comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ligno cũ &n ox ad totũ diem ꝑtineat : s̃ autem
hoc lo codiemuoluit intellegi qͥ p̃ternoctẽ dies
appellari solet : ẽtam talis diei quando crucifi¬
xusest iampars prima & non parua transierat :
Siautẽ diem ptẽ pore positũ uoluerimꝰ acipere
maxime qr hoc nom̃ gencre feminino posuit.
qđ in lacino cloquio nonnisi cẽpus significare
solet. quã uis ingreco nonita sit. s̃ ꝑ quippe inea
lingua dies femininigeneris dicit᷑ & idco a nr̃is
sic interp̃tari puto : araus questio colligabitur:
quomͦ eni toto t̃pore sinec saltẽ uno tocodic manꝰ
extendit in cruce p̃orro sitotũ proparte accipiendũ t̃¬

Expanded text:
in ligno, cum et nox ad totum diem pertineat? Si autem in ligno, cum et nox ad totum diem pertineat? Si autem hoc loco diem voluit intelligi, qui praeter noctem dies appellari solet; etiam talis diei, quando crucifixus est, jam pars prima et non parva transierat. Si autem diem pro tempore positum velimus accipere maxime quia hoc nomen genere feminino posuit, quod in latino eloquio nonnisi tempus significare solet: quamvis in graeco non ita sit; semper quippe in ea lingua dies feminino genere dicitur, et ideo nostros sic interpretari puto, arctius quaestio colligabitur. Quomodo enim toto tempore, si nec saltem uno toto die manus extendit in cruce? Porro si totum pro parte accipiendum
Abbreviated transcription (Latin):
in suo corpore cui capt̃ est ipseclariora & emenencior
ap̃cipua diligebat: De quo corpore apłs loquens
tũ corpoculus ubi auditus. si totũ corpauditus
ubiodoratus : si fuisent om̃ia unũ m̃ brũ ubicorpꝰ
niunc autẽ multa m̃bra unũ autẽ corpus: Non
potest dicere oculus manibus opus uob non habeo:
Et si dixerit manꝰ qr non sũ oculus non sũ decorpore:
non id eonon est decorpore : Quid autẽ his uerbis
uellet intellegi: cuidentius expressit dicens: Vos
qm̃ non cũ indebant qualẽ uolebant quia non ggre¬
diebat᷑ id ẽ non mani sestabat᷑ in uirtuit & poten¬
tia sua sed insins interi orib: occultus om̃ia qͣsi
superatus atq in pottns sufferebat infirmatist̃
ab iopia uelut subtracto sibi cibosuo lumine suo:
merito quȩritur. Sienĩ exeo qđait extendi
manꝰ meas crucis patibulũ intellexerimꝰ. qͦmͦ
intellacturisumꝰ totadic : Nũ qͥd iotadie pependit

Expanded text:
in suo corpore cui caput est ipse, clariora et eminentiora in suo corpore cui caput est ipse, clariora et eminentiora et praecipua diligebat. De quo corpore Apostolus loqtum corpus oculus, ubi auditus? si totum auditus, ubi odoratus? si fuissent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa membra, unum autem corpus. Non potest dicere oculus manibus, Opus vobis non habeo. Et si dixerit manus, Quia non sum oculus, non sum de corpore; num ideo non est de corpore?» Quid autem his verbis vellet intelligi, evidentius expressit dicens, «Vosquoniam non eum videbant qualem volebant, quia non egrediebatur, id est, non manifestabatur in virtute et potentia sua, sed in suis interioribus occultus, omnia quasi superatus atque impotens perferebat, «infirmati sunt ab inopia,» velut subtracto sibi cibo suo, lumine suo.merito quaeritur. Si enim in eo quod ait, «Expandi manus meas,» crucis patibulum intellexerimus; quomodo intellecturi sumus, «Tota die?» Numquid tota die pependit
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ cũ tune nosse pocuer̃ certe. uel actenꝰ qđ scie¬
bant eũ in nocentẽ : etiã sihominẽ tantũmͦ non et
dm̃ putabant: Quãuis & bonos quos probaret.
hic notos dicere potuerit : sic̃ malos quosin proba¬
ret ñ notos qͥbus infinẽ dicturus est non nouiuos:
&ipsigenꝰ illius mortis orrebant : Sed melius in¬
tellegitur dehis dequibus sus ꝑsecutoribus supe¬
udicabatur anpotiꝰ ñegrediebar altus dic¬
tũ debemꝰ acciꝑe id est in interioribi meis latebã
ñ ostendebã qui scsẽ non propalabar. non mani¬
fescabur: Mideo seqͥt᷑ oculimei in firmati sunt
ab in opia : Nã quos cioculos intellaturi sumꝰ siex¬
itriores in carne in quapatiabatur positos. non cos
in eiꝰpassione legimꝰ in firmatos ab inopia. id est
tã quã fame uitadiolet languisse : fostcenã qͥppe
suã traditus. & eodẽ die crucifexusest : Si nterio¬
res quomͦ infirmatist̃ ab in opia cũ ncis cẽt lux
indeficiens sed nimirũ oculossuos dix̃ m̃bra quȩ

Expanded text:
 vel hactenus quod sciebant eum innocentem, etiamsi hominem tantummodo, non et Deum putabant. Quamvis et bonos quos probaret, «notos» dicere potuerit; sicut malos quos improbaret, ignotos, quibus in fine dicturus est, «Non novi vos» . et ipsi genus illius mortis horrebant; sed melius intelligitur de his de quibus suis persecutoribus supejudicabatur? an potius, «non egrediebar,» altius dictum debemus accipere, id est, in interioribus meis latebam, non ostendebam quis essem, non propalabar, non manifestabar? et idco sequitur: «Oculi mei infirmati sunt ab inopia.» Nam quos ejus oculos intellecturi sumus? Si exteriores in carne in qua patiebatur positos, non eos in ejus passione legimus infirmatos ab inopia, id est, tanquam fame, ut assolet, languisse: post coenam quippe suam traditus, et eodem die crucifixus est. Si interiores, quomodo infirmati sunt ab inopia, cum in eis esset lux indeficiens? Sed nimirum oculos suos dixit membra quae
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ repleta est in qͥd malis anima mea &iuta mea
infernoad ꝓpinquauit: Nã ipsã om̃ino sententiã
uerbis aliis explicauit : quadictũ est trisfis est ani¬
mamea usq: ad mortẽ : Qđ enĩait tristis est anima
dñsiħc non conditionis necessitate. sed miserationis
uoluntate suscepit. ut transsigurarit in secorpus
suũ qđ est eccła. cuicapt̃ cẽ dignatis est: hoc est m̃bra
sua inscis & fidelibus suis. ut sicui eorũ interhumanas
tẽptationes contristari & dolere contigerit :
nonideo se abeiꝰ grã puta rit alienũ : Et nonẽẽ
ista peccata : sedhumane infirmitatis indicia:
Tã quã uoci p̃missȩ conci ienschorus. ita corpꝰ
ciꝰ exipso suo capite ad disceret. In hoc ͥppecor¬
pore p̃cipuũ m̃ brorũ a płmpaulũ legimꝰ & audi¬
uimꝰ confitentẽ talibus malis repletã cẽ animã
suã cũ dicit. tristitũ sibi eẽ. magnã & continuũ
passo ꝓpinquaret inqua illi se in manissimoscelere

