comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut de illa dubitamus : Audiipsã głam
inspe In nobis met ipsis quoq ingeinis¬
cimus : adoptionẽ filiorũ ex pectan¬
tes redẽptionẽ corporis nr̃i Quid
enĩ  nondũ redẽptus es: Opaule
nondũ prote p̃tium ꝑ solutũ ẽ. non ne
sanguis ille effusus ẽ: nonne ipsumẽ
p̃tium om̃ium nr̃m : plane ipsum Sed
inde quidait Spe eñ salin factisumꝰ.
Spes enĩ quȩ uidetur nonẽ spes Quod
enĩ uidet quis. quid sperat : si autem
qđ non uide mus sꝑamus ꝑpatientiã
expecta mus Quid autẽ sperat ꝑpe
nitentiã : salutẽ: Euius reisalutẽ
ipsius corporis. quia dix̃ redẽptio¬
nẽ corporis nr̃i : Si sabutõ corporis ex¬
pectabat: nonerat salus illa quãba¬
bebat esuriens: Sitis inter ficit sisub¬
uentũ non fuerit Medicam̃tũ enim
famis ẽ. cibus Et medicamentum
sitis : ẽ. potus & medicamentum fa¬
tigationis: ẽ somnus: Dotrae istame¬
dicamento : uide sinon interficiat

Expanded text:
a, ut de illa dubitemus. Audi ipsam gloriam a, ut de illa dubitemus. Audi ipsam gloriam in spe. In nobismetipsis, inquit, ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri. Quid enim? Nondum redemptus es, o Paule? nondum pro te pretium persolutum est? Nonne sanguis ille jam fusus est? nonne ipsum est pretium omnium nostrum? Plane ipsum. Sed vide quid ait: Spe enim salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Quid autem exspectat per patientiam? Salutem. Cujus rei salutem? Ipsius corporis: quia hoc dixit, redemptionem corporis nostri. Si salutem corporis exspectabat, non erat salus illa quam habebat. Esuries, sitis interficit, si subventum non fuerit. Medicamentum enim famis est cibus, et medicamentum sitis est potus, et medicamentum fatigationis est somnus. Detrahe ista medicamenta, vide si non interficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
iã hoc derradm̃ quia & deuindicta dñi
De qua uindicta : quã excepit adam:
Ponenĩ millũ non ẽ. uidicatũ. aut frus¬
tra dixerat ds̃ morte morieris. aut
aliqud patimur inista uita. nisi exilla
morte quã meruimꝰ primo peccato
Et enĩ portamus corpus mortale qđ
utiq non eẽt mortale. plenũ tẽptatio¬
nibus. plenũ sollicitudinibus: ob noxiũ
doloribus corporalib. noxium indigen¬
tuis. mutabile. languidũ. & cũ sanũ est
quia utiq nondũ plene sanũ Nã unde
dicebat. non ẽ. sanitas in carne mea.
nisiquia ista quȩ uite huius dicitur san
tas: bene intelligentibus & sabbatũ
recor dantibus non ẽ. utiq: sanitas
Si non manduca ueris : inquietat fames
Ista fames naturalis quidẽ marbus ẽ
quia natura nobis facta ẽ pdena ex
portantes uindictam: Sed quaredic̃
fuimus : quia speiã non possumus : Nã
inre. adhuc sumus Sed illud melius
dicimꝰ qđ spẽsumꝰ quia certi sumus
despe: Non enĩ incerta ẽ spes nr̃a:¬

Expanded text:
quia et de vindicta Domini. De qua vindicta? Quam excepit de Adam. Non enim in illum non est vindicatum, aut frustra dixerat Deus, Morte morieris : aut aliquid patimur in ista vita, nisi ex illa morte quam meruimus primo peccato. Etenim portamus corpus mortale quod utique non esset mortale, plenum tentationibus, plenum sollicitudinibus, obnoxium doloribus corporalibus, obnoxium indigentiis, mutabile, languidum et cum sanum est, quia utique nondum plene sanum. Nam unde dicebat, Non est sanitas in carne mea, nisi quia ista quae hujus vitae dicitur santas, bene intelligentibus et Sabbatum recordantibus, non est utique sanitas? Si non manducaveris, Iste naturalis quidam morbus est: quia natura nobis facta est poena exportantes vindictam. Sed quare dicit, Fuimus? Quia spe jam non sumus: nam re adhuc sumus. Sed illud melius dicimus quod spe sumus, quia certi sumus de spe. Non enim incerta est spes nostr
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ. dimit tatis causam uram Ioc enĩ
agunt astute: nolentes & timentes
ut de ipsa causa dicamus. inger̃ nob̾
quonos auocent: ut cũ intendimus
pugna renos sileamus abipsis cõuincen¬
dis: Nã prorsus quime dicis malũ dico¬
& alia innume rabilia. cito aufert de
mediofinis causam meam Dere age
aecđȩ causam ad tende. ubisis uide
Ceritas tibi uide licet loquatur esu¬
riens: Accipe neũ quã ad te ꝑueni¬
at panis. dũ semꝑ requiris quid rep̃hen¬
inuasculo. fastichosus & calũmpmiosus:

Expanded text:
nostrae, dimittatis causam vestram. Hoc enim nostrae, dimittatis causam vestram. Hoc enim agunt astute: nolentes et timentes ut de ipsa causa dicamus, ingerunt nobis quo nos avocent; ut cum intendimus purgare nos, sileamus ab ipsis convincendis. Nam prorsus qui me dicis malum, dico et ego alia innumerabilia: cito aufer de medio, fini causam meam, de re age, Ecclesiae causam attende, ubi sis vide. Veritas tibi undelibet loquatur, esuriens accipe; ne nunquam ad te perveniat panis, dum semper quid reprehenin vasculo fastidiosus et calumniosus
Abbreviated transcription (Latin):
re nolite : Clidete quia cathedra mo¬
ysi cui successit cathedra xp̃i. seden¬
& mali Q̾tam̃ dicendobona: non
obsunt auditoribus Quare tu ꝓpt̃
malos ipsam cathȩdram dimisisti:
rediad pacem. ad concor diam euȩ
te ñ offendit. Sibonaloquor & bo¬
na facio : imite  me : Siaut̃ ñ facio
quȩ dico habeo consilium dñi Quȩ
dico fao: quȩ autẽ facio noli facere:
Tam̃ a cathe dra catholica nolidis¬
cedere: Ecce in nomine xp̃i ituri
sumus. & multa dic turisunt. quis
finis cito contẽpnite causam nr̃am.
onẽ redditurus ẽ dõ. In bonis eum
noui Simalus ẽ. ipsȩ nouit: Sibonꝰ
ẽ: non sic spesmea ẽ: Hoc ante om̃ia
didici in catholica : ut spes mea non
sit in homine: Merito ergo uos homi¬
nes rep̃hendimus: qui spẽ urãm in ho¬
mine ponitis Cer te cũ rep̾hende¬
quia scimus qualẽ locũ habetis in cor
Quic quid de nobis dixerint. cito tran¬
site : ne laborantes curas defensionis

