comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sticia.ẽ. Tota gͦ m̃te fr̃nitas uĩ
se exhibere festinet. inꝓsꝑis hi¬
milem &e inaduersis siquando
nulliꝰ unquã faciẽ contra ueriti¬
tẽ respiciens. nulliꝰ unquã facũ
ꝓueritate loquentẽ pͣmens. nisis
oꝑib uixta uirtutẽ substantis
insistens. & tam̃ insistere etã
contra uirtutẽ cupiens. uifind
cõpatiens. bene uolentib con¬
dens. aliena danina ꝓpriall¬
putans. de alienis gaudiis e¬
ab auditorũ animũ de mulcens.
qua uudiciũ sine ira tenens. intran¬
qulitate aut̃ seueritatis suȩ cen¬
interim post ponant᷑. Caritas int̃
uos fixa ꝑmaneat. & sic de exte¬
norib si quando contentio uercit᷑
qam̃ ueniat: quatinꝰ m̃tẽ caritas
nrelinqͥt. Cõmunẽ qͦq filiũ hono¬
ratũ archidiaconẽ: cõm̃damꝰ. De
qͥsiita .ẽ. sic̃ ꝑ castoriũ cartula¬
intea archidiaconi seruare consue¬
nuidinẽ ȩccłasticam qͥnquenuo ex¬
leto exeundo compiilsi sunt: tuȩ
uidẽ uolumꝰ ut caritatem sc̃ĩtatis

Expanded text:
stitia est. Tota ergo mente fraternitas tua se exhibere festinet in prosperis humilem, in aduersis, si quando nullius unquam faciem contra ueritatem recipiens  , nullius unquam faciem pro ueritate loquentem premens, misiuxta virtutem substantiȩ insistens. Et tamen insistere etiam supra virtute cupiens. Infirmis compatiens. bene valentibus congaudens. Aliena damna propria deputans. De alienis gaudiis tibus auditorum animos demulcens, in ira iudicium sine ira tenens, in tranquilitate seueritatis iuste cenusae sint, interim postponantur. Charitas inter vos fixa permaneat, ut sic de exterioribus, si quando contentio vertitur, examen veniat, quatenus mentem charitas non relinquat. Communem qdiaconum commendamus. De quo si ita est, sicut per Castorium chartulaantea archidiaconi servare consuetudinem ecclesiasticam, quinquennio expleto exeundo compulsi sunt, tuae quidem volumus ut charitatem sanctitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Magna st̃ hec & om̃i potentis dei
Quia quanto maiora in hominib.s
conspicit: tanto hȩc auferre silas¬
orib insidiis exquirit. Neq eñh
truncłi inuia caꝑe uiatores uans
expetunt: s eos qͥ auri uascłala
genti fer̃. Uia qͥppe. ẽ. uita p̃sans
Et tanto qͥsq necesse. ẽ. ut insidus¬
tes sp̃s caueat: quanto maiora ei
dona quȩ portat. Oportet gͦ exei¬
lentiã urãm intanto hoc de conos¬
sione gentis subditȩ munere qlꝰ
accepit. sũmoꝑe cꝰstodire priꝰha¬
militatẽ cordis: ac de inde m̃un¬
diciã corporis. Cũ enĩ scriptust
omĩs qͥ se exaltat humiliabtt᷑ &
qͥ se humiliat exaltabtt᷑: ꝓfectis
quet quia ille ueracit̃ alta ant
qui int̾e suã abhumilitatis rali
ñ desecat. Sepe nanq malignꝰ spꝰ
ut bona destruat qͥb aduersar¬

Expanded text:
Magna sunt haec et omnipotentis Dei Magna sunt haec et omnipotentis Dei qui quanto majora in hominibus dona conspicit, tanto haec auferre subtilioribus insidiis exquirit. Neque enim latrunculi in via capere viatores vacuos expetunt, sed eos qui auri vascula vel argenti ferunt. Via quippe est vita praesens. Et tanto quisque necesse est ut insidiantes spiritus caveat, quanto majora sunt dona quae portat. Oportet ergo excellentiam vestram in tanto hoc de conversione gentis subditae munere quod accepit summopere custodire prius humilitatem cordis, ac deinde munditiam corporis. Cum enim scriptum sit: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exalliquet, quia ille veraciter alta amat, qui mentem suam ab humilitatis radice non resecat. Sepe namque malignus spiritus, ut bona destruat, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cognoui. qͥa cũ ur̃a excellentia consti¬
tutionẽ quandã contra uideorũ ꝑ¬
fidiã dedisset: ii de qͥb ꝓlata fuerat
rectitudinẽ ur̃e m̃tis inflectere. pe¬
cuniarũ sũmã offerendo moliti sunt.
Qua excellentia ur̃a contẽpsit. & om̃i¬¬
potentis dĩ placere iudicio reqͥrens:
auro innocentiã p̃tulit. Qua in re
mͥ clauid regis factũ ad memoriã
uenit. cui dũ c̃cupita aqͣ decist̃na
bethl eemitica quȩ int̾ hostiles cu¬
neos habebat᷑. ab obsequentib mili¬
tib fuisset allata: ꝓtinꝰ dix̃. Absit
bibã. Quã qr fudit & bibere nolu¬
it: scriptũ. ẽ. libauit eã dño. Si gͥ
abarmato rege insacrificiũ deĩ
uersa. ẽ. aqͦ c̃tẽpta pensemꝰ qͥle sa¬
crificiũ om̃ĩpotenti dõ rex obtulit.
qͥ ꝓamore illiꝰ ñ aquã s aurũ acci¬
ꝑe contẽpsit. Itaq fili excellentis.
sime fident̃ dicã. qͥa libasti aurũ
dño . qđ contͣ eũ hab̾e noluisti.

Expanded text:
156 cognovi, quia cum vestra excellentia consti156 cognovi, quia cum vestra excellentia constitutionem quamdam contra Judaeorum perfidiam dedisset, ii de quibus prolata fuerat rectitudinem vestrae mentis inflectere, pecuniarum summam offerendo, moliti sunt, quam excellentia vestra contempsit, et omnipotentis Dei placere judicio requirens, auro innocentiam praetulit. Qua in re mihi David regis factum ad memoriam venit, cui dum concupita aqua de cisterna Bethlehemitica, quae inter hostiles cuneos habebatur, ab obsequentibus militibus fuisset oblata, protinus dixit: Absit bibam . Quam quia fudit et bibere noluit, scriptum est: Libavit eam Domino . Si igitur ab armato rege in sacrificium Dei versa est aqua contempta, pensemus quale sacrificium omnipotenti Deo rex obtulit, qui pro amore ipsius non aquam, sed aurum accipere contempsit? Itaque, fili excellentisime, fidenter dicam quia libasti aurum Domino, quod contra eum habere noluisti.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs respex̃ ad munera: pͣmisit solli¬
cite qr respex ad abel. Exqua re pa¬
tent̃ ostendit᷑: qͥa ñ offerens a iune¬
rib. s munera abofferente placuer̃.
Urã itaq oblatio quã sit grata osten¬
ditis: qͥ daturi aurũ. priꝰ excon¬
uersione gentis subditȩ. animarũ
munera dedistis. Qd̃ ui transmissos
abbates qͥ oblationẽ uram beato
petro apło deferebant. uimaris
dicitis fatigatos. eͥxipso itinere ad
ispanias remeasse: ñ munera ur̃a
repulsa sunt. que postmodũ ꝑuener̃.
ta. anscirent scõ desiderio obiecta ꝑi¬
cła uincere. & infatigatione corporis
m̃te minime lassari. Aduersitas enĩ
quȩ boni s obicit᷑. ꝓbatio uirtutis. ẽ.
ñ iudiciũ reꝓbationis. Qͥs enĩ nesci¬
apłs pͣdicaturꝰ aditaliã ueniebat
Et tam̃ ueniens naufragiũ ꝑtulit. s
nauis cordis inmarinis fluctib in¬
de ur̃o oꝑe inlaudib dĩ hoc qđ dilectis¬
simo filio meo ꝓbino prb̃o narrante