Expanded text:
«Quoniam repleta est,» inquit, «malis anima mea, et vita mea «Quoniam repleta est,» inquit, «malis anima mea, et vita mea in inferno appropinquavit.» Nam ipsam sententiam omnino verbis aliis explicavit, qua dictum est, «Tristis est anima mea usque ad mortem.» Quod enim ait, «Tristis est anima sus, non conditionis necessitate, sed miserationis voluntate suscepit, ut transfiguraret in se corpus suum, quod est Ecclesia, cui caput esse dignatus est, hoc est membra sua in sanctis et fidelibus suis: ut si cui eorum inter humanas tentationes contristari et dolere contingeret, non ideo se ab ejus gratia putaret alienum; et non esse ista peccata, sed humanae infirmitatis indicia, tanquam voci praemissae concinens chorus, ita corpus ejus ex ipso suo capite addisceret. In hoc quippe corpore praecipuum membrorum apostolum Paulum legimus et audimus confitentem talibus malis repletam animam sua, cum ejus passio propinquaret, in qua illi se immanissimo scelere
Abbreviated transcription (Latin):
no appropinqͣuit : A udemꝰ ne dicere animã xp̃i
repletã malis cuilli passionis ad flictio in carne
ualuerit qͥcqd ualuit : unde &ipsesuos ad tole¬
rantiã passionis accendens & tã quã a dresponden¬
a noccidi a ꝑsecutoribus anima ñ potest. malis autẽ
repleri pocest : qđ siita est : quȩrendũ quibus :
Non enĩ uitis ꝑque hominidominatur imqͥtas. ãni¬
mã illã repletã possumꝰ dicere: Sed forte dolo¬
ribus. quibus anima suȩ carm ineiꝰ passione
conpatitur : Non eñi uel ipse quidicitur corporis
dolor potestcẽ sine anima. quẽ euitabiliter in¬
minentẽ p̃cedit tristicia : qui solius animȩ dolor est:
Dolere ergo anima etiã non dolente corpore potest :
dolere autẽ corpꝰsine anima non potest : Curitaq
non dicamꝰ non humanis peccatis sed tam̃ humanis
malis. repletã fuisse animã xp̃i. dequo alius pro
estanima mei usq ad mortẽ : hȩc futura p̃uidit
ꝓpheta psalmi huiꝰ conscriptor. inducenscũ loquentẽ

Expanded text:
icere animam Christi repletam malis, cum illa passionis afflictio in carne valuerit, quidquid valuit? Unde et ipse suos ad tolerantiam passionis accendens, et tanquam ad respondenAn occidi a persecutoribus anima non potest, malis autem repleri potest? Quod si ita est, quaerendum quibus. Non enim vitiis, per quae homini dominatur iniquitas, animam illam repletam possumus dicere; sed forte doloribus, quibus anima suae carni in ejus passione compatitur. Non enim vel ipse qui dicitur corporis dolor, potest esse sine anima, quem inevitabiliter imminentem praecedit tristitia, quae solius animae dolor est. Dolere ergo anima, etiam non dolente corpore, potest; dolere autem corpus sine anima non potest. Cur itaque non dicamus non humanis peccatis, sed tamen humanis malis repletam fuisse animam Christi? De quo alius propest anima mea usque ad mortem» . Haec futura praevidens Propheta, psalmi hujusce conscriptor, inducens eum loquentem:
Abbreviated transcription (Latin):
intelligenda sic: sed illa pocius dequa scriptũ ẽ
Qui sedebant intenebris. &umbra mortis. luxor¬
ta ẽ cis quia credendo in lucẽ &inuitã. extenebris.
tales nesciendo posuer̃ qualibus ne hoc eẽnt
tua : Velsicut alii codices habent iratua.: uel sic̃
alii furortuus : Id enĩ grece positũ est. tr̃mos
diuersȩ interp̃tati sunt nrĩ : Nã ubi grece codices
habent orge iburã latinȩ dicerenullus fere
dubitauit interpres : Vbi autẽ tr̃mospositt̃ ẽ:
pleriq ñ putauer̃ i ram eẽ. dicendã cũ magni
auctores latinȩ eloquentȩ defilosophorũ
grecorũ libris : etiam hoc irȩ nomine uerterint
in latinũ : Neq dehacre diucius disputandũ est:
Cuntam̃ si& nos aliud nom̃ adhibere debemus:
tolerabilius indignationẽ dixerim quã furorẽ :
Furor qͥppesicut selatinũ habet eloqͥũ non so¬
let cẽ sanorũ : Quid ergo est in me confirmata ÷¬
iratua nisi quẽ ad modũ illi putauer̃ quid nm̃głȩ¬

Expanded text:
intelligenda sit: an illa potius de qua scriptum est, «Qui sedebant in tenebris et umbra mortis,» «lux orta est eis» ; quia credendo in lucem et in vitam, ex tenebris tales nesciendo posuerunt, qualibus ne hoc essent itua;» vel, sicut alii codices habent, «ira tua;» vel sicut alii, «furor tuus.» Quod enim graece positum est θυμὸς, diverse interpretati sunt nostri. Nam ubi graeci codices habent ὀργὴ, ibi iram latine dicere nullus fere dubitavit interpres; ubi autem θυμὸς positum est, plerique non putaverunt iram esse dicendam, cum magni auctores latinae eloquentiae de philosophorum graecorum libris etiam hoc irae nomine verterint in latinum: neque de hac re diutius disputandum est; cui tamen si et nos aliud nomen adhibere debemus, tolerabilius indignationem dixerim quam furorem. Furor quippe, sicut se latinum habet eloquium, non solet esse sanorum. Quid ergo est, «In me confirmata ira tua;» nisi quemadmodum illi putaverunt, qui Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ crucis: Propter qđ quantũ m uidetur. etam
in isto psalmo: talis uersus seqͥtur : Et om̃s suspen¬
siones tuas: uel sicut qͥdam sunt in t̃p̃tati om̃s fluc¬
tus tuos: aut sicut alii om̃ sclationes tus. suꝑ me
induxisti Scriptũ est & inalio psalmo: om̃s
suspensiones tuȩ &fluctus cii suꝑme ingressist̃
Uel sicut qͥdaminelius transculer̃ suꝑ me transier̃ :
utrũq positũ est & suspensiones & fluctus non
ibi potuer̃ poni ꝓsus pensionibus fluctas : Iue
duo sic exposuimꝰ : ut suspensiones diceremꝰ cõmi¬
nationes.: fluctus autẽ iampassiones. Quȩ utraq
ueniunt denidicio dĩ Sed illic dictũ est om̃s suꝑ
suspensiones siuequeattingunc. si c fluct: Cũ autẽ
om̃ suispensiones nonait su ꝑ me transier̃ sedsuꝑme
induxisti: om̃iaquȩ in pendebant euenisse significat:
In pendebunt autt̃: quãdiu in prophetia futura in

