comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ nemo cũ sibi uellet ꝓdere. Hoc lectũ ẽ.¬
mͦ in lectione regnoꝵ. Etat autẽ ibi dohec
qͥdã. quando uenerat ille ad achimeleth
sacerdotẽ. pͥnceps pastoꝵ saul idunieus.
Quicũ adesset. quando saul irascebat᷑ suis.
qđ nullus eiuellet ꝓdere dauid: ꝓdidit uͭ
cũ uidisset. Misit continuo saul exhibuit
sacerdotẽ & om̃s eiꝰ. & iussit occidi. Nemo
ausus ẽ hominũ regis saul nec iubente re.¬
ge mittere manũ insacerdotẽ añi. s ille qͥ
ꝓdiderat sicut iudas qͥ a ꝓposito suo ñ recto¬
sit & usq infinẽ ꝑseuerauit de illa radice
fructꝰ ferre quales nͥ quales feit arbor ma¬
la. Dccidit dobec iste manu sua iubentere.¬
ge sacerdotẽ. a om̃s eiꝰ. Deinde debellata ẽ
etiã ciuitas sacerdotũ. Inuenimꝰ gͦ dohec
istũ immicũ regis dauid. & sacerdoti achi¬
melech. Unus homo ẽ. dohec. de genere hu-¬
mano ẽ dohec sicut dauid. Et corpus ipsiꝰ
regis a sacerdotis tanquã unus homo est.

Expanded text:
o eum sibi vellet prodere. Hoc modo lectum est in libro Regnorum. Erat autem ibi Doech quidam, quando venerat ille ad Achimelech sacerdotem, princeps pastorum Saül, Idumaeus. Qui cum adesset quando Saül irascebatur suis, quod nullus illi vellet prodere David, prodidit ubi eum vidisset. Misit continuo Saül, exhibuit sacerdotem et omnes ejus, et jussit occidi. Nemo ausus est hominum regis Saül, nec jubente rege, mittere manum in sacerdotes Domini: sed ille qui prodiderat, sicut Judas, qui a proposito suo non recessit, et usque in finem perseveravit de illa radice fructus ferre, quales, nisi quales fert arbor mala? occidit Doech iste manu sua, jubente rege, sacerdotem et omnes ejus: deinde debellata est civitas etiam sacerdotum . Invenimus ergo Doech istum inimicum regi David et sacerdoti Achimelech. Unus homo est Doech, sed genus hominum est Doech: sicut David et corpus ipsum regis et sacerdotis, tanquam unus homo et
Abbreviated transcription (Latin):
fundũ cormittentiũ: alterũ cor angelis
coniungentiũ. Unũ sꝑantiũ de t̾renis
qͥbus pollet hic mundus: alterũ presum̃¬
tiũ de cȩlestib quȩ ꝓmisit ñ mendax ds̃.
S mixta st̃ ista genera hominũ. Inuenis¬

Expanded text:
fundum cor mittentium, alterum cor Angelis fundum cor mittentium, alterum cor Angelis conjungentium; unum sperantium de terrenis quibus pollet hic mundus, alterum praesumentium de coelestibus quae promisit non mendax Deus. Sed mixta sunt ista genera hominum. Inveni
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ dimisit & adgentes transiit: Hinc
lũ psalmo huit. uoluerit ut ñ diceret
achimelech s abimelech: qͥa quando ue¬
nit dauid ad patris sui regnũ. tunc ẽ ꝓ
morti. quã significat saul. Non ẽ. autẽ
occisus. sicut nec isaac. cũ & ipse passio¬
nẽ dnĩ figuraret. Nec tam̃ sine sangui¬
ne figura transacta ẽ uł ibi illiꝰ arietis
uł hic. achimelech sacerdotis. Neq enĩ
occidi oportuit eos. quos tunc resurge¬
re ñ oportebat. s eoꝵ uitã a mortis
guinis liberat̾iõ resurrectionẽ pociꝰ
significabat. quȩ hoc mͦ in illis figura¬
Plura hinc dicipossent sullarũ rerum
gestarũ in hoc sermone suscepissemus
tractanda misteria. Nunc audiamus
iam duo ista genera hominũ. quando qͥdẽ
de titulo isto: & si oꝑiosius & fortasse loqua¬
cius. tam̃ ut dñs concessit exitũ est. Duo
genera hominũ attendite. Unũ laboran¬
tiũ: alterũ eoꝵ inter qͦs laborat᷑. Unũ de
t̾ra: alterũ de cȩlo cogitantiũ. Unũ in pro¬

Expanded text:
 dimisit, et ad Gentes transivit? Hinc lum psalmo huic, voluit ut non diceret Achimelech, sed Abimelech, quia quando venit David ad patris sui regnum, tunc est pmorti, quam significat Saül. Non est autem occisus, sicut nec Isaac, cum et ipse passionem Domini figuraret; nec tamen sine sanguine figura transacta est, vel ibi illius arietis , vel hic Achimelech sacerdotis. Neque enim occidi oportuit eos, quos tunc resurgere non oportebat: sed eorum vitam a mortis guine, liberans Jesus resurrectionem potius significabat, quae hoc modo in illis figuraPlura hinc dici possent, si illarum rerum gestarum in hoc sermone suscepissemus tractanda mysteria. 6. Nunc jam audiamus ista duo genera hominum, quandoquidem de titulo isto, etsi operosius et fortasse loquacius, tamen ut Dominus concessit, exitum est. Duo genera hominum attendite: unum laborantium, alterum eorum inter quos laboratur; unum de terra, alterum de coelo cogitantium; unum in pro
Abbreviated transcription (Latin):
melech. Et fortasse qd ñ absurdũ sentimꝰ.
ꝓpt̃ similitudinẽ nominis. & uniꝰ silabȩ
differentiã. uł potius uniꝰ littere uariati
sunt tituli. Incodicib tam̃ psalmoꝵ cum
inspiceremꝰ: magis abimelec quã achime¬
lech inuenimꝰ. Et qm̃ in alio loco habes e¬
udentissimũ psalmũ. ñ dissimilitudinẽ
nominis s ꝓrsus diuersũ nomen insinu¬
antẽ. quando quidẽ dauid ante regem
achis ñ ante regẽ abimelech immuta¬
uit faciẽ suam: & dimisit eũ & abiit. titu¬
lus autẽ psalmi sic scriptꝰ est quandoim¬
mut auit uultũ suũ corã abimelech:. ip¬
sa magis mutatio nominis inmisteriũ
fecit nos e̾ẽ. intentos. ne tanquã res histo¬
riȩ ꝑsequaris & sacrata uela contẽpnas.
Discussũ nomen in illo psalmo qđ est abi¬
melec: inuenit᷑ interpretari patris mei
regnũ. Quomͦ autẽ patris sui regnũ dimi

Expanded text:
absurde sentimus propter similitudinem nominis, et unius syllabae differentiam, vel potius unius litterae, variati sunt tituli. In codicibus tamen Psalmorum cum inspiceremus, magis Abimelech quam Achimelech invenimus. Et quoniam in alio loco habes evidentissimum psalmum, non dissimilitudinem nominis, sed prorsus diversum nomen insinuantem; quandoquidem David ante regem Achis, non ante regem Abimelech immutavit faciem suam, et dimisit eum, et abiit: titulus autem Psalmi sic scriptus est, Quando immutavit vultum suum coram Abimelech : ipsa magis mutatio nominis in mysterium facit intentos, ne tanquam res historiae persequaris, et sacrata vela contemnas. Discussum nomen in psalmo illo, quod est Abimelech, invenitur interpretatum, Patris mei regnum. Quomodo autem patr
Abbreviated transcription (Latin):
mixtũ est: audiamꝰ hinc uocẽ nr̃am. idẽ.
cuuiũ regni celoꝵ. Hoc enĩ affectare de¬
bemiꝰ tolerare hic malos quã tolerari a
bonis. Et comungamꝰ nos huic uoci. et
aure. & lingua. & corde & oꝑe. Qd si feceri¬
mus: nos hic loquem᷑ in his quȩ audimꝰ.
Dicat᷑ gͦ pͥmo de corꝑe malo regni terreni.

