comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Azarias auxilium dñi. Ozias autem
ipse est. qui & azarias. duplici nomine.
Iste est qui illicitum sibi sacerdotium
uendicare conatus. lepra in fronte per¬
cussus est. Ioathan est ꝑfectus. pulchrã
ethimologiam nominis habet: fecit
enun rectum in conspectu dñi. & por¬
tam templi edificauit excelsam. achar
apprehendens dñm. Ezechias fortis
dñs. Manasses. obliuiosus. uel qui¬
et sacrilegia religuerat. et oblitus
fuerat dm̃: siue quia oblitus est pec
catorum illnus. amon fidelis uel oni¬
stus. Iosias ubi est incensum dm̃. ꝓpͥa
ethimologia nominis. Iste est enim qͥ
simulachra combussit. Ioachat ro¬
bustus. Ioachim cuius est p̃paratio¬
dei. Eliachim dei resurrectio. Iechoni¬
as preparatio dñi. Sedechias iustus
dñi. Ieroboam udicatio siue causa
populi. uel ut quidam aiunt diui¬
sio interpretatur. ꝓ eo quod in reg.¬
no eius diuisus sit popłs isrł. & pre¬
cisus a regno stirpis dauid. Dunsio¬

Expanded text:
AZARIAS, auxilium Domini. 71. Ozias, autem AZARIAS, auxilium Domini. 71. Ozias, autem ipse est qui et Azarias, duplici nomine. Ipse est qui illicitum sibi sacerdotium vendicare conatus, lepra in fronte percussus est. 72. Joathan est perfectus. Pulchram etymologiam nominis habet; fecit enim rectum in conspectu Domini, et portam templi aedificavit excelsam. 73. ACHAZ, apprehendens. EZECHIAS, fortis Dominus. MANASSES, obliviosus. et sacrilegia reliquerat et oblitus fuerat Dei, sive quod oblitus est Deus peccatorum illius. 74. AMON, fidelis vel onustus. JOSIAS, ubi est incensum Domini, propria etymologia nominis. Iste est enim qui simulacra combussit. 75. JOACHAZ, robustus. JOACHIM, ubi est praeparatio. ELIACHIM, Dei resurrectio. JECHONIAS, praeparatio Domini. SEDECHIAS, justus Domini. 76. JEROBOAM, judicatio, sive causa populi, vel, ut quidam aiunt, 325 divisio interpretatur, pro eo quod in regno ejus divisus sit populus Israel, et praecisus a regno stirpis David. Divisio
Abbreviated transcription (Latin):
fortis manu. utiq quia fortissimus in
preliis fuit. Ipse et desiderabilis in stir¬
lomon trinomius fuisse ꝑhibet᷑. Pri¬
mum uocabulum eius salomon dicit᷑.
id est pacificuis. eo quod in regno eius
pax fuerit. Sccłm nomen idicda: eo qd̃
fuerit dilectus & amabilis dño. Terciũ
uocabulum eiuus coelech quod grece ap¬
pellatur eccłiastes. latine concionator:
quod ad popłm loqueretur. Ionathan
salon patris pax ꝑ antifrasin: eo quod
bellum aduersus patrem gessisset. si¬
ue quod in ipso bello dauid pacatũ
fuisse legitur filio: ad eo ut etiã mag¬
no cum dolore extinctum plangeret.
antifrasin: quod detem tribubus ab
eo separatis. due tantum ei relicte st᷑.
abia pater dñs. uel pater fuit. asa at¬
tollens. siue fustollens. Iosaphat. dñi iu
dicium. Ioram qui est excelsus. s meluiᷤᷤ¬
deus sullimabitur. Achazias. appre¬
hendens dñm. Athalia. temptis dñi. Io¬
as popłm tollens. Ozias fortitudo dñi.

Expanded text:
fortis manu, utique, quia fortissimus in fortis manu, utique, quia fortissimus in praeliis fuit. Ipse et desiderabilis, in stirlomon trinomius fuisse perhibetur. Primum vocabulum ejus Salomon dicitur, id est, pacificus, eo quod in rpax fuerit. Secundum nomen Ididia, eo quod fuerit dilectus et amabilis Domino. Tertium vocabulum eius Coheleth, quod Graece appellatur Ecclesiastes, Latine Contionator, quod ad populum loqueretur. Ionathan salon patris pax per antiphrasin, eo quod bellum adversus patrem gessisset, sive quod in ipso bello David pacatum fuisse legitur filio, adeo ut etiam magno cum dolore extinctum plangeret. r antiphrasin, quod decem tribubus ab eo separatis, duae tantum ei relictae sint. Abia pater Dominus, vel pater fuit. Asa tollens, sive sustollens. Iosaphat Dominidicium. Ioram, qui est excelsus: sed melius sublimatus. Ochozias, apprehendens Dominum. Athalia, tempus Domini. IoAS, populum tollens. OZIAS, fortitudo Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
marito et liberis ꝑegre mortuis. nu¬
rum moabitidem in consolatione
sua tenuit. Rith interpretat᷑ festinãs.
Alienigena enim erat ex popło genti¬
li. que relicta patria festinauit tran¬
sire in t̾ram ifrł. dicens socrui sue. Quo
inter pretatur. Que dum prius esset
sterilis natura: postremo dei gr̃a fecũ¬
data est. Hely ds̃ m̃s. Ofm. discalciatꝰ.
filius enuim fuit hely electus in minis¬
terium sacerdotii. cuius amissionem
suo expressit uocabulo. A płs enĩ ait.
des qui annuntiant pacem. Iste enim
discalciatus interpretatur. ut eiꝰ noĩe
ueteris testamenti sacerdotium a ue¬
teri populo significaretur ablatum.
finees frater ofni os mutum int̃preta¬
tur. quo significatut sacerdotii uete¬
ris et doctrine silentium. Samuhel.
nomen euis . Iesse. in sole sacrificiũ
titio interpretatur. Notum ẽ enim
quom israheliticus popłs eum sibi
regem petierit & accepit: non scd̃m
dm̃. sed scd̾m suam uoluntatẽ. Daiuid

Expanded text:
marito et liberis peregre mortuis, numarito et liberis peregre mortuis, nurum Moabitidem in consolatione sua tenuit. Ruth interpretatur festinans. Alienigena enim erat ex populo gentili, quae relicta patria festinavit transire in terram Israel, dicens socrui suae Rutinterpretatur, quia, dum prius esset sterilis natura, postremo Dei gratia fecundata est. Heli Deus meus. Ophni discalciatus. Filius enim fuit Heli electus in ministerium sacerdotii, cuius amissionem suo expressit vocabulo. Apostolus enim ades qui adnuntiant pacem!' Iste ergo discaveteris Testamenti sacerdotium a veteri populo significaretur ablatum. 62. Phinees, frater Ophni, os mutum interpretatur, quo significatur sacerdotii veteris et doctrinae silentium. SAMUEL, nomen ejus Deus. JESSAI, insulae sacrificium, titio interpretatur; notum est enim quomodo Hebraeorum populus eum sibi regem petierit, et accepit non secundum Deum, sed secundum suam voluntatem. 64. DAVID,
Abbreviated transcription (Latin):
a deserto saluauit. & in terram reꝑ¬
missionis induxit. Caleph. quasi cor.
aut canis. Othoniel tempus eius ds̃.
uel responsio dei. Aoth. głosus. Barach.
fulgurans. Debbora. apis uł loquax.
Apis quod fuit ad bellum ꝓitissi¬
ma. dimicans aduersus sẏsaram: qͦ
ꝑempto cecinit canticum. Inde loq̃x.
Iahel ascensio. Gedeon exꝑimentum
iniquitatis eoꝵ. frequentib enim
documentis informatus est: quasi
presagio contra hostes futuram uicto¬
riam cxpediret. Ex quo futuro exꝑim̃¬
to echimologiam nominis sumpsit. A¬
biinelech. pater m̃s rex. Tola. uermi¬
culum siue coccinum. Iair illuminãs.
Iepte aꝑiens uel aꝑtus. E sebon cogita.¬
tio. siue cingulum meroris. Abdo. ser¬
uus eius. Sanson sol corum. uel solis
fortitudo. fuit enim uirtute. clarus.
ꝙ liberauit isrł de hostib. Dalila. pau¬
ꝑcula uel sttula. Boot. in fortitudine
siue in quo ẽ robur. Noemi quã int̾¬
pretari possumus consolatam. eo qd̃

