comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recitaret. si ea sicut oportuerat cogitar&⁊
Iẽẽ. extra regnũ dĩ. quas esse dñs dix̃ indomo patris
sui: si uis. ee̾. catholicus Nonenĩ ait sicut hoc testimo¬
niũ ipse posuisti. multȩ mansiones sunt apud patrẽ
meũ Qđ si ita dixisset: ñ alibi essent intelligendȩ quã¬
indomo patris eiꝰ. Sed aꝑte ait. in domo patris mei mansi¬
ones multȩ sunt. Quis itaq audeat aliquas partes domꝰ
dĩ separare a regno dĩ. ut cũ reges t̾rȩ ñ tantũ in do¬
mo sua nec tantũ in patria sua. sed longe lateq etiam
transmare regnare inueniant᷑. rex qui fecit cȩlũ &
t̾rã nec in tota domo sua regnare dicatur Sed forte
dicas. omĩa quidẽ ꝑtinere ad dĩ regnũ. qr regnat
in cęlis. regnat in t̾ris. in abyssis in parady so.¬
in inferno Ubi enĩ ñ regnat. cuiꝰ ubiq sũma pote¬
stas est. Sed aliud esse regnũ cȩlorũ quo fas non
est accedere nisi lauacro regenerationis ablutos.

Expanded text:
recitaret, si ea, sicut oportuerat, cogitaretrecitaret, si ea, sicut oportuerat, cogitaretesse extra regnum Dei, quas esse Dominus dixit in domo Patris sui » , si vis esse catholicus. Non enim ait, sicut hoc testimonium ipse posuisti, Multae mansiones sunt apud Patrem meum; quod si ita dixisset, non alibi essent intelligendae quadomo Patris ejus: sed aperte ait, In domo Patris mei mansiones multae sunt . Quis itaque audeat aliquas partes domus Dei separare a regno Dei; ut cum reges terrae non tantum in domo sua, nec tantum in patria sua, sed longe, lateque etiam trans mare regnare inveniantur; rex qui fecit coelum et terram nec in tota domo sua regnare dicatur? 16. Sed forte dicas, omnia quidem pertinere ad Dei regnum, quia regnat in coelis, regnat in terris, in abyssis, in paradin inferno – ubi enim non regnat, cuius ubique summa potestas est? —, sed aliud esse regnum caelorum, quo fas non est accedere nisi lauacro regenerationis ablutos
Abbreviated transcription (Latin):
paruulis ante quã baptizent᷑ morientib e̾ẽ. dictũ. ip
si scõ lauacro intolerabilẽ facit in iuriã. si paruulus
qui baptitatꝰ rapi poterat. ꝓptea priꝰ rapit᷑ ne malicia
mutet illiꝰ intellectũ. aut ne fictio decipiat animã eiꝰ.
quasi in eodẽ baptismo hȩc. ẽẽ. malicia credat᷑ & fictio.
qua in peiꝰ mutet᷑ & decipiat᷑. si ñ ante rapiat᷑. Deinde
qm̃ placita erat dõ anima eiꝰ ꝓꝑauit de medio iniqͥtatis
illũ educere. ita ut nec paululũ remora ret᷑ ut qͦd in eo
p̾destinarat impleret. Sed contra suã prȩdestinationẽ
facere maluit. tanquã festinans ne qͦd ei placuerat in
non baptitato ext̾minaret᷑ inbaptismo. Tanquã mori¬
turꝰ infans ibi ꝑeat. qͦ currendũ est cũ illo ne peat. Quis
gͦ hȩc uerba sc̾ripta in libro sapientiȩ. de paruulis sine
baptismate mortus dicta. ẽẽ. crederꝵ. dicer&. scrib&.

Expanded text:
paruulis antequam baptizentur morientibus esse dictum. ipsi paruulis antequam baptizentur morientibus esse dictum. ipsi sacrosancto lauacro intolerabilem facit iniuriam, si paruulus, qui baptizatus rapi poterat. propterea prius rapitur, ne malitia mutet illius intellectum aut nc fictio decipiat animam eius; quasi in eodem baptismo haec esse malitia credatur et fictio qua in peius mutetur et decipiatur, si non ante rapiatur. deinde qillum educere, ita ut nec paululum remoraretur, ut quod in eo praedestinarat, impleret: sed contra suam praedestinationem facere maluit tanquam festinans, ne quod ei placuerat in non baptizato, exterminaretur in Baptismo: tanquam moriturus infans ibi pereat, quo currendum est cum illo ne pereat. Quis ergo haec verba scripta in libro Sapientiae, de parvulis sine Baptismate mortuis dicta esse crederet, diceret, scriberet,
Abbreviated transcription (Latin):
sentis. ante quã ad eũ ꝑueniant prȩueniunt᷑ occiduo.
& prȩdestinar& ds̃ qͥd futurũ non fuisse presciuit
Aut hoc futurũ fuisse nesciuit. ut eiꝰ aut prȩdesti¬
natio frustraret᷑. aut prȩscientia falleretur:Ui¬
des quanta hinc dici possent. nisi qͦd paulo antedixi
tenerẽ. ut hinc te breuit̾ ad monerẽ: Noli creden¬
Noli credere
nec dicere nec docere. de infantib qui priusquã renas¬
cant᷑ in xp̃o prȩueniunt᷑ occiduo scriptũ esse. raptꝰ est
ne malicia mutet illiꝰ intellectũ aut ne fictio decipiat
animã eiꝰ ꝓpt̾ hoc ꝓꝑauit de medio in iquitatis illũ
educere. placita eni erat dõ anima eiꝰ. & consũmatꝰ
in breui expleuit tẽpora longa: si uis. ẽẽ. catholicus
Hoc enĩ ad illos omino ñ ꝑtinet. sed ad eos potiꝰ qͥbaptizati
& pie uiuentes duñ ꝑmittunt᷑ hic uiuere. ñ annis sed
sapientiȩ grã consũ mati. Iste uͦ error qͦ putat᷑ hoc de

Expanded text:
 antequam ad eum perveniant, praeveniuntur occiduo, et praedestinaret Deus quod futurum non fuisse praescivit, aut hoc futurum non fuisse nescivit, ut ejus aut praedestinatio frustraretur, aut praescientia falleretur? Vides quanta hinc dici possent, nisi quod paulo ante dixi tenerem, ut hinc te breviter admonerem. 14. Noli credere, nec dicere, nec docere, « De infantibus , qui priusquam renascantur in Christo, praeveniuntur occiduo, scriptum esse, Raptus est ne malitia mumedio iniquitatis illum e du cer e; pla cita enim erat deo anima cius, et: cons u mmatus in breui repleuit tempora longa ̒, si uis esse catholicus. hoc enim ad illos omnino non pertinet, sed ad eos potius, qui baptizati et pie uiuentes diu non permittuntur hic uiuere non annis, sed sapientiae gratia consummati. iste uero error, quo putatur hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ rimo te ipsũ tͥ ipsi extitisse contrariũ. ut hõ
qui paulo ante dixeras animã ꝑ carnẽ reparare
statũ ꝑ quã ꝑdiderat meritũ. ubi nullo modo
potest nisi bonũ meritũ intelligi. qͦd uisutiq
ꝑ carnẽ in baptismate reparari. rurfus eam
diceres inquinari meruisse ꝑcarnẽ. ubi iã ñ
potest bonũ sed malũ meritũ intelligi: ut gͦ id
omittã. ꝓr sus uł bonũ uł malũ meritũ credere

