comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conuocat amicas & uicinas it con¬
gͣtulentur ei & ego connocabo
deant : sed ut lugeant mecũ nec
ut gͣtulent᷑. sedut lam̃tent᷑ a
gentẽ planctũ subleuent. ad
celũ una mecũ uocib reddant d¬
cendo ad eos. Clu late mecĩ¬
& plangite & fundite fontesl¬

Expanded text:
convocat amicas et vicinas, ut congratulentur ei . Et ego convocabo deant, sed ut lugeant mecum, nec ut gratulentur, sed ut lamententur, et ingentem planctum sublevatis ad coelum una mecum vocibus reddant, dicendo ad eos: Ululate mecum, amici, plangite, et profundite fontes
Abbreviated transcription (Latin):
eophyti aliquandi alautiorib
epulis et spectaculis uł coniugalib
modo baptis andi officiũ h abeat. qui
extra eccłam non de portet᷑. Simi¬
lit̃ ad corporale lauandũ. et ad pal¬
las altaris ppria habeant᷑ uasa. in quib:
nichil aliud fiat.

Expanded text:
eophyti aliquandiu a lautioribus epulis et spectaculis et conjugibus amodo baptizandi officium habeat, quod extra ecclesiam non deportetur Similiter ad corporale lavandum, et ad pallas altaris propria habeantur vasa, in quibus nihil aliud fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam fornicatus ẽ cũ qͣa dam
muliere post ea filius nesciens patrs
factũ. stu prauit eandẽ. Qđ cũ pat̾ rȩ¬
scisser dese filio confessus ẽ. Stt¬
erunt melius eẽ ut talit̃ lapsis. cũdigi
pęnitentia legitima ꝑmittantur con¬
iugia. Quã forte deterius delinquant
fornicaria aut̃ sine spe coniugii mane

Expanded text:
Quidam fornicatus est cum quadam muliere; postea filius nesciens factum patris, stupravit eamdem. Quod quum pater resciret, de se filioque confessus est. Statuerunt, melius esse, ut taliter ipsis cum digna poenitentia legitima permittantur conjugia, quam forte deterius delinquant. Fornicaria autem sine spe conjugii mane
Abbreviated transcription (Latin):
e his uero quȩ in sepe dicto concilio
illicita ẽtra uenerandos nicenos
et illud quod nobis propt̃ impro¬
bitatẽ monachorum quorũdã
religionis urȩ uerbo mandaltis
ꝑuicarios nr̃os et hecspecialit̃
statuentes ut p̃ter dĩ sacerdo¬
tes nullus audeat p̃dicare seu
monachus siue laicus quicuiꝰ¬

Expanded text:
e his vero quae in saepe dicto concilio illicita contra venerandos Nicaenos et illud, quod nobis propter improbitatem monachorum quorumdam regionis vestrae verbo mandastis per vicarios nostros, et hoc specialiter statuentes ut, praeter Dei sacerdotes, nullus audeat praedicare seu monachus, sive ille laicus, qui cuju
Abbreviated transcription (Latin):
on licere dericum in duarum
ciuitatum cumscribi simul eode¬
sus. s& in qua ab inicio ordinatus
est. tiͣ. ad quam confugiunt qͦsi
ao potiorem obinanis glorie cu¬
piditatem. hoc autem facientes
reuocari dełe ao suam ecclesiã
in qua primitus ordinati funt
& ibi tantum modo ministrare.

Expanded text:
on licere clericum in duarum civitatum conscribi simul eiis, et in qua initio ordinatus est, et ad quam confugit, quasi ad potiorem, ob inanis gloriae cupiditatem. Hoc autem facientes revocari debere ad suam ecclesiam in qua primitus ordinati sunt, et ibi tantummodo ministrare.
Abbreviated transcription (Latin):
De ecclesiarum uero
seruis cõmuni sentencia est decre¬
tum. ut archiepiscopi ꝑ singulas
piuncias constituti. nostram aueto¬
ritatem sequantur. suffraganei autẽ
illoꝵ exemplar illius poenes ha-
beant. & quandocũq de familiaeełȩ.
ut ilł inuentus aliquis ordinandus ẽ.
in ambone ipsa auetoritas corã popło¬
auctoritate continetur remota qͣ
lib& calliditate lib̃tatt̃ consequat᷑
& tunc demum ad gradus ecclesias¬
ticos promoueatur:¬

Expanded text:
De ecclesiarum vero servis communi sententia est decretum, ut archiepiscopi per singulas provincias constituti nostram auctoritatem sequantur: suffraganei autem illorum exemplar illius penes se habeant, et quandocunque, de familia Ecclesiae, utilis inventus aliquis ordinandus est, in ambone ipsa auauctoritate conalibet calliditate libertatem consequatur: et tunc demum ad gradus ecclesiasticos provehatur
Abbreviated transcription (Latin):
udicem suspectũ habuerit
& uiderit se ingͣuari libere
sedem apostolica appell &
appellantẽ autem non habeat
afflictio ulla aut detentio¬
nis iniuriose custodi&. S lice¬
at appellatori conuitia tũ cau¬
sam appellationis remedio sub¬
leuare. Liceat etia in causis
criminalib appellare. nec
appellandi uox denegetur ei
quem in supplicium sententia
desłinarat.

Expanded text:
udicem suspectum habuerit, et viderit se ingravari, libere sedem apostolicam appellet. Appellantem autem non habeat afflictio ulla, aut detentionis injuriosae custodia, sed liceat appellatori conviciantum causam appellationis remedio sublevare: licet etiam in causis criminalibus appellare, nec appellandi vox denegetur ei quem in supplicium sententia destinarat.
Abbreviated transcription (Latin):
sub certa plenissimaq ingenuitate.
sicut alii qui eiꝰoem st̃ ingenuitatis. ꝑ
hanc manũ missionis atq ingenuitatis
titulũ. bene sẽꝑ ingenuus atq securꝰ
existat. Suũ uero p̾eculiare qd̃ habe
aut qd̃ ab hinc asseqͥ poterit faciat ĩoe
secundum canonieam auetoritatem
lib̾e quiequio uoluerit. & ut hec
ingenuitatis pagina in iuolabilẽ obti¬
neat firmitatẽ : manu ꝓpria illã
roborauimꝰ.¬

Expanded text:
sub certa plenissimaque ingenuitate, sub certa plenissimaque ingenuitate, sicut alii qui ejusdem sunt ingenuitatis, per hunc manumissionis atque ingenuitatis titulum, bene semper ingenuus atque securus existat. Suum vero peculiare quod habet, aut quod abhinc assequi poterit, faciat inde secundum canonicam auctoritatem libere quidquid voluerit. Et ut haec ingenuitatis pagina inviolabilem obtineat firmitatem, manu propria illam roboravimu
Abbreviated transcription (Latin):
Nuctoritas ecclesiastica p̃ater ammon& cipitido .ii¬
insuꝑ & maiestas regia canonicȩ reli¬
gioni assensũ p̃b& ut quẽcũq ad
saeros ordines ex faonilia ꝓpria pro-¬
mouere ecclesia queq delegerit in
p̃sentiam sacerdotum canonicoꝵ. simul
& nobiliũ laicoꝵ eiꝰ cui subiectus. ẽ.
subscriptione. uł manu missione sub
lib̾tatis testamento sollempniter
roboretur. Ideirco ego bruchard̃
dõ annuente uuormãtiensis eccłȩ¬
eps quendã eccłe nr̃ȩ famulũ noĩe
heberhardũ sacris oroinib oblatũ
ad altaris cornu nobiliũ iuroꝵ in
p̃sentia ꝑ hoc autoritatis testamentũ
statuo ita ut ab hodierna die &
tẽpore bene ingenuus atq ab om̃i
seruitutis uinculo securas ꝑmaneat
tanꝗ sic ab ingenuis fuisset parentib
ꝓcreatus uł natus. eandẽq ꝑgat partẽ
quãcũq uolens canonice elegerit ita
ut deinceps nec nobis neq successorib
nr̃is ullũ debeat noriȩ conditionis
seruiciũ sed omĩb dieb uite suae

