comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ucerna quo que in eodem dor¬
mitorio. noctis tempore iugi¬
ter ardeat : Nihil denique
in honestum aut indecens. indor¬
mitorio gercitur abaliquo e
Nec quispiam cli quem in qui¬
etare praesumat. Nec aduer¬
ba in utilia et otiose prorum¬
pere cogut : Huius uero ca¬
pituli contemptor speciclit̃
a pruelatis & magistris se¬
uerissime corripiatur
cantoribus ẽ nedonum
sibi diuinitus conlatum ui¬
tus fedent. sed potius illud
humilitate castitate & sobri¬
et atei &c &eris scarũ uirtu¬
tũ ornamentis ex ornent
Quorũ melo dia animos popu¬
li circũ stantis ad memoriaẽ
amorem que caelestiũ non
solum sublimitate uerborũ
sed &iã suauitate sonorum
quaedicuntur erigat : Cantorem
autem sicut traditum est a scĩs pa¬
tribus. & uoce & arte p̃clarũ in¬
lustremque esseo port&: Itaut
oblectamenta dulcedinis. animos
incitent audientium &o &era
Canto res itaque non propterdo¬
num sibi conlatum sec eteris su¬
perbiendo profertđ sed humi¬

Expanded text:
Lucerna quoque in eodem dorLucerna quoque in eodem dormitorio noctis tempore jugiter ardeat. Nihil denique inhonestum aut indecens in dormitorio geratur ab aliquo; nec quispiam aliquem inquietare praesumat, nec ad verba inutilia et otiosa prorumpere cogat. Hujus capituli contemptor specialiter a praelatis et magistris severissime corripiatur.cantoribus est, ne donum sibi divinitus collatum vitiis foedent, sed potius illud humilitate, castitate, et sobrietate, et caeteris sanctarum virtutum ornamentis exornent: quorum melodia animos populi circumstantis ad memoriam amoremque coelestium, non solum sublimitate verborum, sed etiam suavitate tonorum, quae dicuntur, erigat. Cantorem autem, sicut traditum est a sanctis Patribus, et voce et arte praeclarum, illustremque esse oportet, ita ut per oblectamenta dulcedinis, animos incitet audientium, etc. Cantores itaque non propter donum sibi collatum se caeteris superbiendo praeferant, sed humi
Abbreviated transcription (Latin):
cis agant. depututi probatissimo
seniori quem & magistrum doc¬
trinae. et testem uitae habeant¬
&c &era: His ita p̃mis sisopor¬
t& ut probatissimo seniori pu¬
eri ad custodiendum: lic& ubalio
crudiantur deputentur : Frater
uero cuihaec cura cõmittitur si
eorum curã parui penderit &
aliud quã oport& docuerit: aut
eis incliquocuius lib& lȩsionis ma¬
culum in gesserit : seuerissime
correptus ab officio a moueatus:
& fratrialio id conmittatur
qui eos & in nocentis uitae exemCXXXUII¬
plis inform& & adopus bo¬
nũ ꝑ agendũ excit&¬
UTABOMNIBUS CANONICIS
SAD EOMPLETORIUMUENIATUR
xpl&is religiosissimo obse¬
qu ohoris comp&entibus
diurnis officuis abom¬
nibus canonicis datosi¬
gno deuotissime ad com
Quo completo: oport& ut non
iepulis et potationibus uanisq¬
inseruiant loquellis. sed his pe¬
nitus post positis. humiliter &
honeste dormitoriũ p&unt: &
nequaquam duo inuno sed sin¬
guli insingulis lectis quie scanTes

Expanded text:
cis agant, deputati probatissimo cis agant, deputati probatissimo seniori, quem et magistrum doctrinae, et testem vitae habeant, etc. His ita praemissis: oportet ut probatissimo seniori pueri ad custodiendum, licet ab alio erudiantur, deputentur. Frater vero, cui haec cura committitur, si eorum curam parvipenderit, et aliud quam oportet docuerit, aut eis in aliquo cujuslibet laesionis maculam ingesserit, severissime correptus ab officio amoveatur, et fratri alii id committatur, qui eos et innocentis vitae exemplis informet, et ad opus bonum peragendum excitUt omnes canonici ad completorium conveniant. Expletis religiosissimo obsequio horis competentibus diurnis officiis ab omnibus canonicis, dato signo, devotissime ad compquo completo, non oportet ut epulis et potationibus, vanisqinserviant loquelis, sed his penitus postpositis, humiliter et honeste dormitorium petant, et nequaquam duo in uno lecto, sed singuli in singulis lectis quiescant.
Abbreviated transcription (Latin):
candum ualde procliuis nullũ
possit repperire locum. quo
in peccati facinus proruat:
Qua propter in huius cemodicus¬
todiendis et spiritaliter erudi¬
endis tidis a pruelatis constitu¬
endus est uitue probabilis fra¬
ter quieorum curam summa
gerat industria. eos queituar¬
tissime constringat qualiter
ecclesi asticis doctrinis imbuti
et armis spiritulibus induti &
ecclesiue utilititibus decenter
parere et ad gradus ecde¬
siusticos quandoquȩ digne
pos sint promoueri: Libuit
p̃terea obuedificutionem con¬
gruam & instructionẽ negoti
de quo agitur quandãs cõrũ pa¬
trũ sententiã huicoperiiase
rere quueitu sehab&  Pro¬
na ẽ omnis cc&us ab alolis¬
centia in malum: Ni¬
hil incertius quã uita
ad oliscentiũ Obhoc
constituendũ oportuit
ut si quis inclero puer est uut
idoliscentes existunt omnes
in uno conclaui a trii cõmorentur.
ut lubricȩ a& atis annos non in lu¬
xoria sed in disciplinis eclesiasti¬

Expanded text:
candum valde proclivis, nullum candum valde proclivis, nullum possit reperire locum quo in peccati facinus proruat. Quapropter in hujuscemodi custodiendis, et spiritaliter erudiendis, talis a praelatis constituendus est vitae probabilis frater, qui eorum curam summa gerat industria, eosque ita arctissime constringat, qualiter, ecclesiasticis doctrinis imbuti, et armis spiritalibus induti, et Ecclesiae utilitatibus decenter parere, et ad gradus ecclesiasticos quandoque digne possint promoveri. Libuit praeterea, ob aedificationem congruam, et instructionem negotii de quo agitur, quamdam sanctorum Patrum serere, quae ita se habet: Prona est omnis aetas ab adolescentia in malum. Nihil incertius quam vita adolescentium . Ob hoc constituendum oportuit, ut si quis in clero puer est, aut adolescentes existunt, omnes in uno conclavi atrii commorentur, ut lubricae aetatis annos, non in luxuria, sed in disciplinis ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
sed potius ut uit beutus augus¬
tinus. sint criminum persecuto¬
res et hominum liberatores ÷
Oderintuitia: diligant homines :
Oderint quod instinctu diaboliin¬
gestum est diligant quod đibo¬
nitate creatum est teneunt in
manuba culum &uirgam : Ba¬
culum uidelic& : quoediorum ui¬
rium in becillitates spiritaliter
sustentent : Virgamuero : qua
uitia delinquentium. telorecti¬
tudinis feriant : Delinquentib¬
bus : nequaquam debent ce¬
teri fr̃s fauere auteos suis
cedolationibus decipere aut
eorum errata defendere sed
potius op̃em̃ ferre ut̃ aequi¬
tutis censura districte corrigan¬
tur +
UTERGA PUEROS QUINU¬
TRIUNTURUELERUDIUNARIN
CGREOATIONTCANONICA INSTAN¬
TIESIMASIT ADHIBENDACVSTODIA
ollerter rectores ecclesica¬
rum uigilareo port& ut
pueri et ad oliscentes qui
in congregatione sibi com¬
missi nutriuntur ueleru¬
diuntur ituugibus ec lesias¬
ticis disciplinis constringantur
ut eorum las ciua a&lias et ad pec¬

