comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et periculoso mari separata et abĩdos grece dicta quod sit in¬
troitus ellesponti maris in quo xerres pontem et nauibz
testis est arte laneficu prima in ornamento feminarũ
melaruit. Hec autem interpretatur excussio uel presto¬
lacio. Ciclades insule antiquitus grecie fuerunt quas
inde eicladas autiumant dictas quod spacus longiorib
adelo proiecte in orbem. tamen circa delum site sint nã
orbem aclon greci loquuntur. Quidam uero non quod
in orbem digeste sed propter scopulos qui cuca eandem
sunt dictam putant cicladis. Hec in ellespontum inter
egeum et maleum mare constitute arcumdantur eciã
pelago merito. Sunt autem omnes numero. lui. tenen-¬
tes a septentrione in meridio milia quingenta aboriẽ
te in occasum milia et. Metropolis earum rodos. Delos
in sula in medio aicladum sita et dicta delos fertur quod
propter diluuium quod ogi temporibus notatur cum or he

Expanded text:
et periculoso mari separata, et Abydos Graece dicta, quod sit inet periculoso mari separata, et Abydos Graece dicta, quod sit introitus Hellesponti maris, in quo Xerxes pontem ex navibus testis est arte lanificii prima in ornamento feminarum inclaruit. Haec autem interpretatur excussio, vel praestolatio. Cyclades insulae antiquitus Graeciae fuerunt, quas inde Cycladas autumant dictas, quod spatiis longioribus a Delo projectae, in orbem tamen circa Delum sitae sint. Nam orbem κύκλον Graii loquuntur. Quidam vero non quod in orbem digestae, sed propter scopulos qui circa eamdem sunt, dictas putant Cyclades. 20. Hae in Hellesponto inter Aegaeum, et Maleum mare constitutae circumdantur etiam pelago Myrtoo. Sunt autem omnes numero quinquaginta tres, tenentes a Septete in occasum millia ducenta. Metropolis earum Rhodus. Delos insula in medio Cycladum sita, et dicta Delos fertur, quod post diluvium, quod Ogygi temporibus notatur, cum orbem
Abbreviated transcription (Latin):
cretarum fuisse aquibus iuppiter ibi absconditus est
et enutritus. est autẽ in sula greae inter ortum et occa¬
sum longissimo tractu porrecta a septentrione grecie
estibus ab austro egiptus undis perfusa fuit aut quõ¬
dam centum urbibus nobilis unde ⁊ hec centapolis
dicta est. Prima eciam remis ⁊ sagictis claruit. pͥma
licteris iura finxit. equestres turmas pͥma. docuit. stu¬
dium musicum ab ideis dactilis in ea ceptum capris co-¬
piosa cerius eget. lupos et uulpes aliaq ferarũ noria
nusquam gignit. serpens nulla ibi nulla noctua ⁊ si
muebatur statim emoritur. Larga ẽuitibus ⁊ arborib.
Diptanus herba crheta nascitur et alimos q̃ ad morsa
diurnam famam prohibet psalangos autem uenena-¬
tos aignnit et lapidem qui ideus dactulus dicitur. hu¬
ius autem uocabulum est inter syrum et ebreum. A¬
bidos in sula in europa super ellespontũ posita angusto

Expanded text:
Curetum fuisse, a quibus Iuppiter ibi absconditus est Curetum fuisse, a quibus Iuppiter ibi absconditus est et enutritus. Est autem insula Graeciae inter ortum et occasum longissimo tractu porrecta, a septentrione Graeciae aestibus, ab Austro Aegyptiis undis perfusa. Fuit autem quondam centum urbibus nobilis; unde et Hecatompolis dicta est. Prima etiam remis et sagittis claruit, prima litteris iura finxit, equestres turmas pdium musicum ab idaeis dactylis in ea coeptum: capris copiosa, cervis eget: lupos et vulpes, aliaque ferarum noxia nusquam gignit: serpens nullus ibi, nulla noctua, et si invehatur, statim emoritur. Larga est vitibus et arboribus. Dictamnus herba in Creta nascitur, et alimus, quae admorsa diurnam famem prohibet, phalangos autem venenatos gignit, et lapidem, qui idaeus dactylus dicitur. Hujus autem vocabulum est inter Syrum et Hebraeum. Abydos insula in Europa super Hellespontum posita, angusto
Abbreviated transcription (Latin):
unde et uocubula sortite sunt. Cabrobona in sula
indie subiacens ad eurum exquo occeanus indicus
bus stadiorum. Icinditur anne intersluo tota magaritis
repleta et geminis. Pars eius bestus ⁊ elefantis repleta
est partẽ uero hommes tenent. In hac in sula dicũt in uno
anno duas ẽẽ estates et duas hiemes et bis floribus
uernare utilis in sula in die iuirens omni tempore folia
Huc usqz occeam in sule. Item in sule que in ellesponto
usqz ad ecades in mari magno sunt constitute. Ciprus
in sula aciuitate cipro que in ea est nomen accepit.
ip̃a est pafon ueneri consecrata incarpacio mari uicina
austro famosa quondam diuiais et maxime eris ibi
enim prima huius metalli inuencio et utilitas fuit.
Hec autem interpretatur tristis aut meror. Greca gre¬
cie in sula pars est uergens in peloponem . ¶Hec pͥmũ
atemperie celi macaron neson appellata est. deinde cre¬
ta dicta acreto quodam ndigena quem aiint unum

Expanded text:
unde et vocabula sortitae sunt. Taprobana insula unde et vocabula sortitae sunt. Taprobana insula Indiae subjacens ad Eurum, ex qua oceanus Indicus bus stadiorum. Scinditur amne interfluo tota margaritis repleta et gemmis. Pars ejus bestiis et elephantis repleta est, partem vero homines tenent. In hac insula dicunt in uno anno duas esse aestates et duas hiemes, et bis floribus vernare, Tylos insula Indiae ferens omni tempore folia. Huc usque Oceani insulae. Item insulae, quae ab Hellesponto usque ad Gades in mari Magno sunt constitutae. Cyprus insula a civitate Cypro, quae in ea est, nomen accepit: ipsa est Paphos Veneri consecrata in Carpathio mari, vicina Austro, famosa quondam divitiis, et maxime aeris: ibi enim prima hujus metalli inventio et utilitas fuit. Haec autem interpretatur tristis aut moeror. Creta Graeciae insula pars est vergens in Peloponnesum. Haec primum a temperie coeli Macaronesum appellata est: deinde Creta dicta a Crete quodam
Abbreviated transcription (Latin):
messis et olus uulgo est. Unde gentilium error et
ecularium carmina poetarum propter soli f¬
tatem easdem ẽe paradisum putauerũt. Si te sũt
autem in occeano contra leuam mauritanie occiduo
prorime et inter se interiecto mari discrete. Gorgo¬
des insule occeani obuerse promontorio quod uoccit
esperaceris quas incoluerunt gorgones femĩe ali¬
tuum permatate hirsuto ⁊ aspero corpore et ex his
insule cognominate. Distant autem acontinenti
terra bidui nauigacione. Esperidum insule uocate
aciuitate esperide que fuit in fine mauritanie. Sunt
ultra gorgodes site sub athlanticum litus in inti¬
mos maris sinus in quarum ortis fingunt fabule
draconem peruigilem aurea mala seruantẽ fertur
tortuosum ut usentibz procul lapsus angus im¬
mutatur. Crise et argire in sule in indico occeano
site a deo fecunde copia metallorum ut pleuqz eas
auream superficiem ⁊ argenteam habere prodiderũt

