comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
irtutẽ gradus sunt qñ ip̃anna queq
angetur et sic ꝑ inccem̃ta m̾itorum ad
sũma ꝓlucitur cilia namq sunt irtu¬
tes er oͣrdia aliud nirtutis ꝓuectus a¬
liud ꝑfcĩs si enim et ip̃i fides ad ꝑfcĩo¬
nem suã u̾o quib dam gͣlib duce̾t᷑
b̾ ficem et quidẽ uenit ad dominũ ql
turari noluit filiũ suũ s requisitus
ancred̾et rudit creto. Domine adiu¬
ua in crecluuitate meã. pensare. Regoꝙ
clicitur. Si credebat tur incredulititẽ
dicebat: si u̾o incredulitatẽ hr̃e se none¬
rat. quom̃o crecebat. s quia ꝑ cccultã
in spirõ nem grẽ m̾itorum suoꝵ gͣͣlib
fides crescit. uno eodemq tpr̃e is qui
n ͨ ꝑ fc̃e trediderat suuł et credebat et
dominus sub messis noĩe describit
dicens. Sic ÷ regnum dei quemad̾m
si hõ iactet semen int̾ram et cormiat
et exurgat necte ac die et sem̃ gͥmi¬
uec et trescat. dum nescit ille ultro . i.
t̾ra fructificat. Primũ h̾bam. deide

Expanded text:
virtutem gradus sunt, quando unaquaeque agitur, et sic per incrementa meritorum ad summa perducitur. § 1. Aliud namque sunt virtutis exordia, aliud profectus, aliud perfectio. Si enim et ipsa fides ad perfectionem suam non quibusdam gradibus duceretur, bis fidem, Et quidam venit ad Jesum qui curari voluit filium suum; sed requisitus an crederet, respondit : Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Pensate, rogo, quod dicitur. Si credebat, cur incredulitatem dicebat? Si vero incredulitatem habere se noverat, quomodo credebat? Sed quia per occultam inspirationem gratiae meritorum suorum gradibus fides crescit: uno eodemque tempore is qui necdum perfecte crediderat, simul et credebat, et Dominus sub messis nomine describit, dicens: Sic est regnum Dei, quemadmodum si jaciat homo semen in terram, et dormiat, et exurgat nocte ac die; et semen germinet et crescat, dum nescit ille. Ultro enim terra fructificat primum
Abbreviated transcription (Latin):
de triritate dicuntur de ꝑfc̃a intelligi
possunt que semł hĩta munquam a¬
mittitur ex ordia u̾o caritatis enitũt᷑
ut crescant et conculcantur. ut defici¬
cinit. nemo .ii. repente fit su̾mus s in
bona conu̾satõne q̃ sñ ceuritate mina
÷ siminimis quisq inquo at ut ad mg¬
na ꝓuemcit. Sunt itaq gͣclus ñ solũ
int̾ rurtutẽ et nirtutẽ s ĩ meadẽ uurtu¬

Expanded text:
de caritate dicuntur, de perfecta intelligi possunt, quae semel habita nunquam amittitur. Exordia vero caritatis enutriuntur, ut crescant, et conculcantur, ut deficiant. Nemo enim repente fit summus, sed in bona conversatione, quae sine caritate nulla est, a minimis quisque inchoat, ut ad magna perveniat. Sunt itaque gradus non solum inter virtutem et virtutem, sed et in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
tñ quecumq in lege et euangelio in¬
ueniuntur uͣli uiri coħer probant:
Sunt .ni. in lege quedã moralia p̾cep¬
ta ut non eecides ⁊ s̾. ¶ Quedam mil¬
tica ut pote secrificiorum precepta
ut de agno et alia hus similia mo
ralici mandata ad nciturale ius spͭ¬
tant atq ideo nullami nurtabilita¬
tem recepisse monstrãtur. mistica u̾o
quantum ad suꝑficiem anaturali
iure ꝓbantur aliena qnͣtum ad mo¬
ralem intelligentiam inueniuntur
sibi sunnera. ꝑ ac ꝑ ħ et si secundum
sr̃ficiem iudea̾ntur eẽ mirtatee tñẜ

Expanded text:
cunque in lege et evangelio inveniuntur, naturali juri cohaerere probantur. Sunt enim in lege quaedam moralia praecepta, ut: non occides, quaedam mystica utpote sacrificiorum praecepta, ut de agno, et alia similia his. Moralia mandata ad naturale jus spectant, atque ideo nullam mutabilitatem recepisse monstrantur. Mystica vero, quantum ad superficiem, a naturali jure probantur aliena, quantum ad moralem intelligentiam, inveniuntur sibi annexa; ac per hoc, et si secundum superficiem videantur esse mutata,
Abbreviated transcription (Latin):
incipiens. ut supradictum: manet
inmobile. ¶Ius u̾o consuẽtudinis pꝰ
nͣlem legem ex ordium hũit ex quo
homines conuenientes in unum ce
perunt sinuil hĩtare ꝙ ex eo tempore.

Expanded text:
incipiens, ut supra dictum est, manet immobile. Jus vero consuetudinis post naturalem legem exordium habuit, ex quo homines convenientperunt simul habitare quod ex eo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
regasti de femina que post nul¬
bitum mariti sui sacrum nela re¬
men suꝑ caput suũ imposint. et firrẽ
se sub eodem uelamme scĩmomalez
ẽẽ. Postea u̾o ad nupcicis rediit. bonũ
regulam conturbare uoluit et ñ lime

Expanded text:
rogasti de femina, quae post obitum mariti sui sacrum velamen super caput suum imposuit, et finxit se sub eodem velamine sanctimonialem esse, postea vero ad nuptias rediit: bonum siasticam regulam conturbare voluit, et non le
Abbreviated transcription (Latin):
si ep̃t duorum testimoio sit condemp¬
nandus Quiuto: si deficientibus ac¬
cusatoribus sit regendus ad purga¬
tõnem: S exto. siremedium sit dan¬
dum ei: qui tã dilatonis uocem appel¬
latõmis echibu̾it. Sẽptimo: si mo¬

Expanded text:
o, an duorum testimonio sit condemnandus? Quinto, si deficientibus accusatoribus sit cogendus ad purgationem? Sexto, si remedium sit dandum ei, qui causa dilationis vocem appellationis exhibuerit? Septimo, si l
Abbreviated transcription (Latin):
Ouorantes parentes rebete
mumbus consulitur ꝑuela
non desponsalib. illa . tr uiliciũ expͥ¬
tat parentũ non÷ enim iurginial
pudoris elige maritũ s iam despon¬
sata iuro deꝓfectõnis de consuiet᷑¬

Expanded text:
onorantur parentes Rebeccae muneribus, consulitur puella non de sponsalibus illa enim judicium exspectat parentum: non est enim virginalis pudoris eligere maritum, sed jam desponsata viro de profectionis consulit
Abbreviated transcription (Latin):
mo pris sin et metate ad huc puella¬
ri si cegnou̾it pr̃ uotum ꝙ pollicita
 et iurcunt᷑ quo obligauit aĩam s¬
suam et tacũit non rea erit si quic
nut. nec ob noxia tenebitur spon¬

