comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n ͨ res diuini uiris uideantur aliqua
cccasione negligi. et sub suliũ ab eccã
tiui des munt ꝑcipere possint chit O ned
siquis eorum contempserit fac̾e ip̃e se
stipendio suo indebitur priuare. ¶Re
ligionis qucq inturtu ea in quibus
etc̃a decrim̃tũ non patitur monast̾us

Expanded text:
nec res divini juris videantur aliqua occasione negligi, et subsidium ab ecclesia, cui deserviunt, percipere possint clerici. Quod si quis eorum contemserit facere, ipse se stipendio suo videbitur privare. Gratian. Religionis quoque intuitu ea, in quibus ecclesia detrimentum non patitur, monasteriis
Abbreviated transcription (Latin):
ton Relinquant nicħ hñtibus cõtiare¬
fenta sine peccato possident sua qr et ñ
ip̃i quodammoco sua reluiquer possũt¬
unt quando ꝓprus contenti rebus i i.¬
nich eornin que la bori uł orclun suo de¬
beri arbitrantur accipiunt. ¶De rebus¬

Expanded text:
 relinquant, nihil habentibus conferenda, sine peccato possident sua: quia et ipsi quodammodo sua relinquunt, quando propriis contenti rebus, nihil eorum quae labori, vel ordini suo deberi arbitrantur accipiunt. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
difte dephensus sit. incliffenter dend̾
sortib: tredendum cũ pͥuilia singła¬
rum ut̾ iere ait: ⁊ munem legem face
tum frm secu et p̾cib ad deum fusis
egisse De diuinis non scribit augꝰ¬

Expanded text:
te deprehensus sit, indifferenter sortibus est credendum, quum privilegia singulorum ut Hieronymus ait communem legem facerto fratrum coetu, et precibus ad Deum fusis egisse. De divinis vero scribit Aug
Abbreviated transcription (Latin):
d epõs cunctos direximus iussio¬
nem ut eos qui etrãs molasse ꝑ¬
hibentur accessu eornm ilitent in iͣ
der de nastat et eius sacercotes in se

Expanded text:
pos ceteros direximus iussionem, ut eos qui ecclesias violasse perhibentur, accessu earum iudicent esse iam dei vastat et eius predia e
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃ indiget si tñ sius indiget¬
et in suas utcĩtates et ꝑegrinorum frm̃
usus ip̃e ꝑcipiat ut nicħ ei possit omi¬
no de cẽ lex. enmi cei p̾cipit ut qui alta-¬
cio dei desuiunt pascantur ex ip̃o. Itẽ¬

Expanded text:
pus indiget si tamem indiget, ad suas necessitates et peregrinorum fratrum usus et ipse percipiat, ut nihil ei possit omnino deesse. Lex enim Dei praecipit, ut qui altario deserviunt pascantur de ipso.
Abbreviated transcription (Latin):
pallio capita contegunt et consch¬
tam roborataniq professionem fa
nantur relabi ad p̾nciricatoneisi
audaciam. Quen̾o ex hus om̃ibus
fu̾int reꝑ nĩmũ aut nestem untrans¬
gressionẽ telisse exꝯitatoins siñam¬
ferant et rursus mutato hĩtu ĩ mon¬
ciscus donͨ diem ultunũ claudant: sub

Expanded text:
et pallio capita contegant, et conscriptam roboratamque professionem facnantur relabi ad praevaricationis audaciam. Quae vero ex his omnibus fuerint repertae animum aut vestem in transgressionem ferant, et rursus mutato habitu in monasteriis, donec diem ultimum claudant, sub
Abbreviated transcription (Latin):
congruam militaris deuotõns obe¬
dĩcam cemonstrauit. uñ scͥptis nos
p̾sentib c̾auimus an monendos uti
fecistis omnẽ debeatis ꝓseremissimse
dñorum utilitate urꝰ cons̾nansa ti¬
nitate obedĩam exhirere quatinus qͥc¬
quid anob̾ artenus bene gestũ agn¬
oscitur ꝑ p̾sentẽ temporis iuguancia
lac solucitudinem augiitatis. ¶ Ex¬

Expanded text:
congruam militaris devotionis obedientiam demonstravit. Unde scriptis vos praesentibus curavimus admonendos, uti fecistis, omnem debeatis pro serenissimorum dominorum utilitate vel conservanda civitate obedientiam exhibere, quatenus quidquid a vobis hactenus bene gestum agnoscitur, per praesentis temporis vigilantiam ac sollicitudinem augmentetis. E
Abbreviated transcription (Latin):
hre statumus itainbel ut nuillus
alt̾ius prcchie tramios aut ind in ua¬
tentus et caliter ecc̃am et plebem
sibi conmissum rustecliat ut aute
tribunal et̾mi iuudicis ex omnib sibi
si głiam ꝓsuis actibus ꝑcipiat. In¬

Expanded text:
us alterius parochiae terminos aut jus invatentus, et taliter ecclesiam et plebem sibi commissam custodiat, ut ante tribunal aeterni judicis ex omnibus sibi sed gloriam pro suis actibus accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
cum ip̃e accepit. quo nõ dandũ eẽt tili
cui didicit. nescio an quisquam droe¬
rit pie ẽẽ repetendum. Nullci emmicegẽ¬
te nect̃tate si fiat aliem mutł̾us usmpõ
3. Siautẽ ncc̃itas urgeat. ant niliũ cuit
ueniale celictums s si nulla cogentei¬
nimiscentis et penitentis affectus. ꝙ
si non cortee̾it mariebit ad penic n¬
non tã pronondato hẽbitur. Si .ni. sli¬

Expanded text:
cum ipse acciperet, quomodo dandum esset addidicit, nescio an pie quisquam dixerit esse repetendum. Nulla enim cogente necessitate si fiat, alieni muneris usurpatio est: si autem necessitas urgeat, aut nullum, aut veniale delictum est. Sed et si nulla necminiscentis et poenitentis affectus. Quod si non correxerit, manebit ad poenam unon tamen pro non dato habebitur; neque ul
Abbreviated transcription (Latin):
et frequent ea in conspectu dei ꝓu¬
uncies et ꝓ eis clem̃tiam eius. depteris
cicius illa doleb̾. Si autem nuĩc obluus¬
caris peccatoꝵ tuoꝵ tunc eorum recor¬
dab̾is nolens qñ in totomundo publica¬
buntur inconspectu ꝓ feruntur om̃m taꝰ

Expanded text:
n conspectu Dei pronuncies, et pro eis clementiam ejus depreceris, citius illa delebis. Si autem nunc obliviscaris peccatorum tuorum, tunc eorum recordaberis, et nolens, quando in toto mundo publicabuntur, et in conspectu proferentur omnium tam
Abbreviated transcription (Latin):
stinclite corta ur̃ai et non uestim̃ta nr̃a
eis drͨ qui nulla int̾ioris sat̾factõne
p̾cedente sola ext̾iore se posse deumpl¬
acare confidunt. Item cuncta que
de leprosis mũdatis uł de lazaro resꝰ¬
citato inlus᷑ ad contͥcionẽ cordis nõ
ad uenium remissionis refe̾ndea sũt
obstinato enum aĩ et confessionis ꝯ¬