Expanded text:
Dominus respexit ad munera, praemisit solliDominus respexit ad munera, praemisit sollicite, quia respexit ad Abel. Ex qua re patenter ostenditur quia non offerens a muneribus, sed munera ab offerente placuerunt. Vestra itaque oblatio quam sit grata ostenditis, qui daturi aurum, prius ex conversione gentis subditae animarum munera dedistis. Quod vero transmissos abbates, qui oblationem vestram beato Petro apostolo deferebant, vi maris dicitis fatigatos ex ipso itinere ad Hispanias remeasse, non munera vestra repulsa sunt quae postmodum perveneruta, an scirent sancto desiderio objecta pericula vincere, et in fatigatione corporis mente minime lassari. Adversitas enim quae bonis votis objicitur probatio virtutis est, non judicium reprobationis. Quis enim nesciapostolus praedicaturus ad Italiam veniebat, et tamen veniens naufragium pertulit, sed navis cordis in marinis fluctibus investro opere in laudibus Dei hoc quod dilectissimo filio meo Probino presbytero narrante
Abbreviated transcription (Latin):
m̃do examine iũdici uenienti
dicturꝰ sũ si tunc illuc uaciuis¬
uenero. ubi tua excellentia greges
p̾se fideliũ ducet. qͦs mͦ adue  fidei
gram ꝑstudiosã  continuã prȩdica¬
tionẽ trax̃ S. ẽ. mͥbone uir hoc ex¬
Cũq de tuis actib magna exultati¬
one gaudeo: eaqͣs ꝑlaborẽ tua st̃.
meã ꝑ caritatẽ fiunt. De conuersiõe
tione libet cũ angłis exclamare.
Gła inexcelsis dõ & int̾ra pax homi¬
nib bonȩ uoluntatis. Nos enĩ ut ex¬
istimo. nos grãrũ ampliꝰ omĩpotenti
dño debitores existimꝰ. qͥ ce si uob̾cũ
excellentię ur̃ȩ susceꝑit: ipsa cunctiᷤᷤ
liquido uita ur̃a testat᷑. Scriptũ qͥp¬
pe. ẽ. Uota iustorũ placabilia. Neq
enĩ inom̃ipotentis dĩ iudicio qͥd dat᷑.
s a quo clat᷑ aspicit᷑. Hinc ẽ. enĩ qd̃
scriptũ. ẽ. Respex̃ ds ad abel & ad
munera eiꝰ. ad cain autẽ & admu¬
nera illiꝰ ñ respex̃. Dicturꝰ qͥppe qr

Expanded text:
mendo examine judici venienti mendo examine judici venienti dicturus sum, si tunc illuc vacuusvenero ubi tua excellentia greges post se fidelium ducet, quos modo ad verae fidei gratiam per studiosam et continuam praedicationem traxit? Sed est mcumque de tuis actibus magna exsultatione gaudeo, ea, quae per laborem tua sunt, mea per charitatem fiunt. De conversione tione libet cum angelis exclamare: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Nos enim, ut aestimo, nos gratiarum amplius omnipotenti Domino debitores existimus, qui etsi vobiscum excellentiae vestrae susceperit, ipsa cunctis liquido vita vestra testatur. Scriptum quippe est: Vota justorum placabilia. Neque enim in omnipotentis Dei judicio quid datur, sed a quo datur aspicitur. Hinc est enim quod scriptum e ad munera ejus non respexit. Dicturus quippe quia
Abbreviated transcription (Latin):
quimꝰ ad sola missarũ solennia
itndũ Quo transmisso. ualde de¬
hui qualit᷑ uob̾ uiuendũ eẽtadmo¬
uire. Sedlocutionẽ suppͥmo. quia
ducat. Ego autẽ quanta occupa-¬
none depͥmor & debilitate: bre¬
Regi suisigothorum.:
IXPLERE uerb̾ excellentissime
fili ñ ualeo. quantũ tuo oꝑe.
da uita delector. Audita qͥppe dieb
nr̃is uirtute noui miracłi: qđ ꝑ ex
ullentiã tuã cuncta gothorũ gens
rettȩ soliditatẽ trans lata. ẽ: excla¬
tatio dexterȩ excelsi. Cuiꝰ enĩ uł
sareũ pectꝰ tanto hoc oꝑe cognito:
ĩ statim indĩ laudib atq intue
excellentiȩ amore mollescat. Hec
me fateor quȩ ꝑuos acta sunt sepe
conuentib filiis meis clicere. sepe
cũ eis parit̃ admirari delectat.
ec me plerunq & iã contra me
excitant. qđ piger ego & inutilis
tunc inerti otio torpeo. quando
ianimarũ congregationib ꝓ
lucro cȩlestis patrie reges elabo¬
rant. Qͥd itaq ego in illo tre¬

Expanded text:
misimus ad sola missarum solemnia misimus ad sola missarum solemnia utendum. Quo transmisso, valde debui qualiter vobis vivendum esset admonere; sed locutionem supprimo quia ducat. Ego autem quanta occupatione deprimor et debilitate, breregi Visigothorum. Explere verbis, excellentissime fili, non valeo, quantum tuo opere, tua vita delector. Audita quippe diebus nostris virtute novi miraculi, quod per excellentiam tuam cuncta Gothorum rectę soliditatem translata est, exclatatio dexterae excelsi! Cuius enim vel saxeum pectus tanto hoc opere cognito ipotentis Dei laudibus atque in tuae excellentiae amore mollescat? Haec me fateor quae per vos acta sunt saepe convenientibus filiis meis dicere, saepe cum eis pariter admirari delectat. Haec me plerumque etiam contra me excitant, quod piger ego et inutilis tunc inerti otio torpeo, quando in animarum congregationibus pro lucro coelestis patriae reges elaborant. Quid itaque ego in illo tre
Abbreviated transcription (Latin):
debuit excollationẽ misereri. Quia
uͦ abȩccła dertonensi puerũ suũ
iniuste querit᷑ detineri: fr̃nitas
tua pͣdictȩ ciuitatis epõ curet scri¬
bere ut siita. ẽ sine aliqͣ illũ con¬
tentione restituat. Qui si alit̃. ẽẽ.
forte responđit: aut apud uos.
aut apud arbitros causa hȩc sine ex¬
griꝰ puellã suã cũ filiis & nepotib
undẽ puerũ nomine maurũ ma¬
ritũ suũ secutã innotuit. Ex qua
re actũ. ẽ. ut ꝑ eũ deqͦ ẽ. c̃tentio. & ĩa
alii dequib nulla . ẽ. quęstio tene¬
ant᷑. Qđ si ueritate subsistit: puella
ei cũ filiis & nepotib sine aliqͣ alt̃¬
catione reddenda. ẽ. & tunc de supͣ¬
scripto mauro quęstione uentilata:
qđ ratio suaserit t̃minet᷑. Qd̃si for¬
te & de uxore ipsiꝰ aliqͥ dr̃. ẽẽ con¬
tentio: & hoc qͦq ita int̃uentu iu¬
dicii finiat᷑. ut uob̾ illic pͣsentib
ad nos memoratis causis denuo pͣ¬