Expanded text:
autem crucis» . Propter hoc, quantum mihi videtur, etiam in isto psalmo talis versus sequitur: «Et omnes suspensiones tuas;» vel, sicut quidam sunt interpretati, «omnes fluctus tuos;» aut, sicut alii, «omnes elationes tuas super me induxisti.» Scriptum est et in alio psalmo, «Omnes suspensiones tuae, et fluctus tui super me ingressi sunt» : vel, sicut quidam melius transtulerunt, «super me transierunt;» utrumque positum est, et «suspensiones» et «fluctus,» non ibi potuerunt poni pro suspensionibus fluctus. Quae duo sic exposuimus, ut suspensiones diceremus comminationes, fluctus autem jam ipsas passiones: quae utraque veniunt de judicio Dei. Sed illic dictum est, «Omnes ssuspensiones; sive quae attingunt, sicut fluctus. Cum autem, «Omnes suspensiones,» non ait, super me transierunt, sed «super me induxisti;» omnia quae impendebant evenisse significat: impendebant autem, quamdiu in prophetia futura imm
Abbreviated transcription (Latin):
intermortuos liber : In his uerbis maxime ꝑsonadñ
apparet : Quis eñ alius int̃mortuos liber nisi simili¬
tudinẽ habens carnis peccati interpeccatores solus
sine peecato : unde illis qͥsc in sipienter liberos putabant:
om̃is inqͥd qͥficit peccatũ seruus est peccati: Et quia
ꝓcũ qͥnon habebut percatũ oportebat libari a peccatis :
siuo s inqͥd filius liberiuerit tuncuere liberieritis :
Hicergo inter mortuos liber: qui in potestate habet
ponere animã suã & iterũ sumere eam : A quo eã ne¬
motollebac seleã ipse uoluntate ponebat: Quietiã
carnẽ suã tã quã solutũ abeistẽplũ resuscitare po¬
tuerat. cũuol ebat: Quẽ passurũ cũ om̃s e seruissent.

Expanded text:
inter mortuos liber.» In his verbis maxime persona Domini apparet. Quis enim alius inter mortuos liber, nisi in similitudine carnis peccati inter peccatores solus sine peccato? Unde illis qui se insipienter liberos putabant, «Omnis,» ait, «qui facit peccacatum, servus est peccati.» Et quia per eum qui non habebat peccatum, oportebat liberari a peccatis: «Si vos,» inquit, «Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis» . Hic ergo «inter mortuos liber,» qui in potestate habebat ponere animam suam, et iterum sumere eam; a quo eam nemo tollebat, sed eam ipse voluntate ponebat ; qui etiam carnem suam tanquam solutum ab eis templum, resuscitare poterat, cum volebat ; quem passurum cu
Abbreviated transcription (Latin):
Non de suis meritis extollentes sed ei giẽ non in grati :
ut uncuq corũ dici possit ecceuir isrihelita in qͦ
dolus non est: sicut ipsum isrł scriptura sinedolo
tis audiamꝰ : cui suiꝰchorus. uel imitatione. uel gra¬

Expanded text:
non se de suis meritis extollentes, sed ejus gratiae non ingrati; non se de suis meritis extollentes, sed ejus gratiae non ingrati; ut unicuique eorum dici possit, «Ecce vere Israelita, in quo dolus non est» : sicut ipsum Israel Scriptura sine dolo tis audiamus, cui suus chorus vel imitatione, vel gra
Abbreviated transcription (Latin):
posuit : ita & nos debemꝰ animã pfrib ponere hoc est
respondere : Chorus autẽ concordiã significat quȩ
in caritate consistit : Iuiergo quasiemulator domi¬
nicȩ passionis tradiderit corpsuũ ut ardeat : sicari¬
tatẽ ñ habeat. non respondec inchoro: a ideonihil
ei prod est : Ioinde quẽ ad modũ dicunt᷑ in artemusi ca
sicut cadocti homines latincdicere potuer̃: p̃centor
&succentor p̃centor scilicet qͥuocẽ p̃mittit in cantu:
suecentor autẽ qͥs ubsequent̃ canendores pondet. ita
in hoccantico. passionis p̃cedentẽ xp̃m. subseqͥtur
chorus martirũ in finẽ cȩlestiũ coronarũ: Hocem̃
canitur filus coreb id ẽimitatorib pasioni sxp̃i¬
qm̃ incaluariȩ loco crucifixus est xp̃c. quȩ illius
hebrei nominis int̃p̃tatio ꝑhibetur ĩ destchore:
Edncest intellectusemani srtabelite qđ mtitulihuiꝰ
sacram̃tũ crucis ei incellegunt: Et non solũ deilla
nonerubescunt uerũ etiã in illa sideliter glorianter

Expanded text:
posuit, ita et nos debemus animam pro fratribus ponere» : hoc est respondere. Chorus autem concordiam significat, quae in charitate consistit. Quisquis ergo quasi aemulator dominicae passionis tradiderit corpus suum ut ardeat, si charitatem non habeat, non respondet in choro; et ideo nihil ei prodest . Proinde quemadmodum dicuntur in arte musica, sicut ea docti homines latine dicere potuerunt, praecentor et succentor; praecentor scilicet qui vocem praemittit in cantu, succentor autem qui subsequenter canendo respondet: ita in hoc cantico passionis, praecedentem Christum subsequitur chorus martyrum in finem coelestium coronarum. Hoc enim canitur «filiis Core,» id est imitatoribus passionism in Calvariae loco crucifixus est Christus ; quae illius hebraei nominis interpretatio perhibetur, id est, Core. Et hic est «intellectus Aeman Israelitae»: quod in tituli hujus sacramentum crucis ejus intelligunt, et non solum de illa non erubescunt, verum etiam in illa fideliter gloriantur,
Abbreviated transcription (Latin):
miseria : egentẽ non inuenies : aiudũ non inuenies :
Nemo tibioccurret sitiens nullus peregrinꝰerit : Nul¬
lusegrotꝰ quẽ uisites: nullus mortius quẽ sepelias.
nullus liugatorũ interquos componas : uid faccu¬
magna ibi requi es : Namibi om̃iaoꝑa quȩ neces¬
sitas flagitat subtrahentur : Mortua necessitate :
peribunt om̃ia n ecessitatis : Qui dergo erit :
qͦmͦ potuit: dixit lingua umant: Tamquã iocun¬
datorũ om̃iũ habitatio inte: Quid ẽ. tãquã q̃re
tã quã : quia tał ibierit iocunditas qualẽ hic non
nouimꝰ : Video hicmultas iocunditates : & multi
gaudent̃ in scło : Alii hinc: alii inde : Etnon eult
qđ illigaudio comparẽ : sedtã quã iocunditaserit :
Namsi dicã iocunditas : incipit homini occurrere
talis iocunditas quãsolet habe in poculis. in pran¬
diis. inauaricia. in honoribus scłi : Extolluncur
enĩ homines. & lȩcitia quadã insciniunt : sed nonẽ

Expanded text:
miseria: egentem non invenies, nudum non invenies, miseria: egentem non invenies, nudum non invenies, nemo tibi occurret sitiens, nullus peregrinus erit, nullus aegrotus quem visites, nullus mortuus quem sepelias, nullus litigatorum inter quos pacem componas. Quid factuMagna ibi quies: nam ibi omnia opera, quae necessitas flagitat, subtrahentur; mortua necessitate, peribunt opera necessitatis. Quid ergo erit? Quomodo potuit, dixit lingua humana: «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Quid est, «tanquam?» quare, «tanquam?» Quia talis ibi erit jucunditas, qualem hic non novimus. Video hic multas jucunditates, et multi gaudent in saeculo, alii hinc, alii inde; et non est quod illi gaudio comparem, sed tanquam jucunditas erit. Nam si dicam, Jucunditas; incipit homini occurrere talis jucunditas, qualem solet habere in poculis, in prandiis, in avaritia, in honoribus saeculi. Extolluntur enim homines, et laetitia quadam insaniunt: sed «non est
Abbreviated transcription (Latin):
erigit deterra inopẽ & destercore exaltat pauꝑem
V eqͥd ergit : utcollocet cũ cũ pͥncipib cũ pͥncipibus
poplisui: Magnares magnũ gaudiũ magnalȩa¬
tia: sost eiuener̃ in haccuutatẽ &oratores : sed non
uenirent ñisi p̃cederent piscatores : Magna hȩc:
flatis qͥmꝰ cluisit tamquã iocundatorũ omũ : habi¬
tatiointe. In peregrinatione ista conteriꝰ: habita
tionrãliocunditas solaerit: Periet labor
& gemitꝰ transeunt orationes. succ edt̃ lcudationes :
Ibiergo habitatio iocundatorũ : Nonerit gemitus:
desiderantiũ sed lȩtitia ꝑfruentium : Aderit enĩ
dnm̃ & fruidõ : Et qͥdaliut quȩremꝰ ubisolus sufficit
ꝑquẽ facta st̃ om̃ia: haibitabimꝰ &e habitamꝰ : Subicien
gentũ numerosam fimiliã multiplicem plẽ unde beti:
beatiqͥabitant indomotua : inscłc scłorũ lcuidabuntte :
Hocu nobeati ociosonegotio. Hoc ergode sideremꝰ fr̃s¬