Expanded text:
ermixtum est, audiamus hinc vocem nostram, id est ermixtum est, audiamus hinc vocem nostram, id est civium regni coelorum hoc enim affectare debemus, tolerare hic malos, quam tolerari a bonis; et conjungamus nos huic voci, et aure, et lingua, et corde, et opere. Quod si fecerimus, nos hic loquimur in his quae audimus. Dicatur ergo primo de corpore malo regni terreni.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est. De quo genere fuit. illa scã mulier
hester. Quȩ cũ esset uxor regis. uentũ est
adꝑiculũ deprecandi ꝓciuib suis. Et cũ¬
addeũ oraret: corã deo uͥ mentiri ñ posset
inoratione dixit. ita sibi fuisse illa ornam̃¬
ta regalia: sicut pannũ menstruatȩ. Non
gͦ desꝑemꝰ de ciuib regni cęloꝵ: quando
tia. aliqͥd terrenũ inre publica t̾rena.
Nec rursus continuo gratulem᷑ om̃ib ho¬
minib. quos uidemꝰ agere negotia celes¬
tia: qͥa & filii pestilentiȩ sedent aliqͣndo
incathedra moysi. de quib dicit᷑. Quȩ
dicunt facite. quȩ autẽ faciunt facere
nolite. dicunt enĩ & ñ faciunt. Illi in
t̾renis reb leuant cor incȩlũ. isti incȩ¬
lestib uerbis trahunt cor in terrã. Ueniet
autẽ tempus uentilabri. quando utrũq
diligentissime discernat᷑. ne granũ aliqd̃
transeat in aceriũi paleȩ conburendũ.
nec una stipula transeat ad massã in
horreo recondenda. Quandiu gͦ nunc ꝑ¬

Expanded text:
lier Esther, quae cum esset uxor regis, ventum est ad periculum deprecandi pro civibus suis; et cum oraret coram Deo, ubi mentiri non posset, in oratione sua dixit, ita sibi fuisse illa ornamenta regalia sicut pannum menstruatae . Non ergo desperemus de civibus regni coelorum, quando tia, aliquid terrenum in republica terrena: nec rursus continuo gratulemur omnibus hominibus quos videmus agere negotia coelestia; quia et filii pestilentia sedent aliquando in cathedra Moysi, de quibus dicitur, Quae dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt. Illi in terrenis rebus levant cor in coelum, isti in coelestibus verbis trahunt cor in terra. Veniet autem tempus ventilabri, quando utrumque diligentissime discernatur, ne granum aliquod transeat in acervum paleae comburendum, ne una stipula transeat ad massam in horreo recondendam . Quamdiu ergo nunc p
Abbreviated transcription (Latin):
mors destruet᷑. aqua maxime habemus
ꝑsecutionẽ. cuiꝰ finietur infin̾e conten¬
tio. Cũ resurrexerimꝰ amortuis. sicut
finita ẽ. incapite nr̃o sic finet᷑ & in nob̾.
siiusti fuerimꝰ inuenti. Nam mortuus
ille. mortis intͥfector fuit. & magis in
illo mors mortua ẽ: quã ipse inmor¬
te. Deniq etiã nomen ipsũ si attenda¬
mus: ñ est sine mysterio. Nam saul in¬
terpretat᷑ peticio. hoc ẽ appeticio. Qͥa
enĩ aubitare debemꝰ nos nobis fecisse
mortẽ istam. Apeccato enĩ hominis na¬
ta ẽ mors. Merito gͦ ipse sibi homo appe¬
tiuit mortẽ: & ideo peticio nomen ẽ mor¬
tis. Nam sicut scriptũ est: as̾ mortẽ non
fecit. nec letat᷑ in ꝑditione uiuoꝵ. creauit
enĩ dc̃ ut essent omĩa. & sanabiles natio¬
nes orbis t̾rarũ. Et unde mors tanquam
quereres. impii autẽ inquit manib et
uirbis arcessierunt illã. & estimantes il¬
lam amicã defluxerunt. Ergo appeten¬
do illã desluxer̃. & nimortẽ irruerunt.

Expanded text:
mors, a qua maxime habemus persecutionem, cujus finitur in fine contentio cum resurrexerimus a mortuis, sicut finita est in capite nostro, sic finietur et in nobis, si justi fuerimus inventi. Nam mortuus ille mortis interfector fuit, et magis in illo mors mortua est, quam ipse in morte. 2. Denique etiam nomen ipsum si attendamus, non est sine mysterio. Nam Saül interpretatur Petitio, hoc est appetitio. Quid enim dubitare debemus nos nobis fecisse mortem istam? A peccato enim hominis nata est mors. Merito ergo ipse sibi homo appetivit mortem, et ideo petitio nomen est mortis. Nam sicut scriptum est, Deus mortem non fecit, nec laetatur in perditione vivorum. Creavit enim Deus ut essent omnia, et sanabiles fecit nationes orbis terrarum. Et unde mors tanquam quaereres: Impii autem manibus, inquit, et verbis accersierunt illam, et aestimantes illam amicam defluxerunt . Ergo appetendo illam defluxerunt, et in mortem irruerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
titulũ. In dic qua liberauit eũ añs de ma¬
nuomniũ inimicoꝵ eiꝰ & de manu saul.
Dixit pͥmo om̃s inimicos eiꝰ er postea de ma¬
nu saul. qͥa nouissima inimica destreuet᷑
Smors.
Quid ẽ e de manusaul: Qm̃ exemit nos abin¬
feris: cilemanti mortis liberaũtt nõs Ctigͦ¬

Expanded text:
qua liberavit eum Dominus de manu omnium inimicorum ejus, et de manu Saül. Dixit primo, omnes inimicos ejus; et postea, de manu Saül: quia novissima inimica destruetur mors . Quid est, Et de manu Saül? Quoniam exemit nos ab inferis et de manu mortis liberavit nos
Abbreviated transcription (Latin):
ñ conuescebar. Quid eͥ. non conuescebar: ñ cũ
illo manducabam. Actendat caritas urã. quia
mirũ aliquid audituri estis. Si ñ conuescebat᷑.
cum supbis. & ñ cum publicanis illis & peccato¬
rib Nam illi humiles erant. Cognoscebant
suꝑbus quidam inuitauerat illum. ipse ẽ. cui
displiciut. quia mulie̾r pec̾catrix quȩ erat inci¬
uitare famosa accessit adpedes dm̃. & ait in cor.¬

