comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
D̾ Et nũqͣm spes in hõie qui nõ ed̾it legem tũa. ¶ Et ca¬
ue ne accidat tͥ qd̾ accidit duob hõib. qui dñt associoti
fiusse iuyno itine̾. quoͣ unꝰ erat magꝰ orientalis. ⁊ reli¬
q̃ nͦ iudeus. ¶ Magꝰ eqͥtauit muła qm nut̾uit ad placi¬
tũ suũ que portabit uniu̾sa ncc̃a sua quibꝰ indigebat
uiator. ¶ Iodeus rͦ incedebat pedes non hñs cibũ nec
¶Eeto qd incelo ẽ imnꝰ deus ꝙ̃ adoro ⁊ erpecto abeo boũ
aĩe mee ⁊ remunacionẽ ⁊ illis qui ꝯunt mecũ inlege me¬
iii. inꝗt iã tͥ legẽ meam ⁊ fid̾e mẽa. redde gͦ me c̾tũ de le¬
ge ⁊ fide tua ¶ Cui respondit magus. ¶ fides ⁊ creduli¬
tas ⁊ lex mea ħ sẽ Inpͥm̃s uolomͥ ip̃ibonũ ⁊ filuis gnis
meiꝰ ⁊ uolo alicui creat̾e dei malũ neꝙ seq̃ntib legenu
mẽa. neq discrepantibꝰ mecũ inead̾i. ⁊ cͤdo eqͥturem qͥ ius¬
ticiam suandam cuil uiuenti. ⁊ nlła iniuria placet mͥ ui

Expanded text:
 ET nunquam speres in homine qui non credit legem tuam. Et cave ne accidat tibi quod accidit duobus hominibus qui dicuntur associati fuisse in uno itinere, quorum unus erat Magus orientalis, reliquus vero Judeus. Magus equitavit mulam quam nutrivit ad placitum suum, que portabat universa necessaria sua quibus indigebat viator. Judeus vero incedebat pedes non habens | cibum nec Credo quod in celo unus est Deus quem adoro, et expecto ab eo bonum anime mee et remuneracionem, et illis qui conveniunt mecum in lege meavi in quid tibi legem meam et fidem meam, redde ergo me certum de lege et fide tua. Cui respondit Magus: Fides et credulitas et lex mea hee sunt. Inprimis, volo mihi ipsi bonum et filiis generis mei, et nolo alicui creature Dei malum, neque sequentibus legem meam neque discrepitantibus mecum in eadem. Et credo equitatem et misericordiam servandam cuilibet viventi, et nulla injuria placet mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
lescunt hũiditares ⁊ hñdant ⁊ fleuma dñatur. qr ualde
mẽdauit ubi dixit mirũ est dehomine qͣłlr pot̃ ĩ fir¬
mari ł mori cuiꝰ cibꝰ panis optimi frumẽti ⁊ carnes
cõmendabilesicuiꝰ porꝰ ẽ uinũ bone uitis er exhis irti¬
tur rẽꝑare abstinendo se animia ꝯmestione potu cor¬
tu er laboee ¶Oporret siquide illũ qui libent̾ ĩ ebat᷑
uino ultͣ modum sumpto ut abluat se cũm̃ aqͣ cali¬
da ⁊ sedear super fluenta aqͦrũ currencium et hãt.
sb̾ito abusu uini penitꝰ abstmere: s paulat. de porslui¬
ni ad potũ uue passe tͣnͣsixẽ ⁊⁊ exinde adiung̾e aqͣm pau

Expanded text:
lescunt humiditates et habundanter flegma dominatur, quia valde mendavit ubi dixit: Mirum est de homine qualiter potest infirmari vel mori, cujus cibus est panis optimi frumenti et carnes commendabiles, cujus potus est vinum bone vitis, et ex hiis utitur temperate, abstinendo se a nimia et mala cosiquidem illum qui libenter inebriatur vino ultra modum sumpto ut abluat se cum aqua calida; et sedeat super fluenta aquarum currencium et habeat sasubito ab usu penitus vini abstinere, set paulatim de potu vini ad potum u
Abbreviated transcription (Latin):
oculoꝵ accendit cosam destruit opar qr reddir eiꝰ sãg¬
nem grossiorẽ ⁊ cordis cruorẽ demgͣt. ¶ Exinde ꝓue¬
niũt timor ⁊ horror. tremor sompni. locuc̃o fantas.¬
lice uisiones corrũpto coloris debilitacõ genitaliũ
destrucło senũsꝰ ab hoĩacio stomachi distẽꝑat ꝯplexi¬
onẽ gen̾at corꝑis grossitudinẽ ⁊ qd der̾ius est le¬
pram inducit :⁊ tũc ẽ degen̾e uenenoꝵ. ¶ Lauendũ¬
ẽ gͥne ultͣ modũ sũmat᷑ qr uinũ imitat᷑ nat᷑am et
conplexionẽ reubarbari que est uita ¶ eꝑatis q̃
ht̃ ꝓp̾as utilitates q̃ ⁊tinent᷑ in libris medicinali¬
bus. ¶Et nichlominꝰ renbarbarum est qñ uenenũ
mortiflim uidelicet illis qui ultͣ modũ sumũt exeo
et transgrediunt᷑ tͥtũ mensurã ⁊ qͣntiratẽ. ¶uinũ ⁊¬

Expanded text:
oculorum, | accendit coleram, destruit epar quia reddit ejus sanguioculorum, | accendit coleram, destruit epar quia reddit ejus sanguinem grossiorem, et cordis cruorem denigrat. Ex inde proveniunt timor et horror, tremor, sompnilocucio, fantastice visiones, corrupcio coloris, debilitacio genitalium, destruccio seminis, ﻿ abhominacio stomachi; distemperat complexionem, generat corporis grossitudinem, et quod deterius est, lepram inducit. et tunc est de genere venenorum. Cavendue vinum ultra modum sumatur, quia vinum imitatur naturam et complexionem reubarbari que est vita epatis, que habet proprias utilitates que continentur in libris medicinalibus, et nichilominus reubarbarum est quandoque venenum mortiferum, videlicet illis qui ultra modum sumunt ex eo, et transgrediuntur certam mensuram et quantitatem. Vinum
Abbreviated transcription (Latin):
fundo dep̃ssa. ¶Luiꝰ partes sb̃tiles ⁊ arescentes qnͣdo ita¬
q tale reꝑit᷑. sume ita de ip̃o tẽꝑare iuxta etatẽ torꝑ¬
is ⁊ corp̃is qualitatẽ qr ꝯfortat stomachum calore m
corroborat naturalem. iuuat digestionẽ ꝯseruat a
nc ascendit ad ceruicẽ cũ calore tẽꝑato. ⁊ reddit cap
securũ ab infortuitis casibꝰ. ¶In suꝑ cor letificat co¬
lorẽ rubificat. lingͣm reddit expeditã. lib̾at acuris
et hoĩem facit audacẽ. ⁊ excitat ad oĩa. apperitũ ⁊
multa alia bona facit ¶uinũ autẽ qñ sumit᷑ habũ¬
dant̾ in magna qͣnͣtitate tũc ħ mala ꝯsecunt᷑. obscu¬
rat intelłcm ⁊ inpedit sensum ⁊ turbat c̾ebrum de¬
bilitat uirtutẽ nat᷑alem. ⁊̃ ałem gen̾at obluionem
ledit oñis. ¶ .u. sensus quib regit᷑ ⁊ disponit᷑ tota
oꝑatõ corꝑis fugat appetitũ debilitat catheuas oor¬
ꝑis ⁊ iuncturas. gn̾at tremorẽ mẽbroꝵ ⁊ lippitudine

