comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
occultis. De occultis sapientia tra¬
hit᷑: quia cum sit inuisibilis. non
nisi inuisibiliter inuenit᷑. Quȩ
recte quoq trabi dicit᷑. quia ficut
flatum trabimus ut corpus uiuat:
sic ab intimis sapientiȩ sp̃s ducit᷑.
ut ad uitam anima subsistat. Unde
psalmista ait. Os meum apui. &
attraxi sp̃m. Que nimirũ sapienti¬
a humana carne cum anima ra¬
tionali suscepta dum ab intimis
apparuisset in promptu: mundus
hic quia auctorem suũ inuisibi¬
lem uidere non potuit. quem
uisibilem conspexit hominẽ. eum
quoꝙ & inuisibilem agnouit
dm̃. Conuersa ẽ ab infidelitatis
sue tenebris suꝑba prius sua
auersione gentilitas: ostensis sig¬
nis atq ꝓdidigiis creuit fides.
Propagata autẽ fide: in ueneratione
om̃ium scẽ eccłȩ culmen emicuit.
Cui cum deessent aꝑti aduersarii.
temptari cepit a suis. Nam mul¬
tȩ quoꝙ in ea hereses exortȩ: con¬
tra eam duri certaminis bella
parauerunt. Exercenda quippe ẽ
noc tempore ꝑ laborem. quȩ sequen¬

Expanded text:
uis. De occultis sapientia trahitur, quia cum sit invisibilis, non nisi invisibiliter invenitur. Quae recte quoque trahi dicitur, quia sicut flatum trahimus, ut corpus vivat, sic ab intimis sapientiae spiritus ducitur, ut ad vitam anima subsistat. Unde Psalmista ait: Os meum aperui, et attraxi spiritum . Quae nimirum sapientia, humana carne cum anima rationali suscepta, dum ab intimis apparuisset in promptu, mundus hic quia auctorem suum invisibilem videre non potuit, quem visibilem conspexit hominem, eum quoque et invisibilem agnovit Deum. Conversa est ab infidelitatis suae tenebris superba prius sua aversione gentilitas, ostensis signis atque prodigiis crevit fides; propagata autem fide, in veneratione omnium sanctae Ecclesiae culmen emicuit. Cui cum deessent aperti adversarii, tentari coepit a suis. Nam multae quoque in ea haereses exortae contra eam duri certaminis bella paraverunt. Exercenda quippe est hoc tempore per laborem, quae sequen
Abbreviated transcription (Latin):
Nocte opprunit eum tempestas. Quia
hic noctem. nisi absconditum tempus
repentini exitus appellat: Tempestatis
uͦ nomine. iudicii turbinem defignat.
qd etiam psalinista testat᷑ dicens. Ds
manifeste ueniet. d̾s nr̃ & non filebit.
Ignis in conspectu eus ardebit: & in cir¬
cuitu eius tempestas ualida. De qua
tempestate etiam sapientia ꝑ salomonẽ
dicit. Ego quoq in interitu ur̃o ridebo.
& subsannabo cum uobis qđ timebatis
aduenerit: cum irruerit repentina ca
lamitas. & interitus quasi tempestas
ingruerit. & quia ipsa uenturi exit᷑
ignorantia nex uocat᷑. nocte oppͥmit
eum tempestas: id ẽ turbo eum diuini
iudicii. dum ignorat app̃hetidit. Hinc
ẽ namq qđ ꝑ semetipsam ueritas dic̃.
Si sciret paterfamilias qua hora fur
ueniret: ugilaret utiq. & ñ sineret¬

Expanded text:
Nocte opprimet eum tempestas. Quid hoc loco noctem, nisi absconditum tempus repentini exitus appellat? Tempestatis vero nomine, judicii turbinem designat. Quod etiam Psalmista testatur, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit; ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . De qua tempestate etiam Sapientia per Salomonem dicit: Ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentina itus quasi tempestas ingruerit . Et quia ipsa venturi exitus ignorantia nox vocatur, nocte opprimet eum tempestas, id est turbo eum divini 570 judicii dum ignorat apprehendet. Hinc est namque quod per semetipsam Veritas dicit: Si sciret paterfamilias qua hora fur veniret
Abbreviated transcription (Latin):
ut in fine quandoq se exerceat distri¬
ctio pumentis. Quia uocaui inqͥt
& renustis. extendi manum meam.
&e non fuit qui aspiceret. Despexistis
om̃e consilium meum. & increpatio¬
nes meas neglexistis. Dicat iam qua¬
liter feriat. quos ad se nullatenus
reuertentes tanta longanimitate su¬
stentat. Ego quoꝙ in interitu ur̃o
ridebo. & subsannabo cum uobis qđ
timebatis aduenerit. Cum irruerit
repentina calamitas. & interitus qͣsi
tempestas ingruerit: quando uenerit
suꝑ uos tribulatio & angustia. tunc
inuocabunt me & non exaudiam: ma¬
ne confurgent. & non uiuenient me.
Ore itaq sapientissimi salomonis cun¬
cta de suꝑno iudicio diligenter ex¬
pressa sunt: quia ⁊ prius dulcit᷑ uo¬
eat. & postmodum terribiliter incre¬
pat: & ad extremum inretractabiliter
aampnat. Bene gͦ dicit᷑. Numquia
clamorem eius exaudiet ds̃. quando
uenerit suꝑ illum angustia: Quia
nimirum om̃is hypocrita tunc reme¬

Expanded text:
ut in fine quandoque se exerceat distriut in fine quandoque se exerceat districtio punientis. Quia vocavi, inquit, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret; despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis . Dicat jam qualiter feriat, quos ad se nullatenus revertentes tanta longanimitate sustentat. Ego quoque in interitu vestro ridebo et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentina enerit super vos tribulatio et angustia. Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ore itaque sapientissimi Salomonis cuncta de superno judicio diligenter expressa sunt, quia et prius dulciter vocat, et postmodum terribiliter increpat, et ad extremum inretractabiliter damnat. Bene ergo dicitur: Nunquid clamorem ejus audiet Deus, quando venerit super illum angustia? Quia nimirum omnis hypocrita tunc reme
Abbreviated transcription (Latin):
tanto magna tunc exercetur seueritas.
quanto nunc maior miscdia p̾rogat᷑.
Et districte tunc iudicium non correctis
exerit. qui pietatem nunc delinquentib
patienter impendit. Hinc & enim ꝓpħa
ait. Querite dñm dum inueniri po¬
test. inuocate eum dum ꝓpe est. Mo¬
do enĩ non uidet᷑ & ꝓpe ẽ: tunc uide¬
bit᷑ & ꝓpe non erit. Nec dum in uidi¬
cio apparuit. & si querit᷑ iuenitur.
Nam miro modo cum in iudicio appa
refert. & suauiter blandientem. & ter¬
ribiliter iudicantem dicens. Sapi¬
entia foris p̾dicat. in plateis dat uo¬
cem suam. Cuius uocem quoꝙ in¬
sinuat subdens. Usquequo paruuli di¬
ligitis infantiam. & stulti ea que sibi
sunt nexia cupient. & imprudentes o¬
dibunt scientiam: Conuertimini ad
correptioem meam. en ꝓferã uobis
spm meum. & ostendam uerba mea.
En qualib uerbis expressa ẽ dulcedo
uocantis. Videamus nunc quib insi¬
nuat᷑ modis seueritas increpantis.