Expanded text:
Scindite corda vestra, et non vestimenta, eis dicitur, qui nulla interiori satisfactione praecedente, sed sola exteriori se Deum posse placare confidunt. Item cuncta, quae de leprosis mundatis vel de Lazaro resuscitato inducuntur, ad contritionem cordis, non ad veniam remissionis referenda sunt. Obstinatio enim a
Abbreviated transcription (Latin):
domino uliã tuã. aute deum gͦ tua con¬
fit̾e pecicita ap̃ u̾m iudicem cumorõ¬
in mente peccata tua contume nũꝙͣ
¶Nonita intelligendum ⁊ ut sũ confe¬
sionc oris peccata clicantur posse dimit¬
ti s sine publica satͥfactõne secreta nã¬
q petcata secretu confessione et ecculta
satisfactone purgantur n ͨ÷ ncc̃e ut
que semel sacdoti confessi fu̾imꝰ denno
confiteamur. Si lingua cordis nos tar¬
ns apu̾m iulicem ea iugit confit̾i debe¬

Expanded text:
Domino viam tuam. Ante Deum ergo tua confitere peccata, apud verum judicem cum oratin mente peccata tua continue, malunon ita intelligendum est, ut sine confessione oris peccata dicantur dimitti, sed sine publica satisfactione. Secreta namque peccata secreta confessione et occulta satisfactione purgantur, nec est necesse, ut quae semel sacerdoti confessi fuerimus denuo confiteamur, sed lingua cordis, non carnis apud judicem verum ea jugiter confiteri debe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprus illud confessiomibus ꝓlunt. aut
nescientibus alus quales occulti sunt
et cum alus nescientibus .i. ecculta con¬
fellione istis pecratũ suum confitenti¬
bus et non publice illud menifestanti¬
b. Item illud. ꝓphete. dixi confitebor et
tu remisisti .i. remissibilẽ inlitasti impi¬
etatem peccati mer. ita et illub iuꝰ ĩłłr.¬

Expanded text:
propriis illud confessionibus produnt, aut nescientibus aliis quales ocetc. Aliis nescientibus, id est occulta confessione istis peccatum suum confitentibus, non publice illud manifestantibus. » Item illud Prophetae: Dixi: confitebor, et tu remisisti, id est remissibilem judicasti, impietatem peccati mei. Ita et illud Au
Abbreviated transcription (Latin):
ius aliqnͣdo ulit cłicum cito pe¬
intenciam agentem et si de p̾hen¬
sus huiliau̾it se nou ideo dolet qr p̾
setitur neminem sñ penitericia et a¬
fessione ꝓprie uccis apectatis possee
mundari. Unde pͥmisse auctoritates
quibus uidetur probari sola contcio¬
ne cordis ueniam p̾stari aliter inter¬
abeis exponant. Negõnem namq
petri secuta ÷ sat̾facto lac̾ͥmarum ⁊
trina confessio dũice duectõnis qͣpe¬
intus deleuit peccatũ t̾ne negõnis. i¬
g ͦ ncc̃ia sibi erat c̃ta satisfricto pc̃ci c̾
totum unte tp̃e obedĩe impendebantur
sinconclitoris imitalatur enum iᵈ ꝓ
pħicum. declina amalo et fac bonũ ⁊
illud psaie delinquat impius mam
suam et nir uriquus cogitatõnes su¬
as et t̾. Amp̾ lorum apeccatore nich ex¬

Expanded text:
is aliquando vidit clericum cito poenitentiam agentem? Sed et si deprehensus humiliaverit se, non ideo dolet, quia seritur, neminem sine poenitentia et confessione propriae vocis a peccatis posse mundari. Unde praemissae auctoritates, quibus videbatur probari, sola contritione cordis veniam praestari, aliter interab eis exponantur. Negationem namque Petri secuta est satisfactio lacrimarum, et trina confessio dominicae dilectionis, qua penitus delevit peccatum trinae negia sibi erat certa satisfactio peccati, cujus totum vitae tempus obedientiae impendebatur sui conditoris. Imitabatur enim illud propheticum: Declina a malo, et fac bonum; et illud Isaiae: Derelinquat impius viam suam, et vir iniquus cogitationes suas, et
Abbreviated transcription (Latin):
quã in mĩsterio non hebant. S uonus
posse santiri ꝙ inpassione xͥ uuln̾ati st̃
dolit gͦ petrus aurem quare petrus
quia ip̃e qui daues accepit regni celo¬
rum. Ille enim condempnat qui ab

Expanded text:
quam in ministerio non haberent. Sed bonus posse sanari, qui in passione Domini vulnerati sunt, Tollit ergo Petrus aurem. Quare Petrus? Quia ipse est qui accepit claves regni coelorum : ille enim condemnat, qui et
Abbreviated transcription (Latin):
numquam uł faciendum eẽ manda¬
merrore mortuos absoluisse non le¬
gius et qui h̃ tm̃ faciendi solus
hñit potatem beato petro apło prin¬
Nam inligat᷑one de functũ nustͣ dix̃

Expanded text:
nquam, vel faciendum esse mandaistum; in errore mortuos absolvisse, non legimus. Et qui hoc certe faciendi solus habuit potestatem, beato Petro prinnt ligat
Abbreviated transcription (Latin):
ultis concilus ħ statutum ÷ acetu
scic cotali ut plebes q in dyctesib
ab ep̃is retinentur que epõs numqmͣ
hũerunt non nisi cum uoluntate ems
dem ep̃i aquo tenentur ꝓprios accipi¬

Expanded text:
ultis conciliis hoc statutum est a coetu sacerdotali, ut plebes quae in dioecesibus ab episcopis retinentur, quae episcopos nunquam habuerunt, non nisi cum voluntate ejus episcopi a quo tenentur proprios accipi
Abbreviated transcription (Latin):
quos ex fidelibus ꝑdat et maxune illos
quos ardentõres ms̾nicio saluatoris ei¬
que familiares ĩnem̾t. familiares eos
pct̃a ppͥ ꝯmedunt qr suis p̾cibus et obło¬
mbus eci delent atq consumunt et .iͣ.¬

Expanded text:
quos ex fidelibus perdat, et maxime eos, quos ardentiores in servitio Salvatoris eique familiares invenerit. Familiares peccata populi comedunt, quia suis precibus et oblationibus ea delent atque consumunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qua terhutate rescribis ant¬
ad rciuiennam te ꝑare ꝓficisti cum
seinones euisentur p̾cipiant nullũ
oĩo pontificum insinob̾ añ uisis
atq conultis ab comitatũ ceber̾
qus hus excessib te oñlis indigñ.¬

Expanded text:
qua temeritate rescribis, Ravennam te parare proficisci, quum canones evidenter praecipiant nullum omnino pontificum, nisi nobis ante visis atque consultis, ad comitatum debere quod his excessibus te ostendis indign
Abbreviated transcription (Latin):
nescitur. et q ñ sunt bene bone conu̾sasto¬
nis uł quoꝵ ⁊ inta accusabił ab ommi
accusatone ep̃oꝵ funditus submonemꝰ
suiłr et omues quos dĩne leges mortu¬
os appellant submonendos eẽ ab ecidẽ
accusatõne et publice penitẽcie subunt¬

