comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾i cestam̃to. ꝑecit moyses sic̃ p̾cepit dñs moysi.
rec anglicarũ uirtutũ. que st̃⁊ ipsiꝰ dilecti. quia
eis imꝑat. ipse dilectꝰ. deinde repetit dileta. qͦ a
fit ad cõmendationẽ. s non est ħ repetitio: in omnib
lia .i. ereptoᷤ diabło. qͦs d̃iuisit alios apłos. alios
ꝓpħ̃as faciendo.spolia dico. spetiei domꝰ quȩ
Dñs dabit u̾bũ euangłizantib. ⁊ eciam dabit eis¬
dem diuidere spolia speciei domꝰ. & scđm hoc
distinguit᷑ p̾cedens lit̾a. ita. Rexiurtutũ dilecti
dilecti. Hic distingue. Sequit᷑. & speciei domꝰ
diuuidere spolia.
cleros. pene columbe de argentate: & post̾i̾o

Expanded text:
si. er angelicarum virtutum, quae sunt et ipsius dilecti, quia eis imperat et ipse dilectus. Deinde repetit, dilecti, quod fit ad commendationem, sed non est haec repetitio in omnibus lia, id est ereptos a diabolo, quos divisit, alios apostolos, alios prophetas faciendo. Spolia dico, speciei domus, id Dominus dabit verbum evangelizantibus, et etiam dabit eis dividere spolia speciei domus. Vel secundum hoc distinguitur praecedens littera, ita: Rex virtutum dilecti 141 dilecti. Hic distingue: Et speciei domus dividere spolia. cle
Abbreviated transcription (Latin):
eaechiel cõꝑat sarmentis. Hec enim inuite p̾ualent
siluestrib lignis. quia fer̃ fructũ p̾cisa: solus igniᷤ
expectat. cum dehis faber aliquid facere non possit.
Uitis xp̃c. ẽ. quiait. Egosum uitis uera ⁊ uos pal.¬
mites. In hac uͥte manentes fideles fructũ salutis
fer̃. Excisiuͦ. incendio ignis et̾ni st̃ apti. cum depa¬
ganis ⁊ iudeis. adhuc aliquid fieri possit. Cum
enuĩ il qͦd nodosum ⁊ curuũ. ⁊ corticosum. qͥd meis
.ẽ. dolabitur ⁊ deplanabit᷑. pot̾unt uenire in tusũ
sp̃uał fabrice sicut ligna siluatica structuris
edificioꝵ. st̃ apta. Mali uͦ xp̃iani st̃ fic̃ male. ma

Expanded text:
Ezechiel comparat sarmentis . Haec enim in ite praevalent silvestribus lignis, quia ferunt fructum, praecisa solus ignis exspectat, cum de illis faber aliquid facere non possit. Vitis Christus est, qui ait: Ego sum vitis vera, et vos palmites . In hac vite manentes fideles, fructum salutis ferunt; excisi vero, incendio ignis aeterni sunt apti, cum de paganis et Judaeis aliquid adhuc fieri possit. Cum enim illud quod nodosum et curvum, et corticosum est in eis dolabitur et deplanabitur, potuerint venire in usum spiritualis fabricae, sicut ligna silvatica structuris aedificiorum sunt apta. Mali Christiani sunt mala
Abbreviated transcription (Latin):
nas ualde. ficꝰ malas malas ualde. Demał ait pe¬
trus. Ecã st̃ illis posti̾ora peiora pͥorib. Melius
enĩ illis erat non cognoscere uiam iusticie. qͣm cog¬
luti. Deinde quib fc̃s sit olꝓbrium subdit.
uicinis meis. scił uł fc̃s sum obꝓbrium uici
multitudine piscium grauabat᷑. ita ut pene
submergeret᷑. Isti st̃ mali homines in eccł̃a ha.
bundantes. ꝓquib timent. ⁊ noti. ne om̃s taleᷤ
st̃. ⁊ uentunt insuspitione mala ꝓpe om̃s boni¬
uentus. ẽ. in illa turpitudine. in illo malo fc̃o:¬

Expanded text:
ficus malas, malas valde . De malis ait Petrus: Facta sunt illis posteriora deteriora prioribus. Melius enim illis erat non cognoscere viam justitiae, quam cogluti. Deinde quibus factum sit opprobrium, subdit, vicinis meis, scilicet factus sum opprobrium, id multitudine piscium gravabatur, ita ut pene submergeretur. Isti sunt mali homines in Ecclesia abundantes, pro quibus timent et noti, ne omnes tales t veniunt in suspicionem malam prope omnes boniventus est in illa turpitudine, in illo sc
Abbreviated transcription (Latin):
iniquos. qui torquentur ꝓscelerib suis usq ad
confessionem. horum obpbrium suꝑo cuiꝰ confes¬
sionẽ. non mors s cruciatꝰ Sequit᷑. Quib autem
fiat obꝓbrium det̾minat dicens. uicinis meis .i
his qui iam ꝓximi st̃ fidei meẽ ⁊ timor notis meis
.i. ipsis notis timorẽ incussi exemplo horribił tei¬
bulationis. Uel ita fc̃s sum ohꝓbrium uicinis. ⁊ ħ

Expanded text:
iniquos qui torquentur pro sceleribus suis usque ad confessionem. Horum opprobrium supero, cujus confessionem, non mors, sed cruciatus sequitur. Quibus autem fiat opprobrium determinat, dicens vicinis meis, id est, his qui jam proximi sunt fidei meae, et timor notis meis, id est, ipsis notis timorem incussi, exemplo horribilis tribulationis. Vel ita: Factus sum opprobrium valde, et
Abbreviated transcription (Latin):
Remig̃. Notandũ quoq hanc scͥptu.¬
ram plus cet̾is in eccłasticis frequentari
officiis. qͦd ideo fit: quia in hoc libro
consũmatio. ẽ. tociꝰ theologicȩ pagine.
hic enĩ describunt᷑ p̃mia bonoꝵ supli¬
cia maloꝵ rudim̃ta incipientiũ. ꝓ gres¬
sus ꝓfitentiũ. ꝑ fectio ꝑuenientiũ. iuita
actiuoꝵ. speculatio contẽplatiuoꝵ. Hic
etiã docet᷑ quid peccatũ auferat. quid pe¬
intñtia restituat. quid penitñs peccati cõ¬
scius. dicat scił. Dñe ne infurore tuo ar.¬
guas me. ⁊ cet̾a. ⁊ alibi. Miserere mei ds̃
assequat᷑ subiungit. Docebo iniquos uiaᷤᷤ
tuas ⁊ impiĩ adte conu̾tent᷑. ꝑ qͦd ostũditur.
nulli qͣnͣtũ cũq delinq̃nti. de uenia: ac
miscdia dei fore diffidend̾. assumpta pe¬
nitendi humilitate. Cum enum cerni¬
mꝰ dauid homicidã ⁊ ad ult̾um. ꝑ peni¬
tñtiã factũ doctorẽ atq ꝓpħam nulli

Expanded text:
REMIG. Notandum quoque hanc Scripturam plus caeteris in ecclesiasticis frequentari officiis, quod ideo fit, quia in hoc libro consummatio est totius theologicae paginae; hic enim describuntur praemia bonorum, supplicia malorum, rudimenta incipientium, progressus proficientium, perfectio pervenientium, vita activorum, speculatio contemplativorum. Hic etiam docetur quid peccatum auferat, quid poenitentia restituat, quid poenitens peccati conscius dicat, scilicet Domine ne in furore tuo arguas me, etc. ; et alibi: Miserere mei, Deus, assequatur, subjungit: Docebo iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur . Per quod ostenditur nulli quantumcunque delinquenti de venia ac de misericordia Dei fore diffidendum, assumpta poenitendi humilitate. Cum enim cernimus David homicidam et adulterum per poenitentiam factum doctorem atque prophetam, nul
Abbreviated transcription (Latin):
inapłm ꝓmociõe: de dĩ misccłia plene
Ideo quoq hec ꝓpħia infreqñtiori usu
habetur. quia int̾ alias. dictoꝵ excellit
aꝑtiõe. Sa quippe q̃ alii ꝓpħe obscure.
⁊ qͣsi ꝑ enigmata dixerunt de passione ⁊
resurrectiõe xp̃i. ⁊ et̾na genit᷑a ⁊ decet̾is
mist̾ĩis. dauid ꝓpħarũ excellentissimꝰ¬