Expanded text:
debuit ex collatione misereri. Quia debuit ex collatione misereri. Quia vero ab Ecclesia Dertonensi puerum suum injuste queritur detineri, fraternitas tua praedictae civitatis episcopo curet scribere, ut si ita est, sine aliqua illum contentione restituat. Qui si aliter esse forte responderit, aut apud vos, aut apud arbitros causa haec grius puellam suam cum filiis et nepotibus, umdem puerum suum nomine Maurum maritum suum secutam innotuit. Ex qua re actum est ut per eum de quo est contentio, etiam alii de quibus nulla est quaestio teneantur. Quod si veritate subsistit, puella illi cum filiis et nepotibus 1036 sine aliqua altercatione reddenda est; et tunc de suprascripto Mauro quaestione ventilata, quod ratio suaserit terminetur. Quod si forte et de uxore ipsius aliqua dicitur esse contentio, et hoc quoque ita interventu judicii finiatur, ut vobis illic praesentibus ad nos de memoratis causis denuo pr
Abbreviated transcription (Latin):
Et si manifeste si c̃ hic stecit ꝓbari
potuerit ur̃i uris. ẽẽ: huic ꝓpt̃
dm̃i citiꝰ satis faciendũ. ẽ. ut asua
intentione sine labore discedat.
Alioqͥn ante omnẽ contentiouẽ res
ut sua cuiq parti integra post
hoc maneat de ꝓprietate coguitio.
Quia uͦ ꝓeo qđ uobis nescientib
inde discessit. ur̃os se estimat a.¬
nimos offendisse: fr̃nitas ur̃a ei
dulcedinẽ suȩ taritatis ostendat.
ut cognoscat se longe alit̃ quã
debuit de sacerdote credidisse.
quotiens uenire uoluerit nulliꝰ¬
impedim̃tũ. s ur̃m magis habeat
in hac parte solatiũ. Indicauit pͣte¬
rea supra scriptꝰ portitor. qđ collã.
ta uit̃ alios ciuitatis genuensis ha¬
bitatores & ipse dare parit̃ compel¬
lat᷑. Et miramur. ut qui magis
grauet᷑. Qd̃ si ita .ẽ. denuo ab eo ꝑ
quẽ libet exigi urã scĩtas ñ ꝑmittͥat
Quia quẽ cęcitas sua grauat inhu¬
manũ nimis.ẽ. incollatione affli¬
gere. cui si. ẽẽt. magna necessitas

Expanded text:
anifeste, sicut hic constituit, probari potuerit vestri juris esse, huic propter Deum citius satisfaciendum est, ut a sua intentione sine labore discedat. Alioquin ante omnem contentionem res ut sua cuique parti integra post hoc maneat de proprietate cognitio. Quia vero pro eo quod vobis nescientibus inde discessit, vestros se aestimat animos offendisse, fraternitas vestra ei dulcedinem suae charitatis ostendat, ut cognoscat se longe aliter quam debuit de sacerdote credidisse. quoties venire voluerit, nulliimpedimentum, sed vestrum magis habeat in hac parte solatium. Indicavit praeterea supra scriptus portitor quod collecta facta inter alios civitatis Januensis habitatores, et ipse dare pariter compellatur. Et miramur quod qui magis aegravetur. Quod si ita est, denuo ab eo per quemlibet exigi vestra sanctitas non permittat, quia eum quem caecitas sua gravat, inhumanum nimis est in collatione affligere, cui si esset magna necessitas,
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ incunctis actib ur̃is cȩlestis
brachii extensione uos ꝓtegat.
multa annorũ curricła gaudia
ȩt̃na concedat. Clauẽ uͦ uõb̾ par
uulam a sacratissimo beati apłi pe¬
tri corpore. ꝓ eiꝰ benedictione
transmisimꝰ. In qͣm. ẽ. ferrũ de cate¬
nis eiꝰ inclusũ. ut qđ collũ illius
ad martyriũ ligauerat. urm̃ ab

Expanded text:
deus in cunctis actibus vestris caelestis deus in cunctis actibus vestris caelestis brachii extensione vos protegat multa annorum curricula gaudia aeterna concedat. vulam a sacratissimo beati Petri apostoli corpore pro ejus benedictione transmisimus, in qua inest ferrum de catenis ejus inclusum, ut quod collum illius ad martyrium ligaverat, vestrum ab
Abbreviated transcription (Latin):
niupassionib desiderii. Ipsa qͦq
rgii gubnacła erga subiectos
nigno st̃ moderamine tẽꝑanda.
ne potestas m̃ti surripiat. Tc̃ enĩ
bene regnũ regit᷑. cũ regnandi
qla animoñ dominat᷑. Curandũ
ssẽ. ne ira subrepat: ne fiat citiꝰ
om̃e qđ licet. Ira qͥppe &e cũ de¬
linquentiũ culpas exequit᷑: t̃
debet m̃ti quasi dña p̾ire. s post
atonis t̃gũ uelut ancilla famu¬
ari. ut ad faciẽ iussa ueniat.
asi semel m̃tẽ posside cͥoeꝑit. iu¬
stũ cẽ. deputat etiã qđ crudelit̃
facit. Hinc enĩ scriptũ ẽ. Ira uiri
iusticiã dĩ ñ oꝑat᷑. Hinc rursũ dr̃
Sit om̃is hõ uesor ad audiendũ tarsꝰ
autẽ adloquendũ. & tard̃ iram.
Hȩc aut̃ uos auctore do om̃ia seruare
ñ ambigo: s occasione admonitiõis
exhortã. bonis uris actib me fur¬
tiue subiungo. Ut qđ ñ admoniti
facitis. quando uob̾ & admonent
addit᷑. iã ñ soli faciatis. Omp̃s autẽ

Expanded text:
non in passionibus desiderii. Ipsa quoque non in passionibus desiderii. Ipsa quoque regni gubernacula erga subiectos magno sunt moderamine temperanda, ne potestas mentem subripiat. Tunc enim regnum bene regitur, cum regnandi gloria animus non dominatur. Curandum quoque est, ne ira surripiat, / ne fiat citius omne, quod licet. Ira quippe, etiam cum delinquentium culpas exequitur, non debet menti quasi domina praeire, sed post rationis tergum velut ancilla famulari, ut ad faciem iussa veniat. Nam si semel mentem possidens coeperit, iustum esse deputat etiam, quod crudeliter facit. Hinc enim scriptum est: Ira viri iustitiam dei non operatur. Hinc rursus dicitur: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum et tardus ad iram. Haec autem vos auctore deo omnia servare non ambigo, sed occasione admonitionis exorta bonis vestris actibus me furtive subiungo, ut, quod non admoniti facitis, quando vobis et admonens additur, iam non soli faciatis. Omnipotens autem
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ẽ animã dr̃. Habens fiduciã in
pulcritudine tua. fornicataes
innomine tuo fiduciã qͥppe an¬
mȩ inpulchritudine sua habes
insemet ipsa de iusta actionei
sumere. Quȩ insuo noĩe fornes
quando in hoc qđ recte egit ñol
aris laudẽ dilatari appetit. s suę
pnionis grãm requirit. Hinc rur¬
su ꝑ ꝓpħam scriptũ.ẽ. Quo pulcrior
es descende. Anima & enĩ unde .ẽ.
pulcrior inde descendit: quando
qurtutis decore qͦ exaltari apud
dũ debuit. ab eiꝰ grã ꝑsuã elationẽ
uadit. Qd gͦ inhis agendũ. ẽ. nͥ ut
malignꝰ sp̃s cũ nob̾ ad el euandã
nitẽ reducit bona que egimꝰ: nos
semꝑ admemoriã malã nr̃a reuo¬
quȩ peccando fecimꝰ. & soliꝰ om̃ipo¬
centis dĩ munera. cũ peccata de¬
dinamꝰ Custodienda qͦq ẽ. mun-¬
dicia corporis instudiis bonȩ acti-
onis qr uixta uocẽ pͣdicantis apłi
rursus ait. Hȩc. ẽ. enĩ uoluntasdĩ.
scificatio ur̃a. Quã scĩficationẽ qͥd
dere insc̃ĩficatione &e honore. &.

