comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ño excellentissimo
et incultu xͥane religionis strenuissimo
lodouico regi. si abanus uilissimuis seruoꝵ dei in dño do¬
minoꝵ ppetuam optat sałt. Cum sim ꝓmptꝰ animoꝵ
ad parendũ atq seruiendum ur̃e uoluntati cotidie. cog¬
nito quid honorificentie ur̃e gratum exhibeam. ut mei
memoria sedulo ap̃ uos maneat. et deuotio m̃tis mee
erga obseqͥum ur̃m appareat. Uñ gradis mͥ q̃stionis
angustia in animo u̾satur cogitantli quid potissimũ
reu̾entie ur̃e offeram. q̃n alii iuxta id quod sͥ condecet.
et opulentia rerum illis uires inuustrat. multi plicia
munera uob̃ defuerunt. Ego aũ ira ꝑ me ħ ñ efficere
posse sentio. sed tñ uacuus a mun̾e penitus ñ ero. quia
uita pauptintemn uitium mneaꝵ. c̃ingenũ cenuitiate¬
ea que in malitatõne scãrum scͥpturaꝵ elaboraui offerre
decerno. que licet ñ sint concligna ꝓuidentie ur̃e. tamen
credo ñ sunt ubiq spernenda. p̾terito siquidem anno

Expanded text:
no excellentissimo, et in cultu Christianae religionis strenuissimo, LUDOVICO regi, RABANUS, vilissimus servorum Dei, in Domino dominorum perpetuam optat salutem Cum sim promptus animo ad parendum atque serviendum vestrae voluntati, quotidie cogito quid honorificentiae vestrae gratum exhibeam, ut mei memoria sedulo apud vos maneat, et devotio mentis meae erga obsequium vestrum appareat: unde grandis quaestionis mihi angustia in animo versatur, cogitanti quid potissimum reverentiae vestrae offeram, quando alii juxta id quod sibi condecet, et opulentia rerum vires illis ministrat, multiplicia munera vobis deferunt. Ego autem ita per me hoc non efficere posse sentio, sed tamen vacuus a munere penitus non ero, quia juxta paupertatem virium mearum et ingenui tenuitateea quae in meditatione sanctarum Scripturarum elaboravi, offerre decerno. Quae licet non sint condigna prudentiae vestrae, tamen credo non sunt ubique spernenda. Praeterito siquidem anno
Abbreviated transcription (Latin):
ex eis et ambłent in legib suis sicut p̾cepit rex in t̾ra
iuda. et tres ciuitates que ad dite sunt iudee in regione
samanie cum uidea deputentur. ut sint sub uno. et ñ
obediant alie potestati nͥ sũmi sac̃dotis prolomaidã et
ꝯfines eius quas dedi donum sc̃is qui sunt in irłm ad
nercessarios sũptus scõꝵ. Ego singulis annis .xu. dabo
tingunt. et om̃e quod reliquũ fu̾it qd̾ ñ reddiderant
qui suꝑ negotia erant annis pͥorib. ex ħ dabt̃ in oꝑa
de scõꝵ tatione ꝑ singłos annos. et ħ ad sac̃dotes ꝑtine¬
ant qͥ minist̾io funguntur. Et quicũq fug̾int in tem¬
plum qd̾ ÷ ierosolimis et in om̃ib finib eius obnoxii
regis in om̃i negotio dimiitantur. et uniu̾sa q̃ sunt
eis in regno mes lib̾a ħant. et ad edisicanda uł restau¬
randa oꝑa sc̃oꝵ sumptꝰ dabunt᷑ de ratione regis. et ad

Expanded text:
ex eis et ambulent legibus suis sicut praecepit rex in terra ex eis et ambulent legibus suis sicut praecepit rex in terra Iuda et tres civitates quae additae sunt Iudaeae ex regione Samariae cum Iudaea reputentur ut sint sub uno et non oboediant aliae potestati nisi summi sacerdotis Ptolomaidam et confines eius quas dedi donum sanctis qui sunt in Hierusalem ad necessarios sumptus sanctorum et ego singulis annis dabo quind me contingunt et omne quod reliquum fuit quod non reddiderant qui super negotia erant annis prioribus ex hoc dabunt in opera de sanctorum ratione per singulos annos et haec ad sacerdotes pertineant qui ministerio funguntur et quicumque fugerint in templum quod est in Hierosolymis et in omnibus finibus eius obnoxios regi in omni negotio dimittatis et universa quae sunt eis in regno meo libera habeant et ad aedificanda vel restauranda opera sanctorum sumptus dabuntur de ratione regis et
Abbreviated transcription (Latin):
ex hodierno et deinceps ne accipiatur a t̾ra uida. et a tͥb
enutatib que addite sunt illi ex samaria et galilea.
etiam potestatẽ arcis que ÷ in ułm. et do eam summo
sacerdoti ut ⁊stituat in ea uiros quoscũq ip̃e elegeriti
ut custodiant eam. eo omnẽ aĩam uideoꝵ que est cap¬
tiua a t̾ra uda in om̃i regno meo relinquo liberam gra¬
tis et om̃s a tributis soluantur eciam ꝑecoꝵ suoꝵ. et õs
dies sollempnes et sabb̃a et neomenia. et dies decreci.
deis om̃ib qui sunt in regno meo. et nemo ħat potesta¬
tem ag̾e aliquid irł mouere negotia adu̾sũ aliquem
eoꝵ in om̃i causa. et ut ascribantur ex iudeis in ex̾citu
regis ad .xxx. nulia uiroꝵ. et dabunt᷑ illis copie. ut o¬
portet om̃ib ex̾citib regis. et ex ip̃is ordinabuntur qui
sunt in munitõnib regis magni. et ex his constituent᷑
suꝑ negotia regni que aguntur ex fide. et pͥncipes sint

Expanded text:
ex hodierno et deinceps ne accipiatur a terra Iuda et a tribus ex hodierno et deinceps ne accipiatur a terra Iuda et a tribus civitatibus quae additae sunt illi ex Samaria et Galilea etiam potestatem arcis quae est in Hierusalem et do eam summo sacerdoti et constituat in ea viros quoscumque ipse elegerit qui custodiant eam et omnem animam Iudaeorum quae captiva est a terra Iuda in omni regno meo relinquo liberam gratis ut omnes a tributis resolvantur etiam pecorum suorum et omnes dies sollemnes et sabbata et neomeniae et dies decreti enibus Iudaeis qui sunt in regno meo et nemo potestatem agere aliquid habeat et movere negotii adversus aliquem eorum in omni causa et ut adscribantur ex Iudaeis in exercitu regis ad triginta milia virorum et dabuntur illis copiae ut oportet omnibus exercitibus regis et ex ipsis ordinabuntur qui sint in munitionibus regis magni et ex his constituentur supra negotia regni quae aguntur ex fide et principes sint
Abbreviated transcription (Latin):
m̃a sunt sentias nob̾tum. ec conserues amiticias ad nos.
Et induit se ionathas stola sc̃a septimo m̃se anno. cͦ. lxͦ.¬
fecit arma copiosa. Et audiuit demetriꝰ u̾ba ista. et con¬
iͥstatus est et ait. Quid hoc fecimꝰ quod p̾occupauit nos
alexander appͥhendere amiticiam iudeoꝵ ad inunimen
suum. Scribam et ego illis u̾ba dep̾catoria et dignita¬
tes eo dana ut sit metũ in adutorio. et scͥpsit ei ħ u̾ba.
Bex demetͥus genti iudeoꝵ salutem. Qm̃ seruastis ad nõ
pactum et mansistis in amicicia nr̃a. et ñ accessistis ad
inimicos nr̃os audruimꝰ et gauisi sumꝰ. et ñc ꝑsct¬
tate adhue conseruare ad nos fidem. eo ntbuemus dona
uobis ꝓ his que fecistis nob̾cum. et remitemꝰ uob pͥsta¬
tõnes multas. ec dabimus uob̾ donatõnes. et ñc ab sol¬
uo uos et om̃s iudeos a tributis. et p̾cia salis indulgeo.
et coronas remitto. et t̾cia pars seminis et dimidiam
parẽ fructus ligni quod ÷ portõnis mee relinquo uob̾.