Expanded text:
itaque tale reperitur, sume de ipso temperate juxta etatem corporis et temporis qualitatem, quia confortat stomachum, calorem corroborat naturalem, juvat digestionem, conservat a ialem; tunc ascendit ad cervicem cum calore temperato, et reddit capud securum a fortuitis casibus, insuper cor letificat, colorem rubificat, linguam reddit expeditam, liberat a curis, et hominem facit audacem, et excitat ad omnia appetitum, et multa alia bona facit. Vinum autem quando sumitur habundanter in magna quantitate, tunc hec mala consequntur: obscurat intellectum, et inpedit sensum, et turbat cerebrum, debilitat virtutem naturalem et animalem, generat oblivionem, ledit omnes 5 sensus quibus regitur et disponitur tota operacio corporalis. fugat appetitum, debilitat cathenas corporis et juncturas. generat tremorem membrorum, et lippitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitates su̾ant᷑ reges dnatur siqͥd̾e. tollas fid̾e̾ cũcti ho¬
iẽs ad statũ pͥstinũ reu̾tent᷑. uidel ad instar brutoꝵ ⁊
similitudinẽ bestia ¶Caue gͥ rex fidelissime infring̾e da¬
tam fide̾. ⁊ su̾a firmitꝰ iuramenta tua ⁊ fed̾a ⁊ si sint ga¬
uia. ¶NIescis qͦ teste ħͥmogĩne duo sũt spõ qͥ te custodiũt

Expanded text:
civitates servantur, reges dominantur. Si quidem tollas fidem, cuncti homines ad statum pristinum revertentur, videlicet ad instar brutorum et similitudinem bestiarum. Cave tibi, rex fidelissime, infringere datam fidem et serva firmiter juramenta tua et federa etsi sint gravia. Nescis quod, teste Hermogine, duo sunt spiritus qui te custodiunt
Abbreviated transcription (Latin):
cibũ instomacho. ¶Debes itaꝙ bib̾e aqͣm frigidam
que calefcẽ mestate mollificat ⁊ debilitar stomachũ
⁊ destruit appetitũ sicut potacio aque frigide inhye¬
me extinguit calorẽ ⁊ dest̾uit natꝰam. pectoris ⁊ nocet
pulmoni et młta gen̾at nocumenta. De naͣ uinorũ.¬

Expanded text:
cibum in stomacho. Debes igitur bibere aquam frigidam cibum in stomacho. Debes igitur bibere aquam frigidam que calefacte in estate mollificat et debilitat stomachum et destruit appetitum, sicut potacio aque frigide in hyeme extinguit calorem et destruit instrumenta pectoris, et nocet pulmoni, et multa generat nocumenta. Capitu
Abbreviated transcription (Latin):
ores ⁊ saniores aꝗͣ sũt ille q̃ sũt ꝓpe ciuitates ⁊ torren¬
tes. qñ gͦ terra pura est a rupibꝰ nõ habundans fumo¬
sitatib aqua illiꝰ loci est leuis optima ⁊ laudabilis. a¬
qua uͦ nascẽs int̾ra lapidosa. que habundat fumosita¬
¶ Signa si quidem bonaꝵ aqͣrum sũt ħ. leuitas clarit¬
tas albedo bonꝰ odor qñ facile calefiũt ⁊ facile friescũt¬
¶ Intalib̃ .n. delectat᷑ nat᷑i aque lͦ salle ⁊ amare fum¬
mose dñt. ⁊ ideo deuirant uentr̃e ⁊ dissoluunt aqͣ aũt
palustres sunt calide gues qr stant ⁊ nõ mouent᷑. qr
sol diu durat suꝑ ip̃os. ¶do gen̾ant cołam ⁊ faciunt
cͦͤscere splem ⁊ pulmonẽ. aqͣ diu scat᷑izantes duab t̾¬
ris sũt calide infirme ⁊ continẽt ꝑticulas t̾yeas ⁊ pora
tõ aqͣ frigide scomacho ieiuno añ pͣndiũ nocet cordi ⁊
exringuit ignẽ stomachi potacõ sͦ eiꝰ post pnͣdiũ cale¬
facit corpꝰ ⁊ gen̾at fleuma ⁊ simł cũ sumat᷑ corrũpit

Expanded text:
ores et saniores aque sunt ille que sunt prope civitates et torentes. Quando igitur terra pura est a rupibus non habundans fumositatibus, aqua illius loci est levis optima et laudabilis. Aqua vero nascens in terra lapidosa que habundat fumosita Signa siquidem bonarum aquarum sunt hec: levitas, claritas, albedo, bonus odor, quando facile calefiunt et facile frigescunt, in talibus enim delectatur natura. Aque vero salse et ﻿ amare fumose dicuntur, et ideo desiccant ventrem et dissolvunt. Aque autem palustres sunt calide graves, quia stant et non moventur, quia Sol diu durat super ipsas; ideo generant coleram et faciunt crescere splenem et pulmonem. Aque que diu scaturizantur in albis cio aque frigide stomacho jejuno ante prandium nocet corpori et extinguit ignem stomachi. Potacio vero post prandium calefacit corpus et generat flegma, et si multum sumatur corrumpit
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ qñ gͦ ad qͥsitꝰ est qͥlib istoꝵ senssui qͦs deus ꝯtulit hu¬
ic regis intellectui oriente exradice c̾ebͥ pelles sb̾tileᷤ
gia sensatoꝵ hom̃ a pd̾ uͥtutẽ ymaginatiuã q̃ rep̃sentat
en uirtuti cognitiue que ẽ inmedio cͥebͥ u spectent̾ ea
et colligat ⁊ studear ineaꝵ fig̾is ⁊ exemplis ⁊ cogͦscat
ineis iuuatiua q̃ notiua ⁊ ut oꝑetur iuxͣ mensurã que
puenit ei exillis. ¶ Constitucõ ergͦ ⁊ existencia corpis

Expanded text:
ndo ergo adquisitus est quilibet istorum sensuum quos Deus contulit huic regi, scilicet intellectui, oriuntur ex i radice cerebri pelles subtiles gia sensatorum apud virtutem ymaginativam, que representat ea virtuti cognitive que est in medio cerebri ut speculetur ea et colligat et studeat in earum figuris, et exemplis, et cognoscat in eis juvativa et nociva, et ut operetur juxta mensuram que provenit ei ex illis. Constitucio ergo et existencia corporis
Abbreviated transcription (Latin):
gant᷑ meis ħ signa secunt᷑ tepet appetitꝰ. os gͦ illũ qui
sentit ħ ut accipiat ħ̾bam q̃ dicit᷑ ache ⁊ ananes n de eaꝵ
radicibꝰ ⁊ ponas radices me̾rbas in uino albo boni odor¬
ris ⁊ sumat exeo quolib mane ita qd̾ sit tẽꝑatum cũ aqͣ i
et melle ⁊ abstineat animia ꝯmestione ⁊ si obmirtat hãc
medicinã tim̾e poterĩt dolorẽ testiculoꝵ pulmonis et

Expanded text:
ui sentit hec | ut accipiat herbam que dicitur ache et anamag, et ponat radices et herbas in vino albo boni odoris, et sumat ex eo quolibet mane, ita quod sit temperatum cum aqua et melle. Et abstineat a nimia comestione. Et si obmittat hanc medicinam, timere poterit dolorem testiculorum et pulmonis et
Abbreviated transcription (Latin):
uatuor sũt anni tẽꝑa. q̃ sic discingunt᷑. ¶ uer tũc
incipit qñ sol ingͣdit᷑ signũ arietis. tũc est iniciũ
u̾is ⁊ durat ꝑnonaginta tres dies ⁊ xxiii tres horas ⁊
quartã ꝑtẽ uniꝰ hore. has aut̃ .xͣ. die exeunte mar̾
eqͣnt᷑ insuis regionibꝰ dulcescat corꝰuirescit aer. suf¬
fiant uenti dissoluint᷑ niues. currũt torrentes inter
montes ¶ Scat᷑izant fontes. extollunt᷑ hũi ditates ad
sũmidĩtates arboꝵ. ⁊ capita ramoꝵ. semina surgunt croᷤᷤ¬
cunt segetes. uirent pͣta pubrescunt: ⁊ colorant᷑̃ flores
tant aues. resonant philomene. reciꝑit telł integͤ to¬
tũ ornam̃tũ ⁊ pulchritudinẽ suã. ¶ Et fit sic sponsa ꝯ¬
pulch̾ima speciosa iuuencła para monilib ornata ui¬
rũs coloribꝰ ut appeañt hõib infesto nupciali ¶uer
.n. cũ cͣalid̾̃i ⁊ hũidũ ⁊ tõꝑatũ aeri sise est. et excitatur
ineo sanguis ⁊ diffundit᷑ ꝑuniu̾sa m̃bͣ corꝑis Et ꝓfi¬