Expanded text:
non convescebar.» Quid est, «non convescebar?» Non cum non convescebar.» Quid est, «non convescebar?» Non cum illo manducabam. Attendat Charitas vestra; quia mirum aliquid audituri estis. Si non convescebatur cum superbis? Non cum publicanis illis et peccatoribus, nam ipsi humiles erant: cognoscebant superbus quidam invitaverat illum: ipse est cui displicuit quia mulier peccatrix, quae erat in civitate famosa, accessit ad pedes Domini; et ait in cor
Abbreviated transcription (Latin):
ti estis. Idõ & hic dixit. ñ cognoscebam. Cũ decli¬
naret amc malignus: ñ cognoscebam. Quid ẽ. ñ
cognoscebam: Nunquid forte quia malignus
quando obuiam fit iusto inuico angisto. dicit
S̾ qđ ẽ. scriptum insapientia salomonis. grains
ẽ. nobis etiam ad uidendum. & mutat uiã ne in¬
Qeat qͣͦm non uult: S qͣm multi sunt maligni.
q̃ͥs uidemus. & qui nos uident. & ñ solum ñ a
nob̾ declinant. s currunt ad nos. & aliquando
iniquitates suas ꝑ nos impleri cupiunt. Plerũq
nob̾ contingit. Q domͦ gͦ declinant: Declinat
acc: qui dissimilis ẽ.tͥ. Quid & declinat᷑ ate
Non ce seqã. Qͥd ẽ. non te seqñ : N ce imictatur.
G eum declinaret a me malignus. id ẽ. cũ mͥ dissi¬
milis eẽt. malignus. & uias meas nollet imitari.
psequebar. Foce ꝑsacutor bonus. non hominis
si peccati. Suꝑbo oculo & insatiabili corde. huic

Expanded text:
ti estis. Ideo et hic dixit, «Non cognoscebam. Cum decliti estis. Ideo et hic dixit, «Non cognoscebam. Cum declinaret a me malignus, non cognoscebam.» Quid est, «non cognoscebam?» Numquid forte quia malignus quando obviam fit justo in vico angusto, dicit sibi quod est scriptum in Sapientia Salomonis, «Gravis est nobis etiam ad videndum» ; et mutat viam ne videat quem non vult? Sed quam multi sunt maligni quos videmus, et qui nos vident, et non solum non a nobis declinant, sed currunt ad nos, et aliquando iniquitates suas per nos impleri cupiunt? Plerumque nobis contingit. Quomodo ergo declinant? Declinat a te, qui dissimilis est tibi. Quid est, declinat a te? non te sequitur. Quid est, non te sequitur? Non te imitatur. Ergo, «Cum delinaret a me malignus,» id est, cum mihi dissimilis esset malignus, et vias meas nollet imitari, persequebar.» Ecce persecutor bonus, non hominis, sed peccati. «Superbo oculo et insatiabili corde, huic
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscebam: Non approbabam. ñ laudabã.
ñ mͥ placebat. Cognoscere enĩ inuenimus incip¬
turis aliquando dici. ꝓ eo qđ est placere nobis.
Quid enim latet dm̃ fr̃s: Nunquid nouit iusftoˢ.
a ñ nouit in iustos: Quid cogitas qđ ille nes.¬
dat : Non dico quid facis. s quid cogitas. qł
Ie mesciat: Non dico quid cogttas. s qͥd cogi¬
tarurus es. qđ non ille ante uiderit: Omma
S. nout es. a tamen infine ia est. iniugicio.
post miscdiam de quibdam dicit. Inilla aie
mult. uenturi sunt & dicent. Dnẽ adñe. inno.¬
minc tuo demonia eiecimus. in nomine cuo
uircutes muiltas feimnus. in nomine cuo
manducauimꝰ & bibimus. & dicam illis. Discgdi¬
te ame oꝑarii iniquitatis. ñ noui uos. Ille non
nouit aliquem: S quid ẽ. non noui uos: In re¬
gula mea ñ uos agnosco. Noui enĩ regulam iusti¬
ciȩ meȩ: non congruitis. Declinastis ab illa. distor¬

Expanded text:
cognoscebam?» Non approbabam, non laudabam, cognoscebam?» Non approbabam, non laudabam, non mihi placebat. Cognoscere enim invenimus in Scripturis aliquando dici, pro eo quod est placere nobis. Quid enim latet Deum, fratres? Numquid novit justos, et non novit injustos? Quid cogitas quod ille nesciat? Non dico, quid facis; sed, quid cogitas quod ille nesciat? Non dico, quid cogitas; sed, quid cogitaturus es quod ille non ante viderit? Omnia ergo novit Deus: et tamen in fine, id est in judicio post misericordiam, de quibusdam dicit: «In illa die multi venturi sunt, et dicent, Domine, Domine, in nomine tuo daemonia ejecimus, in nomine tuo virtutes multas fecimus, in nomine tuo manducavimus et bibimus; et dicam illis, Discedite a me, operarii iniquitatis; non novi vos» . Ille non novit aliquem? Sed quid est, «Non novi vos?» In regula mea non vos agnosco. Novi enim regulam justitiae meae: non illi congruitis, declinastis ab illa, distor
Abbreviated transcription (Latin):
cor resistit dõ. Aliquid illi contingat aduersũ:
clamat. Ds̃ quid tͥ feci: Quid cominisi: Qͥd
peccaui: Se instum uult uideri. dm̃ iniustũ.
quid tam prauum: Prauus ẽ. quia tortus ẽ.
& tortam regulam putat. Corrige te. & inue¬
nis rectum a quo ce depͣuasti. Ille iuste. cu
iniuste. & idẽ ꝑuersus es. quia hominem
iustum dicis. & dm̃ iniustum. Qͤm hominem
iustũ dixi  Te ipsum. Quando enim dicis qͥ
tͥ feci: iustum te putas. S respondeat tͥ as̃. ue¬
rum dicis. Michi nichil fecisti. omnia enĩ tibi
fecisti. Si enim mͥ aliquid fecisses: bonum fais¬
ses. Quicquid enĩ bene fit mͥ fit. quia exp̃cepto
non facit malus aliquid nͥ ͥ. quia hoc ñ egd
iubeo. Tales quando uideritis fr̃s. corripite ar¬
guite. corrigite. Ꝙ si non potestis corriꝑe. aut
corrigere: nolite consentire. ut possitis dicere.
Non adhesit nͥ cor prauum. cum declinaret a
me malignus non cognoscebam. Quid ẽ. non

Expanded text:
cor resistit Deo. Aliquid illi contingat adversum, cor resistit Deo. Aliquid illi contingat adversum, clamat: Deus, quid tibi feci? quid commisi? quid peccavi? Se justum vult videri, Deum injustum. Quid tam pravum? Parum est quia tortus est; et tortam regulam putat. Corrige te, et invenis rectum a quo te depravasti. Ille juste, tu injuste: et ideo perversus es, quia hominem justum dicis, et Deum injustum. Quem hominem justum dicis? Teipsum. Quando enim dicis, Quid tibi feci; justum te putas. Sed respondeat tibi Deus: Verum dicis, mihi nihil fecisti; omnia enim tibi fecisti. Si enim mihi aliquid fecisses, bonum fecisses. Quidquid enim bene fit, mihi fit; quia ex praecepto non facit malus aliquid nisi sibi, quia hoc non ego jubeo. Tales quando videritis, fratres, corripite, arguite, corrigite: et si non potestis corripere aut corrigere, nolite consentire; ut possitis dicere. «Non adhaesit mihi cor pravum.» 7. «Cum declinaret a me malignus, non cognoscebam.» Quid est, «non
Abbreviated transcription (Latin):
camen certaui. cursũ consummaui. fidem
seruaui. de cec̾o reposita est. mͥ corona iustiqe.
qͣm reddet mͥ dñs in illo die iustus iudex. Er¬
tor eiꝰ tristis est. quia moriturus est. gͦ moli
seruiis qͣm dñs : Ꝙ ubi est. qđ ait ipse dñl
sufficit seruo ut sit sic̃ dñs eiꝰ. sufficit discpb
ut sit sic̃ magist̾ enis. Ecce fortior ẽ. pau¬
lus uentura morte. & dñs tristis est. Opca¬
cis est. cum quo iste futurum se e̾ẽ. letatur. S
quid erat illa uox. nisi somis infirmitatis nr̃e
Multi adhiic infirmi contrstant᷑ futura morte.
S habeant rectum coꝵ. uitent mortẽ quantũ
possunt. S si non possunt: dicant qđ ipse dñs
ñ ꝓpt̾ se. s propt̾ nos dix̃. Quid enĩ dixit: Pa-¬
ter. si fieri potest: transeat ame calix iste. Eoce
habes uoluntatem humanam exp̃ssam. uide iã
rectum cor. Uerum non qđ ego uolo. s qđ
tu uis pater. Si gͦ rectum cor seqr̃ dm̃: pͣuũ

