comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rrita setitur locis apͥcis: solius cineris inspersione
contenta. Loca desiderat altiora: unde humor ela¬
bitur. Si ponas semina eius ad huc clausa folb¬
culis: sigiliatĩ manu debiles debebis afficere. Si
iamminuta sunt. sparla iactabis. et rastro obduc¬
ta cooperies. Caules euis qui in clusis seminibus
nati fuerint. fortiores erunt: sed sero nascent᷑. Ba¬
muli eiꝰ cum aliqͣ corticis parte ꝯnulsi. s̃ino tẽpe
ꝓ plantis tenebũt tota uͭ tͣnslata moriẽt᷑. Nõmul¬
l raminlos eiꝰ ꝑcuse fabe inserũt uel bulbo: atꝙ
ita obtiũt. alieno ni uigore seruandos. Sub fici
arboris ũbra: libentiꝰ aqquescit. Non effodi her.¬
bas: sed optat auelli. Im munde mulieris: formi¬
dat atractum.

Expanded text:
ruta seritur locis apricis, solius cineris inspersione contenta, loca desiderat altiora, unde humor elabitur. Si ponas semina eius adhuc clausula folliculis, sigillatim manu debebis afficere. Si iam minuta sunt, sparsa iactabis et rastro obducta cooperies, caules eius qui inclusis seminibus nati fuerint, fortiores erunt, sed sero nascentur. Ramuli eius cum aliqua corticis parte convulsi, uterno tempore pro plantis tenebuntur, tota vero translata morietur. Nonnulli ramulos eius pertuse fabe inserunt, vel bulbo, atque ita obruunt alieno vigore servandos. Sub fici arboris umbra libentius acquiescit, non effodi herbas sed optat avelli; immunde mulieris formidat attactum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶dores quidẽ ꝓueniunt a calicli¬
tate: ⁊ ꝓuentunt a frigiditate. S eoꝵ olfactio ⁊ ster¬
nutatio scd̃m plurims̃ ÷ caliditas: qr causa plurima
habente odorem. Om̃s gͥ odores ex quib sentituꝵ
mordicatio tir declinat ad latus dulcedinis: calidi
sumnt. Ili u̾o ex quib sentitur aretositas: ⁊ roralis chara¬
giati id  latuar uapor. scĩlicet de lacub uł paludib: om̃s
frigidi sunt. Oĩa qͦ bñ redolencia sunt calida: p̾ter illa
quib associatur roralitas et sedatõ sp̃c et hanelitus. ut
camphora et nenufar. amboꝵ eñi corpora: ñ euacuantur
ex sub̾a infrigidante. associata odori usq ad cerebrũ. Siłr¬

Expanded text:
dores quidem veniunt a caliditate et proveniunt a frigiditate. Sed eorum olfactio et sternutatio, secundum plurimum est caliditas: quia causa plurima habente odorem. Omnes igitur odores ex quibus sentitur mordicatio, declinant ad latus dulcedinis et calidi sunt. Illi vero ex quibus sentitur acetositas et rotalis charagiati, id est lacualis vapor, scilicet de lacubus et paludibus, omnes frigidi sunt. Omnia quoque bene redolentia sunt calida. Preter illa quibus associatur roralitas et sedatio spiritus et anhelitus, ut camphora et nenufar. Amborum enim corpora non evacuantur ex substantia infrigidante associata odori usque ad cerebrum. Si
Abbreviated transcription (Latin):
hõiũ labores. opera bouis uniꝰ absumit tocius
tis breuib fertur. Huĩ qͣdrata suꝑficies tabulis
munitur: q̃ forinsecꝰ reclines in sũmo reddant
spacia longiora. Ab eius fronte carpenti: breuior
est altitudo tabulaꝵ. Ibi denticłi płimi ⁊ rari: ad
uigo aptat᷑ ⁊ iuncłis: mansuetus sane. qͥ nõ modũ ex¬
sa. ab ruptis ac reliqͥs paleis cumulat᷑: altitudi¬
nẽ uel hũiditatẽ plerumq bubulco moderante
qui sequit᷑. Scq ꝑ paucos itus ac reditꝰ. brem
horaꝵ spacio tota messis impletur. Hoc campestͥb
locis est utile uel equalib: et his quib necessaria
palea nõ hẽtur Idẽ n¬

Expanded text:
m totius tis brevibus fertur; huius quadrata superficies tabulis munitur, que forinsecus reclinantes in summo reddant spatia largiora. Ab eius fronte carpenti brevior est altitudo tabularum: ibi denticuli plurimi ac rari ad iugo aptatur et vinculis mansuetus sane, qui non modum  abruptis ac relictis paleis, altitudinem vel humilitatem plerumque bubulco moderante, qui sequitur et ita per paucos itus ac reditus, brevi horarum spatio, tota messis impletur, hoc campestribus locis vel equalibus utile est et his quibus necessaria palea non habetur. DE
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudĩe aspectu. Pomũ fert nõ ramis s cau¬
alio subnascente se septeno. Ita nũlosa partu ꝑ
singłas estates młto iactu habundãte sb̃nascit᷑
⁊̃ siñ scalpat᷑ fetꝰ: quat̃ estater pͥorẽq expellit in¬
maturũ. Mat̾ies ꝓpͥi gñis int̾ utilisias cesa.
statim stagnis m̃gitur: hec ẽ eius siceari. Et
pͥmo sidite postea fluitate incipit. certoq eã
sugit alienꝰ hño: qͥ aliã omnẽ rigat. Cum ĩ nata¬
re ceꝑit: tẽpestiue uue ht̃ signũ. Huic siłis ẽ q̃ dã¬
q̃ uocat᷑ cipͥa ficꝰ: ĩ creta. Nam et illa caudice ip̃o
pło: foliis ulmo. Fructus qͣt̾uos fundit: tociens
Et ꝙͣ iones ceraumã uocant. trunco et ip̃a ferti¬
lis: s pomũ siliq̃. Ob id qͥdã egyptiã ficũ dix̃ec er¬
rore manifesto. Nõ .n. in egypto nascit᷑. s in sy¬
ria ioniaq et cͥca gnidũ atq in rhodo: super
comantib foliis flore candido: cũ nehemẽtia
odoris plantig̾atuiis ꝑtib. Ideo siꝑficie flaues¬

Expanded text:
magnitudine, aspectu; pomum fert non ramis, sed caualio subnascente, septeno ita numerosa partu per singulas aestates , multo lacte abundante. subnascitur , etiamsi non scalpatur, fetus quater aestate prioremque expellit inmaturum. maleries proprii generis inter utilissimas . caesa statim stagnis mergitur — hoc est eius siccari — et primo sidit, posted fluitare incipit, certoque eam sugit alienus umor, qui aliam omnem rigat. cum innatare coeperit , tempestivae haBet signum. Huic similis quada vocatur Cypria ficus in Creta. nam et iPsa caudice ipso pulo, folium ulmo. fructus quaternos fundit, totiens et quam Iones cerauniam vocant, trunco et ipsa fertilis — pomum siliqua —; ob id quidam Aegyptiam ficum dixere, errore manifesto: non enim in Aegypto nascitur, sed in Syria Ioniaque et circa Cnidum atque in Rhodo, semper comantibus foliis, flore candido cum vehementia odoris, plantigera imis partibus et ideo superficie flaves
Abbreviated transcription (Latin):
potũ: atq illinitũ. Succꝰ eiꝰ. algentes calefacit po
s oleo selino fem̃e pͣgant᷑ e iuno. Alio gene petr¬
selinõ qͥdã appellãt. in saxis natũ: aduomitas p̃ci
puũ. Addidere qͥdã et oposelinon differens breuita¬
te caule satiuo: et radicis colore rufo. Ip̃mq dicũt