Expanded text:
messis et holus vulgo est. Unde gentilium error et messis et holus vulgo est. Unde gentilium error et saecularium carmina poetarum propter soli fecunditatem easdem esse Paradisum putaverunt. Sitae sunt autem in Oceano contra laevam Mauretaniae, occiduo proximae, et inter se interiecto mari discretae. Gorgades insulae Oceani obversae promontorio, quod vocatur Hesperu Ceras, quas incoluerunt Gorgones feminae aliti pernicitate, hirsuto et aspero corpore; et ex his insulae cognominatae. Distant autem a continenti terra bidui navigatione. Hesperidum insulae vocatae a civitate Hesperide, quae fuit in fines Mauretaniae. Sunt enim ultra Gorgadas sitae sub Athlanteum litus in intimos maris sinus; in quarum hortis fingunt fabulae draconem pervigilem aurea mala servantem. Fertur tortuosum, ut visentibus procul lapsus anguis imitetur. Chryse et Argyre insulae in Indico oceano sitae, adeo fecundae copia metallorum, ut plerique eas auream superficiem et argenteam habere prodiderint:
Abbreviated transcription (Latin):
cantabricum occeanum intendunt. Unde et iberma dic
scocia autem quod ab scotorum gentibus colitur appel¬
lata. Illie nulla angus auis rara apis nulla adeo
ut aduectos inde pulueres seu lapillos si guis alibi
sparserint inter aluearea examina fauos deserant. Ga¬
dis insula in fine hetice prouincie sita que dirmnit eu¬
ropam ab affrica inqua herculis columne uisuntur.
et uñ cirrem maris faucibz occeani estus imimititur.
est autem acontinentibus terris centum xx. passibus
diuisa quam tui arubro profecti mare occupantes
in lingua sua gadis id est septum nominauerunt
pro eo quod circum septa sit mari nasatur in ea ar¬
bor similis palmne cuiuis gumiinis infectum uitrum
cerauniam geniam reddit fortunatarum insule uoca¬
bulo suo significant omma ferre bona quasi felices
et beate fructuum ubertate sua enim aꝑte natura
preciosarum ponia siluarum parturiunt fortuitis
actibus iuga collum uestiuntur ad erbarum uicem

Expanded text:
Cantabricum oceanum intendunt. Unde et Ibernia dicta. Cantabricum oceanum intendunt. Unde et Ibernia dicta. Scotia autem, quod ab Scotorum gentibus colitur, appellata. Illic nulla anguis, avis rara, apis nulla, adeo ut advectos inde pulveres seu lapillos si quis alibi sparserit inter alvearia, examina favos deserant. Gades insula in fine Baeticae provinciae sita, quae dirimit Europam ab Africa, in qua Herculis columnae visuntur, et unde Tyrrheni maris faucibus oceani aestus immittitur. Est autem a continentibus terris centum viginti passibus divisa, quam Tyrii, a Rubro profecti mari, occupantes, in lingua sua Gadir, id est, sepem nominaverunt, pro eo quod circumsepta sit mari: nasbor similis palmae, cuius gummis infectum vitrum ceraunium gemmam reddit. Fortunatarum insulae vocabulo suo significant omnia ferre bona, quasi felices et beatae fructuum ubertate. Sua enim aptae natura pretiosarum poma silvarum parturiunt; fortuitis vitibus iuga collium vestiuntur; ad herbarum vicem
Abbreviated transcription (Latin):
est. Circuitus eius quadragies octies septuagĩta quinq
milia. Multa et magna flumina in ea fontes calidi.
metallorum larga et baria copia gagates lapis ibi
plurimus et margarite. Tanatos insula occeam freto
gallie a batannia separata frumentariis campis et
gleba uberrima. Dicta autem tanatos amorte serpentũ
quos dum ip̃a nesciat asportaret inde et in trã gencium
uecta siti angues ilico pereunt. Tile ultima in sula occea¬
ni inter septentrionalem et occidentalem plagam uitra
britanniam asole nomen habens quia in ea estuuim
solsticium sol facit rit quidam dicunt et nullus ultra
eam dies est iuide et pigrum et concretum est eus ma¬
re. Prcades insula occeani intra britaniam posite nu-¬
mero xxxiui. ꝙͣz .xx. deserte sunt tredeã coluntur. Scocia
eadem et ibernia proxima britannie in sula spacio terra¬
rum angustior sed situ fecundior. Hec ab affrico in bo¬
ream porngitur. Ciius partes priores sunt ibermia et

Expanded text:
est. Circuitus ejus quadragies octies septuaginta quinque est. Circuitus ejus quadragies octies septuaginta quinque millia. Multa et magna flumina in ea, fontes calidi, metallorum larga et varia copia, gagates lapis ibi plurimus, et margaritae. Thanatos insula Oceani freto Galliae a Britannia separata, frumentariis campis et gleba uberrima. Dicta autem Thanatos a morte serpentum, quos dum ipsa nesciat, asportata inde terra quoque gentium vecta sit, angues illico perimit. Thyle ultima insula Oceani inter septentrionalem et occidentalem plagam ultra Britanniam, a sole nomen habens, quia in ea aestivum solstitium sol facit, ut quidam dicunt, et nullus ultra eam dies est, unde et pigrum et concretum est ejus mare. Orcades insulae Oceani ultra Britanniam positae, numero 33, quarum 20 desertae sunt, tredecim coluntur. Scotia, eadem et Ibernia, proxima Britanniae insula, spatio terrarum angustior, sed situ fecundior. Haec ab Africo in Boream porrigitur. Cujus partes priores Iberiam, et
Abbreviated transcription (Latin):
plurime in sule propriis nommnibus uocate s paucis
locis in scripturis sacris eorũ nomina posita reperiũtur.
ideo non credinius in hoc opere neccessariũ ẽẽ earũ noĩa
reperire posse. Attamen quarundam earũ hic ethimo¬
logias secundum maiorum tradicionem ponere non
nget. quia fortasse lectori gratum est si quid
hoc opusculo nr̃o repperierit dictatum cum inde habeat
materiam ad spiritalem intelligenciam earum signi¬
ficacõem trans ferendi si alicubi et oportunum uisum
fuerit. Chio in sula ante bithimam quam iam aliq
chiam appellauerunt. Gindus in sula contra asiam.
hec interpretatur mentis excessus. Micilie insula cõtra
asiam a septino miliario. Hec interpretatur de infirmitate
siue mandatum humilitatis. Damotracia est in sula in
pathino finu. Britanina oceam insula interfuso mari
atoto orbe diuisa a uocabulo sue gentis cognominatar
Hec aduersa galliarum parte ad prospectũ hispanie sita

