comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dati operatores libetuis ⁊ securius edisi¬
carẽt. Sipertiri .N. sunt gradus fideliũ
ali bonis operib intus ornatos ecc̃am
edificãt. alii arinis sacre lectionis mu¬
hii teligiosa denotione ꝓrimos in fid̾i
u̾itate ⁊fortant. illi aduersus uisidias
antes lupos pastorali sollicitucline ar

Expanded text:
dati operatores liberius et securius aedificarent. Dispertiti enim sunt gradus fidelium: alii bonis operibus intus ornantes Ecclesiam aedificant: alii armis sacrae lectionis muHi religiosa devotione proximos in fidei veritate confortant, illi adversus diaboli vantes lupos pastorali sollicitudine r
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes .iapłos snos portã¬
tes tubas ductiles pͥdicatio¬
nis .s. magnificam celestẽcẜ
doctrinam sacerdotali tuba
primus ra enuangłio srio ma¬
theo increpuit marchus quo

Expanded text:
sacerdotes apostolos suos, portantes tubas ductiles, praedicationis magnificam coelestemque doctrinam. Sacerdotali tuba primus in Evangelio Matthaeus increpuit: Marcus quoq
Abbreviated transcription (Latin):
egipti dum peccamus et
regnant in nobis iuicia
passionum ꝙͣ uis relictis
ydolis de egipto crise ide¬
amur. obpbrium tñ egip¬
ti ñ est ablatum a uobis.
scideris omne racium ire ⁊
superbie uiuiclie libidins¬

Expanded text:
e ad dum peccamus, et regnant in nobis vitia passionum, quamvis relictis idolis ab Aegypto exisse videamur, opprobrium tamen Aegypti non est ablatum a nobis. scideris a te omne vitium, irae, superbiae, invidiae, libidin
Abbreviated transcription (Latin):
ad demettiũ regẽ niros misit
nt faceret remissionẽ regio¬
ecc̃a p̾clicatores suos. ad prin¬
cipes huuis mundi dirigit.¬
quatinus eos ũbo fidci sibicõ¬
ciliet ⁊ accus criphonis fign¬
ialis. hoc ẽ łxticoꝵ atq scisma

Expanded text:
ad Demetrium regem viros misit t faceret remissionem regioEcclesia praedicatores suos ad principes istius mundi dirigit,quatenus eos verbo fidei sibi conciliet, et acta Tryphonis figalis, h
Abbreviated transcription (Latin):
n dieb illis symõ applicuit ad garam
i circumdelit eã castris ⁊ fecit machinas
⁊ applicuit ad cuntatẽ. ⁊ percussit turrem
unã ⁊ rp̃hendit cã ⁊ qui erupert̃ erãt intͣ
machinã ⁊ ciuitatẽ ⁊ fc̃s est motus mag¬
nus in cuntate. Et ascender̃t̃ qui erant ĩ¬

Expanded text:
s Simon adplicuit ad Gazam et circumdedit eam castris et fecit machinas et adplicuit ad civitatem et percussit turrem unam et conprehendit et qui eruperunt erant intra machinam in civitate et factus est motus magnus in civitate et ascenderunt qui erant i
Abbreviated transcription (Latin):
lectet hẽatis in ꝓmptu quo illũ erplicitum inuen¬
re ualeatis ũ licoualde diserte ⁊ or̃one retrorica
s lucido sermone ⁊ catholica fide. uos quoq si qd
in predc̃o opere repecliatis uob gratũ ⁊ rite platim
euis gr̃e hec doputetis a quo ẽ om̃e bonuni. Siquid
ã minus recte uł incõuenient᷑ ꝓpositum nob̾ ibidẽ
indeatur impericie mee magis deputecis ꝙ̃ mali¬

Expanded text:
lectet, habeatis in promptu quo illum explicitum invenlectet, habeatis in promptu quo illum explicitum invenire valeatis: non dico valde diserte et oratione rhetorica, sed lucido sermone et catholica fide. Vos quoque si quid in praedicto opere reperiatis vobis gratum et rite prolatum, ejus gratiae hoc deputetis a quo est omne bonum; si quid autem minus recte vel inconvenienter positum vobis ibidem videatur, imperitiae me
Abbreviated transcription (Latin):
tus aĩo ad parenclum atq seruiend nr̃e uolu̾nta¬
n cotidie togito quid honorificentie nr̃e gratum
exhibeam. ñt meimemoria sedulo ap̃uos mane¬
at⁊ deuotio m̃tis mee erga obsequium ur̃m ap¬
parcat. Uñ grandis micħi qonis angristia in a¬
mino u̾satur cogitandi quid potissimũ reuerẽ¬
oppulentia reiz iures illis ininistrat multiplici¬
a munera nobis defert. Ego ã ita per me hec ñ ef¬
ficere posse sencio. s tn̾uacius a munere penicus
ñ ero. qr uirca paupertatẽ uurium meaꝵ ⁊ inge¬
ni tenuitatẽ ea q̃ in meclitatione sc̃aꝵ scrip̃tii¬
raix elaboram offerre decerno q̃ licet ñ suit ꝯdig
p̾terito siquidem auno cransmisi uobis tractatũ
illud quo romana ecca ꝯstituit libros machabro¬
tum legi in ecc̃a cor dẽ libroꝵ erpositionẽ q antẽ
annos aliquot rogantib amicis sensu historico si¬
mul ⁊ allegorico dictauam ercellentie nr̃e defero
ut si aliqͥñ sensum nusticũ in eis uos aignos dẽ de¬

Expanded text:
tus animo ad parendum atque serviendum vestrae voluntati, quotidie cogito quid honorificentiae vestrae gratum exhibeam, ut mei memoria sedulo apud vos maneat, et devotio mentis meae erga obsequium vestrum appareat: unde grandis quaestionis mihi angustia in animo versatur, cogitanti quid potissimum reopulentia rerum vires illis ministrat, multiplicia munera vobis deferunt. Ego autem ita per me hoc non efficere posse sentio, sed tamen vacuus a munere penitus non ero, quia juxta paupertatem virium mearum et ingenui tenuitatem ea quae in meditatione sanctarum Scripturarum elaboravi, offerre decerno. Quae licet non sint condignPraeterito siquidem anno transmisi vobis tractatum illud quo Romana Ecclesia constituit libros Machabaeorum legi in Ecclesia, eorumdem librorum expositionem, quam ante annos aliquot, rogantibus amicis, sensu historico simul et allegorico dictaveram, Excellentiae Vestrae defero; ut si aliquando sensum mysticum meis vos dignoscere de
Abbreviated transcription (Latin):
pssi ħ aũ que sccuntur scripta reperi medicione uulgata. que gͥco¬
rum lingna ⁊ litt̾is ⁊tinentur ⁊ intm̃ post finem libri hoc capitulu

Expanded text:
 quae sequuntur, scripta reperi in editione Vulgata, quae Graecorum lingua et litteris continetur, et interim post finem libri hoc capitulum
Abbreviated transcription (Latin):
ss. Post enuanglii crtumcisionem
statim in loco reuelationis pascha cele¬
bratur ⁊ agnus unmolatur qui tol¬
lit pecc̃a mundi ⁊ deficiente manna
tẏpice legis primum comelit połc
panem corporis xp̃i ꝙ̃ incorrupta re¬
ꝓmissionis t̾ra .i. uirgo maria ꝓtu¬
lit. cuius granum in t̾ra cadens płi¬
posteł ihri xp̃o cluce per lanachra ⁊¬
fluenta transims ⁊ per fidem spũa¬
li circumcisiorie signamur .i. trĩc de¬
mum patha celebramus .i. inmola¬

Expanded text:
nt. Post Evangelii circumcisionem, statim in loco revelationis pascha celebratur, et Agnus immolatur, qui tollit peccata mundi; et deficiente manna typicae legis, primum comedit populus panem corporis Christi, quem incorrupta repromissionis terra, id est virgo Maria, protulit, cujus granum in terra cadens frupostquam Jesu Christo duce, per lavacri fluenta transimus, et per fidem spirituali circumcisione signamur, tunc demum pascha celebramus, id est immola
Abbreviated transcription (Latin):
auriũ aurear quas petierat sidi mille septĩ¬
genti auri. p̾ter brachialia ⁊ torqͥs. ⁊ operunẽ¬
ta purpurca q̃ crant snper reges macliã. pt̾
torq̃s qͥ erant in ceruicib cameloꝵ regalum¬
⁊ fecit illud gedeon in ephud. ⁊ statuit illud
in auitate sila. ⁊ fornicatus ẽ omĩs iscł pꝰ illd̾.