Expanded text:
uctoritas ecclesiastica patenter admonet, insuper et majestas regia canonicae religioni assensum praebet, ut quemcunque ad sacros ordines ex familia propria promovere Ecclesia quaeque delegerit, in praesentia sacerdotum canonicorum simul et nobilium laicorum, ejus cui subjectus est subscriptione et manumissione sub libertatis testamento solemniter roboretur. Idcirco ego Burchardus, Deo annuente Wormaciensis Eccle quemdam Ecclesiae nostrae famulum, nomine Eberhardum, sacris ordinibus oblatum, ad altaris cornu, nobilium virorum in praesentia, per hoc auctoritatis testamentum statuo, ita ut ab hodierno die et tempore bene ingenuus, atque ab omni servitutis vinculo securus permaneat, tanquam si ab ingenuis fuisset parentibus procreatus vel natus: eamdemque pergat partem quamcunque volens canonice elegerit, ita ut deinceps nec nobis neque successoribus nostris ullum debeat noxiae conditionis servitium, sed omnibus diebus vitae suae
Abbreviated transcription (Latin):
sinit ut int̃ ep̃os habeant᷑. qui
nec ȩccłiis sunt electi nec aple¬
bib expetiti. nec a cõꝑiuncialib
ep̃is cũ metropolitani iudicio conse¬
crati. Unde cũ sepe questio de male
accepto honore nascat᷑. quis ambigat
nequaqũa et ab istis ẽẽ tribuendum
qđ non doceat᷑ fusse collatũ: Si
qui autẽ cłi abistis pseudo ep̃is
in eis ȩccłiis ordinatisunt: quȩ ad
ꝓprios ep̃os ꝑtinebant. et ordina¬
tiore cũ consensu. et iudicio p̃siden¬
tiũ facta ẽ : potest rata haberi. ita
autẽ uana habenda est consecra¬
tio: quia nec loco fundata est. nec
auctoritate munita. Qd NULIus¬

Expanded text:
sinit ut inter episcopos habeantur qui nec a clericis sunt electi, nec a plebibus expetiti, nec a comprovincialibus episcopis cum metropolitani judicio consecrati. Unde cum saepe quaestio de male accepto honore nascatur, quis ambigat nequaquam et ab istis esse tribuendum quod non doceatur fuisse collatum? Si qui autem clerici ab istis pseudepiscopis in eis Ecclesiis ordinati sunt, quae ad proprios episcopos pertinebant, et ordinatio eorum cum consensu et consilio praesidentium facta est, potest rata haberi, ita ter autem vana habenda est consecratio, quia nec loco fundata est, nec auctoritate munita. CAP. XI
Abbreviated transcription (Latin):
inquiris. respice flentẽ famulũ
tuũ. ad tende ꝓstratũ. eiꝰq plcnc¬
tũ ingaudium tuȩ miseracionis
c̃uerte. scinde delictorũ sciccũ. et
indue eũ leticiã sciluttrẽ : ut post
longã peregrinacionis famẽ de
sc̃is altarib saciet᷑. ingressusq regi

Expanded text:
emper inquiris; respice flentem famulum tuum, adtende prostratum, eiusque planctum in gaudium tua miseratione converte. Scinde delictorum saccum, et indue eum laetitia salutari, ut post longam peregrinationis famem de sanctis altari
Abbreviated transcription (Latin):
tem femina fideł quȩ adulterum
maritũ reliqͥt fidelẽ et adulterũ
ducit : ꝓhibeat᷑ ne ducat. Si autem
duxerit : nõ prius accipiat cõmuni¬
ont̃ quã is quẽ reliquit de scđo
exierit: nisi forte necessitas infir¬
mitutis dare cõpulerit

Expanded text:
tem femina fidelis quae adulterum maritum reliquerit fidelem, et adulterum ducit, prohibeatur ne ducat. Si autem duxerit, non prius accipiat communionem, quam is quem reliquit de saeculo exierit, nisi forte necessitas infirmitatis dare compulerit
Abbreviated transcription (Latin):
ne reqͥreret dicens. Quid
se. & iterũ cecidisse ꝓfesso. R.¬
fr̃ frequent̾ cecidisse narraret:
eodẽ uͦ senex utebat᷑ sermone
exclamans. ne distes surgendo
re pat̾ explana. Senex dixit.
Usq qͦ aut bono oꝑe. ant in malo

Expanded text:
 requireret, dicens: « Quid se, et iterum cecidisse professo, ret frequenter cecidisse narraret, eodem vero senex utebatur sermone, exclamans: « Ne desistas surgendo.re, pater, explana. » Senex dixit: « Usquequo aut in bono opere, aut in malo
Abbreviated transcription (Latin):
bisto die in antea cumista fe¬
mina cũqua adulteriũ uł fori¬
cacionẽ fecisti. unde disciplinam
ł penitenciam suscepisti. amplius
nõ adulterabis. nec fornicaberis
cũ ea. nec aliam uxorẽ accipies.
nisi post actã peritenciam tibili¬
CILIACIO COIUSATOrUA.
bisto die in antra istam tuam
tenebis sic̃ ħrectũ maritus suam
deb& habere coniugẽ indilectiore
& debita disciplina. nec eam ꝑ ul¬
lũ malũ ingeniũ ate separabis.
Nec ea uiuente aliã duces: sicte
ds̃ adiuuet.

Expanded text:
isto die in antea, cum ista femina cum qua adulterium vel fornicationem fecisti, unde disciplinam vel poenitentiam suscepisti, amplius non adulterabis, nec fornicaberis cum ea, nec aliam uxorem accipies, nisi post peractam poenitenciliatio conjugatorum. Ab isto die in antea, istam tuam tenebis, sicut per rectum maritus suam debet habere conjugem in dilectione, et debita disciplina. Nec eam per ullum malum ingenium a te separabis, nec ea vivente aliam accipies. Sic te Deus adjuvet.
Abbreviated transcription (Latin):
et intellectꝰ prudenciȩ ab ȩuo
Lons sapienciȩ uerbũ dĩ in excel¬
sis: & ingressus illiꝰ mandata
ȩterna. Qui enĩ sine saluatore
salutẽ uult habere. & sine uera
scipiencia estimat se prudentẽ
fieri posse : nõ scnꝰ s eger. no
prudens sed stultꝰ in egritudi¬
nẽ assiduã miser labit᷑. & in ce¬
citaite naxia stultus & demens
ꝑmanebit. Ac ꝓinde omĩs inqͥ¬
sicio & omĩs curacio quȩ adiui¬
nis & magis ł ab ipsis demonus
inhydolorũ cultura expetitur.
Et qͥ ea sectantur. si se non corre¬
xerint: ad eternã ꝑ dicionem
tendunt psalmistti dicente Om̃s
dii genciũ demonia: Qui ꝑde¬
ceptos hoiẽs. alios deciꝑe gestuiđ̃.¬
magicarũ arcium extradicioie
angłorũ malorũ in toto terrarũ
orbe plurimis scłis uciluit. ꝑqu
andc̃ scienciã futurorũ. ⁊ infer¬
norũ. & ꝑ inuenciones eorũ. in¬
uenta sunt aruspicia. auguraci¬
ones. & ipsa quedicunt᷑ oraicula