Expanded text:
re nolite . Vides quia in cathedra More nolite . Vides quia in cathedra Moysi, cui successit cathedra Christi, sedent mali: et tamen dicendo bona non obsunt auditoribus. Quare tu propter malos ipsam cathedram dimisisti? Redi ad pacem, redi ad concordiam quae te non offendit. Si bona loquor, et bona facio, imitare me: si autem non facio quod dico, habes consilium Domini; quae dico, fac; quae autem facio, noli facere; tamen a cathedra catholica noli discedere. Ecce in nomine Christi ituri sumus, et multa dicturi sunt. Quis finis? Cito contemnite causam nostram. onem redditurus est Deo: in bonis eum novi; si malus est, ipse novit; si bonus est, nec sic spes mea est. Hoc ante omnia didici in Catholica, ut spes mea non sit in homine. Merito ergo vos homines reprehenditis, quia spem vestram in homine posuistis. Certe cum reprehendequia scimus qualem locum habeatis in corQuidquid de nobis dixerint, cito transite: ne laborantes causa defensionis
Abbreviated transcription (Latin):
qui& trans mare non habent xp̃m. Ille
tizatus. cũ cõmunio ipsius uixtrans ma¬
re & uerũ tam̃ fr̃s mei quid de istis dic̃a:
sus picamini quid uidtis de nobis Sibo
tam̃ ab area non recedimus Tu qui uen¬
to tẽptationis foras uolasti. quides:
triticũ ñ tollet uentus exarea Exeo
ergo ubies agnosce quides: sequitur:
Sed tu in quitꝰ quis es qui contranos dicas
tanta : quicũq: qđ dicitur adtende.
ñ a quodicitur . Pec catori aut̃ inquit
dix̃ ds̃ Ut quid tuas sumis testa m̃tũ
meum ꝑos tuum : dicat hoc dñs pecca¬
tori: Forteẽ. gens peccatorum. cui
prodẽ quando legẽ dĩ loquitur: Nũqͥd
& auditoribus non prodẽ : utrũque
estote sicut & ego xp̃i De nobis quid
dr̃ sed forma estote fidelium. hoc
nos elaboramus. Quid aut̃ simus: ille
nouerit ad quẽ gemimus: De malis
ta m̃ dictũ ẽ. aliud Suꝑ cathedram
moisi seder̃ scribȩ & pharisei Quȩ
dicunt facite : quȩ autẽ faciunt face¬

Expanded text:
quia et trans mare non habent Christum. Ille quia et trans mare non habent Christum. Ille tizatus, cum communio ipsius vix transit mare? Verumtamen, fratres mei, quid eis dicam? Suspicamini quod vultis de nobis. Si bontamen ab area non recedimus. Tu qui vento tentationis foras volasti, quid es? Triticum non tollit ventus ex area. Ex eo ergo ubi es, agnosce quid es. 20. Sed tu, inquit, quis es qui contra nos dicis tanta? Quicumque sim, quod dicitur attende, non a quo dicitur. Sed peccatori, inquit, dicit Dominus: Utquid tu assumis testamentum meum per os tuum ? Dicat Dominus hoc peccatori: forte est genus peccatorum cui prodest quando legem Dei loquitur. Numquid et auditoribus non prodest? Utrumque estote, sicut et ego Christi . De bonis quid dicitur? Sed forma esto fidelium . Hoc nos esse elaboramus: quid autem simus, ille novit ad quem gemimus. De malis tamen dictum est aliud: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei; quae dicunt facite, quae autem faciunt, face
Abbreviated transcription (Latin):
tate mea. & nouit quid parturit cor
meum. ille quinouit partũ meum
Michi autẽ minimũ ẽ. ut a uobis iudicer.
aut abhumanohe: ait apłs: Sed neq:
ego me ipsũ iudico: MMelius enĩ egome
cognoui : quã illi Sed melius ds̃. quã ego
Nonergo uobis insultent de nobis :
ñ faciatꝰ xp̃c Dicunt enĩ & qui sunt.
& unde sunt : malos hic illos nouimus:
Elbibaptizati sunt : sinos beno noue¬
runt sciunt quia & ne uigauimus ali¬
quando sciunt. quia & peregrinati sumꝰ
sciunt quia alii iuimꝰ. alii redidimꝰ. Non
hic baptizatisuus: Sedubibaptitati simꝰ
aecđa ẽ nota uniuerso orbe t̃rarum.
& multi fr̃s nr̃i sunt. qui& nouer̃ quia
baptiratisinus & nobis cũbaptirati suN :
Facileẽ ergo hoc nos se. siquis fr̃mẽ. in¬
de sollicitus : Istis autẽ satis facturi sumꝰ.
& demonstraturi aliquid de testimonio
aeccłȩ. qui non cõmunicant. Merito
nonnos nor̃ trans mare baptizatos inxp̃o.

Expanded text:
tate mea; et novit quid parturit cor tate mea; et novit quid parturit cor meum, ille qui novit partum meum. Mihi autem minimum est, ut a vobis dijudicer, aut ab humano die, ait Apostolus; sed neque ego meipsum judico : melius enim me ego novi quam illi, sed melius Deus quam ego. Non ergo vobis insultent de nobis, non faciat Christus. Dicunt enim, Et qui sunt? et unde sunt? malos hic illos novimus, ubi baptizati sunt? Si nos bene noverunt, sciunt quia et navigavimus aliquando; sciunt quia et peregrinati sumus; sciunt quia alii ivimus, et alii redivimus. Non hic baptizati sumus: sed ubi baptizati sumus, Ecclesia est nota universo orbi terrarum. Et multi fratres nostri sunt, qui et norunt quia baptizati sumus, et nobiscum baptizati sunt. Facile est ergo hoc nosse, si quis fratrum est inde sollicitus. Istis autem satisfacturi sumus, et demonstraturi aliquid de testimonio Ecclesiae, cui non communicant? Merito non nos norunt trans mare baptizatos in Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
ego sum: sufficit michi ut in easim: Eli¬
tuperas malamea p̃terita. quid magnũ
facis: securior sum ego in malamea :¬
quantu: Quod tu uituperasti: ego dãp¬
naui Eltinã uelles imitari : ut error
tuus fieret aliquando p̃teritus. Istas uit
mala p̃terita : quȩ nouer̃ maxime inis¬
taciuitate : Hic enĩ uero uiximus: quod
ego confiteor Et quantũ gaudeo de
grã dĩ : tantũ de meis p̃teritis timeo:
quid dicã : doleo dolorẽ sed adhuc sic
essem Sedquid dicã : gaudeo Nec hoc
possum dicere ltina enĩ nũ quã fuis¬
sem Quic quid tam̃ fui : in nomine xp̃i
p̃teritũ ẽ Quodaut̃ modo rep̃henduNt:
dant : sed tam̃ multũ ẽ. ad illos ut hoc
nouerint Maultũ enĩ ago in cogitatio¬
mbris meis pugnans aduersus malas
suggestiones meas. & habens conflicti¬
oñe diuturnã. & pro pecontinuam¬
uĩ cũ tẽptationibus inimici sub uertere
me uolentis Eemo apud dm̃ in infirmi¬