Expanded text:
tamen certavi, cursum consummavi, fidem tamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi; de caetero reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illo die justus judex.» Exst Imperator ejus tristis est, quia moriturus est? Ergo melior servus quam Dominus? Et ubi est quod ait ipse Dominus: «Sufficit servo ut sit sicut dominus ejus; sufficit discipulo ut sit sicut magister ejus» ? Ecce fortis est Paulus ventura morte, et Dominus tristis est? «Optatristis est, cum quo iste futurum se esse laetatur? Sed quid erat illa vox, nisi sonus infirmitatis nostrae? Multi adhuc infirmi contristantur futura morte: sed habeant rectum cor; vitent mortem, quantum possunt; sed si non possunt, dicant quod ipse Dominus non propter se, sed propter nos dixit. Quid enim dixit? «Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste.» Ecce habes voluntatem humanam expressam; vide jam rectum cor: «Verum, non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater» . Si ergo rectum cor sequitur Deum, pravum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequere in illo qđ ipse sͥ fecit. Cum enĩ ꝑsecu¬
tus fueris. p̃uaricationem eiꝰ. occides qđ homo
fecit. & liberatur qđ ds̃ fecit. facientes p̃uari
cationem odio habui. Non adhesit mͥ cor pͣuũ.
Quid ẽ. cor prauum: Cor cortum. Quid ẽ. cor
tortum: Cor̃ non rectum. Quid ẽ. cor rectũ:
Uide qđ est. cor rectum. & ibi inuenis qđ
c̃ cor non rectum. Rectum cor dr̃ hominis. qͥ
aliquis ut nescio quid non eueniat. Orat et ñ
ꝓhibetur. Pecit quantũ pocest. s contͣ uo lun¬
tatem ipsius euenit aliquid. Subiungat si
uoluntati dĩ. ñ resistat uoluntati magnȩ.
quia ipsedñs sic illud exponit. ostendens in.¬
firmitatẽ nram in se. quando passurus erat.
Ait. Tristis ẽ. anima mea usq ad mortẽ. Non
enĩ uere ille timebat mortẽ. qui pocestatem
habebat ponendi animã suam. & potestatem
babebat iterum sumendi eam. & paulus apł̃s
miles ipsius. seruus ipsius clamat. Bonũ cer¬

Expanded text:
ecit, persequere in illo quod ipse sibi fecit. Cum enim persecuecit, persequere in illo quod ipse sibi fecit. Cum enim persecutus fueris praevaricationem ejus, occidis quod homo fecit, et liberatucationem odio habui.» 6. «Non adhaesit mihi cor pravum.» Quod est cor pravum? Cor tortum. Quod est cor tortum? Cor non rectum. Quod est cor non rectum? Vide quod est cor rectum, et ibi invenis quod est cor non rectum. Rectum cor dicitur hominis,aliquis ut nescio quid non eveniat; orat, et non prohibetur. Petat quantum potest: sed contra voluntatem ipsius evenit aliquid; subjungat se voluntati Dei, non resistat voluntati magnae. Quia et ipse Dominus sic illud exponit: ostendens infirmitatem nostram in se, quando passurus erat, ait, «Tristis est anima mea usque ad mortem.» Non enim vere ille timebat mortem, qui potestatem habebat ponendi animam suam, et potestatem habebat iterum sumendi eam . Et Paulus apostolus miles ipsius, servus ipsius clamat: «Bonum cer
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ. gͦ ante oculos habere: Diligere. Sa
ẽ. non diligere: Non ibi corde habitare. Dix̃
gͦ. Non ꝓponebam ante oculos meos rẽ malã.
non diligebam rem malam. Et̃ exponit ipsã
ren malam. facientes p̃uaricationẽ ocdio habui.
Intendite fr̃s mei. si deambulatis cũ xp̃o in medio
domus eius. idẽ. si uel in corde ur̃o bene reqͥes¬
citis. uel in ipsa eccła bonum iter carpitis in
uia immaculata. ñ eos tantum qui foris sunt
odisse debetis p̃uaricatores. s & quoscunq int̾
inueneritis. Qui sunt p̃uaricatores: Qui oder̃
legem dĩ. Qui audiunt illam & ñ faciunt:
p̃uaricatores dicuntur. Facientes p̃uaricationẽ
odio habe. reppelle illos ate. S odire debes
p̃uaricatores. non homines. Unus homo p̃ua-¬
ricator. uidete quia duo nomina habet. ho-¬
mo. & p̃uaricator. Hominẽ ds̃ fecit. p̃uarica¬
corem ipse homo fecit. Ama in illo qđ ds fac̃

Expanded text:
Quid ergo est, ante oculos habere? Diligere. Quid Quid ergo est, ante oculos habere? Diligere. Quid est, non diligere? Non ibi corde habitare. Dixit ergo, «Non proponebam ante oculos meos rem malam:» non diligebam rem malam. Et exponit ipsam rem malam: «Facientes praevaricationem» «odio habui.» Intendite, fratres mei. Si deambulatis cum Christo in medio domus ejus, id est, si vel in corde vestro bene requiescitis, vel in ipsa Ecclesia bonum iter carpitis in via immaculata; non eos tantum qui foris sunt odisse debetis praevaricatores, sed et quoscumque intus inveneritis. Qui sunt praevaricatores? Qui oderunt legem Dei; qui audiunt illam, et non faciunt, praevaricatores dicuntur. Facientes praevaricationem odio habe, repelle illos a te. Sed odisse debes praevaricatores, non homines. Unus homo praevaricator, videte quia duo nomina habet, homo, et praevaricator: hominem Deus fecit, praevaricatorem ipse se fecit; ama in illo quod Deus f
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia. qͦmͦ quisq abstilicidio exit de
domo sua. aut afumo. ñ ibi se patit᷑ habi¬
tare: sic qui non habet quietũ cor. habitare
in corde suo libenter non potest. Tales foras
exeunt a se ipsis. animi intentione: & de his
quȩ foris sunt circa corpus delectant᷑. qͥetem
innugis. inspectaculis. in luxuriis. in om̃ib
malis quęrunt. Quare foris sͥ uoluerunt ẽẽ.
bene: Quia ñ ẽ. illis intus b̾ene. unde gau-¬
aeant inconscientia sua. Iđo dñs cũ sanass&e
paraliticum: ait. Tolle grabatum tuũ. et
uade in domum cuã. Faciat illud anima.
Quę quasi paralisi dissoluta ẽ. in membris
bonȩ oꝑationis. constringat᷑ ut bene oꝑetur.
tollat grabatum suum. regat corpus suum.
Iam eat in domũ suam. intret in conscientiã
dici qđ nostis de homine. qͥ ab aliqͦ diligit᷑.
Ante oculos illum habet. & ille qui concep̃nit᷑.
sic solet quęxi. Non me habet ante oculo.