Expanded text:
intellectus prudentiae ab aevo. Fons sapientiae verbum Dei in excelsis: et ingressus illius mandata aeterna. » Qui enim sine Salvatore salutem vult habere, et sine vera sapientia aestimat se prudentem fieri posse, non salvus sed aeger, non prudens sed stultus, in aegritudine assidua laborabit: et in caecitate noxia stultus et demens permanebit: ac proinde omnis inquisitio et omnis curatio, quae a divinis et magis, vel ab ipsis daemin idolorum cultura expetitur, , et qui ea sectantur, si se non correxerint, ad aeternam perditionem tendunt, Psalmista dicente: Omnes dii gentium sunt daemonia, qui per deceptos homines alios decipere qumagicarum artium ex traditione malorum angelorum in toto terrarum orbe plurimis seculis valuit. Per quandam scientiam futurorum et infernorum et invocationes eorum inventa sunt aruspicia, augurationes et ipsa que dicuntur oracula
Abbreviated transcription (Latin):
iquis contenciones uerint.
rrixas amauerit. ł manife¬
stũ conuiciũ frĩ intulerit: iux¬
ta arbitriũ rectoris modũq
peccati diuturna expietur pe¬
nitencia

Expanded text:
us contentiones vel rixas amaverit, vel manifestum convicium fratri intulerit, juxta arbitrium rectoris modumque peccati diuturna expietur poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
ta ęccłȩ cõmendatos. siquis in
seruitutẽ uł in obsequiũ ul acolo¬
nariam conditionẽ in pͥmere tẽp¬
tauerit. anĩ aduersione ȩccłastica
cohercebitur¬

Expanded text:
ae commendatos, si quis in servitutem, vel in obsequium, vel ad colonariam conditionem vi premere tentaverit, animadversione ecclesiastica coercebitur
Abbreviated transcription (Latin):
psi autem ep̃i si exorbitauerint.
ab istis non sunt rep̃hendendi.
uł arguendi. sed portan¬
di nisi inside errauerint.
Ni ergo super hos sunt non
illi suꝑ is tos. qm̃ maior
aminore non argui: nec di¬
uidicari potest. N ullus se
extollat erga doctores ac
magis tros suos. quia discipulus
suꝑ magistrũ eeͥ. nec debet
nec potest. Nullus uere di¬
ci potest sc̃s ante quã sit. sed
pͥus sit quod uerius dicatur:
p recepta dñi doctorũq ac

Expanded text:
psi autem episcopi si exorbitaverint ab istis, non sunt reprehendendi, vel arguendi, sed portandi, nisi in fide erraverint. Hi ergo super hos sunt, non illi super istos, quoniam major a minore nec argui, nec judicari potest. Nullus se extollat erga doctores ac magistros suos, quia « discipulus super magistrum non esse » debet nec potest. Nullus velit dici sanctus, antequam sit, sed prius sit, ut verius dicatur. Praecepta Domini doctor
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicit᷑. nec ibi quicquam
aliud gerat᷑ aut condatur. quam
INoratorio p̃ter orandi et psallen¬
di dõ cultum penitus nichil agat᷑.
ut nomini huic et oꝑa iugiter in¬
pensa concordent. De ea pt R¬

Expanded text:
quod dicitur, nec ibi quicquam aliud geratur aut credatur quam In oratorio di cultum penitus nihil agatur, ut nomini huic et opera jugiter impensa concordent. DIST
Abbreviated transcription (Latin):
sura est ubi amplius requiritur
quamdatur. Uerbi grã. Si dederis
solidos decẽ. ee amplius requisieris
uel dedefis frum̃to modiũ unum.
et insuꝑ aliquođ exegeris

Expanded text:
sura est, ubi amplius requiritur quam datur Verbi gratia, si dederis solidos decem, et amplius quaesieris, vel dederis frumenti modium unum, et super aliquid exegeris
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ei tradere. Nemo ei iunga¬
tur in c̃sorcio. neq in alio nego co
Et siqͥs ei se sociauerit. et cõnuni¬
cauerit eiꝰ oꝑib malignis. no¬
uerit se simili percussũ anathe¬
mate : his exceptis qͥ obhatis
ccuscĩ ei iunguntur : ut cum
reuocent aberrore. & ꝓuocou
ia saas factionẽ. iusi forct resipu¬
us et digna em̃dcicione ec¬
ludi quã lesit humilit̾ scitis fece

Expanded text:
Domini tradere. Nemo ei jungatur in consortio, neque in aliquo negotio. Et si quis ei se sociaverit et communicaverit ejus operibus malignis, noverit se simili percussum anathemate, his exceptis qui ob hanc causam ei junguntur ut eum revocent ab errore et provocent ad satisfactionem, nisi forte resipuus, et digna emendatione Ecclesiae Dei quam laesit, humiliter satisfece
Abbreviated transcription (Latin):
icomuuio solo gentiliũ
& escis immolaticiis usi suc
possunt ieiuniis ⁊ manꝰ imposici¬
one purgtri : ut de inceps de hy¬
dolotitis abstinentes saicram̃toꝵ
xp̃i possint eẽ participes. Sidũ
aut hrdola ad orauerunt. aut
homicidiis. ł fornicacionibus
contaminati sunt : ad cõmunca¬

Expanded text:
ivio solo gentilium, et escis immolaticiis usi sunt, possunt jejuniis et manus impositione purgari, ut deinceps ab idolothytis abstinentes sacramentorum Christi possint esse participes. Si autem aut idola adoraverunt, aut homicidiis vel fornicationibus contaminati sunt, ad commun
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis pbrm ꝓprium in honorat
aut uerbo aut facto contumeliã
facit. tam diu aliminib eccłȩ arce¬
atur. quousq ꝑ condignã peniten¬
T in eccłiis s ri

Expanded text:
um proprium inhonorat, aut verbo, aut facto contumeliam fecit, tandiu a liminibus ecclesiae arceatur, quousque per condignam poenitene in ecclesiis s
Abbreviated transcription (Latin):
mip̃i dõ reus ÷ qͥ serenissi
mo dño in omẽ qđ agit aut
loquit᷑: pius non ÷. Ego autẽ
indignꝰ piettitis ur̃ȩ famulus
in hac suggescione inca. neq
ut ep̃s. neq ut seruus huiꝰ rei¬
publicȩ. s iure priuato loquor
q serenissime dñe & illo iam
tẽpr̃ dñs ms fuisti : quaindo dñs
tela laudabił : inqua totũ
racio agit. et furor sibi niluen¬
diccit. Restringenda gͥ es ⁊
sub racione potestos. nec qͥcquã
agendũ ÷ prius: quã concita

