comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui romana potens ualuit post signa iuuare.
uexillũ pͥmũ xp̃c habere dedit:
Unde etiã. retinet dũ clausem frande faro ald
Uindicet ut clausem. classib arma parat:
Pupib erigius decertans anne bradino.
Bardoꝵ innumeras uicit ⁊ ipse manus:
Rursus ⁊ in t̾ris auares suꝑauit. eois.
Conquirens dnĩs maxima lucra suis:
Martiris auxilio uitalis fultus. ad istos.
ꝑuenit uictor sepe triumphos ouans:
Cuiꝰ ⁊ intemplo petut sua m̃bra iacere.
hȩc loca post mortẽ bustis habere iuiuat:
Ipse sacerdotẽ moriens petit ista ioħem:
his rediet terris. cuius amore pio exi
eniq post benedictũ papã pelaguis roma¬
nȩ eccłȩ pontifer. e absq ussione pͥn¬
cipis ordinatuꝰ ẽ: eo qͦd langobardi romã in enrcu¬
itu obsiderent. nec posset qͥsquã abea ꝓgredi
hie pelagius heliȩ aqͥleiensi ep̃õ nolenti tͥã
capitula calcidonensis synodi susciꝑe. epłam

Expanded text:
Quo Romana potens valuit post signa iubare, Quo Romana potens valuit post signa iubare, Vexillum primum Christus habere dedit. Inde etiam, retinet dum Classem fraude Faroaldus, Vindicet ut Classem, classibus arma parat. Puppibus exiguis decertans amne Badrino, Bardorum innumeras vicit et ipse manus. Rursus et in terris Avarem superavit eois, Conquirens dominis maxima palma suis. Martyris auxilio Vitalis fultus, ad istos Pervenit victor saepe triumphos ovans; Cuius et in templis petiit sua membra iacere, Haec loca post mortem bustis habere iubat. Ipse sacerdotem moriens petit ista Iohannem, His rediit terris cuius amore pio. 20. Denique post Benedictum papam Pelagius Romane ecclesie pontifex absque iussione principis ordinatus est, eo quod Langobardi Romam per circuitum obsiderent, nec posset quisquam e Roma progredi. Hic Pelagius Helye, Aquileiensi episcopo, nolenti tria capitula Calcidonensis synodi suscipere, epistolam
Abbreviated transcription (Latin):
capta ẽ. muri qͦq eiꝰ usq ad solũ destructi sunt:
Post hȩc authari rex cũ smaragdo patricio qui
tẽ rauenne p̃erat. usq in annum t̾eiũ pacẽ fecit:
Nuiꝰ sane droctulfi de qͦ xxxi.¬
p̃misimꝰ ad miniculo. sepe rauennatiũ milites.¬
Cui cũ uitȩ explesset t̾minũ. honorabile se¬
pulchrũ ante limina beati uitalis martyris
tribuentes. tali eiꝰ epxtaphio extulerunt:
Claudit᷑ hoc tumilo s tantũ corpore droctulf:
Nã meritis toto uiuit in orbe sius
Cũ bardis fuit ipse. qͥdem nã gente sueuls.
Omĩbꝰ ⁊ ppłis inde suaius erat:
Terribilis uisi facies. s m̃te benignus.
Longaq robusto pectore barba fuit:
hic ⁊ amans semꝑ. romana ac pribliea signa:
uastator gentis affuit ipsȩ suȩ:
Contẽpsit caros dũ nos amat ille parentes.
hanc patriam reputans ẽẽ rauennia suã:
Cuiꝰ pͥma fuit brixillum gła captum.
Quo residens. cunctis hostib horroꝵ erat:

Expanded text:
capta est, muri quoque eius solum ad usque destructi sunt. capta est, muri quoque eius solum ad usque destructi sunt. Post haec Authari rex cum Smaracdo patricio, qui tunc Ravennae preerat, usque in annum tertium pacem fecit. 19. Huius sane Droctulft, de quo praemisimus, amminiculo saepe Ravennatium militesCui, cum vitae explesset terminum, honorabile sepulchrum ante limina beati Vitalis martyris tribuentes, tali eius laudes epitaphio extullerunt: “Clauditur hoc tumulo, tantum sed corpore, Drocton; Nam meritis toto vivit in orbe suis. Cum Bardis fuit ipse quidem, nam gente Suavus; Omnibus et populis inde suavis erat. Terribilis visu facies, sed mente benignus, Longaque robusto pectore barba fuit. Hic et amans semper Romana ac publica signa, Vastator genti adfuit ipse suae. Contempsit caros, dum nos amat ille, parentes, Hanc patriam reputans esse Ravenna suam. Huius prima fuit Brexilli gloria capti; Quo residens cunctis hostibus horror erat.
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ exercitu suo suꝑ langobardos irrue¬
ret eosq de italia ext̾mmaret: Qͥ cum in¬
nientes. int̾currentib legatis oblatisq mumerib.
pacẽ cũ childeberto fecer: Qcũ ad galliaᷤ reme¬
asset. cognito imꝑator mauricius qͥa cũ lango bar-¬
dis fȩdus inierat. solidos qͦs ei ob langobardorũ¬
padi marginẽ positã expugnare aggressus ẽ. in
qua droctulfus dux langobardũ confugerat. se¬
q partibꝰ imꝑatorĩ tradens. sociatis militib lan-¬
gobardoꝵ exercitui fortit᷑ resistebat: Iste ex sue¬
uorũ hoc ẽ alamannoꝵ gente oriunduᷤ. int lango¬
bardoᷤ creuerat: Et qͥaerat forma idoneuᷤ. duca¬
tus honorẽ emeruerat: S cũ ad occasionẽ ulcis¬
cends suȩ captiuitatis reꝑiret. contra lango bar¬
doꝵ ilico armasurrerit: Adu̾sũ quẽ. langobardi
grauia bella gesser̃. tandẽq cũ militib qͦs iuua¬
bat ersuꝑatũ. rauennã cedere cõpuler̃: Briria¬

Expanded text:
ut cum exercitu super Langobardos inrueut cum exercitu super Langobardos inrueret eosque de Italia exterminaret. Qui cum innientes, intercurrentibus legatis oblatisque muneribus pacem cum Childeperto fecerunt. Qui cum ad Gallias remeasset, cognito imperator Mauricius, quia cum Langobardis fedus inierit, solidos, qPadi marginem sitam, expugnare aggressus est, in quam Droctulf dux a Langobardis confugerat, seque partibus imperatoris tradens, sociatus militibus Langobardorum exercitui fortiter resistebat. Iste ex Suavorum, hoc est, Alemannorum gente oriundus, inter Langobardos creverat, et quia erat forma idoneus, ducatus honorem meruerat. Sed cum occasionem ulciscendae suae captivitatis repperit, contra Langobardorum illico arma surrexit. Adversus quem Langobardi gravia bella gesserunt; tandemque eum cum militibus, quos juvabat exsuperantes, Ravennam cedere compulerunt. Brexi
Abbreviated transcription (Latin):
potestate. ducũ fuissent. tandẽ cõmu¬
ni consilio authari clephõnis filiũ supra me¬
morati pͥncipis. regẽ sibi statuer̃: Quẽ etiã
ob dignitatẽ. flautũ appellauerunt: Qͦ p̃no¬
mine. om̃s qͥ postea fuer̃ langobardoꝵ regẽ
felicit᷑ usi sunt: huiꝰ in diebꝰ ob restauratio¬
nẽ regni. duces qͥ tune erant omẽm sustanti-¬
arũ suarũ medietatẽ regalibꝰ usibus tribu¬
unt. ut eẽ posset unde rex ipse siue qui
ei adhererent. eiꝰq obsequiis ꝑ diu̾sa officia
dediti alerent᷑: Populi tam̃ aggrauati. ꝑ
langobardos hospites partunt᷑: Erat sane
hoc mirabile. in regno langobardoꝵ nul¬
la erat uiolentia. nullȩ estuabant insidiȩ.
nemo aliquẽ in iuste angariabat. nemo
spoliabat. ñ erant furta. ñ latrocina. imꝰ¬
qͥsꝙ qͦ libebat. securus sine timore ꝑgebat:
oc tẽpore mauricuiꝰ¬
imꝑator childeberto regi francoꝵ qͥnqua¬
ginta milia solidos ꝑ legatos suos direxit.