Expanded text:
erigit de terra inopem, et de stercore exaltat pauperem. erigit de terra inopem, et de stercore exaltat pauperem. Utquid erigit? Ut collocet eum cum principibus, cum principibus populi sui . Magna res, magnum gaudium, magna laetitia. Postea venerunt in hanc civitatem et oratores; sed non venirent nisi praecederent piscatores. Magna haec; flatis, quomodo clausit? «Tanquam jucundatorum omnium habitatio intio nostra, jucunditas sola erit. Peribit labor et gemitus; transeunt orationes, succedunt laudationes. Ibi ergo habitatio jucundatorum, non erit gemitus desiderantium, sed laetitia perfruentium. Aderit enim Deum, et frui Deo. Et quid aliud quaeremus, ubi solus sufficit, per quem facta sunt omnia? Habitabimur et habitabimus: subjicientgentum, numerosam familiam, multiplicem prolem? Unde beati? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ante nos : sed qͥd magnũ antinos: anteterram
&cȩlũ ante scła : Hic ergo homo ꝓpt̃nos
factus est in ea idem ipse altissimꝰ fundauit eã:
Vndeistiscimꝰ dñs narrauit inscriptura popłoꝵ
Hoc enĩ seqͥt᷑ in psalmo : Mat̃ sion dicet homo
& homo faccus estinea : &ipsefunda int eam
alcissimꝰ: Dñs narraunt in scriptura popłorũ :¬
& pͥncipũ : Quorũ pͥncipũ : horũ qͥfacti sunt in ea
antequã inei fieremt principes: abietta mundi elegit
ds̃ ut confunderet fortia : Num quid princeps
piscator Num qͥd princeps publicanꝰ principes
plane: sed qui factist̃ in ea: Quale sisti principes uener̃
debabilone principefcredentes desclo: principes
uener̃ a durbẽromã quasi capt̃ babilonis : Non
ier̃ ad iẽplũ imperacoris sed ad memoriã piscatoris :
Andeem̃ isti pͥncipes in firma mundielegit ds̃ut
confundat fortia otg nobilia elgit ds̃&ea que non st̃¬
tam quã sint. ut que sunt euacuentur: Hoc fecitqͥ

Expanded text:
ante nos. Sed quid magnum ante nos? Ante terram et coelum, ante saecula. Hic ergo homo propter nos factus in ea, idem ipse Altissimus fundavit eam. Unde ista scimus? «Dominus narrabit» «in Scriptura populorum.» Hoc enim sequitur in Psalmit eam Altissimus. Dominus narrabit in Scriptura populorum et principum.» Quorum principum? Horum qui facti sunt in ea.antequam in ea fierent principes, abjecta mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Numquid princeps piscator? numquid princeps publicanus? Principes plane; sed quia facti sunt in ea. Quales isti principes? Venerunt de Babylone principes, credentes de saeculo principes venerunt ad urbem Romam, quasi caput Babylonis; non ierunt ad templum Imperatoris, sed ad memoriam Piscatoris. Unde enim isti principes? Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia: et ignobilia elegit Deus, et ea quae non sunam quae sunt, ut quae sunt evacuentur . Hoc facit qui
Abbreviated transcription (Latin):
qͥur ꝓmelech ad respondendũ: hoc inusitatum
habet isterticulus: Promeleh aut̃ latne: ꝓchoro
dicipotest: Melach em̃ uerbo hebreo: chorusig¬
nificatur : Quid ẽ ergo ꝓchoro ad respondendũ :
nisi forte ut canenti chorus conso ando respon¬
deat᷑ : Sicut nonistũ solũ sedalios quoq psalmos
cradendũ stec̃ cantats quã uis alios aicilos accointi
Qđ factũ existimo causauariȩtatis. qua fast diũleua¬
retur : Nonemĩ solus iste psalmꝰ dignus est habitꝰ
ubi responderet chorus cũ uaq non sic solus dedñi
passione conscriptus : Aut siẽ alia causa. curtanta
sic uarietas titulorũ : qua possit ostendi ita psalmos
om̃s cẽ p̃notatos qͥ sunt aliter atq aliter p̃notati:
ut nullus ciculus ualeat alicui alteri conuenire:
ego cam fateor cũ multũ conatus essẽ penetrare non
potui : Et si quit dehacre legi abeis dictũ qͥ antenos
ista cractauer̃ : non satis fecit expectationi siuetar¬
ditatimeȩ : Inquo igitur misterio dictũ mihiuideat᷑

Expanded text:
 melech ad respondendum,» hoc inusitatum habet iste titulus. «Pro melech» autem, latine pro choro dici potest: «melech» enim verbo Hebraeo chorus significatur. Quid est ergo, Pro choro ad respondendum; nisi forte ut canenti chorus consonando respondeat? Sicut non istum solum, sed alios quoque psalmos credendum est esse cantatos, quamvis alios titulos acceperint; quod factum existimo causa varietatis, qua fastidium levaretur. Non enim solus iste psalmus dignus est habitus, ubi responderet chorus, cum utique non sit solus de Domini passione conscriptus. Aut si est alia causa cur tanta sit varietas titulorum, qua possit ostendi ita Psalmos omnes esse praenotatos, qui sunt aliter atque aliter praenotati, ut nullius titulus valeat alicui alteri convenire; ego eam, fateor, cum multum conotus essem, penetrare non potui: et si quid de hac re legi ab eis dictum, qui ante nos ista tractarunt, non satisfecit exspectationi, sive tarditati meae. In quo igitur mysterio dictum mihi videatur,
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ homo &ipse fundauit : Quomͦ factus ẽ¬
iã fundata erat: Sin intellege sic : Iote s&&nĩ:
Mater sion dicet : sed homomat̃siondicet :
Homo autẽ factꝰ c̃ in ea: Ipse autẽ fundauit cã :
non homo sed altissimꝰ: Sic fundauit eã ciuita¬
tẽ inqua nasceretur : quomꝰ creauit matrẽ deqͣ
nasccretur : Quid ẽ. hoc fr̃s: quales pmissio¬
nes : quantã spemtenemꝰ eccȩꝓpt̃ noscl cissimꝰ¬