Expanded text:
uatuor anni tempora que sic distinguntur. Ver tunc incipit quando Sol ingreditur signum Arietis, tunc est inicium veris, et durat per nonaginta tres dies et 23 horas et quartam partem unius hore, hoc est a .ioa. die exeunte Marcidequantur in suis regionibus, dulcescit tempus, mitescit aer, sufflant venti, dissolvuntur nives, currunt torrentes inter montes, scaturrizant fontes, extolluntur humiditates ad summitates arborum et capita ramorum, semina surgunt, crescunt segetes, virent prata, pulcrescunt et colorantur flores,tant aves, resonant philomene, recipit tellus integre totum ornamentum et pulcritudinem suam, et fit sicut sponsa pulcherrima, speciosa ﻿ juvencula parata monilibus, ornata variis coloribus, ut appareat hominibus in festo nupciali. | Ver enim est calidum et humidum et temperatum: aeri simile est, et excitatur in eo sanguis et diffunditur per universa membra corporis. Et profi
Abbreviated transcription (Latin):
frigida tẽꝑata ¶ Id̾e penitꝰ dico in hũido ⁊ sicco corꝑe
Si qͥ calor augm̃tet᷑ ⁊ inflamet᷑ nimia inflamacõe aut
pp̃ calida cibaria aut pp̃ calorẽ exͣneũ uincentẽ ⁊ dñan¬
calidꝰ fu̾it fortis ⁊ bonꝰ tali stomacho meliora sunt gͦssa
cibaria ⁊ forcia. ¶Quia talis stomachꝰ ẽ q. ualidꝰ ignis po¬
tẽs cõburere multa gͣssa lingna. qñ uͦ stomachꝰ ẽ sigi¬
dus ⁊ debilis tali meliora sũt sb̾tilia ⁊. leuia qr talis
itaq bonistomachi st̃ ħ. leuitas corporis claritas intlłt̾us
bonꝰ appetitꝰ. ¶ Signa uͦ mali stomachi et̃ debilis diges¬
tionis st̃ ħ. gͣuitas corporis. mollicies. pigͥcies inflacio
facier oris freq̃ns aꝑcio gͣuitas oculoꝵ turp̃is ⁊ mala

Expanded text:
frigida temperata; idem penitus dico in humido et sicco corpore. Si igitur calor augmentatur et inflammatur nimia inflammacione, aut propter calida cibaria aut propter calorem extraneum vincentem et dominancalidus fuerit fortis et bonus, tali stomaco meliora sunt grossa cibaria et forcia, quia talis stomacus est quasi validus ignis potens comburere multa grossa ligna. Quando vero stomacus est frigidus et debilis, tali meliora sunt subtilia et leviora, quia talisitaque boni stomachi sunt hec: levitas corporis, ﻿ claritas intellectus, bonus appetitus. Signa vero mali stomachi et debilis digestionis sunt hec: gravitas corporis, mollicies, pigricies, inflammacio faciei, oris frequens apercio gravitas oculorum, turpis et mala
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et pp̃ ħ inhora meridiana diffundit᷑ calor nͣlis ꝑex
teriora corꝑis ⁊ iõ tũc młtũ debilitat᷑ stomach ⁊ siqͥ
inpotens adcoquend̾u cibũ. ¶ Umꝑtãm indena uese¬
tina fit totũ ꝯͣ piũ qr tñc accidit corꝑi tnͣsquillitas la¬
boris ⁊ tunc ẽ req̾es sensibꝰ ⁊ aĩe ¶ Lunc mest noc¬
tis frigiditas que ducit nat᷑am ad int̾iora scomahr¬

Expanded text:
. Et propter hoc in hora meridiana diffunditur calor naturalis per exteriora corporis et ideo tunc multum debilitatur stomacus et fit impotens ad coquendum cibum. Verumptamen in cena vespertina fit totum contrarium, quia tunc accidit corpori tranquillitas laboris, et tunc est requies sensibus et anime, et tunc est noctis frigiditas que ducit naturam ad interiora
Abbreviated transcription (Latin):
positates. corpꝰ aptat corroborat arq callefiat ⁊ calorẽ allea¬
exillis qͦs p̃pon̾e debes. ¶ u̾bi gͣ si sũpserit hõ in yno pͣn¬
dio pulm̃tũ molle ⁊ moliens uentrem ⁊ aliud retinens
tiẽ ¶ Si uͦ retinens aut ͤ comed̾it ⁊⁊ postea molles sumet᷑¬
machi. qr ꝓfunditas stomachi calidior atꝙ forcior ẽ adn
bes erig̾e tua manũ .i. cessare aꝯmestione dũ ꝗd huc sit
ꝯmedendi uoluntas seu desidiuã comedendi. ¶ Quiꝰ ex suꝑ flu¬

Expanded text:
ositates, corpus aptat, corroborat atque alleviat, et calorem s quos preponere debes. Verbi gratia, si sumpserit homo in uno prandio pulmentum molle molliens ventrem, et aliud retinens tionem. Si vero retinens ante comederit et postea molle, confundetmachi, quia profunditas stomachi ﻿ calidior atque for|cior est ad bes retrahere tuam manum, id est, cessare a comestione dum adhuc sit comedendi voluntas seu desiderium comedendi. Quia ex superflu
Abbreviated transcription (Latin):
t̃e elongantur dies abuiant̃ noctes mõibꝰ regionib
c̃scũt calores inflãmant᷑ uenti tͣnsquilłtas in mari ⁊
ta etate ꝑfcã calore inflamata. ¶Estiuũ tp̃e ẽ cali¬
dum ⁊ siccũ in qͦ excitat᷑ coła rubea ⁊ or meo cau̾e ab¬
cołam rubeã abesu quo ⁊ potu a nimia sac̾itate ẽ
abstinẽtũ ne calor nat᷑alis extinguat᷑ ¶Comedas inẽo
quicqd est frĩgide et humide oplexionis ut carnes uitu¬
line c̃ acceto ⁊ cucurbite ⁊ pulli saginati pułi̾tũ ꝙͣ ex

Expanded text:
e elongantur | dies, abreviantur noctes. In omnibus regionibus crescunt calores, inflammantur venti, tranquillitas est in mari, ta, etate perfecta, calore inflammata. Estivum tempus est calidum et siccum, in quo excitatur colera rubea. Et oportecoleram rubeam: ab esu quoque et potu et a nimia saturitate est abstinendum, ne calor naturalis extinguatur. Comedas in eo quicquid est frigide et humide complexionis, ut sunt carnes vituline cum aceto et curcubite, et pulli saginati, pulmentum quoque ex
Abbreviated transcription (Latin):
sus iuuat᷑. ¶ Animꝰ deloctat᷑ dignitas ornat᷑ ⁊ eoꝵ uirtu¬
tes grauissime egͥtudines acorꝑibꝰ expollunt᷑. sine. qͥbꝰ e
parũ efficax medicinat ideo utunt᷑ medici eisinmedi¬
cinis admorbos grauisimos expellendos. ¶Ingens
uero uirtus et mirabilis tam inplantis ꝙͣ in lapidibus ẽ col¬
lata s humano gen̾i est oculta. ¶ Set nos inlibro de lapidi¬
bus ⁊ inlibro de plantis exposuimꝰ eoꝵ ꝓpͥctates plenius ⁊
uirtures. ¶ Inp̾mis o alexander tͣbere tͥ uolo secretorũ
maximum secretũ. ⁊ dĩna porencia iuuet te ad ꝑficiendũ
ꝓpositũ. ⁊ ad celandũ archanũ ¶ accipe ergo lapid̾e̾ aĩałe
uegetabilem ⁊ min̾abilem qui nõ ẽ lapis nͨ ht̃ nat᷑am la¬
pidis ⁊ iste lapis assimilat᷑ qͦdam mͦ lapidib moncium n¬