Expanded text:
tanto magna tunc exercetur severitas, tanto magna tunc exercetur severitas, quanto nunc major misericordia prorogatur; et districte tunc judicium non correctis exerit, qui pietatem nunc delinquentibus patienter impendit. Hinc etenim propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . Modo enim non videtur, et prope est; tunc videbitur, et prope non erit. Necdum in judicio apparuit, et si quaeritur, invenitur. Nam miro modo cum in judicio apparrefert et suaviter blandientem, et terribiliter judicantem, dicens: Sapientia foris praedicat, in plateis dat vocem suam . Cujus vocem quoque insinuat, subdens: Usquequo parvuli diligitis infantiam, et stulti ea quae sibi sunt noxia cupiunt, et imprudentes odibunt scientiam ? Convertimini ad correptionem meam; en proferam vobis spiritum meum, et ostendam verba mea . En qualibus verbis expressa est dulcedo vocantis. Videamus nunc quibus insinuatur modis severitas increpantis,
Abbreviated transcription (Latin):
intuens. nequaquã głam futuram
appetere. sed cuꝑe p̾sentem tenere:
ait. Que enim spes ẽ hypocrite:
Quia dum p̾sentia diligit. futura
minie sperat. Scriptum namq
est. Qđ enim uidet quis. quid
sperat: Iccico gͦ ab hypocrita ad
eterna p̃mia ꝑ spem minune tendi¬
tur: quia qđ alio querendũ fuerat.
hic se tenere głatur. Cuius quia
culpa ꝓlata ẽ. etiam pena subiun¬
gitur: cum ꝓtinus subinfertur. Nũ¬
quid clamorem euis audiet deus.
cum uenerit suꝑ illum angustia Cla¬
morem eius angustie tempore dñs ñ¬
audit. quia tranquillitatis tempore
in p̃ceptis suis ipse clamautem dnm
non audiuit. Seriptum quippe ẽ. Qͥ
auertit aurem suam ne audiat legẽ.
oratio enis erit execrabilis. Sc̃s itaq
uir intuens quia om̃s qui mnc oꝑa¬
ri recta contempnunt. extremo se tẽ¬
pore ad petitionis uerba conuertunt:
dicit. Numquid clamorem eius au¬
diet ds. Quib ꝓfecto uerbis uoci nr̃i
redemptoris obsequitur: qui ait. Nouis

Expanded text:
intuens, nequaquam gloriam futuram intuens, nequaquam gloriam futuram appetere, sed cupere praesentem tenere ait: Quae enim spes est hypocritae? quia dum praesentia diligit, futura minime sperat. Scriptum namque est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Idcirco ergo ab hypocrita ad aeterna praemia per spem minime tenditur, quia quod alio quaerendum 563 fuerat, hic se tenere gloriatur. Cujus quia culpa prolata est, etiam poena subjungitur, cum protinus subinfertur: quid clamorem ejus audiet Deus, cum venerit super eum angustia? - Clamorem ejus angustiae tempore Dominaudit, quia tranquillitatis tempore in praeceptis suis ipse clamantem Dominum non audivit. Scriptum quippe est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Sanctus itaque vir intuens quia omnes qui nunc operari recta contemnunt extremo se tempore ad petitionis verba convertunt, dicit: Nunquid clamorem ejus audiet Deus? Quibus profecto verbis vocibus nostri Redemptoris obsequitur, qui ait: Noviss
Abbreviated transcription (Latin):
dinem narrat. nr̃am ad se imꝑitiam
subleuat: & bona sua loquendo nos
edocet. quem om̃ino homo non
cognosceret. si de tacere uoluisset.
Iccireo gͦ laudes suas indicat. ut ua¬
leamus eum audientes cognoscere.
cognoscentes amare: amantes seqͥ.
sequentes adipisci: adipiscentes uͦ eiꝰ
uisione ꝑfrui. Unde psalmista ait.
Uirtutem operum suoꝵ annuntiaũ
popło suo: ut det illis hereditatem
titudinem sue oꝑationis insinuat. ut
eum qui audierit. donis ditescat.
Morem gͦ sui creatoris imitantes scĩ
uiri. nonnumquã quedam de se ut
audientes instruant. non ut ipsi ꝓ¬
ficiant manifestant: & tamen in his
alta se consideratione custodiunt.
ne dum alios a terrena intentione
erigunt. ipsi in terrenȩ laudis ap¬
petitione mergant᷑. Quoꝵ plerũq
dicta imitantur hẏpocrite. sed di¬
ctoꝵ sensum penitus ignorant: qr
qđ iusti agunt ad utilitatẽ ꝓximi.
hoc ipsi faciunt ad extensionem no¬
minis sui. Sc̃s autẽ uir hypocritas

Expanded text:
dinem narrat, nostram ad se imperitiam dinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis haereditatem titudinem suae operationis insinuat, ut eam qui audierit donis ditescat. Morem ergo sui creatoris imitantes sancti viri, nonnunquam quaedam de se, ut audientes instruant, non ut ipsi proficiant, manifestant; et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitione mergantur. Quorum plerumque dicta imitantur hypocritae, sed dictorum sensum penitus ignorant, quia quod justi agunt ad utilitatem proximi, hoc ipsi faciunt ad extensionem nominis sui. Sanctus autem vir hypocritas
Abbreviated transcription (Latin):
erat de se fortasse adhuc mirabiliora
locuturus. sed ab humana laude alta
consideratione se temꝑans subdidit.
Parco autẽ nequis me existimet supra
id qđ uidet in me: aut audit aliquid
ex me. Habebat gͦ adhuc dicendum
de se aliquid: qui parcit dicere. Sed
egit utrumq doctor egregius. ut &
loquendo que egerat discipłos instru¬
eret: & tacendo se intra humilitatis
limitem custodiret. Niis namq
esset ingratus. si de se discipłis tota
reticeret: & fortasse nimis incautus.
si dese tota uel discipłis ꝓderet. Sed
mirabiliter ut dictum ẽ egit utrumq
ut loquendo erudiret uitam audi
entium: tacendo custodiret suam.
Sciendum uͦ ẽ. qđ sc̃ĩ uiri quociens
de se aliquid sequentib innotescunt:
morem sui creatoris imitant᷑. Nã
ds qui nos ꝓhibet. ne ꝓprio ore lau¬
demur. ꝑ scripturam sacram lau¬
des suas loquitur: non quia ipse
eis indiget. qui ꝓficere laudib nes¬
cit: sed dum suam nobis magnitu¬