Expanded text:
potestate ducum fuissent, tandem commupotestate ducum fuissent, tandem communi consilio Authari Clephonis filium supra memorati principis, regem sibi statuerunt. Quem etiam ob dignitatem Flavium appellarunt. Quo praenomine omnes qui postea fuerunt Langobardorum reges feliciter usi sunt. Huius in diebus ob restaurationem regni duces qui tunc erant omnem substantiarum suarum medietatem regalibus usibus tribuunt, ut esse possit, unde rex ipse sive qui ei adhaererent eiusque obsequiis per diversa officia dediti alerentur. Populi tamen adgravati per Langobardos hospites partiunturs. Erat sane hoc mirabile in regno Langobardorum: nulla .erat violentia, nullae struebantur insidiae; nemo aliquem iniuste angariabat, nemo spoliabat; non erant furta, non latrocinia; unusquisque quo libebat securus sine timore pergebat. 17. Hoc tempore Mauriciimperator Childeperto regi Francorum quinquaginta milia solidos per legatos suos direxit,
Abbreviated transcription (Latin):
Syberius gͥ constantiniꝰ postquã imꝑium
septẽ rexerat annis. sentiens sibi diẽ mortis
ĩminere. una cũ consilio sophiȩ augustȩ.
mauriciũ genere capadocẽ. uirũ strenuũ
ad ĩꝑiũ elegit. ornatãq filiã suã regalibus
ornam̃tis. ei tradidit dicens Sit tͥ imꝑium
meũ cũ hac puella concessum: Utere eo fe¬
lix memor semꝑ ut ȩqͥtate ⁊. iusticia delecte¬
ris hȩc postquã dirit. de hac iuce ad ȩternã
patriã migrauit. magnũ luctũ popłis de sua
morte relinquens: Finit eĩ sũme bonitatiꝰ.
inelemosinis ꝓmpt᷑. in iuditiis iustũ. in
iudicando eautissimꝰ. nullũ despiciens. s õs
in bona uoluntate conplectens. om̃s diligen̾s
Ipse qͦ ꝗ dilectũ acunctis Qͦ mortuo: mau¬
ricũ indutũ purpura. redinitꝰ diademate.
ad circũ ꝓcessit: Acclamatis q sibi laudib.
largitus ppło munera. pͥmꝰ ex grecoꝵ gente
in imꝑio confirmatꝰ est
t uͦ langobardi cũ ꝑ annos decẽ: sub

Expanded text:
Tyberius igitur Constantinus postquam imperium septem rexerat annis, sentiens sibi diem mortis imminere, una cum consilio Sophye auguste, Mauricium, genere Cappadocem, virum strenuum, ad imperium elegit ornatamque suam filiam regalibus ornamentis ei eam tradidit dicens: "Sit tibi imperium meum cum hac puella concessum. Utere eo felix, memor semper, ut equitate et iustitia delecteris". Hec postquam dixit, de hac luce ad eternam patriam migravit, magnum luctum populis de sua morte relinquens. Fuit enim summe bonitatis, in helemosinis promptus, in iudiciis iustus, in iudicando cautissimus, nullum despiciens, sed omnes in bona voluntate conplectens; omnes diligens, ipse quoque est dilectus a cunctis. Quo defuncto, Mauricius indutus purpura, redimitus diademate, ad circum processit, adelamatisque sibi laudibus, largita populo munera, primus ex Grecorum genere in imperio confirmatus est Langobardi, cum per annos decem sub
Abbreviated transcription (Latin):
contentio quȩdã aut ingratitudo nascat᷑. quatinꝰ uolun¬
tati ur̃ȩ agere grãs ualeamsꝰ: Latores uͦ p̃sentiũ litteraꝵ
sic̃ re uera homines ur̃os eo qͦd̾ decuit affectu suscȩpimꝰ.
qͥd iustũ fuit ut uiros sapientes ⁊ qͥ pacẽ factã dõ ꝓpͥcio
minciar̃. cũ caritate ⁊. susciꝑe ⁊ dimittere deberemus:
nt̃ hȩc sequente m̃se ianuario apparuit stella cometis.Xi
mane .⁊. uesꝑe ꝑ totũ m̃sem: Eo qͦq m̃se defunctus est
tuo. datuẽ eo in loco ⁊ dux gaido aldus. uir bonꝰ acfi¬
de catholicus: Hisdẽ ipsis dieb baioarii usq ad duo
milia uiroꝵ dũ suꝑ sclauoᷤ irriunt. suꝑ uemente.
cacano rege om̃s int̾ficiunt᷑: Tunc pͥmũ caballi silua

Expanded text:
contentio quaedam aut ingratitudo nascatur, quatenus voluncontentio quaedam aut ingratitudo nascatur, quatenus voluntati vestrae agere gratias valeamus. Latores vero praesentium litterarum, sicut revera hompitio nuntiarunt cum caritate et suscipere et dimittere deberemus'. 10. Inter haec sequenti mense Ianuario paruit stella cometis mane et vespere per totum mensem. Eo quoque mense defunctus est tuo, datus est eidem loco dux Gaidoaldus, vir bonus ac fide catholicus. Isdem ipsis diebus Baioarii usque ad duo milia virorum dum super Sclavos inruunt, superveniente cacano omnes interficiuntur. Tunc primu
Abbreviated transcription (Latin):
utile. si se ad eiꝰ amncitiã conferre uoluerit: uos gͦ
more urõ quȩ ad grãm partiũ ꝑtinent semꝑ studete.
atq uͥ causa mercȩdis se dederit laborate. ut bona-
ientiȩ ur̃ȩ referimꝰ. qͥa peticionẽ nr̃ãm audientes. pacẽ
quȩ ut̾sq eẽt partib ꝓfutura. sic̃ de uob is confiden¬
tiã babuimꝰ ordinastis: E quare excellentiȩ ur̃e pru¬
dentiã ⁊ bonitatẽ uald e laudamꝰ: qͥa pacẽ diligendo.
dm̃ uos qͥ auctor ipsius ẽ amare monstrastis: Nã si qͦd
absit facta ñ fuisset. qͥd agi habuit. nͥ ut cũ peccato ⁊
ficit funderet᷑: S ut ꝓdesse nobis eandẽ pacẽ quem¬
admodũ a uobis facta est sentiamꝰ. pat̾na caritate salu¬
tantes petimꝰ. ut qͦciens occasio se dederit. ducibꝰ ur̃is
p̃cipiatis epłis. ut hanc pacẽ sic̃ ꝓmissũ ẽ pure custo¬
diant. ⁊. occasiones sibi aliquas ñ quȩxant. unde aut