Expanded text:
n aetate adhuc puellari si cognoverit pater votum quod pollicita est et iuramentum quo obligavit animam suam et tacuerit voti rea erit quicqunt nec obnoxia tenebitur spon
Abbreviated transcription (Latin):
sucim uiro hñti. concubinã ĩ matri¬
moniũ cederit non ita accipiendum
÷ qiͣ eam coniuigato dederit iusi forte¬
et ilia mułr et ingenua fc̃a et dotri¬
ta lime et publicis nuꝑtus honesta¬
triuideatur pr̃no arbitrio femine
uurs mucte carent culpa. Si mulie¬
res q̃ auiris lẽrantur in mat̾inonio¬

Expanded text:
suam viro habenti concubinam in matrimonium dederit, non ita accipiendum est, quasi eam conjugato dederit, nisi forte illa mulier et ingenua facta, et dotata legitime, et publicis nuptiis honestata videatur. Paterno arbitrio viris junctae carent culpa, si mulieres, quae a viris
Abbreviated transcription (Latin):
tito et ad olescentula laq̃neum in¬
firmitatis sue tiuss incid̾e. si uult
nem mariti parentib deferat ne ap
petitamag̾ deb uiteri a iuro qmͣ in¬
rum ip̃a expetisse. uecudiam p̾mittat

Expanded text:
rito, adolescentula laqueum infirmitatis suae timet incidere, ut si vult nem mariti parentibus deferat; ne appetita magis debet videri a viro, quam ipsa virum expetisse. Verecundiam praemittat,
Abbreviated transcription (Latin):
bre abralam: ad regem sodo¬
morum inch̾ sumam abste cum pre¬
dei utique in pot̾ate uictoris fuit ccc
militarẽ disciplinam ut regisuent᷑
omnia. Sane hus qui secum fuissent
ad iumentũ fortasse scciaci ꝑrem emo¬
lomine non quesunt. a deo accepit si¬
cut legiius sc̃ptum quia post ħ u̾ba¬
dicens. Noli tun̾e abrahau ego pro

Expanded text:
 Abraham ad regem Sodomorum: Nihil sumam abs te, quum praeda utique in potestate victoris fuerit? Docet militarem disciplinam, ut regi serventur omnia. Sane his, qui secum fuissent in adjumentum fortasse sociati, partem emorcedem ab homine non quaesivit, a Deo accepit, sicut legimus scriptum, quia post haec fadicens: Noli timere, Abraham; ego pro
Abbreviated transcription (Latin):
ratus in ewangelio xp̃i ob tarĩs
aicieos et incentina uciorũitp̾ut
corpus suũ et s̾uituti subicit ne ali¬
is preclicans ip̃e reꝓbri iuueiat᷑ et tñ
uidit aliã lege̾ in sius m̃bris repug¬

Expanded text:
ratus in euangelium Christi, ob carnis aculeos et incentiua uitiorum reprimit corpus suum et seruituti subicit, ne aliis praedicans ipse reprobus inueniatur, et tamen uidet aliam legem in membris su
Abbreviated transcription (Latin):
dyacosnssam. aut monascia
aissistriam ht̃ aliquam accionem
ad ecit prius scissimum ep̃m cui ho¬
rum unusquisq subiaceat. ille u̾o
esm int̾eos cliuidicet et siquidem
utq ꝑs hus que uidicata sunt non¬
ad quieu̾it iubenius ꝑ lici iudicemex¬

Expanded text:
diaconissam, aut monastriam, aut ascetriam habet aliquam actionem, adeat prius sanctissimum episcopum, cui horum unusquisque subjaceat. Ille vero causam inter eos dijudicet. Et si quidem utraque pars his quae judicata sunt acquieverit, jubemus per loci judicem
Abbreviated transcription (Latin):
hint non ab alio tem. s ep̃c ip̃ius ad¬
ir debebit. Sicut nouellarum constitu¬
tio manifãt que ita lequrtur. De scĩssi¬
mis et deo cucibilibus atq renentissi¬
mis ep̃is et clicis ac monachis imꝑaitor
iustimianus augꝰ petro gloriosissimo
in ciliqiuem elitum aut montichum aut

Expanded text:
buit, non ab alio tener. sed episcopus ipsius adiri debuit, sicut novella constitutio manifestat, quae loquitur de sanctissimis et Deo amabilibus, ac reverentissimis episcopis, clericis et monachis: Imp. Justinianus Augustus Petro gloriosissimo tra aliquem clericum aut monachum, aut
Abbreviated transcription (Latin):
semunt et ob multitudinẽ delictoꝵ
nr̃orum necendi facultatem diuiuutꝰ
tissecuntur p̾stitii cum eis ultro pro
dire non debeamus et multos ꝓphetas
et apłos ip̃m quoq dñm huiuismũ di
fuisse in secutores luce clarius constet
si ꝙ p̾cipue nos qui tanquam canrictes
durcitum gregibus p̾ bemus ĩ mo et¬

Expanded text:
itudinem delictorum nostrorum nocendi facultatem divinitus assequuntur: praesertim cum eis prodire ultro non debeamus; et multos prophetas et apostolos, ipsum quoque Dominum hujusmodi fugisse insecutores, luce clarius constet. Sed quod praecipue nos, qui tanquam arietes ducatum gregibus praebemus imo
Abbreviated transcription (Latin):
qui lorum pastores sumus deo aucto
reclita diuna fu̾it pietate sopitaq¬
furentium in festatõ mor gregem re¬
quirere et inunũcollig̾e et eius ami¬
mos celestis prĩe pace apotissimũ setu¬
ritate p̾dicata sursum erig̾e debemus
licitos ut sidei uiditio p̾sentis temporiᷤᷤ
ꝯmoda fortassis ammittunt future ĩ
te spent segaudia absci ambignitate

Expanded text:
 horum pastores sumus, Deo auctorreddita divina fuerit pietate, sopitaqfurentium infestatio, mox gregem requirere et in unum colligere, et ejus animos coelestis patriae pace ac potissimum securitate praedicata sursum erigere debemusos esse solicitos, ut, si Dei judicio praesentis temporis commoda fortassis amittunt, futurae vitae se sperent gaudia absque ambiguitate
Abbreviated transcription (Latin):
yses tlidit. Siquis de es¬
pcusserit munerem mnutͥo hñtẽ
et abortinũ fecit si formatum fu̾it
det aĩam ꝓ amma. si antẽ informat᷑
formato cõri datur ñ tñ inconceptu
coris nastitur cum semine dermata.
Nam et si cum semine et amma ex¬
istit ex aũi et multe anime conlieꝑ
eunt cum sem̃ ex flexu quod̾ non per¬
fic̃ natiuitati s si prius respicicimus
iudebimus quid sequi debeamus. cõ¬
templemur fcũram cide. In adam .n.
exemplum ÷ datum ut exeo intellige¬
mus quia iam formatum corpus ac
cep̃aiam non pot̾at deus aĩam luno
tre ad miscemin ⁊ sic formare corpus
s̾ rõne infirmabatur qr pͥm̃ oporte¬
bat domũ compaginari et sic hĩtato¬
rem in luai . aĩa c̾te quia spc̃ ÷ in succo
hĩtare ñ pot̃ ideo in sangnine fertur
hĩtare. Cumg ͦ lineam̃ta compacta
latun formant in ut̾o et tam dẽ¬
diu non reputatur homicidium do-¬
nec elemta ꝯfecta suas ymagines
tat. Un de leo. ppͣ.¬