Expanded text:
potum et inlitum medetur. sucus eius algentes calefacit poteo et oreoselino feminae purgantur e vino. Alio genere petroselinum quidam appellant in saxis natum, praeci. adiecere quidam buselinum, differens brevitate caulis a sativo et radicis colore rufo, eiusdem effect
Abbreviated transcription (Latin):
Lotos siue faba greca qͣm rome
a suauitate fructus siluestͥs qͥdẽ s cerasoꝵ pene nͣ
loton apellant. p̃cipue domib expecteur. ramoꝵ
petulantia: breui candice. Latissima ex spacian¬
tiũ unibra: et ĩuicinas donios sepe tͣnsilientiũ.
tib hieme foliis. Nullis cortex iocundior: aut
ocłos blandiꝰ excipiens. Nullis rami longiores.
ualidiores ꝙ aut płes: ut dixisse tocidẽ arbores
liceat. Cortice pelles tingũt: radice lanas. Hee¬

Expanded text:
t pinus, faba Graeca, quam Romae a suavitate fructus, silvestris quidem, sed cerasorum paene natura, loton appellant. praecipue domibus expetitur ramorum petulantia brevi caudice latissima expatiantium umbra et in vicinas domos saepe transilientium . ieme decidentibus foliis. nullis cortex iucundior aut oculos excipiens blandius, nullis rami longiores validioresque aut plures, ut dixisse totidem arbores liceat. cortice pelles tingunt, radice lanas.
Abbreviated transcription (Latin):
giditas ⁊ siccitas. liq̃facit ferrum et oĩa corꝑa. mi nib¬
tinsturas. Cito in igne soluitur: ⁊ ctro ad lapideitatem
suam reu̾titur. ehollificat et mundificat et liq̃facit
oĩa corꝑa: deinde subtrahit se ab eis ꝑfusione. sic̃ sall ꝑ
lauationem. Deniq sal et uitrũ. due sunt res. in quib
est totũ secretum artis: nec lapis posset fieri sñ eis precipue

Expanded text:
giditas et sic liquefacit ferrum et omnia corpora; tincturas, cito in igne solvitur et cito ad lapideitatem suam revertitur, mollificat et mundificat et liquefacit omnia corpora: deinde subtrahit se ab eis fusionem, sicut sal per lavationem. Denique sal et vitrum due sunt res in quibus est totum secretum artis, nec lapis posset fieri sine eis, precipue
Abbreviated transcription (Latin):
trescũt. duodenis fere dieb. Unũ q ħ rerũ: pu¬
trescendo gr̃am inuenit. Inde uero in profluẽ¬
te. rursus malleo tusi: amissis corticib. int̾io¬
re carne lentiscunt. Et ħ est uiscum. pennis
auiũ tactu ligandis oleo subactum: cũ lihec

Expanded text:
trescunt duodenis fere diebus, unumque hoc rerum putrescendo gratiam invenit. inde in profluente, rursus malleo tusi, amissis corticibus interiore carne lentescunt. hoc est viscum pinnis avium tactu ligandis oleo subactum, cum libeat
Abbreviated transcription (Latin):
fit et cadit. De inde ⁊̃ si ꝯcesso humidam ẽẽ nuibẽ ꝯceptis
acus plena: nichil tũ ꝓhibet ignẽ quoq ex humido e
duci. ĩmo ex ip̃o qͦ qd̾ mtreris humore. Unde ⁊ quidam
ignẽ aliqua sui ꝑte redde̾: sic̃ freq̃nter alia ligni ꝑs ar¬
si ardent uirencia. Refert gͦ qñtũ aq sit. Exigua em̃ nõ
resistet: maioͥ uim ignis impedłiet. possidonius tradit.¬
suꝑiacentis unde pondus euic̾at. Deinde saxa euo¬
expulerat ꝑtim exese: ⁊ ĩleuitatẽ punicis u̾se nouis¬

Expanded text:
fit et cadit. Deinde, si concessero umidam esse nubem conceptis aquis plenam, nihil tamen prohibet ignem ex umido quoque educi, immo ex ipso, quod magis mireris, umore. Quidam ignem parte aliqua sui reddere, ut saepe alia pars ligni arnon ardent uirentia. Refert ergo quantum aquae sit; exigua enim non resistet nec uim ignis impediet. Quidni? Mais iacentis super undae pondus euicerat. Deinde saxa euoexpulerat, partim exesae et in leuitatem pumicis uersae. Nouis
Abbreviated transcription (Latin):
eta qͦ sine remedio nõ est utraq. Nam siue
candide sine nĩgre radix recens et madefc̃ã.
ficax ẽẽ dicit᷑. Candida qͥdem cocta. ⁊ cum allio
ctudo supta: ual ꝯ tineas. Nigre uero radices pͥ
riginem tollunt ĩ aqͣ cocte: atq in totum effica¬
tior ngra tradit᷑ͫ eẽ. Succꝰ eius: capitis dolores
uet̾es ac ũtigĩes itemq sonitũ auris̃ sedat in

Expanded text:
eta sine remediis est utraque: sive candidae sive nigrae radix recens et madefacta sficax esse dicitur; candida beta cocta et cum alio crudo sumpta contra taenias; nigrae radices in riginem tollunt, atque in totum efficacior esse traditur nigra. sucus eius capitis dolores veteres et vertigines, item sonitum aurium sedat in
Abbreviated transcription (Latin):
lenda est luna minuente: ante luce sane. et asi¬
ꝙͣ luna ꝓcedat extussa et refrig̾ata ponat᷑. sicq
ginssimũ uel st̾coratũ desiderat locũ. uel uallem
qͣm succꝰ ueniens adsu̾mitate fecundet. Primo seri¬
cirs deinde ꝓscindit᷑ et tc̃ sułcatur. Qccanda ẽ lar¬
qr ut tegi psimũ possit. Aliqͥ locis frigidis dicũt in
fabe satione glebas nõ ẽẽ frangendas ut ꝑ eas geli¬
adioꝵ tẽpore possint g̾mina obumbrata defendi
Satione etꝰ geñis sicut op̃io ht̃ nõ fecundat ͤ terra:
s minus ledit᷑. Nam columella dicit agrum frumẽ¬
tis utiliorẽ ꝓbari. qui anno suꝑiori uacuus fu̾it:
ꝙ qui calamos fabacee messis eduxit. Pingue
iugerũ sex modii occupant: medicre amplius.
Spisso bene ꝓuenit: macrũ locũ nebulosũq nõ
patit᷑. Curandum p̃cipue ut luna .xu. serat᷑: si ad¬
hucictũ & solis reꝑcussa nõ sensit. Aliqͥ dicsit. xiiii
pociꝰ eligenda̾. Sangiũe caponis greci assert̃ fabe se¬

Expanded text:
faba luna minuente velletur ante lucem; sane et antequam luna procedat excussa et refrigerata ponatur; ita issimum, vel stercoratum desiderat locum, vel vallem, quam succus veniens a summitate fecundet. Primo seritur et deinde proscindatur et tunc sulcatur: locanda est large, ut tegi plurimum possit. Aliqui locis frigidis dicunt in fabe satione glebas non esse frangendas, ut per eas gelicidiorum tempore possint germina obumbrata defendi. Satione eius generis, sicut opinio habet, non fecundatur terra, sed minus leditur. Nam Columella dicit, agrum frumentis utiliorem probari, qui anno superiori vacuus fuerit, quam qui calamos fabacee messis eduxit. Pingue iugerum sex modii occupant, mediocre amplius, spisso bene provenit. Macrum locum nebulosumque non patitur. Curandum precipue ut luna XV seratur, si adhuc ictum solis repercussa non sensit. Aliqui dicunt XIV potius eligendum. Sanguine caponis greci asserunt fabe se
Abbreviated transcription (Latin):
Est enĩ alt̾atio: mutatõ scd̃m qualitatẽ. Actor Hota qd̾
motus dupłr ꝯsiderari potest. Auit scd̾m ꝙ est astus ĩꝑ¬
fectus cuiꝰlib rei natural. ⁊ est uia deducens sibi natura¬
lia ĩ eẽ: ⁊ sic est transcendens. aut scd̾m ꝙ est ꝑfestio natira¬
lis potencie: et sic opponitur quieti ꝯtrarie. Gen̾atõquidem
et corruptio ñ sũt ꝓpͥe motus: s mutatões. Augm̃tũ est ab

