comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõcilia susciꝑe & ueu̾ari me fateor: ⁊ nicenũ .s. in quo¬
ꝑu̾sũ arrii dogia destruit᷑. sonstantinopolitanũ ꝙͦ. in
tis & dioscor pͣuicas ẽ reprobata. hec tota deuotione am¬
plector. integ̾rima approbatiõe custodio. qͥa inhis uelud in
qͣdrato lapide scẽ fidĩ structa cõsurgit. ⁊ cuilibet uiteatq
actionis norma existit. Qͥntũ qͦ conciliũ uen̾or inqͦ epła q̃
cecidisse conuincit᷑. scͥpta qͦ theodori ꝑ qͣ b eati tirilli fides
rep̾hendit᷑ ausu dem̃cie ꝓlata refutant᷑. Cunctas uͦ qͣs p̃fa¬
ta uen̾anda concilia ꝑsonas respuũt. respuo. q̃ uen̾ant᷑ ã¬
plector. qi dũ uniu̾sali sũt cõsensu cõsticuta se ce nõ illa destru

Expanded text:
cilia suscipere et venerari me fateor: Nicaenum sciperversum Arii dogma destruitur; Constantinopolitanum quoque, in tis, Dioscorique pravitas reprobatur, tota devotione complector, integerrima approbatione custodio, quia in his velut in quadrato lapide sanctae fidei structura consurgit; et cujuslibet vitae atque actionis normacecidisse convincitur, scripta quoque Theodoriti, per quae beati Cyrilli fides reprehenditur, ausu dementiae prolata refutantur. Cunctas vero quas praefata veneranda concilia personas respuunt respuo, quas venerantur amplector: quia dum universali sunt consensu constituta, se et non illa destru
Abbreviated transcription (Latin):
auddeͣcent ad horam uonam manducare. qͥ nullatenꝰ
ieumare tredendi sunt. si añ mancducau̾int. qmͣ uesp¬
tinũ celebrent ofsm̾. Coutͣrendũ ẽ eñi admissã. ⁊ audi¬
tis missar̃ sollempnib ⁊ uesꝑtinis officiis. largitis elemo¬
snus ad cibũ accedeudũ ẽ. Si uͦ aliqͥs nec̾itate const̾ctus
fu̾it. ut aduussã ueuire ñ ualeat: estunata uesꝑcina

Expanded text:
audierint, ad horam nonam manducare. Qui nullatenus jejunare credendi sunt, si ante manducaverint, quam vespertinum celebretur officium. Concurrendum est enim ad missam, et auditis missarum solemnibus et vespertinis officiis, largitis eleemosynis ad cibum accedendum est. Si vero aliquis necessitate constrictus fuerit, ut ad missam venire non vale
Abbreviated transcription (Latin):
t fp̃is qualitas ⁊ uitinitas nos locorũ inuitat. ũ tu¬
manã atq musiriemtiũ unire debeamus eccltas.
it duos hab̃e debeant sacͤdotes. Quia gͥ cumani cast̾ ⁊
sac̾dotes tursũ uite huiꝰ expleuit: utsq nos eccłias pͥ¬
sentis auctoritatis pagina unisse tͥq cõmisisse cognõ¬

Expanded text:
temporis qualitas, et vicinitas nos locorum invitat, ut Cumanam atque Misenatem unire debeamus Ecclesiasit, habere debeant sacerdotes. Quia igitur Cumani castri sacerdos cursum vitae hujus explevit, utramque nos ecclesiam praesentis auctoritatis pagina unisse tibique commisisse cogno
Abbreviated transcription (Latin):
condicionis humane. nec carnib uescebam᷑. nec gt¬
dabamus repucũ. nec p̾pucia nobis eripiebant᷑ insigͣnũ
Datione legis qͥ iipens milius potuit carnis ingeste it̃
ad uescendũ. ⁊̃ repucii concessa dũricia: ⁊ cultellus cͥcum¬
cisionis appositꝰ qͣidĩ munꝰ. plus umobis c̾au̾it qm̃ nẽces¬
a .a. extirmitatẽ retraxit ad pͥncipiũ. nes repign nobis
dare ꝑmitert᷑ nec cͥcumcitim᷑ nec domedimus carnel di¬

Expanded text:
conditionis humanae nec carnibus vescebamur, nec dabamus repudium, nec praeputia nobis eripiebantur in signumdatione legis, quam implere nullus potuit, carnes ingestae sunt ad vescendum, et repudia concessa duritiae, et cultellus circumcisionis appositus, quasi Dei manus plus in nobis creaverit quam necesΑ, et extremitatem retraxit ad principium, nec repudium nobis dare permittitur, nec circumcidimur, nec comedimus carnes, di
Abbreviated transcription (Latin):
uob mag̾ uideo negligentes. Quͣomͦ enĩ possũ corri¬
g̾e fiłios. tuͣm fris emẽsare ñ possum : aut qua fiducia
succenseã laicis: tũ acõnsorib pudoris u̾etundia cõti¬
cestam: Ego aũ fiẽs nõ de omnib loquor. Sunt quidã
deuoti. sunt ⁊ alii negligentes. Ego autẽ neminiẽ noĩ ꝙ
conscĩa sua unũquẽq conueniat. Item bed̾a suꝑi

Expanded text:
vobis magis video negligentes. Quomodo enim possum corrigere filios, cum fratres emendare non possim? aut qua fiducia succenseam laicis, cum a consortibus pudoris verecundia conticescam? Ego autem, fratres, non de omnibus loquor. Sunt certe quidam devoti, sunt et alii negligentes: ego neminem nomino, conscientia sua unumquemque conveniat. SERMO XLI
Abbreviated transcription (Latin):
tas eius fuit patefacta: ne hunc subquolibet ingeniot
argum̃to eupiã iudeorũ uenundanũi farultas sit. sed
his qui ad x anami conu̾ti fidem desid̾at: defensione ur̃ã
inlibtate modis ominb uencdcet. Hii uͦ qͦs huiꝰtemodi
oꝑtet seruos amut̃ẽ. ue forsitan utilitatẽ suã trõnabilit̃
existiment impediri. solltita uos conuenit hoc cõlid̾atio¬
neseruare. ut si paganos quos m̃timonii causa de exrra¬

Expanded text:
tas ejus fuerit patefacta, ne hunc sub quolibet ingenio vel argumento cuipiam Judaeorum venundandi facultas sit; sed is, qui ad Christianam converti fidem desiderat, defensione vestra in libertatem modis omnibus vindicetur. Hi vero quos hujuscemodi oportet servos amittere, ne forsitan utilitates suas irrationabiliter existiment impediri sollicita vos hoc convenit consideratione servare, ut si paganos, quos mercimonii causa de exte
Abbreviated transcription (Latin):
leges constituunt: admoñi uos eredite. ut togitenͤ
qrͣ ista patiamini. Si ꝓpt̾ iusticiã. reu̾a illi ꝑsetuto¬
res ur̃i sũt: uos ã beati. qui ꝑsecutionẽ passi ꝓpt̾¬
isticiã possicĩebitis regnũ celorũ. Si ã pp̃ iniquita¬
tẽ scismatis ur̃i: illi quidẽ correctores ur̾i sũt. nos
a̾ sic̃ cet̾i diũsorũ scelerũ rei. qui penas legib pen¬
dunt. ꝓfecto infelices. ⁊ inħ ⁊ infuturo sclo. Item.¬