Expanded text:
conscientia, quomodo quisque ab stillicidio exit de conscientia, quomodo quisque ab stillicidio exit de domo sua, aut a fumo, non ibi se patitur habitare: sic qui non habet quietum cor, habitare in corde suo libenter non potest. Tales foras exeunt a seipsis animi intentione, et de his quae foris sunt circa corpus delectantur; quietem in nugis, in spectaculis, in luxuriis, in omnibus malis quaerunt. Quare foris sibi volunt esse bene? Quia non est illis intus bene, unde gaudeant in conscientia. Ideo Dominus cum sanasset paralyticum, ait: «Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam» . Faciat illud anima quae quasi paralysi dissoluta est: in membris bonae operationis constringatur, ut bene operetur, tollat grabatum suum, regat corpus suum; jam eat in domum suam, intret in conscientiam dici, quod nostis, de homine qui ab aliquo diligitur, Ante oculos illum habet: et ille qui contemnitur, sic solet queri, Non me habet ante oculos.
Abbreviated transcription (Latin):
in se euertit. quid expectas. ut in alios faci¬
at miscđiam & parcat miseris: Qui in seip¬
sũ crudelis ẽ. eẽ. in aliũ misericors pocest e
Tota gͦ iusticia. aduerbum unũ innocentiȩ
redigitur. Qui aut̃ diligit iniquitatẽ. odit
aninam suam. Qͣndo amabat iniquitatẽ. pu¬
tabat qđ aliis nocebat. S uide si aliis nocebat.
Qui diligit in quit iniquitatem. odit animã
suam. Sibi gͦ prius nocet qui uult aliis nocere
nec deambulat. quia non ẽ. ubi. Angustias
enĩ patit᷑ omnis malicia. Sola innocentia la¬
ca est. ubi deambulatur. Deambulabam
in innocentia cordis mei in medio demusmoe.
Medum domus suȩ aut ipsam ȩccłam dicit.
nr̃ã interior cor nrm ẽ: ut hoc exposuerit qđ
suꝑus dixit. in innocentia cordis mei. Quȩ est
innocentia cordis sui: Medium domus suę.
Hanc domũ quisquis habet malã: pellit᷑ ab il¬
la foras. Que̾squis enĩ in corde p̃mitur mala

Expanded text:
in se evertit, quid exspectas, ut in alios faciin se evertit, quid exspectas, ut in alios faciat misericordiam, et parcat miseris? Qui in seipsum crudelis est, esse in alium misericors potest? Tota ergo justitia ad unum verbum innocentiae redigitur. «Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam» . Quando amabat iniquitatem, putabat quod aliis nocebat. Sed vide si aliis nocebat: «Qui diligit,» inquit, «iniquitatem, odit animam suam.» Sibi ergo prius nocet qui vult aliis nocere; nec deambulat, quia non est ubi. Angustias enim patitur omnis malitia: sola innocentia lata est, ubi deambuletur. «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae.» Medium domus suae, aut ipsam Ecclesiam dicitnostra interior, cor nostrum est: ut hoc exposuerit quod superius dixit, «In innocentia cordis mei.» Quae est innocentia cordis sui? Medium domus suae. Hanc domum quisquis habet malam, pellitur ab illa foras. Quisquis enim in corde premitur mala
Abbreviated transcription (Latin):
calum niosus ẽ. uult inferre hominib qđ
doleant: studio maliuolentiȩ. Quis ẽ. qͥ dese¬
rit miseros: Qui uidet inopem aliqͦ aigrilio
egentem. & clim habeat qͦmͦ prestet. contep̃¬
nit. despicit. alienat cor suum. Qđ si iam
omnino talis ẽet̾. ut ñ opiis baberẽt aliqua
miscdia: suꝑbus ec̾t. si de sereret. miseruĩ. Adꝰ¬
huc intribulatione carnis constitutus ẽ. nes¬
ciens quid sͥ possit cras accidere. & despicit
lacrimas miserorum. Non ẽ. innocens. S qͥs
ẽ. in nocens: Quicum alii ñ nocet: sͥ ñ nocet.
Qui enim o sͥ nocet: non ẽ. innecens. Ait
aliquis. Ecce ñ culi alucui. nec pressi aliqͣm.
De re mea. de iusto labore meo: bene mͥ faciã.
Conuiuiũ apparatum habere uolo. erogare
uolo quantum me delectat. bibrbe cũ qͥb
uolo. qͣntũ me delectat. Cui aliquid tuli:
Qm pressi: Qs de me queltus ẽ In nocens uide¬
tur. S si se ipsum corrumpit. si cemplũ di

Expanded text:
calumniosus est, vult inferre hominibus quo calumniosus est, vult inferre hominibus quo doleant, studio malevolentiae. Quis est qui deserit miseros? Qui videt inopem aliquo auxilio egentem, et cum habeat quomodo praestet, contemnit, despicit, alienat cor suum. Quod si jam omnino talis esset, ut non opus haberet aliqua misericordia; superbus esset, si desereret miserum: adhuc in tribulatione carnis constitutus est, nesciens quid sibi possit cras accidere, et despicit lacrymas miserorum; non est innocens. Sed quis est innocens? Qui cum alii non nocet, nec sibi nocet. Qui enim et sibi nocet, non est innocens. Ait aliquis: Ecce non tuli alicui, nec pressi aliquem: de re mea, de justo labore meo bene mihi faciam, convivium apparatum habere volo, erogare volo quantum me delectat, bibere cum quibus volo quantum me delectat; cui aliquid tuli? quem pressi? quis de me questus est? Innocens videtur. Sed si seipsum corrumpit, si templum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
& nobis dicit. Ergo abrahȩ semen estis. Man¬
festum: quia ad xp̃m̃ ꝑtinemus. & quia m̃bra
eius & corpus enis sumus: cum capite nr̃o unꝰ
homo sumus. Cantemus gͦ. Miscd̾iam & iu
in uia immaculata. quando uenies ad me.
Nisi inuia immaculata. ñ pocest psallere. nec
intelligere. Siins intelligere: inuia immacu¬
lata psalle. id ẽ. oꝑare in hylaritate do cuo.
Quc ẽ. uia immaculata: Audi sequentia. De¬
ambulabam iinnocentia cordis mei. iume¬
dio domus meȩ. Hȩc uia immaculata. ab in¬
nocentia cepit. in ipsa etiam ꝑuenitur. Ed
quęris multa uerba: In nocens esto. & ꝑfe¬
cisti iusticiam. S quid ẽ. eẽ. innocentem :
Duob enĩ modis nocet homo. quantũ in ipso
est. Aut faciendo miserum. ait deserendo
miserum. Quia & cii ñ uis ab alio fie ri mi¬
ser. & non uis deseri ab alio si miser fueris.
Quis ẽ. qui facit miserosꝰ Qui infert uolen¬
tias. uel in sidias. rapit res alienas. oppͥmit
pauꝑes. furat᷑. coniugia aliena sollicitat.

