comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fidem ꝓuocans. qui eo disputante sic̃ legatꝰ
pauli ꝓconsulis et publius pͥnceps: dñi gr̃ã
receperunt. Pulchre autẽ eciã moyses cum
benediceret beniamun tribũ dixit. Dilectꝰ a¬
dño habitauit fidens. et ds̃ obumbrauit su¬
ꝑ eum omnib dieb: et int̃ humeros reqͥes¬
cet. Dilectus a dño qui etiã uas electionis ẽ
factꝰ. Neq eium alit̃: nͥ dñi ẽ miseratione. et
amore conu̾sus. Unde et ipse nichil merito
tribuens suo. s totũ deferens xp̃o : ait. Ego
enĩ sum minimus apłoꝵ. qui ñ sum dignꝰ
cua ñ fuit. Habitauit sidens in domo quam
ante uastabat. habitauit in tab̾nacłis xp̃i
qui ante sic̃ lupꝰ errabat in siluis: et ds̃ obũ¬
brauit suꝑ eum. quando uisus ẽ ei xp̃c. qͥ
licet aꝑtis ocłis nichil uidet. tam̃ xp̃m in
debat. Et merito uidebat p̃sentẽ. quẽ etiã
audiebat loquentẽ. slon cecitatis ẽ obum¬

Expanded text:
fidem prouocans, qui eo disputante sicut legatus fidem prouocans, qui eo disputante sicut legatus Pauli proconsulis et Publius princeps domini gratiam receperunt. pulchre autem etiam Moyses, cum benediceret Beniamin tribuDomino habitabit fidens, et Deus obumbrabit super eum omnibus diebus, et inter humeros requiescet dilectus a Domino , qui etiam vas electionis est factus. Neque enim aliter nisi Domini est miseratione et amore conversus. Unde et ipse nihil merito tribuens suo, sed totum deferens Christo ait: Ego enim sum minimus apostolorum qui non sum dignus  non fuit. habitauit fidens in domo, quam ante uastabat, habitauit in tabernaculis Christi, qui ante sicut lupus errabat m siluis, et deus obumbrauit super eum, quando uisus est ei Christus. qui licet apertis oculis nihil uideret, tamen Christum uidebat. et merito uidebat praesentem, quem etiam audiebat loquentem. non caecitatis est obum
Abbreviated transcription (Latin):
seruaret suas. ipsũ inimicũ uenientẽ ad rapi¬
endas oues. rapuit lupũ paulũ: faciens ex.
ꝑsecutore doctorẽ. De quo dicit iacob: sicut
scriptũ ẽ. Beniamin lupꝰ rapax. mane edet
adhuc: et ad uesꝑũ diuidet escam pͥncipib
Lupꝰ erat: cum disꝑgeret et deuoraret oues
eccłiȩ. S qͥ lupꝰ uenerat: pastor ẽ factꝰ. Lupͣ
erat: cum saulus ẽẽt. quando intrabat in
domos. et uiros ac mulieres trahebat in car¬
cerẽ. Lupus erat quando spirans minas
et homicidia in discipłos dñi. petebat epłas
a pͥncipib sacerdotum ut inuadet seruulos
xp̃i. Quem tanqͣm lupum nocturnis tenebris
oberrantẽ: effusa iħe luce cecauit. Et ideo ra¬
chel cum pareret beniamin: uocauit nom̃
eius filius doloris mei: futurũ ꝓpħans ex ea
tribu paulũ qui afficeret filios eccłiȩ ꝑsecu
pib escam posteriore diuisit tempore. euan¬
gelizans gentib dei u̾bum. et plurimos ad

Expanded text:
seruaret suas, ipsum inimicum uenientem ad diripiseruaret suas, ipsum inimicum uenientem ad diripiendas oues rapuit lupum Paulum faciens ex persecutore doctorem. de quo dicit Iacob, sicut scriptum est: Beniamin lupus rapax, mane edet adhuc et ad uesperum diuidet escam principibus. lupus erat, cum dispergeret et deuoraret oues ecclesiae: sed qui lupus uenerat pastor est factus. lupus erat cum Saulus esset, quando intrabat in domos et uiros ac mulieres trahebat in carcerem. lupus erat, quando spirans minas et homicidia in discipulos domini petebat epistulas a principibus sacerdotum, ut inuaderet seruulos Christi. quem tamquam lupum nocturnis tenebris oberrantem offusa Iesus luce caecauit. ideo Rachel cum pareret Beniamin, uocauit nomen eius filius doloris mei futurum prophetans ex ea tribu Paulum, qui adficeret filios ecclesiae perspibus escam posteriore diuisit tempore euangelizans gentibus dei uerbum et plurimos ad
Abbreviated transcription (Latin):
dñs iħc cõminuit gentes. ut fuꝑsticionem
obtereret. salutẽ redderet: sicut ipse ait. ꝑ¬
cutiam et sanabo. Ideoq tanqͣm unitator tau¬
ri huius : ꝓpħa dicit. In te inimicos nr̃os
uentilabimꝰ cornu. id ẽ altitudinẽ omnem
eleuantẽ se adu̾sus dei scientiam destruentes.
Et idõ iuxta legẽ. munda animalia habẽt.
Lex enim sp̃uał ẽ. Qui enim possunt scłi hu¬
ius illecebras u̾bo dei et uirtutis obseruan¬
tia ꝓpulsare: cornib uelut quibꝰdam capi¬
tis sui armis uident᷑ eẽ mimiti. Meritoq ec
cuba cornea dr̃ uirtus sermonis mirabilis.
quȩ honos milites xp̃i accendit ad prȩlium:
ut de hoste diabolo manubias reportemus.
In acie gͥ sumus : et plurunos ex nob̃ uidemꝰ
in adu̾sariis castris eẽ captiuos. Hi grauissi¬
mo nob̾ iugo seruituts exuendi sunt. Pluri¬
mos lupos habet diabolus : quos ad oues xp̃i
dirigit. Et ideo intelligibilis ioseph ut oues

Expanded text:
dominus Iesus comminuit gentes, ut superstitionem dominus Iesus comminuit gentes, ut superstitionem obtereret, salutem redderet, sicut ipse ait: percutiam et sanabo. ideoque tamquam imitator tauri huius propheta dicit: in te inimicos nostros uentilabimus, id est altitudinem omnem eleuantem se aduersus dei scientiam destruentes. et ideo iuxta legem munda animalia cornua habent; lex enim spiritalis est. qui enim possunt saeculi huius inlecebras uerbo dei et uirtutis obseruantia propulsare cornibus uelut quibusdam capitis sui armis uidentur esse muniti. meritoque et tuba cornea dicitur uirtus sermonis mirabilis, quae bonos milites Christi accendit ad proelium, ut de hoste diabolo manubias reportemus. in acie igitur sumus et plurimos ex nobis uidemus in aduersariis castris esse captiuos. ii nobis iugo grauissimo seruitutis exuendi sunt. Plurimos lupos habet diabolus, quos ad Christi oues dirigit. et ideo intellegibilis Ioseph, ut oues
Abbreviated transcription (Latin):
seges dei pululauit. Quod u̾bum secuntur
scĩ: decẽmilia inquit effrẽ. et milia manas¬
sem. id ẽ ut iuideorũ et gentiũ dominetur
et ex utroq popło adquirat sibi eccłiȩ pleni¬
tudinẽ. Ideoꝗdexteram suam suꝑ effrẽ posu¬
it sc̃s iacob: eo qdđ legis dicentẽ illam in can¬
tiei canticorũ. Frat̃nus meus candidus et rube¬
us. elect᷑ de decem milibꝰ. Deniq eciã iuuencłȩ
dauid mariȩ auctorẽ ex cuius successione xp̃c
ẽ natus ꝑ uirginis partũ. in decẽmilib p̃dica¬
bant. saul autẽ in milibꝰ: cũ reuerentiȩ gr̃a
circa regẽ magis p̃pondare debuissent. Qui gͦ
cornu xp̃i exaltauerit: confessus eꝰgłam ipse
qͦq accipiet cormia: unde etiã scĩ unicornui
dicti sunt: in psalmi uersiculo. Et dilectꝰ tan¬
qͣm filius unicornuorũ. Et enĩ sic̃ animal hꝰu¬
iusmodi cũ ei oriuntut cornua. ꝓcessum ple¬
diu crescunt qͣndui compleantur. Hoc cornu