Expanded text:
ta quod motus dupliciter considerari potest, aut secundum quod est actus imperfectus cuiuslibet rei naturalis et est via deducens sibi naturalia in esse et sic est transcendens: aut secundum quod est perfectio naturalis potentie; et sic opponitur quieti contrarie: generatio quidem et corruptio non sunt proprie motus, sed mutationes. Augmentum est ab
Abbreviated transcription (Latin):
riũ est quies. Motib autẽ ꝑticularib q̃ ꝑ singła
sunt: salicet gen̾atõi corruptõ. augm̃tatõni dĩminutio.
Scd̾m locũ autẽ mutatõni. scd̃m locũ qmes nidetur oppo.¬
ni. ⁊ forte ĩꝯtrarisi locs̃i mutatõ. Ut ei q̃ est suꝑꝰ ea que
inferiꝰ. Alt̾ationi u̾o ñ uidetur aliquid ẽẽ ꝯtͤrii: nͥ forte

Expanded text:
 est quies: motibus autem particularibus, que per singula sunt, scilicet generationi, corruptio; argumentationi, diminutio. Secundum locum autem mutationis, secundum locum quies videtur opponi: et forte in contrarium locum mutatio, ut ei que est superius, ea que inferius. Alterationi vero non videtur
Abbreviated transcription (Latin):
nem inutilẽ cum alno trahunt. lyeniq ac ruptis
to cocta uulñib ĩponũtur. Semen illinit᷑ sacro
igni: flos et folia ulc̾um uetustati. Suceꝰ qui flo
re exp̃ssus ab aliis mel ab aliis syriũ uocat᷑. ua¬
et suppuratões coquendas.

Expanded text:
s to cocta vulneribus imponuntur. Semen igni sacro illinitur, flos et folia ulcere expressus est — ab aliis mel vocatur, ab aliis syrium — ad et suppurationes concoquendas.
Abbreviated transcription (Latin):
Inus dicuntur: maiores reces . ns.¬
sus maris. ⁊it in mart magno iontꝰ: s̃ oceans
aspius indicus ꝑsicus. arabicus. qui et mare rubrum
curotteano ascribitur. R ubrum mare uocatũ: eo qd sit
roido undis infestũ. Nõ tñ calẽ nataͣm h̃t qͣlem uidetur os
tosse: s uicinis littorib uiciatur gurges att inficitur. qr
Q inde miniũ acutissimũ excerpitur: ⁊ alii colores. quĩb
pretura uariatur: Cũ gͦ t̾ra hanc habeat natinã: fludib
subinde diluitur. et quicłd ad hesũ÷: t̃ hs̃ir cołorem cad̃itibb
hoct in his latoribris: gẽme rubre ĩueniuntur. Lapillusᷤ

Expanded text:
inus dicuntur maiores recessus maris, ut in mari Magno Ionius, in Oceano Caspius, Indicus, Persicus, Arabicus, qui et mare Rubrum, qui Oceano adscribitur. Rubrum autem mare vocatum eo quod sit roseis undis infectum; non tamen talem naturam habet qualem videtur ostendere: sed vicinis littoribus vitiatur gurges atque inficitur; quiue inde minium acutissimum cernitur, et alii colores, quibus pictura variatur. Ergo cum terra habeat naturam, fluctibus subinde diluitur, et quidquid adhesum  sic  est, in colorem cadit. Ob hoc etiam in his littoribus gemmae rubrae inveniuntur. Lapillus e
Abbreviated transcription (Latin):
frustuum est. ꝑ calorem naturalem qui est in sub̾a aꝑ
cus ⁊ insuauis ur asꝑ. frigidi sint ⁊ grossi: patet qd li
eoꝵ transitus ad acerbum ꝑ subtiliationem caioris
coliationem u̾o idem ostenditur. qm̃ asꝑi ⁊ pontici d̃iffusul
qr frigidi est dempsare. grossi u̾o nõ uelociter diffund
Acerbum autẽ uelocius in corpus cdiffundit᷑: ac ꝑfimn¬
to ĩmergitur. ⁊ hoc est signum subtilitatis eius. Mꝙxin
u̾o qr gen̾atio eius est ꝑ calorem debilem: q̃ non potust
illud in ciuo fuit ematurare nec ꝑmutare. si t̃ ĩ auida
epulis ad si s̃ plone digerit eas Ptomachi całor a cescãt.
e si ebilis est calor ita qͦd̾ omnino a digestione deficit. ner
cons uolat ⁊ inum subtale ⁊ similia: si frigus multũ sit.
s aressers. Si uo ponantur in aere calido: acestunt Hine
Esigacorbum ñ inuentri fortis frigiditatis. qr generatõ
eiuis est ex calore. Sic quoq reꝑire non est aliꝙ medicans

Expanded text:
fructuum est per calorem naturalem, qui est in substantifructuum est per calorem naturalem, qui est in substanticus et insuavis vel asper frigidi sint et crassi, patet quod sit eorum transitus ad acerbum per subtiliationem caloris. Per collationem vero idem ostenditur, quoniam asperi et pontici diffusio iquia frigidi est densare, crassi vero velociter diffundi. Acerbum autem velocius in corpus diffunditur ac profundo immergitur; et hoc est signum subtilitatis eius; maxime vero quia generatio eius per calorem debilem, qui non potuit illud in quo fuit ematurare, nec permutare; sicut etiam accidit epulis, quod si non plene digerit eas stomachi calor, acescunt, quod si debilis est calor, ita quod omnino a digestione deficit, nec emus lac et vinum subtile et similia; si frigus multum sit, non acescere: si vero ponantur in aere calido acescunt. Hinc est igitur acerbum non inveniri fortis frigiditatis, quia generatio eius est ex calore. Sic quoque reperire non est aliquod medica
Abbreviated transcription (Latin):
ditate ⁊ humiditate ⁊ siccitate diximꝰ
uno quoq corpoꝵ habentium saporem: non sunt in eis scͥ
camdem qnͣtitatem. s in quibdam est equaliter caliditadi
frigiditas: in equaliter autẽ humiditas et siccitas inga¬
dam autem eꝯ uerso. Quedam quoq diu̾sa sunt ab aliien
quantitate cuiuslibet qualitatis. s suo modo. Omne aud
suaue ꝯposita sunt ex .iiͦii. elementis. acerba autema
pontica. eqiualia sunt in frigore: nisi ꝙ ponticũ grossue
est ac t̾reum. acerdum u̾o subtile ⁊ aquosũ. Qd̾ auodus
modis ostenditur: ꝑ sensum scilitet ⁊ collationem. ꝑ seill
quidẽ: qr uidemus om̃s fructus in principio sui pontiuosa
⁊ infuaues. siccos. ac similes nature arboꝵ eoꝵ. Postea do
humectantur. Et quidam acerbi fiunt: indeq paulatim
mutantur donec ꝯpleantur ⁊ maturentur ac dulcia fiu̾
Quidam autẽ ad dulcorem sine acerbitate transeunt.e
frustus palmaꝵ ⁊ poma clulcia ⁊ oliue. Maturitas aĩ