Expanded text:
erat de se adhuc fortasse admirabiliora erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed ab humana laude alta consideratione se temperans, subdit: Parco autem ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Habebat ergo adhuc dicendum de se aliquid qui parcit dicere, sed egit utrumque doctor egregius, ut et loquendo quae egerat discipulos instrueret, et tacendo se intra humilitatis limitem custodiret. Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis tota reticeret; et fortasse nimis incautus, si de se tota vel discipulis proderet; sed miraut et loquendo erudiret audientium vitam, et tacendo custodiret suam.Sciendum vero est quod sancti viri quoties de se aliquid sequentibus innotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
innocentiȩ honestate se uestiunt.
Unde recte ꝑ euangłium uoce nr̃i re¬
demptoris merepant᷑. cum eis dicit᷑.
Ue uobis hypocrite. quia similes fa
cti estis sepulchris dealbatis: que fo¬
ris quidem apparent hominib spe¬
ciosa. intus u plena sunt ossib mor¬
tuoꝵ. & om̃i spurcitia. Ita & uos foris
quide apparetis hominib iusti. intͦ¬
autẽ pleni estis auaritia & iniquita¬
te. Quo contra om̃s ueraciter scĩ.
non solum głam supra modum su¬
um om̃ino non appetunt: sed etiam
hoc ipsum uideri refugiunt. qđ esse
meruerunt. Unde ille p̃dicator egre¬
gius ueritatis. contra pseudo apłos
loquens. dum uirtutes eximias oꝑa¬
tionis sue ꝓ discipłaꝵ eruditione nar¬
raret. dum tot se ꝑicula tolerasse co¬
arciruata ꝑsecutione describeret. &
post hec usq ad tercium celum. rur¬
sumq in paradsum raptum se esse
cõmemoret. unde tanta cognoscere
potuisset. quanta loqui om̃ino ñ posset:

Expanded text:
innocentiae honestate se vestiunt. innocentiae honestate se vestiunt. Unde recte per Evangelium voce nostri Redemptoris increpantur, cum eis dicitur: Vae vobis hypocritae, qucti estis sepulcris dealbatis, quae foris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcitia, ita et vos foris quidem apparetis hominibus justi, intus vero pleni estis avaritia et iniquitaV. Quo contra omnes veraciter sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Unde ille praedicator egregius veritatis, contra pseudoapoloquens, dum virtutes eximias operationis suae pro discipulorum eruditione narraret, dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeret, et posthaec usque ad tertium coelum, rursumque in paradisum raptum se esse memoraret; ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino non posset:
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ei inimicus est: qui fidilem
se dum affirmat uocib. morib ne¬
gat. Et quia eum uelut infidelem
estunat. qui illam specietenus intꝰ
positus uicio prauȩ actionis impug¬
nat. recte dicit: sicut imptus inum¬
cus m̃s. & aduersarius m̃s sicut
quasi iniquus. Acsi aꝑte dicat. dme
etiam fide discrepat: qui mͥ oꝑe non
concordat. Sequitur. Que eim spes¬
est hypocritȩ si auare rapiat. & ñ
liberet ds animam eus: Hypocri¬
ta qui latina lingua dicit᷑ simtila¬
tor. iustus non esse appetit. sed ui¬
deri. Et iccirco auarus raptor .cꝰ qr
dum ique agens desiderat de scĩ¬
tate uentrari. laudem uitę rapit ali¬
enȩ. Studium uͦ esse hypocritarum
solet. ut & qđ sunt supprimant. &
hoc qđ non sunt esse se hominib in¬
notescant: quatinus mensuram suã
ꝑ estimationẽ transeant. & p̃ire se ce¬
teros actionis nomine ostendant.
Refugiunt uideri qđ sunt: & ante o¬
culos hominum suꝑducta quadam

Expanded text:
quippe ei inimicus est, qui fidelem quippe ei inimicus est, qui fidelem se dum affirmat vocibus, moribus negat. Et quia eum velut infidelem aestimat qui illam specie tenus intus positus vitio pravae actionis impugnat, recte dicit: Sicut impius inimicus meus, et adversarius meus quasi iniquus. Ac si aperte dicat: A me etiam fide discrepat, qui mihi opere non concordat. Sequitur: CAPUT VII Rees hypocritae, si avare rapiat, et non liberet Deus animam ejus? - Hypocrita qui Latina lingua dicitur simulator, justus non esse appetit, sed videri, et idcirco avarus raptor est, qui dum iniqua agit, desiderat de sanctitate venerari, laudem vitae rapit alienae. Studium vero esse hypocritarum solet ut et quod sunt supprimant, et hoc quod non sunt esse se hominibus innotescant, quatenus mensuram suam per aestimationem transeant, et praeire se caeteros actionis nomine ostendaRefugiunt videri quod sunt, et ante oculos superinducta quadam
Abbreviated transcription (Latin):
quando ꝓ similitudine non pom¬
tur. sed ꝓ ueritatẽ. Unde ẽ illud.
Uidimus głam eius. głam quasi ti¬
nigeniti a patre. Unde hic quoꝙ
sicut t quasi ꝓ affirmatione poti¬
us. quam ꝓ similitudine dictum
tuidetut. Inter impium uͦ & iniquũ
hoc distare nonnumquam solet.
quia om̃is impius. iniquus: non
tamen om̃is iniquus ẽ impius.
Impius namq ꝓ infideli ponitur.
id ẽ a pietate religi.onis alienus.
Inquus uͦ dicit᷑. qui prauitate oꝑiᷤ
ab equitate discordat: uel si fortas¬
se xp̃iane fidei nomen portat. Beati
gͥ iob uoce typica. scã eccła designa¬
tur. quia alios recte fidei contra¬
dicentes tolerat. impium se habere
fatet᷑ inimicum. Quia uͦ alios sub
p̃textu fidei intus positos in prauis
oꝑib patitur: iniquũ suum aduer¬
sarium detestat᷑. Si autẽ sicut & qͣsi
oportet magis ut ꝓ similitudine po¬
situm sentiamus: scã eccła eos quos
uiuentes carnaliter intra se tolerat.
de similitudine impioꝵ notat. Int

Expanded text:
o similitudine ponitur, sed pro veritate. Unde est illud: « Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre , » unde et hic sicut et quasi pro affirmatione potius quam pro similitudine dictum videtur. Inter impium vero et iniquum hoc distare nonnunquam solet, quia omnis impius iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. Impius namque pro infideli ponitur, id est a pietate religionis alienus; iniquus vero dicitur, qui pravitate operis ab aequitate discordat, vel si fortasse Christianae fidei nomen portat. Beati igitur Job voce typica sancta Ecclesia, quae alios rectae fidei contradicentes tolerat. impium se habere fatetur inimicum. Quia vero alios sub praetextu fidei intus positos in pravis operibus patitur, iniquum suum adversarium detestatur. Si autem sicut, et quasi, oportet magis ut pro similitudine positum sentiamus, sancta Ecclesia eos quos viventes carnaliter intra se tolerat de similitudine impiorum notat. Intus
Abbreviated transcription (Latin):
deamus nunc mopiam ardentis di¬
uitis. cunis tanta habuna ⁊ gantia
fuit epulantis. Ait enun.  Pater
abraham miserere mei. & mi Ette la¬
rarum ut intinguat extremum di¬
giti sui in aquam. ut refrigeret lin¬
guam meam: quia crucior in hac
flamina. Quib uerbis nobis non boc
innotescit᷑. quia illic in tanto ardo¬
re una tunc ad sufficientiam refri¬
gerii aque stilla requirat᷑: sed qđ
is qui de habundantia peccauerit.
illic estuanti nimis cremet᷑ inopia.
uidemus enim in uerbis diuitis ex sub¬
tilissimo dĩ udicio quam digna tali
culpe pena responderit. Agente namq
inopia. illic usq ad minima petenda
compulsus est : quia bic agente tena
Quid retribui subtilius. quid distric¬
tius potest: Guitam aquȩ petiit. qui
micas panis negauit. Apprehendit¬
eum quasi aqua mopia. Non mune¬
rito aquę tuno illa inopia compa¬
rat᷑. quȩ in inferno cruciat. quȩ sus¬
ceptos in ꝓfundis absorbens. solet la¬
cus nomine designari. Undȩ ꝑ ꝓpbam