Expanded text:
 nobis dicit, «Ergo semen Abrahae estis.» Manifestum quia ad Christum pertinemus; et quia membra ejus et corpus ejus sumus, cum capite nostro unus homo sumus. Cantemus in via immaculata, quando venies ad me.» Nisi in via immaculata, non potes psallere, nec intelligere. Si vis intelligire, in via immaculata psalle, id est, operare in hilaritate Deo tuo. Quae est via immaculata? Audi sequentia: «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae.» Haec via immaculata ab innocentia coepit, in ipsa etiam pervenitur. Quid quaeris multa verba? Innocens esto, et perfecisti justitiam. Sed quid est esse innocentem? Duobus enim modis nocet homo, quantum in ipso est; aut faciendo miserum, aut deserendo miserum: quia et tu non vis ab alio fieri miser, et non vis deseri ab alio, si miser fueris. Quis est qui facit miseros? Qui infert violentias vel insidias, rapit res alienas, opprimit pauperes, furatur, conjugia aliena sollicitat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗsiando iudicabit: Cum transierit nox. Id̃o
dixit. in matutinis int̾ficiebam omnes pecca¬
tores terrȩ. Quid est in matutinis: Cũ iam
dies uenerit: noc te transacta. In matutinis
int̾ficiebam omnes peccatores terrȩ. Quare
eis parcit. usq ad matutinum: Qͥa nox erat.
Q uid est. nox erat: Quia tempus erat parren.¬
di. Parcebat cum corda hominũ e̾e̾nt. occul¬
ta. Uides aliqͥm male uiuere. coleras illũ.
Nescis enim. qualis erit quia nox est. utrun
qui hodie male uiuit. eras bene uiuat.
utrum qui hodie bene uiuit. cras male sic
Nox ẽ. enim. & omnes colerat ds. quia lon¬
nimis est. Tolerat. ut conuertant᷑ ad illuri
peccatores. S qui non se correxerint in isto
tempore cempore miscđiȩ : int̾ficientur. & qͣre
interficient᷑ Ut duꝑgantur de ciuitate dñi.
Inmatutinis. Quid ẽ. inmatutinis Cũ nox
trnsacta fuerit. Quare mͦ parcit: Quia tẽp
ẽ. miscdiȩ. Quare ñ semꝑ parcit: Qͥa miscđũ¬

Expanded text:
quando judicabit? Cum transierit nox. Ideo quando judicabit? Cum transierit nox. Ideo dixit, «In matutinis inter ficiebam omnes peccatores terrae.» Quid est, «In matutinis?» Cum jam dies venerit, nocte transacta. «In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae.» Quare eis parcit usque ad matutinum? Quia nox erat. Quid est, nox erat? Quia tempus erat parcendi: parcebat, cum corda hominum essent occulta. Vides aliquem male vivere, toleras illum: nescis enim qualis erit, quia nox est; utrum qui hodie male vivit, cras bene vivat; et utrum qui hodie bene vivit, cras malus sit. Nox est enim, et omnes tolerat Deus, quia longanimis est. Tolerat, ut convertantur ad illum peccatores. Sed qui non se correxerint in isto tempore misericordiae, interficientur. Et quare interficientur? Ut dispergantur de civitate Domini, «In matutinis.» Quid est, «In matutinis?» Cum nox transacta fuerit. Quare modo parcit? Quia tempus est misericordiae. Quare non semper parcit? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
goui ꝓte petre ut non deficeret fides cua.
Quid eꝰ. uexare sicut triticum Qͦ mͦ abho¬
mine tricicum ñ manducatur. nisi primo
attritum. ut panem faciat: sic neminem
manducat diabolus. nisi pͥmo ꝑ tribulatio¬
nem euerterit. contererit᷑ ut manducet.
Tii aut̃. quando cribularis. si maneas gͣnuĩ
tribula in aream. s nunquid timendũ ẽ.
critico: Absit. ñ conciditur. nisi palea ã
tricico spoliecur. Suꝑfluit & ueniet uenti¬
latio. & inuenit puram massam. Qͤm in¬
uenit granum mittit in horreum suũ. et
aceruum paleȩ combliret igni in extingui-¬
bili. Unde dixit hoc: Quia diem in spe
habemus. des nob̃ in xp̃o debet ẽẽ. Nam qͣm¬
diu int̾ temptationes sumus: nox ẽ. In ista
nocte ꝓarcit ds peccatorib ut non illos tol-¬
.lat. Flagellat illos temptationib. ut corrigan¬
tur : uolerã illos in cruitate sua. Putamis.
semꝑ colerabit. Si semꝑ misericors ẽ. ñ et

Expanded text:
gavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . gavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . Quid est, «vexare sicut triticum?» Quomodo ab homine triticum non manducatur, nisi primo attritum, ut panem faciat; sic neminem manducat diabolus, nisi primo per tribulationem everterit. Conterit, ut manducet: tu autem quando tribularis, si maneas granum, tribula in aream. Sed numquid timendum est tritico? Absit. Non conciditur nisi palea; triticum spoliatur superfluis, et veniat ventilatio, et inveniet puram massam: quem invenit granum mittit in horreum suum; et acervum paleae comburet igni inexstinguibili . 13. Unde dixi hoc? Quia diem in spe habemus. Dies nobis in Christo debet esse. Nam quamdiu inter tentationes sumus, nox est. In ista nocte parcit Deus peccatoribus, ut non illos tollat; flagellat illos tentationibus, ut corrigantur; tolerat illos in civitate sua. Putamus semper tolerabit? Si semper misericordia est, non est
Abbreviated transcription (Latin):
sibi quęrunt escam: Quando terptant.
S quia non accedunt nisi dĩ eis dederit po¬
testatem : idõ dictum est. querentes adeo
escam sibi. Pecit iob cemptandũ. Qlem
escam: Opulentã. pinguẽ. iustũ dĩ. ctu ip
sine querela. uerus dĩ cultor fuit. Peciuit
illum tẽp̃tandum. quęrens ado escamsͥ..¬
& accepit temptandũ. ñ oppͥmendum. pur-¬
gandum. ñ euertendum. Aut force nec
purgandũ. s ꝓbandum. Tam̃ & qͥ tẽptant᷑
aliquando tradunt᷑ occuste merito suo
in manus temptatoris: quia craditi sunt
forte in concupiscentias suas. Nam diabolus
nulli nocet: nisi acceꝑit potestatem adeo.
S quando: In nocce. Quidẽ. in nocte: In
isto tempore. Cum aut̾ transierit nox. et
uenerit dies : mittunt᷑ mali cũ illo inig¬
nem ȩt̾̃num. iusti aut̃ inuitam ȩt̾nam.
Nullus illic erit cep̃tator. quia ñ sunt illic
caculi leonum. qͥa transacta ẽ. nox. Ideo
dñs discipłis suis ait. Hac nocte postulauit
sathanas uexare uos sic̃ triticum. & ego ro¬

Expanded text:
sibi quaerunt escam? Quando tentant. Sed quia non accedunt, nisi Deus eis dederit potestatem; ideo dictum est, «Quaerentes a Deo escam sibi.» Petiit Job tentandum. Qualem escam? Opulentam, pinguem, justum Dei, cui ipssine querela, verus Dei cultor fuit.» Petivit illum tentandum, quaerens a Deo escam: et accepit tentandum, sed non opprimendum ; purgandum, non evertendum; aut forte nec purgandum, sed probandum. Tamen et qui tentantur, aliquando traduntur occulto merito suo in manus tentatoris, quia traditi sunt forte in concupiscentias suas. Nam diabolus nulli nocet, nisi acceperit potestatem a Deo. Sed quando? In nocte. Quid est, in nocte? In isto tempore. Cum autem transierit nox, et venerit dies, mittuntur mali cum illo in ignem aeternum, justi vero in vitam aeternam . Nullus illic erit tentator, quia non sunt illic catuli leonum; quia transacta est nox. Ideo Dominus discipulis suis ait: «Hac nocte postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego ro
Abbreviated transcription (Latin):
unt facere nolite. Non timcas gͦ quando a
malis audis ȩuangłium. Ue illi qui sͥ minis¬
trat. id est. qui sua sͥ quęrit. Tii xp̃i acci¬
idẽ. ad con. Non babitabat incorde meo fa-¬
ciens suꝑbiam. Nullus calis babitabat in
corde meo. resiliebat enĩ inde. Nemo habi¬
tabat in corde meo: nisi mitis & quietus.
Suꝑbus ñ illic habitabat. Non enĩ habitabat
in corde iusti iniustus. Sit ate iustus remotꝰ
nescio quot milib & mansionib : simul ha¬
bitatis. si unum cor habetis. Non babitabat
in medio domus meȩ: faciens suꝑbiam. Lo-¬
quens iniqua. ñ direxit in conspectu ocłoꝵ
meoꝵ. Hȩc ẽ. uia immaculata. ubi intelli¬
gimus quando ad nos ueniat dñs. In ma
Hoc obscurum ẽ. dignamini aduertere. Iã
finis ꝑsalmi ẽ. In matutinis int̾ficiebam
omnes peccatores t̾re. Quare: Ut disꝑdã
de ciuitate dñi. omnes oꝑantes iniquitatem.
Sunt gͦ in ciuitate dñi oꝑantes iniqͥtatem. et