Expanded text:
reges constituunt, admoneri vos credite, ut cogitetis quare ista patiamini: si propter justitiam, revera illi persecutores vestri sunt; vos autem beati qui persecutionem passi pjustitiam, possidebitis regnum coelorum . Si autem propter iniquitatem schismatis vestri, illi quidem correctores vestri sunt, vos autem sicut caeteri diversorum scelerum rei qui poenas legibus pendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
officio suo ꝓpt̾ diftͥclionẽ ad setularẽ iudicẽ for¬
tassis confug̾it ⁊ is ad quẽ recurrit solatũei defen¬
sionis impend̾it: tum eodem de eccl̃ie cõmunione
presbit᷑ uł dia

Expanded text:
officio suo propter districtionem ad saecularem fortasse confugerit, et is ad quem recurrit solatium defensionis impenderit, cum eodem de Ecclesiae communione presbyteris et dia
Abbreviated transcription (Latin):
gillatĩ cõmitti ubemꝰ. Sic̃ eni inuno corꝑe multa
m̃bra hñis. oiĩa a̾ m̃bra ñ eundẽ actũ hñt. ita ineccłie
corpe scd̃m iu̾dicã pauli snãm. inuno eodemq sp̃uali
corꝑe conferenctũ ẽ. hoc offiũ uni. alii cõmittend̾ ẽ
illud. Neq enĩ qͣntũlibet ex̃citate um ꝑͥ. uno tẽꝑe du

Expanded text:
gulatim committi jubemus. Sicut enim in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eundem actum habent, ita in ecclesiae corpore secundum veridicam Pauli sententiam in uno eodemque spiritu alii conferendum est hoc officium, alii committendum est illud, neque uni quantuml
Abbreviated transcription (Latin):
lieorũ qui bñficio etatis pat̾ua flagicia nesciebant celesti
igne sut cõsũpti. Item ꝓ peccato malechitar᷑. ñ solũ par¬
iuuili eorũ. s ⁊̃ bruta animalia usq admiugentẽ ĩ parie¬
te᷑ tissa siit a duõ deleri. It̃. dathan ⁊ abiron auctores
scismatis fũunt contra moisen ⁊ aaron. ñ tñ ip̃i soli. s
omuis sub̃a eoiũ cũ ip̃is descendit ad inferos. Iu nouo.

Expanded text:
li eorum, qui beneficio aetatis paterna flagitia nesciebant, coelesti igne sunt consumti. § 1. Item pro peccato Amalechitarum non solum parvuli eorum, sed etiam bruta animalia usque ad mingentem ad parietem jussa sunt a Domino deleri. § 2. Item Dathan et Abiron auctores schismatis fuerunt contra Moysen et Aaron, nec tantum ipsi soli, sed omnis substantia eorum cum ipsis descendi
Abbreviated transcription (Latin):
habeat. siue incitutate degens. siuͥ inmñe ambu¬
lans. s stolis utat᷑ que concesse sunt cłicis. Si uͦ quis
tale quid fec̾it: ꝑ unã ebdomadã suspendat᷑. tem
Nõ scłarib uestib s oidini suo con

Expanded text:
habeat, sive in civitate degens sive in itinere ambulans, sed stolis utatur, quae concessae sunt clericis. Si vero quis tale quid fecerit, per unam hebdomadam suspendatur. Non saecularibus vestibus, sed ordini suo con
Abbreviated transcription (Latin):
geñe fornicõnis. ñ tũ quod uuente dimissa aliã duc̃e
posuit. s. ptͦ mortẽ fornicarie. uł fornicarii. quorũ ut̾q
ut supdictũ ẽ corruptione luxurie mulier appellat᷑.
ille quia fornicatione muncdusẽ. uir siue mulier aliis
copulari postunt. actult̾i ã si supuix̃int: nullo modo
aliis copulari possũt. Sit ullud intelligit᷑ quod ĩ cap̃¬

Expanded text:
imissa aliam ducere possit, sed post mortem fornicarii vel fornicariae, quorum uterque, ut supra dictum est, a corruptione luxuriae mulier appellatur, ille, qui a fornicatione mundus est, vir vel mulier aliis copulari possunt; adulteri autem, si supervixerint, nullo modo aliis copulari poterunt. Sic et illud intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã ambe seruare cupiertes. ũ de qͣlib⁊ foricati¬
one illud arbitͣnt᷑ intelligi. ut obqmͣlib fornitõnẽ ure¬
uͭ licite dimittat uxorẽ. ⁊ uiuente dimissa aliã cdncat.
De incestuosa tm̃ fornicatione iuteiligit᷑. cũ uxor ui¬
delicet alituius pat̾. ł filio. ł frĩ. ł auundõ uiri sui.

Expanded text:
sententiam Ambrosii servare cupientes, non de qualibet fornicatione illud arbitrantur intelligi, ut ob quamlibet fornicationem vir licite dimittat uxorem, et vivente dimissa aliam ducat, sed de incestuosa tantum fornicatione intelligi, quum uxor videlicet alicujus, patri et filio, fratri et avunculo viri sui
Abbreviated transcription (Latin):
tem̃itate. aut qd̾ c̃ grauiꝰ ducti tupid̃itate p̾sbit̾is
quiblibet absq consensu suorũ ep̃orũ eccłias dant
uł auferunt. Nñ oportet ut canonita regła seruata:
nullus absq consensu ep̃i sui cuilibet p̾sbit̾o eec¬
liã suam det. qm̃ si iuste adeꝑtus fu̾it: hanc ñ nͥ
Ditut gͦ anctoritate iẽꝵ. decimas male possessas
a laiis epõ consentiente licet monachis de manu
laicorũ ieciꝑe. ⁊ eas ꝑpetua stabilitate ten̾e sit ⁊ ec¬
cłias a laitis male detenias. cũ consersu ep̃mũ li

Expanded text:
ducti cupiditate, presbyteris quibuslibet absque consensu episcoporum ecclesias dant vel auferunt. Unde oportet, ut canonica regula servata nullus absque consensu episcopi sui cuilibet presbytero ecclesiam det; quam si juste adeptus fuerit, hanc non nisi Sicut ergo auctoritate Hieronymi decimas male possessas a laicis episcopo consentiente licet monachis de manu laicorum recipere, et eas perpetua stabilitate tenere, sic et ecclesias a laicis male detentas cum consens
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens ab ep̃is ⁊ eccł̃iasticis uiris conuenti fu̾int. eoꝵ
qͣrimonias atentius audiant. ⁊ scd̾m qd̃ necessitas ex¬
pecierit: absq negligentia examinent. ⁊ diligenti stu-¬
dio coirigant. Quod si dĩ timoiẽ p̃ ocuł ñ habentes neg¬
lig̾e pt scd̾am ⁊ t̾tiam ãmonicionẽ inuenti fu̾int: oĩ
se nou̾int coĩone usq ad condignã sansfactronẽ pͥua¬

Expanded text:
is conventi fuerint, eorum querimonias fideliter audiant, et secundum quod necessitas expetierit, absque negligentia examinent, et diligenti studio emendent. Quod si Dei timorem prae oculis non habentes negligere post secundam et tertiam commonitionem inventi fuerint, omni se noverint communione usque ad condignam sa
Abbreviated transcription (Latin):
nͥl furto. nͥl dolo suppͥmens. auferens atq abscondens.
cis consuetã alimoniã administrare. Substitutꝰ aut̃
antistes suscepte secłis comoda ordinabit. uelut dñs.
imꝑauit᷑. ut eis uti eum his debeat quos cognou̾it diꝰ¬
tipline. ⁊ caritati p̃decessoriꝰᷤ sui ficdelit̾ parusse. Quod
ꝓbatis fũit abstulisse. u forsitan clolo aliqͦ suppssisse.
stat uiseruitio am̃ cũ pͥme sedͥis anͣtistite desudasse

