comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis. cubitos uiginti. Porticũ uero ante
frontẽ quae tendebatur in longum iux¬
ta mensuram latitudinis domus: cubi¬
torum uiginti: Porro altitudo centũ ui¬
ginti cubitorum erat: & de aurauit eã
intrinsecus auro mundissimo. Domum
quoque maiorẽ ⁊exit tabulis ligneis abi¬
egnis & laminas auri obriti affixit per
totum. Scalpsitq in ea palmas & quasi ca¬
tenulas sẽ inuicem complectentes Strac¬
uit quoque pauimentũ templi preciosis¬
simo marmore. decore multo Porro au¬
rum enat probatissimũ decuius laminis
texit domum & traebes eus: & portas &
parietes & ostia & celauit cherubim in
parietibus. Pecit quoque domum scis
scõrum longitudine uixta latitudinem
domus cubitorum uiginti & latitudinẽ
similiter uiginti cubitorum: & laminis
aurcis texit eam quasi talentis sex cen¬
tis Sed & clauos fecit aureos ita ut sin¬
guli claui siclos quinquagenos appende¬
rent. Et caenacula quoque texit auro

Expanded text:
nis cubitos viginti. Port cum vero ante nis cubitos viginti. Port cum vero ante frontem, quae tendebatur in longum juxta mensuram latitudinis domus, cubitorum viginti: porro altitudo centum viginti cubitorum erat: et deauravit eam intrinsecus auro mundissimo. Domum quoque majorem texit tabulis ligneis abiegnis, et laminas auri obrizi affixit per totum: sculpsitque in ea palmas, et quasi catenulas se invicem complectentes. Stravit quoque pavimentum templi pretiosissimo marmore, decore multo. Porro aurum erat probatissimum, de cujus laminis texit domum, et trabes ejus, et postes, et parietes, et ostia: et caelavit cherubim in parietibus. Fecit quoque domum sancti sanctorum; longitudinem juxta latitudinem domus, cubitorum viginti, et latitudinem similiter viginti cubitorum: et laminis aureis texit eam, quasi talentis sexcentis. Sed et clavos fecit aureos, ita ut singuli clavi siclos quinquagenos appenderent: coenacula quoque texit auro.
Abbreviated transcription (Latin):
quae pollicitus es domine mi mitte ser¬
uis tius Nos autẽ caedimus ligna de
libano quod necessaria habueris & ap¬
plicabimus ea rrtib permare in ioppe
tuum erit tuxns ferre ea in hierus alem
Numerauit igitur salomon om̃s uiros pro¬
sclrtos qui erant in terra isrł post dinu¬
merationẽ quam dinumerauit dauid
pater eius : & inuenti sunt centũ quin¬
quaginta milia & tria milia sexcenti
łecitq ex eis septuaginta milia qui hume¬
ris onera portarent & octoginta milia
qui lapides in montibus caederent : tria
milia autem & sexcentos praepositos o¬
perum populi . Et coepit salomon aedi¬
ficare domum dñi inbierus alem in mon¬
te oria qui de monstnactus fuerat da¬
uid patricius in loco quem praeparaue¬
rat dauid in area ornaniebusaei. Coe¬
pit autem aedificare mense secundo
anno quarto regni sui: & haec sunt fun¬
damenta quae iecit salomonut aedifi¬
caret domum dĩ. longitudinis cubitos
in mensũra prima sexaginta latitudi¬

Expanded text:
quae pollicitus es domine mi mitte serquae pollicitus es domine mi mitte servis tuis nos autem caedemus ligna de Libano quot necessaria habueris et adplicabimus ea ratibus per mare in Ioppe tuum erit transferre ea in Hierusalem numeravit igitur Salomon omnes viros proselytos qui erant in terra Israhel post dinumerationem quam dinumeravit David pater eius et inventi sunt centum quinquaginta milia et tria milia sescenti fecitque ex eis septuaginta milia qui umeris onera portarent et octoginta milia qui lapides in montibus caederent tria milia autem et sescentos praepositos operum populi et coepit Salomon aedificare domum Domini in Hierusalem in monte Moria qui demonstratus fuerat David patri eius in loco quem paraverat David in area Ornan Iebusei coepit autem aedianno quarto regni sui. Et haec sunt fundamenta, quae jecit Salomon, ut aedificaret domum Dei longitudinis cubitos in mensura prima sexaginta, latitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ri sunt ligna seruis tuis: dabo incibaria
tritici choros uiginti milia: & hordei cho¬
ros totidem. olei quoque sata uiginti milia
Dixit autẽ byrem rex trriper litteras
quas miserat salomoni quia dilexit dñs
populum suum ideirco te regnare fecit
super eum. Et addidit dicens Benedictꝰ
dñs ds̃ israbel qui fecit caelum & terrã.
qui dedit dauid regi filium sapientẽ &
eruditum & sensatum atque prudentẽ
ut aedificaret domum dño & palatiũ
sibi Misi ergo tibi uirũ prudentẽ & sc¬
entissimum hrrem patrem meum. fi¬
lium mulieris de filiabus dan: cuius pa¬
ter trrus fuit. qui nouerit operari in
auro &inargento aere & ferro & mar¬
more & lignis inpurpurae quoque &
iacincto : & bisso & coccino. Et qui sciat
celare omnẽ scalpturã : & ad inuenire
prudenter quod cunque in opere neces¬
sarium est cum artificibus tuis & cum
artificibus domini mei patris tui. Triti¬
cum ergo & hordeum & oleum & iunũ

Expanded text:
ri sunt ligna servis tuis dabo in cibaria ri sunt ligna servis tuis dabo in cibaria tritici choros viginti milia et hordei choros totidem olei quoque sata viginti milia dixit autem Hiram rex Tyri per litteras quas miserat Salomoni quia dilexit Dominus populum suum idcirco te regnare fecit super eum et addidit dicens benedictus Dominus Deus Israhel qui fecit caelum et terram qui dedit David regi filium sapientem et eruditum et sensatum atque prudentem ut aedificaret domum Domino et palatium sibi misi ergo tibi virum prudentem et scientissimum Hiram patrem meum filium mulieris de filiabus Dan cuius pater Tyrius fuit qui noverit operari in auro et argento et aere et ferro et marmore et lignis in purpura quoque et hyacintho et bysso et coccino et qui sciat celare omnem scalpturam et adinvenire prudenter quodcumque in opere necessarium est cum artificibus tuis et cum artificibus domini mei David patris tui triticum ergo et hordeum et oleum et vinum
Abbreviated transcription (Latin):
spere. sabbatis quoque & neomoeniis
& solemnitatib: dñi dĩ nr̃i in sempiternũ
quae mandata sunt is rocbel Domus enim¬
quã aedificare cupio magna est: magnus
est enim ds̃ noster sũper om̃s deos Iuis
ergo poterit prceualere ut aedificet ei
dignã domum: Si caelum & caeli celorũ
capere eum non queunt: quantus ego
sum ut possim ei aedificare domum:
Sed adhoc tantum ut adoleatur incensũ
corem illo. Mute igitur michi eruditũ¬
uirum qui nouerit operari in auro & ar¬
gento Aere & ferro purpura coccino
& iacincto: & qui sciat scalpere celatura
cumhis artificib: quos mecum habeo
in udaea & in hierusalem. quos prae¬
parauit dauid paterm̃s. Sed & ligna
caedrina mitte michi : & arceuthina
& pinea delibano. Scio enĩ quod serui
tui nouerint caedere ligna de libano:
& erunt serui mei cum seruis tus. ut pa¬
rentur michi ligna plura. Domus enim
quam cupio aedificare : magna est nimis
& inclrta Preceter ea operariis qui cacsũ¬