Expanded text:
unt, facere nolite» . Non timeas ergo quando a unt, facere nolite» . Non timeas ergo quando a malo audis Evangelium. Vae illi qui sibi ministrat, id est, qui sua ibi quaerit: tu. Christi acciid est, ad cor. Non habitabat in corde meo faciens superbiam: nullus talis habitabat in corde meo; resiliebat enim inde. Nemo habitabat in corde meo; nisi mitis et quietus; superbus non illic habitabat. Non enim habitat in corde justi injustus. Sit a te justus remotus nescio quot millibus et mansionibus; simul habitatis, si unum cor habetis. «Non habitavit in medio domus meae faciens superbiam. Loquens iniqua non direxit in conspectu oculorum meorum.» Haec est via immaculata, ubi intelligimus quando ad nos veniat Dominus. 12.Hoc obscurum est; dignamini advertere: jam finis Psalmi est. «In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae.» Quare? «Ut disperdam de civitate Domini omnes operantes iniquitatem.» Sunt ergo in civitate Domini operantes iniquitatem, et
Abbreviated transcription (Latin):
alias. S quid dictum sit de mensa suꝑboꝵ
audite. Fiat mensa eoꝵ coram ipsis in musa¬
płam. & in retributionẽ & inscandalum.
Pasti sunt. capti sunt. Qͦmͦ enun aues ad musa¬
pulam. aut pisces adhamũ pascunt᷑. s capi¬
suas. Audi epulas pioꝵ. beati qui esurumt a
sitiunt iusticiam. quia ipsi saturabunt᷑. Sigͥ
quitatis. Noli pasci cibo iniquitatis. & nont
ubi ille tibi non conuescebatur: Oculi mei ad¬
fideles terrȩ inquit. ut considerent hi merũ
Dñs dic̃. oculi mei suꝑ fideles terrȩ ut cona¬
rent hi mecum. id est. ut mecũ sederent.
ta. hic mͥ ministrabat. Michi ait. ñ sibi. Mul¬
ti enĩ ministrant ȩuangłium. s sibi minis¬
crant: quia sua quęrunt ñ quę i u xp̃i.
Quid ẽ. xp̃o ministrare: Ea quę xp̃i sunt qͤ¬
rere. & quidem quando mali annuntiant
ȩuangłium : alii saluant᷑. alii puniuntur.
Dicrum ẽ. enim. Quȩ dicunt facite . qͦ aut̃ faci¬

Expanded text:
alias. Sed quid dictum sit de mensa superborum, alias. Sed quid dictum sit de mensa superborum, audite: «Fiat mensa eorum coram ipsis in muscipulam, et in retributionem, et in scandalum» . Pasti sunt, capti sunt. Quomodo enim aves ad muscipulam, aut pisces ad hamum pascuntur, sed capisuas. Audi epulas piorum: «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur» . Si ergo quitatis: noli pasci cibo iniquitatis, et non ubi ille tibi non convescebatur? «Oculi meifideles terrae, ut considerent hi mecum.» Dominus dicit, «Oculi mei super fideles terrae, ut considerent hi mecum:» id est, ut mecum sederent. ta, hic mihi ministrabat. Mihi» ait, non sibi. Multi enim ministrant Evangelium, sed sibi ministrant; quia sua quaerunt, non quae Jesu Christi . Quid est, Christo ministrare? Ea quae Christi sunt quaerere. Et quidem quando mali annuntiant Evangelium, alii salvantur, illi puniuntur. Dictum est enim: «Quae dicunt, facite; quae faci
Abbreviated transcription (Latin):
re hanc. & cum illa semꝑ eẽ. Omnis gͦ suꝑb
inuidus est. & si inuidus est. malis alienis pas¬
citur. Unde dic̃ apłs. Si mordetis & comeditis
inuicem: uidete ne abinuicem consumamini.
Uidetis gͦ comedentes. nolite his comiesci. fugi¬
te tale comuiuium. Neq enĩ se saciant gau¬
dendo de malis alienis. quia insatiabili corde
sunt. Caue ne capiaris in epulis eoꝵ. laqueo di¬
aboli. Cibis talib pascebant᷑ uidei. quando qu¬
cifirerunt dnm. s quia pascebant᷑ tanqͣm de
quia corpus ipsius manducamus. Dicebant
enim cum uiderent pendentẽ in cruce. insultan.¬
tes quia insatiabiles corde erant. Dicebant gͦ.
Si filius dĩ est: descendat de cruce. Alios sal¬
uauit. se saluare non potest. Pascebant᷑ cibo
crudelitatis suę. & ille pascebatur cibo miscdie
suȩ. Pater inquit ignosce illis. quia nesciunt
quid faciunt. Illi gͦ habebant alias epłas. ille

Expanded text:
re hanc, et cum illa semper esse. Omnis ergo superbus, re hanc, et cum illa semper esse. Omnis ergo superbus, invidus est: si invidus est, malis alienis pascitur. Unde dicit Apostolus: «Si mordetis et comeditis invicem; videte ne ab invicem consumamini» Videtis ergo comedentes; nolite his convesci, fugite tale convivium; neque enim se satiant gaudendo de malis alienis, quia insatiabili corde sunt. Cave ne capiaris in epulis eorum laqueo diaboli. Cibis talibus pascebantur Judaei, quando crucifixerunt Dominum: sed quia pascebantur tanquam de quia corpus ipsius manducamus. Habentenim, cum viderent eum pendnetem in cruce, insultantes, quia insatiabiles corde erant; dicebant ergo: «Si Filius Dei est, descendat de cruce; alios salvavit, se salvare non potest» . Pascebantur cibo crudelitatis suae, et ille pascebatur cibo misericordiae suae. «Pater,» inquit, «ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» . Illi ergo habebant alias epulas, ille
Abbreviated transcription (Latin):
immorari. Iste phariscus suꝑbus erat. conue.¬
cebatur cum illo ds. Quid ẽ. gͦ qđ ait. suꝑbo
oculo & insatiabili corde. huic ñ conuesce¬
bar: Quid ẽ. non conuescebar: Non cũ
ipse non fecit: Adimitationẽ suam nos hor-¬
tatur. Uidemus eum conuiuatum ẽẽ. cum
suꝑbis. quomͦ nos ꝓbibet ne conuiuemur
cum eis: Nos quidem fr̃s ꝓͥpt̾ corxptionẽ
non cum eis conuiuamur ut corrigantur.
Cum extraneis potius conuiuamur. cũ paga¬
rimus eos male uiuere. ut erubescant et
corrigant᷑. sicut dicit apłs. Siquis ñ ob-¬
eum existimetis. s corripite ut frem̃. facimꝰ¬
hoc plerũq ꝓpt̾ medicinam. & tam̃ cũ extͣ.¬
neis multis & cum impiis sepe uescimur.
Q uid ẽ. hoc quł ait. suꝑbo oculo & insatia.¬
bili corde. huic non conuescebar: habet
epulas suas cor pium. habet epulas suas
cor suꝑbum. Nam ꝓpt̾ cibos ipsos cordis suꝑd
ideo dixit insatiabili corde. Cor suꝑbum ungͥ