Expanded text:
sed potius ut ait beatus Augussed potius ut ait beatus Augustinus sint criminum persecutores et hominum liberatores. Oderint vitia, diligant homines. Oderint quod instinctu diaboli ingestum est, diligant quod Dei bonitate creatum est. Teneant in manu baculum, et virgam: baculum videlicet, quo aliorum virorum imbecillitates spiritaliter sustentent; virgam vero qua vitia delinquentium zelo rectitudinis feriant. Interea delinquentibbus, nequaquam debent caeteri fratres favere, aut eos suis adulationibus decipere, aut eorum errata defendere, sed potius opem ferre, ut aequitatis censura districte corrigantur. Ut erga pueros, qui nutriuntur, vel erudiuntur in congregatione canonica, instantissima sit adhibenda custodiaSolerter rectores Ecclesiarum vigilare oportet, ut pueri et adolescentes, qui in congregatione sibi commissa nutriuntur, vel erudiuntur, ita jugibus ecclesiasticis disciplinis constringantur, ut eorum lasciva aetas, et ad pec
Abbreviated transcription (Latin):
ante prues entiam deducun¬
tur ep̃i ut ab eo cu nonica
auctoritate public edam¬
nentur q si uero quis in colle¬
gio eaponicorum cul pum
criminalem admiserit:. huic
nulla est danda dilatio quin
cut sponte paenitent ium
pro admisso crimine gerut
aut si id agere resulta uerit
coram ep̃o deducatur ut ab
eo publicumult&ur paeni¬
tentia Meminis se enim
oport& rectores : quia colũ¬
ba ẽ in diuinis scripturis
ec clesia appellata. quue non
unguibus lacerat sed alis
piẽ percutit : Vnde etium
illis summopore obseruan¬
dũ ẽ ut sicut p̃missum ẽ.
iuxtamodum culparum &
personarum atque u&itũ
omnino ipsa tẽpera ta sit
correptio: ut nec uitium desi¬
dice in olescat iNec correptio
mansu&udinis modum excedut :
Neut ait bectus maximus aut so¬
beat peccanti : aut inmoderu¬
ta seueritus. ala p̃sunnon reuo¬
c& delinquentem : sed & hoc
illis nihi lominus cauendum
ẽ neerrata delinquentium
alicuius rei liuore feriant.

Expanded text:
ante praesentiam deducanante praesentiam deducantur episcopi, ut ab eo canonica auctoritate publice damnentur. Si vero quis in collegio canonicorum culpam criminalem admiserit, huic nulla est danda dilatio, quin aut sponte poenitentiam pro admisso crimine gerat, aut si id agere refutaverit, coram episcopo deducatur, ut ab eo publica mulctetur poenitentia. Meminisse enim oportet rectores, quia columba est in divinis Scripturis Ecclesia appellata, quae non unguibus lacerat, sed alis pie percutit . Unde etiam illis summopere observandum est, ut sicut praemissum est, juxta modum culparum, et personarum atque aetatum, omnino ipsa temperata sit correptio, ut nec vitiam desidiae inolescat, nec correptio mansuetudinis modum excedat, ne ut ait beatus Maximus aut sontiam praebeat peccanti, aut immoderata severitas a lapsis non revocet delinquentem. Sed et hoc illis nihilominus cavendum est, ne errata delinquentium alicujus rei livore feriant,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit quem aut a&us aut
qualitas personae uerbera¬
rinon siuerit: publica obiur¬
gatione et ieiuniorum conti¬
nua ad flictione. et sequestrua¬
tionis rubore huius modicor¬
ripiatur usquedum dignae
paenitentiue satis factione ueni¬
am consequatur ⁊ si uero uterq
& qui flugellatur. et quem fla¬
gellari aetus aut qualitas per¬
sonce prohibent. adhucincor¬
rigibiles exstiterint sit locus
intraclaustracanonicorum
sicut multis in locis noscitur
esse quo ad tempus retrudun¬
tur: et sccundum modum cul¬
pue castigentur ut iuxtua pos¬
tolum traditi satance in interi¬
tum carnis sp̃s saluus sit in die
đni : Quodsi etiam tot sidu¬
berrimis admonitionibus &
castigationibus nec dumparu¬
erint: fiat proeis ab omni con¬
gregatione communis oratio
ut adno sanentur : Postre¬
mosi prorsus inemen dabiles
et in corrigibiles apparueint
neper plures eorum diraser¬
pant contagia. necesse est
ut ac. &erorum soci& ute ut¬
pote oues morbidue secreai

Expanded text:
fufuqualitas personae verberari non siverit, publica objurgatione, et jejuniorum continua afflictione, et sequestrationis rubore, hujusmodi corripiatur, usque dum digna poenitentiae satisfactione veniam consequatur. Si vero uterque, et qui flagellatur, et quem flagellari aetas aut qualitas personae prohibet, adhuc incorrigibiles exstiterint, sit locus intra claustra canosicut multis in locis noscitur esse, quo ad tempus retrudantur, et secundum modum culpae castigentur, ut juxta Apostolum traditi Satanae in interitum carnis, spiritus salvus sit in die Domini . Quod si etiam tot saluberrimis admonitionibus et castigationibus necdum paruerint, fiat pro eis ab omni congregatione communis oratio, ut a Domino sanentur. Postremo, si prorsus inemendabiles et incorrigibiles apparuerint, ne per plures eorum dira serpant contagia, necesse est ut a caeterorum societate, utpote oves morbidae, secreti,
Abbreviated transcription (Latin):
agere tempta uerit : hic pri¬
mo secundum đni p̃ceptum
non solumsemel & secundo
ac tertio quin immo crebri¬
us admoneatur ⁊ & si his ad¬
monitionibus noncesserit: pu¬
blica obiurgatione corripi¬
atur : Quodsi & his renisus
fuerit c eteris sibiclimen¬
tis interdictis. pane tantum
usque ad dignam satis fac¬
tionem utatur & aqua: siue¬
ronecsi secorrexerit: sepa¬
retur amensu & a soci&ate
fratrum inchoro psallentium
remoueatur et seor sumin lo¬
cohuiuscemodi neglegentib
a prcelatis constituto stare
cogatur: ut saltim rubore
sequestrationis emend&ur :
Deinsihis modis correptus
in corrigibilis exstiterit &
a&tus permiserit : quia iuxta
sulomonis uocem stultus uerbis
non corrigitur. congrua ei
uerberum adhibeatur casti¬
gatio quibus ut pote filius uer¬
ber&ur. quatenus secundũ
beatigre gorii sententium
qui iubentis uerba nonaudi¬
unt uerberib: ad moneantur
ut adbona desi deria poenue
trahant. quos pr emia non
inuitunt: Ea & erumsitalis