Expanded text:
spere, sabbatis quoque et Neomeniis spere, sabbatis quoque et Neomeniis et solemnitatibus Domini Dei nostri in sempiternum, quae mandata sunt Israel, et reliquam aedificare cupio magna est magnus est enim Deus noster super omnes deos quis ergo poterit praevalere ut aedificet ei dignam domum si caelum et caeli caelorum capere eum non queunt quantus ego sum ut possim ei aedificare domum sed ad hoc tantum ut adoleatur incensum coram illo mitte igitur mihi virum eruditum qui noverit operari in auro et argento aere ferro purpura coccino et hyacintho et qui sciat scalpere celata cum his artificibus quos mecum habeo in Iudaea et in Hierusalem quos praeparavit David pater meus sed et ligna cedrina mitte mihi et arceuthina et pinea de Libano scio enim quod servi tui noverint caedere ligna de Libano et erunt servi mei cum servis tuis ut parentur mihi ligna plurima domus enim quam cupio aedificare magna est nimis et inclita praeterea operariis qui caesu
Abbreviated transcription (Latin):
cimmilia equitum: & fecit eos esse inur¬
bibus quadrigarũ & cum rege in hirłm
quae nascuntur incampestribus multitudi¬
ne magna. Adducebantur autẽ ei & equi
de aegrpto & de coa anegotiatoribus re¬
gis qui ibant & emebant precio quadrigã
equorum sex centis argenteis : & equum cen¬
tum quinquaginta. Similiter de uniuer¬
sis regnis checthaeorum : & a regib srriae
emptio celebrabatur Decreuit autẽ salo¬
mon aedificare domum nomini dñi &
palatium sibi : & numerauit septuagin¬
ta milia uirorum portantium humeris
& octoginta milia qui caederent lapides
inmontibus. Pyxepositosq: eorum tria
milia sexcentos. Misit quoque ad brram
regẽ trridicens. Sicut egisti cũ dauid pa¬
tre meo & misisti ei ligna caedrina ut aedi¬
ficaret sibi domum inqua & habitauit: sic
fac mecum ut aedificem domum nomini
dum incensum corae illo. & fumiganda a¬
romata & ad propositionẽ panum sempi¬
ternam. & olochaustomata mane & ue¬

Expanded text:
cim milia equitum et fecit eos esse in urcim milia equitum et fecit eos esse in urbibus quadrigarum et cum rege in Hierusalem quae nascuntur in campestribus multitudine magna adducebantur autem ei et equi de Aegypto et de Coa a negotiatoribus regis qui ibant et coemebant pretio quadrigam equorum sescentis argenteis et equum centum quinquaginta similiter de universis regnis Cettheorum et a regibus Syriae emptio celebrabatur decrevit autem Salomon aedificare domum nomini Domini et palatium sibi et numeravit septuaginta milia virorum portantium umeris et octoginta milia qui caederent lapides in montibus praepositosque eorum tria milia sescentos misit quoque ad Hiram regem Tyri dicens sicut egisti cum David patre meo et misisti ei ligna cedrina ut aedificaret sibi domum in qua et habitavit sic fac mecum ut aedificem domum nomini dum incensum coram illo, et fumiganda aromata, et ad propositionem panum sempiternam, et ad holocaustomata mane et ve
Abbreviated transcription (Latin):
pollicitus es dauid patrimeo. Tũenim me
fecisti regem sũper populũ tuum multum:
qui tam innumerabilis est quã pulus ter¬
rae. Damichi sapientiã & intelligentiam:
ut egrediar coram populo tuo &ingrediar
quis enim potest hunc populum tuum di¬
gne quitam grandis est uidicare : Dixit
autẽ ds̃ ad salomonem. Quia hoc magis pla¬
cuit cordituo & non postulasti diuitias¬
& substantiam & gloriam neque animas
eorum qui te oderant. sed nec dies uitae
plurimos petisti autẽ sapientiã & scientiã
ut udicare possis populum meũ sũperquẽ
constitui te regem: sapientia & scientia
data sunt tibi Diuitias autẽ & substantiam
& gloriam dabo tibi: ita ut nullus in re¬
gibus nec ante te nec post te fuerit simi¬
lis tui Uenit ergo salomon ab excelsoga¬
baon in hirłm coram tabernaculo foe¬
deris : & regnauit sũper isrł. Congrega¬
uitq sibi currus & equites & facti sunt
ei mille qua dringenti currus & duode¬

Expanded text:
pollicitus es David patri meo: Tu enim me pollicitus es David patri meo: Tu enim me fecisti regem super populum tuum multum, qui tam innumerabilis est, quam pulvis terrae. Da mihi sapientiam et intelligentiam, ut egrediar coram populo tuo, et ingrediar: Quis enim potest hunc populum tuum digne, qui tam grandis est, judicare? Dixit autem Deus ad Salomonem: Quia hoc magis placuit cordi tuo, et non postulasti divitias substantiam, et gloriam, neque animas eorum qui te oderant, sed nec dies vitae plurimos: petisti autem sapientiam et scientiam, ut judicare possis populum meum, super quem constitui te regem: Sapientia et scientia data sunt tibi: Divitias autem, et substantiam, et gloriam dabo tibi; Ita ut nullus in regibus, nec ante te, nec post te fuerit similis tui. Venit ergo Salomon ab Excelso Gabaon in Jerusalem coram tabernaculo foederis, et regnavit super Israel. Congregaitque sibi currus et equites et facti sunt ei mille quadringenti currus et duode
Abbreviated transcription (Latin):
& magnificauit eum in excelsũ Prcecepitq
salomon uniuerso is ixcheli. tribunis & cen¬
turionibus & ducibus & uidicibus om̃i usrł
& principibus familiarũ : & abiit cum uni¬
uersa multitudine in excelsũm gabaon ubi
eret tabernaculum foederis dñi quod fe¬
cit morses famulus dĩ insolitudine: Arcã
autẽ dĩ ad duxerat dauid de cariathia¬
rim. in locum quẽ praeparauerat ei & ubi
fixerat illi tabernaculum: hoc est in hie¬
rusalem Altare quoque aeneũ quod
fabricatus fuerat beselebel filius uri filui
ur ibi erat coram tabernaculo dñi : quod
& requi siuit salomon & om̃is a ecclesia
Ascenditq salomon ad altare aeneũ corã
tabernaculo foederis dñi : & obtulit in cor
mille hostias. Ecce autẽ in ipsa nocte ap¬
paruit ei ds̃ dicens Postula quodiuis ut
dem tibi Dixitq salomondõ Tũ fecisti
cum dauid patre meo misericordiã ma¬
gnã : & constitiustime regẽ pro eo. Nunc
igitur dñe ds̃ impleatur sermo tuus quẽ