Expanded text:
itate et humiditate et siccitate diximus in unoquoque corporum habentium saporem, non sunt in eis secundum eamdem quantitatem, sed in quibusdam est equaliter calor et frigus; inequaliter autem humiditas et siccitas; in quibusdam autem econverso. Quedam quoque diversa sunt ab aliis in quantitate cuiuslibet qualitatis, sed suo modo omnia quidem sane conposita sunt ex quatuor elementis. Acerba autem et pontica equalia sunt in frigore, nisi quod ponticum crassum est ac terreum, acerbum vero subtile et aquosum. Quod duobus modis ostenditur, per sensum scilicet et collationem. Per sensum quidem, quia videmus omnes fructus in principio sui ponticos esse et insuaves, siccos ac similes nature arboris eorum; postea verso humectantur et quidam quidem acerbi fiunt indeque paulatim mutantur, donec compleantur et mutentur ac dulcia fiant. Quidam autem ad dulcorem sine acerbitate transeunt, ut fructus palmarum et poma dulcia et olive. Maturitas autem
Abbreviated transcription (Latin):
son int̾pretatur oris mutatõ: qr mutatur a facie qm ht
bi ꝑuus. alibi diffusus. In sensu: qr alibi frigidus. ali calidꝰ
las ad tͥcenos pedes longas. educat ganges. Quẽ staciꝰ sẽbosus
int̾ precipua mtracula u̾mib dicit habundare: ceruleis
noĩe ⁊ colore. Hi bina hñt brachia: longitudinis cũbita s̃i
minꝰ seua. a deo robustis uirib ut elephantos ad potum
uentitantes. mordicꝰ ꝯpͥhensa ip̃oꝵ manu. rapiant ĩ ꝓfũ¬

Expanded text:
atur a facie, quam bi parvulus, alibi diffusus; in sensu, quia alibi frigidus, alibi calidlas ad tricenos pedes longas educat Ganges. Quem Statius Sebosus inter praecipua miracula ait uermibus abundare caeruleis nomine et colore. Hi bina habent brachia longitudinis cubita non minus sena, adeo robustis uiribus, ut elephantos ad potum uentitantes mordicus conprehensa ipsorum manu rapiant in
Abbreviated transcription (Latin):
dent ubertate naturali: het autem beneficio letantur incendii.
Sic tñ urenda distinguere debes: ut ad incensum agrum
post quinquenninm rtuertaris. Itaq nimirum efficies: ut
equaliter uel sterilis gleba cum fecunditate ꝯtendat. Idẽ in .¬
festinatio reprimatur ad stẏrpes ⁊ incensis aridis noua letĩ
herba succedat

Expanded text:
ubertate respondent, hec beneficio letantur incendii: sed sic urenda distingues, ut ad incensum agrum post quinquennium revertaris: ita efficies ut equaliter vel sterilis gleba cum fecunditate contendat. Lupinfestinatio reprimatur ad stipes et incensis aridis, nova letius herba succedat
Abbreviated transcription (Latin):
i agro ñ ꝓcul ab urbe roma. iugera ferme ducenta. eqͥ¬
tantiũ cursu. Siłr in reatino. Quedam insule semꝑfluctu¬
ant: sic̃ in agro cecubo. eodẽ reatino. mutinensi. statio¬
nensi. In uadimonis quoq lacu et ad rutilias aqͣs: opa¬
ca silia q̃ nũqmͣ die ac nocte loco eodem uidetur. In lydia

Expanded text:
si agro non procul urbe Roma iugera ferme ducenta equitantium cursu; similiter in Reatino. quaedam insulae semper fluctuantur, sicut in agro Caecubo et eodem Reatino, Mutinensi, Statoniensi, in Vadimonis lacu, ad Cutilias aquas opaca silva, quae numquam die ac noct
Abbreviated transcription (Latin):
De foliis eiꝰ tritis fc̃m cataplasma.
Ecimie fauces dicũt curare tumentes.
Aspera si fu̾it uocalis reddita uena
Lecta coquatur aqua cui sit pars t̃cia mellis.
Ssipta facit sõpnũ: tullim fugat. abstinet aliũ.
Sic̃ iam docui. roseo miscebis oliuo.¬
Et solet ħ unguen: sõpui p̃stare qͥetẽ.
Predc̃is ad misce croci redolentia fila.
Ungendo calidã pot̾is sedare podagram.
Ano suppõitũ: solec hoc adduõe sõpnum.
Istud idem: solo p̾stare putatur odore .cxii.¬

Expanded text:
De foliis ejus tritis factum cataplasma eximie fauces dicunt curare tumentes, aspera si fuerit vocalis reddita vena,lecta coquasumpta facit somnum, tussim fugat, abstinet alvum, sicut jam docui, roseo miscebis olivoet solet hoc unguen somni praestare quietem. Praedictis admisce croci redolentia fila, ungendo calidam poteris sedare podagram; ano suppositum solet hoc adducere somnum, istud idem solo praestare putatur odore. XXXII
Abbreviated transcription (Latin):
cometas existimat fieri: qͣ fũt ignes turbine eiecti.
cometes sine uento appareret. Nuic aũ et quietisi¬
mo aete apparet. Deinde siuento fieret: cum uento
caderet. et siuento inciperet: uẽto crese̾et: eoq eẽt
ardentiore quo ille concitacior. Prẽtea uentꝰ młtas¬

Expanded text:
cometas existimat qua fiunt ignes turbine eiecti; cometes sine uento appareret: nunc autem et quietissimo aere apparet. Deinde si uento fieret, cum uento caderet; et si uento inciperet, cresceret uento eoque esset ardentior quo ille incitatior. His accedit
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃ire uentis. At in qͥd qͥqͥd hũidi aridi q t̃ra effia¬
u̾ite cum ĩ unũ coit. ip̃a discordia corpoꝵ sp̃m ũsar
inturbinẽ. Tũc illa us uenti circueuntis qͥeqͥd
int᷑ se ꝯp̃hendit. cursu accendit ⁊ leuat ĩ altũ.
ac tandru manz splendor ignis exp̃ssi : ꝙͣ du suf
Qm hoc dicit: nõ notat quał sit cursus turbinsi.
et qͣlis cometaꝵ. Illoꝵ rapidus: et uiolentꝰ ip̃iq
uentis citatior est: cometaꝵ aũt leuis et qͥ ꝑdi
nostemq qͣntũ tnsierit abscondat. Pret̾ea tur¬
binsi motus uagus ẽ et disiectus atq ũticosus:¬
eos causis turbulentis et ĩ constantib pelli cre

Expanded text:
aridique terra efllauit, cum in unum coit, ipsa discordia corporum spiritum uersat in turbinem; tunc illa uis uenti circumeuntis quicquid intra se comprehendit cursu suo accendit et leuat in altum, ac tam diu manet splendor ignis expressi quamdiu aliQui hoc dicit, non notat qualis sit turbinum cursus et qualis cometarum: illorum rapidus ac uiolentus et ipsis uentis citatior est, cometarum lenis et qui per diem noctemque quantum transierit abscondat. Deinde turbinum motus uagus est et disiectus et, ut Salusdat illos causis turbulentis et inconstantibus pelli. De
Abbreviated transcription (Latin):
Et super archeticos apponas ista dolores
Młtũ subueniet illis. uiciisq podagre.
Non modicũ pot̾it istud cataplasma med̾
Uucto cum uet̾i caulis cũes bñ triti.
Osunt ad uentris lac̃is coxeq dolores.
Si caulis semẽ mixco potatur a ceco.
Pellere sepe solec aĩalia noxia uentris.
Sic cinis ex siccis caulis radicib ustis:
Subditus hic unam releuat siccando iacẽt
Dentib attriti succũ glutire uirentis:
Atfirmant rauce młtũ succurrere uoci.
Narib iususus succꝰ: purgat caput eiꝰ.
Qͥ prius est eaules: uix sentiet ebrietatẽz¬

