comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laetitia & gaudio. & obtulerunt
holocausta quod nemo excis ce¬
ad & symon frater cius ingilla
contra faciem ꝑtholomaidis.
diuit iosephus tacchariae filug
&. atarias princeps uirtutis ralo
ne gestas & prilia quac facia surs
& dixit.Laciamus & ipsi nobi
nomen. & camus pugnare ads¬
sum genter quat incircuitu nost
sunt Et praccepit hisquiens
in exerciti suo. & abierunt ians¬
niam. Et exiuit gorgias de
uitate & uiri cius obuiam illi
inpugnam. & fugati sunt ioseple
& aTarias usq infines iudac. & uu¬
derunt illa dic depopulo israha
ad duo milia uiri : & facta est pli¬
ga magna inpopulo. quia nonli¬
dicrunt uidam & fratres eius crst¬
mantes se fortiter facturos. Ips̃
autem non erant deseminc uirdi
illorum per quos salur facta est ins¬
rahel. Et uiri uida magisi¬
cati sunt ualde in conspectuom¬
nis israhel & gentium omnium
ubi audiebatur nomen corum
& conuenerunt ad cos fausta ad¬
clamantes. Et exiuit uidis

Expanded text:
laetitia et gaudio et obtulerunt laetitia et gaudio et obtulerunt holocausta quod nemo ex eis ceGalaad et Simeon frater eius in Galilea contra faciem Ptolomaidis audivit Iosepphus Zacchariae filius et Azarias princeps virtutis res bene gestas et proelia quae facta sunt et dixit faciamus et ipsi nobis nomen et eamus pugnare adversum gentes quae in circuitu nostro sunt et praecepit his qui erant in exercitu suo et abierunt Iamniam et exivit Gorgias de civitate et viri eius obviam illi in pugnam et fugati sunt Iosepphus et Azarias usque in fines Iudae et ceciderunt illa die de populo Israhel ad duo milia viri et facta est fuga magna in populo quia non audierunt Iudam et fratres eius existimantes se fortiter facturos ipsi autem non erant de semine virorum illorum per quos salus facta est in Israhel et viri Iuda magnificati sunt valde in conspectu omnis Israhel et gentium omnium ubi audiebatur nomen eorum et convenerunt ad eos fausta adclamantes et exivit Iudas
Abbreviated transcription (Latin):
que efrom. & hacc ciuitas magna
iningressu posita munita ualde.
& non erat declinare abea dexte¬
ra uel sinistra. sed permediam
iter erat. & incluserunt se qui
erant inciuitate & obstruxerunt
portas lapidibus. Et misit
adcos uid as uerbis pãcificis di¬
cens.ranseamus per terram
uestram ut eamus interram nos¬
tram & nemo uobis nocebit. tan¬
tum pedibus transibimus. Et
nolebant eis aperire. Et pre¬
cepit uidas predicari incastris.
ut applicar& unus quisq in quo
runt se uiri uirtutis. & obpug¬
nauerunt ciuitatem illam tota
die &. tota nocte. & tradita est ci¬
uitas in manu eius. & pereine¬
runt omne masculinum in ore
gladi. & eradicauit eam & acce¬
pit spolia eius. Et transiit
per totam ciuititem super inter¬
fectos. & trans gressi sunt iorda¬
nen in campo magno contra beth¬
san. Et erat uidar congregans
extremos. & exortabatur popu¬
lum per totam uiam. donce ue¬
nerunt interram uida. Et as¬
cenderunt in montem syon cum

Expanded text:
que Efron et haec civitas magna que Efron et haec civitas magna in ingressu posita munita valde et non erat declinare ab ea dextra vel sinistra sed per mediam iter erat et incluserunt se qui erant in civitate et obstruxerunt portas lapidibus et misit ad eos Iudas verbis pacificis dicens transeamus per terram vestram ut eamus in terram nostram et nemo vobis nocebit tantum pedibus transibimus et nolebant eis aperire et praecepit Iudas praedicare in castris ut adplicarent unusquisque in quo runt viri virtutis et obpugnavit civitatem illam tota die et tota nocte et tradita est civitas in manu eius et peremerunt omnem masculum in ore gladii et eradicavit eam et accepit spolia eius et transiit per totam civitatem super interfectos et transgressi sunt Iordanem in campo magno contra Bethsan et erat Iudas congregans extremos et exhortabatur populum per totam viam donec venerunt in terram Iuda et ascenderunt in montem Sion cum
Abbreviated transcription (Latin):
uidas & exercitus eius ad torren¬
tem aquae. si transierit
adnos prior non poterimus
sustinere cum. quia potens pote¬
rit aduersum nos: si uero tunu¬
erit transire & posuerit castra ex¬
tra flumen. trans fretemus ad eos
& poterimus aduersum illum
It autem appropinquauit uid as
ad torrentem aquae. statuit
scribas populi secus torrentem
& mandauit eis dicens. e¬
minem hominum relinqueritis.
sed ueniant omnes inproedium.
t trans fretauit ad illos prior. &
omnis populus post eum. & con¬
tritae sunt ante faciem eorum
omnes gentes. & proiecerunt ar¬
ma sua & fugerunt ad fanum
quod est incarnam. Et occu¬
pauit illam ciuitatem. & fanum
suecendit igni cum omnibus qui
erant imipso: & oppressa est carna¬
in & non potuit sustinere contra
faciem uidę. Et congreguit
uidas uniuersos is rahelitas qui
erant ingiladithide aminimo
usque ad maximum . & uxores
corum & natos. & exercitum mag¬
num ualde. ut uenirent inter¬
ram uidae. Et uenerunt us¬

Expanded text:
Iudas et exercitus eius ad torrenIudas et exercitus eius ad torrentem aquae si transierit ad nos prior non poterimus sustinere eum quia potens poterit adversum nos si vero timuerit transire et posuerit castra extra flumen transfretemus ad eos et poterimus adversus illum ut autem adpropinquavit Iudas ad torrentem aquae statuit scribas populi secus torrentem et mandavit eis dicens neminem hominum reliqueritis sed veniant omnes in proelium et transfretavit ad illos prior et omnis populus post eum et contritae sunt ante faciem eorum omnes gentes et proiecerunt arma sua et fugerunt ad fanum quod est in Carnain et occupavit ipsam civitatem et fanum succendit igni cum omnibus qui erant in ipso et oppressa est Carnain et non potuit sustinere contra faciem Iudae et congregavit Iudas universos Israhelitas qui erant in Galaditiden a minimo usque ad maximum et uxores eorum et natos et exercitum magnum valde ut venirent in terram Iudae et venerunt us
Abbreviated transcription (Latin):
ł uenit cum tribus ordinib post
eos. & exclamauerunt tubis .&.
clam auerunt in oratione. Et
cognouerunt castra timothei quia
nachab eus est : & refugerunt
a ficie cius. Et percusserunt cõs
plaga magnã. & ceciderunt ex
illis illa dic fere octomilia uirorum
t diuertit iudas inmaspha & ex¬
pugnauit & coepit eam: & occi¬
dit omnem masculinum eius.
& sumpsit spolia eius & succendit
cam igni Inde perrexit & coc¬
pit casbon & magrth & bosor &
reliquas ciuitates galadithidis.
Dost haec autem uerba. congrega¬
uit timotheus exercitum alium.
& castra posuit contra rafon trans
torrentem. Et misit uidas
speculari exercitum. & renunti¬
auerunt dicentes ei : quia con¬
uenerunt ad cum omnes gentes
quae incircuitu nostro sunt & ex¬
ercitus multus nimis . & arabas
conduxit in auxilium sibi. & cas¬
tra posuerunt intrans torrentem.
parati uenire adte in proelium.
t abit uidas obiuam illis. Et
ait timotheus principibus exer¬
citus sui. Cum appropiauerit