Expanded text:
nihil furto, nihil dolo supprimens, auferens atque abscondens,ricis consuetam alimoniam administrare. Substitutus autem antistes susceptae sedis commoda ordinabit, velut Deus imperavit ut eis uti cum his debeat quos cognoverit disciplinae et charitati predecessoris sui fideliter paruisse. Quod probatus fuerit abstulisse vel forsitan dolo aliquo sumpsisse, stat in servitio Domini cum primae sedis antistite desudasse,
Abbreviated transcription (Latin):
instructus atq purgatus sit. si fu̾it uñ. ⁊ postqm dom̃
reu̾sus fu̾it. cognoscant uitini sui qͣlit̾ suam atq alioꝵ
cam hic sinierit. qͣtinis illam absq ulla ambiguita¬
ut sicut ẽorũ duispõne orcłinarite dño pͥmitꝰ sũt cõsti¬
tuti: sic huiꝰ scẽ sedis cuus dispõni eoꝵ cãs ⁊ iuditia

Expanded text:
instructus atque purgatus sit, si fuerit unde, ut, postquam domum reversus fuerit, cognoscant vicini sui qualiter suam aliorumque a fuerit, quatenus eam absque aliqua ambiguitaut sicut eorum dispositione ordinante Domino primitus sunt constituti, sic hujus sanctae Sedis, cujus dispositioni eorum ca
Abbreviated transcription (Latin):
ħeticos nou̾am. s hec ꝯpiuo mea ñ ccͣditentiũ u̾¬
b̃ tiũ s demonstranciũ suꝑabat᷑ exemplis. Nam pͥ
mo opponebat᷑ mͥ ciuitas mea. que cũ tota eẽt iu
ꝑtes donati. adunitatẽ catholicã legũ imꝑialiũ ti¬
more conu̾sa ẽ. qmͣ nc̃ uidemꝰ ita huiꝰ ur̃e aĩositatiᷤ¬

Expanded text:
eticos noueramus. sed haec opinio mea non contradicentium uerbis sed demonstrantium superabatur exemplis. nam primo mihi opponebatur ciuitas mea, quae cum tota esset in parte Donati, ad unitatem catholicam legum imperialium timore conuersa est, quam nunc uidemus ita huius uestrae animositati
Abbreviated transcription (Latin):
tet. susti sine cͥmine fũt ad clicatus ordiuẽ lib̾i suscipiant᷑.
quia directa manumissione absoluti nosiunt᷑. Qui uͦ re¬
tento obsequio manumissi sũt. ꝓeo quod adhuc patͦni s̃¬
ilitub teuent᷑ obnoxii. nullatenus sũt ad eccłiastic̃ ordi¬
nem ꝓmouendi. ne qñ uolu̾int eorũ dr̃i fiant excliuis¬

Expanded text:
ti si sine crimine sunt, ad clericatus ordinem libere suscipiantur; quia directa manumissione absoluti noscuntur. Qui vero retento obsequio manumissi sunt, pro eo quod adhuc a patrono servituti tenentur obnoxii, nullatenus sunt ad ecclesiasticum ordinem promovendi, ne quando voluerint eorum domini, fiant ex cleri
Abbreviated transcription (Latin):
ut cõmunicent laicis. ⁊ sat̾ hañt qd̾ ad nuitant᷑ ad pacem
qͥ hostes pacis extit̾unt. nec ciebere eos reũtentes ea ap̃ noᷤ
ordinationis ⁊ honoris arma retine. quib ceͣ nos rebella¬
De his qui ꝓmuneribus or

Expanded text:
ut communicent laici, et satis habeant, quod admittuntur ad pacem, qui hostes pacis exstiterint; nec debere eos revertentes ea apud nos ordinationis et honoris arma retinere, quibus contra nos rebellaDe iis, qui pro muneribus or
Abbreviated transcription (Latin):
perrꝰ apłc. a dño acceꝑit pͥncipatũ. ⁊ romana ecclia
ineuis maneat institutis. nefas ẽ dr̃ẽ. qd̾ sc̃s epc̃ disci¬
pulus ip̃us or martus. qui alexandrinã pͥmꝰ eccłiã
gub̃nauit: aliis regl̃is traditionũ suarũ decreta firma.¬
u̾it. Cum sũ dubio de eodem fonte gr̾e uniꝰ sp̃t ⁊ clisti¬
puli fu̾int ⁊ magistri. nec aliud orcliuatꝰ trad̾e potu-¬

Expanded text:
 a Domino acceperit principatum, et Romana Ecclesia in ejus permaneat institutis, nefas est credere quod sanctus discipulus ipsius Marcus, qui Alexandrinam primus Ecclesiam gubernavit, aliis regulis traditionum suarum decreta formaverit, cum sine dubio de eodem fonte gratiae unus spiritus et discipuli fuerit et magistri, nec aliud ordinatus tradere potue
Abbreviated transcription (Latin):
fabianis ppͣ. De eod̾. Epĩ a ꝓpͥis sedib aut eccliis sint auc¬
tontate romani pontisitis expulsi fu̾int. añ quĩ ad sinodũ
uotent᷑ ꝓpͥus locus ⁊ sua omnia eis redincegranda sut. Nul¬
la enĩ rõ ꝑmicrit dum ad tempus ab ep̃o eorũ bona uł eccłie
atq res ab emulis aut aquib t̃q detinent᷑ ut᷑ aliquid ilus
obici debeat nec quicqmͣ pͭ eis quilibet maiorũ uł minoiũ
obicẽ. dum suis eccł̃iis uł rebus p̾sentialit̾ uł põtestatib ca-¬

Expanded text:
Fabianus Papa: Episcopi si a propriis sedibus aut ecclesiis, sine auctoritate Romani pontificis expulsi fuerint, antequam ad synodum vocentur, proprius locus et sua omnia eis re integranda sunt. Nulla enim ratio sinit, dum ad tempus, eorum bona vel ecclesie atque res ab emulis aut a quibuscumque detinentur, ut aliquid illis obiici debeat, nec quicquam potest eis quilibet maiorum vel minorum obiicere, dum suis ecclesiis vel rebus vel potestatibus ca
Abbreviated transcription (Latin):
omne qd̵ dr᷑. dies planctꝰ ⁊ ieiunioꝵ. quos actenꝰ abui¬
stis inluctũ: sciatis quia cogitaui: ut bñfaciã ierłm ⁊
gitau̾it ut bñfariat nob̾. om̃is tͥsticia u̾tet᷑ ingau¬
diũ. ⁊ fames pͥstina sermonis dĩ p̾sencia doctrmnar̃ ẽ.
Adie eñĩ diũte resur rectionis usq indiẽ pent̾. ñ indu¬

Expanded text:
omne quod dicitur: Dies planctus et jejuniorum quos hactenus habuistis in luctum, sciatis vobis, quia cogitavi ut benefaciam Jerusalem, et gitaverit, ut benefaciat nobis, omnis tristitia vertetur in gaudium, et fames pristina sermonis Dei praesentia doctrinarum ejus A die enim dominicae resurrectionis usque in diem pentecostes non indu
Abbreviated transcription (Latin):
ãnos lõgis a t̾ra scã curuire dispendiis. ⁊ exceptis duob
caleph ⁊ osue omnes insolitudine cad̾ent.
N hoc mñse ⁊ anabugo douosorrege. ⁊ multa ꝑt᷑ scla a ti¬
to ⁊ uaspasiano templũ ierosolimis ⁊ iucẽnsũ ẽ atq de¬
Istructũ capta urbe bethel. ad qmͣ multa milia iud eoꝵ¬
cõfug̾ant. In .uiͦ. uͦ qui ap̃ nosuotat᷑ octobris occisuᷤ