Expanded text:
ego sum? Sufficit mihi ut in ea sim. Viego sum? Sufficit mihi ut in ea sim. Vituperas mala mea praeterita, quid magnum facis? Severior sum ego in mala mea quam tu: quod tu vituperasti, ego damnavi. Utinam velles imitari, ut et error tuus fieret aliquando praeteritus! Ista sunt mala praeterita, quae noverunt, maxime in ista civitate. Hic enim male viximus, quod ego confiteor: et quantum gaudeo de gratia Dei, tantum de meis praeteritis, quid dicam? Doleo? Dolerem, si adhuc essem. Sed quid dicam? Gaudeo? Nec hoc possum dicere: utinam enim nunquam fuissem! Quidquid tamen fui, in nomine Christi praeteritum est. Quod autem modo reprehendunt, dant: sed tamen multum est ad illos ut haec noverint. Multa ago in cogitationibus meis, pugnans adversus malas suggestiones meas, et habens conflictationem diuturnam, et prope continuam cum tentationibus inimici subvertere me volentis. Gemo ad Deum in infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
manis : Alius ẽ testator : alius iudex
Sed tam̃ quia tenet tes tam̃tũ uncit
apud iudicẽ alterũ : non apud iu dicẽ
alterũ mortuum Q uã ergo secura ẽ.
nr̃a uictoria cũ ille iudicabit qui iudica¬
tus ẽ: Et sienĩ mortuus ẽ. xp̃c ad tẽpꝰ
sediã uiuit maeternũ: Koquantur enĩ
aduersũ nos quic quid uolunt: nos di¬
cimur : patient̃ ferte nobiscũ Ulideit
enĩ in causa senichilhabere : & linguas
re mala. quȩ multa sciunt multaquȩ
nesciunt : Quȩsciunt : p̃terita nr̃as:
Fuimus enĩ aliquando sicut dicit apłs.
stulti & increduli. & ad om̃e opus bonũ
reprobi. inerrore ꝑ uerso dssipientes.
& in sanientes: fuimus: non negamus.
Q quantũ p̃teritũ nr̃m nonne gamus
tanto magis dm̃ qui nobis ignouit lau¬
damͦ Quidergo heretice dimittis cau¬
sam. & is ad hominẽ  Quid em̃ egosũ
Quid sum Nũ quid catholicus egosum
Nũ quid hereditas xp̃i diffusa ꝑgentes¬

Expanded text:
manis alius est testator, alius judex: manis alius est testator, alius judex: et tamen qui tenet testamentum, vincit apud judicem alterum, non apud alterum judicem mortuum. Quam ergo secura est nostra victoria, cum ille judicabit qui testatus est! etsi enim mortuus est Christus ad tempus, sed jam vivit in aeternum. 19. Loquantur ergo adversus nos quidquid volunt: nos dicamur, patienter ferte nobiscum. Vident enim in causa se nihil habere, et linguas re mala, multa quae sciunt, multa quae nesciunt. Quae sciunt, praeterita nostra sunt: fuimus enim aliquando, sicut dicit Apostolus, stulti et increduli, et ad omne opus bonum reprobi . In errore perverso desipientes et insanientes fuimus, non negamus; et quantum praeteritum nostrum non negamus, tanto magis Deum qui nobis ignovit, laudamus. Quid ergo, haeretice, dimittis causam, et is ad hominem? Quid enim ego sum? quid sum? Numquid Catholica ego sum? numquid haereditas Christi diffusa per gentes
Abbreviated transcription (Latin):
reum mittetur : illud aut̃ in aet̃ nã
moiustus & iniustus: ut ille sub plan¬
taretur. ille probaretur: Postea aut̃
ille dãpnaretur : ille coronaretur:
ne dñi : sed nos caritas semꝑ debitores
tenet : Illa enĩ ia ẽ : quȩ & si cotidie
redditur. semꝑ debetur: Multa
diximꝰ aduersus donatis tas. multa
uobis recitauimꝰ multas cartas multa
prȩter canonẽ scripturarum illis cogẽ¬
tibus : Nã & sire p̃hendent haec . quia
auobis talia leguntur : nos rep̃benda¬
mur cũ uos instruimini : Pos sumus enĩ
eis & in hac parte sic respondere : Pac¬
tus sum insipiens: uos me coegistis.
Tam̃ fr̃s ante om̃ia cus todite heredi¬
tatẽ tuanrãm. dequa securi sumus
intestam̃to patris nr̃i eẽ Non in aliqͣ
carta friuola alicuius hominis. sed
intes tam̃to patris nr̃i : Inde securi
sumus: quia qui fecit testamentũ uiuit:
Quifecit testamẽ tũ heredi suo: ipse
iudicabit detes tam̃to suo in rebus hu¬

Expanded text:
reum mittetur, illud autem in aeternam reum mittetur, illud autem in aeternam mo justus et injustus, ut ille supplantaret, ille probaretur; postea autem ille damnaretur, ille coronaretur. ne Christi; sed nos charitas debitores semper tenet. Illa enim una est, quae et si quotidie redditur, semper debetur. Multa diximus adversus Donatistas, multa vobis recitavimus, multas chartas, multa praeter canonem Scripturarum, illis cogentibus. Nam et si reprehendent haec, quia vobis talia legimus; nos reprehendamur, dum vos instruamini. Possumus enim eis et in hac parte sic respondere: Factus sum insipiens, vos me coegistis . Tamen, fratres, ante omnia custodite haereditatem nostram, de qua securi sumus nos in testamento Patris nostri esse: non in aliqua charta frivola alicujus hominis, sed in testamento Patris nostri. Inde securi sumus; quia qui fecit testamentum, vivit: qui fecit testamentum haeredi suo, ipse judicabit de testamento suo. In rebus hu
Abbreviated transcription (Latin):
quia fauet impiis. & ꝑsequitur fideles
Nonindes quia tortũ uideas : cor rige
oculos tuos: & uide directionẽ : Quam
directionẽ  noli ad p̃sentia ad tende¬
re: Et quid uidebis: Qm̃ sunt rȩliqͥȩ
homini pacifico Quidẽ sunt reliquiȩ
Cũ mortuus fueris. ñeris mortuus.
Hoc ẽ. sunt reliquiȩ Erit illi aliquid
& post hanc uitam : hoc ẽ. illud semẽ
qd inbenedctione erit Ulnde dñs
Quicredit inme in quit : licet moria¬
tur. uiuet. Qm̃ sunt reliquiȩ homini
interibunt: Sunt aut̃ reliquiȩ homi¬
nipacifico Ergo quinons̃ pacifici:
impiisunt Beati enĩ pacifici : qm̃ipsi
filii dei uocabuntur: Salus autẽ ius
torũ adño & protector eorũ intẽ po¬
re tribulationis: Et adiuuabit cos
dñs &eruet eos. & eximiet a pecca¬
toribus: Tolerent ergo michi peccato¬
res iusti tolerent frumentatitania.
tolere t triticũ paleã : quia uenittẽpꝰ
separationis & eximietur sem̃bonũ
ab eo qđ igni consumetur: Illud inbor¬