Expanded text:
yses tradidit: Si quis percusserit mulierem in utero habentem et abortivum fecerit: si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum formato corpori datur, non in conceptu corporis nascitur, cum semine derivata. Nam, si cum semine et anima existit exanimis, et multae animae quotidie pereunt, cum semen fluxu quodam non proficit nativitati. Sed, si propius respiciamus, videbimus quid sequi debeamus. Contemplemur facturam Adae. In Adam enim exemplum datum est, ut eo intelligatur quod jam formatum corpus animam accepit. Nam poterat Deus animam limo terrae admiscere, et sic formare corpus. Sed ratione infirmabatur, quia primum oportebat domum compaginari, et sic habitatorem induci. Anima certe quia spiritus est, in sicco habitare non potest, ideo in sanguine fertur habitare. Cum igitur lineamenta compacta latim formantur in utero, tamdiu non reputatur homicidium, donec elementa confecta suas imagines cat. Unde Leo P
Abbreviated transcription (Latin):
ecce siut ꝑmiserint ep̃i teneant uẽ¬
dere autem aut donare penitus non-
p̾sumant ꝙ si fec̾nt et fc̃a uendicio¬
non ualebit et de facultatibz si quas
hũt ꝓprias indempnem etcĩcim reddãt
et ꝯmunione priuentur. Item ex eod̾.

Expanded text:
e sicut permiserint episcopi teneant, vendere aut donare penitus non praesumant: quod si fecerint, et facta venditionon valebit, et de facultatibus, si quas habent proprias, indemnem ecclesiam reddant et communione priventur. 235 XXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
pontificis ꝑ seuenitem ceibe famula¬
tum dis penscitõ emm nob creclituꝰ ⁊
ad uri̾ri reatum tendit si prnarum
reguiarum sanctõm nob consenci¬
entibus uł negligentib muolenter

Expanded text:
pontifices perseverantem exhibere famulatum. Dispensatio enim nobis credita est et ad nostrum reatum tendit, si paternarum regule sanctionum nobis consentientibus vel negligentibus violentur
Abbreviated transcription (Latin):
puberes aut abolescentes incło exis¬
tunt omnes in muo conclaui atriis
maneant ut lubrice etatis annos ñ
in lieuria s inliscipluns ecc̃asticis
agent de putati ꝓ batissimo semori
heaiit. Quca si auqui exhiis pupil¬
li existunt sacerdo tali tutelar foue¬
sintur ut et urta eorum acriminib
nastus ceputentur ut nagantes fũ¬
me et suꝑce seu̾iori regula distring

Expanded text:
puberes, aut adolescentes existunt, omnes in uno conclavi atrii commaneant, ut lubricae aetatis annos non in luxuria, sed in disciplinis ecclesiasticis agant, deputati probatissimo seniori, habeant. Quod si aliqui ex bis pupilli existunt, sacerdotali tutela foveantur, ut et vita eorum a criminibus nasteriis deputentnr, ut vagantes animi et superbi severiori regula distring
Abbreviated transcription (Latin):
non benedictõ enim scic̾factõnis tra¬
dicio ÷. qui u̾o hanc non ht pp̃ delictũ
ignorancie. q uomõ alns tradet: non
enim publice neq priuate benedicat.
nec corpus domini dispenset alus. nec
alio modo munstret: s sufficiat ei ꝙ
p̾sicet et imploret a deo ut dimictat᷑
ei iniquitas ignorancie sue. maĩm÷¬

Expanded text:
Benedictio enim sanctificationis traditio est. Qui vero hanc non habet propter delictum ignorantiae, quomodo aliis tradet? Non igitur publice neque private benedicat, nec corpus Domini dispenset aliis, nec alio modo ministret; sed sufficiat ei, quod praesidet, et imploret a Deo, ut dimittatur ei iniquitas ignorantiae suae. Manif
Abbreviated transcription (Latin):
S̾uetur hunulitus regendi frangatꝰ
auctoriatas. et tũ petenda⁊ uenia aib oĩ¬
ui domino qui nomit eos quos plus
non secularium srarum ꝑiriam onta¬
re. Non enim est ÷ epaił officti gͣmati¬
carri ee ponere ne laudes iouis per¬
sonent ore pontificis. Unde gre¬

Expanded text:
servatur humilitas, regendi frangatur auctoritas. Sed tamen petenda est venia ab omnium Domino, qui novit etiam eos, quos plus non saecularium literarum peritiam ostentare. Non enim episcopalis officii est grammaticam exponere, ne laudes Jovis personent ore pontificis. Unde Gre
Abbreviated transcription (Latin):
educatõ comnunis oĩm possõ et oĩmi
una libertas aicquisitõ eorum q̃ celo
tra mariq capuntur. Item de poĩte
rei uł cõmo date peccpine restituto
siquid huic simile ẽ. nũquam iniust¬
um. s naturrile equũq hẽtur. quid

Expanded text:
educatio, communis omnium possessio et omnium una libertas, acquisitio eorum que celo, terra marique capiuntur. Item deposite rei vel commodate pecunie restitutio, si quid huic simile est, nunquam iniustum, sed naturale et equum habetur. D
Abbreviated transcription (Latin):
te optauamus in ip̃o micio g filie¬
głie uestre desiderus obeclire. insi nos
multiplex rõ ipsius non paicis tempi¬
bus ordinatonẽ differre sac̾dotu togis
anno pene dlistulimus. opinantes q ̃
melius syracusanorum ꝓuenire pos¬
set electo. S q inuoluntatis sue ꝓpo¬
temporum cliftretur spacus. et ne prui¬
lo amplius in sanirent. sicut filii nr̃i¬
uiri magnifici pͥtoris cestificatõne di¬
dicimus. ant̾ huiꝰmcdi ambiguitates
illud consulcius iulitamꝰ facienbũ
ut congrua pronidentici ccm ppͥ quã
principae constitutõ. hñtem finos et
uxorem. ad epãtus ordinem ꝓmou̾
ꝓ hibet. salua dispõne concilii munire

Expanded text:
te optaveramus in ipso initio gloriae vestrae desideriis obedire, nisi nos multiplex ratio ipsius non paucis temporibus ordinationem differre sacerdotii coegpaene anno distulimus, opinantes, quod in melius Syracusanorum provenire posset electio. Sed quia in voluntatis suae propotemporum differretur spatiis; ne paulo amplius insanirent sicut filii nostri magnifici viri praetoris testificatione didicimus, inter hujusmodi ambiguitates illud consultius judicavimus faciendum, ut congrua providentia causam, propter quam principalis constitutio habentem filios et uxorem ad episcopatus ordinem promoveri prohibet, salva dispositione consilii munire
Abbreviated transcription (Latin):
dyaconus inurorem duxerat eam.
illud aut̃ neocezariensis concilu et an¬
duritane synccli uł ex tempore uł ex
lsco intelligitur. ex tempore quia non¬
dum erat intreducta continentia mi¬
nistiorum altaris. ex lcco. quia utͣq sy¬
ncdus ÷ oriental. et orientar eccĩa non
suscep̃ gñcue uotum castitatis. Hoc tñ
diligenti obs̾uatõne custoditur. nt p̾
ad eptum sac̾derium de functa prioreux¬
ore cumqua sacerdos fc̃s filat si altam
duxerit deponatur. Item opponitur id
ꝙ legitur incanone aploril¬