Expanded text:
sus juvatur, animus delectatur, dignitas ornatur; et eorum virtusus juvatur, animus delectatur, dignitas ornatur; et eorum virtute gravissime egritudines a corporibus expelluntur, sine quibus parum efficax est medicina; et ideo utuntur medici eis in medicinis ad morbos gravissimos expellendos. Ingens vero virtus et mirabilis . tam in plantis quam in lapidibus est collata, set hu|mano generi est occulta. Set nos in libro de lapidibus et in libro deptantis exposuimus eorum proprietates plenius et virtutes. Inprimis, O Alexander, tradere tibi volo secretorum maximum secretum, et divina potencia juvet te ad perficiendum propositum, et ad celandum archanum. Accipe ergo lapidem animalem, vegetabilem, et mineralem, qui non est lapis, nec habet naturam lapidis. Et iste lapis assimilatur quodammodo lapidibus moncium
Abbreviated transcription (Latin):
stringit᷑ uentͣs nat᷑a ⁊ iaxat᷑. p̃t̾ca diligent̾ est attendendͤ
utrũ luna sit incosico signo aut melancolico aut fleuma¬
tico ¶Si enĩ ambo luminaria incolicis signis se recoꝑĩt
entẽ soluet. ¶Qd si infleumaticis signis sol ⁊ luna extier¬
int facile medicina sũpta ducet ⁊ p̃cipue sĩ fu̾i̾t luna ina¬
tractatũ inseq̃tibꝰ det̾minabimꝰ. ¶In aliis si qdem liõris
nr̃is plene de ꝓpͥetatibꝰ lapidũ ⁊ uiribꝰ hbaꝵ ⁊ nat̾is plan¬
dqꝵ declarauimꝰ ⁊ ideo nũc sũt dicenda deplanatis ⁊ delapi¬
dib qͣntũ adpsons opus sufficiunt ¶ Set scire de bes. O
alexander qd sicut inplantis diu̾se sũt nat̾e diuseq uires
diuinitꝰ insite. sic eciã inlapidib diu̾se inueniunt̾ spes
puirtutes qrum pulchritudines ⁊utilitates p̃cõ inestima¬
biles maxie ⁊ pͥncipalit᷑ ͥ unt rogieꝰ magestati detoranc̾
regũ diademata lapidibꝰ pciosis quoꝵ pulchritudine ui¬

Expanded text:
stringitur ventris natura, et laxatur. Preterea diligenter est attendendum utrum Luna sit in colerico signo aut melancolico aut fleumatico. Si enim ambo luminaria in colericis signis se receperinentem solvet. Quod si in fleumaticis signis Sol et Luna extiterint, facilime medicina sumpta duret, et precipue si fuerit Luna intractatu in sequentibus determinabimus. In aliis siquidem libris nostris plene de proprietatibus lapidum et viribus herbarum et naturis plantarum declaravimus, et ideo que nunc sunt dicenda de plantis et de lapidibus quantum ad presens opus sufficiunt. Set scire debes, O Alexander, quod sicut in plantis divise sunt nature diverseque vires divinitus indite, sic et in lapidibus diverse inveniuntur species et virtutes, quarum pulcritudines et utilitates precio inestimabiles maxime et principaliter conveniunt regie magestati; decorantur regum diademata lapidibus preciosis, quorum pulcritudine vi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad peticoem regis illuseͥssimi laboraui studẽs ⁊ tͣnstuli
ipsũ pͥmo dełigra gͣta incaldeã ⁊ de hac marabicam. Ipri¬
mis gͥ sicut inueni inisto codice tͣnstuli librũ ꝑitissimi a
in quo libro respondet᷑ adpeticionẽ regis alexandri sẜ̾ hac
iustissime ⁊ firmet te deus iauia cognoscendi et
insemita u̾itatis ⁊ uirtutis ⁊ repͥmat appetitꝰ bestiales.
⁊ tuũ regnũ corroboret ⁊ illuminet tuũ ingeniũ adsuũ
su̾iciũ ⁊ honcrẽ tuã quid̾e̾ epłam recepi honorifice sicͥ
decet ⁊ plene intellexi qnͣtũ hẽs desidium ad mea ꝑsona
ut tecũ eẽt. mirans quałr possum abstine de te argu¬
ens me de tuis oꝑibꝰ parũ curare.porro hac de cã ꝓposui
et festinaui facere canonẽ tue demencie qͥ tibi eratli¬
bra pond̾ans cuncta tua oꝑa supplens uices meas ⁊⁊ re¬
gła c̾tissima ad oĩa q̃ uolu̾is ⁊ que ostensurus eẽm t̾ si
tecũ p̃sens eẽm. flon debes siqͥdem mẽ ar̾gu̾e cũ sciaᷤ

Expanded text:
oravi studens et transtulii primo ipsum de lingua Greca in Caldeam, et de hac | in Arabicam. Inprimis igitur sicut inveni in isto codice transtuli librum peritissimi Aristotilis, in quo libro respondetur ad peticionem regis Alexandri sub hac justissime, confirmet tc Deus in via cognoscendi et in semita veritatis et virtutis, et reprimat appetitus bestiales, et tuum regnum corroboret, et illuminet tuum ingenium ad suum servicium et honorem. Tuam quidem epistolam recepi honorifice sicut decet. et plene intelexi quantum habes desiderium de mea persona ut tecum essem, mirans qualiter possum abstinere de te, arguens me de tuis operibus parum curare. Porro hac de causa proposui et festinavi facere canonem tue clemencie, qui tibi erit libra ponderans cuncta tua opera, suplens vices meas, et regula certissima ad omnia que volueris, et que ostensurus essem si tecum presens essem. Non deberes siquidem me arguere, cum scias
Abbreviated transcription (Latin):
ppetualit᷑ diffamauit. hoc cͥte fecit diligencia studen¬
cium et ꝓbitas sapientũ qui supͣ modum scĩas dilexeis¬
unt. ⁊ p̃p̃ ħ ralia meruerunt ¶Sane puelle indomo parͥs¬
familias exnimio studio sciebat cursum anni ⁊ astroꝵ
festa fut᷑a ¶ Sollempnitates m̃sium cursum planetaꝵ
pãs abreuiacõis diei ⁊ noctis q reuolucõnes planetarũ.¬

Expanded text:
perpetualiter defamavit? hoc certe fecit diligencia studencium et probitas sapientum qui supra modum sciencias dilixerunt, et propter hoc talia meruerunt. Sane puella in domo patrisfamilias ex nimio studio sciebat cursum I anni et astrorum, ﻿ festa futura, solempnitates mensium, cursum planetarum, causas abreviacionis diei et noctis et revolucionis planetaru
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ excollum tnc p̃cibꝰ inplorare deb̾ent qd̾ ꝑsuã clem̃¬
ciã abeis fut᷑a mala au̾tet ⁊ aliter or dinaret ¶Nõ enĩ¬
at ita p̃destinauit qd̾ in aliqͦ sue poͣ derogaret possunt si¬
quid̾e hoĩes diuinã clem̃ciã dep̃cari. or̃onibs deuocionib
p̃cib ieiuniis. suiciis sacͥficiis elemosinis ⁊̃ multis ali

Expanded text:
torem excelsum tunc precibus implorare debent quod per suam clemenciam ab eis futura mala avertat et aliter ordinet. Non enim ita predestinavit quod in aliquo sue potencie derogaret. Possunt siquidem homines divinam clemenciam deprecari oracionibus, devocionibus, precibus, jejuniis, serviciis, sacri
Abbreviated transcription (Latin):
pumat᷑. se. de eniles ⁊ diitid̾ de elileg indico dimidiũ ꝑsm̃
mꝰcate una uncia ⁊ terat᷑ tot̃ nõ nimis sb̾tilit̾ ⁊ ponat᷑ inaqͣ
dulci .x. artilł  maneat inea ꝑunũ diem ⁊ unã noctẽ dem.¬
de de coqͣtur cũ siraui igne ⁊̃ suauit̾ donec̃ diminuat᷑ medi¬
etas deinde. misceat᷑ ⁊ colet̾ doñ claꝵ fiat ⁊ postmod̾ ponat᷑
cũ trib rot. mellis artificialis. de inde tm̃ bulliat doñ den¬
sum fiat. ¶Hec est siqͥdẽ t̾cia medicina cuiꝰ ꝓpͥctas est coꝵ¬
robqrare omnia mẽbra oculta ⁊ maxime pͥncipaliã. Docio¬
umatur cũ dei bñdictione de aqͣ palmicũ ⁊ rebꝰ ferẽ¬
tib mora siluestͣ lubͣ.i. de aqua salsa collata bñ .i de