Expanded text:
a sunt, sentias nobiscum et conserves amicicias ad nos'. Et induit se Ionathas stolam sanctam septimo mense, anno cfecit arma copiosa et audivit Demetrius verba ista et contristatus est et ait quid hoc fecimus quod praeoccupavit nos Alexander adprehendere amicitiam Iudaeorum ad munimen sui scribam et ego illi verba deprecatoria et dignitates et dona ut sit mecum in adiutorio et scripsit in haec verba rex Demetrius genti Iudaeorum salutem quoniam servastis ad nos pactum et mansistis in amicitia nostra et non accessistis ad inimicos nostros audivimus et gavisi sumus et nunc perseverate adhuc conservare ad nos fidem et retribuemus vobis bona pro his quae fecistis nobiscum et remittemus vobis praestationes multas et dabimus vobis donationes et nunc absolvo vos et omnes Iudaeos a tributis et pretia salis indulgeo et coronas remitto et tertias seminis et dimidiam partem fructus ligni quod est portionis meae relinquo vobis
Abbreviated transcription (Latin):
de seniorib ifił. et de sac̃dotib et dedit se ꝑicło. et acce¬
pit aurũ et argentũ et uestes et alia exenia multa. et
abiit ad regem ptoloma idã. et inuenit gr̃am in con¬
spectu eius. Eo im̾pellabant adu̾sus eam quidã iniqui
ex gente sua. et fecit ei rex sicut fec̾ant et qui aute eũ
fu̾ant. et exaltauit eũ ante espectum õium amicoꝵ¬
eiꝰ. et statuit ei pͥncipatũ sacerdotii. et queq̃q alia la¬

Expanded text:
nioribus Israhel et de sacerdotibus et dedit se periculo et accepit aurum et argentum et vestem et alia xenia multa et abiit ad regem Ptolomaidae et invenit gratiam in conspectu eius et interpellabant adversus eum quidam iniqui ex gente sua et fecit ei rex sicut fecerant ei qui ante ipsum fuerant et exaltavit eum ante conspectu amicorum omnium et statuit ei p
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. et ait. Nũquid inueniemus aliquẽ uirũ talẽᷤ
Et minc faciemus eũ amicũ et socium nĩm. Et scͥpsit
epłam et misit ei scd̾m hec u̾ba dicens. Rex alexander
fr̃i ionache salutẽ. Audiuimꝰ de te quod uir potens sis¬
uirib. et aꝑtus es ut sis amicus nr. et nũc constiui mꝰ

Expanded text:
verunt, et ait: 'Numquid inveniemus aliquem virum talem? verunt, et ait: 'Numquid inveniemus aliquem virum talem? Et nunc faciemus eum amicum et socium nostrum'. Et scripsit epistolam et misit ei secundum haec verba dicens: 'Rex Alexander fratri Ionathae salutem. Audivimus de te, quod vir potens viribus, et aptus es, ut sis amicus n
Abbreviated transcription (Latin):
lexander antiochi filius qui cognõiatus ÷ nobilis. et
occupauit ptolomaidam. et receperunt eũ et regnauit
illic. Et audiuit demetͥus rex et cong̃gauit ex̾citum ual¬
de copiosũ. et exiuit obuiam illi in p̾lium. Et misit
ut magnificaret eum. Dixit enĩ anticipemus facere pa¬
cem cum eꝯ pͥusqͣm faciat cũ alexandro adu̾sus nos.
trem eius et in gentem eiꝰ. et dedit ei potestatẽ conpre
qm audierunt qd dedit ei rex potestatem cong̾gandi
ex̾citum. et traditi sunt ionathe obsides. et reddidit eos
parentib suis. et habitauit ionacchas in nłm. et cepit
edificare et innouare ciuiratẽ. et dixit facientib oꝑa
ut extruerent muros et montẽ syon in cͥcuitu lapidib
quadratis ad muntc̃onem et ita fecer̃t. et fuger̃t̃ alie
qui reliq̃rant legem et p̾ceptum dei. Erat enĩ hec eis
ad refugium. Et audiuit alexander rex ꝓmissam que
ꝓmiserat demetͥus iona che et nairauit ei p̾lia et uir¬
tutes quas ip̃e fecit et frẽs eius. et labores quos labora

Expanded text:
lexander Antiochi filius qui cognominatus est Nobilis et occupavit Ptolomaidam et receperunt eum et regnavit illic et audivit Demetrius rex et congregavit exercitum valde copiosum et exivit obviam illi in proelium et misit Dnificaret eum dixit enim anticipemus pacem facere cum eo priusquam faciat cum Alexandro adversus nos requoniam audierunt quod dedit ei rex in potestatem congregandi exercitum et traditi sunt Ionathae obsides et reddidit eos parentibus suis et habitavit Ionathas in Hierusalem et coepit aedificare et innovare civitatem et dixit facientibus opera ut struerent muros et montem Sion in circuitu lapidibus quadratis ad munitionem et ita fecerunt et fugerunt alienqui reliquerant legem et praecepta Dei erat enim haec eis ad refugium et audivit Alexander rex promissa quae promisit Demetrius Ionathae et narraverunt ei proelia et virtutes quas i
Abbreviated transcription (Latin):
insidiis et occiderunt eos et cecider̃t uuln̾ati multi. et
residui fugerũt in montẽ. et accepert̃ om̃ta spolia eoꝵ.
et conu̾se sunt nuptie in luctũ. et nox musicoꝵ in la¬

Expanded text:
insidiis et occiderunt eos et ceciderunt multi vulnerati et insidiis et occiderunt eos et ceciderunt multi vulnerati et residui fugerunt in montem et acceperunt omnia spolia eorum et conversae sunt nuptiae in luctum et vox musicorum
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃is sui. et cagnouit bachides et q̃rebat ocadere eum. Et
cognouit ionathas et sẏmon fr̃ eius et om̃s qui cum eo
erant. et fugerunt in desertum thecue. et conseder̃t̃ ad
aqͣm lacus asphar. et cegnouit bachides et die sabłoꝵ
uenit ip̃e et om̃is ex̾citus euis tͣnsiordanẽ. et misit frẽm
suũ ducem ppłi et rogauit nabitheos amicos suos ut
cõmendaret illis apparatum suũ qui erat copiosus. et
hannem et om̃ia que ħebat. et abierunt hñtes ea. Post
hec u̾ba renunciatũ ÷ ionathe et symoni fñ eius. quia
sam ex madaba filiam umiꝰ de magnis pͥncipib cha¬
naan cum ambitone magna. et recordati sunt sangͥ¬
nis ioħis fãis sui. et ascenderunt et absconderunt se sb̾
regum̃to montis. et leuauert̃ oculos suos et uiderunti
et ecce tumultus et apparatus multus. et sponsus ꝓces¬
sit et amici euis. et frẽs eius obuiam illis. cũ tympa¬
nis et musicis et armis multis. Et surrexet̃t ad eos ex