Expanded text:
annos longis ad terram sanctam circuire dispendiis, ut exceptis duobus, Caleb et Josue, omnes in solitudine caderent . In hoc mense, et a Nabuchodonosor , et multa post saecula a Tito et Vespasiano, templum Jerosolymis incensum est, atque destructum, capta urbs Bether, ad quam multa millia confug
Abbreviated transcription (Latin):
ient int̾ uniũsos apłos ⁊ peuliari quadã p̃toga oeco.¬
riua p̾cellunt. u̾m int̾ ip̃os quis cui p̃ponat᷑: inc̾tũ ẽ. puto
eñi illos equales eẽ mr̃atis. qui equales sũt in passione. ⁊ simili
eos fidĩ deuotione uxxisse. quos simul uidemꝰ ad mactirii
głam ꝑuenisse. Non enĩ sine cã fcm̃ putamꝰ. qd̾ uno dre in

Expanded text:
ent inter universos apostolos, et peculiari quadam praerogativa praecellunt. Verum inter ipsos quis cui praeponatur incertum est. Puto enim illos aequales esse meritis, qui aequales sunt passione; et simili eos fidei devotione vixisse, quos simul videmus ad martyrii gloriam pervenisse. Non enim sine causa factum putemus quod una die, uno
Abbreviated transcription (Latin):
ra ñ ppates. ł fifellã t̾inche us̾ieo ⁊ canistr lentis plecte ui¬
namib. Serat᷑ humꝰ. areole eqͣ limite diuidant᷑. inquib
tũ ołum lactata fu̾int semina uł plante ꝑ oidinẽ poĩte
aq̃ autant᷑ iertgue ħ pulcħimorũ u̾suũ spetator assisteᷤᷤ
fcce secilio eliniosi tͣmitis undã elicit. Illa cadens rautũ
ꝑ cteina murm̃. Saxa sciet. Scatabsq arencia tẽꝑat atua
In serant᷑ fructuose arbores. ł gẽmis. ł surtulis u ꝑuo pꝰ
tẽꝑe laboris indulcia poma deteepas apũ fab̾care aluea¬

Expanded text:
raepares ? uel fiscellam texe iunco uel canistrum lentis plecte uiminibus, sariatur humus, areolae aequo limite diuidantur; in quibus cum holerum iacta fuerint semina uel plantae per ordinem positae, aquae ducantur inriguae, ut pulcherrimorum uersuum spectator adsistas: ecce supercilio cliuosi tramitis undam elicit, illa cadens raucum per leuia murmur saxa ciet scatebrisque arentia temperat arua. inserantur infructuosae arbores uel gemmis uel surculis, ut paruo post tempore laboris tui dulcia poma decerpas. apum fab
Abbreviated transcription (Latin):
tuus dabit tͥ. in habitare illic dicentes. eamus.
i seruiamꝰ diis alienis. quos ñ nostis. int̾ficiens ne¬
cabis om̃s qui sũt inciuitate cede gladii ⁊ incendes
tiuitatẽ igni. Et erit snĩ habita clo inet̾nũ. ũ reedifi¬
i dabit tͥ misciłiam. ⁊ miserebit᷑ tiu. ⁊ multiplicabit
te. si audteris uocẽ c̾iũ c̃ei tui. ⁊ obseruaũis p̾cepta
eius. suiꝰ p̃cepti ⁊ uigons memor mathathias: int̾fe¬
cit eũ qui ad arã sacͥficaturꝰ accesserat. Qd̾̃ si añ aduẽ¬
tũ xͥ cͥca dm̃ colendũ ⁊ idola sꝑuenda ħ p̃cepta ser¬
uata sũt qͣntomag̾ ꝓtͦ adueniũ xͥ seruanda sunt:¬
qũ ille ueniens ni ũbis nos hoitatus sit. s ⁊̃ feĩs. tẽ¬

Expanded text:
tuus dat tibi inhabitare illic, dicentes: eamus et seruiamus diis aliis, quos non nostis: interficiens necabis omnes quiqui sunt in ciuitate caede gladii et incendes ciuitatem igni et erit sine habitaculo, non aedifiet dabit tibi misericordiam et miserebitur tui et multiplicabit te, si audieris uocem Domini Dei tui et obseruaueris praecepta eius. cuius praecepti et uigoris memor Mathathias interfecit eum qui ad aram sacrificaturus accesserat. quodsi ante adueti circa Deum colendum et idola spernenda haec praecepta seruata sunt, quanto magis post aduentum Christi seruanda sunt,o ille ueniens non uerbis nos hortatus sit sed et
Abbreviated transcription (Latin):
aspetii qͥ appecit᷑ ⁊ appetit cõcupiscentia feminar᷑.
nec dicatis uos hr̃e aĩos pudicos: si habetis otulos un¬
tis corda nũtiant impud̾iea: ⁊ scãm cõcupiscenciam
carnis alt̾utro delectant᷑ aidore: ĩ uitactis ab ĩmun¬
da uiolatione conꝑib fugit castitas ip̃a de moubus.

Expanded text:
appetitur et appetit concupiscentia feminarum. Nec dicatis vos habere animos pudicos, si habeatis oculos imtuo, corda nuntiant impudica, et secundum concupiscentiam carnis alterutro delectantur ardore; etiam intactis ab immunda violatione corporibus, fugit castitas ipsa de moribus.
Abbreviated transcription (Latin):
ostrates tam mares qmͣ femne. non ligaturam
aureã uł argenteã. aut ex quolibet metallo cõpo¬
sitã. qñ nupcialia federa contrahunt. incapitib defe¬
runt. s pͦt sponsalia fecdera que futtirar sut nupuar
ꝓmissio. fed̾a qͦ. cousensu eoiũ qui hec contħunt ⁊ hoꝵ¬
inquorũ potestate sũt celebrant᷑. ⁊ ptͦqmͣ arris spon¬
saui gͥ sponsus ꝑdigitũ fidei auulo insignitã despõ¬
d̾it cdõtemiq utq platitã sponsus ei cũ scpto pactũ
ħ continẽte corã inuitatis ab utqͣ ꝑte tradidit. aut¬
s mox aut apto tp̃r. ue uidelicet añ tp̃s lege diffinit᷑
tale quid fat̾e p̃sumant. ambo ad nupcialia fed̾a ꝑ¬
ducant᷑. ⁊ pͥmũ ineccłia dñi cũ oblanonib qͣs offr̾e de¬
bent deo. ꝑ sac̾clotis manũ inerclia statuant᷑ siq dem̃
bñcdictionẽ ⁊ uelam̃ celeste suscipiant. Hec sũt int̾

Expanded text:
ostrates, tam mares quam feminae, non ligaturam auream vel argenteam, aut ex quolibet metallo compositam, quando nuptialia foedera contrahunt, in capitibus deferunt; sed post sponsalia, quae futurarum sunt nuptiarum promissio, foedera quoque consensu eorum arrhis sponsam sibi sponsus per digitum fidei a se annulo insignitum desponderit, dotemque utrique placitam sponsus ei cum scripto pactum hoc continente coram invitatis ab utraque parte tradiderit, aut mox aut apto tempore, ne videlicet ante tempus lege definitum tale quid fieri perducuntur. Et primum in ecclesiam Domini cum oblationibus, quas offerre debent Deo, per sacerdotis manum statuuntur, sicque demum benedictionem et velamen coeleste suscipiunt. V.
Abbreviated transcription (Latin):
suo cõtemptu. ⁊̃ sua contumania fanente auctoritate
sita excusatione festiues. qͣtimis seruata rusticia ħ
quib accusaris ⁊ cognosc̾e ⁊ fuure scłm canonica ĩ¬
sticuta xp̃o reuelante possimꝰ Ita ã fac ut adueniẽ¬
dũ ampluis iam moias ñ ingeras. nec magis iꝑ̃a te
absencia obuotiũ his que dũt assignet. ⁊ qͥnis i te ħ
res ñ solũ ꝓpt̾ p̃ticta cͥmina que purgare subt̾fu