Expanded text:
utile, si se ad eius amicitiam conferre voluerit. Vos ergo utile, si se ad eius amicitiam conferre voluerit. Vos ergo more vestro quae ad gratiam partium pertinent semper studete atque, ubi causa mercedis se dederit, elaborate, ut bona lentiae vestrae referimus, quia peticionem nostram audientes, pacem, quae utrisque esset partibus profutura, sicut de vobis confidentiam habuimus, ordinastis. Ex qua re excellentiae vestrae prudentiam et bonitatem valde laudamus, quia pacem diligendo, Deum vos, qui auctor ipsius est, amare, monstratis. Nam si, quod absit, facta non fuisset, quid agi habuit, nisi ut cum peccato et ficit, funderetur? Sed ut prodesset nobis eandem pacem, quemadmodum a vobis facta est, sentiamus, paterna caritate salutantes petimus, ut, quotiens occasio se dederit, ducibus vestrpraecipiatis epistolis, ut hanc pacem, sicut promissum est, pure custodiant, et occasiones sibi aliquas non quaerant, unde aut
Abbreviated transcription (Latin):
hanc epistolam direxit: UIIII.¬
Sregorius teodelindȩ reginȩ langobardoꝵ:
Qa excellentia ur̃a ad faciendã pacẽ studiosĩis ⁊
benigne se sic̃ solet impenderit. renunciante fi
causa pacis laborẽ ⁊ bonitatẽ urãm omĩb monstrare¬
tis Unde oĩpotenti dõ grãs agimꝰ. qͥ ita cor ur̃m sua
pietate regit. ut sic̃ fidẽ rectã tͥbuit. ita qͦq placita
sibi uos semꝑ oꝑari concȩdat: Non enĩ ercellentissima
filia de sanguine qͥ ab utraq parte fundendus fue-¬
rat. paruã te credas aeqͥsisse mercedem: Ex qua re
uoluntati ur̃ȩ gr̃as referentes. dĩ nr̃i miscd̾iã dep̃-¬
cam᷑. ut bonorũ uobis uicẽ in corpore ⁊. anima hic
⁊ infuturo cõpenset: Salutantes uos p̃terea: pat̾na
dilectione hortam᷑. ut apud excellentissimũ coniugẽ
nͣrm̃ illa agatis quatinꝰ xͥanȩ rei publicȩ societatẽ non
renuat: Nã sic̃ ⁊ uos scire credimꝰ. multis modis est

Expanded text:
hanc epistolam direxit. CAPhanc epistolam direxit. CAPregorius Theudelindae reginae Langobardorum. Quia excellentia vestra ad faciendum pacem studiosius et benigne se, sicut solet, inpenderit, renuntiante filcausa pacis laborem et bonitatem vestram omnibus monstraretis. Unde omnipotenti Deo gratias agimus, qui ita cor vestrum sua pietate regit, ut, sicut fidem rectam tribuit, ita quoque placita sibi vos semper operari concedat. Non enim, excellentissima filia, de sanguine, qui ab utraque parte fundendus fuerat, parvam te credas adquisisse mercedem. Ex qua re voluntati vestrae gratias referentes, Dei nostri misericordiam deprecamur, ut bonorum vobis vicem in corpore et anima hic et in futuro conpenset. Salutantes vos praeterea paterna dilectione hortamur, ut aput excellentissimum coniugem vestrum illa agatis, quatenus christianae rei publicae societatem non rennuat. Nam sicut et vos scire credimus, multis modis est
Abbreviated transcription (Latin):
rauennȩ. romã ꝓperauit Qͥdũ rauennã reu̾tit᷑
obtinuit cuutates quas langobardi tenebant.
quarũ ista sunt nomina: Sutriũ. polimartiũ.
ciuitates Qͦ d factũ cũ regi agilulfo nunciatũ
ẽẽt. statm ticino egressus. cũ ualido exercitu
ciuitatẽ ꝑusiã petiit. ibiq ꝑ dies aliquot mau¬
risionẽ langobardoꝵ ducẽ qͥse romanoꝵ par¬
tib tradiderat obsedit. T sine mora captũ uia
pͥuauit: Huiꝰ in regis aduentu in tantũ beatꝰ¬
papa gregoriꝰ exterritus ẽ. ut ab expositione
tẽpli de. qͦ in iedechiele legit᷑ desisteret. sic̃ ipse
qͦq ipsis omeliis refert: Rer gͥ aglulfus. regi¬
onibus cõpositis ticinũ repedauit: Nec multo
post suggerente marime teodelinda regina sua-
coniuge. sic̃ eã beatus papa gregoriꝰ suis epłis se¬
pius admonuit. cũ eodẽ uiro scĩssimo papa grego¬
rio atq romanis. pacẽ firmissimã pepigit: eidẽq
reginȩ idẽ uenerabilis sacerdos ꝓ grãꝵ actione

Expanded text:
Romam properavit. Qui dum Ravennam revertitur, recepit civitates, quae a Langobardis tenebantur, quarum ista sunt nomina: Sutirum, Polimartium, civitates. Quod factum cum regi Agilulfo nuntiatum esset, statim Ticino egressus cum valido exercitu civitatem Perusium petiit, ibique per dies aliquot Maurisionem ducem Langobardorum, qui se Romanorum partibus tradiderat, obsedit, et sine mora captum, vita privavit. Hujus regis adventu in tantum beatus Gregorius papa exterritus est, ut ab expositione templi, de quo in Ezechiele legitur, desisteret, sicut ipse quoque in suis homiliis refert. Rex igitur Agilulfus rebus compositis, Ticinum repedavit. Nec multum post, suggerente maxime Theudelinda regina, sua conjuge, sicut eam beatus Gregorius suis epistolis saepius admonuit, cum eodem sanctissimo papa Gregorio, atque Romanis, pacem firmissimam pepigit, eidemque reginae idem venerabilis sacerdos, pro gratiarum actione,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ficere uoluit: S lupus idẽ ictũ ferientis p̃¬
cauens. ab eiꝰ uisione elapsus est: Ipse aut̃ recȩ¬
dente lupo nesciens qͦ ꝑgeret. insuꝑ famis pemiria
nimiũ debilis effectus. cũ iã de uita desperaret.
in somnis. talia sibi dicentẽ: Surge. qͥdormis. ar¬
ripe uiã in hac parte contra quã pedes tenes.
illic enĩ ẽ italia ad quã tendis Qͥ statim surgens.
in illã partẽ quã insominis audierat ꝑgere cȩ¬
pit: Nec mora. ad habitaculũ ꝑuenit hominũ:
Erat enĩ selauorũ habitacio. in illis locis: Quẽ
cũ mulier iã uetula uidisset. statĩ intellexit. fu
gitiuũ ẽẽ. ⁊ famis penuria laborare: Pucta

Expanded text:
interficere voluit. Sed lupus ictum ferientis printerficere voluit. Sed lupus ictum ferientis praecavens, ab ejus visione elapsus est. Ipse autem, recedente eodem lupo, nesciens quo pergeret, insuper famis penuria nimium debilis effectus, cum jam de vita desperaret,  virum in somnis talia sibi verba dicentem: Surge, qui dormis: arripe viam in hanc partem contra quam pedes tenes; illac etenim est Italia, ad quam tendis. Qui statim surgens, in illam partem quam in somnis audierat pergere coepit; nec mora, ad habitaculum hominum pervenit. Erat enim Sclavorum habitatio in illis locis. Quem cum una mulier iam vetula vidisset, statim intellexit, eum fugitivum esse et famis penuria la
Abbreviated transcription (Latin):
te sibi ut credimꝰ miscd̾iȩ auctore. captiuita¬
tis tugũ abicere statuit. ⁊ ad italiã qͦ gen¬
tẽ langobardoꝵ residere meminerat. tendere
atq ad libertatis iura studuit repedare: Qͥ
cũ aggressus fugã arripuisset s faretrã tantũ
⁊ arcũ. ⁊ aliquantulũ cibi ꝓpt̾ uiaticũ gerens.
nesciretq omĩno quo ꝑgeret. ei lupus ad ue¬
niens comes itineris .⁊. ductor effectus est Qͥ
cũ ante eũ ꝑgeret. ⁊ frequenter post se respi¬
ceret. I cũ stante subsisteret. atq cũ ꝑgente
p̃iret. intellerit sibi eũ duunitĩ eẽ datum.
ut ei iter qͦd nesciebat ostenderet: Cũq ꝑ ali¬
qͦt diesꝑ montiũ solitudines hoc mͦ ꝑgerent.
panis eidẽ uiatori quẽ eriguũ habuerat onĩno
deficͤit: Q cũ ieiunans iter carꝑet. ⁊. iã fame.
tabefactuᷤ defecisset. ⁊ tetendit arcũ. ⁊. eundẽ
lectt̃ lupũ ut eũ incibũ sumere posset. sagata