Expanded text:
et magnificavit eum in excelsum. Praecepitque Salomon universo Israeli, tribunis, et centurionibus, et ducibus, et judicibus omnis Israel, et principibus familiarum. Et abiit cum universa multitudine in excelsum Gabaon, ubi erat tabernaculum foederis Dei, quod fecit Moses famulus Dei in solitudine. Arcam autem Dei adduxerat David de Cariath Jarim, in locum quem paraverat ei, et ubi fixerat illi tabernaculum, hoc est, in Jerusalem. Altare quoque aeneum, quod fabricatus fuerat Beseleel filius Uri filii Ur, ibi erat coram tabernaculo Domini: quod et requisivit Salomon, et omnis ecclesia. Ascenditque Salomon ad altare aeneum, coram tabernaculo foederis Domini, et obtulit in eo mille hostias. Ecce autem in ipsa nocte apparuit ei Deus dicens: Postula quod vis, ut dem tibi. Dixitque Salomon Deo: Tu fecisti cum David patre meo misericordiam magnam: et constituisti me regem pro eo. Nunc igitur, Domine Deus, impleatur sermo tuus quem
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs custodit te: dñs protectio tua super
manum dexteram tuam
Perdiem sol non uret te : neq luna ꝑ noctẽ
Dñs custodiet te ab om̃i malo: custodiat
Animam tuam dñs.¬
Oñs custodiat introitũ tuũ & exitum tuum:

Expanded text:
nus custodit te: Dominus protectio tua, super manum dexteram tuam. Per diem sol non percutiet te, neque luna per noctem. Dominus custodiet te ab omni malo: custodiat animam tuam. Dominus custodiat exitum tuum et introitum tuum:
Abbreviated transcription (Latin):
Neu michi quia in colatus m̃s prolongatus
est: habitaui cum habitantibus caedar.
multũ in cola fuit anima mea.
Cumhis quioderant pacẽ eram pacificus:
cũ loquebar illis impugnabant me ÷ gratis:
CXX CANTICŨ GRAOUUM¬

Expanded text:
me, quod incolatus meus prolongatus est a me  habitabi cum habitantibus Cedar. Multum incola fuit anima mea: cum his qui oderant pacem eram pacificus  dum loquebar illis inpugnabant me gratis. CXX. Canticum gradum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui diligit filium suum assiduat illi fla¬
gella : ut lactetur in nouissimo sũo. & non
palpet proximorum ostia. Iui docet fili¬
um suum laudabitur in illo : & in medio
domesticorum in illo gloriabitur. qui
docet filium suũ intelum mittit inimicũ:
& in medio amicorum gloriabitur millo
Mortuus est pater illius & quasi non est mor¬
tuus : similẽ enim reliquit sibi post se inuita
sua uidit & lȩtatus est in illo : in obitu suo non
est contristatus nec confusus est coram ini¬
micis Reliquit enim defensorẽ domus con¬
tra in imicos : & amicis reddentẽ gratiam
Pro animabus filiorũ colligabit uulnera
sua : & super omnẽ uocem turbabuntur
uiscera eius. Equus indomitus euadit du¬
rus : & filius remissus euadet praeceps. la
cta filium & pauentẽ tẽ faciet : lude cum
eo & contristabit te Non conrideas illi nec
doleas : & in nouissimo obstupescent dentes
tui. Non des illi potestatẽ inuiuentute:
& ne dispicias cogitatus illiis. Curua

Expanded text:
Qui diligit filium suum, assiduat illi flagella, ut laetetur in novissimo suo, et non palpet proximorum ostia. » Haec um suum laudabitur in illo et in medio domesticorum in illo gloriabitur qui docet filium suum in zelum mittit inimicum et in medio amicorum gloriabitur in mortuus est pater illius et quasi non est mortuus similem enim reliquit sibi post se in vita ipsius vidit et laetatus est in illo in obitu illius non est contristatus nec confusus est coram inimicis reliquit enim defensorem domus et amicis reddentem gratiam pro animabus filiorum conligabit vulnera sua et super omnem vocem turbabuntur viscera eius equus indomitus evadit durus et filius remisscta filium, et pauentem te faciet: lude cum eo, et contristabit te. non conrideas illi, ne doleas: et in nouissimo obstupescent dentes tui. non des illi potestatem in iuuentute et ne despicias cogitatus illius. curua
Abbreviated transcription (Latin):
Prope est dñs omnibus in uocantib eum:¬
x om̃ibus in uocantibus eũ : inueritate.
U oluntatem timentium sẽ faciet. & depre¬
cationem eorum exaudiet: & saluos
faciet eos
Custodit dñs omnes diligentes se: & om̃s
peccatores disperdet.
Laudationem dñi loquetur os meum: &
benedicat om̃is caro nomini scõ eius:
insaeculum & insaeculum ÷ saeculi
CXLU. AUELUIA AGGEI ETTACHARIA
auda anima mea dñm. lcudabo

Expanded text:
ibus eum omnibus invocantibus eum in veritate voluntatem timentium se faciet et deprecationem eorum exaudiet et salvos faciet eos custodit Dominus omnes diligentes se et omnes peccatores disperdet laudationem Domini loquetur os meum et benedicat omnis caro nomini sancto eius in saeculum et in saeculum saeculi alleluia Aggei et Zacchariae lauda anima mea Dominum laudabo
Abbreviated transcription (Latin):
Et erue me de manu filiorum alienorum:
quorum os locutum est uanitatem. & dex¬
tera eorum dexterac iniquitatis.
Quorum filii: sicut nouellae plantationes
mniuuentute sua
Filiae eorũ compositae circum ornatae.
Oues corum foctosae. abundantes in egressibus
sius : boues eorum craessae.
Non est ruia macheriae. neq traensitus. neq
clamor inplateis eorum
Beatum ÷ dixerunt: populum cui haec sunt:
beatus populus cuius dñs ds̃ eius
xaltabo te ds̃ m̃s rex: & benedicam
nomini tuo insaecuilũ & insaeculũ
sacculi
Persingulos dies benedicam tibi: & laudabo
nomen tuum in saeculũ & in sđm ÷ saeculi :¬
Magnus dñs & laudabilis nimis: & magnitu¬
dinis eius non est finis.
Generatio & generatio laudabit operatua :¬
& potentiã tuam pronunciabunt.
Magnificentiam głae scitatis tuae loquentur :
&minebilia tua narrabunt.
Et uirtutem terribilium tuorum dicent:
& magnitudinẽ tuam narrabunt
Memoriam abundantiae suauitatis tuae
eructabunt: &ustitiã tuã exultabunt.