Expanded text:
et super arteticos apponas ista dolores, et super arteticos apponas ista dolores, multum subvenies illis, vitiisque podagrae non modicum poterit istud cataplasma mederi. Uncto cum veteri caulis cineres bene triti prosunt ad veteres lateris coxaeque doloreSi caulis semen mixto potatur aceto pellere saepe solet animalia noxia ventris. Fit cinis ex siccis caulis radicibus ustis, subditus hic uvam relevat siccando jacentem. Dentibus attriti succum glutire virentis affirmant raucae multum succurrere voci; naribus infusus succus purgat caput ejus. Qui prius est caules vix sentiet ebrietate
Abbreviated transcription (Latin):
cum pinguissima carne pecudis uł suis¬
Caulis romana. grecoꝵ brasica lingua:
Annis sexcentis usos medicamĩe caulis.
Erispum dicũt. huiꝰ de uirib herbe.
Qm̃s confirmãt. caligĩe lumina tergi.
Euis qui uiridi uescetur eaule frequent̃.
Auget lac ma̾mis: cibus eiꝰ menstrua pgat.
Acq iuuat stomachum: sup̃tas ut de coqͣt escas.
Si młtũ coquitur. restring̾e dł aluum.
Et semicrudus solet illam solũe sũptus
Alsũptus crudus sic ut ũgat᷑ aceto.
Splen repͥmit tumidũ. semen depellit
Uncto cum uet̾i: coctos bñ cõtere caules
His oleũ reseũ qͣntum res postulat addas
Ardores nimios iuuat ħ confectio febus
Si suꝑ addatur stomacho membroq calen
Cuncta terendo diu potes his ꝯpesc̾e lepͣs.
Et płes maculas alias. his sepe ꝑunger
His ⁊̃ crines pot̾is recinere aluentes.
Dicit᷑ et testes illud curare tumẽtes.
Et uarios morbos genitalia q̃ pacum
Et meliꝰ si p̃dc̃is faba cocta iugatur.
Cum femigreco si iungas hũc ⁊ aceto.

Expanded text:
cum pinguissima carne pecudum sCaulis romana, Graecorum brassica lingua annis sexcentis usos medicamine caulis Chrisippum dicunt hujus de viribus herbae. Omnes confirmant caligine lumina tergi, ejus, qui viridi vescetur caule frequenter. Auget lac mammis cibus ejus, menstrua purgat, atque juvat stomachum sumptas ut concoquat escas; si multum coquitur, restringere dicitur alvum, at semicrudus solet illam solvere sumptus. Assumptus crudus, sic ut tingatur aceto, splen reprimit tumidum; semen depellit abortum. Uncto cum veteri coctos bene contere caules, his oleum roseum quantum res postulat addas, ardores nimios juvat haec confectio febris, si superaddatur stomacho membrove calentcuncta terendo diu potes his compescere lepras, et plures alias maculas his saepe perungens, his etiam crines poteris retinere fluentes. Dicitur et testes istud curare tumentes et varios morbos, genitalia quos patiuntur, et melius si praedictis faba cocta jugatur. Cum fenugraeco si tundas hunc et aceto,
Abbreviated transcription (Latin):
nus est. Et qmͣ longe hoc est ab om̃ĩ extremitate
quisdicere potest: Quid est extremitas : finis. Ubif¬
nis est: extremitas est. ft̃nis in sũmo: finis ĩ imo. In
utroq creatura finem ħt. finis in imo est ubi cessat de¬
festus. ne ĩ nichilũ eat qd̃ aliqtud est: finis in sũmo ibi
sistit ꝓfectus. ne ultra mensuram se extendat qd̾ ma¬
gnũ est. Qnͣtum gͦ infima suꝑant. qui in effabilit᷑

Expanded text:
nt. Et quam longe hoc sit ab omni extremitate, quis dicere potest? Quid est extremitas? Finis: ubi finis est, extremitas est. Finis in summo, finis in imo. In utroque creatura finem habet. Finis in imo est, ubi cessat defectus, ne in nihilum eat, quod aliquid est. Finis in summo, ubi se sistit profectus, ne extra mensuram se extendat, quod magnum est. Quantum ergo infima superant, qui ineffabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
taꝵ sediũ ⁊c̃. Qiͣdicat. Sicut seraphin cogno ĩa¬
tio ardorẽ dilectionis ⁊ cognoĩatio cherubin clari¬
tatẽ cognitionis: ita cognoĩatio thronoꝵ celsitudi¬
nem significat dignitatis. ꝓ eo qd̾ ĩuisibił concli¬
tor in ip̃is sedens: ꝑ eos subtecta ota iudicando
ciũ sedes ẽẽ manifestũ est: et ad regnantẽ qui dẽ sub¬
limitas. Ad uidicantem autẽ u̾itas ꝑtinet. Et idẽ
ip̃os tħronos merito ałtissimas sedes noĩauit.
qr in eis regnans suꝑiorem ñ ht̃. ⁊ ꝯpactas. qr ĩ eis
ludicans a u̾itate ñ dissidet. Quid est ꝯpastũs Aꝑ
iucliciũ ex alio aliud infert: ex culpa penã. ex ius¬
ticia głam: exm̾ito p̾mitĩ. ex qualitate oꝑis quali¬
tatẽ retributõis. Compactio gͦ sełiũ: u̾itas est iu

Expanded text:
andam. Ac si dicat: Sicut seraphim cognominatio ardorem dilectionis, et cognominatio cherubim claritatem cognitionis, ita quoque cognominatio thronorum celsitudinem significat dignitatis, pro eo quod invisibilis Conditor in ipsis sedens, per eos subjecta omnia judicando tium sedes esse manifestum est. Et ad regnantem quidem sublimitas, ad judicantem vero veritas pertinet. Et idcirco ipsos thronos merito altissimas sedes nominavit, quia in eis regnans superiorem non habet; et compactas, quia in eis judicans a veritate non desidet. Quid est compactum? Ajudicium ex alio aliud infert. Ex culpa poenam, ex justitia gloriam, ex merito praemium, ex qualitate operis qualitatem retributionis. Invenit
Abbreviated transcription (Latin):
osse nascant᷑. fieri marcialis ħ dicit arborẽ teneram
ad duos pedes recides: ⁊ eam usq ad radicẽ findes.
Medullam partis itͥusq ferro curabis abradere: et
statim utraꝙ partes in le iunculo stringis ⁊ oblinis
fimo. et sũmã partẽ ⁊ laterum diuisuras. P̾ost ãnũ.
cieat᷑r ducta solidatur. Hanc arborẽ surtulis qͥ ad huc
fenctũ nõ attulerint ĩnseres. et ut asserit. ex his sine

Expanded text:
osse nascantur fieri Martialis hoc modo dicit: arborem teneram ad duos pedes rescindes et eam usque ad radicem findens, medullam partis utriusque ferro curabis abradere et statim utrasque partes in se vinculo stringes et oblinies fimo et summam partem et laterum divisuras. Post annum cicatrix ducta solidatur hanc arborem surculis, qui adhuc fructum non tulerunt inseres et, ut asserit, ex his sine
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃is: ut ardeant et succendant. purgentur ⁊ purgẽt.
reuelentur ⁊ reuelent. Et docet ⁊̃luciformẽ ⁊ illumina
uarietate ⁊ mutabilitate ꝑmanentẽ. ⁊ ꝑsecutricẽ or̃s tene¬
brose obscurificationis ut ad ip̃am ñ accedat: ⁊ mam¬
iectos diriuatur. Ouiꝰ dĩlectionis triplicẽ uim ĩ illis
sũmis spiritib. hac enu̾atione actor clistinguit: suꝑ
ip̃os. ⁊ i ip̃is. ⁊ sub ip̃is. Supra ip̃os mobilem: ĩ ipsis
uitalem. sub ip̃is oꝑantem. Suꝑ ip̃os ꝑ desideriũ: ĩ ip̃is
ꝑ sensum. sub ip̃is ꝑ affectũ. Supͣ ip̃os querentẽ: ĩ ipsis
sencientẽ. sub ip̃is colligentẽ. Supra ip̃os in eo qd̾ ap¬
petunt: in ip̃is in eo qd̃ senciunt. sub ip̃is ꝓhis quos
adid qd̾ senciũt ad se ⁊ ad id qd̾ appetunt supͣ se secũ
trahunt. ꝓpt̾ huiꝰ modi mirabiles oꝑationes dilectẽ¬