Expanded text:
nescitur, et qui non sunt bonae conversationis, vel quorum vita est accusabilis, ab omni accusatione episcoporum funditus submovemus. Similiter et omnes, quos divinae leges mortuos appellant, submovendos esse ab eadem accusatione et publicae poenitentiae submit
Abbreviated transcription (Latin):
lat̾factone recompenset. Si u̾o ep̃c e
um s̾nũ nescienit qui testimoniũ ꝑhi¬
berent. aut eum eum supplicau̾int or¬
dinei: simili reddibitione teneãtur
te domino licet ei int̾ spatiũ innus an¬
in et suilem fortunã ꝓuare. et sinĩ suu
accipe. u̾m ĩ si legittimo ꝓbatus ex pi¬
mento monachus efficiatur. euadit
ingum suitutis. Debent enim ꝑ t̾cmu¬
nin ante quam monachi efficiantur
inmonastiꝯ ꝑman̾e. pꝰea u̾o simona¬
post orclincitõnem durat. S et ius p¬
prĩe potatis soluit epar dignitas. ascp¬
titios uo in ip̃is possõnibus sins clicos
ita tñ ut csici fc̃ impoĩtam sibi agͥcultu¬
Diniiturctur passim ad sacrum de
milia morum dignitas. suffragatur. et
truꝙͣ sermie iulitas hunc honorẽ capi¬
sinu omnes nr̃e ꝓnncie obstineant sa¬
terdotes. et non tm̃ s aib hus. s eciam.
cib cilus origiaruis uł qui alicui cõdi¬
cioni obligati sunt uolumus demꝑari. nͥ
forte eorum petitõ aut uolurctas ac¬

Expanded text:
satisfactione compenset. Si vero episcopus eum servum nescierit, qui testimonium perhibent, aut eum supplicaverint ordinari, simili redhibitioni teneantur te domino, licet ei intra spatium unius anni et servilem fortunam probare, et servum suum accipere. Verum etiam, si legitimo probato experimento monachus efficiatur, evadit jugum servitutis. Debent enim per triennium antequam monachi efficiantur in monasterio permanere, postea vero si monapost ordinationem durat. Sed et jus patriae potestatis solvit episcopalis dignitas. Adscriptitios vero in ipsis possessionibus clericos ita tamen ut clerici facti impositam sibi agricultudmittuntur passim ad ordinem ulla morum dignitas suffragatur; et tanquam servilis vilitas hunc honorem capii, omnes vestrae provinciae abstineant sacerdotes, et non tantum ab his, sed etiam ab aliis originariis, vel qui alicui conditioni obligati sunt, volumus temperari, nisi forte eorum petitio aut voluntas ac
Abbreviated transcription (Latin):
iniusto cordis amore ul soroidis p̾ribus
oris sũ comititu. sũ mannali sermtio
sũ fraudulento munuscso ep̃alem sen sa¬
dotalem non lucro anmarurci s inarus
głie auaricia fultus dignitatẽ accepit
et inuita sua ñ sponte teliquit eñq mas¬
pa mors penitentia non inueiit ꝓculdu¬
bio met̾nũ ꝑibit. hiuc gͥ itemgͥ scribit¬

Expanded text:
iniusto cordis amore vel sordidis precibus oris, sive comitatu, sive manuali servitio, seu fraudulento munusculo episcopalem seu sacerdotalem, non lucro animarum, sed inanis gloriae avaritia suffultus dignitatem acceperit et in vita sua non sponte reliquerit, eumque aspera mors in poenitentia non invenerit, procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc de paulo legitur ꝙ tum qui dam
indeorum uirassent se non comestur¬
os panem nisi eum int̾ficent pecut
milides apretore quorum p̾sidio ine¬
sus s̾uaretur cib in iuria indeoꝵ. ñ sue
uoluntati s om̃i ntilitati uicturus
hinc in euuangłio m̾cennarius ucc̃a¬
tur. qui uidr lupũ ueniẽtẽ et dimittit
oues et fugit. Hincã eccia arreilium¬

Expanded text:
Hinc de Paulo legitur, quod, quum quidam Judaeorum jurassent se non comesturos panem, nisi eum interficerent, petiit milites a praetore, quorum praesidio illaesus servaretur ab injuria Judaeorum, non suae voluptati, sed omnium utilitati victurus. Hinc in evangelio mercenarius vocatur qui videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit. § 2. Hinc etia
Abbreviated transcription (Latin):
tutis uel nobilitatẽ gn̾i
aꝑpuuł uel minimis eruditis. si quio
fortez utilitatis aut salutis inquire¬
re negligat. Qui enim rebellit̾ inuit
et dr̃e aco age bona recusat. magis dy¬
et pecius in ficer quam fi deł eẽ monst̃¬
lac̾dotes o litirum tam sacrarum ꝙͣ
seculariũ eẽ ꝑitos. Nunc queritur aui
setularium negetiorum oporteat eos

Expanded text:
tutis vel nobilitatem generis a parvulis vel minimis eruditis, si quid forte est utilitatis aut salutis, inquirere negligat. Qui enim rebelliter vivit, et discere atque agere bona recusat, magis diet potius infidelis quam fidelis monstroportet literarum tam sacrarum quam saecularium esse peritos. Nunc quaeritur, an saecularium negotiorum oporteat eos
Abbreviated transcription (Latin):
quis dubitet uitati manifestate cõ¬
suetudinem cedere. Item de eodem.¬
emo consuecudinem rõm et ue¬
ritati sponat. quia consuetudi¬
nem rõ et ueritis semper excludit.¬

Expanded text:
quis dubitet veritati manifeste consuetudinem cedere. Item, nemo consuetudinem rationi et veritati praeponat, quia consuetudinem ratio et veritas semper excludit
Abbreviated transcription (Latin):
ticis lctici impeti possint. Item a tuͣs¬
mite sin ꝓpoĩti uoluntarie recetentes
ñ possunt impet̾e seruantes linutẽ sue
ꝓfessionis. ex ħ dactur intelligiqucl
retedentes a suo ꝓpoito siisr rececenteᷤ¬

Expanded text:
ticis impeti possunt. Item a tramite sui propositi voluntarie recedentes non possunt impetere servantes limitem suae professionis. Ex hoc datur intelligi, quod recedentes a suo proposito similiter recedente
Abbreviated transcription (Latin):
sinułr intelligitur ꝙ in obeclientib in obe¬
dientes accuscire l grnałr. uñ gu̾aliter
rolligitur ꝙ mactusatõne equalitas fi¬
dei et conu̾satõnis int̾ accuscintẽ et aiccu¬
satum semꝑ considerania⁊ ut hus qui
fictusut ur par uł supior inuenitur. Itẽ¬

Expanded text:
uod inobedientibus inobedientes accusare licet. Unde generaliter colligitur, quod in accusatione aequalitas fidei et conversationis inter accusantem et accusatum semper consideranda est, ut is, qui accusat, vel par, vel superior inveniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
poscis ecc̾e et rõncibilem hostiam offer¬
as deo ne sis miles añquam tyro nepri¬
us magister sis quam cuiscipulus nõ
 humlitctis mee n m̃sure niclieare
de cet̾is de mĩstris ecc̃arum sinxsttũ quip¬
ad nepccianum libe dece te pot̾it. nunc
monachi cunabula mores q cliscutimꝰ
et eiis monachi qui libalib studus e¬
ruditus ĩ ad olescentia iugũ xp̃i collo su-¬
o imposurt q pͥmũq tractandũ ⁊ utr̃
solus an cũ alus in monast̾io inuere
debecit michi placet ut h̃as icõrum cõ¬
tub̾mũ ne ip̃e te deceas et absq toctore
ingrecliaris iuam quam munquam
co quo albas iudicauit monachus
eligatur etiam ab ep̃o sacerdos ordi