Expanded text:
aurium aurearum quas petierat sicli mille septingenti auri praeter brachialia et torques et operimepurpurea quae erant super reges Madian, praeter torques quae erant in ceruicibus camelorumt fecit illud Gedeon in ephud et statuit illud in ciuitate
Abbreviated transcription (Latin):
smalignis .s. qui opera fid̾i¬
⁊ urtutum nobis incautis
unpeclire ⁊ expugnare ꝯ⁊ten¬
dunt. ⁊ m̃tem fideliũ mucro¬
ne prane suggestionis int̾¬
ra dei sum̃da ẽ. ut possumis

Expanded text:
s malignis, qui opera vit fidei nobis incautis impedire et expugnare conmentem fidelium mucrone pravae suggestionis intera Dei sumenda est, ut possimus
Abbreviated transcription (Latin):
scłarium principum libͥe perman̾e per¬
miserunt. sicut curianus. licet ĩ pͥmis¬
xp̃i ⁊ fessores persecutus sit płuno scco
ammonẽte lemorib decretis edcm̃ su
nus per quadratũ apłoꝵ discipłm ⁊¬
anscidẽ athemensẽ urrum de xp̃iana¬

Expanded text:
permiserunt. Sicut Trajanus licet inprimfessores persecutus sit, Plinio secundo admonente, levioribus decretis edictum nus per Quadratum discipustidem Atheniensem virum, de Chri
Abbreviated transcription (Latin):
is i sicut catulus leoins rugiens in
uenatione ⁊ persecutus ẽ iniquos
perscrutãs eos ⁊ qui ⁊turbabãt ppłm
suum eos succẽtlit flãmis. Et repł¬
si sunt iimici eius p̾ timore eius. et
om̃s operani inquitatis⁊ turbati sũt
i directa ẽ salns in man eras ⁊ exac̾¬
babat reges multos ⁊ letificabat iacob

Expanded text:
is et sicut catulus leonis rugiens in venatione et persecutus est iniquos perscrutans eos et qui conturbabant populum suum succendit flammis et repulsi sunt inimici prae timore eius et omnes operarii iniquitatis conturbati sunt et directa est salus in manu eius et exacerbabat reges multos
Abbreviated transcription (Latin):
tes pugnabat ⁊ ꝑtegebat castra cc̃ce ⁊ simi¬
lis fc̃s est leoni in operib suis ⁊ sicut catulꝰ
leonis iugiens in uenatione illi uidelicet
leomi ad melũ similis dequo scriptum ẽ.
uicit leo de triburuida raclix dd̾ ⁊ d̾c quo ia¬
sob pr̃iarcha per figuram in bñdictione
mistita filioꝵ suoꝵ int̾ cecera ait. catulus
leonis inda ad p̾dam. filimi ascenlisdi reqͥ¬
estens accubnisti ut leo ⁊ q̃ileena. Ams sus¬
citabit enm. uenatio itaq illa sp̃italis fuit

Expanded text:
tes pugnabat et protegebat castra Ecclesiae. Et similis factus leoni in operibus suis, et sicut catulus leonis rugiens in venatione. Illi videlicet leoni admodum similis de quo scriptum est: Vicit leo de tribu Juda, radix David, ; et de quo Jacob patriarcha per figuram in benedictione mystica filiorum suorum inter caetera ait: Catulus leonis Juda; ad praedam, fili mi, ascendisti: requiescens accubuisti ut leo, et quasi leaena: quis suscitabit
Abbreviated transcription (Latin):
am p̾ceptis dei debellare cercabuunt. s obinã
appollonio iudas exiit. percussitꝙ ⁊ occilit eũ
ne ip̃ius legis ⁊ ꝓpħa debellans ꝯtrunt. os¬
tendendo ꝙ umbra legis ⁊ ppħaꝵ pͥfigura¬
uerati multi ꝙ per imucliã sauati multi ex
uideis corriuit. Reliqui uͥo fuguat hec
est salutẽ sibi ab ecc̃astico dogñate reqͥ¬
sierunt. quoꝵ spolia accepit iudas cum õs
cermornas legͥis quas illi carualit̾ hũe¬
rant discipłi xp̃i ad sp̃italem usum eũ¬
tebant. ⁊ gladum appollonii abstuuit

Expanded text:
am praeceptis Dei, debellare certabant. Sed obviam Apollonio Judas exiit, percussitque et occidit ene ipsius legis et prophetarum debellans, contrivit, ostendendo quod umbrae legis et prnerati multi. Quia per invidiam sauciati multi ex Judaeis corruerunt. Reliqui vero fugerunt. Hoc est salutem sibi ab ecclesiastico dogmate requisiverunt. Quorum spolia accepit Judas, cum omnes caeremonias legis, quas illi carnanter habuerant, discipuli Christi ad spiritualem usum convertebant. Et gladium Apollonii abstulit
Abbreviated transcription (Latin):
mino ꝯm̃darẽt. ⁊ nos ergo t̃ nouos ecc̃e
dere ⁊ ꝯfiteri decemus. qĩ primim̃sis mi¬
tio de babylone c̃ pecuma lño ⁊secrãda
eg̾dimur. qr principium eis noue ꝯu̾sa¬
tionis tratlimus quos ereptos a cliabo¬

Expanded text:
ergo cum novos Ecclesiae dere ac confiteri docemus, quasi primi mensis initio de Babylone cum pecunia Domino consecranda egredimur; quia principium eis novae conversationis, quae ereptos a diabo
Abbreviated transcription (Latin):
Edificant sci doctores mon¬
boatq eremplo ad perfcm̃
uircutam ꝓuocant. per cir¬
cuitum nuros altos ⁊stru¬
unt. qñ eam curamine ca¬
tholice fidel ac opere p̾cum ũ¬
diq muniunt turres fur¬
mas crigunt q̃n spẽ totam
in dei bonitate cam ponere
malignoꝵ .s. sp̃mim neqii¬
cia uł prauoꝵ lominũ ma¬
licia eos amplius nocere p̾¬
illic excrcitum ut seruarẽt
cami exerticus in syon ads¬
uandum cã locatur. cũ mi¬
nistroꝵ turba ad seruande
legis dei ac sacram̃toꝵ cele¬
stium ritum in ecc̃a subim¬
instrãtur. muniunt eã ad
cusdocliendã bethsurã cum
exhortationib nalidis ĩci¬
tant etc̃asticos. ut regula¬
riter culturam seruent di