Expanded text:
te sibi ut credimus misericordiae auctore, captivitate sibi ut credimus misericordiae auctore, captivitatis jugum abjicere statuit, et ad Italiam, quo gentem Langobardorum residere meminerat, tendere, atque ad libertatis jura studuit repedare. Qui cum iter aggressus fugam arripuisset, tantum pharetram, et arcum, et aliquantulum cibi propter viaticum gerens, nesciretque omnino quo pergeret, ei lupus adveniens comes itineris, et ductor factus est. Qui cum ante eum pergeret, et frequenter post se respiceret, et cum stante subsisteret, atque cum pergente praeiret, intellexit sibi eum divinitus datum esse, ut ei iter quod nesciebat ostenderet. Cumque per aliquot dies per montium solitudines hoc modo pergerent, panis eidem viatori, quem exiguum habuerat, omnino defecit. Qui cum jejunans iter carperet, et jam fame tabefactus defecisset, tetendit arcum suum, et eumdem lupum, ut eum in cibum sumere posset, sagitta
Abbreviated transcription (Latin):
nis sũt nuptis petitȩ: Nlã una carũ aleamannoꝵ
regi. alia uͦ dicit᷑ baioariorũ pͥncipi regi iꝙy
postposita generali historia. pauca etiã pͥuatĩ
de mea qͥhȩc seribo genealogia reterere. ⁊
qͥa res postulat ita. paulo suꝑus narrationis
ordinẽ replicare: Eo deniq tẽpore qͦ lango¬
bardoꝵ gens de pannonia ad italiã uenit. leu¬
aduentauit Ꝙͥ postquã aliqͦt annos in italia
uixit. diẽ claudens extremũ. quinq ex se fi¬
lios genitos adhuc paritulos dereliquit. quos
tẽpestas ista captiuitatis de qua nc̃ diximꝰ conp̃¬
bendens. om̃s ex castro foroiuliensi in auarium
patriã erules duxit Q cũ ꝑ multos annoᷤ in
eadẽ regione captiuitatis miseriã sustinuissent.
⁊ iã ad uirilẽ ꝑuenissent ȩtatẽ. cȩteris quatuor
quoꝵ nomina ñ retinemꝰ in captiuitati anguᷤ¬
tia ꝑsistentib. qͥntus eoꝵ germanus nomine.
leupichis. qͥ nr̃ postea ꝓ auus ertitit. inspiran¬

Expanded text:
lamannorum regi, alia vero dicitur Baioariorum principi nupsisse. postposita generali historia, pauca etiam privatim de mea, qui haec scribo, genealogia retexere, et quia res ita postolat, paulo superius narrationis ordinem replicare. Eo denique tempore quo Langobardorum gens de Pannoniis ad Italiam venit Leuadventavit. Qui postquam aliquot annos in Italia vixit, diem claudens extremum, quinque ex se genitos filios adhuc parvulos reliquit, quos tempestas ista captivitatis, de qua nunc diximus, comprehendens, omnes ex castro Forojuliensi, in Avarum patriam exsules deduxit. Qui cum per multos annos in eadem regione captivitatis miseriam sustinuissent, et jam ad virilem pervenissent aetatem, caeteris quatuor, quorum nomina non retinemus, in captivitatis angustia persistentibus, quintus eorum germanus, nomine Lupicis, qui noster postea proavus exstitit, inspiran
Abbreviated transcription (Latin):
plio sagitta sub mãma traiectus.
fixo genu eatenꝰ pugnauit. donee
eũ a quo uulneratꝰ eẽt occidet: In.¬
de conscensis nauib cũ oceani lito¬
ra ꝑagraret. ad urbẽ qͣndã cui am.¬
bira rex perat ꝑuenit: S in expu.¬
gnatione eiuitatis. magnã partẽ
exercitꝰ sagritis hostiũ ueneno il¬
litis amisit: Ac post herba ꝑ som¬
niũ sͥ ostensa. ⁊ in potũ sauciis da¬
ta. cũ reliqͥs subueniret᷑. urbẽ ex¬
pugnauit ⁊ cępit: Post qͥsi circũ.¬
acta meta de oceano indũ flum̃
ingressꝰ. habyloniã celerit redũt.
uͥ eũ ext̾ritaꝵ totiꝰ orb̾ ꝓuinciaꝵ
legati oꝑiebant᷑. hoc ẽ carthagnuen¬

Expanded text:
proelio sagitta sub mamma traiectus, proelio sagitta sub mamma traiectus, fixo genu eatenus pugnauit, donec eum a quo uulneratus esset occideret. inde conscensis nanibos cum Oceani litora peragraret, ad urbem quandam cui Ambira rex praeerat peruenit. sed in expugnatione ciuitatis magnam partem exercitus sagittis hostium ueneno inlitis amisit, ac post herba per somnium sibi ostensa et in potum sauciis data cum reliquis subueniretur, urbem expugnauit et cepit. Post quasi circumacta meta de Oceano Indum flumen ingressus, Babylonam celeriter rediit. ubi eum exterritarum totius Orbis prouinciarum legati opperiebant
Abbreviated transcription (Latin):
nifica condider̃. F xm alexander.
ad ãnẽ agisinẽ ꝑgit: E hunc. in .o.¬
ceanũ deuehit᷑. Ibi gesonaᷤ. siboscoᷤᷤ¬
q: quas hercules c̃didit: oppssit: hĩc
mandos ⁊ subagraᷤᷤ nauigat: Quȩ
gentes eũ cũ armatis octoginta¬
ceps ⁊ cruenta pugna. tandẽ tri.¬
stẽ pene uictoriã macedonibus
dedit: Nã fusis hostiũ copiis. ale¬
xander exercitũ ad urbẽ dux̃: S
cũ murũ pͥmꝰ ascendisiet: uacuã
ciuitatẽ ratꝰ. solꝰ introrsꝰ desiliuit:
Suẽ cũ undiq infesti hostes circũde¬
dissent. incredibile dictu ẽ. ut eũ
ñ multitudo hostiũ. ñ uis ma̾na
teloꝵ. ñ tantꝰ lacessentiũ elamor ⁊̃.¬
ruerit. solꝰ tot milia ceciderit ac
fugarit At uͥ se obru a circũfu.¬
sa multitudine ꝑsensit. muri obi¬
ce posteriora tutatꝰ. contrarioᷤ faci¬
liꝰ eousq sustinuit. donec ad ꝑieu.¬
lũ eiꝰ clamorẽq hoshiũ. ꝑ fractis
muris exercitꝰ om̃is irrũꝑet: In eo

Expanded text:
nifica condiderunt. exim Alexander nifica condiderunt. exim Alexander ad amnem Agesinem pergit; per huno in Oceanum deuehitur: ibi Gesonas Sibosque, quos Hercules condidit, oppressit. hinc in Adros et Subagras nauigat: quae gentes eum ceps et cruenta pugna, tandem tristem pene victoriam Macedonibus dedit. Nam fusis hostium copiis, Alexander exercitum ad urbem duxit, et cum murum primus escendisset, uacuam ciuitatem ratus solus introrsum desiluit: quem cum undique infesti hostes circumdedissent, incredibile dictu est ut eum non multitudo hostium, non uis magna telorum, non tantus lacessentium clamor terruerit, solus tot milia ceciderit ac fugarit. at ubi se obrui a circumfusa multitudine persensit, muri obice posteriora tutatus, contrarios facilius eo usque sustinuit, donec ad periculum eius clamoremque hostium perfractis muris exercitus omnis inrumperet. in eo
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rȩmotu ꝓhibitũ: Emulatione ꝑ¬
motꝰ ut herculis acta suꝑaret. cũ
sumo labore ac ꝑiculo saxo potitꝰ.
om̃s loci eiꝰ gentes. in deditionẽ ac¬
cipit. Cũ poro fortissimo indoꝵ re¬
ge.cruentissimũ bellũ gessit: In
qͦ alexander cũ ipso poro singłari¬
t̃ c̃gressus. occisoq deiectꝰ equo.
c̃cursu satellitũ p̃sentiã mortise¬
uasit. Porꝰ multis uulnerib c̃fossꝰ.
captꝰ ẽ. Q ob testimoniũ uͥtutis
in regnũ restituto. duaᷤᷤ ibi c̃didit
ciuitates. niciã ⁊ burephalen. quã
de nõĩe eqͥ su ita uocari p̃cȩpit:
Inde a drestas. cathenaᷤᷤ. psidaᷤs gan.¬
garidas. cęsis eoꝵ exercitib mace.¬
dones expugnauere: Cũq ad con¬
fides uentũ ẽẽt. ibi c̃tra ducenta
milia eqͥtũ hostũ. pugnã consery¬
er̃. & cũ iã ȩtate detriti. ãimo ȩ¬
gri. uirib lassi. difficile uicissent.
castra ob memeriã plꝰ solito mag¬