Expanded text:
ab ipsis, ut ardeant et succendant, purgentur et purgent, revelentur et revelent. Et docet etiam ipsavarietate, et mutabilitate permanentem, et persecutricem omnis tenebrosae obscurificationis, ut ad ipsam non accedat; et manjectos derivatur. Cujus dilectionis triplicem vim in illis summis spiritibus, hac enumeratione auctor distinguit: supra ipsos, in ipsis, et sub ipsis. Supra ipsos mobilem, in ipsis vitalem, sub ipsis operantem. Supra ipsos per desiderium, in ipsis per sensum, sub ipsis per affectum. Supra ipsos quaerentem, in ipsis sentientem, sub ipsis colligentem. Supra ipsos, in eo quod appetunt; in ipsis, in eo quod sentiunt, sub ipsis, pro iis, quos ad id quod sentiunt in se, et ad in quod appetunt supra se, secum trahunt. Propter hujusmodi mirabiles operationes dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectione: qñ glificatione sunt ꝯssĩmata. Ista u̾opur¬
gata sũt a corruptõe: q ni a pec̾co sũt lib̾ata. Illoꝵ gͦ pur¬
gatio nĩ erat mali emũdatio qd̃ ñ habebant: s boni ꝯ¬
ssimatio. qd unus habebant. Istoꝵ aũ purgatio erat pͥ¬
us emsidatio: postea ꝯss̃imatio. Talẽ gͦ purgatõem: ĩ ista
spiritali celestiq nat᷑a intelligimꝰ. S ⁊ siquis in islis purga¬
gatõem ĩtelligat. sĩ q̃ inerat corruptionis qr sẽꝑ mundi
erant. s ꝑfecte mundicie cui nichil corruptõnis ĩesse po¬
terat: ⁊ hoc ꝯuenient̾ intelliget. Illud gͦ ignesĩ celitus
quo inflãmantur ut ardeant. et purgantur uł ab ĩper¬

Expanded text:
t consummata; ista purgata sunt a corruptione, quando a peccato sunt liberata. Illorum ergo purgatio non erat mali emendatio, quod non habebant; sed boni consummatio, quod minus habebant. Istorum autem purgatio prius erat emendatio; postea consummatio. Talem ergo purgationem in illa spiritali coelestique natura intelligimus. Sed et si quis in illis purgationem intelligat, non quae inerat corruptionis, quia semper mundi erant, sed perfectae munditiae, cui nihil corruptionis inesse poterat, et hoc convenienter intelliget. Illud ergo « igneum coelitus, » quo inflammantur, ut ardeant et purgantur vel ab imper
Abbreviated transcription (Latin):
et holocanste purgatiuũ. Duo notanda sũt: qr ĩ eũ no¬
ninanit et id ip̃m celitus. Nam et igneũ aliud est a t̾¬
ra: s ñ est simile illi qd̃ igneũ celitus est. Urit enĩ ⁊ ꝯfumit
et uastat et destruit: nec societas illi ẽẽ potest cũ alio. Qͥ
eñ illi appximãt lecduntur: ⁊ si oĩo ad illd̾ ꝯtingũt iã ⁊su¬
mi icipiunt. Qd̾ u̾o cełitꝰ igneũ est. suauit ardet. ⁊ accẽdit
quidẽ s ñ ꝯsumit ⁊ si ꝯstrmit s̃ tñ ad lesionẽ: s ad purga¬
tionẽ Hoc eñ ꝯsumit qd̾ led̾et: si ꝯsũptũ non eẽt ꝓpc̾ea
post igne si celitus sequitur purgatiuũ holo causte: qr
ip̃m igneũ purgat et totũ purgat: ⁊ ex toto purgat sĩ
solũ a corruptõe mali: s a defestu boni. Quedã enĩ fuerant
q̃ corruptonẽ mali ⁊trax̾ant: q̃dã que ꝑceptionẽ boni

Expanded text:
et holocauste purgativum. » Duo notanda sunt, quia igneum nominavit, et idipsum coelitus. Nam et igneum aliud est a terra, sed non est simile illi, quod igneum coelitus est. Urit enim, et consumit, et vastat, et destruit; nec societas illi esse potest cum alio. Qui enim illi approximant, laeduntur; et si omnino ad illud contingunt, jam consumi incipitamen ad laesionem, sed ad purgationem: hoc enim consumit, quod laederet, si consumptum non esset. Propterea post « igneum coelitus, » sequitur « purgativum holocauste; » quia ipsum igneum purgat, et totum purgat, et ex toto purgat, non solum a corruptione mali, sed etiam a defectu boni. Quaedam enim fuerunt, quae corruptionem mali contraxeran
Abbreviated transcription (Latin):
reat.: sp̃o ualet ⁊ ñ dũ quidẽ aera ĩpelłit: iã ts̃ lacessit ⁊ ir¬
ritat luce p̾missa. Nam cũ ip̃e p̾cessit: alia suꝑius rapiũt᷑
minorib ue collesta causis. In uere quidẽ ⁊ estate ualid̃i¬
or÷: qr uer aqͦsũ ÷ ex plurib aquis. Locisq obhumidã
celi naturã saturis et retũdantib maior euaporatio ÷.
gna noctis ꝑte ꝑdurat. qui exeuncia euocat: ac uehe.¬
mentiꝰ trahit quicqͥd ex his sponte reddłi solet. Deinde
uentũ solis ortus si calore tm̃: s ⁊̃ ittu. Lux enĩ ut cłixi
si possint: illa qͦ mibilo ⁊ tristiluce ealefiunt. ⁊ ꝑ diẽ

Expanded text:
lumine ipso ualet et nondum quidem radiis aera impellit, iam tamen lacessit et irritat luce praemissa; nam cum ipse processit, alia superius rapiuntminoribusue collecta causis est. CAPUT 9 Quare tamen tal: quia uer aquosum est ex pluuialibus aquis, locisque ob umidam caeli naturam saturis et redundantibus maior euaporatio estgna noctis parte perdurat; qui euocat exeuntia ac uehementius trahit quicquid ex his sponte reddi solet, deinde uentum ortus non calore tantum sed etiam ictu: lux enim, ut dixi, non possint, illa quoque nubila et tristi luce calefiunt et per diem
Abbreviated transcription (Latin):
accessus ⁊ recessus. lunam secinit᷑. cuiꝰ aspiratc̃e retro tͣhit᷑
eiꝰ ĩpulsu refunditur. Cotidie aũ bis effluere ⁊ remeare
uidetur: eũ luna crescente crescit. cũ decrescente decrescit.
Cũ lunaest ĩ eciuinoctio: marores fluctus occeani sur¬
gunt. ob uicinitatẽ lue. Cũ u̾o ĩ solsticio: minores. ob lõ
crementa ut luna reu̾tur

Expanded text:
accessus et recessus lunam sequitur, cujus aspiratione retro trahitur, ejus impulsu refunditur. Quotidie autem bis affluere et remeare videtur. Cum luna crescente crescit, cum decrescente decrescit; cum luna est in aequinoctio, majores Oceani fluctus surgunt, ob vicinitatem lunae; cum in solstitio, minores, ob longcrementa, ut luna rever
Abbreviated transcription (Latin):
Um artẽ ila occidentalis refluxio maris ⁊ orienta¬
lis ad septẽtrionẽ se uͥgentes sibimet occurrunt: ex
reꝑcussione ĩgurgitatur ret᷑ mare. Freq famosa accessio ⁊¬
puenit: retro caĩit ates ĩgurgitatur. ĩpletur q rerro aluẽ¬
S
s ante expletur. Ca itum reutitur: ux pletur retro s asĩ