Expanded text:
a deserto salvavit, et in terram repa deserto salvavit, et in terram repromissionis induxit. Caleph quasi cor, aut canis. Othoniel tempus eius Deus, vel responsio Dei. Aoth gloriosus. Barach fulgurans. Debbora apis vel loquax. Apis, quia fuit ad bellum promptissima, dimicans adversus Sisaram, quo perempto cecinit canticum; inde loquax. Iahel ascensio. Gedeon experimentum iniquitatis eorum. Frequentibus enim documentis informatus est quali praesagio contra hostes futuram victoriam expediret, ex quo futuro experimento etymologiam nominis sumpsit. Abimelech pater meus rex. Tola vermiculum, vel coccinum. Iair inluminans. Iephte aperiens, vel apertus. Esebon cogitatio, sive vinculum maeroris. Abdo servus eius. Samson sol eorum, vel solis fortitudo. Fuit enim virtute clarus, et liberavit Israel de hostibus. Dalila paupercula, vel situla. Booz in fortitudine, sive in quo robur. Noemi, quam interpretare possumus consolatam, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ram signis moysi. Unde & dixeruñ ma
gi. Hic digitus dei est. Mambres int̃¬
pretatur mare pellicrum. siue mare
in capite. Moyses interpretatur sũptꝰ
ex aqua. Inuenit enim eum ad ripã
fluminis expositum filia pharaonis.
quem colligens ad optauit filiũ sibi.
uocauitq nomen eius moyses: eo qd̾
de aqua sumpsisset cum. Aaron monꝰ
fortitudinis interpretatur. ꝓpt̃ quod
thuribulum accipiens in medio suꝑ¬
stitum & interemptorum obuiam
stetit: & ruinam mortis quasi quidã
mons fortis exclusit. Eleazar dei ad¬
uitorium. Balach: precipitans siue
uorans. Balaam: uanus popłs. fine¬
es. ori parcens. Transfixit enim pugi¬
one ⁊ ambri cum scorto madianitide.
et dñi furorem placauit ut parteret.
Tambri. iste lacessiens uel amaricans
Proprie enu nomen ab amaritudi¬
ne figuratum. qd̾ peccando amarica¬
uerit popłm. Raab latitudo uel fameᷤ
siue impetus. Iosue interpretat᷑ salua¬
tor. Ipse enim in figuram. xp̃i popłm

Expanded text:
raragi: Hic digitus Dei est . Mambres interpretatur mare pelliceum, sive mare in capite. Moyses interpretatur sumptus ex aqua. Invenit eum ad ripam fluminis expositum filia Pharquem colligens adoptavit sibi; vocavitque nomen eius Moysen, eo quod de aqua sumpsisset eum. Aaron mons fortitudinis interpretatur, propter quod turibulum accipiens in medio superstitum et interemptorum obviam stetit, et ruinam mortis quasi quidam mons fortis exclusit. Eleazar Dei adiutorium. Balac praecipitans, sive devorans. Balaam vanus populus. Phinees ori parcens. Transfixit enim pugione Zambri cum scorto Madianitide, et Domini furorem placavit, ut parceret. Zambri iste lacessiens vel amaricans. Proprie enim nomen ab amaritudine figuratum, quod peccando amaricaverit populum. Raab latitudo, vel fames, sive impetus. Iosue interpretatur salvator. Ipse enim in figura Christi populum
Abbreviated transcription (Latin):
ritudo ꝓ iuris mortuis. Eadem & com¬
mutans. Mutaurt enim se in habitũ
meretricis. quando cum socero suo
concubuit. Phares diuisio. ab eo quod
diuiserit membranulas secundarum.
Diuisoris inde phares sortitus ẽ nom̃.
Unde & pharisei qui se quasi iustos a
populo separabant. diuisi appellabant᷑.
Tara frater eius in cuius manu crat coc¬
cinum interpretatur oriens. siue quia
primus apparuit. siue quod plurum ex
eo iusti nati funt. ut in libro paralipo¬
menon continctur: zara oriens appella¬
tus est. Iob in latinum uertitur dolens:
ones dolorum. Calamitates enim suas:
nominis ethiologia prefigurauit.
Pharao nomen ẽ non homuns sed ho¬
noris. sicut et apud nos augusti appel¬
lantur reges: cum propruis nominib
censeantur. Exprimitur audem iN
latinam linguam pharao denegans
cum. utiq dm̃: siue dispensator eiuͦ.
populi enim dei fuit afflictor. Iam¬
nes marinus: siue ubi est signum.
Cessit enim et defecit signum eius: co¬

Expanded text:
ritudo pro viris mortuis. Item et comritudo pro viris mortuis. Item et commutans. Mutavit enim se in habitu meretricis, quando cum socero suo concubuit. Phares divisio, ab eo quod diviserit membranula secundarum, divisoris, id est phares, sortitus est nomen. Unde et Pharisaei, qui se quasi iustos a populo separabant, divisi appellabantur. Zara frater eius, in cuius manu erat coccinum, interpretatur oriens; sive quia primus apparuit, sive quod plurimi ex eo iusti nati sunt, ut in libro Paralipomenon continetur, Zara, id est oriens, appellatus est. Iob in Latinum vertitur dolens; ones dolorum. Calamitates enim suas nominis etymologia praefiguravit. Pharao nomen est non hominis, sed honoris, sicut et apud nos Augusti appellantur reges, cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latino Pharao denegans eum, utique Deum, sive dissipator eius. Populi enim Dei fuit afflictor. Iannes marinus, sive ubi est signum. Cessit enim et defecit signum eius co
Abbreviated transcription (Latin):
inerepante conuersa est ad saram.
Ismahel interpretatur auditio dĩ.
nomen eius ismahel: quia exaudi¬
uit eum dñs. Esau trinomius est:
ex ꝓpriis causis uarie nuncupatus.
Dicitur enim esau id est rufus. ob
coctionem scilicet rufe lentis ita
appellatus. cuius ectulio primogenita
ꝑdidit. Edom autem ob ruborem cor¬
poris dictus est: quod latine sangui¬
neus dicitur. Seir uero quod fuerit hiᷤᷤ¬
pidus et pilosus. Quando enim natus
est: totus sicut pellis pilosus erat. atq
idem trib nominib appllatur: esau
id est rufus. edom id est sanguineus.
seyr id est pilosus. quia non habuit le¬
nitatem. Rebecca pacientia: siue que
multum acceperit. Lia laboriosa. uti¬
q generando. Plurimos enim dolo¬
res quam rachel fecunditate parien¬
di exꝑta est. Rachel interpritat᷑ ouis.
Pro ea enim iacob pauit oues laban.
Telfa. os sitiens. Bala inueterata. Dma
transfertur in causam: uirgn enim
insichiis causa extitit. Thamar ama¬