Expanded text:
quia favet impiis, et persequitur fideles. Non vides quam distortum videas? Corrige oculos tuos, et vide directionem. Quam directionem? Noli ad praesentia attendere. Et quid videbis? Quoniam sunt reliquiae homini pacifico. Quid est, sunt reliquiae? Cum mortuus fueris, non eris mortuus: hoc est, sunt reliquiae. Erit illi aliquid et post hanc vitam; hoc est, illud semen quod in benedictione erit. Unde Dominus, Qui credit in me, inquit, licet moriatur, vivet : Quoniam sunt reliquiae homini interibunt. Sunt autem reliquiae homini pacifico: ergo qui non sunt pacifici, impii sunt. Beati enim pacifici, quia ipsi filii Dei vocabuntur . 17. vers protector eorum est in tempore tribulationis: et adjuvabit eos Dominus, et eruet eos, et eximet eos a peccatoribus. Tolerent ergo modo peccatores justi, tolerent frumenta zizania, toleret triticum paleam; quia veniet tempus separationis, et eximetur semen bonum ab eo quod igni consumetur: illud in hor
Abbreviated transcription (Latin):
ficent aurũ. argentũ. lapides p̃tiosos¬
& deutroq: igni securieent: Nonsolum
de illo aeterno qui in aeternũ cruciatu¬
rus ẽ impios: sed etiã de illo quiem̃ dabit¬
eos. quiꝑignẽ saluier̃ Dicitur enĩ . Ipse
aut̃ saluiis erit : sic tam̃ quasi ꝑignem.
Et quia dicitur saluus erit : contẽpint᷑
ille ignis ita plane quã uis sali ꝑignem
sorrauior tam̃erit ille ignis : quã quicqͥd
potest homo pati in hac uita: Et nostis qͣnta
bic passisunt mali. & pos sunt pati Tam̃
tanta passisunt : quanta potuer̃ pati&bo
m Quid enĩquisq maleficus. latro adult̃
sceleratus. sacrilegus. ꝑtulit legib qđ ñ
ꝑtulit martir in confessione xp̃i  ssta
ergo quȩ hic sunt : multo faciliora sunt:
Et tam̃ uide te quẽ ad modũ ea homines
ne patiantur. quic quid iusseris faciunt
quanto melius faciant qđ iubet deus.
ne illa grauiora patiantur : Quare aut̃
quȩ so ut sufficiant. Et incipit ille
numerare satis faciens dõ. offerens

Expanded text:
nt aurum, argentum lapides pretiosos, de utroque igne securi sunt, non solum de illo aeterno quo in aeternum cruciaturus eeos qui per ignem salvi erunt. Dicitur enim, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Et quia dicitur, salvus erit, contemnitur ille ignis. Ita plane quamvis salvi per ignem, gravior tamen erit ille ignis, quam quidquid potest homo pati in hac vita. Et nostis quanta hic passi sunt mali, et possunt pati: tamen tanta passi sunt, quanta potuerunt pati et boni. Quid enim quisque maleficus, latro, adulter, sceleratus, sacrilegus pertulit legibus, quod non pertulit martyr in confessione Christi? Ista ergo quae hic sunt mala, multo faciliora sunt: et tamen videte quemadmodum ea homines ne patiantur, quidquid jusseris faciunt. Quanto melius faciunt quod jubet Deus, ne illa graviora patiantur? 4. vers. 3.quaeso ut sufficiant. Et incipit illa enumerare satisfaciens Deo, offerens
Abbreviated transcription (Latin):
& audiatur: Iste locus nonerit sed tran¬
sit : ut tu possis dicere Transiui. & ecce
nonerat : Quid transiui : ꝓfeci : Perueni
adspiritalia. in traui in scũ arium dei. ut
Tene: Quomodo : cũ auarus esses sacel¬
lũ tenebas: Quomodo tenebas saccellũ.
ne tibi extor que retur a fure: sic custo¬
di innocentiã. netibi extor queatur adi¬
abolo : Sit illa certũ patrimonium tuum :
dequas diuites & pauperes: Eusto di
in nocentiã : Quid tibi prodẽ. lucrũ auri.
& dãpnũ in nocentiȩ: Eus todiin nocen¬

Expanded text:
et audiatur. Iste locus non erit, sed tranet audiatur. Iste locus non erit, sed transiet, ut tu possis dicere: Transivi, et ecce non erat. Quid est, transivi? Profeci, perveni ad spiritualia, intravi in sanctuarium Dei, ut Tene, quomodo cum avarus esses, saccellum tenebas: quomodo tenebas saccellum, ne tibi extorqueretur a fure; sic custodi innocentiam, ne tibi extorqueatur a diabolo. Sit illa certum patrimonium tuum, de qua sunt divites et pauperes. Custodi innocentiam. Quid tibi prodest lucrum auri, et damnum innocenti
Abbreviated transcription (Latin):
& quȩ siui eũ & non est inuentus locus
eius: Quare nonerat. & non est inuen
citas uera tibi uideatur: nondũ transis¬
ti Aut aqualis illies: aut in fraes:
Profice: & transi: Et cũ ꝓficiendo ꝑtran¬
sieris: ad tendis eũ fide Elides nouissi¬
ma ipsius: & dicestibi Ecce nonẽ iste
quisic tumuerat : quomodo sitransires
iuxta fumũ : Nã & hic dictũ est in ipso
psalmosuperius. deficientes uelut fumꝰ
deficient: Erigitur in altũ fumus : & in
globũ tumidũ ꝑgit: Quanto magis ad tol¬
litur : tanto amplius intumes cit. Sed cũ
transieris: ad tende postte : Post te enĩ
fumus. siẽ. ante te ds: Noli posteriora
ex desiderio at tendere : sicut ad tendit
uxor loth. & remansit in uia: Respice
ex despectu. & uidebis impium. nus quã
eẽ & quȩres locũ eius : Quis ẽ locus eius:
quomodo habet potestatẽ . habet diuitias.
habet quendã ordinẽ suum in rebus hu¬
manis. ut multi eiobsequant᷑ ut iubeat

Expanded text:
t quaesivi eum, et non est inventus locus t quaesivi eum, et non est inventus locus ejus. Quare non erat, et nocitas tibi videtur, nondum transisti: aut aequalis illi es, aut infra es: profice, et transi; et cum proficiendo transieris, attendis eum fide, vides novissima ipsius, et dicis tibi, Ecce non est iste qui sic tumuerat; quomodo si transires juxta fumum. Nam et hoc dictum est in isto psalmo superius, Deficientes velut fumus deficient. Erigitur in altum fumus, et in globum tumidum pergit: quanto magis attollitur, tanto amplius intumescit. Sed cum transieris, attende post te: post te enim fumus, si est ante te Deus. Noli posteriora ex desiderio attendere, sicut attendit uxor Lot, et remansit in via : sed respice ex despectu, et videbis impium nusquam esse, et quaeres locum ejus. Quis est locus ejus? Quo modo habet potestatem, habet divitias, habet quemdam ordinem suum in rebus humanis, ut multi ei obsequantur, ut jubeat
Abbreviated transcription (Latin):
Etcustodiuias eiꝰ. Et sicusto diero quid ac¬
cipio: Exaltabit te ut hereditate possi¬
deas terram Quã terrã: iterũ ne aliqͣ
uilla occur rat animo: illa de qͣ hcitur:
Uenite benedicti patris mei ꝑcipite reg¬
nũ quod uobis paratũ ẽ. ab origine mun¬
di: Quid de illis quinos angustiauerunt
inter quos gemimus. quoꝵ scandala
tolerauimus. ꝓ quibus sȩuentibus frus¬
tra orauimus quid de illis erit : sequi¬
tur Cũ perierint peccatores udebis
Et de ꝓximo uidebis: Tueris addexte¬
ram: ille ad sinistrã: Ioc tid fidei ocu¬
los ꝑtinet : Quos fidei oculos qui non ha¬
bent : delectant felicitatem impiorũ.
& putant se sine causa fuisse uistos. quia
uident hic florere impios Quiautem
habet oculũ illũ fidei. quiddicit Uidi
impium suꝑ exaltari. & eleuari super
cedros libani Et puta : quia super ex al¬
tatus ẽ : Puta : quia eleuatus ẽ Quid se¬
quitur: Et transiui. & ecce nonerat.

