comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fratres ita nobis expo¬
nendum hac lectione
ꝓpositum est: ut iam
etiam de traditore dñi. ꝑ panem tinctã
eiq porrectum. satis euidenter ex presso.
aliquid dicere debeanitis. Et de illo qui-¬
dem quod eum iam demonstraturus iħõ
turbatus est sp̃u: preterito sermone dis¬
serui. S fortassis quod ibi non dixi. etiã
hoc nobis dñs significare sua ꝑturbatio¬
ne dignatus est: quod scilicet falsos fratre ᷤ
& domunci agri illa zitania. ita necesse
est usq ad messis tempus inter frumͣta
tolerari. ut quando ex eis aliqua scpara¬
ri etiam ante messem urgens catisa com¬
pellit. fieri sine ecclẽ ꝑturbatione non
possit. Hanc ꝑtarbationem sco̾tum stoꝵ.
per scismaticos o hereticos futtiram. quo¬
dammͦ p̃nuntians dñs. prefigarauit in se¬
ipso: cum exituro iuda homine mal. &o
commuxtionem frumenti in qua diu fuiȩ¬
int toleratus. separatione aꝑtissima relicturo.
turbatus est non carne s sp̃u. Spiritales eium

Expanded text:
fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari , ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim
Abbreviated transcription (Latin):
quendo. Eo nix nocti annuntiait scientiã.
id est iudas iudeis infidelibus. uit uenirent
ad eum. & apprebenderent ꝑsequendo. S
iam hinc in sermone dñi qui est factus ad
pios. anteqũ teneretur ab impiis. inten¬
tior flagitatur auditor: & ideo eum p̃cipita¬
re non debet.s differre potius disputator.

Expanded text:
quendo; et nox nocti annuntiavit scientiam , quendo; et nox nocti annuntiavit scientiam , id est, Judas Judaeis infidelibus, ut venirent ad eum, et apprehenderent persequendo. Sed jam hinc in sermonem Domini, qui factus est ad pios, antequam teneretur ab impiis, intentior flagitatur auditor; et ideo cum praecipitare non debet, sed differre potius disputator.
Abbreviated transcription (Latin):
putabant. quia loctilos habebit iudis. qtui
dicio ei iħs eme ea quȩ opis sunt. nobis
ad diem festum: aut egenis ut aliquid da¬
ret. Habebat ergo & dñs loculos. & a fideli¬
bus oblata conseruans: &o suorum necessitati¬
bus & aliĩs indigentibus tribuebat. Tunc
primum ecclãstirȩ pecunie forma est institu¬
ta. ubi intelligerenus quod p̃cepit non
cogitandum esse de crastino. non ad hoc
fuisse preceptum ut nichil pecunȩ ser¬
uetur a sanctis: sed ne deo pro ista seruia¬
tur. & ꝓpter inopie timorem iusticia de¬
seratur. Nam & apls in posterum p̃ui¬
dens. ait. Si qtis fidelis habet uiduas. suf¬
ficienter tribuat eis. ut non grauetur ȩccłã:
ꝗuo ueris uidtus suffictre possit. Cumgͦ
accepisset buccellam: exiit. continuo. Erat
autem nox. Et ipse qui exiĩt: erat nox.
Cum ergo exisset nox: ait iħẽ. Nunc cli¬
rificatus est filius hominis. Dies ergo diei
eruetauit uerbum: id est xp̃c discipłis fi¬
delibus ut audirent eum. & amirent se¬

Expanded text:
los habebat Judas, quia dicit ei Jesus, Eme ea quae opus sunt nobis ad diem festum; aut egenis ut aliquid daret. Habebat ergo et Dominus loculos, et a fidelibus oblata conservans, et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta, ubi intelligeremus quod praecepit non cogitandum esse de crastino , non ad hoc fuisse praeceptum, ut nihil pecuniae servetur a sanctis; sed ne Deo pro ista serviatur, et propter inopiae timorem justitia deseratur. Nam et Apostolus in posterum providens, ait: Si quis fidelis habet viduas, sufficienter tribuat eis, ut non gravetur Ecclesia, quo veris viduis sufficere possit . 6. Cum ergo accepisset ille buccellam, exiit continuo. Erat autem nox. Et ipse qui exivit, erat nox. Cum ergo exisset nox, ait Jesus: Nunc clarificatus est Filius hominis. Dies ergo diei eructavit verbum, id est, Christus discipulis fidelibus, ut audirent cum, et amarent se
Abbreviated transcription (Latin):
me. Nisi ergo se traderet. xp̃c: nemo tra¬
deret xp̃m. Qͥd habet uidas: nisi peccatũ:
Neq enim in tradendo xp̃o salutem nr̃am
cogitauit ꝓpter quam trachtus est. tp̃c: sed
cogitauit pecumȩ lucrum. & inuenit animȩ
detrimentum. Accepit mercedem quam
uoluit: sed nolenti est data quam meruit.
Tradidit iudas xp̃m: tradidit xp̃c se ipsum.
Ille agebat negotium suȩ uenditionis: iste
nĩe redemptionis. Quod facis. fac citius: ñ
quua tu potes. s quia hoc uult qui totum

Expanded text:
me . Nisi ergo se traderet Christus, nemo trame . Nisi ergo se traderet Christus, nemo traderet Christum. Quid habet Judas, nisi peccatum? Neque enim in tradendo Christo salutem nostram cogitavit, propter quam traditus est Christus, sed cogitavit pecuniae lucrum, et invenit animae detrimentum. Accepit mercedem quam voluit, sed nolenti est data quam meruit. Tradidit Judas Christum, tradidit Christus seipsum: ille agebat negotium suae venditionis, iste nostrae redemptionis. Quod facis, fac citius, non quia tu potes, sed quia hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lo. cum homim ingrato intrasset panis in
uentrem. hostis in menterr: adhuc in¬
quam tanti mali iam corde concepti plenus
restabat effectus. cuius iam p̃cesserat damp.¬
nandus affectus. Itaq cum dñs panis uitus
panem morttio tradidisset. & panem traden:¬
do panis traditorem ostendisset: quod facis
inquit. fac citius. Non precepit facinus:
s predixit uuide maltm. nobis bonum. Qd
enim itde peiuis. & quid nobis meliuis quã.
traditus xp̃c: ab illo aduersus illum. ꝓ nobͣ
priter illim: Quod facis fac cititis. Ouer¬
bum libentius parati. quam irati: o uerbũ
non tam penam exprimens ꝓditoris. quam
mercedem significans redemptoris. Duto
enim. quod facis fac citius. non tam inper¬
nitiem ꝑfidi seuiendo. quam ad salutem
fidelium festinando: quia traditus est ꝑꝑt̾
delicta nr̃a. & dilexit eccłam. & seipsum tra¬
didit pro ea. Vnde & de seipsodicit apls̃.¬
Qui me dilexit: & tradidit sc ipsum pro

Expanded text:
lo, cum homini ingrato intrasset panis in lo, cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praecesserat damnandus affectus. Itaque cum Dominus panis vivus panem mortuo tradidisset, et panem tradendo panis traditorem ostendisset: Quod facis, inquit, fac citius. Non praecepit facinus; sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius quam traditus Christus, ab illo adversus illum, pro nobis praeter illum? Quod facis, fac citius. O verbum libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod facis, fac citius, non tam in perniciem perfidi saeviendo, quam ad salutem fidelium festinando; quia traditus est propter delicta nostra , et dilexit Ecclesiam, et semetipsum tradidit pro ea . Unde et de seipso dicit Apostolus: Qui dilexit me, et tradidit seipsum pro
Abbreviated transcription (Latin):
intrauerat sathanas in indam. Prius ergo
intrauerat immitendo in cor eius cogitatio¬
nem qua traderet. xp̃m: talis ciim iam
uenerat ad cenandum. Nunc autem post
panem intranit in eum: non ut adhuc alie¬
num temptaret. s ut ꝓprium possideret.
Non autem ut puitant quidam negligent̾
legentes: tunc iudas xp̃i coepus accepit.
Intelligendum est enim. quod iam omnib
eis distribuerat iħx sacramentum corporis
& sanguinis sui. ubi & ipse uidas erat. sicat¬
sc̃s lucas euidentissime narrat: ac deinde
ad hoc uentum est. ubi scdm narrationem
ioh̃is. aꝑtissime dñs ꝑ bucellam tinctam
atq porrectam. suum exprimit traditorẽ.
foctassis ꝑ panis tinctionem. illuis significãs
fictionem. Non enim omnia quȩ tingunt᷑.
abliuntur: sed ut infitiantur nonnulla
tingnntur. Si autem bonum aliquid hic
significat tinctio: eidem bono ingratum
non in merito est secuta cdampnatio. Ad
huc tñ tude possesso non a dño s a diabo¬

Expanded text:
intraverat Satanas in Judam. Prius ergo intraverat Satanas in Judam. Prius ergo intraverat immittendo in cor ejus cogitationem quo traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non adhuc ut alienum tentaret, sed ut proprium possideret. Non autem, ut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit: intelligendum est eis distribuerat Dominus sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Iudas erat, sicut Lucas euidentissad hoc ventum est, ubi secundum narrationem Joannis apertissime Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino, sed a diabo
Abbreviated transcription (Latin):
his erat sermo. cam hoc apłs diceret: qui
dñi corpus. uelut alium quemlibet cibtm.
indiscrete negligenterq fumebant. Hic
ergo si corripitur qui non diuidicat. hoc
est non disceruit a ceteris cibis diũcam
corptis: quomͦ dampnatur. qui ad eius
mensam fingens amicum. accedit inimuicꝰ:
Si reprebensione tangitur negligentia
conuiuantis: qua pena percutitar uendi¬
tor inuitantis. Quid erat autem panis
traditori datus: nisi demonstratio cui
gratiȩ fuisset ingratus: Intrauit ergo
post hanc sathanas panem in dñi traditor̃ẽ:
ut sibi ram traditum plenius possideret. in
quem prius intrauerat ut deciperet. Neq
enim in illo non erat. quando ad uideos per-¬
rȩxit & de pretio tradendi dm̃ pactus est:
cum hȩc aꝑtissime lucas euangłista testetur.
& dicat. Intrauit autem sathanas in uidam.
qui cognominabat᷑ scarioth unum de duode¬
cim: & abiit & locutus est cum principibus
sacerdotum. Ecce ubi ostenditur: quod iam

Expanded text:
his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum plenius posquem prius intraverat ut deciperet. Neque enim cum illo erat quando ad Judaeos perrexit, et de pretio tradendi Domini pactus est; cum apertissime Lucas evangelista testetur, et dicat: Intravit autem Satanas in Judam, qui cognominatur Iscarioth, unum de duodecim; et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum . Ecce ubi ostenditur, quod jam
Abbreviated transcription (Latin):
nec quale sit quod datur. s qualis sit ipsȩ
cui datur. Nam & bona obsunt. & mala
prosunt: sicut fuerint quib dantur. Pec¬
catum inquit apls ut appareat pecattuim:
ꝑ bonum michi oꝑatum est mortem. Ecce ꝑ
bonum. factum est malum: dum male acci¬
pitur bontim. Itemq ipse ait. In magnitu¬
dine reuelationtm mearum ne extollar:
datus est michi stimulus carnis meẽ. ange¬
lus sathane qui me colafiret. ꝓpter quod
ter dñm rogaui. ut auferret eum ã me:
& dixit michi. Sufficit tibi gratia mea:
nam uirtus in infirmitate ꝑficitur: Ecce
per malum. factum est bontum: dum bene
accipitur malum. Quid ergo miraris. si
dat̾us est indȩ panis xp̃i ꝑ quem mancipa¬
retur diabolo: cum uideas e contrario da¬
tum paulo angłm̃ diaboli. ꝑ quem ꝑfice̾t᷑
in xp̃o: Ita od malo bonum obfcat: &¬
bono malum ꝓfuit. Recordamini unde
sit scriptum: quicumq manducauerit
panem. aut biberit calicem dñi indigne.
reus erit corpotis & sanguinis dm̃. Et de

Expanded text:
t quod datur, sed qualis sit ipse cui datur. Nam et bona obsunt, et mala prosunt, sicut fuerint quibus dantur. Peccatum, inquit Apostolus, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem . Ecce per bonum factum est malum, dum male accipitur bonum. Itemque ipse ait, « In magnitudine revelationum mearum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae qui me colaphizet. Propter quod ter Dominum rogavi, ut auferret eum a me, et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur » . Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini . Et de
Abbreviated transcription (Latin):
ex nobis exierunt. s non erant ex nobis.
nam si fuissent ex nobis. mansissent utiq
nobiscumt Non erat igitur ex illis u¬
das. Mansisset enim cum illis: si esset ex
illis. Quid ẽ ergo unus ex uobis tradet
me: nisi unus ex uobis iturus est qui tra¬
det me : Quia oo ille qui ait. si fuissent
ex nobis mansissent utiq nobiscum: iam

Expanded text:
 non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . Non erat igitur ex illis Judas; mansisset enim cum illis, si esset ex illis. Quid est ergo: Unus ex vobis tradet me? nisi: Unus ex vobis exiturus est, qui tradet me? quia et ille qui ait: Si fuissent ex nobis, mansissent utique nob
Abbreviated transcription (Latin):
turbatus est non carne s sp̃u. Spiritales enima
eius in huiusmodi scandalis. non ꝑuersitate
s caritate turbantur: ne focte in separatione
aliquorum Tiramorum simul aliquod eradi-¬
cetur & triticum. Turbatus itaq est iħc̃ spĩr

Expanded text:
turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur, ne forte in separatione aliquorum zizaniorum simul aliquod eradicetur et triticum. Turbatus est itaque Jesus spir
Abbreviated transcription (Latin):
ne hoc meruit panis xp̃i porrectus de men-
sa xp̃i: ut post illum intraret in eius disci¬
pulum sathanas : Quibus respondemus.
hinc nos potius doceri: quam sit catiendũ
male acciꝑe bonum. Multum quippe
interest. non quid accipiat. s quis accipiat:
nec quale sit quod datur. s qualis sit ipsȩ

Expanded text:
ne hoc meruit panis Christi porrectus de mensa Christi, ut post illum intraret in ejus discipulum satanas? Quibus respondemus, hinc nos potius doceri quam sit cavendum male accipere bonum. Multum quippe interest, non quid accipiat, sed quis accipiat; nec quale sit quod datur, sed qualis sit ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nentem passionem. s ad uicinam resur¬
rectionem ꝑtinere credatur: tanquam
fuerit factum quod erat tam ꝑrime
iam futurtim. Hodie dilectioni ur̃ȩ
ista suffeceruit: cum donauerit dñs. de
consequentib disseremus. E x plic̃ ser
oli adhuc modieũ uobiscũ sum: que

Expanded text:
nentem passionem, sed ad vicinam resurnentem passionem, sed ad vicinam resurrectionem pertinere credatur, tanquam fuerit factum quod erat tam proxime jam futurum. Hodie Dilectioni vestrae ista suffecerint; cum donaverit Dominus, de consequentibus disseremus. TRACTATUS oli, adhuc modicum vobisc
Abbreviated transcription (Latin):
quam ista exponens: adiusgit. & dicit. Si
deus clarificatus est in eo: & deus clarifica:¬
uit eum in semet ipso. Hoc est. si deus cla-¬
rificatus est in eo. quia non uenit facere
uoluntatem suam. s uoluntatem eius qui
misit eum: & deus clarificauit eum in se¬
met ipso. ut natura humana in qua est fi-¬
lius hominis quȩ a uerbo eterno suscepta
est. etiam immortali eternitate donetur.
Et continuo inquit clarificauit eum: re¬
surrectionem scilicet suam. non sicut nos¬
tram in fine scłi. s continuo futuram. hac
attestatione p̃dicens. Ipsa est enim clari-¬
ficatio. de qua euangłista iam dixerat.
quod paulo ante cominemoraiti: quia
ꝓpterea nondum erat sp̃c datus. illo itaq
nouo modo. in eis quibus fuerat eo modo
post resurrectionem credentibus dandꝰ.
quia iħe nondum erat clarificatus. id est
nondum fuerat mortalitas inimoetalitate
dictum uideri. nuinc clarificatus est filicis
hominis. ut quod ait nunc. non ad inimmi¬

Expanded text:
quam ista exponens adjungit et dicit: Si quam ista exponens adjungit et dicit: Si Deus clarificatus in eo, et Deus clarificabit eum in semetipso. Hoc est, si Deus clarificatus est in eo, quia non venit facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit illum; et Deus clarificabit eum in semetipso, ut natura humana in qua est filius hominis, quae a Verbo aeterno suscepta est, etiam immortali aeternitate donetur. Et continuo, inquit, clarificabit eum. Resurrectionem scilicet suam, non sicut nostram in fine saeculi, sed continuo futuram hac attestatione praedicens. Ipsa est enim clarificatio, de qua Evangelista jam dixerat, quod paulo ante commemoravi, quia propterea nondum Spiritus datus erat illo novo modo in eis, quibus fuerat eo modo post resurrectionem credentibus dandus, quia Jesus nondum fuerat clarificatus: id est, nondum fuerat mortalitas immortalitate vdictum videri, Nunc clarificatus est Filius hominis; ut quod ait nunc, non ad immi
Abbreviated transcription (Latin):
erit ubi malorum nullus erit. ubi bonoꝵ
nulltis perit. Sic autem non est dictum.
nunc significata est clarificatio filii homi¬
nis. s dicttam est. nunc clarificatus est filiꝰ
hominis. quemadmodum non est dictam.
petra significabat xp̃m. s petra erat. xp̃e:
nec dictum est. bonum semen significabat
filios regni. aut zirana significabant filios
maligni. s dictum est bonam semen. hist̃
filii regni. Titama autem fili maligni. Sic̃
ergo solet loqui scriptura. res significantes
tanquam illas quȩ significantur appellans:
ita locutus est dñs dicens. nunc clarificatꝰ
est filius hominis. postea quam separato in¬
de nequissimo. & secum remanentibus scĩs.
significata est glorificatio eius quando separa¬
tis iniquis. manebit in eternitate cum scĩs.
Cam autem dixisset. nunc clarificatus est
filitis hominis: adunxit. Et detis cdarifica¬
tus est in eo. Ipsa est enim clarificatio filii
hominis: si deus clarificatur in eo. Si eni

Expanded text:
erit, ubi malorum nullus erit, ubi bonorum erit, ubi malorum nullus erit, ubi bonorum nullus perit. Sic autem non est dictum, Nunc significata est clarificatio Filii hominis; sed dictum est, Nunc clarificatus est Filius hominis: quemadmodum non est dictum, Petra significabat Christum; sed, Petra erat Christus . Nec dictum est, Bonum semen significabat filios regni, aut, zizania significabant filios maligni, sed dictum est, Bonum semen hi sunt filii regni; zizania autem, filii maligni . Sicut ergo solet loqui Scrtanquam illas quae significantur appellans, ita locutus est Dominus dicens: Nunc clarificatus est Filius hominis, posteaquam separato inde nequissimo, et secum remanentibus sanctis, significata est clarificatio ejus, quando, separatis iniquis, manebit in aeternitate cum sanctis. Cum autem dixisset: Nunc clarificatus est Filius hominis, adjunxit: Et Deus clarificatus est in eo. Ipsa enim clarificatio Filii hominis est, ut Deus clarificetur in eo. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
qui se aliquantum manifestat ut inuenia-¬
mus. & iterum occultat ut inquiramus. &
de inuentis ad iuenienda tanquam pas:¬
sibus innitamur. Ulideo hic aliquid: quod
p̃figuret magnum aliquid. Exiit iudas.
& clarificatus est iħe: exiit filius ꝑditionis.
& clarificatiis est filius hominis. Ille quippe
ȩxierat: ꝓpter quem dictam eis erat. & uos¬
mundi estis s non omnes. Exeunte itaq
in mundo. omnes mundi remanserunt: et
cum suo mundatore manserunt. Tale aliqͥd
erit. cum uictus a xp̃o transierit hic mundꝰ.
& nemo in popłõ xp̃i remanebit in muncbꝰ:
cum Atanii ã tritico separatis. iusti fulge¬
bunt sicut sol in regno patris fui. Hoc fu¬
turum preuidens dñs & nunc significatã
esse contestans. discedente inda tanquam
T itaniis separatis. remanentibus tanquan
tritico apłis sanctis: nunc inquit clarifica¬
tus est filius hominis. Tanquam diceret.
Ecce sum in illa mea clarificatione: quȩ

Expanded text:
qui se aliquantum manifestat ut inveniaqui se aliquantum manifestat ut inveniamus, et iterum occultat ut inquiramus, et de inventis ad invenienda tanquam passibus innitamur. Video hic aliquid quod praefiguret magnum aliquid. Exiit Judas, et clarificatus est Jesus. Exiit filius perditionis, et clarificatus est Filius hominis. Ille quippe exierat, mundi estis, sed non omnes. Exeunte itaque immundo, omnes mundi remansercum suo mundatore manserunt. Tale aliquid erit cum victus a Christo transierit hic mundus, et nemo in populo Christi remanebit immundus; cum zizaniis a tritico separatis, justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Hoc futurum praevidens Dominus, et nunc significatum esse contestans, discedente Juda tanquam zizaniis separatis, remanentibus tanquam tritico Apostolis sanctis, Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis: tanquam diceret, Ecce in illa mea clarificatione quod
Abbreviated transcription (Latin):
das exist: ut citius faceret quod erat factu
rus. hoc est dñm traditurus: Quid ait
dies: cum ȩxiset nor: Quid ait redemp¬
tor: cum ȩxisset uenditore Nunc inquit
clarificatus est filius hominis. Quare
Namquid quia exiit qui tradebat: quia
imminent qui teneant & occidant: Ita ne
nunc cdarificattis est. quia ꝓpe estut ampliꝰ
humilietur: quia iam impendet ut aliget᷑.
ut iudicet᷑. ut condempnet᷑. ut irrideatur.
ut crucifigatur. ut interunat᷑: Hȩccine ẽ
cdarificatio: an potius humiliatio: Nonne
quando muracula faciebat. ait tamen de illo
iste ipse ioħes: sp̃c non erat dattis. quia ibẽ
nondum erat glorificatus. e. Tunc ergo non¬
dum crat glorificatus cam mortiuos suscita¬
ret: & nunc est glorificatus. cum moituis
propinquaret: Nondum erat gorisicatꝰ
faciens duuina: &o gbrisicatus est pasfirat
humana: Mirum: si hoc deus. illorum
magister. significabat. & docebat. His uerb̃
altius est ꝑscrutandum altissum dictum:

Expanded text:
das exiit, ut citius faceredas exiit, ut citius facererus, hoc est Dominum traditurus? Quid ait dies, cum exisset nox? Quid ait Redemptor, cum exisset venditor? Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis. Quare nunc? Nunquid quia exiit qui tradat, quia imminent qui teneant et occidant? Itane nunc clarificatus est, quia prope est ut amplius humilietur, quia jam impendet ut alligetur, ut judicetur, ut condemnetur, ut irrideatur, ut crucifigatur, ut interimatur? Haeccine est glorificatio, an potius humiliatio? Nonne quando miracula faciebat, ait tamen de illo iste ipse Joannes: Spiritus non erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus ? Tunc ergo nondum erat glorificatus, cum mortuos suscitaret; et nunc est glorificatus, cum morti propinquaret? Nondum erat clarificatus, faciens divina, et glorificatus est passurus humana? Mirum si hoc Deus ille magister significabat, et dicebat his verbis. Altius est perscrutandum Altissimi dictum,
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est. semꝑ csicentes &s ad ueritatis
scientiam numqnam ꝑuenientes: hic sunt
utiq semꝑ discentes: Cam ueas de Iuabicta
exierint: ani non eruint discentes: s errctis.
sui mercedem recipientes. Sicesum detim
est. semꝑ discentes x ad ueritatis fcicntiam
numquã diceret ar semꝑ ambulandes et
numquam ꝑuementes. Nos autem semꝑ am¬
bulemus in uia: donec eo uenianits. quo dacit
uia. Nusquam in ea remaneamtis: donec per¬
ducat ubi maneamus. Atq ita &o querendo
tendimus & inueniendo ad aliquid ꝑuenimꝰ.:
& ad id quod restat. querendo & inueniendo
transimus. quousq ibi fiat finis querendi. uͥ
ꝑfectiomi non suꝑ est intentio ꝑfitiendi. Hec
prelocutio dilectissimi intentam fecerit urãm
caritatem: ad istum dñi sermonem quem
ad discipłas habut. ante passionem. ꝓfun-¬
dus est enim. Et utiq ubi multam laboratu¬
rus est disputator: non remissus debet esse
auditor. Quid ergo ait dñs postea quam ui¬

Expanded text:
dictum est, Semper discentes, et ad veritatis dictum est, Semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes; hic sunt utique semper discentes; cum vero de hac vita exierint, jam non erunt discentes, sed, erroris sui mercedem recipientes. Sic enim dictum est, Semper discentes, et ad veritatis scientiam nquam diceretur, Semper ambulantes, et nunquam pervenientes. Nos autem semper ambulemus in via, donec eo veniamus quo ducit via; nusquam in ea remaneamus, donec perducat ubi maneamus: atque ita, et quaerendo tendimus, et inveniendo ad aliquid pervenimus, et ad id quod restat quaerendo et inveniendo transimus, quo usque ibi fiat finis quaerendi, ubi perfectioni non superest intentio proficiendi. Haec praelocutio, dilectissimi, intentam fecerit Charitatem vestram ad istum Domini sermonem, quem ad discipulos habuit ante passionem: profundus est enim, et utique ubi multum laboraturus est disputator, non remissus debet esse auditor. 2. Quid ergo ait Dominus posteaquam Ju
Abbreviated transcription (Latin):
dño deum requiramus. Dium cantici uor
est. Querite dñm: & uuiet anima ur̃a.
Queramus inueniendum: queramus
inuentum. Ut inueniendus queratur.
occultus est: ut inuentus queratur. im¬
mensus est. Unde alibi dicitur: queri¬
te faciem eius semꝑ. Satiat enim que¬
rentem in quantum capit. & inuenien¬¬
tem capatiorem facit: ut rursus querat im¬
pleri. ubi plus capere ceperit. Non ergo
ita dictum est. querite faciem eius semper.
quemadmodum de quibusdam. semꝑ dis¬
ꝑuenientes: sed potius sicut ille. ait. cum
consummauerit homo. tunc incipit. do¬
nec ad illam uitam uenianus. ubi sic im¬
pleamur. ut capatiores non esfitiamur. qͥa
ita ꝑfecti erimus. ut iam non ꝓfitiamus.
Tunc enim ostendetur nobis: quod suffi
cit nobis. Hic autem semꝑ queramus: &c
fructus inuentionis. non sĩt finis inquisitio¬
nis. Neq enim ꝓpterea non semꝑ quia hic
tantum: sed ideo hic semꝑ dicimus esse q̃¬
rendum. ne aliquando hic putemtis ab in¬
quisitione cessandum. Nam & de quibus.

Expanded text:
 cantici vox est, Quaerite Deum, et vivet anima vestra . Quaeramus inveniendum, quaeramus inventum. Ut inveniendus quaeratur, occultus est; ut inventus quaeratur, immensus est. Unde alibi dicitur, Quaerite faciem ejus semper . Satiat enim quaerentem in quantum capit; et invenientem capaciorem facit ut rursus quaerat impleri, ubi plus capere coeperit. Non ergo ita dictum est, Quaerite faciem ejus semper, quemadmodum de quibusdam. Semper dispervenientes ; sed potius siconsummaverit homo, tunc incipit , donec ad illam vitam veniamus, ubi sic impleamur, ut capaciores non efficiamur, quia ita perfecti erimus, ut jam non proficiamus. Tunc enim ostenditur nobis quod suffcit nobis. Hic autem semper quaeramus, et fructus inventionis non sit finis inquisitionis. Neque enim propterea non semper, quia hic tantum; sed ideo hic semper dicimus esse quaerendum, ne aliquando hic putemus ab inquisitione cessandum. Nam et de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
nobis dñs aliquid donet de hoo secreto quan¬
tum sufficit dicere. Inntuit ergo symon petrus:
do dicit ei. Notanda locutio est: dici aliquid
non sonando. s tantumm innuendo. Innut
inquit: & dicit. lltiq innuendo dicit. Si enĩ
cogitando aliquid dicitur. sicut scriptura lo¬
quitur. dixcrunt apud semet ipsos: quanto

Expanded text:
nus aliquid donet de hoc secreto, quantum sufficiat, dicere. 6. Innuit ergo Simon Petrus, et dicit ei. Notanda locutio est, dici aliquid non sonando, sed tantummodo innuendo: Innuit, inquit, et dicit; utique innuendo dicit. Si enim cogitando aliquid dicitur, sicut Scriptura loqu
Abbreviated transcription (Latin):
lerem ꝑditionem. & multi sequunt᷑
eorũ luxurias ꝑ quos uia ueritatis
blaspbemabitur. & in auaritia ficti
uerbis deuobis negotiabuntur. qͥb
iuditium iam olim ñ ccessat. & ꝑ¬
ditio eorũ non Actintat. Si enim
dc̃ angłs peccantibꝰ ñpeꝑcit. sed ruden¬
tib inferni detractos intartarum
tradidit iniuditium cruciandos re¬
seruari. &originali mundo ñ peꝑcit.
sed octauum noe institie p̃conem cu¬
stodiuit. diliium mundo impioꝵ
inducens. & ciuitates sodomorum &
gomorreorum incinerem redigens
eu̾sionc dannauit: exemplum eorũ
qͥ impie acturi st̃ ponens. & iustũ
loch oppressuĩ anefandorum inuiria.
ac lururiosa conuersatione eruit.
Aspectu enim &e auditu tustꝰ erat. habi¬
tans apud eos qui dedie indiem ani¬
mam iustam. miquis oꝑib crucia¬
bant. Nouit dñs pios detentatio
post carnem inconcupiscentiam in¬
munditie ambulant. dominationeñ
contennunt. Audaces. sibi placentet:
sectas ñmeruunt facere blasphe

Expanded text:
multi sequentur eorum luxurias per quos via veritatis blasphemabitur et in avaritia fictis verbis de vobis negotiabuntur quibus iudicium iam olim non cessat et perditio eorum non dormitat si enim Deus angelis peccantibus ntibus inferni detractos in tartarum tradidit in judicium cruciandos reservari et originali mundo non pepercit sed octavum Noe iustitiae praeconem custodivit diluvium mundo impiorum inducens et civitates Sodomorum et Gomorraeorum in cinerem redigens eversione damnavit exemplum eorum qui impie acturi sunt ponens et iustum Loth oppressum ac luxuriosa conversatione eruit. Aspectu enim et auditu iustus erat habitans apud eos, qui de die in diem animam iustam iniquis operibus cruciat, Dominus pios de tentationpost carnem in concupiscentia immunditiae ambulant, dominationemque contemnunt, audaces, sibi placentes, sectas non metuunt facere, blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
aedinĩs afsuentet. incontulit
suis luxuriantes uob̾cũ. oculos ba-¬
bentes plenos adulterio. & inces¬
sabili delicto pellicentes animas in¬
stabiles. cor exercitatum auaritia
habentes. maledictionis fili. dere¬
linquentes rectam uiam errauer̃.

Expanded text:
in conuiuiis suis luxuriantes uobiscum, oculos habentes plenos adulterio et incessabiles delicti, pellicentes animas instabiles, cor exercitatum auaritiae habentes, maledictionis filii, derelinquentes rectam uiam errauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
qui udebantirr colunne. ec̃. dex¬
tras deder̃ mͥ & barnabe sotieta¬
tis. ut nos ingentes. ipsi autem
incircũcisionem. tantum ut pan¬
ꝑum memores eẽmus. Quod etiã
sollicitus fui. hoc ipsum facere.
Cum aut̃ uenisset petrus antiochiã
infaciem ei restiti: quia rep̃hensibił
erat. Priꝰ enim qͣm ueninent qͥdẽ

Expanded text:
r columnae esse, dextras dederunt mihi et Barnabae societatis, ut nos in gentes, ipsi autem in circumcisionem, tantum ut pauperum memores essemus. Quod etiam sollicitus fui hoc ipsum facere. Cum autem venisset Cephas Antiochiam, in faciem ei restiti, quia reprehensibilis erat. Prius enim quam venirent
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃tum hoc: magnũ ẽ. Ego autẽ
dico. in xp̃o & inecctia. Uersĩtamen
&enos singłi unꝰ qͥsq suam uxorem
sicut seipsum diligat. uxor autem ut
timeat uirum. tilii obedite parenti¬
bus ur̃is in dño. Hoc enim iustum
quod est mandatum primum in pro¬
missione ut bene sit tibi: & fis lon¬
geuus suꝑ terram. Et patres. nolite
ad iracundiam prouocare filios ur̃os.
sed educate illos in disciplina. & correp¬
tione dm̃i. Serui. obedite dr̃s car
carnalib cum timore & tremore: &¬

Expanded text:
cramentum hoc magnum est: ego autem dico in Christo et in ecclesia. uerum tamen et uos singuli, unusquisque suam uxorem sicut se ipsum diligat: uxor autem ut timeat uirum. Filii, oboedite parentibus uestris in domino. hoc enim iustum quod est mandatum primum in promissione ut bene sit tibi et sis longevus super terram et patres nolite ad iracundiam provocare filios vestros sed educate illos in disciplina et correptione Domini servi oboedite dominis carnalibus cum timore et tremore
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ȩ enis quȩ suꝑ habundauit in
nob̾. in om̃i sapientia. & prudentia.
ut notum faceret nob̾ sacnam̃tũ
uoluntatis sue. scdm bonum placi¬
tum ens quod posuit ineo. indis¬
pensationem plenitudinis tẽporũ.
instarirare om̃a in xp̃o. q̃ incelis &
que int̾ra sc̃ in ipso. Inquo & nos

Expanded text:
ndavit in nobis in omni sapientia et prudentia ut notum faceret nobis sacramentum voluntatis suae secundum bonum placitum ejus quod proposuit in eo in dispensationem plenitudinis temporum, instaurari omnia in Christo quae in coelis et quae in terra sunt in ipso, in quo et vos
Abbreviated transcription (Latin):
uos soli qͥa quero datũ semel &bis thes
quero datũ sed reqͥro fructũ habun¬
dantẽ inratione ur̃a. Habeo autem
omĩa : ce habundo. Repletꝰ sum accep¬
tis abepafrodito: que misistis odoiẽ
suauitatis. hostiam acceptam. pla-¬
centẽ dõ. Ds̃ aut̃ m̃s impleat om̃e

Expanded text:
s quaero datum, sed requiro fructum abundantem in ratione vestra. Habeo autem omnia, et abundo: repletus sum, acceptis ab Epaphrodito quae misistis, odorem suavitatis, hostiam acceptam, placentem Deo. Deus autem meus impleat omne
Abbreviated transcription (Latin):
sħ̾e xp̃e ingła ẽ. dei patris. Itaq
carissim mei sic̃ semꝑ obedistis. non
imp̃sentia mei tantum. sed multo ma¬
gis nc̃ inabsentia mea: cũ metu &
tremore itr̃am salutẽ oꝑamini. Ds̃¬

Expanded text:
s in gloria est Dei Patris. Itaque, charissimi mei sicut semper obedistis, non ut in praesentia mei tantum, sed multo magis nunc in absentia mea, cum metu et tremore vestram salutem operamini. D
Abbreviated transcription (Latin):
caret. miuidans eam lauacro aque
imierbo uite. ut exiberet ipse sibi
głosam ȩccłiam. ñ habentem macu-¬
lam aut rugam: aut aliqͥd huiꝰ¬
modi. sed ut sit scã &minaculata.¬

Expanded text:
caret mundans eam lauacro aque in uerbo uite, ut exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid huiusmodi, sed ut sit sancta et immaculata
Abbreviated transcription (Latin):
si uenero tt̾um: ñ parcam. An exꝑim̃¬
tum queritis eiꝰ qͥ in me loquitut
xp̃c. qͥ in uob̾ ñ infirmatur sed poters
ẽ. inuob̾: Nam & si crucifirꝰ e̾ ex in¬
firmitate. sed uiuit exuirtute dei.
Nam & nos infirmi sumꝰ in illo. sefm
umͦ cũ eo exurtute dĩ inuob̾. uos h¬
met ipsos tentate: si estis infide. ipłi
bi estis: Sꝑo aut̃ qđ cognoscitis qͥa
nos ñ sumus. reꝓbi. Oramꝰ aut̃ dm̃.
ut nicbil mali faciatis. ñ ut nos pro¬
bati pareamͦ: sed ut uos qđ bonũ ⁊
faciatis. nos ant̾̃ reꝑbi simꝰ. Non
enĩ possumꝰ aliqͥd adu̾sus uerita

Expanded text:
si venero iterum, non parcam. An experimentum quaeritis ejus, qui in me loquitur Christus, qui in vobis non infirmatur, sed potens est in vobis? Nam etsi crucifixus est ex infirmitate: sed vivit ex virtute Dei. Nam et nos infirmi sumus in illo: sed vivemus cum eo ex virtute Dei in vobis. Vosmetipsos tentate si estis in fide, ipsi bi estis spero autem quod cognoscetis quia nos non sumus reprobi oramus autem Deum ut nihil mali faciatis non ut nos probati pareamus sed ut vos quod bonum est faciatis nos autem ut reprobi simus non enim possumus aliquid adversus verita
Abbreviated transcription (Latin):
satanas tranffigurat se. in angłim¬
I. lucis. Non ẽ. ergo magnum.
siministri eiꝰ tͣnffigurantur uelut
ministri iustitie: quorũ finis erit
scãm oꝑa ipsoeum. Iterum dico. qͥs me
putet insipientẽ. Alio quin. uelut infi¬

Expanded text:
Satanas transfigurat se in angelum lucis non est ergo magnum si ministri eius transfigurentur velut ministri iustitiae quorum finis erit secundum opera ipsorum iterum dico ne quis me putet insipientem alioquin velut in
Abbreviated transcription (Latin):
rant apseudo apłis ꝑsuasi atq seduc¬
ti. qͦd paulum ꝑ quem uͦ euangłio
crediderant. ñ eẽ. apłm audiebant.
iudelicet qͥa neq de duodecim elec¬
tis neq xp̃m ut petrus et cet̾i ali¬
qͣndo sequutꝰ fuisset. qͣm derogati¬
onem necesse habet ueris ratiom¬
bus exauctoritate scĩ sp̃s refutare.
ꝑ ordinem ꝓbans. ñ se abhominib

Expanded text:
educti, quod Paulum, per quem vero Evangelio crediderant, non esse apostolum audiebant, videlicet quia neque de duodecim electis, neque Christum, ut Petrus et caeteri aliquando secutus fuisset: quam derogationem necesse habet veris rationibus ex auctoritate sancti Spiritus refutare, per ordinem probans, non se ab hominib
Abbreviated transcription (Latin):
gram haberetis & ꝑtios transire
in macedoman. ꝙ iterũ a macedonia
uenire aduos: & auob̃ deduci in
iudeam. Cum ergo hoc uoluissem:
nunqͥd: lenitate usus sum:. Aut
que cogito scłm carnem cogito:
ut sit apud me est & non: fidelis
aut̾ ds̃. qiia sermo nr̃ qtti fit apud
uos: ñ est iillo ẽ. & non. Dei ertimu¬

Expanded text:
m haberetis; et per vos transire in Macedoniam, et iterum a Macedonia venire ad vos, et a vobis deduci in Judaeam. Cum ergo hoc voluissem, nunquid levitate usus sum? Aut quae cogito, secundum carnem cogito, ut sit apud me, est et non? Fidelis autem Deus, quia sermo noster qui fuit apud vos, non est in illo, est et non, sed est
Abbreviated transcription (Latin):
onem. Timeo enim ne forte cũuene¬
ro. ñ quales uolo inueniam uos: &
ego inueniar a uob̃ qͣlem ñ nultis.
ne forte contentiones. emulationes.
animositates. dissensiones. detractio

Expanded text:
 Timeo enim, ne forte, cum uenero, non quales uolo inueniam uos et ego inueniar a uobis qualem non uultis : ne forte contentiones, aemulationes, animositates, dissensio
Abbreviated transcription (Latin):
placeo mͥ in infirmitatibꝰ. incontiime¬
liis. in necessitatibꝰ. inꝑsecutionibꝰ. in
angustius ꝓ xp̃o. Ctim eñ infirmos
tc̃ ꝑotens sum. fãctus sũ insipiens.
nos me coegistis. Ego enĩ debi auobis
cõmendari. Nichil enim minꝰ feciab
his qui st̃ supͣ modum apłi. Iam̃ et sim
chil sum. signa tñ apłatꝰ mei facta st̃.
suꝑ uos: in omĩ pacientia. signis & ꝓ

Expanded text:
is, in contumeliis, in necessitatibus, in persecutionibus, in angustiis pro Christo. Cum enim infirmor, tunc potens sum. Factus sum insipiens; vos me coegistis. Ego enim a vobis debui commendari. Nihil enim minus feci ab his qui sunt supra modum apostoli. Tametsi nihil sum, signa tamen apostolatus mei facta sunt super vos in omni pati
Abbreviated transcription (Latin):
illorum habundantia ur̃e mopie sit
supplem̃tum: nt fiat equalitas sicut
scriptũ est. Qui multũ ñ habunda¬
uit: et qui modum non minorauit.
Grãs autẽ dõ. quidedit eandem sol-¬
licitudinẽ ꝓ nob̾ incorde titr: qm̃
exortationem quidem stiscepit. Sed
cum sollicitior eẽt. sua uoluntate
ꝓfectus est ad uos. Misimꝰ aut̃ cum
illo frẽm nr̃m:. cinꝰ laus ẽ. meuan¬
głio ꝑ om̃s eccłias. Non solum
aut̃ sed & ordinatus ab ecołiis:

Expanded text:
abundantia uestrae inopiae sit supplementum, ut fiat aequalitas, sicut scriptum est: qui multum, non abundauit, et qui modi- . cum, non minorauit. gratias autem deo, qui dedit eandem sollicitudinem pro uobis in corde Titi: quoniam exhortationem quidem suscepit, sed cum sollicitior esset, sua uoluntate profectus est ad uos. misimus autem cum illo fratrem, cuius laus est in euangelio per omnes ecclesias — non solum autem, sed et ord
Abbreviated transcription (Latin):
qd exite demedio eorum. & seꝑamini
dicit dñs om̃ps. & inmundiun ne
tetigeritis. & ego recipiam uos: et
ero uob̾ inpatrem. et uos eritis mͥ
ab om̃i iniquitate carnis & sp̃s ꝑfi-¬
corrũpimꝰ: neminem circĩuiemimꝰ.
Non ad condemnationẽ ur̃am dico.

Expanded text:
d exite de medio eorum et separamini, dicit dominus, et inmundum ne tetigeritis: et ego recipiam uos, et ero uobis in patrem, et uos eritis mihab omni iniquinamento carnis et spicorrupimus. Neminem circumvenimus. Non ad condemnationem vestram dico.
Abbreviated transcription (Latin):
eortim. Usq in hodierntim enim diẽ:
id ipsum uelam̃ inlectione ueteris
testam̃ti manet ñ reuelatũ. qm̃
inxp̃o enacuatur: sed usq in hodi¬
eruum diem cum legitur morses.
uelamen ẽ. positum suꝑ cor eorum.
Cum autem conuersus fuerit ad
dnm. auferet᷑ uelam̃. Ds̃ autem

Expanded text:
odiernum enim diem, idipsum velamen in lectione Veteris Testamenti manet non revelatum, quod in Christo evacuatur, sed usque in hodiernum diem cum legitur Moyses, velamen positum est super cor eorum. Cum autem conversus fuerit ad Deum, auferetur velamen. « Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & cum uenissemꝰ macidoniam:
nullam requiẽ habuit caro nr̃a seqͥ
omnem tribulationẽ passi. foris
ꝑugne intꝰ timores. Sedqui cõsolat᷑
humiles: consolatꝰ ẽ nos ds̃ mnaduen¬
tu titi. Non solum aut̃ maduentu
eiꝰ. sed etiã insolatio qͦ consolatus :
innob̾. referens nob̃ ur̃m desiderit̃.

Expanded text:
ssemus Macedoniam nullam requiem habuit caro nostra sed omnem tribulationem passi foris pugnae intus timores sed qui consolatur humiles consolatus est nos Deus in adventu Titi non solum autem in adventu eius sed etiam in solacio quo consolatus est in vobis referens nobis vestrum desider
Abbreviated transcription (Latin):
mores bonos colloqͥa mala. Etugi¬
late nisti: & nolite peccare. Igno¬
rantiam enim dei quidam habent.
Insipiens tu quod seminas ñ inuifi-¬
catur nͥ priꝰ moriatur. Et qͦd seminas.
ñcorpꝰ qͦd futurum est seminas. sed ñ

Expanded text:
bonos colloquia mala. Evigilate justi, et nolite peccare: igrantiam enim Dei quidam habent. Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur. Et quod seminas, non corpus quod futurum est se
Abbreviated transcription (Latin):
ihu incorpore nr̃o circñferentes:
ut &euita iħi incorporibꝰ nr̃is ma¬
nifestetur. Semꝑ enĩ nos qͥuiuumꝰ
inmortem tradimur ꝓpt̾ iħm: ut
& uita iħu manifestetur incarne
nr̃a mortali. Ergo & mors in nob̾
oꝑatur: uita autẽ in nob̾. habentes
autem eundem sp̃m fidei. sic̃ scrip¬
tum ẽ. Credidi ꝓpt̾ qđ locutꝰ sum.
Onos credimꝰ ꝓpt̃ quod & loqͥmur.

Expanded text:
re nostro circumferentes, ut et uita Iesu in corporibus nostris manifestetur. semper enim nos qui uiuimus in mortem tradimur propter Iesum; ut et uita Iesu manifestetur in carne nostra mortali. ergo mors in nobis operatur, uita autem in nobis. habentes autem eundem spiritum fidei, sicut scriptum est: credidi propter quod locutus sum, et nos credimus propter quod et loquimur.
Abbreviated transcription (Latin):
his qui salui fiunt: &x inbis qui ꝑ eunt. Aliis
qͥqͥem odor mortis inmortem: aliis quidẽ
odor uite inuitam. Et ad hoc qͥs tam ido¬
neus: Non enim sumꝰ sic̃ plurum. ad¬
nlterantes uerbũ dei. sed exsinceritate

Expanded text:
in his qui pereunt. Aliis quidem odor mortis in mortem, aliis autem odor vitae in vitam. Et ad haec quis tam idoneus? Non enim sumus, sicut plurimi, adulterantes verbum Dei, sed ex sinceritate
Abbreviated transcription (Latin):
obedientes sitis. Cm aut̃ aliquid̃ dona¬
stis crego. Nam c ego quod donaui.
siquid donani ꝓpt̾ nos in ꝑsona xp̃i:
nt ñ tircũuenianir a satana. Nor
int̃ ignꝑtam᷑ cogitationes eiꝰ. Ctim¬

Expanded text:
oboedientes sitis. cui autem aliquid donastis, et ego. nam et ego quod donaui, si quid donaui, propter nos in persona Christi, ut non circumueniamur a satana: non enim ignoramus cogitationes eius. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ce in mari. Et om̃s eandem escam spi¬
rttualem manducauer. & om̃s eun¬
dem potum spiritualem biber̃. Bibebats
autem de spirituali: consequenti eos
petra. Petra autẽ erat. rp̃c. Sed inplu

Expanded text:
cens: « Omnes eamdem escam spiritualem manducaverunt, et omnes eumdem potum spiritualem bibebant: bibebant autem de spirituali, consequente eos petra; petra autem erat Christu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩndno m̃anis: Decollectis autem quȩ
fiunt inscĩs. sic̃ ortinaui eccł̃iis gala¬
tie: ita & uos facite ꝑunam sabbati.
Unus quisq ur̃m apud se reponat:
recondens qd ei bene placuerit: ut
ñ cumuenero tunc collecte fiant.
Cum autem presens fuero. quos ꝓba
Ueniam aittem aduos: cum macedo¬
niam ꝑtransiero. Nam macedoniã
ꝑtransibo: apud uos autem forsitan
manebo. uł etiam hiemabo: ut uos
me ducatis quocũ iero. Nolo enĩ
uos mͦ intransitu uidere. Sꝑo enim
me aliquantulum tẽꝑis manere apd̾
uos: si dñs ꝑmiserit. Pmanebo aut̃
ephesi usq adpentecosten. Ostium
enim mͥ aꝑtum est magnum & eiudes:¬
& aduersarn multi. Si autem uenerit
timotheus: iudete ut sine timore sit
ut ueniat adme. Expecto enim ilitm
cum frĩb Deapollo aut̃ fr̃e notum
uob̾ facioquia multum rogaui cum.
ut ueniret aduos cum frib Et utiq¬

Expanded text:
mino. De collectis autem, quae fiunt in sanctos, sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. per unam sabbati unusquisque uestrum apud se ponat, recondens quod - ei bene placuerit, ut non, cum uenero, tunc collectae fiant. cum autem praesens fuero, quos probueniam autem . ad uos, cum Machedoniam pertransiero. nam Machedoniam pertransibo. apud uos etiam forsitan remanebo, uel etiam hiemabo, ut uos me deducatis quocumque iero. nolo enim nos modo in transitum uidere: spero enim me aliquantum temporis manere apud uos, si dominus permiserit. permanebo autem Ephesi usque ad pentecosten. ostium enim mihi apertum est magnum et euidens, aduersarii multi. si autem uTimotheus, videte ut sine timore a faut veniat ad me; expecto enim illum cum fratribus. De Apollo autem fratre vobis notum facio quoniam multum rogavi eum ut veniret ad vos cum fr
Abbreviated transcription (Latin):
innuiriam. Ecce t̾cio hoc ꝑatus sum ue¬
nire ad nos: & ñero grainꝰ uob̃. Non
enĩ quero quȩ ur̃a sunt: seduos. Nec
enim debent filii parentibꝰ thesauritare:
sed parentes filñs. Ego aut̃ libentisfime
impendam. & suꝑ impendar ipse pro
animabꝰ nr̃isi licet plus nos diligens.
minꝰ diligar. Sed esto. Ego uos ñ graua¬
m: sed cum eẽm astutꝰ dolo uos cepi. N¬
qͥq̃ ꝑaliquem eoꝵ qͦs misi aduos. cucũ¬
uem uos: Rogaui citum. & misi cum
illo fr̃em. Nũ qͥd titus uos circum¬
uenit: Nonne eodem sp̃u ambula¬
uimus: Nonne isqͥem uestigiis:
Dlim putatis qđ excirsemꝰ nos. apud
uos. Coram dõ in xp̃o loqͥmͦ. omnia¬

Expanded text:
m ecce tertio hoc paratus sum venire ad vos et non ero gravis vobis non enim quaero quae vestra sunt sed vos nec enim debent filii parentibus thesaurizare sed parentes filiis ego autem libentissime inpendam et superinpendar ipse pro animabus vestris licet plus vos diligens minus diligar sed esto ego vos non gravavi sed cum essem astutus dolo vos cepi numquid per aliquem eorum quos misi ad vos circumveni vos rogavi Titum et misi cum illo fratrem numquid Titus vos circumvenit nonne eodem spiritu ambulavimus nonne hisdem vestigiis olim putatis quod excusemus nos apud vos coram Deo in
Abbreviated transcription (Latin):
achaiȩ. & in ministerium sc̃orũ ordina¬
uerunt se ipsos ut & uos subditi sitis
eimodi & om̃i cooꝑanti & laboranti.
Gaudeo autem inp̃sentia stephanȩ.¬
& fortunati. & acbaici. qm̃ id qd̃ nobis
deerat: ipsi suppleuerunt. Refecerunt¬

Expanded text:
ministerio sanctorum ordinaverunt se ipsos; ut et vos subditi sitis ejusmodi, et omni cooperanti et laboranti. Gaudeo autem in praesentia Stephanae et Fortunati et Achaici, quoniam id quod vobis deerat, ipsi suppleverunt. Refecerunt et
Abbreviated transcription (Latin):
donec ponat om̃s inunicos sub pedib
eius. Noiussime autem. inunica
destruet᷑ mors. Omĩa enim sub pedib¬
eiꝰ subiecit. Cum autem dicat omĩa
subiecta sunt ei. sine dubio p̃ter eũ
qui subietit sibi omĩa. Cum autem sub¬
iecta fuierint illi omĩa. tc̃ ipse filiꝰ fubiectꝰ
erit illi: qui sibi subiec̃ omĩa. ut sit¬

Expanded text:
donec ponat inimicos suos sub pedibus ejus. Novissima autem inimica destruetur mors . ejus . Cum autem dicat: omnia subjecta sunt ei, sine dubio praeter eum, qui sibi subjecit omnia. Cum autem subjecta fuerint illi omnia, tunc et ipse subjectus erit ei qui sibi subjecit omnia . Vi
Abbreviated transcription (Latin):
hanc iinistrationẽ iuxta qđ mise¬
ricordiam consecuti sumus. nonde¬
ficimus. sed abdicanits occulta de¬
decoris. ñ ambulantes mastutia.
neq adulterantes nerbũ dei: sed in
manifestatione ueritatis cõmenda¬
ntes nosinet ipsos adomnẽ con¬
scientiã hominũ coram dõ. Quod
si etiam oꝑtũ est enangłiũ nr̃m
in hnis qui ꝑeunt ẽ. oꝑtã ainquib¬

Expanded text:
hanc administrationem, juxta quod misericordiam consecuti sumus, non deficimus; sed abdicamus occulta dedecoris, non ambulantes in astutia, neque adulterantes verbum Dei, sed in manifestatione veritatis, commendantes nosmetipsos ad omnem conscientiam hominum coram Deo. Quod si etiam opertum est Evangelium nostrum, in his qui pereunt est opertum, in quib