Expanded text:
est, qui serenissimis dominis in omne quod agit et loquitur purus non est. Ego autem indignus pietatis vestrae famulus in hac suggestione neque ut episcopus, neque ut servus jure reipublicae, sed jure privato loquor, quia, serenissime domine, ex illo jam tempore dominus meus fuisti, quando adhuc tela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nil vindicat Restringenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum prius quam concita
Abbreviated transcription (Latin):
filius diciboli sit imittuido dia¬
bolũ. solliciti ne ꝑ negligenciã
pastorcilẽ aliqua deouib nob̾
creditis deperiret. ꝓqua intre¬
m̃do iudicio ante principẽ pas¬

Expanded text:
it diaboli sit imitando diabolum solliciti ne per negligentiam pastoralem aliqua de ovibus nobis creditis deperiret, pro qua in tremendo judicio ante principem pas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ apłica p̃cepta adimplentes.
nebrũ putridũ & inscinaibile qd̵
medicinã nõ recipit: ferro excõ¬
municaicionis acorpore ecđȩ
abscidamꝰ: ne ttĩ pestifero mor¬
bo reliqua mẽbra corporis ue¬
luti ueneno inficiantur ii¬

Expanded text:
 praecepta adimplentes, membrum putridum et insanabile quod medicinam non recipit, ferro excommunicationis a corpore Ecclesiae abscindamus, ne tam pestifero morbo reliqua membra corporis velut veneno, inficiantur
Abbreviated transcription (Latin):
li mandatũ ẽ a sacerdote: uen
etiã postꝗ cõpleuerit ea q̃illi
iussa st̃: debet qͣntũ illi uisum
fuerit ieiunare. Si enĩ egerit
ea que ipsi sac̃dos p̃ceperãt. illa
peccata tantũ que confessus ẽ.
remit tent᷑. Si uͦ postea ex sua
uoluntate ieumnauerit: mercedẽ
sibi adqͥret & regnũ cȩlorũ.
Qui gͦ totã sẽptimanã ieuinat
ꝓpec̃catis: sabbo & dm̃ca de nan¬
ducet & bibat qͥcqͥd ei appi¬
sitũ fuerit. Custodiat tam̃ sea
crapula & ebrietate. qͥa omnis
luxuria de ebrietate nascit
ldõ beatus paulus ꝓhibuit di¬
os uolite mebriari uino. inqꝗ¬

Expanded text:
est a sacerdote, verum etiam postquam compleverit ea quae illi jussa sunt, debet quantum ipsi visum fuerit jejunare. Si enim egerit ea quae illi sacerdos praeceperit, illa peccata tantum quae confessus est remittentur. Si vero postea ex sua voluntate jejunaverit, mercedem sibi acquiret, et regnum coelorum. Qui ergo totam septimanam jejunat pro peccatis, sabbato et dominica die manducet et bibat quidquid ei aptum fuerit: custodiat tamen se a crapula et ebrietate: quia omnis luxuria de ebrietate nascitur. Ideo beatus Paulus prohibuit dicens: Nolite inebriari vino, in
Abbreviated transcription (Latin):
ensurã autẽ tẽporis in
lagenda penitentia idcir¬
co ñ sa tis aꝑte p̃figunt
canones ꝓuno qͦq crimine.
ligentis relinquendũ statu¬
unt: qͥa apud dm̃ ñ tã ualet
m̃ sura tẽporis quã doloris.
nec abstinentia tantũ ciboꝵ:

Expanded text:
ensuram autem temporis in agenda poenitentia idcirco non satis aperte praefigunt canones pro unoquoque crimine, is intelligentis relinquendum statuunt, quia apud Deum non tam valet mensura temporis, quam doloris, nec abstinentia tantu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uͦ potest ieiunare qeum
positũ est: noli ꝓhib̾e. sed ꝑmit¬
te. Magis enĩ laudandi st̃ hi
qͥ celerĩt debitũ pondus ꝑsolue¬
re festinant. quia ieuniũ do¬
his qui penitentiã agit. Qiui
si ieuinauerit. & compleuerto¬

Expanded text:
Qui vero potest jejunare, quod impositum est illi, noli prohibere, sed permitte. Magis enim laudandi sunt qui celeriter debitum pondus persolvere festinant; quia jejunium deillis qui poenitentiam agunt: quia si jejunaverit et comple
Abbreviated transcription (Latin):
aici qui excubias fumeris
presumat diabolica carmina
canttre. non ioca et saltticio¬
ues facere. que pagani dicbo¬
lo docente adinuenerunt.
Quis enĩ nesciat dicibolicũ ec̃
et nõ solũ areligione xp̃iana
alienũ. s etiam humanȩ natu¬
re eẽ contrariũ. ibi letari.
cantari. in ebriari. & cachin¬
nis ora dissolui. & omĩ pieta¬
te. & affectu barittitis postpo¬
sito. quasi defrat̾na morte ex¬
ulttire : ubi luctus & planctꝰ
flebilib uocib debuerat reso¬
nare. ꝓ ainissione beari frĩs
Patres siquidẽ ueteris ac noui
tesccĩti morte sc̃õrũ uirorũ
legimꝰ multis in locis cũ fle¬
tũ deploraasse. in nullo aũ
loco quia a scło recesserant
exulctisse Nã et ia cob patri¬
archam fleuit totti egiptus lxx.
diebus Et ioseph & fr̃s eiꝰ cũ patrẽ
deferrent in terrã chancian ad se¬
peliendũ celebrantes exequias ad
areamamahel que sitti ÷ transior¬
danem planctu magno atq ue¬
hem̃ti impleuerunt uiI. dies

Expanded text:
aici qui excubias funeris  Nullus ibi praesumat diabolica carmina cantare, non joca et saltationes facere, quae pagani diabolo docente adinvenerunt. Quis enim nesciat diabolicum esse, et non solum a religione Christiana alienum, sed etiam humanae naturae esse contrarium, ibi cantari, laetari, inebriari, et cachinnis ora dissolvi, et omni pietate et affectu charitatis postposito, quasi de fraterna morte exsultare, ubi luctus et planctus flebilibus vocibus debuerat resonare pro amissione chari fratris? Patres siquidem Veteris ac Novi Testamenti mortes sanctorum virorum legimus multis 175 in locis cum fletu deploraloco qui a saeculo recesserant exsultasse. Nam et Jacob patriarcham flevit tota Aegyptus LXX diebus. Et Joseph, et fratres ejus cum patrem deferrent in terram Chanaam ad sepeliendum, celebrantes exsequias ad aream Athael, quae sita est trans Jordanem, planctu magno atque vehementi impleverunt VII dies.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩno taiceat. Si aũt tacere nor
uult: in crastinũ apbro taliter
coherceatur : ut ceteri timeatit
DE EADEA

Expanded text:
omnino taceat. Sin autem tacere non vult, in crastino a presbytero taliter coerceatur, ut caeteri timeant. De eade
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ diabolo angłisq qͥ et̾̃no supplicio de¬
putatis. Que nc̃ etũ causa ẽ ut ñ orent
scĩ homines ꝓ hominib ĩfidelib̾ ĩpus¬
defunctis nisi q de eis quos utiq depci¬
tatos aet̃no supplicio iã nouerint ante
illũ iudicis iusti conspectũ orationis suȩ̨
meritũ cessari refugiunt: Qd̾ si nune
quoq uiuentes iusti mortius & dĩpnatis
iniustis minime cõpatiunt᷑. Tarieo
adhuc aliqͥd iudicabile sua carne sese ꝑ¬
peti etiã ipsi nouerint. quanto distric¬
tius tunc iniqͦrũ torm̃ta respiciunt.
quando ab omĩ uitę corruptione exuti
bunt. Sic quippe eoꝵ mentes ꝑ hoc
qd iustissimo iudici inherent ius distrie¬
tionis obsorb&. ut om̃ino eis ñ libeat
quicquid ab illiꝰ aet̾ne regule subtili¬
tate discordat.
dicatur. duobꝰ etiam mors