Expanded text:
deamus nunc inopiam ardentis divitis, cujus tanta abundantia fuit epulantis. Ait enim: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, guam meam: quia crucior in hac flamma. Quibus verbis nobis non hoc innotescitur quia illic in tanto ardore una tunc ad sufficientiam refrigerii aquae stilla requiratur, sed quod is qui de abundantia peccaverat illic aestuanti nimis cremetur inopia. Videmus enim in verbis divitis, ex subtilissimo Dei judicio, quam magna tali culpae poena responderit. Agente namque inopia, illic usque ad minima petenda compulsus est, qui hic agente tenact. Quid tribui subtilius, quid districtius potest? Guttam aquae petiit qui micas panis negavit. CAPeum quasi aqua inopia. Non immerito aquae tunc illa inopia comparatur, quia in inferno cruciat, qui susceptos in profundis absorbens, solet lacus nomine designari. Unde per prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enim terrenarum rerum amore
uncitur: in do nullatenus delectatur.
Esse quidem sine delectatione anima
nũquam potest. Nam aut infimis
delectat᷑ aut summis. Et quanto al¬
tiori studio exercet᷑ ad summa. tan¬
to maiori fastidio torpescit ad infi¬
ma. Quantoq acriori cura mar¬
deseit ad infima. tanto corpore damp¬
nabili frigescit a summis. Utraq enĩ
simul & ȩqualiter amari non possunt.
Unde ioħs apłs sciens inter spinas
amorum secularium suꝑnȩ carita¬
tis messem germinare non posse: pͥ¬
usquam eterni amoris semina ꝓfe¬
rat. de audientium cordib scã uerbi
manu. amorum sȩcularium spinas
eradicat dicens. Nolite diligere mun¬
dum. neq ea que in mundo sunt.
Marꝙ subiungit. Quia si quis diligit
mundum. non ẽ caritas patris in eo.
Acsi aꝑte dicat. Utriꝙ se amores in
uno corde non capiunt. nec in eo se¬
ges suꝑne caritatis pullulat. in quo
illuͣm spine infimȩ delectationis ne¬
cant: atꝙ ipsas ex hac infima dele¬

Expanded text:
Qui enim terrenarum rerum amore vincitur, in Deo nullatenus delectatur. Esse quidem sine delectatione anima nunquam potest; nam aut infimis delectatur, aut summis; et quanto altiori studio exercetto majori fastidio torpescit ad infima; quantoque acriore cura inardescit ad infima, tanto tepore damnabili frigescit a summis. Utraque enim simul et aequaliter amari non possunt. Unde Joannes apostolus sciens inter spinas amorum saecularium supernae charitatis messem germinare non posse, priusquam aeterni amoris semina proferat, de audientium cordibus sancta verbi manu amorum saecularium spinas eradicat, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . Moxque subjungit: Quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Ac si aperte dicat: Utrique se amores in uno corde non capiunt; nec in eo seges supernae charitatis pullulat, in quo illam spinae infimae delectationis necant. Atque illas ex hac infima dele
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ manum di que omp̃s habeat. nec
abscondam. Sic beatus iob loquitur
uerbis suis. ut aliquid signet ex nr̃is.
Nam scã eccła docens in quantũ cognos¬
cere expedit. nichil ueritatis abscon¬
dit. Quia enim manus dĩ uocatur
filius. om̃ia quippe ꝑ ipsum facta st̃.
ꝑ manum di docere se ꝑhibet eos quos
in ꝓpria. sapientia remanere fatuos
uidet. Aesi aꝑte dicat. Ego ex me aliqͥd
nescio sed quicquid de ueritate senti¬
o. hoc ex ciusdem ueritatis largitate cõ¬
prehendo. uos iccirco recta nͣ sapitis.
quia hanc eandem urãm sapientiam
non di manui sed uobismet ipsis datis.
do sentiunt. id ꝓpriis uirib tribu¬
unt: & tantomagis se priuant suꝑna
sapientia. quanto illam quasi ex suo
ingenio habere priuatam uolunt.
Quib aliquando datur ad iudiciũ
suum. ut recte quidem aliqua sciant.
sed ex ipsa hac scientia obligatiores ad
penam fiant. Unde apte subdit᷑. Ecce¬

Expanded text:
 manum Dei, quae Omnipotens habeat, nec abscondam. - Sic beatus Job loquitur verbis suis, ut alNam sancta Ecclesia docens, in quantum cognoscere expedit, nihil veritatis abscondit. Quia enim manus Dei vocatur Filius Omnia quippe per ipsum facta sunt , per manum Dei docere se perhibet eos quos in propria sapientia remanere fatuos videt. Ac si aperte dicat: Ego ex me aliquid nescio; sed quidquid de veritate sentio, hoc ex ejusdem Veritatis largitate comprehendo. Vos idcirco recta non sapitis, quia hanc eamdem vestram sapientiam non Dei manui, sed vobismetipsis datis. do sentiunt, id propriis 565 viribus tribuunt; et tanto magis se privant superna sapientia, quanto illam quasi ex suo ingenio habere privatam volunt. Quibus aliquando datur ad judicium suum ut recte quidem aliqua sciant, sed ex ipsa hac scientia obligatiores ad poenam fiant. Unde apte subditur: C
Abbreviated transcription (Latin):
Delectari gͦ in dõ hẏpocrita non ualet.
quia in eius mente desideria suꝑna
non ꝓdeunt. quam ꝓfecto spine tͣ¬
rem amoris p̃munt. De quo apte sub¬
ditur. Et inuocare dm̃ in om̃i tẽpore.
Tunc quippe dm̃ hẏpocrita inuocat.
cum hunc terrenarum rerum tribu¬
latio angustat. Nam cum in hoc
scło effectum quesite felicitatis inue¬
nerit: auctorem qui hanc ipsam fe¬
licitatẽ tribuit. non requirit. Quia¬
uͦ ut p̾diximus esse ars docentium
debet. ut in auditoꝵ suoꝵ mentib
prius studeant ꝑuersa destruere. &
postinodum recta p̃dicare: ne bonũ
sce̾ p̾dicationis semen plena malis
corda non capiant. Unde ad iheremi¬
am dicit᷑. Ccce constitui te hodie
suꝑ gentes & suꝑ regna. ut euellas.
& destruas. & disꝑdas: & dissipes. et
tur ut destruat. postmodum ut edi¬
ficet: prius ut euellat. postmodũ¬
ut plantet: quia nequaqua recte
ueritatis fundamentum ponit᷑. iisi
prius erroris fabrica destruat᷑. Beat̾
iob postquã causas uiuersalis eccłe