Expanded text:
agere temptaverit, hic priagere temptaverit, hic primisecundum Domini praeceptum, non solum semel, et secundo ac tertio, quin imo crebrius admoneatur. Et si his admonitionibus non cesserit, publica admonitione corripiatur. Quod si et his renisus fuerit, caeteris sibi alimentis interdictis, pane tantum usque ad dignam satisfactionem utatur, et aqua. Si vero nec sic se correxerit, separetur a mensa, et a societate fratrum in choro psallentium removeatur, et seorsum in loco hujuscemodi neglegentibus a praelatis constituto stare cogatur, ut saltem rubore sequestrationis emendetur. Dein, si his modis correptus, incorrigibilis exstiterit, et aetas permiserit, quia juxta Salomonis vocem: « Stultus verbis non corripitur, » congrua ei verberum adhibeatur castigatio, quibus utpote filius verberetur; quatenus secundum beati Gregorii sententiam: « Qui jubentis verba non audiunt, verberibus admoneantur, ut ad bona desideria poenae trahant, quos praemia non invitant. » Caeterum si talis
Abbreviated transcription (Latin):
frequenturene glexerit ec¬
clesicmque non religiose
sed pompatice uel in compo
site intrauerit. &opusđi ne¬
glegenter ex secutus fuerit
ad conlutionem uenire distu¬
lerit ob oedientiam ama¬
gistris sibi iniunctam agere
recusicuerit. in legendo uel
cuntundo uel in cu&i eris ec¬
clesiasticis disciplinis iuxtu
uires studium non exhibue¬
rit ad mensum non necessi¬
tute seduitio tarde occurre¬
rit. ecluustris sinelicentiu
exierit. per licentiam uero egres¬
sus extra constitutum sibi pla¬
citum moras fecerit in plateas
ire aut inbiuus residere tempta¬
uerit: indormitorio aliquid
ubi nisi indormitorio cumo &e¬
ris absque causa in euitabili
dormire praesumpserit. fra¬
tribus caritatis officio oboe¬
dienter seruire ne glexerit.
dis cordicm quam dicente scrip¬
turađi animadetestatur in¬
ter fr̃s seminauerit. & huic
institutioni contumax aut su¬
perbus aut murmurans. seu
in aliquo contrurius exstite¬
rit & c. &erahuius cemodi

Expanded text:
frequentare neglexerit, ecfrequentare neglexerit, ecclesiamque non religiose, sed pompatice vel incsite intraverit, et opus Dei neglegenter exsecutus fuerit; ad collationem venire distulerit; obedientiam a magistris sibi injunctam agere recusaverit; in legendo vel cautando, vel in caeteris ecclesiasticis disciplinis juxta vires studium non exhibuerit; ad mensam non necessitate, sed vitio tarde occurrerit; et claustris sine licentia exierit; per licentiam vero egressus, extra constitutum sibi placitum moras fecerit; in plateis ire, aut in biviis residere temptaverit; in dormitorio aliquid ubi nisi in dormitorio cum caeteris absque causa inevitabili dormire praesumpserit; fratribus charitatis officio obedienter servire neglexerit; discordiam quam dicente Scriptura Dei anima detestatur, inter fratres seminaverit; et huic institutioni contumax, aut superbus, aut murmurans, seu in aliquo contrarius, exstiterit; et caetera hujuscemodi
Abbreviated transcription (Latin):
capacitas. proprias deb& ha¬
beremensuras : & iuxtamo¬
dum culparum mensuruexten¬
denda ẽ correptionum: &
huec omnia iure in praelato¬
rum pendent iudicio . quo &
discretissime tempercnda sunt
necesse est ut idem pruelaticir¬
cadelinquentes mediciperitis¬
simi imitentur factum ⁊ scilic&
ut adhibita magnae discretio¬
niscura quid cui que congruat
quid ue conueniat adhibeunt ⁊
hoc sum mopere perpenden¬
tes: ut iuxta quantitatemuul¬
nerum exhibeant fomenta
curationum : quatenus nec
alterident quod noceut : nec
Alteri subtrahant quo diu¬
uit : Ommissis igitur his quo¬
rum aetati delin quenti par¬
cendum non est sed potius iux¬
ta sid omonem eorum lutera
ne indurescant uirgis assidu¬
e tondenda sunt  qualiter
ergucu& eros delinquentes
iuxta cuctoritatem diuincm
& scõrum patrum exemplu
traditiones que id fieriopor¬
teut strictim breuiterque
ostendatur siquis fruter
in congregatione cunonica
constitutus. horas canonicus

Expanded text:
capacitas, proprias debet hacapacitas, proprias debet habere mensuras, et juxta modum culparum mensura extendenda est correptionum, et haec omnia jure in praelatorum pendent judicio, quo et discretissime temperanda sunt: necesse est ut iidem praelati circa delinquentes medici peritissimi imitentur factum: scilicet ut adhibita magnae discretionis cura, quid cuique congruat, quidve conveniat, adhibeant: hoc summopere perpendentes ut, juxta quantitatem vulnerum, exhibeant fomenta curationum, quatenus nec alteri dent quod noceat, nec alteri subtrahant quod juvat. Omissis igitur his, quorum aetati delinquenti parcendum non est, sed potius, juxta Salomonem, eorum latera, ne indurescant, virgis assidue tundenda sunt; qualiter erga caeteros delinquentes, juxta auctoritatem divinam, et sanctorum Patrum exempla traditionesque id fieri oporteat, strictim breviterque ostendatur. Si quis frater in congregatione canonica constitutus, horas canonicas
Abbreviated transcription (Latin):
ciles adlegendum can¬
tandum & psallendum
in ecclesia constituantur: qui
non superbe sed humiliter
debitas dnolaudes persol¬
uant & suciuitate lectio¬
nis acmelodice & doctos
demulceant. & minus doctos
erudiant : Plus que uelint
in lectione uel cantu populi
aedificationem : quampopu¬
lurem uanis simam adolati¬
onem : Quiuero haec docte
perugere nequeunt: eru¬
dicntur prius amagistris.
et instructi huec adimplere
stud eunt ut cudientes uedi
tutionum epis copali
praecipue iudicio plecten¬
disint. quapoena ut cit
becitus cu gustinus. in ecclesia
nulla maior esse potest. Demons¬
trandum tamen est. qualem cue¬
teri praelati qui illis dignitate
inferiores esse noscuntur in lo¬
cis sibi commissis in quibus cano¬
niceuiuitur. erga subiectos quos¬
que delinquentes & ea quae pro¬
priue adeorum propositum per¬
tinent obserua renolentes adhi¬
bere debeant correptionis mo¬
dum: sed quia omnis aetas uel
unius cuiusque intellegentiue