Expanded text:
suo contemptu et contumacia faciente, auctoritate sita excusatione festines, quatenus servata justitia, haec de quibus accusaris cognoscere et finire secundum canonica instituta, Christo revelante, possimus. Ita autem fac ut ad veniendum amplius jam moras non ingeras, nec ipsa te absentia obnoxium his, quae dicuntur, assignet, et nos in te haec res non solum propter dicta crimina, quae purgare subterfu
Abbreviated transcription (Latin):
lachitane eccłie antistiris ad nos
oblata p̃catio est: asserentis antiꝗ̃ eitsdẽ urbis par¬
rochiã militaris qͦndã hostilitatis discͥruine fuisse
derisam.⁊ ex ꝑte aliqua ab ecclis abstigitane etib¬
tane atq: agauensis urbiũ et̃ retentã. ꝓqua re pla¬
tuit ut om̃is parrochia ꝗͣ antiqua dicione añ mi¬
litarẽ hostilitatẽ retinuisse eccliam suam quisqͥs

Expanded text:
lacitanae Ecclesiae antistitis ad nos oblata precatio est asserentis antiquam ejusdem urbis parochiam militaris quondam hostilitatis discrimine fuisse descissam et ex parte aliqua ab ecclesiis Astigitanae, Eliberitanae atque Egabrensis urbium esse retentam. Pro qua re placuit ut omnis parochia quae ab antiqua ditione ante militarem hostilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
diacones uit̃ statuta patrũ exig̾e. aut suꝑposita in
ciat ut uniũse sͥ oues cõmisse. a se maxime alant᷑.
atq uniecessitatib adiuuent᷑ ñ illicitis exactionib
oppͥmant᷑. quia dñs pasc̾e ⁊ doc̃e nos docuit. ⁊ omnib
ministrare sĩ t̾renis lucris. ⁊ auariciis delectari. tẽ¬

Expanded text:
iones ultra statuta Patrum exigere, aut superposita in ciat, ut universae sibi oves commissae a se maxime alantur, atque in necessitatibus adjuventur, non illicitis exactionibus opprimantur, quia Dominus pascere et docere nos docuit et omnibus ministrare, non terrenis lucris
Abbreviated transcription (Latin):
uerire putat illũ cui uiram̃tũ defert. ausit reus
ꝑturis nisi seruaiũit quod uirasse credit᷑. De hoc ita
scribit isidonis sententiar̃. ł .ii.

Expanded text:
enire putat illum, cui juramentum adfert, an sit reus perjurii, nisi servaverit quod jurasse creditur. De hoc ita scribit Isidorus Sententiarum lib. II
Abbreviated transcription (Latin):
oc uidet᷑ dit̾e peccare horuiẽ. quo
andiente iirat aliquis falsũ ⁊ scit eũ falsũ iura¬
re ⁊ tatet. Tunc ã scit si enis rei de qua nirat᷑ testis fu¬
it. aut uicdens aut conseius fint .i. aliquo mͦ cogno¬
uit. aut ocuł suis conspexit. aut ille ip̃e qͥ iurat
indicauit illi. ita enĩ potuit eẽ consinis. S int̾ ta¬
morẽ huitis peccati. ⁊ timorẽ huius ꝓditionis. horg¬
minũ ñ paria existit plerũq temptatio. Possumꝰ
eni paratũ ad ꝑitiriũ admonendo uł ꝓhibendo a
tam graui peccato reuocare. s si ñ audierit. ⁊ coram
nob̾ de re qm̃ nouimꝰ falsũ uirau̾it uitt̃ ꝓdendus

Expanded text:
oc videtur dicere: peccare hominem, quo audiente jurat aliquis falsum, et scit eum falsum jurare, et tacet. Tunc autem scit, si ei rei de qua juratur testis fuit, aut videns, aut conscius fuit, id est aliquo modo cognovit, aut oculis suis conspexit, aut ille ipse qui jurat illi indicavit: ita enim potuit esse conscius. Sed inter timorem huius peccati et timorem proditionis hominum non parua existit plerumque tentatio. possumus enim paratum ad periurium admonendo uel prohibendo a tam graui peccato reuocare; sed si non audierit et coram nobis de re quam nouimus falsum iurauerit, utrum prodendus
Abbreviated transcription (Latin):
siquos adult̾os. siquos fures uł aliis prauis
actib stud̾e cognoscitis. dm̃ deoiũ correctione pla-¬
tare festiuate. ut ꝑ uos flagellũ ꝑfidar̃ gentium
qd̾ qͣntũ uidemꝰ admultar᷑ nationũ uindictas ex¬
titatũ est non inducat. ħe si quod ñ tredimus
diuine ultionis iraiundia celeratoꝵ fu̾it actione
cõmota. belli pestis int̾imat. quos delinquñtes ad
rectitudinis uiã dĩ p̾cepta ñ reuotant. Idem ge

Expanded text:
fures vel aliis pravis actibus studere cognoscitis, Deum de eorum correctione placare festinate, ut super vos flagellum perfidarum gentium, quod, quantum videmus, ad multarum nationum vindictam excitatum est, non inducat; ne si, quod non credimus, divinae ultionis iracundia sceleratorum fuerit actione commota, belli pestis interimat quos delinquentes ad rectitudinis viam Dei praecepta non revocant. Nece
Abbreviated transcription (Latin):
ntm̃. marinũq: ad litus clescend̾e dec̃uimꝰ. ⁊ egressi su¬
cire uos oportet quod nũꝗͣ aliquib nr̃os adiutor.
homines sinimus mniricis oppͥmi. s si necessitas
illa incurrerit: p̃senuialit̾ uĩndicamꝰ. quia nr̃i gͣgis
ĩ omnib ultores eẽ debemꝰ p̃cipui ad uitores. tem ex

Expanded text:
imus, et egressi sucire vos oportet, quod nunquam ab aliquibus nostros homines sinimus opprimi; sed si necessitas illis incurrerit, praesentialiter vindicamus; quia nostri gregis in omnibus ultores esse debemus et praecipui adjutores. XI. AD
Abbreviated transcription (Latin):
plõs uocasset ũbo solo: paulum eccłie sue postea mag¬
nũ elificatorẽ. s horrendũ añ ea uastatorẽ ñ solũ no¬
ce cõpescuit. u̾m eciã potestate ꝓstiauit. atq infide¬
litatis tenebris seruientẽ ad desid̾andũ lum̃ cordisu¬
sinrgeret. pͥus cecitate corꝑis ꝑcussit. Si pena illa nõ
eẽt: ñ ab ea pt᷑mod̾ sanaret᷑. Et qũ aꝑtis ocuł nich
uidebat. si eos saluos hab̃et: ñ adimpositionẽ ma
mare consu ei̾unt. lib̃m ẽ credere. uł ñ credere. cui
rauit. ⁊ quẽ maior timoi cõpulit ad caritatẽ. eiꝰ ꝑ¬
fecta aritas foras mitit timorẽ. Cur gͦ ñ cogeret
eccłia ꝑditos filios ut redirent:¬

Expanded text:
o uocasset. Paulum. prius Saulum. ecclesiae suae postea magnum aedificatorem sed horrendum antea uastatorem, non sola uoce compescuit. uerum etiam potestate prostrauit atque, ut infidelitatis tenebris saeuientecaecitate percussit. si poena illa non esset, non ab ea postmodum sanaretur et, quando apertis oculis nihil uidebat, si eos saluos haberet, non ad inpositionem manmare consuerunt: \'Liberum est credere uel non credere: cui rauit et, quem maior timor compulit ad caritatem, eiufecta caritas foras mittit timorem. Cur ergo non cogeret ecclesia perditos filios, ut redirent
Abbreviated transcription (Latin):
cilio. ut millus monachorũ ꝓ lucro t̾rens drues¬
q̃e monast̾io gc̾ire nefandissimo ausu p̾sumat. neq.
penitecia dare .n. filiũ de baptismo acciꝑe. N. bap̃n¬
rare. ni ntfirimi uisitare. n moituũ sepelire. n ad
ecclłami scłarẽ tͣnfire. n quib tumq negotiis sese im