Expanded text:
tem animam dicitur: Habens fiduciam in pulchritudine tua, fornicata es in nomine tuo. Fiduciam quippe animę in pulchritudine sua habere est, in semetipsam de iusta actione praesumere. Quae in suo nomine fornicatur, quando in hoc, quod recte egit, non conditoris laudem dilatare appetit, sed suę opinionis gloriam requirit. Hinc rursus per prophetam scriptum est: Quo pulchrior es, descende. Anima etenim, unde est pulchrior, inde descendit, quando ex virtutis decore, quo exaltari apud deum debuit, ab eius gratia per suam elationem / cadit. Quid ergo in his agendum est, nisi ut, malignus spiritu cum nobis ad levandam mentem reducit bona, quae egimus, nos semper ad memoriam mala nostra revoquae peccando fecimus, et solius omnipotentis dei munera, cum peccata declinamus? Custodienda quoque est munditia coonis, quia juxta vocem praedicantis Apostrursus ait: Haec est enim voluntas Dei sanctificatio vestra. Quam sanctificationem quid dere in sanctificatione et honore et
Abbreviated transcription (Latin):
ciant᷑. Africa aut̃ qualit̾ mortali¬
tate & languorib uastet᷑. quanto
uiciniores estis. tanto credo qđ subti¬
liꝰ cognouistis. De oriente uͦ qͥueniunt.
grauiores desolationes nunciant.
Inhis itaq om̃ib. qr apꝓpinquante
fine mundi generalẽ ꝑcussionẽ. ẽẽ
cognoscitis: affligi nimis de ꝓpriis
molestiis ñ debetis. Sed sic̃ sapientes
nobiles decet. om̃e cor adanimarũ
cirã reducite. districtũ iudiciũ
quanto fit uiciniꝰ plus timete:
studiis pietatis intendite. de qͦ scri¬
ptitẽ. qđ ꝓmissionẽ habeat uitȩ
p̃sentis & futurȩ. Potens. ẽ. aut̃ dĩ¬

Expanded text:
nuntiantur. Africa autem qualiter mortalinuntiantur. Africa autem qualiter mortalitate et languoribus vastetur, quanto viciniores estis, tanto credo quod subtilius cognovistis. De Oriente vero qui veniunt, graviores desolationes nuntiant. In his itaque omnibus quia, appropinquante fine mundi, generalem percussionem esse cognoscitis, affligi nimis de propriis molestiis non debetis. Sed, sicut sapientes nobiles decet, omne cor ad animarum curam reducite, districtum judicium quanto fit vicinius plus timete. Studiis pietatis intendite, de qua scriptum est, quod promissionem habeat vitae praesentis et futurae. Potens est aut
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o leandro palliũ ab eati setri
apłi sede transmisimꝰ. qđ & antique
consuetudini. & urĩs morib. &
eiꝰ bonitatiatq grauitati debe
bamꝰ: GR̃ Uenantio ex monacho
uosdã de sicilia uenientes
affectu qͦ debui de sospita.¬
te ur̃e excellentiȩ
requirere curaui. s de assiduitate
egritudinũ mͥ tristiciã responder̃.
Hȩc aut̃ dic̃s. nec ego uob̾ de me¬
ipso inuenio aliud qđ debeã nuncia¬
re. nͥ qđ peccatis meis facientib ecce
iam undeci m̃ses sunt. qđ ualde
rarũ e si delecto surgere aliꝗdo
possũ. Iantis eñĩ podãgrȩ tantisq
molestiarũ dolorib p̃mor: ut iu¬
ta mea mͥ grauisuima poena sit. Co¬
tidie eni indolore deficio. & mortis
remediũ expectando suspiro. INde¬
ro uͦ huiꝰ urb̾ & popło tanti febriũ
languores irruer̃: ut poene nultꝰ
liberꝰ nullus seruus remanserit. qͥ
ẽe idoneus ad aliqđ officiũ uł mini¬
steriũ posuit. De uicinis aut̃ urbibꝰ.
strages nob̾ cotidie mortalitatis nun

Expanded text:
ro Leandro pallium a beati Petri apostoli sede transmisimus, quod et antiquae consuetudini et vestris moribus, et ejus bonitati atque dignitati debeae et Venantio, exmonacho osdam de Sicilia venientes affectu quo debui de sospitate excellentiae vestrae requirere curavi, sed de assiduitate aegritudinum mihi tristia responderunt. Haec autem dicens, nec ego vobis de meipso invenio aliud quod debeam nuntiare, nisi quod, peccatis meis facientibus, ecce jam undecim menses sunt quod valde rarum est si de lecto surgere aliquando potuero. Tantis enim podagrae tantisque molestiarum doloribus premor, ut vita mea mihi gravissima poena sit. Quotidie enim in dolore deficio, et mortis remedium exspectando suspiro. In clero vero hujus urbis et populo tanti febrium languores irruerunt, ut pene nullus liber, nullus servus remanserit, qui esse idoneus ad aliquod officium vel ministerium possit. De vicinis autem urbibus strages quotidie mortalitatis nobis
Abbreviated transcription (Latin):
psso oñiq odio post posito dehet
icaritate recipi. & nullatenꝰ a lo-
oomquo inuentꝰ. ẽ. remouieri. Mes¬
sinũ qͦq clericũ qͥ adnos confu¬
grat. cõmuni filio stephano dia¬
ino fiducialit̃ dedimꝰ : certi qͥa
que nos ur̃ȩ fr̃uitati transmisimꝰ
uos meo ñ odiũ s grãm potestis
stendere. Omp̃s ds̃ sua uos ꝓ¬

Expanded text:
debet in charitate recipi, et nullatenus a loco in quo inventus est amoveri. Messianum quoque clericum, qui ad nos confugerat; communi filio Stephano diacono fiducialiter dedimus, certi quia quem nos vestrae fraternitati transmittimus, vos in eo non odium, sed gratiam potestatis osten
Abbreviated transcription (Latin):
constantio epo mediolanensi:
iCE ⁊ multũ fr̃nitatẽ urãm
ad seruandam sibi iusticiã filagrii
portitoris p̃sentiũ flagellũ cęctta¬
tis inuitet: ueruntam̃ qͥa adresti¬
tuenda quȩ sibi pͣiudicialit̾ asserit¬
detineri. ꝑ nos uoluit uos fieri ꝓm¬
ptiores: pͣsentia aduos scripta
pręuidimꝰ dirigenda. Questꝰ. aut̃. ẽ
campũ cũ uinea sua abeccłȩ ur̃ȩ
hominib irrationabilit̾ detineri.
Qđ si ita.ẽ. quanꝗ ante udiciũ pos¬
sesuo ei debuerat uiolent ablata
restitui: tam̃ qͥa cõnunis filiꝰ euen¬
tiꝰ diaconꝰ ur̃. consentiente p̃fato
latore constituit ꝑ .uͭ. testes partẽ
eccłȩ ur̃ȩ satis facere posse. eiꝰdẽ