Expanded text:
promotione de Dei misericordia plene Ideo quoque haec prophetia in frequentiori usu habetur, quia inter alias dictorum excellit apertione. Ea quippe quae alii prophetae obscure et quasi per aenigmata dixerunt de passione et resurrectione Christi, et aeterna genitura et de caeteris mysteriis, David prophetarum excellentissim
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde p̾mittit: quare infut᷑o erit t̾ribił. Uñ
tes. quȩ eis fcã st̃ deliciosa .÷. ahonis et̾nis. refrige¬
iste fallax. ẽ. Uident enim ꝑsompniũ. se hab̾e thes.¬
auroᷤ. s dum euigilant: nicħ inueniunt. Unde
dicit. & nich inuenert̃. om̃s uiri diuiciarũ. Ecce
diffinitio auaroꝵ .i. studentes diniciis. Unde non
ait. habentes diuicias. Multi tnim habent. qui
ñ amant s uiri diuitiarũ. qͥ totã scił spẽ suam
ponunt ininc̾to diuitiarũ: nicħ inuenert̃. dico
querant. cũ se nicħ tentusse cognoscant. Sõpni¬
um gͦ p̾sentis uitȩ: illos diuitẽ facit. Euigila¬
tio autẽ post hanc uitam: pauꝑes ꝓddit. Allu¬
dunt eium hu̾ba actionib sompniantiũ. qui
euigilantes quert̃ minanib quȩ dormientes iu¬
debantur tenere. & amisisse dolent. quod tamen
nequaqͣm se possedisse cognoseunt. Tales sc̃ isti
uenerunt in hanc uiram. & ꝑcupiditates tẽpo¬
rales. qͣsi. obdormiert̃ hic. ⁊ excipiunt illos diui

Expanded text:
Deinde praemittit quare in futuro erit terribilis. Unde tes, quae eis facta sunt deliciosa, id est a bonis aeternis refrigeiste fallax est. Vident enim per somnum se habere thesauros; sed dum evigilant, nihil inveniunt. Unde dicit: Et nihil invenerunt omnes viri divitiarum. Ecce diffinitio avarorum, id est studentes divitiis. Unde non ait: Habentes divitias. Multi enim habent qui non amant; sed viri divitiarum, qui totam scilicet spem suam ponunt in incerto divitiarum, nihil invenerunt, dico iquaerant cum se nihil tenuisse cognoscant. Somnium ergo praesentis vitae illos divites facit. Evigilatio autem post hanc vitam pauperes prodit. Alludunt enim haec verba actionibus somniantium, qui evigilantes quaerunt in manibus quae dormientes videbantur tenere et amisisse dolent: quod tamen nequaquam se possedisse cognoscunt. Tales sunt isti qui venerunt in hanc vitam, et per cupiditates temporales quasi obdormierunt. Hic excipiunt illos divit
Abbreviated transcription (Latin):
ds destruet te infinem. ⁊ si non mͦ destruet hoc¬
mͦ. quasi pͥus euellet te .i. dignitatẽ tuam au¬
feret. ⁊ post emigrabit te .i. faciet te tnͣsire de
tab̾naculo tuo .i. dehac uana gła inqua adtẽpꝰ
es. Uel detab̾naculo suo. Alia lit̾a. ⁊ accipit ta¬
est. cum cdauid cui insidiatur .i. paleẽ cũ graniꝰ.
serui cum filiis. qui tamen non manebunt in
domo inet̾rum. & hoc est. & emigrabit te
.i. emigrare faciet te de tab̾naculo suo .i. dep̾sen¬
ti eccł̃a ubi sunt paleẽ cum granis. quasi mͦ es in
tab̾naculo. scił seruus non manet in domo in
et̾num. mͦ si qua bona facit setuus mercedem
suam recipit. Sequit᷑. ⁊ radicem tuam det̾ra¬
uiuentiũ .i. debeatitudine sc̃oꝵ. Radix nr̃a ca¬
ritas est. qua radicati sumꝰ int̾ra uiuentiũ. deqͣ
radix huiꝰ iniqui uoluptas eradicatur. quia non
non habebat humorem. Ecce doech .i. motus. uñ
loquitur tytulus. Hic est enim pulus quẽ ꝓieit
uentus a facie t̾re. Tel radix maloꝵ.ẽ. cupiditaᷤ

Expanded text:
s destruet te in finem, et si non modo, quia prius evellet te, id est dignitatem auferet, et post emigrabit, id est faciet te transferre de tabernaculo tuo, id est de hac vana gloria, in qua ad tempus es. Vel, de tabernaculo suo. Alia littera, etiam accipit taeus cum David cui insidiatur, id est paleae cum granis, servi cum filiis, qui non manebunt in domo in aeternum . Et hoc est. Et emigrabit te, id est emigrare faciet te, de tabernaculo suo, id est de praesenti Ecclesia, ubi sunt paleae cum granis. Quasi dicat: modo es in tabernaculo, sed servus non manet in domo in aeternum; modo si qua bona facit servus, mercedem suam recipit; et radicem tuam eium, id est de beatitudine sanctorum. Radix nostra charitas est, qua radicati sumus in terra viventium: de qua radix hujus, id est voluntas eradicatur, quia non non habebant humorem . Ecce Doeg, id est motus, unde loquitur titulus. Hic est enim pulvis quem projicit ventus a facie terrae. Vel radix mali, est cupiditas,
Abbreviated transcription (Latin):
Et medrcatus sum
nocte cum corde meo. ubi ñ est locꝰ calũpnoso
& garriebã. alia lit̾a. non iam foris sic̃ pͥus. s
scrutabar. alia lit̾a. sp̃m meũ. ubi multa si cũ
eo loquor. & garrio. inuenire pot̾o. N uiqͥa

Expanded text:
Et meditatus sum nocte cum corde meo, Aug. ubi non est locus calumnioso, et garriebam, alia littera, non jam foris, sicut prius, sed scrutabar, alia littera, spiritum meum, ubi multa, si cum eo loquor et garrio, invenire potero. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
bat xp̃c. qͣndo poma in arbore querebat. bibere etiam
uolebat. qͣndo mulieri samaritant dixit. da mͥ bibere.
s non debac siti. non dehoc ieuinin agit᷑ hic. s dealio ie¬
iunio millo signato. Esuriuit enĩ ⁊ sitiuit xp̃c. salu¬
tem nr̃am bona nr̃a. Ieunabat gͦ quia nulla bona oꝑa¬

Expanded text:
bat Christus, quando poma in arbore quaerebat; bibere etiam volebat, quando mulieri Samaritanae dixit: Da mihi bibere . Sed non de hac siti, non de hoc jejunio hic agitur, sed de alio jejunio in illo significato. Esurivit enim et sitivit Christus salutem n
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ in sinu meo .i. non ꝓderit nisihis qui sc̃ p̾desti.¬
nati qui st̃ familia res futuri. ⁊ sani insinu sc̃ẽ eccłȩ.
aquo exierant pͥus. lȩpsi fcĩ ut mauꝰ moysi. que extra
sinĩ apparebat lepsa. sana insinu fc̃a est. Qi¬