Expanded text:
et venit tribus ordinibus post et venit tribus ordinibus post eos et exclamaverunt tubis et clamaverunt in oratione et cognoverunt castra Timothei quia Macchabeus est et refugerunt a facie eius et percusserunt eos plaga magna et ceciderunt ex eis in illa die fere octo milia virorum et divertit Iudas in Maspha et expugnavit et cepit eam et occidit omnem masculum eius et sumpsit spolia eius et succendit eam igni inde perrexit et cepit Casbon et Maged et Bosor et reliquas civitates Galaditidis post haec autem verba congregavit Timotheus exercitum alium et castra posuit contra Rafon trans torrentem et misit Iudas speculari exercitum et renuntiaverunt ei dicentes quia convenerunt ad eum omnes gentes quae in circuitu nostro sunt exercitus multus nimis et Arabas conduxit in auxilium et castra posuerunt trans torrentem parati venire ad te in proelium et abiit Iudas obviam illis et ait Timotheus principibus exercitus sui cum adpropiaverit
Abbreviated transcription (Latin):
eis omnia quae acciderunt fra¬
tibus corum ingaladithide. &
quia multi exeis compres si sunt
inbasara. & bosor. & mnalinus
a incasfor. & maceth carnain
ae om̃s ciuitates munitae & mag¬
nae. sed& in caeteris ciuitatibus
giladithidis tenentur compressi
t incrastinum. constituerunt ad¬
mouere exercitum ciuitatibus
his. & comprehendere & tollere
eos muna die Et conuertit
uidas & exercitur eius uiam inde
seto bosor repente. & occupauit
ciuitatem. & occidit omne mas¬
culinum inore gladii. & accepit
omnia spolia eorum & succen¬
dit eamigni Et surrexerunt
inde nocte. & ibant usque ad
munitionem. Et factum est
diluculo cum alseu arsent oculos
suos. & ecce populus multus cuuis
non erat numerus portantes sca¬
las & machinas ut comprehen¬
derent munitionem. & expug¬
narent eos. Et uidit iud ar
quia coepit bellum & clamor
belli ascendit ad caclum sicut tu.¬
ba & clamor magnus deciuita¬
te: & exercitiu dixit. Pugna¬
e hodie profratribus uestris.

Expanded text:
eis omnia quae acciderunt fraeis omnia quae acciderunt fratribus in Galaditide et quia multi ex eis conprehensi sunt in Basara et Bosor et in Alimis et in Casfor et Macet et Carnain hae omnes civitates munitae et magnae sed et in ceteris civitatibus Galaditidis tenentur conprehensi et in crastinum constituerunt admovere exercitum civitatibus his et conprehendere et tollere eos in una die et convertit Iudas et exercsertum Bosor repente et occupavit civitatem et occidit omnem masculum in ore gladii et accepit omnia spolia eorum et succendit eam igni et surrexerunt inde nocte et ibant usque ad munitionem et factum est diluculo cum adlevassent oculos suos ecce populus multus cuius non erat numerus portantes scalas et machinas ut conprehenderent munitionem et expugnarent eos et vidit Iudas quia coepit bellum et clamor belli ascendit in caelum sicut tuba et clamor magnus de civitate et exercitui dixit pugnate hodie pro fratribus vestris
Abbreviated transcription (Latin):
rent fratribus suis qui intribilo¬
tione erant. & ex pugnabants
moni fratri suo. Elige tibiu
ros & uade libera fratres tuosi
galilea. ego enim & frater mcus
ionathas ibimus ingaladithi
t reliquit iosephum filium a¬
chariae & alariam duces popill
cum residuo exercitu in iudea a
custodiendum : & precepit illi di¬
cens Praeesto populo huic.
ut ir& ingalileam. uid ac autti
octo milia in galadithin
ab ut symon ingalileam. & cosi¬
misit proelia multa cum genti
& contritae sunt gentes a facit c
& persecutus est cos usque ad po¬
tam ꝑtholomaidis. & cecideri
degentibus fere tria milia uiss¬
rum . & accepit spolia corum
t sumpsit eos qui erant ingl
÷ in arbatis cum uxoribus & natis &
omibus quac trant illis: & adduxit
iniudeam cum laetitia magna
beus & ionathas & fratres eius transi¬
eunt iordanen. & abierunt uia
erium dicrum per desercum: & oc¬
currerunt eis nabuthei & suscepe¬
funt cos pacifice. & narrauerunt

Expanded text:
facerent fratribus suis qui in tribulafacerent fratribus suis qui in tribulatione erant et expugnabantur imoni fratri suo elige tibi viros et vade et libera fratres tuos in Galilea ego enim et frater meus Ionathas ibimus in Galaditin et reliquit Iosepphum filium Zacchariae et Azariam duces populi cum residuo exercitu in Iudaeam ad custodiendum et praecepit illi dicens praeesto populo huic eut iret in Galileam Iudae autem octo milia in Galaditin et abiit Simon in Galileam et commisit proelia multa cum gentibus et contritae sunt gentes a facie eius et persecutus est eos usque ad portam Ptolomaidis et ceciderunt de gentibus fere tria milia virorum et accepit spolia eorum et sumpsit eos qui erant in Galilea et in Arbatis cum uxoribus et natis et omnibus quae erant illis et adduxit in Iudaeam cum laetitia magna beus et Ionathas et fratres eius transierunt Iordanem et abierunt viam trium dierum per desertum et occurrerunt eis Nabuthei et susceperunt eos pacifice et narraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
lum copiosum & timoth eum du¬
cem ipsorum. & cominisit cum
eis proelia multa. & contriti sunt
inconspectu eorum & percussit
eos: & coepit iacer ciuitatem & fi¬
lios eius. & reuersus est iniudeam
t congregatae sunt gentes quac
sunt ingala ad aduersus israhe¬
litas qui erant infinibus eorum
ut tollerent cos. & fugerunt inda¬
theman munitionem. Et mi¬
serunt litteras aduidam & fra¬
tres cius dicentes Congrega¬
tae sunt aduersum nos genter
per circuitum. ut auferant nos
& parant uenire & occupare mu¬
nitionem inquam confugimus.
& timotheus est dux exeretur.
Nunc ergo ueni eripe nos dem¬
bus corum. quia cecidit mults¬
do denobis. & omnes fratas no
qui erant in locis
sunt: & captiuas adduxcrunta
res corum & natos & spolia: ap
merunt illic ferme mille uira
t adhuc epistolac. legebantur
ecce alii nuntu uenerunt dea¬
lea conscissis tunicis nuntiant
It audiuit autem uidas & pops¬
lus sermones istos. conuenita
clesia magna cogitare quido