Expanded text:
seges fidei pullulauit. quod uerbum sequuntur seges fidei pullulauit. quod uerbum sequuntur sancti. Decem milia inquit Ephraem et milia Manasse, id est: et Iudaeorum et gentium dominetur et ex utroque populo adquirat sibi ecclesiae plenitudinem. ideoque dextram suam super Ephraem posuit sanctus Iacob, eo quod legis dicentem illam in Canticis canticorum: fraternus meus candidus et rubeus, electus de decem milibus. denique etiam iuuenculae Dauid Mariae auctorem, ex cuius successione Christus est natus per uirginis partum, in decem milibus praedicabant, Saul autem in milibus, cum reuerentiae gratia circa regem magis praeponderare debuissent. qui ergo cornum Christi exaltauerit confessus eius gloriam ipse quoque accipit cornua. unde etiam sancti unicornui dicti sunt in psalmi uersiculo: et dilectus tamquam filius unicornuorum. etenim sicut animal huiusmodi, cum ei oriuntur cornua, processum pleet tamdiu crescunt, quamdiu conpleantur. hoc cornu
Abbreviated transcription (Latin):
tius mundi uictima. ut pacificaret omnia:
cuiꝰ decus scm. Omne enĩ scm̃ pͥmogenitũ: sic̃
alibi demonstrauimꝰ. Unde leui ñ etatis ordi¬
ne. s sacrȩ successionis p̃rogatiua. pͥmogenit᷑
meruit nuncupari. Et uere sc̃s decus eiꝰ. de qͦ
seriptum ẽ resurgente. speciosus forma p̃fili¬
is hominũ : quia ipse ẽ p̾mogenit᷑ ex mortuis
habens cornua unicornui. S cũ dixerit cornu¬
a. qͦmͦ unicornui posuerit. reqͥrendũ: cum
ipsũ unicornuũ int̾ generationes ferarum
ut ꝑiti aiunt ñ inueniat᷑. Et ideo uerbum
unicũ magis estimare debemus. quia sub¬
stantiuũ u̾bum dei unũ ẽ ñ multa u̾ba. Un¬
de et anna ait. Dñs iudicabit fines t̾rȩ. et da¬
bit uirtutẽ regi: et exaltabit cornu xp̃i sui.
Et ysaias ait. Hinea facta ẽ dilecto incormi
in loco ub̃i : qm̃ indi filio unigenito floret
eccłia. tenens unicum dei u̾bũ in quo ẽ uir¬
tutis atq sapientiȩ plenitudo. Cuiꝰ ub̃tate:

Expanded text:
tius mundi uictima, ut pacificaret omnia. tius mundi uictima, ut pacificaret omnia. cuius decus sanctum; omne enim sanctum primogenitum, sicut alibi demonstrauimus, unde Leui non aetatis ordine, sed sacrae successionis praerogatiua primogenitus meruit nuncupar. et uere sanctum decus eius, de quo scriptum est resurgente: speciosus forma prae filiis hominum, quia ipse est primogenitus ex mortuis, habens cornua unicornui. sed cum dixerit cornua, quomodo unicornui posuerit requirendum, cum ipsum unicornuum inter generationes ferarum, ut periti aiunt, non inueniatur. et ideo uerbum unicum magis aestimare debemus, quia substantiuum uerbum dei unum est. non multa uerba. unde et Anna ait: dominus iudicat finis terrae, et dabit uirtutem regi et exaltabit cornum christi sui, et Esaias ait: uinea facta est dilecto in cornu in loco uberi, quoniam in dei filio unigenito floret ecclesia tenens unicum dei uerbum, in quo est uirtutis atque sapientiae plenitudo, cuius ubertate
Abbreviated transcription (Latin):
ses. Benedictio eadẽ ẽ. quȩ omnẽ habet cȩlestiũ
et t̾restriũ plenitudinẽ. et specialẽ xp̃i grãm.
qui uisus in rubo dixit ad ipsũ moysen. solue
calciam̃tũ pedũ tuorũ. qui ẽ suꝑ om̃s deus. qͥa
ipse ẽ caput corꝑis eccłie. qui ẽ principiũ pͥmo¬
genitꝰ ex mortuis. ut fiat in omĩb ipsum pͥma¬
tum tenens : qm̃ in ipso complacuit omnem
plenitudinẽ inhabitare. Et ideo soli benedi-¬
ccionis huius p̃rogatiua defertur a sũmitate.
cȩli usq adextremum tre. ipse ẽ enim ante oĩ
in quo constant omnia: qui etiã ꝑ sanguinem
crucis suȩ pacificauit omĩa. siue quȩ in cȩlo
siue quȩ in t̾ris sunt. Cuiꝰ tẏpum p̃ferens pul¬
chre benedicit᷑ sc̃s ioseph ut honorificet᷑ ioseph
int̃ fr̃s. pͥmogenit᷑ tauri decus eius. habens
cornua unicornui. in quib gentes uentilauit.
Et bonus taurus quasi hostia ꝓ delictis. et to¬

Expanded text:
ses. benedictio eadem est, quae omnem habet caelestium ses. benedictio eadem est, quae omnem habet caelestium et terrestrium plenitudinem et specialem Christi gratiam, qui uisus in rubo dixit ad ipsum Moysen: solue calciamentum pedum tuorum, qui est super omnes deus, quia ipse caput corporis, ecclesiae, qui est principium, primogenitus ex mortuis, ut fiat in omnibus ipse primatum tenens, quoniam in ipso conplacuit omnem plenitudinem inhabitare. et ideo soli benedictionis huius praerogatiua defertur a summitate caeli usque ad extremum terrae. ipse est enim ante omnes, in quo constant omnia, qui etiam per sanguinem crucis suae pacificauit omnia siue quae in terris siue quae in caelo sunt. cuius typum praeferens pulcre benedicitur sanctus Ioseph, ut honorificetur inter fratres. Primogenitus tauri decus eius habens cornua unicornui, in quibus gentes uentilabit. et bonus taurus quasi hostia pro delictis et to
Abbreviated transcription (Latin):
dam regenerationis consorciũ. Unde de fratres
ioseph illos magis frẽs intelligimus : de quibꝰ
dicit in psalmo. Narrabo nom̃ tuũ fr̃ĩb meis.
in medio eccłiȩ cantabo tͥ. Deniq et moyses
completurus uitȩ huiꝰ cursum. cum bendice¬
ret tribũ ioseph: ñ illũ utiq iam defunctum
ioseph. s xp̃m benedicebat: sic̃ habes scriptũ
de ioseph. A benedictione dñi t̾ra eius. a finib
cȩli et a rore: et abyssis fontiũ deorsum. Et scd̾m
horam factum solis cursus. et a comuenientibus
m̃sib et a uertice montiũ ab micio. et a uertice
colliũ et̃noꝵ. et ad horam t̃rȩ plenitudinis. et ab
eo qui uisus ẽ in rubo. ueniat suꝑ caput ioseph.
et suꝑ u̾ticẽ ipsius honorificus. Int̾ fr̃s pͥmoge¬
nitus tauri decus eiꝰ corna unicorniũ. in ip¬
sis gentes uentilabit fimul: usq ad extremũ
t̃rȩ. Ipsi miriades effrẽ: et ipsi chiliades manas¬