Expanded text:
fratris sui et cognovit Bacchides et quaerebat eum occidere et fratris sui et cognovit Bacchides et quaerebat eum occidere et cognovit Ionathas et Simon frater eius et omnes qui cum eo erant et fugerunt in desertum Thecuae et consederunt ad aquam lacus Asphar et cognovit Bacchides et die sabbatorum venit ipse et omnis exercitus eius trans Iordansuum Joannem ad Nabuthaeos amicos suos, ut commodarent ei apparatum suum, qui erat pretiosus. Et hannem et omnia quae habebat et abierunt habentes ea post haec verba renuntiatum est Ionathae et Simoni fratri eius quiasam ex Nadaba filiam unius de magnis principibus Chanaan cum ambitione magna et recordati sunt sanguinis Iohannis fratris sui et ascenderunt et absconderunt se sub tegumento montis et levaverunt oculos suos et viderunt et ecce tumultus et adparatus multus et sponsus processit et amici eius et fratres eius obviam illis cum tympanis et musicis et armis multis et surrexerunt ad eos cum
Abbreviated transcription (Latin):
dies multos. et dixerunt. Qũo cecidit porens qui saluũ
faciebat isił. et cet̾a u̾ba iude belloꝵ et uͥtutum qͣs fecit¬
Et fẽm est post obitum nide em̾serunt iniqui in om̃ib
finib istł. et exorti sunt om̃s qui oꝑabantur inqͥtarẽ.
In dieb illis fr̃a est fames magna ualde. et tradidit se
bachidi omis regio eoꝵ cum ip̃is. et elegit bachides im¬
pios uiros. et constituit eos dños region is. et exqͥ rebãt
et ꝑscrutabantur anicos iude. et adducebant eos ad ba¬
chidem. et uindicabat in illos et illudebat. et fcã: tribu¬
latio magna in iszł. quał ñ fuit ex qua die ñ est uisus
ꝓpħa in ifcł. et cong̾gati sunt om̃s amici uide et dixer̃t
ionathe. Ex quo frater tuuis iudas defunctus: uir siłis
ei ñ est qui exeat contͣ ininucos bachidẽ et cos qͥ inimi¬
cos sunt gentis nr̃e. Nunc itaq eligunus te hodie pro eo¬
in pͥncipem et ducem ad bellandũ bellum nr̃m. Et sus¬
cepit ionathas tp̃r illo pͥncipatum. et surrexit loco iude

Expanded text:
alvum faciebat Israhel et cetera verba Iudae bellorum et virtutum quas fecitet factum est post obitum Iudae emerserunt iniqui in omnibus finibus Israhel et exorti sunt omnes qui operabantur iniquitatem in diebus illis facta est fames magna valde et tradidit se Bacchidi omnis regio eorum cum ipsis et elegit Bacchides impios viros et constituit eos dominos regionis et exquirebant et perscrutabantur amicos Iudae et adducebant eos ad Bacchidem et vindicabat in illos et inludebat et facta est tribulatio magna in Israhel qualis non fuit ex qua die non est visus propheta in Israhel et congregati sunt omnes amici Iudae et dixerunt Ionathae ex quo frater tuus Iudas defunctus est vir similis ei non est qui exeat contra inimicos Bacchidem et eos qui inimici sunt genti nostrae nunc itaque te elegimus hodie esse nobis principem et ducem ad bellandum bellum nostrum et suscepit Ionathas tempore illo principatum et surrexit loco Iudae
Abbreviated transcription (Latin):
Et iratus est contͣ uiros iniquos qui ei consiliũ dede¬
rant ut ueniret in regionẽ ip̃oꝵ multos ex eis occidit.
p̃e aũ cegitabat cũ peliquis abire in regionẽ sitam.
Et cognouit conathas et misit ad eu i legatos compo¬
nere cum ip̃o pacem et reddere ei captiuitatẽ et libenter
accepit. Et fecit scd̾m u̾ba eius et uirauit nicħ se ei factu¬
rum mali om̃ib dieb uite sue. et reddidit ei captiui¬
ratem qͣm pͥus erat p̾datus de t̾ra iuda. Et conu̾sus abii
in t̾ram suam. et ñ apposuit amplius uenire in fines
euis. et cessauit gladius ex isił. et ħitauit ionathas in

Expanded text:
consilium dederant ut veniret in regionem ipsorum multos ex eis occidit ipse autem cogitavit cum reliquis abire in regionem suam et cognovit Ionathas et misit ad eum legatos conponere cum ipso pacem et reddere ei captivitatem et libenter accepit et fecit secundum verba eius et iuravit nihil se ei facturum mali omnibus diebus vitae eius et reddidit ei captivitatem quam prius erat praedatus de terra Iuda et conversus abiit in terram suam et non adposuit amplius venire in fines eius et cessavit gladius ex Is
Abbreviated transcription (Latin):
lia. qr bellũ cͣcͣ nos est et gorgias et ex̾citus eiꝰ in mõ¬
te ꝓpe nos. Sed state ũc contͣ innicos ur̃oł et expug¬
na̾te eos. et post ħ sumens spolia securi. et ad huc lo
q̃nte iuda hec ecce apparuit ꝑs q̃dam ꝓspiciens de
monte. et uidit gorgias quod in fugam conu̾si sũt¬
sui. et succensa sunt castra. fumus enĩ qui uidebat᷑
declarabat quod fc̃m ÷ quib illis conspectis timuer̃t
ualde aspicientes simul et iudam et ex̾citũ in campo
ꝑatum ad p̾lium. et fugert̃ om̃s in campo alienige¬
naꝵ. et uidas reu̾sus ÷ ad spolia castroꝵ. et accepert̃
aurũ multũ et argentũ. et iacuicdũ et pͣpuram et

Expanded text:
lia, quia bellum contra nos est, et Gorgias et exercitus eius in monte prope nos, sed state contra inimicos vestros et expugnate eos, et post hec sumetis spolia; et sicut Oquente Iuda haec apparuit pars quaedam prospiciens de monte et vidit quod in fugam conversi sunt et succensa sunt castra fumus enim qui videbatur declarabat quod factum est quibus illi conspectis timuerunt valde aspicientes simul et Iudam et exercitum in campo paratum ad proelium et fugerunt omnes in campo alienigenarum et Iudas reversus est ad spolia castrorum et acceperunt aurum multum et argentum et hyacinthum et
Abbreviated transcription (Latin):
in babiloniam. Et uenit qͥ nunnaret ei in ꝑside. qͥa
fugata sunt castra que erant in t̾ra iuda. et quia abiit
lẏsias cũ uirtute forti in primis. et fugatus est a facie
abhominatõnem qͣm edificauerant suꝑ alrare que¬