Expanded text:
 int. id est non proderit nisi his qui sunt praedestinati, qui sunt familiares futuri, et sani, in sinu sanctae Ecclesiae, a quo exierant leprosi facti, ut manus Moysi, quae extra sinum apparebat leprosa, sana in sinu est fa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequar inimicos meos .i. caruales affectus
meos. ⁊ cõp̃bendam illos. Ut absumantur. ñ
illi cõp̃hendant me. ⁊ non conuertar abhac
intntione donec deficiant. arebellione qui
mͦ obstrepunt aduersum me.
Confringam illos nec potuerui

Expanded text:
est carnales affectus meos, et comprehendam illos, ut absumantur, non illi comprehendant me; et non convertar ab hac intentione donec deficiant a rebellione, qui modo obstrepunt. VERS. 42.-- « Confringam illos, nec poteru
Abbreviated transcription (Latin):
scił qͦd ꝓmisisti. scił regnum celoꝵ .i. imple que
ꝓmisisti. ut testamentũ tuũ nouũ. qͦd ẽ. deet̾niᷤ.
constituaᷤ. Meminit iste ꝓmissionis. quia ei
merita deficiunt. ideo item debet reminisci: qͥa
repleti sunt iuqͥtatũ .i. iniqͥtatib. Unde scquit᷑
obscuritas. ideo addit. qui obscurati sr̃ i. quia lu
ti st̃. quia pulius iniquitatiᷤ intrauit inocłiᷤꝰ eoꝵ
tant indomib inquitatũ .i. quia corda habeNĩ
iniqua. Domꝰ enim st̃ corda ubi libent̾ habi¬
tant. de quib dr̃. Beati mundo corde. q̃m ipsi

Expanded text:
 promisisti regnum coelorum, id est imple quae promisisti, ut testamentum novum quod est de aeternis constituas. Meminit iste promissionis, quia ei merita deficiunt. Ideo item debet reminisci, quia repleti sunt iniquitatum, id est iniquitatibus. Unde sequitur obscuritas: Ideo addit, qui obscurati sunt, quia lumti sunt, quia pulvis iniquitatis intravit in oculos eorum. tant in domibus iniquitatum, id est quia corda habent iniqua. Domus enim sunt corda, ubi libenter habitant, de quibus dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
si esuriero. quod nũqͣm fit. S dr̃ ad conuincendũ
paruulũ sensum. non dicam tͥ ut pascas me.
qͣsi. si hȩc datis forsitan etiam esurire putatiᷤ.
quod est insania. Ms̃ est enim orb̾ t̾ce. gͦ neque¬
ras quod mͥ des. quia sine labore habeo quod uo¬
lo ⁊ plentudo eiꝰ .i. om̃s creature eiꝰ. &. Lũqͥd

Expanded text:
 Hier. Quod nunquam fit; sed dicitur ad convincendum parvulum sensu. Non dicam tibi, ut pascas me. Quasi dicat: Si haec datis, forsitan esurire putatis, quod est insania, meus est enim orbis terrae, ergo ne quaeras quod mihi des, qui sine labore habeo quod volo, et plenitudo ejus, id est omnes creaturae, sed
Abbreviated transcription (Latin):
scłm sp̃m. supͣmersus fuit. scd̾m carnem tẽpes¬
tas aque. ut eammente in ꝓfundum limiꝰ tq ab¬
sorbeat me ꝓfundum peccatoꝵ. quod degliitit
os suum. & hoc est. neq puteris .i. ꝓfunditas iniqͥ.¬
tatis humane urgeat .i. claudat os suum suꝑ me.
& sicetidisti. non daudit suꝑ te puteus bs suum:
si tu non claudis os tuum. s confitere & dic. Dep¬
fundis clamatii adte dũe. & sic euadis. Clau¬
dit ossuum suꝑ illum qui inꝓfundo contẽpnit.
aquo mortuo: uelud qui non fit perit confessio.
Uel in ꝑsona capitis totum accipi potest. sic. Eripe
me deluto ut non infigar. Deinde exponit quod
qui oderunt me. hii stͣ lutum ⁊ deꝓfundis .i.¬
subdit. non medemergat inrecuꝑabilit̾ cepestaᷤ

Expanded text:
m supra mersus fuit, secundum carnem tempestas aquae, ut eam mente in profundum limi neque absorbeat me profundum peccatorum quod deglutit os suum. Et hoc est neque puteus, id est profunditas iniquitatis humanae urgeat, id est claudat os suum super me. Et si cecidisti, non claudit super te puteus os suum, si tu non claudis os tuum; sed confitere, et dic: De profundis clamavi ad te, Domine , et sic evadis. Claudit os suum super illum qui in profundo contemnit, a quo mortuo velut qui non sit perit confessio. Vel in persona capitis totum accipi potest sic, eripe me de luto, ut non infigar. Aug., Gl. int., qui oderunt me, hi sunt lutum; et de prosubdit, non me demergat, irrecuperabiliter, tempestas
Abbreviated transcription (Latin):
Scła pars. ubi gr̃as agens de aduentu xp̃i monet
dde gradib eccłe distribuendis ꝑquos saluator poᷤ.¬
sit agnosceri. Sic contruua. quo ordine fundata
est ħ ciuitas. Elcce. Suscepimꝰ. ⁊c̾. Uelita. quid
grana int̾ paleas. lilium int̾ spinas. amica int̾ fi.¬
lias. quid suscepimꝰ: miscdiam tuam.⁊ nonsolum
sacramenta s ⁊ rem. sacramentoꝵ. nam sacram̃-¬
tis grana ⁊ paleẽ cõmunicant. Rem uͦ sacram̃toꝵ
medio paleatũ. que ꝑsacramenta quib cõmuii¬
cant popłs dei st̃. ⁊ templum de quib apłs dicit.
habentes formã pietatis. uirtutẽ uͭ eiꝰ abnegan¬
tes qui popłs palearũ multus. ẽ. ita ut nulla ui-¬
deamus. ẽẽ. grana. s tamen non nulla st̃. quia.¬

Expanded text:
de adventu Christi, monet de gradibus Ecclesiae distribuendis, per quos Salvator possit agnosci. Sic continua quo ordine fundata est haec civitas? Ecce suscepimus, etc., vel ita: quid grana inter paleas, lilium inter spinas, amica inter filias , quid suscepimus? misericordiam tuam. Non solum sacramenta, sed et rem sacramentorum. Nam sacramentis grana et paleae communicant, rem vero sacramentorum, medio palearum, quae per sacramenta quibus communicant, populus Dei sunt et templum. De quibus Apostolus dicit: Habentes formam pietatis; virtutem vero ejus abnegantes , qui populus palearum multus est, ita ut nulla videantur esse grana; sed tamen nonnulla sunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
si non seꝑatĩ s simił uenert̃ suꝑ nos. quia ñ erant
innob ꝑculpam. uenerunt dico ut fera uł tor¬
rens. nec obliti sumꝰ te. quia intelligimꝰ tegratis
colendum ꝓpt̾ te. Ecce qͣnta firmitas marty rũ
⁊iniq. qͣsi diceret. qͦmͦ non obliti sumꝰ. quia iniqͦ
non egimus intestamento tuo .i. in lege tua cuiꝰ

Expanded text:
 Non separatim, sed simul venerunt super nos, quia non erant in nobis, per culpam. Venerunt dico, ut fera vel torrens; nec obliti sumus te, quia intelligimus gratis colendum te propter te. Ecce quanta firmitas martyrum. Et inique. Quasi dicat: Quomodo non obligati sumus? quia inique non egimus in testamento tuo, id est in lege
Abbreviated transcription (Latin):
discedente cũ cet̾is apłis ioliueti montẽ
ab eo fugit. cũ mentẽ eiꝰ sapientia dei de se¬
ruit ut totꝰ. t̾e̾t. ⁊ plenꝰ diaboli. Que de ser
ciciꝰ. id.ẽ. facies. Et sicut dauid pacẽ ex hi¬
buit. iniqͦ filio. scił absalon qui p̃cepit
popło eunti adbellum seruare puerũ ab¬
salon. eoq int̾empto: dixit. quis mͥ det ut
dr̃. Et sicut absalon. ita ⁊ udas suspentꝰ.
int̾iit. quo mortuo. xp̃c in pace regnauit.
quia ingła resurrexit. Hiͦe gͥ intelligens
hesdras. scilicet millo fc̃o significari mistĩ¬
ũ passionis ⁊ resurrectionis xp̃i. de quib
agit psalmꝰ. tituli u̾ba posuit de hystoria.