Expanded text:
lum copiosum et Timotheum dulum copiosum et Timotheum ducem ipsorum et commisit cum eis proelia multa et contriti sunt in conspectu eorum et percussit eos et cepit Iazer civitatem et filias eius et reversus est in Iudaeam et congregatae sunt gentes quae sunt in Galaad adversus Israhelitas qui erant in finibus eorum ut tollerent eos et fugerunt in Datheman munitionem et miserunt litteras ad Iudam et fratres eius dicentes congregatae sunt adversum nos gentes per circuitum ut auferant nos et parant venire et occupare munitionem in quam confugimus et Timotheus est dux exercitus eorum nunc ergo veni eripe nos de manibus eorum quia cecidit multitudo de nobis et omnes fratres nostri qui erant in locis sunt et captivas abduxerunt uxores eorum et natos et spolia et peremerunt illic ferme mille viros et adhuc epistulae legebantur et ecce alii nuntii venerunt de Galilea conscissis tunicis nuntianteut audivit autem Iudas et populus sermones istos convenit ecclesia magna cogitare quid
Abbreviated transcription (Latin):
runt in tempore illo montem sy¬
on & per circuitum muros altos
& turres firmas. nequando ueni¬
rent gentes & conculcarent eam
sicut antra feccrunt Et collo¬
cauit illic exercitum ut seruarent
eam. & muniuit eam ad custodi¬
endam. bechsuram ut haber& po¬
pulus munitionem contra faciem
idumeae XIII
IFACTUM EST UT AU¬
dierunt gentes in circuitu quia
acdificatum est altare & sacrifi¬
cuim sicut prius. & iratae sunt
ualde. & cogitabant tollere ge¬
nus iacob qui erat inter cos. & coe¬
perunt occidere depopulo & per¬
sequi Et debellabat iud as
thanae qui circum sedebant isra¬
helitas. & percus sit eos plagamag¬
na. Et recordatus est maliti¬
am filiorum bean qui erat popu¬
lo in laqueum & inscandalum
insidiantes ei inuia: & conclisi
sunt abeo inturribus. Et ap¬
plicauit ad eos & anathematiza¬
uit eos. & incendit turres eorum
igni cum omnibus qui in eis erant
t transut ad filios ammon & in¬
uenit manum fortem & popu¬

Expanded text:
runt in tempore illo montem Sirunt in tempore illo montem Sion et per circuitum muros altos et turres firmas nequando venirent gentes et conculcarent eam sicut antea fecerunt et conlocavit illic exercitum ut servarent eam et munivit eam ad custodiendam Bethsuram ut haberet populus munitionem contra faciem Idumeae et factum est ut audierunt gentes in ciraedificatum est altare et sanctuarium sicut prius, iratae sunt valde et cogitabant tollere genus Iacob qui erant inter eos et coeperunt occidere de populo et persequi et debellabat Iudas tene quia circumsedebant Israhelitas et percussit eos plaga magna et recordatus est malitiam filiorum Bean qui erant populo in laqueum et in scandalum insidiantes in via et conclusi sunt ab eo in turribus et adplicuit ad eos et anathematizavit eos et incendit turres eorum igni cum omnibus qui in eis erant et transiit ad filios Ammon et invenit manum fortem et popu
Abbreviated transcription (Latin):
quinta & uigesima mensis nom
hir mensis caslcu centesimi quadra¬
gesimi octaui anni. & obtulerunt
sacrificium secundum logem super
altare holo caustorum nouum. quod
fecerunt scđm tempus & scđm dicm
inqua contaminauerunt illud gen¬
tes. in ipsa renouatum est in canticis
& cytharis & cinaris & cimbalis. E
cecidit omnis populus infaciem¬
& adorauerunt. & bencdixerunt
incaelum cum qui prospera uit
eis. & fecerunt dedicationem alta¬
ris diebus octo. & obtulerunt ho¬
locausta cum laetitia & salutaria
laudis. & ornauerunt faciem tem¬
pli coronis aurcis & scutulis. & de¬
dicauerunt portas & pastoforia &
imposuerunt eis ianuas. & facta
est letitia in populo magna ual¬
de: & auersum est obprobrium
gentium. Et statuit uidas &
fratres cius & uni uersa aeccła isra¬
hel : ut agatur dies dedicationis
altaris intemporibus sius ab anno
in annum perdies octo. aquinta
& uigesima mensis casleu cum lac¬
titia & gaudio. Et acdificaue¬

Expanded text:
quinta et vicesima mensis noni quinta et vicesima mensis noni hic mensis casleu centesimi quadragesimi octavi anni et obtulerunt sacrificium secundum legem super altare holocaustorum novum quod fecerunt secundum tempus et secundum diem in qua contaminaverunt illud gentes in ipsa renovatum est in canticis et citharis et cinyris et cymbalis et cecidit omnis populus et adoraverunt et benedixerunt in caelum ei qui prosperavit eis et fecerunt dedicationem altaris diebus octo et obtulerunt holocausta cum laetitia et salutaria laudis et ornaverunt faciem templi coronis aureis et scutulis et dedicaverunt portas et pastoforia et inposuerunt eis ianuas et facta est laetitia in populo magna valde et aversum est obprobrium gentium et statuit Iudas et fratres eius et universa ecclesia Israhel ut agatur dies dedicationis altaris in temporibus suis ab anno in annum per dies octo a quinta et vicesima mensis casleu cum laetitia et gaudio et aedificave
Abbreviated transcription (Latin):
irent scã Et clegit sacerdo¬
ssine macula. uoluntatem ha¬
ntes in lege dĩ. & mundauerunt
.&. tulerunt lapides contamina¬
nis in locum inmundum. & co¬
auit de altari holo caustorum qđ
fanum erat quid deco facer&
ncidit illi consilium bonum ut
truer& illud neforet ess& illis in
probrium quia contamin aue¬
it illud gentes. & demoliti sunt
id: & reposuerunt lapides in mon
domus in loco apto. quo adusq
ura. prophita & respondera de
Et acceperunt lapides inte
scđ̾m legem. & aedificaut¬
nt altart nouum scđm illud
od fuit prius. Et acdifica¬
une sca & quat m̃tra domum
intrinsccus. & aedem & atria sancti¬
ficaucrunt. & fecerunt uasa sancta
noua. Et intulerunt candela¬
brum & altare incensorum & men¬
sam intemplum : & incensum po¬
suerunt super altare. & accende¬
runt lucernas quae super candela¬
brum erant & lucebant intemplo
t posuerunt super mensam panes
& appenderunt uela. & consum ma¬
uerunt omnia opera quae fecerunt
& ante matutinum surrexerunt