Expanded text:
Tales ad legendum, et canTales ad legendum, et cantandum, et psallendum in ecclesia constituantur, qui non superbe, sed humiliter, debitas Domino laudes persolvant, et suavitate lectionis ac melodiae doctos demulceant, et minus doctos erudiant; plusque velint in lectione vel cantu populi aedificationem quam popularem vanissimam adulationem. Qui vero haec docte peragere nequeunt, erudiantur prius a magistris, et instructi haec adimplere studeant, ut audientes aediftutionum episcopali praecipue judicio plectendi sint, qua poena ut ait beatus Augustinus in Ecclesia nulla major esse potest, demonstrandum tamen est qualem caeteri praelati, qui illis dignitate inferiores esse noscuntur, in locis sibi commissis, in quibus canonice vivitur, erga subjectos quosque delinquentes, et ea quae proprie ad eorum propositum pertinent, observare nolentes, adhibere debeant correptionis modum. Sed quia omnis aetas, vel uniuscujusque intelligentiae
Abbreviated transcription (Latin):
bitarilic& ubi corporis & sungui¬
nis domirici geruntur misteria:
supernorum ciuium adessecon¬
uentus : Vn destudendum sol¬
lerter est ut cum ecclesium uel
ad diuinuelaudis debita soluen¬
dic uel udagendu missarum
sollemnia intramus : semper an¬
gelicue pruesentiue memores
cumtimore & ueneratione com¬
p&enti. caeleste compleamus
officium ⁊ Nesi quod ab sit id ne¬
glegenter. aut in honeste uelte¬
pide expleuerimus . & ad per¬
ficiendum pigri aduenerimus
insententiam quadicitur.
Mededictus homo quiopus
đi fecerit neglegenter. mise¬
rubiliter lubamur ⁊ Ergo
sol erti industrianobis ob¬
seruundum est. nequid in
ecclesiuđi ineptum : Nequid
peruersum. Nequid in de¬
cens cut cogitatione aut uer¬
bis aut actibus per p&re¬
mus : quatenus et conspec¬
tuian gelorum digni effici¬
amur : & dñs ad nos ueni¬
ens non quod condemn& in
nobis. sed potius quod remu¬
QALISADLEGENDUMTT
CXXXII CANTAN DUM IN ECCLISIA
CONSTITUENDISUNT

Expanded text:
bitari licet, ubi corporis et sanguibitari licet, ubi corporis et sanguinis Dominici geruntur mysteria, supernorum civium adesse conventus. Unde studendum solerter est, ut cum ecclesiam vel ad divinae laudis debita solvenda, vel ad agenda missarum solemnia intramus, semper angelicae praesentiae memores, cum timore et veneratione competenti, coeleste compleamus officium: ne si quod absit id negligenter, aut inhoneste, vel tepide expleverimus, et ad perficiendum pigri advenerimus, in sententiam qua dicitur, Maledictus homo qui opus Dei fecerit negligenter, miserabiliter labamur. Ergo solerti industria nobis observandum est, ne quid in ecclesia Dei ineptum, ne quid perversum, ne quid indecens, aut cogitatione, aut verbis, aut actibus perpetremus, quatenus, et conspectu angelorum digni efficiamur, et Dominus ad nos veniens, non quod condemnet in nobis, sed potius quod remuales ad legendum et cantandum in ecclesia constituendi sint.
Abbreviated transcription (Latin):
QUOD CINTANTISUSETPSAL¬
ENTISUS DÑO ANGELORUM
ADSINT PRAESIDIA
sallentium in ecclesi ađno.
mens concordaredeb&¬
cumuoce : ut impleatur illud
mus esse: pruecipue tamen
eum cum diuino adsistimus
officio per gratiam nobis
credimus adesse : De quare
bedauenerabilis presbiter
in expositione euangeliilu¬
cuẽ itdicit : Non lut& un¬
gelos crebro electis. in uisibili
ad esse pruesentia : ut cosu&
ubhostis callidi defendant in¬
sidis. uel in ciori cuelestis
desiderii gratia sustollant :
Apostolo ud testante quicit
Nonne omnes sunt adminis¬
tratorii sp̃s in ministerium
missi propter eos quiheredi¬
tatem capiunt salutis : Mu¬
xime tamen angelici nobis
sp̃s ad esse credendi sunt
cum diuinis specialiter man¬
cipamur obsequiis: Id est
cum ecclesiam in gressi. uel
lectionibus sacris curem ac¬
commodamus uel psal mo¬
dice operam dumus uel
orationi in cumbimus. uel
etium missurum sollemni¬
a celebramus : Vnde ait
proph&u inconspectu cen¬
gelorum p̃sallamtibi: Net du¬

Expanded text:
Quod cantantibus et psallentibus Domino, angelorum adsit praesentia. Psallentium in ecclesia Domino mens concordare debetcum voce, ut impleat illud mus esse, praecipue tamen eum, cum divino assistimus officio, per gratiam nobis credimus adesse. De qua re Beda Venerabilis presbyter, in expositione Evangelii Lucae ita dicit: Non latet angelos crebro electis invisibili adesse praesentia, ut eos ab hostis callidi defendant insidiis, vel majori coelestis desiderii, gratia sustollant, Apostolo attestante, qui ait: Nonne omnes sunt administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis? Maxime tamen angelici nobis spiritus adesse credendi sunt, cum divinis specialiter mancipamur obsequiis, id est, cum ecclesiam ingressi, vel lectionibus sacris aurem accommodamus, vel psalmodiae operam damus, vel orationi incumbimus, vel etiam missarum solemnia celebramus. Unde ait Propheta: In conspectu angelorum psallam tibi . Nec du
Abbreviated transcription (Latin):
tur ponderisratione canonics
daend amesse censuimus+
& hocideo quia cum huiusce mo¬
dimensurae diuersissime
& inaequader soleanthaberi
publicumta mer pondus pro¬
uintiis ciuitactibus metallisq
Ipditum. pihil diuersitatis aut
inaequclitcitis patideb&
q uactenus sicutidem pondus
ae quum permane : Ita&liam
etdem mensura aeque illis tri¬
bucctur : N ouerint tumen ge¬
neraliter omnes : libram non
amplius quam duodeten ur¬
cus constare debere :¬