Expanded text:
Constantio episcopo Mediolanensi. Licet multum fraternitatem vestram ad servandam sibi justiliam Philagrii portitoris praesentium flagellum caecitatis invitet, verumtamen 1035 quia ad restituenda quae sibi praejudicialitdetineri, per nos vos voluit fieri promptiores, praesentia ad vos scripta praevidimus dirigenda. Questus autem est campum cum viena sua ab Ecclesiae vestrae hominibus irrationabiliter occupatum. Quod si ita est, quanquam ante judicum possessio ei debuerat violenter ablata restitui, taen quia comunis filius Eventius diaconus vester, consentiente praefato latore, constituit per quinque testes partem Ecclesiae vestrae satisfacere posse, ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
Maximo ep̃o salonitano
fr̃nitatẽ uram plenissime deis
qͥb dubietas fuerat satisfecisse
cognouimꝰ. Magnasq om̃ipotin
dõ grãs soluimꝰ: qr de meo corde
medullitꝰ omĩs rancor sinistis
laxare. s hunc apud me ł paud
dieb immorari dolores crebu
mearũ egritudinũ cõpuler̃. At
postquã mel iorari ł modicũ cup
eũ ꝓtinꝰ cũ gaudio retransittm

Expanded text:
Maximo episcopo Salonitano. fraternitatem vestram plenissime de his quibus dubietas fuerat satisfecisse cognovimus; magnasque omnipotenti Deo gratias solvimus, quia de meo corde medullitus omnis rancor sinistraelaxare. Sed hunc apud me vel paucis diebus immorari dolores crebri mearum aegritudinum compulerunt. At postquam meliorari vel modicum coepi, eum protinus cum gaudio retransmit
Abbreviated transcription (Latin):
rMoa bonitatis urẽ atq
caritatis memet ipsum
ualde rep̃hendo: qđ uos
sad remeandũ eitus relaxauiSed
quia semel ac scdo importune
mͥ derelaratione urã uos insisten¬
tes uidi ꝑpendi ne graue. ẽet.
si urã apud nos dilectio moraret᷑.
Post quã uͦ cognoui uos ꝓpt̾ hiemis
tempꝰtam longo tẽpr̃ initinere
remansisse: fateor citius dimis¬
sos ẽẽ. uos dolui. Sienĩ it̃ ꝓpositũ
urã dilectio ꝑ agere ñ ualet:
melius fuerat. ut apud me niorã
quam extra me faceret. Prȩterea
post discessum urm̃ dilectissimis
filiis ineis diaconib narrantib
agnoui. qđ dilectio ur̃a dixisset.
ommipotentem dnm saluatorẽ

Expanded text:
mor bonitatis vestrae atque charitatis, memetipsum valde reprehendo, quod vos ad remeandum citius relaxavi; sed quia semel ac secundo importune mihi de relaxatione vestra vos insistentes vidi perpendi ne grave esset si vestra apud nos dilectio moraretur. Postquam vero cognovi vos propter hiemis tempus tam longo tempore in itinere remansisse, fateor, citius dimissos esse vos dolui. Si enim iter propositum vestra dilectio peragere non valebat, melius fuerat ut apud me moram quam extra me faceret. Praeterea post discessum vestrum, dilectissimis filiis meis diaconis narrantibus, agnovi quod dilectio vestra dixisset omnipotentem Dominum salvatorem
Abbreviated transcription (Latin):
nis debitis libasse. De qͥre uolo.
ut ur̃a caritas longe alit̃ sentiat.
Descendens quippe að inferos. solos
illos ꝑsuã grãm lib̾auit. qͥ eũ ce
uenturũ. eẽ. credidert̃: & p̃cepta
euis uiuendo tenuerunt. CoN¬
stat autẽ. qͥa post incarnationẽ
dñi nullus etiã exiis saluari po¬
test : qui fidem illius tenent.
& uitã fidĩ ñ habent. Quia
scriptũ . ẽ. Confitent᷑ se nosse
dm̃. factis autẽ negant. Et iches
ait. Quidicit quia nouit eũ ꝙ¬
Fides sine oꝑib mortua ẽ. Sigͦ
fideles nunc sine oꝑib ñ sal
bona actione dño adinferos dͥes¬
cendente saluati sunt: melio
illorũ sors fuit qͥ incarnatu¬
nẽ dñi minime uidert̃. quã
horũ qͥ post incarnationis eꝰ¬

Expanded text:
nis debitis liberasse. De qua re volo ut charitas vestra longe aliter sentiat. Descendens quippe ad inferos, solos illos per suam gratiam liberavit, qui eum et venturum esse crediderunt, et praecepta ejus vivendo tenuerunt. Constat autem quia post incarnationem Domini nullus etiam ex his salvari potest, qui fidem illius tenent, et vitam fidei non habent, quia scriptum est: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Et Joannes ait: Qui dicit quia novit euFides 862 sine operibus mortua est . Si ergo fideles nunc sine bonis operibubona actione Domino ad inferos descendente salvati sunt, melior illorum sors fuit, qui incarnationem Domini minime viderunt, quam horum qui post incarnationis e
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam docet. qͥa descendes
ad inferos dñs illos solum
inferni claustris eripuit
quos uiuentes in carne ꝑ suã grãm
nfide & bona oꝑatione saluauit.
isenĩ ꝑeuangłium dicit. cũ exal
thi addm̃ post mortẽ ñ potuit:
quse adõ male uiuendo separa¬
ist. Om̃ps dĩ sua uos ꝓtectione
austodiat: ut ubicũq estis. &
manima & incorpore gr̃ȩ eius

Expanded text:
esiam docet: quia descendens ad inferos Dominus illos solummodo ab inferni claustris eripuit quos viventes in carne per suam gratiam in fide et bona operatione servavit. Quod enim per Evangelium dicit: Cum exalttrahi ad Deum post mortem non potuit, qui se a Deo male vivendo separavit. Omnipotens Deus sua vos protectione custodiat, ut ubicunque estis, et in anima et in corpore gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
Eficii quidẽ sacerdot al
est Ut uiluis ac mari¬
tali regimine desolatis impar¬
tiri sosatia debeatis: Ut Unde
in hoc mundo humana cõa¬
ditione priuantur: sacerdo¬
tali tuitione possint remedia
reperire. Quoniam ergo Lu¬
minola honesta femina relicta
charissimi zemarchi tribuni
nostre se post deũ tuitioni com
misit: huic uos solatiari in quo
sibi nccesse fucrit admonemus:
nullusq sit ei de quolibet mole¬
stus articulo. Sed qr comiti¬
uam illam quã uir eius agẽ¬
dam susceperat: nunc Theodo.¬
ro palatino concedente ipsi est
mulieri ut peragere debeat
attributũ: Uel quẽ ipsi placu¬
erit donec presentis indictiõis
celebretur impletio: nullũ eãdẽ
quousq expleat in quictare per¬
mittas. Eta ergo facite: Ut et
deũ uobis faciatis pro rebus ta¬
libus debitorem: et noster
huius modi de impensis a uob̾
Colatiis propensius animus
gratulctur.