Expanded text:
Et custodi vias ejus. Et si custodiero, quid acEt custodi vias ejus. Et si custodiero, quid accipio? Et exaltabit te, ut haereditate possideas terram. Quam terram? Iterum ne aliqua villa occurrat animo: illam de qua dicitur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Quid de illis qui nos angustaverunt, inter quos gemuimus, quorum scandala toleravimus, pro quibus saevientibus frustra oravimus; quid de illis erit? Sequitur, Cum pereunt peccatores, videbis. Et quam de proximo videbis: tu eris ad dexteram, illi ad sinistram. Hoc autem ad fidei oculos pertinet. Quos fidei oculos qui non habent, dolent felicitatem impiorum, et putant se sine causa esse justos, quia vident hic florere impios. Qui autem habet oculum illum fidei, quid dicit? Vidi impium superexaltari et elevari super cedros Libani. Et puta quia superexaltatus est, puta quia elevatus est: quid sequitur? Et transivi, et ecce non erat;
Abbreviated transcription (Latin):
nabit eũ cũ iudicabitur illi Illi autem
dictũ est : cũ iudiciũ fit de illo: Pos sumꝰ
em̃ sic loqui. ut dicamus homini: iudica
cichi. idẽ. audicausam meam E uer¬
go cȩperit audire causam iusti suideus.
qm̃oportet om̃s exiberiante tribunal
xp̃i. & stare. ut illic recipiat imus quisq
quȩ ꝑcorpus gessit. si ue bonũ siue malum
Quando ergouentũ fuerit ad illud iudi¬
cium: non eum dãpnabit Et si ad tẽpus
uideatur dãpnari ab homine: & dixit
sententiam ꝓ consule cipriamꝰ : alia est
sella t̃rena. aliud tribunal cęlorum
Ab inferiore accepit sententiam: a supe¬
riore coronã Nec dãpnabit eum cũ iu¬
modo putare: Tempus laboris ẽ. tempus
seminis ẽ. tẽpus frigoris ẽ. & simter uen¬
tos &si int̃ pluuias seminas: nolieẽ piger
Clestas ueniet quȩ telȩtific&. in quate
gaudeas seminas se: Q indergo facio modo¬
I Expectadñm Et cũ expecto quid ago:

Expanded text:
nabit eum, cum judicabnabit eum, cum judicabdictum est, cum judicium fit ac illo: possumus enim sic loqui ut dicamus homini, Judica mihi, id est, audi causam meam. Cum ergo coeperit audire causam justi sui Deus; quoniam oportet omnes exhiberi ante tribunal Christi, et stare, ut illic recipiat unusquisque quae per corpus gessit, sive bonum sive malum ; quando ergo ventum fuerit ad illud judicium, non eum damnabit, etsi ad tempus videatur damnari ab homine. Etsi dixit sententiam proconsul in Cyprianum: alia est sella terrena, aliud tribunal coelorum; ab inferiore accepit sententiam, a superiore coronam. Nec damnabit eum, cum jumodo putare: tempus laboris est, tempus seminis est, tempus frigoris est: etsi inter ventos, etsi inter pluvias, semina; noli esse piger: aestas veniet quae te laetificet, in qua te gaudeas seminasse. Quid ergo facio modo? Exspecta Dominum. Et cum exspecto, quid ago?
Abbreviated transcription (Latin):
uitã p̃sentẽ. in ruas in illũ. & ꝑdas aeter¬
nã. Aquo desiderio non debet tradipec¬
catori: ab illo de quo itẽ dicitur. Et diẽ
hominis non de sideraui. tuscis Quienĩ
diligit & concupiscit diem hominis:
Quando illiminatus fuerit aduersa¬
rius. qui toll& illidiem humanum. quia
occidet eum. & ꝑdet hanc uitam qui
non sperat in aliã uitã defecit. et con¬
sentit inmico Qin autẽ audit dñmdi.¬
centẽ. nolite timere eos quioccidunt cor¬
pꝰ. animã aut̃ non possunt occidere : et¬
sitraditur terra imanus impn. capta
terra. sp̃s euadit Spi euadente : & t̃¬
ra resurget : Sp̃s mutabitur ad dñm:
terra mutabitur incȩlum Non enim
aliquid deipsa terra perit: quȩ ad tẽpꝰ
traditur inmanus impni Capillicapitis
nr̃i numeratisunt: Ergo securitas. sed
situs sit dĩ: Si autẽ expellatur diabo¬
lus : admittitur ds̃ Dñs autẽ nonde¬
relinquet euminmambus eius: nec dãp¬

Expanded text:
vitam praesentem, irruas in illum, et perdas aetervitam praesentem, irruas in illum, et perdas aeternam. A quo desiderio non debet tradi peccatori? Ab illo de quo item dicitur: Et diem hominis non concupivi, tu scis . Qui enim desiderat et concupiscit diem hominis, quando illi minatus fuerit adversarius, quod tollat illi diem humanum, quia occidet eum, et perdet hanc vitam; qui non sperat aliam vitam, deficit, et consentit inimico. Qui autem audit Dominum dicentem, Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere; etsi tradatur terra in manus impii, capta terra spiritus evadit; spiritu evadente, et terra resurget. Spiritus mutatur ad Dominum, terra mutabitur in coelum. Non enim aliquid de ipsa terra perit, quae ad tempus traditur in manus impii: Capilli capitis vestri numerati sunt . Ergo est securitas, sed si intus sit Deus. Si autem expellatur diabolus, admittitur Deus. Dominus autem non derelinquet eum in manibus ejus. Nec dam
Abbreviated transcription (Latin):
cus todit qͥ cũ illo habitat. quideore ipsi¬
us quidecorde ñ recedit dimit tit eum
Elbiẽ. qđ superius dictũ ẽ. nonde relin¬
Dñs autẽ non derelinquet eum in ma¬
nibus eiꝰ: Quare ergo de reli quet mar¬
tires inmanibus impiorum: quare fece¬
r̃ illis quȩ cũq uoluer̃ : alios gladioꝑcꝰ¬
ser̃. alios crucifixer̃. alios bestiis sub ege¬
r̃. alios ignib: cõbusser̃ alios incatena
ducentes tabe diuturna c̃fecerunt:
dimisit in manibus iudȩorum  & hic
tec tũ a peririsiuis om̃i interiori m̃bro
constrietꝰ ꝑ ueni ad dñm Audi quid di¬
cat alia scriptura : dñm p̃uidens pas su¬
rum ab impiis: Quid ait: Tradita ẽ t̃ra
inmanus impii: Quid ẽ ter ratradita
ẽ inmanus impii: carotradita ẽ. in ma¬
nus ꝑsequentium Nonibi autẽ dimisit
iustũ suũ ds̃ : decarne captꝰ ẽ. ducit ani¬
mã aduitam. Dimit teret ds̃ iustum
suum in manus: si illũ fecis set c̃sentire
rio ñtradas peccatori : necũ desideras