Expanded text:
proximo te ipsum tibi ipsi exstitisse contrarium, ut homo proximo te ipsum tibi ipsi exstitisse contrarium, ut homo qui paulo ante dixeras animam per carnem reparare statum per quam perdiderat meritum — ubi nullo modo potest nisi bonum meritum intellegi, quod uis utique per carnem in baptismate reparari —, rursus eam diceres inquir.ari meruisse per carnem — ubi iam non potest bonum, sed malum meritum intellegi —, ut ergo id omittam, prorsu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos tractatꝰ sui deuorasse iudiciũ. neq se posse ex hitc
aliqͥd det̾minare ꝓfessos Sed mͥ crede. satis suꝑq ui¬
det᷑ ab surdũ atq incongruũ rationi ut homo ipse
expers sui sit. aut is qͥ rerũ omiũ credit᷑ adeptꝰ ẽ̾ẽ. no¬
ticiã. sibi ipsi habeat᷑ ignotꝰ. Quid aut̃ differt homo
pecore si nescit de sua qualitate naturaq disqui rere
atq disserere. ut merito in illũ conueniat qͦd scriptũ
est. homo cũ esset in honore ñ intellexit. assimilatꝰ
.ẽ. ium̃tis & cõparatꝰ est eis: lã cũ ds̃ bonꝰ nichil
ñ ratione condiderit. ipsũq hominẽ. animal ra

Expanded text:
ipsos tractatus sui deuorasse iudicium neque se posse exhinc ipsos tractatus sui deuorasse iudicium neque se posse exhinc aliquid determinare professos. sed mihi, crede, satis superque uidetur absurdum atque incongruum rationi, ut homo ipse expers sui sit aut is, qui rerum omnium creditur adeptus esse notitiam, sibi ipsi habeatur ignotus. quid autem differt homo pecore, si nescit de sua qualitate naturaque disquirere atque disserere, ut merito in illum conueniat quod scriptum est: h o m o cum esset in honore, non intellexit; assimilatus s est ium entis et conp ar atus est eis? nam cum deus bonus nihil non ratione condiderit ipsumquehomin
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ datȩ sunt uł dant᷑ hominib ñ sũ ausus aliquid
de finire. qr fateor me nescire. Aiterũ. qͦd animã scire
me dixi sp̃m. ẽẽ. ñ corpꝰ. Sed in hoc altero. duo rep̃hen¬
disti. Unũ. qͦd ñ eã crederẽ corpus esse Alterũ. qͦd eam
sp̃m crederẽ: Tibi enĩ uidet᷑. & corpus. ẽẽ animã: &
ñ. ẽẽ. sp̃m. Audigͥ purgationẽ meã contra rep̾hensio¬
nẽ tuã. & ex hac occasione qua me tͥ purgo. inte ipso
disce quȩ purges: Recole uerba libritiu. ubi me pri-¬
mitꝰ nominasti. Scio inquis plerosq & facile ꝑitissimos
uiros. insuꝑ & consultos tenuisse silentiũ. aut nichil
expressuis elocutos. cũ definitiotiẽ disputationib
suis inchoata expositione subtraherent. sicuti nc̃ nuꝑ
apudte augustini doctissimi uiri prȩdicatiq ep̃i com¬
prehensũ litteris lectitaui. modestius quidẽ ut reor
ac uerecundius huiꝰce rei archana rimantes intra se

Expanded text:
hominem datae sunt, vel dantur hominibus, non sum ausus aliquid hominem datae sunt, vel dantur hominibus, non sum ausus aliquid definire, quia fateor me nescire; alterum, quod animam scire me dixi spiritum esse, non corpus. Sed in hoc altero duo reprehendisti: unum, quod non eam crederem corpus esse; alterum, quod eam spiritum crederem. Tibi enim videtur et corpus esse animam, et . audi igitur purgationem meam contra reprehensionem tuam et ex hac occasione, qua me tibi purgo, in te ipso disce quae purges. recole uerba libri tui, ubi me primitus nominasti: scio, inquis, plerosque et facile peritissimos uiros super eo consultos tenuisse silentium aut nihil expressius elocutos, cum definitionem disputationibus suis inchoata expositione subtraherent — sicuti nuper apud te Augustini doctissimi uiri praedicatique episcopi conprehensum litteris lectitaui — modestius quidem, ut reor, ac uerecundius huiusce rei arcana rimantes intra se
Abbreviated transcription (Latin):
sti scire te qͦd nescis. Sed idõ libere : qr ꝑsonã ñ
ueritꝰ. elegisti aꝑire qͦd sentis Unde te intelli¬
gere oportet. quanto. ẽẽ. nob̾ debeat cura maior
dominicas oues reuocare aberrorib : si & ouib
turpe est. uicia pastorũ siqua cognouerłnt eis¬
dẽ occultare pastoribus. Osi illa rep̃henderes
mea. quȩ iusta rep̃hensione sunt digna. Neq enĩ
negare debeo. sicut in ipsis moribꝰ. ita multa
.ẽẽ. in tam multis opusculis meis. quȩ possint
iusto iudicio & nulla temer itate culpari. Ex
quib si aliqua rep̃henderes: illic & tͥ fortassis
ostenderẽ qualẽ te. ẽẽ. in quib ñ ꝑperã repre¬
henderis uellem: meq tibi uiniori maior & p̃¬
posit᷑ subdito. correctionis exemplũ quanto hu¬
miltus tanto salubrius exhiberẽ. Sed ea in me
rep̾hendisti: quȩ ñ corrigere humilitas. sed par¬
tim fateri. partim defendere ueritas cogit

Expanded text:
sti te scire quod nescis, sed ideo libere, quia personam non sti te scire quod nescis, sed ideo libere, quia personam non reueritus elegisti aperire quod sentis. unde te intellegere oportet, quanto esse nobis debeat cura maior dominicas oues reuocare ab erroribus, si et ouibus turpe est uitia pastorum, si qua cognouerint, eisdem occultare pastoribus. o si illa reprehenderes mea, quae iusta reprehensione sunt digna! neque enim negare debeo sieut in ipsis moribus ita multa esse in tam multis opusculis meis, quae possint recto iudieio et nulla temeritate culpari. ex quibus si aliqua ipse reprehenderes, illic tibi fortassis ostenderem, qualem te esse in quibus non perperam reprehenderis uellem meque tibi iuniori maior et praepositus subdito correctionis exemplum quanto humilius tanto salubrius exhiberem. sed ea in me reptim fateri, partim defendere veritas cogit.
Abbreviated transcription (Latin):
manu sunt & nos & ser mones nr̃i. Reprehen¬
disti enĩ me bis numero. exprimens etiã
meũ nom̃ & cũ te inpͥncipio libritui imꝑitiȩ
tuȩ admodũ consciũ. & doctrinȩ adminiculo
desticutũ. me uͦ ubi nominasti doctissimũ ac peritissi¬
mũ dixeris: tanĩ quib in reb tͥ uisus es nosse.
qͦd ego uł nescire me fateor: uł quamuis nesciã
scire prȩsumo: libertate qua oportebat. ñ tantũ
senẽ uiuenis & ep̃m laicꝰ. uerũ etiã hominem
tuo iudicio doctissimũ ac peritissimũ no
dubitasti rep̃hendere:. Ego aut̃. & me doctissimũ
acꝑitissimũ nescio. immouͦ me ñ. ẽẽ. certissime
scio Et fieri posse ñ ambigo. ut altquid imꝑito
& indocto cuipiã scire contingat. qͦd aliqułs laicꝰ¬
doctꝰ & ꝑitꝰ ignorat: & in hoc te plane laudo: qͦd
ueritatem & si ñ quã ꝑcepisti. certe quã putasti.
homini prx̧tulisti. Ideo quidẽ temere: qr existima¬