Expanded text:
factus est homo, et ipse eam fundavit. Quomodo factus est homo, et ipse eam fundavit. Quomodo jam fundata erat. Sic intellige, si potes. Etenim, «Mater Sion, dicet;» sed, «homo, Mater Sion, dicet; homo» autem «factus est in ea: ipse» autem «fundavit eam,» non homo, sed «Altissimus.» Sic fundavit civitatem in qua nasceretur, quomodo creavit matrem, de qua nasceretur. Quid est hoc, fratres? Quales promissiones, quantam spem
Abbreviated transcription (Latin):
Pereũ: illic raab ꝑquẽ illic babilon. iamnonba¬
bilonia : caret enĩ babilone & incipit cẽ hierłm:
Diuiditur filia aduersus matrẽ suã : & erit inm̃¬
bris reginȩ illius cuidicit̃ obliuiscere popłm
tuũ &e domũ patris cui : Concupiunt rex speci¬
em cuã : Nãundebabilon a spiraret ad hierł m :
unde &ra ab ad illa fundam̃ta ꝑueniret : unde
alienigene : unde trrus unde popłs ethiopum:
audiunde : Mater sion dicet homo: Est qͥdam
homo qͥdicit mat̃ sion: & ꝑhunc ueniunt ist om̃s
Sed ist homo qͥddicit  siaudiamꝰ. sicapiamꝰ. mat̃
siondicet homo: Seqͥt ibi quasi quȩreres ꝑquẽ
uenerit mabbabilon alienigenȩ crrus ȩthio¬
pes: ecce ꝑ quẽ uener̃ : Mat̃ sion dicet homo : &
homo factus est inca &ipse fundauit cã alcissimꝰ
Quid aꝑtius fr̃s uere quia gloriosissima dita st̃
dete cauitas dĩ. Eccemat̃ siom. dicet homo :
Quis homo qui homo factus est in ca: Inca

Expanded text:
 illic Raab, per quem illic Babylon, jam non Babylon; caret enim Babylone, et incipit esse Jerusalem. Dividitur filia adversus matrem suam, et erit in membris reginae illius cui dicitur: «Obliviscere populum tuum et domum patris tui; concupivit rex speciem tuam» . Nam unde Babylon aspiraret ad Jerusalem? unde Raab ad illa fundamenta perveniret? unde alienigenae, unde Tyrus, unde populus Aethiopum? Audi unde: «Materh» «Sion, dicet homo.» Est quidam homo qui dicit, «Mater Sion;» et per hunc veniunt isti omnes. Sed iste homo quis est? Dicit, si audiamus, si capiamus: «Mater Sion, dicet homo.» Sequitur ibi, quasi quaereres, per quem venerit Raab, Babylon, alienigenae, Tyrus, Aethiopes. Ecce per quem venerunt, «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus.» Quid apertius, fratres? Vere quia «gloriosissima de te dicta sunt, civitas Dei.» Ecce, «Mater Sion, dicet homo.» Quis homo? Qui «homo factus est in ea.» In ea
Abbreviated transcription (Latin):
audiunde : Memon erora ab & babilonis: scien¬
tibus me : In illaciuitate in quid ĩ ex ꝑsonadĩ:
memor eroraab & memor erobabilonis : Raab:
non ꝑtinet ad popł miud ȩorũ : Babilon. non ꝑtinet
adpopłm iudȩorũ : Nam sequitur : Et eñĩ alicni¬
gene &thirus & popłs ehopũ hifuer̃ ibi : Meri co
glorio sa dicta sunt dete ciuitas dĩ ubi non solus ẽ
ille popłs iudȩorũ natus excarne habrahȩ :
sedibiom̃sgentes quarũ quȩdam nominate sunt:
ut om̃s intellegancur : Memor ero in qͥd raab:
Queẽ ista meretrix illa. in hiericho: Meretrix.
quȩ suscepit nuntios. & alia uia eiecit: Quȩp̃sũpsit
in ꝓmissione. quetimuic dm̃: uicdiccum est

Expanded text:
Audi unde: «Memor ero Raab et Babylonis, scienAudi unde: «Memor ero Raab et Babylonis, scientibus me.» In illa civitate, inquit jam ex persona Dei, memor ero Raab, et memor ero Babylonis. Raab non pertinet ad populum Judaeorum; Babylon non pertinet ad populum Judaeorum. Nam sequitur: «Etenim alienigenae, et Tyrus, et populus Aethiopum, hi fuerunt ibi.» Merito «gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei:» ubi non solus est ille populus Judaeorum natus ex carne Abrahae; sed ibi omnes gentes, quarum quaedam nominatae sunt, ut omnes intelligantur. «Memor ero,» inquit, «Raab:» quae ista est meretrix, illa in Jericho meretrix quae suscepit nuntios et alia via ejecit; quae praesumpsit in promissione, quae timuit Deum, cui dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
sũmo angulari lapide existente: quia diligit
dñs portassion suꝑ om̃ia cabna cula iacob: Non¬
quasi uero &ipsasion: non sittab nacula ia cob:
Et ubierat sion nisi inpopło ia cob: i acobenĩnepos
habrahȩ. unde popłsnatus iudeorũ dicitur
popłsisrł : quia ipse ia cobappellatus est isrł:
Hȩc bene nouit: scĩtas urã : Sed quia erant quȩdã
tabnacula tẽporalia &i maginaria : loquitur
autẽ istt deciuitate quadã quã spiritaliter
intellegit. cuiꝰ umbra &figura erat illa terrena:
ait : Diligit dñs portassion: suꝑ om̃ia tab nacula
ia cob Diligit illã spiricalẽ ciuitatt̃ suꝑ om̃ia
figurata : quibus intimubatur illa ciuitas
batur ciuitatẽ illã hierłm: in terra: Nã uidite
quã ciuitatẽ dicit: dequadicta sunt quȩdam
gloriosissima : Namilla destructa est in t̾ra :
hostes passa. cecidit in terrã: Iam non est qđe
rat : expressic imaginẽ trinsiuit umbra : Unde
igiur. gloriosadicta sunt dete ciuitas dĩ¬

Expanded text:
summo angulari lapide existente; quia «diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob.» Quasi vero et ipsa Sion non inter tabernacula Jacob. Et ubi erat Sion nisi in populo Jacob? Jacob enim nepos Abrahae, unde natus populus Judaeorum, dicitur populus Israel, quia ipse Jacob appellatus est et Israel . Haec bene novit Sanctitas vestra. Sed quia erant quaedam tabernacula temporalia et imaginaria; loquitur autem iste de civitate quadam, quam spiritualiter intelligit, cujus umbra et figura erat illa terrena: ait, «Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob.» Diligit illam spiritualem civitatem super omnia figurata, quibus intimabatur illa civitas batur civitatem illam Jerusalem in terra. Nam videte quam civitatem dicit, de qua dicta sunt quaedam gloriosissima. Nam illa destructa est in terra; hostes passa cecidit in terram, jam non est quod erat: expressit imaginem, transivit umbra. Unde igitur, «Gloriosa dicta sunt de te, civitas D
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃cpatiebatur: Vtadimpleam in quid quȩde¬
desunt: in carnomea : Numqͥd aliquid p̃surarum
Edeerat in illo homine qđ factũẽ uerbũ dĩ natũ
exmaria uirgine: p̃assus est enĩ qͥcqͥd fati debuit
ex sua uoluntate : non ex peccatͥnecessitate. & indetur
quia om̃i: Incruce em̃ positiis accepitacetũ inul¬
nihil mihideest : quia om̃ia quȩ deme p̃dicta st̃
conpleta sunt: Iam quã ideo expectaret: u t con¬
pleretur : Quis est quisie ꝓficiscatur. quom ille
decorpore egressus est: sed quis est qui hoc po¬
tuit. qui primodixerat : Fotestatt̃ habeo po¬
nendi animã meã : a potestatẽ habediterũ sum̃ di
eam: Ne mo tollit cã ame. sed ego ponocamame :
&iterũ sumo cã : sosiuit quando uoluit: sum sit
qͣndo uoluit : Nemo abstulit nemoextor sit:
Ergomn pletȩ erant om̃s passiones: seclincapite:
Restabant adhuc xp̃i pasiones : incorpore :
briscũ cet̃ apłsdixit : ut ad inpleam quȩde sunt
p̃ssurarũ xp̃i in carnemea: Ergo illucimus¬