Expanded text:
custodit, qui cum illo habitat, qui de ore ipsius, qui de corde non recedit, dimittit eum? Ubi est quod superius dictum est, Et non derelinDominus autem non derelinquet eum in manibus ejus. Quare ergo dereliquit martyres in manibus impiorum? Quare fecerunt illis quaecumque voluerunt? Alios gladio percusserunt, alios crucifixerunt, alios bestiis tradiderunt, alios ignibus cremaverunt, alios in catena ducentes tabe diuturna confecerunt. dimisit in manibus Judaeorum? Et hic tectum aperi , si vis omni interiori membro constringi; perveni ad Dominum: audi quid dicat alia Scriptura, Dominum praevidens passurum ab impiis, quid ait? Terra tradita est in manus impii ? Quid est, Terra tradita est in manus impii? Caro tradita est in manus persequentium. Non ibi autem dimisit justum suum Deus: de carne capta educit animam invictam. Dimitteret Deus justum suum in manibus impii, si illum fecisset consentire tuo non tradaris peccatori, ne cum desideras
Abbreviated transcription (Latin):
eni impiorũ : oꝑa impiorum: Nã iueni¬
mus rursum filium impium florere in
scło : & aliquando fieriiustum & flore¬
re in scło Clide ergo quomodo accipi
Nolicarnaliter: nãdecipieris: De semi¬
ne impiorũ om̃ia oꝑa ipsorum peribun.
fructũ non habebunt Ad tẽpus enim
aliquid ualent: Postea quȩrent & ñ
muenient qđ operatisunt : Nã ꝑden¬
tium qđ operatis : uoxerit illa Quid
nobis ꝓfuit suꝑbia. aut quid hiuitiarũ
iactantia contulit nobis transier̃
repat nec tibi aliquã uillã magnam pro¬
mittit. Ne quod hic iuberis contẽpne¬
re : ibisperes: Terra ẽ quȩ dã uiuorũ¬

Expanded text:
enim impiorum, opera impiorum. Nam invenienim impiorum, opera impiorum. Nam invenimus rursum filium impii florere in saeculo, et aliquando fieri justum, et florere in Christo. Vide ergo quomodo accipianoli carnaliter, nam decipieris. Sed semen impiorum, omnia opera impiorum peribunt, fructum non habebunt: ad tempus enim aliquid valent; postea quaerent, et non invenient quod operati sunt. Nam perdentium quod operati sunt, vox erit illa: Quid nobis profuit superbia, aut quid divitiarum jactatio contulit nobis? Transierunt repat, nec tibi aliquam villam magnam promittat, ne quod hic juberis contemnere, ibi speres. Terra est quaedam illa v
Abbreviated transcription (Latin):
uel paruula. quomodo uerũ est Dñs
amat iudicium & non derelinquet scõs
suos Reuera non derelinquet : ut tres
pueros in camino laudantes. non eos
tetigit ignis Nũ quid scĩ eius macha¬
beinonerant. qui inignibus defecer̃.
carne. ñ fide : sed hoc inquit maiorẽ
questionẽ habet. quia cũ fide illi ñ de¬
fecer̃ ille illos non de reliquerit
Audi qđ sequitur : Inȩternũ conserua¬
buntur : Tupaucos annos eis optabas:
quos eis sidaret dñs. ñderelinquer&
scõs suos Glisibilit̃ nonde reliquittres
pueros: occulte nonde reliquit macha¬
beos Illis etiã dedit uitã tẽ poralem
coronauit adiudicandũ impietatem
ꝑsecutoris: Nec illos tam̃. nec illos
dereliquit : qui ñ derelinqu& scõssuos:
Et nichil magnũ acceperant trespue¬
ri : smoninae ternũ conseruarentur:
pumientur. & sem̃ impiorũ peribit:
Quomodo sem̃ illius in bene dictione
erit: sic sem̃ impiorum peribit Semen

Expanded text:
vel parvula: Quomodo verum est, Dominus vel parvula: Quomodo verum est, Dominus amat judicium, et non derelinquent sanctos suos? Revera non dereliquit tres pueros in camino laudantes, non eos tetigit ignis : numquid sancti ejus Machabaei non erant, qui in ignibus defecerunt carne, non fide ? Sed hoc, inquis, majorem quaestionem habet, quia cum fide illi non defecerint, ille illos dereliquerit. Audi quod sequitur: In aeternum conservabuntur. Tu paucos annos eis optabas, quos eis si daret Dominus, non derelinqueret sanctos suos. Visibiliter non dereliquit tres pueros, occulte non dereliquit Machabaeos: illis etiam dedit vitam temporalem acoronavit ad judicandam impietatem persecutoris: nec illos tamen, nec illos dereliquit, qui non derelinquet sanctos suos. Et nihil magnum acceperunt tres pueri, spunientur, et semen impiorum peribit. Quomodo semen illius in benedictione erit, sic semen impiorum peribit. Semen
Abbreviated transcription (Latin):
folia . Illo apparente tanquã nouo sole
exhorto : illud qđ in radice uiuebat. in
fructibus appareat: Amat ergo ille
iuditiũ & nonderelinquet scõs suos
Sed laborat sc̃s infame : Non illũ dere¬
linquet ds̃: Plagellat omnẽ filium quẽ
recipit: Conte pns illũ quando flagel¬
latur : & parcis quando ditatur : Unde
enĩ flagellatur : p̃s suris tẽporalibus
Quando ditabit᷑: quando audiet. Uleni¬
te benedicti patris mei ꝑcipite regnum
qđ uobis paratũ est abmitiomundi Noli
ergopiger eẽ : Elagellaris : ut sis inter
flagellat ad tẽpus Et qm̃ flagellat
omnẽ filiũ quẽ recipit. nec unico peꝑcit.
in quo delictũ non inuenit Qmm ds̃ amat
Q uia ergo ñ de relmquet eos. for te
hoceis dabit qđ hic amas. multos annos
uiuere. senescere : non ad tendis quia
sisenec tutẽ optas. uenire hanc optas
dequacũ uenerit ñ queraris: Nontibi
ergo dicat anima uł mala. uł infirma.

Expanded text:
folia, illo apparente tanquam novo sole folia, illo apparente tanquam novo sole exorto, illud quod in radice vivebat, in fructibus appareat. Amat ergo ille judicium, et non derelinquet sanctos suos. Sed laborat sanctus in fame? Non illum derelinquet Deus: flagellat omnem filium, quem recipit . Contemnis illum quando flagellatur, expavescis quando ditatur. Unde enim flagellatur? Pressuris temporalibus. Quando ditabitur? Quando audiet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab initio mundi. Noli ergo piger esse flagellari, ut sis inter flagellat ad tempus. Et quoniam flagellat omnem filium, quem recipit, nec Unico pepercit, in quo delictum non invenit. Quoniam DominQuia ergo non eos derelinquet, forte hoc eis dabit quod hic amas, multos annos vivere, senescere? Non attendis quia si senectutem optas venire, hanc optas de qua cum venerit conqueraris. Non tibi ergo dicat anima, vel mala, vel infirma,
Abbreviated transcription (Latin):
tuumm: ubiẽ fides : quare sic dormit:
excita illã incor de tuo Ad tende quidtͥ
dixerit cd̃s ipse quandote adhuius modi
bonaoꝑa exbor tabatur : Facite uobis sac
culos ñ ueterascentes. thesaurũ non defi¬
cientẽ incȩlis. quofur non accedit: Ioc
ergo cõmemora : quando plangis indãp¬
no. Quid ploras stulte prauicor dis aut
non sanicordis: qua re ꝑdidisti. nisi quia
michi ñ cõmodasti: quare ꝑdidisti : quis
tibi abstulit : respondebis : Fur. Nonne
hoc te p̃monuerã. neibi poneres quo fur¬
ñ possit accedere: siergo dolet quia ꝑdi¬
dit: hoc doleat quia nonibi posuit unde
dopatiuntur labores scĩ nolite putare
quia noniudicat ds̃. aut ꝑuerse iudicat.
Quitemonet ut iuste iudices: ipse ꝑse
iudicaturus ẽ: Amat ille iudicium : &
nonderelinquet scõs suos: Sed quomodo
sit abs condita apud illũ uita scõrum. ut
quimodo laborant int̾ra. quasi tẽpore
hyemis arbores fructũ non habentes et