Expanded text:
tus ponderis ratione canonicis tus ponderis ratione canonicis dandam esse censuimus, et hoc ideo, quia cum hujuscemodi mensurae diversissimae et inaequales soleant haberi, publicum tamen pondus provinciis, civitatibus, metallisque inditum, nihil diversitatis aut inaequalitatis pati debet, quatenus sicut idem pondus aequum permanet, ita etiam eadem mensura aeque illis tribuatur. Noverint tamen generaliter omnes libram non amplius quam duodecim unciis constare debere
Abbreviated transcription (Latin):
lictione aut tenacitate sub¬
ditis subtrahent ⁊Nepduper¬
tatis occasione conpulsit per
diuersa uagtri acturpibur se
implicari negotiis cogaentur ⁊
relictoq ecclesi cistico officio
incipiant in disciplina te ui uere.
& propriis uoluptatibus deser¬
uire I& praelati qui eis necer¬
suria largiendo adnoremu¬
nerari poterant Districte
& seuere iudicentur ⁊dent quip¬
peeis pulmentum. iuxta quod
uirer supp&unt : & loca eis con¬
grua adtribuant : In quibus
putrimꝰa fiunt unde neces¬
saria pulmenta habeunt i exceo s extxem
tishis quace deetdesi ac uillin uel
oblationibus fidelium accipiunt
H abeant Itac queidem cano noci
hortor holerum : undecumcae¬
teris ad ditamentis aliquod pul¬
mentum quoti die in refectorio
sibi uicis simministrent ꝓpros¬
ter diuersitates namque . & ii¬
ue qualitates mensur arum qua
apud plerosque ponueque se¬
cundum dñi legem sed secundum
unius cuiusquȩ prouintiaeusum
habenturimensura mabi & po¬

Expanded text:
latione aut tenacitate sublatione aut tenacitate subditis subtrahant, ne paupertatis occasione compulsi, per diversa vagari ac turpibus se implicare negotiis cogantur: relictoque ecclesiastico officio, incipiant indisciplinate vivere, et propriis voluptatibus deservire; et praelati, qui eis necessaria largiendo, a Domino remunerari poterant, districte et severe judicentur. Dent quippe eis pulmentum, juxta quod vires suppetunt, et loca eis congrua attribuant: in quibus nutrimina fiant, unde necessaria pulmenta habeant, exceptis his quae de ecclesiae villis vel oblationibus fidelium accipiunt. Habeant itaque iidem canonici hortos olerum, unde cum caeteris additamentis aliquod pulmentum quotidie in refectorio sibi vicissim ministrent. Propter diversitates namque et inaequalitates mensurarum, quae apud plerosque non aeque secundum Domini legem, sed secundum uniuscujusque provinciae usum habentur, mensuram cibi et po
Abbreviated transcription (Latin):
murantes sed magis cumgratia¬
rum actione quod diripotest ac¬
cipiant. & sociaditer in scõproposito
perseuerent : Idcrco prospiere
sibi debent canonici utuinum aut̃
quem lib& ulium potum inelimo¬
sina sibi datum in communi re¬
condant cellurio÷ quatenus
Inminente huius cemodisterilitas tempr
suis eo suffragentur communiter
necessitatib: Nonta mepeis ꝓpt̃ hoc ap̃¬
latis potur debitus penitur subtrahatur
si est undedeur : qui uero & suis & ecclesiue
abundanereb: instrnte sterilitatis tempr
eis quos pcuiperespascit ecdesia. suis
facultatibus cum caritate & hu¬
militate suffragari procurent.
uc uxtu a postolum. frater.
fractrem udiuu& : & ambo con¬
solentur ⁊ nonta men obidse
superbiendo extollunt
Quia sicut in libro prosperile¬
gitur. non sedebent huiusce¬
modi in ceniiactantia prae¬
ferre : his quos nihil habentes
pascit acuestit ecdesia: Illud
interea semper cauent prae¬
lati: neid quod dccredebent
autpos sunt. quedib& dissimu¬

Expanded text:
murantes, sed magis cum gratiamurantes, sed magis cum gratiarum actione, quod dari potest, accipiant, et socialiter in sancto proposito perseverent, idcirco prospicere sibi debent canonici ut vinum aut quemlibet alium potum in eleemosyna sibi datum, in communi recondant cellario, quatenus imminente hujuscemodi sterilitatis tempore, suis eo suffragentur communiter necessitatibus: non tamen eis propter hoc a praelatis potus debitus penitus subtrahatur, si est unde detur. Qui vero et suis et ecclesiae abundant rebus, instante sterilitatis tempore, eis, quos pauperes pascit ecclesia suis facultatibus, cum charitate et humilitate suffragari procurent, ut, juxta Apostolum: Frater fratrem adjuvet, et ambo consolentur . Non tamen ob id se superbiendo extollant: quia, sicut in libro Prosperi legitur, non se debent hujuscemodi inani jactantia praeferre his quos nihil habentes pascit ac vestit ecclesia. Illud interea semper caveant praelati, ne id quod dare debent aut possunt, qualibet dissimu
Abbreviated transcription (Latin):
pocula conserre posiunt : It lo cirigtur
ub i permo dicȩ sunt rerecdes ue. autfoste
quorundion abstrasti uild eadtenuate
p auci numero mignitamen constiuantur
officio quibus sadtim praemisca minor
mensura sinedifficultate daripor et
Diebusi erostfti. sicatmoris esteedes uaclux ta
quodmelus praelati porsunt fratribu cibũ
potimna minstreit ⁊ Ixhis eta quelocis
ubiforte ponnulli prucelati praela¬
torum imituntes exemplum.¬
magis subditis daresoliti sunt Nul¬
late nurbonum quod faciunt ob mitteat q
sed& sicui obacternamr& ributionem
magis subditis. supererogare libuerit:
hilariter quod potuerit tribuat ⁊
sinautem nullatenus mensuram prae¬
dictam absque ineuitabilicaus co eis
subtrahat Y Quan doigitur tempur
sterilitatis uini exstiterit. sic crebro
peccatis pricepedientibus cuenire
sol& & pricelati quantum debentdare
uinum canonicis nequiuerint d quod
dederint sic discr&e & temperate dis¬
tribuant. ut omnes communiter
eo utantur I Non cutem id mur¬