Expanded text:
patiebatur: «Ut adimpleam,» inquit, «quae dedesunt? «In carne mea.» Numquid aliquid pressurarum deerat in illo homine, quod factum est Verbum Dei, nato de Maria virgine? Passus enim est quidquid pati deberet, ex sua voluntate non ex peccati necessitate; et videtur quia omnia: in cruce enim positus accepit acetum ulnihil mihi deest; omnia quae de me praedicta sunt, completa sunt: tanquam ideo exspectaret ut complerentur. Quis est qui sic proficiscatur, quomodo ille de corpore egressus est? Sed quis est qui hoc potuit? Qui primo dixerat: «Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestaten. habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me: sed ego pono eam a me, et iterum sumo eam» . Posuit quando voluit; sumpsit quando voluit: nemo abstulit, nemo extorsit. Ergo impletae erant omnes passiones, sed in capite: restabant adhuc Christi passiones in corpore. Vmbris cum esset Apostolus, dixit: «Ut adimpleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea.» Ergo illuc im
Abbreviated transcription (Latin):
& babilone gentes significauit quasi diceritur.
quid ẽ qđ dixisti. memor ero raab & babilonis
scientibusme : quare hoc dixisti. &e nĩa lieni gene
in qͥd : id ẽ ꝑtinentes ad raab ꝑtinentes ad babilo¬
nẽ : & tirus : Sed quousq gentes: usq infinester¬

Expanded text:
et Babylone Gentes significavit; quasi diceretur, et Babylone Gentes significavit; quasi diceretur, Quid est quod dixisti, «Memor ero Raab et Babylonis, scientibus me?» quare hoc dixisti? «Etenim alienigenae,» inquit, id est, pertinentes ad Raab, pertinentes ad Babylonem, «et Tyrus.» Sed quousque Gentes? Usque ad fines ter
Abbreviated transcription (Latin):
tibus phariseis dixit : Am̃dico uob: publicani
& meretrices precedant uos in regnũ cȩlorum:
Precedunt quiauim faciunt: Inpellunt credendo :
&ceditur fidei : Nec obsistere potest quisquam:
quia quiuim faciunt diripiunt illud: Ibienim
positum est : regnũ cȩlorũ uimpacitar & quuum
faciunt diripiunt illud: Hoc ficit illelatro:
fortior incruce. quã in fauce : Memor ero
Om̃siniqui adbabiloniam ꝑtinent: q uomodo om̃s
sc̃ĩ adhierłm : Sed deltitur debabilone in hie¬
rł i: Vndenisi ꝑ eum qͥiuisti ficac impiũ : piorũ¬
ciuitas hierłm: inpiorũ ciuitas babilon:
Sed uenit ille qͥuisti ficat impiũ q memorero
inqͥd non solũ raab sed etiã babaonis. Sedqͥrũ
memor erit haab & babilonis : scientibusmne : Ideo
quodã locodicit scripura: effunde irĩ tuã ingentes:
quete non cognouer̃ : Hic ait effunde irã tuam
ingentes quȩte non cognouer̃ : &alibi. p̃tende mi¬
scđiã tuã scientibuste : Et ut noueritis qr in raab

Expanded text:
risaeis: «Amen dico vobis, publicani et meretrices praecedunt vos in regnum coelorum» . Praecedunt, quia vim faciunt: impellunt credendo, et ceditur fidei, nec obsistere potest quisquam; quia qui vim faciunt, diripiunt illud. Ibi enim positum est: «Regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud» . Hoc fecit ille latro, fortior in cruce quam in fauce. «Memor ero omnes iniqui ad Babyloniam pertinent; quomodo omnes sancti ad Jerusalem. Sed delabitur de Babylone in Jerusalem. Unde, nisi per eum qui justificat impiualem; impiorum civitas Babylon. Sed venit ille qui justificat impium; quia, «Memor ero,» inquit, non solum «Raab,» sed etiam «Babylonis.» Sed quorum memor erit Raab et Babylonis? «Scientibus me.» Ideo quodam loco dicit Scriptura: «Effunde iram tuam in gentes quae te non cognoverunt;» . Hic ait, «Effunde iram tuam in gentes quae te non cognoverunt;» et alibi, «Praetende misericordiam tuam scientibus te» . Et ut noveritis quia in Raab
Abbreviated transcription (Latin):
parati: Quic qͥd in pulerit nonuoseuertat: stantẽ
teinueniat om̃is casus : Erigere ergo in hac fabrica.
affectu pio. religione sincera. fide specaritate: ⁊ ipsum
ȩdificareã mbulare est: In istiscuntatibus: alia est
fabrica ȩdificiorũ alii sunt ciues in habitantes in fa¬
brica : Illaciuitas ciuibussuis ȩdificatur : Ipsi ibi sunt
lapides: quisunt ciues : Lapide senĩ sunt iiui : Et
spiritalem : Adnos directa uox est Ergo sequam̃:
deista ciuitate: Fundam̃ta eiꝰmmontibus scĩs: diligit
dñs portassion : amideo prȩloquutussũ. neputetis
alia esse fundam̃ta. alias portas: quȩ sunt funda¬
m̃ta apłi & prophetȩ. quia corũ auctoritas portat
in firmiatẽnãm : Quarescnt port: qua ꝑipsos
in tramus ad gnũdĩ: Predicant eni nobis dcũpipsos¬

Expanded text:
parati; quidquid impulerit, non vos evertat. Stantem parati; quidquid impulerit, non vos evertat. Stantem te inveniat omnis casus. Erigeris ergo in hanc fabricam affectu pio, religione sincera, fide, spe, charitate; et ipsum aedificari ambulare est. In istis civitatibus alia est fabrica aedificiorum, alii sunt cives inhabitantes in fabrica: illa civitas civibus suis aedificatur, ipsi sunt lapides qui sunt cives; lapides enim vivi sunt. «Et spiriitate. 4. «Fundamenta ejus in montibus sanctis: diligit Dominus portas Sion.» Jam ideo praelocutus sum, ne putetis alia esse fundamenta, alias portas. Quare sunt fundamenta Apostoli et Prophetae? Quia eorum auctoritas portat infirmitatem nostram. Quare sunt portae? Quia per ipsos intramus ad regnum Dei: praedicant enim nobis. Et cum p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequeris : ergo fundam̃tũ & lapis cingulari sipseẽ
abimosurgens : Semen ab imo Eteni origo fun¬
dcm̃tihuiꝰ sũmitatẽtenet : Et quẽ admodũ fundam̃tũ
corporȩ fabricȩ inimoẽ ita funda m̃tũ spirtalis
fabricȩ in sum moest : Siadterrã ȩdificaremꝰ inimo
nobis ponendũ erat fundam̃tũ : uia cȩlestis fabrica est :
ad ȩlos p̃cesic fundaim̃ tũnrm̃: Ipseergo angularis
lapis. montesq apłi ꝓpħe magni. portaintes fabricã
ciuutatis: faciunt unũ qđ dam edi ficiũ: Hoc ȩdifi¬
cium a nodo clamat decordibusuris : hocagit artifi¬
ciosa manꝰdĩetiã ꝑ linguãntam ut acdillius ȩdificii fabricã
conquadremini: Noneñ frustractiã delignis quadraitis
edificataẽ arcaho e quenihilominꝰ figuri gestabat
eccłȩ: Qquidẽ enĩ quadrari: ad tendite simlitadinem.
uertitur non cadit : Nam quadratũ lapidẽ quacũq
uerteris : stat : Cadere uisi sunt martires. cũ ꝑcute¬