Expanded text:
Delectari ergo in Deo hypocrita non valet, quia in ejus mente desideria superna non prodeunt, quam profecto spinae terreni amoris premunt. De quo aperte subditur: Et invocare Dominum in omni tempore. - Tunc quippe Deum hypocrita invocat, cum hunc terrenarum rerum tribulatio angustat. Nam cum in hoc saeculo effectum quaesitae felicitatis invenerit, auctorem qui hanc ipsam felicitatem tribuit non quaerit. Sequivero, ut praediximus, esse ars docentium debet ut in auditorum suorum mentibus prius studeant perversa destruere, et postmodum recta praedicare, ne bonum sanctae praedicationis semen plena malis corda non capiant; unde ad Jeremiam dicitur: Ecce constitui te hodie super gentes et regna, ut evellas et destrutur ut destruat, et postmodum aedificet; prius ut evellat, et postmodum plantet, quia nequaquam rectae veritatis fundamentum ponitur, nisi prius erroris fabrica destruatur; beatus Job postquam causas universalis Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
aurum. Auget reatum culpe sequen¬
tis. p̃conum głȩ p̃cedentis. Nam
uniuscuiusq casus. tanto maioris est
criminis: quanto priusquã caderet.
maioris potuit esse uirtutis. Dicat᷑ gͦ
uidea dicat᷑ quid fuerit: & p̃cedenti¬
um magnitudo uirtutum. crescat ad
cumulum sequentium delictoꝵ. Lo¬
cus saphiri lapides eus. & glebe illiꝰ
aurum. Quid enim hoc loco ꝑ lapi¬
des. nisi scoꝵ ac fortium mentes acci¬
punus: In scriptura &enim sacra a¬
liquando lapides in malo. aliquando
uͦ in bono accipi solent. Nam cum
lapides ꝓ insensibilitate ponuntur.
dura ꝑ lapides corda signant᷑. Unde
ce ꝑ iohanniem dicit᷑. Potens est ds de
lapidib istis suscitare filios abrahȩ.
Qui uidelicet nomine lapidam. cor¬
da gentilium designat: dura tunc
ram cor lapideum de carne ur̃a. et
dabo uobis cor carneum. Et rursum
ꝑ lapides. mentes fortium designa

Expanded text:
a.---Auget reatum culpae sequentis praeconium gloriae praecedentis. Nam uniuscujusque casus tanto majoris est criminis, quanto priusquam caderet majoris potuit esse virtutis. Dicatur ergo Judaea, dicatur quid fuerit, et praecedentium magnitudo virtutum crescat ad cumulum sequentium delictorum. Locus sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum. Quid enim hoc loco per lapides, nisi sanctorum ac fortium mentes accipimus? . In Scriptura etenim sacra aliquando lapides in malo, aliquando vero in bono accipi solent. Nam cum lapis pro insensibilitate ponitur, dura per lapides corda signantur. Unde et per Joannem dicitur: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Qui videlicet nomine lapidum corda gentilium designat, dura tunc ram cor lapideum de carne vestra, et dabo vobis cor carneum . Rursum per lapides mentes fortium designa
Abbreviated transcription (Latin):
breue tempus sublimius elati sunt:
tanto contra se in ꝑpetuum grauius
ingemiscunt. Dicat gͦ. Aꝑit oculos
suos. & nichil muemiet. quia illie a¬
ꝑit ad supplicia. quos hic ad mise¬
ricordiam clausos tenebat. Aꝑit o¬
culos. & pietatis fructum ñ inuenit.
quos hic clausos tenuit cũ inuenit.
Tarde quoq illi oculos aꝑiunt. qui
teste sapientia dampnationis suȩ
tempore dicturi referuntur. Quid
nobis ꝓfuit suꝑbia. & diuitrarum
iactantia quid contulit nobis:
Transierunt om̃ĩa illa tanquã um¬
bra. & tanqu̾a nuntius ꝑcurrens.
Uilia & fugitiua esse que tenuert᷑.
iam amissa cognoscunt. Quȩ qͣm¬
dni aderant: stultis eoꝵ cordibus
magna & mansura uidebantur.
Sero diues aꝑuit oculos. quando
lazarum requiescentẽ uidit: quẽ
iacentem ante ianuam uidere
contempsit. Intellexit ibi. quid hic
facere noluit. In dampnatione sua
cognoscere compulsus ẽ. qđ fuit qđ
ꝑdidit. quando indigentẽ ꝓpximum

Expanded text:
breve tempus sublimius elati sunt, breve tempus sublimius elati sunt, tanto contra se in perpetuum gravius ingemiscunt. Dicat ergo: Aperiet oculos suos, et nihil inveniet, quia illic aperit ad supplicia, quos hic ad misericordiam clausos tenebat. Aperit oculos suos, et pietatis fructum non invenit, quos hic clausos tenuit cum invenit. Tarde quoque illi oculos aperiunt, qui, teste Sapientia, damnationis suae tempore dicturi referuntur: Quid nobis profuit superbia, divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia illa tanquam umbra, et tanquam nuntius percurrens . Vilia et fugitiva fuisse quae tunuerant, jam amissa cognoscunt, quae quandiu aderant stultis eorum cordibus et magna et mansura videbantur. Sero dives aperuit oculos , quando Lazarum requiescentem vidit, quem jacentem ante januam videre contempsit. Intellexit ibi quod hic facere noluit; in damnatione sua cognoscere compulsus est quid fuit quod perdidit, quando indigentem proximum
Abbreviated transcription (Latin):
& acceptis reb tumeat: seseq suꝑ cete¬
ros extollat. Gloriet᷑ se habere: quod
ꝓrimus non habet. Ueniet quandoꝙ
tempus ut euigilet: & tunc cognoscat
quam uacuum fuerit. qđ in somno
tenerat. Sepe namq contingit dor¬
mienti mopi: ut se ꝑ somnium diui¬
tem uideat. atq ex eisdem reb ani¬
mum extollat. Letetur se habere qđ ñ
habuit. iamq dedignari querat: a qͥ¬
b dedignatum esse se doliit. Ded re¬
pente riugilans. euigilasse se doleat.
qui tactrim diuitiarum imaginem
uet dormiens tenebat. Giemit enim
ꝓtinus sub pauꝑtatis pondere. inopi¬
o suȩ angustiis p̃mitur. & eo peuis
quo ad tempus breuisfimum uel ua¬
cue diues fuit. Sicsic nimirũ huius
mundi sunt diuites qui reb acceptis
tament: bene oꝑari de sua habun¬
dantia nesciunt. Quasi dormientes
sunt dnntes. sed pauptatẽ suam cui¬
gilan stes iuenuint. quia nehil
secum.  ad illud iudicium qđ ꝑina¬
net fe srunt. Et quanto nunc ad