Expanded text:
ula de emleg et dimidia, et de elileg Indico dimidia pars muscata una uncia. Teratur totum non nimis subtiliter et ponatur in aqua dulci x rotulis, et maneat in ea per unam diem et unam noctem. Deinde decoquatur cum suavi igne et suaviter donec minuatur medietas, deinde misceatur et coletur donec clarum fiat, et postmodum ponatur cum tribus rotulis mellis artificialis; deinde tantum bulliat donec densum fiat. Et hec est siquidem tercia medicina, cujus proprietas est corroborare omnia membra occulta et maxime principalia. Coumatur cum Dei benediccione de aqua palmitum et de rubis ferentibus mora silvestria libra i, de aqua salsa colata bene i libr
Abbreviated transcription (Latin):
alexander nũqͣm ꝯfidas inoꝑib ⁊ suiciis mulilim.
ne ꝯmittas te illis ¶ Et si ncc̃itas exigit illi te
conmitras q̃ fidelis ⁊ dilecta cditur ẽẽ tͥ ¶Qͣ dũ mu¬
lier tractat tũa ꝑsonã. scias te esse .q. qddam dispositũ
⁊ iissum a pd̾ eã qr insuis manibꝰ ẽ uita tua ¶Cauẽ
ander in uno medico nõ ꝯfidas. qm̃ unꝰ medicꝰ potens ẽ
adnocendũ ¶Et defacili audet nephas p̃sine ⁊ zelus de¬
duo̾e adestc̃mr Si itaq pͭ fieri ꝙ sint decẽ nõ sint minꝰ
s fac eos om̃s inunũ ꝯͥrẽ. ⁊ si sum̃da fu̾it medicina noli

Expanded text:
Alexander, nunquam confidas in operibus et serviciis mulierum ne committas te illis. Et si necessitas exigit, illi te committas que fidelis et dilecta creditur esse tibi, quia dum mulier tractat tuam personam, scias te esse quasi quoddam dispositum et commissum apud eam, quia in suis manibus est vita tua. De ander, in uno medico non confidas: quoniam unus medicus potens est | ad nocendum et de facili audet nephas presumere et scelus deducere ad effectum. Si itaque potest fieri quod sint decem non sint minus, set fac eos omnes con
Abbreviated transcription (Latin):
mulierũ. manifestam ꝓbitatẽ cuscodias. curialitatẽ¬
mici. ꝓp̾a gignasia tua statue. studiã inciuitatibꝰ tui n¬
regni ꝓmitte. ⁊ p̃cipe tius hõibꝰ ur suos docent filios sci¬
aliis scolarib exempłũ ⁊ mat̾iam uigilandi. ¶ Exaudi
⁊ remi̾a remun̾ados ¶n ħ excitabis lutͥatos ⁊ tuaꝑ̃¬
conia extollenda. ⁊ gesta tua inscriptis ꝓpetuanda ¶ Iste
mod̾  cõm̃dabilis ⁊ ista pͥdencio colaudanda ¶ n ħ honora¬
tͥ imꝑiũ decorat᷑ totũ regnũ ¶Illumĩat᷑ curia q̃nales

Expanded text:
mulierum. Manifesta probitatem, custodias curialitateia vel gymnasia, tua statue studia in civitatibus tui regni, permitte et precipe tuis hominibus | ut suos doceant filios scialiis scolaribus exemplum et materiam vigilandi. Exaudi et remunera remunerandos. In hoc excitabis literatos ad tua preconia extollenda, et gesta tua in scripturis perpetuanda; iste modus est commendabilis et ista prudencia collaudanda. In hoc honoratur imperium, decoratur totum regnum, illumi
Abbreviated transcription (Latin):
ria tũa ⁊ publicare ꝑregiũ ⁊ ciuitates frum̃ta ⁊ gͣna
thesaurizare. ¶Heo est magña ⁊ cautela. maxĩa ꝓuidencia
munimẽ regni. sał ipłi custodia ciuitatũ tũc .n. penet᷑bit

Expanded text:
ria tua et publicare per regnum et civitates frumenta et grana ria tua et publicare per regnum et civitates frumenta et grana thesaurizata. Hec est magna cautela. maxima providencia, munimen regni, salus populi, custodia civitatum. Tunc enim penetrabit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ cũ frigora ⁊ calores sũma ꝓuidencia ineuitabisit̾ stabili¬
exfrigore hyemis.et calore estatis. sio n accidit in rege.¶
srolta siqͥdem solent abip̃o. ꝯ moda ꝓuenire ⁊⁊ q̃ suis sb̾ditis
Alexander indaga de inopia ⁊ netessitate misa̾biłui
ꝑsonaꝵ ⁊ debiliũsb̾ueni indigentibꝰ insua indigẽcia
de rua clem̃cia. elige hoiẽm. scicentẽ eoꝵ lingm eloq̃ntẽ
¶Iusticiam amantẽ. ⁊ uicem tuã supplerẽ ualeat ¶ Et eos
misiꝰcordit̾ amare ⁊ reg̾e inħ est rogis obsu̾ancia hominom
leticia bñplacitũ creatoris. Consiliũ ꝯtra fãmem.
Alexand̾ thesauriza tͥ multũ delegum̃bꝰ ⁊ gͣn is u¬
tilibꝰ aduescend̾u uͭ t̾r̾e rue sufficiant intp̃e famis
et indigencie. ut cũ uen̾it sicut solet accid̾e annis famis ⁊
ĩnopie ualeat tuis hõibꝰ tua ꝓuidencia sb̾uenire. ¶Iintẽ¬
pe necessitatis suctͦere ciuitatib. tunc debes apire cella¬

Expanded text:
quoniam frigora et calores summa providencia inevitabiliter et iquoniam frigora et calores summa providencia inevitabiliter et iex frigore hyemis et calore estatis, sic et accidit in rege; multa siquidem solent ab ipso comoda provenire et que suis subditis Alexander, indaga de inopia et necessitate miserabilium personarum et debilium; subveni indigentibus ﻿ in sua indigencia de tua clemencia; elige tibi homine scientes eorum linguam et eloquentes, justiciam amantes qui vicem tuam suplere valeant. et eos misericorditer amare et regere. In hoc est regis observancia, hominum leticia beneplacitum Creatoris. De regis provideneia Alexander, thesauriza tibi multum de leguminibus et granis utilibus ad vescendum, ut terre .tue sufficiant in tempore famis et indigencie, ut cum venerit, sicut solet accidere in annis famis et inopie, valeat tuis hominibus tua providencia subvenire, et in tempore necessitatis succurere civitatibus. Tunc debes aperire cela
Abbreviated transcription (Latin):
sũt tonit᷑a fulmͥna oadunt. inundant flumina. torrentẽ
intumescunt. flũt maria ei młta alia mala euoniu̾nt ꝓ
nascencia uegerabilia pululant ⁊ cũctis uirtutibꝰ in fun¬
dit̾ bñdõo ⁊ id̾o iefu̾nt hoẽs laudes ⁊ obliuiscunt᷑ mala p̃¬
t̾ita q̃ suꝑ eos ue̾niũt. ¶ t exempłu regis ꝯuenit exem¬
plo uentoꝵ qͦs deus excolsus oxomittit et extendit de the
arboꝵ fruolꝰ mat᷑ant᷑. ⁊ resumũt uires sp̃c: aqͣ desid̾ata pecipi¬
tur. Uia nauigantibꝰ aꝑit᷑ ⁊ multa alia bona secũt. ¶ E ue̾
ua. ¶ulores oxtͥnseoos ad int̾iora cordiũ inducunt diuici¬
as hoĩm inꝑcellis dissipant ⁊̃ dispgũt ꝑ eos corrupcõnes¬
aeris generant᷑. uenena mortifli nutͥunt᷑er multa alia in
menciã c̾atoris ut tollat ab eis ista mala ips nicħoꝰ uentos
deducͥe sustinet cursum suũ ⁊ tonet quẽ statuit eis. ¶ Qui¬
enarrabili bonitate ¶H siqͥdẽ ꝑ abola est inhyeme ⁊ estare