Expanded text:
edificant sancti doctores monrbo atque exemplo ad profectum virtutum provocant; per circuitum muros altos construunt, quando eam culmine catholicae fidei ac opere precum undique muniunt; turres firmas erigunt, quando spem totam in Dei bonitate ponere praemalignorum spirituum nequitia vel pravorum hominum malitia eos amplius nocere prillic exercitum ut servarent eum, etc. Exercitus in Sion ad servandum eum locatur, cum ministrorum turba servandae legis Dei ad sacramentorum coelestium ritum in Ecclesia subministratur. Muniunt eum ad custodiendam Bethsuram, cum exhortationibus validis incitant ecclesiasticos ut regulariter c
Abbreviated transcription (Latin):
aa altos ⁊ turres firmas neq̃n uenrrẽt
gentes ⁊ ⁊culcarẽt eum sicut antea fire¬
runt. ⁊ collocanit illic exerritum ut ser¬
uarẽt eirm ⁊ muniuit eñ ad custocliẽ¬
dam bethsuram ut hr̃et ppłc mirnitio¬
nem cc̃ faciem ydinee Et fc̃m est

Expanded text:
 altos et turres firmas nequando venirent gentes et conculcarent eam sicut antea fecerunt et conlocavit illic exercitum ut servarent eam et munivit eam ad custodiendam Bethsuram ut haberet populus munitionem contra faciem Idumeae et factum est
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes ecc̃e fidem hostumm superacie
biam suã humiliantes eccam uen̾ant᷑.
i sequaces suos errorẽ resuiqͥre ⁊ ticelib¬
se se sociare hortantur un ysaias uerl¬
ent ad te curiu filii eor. qui humilia

Expanded text:
e biam suam humiliantes Ecclesiam venerantur; et sequaces suos errorem relinquere esese sociare hortantur; unde Isaias: « Venient ad te curvi filii eorum qui te humilia
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝙ uidas etritis hos¬
pus bellis hortatur su¬
cem ⁊ per sequitur¬
suos superãs uic¬
toriam capiet sa
toresut in quib cũq¬
lesa ab hostib subiet¬

Expanded text:
d Judas contritis hosus bellis, hortatur sucem et persequitursuos superatoriam capiet satores ut in quibuscunqesa ab hostibus sub
Abbreviated transcription (Latin):
quid per fraudem hostis in ea pollutum
ẽ fc̃m instanti insu expurget donec adin¬
cegrum renorietur. Ibi .n. ⁊ desertã scĩfica¬
portas exustas intelligere possamus qr ibi
lanclis hostia in altare fidei deo ĩmolaba¬
tin. ⁊ ing̾ssus telestis inte mecditabatur. In
atriis uo urrgrata nasciitur c̃ in cordib
humanis superfluaꝵ cegitationum mul¬
titudo gu̾atur paᷤ¬
totoriam inquit¬

Expanded text:
quid per fraudem hostis in ea pollutum est, sanctum instanti visu expurget, donec ad integrum renovetur. Ibi enim et desertam sanctificaportas exustas intelligere possumus; quia ibi laudis hostia in altari fidei Deo immolabatur, et ingressus coelestis vitae meditabatur. In atriis vero virgulta nascuntur, cum in cordibus humanis superfluarum cogitationum multitudo generatur. Pastophoria, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
disscrere. uñ nos coꝵ scripta relegẽtes qĩ¬
custodes igilantiores qĩ ad officium al¬
ministros. qi per illoꝵ sermones ad casto¬
diam fider ⁊ bone accionis ⁊ ad sermend
erudimur. pot̾ ĩ hoc depersecutione gẽ¬
centib miracłis maior ad ꝯfessioner¬

Expanded text:
 scripta legentes, quacustodes vigilantiores, quasi ad officium alministros; quia per illorum sermones ad custoi, et bonae actionis ad serviendum erudimur. Potest hoc etiam de persecutione gencentibus miraculis, major ad confession
Abbreviated transcription (Latin):
rate michi ne int̾ficiatis me ⁊ tradi¬
teme eis ne forte octurratis in me nõ
ꝙͣ locutionẽ ita quidẽ int̾pretati st̃.
ne forte uematis adusum me. sz hoc
cum ne ab hiis int̾ficeretur dixisse il
apud itadici. sis .i. ꝙ militares po

Expanded text:
rate mihi ne interficiatis me vos, et tradite me eis, ne forte occurratis in me vos?  locutionem ita nonnulli interpretati sunt: ne forte ueniatis aduersum me uos. sed hoc eum ne ab his interficeretur dixisse illapud nos ita dici. sic enim quod militares po
Abbreviated transcription (Latin):
s tm̃ anclitu u̾bi ⁊ sacramentis po¬
prili adhucrudes trant imbuti.
Ideo ꝯgregatis ñ solum optunatib¬
s ĩ uulgo diligent̾ eoꝵ mim recẽse¬
re curanit. nt perspecta oĩm sũma di¬

Expanded text:
auditu verbi et sacramentis populi adhuc rudes erant imbuti.Ideo congregatis non solum optimatibvulgo diligenter eorum numerum recensere curavit, ut perspecta omnium summa, di
Abbreviated transcription (Latin):
filii sca filii aspla . filii thebaoth. filii cheros. filii sicca. filii phado. filii leba¬
ua. filii agala. filii selmon. filii anan. filii geddel. fili gaer filii rarra. fili
ismi . filii necuda. filii iez em. fili aga. fili plesar filis resai fili numm.si
uoꝵ salomonis. filii otlai. filis soplereth. filii plerida. fili iachaia fili der¬
chon. filii geldoel. filii saphicia. filii achil. filii pbozereth qui erat ortus er
abuini filio amon. om̃s nathinei ⁊ filii seruor salomonis ccoxe ii

Expanded text:
filii Soa filii Asfa filii Tebaoth filii Ceros filii Siaa filii Fado filii Lebana filii Agaba filii Selmon filii Anan filii Geddel filii Gaer filii Raaia filii Rasim filii Necoda filii Gezem filii Aza filii Fasea filii vorum Salomonis, filii Sothai, filii Sophereth, filii Pherida, filii Jahala, filii Darcon, filii Jeddel, filii Saphatia, filii Atil, filii Phochereth, qui erat ortus ex Sabaim, filio Amon. Omnes Natthinaei, et filii servorum Salomonis, trecenti
Abbreviated transcription (Latin):
.u. tñ clies ad exordium septum m̃sis supe¬
rant qui a prima sui die usq ad uicesi¬
mam scd̾am. totus legittimis cerimoni
isꝯsetratus ẽ. quib ita ute celebratis. de¬
inde ad disponendos urbis mansores cũ

Expanded text:
quinque tantum dies ad exordium septimi mensis supererant, qui a prima die usque ad vicesimam secundam totus legitimis caeremoniis consecratus est, quibus ita rite celebratis, deinde ad disponendos urbis mansores cu
Abbreviated transcription (Latin):
trad̾em eam illis. ꝯfortare igitur ⁊ esto robustus ualde ut cusdeclias et
facias cẽm legem ꝙͣ p̾cepit tibi moyses seruus meus. Ne declines ab ea
ad dext̾am uł ad sinistram ut intelligas cuncta q̃ agis. Nõ recedat uolu¬
men legis huuis ab ore tuo. s meditab̾is in eo dieb ac noctib ut eis cus¬
todias ⁊ facias omĩa q̃ scripta sunt in eo. runc diriges uam tuã ⁊ ĩtel
qr tecum ẽ dñs deus tuus momuib ad q̃ cumq perrexeris pcepitq iosue pͥn¬
cipib ppłi dicens. T̃ransite pet mecdium castroꝵ umperate ppło ⁊ dicite p̾pa¬
rate nobis cibaria qm̃ post diem t̾cium
transibitis iordanem ⁊ intrabitis ad pos