Expanded text:
unt. In locis igitur ubi permodicae sunt res ecclesiae, aut forte quorumdam abstractu valde attenuatae, pauci numero, magni tamen constituantur, officio, quibus saltem praemissa minor mensura sine difficultate dari possit. Diebus vero festis, sicut moris est Ecclesiae, juxta quod melius praelati possunt, fratribus cibum potumque ministrent. In his itaque locis ubi forte nonnulli praelati, piorum praelatorum imitantes exemplum,magis subditis dare soliti sunt, nullatenus bonum quod faciunt omittant. Sed et si cui ob aeternam retributionem magis subditis supererogare libuerit, hilariter quod potuerit tribuat. Sin autem, nullatenus mensuram praedictam absque inevitabili causa eis subtrahat. Quando igitur tempus sterilitatis vini exstiterit, sicut crebro peccatis praepedientibus evenire solet, et praelati, quantum debent, dare vinum canonicis nequiverint, id quod dederint, sic discrete et temperate distribuant ut omnes communiter eo utantur. Non autem id mur
Abbreviated transcription (Latin):
& minoribus accpiant singulicanoni¬
a per sinulos dier quattuor lbras
coltictes suntecdesiae tuerbigratia
um pliusimibamansi siecadem reciouei
feria fuerit: accpiant persingulor dies
quin que librarumi sitamen sterilitas
Im pedimento non fuerit temgoris
uer dumi stra plenenon fuerit rerlbras

Expanded text:
et minoribus, accipiant singuli canoniet minoribus, accipiant singuli canonici per singulos dies quatuor libras cultates sunt ecclesiae, verbi gratia, amplius millia mansi, si eadem regio vini ferax fuerit, accipiant per singulos dies quinque libras vini, si tamen sterilitas impedimento non fuerit temporis. Si vero vinifera plene non fuerit, tres libras
Abbreviated transcription (Latin):
mum. cibum & potum. omner
aequaliter accipiant : Hiui¬
delic& : qui propter aliquam
utilitatem. innumero canoni¬
corum fueriut ad mirsi : Quã¬
quam enimpleriq: subditorum
a prue atis rebus quiburli¬
hes ulus plusc&eris merito
soleunt honorari: In hac
tumen soci&cte seclus aper¬
sonarum acceptionei unadeb&
cibi es potus ue qualitas esse:
nabilter tenendumeẽ censunrusan
utin singulis locis in quibu sociul tercano¬
nice dñomilitatum panem& pulmentũ
& demos narum partes. aequediter cano¬
nic accipicont : & quaon quam deceitis¬
simum for&ut similiter aeque potumac¬
aperent÷ nontamepid ae qualiter in
omniblocis pec e desicrumdiuersis¬
sime faculiates nec terrarum quedi¬
tates nec euentuum sinunt fieriposse
uari& ites : undenecenarium duximus
utin hoc negotio modum diser& ionis tenep¬
dum de seriberemus : Qua propter
communiuoto comimuni que consensu
sacro conuentisstatuere placuit:
ut inomniburlocs maioribur salic&

Expanded text:
mum, cibum et potum omnes mum, cibum et potum omnes aequaliter accipiant, hi videlicet qui propter aliquam utilitatem in numero canonicorum fuerint admissi. Quanquam enim plerique subditorum a praelatis, rebus quibuslibet aliis plus caeteris merito soleant honorari; in hac tamen societate, seclusa personarum acceptione, una debet cibi et potus aequalitas esse. nabiliter tenendum esse censuimus, ut in singulis locis in quibus socialiter canonice Domino militatur, panem, et pulmentum, et eleemosynarum partes aequaliter canonici accipiant. Et quanquam decentissimum foret ut similiter aeque potum acciperent, non tamen id aequaliter in omnibus locis, nec ecclesiarum diversissimae facultates, nec terrarum qualitates, nec eventuum sinunt fieri posse varietates. Unde necessarium duximus ut in hoc negotio modum discretionis tenendum describeremus. Quapropter communi voto, communique consensu, sacro conventui statuere placuit ut in omnibus locis, majoribus scilice
Abbreviated transcription (Latin):
tes illud prosperrq quod ha
bus nihil habentibus commune
hab& ⁊ s ed & illorum curam
pihilominus gerere debent
quos cut infirmitas aut
senectus ad grauat. quos e¬
tiam constret olim ixutilita¬
tibus ecdesiae desudcrse
congregationibus inrationu¬
biliter at que in discr&e fierit
ut non nulli clerici qui & diui¬
tus affluunt. & cunt parum
autnihil utilitatis eclesi ue
conferunti maioremc & eris
diuinum strenue peragentibus
officium annonam accipiunt
cum hoclta fieri debere. nus¬
quam nec incutoritatescrip¬
turarum nec intraditionibus
scõrum patrum possit
quomodos anccitum reppe¬
riri: sed quia huiustemodi
factum nulla austoritate ful¬
citur sed magis gulae lm mo
auuritiae causa constat esse
Inolitum : restat ut falceius¬
titiue resec&ur. & uequitatis
censura ubeisdem locis in qui¬
bur fit prorsus cbdic&ur ⁊ est
nempe rationabi leiustumq
coram dõ & hominibus ł ut in
unaquaq canonica congrega¬
tione. aminimousq: ad maxi¬

Expanded text:
tes illud Prosperi: « Quod habtes illud Prosperi: « Quod habbus nihil habentibus commune habeat. » Sed et illorum curamnihilominus gerere debet quos aut infirmitas aut senectus aggravat, quos etiam constat olim in utilitatibus ecclesiae desudasse.congregationibus irrationabiliter atque indiscrete fieri, ut nonnulli clerici, qui et divitiis affluunt, et aut parum aut nihil utilitatis ecclesiae conferunt, majorem caeteris, divinum strenue peragentibus officium, annonam accipiant; cum hoc ita fieri debere nusquam nec in auctoritate Scripturarum, nec in traditionibus sanctorum Patrum possit quoquo modo sancitum reperiri. Sed quia hujuscemodi factum nulla auctoritate fulcitur, sed magis gulae, imo avaritiae causa constat esse inolitum, restat ut falce justitiae resecetur, et aequitatis censura ab eisdem locis in quibus fit prorsus abdicetur. Est nempe rationabile justumque coram Deo et hominibus, ut in unaquaque canonica congregatione, a minimo usque ad maxi
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt: accipiant in congregio¬
tione cibum& potum. &
purtes elemosincrum &
his contenti sint Neplus acc¬
pientes ꝓcuperes grauare
uidecntur ⁊ perpendentes sep¬
tentiam prosperi quadicitur.
qui sua possident & darisibi
cliquid uolunt sine grandi
peccato suo unde pccuperuic¬
turuserat non accipiunt:
Hiuero quinec suis rebus abup¬
dunt nec ec desiue habent
possersiones. & magnamuti¬
lit atem ecdesiae conferunt E
accipiant in canonica congre¬
g itio uictum & uestitum &¬
dielemosincrum partes quia
detcdibur ltc inlibro prosperi
scribitur ⁊ Clericos quosuolupo¬
tus autnatiuitas pauperes
feat in congregatione uiuentes.
Necers ariauitae accipiant quia
cdea accipienda non eos habendi
ducit cupiditas sed cogit ui
uendi necersitar ⁊ porrositales
fuerint quinec suas nec ecdesiae
uelint habere possersiones
horum nec essitatibus proui¬
dentissima gubernatione defa¬
cultatibus ecdesiue debent sub¬
uenire praelati ⁊ adtenden¬

Expanded text:
ferunt, accipiant in congregaferunt, accipiant in congregatione cibum et potum, et partes eleemosynarum, et his contenti sint, ne plus accipientes, pauperes gravare videantur: perpendentes sententiam Prosperi , qua dicitur: « Qui sua possident, et dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo, unde pauper victurus erat, non accipiunt. » Hi vero qui nec suis rebus abundant, nec ecclesiae habent possessiones, et magnam utilitatem ecclesiae conferunt, accipiant in canonica congregatione victum et vestitum, et eleemosynarum partes, quia de talibus ita in libro Prosperi scribitur : « Clerici quos voluntas, aut nativitas pauperes fecit, in congregatione viventes, necessaria vitae accipiant, quia ad ea accipienda non eos habendi ducit cupvendi necessitas. » Porro si tales fuerint, qui nec suas, nec Ecclesiae velint habere possessiones, horum necessitatibus providentissima gubernatione de facultatibus Ecclesiae debent subvenire praelati, attenden
Abbreviated transcription (Latin):
STIPENDI Α
uia scorum patrum supra
notatae sententi uedocent
dericos nondiuitiurum secta¬
torer esse. necres ecdesiarũ
in officiose accipere debere
poncbreputacumus non nul¬
lacapitula libripros peri
admedium exemplicausacde¬
ducere in quibusltadegitur:
Quiecdesice seruiunt & ea
quibus opus non habent aut
lbenter accipiunt cautexigunt:
pimis carnaditer supiunt Itẽ
ibin satis qui ppeindignum est:
si fidelis & operora deuotio de¬
ricorum propter stipendiũ
saeculare premic sempi¬
terna contemnat Itemibi
si propter hoc non uult suc quis¬
que relinquere ut habeat uf¬
deuiucet ut quid accipit unde
fatione mreddat. Vt quid pec¬
catis alienis sua multiplicat
Hisigitur & caeterorum sc̃orum
patrum dictis diligenter a¬
nimaduersis : studeat necerse
est derici in accipiendis ecde¬
siticis sumptibus. suumuna¬
ne periculum  proinde qui&
suas & ecdenehabent facul¬
tutes & utilitatemecdes as
au interius aut exterius cop¬

Expanded text:
stipendia. Quia sanctorum Patrum supra notatae sententiae docent, clericos non divitiarum sectatores esse, nec res ecclesiarum inofficiose accipere debere, non abs re putavimus nonnulla capitula libri Prosperi ad medium et exempli causa deducere, in quibus ita legitur: « Qui ecclesiae serviunt, et ea quibus opus non habent, aut libenter accipiunt, aut exigunt, nimis carnaliter sapiunt, » Item ibi: « Satis quippe indignum est, si fidelis et operosa devotio clericorum propter stipendium saeculare praemia sempiterna contemnat. » Item ibi: « Si propter hoc non vult sua quisua relinquere ut habeat unde vivat, ut quid accipit unde rationem reddat? ut quid de peccatis alienis sua multiplicat» His igitur et caeterorum sanctorum Patrum dictis diligenter animadversis, studeant necesse est clerici in accipiendis ecclesiasticis sumptibus suum vitare periculum. Proinde qui et suas et ecclesiae habent facultates, et utilitatem ecclesiae, aut interius, aut exterius con
Abbreviated transcription (Latin):
uers materiis confeetis quod idicom uiri
feraminme fuerit quaa tuor librasine¬
moratipotus & libramunia coipiant Perso
hrominoribar locis ducentor atricentos
mansos habentib: accipiant duces librsum:
Quod s eudemregio utl uandidumest unes
caruerit tribuantur es trerlibrr ceruisuȩ

Expanded text:
versis materiis confecti. Quod si etiam vini ferax minime fuerit, quatuor libras memorati potus, et libram vini accipiant. Porro in minoribus locis, ducentos aut trecentos mansos habentibus, accipiant duas libras vini. Quod et si eadem regio ut jam dictum est vincis caruerit, tribuantur eis tres librae cervisiae,
Abbreviated transcription (Latin):
corporir tribuunt : It anihilomi¬
nus studere debent ut idemre¬
ligio sir sime ordinem canonicum
seruent & pruelatis suis ac
magistris. honorem debitum
humiliter inpendant÷̃ uthoris
canonicis eiuinum officium
de uotissime expleant Aintus
forisquemon solum habitu&
actu sed &iumipso incessu
in repraehensibiles existant ⁊
ut nonotio uacent : nonuanilo¬
quiis inseruiant : non d& rac¬
tionib: &c &eris uitiorum
in lecebris incumbant sed poci¬
us aut orationi aut lestioni aut
quibus lib& ecclesiae autcerte
propriis utilitatibus uacent
aut &iam doctrinis fanis& di¬
uersarũa tium erudiuntur
disciplinis :Itauidelic& tut nullus¬

Expanded text:
corporis tribuunt, ita nihilomicorporis tribuunt, ita nihilominus studere debent, ut iidem religiosissime ordinem canonicum servent, et praelatis suis ac magistris honorem debitum humiliter impendant. Ut horis canonicis divinum officium devotissime expleant, intus, forisque non solum habitu et actu, sed etiam ipso incessu irreprehensibiles existant. Ut non otio vacent, non vaniloquiis inserviant, non detractionibus et caeteris vitiorum illecebris incumbant, sed potius aut orationi, aut lectioni, aut quibuslibet ecclesiae, aut certe propriis utilitatibus vacent, aut etiam doctrinis sanis et diversarum artium erudiantur disciplinis:
Abbreviated transcription (Latin):
ollerter praelictis sa tiger¬
dumest: uteos quibus praesunt:
uerbis & exemplis cad beneui¬
uendum informent ⁊ fixoque
corde tenendum peeos quasi
proprios s edutdñi siuigregem
tracture meminerint: Iuxta
illud quod p&ro dicitur⁊ sidiligis
mẽ pasce oues mea Mecrip¬
quit nontucir: & hocideo dici¬
mus. quia sunt nonnulli quio
uel glorice uel dominationis.
uel quacestus gratiupascune sed
& hoc uigilanter perpendere
debent : quod eccdem pastio gre¬
gis dominia ponu niformi sed
multimoda est sollicitudine ge¬
randa ⁊ scilic& quia& terrena
subsidia diligenter illis praebere
& exempla uirtutis simul cum
uerbo praedicationis. debent
solliate inpendere : Quaprop¬
ter studeat unus quisque quiie¬
praelatus ut familiue xp̃san nonã
spiritidem carnalemq fideli¬
ter subministr& : utefficimere¬
atur ille euangelicus seruus
dequo dicitur. fidelisseruur et
prudens quem constituit dñs
superfamilium suam: ud d& illis
in tempore triticimen suram ÷
Ego sicut subditis necessaria

Expanded text:
olerter praelatis satagendum est, ut eos quibus praesunt, verbis et exemplis ad bene vivendum informent: fixoque corde tenendum ne eos quasi proprios, sed ut Domini sui gregem, tractare meminerint, juxta illud quod Petro dicitur: Si diligis me, pasce oves meas . Meas, inquit, non tuas. Et hoc ideo dicimus, quia sunt nonnulli, qui oves vel gloriae, vel dominationis, vel quaestus gratia pascunt. Sed et hoc vigilanter perpendere debent, quod eadem pastio gregis Dominici, non uniformi, sed multimoda est sollicitudine gerenda: scilicet quia et terrena subsidia diligenter illis praebere, et exempla virtutis simul cum verbo praedicationis debent sollicite impendere. Quapropter studeat unusquisque praelatus, ut familiae Christi annonam spiritalem, carnalemque fideliter subministret, ut effici mereatur evangelicus servus, de quo dicitur: Fidelis servus et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram . Ergo, sicut subditis necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
tiones frequentis simas fugiant ⁊
Contuberma extrane arum fe¬
minarum: nullatenus appe¬
tant : Castimoniã quoq inui¬
o laticorporis ꝑ petuo conser¬
uare studeant᷑. Autcerte uni¬
us matre monii uinculo foede¬
rentur ⁊ senioribus quoꝰ debi¬
tam p̃beant oboedientiam:
Nequeullo iactantiae studio se¬
m& ipsos ad tollunt᷑ : Postre¬
citio iugiincumbant . Tales
enim esse debent: qui quedi¬
uinis cultibus sese mancipan¬
dos student : scilic& ut dum
scientiae operamdant. doc¬
trinȩ gratiam populis ad mi¬
DEGINE RIBUS CLERICOR

Expanded text:
tiones frequentissimas fugiant; tiones frequentissimas fugiant; contubernia extranearum feminarum nullatenus appetant; castimoniam quoque inviolati corporis perpetuo conservare studeant, aut certe unius matrimonii vinculo foederentur. Senioribus quoque debitam praebeant obedientiam, neque ullo jactantiae studio semetipsos attollant. Postrecitio jugi incumbant; tales enim esse debent qui divinis cultibus sese mancipandos exhibere student, scilicet ut dum scientiae operam dant, doctrinae gratiam populis admiDe generibus clericor
Abbreviated transcription (Latin):
dñs pars hereditatis meae ⁊
CLE RICORUM
is igitur lege patrum cauetur:
ut auulgariuita seclusi amun¬
diuo luptatibus sese abstineant
Nonspectaculis : non pompis in¬
tersint : Conuiuia publica fu¬
giant ⁊ priuata non tantum pu¬
dica sed & sobria colant: usuris
nequaquã in cum bant: neque
tur pium occupationes lucrorũ
fraudisuecuius quam studiũ
appetant : Amorem pecuniae
quasi materiam cunctorum cri¬
minum fugiant: secularia or¬
ficia negotiaq: abitiant : ho¬
norum gradus ꝑ ambitiones
non subeant ⁊ Probenesitis me¬
dicinȩ dĩ: munera non accipi¬
ant ⁊ dolos & coniurationes
caueant:: odium aemulatio¬
nem. obtrectationem atq: in¬
uidiam fugiant : Non uagis
oculis non infreni lingua aut
petulanti tumidoq gestu¬
incedant sed pudorẽ acuere¬
cundiã m̃tis simplicihabitu in¬
ces suque ostendant : Obsce¬
nitatem etiam uerborum : sicut
&operum penitus exsecrentur
Viduarum acuirginum uisita¬

Expanded text:
Dominus pars haereditatis meae . Dominus pars haereditatis meae . clericorum. 1. His igitur lege Patrum cavetur ut, a vulgari vita seclusi, a mundi voluptatibus sese abstineant; non spectaculis, non pompis intersint; convivia publica fugiant, privata non tantum pudica, sed et sobria colant. Usuris nequaquam incumbant, neque turpium occupationes lucrorum fraudisque cujusquam studium appetant, amorem pecuniae, quasi materiam cunctorum criminum, fugiant, saecularia officia negotiaque abjiciant, honorum gradus per ambitiones non subeant. 2. Pro beneficiis medicinae Dei munera non accipiant, dolos et conjurationes caveant; odium, aemulationem, obtrectationem, atque invidiam fugiant. Non vagis oculis, non infreni lingua, aut petulanti tumidoqincedant, sed pudorem ac verecundiam mentis simplici habitu incessuque ostendant. Obscenitatem etiam verborum, sicut et operum, penitus exsecrentur. Viduarum ac virginum visita
Abbreviated transcription (Latin):
icleria detrahatur  led&
sacer dotis opinionem inple¬
be quando depximis eius
maleloquitur populus : super
nere ut bonorum operum testi¬
ficatio confirmeur affectu¬
ta queom̃s qui in eccles astici
minis terii gradibus ordinati
sunt: generaliter clericino¬
minantur  Cler os aũt uel
clericor hinc appellatos docto¬
res nr̃i dicunt: quia mathias
sorte clectus est quem primũ
ꝑapostolos legimus ordinatum:
sic & om̃s quos illis temporibus ec¬
cdesiarum principes ordinabant
sorte eligebant : Namcleros
sors interp̃tatur : Vnde & here¬
ditas grece clero nomia appelat᷑
& heres clero nomus: proinde
ergo clericos uocariaiunt : eo
quod insorte hereditatis dñi
dentur uel pro eo quod ipse
dñs sors eorumsit: sicut de
eis scriptum est loquente
dño  ego hereditas eorum
Inde oport& ut quidm̃ he¬
redite porsident: abs queullo
in pedimento saeculi dõser¬
uire studeant : & pauperes
spũ eẽ contendant. ut congru¬
e illud psal mistae dicerepos sint

Expanded text:
i clerici detrahatur. Laedit i clerici detrahatur. Laedit sacerdotis opinionem in plebe, quando de proximis ejus male loquitur populus. Super onere, ut bonorum operum testificatio casto confirmetur affectutaque omnes qui in ecclesiastici ministerii gradibus ordinati sunt, generaliter clerici nominantur. Cleros autem vel clericos hinc appellatos doctores nostri dicunt, quia Matthias sorte electus est, quem primum per apostolos legimus ordinatum . Sic et omnes, quos illis temporibus ecclesiarum principes ordinabant, sorte eligebant. Nam cleros sors interpretatur. Unde et haereditas Graece cleronomia appellatur, et haeres cleronomos. Proinde ergo clericos vocari aiunt, eo quod in sorte haereditatis Domini dentur, vel pro eo quod ipse Dominus sors eorum sit, sicut de eis scriptum est, loquente Domino: Ego haereditas eorum . Unde oportet, ut qui Deum haereditate possident, absque ullo impedimento saeculi Deo servire studeant, et pauperes spiritu esse contendant , ut congrue illud Ps