Expanded text:
st Babyloniam et venit qui nuntiaret ei in Perside quia st Babyloniam et venit qui nuntiaret ei in Perside quia fugata sunt castra quae erant in terra Iuda et quia abiit Lysias cum virtute forti in primis et fugatus est a facie abominationem quam aedificaverat super altare qu
Abbreviated transcription (Latin):
filias eius. et uiuiros erus eo turres ens suocendit igni
in cͥcuitu. Et mouit castra. at ired in t̾ram alienigenaꝵ
et ꝑambłabat samariam. In illa die ceciderũt sacerdo¬
tes in bello. dum uolunt fortiter fac̾e. dum sine ꝯsilio
exeunt in p̾lium. Et declinauit iudas in arotum in
t̾ra alienigenaꝵ. et diruit aras eoꝵ. eo spolia deoꝵ suoꝵ
succendit igni. Et cepit spolia cuictatũ. et reu̾sus est
in t̾ram iuda. Et rex antiochus ꝑambłauit suꝑio¬
res regiones. Et anduut ẽẽ ciuitatẽ elymaidem in ꝑsi¬
de nobłissima. et copiosam in argento et auro. tẽplũq
inea locuplex ualde. et illic uelamina aurea. et lorice
et scura que reliquit alexandet philippi rex macedo qͥ
regnauit pͥmus in grecia. Et uenit et q̃rebat capere¬
ciuitatem. et p̃dari eam. et ñ potuit. qm̃ innoruit ser¬
mo eis. qui erant in euutate. Et surrexerunt ĩ p̾lum
et fugit inde. et abiit cũ tristicia magna. et reu̾sus ÷¬

Expanded text:
 turres succendit in circuitu et movit castra ut iret in terra alienigenarum et perambulabat Samariam in illa die ceciderunt sacerdotes in bello dum vult fortiter facere dum sine consilio exiit in proelium et declinavit Iudas in Azotum in terra alienigenarum et vidit aras eorum et spolia deorum ipsorum succendit igni et cepit spolia civitatum et regressus est in terram Iuda et rex Antiochus perambulavit superiores regiones et audivit esse civitatem Elymaidem in Perside nobilissimam et copiosam in argento et auro templumque in ea locuples valde et illic velamina aurea et loricae et scuta quae reliquit Alexander Philippi rex Macedo qui regnavit primus in Graecia et venit et q et praedare eam et non potuit quoniam innotuit sermo his qui erant in civitate et insurrexerunt in proelium et fugit inde et abiit cum tristitia magna et reversus e
Abbreviated transcription (Latin):
de ħitantib iudeam et nłm. et ut mittẽt ad eos ex̾cccũ
ad ꝯt̾endã et excirpandam uͥtutẽ ifit. et reliquias ifit.
eret tram eoꝵ. Eo rex aslũpsit ꝑtem ex̃atus residui et
exiuit ab antio chia tiuitate regni sui anno .cͦ. xͥl. et .uii.

Expanded text:
de inhabitantibus Iudaeam et Hierusalem ut mitteret ad eos exercitum de inhabitantibus Iudaeam et Hierusalem ut mitteret ad eos exercitum ad conterendam et extirpandam virtutem Israhel et reliquias Hierusalem eret terram eorum et rex adsumpsit partem exercitus residui et exivit ab Antiochia civitate regni sui anno centesimo
Abbreviated transcription (Latin):
bm̃s g̃s in cͥciutu eoꝵ. et ꝑuenit ad regẽ nom̃ eiꝰ. et de p̾¬
liis uide narrabant om̃s gs̃. Ut audiuit añ antiochus
sermones istos iratꝰ ÷ aĩo. Et misit et cong̃gauit ex̾citũ
uniu̾si regni sui. castra fortia ualde. et aꝑuit erariũ
suũ et dedit stipendia ex̾citui in annũ. et mandauit
illis ut eẽnt ꝑati ad om̃ia. et uidit qd̾ de fecit pecunia
de thesauris siis. et tributa regionis modeca p̃p dissen
erant a pͥmis dieb et tumuit ne ñ hret et semel et bis
insũptus et donatiua. et q̃ dederat añ larga manu. et
ab̾dau̾at suꝑ reges qui añ eũ fuerant ꝯsternatꝰ : aĩo
ualde. et cogitauit ire in ꝑsidem ut acciꝑet tribirta regi¬
onum. et cong̾garet argentũ multũ. et reliqͥt lisiam
hõiem nobilem de gn̾e regali suꝑ negotia regia a flũie
eufraten usq ad slum̃ egipti. et ut nutͥet anuochũ fi¬
lium suũ donec rediret. et tradrdit ei mediũ excitum
et elephanres et mandauit ei de om̃ib q̃ uolebat. et

Expanded text:
n circuitu eorum et pervenit ad regem nomen eius et de proeliis Iudae narrabant omnes gentes ut audivit autem Antiochus sermones istos iratus est animo et misit et congregavit exercitum universi regni sui castra fortia valde et aperuit aerarium suum et dedit stipendia exercitui in annum et mandavit illis ut essent parati ad omnia et vidit quod defecit pecunia de thesauris et terant a primis diebus et timuit ne non haberet et semel et bis in sumptus et donativa quae dederat ante larga manu et abundaverat super reges qui ante eum fuerant consternatus erat animo valde et cogitavit ire in Persidem et accipere tributa regionum et congregare argentum multum et reliquit Lysiam hominem nobilem de genere regali super negotia regia a flumine Eufraten usque ad flumen Aegypti et ut nutriret Antiochum filium suum donec rediret et tradidit ei medium exercitum et elefantos et mandavit ei de omnibus quae volebat et
Abbreviated transcription (Latin):
uiris istis et quo eos ducemꝰ. eo sc̃a tua ꝯculcata sunt
et contaminata st̃. Sac̾dotes tui fc̃i sunt in luctu. et ĩ¬
hũilitate. et eoce natõnes conuenert̃ adu̾sũ nos. ut

Expanded text:
us istis et quo eos ducemus et sancta tua conculcata sunt us istis et quo eos ducemus et sancta tua conculcata sunt et contaminata sunt et sacerdotes tui in luctu et humilitate et ecce nationes convenerunt adversu
Abbreviated transcription (Latin):
mala. et ex̾citus applicabat ad fines eoꝵ. Et cognourũt
u̾ba regis q̃ mandauit ppło fac̾e in int̾itũ eo ꝯsũmat̃o¬
nem. Et dixert̃ unusqͥsq ad ꝓximũ suũ. Erigamus de¬
iectõnem pͥp nr̃i. et pugnemus ꝓ ppło nr̃o et scĩs nr̃is. ec
cong̾gabꝰ conuent᷑ ut ẽẽnt ꝑati in p̾liũ. et ut orarent
de natis eiꝰ. et sc̃m ꝯculcabatur. et filii aliengenaꝵ
erant in arce. ibi erat habitatio gentiũ. et ablatũ est
uoluntas a iacob. et defecit ibi tybia et cythara et con
oronis erat in masphat aũ in ifił. Et ieunabãt illa
die. et induer̃t se ciliciis et cin̾es posuer̃t̃ in capite suo
et destituer̃t uestim̃ta sua et expander̃t libros legis¬
dei de quib scrutabantut g̃s siłitudinẽ simulacroꝵ
suoꝵ. et attulert̃ ornam̃ta sac̾dotalia. eo pͥmitias et
decimas. et suscitauer̃t narareos qͥ impleu̾ant dies. et
clamauer̃t̃ uoce magna in celũ dũtes. Quid faciemꝰ¬