Expanded text:
terraemotu prohibitum. Aemulatione pterraemotu prohibitum. Aemulatione permotus, ut Herculis acta superaret, cum summo labore ac periculo saxo potitus, omnes loci ejus gentes in deditionem accepit. Cum Poro, fortissimo Indorum rege, cruentissimum bellum gessit, in quo Alexander, cum ipso Poro singulariter congressus, occisoque dejectus equo, concursu satellitum praesentiam mortis enasit; Porus multis uulneribus confossus et captus est. quo ob testimonium uirtutis in regnum restituto duas ibi condidit ciuitates Niciam et Bucefalen, quam de nomine equi sui ita uocari praecepit. inde Adrestas Catthenos Praesidas et Gangaridas caesis eorum exercitibus Macedones expugnauere. cum ad Cofides uentum esset, ibi contra cc milia equitum hostium pugnam conseruerunt; et cum iam aetate detriti, animo aegri, uiribus lassi difficile uicissent, castra ob memoriam plus solito mag
Abbreviated transcription (Latin):
offenso frustra rege uenabulo tranᷤ.¬
fossus. cõmune conuiuiũ moriens
cruentauit: S alexander buma.¬
ni sangͥnis inexsat᷑abilis. siue hosti.¬
ũ siue etiã socioꝵ. recentẽ tam̃ sẽꝑ
sitiebat cruorẽ. Itaq ꝑtinaci ĩpe¬
tu in bella ꝓcurrens. choramos ⁊
dohas indomitã gentẽ. in deditio¬
nẽ accipit: Callistenen philoso¬
phũ. sibiq apud aristotilẽ condis.¬
cipłm. cũ płimis aliis pͥncipib cur
eũ deposito salutandi more ut dm̃
ñ adoraret: occidit: Post hȩc indiã
petit. ut oceano ultimoq oriente
finiret ĩꝑiũ. Nisiã urbẽ adiit: De.¬
dalos montes. regnaq cleophiliᷤᷤ re¬
ginȩ expugnauit. Quȩ cũ se de¬
didisset. c̃cubitu regnũ redemit:
ꝑ agrata ꝑdomitaq alexander in¬
dia. cũ ad saxũ mirȩ asꝑitatis ⁊
altitudinis in qđ multi ppłi con¬
fugerdont ꝑuenisset. cognoseit her
culẽ ab expugnatione eiꝰdẽ saxi

Expanded text:
offenso frustra rege uenabulo transoffenso frustra rege uenabulo transfossus, commune conuiuium moriens cruentauit. sed Alexander, humani sanguinis inexsaturabilis siue hostium. siue etiam sociorum, recentem tamen semper sitiebat cruorem. itaque pertinaci impetu in bella procurrens Chorasmos et Dahas indomitam gentem in deditionem accepit; Callisthenen philosophum sibique apud Aristotelen condiscipulum cum plurimis aliis principibus, cur eum deposito salutandi more ut deum non adoraret, occidit. Post haec Indiam petit, ut Oceano ultimoque Oriente finiret imperium; Nysam urbem adiit; Daedalos montes regnaque Cleophylis reginae expugnauit: quae cum se dedidisset, concubitu. regnum redemit. peragrata perdomitaque Alexander India cum ad saxum mirae asperitatis et altitudinis, in quod multi populi confugerant, peruenisset, cognoscit Herculem ab expugnatione ejusdem saxi
Abbreviated transcription (Latin):
etiã illo adhuc bello intento hale¬
stris siue minõtea excita suscipi¬
endȩ ab eo soboliᷤᷤ gr̃a. cũ trecentis
mulierib ꝓcax amaronĩ uenit: Lo¬
st hȩc. parthoꝵ pugnã aggressꝰ ẽ.
Quoᷤᷤ chu obnitentes. deleuit ꝓpemo¬
dũ: ante ꝗͣ uic̃. Inde drangas. eũ.¬
getas. pͥmaᷤᷤ parame nos adiaspios.
cȩtosq ppłos qͥ in radice caucasi mox¬
tis morabant᷑ subegit. urbe ibi ale¬
xandria suꝑ ãnẽ tanaĩ constituta.
S nec minor eiꝰ in suo crudelitã. qͥ
ui hostẽ rabies fuit. Docent hoe:
amintas c̃sobrinꝰ occisꝰ. nouerca. fr̃s¬
q eiꝰ necati. parmenio ⁊ filõtas.
trucidati. atalus. eurilocꝰ. pausa¬
nias. multiq macedonie pͥncipes
extincti. clitꝰ qͦq anniᷤᷤ grauis. a¬
micicia uetꝰ. nefarie int̃fect᷑. Qͥ
cũ in ẽuiuio fiducia amiciciȩ regiȩ
adu̾sꝰ regẽ sua oꝑa pat pbilippo p̃¬
ponentẽ. memoriã patͥs tueret᷑. ab

Expanded text:
etiam illum adhuc bello intentum Haleetiam illum adhuc bello intentum Halestris siue Minothea, excita suscipiendae ab eo subolis gratia cum trecentis mulieribus procax Amazon inuenit. post haec Parthorum pugnam adgressus: quos diu obnitentes deleuit propemodum antequam uicit. inde Drangas Euergetas Parimas Parapamenos Adaspios ceterosque populos qui in radice Caucasi morabantur subegit, urbe ibi Alexandria super amnem Tanaim constituta. sed nec minor eius in suos crudelitas quam in hostem rabies fuit. docent hoc Amyntas consobrinus occisus, nouerca fratresque eius necati, Parmenio et Philotas trucidati, Attalus Eurylochus Pausanias multique Macedoniae principes exstincti, Clitus quoque annis grauis, amicitia uetus nefarie interfectus: qui cum in conuinio fiducia amicitiae regiae aduersus regem, sua opera patri Philippo praeponentem, memoriam patris tueretur, ab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ne forte tẽ qͥsq opinet᷑. uł ori¬
Tentẽ solũ alexandri uirib suba¬
ctũ. uł italiã tantũmͦ romana in¬
qͥetudine fatigatã. tẽ etiã bellũ
bagidiᷤᷤ sparthanoꝵ regiᷤᷤ in grecia.
alexandri regiᷤ epyri in lucania.
Dephirionis p̃fecti in scithia gere¬
bat᷑:. Quoꝵ bagides lacedemonius.
excitata ⁊ rebellante secũ uniu̾sa
grecia. cũ antipat᷑ fortissimis co¬
piis ẽgresus. int̾ magnaᷤᷤ utroꝵ q
strages. ⁊ ipse ꝓcubuit: Alexan¬
der aut̃ in italia affectans occiden¬
tis imꝑiũ. ȩmulans alex andrũ
magnũ. post numerosa ⁊ gͣuia
bella ibidẽ gesta. a brutũs luca¬
nisq suꝑatꝰ ẽ. corpꝰ eiꝰ. ad sepultu¬
rã uenditũ. Tephirion uͦ p̃fectꝰ
ponti. adunato .xxͣx. mihũ exer¬
citu. scithis bellũ inferre ausus.
rasus est:
Sit᷑ alexander magnꝰ. post daris
mortẽ hyrcanoᷤᷤ ⁊ indoᷤᷤ subegit. Qͥ

Expanded text:
Et ne forte tunc quisquam opinetur uel OriEt ne forte tunc quisquam opinetur uel Orientem solum Alexandri uiribus subactum uel Italiam tantummodo Romana inquietudine fatigatam: tunc etiam bellum Hagidis Spartanorum regis in Graecia, Alexandri regis Epiri in Lucania, Zopyrionis praefecti in Scythia gerebatur. quorum Hagidis Lacedaemonius excitata et rebellante secum uniuersa Graecia cum Antipatri fortissimis copiis congressus inter magnas utrorumque strages et ipse procubuit. Alexander autem in Italia adfectans occidentis imperium aemulans Alexandrum Magnum, post numerosa et grauia bella ibidem gesta a Bruttiis Lucanisque superatus est corpusque eius ad sepulturam uenditum. Zopyrion uero praefectus Ponti adunato triginta milium exercitu Scythis bellum inferre ausus erasus est. Igitur Alexander Magnus post Darii mortem Hyroanos et Mandos subegit: ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ inuenit in itinere solũ reli¬
ctũ. multis confossũ uulnerib.
efflantẽ. Hunc mortuũ. in ahi
muisccłia referri in sepulchra ma-¬
matrẽ uł uxorẽ. s etiã paruulaᷤᷤ
filiã crudeli captiuitate retine¬
bat. In tanta maloꝵ multitudine
difficillima dictu fideᷤᷤ. trib pliis
totidẽq anniᷤ. qͥnqͥes decies cente¬
na milia peditũ eqͥtũq c̃sũpta:
Et hec qͥdẽ ex eo regno illi̾q ppłis.
unde iã ante annos ñ multo plu¬
res. decies nouies centena milia
ꝓfligata referunt᷑. qͥnquã extra
has clades. ꝑ eodẽ tres annoᷤᷤ ⁊ asiȩ
cruitates płimȩ opp̃ssȩ suit. ⁊ syria
tota uastata. ⁊ tyrͦ excisa. cilicia
exinanita. capadocia subacta. egy¬
ptꝰ sit addicta. rhodꝰ qͦq insula
ultro ad seruitutẽ tremefacta
successerit. płimȩq subiectȩ tau¬
ro ꝓuinciȩ.atq ipse mons taurꝰ
cdhu detrectatũ iugũ domitꝰ ⁊ ui¬
Sctꝰ acceperit:

Expanded text:
tus, invenit in itinere solum relitus, invenit in itinere solum relictum multis confossum vulneribus efflantem. Hunc mortuum inani misericordia referri in sepulcra mamatrem vel uxorem, sed etiam parvulas filias crudeli captivitate retinebat. In tanta malorum multitudine, difficillima dictis fides: tribus proeliis totidemque annis quinquiens deciens centena milia peditum equitumque consumpta, et haec quidem ex eo regno illisque populis, unde iam ante per annos non multo plures deciens nouiens centena milia profligata referuntur: quamquam extra has clades per eosdem tres annos et Asiae ciuitates plurimae oppressae sint et Syria tota uastata, Tyrus excisa, Cilicia exiuanita, Cappadocia subacta, Aegyptus addicta sit, Rhodus quoque insula ultro ad seruitutem tremefacta successerit plurimaeque subiectae Tauro prouinciae atque ipse mons Taurus diu detrectatum iugum domitus et uictus acceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
dones totiens ase uictis hostib a
nimosi. ꝑsȩ nͥ uincant mori p̃optã¬
tes: Raro in ullo p̃lio tantũ sangͥ¬
nis fusũ ẽ: S dariꝰ cũ uinci uide¬
ret suoᷤᷤ. mori in bello paratꝰ. ꝑsua¬
su suoꝵ fugere cõpulsuᷤ ẽ hoc p̃¬
lioasiȩ uires ⁊ regna cecider̃. to¬
tus. q: oriens in potestatẽ macedo¬
nicicessit imꝑii. atq ita attrita
ẽ in hoc bello ꝑsaꝵ oĩs fiducia.
ut post hoc nullꝰ rebellare au
suᷤᷤ sit: Patient̃q ꝑsȩ post ĩꝑiũ
tot annoꝵ. iugũ seruitutiᷤ acce¬
per̃. Alexander. xxͣax .iiiͦi. conti¬
nuis dieb castroꝵ p̃dã ꝑcensut.
ꝑsipolĩ caput ꝑsici regni famo¬
sissimã c̾fertissimãq opib totiꝰ
orbis inuasit Dariũ uͦ cũ a ꝓpin.¬
qͥs suis unctũ cõpedib aureis¬
teneri cõꝑisset. ꝑseqͥ statuit:
Itaq iusso ut subseq̃ ret᷑ exerci¬
tu. ipse cũ sex milib eqͥtũ ꝓfec¬

Expanded text:
dones, toties a se victis hostibus, dones, toties a se victis hostibus, animosi: Persae nisi vincant, mori praeoptantes. Raro in ullo praelio tantum sanguinis fusum est. Sed Darius cum vinci suos videret, mori in bello paratus, persuasu suorum, fugere compulsus est. Hoc praelio Asiae vires et regna ceciderunt, totusque Oriens in potestatem Macedonici cessit imperii, atque ita attrita est in hoc bello Persarum omnis fiducia, ut post hoc nullus resus sit patienterque Persae post imperium tot annorum iugum seruitutis acceperint. Alexander xxxnn continuis diebus castrorum praedam percensuit; Persepolim, caput Persici regni, famosissimam confertissimamque opibus totius orbis inuasit; Darium uero cum a propinquis suis uinctum conpedibteneri comperisset, persequi statuit. Itaque jusso ut subsequeretur exercitus, ipse cum sex millibus equitum profec
Abbreviated transcription (Latin):
qͥssimã ⁊ florentissimã fiducia char¬
taginiensiũ sͥ cognatoꝵ obsistentem.
opp̃ssit ⁊ cępit E xin ciliciã. rhodr̃
atq egyptũ. ꝑtinaci furore ꝑuadit:
Inde ad tẽplũ iouis ammoniꝰ ꝑgit.
ut m̃dacio ad tẽpꝰ cõposito ignomi.¬
niã sibi patͥs incerti ⁊ infamiã ad.¬
ulterȩ matͥs aboleret: Nã accersitũ
ad se fani ipsiꝰ antistitẽ ex occulto
monuit. qͥd sͥ tanquã consulenti
responderi uellet. sic̃ hystorici eoꝵ
dicunt: Ita certꝰ alex ander fuit.
nob̾q ꝓdidit. dũs ipsis mutis ⁊
surdis. uł in potestate eẽ antisti¬
tis qͥd uelit fingere. uł in uolun.¬
tate c̃sulent is quid malit audire.
Reu̾tens ab ammone ad t̾cũ ꝑsicr̃
bellũ. alexandriã in ȩgypto con
qͥ dringenta. iiͦii. milia peditũ ⁊
õ. milia eqͥtũ alexandro ab egypto
reu̾tenti. apud tharsũ bello oppo¬
nit: Nec pugnȩ mora: Om̃s cȩca ra-¬
bie parĩt in ferrũ ruunt: Mace¬

Expanded text:
quissimam et florentissiman, fiducia Carquissimam et florentissiman, fiducia Carthaginiensium sibi cognatooppressit et cepit. Exin Ciliciam, Rhodum atque Aegyptum pertinaci furore pervadit. Inde ad templum Jovis Ammonis pergit, ut mendacio ad 184 tempus composito, ignominiam sibi patris incerti et infamiam adulterae matris aboleret. Nam arcessitum ad se fani ipsius antistitem, ex occulto monuit, quid sibi tamquam consulenti responderi velit, sicut historici eorum dicunt. Ita certus Alexander fuit, nobisque prodidit, diis ipsis mutis et surdis, vel in potestate esse antistitis quid velit fingere: vel in voluntate consulentis quid malit audire. Revertens ab Ammone ad tertium Persicum bellum, Alexandriam in Aegypto condquadringenta et quatuor millia peditum, et centum mille equitum Alexandro, ab Aegypto revertenti, apud Tarsum bello opponit. Nec pugnae mora, omnes caeca rabie in ferrum 185 ruunt. Mace
Abbreviated transcription (Latin):
na cõmittit᷑. In qͥ ãbo reges ⁊ alexan.¬
der ⁊ dariꝰ uulnerant᷑. Ac tã chu
certam̃ anceps fuit. quo ad fugeret
dariꝰ: Exln: cȩdes ꝑsaꝵ secuta ẽ. Ibi
x. milia cȩsa. capta aut̃.xl. milia
fuere: Ea macedonib uͦ cecidere pe¬
dites.c.xxͣix. eqͥtes .e. l. In castri
psaꝵ multũ auri cęt̾aq opũ reꝑ¬
Int captiuos castroꝵ. mat ⁊ uaor
eadẽq soror ⁊ filiȩ duȩ darũ fu.¬
ere: Quaꝵ redẽptionẽ dariꝰ cũ etiã
oblata regni dimidia parte ñ imn¬
petrauisset. tcio cunctis ꝑsaꝵ uiri¬
b socioꝵq auxiliis c̃tractis. bellĩ
instaurat: S dũ hȩc dariꝰ agit. a¬
lexander parmenionẽ ad inuaden¬
dã ꝑsicã classẽ cũ copiis miitit.
Ipse in syriã ꝓficiscit᷑. U ex multiᷤᷤ
Sibi regib cũ infuliᷤᷤ ultro occurren¬
tib alioᷤ alligauit. alioᷤ mutauit.
alioᷤ ꝑdidit: eyrũ etiã urbẽ anti¬

Expanded text:
na committitur: in qua ambo reges et Alexanna committitur: in qua ambo reges et Alexander et Darius uulnerantur, ac tam diu certamen anceps fuit, quoad fugeret Darius; exinde caedes Persarum secuta est. ibi x milia caesa, capta autem XL milia fuere. ex Macedonibus uero cecidere pedites cxxx, equites CL. in castris Persarum multum auri ceterarumque opum repinter captiuos castrorum mater et uxor eademque soror et filiae duae Darii fuere; quarum redemptionam Darius cum etiam oblata regni dimidia parte non inpetrauisset, tertio cunctis Persarum uiribus sociorumque auxiliis contraetis, bellum instaurat. sed dum haec Darius agit, Alexander Parmenionem ad inuadendam Persicam classem cum copiis mittit, ipse in Syriam proficiscitur, ibi ex multis sibi regibus cum infulis ultro occurrentibus alios allegit, alios mutauit, alios perdidit, Tyrum urbem anti
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. ac direptioni dedit. Inde nun¬
ciato s dariĩ cũ magniᷤᷤopib aduen¬
tu. timens angustiaᷤ qͥb inerat locoꝵ.
taurũ montẽ mira celebritate tran¬
scendit: Et qͥngentiᷤᷤ stadiis sub una
die cursu transmissiᷤ. tharsũ uenit.
biq cũ sudanꝰ in cinnũ p̃frigidum̃
ãnẽ descendisset obriguit ẽtractu¬
q neruoꝵ ꝓximꝰ morti fuit: Int̾ea
dariꝰ cũ trecentiᷤ milib peditũ ⁊ .c.
milib eqͥtũ. in aciẽ ꝓcedit: M oue¬
bat hȩc multitudo hostiũ etiã ale¬
randrũ. maxime respectu paucita¬
tis suȩ. quãuis iã pͥdẽ sexcentis mi¬
lib hostiũ eadẽ paucitate suꝑatis.
ñ solũ ñ timere pugnã. s etiã uix¬
toriã sꝑare didicisset. Itaq cũ int̾
iactũ teli ut̃q c̃sisteret exercitꝰ ⁊ in¬
tentoᷤ ad signũ belli ppłos discur¬
rentes pͥncipes uariis incitam̃tiᷤꝰ acu¬
erent. in gentib utrĩq aĩmis pug¬

Expanded text:
cepit ac direptioni dedit inde nuncepit ac direptioni dedit inde nuntiato sibi Darii cum magnis copiis aduentu, timens angustias quibus inerat locorum, Taurum montem mira celeritate transcendit et quingentis stadiis sub uno die cursu transmissis, Tarsum uenit, ibique cum sudans in Cydnum praefrigidum amnem descendisset , obriguit contractuque neruorum proximus morti fuit. interea Darius cum ccc milibus peditum et c milibus equitum in aciem procedit. mouebat haec multitudo hostium etiam Alexandrum maxime respectu paucitatis suae, quamuis iam pridem DC milibus hostium eadem paucitate superatis non solum non timere pugna cum intra iactum teli uterque constitisset exercitus et intentos ad signum belli populos discurrentes principes uariis incitamentis acuerent, ingentibus utrimque animis pug
Abbreviated transcription (Latin):
rent. demosthenes orator auro ꝑsaꝵ
corruptꝰ extiterat: Itaq atheniensib
bellũ dep̃cantib remisit. qͦs insuꝑ e.
tiã multȩ metu soluit: Thebanos cỹ
diruta ciuitate deleuit. reliqͦs sub
corona uendidit. Cęt̾as urbes. acha.¬
bello domuit. Inde ꝓfecturꝰ ad ꝑsi¬
cũ bellũ. om̃s cognatoᷤᷤ ac ꝓximos sr¬
os int̃fecit:. In exercitu eiꝰ fuer̃ pe¬
ditũ.xxx.iͦi. milia. eqͥtũ.iiͦii. milia.
In hac tã parua manu uniu̾sũ t̾raꝵ
orbẽ utrũ admirabiliꝰ sit qr uicerit.
an qr aggredi ausꝰ fuerit. incertr̃
ẽ. Primo eiꝰ cũ dario rege congressui.
sexcenta milia ꝑsaꝵ in aciȩ fuere:
Quȩ ñ minꝰ arte alexandri suꝑata ꝗͣ
uirtute macedonũ. t̃ga uͥ terus:
Magna gͥ cȩdes ꝑsaꝵ fuit: In exerci¬
tu alexxandri .c.xx. eqͥtes. ⁊ no¬
uẽ tantũ pedites defuere. Dein de
gordien phrigiȩ ciuitatẽ quȩ nẽ¬
sardis uocat᷑ obsessã expugnatãq

Expanded text:
rent, Demosthenes orator auro Persarum rent, Demosthenes orator auro Persarum corruptus exstiterat. itaque Atheniensibus bellum deprecantibus remisit, quos insuper etiam multae metu soluit; Thebanos cum diruta ciuitate deleuit, reliquos sub corona uendidit; ceteras urbes Achaibello domuit. inde profecturus ad Persicum bellum omnes cognatos ac proximos suos interfecit. in exeroitu eius fuere peditum XXXII milia, equitum nn milia  hac tam parua manu uniuersum terrarum orbem utrum admirabilius sit quia uicerit an quia adgredi ausus fuerit incertum est. primo eius cum Dario rege congressu sescenta milia Persarum in acie fuere, quae non minus arte Alexandri superata quam uirtute Macedonum terga uerterunt. magna igitur caedes Persarum fuit. in exercitu Alexandri cxx equites et nouem tantum pedites defuere. deinde Gordien Phrygiae ciuitatem, quae nSardis uocitatur, obsessam oppugnatamque
Abbreviated transcription (Latin):
naᷤᷤ strages utriusq ppłi dedit.
cũ hinc ira recentis infamiȩ. inde
gła ꝓximȩ uictoriȩ pugnantes
instimularent: Tandẽ romani ꝑ¬
tinacit᷑ moriendo uicer̃. nec cȩdi pa¬
rit᷑ uł cȩdẽ destiter̃. nͥ postquã ui¬
ctiᷤᷤ sãnitib ⁊ capto duce eoꝵ iugũ
pugnauit ⁊ cȩpͥt: hic aũt papi¬
riꝰ adeo tẽ apud romanoᷤ bellicosis.¬
simꝰ ac strenuissimꝰ habebat᷑. ut cũ
alexander magnꝰ disponere dice-¬
ret᷑ ab oriente discedens obtinere
uirib a. fricã. atq inde in italiã
transuehi. romani int̃ cȩt̾os duces
tẽ in re publica sua optimos hunc
p̃cipuũ fore qͥ alex andri impetuo
sustinere posset meditarent᷑ opponere:¬
GNͦ alexander anno ab urbe condi¬
lippo successit in regnũ: Qͥ pͥmã ex¬
ꝑientiã aĩmi ⁊ uirtutiᷤ suȩ cop̃ssis
celerit᷑ grecoꝵ motib dedit. qͥb au¬
ctor ut ab imꝑio macedonũ defice¬

Expanded text:
nas strages utriusque populi dedit. nas strages utriusque populi dedit. cum hinc ira recentis infamiae, inde gloria proximae uictoriae pugnantes instimularet, tandem Romani pertinaciter moriendo uicerunt; nec caedi pariter uel caedere destiterunt, nisi postquam uictis Samnitibus pugnavit et cepit. Hic autem Papyrius adeo tunc apud Romanos bellicosissimus ac strenuissimus habebatur, ut cum Alexander Magnus, disponere diceretur ab Oriente discedens obtinere viribus Africam, atque inde Italiam transvehi. Romani inter caeteros duces tunc in republica sua optimos, hunc praecipuum fore qui Alexandri impetum sustinere posset, meditarentur Alexander, anno ab Urbe condilippo successit in regnum, qui primam experientiam animi et virtutis suae, compressis celeriter Graecorum motibus, dedit: quibus auctor, ut ab im
Abbreviated transcription (Latin):
aũt tapi. aut ad cdeditionẽ cogi po.¬
tuisse constabat Itaq sãnites uie.¬
toria potiti. uniu̾sũ exercitũ roma¬
noꝵ turpit̾ captũ. armis etiã ue¬
stim̃tisq nudatũ. tantũ singłis
uiliorib oꝑim̃tis ob uerecunda
corpoꝵ tegenda concessis. sub iugr̃
missũ seruicioq subiectũ. longũ
agere põpȩ ordinẽ p̃ceper̃: Sexcen¬
tis aũt eqͥtib romanis in obsidiatĩ
retentis. oneratos ignominia. cȩt̾is
reb uacuos. consules remiser̃: Eͥd
de exxageranda huiꝰ fȩdissimi fȩ¬
deris macula u̾bis laborẽ. qͥ tace¬
re maluissẽ: hodie enĩ romani
aut omĩno ñ eẽnt. aut sãnio dñan¬
te feruirent. si fidẽ fȩderiᷤᷤ quã sͥ
seruari a subiectiᷤ uolunt. ipsi sub¬
iecti sãnitib seruauissent:
Dos teriore anno infringunt roma.¬
ni firmatã cũ sãnitib pactionẽ. eos¬
q in bellũ cogunt. Qd̃ papirio
consule insistente cõmissũ. mag¬

Expanded text:
autem capi aut ad deditionem cogi poautem capi aut ad deditionem cogi potuisse constabat. itaque Samnites nictoria potiti uniuersum exercitum Romanum turpiter captum armis etiam uestimentisque nudatum, tantum singulis uilioribcorporum tegendam concessis sub iugo missum servitioque subiectum longum agere pompae ordinem praeceperunt. sexcentis autem equitibus Rreceptis oneratos ignominia, ceteris rebus uacuos consules remiserunt. Quid de exaggeranda huius foedissimi foederis macula uerbis laborem, qui tacere maluissem? hodie enim Romani aut omnino non essent aut Samnio dominante seruirent, si fidem foederis, quam sibi seruari a subiectis nolunt, ipsi subiecti Samnitibus seruauissent. Posteriore anno infringunt Romani firmatam curii Samnitibus pactionem eosque in bellum cogunt, quod Papirio consule insistente commissum mag
Abbreviated transcription (Latin):
lippũ. etiã si alexander ei ñ successĩ¬
set in regnũ. cuiꝰ bella ĩmo sub cuiꝰ
bellis mundi mala ordine sequen¬
tia suspendo pauliꝑ. ut in hoc loco
ꝓ c̃uenientia tpr̃um romana subicĩã
Axͫͦ.uͭiͦ. caudina furculas satiꝰ cele¬
bres ⁊ famosaᷤ. insigniore ᷤ romanoꝵ
fec̃ infamia: Nã cũ suꝑiore bello.xx.
milia sãnitũ fabio magistro eqͥtũ
pugnã c̃serente cecidissent. circũ¬
spectiore cura sãnite ᷤᷤ ac magis in¬
structo apparatu. apud caudinas
furculas conseder̃. Uͥ cũ uenturrũ
⁊ postumiũ c̃sules om̃sq copiaᷤᷤ ro¬
manoꝵ angustiis locoꝵ armisq
clausissent. pontiꝰ du& eoꝵ m tantỹ
abusus ẽ uictoriȩ securitate. ut he¬
renniũ patrẽ consulendũ putaret.
utrũ occidẽt clausoᷤᷤ. an parceret
subiugatiᷤᷤ. Ut uiuos tam̃ dedecori
reseruaret elegit. Romanoᷤ enĩ an¬
tea sepissime uinci ⁊ occidi. nũꝗͣ

Expanded text:
lippum, etiamsi Alexander ei non successislippum, etiamsi Alexander ei non successisset in regnum. cuius bella immo sub cuius bellis mundi mala ordine sequentia suspendo paulisper, ut in hoc loco pro conuenientia temporum Romana subiciam. CXXVI Caudinas furculas satis celebres et famosas insignis Romanorum fecit infamia. nam cum superiore bello uiginti milia Samnitum Fabio magistro equitum pugnam conserente cecidissent, circumspectiore cura Samnites ac magis instructo apparatu apud Caudinas furculas consederunt; ubi oum Veturium et Postumium consules omnesque copias Romanorum angustiis locorum armisque clausissent, Pontius dux eorum in tantum abusus est uictoriae securitate, ut Herennium patrem consulendum putaret, utrum occideret clausos an parceret subiugatis: ut uiuos tamen dedecori reseruaret, elegit. Romanos enim antea saepissime uinci et occidi, numquam
Abbreviated transcription (Latin):
psi uidebat᷑ mortẽ adipisceret᷑ potu.¬
it ĩpediri: Nã die nuptiaꝵ cũ ad ly¬
dos magnifice apparatoꝰ int̾ duos ale¬
xandroᷤᷤ fihũ generũq c̃tentłet. a par¬
sania nobili macedonũ adolescente
in angustiis sine cͦtodib circũuentꝰ.
occisꝰ ẽ: Asserant nc̃ multiꝰq hȩc uo¬
cib efferant qͥsi uiroꝵ fortiũ laudes.
⁊ facta felicia. qͥb amarissimȩ alioꝵ
calamitateᷤᷤ in dulces fabulaᷤ cȩcluñ.
si tam̃ nũquã ipsi inuriaᷤᷤ qͥb aliqͥn¬
do uexant᷑. relaty tristiore deplorañ.
Si uͦ de ꝓpͥis querimoniis tantũ alios
audienteᷤᷤ affici uolunt. qͥntũ ipsi ꝑ¬
petiendo senser̃. pͥus ipsi ñ p̃sentib
p̃tita. s gestiᷤᷤ gesta cõparłnt. ⁊ utra¬
q ex auditu uelut alienoꝵ arbitrio
fraus ferocia ⁊ dminatꝰ agitauit.
Sufficerent ista ad exxẽplũ miseriaꝵ.
insinuata memoriȩ nr̃ȩ gesta ꝑ phi¬

Expanded text:
psi uidebatur mortem adipisceretur, potupsi uidebatur mortem adipisceretur, potuit inpediri. nam die nuptiarum cum ad ludos magnifice apparatos inter duos Alexandros filium generumque contenderet, a Pausania nobili Macedonum adulescente in angustiis sine custodibus circumuentus occisus est. Adserant nunc multisque haec uocibus efferant quasi uirorum fortium laudes et facta felicia, quibus amarissimae aliorum calamitates in dulces fabulas cedunt, si tamen numquam. ipsi iniurias, quibus aliquando uexantur, relatu tristiore deplorant. si uero de propriis querimoniis tantum alios audientes adfici uolunt, quantum ipsi perpetiendo senserunt, prius ipsi non praesentibus praeterita sed gestis gesta conparent et utraque ex auditu uelut alienorum arbitrifraus ferocia et dominatus agitauit. sufficerent ista ad exemplum miseriarum insinuata memoriae nostrae gesta per Phi