Expanded text:
pplicio deputatis. Quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines, pro hominibus in fidelibus impiisdefunctis: nisi quia de eis quos utique deputatos aeterno supplicio jam noverint, ante illum judicis justi conspectu orationis suae meritum cassari refugiunt? Quod si nunc quoque viventes justi, mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne sese perpeti etiam ipsi noverint: quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando ab omni vitae corruptione exuti, bunt? Sic quippe eorum mentes, per hoc quod justissimo Judici inhaerent, jus districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat, quidquid ab illius aeternae regulae subtilitate discordat. dicatur, duobus e
Abbreviated transcription (Latin):
uatuor genera sunt oblationis.
ꝑ ualde bonis graciarã acciones st̃. hocẽ¬
q do̾ grãs agunt qr bene uixer. Pro
ñ ualde bonis ut plena remissio fut.
ꝓnon iulde malis ꝓpicationes s ut
tolerabilior fiat dãpratio. ꝓ ualde nalis

Expanded text:
t oblationis. Pro valde bonis, gratiarum actiones sunt, hoc est, Deo gratias agunt: quia bene vixerunt. Pro non valde bonis, ut plena remissio fiat. Pro non valde malis propitiationes sunt, ut tolerabilior fiat damnatio. Pro valde malis,
Abbreviated transcription (Latin):
nterdicendum est ut nullus ordi¬
matus migr& de sua parrochia ad lico¬
aliam nec ao limina apostolorum
eausa orationis sue ȩccłe curaderelicta
nec ad palatium causa interpellandi.
Quod si fecerit nichil ual&e huius

Expanded text:
nterdicendum est ut nullus ordinatus migret de sua parochia ad aliam, nec ad limina apostolorum causa orationis, suae Ecclesiae cura derelicta, nec ad palatium causa interpellandquod si fecerit, nihil valet hujusm
Abbreviated transcription (Latin):
paulũ sise continere non poterant.
fullacenꝰ nubere ueteͬbantur :
sic secũ habita deliberacione ꝓmis
sã pudiciciȩ fidẽ dõ debent cus¬
todire Nos aũ auctoritate patrũ
suffulti inħ sciero c̃uentu sancci¬
mꝰ & libere uindiccimꝰ. si sponte
posuerit. ⁊ in eccła int̾uelcitas
oblacionẽ dõ obtulerit. uelit
Nolit scimoniȩ habitũ ulterius
habere debet. licet sacram̃to cor¬
firmare uelit eo tenore & racione
posset deponere

Expanded text:
um, si continere se non poterat, nullatenus nubere vetabatur, sic secum habita deliberatione promissam fidem pudicitiae Deo debet custodire. Nos autem auctoritate Patrum suffulti in hoc sacro conventu sancimus et libere judicamus, si sponte posueroblationem obtulerit, velit nolit, sanctimoniae habitum ulterius habere debet, licet sacramento confirmare velit, eo tenore et ratione posset deponere
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ quib rogitadtis. absq ul¬
la in famia aut suspicione uł
manifesta macula & uera side
plenit̃ instruc ti e̾ẽ debent.
& tales quales ad sac̃docium
eligere iub& diuina auctori¬
tas quonia sac̃dotes ut an¬
tiquoꝵ tradit auctoritas. cri¬
minari non possunt. nec in
eos tes tisicari qui ad eundem
ñ habent nec possunt prouei
honor em.

Expanded text:
super quibus rogitastis, absque ulla infamia, aut suspicione, vel manifesta macula, et vera fide pleniter instructi esse debent, et tales quales ad sacerdotium eligere jubet divina auctoritas, quoniam sacerdotes ut antiquorum tradit auctoritas, criminari non possunt, nec in eos testificari, qui ad eumdem non debent, nec possunt provehi honorem.
Abbreviated transcription (Latin):
gentilium non legant XEoie¬
ep̃i libros gentilium
non legant᷑. hereticorũ
autem pr̃onecessitate
temporum¬

Expanded text:
Gentilium non legat. Ut episcopi libros Gentilium non legant, haereticorum autem pro necessitate et tempor
Abbreviated transcription (Latin):
iquis bealendas ianuarui
ritu paganorũ colere. uel
aliquid plus noui facere ꝓpt̃
nouũ annũ. aut mensas cum
lcipidib ł epulis indomibus su¬
is p̃parare. & per uicos ⁊ plate¬
as cantatores & choros ducere
p̃sũpserit : anathema sit¬

Expanded text:
quis kalendas ianuarii ritu paganorum colere vel aliquid plus novi facere propter novum annum aut mensas cum lampadibus vel epulis in domibus preparare et per vicos et plateas cantationes et choros ducere presumpserit, anathema sit
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ds aut monaeꝰ furtum ⁊̃¬
fecerit. qđ pociꝰ sacrilegiũ dici
potest. id censuimꝰ ordinandũ.
ut iunior uirgis cesꝰ tanti erimi¬
nis reus nũq officiũ eccłiasticũ
accipiat. Si uͦ iã ordinatꝰ in ħ fa¬
cinore fuerit dep̃hensi noĩs ipsiꝰ¬

Expanded text:
icus aut monachus furtum fecerit, quod potius sacrilegium dici potest, id censuimus ordinandum, ut junior virgis caesus, tanti criminis reus, nunquam officium ecclesiasticum accipiat. Si vero jam ordinatus in hoc facinore fuerit deprehensus, nominis ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
alia cogitantes
dentes. ⁊ simplices considerantes.
difficilẽ aut nũquã uoluer̃ ẽe
accusationẽ sac̃dotũ nea malis
potiussent uerti aut sũ moue¬
ri quia si hoc facile cederetur
secularib & malis hominibuso
aut nulli aut uix ꝑ pauci re¬
manerent. qm̃ semꝑ suit & est.
& quod peus ẽ nimis uig& ut
mali bonos ꝑsequant᷑ & carna¬
les spũales infestent. Idcirco
ut p̃dictum ÷ statuer̾ ne accu¬
sarentur aut si alit̃ sieri non pꝰset
ꝑ clifficił fier& eoꝵ accusatio. &
a quib ut supͣ dictum ẽ. non
p̃sumeretur neq apropͥis se di

Expanded text:
alia cogitantes entes, et simplices considdifficilem aut nunquam voluerunt esse accusationem sacerdotum, ne a malis potuissent everti aut submoveri: quia si hoc facile concederetur saecularibus et malis hominibus, aut nullus, aut vix perpauci remanerent; quoniam semper fuit et est, et, quod pejus est, nimis viget, ut mali bonos insequantur, et carnales spiritales infestent. Idcirco, ut praedictum est, statuerunt ne accusarentur, aut si aliter fieri non posset, perdifficilis fieret eorum accusatio, et a quibus, ut supradictum est, non praesumeretur, n
Abbreviated transcription (Latin):
alio monasterio uł quocunq cõmutato
uenđe. hoc etiã diuina et apłica atq
canonica sub ana thematis pęna. sanex̃
auctoritas: Qđ si factũ fuerit ñ ualebit.
sed ipsũ monasteriũ in pristinũ reformet᷑