Expanded text:
rum, quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis. Quorum filii sicut novellae plantationes in juventute sua. Filiae eorum compositae, circumornatae uves eorum fetosae abundantes in egressibus suis, boves eorum crassae. Non est ruina maceriae, neque transitus neque clamor in plateis eorum. Beatum dixerunt populum cui haec sunt. beatus populus cujus Dominus Deusexaltabo te Deus meus rex et benedicam nomini tuo in saeculum et in saeculum saeculi per singulos dies benedicam tibi et laudabo nomen tuum in saeculum et in saeculum saeculi magnus Dominus et laudabilis nimis et magnitudinis eius non est finis generatio et generatio laudabit opera tua et potentiam tuam pronuntiabunt magnificentiam gloriae sanctitatis tuae loquentur et mirabilia tua narrabunt et virtutem terribilium tuorum dicent et magnitudinem tuam narrMemoriam abundantiae suavitatis tuae eructabunt, et judicia tua exsultabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Mittit christallum suam sicut buccellas: ante
faciem frigoris eius quis sustinebit:
Emittet uerbum suum &lique faciet ea fla¬
bit sp̃s cius & fluent aquae
Qui annunciat uerbum suum ia cob: iustitias
& uidicia sũa israel non manifestauit eis¬
Non fecit taliter omĩ nationi: & uidicia sua

Expanded text:
te faciem frigoris ejus quis sustinebit. Emittet verbum suum et liquefaciet ea, flabit spiritus ejus, et fluent aquae. Qui annuntiat verbum suum Jacob, justitias et judicia sua Israel. Non fecit taliter omni nationi, et judicia sua
Abbreviated transcription (Latin):
L audate eum om̃s angłi eius: laudate cum¬
Laudate eum sol & luna laudate eũ omnes
stellae & lumeni
Laudate eum caeli caelorum: & aquae quae
super caelos sunt laudent nom̃ dr̃u
Quia ÷ ipse: dixit. & facta sunt: ipse
mandauit & creata sunt
S tatuit ea insaeculum & in sacculũ : saeculi : :¬
pracceptum posuit & non praeteribit
Laudate dñm de terra : dracones &om̃s abrssi
Ignis. grando .nix glaties spiritus procellarũ:
quae faciunt uerbum eius. cedri

Expanded text:
laudate eum omnes virtutes eius laudate eum sol et luna laudate eum omnes stellae et lumen laudate eum caeli caelorum et aqua quae super caelum est laudent nomen Domini quia ipse dixit et facta sunt ipse mandavit et creata sunt statuit ea in saeculum et in saeculum saeculi praeceptum posuit et non praeteribit laudate Dominum de terra dracones et omnes abyssi ignis grando nix glacies spiritus procellarum quae
Abbreviated transcription (Latin):
Qui numerat multitudinem stellarum:
& omnibus eis nomina uocat
Magnus dñs noster & magna uirtus cus:
& sapientiae eius non est numerus.
Suscipiens mansuetos dñs: humilians¬
÷ autem : peccatores usq ad terram
Praecinite dño in confessione. psallite dõ
Qui operit caclum nubibus: & parat ter
Q ui producit inmontibus foenum: ⁊ et :¬
erbã seruituti hominum:
Quidat iumentis escam ipsorũ: ÷ et : pul¬
lis coruorum inuocantibus eum.
Non in fortitudine cqui uoluntatẽ habebit:
nec intibiis uiri. beneplacitũ erit ei.
Benie placitum est dño suꝑ timentes eũ:

Expanded text:
qui numerat multitudinem stellarum et omnibus eis nomina vocans magnus Dominus noster et magna virtus eius et sapientiae eius non est numerus suscipiens mansuetos Dominus humilians autem peccatores usque ad terram praecinite Domino in confessione psallite Deo qui operit caelum nubibus et parat terQui producit in montibus fenum, et herbam servituti hominum. Qui dat jumentis escam ipsorum: et pullis corvorum invocantibus eum. Non in fortitudine equi voluntatem habebit: nec in tibiis viri beneplacitum erit ei. Beneplacitum est D
Abbreviated transcription (Latin):
miseri cordia tua dispdes inimicos meos
Et perdes omnes qui tribulant animã
meam : quoniam ego seruus tuus sum¬
ENEDIETUS DÑS ÕS MIUS QUI
docet manus meas ad proelium.¬
÷et : digitos meos ad bellum
Miscđã mea & refugium meum: susceptor meus
& liberator meus
Protector m̃s & inipsosperaui: qui subdit popu¬
lum meum sub me
Oñe quid est homo quia innotiusti ei: ÷ aut:
filius hominis quia reputas eum.
Homo uanitati similis factus est: dies eius
sicut umbra praetereunt
Oñe inclina caelos tuos & descende: tange
montes & fumigabunt.
Fulgorae coruscationem & dissipabis cos:
emitte sagutas tuas & conturbabis eos

Expanded text:
micos meos et perdes omnes qui tribulant animam meam quoniam ego servus tuus sumbenedictus Dominus Deus meus qui docet manus meas ad proelium digitos meos ad bellum misericordia mea et refugium meum susceptor meus et liberator meus protector meus et in eo speravi qui subdis populum meum sub me Domine quid est homo quia innotuisti ei aut filius hominis quia reputas eum homo vanitati similis factus est dies eius sicut umbra praetereunt Domine inclina caelos tuos et descende tange montes et fumigabunt fulgora coruscationem et dissipabis eos emitte s
Abbreviated transcription (Latin):
Confessio eius super caelum & terram: &
exaltauit cornu populi sui
Y mnus om̃ibus sc̃is eius: filiis israel. populo
appropinquanti sibi
CXLUIIII. ALLEIUIA.
Uantate dño canticum nouum: laus
eius in eccła scõrum
Laetetur israel in co qui fecit eum.
⁊ et: filii sion exultent in rege suo
Laudent nomen eius in choro: intrmpano¬

Expanded text:
um, et terram. Et exaltabit cornu populi sui  hymnus omnibus sanctis eius filiis populo adpropinquanti sibi. CXLIX Alleluia. Cantate Domino canticum nobum  laus eius in Ecclesiis sanctorum. Laetetur Israhel in eo, qui fecit ipsum  et filii Syon exultent super regem suum. Laudent nomen eius in choro  in
Abbreviated transcription (Latin):
Sapientiam om̃ium antiquorũ ex quiret
sapiens : & in prophetis uacabit Narrationẽ
uirorum nominatorum conseruabit : & in
uersutias parcebolarum simul introibit¬
occulta prouerbiorum exquiret : & in abscon¬
ditis parabolarum conuersabitur in medi¬
o magnatorum minis tracbit & in conspe¬
ctu praesidis apparebit : in terra alienige¬
narum gentium troensiet . Bona enim & ma¬
la in hominibus temptabit. Corsuũ tra¬
det aduigilandum diluculo ad dñm qui
fecit illum : & in conspectu altissimi depre