Expanded text:
ficii quidem sacerdotalis est ut viduis ac maritali regimine desolatis impertiri solatia debeatis, ut unde in hoc mundo humana conditione privantur, sacerdotali tuitione possint remedia reperire. Quoniam ergo Luminosa, herilis femina relicta clarissimi Zemarchi tribuni, nostrmisit, huic vos solatiari in quo sibi necesse fuerit admonemus, nullusque sit ei de quolibet molestus articulo. Sed quia comitivam illam, quam vir ejus agendam susceperat, nunc Theodoro palatino concedente, ipsi est mulieri, ut peragere debeat, attributum, vel quem ipsi placuerit, donec praesentis indictio is celebretur impletio, nullum eamdem quousque expleat inquietare permittas. Ita ergo facite, ut et Deum vobis faciatis pro rebus talibus debitorem, et noster hujuscemodi de impensis a vobis solatiis propensius animus gratuletur.
Abbreviated transcription (Latin):
tos. quãtinꝰ uobis exeadem ipsa at¬
trectatione ur̃a uł uoluntate tran¬
sgrediende preceptionis nr̃e ace¬
lestib mysteriis alienis. nec quẽ
ordinaueritis : habeatur ep̃s. Nul
nob̾ renunciari uolumꝰ. ut qͥcqͥd
in hac re agendũ.ẽ. cũ consensu nr̃o
salubrit ꝑmittamꝰ impleri. Confi¬
dimꝰ enĩ inomnipotentẽ dnm̃. qͥa
quantũ ad intentionẽ nrãm. nun¬

Expanded text:
tos, quatenus ex eadem ipsa attos, quatenus ex eadem ipsa attrectatione vestra, vel voluntate transgrediendae praeceptionis nostrae, a coelestibus mysteriis alieni sitis, nec is quem ordinaveritis habeatur episcopus.nobis renuntiari volumus, ut quidquid in hac re agendum est cum consensu nostro salubriter permittamus impleri. Confidimus enim in omnipotentem Dominum quia, quantum ad intentionem n
Abbreviated transcription (Latin):
UNUITRSIS TPIS EER DaLMATIÃ
PORTYERAT quidem fratni¬
tatem urãm. diuini respe¬
stu iudicii clausis carnalib ocłis.
mentis intentionẽ omittere. nec
cuiꝰlibet hominis faciem rectitu¬
dini iusticiȩ preponere. Sed post
traducti negotiis. ut obliuiscen¬
tis omnẽ sacerdotalis in uobis ho¬
noris tramitẽ. cunctũq suꝑni
metus intuitũ. non qͥđ dõ. sed
qd uobis placeat studeatis explere.:
necesse habuimꝰ hȩc aduos distri¬
ctiora spetialit̾ scripta transmit¬
tere qͥb exbeati petri principis
apłorũ auctoritate precipimꝰ ut
nulli penitꝰ extra corsensũ ꝑ¬
nissionẽq nrãm. quantũ acͥl¬
qatꝰ ordinationẽ ꝑtinet. insa¬
lonitana ciuitate manꝰ presuma
imponere: nec quenquã inciuitate
ipsa alit̃ quam diximꝰ ordinare.
Quod si contra hȩt quippiã. uł sponte
ur̃a uł al quolibet coacti. presum¬
pseritis uł temptaueritis agere:
decernimꝰ uos dominici corporis
ac sanguinis participatione pͥua¬

Expanded text:
iscopis per Dalmatiam. Oportuerat quidem fraternitatem vestram, divini respectu judicii clausis carnalibus oculismentis intentionem omittere, nec cujuslibet hominis faciem rectitudini justitiae praeponere. Sed postqribus traducti negotiis, ut obliviscentes omnem sacerdotalis in vobis honoris tramitem, cunctumque superni metus 690 intuitum, non quid Deo, sed quid vobis placeat studeatis explere, necesse habuimus haec ad vos districtiora specialiter scripta transmittere, quibus ex beati Petri principis apostolorum auctoritate praecipimus ut nulli penitus extra consensum permissionemque nostram, quantum ad episcopatus ordinationem pertinet, in Salonitana civitate manus praesumatis imponere, nec quemquam in civitate ipsa aliter quam diximus ordinare Quod si contra haec quidpiam vel sponte vestra, vel a quolibet coacti praesumpseritis vel tentaveritis agere, decernemus vos dominici corporis et sanguinis participatione priva
Abbreviated transcription (Latin):
ctionem quoq nrãm quȩ sub ex comu¬
nicatione tila ordinantiũq te facta ẽ.
cesis prb̃is. diaconib cęteroq clero.
manu militari admediũ diceris de¬
ductꝰ. Quam rem nos consetratione
dicere nullom possumꝰ: qͥa ab ex c̃o¬
municatis .ẽ. hominib celebrata. Quia
gͥ sine ullius exempli forma. iniolasti
talem tantamq sacerdotii dignitatẽ:
prȩcipimꝰ. ut usq dũ dominicis uł
responsalis nr̃i cognouerimapicib.
qđ non surrepticiã. sed uera fueris
iussione ordinatꝰ: nullatenꝰ tu ordi¬
natoresq tui attrettare qͥcquã prȩ¬
sumatis sacerdotalis officii. nec usq
ad rescriptum nr̃m adcultũ sacri
altaris acceđe. Qđ si contra hec agere
presumpseritis: anathema uobis sit
adõ & abeato sTTRo apłorũ pͥncipe
ut contemplatione uidicii ur̃i.
cȩteris quoq catholicis ecclesiis. ul¬
LUNENSI.
UHorym ad nos relatione ꝑue¬
nit: a uideis in lunensi ciuitate
detineri mancipia. Que res nobistan¬

Expanded text:
ram, quae sub excommunicatione tua, ordinantiumque te facta est, caesis presbyteris, diaconibus, caeteroque clero, manu militari ad medium diceris deductus. Quam rem nos consecrationem dicere nullo modo possumus, quia ab excommunicatis est hominibus celebrata. Quia igitur sine ullius exempli forma violasti talem tantamque sacerdotii dignitatem, praecipimus ut usque dum dominicis vel responsalis nostri cognoverim apicibus quod non surreptitia, sed vera fueris jussione ordinatus, nullatenus tu ordinatoresque tui attrectare quidquam praesumatis sacerdotalis officii, neque usque ad rescriptum nostrum ad cultum vos sacri altaris accedere. Quod si contra haec agere praesumpseritis, anathema vobis sit a Deo, et a beato Petro apostolorum principe, ut contemplatione judicii vestri, caeteris quoque catholicis Ecclesiis ulLunensi. Multorum ad nos relatione pervenit, a Judaeis in Lunensi civitate detineri mancipia: quae res nobis tan
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ necessarium fuerit. erogare
modis om̃ib studebis. Qͥcqͥd uͦ exi¬
lerare potuerit: fidelit̾ rationib te
ȩclasticis inferre p̾cipimꝰ. HG RES̃
surrepta. uł simulata piissimorũ
principũ ussione dũ uita dignꝰ
nonfueris. te adsacerdotii ordinẽ
cunctis uenerabilem ꝓrupisse. Qd
nosideo sine ulla hesitatione cre¬
didimꝰ: quia uitã etatemq tuã
non habemꝰ incognitã. ac deinde
quia serenissimi dñi imꝑatoris
aimũ non ignoramꝰ. qđ se incau¬
sssacerdotalib miscere non soleat
ne nr̃is in aliquo peccatis grauet᷑¬