Expanded text:
ilio ut nullus monacorum pro lucroterreno de monasterio exire nefandissimo ausu presumat, neque penitentiam dare, neque filium de baptismo accipere, neque baptizare, neque infirmum visitare, neque mortuum sepelire, neque ad ecclesiam secularem transire, neq
Abbreviated transcription (Latin):
gat uiciancda adsuũ deceptorẽ. ⁊ acthuc eã ꝑgentem
aniissa at destructa: absit. hĩc ecroi. ⁊ hinic potius
amoneam᷑ ita amitti corpis sc̃itatẽ: ⁊̃ utacto corpeqd̾.¬
lucreciã matͦnã uobilẽ. uet̾emq tomanã puditinie
bissum iunenis marito collatino ⁊ ppinqͦ bruto. uiriᷤ
clarissimis ⁊ forcissimis incdicauit. eosq ad ũclictam
cõtixit. Deĩ bdli inle comisi selis egra arq ĩpaties

Expanded text:
 adhuc eam pergentem amissa atque destructa? Absit hic error! et hinc potius admoneamur, ita non amitti corporis sanctitatem manente certe matronam nobilem veteremque Romanam pudicitiae bissimi juvenis marito Collatino et propinquo Bruto, viris clarissimis et fortissimis, indicavit, eosque ad vindictam constrinxit. D
Abbreviated transcription (Latin):
nõ. si casta mulier ĩn
se ꝑemit. Quid dm̃s actult̾a hec an castadicenda ÷:
Quis in hant contͦũsiã laborabit: og̾gie quidã ex
hoc ⁊ u̾asut̾ clamansaiti Muabile dictu. duo fiũ̾it.
iadult̾iũ unus cõmisit. Splendidissime atq u̾issi¬
me. intuens eñ indiuł corꝑũ cõmixtionẽ unius ĩ¬
qͥnantissiiã cupic̾itatẽ. untus castissimã uolũtatẽ.

Expanded text:
i in peremit. Quid dicemus? Adultera haec, an casta dicenda est? Quis in hac controversia laborabit? Egregie quidam ex hoc, et veraciter declamans ait: Mirabile dictu! duo fuerunt, et adulterium unus commisit. Splendide atque verissime. Intuens enim in duum corporum commissione unius inquinatissimam cupiditat
Abbreviated transcription (Latin):
aliena libido: metuit᷑. Non polluet: sialiena erit. Si
ã polluet: ñ aliena erit. s cum pudititta uirtꝰ sit aĩ:ꝑ¬
potuis qͣlb mala tołare. quiͣ mals cõsentire decernat᷑
ne fiat. s tm̃ qd anniuat m̃te. ł renuat. qͥs eancdeᷤ sauas
.s. m̃te putau̾it se ꝑdere pudititiã. si forte in hpp̾hensa

Expanded text:
aliena libido, metuitur? Non polluet, si aliena erit; si autem polluet, aliena non erit. Sed, cum pudicitia virtus sit apotius quaelibet mala tolerare, quam malo consentire decernat, ne fiat, sed tantum quid annuat mente vel renuat: quis tandem sana mente putaverit, se perdere pudicitiam, si for
Abbreviated transcription (Latin):
omne stupr̃: adult̾ũ est. nec uiro licet quod mu¬
lieri ñ licet. eactem a uiro que ab uxore: debet᷑ castimo¬
nia. Quicqͥdinea que ñ sit legutima uxor cõmissũ
laq̃um incidas ⁊ tũ aliena muliere delinqͣs. Tolerabiliꝰ
hoc solum est adult̾ium. tuinaliena peccare comuge: sed
ouine qđ ũ ht̃ potestatẽ comugii. tñ lotus iste docet grauiꝰ¬
et̃ uͥ sicelebrati corungii uira tem̾ant᷑. ⁊uxoris pucdor sol¬
uit᷑. Iõq. cum p̾tenderet abimelech quod uxorẽ alienã eẽ
ignorau̾̃it: ⁊ qmͣ soroerẽ suam ip̃e uir dix̾it. Respondit
sognosciꝰ uelud p̾sulẽ custodẽq eẽ cõiugii dm̃. ẽuiꝰ¬

Expanded text:
Omne stuprum adulterium est, nec viro licet quod mulieri non licet. Eadem a viro, quae ab uxore debetur castimonia. Quidquid in eam quae non sit legitima uxor, commissum laqueum incidas, et cum aliena muliere delinquas. Et post pauhoc solum est adulterium, cum aliena peccare conjuge, sed omne, quod non habet potestatem conjugii. Tamen locus iste docet, gravie, ubi celebrati conjugii jura temerantur, et uxoris pudor solvitur. Ideoque, quum praetenderet Abimelech, quod uxorem alienam esse ignoraverit, quam sororem esse vir ipse suam dixerit, respondit Cognoscimus velut praesulem custodemque conjugii esse Deu
Abbreviated transcription (Latin):
uino uł frum̃to accipiat. quod m̃candi cã temꝑe
statuto dec̾tũ fu̾it uenũdare. Cet̾m si spẽm ñ ha¬
buit necessariã ipm quod dedit sine ullo augm̃to
ilius attipiat plusq̃ comodaiit.

Expanded text:
quod mercandi causa tempore statuto decretum fuerit venundari. Ceterum, si speciem non habuerit necessarium, ipsum, quod dedit, sine ullo augmento ccipiat plus quam commodavit.
Abbreviated transcription (Latin):
auab inferre ñ p̾sumat. s ad maiorũ ep̃orũ sino-¬
dũ se se conũtat. ⁊ que se putat hr̃e iusta: meorũ cõ¬
cilio alleget. atq ab his de se ex pectet que fu̾it depin-¬
 ta suĩa. Quod si deficiens pusillammitate hoc no¬
lam uemiã hab̾e. n lotum ulliꝰ assertionis sue nͨ sp̃e
recipiendi gradus habeat infuturũ. Item exconti

Expanded text:
e non praesumat, sed ad majorem episcoporum synodum sese convertat, et quae se putat habere, justa in eorum concilio alleget, atque ab his de se exspectet quae fuerit deprompta sententia. Quod si deficiens pusillanimitate hoc nolam veniam habeat, neque locum illius assertionis suae, nec spem recipiendi gradus habeat in futurum. XI
Abbreviated transcription (Latin):
si quispiam decipiat fideuissorẽ suũ atq ille ꝓ isto
suppliciũ legntimũ luat. nec tñ omnis qui cã aliene ⁊
ñ impetͣuit int̾imat. Quoͥd si filius timens patͥs pia
ub̃ precipitio ꝑeat. Quod si alus homine lib̾ato rł
ne alius lib̾et᷑ sibi ip̃i mortẽ inferat: Nũ ꝓpt̾ isto̾sa¬
lienar̃ mortiũ causas aut sceleri consentiendũ ẽ. aut
uindicta pexcati que ñ fit nocendi s corrigendi stu¬
cũ accidunt: debemꝰ eis humanũ dolorẽ. ñ ꝓpt̾ illa ne
accid̾ant: recte factorũ repͥmamus uoluntatẽ. Iter
Quod sat̾ciotes esficere docendo ñ ualent: dis

Expanded text:
si quisquam decipiat fideiussorem suum atque ille pro isto supplicium legitimum luat. nec tamen omnis, qui causa alienae on impetraverit, interimat? Quid si filius timens patris pia verbera praecipitio pereat? Quid si alius homine liberato, vel ne alius liberetur, sibi ipse mortem inferat? Num propter istas alienarum mortium causas aut sceleri consentiendum est, aut vindicta peccati, quae non fit nocendi, sed corrigendi stuquum accidunt, debemus eis humanum dolorem, non propter illa, ne accidant, recte factorum reprimere voluntatem . Quod sacerdotes efficere docendo non valent; dis
Abbreviated transcription (Latin):
ndẽco eam cdimitt̾e m̃cdatii falsitate molit᷑. quod si mulier
septima mariui ꝓpiquorũ tactis saurostĩs euanglis u¬
renirando dicat ut nũꝙ̃ ꝑ cõmixtionẽ carnis c̃unti:
una caio esfercti fuissent. Cunc uidet᷑ mulierem scl̃as pos¬
se uuptias conteahe. humanũ dͥito pp̃ uifirmitatt̃ carus.

Expanded text:
mendacii falsitate molitur. Quod si mulier septima manu propinquorum tactis sacrosanctis reliquiis, jurejurando dicat, ut nunquam per commistionem carnis conjuncti una caro effecti fuissent; tunc videtur mulierem secundas posse
Abbreviated transcription (Latin):
habet᷑ aliqua. ut uiri & femine cõuinctio. lib̃orum
succepio. & puerorũ ectucatio. cõmunis om̃iũ posses¬
sio. &. om̃iũ una lib̾tas. acquisitio eorũ. q̃ celo t̾ra ma¬
riq capiunt᷑. Item deposite rei. ł comodate pecunte
restitutio. muolentie ꝑium repulsio. Nam ħ aut si
quid huic simile ẽ. numqm᷑ iuistum. s natutale equũq¬

Expanded text:
tio, liberorum susceptio et educatio, communis omnium possessio et omnium una libertas, acquisitio eorum que celo, terra marique capiuntur. Item deposite rei vel commodate pecunie restitutio, violentie per vim repulsio. Nam hoc, ac si quid huic simile est, nunquam iniustum, sed naturale et eq
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ illa .qͣi.xx.iii. milia hominũ. Ecce qui uitã om̃iũ ce̾ tum
sua morte peciit pautorũ uitã gladio excuxit. Innis ar¬
sit igne amoris. foris accensus relo seu̾itanis. tanta fuit
pietas. ut se ꝓillis coram dño morti offerre non dubicet.
tanta seu̾itas ut eos quos diuinitꝰ feriri tunuerat: ip̃e
iudicii gladio feriret. Sic amauit ᷑ quib p̾fuit: ut ꝓ
eis nec sibi part̾et. ⁊ tũ delinquentes sic ꝑsetutꝰ ẽ qͦs ama¬
Imirabilis cam̃ pͥ ap̃ ppłm gladiis allegauit. Intꝰ amãs
diuine ire supplicando obsticit: foris seuiens ⁊ culpã
rex cͥcumstante ex̾titu. eram tñ m̾entiũ consolator. Sede¬
re quippe cͥcumstante ex̾citu. ugor ẽ distipline segimi¬
iis. Merentiũ uͦ corda consolari: nust̾iũ piecatis. dem.¬

Expanded text:
inti tria millia hominum . Ecce qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit igne amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta severitas, ut eos quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret; et tamen delinquentes sic persecutus est, quos amam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans divinae irae supplicando obstitit, foris saeviens culpam rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. Sedere quippe circumstante exercitu, vigor est ac disciplina regiminis; moerentium vero corda consolari, ministerium pietatis. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Dmũcce me ut irascat᷑ furor ms̃ contͣ eos. ⁊ deleam
eos fauamq te ingentẽ magnã. Ille semel ⁊ it̾m ꝓpopłõ
cui p̾erat obicẽ se adimpetũ dĩ irascentis opponensait¬
ͥ aut dinuite eis hanc noxã. aut si ñ faus dele me de li¬
culpas pensemus qͣnto delo rectitudinis accendat᷑. Mox

Expanded text:
s contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam, ille semel et iterum pro populo, cui praeerat, obicem se ad impetum Dei irascentis opponens ait: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele me de liculpas pensemus quanto zelo rectitudinis accendatur. Mox
Abbreviated transcription (Latin):
cia ad cõcoidiã reuocari ualeat: breuit̾ inspitiamꝰ.
Suit᷑ quidã qs ñ adiũ cͥminis s timor uilitatis. ⁊ amiᷤᷤ¬
sio ꝓpͥi gͣlus. ⁊ ambicio celsioris adpenitẽciã cogit.
hos sairi canones irreghensibilit̾ deiciunt. quia qͥ
simulatione penitentie ł affectanone honoris. a dõ

Expanded text:
iter inspiciamus. Sunt quidam, quos non odium criminis, sed timor vilitatis et amissio proprii gradus et ambitio celsioris ad poenitentiam cogit. Hos sacri canones irrecuperabiliter dejiciunt, quia qui simulatione poenitentiae vel affectatione honoris a Deo n
Abbreviated transcription (Latin):
monacho epm̃ facit. uelud legntimus ħes pat̾nam
q̃ heditatẽ pꝰtea uire uendicandi potestatẽ habeat.
S quiequid ad quisierit uł habe uisus fu̾it: mo¬
uendicent. sac̾clotes qd̾ p̃cipiunt canones .i. mo¬
nachos ad comĩsati onẽ scãm p̾mon̾e. abbates aliaꝙ
officia institũe. atq exͣ regłam acta corrig̃e. Qnod si

Expanded text:
monacho episcopum facit, velut legitimus heres paternam sibi hereditatem postea jure vendicandi potestatem habeat; sed quicquid acquisierat, vel habere visus fuerat, movindicent sacerdotes quod praecipiunt canones: id est monachos ad conversationem sanctam praemonere, abbates aliaque officia instituere, atque extra regulam acta corrigere. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eũ. Et u̾m ⁊ lotutꝰ ẽ dñs ad moysen dicens. accipe le¬
uitas de medio filioiũ isrł ⁊purificab̾ eos ⁊ ita facies
eis purificationẽ eoiũ cͥcũsꝑges eos aq̃ pͣnficatõnis. Et
it̾m aqͣ sꝑsionis purificatio ẽ. uñ aparet asꝑsionẽ
omĩa ⁊ cõsũmari. ⁊ ꝑfici posse maiestatẽ dm̃ ⁊ ficdei u̾i¬

Expanded text:
erum: et locutus est Dominus ad Moysen dicens: accipe Leuitas de medio filiorum Israel, et purificabis eos. et ita facies eis purificationem eorum. circumsparges eos aquam purificationis. et iterum: aqua asparsionis purificatio est. unde apparet asparsionem omnia et consummari ac perfici posse maiestate Domini et fidei ueri
Abbreviated transcription (Latin):
ciã ꝑtinacẽ. ⁊ usq ad aquã salutarẽ uałe. inbaptõ uͦ:
om̃s neqͥtie sue uires auntt̾e. Qd̾ exemplũ t̾nimꝰ ĩ rege
pharaone qͥĩdu luctatꝰ. ⁊ insua ꝑfidia demoratꝰ tã
diu resist̾e potuit. ⁊ p̾ualere donee ad aqm̃ ueniret. qͦ
c̃ uenisset: uictꝰ ẽ ⁊ extinctꝰ. :. Mare ã illud sacm̃tũ bap¬
t̾i fuisse declarat bcatꝰ paulꝰ aplc̃ dicens. Nolo .n. uos