Expanded text:
increpante, conversa est ad Saram. increpante, conversa est ad Saram. Ismahel interpretatur auditio Dei; s: 'Et vocavit nomen eius Ismahel, quia exaudivit eum Deus.' Esau trinomius est, et ex propriis causis varie nuncupatur. Dicitur enim Esau, id est rufus, ob coctionem scilicet rufae lentis ita appellatus, cuius edulio primogenita perdidit. Edom autem ob ruborem corporis dictus est, quod Latine sanguineus dicitur. Seir vero, quod fuerit hispidus et pilosus; quando enim natus est, totus sicut pellis pilosus erat. Atque idem tribus nominibus appellatur: Esau, id est rufus: Edom, id est sanguineus: Seir, id est pilosus, quia non habuit lenitatem. Rebecca patientia, sive quae multum acceperit. Lia laboriosa, utique generando. Plurimos enim dolores quam Rachel fecunditate pariendi experta est. Rachel interpretatur ovis. Pro ea enim Iacob pavit oves Laban. Zelpha os hians. Bala inveterata. Dina transfertur in causam. Iurgii enim in Sichimis causa extitit. Thamar ama
Abbreviated transcription (Latin):
nens sacramenta legis & euangelii.
non pecudum uictimas. sed oblatio¬
uem panis & calicis obtulit in sacrifi
ctis cium sodomorum non consensit.
sed corum illicita carnis incendia
tre. & totum nomen echimologiam
habet. Concepit enim eum primoge¬
nita filia de patre. Amon cuius cansa
nomen recdditur filius popłi mei. sic
diriuatur ut ex parte sensus nomi¬
nis. ex parte ipse sit sermo. Armi
enim a quo dicti sunt ammanite.
uocatus est popłs m̃s. Saray int̾¬
pretatur princeps mea. eo quod eẽt
umus tantum mͦ domus mat̾fami¬
lias. P ostea causa nominis immuta¬
ta. ablata de fine .i. littera. dicitur
sara. idest princeps. Omnum qͥppe
gentium futura princeps erat. sic̃
et dñs pollicitus fuerat ad abrahã:
& dabo tibi ex sara filiumꝙ bene¬
dicam ei. & erit in gentes & reges
popłorum erunt ex eo. Agar. adue¬
na uel conuersa. fuit enim cõple¬
xui abrahe aduena causa generan¬
di data. que post contẽptũ angło

Expanded text:
nens sacramenta Legis et Evangelii, nens sacramenta Legis et Evangelii, non pecudum victimas, sed oblationem panis et calicis in sacrificio ctis enim Sodomorum non consensit, sed eorum inlicita carnis incendia tre. Et totum nomen etymologiam habet. Concepit enim eum primogenita filia de patre. Ammon, cuius causa nomen redditur filius populi mei, sic derivatur, ut ex parte sensus nominis, ex parte ipse sit sermo. Ammi enim, a quo dicti sunt Ammonitae, vocatur populus meus. Sarai interpretatur princeps mea, eo quod esset unius tantummodo domus materfamilias. Postea causa nominis inmutata, ablata de fine I littera, dicitur Sara, id est princeps. Omnium quippe gentium futura princeps erat, sicut et Dominus pollicitus fuerat ad AbrahamGen. 17, 16: 'Dabo tibi ex Sara filium, et benedicam ei, et erit in gentes, et reges populorum erunt ex ea.' Agar advena, vel conversa. Fuit enim. conplexui Abrahae advena causa generandi data, quae post contemptum, angelo
Abbreviated transcription (Latin):
enim popłs gentium nascitur. & qͥa
lata est ex gentib multitudo creden¬
tium: ab eadem latitudine iafech dic¬
tus est.Chanaan filius cham: inter¬
pretatur motus corum. Quod qͥd
aliud nisi opus eorum: Pro motue¬
nim patris. id est ꝓ oꝑe cius: maledi¬
ctus est. Arfaxat. sanans depopula¬
tionem. Chus hebraice echiops dicit᷑.
sortitus. ab ipso cnim sunt ꝓgeniti
echiopes. Nembroth interpretatur
tyrannus. Iste enimprior arripuit
insuetam in popło tirannidem. et
ipse aggressus est aduersus dm̃ im¬
pietatis edificare turrim. Heber tͣn¬
situs. Ethimologia eius mistica est:
quod ab eius stirpe transiret ds̃. nec
ꝑseueraret in eis: translata in gentib
gr̃a. Ex ipso enim sunt exorti hebrei.
falech diuisio. Cui pater ꝓpterea tale
nomen imposuit. quia tunc natus est.
quando ꝑ linguas diuisa est t̾ra. Thare
exploratio ascensionis. Melchisedcch
rex iustus. Rex. quia ipse postea impe¬
rauit salem: iustus. ꝓ eo quod discer¬

Expanded text:
enim populus gentium nascitur; et quia enim populus gentium nascitur; et quia lata est ex gentibus multitudo credentium, ab eadem latitudine Iapheth dictus est. Canaan filius Cham interpretatur motus eorum. Quod quid est aliud nisi opus eorum? Pro motu enim patris, id est pro opere eius, maledictus est. Arfaxat sanans depopulationem. Chus Hebraice Aethiops interprsortitus. Ab ipso enim sunt progeniti Aethiopes. Nembroth interpretatur tyrannus. Iste enim prior arripuit insuetam in populo tyrannidem, et ipse adgressus est adversus Deum impietatis aedificare turrem. Heber transitus. Etymologia eius mystica est, quod ab eius stirpe transiret Deus, nec perseveraret in eis, tralata in gentibus gratia. Ex ipso enim sunt exorti Hebraei. Phaleg divisio, cui pater propterea tale nomen inposuit, quia tunc natus est, quando per linguas terra divisa est. Thara exploratio ascensionis. Melchisedech rex iustus. Rex, quia ipse postea imperavit Salem. Iustus, pro eo quod discer
Abbreviated transcription (Latin):
Matusalam interpretatur mortuis ẽ.
Euidens ethimologia nominis. Quiddã
& diluuium preterisse putauerunt. ob
hoc signanter tranffertur mortuuis ẽ:
ut ostenderetur non uixisse cum post
diluuium. sed in eodem catactismo fu¬
isse defunctum. Soli enim octo homintᷤ
ꝑcutiens. Iste enim ꝑcussit & interfecit
cam: quod etiam ipse postea ꝑpetrasse
uxorib confitetur. Noe reqͥes intptat᷑:
ꝑco quod sub illo omnia retro oꝑa
quieuerunt ꝑ dilumum. Unde & pa¬
ter eius uocans nomen cius noe: dix̃.
quod nomen ex p̃sagio posteritatis
accepit. Ex ipso ouim patriarche. ꝓpħe.
apłi. et popłs dei. Ex enis quoq stirpe
& xp̃c. cuius ab ortu solis usq ad occa¬
sum magnum est nomen eius in gen¬
tibus. Cham calidus. & iꝑse ex p̃sagio
futuri cognominatus. P osteritas ciuĩ
euis eam terre partem possidet. que
uicino sole calentior est: unde & egyp¬
tus usq hodie egyptiorum lingua
cham dicitur. Iafeth latitudo. Ex eo