Expanded text:
plurimae insulae propriis nominibus vocatae, sed paucis plurimae insulae propriis nominibus vocatae, sed paucis locis in Scripturis sacris eorum nomina posita reperiuntur: ideo non credimus in hoc opere necessarium esse earum nomina reperire posse. Attamen quarumdam earum hic etymologias secundum majorum traditionem ponere non piget, quia fortasse lectori gratum est, si quid inde in hoc opusculo nos stro reperierit dictatum, cum inde habeat materiam ad spiritalem intelligentiam earum significationem transferendi, si alicubi ei opportunum visum fuerit. Chio insula ante Bithyniam, quam jam aliqui Chiam appellaverunt. Gindus insula contra Asiam: haec interpretatur mentis excessus. Miciliae insula contra Asiam a septimo milliario. Haec interpretatur de infirmitate, sive mandatum humilitatis. Samothracia est insula in Pathmo sinu. Britannia Oceani insula interfuso mari a toto orbe divisa, a vocabulo suae gentis cognominata. Haec adversa Galliarum parte ad prospectum Hispaniae sita
Abbreviated transcription (Latin):
A sule dicte quod in salo fint id est in mari posit
que in plurimis locis sacre scripture aut ecclesias
xp̃i significant aut specialiter quos libet sanctos iuros
qui tunduntur fluctibz persecueionum sed nõ destruũtur
quia adeo proteguntur. nam in psalterio scriptum est.
Domius regnauit exultet terra letentur in sule multe.
Regnante itaqz domino per totum mundum disposite le¬
tentur ecclĩe que merito in sulis comparantur quia mũ¬
di fluctibus ambite arcũ latrancium persecucionum
numerositate tunduntur: sed siait iste seuientib flucti¬
bus nescuint ledi ita nec sancte ecclĩe perturbacionbz
aduersariorum probantur immunes. qui potiꝰ illos
sius cantibz frangunt qui in eas undosis culminibus
irruerunt. Et uide quia dicit multe non omnes propter
hereticas prauitates qui erroribus sius ecclesiarum no
imponunt. Item in sula plebs uidea ut in eze¬
le fili hommis loquere ad habitatores in sule. Sunt qͥdẽ

Expanded text:
sulae dictae, quod in salo sint, id est, in mari positae, quae in plurimis locis sacrae Scripturae aut Ecclesias Christi significant, aut specialiter quoslibet sanctos viros, qui tunduntur fluctibus persecutionum, sed non destruuntur, quia a Deo proteguntur. Nam in psalterio scriptum est: Dominus regnavit, exsultet terra, laetentur insulae multae . Regnante itaque Domino per totum mundum dispositae laetentur Ecclesiae: quae merito insulis comparantur, quia mundi fluctibus ambitae circumlatrantium persecutionum numerositate tunduntur: sed sicut istae saevientibus fluctibus nesciunt laedi, ita nec sanctae Ecclesiae perturbationibus adversariorum probantur immunes: quin potius illos suis cautibus frangunt, qui in eas undosis culminibus irruerunt. Et vide quia dicit multae, non omnes, propter haereticas pravitates, qui erroribus suis Ecclesiarum nomen imponunt. Item insula, plebs Judaea, ut in Ezechiele: Fili hominis, loquere ad habitatores insulae . Sunt quidem
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. Resmãm greci retinã uocant. rechi eñi gret di¬
citur. quicquid manat. est enim lacrima sudore eralca¬
ta lignorũ ut cerasi. lentisci balsani uel reli quatũ ar-¬
borum sue uirgultorum que fudare produntur. sicut et
Dorata orientis ligna sicut gutta balsami ac ferulatum
uel succinorum ciuus lacrima durescit in genimam. Pri¬
ma est resia terebinthina omnium prestantior. Affer-¬
frica ex insulis quoqz cicladibus: secunda ẽ lentiscina
que mirtix uocatur. hec ex chio insula deportatur. tercia
pmalis.

Expanded text:
dicunt. Resinam Graeci retinen vocant: reon enim Graece didicunt. Resinam Graeci retinen vocant: reon enim Graece dicitur, quidquid manat. Est enim lacryma sudore exhalata lignorum: ut cerasi, lentisci, balsami, vel reliquarum arborum sive virgultorum, quae sudare produntur: sicut et odorata Orientis ligna, sicut gutta balsami ac ferularum vel succinorum, cujus lacryma durescit in gemmam. Prima est resina terebinthina omnium praestantior. Affera, Cypro et Africa, ex insulis quoque Cycladibus: secunda est lentiscina, quae mastix vocatur: haec ex Chio insula deportatur: tertia pinalis.
Abbreviated transcription (Latin):
pinguet caput meum. Dleum hereticorum subtilis ⁊ blã¬
da decepcio: sicut in salomone de eadem praua dactrina di¬
citur. nitidius oleo guttur eius. et in osee. et oleum in
egypto ferebant. hoc est ad secularium mentes decipiẽdas.
unguentũ nomen saluatoris. In salomo. unguentum
effusum nomen tuum. Unguentũ gracia spiritus sancti.
in salomone: musce moriture id ẽ demones. exterminãt
unguentum suauitatis. Unguentũ chrismatis unctio
In psalt̾io. ut quidam uolunt a fructu frumenti ⁊ olei
multiplicati sunt: et in exodo plurima de hoc nariau¬
tur. Oleum fomentum blandicie in predicatione diuu¬
na in euangelio. et appropians alligauit iulriera en
infundens unium ⁊ oleum. Aniurta olei pars aquosli
ab emergendo dicta id ẽ ꝙ ab oleo se emergat. et see sĩ
eiue hanc greci amircen uocant. ex latina ligua trahẽ¬
tes. Guminen grecum nomen est hoc enm ieli quinat

Expanded text:
pinguet caput meum . Oleum, haereticorum subtilis et blanpinguet caput meum . Oleum, haereticorum subtilis et blanda deceptio: sicut in Salomone de eadem prava doctrina dicitur: Nitidus oleo guttur ejus . Et in Osee: Et oleum in Aegypto ferebant , hoc est, ad saecularium mentes decipiendas. Unguentum nomen Salvatoris. In Salomone: Unguentum effusum nomen tuum . Unguentum, gratia Spiritus sancti in Salomone: Muscae moriturae, id est, daemones, exterminant unguentum suavitatis . Unguentum chrismatis unctio. In Psalterio, ut quidam volunt: A fructu frumenti et olei multiplicati sunt ; et in Exodo plurima de hoc narrantur. Oleum fomentum blanditiae in praedicatione divina, in Evangelio: Et appropians alligavit vulnera ejus: infundens vinum et oleum . Amurca olei pars aquosa ab emergendo dicta, id est, quod ab oleo se emergat, et faex sit ejus: hanc Graeci amorgen vocant, ex Latina lingua trahentes. Gumen Graecum nomen est: hoc enim illi commi
Abbreviated transcription (Latin):
toris est dilectio sinulata uerborumq adulacionibus et
blandimentis nr̃as mentes uelut olei pinguedo leniter
ingrediens rigorem uitatis emoilit et ad nouias cogitacões
amoris ficti potius ostentacõe producit. Olua up̃s in ecclĩa
uñ. et in ecclesiastico legitur. dicut oliuam speciosam fruc¬
ciferam uocauit dominus nomen tuũ. et post pauca erar-¬
sit ignis in ea. Bleum gracia spiritus sancti in deutero¬
nomino. suxerunt mel de petra ⁊ oleum de firmissima pe-¬
tra. et in iob. petra michi fundebat riuos olei ⁊ alibi. cõ¬
putrescet iugum a facie olei. Dleum opera mĩe ut in psal
ritas mentis ut in euangelio. cum ieinas unge caput
tuum. et in psalterio. ut exhilaret faciem eius in oleo.
Dleum testimoniũ conscientie bone ut in euangelio. pru¬
dentes autem sumpserunt oleum in uasis sus: oleũ ser¬
mo deceptoris. in psalmo: oleum autem peceatoris nõ mi¬