Expanded text:
alio monasterio, vel quocunque commodo vendere. Hoc etiam divina et apostolica atque canonica sub anathematis poena sanxit auctoritas. Quod si factum fuerit non valebit, sed ipsum monasterium in pristinum reformetur
Abbreviated transcription (Latin):
duina & affirmat ut a subdia c̃usq adlecto¬
ẽ oñs subditis it diaconocardinali
urbis rome in ȩccła honorẽ rep̃sentantes
inomũ loco rep̃sentent obsequium. siue

Expanded text:
ina et affirmat ut a subdiacono usque ad lectorem omnes subditi sint diacono. Cardinali urbis Romae in Ecclesia honorem repraesentantes in omni loco repraesentent obsequium, sive
Abbreviated transcription (Latin):
iquis cdericus quamuis nimium coactꝰ b&
homicidium fecerie siue sit pbr siue
dia conꝰ deponatur . Legimus in cano¬
furta captus est. deponatur.
Q uanto magis his qui hoc in mane sca
fecerit. ab ordine cessare debebit
Qui enĩ xp̃m sequi desiderat. debet
ipse sic̃ ambulauit. ⁊ ipse ambulare
Qui cũ malediceretur. non maledicehit
Cum ꝑcuteretur. non reꝑcutiebac
utC pronobis pateretur: non comii¬
nabatur. Et ipse in euangłio suo pre¬
cepit. Siquis te ꝑ cusserit indeatn
maxillam. prebe illi ae alteram

Expanded text:
quis clericus quamvis nimium coactus, homicidium fecerit, sive sit presbyter, sive diaconus, deponatur. Legimus in canofurto captus est, deponatur: quanto magis is qui hoc immane scelus fecerit, ab ordine cessare debebit? Qui enim Christum sequi desiderat, debet sicut ipse ambulavit et ipse ambulare. Qui cum malediceretur, non maledicebat: cum percuteretur, non repercutiebat: cum pro nobis pateretur, non comminabatur. Et ipse in Evangelio suo praecepit: Si quis te percusserit in unam maxillam, praebe illi et alteram.
Abbreviated transcription (Latin):
et interse ualde discrepantia. et¬
pene nullius auctoritate suffulta.
possint discerni. Unde fit plerũq
ut confugientibus ad remedium
penitentiȩ tam pro librorum con¬
fusione quam etiam presbitero¬
pęnitentia non satis attent̾e et aꝑte¬
crimine: ut de singulis dicant qua¬
lit̃ unũ quodq emendandũ sit: sed
magis in arbitrio sacerdotis relin¬
quendum statuunt. Qua ꝓpter

Expanded text:
et inter se discrepantia et nullius auctoritate suffulta, possint discerni. Unde fit, ut concurrentibus ad remedium poenitentiae, tam pro librorum confusione quam etiam pro inpoenitentia non satis aperte pracrimine, ut de singulis dicant qualiter unumquodque emendandum sit, sed magis in arbitrio sacerdotis intelligentis relinquendum statuunt, quia apud
Abbreviated transcription (French):
de patricidiis. et fr̃icidus. et de illis
qui uxores legittimas et seniores suos
interficiunt᷑. et de occisione ȩccłasti¬
coꝵ. et de obseruatione et peni¬
tentia singulorum. .UII.¬
eptimus lib continet de incesta
copulatione consanguinitatis.
inqua generatione fideles conuin¬
gi et separari debeant. & de reuo¬
catione. & de pęnitentia singuloꝵ.
ctauus lib̾ continet deuiris VIIi.
ac feminis dõdicatis. et sacrum

Expanded text:
et de parricidiis, et de fratricidiis, et de illis et de parricidiis, et de fratricidiis, et de illis qui uxores legitimas et seniores suos interficiunt, et de occisione ecclesiasticorum, et de observatione, et de poenitentia singulorum. Septimus liber continet de incesta copulatione consanguinitatis, et in quo geniculo fideles et conjungi et separari debeant: et de revocatione, et de poenitentia singulorum. Octavus liber continet de viris ac fem
Abbreviated transcription (Latin):
Irimus liber continet depotes¬
tate et primatu apłicȩ sedis. pa¬
triarcharũ cȩteroꝵq primatum
metropolitanoꝵ. et desynodo cęle¬
branda. et uocatione ad synodum.
omni honore cõpetenti. ac dignita¬
te. et diuerso negotio. et mynisterio
enti dignitate. et diuersa institu¬
tione ac nutrimento. uel qualitate
uitae. et diuerso negotio et ministe¬
rio presbiteroꝵ & diaconoꝵ. seu re¬
liquoꝵ ordinũ ȩccłasticoꝵ. .iii.¬
ertius liber continet de diuinaꝵ
Idomoꝵ institutione et cultu. et ho¬
nore. Dedecimis et oblationib et
iusticuis singuloꝵ. Et qui libri insa¬
cro catalogo recipiant᷑. qui uero ap̃oc.
et qđo apponendi sunt. .iiii.¬
Uartꝰ lib̵ c̃tinet sacram̃tũ baptis¬
matis. et mynisteriũ baptitandoꝵ
et baptiçatoꝵ. et consignandoꝵ et
consignatorum
uintꝰ lib̾ ẽtinet de sacram̃to corpo¬
ris & sanguinis dñi. et deꝑcepti¬
one et de obseruatione eoꝵ. VI.
extus li c̃tinet de homicidus
sponte et non sponte cõmissis.

Expanded text:
Primus liber continet de potestate et primatu apostolicae sedis, patriarcharum, caeterorumque primatuum metropolitanorum, et de synodo celebranda, et vocatione ad synodum. omni honore competenti, ac dignitate, et diverso negotio et ministerio enti dignitate, et diversa institutione, ac nutrimento, vel qualitate vitae, et diverso negotio, et ministerio presbyterorum et diaconorum, seu reliquorum ordinum ecclesiasticorum. Tertius liber continet de divinarum domorum institutione, et cultu, et honore. De decimis et oblationibus et justitiis singulorum, et qui libri in sacro catalogo recipiantur, qui vero apocryphi, et quando apponendi sint. Quartus liber continet sacramentum baptismatis, et ministerium baptizandorum et baptizatorum, et consignandorum et consignatorum. Quintus liber continet de sacramento corporis et sanguinis Domini, et de perceptione et observatione eorum. Sextus liber continet de homicidiis sponte, et non sponte commissis,
Abbreviated transcription (French):
deconcubinis. & de transgressione.
& pęnitentia singuloꝵ. x.
ecimꝰ lib̾ c̃tinet de incantatorib.
et de augurib. de diuinis sor¬
tilegis. et deuariis illusionib: dia¬
boli. et de maledicis. & de contentio¬
sis. et de conspiratorib et pęniten¬
tia singuloꝵ.
Indecimꝰ lib̵ c̃tinet de ex cõmuni¬
catis et de ex cõmunicandis. & de
furib. et depredatorib. et de pre¬
sumptione et contepru. et negligen¬
tia. et de reconciliatione et pęni¬
tentia eoꝵ.
uodecimꝰ lib c̃tinet deꝑiurio et
depęnitentia eius. .xiii.¬
ertius decimꝰ lib̾ ẽtinet deuenera¬
tione et obseruatione sacrueuinii
uartusdecimꝰ lib̵ xiiii¬
fornicatione: et incesto diuersi
generis. et depenitentia utriusq
sexus. et diuersȩ ȩtatis. xuii.¬
ctauus decimꝰ lib continet de