Expanded text:
sequeris» ? Ergo fundamentum et lapis angularis ipse est, ab imo surgens; si tamen ab imo. Etenim origo fundamenti hujus summitatem tenet: et quemadmodum fundamentum corporeae fabricae in imo est; sic fundamentum spiritualis fabricae in summo est. Si ad terram aedificaremur, in imo nobis ponendum erat fundamentum: quia coelestis fabrica est, ad coelos praecessit fundamentum nostrum. Ipse ergo angularis lapis, montesque Apostoli, Prophetae magni, portantes fabricam civitatis, faciunt vivum quoddam aedificium. Hoc aedificium modo clamat de cordibus vestris? hoc agit artificiosa manus Dei etiam per linguam nostram, ut ad illius aedificii fabricam conquadremini. Non enim frustra etiam de lignis quadratis aedificata est arca Noe , quae nihilominus figuram gestabat Ecclesiae. Quid est enim quadrari? Attendite similitudinem ur, et quasi vertitur, non cadit: nam quadratum lapidem quacumque verteris, stat. Cadere visi sunt Martyres, cum percute
Abbreviated transcription (Latin):
turi sunt. propt̃ significationẽ unitatis ad se
desxii ꝑtinent: quẽ ad modũ quot qͦt intrabunt.
adxii portas ꝑtinent : Parte s enĩ mundi uͦIͦI.
sunt oriens. occidens aqͥlo & meridies: Istȩ
quaituor partes : ad siduȩ nominantur inscrip¬
turis : A b om̃ibus istis quatuor uentis sicut dicit
dñ sineuangelio. aquattuor uentis. secollectii¬
rũ electossuos. ab om̃ib: ergo istis quattuor uen¬
tis uocatur ecła : Iuom uocatur. undiq intri¬
nitate uocatur : Nonuocitur nisi ꝑbaptismnũ :¬
in nomine patris & filii &esp̃sscĩ : Quadaor ergo¬

Expanded text:
turi sunt, propter significationem universitatis, ad sedes duodecim pertinent; quemadmodum quotquot intrabunt, ad duodecim portas pertinent. Partes enim mundi quatuor sunt, Oriens, Occidens, Aquilo et Meridies. Istae quatuor partes assidue nominantur in Scripturis. Ab omnibus istis quatuor ventis, sicut dicit Dominus in Evangelio a quatuor ventis se collecturum electos suos ; ab omnibus ergo istis quatuor ventis vocatur Ecclesia. Quomodo vocatur? Undique in Trinitate vocatur: non vocatur nisi Baptismo in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃oqr inxii portis xp̃c: Ecideo qduodenarius
numeru sapłorũ : Sacram̃ cũ magnũ huiꝰduodena¬
ubi sedeat tertius decimꝰ paulus a płs: & nonerit
qͦmͦ iudicet : &ipse se iudicaturũ dix̃ non homines
tintũ sed& angelos. Iuo sangłosnis a postata nefitis
in qͥc qr angelos iudicabimꝰ respondes ei ergo
eturba : Quidie iactas iudicaturũ : ubi sedebis:
tus duo denarius numerus sediũ : Primo locum
inuem ubi sed eas & sic teminare iudicaturum:
Xiiergo sedes quid sibi uelint uideamꝰ: Sacram̃tũ ẽ.
cuiusdã uniuersitatis . quia ꝑ totũ orbẽterrarũ
fucura erat ecła unde uocatur hoc ȩdificium

Expanded text:
ristus: et ideo duodenarius numerus Apostolorum. Sacramentum magnum hujus duodenaubi sedeat tertius decimus Paulus apostolus, et non erit quomodo judicet: et ipse se judicaturum dixit, non homines tantum, sed et ang«quia angelos judicabimus» ? Responderet ergo turba: Quid te jactas judicaturum? Ubi sedebis? tus est duodenarius numerus sedium : primo locum inveni ubi sedeas, et sic te minare judicaturum. Duodecim ergo sedes quid sibi velint, videamus. Sacramentum est cujusdam universitatis; quia per totum orbem terrarum futura erat E
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dñs non scđm formãdĩ sed scđm formã serui :
Scđm hancenĩ. & passus est Orauit autẽ & cũ in lȩtis
rebus ageret : qđ diei nomine. &cũ in aduersis qđ
nocts nomine significari arbitror: Ingressusora¬
tionis inconspatudĩ : acceptatioeiꝰ: Inclinatio au¬
ris dĩ misericors extuditio est : Nã m̃bratalia qͣlia
nos habemꝰ incorpore ñ on habet ds̃: Est autem
solita repaticio: Nam qđ est. intret inconspectutuo
oratiomea: id ipsũ ẽ. mnclina aurẽ tuã ad p̃cẽmeã¬

Expanded text:
inus, non secundum formam Dei, sed secundum formam servi: secundum hanc enim et passus est. Oravit autem et cum in laetis rebus ageret, quod diei nomine; et cum in adversis, quod noctis nomine significari arbitror. Ingressus orationis in conspectu Dei, acceptatio ejus est; inclinatio auris Dei, misericors exauditio est: nam membra talia qualia nos habemus in corpore, non habet Deus. Est autem solita repetitio: nam quod est, «Intret in conspectu tuo oratio mea;» idipsum est, «Inclina aurem tuam ad precem mea
Abbreviated transcription (Latin):
& continent se maiore in continenti& : Noli cergosio :
Adaliquid uos ineffabile p̃paratt᷑ mundate cor
ab om̃ibus ad fectionibus uentris. terrenis & scłarib:
Uisurisimꝰ qͥddã. quouiso: beatierimꝰ & hoc solũ nob̃
nr̃. qͥ& reficiat & non deficiat : Iãquã iocundatorũ :¬
om̃iũ habitatio inte: lamdictũ ẽ. unde iocundabi

Expanded text:
t continent se majore incontinentia. Nolite ergo sic: t continent se majore incontinentia. Nolite ergo sic: ad aliquid vos ineffabile praeparate; mundate cor ab omnibus affectionibus vestris terrenis et saecularibus. Visuri sumus quiddam, quo viso beati erimus, et hoc solum nobis noster, qui et reficiat, et non deficiat. «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Jam dictum est unde
Abbreviated transcription (Latin):
bitatio inte : Adaliud gaudiũ nosparemꝰ quai c&
hic tã quã simile inuenimꝰ & non est hoo: Nec qͣsi
paremꝰ nos calibusibi ꝑfrui : qualibus hic gaude¬
mꝰ: Alio quin conainentia nrã : a uariciaerit : Sunt
eñĩ homines qͥmnuitantur ad cȩnã optimã ũbimulta
& p̃tiosa ponenda sunt. non prandent : lcm siquȩras
ab eis quart non prandeant: ĩ ciunamꝰ in qͥunt :¬
Magnũ opꝰ xp̃ianũ opus ieiuniũ : Nolicito lau¬
dare quȩre causã negociũ uentris agicur. non re¬
ligionis : Quare ieiunant: ñ e ͫ  poccupent
uilia & non possint admittere p̃tiosa : Ergonego¬
ciũnguituris gerit in ieiuniũ : Magnaresutiq
ieiunium : Contrauentrẽ &guitur pugnat: ali¬
quando tam̃ illis militat : Itaq frimei. siputatis
aliquid tale habituros nos in illa patria quo nos
exortatur urba cȩlestis & pptorcauos ap̃sentib
absunetis. ut illic talia copiosius recipiatis. sic estis
quomꝰ illi qui ieiunant propt̃ ȩpulas maiores :¬