Expanded text:
ecclesiae necessarium fuerit, erogare ecclesiae necessarium fuerit, erogare modis omnibus studebis. Quidquid vero exuberare potuerit, fideliter rationibus te ecclesiasticis inferre praecipimus. Mesubrepta vel simulata piissimorum principum jussione, dum vita dignus non fueris, te ad sacerdotii ordinem cunctis venerabilem proripuisse. Quod nos ideo sine ulla haesitatione credimus, quia vitam aetatemque tuam non habemus incognitam, ac deinde quia serenissimi Domini imperatoris animum non ignoramus, quod se in causis sacerdotalibus miscere non soleat, ne nostris in aliquo peccatis gravet
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatis tenore precipimꝰ ut
peregrinũ illic non desinas adhibe
yrb̾m: qui sacra missarũ solennia
possit celebrare. Quẽ tam̃ & in mo¬
nasterio tiio habitare. & inde ute
subsidia habere necesse.ẽ. Sed & hoo
prȩ omnib curȩ tue sit: ut ibidẽ
ad sacratissimũ corpus beati pan
cienda serie deputamꝰ: non solit
ꝑficere uerũ etiã & abiis qui
in officio locoq tuo successerirt
sic in ꝑpetuũ seruari uolunꝰ
& impleri. ut nullus deinceps
insuipradicta ȩccła possit inueniri ne
Iocorum uenerabilium cura nos
insubura quȩ spelunca fuit aliquando
prauitatis hereticȩ ad catholice fidei
culturam dõ ꝓpicio ante reducta. ẽ:
ideo huius auctoritatis tenore cõmo¬
intus. pensiones om̃iũ domorũ in
hic constitutarũ. qͥs prȩdictam eccłam
tomporib habuisse gothorũ constite¬
rit annis singulis congregare non
desinas. & quantũ insartistectis. uł
luminarib aliaq reparatione eiꝰde

Expanded text:
auctoritatis tenore praecipimus ut auctoritatis tenore praecipimus ut peregrinum illic non desinas adhibere presbyterum, qui sacra missarum possit solemnia celebrare. Quem tamen et in monasterio tuo habitare, et inde vitae subsidia habere necesse est. Sed et hoc prae omnibus curae tuae sit, ut ibidem ad sacratissimum corpus beati Panccienda serie deputamus, non solum te perficere, verum etiam et ab his qui in officio locoque tuo successerint sic in perpetuum servari volumus et impleri, ut nullus deinceps supradicta ecclesia possit inveniri neLocorum venerabilium cura nos in Subura, quae spelunca fuit aliquando pravitatis haereticae, ad catholicae fidei culturam Deo propitiante reducta est, ideo hujus auctoritatis tenore commonitus, pensiones omnium domorum in hac urbe constitutarum, quas praedictam ecclesiam temporibus habuisse Gothorum constiterit, annis singulis congregare non desinas, et quantum in sartis tectis, vel luminaribus, aliaque reparatione ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
reat. Qm̃ uͦ eccła sc̃i pancratii
quȩ erat cõmissa prb̃is. frequent̃
neglectũ habuisse cognouimꝰ. ita
ut uenientes dominicorũ die popłi
missarĩ solennia celebraturi. non
inuento prb̃o murmurantes redi¬
rent: hoc matura deliberatione
nr̃o sedit arbitrio ut eis remotis.
monachorũ congregationẽ in mo¬
nasterio eidem eccłȩ coherenti con¬
stituere cũ xei gr̃a deberemꝰ. quatinꝰ
abbas qui illic prȩ ẽẽt: curã & sol¬
licitudinẽ ante fate etcłȩ habere
modis om̃ib debuisset. Inquo etia
monasterio. te maurũ abbatẽ prȩ¬
uidimꝰ prȩponendũ: statuentes. ut
t̃ras prefate eccłȩ. uł quicqͥd il¬
luc intrauerit: seu de redditib
eiꝰ accesserit. ante dicto monasterio
tuo debeat applicari. atq illic sine
diminutione aliqua ꝑtinere Ita sant
parandaq sunt. ꝑte sine dubio renl¬
rent᷑. Sed ne remotis prb̃is. quib
eçcła ipsa fuerat ante cõmissa. u¬
care mysteriis uideat᷑: iccireo tͥibi

Expanded text:
 sancti Pancratii, quae erat commissa presbyteris, frequenter neglectum habuisse cognovimus, ita ut venientes Dominico die populi missarum solemnia celebraturi, non invento presbytero, murmurantes redirent, hoc matura deliberatione nostro sedit arbitrio ut, eis remotis, monachorum congregationem in monasterio eidem ecclesiae cohaerenti constituere cum Dei gratia deberemus, quatenus abbas qui illic praeesset curam et sollicitudinem ante fatae ecclesiae habere modis omnibus debuisset. In quo etiam monasterio te Maurum abbatem praevidimus praeponendum, statuentes ut terras praefatae ecclesiae, vel quidquid illuc intraverit, seu de reditibus ejus accesserit, ante dicto monasterio tuo debeat applicari, atque illic sine diminutione aliqua pertinere, ita saneparandaque sunt per te sine dubio reparentur. Sed ne remotis presbyteris quibus Ecclesia ipsa fuerat ante commissa, vacare ministeriis videatur, idcirco hujus tibi
Abbreviated transcription (Latin):
stram grauare possit ȩccłani. Sin
tariꝰ consensus accesserit. ut auctore
dõ digna sit. & non sit qui abeiꝰ or¬
dinatione dissentiat: a uobis in eadẽ
crari. excepta dũ taxat ꝑsona ma¬
xiiii: de qua ad nos multa mala ꝑ¬
lata sunt. Quȩ si ab appetitu ma¬
ioris ordinis non cessat: restat
ut arbitror. quatinꝰ subtilit̾ dis¬
cussa. ipso quoq in quo est officio
careat.

Expanded text:
stram gravare possit Ecclesiam. Sin omnium consensus accesserit, ut auctore Deo digna sit, et non sit qui ab ejus ordinatione dissentiat, hanc a vobis in eadem crari, excepta duntaxat persona Maximi, de qua ad nos multa mala perlata sunt; quae si ab appetitu majoris ordinis non cessat, restat, ut arbitror, quatenus subtiliter discussa, ipso quoque in quo est officio careat.
Abbreviated transcription (Latin):
onib captiuorũ: & sacrorũ cano¬
num. & mundanarũ legii san¬
ctio euident᷑ edocuit. Qd cĩ omnib
notũ sit: mirati sumꝰ. ut fr̃nitas tua
in redemptionẽ tribuni clerici tui
presentium latoris. nulla mota mi¬
scd̾ia subueniret. Q d ergo sponte fa¬
cere distulisti: nr̃a saltẽ festina facere
adhortatione cõmonitꝰ. Nesi qđ ñ cre¬
dimꝰ neglegendũ putaueris: incipi¬
at tͥ necessitas qđ uoluntas fugit
deflet restitutionẽ urgeri: hȩc te
oportet diligent̃ inquirere. & si ita:
nec eum unde p̃ciũ inse datũ red¬
dere possit habere cognoueris: supra¬
scriptos solidos de ȩccła redẽptori eiꝰ
restitue. Nam ualde durũ. ẽ: si de
eccła cui militat. remediũ nullũ
inueniat. Omissa itaq excusatione
pretiũ qđ ineo datũ manifesta ue¬
ritate patuerit. sine aliqua mora
sicut sumꝰ prȩfati restitue. Quatinꝰ
nec creditorẽ eiꝰ tempore necessita¬
tis afflicto subuenisse pęniteat. & hic
onere meroris exutꝰ. m̃te libera.

Expanded text:
captivorum, et sanctorum canonum et mundanarum legum sanctio evidenter edocuit. Quod cum omnibus notum sit, mirati sumus ut fraternitas tua in redemptionem Tribuni clerici tui praesentium latoris nulla mota misericordia subveniret. Quod ergo sponte facere distulisti, nostra saltem facere festina adhortatione commonitus, ne si, quod non credimus, negligendum putaveris, incipiat tibi necessitas quod voluntas fugit deflet restitutionem urgeri, haec te oportet diligenter inquirere. Et si ita est, nec eum unde pretium in se datum reddere possit habere cognoveris, supradictos solidos de Ecclesia redemptori ejus restitue. Nam valde durum est si de Ecclesia cui militat remedium nullum inveniat. Omissa itaque excusatione, pretium quod in eo datum manifesta veritate patuerit, sine aliqua mora, sicut sumus praefati, restitue, quatenus nec creditorem ejus tempore necessitatis afficto subvenisse poeniteat, et hic onere moeroris exutus, mente libera,
Abbreviated transcription (Latin):
me quadã statuimꝰ conditione ꝑ¬
sstere. & testamentũ de iis facien¬
di liberam tͥ tribuimꝰ facultatẽ¬
Ie q̃ quȩ ꝑ huiꝰ manu missionis
artulam constitiumꝰ atq conces¬
simꝰ: nos successoresq nr̃os sine
aliqua scitote refragatione ser¬
uare. Nam iusticiȩ ac rationis
ordo suadet: ut qui sua a succes¬
sorib desiderat mandata seruari
decessoris sui ꝓculdubio uolunta¬
tẽ & statuta custodiat. Hanc aut̃
manu missionis paginã paterio
notario scribendam dictauimꝰ &
ꝓpria manu una cũ trib prb̃is
priorib & trib diaconib ꝓple-¬
nissima firmitate subscripsimꝰ.
uobisq tradidimꝰ. Actũ inurbe

Expanded text:
sine quadam statuimus conditione psine quadam statuimus conditione persistere, et testamentum de his faciendi liberam tibi tribuimus facultatee per hujus manumissionis chartulam statuimus atque concessimus, nos successoresque nostros, sine aliqua scitote refragatione servare. Nam justitiae ac rationis ordo suadet ut qui sua a successoribus desiderat mandata servari decessoris sui procul dubio voluntatem et statuta custodiat. Hanc autem manumissionis paginam Paterio notario scribendam dictavimus, et propria manu una cum tribus presbyteris prioribus et tribus diaconis pro plenissima firmitate subscripsimus, vobisque tradidimus. Actum in urbe
Abbreviated transcription (Latin):
pre.ẽ. in qͦ conuerti dõ miserante
festinas. modis om̃ib ꝓfutura.
Si qͥd uͦ de reb supra scripti gaudi¬
osi te aliquo mͦ cęlasse constitert
id totũ eccłȩ nr̃ȩ uirisine dubu
mancipet᷑. Tibi aut̃e supra scri¬
pto T homȩ quẽ ꝓlib̾tatis tuȩ cu¬
mulo etiã int̾ notarios uolumꝰ
militare: qͥnq untias qͥs prefat
gaudiosus prb̃r ꝑ ultimã uo¬
luntatẽ hereditario tͥ nomine
dereliqͥt. simul & sponsalia
quȩ matri tuȩ conscripserat
similit̃ hac die ꝑ huiꝰ manib¬¬
missionis paginã donamꝰ. atꝙ
oncedimꝰ ea sane lege atq condi¬
cone subnexa: ut sisine filiis legi¬
amis hoc ẽ. de legitimo susceptĩ
aniugio te obire contigerit. omĩa
qu tͥ concessimꝰ. adius scȩ roma
ꝓsine diminutione aliqua re¬
ntant᷑ eccłȩ. Si autẽ filios de
aniuge sicut diximꝰ cognitos
lige ssceperis. eosq suꝑstites re¬
iqueris: earundẽ te rerũ dnm̃

Expanded text:
praeest, in quo converti Deo miserante praeest, in quo converti Deo miserante festinas, 801 modis omnibus profutura. Si quid vero de rebus suprascripti Gaudiosi te aliquo modo celasse constiterit, id totum Ecclesiae nostrae juri sine dubio mancipetur. Tibi autem suprascripto Thomae, quem pro libertatis tuae cumulo etiam inter notarios volumus militare, quinque uncias, quas praefatus Gaudiosus presbyter per ultimam voluntatem haereditario tibi nomine dereliquit, simul et sponsalia quae matri tuae conscripserat, similiter hac die per hujus manumissionis paginam donamus, atque concedimus; ea sane lege, atque conditione subnexa, ut si sine filiis legitimis, hoc est de legitimo susceptis conjugio, te obire contigerit, omnia quae tibi concessimus ad jus sanctae Romasine diminutione aliqua revertantur. Si autem filios de conjuge, sicut diximus, cognitos lege susceperis, eosque superstites reliqueris, earumdem te rerum dominum
Abbreviated transcription (Latin):
UM Redemptor nr̃ totius
conditor creature ad hoc
ꝓpiciatus humanã uoluerit
carnẽ assumere ut diuinitatis
suȩ grã dirupto quo tenebamꝰ capti
uinculo seruitutis. pristinę nos
restitueret libertati: salubrit᷑ a¬
git᷑. si homines quos abinitio na¬
tura liberos ꝓtulit. & uis gendui
iugo substituit seruitutis: in ea
qua nati fuerant manu mittentis
beneficio libertate reddant᷑. Ito
idõ pietatis intuitu & huiꝰ rei con¬
sideratione ꝑ moti. montanã atq
thomã famulos sc̃ẽ romane cui
dõ auctore deseruimꝰ eccłe. liberis
hac die ciuesq romanos efficinꝰ.
omneq urm̃ uob̾ relaxamꝰ pecu.¬
liũ. Et quia tu montana animis
te ad conuersionẽ fateris appu¬
lisse monachicã: ic circo duas un¬
cias quas tͥ quondã gaudiosus prb
ꝑ supremȩ sue uoluntatis arbitris
institutionis mͦ noscit᷑ reliqͥsse.
hac die tͥ donamꝰ atq concedimꝰ:
om̃ia scilicet monasterio scĩ las¬
rentii cui constantina abbatissa

Expanded text:
um Redemptor noster , totius conditor creaturae, ad hoc propitiatus humanam voluerit carnem assumere, ut, divinitatis suae gratia dirupto quo tenebamur capti vinculo servitutis, pristinae nos restitueret libertati, salubriter agitur si homines quos ab initio natura liberos protulit, et jus gentium jugo substituit servitutis, in ea qua nati fuerant manumittentis beneficio libertate reddantur. Atque ideo, pietatis intuitu et hujus rei consideratione permoti, vos Montanam atque Thomam famuDeo adjutore, deservimus, liberos ex hac die civesque Romanos efficimus, omneque vestrum vobis relaxamus peculium. Et quia tu, Montana, animum te ad conversionem fateris appulisse monachicam, idcirco duas uncias, quas tibi quondam Gaudiosus presbyter per supremae suae voluntatis arbitrium institutionis modo noscitur reliquisse, hac die tibi donamus, atque concedimus, omnia scilicet monasterio sancti Laurentii, cui Constantina abbatissa