Expanded text:
xerat. § 4. Illud autem Neocaesariensis et Ancyrnae synodi vel ex tempore, vel ex loco intelligitur: ex tempore, quia nondum erat introducta continentia ministrorum altaris; ex loco, quia utraque synodus orientalis est, et orientalis ecclesia non suscipit generale votum castitatis. Hoc tamen diligenti observatione custodit, ut post adeptum sacerdotium, defuncta priore uxore, cum qua sacerdos factus fuerat, si alteram duxerit, deponatur. Item opponitur illud quod legitur in canone Apo
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ggorn. duobus midis soluitur. aił
q ecc̃ia illa cͥdyaconus illemilitaue¬
rat non dum continencie uotum sus¬
cepit indyaconib et reliquus mĩst̾s.
uł quia sicut de ełcto in ep̃m supra:¬

Expanded text:
Gregorii duobus modis solvitur: vel quia ecclesia illa, cui diaconus ille ministraverat, nondum continentiae votum susceperat in diaconis et reliquis ministris; vel quia sicut de electo in epi
Abbreviated transcription (Latin):
dem syracusane urbis ex̃o priusquam
anobis inepin conting̾et ordinari. ħꝰ
exeginus cautõnem p quam et suã-
fatetur quantula cẽt p̾sentis tempis
neam forte ꝑsonam. cerebus audecit¬
usurpare eccie. et iunũsa sui epãtus q̃¬
non d nisi aut sacerdos aut dyaconus
qui relictam dyacom marito fradidit
rrensi concił. p̾b̃r ducens uxorem nõ
dyaconus iubetusr depomi. ¶ Item in
anchiritana synodo. dyacomi quimor
dinatõne suai dũt se uelle hr̃e ueores.
a conuigio. ¶S qued de esctõne obici¬
dum nisim sacris ordinib conscitut᷑.

Expanded text:
urbis episcopo, priusquam a nobis contingeret ordinari, hujusmodi exegimus cautionem, per quam et suam fateretur, quantula esset, praesentis temporis neam forte personam de rebus usurparet ecclesiae, et universa sui episcopatus quatum non debet, nisi aut sacerdos aut diaconus;e Gregorii, qui relictam diaconi marito tradidit, riensi concilio presbyter ducens uxorem, non diaconus, jubetur deponi; item in Ancyrana synodo diaconi, qui in ordinatione sua dicunt se velle habere uxores, a conjugio. Sed quod de electione objicidum, nisi in sacris
Abbreviated transcription (Latin):
quam magnum pecra ses et¬
tum sit clies obsuare et men annos¬
ses et annos et tempora situt obser¬
uant qui ctis clieb sine m̃sio sine
amius uolunt ue nolunt inchoare¬
num fausta uł in fausta etistimant
timpora nuisi huiꝰ mali magnitudĩe
extimore apli pensaremus qui de tali

Expanded text:
quam magnum peccatum sit, dies observare et menses et annos et tempora, sicut observant qui certis diebus sive mensibus sive annis volunt vel nolunt aliquid inchoarenum fausta vel infausta existiment tempora; nisi hujus mali magnitudinem ex timore Apostoli pensaremus, qui tali
Abbreviated transcription (Latin):
sn cã laborcuum inuob̃. Quod quã¬
ius tantu celebritate atii auͣcte per
orbem trarum inecc̃nis legatur ple¬
na sunt cũ conuenticula nr̃a homi¬
nibus qui tempora rerũ agendarun
amathematicis accipiurit iam u̾o ne
aliguid in choetur ant eclificioꝵ aut
gypciacos uecant sepe et nos mouere

Expanded text:
sine causa laboraverim in vobis. Quod quum tanta celebritate atque auctoritate per orbem terrarum in ecclesiis legatur, plena sunt tamen conventicula nostra hominibus, qui tempora rerum agendarum a mathematicis accipiunt. Jam vero, ne aliquid inchoetur aut aedificiorum, aut gyptiacos vocant, saepe etiam nos monere
Abbreviated transcription (Latin):
dicit aptaui uos uniuiro iurgineᷤ
tristã ex hib̾e xp̃o. Nouit autẽ ille
fetare quam in ip̃a ⁊ carne potuit
mrͣ sũ corruptone procreare. sit a
ꝑ hanc unus consideratam opiouẽ¬

Expanded text:
dicit: aptaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. nouit autem ille fetare, quem in ipsa etiam carne potuit mater sine corruptione procreare. fit autem per hanc minus consideratam opin
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtate nomuuibent. Hinc arguntat᷑
quidam dutes. Siuiro suo uiuo que
tui mors ultrai non dominabitur. Q¬
gͦ coniugiũ eiꝰ elegit. si hoĩ nubat᷑
ad ult̾aꝰ. Qui ħ clicuit acute mouẽ¬
tur ꝗdẽ s parum attensunt hanc ar¬
gum̃tatõnẽ quanta. rr. sequatur
ab surclitas. Cum .n. claudabilit̾ ⁊̃ ui
uente uur ex euis conssu continen¬

Expanded text:
sanctitate non nubunt, hinc argumentantur quidam dicentes: si uiro suo uiuo quaeo ergo Christo, cui mors ultra non dominatur, quae coniugium eius elegerat. si homini nubit, adultera est. qui haec dicunt, acute qumoventur; sed parum attendunt hanc argumentationem quanta rerum sequatur absurditas. Cum enim laudabiliter etiam vivente viro ex ejus consensu continen
Abbreviated transcription (Latin):
qua ex perita et ełcta et noto rebito
oblato iã ñ solũ ea capesc̾e nupcias. s
⁊̃ si non mibatur mibere uelle damp¬
nabilez. Nam ut ħ demonsitaret
apłs nonait. cum indelicus deg̾int:¬

Expanded text:
a expetita et electa et uoti debito oblata iam non solum capessere nuptias, sed etiamsi non nubatur, nubere uelle damnabile est. nam ut hoc demonstraret apostolus. non ait: cum in deliciis egerint
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ quidem boñ÷ ꝙ uoñ semꝑ in
pp ͦ dei fuit si auqñ fuit leg̃ obseqͥũ
mnc infirmitatis remetiñ. In qui¬
urdam u̾o hũanitatis solacium fi¬
liorum quippe ꝓcreatõm oꝑam da¬
re non crumuo more ꝑnsum ꝓmiscu¬
um feminarum s honesto ordine ⁊¬
iugali: nunt ÷ in hoĩe ꝓbandus a ffectus
ĩ ip̃m tñ laudabłiꝰ transcendit. et uni¬
tit celestia cegitans aĩmus tͥanus. s

Expanded text:
in populo dei fuit aliquando legis obsequium, nunc est infirmitatis remedium, in quibusdam uero humanitatis solacium. filiorum quippe procreationi operam dare non canino more per usum promiscuum feminarum, sed honesto ordine coniugali non est in homine inprobandus affectus; etiam ipsum tamen laudabilius transcendit et uincit caelesti
Abbreviated transcription (Latin):
ysidorum quas artenborũ quis iurac
deus sit accip̃ ueut ille ciumratur in¬
telligit.s situt aluid tallida arte
uborum irare aliud simp᷑ intentõ¬
nem suam murando de minciare sic a¬
luid ÷ simplici intentõne iuramtũ
fcm̃ reciꝑe et aliud inrecipiento cal¬
liditate uti. quia sicut quisꝙͣ ap̃ de¬
ui ñ ualz aliquem led̾e sit nec pͥt̾ elꝰ
intentõnẽ ualet quis alici subuei¬
re. deus autem dupplicitatis : asꝑna-¬
tor simplitem intentõnẽ ut̾usq con¬
siderat et tam exꝑte recipientis ꝙͣ
exꝑte p̾stantis uborũ artẽ asꝑnatur

