comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑdat eoꝵ sapientiã qui ñ receꝑunt
dĩ uirtutẽ dĩq sapientiã. & intellectũ
prudentiũ abscondat & celet. ne scilicet
eum reꝑiant qui in littera continetur.
De hoc loco apłs paulus scribens ad corinthioᷤ
testimoniũ posuit. Perdam sapientiã sapi.¬
entium. & intellectũ prudentiũ reꝓbabo.
aliis uerbis eundem sensũ edisserens. non
qđ dñs inimicus sit sapientiȩ cuius pater
est. & ꝑ quẽ omĩs est in hominib sapien.¬
tia : sed cum additam̃to posuit ut in
hebraico est. sapientiũ popłi &e pruden¬
tiũ illius. idest popłi udeoꝵ. Et reuera
grande miraculum as̃ fecit in popło post
aduentum dñi saluatoris. ut uno eodemq
impleto illo qđ supra dictum est. Ecce domi¬
nator dñs sabaoth auferet abierłm &e de
uidea ualidum & ualidam. omnẽ fortitu¬
dinem panis & omẽ robur aquȩ. gigantẽ
&e hominẽ bellatorẽ. udicem & ꝓpħam.¬

Expanded text:
dat eorum sapientiam qui non receperunt Dei virtutem Deique sapientiam, et intellectum prudentium abscondat et celet: ne scilicet eum reperiant qui in littera continetur. De hoc loco Apostolus Paulus scribens ad Corinthios posuit testimonium: Perdam sapientiam sapientium, et intellaliis verbis eumdem sensum edisserens. Non quod Deus sit inimicus sapientiae, cujus pater est, et per quam omnis est in hominibus sapientia, sed cum additamento posuit, ut in Hebraico est: Sapientiam populi et prudentiam illius, id est populi Judaeorum. Et revera grande miraculum Deus fecit in populo post adventum Domini Salvatoris, ut uno atque eodem impleto illo quod supra dictum est: Ecce dominator Dominus sabaoth auferet ab Jerusalem et a Juda validum et validam, omnem fortitudinem panis, et omne robur aquae; gigantem, et hominem bellatorem, et judicem et p
Abbreviated transcription (Latin):
Certe captiuitas longo post tempore uentura
est. dicentib uobis. Ad huc modicũ. ad huc
modicum. ex pecta ꝓrsus. expecta. Ergo
cum mortui fuerimus: hoc flagellum ca¬
ptiuitatis & hanc tempestatẽ non sentiemꝰ.
Semel enĩ mendacio credidimus hoc est
frustra spem habuimus in dõ & in lege
eus. & ideo a mendacio ꝓtecti sumus. quia
mortui imminentẽ captiuitatẽ declinabi¬
mus. Uerbum hebraicum soth. aquila ce
simmachus flagellum. septuaginta tempe.¬
statẽ int̾p̃tati sunt. Chazas quoq om̃s men¬
dacium transtulerunt. in quo sꝑauerunt
iudei. cuius uxta euangelistam iohannẽ
pat̾ est diabolus. ccirco hȩc dic̃ dñs dĩ.
Ecce ͣ mittã in fundamentis syon lapidem.
tum fundamine. Qui crediderit ñ festinet.
& ponam iudicium inpondere. & iusticiã
Sin mensura. Et subuertet grando spem menda¬
cii. & ꝓtectionẽ aquȩ inundabunt. Et dele.¬
bitur foedus ur̃m cum morte. & pactũ ur̃m

Expanded text:
Certe captivitas longo post tempore ventura Certe captivitas longo post tempore ventura est, dicentibus vobis: Adhuc modicum, adhuc modicum: exspecta, rursus exspecta. Ergo cum mortui fuerimus, hoc flagellum captivitatis et hanc tempestatem non sentiemus. Semel enim mendacio credidimus, hoc est, frustra spem habuimus in Deo et in Lege ejus. Et ideo mendacio protecti sumus, quia mortui imminentem captivitatem declinavimus. Verbum Hebraicum SOT , Aquila et Symmachus, flagellum, LXX tempestatem interpretati sunt; CHASAB quoque omnes mendacium transtulerunt, in quo speraverunt Judaei, cujus juxta Evangelistam Joannem, pater est diabolus. . Idcirco haec diEcce ego mittam in fundamentis Sion lapidem, tum fundamenti. Qui crediderit, non festinet, Et ponam judicium in pondere, et justitiam in mensura: Et subvertet grando spem mendacii: et protectionem aquae inundabunt. Et delebitur foedus vestrum cum morte, et pactum vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
mendacio ꝓtecti sumus. Lxx. Propterea
Iaudite uerbũ dñi uiri tribulati. & prin¬
cipes popłi huius qui est in ierłm: quia
dixistis. ł ecimꝰ testamentũ cum inferno.
&e cum morte pactum. Tempestas transiens¬
I si irruerit non ueniet suꝑ nos: qm̃ posiumꝰ
mendaciũ spem nr̃am. & mendacio ꝓte.¬
gemur. Qđ supra diximꝰ cum irrisione
solitos principes udeoꝵ ꝓphetis dicere.
manda remanda. expecta reex pecta. &
cȩtera his similia. ꝑ qđ ostendit᷑ nequa quã
eos ꝓphetarũ credidisse sermonib. sed
ꝓphetiam eor habuisse despectui. pͣsens
ostendit capitulum. ꝑ qđ appellant᷑ uiri
illusores. Sunt aut̃ illusores scribȩ & pha¬
risei qui dominant᷑ suꝑ popłm dĩ in ierłm.
quos septuaginta uocant uiros tribulatos.
&e principes popłi ierłm. Dixer̃ enĩ. ñ ser¬
mone sed oꝑe. Sum̃ sicut cȩtȩ nationes.
habemus pacem & foedus cum inferno &e
cum morte. semel salutem desꝑauimus.

Expanded text:
mendacio protecti sumus. LXX: Propterea mendacio protecti sumus. LXX: Propterea audite verbum Domini viri, tribulati et principes populi hujus, qui est in Jerusalem: Quia dixistis: Fecimus testamentum cum inferno, et cum morte pactum: tempestas transiens si irruerit, non veniet super nos, quoniam posuimus mendacium spem nostram, et mendacio protegemur. Quod supra diximus cum irrisione solitos principes Judaeorum Prophetis dicere: Manda, remanda; exspecta, reexspecta, et caetera his similia, per quae ostenditur nequaquam eos Prophetarum credidisse sermonibus, sed prophetiam eorum habuisse despectui: praesens ostendit capitulum, per quod appellantur viri illusores. Sunt autem Scribae et Pharisaei qui dominantur super populum Dei in Jerusalem, quos LXX vocant viros tribulatos, et principes populi Jerusalem. Dixerunt enim non sermone, sed opere: Sumus sicut et caeterae nationes: habemus pactum et foedus cum inferno et cum morte: semel salutem desperavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
cit aduitam. Illis hȩc prȩdicantib: audire
impii noluerunt. Vnde hoc qđ ad dĩ popłir
dicebatur. tribulationẽ sustine. tribula¬
tionẽ sustine. expecta spem. expecta spem.
adhuc modicum. adhuc modicum: illis
uertitur inpoenã qui audire sermonem
dnĩ noluerunt. ut corruant & uadant
retrorsũ. & ꝑiculum obsidionis ac mortis
incurrant. & absq ullo miseriarũ fine
capiant᷑. Qđ aut̃ uerbum hebraicũ dea
quod om̃s uerterunt scientiã. soli septua¬
ginta mala interp̃tati sunt: error ꝑspicu.¬
us est. Prima enĩ littera deleth uel res
paruo apice distinguntur. Si gͦ legatur
dea. scientiã sonat. Si rea: maliciam. ñ
amalo qđ contrarium est bono. sed ab
abangustia. P ropt̾ hoc audite uerbũ
dni uiri illusores. qui dominamini suꝑ
popłm meum qui est in ierłm. Dix istis
enim. Percussimꝰ foedus cum morte. &
cũ inferno fecimꝰ pactũ. Flagellũ inun¬
Idans cum transierit non ueniet suꝑnos:
quia posuimꝰ mendaciũ spem nr̃am. &