Expanded text:
Matusalam interpretatur mortuus est. Matusalam interpretatur mortuus est. Evidens etymologia nominis. Quidam et diluvium praeterisse putaverunt. Ob hoc signanter transfertur: mortuus est, ut ostenderetur non vixisse eum post diluvium, sed in eodem cataclysmo fuisse defunctum. Soli enim octo homines percutiens. Iste enim percussit et interfecit Cain: quod etiam ipse postea perpetrasse uxoribus confitetur. Noe requies interpretatur, pro eo quod sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium. Unde et pater eius vocans nomen eius Noe dixitGequod nomen ex praesagio posteritatis accepit. Ex ipso enim patriarchae et apostoli et populus Dei. Ex eius quoque stirpe et Christus, cuius ab ortu solis usque ad occasum magnum est nomen in gentibus. Chain calidus, et ipse ex praesagio futuri cognominatus. Posteritas enim eius eam terrae partem possedit, quae vicino sole calentior est. Unde et Aegyptus usque hodie Aegyptiorum lingua Kam dicitur. Iapheth latitudo. Ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
quod est ue. Cain possessio int̃precat.¬
Unde ethi mologiam ipsius pater eius
nem ꝑ deum. Idem et lamentatio. eo
quod ꝓ interfecto abel interfectussit:
et penam sui sceleris. Abel luctus i¬
ter pretatur. quo nomine prefiguraba¬
tur occidendus. Idem et uanitas: qͥa
cito solutus est atq subtractus. Sec
inter pretatur resurrectio. eo quod post
fratris interfectionem natus sit: quasi
resurrectionem fr̃ĩs ex mortius suscita¬
ret. Idem et positio: quia posuit eum
ds̃ ꝓ abel. Enos iuxta ꝓpriȩ lingue
uarietatem. homo uel uir dicitur Ẽt
congrue hoc uocabulum habuit. De
inuocandi nomen dñi. Licet pleriq
hebi eorum arbitrentur. quod tunc pͥ¬
nium in nomine dm̃ & in similitudine
eius fabricata si nt idola. Enoch dedica¬
tio. In ipsius enim nomine ciuitatem
postea edificauit cam. Chamam lam̃¬
tatio uel possessio eorum. Sicut enim
cam possessio: ita diriuatum nomeni
quod est cainam. facit possessio eorum.

Expanded text:
quod est quod est unde etymologiam ipsius exprimens pnem per Deum.' Idem et lamentatio, eo quod pro interfecto Abel interfectus sit, et poenam sui sceleris dederit. Abel luctus interpretatur, quo nomine praefigurabatur occidendus. Idem et vanitas, quia cito solutus est atque subtractus. Seth interpretatur resurrectio, eo quod post fratris interfectionem natus sit, quasi resurrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem et positio, quia posuit eum Deus pro Abel. Enos iuxta propriae linguae varietatem homo vel vir dicitur. Et congrue hoc vocabulum habuit. De initium fuit invocandi nomen Domini'; licet plerique Hebraeorum arbitrentur quod tunc primum in nomine Domini et in similitudine eius fabricata sint idola. Enoch dedicatio. In ipsius enim nomine civitatem postea aedificavit Cain. Cainan lamentatio vel possessio eorum; sicut enim Cain possessio, ita derivatum nomen, quod est Cainan, facit possessio eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
hominum ex ꝓpruis causis origi¬
nem nominum habent. quib ita pro¬
phetice indita sunt uocabula: ut aut
futuris aut precedentib eorum causis
conueniant. in quib tamen manen¬
te sp̃uali sacramento. nunc tantum
ad litteram intellectum hẏstorie pro¬
sequimur. Ubi autem ethimologicã
inter pretationem non attingimus: so¬
lam ipsam ethimologiam in latinũ
posumius. Quod autem unum no¬
men hebraicum aliter atq aliter in¬
terpretatur. hoc scđ̾m accentuum ꝙ
litterarum cuenit diuersitatem: ut in
uariis significationib nomina com¬
mutentur. Adam sicut beatus ieroni¬
mus tradit. homo siue terrenus suie
terra rubra interpretatur.Ex terra
enim facta est caro: & humus hominĩ
faciendi materies fuit. Eua interpre¬
tatur nita. siue calamitas. siue ue. di¬
ta: quia origo fuit nascendi. Calami¬
tas ꝙ ue: quia ꝑ preuaricationem cau¬
sa extitit moriendi. A cadendo enim:
nomen sumpsit calamitas. Alii aut̃
sa salutis est. sepe calamitatis & moras

Expanded text:
hominum ex propriis causis originem nominum habent. Quibus ita prophetice indita sunt vocabula; ut aut futuris, aut praecedentibus eorum causis conveniant. 2. In quibus tamen manente spirituali sacramento, nunc tantum ad litteram intellectum historiae persequemur. Ubi autem etymologiae interpretationem non attigimus, solam ipsam etymologiam in Latinum posuimus. 3. Quod autem unum nomen Hebraicum aliter, atque aliter interpretatur, hoc secundum accentuum et litterarum evenit diversitatem, ut in variis significationibus nomina commutentur. 4. Adam, sicut beatus Hieronymus tradidit, homo, sive terrenus, sive terra rubra interpretatur. Ex terra enim facta est caro, et humus hominis faciendi materies fuit. 5. Heva interpretatur vita, sive calamitas, sive, vae: Vita, quia origo fuit nascendi; calamitas et vae, quia per praevaricationem causa exstitit moriendi. A cadendo enim nomen sumpsit calamitas. 6. Alii autem sa salutis est, saepe calamitatis, et mortis,
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ sũma differentia ẽ qͥbꝰ ferrũ candẽs inm̃gtꝰ
qͥutiliꝰ fiat sic̃ birbił ui hispania ⁊ tirassora.
co mus initalia. In acuendo ferro ol bo
e lectatior sit acieẜ uñ⁊ cenuiora ter¬
ram̃ta oleo restingui mosc̃: neaqͥ intra¬
Cum ferro magnes lapis concordiã ht̃ sola
tnim hec mat̾ia um ab hoc lapide accip̃
retintq longo temꝑe. Excodẽ lapide ar¬
chitectus quidã alerandrie templũ ꝯcam̃¬
auit. uñ etm ineo simulachrũ ferro in
acrt pende uderet᷑. sirrum accensumigpo
liduret̾ictibꝰ corrumpr̃. rubens ñ ẽ habile
ad tundeudum neq añꝗͣ albescere incipi¬
at. Accto ł alumine illitum ferrũ fit cri
simile. Purgam̃ta ferri: rubigo ⁊ scoria. Ru¬
bigo ẽ uitium rodens ferrum ł seges qͥsi
cleudo dicta. si ab erañito. Scoria uͦ pͣgamẽ¬
ta ⁊ sordes st̃ q̃ igne ercoquntur. & dictase¬
ria qr deserro excutit᷑. Rubigine aut̃ canit
sttril si ccrussa ⁊ gipsa⁊ liquida pice pung̃.