Expanded text:
manu sunt et nos et sermones nostri. reprehenmanu sunt et nos et sermones nostri. reprehendisti enim me bis numero exprimens etiam meum nomen et cum te in principio libri tui inperitiae tuae ammodum conseium et doctrinae amminiculo destitutum, me uero ubi nominasti doctissimum ac peiitissimum dixeris, tamen quibus in rebus tibi uisus os nosse quod ego uel nescire me fateor uel, quamuis nesciam, scire praesumo, libertate qua oportebat non tantum senem inuenis et episcopum laicus, uerum etiam hominem tuo iudicio doctissimum et peritissimum non dubitasti reprehendere. ego autem et me doctissimum ac peritissimum nescio, immo uero me non esse certissime scio et fieri posse non ambigo, ut aliquid inperito et indocto cuipiam scire contingat, quod aliquis doctus et peritus ignorat, et in hoc te plane laudo, quod ueritatem, etsi non quam percepisti, certe quam putasti, homini praetulisti; ideo quidem temere, quia existima
Abbreviated transcription (Latin):
mi. eẽ. malis inueris. quã cuiꝰlib& contradicentis in falsis
Ab sit aut̃ ut te arbitreris hȩc opinando a fide catholica
recessisse. quãuis ea fidei sint aduersa catholicȩ: si corã
dõ cuiꝰ innulliꝰ corde oculus fallit᷑ ueracit̾ te dixisse
respicis. ñ te tͥ ipsi. ẽẽ. credulũ ꝓbari ea quȩ dixeris
posse. ac studere te possemꝑ etiã ꝓpriã sententiã ñ
tueri si imꝓbabilis detegat᷑. eo quod sit tͥ cordi. ꝓ¬
prio dãnato iudicio meliora magis & quȩ sint ue¬
riora sectari. Iste quippe animꝰ. etiã indictis ꝑ
ignorantiã ñ catholicis. ipsa est correctionis pre¬
meditatione ac prȩparatione catholicus. Sed iste sit
modus huiꝰ uoluminis. ubi requiescat paululum
lector. ut ad ea quȩ sequunt᷑. eiꝰ intentio abalio Re
ccipenyiic iam et̃iam deme ipso quȩ tͥ dicere
cupio si possim. hoc est si ille donauerit in cuiꝰ

Expanded text:
mi esse malis in ueris quam cuiuslibet contradicentis in falsis. mi esse malis in ueris quam cuiuslibet contradicentis in falsis. absit autem ut te arbitreris haec opinando a fide cathrecessisse, quamvis ea fidei sint adversa catholicae; si coram Deo, cujus in nullius corde oculus fallitur, veraciter te dixisse respicis, « non te tibi ipsi esse credulum, probari ea quae dixeris posse; ac studere te semper etiam propriam sententiam non tueri, si improbabilis detegatur, eo quod sit tibi cordi, proprio damnato judicio, meliora magis et quae sint veriora sectari\'. iste quippe animus etiam in dictis per ignorantiam non catholicis ipsa est correctionis praemeditatione ac praeparatione catholicus. sed iste sit modus huius uoluminis, ubi requiescat paululum lector, ut ad ea quae sequuntur eius intentio ab alio renOREM. Accipe nunc iam etiam de me ipso quae tibi dicere cupio. si possim, hoc est, si ille donauerit, in cuius
Abbreviated transcription (Latin):
cd qu þeatitudinẽ ꝑuenire. Hȩc interĩ undẽcĩ
multũ apteq ꝑuersa &e fidei catholicȩ aduersa. nc̃
unichil cuncteris extirpare atq abicere. ab
animo auerbo abstilo tuo. si uis ut te ñsolã
ad attaria transisse catholica. sed uere catholicũ
es gausa cam: lla hec si ptinacit̾ singula defendant
tot hereses facere possunt. quot opiniones. ẽẽ. numerant᷑
Quo circa considera quã sit horrendũ ut om̃s sint in uno
homine. quȩ dãnabiles essent in singulis singulȩ
Sed si tu ꝓ eis nulla contentione pugnaueris. immouͦ
eas fidelib uerbis & litteris expugnaueris: laudabili¬
or eris censor in te ipsũ. quã si que̾ libet aliũ recta rati¬
one rep̾henderes: &mirabilior eorũ em̃dator: quã
si nunquã illa sensisses. Assit dñs tuȩ m̃ti. & tantã
spũi tuo spũ suo facilitatẽ humilitatis. lucẽ ueritatis. dulce¬
dinẽ caritatis. pacẽ pietatis infundat: ut uictor tui ani¬

Expanded text:
atitudinem peruenire\'. Haec interim undecim multum aperteque peruersa et fidei catholicae aduersa nunc iam nihil cuncteris extirpare atque abicere ab animo, a uerbo, ab stilo tuo, si uis, ut te non solum ad altaria transisse catholica, sed uere catholicum esse gaudeamus. nam haec si pertinaciter singula defendantur, tot hereses facere possunt, quot opiniones esse numerantur. quocirca considera, quam sit horrendum ut omnes sint in uno homine, quae damnabiles essent in singulis singulae. sed si tu pro eis nulla contentione pugnaueris, immo uero eas fidelibus uerbis et litteris expugnaueris, laudabilior eris censor in te ipsum, quam si quemlibet alium recta ratione reprehenderes, et mirabilior eorum emendator, quam si numquam illa sensisses. adsit dominus tuae menti et tantam spiritui tuo spiritu suo facilitatem humilitatis, lucem ueritatis, dulcedinem caritatis, pacem pietatis infundat, ut uictor tui ani
Abbreviated transcription (Latin):
uant᷑. Ꝙ qͦd regnũ quoq cȩlorũ ñ baptiatisinfi¬
nẽ tribuat᷑. Hȩc atq huiꝰmodi uenena fidei nisi
dicere timerẽ : fortasse de hac re definire aliquid
ñ timerẽ. Quanto melius gͥ ñ se paratim de anima
disputo & affirmo qͦd nescio. sed qͦd aꝑtissime apłm
uideo docuisse simplicit̃ teneo. ex uno homi ne om̃s
hominesire in condemnationẽ quinascunt᷑ ex adam.
nisi ita renascant᷑ in xp̃o sic̃ instituit ut renascant᷑
quos p̾destinauit ad ȩt̾̃nã mortẽ iustissimꝰ supplicu
retributor ñsolũ ꝓpt̾ illa quȩ uolentes adiciunt.
uerũ etiã si infantes nichil adiciant. ꝓpt̾ origi¬
nale peccatũ Hȩc ÷ in hac quȩstione definitio
mea. ut occulta oꝑa dĩ habeant suũ secretũ sal¬
ua fide mea.Nunc iã quantũ dñs donare
dignat᷑ etiã ad illud debeo respondere. ubi de
anima loquens nom̃ meũ iterasti atq dixisti