Expanded text:
cit ad vitam. Illis haec praedicantibus, audire impii noluerunt. Unde hoc quod ad Dei populum dicebatur: Tribulationem sustine, tribulationem sustine; exspecta spem, exspecta spem: adhuc modicum, adhuc modicum, illis vertetur in poenam, qui audire sermonem Domini noluerunt, ut corruant et vadant retrorsum, et in periculum obsidionis ac mortis incurrant, et absque ullo miseriarum fine capiantur. Quod autem verbum Hebraicum DEA, quod omnes verterunt, scientiam, soli Septuaginta mala interpretati sunt, error perspicuus est. Prima enim littera DALETH, vel RES parvo apice distinguuntur. Si ergo legatur DEA  , scientiam sonat; si REA  , malitiam; non a malo, quod contrarium bono est, sed ab angustia. Propter hoc audite verbum Domini, viri illusores, qui dominamini super populum meum, qui est in Jerusalem. Dixistis enim: Percussimus foedus cum morte, et cum inferno fecimus pactum: flagellum inundans cum transierit, non veniet super nos, quia posuimus mendacium spem nostram, et
Abbreviated transcription (Latin):
multi enĩ uocati pauci uͦ electi. & cum
ceciderint turres siue demonũ potesta¬
tes. siue suꝑbi quiq & arrogantes. &
magni in isto scło. de quib &e inpsalmis
dr̃. Uidi impium eleuatũ & exaltatũ
sicut cedros libani. & transiui ce ecce
non erat. quȩsiui eum & non est inigus

Expanded text:
Multi enim vocati, pauci vero electi . Et cum Multi enim vocati, pauci vero electi . Et cum ceciderint turres, sive daemonum potestates, sive superbi quique et arrogantes et magni in isto saeculo; de quibus et in psalmis dicitur: Vidi impium elevatum, et exaltatum sicut cedros Libani, et transivi, et ecce non erat, quaesivi eum, et non est inventus
Abbreviated transcription (Latin):
qui tenet teneat donec de medio fiat.
qđ scilicet in illo tempore tanta beati¬
tudo sit popło isrł: ut non solũ ualles
atq campestria. sed om̃s montes & col¬
les aquis fluentib irrigent᷑. Nos autẽ
montes & colles eos intelligamꝰ qui in
excelsum uirtutib eleuati sunt. qui
esuriunt & sitint iusticiã. quos dñs ꝓ¬
uocat adbibendum. Qui enĩ biberit de
aquis eiꝰ. non sitiet in ȩt̾nũ. Unde &e inpsal¬
mo legimus. Benedicite dñm de fontib
isrł. & in euangelio dr̃. qđ omĩs qui bi¬
berit de aquis iesu: flumina aquȩ flu¬
ant de uentre eiꝰ. Et ad dm̃ sc̃s loquit᷑.
Qm̃ apud te est fons uitȩ. de quo purissi¬
mum flumen egrediet᷑. Suꝑ quo rursũ
scriptura comiemorat. Fluminis im¬
petus lȩtificat ciuitatẽ dĩ. Et in alio loco.
Fluuius dĩ repletus est aquis. ille uidelicet
qui loquit᷑ ꝑ ieremiam. Me dereliquer̃t
fontẽ aquȩ uiuȩ. Hoc aut̃ tunc fiet cum
int̾fecti fuerint siue ꝑierint plurimi.

Expanded text:
qui tenet nunc, teneat, donec de medio fiat. Quod scilicet in illo tempore tanta beatitudo sit populi Israel, ut non solum valles atque campestria, sed omnes montes et colles aquis fluentibus irrigentur. Nos autem montes et colles, eos intelligamus, qui in excelsum virtutibus elevati sunt, qui esuriunt et sitiunt justitiam , quos Dominus provocat ad bibendum. Qui enim biberit de aquis ejus, non sitiet in aeternum . Unde et in psalmo legimus: Benedicite Dominum de fontibus Israel . Et in Evangelio dicitur, quod omnis qui biberit de aquis Jesu, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus . Et ad Deum Sanctus loquitur: Quoniam apud te est fons vitae , de quo purissimum flumen egreditur, super quo rursum Scriptura commemorat: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Et in alio loco: Fluvius Dei repletus est aquis ; ille videlicet, qui loquitur per Jeremiam: Me dereliquerunt fontem aquae vivae . Hoc autem tunc fiet, cum interfecti fuerint, sive perierint plurimi:
Abbreviated transcription (Latin):
pectant eum. Grandis clementia dĩ.
ut expectet nr̃ãm poenitentiã. & donec
nos a uitus conuertam᷑. ille potentẽ
contrahat manum. ne ferire cogatur.¬
I deo autem miseretur & parcit ut exal¬
tetur illius miscđia. & bonitas creatoris
nota cunctis fiat. Uel certe iuxta illud
qđ in euangelio loquitur. cum eraltat᷑
fuero a terra omĩa traliam ad me: iccir.

Expanded text:
spectant eum. Grandis clementia Dei, spectant eum. Grandis clementia Dei, ut exspectet nostram poenitentiam, et donec nos a vitiis convertamur, ille potentem contrahat manum, ne ferire cogatur.Ideo autem miseretur et parcit, ut exaltetur illius misericordia, et bonitas Creatoris nota cunctis fiat. Vel certe juxta illud quod in Evangelio loquitur : Cum exaltatus fuero, omnia traham ad
Abbreviated transcription (Latin):
siue quinq pugnantiũ. qđ ad mentẽ ce
ad quinq sensus referre debemus. mille
homines & incondita turba fugientiũ
sustinere ñ potert. Donec relinqua¬
mini quasi malus nauis inuertice
montiũ. & quasi signũ suꝑ collẽ. Scribit
& ieremias. qđ int̃fectis gladio & fame
iis qui mnȩgiptum confugerant : pauci
remanserunt qui reuersi sunt inuideã.
Et quomodo si fracta naui & compage illiꝰ
dissoluta sola arbor quȩ malus dr̃ rema.¬
neat. & ponatur ꝓsigno insũmitate mon¬
tis siue in excelso colle: sic ꝓsigno atque
uestigio uix unus & alt̃ resideant. addĩ
potentiã demonstrandã. Et tunc inquit
scient om̃s reliquiȩ uida qui nunc ingre.¬
diuntur t̾rã egipti ut habitent ibi. cum
reuersi fuerint int̾rã iudeam: cuiꝰ ser.¬
mo compleatur. m̃s an illor.
Propt̾ea expectat dñs ut misereat᷑
lurĩ. & ideo exaltabit᷑ parcens uobis.
quia ds̃ uidicii dñs. beati om̃s qui ex¬