Expanded text:
Sapientiam omnium antiquorum exquiret sapiens et in prophetis uacabit. narrationem uirorum nominatorum conseruabit et in uersutias parocculta proverbiorum exquiret et in absconditis parabolarum conversabitur in medio magnatorum ministrabit et in conspectu praesidis apparebit in terram alienarum gentium pertransiet bona enim et mala in hominibus temptavit cor suum tradet ad vigilandum diluculo ad Dominum qui fecit illum et in conspectu Alti
Abbreviated transcription (Latin):
tium dirimit questiones: ut neutrũ corum
sua iustitia salutẽ meruisse confirmet : Am¬
bos uero populos & scienter & grauiter de¬
dm̃ in honorarint. Gentes uero : quod cũ co¬
gnitũ de creatura creatorẽ ut dm̃ debuerint
uenerari głam cius in manu facta mutaue¬
rint simulacra: Utrosque etiã similit̃ ueniã
consecutos: aequales eẽ uera cissima nxtione
demonstrat. Praesertim : cũ in cadẽ lege p̃¬
dictũ & uidacos & gentes ad xp̃i fidẽ uocan
dos ostendit. Quãm obrem uicissim eos hu

Expanded text:
tium dirimit quaestiones, ut neutrum eorum tium dirimit quaestiones, ut neutrum eorum sua justitia salutem meruisse confirmet, ambos vero populos et scienter et graviter deint; gentes vero quod, cum cognitum de creatura Creatorem ut Deum debuerint venerati, gloriam ejus in manu facta mutaverint simulacra: utrosque etiam, similiter veniam consecutos, aequales esse veracissima ratione demonstrat, praesertim cum in eadem lege praedictum et Judaeos et gentes ad Christi fidem vocandos esse ostendat; quamobrem
Abbreviated transcription (Latin):
patres ur̃i crebra prouocatione dm̃ irrita¬
uerunt. ut om̃s in deserto morerentur: nec
plus ex senioribus eorũ quã duo homines
terrã repromissionis intrarent. Sed quid
antiqua replicamus : cum etiã si illa minime
fecissetis de hoc solo nemo uos dignos uenia
uobis uocibus repromissum. non solũ suscipere
nolustis sed etiã morte pessima peremistis:
Quẽ nos ut cognouimus statim credidimus.
cũ nobis de eo ante non fuerit praedictũ. Un¬
de ꝓbatur : quod idolis seruiuimus non obsti¬
nationimentis sed ignorantiae deputandũ
qui enĩ agnitũ ilico sequimur : olim utique
sequeremur si antea cognouissemus. Sic autẽ
uos de generis nobilitate iactatis : quasi non
morũ imitatio magis quã carnalis natiuitas
filios non faciat. eẽ scõrum. Denique esau
&ismabel cũ de stirpe abrabae sint : minime
tamen in filios reputantur. his taliter alt̃¬
cantibus apłs semediũ in terponens. ita par¬

Expanded text:
patres vestri crebra provocatione Dominum irritapatres vestri crebra provocatione Dominum irritaverunt, ut omnes in eremo morerentur, nec plus ex senioribus eorum quam duo homines terram repromissionis intrarent. Sed quid antiqua replicamus, cum, etiamsi illa minime fecissetis, de hoc solo nemo vos dignos venia um semper vobis vocibus repromissum, non solum suscipere noluistis, sed etiam morte pessima peremistis? Quem ut nos cognovimus, statim credidimus, cum nobis de eo antea non fuerit praedicatum. Unde probatur quod, si idolis servivimus, non obstinationi mentis, sed ignorantiae deputandum. Qui enim cognitum illico sequimur, olim utique sequeremur, si antea cognovissemus. Sic autem vos de generis nobilitate jactatis, quasi non morum imitatio magis quam carnalis nativitas filios vos faciat esse sanctorum. Denique Esau et Ismael cum de stirpe sint Abrahae, minime tamen in filiis reputantur. His taliter altercantibus, Apostolus se medium interponens, ita par
Abbreviated transcription (Latin):
hodie idola deserentes quibus ab initio deser¬
uistis nobis comparemini & non potius in ꝓ¬
selrtorũ locũ exlegis auctoritate & consue¬
tudine deputemini : & hoc ipsum non mere¬
bamini : nisi quia larga semꝑ dĩ clementia
uoluit uos adnrãm imitationẽ ad mittere
Gentes etiã ec ontrario respondebant. Quan¬
to etiã maiora ergauos dĩ beneficia narra¬
ueritis : tanto maioris uos criminis reos. eẽ.
monstrabitis. Semꝑ enim his om̃ibus exti¬
tistis ingrati Nam ipsis pedibus quibus ari¬
dum mare transistis : ludebatis ante ido¬
la quae fecistis. Et ipso ore quo paulo an¬
te obnecẽ aduersariorum dño cantaue¬
ratis : simula cra uobis fieri poposcistis.
illis oculis ueneranda quibus dm̃ innube
uel igne conspicere solebatis : simulacra in¬
tuebamini. Manna quoque uobis fastidio
fuit. & semꝑ in deserto contra dñm murmu¬
rastis : adaegyptum unde uos manu ualida
eiecerat redire cupientes Quid plura: ita

Expanded text:
idola hodie deserentes, quibus ab initio deseridola hodie deserentes, quibus ab initio deservistis, nobis comparemini; et non potius in proselytorum locum ex legis auctoritate et consuetudine deputemini? Et hoc ipsum non merebamini, nisi quia larga semper Dei clementia voluit vos ad nostram imitationem admittere. Gentes etiam econtrario respondebant: Quanto enim majora erga vos Dei beneficia narraveritis, tanto majoris vos criminis reos esse monstrabitis. Semper enim his omnibus exstitistis ingrati. Nam ipsis pedibus quibus aridum mare transistis, ludebatis ante idola quae fecistis; et ipso ore quo paulo ante ob necem adversariorum Domino cantaveratis, simulacra vobis fieri 3 poposcistis. Illis oculis quibus venerando Deum in nube vel igne conspicere solebatis, simulacra intuebamini. Manna quoque vobis fastidio fuit, et semper in deserto contra Dominum murmurastis: ad Aegyptum, unde vos manu valida ejecerat, redire cupientes. Quid plura? Ita
Abbreviated transcription (Latin):
OMANI SUNT QUI EX IUDATIS
gentibusq crediderunt. Hii superba
contentione uolebant se alteru¬
trum sũꝑponere. Nam iuda ei di¬
cebant. Nos sumus populus dĩ quos ab initio
dilexit & fõuit. nos circuncisi ex genere abra
apud uida eã tantum ds̃: nos de aegypto si¬
gnis dĩ & uirtutibus liberati. marẽ sicco per¬
transiuimus pede cũ inimicos nr̃os grauissimi
fluctus in uoluerent Nobis manna pluit dñs
in deserto : & quasi filiis suis cȩleste pabulũ mi¬
nistracuit. Nos die noctuq in columna nubis
ignisq praecessit. ut nobis ininuio iter ostende¬
ret : atq ut caetera eius cirta nos immensa bene¬
ficia taceamus: nos soli digni fiumus dĩ legẽ
accipere & uocẽ dĩ loquentis audire eiusq
cognoscere uoluntatẽ. In qualege nobis pro¬
missus ẽ xp̃c : ad quos etiã ipse se uenisse testa¬
tus ẽ. dicens Non ueninisi ad oues quae perie
runt domus israhel: cũ uos canes potius quam
homines appellauerit: Aequũ ne ergo est ut