Expanded text:
uantur\' et \'quod regnum quoque caelorum non baptizatis in fiuantur\' et \'quod regnum quoque caelorum non baptizatis in fine tribuatur\'. haec atque huiusmodi uenena fidei nisi dicere timerem, fortasse de hac re definire aliquid non timerem. quanto melius igitur non separatim de anima disputo et affirmo quod nescio, sed quod apertissime apostolum uideo docuisse simpliciter teneo ex uno homine omnes homines ire in condemnationem qui nascuntur ex Adam, nisi ita renascantur in Christo, sicut instituit ut renascantur, quos praedestinauit ad aeternam mortem iustissimus supplicii retributor non solum propter illa quae uolentes adiciunt, uerum etiam, si infantes nihil adiciant, propter originale peccatum. haec est in hac quaestione definitio mea, ut occulta opera dei habeant suum secretum salua fide mea. Nunc iam, quantum dominus donare dignatur, etiam ad illud debeo respondere, ubi de anima loquens meum nomen iterasti atque dixisti:
Abbreviated transcription (Latin):
nos scire noluerit. quã temere dicere. qͦd aut ita
sit obscurũ. ut hoc ñ solũ ad alioꝵ intelligentiã ꝑ¬
ducere nequeã sed nec ipse intelligã. aut certe etiã
hereticos aduiuet. Qui ꝓptea ꝑsuadere conant᷑ ab
omĩ noxa puras. ẽẽ. animas paruulorũ: ne scilicet
eadẽ noxa in auctorẽ dm̃ recurrat & redeat. quod
insontes animas quib nec lauacrũ regenerationis
subuenturũ. ẽe. prȩ sciuit. dando carni peccatrici
ẽẽ. cõpulerit peccatrices. nulla baptismatis grã
subuentura qua liberent᷑ a dãnatione ꝑpetua.
quandoquidẽ innumerabiles animȩ infantũ.
ante quã baptirent᷑ de corporib exeunt. Absit
enĩ ut hoc uolens diluere dicã quȩ ipse dixisti¬
Aͦd anima ꝑ carnẽ meruerit inquinari & ẽẽ. peccatrix
nullũ habens ante peccatũ. Qđ recte id meruisse di
cat᷑. R qͦd etiã sine baptismo. originalia peccata sol¬

Expanded text:
nos scire noluerit, quam temere dicere, quod aut ita nos scire noluerit, quam temere dicere, quod aut ita sit obscurum, ut hoc non solum ad aliorum intelligentiam perducere nequeam, sed nec ipse intelligam; aut certe etiam haereticos adjuvet, qui propterea persuadere conantur ab omni noxa puras esse animas parvulorum, ne scilicet eadem noxa in auctorem Deum recurrat et redeat, quod insontes animas, quibus nec lavacrum regenerationis subventurum esse praescivit, dando carni peccatrici, esse compulerit peccatrices, nulla Baptismatis gratia subventura, qua liberentur a damnatione perpetua: quandoquidem innumerabiles animae infantum antequam baptizentur, de corporibus exeunt. Absit enim, ut hoc uod anima per carnem meruerit, inquinari, et esse peccatrix, nullum hcatur\', et \'quod etiam sine baptismo originalia peccata sol
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ. qͥ ut ueracit̾ intelligat qͦd ñ intelligit: hoc se
ñ intelligere intelligit. Unde aut̃ dictũ sit in sacro psal¬
mo hõ in honore cũ esset ñ intellex̃. cõparatꝰ est pecorib
insensatis & similis factꝰ ÷ illis: lege & intellige. ut hoc
opꝓbriũ humilit̃ potius ipse caueas. quã suꝑbe alteri
obicias De iis enĩ dictũ est. qͥ istã uitã solã deputant ui¬
tã scđm carnẽ uiuentes. & post mortẽ nichil sꝑantes
ueluti pecora. ñde us qui neq negant se scire qͦd sci¬
unt. & confitent᷑ se nescire qͦd nesciunt Et potius
intelligunt infir mitatẽ suã. quã de sua uirtute
confidunt. Non itaq displiceat prȩsũptioni tuȩ iu¬
uenili. ms senilis timor fili Ego enĩ si hoc qͦd de
animarũ origine quȩrimꝰ. nec dõ nec aliqͦ sp̃uali
homine docente scire potuero: paratior sũ
defendere. quã recte etiã hoc ds̃ sicut alia multa

Expanded text:
hominem. qui ut hominem. qui ut non intelligere intelligit. Unde autem dictum sit in sacro Psalmo, Homo in honore cum esset, non intellexit; comparatus est pecoribus insensatis et similis factus est eis, lege et intellege, ut hoc obprobrium humiliter potius ipse caueas quam superbe alteri obicias. de his enim dictum est, qui istam uitam solam deputant uitam secundum carnem uiuentes et post mortem nihil sperantes ueluti pecora, non de his, qui nequnt, et confitentur se nescire quod nesciunt, et potius intelligunt infirmitatem suam, quam de sua virtute confidunt. 16. Non itaque displiceat praesumptioni tuae juvenili meus senilis timor, fili. Ego enim, si hoc quod de animarum origine quaerimus, nec Deo, nec aliquo spirituali homine docente, scire potuero, paratior sum defendere, quam recte etiam hoc Deus, sicut alia multa,
Abbreviated transcription (Latin):
marũ nr̃arũ dm̃ habeamꝰ datorẽ. creatorẽ. forma¬
torẽ. Sed quomꝰ id faciat. utrũ nouas eas flando
an de parentib trahendo. ñ expͥmunt. nisi de
illa una quã primo homini dedit: Lege diligent̃.
qͦd scripsi ad fratrẽ nrm dĩ seruũ renatũ Ibi
enĩ quia id ostendi. ñ fuit necesse & hic scribere:
Uelles aut̃ me definire qͦd ipse definisti. ut in
tales angustias contruderer: in quales ipse con¬
trusus aduersus catholicã fidẽ tot & tanta lo¬
cutꝰ es. ut ea si fidelit̾ atq humilit᷑ recolas atq
consideres. uideas ꝓfecto quantũ tibi ꝓfuissetͥ
si scisses nescire qͦd nescis. & quantũ tͥ ꝓsit si uł
nunc scias. Nam si intelligentia tibi placet
innatura hominis. qm̃ re uera eã ñ haberet.
nichil quantũ ad animas ꝑtinet pecorib distaremꝰ: intel¬
lige qͥd ñ intelligas. ne cotũ ñ intelligas: & noli despicere

Expanded text:
marum nostrarum deum habeamus datorem, creatorem, formamarum nostrarum deum habeamus datorem, creatorem, formatorem. sed quomodo id faciat, utrum nouas eas flando an de parentibus trahendo, non exprimunt nisi de una illa quam primo homini dedit. lege diligenter quod scripsi ad fratrem nostrum dei seruum Renatum; ibi enim quia id ostendi, non fuit necesse et hic scribere. uelles autem me definire quod ipse definisti, ut in tales angustias contruderer, in quales ipse contrusus aduersus catholicam fidem tot et tanta locutus es, ut ea si fideliter et humiliter recolas atque consideres, uideas profecto quantum tibi profuisset, si scisses nescire quod nescis, et quantum tibi prosit, si uel nunc scias. nam si intellegentia tibi placet in natura hominis, quoniam reuera si eam non haberet, nihil, quantum ad animas pertinet, pecoribus distaremus. intellege quid non intellegas, ne totum non intellegas, et noli despicere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͦ a pecore distamꝰ iã hoc scire debemꝰ: Sic̃ enĩ nichil
michi legis ut mȩ uiuere sciã. habet enĩ natura mea
ut hoc nescire ñ possim: ita si & illud scire natura
est. cur mͥ de hac re ꝓfers quib credã testimonia
Scripturarũ: Nunquid soli distant pecore. qui eas
legunt.⁊ Nonne ita creati sumꝰ. ut distemꝰ pecoribus
& ante quã ad aliquas litteras ꝑuenire possimus :
Quid ÷ quȩso. qͦd tantũ naturȩ nr̃ȩ ar rogas. ut eo ipso
qͦd distat a pecore iã norit de origine animarũ disqui¬
rere atq disserere. & rursus eam sic facis huiꝰ cogniti¬
onis exꝑtẽ. ut hoc scire humanitꝰ nequeat nisi diuinis
testib credat: Deinde & in hoc falleris. Nã diuina
testimonia quȩ ad istã quȩstionẽ soluendã referre
uoliusti : ñ id aꝑiunt. Aliud est qͦd illa demonstrant
sine quo uere ñ possumꝰ pie uiuere. qͦd scilicet ani¬