Expanded text:
possis docere, et rationabilem hostiam offeras Christo, ne miles antequam tiro, ne prius magister sis quam discipulus. Non est humilitatis meae neque mensurae iudicare de ceteris et de ministris ecclesiarum sinistrum quipad Nepotianum liber docere te poterit. Nunc monachi incunabula moresque discutimus et eius monachi, qui liberabilibus studiis eruditus in adulescentia iugum o imposuit. Primumque tractandum est utrum solus an cum aliis in monasterio vivere debeas. Mihi placet ut habeas sanctorum contubernium, nec ipse te doceas, et absque doctore ingrediaris viam quam nunquam co, quo abbas judicaverit, monachus eligatur, et ab episcopo sacerdos ordi
Abbreviated transcription (Latin):
Si i hus que cid cõmuus usũ iite ꝑti¬
nent oꝑam ficełr decerint te uo securũ
fuare exhus quibus non cebet instrire
omnes comuinter elauorent. q si forte
asemet ip̃is ħ laiti non intellignnt ꝑdy
acones edecendi sunt ut tibi solius eccẽ
sollicitudines relinquetur. Ex hns oĩ¬

Expanded text:
d communis usum vitae pertinent, opera fideliter dederint; te vero securum facere ex his, quibus non debes instare, omnes communiter elaborent. Quod si forte a semetipsis hoc laici non intelligunt, per diacones edocendi sunt, et tibi solius Ecclesiae sollicitudines relinquantur. Si eni
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuĩ tilem iuclicem conuemiendꝰ
s ditut enim etcĩasticarum legum ec¬
tlesiastitus intec÷ ad ministrator. itaa
ciuilium non nisi cuuł delet ẽẽ exegu¬
tor sicut enira ille solus ht̃ ius int̾pre¬
tancli canones quiht potãtẽ condendie¬
os ita ille solus cuulium legum debet
eẽ pot̾uus int̾pres qui eis ius et aut¬
toritatem iꝑtit. intmmnali u̾o cũ nõ
ante euulem inclicem musus fłicus ꝓ¬
dutatur rasi forte cum consru ep̃i sui.
ueluti qũ incorrigibies inueniutur.
Tunc de tc̃to eis officio turie treslendi:¬

Expanded text:
te civilem judicem conveniendus est. Sicut enim ecclesiasticarum legum ecclesiasticus judex est administrator, ita et civilium non nisi civilis debet esse exsecutor. Sicut enim ille solus habet jus interpretandi canones, qui habet potestatem condendi eos, ita ille solus civilium legum debet esse interpres, qui eis jus et auctoritatem impertit. In criminali vero causa non ante civilem judicem nullus clericus producatur, nisi forte cum consensu episcopi sui; veluti, quando incorrigibiles inveniuntur, tunc detracto eis officio curiae tradendi
Abbreviated transcription (Latin):
i cuidieris in una
tes. eamus et suiamus dus aliems
quos non noistis int̾ficiens neccibis
omnes qui sunt incuntate cese gla¬
dii et intendens cuutatem igni. et er̃
sine Uĩtatulo inet̾num. Non re edifi¬
tabitur ⁊̃ nũc ut au̾tatur dñs ab ĩ¬
dignatõne ire sue et dabit mĩam tibi
et miserebitur tui et muitiplica bit te
si ex aiubieris uttem dm̃i deitiu et obs̾n¬
aius p̾cepta eius. Cuius p̾cepti et iu¬
goris memor mathathias int̾fecit e¬
am quiad aram sacrificaturus acces¬

Expanded text:
i audieris in una tes: « Eamus et serviamus diis aliis, » quos non nosti, interficiens necabis omnes qui sunt in civitate caede gladii, et incendes civitatem igni, et erit sine habitaculo in aeternum. Non reaedificabitur etiam nunc, ut avertatur Dominus ab indignatione irae suet miserebitur tui, et multiplicabit te, si exaudieris vocem Domini Dei tui, et observaveris praecepta ejus. » Cujus praecepti et vigoris memor Matathias interfecit eum, qui ad aram sacrificaturus acces
Abbreviated transcription (Latin):
re uolu̾it huisse legitimis probaci¬
ombus conuinci non pot̾it. de quib
deficientib iulicis sentencia rite
absolutus reatum ad ult̾i nt̾q ĩ¬
currit. dumn treq eorum uinente
alus se copuralut.¬

Expanded text:
re voluerit, legitimis probationibus convinci non poterit, quibus deficientibus, judicis sententia rite absolutus, reatum adulterii uterque incurrit, dum utroque eorum vivente aliis se copul
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquis sacerdotum ur draconoril
us subdyaconoruim offrã contui¬
matiter deserens. fenunan prcius sibi
eligit. sicut sponte ob foruiccitonem di
mittit officium. ita ob p̾uariccitonem

Expanded text:
 sacerdotum, diaconorum, vel subdiaconorum, officium contumaciter deserens, feminam sibi potius eligit, sicut sponte ob fornicationem mittit officium, ita ob praevaricationem
Abbreviated transcription (Latin):
che delectabeit: ħ ⁊̃ gͣcius possit mari¬
to obs̾uato exoreto q sum ꝙͣ illo ĩ¬
consulto conteptõ q p̃sumi ꝙ si oĩ¬
rio non sunet quiti tuo ꝓpoito deꝑi¬
re absit ut huic clisplites deo qz cõni
ge tuo non lum tetuncto non indu¬
eris situt anna s situt susanna Idẽ
continencie m̾rtum ht qui ob contirie¬
ciã uxoris debitu redde sibi cegitur. ix

Expanded text:
chae delectabat, etiam hoc gratius posset marichae delectabat, etiam hoc gratius posset marito observato exoratoque sumi, quam illo inconsulto contemptoque praesumi. Quod si omnino non sineret, quid tuo proposito deperiret? Absit ut hinc displiceres Deo, quod conge tuo nondum defuncto non induereris sicut Anna, sed sicut Susanna. C. V. Continentiae meritum habet qui pro incontinentia uxoris debitum sibi reddere cogitur. I
Abbreviated transcription (Latin):
quia tibi ad ħ ip̃e consensit. nam sinũ¬
quã tenuisses eius assensus munul
panca non qr parit᷑ tempabatis a cõ¬
nuxtione carncili. ideo tunc maritꝰ.
eẽ destit̾at. inio u̾o tanto sancius
int nos coninges manebatis qiͣto
sanctore concordit placita snaibatis
nicħ g ͦ de tuaueste nicħ de ruro et
argento uł quacũq peccunia uł de
rebus t̾renis tius sr̃i arbito euis fac̾e
debiusti et .ĩ. ÷ quidẽ ꝓ mccluio ꝑsone
hitus matronas ai̾duali ueste dist¬
inctus qui pot̾ fidelib coningatis sal¬
na religioms tã uł obs̾uancia conuie¬
nire hũc te maritus si depone nolu̾it
nec te uelut induam illo uinente iac¬
tares puta qr non fucit inhas reusq
ad chiscentioius scandenũ ꝓlucendus
mag inobetlie malo quam ullius ab¬
stinentie bono quid eni ÷ cib surdius
qpͣ mulierem et humili ueste suꝑbire
cui te pocins expediret obtempire cau-¬
cdiclis morib ꝙͣ uigellis uestib repu¬
gnare quia et site indurãtũ monei¬