Expanded text:
OMANI sunt qui ex Judaeis Gentibus crediderunt. Hi superba contentione volebant se alterutrum superponere. Nam Judaei dicebant: Nos sumus populus Dei, quos ab initio dilexit et fovit. Nos circumcisi ex genere Abrahapud Judaeam tantum Deus . Nos de Aegypto signis Dei et virtutibus liberati, mare sicco pertransivimus pede, cum inimicos nostros gravissimi fluctus involverent . Nobis pluit manna Dominus in deserto, et quasi filiis suis coeleste pabulum ministravit. Nos die noctuque in columna nubis ignisque praecessit, ut nobis in invio iter ostenderet . Atque ut caetera ejus circa nos immensa beneficia taceamus, nos soli digni fuimus Dei legem accipere, vocem Dei loquentis audire , ejusque cognoscere voluntatem. In qua lege nobis promissus est Christus, ad quos etiam ipse se venisse testatus est, dicens: Non veni nisi ad oves quae perrant domus Israel ; cum vos canes potius quam homines appellaverit. Aequumne ergo est ut
Abbreviated transcription (Latin):
Coena possessio siue possedit. Effraim. fertilis siue auetus
quẽ nos possumus ab augendo augentiũ dicere
Messias unctus idest xp̃c M anna quid est NA taredi¬
flos mundiciae Salim. pugilli siue uiolae aut ortus
aquarũ qđ breuius grece dicitur brionta: Sichar
collisio aut remus. Corrupte aũt pro sichem quae
trens fertur in bumeros ut sichar legeret᷑ usus obtinuit

Expanded text:
Cana, possessio, sive possedit. Ephraim, fertilis, sive auctus; quem non possumus ab augendo, Augentium, dicere. Messia, unctus, id est, Christus. Manna, quid est? Nazareth, munditiae. Saalim, pugilli, sive volae, aut ortus aquarum, quod brevius Graece dicitur βρύωντα. Sichar, conclusio, sive ramus. Corrupte autem pro Sichem, quae transfertur in humeros, ut Sichar legeretur, usus obtinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
USUIUS ERAM INTIR PRATRIS MIOS
& adolescentior in domo patris mei
Pascebam oues patris mei
Manus meae fecerunt organum. & digiti
mei aptauerunt psalterium.
Et quis cinnuntiauit domino meo: ipse
dñs ipse om̃ĩum excudiuit.
pse misit angelum suum & tulit me de oui¬
bus patris mei : & unxit me in misericor¬
dia unctionis suae
Fratres mei boni & magni: & non fuit
beneplacitum in eis dño¬
Exiui obuiam alienigenae : & maledixit
me in simulacris suis.
Igo autem euaginato abeo ipsuis gladio
amputaui caput eius : & cibstuli op¬
probrium a filiis isyecel.

Expanded text:
usillus eram inter fratres meos: Et adolescentior in domo patris mei. Pascebam oves patris mei: Manus meae fecerunt organum: Digiti mei aptaverunt psalterium: Et quis annuntiavit Domino meo? Ipse Dominus, ipse omnium exauditor: Ipse misit angelum suum. Et tulit me de ovibus patris mei: Et unxit me in misericordia unctionis suae. Fratres mei boni et magni: Et non fuit beneplacitum in eis Domino. Exivi alienigenae obviam: Et maledixit mihi in simulacris suis. Ego autem evaginato ab eo gladio ipsius amputavi caput ejus: Et abstuli opprobrium a filiis Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
& plenitudinẽ cius tu fundasti. aquilo¬
nẽ & mare tu creasti.
Thabor & hermon in nomine tuo exulta¬
bunt: tuum brachium ÷ cũ potentia :
Firmetur manus tua & exaltetur dextera
tua : ustitia & iudicium praeparatio
sedis tuae
Miscđa & ueritas praecedent faciem tuã:
beatus populus qui scit iubilationẽ
Oñe in lumine uultus tui ambulabunt. &¬

Expanded text:
asti, aquilonem et mare tu creasti. Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt, tuum brachium cum potentia. Firmetur manus tua et exaltetur dextera tua, justitia et judicium praeparatio sedis tuae. Misericordia et veritas praecedent faciem tuam, beatus populus qui scit jubilationem. Domine, in lumine vultus tui ambulabunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Quoniam ipse liberaebit me delaqueo uenan¬
tium: & a uerbo aspero nis eus sperabis¬
RIn :scapulis suis obumbrebit tibi: & sub pen¬
bis atimore nocturno meridiano.
A sagita uolante indie. anegotio perambu¬
lante in tenebris: ab incursũ & daemonio
Cadent a latere tuo mille. & decẽ milia a
dextris tuis: ad te autẽ non appropinqͥabit¬
U erum tamen oculis tius consideraebis: & re¬
tributionẽ peccatorum uidebis
Quoniam tues dñe spes mea : altissimum
posusti refugium tuum.
N on accedet adte malum: & flagellum non
appropinquabit taberna culo tuo
Quoniam angelis suis mandauit de te: ut cu¬
stodiant te in om̃ibus uiis tus.
Inmanibus portabunt te: ne forte offendas
ad lapidem pedẽ tuum
Super aspidem & basiliscum ambulabis.
et : conculcabis leonem & chixconem
Quoniam in me speracuit liberabo eum: pro¬
tegam eum qm̃ cognouit nomen meum
Clãmauit ad me & exaudiã eum: cum ipso
sum in tribulationẽ eripiam eum &glori¬

Expanded text:
quoniam ipse liberabit me de laqueo venantium, et a verbo aspero . Nulla enienbis a timore nocturno, a sagitta volante in die, a negotio perambulante in tenebris, ab incursu daemonioCadent a latere tuo mille et decem millia a dextris tuis  tibi autem non adpropiabit. Verumtamen oculis tuis considerabis  et retributionem peccatorum videbis. Quoniam tu es, Domine, spes mea  altissimum posuisti refugium tuum. Non accedent ad te mala  et flagellum non adpropiabit tabernaculo tuo. Quoniam angelis suis mandabit de te  ut custodiant te in omnibus viis tuis in manibus portabunt te ne forte offendas ad lapidem pedem tuum super aspidem et basiliscum ambulabis %et; conculcabis leonem et draconem quoniam in me speravit et liberabo eum protegam eum quia cognovit nomen meum clamabit ad me et exaudiam eum cum ipso sum in tribulatione eripiam eum et clari
Abbreviated transcription (Latin):
Indecachordo psalterio: cũ cantico incrthanx
Q uia delectasti me dñe in factura tua. & in o¬
peribus manuum tuarum exultabo
Quã magnificata suit operatua dñe : nimis
profundae factae sunt cogitationes tuae
Uir insipiens non cognoscet : & stultus non
intelliget haec altissimus in ȩt̃num dñe
Ut intereant insaeculũ ÷ saeculi :: tu autem¬