Expanded text:
immorari. Iste pharisaeus superbus erat, convesimmorari. Iste pharisaeus superbus erat, convescebatur cum illo Dominus; quid est ergo quod ait, «Superbo oculo et insatiabili corde, huic non convescebar?» Quid est, «non convesipse non fecit? Ad imitationem suam nos hortatur: videmus eum convivatum esse cum superbis, quomodo nos prohibet ne convivemur cum eis? Nos quidem, fratres, propter correptionem is, et non cum eis convivamur, ut corrigantur. Cum extraneis potius convivamur, et cum pagarimus eos male vivere, ut erubescant et corrigantur, sicut dicit Apostolusum existimetis, sed corripite ut fratrem. sihoc plerumque propter medicinam, et tamen cum extraneis multis, et cum impiis saepe vescimur. Quid est hoc, Superbo oculo, et insatiabili corde, huic non convescebar? Habet epulas suas cor pium, habet epulas suas cor superbum. Nam propter cibos ipsos cordis superbi, ideo dixit, insatiab
Abbreviated transcription (Latin):
peccatrix illa qͥuȩ erat inciuitate famosa acres.¬
dixit incorde suo. Hic si cẽt. ꝓpħa. sciret quȩ
mulier illi accessit ad pedes. Unde sciebat qͥa
xpc̃ nesciuit. nisi inde suspicatus ẽ. eũ nescisse
quia non eam peppulit: Quia si ipse ẽẽt. repel¬
leret a sc. Dñs aut̃ non solum. mulierẽ illam
peccatricem nouerat: s & illius suꝑ biȩ uulne¬
ra medicus insanabilia uiqͥebat. Ait enim.
cum audisset cogitantt̃. ut ostendẽt illũ suꝑ¬
bum. Symon habeo tͥ aliquid̃ dicere. Que
debitores erant cuidam feneratori. unus ei
deebat quinquaginta denarios. alius qͥn¬
gentos. Cum ñ haberent unde redderent.
dimisit ambob. Quis eum plus dilexit: &
plus donauit. E cnuerssis ad mulierem:
dixit symoni. Uides istam mulierẽ. Intra.¬
ui indomũ tuam. aqͣm mͥ ad pedes ñ dedisti.
ista aut̃ lacrimis suis lauit pedes meos. Et
cetera quȩ nostis. Non opus ẽ. in aliis ꝓpt̾
quȩ ad cestimonium ad bibuimus. diutius

Expanded text:
rix, quae erat in civitate famosa, accesit in corde suo : «Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes.» Unde sciebat quia Christus nescivit, nisi inde suspicatus est eum nescisse, quia non a se repulit? Quia si ipse esset, repelleret a se. Dominus autem non solum mulierem illam peccatricem noverat, sed et illius superbi vulnera medicus insanabilia videbat. Ait enim cum audisset cogitantem, ut ostenderet illum superbum: «Simon, habeo aliquid tibi dicere: Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quinquaginta denarios, alter quingentos: cum non haberent unde redderent, donavit ambobus; quis eum plus dilexit? Et nversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides istam mulierem? Intravi in domum tuam; aquam mihi ad pedes non dedisti: ista autem lacrymis suis lavit pedes meos» ; et caetera quae nostis. Non opus est in aliis propter quae ad testimonium adhibuimus, diutius
Abbreviated transcription (Latin):
tas quia odit te. aut odit te. & putas quia
diligit te. S qđ libet sit: nox est. Nolici¬
mere. p̃sume in xp̃o. in ello habeto diem.
Don ẽ. quid mali de isto sencias. quia securi
sumus & derti sumus. quia falli ñ potest.
amat nos. De nob̾ autẽ inuicem. ñdum certi
sumus. Os enĩ. nouit dilectionem nram. in
uicem. Nos aut̃ si diligimus nos inuicem.
quis iudet qua dispensatione. anobes fiant
ista: Quare nemo uidet cor: Qͥa nox est.
In ista nocte in qua tẽptationes habundant.
quasi de ipsa nocte dixit psalmus. Posuisti
tenebras & facta ẽ. nor. in ipsa ꝑtransibunt
omnes bestię siluȩ. catuli leonum rugi en-¬
tes ut rapiant. & quęrant ado escamsibi.

Expanded text:
tas quia odit te; aut odit te, et putas quia tas quia odit te; aut odit te, et putas quia diligit te: sed quodlibet sit, nox est. Noli timere, praesume in Christo, in illo habeto diem: non est quid mali de illo sentias, quia securi sumus, et certi sumus quia falli non potest; amat nos. De nobis autem invicem nondum certi sumus. Deus enim novit dilectionem nostram in invicem: nos autem etiamsi diligimus nos invicem, quis videt qua dispensatione a nobis fiant ista? Quare nemo videt cor? Quia nox est. In ista nocte tentationes abundant. Quasi de ipsa nocte dixit psalmus: «Posuisti tenebras, et facta est nox; in ea pertransibunt omnes bestiae silvae: catuli leonum rugientes
Abbreviated transcription (Latin):
est: s ueniet & iudicii. quia sic cepit psalmꝰ.
Miscđiam & iudicium. cantabo tͥ dñẽ. Iam e¬
numerauit suꝑius. quia non illi adheserus
nisi boni. Malis non adhesit. nec delectabat᷑
epulis iniquitatis eoꝵ. qui sͥ ministrabant
ñ dño. id ẽ. sua quȩ rebant. & quasi dicere¬
tur illi. et ut quid cales in ciuitate tua. tan¬
to tempore colerasti: tempus misccłiȩ est. Sd
E. iuidicium. Nox ẽ. apparebit dies. appare¬
bit uidicium. Audi apłm. Itaq nolite ante
tempus quicqͣm iudicare. Qͥd ẽ. ance cempꝰ
Ante diem. Audi quia ante diem dixerit.
donec ueniat dñs & illuminet abscondita
tenebrarum. & manifestet cogitationes cordiᷤ.
& cunc laus erit unicuiq adõ. Nam mͦ
qͣm dui non uides cor meum. & ñ uideo
cor tuum: nox ẽ. Nescio quid ab homine
petisti. ñ accepisti. Contempni te putas. et
forte non contẽpneris. Cor enim ñ uides. &
cito blasphemas. In noete tͥ dandã ẽ. ixnia
erranti. Diligit te homo nescio quis. & pu¬

Expanded text:
eniet et judicii; quia sic coepit Psalmus, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Jam enumeravit superius quia non illi adhaeserunt nisi boni. Malis non adhaesit, nec delectabatur epulis iniquitatis eorum qui sibi ministrabant, non Domino, id est, sua quaerebant. Et quasi diceretur illi, Et utquid tales in civitate tua tanto tempore tolerasti? Tempus misericordiae est,um revelatum est judicium: nox est; apparebit dies, apparebit judicium. Audi Apostolum: «Itaque nolite ante tempus quidquam judicare.» Quid est, «ante tempus?» Ante diem. Audi quia ante diem dixit: «Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit uniruique a Deo» . Nam modo, quamdiu non vides cor meum et non video cor tuum, nox est. Nescio quid ab homine petisti; non accepisti, contemni te putas: et forte non contemneris; cor enim non vides: et cito blasphemas; in nocte danda est tibi venia erranti. Diligit te homo nescio quis, et pu