Expanded text:
 summa differentia est, quibus ferrum candens inmergitur quo utilior fiat, sicut Bilbilis in Hispania et Tirassona, Comus in Italia. In acuendo ferro oleo delectatior fit acies; unde et tenuiora ferramenta oleo restingui mos est, ne aqua in fraCum ferro magnes lapis concordiam habet; sola enim haec materia vim ab hoc lapide accipit retinetque longo tempore. Ex eodem lapide architectus quidam Alexandriae templum concameravit, ut in eo simulacrum ferro in aere pendere videretur. Ferrum accensum igni, nisi duretur ictibus, conrumpitur: rubens non est habile ad tundendum neque antequam albescere incipiat: aceto vel alumine inlitum ferrum fit aeris simile. Purgamenta ferri, rubigo et scoria. Robigo est vitium rodens ferrum, vel segetes, quasi dendo dicta, non ab aeramento. Scoria vero purgamenta et sordes sunt quae igne exquoquuntur: et dicta scoria quia de ferro excutitur. Rubigine autem caret ferrum, si cerussa et gypso et liquida pice perunguitur.
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod omnnis orbis es raddere ꝓfessus
uitatem grecie. eliis agentib agonem
et qͥnquennale certamen. quatuor me¬
diis annis uacantib: & obhoc elidum
certaminis tempus olimpiadem uoca¬
uerunt: quadriennio in una olimpia
id est quinquennium. quod quinto
anno dieitur condi ꝓpter olimpiadas
a romanis. Adhuc cium confules: ad huc
era nondum erant. Est enini quinqͥn¬
nale tempus ideo sic uocatum. eo quod
censu ꝑ quinquennium in re publica
ꝑacto. uii bs roma lustrabatur. Iubelcus
inter pretatur remissionis annus. Est e¬
nim hebraicus et sermo ꝙ nuimerus. qͥ
septenis annorun ebdomadib. id est
quadraginta et nouem annis texitur:
in quo elangebantur tube. et ad om̃s
reuertebatur antiqua possessio. debi¬
ta absoluebantur. confirmabantur

Expanded text:
eo quod omnis orbis aes reddere professus civitatem. Eliis agentibus agonem, et quinquennale certamen, quatuor mediis annis vacantibus; et ob hoc Elidum certaminis tempus olympiadem vocaverunt, quadriennio in una olympiadς, id est, quinquennium, quod quinto anno dicitur condi propter olympiadas a Romanis; adhuc enim consules, adhuc aera nondum erant. Est enim quinquennale tempus. Ideo vero sic vocatur eo quod censu per quinquennium in republica peracto, urbs Roma lustrabatur. 3. Jubilaeus interpretatur remissionis annus. Est enim Hebraicus, et sermo, et numerus, qui septenis annorum hebdomadibus, id est, quadraginta novem annis texitur, in quo clangebatur tubis, et ad omnes revertebatur antiqua possessio, debita absolvebantur, confirmabantur
Abbreviated transcription (Latin):
ra hñs pulueres aureos sparsos. Opti¬
Hinc in echiopia muenit᷑ actuleum
colorem hñs. optunus qͥ nccrarus ẽ. nec
densitate obcunsus. s. erutͦq temꝑaniẽto
iuce pp̾uraq refulgens. Hic aut̃ ñ rncilat
equaliter. Sereno enim ꝑspicuus atq
gratꝰ ẽ. nubilo coram oculis euanescit
atq marcessit. Inosmissus frigidus ẽ
insculcuris durissimus. uec tñ iuictꝰ
Nam adamance scribit᷑ csignatur.
Iachintironca udicus ẽ. iachintum gpe
strens. Quidam aut̃ eorum cristallis
similes capillamentis intercurentib
obscurantur ex quo etiam uitio illorũ c̃¬
nom̃. ametistizontes appellatus. qi ciꝰ
extrimus igniculus mametisti uiolã
erit. Celidonia ex hirundium colore
uocata. et duorum ẽ generum. qͥrũ
uma ex altera parte pͦpurta. et alia ppu¬
rea ngris int̾uenientib maculis. En¬

Expanded text:
pura, habens pulveres aureos sparsos; optipura, habens pulveres aureos sparsos; optiHic in Aethiopia invenitur, caeruleum colorem habens. Optimus, qui nec rarus est nec densitate obtunsus, sed ex utroque temperamento lucet purpuraque refulgens; hic autem non rutilat aequaliter. Sereno enim perspicuus atque gratus est, nubilo coram oculis evanescit atque marcescit, in os missus frigidus est, in sculpturis durissimus, nec tamen invictus. Nam adamante scribitur et signatur. Iacinthizonta Indicus et iacinthum prope referens. Quidam autem eorum crystalli similes capillamentis intercurrentibus obscurantur; ex quo etiam vitio illorum nomen est. Amethystizontas appellatus quia eius extremus igniculus in amethysti violam exit. Chelidonia ex hirundinum colore vocata; et duorum est generum, quarum una ex altera parte purpurea, et alia purpurea nigris intervenientibus maculis.
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimis electrum omnibꝰ annis fũ¬
dere ux̃ eridanum annem. Et eles¬
trum appellatum. qm̃ qͦd sol uocat᷑
sit elector plurimi pocte dixerunt
tore flagrat. Nascitur aut̃ minsulis
occeani septrionał sic̃ gunum den¬
saturq ut cristallum rigore uł cepore.
Exea fiunt decoris gr̃a agrestiũ ftmi¬
narum monilia. uocari aut̃ a quib¬
lam arpaga eo qe actritu digitorũ
accepta caloris aĩa folia palcasq & ues¬
lium fimbrias rapiat. sic̃ magnes fes¬
rum. Quocumq aut̃ mͦ libeat ting¬
intur. Nam ancuse radice conchiliq
inficit᷑ ligurius uocatus qͦd fiat exu¬
rina luichis bestie tempore indurata
Est aut̃ sic̃⁊ sucmꝰ fulua atrabens
spũ folia ꝓpinquantia. de pur¬
gẽmas pͥncipatum ametistuis indicꝰ
cenet. ol mctistus ppurtus ẽ ꝑmrto
niolacio colore.⁊ qͥsi rose iitor. lenitir
qͣsdam flamimula fundẽs. dicerum
eiꝰ gñs descendit ad iacuictos. Sausã
quinq. Sasfrius ocrultus c̃. cumppui¬

Expanded text:
lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem; et electrum appellatum quoniam sol vocitatus sit Elector plurimi poetae dixere. idore fragrat. Nascitur autem in insulis Oceani septentrionalis sicut gummis, densaturque ut crystallum rigore vel tempore. Ex ea fiunt decoris gratia agrestium feminarum monilia. Vocari autem a quibusdam harpaga, eo quod adtritu digitorum accepta caloris anima folia paleasque et vestium fimbrias rapiat, sicut magnes ferrum. Quocumque autem modo libeat tinguitur; nam anchusae radice conchylioque inficiuntur. Lyncurius vocatus quod fiat ex urina lyncis bestiae tempore indurata. Est autem, sicut et sucinum, fulva, adtrahens spiritu folia propinquantia. De purgemmas principatum amethystus Indicus tenet. Amethystus purpureus est permixto violacio colore; et quasi rosae nitor, et leniter quasdam flammulas fundens. Alterum eius genus descendit ad iacinthos. Causam quinque. Sapphirus caeruleus est cum pur
Abbreviated transcription (Latin):
sa exeo pendet qd̾ ñ aut is agere uide¬
tur qũe oportet. aut ñ apud quos. quo
cẽpore. qua lege. quo crimine. qua pe¬
na oporteat. T ranslaciua constitutio:
qd̃ actione translationis & c̃mutatio¬
nis indigere in decur. Iudicialis ẽ: inqͦ¬