Expanded text:
salterio cum cantico in cithara quia delectasti me Domine in factura tua et in operibus manuum tuarum exultabo quam magnificata sunt opera tua Domine nimis profundae factae sunt cogitationes tuae vir insipiens non cognoscet et stultus non inut intereant in saeculum saeculi. »
Abbreviated transcription (Latin):
iscđas dñi in aet̃nũ cantabo
Ingenerationẽ & generatio¬
nem: annunciabo ueritatem
Quoniam dixisti. in aeternum miscđã aedi¬
Confitebuntur caeli mirabilia tua dñe.
& enim ueritatẽ tuã in eccłã scõrum
Quoniam quis innubibus aequabitur dño.
similis erit dño infiliis dĩ. eus sunt¬
Os̃ qui glorificatur in consilio scõrũ : ma¬
gnus & terribilis super om̃s qui incireuitu

Expanded text:
cantabo n generationem et generationem adnuntiabo veritatem quoniam dixisti in aeternum misericordia aediiapsalma confitebuntur caeli mirabilia tua Domine etenim veritatem tuam in ecclesia sanctorum quoniam quis in nubibus aequabitur Domino similis erit Domino in filiis Dei Deus qui glorificatur in consilio sanctorum magnus
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo facti sunt in desolationẽ subito.
defecer̃. perierunt propter iniquitatem
Uelut somnium surgentium: dñe in ciuitate
tua imaginẽ ipsorũ adnichilũ rediges.
Quia in flammatũ est cor meũ. & renes mei
commutati sunt : & ego adnichilũ redactus
Ut iumentum factus sum apud te : & ego

Expanded text:
quomodo facti sunt in desolationem subito defecerunt perierunt propter iniquitatem suam velut somnium surgentium Domine in civitate tua imaginem ipsorum ad nihilum rediges quia inflammatum est cor meum et renes mei commutati sunt et ego ad nihilum redactus ut iumentum factus sum apud te et ego
Abbreviated transcription (Latin):
cui gloria in saecula sacculorum amen
Rogo autẽ uos fratres : ut sufferatis uer¬
bum solati Et enim ꝑ paucis scripsi uobis
Cognoscite fratrem nr̃m timotdeũ dimissũ
cum quo si celerus uenerit uidebo uos
Salutate om̃s p̃positos urõs. & om̃s scõs
Salutant uos de italia. Grã cum om̃ibus
uobis ameni¬

Expanded text:
cui gloria in saecula saeculorum amen rogo autem vos fratres sufferatis verbum solacii etenim perpaucis scripsi vobis cognoscite fratrem nostrum Timotheum dimissum cum quo si celerius venerit videbo vos salutate omnes praepositos vestros et omnes sanctos salutant vos de Italia gratia cum omnibus vobis amen
Abbreviated transcription (Latin):
RES Multae filiae congregauerunt
diuitias : tũ sũpergressa es uniuersas
SEN Fallax gratia &uana est pulchri¬
tudo : muliertimens dñm ipsa laudabit᷑
THAU Date ei de fructu manuum sũ¬
arum : & laudent eam in portis opera eiꝰ¬

Expanded text:
res multae filiae congregaverunt res multae filiae congregaverunt divitias tu supergressa es universas sin fallax gratia et vana est pulchritudo mulier timens Dominum ipsa laudabitur thau date ei de fructu manuum suarum et laudent eam in portis opera ei
Abbreviated transcription (Latin):
eum : de fructu manuum suarum plantauit
iuneam HETΗ Ancinxit fortitudine lum¬
bos suos : & roboruit brachium suum. TETΗ
Gustauit &uidit quia bona est negotiatio
eius : non extinguetur in nocte lucerna illius
IΟΤΗ Manum suam misit ad fortia
& digiti eius apprebenderunt fusũ CACtI
Manum suam a peruit in opi: & palmas su
as extendit ad pauperem LAMETE
Non timebit domui suae afrigorib: niuus
om̃s enim domestici eius uestiti sunt dupli¬
cibus MEM Stragulatem uestem fecit
sibi : bissus & purpurx indumentum euis
ΝVΗ Nobilis inportis uir eius : quando
sederit cum senatoribus terrae SAMECH
Sindonem fecit & uendidit: & cingulum
tracdidit chananaeo. AIN Fortitudo
& decor indumentum eus: & ridebit indie
nouissimo. PHE Ossuum aperuit sapi¬
entiae : & lex clementiae in lingua eius
SADE Consideraet semitas domus suae:
& panem otiosa non comedit. COCH
Surrexerunt filii eius & beatissimã proce¬
dicauerunt : uir eius & laudauit eam

Expanded text:
eum de fructu manuum suarum plantavit eum de fructu manuum suarum plantavit vineam heth accinxit fortitudine lumbos suos et roboravit brachium suum teth gustavit quia bona est negotiatio eius non extinguetur in nocte lucerna illius ioth manum suam misit ad fortia et digiti eius adprehenderunt fusum caph manum suam aperuit inopias extendit ad pauperem.  Lamed.  Non timebit domui suae a frigoribus nivis: omnes enim domestici ejus vestiti sunt duplicibus.  Mem.  Stragulatam vestem fecit sibi byssus et purpura indumentum eius nun nobilis in portis vir eius quando sederit cum senatoribus terrae samech sindonem fecit et vendidit et cingulum tradidit Chananeo ain fortitudo et decor indumentum eius et ridebit in die novissimo phe os suum aperuit sapientiae et lex clementiae in lingua eius sade considerat semitas domus suae et panem otiosa non comedet coph surrexerunt filii eius et beatissimam praedicaverunt vir eius et laudavit eam
Abbreviated transcription (Latin):
li regibus olamubel noli regibus dare uinũ :
quia nullum secretum est ubi regnat ebrie¬
tas Neforte bibant & obliuiscantur iudicio¬
rum : & mutent causam filiorum pauperis
Date siceram maerentibus : & uinum his qui
amaro sunt animo Bibant & obliuis can¬
tur egestatis suae : & dolores non recorden¬
tur amplius. Aperi ostuum muto : & cau¬
sĩs omnium filiorum qui pertraenseunt¬
Aperi os tuum decerne quod iustum est:¬
& iudica in opem & pauperẽ. ALEETI
Mulierem fortẽ quis inueniet : procul.
& de ultimis finibus precium eius BETH
Confidit in eacor uiri sui: & spolus non in¬
digebit. GIMEL Reddet ei bonum & non
malum : om̃ibus diebus uitae suae DELETN
Iuaesiuit lanam & linum: & opencta est con¬
silio manuum sũarum HE Pacta est qua¬
si nauis institoris : de longe portat panem
suum. VAU De nocte surrexit deditq
precedam domesticis suis : & cibaria ancil¬
lissuis TAI Consideneuit agrum &emit