Expanded text:
quo a pecore distamus iam hoc scire debemus? sicut enim nihil quo a pecore distamus iam hoc scire debemus? sicut enim nihil mihi legis, ut me uiuere sciam — habet enim natura mea, ut hoc nescire non possim — ita, si et illud scire naturae est, cur mihi de hac re profers quibus credam testimonia scripturarum? numquid soli distant pecore qui eas legunt ? nonne ita creati sumus, ut distemus pecoribus et antequam ad aliquas litteras peruenire possimus ? quid est, quaeso, quod tantum naturae nostrae arrogas, ut co ipso quo distat a pecore iam norit de origine animarum disquirere atque disserere, et rursus eam sic facis huius cognitionis expertem, ut hoc scire humanitus nequeat, nisi diuinis testibus credat? Deinde et in hoc falleris. nam diuina testimonia, quae ad istam quaestionem soluendam referre uoluisti, non id aperiunt. aliud est quod illa demonstrant, sine quo uere non possumus pie uiuere, quod scilicet ani
Abbreviated transcription (Latin):
resurrecturã carnẽ ac sine fine uicturã: quã qͥcqͥd
in ea medici scrutando discere potuerunt. Qđ
nullo sensu anima ꝑcipit. cũ prȩsentia sua uegetet
cuncta quȩ nescit. Et longe est meliꝰ nosse. animã
quȩ in xp̃o renata & renouata fuerit in et̃nũ bea¬
tam futurã : quã quicquid de illius memoria.
intelligentia. uoluntate. nescimꝰ. Hȩc aut̃ quȩ di¬
xi prȩ stantiora atq meliora nullomͦ nosse uale¬
remꝰ : nisi diuinis crederemꝰ eloquiis. His gͦ elo¬
qui is fidere te fortassis existimas. ne de origine
animarũ sententiã definitã ꝓfer re cuncter iĩ
Primũ si ita esset : ñ ipsi humanȩ naturȩ tribuere
debuisti. qͦd scit homo de sua qualitate atq nat᷑a
disquirere atq disserere. sed dĩ muneri. Dixisti
enĩ. Quid differt houo pecore. si hoc nescit.
Quidgͥ opus est aliquid legere ut hoc sciamꝰ si eo ipso

Expanded text:
resurrecturam carnem ac sine fine uicturam quam quicquid resurrecturam carnem ac sine fine uicturam quam quicquid in ea medici scrutando discere potuerunt, quod nullo sensu anima percipit. cum praesentia sua uegetet cuncta quae nescit; et longe est melius nosse animam, quae in Christo renata et renouata fuerit, in aeternum beatam futuram quam quicquid de illius memoria, intellegentia, uoluntate nescimus. haec autem quae dixi praestantiora atque meliora nullo modo nosse ualeremus, nisi diuinis crederemus eloquiis. his ergo eloquiis fidere te fortassis existimas, ne de origine animarum sententiam definitam proferre cuncteris. primum si ita esset, non ipsi humanae naturae tribuere debuisti, quod scit homo de sua qualitate atque natura disquirere atque disquirere, sed dei muneri; dixisti enim: quid differt homo pecore, si hoc nescit ? quid igitur opus est aliquid legere, ut hoc sciamus, si eo ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sp̃s int̾pellat. gemitib in enarrabilib. Qui
sp̃s quẽ ds misit in corda nrã clamantẽ abba
pat̃. & in quo clamamꝰ abba pat̾. utrunq enĩ dictũ. &
accepisse nos spm clamantẽ abbapat᷑ & in qͦ clamamꝰ
abbapat᷑. ut exponeret᷑ qͦmͦ dix̃ clamantẽ. hoc est cla¬
uare facientẽ. ut ipso faciente clamemꝰ: doceat gͦ & ħ
me quando uoluerit. si hoc mͥ expedire nouit ut sciã
unde scđm animã originẽ ducã Sed ille hoc me
doceat sp̃s qui altitudinẽ dĩ scrutat᷑. ñ homo qͥ sp̃m
nescit unde ut̃ inflat᷑. Absit tam̃ ut ego hinc te pe¬
corib cõparẽ: Hon enĩ hoc qr ñ poteras. sed qr non
aduerteras nesciebas. Uerũ tu fortasse. quamuis
altiora sint quȩ de animarũ origine requirunt᷑.
quã est unde ducimꝰ & reddimꝰ flatũ : tam̃ eadẽ al¬
tiora de scripturis scĩs te didicisse confidis. de quib
ꝑfidẽ didicimꝰ quȩ nulla possent humana ingenia
uestigare. Nã longe utiq prȩstantius est. nosse

Expanded text:
 pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Qui Spiritus, quem Deus misit in corda nostra, clamantem, Abba, Pater ; et in quo clamamus, Abba, Pater : utrumque enim dictum, et accepisse nos Spiritum clamantem, Abba, Pater; et in quo clamamus, abba, pater, ut exponeretur quomodo dixit \'clamantem\', hoc est \'clamare facientem\', ut ipso faciente clamemus. doceat ergo et hoc me quando uoluerit, si hoc mihi expedire nouit, ut sciam unde secundum animam originem ducam. sed ille hoc me doceat spiritus, qui altitudines dei serutatur, non homo, qui spiritum nescit, unde uter inflatur. absit tamen, ut ego hinc te pecoribus comparem; non enim hoc quia non poteras, sed quia non aduerteras nesciebas. Verum tu fortasse, quamuis altiora sint, quae de animarum origine requiruntur quam est unde ducimus et reddimus flatum, tamen eadem altiora de scripturis sanctis te didicisse confidis, de quibus per fidem didicimus, quae nulla possent humana ingenia uestigare. nam longe utique praestantius est nosse
Abbreviated transcription (Latin):
ñ exnichilo sed de se ipso dĩ fecisse dixisti Alterũ. ꝑ in¬
finitũ tẽpꝰ atq ita sẽꝑ dm̃ animas dare. sic̃ semꝑ est ipse
qui dat Terciũ. animã meritũ aliqͦd ꝑdidisse ꝑ car-¬
nẽ. qͦd habueritante carnẽ. Quartũ. animã ꝑ carnẽ

Expanded text:
n ex nihilo, sed de se ipso deum fecisse\' dixisti; alterum \'per inn ex nihilo, sed de se ipso deum fecisse\' dixisti; alterum \'per infinitum tempus atque ita semper deum animas dare, sicut semper est ipse qui dat\'; tertium \'animam meritum aliquod perdidisse per carnem, quod habuerit ante carnem\'; quartum \'animam per carne
Abbreviated transcription (Latin):
riã. in te paruã. ẽẽ. cognoui. Sed eruditio minor est.
quã tantȩ indoli laboriq congruebat. ltaq te nec
amplius quã oportet tͥ tribuendo uanescere uolo.
nec rur sus te abiciendo ac desꝑando frige scere Utinã
tua scripta tecũ legere possem. & colloquendo potiꝰ
quã scribendo quȩ sint emendanda monstrarem.
acilius hoc negotiũ ꝑageret᷑ nrã int̾ nos sermocina¬
tione quã litteris. Quȩ si scribenda esset : multis
uoluminib indiger&. Uerũ ista capitalia quȩ certo
etiã numero cõprehendere uolui. instant̃ adioreo
ne corrigere differas. & ea ꝓrsusa fide & prȩdi¬
catione t̾ua facias aliena. Ut quanta tͥ facultas est
disputandi munere dĩ utaris utilit̃ adedificatio¬
nẽ ñ ad destructionẽ sanȩ salubrisq doctrinȩ
Dunt aut̃ ista. De quib ut potui iã disserui seq
breuit̃ ea repetendo ꝑcurrã Inũ est. qd animã¬