Expanded text:
um vero haec Occidentalis refluxio, et illa Orientalis ad Septentrionem se vergentes sibimet occurrunt, ex repercussione ingurgitatur mare retro, fitque famosa accessio pervenit, retro cadit et ingurgitatur impleturque retro alveus, sed ante expletur; cum iterum revertitur, expletur retro, sed
Abbreviated transcription (Latin):
agit si tm̃ succus folioꝵ eius potatus. uerũ ⁊̃ si
iacenti hõi flores aut folia sb̾stͥnant᷑. Unde .s. de
atheniensib: dicit qd̾ honeste mulieres hiꝰ folia
spargebant ꝑ domos ne ip̃e eaꝵ iuri luxuria mo¬
uerentur. Legitur ⁊̃ ꝙ antiqui in sacrificiis sysas

Expanded text:
agit non tantum succus foliorum eius potatus, verum etiam si iacenti homini, flores aut folia substernantur. Unde Galenus de atheniensibus dicit, quod honeste mulieres huiusmodi folia spargebant per domos, ne ipse vel earum viri luxuria moverentur. Legitur etiam quod antiqui in sacrificiis respon
Abbreviated transcription (Latin):
Uncia cũ ciatis calide potata duob
Dr᷑ inmodicũ uentͥs sedare dolorem.
Hec tussim cum melle fugat: uentrẽ q remoluit
Uncia betonice ciato calide resoluca.
Prodest ydropicis. si sit potata frequent᷑.
Radicum pulius cum mulca tͥcus ⁊ haustus.
Humores uelut elleboꝵ uomitu cito pͣgat.
Cnm mulsa bibitus. ꝓdest pulius folioꝵ.
Ruptis. atq steras pocus leuat iste cadentes
Cum uino sumptis obstat potata uenenis
p̾recipue semen. qd̾ si desit: dat᷑ herba.
Uricia betonice cum uino sup̃ta tepentir:
Ict̾icos ourat. cum mulsa mẽstrua purgat
pondere uͦ fabe puluis cum melle uoratus.
Post cenaui stomachũ iuuat. ut bñ dig̾at escam.

Expanded text:
Uncia cum cyathis calidae potata duobus dicitur immodicum ventris sedare dolorem. Haec tussim cum melle fugat, ventrem quoque molliUncia Betonicae calidae cyatho resoluta prodest hydropicis, si sit potata frequenter. Radicum pulvis cum mulsa tritus et haustus humores velut elleborum vomitu cito purpicis, si sit potata frequenter. Cum mulsa bibitus prodest pulvis foliorum ruptis atque steras potus levat iste cadentes. Cum vino sumptis obstat potata venenis, oraecipue semen, quod si desit datur herba. Uncia betonicae cum vino sumpta tepenti ictericos curat; cum mulsa menstrua solvit; pondere vero fabae pulvis cum melle voratus post coenam stomachum juvat, ut bene digerat escam.
Abbreviated transcription (Latin):
Neconicã solici sũt cestron dicere greci m ai
Urinas potata ciet: lapides q repellit.
fert emoptoycis cum pusca sũpta iuuanem.
Ydropicos siccat: cum uino melleq sup̃ta.
De foliis eius tͥcis fc̃m eataplasia.
Betonice puluis cocto cum melle iugab̾.
Emputos. tussimq iuuat. suspiria sedat.
Et stomachi uarios sumptus iuuat ille dolores
Si feb̾t ex calida. cum uino si febͥs absit.
Cum mulsa bibitus idem puluis: mouet aluũ.
Cum sale contͥcis folus cataplas mate fc̃o.
Uulnera curabit: que sunt illata recent̃.
Tritaq fracture eapitis hec sola medet᷑.
De foliis euis elicis fit cataplas ma
utile nõ modicũ uariis uicdis ocłoꝵ.
Restringit lacͥmas ocłoꝵ: mansa uel hausta.
Hac ⁊̃ caligo solet metuenda repellit

Expanded text:
etonicam soliti sunt cestron dicere Graeci. Urinas potata ciet, lapidesque repellit, fert haemoptoicis cum pusca sumpta juvamen, hydropicos siccat cum vino melleque sumpta. De foliis ejus tritis factum cataplasma Betonicae pulvis cocto cum melle jugatus empicos, tussimque juvat, suspiria sedat, et stomachi varios sumptus juvat ille dolores, si febrit ex calida, cum vino si febris absit. Cum mulsa bibitus idem pulvis movet alvum. Cum sale contritis foliis cataplasmate facto vulnera curabis, fuerint quae facta recenter, tritaque fracturae capitis haec sola medetur. De foliis ejus elixis fit cataplasma utile non modicum variis vitiis oculorum; restringit lacrymas oculorum mansa vel hausta, hac etiam caligo solet metuenda repelli,
Abbreviated transcription (Latin):
capita foliaq decocta: miconium faciunt medica¬
mentũ. contra uicia corporis q̃ medio rigore sũt
sananda. Succꝰ eiꝰ cum rosaceo mixtus: dolorem
aurium mittigat. Folia decocta. et cum rosaceo
papauerum capita de cocta sunt. fo ueri ꝓdesi¬
uigilie morbo laborantib: et it̾m ex epy fora

Expanded text:
t folia decocta meconion faciunt, medicamentum contra ea corporis uitia quae medio rigore sunt sananda. Sucus cum rosacio mixtus dolorem aurium mitigat. Folia decocta et cum rosacio tpapauerum capita decocta sunt, uigilia morbo laborantibus, itemque ex epifora
Abbreviated transcription (Latin):
agri st̾corandi sunt. S incolle spissius. si¬
in campo rars lecamĩa disponent᷑: ẽ luna minui¬
tur. Que nimirũ res: herbis si seruet ofilig
Uni iugero asserit columella .xxiiͦii. ff̾coris ele¬
penta sufficere: inplano uͦ .xuiii. S eidẽ
u tot dissipandi st̾. qͦt ea die pot̾unt exarauum
st̾tora ex siccata nil ꝓsint. Eiciunt᷑ qͥdẽ letaniae
t̾ram sarculis misce. Nec ꝓdest nimium st̾cra¬
re uno tempore: s frequẽt̾ et modice. Ager
quosus. plus st̾coris: siccꝰ uero minus requira
S si lecam̃s copia ñ habundat. ħ ꝓst̾core opai
cedit: ut sabulosis locis cratã idẽ argillam spa¬
gas. crecosis ac nimiũ spissis sabulonẽ. Nu
⁊ segetib ꝓficit. ⁊ uineas pulcherrimas reddit.
Nam letamen ĩ uineis: saporẽ uini uiciare q̃¬

Expanded text:
 stercorandi sunt, sed in colle spissius, in campo rarius: letamina disponentur cum luna minuitur, que res herbis si servetur officiet, uni iugero asserit Columella XXIV stercoris carpenta sufficere; in plano vero XVIII. Sed iidem cumuli tot dissipandi sunt, quot ea die poterunt exarari, ne stercora exucca nihil prosint. Eiiciuntur quidem letamina et terram sarculis misce; nec prodest nimium stercorare uno tempore, sed frequenter et modice. Ager aquosus plus stercoris, siccus vero minus requirit. Sed si letaminis copia non abundat, hoc pro stercore optime cedit, ut sabulosis locis cretam id est argillam spargas; cretosis ac nimium spissis sabulonem: hoc et segetibus proficit et vineas pulcherrimas reddit: nam letamen in vineis, saporem vini vitiare
Abbreviated transcription (Latin):
mons armenie in auo archam historie post̃ diliuitum
minũ istus. uocati sũt. Grece enĩ fulmen ceraimos dicitur.
Ss̃it aũ int̾ armentã ⁊ iberiam : ĩcipientes a portis caspiis.
usq ad fontẽ tygridis fluuii. I ꝑboret montea scithie dit¬
ti: qd̾ supͣ id est ultra eos flat boreus. Nifei montes ĩ ca-¬
ita ut sub illo nubes ẽẽ dicantur. de quo uirgilius. Susbes
se ĩ mobiles. U bi ꝓ nimia aeris raritate. nec ⁊̃ aues uiuere
possunt: nec ph̾i ascendentes absdz spongiis plents aqua
aliqͣntũ ibi manere potuertĩt. qͦs narib apponentes: tras¬
siorem ĩde aerem atrrahebant. ysidor. Hic macedoniam di¬
uidit a tracia. A thos mons est macedonie. ⁊ ip̃e altior nu¬
bib tantoq sublimis ut ĩ lerano umbra eius ꝑtendat. q̃ ab eo
septuagnita sex milib seꝑatur.  arnasus est mons thessa¬
le uixta boeciam: qui gemino u̾tice est erestus in celũ. Hic in
duo finditur iuga. ꝙrra ⁊ iusa. Unde ⁊ ns̃cupatur: eõ qd̾ ĩ

Expanded text:
mons Armenie in quo archam historici post diluvium ictus vocati sunt. Graece enim ceraunos fulmen dicitur. Sunt autem inter Armeniam et Iberiam, incipientes a portis Caspiis usque ad fontem Tigridis fluvii. Hyperborei montes Scythiae dicti, quod supra, id est, ultra eos flat Boreas. Riphaei montes in caita ut sub illo nubes esse dicantur. De quo Virgilius: . em montium, ubi pro nimia aeris raritate, nec etiam aves vivere queunt, nec philosophi ascendentes, absque spongiis plenis aqua, aliquantulum ibi manere potuerunt, quas naribus apponentes crassiorem inde aerem attrahebant. Sed vidit a Thracia. Athos mons Macedoniae, et ipse altior nubibus, tantumque sublimis, ut in Lemno umbra ejus pertendat, quae ab eo septuaginta sex millibus separatur. Parnassus mons Thessaliae juxta Boetiam, qui gemino vertice est erectus in coelum, hic in duo finditur juga, Cyrrham et Nissam. Unde nuncupatur, eo quod in
Abbreviated transcription (Latin):
indra uisq ad taurũ porrectus: ꝓgenciũ ac linguaꝵ uarieta¬
te quaqͣ istĩ uadit. dit̾isis noĩb nũcupatur. ubi autẽ ad oriẽ¬
tem ĩ excelsiorem ꝯsurgit sublimitatẽ: ꝓpt̾ niuisi candorem
caurasus nicupatur. Deiam orientau lingua caucasr̃i. sig¬
nificat candidum. Est enĩ densissimis niirib candidatum.

Expanded text:
 varietate, quoquoversum vadit, diversis nominibus nuncupatur. Ubi autem ad Orientem in excelsiorem consurgit sublimitatem, propter nivium candorem Caucasus nuncupatur. Nam Orientali lingua Caucasum significat candidum, id est, nivibus densissimis candicantem.
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ locis et rogionibus nõ eadẽ genera t̃re nec lapi¬
des nascuntur. s nõ nulla t̾rena sunt alia sabulo¬
sa itẽq glariosa: aliis locis arenosa. Quib dam
ex usta t̾ea cinis uł cophus: sic et in ruria excocta
mat̾ia efficit᷑ carbunculus. Cmreia drei

Expanded text:
us locis et regionibus non eadem genera terrae nec lapides nascuntur, sed nonnulla sunt terrena, alia sabulosa itemque glareosa, aliis locis harenosa, non mexusta terra cinis, sic in Etruria excocta materia efficitur carbunculus. utraque
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾it ualida planta tͣnsferri: ⁊ locis frigidis ħ m̃¬
se plantari. Scio plerosq ꝙ faciliꝰ atq utilius est:
radices oleaꝵ q̃ ĩ siluis plerũq sũt aut ĩ locis deser¬
tis incubitalẽ mẽsurã recisas. aut in semĩario si
placuerit aut ĩ oliueto solere dispoñe: ⁊ ad mixtio¬
ne st̾coris ad iuuare. Qua re ꝓueniet: ut ex uns
arboris radicib. num̃osa planta nascatur. li¬

Expanded text:
poterit valida planta transferri et locis frigidis hoc mense plantari. Scio plerosque, quod facilius atque utilius est, radices olearum, que in sylvis plerumque sunt, aut locis desertis, in cubitalem mensuram recisas, aut in seminario, si placuerit, aut in oliveto solere disponere et admixtione stercoris adiuvare, quare proveniet, ut ex unius arboris radicibus, numerosa planta nascatur.
Abbreviated transcription (Latin):
liueta ĩ februario mẽse locis tẽꝑatis ĩstitu¬
enda st̃. Que uel pastinis ꝯferenda st̃. ut extre¬
mas tͥca de romanũ tabulas cingant: uel suũ lo¬
cũ tenebũt. Si ponũt᷑ ĩ pastuo: radicate plante de¬
cisis capitib et brachiis in trũcũ redacte. usq ad mẽ¬
luiã cubiti uuiꝰ et palmi ĩferm̃to t̾re fosse defigan¬
tͣr locũ palo antea de pͥmẽte. Ordei gͣna subt̃ iacian¬
t ͫ. ⁊ amputet᷑ his qͥcqͥd putͥdi ĩuẽtũ fu̾it aut arẽtis.
et t̃c̃ capita eaꝵ luto uelent᷑ et musco: ulmeis iũ

Expanded text:
mense locis temperatis instituemus oliveta, que vel pastinis conserenda sunt, vel extremas circa decumanum tabulas cingant, vel suum locum tenebunt. Si ponuntur in pastino, radicate plante, decisis capitibus et brachiis, in truncum redacte, usque ad mensuram cubiti unius et palmi, in fermento terre fosse defigantur, locum palo antea deprimente. Hordei grana subter iaceantur et amputetur his quicquid putridi inventum fuerit, aut arentis et
Abbreviated transcription (Latin):
cent᷑qͥb obũse stet̾ant: et ꝯͣ eas siłi rõe ponant᷑.
Sint a se discrete: pedib .xu. uel .xx. Om̃is sb̾in de
cͥca eas ħba uellat᷑. et qͦciens se ymber infude¬
rit brenissimis ac frequẽtissimis fossionib sol¬
lictent᷑. et sb̾inde ducta atrunco t̾ra atq ꝑmix¬
ta: ĩ aliqͣnto altiores cumillos congerat᷑. Qꝑ si oli¬
uetũ suo loco fac̾e uolueris: hec genera t̾raꝵ seq̃¬
ris: Terrã cui sit mixta glarea. aut cretam Ca¬
bulonis ꝯninctione relolutã: aut pinguem
sabislonẽ aut t̾ram nate densioris ⁊ uiuide.
Creta figuli oĩno repudienda ẽ et uligrõsa: ⁊ ĩ
qͣ sẽꝑ hũor assistic. et sabulo macer: et nuda gla¬
rea. Quãuis enĩ ꝯp̃hendat: nõ conualescit. Pocest
seri: et ubi arbustus aut ilex stec̾at. Nam certꝰ et ex¬

Expanded text:
. Sint a se discreti pedibus XV vel XX, omnis subinde circa eas herba vellatur; et quoties se imber infuderit, brevissimis ac frequentissimis fossionibus solicitentur et subinde ducta a trunco terra, atque permixta, in aliquanto altiores cumulos congeratur; Quod si olivetum suo loco facere voluetis, hec genera terrarum sequeris, terram cui sit mixta glarea, aut cretam sabulonis coniunctione resolutam, aut pinguem sabulonem, aut terram nature densioris et tumide. Creta figuli omnino repudianda est et uliginosa et in qua semper humor assistit et sabulo macer et nuda glarea, quamvis enim comprehendat, non convalescit. Potest seri et ubi arbu