comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditus suos ex integro ꝑceptir
qui incademecca post iliam con¬
stitutioem fuĩnt uił decetero fue¬
nut institutiredditus in absen¬
cia non pcipiantisz tuncsolum
¶ Statucrnt eriamut cum sin¬
gur pbendis annexe sint uince
ip̃is suas dumuicennt possidc̃¬
tibiiunce decedencium ad suc¬
cessores non transeant. s ꝓñcti
carum inteisinguios diuidant
tenimstatuĩt ip̃e debeat urico. ⁊¬

Expanded text:
tia redditus suos ex integro percepturis, qui in eadem Ecclesia post illam institutionem fuerunt vel de caetero fuerint instituti, redditus ex ea in absentia non percipiant, sed tunc solum Statuerunt etiam ut cum singulis praebendis annexae sint vineae, ipsis suas, dum vixerint, possidentibus, vineae decedentium ad successores non transeant, sed proventus earum inter singulos dividantur. terum statuit, ipse debeat uti
Abbreviated transcription (Latin):
dentes qd  larcis etiam religios
nullasit attribura facuitas quo
obsequendi manet necitis. nõ
auc̃tas impe randi. aquibsiqd¬
motu proprio statutum fiirq
sticmsi abecc̃a fuent approbatỹ
ynstatutum basilu de non alie¬
nandis pdiis nisticis uł urbanr
min̾sicriis ⁊ ornam̃tis ecc̃arum
illa repbatum fuit po tissimu

Expanded text:
dentes quod laicis etiam religiosinulla sit attributa potestas, quos obsequendi manet necessitas, non auctoritas imperandi, a quibusmotu proprio statutum fuerit stit nisi ab Ecclesia fuerit approbatum unde statutum Basilii de non alienandis praediis rusticis vel urbanis ministeriis et ornamentis ecclesiarum illa reprobatum fuit potissimum
Abbreviated transcription (Latin):
nomci uderogationem suc cõ¬
stitutõnis aduacaturas ꝓbe¬
das quatior iecepint ultram
merum constitutum antiqur
canonicis pbendas cum ĩteg̾n¬
rar pcientib consuctas srex¬
crescentes redditus p̾dcĩs cano
sorrinp̾bendas qd suꝑ fuĩt in
comunes canomcorum usus.
sic prius statuerant. siue aliter
prout melius uidebitur conũ¬

Expanded text:
nonici in derogationem suae constitutionis ad vacaturas praebendas quatuor receperint ultra numerum constitutum, antiquis canonicis praebendas cum integritate percipientibus consuetas, superexcrescentes redditus praedictis casortiri praebendas, quod super fuerit in communes canonicorum usus, sive ut prius statuerant, sive aliter prout melius videbitur conve
Abbreviated transcription (Latin):
ex cosangius ceuur ⁊ aqua. Raci¬
onaus quippe annimano posset
unficare insi corpus humanu
omnis fauacia sir peitus alie¬
na. nansino fuiss aquas fleu¬
mia qd de latcic saluiatoris exuut¬

Expanded text:
x eo sanguis exivit et aqua. Rationalis quippe anima non posset vivificare nisi corpus humanum, omnis fallacia sit penitus aliena. Nam si non fuisset aqua sed flegma quod de latere Salvatoris ex
Abbreviated transcription (Latin):
namsacerdotum diuina indi¬
gnacio  grauius exardescat di¬
stuete precipiẽdo mandamus
quarinus asacerdotib eucha¬
nstia in loco singuian mudo et
signato sẽp honorifice collocaa
denore ac fideuttz consenierur
Sacerdos nõ quilib fitquentoer
doccat plebem suam utcumin
celebraties missarum cleuaru
hostia salutans se rcucrenter in¬
cliner. Idem faciens cum cam
porrat pbi ad infunnum qua¬

Expanded text:
ndeuotos diuina indignatio grauius exardescat, districte precipiendo mandamus. quatinus a sacerdotibus eucharistia in loco singulari mundo etiam & signato semper honorifice collocata deuote ac fideliter conseruetur. Sacerdos uero quilibet frequenter doceat plebem suam, ut cum in celebratione missarum eleuatur hostia salutaris quilibet reuerenter inclinet. idem faciens cum ipsam portat presbyter ad infirmum qua
Abbreviated transcription (Latin):
existis iohes cxpssit  ula que po¬
cius ex illis ⁊ cristis que mag̾
misteno congruebant. ⁊ excle¬
mencis aquam⁊ ex humoribi
sanguinem inquibi duobu
duo maxime sacranira iedeup¬
tionis iudelicer⁊ regeneratio¬

Expanded text:
ex istis Joannes expressit, illaque potius ex illis et istis, quae magis mysterio congruebant, ex elementis aquam, et ex humoribus sanguinem, in quibus duobus duo maxima sacramenta, redemptionis videlicet et regeneratio
Abbreviated transcription (Latin):
ilie qui uidir testimonium ueĩ¬
catipbibuit ꝑfecto non aqua si
fleuma dixiss. nec ĩhoc ueru
ne generationis sacramtum
fuiss ostensum cum psacramci¬
tum baptismi nõ regenẽmũ
inflcumate s iaqua. neq pħi
sacramento euchanstie ad mi¬
scenda sit aqua uino si de latcre
xp̃i nõ aqua s flcuma cum san
qualiscunq fuent illa aqua suic
nacural siue muaculosa suie de
nouodunia uirtute cieata. siue
de componentib expte aliqua
guinis deciurentis intemam. cũ
autem adcompositionem hua¬
ni corporis quatuorciementa
concuneiunt indelicet terra aq̃
acre ignis ⁊ aduegetatorm ciu

Expanded text:
ille qui vidit et testimonium verum perhibuit, profecto non aquam sed flegma dixisset. Nec in hoc verum regenerationis sacramentum fuisset ostensum, cum per sacramentum baptismi non regeneremur in flegmate, sed in aqua. Neque per in sacramento eucharistiae admiscenda sit aqua vino, si de latere Christi non aqua sed flegma cum sangqualiscunque fuerit illa aqua, sive naturalis, sive miraculosa, sive de novo divina virtute creata, sive de componentibus ex parte aliqua nguinis decurrenits in terram. Cum autem ad compositionem humani corporis quatuor elementa concurrant, videlicet terra et aqua, aer et ignis, et ad vegetati
Abbreviated transcription (Latin):
indecenti babitu suꝑ posito mu¬
do uelamine ferat ⁊ referat ma¬
nifeste ac honorifice an pectus
cumonim iruerencia ⁊ timore
semper lumine p̾cedente cum
sit candor lucis eteme ut ex hoc
apud omnes fides ⁊ deuocio au¬
geatur. Prelati auten hunisno¬
di mandati grauiter pũre nõ
differant transgressores si ⁊ ip¬
si diuinam⁊ nram uoluerint

Expanded text:
in decenti habitu superposito mundo uelamine ferat & referat manifeste. ac honorifice ante pectus cum omnj reuerentia & timore semper tamen lumine precedente. cum sit candor lucis eterne. ut ex hoc apud omnes fides & deuotio augeatur. Prelati autem huius mandati grauiter punire non differant transgressores, si & ipsi diuinam & nostram uolunt
Abbreviated transcription (Latin):
hebat spm. ñ solum uitalem
qua p̾diterat. tustis ẽ anima ura
usq ad mortem. et potestatem
reõ ponendi animam incamaie
nm sumendieam. P hoc autemi
qd unus milicum iancca latus
cus apuir ⁊ continuo exunt san¬
gus ⁊ aqua pbatur apte qd̾ xp̃c¬

Expanded text:
ebat, non solum vitalem qua praedixerat: Tristis est anima mea usque ad mortem ; et: Potestatem habeo ponendi animam meam et iterum sumendi eam. Per hoc autem quod unus militum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua, probatur aperte q
Abbreviated transcription (Latin):
malignus cor¬
cat ñ unum cui
illo efficitur. ser
mon illd̾ adin¬
stat.uenti q lar¬
nam sb̃ intra. ⁊

Expanded text:
malignus corcat, nec unum cum illo efficitur, sed movet illud ad instar venti qui larvam subintrat et
Abbreviated transcription (Latin):
ntatis. primum est sacram̃tum
qnon res. sed̃m est sac̃mentum
⁊ies. tertium est res ⁊ ñ sacramẽ¬
tumest. s pumum ẽ sacramen
u̾borum sic̃ incanone itꝑitur⁊¬

Expanded text:
acramentum et non res. Secundum est sacramentum et res. Tertium, res et non sacramentum. Sed primum est sacramentverborum, sicut in canone reperitur
Abbreviated transcription (Latin):
putent no indignunscõrum
gliam usq ad iudicium auginra
na ideo eccam intenm sane possẽ
augintum glorificationis o pta¬
it. uenim uriumin hoc aiiculo lo¬
cum hat illa distinctio qua doce¬
tur qd d functorum alii sunt
ualde boni. alii ualde mali. alii.
medioenter boni. alii medicenter
mali. un suffragia que funt ast¬
delibi mecc̃a prouald bonis actio¬
nes sunt grarum ꝓuald maus

Expanded text:
putent non indignum sanctorum gloriam usque ad judicium augmentari, et ideo Ecclesiam interim sane posse augmentum glorificationis eorum optare. Utrum tamen in hoc articulo locum habeat illa distinctio qua docetur quod defunctorum alii sunt valde boni, alii valde mali, alii mediocriter boni et alii mediocriter mali, unde suffragia quae fiunt a fidelibus in Ecclesia pro valde bonis action
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem conicatur. super
boe autemo ppinioes apud scola¬
sticos uanantur aliquib enim
uidetur qd̾ cum dlatere xp̃i duo
p̾cipua fluxerunt. sacram̃ta re¬
dempcionis insanguine ac re¬
gnãtioms in aqua.inilla duo
uinum ⁊ aqua que cõmiscc̃tur
incaliee diuina uirtute muraz¬
tur ue iihoc sacramento plenc
sit ueriras ⁊ figura. alii uõ cenct̃
ꝗd aqua cumuino trasubstan¬
ciatur insanguincm. Cum a
qua transeat mixta uino licet
physci contranum asseucrent
qui aquam auinopartificium
ꝗd uims saporo assumit qd
inde comeitur. quia si post calio
consecratioem aliud iunum
mittitur incalicenim iludq¬

Expanded text:
per hoc autem opiniones apud scholasticos variantur. Aliquibus enim videtur quod, cum de latere Christi duo praecipua fluxerunt sacramenta, redemptionis in sanguine ac regenerationis in aqua, in illa duo vinum et aqua, quae commiscentur in calice divina virtute mutantur, ut in hoc sacramento plenae sint veritas et figura. Alii vero tenent, quod aqua cum vino transsubstantiatur in sanguinem, cum in vinum transeat mixta vino, licet physici contrarium asseverent, qui aquam a vino per artificium quod vini saporem assumit; quod inde conjicitur, quia si post calicis consecrationem aliud vinum mittatur in calicem, illud
Abbreviated transcription (Latin):
ati leonis leonis ẜm antiquiõe¬
codices continetur sic udlicet ay¬
nuc no b̃ dñc ut amme famuli
tulcorns hec prosir oblacio. cum
Qd cum sacie scupcure dicat aue¬
toriras qd iniuniam facit marti¬
consimili de sanctis auis sencien¬
dum quia orationib mis ñ in¬
digent peo qd cum sint ꝑfecte
beati om̃ma eis aduota succe¬
dunt. S nos pocius corum orom¬
b indigemus. quos cum misen
sumus undiq mala nr̃a ꝑcuiba

Expanded text:
ati Leonis secundum antiquiorecodices continetur; sic videlicet: Annue nobis, Domine, ut animae famuli tui Leonis haec prosit oblatio, cum  cum sacrae Scripturae dicat auctoritas quod injuriam facit martyconsimili de sanctis aliis sentiendum, qui orationibus nostris non indigent, pro eo quod cum sint perfecte beati, omnia eis ad vota succedunt, sed nos potius eorum orationibus indigemus, quos, cum miseri simus, undique mala multa
Abbreviated transcription (Latin):
dem ñ transit insanguinem nec
sangium cõmiscetur. s acciden¬
tib prioris uinum cõmixtum
corpori qd subeis later undiq
circũ fundit̾ nõmadidãs ciri¬
cũfusũ. ipatũ accidẽtiã uinm
appoĩtũ indẽt effice̾. qr siaq̃fiũtappoi
ca uini saporem assumit eotigit¬
igitur accidencia mutare subicc¬
tum sic̃ ⁊ subicctum contingit
accidencia ꝑmutare. cedit qppe
natura miraculo⁊ initus supra
consuctudinemopcratur. S nec
inconueniens cieditur. aut ab¬
surdum si aqua incorpore xp̃i
eẽ credaturcum legaturdipiu
oppinones p̾dcãs illa ꝓbabili¬
or iudicatur que asẜit aquam
cumuino insanguine trans¬
ꝓprictas sacramentinamcum
aque multe sint populi muiti
iurca qd aubi legicu. beati qui
semunat sup aqͥliasideo iuino
aqua unirur ut xp̃o populus
adimetur. phoc cium qd susce¬
pit ip̃e d nostro ⁊ accepimus ip̃¬
si desuo tanqm̃ ĩdissolubiline¬
xu ꝯnĩgimuut qui est unum
cum patit per ineffabilem unira¬

Expanded text:
dem non transit in sanguinem, nec sanguini commiscetur sed accidentibus prioris vini commistum corpori, quod sub eis latet, undique circumfunditur, non madidans circumfusum. Ipsa tamen accidentia unum appositum videntur affice vini saporem assumit. Contingit accidentia permutare subjectum, sicut subjectum contingit accidentia permutare. Cedit qnatura miraculo et virtus supra consuetudinem operatur. Sed nec inconveniens creditur aut absurdum, si aqua in corpore Christi esse credatur, cum legatur de ipsius opiniones praedictas, illa probabilior judicatur, quae asserit aquam cum vino in sanguinem transoprietas sacramenti. Nam, cum aquae multae sint populi multi, juxta quod alibi legitur: Beati qui seminatis super aquas, ideo vino aqua unitur, ut Christo populus adunetur. Per hoc enim quod et suscepit ipse de nostro, et accipimus ipsi de suo, tam insolubili nexu conjungimur, ut, qui est unum cum Patre per ineffabilem unita
Abbreviated transcription (Latin):
ioqd in alcansuscipitui ec sacã¬
mentum ⁊ misterium ⁊ exemplũ
si tales exeo laqueumendris ĩ¬
curiunt. qd nec auẽcates senptu¬
re conuemienter intelligunt. nec
sacramenca dei suscipuint reue¬
cramentum alcans uentas eẽɨ
negatur. ergo nec mos nec resũ¬
rectio xpicum figura sit uenta
cẽ credenda.siquidem mortem
nem ⁊ymaginem eẽ apls mani¬
festat. xp̃c uiquiens morruus

Expanded text:
id quod in altari suscipitur esse sacramentum et mysterium et exemplum. Sed tales ex eo laqueum erroris incurrunt, quod nec auctoritates Scripturae convenienter intelligunt nec sacramenta Dei suscipiunt revecramentum altaris veritas esse negatur, ergo nec mors nec resurrectio Christi, cum figura sit, veritas est credenda. Siquidem mortem nem et imaginem esse Apostolus manifestat: Christus, inquiens, mortu
Abbreviated transcription (Latin):
tat celebr.a peractisq cetens a¬
cumstancus missam celebrare se
ur phor qd intendit deumñ debe¬
at pͥuocare. cum ergo faisa sit
abicienda iemedia que uens st
picuus grauiora ricet is qui pro
siuerminis conscia reputat sei

Expanded text:
t et bibat, peractis caeteris circumstantiis missam celebrare se ut per hoc quod intendit Deum non debeat provocare. Cum ergo falsa sint abjicienda remedia quae sunt veris periculis graviora, licet is qui pro sui criminis conscientia reputa
Abbreviated transcription (Latin):
rrunquens cecmplum ut sequa¬
mum uestigia cius. sic ergo tam
mors xp̃i quamcius resurrectio
est exemplumut a nos peco mor¬
tiu iusticie iam uiuamus quart
sinon fuit uĩtas quia fuit exem¬
plumergo nec uere mortuus su¬
it xp̃c nccͦ uere amortuus resur¬
rexit.s ab sic afidelium cordibꝰ

Expanded text:
relinquens exemplum ut sequamini vestigia ejus. Sic ergo tam mors Christi quam ejus resurrectio est exemplum ut et nos peccato mortui justitiae jam vivamus. Quare, si non fuit veritas quia fuit exemplum, ergo nec vere mortuus fuit Christus nec vere a mortuis resurrexit; sed absit a fidelium cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
chipbrm que suꝑ ultima uolu¬
tate pmissa sunt alenata inte
dicissead faciendam ci nomie
panechial ecc̃e cuius ad ministã¬
tionem gesserat dum iuxiss re¬
stitutioem bonorum que ipius
archipbri fuãnt. monastenum
condempnetur cum idem areͥ¬
pbr ab intestatodccessent. ap̃i¬
q monasteno suꝑ impetitione

Expanded text:
m quae super ultima voluntate praemissa sunt, alienata mente dixisse, ad faciendam ei nomine parochialis Ecclesiae, cujus administrationem gesserat, dum vixisset, restitutionem bonorum quae ipsius archipresbyteri fuerant, monasterium condemnetur, cum idem archipresbyter ab intestato decesserit; ipsique monasterio super impetitione
Abbreviated transcription (Latin):
nasteno contulisse. Uñ cum req¬
situs cẽtiur condei testamcum.
Rndit se nõ posse testan. quia
se ⁊sua contulerat monasteno
duxent se uidisse qñse ⁊ sua ob¬
tulit monasteno. quia tũ alii te¬
stes dixenunt se audissc ipm̃ m
cienter ꝓbantes. s tamqm̃ uehe¬
menter adminiculãtes asserci¬
onci abbatis pliminum adiu¬
sc uelle ꝓbart qd dictus archip

Expanded text:
ia contulisse. Unde cum requisitus esset ut conderet testamentum, respondit se non posse testari, quia se et sua contulerat monasterio dixerit se vidisse quando tulit monasterio; quia tamen alii testes dixerunt se audisse ipsum acienter probantes sed tanquam vehementer adminiculantes assertionem abbatis plurimum adjuse velle probare quod dictu
Abbreviated transcription (Latin):
Ancroconcino allatum est qd
quidam laicumprobe agant
contia pbros suos ita ur demori¬
entium ꝓsbiterorum substancia
partes sibi uendicẽt sicut d ꝓpri¬
hoc ulterius fiat. s sic̃ libeni fac¬
tisunt adsuscipiendum grad¬
irunil abeis p̾ter diuinũ offici¬
um crigatur. ¶Peculum uero
iporum diuidatur inquatuor p¬
tes. Quarum unacpo altera eccle¬
sic. tercia paupibz quarta parẽti¬
b assignet᷑. ⁊ sinoydoei sint parẽ¬

Expanded text:
ancto concilio allatum est quod quidam laici improbe agant contra presbyteros suos, ita ut de morientium presbyterorum substantia partes sibi vindicent sicuti de proprihoc ulterius fiat: sed sicuti liberi facti sunt ad suscipiendum gradue ab eis preter divinum officium exigatur. Peculium vero ipsorum dividatur in quatuor partes. Quarum una episcopo, altera ecclesie, tertia pauperibus, quarta parentibus assignetur. Et, si non sint
Abbreviated transcription (Latin):
tudiustiquerere utiumd̾ caꝙ̃
alicui delegamus. alius quisit
generił improuincia legatus
cessum quem iuudicidlegatotta¬
mirrimus caliter impedut. ixn¬
demus qd cum mandatum sp̃a¬
le deroger generali legatus con¬
missicem alui fram spalit impe¬
iulgata non poterit ip̃e legat
insi supboc mandatum spalc
ipsam tñsi ronabiuter lata fu¬
ent consinnare ualebit ⁊cxecu¬
tiom mandare. Iuiccencin¬

Expanded text:
is quaerere utrum de causa quam alicui delegamus, alius qui sit generalis in provincia legatus,cessum, quem judici delegato transmittimus, taliter impedire. Respondemus quod cum mandatum speciale derogat generali, legatus commissionem alii factam specialiter, impemulgata, non poterit ipse legatus, nisi super hoc mandatum speciale ipsam tamen, si rationabiliter lata fuerit, confirmare valebit et exsecutioni mandare. LVI. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
lumus quin legatorum aplice¬
sedis statuta edita in ꝓuicia si¬
bi commissadupeĩt tanq̃m per¬
sint egressi. secus autem si cas¬
duxennt auquib d legandas¬
cum uir diccio istorum expuet¬
si ante illorum discessum horũ¬

Expanded text:
lumus, quin legatorum apsedis statuta edita in provinbi commissa durent tanquam perstea egressi: Secus autem si caduxerint aliquibus delegandcum iurisdictio istorum exsi ante illorum discessum horu
Abbreviated transcription (Latin):
ipm supcadem ecc̃a in debite no¬
lest.ax presumit. cum igitur p̾lu
iuns har inconcessiox prelatus
quam inꝑsentatioẽ patronus
nec premdicetur p̾latosi qn per
aplice sedis legatum eo incon¬
sulto ecc̃a concedatur m. qͥ dic¬

Expanded text:
ipsum super eadem ecclesia indebite molestare praesumpsit. Cum igitur plus juris habeat in concessione praelatus, quam in praesentatione patronus, nec praejudicetur praelato, si quando per apostolicae sedis legatum, eo inconsulto, ecclesia concedatur, di
Abbreviated transcription (Latin):
Uastintrum. app. sit clici defcitndr̃
qui purgatioem indcam sibi pseeͣ¬
tentiam⁊ ad ip̃ius receptioem ter¬
minum competentem puta.xx.
dies ur ampnius siñ cont̃dictoe
iccipiens ⁊ addiemueniens con¬
sequentez appellat camnõ expri¬
mens appellandisnec sit locus insi
suscipiende purgatiom⁊ executio

Expanded text:
 sit clerici deferendum, qui purgationem indictam sibi per sententiam et ad ipsius receptionem terminum competentem, puta viginti dies vel amplius, sine contradictione recipiens et ad diem veniens, consequenter appellat, causam non exprimens appellandi, nec sit locus nisi suscipiendae purgationi et exsecutio
Abbreviated transcription (Latin):
te dcõ instiu̇itodonationis nõ
sit plimum initendum nec cor
dentes tiiqd qñitum adutiga¬
ces ip̃os ius exsma factum fuit po¬
st quam urem transiit udicata
q̃si contraius litigatoris lata fu¬
iss. cũ cõtraius ꝯstitutionis ex¬
p̃ssc lata nõ fiĩt iucate gestorum
mus ut archipb̃r sci pcuu qui pro

Expanded text:
te dicto instrumento donationis non sit plurimum innitendum nec confndentes quod quantum ad litigantes ipsos jus ex sententia factum fuit postquam in rem transiit judicatam, etiamsi contra jus litigatoris lata fuisset, cum contra jus constitutionis expresse lata non fuerit, veritate gestorum mus ut archipresbyter Sancti Pro
Abbreviated transcription (Latin):
snĩa mauc̃te rei transeat iudica¬
te qui ad puocatiois subscidum
Ĩ idtẽpus ñrecurrir apelandi sibi
aditumdnegauit cum ꝓꝓ hoc ui¬
deaturpuit prctatioẽm nins lace

Expanded text:
itatem rei transeat iudicate, qui ad provocationis subsidium infra id tempus non recurrit, appellandi sibi aditum denegavit cum per hoc videatur per interpretationem iuris late
Abbreviated transcription (Latin):
retard anlicet ad hoc agendum
quadrimestre tp̃e regulanter sit
statutũ. qr adid artari põt non¬
nunquam asedente inmedio er
criam ꝓrogan⁊ qui abinitiospõ¬
te iccip tminum bremoremim¬
puttire sibi pot⁊ deb cũ exh̃ inde¬
arui amplius bñficium  temps¬
sise. uñtar ñ audictur appelians.¬

Expanded text:
retardari, licet ad hoc agendum quadrimestre tempus regulariter sit statutum; quia id arctari potest nonnunquam a sedente in medio et etiam prorogari; et qui ab initio sponte recepit terminum breviorem, imputare sibi potest et debet, cum ex hoc videatur amplioris beneficium contempsis
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus ad cam infurmnitate detẽ¬
tus ñ affint.s quia nocte se¬
quentraliam sibicopulait pre¬
sumpsĩt incum excoĩcatoĩs sẽ¬
tentram ꝓmulgastiłaqua post
ostendir literas cp̃i memorati¬
quibdam cum abinquictatõ¬
nc ipius absolutum fuisse pa¬

Expanded text:
ocatus ad causam infirmitate praetensa non adfuit; sed quia nocte sequente aliam sibi copulare praesumpsit, in eum excommunicationis sententiam promulgasti, a qua tostendit litteras episcopi memorati, quibus eum ab inquietatione ipsius ab hoc absolutum fuisse pa
Abbreviated transcription (Latin):
utrum deecc̃asticobnfitio inliti¬
gium de ducto possit fien transa¬
tio. calc damus rensum qd trã¬
sigi suꝑ re sacraurigiosa non põt¬
⁊ cninres sacre ut possidancur
aliq̾uo dato uł retento siue pro¬
misso spẽm hr̃e ciedimus symo

Expanded text:
Utrum de ecclesiastico beneficio in litigium deducto possit fieri transactio? Tale damus responsum, quod transigi super re sacra litigiosa non potest. Etenim sacre res ut possideantur, aliquo dato vel retento sive promisso, speciem habere credimus simo
Abbreviated transcription (Latin):
Reccita quarto loco questio tal
accessit. Quedamcella cximi uod¬
lint asubicctioe qua matuci de¬
mui tenebatur ⁊ ĩ. Fratres illiu¬
celle se confitentes mnune illi
domnicondam fuisse subiecto
referebant questionem olund
hac subieccioe fuisse motam ⁊
transactoc soꝓitamea tenus ut
quendam annuatim censum
ecce marrici reddendo eenx asb¬
iectioe principaus domus ex¬
empti. ⁊ ĩ ¶ prior consequent᷑
promaiori ecc̃a pponebat qd
despuali subicctioe transigcie

Expanded text:
rea quarto loco quaestio talis accessit, quod quaedam cella eximi voluit a subjectione, qua matrici domui tenebatur. Et infra: Fratres illiucellae se confitentes in jure illi domui quondam fuisse subjectos, referebant quaestionem olim de hac subjectione fuisse motam et transactione sopitam, eatenus ut quemdam annuum censum Ecclesiae matrici reddendo, essent a subjectione principalis domus exempti. Et infra: Prior consequenter pro majori ecclesia proponebat, quod de spirituali subjectione transigere
Abbreviated transcription (Latin):
nonliceret. Rndemus igiti.rq
cum illatransactio licet nobis
d illo ꝗd cella decriminate red¬
dere tenebatur constare consta

Expanded text:
non liceret. Respondemus igitur quo, praesertim cum illa transactio licet nobis de illo, quod cella determinate reddere tenebatur, constare n
Abbreviated transcription (Latin):
ium que uix dimidiam iusti p̾cus
tinebant domos eius restitueret et
oliuas. Quia igitur fraus⁊ doluscui¬
qm patiocinan non debentmanda
mus quatinus. su es ita se ht in in¬
stro uenditionis confecto in frau¬
dem canoms ꝑmulgati contͣ usu
quem debent hr̃ditano uirc duol¬
carius ingressus ꝓ penam in latan
concilio contrausuranos ꝑ mul¬

Expanded text:
rum, quae vix dimidiam justi pretii contingebant, domos ei restitueret et olivas. Quia igitur frans et dolus cuiquam patrocinari non debent, framus, quatenus, si res ita se habet, instrumento conditionis confecto in fraudem canonis promulgati contra usuquem debent haereditario jure devolcarnis ingressus, concilio contra usurarios promul
Abbreviated transcription (Latin):
Umcausa queuit yconomum nro¬
casamentis uertebatur fuiss aliꝙ̃¬
duuentilata. Cum constitiss uo¬
bis monastrnum inuenditioe in¬
uenditione ult̃ dimidiam iusti p̃¬
cu fuiss dcceptum sñando decreiu¬
mus ut p̃fatieiues aut recepto pre¬
tio pͥones restituẽnt memoratas a¬
ut suppłent qͣntũ ꝯstaret lime uẽdi¬
tõis tpr iusto p̾cio defuisse G Reg̾.ax̾.¬

Expanded text:
um causa, que inter economum sacasamentis vertebatur, fuisset aliquandiu ventilata, cum constitisset nobis, monasterium in venditionenditione ultra dimidium justi pretii fuisse deceptum, sententiando decrevimus ut praefati cives aut recepto pretio possessiones restituerent memoratas, aut supplerent quantum constaret legitime venditionis tempore justo pretio defuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ut nemo suecor ante cessoris sui
pena sit obligarus. s sue prouidẽ¬
cie sir conceisum ut si ancecessor
eius res ecc̃e irationabiliter dist̾¬
buit ab eo adius ciusorin eece re
uocenru. O Regorius .iii.
Recanumutendum coneeditur
qm̃diu patitur qui concessir. sol¬
uitur quo obitueius cui conces¬
sum cit non etiam concedentis.
aut cum ip̃m auienan concingit.
alicru hoc reuocare uolenti quia cor
uentioem hiiusmõi non licet rem
alienamininto domino possideri.

Expanded text:
ut nemo successor antecessoris sui pena sit obligatus, sed sue providentie sit concessum, ut si antecessor eius res ecclesie irrationabiliter distribuit, ab eo ad ius eiusdem ecclesie revocentur. Gregorius IX: Precarium utendum conceditur, quamdiu patitur qui concessit. Solvitur quoque obitu eius cui concessum est, non etiam concedentis aut cum ipsum alienari contingit alicui hoc revocare volenti quia per conventionem huiusmodi, non licet rem alienam invito domino possideri.
Abbreviated transcription (Latin):
cominodatum accep¬
it delenissima etiam
culpa tenerur lieer ca¬
sus fortitus nisi accident culpa
suauł interenent paccum seuui
mora fuiss sibi nõ debeat imputa¬
n. ¶Contracum quoq itcre com¬
modati nõ agitur nisi post usum
expletum cuius grã res fiũt cõmo¬
dara. ¶Cum non decipi bnfirio no

Expanded text:
commodatum accepit, de levissima etiam culpa tenetur, sed casus fortuitus, nisi acciderit culpa sua vel intervenerit pactum seu in mora fuisset, sibi non debet imputari. Contra eum quoque recte commodati non agitur, nisi post usum completum, cuius gratia fuerat commodatum, cum non decipi nos
Abbreviated transcription (Latin):
moncas ⁊compellas ur hus quibi
ille ꝑmcendium ut alio mododan¬
pna contraiusticiam irrogauerat.
iusta facultates suas condigne sa¬
tisfaciantut sic apeccato uaseat libe

Expanded text:
moneas et compellas, ut quibus ille per incendium vel alio modo damna contra iustitiam irrogaverat, iuxta facultates suas condigne satisfaciant, ut sic a peccato valeat libe
Abbreviated transcription (Latin):
naufragium pacientes quibus
nenturdampnatam cupidi¬
cate spoliant rebus suis nisi ab¬
lata reddidennt excomuncati¬
omsenoueunt subiarere. Ale¬

Expanded text:
naufragium patientes, quibus nentur, damnata cupiditate spoliant rebus suis, nisi ablata reddiderint, excommunicationi se noverint subiacere
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ illo adinti qͦr repllet auctores
ab hominib bone fame accepeir
i testes debent admitticum ẜm
ordiem solium iudiciorum nõ
sufficiat unius testis asscitio q
proprio iuramco fumantes qd̾
ad frrendum testimoĩum incari¬
sa ip̃a odio amore cunoreul cõmo
do nõ procedant ꝑsonas exp̃ssis
nominib uł demonstratioe. uel
cutum locutiõe sufficiẽtrd̃signẽt
⁊̃ abutroq latere singulos gͦrad̾
clara computatioc distinguat ñ
suo nchilominus iuramento
concludant se accepisse  asius ma¬
iorib qd deponunt acredẽ ita c̃e.
s noc rales sufficiant insi iurati
deponant seuidisse ꝑsonas isai¬
teminuno pdictorum gradura
consticuras proconsanguincis
schr̃e. ¶ Tolcrabilius ẽ cim aliqͥs
contrastatuta hominum dimit¬
tere copulatos quam cõupictes
lecittimne contrastututi domini

Expanded text:
 illos admitti, quorum repellerent authores. ab hominibus bone fame acceperint i testes debent admitti, cum secundum ordinem solitum iudiciorum non sufficiat unius testis assertio, eproprio iuramento firmantes, quod ad ferendum testimonium in causa ipsa, odio, amore, vel timoant personas, expressis nominibus vel demonstratione, vel circumlocutione sufficienti designent et ab utroque latere, singulos gradus clara computatione distinguant et in suo nihilominus iuramento concludant, se accepisse a suis maioribus quod deponunt et credere ita esse. Sed nec tales sufficiant, nisi iurari deponant se vidisse personas, vel saltem in uno predictorum graduum constitutas, pro consanguineis se habere. Tolerabilius est enim aliquos contra statuta hominum dimittere copulatos, quam coniunctos legitime contra statuta domini
Abbreviated transcription (Latin):
minis ⁊ terrorib atestimomo
uolentes. mandamus ur genc¬
intestib ꝓ ducendis. qllos au¬
tem quos ut dem est uirasse cõ¬
stitent qd contra archiep̃m n¬
chil dicerent deminties iuran¬
cohunismõi non tencrudiqs¬

Expanded text:
 testimonio volentes, mandamus ut genein testibus producendis. Illos autem quos, sicut dictum est, jurasse constiterit quod contra archiepiscopum nihil dicerent denunties juramento hujusmodi non teneri
Abbreviated transcription (Latin):
cuio generali.
icet ex quadam necessirate pre¬
ter comunem formam oum fu¬
ent institutum ln consanguim¬
tatis ⁊ affinitatis gradib com¬
putandis ualcit testimoium
płib cxemplis ⁊ centis expimẽ¬
tis didicimus ex hoc multa pen¬
cula contra legittima ꝑ uenisse.

Expanded text:
io generali: Licet ex quadam necessitate, preter communem formam, olim fuerit institutum, ut consanguinitatis et affinitatis gradibus computandis valeret testimonium pluribus exemplis et certis experimentis didicimus, ex hoc pericula contra legitima
Abbreviated transcription (Latin):
renint absque dubiocorum
testimoma preualerent nec po¬
co possent prerextu iepelli qd
ptes cestificat.a didicerant cũ
talis exceptiolocum nhar inb

Expanded text:
xerunt, absque dubio eorum testimonia praevalerent, nec eo possent pretextu repelli quod partes testificata didicerint, cum talis exceptio locum non hab
Abbreviated transcription (Latin):
ca mandamus quatenus testes
⁊corumdcã impublica redigi fa¬
cias munimenta d̾nũtiadoᷤ fim¬
datorib ance dcis ul eorum urdi¬
but receptionib testium siulir
inccisint ⁊ supra denuntiatione
sic fea conficifacias publicumi¬
strumentum.

Expanded text:
 mandamus quatenus testes et eorum dicta in publica reduci facias munimenta, denuntiando fundatoribus antedictis vel eorum haeredibus ut receptioni testium, si velint, intersint, et super denuntiatione sic facta confici facias publicum instrumentum.
Abbreviated transcription (Latin):
rothomagensi archicp̃o.
Eruestras postuiasti litteras edo
natus se ipinsi est ydoncus ua
leat p̾sentar¶ Cum igitur nu¬
ius se ingrrere debeat eccastice

Expanded text:
ROTHOMAGENSI ARCHIEPISCOPO. Per nostras postulasti litteras edocnatus, seipsum, si idoneus est, valeat praesentare. Cum igitur nullus se ingerere debeat ad e
Abbreviated transcription (Latin):
cps ip̃m non duxent admitten¬
dum erhuius modi p̾sentatioẽ
auquiduins assequatur milia
isi forteidem ad sedem aplicam
appeuauerit ⁊ post appeuatiorin
adipo int̃posiram idem patronu
tum idem ab ip̃a cec̃a debeat airo¬
sentatos acuco⁊ layco parronis
distinguens intpsentatos alarco
condicciõm possidentis censuit
meliorem dicimus qd institutio
bur optinet fimitatis uerim tñ
consticiumus ut ep̃s qui p̾sent a¬
tum⁊doncum iauciose recusa¬
uic adimittere. ad puidendumci¬
dem incompetenti benefitiocor¬
peuatur quatinus ꝑumatur in
comquo ipinno est dubium de¬
sentent titiuos ordinandoᷤ urum
clecco talium adip̃os iectores p¬
tincat ur etiam ad patronos ⁊ si
inhus patronorum nõ est requi¬
rendus assensus. ntiumius uir¬

Expanded text:
jus ipsum non duxerit admittendum, et hujusmodi praesentatione aliquid juris assequatur in illa; et, si forte idem ad sedem apostolicam appellavit, et post appellationem ab ipso interpositam idem patronusaesentatum, idem ab ipsa merito debeat amosentatos a laico et clerico patronis distinguens, in praesentatis a laico conditionem possidentis censuit potiorem, dicimus, quod institutio bur obtinet firmitatis. Verumtamen, constituimus, ut episcopus, qui praesentatum idoneum malitiose recusavit admittere, ad providendum eidem in competenti beneficio compellatur, quatenus puniatur in eo, in quo ipsum non est dubium deum titulos ordinandos, utrum electio talium ad ipsos rectores pertineat vel etiam ad patronos, et si in iis patronorum non est requirendus assensus, utrum jus i
Abbreviated transcription (Latin):
si dcuure patronatus questioe¬
meisent int̾ aliquos ⁊ cui compe¬
tit infra quatuormenses no sue¬
ordinare iraqd illi ex hoc no de¬
beat imposterum p̾inditium
generan quiuis erncenr patro¬

Expanded text:
si de jure patronatus quaestio emerserit inter aliquos, et cui competit, infra quatuor menses non fueordinare: ita quod illi ex hoc non debeat in posterum praejudicium generari, qui jus evicerit patro
Abbreviated transcription (Latin):
nissmaniuelud mortuus.Acomu¬
mone fidelium separan. paulus ⁊̃
in picmitudinempotatis exponc¬
itt ad corꝑhios scribens ait. nesciri
qi angelO uidicabitis qm̃to ma¬
gis scłan a Licet igiturcum filii sepe
qm̃ canonica sobolemsusceptam
ex aduterio derestatur. restante do¬
mino ꝙ mancerts as puuii usq in
les adsacros ordines ꝓmoueri. secu¬
larb quoq legib non solum re¬
pellerb eos asuccessione paterna
s neg intib ipis etiam aliment.ipc

Expanded text:
nis sententiam velut mortuus a communione fidelium separari. Paulus etiam, ut plenitudinem potestatis expaneret, ad Corinthios scribens ait: Nescitis quoniam angelos judicabimus; quanto mait. Licet igitur cum filiis saepedquam canonica sobolem susceptam ex adulterio detestatur, testante Domino, Manzer et spurtus usque in les ad sacros ordines promoveri; saecularibus quoque legibus non solum repellentibus eos a successione paterna, sed negantibus ipsis etiam alimenta,
Abbreviated transcription (Latin):
rerentes detestabiles
uias nundinas uł fenias quasu
uulgo torncamenta uocant in qb̃
miices excondicto conuemit so¬
Ienta ad ostentatioc̃muinum sua¬
rumaaudatie temere congredi. uni
mortes hoium⁊ ammarum pencu¬
la sepe prouemunt fien prohibemꝰ.
qd siquis corum ibi mortuus fue
negetur. ecc̃astica tñ careat sepui¬

Expanded text:
ranensi: Detestabiles illas nundinas et ferias, quas vulgo torneamenta vocant, in quibus milites ex condicto convenire solent et ad ostensionem virium suarum et audacie, temere congredi, unde mortes hominum et animarum pericula sepe proveniunt, fieri prohibemus. Quod si quis eorum ibi mortuus fuenegetur, ecclesiastica tamen careat sepul
Abbreviated transcription (Latin):
plebanosanti gauim.
uod dei timorem poculis habe¬
las exfiuetib tins colligiturem¬
denter cum opera que facis testi¬
monium ꝑbibeant uentati. Sã¬
condanidsiderans ad fiugem
melioris inte transue. offitium
fessionem sollempnem emit
enisdem acrendentes celauda¬
dem. hocctiam .s. p̾br cardinaliꝰ

Expanded text:
PLEBANO SANCTI GAVINI Quod Dei timorem prae oculis habeas ex fructibus tuis colligitur evidenter, cum opera quae facis testimonium perhibeant veritati. ondam desiderans ad frugem vitae melioris transire, officium rofessionem solemnem emittejusdem attendentes te laudadem loc
Abbreviated transcription (Latin):
cum regularem tecumh abeas
ad cantelam cuius mhus que
dei sunt ⁊ regulans obseruancie
tam consortio qi solatio per

Expanded text:
cum regularem tecum habeas ad cautelam, cujus in his quae Dei sunt et regularis observantiae tam consortio quam solatio peegularem tecum habeas
Abbreviated transcription (Latin):
citer postuannt p̃seitimcum
cet autem inlat̾.meñ concilio
demonachis cauetur ne singu¬
li puillas ⁊ opida ꝑ quascunq
panochiales ponantar ccc̃as.¬
⁊c̃. Quia tamen istud de canoi¬
mcis regulanb spaliter nõ ca¬
uecur. qui ⁊ si ascõrum mona¬
chorumconsortio non putent᷑
se umcti regule tamen in serui¬
unt laxiori⁊ pantiquos cano¬
nes ctiam monachi possunt ad
inpresbiteros ordinian exquod¬
ber p̾dicationis officium qd pͥ¬
ulegi amũ est exercere. sic anu¬
endum duximus postulatis ut
mode fien potest umm canoni

Expanded text:
citer postularunt; praesertim cum cet autem in Lateranensi concilio de monachis caveatur ne singuli per villas et oppida seu per quascunque parochiales ponantur eccles quia tamen istud de canonicis regularibus specialiter non cavetur, qui etsi a sanctorum monachorum consortio non putentur sejuncti, regulae tamen inserviunt laxiori, et per antiquos canones etiam monachi possunt ad in presbyteros ordinari, ex quo debent praedicationis officium, quod privilegiatum est, exercere, sic annuendum duximus postulatis, ut mode fieri poterit, unum canoni
Abbreviated transcription (Latin):
cis qd non cerent ẽẽ forensis ui
eccastici negocii susceptores uel
exccutores etiam nisi forte id mo¬
nasten poscar itilitas abbate i¬
cuominus impante ip̃i ad su¬
am ꝓponunt insolenciam excu
non dech.anonicis iegulanbir
loquitur manifciste. ru̾ consul¬

Expanded text:
s, non debent esse lorensis, vel ecclesiastici negotii susceptores, vel exsecutores etiam, nisi forte id monasterii exposcat utilitas, abbate nihilominus imperante, ipsi ad suam proponunt insolentiam excusnon de canonicis regularibus loquitur manifeste. Un
Abbreviated transcription (Latin):
quidam depangchians tiuscũ
pro illicita consanginitatis ⁊
affinitatis copula ercomimica¬
tioe notantur. ad iudices itmo
catione fuennt ab solutiq dcĩ
de legari adiocum nbi testes pro¬
ducri ualeant non accedunta
noc aliques procorum itceptio¬
ne transmitruncur in p̃nomiã¬
ca nephane conuinctionis co¬
pulare manent ⁊ ca debitum ñ
promaliciaul desidia uidicis d¬
legati non debeat quis ad rema¬
nendumincopula conunctio¬
nis inique suffragium inuenire
tale damus tue finrati rensuz.¬

Expanded text:
d quidam de parochianis tuis, cum pro illicita consanguinitatis et affinitatis copula, excommunicatione notantur, ad judices remoticatione fuerint absoluti, quia dicti delegati, ad locum, ubi testes produci valeant, non accedunt, nec aliquos pro eorum receptione transmittunt, in praenominata nefariae conjunctionis copula repro malitia vel desidia judicis delegati non debeat quis ad remanendum in copula conjunctionis iniquae suffragium invenire, tale damus tuae fratern
Abbreviated transcription (Latin):
nnouamus ut pbr̃i monachi
conuersi peginimere atores ni¬
stici euntes ⁊ redruntes ⁊ inagn¬
culcura existentes ⁊ animauia
quib arant ⁊semina portant
ad agrum congra secuntate
letentur. E¬

Expanded text:
nnovamus ut presbyteri, monachi, conversi, peregrini, mercatores, rustici, euntes vel redeuntes, in agricultura existentes et animalia quibus arant et semina portant ad agrum, congrua securitate letentur
Abbreviated transcription (Latin):
mica pactasuam
obtineant fim¬
tatem. aur eonuentus si senon
cohibuit cecasticam senciat di¬
sciplinam. amuersi dixerunt
pax seruetur pacta enstodiant

Expanded text:
inita pacta sui obtineant firmitatem, aut conventus, si se non cohibuerit, ecclesiasticam sentiet disciplinam. Universi dixerunt: Pax servetur, pacta custodiant
Abbreviated transcription (Latin):
quorum nulius excomumca
scptam sinam quisq confuinct¬
hoc. siquis autem boc iolare ꝑ¬
sumpserit ordinis siupiculosb¬
difficue numpitur precipimus
ut cp̃i ad solu. in deum⁊ ad sa
lutem populi hiices respectum
pacem fumiter tenendam mũ¬

Expanded text:
utem nullus excommunicatscriptam sententiam quisque confirmet. Si quis autem hoc violare praesumpserit, ordinis sui periculo subdifficile rumpitur , praecipimus ut episcopi, ad solum Delutem populi habentes respectum, pacem firmiter tenendam mu
Abbreviated transcription (Latin):
mortusolis ab aduentu domĩ
usqz ad octauam cpyphanie⁊a
lex.usq ad octauam pasche ab
omnib in inolabiliter obs uaĩ
precipimus. Siquis autem tiͣt¬
uguas frangere presumpsent.¬

Expanded text:
ortu solis, ab adventu Domini usque ad octavas Epiphanie a usque ad octavam Pasche, ab omnibus inviolabiliter observari precipimus. Si quis autem treugas frangere presumpse
Abbreviated transcription (Latin):
Nquuendum est si aliquis p̃sbi¬
terorum derectitib ecc̃e.iil ob¬
Latiomb ucluonis fidclium alie¬
no nomine res comparauent.qr
tatib eccasticis debet. Q uoiam
hoc saciilegium e ⁊ par enminis¬
uide fueris qui sacras oblaticẽ
asportabat ⁊ furabatur. xcon¬
⁊quis sane clencorum agella ur
uineolas intena ccc̃e sibi fecisse
ꝓbabitur sustentande uite causa
usq ad dicmn obitus sui posside¬

Expanded text:
nquirendum est si aliquis presbyterorum de reditibus ecclesiae vel oblationibus ac votis fidelium alio nomine res comparavertatibus ecclesiasticis, quoniam hoc sacrilegium est, et par crimen Judae furis qui sacras oblationes asportabat et furabatur. Cquis sane clericorum agellos vel vineolas in terris ecclesiae sibi fecisse probatur sustentandae vitae causa, usque ad diem obitus sui posside
Abbreviated transcription (Latin):
sas suscipis ꝑtraetandas. icẽ
secularum sup dccima licis nel
parte alia prodiu̾̃saterrarumꝰ
suctudine p̾ ter expensas metua¬
lium cumlitig.antib receptis
pignorib prosalanoconueniti

Expanded text:
sas suscipitis pertractandas, more saecularium super decima litis vel parte alia pro diversa terrarum consuetudine, praeter expensas victualium cum litigantibus receptis pignoribus pro salario conveniti
Abbreviated transcription (Latin):
officus diuimis intendunt ⁊ gau¬
dere uolentes prinilegio clieali io¬
lunt staruris patrie quib quociẽ
expedit sic̃ layci se tuentur mnnego¬
ciationum suarum questib sub
institerur sup̃ dictis cum fc̃ohu¬
ius mõi priuilegium abicianti
clicale tu quominus dum hus
seimplicant desius facultatib
statutis ⁊ consucrudinib patrie
subiaceant nõ defendas cos dem

Expanded text:
officiis divinis intendunt et, gaudere volentes privilegio clericali, nolunt statutis patrie, quibus, quotiens expedit, sicut laici se tuentur in negotiationum suarum questibus, suinstiterint supradictis, cum facto privilegium abiciant clericale, quominus, dum hiis se implicant de suis facultatibus, statutis et consuetudinibus patrie subjaceant non defendatis eosdem
Abbreviated transcription (Latin):
saicet nob nõ potuit legemim¬
ponere ut camteneremur inftapre¬
deiterminum expedire. Cumas
absꝙ dampno moreintacta ꝑnia¬
nec doncc ipam faciat introduci⁊
ip̃o usq ad timnum legittimũ ex¬
pectato impetrauit luteras ⁊ rece¬
sir. Quia fraus⁊ dolus alicui patro¬

Expanded text:
icet nobis non potuerit legem imponere, ut eum teneremur infra dictum terminum expedire, cum, etabsque damno morae intacta permaneat, donec ipse faciat introduci, et ipso usque ad legitimum terminum exspectato, impetravit litteras, et recessit. Quia vero fraus et dolus alicui patro
Abbreviated transcription (Latin):
randobuiusmoi dyaboli menbra
interfecistiẜ m indulgentiam di
copꝑ ymaginem deisi aliquidic
iunare uolueris bonum tibi est.
ꝯelemosinam fac lorgiter. ¶Si

Expanded text:
rando, huiusmodi diaboli membra interfecisti, secundum indulgentiam dico, propter imaginem dei, si aliqua die ieiunare volueris, bonum tibi est et eleemosynam fac largiter. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Incerfecisti fixemaur latronemu̾
comphendi poterat absq occisio¬
ne qr adymaginem dei creatus
est ꝑ.xl. dies non itres ecc̃ama la
nea ueste indurus. abescis ⁊ potib
qui interdicti sunt ⁊ athoro gͥau¬
dios cquitatupillos sup̃dictos di¬
es abstineas intcia autema quin¬
ta fena ⁊ sabbato aliquo genere le¬
gumiuumus olerib pomis ⁊ pã¬
uis piscienlis eum mediocri creui¬

Expanded text:
Interfecisti furem vel latronem, ubi deprehendi poterat sine occisione, quia ad imaginem Dei creatus est, XL dies non intres ecclesiam, et lanea veste indutus, ab escis et potibus, qui interdicti sunt, atque thoro, gladio, equitatu, per illos supradictos dies abstineas. In tertia autem et quinta feria et sabbato, aliquo genere leguminum vel oleribus, pomis et parvis pisciculis, cum mediocri ce
Abbreviated transcription (Latin):
seratum qd sepius dubitastiu¬
crum cum contingit uassallum¬
tuum decedere ⁊ ad te fendum ⁊p¬
sius reciue feudum eius aliilice¬
at tibi darc qm̃ins iuramento
teneans astrictus non infeudare
de nouo romano pontifice incor¬
sulto. ad hoc si uassalum tuum
fendum alienare contingat an
ipius filium uł consangumciur
consortem cuiscem fendi deipoua¬
leas mnuestire alia quor dubitato
continebat ut cum feudum alie
perare non pores utium possis ali¬
ci larco infcudum illud conce¬
dere quis ilud iecuiperaret.⁊ infer¬
dum perecc̃am recognoseat. ⁊ĩ.in¬
dentis libe si uidens ex podire con¬
cedas. ac inẜ ofilium ul consag̾¬
ncum alienantis iuestiens int¬
cio  feudum alienatum ci poten
licent̾ concedere ꝑquent ipm ccc̃a
ualeat rehabere. E¬

Expanded text:
epius dubitasti utrum cum contingit tuum vassallum decedere et ad te feudum ipsius redire, feudum ejus alii liceat tibi dare, cum juramento tenearis astrictus non infeudare de novo, Romano pontifice inconsulto. Ad haec, si vassallum tuum feudum alienare contingat, an ipsius filium vel consanguineum consortem ejusdem feudi de ipso valeas investire. Alia quoque tua dubitatio continebat utrum cum feudum alienperare non potes, possis alicui laico in feudum illud concedere, qui et illud recuperet et in feudum per Ecclesiam recognoscat. Nos identis libere, si videris expedire, concedas, ac in secundo filium vel consanguineum alienantis investiens, in tertio feudum alienatum ei poteris licenter concedere per quem ipsum Ecclesia valeat rehabere.
Abbreviated transcription (Latin):
bendi quos minortis aiticulo
ꝯstiutos ꝑꝑ aque penunam et
absenciam sacerdotis aliquoꝵ
simpliciras incapud ac pectus
acmrerseapulas ꝓbaptismosa¬
liue conspeisic̃e lumut endemꝰ
qd cum imbaptismo duo sem
ꝑuidelicet ubum ⁊ clemitum ix¬
cessano requirantii uixta qd d
ubo uenras air euntes minun¬
dum uniũsum baptizato ome

Expanded text:
bendi quos in articulo constitutos propter aque penuriam et absentiam sacerdotis aliquorum simplicitas in capud ac pectus et inter scapulas pro baptismo saliue conspersione liniuit. Cum igitur in baptismo duo semper uidelicet uerbum et elementum necessario requirantur. iuxta quod de uerbo ueritas ait. Euntes in mundum uniu
Abbreviated transcription (Latin):
tum in codem testamento relinꝙ̃
adiccte nõ impuber reliquidce¬
tera bona sua adiciens ut altero¬
cha ⁊ soboles qĩ gestabat mute¬
lictis apatit iic lumbardo eui¬
dam petro nomine tradiderunt¬
deinsine libens est defucta. ciri
bonaidem .p. mantus cius super¬
stes aliquanto tempore possedit
impace. Quicum alia mulicre
macuimonium contrabens ⁊ fi¬
los suscipiens creadem diemela¬
usirertiemum. postinodum int

Expanded text:
tum in eodem testamento relinquens, Ajectae vero impuberi reliquit caetera bona sua, adjiciens ut tu Alterocca et soboles quam gestabas in utelictis a patre jure Lombardo cuidam Petro nomine indem sine liberis est defuncta, cujus bona maritus ejus superstes aliquando tempore possedit in pace, qui cum alia muliere matrimonium contrahens, et filios suscipiens ex eadem, diem clausit extremum. Postmodum aut
Abbreviated transcription (Latin):
ynenum cutoris nomine puipil¬
lorum inrestiturione bonorum
quorud. ararnucii eõdempna¬
uit tam tercia clere primo deduc
raqm adicete ac iiro suo dona¬
nauerat de qua insubsticutione
quam fecit raynucius nõ inde
eidem index de ilus rebillas ter¬
cias deducendas dequib ḋduci
dinem cuntatis de duci pretcrta
quarram ꝑ crebeli. idem iudex in¬
iuncrit cumq̃ quilib ex̃neus re¬
stitutione grauatus cam deducẽ
potinss. S utraq pars ab illa se

Expanded text:
ictum Raynerium nomine pupillorum in restitutionem bonorum quondam Raynutii condemnavit; tertia Clerae primo deducta, quam Ajectae ac viro suo donaverat, de qua in substitutione quam fecit Raynutius non videtidem judex de iis rebus illas tertias deducendas de quibus deduci dinem civitatis. Deduci quoque quartam per Trebellianum idem judex injunxit, cum etiam quilibet extraneus restitutione gravatus eam deducere potuisset. Sed utraque pars ab illa se
Abbreviated transcription (Latin):
temsensus rectio cẽ iudctui.quia
cum prunlegium sit lex priuata.
⁊ lex non debeat ec obscurauł cap¬
tionc s ccrtamanisesta. nec eẽt pri¬
uata nisi anquid spauter indiugo¬
retur profectosic intriuigenda sut
illa uerbaut its dequa agitur ua¬
lere possit pocius qmpur. maxime
cum sup̃dictus calctus pp̃ quici¬
dempaschali cincino successit uer¬
bis cquioribiusus detmmatioẽm
uiam prorsus amoueriut ambigui¬
tas touereture qd dicebatinnco¬
cessione pascai.ut uidelicet subro¬

Expanded text:
tem sensus rectior esse uidetur, quia, quum priuilegium sit lex priuata, et lex non debeat esse obscura uel captiosa, sed certa et manifesta, nec esset priuata, nisi aliquid specialiter indulgeret, profecto sic intelligenda sunt illa uerba, ut res, de qua agitur, ualere possit potius quamcum supradictus Calixtus papa, qui eidem Paschali e vicino successit, verbis aequioribus usus, determinationem illam prorsus amoverit ut ambiguitas tolleretur; et quod dicebatur in concessione Paschalis, ut videlicet subro