Expanded text:
li regibus, o Lamuel, noli regibus dare vinum: li regibus, o Lamuel, noli regibus dare vinum: quia nullum secretum est ubi regnat ebrietas. Ne forte bibant, et obliviscantur judiciorum, et mutent causam filiorum pauperis. Date siceram moerentibus, et vinum his qui amaro sunt animo. Bibant, et obliviscantur egestatis suae, et doloris sui non recordentur amplius. Aperi os tuum muto, et causis omnium filiorum qui pertraaperi os tuum decerne quod iustum est et iudica inopem et pauperem aleph mulierem fortem quis inveniet procul et de ultimis finibus pretium eius beth confidit in ea cor viri sui et spoliis non indigebit gimel reddet ei bonum et non malum omnibus diebus vitae suae deleth quaesivit lanam et linum et operata est consilio manuum suarum he facta est quasi navis institoris de longe portat panem suum vav et de nocte surrexit deditque praedam domesticis suis et cibaria ancillis suis zai consideravit agrum et emit
Abbreviated transcription (Latin):
ancillam cum haeres fuerit dominae suae. Iuat¬
tuor sunt minima terrae : & ipsã sunt sapientio¬
nac sapientibus. Pormicae populus infirmus
qui praeparat in messe cibum sibi. lepusculus
plebs inualida : qui collocat in petroc cubile
suum Regem locusta non habet : & egreditur
uniuersa perturmas. Stilio manib: nititur:
& morctur in aedibus regis Tria sunt quae
bene graduntur : & quartum quod incedit
feliciter leo fortissimus bestiarum : ad nul¬
lius pauet occursum. Gallus succintus lum¬
bos & aries: nec est rex qui resistat ei. Et qui
stultus apparuit: post quã eleuatus est in
sublime. Si enim intellexisset : oriimposuis¬
set manum. Qui autem fortiter premit u¬
bere ad eliciendum lac ex primit butrrũ:
& qui uehementer emungitur. elicit sangui¬
nem. & qui prouocat iraes : producit discor
quid dilecte uteri mei quid dilecte uotorũ
meorũ  Ne dederis mulierib substantiam
tuã : & diuitias tuas ad delendos reges No¬

Expanded text:
ancillam cum haeres fuerit dominae suae. Quaancillam cum haeres fuerit dominae suae. Quatuor sunt minima terrae, et ipsa sunt sapientiora sapientibus. Formicae populus infirmus, quae praeparant in messe cibum sibi: Lepusculus plebs invalida, qui collocat in petra cubile suum: Regem locusta non habet, et egreditur universa per turmas suas: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis. Tria sunt, quae bene gradiuntur, et quartum, quod incedit feliciter: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum: Gallus succinctus lumbos: et aries: nec est rex, qui resistat ei. Et qui stultus apparuit postquam elevatus est in sublime: si enim intellexisset, ori suo imposuisset manum. Qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum: et qui vehementer emungit, elicit sanguinem: et qui provocat iras, producit discordquid, dilecte uteri mei; quid, dilecte votorum meorum? Ne dederis mulieribus substantiam tuam, et vias tuas ad delendos reges. No
Abbreviated transcription (Latin):
alta sũbrectae. Generatio quae prodentib:
gladios habet : & commandit molaribus
suis. Ut comedat in opes de terra : & paupe¬
res ex hominibus. Sanguis sugae duae sunt
filiae dicentes : afferaffer Tria sunt insatu¬
rebilia : & quartum quod nunquam dicit
sufficit. infernus & os uuluae : & terra quae
non satiatur aqua. ignis uero : nunquam
dicit sũfficit. Oculum qui subsannat patrem
& dispicit partum matris suae: effodient eum
corui de torrentibus. & comedent illum filii
aquilae. Tria sunt difficilia michi: &
quartum poenitus ignoro. Uam a quilae
in caelo : uiam colubri superpetram. Uiam
nauis inmedio maris : &uiam uiri in adole¬
scentia sua Talis est &uia mulieris adulte¬
roce : quae comedit. & tergens ossuum dicit
Non sũm operata malum: Pertria mouetur
terra & quartum non potest sustinere Per
seruum cum regnauerit : per stultum cũ sa¬
turatus fuerit cibo Perodiosam mulierem
cum in matrimonium fuerit assumpta & per

Expanded text:
alta surrectae. Generatio, quae pro dentibus alta surrectae. Generatio, quae pro dentibus gladios habet, et commandit in molaribus suis, ut comedat inopes de terra, et pauperes ex hominibus. Sanguisugae duae sunt, filiae dicentes: Affer, affer. Tria sunt insaturabilia, et quartum, quod numquam, dicit: Sufficit, Infernus, et os vulvae, et terra, quae non satiatur aqua: ignis vero numquam dicit: sufficit. Oculum, qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suae: Effodiant eum corvi de torrentibus, et comedant eum filii aquilae. Tria sunt difficilia mihi, et quartum penitus ignoro: Viam aquilae in coelo, viam colubri super petram, viam navis in medio mari, et viam viri in adolescentia. Talis est et via mulieris adulterae, quae comedit, et tergens os suum dicit: Non sum operata malum. Per tria movetur terra, et quartum non potest sustinere: Per servum cum regnaverit: per stultum cum saturatus fuerit cibo: Per odiosam mulierem, cum in matrimonio fuerit assumpta: et per
Abbreviated transcription (Latin):
non est mecum. Non didici sapientiam : & no¬
ui scõrum scientiã quis ascendit incaelũ atque
descendit : Quis continuit spiritum manibus
sus : quis colligauit aquas quasi inuestimento :
quis suscitauit om̃s terminos terrae : quod no¬
men est eius & quod nomen filii eius si nostie
mnis sermo dĩ ignitus: clipeus est speran¬
tibus in se Ne addas quicquã uerbis illius
& arguaris : inueniarisq mendax. Duo roga¬
ui te. ne deneges michi ante quam moriar:
Uanitatem & uerba mendacia longe fac a
me : mendicitatem & diuitias ne dederis mi¬
chi. Tribue tantum uictui meo necessaria
Neforte saturatus illiciar ad negandum: &
dicam quis est dñs. Et egestate compulsus
furer : & periurem nomen dĩ mei Ne accu¬
ses seruũ ad dominum suum: ne forte male¬
dicat tibi & corruas. Generatio quae patri
suo maledicit : & quae matri suae non bene
& tamen non est lota sordib: suis. Generatio
cuius excelsi sunt oculi : & palpebrace eius in

Expanded text:
non est mecum. Non didici sapientiam, et nonon est mecum. Non didici sapientiam, et novi sanctorum scientiam, Quis ascendit in coelum, atque descendit? quis continuit spiritum in manibus suis? Quis colligavit aquas quasi in vestimento? quis suscitavit omnes terminos terrae? Quod nomen ejus, et quod nomen filii ejus, si nosti? Omnis sermo Dei ignitus, clypeus est sperantibus in se. Ne addas quidquam verbis illius, et arguaris, inveniarisque mendax. Duo rogavi te, ne deneges mihi antequam moriar: Vanitatem, et verba mendacia longe fac a me. Mendicitatem, et divitias ne dederis mihi: tribue tantum victui meo necessaria: Ne forte satiatus illiciar ad negandum, et dicam: Quis est Dominus? et egestate compulsus furer, et perjurem nomen Dei mei. Ne accuses servum ad Dominum suum, ne forte maledicat tibi, et corruas Generatio, quae patri suo maledicit, et quae non benedet tamen non est lota a sordibus suis. Generatio, cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in