Expanded text:
quia tibi ad hoc ipse consenserat. nam si numquam tenuisses eius adsensum, enim. quia pariter temperabatis a commixtione carnali, ideo tuus maritus esse destiterat; immo uero tanto sanctius inter uos coniuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita seruabatis. nihil ergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel quacumque pecunia, rebus ullis terrenis tuis sine arbitrio eius facere debuistihabitus matronalis a viduali veste distinctus, qui potest fidelibus conjugatis salva religionis causa vel observantia convenire. Hunc te maritus si deponere noluit, ne te velut viduam illo vivente jactares, puto quia non fuerat in hac re, usque ad dissensionis scandalum perducendus, magis inobedientiae malo quam ullius abstinentiae bono. Quid enim est absurdius quam mulierem de humili veste viro superbire, cui te potius expediret obtemperare candidis moribus, quam nigellis vestibus repugnare? Quia et si te indumentum mona
Abbreviated transcription (Latin):
qucmm cłiti in statu mentis in hĩ
ant et n  in suꝑfluitate sicssure aut
tolore nestium. suit intonsura intuẽ¬
tium quorum forma et exemplũ eẽ de¬
uent: offentant aspectum .s. ptius ꝙ
eorum deceat scĩtatem. qui si mouiti
ab ep̃is em̃ dare nouluit eccĩastitis cri¬

Expanded text:
quam clerici in statu mentis et in cant, et neque in superfluitate, scissura, aut colore vestium, neque in tonsura, intuentium, quorum forma et exemplum esse debent, offendant aspectum, sed potius quid eorum deceat sanctitatem, qui si moniti ab episcopis emendari noluerint, ecclesiasticis ca
Abbreviated transcription (Latin):
uota trisire q̃ inppria domo ÷ ducta
et cum sponso suo ÷ nelata et beneclic¬
ta. Talium discessione molataur be¬
dictõ quam impture sacdos impoĩt.
rerum hac nec dum sponsus ĩ suam
hibetur. Item illud eusebii pp ͤ. despon¬
satam puellam non lz pentibz aui

Expanded text:
vota transire, quae in propriam domum est ducta, et cum sponso suo est velata et benedicta. Talium discessione violatur benedictio, quam nupturae sacerdos imponit. Verum hanc necdum sponsus in suam hibetur. § 1. Item illud Eusebii Papae: Desponsatam puellam non licet parentibus alii
Abbreviated transcription (Latin):
uando ergo nir ercĩa scicus et pru¬
dens atqz intelligens multas ĩ¬
pietates et in ea que uecatur domus
dei eẽ cognou̾it. et non solum mltas
s ⁊̃ fortes et que oppͥmie possunt iustici¬
am et in tm̃ dectoruim rribiem ꝓcessisse
ut accipiant ꝑcium in iudicio et oĩa ꝓ
tis ut audire contempnant taceas ĩ
illo temꝑe ne det scĩn cauibz et nemit¬
tant margaritas añ portos qui comi

Expanded text:
uando igitur vir ecclesiasticus et prudens atque intelligens multas impietates in ea, quae vocatur domus Dei, esse cognoverit, et non solum multas, sed et fortes, et quae opprimere possint justitiam, et intantum doctorum rabiem processisse, ut accipiant pretium in judicio, et omnia pro tis, et audire contemnant: taceat in illo tempore, ne det sanctum canibus, et mittat margaritas ante po
Abbreviated transcription (Latin):
atriz omnium nr̃orum consensione
foris fiat necesse:. nec ht ecrastitam¬
ordinatõnem qui ee non tenz nuitatẽ
quisquis ille fuit licet ce se multum:
iactaus et psimũ s uendicans ꝓfanus
ẽ alienus: foris zꝰ. Et cum post primũ:

Expanded text:
atque omnium nostrum consensione foris fiat, necesse est, nec habeatordinationem, qui ecclesiae non tenet unitatem. Quisquis ille fuerit, licet de se multum iactans et sibi plurimum vendicans, profanus est, alienus est, foris est, et cum post primum s
Abbreviated transcription (Latin):
ncindis q fidelib sacdotes pretia
ulla pͥfigant nes illatonib quibusl ĩ
impoitis excigitari cupiant renascentes.
Qm̃ qued gratis accepimus gͣtis dare
mandammur et iteo nicħ a p̾lictis prsus
exige molliantur quo ur pauꝑp̾cigente
det̾riti us in dignatone tenccati: retempt̃õ

Expanded text:
nandisque fidelibus sacerdotes pretia nulla praefigant, nec illationibus quibuslibet impositis exagitare cupiant renascentes: quoniam quod gratis accepimus, gratis dare mandamur . Et ideo nihil a praedictis prorsus exigere moliantur, quo vel paupertate cogente deterriti, vel indignation
Abbreviated transcription (Latin):
turent. Si aute metropoltanus eius-¬
contingat: aut multam uł aliqmͣ
ꝑtem saiuitaris m̾cedis assumant. Si
quis n̾o deinceps ħmonita remerare
uolalit et male rapta crm confusio¬
ne restituet et exomunitatois ãe¬

Expanded text:
are procurent. Si autem metropolitanus attingat, aut multam vel aliquam partem salutaris mercedis assumat. § 2. Si quis vero deinceps haec monita temerare praesumserit, et male rapta cum confusione restituet, et excommunicationis a
Abbreviated transcription (Latin):
timentibus coinconsurto quasi ir
prĩarthatus tui disponas cum h nec
autiquitas cui scĩ pres sauxerunt re¬
uentiam hanc et auctoritas scorum
canonum penitus int̾clicat insi forte
ꝓ caĩs que cip̃ se fnunari non possunt:
ad te quasi eid priarcham suum prono¬
cerit: res etcẽ sue iudicio tuo dispensa¬
renolilit. Prunates enim ur pricrch¬
quantum satri canones concedunt
et p̾sta consuetudo ulis cuitiquitus
contulit cliffirmus ita ut sebm in
cenas regulas sua pͥuilia seruentur
eccus p̾terquam si aplicr sedes aliꝙͣ
eccĩam uł rectorem ip̃ius quob spcili
p̾milio dec̾uerit honorarẽ. ¶tem besa¬

Expanded text:
tinentibus eo inconsulto quasi iure patriarchatus tui disponas, cum hoc nec antiquitas, cui patres sanxere reverentiam, habeat et auctoritas sanctorum canonum penitus interdicat, nisi forte pro causis, quae apud se terminari non possunt, ad te quasi ad patriarcham suum provoserit res ecclesiae suae iudicio tuo dispensare voluerint. Primates enim vel patriarchquantum sacri canones concedunt, et prisca consuetudo illis antiquitus contulit, diffinimus: ita ut secundum Nicaenas regulas sua privilegia serventur ecclesiis, praeterquam si apostolica sedes aliquam Ecclesiam, vel rectorem ipsius, quolibet speciali privilegio decreverit honorare. III.
Abbreviated transcription (Latin):
sientissimo frĩmeo iohi pͥme copus.¬
iustimane serlis ep̃õ pro egͥtudine ru¬
capitis quam patitur ep̃m ꝑcipere u̾ca¬
succedi. Ne fortasse dum ep̃i iura eadẽ
sinitas non hẽcit quccl ab sit ab hostede¬
pereat et ꝙ nusqucun temones p̾cipiũt
instum ut simolestia coris irruit ho¬
nore suo priuetur egrotus: S suggen¬
egrotat dispensator illi tul requiratur.
qui possit eius curam omnẽ ag̾e et lec̃
illius inregimine eccẽ ip̃o non depoĩto
conseruare. ut neq teus onmipotens
offendatur n tinitas neglecta ẽe inne¬

Expanded text:
endissimo fratri meo Joanni primae Justinianae episcopo, pro aegritudine capitis quam patitur episcopum praecipere succedi: ne fortasse, dum episcopi jura eadem civitas non habeat, quod absit! ab hoste depereat. Equidem nusquam canones praecipiunt injustum est ut, si molestia corporis irruit, honore suo privetur aegrotus. Sed suggerenaegrotat, dispensator illi talis requiratur qui possit ejus curam agere omnem, et locum illius in regimine Ecclesiae ipso non disposito conservare, ut neque Deus omnipotens offendatur, neque civitas neglecta esse inve
Abbreviated transcription (Latin):
Lacuit ut ordinatis epĩs uł clicis.
prius ab orclinatorib suis decre¬
ta contiliorum in aurib eorumincł¬
centur. ne se illiquid cõtra statuta cõ¬
cilii feuisse peniteat. Item zepherinus¬

Expanded text:
lacuit ut ordinatis episcopis vel clericis, prius ab ordinatoribus suis placita conciliorum auribus eorum inculcentur, ne se aliquid contra statuta concilii fecisse poeniteant. Item placu
Abbreviated transcription (Latin):
dupputia necantur. et siquid: taie
religiosus ep̃c mulieres quidem ĩ suo
esliud monastiũ elificare sogit. Si
auitem plurima sunt talia monastia:
seꝑarentur in aluis monstuis monache.¬

Expanded text:
duplicia vocant. Et si quid tale est, religiosus episcopus mulieres quidem in suo aliud monasterium aedificare cogat. Si autem plurima sint talia monasteria, separentur in aliis monasteriis monach
Abbreviated transcription (Latin):
atorem p̃senciũ mr̃itidam ẽẽ ceg¬
nouimꝰ cui p̾cipimꝰ ut sub pñe in
go ꝑmaneat. itaut ꝑ annũ integrũ
n ꝑ seu̾et quałr tanto excipicttur ꝑi¬
culo u̾o compleco aun t̾culo introeũdi
ettĩam licenciam reat tñ int̾ audien¬
tes stet s non dum ⁊icer. Completis q¬

Expanded text:
atorem presentium matricidam esse cognovimus, cui precepimus ut sub penitentia permaneat, ita ut per unum annum integrum perseveret, qualiter a tanto eripiatur piaculo. Completo vero anni circulo, introeundi in ecclesiam licentiam habeat, tantum inter audientes stet, sed nondum communicet. Completis
Abbreviated transcription (Latin):
la. ex plecuitur in hus a omnib an¬
nis atq temporib carnẽ non mandu¬
cet nec iunũ bile p̾sumat eeceptis feiti¬
lo dedncatur s pecdib ꝓficiscatur arma
non sumat nͥ contͣ paganos ieumet a
tͥb dieb ꝑ ebdomadã usq ad uesꝑam a

Expanded text:
la expleantur. In his autem omnibus annis atque temporibus carnem non manducet, nec vinum bibere praesumat, exceptis festlo deducatur, sed pedibus proficiscatur. Arma non sumat nisi contra paganos. Jejunet autem tres dies per hebdomadam usque ad vesperam. A
Abbreviated transcription (Latin):
be eorum qui łras legis astricti nõ
eis se humiliando ipõs cuscediunt
ut aliis obs̾ucndos exhiueant non¬
agendo se decretorum dñs et condi¬
tores eẽ oñdunt. In p̾missis gͦ ca¬
pituł aliis imponitur nccĩtas obse¬
quendi sũmis u̾o pontificib oñdit
in eẽ auctoritas obs uancli ut a serͣ¬
clita obs̾uando alus ñ cõtempnen¬
da demonstrent exemplo xp̃i qui sa¬
cram̃ta que eccĩe d̾uanta mandauit
pͥmũ in se suscep̃ ut ea in se ip̃ sc̃ifi

Expanded text:
e eorum, qui litera legis astricti non eis se humiliando ipsos custodiunt, ut aliis observandos exhibeant. Nonagendo, se decretorum dominos et conditores esse ostendunt. In praemissis ergo capitulis aliis imponitur necessitas obsequendi; summis vero Pontificibus ostenditur inesse auctoritas observandi, ut a se tradita observando aliis non contemnenda demonstrent, exemplo Christi, qui sacramenta, quae ecclesiae servanda mandavit, primo in se ipso suscepit, ut ea in se ipso sanctifi
Abbreviated transcription (Latin):
gendo mundauit aplos queqz con¬
tra łram sabb̃i ip̃m psatam pret̾¬
grecliendes spicas uellentes et
confricantes maribus sius ꝓlribi¬
liexemplo dauit et ccumcisionis
et templi extusciuit licens. Nõ
legistis quid fecit abimelech qnͣ
uenit ad eum sauit et declit ei pa
nes ꝓpoitonis dequib non licebat
ede insi soł scicdotib et ꝯmeclit
ip̃e et pu̾i eius: Idem mectana die
ẜm legem pu̾ c̾cumciditur et noᷤ
insabato cciuntiditis hoĩem. Item
cum uge holctanstũ ex lege offe
soluunt: et sine crimine sunt. tunc
filius homĩs multo mag̃ nalet sol¬
ue lram legis qui ÷ etiam dñs sabb̃i¬

Expanded text:
gendo mundavit, Apostolos quoque contra literam sabbati per sata prgredientes, spicas vellentes et confricantes manibus suis, probabili exemplo David, et circumcisionis, et templi excusavit, dicens: Non legistis, quid fecerit Abimelech, quando venit ad eunon licebat edere, nisi solis sacerdotibus, et comedit ipse et pueri ejus? Item octava die secundum legem puer circumciditur, et vos in sabbato circumciditis hominem. Item, quum juge holocaustum ex lege offersolvunt, et sine crimine sunt: tunc filius hominis multo magis valet solvere literam legis, qui est etiam dominus sabbati
Abbreviated transcription (Latin):
a singulorum penes mr̃em oun ecc̃i¬
arinu conseruetur. Nec enim pri-¬
uilia aliquibus concedentur si prefͤ
genailem legem nulli aliquid spaie le
tam legem singulis genent quam
tuffinitionẽ gͥg in uiens ait. Siħ n¬

Expanded text:
um penes matrem omnium ecclesiarum reserventur. Neque enim privilegia aliquibus concederentur, si praeter generalem legem nulli aliquid speciale tam legem singulis generent. Quam diffinitionem Gregorius innuens ait: Si
Abbreviated transcription (Latin):
uł nccͣitatis uł exhibiti obsequi gr̃a
concediuitur neminẽ releuando ita
nullos deiciant. Illud no apłi ad me¬
moriam reuctantes ꝙ ad coruthios
scribens ait. Non .ii. uolumꝰ ut alus
sit remissio: nob aute tribubo tui sacͥ
lex principũ concordans ait. rescpta
tcͣ uis illitita aib omnib inlicib pre¬
cipunus refuttri nsi forte aliquid:¬

Expanded text:
vel necessitatis, vel exhibiti obsequii gratiam conceduntur, neminem relevando ita nnullos dejiciant; illud vero Apostoli ad memoriam revocantes, quod ad Corinthios scribens ait: Non enim volumus, ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio. Cui sacra lex principum concordans ait: Rescripta contra jus elicita ab omnibus judicibus praecipimus refutari, nisi forte aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ita iudetur sacro sca romanae
eccĩa ius et auͣctem sacris temoni¬
bus imꝑtit s non eis alligatur
nt enim ius contencli ranones ut¬
acuius regula nomini discentire
licet ita Gͦ camonib aucte prest¬
at ut seipãm non subiciat eis s si¬

Expanded text:
detur: Sacrosancta Romana ecclesia jus et auctoritatem sacris canonibus impertitur, sed non eis alligatur. Habet enim jus condendi canones, uta cujus regula nemini dissentire licet. Ita ergo canonibus auctoritatem praestat, ut se ipsam non subjiciat eis. Sed si
Abbreviated transcription (French):
auilus de cicline ciitatis ep̃c accusa¬
tur a subclitis de lapsu carins ꝯuin¬
titur deponitur ałr lico eius substituitꝰ
Ñ an clispensatone accusati au dengore

Expanded text:
aulus Dyaclinae civitatis episcopus accusatur a subditis de lapsu carnis, convincitur, deponitur, alius loco ejus substituitur. Hoc an ex dispensatione accusati, an ex rigore
Abbreviated transcription (Latin):
minime accesserit: non suouicio s
quel eum ait ppłs uetet aut pp̃ a
liam caiti non tñ eius uicio ꝑpetrata.
hic et honoris sit et mistu sit ꝑtic¬
eps. dum modo rebus ecce ubi nmis¬
trare cognoscit: in illo molestus ex

Expanded text:
cesserit, non suo vitio, sed quod eum aut populus vetet, aut propter aliam causam, non tamen ejus vitio perpetratam, hic et honoris sit et ministerii particeps, dummodo rebus ecclesiae, ubi ministrare cognoscitur, in nullo molestus exs
Abbreviated transcription (Latin):
dei ettĩam illa muliere dicit apꝰ fig᷑¬
atam q̃ affligebat ancillam si aufe
melius distuciamus mag̃ ila per¬
sequebatur sarram sr̃bienco quã
sarram colercendo iia .n. faciebat
dñe ĩuiriam istam imponebat suꝑ¬
bie disciplinam. Deiice quo si bo
et scĩ uiri nemini facuint ꝑ sequ¬
tõnem. S. dm̃ mo patintur cuius
putant in psalino uecẽ tẽ ubi leᷤ
ꝑ sequar nimicos meos et compͥ¬

Expanded text:
 in illa muliere dicit fuisse figuratam, quae affligebat ancillam. si autem melius discutiamus, magis illa persequebatur Sarram superbiendo quam illam Sarra cohercendo: illa enim \' faciebat iniuriam, ista inponebat superbiae discet sancti viri nemini faciunt persecutionem, sed tantummodo patiuntur, cuius putant in psalmo vocem, ubi legitur: 'Persequar inimicos meos etc
Abbreviated transcription (Latin):
patitur pp̃ iisticiam illi u̾o miseriq
ꝑsecuitõnem paciuntur pp̃ iustĩam
puide ista ꝑ sequit: diugendo illa
seuento. ista ut corrigat. ua ut
eu̾tat. ista ut renccet ab errore il

Expanded text:
am; illi vero miseri, qui persecutionem patiuntur propter injustitiam. Proinde ista persequitur diligendo, illi saeviendo: ista ut corrigat, illi ut evertant: ista ut revocet ab errore, il
Abbreviated transcription (Latin):
domino phibebat et non nisi a quo ec̃¬
libet aliqͥuid sibi infem debere docebat¬
tes et leges setuli non suscipiunt s et
laitos ab eorum accusatõne et neratõne
semꝑ repellere debere regabat et cunctos

Expanded text:
Domino prohibebat, et non nisi cum coaequalibus aliquid sibi infetes et leges saeculi non suscipiunt, sed et laicos ab eorum accusatione et vexatione semper repelli debere rogabat, et cunctos
Abbreviated transcription (Latin):
abent forsitan illi iustem lon¬
gi doloris excusatõnem quiuitã
altam nescint qui de ħ seculo ad me-¬
lius tnsitum eẽ non confidunt. nos
ristari numũ de obeuntibus ñ debemꝰ

Expanded text:
abent forsitan illi justam longi doloris excusationem, qui vitam alteram nesciunt, qui de hoc saeculo ad melius esse transitum non confidunt. Nos ristari nimium de obeuntibus non debemu
Abbreviated transcription (Latin):
ut uixta pr̃um scõrum synodalẽ sm̃am
Nam multi sunt qui inliscussos po
cestate tyrannica ñ anctoritate cano¬
nta tampnant et sicirt ñ nullos gͣtiꝰ
fanoris subluncuit ita quosdam õdio
oues aura condempuant quoꝵ cruneu¬

Expanded text:
ut juxta priscorum Patrum synodalem sentenNam multi sunt qui indiscussos potestate tyrannica, non auctoritate canonica damnant, et sicut nonnullos gratia favoris sublimant, ita quosdam odio, onis aura condemnant, quoru
Abbreviated transcription (Latin):
nni postuleuidum pp̃ affuctõnem pau¬
ꝑum quorum molestus sñ int̾missĩo¬
ne fatigatur eccĩa ut defemsores eius
ad u̾sus potencias diitũ tum epõrũ
iuria scciorum armis ÷ ppulsandaut ma
lis et tib empta facuitas aliqñdi ꝓ sit
et loms ad epta facultas libere consu¬
lencli ecce ministretur ħi qui non facit
consentit. Unde augꝰ. eut inpsalo. loxx.¬

Expanded text:
 postulandum propter afflictionem pauperum, quorum molestiis sine intermissione fatigatur Ecclesia, ut defensores eis adversus potentias divitum cum episcoporum juria sociorum armis est propulsanda, ut et malis ademta facultas delinquendi prosit, et bonis optata facultas libere consulendi Ecclesiae ministretur. Hoc qui non facit, consentit. Unde Augustinus ait in Psalm. LXX
Abbreviated transcription (Latin):
dyaboli nictus ꝑs urisione subtraxit
s tiuamorte mulctanus÷ scis sig
ille mortis ꝑitulo ligmis fuit quie¬
os quos decerat nũmos deo abstulit.
Consid̃a quanto ꝑiculo incluuino
uilicio dignus eris. qui ũ nũmos s
tem ipm̃ o̾uampotenti deo q̃ui te sub
monachi cohitu denonas subtraristi.