Expanded text:
tus adplicabat ad fines eorum et cognoverunt verba regis quae mandavit populo facere in interitum et consummationem et dixerunt unusquisque ad proximum suum erigamus deiectionem populi nostri et pugnemus pro populo nostro et sanctis nostris et congregatus est conventus ut essent parati in proelium et ut orarent de natis eius et sanctum conculcabatur et filii alienigenarum erant in arce ibi erat habitatio gentium et ablata est voluptas ab Iacob et defecit ibi tibia et cithara et congorationis erat in Masefat ante Israhel et ieiunaverunt illa die et induerunt se ciliciis et cinere in capite suo et destituerunt vestimenta sua et expanderunt librum legis de quibus scrutabantur gentes similitudinem simulacrorum suorum et adtulerunt ornamenta sacerdotalia et primitias et decimas et suscitaverunt nazoreos qui impleverant dies et clamaverunt voce magna in caelum dicentes quid faciem
Abbreviated transcription (Latin):
natum. et porras exustas. et in atͥis uirgulta nata sũ
in saltu uł in montib. et pastoforia diriita. et scide¬
runt uestim̃ta sua et planxer̃t planctu magno. et
imposuert̃ cii̾em suꝑ cap̃ suũ. et cecider̃t in faciem
suꝑ t̾ram. ex exclamauer̃t tubis signoꝵ. et clamauer̃t
in celum. Tunc ordinauit udas uiros ut pugnarẽt
adu̾sus eos qui erant in arce donec emundarent scã.
et elegit sac̃dotes sine macła. uoluntatẽ hñtes in lege

Expanded text:
natum et portas exustas et in atriis virgulta nata sicut natum et portas exustas et in atriis virgulta nata sicut in saltu vel montibus et pastoforia diruta sciderunt vestimenta sua et planxerunt planctu magno et inposuerunt cinerem et ceciderunt in faciem super terram et exclamaverunt tubis signorum et clamaverunt in caelum tunc ordinavit Iudas viros ut pugnarent adversus eos qui erant in arce donec emundarent sancta et elegit sacerdotes sine macula voluntatem habentes in lege
Abbreviated transcription (Latin):
fortem nimis et orauit et dix̃. Benedt̃s es saluato
isrł qui contͥuisti impetũ potestatis in manu serui
tui dauid et tradidisti castra alienigenaꝵ ĩ manu
ionache filii saul et armigi euis. conclude ex̾cctum
istũ in manu pͥp tui ifł. et ꝯfundantur in ex̾crtu
suo et equitib. da illis fortitudĩem. et rabefac au¬
daciam uͥtutis eoꝵ et ꝯmoueantur ꝯtutõne sua.
deice eos gladio diligentiũ te. et collaudent te om̃s
qͥ nouer̾t nom̃ tuum in ymnis. Et ꝯmiser̃t p̾liũ
et cecider̃t de ex̾cim lysie .u. milia uiroꝵ. uidens aũ
lẏsias suoꝵ fugam et iudeoꝵ audaciam. et quod
pati eẽnt aut u̾iu̾e aut mori. fortiter. abut antio¬
chiam et elegit mileces. ut młti plicati nnsũ uenirert
in uideami. Dixit aũ uidas et fres eius. exce cont̾ti sunt
inimici nr̃i ascendamꝰ ñc mundare sc̃a et renouare.
Et cong̾gatus ÷ om̃is ex̾citus. et ascender̃t in montem
syon. et uider̃t sc̃ĩficatõnem desercam. et altare ꝓpha¬

Expanded text:
et oravit et dixit benedictus es salvator Israhel qui contrivisti impetum potentis in manu servi tui David et tradidisti castra alienigenarum in manus Ionathae filii Saul et armigeri eius conclude exercitum istum in manu populi tui Israhel et confundantur in exercitu suo et equitibus da illis formidinem et tabefac audaciam virtutis eorum et commoveantur contritione sua deice eos gladio diligentium te et conlaudent te omnes qui noverunt nomen tuum in hymnis et commiserunt et ceciderunt de exercitu Lysiae quinque milia virorum videns autem Lysias suorum fugam et Iudaeorum audaciam et quod parati sunt aut vivere aut mori fortiter abiit Antiochiam et elegit milites ut multiplicatus rursus veniret in Iudaeam dixit autem Iudas et fratres eius ecce contriti sunt inimici nostri ascendamus nunc mundare sancta et renovare et congregatus est omnis exercitus et ascenderunt in montem Sion et viderunt sanctificationem desertam et altare profa
Abbreviated transcription (Latin):
gladio suo. Siłis fc̃s ÷ leoni in oꝑib suis. et sicut¬
ꝑscrutans eos. et qͥ conturbabant ppłm suũ. sueren¬
dit flãmis. et repulsi sunt inimici p̾timore euis
et om̃s oꝑari iniqͥtatis ꝯturbati sunt. eo directa at
salusin manu eisis exabbauit roges mubtos. et lecficauit
iacob in oꝑib suis. et in scłm inemoria eius in bñdictõe.
et ꝑambłabat ciurtates uida. et ꝑdidit impios ex eis. et
gauit ꝑeuntes. Et congregauit apolloniꝰ g̃s̃. et a samaria
urtutem młtam et magnam ad bellandũ cͣc iscł. et cog¬
nouit iudas et exiit obuiam illi. et ꝑcussit eo occidit᷑
illũ. et ceridert̃ uuln̾ati multi. et reliqui fuger̃t. et acce¬
pir spolia eoꝵ. et gladiũ apollonii abstulit uidas. et era
pugnans in eo om̃ib dieb. Et audiuit seron pͥnceps ex̾¬

Expanded text:
o: Similis factus est leoni in operibus suis, et perseperscrutans eos; et qui conturbabant populum suum succendit flammis. Et repulsi sunt inimici prae timore ejusta est salus in manu eius et exacerbabat reges multos et laetificabat Iacob in operibus suis et in saeculum memoria eius in benedictione et perambulavit civitates Iuda et perdidit impios ex eis et ae et congregavit pereuntes et congregavit Apollonius gentes et a Samaria virtutem multam et magnam ad bellandum contra Israhel et cognovit Iudas et exiit obviam illi et percussit et occidit illum et ceciderunt vulnerati multi et reliqui fugerunt et accepit spolia eorum et gladium Apollonii abstulit Iudas et erat pugnans in eo om
Abbreviated transcription (Latin):
atͥa scificauenint. Et fecerunt uasa scã noua et iutule¬
runt caudelabrũ et altare incensoꝵ. et m̃sam in tem¬
plum ec incensum posuer̃t suꝑ altare. et accenderĩto
lucernas que suꝑ candelabrum eranti et lucebant ini
tẽplo. Et posuerunt suꝑ m̃sam panes. et appenderunt
uelamina et consumauer̃t om̃ia oꝑa que fecetant.
Et añ matutinum surrexer̃t qͥnta et iucesima m̃sis
noni hic m̃sis casseu. cenresimi et quadgesimi sexti
anni. et obtuler̃t sacrificiũ scd̾m legem suꝑ altare
holocaustoꝵ nouum quod fecer̃t scd̾m tẽpus eo scb̾m
diem in qua ꝯtaminauer̃t̃ illud g̃s in ip̃o renouatũ

Expanded text:
t fecerunt vasa sancta nova et intulerunt candelabrum et altare incensorum et mensam in templum et incensum posuerunt super altare et accenderunt lucernas quae super candelabrum erant et lucebant in templo et posuerunt super mensam panes et adpenderunt vela et consummaverunt omnia opera quae fecerunt et ante matutinum surrexerunt quinta et vicesima mensis noni hic mensis casleu centesimi quadragesimi octavi anni et obtulerunt sacrificium secundum legem super altare holocaustorum novum quod fecerunt secundum tempus et secundum diem
Abbreviated transcription (Latin):
Qũo pot̾imꝰ pauci pugnare adu̾sus młtitudinẽ tantã
et tam fortem. et nos fatigati sumꝰ itiunio hodie. et ait¬
uidas. facile est concludi multos in manꝰ paucoꝵ. et ñ
: diffc̃a in conspectu dei celi lib̾are in młtis et ĩ paucis.
titudo est. ip̃i ueniunt ad nos ĩ młtitudĩe ꝯtumaci. et
suꝑbra. ut disꝑdent nos et uxores nr̃as et filios nr̃os. et
gib nr̃is. et ip̃e dñs cont̾et eos añ faciẽ nr̃am. uos autẽ
ne timu̾itis eos. Ut cessauit aũ loqui insiluit in eos su¬