Expanded text:
sa ex eo pendet, quod non aut is agere videsa ex eo pendet, quod non aut is agere videtur, quem oportet, aut non apud quos, quo tempore, qua lege, quo crimine, qua poena oporteat. Translativa constitutio, quod actio translationis et commutationis indigere videtur. Iudicialis est, in
Abbreviated transcription (Latin):
ausarum status apud rechores
dr ea res ingua causa consistit
io est consticutio. Greci autẽ statum a
contentione istasm dicunt. latini aucẽ
non solum apugna ꝑ qͣm expugnent
ꝓpositiouẽ aduersarii: sed qd̾ int in eo
pars utraq consistat. Fic aut̃  ex in¬
tentione & depulsione:. Statꝰ autẽ cau¬
sarum duo sunt: rationalis & legalis.
De rationali oriuntur. comectura. fimꝰ.
qualitas. cranslatio. De fine: iudiciał
c legalis. De iudiciali: absoluta. O as¬
sumptina. De assũptiua. concessio. re¬
mocio. criminis. ralatio criminis. cõ¬
pensatio. De concessione: purgatio. &
deprecatio. Comecturalis statꝰ est:
cum factum qd̃ alio obicitur. ab alio
ꝑ negatur. Definitiuus statꝰ ẽ. cum it
qd̃ obicitur. non hoc ẽẽ. contendit᷑. sed
quid illud sit ad hibitis definitionib
approbatur. Qualitas ẽ: dum qͣlis res
sit quericur. Et qr de ui ⁊ genere nego¬
tii controu̾sia agicur: constitatio gene¬
ralis appellacur. T̃rauslatio ẽ: cũ cau¬

Expanded text:
ausarum. Status apud Rhetores tur ea res, in qua causa consistit, id est constitutio. Graeci autem statum a contentione στάσιν dicunt. Latini autem non solum a pugna, per quam expugnent propositionem adversarii, sed quod in eo pars utraque consistat. Fit autem ex intentione et depulsione. Status autem causarum sunt duo: rationalis et legalis. De rationali oriuntur coniectura, finis, qualitas, translatio. De fine iudicialis et negotialis. De iudiciali absoluta et adsumptiva. De adsumptiva concessio, remotio criminis, relatio criminis, conpensatio. De concessione purgatio et deprecatio. Coniecturalis status est cum factum, quod alio obicitur, ab alio pernegatur. Definitivus status est, cum id, quod obicitur, non hoc esse contenditur, sed quid illud sit adhibitis definitionibus adprobatur. Qualitas est, dum qualis res sit quaeritur: et quia de vi et genere negotii controversia agitur, constitutio generalis appellatur. Translatio est cum cau
Abbreviated transcription (Latin):
nus duas babet speties. laudẽ intifaci¬
onem. Laudis ordo trib temporib dĩ¬
tinguit᷑ : ante ipsum. inipso. post ip¬
sum. Ante ipsum. ut que te cam leta.
tulerunt scła. In ipso. ut osola infandoᷤᷤ
troie miserata labores. Post ipsum.ut.
Infreca dum fuiuii airrent. dum mon¬
tib umbre. lustrabt̃. comiexa polus dũ
sid̾a pascet. semꝑ honos nom̃q cuũ lau¬
desq manebunt. Pari ordine e contrario
& inicuꝑatione hoĩs hec forma seruã¬

Expanded text:
nus duas habet species: laudem et vituperatinus duas habet species: laudem et vituperationem. Laudis ordo tribus temporibus distinguitur: ante ipsum, in ipsum, post ipsum. 6. Ante ipsum, ut: Quae te tam laeta tulerunt saecula. In ipsum, ut: O sola infandos Trojae miserata labores. Post ipsum, ut: In freta dum fluvii current, dum montibus umbrae Lustrabunt, convexa polus dum sidera pascet, Semper honos, nomenque tuum, laudesque manebunt. 7. Pari ordine, e contrario, et in vituperatione hominis haec forma servan
Abbreviated transcription (Latin):
tria sunt. Deliberatiuum. De¬
monstratiuũ. iudiciale. De libenitiuũ
genus est: in quo deqͥb libet utilicatib
uite qͥd debeat aut ñ debeat fieri crncta¬
tur. Demonstratiuũ in qͦ laudabilis ꝑso¬
na aut rep̃hensibilis ostendit᷑. Iudiciale.
lnqͥ de ipstus ꝑsolle facto aut pene aut¬
premii sententia dat᷑. Dictum autẽ iu¬
diciale. eo qd̃ iudicet hominem: & sen¬
tentia sua ostendat. utrũ laudabilis p̃¬
inio dignꝰ sit: aut certe reus condẽpna¬
ri liberari ue supplicio. Duplicitas delibe¬
uocatur: eo qd̃ de una queq re ineo de¬
liberatur. Huius genus duplex ẽ:
suasio & dissuasio. id est de expectando
& fugiendo: de faciendo ⁊ non faciendo
Suasoria autẽ intrib locis diuidicur:.
honesto. utili. &. possibili. Hec differt a¬
liqͥd a deliberatiua. quia suasoria eget
se agit. In suasoria autẽ due sunt que plꝰ
ualent: spes ⁊ metꝰ. Demonstratiuum
dictum qd unã quãq rem aut laudan¬
do aut iricuꝑando demonstrat. Qd̃ ge¬

Expanded text:
tria sunt, deliberativum, demonstrativum, iudiciale. Deliberativum genus est, in quo de quibuslibet utilitatibus vitae, quid aut debeat aut non debeat fieri, tractatur. Demonstrativum, in quo laudabilis persona aut reprehensibilis ostenditur. Iudiciale, in quo de ipsius personae facto aut poenae autpraemii sententia datur. Dictum autem iudiciale eo, quod iudicet hominem, et sententia sua ostendat utrum laudabilis praemio dignus sit, aut certe reus condemnari liberarique supplicio. Delibevocatur eo, quod de unaquaque re in eo deliberatur. Huius genus duplex est, suasio et dissuasio, id est de expetendo et fugiendo, id est de faciendo et non faciendo. Suasoria autem in tribus locis dividitur: honesto, utili, et possibili. Haec differt aliquid a deliberativa, quia suasoria eget se agit. In suasoria autem duae sunt quae plus valent: spes et metus. 5. Demonstrativum dictum, quod unamquamque rem aut laudando aut vituperando demonstrat; quod ge
Abbreviated transcription (Latin):
genus ꝑtinet. qd̾ cñ ab eo maliqͦ diffeit.
Nam uicuꝑatio que contraria ẽ. lat¬
di. specialit̾ ad incertam facientis ꝑsoña
adhibetur: cõmunis uͦ locus generalit̃
infacti crimine p̃ponit᷑. Unde ⁊ cõmu¬
nis loctis dr. quia absente ꝑsona ñ tam
in homine qũã in ipsum crimen expo¬
nicur. Omne enĩ uitiũ. non inino cã¬
tum s etiam cõmune inpluribus inue¬
incur. De gemino statu causarũ.u.