Expanded text:
usque ad aquam salutarem ualere, in baptismo uero omne nequitiae suae uirus amittere. quod exemplum cernimus in rege Pharaone, qui diu reluctatus et in sua perfidia demoratus tam diu resistere potuit et praeualere donec ad aquam ueniret: quo cum uenisset, et uictus est et extinctus. mare autem illud sacramentum baptismi fuisse de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ fraudis ȩc̾teat. Cũ tñ ad aqm̃ salutarẽ. atir. ad bapt̾i scifica¬
tionẽ uenit᷑ scue debemꝰ ⁊ confid̾e quia illic diabolus op¬
s pͥmit᷑ ⁊ homo cdicatus deo diuitia indulgentia lib̾at᷑. sit̃

Expanded text:
s exerceat. cum tamen ad aquam salutarem adque ad baptismi sanctificationem uenitur, scire debemus et fidere quia illic diabolus opprimitur et homo dicatus Deo diuina indulgentia liberatur. nam
Abbreviated transcription (Latin):
utilitan lib̾e possit uatare. Sicq aliud ẽ suffragiũ
ab hoĩe tãꝗͣ a ninuistro iusticie postulare. ut mala
uoluntas adũsantiũ eiꝰ ministio careat effectu:
⁊ bonoiũ uolũtas eius suffragio somat᷑ effectũ.
aliuid spem suã a deo inhominẽ tuferre. ut ad

Expanded text:
utilitati libere possit vacare. Sicque aliud est suffragium ab homine, tamquam a ministro iustitie postulare, ut mala voluntas adversantium eius ministerio careat effectu et bonorum voluntas eius suffragio sortiatur effectum; aliud spem suam a deo in hominem transferre, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
psbit̾oium in sua parrochia agat. ñ baptixet. nec qͥc¬
stipeudiũ colunt᷑ decimas sͥ ietineant᷑. Si em decime
a ppꝰ filiis leui redaebant᷑ ꝓminiftio quo dño deseru¬
ebant intab̾nacło offerendo sacͥficia. ⁊ holo causta ꝓ pp̾
patet quod ionachi de ꝓpͥis p̾diis ñ mag̾ quiͣ alii sa
siue p̃tio sint empta. siue ꝓsalute animar̃ oblata.
añꝗͣ nuus eorsĩ uenirent. bapusinalib eccłiis. siue
quib: libet aliis pͥmicias ⁊ decimas ꝑsoluebant. Ille

Expanded text:
sbyterorum in sua parochia agat, non baptizet, nec quicstipendium coluntur, decimas sibi retineant. Si enim decimae a populo filiis Levi reddebantur pro ministerio, quo Domino deserviebant in tabernaculo, offerendo sacrificia et holocausta pro populo, patet quod monachi de propriis praediis non magis quam alisive pretio sint empta sive pro salute animarum oblata, antequam in jus eorum venirent, baptismalibus ecclesiis sive quibuslibet aliis primitias et decimas persolvebant, illae
Abbreviated transcription (Latin):
btatem recedendi ab obsequo monast̾ii. s non ꝓhibent᷑
nãscisci lib̾tatem ꝓmouendi ad satros ordines. Pot̾ eñi
iuisatris ordinib constitutus monast̾i obsequiis ꝑpetuo
deseruire. ac sic seruus monast̾ii & lib̾catem adipisci &
tulo p̾fatẽ constitutionis: hec causa recddit᷑. Iniustũ ẽ
enĩ ut mouachis rurale opꝰ facientib serui eorũ ocio
toipeant. ac delitiis affluant. Quod autem serui eccłia¬
rũ quo nomine ⁊̃ monast̾ii seruos sig̾care intelligimꝰ
ad satre religionis ꝓpositum debeant assumi. auctorita

Expanded text:
 sed non prohibentur nancisci libertatem promovendi ad sacros ordines. Potest enim in sacris ordinibus constitutus monasterii obsequiis perpetuo deservire, ac sic servus monasterii et libertatem adipisci et tulo praefatae constitutionis haec causa redditur: Injustum est enim, ut monachis rurale opus facientibus servi eorum otio torpeant ac diliciis affluant. V Pars. Gratian. Quod autem servi ecclesiarum quo nomine etiam monasterii servos significari intelligimus ad sacrae religionis propositum deb
Abbreviated transcription (Latin):
quod iurat᷑ aliqũ uittosũ. ñ natura sui. s excausis
exͣ uenientib. Ueluti cũ aliquis pt᷑ uotũ castitanᷤᷤ
uirat alicui se habitur̃ eã incõuigẽ. Comuge̾ nãq
hab̾e inseipm̃ malũ eͣ. tñ huic ex uoto ꝑitiosũ
dui. Ex mͦ iuranditc̃ ẽ illititũ uiram̃tũ. qñ incon¬
sidate. ⁊ incͥtũ pecte aliquid iurat᷑ quo uet corpat
nec spũalis salus adimit᷑ i sine quo utͣq. salus reꝑa¬
ri. ⁊ uta conseruari ualet. Ueluti cum aliquis a pa-¬
at. se neutrũ facturũ uiram̃to firmau̾it. Hoc quis ali¬
quib indeat᷑ rep̃hensibile. quia opus caritatis uira-¬
ĩto se ñ facturũ ꝓmisit: milla tñ auctoritate ser¬
uari ꝓhibet᷑. quia ⁊ sinũqmͣ clicatus tonsurã uł reli-¬

Expanded text:
quod juratur, aliquando vitiosum, non natura sui, sed ex causis extra venientibus; veluti quum aliquis post votum castitatis jurat alicui se habiturum eam in conjugem. Conjugem namque habere in se ipso malum non est: tamen huic ex voto perniciosum 6. Ex modo jurandi tunc est illicitum juramentum, quando inconsiderate et incircumspecte aliquid juratur, quo nec corporalis, nec spiritualis salus adimitur, et sine quo utraque salus reparari et vita conservari valet: veluti dum aliquis a paat, se neutrum facturum juramento firmaverit. Hoc, quamvis aliquibus videatur reprehensibile, quia opus caritatis juramento se non facturum promisit, nulla tamen auctoritate servari prohibetur, quia, etsi nunquam cl
Abbreviated transcription (Latin):
lia. uł reꝑari ñ ꝑmitens. ueluti cũ ininico ad paᷤ¬
cẽ ñ redire. indigenti miscd̾it̾ ñ subuenire. ista ꝑͥ¬
spicuã hñt inse inusticiã. ⁊ si iuram̃to firm̃t᷑. tñ
seruari ñ debent. Circa ħ itaq uiram̃ta intelligen-¬
da sunt que de illicitis uiram̃tis ñ obseruandis su-¬
pͣ statuta legunt᷑. Quisqͥs gͦ se iuram̃to firmau̾it
aliquid factur̃ quo uł corꝑat uł spũalis salus adi
mat᷑. uł sñ quo utͣq salus reꝑari uł conseruari non
possit: sidem ꝓmissam seruare ꝓhibet᷑. Quorũ ex¬
empla p̾misse auctoritates subictunt. dũ eũ qui hos¬
mtidiũ fat̾e. uł alim̃ta matͥ. ⁊ frĩb ñ subminstra¬

Expanded text:
lia; vel reparari non permittens, veluti cum inimico ad palia; vel reparari non permittens, veluti cum inimico ad pacem non redire, indigenti misericorditer non subvenire. Istaperspicuam habent in se iniustitiam et si iuramento firmentur, tamen servari non debent. Circa hec itaque iuramenta intelligenda sunt que de illicitis iuramentis non observandis, supra statuta leguntur. Quisque ergo iuramento firmaverit se aliqui factsalus reparari vel confirmari non possit, fidem promissam servare prohibetur; quorum exempla praemissae auctoritates subjiciunt, dum eum, qui homicidium facere, vel alimenta matri et fratribus non subministra