Expanded text:
one, et poenitentia singulorum. Decimus liber continet de incantatoribus, et de auguribus, de divinis, de sortilegis, et de variis illusionibus diaboli, et de maledicis, et de contentiosis, et de conspiratoribus, et de poenitentia singulorum. Undecimus liber continet de excommunicandis et excommunicatis, de furibus, et de praedatoribus, et de praesumptione, et contemptu, et negligentia, et reconciliatione, et poenitentia eorum. Duodecimus liber continet de perjurio, et de poenitentia ejus. Tertius decimus libetione, et observatione sacri jejunii. Quartus decimus libfornicatione, et incestu diversi generis, et de poenitentia utriusque sexus, et diversae aetatis. Octavus decimus liber continet de
Abbreviated transcription (Latin):
Hi gͥ qui scientes scĩmomalibus ares¬
feminis inmatrimonio sunt ad in¬
uiriã xp̃i copulati. uixta censuraĩ
concedat᷑ iugali uinculo religari.
s inpenitencia se lam̃tis uehemt᷑¬

Expanded text:
itur qui scientes sanctimonialibus feminis in matrimonio sunt ad injuriam Christi copulati juxta censuram concedatur jugali vinculo religari, sed in poenitentiae se lamentis vehem
Abbreviated transcription (Latin):
statuendũ. ut ꝗd adeligendũ
ep̃m conuenerimꝰ. si qua contradic¬
tio fuerit oborta. quia talia fac¬
ta sunt apudnos. non p̃sumant
in eadẽ plebe cui ordinandus est
et discutiant᷑ primo ꝑsonȩ contra¬
dic̃tiũ Postremoetiã illa quȩ ob¬
iciunt᷑ ꝑtractent᷑. et cũ purgatꝰ
fuerit sub conspectu publico. ita
demũ ordinet᷑. Si his cũ ur̃ȩ sc̃itatis
animo concordat. roboret᷑ ur̃ȩ di¬
gnationis responsione. Ab uniuer¬
sis ep̃is dictũ ẽ satis placet.

Expanded text:
statuendum, ut quando ad eligendum episcopum convenerimus, si qua contradictio fuerit oborta, quia talia facta sunt apud nos, non praesumant,in eadem plebe cui ordinandus est, et discutiantur primo personae contradicentium. Postremo etiam illa quae objiciuntur, pertractentur. Et cum purgatus fuerit sub conspectu publico, ita demum ordinetur. Si hoc cum vestrae sanctitatis animo concordat, roboretur vestrae dignationis responsione. Ab universis episcopis dictum est: Satis placet.
Abbreviated transcription (Latin):
cire uelim quomͦ instũ sit ut culpa que
cũ fine ꝓpetrata ẽ sine fine puniatur.
eo R. hoc recte diceret᷑ si diftrictꝰ uoer
ñ faet corda hominũ sed ficta penfora& sniqͥ
enĩ idõ cũ fine deliq̃runt q eũ fine uter.¬
Na cũ uoliussent utiq: potuissent sire
fine uiuere. ut potuissent sine fine percar
Ostendunt enĩ q ĩ peccato uiuere sẽper
cupiunt qui nunꝗ desinunt peceare
dũ uiuunt. ad magnã gͦ iustictã iudicantis
ꝑtin& ut ñ ꝗ cartant supplicio qͥ ĩ hac
uita ñꝗ uoluer̃ carere peccato. eo os

Expanded text:
cire velim quomodo justum sit ut culpa quae cum fine perpetrata est sine fine puniatur. GREGOR. Hoc recte diceretur, si districtus judex non corda hominum, sed facta pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt. Nam voluissent utique , si potuissent, sine fine vivere, ut potuissent sine fine peccare. Ostendunt enim quia in peccato semper vivere cupiunt, qui nunquam desinunt peccare dum vivunt. Ad magnam ergo justitiam judicantis pertinet ut nunquam careant supplicio, qui in hac vita n
Abbreviated transcription (Latin):
paruulos retentes ab uteris matrũ
baptitandos negat. aut dicit in re¬
missionẽ quidem peccatoꝵ eos non bap¬
tigari. sed nichil exadam trahere
originalis quod lauachro regenera¬
tionis expietur un fit consequens
ut in eis formam baptis matis in re
intellegat᷑. anathema sit. Qm̃ alit̃
intelligendum ẽ. qđ ait apłs. ꝑ unũ¬

Expanded text:
parvulos recentes ab uteris matrum baptizandos negat aut dicit in remissionem quidem peccatorum eos baptizari, sed nihil ex Adam trahere originalis peccati quod lavacro regenerationis expietur, unde fit consequens ut in eis forma baptismatis in remintelligatur, 182 anathema sit. Quoniam non aliter intelligendum est quod ait Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
dũ et ꝑ peccatũ mors. et ita inom̃s ho¬
mines ꝑtransiit in quo om̃s peccauert̃.
nisi quẽ ad modũ ȩccłia catholica ubiq
diffusa semꝑ intellexit. Ept̃ bancre¬
gulam enim fidei et iamparuuli qͥ
nichil peccati in seipsis adhuc cõmit¬
tere potuerunt. iđo in remissionẽ
peccatoꝵ ueracit̃ baptitantur. ut
in eis regeneratione mundetu.
quod gẽneratione traxerunt

Expanded text:
ccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit in quo omnes peccaverunt , nisi quemadmodum Ecclesia catholica ubique diffusa semper intellexit. Propter hanc enim regulam fidei etiam parvuli, qui nihil peccatorum in seipsis adhuc committere potuerunt: ideo in remissionem peccatorum veraciter baptizantur, ut in eis regeneratione mundetur quod generatione traxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
quã enuim sale conspersã populis
benedicimus ut ea cuncti aspersi sĩ¬
ficentur. Quoo & omnibus sacerdotib
faciendum esse mandamus. Nam semis
uitulȩ aspersus populum sanetifi¬
ꝑ heliseum prophetam sanata est
nis precibus sacrata aqua sterilita.¬
tem rerum aufert humanarũ
& coinquinatos fanctificat. & pur¬
gat & cetera bona multiplicat.
& insidias diaboli auertit. & fan.¬
tasmatum uersuciis hominẽ defendit.

Expanded text:
quam enim sale conspersam populis benedicimus, ut ea cuncti aspersi sanctificentur, quod et omnibus sacerdotibus faciendum esse mandamus. Nam si fimus vitulae aspersus populum sanctifiper Eliseum prophetam sterilitas is precibus sacrata aqua sterilitatem rerum aufert humanarum, et coinquinanatos sanctificat et purgat, et caetera bona multiplicat, et insidias diaboli avertit, et a phantasmatum versutiis hominem defendit.
Abbreviated transcription (Latin):
apłorum regere dñn
docuisse dicebat. et reliquoꝵ
discipłoꝵ uicem tenere pb̃ros¬
debere insinuabat. et siquis
aliquem exhis scandalitaret.
grauissimam sibi poenam in fer¬
ri debere p̃dicabat. Cunctos
se inuicem diligere et adiu¬
uare debere. Et neminem ab
adiutorio fratris se subtrahe¬
re instruebat.