Expanded text:
sive quinque pugnantium quod ad mentem et sive quinque pugnantium quod ad mentem et ad quinque sensus referre debemus mille homines et incondita turba fugientium sustinere non poterunt. Donec relinquamini quasi malus navis in vertice montis, et quasi signum super collem. Scribit et Jeremias quod interfectis gladio et fame his qui in Aegyptum confugerant, pauci remanserint qui reversi sint in Judaeam . Et quomodo si fracta navi et compage illius dissoluta, sola arbor quae malus dicitur, remaneat, et ponatur pro signo in summitate montis, sive in excelso colle: sic pro signo atque vestigio, vix unus et alter resideant, ad Dei potentiam demonstrandam. Et tunc, inquit, scient omnes reliquiae Juda, qui nunc ingrediuntur terram Aegypti, ut habitent ibi, cum reversi fuerint in terram Judaeam, cujus sermo compleatur, meus, an illorum. Propterea exspectat Dominus, ut misereatur vestri, et ideo exaltabitur parcens vobis, quia Deus judicii Dominus: beati omnes qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
ssequentur. Tantusq terror atq̃ formi¬
d obtinebit ȩgiptũ. ut uni chaldeo
mille ȩgiptii resistere nequeant. &
qunꝙ hostib fugientiũ plurima
multitudo. iuxta illud qđ in deuterono.¬
mio legimus. Dabit te dñs ut corruas
in conspectu inimicor tuoꝵ. Uia una
eor. & eris indisꝑsionẽ incunctis regnis
terrȩ. luxta anagogen & septuaginta
editionẽ. om̃s ad poenitentiã peccatores
& precipue hereticos cohortatur sermo
diuinus. qđ cum reuersi a uitis inge.¬
inuerint & egerint poenitentiã: salui
fiant. & tunc intelligant ubi prius fue.¬
rint. & qđ frustra inuanis sꝑauerint.
Cumq eos adpoenitentiã cohortet᷑: illi ẽ
contrario confidunt infalsis magistris
& in incerto seli. dĩq uerba audire nolen¬
tes. equos egiptios desiderant & eor uelo¬
citate lȩtantur. quos multiplicari dñs
ꝓhibuit. lccirco ęccłiastici uiri eos uelocit̃
psequentur. & unius bellatoris uocem

Expanded text:
persequentur, tantusque terror atque formipersequentur, tantusque terror atque formido obtinebit Aegyptum, ut uni Chaldaeo mille Aegyptii resistere nequeant, et quinque hostibus, fugientium plurima multitudo, juxta illud quod in Deuteronomio legimus: Dabit te Dominus ut corruas in conspectu inimicorum tuorum. Via una eorum, et eris in dispersione in cunctis regnis terrae . Juxta anagogen et LXX editionem, omnes ad poenitentiam peccatores, et praecipue haereticos cohortatur sermo divinus, quod cum reversi a vitiis ingemuerint, et egerint poenitentiam, salvi fiant; et tunc intelligant ubi prius fuerint, et quod frustra in vanis speraverint. Cumque eos ad poenitentiam cohortetur, illi e contrario confidunt in falsis magistris, et in incerto saeculi: Deique verba audire nolentes, equos Aegcitate laetantur, quos multiplicari Dominus prohibuit . Idcirco ecclesiastici viri eos velociter persequentur, et unius bellatoris vocem,
Abbreviated transcription (Latin):
ruersus ingemueris tunc saluus eris. &
ius ubi fueris. quia confidebas suꝑuanis.
Iina facta est fortitudo ur̃a. Et noliustis
audire. sed dixistis. Suꝑ equos fugiemus.
Inytea fugietis. Et suꝑleuib ascensorib
rimus. Ideo leues erunt qui ꝑsequentur
uoce quinq fugient multi. Sanctus ait
cuus supra nomen tacuerã ipse est dñs
as qui uobis &e ꝑ me & pieremiã loquit᷑.
Siagitis poenitentiam & uel uitia relin-¬
quatis uel errorẽ praui consilii. &e manea¬
tis inuidea. non babilonior impetũ sed
mea pͣcepta metuentes : salui eritis. Qui¬
escite & sꝑate in dño. & fidei in ꝓmissis
meis robur arripite. Qui conteminentes
prȩcepta uitalia : desꝑatione dixistis.
dequaquã ita erit ut loqueris. sed ad eqͦs
confugiemus egiptios. & concito ad eos
atq ueloci ꝑgemus gradu. Quia gͥ ista
diristis fugietis quidem & pͣcipiti cur.¬
su intrabits ȩgiptum : sed uelociores
rt̃ babilonii qui uos usq ad egiptum

Expanded text:
ersus ingemueris, tunc salvus eris, et scies ubi fueris: quia confidebas super vanis, vana facta est fortitudo vestra; et noluistis audire: sed dixistis, super equos fugiemus: propterea fugietis; et super levibus ascensoribus erimus: ideo leves erunt qui persequentuvocem quinque fugient multi. Sanctus, ait, cujus supra nomen tacueram, ipse est Dominus Deus, qui vobis et per me et per Jeremiam loquitur : Si agatis poenitentiam, et vel vitia relinquatis, vel errorem pravi consilii: et maneatis in Judaea, non Babyloniorum impetum, sed mea praecepta metuentes, salvi eritis. Quiescite et sperate in Domino, et fidei in promissis meis robur arripite, qui contemnentes praecepta vitalia, desperatione dixistis, nequaquam ita erit ut loqueris; sed ad equos confugiemus Aegyptios, et concito ad eos atque veloci pergemus gradu. Quia igitur ista dixistis, fugietis quidem et pernici cursu intrabitis Aegyptum; sed velociores erunt Babylonii, qui vos usque ad Aegyptum
Abbreviated transcription (Latin):
inptum est: cęlum & t̾ra ꝑtransibunt.
li adheliȩ tempora. &e ipsum dicunt esse
i quo supra dictũ est. erunt oculi tui ui.¬
untes p̾ceptorẽ tuum. & aures tuȩ audi¬
unt uerbũ post tergũ monentis. Tunc de
montib &e collib uuxta fabulas poetarũ
e saturni aureũ scłm lactis riuos fluere.
ide arbor folus stillare mella purissima.
Cut qui recipiunt: mille quoq annor fabulã
& terrenũ saluatoris imꝑium uidaico erro-¬
it suscipient. non intelligentes apocalipsin
uluannis in suꝑficie litterȩ medullata
eccliȩ sacram̃ta contexere.

Expanded text:
iptum est: Coelum et terra pertransibunt . Alii ad Eliae tempora, et ipsum dicunt esse, de quo supra scriptum est: Erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum et aures tuae audient verbum post tergum monentis: tunc de montibus et collibus, juxta fabulas poetarum, et Saturni aureum saeculum lactis rivos fluere, et de arborum foliis stillare mella purissima. Quae qui recipiunt, mille quoque annorum fabulam, et terrenum Salvatoris imperium Judaico errore suscipient, non intelligentes Apocalypsim Joannis in superficie litterae, medullata Ecclesiae sacramenta contexere.
Abbreviated transcription (Latin):
erit lum̃ lunȩ sicut lum̃ solis. quando des¬
derit dñs cȩlũ nouum & terrã noudus
& transierit habitus mundi huius. ut
luna ce sol laboris & cursus sui prȩmi
consequantur. Et enĩ expectatio oreatu
reuelationẽ filiori dĩ pręstolat᷑. qui
& ipsa creatura liberabitur a seruitit¬