Expanded text:
ua, et j fulmina cadunt, inundant flumina, torrentes intumescunt, furiunt maria, et multa alia mala eveniunt, penascencia, vegetabilia pullulant, et cunctis virtutibus infunditur benediccio. Et ideo referunt homines laudes Deo, et obliviscuntur mala preterita que supervenerunt. Et exemplum regis convenit exemplo ventorum quos ﻿ Deus excelsus emittit et extendit de thesarborum fructus maturantur et resumunt vires cum aqua desiderata recipitur, via navigantibus aperitur, et multa arra, dolores extrinsecos ad interiora cordium inducunt, divicias hominum in procellis dissipant et dispergunt, per eos corup|cionesaeris generantur, venena mortifera nutriuntur et multa alia incmenciam Creatoris ut tollat ab eis ista mala. Ipse nichilominus ventos deducere sustinet cursum suum retinere et ordinem quem statuit eis, quisericordia et inenarrabili bonitate. Hec siquidem parabola est in hyeme et estate
Abbreviated transcription (Latin):
uit occulta ordiũ n secreta hoͣ. Noli tibi assum̾e dĩnũ of¬
ficiũ qr nõ est tͥ datũ scirẽ archanũ dĩnũ. ¶ Caue gͥ qnͣtũ
q̃nc̾atura intͥficit c̾at᷑am sibi siłem uirtutes celoꝵ clami¬
ult tibi esse siłis. ¶ Qd̾ si inu̾iste intͥficit. respondebit
pep̃sentabunt mortẽ int̾fcĩ doñ uindc̃a sumat᷑ ab int̾fici¬
ente qͥ erit imꝰ deꝑseu̾atoribꝰ inpenis erernis. Nota:
pla extͣħe facta omĩa p̃t̾ita dabunt tͥ o̾ba documenta in
fut᷑is. ¶Sinorem ne ꝯtempnas ¶ E minor n uilis pot̾it
sicut solet accid̾e ad honores ⁊ diuicias ꝑuenire ⁊⁊ tunc er¬
bus ⁊ m̾etricibꝰ. ¶Sua fidelit̾ ꝓmissam fide̾. qm̃ oẽm in¬

Expanded text:
vit occulta cordium et secreta hominum. Noli tibi assumere divinum officium, quia non est tibi datum scire archanum divinum. Cave igitur quantum t creaturam sibi similem, virtutes celorum clamvult tibi esse similis. Qui si iniuste interficit, respondebit , representabunt mortem interfecti donec vindicta sumatur ab interficiente, qui erit pla extrahere. Facta omnia preterita dabunt certa documenta in futuris. Minorem ne contempnas, quia minor et vilis poterit, sicut solet accidere, ad honores et divicias peibus, et meretricibus. Serva fideliter promissam fidem, quoniam omnem in
Abbreviated transcription (Latin):
bi qr tũc sua int̾ͥẽ. siqͥs facit aliqͣm iniurĩa punĩedꝰ
est sm qͣlitatẽ sue ꝑsone ut t̾reant᷑ alii ⁊ discant abĩ¬
iurus abstine et alit̾ puniend̾ est nobilis et excelsus ali¬
ter ppłaris ⁊ abiectꝰ. bonũ ergo rigorẽ ⁊ cõtinenciam
obsu̾are uͭ sit int̾ regẽ ⁊ sb̾ditos distinctõ ꝑsonaꝵ Nã
scrptũ est in libro esculabioꝵ. ꝙ ille rex ẽ laudabilis ⁊
amandꝰ qͥ assiłat᷑ aqͥle dñanti intͤ aues ⁊ nõ ille qͥ assib¬
tur uni auiũ st̾iectoꝵ. Si qͥs gͥ incuria ł inp̃sentia regi¬
e maiestatis p̃sumit iniuriam ꝓpetͣre ł offensam in
feꝯsid̾andũ ẽ qͦ aĩo istd̾ facit anludendo uͭ tͥ ꝯplaceat᷑
et aĩos ad gaudia ꝓuocet an incõtemptũ ⁊ dedecꝰ tue dig¬
nitatis. si pͥmo mͦ leuit᷑ corrigat᷑ si u̾o ẜo mͦ morte m
tendimꝰ .s. inreligiositate. dilcõne curialitate et
reuerenc̃a O alex anderꝯu̾te ad te aĩas sbiectoꝵ tolle inui¬

Expanded text:
um ament. SI quis facit aliquam injuriam, puniendus est secundum qualitatem sue persone, ut terreantur alii et discant ab injuriis abstinere; et aliter puniendus est nobilis et excelsus, aliter popularis et abjectus. Bonum ergo est rigorem et continenciam observare, ut sit inter regem et subditos distinccio personarum. Nam scriptum est in libro Esculapii quod ille rex est laudabilis et amandus qui assimilatur aquile dominanti inter aves, et non ille qui assir uni avium subjectarum. Si quis igitur in curia vel in presencia regie magestatis presumat injuriam perpetrare vel offensam inferre, considerandum est quo animo illud facit, aut ludendo ut tibi complaceat et animos ad gaudia provocet, an in contemptum et dedecus tue dignitatis. Si primo modo, leviter corrigatur: si vero secundo mgiositate,dileccione, curialitate, et reverencia. O Alexander, converte ad te animas subditorum, tolle inju
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽ ħ fuciendũ sine magna ncc̃itate. ¶Rex uͭ nisi instã
uogatꝰ ⁊ freq̃nt᷑ reqͥsitꝰ nõ detet iurare. nescis qd nõ mue
est ⁊ su̾oꝵ iurare ¶ Si qͥdẽ quereres. q̃ fuit cã destͧctõnis
regni ambayoꝵ ⁊ scitaꝵ. Respond̾em tͥ qr reges eoꝵ ute¬
bant᷑ iuram̃tis ad fraud̾e̾ ⁊ decepcõnem hom̃ ⁊ ꝓximaꝵ
ciuitatũ frangentes fed̾a q̃ suant stabilita ad salutẽ
hũami gen̾is ⁊ utilitatẽ. ¶Iniqui illi ⁊ infidoles abu¬
me alexander scire te uolo ꝙ inordinacõe regni ⁊ impii ⁊
regiminis. ¶Sũt q̃d̾a documenta specialissima ualde. mor¬
alia ꝑtinencia tͥ qͣntũ ad ꝓpͥam familiã ⁊ qͣntũ cõem ppłm

Expanded text:
Non est hoc faciendum sine magna necessitate. Rex vero nisi multus rogatus et frequenter requisitus non debet jurare; nescis quod non coest et servorum jurare. Si quidem queras que fuit causa destruccionis regni Ambasoyorum et Scitarum, responderem tibi, quia reges eorum utebantur juramentis ad fraudem et decepcionem hominum | et proximarum civitatum, frangentes federa stabilita ad salutem humani generis et utilitatem. Iniqui illi et infideles abme Alexander, scire te volo quod in ordinacione imperii et regiminis sunt quedam documenta specialissima valde moralia pertinencia tibi quantum ad propriam familiam et quantum ad com
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ forenses. Inde ẽ ꝙ tͥbuta regalia ⁊ redditꝰ augm̃tantu
Cuuendli est utiq ab offensa ⁊ iniuria m̾catoꝵ ip̃i si qͥde̾
głia.sic tremescunt ⁊ ꝯpescunt᷑ inimici sic uiuit rex pa¬
tibiles uitã inmutabiłe regnũ et̾nũ durabilitatẽ gło¬
Isam. Durige gͦ tuas cogitacones sꝑ inbonũ. redde te glo¬
sum ⁊ yuilem uita uias bestiaꝵ ⁊ leonũ ⁊ imũdicias su¬
is. foli ẽe crudelis s fiexibiles ad parcendũ hus de qͥbus
ais qͥd fut᷑a dies ꝑitura sit. Floli tua d̾sid̾ia imitari indon
Remens imꝑator noli te inclinare ad coitũ muliep¬
as uiciũ irrõnabiliũ besciaꝵ ⁊ actꝰ brutor. srede mͥ indu¬
bitant᷑ ꝙ coitꝰ ẽ destͥcto corꝑis ⁊ abreuiacõ uite ⁊ corrur¬
cõ uirtutũ legis tͣnͣsgressio. femineos mores gen̾at ⁊ ul¬
timo inducit illd̾ malu ꝙ p̃diximꝰ. Quid fatiat ter¬
Ecet imꝑaror ͫ magestatẽ pͥuatos hr̃e fideles cũ ꝙͥ¬

Expanded text:
forenses. Inde est quod tributa regalia et redditus augmentantur. Cavendum est itaque ab offensa et injuria mercatorum; ipsi siquidem gloria, sic contremescunt et compescuntur inimici, sic vivit rex patibiles, vitam immutabilem, vitam eternam. durabilitatem gloriosam. Dirige ergo cogitaciones sum, vita vias ﻿ bestiales, et leonum et immundicias suis, noli esse | crudelis set flexibilis ad parcendum hiis de quibus cis quid futura dies paritura sit. Noli tua desideria imitari in comegis. Clemens imperator, noli te inclinare ad coitum mulieCrede mihi indubitanter quod coitus est destruccio corporis et abreviacio vite et corrupcio virtutum, legis transgressio, femineos mores generat, et ultimo inducit illud malum quod prediximus. CapitEcet imperatoriam magestatem privatos habere fideles cum qu
Abbreviated transcription (Latin):
humidantibꝰ inhumiditate ⁊ fleumate. ¶ Nocent u̾o iu¬
uenibꝰ ⁊ calidis hõib ꝓͥmũ ergo calefaotũ ⁊ lib̾at a suꝑ¬
fiuiratibꝰ frigidis ⁊ gͦssis. ¶ Et uinũ qͣnto rubicundiũs
⁊ spissius tanto magis gen̾at sanguinẽ. s qñ ẽ forre et
fortis amaritudinis tũc dẽ primꝰ sangͥs ⁊ pͥmũ nutͥmẽ¬
tũ ⁊ ht̃ nat᷑am potacõnis ⁊ medicine ⁊ sũptũ dir ualde
nocet. ¶Qñ u̾o uinũ huiꝰ gen̾is ẽ dulce nocet stomaco
gen̾at pentosirates⁊ inflacõne s laudabililiꝰ ⁊ suauiꝰ õni
uino quo adõnes ꝯplexiones est iͦ ꝙ nascit᷑ intra extõ¬
sa int̾ montes ⁊ ualles / cuiꝰ racenius ẽ bone dulcedinis

Expanded text:
undantibus in humiditate et flegmate, nocet vero juvenibus et calidis hominibus. Primum ergo calefacit et liberat a superfluitatibus frigidis et grossis. Et vinum, quanto rubicundius et spissius tanto magis generat sanguinem, set quando est forte et fortis amaritudinis, tunc dicitur primus sanguis et primum nutrimentum, et habet naturam potacionis et medicine, et sumptum diu valde nocet. Quando vero vinum hujus generis est dulce,nocet stomacho, generat ventositates ﻿ et inflaciones. Laudabilius et suavius omni vino quoad omnes complexiones est illud quod nascitur in terra extensa inter montes et valles, cujus racemus est bone dulcedinis,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ unanimẽ ⁊furmauit ⁊ post laudes dĩnas ⁊ ꝯm̃dacões
regales u̾tet se ad laudem ppłi ⁊numm̾ando bonos mo¬
es captundo beniuolenciã. Induoens eos exemplis ⁊ rõm¬
bꝰ ad hũilitatẽ ⁊ obedienciã ⁊ reu̾encia ⁊ delectadõem ie¬
gis. Quo facto totꝰ ppłs studebit regias laudes extolłe
docent pu̾os suos ab infancia ⁊ induount ad regis amor

Expanded text:
et unanimem confirmavit. Et post laudes divinas et commendaciones regales ﻿ convertet se ad laudem populi, enumerando bonos moes, captando benevolenciam, inducens eos exemplis et racionibus ad humilitatem et obedienciam et reverenciam et dileccionem regis. Quo facto, totus populus studebit regias laudes extollerdocent parvos suos ab infancia et inducunt ad regis amore
Abbreviated transcription (Latin):
hennitas regnoꝵ ⁊ ħ fit qñ rex abstinet se ⁊ t᷑hit ma
nũ abonis ⁊ possessionib sbditoꝵ. uñ inuenit᷑ scͥptũ ĩ
p̃ceptis magni doctoris ħmogenis ꝙ sum̃a ⁊ uͣ bonitas
claritas intellectꝰ ⁊ plenitudo legis ac ꝑfcłois signum
expensaꝵ suꝑabat redditꝰ ciuitatũ ⁊ sic deficientibꝰ red¬
ditibꝰ et expensis reges extendunt manꝰ suas adres.
et redditꝰ alienoꝵ. sb̃diti uͦ pp̃ iniurĩa clamau̾unt ad
deum excelsum ⁊ głosum q̃ mittẽs uentũ calidum
afflixit eos uehemẽt̾ et in surrexit ipłs ꝯt̾cã eos et̾
noĩa eoꝵ detͦra penitus. delexunt ⁊̃ nͥ decis głosus eis
lis cã desf̾at᷑. Cauend̾u est ita nim is asuꝑluĩtate ⁊ su¬
acquit̾at᷑ stulta ⁊ suꝑflua donacõ ⁊ uitãnda ⁊ de. sb̾a ñ

Expanded text:
fit quando rex se abstinet et retrahit manum suam a bonis et possessionibus subditorum. Unde invenitur scriptum in preceptis magni doctoris Hermogenis quod summa et vera bonitas et claritas intellectus et plenitudo legis ac perfeccionis signum expensarum | superabat redditus civitatum, et sic. deficientibus redditibus et expensis reges extenderunt manus suas ad res et redditus aliorum? Subditi vero propter injuriam clamaverunt ad Deum excelsum et gloriosum, qui mittens ventum validum afflixit eos vehementer. Et insurrexit populus contra eos, et nomina eorum de terra penitus deleverunt. Et nisi Deus gloriosus eis lis causa destruatur. Cavendum est itaque nimis a superfluitate et suacquirantur, stulta et superflua donacio est vitanda. Et de substancia
Abbreviated transcription (Latin):
nem discretoꝵ ⁊ ẽnigmata exemploꝵ tũc plene ⁊t ꝑfec¬
te desid̾atũ ꝓpositũ ꝑseq̃ns. Beus itaꝙ sapientissimꝰ et
q̃rtͥ fiͣ reuelo seciẽtũ meũ loq̃ns tecũ exemplis enis¬
matibꝰ arꝙ singnis qr timeo nimiũ ne libᷤ p̃senciũ adi
manꝰ deueniat infideliũ ⁊ ad põtestutẽ arroganciũ ⁊ sic petꝰ¬
dĩne grẽ i fractor celestis secreti ⁊ occultẽ reuelacõis.
ea p̃p tͥ sb̃ atestacõne dñii iuidicii istud detego sacͣmẽtũ
eo mͦ quo mͥ est reuelatũ. Scias gͥ ꝙ qͥ occulta de regit
i ar chana reuelat ĩp̃m linꝓximo multa infortunia se

Expanded text:
m, tunc plene et perfecte desideratum propositum consequeris. Deus itaque sapientissimus et tive revelo secretum meum, loquens tecum exemplis enigmaticis atque signis, quia timeo nimium ne liber presencium ad manus deveniat infidelium et ad potestatem arrogancium, et sic perem tunc divine gracie et fractor celestis secreti et occulte revelacionis. Eapropter tibi, sub attestacione divini judicii, istud detego sacramentum eo modo quo mihi est revelatum. Scias igitur quod qui occulta detegit et archana revelat indi
Abbreviated transcription (Latin):
honora sapientes ⁊ qͦs tu uidis mito honorandos. tene
quemlib insuo statu Inuita hodie unũ ⁊ cr̾as aliũ fit¬
ciuꝰq honora ip̃m. flullꝰ sit detuis nobilibꝰ qͥ tua nõ senai¬
at largitatẽ pateat omĩbꝰ clemencia maiestatis ⁊no¬
Ecet itaq regẽ discrecõem ⁊tinenciã hr̃e ⁊ ariso
młtũ abstin̾e. qr freq̃ns risus tollit reu̾enciam

Expanded text:
honora sapientes et quos tu videris merito honorandos: tene quemlibet in suo statu: invita hodie unum et cras aliumsque honora ipsum. Nullus sit de tuis nobilibus qui tuam non senciat largitatem, pateat omnibus clemencia majestatis et noecet itaque regem discrecionem et continenciam habere, et a risu multum abstinere, quia frequens risus tollit reverenciam et
Abbreviated transcription (Latin):
me cͥcumuet̾iunt ⁊ rẽdidid̾unt m̃e pond̾osum at ꝙ in ha¬
biłe ad eundu p̾terea qd̾ interrogasti ⁊̃ scire desid̾as est
archanũ tale qd̾ humana pͤtora uix pot̾unt tollerare qͦ¬
mͦ gͦ possũt in mortalibꝰ pellib depingi ad illd̾ itaq qd̾ te
decet inquirere ꝙ mͥ licitũ est tͣotare me de ͣs teneor ex
debito responde. sicut intoiliꝰ exdebito discͥtõnis nõ exigͥ̾e
me amplius ex ħ secccto ꝙ tͥ tͣdidi inħ libro. qr si actente
et studiose leg̾is ⁊ intellex̾i̾s ⁊ ad plenũ sciu̾is que imp̃oi
ptinent᷑ indubitantͥ cͦdo ꝗd̾ nõ er  intͥ te ⁊ illd̾ ꝙ scire de

Expanded text:
t reddiderunt me ponderosum atque inhabilem ad eundum. Preterea quod interrogasti et scire desideras est archanum tale quod humana pectora vix poterunt tollerare; quomodo ergo possunt in mortalibus pellibus depingi? Ad illud itaque quod te decet inquirere et mihi licitum est tractare, me oportet et teneor ex debito respondere. sicut tu teneris ex debito discrecionis non exigere a me amplius ex hoc secreto quod tibi tradidi in hoc libro. Quia si attente et studiose legeris et intellexeris et ad plenum sciveris que in ipso continentur, indubitanter credo quod non erit int
Abbreviated transcription (Latin):
giminis p̃p̃ bonã fam̃ã est bonũ qlaudabile et durabi¬
Demalis que secunt᷑ carnalẽ uoluptatẽ.
aloyander declina conatꝰ bestialiũ ł uoluptatũ
qr corruptibiles sũt carnales .n. appetitꝰ inclina¬
it am̃i ad cor̃ptibiles uoluntates. anime bostiales nulla
discrecõne p̃hĩta ⁊ inde corpꝰ corruptibile letabit᷑ ⁊ cõtͥsta¬
uarioiam. auaricia gen̾at desid̾iũ diuiciaꝵ. desid̾iũ u̾o diui¬
ciaꝵ gen̾a inuerecundĩa. Inuerecundia uͦ p̃sũpcõm. p̃sump¬
cõ infidelitatẽ. infidelitas. latͦciniũ. latͦcinũ uituꝑ acõm ex
qͣ nascit᷑ captiuitas q̃ ducit ad detͥm̃tũ legis ⁊ destͦobonem
familiaritas ⁊ ad ruinã tocius oꝑis ⁊ ħ ẽ ͣrium nat᷑e. In¬

Expanded text:
pter bonam famam est bonum durabile et laudabimalis que secuntur ex carnali appetitu. O Alexander declina conatus bestialium voluptatum quia corruptibiles sunt. Carnales enim appetitus inclinant2animum ad corumptibiles voluntates anime bestialis, nulla discrecione prehabita, et inde corpus corruptibile letabitur, et contristavariciam: avaricia generat desiderium diviciarum: desiderium diviciarum generat inverecundiam: inverecundia vero presumpcionem: presumpcio infidelitatem: infidelitas latrocinium: latrocinium vituperacionem: ex qua nascitur captivitas que ducit ad detrimentum legis et destruccionem familiaritatis et ad ruinam tocius operis: et
Abbreviated transcription (Latin):
nesciunt qͥd dicunt. qr aput potẽtiã intlstus nichl est
difficile ⁊ cuncta sut scibilia inuia rõnĩs ¶Sũt ⁊ illi
nõ minus stulti q̃ dicũt s̾m cucta p̾uidisse ⁊ p̃ordinaᷤ¬
se ab eterno. ¶ Seiu dicunt. ño ꝓdesti futura p̃cognos¬
tere ex qͦ debent ncc̃o euenire. ¶Qͥd gͥ ual sciencia stel
sic qͦcam euirant᷑. qr eo ip̃o qd̾ fut᷑a sunt inmea dotitia
et pͥułia q̃n accidũt recipiunt᷑ ꝓ uide ⁊ discrete tͣnseũt

Expanded text:
nesciunt quid dicunt, guia apud potenciam intellectus nichil est difficile et cuncta sunt scibilia in via racionis. Sunt et alii non minus | stulti qui dicunt Deum , cuncta previdisse et preordinasse ab eterno: unde dicunt' non prodest futura precognoscere ex quo debent necessario evenire; quid igitur valet sciencia stellsic quodammodo evitantur, quia eo ipso quod futura sint in mea noticia et previsa, quando accidunt; recipi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝯsuetudo indoꝵ indispensacõne regni ⁊ ordinaoõne regis
qui statu̾nt ꝙ rex semł in anno appareat corã hõibꝰ in
regali a paratu n armato exercitu sedens nobilissime
uisuo dextͣrio ornatu armoꝵ pulch̾ime decoratꝰ iet stare
faciũt uulgꝰ aliqͣntũ aremotis. flobiles uͦ ⁊ barones
cͥca ip̃m. tũc solet ardua negocia expedire rarios i p̃t̾i¬
cos rexũ euentꝰ declarare cura ⁊ oꝑa in qͣm cͥca ueni rẽ¬
publicã fidelit̾ gessit ostend̾e. ꝯsueuit illa die dona largi¬
ri ⁊ minꝰ reos de carc̾ibꝰ emancipare.⁊ gͣuia hon̾a releua¬
re. młta pia oꝑa exercere.finito smone sedebit rex
⁊ ꝓtenꝰ assurget unꝰ decollat̾alibꝰ regis pͥncipalibꝰ qui

Expanded text:
suetudo Indorum in dispensacione regni et ordinacione regis: qui statuerunt quod rex semel in anno appareat coram hominibus in regali apparatu et armato excercitu, sedens nobilissime in suo dextrario, ornatu armorum puleherrimo decoratus, et stare faciunt vulgus aliquantulum a remotis, nobiles vero et barones circa ipsum. Tunc solet ardua negocia expedire, varios et preteritos rerum eventus declarare, curam et operam quam circa rempublicam fideliter gessit ostendere. Consuevit illa die dona largiri, et minus reos de carceribus emancipare, et graviora honera relevare, et multa pia opera excercere. Finito sermone sedebit rex, et protinus assurget unus de collateralibus regis principalibus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sicut teneor deseruire hũc librũ qͦ carebant latini eo qd
apud paucissiõs arabes inuenit᷑ tnͣstuli cũ magno labore. ⁊
regis alexandri discipuli sui qͥ postulauit abeo uͭ ad ip¬
sum ueniret ⁊ secretũ qͣrandã artiũ sibi fidelit̾ reuela¬
retuidel. motũ. oꝑacõnem ⁊ potestatẽ astroꝵ inastͦnom̃a
incantacões ⁊ celimancia ⁊ geomancia. Qui quid̾ ire non
tam̃ uoluntati ⁊ postulacõi tanti dñi nͨ ausus fuit nͨ debu¬
it ꝯͣire molens ita inꝑte imꝑatori sat̃fac̾e ⁊ inꝑte sec¬

Expanded text:
sicut teneor, deservire, hunc librum, quo carebant Latini eo quod sicut teneor, deservire, hunc librum, quo carebant Latini eo quod apud paucissimos Arabes invenitur, transtuli cum magno labore et regis Alexandri, discipuli sui. Qui postulavit ab eo, ut ad ipsum veniret, et secretum quarundam artium sibi fideliter revelaret, videlicet, motum, operacionem, et potestatem astrorum in astronomia, incantaciones, et celimanciam, et geomanciam. Qui quidem ire non tamen voluntati et postulacioni tanti domini nec ausus fuit nec debuit contraire. Volens ita