Expanded text:
riam in te paruam esse cognoui; sed eruditio minor est, riam in te paruam esse cognoui; sed eruditio minor est, quam tantae indoli laborique congruebat. itaque te nec amplius quam oportet tibi tribuendo uanescere uolo nec rursus te abiciendo ac desperando frigescere. utinam tua scripta tecum legere possem et conloquendo potius quam scribendo quae sint emendanda monstrarem! facilius hoc negotium perageretur nostra inter nos sermocinatione quam litteris; quae si scribenda esset, multis uoluminibus indigeret. uerum ista capitalia, quae certo etiam numero conprehendere uolui, instanter ammoneo, ne corrigere differas et ea prorsus a fide et praedicatione tua facias aliena, ut quanta tibi facultas est disputandi munere dei utaris utiliter ad aedificationem, non ad destructionem sanae salubrisque doctrinae. Sunt autem ista, de quibus, ut potui, iam disserui; sed breuiter ea repetendo percurram. unum est, quod \'anima
Abbreviated transcription (Latin):
bono etiã moras o disti. Parũ quippe tͥ fuit dicere.
imꝓbi obstinatiq ẽẽ. iudicii. nolle ad trami¬
tẽ rationis inflecti: nisi adderes citiꝰ Ut hinc
ostenderes quã sit execrandus qui bonũ nunquã facit :
quandõ quidẽ qͥ tardius facit tanta tͥ uidet᷑ seueri¬
tate culpandus. ut merito imꝓbi iudicii obstina¬
tiq dicat᷑. Audi gͦ te ipsũ. tuq potissimũ & ma¬
xime eloquii tui Fructib utere. ut citius te ad
rationis tramitẽ grauitate m̃tis inflectas. quã te
inde minus erudite parũq consulte lubrico ȩta¬
tis auerteras. imis longũ est. omĩa quȩ in
tuis libris uł potuis inte ipso uolo em̃dari ꝑtra¬
ctare atq discutere. & saltẽ breuẽ tͥ de singulis
corrigendis reddere rationem Nec ideo tamꝰ en te
contemnas. & arbitreris ingeniũ & eloquiũ tuũ
parui. ẽẽ.pendendũ Nec scãrũ scripturarũ memo¬

Expanded text:
bono etiam moras odisti. parum quippe tibi fuit dicere bono etiam moras odisti. parum quippe tibi fuit dicere inprobi obstinatique esse iudicii nolle ad tramitem rationis inflecti, nisi adderes \'citius\', ut hinc ostenderes quam sit exsecrandus qui bonum hoc numquam facit, quando quidem qui tardius facit tanta tibi uideatur seueritate culpandus, ut merito inprobi iudicii obstinatique dicatur. audi ergo te ipsum tuque potissimum et maxime eloquii tui fructibus utere, ut citius te ad rationis tramitem grauitate mentis inflectas, quam te inde minus erudite parumque consulte lubrico aetatis auerteras. Nimis longum est omnia, quae in libris tuis uel potius in te ipso uolo emendari, pertractare atque discutere et saltem breuem tibi de singulis corrigendis reddere rationem. nec ideo tamen te contemnas et arbitreris ingenium et eloquium tuum parui esse pendendum. nec sanctarum scripturarum memo
Abbreviated transcription (Latin):
deas etiam ꝓpriã sententiã non tueri si imꝓ¬
babilis detegat᷑. & sit tͥ cordi. ꝓprio uidicio dam¬
nato meliora magis & quȩ sunt ueriora sectari
tua indole ñ solũ ingeniosa uerũ etiã cauta.
pia. modesta. gaudeat catholica eccła. ñ de con¬
tentiosa ꝑtinatia heretica ex ardescat in sania
Nunc ÷ ut ostendas. quanta post hȩc bona uer¬
ba quȩ tua cõmemoraui sinceritate pectoris
dixeris. qͦd continuo subiecisti. Nam̃ut est in¬
quis optimi ꝓpositi laudandiq consilii facile
adueriora transduci: ita imꝓbi obstinatiq
udicii est. nolle citius ad tramitẽ rationis in¬
flecti Esto gͥ optimi ꝓpositi laudandiq consi¬
lii & facile adueriora transducere. Nec sis
imꝓbi obstinatiq uidicii. ut nolis citiꝰ ad trami¬
tẽ rationis inflecti. Si enĩ hȩc liberalit̾ elocut᷑
es si ñ in labi is ista sonuisti sed intꝰ & germa¬
nitꝰ incorde sensisti: in tuȩ correctionis tanto

Expanded text:
deas etiam propriam sententiam non tueri, si impdeas etiam propriam sententiam non tueri, si improbabilis detegatur, et sit tibi cordi proprio damnato iudicio meliora magis et quae sunt ueriora sectari\tua indole non solum ingeniosa, uerum etiam cauta, pia, modesta gaudeat catholica ecclesia, non de contentiosa pertinacia heretica exardescat insania. nunc est, ut ostendas quanta post haec bona uerba quae tua commemoraui sinceritate pectoris dixeris, quod continuo subiecisti: nam ut est, inquis, optimi propositi laudandique consilii facile ad ueriora transduci, ita inprobi obstinatique iudicii est nolle citius ad tramitem rationis inflecti. esto igitur optimi propositi laudandique consilii et facile ad ueriora transducere; nec sis inprobi obstinatique iudicii, ut nolis citius ad tramitem rationis inflecti. si enim haec liberaliter elocutus es, si non in labiis ista sonuisti, sed intus et germanitus in corde sensisti, in tuae correctionis tanto
Abbreviated transcription (Latin):
amplificet & affectum. Hȩc uerbatua sunt. Ubi tẽ
confiteris consentire dicenti. quibusdã ñ baptiratis
sic tẽporarie collatũ ẽt̾. paradisũ. ut suꝑsit illis in
resurrectione prȩmiũ regnicȩlorũ. contrasententiã
principalẽ. qua constitutũ : ñ intraturũ in illud
regnũ. qui non renatus fuerit eraqua & spũ scõ. Quã
sententiã principalẽ timens uiolare pelaguis: nec
illos sine baptismo in regnũ cȩlorũ credidit intra¬
turos. quos ñ credidit reos. Tu aut̃ & originalis
peccati reos paruulos confiteris: & tam̃ eossine lauacro
regenerationis ab soluis & in paradysũ mittis. &
postea etiã regnũ cęloꝵ intrare ꝑmittis. Hȩc & hu¬
uismodi si & alia forsitan in tuis libris attentior
& otiosior inuenire potueris. sine ulla dilatione
iã corrige si animũ catholicũ geris. id est si
ueracit̃ prȩlocutus es dicens. qđ tͥ ipsi credulus
ñ sis ea ꝓbare posse quȩ dixeris. & qđ semꝑstu¬