Expanded text:
genus pertinet. Quod tamen ab eo in aliquo differt. Nam vituperatio, quae contraria est laudis, specialiter in certam facientis personam adhibetur. Communis vero locus generaliter in facti crimen praeponitur. Unde et communis locus dicitur, quia absente persona non tam in hominem, quantum in ipsum crimen exponitur. Omne enim vitium non in uno tantum, sed etiam commune in plurimis invenitur. De gemino statu causarum .
Abbreviated transcription (Latin):
niani. galliciam. beticam. &x transsieta inte¬
gione africe tingitaniam. Due sunt auten
ispanie. cittrior. quȩ in septentrionis ploga
apẏreneo usq ad cartaginem porrigitur. ul.¬
dor quȩ inmeridiem acclubis usꝙ ad gadi¬
tanum fretum extenditur. Cit̃ ce autem et

Expanded text:
niam, Galleciam, Baeticam, et transfreta in reniam, Galleciam, Baeticam, et transfreta in regione Africae Tingitaniam. 30. Duae sunt autem Hispaniae, Citerior, quae in Septentrionis plaga a Pyrenaeo usque ad Carthaginem porrigitur: Ulterior, quae in Meridiem a Celtiberis usque ad Gaditanum fretum extenditur. Citerior autem et
Abbreviated transcription (Latin):
q̃te lac r. montes cmm et rigor celi ab ca
parte solis aulorem excludunt quo fit ut
candor corporum ñ coleretur. Hant abori.¬
ente alptum inga gientur. omisu acoe¬
prrgna ꝑsusi dnob megnis teno q toda¬
bagica ꝓuinaa dita ẽ. Cisalpina quiacio
alꝑes. Tran saiꝑma .i. transalpes contrascꝑ¬
cenicrionem. Rcatina uͦ: qͦdsit tuxta renũ.
Aquitamoa antem ab obliquis aquis lig̾
sluminis appeslata. qui explurima parte
terminus cius ẽ. eamꝙ pene in cebem cui¬
git. Ispama prius abibero amne iberia nũ¬
cupita postea abispano ispania cognomi
dentali dicta. Sita ẽ aucẽ inter affricam ⁊
galliam a septentrione pirencis montib
clallsa: a reliquis partib undiꝙ maricon¬
ausq. n abritate celi equalis om̃ium fru¬
gum gem̃ib fecunda. geminarum metalloꝵ¬
ꝙ copiis dicissima. Interfluunt eam flumi¬
na magna. betis. mineus. yberis. et tagus
aurum trabens ut paccolus. Habet ꝓuuntia
sex: terraconensem. carthaginensem. lusita¬

Expanded text:
tur. Montes enim et rigor coeli ab ea parte solis ardorem excludunt, quo fit ut candor corporum non coloretur. Hanc ab Oriente Alpium juga tuentur, ab Occasu Oceusa duobus magnis Rheno et RhodaBelgica provincia dicta est. Cisalpina, quia citra Alpes. Transalpina, id est trans Alpes, contra septentrionem. Raetia vero, quod sit iuxta Rhenum. Aquitania autem ab obliquis aquis Ligeris fluminis appellata, qui ex plurima parte terminus eius est, eamque pene in orbem cingit. Hispacupata. Postea ab Hispalo HISPANIA cognomin4 stella Occidentali dicta. Sita est autem inter Africam, et Galliam, a Septentrione Pyrenaeis montibus clausa, a reliquis partibus undique mari conclusa, salubritate coeli aequalis, omnium frugum generibus fecunda, gemmarum, metallorumque copiis ditissima. 29. Interfluunt eam flumina magna, Baetis, Minius, Iberus et Tagus aurum trahens, ut Pactolus. Habet provincias sex: Tarraconensem, Carthaginensem, Lusita
Abbreviated transcription (Latin):
anoticrin. umbria uͦ ut historie narrãt¬
abeo quo ti pore aquose dadis imbrib
suꝑfuerit: et obhoc umbria grece cognonu.¬
tata. Est enim innigis appemiuni montis sita
inparte italie uirͣ meridis̃ ftruria patꝰ ita lt clicta
gonos sinis uocatur. Rome enimi sines an.¬
tea una tantum trb̃is ripa tenebantur.
Aui ctruriam dictam abetirusco pͥnape¬
pͥncipe ꝑutant. Idem et tyrrena agorreno
lidii frẽ qui ex sorte cumppłi parte demeo¬
uia uenit adytaliam. Hȩc ẽ ꝙ tuscia. S tu¬
sciam dicere sidebemus. quia musquam le¬
gunus. Tuscia afrequentia sacͥficii & thuris
mictis. gͣta tempies. aer purꝰ ꝙ blandͦ. Galli

Expanded text:
. Umbria vero, historiae narrant, eo quod tempore aquosae cladis imbribus superfuerit, et ob hoc Ὀμβρία Graece cognominata. Est enim in iugis Appennini montis sita, in parte Italiae iuxta meridiem. Etruria pars Italiae dicta ὅρος finis vocatur. Romae enim fines antea unam tantum Tiberis ripam tenebant. Alii Etruriam dictam ab Etrusco principe putant. Item et Tyrrhenia a Tyrrheno Lydi fratre, qui ex sorte cum populi parte de Maeonia venit ad Italiam. Haec est et Tuscia; sed Tusciam dicere non debemus; quia nusquam legimus. Tuscia autem a frequentia sacrificii mitis
Abbreviated transcription (Latin):
ant satima moxet latium dicta eo qͦ
llan sacurum ã ione sedib suis pulsti ibi
uerit. postremo abitalpo siculorm reg
birgnante italia nuncupata ẽ. Ciꝰsitus
eogitudinem ampluis quam lautudine
a crtio inncurum extenditur. a meridie
Aseno mani ab aquilone adriatico claui
e gͣtissima. Habet lacꝰ. uenacũ. aũmũ.

Expanded text:
mine Saturnia; mox et Latium dicta eo quod mine Saturnia; mox et Latium dicta eo quod idem Saturnus a Iove sedibus suis pulsus ibi latuerit; postremo ab Italo Siculorum rege ibi regnante Italia nuncupata est. Cuius situs longitudine amplius quam latitudine a Circio in Eurum extenditur, a meridie Tyrrheno mare, ab Aquilone Adriatico claudiertate gratissima. Habet lacus Benacum,
Abbreviated transcription (Latin):
quis. arthadia uͦ sinus achaie e: ut plan¬
tam folium inter ionium et egtum ma¬
t exposita. quam archas iouis et caliste
silius pelagis i lditionem redactis ex su¬
o nomine archacdhiam nuncupauit. Ip̃a
sitionia. asitione rege: a quo ꝙ regnũ sicio¬
morum ẽ dictum. Ht̃ autẽ arohadia fluin¬
um magnum crimantum ab eston quoq
apidem qͥ semel acccusm nũquã extingiu¬
arr. Candid uettiam merule ibi nas¬
nuncupata. quib ab stalia secerint᷑. itgio
sortis et sola leta. duob. satis acrib slum¬
is drauo sauo ꝙ uallata. Conungit᷑ antẽ
cum noncoetirtia. hñs aboriente mestã
beuro hystriam. ab africo u alpes apen¬
minas. hñis ab occasu galliã belgicam. ascp¬
amoone danubii fontem ullum ẽ qui
gmamam galliamꝙ secerint. Istriam ister
amus nocauit. qui tĩ t̃ram influit. ip̾e e᷑
danubiuis. Ht̃ autẽ istria asc temrione
paoniam. Italia olim agtu ppłis occapa¬
amagna g̃cia appellata ẽ: dciñ arrgisno¬