Expanded text:
a et elegit sacerdotes sine macula voluntatem habentes in lege Dei et mundaverunt sancta et tulerunt lapides contaminationis in locum inmundum et cogitavit de altare holocaustorum quod profanatum erat quid de eo faceret et incidit illi consilium bonum ut destrueret illud ne forte esset illis in obprobrium quia contaminaverunt illud gentes et demoliti sunt illud et reposuerunt lapides in monte domus in loco apto quoadusque veniret propheta et responderet de eis et acceperunt lapides integros secundum legem et aedificaverunt altare novum secundum illud quod fuit prius et aedificaverunt sancta et quae intra domum intrinsecus et aedem et atria sanctificaverunt et fecerunt vasa sancta nova et intulerunt candelabrum et altare incensorum et mensam in templum et incensum posuerunt super altare et accenderunt lucernas quae super candelabrum erant et lucebant in templo et posuerunt super mensam panes et adpenderunt vela et consummaverunt omnia opera quae fecerunt et ante matutinum surrexerunt
Abbreviated transcription (Latin):
mulicres ciliciis pectus. per plate¬
as confluebant. sed & uirgines que
conclus. c erant procurrebant ad
oniam. ali ae autem ad muros. que¬
dam uero perfenestras prospicie¬
bant. uniuersae autem proten¬
dentes manus incalum de preca¬
bantur Erat enim misera com¬
mixtae multitudinis & magni
sacerdotis in agone constituti ex¬
pectatio. Et hi quidem inuo¬
cabant omni potentem dm̃ ut en¬
dita sibi his qui crediderant cum
omni integritate conscruarentu

Expanded text:
mulieres ciliciis pectus per platemulieres ciliciis pectus per plateas confluebant sed et virgines quae conclusae erant procurrebant ad Onian aliae autem ad muros quaedam vero per fenestras aspiciebant universae autem protendentes manus in caelum deprecabantur erat enim misera commixtae multitudinis et magni sacerdotis in agone constituti expectatio et hii quidem invocabant omnipotentem Deum ut credita sibi his qui crediderant cum omni integritate conservarentu
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui credidissent loco & templo
quodper uniuersum mundum ho¬
noratur prosui ueneratione & sane¬
titate in possibile omnino esse
TILLE PROHIS QUAEU
habebat inmandatis a rege
dicebat omni genere regi ea deft¬
renda. Constituta autem dic
intrabat dehis heliodorus ordina¬
turus. non modica uero per uni¬
uersam ciuitatem erat trepidatio
acerdotes autem ante altare cumsa¬
cerdotalibus stolis iactauerunt se
& inuocabant dec. lelo cum qui
dedepositis legem posuit. ut his
qui deposuerant ea salua custodi¬
ret. Iam uero qui uider& sum¬
mi sacerdotis uultum mente uul¬
nerabatur. facies erum & color
ummutatus declarabat in terium
animi dolorem. circum fusa cnum
erat iuro mestitia qu. eclam & hor¬
ror corporis. perquam manifes¬
tus aspicientibus dolor cordis eus
efficiebatur. li etiam conge¬
gati dedomibus confluebant.
publica supplicatione obsecran¬
tes. proco quod in contemptum lo¬
cus ess& uenturus. Accinetieq

Expanded text:
eos qui credidissent loco et templo eos qui credidissent loco et templo quod per universum mundum honoratur pro sui veneratione et sanctitate inpossibile omnino esse at ille pro his quae habebat in mandatis a rege dicebat omni genere regiae deferenda constituta autem die intrabat de his Heliodorus ordinaturus non modica vero per universam civitatem erat trepidatio sacerdotes autem ante altare cum sacerdotalibus stolis iactaverunt se et invocabant de caelo eum qui de depositis legem posuit ut his qui deposuerant ea salva custodiret iam vero qui videret summi sacerdotis vultum mente vulnerabatur facies enim et color inmutatus declarabat internum animi dolorem circumfusa enim erat viro maestitia quaedam et horror corporis per quae manifestus aspicientibus dolor cordis eius efficiebatur alii etiam congregati de domibus confluebant publica supplicatione obsecrantes pro eo quod in contemptum locus esset venturus accinctaeque
Abbreviated transcription (Latin):
nes copias in mensas esse quae
non pertinent adrationem sa¬
crisiciorum: esse autem possibi¬
le sub potestate regis cadere uni¬
uersa. Cunque retuliss& ap¬
pollonius ad regem depecuniis
quae delatat erant: ille acci¬
tum heliodorum qui erat super
negotia eius. misit cum manda¬
tis ut praedictam pecuniam trans¬
portar&. Statimque heliodo¬
rus iter aggressus specie quidem
quasi perc. elesirie & fenicen es¬
s& ciuitates peragraturus. re au¬
tem uera regis propositum pro¬
fecturus. Sed cum ueniss& hie¬
rusolimam & benigne a sum mo
sacerdote inciuitate ess& excep¬
tus: narrauit dedato indicio
pecuniarum. & cuius rei gratia
adess&. apperuit. Interrogabat
autem. si uereh. ec ita essent¬
unc summus sacerdos ostendit de¬
posita esseh. ec. & iuctualia iudu¬
arum ac pupillorum. quaedam
uero esse hircani tobiae uiri ualde
eminentis. inhis quat deculerat
impius sẏmon: uniuersa autem
argenti talenta quad ringenta
esse & auri ducenta. decipi uero¬

Expanded text:
nes copias inmensas esse quae nes copias inmensas esse quae non pertinent ad rationem sacrificiorum esse autem possibile sub potestate regis cadere universa cumque rettulisset Apollonius ad regem de pecuniis quae delatae erant ille accitum Heliodorum qui erat super negotia eius misit cum mandatis ut praedictam pecuniam transportaret statimque Heliodorus iter adgressus specie quidem quasi per Coelesyriam et Foenicen civitates esset peragraturus re autem vera regis propositum perfecturus sed cum venisset Hierosolymam et benigne a summo sacerdote in civitate esset exceptus narravit de dato indicio pecuniarum et cuius rei gratia adesset apparuit interrogabat autem si vere haec ita essent tunc summus sacerdos ostendit deposita esse haec et victualia viduarum ac pupillorum quaedam vero esse Hircani Tobiae viri valde eminentis in his quae detulerat impius Simon universa autem argenti talenta quadringenta esse et auri ducenta decipi vero
Abbreviated transcription (Latin):
tati concedendum est. Hinc igi¬
tur narrationem incipiemus. de
prefatione tantum dixissc̃ suffi¬
ciat. Stultum & enim est ante
historiam effluere. in ipsa autem
historia succingi
CIT UR CUMSCA
ciuitas habitaretur in omni pa¬
ce. leges etiam ad huc optime
custodirentur. propter oni.
pontificis pietatem & animos odio
habentes mala : fiebat ut ipsi re¬
ges & principes locum summo
honore dignum ducerent. & tem¬
plum maximis minicribus in¬
lustrarent. ita ut seleucus asi at rex
dehercditatibus suis prestar&. om¬
nes sumptus ad ministerium sacri¬
ficiorum pertinentes. Symon
autem detribu beniamin prepo¬
situs templi constitutus: conten¬
debat obsistente sibi principe sa¬
cerdotum iniquum aliquid inci¬
uitate moliri. Sed cum uince¬
re oniam non poss&: uenit ad ap¬
pollonium tarsci filium qui illo
tempore erat dux coede syriae &
fenicis. & nunti auit ei pecunus
innumerabilibus plenum esse
Aerarium hicrusoliis . & commu¬

Expanded text:
tati concedendum est hinc igitati concedendum est hinc igitur narrationem incipiemus de praefatione tantum dixisse sufficiat stultum etenim est ante historiam effluere in ipsa autem historia succingi igitur cum sancta civitas habitaretur in omni pace leges etiam adhuc optime custodirentur propter Oniae pontificis pietatem et animos odio habentes mala fiebat ut ipsi reges et principes locum summo honore dignum ducerent et templum maximis muneribus inlustrarent ita ut Seleucus Asiae rex de reditibus suis praestaret omnes sumptus ad ministerium sacrificiorum pertinentes Simon autem de tribu Beniamin praepositus templi constitutus contendebat obsistente sibi principe sacerdotum iniquum aliquid in civitate moliri sed cum vincere Onian non posset venit ad Apollonium Tharseae filium qui illo tempore erat dux Coelesyriae et Foenicis et nuntiavit ei pecuniis innumerabilibus plenum esse aerarium Hierosolymis et commu
Abbreviated transcription (Latin):
propter multitudinem rerum
curauimus uolentibus quidem
legere ut ess&c animi oblectatio.
studiosis uero ut facile possint
memoriae cominendare: om¬
nibus autem legentibus utilitas
conferatur. & nobis quidem ipsis
qui opus hoc breuiandi causa sus¬
cepimus non facilem laborem.
immo uero negotium plenum
uigili arum & sudoris assumpsi¬
mus. sicut hi qui preparant con¬
uiuium & qu erunt aliorum uo¬
luntati parere. Propter multo¬
rum gratiam libenter laborem sus¬
tinemus. ueritatem quidem desin¬
gulis auetoribus concedentes: ipsi
autem secundum datam formam
breuitati studentes. Sicut enuim
nou. e domus architecto deuni¬
uersa struetura curandum est.
ei uero qui pingere curat. quae ap¬
ta sunt adornatum exqui renda
sunt: ita estim andum est innobis
It eium intellectum colligere & or¬
dinare sermonem. & curiosius par¬
tes singulas quasque dispicere his¬
tori. ie congruit auctori. Pre¬
uitatem uero dictionis sectari. &
exccutiones rerum uitare breui¬

Expanded text:
propter multitudinem rerum propter multitudinem rerum curavimus volentibus quidem legere ut esset animi oblectatio studiosis vero ut facile possint memoriae commendare omnibus autem legentibus utilitas conferatur et nobis quidem ipsis qui opus hoc breviandi causa suscepimus non facilem laborem immo vero negotium plenum vigiliarum et sudoris adsumpsimus sicut hii qui praeparant convivium et quaerunt aliorum voluntati parere propter multorum gratiam libenter laborem sustinemus veritatem quidem de singulis auctori concedentes ipsi autem secundum datam formam brevitati studentes sicut enim novae domus architecto de universa structura curandum est ei vero qui pingere conatur quae apta sunt ad ornatum exquirenda sunt ita aestimandum est et in nobis etenim intellectum colligere et ordinare sermonem et curiosius partes singulas quasque disquaerere historiae congruit auctori brevitatem vero dictionis sectari et exsecutiones rerum vitare brevi
Abbreviated transcription (Latin):
nibus & regnum & sacerdotium
& sanctificationem sicut promisit
in lege. speramus quod cito nostri
miscrebitur. & congregabit desub
calo in locum sanctum : eripuit
enim nos demagnis periculis. &
locum purgauit. De iuda
uero machabeo & fratribus eius
& detempli magni purificatione
& de are dedicatione. sed & depre¬
lus quae pertinent ad antiochum
nobilem & filium eius eupatorem
& de illuminationibus quae dec.e¬
lo factac sunt ad eos. qui prouideis
fortiter fecerunt: ita ut uniuer¬
sam regionem cum pauci essent uin¬
dicarent & barbaram multitudi¬
nem fugarent. & famosis simum to
to orbe templum recuperarent
& ciuit atem liberarent ut leges quę
abolendae erant restituerentur
dño. cum omni tranquillitate
propitio facto illis. Itemq abia¬
sone cireneo quinq libris compre¬
hensa. temptauimus nos uno uo¬
lumine breuiare. Consideran¬
tes enim multitudinem librorum
& difficultatem uolentibus ag¬
redi narrationes historiarum

Expanded text:
nibus et regnum et sacerdotium nibus et regnum et sacerdotium et sanctificationem sicut promisit in lege speramus quod cito nostri miserebitur et congregabit de sub caelo in locum sanctum eripuit enim nos de magnis periculis et locum purgavit de Iuda vero Macchabeo et fratribus eius et de templi magni purificatione et de arae dedicatione sed et de proeliis quae pertinent ad Antiochum Nobilem et filium eius Eupatorem et de inluminationibus quae de caelo factae sunt ad eos qui pro Iudaeis fortiter fecerunt ita ut universam regionem cum pauci essent vindicarent et barbaram multitudinem fugarent et famosissimum in toto orbe templum recuperarent et civitatem liberarent ut leges quae abolendae erant restituerentur Domino cum omni tranquillitate propitio facto illis itemque ab Iasone Cyreneo quinque libris conprehensa temptavimus nos uno volumine breviare considerantes enim multitudinem librorum et difficultatem volentibus adgredi narrationes historiarum
Abbreviated transcription (Latin):
nem populi & propitius fiat. &
cut cum salomon petut ut locus
sanctificaretur magno dõ mani
festabat hacc : & ut sapientiam ha¬
bens obtulit sacrisicium dedica¬
tionis &. consummationis templi
sicut & moyses orabat dñm & des¬
cendit ignis decaelo & consumpsit
holocaustum & dixit moyses. eo
quod non sit mundatum quod ert
propeecato & consumptum est
mliter & salomon octo diebur
el ebrauit dedicationem Infere¬
bantur autem in descriptionibus
& commentariis neeiiae hacc ca¬
dem & ut construens bibliotecam.
congregauit deregionibus libros
prophetarum &. dauid. & epispo¬
ias regum & dedonariis. Simi¬
uter autem & uid as ea quae didi¬
cerat per bellum quod nobis acci¬
derat congregauit omnia. & sunt
apud nosꝰ Si ergo desideratis
hacc: mittitt qui perferant uo¬
bis. Accuri itaque purificati¬
onem. scripsimus uobis. Bene
igitur facictis. si egerctis hos dies
s autem qui liberauit populum
suum & reddidit hereditatem om¬

Expanded text:
nem populi et prnem populi et prcut cum Salomon fecit , ut locus sanctificaretur magno Deo. » festabat haec et ut sapientiam habens obtulit sacrificium dedicationis et consummationis templi sicut et Moses orabat ad Dominum et descendit ignis de caelo et consumpsit holocaustum et dixit Moses eo quod non sit mundatum quod erat pro peccato et consumptum est similiter et Salomon octo diebus celebravit dedicationem inferebantur autem in descriptionibus et commentariis Neemiae haec eadem et ut construens bibliothecam congregavit de regibus libros et prophetarum et David et epistulas regum et de donariis similiter autem et Iudas ea quae didicerat per bellum quod nobis acciderat congregavit omnia et sunt apud nos si ergo desiderastis haec mittite qui perferant vobis acturi itaque purificationem scripsimus vobis bene igitur facietis si egeritis hos dies Deus autem qui liberavit populum suum et reddidit hereditatem om
Abbreviated transcription (Latin):
terpretatur purificatio: uocatiri
tem apud plures nephi
UUE XITUR AUTEO
indescriptionibus hieremiat po¬
phetac. quod iussit accipert ignon
eos qui transmigrabantur ut sig¬
nificatum est: & ut mandauit ita¬
migratis. & dedit illis legem neohi¬
iuscerentur praccepta dñi. & ut
non exerrarent mentibus. uide¬
tes simulachra aurea & argenta
& ornamenta corum. Et ali
huius modi dicens. horcabatur
ne legem amouerent a corde suo
rat autem in ipsa scriptura quoms¬
do tabernaculum & arcam uissit
propheta diuino responso adso
facto comitari secum. usquequ
exiit in montem in quo moy¬
ses ascendit & uidit dĩ hereditatn.
& ueniens ibi iheremi as inuent
locum spelunce & tabernaculum
& arcam & altare incensi intulit
illuc & ostium obstruxit.
accesserunt quid am simul quisc¬
quebantur ut notarent sibi locum.
& non potuerunt inuenire. Qt
autem cognouit hieremias culpan
illos dixxit quod ignotus erit locus
donee congreg& dr̃ congregatio¬

Expanded text:
interpretatur purificatio vocatur interpretatur purificatio vocatur autem apud plures Nephi invenitur autem in descriptionibus Hieremiae prophetae quod iussit accipere ignem eos qui transmigrabantur ut significatum est et ut mandavit transmigratis et dedit illis legem ne obliviscerentur praecepta Domini et ut non exerrarent mentibus videntes simulacra aurea et argentea et ornamenta eorum et alia huiuscemodi dicens hortabatur ne legem amoverent a corde suo erat autem in ipsa scriptura quomodo tabernaculum et arcam iussit propheta divino responso ad se facto comitari secum usquequo exiit in montem in quo Moses ascendit et vidit Dei hereditatem et veniens ibi Hieremias invenit locum speluncae et tabernaculum et arcam et altare incensi intulit illuc et ostium obstruxit et accesserunt quidam simul qui sequebantur ut notarent sibi locum et non potuerunt invenire ut autem cognovit Hieremias culpans illos dixit quod ignotus erit locus donec congreget Deus congregatio
Abbreviated transcription (Latin):
tuam & sanctifica Congre¬
ga dispersionem nostram. li¬
bera cos qui seruiunt gentibus.
contemptos & abhominatos res¬
pice: ut sciant gentes quod tu
es dr̃ noster.Affuge opprime¬
tes. & contumeli am sacienter
insuperbia: constitut populum
tuum in locosco tuo sicut dixit
moyses Sacerdotes autem
psallebant ymnos. usquequo
consumptum ess& sacrificium
um autem consummatum fius¬
s& sacrificium. ex residua aqua
neemias uissit lapides perfun¬
di Quod ut factum est flam¬
ma ex Neis accensa est : sedex
lumine quod refulsit ab altari
consumpta est. Et uero ma¬
nifestata. res est : renunti atum
est regi persarum quod in loco
in quo ignem absconderant hi
qui trans lati fuerant sacerdoter
aqua apparuit. dequa necmi¬
as & qui cum eo erant purifica¬
uerunt sacrificia Consido¬
rans autem rex & rem diligen¬
ter examinans fecit exemplum
& si quibus dominauerat rex¬
multa bora accipiebat exhoc en
buebat. ꝑpellauit autem at¬
mias hunc locum neptar quodu

Expanded text:
tuam et sanctifica congretuam et sanctifica congrega dispersionem nostram libera eos qui serviunt gentibus contemptos et abominatos respice ut sciant gentes quod tu es Deus noster adflige opprimentes et contumeliam facientes in superbia constitue populum tuum in loco sancto tuo sicut dixit Moses sacerdotes autem psallebant hymnos usquequo consumptum esset sacrificium cum autem consummatum fuet sacrificium ex residua aqua Neemias iussit lapides maiores perfundi quod ut factum est flamma ex eis accensa est sed ex lumine quod refulsit ab altari consumpta est ut vero manifestata essent haec renuntiatum est regi Persarum quod in loco in quo ignem absconderant hii qui translati erant sacerdotes aqua apparuit de qua Neemias et qui cum eo erant purificaverunt sacrificia considerans autem rex et rem diligenter examinans fecit ei templum et si quibus donaverat rexmulta bona accipiebat ex hoc et tribuebat appellavit autem Neemias hoc Nepthar quod
Abbreviated transcription (Latin):
placuit dõ ut mitteretur necini¬
as a rege persidis: is ne potes sa¬
cerdotum illorum qui absconde¬
rant. misit ad requirendum ig¬
nem & sicut narrauerunt nobis
non inuenerunt ignem sed aquã
crassam .& uissit eam haurire &
afferri sibi. & sacrificia quae ini¬
posita erant iussit sacerdos nee¬
mias aspergi aqua ipsa & ligna
& quac erant super posita
It que hoc factum est & tempus
affuit quod sol refulsit qui pri¬
us erat innubilo. accensi: est
ignis magnus. ita ut oriner
mirarentur. Grationem au¬
tem faciebant õmnes sacerdotes:
dum consummaretur sacrifici¬
um ionatha in choante. cacteris
autem respondentibus. Et
necmię erat oratio. hun
omnium creator. terribilis &
fortis iustus & miscricors. qui so¬
solus es̃ reabonus solus prestans
solus iustus &. omnipotens & ae¬
ternus qui liberas israhel deom¬
ni malo. qui fecisti patres edec¬
tos & sanctificasti eos. accipe
sacrificium prouniuerso popu¬
lo tuo israhel & custodi partem

Expanded text:
placuit Deo ut mitteretur Neemiplacuit Deo ut mitteretur Neemias a rege Persidis nepotes sacerdotum illorum qui absconderant misit ad requirendum ignem et sicut narraverunt nobis non invenerunt ignem sed aquam crassam et iussit eos haurire et adferre sibi et sacrificia quae inposita erant iussit sacerdos Neemias aspargi aqua ipsa et ligna et quae erant superposita utque hoc factum est et tempus adfuit quo sol refulsit qui prius erat in nubilo accensus est ignis magnus ita ut omnes mirarentur orationem autem faciebant omnes sacerdotes dum consummaretur sacrificium Ionatha inchoante ceteris autem respondentibus et Neemiae erat oratio hunc omnium creator terribilis et fortis iustus et misericors qui solus es rex bonus solus praestans solus iustus et omnipotens et aeternus qui liberas Israhel de omni malo qui fecisti patres electos et sanctificasti eos accipe sacrificium pro universo populo tuo Israhel et custodi partem
Abbreviated transcription (Latin):
nit ad locum antiochus &. ami¬
ci eius. & ut acciper& pecunias mul¬
tas dotis nomine: cunque propo¬
sius sent eas sacerdotes naneae. &
ipse cum paucis ingressus essex in¬
tra ambitum fani : clauserunt
templum cum intrassoc antiocus.
apertoq occulto aditu templi
mittentes lapides percus serunt
ducem & qui cum eo rrant. & di¬
uiscrunt menbratim. E
icccrunt: per omnia benedic¬
tus dr̃. qui tradidit impios.
ACTURIIGITUR
quinta & uicesima mensis cas¬
leu purificationem templi. ne¬
cessarium duximus significare
uobis. ut & uos quoque agatis
diem scenophegiae & diem ig¬
nis qui datus est quando neemi¬
as acdificato templo & altari.
obtulerunt sacrificia.Nam
cum inperside ducerentur pa¬
tres noftri. sacerdotes qui tune
dĩ cultores erant acceptum ig¬
nem dealtari. occulte abscon¬
derunt in ualle ubi erat puteus
altus siccus : & in eo cominuta¬
ti sunt cum. ita ut omnibus ig¬
notus ess& locus. Cum prac¬
terissent autem multi anni. &

Expanded text:
nit ad locum Antiochus et aminit ad locum Antiochus et amici eius et ut acciperet pecunias multas dotis nomine cumque proposuissent eas sacerdotes Naneae et ipse cum paucis ingressus esset intra ambitum fani clauserunt templum cum intrasset Antiochus apertoque occulto aditu templi mittentes lapides percusserunt ducem et qui cum eo erant et diviserunt membratim et iecerunt per omnia benedictus Deus qui tradidit impios facturi igitur quinta et vicesima mensis casleu purificationem templi necessarium duximus significare vobis ut vos quoque agatis diem scenophegiae et diem ignis qui datus est quando Neemias aedificato templo et altari obtulit sacrificia nam cum in Persidem ducerentur patres nostri sacerdotes qui tunc Dei cultores erant acceptum ignem de altario occulte absconderunt in valle ubi erat puteus altus siccus et in eo contutati sunt eum ita ut omnibus ignotus esset locus cum praeterissent autem multi anni et
Abbreviated transcription (Latin):
bis regnante demetrio anno cenct¬
simo sexagesimo nono Nos
udci conseripsimus uobis in tribu¬
latione & impetu qui superuenit
nobis inistis annis. ex quo recessit
iason asaneta terra & aregno
Portam succenderunt: & effuderunt
sanguinem innocentem: & oraui¬
mus ad dnm̃ & exauditi sumus.
& obtulimus sacrificium & simila¬
guem . & obtulimus lucernas
eproposuimus panes. Et nunc
frequentate dier scenophegit. men¬
ns casleu p¬
NNO CENTESIMO
octogesimo octauo. populus qui
est hicrusolimis & iniudea sena¬
tusq & uidas: aristobolo magis¬
tro ꝑtholomei regis qui est dege¬
nere christorum sacerdotum &
his qui in aegipto sunt iudeis sa¬
lutem & sanitatem. Pe mag¬
nis periculis adõ liberati magni¬
fice gratias agimus ipsi ut pot̾e
qui aduersus talem regem dimi¬
cauimus. Ipse enim ebullire fe¬
cit deperside eos qui pugnauerunt
cum inperside ess& dux ipse &
cum eo imiensus exercitus: ec¬
eidit intemplo naneae consilio
deceptus sacerdotis naneae
t enim cum ea habitaturus ue¬

Expanded text:
regnante Demetrio anno centesimo sexagesimo nono nos Iudaei scripsimus vobis in tribulatione et impetu qui supervenit nobis in istis annis ex quo recessit Iason a sancta terra et a regno portam succenderunt et effuderunt sanguinem innocentem et oravimus ad Dominum et exauditi sumus et obtulimus sacrificium et similaginem et accendimus lucernas et proposuimus panes et nunc frequentate dies scenophegiae mensis casleu anno centesimo octogesimo octavo populus qui est Hierosolymis et in Iudaea senatusque et Iudas Aristobolo magistro Ptolomei regis qui est de genere christorum sacerdotum et his qui in Aegypto sunt Iudaeis salutem et sanitatem de magnis periculis a Deo liberati magnifice gratias ipsi utpote qui adversus talem regem dimicavimus ipse enim ebullire fecit de Perside eos qui pugnaverunt cum in Perside esset dux ipse et cum ipso inmensus exercitus cecidit in templo Naneae consilio deceptus sacerdotis Naneae ut enim cum ea habitaturus ve
Abbreviated transcription (Latin):
Qrogaiute ut remanera
ephesi cum irem in mas¬
doniam ut denunciares
quibus dam ne aliter docertntonas
ntenderent fabulis & genedlog¬
N interminatis. quae questiones
prestant magir quam a edifica¬
tionemdĩ quat est infidei finis au¬
tem pracccpti est caritas. acaor ac

Expanded text:
rogavi te ut remaneres Ephesi cum irem in Macedoniam ut denuntiares quibusdam ne aliter docerent neque intenderent fabulis et genealogiis interminatis quae quaestiones praestant magis quam aedificationem Dei quae est in fide finis autem praecepti est car
Abbreviated transcription (Latin):
quod est uerbum dĩ: per̾ oratio¬
nem omẽm & obsecrationem.
orantes om̃i tempore inspũ & in
ipso uigilantes in omni instantia
& obsecratione pro omnib scĩs
& prome : ut detur mihi sermo
in apertione oris mei cum fidu¬
cia notum facero misterium
cuangelii ꝓ quo legatione fun¬
gor incatena. ita ut in ipso au¬
pdeam pro ut oporc& me loqui:
⁊ autemo ot uos
sciatis quac circa me sunt. quid
agam: omnia nota uobis faci&¬
titichus carissimus frater & fide¬
ls minister in dño: quem misi
aduos in hoc ipsum ut cognosea
tis quae circa nos sunt: ut con

Expanded text:
est verbum Dei per omnem orationem et obsecrationem orantes omni tempore in Spiritu et in ipso vigilantes in omni instantia et obsecratione pro omnibus sanctis et pro me ut detur mihi sermo in apertione oris mei cum fiducia notum facere mysterium evangelii pro quo legatione fungor in catena ita ut in ipso audeam prout oportet me loqui ut autem et vos sciatis quae circa me sunt quid agam omnia nota vobis faciet Tychicus carissimus frater et fidelis minister in Domino quem misi ad vos in hoc ipsum nos sunt, et cons
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ: quia iom̃ibus diuites fac¬
a estis millo. inomni uerbo &¬
iomni scientia sicut testimoni¬
um xp̃i consirmatum in uobis:
ita ut nihil desit in ulla gratia:
expectantibus reuelationem
bit uos usque ad finem sine eri¬
mine. indiẽ aduentus dnĩ nr̃i

Expanded text:
divites facti estis in illo, in omni verbo et sapientia; sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis, ita ut nihil vobis desit in ulla gratia, exspectantibus revelationem bit vos usque ad finem sine crimine, in diem adventus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ULIERES UIRIS SUIS
subditae sint. sicut dño: quin
uir caput est mulieris. sicut &¬
xp̾c caput est aecclãe. ipse salua¬
tor corporis cius Sed sicut aec¬
clesia subiecta est xp̃o. ita & mu¬
licres uiris suis inomnibus
IRI DILISITE XXU¬
uxores ur̃as sicut & xp̃e dile¬
r& mundans lauaero aquae
in uerbo uitȩ: ut exhiber& ip¬
se sibi gloriosam accclesiam non
habentem maculam aut rugam
aut aliquid ciusmodi. sed ut sit
scã & in maculata. Ita & uiri de¬
bent diligere uxores suas ut cor¬
pora sua. Qui suam uxorem
habuit sed nutrit & fouet eam si

Expanded text:
eres uiris suis subditae sicut domino: quoniam uir caput est mulieris, sicut Christus caput est ecclesiae, ipse saluator corporis. sed sicut ecclesia subiecta est Christo, ita et mulieres uiris suis in omnibus. uiri, diligite uxores uestras, sicut eret, mundans lauacro aquae in uerbo: ut exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid eiusmodi, sed ut sit sancta et inmaculata. ita et uiri debent diligere uxores suas ut corpora sua. qui suahabuit; sed nutrit et fovet eam, si
Abbreviated transcription (Latin):
tes. tempus: quia hora est iam
nos desomno surgere: Nunc
autem propior est nr̃a salur.
quam cum credidimus:
Vox praeces sit : dies autem ap¬

Expanded text:
tes tempus, quia hora est jam nos de somno surgere. Nunc autem propior est nostra salus, quam cum credidimus. Nox praecessit, dies autem ap
Abbreviated transcription (Latin):
atis corpora ur̃a hostiam iuiuen¬
tem : scam̃ : dõ placentem : ratio¬
nabile obsequium urm. Et
nolite conformari huic saeculo:
sed reformamini innouitate sen¬
sus. urĩ : ut ꝓbetis quae sit uolun¬
fecta
ICO ENIM pER CRAM
quae data est mihi omnibus
qui sunt inter uos: non plus sape.¬
te quam oport& sapere : sed sa.¬
pere ad sobrictatem : & unicuiq
sicut ds̃ diuisit mensuram fidei :¬
ICUT ENIM IN XL II¬
uno corpore multa menbra
habemus. omnia autem men

Expanded text:
rpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem, rationabile obsequium vestrum. Et nolite conformari huic saeculo; sed reformamini in novitate sensus vestri: ut probetis quae sit volunfecta. Dico enim per gratiam quae data est mihi, omnibus qui sunt inter vos, non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem, unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei. Sicut enim in uno corpore multa membra habemus, omni
Abbreviated transcription (Latin):
si adõ: Quac autem sunt a
dõ ordinata sunt: Itaq qui
renstit potestati. dĩ ordinauo¬
ni resistit: Qui autem resistunt:
ipsi sibi damnãtionem adqui¬
runt: Nam principes non sunt
timori boni operis. sed mali:
lis autem non timere potestatem
Nonum fac: & habebis laudem ex
illa : Sĩ enim minister est:a¬
bi inbonum: Si autt̃ malfecr¬
ns.time : non enimsine causa
qladium portat: Sĩ enam mi¬
nister est iundex iniram eͣi qui
malum agit. ideo qͦ necessitate
subditi estoit: non solum ꝓpter
iram. sed & ꝓpter conscientiam :¬
deo erum & tributa prestatis: mi¬
nist. sienim dĩ sunt. in hoc ipsum
bus debita : cui tributum tribu¬
tum: cui uectigal. uectigal: cui
honorem honorem : cui timo¬
rem timorem: nemini quic¬
quam debeatis: nisi ut inuict̃

Expanded text:
a deo ordinatae sunt. itaque qui resistit potestati, dei ordinationi resistit. qui autem resistunt, ipsi sibi damnationem adquirunt. nam principes non sunt timori boni operis, sed mali. uis autem non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa. dei enim minister est tibi in bonum. si autem malum feceris, time non enim sine causa gladium portat. dei enim- minister est, uindex in ira ei qui malum . agit. ideo necessitate subditi estote non solum propter iram, sed et propter conscientiam. ideo enim et tributa praestatis, ministri enim dei sunt, in hoc ipsum bus debita: cui tributum, tributum: cui uectigal, uehonorem, honorem; cui timorem, timorem: nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem