicut ꝓpt̾ dignitatẽ melioꝵ non
sunt mesiora. s apud quoscũq sunt:
scdm beatũ augustinũ ipsa sunt. De
excõmunicatis cõmuni sententia non
tam̃ nominatis siue in capitulo siue
in concilio facta sit illa excõmunica¬
tio siue fuit simoniaci siue presbi-¬
teri uxorati. idem cõsiliũ ÷ qd est de
aliis criminosis quia non sunt a con¬
mumone suspendendi nͥ publiee
conuieli. uel publice confessi. quia

Expanded text:
e his qui criminalia peccata occulte confitentur, nihil melius respondere possum quam quod beatus Augustque convictum, vel sponte confessum similiter publice. » De manifestis autem manifesta sententia est, quia qui manifeste peccarunt, manifeste sunt arguendi, et publica poenitentia sunt corrigendi. Dicendum est tamen eis non praecipiendo, sed consulendo, ut seipsos ab officiis ecclesiasticis suspendant, vel a sacramentorum communione abstineant, quia talcramenta tamen divina a talibus tractata propter indignitatem eorum non sunt deteriora, sicut, propter dignitatem meliorum non sunt meliora , sed apud quoscunque sunt, secundum beatum Augustinum, eadem ipsa sunt. De excommunicatis communi sententia non tamen nominatis, sive in capitulo, sive in concilio facta sit illa excommunicatio, sive sint Simoniaci, sive presbyteri uxorati, idem consilium est quod est de aliis criminosis, quia non sunt a communione suspendendi, nisi publice convicti, vel publice confessi, quia
Abbreviated transcription (Latin):
grua satisfacto. Si uͦ graues sunt
culpe ab eo cui data est potestas li¬
gandi atq soluendi. querenda est
ab solutio. De excõmunieato ospi¬
cio recepto sufficͤ re uidetur. si os¬
pes qui oũ suscepit cõtineat se am̃sa
ex cõmuniꝰ¬
cati

Expanded text:
r satisfactio. Si vero graves sint culpae, ab eo cui data est potestas ligandi atque solvendi, quaerenda est absolutio. De excommunicato hospitio recepto sufficere videtur, si hospes qui eum suscepit contineat se a mensa excommunicati
Abbreviated transcription (Latin):
ineruee cõmemoratur. Quod uͦ cũ
hostia iã cõseerata intra uel supra
calicem signũ erueis impͥmitur: a la¬
tere calicis orientali usq ad occiden¬
talem. ⁊ a septemtrionali. usq ad
australem. hoc figurari intelligimꝰ:
quod ante passionem dñs disclipulis
p̾dixit. in cõmendationem sue passio¬
nis. Cũ exaltatus fuero a terra: om̃ia
traham adme ipsũ. Hostia qͦ que iux¬
ta calicem cõsignatur: sic debet ẽe̾
postta ut sua calicis positione dex¬
trũ xp̃i latus rep̾sentet. de quo ma¬
nauit sanguis redẽptionis. iaqua
baptismatis. que utraq incalice cõ¬
tineri prudentia ur̃ã non ignorat.
At cũ eooꝑante cliacono ealix deponi¬
tur. ⁊ hostia in suo loco reponitur. n
corꝑali palla cooꝑitur: hoc cõmuͦmo¬
ratur qͦdioseph & niehodemꝰ accepta
licencia apilato corpus xp̃i de cruce de

Expanded text:
in cruce commemoratur; quod vero cum in cruce commemoratur; quod vero cum hostia jam consecrata, intra vel supra calicem signum crucis imprimitur a latere calicis orientali usque ad occidentalem, et a septentrionali usque ad australem, hoc figurari intelligimus, quod ante passionem Dominus discipulis suis praedixit in commendationem suae passionis: cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum . Hostia quoque, quae juxta calicem consignatur sic debe esse posita ut sua et calicis positione dextrum Christi latus repraesentet, de quo manavit sanguis redemptionis et aqua baptismatis, quae utraque in calice contineri prudentia vestra non ignorat. At cum cooperante diacono calix deponitur, et hostia in suo loco reponitur, et corporali palla cooperitur, hoc commemoratur quod Joseph et Nicodemus, accepta licentia a Pilato, corpus Christi de cruce de
Abbreviated transcription (Latin):
Uo dĩ grã carnotensis eccłe minist̃
pontio uenerabili cluniacensiũ abb̃ti.
in regimine sibi cõmisso: placere sũ¬
mo rectori. Que sunt a paruitate me¬
a prudens diligentia. udiligens pru¬
dentia ur̃a qͥdmͥ significare uideat᷑
calicis eleuatio. ⁊ eiusdem repositio.
qͥd significent ille cõsignationes que
fiunt suꝑ calicem.. ⁊intra ⁊ extra. q̃
p̾termissa uidentur ilibello quem
cõposui de cõuenientia ueteris. moui
sacerdotii. Que i deo p̃termissa mͥ ui¬
dentur. quia adillam conuenientiã
de qua inopusculo illo a gebat᷑: pa¬
rũ aut nichil ꝑtinere uidebantur.
Cũ uͦ ista ꝑse considerantur: misticũ
illas cõsignationes que distinete añ
istas intrib locis frequentantur. In
his enĩ specialit̃ intenditur. ut illa
dona que iam uocantur sacͥficia.iii
xp̃i corpus. ⁊ sanguinẽ cõmutentur:
uel cõmittata salutaria nobis effician¬
tur: Cũ autẽ panis. ⁊ calix adhibito di¬
a cono eleuatur: exaltatio xp̃i coiꝑis

Expanded text:
 Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister, PONTIO venerabili Cluniacensium abbati, in regimine sibi commisso placere summo rectori Quaesivit a parvitate mea prudens diligentia et diligens prudentia vestra, quid mihi significare videatur calicis elevatio et ejusdem repositio, quid significant illae consignationes quae fiunt super calicem et intra, et extra, quae praetermissa videntur in libello quem composui De convenientia veteris et novi sacerdotii. Quae ideo praetermissa mihi quia ad illam convenientiam de qua in opusculo illo agebatur parum aut nihil pertinere videbantur. Cum vero per se ista considerantur, mysticum illas consignationes quae distincte ante istas in tribus locis frequentantur. In his enim specialiter intenditur ut illa dona quae jam vocantur sacrificia, in Christi corpus et sanguinem commutentur, vel commutata salutaria nobis efficiantur. Cum autem panis et calix adhibito diacono elevatur, exaltatio Christi corporis
Abbreviated transcription (Latin):
cis: parce cũ caritate. Si corripis: corri¬
pe cũ caritate. Hec breuit̃ ad ꝓposita
ur̃a prointellechi meo respondi. qͥa
ueniente ad nos portitore litterarũ
urarũ ego aliquantulũ egrotabam.
& portitor litterarũ ad reditũ festi¬
nabat.

Expanded text:
cis, parce cum charitate; si corripis, corricis, parce cum charitate; si corripis, corripe cum charitate. » Haec breviter ad proposita vestra pro intellectu meo respondi, quia, veniente ad nos portitore litterarum vestrarum, ego aliquantulum aegrotabam, et portitor litterarum ad reditum festinabat.
Abbreviated transcription (Latin):
multo magis illi remͦ uendi sunt qͥ
se euuuenant cau sa eurancde corꝑa¬
lis egritudins. Uerũ quia sic̃ rigor
cõmissus est rectorib ad seruandũ
ꝓnecessitate locorũ. itemꝑuni. aut
ꝓ consideratione appetendorũ conino¬
dorũ. aut uitandorũ in conmodorũ
sie dispensationes eisdem ꝑmisse sunt
que eccle dĩ non generent seandalũ
ꝓhonestate ꝑsonarũ. aut ꝓutilitate
rerũ publicarũ. In qͥb omĩb adhibẽ¬
da est rectoꝵ diligentia. ut nee no¬
citura concedant: nec ꝓfutura ꝓhi¬
beant. Sicut enĩ egroti aliqu̾do ser¬
uatis legib mecine minime eurã¬
tur. qͥ remissis cõpetent̃ legib sana¬
rentur: ita ineurandis morbis anima¬
rũ cõsiderandũ est. quib ꝓsit rigor
discipline. & qͥbꝰ moderatio indulgen¬
tie. Inqͥbus omibꝰ sũma cõsilii est. qͦ
habemus a patre augustino. dieente
in tractatu de disciplina eccłastica.
Habe caritatẽ ⁊ fac quie qͥduis. Si par¬

Expanded text:
multo magis illi removendi sunt qui multo magis illi removendi sunt qui se eunuchizant causa curandae corporalis aegritudinis. Verum quia sicut rigor commissus est rectoribus ad servandum pro necessitate locorum et temporum, aut pro consideratione appetendorum commodorum, aut vitandorum incommodorum, sic dispensationes eisdem permissae sunt, quae Ecclesiae Dei non generent scandalum pro honestate personarum, aut pro utilitate rerum publicarum. In quibus omnibus adhibenda est rectorum diligentia, ut nec nocitura concedant, nec profutura prohibeant. Sicut enim aegroti aliquando servatis legibus medicinae minime curantur, qui remissis competenter legibus sanarentur, ita in curandis morbis animarum considerandum est quibus prosit rigor disciplinae, et quibus moderatio indulgentiae. In quibus omnibus summa consilii est, quam habemus a Patre Augustino dicente in tractatu De disciplina ecclesiastica: « Habe charitatem, et fac quidquid vis; si par
Abbreviated transcription (Latin):
posuerunt. ⁊ uenerabiliter sepulture
mandauerunt. Hec de hissentio. non
qui inignẽ eadendi iueni eausa fu¬
it non uoluntate s casu non uidetur
mͥ esse criminale qͦd fecit. testante be¬
ato augustino & dicente. Peccatũ ad¬
eo ost uolũtari ũ. ut sit uolũtariũ:
cõstet non esse peecatũ. Uñ si ad tẽpus
monaeus ille ab officio suo est suspen¬
sus. uel abaliquo ꝓmotione dilatus:
cõgruũ mͥuidetur ut ⁊ leuitas eiꝰ un¬
punita non remaneret: ⁊ exemplũ
asimili leuitate cauendi consortib
insaeris ordinib eũ ministrare eon¬
cedatis. De cetero si monachi illiꝰ trans¬
gressionẽ qui se ꝓpt̃ epilensiam curã¬
dã eunuchirauit. sodm rigorẽ cano¬
nũ animau̾tere uultis: nec ad alti¬
orem gradũ ꝓmoueri poterit. nec
ineo in quo erat ordine ministrabit.
qͦd sicut bẽne nostis ei non int̾eidere¬
tur si esset seclus a medieis. Si enĩ
sedm icenos eanones illi ab eccłiasti¬
dunt obtentu seruande eastitatis.

Expanded text:
posuerunt, et venerabiliter sepulturae mandaverunt. Haec de iis sentio, non qui in ignem cadendi juveni causa fuit non voluntate, sed casu, non videtur mihi esse criminale quod fecit, testante beato Augustino et dicente: « Peccatum adeo est voluntarium, ut si non sit voluntarium, constet non esse peccatum. » Unde si ad tempus monachus ille ab officio est suspensus, vel ab aliqua promotione dilatus, congruum mihi videretur ut et levitas ejus impunita non remaneret, et exemplum a simili levitate cavendi consortibus in sacris eum ordinibus ministrare concedatis. De caetero si monachi illius transgressionem qui se propter epilepsiam curandam eunuchizavit, secundum rigorem canonum animadvertere vultis, nec ad altiorem gradum promoveri poterit, nec in eo in quo erat ordine ministrabit, quod, sicut bene nostis, ei non interdiceretur si esset sectus a medicis. Si enim secundum Nicaenos canones illi ab ecclesiastidunt obtentu servandae castitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ãplect̾e cõmonitoriũ salutis. qd ꝓdũt ex
radice caritatis. Si u̾a st̃ que dicunt᷑. pro¬
motionẽ tuã canonica reiciunt ideiciunt
instituta. Qͥppe ñ elegit te clexꝰ.s mi ne
ppłares intrusere renitenti. Ordines tͥ
desunt: qͦs in ꝓmouendis cognouimꝰ in qͥ¬
rendos. Eit etas ꝙͣ rigor canonicꝰ qͥa in
ꝯsecͣtis metuit. a ꝯsecͣndis excludit. ħ si
ita se hñt. infinitꝰ labor incunbit. nec
facile bonos exitꝰ inuenient. q̃ malo st̾ in¬
nͨ reu̾entiã dignitas amictat. Hinc ÷
qd̾ ihexechieli intͥcesimo anno celi appe-¬
riunt᷑. ⁊ uidet uisiones dĩ.⁊ ꝓphecat.
Pͥus etas ꝓpħȩ descͥbit᷑. ut qͥbꝰ annis p̾di¬
de uia ppłi mei. corã discipłis offendi¬
cłum pon̾e noluit. nͥ m aioribꝰ añpon̾e

Expanded text:
lutis, quod prodiit ex radice charitatis. Si vera sunt quae dicuntur, promotionem tuam canonica rejiciunt et dejiciunt instituta. Quippe non elegit te clerus, sed minae populares intrusere renitenti. Ordines tibi desunt; quos in promovendis cognovimus inquirendos. Est aetas quam rigor canonicus, quia in consecratis metuit, a consecrandis excludit. Haec si ita se habent, infinitus labor tibi incumbit, nec facile bonos exitus invenient, quae malo sunt innec reverentiam dignitas amittat. Hinc est quod Ezechieli in trigesimo anno coeli aperiuntur, et videt visiones Dei et prophetat . Prius aetas prophetae describitur, ut quibus annis praedide via populi 84 mei , coram discipulis offendicula ponere noluit, nec majoribus anteponere
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa succ̾rat᷑. Haric ut opinor ꝓnũ ÷ opi
nari ĩpet᷑ri. si oblatã tͥ recuses unctionẽ.
Alioqͥn ꝯsecͣri pontificẽ. aug̾e ÷ discͥmen.
hõ es sub potestate ꝯstitutꝰ. Illã quiꝰ exae̾¬
cui pauca offerunt᷑ punienda. Eundem. de¬
lictoꝵ exae̾bat multitudo.

Expanded text:
ia succurratur. Hanc, ut opinor, pronum est impetrari, si oblatam tibi recuses unctionem. Alioqui, creari pontificem, augere est discrimen. Homo es sub potestate constitutus. Illam gravius exaspcui pauca offeruntur punienda. Eumdem delictorum exasperat multitudo.
Abbreviated transcription (Latin):
x inuen̾it in tẽplo sedentẽ in medio doc¬
toꝵ audientẽ illos ⁊ int̾rogantẽ. Donec
annor defuit integͥtas. doctor om̃iũ fi¬
nes discipłi ñ excessit. U uͦ pleni dies ac¬
cesserunt. factꝰ ÷ magist̾ ex debito. qui
fuerat discipłs ꝓ exẽplo. His õĩbꝰ imp̾ssa
ȩccłȩ forma qͣ sequam᷑. certꝰq limes eta¬
tocedit ad iudiciũ. Pt̾a qͥsqͥs in sacris ñ fu¬
erit ordinibꝰ inuentꝰ. ad sũmũ sac̾dotium
canonicis ꝓ hibet᷑ accecłe institutis. Na de
electione qͥd loquar. in qͣ minime licet¬
ppło clerũ ⁊ p̾cedẽ.s assonsu ꝓseqͥ eligentẽ:
Serutare soͥpt᷑as. ⁊ ei in ħ negotio pͥmũ lo¬

Expanded text:
 invenerit in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos et interrogantem . Donec annorum defuit integritas, doctor omnium fines discipuli non excessit. Ubi vero pleni dies accesserunt, factus est magister pro debito, qui fuerat discipulus pro exemplo. His omnibus impressa est Ecclesiae forma, quam sequatur, certusque limes aetato cedit ad judicium. Praeterea, quisquis in sacris non fuerit ordinibus inventus, ad summum sacerdotium canonicis accedere prohibetur institutis. Nam de electione quid loquar, in qua populo minime licet clerum praecedere, sed assensu persequi eligentem? Scrutare Scripturas, et in
Abbreviated transcription (Latin):
regine. ad illiꝰ starȩ dexterã. a cuiꝰ dextͥs
astitis regina in uestitu de aurato circũ¬
data uarietate. Audica ꝑ p̾sentiũ lato¬
rẽ n salute qua in columis es. ⁊ salutatio¬
uberant. In leges.ii. ⁊ in ȩccła xͥ peccare
ꝯuincor nͥ de salute tua letet᷑ ⁊ exultet
spe m̃s. cuiꝰ incolumitas ⁊ legũ reue̾ntiã

Expanded text:
us dextris astitit regina in vestitu deaurato circumdata varietate. Audita per praesentium latorem, et salute qua incolumis es, et salutatiouberant. In leges enim et in Ecclesiam peccare convincor, nisi de salute laetetur et exsultet spiritus meus, cujus incolumita
Abbreviated transcription (Latin):
iudei abscondit se ⁊exiuit de rẽplo. Ut̾q
tis suppleat assertio. Hon cadit cur¬
pit̾. qͥsqͥs pꝰ casũ fortiꝰ ꝯgredit᷑. Non tut¬
bet᷑ patͥs occłs p̾ira in filiũ. s actendat

Expanded text:
Judaei, abscondit se, et exivit de Templo. Uterque Judaei, abscondit se, et exivit de Templo. Uterque tis suppleat assertio. Non cadit turpiter, quisquis post casum fortius congreditur. Non turbetur p