Expanded text:
15. Arcadia sinus Achaiae est, ut platani folium, inter Ionium et Aegaeum mare exposita, quam Arcas Jovis et Calistae filius, Pelasgis in ditionem redactis, ex suo nomine Arcadiam nuncupavit. Ipsa est et Sicyonia a Sicyone rege, a quo et regnum Sicyoniorum est dictum. Habet autem Arcadia fluvium magnum Erimanthum; asbeston quoque lapidem, qui semel accensus nunquam exstinguitur. Candidissimae etiam merulae ibi nasnuncupata, quibus ab Italia secernitur: regio vero fortis et solo laeta, duobus satis acribus fluvis, Dravo Savoque, vallata. Coniungitur autem cum Norico et Raetia; habentes ab oriente Moesiam, ab Euro Istriam; ab Africo vero Alpes Appenninos habent, ab occasu Galliam Belgicam, a septentrione Danubii fontem, vel limitem qui Germaniam Galliamque secernit. Istriam Ister amnis vocavit, qui eius terram influit. Ipse est Danubius. Habet autem Istria a septentrione Pannoniam. Italia olim a Graecis populis occupata Magna Graecia appellata est, deinde a regis no
Abbreviated transcription (Latin):
curopam sororem a ioue raptam exp̃cipdo
strmidans confirmato amino cleg
um. Nam bouis forte conspecte secutas¬
locum de nomine bonis boc no¬
uit: nͥ & chebas urbem ustr prit in qui
sunt apollo et hercules maior ille thad̃
fademẽ eoma uocata. asonte quodã apel¬
lii et musis consecrato: qui meadẽ boccia
est. Pdopontasis uͦ suła pars elladis aꝑch¬
pe rege attice uocata. Thessalia athess
ge cognominata quȩ admeridianam pla¬
Thenalia patiua achollis. et ceigo lapbia¬
rum stut. Dequib fectur pohi pͥmo oque¬

Expanded text:
uropam sororem a Jove raptam ex praecepto ris iram formidans, confirmato animo elegit exsilium. Nam bovis forte conspectae secutus veserat: sicque locum de nomine bovis Boeotiam, ubi et Thebas urbem construxit, in qua bi nati sunt Apollo et Hercules major ille Thebanus. Eadem est Aonia vocata a fonte quodam Apollini et musis consecrato, qui in eadem Boeotia est. Peloponnesus vero secunda pars Helladis a Pelope regnata atque vocata. Thessalia a Thessalo rege cognominata, quae ad meridianam plaThessalia patria Achillis, et origo Lapitharum fuit, de quibus fertur, quod hi primo equo
Abbreviated transcription (Latin):
ce tantus accolliti. ut incacumine l
nubes nec uenti ss̃tiant᷑. Achaia ab ala
rege et urtis et prouintia appellata. ha
abeuro egtum. a meri he iouicum. abat¬
fuico et occasu. cassioꝑas. insulas: a solasc¬
cemtrionali parte macedorne ułatace

Expanded text:
tus adtollitur ut in cacumine eius nec nubes nec venti sentiantur. Achaia ab Achaeo rege et urbs et provincia appellata. Haeab Euro Creticum, a meridie Ionium, ab Africo et occasu Cassiopas insulas, a sola septentrionali parte Macedoniae
Abbreviated transcription (Latin):
tingulum. Nam acincto ꝑ dunimitio¬
nem cingulũ noĩatum. Cincto aut̃ iuut¬
nes in exercitatione campestri ueretũ¬
diauelabant. uñ et campestͥs dicebaꝗͥ
Balteum cingułm militare ẽ. dictumẽ
qͦdextosigna dependẽt ad demonstrãdã
ogioĩs militaris suminã .i. sex milium
semaantoꝵ ex qͣ num̃o. et ip̃i consistũt.
arma dependẽt. Tona grecũ ẽ. qmilli
Lonarim. nos cingulũ noĩamꝰ. Strop¬
þͥum ẽ cingulũ aurcũ cũ gẽmis de qͥ
dicit cinna. otͦphio latent̃ cincta ꝑa¬
io allegatꝰ ẽ. Limꝰ ẽ cinctꝰ. ꝗ publice bãnt
a coacto loro dictũ. sibula gͥtum ẽ. qͥma

Expanded text:
cingulum; nam a cinctu per diminutiocingulum; nam a cinctu per diminutionem cingulum nominatum. Cinctu autem iuvenes in exercitatione campestri verecunda velabant; unde et campestris dicebatur. Balteum cingulum militare est, dictum pro quod ex eo signa dependant ad demonstrandam legionis militaris summam, id est sex milium sescentorum, ex quo numero et ipsi consistunt. arma dependent. Zona grecum est, quam illi zonarium, nos cingulum nuncupamus. Strophium est cingulum aureum cum gemmis: de quo dicit Cinna. Strophio lactantes cincta paio inligata est. Limus est cinctus quem publici habebant a coacto loro dictum. Fibula Graecum est, qua
Abbreviated transcription (Latin):
þabitũ uiro. Oraccꝰ in netuum. Consid̾a¬
ces quirites suustrã ciꝰ. en cuiꝰ auctori¬
tatem sequamini. qͥ ꝑꝑmulierum cupi¬
ditatẽ. ut mulietũ ẽ ornatꝰ. Crasiꝰ qͥ ap̃d
parthos periĩt in sencctute duos hũit¬
iuirt
anulos. causam p̃ferens. qͦd petunia ei
inmensa creuisset. multi etiã romanoꝵ
ꝓgͣuitate anulum gestare in digito ab¬
stinuerãt. femine ñ use sũt anulis. nͥ qͦs
uargini sponsus miserat neq ampliꝰ quã
binos aunulos aureos indigitis hr̃e sole¬
bant. At nc̃ ꝑ auro nullũ frminis leuc
ł̃. atq immune membrũ. Int̾ gen̾̃a an ⁊¬
uloꝵ st̃ unguł samotracius. tumꝰ. Un¬
guł ẽ geminatꝰ uocatus q hoc n& mine
ro accingr̃. Samotͣtius aurtꝰ quidẽ
s capitulo scrro. a locoita uocatꝰ. Timiꝰ.
nitentes ꝑcandidam siant ꝑ nafitam
q̃ro. nec qͥs tunca luna ppolut anulos
nec ispidos lapillos. decingulis. .xxxii.¬
inctus c̃iana ⁊ ona et minꝰ latasc¬
micinctum:. et utrisq minima

Expanded text:
viro. Gracchus in Mevium: 'Considerate, Quirites, sinistram eius; en cuius auctoritatem sequimini, qui propter mulierum cupiditatem ut mulier est ornatus.' Crassus, qui apud Parthos periit, in senectute duos habuit anulos, causam praeferens quod pecunia ei inmensa crevisset. Multi etiam Romanorum pro gravitate anulum gestare in digito abstinuerunt. Feminae non usae anulis, nisi quos virgini sponsus miserat, neque amplius quam binos anulos aureos in digitis habere solebant. At nunc prae auro nullum feminis leve est atque inmune membrum. Inter genera anulorum sunt ungulus, Samothracius, Thynius. Ungulus est gemmatus, vocatusque hoc nomine adcingitur. Samothracius aureus quidem, sed capitulo ferreo; a loco ita vocatus. Thynius nitentes nec percandida margarita quaero, nec quos Tunnica lima perpolivit anellos nec iaspios lapillos. De cingulis . Cinctus est lata zona, et minus lata semicinctium, et utrisque minima