Expanded text:
et acceptis rebus tumeat, seseque super caeteet acceptis rebus tumeat, seseque super caeteros extollat, glorietur se habere quod proximus non habet. Veniet quandoque tempus ut evigilet, et tunc cognoscat quam vacuum fuerit quod in somno tenuerat. Saepe namque contingit dormienti inopi ut se per somnium divitem videat, atque ex eisdem rebus animum extollat, laetetur se habere quod non habuit, jamque dedignari quaerat a quibus dedignatum esse se doluit. Sed repente evigilans, evigilasse se doleat, qui interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, et inopiae suae angustiis premitur; et eo pejus, quo ad tempus brevissimum, vel vacue dives fuit. Sic sic nimirum hujus mundi sunt divites, qui rebus acceptis tument. Bene operari de sua abundantia nesciunt, 569 quasi dormientes sunt divites; sed paupertatem suam evigilantes inveniunt, quia nihil secum ad illud judicium quod permaneat ferunt, et quanto nunc ad
Abbreviated transcription (Latin):
absolute ꝑituras. in non ꝑeuntem co¬
gamus transire mercedem. Sed miran
dum ualde ẽ qđ dicit᷑. Cum dorimerit
aꝑit oculos suos: ⁊ nichil inueniet.
Ut dormiamus quippe oculos claudi¬
mus: & eiugilantes aꝑimus. Sed hac
in re. quia homo ex anima constat &
corpore. cum unius rei somnus dr̃.
alterius uigiliȩ demonstrant᷑: quia
cum corpus obdormiscit in morte.
tuno amina euigilat in uera cogni¬
tione. & dormit gͦ diues & oculos a¬
ꝑit: quia cum carne moritur. eius aui¬
ma uidere cogit᷑. qđ prouidere con¬
tempsit. Tunc ꝓfecto in uera cogniti¬
one euigilat: tunc nichil esse conspi¬
cit qđ tenebat. Tunc se uacuam inue¬
nit: quȩ plenam reb p̃ cȩteris homi¬
nib se esse letabat᷑. Dormit & nichil se¬
cum aufert. nichil nimirum de reb
quas tenuit. Nam culpa rerum simul
ducit᷑: quãuis hic om̃ia ꝓ quib cul¬
pa ꝑpetrata est relinquant᷑. Cat gͦ nc̃

Expanded text:
absolute perituras, in non pereuntem coabsolute perituras, in non pereuntem cogamus transire mercedem. dum valde est quod dicitur: Cum dormierit, aperiet oculos suos, et nihil inveniet. Ut dormiamus quippe, oculos claudimus, et evigilantes aperimus. Sed hac in re, quia homo ex anima constat et corpore, cum unius rei somnus dicitur, alterius vigiliae demonstrantur, quia cum corpus obdormiscit in morte, tunc anima evigilat in vera cognitione. Et dormit ergo dives, et oculos aperit, quia cum carne moritur, ejus anima videre cogitur, quod providere contempsit. Tunc profecto in vera cognitione evigilat, tunc nihil esse conspicit quod tenebat. Tunc se vacuam invenit, quae plenam rebus prae caeteris se hominibus esse laetabatur. Dormit, et nihil secum aufert, nihil nimirum de rebus quas tenuit. Nam culpa rerum simul ducitur, quamvis hic omnia, pro quibus culpa perpetrata est, relinquantur. Eat ergo nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
teritu. ad generalem elataꝵ om̃ium
diffinitionem sermo dirigit᷑. cũ sub¬
cum aufert. Aꝑit oculos suos. & ni¬
chil inueniet. Cui nimirũ sententiȩ
psalmista concinens dicit. Turbati sunt
om̃s insipientes corde. dormierunt som¬
num suum. & nichil inuenerunt om̃s
uiri diuitiarum in manib suis. Ut enĩ
in sua manu diuites post mortem quic¬
quam inueniant: eis ante mortem dr̃.
diuitias suas in quoꝵ manib ponant.
facite uobis amicos de manimona iniqͥ¬
tatis. ut cum defeceritis. recipiant uos
in eterna tabernacula. Diues cũ dor
cum moreretur sectun tolleret: si ad
petentis uocem cum uiueret sibi tu¬
lisset. Nam terrena om̃ia quȩ seruan¬
do amittimus. largiendo seruamus.
Patrimoniumq nr̃m retentum ꝑdit᷑.
manet crogatum. Diu enim cum re¬
b nr̃is durare non possumus. quia
aut nos illas moriendo deserimus.
aut illȩ nos uiuentes quasi deserunt
percundo. Agendum nobis gͦ ẽ. ut res

Expanded text:
teritu ad generalem elatorum omnium teritu ad generalem elatorum omnium definitionem sermo derivatur, cum subcum aufert, aperit oculos suos et nihil inveniet. - Cui nimirum sententiae Psalmista concinens dicit: « Turbati sunt omnes incipientes corde, dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis . Ut enim in sua manu divites post mortem quidquam inveniant, eis ante mortem dicitur divitias suas in quorum manibus ponant: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Dicum moreretur secum tolleret, si ad petentis vocem cum viveret sibi tulisset. Nam terrena omnia quae servando amittimus, largiendo servamus; patrimoniumque nostrum retentum perditur, manet erogatum. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos viventes quasi deserunt pereundo. Agendum ergo nobis est ut res
Abbreviated transcription (Latin):
meliori potuit comparatione hereticus
demonstrari: qui locum sue ꝑfidie ñ
nisi in mentib quas corruperit facit:¬
qui etiam sequaces suos. ab eterno eẽ
igne liberos pollicetur. Spondet quip¬
pe eis refrigerium quietis ęternȩ:
sed uerba eius soliditatem ñ habent.
quia plenitudine ueritatis carent.
Unde subiungitur. Et sicut custos fecit
umbraculum. Ymbraculũ namq eusto¬
dis nullo fundamento solidat᷑. sea tem¬
pore mer transeunte destruit᷑. Et pro¬
missa ab hereticis requies cum tempo
re destruit᷑: quȩ post hanc uitam nul¬
latens inuenit᷑. Et quia sepe heretici
in contemptu uniuersalis eccłe poten¬
tum scłi patrociniis fulciunt᷑. eisq di¬
uites ꝓtectione atq amministratione
quanta p̃ualent opitulari non cessant:
ipse etiam quilibet diues. contra con¬
ditorem suum reb temporalib intu¬
mescens. scĩ uiri nunc sententia tan¬
gitur: atq ab speciali hereticoꝵ in¬

Expanded text:
meliori potuit comparatione haereticus meliori potuit comparatione haereticus demonstrari, qui locum suae perfidiae non nisi in mentibqui etiam sequaces suos ab aeterno igne esse liberos pollicetur. Spondet quippe eis refrigerium quietis aeternae, sed verba ejus soliditatem non habent, quia plenitudine veritatis carent. Unde et subditur: Et sicut custos fecit umbraculum. Umbraculum namque custodis nullo fundamento solidatur, sed tempore mox transeunte destruitur, et promissa ab haereticis requies cum tere destruitur, quae post hanc vitam nullatenus invenitur. Et quia saepe haeretici in contemptu universalis Ecclesiae potentum saeculi patrociniis fulciuntur, eisque divites protectione atque administratione quanta praevalent opitulari non cessant, ipse etiam quilibet contra conditorem suum rebus temporalibus intumescens sancti viri nunc sententia tangitur, atque ab speciali haereticorum in
Abbreviated transcription (Latin):
Qui in p̃ceptis dĩ quia sana insanaꝙ
locutione uariant᷑. bene in euan¬
głio decem lepsoꝵ sunt specie de¬
signati. Quoꝵ colori sano dum
uitiosus candor asꝑgit᷑. immode¬
rato hoc candore fedant᷑. Unde am¬
monemur non plus saꝑe quam opor¬
tet sapere. sed sapere ad sobrietatẽ.
Qui etiam quia nec dm̃ diligunt. de¬
quo male sentiunt. nec ꝓximum a
quo diuidunt᷑. decalogi p̃ceptis ad¬
uersi sunt: atq idõ ad dep̃eandum
dnm̃ decem ueniunt. Pro eo autem
qđ sanis insana miscuerunt: colo¬
ris diuersitate uariant᷑. Sed quia
in enis p̃ceptis offenderant. ad illum
unde offenderant. uocant dicentes.
Ihu p̃ceptor. Unde & mex curari me¬
ruerunt. Ergo quia uir catholicus
que ab eis recte uel quȩ praue senti¬
ant᷑ intelligit. argentum timnocens
diuidit: id ẽ que ab eis salubrit᷑. uel quę
pestifere fuerint dicta discernit. Seqͥt᷑.
sibi domum corrumpendo edificat. Nec

Expanded text:
Qui in praeceptis Dei, quia sana insanaque Qui in praeceptis Dei, quia sana insanaque locutione variantur, bene in Evangelio decem leprosorum sunt specie designati: quorum colori sano dum vitiosus candor aspergitur, immoderato hoc candore foedantur. Unde admonemur: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Qui etiam quia necdum Dquo male sentiunt, nec proximum, a quo dividuntur, decalogi praeceptis adversi sunt, atque ideo ad deprecandum Dominum decem veniunt. Pro eo autem quod sanis insana miscuerunt, coloris diversitate variantur. Sed quia in ejus praeceptis offenderunt, id illum unde offenderant vocant dicentes: Jesu praeceptor ; unde et mox curari meruerunt. Ergo quia vir catholicus quae ab eis recte, vel quae prave sentiuntur, intelligit, argentum innocens dividit, id est quae ab eis salubriter, vel quae pestifere fuerint dicta discernit. Sequitursibi domum corrumpendo aedificat. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
nute discreteq exponere: & umciuq
quid digne congruat coaptare. Nam
eloquia dñi qđ hic argentum uel
uestimenta: hoc alibi spolia nominan¬
tur. Qđ etiam psalmista testat᷑ ꝑ com¬
parationem dicens. Letabor ego suꝑ
eloquia tua. sicut qui inuenit spolia
multa. Quę spolia iccireo uocata st̃:
quia ad fidem dm̃ gentilitate tran¬
seunte. iudei sacris eloquiis quib in¬
Bemamin lupus rapax: mani come¬
dit p̃dam. uespere diuidet spolia.
¶Quib ꝓfecto dictis. paulus apłs de¬
signat᷑ de beniamin stirpe ꝓgenitus.
qui mane p̃dam comedit: quia in
primordiis suis fideles quos potuit
rapiens crudelitati ꝓpriȩ satisfecit.
Uespere spolia diuisit. quia fidelis
postmodum factus sacra ȩloquia
argentum qđ diuidit in nocens. intel¬
ligi & aliter potest. Heretici namꝙ
ut facile ualeant ꝑuersa suadere.¬
dictis suis quedam recta ꝑmiscent:
ut animas audientium ex rectis
sensib trahant. & ex ꝑuersis feriant.

Expanded text:
nute discreteque exponere, et unicuique nute discreteque exponere, et unicuique quod digne congruat coaptare. Nam eloquium Domini, quod hic argentum vel vestimenta hoc alibi spolia nominantur. Quod etiam Psalmista testatur per comparationem dicens: « Laetabor ego super eloquia tua, sicut qui invenit spolia multa . Quae spolia idcirco vocata sunt, quia ad fidem Domini gentilitate transeunte, Judaei sacris eloquiis, quibus inBenjamin lupus rapax, mane comedet praedam, vespere dividet spolia . Quibus profecto dictis Paulus apostolus designatur, de Benjamin stirpe progenitus, qui mane praedam comedit, quia in primordiis suis fideles quos potuit rapiens crudelitati propriae satisfecit. Vespere spolia divisit, quia fidelis postmodum factus sacra eloquia argentum quod dividit innocens intelligi et aliter potest. Haeretici namque, ut facile valeant dictis suis quaedam recta permiscent, ut animas audientium ex rectis sensibus trahant, et perversis feriant.
Abbreviated transcription (Latin):
& erroris eius ꝑtinaciam inde conuin¬
cit. Contra nos namq dum sacre le¬
gis testimonia apportant: secũ nobis
afferunt unde uincant᷑. Unde & dauid
typum dm̃. golias uͦ hereticoꝵ suꝑbi¬
am signans: hoc reb locuti sunt. qđ
nos uerbis aꝑimus. Golias quippe
cum gladio. dauid uͦ cum pera pa¬
storali uenit ad p̃lium: sed eundem
goliam dauid suꝑans suo gladio occi¬
dit. Qđ nos quoꝙ agimus. qui ꝓmis¬
fi dauid membra ex eius fieri digna¬
tione meruimus. Nam cum suꝑbien¬
tes hereticos & sacre scripture senten¬
tias deferentes. eisdem uerbis atq sen¬
tentus quas ꝓferunt uincimus: qua¬
si elatum goliam suo gladio detrun¬
camus. Iustus gͦ uestiet᷑ eis uestim̃tis
que p̃parat inuistus. quia uir sõs eis¬
dem sententiis ad ueritatem utitur.
quib se ꝑuersus quisq doctum osten¬
dere contra ueritatem conatur.Ear¬
gentum innocens diuidet. Argentum
ĩ innocentẽ diuidere. eloquia dñi mi-¬