Expanded text:
erit lumen lunae, sicut lumen solis: quando deerit lumen lunae, sicut lumen solis: quando dederit Dominus coelum novum, et terram novam, et transierit habitus mundi hujus, ut luna et sol laboris et cursus sui praemia consequantur. Etenim expectatio creaturae revelationem filiorum Dei praestolatur: quia et ipsa creatura liberabitur a ser
Abbreviated transcription (Latin):
mouer pedes suos de oriente. quor linou
inbabilonȩ confusȩ sunt: &e illi sup qui
cecidit turris syloȩ. Et erit leii
sicut lux solis. be lumen solis erit serus
sicut lux septem dierum in die qua uli¬
gauerit dñs uulnus popłi sui ce pculii
plage eius sanauerit. Lxx. Et ertlmi
lunȩ sicut lumen solis. & lumen sollia
plum in die quando sanauerit dusut
tionẽ popłi sui. & dolorẽ plage tuȩ ai¬
uerit. Miror quomodo in pͣsenti laco
uerba hebraica labana & hamma qu
aquila interp̃tatur albam & calorn
& nunc idem sequentes hebraicũ lumin
solemq transtuler̃. Vnde mͥ dat᷑ suspau
non eos errasse a pͥncipio. sed paulatim
scriptor uitio de prauatos. Neq enĩ fieri
potest ut qui in hoc loco eadem uerba
bene int̾̃p̃tati sunt : in suꝑiorib erraure
Indie gͦ int̾fectionis multor cũ arrogan¬
tes suꝑbiq corruerint. & qui posuerunt u
cȩlum os suum didicerint esse se terram

Expanded text:
unt pedes suos de Oriente, quorum linguae in Babylone confusae sunt, et illi, super quos cecidit turris Siloae . Et erit lux lunae, sicut lux solis, et lumen solis erit septuplum sicut lux septem dierum, in die qua alligaverit Dominus vulnus populi sui, et percussuram plagae ejus sanaverit. LXX: Et erit lumen lunae, sicut lumen solis, et lumen solis septuplum, in die quando sanaverit Dominus contritionem populi sui, et dolorem plagae tuae curaverit. Miror quomodo in praesenti loco verba Hebraica LABANA , et HAMMA , quae Aquila interpretatur albam et calorem, et nunc idem sequentes Hebraicum, lunam solemque transtulerint. Unde mihi datur suspicio, non eos errasse a principio, sed paulatim scriptorum vitio depravatos. Neque enim fieri potest, ut qui in hoc loco eadem verba bene interpretati sunt, in superioribus erraverint. In die ergo interfectionis multorum, cum arrogantes superbique corruerint, et qui posuerunt in coelum os suum, didicerint esse se terram,
Abbreviated transcription (Latin):
licet ea quidam organa lucis intelligi¬
tes. in sensibilia esse contendant. Lun
solis fulgorẽ accipiet. Nec mirũ hor
clarissimo sentire elem̃to cui prinat
noctis est traditꝰ: cum de scis quoq i¬
ptum sit. fulgebunt iusti quasi sol.
Et sol septuplum lum̃ accipiet. sicut sil
lux septẽ dierũ quando ab initio crs
est mundus quanquam septem dies se.¬
ꝯtlaginta non transtulerint. quando ar̃is
uliguerit uusnus popłi sui. siue sanaue
coutritione popłi sui. quando implebit᷑

Expanded text:
licet ea quidam  Al. quidem organa lucis intelligentes, insensibilia esse contendant. Luna ergo solis fulgorem accipiet. Nec mirum hoc de clarissimo sentire elemento, cui principatus noctis est traditus, cum de sanctis quoque scriptum sit: Fulgebunt justi quasi sol . Et sol septuplum lumen accipiet: sicut fuit lux septem dierum, quando ab initio creatus est mundus quamquam septem dies, Septuaginta non transtulerint quando Dominus alligaverit vulnus populi sui, sive sanaverit contritionem populi sui: quando implebitur
Abbreviated transcription (Latin):
uadit. & qui semꝑ ad de .x.terã sunt. Tauri
aut̃ principes gregis de quib legimꝰ con¬
gregatio tauror int̾ uacas popłoꝵ. & pulli
asinarũ quib sedens dñs ingressus est
ierłm. qui oꝑant᷑ t̾ram: sic de area come¬¬
dent ut fuerit uentilatũ. ne quid uideli¬
cet incibo eoꝵ mixtum sit palearũ. de
quib in ieremia scriptum est. quid paleas
ad triticum dic̃ dñs. & quȩ in euangelio
comburunt᷑ igni in extingiubili. Porro uirta
entiȩq sunt plena. &e de quib unꝰ loquitur
ad dũm. sicut umentũ factus sũ apud te:
pascentur in loco spacioso & pingiussimo
qui non affert spinas &e tribulos. sed quasi
terra isrł lacte & melle decurrit. & plenã
pascentib tribuit libertatẽ. Tauri autem
& boues qui oꝑantur terrã. idest apłi &e¬

Expanded text:
vadit, et qui semper ad dextram sunt. Tauri vadit, et qui semper ad dextram sunt. Tauri autem principes gregis, de quibus legimus: Congregatio taurorum in vaccis populorum : et pulli asinorum, quibus sedens Dominus ingressus estem , qui operantur terram, sic de area comedent, ut fuerit ventilatum, ne quid videlicet in cibo eorum mixtum sit palearum, de quibus in Jeremia scriptum est: Quid paleis ad triticum, dicit Dominus ? et quae in Evangelio comburuntur igni intextinguibili . Porro juxta entiaeque sunt plena, et de quibus unum loquitur ad Deum: Sicut jumentum factus sum apud te , pascentur in loco pinguissimo et spatioso, qui non affert spinas et tribulos, sed quasi terra Israel lacte et melle decurrit, et plenam pascentibus tribuit libertatem. Tauri autem et boves qui operantur terram, id est, Ap
Abbreviated transcription (Latin):
& piuguis. Scriptum est in regũ uolumine.
qđ postquam int̾fecti sunt abhelia pseu¬
doꝓphȩ data sit pluuia terrȩ isrł. & quod
panis helisei &e postea saluatoris uberrimꝰ
fuerit atq pinguissimus. & tantã habuerit
plenitudinẽ: ut multa hominũ ex eo satu¬
sata sint milia. Ita &e in p̾senti loco ñ priꝰ
dabitur pluuia. semini sp̃uali. & panis
an uberrimꝰ atq pinguissimus: nisi
idola de argentata & deaurata fuerint cõn
uirtutes non suberunt. Pascetur inpos¬
sessione tua in die illa agnus spaciose. &
tauri tui &e pulli asinarũ qui oꝑantur
area ut uentilatum est. Lxix. Et pascent᷑¬
& spaciosum. tauri ur̃i &e boues ur̃i qui
oꝑant̾ t̾rã comedent paleas cõmixtas in
ordeo uentilato. In rerũ omĩũ abundan¬
tiã cȩlesti pliuuuia descendente. & illo pane
qui de cę̧lo descendit. quem qui comederit
nunquam esuriet: pascentur agni in loco
spaciosissimo qui sequunt᷑ agnũ quocunq