Expanded text:
dam regenerationis consortium. unde et fratribus dam regenerationis consortium. unde et fratribus Ioseph illos magis fratres intellegimus, de quibus dicit in psalmo: narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio ecclesiae cantabo tibi. Denique et Moyses completurus uitae istius cursum, cum benediceret tribum Ioseph, non illum utique iam defunctum Ioseph, sed Christum benedicebat, sicut habes scriptum de Ioseph: a benedictione domini terra eius, a finibus caeli et a rore et ab abyssis fontium deorsum et secundum horam factum solis cursus et a conuenientibus mensibus et a uertice montium ab initio et a uertice collium aeternorum et ad horam terrae plenitudinis et ab eo qui uisus est in rubo ueniat super caput Ioseph et super uerticem ipsius. honorificus inter fratres. primogenitus tauri decus eius, cornua unicornui. in ipsis gentes uentilabit simul usque ad extremum terrae. ipsae myriades Ephraem et ipsae chiliades Manas
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ edidit dñm iħm. De qua paĩ dicit ꝑ iere¬
miã ꝓpħam. Priusqͣm te formarẽ in utero no¬
ui te: et priꝰ qͣm exires de uulua matris scĩfica¬
clarauit. diuinitatis et carnis: alterã ex pa¬
tre. alterã ex uirgine. Ita tam̃ ut ñ exors suȩ
diuinitatis eẽt. cũ ex uirgine nasceret᷑: et eẽt
incorꝑe. Unde et conualuit suꝑ om̃s montes.
et desidia colliũ ȩt̃norũ. Suꝑ om̃s enĩ illos sub¬
limis meriti uros: patriarchas. et ꝓpħas et
apłos. et etiã ultra solẽ. lunã. archangłos. tãꝗͣ
cęli lum̃ emicuit: sic̃ ipse ait. Non ẽ discipłs
suꝑ magistrũ. nec seruus suꝑ dñm. Quis enĩ
uloꝵ fuit. cui subiecta ẽẽnt omnia. quibꝰ ip¬
se donauit qđ erant in quo benedicunt᷑ om̃s
seĩ eius: Quia ipse ẽ suꝑ capita omniũ: cap̾t
omniũ. Caput enĩ mulieris uir: caput uiri
nens uertex uniu̾soꝵ. S: iustorũ ẽ u̾tex altis¬
simus. quos frẽs uocat adqͥsitos ꝑ gr̃am: et qͦd¬

Expanded text:
nobis edidit dominum Iesum. de qua pater dicit per Hieremiam prophetam: priusquam te formarem in utero, noui te et priusquam exires de uulua matris, sanctificaiam declarauit, diuinitatis et carnis, alteram ex patre, alteram ex uirgine, ita tamen ut non exsors suae diuinitatis esset, cum ex uirgine nasceretur et esset in corpore. Unde et conualuit super omnes montes et desideria collium aeternorum. super omnes enim illos sublimis meriti uiros patriarchas et prophetas et apostolos, sed etiam ultra solem lunam archangelos tamquam caeli lumen emicuit, sicut ipse ait: non est discipulus super magistrum nec seruus super dominum. quis enim illorum fuit cui subiecta essent omnia, quibus ipse donauit quod erant? in quo benedicuntur omnes sancti eius, quia ipse est super capita omnium caput omnium — caput enim mulieris uir, caput uiri nens uertex uniuersorum, sed iustorum est uertex altissimus, quos fratres uocat adquisitos per gratiam et quod
Abbreviated transcription (Latin):
portus salutis. quȩ expansis brachiis ingremi¬
um tranquillitatis suȩ uocet ꝑiclitantes: locũ
portus maritimi ꝑ littora diffuse. occurrunt
laborantib dicentes. eẽ credentibꝰ refugium
p̃paratũ. quo uentis quassata nauigia pos-¬
sint subducere. In his eccłiis sunt pͥncipes ⁊ abu¬
lon. et pͥncipes neptalin. sicut docet. hxͫ. uiͬ. psal-¬
mus. Quoꝵ alii lib̾atores sunt a tempestate no¬
cturna. clamantes. abiciamꝰ gͦ oꝑa tenebrarũ:
et induam᷑ arma lucis. alii sunt latitudinis
apłicȩ. qui possunt dicere. os nr̃m patet ad uos
o chorintii. cor nr̃m dilatũ ẽ. Ipsi sunt isti. qͥ
cum eẽnt. in tenebris lucẽ uiderunt magnã.¬

Expanded text:
portus salutis, quae expansis bracchiis in gremiportus salutis, quae expansis bracchiis in gremium tranquillitatis suae uocet periclitantes locum ulo tamquam portus maritimi per litora diffusi occurrunt laborantibus dicentes esse credentibus refugium praeparatum. quo uentis quassata nauigia possint subducere. in his ecclesiis sunt principes Zabulon et principes Nephthalim, sicut docet LXVII psalmus, quorum alii liberatores sunt a tempestate nocturna clamantes: abiciamus ergo opera tenebrarum et induamus arma lucis, alii sunt latitudinis apostolicae, qui possunt dicere: os nostrum patet ad uos o Corinthii, cor nostrum dilatatum est. ipsi sunt isti, qui cum essent in tenebris, lucem uiderunt magna
Abbreviated transcription (Latin):
et pretendit usq ad sidonem. Ipsa nominis
int̃pretacio meliora ꝓmittit. eo qđ latina exp̃s¬
sio lib̾acionem significet a nocturnis. qđ ẽ utiq
bonum eius qui sꝑat in penis dñi: quẽ circitu¬
cidat ueritas eius. ne timeat a timore noctur-¬
no. et a negocio ꝑambulante intenebris. Hic gͦ
zabulon inqͥt iuxta mare habitabit. ut uideat
aliorũ naufragia. ipse immunis ꝑicłi. et spectet
alios fluctuantes in freto istius mundi. qͥ cͥcum¬
feruntur omi uento doctͥnȩ. ipse fidei radice
immobił ꝑseuerans. Sic ẽ sacrosancta ȩccłia
radicata in fide atq fundata: spectans hereti¬
corũ ꝓcellas. et naufragia iudeorũ. qm̃ gub̃na¬
torẽ quẽ habuerant ab negauerunt. sirca flu¬
ctus gͥ habitat. non fluctib cõmouetur. magiᷤᷤ¬
q ad subueniendũ parata. qͣm ꝑiculo obno¬
Ma: ut si qui tempestatib acti grauibꝰ confu¬
gere ad portum ueliit. presto sit ȩccłia tanꝗͣ

Expanded text:
et praetendet usque ad Sidonem. ipsa nominis et praetendet usque ad Sidonem. ipsa nominis interpretatio meliora promittit, eo quod Latina expressio liberationem significet a nocturnis, quod est utique bonum et eius qui speret in pinnis domini, quem circumdat. ueritas eius, ne timeat a timore nocturno et a negotio perambulante in tenebris. hic ergo Zabulon iuxta mare inquit habitabit, ut uideat aliorum naufragia ipse inmunis periculi et spectet alios fluctuantes in freto istius mundi, qui circumferantur omni uento doctrinae, ipse fidei radice inmobilis perseuerans, sicut est sacrosancta ecclesia radicata atque fundata in fide spectans haereticorum procellas et naufragia Iudaeorum, quoniam gubernatorem quem habuerant abnegauerunt. circa fluctus igitur habitat, non fluctibus conmoue.tur magisque ad subueniendum parata quam periculo obnoxia, ut si qui tempestatibus acti grauibus confugere ad portum uelint. praesto sit ecclesia tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
et annuntiauerunt eius aduentũ. de quib
ipse dicit. abraham diem meũ uidit. et gaui¬
sus ẽ: et unus de ꝓpħis dicit. uidi dm̃n sa¬
baoth. quẽ uidentes spũali leticia compleban¬
tur: alii uͦ. hoc ẽ apłi quos dñs ab om̃i pecca¬
torũ labe mundauit. candidiores suꝑ lac fa¬
cti sunt. quos macula postea nulla fuscauit.
manet . qui nob spũalia illa atq celestia con¬
ficientes alim̃ta. m̃tis int̾̃ne uiscera sagina
runt. St̃ etiã qui mandata dñ. lucida quę
diuino ore deprompta sunt. sic̃ lac nob̾ facta
arbitrant᷑. quib nutriti. ad panis celestis ꝑ¬
ueniamꝰ alimoniã. Unde et apłe ait. Lac uo¬
b potũ dedi ñ escam. Nondũ enĩ poteratis.
Chorintios inpͥncipio fidei potu lactis im¬
buit: scĩ illi quorum fides annunciatur in
uniu̾so mundo. tanquam ablatati esca so¬
lidiore: firmantur. Tabulon iuxta mare
habitabit. et ipse secus accessus nauium

Expanded text:
et adnuntiauerunt eius aduentum, de quibus et adnuntiauerunt eius aduentum, de quibus ipse dicit: Abraham diem meum uidit et gauisus est, et unus de prophetis dicit: uidi dominum Sabaoth, quem uidentes spiritali laetitia conplebantur: alii uero, hoc est apostoli, quos dominus ab omni peccatorum labe mundauit, candidiores super lac facti sunt, quos macula postea nulla fuscauit. manet, qui nobis spiritalia illa atque caelestia conficrunt. Sunt 521 etiam qui mandata Domini lucida, quae divino ore deprompta sunt, sicut lac nobis facta arbitrentur, quibus nutriti ad panis coelestis pervenimus alimoniam. Unde et Paulus ait: Lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis . Corinthios in principio fidei potu lactis imbuit. Et sancti illi quorum fides annuntiatur in universo mundo, tamquam ablactati, esca solidiore firmantur. CAPUT V. Behabitabit et ipse secus accessus nauium
Abbreviated transcription (Latin):
a iordane. Lauit gͦ iħc stolam suã: ut ñ suã
quȩ ñ erat s ut nr̃am quȩ erat sordẽ ablueret.
Deniq addidit: et in sanguine uuȩ anabo¬
ladiũ suum. hoc ẽ in passione corꝑis sui dilu¬
it gentes suo sanguine. Etenim u̾bũ anabo¬
ladiũ gentes st̃ sic̃ scriptũ ẽ. Uiuo ego dicit
Sic amictũ mutabis eos: et mutabunt᷑. Ñ gͦ
sanguine ꝓͥo sua peccata q̃ ñ erant: s nr̃a
quȩ fecimus delicta mundauit. Et bene uuã
dixit: quia sic̃ uua p̾endit in ligno. Ipse ẽ ui¬
tis: ipse uia. Uitis ligno adherens. uua quia
lancea militis aꝑtum latꝰ. emisit aquã et san¬
guinẽ. Sic enĩ dixit ioħs quia exiuit de eo
aqua et sanguis: aqua ad lauachrũ. sangͥs
ad p̃cium. Aqua nos abluit: sanguis nos rede¬
mit. Et idõ ꝓpħa. hilares oculi eius a uino.
et dentes candidiores qͣm lac: significans ꝓ-¬
pħas et apłos. Alii enĩ sic̃ oculi xp̃i. p̃inderũt

Expanded text:
ab Jordane. Lavit ergo Jesus stolam suam, non ut suam ab Jordane. Lavit ergo Jesus stolam suam, non ut suam quae non erat; sed ut nostram quae erat, sordem ablueret. Denique addidit: Et in sanguine uvae anaboladium suum: hoc est, in passione corporis sui diluit gentes suo sanguine. Etenim verbi anaboladium gentes sunt, sicut scriptum est: Vivo ego, dicit sicut amictum mutabis eos, et mutabuntur. non ergo sanguine proprio sua peccata quae non erant, sed nostra quae fecimus delicta mundauit. et bene unam dixit, quia sicut uua pependit in ligno. ipse est uitis, ipse uua: uitis ligno adhaerens. uua, quia lancea militis apertum latus emisit aquam et sanguinem. sic enim dixit Iohannes quia exiuit de eo aqua et sanguis, aqua ad lauacrum, sanguis ad pretium. aqua nos abluit, sanguis nos redemit. et ideo ait propheta: hilares oculi eius a uino et dentes candidiores quam lac significans prophetas et apostolos. alii enim sicut oculi Christi praeuiderunt
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis. exultacionẽ festi nuptiał audimus.
Hic ẽ ille altigans ad uitẽ asinũ suũ. et cilicio
pullũ asinȩ sciȩ ut feruorem sp̃c scĩ. congrega¬
tio habeat nacionũ. ante remissa et negligens.
s iam deuota ꝑ xp̃m: ut uiti illi ꝑpetuȩ. hoc
ẽ dño iħu qui ait. ego sum uitis. pat̃ meus a¬
gricola uelut fructuosi palmites quibꝰdã inex¬
olubił fidei uincłis alligem᷑. Hoc ẽ illud miste¬
riũ qđ pullũ assinȩ solui iissit in euangłio. et
scõꝵ suauitate requiesceret. Lauabit inquit in
uino stolam suã. Bona stola ẽ caro xp̃i quȩ om̃iũ
peccata oꝑuit. omniũ delicta suscepit. omnium
texit errores. Bona stola quȩ uniu̾sos induit
ueste iocunditatis. Lauit hanc stolam muio:
quando cum baptizaret᷑ in iordane. descen¬
dit sp̃c sc̃s sic̃ columba et mansit suꝑ eum. Qͦ
significatur qd plenitudo sp̃c scĩ indiuidua
in eo fuerit: nec recesserit. Unde et euangeli¬

Expanded text:
ditatis, exultationem festi nuptialis audimus. ditatis, exultationem festi nuptialis audimus. hic est ille alligans ad uitem asinum suum et cilicio pullum asinae suae, ut feruorem spiritus sancti congregatio habeat nationum ante remissa et neglegens, set iam deuota per Christum et uiti illi perpetuae, hoc est domino Iesu, qui ait: ego sum uitis, pater meus agricola, uelut fructuosi palmitis quibusdam inexsolubilis fidei uinculis alligemur. hoc est illud mysterium, quod pullum asinae solui iussit in euangelio et tem perpetua sanctorum suauitate requiesceret. Lauabit inquit in uino stolam suam. bona stola est caro Christi, quae omnium peccata operuit, omnium delicta suscepit, omnium texit errores, bona stola, quae uniuersos induit ueste iucunditatis. lauit hanc stolam in uino, quando cum baptizaretur in Iordane, descendit spiritus sanctus sicut columba et mansit super eum. quo significatur quod plenitudo spiritus sancti indiuidua in eo fuerit nec recesserit. unde et euangeli
Abbreviated transcription (Latin):
O gentrum. Plus dixit. quã si dixisset ipsum
expectant gentes qđ om̃ĩs spes ȩccłiȩ in ipso re¬
cumbat. Idõ dr̃ moysi. solue calciam̃tũ pedum
tuoꝵ. ne ipse sponsus eccłiȩ credẽtur. qͥ dux ple¬
bis eligebat᷑. ldõ soluit calciam̃tũ suũ iħc na¬
ue: ut uenturo. tanti muneris gr̃am et ipse
seruaret. Ideo dicit ioħs. Post me uenit uir. cuiꝰ
ñ sum dignus soluere corrigiã calciam̃ti eius.
Ideo dic̃. Qui. nabet sponsam: sponsus ẽ. Amieꝰ
autẽ sponsi qui stat et audit eum: gaudio gau¬
det. Hoc ẽ ipse ẽ solus uir ȩccłiȩ. hic ẽ expecta¬
cio gentiam. nuic deferentes copulã gr̃ȩ nup¬
tiał : calciam̃tum suum soluerunt ꝓpħe. hic
sponsus ẽ. ego sponsi amicus. Gaudeo quia uenit.
quia uocẽ audis niptialẽ. quia iam ñ dura pec¬
catorum supplicia. dura legis torm̃ta: s re-¬
missionẽ cͥminũ. uocẽ lȩticiȩ. sonum iocun¬

Expanded text:
o gentium. plus dixit quam si dixisset: ipsum o gentium. plus dixit quam si dixisset: ipsum expectant gentes, quod omnis spes ecclesiae in ipso recumbat. ideo dicitur Moysi: solue calciamentum pedum tuorum, ne ipse sponsus ecclesiae crederetur, qui dux plebis eligebatur. ideo soluit calciamentum suum Iesus Naue, ut uenturo tanti muneris gratiam et ipse seruaret. ideo dicit Iohannes: post me uenit uir, cuius non sum dignus soluere corrigiam calciamenti eius, ideo dicit: qui habet sponsam sponsus est; amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet, hoc est: ipse est solus uir ecclesiae, hic est expectatio gentium, huic deferentes copulam gratiae nuptialis calciamentum suum soluerunt prophetae. hic sponsus est, ego sponsi amicus: gaudeo, quia uenit, quia uocem audio nuptialem, quia iam non dura peccatorum supplicia, dura legis tormenta, sed remissionem criminum, uocem laetitiae, sonum iucun
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ ꝓpͥa uoluntate: uideo dormientẽ
potestate ꝓpͥa. Qui omuia suo fecit arbitͥo.
cuiꝰ alterius ut resurgat egebit auxiliis: ly¬
se qͥ resurrectionis suȩ auetor ẽ. qui mortis est
arbit̃ : qui expectat᷑ agentib Ideo donec ille
ueniat ñ deficiet dux ex iuda: ut usq ad eiꝰ
ortũ regał successionis fides incorrupta serue¬
tur. Postea enim ut docuimus tractatu habito
meuangłio. ꝑ herodẽ adulterata successio. p̃ro¬
gatiuã dignitatis amisit. Et enim quia uerũ
regẽ negarũt falsos hab̾e ceper̃t. Ergo hoc dic̃
patriarcha. seruabit᷑ iniudicib uł in regibus
iudeorum intemeratȩ successionis hereditas
ducta ꝑ reges donec ueniat cui repositũ ẽ ut
ȩccłiam dĩ congreget ex conuentu nacionum
omniũ. et gentiliũ deuocione popłoꝵ: hoc
ẽ ipsum manet. ipsi debitũ reseruat᷑. ipsi tan¬
te gr̃ȩ p̃rogatiua defertur. Et ipse ẽ expectaci¬

Expanded text:
mortuum propria uoluntate, uideo dormientem mortuum propria uoluntate, uideo dormientem potestate propria. qui omnia suo fecit arbitrio cuius alterius ut resurgat egebit auxiliis ? ipse igitur resurrectionis suae auctor est, qui mortis est arbiter, qui expectatur a gentibus. ideo, donec ille ueniat, non deficiet dux ex Iuda. ut usque ad eius ortum regalis successionis fides incorrupta seruetur. postea enim. ut docuimus tractatu habito in euangelium, per Herodem adulterata successio praerogatiuam dignitatis amisit. etenim quia uerum regem negarunt, falsos habere coeperunt. ergo hoc dicit patriarcha: seruabitur in iudicibus uel regibus Iudaeorum intemeratae successionis hereditas ducta per reges, donec ueniat cui repositum est, ut ecclesiam dei congreget ex conuentu nationum omnium et gentilium deuotione populorum, hoc est ipsum manet, ipsi debitum reseruatur, ipsi tantae gratiae praerogatiua defertur. Et ipse est expectati
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ filiũ confitet᷑. Mirifice autẽ et in carnacio¬
nẽ eius exp̃ssit dicens. ex germine mͥ ascen¬
disti: eo qđ tanquam frutex t̾re. in aluo
uirginis germinauit. et ut flos boni odoriᷤ
ad redemptionẽ mundi totiꝰ. mat̃nis uisce¬
rib splendore nouȩ lucis emissus ascendit
sic̃ ysaias dicit. Exiet uirga de radice iesse:
et flos de radice eius ascendet. Radix fami-¬
lia iudeoꝵ. uirga: maria. flos mariȩ: xp̃e.
Recte uirga quȩ regalis ẽ generis. de domo
mundanȩ colluuionis aboleuit: odorem
uitȩ infudit ȩt̃nȩ. Habes gͦ incarnationẽ:
accipe passionẽ. Recumbens inquit: dor¬
misti ut leo. Quando iacuit in sepulchro
uelut quodã corꝑis sui somno qͥetus. sicut
ipse ait. Ego dormiui. et reqͥeui. et surrexi.
qm̃ dñs suscepit me. Unde et iacob ait. Quis
suscitabit eum : Hoc ẽ quẽ dñs suscipiet. qͥs ẽ
alius qui resuscitet nͥ ipse se sua patrisq pote

Expanded text:
qui filium confitetur. mirifice autem et incarnatioqui filium confitetur. mirifice autem et incarnationem eius expressit dicens: ex germine mihi ascendisti, eo quod tamquam frutex terrae in aluo uirginis germinau<er>it et ut flos boni odoris ad redemptionem mundi totius maternis uisceribus splendore nouae lucis emissus ascenderit, sicut Esaias dicit: exiet uirga ex radice Iessae et flos ex radice ascendet. radix familia Iudaeorum, uirga Maria, flos Mariae Christus. recte uirga, quae regalis est generis de domo mundanae conluuionis aboleuit, odorem uitae infudit aeternae. habes ergo incarnationem, accipe passionem. recumbens inquit dormisti ut leo, quando iacuit in sepulchro uelut quodam corporis sui somno quietus, sicut ipse ait: ego dormiui et requieui et surrexi, oniam dominus suscipiet me. unde et Iacob ait: quis suscitabit eum? hoc est: quem dominus suscipiet. quis est alius qui resuscitet, nisi ipse se sua patrisque resu
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ꝑmisit. ut patrẽ uocemꝰ: cuiꝰ seruũ eẽ
uirtutis ẽ. Catulus leonis iuda. Honne
euident̃ patrẽ expressit. et filiũ declarauit :
Quid tam euidens. quo uniꝰ nature filitis
ds̃ cum patre ẽẽ doceatur: Leo ille hic ca¬
tulus leonis. Hili comꝑacione: eiusdẽ natu¬
re ac potentiȩ unitas intelligitur. Rex ex re¬
ge ꝓcessit: fortis ex forte. Quia futuros p̃ui¬
debat qui filiũ assererent umioris etatis.
catulus. Et alibi habes: quia catulus ipse ẽ
leo de tribu nida. Ergo quia catulum dixerat.:
bene statim leonẽ posuit. Hoc ẽ dicere. Non
capiant᷑ aures ur̃e quia catulũ audierunt.
filiũ expressi. Non dixi minorẽ: et ipse ẽ leo
sic̃ pat̃. dudiant quia et leonẽ et catulũ apel-¬
lauit. Leonẽ quasi ꝑfecte pleneq uirtutis.
catulum quasi filium: ne quis cum audiret
equalẽ patri ñ putaret filiũ. Non sic laudat᷑
filius: ut separetur a patre. Iue ꝓbat equalẽ

Expanded text:
ipse permisit ut patrem uocemus, cuius seruum esse ipse permisit ut patrem uocemus, cuius seruum esse uirtutis est. Catulus leonis Iuda. nonne euidenter et patrem expressit et filium declarauit? quid tam euidens, quo unius naturae filius deus cum patre esse doceatur? leo ille, hic catulus leonis. uili conparatione eiusdem naturae aut potentiae unitas intellegitur. rex ex rege processit, fortis ex forte. quia futuros praeuidebat qui filium adsererent iunioris aetatis tamquam catulus. et alibi habes quia catulus ipse est leo de tribu Iuda. ergo quia catulum dixerat. bene statim leonem posuit, hoc est dicere: non capiantur aures uestrae, quia catulum audierunt; filium expressi, non dixi minorem. et ipse est leo sicut pater. audiant quia et leonem et catulum appellauit, leonem quasi perfectae plenaeque uirtutis, catulum quasi filium, ne quis cum audiret, aequalem patris non putaret filium. non sic laudatur filius, ut separetur a patre. ille probat aequalem
Abbreviated transcription (Latin):
qui solus laudat᷑ a fribꝰ de quib ait. narrabo
nom̃ tuũ frĩb meis. Dñs ꝑ naturã: frat̃ per
gr̃am. Cuius manꝰ quas exꝑandit ad popłm ñ
credentẽ: suꝑ dorsũ inimicorum. Hisdem enĩ
manib atq eadẽ passione suos texit: et sub¬
iugauit adu̾sarias potestates. om̃sq fidei et
pietatis exortes subditos sibi fecit. De quib
ait pat̾ ad filiũ. Et dñaberis in medio ininu¬
corum tuorũ. Quos mimicos sua fecit malici¬
a: non xp̃i uoluntas. in quo magna gr̃a dñi.
Et enim sp̃uales nequiciȩ quȩ ante ceruicẽ
nr̃am uigo solebant captiuitatis inflect̾e
ita ut dauid ipse manꝰ quodã modo suꝑ se
triumphantiũ sentire se scrib̾et dicens. suꝑ
dorsum meũ fabricauer̃t peccatores: ipse nc̃
subditȩ xp̃i triumpho et quibꝰdã manibꝰ eiꝰ.
id ẽ factis oꝑibq subiectȩ. ꝑpetuȩ subeunt
filiis patris sui. quando adoratur a nob. qͥb

Expanded text:
qui solus laudatur a fratribus, de quibus dicit: narrabo qui solus laudatur a fratribus, de quibus dicit: narrabo nomen tuum fratribus meis, dominus per naturam, frater per gratiam, cuius manus, quas expandit ad populum non credentem, super dorsum inimicorum. isdem enim manibus atque eadem passione suos texit et subiugauit aduersarias potestates omnesque fidei et pietatis exortes subditos sibi fecit. de quibus ait pater ad filium: et dominaberis in medio inimicorum tuorum. quos inimicos sua fecit malitia, non Christi uoluntas. in quo magna gratia domini. etenim spiritales nequitiae, quae ante ceruicem nostram iugo solebant captiuitatis inflectere, ita ut Dauid ipse manus quodammodo super se triumphantium sentire se scriberet dicens: super dorsum meum fabricauerunt peccatores, ipsae nunc subditae Christi triumpho et quibusdam manibus eius, id est factis operibusque subiectae perpetuae subeunt filiis patris sui, quando adoratur a nobis, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ hereditas. Ex tribu autẽ iuda ex qua da¬
uid et salonion et ceteri reges fuerunt. rega¬
lis fuccessionis splendor effulgeat. ut idem
monstretur: Meritoq se circa gr̃am iudȩ.ia¬
cob sc̃s effudit: dicens. luda de laudabt fr̃s
tui. Manus tuȩ suꝑ dorsum inimicoꝵ tuorũ.
adorabt̃ te filii patris tui. Catulus leonis
iuda. Ex germine fili mi ascendisti. recum¬
bens dormisti ut leo. et tanquã catulus. Quis
suscitabit eũ : Non deerit iudex ex iuda. et
pͥnceps ex femorib eius. donec ueniat cui re-¬
positũ ẽ : et ipse erit expectacio gentium. Al¬
ligans ad uitẽ asinam suam: et cilicio pullũ
asinȩ suȩ. Lauabit in uiuo stolam suam: et
in sanguine uuȩ sue. anaboladiũ suum. hi¬
lares oculi eius auino: et dentes eius candidio¬
res qͣm lac. Ad uidã quidẽ patriarchã dirigi
uidetur alloquiũ s nidas ille posterior uer᷑
confessor expͥmit᷑. qui ex ea tribu natus est

Expanded text:
tur hereditas, ex tribu autem Iuda, ex qua Datur hereditas, ex tribu autem Iuda, ex qua Dauid et Solomon et reliqui reges fuerunt. regalis successionis splendor effulgeat, ut idem onstretur. meritoque se circa gratiam Iudae Iacob sanctus effudit dicens: Iuda, te laudabunt fratres tui; manus tuae super dorsum inimicorum tuorum, adorabunt te filii patris tui. catulus leonis Iuda. ex germine, fili, mihi ascendisti. recumbens dormisti ut leo et tamquam catulus: quis suscitabit eum? non deerit index ex Iuda et princeps de femoribus eius, donec uenit cui repositum est, et ipse exspectatio gentium: alligans ad uitem asinam suam et cilicio pullum asinae suae lauabit in uino stolam suam et in sanguine uuae anaboladium suum: hilares oculi eius a uino et dentes \'candidiores quam lac. ad ludam quidem patriarcham dirigi uidetur alloquium, sed Iuda ille posterior uerus confessor exprimitur, qui ex ea tribu natus est,
Abbreviated transcription (Latin):
leui debemus hoc credẽ: quia ex ea tribu.
dñs iħs uidetur scdm corꝑis susceptionem
genus ducere. ex qua tribu sunt sacerdotes.
leuitȩ. et nathanei. quos sc̃s uicas in euange¬
lii libro quẽ ipse cripsit int̃ maiores dominoᷤ
computauit. Sacerdotes enim patris. et pͥn¬
ceps omniũ sacerdotũ. sic̃ scriptũ ͤ tu es sacer¬
dos in ȩt̃num. sacerdotał originis successionẽ
debuit uindicare. Unde et moyses benedix̃
hanc tͥbũ dicens. Date leui sortẽ suffragii
sui: et ueritatẽ eiꝰ uiro scõ. Benedixitinoyses
etiã tribũ ruben: sic̃ habes scriptum. Uiuat
ruben et ñ moriatur : et sit multus innu¬
mero. Neq enun benedixisset: si scđm patͥ¬
arche sentenciã benedictione scisset indig-¬
nos. Certe qd ille strictim preteriit: iste cõ¬
pleuit. Et quia ꝑ admixtionẽ generis iuda
et leui tribꝰ iuncte sunt: idõ matheus ex
tribu iuda describit eius familiã. Et apłe
leui sacerdotał et plena scĩtatis annumere¬

Expanded text:
Leui debemus hoc credere, quia ex ea tribu dominus Iesus uidetur secundum corporis susceptionem genus ducere. ex qua tribu sunt sacerdotes Leui et Nathan, quos sanctus Lucas in euangelii libro, quem ipse scripsit, inter maiores domini conputauit. sacerdos enim patris et princeps omnium sacerdotum, sicut scriptum est: tu es sacerdos in aeternum, sacerdotalis originis successionem debuit uindicare. unde et Moyses benedixit hanc tribum dicens: date Leui sortem suffragii sui et ueritatem eius uiro sancto. benedixit Moyses etiam tribum Ruben, sicut habes scriptum: uiuat Ruben et non moriatur et sit multus in numero. neque enim benedixisset, si secundum patriarchae sententiam benedictionis scisset indignos. certe quod strictim ille praeteriit iste conpleuit. Et quia per admixtionem generis Iuda et Leui tribus iunctae sunt, ideo Matthaeus ex tribu Iuda discribit eius familiam. et apostLeui sacerdotalis et plena sanctitatis adnumere
Abbreviated transcription (Latin):
repleuit uniu̾sos. Quantꝰ ẽ in dinciis. qͥ pau¬
ꝑtate sua om̃s diuites fecit: S pauꝑ ꝓpt̃ noᷤ.
diues cum patre. Pauꝑ ille ut nos ab inopi¬
a uindicaret sicut apłe docet dicens: qͥa ꝓpt̃
uos pauꝑ factus ẽ cũ diues ẽẽt. ut illius in
opia uos ditaremini. Cuiꝰ inopia ditat. sanas
fimbria. fameᷤᷤ saciat. mors un inficat: resus¬
citat sepultura. Hic ꝯͦ est diues thesautꝰ. cui
pinguis panis. Et bene pinguis: quẽ qui mã¬
ducauerit. esurire ñ poterit. hunc panem
dedit apłis: ut diuident popło credentiũ.
Et hodieq dat nob̾ eũ: quẽ ipse sacerdos
cotidie conseerat suis u̾bis. Hic qͦ panis: fa¬
tus ẽ esca scõꝵ. Possumus et ipsum dũm

Expanded text:
repleuit uniuersos. quantus est in diuitiis, qui paurepleuit uniuersos. quantus est in diuitiis, qui paupertate sua omnes diuites fecit! sed pauper propter nos, diues cum patre. pauper ille, ut nos ab inopia uindicaret, sicut apostolus docet dicens: quia propter uos pauper factus est, cum diues esset, ut illius inopia inopia uos ditaremini. cuius inopia ditat, sanat fimbria, famis satiat, mors uiuificat, resuscitat sepultura. hic ergo est diues thensaurus, cuius pinguis panis. et bene pinguis, quem qui manducauerit esurire non poterit. hunc panem dedit apostolis, ut diuiderent populo credentium, et hodieque dat nobis eum, quem ipse sacerdos cotidie consecrat suis uerbis. hic ergo panis factus est esca sanctorum. possumus et ipsum dom
Abbreviated transcription (Latin):
mirum si secus pedes respondebat. qui aute
pedes udebat. Exposuit euident̃ moyses hãc
ꝓpħiam. iacob scĩ eẽ de xp̃o. Sic enim ait. be¬
dictus qui ampliauit gad. Sic̃ leo requieuit
constringens brachia et pͥncipes: et uidit ab
inicio suo quia ibi diuisa ẽ. terra pͥncipium
collectorũ. Simul cum pͥncipib popłoꝵ iusti¬
ciam dñs fecit. et iudiciũ isrł. Agnoscimus
itaq qui requieuerit sic̃ leo. confregerit bra¬
chia potentiũ: qui a pͥncipio diuisiones tẽp¬
tantiũ uidit. Ibi qͥ hiat᷑ ẽ t̃rȩ qͥ absorbeat ca¬
lũniantes: ubi temptacio ꝑfidoꝵ ẽ. Aser
pinguis esꝰpanis: et ipse dabit escam pͥncipi¬
b Aser int̃prftacione latina: significat diui¬
tias. Quis ꝗͥ diues. nͥ uͥ altitudo diuiciarũ ẽ
sapientiȩ et scientiȩ dei : Quis diues nͥ dñs iħe
qui abundat semꝑ et nunqͣm deficit: Pauꝑ
uenit in hune mundũ et omnibꝰ abundauit.

Expanded text:
mirum, si secus pedes » respondebat, qui ante mirum, si secus pedes » respondebat, qui ante pedes uidebat. exposuit euidenter Moyses hanc prophetiam Iacob sancti esse de Christo; sic enim ait:. benedictus qui ampliauit Gad. sicut leo requieuit confringens bracchia et principes. et uidit ab initio suo quia ibi diuisa est terra principum collectorum simul cum principibus populorum; iustitiam dominus fecit et iudicium Istrahel. agnoscimus itaque qui requieuerit sicut leo, < cum confregerit bracchia potentium, quia a principio diuisiones temptantium uidit. ibi igitur hiatus est terrae, qui absorbeat calumniantes, ubi temptatio perfidorum est. Aser, pinguis eius panis, et ipse dabit escam principibus. Aser interpretatione Latina significat diuitias. quis igitur diues nisi ubi altitudo diuitiarum est sapientiae et scientiae dei? quis diues nisi dominus Iesus, qui abundat semper et numquam deficit? pauper uenit in hunc mundum et omnibus abundauit,
Abbreviated transcription (Latin):
de tributo cȩsaris et de ioħis baptismate.
ut docuit scriptura temptabant. Quibus
dñs iħ̾c in sua iusticia temptam̃tũ retorsit.
secus pedes: noc ẽ continuo sine ulla delib̾a¬
tione referens. quo temptantes magis ipse
concludet. Dicentib enum in qua potestate
hȩc facis. ñ ad quesita respondit: s etiam
ipse ꝓposuit dicens. Int̾rogabo uos et ego u¬
nũ u̾bum. Qđ si dixeritis mͥ: et ego uob̾ di¬
cam in qua potestate id facio. Iterũ dicentib
licet tributũ dari cęsari an non: ait. Quid
me temptatis ypochritȩ : Ostendite mͥ num¬
misma census. Et offerentes: iterũ int̾roga¬
uit. Cuiꝰ ẽ imago et suꝑscriptio : Dicunt ei.
cesaris. Ibi gͥ eos ligauit ipsoꝵ sermonibus.
ipsoꝵ obligacione constrinxit. Tune ait ullis
Reddite quȩ sunt &esaris cesari et quȩ sunt
dei dõ. ut contra uerba sua uenire non pos¬
sent. Deniq mirati: abierunt ab eo. S ñ ẽ

Expanded text:
de tributo Caesaris et de Iohannis baptismate, de tributo Caesaris et de Iohannis baptismate, ut docuit scriptura, temptabant, quibus dominus Iesus in sua iustitia temptamentum retorsit. secus pedes, hoc est continuo sine ulla deliberatione referens, quo temptantes magis ipse concluderet. dicentibus enim: in qua potestate haec facis? non ad quaesita respondit, sed etiam ipse proposuit dicens: interrogabo uos et ego unum uerbum. quod si dixeritis mihi, et ego uobis dicam in qua potestate haec facio. iterum dicentibus: licet tributum dare Caesari an non? ait: quid me temptatis, hypocritae? ostendite mihi nomisma census. et offerentes iterum interrogauit: cuius est imago et superscriptio? dicunt ei: Caesaris. ibi igitur eos ligauit ipsorum sermonibus, ipsorum obligatione constrinxit — tunc ait illis: reddite quae sunt Caesaris Caesari et quae sunt dei deo —, ut contra uerba sua uenire non possent. denique mirati abierunt ab eo. sed non est
Abbreviated transcription (Latin):
cedem de ꝓdicione querebat. Hidit eũ dor¬
mientẽ diabolus. et oppressum auariciȩ
somno graui: misit se in cor eius. uulnera¬
uit equũ. deiecit equitẽ quẽ seꝑauit a xp̃o.
Hanc tribũ benedixit moyses dicens. Dan
catulus leonis: et effugiet ex basan. id ẽ ex
confusione. Unde scđ̾m grecum magis in¬
telligere debemus: ex quo latinꝰ transtulit.
qđ dan ipse factus sit serpens in uia sedens.
Dan iudiciũ int̾pretatur. Et idõ graue ꝑicu¬
lum iudicii trib ista subiit: eui serpens illa¬
psus antixp̃c ẽ. qui currentẽ suis sauciaret
uenuns. S tam̃ ipsa tribus lib̾abit᷑ a confu¬
sione. cum fuerit confessa equitẽ resurgen¬
tem: qͥ ait. Qui autẽ me confessus fuerit
corã hominib confitebor et ego eum corã
patre meo qui in celis ẽ. Gad : temptacio.
Tẽptauit eũ: et ipse temptauit eos secus
pedes. Temptacio ẽ congregacio et astucia
seribarũ et phariseorum. qui dñm iħ̾m

Expanded text:
cedem de proditione quaerebat. uidit eum dorcedem de proditione quaerebat. uidit eum dormientem diabolus et oppressum auaritiae somno graui: misit se in cor eius, uulnerauit equum, deiecit equitem, quem separauit a Christo. hanc trib um benedixit Moyses dicens: Dan catulus leonis et effugiet ex Basan, hoc est ex confusione. unde secundum Graecum magis intellegere debemus, ex quo Latinus transtulit, quod Dan ipse factus sit serpens in uia sedens. Dan iudicium interpretatur, et ideo graue periculum iudicii tribus ista subiit, cui serpens inlapsus antichristus est, qui currentem suis sauciaret uenenis. sed tamen ipsa tribus liberabitur a confusione, cum fuerit confessa equitem resurgentem, qui ait: qui me confusus fuerit coram hominibus, confundam et ego eum corapatre meo, qui in caelis est. Gad, temptatio temptabit eum, et ipse temptabit eos secus pedes. temptatio est congregatio et astutia scribarum et sacerdotum, qui dominum Iesum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ corꝑis nr̃i: et deiciat subito equitẽ dormi¬
entẽ. Nam si uigilemꝰ: cauere debemꝰ aliqͣ¬
tenus. et morsus declinare serpentis. Non gͦ
nos oppͥmat somnus negligentiȩ. somnꝰ scłi.
ñ oppͥmat somnus diuiciarum: ne et nob̾
dicatur. qdormierunt sõnũ suũ et nichil
inuenerunt om̃s uiri diuiciarũ suarũ. S¬
st̃ et equites dormientes: de quib scriptũ ẽ.
Dormitauer̃t qui ascenderunt equos. Si a¬
uaricia pectus tuum uulneret. si libido in¬
flãmet. dormis et quiescis. et ideo corpus
tuũ. hoc ẽ equũ tuũ ñ potes refrenare. Ui¬
gila gͦ: ut etiã si deiectꝰ fueris. hoc ẽ si mor¬
tuus fueris. ñ obdormias. Qui enim obdor¬
miunt somnũ suũ: nichil inueniunt. Tu
autẽ expecta salutẽ a dño uenturã: respice
ut gr̃am resurrectionis inuenias. Dormiebat
uidas. Deniq u̾ba xp̃i ñ audiebat. Dormie¬
bat iudas et quidẽ somnũ diuiciarũ: qͥ mer¬

Expanded text:
est corporis nostri et deiciat subito equitem dormiest corporis nostri et deiciat subito equitem dormientem. nam si uigilemus, cauere debemus aliquatenus et morsus declinare serpentis. non ergo nos opprimat somnus neglegentiae, somnus saeculi, non opprimat somnus diuitiarum, ne et de nobis dicatur: obdormierunt somnum suum, et nihil inuenerunt omnes uiri diuitiarum. sed sunt et equites dormientes, de quibus scriptum est: dormitauerunt qui ascenderunt equos. si auaritia pectus tuum uulneret, si libido inflammet, dormis eques, et ideo corpus tuum, hoc est equum tuum non potes refrenare. uigila ergo, ut etiamsi deiectus fueris, hoc est mortuus fueris, non obdormias. qui enim obdormiunt somnum suum nihil inueniunt; tu autem expecta salutem a domino, uenturam respice, ut gratiam resurrectionis inuenias. dormiebat Iudas: denique uerba Christi non audiebat. dormiebat ludas et quidem somnum diuitiarum, qui mer
Abbreviated transcription (Latin):
et sanson de tribu dan. et iudicauit .xx. annis.
s ñ hunc ꝓpħia significat: s antixp̃m qͥ futurꝰ¬
ẽ ex tribu dan. Seinis iudex et tirannus im¬
manis : iudicabit popłm. Tanquã serpens in
uia sedens deicere temptabit eos qui uiã ambu-¬
lant ueritatis: supplantare cupiens ueritatem.
Hoc ẽ enĩ mordere equi calcaneũ. ut ueneni
suffusione equus saueiꝰ et uulnerat᷑ dente ser¬
pentis. leuet calcaneũ suũ sic̃ uidas ꝓditor tẽp¬
tatꝰ adiabolo leuauit contra dñm iħm calcaneũ
suum: ut deiceret equitem qui se deiecit ut
om̃s leuaret. Cecidit qͥ ñ ꝓstratus in faciem
quasi dormitans: s retrorsum. ut a suꝑiorib
ad pͥora se extendens a dño expectaret salutem.
Sciebat enĩ se resuscitandum. et ideo iacentẽ
adã expectabat erigere. Unde nos cũ bene
inuia currimꝰ: caueamꝰ necubi serpens la¬
teat in semita. et subͣuat uestigiũ equi. hoc

Expanded text:
et Samson de tribu Dan et iudicauit uiginti annis. et Samson de tribu Dan et iudicauit uiginti annis. sed non hunc prophetia significat, sed antichristum, qui futurus ex tribu Dan saeuus iudex et tyrannus inmanis iudicabit populum. tamquam serpens in uia sedens deicere temptabit eos qui uiam ambulent ueritatis, supplantare cupiens ueritatem. hoc est enim mordere equi calcaneum, ut ueneni suffusione equus saucius et uulneratus dente serpentis leuet calcaneum suum, sicut Iuda proditor temptatus a diabolo leuauit super dominum Iesum calcaneum suum. ut deiceret equitem, qui se deiecit, ut omnes leuaret. cecidit igitur non prostratus in faciem quasi dormitans, sed retrorsum, ut a superioribus ad priora se extendens a domino expectaret salutem; sciebat enim se resuscitandum et ideo iacentem Adam expectabat erigere. unde nos cum bene in uia currimus, caueamus necubi serpens lateat in semita et subruat uestigium equi, hoc