Expanded text:
o poterimus pauci pugnare adversus multitudinem tantam et tam fortem, et nos fatigati sumus jejunio hodie? respondit: Facile est concludi multos in manus paucorum; et non est differentia in conspectu Dei coeli liberare in multis vel in paucis, titudo. ipsi veniunt ad nos in multitudine contumaci et superba ut disperdant nos et uxores nostras et filios nostros et gibus nostris et ipse Dominus conteret eos ante faciem nostram vos autem ne timueritis eos ut cessavit au
Abbreviated transcription (Latin):
lectori lucidior fiat. Tu uero si quid in memorato ope
tibi gratum atq utile inuen̾is largitori om̃ium bonoꝵ
inde grãs referas. si quid aũ rep̾hensibłr in eo ẽẽ ꝓspexił
ur̃e infirmitati et imꝑiue deputes. et ap̃ clem̃tem iu¬
dicem ueniam impetiare nob̃ ꝑ sacras oratõnes festines.
sicq optimo largitori dignũ honorem. fragiliq opi¬
fici oportunum conferes solatium. fr̃nctatem tuam
diuina maiestas ꝓsꝑis successib pollentem et̾ne bea¬
titudinis gaudia ꝓ merentem om̃i tempore mei me¬
morem conseruare dignecur.

Expanded text:
lectori lucidior fiat. Tu vero, si quid in memorato opere lectori lucidior fiat. Tu vero, si quid in memorato opere tibi gratum atque utile inveneris, largitor omnium bonorum mihi gratias referat; si quid autem reprehensibile in eo esserae infirmitati et imperitiae deputes et apud clementem judicem veniam impetrari nobis per sacras orationes festines, sicque optimo largitori dignum honorem et fragili opifici opportunum conferes solatium. Fraternitatem tuam divina majestas prosperis successibus pollentem et aeternae beatitudinis gaudia promerentem omni tempore nostri memorem conservare dignetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Deu̾entissimo et om̃i caritatis officio
lignissimo getoldo sacri palatii archidiacono
Babanus uilis seruoꝵ dei. seruoꝵ dei seruuł in xp̃o sa¬
lutem. Nemini me in palatio uuangionũ ciuiratis
constitutum cecum hr̃e sermonem de eminentia sc̃aꝵ
scripturaꝵ. et de difficultate diuinaꝵ historiaꝵ. in
quib ñ solum ꝑ aliqͣnta loca p̃p uarietatem et situm¬
ꝓuintiaꝵ obscurus ÷ sensus. quin ⁊̃ ꝑ tropos figͣaꝵ
ꝯccultus ÷ intellectus. et quia eodem tẽpore cõm̃tarios
conferre. quod aliis gratis contulerim ꝓuide. quia sa
moꝵ ꝑuenire facias. De cet̾o quoq uolo sc̃itatem tu¬
am scire. quod ip̃m opus ideo ꝑtim de diuina histo¬
ria ꝑtim de iosephi iudeoꝵ historia traditõne. ꝑtim
uero de aliaꝵ gentium historus contexui. ut quia ñ
tm gentis uidee et pͥncipum eius. sed et aliaꝵ gentiũ
siłr in ip̃o libro m̃tio fit ex multoꝵ libroꝵ collatc̃e.
uentas sacre histone pareat. et sensus narrõnis eius

Expanded text:
erendissimo, et omni charitatis officio dignissimo, GEROLDO, sacri palatii archidiacono, RABANUS, vilis servorum Dei servus, in Christo, salutem. Memini me in palatio Vangionum civitatis constitutum tecum habere sermonem de eminentia sanctarum Scripturarum, et de difficultate divinarum historiarum, in quibus non solum per aliquanta loca pprovinciarum obscurus est sensus, quin et per tropos figurarum occultus est intellectus; et quia eodem tempore commentariosconferre quod aliis gratis contulerim. Proinde quia jilitatem pervenire facias. De caetero quoque volo sanctitatem tuam scire quod ipsum opus ideo partim de divina historia, partim de Josephi Judaeorum historici traditione, partim vero de aliarum gentium historicis contexui, ut quia non tantum gentis Judaeae ac principum ejus, sed et aliarum gentium similiter in ipso libro mentio fit, ex multorum librorum collatione veritas sacrae historiae pateat, et sensus narrationis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
regni in scła. helias dum zelat relũ receptus est iu
celum. ananias azaras. misael credentes liberati
sunt de ssama. daniel in sua simplicitate liberatꝰ
est de ore leonum. et ita cogitate ꝑ gn̾atõnẽ et gn̾atõ¬
nem. quia om̃s qui sꝑant in eũ non ĩ firmaitur.
et a u̾bis pecẽoris ne timu̾itis. quia gła eius steraus
et u̾mis. et hodie excollitur. et cras ñ inueniecur. qͥa
conu̾sus: in t̾ram. et cogiratio eius ꝑiit. uos ergo filii
confortamini et uuiliter agite in lege. qr cũ fecentis¬
tis. et ecce symon frat̾ ũr scio quod uir consilii est

Expanded text:
regni in saecula. Helias dum zelat zelum legis, raptus est ad coelum. Ananias, Azarias, et Misahel credentes liberati sunt de flamma. Daniel in sua simplicitate liberatus est de ore leonum. Et ita cogitate per generationem et generationem, quia omnes qui sperant in eum non infirmabuntur.  viri peccatoris non timueritis quia gloria eius stercus et vermis est hodie extollitur et cras non invenietur quia conversus est in terram suam et cogitatio eius periet vos ergo filii confortamini et viriliter agite in lege quitis et ecce Simeon fra
Abbreviated transcription (Latin):
duces pͥp tͥbunos et cemutiones. et pentecontarcos et de¬
curiones. et dix̃ his qui edificabant domos. eo sponsa¬
bant upores. et plantabant uineas et formidolosis. ut
rediret unusqͥsq i domũ suam scd̾ legem. et moue¬
runt castra. et collocauer̃t ad austrũ ammaũ. et ait
iudas. Accingimini et estote filii potentes. et estote pa¬
qͥnq milia niroꝵ. et m ille equites electos. et mou̾nt
castra nocte ut applicarent ad castra iudeoꝵ. et ꝑcu¬
fent eos subito. Et filii qͥ erant ex arce erant illis du¬
ces. Et audiuit uidas et surrex̃ ip̃e et potentes ꝑcut᷑e
uͥtutem ex̾cituũ regis que erat manimaũ. Adhuc
i disꝑsus erat ex̾citus a castͥs. et uenit gorgias in
castra ude nocte. et neminẽ inuenit. et q̃rebat eos
in montib. q̃m dixt fugiunt hii a nob̾. Et cum dies
fc̃s ẽẽt apparuit iudas in campo cũ trib milib iuroꝵ
gentium ualida et loricatos et eqͥtatus eoꝵ. et hii docti

Expanded text:
duces populi tribunos et centuriones et pentecontarcos et decuriones et dixit his qui aedificabant domos et sponsabant uxores et plantabant vineas et formidolosis ut redirent unusquisque in domum suam secundum legem et moverunt castra et conlocaverunt ad austrum Ammaum et ait Iudas accingimini et estote filii potentes et estote paquinque milia virorum et mille equites electos et moverunt castra nocte ut adplicarent ad castra Iudaeorum et percuterent eos subito et filii qui erant ex arce erant illi duces et audivit Iudas et surrexit ipse et potentes percutere virtutem exercituum regis quae erat in Ammaum adhuc enim dispersus erat exercituscastra Iudae noctu et neminem invenit et quaerebant eos in montibus quoniam dixit fugiunt hii a nobis et cum dies factus esset apparuit Iudas in campo cum tribus milibus virogentium valida et loricatos et equitatus in circuitu eorum et hii docti
Abbreviated transcription (Latin):
et speciositas inumutata ÷ om̃is maritus sumpsit
laũitum. et que sedebant in thoro maritali luge¬
bants et cõmota est t̾ta suꝑ habitantes in ea. et uni¬
u̾sa domus iacob indu it confusionem¶ et pꝰt duos
annos dierum misit rex pͥncipem tributoꝵ in ciui¬
tates uida et uenit irłm cum turba magna. et locu¬
tus est ad eos u̾ba pacifica in dolo et crediderunt. ei.
Et irruit suꝑ ciuitatẽ repente. et ꝑcussit eam plaga.
et ꝑdidit ppłm multum ex ifił et accepit spolia eiui¬
tats. et succendit eam igni. et destruxit domos eius et
muro s eius in cͥcuitu. et captiuas duxerunt młree.
et natos et pecora possiderunt et edificauert̃ ciitatẽ
dauid muro magno et firmo. et turib firmis. et
fc̃a ÷ illis in arcem. Et posuerunt illic gentem pec̃coꝵ
uiros iniquos. et conualuer̃t in ea. ec posuerunt ar¬
ma et escas et congregauer̃t spolia nrłm et reposuer̃t
illic. et fcĩ sunt in laqueũ magnum. Et fc̃m est hoc

Expanded text:
ritus sumpsit lamentum quae sedebant in toro maritali lugebant et commota est terra super habitantes in ea et universa domus Iacob induit confusionem et post duos annos dierum misit rex principem tributorum in civitates Iuda et venit Hierusalem cum turba magna et locutus est ad eos verba pacifica in dolo et crediderunt ei et inruit super civitatem repente et percussit eam plaga et perdidit populum multum ex Israhel et accepit spolia civitatis et succendit eam igni et destruxit domos eius et muros eius in circuitu et captivas duxerunt mulieres et natos et pecora possederunt et aedificaverunt civitatem David muro magno et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniquos et convaluerunt in ea et posuerunt arma et escas et congregaverunt spolia Hierusalem et reposuerunt illic et facti sunt in laqueum magnum et factum est hoc
Abbreviated transcription (Latin):
latores estote legis. et date aĩas ur̃as ꝓ testam̃to pa¬
trum. Et mem̃tote oꝑm patrum que fecert̃ in gn̾a¬
tõnib suis. et accipietis głam magnam. et nomea
angustie sue custodiuit mandatũ. et fõs ÷ dominꝰ¬

Expanded text:
latores estote legis et date animas vestras pro testamento palatores estote legis et date animas vestras pro testamento patrum et mementote operum patrum quae fecerunt in generationibus suis et accipietis gloriam magnam et nomen aangustiae suae custodivit mandatum et factus est domin
Abbreviated transcription (Latin):
in die illa dicentes. Om̃is ho quicũq ueneritad no
in bello u die sabb̃oꝵ pugnemus adu̾sũ eũ. et ñ
moriamur om̃s sicut mortui sunt frẽs nr̃i ĩ occultiᷤ.
Q̃unt congregata est ad eos synagoga uideoꝵ. fortis
lurib. Ex ifił om̃is uoluntarius in lege. Et om̃ł qui
sugiebant a malis additi sunt ad eos. et fc̃i sunt illis ad
firmam̃tum. et collegerunt ex̾citum et ꝑcusser̃t pecc̃ores
in ira sua. et uiros iniquos in in dignatõne sua. et
cet̾ fuger̃t ad natõnes ut euaderent. et cͥcuiuit mata¬
thias et amici eius eo destruxer̃t aras. et cͥcũcider̃t pu̾os
incͥcumcisos quotquot uiuenert̃ in finib iscłin for¬
titudine. et ꝑsecitti sunt filios suꝑbie. et ꝓsꝑatum÷
opus in manib eoꝵ. et obtinuerunt legem de mani¬
b gentibm. et de manib regum. et ñ dederũt cornu
dix̃ filiis suis. ñc confortata ÷ suꝑbia et castigatio. et
tp̃s eu̾sionis. et ira indignatõmis. Nunc gͥ ꝯ filii emi¬

Expanded text:
s homo quicumque venerit ad nos in bello die sabbatorum pugnemus adversus eum et non moriemur omnes sicut mortui sunt fratres nostri in occultis tunc congregata est ad eos synagoga Asideorum fortis viribus ex Israhel omnis voluntarius in lege et omnes qui fugiebant a malis additi sufirmamentum. et constituerunt uirtutem, et percusserunt peccatores in ira sua et uiros iniquos in indignatione. et ceteri fugerunt ad nationes, ut se liberarent, et circuiuit Matathias et amici eius, et destruxerunt aras et circumciderunt pueros incircumcisos quotquot inuenerunt in finibus Israel in fortitudine, et persecuti sunt filios superbiae et prosperauit opus in manu eorum et obtinuerunt legem de manibus gentium et de manibus regum et non dederunt cornu dixit filiis suis nunc confortata est superbia et castigatio et tempus eversionis et ira indignationis nunc ergo o filii aemu
Abbreviated transcription (Latin):
mauit mathathias uoce magna in auitate dicens.
Om̃is qui zelum ħt legis statuens testam̃tum exeat
post me. et fugit ip̃e et filii eius in montes. et reliq̃¬
runt quẽcũq halebant in cuutate. Tunc descender̃t
multi q̃rentes uiditum et iusticiam in desertũ. ut se¬
derent ibi ip̃i et filii eoꝵ. et młres eoꝵ et pecora eorum.

Expanded text:
mavit Matthathias voce magna dicens omnis qui zelum habet legis statuens testamentum exeat post me et fugit ipse et filii eius in montes et reliquerunt quaecumque habebant in civitate tunc descenderunt multi quaerentes iudicium et iustitiam in desertum ut sederent ibi ipsi et filii eorum et m
Abbreviated transcription (Latin):
regni grecoꝵ. In dieb illis exierunt ex isrł fiulii unqͥ.
et suaserunt multis dicentee. Eamus et disponamꝰ
bonus iusus ÷ sermo in oculis eoꝵ. et destinauerunt
testatem ut fac̃ent iusticias gentium. et edificauert̃
gimascum in ierosolimis. scd̾m leges natõnum:
et fecerunt sibe p̃pucia. et recesserunt a testam̃to sc̃o.
et iuncti sunt nat̃onib. et uenundati sũt ut fac̾ent
malum. Et ꝑatum ÷ regnum in conspectu antiochi
et cepit regnare in t̾ra egipti ut regnaret super duo
regnas et intrauit in egiptum᷑ multieudine graui.

Expanded text:
est: « In diebus illis exierunt ex Israel filii iniqui, et suaserunt multis dicentes: Eamus et disponamusbonus visus est sermo in oculis eorum. Et destinaverunttestatem ut facerent iustitiam gentium et aedificaverunt gymnasium in Hierosolymis secundum leges nationum et fecerunt sibi praeputia et recesserunt a testamento sancto et iuncti sunt nationibus et venundati sunt ut facerent malum et paratum est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra Aegypti ut regnaret super duo regna et intravit in Aegyptum in multitudine gravi
Abbreviated transcription (Latin):
fecit reges t̾re. et ꝑtͣnsiit usq ad fines t̾re. et accepit spo¬
lia mubatudinis gentiũ. et siluit t̾ra in conspectu eiꝰ
et congregauit uͥtutem ex̃citum fortem nimis. et exal¬
tatum ÷ et eleuatum cor eius. et obtinuit regiones gen-¬
tium. et tirannos. et fũ sunt illi in tributum. et post
hec decidit in lectum. et oognouit quod moretetur. eo
uocauit pu̾os suos nobiles qui secum erant nutriti
a iuuentute sua. et diuisit illisregnũ suum cum
ad huc uiu̾et. et regnauit a lexander annis .xii. et mor¬
tuus est et obtinuerunt pu̾i eius regnum unusqͥsq
in loco suo. Et imposuert̃ sibi om̃s diademata post
mortem eius et filii eoꝵ pt eoł annis multis. et mul¬
tiplicata sunt mala in t̾ra. Et exiit exeis radix pecca¬
trix antiochus illustris filius antiochi regis. qui fue

Expanded text:
accepit spolia multitudinis gentium et siluit terra in conspectu eius et congregavit virtutem exercituum fortem nimis et exaltatum est et elevatum cor eius et obtinuit regiones gentium et tyrannos et facti sunt illi in tributum et post haec decidit in lectum et cognovit quia moritur et vocavit pueros suos nobiles qui secum erant nutriti a iuventute et divisit illis regnum suum cum adhuc viveret et regnavit Alexander annis duodecim et mortuus est et obtinuerunt pueri eius regnum unusquisque in loco suo et inposuerunt sibi omnes diademata post mortem eius et filii eorum post eos annis multis et multiplicata sunt mala in terra et exiit ex eis radix peccatrix
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃a est ext̾a a semine suo. et nati eius reliq̃ runt eam.
Sc̃ificatio eius desolata est sicut solitudo. dies festi
eius conu̾si sunt in luctum. salba eius in obpbriũ.
honores eius in nichilum. Scd̾m głam eiꝰ multipli-¬
cata est ignomuinia eius. et sublimitas eius conu̾sa
est in luctum. Et scͥpsit rex antiochus om̃i regno suo
ut ẽẽt om̃is ppłs unus. et reliq̃runt untisqͥsq legẽ
suam. et consenser̃t̃ om̃s gentes scd̃m u̾bum regis
antiochi. et multi ex isrt᷑ consensert᷑ eis. et sacͥficaue

Expanded text:
facta est extera semini suo et nati eius reliquerunt eam sanctificatio eius desolata est sicut solitudo dies festi eius conversi sunt in luctum sabbata eius in obprobrium honores eius in nihilum secundum gloriam eius multiplicata est ignominia eius et sublimitas eius conversa est in luctum et scripsit rex Antiochus omni regno suo ut esset omnis populus unus et reliquerunt unusquisque legem suam et consenserunt omnes gentes secundum verbum regis Antiochi et multi ex Israhel consenserunt ei et sacrificave
Abbreviated transcription (Latin):
os de lacu in quo ñ erat aqua. conu̾timini ad munit̃o¬
nem unice spei. hodie quoq annuntians duppliua red¬
dam tibi. q̃m extendam mͥ iudam quasi arcũ. imple¬
ui t̾ram effraim. et suscitabo filios tuos syon. suꝑ filios
tuos gretia. et ponam te quasi gładium fortium. et do¬
minus d̾s suꝑ eos uidebttur. et exibit ut fulgur gladi¬
us eius. et dñs deus in tuba canet. et ita uadet in turbi¬
ne austri dñs ex̾cituum et ꝓteget eos. et deuorabunt et

Expanded text:
on est  Al. erat aqua. Convertimini ad munitionem vincti spei, hodie quoque annuntians duplicia reddam tibi. Quoniam extendi mihi Judam quasi arcum, implevi Ephraim: Et suscitabo filios tuos, Sion, super filios tuos, Graecia: et ponam te quasi gladium fortium. Et Dominus Deus super eos videbitur, et exibit ut fulgur jaculum ejus: Et Dominus Deus in tuba canet, et vadet in turbine austri. Dominus exercituum proteget eos: et devorabunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
ris regis et ex̾citui qui erant in ułm cuutate dauid.
qm̃ discessissent uiri quidã qui dissipauer̃t manda-¬
tum regis in loco occulto in deserto. et abissent post
illos multi. et statim ꝑrexerunt ad eos. et constituer̃t
adu̾sus eos p̾lium in die sabłoꝵ. et dixerunt ad eos.
Resistitis et nunc adhuc: Exite eo facite scd̾m u̾bum
regis et uiuetis. et dixert̃. Non exhibunꝰ neq facimus
tauer̃t̃ adu̾sus eos p̾lium. et ñ respondeẽt illis. n la¬
tes. Moriamur om̃s in simplieitate nr̃a. et cestes er̃t
suꝑ nos celum et t̾ra quod iniuste ꝑditis uos. Et in¬
tuler̃t̃ illis bellũ sabbis et mortui sunt ip̃i et filii¬
eoꝵ. et uxores eoꝵ et pecora eoꝵ usq ad mille animaᷤᷤ¬

Expanded text:
civitate David quoniam discessissent viri quidam qui dissipaverunt mandatum regis in loca occulta in deserto et abissent post illos multi et statim perrexerunt ad eos et constituerunt adversus eos proelium in die sabbatorum et dixerunt ad eos resistitis et nunc adhuc exite et facite secundum verbum regis et vivetis et dixerunt non exibimus neque faciemus eos proelium et non responderunt eis ntes moriamur omnes in simplicitate nostra et testes erunt super nos caelum et terra quod iniuste perditis nos et intulerunt eis bellum sabbatis et mortui sunt ipsi et uxores eo
Abbreviated transcription (Latin):
Et mathathias et filii eius constant᷑ stetert̃. Et Redeutes qͥ
missi erant ab antiocho dixer̃t̃ machatie. pͥnceps et cla¬
rissimus et magnꝰ es in hac cuutate et hornatus filiis
et fr̃ib ergo accede prior. et fac iussũ regis sicut fecer̃t
om̃s gentes et uiri uida et qͥ remanserunt in nłm.
et eris tu et filii tui inter amicos regis. et amplificatꝰ
argento et auro et mun̾ib multis. Et respondit ma¬
patrũ suoꝵ. et consentiant mandatis eiꝰ. ego et filii mei
audiemus u̾ba regis antiochi nec sacrificabimꝰ tran¬
gredientes legi nr̃e mandata ut eamus alt̾a uia. Et

Expanded text:
thias et filii eius constanter steterunt et respondentes qui missi erant ab Antiocho dixerunt Matthathiae princeps et clarissimus et magnus es in hac civitate et ornatus filiis et fratribus ergo accede prior et fac iussum regis sicut fecerunt omnes gentes et viri Iuda et qui remanserunt in Hierusalem et eris tu et filii tui inter amicos regis et amplificatus argento et auro et muneribus multis et respondit Mapatrum suorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei audibimus verba regis Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata