comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ ꝯsensu uitã facientiũ uelud ꝑ liscidiũ qd ciam ab inutegsi
fuerit facta dissensio. At si homĩs. mors est que nõ ꝯsumit
uincta s diuidit. clum origini neutrũ restituit: quid desp¬
di sortẽ. corpꝰ illo triduo sic potuit deserere. ut iꝑsa non possi
diuinitas fuit: fuit inqmͣ. Neq alit̾ iudeo eũ potuisse resuscita¬
re carnem suam. si apuo inferos p̃choẽ uelud absentis lei fuise
potentiom. Nec iel eo tanie n localem nos lei credat aliquis presen¬
tiam predicare. de quo ista ꝓpt̾ manifestationẽ certi s prese
cumus. Q alicubi fuit qui ubiq non defuit. Sace beit qntis ai
ad earnẽ mortiuis in sepulero. mortuos suscitans in inferno is¬
tione presentie sue indignis negauit. non im̃se deitatis abie
dam ꝓcurauit. Uis nosse de hac morte mediatoris quid sentiams
Omũ que a me in suꝑionb ĩciclentiũ questionũ necessitate dis¬

Expanded text:
rerum consensu vitam facientium, velut per dissidium quoddam ab invicem rerum consensu vitam facientium, velut per dissidium quoddam ab invicem fuerit facta discessio. Haec si homjuncta, sed dividit, dum origini suae utrumque restituit; quid de Sadi sortem corpus illo triduo sic potuit deserere, ut ipsa non possetdivinitas fuit. Fuit, inquam: neque aliter eum video potuisse resuscitare carnem suam, si apud inferos praedicem velut absentis Dei non fuisse potentiam. Nec tamen ideo localem nos Dei credat aliquis praesentiam praedicare, de quo ista propter manifestationem certi operis dicimus, quia alicubi fuit qui ubique non defuit. Jacebat quantum ad carnem mortuus in sepulcro, mortuos resuscitans in inferno, vitionem praesentiae suae indignis negavit, non immensae deitatis abseediatoris morte quid sentiam? Omnium quae a me in superioribus incidentium quaestionum necessitate dis
Abbreviated transcription (Latin):
a qm̃ aĩa saluatoris nr̃i triluo illo corꝑee mortis apud infe¬
ros eustodie mancipetur: && quis inquis est alius qui instan¬
te passione xp̃i ingemuit dicens. tristis est aĩa mea usꝙ ad
mortem: ẽ ristis est usq ad mortẽ. ꝓpter affectĩ suscepte car¬
nis. non post mortem cum beatitudinẽ spondet societas clerta¬
tis Non iitiũ meroris mors ista. s finis est. Nec incipiunt
post hanc iustoꝵ. flagella s cdesimĩt. cũ ꝙ impedimenta uis¬
lit q in maiestate non sensit: Quid gͦ dicebas ẽẽ. qd̾ ꝑtulit.
Sensit ꝓrsus ꝙ ꝑtulit. s participatione morbi alieni. non ꝓpͥetati
uulneris sui. Sensit sic̃ om̃s sentiunt. qui moriente carne m̃ti¬
b iniuint. non sicut impii. qui in utraq sicut idẽ ait gehen¬
ne ignib occiduntur. Quidam sane ꝯmunẽ mortẽ etiam hoc
pacto diffiniunt clicentesnichil aliud hanc ẽẽ. qmͣ cũ liu̾sarũti

Expanded text:
at, quoniam anima Salvatoris nostri triduo illo corporeae mortis, apud infeat, quoniam anima Salvatoris nostri triduo illo corporeae mortis, apud inferos custodiae mancipatur? Et quis, inquis, est alius qui instante passione Christi ingemuit, dicens: Tristis est anima mea usque ad mortem ? Tristis usque ad mortem, propter affectum susceptae carnis, non post mortem, cum beatitudinem spondet societas deitatis. Non initium moeroris mors ista, sed finis est. Nec incipiunt post hanc justorum flagella, sed desinunt, cum et impedimenta malit, et in majestate non sensit? Quid ergo dicebas esse quod pertulit? Sensit prorsus et pertulit, sed participatione morbi alieni, non proprietate vulneris sui. Sensit sicut omnes sentiunt, qui moriente carne mentibus vivunt: non sicut impii, qui in utraque parte, sicut idem ait, gehennae ignibus occiduntur. Quidam sane communem mortem etiam hoc pacto definiunt; dicentes nihil aliud hanc esse quam cum diversarum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯditionẽ mortis nr̃e. s non ita ut clet̾iorẽ faceret. cũ preter
consuetudinẽ dñari eã ꝑmittebat aĩe. s potiꝰ ut nichil hanc
licet eũgłis reclamantib aĩas interire. Nõne in saluatore
nr̃o licet in his mortẽ non repellente. terciũ tam̃ atq spetia¬
le maiestas est qmͣ non potuit mors humana ꝯting̾e : Ad sũ¬
mam uideamꝰ in cruce positus quid ꝓmisit. hodie inquid
dero. Cuiꝰ putamꝰ hȩc uoxscnaiestatis. mentis an corꝑis: Corꝑꝰ
autẽ in spe. leo fuisse millus ignorat. Bestat ut diuinitati uł
menti uox ista conueniat. S dicit aliquis. Diumitatis hane ñ
arme xp̃i creclimꝰ uocẽ. & quid in eo eui ꝓmitte batur acerpi
hodie in quid latroni. mecũ eris in paradiso. Cuiꝰ corpus quia¬
Q fut᷑am resurrectionem mors ꝯmunis inclusit. aĩa gͥest cii¬
dsis hoc ꝓmisit. ꝙ prestitit. Si gͥ mortuo corꝑe ad ꝑaclisum aĩa
mox nocatur. quẽꝙͣ ne adhuc ĩpium credimꝰ qui dicere a ude¬

Expanded text:
 non ita ut deteriorem faceret, cum praeter consuetudinem dominari eam permittebat animae: sed potius ut nihil hanc licet Evangeliis reclamantibus, animas interire: nonne in Salvatore nostro, licet in his mortem non repellente, tertium tamen atque speciale majestas est, quam non potuit mors humana contingere? Ad summam videamus, in cruce positus quid promisit? Hodie, inquit, dero. Cujus putamus haec vox est majestatis? mentis an corporis? Corpus autem in sepulcro fuisse nullus ignorat: restat ut divinitati vel menti vox ista conveniristi credimus vocem. Et quid in eo cui promittebatur accipimus? Hodie inquit latroni, mecum eris in paradiso: cujus corpus usque ad futuram resurrectionem mors communis inclusit. Anima inus hoc promisit et praestitit. Si igitur mortuo corpore, ad paradisum anima mox vocatur, quemquamne adhuc tam impium credimus, qui dicere aude
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ñ sit. Quare sola uerissime dice̾ potuit. humane
menti ego sũ qͥ sũ. & de illa uerissime diei potuit. qͥ¬
mꝰ saltẽ nr̃a fanthasmata. ꝙ cã nugatint osa tlecepto¬
rios ludos de spectacło mentis eitiamis. utanñr gͣdib
qͦs nobis diuina ꝓuidentia fabrieare clignata est. Cum
enĩ figm̃tis iudicris ninuiũ dolectati euanesctmꝰ. in ooꝗ¬
tationib nr̃is ꝙ totã uitã in q̃dã uana sõꝑnia u̾teremꝰ.
rõnali creat᷑a seruiente legil suis ꝑ sonos ac lit̾as. ignẽ.
fumũ. nubẽ. colũpnã. qiͣ quedã uerba uisibilia. cũ infã¬
tia n̾ra ꝑabolis ac similitudinib. quodãmͦ lud̾e. ꝙ in¬
t̾iores oculos mõs luto huiꝰcemi curata nõ asꝑnata est
meffabilis miscd̾ia di. Distinguamꝰ gͦ qm fidẽ debeamꝰ

Expanded text:
adhuc non sit. Quare sola ipsa verissime dicere potuit humanae menti, Ego sum qui sum; et de illa verissime dici potuit, mus saltem nostra phantasmata, et tam nugatorios et deceptorios ludos de spectaculo mentis ejiciamus. Utamur gradibus quos nobis divina providentia fabricare dignata est. Cum enim figmentis ludicris nimium delectati evanesceremus in cogitationibus nostris, et totam vitam in quaedam vana somnia verteremus; rationali creatura serviente legibus suis, per sonos ac litteras, ignem, fumum, nubem, columnam, quasi quaedam verba visibilia, cum infantia nostra parabolis ac similitudinibus quodammodo ludere, et interiores oculos nostros luto hujuscemodi curare non aspernata est ineffabili
Abbreviated transcription (Latin):
fraglamꝰ. Diligat homo ꝓximũ tãqͣm se ipsũ. Certe enĩ
sibi ipsi nemo est pat̾. aut filiꝰ aut affinis. aut aliqͥd hꝰnu.
eo debet dilige̾ qd̾ sibi ipsr est. Corpora uͦ nõ sũt qd̾ sumꝰ noᷤ.¬
Nõ gͦ in hoĩe corpꝰ est expetendũ. aut desid̾andũ. ualet enĩ

Expanded text:
flagramus. diligat homo proximum tamquam se ipsum. certe enim flagramus. diligat homo proximum tamquam se ipsum. certe enim sibi ipse eo debet diligere quod sibi ipse est. Corpora vero non sunt quod nos sumus, non ergo in homine corpus est expetendum, au
Abbreviated transcription (Latin):
pit ut carnali ꝯsue tudini resistamꝰ. docens nemine
aptũ esse regno d̾i. qui nõ istas carnales necessit ud ines
oderit. Necq hoc cuiq inhumanũ iuderi clecet. Mag̃
enĩ est in humanũ nõ amare ĩ hoĩe qd̾ hõ ÷ s amare qd̾
fuiꝰ est. Hoc enĩ ẽ. nõ in eo amare ilłd qd̾ ad clm̃ ꝑtinet. s
amare illud qd̃ ad se ꝑtinet. Quid gͦ mirũ si ad regnũ
nõ ꝑuenit. qui nõ ꝯmunẽ. s pͥuatã rẽ cliligitꝰ Immo
utrũq ait quispiã. ĩmo illd̾ unũ dic̃ dñs. Dic̃ enĩ uers¬
sime ueritas. Nemo potest duob dnĩs seruire. Nemo
enĩ potest ꝑfecte dilige̾ quo uocam᷑ nisi od̾it unde reuo¬
camur. Uocam᷑ aũ ad ꝑfectã nat᷑am humanã. qualẽ añ
peccatũ nr̃m łs fecit Reuocam᷑ aũ ab eiꝰ dilectione. qm
peccando meruimꝰ. Quare odimꝰ oportet. unde ut liberem᷑
optamꝰ. Qd̾ iniꝰ gͦ tẽꝑales necessitates. si et̾nitatis caritate

Expanded text:
pit ut carnali consuetudini resistamus, docens neminem pit ut carnali consuetudini resistamus, docens neminem aptum esse regno dei qui non istas carnales necessitudines oderit. neque hoc cuiquam inhumanum uideri debet. magis enim est inhumanum non amare in homine quod homo est, sed amare quod filius est; hoc est enim non in eo amare illud quod ad deum pertinet, sed amare illud quod ad se pertinet. quid ergo mirum, si ad regnum non peruenit quutrumque, . ait quispiam; immo illud unum, dicit deus. dicit enim uerissime ueritas: nemo potest duobus dominis seruire; nemo enim potest perfecte diligere quo uocamur, nisi oderit unde reuocamur. uocamur autem ad perfectam naturam. humanam, qualem ante peccatum nostrum deus fecit; reuocamur autem ab eius dilectione, quam peccando meruimus. quare oderimus oportet, unde ut liberemur optamus. oderimus ergo temporales necessitudines, si aeternitatis caritate
Abbreviated transcription (Latin):
soli sũt liberi. Sic enĩ eis qd̾ diligt̃ auferri nõ potest. que
res una inuictos facit & ꝑfectos uiros. Nam si uł ipsũ hoĩ¬
nẽ ho dilexeriti non tãquã se ipsum. s tãqͣm ium̃tũ aut
balneas aut auicłam pictã aut garrulã .i. ut ex eo aliqͥd
tẽꝑat uoluptatis aut ꝯmodi capiat: seruiat necesse ẽ. nõ
nẽ sic̃ ho amandus ÷. quo uitio dñante. usq ad extremã
nitã uł potiꝰ mortẽ ꝑducitur. S nec siquidẽ ab hoĩe ho̾ dili
gendus est. ut diligunt᷑ carnales fr̃s uł filiĩ uł ꝯiuges. uił
quiq ꝯnati. aut affines aut ciues. Nam ista dilectio t̃palis:
Non enim ullas tales necessitudines hab̾emꝰ que uasceu¬
do ꝙ moriendo ꝯtingũt. si nat᷑a nr̃a in p̾ceptis ⁊ ymagi¬
ne di manens. in istam corruptionẽ nõ ligaret᷑. ad¬
pristinã ꝑfectãq natam nos ipsa ueritas uocans: preci¬

Expanded text:
soli sunt liberi; sic enim eis quod diligunt auferri non potest; quae soli sunt liberi; sic enim eis quod diligunt auferri non potest; quae res una inuictos facit et perfectos uiros. nam si uel ipsum hominem homo dilexerit non tamquam se ipsum, sed tamquam iumentum aut balneas aut auiculam pictam uel garrulam, id est ut ex eo aliquid temporalis uoluptatis aut commodi capiat, seruiat necesse est non nem sicut homo amandus est. quo uitio dominante usque ad extremam uitam uel potius mortem gendus est, ut diliguntur carnales fratres uel filii uel coniuges uel quique cognati aut adfines aut ciues; nam et ista dilectio temporalis est. non enim ullas tales necessitudines haberemus, quae nascendo et moriendo contingunt, si natura nostra in praeceptis et imagine dei manens in istam corruptionem non relegaretur. pristinam perfectamque naturam nos ipsa ueritas uocans praeci
Abbreviated transcription (Latin):
ex toto corde & ex tota aĩa & ex tota m̃te. ⁊ diligit ꝓximũ tã ꝙͣ¬
se ip̃m. Nõ illi gͦ muidet ut sit qd̃ ipse est. ĩmo ad uruat etiã
qnͣtũ potest. nec potest amitt̾e. ꝓximũ quẽ diligit. tãqͣm se¬
ipsũ. qr nec inse ipso ea diligit que ocuł subiacent. aut ult
aliis sensib corporis. Ergo apud se ipsum. quẽ diligit tã qͣm
se ipsũ. Ea est autẽ regła dilectõis. ut que sibi uult bona
ꝓuenire: & illi uelit. que accid̾e sibi mala nõ uult: ⁊ illi
nolit. Nam uoluntatẽ erga om̃s homines seruat. Ham
erga neminẽ oꝑandũ est malũ. ⁊ dilectio ꝓximi malũ
nõ oꝑatur. Diligamꝰ gͦ ut p̾ceptũ est etiã inimicos nr̃os.
si uere inuicti esse uolumꝰ. Non enĩ ꝑ se ipsũ qͥsq hoĩnũ¬
inuictus est. s ꝑ illã inꝯmutabilẽ legẽ. cui qͥc̃q seruiunt.

Expanded text:
ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente; et diligit proximum taex toto corde et ex tota anima et ex tota mente; et diligit proximum taseipsum. Non ergo illi invidet, ut sit quod ipse est; imo adjuvat etiam quantum potest. Nec potest amittere proximum, quem diligit tanquam seipsum; quia neque in seipso ea diligit quae oculisaliis corporis sensibus; ergo apud se ipsum habet quem diligit tamquam se ipsum. ea est autem regula dilectionis, ut quae sibi uult bona prouenire et illi uelit, quae accidere sibi mala non uulnolit : hanc voluntatem erga omnes homines servat. Nam erga neminem operandum est malum: et dilectio proximi malum non operatur . Diligamus ergo, ut praeceptum est, etiam inimicos nostros , si vere invicti esse volumus. Non enim per seipsum quisqinuictus est, sed per illam incommutabilem legem, cui quicumque seruiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsensimꝰ domatur clolore pariendi: ꝙ nos in t̾ra laboram.
⁊ cũ magna declecore suꝑam᷑ ab oĩb que nos ꝯmouere ac
ꝑtͣbare potuerint. Itaq nolumꝰ ab hõĩb uinci. ⁊ irã nõ
possumꝰ uĩcere. Qua t᷑pitud ine. quid execrabiliꝰ dici potest:
non est ipse uitiũ. Quauto gͥ homo honestiꝰ nos uincit. qmͣ uiti¬
um: Quis autẽ dubitet inmane uitiũ esse in udũtiã. qͣ necẽe
est. torqueat᷑ & subitiat᷑. qui nõ ult in reb tẽꝑalib uinciꝰ
Meliꝰ est gͦ ut h̾o nos uincat. qm inuidñtia uł qd lib aliud uiti¬
ũ. Q nec ab hoĩe uinci potest qͥ uitia sua iuceriti. Non enĩ iuĩ¬
citur nisi is cui eripitur ab adu̾sario qd̾ amat. Qui gͦ id amat
solũ qd amanti eripi nõ potest: ille indubitant̾ inuictꝰ ÷ nec
ulla cruciat᷑ inuidia. Id enĩ diligit. ad qd̾ liligendũ & ꝑcipie̾¬
dũ qͣnto plures uenerĩt: tanto eis uberiꝰ gͣtulat᷑. Diligit enĩ dm̃

Expanded text:
RELIGIONE. Nos in terra laboramus et cum magno dedecore superamur ab omnibus quae nos commouere ac perturbare potuerint. itaque nolumus ab hominibus uinci et iram non possumus uinoere. qua turpitudine quid execrabilius dici potest? non est tamen ipse uitium. quanto igitur honestius homo nos uincit quam uitium? quis autem dubitet immane uitium esse inuidentiam? qua necesse est torqueatur et subiciatur qui non uult in rebus temporalibus uinci. melius est ergo ut homo nos uincat quam inuidentia uel quodlibet aliud uitium. Sed nec ab homine uinci potest qui uitia sua uicerit. non enim uincitur nisi cui eripitur ab aduersario quod amat. qui ergo id amat solum quod amanti eripi non potest, ille indubitanter inuictus est nec ulla cruciatur inuidia. id enim diligit ad quod diligendum et percipiendum quanto plures uenerint, tanto eis uberius gratulatur. diligit enim deum
Abbreviated transcription (Latin):
aũ nob̾ placeant. ⁊ cur ea qͣndo melius sapimus uehementissime
diligamus: ne id quidẽ quisꝙͣ si ea rite intelligit dicere audebit.
Ut enĩ nos ⁊ om̃s anime rationales scdm u̾itatem de inferiorib
recte iudicamus: sic de nob̾ quando eidẽ choeremꝰ sola ipsa ueri¬
tas iudicat. De ipsa uͦ nec ipse pat̾. Non enĩminus ẽ ꝗͣ ipse ⁊ iõ
que pat̾ uidicat ꝑ ipsam iudicat. Omĩa enĩ que appetunt uni¬
tatem hanc hñt regulam uel formam uel exemplum. uel si quo
alio uerbo dici se sinit. qm̃ sola eiꝰ similitudinẽ a quo eẽ accepit im¬
pleũ. si tñ accepit ñ incongrue dr ꝓ ea significatione qua filius ap¬
pellatur. qi ñ de seipso ẽ s de primo summo᷑ principio qui pa¬
ter dr. ex quo om̃is pat̾ntas in celo ⁊ in terra nominat᷑. Pat᷑ gͦ
ñ iudicat quemꝗͣ s omne iudicium dedit filio. ⁊ spũalis homo

Expanded text:
autem nobis placeant, et cur ea, quando melius sapimus, vehementissime autem nobis placeant, et cur ea, quando melius sapimus, vehementissime diligamus, ne id quidem quisquam, si ea rite intelligit, dicere audebit. Ut enim nos et omnes animae rationales, secundum veritatem de inferioribus recte judicamus; sic de nobis, quando eidem cohaeremus, sola ipsa Veritas judicat. De ipsa vero nec Pater, non enim minor est quam ipse, et ideo quae Pater judicat, per ipsam judicat. Omnia enim quae appetunt unitatem, hanc habent regulam, vel formam, vel exemplum, vel si quo alio verbo dici se sinit; quoniam sola ejus similitudinem a quo esse accepit, implevit: si tamen, accepit, non incongrue dicitur, pro ea significatione, qua Filius appellatur, quia non de seipso est, sed de primo summoque principio, qui Pater dicitur; ex quo omnis paternitas in coelo et in terra nominatur . Pater ergo non judicat quemquam, sed omne judicium
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilitatẽ pati possit erroris: satis apparet supra mentẽ nr̃am
ẽẽ legem que ueritas dr. Nec iam illud ambigendũ ẽ. incomiu
illa incominutabilis u̾itas que lex om̃ium artium recte dr̃.⁊ ars
omipotentis artificis. Itaq cum se anima sentiat nec corpoꝵ spẽm
motum q iudicare scdm se ipsam simul oportet agnoscat p̃sta¬
re suã naturam. ei nature de ꝗta iudicat. p̃stare aũ sͥ eam natu¬
ram scđm quã iudicat ⁊ de qua iudicare nullomͦ potest. Possũ
enĩ dicere quare similia s ex utraꝙ parte respondere membra
cuiꝰꝙ corporis debeant. ꝙ summa equalitate delector quã ñ
oculis corporeis s mentis contueor. Quaꝓpt̾ tanto meliora ẽẽ
iudico que oculis cerno: qͣnto ꝓ sua natura uicimora s̃ his que
animo intelligo. Quare aũ ita illa sint: nullus potest dicerenꝰ
ita eẽ debere quisꝙͣ sobrie dixerit. quasi possint eẽ ñ ita. Quare

Expanded text:
mutabilitatem pati possit erroris; satis apparet supra mentem nostram mutabilitatem pati possit erroris; satis apparet supra mentem nostram esse legem, quae veritas dicitur. Nec jam illud ambigendum est, incommutilla incommutabilis veritas, quae lex omnium artium recte dicitur, et ars omnipotentis artmotumque judicare secundum seipsam, simul oportet agnoscat praestare suam naturam ei naturae de qua judicat; praestare autem sibi eam naturam, secundum quam judicat, et de qua judicare nullo modo potest. Possum enim dicere quare similia sibi ex utraque parte respondere membra usque corporis debeant; quia summa aequalitate delector, quam non oculis corporis, sed mentis contueor: quapropter tanto meliora esse judico quae oculis cerno, quanto pro sua natura viciniora sunt iis quae animo intelligo. Quare autem illa ita sint, nullus potest dicere: nec ita debere esse quisquam sobrie dixerit, quasi possint esse non ita. 58. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
qualitate iudicat᷑. Qd̾ si minora ⁊ maiora spacia figuraꝵ atq
motionum scđm eandem legem parilitatis uel similitudinis
uel congruentie iudicant᷑: ipsa lex maior ẽ his om̃ib s poten¬
tia. Cet̾um spatio aut loci aut temporis. nec maior nec mi¬
nor. Quia si maior ess: ñ scdm totam iudicaremus minora.
Siaũ minor eẽt: ñ scđm ea uidicaremus maiora. Nunc uͦ cum
scđm totã quadrature legem iudicet᷑ ⁊ ferrũ quadratũ. ⁊ lapis
quadratus ⁊ tabella ⁊ gemina quadrata. rursus scđm totam
equalitatis legem iudicent᷑ conuenire sͥ motꝰ pedum curren¬
tis formice. ⁊ scđm eam gradientis elefanti. quis eã dubicet lo¬
coꝵ int̾uallis ac tempoꝵ nec maiorem ẽẽ nec minorẽ. cũ potentia
suꝑet omia: hec aũ lex omniũ artium cũ sit omnno incõmu
tabilis. mens uͦ humana cui talem legem uidere concessum ẽ.

Expanded text:
qualitate judicatur. Quod si minora et majora spatia figurarum atque qualitate judicatur. Quod si minora et majora spatia figurarum atque motionum secundum eamdem legem parilitatis, vel similitudinis, vel congruentiae judicantur, ipsa lex major est his omnibus, sed potentia. Caeterum spatio aut loci aut temporis, nec major nec minor: quia si major esset, non secundum totam judicaremus minora; si autem minor esset, non secundum eam judicaremus majora. Nunc vero cum secundum totam quadraturae legem judicetur et forum quadratum, et lapis quadratus, et tabella et gemma quadrata; rursus secundum totam aequalitatis legem judicentur convenire sibi motus pedum currentis formicae, et secundum eam gradientis elephanti: quis eam dubitet locorum intervallis ac temporum, nec majorem esse, nec minorem, cum potentia superet omnia? Haec autem lex omnium artium cum sit omnino itabilis, mens vero humana, cui talem legem videre concessum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ oculis carneis neq ullo tali sensu s mente intellecta conspicitur.
Unde enĩ qualisc̾q in corporib appeteret᷑ equalitas aut unde conumce¬
retur longe plurimũ differre a ꝑfecta. nͥ ea que ꝑfecta ẽ mente uicdet᷑:
sitñ que facta ñ est ꝑfecta dicenda ẽ. Et cũ om̃ia que sensibilit̾ pulchra
s̃ seu natura edita. seuartib elaborata locis ⁊ tẽporib pulchra sint. ut
corpus ⁊ corporis motus: illa equalitas ⁊ unitas menti tantum mͦ cog¬
nita. scđm quam de corporea pulchritudine sensu internuntio iudicat
nec loco tumida ẽ nec instabilis tempore. Non enĩ recte dici po¬
test scdm eam iudicari rotundum cantum.⁊ non scdm eam ro
militer in temporib atq in motib corporum ridicule dr scdm eã iudicari
equales annos ⁊ ñ scdm eam equales menses. ⁊ ñ scdm eam eqͣ¬
conuenient̾ moueatur aliud: eadem una ⁊ incominutabili e¬

Expanded text:
non oculis carneis, neque ullo tali sensu, sed mente intellecta conspicitur. non oculis carneis, neque ullo tali sensu, sed mente intellecta conspicitur. Unde enim qualiscumque in corporibus appeteretur aequalitas, aut unde convinceretur, longe plurimum differre a perfecta, nisi ea quae perfecta est, mente videretur? si tamen quae facta non est, perfecta dicenda est. 56. Et cum omnia quae sensibiliter pulchra sunt, sive natura edita, sive artibus elaborata, locis et temporibus sint pulchra, ut corpus et corporis motus; illa aequalitas et unitas menti tantummodo cognita, secundum quam de corporea pulchritudine sensu internuntio judicatur, nec loco tumida est, nec instabilis tempore. Non enim recte dici potest secundum eam judicari rotundum canthum, et non secundum militer in temporibus atque in motibus corporum, ridicule dicitur secundum eam judicari aequales annos, et non secundum eam aequales menses; aut secundum eam aequincommutabili ae
Abbreviated transcription (Latin):
ud ẽẽ artem uulgarẽ nͥ rerum exꝑtaꝵ placitaꝵq memoriam usu quod
corporis atꝙ oꝑationis adiuncto. quo sicareas: iudicare de oꝑib possis.
qd multo ẽ excellentius ꝗͣuis oꝑari artificiosa ñ possis. S cum in om̃ib
artib conuenientia placeat qua una salua ⁊ pulchra s̃ om̃ia. ipsa uͦ con¬
nenientia equalitatem unitatem ꝙ appetat. uel similitudine parium
partrum uel gradatione disparuim. quis ẽ qui summam equalitatẽ
uelsimilitudinem in corporib inueniat. audeatq dicere cũ diligenter
considerauerit. qd̾ lib corpus uere ac simplicit̾ unum eẽ cum om̃ia ł
de sp̃e in spẽm uel de loco in locum transeundo mutentur. ⁊ partib
constent sua loca obtinentib ꝑ que in spatia diuersa diuiduntur:
P orro ipsa uera equalitas ac similitudo. atq ipsa uera ⁊ primauntaᷤᷤ

Expanded text:
e aliud artem vulgarem, nisi rerum expertarum placitarumque memoriam, usu quodam e aliud artem vulgarem, nisi rerum expertarum placitarumque memoriam, usu quodam corporis atque operationis adjuncto: quo si careas, judicare de operibus possis, quod multo est excellentius, quamvis operari artificiosa non possis. 55. Sed cum in omnibus artibus convenientia placeat, qua una salva et pulchra sunt omnia; ipsa vero convenientia aequalitatem unitatemque appetat, vel similitudine parium partium, vel gradatione disparium: quis est qui summam aequalitatem vel similitudinem in corporibus inveniat, audeatque dicere, cum diligenter consideraverit quodlibet corpus vere ac simpliciter unum esse; cum omnia vel de specie in speciem, vel de loco in locum transeundo mutentur, et partibus constent sua loca obtinentibus, per quae in spatia diversa dividuntur? Porro ipsa vera aequalitas ac similitudo, atque ipsa vera et prima unitas,
Abbreviated transcription (Latin):
Aut quitã eleganter edificat. ut que plura s̃ paria plurib respondeãt.
que aũ singula medium locum teneants Quamꝙͣ iste sensus iamsit
ratiom ueritatiq ucinior. s certe querendum ẽ cur nos offendat si
duab fenestris ñ supra inuicem s iuxta inuicem locatis. una eaꝵ ma¬
ior minor ue sit. cũ equales ẽẽ potuerint. si uͦ supra inuicem fuerint am¬
beq dimidio. quamus impares. ñ ita offendat illa inequalitas. ⁊ cur ñ
multum curemus quantum sit una eaꝵ. aut maior aut minor ꝙ due
.s̃. In trib aũ sensus iste uidet᷑ expetere. uc aut inpares ñ sint aut int̾
maximã ⁊ minumã ita sit media: ut tanto p̃cedat minorem qͣnto a
maiore p̃cedif. Ita enĩ primo qͣsi natura ipsa consulit᷑ qd̾ ꝓbet. Ubi
potissimum notandum ẽ quemadmodũ ꝙ solum inspectum minus
displicuerit. in melioris cõꝑatione respuatur. ita reꝑitur nichil ali¬

Expanded text:
aut qui tam eleganter aedificat, ut quae plura sunt, paria paribus respondeant; aut qui tam eleganter aedificat, ut quae plura sunt, paria paribus respondeant; quae autem singula, medium locum teneant? quanquam iste sensus jam sit rationi veritatique vicinior. Sed certe quaerendum est cur nos offendat, si duabus fenestris non super invicem, sed juxta invicem locatis, una earum major minorve sit, cum aequales esse potuerint: si vero super invicem fuerint, ambaeque dimidio quamvis impares, non ita offendat illa inaequalitas; et cur non multum curemus, quanto sit una earum aut major aut minor, quia duae sunt. In tribus autem sensus ipse videtur expetere ut aut impares non sint, aut inter maximam et minimam ita sit media, ut tanto praecedat minorem, quanto a majore praeceditur. Ita enim primo quasi natura ipsa consulitur quid probet. Ubi potissimum notandum est, quemadmodum quod solum inspectum minus displicuerit, in melioris comparatione respuatur. Ita reperitur nihil ess
Abbreviated transcription (Latin):
plereq bestie ꝙͣ homines. s iudicare de corporib ñ sentientis tan¬
tumuite s ⁊̃ ratiocinantis ẽ qua ille carent nos excellimus. Iam
uͭ illud uidere facillimum ẽ p̃stantiorem eẽ iudicantem ꝙͣ illa ẽ
res de qua itidicat᷑. Non solum rationalis uita de sentibilib
s de ipsis quoq sensib iudicat. Cur in aqua remũ fractumo por¬
teat apparere cũ rectꝰ sit: ⁊ cur ita ꝑ oculos sentiri neccẽ sit. Nam
ipse aspectus oculoꝵ renuntiare id potest. iudicare aũ millo mͦ
quare manifestum ẽ ut sensualem uitã corpori. ita rationalem utͭ ꝙ
pͥstantior. S qr clarum ẽ eam eẽ mutabilem qͣndo nc̃ imꝑita nunc
tior qͣnto alicuius artis uel discipline uł sapientie particeps ẽ: ipsi
artis natura querenda ẽ. Neq nunc artem intelligi uolo que notat᷑
ea impensa que calce ⁊ arena confit tenatius lapides coherere ꝗͣ luto c̃

Expanded text:
pleraeque bestiae quam homines: sed judicare de corporibus non sentientis tanpleraeque bestiae quam homines: sed judicare de corporibus non sentientis tantum vitae, sed etiam ratiocinantis est; qua illae carent, nos excellimus. Jam vero illud videre facillimum est, praestantiorem esse judicantem, quam illa res est de qua judicatur. Non solum autem rationalis vita de sensibilibus, sed de ipsis quoque sensibus judicat; cur in aqua remum infractum oporteat apparere cum rectus sit, et cur ita per oculos sentiri necesse sit: nam ipse aspectus oculorum renuntiare id potest, judicare autem nullo modo. Quare manifestum est, ut sensualem vitam corpori, ita rationalem utrique estantior tior, quanto alicujus artis vel disciplinae vel sapientiae particeps est: ipsius artis natura quaerenda est. Neque nunc artem intelligi volo, quae notatea impensa quae calce et arena confit, tenacius lapides cohaerere, quam luto?
Abbreviated transcription (Latin):
syderum. candorem lucis. dierũ ⁊ noctiũ iticissitudines. lune menstrua
curricula. anni quadrifariam temꝑationem. quadriꝑtitis elementis
congruentem tantam ium semimĩ. sp̃es numeros ꝙ gignentium. ⁊
om̃ia in suo genere modum ꝓprium naturam ꝙ seruantia. In quoꝵ
consideratione ñ uana ⁊ ꝑitura curiositas exercenda ẽ. s gradus ad em¬
mortalia ⁊ semꝑ manentia faciendꝰ. Eximum enĩ ẽ attendere que ista
sit natura uitasis que cuncta ista sentit. que ꝓfecto qm̃ intã dat corpori
p̃stantior eo fit necẽe ẽ. Non enĩ qualiscũq moles ꝗͣꝙͣ ista luce iifibili
tia uuere atꝙ sentire nemo ambigit: illud in animo humano p̃stan¬
tissimum ẽ. ñ quo sentit sensibilia s quo iudicat de sensibilib. Nã
⁊ uident acutus ⁊ cet̾is corporis sensib acriorib corpora attingunt.

Expanded text:
siderum, candorem lucis, dierum et noctium vicissitudines, lunae menstrua siderum, candorem lucis, dierum et noctium vicissitudines, lunae menstrua curricula, anni quadrifariam temperationem, quadripartitis elementis congruentem, tantam vim seminum species numerosque gignentium, et omnia in suo genere modum proprium naturamque servantia. In quorum consideratione non vana et peritura curiositas exercenda est, sed gradus ad immortalia et semper manentia faciendus. Proximum enim est, attendere quae ista sit natura vitalis, quae cuncta ista sentit: quae profecto quoniam vitam dat corpori, praestantior eo sit necesse est. Non enim qualiscumque moles, quanquam ista visibilitia vivere atque sentire nemo ambigit, illud in animo humano praestantissimum est, non quo sentit sensibilia, sed quo judicat de sensibilibus. Nam et vident acutius, et caeteris corporis sensibus acrius corpora attingunt
Abbreviated transcription (Latin):
uanis honorib sius consulunt ⁊ inanib laudib. s utilitati eoꝵ
cũ quib sotietatẽ uite huiꝰ mnire meruert᷑. Hec enĩ lex ẽ diu̾i¬
ne ꝑuidentie ut nemo a suꝑiorib aduuet᷑ ad cognoscendã ⁊ ꝑcipiendã
gram di. qui ñ ad eandem puro affectu inferiores ad iuuerit. Ita
Se pecc̃o nr̃o ꝙ in homine peccatore ipsa natura nr̃a comiisit. &
genus humanũ factum ẽ magnum decus ornamentum ꝙ terraꝵ.
tam decent᷑ diuine ꝓuidentie ꝓcuratione amministrat᷑. utars mm¬
effabilis medicine ipsam uitioꝵ feditatem in nescio quam pulchritud¬
sui gñis uertat. Et qm̃ de auctoritatis beneficientia quantũ in p̃sen¬
tia satis uisum ẽ locuti sumus: iudeamus quatinus oratio possit
ꝑgredi a uisibilib ad inuisibilia. ⁊ tẽporalib ad et̾na conscendens.
Nonenĩ frustra ⁊ maniter intueri oportet pulchritudinẽ celi. odinẽ

Expanded text:
nim honoribus suis vanis consulunt et inanibus laudibus; sed utilitati eorum nim honoribus suis vanis consulunt et inanibus laudibus; sed utilitati eorum cum quibus societatem vitae hujus inire meruerunt. Haec enim lex est divinae providentiae, ut nemo a superioribus adjuvetur ad cognoscendam et percipiendam gratiam Dei, qui non ad eamdem puro affectu inferiores adjuverit. Ita de peccato nostro, quod in homine peccatore ipsa natura nostra commisit, et genus humanum factum est magnum decus ornamentumque terrarum, et tam decenter divinae providentiae procuratione administratur, ut ars ineffabilis medicinae ipsam vitiorum foeditatem in nescio quam suiuoniam de auctoritatis beneficentia, quantum in praesentia satis visum est, locuti sumus; videamus quatenus ratio possit progredi a visibilibus ad invisibilia, et a temporalibus ad aeterna conscendens. Non enim frustra et inaniter intueri oportet pulchritudinem coeli, ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
nec ziramanec paleas ꝑorrescunt. Impius nãq pio uiuit ⁊ peccator
iusto. ut eoꝵ comꝑatione alacrius donec ꝑficiant᷑ assurgant. Qͥs¬
qͥs aũ ppłi terreni temporib usq ad illuminationem interioris
hominis meruit ꝑuenire genus humanũ ꝓ tempore adiuuit. exhi¬
bens ei qd̾ etas illa poscebat. ⁊ ꝓpħiam intimans io qd̾ exhibere opor¬
liter insiliunt. s pie diligenterq ꝑtractant. diuinaꝵ ⁊ humanaꝵ
rerũ tam bonum tam grande secretum. Quod ⁊̃ temporib no¬
ui ppłi amagnis ⁊ spũalib uiris ecłe catholice alumpnis udeo
cautissime ꝓuicłi. ne quid populariter agant. qd̾ nondum ẽẽ tẽ¬
poris ut cũ ppło agatur intelligunt. Alimenta lactea large aui¬
dis infirmiorib plurib atq instant̾ infundt. ualidiorib aut̃
cꝓbis cũ sapientib paucis uescunt᷑. Sapientiam enĩ locunt᷑

Expanded text:
nec zizania nec paleas perhorrescunt. Impius namque pio vivit, et peccator nec zizania nec paleas perhorrescunt. Impius namque pio vivit, et peccator justo, ut eorum comparatione alacrius, donec perficiatur, assurgat. s autem populi terreni temporibus usque ad illuminationem interioris hominis meruit pervenire, genus humanum pro tempore adjuvit, exhibens ei quod aetas illa poscebat, et per prophetiam intimans id quod exhibere opporliter insiliunt, sed pie diligenterque pertractant divinarum et humanarum rerum tam bonum, et tam grande secretum. Quod etiam temporibus novi populi, a magnis et spiritualibus viris Ecclesiae catholicae alumnis video cautissime provideri: ne quid populariter agant, quod nondum esse temporis, ut cum populo agatur, intelligunt; alimenta lactea large avidis infirmioribus pluribus atque instanter infundunt, validioribus autem cibis cum sapientibus paucis vescuntur. Sapientiam enim loquuntur
Abbreviated transcription (Latin):
nis imaginem ab initio scłi usq ad finem gerentium. In altero
series ppłi uni do dediti. s ab adam usq ad ioħm babtistam ter¬
rem hominis uitam gerentis seruili quadam iusticia. cuiꝰ histo¬
ria uetꝰ testamentum uocat᷑. quasi terrenum pollicens regnũ.
que tota nichil ẽ aliud quã iago noui ppłi. ⁊ noui testamenti
pollicentis regnũ celoꝵ. Cuiꝰ ppłi uita interim temporalis incip̃
a dm̃i aduentu in humilitate usq ad diem iudicii. quando in clari¬
tate uenturus ẽ. qr pꝰ iudiciũ uetere homine extincto erit illa mu¬
tatio que angłicam uitam pollicet᷑. Om̃s enĩ resurgemus. s non
om̃s immutabimur. Resurget gͦ ꝑius ppłs. ut ueteris hominis
sui reliquias transformet in nouũ. Resurget aũ impius ppłs qui
ab initio usq ad finem uet̾em hominem gessit. ut in scd̾am mortem
p̃cipitetur. Etatum aũ articulos qui diligent̾ legunt inueniunt.

Expanded text:
nis imaginem ab initio saeculi usque ad finem gerentium. In altero, nis imaginem ab initio saeculi usque ad finem gerentium. In altero, series populi uni Deo dediti, sed ab Adam usque ad Joannem Baptistam terreni hominis vitam gerentis servili quadam justitia: cujus historia Vetus Testamentum vocatur, quasi terrenum pollicens regnum; quae tota nihil aliud est quam imago novi populi, et Novi Testamenti pollicentis regnum coelorum. Cujus populi vita interim temporalis incipit a Domini adventu in humilitate, usque ad diem judicii, quando in claritate venturus est. Post quod judicium, vetere homine exstincto, erit illa mutatio quae angelicam vitam pollicetur: Omnes enim resurgemus, sed non omnes immutabimur . Resurget ergo pius populus, ut veteris hominis sui reliquias transformet in novum. Resurget autem impius populus, qui ab initio usque ad finem veterem hominem gessit, ut in secundam mortem praecipitetur. Aetatum autem articulos, qui diligenter legunt, inveniunt;
Abbreviated transcription (Latin):
catam atq om̃i exparte tranquillam uiuentem in opib ⁊ habun¬
dantiam incommutabilis regni summe atq ineffabilis sapientie
Sextam ommmode mutationis in eternam uitam ⁊ usꝙ ad to¬
tam obliuionem uite temporalis transeuntem. ꝑfecta forma q̃
facta ẽ ad imaginem ⁊ similitudinem di. Septima eñ iam qͥes
etͥna ẽ: ⁊ nullis etatib distinguenda. beatitudo ppetua. Ut u.
finis ueteris hominis mors ẽ: sic finis noui hominis uita gtua.
bac tota uita unus homo agere. nouũ uͦ ⁊ celestem nemo in
hac uita possit nͥ cum uetere. nã ⁊ ab ipso incipiat necce est
⁊ usq ad iusibilem mortem cum illo quãtus eo deficiente
se ꝓfitiente ꝑduret. ita ꝓportione unuersum genus humanum
cuius tamꝙͣ umus hominis uita ẽ. ab adam usq ad finem huius.
sub diuine ꝓuidentie legib amministratur ut in duo genera di¬
stributum appareat. quoꝵ in uno ẽ turba impioꝵ terrem homi¬

Expanded text:
catam atque ex omni parte tranquillam, viventem in opibus et abuncatam atque ex omni parte tranquillam, viventem in opibus et abundantia incommutabilis regni summae atque ineffabilis sapientiae. Sextam omnimodae mutationis in aeternam vitam, et usque ad totam oblivionem vitae temporalis transeuntem in perfectam formam, quae facta est ad imaginem et similitudinem Dei. Septima enim jam quies aeterna est, et nullis aetatibus distinguenda beatitudo perpetua. Ut enim finis veteris hominis mors est, sic finis novi hominis vita aeterna. hac tota vita unus homo agere, novum vero et coelestem nemo in hac vita possit nisi cum vetere; nam et ab ipso incipiat necesse est, et usque ad visibilem mortem cum illo, quamvis eo deficiente, se proficiente, perduret: sic proportione universum genus humanum, cujus tanquam unius hominis vita est absub divinae providentiae legibus administratur, ut in duo genera distributum appareat. Quorum in uno est turba impiorum, terreni homi
Abbreviated transcription (Latin):
dt nouus homo ⁊ intior ⁊ celestis habens ⁊ ipse ꝓportione ñ annis sed
ꝑuectib distinctas quasdam etates spũales suãs. Primam inuberib
ħystorie exemplis q nutritam. Scdam iã obliuiscentem humana.
⁊ ad ununa tendentẽ. in qua ñ auctoritatis humane continet᷑ simi.
s ad summam ⁊ incominutabilem legem passib rationis in nititur.
Tertium iam fidentiorẽ ⁊ carnalem appetitum ratiomis robore mari¬
tantem gaudentemq intrinsecus. in quadam dulcedine coniugali.
cũ anima menti copulat᷑. ⁊ uelamento pudoris obnubit. ut iã recte
uniere ñ cogat᷑. s ⁊̃ si om̃s concedant peccare ñ libeat. Q uartã iam id
i pfum milto firmius oromatius q facientem ⁊ emncantem i iuri
ꝑfeccum atq aptum ⁊ idoneum om̃ib ⁊ ꝑsecutionib ⁊ mundi huiꝰ
tempestatib ac fluctib sustinendis atq frangendis. Quintam pa¬

Expanded text:
dicitur novus homo, et interior, et coelestis, habens et ipse proportione, non annis, sed dicitur novus homo, et interior, et coelestis, habens et ipse proportione, non annis, sed provectibus distinctas quasdam spirituales aetates suas. Primam in uberibm humana, et ad divina tendentem, in qua non auctoritatis humanae continetur fine, sed ad summam et incommutabilem legem passibus rationis innititur. Tertiam jam fidentiorem et carnalem appetitum rationis robore maritantem, gaudentemque intrinsecus in quadam dulcedine conjugali, cum anima menti copulatur et velamento pudoris obnubilatur, ut jam recte vivere non cogatur: si omnes concedant, peccare non libeat. Quartam jam id ipso multo firmius ordinatiusque facientem et emicantem in virum fectum, atque aptam et idoneam omnibus et persecutionibus, et mundi hujus tempestatibus ac fluctibus sustinendis atque frangendis. Quintam pa
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nulla conceditur. inde usq ad mortem det̾ior etas ac decolor
⁊ morbis subiectior debilis q ꝑducit. hec ẽ uita hominũ iuuen¬
tutis ex corpore.⁊ cupiditatib rerum temporaliũ colligati.
hic d̃r uetus ħo ⁊ exterior ⁊ terrenus. ⁊̃ si obtineat eã quã iual¬
tui ppłs non potest. ⁊̃ qui terrena sectat᷑. habet quippe ⁊ ipse modũ
quemdã pulchritudinis sue. hunc aut hominem quem ueterem ⁊
exteriorem ⁊ terrenum descripsimus. seu i suo genere moderatum.
seu ⁊̃ seruilis iusticie modum excedentem ñ nulli totum agunt ab
istius uite ortu usq ad occasum. Non nulliaũ uitam istam neccario
ab illo incipiunt s renascunt᷑ interius. ⁊ cet̾as eiꝰ partes suo robore
spũali ⁊ incrementis sapientie corrumpunt ⁊ necant. ⁊ in celestes le¬
ges donec post insibilem mortem totum instauret᷑ astringunt. Iste

Expanded text:
nonnulla conceditur. Inde usque ad mortem deterior aetas ac decolor, nonnulla conceditur. Inde usque ad mortem deterior aetas ac decolor, et morbis subjectior debilisque perducit. Haec est vita hominis viventis ex corpore, et cupiditatibus rerum temporalium colligati. Hic dicitur vetus homo, et exterior, et terrenus, etiamsi obtineat eam quam vultui populus non potest, etiam qui terrena sectatur; habet quippe et ipse modum quemdam pulchritudinis suae. 49. Hunc autem hominem, quem veterem et exteriorem et terrenum descripsimus, sive in suo genere moderatum, sive etiam servilis justitiae modum excedentem, nonnulli agunt totum ab istius vitae ortu usque ad occasum. Nonnulli autem istam vitam necessario ab illo incipiunt, sed renascuntur interius, et caeteras ejus partes suo robore spirituali et incrementis sapientiae corrumpunt et necant, et in coelestes leges, donec post visibilem mortem totum instauretur, adstringunt. Iste
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ auctoritas humana p̃ponitur. s ad hanc nulla suꝑbia humana¬
ꝑducit. Que siñ ess : ñ essent heretici. neq scismatici. nec carne
circumcisi. nec creature. simulachroꝵ q cultores. hi aũ si non
eẽnt ante ꝑfectionem ppłi que ꝓmittit᷑: multo pigrius ueritas
Prima huius infantia in nutͥmentis corporalib agitur. penitꝰ
obliuiscenda crescenti. Eam pueritia sequit᷑. unde incipimꝰ aliqͥ
meminisse. Huno succedit ad olescentia. cui iã ꝓpagationẽ ꝓlis nata
ꝓmittit. ⁊ patrem facit. Porro adolescentiam iuuentus excipit. iã
exercenda munerib publicis ⁊ domanda sub legib. In qua uehe¬
mentior ꝓhibitio peccatoꝵ ⁊ pena peccantiũ seruilit̾ choercens.
carnalib animis atroriores impetꝰ libidins gignit. ⁊ om̃ia com¬
missa congeminat. Non enĩ simplex pecc̃m ẽ non solũ malum
s ĩ uetitũ admittere. Post labores aũ iuuentutis semori pax

Expanded text:
modo auctoritas humana praeponitur: sed ad hanc nulla superbia pemodo auctoritas humana praeponitur: sed ad hanc nulla superbia perducit. Quae si non esset, non essent haeretici, neque schismatici, nec carne circumcisi, nec creaturae simulacrorumque cultores. Hi autem si non essent ante perfectionem populi, quae promittitur, multo pigrius veritas Prima hujus aetas infantia in nutrimentis corporalibus agitur, penitus obliviscenda crescenti. Eam pueritia sequitur, unde incipimus aliquid meminisse. Huic succedit adolescentia, cui jam propagationem prolis natura permittit, et patrem facit. Porro adolescentiam juventus excipit, jam exercenda muneribus publicis, et domanda sub legibus; in qua vehementior prohibitio peccatorum, et poena peccantium serviliter coercens, carnalibus animis atrociores impetus libidinis gignit, et omnia commissa congeminat. Non enim simplex peccatum est, non solum malum, sed etiam vetitum admittere. Post labores autem juventutis, seniori pax
Abbreviated transcription (Latin):
mior eẽ debet auctoritas. Altera consideratio ẽ dissentionis eiꝰ. q̃
de umiꝰ di cultu int̾ homines orta ẽ. S accepimus maiores nr̃os
eo gradu quo a temporalib ad eterna conscenditur. uisibilia mi¬
racula. ñ enim poterant aliter secutos eẽ ꝑ quos id actum ẽ.
ut necessaria ñ essent posteris. Cum enĩ ecła catholica ꝑ totũ
orbem diffusa atq fundata sit. nec miracula illa in nr̃a temꝑo
ra durare ꝑmissa s̃. ne anima semꝑ uisibilia quereret. ⁊ eoꝵ
consuetudine frigesceret genus humanũ quoꝵ nouitate flagͣ
ut. nec iã nobis dubium ẽẽ oportet his eẽ credendũ. qui cũ
ea p̃dicent que pauci assecunt᷑. se tñ sequendos ppłis ꝑsuad̾e
potuert̃. Nunc enĩ agit᷑ quib credendũ sit: ante ꝙͣ quisq sit
idoneus ineunde rõm de diuinis ⁊ inuisibilib reb. Nã ipsi
rationi purgatioris anime que ad ꝑspicuam u̾itatẽ ꝑuenit nullo

Expanded text:
nior esse debet auctoritas. 47. Altera consideratio est dissensionis ejus quae nior esse debet auctoritas. 47. Altera consideratio est dissensionis ejus quae de unius Dei cultu inter homines orta est. Sed accepimus, majores nostros eo gradu fidei, quo a temporalibus ad aeterna conscenditur, visibilia miracula non enim aliter poterant secutos esse: per quos id actum est, ut necessaria non essent posteris. Cum enim Ecclesia catholica per totum orbem diffusa atque fundata sit, nera durare permissa sunt, ne anima semper visibilia quaereret, et eorum consuetudine frigeavit: nec jam nobis dubium esse oportet iis esse credendum, qui cum ea praedicarent quae pauci assequuntur, se tamen sequendos populis persuadere potuerunt. Nunc enim agitur quibus credendum sit, antequam quisque sit idoneus ineundae rationi de divinis et invisibilibus rebus; nam ipsi rationi purgatioris animae, quae ad perspicuam veritatem pervenit, nullo
Abbreviated transcription (Latin):
iuna ꝓuidentia ñ solum singłis hominib quasi priuatu sed
umuerso generi humano tamꝙͣ publice consislit: quid cũ singłis
agat᷑ d̾s qui agit atq ipsi cũ quid agitur sctirat. quid aũ agat
nib uł libris credendum sit: ad colendũ becte dm̃ qle una salus e.
Huius nͨ rei prima disceptatio ẽ utrum his potiusicredamꝰ
qui ad multos dos anhis qui ad unũ dm̃ colendum non uo¬
cant. Quis dubitet eos potissimũ sequendos qui ad unũ uo¬
cant. p̃sertim cũ illi multoꝵ cultores de hoc uno do cunctoꝵ
⁊ rectore consentiant: Et certe ab uno numerus incipit. Priꝰ¬
lum eẽ colendum dicunt. Si apd̃ hos ueritas ñ eluxeris. tum
demũ migrandum ẽ. Sic̃ enĩ in ipsa rerum natura maior ẽ
auctoutas uniꝰ ad unũ omĩa redigentis. nec in genere huma¬
no multitudinis ulla potentia ẽ. n consentientis.i. unũ sen¬
tientis. ita in religione qui ad unum uocant eoꝵ maior ⁊ fide ⁊ dig¬

Expanded text:
ina providentia, non solum singulis hominibus quasi privatim, sed universo generi humano tanquam publice consulit; quid cum singulis agatur, Deus qui agit atque ipsi cum quibus agitur sciunt. Quid autem agatur nibus vel libris credendum sit ad colendum recte Deum, quae una salus est. Hujus rei prima disceptatio est, utrum iis potius credamus, qui ad multo deos, an iis qui ad unum Deum colendum nos vocant. Quis dubitet eos potissimum sequendos qui ad unum vocant, praesertim cum illi multorum cultores, de hoc uno Domino cunctorum et rectore consentiant? et certe ab uno incipit lum colendum esse dicunt. Si apud hos veritas non eluxerit, tum demum migrandum est. Sicut enim in ipsa rerum natura major est auctoritas unius ad unum omnia redigentis, nec in genere humano multitudinis ulla potentia est nisi consentientis, id est unum sentientis: ita in religione qui ad unum vocant, eorum major et fide dig
Abbreviated transcription (Latin):
bis ducib. & ipsa erit melior. nec iã cupiditas. s tẽꝑantia
nominabit᷑. Nam cũ ipsa ducit. nos aũ sequim᷑: cupidi¬
tas illa ⁊ libido. nos uero temeritas ⁊ stultitia nũcuꝑamͦ.
caput sumus. Hoc ⁊ feminis p̾cipi potest. nõ maritalis

Expanded text:
bis ducibus et ipsa erit melior, nec jam cupiditas, sed temperantia bis ducibus et ipsa erit melior, nec jam cupiditas, sed temperantia nominabitur. Nam cum ipsa ducit, nos autem sequimur, cupiditas illa et libido, nos vero temeritas et stultitia nuncupamur.caput sumus. Hoc et feminis praecipi potest, non maritali, sed
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ad huc pulcritudines nomino. Hichil enĩ est ordinatum.
qd̾ non sit pulcrũ. & sic̃ ait apłs oĩs ordo a do est. Necesse est
autẽ fateam᷑ ẽẽ. meliorẽ hoĩnẽ plorantẽ qmͣ letantẽ u̾mi
pulcre ordinari. & de pęnis eius alias pulcritudines fi¬
eri. cũ ibi nõ sit qñ misera est. ubi esse beatos decet. s ibi¬
sit ubi esse miseros lecet: Prorsus nemo nos fallat. Q¬
qd recte iutupat᷑: in melioris cõꝑatione respuitur. Om̃ĩs
aũ nat᷑a. qmuis excrema. qmͣuis infima. in ꝯꝑatione
nichil iure laudatur.q tũ cuiq nõ ÷ bñ. si melius essẽ
potest. Quare si nobis potest bene esse. cũ ipsa ueritate
male sumꝰ cũ quolibet uestigio ueritatis Multo gͦ det̾iꝰ¬
oũ qͦ extremitate uestigiĩ. quando carnis uoluntatibus
adhe mꝰ. Uincamꝰ gͦ huiꝰ cupiditatis uel blanditias. uel
molestias. subiugemꝰ nobis hãc feminã. si uiri sumꝰ. no¬

Expanded text:
quod adhuc pulchritudines nomino: nihil enim est ordinatum, quod adhuc pulchritudines nomino: nihil enim est ordinatum, quod non sit pulchrum; et, sicut ait Apostolus, omnis ordo à Deo est . Necesse est apulchre ordinari, et de poenis ejus alias pulchritudines fieri, cum ibi non sit, quando misera est, ubi esse beatos decet, ssit ubi esse miseros decet? 78. Prorsus nemo nos fallat. Quidquid recte vituperatur, in melioris comparatione respuitur. Omnis autem natura quamvis extrema, quamvis infima, in comparatione nihili jure laudatur. Et tunc cuique non est bene, si melius esse potest. Quare si nobis potest bene esse cum ipsa veritate, male sumus cum quolibet vestigio veritatis: multo ergo deterius cum extremitate vestigii, quando carnis voluptatibus adhaeremus. Vincamus ergo hujus cupiditatis vel blanditias vel molestias; subjugemus nobis hanc feminam, si viri sumus. No