Expanded text:
et pinguis. Scriptum est in Regum volumine , et pinguis. Scriptum est in Regum volumine , quod postquam interfecti sunt ab Elia pseudoprophetae, data sit pluvia terrae Israel: et quod panis Elisaei et postea Salvatoris uberrimus fuerit atque pinguissimus, et tantam habuerit plenitudinem, ut multa hominum millia ex eo saturata sint . Ita et in praesenti loco, non prius dabitur pluvia semini spirituali, et panis terrae uberrimus atque pinguissimus, nisi idola deargentata et deaurata fuerint commivirtutes non subeunt. Pascetur in possessione tua in dtauri tui et pulli asinorum tuorum qui oarea ut ventilatum est. Et erunt spatiosum. Tauri vestri et boves vestri qui , comedent paleas commixtas in hordeo ventilato. In rerum omnium abundantia, coelesti pluvia descendente, et illo pane qui de coelo descendit, quem qui comederit, numquam esuriet, pascentur agni in loco spatiosissimo, qui sequuntur agnum quocumque
Abbreviated transcription (Latin):
yustimtũ conflatilis auri tui. ce disꝑges
asieut immundiciã menstruatȩ. Egredere.
dusei. Hax. & contaminabis idola
nentata &e deaurata. Commninues ea.
dispges sicut a quam menstruatȩ. & sic̃
sirus abicies ea. Cum intellex eris uerita.¬
iͥ & decipientes ad te non accesserint. sed
auli tui uiderint p̃ceptorẽ tuũ. & aures
muȩ semꝑ audierint hȩc uia ambulate
iea. neq ad dexterã neq ad sinistram:
unc om̃s errores &e idola ac similitudinẽ
icritatis quȩ artifex lingua cõposuerat.
insplendore eloquentiae qđ int̾p̃tat᷑ ar-¬
guitum. & in ratione sapientiȩ qđ aurum
sonat. cõminues atq disꝑges. & ita iudica¬
bis immunda ut menstruate mulieris
sordidissimo sanguini cõparẽs. qđ uerbis
aluis aquam menstruatȩ septuaginta
transtulert̃. Et dabitur pluiuia semi¬
nituo ubicunq seminaueris in t̾ra. & panis
frugum t̾rȩ erit uberrimꝰ & puiguis.
arx. lunc erit plũuia semini terrȩ tuȩ.
& panis frugum terrȩ tuȩ erit abundans

Expanded text:
stimentum conflatilis auri tui, et disperges ea sicut immunditiam menstruatae: egredere, dices ei. LXX: Et contaminabis idola deargentata, et deaurata: comminues ea et disperges sicut aquam menstruatae, et sicut stercus abjicies ea. Cum intellexeris veritatem, et decipientes ad te non accesserint, sed oculi tui viderint praeceptorem tuum, et aures tuae semper audierint: Haec via, ambulate in ea, neque ad dextram, neque ad sinistram; tunc omnes errores et idola, ac similitudines veritatis, quae artifex lingua composuerat in splendore eloquentiae, quod interpretatur argentum, et in ratione sapientiae, quod aurum sonat, comminues atque disperges, et ita judicabis immunda, ut menstruatae mulieris sordidissimo sanguini compares, quod verbis aliis aquam menstruatae Septuaginta transtulerunt. Et dabitur pluvia semini tuo ubicumque seminaveris in terra, et panis frugum terrae erit uberrimus et pinguis. LXX: Tunc erit pluvia semini terrae tuae, et panis frugum terrae tuae erit abundans
Abbreviated transcription (Latin):
ex ara illud. Et erit in nouissimo die in
apud dm̃ iuncta sint tẽpora. ieremię
pͣcipi & dĩ esse mandatũ. ut ingressus
egiptũ scribat eis suꝑbuxum qđ lignũ
est imputribi le. siue ut simmachus tran¬
stulit eninixes idest suꝑ latissimam
tabulam. Eis aut̃ haud dubiũ quin u.¬
deis. & in libro diligent̃ disserat. ita ut
nulla difficultas sit lectionis. ut quan¬
do uaticinium fuerit reb expletum:
tunc intelligant uerum ꝓpħarũ esse
sermonẽ. Manifesta transcurrimꝰ. ut

Expanded text:
exara illud: et erit in die novissimo in exara illud: et erit in die novissimo in apud Dominum juncta sint tempora, Jeremiae praecipi, et Dei esse mandatum, ut ingressus Aegyptum scribat eis super buxum, quod lignum est imputribile; sive, ut Symmachus transtulit ἐπὶ πτυχὶ, id est, super latissimam tabulam. Eis autem, haud dubium quin Judaeis: et in libro diligenter edisserat, ita ut nulla difficultas sit lectionis, ut quando vaticinium fuerit rebus expletum, tunc intelligant verum Prophetarum esse sermonem. Manifesta trans
Abbreviated transcription (Latin):
de quo supra diximus colubrũ tortuosũ.
& de quo saluator in euangelio loquebat᷑.
Ui debam sathanan quasi fulgur de cęlo
cadentẽ. Qui draco appellat᷑ in apocali.¬
in terram. quȩ ꝑuersitate sententiȩ pͥores
diuitias ꝑdiderunt. deferentes eas in ȩgi-¬
ptum huius scłi. Ideo clamaui suꝑ
hoc: suꝑbia tantum est. quiesce. Pro quo
nescio quid uolentes septuaginta. transtu
idest impetum & suꝑbiam. simma chus
tion latitudinẽ int̾p̃tati sunt: qđ tribus
litteris scribit᷑. res. & eth. & beth: & ipsũ
est qđ in psalmis legitur. Memor ero rab
& babilonis scientium me. Et est sensus.
Qm̃ in egipto uanũ auxilium est: p̃cepi
ei idest ierłm siue clamaui. qđ egiptii
regni tantũ haberent uocabulũm &e absq
uirib suꝑbiam. & isrł in terra sua sedere
uel habitare deberet. ne frustra ab infir¬
mis petere auxilium. N unc ingressus
scribe eis suꝑ huxum. & in libro diligent̃

Expanded text:
de quo supra legimus , colubrum tortuosum, de quo supra legimus , colubrum tortuosum, et de quo Salvator in Evangelio loquebatur: Videbam Satanam, quasi fulgur de coelo cadentem : qui draco appellatus in Apocalyin terram, quae perversitate sententiae priores divitias perdiderunt, deserentes eas in Aegyptum hujus saeculi. Ideo clamavi super hoc: superbia tantum est: quiesce. Pro quo nescio quid volentes Septuaginta Interpretid est, impetum et superbiam: Symmachus, tio, latitudinem interpretati sunt; quod tribus litteris scribitur RES et HE et BETH, et ipsum est quod in Psalmis legitur: Memor ero Raab et Babylonis scientium me . Et est sensus: Quoniam in Aegyptiis vanum auxilium est, praecepi ei, id est, Jerusalem, sive clamavi, quod Aegyptii regni tantum haberent vocabulum, et absque viribus superbiam: et Israel in terra sua sedere vel habitare deberet, nec frustra ab infirmis auxilium petere. Nunc ingressus scribe eis super buxum. in libro diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
de quib & euangelium loquitur
Generatio uiꝑarum. quis ostendit uobis
fugere abira uentura: Et ad terrã dr̃ isrł.
Tues t̾ra in qua non pluit. nec imber uenit
suꝑ te indic irȩ. cuius principes in medio eiꝰ
quasi leones rugientes rapientes prȩdam.
animas deuorantes ꝑ potentiam. Ista geni-¬
mina uꝑarũ siue aspidũ uolantium.
idest principes popłi & omĩs impiorum
turba. ier̃t ad popłin qui eis ꝓdesse non
potuit. dicente ieremia qđ traderet dñs
pharaonẽ uafre regẽ egipti in manu ini-
micor eiꝰ. & in manꝰ quęrentiũ animã
illius. & consumerent᷑ om̃s uiriuida qui
ierant in t̾rã ȩgipti gladio &e fame &e
int̾ netione. intantum ut tradant hebrei
priusquã nabuchodonosor ȩgiptum
caꝑet. ieremiam &e baruch imminente
captiuitate mortẽ optasse. Leenã & catu¬
lũ leonis quidã cȩlestẽ ierłm & deceptũ
ex ea popłm ex posuit. regulumq uolan¬
tẽ & iuꝑas. & genimina aspidũ illum

Expanded text:
de quibus et Evangelium loquebatur: de quibus et Evangelium loquebatur: Generatio viperarum, quis ostendit vobis fugere ab ira ventura ? Et ad terram dicitur Israel: Tu es terra in qua non pluit, nec imber venit super te in die irae, cujus principes in medio ejus, quasi leones rugientes, rapientes praedam, animas devorantes per potentiam . Ista genimina viperarum, sive aspidum volantium, id est, principes populi et omnis impiorum turba, ierunt ad populum, qui eis prodesse non potuit, dicente Jeremia , quod traderet Dominus Pharaonem Vafre regem Aegicorum ejus, et in manus quaerentium animam illius, et consumerentur omnes viri Juda, qui erant in terra Aegypti, gladio et fame usque ad internecionem, in tantum ut tradant Hebraei, prius quam Nabuchodonosor Aegyptum caperet, Jeremiam et Baruch imminentem captivitatem morte vitasse. Leaenam et catulum leonis quidam coelestem Jerusalem et deceptum ex ea populum exposuit, regulumque volantem, et viperas, et genimina aspidum, illum
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ nos appellare possumus cõburentem.
& hebraice uocatur saraph. Rursũ in eo
loco ubi nos int̾p̃tati sumus. portantes
asinor. Terra aut̃ tribulationis & angustiȩ
latissimã heremi significat uastitatẽ. ꝑ qͣm¬
reliquiȩ ierłm cum iohanna filio careȩ
& filiab regis sedechiȩ. sublatis om̃ib quȩ
habere poterant ad egiptũ transfugert̃.
leenam quoq &e catulum leonis ierłm ce
lulaam innumeris. Ecce popłs ut leena
consurget. & quasi leo eriget᷑. Non accuba¬
bit donec deuoret prȩdam. & occisor san¬
guinẽ bibat. In e techiel quoq scriptũ est.
A ssume planctũ suꝑ principẽ isrł. & dices.
Quare mat̾ tua leena int̾ leones cubauit. in
medio leunculor enutriuit leunculos
suos: Aene putaremꝰ uere scripturã scãm
de leena & leone dicere: contra naturam
rĩ loquitur. qđ de leena & leone nata
st uiꝑa & regulus uolans. siue genimina
spidum uolantia. qđ uidelicet de malis
purntib peiores geuerati sint liberi.

Expanded text:
quem nos appellare possumus comburentem, et Hebraice vocatur SARAPH . Rursum in eo loco ubi nos interpretati sumus, portantes asinorum. Terra autem tribulationis et angustiae, latissimam reliquiae Jerusalem cum Johanna filio Careae, et filiabus regis Sedeciae sublatis omnibus quae habere poterant, ad Aegyptum transfugerunt. Leaenam quoque et catulum leonis JerusalemBalaam in Numeris: « Ecce populus ut leaena consurgit, et quasi leo erigitur: Non accubabit, donec devoret praedam, et occisorum sanguinem bibat . In Ezechiele quoque scriptum est: Assume planctum super principem Israel, et dices: Quare mater tua leaena inter leones cubavit, in medio leunculorum enutrivit catulos suos ? Ac ne putaremus vere Scripturam sanctam de leaena et leone dicere, contra naturam rerum loquitur, quod de leaena et leone nata sit vipera et regulus volans, sive genimina aspidum volantia: quod videlicet de malis parentibus pejores generati sint liberi,
Abbreviated transcription (Latin):
dñe : & iterũ. clamaui. miserere mei
ut custodiam mandata tua. & alibi
ex pectaui in matutino & clamaui. &
tam clara fuerit uor tua ut cȩlos penetret:
statim tibi dñs respondebit. & similis eris
moysi de quo scriptũ est. Lo quebatur
moyses. & dñs respondebat ei.
It dabit uobis dñs panẽ artũ. & aquã
breuem. Si ad ⁊orobbabel hȩc referi¬
mus tempora. facilis interp̃tatio est qa
tionẽ plenã atq ꝑfectã. sead similitudnt
consolationis acceꝑint. Sin aut̃ ad saluai¬
ris aduentũ: panis artus & aqua brtus

Expanded text:
Domine . Et iterum: Clamavi, miserere mei, Domine . Et iterum: Clamavi, miserere mei, et custodiam mandata tua . Et alibi: Exspectavi in matutino et clamavi , et tam clara fuerit vox tua, ut coelos penetret: statim tibi Dominus respondebit, et similis eris Moysi, de quo scriptum est: Loquebatur Moyses, et Dominus respondebat ei . Et dabit vobis Dominus panem arctum, et aquam brevem. Si ad Zorobabel haec referimus tempora, facilis interpretatio est; quod tionem plenam atque perfectam, sed similitudinem consolationis acciperent. Sin autem ad Salvatoris a
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse est enim ds̃ uidicii. & beatiom̃s qui
expectant dñm expectantẽ conuersionẽ
suam. Quor sit aut̃. & quȩ ista conuersio:
sequentia uerba monstrabunt.
Populus enĩ syon habitabit in ierłm.
udei hȩc ad ciri tempora referunt. quan¬
do de babilone in iudeam reuersus est
popłs sub zorobbabel & iesu pontifice.
Nos aut̃ ut sepe iam diximus. om̃s reꝑmis¬
siones quȩ excedunt mediocritatem
illius temporis ad xp̃i referamꝰ aduen-¬
tum. in quo captiuus quondam popłs
passione dñi liberatꝰ. habitauit insyon
& in ierłm: inspecula uidelicet & uisio¬
ne pacis. hoc est in ȩccłia. Porro qđ in
camus nullum habitare insion nͥ eum
quaquã plorabis. miserans miserebitur
tui. Ad uocem clamoris tui. statim ut
audierit respondebit tibi. Cum reuer¬
sus fueris insion &e habitaueris in ierłm:
nequaquam plorabis ut ante ploraue-¬
Beati enim flentes. quia ipsi ridebunt.
Et postquam clamaueris & dixeris ad
dm̃. clamaui in toto corde exaudi me

Expanded text:
dicii; et beati sunt omnes qui exspectant Dominum exspectantem conversionem suam. Quorum sit autem, et quae ista conversio, sequentia verba monstrabunt. Populus enim Sion habitabit in Jerusalem. Judaei haec ad Cyri tempora referunt, quando de Babylone in Judaeam reversus est populus sub Zorobabel et Jesu Pontifice. Nos autem, ut saepe jam diximus, omnes repromissiones quae excedunt mediocritatem illius temporis, ad Christi referamus adventum, in quo captivus quondam populus passione Domini liberatus, habitavit in Sion et Jerusalem, in specula videlicet, et visione pacis, hoc est, in Ecclesia. Porro quod in camus nullum habitare in Sion, nisi eum quaquam plorabis, miserans miserebitur tui: ad vocem clamoris tui, statim ut audierit, respondebit tibi. Cum reversus fueris in Sion, et habitaveris in Jerusalem, nequaquam plorabis, ut ante ploraveBeati enim flentes, quia ipsi ridebunt . Et postquam clamaveris, et dixeris ad Dominum. Clamavi in toto corde meo, exaudi me,
Abbreviated transcription (Latin):
potest. qđ uia deserti illis fuerit in riuis
Legisse me noui. ium̃ta austri &e quadris¬
des in deserto qui udeȩ t̾minos reline¬
tes ad egipti tenebras confugerunt.
egipti desiderio ꝑdiderunt. Hoc ille dixtti
asseramus: dicimus om̃s qui creatore deser
asserauli errorib se dederunt esse quadru.¬
pdes in deserto istius scłi a quo frustra
uent iucrilium. cum uerũ dĩ auxilium
prrsi querint. In t̾ra tribulationis
bngustiȩ scena &e leo. ex eis uiꝑa ce regu.¬
insuoluans portantes suꝑhumeros ium̃tor

Expanded text:
potest, quod via deserti illis fuerit in ruinam. potest, quod via deserti illis fuerit in ruinam. Legisse me novi, jumenta Austri et quadrupedes in deserto, qui Judaeae terminos relinquentes, ad Aegypti tenebras confugerunt, Aegypti desiderio perdiderunt. Hoc ille dixerit. osuimus, disseramus, dicimus omnes qui Creatore deserto, saeculi erroribus se dederunt, esse quadrupedes in deserto istius saeculi, a quo frustra sperent auxilium, cum verum Dei auxilium dereliquerint. In terra tribulationis et angustiae leaena et leo: ex eis vipera et regulus volans: portantes super humeros
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑior expositio quam latissime historie
replicatione texuimꝰ. huiꝰ loci est int̾ptas
non solum babilonẽ & philistum. & mab
tyrũ. sed suꝑ iumenta quoq austri pu¬
pedes in deserto. Significat aut̃ tribũ udͥa
quȩ in australi parte sita heremo confinis
est: & eos qui ieremie uaticiniũ respuentes
capta ierosolima noluer̃ habitare inudea
sed ꝑ desertum ad egiptios confugerunt.
Et recte appellantur umenta austri siue
quad rupedes in deserto. quia respueit
noticiam dĩ. & contempto eiꝰ imꝑio ad
egipti simulachra fuger̃t. spem habentis
inpharaone. cui qui innisus fuerit quas
incumbat harundini. quę fracta manĩ
uulneret innitentis. De istiusmodi uin
ae filii chore loquelantur in psalmo. omis
cum in honore esset ñ intellexit. cõparat᷑
est iumentis insipientib. & similis fasus
illis. Qđq sequitur. hȩc uia illoꝵ scanali
ipsis: recte suꝑ p̾senti capitulo intelliq

Expanded text:
Superior expositio, quam latissime historiae Superior expositio, quam latissime historiae replicatione texuimus, hujus loci est interpretnon solum super Babylonem et Philisthiim, et Moab, Tyrum; sed super jumenta quoque Austri peupedes in deserto. Significat autem tribum Juda, quae in australi parte sita, eremo confinis est; et eos qui Jeremiae vaticinium respuentes, capta Jerosolyma, noluerunt habitare in Judaea; sed per desertum ad Aegyptios confugerunt. Et recte appellantur jumenta Austri, sive quadrupedes in deserto, quia respuerunt notitiam Dei, et contempto ejus imperio, ad Aegypti simulacra fugerunt, spem habentes in Pharaone, cui qui innixus fuerit, quasi si incumbat arundini, quae fracta manum vulneret innitentis. De istiusmodi jumentis et filii Chore loquebantur in psalmo: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Quodque sequitur: Haec via eorum scandalum ipsis, recte super praesenti capitulo intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
popłm egipti qui eis ꝓdesse non potuit. &
fuerunt in opꝓbrium sempit̃nũ. Quidam¬
aut̃ hunc locũ contra decem trib insama.¬
ria scriptũ putant. qđ ab egiptiis auxilia
postulantes capti sunt abassiriis. luxta
tropologiam om̃s qui dĩ religione contẽ¬
pta reuertunt᷑ ad uomitũ suũ. & nomine
ꝑdito filior. impudentissuni canes appel¬
peccatis. ut suꝑati blandientib uitiis e
etiam dogmatũ recipiant prauitatem.
& descendant in egipti tenebras. quȩren¬
tes auxilium pharaonis qui regnat
in ȩgipto. cuius ꝓtectio educit in ignonmi
& in opꝓbriũ sempit̾nũ. Sunt enĩ in tans
in mandato uidelicet humili atq deen
principes eiꝰ nuncii pessimi.qui frustieal¬
borant suꝑ popłm. qui eis ꝓdesse n pamt
Sicut enim scõs magistros iuuat disciplas
salus: sic ꝑditio seductoꝵ ꝑdit patrianis
eoꝵ. qui a degipti auxilium confugerint
Inus iumentoꝵ austri. Pro quo hebralcess
transtulerunt. uisio qua drupedũ indesm

Expanded text:
populum Aegypti, qui eis prodesse non potuit, et fuerunt in opprobrium sempiternom. » Quidam hunc locum contra decem tribus in Samaria scriptum putant, quod ab Aegyptiis auxilia postulantes, captae sint ab Assyriis. Juxta tropologiam omnes, qui Dei religione contempta, revertuntur ad vomitum suum , et nomine perdito filiorum impudenti simi canes appelue peccata peccatis, ut superati blandientibus vitiis, etiam dogmatum recipiant pravitatem: et descendant in Aegypti tenebras, quaerentes auxilium Pharaonis, qui regnat in Aegypto, cujus protectio ducit in ignominiam et in opprobrium sempiternum. Sunt enim in Thanis in mandato videlicet, humili atque dejecto principes eborant super populo qui eis prodesse non poterit. Sicut enim sanctos magistros juvat discipulorum salus, sic perditio seductorum perdit patriarchas eorum qui ad Aegypti auxilium confugerunt. Onus jumentorum Austri Pro quo Hebraice ditranstulerunt, Visio quadrupedum in deserto.
Abbreviated transcription (Latin):
uobis ueniet repentina contritio. Etu
alia utar similitudine: sic̃ uas figiuli
si confringatur contritione ꝑualida
ita cõminuit᷑ infrusta. ut uix parius
testa remaneat de fragmentis in qui
portetur igniculus. aut paululũ aq
de lacuna hauriat᷑ & fouea: sic uos cu
ieritis in ȩgiptum. ꝑsequente uos illue
nabuchodonosor usq ad int̾netionen
ꝑibitis. Heretici quioq &e ome dogul
ontrarium ueritati confidunt in calum¬
pii atq mendacio. & mussitant iuxta
ietuaginta contra creatorẽ suũ. Proptea
soppietatis coꝵ ciuitas destruet᷑. quã edifi
quit cain. Cui ueniet repentina ꝑditio.
cumn apta fuerit ab eccłiasticis uiris. &
a destructa &e cõminuta. ut nichil in
a uemaneat qđ possit ignẽ emortuum
ratendere. & saltem cęnosam &e paruulã
aquam popłis prȩbere sitientib.
serit fortitudo ur̃a Et noluistis & dixistiꝰ
Ihuquã sed ad equos fugiemꝰ. Ideo fugietis.
I: siꝑ ueloces ascendemus. Ideo ueloces er̃t

Expanded text:
vobis veniet repentina contritio. Et ut vobis veniet repentina contritio. Et ut alia utar similitudine: Sicut vas figuli, si confringatur contritione pervalida, ita comminuitur in frusta, ut vix parvula testa remaneat de fragmentis, in qua portetur igniculus, aut paululum aquae de lacuna hauriatur et fovea; sic vos cum ieritis in Aegyptum, persequente vos illuc Nabuchodonosor, usque ad internecionem peribitis. Haeretici quoque et omne dogma contrarium veritati confidunt in calumnia atque mendacio, et mussitant juxta LXX contra Creatorem suum. Propterea impietatiit Cain, cui veniet repentina perditio, cum capta fuerit ab ecclesiasticis viris, et ita destructa et comminuta, ut nihil in ea remaneat quod possit ignem emortuum reaccendere, et saltem coenosam, et parvulam aquam populis praebere sitientibus. in spe erit fortitudo vestra et noluistis et dixistis nequaquam sed ad equos fugiemus ideo fugietis et super veloces ascendemus ideo veloces erunt
Abbreviated transcription (Latin):
Serit uobis iniquitas hȩc sicut int̾ruri
cadens &e requisita in muro excelso. Un
subito dum non sꝑat᷑ ueniet contrtioi
& cõminuetur sicut conterit᷑ lagena fioi
contritione ꝑualida. & non inuenitt᷑
fragmentis eiꝰ testa in qua portet᷑ iquis
de incendio. aut hauriat᷑ paruũ aqui
de fouea. Quia inquit supra dixistis t
a facie nr̃a sc̃s isrł siue ut septuaguitia¬
stulerunt. auferte a nobis uerbũ isrł ir
sentiatis punientẽ. Habuistis fiducia m
egiptioꝵ calumnia atq mendacio. & n.¬
nisi estis suꝑ tumultum eoꝵ. siue contra¬
dictionẽ &e suꝑbiam ut simmachus &
theodotion int̾p̃tati sunt. Propterea ur¬
tetur uobis hȩc iniquitas siue peccati.
ut sitis quasi murus cadens subito ciuita¬
tis firmissimȩ & captȩ. cuius repentu
aduenerit ruina. Ita enĩ septuaginta
transtuler̃t. Et est sensus uxta hebrat
Quomodo interruptio muri altissimi
quȩ longã traxit runã difficile in sti¬
ri potest. & pristinũ decorẽ reciꝑe: sic

Expanded text:
erit vobis iniquitas haec sicut interruptio cadens et requisita in muro excelso quoniam subito dum non speratur veniet contritio eius et comminuetur sicut conteritur lagoena figuli contritione pervalida et non invenietur de fragmentis eius testa in qua portetur igniculus de incendio: aut hauriatur parum aquae de fovea. Quia, inquit, supra dixistis: Cesset a facie nostra Sanctus Israel, sive ut LXX transtulerunt, auferte a nobis verbum Israel; sentiatis punientem. Habuistis fiduciam in Aegyptiorum calumnia atque mendacio, et innixi estis super tumultu eorum, sive contradictione et suTheodotio interpretati sunt, propterea vertetur vobis haec iniquitas sive peccatum, ut sitis quasi murus cadens subito civitatis firmissimae et captae, cujus repentina advenerit ruina, ita enim LXX transtulerunt. Et est sensus juxta Hebraicum: Quomodo interruptio muri altissimi qui longam traxit ruinam, difficile instaurari potest, et pristinum decorem recipere: sic
Abbreviated transcription (Latin):
in egiptum : & os meũ ñ int̾rogastis. non
quo ñ int̾rogauerint. sed quo consilium
ꝓpħȩ audire noluerint: sꝑantes auxiliũ
infortitudine pharaonis. &e habentes fidu¬
ciã in ꝑtectione siue umbra egipti. Pro for¬
titudine pharaonis quȩ in hoc locobis po¬
nit᷑. in hebraico scriptũ habet. moati.
Hoc annotauimꝰ. ut qđ indanielis extre.¬
ma legimꝰ uisione. dm̃ moazim ñ ut por¬
bustũ dm̃ & fortẽ intelligamꝰ. Pharao aut̃
apud ȩgiptios nom̃ est regiȩ potestatis. oe
unusquisq speciali appellabat᷑ uocabulo
uocabulis p̃ponamꝰ. Erit inquit uobis
fortitudo pharaonis inconfusionẽ. &e fidu¬
cia umbrȩ egipti inignominiã. Scribit

Expanded text:
in Aegyptum, et os meum non interrogastis. Non in Aegyptum, et os meum non interrogastis. Non quo interrogaverint, sed quo consilium prophetae audire noluerint, sperantes auxilium in fortitudine Pharaonis, et habentes fiduciam in protectione, sive umbra Aegypti. Pro fortitudine Pharaonis, quae in hoc loco bis ponitur, in Hebraico scriptum habet MAOZ . Hoc annotavimus, ut quod in Danielis extrema legimus visione Deum MAOZIM , non ut Porbustum Deum et fortem intelligamus. Pharao autem apud Aegyptios nomen est regiae potestatis; et unusquisque speciali appellatur vocabulo, vocabulis praeponamus. Et erit, inquit, vobis fortitudo Pharaonis in confusionem, et fiducia umbrae Aegypti
Abbreviated transcription (Latin):
ib aomphendet uos. & fames ꝓqua estis
saliciti adherebit in egipto. &e ibi mori¬
cnmni responderunt uri supbi dicentes
ni ȩgiptum ut habitetis illic: sed baruch
filius neeri incitat te aduersus nos ut
tradat nos inmanꝰ chaldeoꝵ. ut int̃ficiat
nos & transduci faciat in babilonem.
Deniq om̃s principes popłi. reliqui is con¬
gregatis cum mulierib & paruulis & filiab
regis non audientes uocem dni ingressi sunt
egiptũ. assũptis secũ ieremia & baruch &
uenerunt in taphnas: ita ut ieremias in
signũ captiuitatis futurȩ ꝓpħaret contra
in oboedientẽ popłm. ea quȩ in libro illiꝰ
continetur. Quod gͥ postea futurũ erat
ante annos multos p̃dicit᷑. & desertores¬
& pͣuaricatores filii appellant᷑. qui deser.¬
to consilio dĩ qđ acceꝑant ꝑieremiam
suã secuti uoluntatẽ. & orditi telã ñ ꝑsp̃m
consiliũ demonstraret. Et hoc fecer̃ pecca¬
ta pristina. ut augerent peccatũ conten¬
tionis suꝑbiȩ. Qui descenditis inquit

Expanded text:
ames pro qua estis solliciti adhaerebit vobis in Aegypto, et ibi moriemini. » Responderuntque viri superbi dicentes diamini Aegyptum ut habitetis illic, sed Baruch filius Neeriae incitavit te adversum nos: ut tradat nos in manibus Chaldaeorum, ut interficiant nos; et transduci faciant in Babylonem. » Denique omnes principes populi, reliquiis congregatis, cum mulieribus parvulis et filiabus regis, non audientes vocem Domini ingressi sunt Aegyptum, assumptis secum Jeremia et Baruch, et convenerunt in Taphnes, ita ut Jeremias in signum captivitatis futura prophetaret contra inobedientem populum, ea quae in libro illius continentur. Quod igitur postea futurum erat ante annos multos praedicitur, et desertores filii appellantur, qui deserto consilio Dei, quod acceperant per Jeremiam, suam secuti sunt voluntatem, et orditi telam non per sconsilium demonstraret: et hoc fecerunt, ut peccata pristina augerent peccato contemptionis superbiae. Qui descendistis, inquit,