Expanded text:
amplificet et affectum. haec uerba tua sunt. ubi te confiteris consentire dicenti quibusdam non baptizatis sic temporarie conlatum esse paradisum, ut supersit illis in resurrectione praemium regni caelorum, contra sententiam principalem, qua constitutum est non intraturum in illud regnum, qui non renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto. quam sententiam principalem timens uiolare Pelagius nec illos sine baptismo in regnum caelorum credidit intraturos, quos non credidit reos; tu autem et originalis peccati reos paruulos confiteris et tamen eos sine lauacro regenerationis absoluis et in paradisum mittis et postea etiam in regnuusmodi, si et alia forsitan in tuis libris attentior et otiosior invenire potueris, sine ulla dilatione jam corrige, si animum catholicum geris, id est, si veraciter praelocutus es, dicens, « quod tibi ipsi credulus non sis, ea probari posse quae dixeris; et quod semper stu
Abbreviated transcription (Latin):
reos nasci sicut catholicꝰ credis sine baptis mate
mortuis. & illiꝰ reatꝰ absolutionẽ. & regnũ cȩloꝵ ñ du¬
bites in suꝑ polliceri. Quasi contra pelagiũ in origi¬
nali peccato astruendo. tunc esse possis catholicus
uerꝰ : si contra dnm̃ fueris in destruenda eiꝰ de bap¬
tismo sententia. hereticus nouus llos te dilectissi¬
me ñ sic uolumꝰ hereticoꝵ e̾ẽ. uictorẽ ut error uin¬
cat errorẽ. & qͦd est peius. maior minorẽ. Dicis enĩ Aut
si forte quispiã reluctetur. latronis animȩ uł dinocra¬
tis interim tẽporarie collatũ. e̾e. parady sũ. nã suꝑ

Expanded text:
reos nascisieut catholicus credis sine baptismate reos nascisieut catholicus credis sine baptismate mortuis et illius reatus absolutionem et regnum caelorum non dubites insuper polliceri; quasi contra Pelagium in originali peccato astruendo tunc esse possis catholicus uerus, si contra dominum fueris in destruenda eius de baptismo sententia hereticus nouus. nos te, dilectissime, non sic uolumus hereticorum esse uictorem, ut error uincat errorem et, quod est peius, maior minorem. dicis enim: aut si forte quisquam reluctetur latronis animae uel Dinocratis interim tempo
Abbreviated transcription (Latin):
interĩ ñ ire in regnũ celoꝵ sed inparads sũ. postea uͦ
in resurrectione mortuorũ etiã ad regni cȩloꝵ beati¬
tudinẽ ꝑuenire : si uis e̾ẽ. catholicꝰ. Hoc enĩ eis daRe
nec pelagiana hȩresis ausa est: quȩ opinat᷑ paruulos
ñ trahere originale peccatũ. Quos tu quãuis sic̾ catholicꝰ
cũ peccato nasci fatearis: nescio qua tam̃ ꝑuersioris
nouitate opinionis. sine baptisiate salutari & abħ
peccato cũ quonascunt᷑ absolui. & in regnũ cęloꝵ
asseris introdiici: Neq c̃sideras. in hac causa quã
deteriꝰ sapias quã pelaguis Ille quippe dñicam
sententiã ꝑtimescens. qua ñ baptizati in regnũ cȩloꝵ non
pmittunt᷑ intrare: licet eos quos abomĩ peccato liberos
credit. ñ illo audet paruulos mictere. Tu uͦ sic contẽ¬
nis qͦd dictũ est. siqͥs ñ renatꝰ fuerit ex aqua & sp̃u
ñ potest introire in regnũ dĩ: ut excepto errore quo
audes a regno dĩ parady sũ separare. quibusdã qͦs

Expanded text:
 caelorum, sed in paradisum, postea uero in resurrectione mortuorum etiam ad regni caelorum beatitudinem peruenire\', si uis esse catholicus. hoc enim eis dare nec Pelagiana heresis ausa est, quae opinatur paruulos non trahere originale peccatum. quos tu quamuis sicut catholicus cum peccato nasci fatearis, nescio qua tamen peruersioris nouitate opinionis sine baptismate salutari et ab hoc peccato cum quo nascuntur absolui et in regnum caelorum asseris introduci neque consideras, in hac causa quam deterius sapias quam Pelagius. ille quippe dominicam sententiam pertimescens, qua non baptizati in regnum caelorum non permittuntur intrare, licet eos quos ab omni peccato liberos credit non illo audet paruulos mittere; tu uero sic contemnis quod dictum est: si quis non renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum dei, ut excepto errore, quo audes a regno dei paradisum separare, quibusdam quos
Abbreviated transcription (Latin):
destinauit adbaptismũ prȩdestinationi eiꝰ eri¬
pi posse. & ante de fungi quã in eis fuerit qͦd omp̃s
prȩdestinauit impletũ: siuis. eẽ. catholicus. Nescio
quȩ hic enĩ potestas contra potestatẽ dĩ casib datur.
quib ir ruentib qͦd ille predestinauit fieri ñ sinat᷑
Hic error quanta errantẽ uoragine impietatis ab¬
sorbeat. exaggerare ñ opꝰ est: cũ prudentẽ uirũ
& corrigi paratũ breuit̃ ad monuisse sufficiat. Tua
quippe ista sunt uerba. Habendã dicimꝰ inquis de in¬
fantib istius modi rationẽ. qui prȩdestinati baptismo
uitȩ prȩsentis ante quã renascant᷑ in xp̃o prȩueni¬

Expanded text:
erieripi posse, et ante defungi quam in eis fuerit quod Omnipotens praedestinavit impletum , si vis esse catholicus. Nescio enim quae hic potestas contra potestatem Dei casibus datur, quibus irruentibus quod ille praedestinavit fieri non sinatur. Hic error quanta errantem voragine impietatis absorbeat, exaggerare non opus est; cum prudentem virum et corrigi paratum breviter admonuisse sufficiat. Tua quippe ista sunt verba: Habendam dicimus, inquis, de infantibus istiusmodi rationem, qui praedestinati Baptismo, vitae praesentis, antequam renascantur in
Abbreviated transcription (Latin):
beato petro dñs ait. qui lotꝰ ÷ non indiget ut
lauet: quid de ali is de quib uł tale nichillegimꝰ
dictũ de barnaba. de timotheo. de tito. de silea.¬
de philemone. de ipsis eu anglistis marco & luca. de
innumerabilib cȩteris quos absit ut baptizatos. e̾eᷤ.
dubitemꝰ. quãuis ñ legamꝰ: Dinocrates aut̃ septennis
puer. in quib annis pueri cũ baptitant᷑ iã sym¬
bolũ reddunt. & ꝓ se ipsi ad int̾rogata respondent:
cur ñ tͥ uisus fuęrit baptitatꝰ potuisse ab impio
patre ad gentiliũ sacrilegia reuocari. & obhoc fu¬
isse inpoenis de quib sorore orante liberatꝰ est:
nescio Neq enĩ & iꝑsũ uł nunquã fuisse xp̃ianũ.
uł cathicuminũ defunctũ fuisse legisti. Quanquã
ipsa lectio ñ sit in eo canone scripturarũ. unde in
huiꝰ modi quęstionib testimonia ꝓferenda sunt
oli credere nec dicere nec docere. quos dñs prȩ