Expanded text:
tendit: Confortare igitur, et esto robustus valde, ut custodias et facias omnem legem quam praecepit tibi Moyses servus meus. Ne declines ab ea ad dexteram, vel ad sinistram, ut intelligas cuncta quae agis. Non recedat volumen legis hujus de ore tuo: sed meditaberis in eo diebus ac noctibus, ut custodias et facias omnia quae scripta sam tecum est Dominus Deus tuus in omnibus ad quaecumque perrexeris praecepitque Iosue principibus populi dicens transite per medium castrorum et imperate populo ac dicite praeparate vobis cibaria quoniam post diem tertium transibit
Abbreviated transcription (Latin):
dam reseruaui. ut peticio tua ñ eẽt nana
nec hĩes me suggniand̃ ꝙi tibi reganti
solus impetraueras ad płimoꝵ utilitatẽ
peruemire facias. de cet̾o quecs uolo sci¬
tatem suã scire ꝙ ip̃m opus ideo partĩ
de duina historia partun de iosephi ui¬
deoꝵ hiscorici traditione ꝑ¬
tim u̾o de aliar gentiũ hys¬
tis udee. ac principum ems¬
in ip̃o libro m̃tio sit ex mulco¬
rum libroꝵ collatione u̾ita¬
tis sacre hystorie patent ⁊ sẽ¬
sus narrationis eurs letori
lucidiorfiat tn n̾o si quidĩ
memorato opere tibi gratũ
atq utile inuen̾is largitori
oĩm bonor iñ gr̃as referas. si
quid ã rep̾hensibile in eo c̃e
ꝓspereris nr̃e infirmitati ⁊ ĩ¬
pericie deputes ⁊ ap̃ clem̃tẽ
uditẽ ueniã impetrare no¬
bis per sacras or̃ones festineᷤ.
Sit ꝙ optuno largitori cdig¬
num honorem ⁊ fragili opi¬
fici oportunum ⁊ feres solas¬
tium. fr̃nitatẽ tuã chauna
maiestas ꝓsperis successib
pollentẽ ⁊ et̾ne bĩtudinis gau

Expanded text:
dum reservavi, ut petitio tua non esset vana, neque haberes me suggillandum quod tibi roganti solus impetraveras, ad plurimorum utilitatem pervenire facias. De caetero quoque volo sanctitatem tuam scire quod ipsum opus ideo partim de divina historia, partim de Josephi Judaeorum historici traditione, partim vero de aliarum gentium histis Judaeae ac principum ejuin ipso libro mentio fit, ex multorum librorum collatione veritas sacrae historiae pateat, et sensus narrationis ejus lectori lucidior fiat. Tu vero, si quid in memorato opere tibi gratum atque utile inveneris, largitor omnium bonorum mihi gratias referat; si quid autem reprehensibile in eo esse prospexeris, nostrae infirmitati et imperitiae deputes et apud clementem judicem veniam impetrari nobis per sacras orationes festines, sicque optimo largitori dignum honorem et fragili opifici opportunum conferes solatium. Fraternitatem tuam divina majestas prosperis successibus pollentem et
Abbreviated transcription (Latin):
sum me bono opere faciat ⁊ summare. de
quo ꝓpħa ait ꝓpe ost clñs omib innocan¬
tib se in u̾icat᷑e ⁊ ñ d̾elinq̃t om̃s qui spe
amantes ad multoꝵ salutẽ custoliat.
⁊ post huuis iute cursum ad u̾am ⁊ et̾¬
nam bĩtudinem peruenire ꝯcedat:¬

Expanded text:
summari, de quo Propheta ait: Prope est Dominus omnibus invocantibus se in veritate, et non derelinquit omnes qui speramantes ad multorum salutem custodiat, et post hujus vitae cursum ad veram et aeternam beatitudinem pervenire concedat
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis ꝯsticutum tecũ hũisse sermonẽ.
de eminentia scãr scripturar ⁊ de clifficul¬
tate dimnaꝵ historiaꝵ in quib ñ solum
per aliqͣnta loca pp̃uarietatem reix ⁊ sitũ
ꝓninciar obscurus est saisus. quin ⁊̃ per
nob̾ eclitos uen̾abili albati hns cdmino t̃¬
clideram. tu quidẽ pariutatẽ mem exhor¬
tatus es quatinus in libros paralipomeñ
atq machabeoꝵ ⁊m̃tarios urta uestigi¬
a maioꝵ par stuclio ⁊dem feci qͣntum po¬

Expanded text:
tecum habere sermonem de eminentia sanctarum Scripturarum, et de difficultate divinarum historiarum, in quibus non solum per aliquanta loca propter varietatem rerum et situm provinciarum obscurus est sensus, quin et per nobis editos venerabili abbati, Hilduino tradideram, tu quidem parvitatem meam exhortatus es quatenus in libros Παραλειπομένων atque Machabaeorum commentarios juxta vestigia majorum pari studio conderem. Feci q
Abbreviated transcription (Latin):
do taliter agamus ut
ñ ad iudicium s sicut
clñs hiis qui bona egerunt promisit
resurgere mercamir ad uitam.

Expanded text:
do taliter agamus ut non ad judicium, sed sicut Dominus his qui bona egerunt promisit, resurgere mereamur ad vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ in paralip̃. ita fit m̃tio. fecit ĩ atrium sa¬
cerdotum ⁊ basilicã grandẽ ⁊ hostia in basilica
q̃ texit ere. in qua .s. basilica templo circumpo¬
sita ppłc ad orand̾ ⁊sistebat. ⁊ custodes ac ianito¬
res templi per uices clie noctec excubabãt. sicut¬

Expanded text:
 atrium sacerdotum, et basilicam grandem, et ostia in basilica, quae texit aere . In qua basilica templo circumpopopulus ad orandum consistere, et custodes ac janitores templi per vices suas die noctuque solebant excu
Abbreviated transcription (Latin):
res suos. millusq ausus est resistere eo ꝙ omnes pplos m̃agͣnitudinis
eor fomido penetrarat. Nam ⁊ ꝓiinciaꝵ iuclices cluces ⁊ ꝓcriratores. om

Expanded text:
res suos. Nullusque ausus est resistere, eo quod omnes populos magnitudinis eorum formido penetrarat. Nam et provinciarum judices, et duces, et procuratores, om
Abbreviated transcription (Latin):
Quadraginta nnmerus laboriosus
est iemimr i abitinentie. Nos ã om̃s
hunis iite labores debenns sustine¬
re. cum deri ꝓrim dileccione ⁊ sic¬
fiuctificabim᷑.¬

Expanded text:
quadragenarius numerus laboriosus est, jejunii et abstinentiae. Nos autem omnes hujus vitae labores debemus sustinere, cum Dei et proximi dilectione, fructificabim
Abbreviated transcription (Latin):
boor ad portam ⁊ seclit ibi. Cumq iucliss bo¬
ꝓpinquum p̾terire de quo prius sermo hĩtꝰ
est dixitad eum. declina panlisper. ⁊ sede hic:¬
nocãs eum nomine suo. qui dmercit ⁊ selit¬
Tollens autem beo ⁊ ar iuros de seniorib ciui¬
tatis dixit ad eos. sedete hic. quib residẽtib lo¬
cutus ẽ ad ꝓpinquũ. partẽ agri prĩs nĩi eli¬
melech uendidit noemi q̃ reu̾sa est de regi¬
one moabitide. ꝙ auclire te uolui ⁊ tͥ dr̃e co¬
ram cunctis sedentib maiorib natu de ppło
mco. si ius possid̾e agix iire ꝓpinquitatis. e¬
me ⁊ posside. sin ã tibi displicet hoc ip̃m in

Expanded text:
Booz ad portam, et sedit ibi. Cumque vidisset propinquum praeterire, de quo prius sermo habitus est, dixit ad eum: Declina paulisper, et sede hic,ns eum nomine suo. Qui divertTollens autem Booz decem viros de senioribus civitatis, dixit ad eos: Sedete hic. Quibus residentibus, locutus est ad melech vendit Noemi, quae reversa est de regione Moabitide: quod audire te volui, et tibi dicere coram cunctis sedentibus, et majoribus natu de populo meo. Si vis possidere jure propinquitatis, eme, et posside
Abbreviated transcription (Latin):
symone repetit. Sigc̃at antiquũ
hostẽ seraper scõꝵ rartutib inui¬
dere ⁊ ininsto serratio sibi eos sb̾¬
ingare uelle. S eas symõ sp̃ita¬
les sibi uendicando si nirtutis
uiris cẽ dixit. ac patrũ suoꝵ hedi¬
tatem. nec ullã ibi hostẽ hr̃e debe¬
re coĩonem qr possessio uirtritũ
porie edectoꝵ ẽ: ñ repboꝵ. Uñ t̾ras
chananeoꝵ in quas intrcclucun¬
tur fĩli isrł. filii sem fu̾ant quõ¬
dam in orbis diuisione sortiti qͣs
deinceps per ium atq potentiam
post̾itas cham persuasionis inqͥ¬
tate posselis. in quo ⁊ dei iudici¬
um rectissimam ꝓpbatur. qui
⁊ illos de locis aliems q̃ male octu¬
pauerãt expulit ⁊ istis scĩs tãquã
restituit. q̃ figura in nobis quo
stare certissima rõne cegnoscitur
nã uoluntas dm̃ possessionẽ cor¬
dis nr̃i ñ niciis s uirtutib nacu¬
raliter deputauit. q̃ post p̾uaricõ¬
nem ade in solescentib uicus .i. po¬

Expanded text:
Simone repetit, significat antiquum Simone repetit, significat antiquum hostem semper sanctorum virtutibus invidere et injusto servitio sibi eos subjugare velle: sed eos Simon spiritalis sibi vindicando, sui juris dixit ac patrum suorum haereditatem, nec ullam ibi habere communionem, quia possessio virtutum proprie electorum est, non reproborum. Unde terras Chananaeorum in quas introducuntur filii Israel, Sem filii Noe fuerant quondam, in orbis divisione, sortiti; quas deinceps per vim atque potentiam posteritas Cham persuasionis iniquitate possedit, in quo et Dei judicium rectissimum comprobatur. Qui et illos de locis alienis quae male occupaverant expulit, et istis antiquam restituit. Quae figura in nobis quoque stare certissima ratione cognoscitur. nam uoluntas domini possessionem cordis nostri non uitiis, sed uirtutibus naturaliter deputauit quae post praeuaricationem Adae insolescentibus uitiis, id est po
Abbreviated transcription (Latin):
tiniumus regnum
nĩm. głificabimus te ⁊ gentẽ tuã ⁊ templũ gła
magna. itant maifestetur gła ur̃a muniu̾sa¬
trum suoꝵ ⁊ ꝯuen̾nt ad eñ õs exercitus ita ut
panci relicti ẽẽnt c̃ triphone ⁊ insecutusẽ eũ an¬
tiochus rer ⁊ uenit doran fugiẽs per maritimã.
sciebat .N. ꝙ ꝯgregata st̃ in eũ mala. ⁊ reliquit
exercitus. ⁊ appliciit antiochuis supet doran c̃. cxx.

Expanded text:
imus regnum nostrum glorificabimus te et gentem tuam et templum gloria magna ita ut manifestetur gloria vesrum et convenerunt ad eum omnis exercitus ita ut pauci relicti essent cum Tryfone et insecutus est eum Antiochus rex et venit Doram fugiens per maritimam sciebat enim quod congregata sunt in eum mala et reliquit eum exercitus et adplicuit Antiochus super Do
Abbreviated transcription (Latin):
meum nsi ypocrite atq nͥsucia hoĩes
figurantur. hii ergo ficto disciplina¬
tu bonis magr̃is adhentes simulãtes¬
q: pietatẽ enius uirtutẽ penitus igno¬
rant pler q ad honorẽ ect̃astice digni¬
tatis ip̃is magris tribuentib perue¬
mũt. hoc ẽ .N. sumini saccrdotis gene
magr̃i aqua ⁊ nerbo regnabant. ĩ po¬
testatẽ reguninis sui accipere. s c̃ ac¬
cepto gradu ꝓprie potestatis ẽẽ cepe¬
rint scł̃i cupiditatib sermẽtes. ip̃os
sui anctoris honores doli circumtentõ¬
nib supplãtare: itq subuert̾e studẽt
eticduntq filios eoꝵ ac pu̾os pariter
t̃ nulli persone secũ h̃itanti partunt¬
duis seu manifestis persecntionib ĩfes¬
tant. Net miy talẽ nequiciã aliq̃n
p̾ualere in ecc̃a posse. t̃ legiteis et¬
clesie taput per dolum iude pelitoris
amis apostata a lectore ecc̃e. ad perseci¬
nite hostis truculentus. incepta ma¬
licia perscu̾ant. quales etiam istuis
temporis etas ñ muios ht qui licet ma¬

Expanded text:
maeum nisi hypocritae atque versuti homines figurantur. Hi ergo ficto disciplinatu bonis magistris adhaerentes, simulantesque pietatem, cujus virtutem penitus ignorant, plerumque ad honorem ecclesiasticamque dignitatem, ipsis magistris tribuentibus, perveniunt: hoc est enim summi sacerdotis genermagistri aqua et verbo regenerabant, in potestatem regiminis sui accipere; sed cum, accepto gradu, propriae potestatis esse coeperunt, singuli cupiditatibus servientes, ipsos sui auctores honoris doliere student; occiduntque filios eorum ac pueros pariter, cum nulli personae secum habitanti parcuntoccultis insidiis seu manifestis persecutionibus infestant. Nec mirum talem nequitiam aliquando praevalere in Ecclesia posse, cum legimus Ecclesiae capere  sic  dolum Judae proditoris; anus, apostata a lectore Ecclesiae excivitae hostis truculentus in coepta malitia perseveravit: quales et istius temporis aetas nonnullos habet, qui, licet ma
Abbreviated transcription (Latin):
ter hostes p̾mit do
ꝯpunctione ad pe¬
nitentiã ⁊u̾tat. aut perseuantes in ne¬
quicia ninus firturã penã p̾clicando
pͥuniat. Cum ã tp̃ra gentium ⁊plebũ¬
tur ⁊ ip̃aꝵ plenitudo ad fidẽ subrntra¬
uerit. tc̃ oĩs isrł. hoc ẽ omĩs ecc̃a. ex utro¬
ꝙ indelicet ppło salubri ⁊ fessione per

Expanded text:
ter hostes premit, compugnatione ad poenitentiam convertit, aut perseverantes in nequitia nimis futuram poenam praedicando puniat; cum autem tempora gentium complebuntur, et ipsarum plenitudo ad fidem subintraverit, tunc omnis Israel, hoc est omnis Ecclesia, ex utroque videlicet populo, salubri confessione p
Abbreviated transcription (Latin):
emplo ꝯfortari debẽt ac sa¬
cris nb̾ lic ẽ doginatib di
uinis ii aciẽ ꝯtra hostes era¬
cuere. sicq cendebeus sp̃itał¬
⁊ castra enis fugantur ⁊ ca¬
dunt ex eis multi uuln̾ati¬
tem tamdẽ sentiũt timore

Expanded text:
rtare debent, ac sacris tubis, hoc est dogmatibus in aciem contra hostes exacuere: sicque Cendebaeus spiritacastra ejus fugantur, et cadunt ex eis multi vulneratitem tandem sentiunt timore
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ occid̾e omuẽ masculũ¬
in ore gladii ⁊ auferre⁊
student sc̃i deccores. ut crcu¬
pata munitione h̾eticoꝵ
losophiam ⁊ manẽ falla¬
ciam ꝯstitiuut gladio sp̃c¬

Expanded text:
 occidere omnem masculuin ore gladii, et auferre student sancti doctores ut, occupata munitione haereticolosophiam et inanem fallaciam constituunt, gladio Sp
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit in t̾ram coram archa dñ usq ad ues¬
peram tam ip̃e ꝙͣ om̃s senes isrł. miserunte:¬
urienẽ pułu̾em super capita sua. ⁊ dixit io¬
sue. heu clñe deus. Quid uoliusti transducere
ppłm istum iordanẽ flnuinm ut trad̾es nos in
manu amorrei ⁊ perd̾es. utinã ut cepimꝰ mã¬
sissemus transiordanẽ. mi clñe dens. quid
dicam uidẽs isrłem hostib suis t̾ga u̾tentem
auclient chananer ⁊ om̃s ħ̾itatores t̾re ⁊ pa¬
riter ꝯglobati circum dabunt nos atq dele¬
bunt nom̃ nr̃m de t̾ra. ⁊ quid facies magno
nomni tuo. iritq clñs ad iosue. sur¬
ge cur iaces ꝓmis in t̾ra: peccaint ppłe isrł i

Expanded text:
ni usque ad vesperum tam ipse quam omnes senes Israhel miseruntque pulverem super capita sua et dixit Iosue heu Domine Deus quid voluisti transducere populum istum Iordanem fluvium ut traderes nos in manus Amorrei et perderes utinam ut coepimus mansissemus trans Iordanem mi Domine Deus quid dicam videns Israhelem hostibus suis terga vertentem audient Chananei et omnes habitatores terrae ac pariter conglobati circumdabunt nos atque delebunt nomen nostrum de terra et quid facies magno nomini tuo dixitque Dominus ad Iosue surge cur iaces pronus in terra peccavit Isr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ hõ ñ potest uł lib̾are uł perdere.
uisibiles igitur affuctiones ho¬
geriatur ⁊ obẽe ⁊ ꝓdesse possirt.
Nomit clñs in occulto ꝓudentie
sue ꝙ̃ ad moclum iustͣe quib q dĩ¬
penset ⁊̃ cum alioꝵ pec̾ta in aliis
dice per alienis pec̃tis lint. situt ho¬
mine idite luere clignus nulłꝰ
nuiꝓ sua culpaistas uisbiles de

Expanded text:
quod homo non potest vel liberare vel perdere. quod homo non potest vel liberare vel perdere. Visibiles igitur afflictiones hogeruntur et obesse et prodesse possunt. nouit dominus in occulto prouidentiae suae quemadmodum iuste quibusque dispenset, etiam cum aliorum peccata in aliis iudice pro alienis peccatis luit, sicut homine iudice luere nullus nisi pro sua culpa istas uisibiles de
Abbreviated transcription (Latin):
bremꝙ trorem. Nło. i. aliquid ili¬
rum qͣntum attinet ad uni̾si
tuunt disciplina sc̃itur ut nõ so
lum se quisq curet in ppło s ĩui¬
cem sibi adhibeant liligentiam
⁊ tamꝙͣ unius corporis ⁊ unius
homuiis alia ꝓ aliis sint m̃bra sol¬
licita. nec tñ tredendum ẽ ⁊̃ pp̃e
penis q̃ post mortẽ urogantur ali
nem fu̾ant hĩture ĩ si ñ eo modo
finirentur simiłr ⁊ ostenclitur
ꝙͣtum ⁊nera sit in ppłi sccietate
ip̃a unuu̾sitas ut ñ in se ip̃is sin¬
guli s tamꝙͣ partes in toto exis
pore uniu̾so q̃rere ꝙ ãmissum ẽ.
simul ĩ sig̃catum est qͣntum ma¬
tuit indicari ut ab eopossent
ceteri ẽe securr. at n̾o si achari
sccietate fr̃i eius minme ideo te¬
puniturum. Nõ .i. mandatũ le¬
gis e licebat exced̾e ꝙ daitum est
hominib ne iudicio suo ꝙ in bo¬
mine homini uisum ẽ. sine ꝑmis¬
tero arbitretur ẽẽ pleccenduͣmr
lõge ã sccretiori iudicio iuclicat
deus. qui potens ẽ ĩ post mortem

Expanded text:
bremque terrorem? Non enim aliquid dirum, quantum attinet ad universtuunt, disciplina sancitur, ut non se solum quisque curet in populo, sed invicem sibi adhibeant diligentiam, et tanquam unius corporis et hominis unius alia pro aliis sint membra sollicita. Nec tamen credendum est etiam poenis quae post mortem irrogantur, alinem fuerant habiturae, etiamsi non eo modo finirentur. Simul etiam ostenditur quanta connexa sit in populo societate ipsa universitas, ut non in se ipsi singuli sed tpore uniuerso quaerere quod admissum est. simul etiam significatum est quantum matuit iudicari, ut ab eo possent ceteri esse securi. at uero, si Achar societate facti eius minime tepuniturum. neque enim ei mandatum legis licebat excedere, quod datum est hominibus, ne iudicio suo, quod in hominem homini iussum siue permisccato arbitretur esse plectendum. Longe autem secretiore justitia judicat Deus, qui potens est etiam post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
Imisquaisq ur̃i debet hoc in
semet ip̃o ꝯplere h̃ in te ih̾m
ducẽ per fidem fac tibi tubas
ducales ex scripturis scĩs. In
due sensus iñ sermones. Ideo
.N. tube clucciles dũr. In ip̃is
caue .i. in psalmis. in hympnĩ
in canticis sp̃nalib. si in tali¬
b cecm̾s tubis ⁊ septies archã
testam̃ti crrcuntulis .i. si le¬
gis nustica p̾cepta ab enuã¬
gelicis ñ separes tub̾. si ĩ ui
bilationis ⁊ sensum de temet¬
ip̃o exigas .i. si cegitationum
⁊ sensuum tuoꝵ ppłc ꝯcordẽ
semper ⁊ ꝯsonã ꝓferat uocem
⁊ si ñ aliq̃ñ uerum dicas ali¬
qn ad rilando mentiaris ⁊ si
ñ mcdo blanlus remissione
medo truculentus uracũdia
⁊ si ñ intra te caro ⁊cupiscit

Expanded text:
isque nostrum debet haec in semetipso complere. Habes in te Jesum ducem per fidem. Fac tibi tubas ductiles ex Scripturis sanctis, inde duc sensus, inde sermones; ideo enim tubae ductiles dicuntur. In ipsis cane, id est in psalmis, in hymnis, in canticis spiritualibus. Si in talibus cecineris tubis, et septies arcam testamenti circumtuleris, id est si legis mystica praecepta ab Evangelicis non separes tubis, sic etiam jubilationis consensum de temetipso exigas, id est si cogitationum et sensuum tuorum populus concordem semper et consonam proferat vocem; et si non aliquando verum dicas, aliquando adulando mentiaris, si non modo blandus remissionem, modo truculentus iracundia; et si non intra te caro concupiscat
Abbreviated transcription (Latin):
dei illud. a luce uideoꝵ ⁊ semiorib eoꝵ ⁊ domũ dei erlificẽt in loco suo. s ⁊ a
me p̾reptum ẽ quid oporteat fieri a p̾sb̃ris iudeoꝵ illis. ut elificetur domus dei
.s. ut. de archa regis .i. de tributis q̃ dantur de
regione trãsflum̃ studiose sumptus den¬
tur illis uiris ne impecliatur opuis. Qd̾ si ne¬
cesse fu̾it ⁊ nitulos ⁊ agnos ⁊ hedos in holo

Expanded text:
ificent in loco suo. Sed et a me preceptum est, quid oporteat fieri a presbiteris Iudeorum illis, ut aedificetur domus Dei, scilicet ut de archa Dei, id est de tributis, quae dantur de regione trans flumen, studiose sumptus dentur viris illis, ne impediatur opus Dei. Quod si necesse fuerit, et vitulos et agnos et hedos in holo
Abbreviated transcription (Latin):
B. Sigcat artarerses qui do¬
mum dei icruitatẽ edificari¬
netat. eos qui structiõi ecc̃e
deuotonem qui aguita pie¬
sos cum subiectis ppłis eiusdem fidei sacram̃tis ⁊ secrari

Expanded text:
icat Artaxerxes, qui domum Dei et civitatem aedificarietat, eos qui constructioni Eccledevotionem, qui agnita sos cum subjectis sibi populis ejusdem fidei sacramentis consecrari
Abbreviated transcription (Latin):
dolos intrinsecus per falsos fres qui iudẽtur in ecc̃a ⁊man̾e. ut qͦs
illiñ poti̾uunt gladio bos illi decipiant dolo. Uñ ⁊ paulus apłc sepe
in epłis suis ⁊queritur. falsoꝵ frm̃ fraudẽ. qui subintroierũt ut
peruerterẽt uͥtatem enuangłiis ñ potuunt. qr ĩnotuit ꝯsiliũ eo¬
rũ agit .n. inclustua bom doctoris ut plebs sibi subietta pͥuide ⁊ ca¬
uere sciat astuciã peru̾soꝵ ⁊ apphendit inquit de uiris regionis qͥ
principes erãt milicie .i. uiros ⁊ occidit illos. qui st̃ illi .i. dẽ iuris rogi¬

Expanded text:
dolos intrinsecus per falsos fratres, qui videntur in Ecclesia commanere, ut quos illi non potuerunt gladio, hos illi decipiant dolo. Unde et Paulus apostolus saepe in Epistolis suis conqueritur falsorum fratrum fraudem, qui subintroierunt et perverterunt veritatem Evangelii, sed non potuerunt, quia innotuit eis consilium eorum; agit enim industria boni doctoris ut plebi sibi subjectorum providere et cavere sciat astutiam perversorum. Et apprehendit, inquit, de viris regionis, qui principes erant militiae, et occid
Abbreviated transcription (Latin):
um nuanum secum pace serualiint. sais
titeã qrunt filii sacerdotum de captutate
ba bylona ascendẽtes scripturã genealogie
sue nec iueiuentes: de sacerdocio ei cintur
t̃ ministri altaris in tanta flagicia uł nefã¬
in degniata decidunt ut ⁊ penitendo ad salu¬
tera aĩe redeant. ñ tñ cligni sunt qui ad sa¬
crum grad̾ restituantur. ⁊ si .i. int̾ eos fide¬
les uitã expertent et̾nam. ñ tñ scriꝑ turam
gradus sui ꝙ̃ repete neq̃ unt int̾ perfectos
sacerdotes ĩuenrãt.
B. Mulus ex asino ⁊ qqua giguñtur Mula er
equo ⁊ asina. int̾ homines qui de captuita¬
te ascender̃t. ⁊ aĩalia quib adiuãtur descri¬
buntur ⁊ eor sicut hoĩm nus designatur qr¬
nales qui tñ magris sp̃ualib deuote ob¬
temperãt ⁊ ad portanda hon̾a superne ne¬
cesũtatis dorsum m̾tis indinãt ⁊ c̃ ceteris
electis de ꝯ fusione cdiablice captruitatis

Expanded text:
unanimi secum pace servaverunt. Mystice autem quaerunt filii sacerdotum de captivitate Babylonica ascendentes scripturam genealogiae suae, nec invenientes, de sacerdotio ejiciuntur cum ministri altaris in tanta flagitia vel nefanda dogmata decidunt, ut etsi poenitendo ad salutem animae redeant, non tamen digni sunt qui ad sacrum gradum restituantur. Etsi enim inter fideles vitam exspectent aeternam, non tamen scripturam gradus sui, quem repetere nequeunt inter perfectos sacerdotes inveniunt.. Mulus ex asino et equa gignitur, mala ex equo et asina. Inter homines qui de captivitate ascenderant etiam animalia quibus adjuvabantur, describuntur. Et eorum sicut hominum numerus designatur, qnales, qui tamen magistris spiritualibus devote obtemperant, et ad portanda onera fraternae necessitatis, dorsum mentis inclinant, et cum caeteris electis de confusione diabolicae captivitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cum transmittit. ut atilcẽt uerã iude¬
am hec ẽ ecc̃am ⁊ captiuẽt per errorẽ si¬
ue int̾ficiant per blasphemiã ppłm
fideliũ. Iubetur pret̾ea cendebeo uit edi¬
ficet cedronẽ cedron .i. torrẽs sine ual¬
lis uxta ierłm ẽ ad orientẽ plagam
cuis ⁊ toħ̾s enuangłista in passiõe

Expanded text:
cum transmittit ut conculcent veram Judaeam, hoc est Ecclesiam, et captivent per errorem, sive interficiant per blasphemiam, fidelium populum. Jubetur praeterea Cendebaeo ut aedificet Cedronem. Cedron enim torrens sive vallis juxta Hierusalem est, ad orientalem plagam, cujus et Joannes evangelista in pass
Abbreviated transcription (Latin):
ugnat c̃ uanã philoso¬
pħiam mũdi ⁊ seccato¬
res eins per i̾itatẽ cuuã¬
gelii tuirba dectoꝵ debellã¬
Do ⁊culcat pugnat ⁊ idẽ
cetus sc̃or predicatoꝵ ⁊tͣ
ar̾otũ qui int̾pr ignis pa¬
truelis. t̃ cupiditatẽ t̾re¬
naix rer in hõib ertin¬
guere cupit. s fuguint
trercitus appollonii ma
rotum ad dagon ydolũ
suũ. ut se liberẽt t̃ infi¬
deles a demoniis q̃ super¬
sticiose colũt quert ꝓtet¬
tionẽ. ragon.I. int̾pĩ tristicie sig̃cans di
abolum qui in pelago istius scłi lãtitans qͦs
ualet decipere certat. Si ionathas succend̃ ar̃o¬
tum ⁊ templũ dagõ. eosq qui fug̾unt ĩ il¬
lud occidit gladiõ. q doctores sc̃i incendio dis¬

Expanded text:
 vanam philosophiam mundi et sectatores ejus per veritatem Evangelii turba doctorum debellando conculcat; pugnat et idem coetus sanctorum praedicatorum contra Azotum, qui inpretatur ignis patruelis, cum cupiditatem terrenarum rerum in hominibus exstinguere cupit: sed fugiunt exercitus Apollonii in Azotum ad Dagon, idolum suum, ut se liberent, cum infideles a daemoniis quae superstitione colunt, quaerunt protectionem. abolum, qui in pelago istius saeculi latitans, quos valet decipere certat; sed Jonathas succendit Azotum, et templum Dagon, eosque qui fugerunt in illud occidit gladio, quia doctores sancti i
Abbreviated transcription (Latin):
egipti ⁊tendẽtes de regno auxiliam ⁊ amici¬
ciam ionathe singuli expetebãt ñ aliud
sigcari arbitror nsi ꝙ carnales quiq sr̃¬
bi ⁊ anan atq noluptiosi licet int̾ se sẽ¬
firiniter seruare possunt ñ nũꝙͣ tn uiden

Expanded text:
egypti contendentes de regno auxilium et amicitiam Jonathae singuli expetebant, non aliud i arbitror nisi quod carnales quique superbi, et avari, atque voluptuosi, licet intfirmiter servare possint, nonnunquam tamen
Abbreviated transcription (Latin):
mus ꝙ p̾occupauit nos alerand̾ apphend̾e amiciciã iudeoꝵ ad mumimẽ
sui scribã ⁊ ego illi u̾ba dep̾catoria. ⁊ clignitates ⁊ dona. ut sitmecũ ĩ ad¬
uitorio ⁊ scupsit ei in ħ u̾ba. Rex demetrius gẽti iudcoꝵ salutẽ. qĩ seruas¬
tis ad nos pactũ ⁊ mãsistis in amicicias nras ⁊ ñ accessistis ad inimicos no¬
stros ⁊ audiumꝰ ⁊ gaisi sumꝰ. Et ñc perseu̾ate ad huc ⁊seruare ad nos
fidẽ ⁊ retribnemꝰ nob bona. ꝓhis q̃ fecistis nobiscũ. ⁊ remitemꝰ nob̾ p̾statõ¬

Expanded text:
 adprehendere amicitiam Iudaeorum ad munimen sui scribam et ego illi verba deprecatoria et dignitates et dona ut sit mecum in adiutorio et scripsit in haec verba rex Demetrius genti Iudaeorum salutem quoniam servastis ad nos pactum et mansistis in amicitia nostra et non accessistis ad inimicos nostros audivimus et gavisi sumus et nunc perseverate adhuc conservare ad nos fidem et retribuemus vobis bona pro his q
Abbreviated transcription (Latin):
potest stare pes nr̃ añ faciẽ nr̃am. qi bis in fugã cõ¬
ũsist̃ pres tm in t̾ra sua. et nc̃ qũo pot̾em sustinere
equitatũ ⁊ ex̾citum tuũ in campo ubi ñ ẽ lapis neq
sarũ neq locus fugiẽcli. ut auclanit ã ionachas s¬
mones appollonii: motus ẽ aĩo ⁊ elegit .x. milia ui¬

Expanded text:
are pes vester ante faciem nostram quia bis in fugam conversi sunt patres tui in terra sua et nunc quomodo poteris sustinere equitatum exercitum tantum in campo ubi non est lapis neque saxum neque locus fugiendi ut audivit autem Ionathas sermones Apollonii motus est animo et elegit decem milia vi
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ se ertollẽtes insultãt
ionathe ꝙ potestatẽ exer¬
ceat in montib c̃ scĩs dec¬
torib despe ꝙͣ hñt de su¬
perno adintorio illudũt
ꝓnocãtq eos in campũ ħ
est ad t̾rena desideria ⁊ de¬
licias mundi quo facilnis
eos in unis ⁊u̾santes ob¬
nere possint. lata est .ii.
uia q̃ ducit ad mortẽ. ⁊
multist̃ qui intrãt ĩ eã.
milib etra appolloniũ
⁊ castra eius ⁊ fligũt. eñ¬
to sibi fidlium nu̾o qͥ
mandata decalogi rite
custecliũt. ꝯtra persecuto¬
res fidei ⁊stant̾ dimicãt
⁊ freti ddiuino adiutorio
õs mimicos suos qui
cogitant eis mala uĩcẽ
te mundũ sig̃tat cuiꝰ
spẽs carnalib idetur
at pulchra. qr caris sue

Expanded text:
 se extollentes, insultant Jonathae quod potestatem exerceat in montibus cum sanctis doctoribus, de spe quam habent de superno adjutorio illudunt, provocantque eos in campum, hoc est, ad terrena desideria et delicias mundi, quo facilius eos in imis conversantes obruere possint. Lata est enim via quae ducit ad mortem et multi sunt qui intrant per eam . millibus contra Apollonium et castra ejus confligunt, eumto sibi fidelium numero, qui mandata Decalogi rite custodiunt, contra persecutores fidei constanter dimicant, et fidei divino adjutorio omnes inimicos suos, qui cogitant eis mala, vincente mundum significat, cujus species carnalibus videtur esse pulchra, quia carnis suae
Abbreviated transcription (Latin):
rum ciuitates introier̃t lemite uł filii isrł
Nõ solum qui eas captinati amiserãt. ⁊ qͥ
sidendos relinq̃rent illos sig̃tant qui sic
peccando ab ecca tlisceclunt. ut m̃ꝙ resi¬
prscãt. ⁊ aliis sibiꝓmissa p̾equia relinqͣnt
uñ ñc memor esto. unde excideris ⁊ age pñiã¬

Expanded text:
m civitates introierunt Levitae vel filii Israel, non solum qui eas captivati amiserant, sed esidendos reliquerunt, illos significant, qui sic peccando ab Ecclesia discedunt, ut nunquam resipiscant, et aliis promissa sibi praemia relinquant; unde: Memor esto unde excideris, et age p
Abbreviated transcription (Latin):
no.xii. regni assueri. missa est sors in urnam que hebraice dicitur phiͦ¬
coram aman quo die. ⁊ quo mense gens ideor deberet interfici. ⁊ eruiͣt

Expanded text:
odecimo regni Asueri missa est sors in urnam quae hebraice dicitur ph Aman quo die et quo mense gens Iudaeorum deberet interfici et
Abbreviated transcription (Latin):
Et aucdunt. ⁊ c̃. re hoc ã bello demetrii atq alerã¬
dri. quid pompeiꝰ trogus emsq bremator uisti¬
nus referãt ñ absurlũ indetur ⁊sid̾are. Sic .N. in
epithonnia eiusdẽ pompei trogi libro tricesimo
.u. scriptũ ẽ. demetrius occupato syrie regno no¬
nitatis sue ortũ pericłosum iratus ampliare
it. Itaq aria retti regi capadocie pp̃ fastiditas so¬
roris nuptias intestus tr̃em euis holotͤeraẽ per

Expanded text:
 etc. De hoc autem bello Demetrii atque Alexandri quod Pompeius Trogus ejusque breviator Justinus referant, non absurdum videtur considerare. Sic enim in Epitomica ejusdem Pompeii Trogi, libro tricesimo quinto, scriptum est: Demetrius, occupato Syriae regno, novitati suae otium periculosum ratus, ampliareit. Itaque Ariarecti, regi Cappadociae, propter fastiditas sororis nuptias infestus, fratrem ejus Holofernem per
Abbreviated transcription (Latin):
delitatis intołabilis fcã trat moxapanema tet̾eq ciuitates exemplũ se
cute per absentiã regis a demetrio defccere. ptholomeas queq rer egipti
bello ab codẽ petuns t̃ cognouiss cłcopatrã sororem suam opib ogipti uau¬
b unposins ad filiã. ⁊ demetrium gener suũ in syriã ꝓfugisse. ĩ uitit ii¬
nene q̾adam giptium ꝓtharchi negciatonis filium. qui iegnũ syne iar
antea. electã fecimul¬
tiudinẽ exercitus. ⁊
feci nanes bellicas. uo¬
lo ã ꝓcedere per regio¬
nem ⁊ ulcis car in eos
qui corrupert regio¬
nẽ nram. ⁊ qui deso¬
lan̾unt cmitates ml̾¬
tasin regno meo. Nc̃
ergo statuo tͥ omnes

Expanded text:
delitatis intolerabilis facta erat, mox Apameni ceteraequdelitatis intolerabilis facta erat, mox Apameni ceteraequcutae, per absentiam regis ejus a Demetrio defecere. Ptolemaeus quoque rex Aegypti, bello ab eodem petitus, cum cognovisset Cleopatram sororem suam, opibus Aegypti navibus impositis, ad filium et Demetrium generum suum in Syriam profugisse, immisit juvenem quemdam Aegyptium, Protharsi negotiatoris filium, qui regnum antea electum feci multitudinem exercitus et feci naves bellicas volo autem procedere per regiones ut ulciscar in eos qui corruperunt regionem nostram et qui desolaverunt civitates multas in regno meo nunc ergo statuo tibi omnes