Expanded text:
toris est dilectio simulata, verborumque adulationibus et toris est dilectio simulata, verborumque adulationibus et blandimentis nostras mentes, velut olei pinguedo, leniter ingrediens rigorem veritatis emollit, et ad noxias cogitationes amoris ficti potius ostentatione perducit. Oliva Christus in Ecclesia: unde et in Ecclesiastico legitur: Sicut olivam speciosam fructiferam vocavit Dominus nomen tuum . Et post pauca: Exarsit ignis in ea. Oleum gratia Spiritus sancti in Deuteronomio: Suxerunt mel de petra, et oleum de firmissima petra ; et in Job: Petra mihi fundebat rivos olei ; et alibi: Computrescet jugum a facie olei . Oleum opera misericordiae, uritas mentis, ut in Evangelio: Cum jejunas, unge caput tuum . Et in Psalterio: Ut exhilaret faciem ejus in oleo . Oleum, testimonium conscientiae bonae, ut in Evangelio: Prudentes autem sumpserunt oleum in vasis suis . Oleum sermo deceptoris, in psalmo: Oleum autem peccatoris non im
Abbreviated transcription (Latin):
diu sine crsto erant. fructũ recte fidei ⁊ bonorum operũ
gignere non poterant: postqͣz autem ab errore uetusto
absasi ad cristi fidem conuersi sunt. radici patriarchaꝵ
et prophetarum protinus in serti sunt. et facti sunt socũ
radicis ⁊ pinguedinis oliue. dequo apostolus ad romano
scribens eleganter disputat. et propheta de xp̃i corpore
quod est ecclĩa cauens in psaltio ait. Ego sum sicut olua.
fructifera in domo domini speraui in mĩa dei mei in eter¬
num ⁊ in seculum seculi. Dleum enim aliquando graciã
spiritus sancti significat: aliquando caritatẽ. et aliquã¬
do mĩam. et econtrario aliam significacõem habet. ubi
psalmista ait. Oleum autem peccatoris non ipinguet
caput meum. Est enim oleum in ẜonam partẽ causa splẽ¬
doris. pabulum luminis. prestans nitorem pariter ⁊ sa¬
lutem. In malam uõ partem sicut hic ponitur. oleũ pecca¬

Expanded text:
quandiu sine Christo erant, fructum rectae fidei et bonorum operum quandiu sine Christo erant, fructum rectae fidei et bonorum operum gignere non poterant: postquam autem ab errore vetusto abscisi, ad Christi fidem conversi sunt, radici patriarcharum et prophetarum protinus inserti sunt, et facti sunt socii radicis et pinguedinis olivae: de quo Apostolus ad Romanos scribens , eleganter disputat, et Propheta de Christi corpore, quod est Ecclesia, canens in Psalterio ait: Ego sum sicut oliva fructifera in domo Domini: speravi in misericordia Dei mei in aeternum, et in saeculum saeculi . Oleum enim aliquando gratiam Spiritus sancti significat: aliquando charitatem, et aliquando misericordiam, et e contrario aliam significationem habet, ubi Psalmista ait: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum . Est enim oleum in bonam partem causa splendoris, pabulum luminis, praestans nitorem pariter et salutem. In malam vero partem sicut hic ponitur oleum pecca
Abbreviated transcription (Latin):
guntur ut est illũd in genesi; spinas ⁊ tribulos gerim̃a¬
bit tibi et in propheta peccatum inquit israel lappa et
tribulus. Uepres ablatio in isaia omnes montes qui
in sarculo sarientur non ueniet illuc terror ueprium et
spinarum. Urtice prurigo luxurie in isaia. orientur
in domibus eorum hoc est in cordibus reproborum spine
et urtice. Oleaster dictus ꝙ sit folus oliue similibus s
latioribus arbor siluestris amara atqz in fructuosa: cui
insertus oliue ramus uiiii mutat radicis ⁊ uertit eam ĩ
propriam qualitatem: lacrima oleastri arboris dupler.
Alia enm gumii simulat sine ullo qualitatis morsu.
alia ammoniaci guttam ex distillacõe collectam ac re¬
mordentem. O luia grece oleon dicatur ex quo in latinũ
tractum est ut olua dicatur. olea autẽ ip̃a arbor est.
fructus oliua sucus oleum est. Arbor pacis in signis cu
utem in fructuosa arbor significat gentiles: qui

Expanded text:
liguntur, ut est illud in Genesi: Spinas et tribulos germliguntur, ut est illud in Genesi: Spinas et tribulos germbit tibi . Et in propheta: Peccatum, inquit, Israel lappa et tribulus . Vepres ablatio peccatorum in Isaia: Omnes montes, qui in sarculo sarrientur, non veniet illuc terror veprium et spinarum . Urticae prurigo luxuriae in Isaia: Orientur in domibus eorum, hoc est, in cordibus reproborum, spinae et urticae . Oleaster dictus, quod sit foliis olivae similibus, sed latioribus: arbor silvestris, amara atque infructuosa: cui insertus olivae ramus vim mutat radicis, et vertit eam in propriam qualitatem. Lacryma oleastri arboris duplex. Alia enim gummi simulat sine ullo qualitatis morsu: alia ammoniaci guttam ex distillatione collectam ac remordentem. Oliva Graece elaios dicitur, ex quo in Latinum tractum est, ut oliva dicatur: olea autem ipsa arbor est: fructus oliva: succus oleum est. Arbor pacis insignis insOleaster autem infructuosa arbor significat gentiles, qui
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatem. Hoc ergo uideis presens sentencia cominatur.
ꝙ prius absorbeantur qͣz longa etate eorum malicia cõ¬
ualescat. sicut ⁊ in alio loco de talibz dicitur. Uiri sangui¬
num ⁊ dolosi non dimdiabunt dies suos. Sequitur sceleri-¬
as perdicionis eorum sicut uiuentes sic in ira absor
eos. Bene dixit sicut uiuentes. quia uiuere uidentur. et
mortui sunt. omnis enim peccator in prauitate degens
ueritati moritur. dpinas enim diuicias ⁊ soliatudines se¬
culares ip̃e donnius cum exposuisset parabolam semẽtis
interpretatur in euangelio dicens quod autẽ in spimis ce¬
cidit hi sunt qui audierunt uerbum et a sollicitudinib
et diuiciis ⁊ uoluptatibus uite euntes suffocantur ⁊ non
referunt fructum. Similiter spine iuxta allegoriam ui¬
ciorum sordes exprimere possunt. que pungunt illicitis
desiderus mentem humanam ⁊ ad peccandum prouañs.
Tribuli uero aculei uiciorum uel temptacionũ inteu¬

Expanded text:
firmitatem. Hoc ergo Judaeis praesens sententia comminatur, firmitatem. Hoc ergo Judaeis praesens sententia comminatur, quod prius absorbeantur, quam longa aetate eorum malitia convalescat: sicut et in alio loco de talibus dicitur: Viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos . Sequitur celeritas perditionis eorum: Sicut viventes, sic in ira absor. Bene dixit, sicut viventes: quia vivere videntur, et mortui sunt: omnis enim peccator in pravitate degens veritati moritur. Spinas enim divitias et sollicitudines saeculares ipse Dominus, cum exposuisset parabolam sementis, interpretatur in Evangelio, dicens: Quod autem in spinis cecidit, hi sunt, qui audierunt verbum, et a sollicitudinibus et divitiis et voluptatibus vitae euntes suffocantur et non referunt fructum . Similiter spinae juxta allegoriam vitiorum sordes exprimere possunt, quae pungunt illicitis desideriis mentem humanam, et ad peccandum provocant. Tribuli vero aculei vitiorum vel tentationum intel
Abbreviated transcription (Latin):
est in eccliã iurta fluenta diuine legis semper morans. ut
in iob. Nunquid iurere potest sarpus absqz humore: aut
crescit carectum sine aqua. Paliurus herba asprima ⁊ spi¬
nosa. paliurus est defensio peccati siue in puritas mẽtis.
unde in isaia ⁊ paliurus in numcionibus eius qui rectus
est in eis sicut paliurus. et sicuespine de sepe. Rannnius ge¬
nus est rubi quam uulgus senticem ursmam appellat.
asperum ninis ⁊ spinosum. sentix dicta asitu quod ẽ tra
inculta inqua sentices spineqz nascuntur. Maiores aut̾
nostri omnem arborem spinosam ueprem dicebant ꝙ ui
prendat: de ranino igitur ita in psalmo legitur. priusq
producant spine ur̃e raminos sicut uiuentes sic in ira ab¬
sorbet eos. Ergo raninus ut diximus spinarũ genus est
permolestum quod prius in herbam mollissimam pubes¬
cit. s ubi adulta etate coaluerit. ramusculos producit
cuminatos posteaqz eius sudes durescunt in arboru

Expanded text:
est in Ecclesia juxta fluenta divinae legis semper morans, ut est in Ecclesia juxta fluenta divinae legis semper morans, ut in Job: Nunquid vivere potest scirpus absque humore? aut crescit carectum sine aqua? Paliurus herba asperrima et spinosa. Paliurus est defensio peccati sive impuritas mentis. Unde in Isaia: Et paliurus in munitionibus ejus. Qui rectus est in eis sicut paliurus, et sicut spinae de sepe . Rhamnus genus est rubi, quam vulgus senticem ursinam appellat, asperum nimis et spinosum: sentix dicta a situ, quod est terra inculta, in qua sentices spinaeque nascuntur. Majores autem nostri omnem arborem spinosam veprem dicebant, quod vi prendat: de rhamno igitur ita in Psalmo legitur: Priusquam producant spinae vestrae rhamnos, sicut viventes, sic in ira absorbet eos . Ergo rhamnus, ut diximus, spinarum genus est permolestum, quod prius in herbam mollissimam pubescit: sed ubi adulta aetate coaluerit, ramusculos producit acuminatos, posteaque ejus sudes durescunt in arborum
Abbreviated transcription (Latin):
autem lenes in ecclĩa significat qui licet fructus spirt¬
tales minime habeant tamen perpetua fidei confessic̃ẽ
uirent. unde est illud in ysaia. Abies et buxus ⁊ pinus.
Arundo dicta quod cito arescat. hanc ueteres camiã uocti¬
uerunt. arundinem postea uaro dixit. Sciendum sane
ꝙ latinum cannia de ligua hebrea nomen sumpsit apud
eos enim calamus cannia dicitur. Arundo autem signifi-¬
cat mirabilitatem humane mentis. Unde dñs dicit de
iohanne ad uideos. Quid existis in desertum uidere. arũ¬
dinem uento agitatam. ded iohannes arundo uento agi-¬
tata non erat: qui nunquam in alterã partem flecti po
et nee laudibus uanis fauebat. nec aduersitati
cedebat. Arundo aurea incarnacõem saluatoris signifi-¬
cat. siue diuinam scripturam ut in apocalipsi ⁊ in manu
eius arindo aurea. Item calamius predicacõ sanctorum
est ut in isaia. orietur uiror calami ⁊ iuinci. Iuncus fidelis

Expanded text:
autem lenes in Ecclesia significat, qui licet fructus spiriautem lenes in Ecclesia significat, qui licet fructus spiritales minime habeant, tamen perpetua fidei confessione virent: unde est illud in Isaia: Abies et buxus et pinus . Arundo dicta, quod cito arescat: hanc veteres cannam vocaverunt, arundinem postea Varro dixit. Sciendum sane, quod Latinum canna de lingua Hebraea nomen sumpsit: apud eos enim calamus canna dicitur. Arundo autem significat mutabilitatem humanae mentis. Unde Dominus dicit de Joanne ad Judaeos: Quid existis in desertum videre? arundinem vento agitatam? Sed Joannes arundo vento agitata non erat: qui nunquam in alteram partem flecti poterat, et nec laudibus vanis favebat, nec adversitatibus cedebat. Arundo aurea incarnationem Salvatoris significat, sive divinam Scripturam, ut in Apocalypsi: Et in manu ejus arundo aurea . Item calamus praedicatio sanctorum est, ut in Isaia: Orietur viror calami et junci . Juncus fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
qui in medio uestri sunt. et mundammi ac nutate uestiniẽ¬
ta ur̃a. surgite et ascendamus in bethel ut sticiamus ibe
altare domino qui exaudiuit me in die tribulacdĩs mee et
fuit socius itineris mei. Dederũt ergo ei omnes deos aliene
quos habebant et in aures que erant in auribus eorũ: At
ille infõdit eas subter terebinthum que est post ur bem
siche. ꝙ significat ecclĩam omma finulachra gentilium
abicere ⁊ perpetue obluuom dampnando illa t̾radere ut
solius et unus ueri dei cultus ubiqz celebris fiet. Terebi¬
thus sancti ut in isaia. et erit in ostensione sicut tere¬
burthus. Item in aliam partem ut in osee: subtus popu¬
lum ⁊ terebinthum. quia bona erat umbra eius. Bui
grecum nomen est. ex parte alatims corruptũ: piyios
mi appellatur apud eos arbor semper uirens ⁊ lentate
materie elementorum apicib apta. Unde ⁊ scriptura
dicit. scribe buro et diligenter in libro ex ara illud. Bupꝰ

Expanded text:
qui in medio vestri sunt: et mundamini ac mutate vestimenqui in medio vestri sunt: et mundamini ac mutate vestimenta vestra: surgite, et ascendamus in Bethel ut faciamus ibi altare Domino, qui exaudivit me in die tribulationis meae, et fuit socius itineris mei. Dederunt ergo ei omnes Deos alienos, quos habebant, et inaures, quae erant in auribus eorum. At ille infodit eas subter terebinthum, quae est post urbem Sichem ; quod significat ecclesiam omnia simulacra gentilium abjicere, et perpetuae oblivioni damnando illa tradere, ut solius et unius veri Dei cultus ubique celebris fiat. Terebinthus sancti, ut in Isaia: Et erit in ostensione sicut terebinthus . Sicut in aliam partem, ut in Osee: Subtus populum et terebinthum, quia bona erat umbra ejus . Buxus Graecum nomen est, ex parte a Latinis corruptum: pyxos enim appellatur apud eos, arbor semper virens, et lenitate materiae elementorum apicibus apta. Unde et Scriptura dicit: Scribe buxo, et diligenter in libro exara illud . Buxus
Abbreviated transcription (Latin):
sit in israel et quõd steterit inter mirteta que erant in
profundo. intelligi uolunt prophetas ⁊ sanctos qui ĩ me-¬
dio capti populi conuersabantur et erant in profundo.
Lentiscus quod cuspis ip̃ius lentus sit ⁊ mollis. nam len¬
tum dicimus quicquĩ flexibile est. unde ⁊ lentum unue
et uites uirgilius. et lenti uites: pro flexibiles. Huius
fructus oleum desudat. Cortex resmam que mastix appel¬
latur. cius plurina ⁊ melior in chio in fula gignitur.
Lentisci enim mentio est in damelis libro ubi susanne
historia scripta est. et ubi descino ⁊ primo. responsio ps¬
hitorum ostenditur. Latim emm scinum ⁊ prinum ilicem
et ientiscum. interpretantur quorum sensus ibi mani¬
festatur. Cerebinthus arhor grecum nomen generans
resmam omnium resmarum prestantiorem. Legitur et
in geneseos ꝙ patriarcha iacos conuocata s̃i domo sua
iuott preceptum domini dixerit ad eos. Abiate deos alienas

Expanded text:
sit in Israel, et quod steterit inter myrteta, quae erant in sit in Israel, et quod steterit inter myrteta, quae erant in profundo, intelligi volunt prophetas et sanctos, qui in medio capti populi conversabantur et erant in profundo. Lentiscus, quod cuspis ipsius lentus sit et mollis: nam lentum dicimus, quidquid flexibile est. Unde et lentum vimen et vites. Virgilius: et lentae vites, pro flexibiles. Hujus fructus oleum desudat, cortex resinam, quae mastix appellatur, cujus plurima et melior in Chio Insula gignitur. Lentisci enim mentio est in Danielis libro, ubi Susannae historia scripta est: et ubi de schino et prino responsio presbyterorum ostenditur. Latini enim schinum et prinum ilicem et lentiscum interpretantur, quorum sensus ibi manifestatur. Terebinthus arbor, Graecum nomen, generans resinam omnium resinarum praestantiorem. Legitur et in Geneseos, quod patriarcha Jacob convocata omni domo sua juxta praeceptum Domini dixerit ad eos: Abjicite Deos alienos,
Abbreviated transcription (Latin):
et non uidebit cum uenerit bonum. sed habitabit in sic¬
tate in deserto in tra salsuginis ⁊ in hĩtabili. hoc de popu¬
lo dicitur udeorum qui habitant in deserto fructusq nõ
faciunt ⁊ sunt in tr̃a salsugiis que mullos fructus fac .
et in hĩtabili que hospitem non habet deum. nec ange¬
lorum presidia nec spiritus sancti graciam. nec sciẽciã
magistrorum. Mirtus amari dictã eoꝙ magis litorea
arbor sit. unde ⁊ iurgilius. litora mirtis letissima ⁊ amã¬
tes litora mirte. hine est ꝙ ⁊ agrecis mirtee dicuntur.
medicorum autem libri hanc arborem aptam scribunt
mulierum neccessitatib plurimis⁊ mirtus enm popil¬
lum gentium significat. Unde huius arboris mentio
it in zacharia propheta ubi ita legitur. et ecce ui
dens super equũ rufum ⁊ ip̃e stabat inter mirteta q̃ erãt
in profundo ⁊ cetã. Hunc uirum hebrei michaelem ar-¬
changelum putant qui ultor iniquitatũ ⁊ peccatorum

Expanded text:
et non videbit, cum venerit bonum, sed habitabit in sicet non videbit, cum venerit bonum, sed habitabit in siccitate in deserto, in terra salsuginis et inhabitabili . Hoc de populo dicitur Judaeorum, qui habitant in deserto, fructusque non faciunt, et sunt in terra salsuginis, quae nullos fructus facit, et inhabitabili, quae hospitem non habet Deum, nec angelorum praesidia, nec Spiritus sancti gratiam, nec scientiam magistrorum. Myrtus a mari dicta, eo quod magis littorea arbor sit; unde et Virgilius: Littora myrtis laetissima; et: Amantes littora myrtae. Hinc est quod a Graecis myrine dicitur. Medicorum autem libri hanc arborem aptam scribunt mulierum necessitatibus plurimis; myrtus enim populum gentium significat. Unde hujus arboris mentio fit in Zacharia propheta, ubi ita legitur: Et ecce vir ascendens super equum rufum, et ipse stabat inter myrteta, quae erant in profundo, etc. . Hunc virum Hebraei Michaelem archangelum putant, qui ultor iniquitatum et peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Salices iuxta misterium fideles sunt in ecclĩa prope
fluenta diuine predicacionis radicati. in isaia ubi dicit᷑.
et quasi salices iurta fluentes aquas. Item salices hoĩes
infructuosi sunt. unde est illud in iob: circundabunt
eum hoc est diabolum salices torrentis. et alibi: ad torrẽ¬
tem salicem deducent eos. Populus autem ⁊ salir et tilia
molles materie funt ⁊ ad sculpturam apte. De populi
autem significacõe et ceterarum iam superius dictũ est
Mirice quam latim tramaraciam uocant ex amaritudĩe
nominata: gustus enm eius minis amarus est. Hec ar-¬
uor in solitudine ⁊ sarosa humo nascitur: exqua etiam
arbore maleficis artibus mistra id ẽ odia concitati di¬
cuntur. De hac arbore similitudo ducitur in iheremia
propheta qui ait. hec dicit dominus. maledictus homo
qui confidit in homme ⁊ point carnem brachium suum. et
adomino recedet cor eus. Erit enim quasi murice in deserto

Expanded text:
cit. Salices juxta mysterium fideles sunt in Ecclesia prope cit. Salices juxta mysterium fideles sunt in Ecclesia prope fluenta divinae praedicationis radicati, in Isaia, ubi dicitur: Et quasi salices juxta fluentes aquas . Item salices homines infructuosi sunt; unde est illud in Job: Circumdabunt eum, hoc est, diabolum, salices torrentis ; et alibi: Ad torrentem salicem deducent eos . Populus autem, et salix et tilia molles materiae sunt, et ad sculpturam aptae. De populi autem significatione et caeterarum jam superius dictum est. Myrica, quam Latini tamarcem vocant, ex amaritudine nominata; gustus enim ejus nimis amarus est. Haec arbor in solitudine et saxosa humo nascitur; ex qua etiam arbore maleficis artibus misethra, id est, odia concitari dicuntur. De hac arbore similitudo dicitur in Jeremia propheta, qui ait: Haec dicit Dominus: Maledictus homo, qui confidit in homine et ponit carnem brachium suum, et a Domino recedet cor ejus. Erit enim quasi myricae in deserto,
Abbreviated transcription (Latin):
dicta quia folia eius una parte sunt alba. altera uui¬
dia. Hec ergo bicolor habens quasi noctis ⁊ diei nocta
que tempora ortu solis occasuqz constant. Generãt eciã
resmam circa eridanum fluuium uelut alii narrant in
simbus sirie. Populus uirgulta castitatis ut quidam
uolunt in leuitico significat. et in malam partem illũd
accipitur in osee ubi dicitur: subtus populum ⁊ tere¬
uinthum quia bona est umbra eius. Tiliam dicũt uoca¬
tam eo quõd utilis sit ad usum celorum nntore ⁊ leuita¬
te iaculandi. Est emi genus materie leuissime que et
apibus ad mel conficiendum utillima est. si ⁊ in doctori¬
bus mansuetudo laudabilis est. et ualde suauis est pre¬
dicacio uerbi. Salix dicta ꝙ celeriter saliat hoc est uelo¬
citer crescat: arbor lenta uitibus habilis uinciendis.
auus seminis hanc dicũt ẽẽ naturã ut si quis illi
culo hauserit liberis careat sed ⁊ feminas in fecundas effi¬

Expanded text:
dicta, quia folia ejus una parte sunt alba, altera, viridicta, quia folia ejus una parte sunt alba, altera, viridia. Haec ergo bicolor, habens quasi noctis et diei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generant etiam resinam circa Eridanum fluvium, velut alii narrant, in finibus Syriae. Populus virgulta castitatis, ut quidam volunt, in Levitico significat, et in malam partem illud accipitur in Osee, ubi dicitur: Subtus populum et terebinthum, quia bona est umbra ejus . Tiliam dicunt vocatam eo, quod utilis sit ad usum telorum, nitore et levitate jaculandi. Est enim genus materiae levissimae, quae et apibus ad mel conficiendum utilissima est: sic et in doctoribus mansuetudo laudabilis est, et valde suavis est praedicatio verbi. Salix dicta, quod celeriter saliat, hoc est, velociter crescat; arbor lenta, vitibus habilis vinciendis; cujus seminis hanc dicunt esse naturam, ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat: sed et feminas infecundas effi
Abbreviated transcription (Latin):
montanaq ficiga nascatur. Hinc per diriuacõem frari-¬
nus utilis hastis. Potest autem significare arma uirtu¬
tum quibus utuntur sancti contra hostes suos. Tapus
uenenata arbor unde ⁊ torica uenena exprimuntur. ex
los ⁊ uenenata dogmata hereticorum exprimẽ que pariuĩt
mortem ⁊ afferunt interitum his qui in hiis lesi fuer̃t.
Alnus uocatur quod alatur annne. proximo enĩ aque
iscitur nec facile extra undas uiuit. Hinc et tener
et mollis quia in humecto loco nutritur. ulinus nomẽ
accepit ꝙ uliginosis locis ⁊ humidis meliuis proficil.
Niam in montanis ⁊ asperis minus leta ẽ. Possunt autẽ
hee due arbores illos significcre qui irrigacõe sacrarum
scripturarum ⁊ humilitate morũ magĩe proficuĩt᷑ qp̃ ili
qui inpotentia propria confidunt. Populus dicta ꝙ ex
eius calce multitudo nascatur. cuius genus duplex ẽt
Nam altera ẽ alba. altera ingra. Alba autem populus

Expanded text:
montanaque fraga nascatur. Hinc per derivationem fraxinmontanaque fraga nascatur. Hinc per derivationem fraxin . . . et fraxinus utilis hastis. Potest autem significare arma virtutum, quibus utuntur sancti contra hostes suos. Taxus venenata arbor, unde et toxica venena exprimuntur; ex los et venenata dogmata haereticorum exprimere quae pariunt mortem, et afferunt interitum his, qui in iis laesi fuerint. Alnus vocatur, quod alatur amne; proxima enim aquae nascitur, nec facile extra undas vivit. Hinc et tenera et mollis, quia in humecto loco nutritur. Ulmus nomen accepit quod uliginosis locis et humidis melius proficit. Nam in montanis et asperis minus laeta est. Possunt autem haec duae arbores illos significare, qui irrigatione sacrarum Scripturarum, et humilitate morum magis proficiunt, quam illi, qui in potentia propria confidunt. Populus dicta, quod ex ejus calce multitudo nascatur; cujus genus duplex est. Nam altera est alba, altera nigra. Alba autem populus
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt eque frondibus eius. Quercus siue quernus uo¬
catur ꝙ ea soliti erant dii gentium querentibus responsa
precanere arbor multũ annosa sicut legitur de quercu.
mambre sub qua habitauit abraham que fertur usq
ad constantim regis imperium per multa secula perdut¬
rasse. Huius fructus galla appellatur ex quibus una
agrestis. Robur autẽm generaliter dicitur ex omĩ ma¬
teria quicquũ est firmissimum. Potest hec arbor tipice
significare paciẽtiam atqz longaminitatem sanctorum
qua fortiter ip̃i omina aduersa sustinentes. in constãcia
amnini sui perseuerãt. et equaminiter oĩa ferũt. Per quer¬
cum ut dixi sancti fide atqz uirtutibus robusti in isaia
mistice designantur ubi ita legitur. Et erit ostensione
sicut terehnichus. et sicut quercus que expandit ramos
suos. Item in aliã partem. et super omnes quercus inqͥt
basan . Fraxinus uocari fertur quod magis in aspera loca

Expanded text:
fuerunt aequae frondibus ejus . Quercus sive quernus vofuerunt aequae frondibus ejus . Quercus sive quernus vocatur, quod ea soliti erant dii gentium quaerentibus responsa praecanere: arbor multum annosa; sicut legitur de quercu Mambre, sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantini regis imperium per multa saecula perdurasse. Hujus fructus galla appellatur, ex quibus una agrestis. Robur autem generaliter dicitur ex omni materia, quidquid est firmissimum. Potest haec arbor typice significare patientiam atque longanimitatem sanctorum, qua fortiter ipsi omnia adversa sustinentes, in constantia animi sui perseverant, et aequanimiter omnia ferunt. Per quercum, ut dixi, sancti fide, atque virtutibus robusti in Isaia mystice designantur, ubi ita legitur: Et erit ostensione sicut terebinthus, et sicut quercus, quae expandit ramos suos . Item in aliam partem: Et super omnes quercus, inquit, Basan . Fraxinus vocari fertur, quod magis in aspera loca
Abbreviated transcription (Latin):
ethiopicum uero quod prestancius accipitur in nullo
est maculatum. sed est ingrum lene et corneum. pla¬
tanus alacitudine foliorum dicta uel quõd ip̃a arbor
patula sit et ampla. nam platos greci latum uocant.
ressit huius arboris scriptura ⁊ nomẽ et formar
dicens. quasi platanus dilatata sum in plateis. est
autem tenerrimis folus at mollibus ⁊ uicium similis.
mistice autem hec arbor dominum xp̃m significat. qui
in tote orbe in membris sius dilatatur. et mansuetudĩ
atqz in nocentie sue ubiqz fidelibus saluti fera monstra
erempla. de quo in psalmo scriptum est. Et erit tanqͣz
lignum quod plantatũ ẽ secus decursus aquarũ. Bene
ut arbitror ligno fuctifero comparatus est donnius
xp̃s propter crucem quans hominum salute suscepit. Itẽ
platanus sanctos significat in sermone predicationis
quasi dila tatos folus unde legitur in ezechiel. platan

Expanded text:
Aethiopicum vero, quod praestantius accipitur, in nullo Aethiopicum vero, quod praestantius accipitur, in nullo est maculatum, sed est nigrum, lene et corneum. Platanus a latitudine foliorum dicta, vel quod ipsa arbor patula sit et ampla; nam platos Graeci latum vocant. Expressit hujus arboris Scriptura et nomen et formam, dicens: Quasi platanus dilatata sum in plateis ; est autem tenerrimis foliis ac mollibus, et vitium similis. Mystice autem haec arbor Dominum Christum significat, qui in toto orbe in membris suis dilatatur, et mansuetudinis atque innocentiae suae ubique fidelibus salutifera monstrat exempla; de quo in psalmo scriptum est: Et erit tanquam lignum, quod plantatum est secus decursus aquarum . Bene, ut arbitror, ligno fructifero comparatus est Dominus Christus propter crucem, quam pro hominum salute suscepit. Item platanus sanctos significat in sermone praedicationis quasi dilatatos foliis: unde legitur in Ezechiel: Platani
Abbreviated transcription (Latin):
tum finit ut ignis siue ꝙ conceptum du teneat ignẽ.
adeo ut si prune eius ex eus cniere fuerint operte usqz
ad annum peruemant. pir emm apud̃ grecos ignis di¬
ctur. De hac arbore in libro iob scriptum est radio iu¬
mperorũ erat cibus corum. Arbor namq iumperi pro
folus punctiones habet: si quippe sunt hirsuta que pro¬
fert ut spinis similia contrectantem pungere baleant.¬
Spina uero est omne pectatum quia dum trahit ad delec¬
cionem quasi pungendo lacerat mentẽ quid ergi¬
radicem iumperi nisi auaricia designatur. exqua pctoꝵ
ommium spine producuntur. Dequa et per paulu di¬
ctur radix omium malorum cupiditas. Ip̃a quippe
latenter oritur in mente sed punctiones peccatorũ om̃i
patenter produat in opera. Cbems in md̃ia ⁊ ethiopia
nascitur que cesa durescit in lapidem cuius lignum
ingrum est. et cortex leus ut lauri: sed indicũ macu¬
lõsum est in paruulis distinctionibus albis ac fuluis

Expanded text:
tum finit, ut ignis, sive quod conceptum diu teneat ignem, tum finit, ut ignis, sive quod conceptum diu teneat ignem, adeo ut si prunae ex ejus cinere fuerint opertae, usque ad annum perveniant: pyr enim apud Graecos ignis dicitur. De hac arbore in libro Job scriptum est: Radix juniperorum erat cibus eorum . Arbor namque juniperi pro foliis punctiones habet: sic quippe sunt hirsuta, quae profert, ut spinis similia contrectantem pungere Spina vero est omne peccatum, quia dum trahit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem. Underadicem juniperi, nisi avaritia, designatur; ex qua peccatorum omnium spinae producuntur. De qua et per Paulum dicitur: Radix omnium malorum cupiditas . Ipsa quippe latenter oritur in mente, sed punctiones peccatorum omnium patenter producit in opera. Ebenus in India et Aethiopia nascitur, quae caesa durescit in lapidem, cujus lignum nigrum est, et cortex levis, ut lauri; sed Indicum maculosum est in parvulis distinctionibus albis ac fulvis:
Abbreviated transcription (Latin):
queri cedit. sed ea que in principio fuerit firmitate per¬
seuerat. Antiqui cipressi ramos prope rogum constitue¬
re solebant ut odorem cadauerum dum urerentur oppͥ¬
merent iocunditate odoris sui. Cipressus etiam in ea
medendis apta est corporum passiomibus quod suc u
neustatem come nullo uentorum in pulsu deponit. cõ¬
stanciam erprimit eorumqz actionem qui altioribus
uirtutin ornatibus sanctam ecclĩam decorant. Cipress
cedrus eraltata sum in libano et sicut cipressus ĩmẽ¬
tibus ermon. Item cipressus prophetas uel prĩarchas
uel doctores sanctos figurat. unde in cantico canticorũ
sponsa dicit. Tigna domorum ncõrum cedrmna. laquea¬
ria nr̃a apressina. Tigna et laquearia dactores sunit
in sancta eccłia propter munimẽ ⁊ decorem. cedrauo et
apressina. propter erimiãs uictutes corũ ⁊ odorẽ bone
uite. Iumperis grece dicta siue ꝙ ab amplo in augus¬

Expanded text:
oneri cedit, sed ea qua in principio fuerit firmitate peroneri cedit, sed ea qua in principio fuerit firmitate perseverat. Antiqui cypressi ramos prope rogum constituere solebant, ut odorem cadaverum, dum urerentur, opprimerent iucunditate odoris sui. Imedendis apta est corporum passionibus, quod suae venustatem comae nullo ventorum impulsu deponit, constantiam exprimit eorumque activirtutum ornatibus sanctam Ecclesiam decorant. Cypressucedrus exaltata sum in Libano, et sicut cypressus in montibus Hermon . Item cypressus prophetas vel patriarchas vel doctores sanctos figurat; unde in Cantico canticorum sponsa dicit: Tigna domorum nostrorum cedrina, laquearia nostra cypressina . Tigna et laquearia doctores sunt in sancta Ecclesia propter munimen et decorem: cedrina et cypressina, propter eximias virtutes eorum et odorem bonae vitae. Juniperus Graece dicta, sive quod ab amplo in angus