Expanded text:
discedente, cum caeteris apostolis in montem ab eo fugit, cum mentem ejus sapientia Dei deseruit, ut totus esset et plene diaboli. Quae deserticitius, id est facies . Et sicut David pacem exhibuit filio iniquo, scilicet Absalon, qui praecepit populo eunti ad bellum servare puerum Absalon, eoque interempto dixit: Quis mihi det ut dicitur. Et sicut Absalon, ita Judas supensus interiit. Quo mortuo Christus in pace regnavit, quia in gloria resurrexit. Hoc igitur intelligens Esdras, scilicet illo facto significari mysterium passionis et resurrectionis Christi, de quibus agit psalmus, titul
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ dauid. cũ fugeret a facie absalon filii
sui. De hystoria sumpsit hesdras uela¬
men mist̾ioꝵ. Legit᷑ enĩ in libro regũ. qͦd
exiens deciuitate ierłm nudis plantis. In¬
telligens hoc sibi conting̾e ꝓpt̾ peccatum
adult̾ũ cõmissi cũ bersabeẽ. ⁊ homicidii
ei. dicens. ñ recedet gladius de domo tua.
⁊ suscitabit ds̃ semen tuũ contͣte. Dum
autẽ absalon ꝑsequeret᷑ dauid. conuer.

Expanded text:
 David cum fugeret a facie Absalonis filii sui. De historia sumpsit Esdras velamen mysteriorum; legitur enim in libro Regum quod exiens de civitate Jerusalem, nudis plantis: intelligens hoc sibi contingere propter peccatum adulterii commissi cum Bersabee, et homicidii ei dicens: Non recedet gladius de domo tua, et suscitabit Dominus semen tuum contra te . Dum autem Absalon persequer
Abbreviated transcription (Latin):
agens de eo qͦd figuratũ. ẽ. cum fugeret
a facie absalon filiĩ sui. id.ẽ. agens depassio¬
ne ⁊ resurrectiõe xp̃i. quȩ in illa hystoria
significata sc̃. ⁊ est psalmꝰ iste pͥmꝰ de his qui
me paganos. qͦd ñ putant głam maiestatiͤ.
posse descendere adhumilia. id.ẽ. dm̃ ho¬
minẽ fieri. pati. mori. Modus tał. Biꝑti¬
tus. ẽ. psalm̃: pͥmo ꝓponit duas partes op¬
positas. asimili p̃liantiũ. exuna parte ꝑ¬
sequentiũ multitudinẽ. exalt̾a xp̃m ora.¬
tiõe armatũ. ⁊ deo susceptore securũ. Se¬
cundo finis rei ostũdit᷑. id.ẽ. resurrectio.
qͦd consumatio passionis. Inde p̾ponit᷑
ñ. ẽẽ. timendũ ibi. Ego dormiui. ⁊̃ cet̾a.
Xp̃e gͦ ad patrẽ loquens. ⁊ qͣsi ad mirans cur
tot habeat ꝑ secutores. cum ad saluandũ ue¬
Quasi mirĩ. ẽ. quia nil mali abeisꝓmerui.
ti insargunt. de pͥmendo me. ut depͥmant
me. aduersum me. ⁊ uere  deo eius.¬

Expanded text:
m fugeret a facie Absalonis filii sui, Aug. id est de passione et resurrectione Christi, quae in illa historia significata sunt. Et est psalmus iste primus de his qui me paganos: qui non putant gloriam majestatis posse descendere ad humilia, id est Deum et hominem fieri, pati mori. Modus talis est, bipartitus est psalmus: primo, ponit duas partes oppositas a simili praeliantium, ex una parte persequentium multitudinem, ex altera, Christum oratione armatum, et Deo susceptore securum; secundo finis rei ostenditur, id est resurrectio: quae est consummatio passionis. Unde proponit non esse timendum, ibi, Ego dormivi. Christus ergo ad Patrem loquens, et quasi admirans cur tot habeat persecutores, cum ad salvandum vequid? nimirum est, quia nil mali ab eis merui. ti in surgunt deprimendo me, id est ut deprimant me, adversum me, et vere. VE
Abbreviated transcription (Latin):
tus ordo electionis apud te. ẽ. ego tamen quẽ ħ
latet adtunicã diĩ inconsutilem .i. unitatẽ excłȩ
ti st̃ duo humano iudicio.s. electus de illis
duob unus diuino iudicio. Deduob consul.¬
tus. ẽ. ds̃. quem nam illoꝵ ipse uellet. ⁊ cecidit
sors suꝑ mathiam Sors gͦ hic accipit᷑ qͣntũ ego¬
estimo gr̃a dei que sine meritis quos uult eli.¬
git ⁊ hoc. ẽ. inmanib tuis sortes mẽẽ .i. gratuita
mea electio. quia dedei uoluntate ⁊ iusticia occul¬
ta: uenit electio mea. Uel scd̾m aliã lit̾am .i. inma¬

Expanded text:
tus ordo electionis apud te est, ego tamen quem hoc tus ordo electionis apud te est, ego tamen quem hoc latet, ad tunicam domini inconsutilem, id est ad unitatem ti sunt duo judicio humano, sed electus est de illis duobus unus judicio divino; de duobus consultus est Deus quemnam illorum ipse vellet, et cecidit sors super Mathiam. Sors ergo hic accipitur quantum existimo ego, gratia Dei, quae sine meritis quos vult eligit. Et hoc est, in manibus tuis sunt sortes meae, id est gratuita mea electio, quia Dei voluntate et justitia occulta venit electio mea. Vel, secundum aliam litteram, in ma
Abbreviated transcription (Latin):
maledictus omĩs qui spem suam ponit inhomine.
Si enim attendis hominẽ. ⁊ exillo uis p̾hendere spẽ
tuam. adbuc lacte uis nutͥri. ⁊ fies mamotrectus.
quales dicunt᷑ pueri qui dui sugg̾t qͦd ñ decet. Ido¬
neus gͦ esto admensam ubi ualidiori cibo pascaris.
Iaeo forte ꝑmisit te ds̃ incidere in malum hominẽ.
quẽ bonũ putabas ut inubert. qͣsi. mat̾no amaritu.¬
dinẽ inuenires. ⁊ ea ostñsione repellereris. ⁊ adcybum
hec mãmotrectis ut aliqͣ amara ponant inpapilł
suis. quib paruuli offensi abubere resiliant. ⁊ ad
mensam inhient. Dic gͦ. qͣsi. gͣndiuscłs. Ego autem
sepe fallimur. ⁊ dixi dño tu ñ hõ quisqͣm ds m̃s es¬
tu quia ñ imutabił es. Non enĩ ꝓficis uł deficis uͭ
hõ. non ꝓficis quia ꝑfectus. ñ deficis quia et̾nus.
uł ds̃ mñs es .i. saluator m̃s. ⁊ nonne saluum me
ticia tua st̃. sortes meẽ .i. causa ⁊ ordo electionis
hominib occultꝰ. Non enim uideo. cur me de im