Expanded text:
diabolica victus persuasione, subtraxit. Sed qua morte multatus est, scis. Si ergo ille mortis periculo dignus fuit, qui eos quos dederat nummos Deo abstulit, considera quanto periculo in divino judicio dignus eris, qui non nummos, sed temetipsum Deo omnipotenti, cui te sub monachico habitu devoveras, subtraxisti.
Abbreviated transcription (Latin):
Orte in ppło dei nre¬
ta testat auarus raptor in hi di.
ans aliems rebus quem nosci talem
et ficeł ÷ ur pccius fideł uccatur. Nonti.
ennuipotes de etc̃a pelse. Non les alique
udlitum castigando et corripiento illũ¬
corrig̾e accessurus ÷ ad altare terum
nol timere. unusquisq honꝰ suum ꝓp̾¬
spłm dicentem. unius quisq ꝓprium ho¬
nus suũ portabit. Litet te istri sentenciꝰ¬

Expanded text:
orte in populo Dei stat juxta te avarus, raptor, inhians rebus alienis, quem nosti talem, et fidelis est, vel potius fidelis vocatur. Non eum potes de ecclesia pellere, non habes aliquem aditum castigando et corripiendo corrigere, accessurus est tecum ad altare. Noli timere: unusquisque proprium onpostolum dicentem? Unusquisque proprium onus portabit. Liberet te ista sententi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am ordinatõnem euccandi sunt
ad cuutatẽ. unia cum p̾sbitis qui eoᷤ
repsentare debent. et tunc alatere su
dentes ignaros iuros diune legis et
ex̾citatos in ecciasticis scĩonib. qui
ordinandorum. uitam.genus. etatẽ.
priam. iustitutone. locũm ubi eonca¬
ti sunt. si suit bñ frcti. sin lege dm̃ in
gent᷑. si fidem catholicam firmiter te
necnt et ubis simplicibus asser q̃ant.
Ip̃i antem quibus curci cõmittitur ca¬
ne debent. ne cuit fauoris gr̃a aut cuiꝰ¬
cumq mun̾is cupiditate ti illecti a
u̾o deuient. ut indignum et minus y
qui inligne accesserit ab altari rem¬
ꝑ tres continuos bies diligenter ex ami-¬
nentur. et sic salb̃o qui probati sunt e¬
piscopo representent. ¶ Colligitur ce¬

Expanded text:
ipsam ordinationem evocandi sunt ad civitatem una cum archipresbyteris qui eos repraesentare debent. Et tunc episcopus edentes viros gnaros legis divinae et exercitatos in ecclesiasticis sanctionibus, qui ordinandorum vitam, genus, patriam, aetatem, institutionem, locum ubi educatiomnia, si fidem catholicam teneant firmiter, et verbis simplicibus asserere queant. Ipsi autem quibus cura committitur, cavere debent, ne aut favoris gratia, aut cujuscunque muneris cupiditate illecti a vero devient, ut in dignum et minus idqui indigne accesserit ab altari remper tres continuos dies diligenter examinentur. Et sic Sabbato, qui probati inventi sunt, episcopo repraesententur. 200 Ex c
Abbreviated transcription (Latin):
as ꝑrofectonis amore contempni ñ
enim ꝓprie sunt s omunes ecce facul¬
tates et ideo quisquis omiib q̃ hũit
dimissis aut uenditis sit rei sue con¬
temptor cum pͥpoĩtus fc̃s fu̾it ect̃e oĩ¬

Expanded text:
as perfectionis amore contemni. Non enim propriae sunt, sed communes ecclesiae facultates; et ideo quisquis omnibus quae habuit dimissis aut venditis, fit rei suae contemptor; cum praepositus fuerit factus
Abbreviated transcription (Latin):
tralicent et si aliquem uirum aut in¬
mulierem huiꝰ moli scelis sectritorẽ i¬
uenunt turpiter de honestatum dep-¬
eiuis mccli÷ subusi sunt et ady ribolo
captiui tenentur. qui relicto catore
suo: oyaboli suffragia q̃runt. et ideo
illusionib et platasmatibus seducte
ade et in muia multitudine mulierum
equitare suꝑ quasdam besticis et multa
t̾rarum spacia intempeste noctis silen¬
tio pertransire enisq iussionib obelur¬

Expanded text:
radicent: et si aliquem virum aut feminam hujuscemodi sceleris sectatorem invenerint, turpiter dehonestatum de pai est. Subversi sunt et a diabolo captivi tenentur qui relicto creatore suo diaboli suffragia quaerunt, et ideo illusionibus et phantasmatibus seductaeade, et innumera multitudine mulierum equitare super quasdam bestias, et multarum terrarum spatia intempestae noctis silentio pertransire, ejusque jussionibus velu
Abbreviated transcription (Latin):
insttincia p̾licare debent. ut nou̾int
ħ oĩo fła eẽ et non adiumno s amalig¬
no sp̃u trilia phantasmata m̃tibus
fidelium utegari arbitramur ¶ Siq̃ui¬
dem ip̃e sathanas qui cnsfiguratur seĩ
angelum lucis cura m̃tẽ cusꝰq mulie¬
ris ceꝑit. et hñc ꝑ infidelitatẽ sibi sub¬
uaugauit illuo trsformat sein diuuer¬
sarum ꝑsonticũ spẽs atq simlitudines
et ĩtem quam captĩam tenz ĩ sompĩs
deludens mõ leta mõ tristia: mõ inceg
cit. et cum solus sp̃c ħ patitur in fider
tur. quis enm in sompnis et noctur¬
ns uisionib non exͣ se ip̃m educitur
et multa udet doriniendo que num¬
tam stultus et ebeᷤᷤ sit qui ħ omnia q̃¬

Expanded text:
 ut noverint hec omnino falsa esse et non a divino, sed a maligno spiritu, talia fantasmata mentibus fidelium irrogari arbitrentur. Siquidem ipse Sathanas, qui transfigurat se in angelum lucis, cum mentem cuiusque mulieris ceperit et hanc per infidelitatem sibi subiugaverit, illico transformat se in diversarum personarum species atque similitudines et mentem quam captivam tenet in somnis deludens, modo leta, mcit; et cum solus spiritus hoc patitur, infidelitur. Quis enim non in somnis et nocturnis visionibus extra seipsum educitur, et multa videt dormiendo quae nuntam stultus et hebes sit qui haec omnia, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut potatem bẽat deꝓpriens morieus ep̃
sicut uolu̾it. et inquib nolu̾it deluiq̃r
ne sub cecusione eccĩastitarum rerum
tassis enim aut uxorcm ũt aut filios
ap̃ deum et loĩes ut n ͨ ecc̃a paciatur de¬
t̾mentũ ignorancia rerum pontificis
qui ad eum ꝑtinent mortis q eius ĩ¬

Expanded text:
beat de proriis moriens episcopus sicut voluerit et quibus voluerit derelinquere, nec sub occasione ecclesiasticarum rerum nt. Fortassis enim aut uxorem habet, aut filios, apud Deum et homines, ut nec ecclesia detqui ad eum pertinent, morsque ejus i
Abbreviated transcription (Latin):
sus: hunc ꝑ sequebar. riliqñ g ͦ et qui
eam patitur in iustus. qui eam fac̃
iustus ÷. S⁊ plane sepe et mali ꝑ secu¬
cendo ꝑ in iustĩam isu consulendo ꝑ
disciplinam. Illi inmanit. itli te¬
pantur. illi s̾iuentes cupidicate. illi
caritate. Nam qui trucidat non ꝯ¬
sierat ꝙͣ ad mod̾ secet. qui aut curat
consiberat: ꝙ̃ admodũ secz. Ille .ni.
ꝑ sequitur sanitatẽ iste putredinem.
Occiterunt impii ꝓph̃as ccciderunt im¬

Expanded text:
 hunc persequebar. Aliquando ergo et qui eam patitur injustus est, et qui eam facit justus est. Sed plane semper et mali persecucendo per injustitiam, isti consulendo per disciplinam; illi immaniter, isti temperanter; illi servientes cupiditati, isti caritati. Nam qui trucidat non considerat quemadmodum laniet: qui autem curat considerat quemadmodum secet. Ille enim persequitur sanitatem, iste putredinem. Occiderunt impii Prophetas: occiderunt im