Expanded text:
tuum? Ubi est fides? quare sic dormit? tuum? Ubi est fides? quare sic dormit? Excita illam in corde tuo. Attende quid tibi dixerit ipse Dominus, quando te ad hujusmodi opera bona exhortabatur: culos non veterascentes, thesaurum non deficientem in coelis, quo fur non accedit . Hoc ergo commemora, quando plangis in damno. Quid ploras stulte parvi cordis, aut non sani cordis? Quare perdidisti, nisi quia mihi non commodasti? Quare perdidisti? Quis tibi abstulit? Respondebis: Fur. Nonne hoc te praemonueram, ne ibi poneres quo fur posset accedere? Si ergo dolet qui perdidit, hoc doleat, quia non ibi posuit unde do patiuntur labores sancti, nolite putare quia non judicat Deus, aut perverse judicat. Qui te monet ut juste judices, ipse perverse judicaturus est? Amat ille judicium, et non derelinquet sanctos suos. Sed quo modo sit abscondita apud illum vita sanctorum, ut qui modo laborant in terra, quasi tempore hiemis arbores non habentes fructum et
Abbreviated transcription (Latin):
declinastiamalo: Sed noli arescere &sce¬
rilis eẽ. sic nolispoliare uestitũ. ut ues
Quid tibi dabit : uitam aeternã dabit
tibi : Da illisecurꝰ. Audi & hic qđ sequit᷑
Declina amalo & facbonũ: Et in habita
inscła scłorum Et noliputare cũ das
qđ nemote uid&. aut quia deserit ds̃.
quando forte dederis pauperi. & con¬
secutus fueris aliquod dãpnũ. aut ali¬
qͣ tristitiã reiam issȩ & dicas tib qͥd
profuit mefecisse bona oꝑa: puto non
amat ds̃ homines quibonafaciunt:
Vnde ista ur̃a fit murmuratio. unde
is tescrepitꝰ. nisi quia abundant is tȩ
uoces  Unus quisq: modo cognos c&
has uoces. aut inore suo. aut more uicinisui.
aut inoreamicisui Deleat istads̃. & extir¬
pat spinas de agro suo : Plantet frugem
bonã : & arborẽ fructiferã. Quid enim con¬
tristatus es ohomo quia dedistipauperẽ
& alia ꝑ didisti: nonne uides quia ꝑdidisti
qđ non de disti : quare non respicis addm̃

Expanded text:
declinasti a malo: sed noli arescere, et stedeclinasti a malo: sed noli arescere, et sterilis esse. Sic noli exspoliare vestitum, ut vestem feneras, quid tibi dabit: vitam aeternam dabit tibi; da illi securus. Audi et id quod sequitur: Declina a malo, et fac bonum; et inhabita in saecula saeculorum. Et noli putare cum das, quod nemo te videat; aut quia deserit te Deus, quando forte dederis pauperi, et consecutum fuerit aliquod damnum, aut aliqua tristitia rei amissae, et dicas tibi: Quid profuit bona me fecisse opera? Puto non amat Deus homines qui benefaciunt. Unde ista vestra submurmuratio, unde iste strepitus, nisi quia abundant istae voces? Unusquisque modo cognoscit has voces, aut in ore suo, aut in ore vicini sui, aut in ore amici sui. Deleat illas Deus, et exstirpet spinas de agro suo: plantet frugem bonam, et arborem fructiferam. Quid enim contristatus es, o homo, quia dedisti pauperi, et alia perdidisti? Nonne vides quia perdidisti quod non dedisti? Quare non respicis ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
sem̃ ex p̃ssius nominatũ ab apło : cũ dee
lemosinis diceret. hoc aut̃ ait. Qu par¬
ceseminat : parce & metet: Et qui se mi¬
nat in bene dictionibis : debenedictiomib
& metet : Sed laboras forte cũ semmnas.
& dolescũmisereris quia miseros uides
melius enĩ aliquando ñ habebimꝰ. quibus
istademus: Cũ om̃s mnincor ruptione cõ¬
mutabunt᷑ nullus esuriet cui porrigas
panẽ nullus sici& cuides potũ. nullus
nud erit quẽ uestias. nullus peregrinꝰ
quẽ suscipias: Hic aut̃ int̃ erũ nas. tẽp¬
tationes dolores. gemitus: mit timus
semen: Sed respice ad aliũ psalmũ: Cun¬
tes ibant & flebant: mittentes semina
sua: Adtende quia sem̃ eius inbenedic¬
tione erit Glenientes enĩ uenient.
cũ exultatione portantes manipulos
suos: Uide ergo qđ sequitur : & nolieẽ¬
piger: Declina amalo & facbonum
Nolitibi putare sufficere . si non spolias
ues titum Non ex poliando enĩ uestitũ :

Expanded text:
semen expsemen exp ait: Qui parce seminat, parce et metet; et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet . Sed laboras forte cum seminas, et doles cum misereris, quia miseros vides. Melius enim aliquando non habebimus quibus ista demus. Cum omnes in incorruptionem commutabuntur, nullus esuriet cui porrigas panem, nullus sitiet cui des potum, nullus nudus erit quem vestias, nullus peregrinus quem suscipias: hic autem inter aerumnas, tentationes, dolores, gemitus, mittimus semen. Sed respice ad psalmum alium: Euntes ibant, et flebant, mittentes semina sua. Attende, quia semen ejus in benedictione erit: Venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos piger: Declina a malo, et fac bonum. Noli tibi putare sufficere, si non exspolias vestitum. Non exspoliando enim vestitum,
Abbreviated transcription (Latin):
Sabbatũ requies ẽ sine dubio Iste inquit
nescio in quam quietudine erat. quicũ
& cõmendat dõ Hescio quid grauius
times quã erat ubierat Nam quia
inmalo erat. aꝑte dicit Nec inter¬
pres opus ẽ. nec suspitio. nec coniectu¬
ra. In quo malosit : non dubitatur : Ex
eiꝰ uerbis nec opus ẽ. ut quȩ ramus: sed
ut quod dicit intelligamus Et nisi peiuꝰ
aliquid timeret. quã aliquid quo tene¬
batur : non sic inciperet: se utiqerids
nie nemin dignatione
tua arguas me.: neque in ira
tua emendes me. Futurũ ẽ.
enĩ ut quidã mira dĩ em̃dent᷑:
& in indignatione arguantur: Et fare
risunt memendatione qudẽ sal ui: Eutu¬
rũ est quidẽ : quia einendatio nominata ẽ
Sictam̃ quasi ꝑignẽ . ł uturi aut̃ qui argu¬
entur : & ñ emendabuntur: Nã arguet
eos quibus dicit Esurun. & non dedistis
michi manducare . sitiui & nom potas tisme:
Et cȩtera quȩ ibi prose quuntur. quandã

Expanded text:
Sabbatum, requies est. Sine dubio iste in Sabbatum, requies est. Sine dubio iste in nescio qua inquietudine erat, qui cum et commendat Deo, nescio quid gravius timens quam erat ubi erat. Nam quia in malo est, aperte dicit, nec interprete opus est, nec suspicione, nec conjectura: in quo malo sit, non dubitatur ex ejus verbis, nec opus est ut quaeramus, sed ut quod dicit intelligamus. Et nisi pejus aliquid timeret, quam erat illud quo tenebatur, non sic inciperet: Domine, ne in indignatione tua arguas me, neque in ira tua emendes me. Futurum est enim ut quidam in ira Dei emendentur, et in indignatione arguantur. Et forteri sunt in emendatione quidam salvi. Futurum est quidem, quia emendatio nominata est: sic tamen quasi per ignem. Futuri autem quidam qui arguentur, et non emendabuntur. Nam utique arguet eos quibus dicet, Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non potastis me: et caetera quae ibi p
Abbreviated transcription (Latin):
erat : nonsic recor dandum Nemo
autẽ recordatur : nisi qđ inp̃sentia
non ẽ. positũ: Clerbi grã. In hac cuntate
recor daris cartaginẽ. ubi fuistialiquan¬
do : & hodiernũ diem recor daris hes¬
ternũ diem uł prioris anni. uel quam¬
libet anteriorem & aliquod factum
tuum qđ iam fecisti. aut aliquod ubi fuisti
uł cuirei inter fuisti Quid sibi uult ista
dabitur sabbatũ: Quidẽ hoc sabbatums
eũgemitu e ñ recor datur: & cũpsalmꝰ
legeretur audistis. &cũ modo retexe¬
rimus audietis. Quantus sit meror.
quantus gemitus. quantus fletus. quȩ
miseriȩ Sed felix ẽ. quisic miser est
Cnde & dñs in euangłio. beatos appel¬
laut quos dã lugentes: Elnde beatus
silugens : Cindebeatus simiser : Immo
miser eẽt : silugens non eẽt Tale mergo
& hic accipiamus sabbatum recor danꝰ¬
tẽ nescio quẽ lugentẽ  Et utinã nos ipsi¬
gemens lugens recor dans sabbatum:

Expanded text:
erat, non sic recordandum. Nemo erat, non sic recordandum. Nemo autem recordatur, nisi quod in praesentia non est positum. Verbi gratia: in hac civitate recordaris Carthaginem, ubi fuisti aliquando; et hodierno die recordaris hesternum diem, vel prioris anni, vel quemlibet anteriorem, et aliquod factum tuum quod jam fecisti, aut aliquid ubi fuisti, vel cui rei interfuisti. Quid sibi vult ista datur sabbatum? quod est hoc sabbatum? Cum gemitu enim recordatur. Et cum Psalmus legeretur, audistis, et modo cum retexerimus, audietis quantus sit moeror, quantus gemitus, quantus fletus, quae miseria. Sed felix est, qui sic miser est. Unde et Dominus in Evangelio beatos appellavit quosdam lugentes . Unde beatus, si lugens? unde beatus, si miser? Imo miser esset si lugens non esset. Talem ergo et hic accipiamus sabbatum recordantem, nescio quem lugentem: et utinam nos gemens, lugens, recordans sabbatum.
Abbreviated transcription (Latin):
PORTUNE ad id qđ cantauimꝰ
iniquitatẽ meam ego pronũ¬
tio. & curã gero ꝓpeccato
meo : respondit haec mulier
delectione euangelii Iniquitates enĩ
pronuntiare. & curã gerere ꝓpeccato
suo : non negauit qđ ueritas dixit :
trauit. curã gerens ꝓpeccato suo Nã
& curari potiuerat filiã suam. fortas¬
se infiliam significans uitã suam: Esal¬
mũ ergo totum quantũ possumus dum
consideramus & ꝑtractamus: aduer¬
tite: Ad sit dñs in cordibus ur̃is: ut
salubriter inueniamꝰ uoces nrãs Et
quo modo inuenerimus ꝓferamus. Ne
difficile inueniendo. nec imperite pro¬
dauidinrecor datione sabbati Q ueri¬
mus quȩ nobis scripta s̃ descõ dauid pro
nobis notas̃ ꝑscripturas. non inueni¬
mus eum aliquando recordatũ sabba¬
tum Quid enĩ ita recor daretur scđm
illam obseruationẽ iudȩorum. quam
obseruabant sabbatum : quid itare.¬
cordaretur qđ inter septẽ dies neces¬
sario ueniebat Obser uandũ ergo

Expanded text:
portune ad id quod cantavimus, Iniquitatem meam ego pronuntio, et curam geram pro peccato meo, respondit haec mulier de lectione Evangelii. Iniquitates enim pronuntiare, et curam gerere pro peccato suo, non negavit quod veritas dixit; stravit, curam gerens pro peccato suo. Nam et curari petiverat filiam suam, fortassis in filia significans vitam suam. Psalmum ergo totum, quantum possumus, dum consideramus et pertractamus, advertite. Adsit Dominus cordibus nostris, ut salubriter hic inveniamus voces nostras, et quomodo invenerimus proferamus, nec difficulter inveniendo, nec imperite proDavid in recordationem sabbati. Quaerimus quae nobis scripta sunt de sancto David propnobis nota sunt per Scripturas, non invenimus eum aliquando recordatum sabbatum. Quid enim ita recordaretur, secundum illam observationem Judaeorum qua observabant sabbatum; quid ita recordaretur, quod inter septem dies necessario veniebat? Observandum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dicens malis a sinistris constitutis qrabus
dicet Ite inignẽ aeternĩ quiꝰparatus ẽ.
diabolo & angłis eius: Haec ista grauiora
formidans. excepta uia ista incuius ma¬
lis plangit & gemit. rogat & dicit. Oñe
ne in in dignatione tua arguasme Honsim
inter illos quibris dicturus es Ite mignẽ
me : ut in hacinta purges me Et talem
mered das ciniã emendatorius ignis ñopꝰ
sit: propt̃ eos quisaluier̃ sic tam᷑ quasi per
ignẽ Quare. nisi quia hic aedificent supͣ

Expanded text:
constitutis, quibus dicitur, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Haec iste graviora formidans, excepta vita ista, in cujus malis plangit et gemit, rogat et dicit: Domine, ne in indignatione tua arguas me. Non sim inter illos quibus dicturus es: Ite in igneme: ut in hac vita purges me, et talem me reddas, cui jam emendatorio igne non opus sit, propter illos qui salvi erunt, sic tamen quasi per ignem. Quare; nisi
Abbreviated transcription (Latin):
gres sus eiꝰ. Cliuat ergo securus. & in¬
ter malos uiuat securus : & int̃ impios
uiuat securus Quid eñ maliiusto potest
ficare eum Dicit enĩ qđ in libro sapien¬
tiȩ dicere p̃dictũ est: Qrauis ẽ. nobis ad¬

Expanded text:
gressus ejus. Vivat ergo securus, et ingressus ejus. Vivat ergo securus, et inter malos vivat securus, et inter impios vivat securus. Quid enim mali justo potest  quaerit mortificare eum. Dicit enim quod in libro Sapientiae dicere praedictum est: Gravis est nobis