Expanded text:
rum quis jurat, Deus sic accipit, sicut ille, cui juratur, intelligit? Sed sicut aliud est callida arte verborum jurare, aliud simpliciter intentionem suam jurando enunciare, sic aliud est simplici intentione juramentum factum recipere, aliud in recipiendo calliditate uti, quia, sicut quisquam apud Deum non valet aliquem laedere, sic nec praeter ejus intentionem valet quis alicui subvenire. Deus autem duplicitatis aspernator simplicem intentionem utriusque considerat, et tam ex parte recipientis quam ex parte praestantis verborum artem aspernatur
Abbreviated transcription (Latin):
uñ quibid constellatonis et futurorũ
signe custidientib aplis ait. lies obs¬
uatis. et cũses et tempora et annos. uñ
tuneone forte sũ ca laboraĩum innob̾
Sic et ascrononia seu eciam aitrologi¬
a ap̃ catiolicos indissuetudine abĩt
quiu dum ꝓpͥa curiositate huis nimis
etant intentimuius natabant hus
que saluti aĩarum erant accõio data.
¶Qual autem sortib tredi non opor¬
ceat Ieꝵ testatur scribens ĩt̃ ionam.
exemplo io

Expanded text:
Unde quibusdam constellationes et futurorum signa custodientibus Apostolus ait: Dies observatis, et menses, et tempora, et annos. Unde timeo, ne forte sine causa laboraverim in vobis. Sic et astronomia, seu et astrologia apud catholicos in desuetudinem abiit, quia, dum propria curiositate his nimis erant intenti, minus vacabant his, quae saluti animarum erant accommodata. Quod autem sortibus credi non oportent, Hieronymus testatur, scribens super Jonam, Exemplo Jo
Abbreviated transcription (Latin):
uaniq ꝓbat̾onem iudicare aut dcĩp¬
nare desemus teste apło qui ait. tu
quis es qui iudicus ailienum s̾uum¬
suo dominostat aus caidit. mala ita¬
q ciudita nullũ moueant. net passĩ
credit. s aitẽ auclita diligenter in¬

Expanded text:
ue probationem judicare aut damnare debemus, teste Apostolo, qui ait: Tu quis es, qui judicas alienum servum? Domino suo stat aut cadit. Mala itaque audita nullum moveant, nec passim credat; sed ante au
Abbreviated transcription (Latin):
peccume ur laudis uł etiam honoris ii¬
inquirunt um hii queq quigͣdlũ uł gͣ¬
ciam inecc̃a spũalem quam comino
largiente ꝓcepunt non simplici inten¬
cone s tullibet humane cã retͥbuitõnis
exͬcent contra illud petri aplĩ. qui lroiꝰ
no de ettia auferri auferant ista de acti¬
bus suis ne fritiant comũ cer donũ

Expanded text:
m honoris inquirunt, verum hi quoque qui gradum vel gratiam in Ecclesia spiritualem quam Domino largiente perceperunt, non simplici intentione, sed cujuslibet humanae causa retributionis exercent contra illud Petri apostoli: Qui loqno de Ecclesia auferri, auferant ista de actibus suis, ne faciant domum Dei, domum
Abbreviated transcription (Latin):
debant plia sua et ponebant p̾cia eoru
añ pedes a plorum. Quoruuuus . ẜ ana¬
uaret tumurore sua saphini sentencia
non aliter sunt recipiendi nisi sua optu¬
litit. S aliud sus sponte offerre aluid
eractu n petita s sponte muna sac̃dotibꝰ
optulit. Credentes sua sponte offerebãt
q̃ instante ꝑ sequtone infidelium eis
posside non licebat. anamas queqz non
idꝗ dampnetus: qui sua nollet offerre:¬

Expanded text:
debant praedia sua, et ponebant pretia eorum ante pedes apostolorum, quorum unus, Anavaret, cum uxore sua Sapphira, sententia nec aliter sunt recipiendi, nisi sua obtulerint. Sed aliud est sua sponte offerre, aliud exacta neque petita, sed sponte munera sacerdotibus obtulit. Credentes etiam sua sponte offerebant quae instante persecutione infidelium eis possidere non licebat. Ananias quoque non ideo damnatus est, quia sua nollet offerre
Abbreviated transcription (Latin):
timoniũ publicare aut index ẽẽ posta¬
au ꝑugressu monastii peccuma sit eni¬
genda ur ex acta ꝑ soluenda. H utr̃q li¬
cite fĩ utriusq testamĩti serie comproba
tulit secum semuelem postꝙͣ ab lacta¬
tus filat intͥbus inituł et tͥbus inclis
farine et amphora nim et ad donũ comi
in usylo. mactib u̾o apłorum legͤ qd̾

Expanded text:
timonium publice dicere, aut judex esse postugressu monasterii pecunia sit exigenda, vel exacta persolvenda? Hoc utrumque licite fieri, utriusque testamenti serie comprobattulit secum Samuelem, postquam ablactatus fuerat, in tribus vitulis, et tribus modiis farinae, et amphora vini ad domum Domini in Sil
Abbreviated transcription (Latin):
nus uilianus et thodosius. Lex¬
ubemus et hortamur. ut si quis for¬
te honoratorum decurionii possõ¬
rum postremo ⁊̃ colonorum acuiͣl or¬
dinis iidice fu̾it aliqua rõne toncuss
si quis sit uenalen de iure fiuisse sinaz
siquis penã uł p̾cio remissam uł uicio
cupiditatis ingestum sicius postremo
quacumq dica de ꝓbum indicem potu¬
erit approtare: is uł adiinistrante
eo uł post ad munistratõnẽ depostam: im
publicum prodeat etuuĩ deferat delatũ
cipprobet cum ꝓban̾it. nictoriã reportatu¬

Expanded text:
ntinianus et Theodosius: Jubemus et hortamur, ut, si quis forte honoratorum, decurionum, possessorum, postremo etiam colonorum, a cujuslibet ordinis judice fuerit aliqua ratione concussus, si quis scit venalem de iure fuisse sententiam, si quis poenam vel pretio remissam vel vitio cupiditatis ingestam, si quis postremo quacumque de causa improbum iudicem potuerit approbare, is vel administrante eo vel post administrationem depositam in publicum prodeat, crimen deferat, delatum approbet, cum probaverit, et victoriam reportatu
Abbreviated transcription (Latin):
cumã accepit lege nilia repetendarum
cauetur. ne quis obmilitẽ legend ob
mittend̾ ne es accipiat nene quis obsẽ¬
tenciam in senatu concilio ne publico
dicentã peccuniã accipiat ur ob accu¬

Expanded text:
ca: § 1. Lege Julia repetundarum cavetur, ne quis ob militem legendum mittendumve aes accipiat, neve quis ob sententiam in senatu consiliove publico dicendam pecuniam accipiat, vel ob accu
Abbreviated transcription (Latin):
s si idco peccumã quis accep̃ iꝑ trũ¬
cominatus fit: pot̾ uidicium publitũ
et̃ ex senatus consultis quib penaleg̃
cornelie tem̾ uibentur qui in riccusafo¬
nem in nccentium coierint qui non ob
arcusandil uł non accusand̾ ur cenũ¬

Expanded text:
Sed si ideo pecuniam quis accepit quod crimen minatus sit, potest judicium publicum esse ex senatus consultis, quibus poena legis Corneliae teneri jubentur qui in accusationem innocentium coierint, quive ob accusandum, vel non accusandum denun
Abbreviated transcription (Latin):
a sua pubtatis cumos baptizari et
lectorum cebet ininistio sociari.qui ab
aiccessu ad olescencie usq ad q̃rtudecunũ
etatis sue annũ. si probabilr uixent. u
na tm̃ et ca quam iurgiuem tenecdictõ¬
contentus. acolitus et subdyaiconus
ẽẽ debebit. postquam ad dyaconcitus gͣ¬
dum si se ipsum p̾mitus continencia p̾¬
eunte dignum ꝓbauit accedat. si ult
quatur exinde post dereninũ epãilem tã¬
tredram por̾it ad ipisci. si tñ per hec tpra
integretais sue uite aic fidei eius fult
approluta qui uo iam etate gnͣdenus
laytoᷤ puenire festincit desiceru sui fruc¬
tum non aliter obtinebit. insi eo quod
laptratur tempore statun tempore lec¬
torun ant exor cistarum nño scciet.
Si tñ eum unam huĩsse. ur hre. et hanc
uirginem actepisse conscet ircorem. qͥ
dum iuiciatus fu̾it expleto byeniuo¬
ꝑ quinquẽniuni alius acolitus et sub¬
dyciconus fiat et sic sid oicironatum

Expanded text:
ante pubertatis annos baptizari, et lectorum debet ministerio sociari, qui ab accessu adolescentiae usque ad tricesimum aetatis annum, si probabiliter vixerit, una tantum, et ea quam virginem contentus, acolythus et subdiaconus esse debebit, postquam ad diaconii gradum, si se ipse primitus continentia praeeunte dignum probaverit, accedat. Ubi quatur. Exinde post decennium episcopalem cathedram poterit adipisci, si tamen per haec tempora integritas vitae ac fidei ejus fuerit approbata. IX. Qui vero jam aetate grandaevusrvenire festinat, desiderii sui fructum non aliter obtinebit, nisi eo quo baptizatur tempore statim 253 lectorum aut exorcistarum numero societur, si tamen eum unam habuisse vel habere, et hanc virginem accepisse constet uxorem. Qui dum iper quinquennium aliud acolythus et subdiaconus fiat, et sic ad diaconatum
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Ttem ex sexta synodo. Decodem
ubdyatonus ñ minoriuginti an¬
norum ordinetur: siquis iio inali¬
quo oroine sacerdotali p̾ter tonstitu¬
ta tempora orainctus fiit deponatur.

Expanded text:
. Item ex Sexta Synodo, c. 15.. Subdiaconus non minor viginti annorum ordinetur. § 1. Si quis vero in aliquo ordine sacerdotali praeter constituta tempora ordinatus fuerit, deponatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Lieinun a consuctudine eccĩasticci
ent qui inp̾sbiterali honore ant
dyaconi gͣrlu fu̾int consecrati hii pro
crimine aliquo suo ꝑ manus impõnẽ
remedium accipiant penitendi. qͦdi
sum sñ dubio cipłica traditio ne des

Expanded text:
lienum est a consuetudine eclesiastica, ut, qui in presbiterali honore aut diaconii gradu fuerint consecrati, hii pro crimine aliquo suo per manus inpositionem remedium accipiant penitendi. Quod sine dubio exapostolica traditione des
Abbreviated transcription (Latin):
a quidem uidentur s pond̾e uirtirtis
carent. Satris enini canonib et forẽ¬
sib legibus dam inciuuili quam in
crimriali tã clicus ad cuulem iudicẽ
ꝑthendus negatur. Unde  in epla cle¬
fratres apud presbi

Expanded text:
a quidem videntur, sed pondere carent. Sacris enim canonibus et forensibus legibus tam in civili quam in criminali causa clericus ad civilem judicem pertrahendus negatur. Unde in epist. I. CleFratres apud presb
Abbreviated transcription (Latin):
sunt dici ad sacros orcdines conscitu
nis morib uuant et cauendis et ps¬
almis iniugilent et ab omnib cor¬
exhibenda hospitalitate ad implen¬
da misericordia a nob̾ quid erct leꝙͣ¬
causis pus ac religiosis eregandum:

Expanded text:
intra extra sacros ordines constituti nis moribus vivant et canendis psalmis invigilent, et ab omnibexhibenda hospitalitate et adimplenda misericordia, nobis quid erit loqucausis piis ac religiosis erog
Abbreviated transcription (Latin):
monastus regur
erubita seorsum non d fi̾ tar
acłitis sius in ecc̃a angloꝵ que auc¬
tore deo nuꝑ ad fidem ꝑducta hãt
de iustituere comisatonem q̃ inmicio¬

Expanded text:
monasterii regulis erudita seorsum non debet fieri a clericis suis in ecclesia Anglorum, quae auctore Deo nuper ad fidem perducta est, hanc debet instituere conversationem, quae in ini
Abbreviated transcription (Latin):
ut ouinem eciam mansuetudinẽ
reingnitatis amittant. et sunt non uł
mansuetudunis. nec rinsum nec in
mansuetudine. Distinctõnem dese¬
rant discipline. quatuus ñ a compaᷤ¬
sione pietatis obourescant. cum contu¬
maces corrigunt. nec liscipline iugo¬
rem molliant. cum in firmorum anim¬
os consolantur. regrit gͦ discipline
uigor mansuetudinẽ. et mansuetudo
mendetur ex alt̾out n ͨ ugor sit rigi¬
dus. n ͨ mansuetudo sit clissoluta. ¶dẽ
erai iusticia com

Expanded text:
ut omnem etiam mansuetudinem benignitatis amittant, et sunt nonnullmansuetudinis, nec rursum in mansuetudine districtionem deserant disciplinae, quatenus nec a compassione pietatis obdurescant, cum contumaces corrigunt; nec disciplinae vigorem molliant, cum inos consolantur. Regal ergo disciplinae vigor mansuetudinem, et mansuetudo mendetur ex altero, ut nec vigor sit rigidus, nec mansuetudo dissoluta. C. XV. Vera justitia m
Abbreviated transcription (Latin):
bus ommpotentis dei sunt suggenta.
siluero et scissimam de etc̃astica pate se¬
nequissims p̾donib sint p̾ dep̾date eito
necturnis intendus more furum combꝰ¬
te et dumidem maligni ureta nr̃i prede¬
cessoris bonifacu detreta pro emunitate
alub em̃dare uolutit. dum et scł̃i ieges
ħ eadem ita se hr̃e uoluint lege milgani
teste inqua sic st̃br: Siqus manu armel¬
ta uisq ad mii ͦ homĩes inuicium alti
ad melle faciendũ uem̾t ille qui prior

Expanded text:
 omnipotentis Domini sunt suggerenda, siluero, et te sanctissimam de ecclesiastica pace senequissimis praedonibus sint depraedatae, atque nocturnis incendiis more furum combustae: et dum idem maligni, juxta nostri praedecessoris Bonifacii decreta, pro emunitate illud emendare noluerint, dum et saeculi leges haec eadem ita habere voluerint, lege vulgari teste, in qua sic scribitur: Si quis manu armata usque ad quatuor homines in vicum alterius ad malefaciendum venerit, ille qui p
Abbreviated transcription (Latin):
tuat. Si scl̾i leges talem iustĩam hr̃e
uoluint. les lex dimua cur infi̾or eẽ de¬
bebit tum in ip̃ius ẽ et uitutis p̾sencia
azacheo collaudatum sit ut si aliquem
de fraudeiret inquadriplum restitu̾et.
et qr sumũ iurebus urebus bonũ: iꝰ
ticiam cołe ac sua ciue inra s̾uare et
et omnino confulurius studere qua pp̃.¬

Expanded text:
iam habere voluerunt, lex divina cur inferior esse debebit, quum in ipsius veritatis praesentia a Zachaeo collaudatum sit, ut, si aliquem defraudaret, in quadruplum restituerit? Et quia summum in rebus bonum est justitiam colere, ac sua cuique jura servare, et et omnino confidimus studere: ea p
Abbreviated transcription (Latin):
orcellencie nr̃e mense nouembrio pͥsen¬
tis auiu scda iudictõne petrum frẽm et
coep̃m nr̃m agremio scẽ romane ecc̃e
tnͣsmittimus ut frĩbus emidem ꝓuinciͤ
inunum congregatis emunitas et p̾sũp¬
cio et sacrilegumni canonita auctoritate
et nr̃a regia ilignitate talem t̾minũ as¬
tipiant ne post ħ membra dyaboli filii ne¬
quam in sc̃ai ecc̃a te etiam ibi reguante

Expanded text:
e novembri praesentis anni, secunda indictione, Petrum et coepiscopum a gremio sanctae Romanae Ecclesiae transmittimus, ut fratribus ejusdem provinciae in unum congregatis, emunitas et praesumptio et sacrilegium canonica autoritate, et vestra regia dignitate talem terminum accipiant, ne posthac membra diaboli, filii nequam, in sancta Ecclesia te etiam ibi regnante
Abbreviated transcription (Latin):
inuigilia penthecostes secindum pre¬
ttam regłam eueu̾it nonerit ibi cele¬
braindum. s in ip̃a ebdomada sollemp¬
in penthecostes. quia ingilia simuil et
ieumiũ celebrari non debent ã tunc
maticis in duantur. et alł. cantetur.
et flectamus genua nou dicatur. eod
mo de septu mensis ieuuruo consti¬
tutuz. ut si kalende septembris ftri
tia ebdomada ieuinĩ celebretur. et
ert. In decembri u̾o illud obsncind̾
erit ut inpenno salb̾o ante iugiliam
natał dominicelebretur ieuiniũ. qd̃
siuigilia in saliͥo euemt sinuil uigi

Expanded text:
in vigilia pentecostes secundum praedictam regulam evenerit, non ibi celebrandum erit, sed in ipsa hebdomada solenni pentecostes, quia vigilia simul et jejunium celebrari non debent, et tunmaticis induantur, et Alleluia cantetur, et Flectamus genua non dicatur. § 3. Eodem modo de septembris jejunio constitutum est, ut, si calendae septembris in  celebretur: et erit. In Decembr. illud observandum erit, ut proximo Sabbato ante vigiliam natalis Domini celebretur jejunium: quia si vigilia in Sabbato evenerit, simul vigi
Abbreviated transcription (Latin):
On ÷ nr̃m mortem arripere s il¬
latam ab alus libenter accipe.
unde et imꝑsequtõm or non licet mͥ¬
ppria ꝑire manuabsq eo ubicastitaᷤᷤ
ꝑilitatur. s ꝑtucienti colla subuit¬
tere. Item ex .2. bracharensi.

Expanded text:
nostrum mortem arripere, sed illatam ab aliis libenter excipere. Unde et in persecutionibus non licet propria perire manu absque eo, ubi castitas periclitatur, sed percutiendi colla submittere. Item ex concilio Bracharensi:
Abbreviated transcription (Latin):
intenciam: uolumius ut ad consolan¬
dum illum epsam quam ad eum scͥp
expiencia tua dare debeait. qr sicut in
contrnnacia ꝑ sisdentib seu̾os nos eẽ
conuenit. sic humiliatis et peniten¬

Expanded text:
gerit, volumus, ut ad consolandum illum epistolam, quam ad eum scriperientia tua dare debeat; quia sicut in contumacia persistentibus severos nos esse convenit, sic iterum humiliatis et poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
debes et sollicitũ ex hibe. pro¬
inde simciennus salonitanus p̾stĩe¬
p̾stito sacr̃o firmcuiit se symoniaca
resi nontem atqr de alus ante corpꝰ
scĩ appollinaris tm̃ m̃o requisitus. i

Expanded text:
debes et sollicitum exhibere. Proinde si Maximus Salonitanus, praestito sacramento, firmaverit se simoniaca haeresi non teneri, atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris
Abbreviated transcription (Latin):
et ulud cciosum ÷ ꝙ non de ecidẽ
t̾ra dequa blasphematus: adã
s de ipius ÷ ade consta fc̃a sit muir
ut sciremus unã inuiro et in muli¬
ere coris naturam unũ fontẽ geic
humani idd ñ duo aprinciꝰ fã uir et
lieres. S pͥmũ uir. De inde exeo mu¬
lier. unam .n. nͣmͣ uolens hoĩ con¬
stitu̾e deus ab uno princi ꝰ creature
ħ incipiens et multarũ et clispariũ
naturarũ eripuit. facultatẽ. ¶ Quidẽ¬
tissime itaq app ita uirũ eẽ crp̃ nu¬
lieris ut nulla uota abstinencie ur
neligiose conu̾sacionis licet sͥ sñ
cuis lĩna deo offerre eciam siuro ꝑ¬

Expanded text:
lud otiosum, quod non de eadem terra, de qua plasmatus est Adam, sed de ipsius Adae costa facta sit mulier, ut sciremus, unam in viro et muliere corporis esse naturam, unum fontem generis humani. Ideo non duo a principio facti vir et mulieres; sed primum vir, deinde ex eo mulier. Unam enim naturam volens hominum constituere Deus, ab uno principio creaturae hujus incipiens, multarum et disparium naturarum eripuit facultatem. Gratian. Evidentissime itaque apparet, ita virum esse caput mulieris, ut nulla vota abstinentiae vel religiosae conversationis liceat sibi sine ejus licentia Deo offerre; etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
inquare neq testibus opus erat ueq
t̾gi u̾sat᷑one aliqua potat regi crimẽ
et paulo post abseus facie p̾sens aut̃
auctoritate spc̃ qui nisquã ab ⁊ iam
duuoicaui ut p̾sens eumquilz ad mi¬
diqi q̃ sam u̾o sunt nota iudici et ali¬
is ssꝑ iudici tm̃nota sunt sñ exami¬
natone ferrrinon possunt qr dñ accu¬
satoris ꝑsona assiunitur indiciaria
potas amittitur. in una .n. erdem q

Expanded text:
in qua re neque testibus opus erat, neque tergiversatione aliqua poterat tegi crimen. Et paulo post: Absens facie, praesens autem auctoritate Spiritus, qui nusquam abest, jam judicavi ut praesens eum, qui hoc admiiis; quedam vero sunt nota iudici et aliis. Que iudici tantum nota sunt, sine examinatione feriri non possunt, quia dum accusatoris persona assumitur, iudiciaria potestas amittitur
Abbreviated transcription (Latin):
uł importunũ se ingͥit ÷ prcculoubio
repellendus. Nam quisic intitur adi
alciora conscende quid aliud agit i̾uit
at sit simplex et sũuenalicate consen¬
sus pura p̾feratur electõ ut ad sũmũ
sac̾cccium non suffrcigio uenditoꝵ pro¬
uectus s dei tredatur ẽẽ iudicio. Si atẽ
peccuma promissa fu̾it uł soluta ełcto
ur ordinato perutus ignorante: nec
ei nullatenus obeẽ iudetur n ͨ ad reat̃
tͥminis ꝑtinet cuius conscĩam non
hũit nec ad ełcc̃onis uł ordinatois
cassatõnẽ ꝑtinet ad quam alias non

Expanded text:
 importune se ingerit, est procul dubio repellendus. Nam qui sic nititur ad altiora conscendere, quid aliud agit nisi ut at, sit simplex sine venalitate consensus, pura praeferatur electio, ut ad summam sacerdotii non suffragio venditorum provectus, sed Dei credatur esse pecunia promissa fuerit vel soluta, electo vel ordinato penitus ignorante, nec ei nullatenus obesse videtur, nec ad reatum criminis pertinet cujus conscientiam non habuit, nec ad electionis vel ordinationis cas
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcali hĩtiruxorem hũit uł filios a
nicus ad uurtitũ studici et ubo et exẽ¬
plo ꝓuecet. ut quod postea p̾cepturus
ẽ ppłis. pͥus exigat a domesticis. uñ¬
ut urores suas. sicut sua corpora dili¬
gant. et filios suos non ad iraicun¬
dicu ꝓuecent. s enut̾ant aut illos.
inomini clisciplina et correctont doͥ.
¶uũ tum paulus ad tymothin scri¬
bens. Diciss sue domui bñ p̾portũ
statim subumxit. hñtem filios sͥ
subditos in omni cascitate et nons
accusatõne luxurie nou enim taliũ
co hĩtritor. frontẽ ht̃ alios redargu¬
endi. Unde debeato iob dr᷑. quod pro
filus suis coticliana deo offerebat
satrificia. offeus holecausta ꝑ sing¬
ulos. Quos tanta caritutis ꝑfectõ¬
ne inunũ constrinxit. ut quisque eoꝵ¬

Expanded text:
icali habitu uxorem habuit vel filios, a vitiis ad virtutum studia et verbo et exemplo provocet, ut quod postea praecepturus est populis, prius exigat a domesticiis. Unut uxores suas sicut sua corpora diligant, et filios suos non ad iracundiam provocent, sed enutriant illos in omni disciplina et correctione Domini. Unde quum Paulus ad Timotheum scribens, dixisset: suae domui bene praepositum, statim subjunxit: habentem filios sibi subditos in omni castitate, non in accusatione luxuriae. Non enim talium cohabitator frontem habet alios redarguendi. Unde de B. Job legitur, quod pro filiis suis quotidiana offerebat Deo sacrificia, offerens holocausta per singulos, quos tanta caritatis perfectione in unum constrinxit, ut quisque eo
Abbreviated transcription (Latin):
ieut hu qui ꝑ inscuncun mente
translati suntri iam res ipãs. s
passõnis sue faitasicis uicent. ita ⁊̃
mens a uari semel iunculis cupiclita¬
tis uinculis astricta. sempaurum. sem¬
ꝑ argentũ uidet. semper redditus com¬
putat. gͣruis aurũ in tuetur quan so¬
lem. Ipͣa eius oro et supplicatõ ad co¬
munl. airum querit. et post pauca.
Item int̾lum ecram usure arte neqͥs¬
cupiditati et infras ait aliquis. Qͥd
ꝓpͥa liligẽtius seruo oimpudens. clic¬
tu qui ꝓpria dicis. que ex quibus recõ¬
ditis in hunc mund̃ detulisti. qũ in ha¬
ne ingressus es lucẽ. qñ deuentre irĩs
eristiquib queso facultatibus. quib¬

Expanded text:
ente translati sunt, non jam res ipsas, sed passionis suae phantasias vident, ita etiam mens avari semel vinculis cupiditatis adstricta semper aurum, semper argentum videt, semper reditus computat, gratius aurum intuetur quam solem; ipsa ejus oratio et supplicatio ad Dominum aurum quaerit. Et post pauca: § 1. Interdum etiam usurae arte nequiscupiditati. Et infra: § 2. Sed ais: quid propria diligentius servo? O impudens dictum! Propria dicis? quae? ex quibus reconditis in hunc mundum detulisti? Quando in hanc ingressus es lucem, quando de ventre matris exiisti, quibus quaeso facultatibus quib
Abbreviated transcription (Latin):
nus ⁊ crimĩs hũti tolłe. quam cum pꝰ¬
sis et hũdans sis iudigentib de neg¬
re. esuriencium panis. quem tu cẽ¬
solucio peccuma quam tu mt̾ra de fo¬
dis. Tantorum teg ͦ scias in uadere

Expanded text:
ti tollere, quam, quum possis et abundes, indigentibus denegare. Esurientium panis est, quem tu desolutio pecunia, quam tu in terram defodis. Tot te ergo scias invadere
Abbreviated transcription (Latin):
non equaliter distribuat urte sub¬
sidiea ut tu quidem esses afflue ns
Anio cco qr meig̾ et tibi uoluit benig¬
intatis sue exꝑimenta conferre et a¬
lium ꝑ uirtutan pacie coronare. tu
u̾o susceptis dei munibus et insin¬
um tuum redactis. nicħ te reputas a¬
gͥe iniquum si tam multorũ inide
lubsiclia solus obtineas. quis enimi
taminuistus. tam auarus. quam qͥ¬

Expanded text:
non aequaliter distribuat vitae subsidia, ut tu quidem esses affluens irco magis, quia et tibi voluit benignitatis suae experimenta conferre, et alium per virtutem patientiae coronare? Tu vero susceptis Dei muneribus, etsi in sinum tuum redactis, nihil te putas agere iniquum, si tam multorum vitae subsidia solus obtineas? Quis enim tam injustus, tam avidus, tam
Abbreviated transcription (Latin):
arpiat nec secularia aut ecc̃ascita
negccia ꝑturbare p̾ sumat. qr mortu
tis aliud ꝙ ex nccĩtate g̾itur caritatiˢ
monachi autẽ ex p̾sumptione ep̃os
accuscire non possunt. ex caritrte pꝰ¬
sunt. Uude et incanomibus p̾cipit᷑
ut cubicularii ep̃i sint uł religiosi cłi¬

Expanded text:
arripiat, nec saecularia aut ecclesiastica negotia perturbare praesumat, quia mortuatis; aliud, quod ex necessitate geritur charitatis. Monachi enim ex praesumptione episcopos accusare non possunt: ex charitate possunt. Unde et in canonibus praecipitur, ut cubicularii episcopi sint vel religiosi cleri
Abbreviated transcription (Latin):
radicitus euellatur inpriuisiorm
ius ab impiis assumitur. et incipi-¬
unt p̾uaricatõnes et uarie p̾sim-¬
paiones celebune compresse non pro-
legibus uenerari et priuisiorum mo-

Expanded text:
radicitus evellatur, in privilegiorum jus ab impiis assumitur, et incipiunt praevaricationes, et variae praesumptiones celerrime non compressae, pro legibus venerari et privilegiorum more