Expanded text:
et erroris ejus pertinaciam inde convinet erroris ejus pertinaciam inde convincit. Contra nos namque dum sacrae legis testimonia apportant, secum nobis afferunt unde vincantur. Unde et David typum Domini, Golias vero haereticorum superbiam signans, hoc rebus locuti sunt quod nos verbis aperimus. Golias quippe cum gladio, David vero cum pera pastorali venit ad praelium. Sed eumdem Goliam David superans suo gladio occidit, quod nos quoque agimus, qui promissi David 567 membra ex ejus fieri dignatione meruimus. Nam cum superbientes haereticos et sacrae Scripturae sententias deferentes, eisdem verbis atque sententiis quas proferunt vincimus, quasi elatum Goliam suo gladio detruncamus. Justus ergo vestitur eis vestimentis quae praeparat injustus, quia vir sanctus eisdem sententiis ad veriquibus se perversus quisque doctum ostendere contra veritatem conatur. Et argentum innocens dividet. Argentum est innocentem dividere, eloquia Domini mi
Abbreviated transcription (Latin):
Argentum intelligi sacri eloquii clari¬
tas solet. ficut alias dicit᷑. Clequia dñi
eloquia casta. argentum igne exami¬
natum. Et quia nonnulli ȩloquium
dñi non interius ꝑ exhibitionem sed
exterius ꝑ oftensionem habere coneu¬
piscunt: iecirco ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Disꝑi¬
erunt om̃s inuoluti argento. Hii ni¬
mirum qui ȩloquio di non interio¬
ri refectione se replent: sed exteriori
ostensione se uestiunt. Unde & hoꝵ ar¬
gentum. id ẽ hereticoꝵ eloquium ter¬
re ẽ comparatum: quia de scriptura
sacra ut aliquid sciant ex appetitu tͣ¬
rene laudis elaborant. Qui etiam
sicut lutum p̃parant uestimenta. qͥa
fluxe & inquinabiliter ea quib se tue¬
ri uolunt scripture sacre conterunt
testimonia. P reparauit quidem. sed ui¬
stus uestiet᷑ illis. quia uir recta fide
plenus. quȩ scis solent ad iusticiam
deputari. ea ipsa scripturȩ saere que
hereticus affert testimonia colligit:

Expanded text:
Argentum intelligi sacri eloquii clariArgentum intelligi sacri eloquii claritas solet, sicut alias dicitur: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum . Et quia nonnulli eloquium Dei non interius per exhibitionem, sed exterius per ostensionem habere concupiscunt; idcirco per prophetam dicitur: Disperierunt omnes involuti argento . Hi nimirum qui eloquio Dei non interiori refectione se replent, sed exteriori ostensione se vestiunt. Unde et horum argentum, id est haereticorum eloquium, terrae est comparatum, quia de Scriptura sacra ut aliquid sciant ex appetitu terrenae laudis elaborant. Qui etiam sicut lutum praeparant vestimenta, quia fluxe et inquinabiliter ea quibus se tueri volunt Scripturae sacrae contexunt testimonia. Praeparabit quidem, sed justus vestietur illis, quia vir recta fide plenus, quae sanctis solet ad justitiam deputari, ea ipsa Scripturae sacrae quae haereticus affert testimonia colligit,
Abbreviated transcription (Latin):
onem redeunt subditi. cum ad et̃¬
na supplicia ꝑueniunt hii. qui
male fuerant p̾lati: apte subiungit᷑.¬
Et uidue illius non plorabunt. Qas
uiduas eius accipimus. insi subie¬
ctas plebes morte illius feliciter
destitutas: Quia sepe ut dictum ẽ.
dum p̾dicator erroris ad eterna
supplicia rapit᷑. subiecte plebes iliꝰ
ad cognitionis uere gram reuer-¬
tunt᷑. His enim plebib ꝑuersus p̃¬
dicator quasi maritus p̾fuit. quia
male eis coniunctus inheserat cor¬
ruptor mentis. Nequaquã gͦ uidu¬
e uel destitutȩ plorant. quia in¬
morte praui doctoris uiam ueri¬
tatis inueniunt. ex cuius interitu
affligi posse uidebant᷑. Nel certe ñ
plorant uidue. quia in suo errore
remanentes. dum scm̃ fuisse estimant
p̾dicatorem suum: spe falsa ne lu¬
geant consolant᷑. Sequit᷑. Si com¬
portauerit quasi terram argentũ.
.& sicut lutum p̃parauerit uestimenta:
p̃parauit quideni. sed iustus uestietur
illis: & argentum innocens diuidet.

Expanded text:
onem redeunt subditi, cum ad aeteonem redeunt subditi, cum ad aeterna supplicia perveniunt hi qui male fuerant praelati, apte subjungitEt viduae ejus non plorabunt. - Quas viduas ejus accipimus, nisi subjectas ejus plebes morte illius feliciter destitutas? Quia saepe ut diximus, dum praedicator erroris ad aeterna supplicia rapitur, subjectae plebes illius ad cognitionis verae gratiam revertuntur. His enim plebibus perversus praedicator quasi maritus praefuit, quia male eis conjunctus inhaeserat corruptor mentis. Nequaquam ergo viduae vel destitutae plorant, quia morte pravi doctoris viam veritatis inveniunt, ex ejus interitu affligi posse videbantur. Vel certe non plorant viduae, quia in suo errore remanentes dum sanctum fuisse aestimant praedicatorem suum, spe falsa ne lugeant, consolantur. Sequitur: portaverit quasi terram argentum, & sicut lutum praeparaverit vestimenta: v.17. Praeparabit quidem, sed justus vestietur illis: & argentum innocens dividet.
Abbreviated transcription (Latin):
a se ipsis habuerunt iniuste agere. su¬
ꝑue tamen equitati suppetit. inui¬
ste acta iuste iudicare: ut diuina
sententia ordinet in pęna. quos in¬
ordinata sua actio traxit ad culpã.
De quib apte subiungit᷑. Et nepotes
eius. non saturabunt᷑ pane. Nepotes¬
quippe hereticoꝵ sunt: qui de erran¬
tium filioꝵ p̃dicatione nascuntur.
Quos nequaquã panis satiat. quia
dum in sacri uerbi pabulo plus que¬
runt sentire quam capiant: semꝑ
a ueritatis cognitione ieiunant. &
p̃dicamenta doctrinȩ quȩ student
ad questionem querere. habere non
ualent ad refectionem. Quia u non¬
nullos ex eisdem hereticis scã eccła
colligit. non nullos in malicia sua ꝑ¬
quia dum ad lucem ueritatis non
redeunt. ꝓfecto in pena ꝑpetua intel¬
ligentia terrena deprimunt᷑. Et qr
nonnumqu̾a dum auctor erranti¬
um plebium rapit᷑ ad pęnam. sedu¬
cte plebes reformant᷑ ad ueritatis
scientiam: & tunc ad ueram cogniti¬

Expanded text:
a seipsis habuerunt injuste agere, sua seipsis habuerunt injuste agere, supernae tamen aequitati suppetit injuste acta juste judicare, ut divina sententia ordinet in poenam quos inordinata sua actio traxit ad culpam. De quibus apte subjungitur: Et nepotes ejus non saturabuntur pane. quippe haereticorum sunt qui de errantium filiorum praedicatione nascuntur. Quos nequaquam panis satiat, quia dum in sacri verbi pabulo plus quaerunt sentire quam capiunt, semper a veritatis cognitione jejunant; et praedicamenta doctrinae quae student ad quaestionem quaerere, 566 habere non valent ad refectionem. Quia vero nonnullos ex iisdem haereticis sancta Ecclesia colligit, nonnullos in malitia sua perquia dum ad lucem veritatis non redeunt, profecto in poena perpetua, intelligentia terrena deprimuntur. Et quia nonnunquam dum auctor errantium plebium rapitur ad poenam, seductae plebes reformantur ad veritatis scientiam, et tunc ad veram cogniti