Expanded text:
beato Petro dominus ait: qui lotus est, non indiget, ut beato Petro dominus ait: qui lotus est, non indiget, ut lauet, quid de aliis, de quibus uel tale nihil legimus dictum, de Barnaba, de Timotheo, de Tito, de Sila,de Philemone, de ipsis euangelistis Marco et Luca, de innumerabilibus ceteris, quos absit ut baptizatos esse dubitemus. quamuis non legamus? Dinocrates autem septennis puer, in quibus annis pueri cum baptizantur iam symbolum reddunt et pro se ipsi ad interrogata respondent, cur non tibi uisus fuerit baptizatus potuisse ab impio patre ad gentilium sacrilegia reuocari et ob hoe fuisse in poenis, de quibus sorore orante liberatus est, nescio. neque enim et ipsum uel numquam fuisse Christianum uel catechumenum defunetum fuisse legisti, quamquam ipsa lectio non sit in eo canone scripturarum, unde in huiusmodi quaestionibus testimonia proferenda sunt. Noli credere nec dicere nec doce
Abbreviated transcription (Latin):
⁊atꝰ ignoras. Nam ut omittã qͦd credit᷑ aqua simul
cũ sanguine exiliente de latere dñi iuxta confixus
potuisse ꝑfundi. atq huiꝰ modi scĩssimo baptismate
dilui : quid si incarcere fuerat baptizatꝰ. qͦd & po¬
stea ꝑsecutionis tẽpore ñnulli clanculo impetrare
potuerunt. Quidsi & aute quã teneretur: Neq
enĩ ꝓptea illi publicȩ leges parcere poterant qͣntũ
attinet ad corporis mortẽ : qm̃ diuinitꝰ remissi¬
onẽ acceꝑat peccatorũ. Quid si iã baptizatꝰ in latro¬
cinii facinꝰ & crim̃ incurrerat. & ñ exꝑs baptisma¬
tis sed tanquã poenitens accepit scelerũ ueniã quȩ
baptizatꝰ admisit. quando quidẽ pietas tã fidelis &
dño in animo eiꝰ & nob̃ inuerb eiꝰ apparuit : Nã
si eos de quib ñ scriptũ est utrũ fuerint baptrati
quando baptizati fuerint ignoramꝰ. Sedsi ipsos
baptizatos. ẽẽ. ꝑ hoc nob in notescere potuit qͦd

Expanded text:
zatus ignoras. Nam ut omittam, quod creditur, aqua simul zatus ignoras. Nam ut omittam, quod creditur, aqua simul cum sanguine exiliente de latere domini iuxta confixus potuisse perfundi atque huiusmodi sanctissimo baptismate dilui, quid si in carcere fuerat baptizatus, quod et postea persecutionis tempore nonnulli clanculo impetrare potuerunt? quid si et antequam teneretur? neque enim propterea illi publicae leges parcere poterant, quantum adtinet ad corporis mortem, quoniam diuinitus remissionem acceperat peccatorum. quid si iam baptizatus in latrocinii facinus et crimen incurrerat et non expers baptismatis, sed tamquam paenitens accepit scelerum ueniam quae baptizatus ammisit? quando quidem pietas tam fidelis et domino in animo eius et nobis in uerbis eius apparuit. nam si eos, de quibus 11011 scriptum est utrum fuerint baptizati, quando baptizati fuerint ignoramus. sed si ipsos baptizatos esse per hoc nobis innotescere potuit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tende quid dicas. & desiste iã dicere. Quomͦ enĩ
meruit. & quomͦ ñ potuit. e̾ẽ. peccatrix : Quo¬
mͦ quȩso te peccatrix. eẽ. meruit. quȩ male ñ
uixit. Quomͦ quȩso te peccatrix facta est. quȩ̃
peccatrix. e̾ẽ. ñ potuit : Aut si ñ potuit ideo
dicis. qr prȩt̃ carnẽ ñ potuit: quomꝰ gͦ meruit
.e̾e̾. peccatr ix quo merito in carnẽ mitteretur:
quando quidẽ ante carnẽ non potuit. et̃. peccatrix.
unde mali aliquid mereret᷑. N oli credere. noli dicere.
noli docere. infantes ante quã baptizent᷑ morte prȩ¬
uentos. ꝑuenire posse ad originaliũ indulgentiã pecca¬
torũ: siuis. ee̾. catholicus ẜxempla enĩ quȩ te fallunt.
uł de latrone qui dnm̃ est confessus in cruce uł de
frẽ scẽ ꝑpetuȩ dinocrate. nichil tͥ adhuiꝰ erroris sen¬
tentiã suffragant᷑. latro quippe ille quãuis potue¬
rit iudicio diuino int̾ eos deputari. qui martyrii
confessione purgant᷑ : tam̃ etiã utrũ ñ fuerit bapti¬

Expanded text:
nim meruit et quomodo non potuit esse peccatrix? quomodo, quaeso te, peccatrix esse meruit, quae male non uixit? quomodo, quaeso te, peccatrix facta est, quae peccatrix esse non potuit? aut si \'non potuit\' ideo dicis, quia praeter carnem non potuit, quomodo ergo meruit esse peccatrix, quo merito in carnem mitteretur, quando quidem ante carnem non potuit esse peccatrix, unde mali aliquid mereretur? Noli credere nec dicere nec docere \'infantes antequam baptizentur morte praeuentos petorum, si vis esse Catholicus. Exempla verum quae te fallunt vel de latrone, qui Dominum est confessus in cruce, vel de fratre Perpetuae Dinocrate, nihil tibi ad hujus erroris sententiam suffragantur. Latro quippe ille, quamvis potuit judicio divino inter eos deputari, qui martyrii confessione purgantur, tamen vero utrum non fuerit bapti
Abbreviated transcription (Latin):
tũ esse. raptꝰ est ne malicia mutaret illiꝰ intellectũ.
& cȩtera quȩ in eã sententiã in sapientiȩ libro legun¬
x Honũ. aliquas mansiones. ẽẽ. extra regnum
dĩ. earũ quas dñs. ẽẽ. dix̃ in domo patris sui
Decimũ est. sacrificiũ xp̃ianorũ ꝓ eis qui ñ bapti¬
cati de corpore exierint offerendũ Undecimũ.

Expanded text:
 esse: raptus est, n e malit ia mutar et illius intellectum, et cetera quae in eam sententiam in Sapientiae libro leguntur\'; nonum \'aliquas mansiones esse extra regnum dei earum quas esse dominus dixit in domo patris sui\'; decimum est \'sacrificium Christianorum pro eis qui non baptizati de corpore exierint offerendum\'; undecimum
Abbreviated transcription (Latin):
oli credere nec dicere nec docere. qͦd anima
meruerit. ee̾. peccatrix ante om̃e peccatũ :
siuis. eẽ. catholicus. Ualde enĩ malũ meritũ
est. meruisse fieri peccatricẽ. Q utiq tã malũ
meritũ nullo modo habere potuit ante om̃e
peccatũ. prȩsertim priusquã ueniret in carnẽ
quando meritũ nec malũ potuit habere nec
bonũ. Quomodo gͥ dicis. anima itaq si pecca¬
trix. ẽeꝰ. meruit quȩ peccatrix. e̾ẽ. ñ potuit. neq
in peccato remansit. qr in xp̃o p̃figurata in pec¬

Expanded text:
redere nec dicere nec docere, \'quod anima meruerit esse peccatrix ante omne peceatum\', si uis esse catholicus. ualde enim malum meritum est meruisse fieri peccatricem. et utique tam malum meritum nullo modo habere potuit ante omne peccatum, praesertim priusquam ueniret in carnem, quando meritum nec malum potuit habere nec bonum. quomodo igitur dicis: anima itaque si peccatrix esse meruit, quae peccatrix esse non potuit, neque in peccato remansit, quia