Expanded text:
udium nos paremus; quia hic tanquam simile invenimus, et non est hoc: ne quasi paremus nos talibus ibi perfrui, qualibus hic gaudemus; alioquin continentia nostra avaritia erit. Sunt enim homines qui invitantur ad coenam opimam, ubi multa et pretiosa ponenda sunt; non prandent: jam si quaeras ab eis quare non prandeant, Jejunamus. Magnum opus, christianum opus jejunium. Noli cito laudare: quaere causam; negotium ventris agitur, non religionis. Quare jejunant? Ne ventrem praeoccupent vilia, et non possit admittere pretiosa. Ergo negotium gutturis gerit in jejunio. Magna res utique jejunium: contra ventrem et guttur pugnat; aliquando illis militat. Itaque, fratres mei, si putatis aliquid tale habituros nos in illa patria, ad quam nos exhortatur tuba coelestis, et propterea vos a praesentibus abstinetis, ut illic talia copiosius recipiatis; sic estis quomodo illi qui jejunant propter epulas majores, e
Abbreviated transcription (Latin):
Salmhuiꝰ octogesimi & septimi titulus:
habet aliqͥd qđ norium negotiũ disputatori
afferat: Nũ quã enĩ maliorũ psalmorũ positũ ẽ.
qđ hiclegitur ꝓmelch adrespondendũ: Nãdepsil¬
mocantici & canticopsalmi: alias iã qͥd nob̵ uideret

Expanded text:
salmi hujus octogesimi et septimi titulus habet aliquid quod novum negotium disputatori afferat. Nusquam enim aliorum psalmorum positum est quod hic legitur: «Pro melech ad respondendum.» Nam de Psalmo canti
Abbreviated transcription (Latin):
tatmons domꝰ dñi: paratus incacumine montiũ: Ipseẽ
monsinca sat : ꝓpt̃ paruulos. grã tanquã lacte nutri¬
endos monsuber ad robortndos atq ditandos donorũ
excellentia: Nã &x ipsulac unde sit cascus : miromͦ
significat grũm : Mlanat qͥppe ex habundantia uis
ciuus a naccusatiuus : qm̃ in calingua mons neutri
montt̃ dĩ hoc ẽ in montẽdĩ qͥuocat̃ selmon: scđͥn
intellectũ quẽ supͣ ut potuimꝰ exposuimꝰ: Deinde¬

Expanded text:
ons Domini, paratus in cacumine montium ? Ipse est mons incaseatus, propter parvulos gratia tanquam lacte nutriendos; mons uber, ad roborandos atque ditandos donorum excellentia: nam et ipsum lac, unde fit caseus, miro modo significat gratiam; manat quippe ex abundantt nominativus, an accusativus; quoniam in ea lingua mons neutri montem Dei, hoc est, in montem Dei qui vocatur Selmon: secundum intellectum quem supra, ut potuimus, exposuim
Abbreviated transcription (Latin):
tate ñ necessitate scđm carnẽ mortuus ẽ. conquas¬
sauit capita inimicorũ suorũ. Honsolũ corum
qͥ crucifixo illudentis & mouentes capita dicebunt.
si filiꝰdĩes descende decruce. sed etiã om̃iũ extollen¬
tiũ se aduersus doctrinã cꝰ & tanqtã mortẽ homi¬
nis irridentiũ : Idem ipse qͥppe de quodictũ t̃ alios
&d s̃ ẽ. saluos faciendi. Sed ꝓpt̃ humilitatis & paci¬
entiȩ docum̃tũ. & sanguine suo delendũ nr̃õrum
orrographũ peccatorũ etiã suũ cẽ. uoluit ut̃ exitũ
mortis: nemortẽ timeremꝰ istã . sed illã potiꝰ unde
nos lib̵auit ꝑistã : Uerũtam̃ illusus & mortuus. c̃qͦs¬
sauit capita inimicorũ suorũ : deqͥb ait: & susci¬
tame : & reddã illis. Siue bona ꝓmalis. dũsibr
subdit capita credentiũ : siue iusta ꝓiniustis . dũ
punit capita suꝑbientiũ : Utroq enĩ modo c̃quas¬
santur & confringunt̃ capita iniicorũ. cũ a suꝑbia

Expanded text:
n necessitate, secundum carnem mortuus est, conquassabit capita inimicorum suorum; non solum eorum qui crucifixo illudentes et moventes capita dicebant, Si Filius Dei est, descendat de cruce; sed etiam omnium extollentium se adversus doctrinam ejus, et tanquam mortem hominis irridentium. Idem quippe ipse de quo dictum est, Alios et Deus est salvos faciendi: sed propter humilitatis et patientiae documentum, et sanguine suo delendum nostrorum chirographum peccatorum, etiam suum esse voluit exitum mortis, ne mortem timeremus istam, sed illam potius unde nos liberavit per istam. Verumtamen illusus et mortuus conquassabit capita inimicorum suorum, de quibus ait, Resuscita me, et reddam illis : sive bona pro malis, dum sibi subdit capita credentium; sive justa pro injustis, dum punit capita superbientium. Utroque enim modo conquassantur et confringuntur capita inimicorum, cum a superbia
Abbreviated transcription (Latin):
iasti scatꝰ qr dix̃dñs exba san cuertã: Basanꝰ inter¬
p̃tatur siccitas: Etrecte intellegitur dñ s exsiccitatt
c̃uertore : idẽ ex inopia : Nã qͥsibi uident̃ copiosi
cũ sint famelici &plenicũ sint in anissimi ñ conuer¬
cuntur: Bcati eni qe suriunt & sicunt iustitiam :
q̃ ipsi saturabunt̃ : Exista dñs siccitate c̃uereit:
Dcanima qͥppesicca : illidicit᷑ Extindimanus
meas adto animamea uelut terras inea quatibi:
Illud quoq ñ ab surde intelligitur.: qđ habent
ali codices exbasanconuertar : Conueracur
teñi ad nos etiã ipse qͥdicit : Conuertimin tadme
& conuertir aduos : Et nonnisi extra consusi

Expanded text:
ia dixit Dominus, ex Basan convertam. Basan interpretatur et Siccitas; et recte intelligitur Dominus ex siccitate convertere, id est ex inopia. Nam qui sibi videntur copiosi, cum sint famelici, et pleni, cum sint inanissimi, non convertuntur. Beati enim qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Ex ista Dominus siccitate convertit: de anima quippe sicca illi dicitur, Extendi manus meas ad te; anima mea velut terra sine aqua tibi . Illud quoque non absurde intelligitur, quod habent alii codices, Ex Basan convertar. Convertitur enim ad nos etiam ipse qui dicit, Convertimini ad me, et ego convertar ad vos : et no