Expanded text:
maledictus omnis qui spem suam ponit in homine. Hier. Si enim attendis hominem, et ex illo vis pendere spem tuam adhuc lacte nutriri vis, et fies mammotreptus, quales dicuntur pueri qui diu sugunt, quod non decet. Idoneus ergo esto ad mensam, ubi validiori cibo pascaris. Ideo forte permisit te Deus incidere in malum hominem quem bonum putabas, ut in ubere quasi materno amaritudinem invenires, et ea offensione repellereris, et ad cibuhaec mammotreptis, ut aliqua amara ponant in papillis suis, quibus offensi parvuli ab ubere resiliant et ad mensam veniant. Dic ergo tanquam grandiusculus, ego autem saepe fallimur. Et, dixi, Domino, tu, non homo quisquam Deus meus es quia non mutabilis es. Vel, non enim proficis, vel deficis, ut homo non proficis, quia perfectus; non deficis, quia aeternus. Vel, Deus meus es, id est Salvator meus, et nonne salvum me titia tua sunt sortes meae, id est causa et ordo electionis hominibus eccultus. Non enim video cur
Abbreviated transcription (Latin):
los sit̃ illos. Sienim falsa de tedicunt. celũ non
aufert̃. nec isti nocent. ⁊ ipsi tales obseruant cal¬
caneũ meũ .i. pedem ad lapsum. ut ita calũpni¬
ent᷑. Autupant᷑ enim u̾ba mea omnia queren¬
tes alieui laqueos ⁊ nodoses fac̾e calũpnias. qͥb¬

Expanded text:
sicut ille. Si enim falsa de te dicunt, coelum non sicut ille. Si enim falsa de te dicunt, coelum non auferunt, nec isti nocent. Et ipsi tales observabunt calcaneum meum, id est pedem ad lapsum, ut calumnientur. Aucupantur enim verba omnia, quaerentes alicubi laqueos, et nodosas facere calu
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̾a pars ubi enumerat mala que sustinendo fit¬
⁊ inumnicoꝵ conu̾sio. Unde ꝑspem dei conludit.
se non posse tunere sic̃ pͥus fecerat. dico ñ tunebo
quid faciat mͥ caro. Quid enim caro facit: Tota
lia. ⁊ om̃s cogitatione ᷤ eoꝵ existũtes inmalum. quia
nil boni tract̾ant. st̃ adu̾sum me. Cum enĩ u̾ba
despicuint᷑. ꝑsona dicentis. non est ĩmuius ab in¬
uiria. Si panem ipsum ab hominant᷑ uasculo
nullus uidet cor alt̾iꝰ quieqͥd mali cogitat abscon¬
sum est. Uel ita zagitur defictiͤ fr̃ib quilatent̾
subintrant ut noceant. Quasi diceret. Quidam
aꝑte impugnant. S ex his aliqui longe st̃ ascĩs qͥ
tͣnͣt. ⁊ abscondent dolos. quia ñ audent palam con¬
traire. & hũ peiꝰ nocent qͣm ꝑte mali ⁊ uͭ iudas
qui diabls erat electus. ẽ. cũ aliis undecum. ⁊ ad
tẽpus incoluit. Elegit eum qui nouerat ñ ad
opꝰ ꝓbationiᷤ ut cet̾os. s ad opus cẽptationis ut
daret tͥ nescienti qͦs eligas solaciũ ut toleres ma¬

Expanded text:
da pars, ubi enumerat mala, quae sustinendo fit inimicorum conversio. Unde et per spem Dei concludit se non timere, sicut prius fecerat. Dico, non timebo quid faciat mihi caro. Quid enim caro facit? Tota mnes cogitationes eorum existentes in malum, quia nil boni tractant, sunt adversum me. Cum enim verba respuuntur, persona dicentis non est immunis ab injuria. Si panem ipsum abominantur, vasculo nullus videt cor alterius, quidquid mali cogitant absconsum est. Vel ita, et agit de fictis fratribus, qui latenter subintrant, ut noceant. Quasi dicat: Quidam aperte impugnant, sed ex iis aliqui longe sunt a sanctistrabunt, et abscondent dolos, quia non audent palam contraire. Et ii pejus nocent, quam mali, ut et Judas qui diabolus erat . Electus est cum aliis undecim, et ad tempus incoluit. Elegit cum qui noverat non ad opus probationis, ut caeteros, sed ad opus tentationis, ut daret tibi nescienti quos eligas, solatium ut coleres
Abbreviated transcription (Latin):
tua opus. ẽ. mͥ. Nam siudiciũ uł iusticiam exi.¬
bueris sine mĩa quo ibo: Si iniqͥtates obseruaue¬
dum. Unde iudicii metꝰ tollit᷑. uł mitigat᷑ ut me¬
tum pene suꝑet. spes głe. omnis tñ hõ uidicium
horret. quid enim faciet ubi gła deserti ubicedrꝰ
saltẽ causam meã.i. mea merita que st̃ causa uice
degente ñ scã cũ quamͥ. ẽ. parinfirmitas. s dis¬
parconscientia ⁊ desidexiũ scił ab homine iniquo
⁊ doloso. ħ. ẽ. gñs ñ scã. Iniquus. ẽ. qͥ aꝑte mala
facit. ⁊ dolosus qui occulte. erue me. hic inp̾senti
discuti. qͦd picłosũ. ẽ. quia astra ñ st̃ munda in
conspectu eiꝰ ⁊ mnangeł reꝑit pͣuitatẽ. s petit cau¬
sam sue retͥbutionis ab impiis separari. ut edis
positis adsinistram ipse cũ electis sit indext̾a. Uñ
addit ⁊ discerne causã meã degente ñ scã. qͦd ex¬

Expanded text:
 opus est. Nam si judicium vel justitiam exhibueris sine misericordia, quo ibo? Si iniquitates observavem, unde judicii metus tollitur, vel mitigatur, ut metum pene superet spes gloriae, omnis tamen homo judicium horret. Quid enim faciet virgula deserti ubi concusaltem causam meam, id est mea merita, quae sunt causa vitae; de gente non sancta, cum qua est mihi par infirmitas, sed dispar conscientia et desiderium, scilicet ab homine iniquo et doloso: haec est gens non sancta. Iniquus est qui aperte mala facit. Dolosus qui occulte. Erue me hic in praesenti, discuti: quod periculosum est, quia astra non sunt munda in conspectu ejus, et in angelis reperit pravitatem , sed causam suae retributionis quaerit ab impiis separari, ut haedis positis ad sinistram ipse cum electis sit in dextera. Unde addit: Et discerne causam meam de gente non sancta, quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
pem .i. genꝰ bumanum. de manu fortioꝵ eiꝰ .i. diabłi
erat fortior homine. quẽ ipse uicit. egenũ ⁊ patiꝑem
adiripientib eũ .i. adiabło ⁊ menbris eiꝰ. idem accipi¬
tur ꝑpauꝑẽ. ⁊ inopẽ ⁊ egenum. scił genꝰ humanum¬
qͦd est quasi unꝰ ⁊ inobs. egenꝰ ⁊ pauꝑ inobs quia mor¬
tale. egenꝰ quia in sudore uultꝰ sui querit panem.
pauꝑ. quia depura sapientia deiectꝰ. tenuẽ ⁊ umbra¬
tilem habet mͦ rationẽ.
Dictis cala

Expanded text:
est genus humanum, de manu fortiorum ejus, id est diaboli  Aug. qui erat fortior homine, quem ipse vicit egenum et pauperem a diripientibus eum, id est a diabolo et membris ejus. Idem accipitur quod est quasi unus inops, et egenus et pauper: Inops, quia mortalis; egenus, quia in sudore vultus sui quaerit panem ; per, quia, de pura sapientia dejectus, tenuem et umbratilem habet rationem. Dictis cala
Abbreviated transcription (Latin):
cit uinctos quia soluit uicula peccatoꝵ. Uñ
alibi. Disrupisti uincula mea. Infortitudins
sua. ꝑ qͣm fortes sc̃. quiante ñ erant. Uel educit
de inferno uinctos. qui ibi tenebant᷑ adcelũ: in
fortitudine sua. qua. fortẽ .i. ddiabłm alliga¬
uit. Similit̾ educit eos qui exasꝑant. sca blas¬
phemos indm̃. uł qui exasꝑant ꝑsequendo bo.¬
nos. ⁊ resistendo iustitie. cum sint omnino mor¬
tui. inoꝑib mortuis. Unde sequit᷑. qui habi¬
tant in sepulcris .i. in carnalib ⁊ feti dis. ⁊ mor¬
tuis oꝑib sepultist̃ ut nec ueliit. nec possint
ambulare. Uinc̾ti uͦ uolunt ambulare. s non
possunt. & hii tam̃ soluunt᷑ ꝑ grã. ⁊ illi susci¬
tant᷑.¬

Expanded text:
ug. quia solvit vincula peccatorum. Unde alibi: Dirupisti vincula mea , in fortitudine sua, per quam fortes sunt qui ante non erant. Vel educit de inferno vinctos qui ibi tenebantur, ad coelum, in fortitudine sua, qua fortem, id est diabolum, alligavit. Similiter educit eos qui exasperant, scilicet blasphemos in Deum. Vel, qui exasperant, persequendo bonos, et resistendo justitiae, cum sint omnino mortui in operibus mortuis. Unde sequitur: Qui habitant in sepulcris, id est in carnalibus et fetidis, et mortuis operibus sepulti sunt, ut nec velint, nec possint ambulare. Vincti vero volunt, sed non possunt; et hi tamen solvuntur per gratiam et illi suscitant
Abbreviated transcription (Latin):
met̃. ⁊ ignorantiã meã. uł ignorantie ieẽ .i. pec¬
cata que ignorant̾ feci. uł que feci anteqͣm cre¬
ꝓ etate. s ꝓ p̾cipitationis audacia que. ẽ. tunc
qͣndo calor animi modestiã excedit. Ignoranciaᷤ
patre diabło estis. delicta ignorantias. dicit ea

Expanded text:
meae ignorantias meas. Vel, ignorantiae meae, id est peccata quae ignoranter feci, vel quae feci antequam crepro aetate, sed pro praecipitationis audacia, quae est tunc, quando color animi modestiam excedit. Ignorantias patre diabolo estis . Delicta ignorantiae, dicit ea
Abbreviated transcription (Latin):
etiam. Multi reges ⁊ ꝓpħe uoluer̃t uidere que
uos uidetis. ⁊c̾. Inde symeon ille senex clama¬
bat. putas uidebo: ⁊ c̾. Inde etiam ante nata¬
le dĩi ille antiphone cantãtur inꝑsoniᷤ autiqͣ¬
loscire numerũ ut sciã quid desit mͥ ad uitam.
ante xp̃i aduentũ. anteqͤm multum deẽ. adui¬
tam. quia ante eum st̃ uet̾es dies ade. quod du¬
cunt admnortẽ. ⁊ͣnoua generatio quȩ ducit adu
cam. Unde siquit̃. E

Expanded text:
e: Multi reges et prophetae voluerunt videre quem vos videtis, etc. . Inde Simeon ille senex clamabat putas, videbo? etc. Inde etiam ante natale Domini illae antiphonae cantantur in persona antiqlo scire numerum, ut sciam quid desit mihi ad vitam, ante Christi adventum, ante quem multum deest ad vitam, quia ante eum sunt veteres dies Adae, qui ducunt ad mortem, et non nova generatio quae ducit ad vitam. Unde sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
eos .i. alios homines. Uel ita. Dico gressus cd̃mei.
nerunt te ods ad laudẽ. ut popłi sequerent᷑. ⁊ non
ipsi solitienerunt. s conuneti psallentib .i. illis
qui laudes dĩ sonant. bene oꝑando adgłam dei.
to. abhumore peccati. ⁊ extenso aruiga duplicitatiᷤᷤ.
Fit enim tẏmpanũ decorio siccato ⁊ ectenso. Uel
adlit̾am desc̃ĩs fenmis. haccipe. ne secũ fimineũ
exludas. que etiam ab eis .i. ab apłis formam lau-¬
dandi ⁊ paciendi sumunt.

Expanded text:
eos, scilicet alios homines. Vel ita dico gressus Dei mei: nerunt te, o Deus, ad laudem, ut populi sequerentur. Et non ipsi soli venerunt, sed conjuncti psallentibus, id est illis qui laudes Dei sonant, bene operando ad gloriam Dei. to ab humore peccati, et extenso a ruga duplicitatis. Fit enim tympanum de corio siccato et extenso. Vel ad litteram de sanctis feminis hoc accipe, ne sexum femineum excludas, quae etiam ab eis, id est ab apostolis, formam laudandi et patiendi sumunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾e respicit adillud p̾dictũ. exaltet᷑ ds̃ sastitiᷤᷤ
meẽ. Ds̃ dico magnificans .i. qui magnificat
lutes. quas salutes eiꝰ filiꝰ dat credentib. ⁊ ds̃ di¬
co facieus .i. qui facit misccłiam xp̃o suo dauid
.i. ipsi liberatori manu forti. qͦd uincit mun¬
dum hunc. ⁊ semini eiꝰ .i. eis quos credentes in euͣn¬
exꝑsona xp̃i capitis loq̃ntis ad pr̃em. accipi

Expanded text:
e respicit ad illud praedictum, exaltetur Deus salutis meae. Deus dico, magnificans, id est qui magnificat lutes, quas salutes ejus Filius dat credentibus. Et Deus, dico faciens, id est qui facit misericordiam christo suo David, id est ipsi liberatori manu forti, qui vicit mundum hunc; et semini ejus, id est eis quos credentes in Evanersona Christi capitis loquentis ad Patrem accipi
Abbreviated transcription (Latin):
tima pars. ubi asua parte laudat. Omnib enĩ
dic̾tis: ymnum eructuat. quasi dic̾et. quia in
eo om̃s benedicunt᷑. Benedictus dñs ds̃ isrł. No¬
tahic. ẽc̃. exclamatoriam benedictionẽ. cum am¬
monitione & ꝓphetia. qui facit mirabilia solus.
quia quicũq facit: ipse millo facit.

Expanded text:
tima pars, ubi a sua parte laudat. Omnibus enim dictis, hymnum eructat. Quasi dicat: Quia in eo omnes benedicentur, benedictus Dominus Deus Israel. Nota hic esse exclamatoriam benedictionem cum admonitione et prophetia, qui facit mirabilia solus; quia quicunque facit, ipse in illo facit.
Abbreviated transcription (Latin):
tus ego eccła iam secuta spe. ⁊ infuturo post ea¬
in re. nẽ indedicatione domꝰ tue. que incapit meo
p̾cessit. dico conu̾tisti planctum meũ. qui. ẽ. depec.¬
catis ingaudium mͥ. qͦd ẽ. de absolutione quia con-¬
talitaris. ⁊ circũdedisti me leticia .i. euuxcisti mesto.

Expanded text:
ego Ecclesia consecuta, jam spe et in futuro postea re, nunc in dedicatione domus tuae, quae in capite meo praecessit. Dico convertisti planctum meum, qui est de peccatis. Et gaudium mihi, quod est de absolutione, quia contalitatis meae, et circumdedisti me laetitia, id est, cinxisti me stol
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ non. c̾et. Uel uidex neq aboriente neq ab oc¬
cidente. neq adesertis montib .i. asecretis locis
subaudis: est absens. Quare: qm̃ ds̃. ẽ. Idem pe¬
ne sens cum pͥori. Uel sca̾m misticum sensum.¬
Oriens st̃ boni. quib oritur sol iusticie. scił ho¬
mines claritate dei conspicui. Occidens uͦ st̃
quib occidit sol iusticie .i. mali deserti monteᷤ
st̃: falsi p̾dicatores. suꝑbi heretiei. qui locum
montium usurpant: s au̾itate dei st̃ deserti. qͥb
ds̃ p̾sens. ẽ. non tam̃ ita: ut inbonis. quib p̾sens. ẽ.
ds̃ neq deest aboriente .i. aboniᷤ. neq ab occidente .i.
amał. neq deest a deserti̾ᷤmontib .i. afalsis p̾dicatorib¬

Expanded text:
Deus non esset. Vel, judex neque ab oriente, neque ab occidente, neque a desertis montibus, id est a secretis locis, subaudi est absens. Quare? Quoniam Deus judex est, idem pene sensus cum priori. Vel secundum mysticum sensumOriens sunt boni, quibus oritur sol justitiae, scilicet homines claritate Dei conspicui; Occidens vero, sunt quibus occidit sol justitiae, id est mali. Deserti montes sunt falsi praedicatores, superbi haeretici, qui locum montium usurpant; sed a veritate Dei sunt deserti, quibus Deus praesens est, non tamen ita ut bonis quibus praesens est Deus, neque deest ab oriente, id est a bonis; neque ab occidente, id est a malis. Neque deest a desertis montibus, id est a falsis praedicatorib
Abbreviated transcription (Latin):
crrcũcuctꝰ. hoc mͦ tup̾para montes qui es cir¬
cumernctus .i. undiq cinctus asimilipoten¬
suo cinctus dr̃. hoc est candelabrum in
tabnaculo diuĩ habens tͥa brachia. hinc tria¬
⁊ lilia quia om̃s scĩ quotqͦt fuerunt ante ad¬

Expanded text:
u tuo, hoc modo tu praeparas montes, qui es circumcinctus, id est undique cinctus a simili potenab eo potentatu suo, cinctus dicitur, hoc est candelabrum in tabernaculo Domini, habens tria brachia hinc, et triaet lilia, quia omnes sancti, quotquot ante ad
Abbreviated transcription (Latin):
turbata sc̃ cum uiderent deos suos ⁊ spes suaᷤ.
adnichilũ recdire. ⁊ sonum fluctuũ eiꝰ quis suf¬
ferret. alia lit̾a. Nullus ex se s ex eo. qͥ p̾¬
parat montes uuirtute sua. Unde magis
turbabunt᷑ dum istos plus diis suis ualere
cernunt. Unde sequit᷑. Turbabunt᷑ gs̃ ⁊ ti¬
mebunt. Primo non ꝑturbatis montib:
montes enim incontussi mansert̃. s gentes
turbabunt᷑. pͥmo. ⁊ timebunt. etiã qui habi¬
tant t̾minos t̾re. Iam enĩ.xp̃iani timentur
ubiq unde tunebunt asignis tuas .i. miracu¬
babunt᷑. ⁊ post exitus matutini ⁊ uesꝑe
duob tẽptatur hõ. s datur ei exire inde. ne
sis t̾reat᷑. ꝓquo passus. ẽ. ds̃. Et est sensus.
nem ipse exitus si laborat inde exire. s capi¬
tur lucris cui non placit ꝓmissio xp̃i. &
t̾retur adu̾sis. quem non delectat ille qui
ꝓeouoluit patuit faceret exitum ei.

Expanded text:
viderent deos suos, et spes suas ad nihilum venire. Et sonum fluctuum ejus, quis suffert? alia littera. Nullus ex se, sed ex Deo, qui praeparat montes in virtute sua. Unde magis turbabuntur, dum istos plus diis suis valere cernunt. Unde sequitur: Et turbabuntur gentes. Primo non turbatis montibus. Montes enim inconcussi manserunt, sed gentes turbabuntur primo; et timebunt etiam qui habitant terminos terrae. Jam enim Christiani timentur ubique. Unde timebunt? A signis tuis, id est miracubabuntur, et post exitus matutini et vespere duobus tentatur homo, sed datur ei exire inde, ne rsis terreatur, pro quo passus est Deus. Et est sensus: nem ipse exitus, non laborat inde exire, sed capitur lucris. Cui non place promissio Christi, et terret adversis, quem non delectat ille qui pro eo voluit pati, ut faceret exitum ei.
Abbreviated transcription (Latin):
tatum deduristi me ꝑte aduiam adte ueri.¬
tatem ⁊ uitam. Qualiter deducts: quia fc̃s
es spes mea. qͥ sꝑantes exaltas. Aliter enim
non. eẽt. nob̾ dux: nisi. e̾ẽt. nobis spes fc̃s.
sꝑamꝰ quod nos non ꝑdet ꝓpt̾ quos filiũ
suum tradidit. ⁊ tues fortitudinis turriᷤ
quia suoᷤᷤ defendit. contͣ omnia scandala¬
scłi. dum cogitat hõ qͦd ipse pͥor passus. ẽ.¬
.i. inqua defensio suoꝵ. ẽ. afacie inimici
.i. diabłi qui cͥcuit querens quẽ deuorat.¬

Expanded text:
 Deduxisti me, per te viam, ad te veritatem et vitam. Qualiter deducis? quia factus es spes mea qui sperantes exaltas. Aliter enim non esset nobis dux, nisi esset nobis spes factus. Speramus quod nos non perdet, propter quos suum Filium tradidit. Et tu es turris fortitudinis, quia suos defendit contra omnia scandala, dum cogitat homo quod ipse prior est passus, einquam, defensio suorum est, a facie inimici, id est diaboli, qui circuit quaerens quem devoret
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit iustum est. iusticie dico: letificantes
corda. spe p̾mioꝵ. Seq̃r. p̾ceptum dñi. Huc¬
usq cõmendauit. uetꝰ testameutũ. Hinc com¬
mendat nouũ. Ut alit̾ abillo loco. ¶Lex dm̃i.
plere inmacłata. quia ipse peccatũ nonfecit.
⁊ alios inmacłatos facit. qͦd non pͥor lex fecit.ipse¬
dico conu̾tens animas libertate discretioniᷤ.¬
ad se imitandũ non p̾mens uigo seruitu-¬
luntates. non solum mͦ manus ut uetus.

Expanded text:
dico laetificantes corda spe praemii, praeceptum Domini. Hucusque commendavit Vetus Testamentum. Hinc commendat novum. Vel aliter, ab illo loco, lex Domini,plere , immaculata, quia ipse peccatum non fecit , et alios immaculatos facit, quod non prior lex fecit. Ipsedico, convertens animas, libertate ad se imitandum, non premens jugo servituvoluntates, non solummodo manus, ut vetus
Abbreviated transcription (Latin):
non suꝑb̃. ⁊ iustitie dnĩ. om̃s in illo sc̃ recte.
quia non docuit qui ñ fecit ut qui imitaren¬
tur eum corde gauderent in eis qui uł quȩ
lib̾e cum caritate facerent non seruiliter
cum timore. iusticie dico letificantes corda.
uelo carnaliũ obseruantiarũ. p̾ceptum dico
illuminans ocłos.i. int̾ioris hominis aspectũ
non obtundens sic̃ moyses incuiꝰ facie non
pot̾ant intũdere filii isrł. ⁊ ideo ponebat uela¬
men suꝑ faciem suam.¬

Expanded text:
non superbis. Et, justitiae Domini omnes in illo sunt rectae, quia non docuit quod non fecit, ut qui imitarentur eum, corde gauderent in eis quae vel qui libere cum charitate facerent, non serviliter cum timore. Justitiae, dico, laetificantes corda, velo carnalium observationum: praeceptum dico, illuminans oculos, id est interioris hominis aspectum non obtundens, sicut Moyses in cujus facie non poterant intendere filii, Israel, et ideo ponebat velamen super faciem suam
Abbreviated transcription (Latin):
il ẽ. ꝑtbulationes ⁊ hereses ꝓbat iustũ ⁊ im¬
pium. Quid gͦ times tu iuste ne obsit tibi
impiꝰ sacramentis. non sincere cõmunicans.
cat. dñs int̾rogat utrũq int̾rogando autẽ
hoc inuenit. qͦd ille qͥ diligit iniquitatem
odit animã suam .i. anime sue nocet dilec¬
tor inquitatis. ñ iusto: qͦd credit dõ. Cur
gͦ times si corporałr tecum. ẽ. iniustus no¬
ta qͦd ait qͥ diligit iniquitatẽ. ñ qͥ facit ini
Om̃is qui facit pect̃m: ⁊ iniquitatem facit.
Nemo gͦ sine pecc̃o uiuit. Ille uͦ diligit ini¬
quitatẽ. qui exdesid̾io ⁊ affec̃tu peccat. quiq¬
si semꝑ uiu̾et: semꝑ peccare uellet. Sequit᷑.
luet suꝑ peccatores laqueos ignis: scilphur

Expanded text:
ibulationes et haereses probat justum et impium. Aug. Quid ergo times, tu juste, ne obsit tibi impius, sacramentis non sincere communicans, cat, Dominus interrogat utrumque interrogando autem hoc invenit quod ille qui diligit iniquitain. id est animae suae nocet dilector iniquitatis, non justo qui credit Deo. Cur ergo timos si corporaliter tecum est injustus? Nota quod ait, qui diligit iniquitatem, non qui facit. Omnis qui facit peccatum, et iniquitatem facit . Nemo vero sine peccato vivit. Ille vero diligit iniquitatem, qui ex desiderio et affectu peccat qui etsi semper viveret, semper peccare vellet. VERS. 7.-- « Pluet super peccatores laqueos ignis, et sulphur
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Ita tibi placet. non enum casu alii derogat
s studio. Quod enim tͣnsiens aut stans facit nou
cum uoluntate facit. s tu sedens. ⁊ ideo loqueba.¬
ris adu̾sus frẽm tuum .i. omnẽ hominẽ. quia
omnis hõ frater conditione pͥme natiuitatiᷤ. &
ungunur ponebas insidiose scandalum uł he.
reses. uł alia quib innocens capiat᷑. Uel ita. Sedeps
adu̾sus frem tuũ detrahebas. alia lit̾a. frater
hic accipiat᷑ aliqͥs bene ambulans. ⁊ bene docens.
cui cum detrahit aliquiᷤdoctus ponit scandalũ
infirmo. quia hic dr̃ filiꝰ mat̾s. ⁊ est sedens. quasi.
cum studio adu̾sus fr̃em tuum bene docentem
⁊ambulantẽ detrahebas. ⁊ diun ħ facis: adu̾sus
filium matͥs tue .i. aliquẽ infirmũ qui ad huc
enim de trahit qui doctus indr̃ frĩ forsan bene
cuiꝰ pane pascat᷑ .i. ualidioris doctͥne cibo. ⁊ ideo
ignarus est iundicandi. ħ p̾dicta fecisti ⁊ tacui omi¬

Expanded text:
tio ita tibi placet. Non enim casu alii derogat, sed studio. Quod enim transiens aut stans facit, non cum voluntate facit. Sed tu sedens loquebaris adversus fratrem tuum, id est omnem hominem, qutio ita tibi placet. Non enim casu alii derogat, sed studio. Quod enim transiens aut stans facit, non jungimur, ponebas insidiose scandalum, id est haereses. Et alia, quibus innocens capiatur. Vel ita: sedens adversus fratrem tuum, detrahebas. Alia littera: Frater hic accipitur, aliquis bene ambulans, et bene docens: cui dum detrahit aliquis doctus, ponit scandalum infirmo, qui dicitur hic filius matris. Et est, sedens, quasi dicat: Cum studio, adversus fratrem tuum, bene docentem, et ambulantem detrahebas. Et dum hoc facis, adversus filium matris tuae, id est aliquem infirmum, qui adhuc enim detrahit qui doctus videtur fratri forsan bene cujus pane pascatur, id est validioris doctrinae cibo. Et ideo, ignarus est judicandi. Haec praedicta fecisti, o ini
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim uidet dm̃ qui t̾renis inhiat. s qͥ¬
in mane deo uirtutũ astat. Beati enim
mundo corde. qm̃ ipsi deũ uidebunt. Ideo
mane astabo ut uideã te. qm tues ds̃ ñ uo¬
lens inquitatẽ. Iniquitas mendatiũ. ho¬
micidiũ. dolus. sunt nox. qua tͣnseunte fit
dit causam. cur mane astabit ⁊ uidebit. qm̃

Expanded text:
t Deum qui terrenis inhaeret, sed qui mane virtutum astat Deo. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ideo mane astabo ut videam te quoniam tu es Deus non volens immunditiam. Iniquitas, mendacium, homicidium, dolus nox sunt, qua transeunte, fit dit causam cur mane astabit et videbit: quo
Abbreviated transcription (Latin):
Tercia pars. Adhuc p̾ter cõmunia cõmen¬
dat eum ꝑspecialia. Dixerat enim qͦd ꝓteftor
est ⁊ aduitor. Nunc specialit̾ docet qualit̾ &
me. Uel p̃cuixit asimili currentiũ: ne fluenteᷤ
sinus cupiditatis im pediant gressus .i. bona¬

Expanded text:
tertia. Adhuc praeter communia commendat eum per specialia. Dixerat enim quod protector est, et adjutor, nunc specialiter docet qualiter et in , praecinxit, a simili currentis, ne fluentes sinus cupiditatis, impediant gressus, id
Abbreviated transcription (Latin):
la: st̃ ei disciplina. in his: hoc asaph intelligit. qͦd
eu̾sa st̃ omma signa. quia res uenit. qͣsi dic̾e̾t. om¬
na st̃ eu̾sa. & cum ħ omnia acciderint: p̾terea.
signa nr̃a non uidimꝰ. quasi his omnib eũsis: ces.¬
sant signa. quia iam ñ ẽ ꝓpb̃a. ut olim inaliis
captiuitatib qui eis p̾dicebat lib̾ationẽ ⁊ noᷤ non
cognoscet ds̃ .i. non reducet amał ampliꝰ. uł ad¬
huc alia lit̾a. donec scił uideus agnoscet eũ. Uel
increpatiue potest legi. scdm aliam sit̾am que. ẽ.
Signa nr̃a nonne uidimꝰ. qͣsi dic̾et. merito ħ mala
nob̾ contigert̃. quͥa. Nonne uidimꝰ signa nr̃a. qͣsi.
iam uidimꝰ. s non intellȩtimꝰ qͦd uere uidimꝰ. qͥa
tio. Unde cũ uenerit sc̃s sc̃oꝵ cessabit unc̾tio nr̃a.
⁊ nos non cognoscet ampliꝰ ꝓpha aliquis uł ds̃ ꝑ¬

Expanded text:
la sunt ei disciplina. In his hoc Asaph intelligit, quod eversa sunt omnia signa, quia res venit. Quasi dicat: Omnia sunt eversa, et cum haec omnia acciderint, praeterea signa nostra non vidimus. Quasi dicat: His omnibus eversis cessant signa, quia jam non est propheta, ut olim in aliis captivitatibus, qui eis praedicebant liberationem, et nos non cognoscet Deus, id est non reducet a malis amplius, vel adhuc, alia littera, donec scilicet Judaeus agnoscet eum. Vel increpative potest legi, secundum litteram aliam, quae est: Signa nostra nonne vidimus? quasi dicattingunt, quia nonne vidimus signa nostra? Quasi dicat: Vidimus et non intelleximus, et vere vidimus, quia tio. Unde: Cum venerit Sanctus sanctorum cessabit unctio vestra . Et nos non cognoscet amplius, propheta aliquis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb imꝑat. Dico minuisti. s post ea corona¬
sti eum gła. id ẽ. corꝑis incorruptibili clarita
ne ait coronasti. quia circulus mundi qui
.t̃. quasi simił corone. adfidem eiꝰ uenit. Seq̃r.¬
Et constitiusti. id.ẽ. stabilisti eum. suꝑ oꝑa¬

Expanded text:
quibus imperat. Dico minuisti, sed postea, coronasti eum gloria, id est corporis incorruptibili claritatne ait, coronasti, quia circulus mundi qui est quasi similis coronae, ad fidem ejus venit. Et constituisti, id est stabilisti