Expanded text:
orum regere, Dominum docuisse dicebat, et reliquorum discipulorum vicem tenere pdebere insinuabat. Et si quis aliquem ex his scandalizaret, gravissimam sibi poenam inferri debere praedicabat. Cunctos se invicem diligere, et adjuvare debere, et neminem ab adjutorio fratris se subtrahere instruebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Simaritus uxoiem. aut uxor
maritum interfecerit. aequum
iudicium sit super eos dicente
salomone. Non consideres ꝑsonã
pauperis. nec honoies uultum po¬
tentis. &post pauca. Ita inquid
paruum audietis ut magnum. nec
accipietis cuiꝰꝙ personam quia
iudicium dei est.
d circo uterq eoium in huiusce.¬
modi criminis actione sinegaue¬
rit. pari iudicio ex aminẽtur
Si negauerit. &e non potest siunci
manifestis uidicus siliber e iurte cũ
.xiͦi. Si seruus. feruenti ferro se

Expanded text:
Si maritus uxorem, aut uxor maritum interfecerit, aequum judicium sit super eos, dicente Domino: Non consideres personam pauperis, nec honores vultum potentis . Et post pauca ita inquit: Parvum audietis ut magnum, nec accipietis cujusquam personam, quia Dei judicium est . Idcirco uterque eorum in hujuscemodi criminis actione, si negaverit, pari judicio examinetur. Si negaverit et non potest vinci manifesti indiciis; si liber est, juret cum duodecim; si servus, ferventi ferro se
Abbreviated transcription (Latin):
opis & earum ciuitatũ abac apłica
sede uolentib: scire. si uiri & mulieres
redirent adpropriũ thorũ. Beate
memoriȩ scĩssimi patres. iulius inno¬
scripserunt & confirmauer̃ ut nullo
modo se in coniugio reciperent muli¬
eres aut uiri qui ꝑ quãcunq rationẽ
suscꝑent natos sed separent se nesu¬
adente diabolo tale uitiũ peccati in¬
holescat ꝑmundum & uniuersoꝵ error
accrescat. Scitis quia quomodo
sunt septẽ dona sp̃sscĩ. ita sunt septẽ
dona baptistm. A primo pabulo
Ab hoc primo sp̃sscĩ dono usq ad sep¬
timũ. nullus xp̃ianus suã cõmatrẽ
in coniugiũ recipere debet & qui
p̃sumpserit. a nathematis uinculo
religetur in ꝑpetuũ nisi poenitentiã
egerit digne. Mulieres uero cũ se¬
paratȩ fuerit  hac ꝓ inlicita actione
a propriis uiris totã p̃cipimꝰ reciꝑe
dotẽ quã indie nuptili reciperint.
& post expletũ annũ recipiant abũ
uirũ siuoluerint. Similit̃ & uir uxorẽ.

Expanded text:
opis, et earum civitatum ab hac apostolica sede, volentibus scire, si viri et mulieres redirent ad proprium thorum. Beatae memoriae sanctissimi patres, Julius, Innoscripserunt et confirmaverunt, ut nullo modo se in conjugio reciperent mulieres, aut viri, qui per quamcunque rationem susciperent natos, sed separarent se: ne suadente diabolo tale vitium peccati inolescat per mundum, et universorum error accrescat. Scitis quia quomodo sunt septem dona sancti Spiritus, ita sunt septem dona baptismi. A primo pabulo Ab hoc primo Spiritus sancti dono usque ad septimum, nullus Christianus suam commatrem in conjugium recipere debet, et qui praesumpserit, anathematis vinculo religetur in perpetuo, nisi poenitentiam egerit digne. Mulieres vero cum separatae fuerint, ac pro illicita actione a propriis viris, totam praecipimus recipere dotem, quam in die nuptiali receperint, et post expletum annum recipiant alium virum, si voluerint. Similiter et vir uxorem.
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ urȩ scĩtatis epłam inferens quod
qui dã uiri etiã mulieres p̃terito sabba¬
to paschali die promagno populorum
incursu nesciens suos filios. suscepis¬
sent ex lauacro. Cupis & enĩ scire siꝑ
tali accidenti ratione debeant uiri et
mulieres ad suũ ꝓpriũ usũ redire annon
Nosenĩ ex hac tristicia mesti inqͥsiuimus
prioꝵ nr̃oꝵ dicta. In uenimꝰ aut̃ in archi¬
uo huius apłice sedis iam talia contigis

Expanded text:
rae sanctitatis epistolam inferens, quod quidam viri, etiam et mulieres praeterito sabbato Paschali die, pro magno populorum incursu, nescientes suos filios suscepissent ex lavacro sancto. Cupis etenim scire, si pro tali accidenti ratione debeant viri et mulieres ad suum proprium usum redire, an non. Nos enim ex hac tristitia moesti, inquisivimus priorum nostrorum dicta. Invenimus autem in archivo hujus apostolicae sedis jam talia c
Abbreviated transcription (Latin):
do polluuntur.
aDe illis qui sem̃ aut sanguinem
biberunt.
IXEIDepiscib mortuis influmine
inuontis.
XIII. Declericis sia demonio uexantur.
XCIII. De illis qui parentũ honorem non ser¬
xeiii. Quod penitentbnulla negotia exerce¬
re conueniant
xeu Nt sacerdotes nullis penitentiam in¬
uingant ex corde sed exauctoritate.

Expanded text:
ntur. 91. De illis qui sanguinem aut semen biberint. 92. De piscibus mortuis in flumine inventis. 93. De clericis, si a daemonio vexantur. 94. De illis qui parentum honorem non ser. 95. Quod poenitenti nulla negotia exercere conveniat. 96. Ut sacerdotes nulli poenitentiam injungant ex corde, sed ex auctoritate.
Abbreviated transcription (Latin):
danla non ẽ ordinandi ep̃m
aut inuico aliquo aut inmodica
ciuitate cui sufficit unus pbr. qͥa
Non debent illi ex alia ꝓuincia
inuitatifacere ep̃m. nisi aut inhis
ciuitatib quȩ ep̃os habuer̃. aut

Expanded text:
danda non est ordinandi episcopum aut in vico aliquo, aut in modica civitate, cui sufficit unus presbyter, quia Non debent illic ex alia provincia invitati facere episcopum, nisi aut in his civitatibus quae episcopos habuerunt, aut
Abbreviated transcription (Latin):
gotus testimoniũ dicant. nisi
dehis que subp̃sentia eoꝵ acta
e̾e noscuntur. Accusatorss uero
con sangiunei: ad uersus extra¬
neos cestimoniũ non dicant.
nec eoꝵ familiares ł dedomib
eoꝵ ꝓdeuntes. s siuolueruit &¬
in inuicem consen seriͣt in terse
parentes : tantũ mͦ cestisicent᷑
& non inalios. Nec accusato¬
res uł testes suspecti recipian¬
tur. quia propinquitatis &
famili aritatis ac dominationis
affectio. ueritatẽ impedire sol&.¬

Expanded text:
gotiis testimonium dicant, nisi gotiis testimonium dicant, nisi de his quae sub praesentia eorum acta esse noscuntur. Accusatoris vero consanguinei adversus eos testimonium nec nec eorum familiares, vel de domibus eorum prodeuntes, sed si voluerint et invicem consenserint, inter se parentes tantum testificentur, et non in alios. Nec accusatores vel testes suspecti recipiantur, quia propinquatis et familiaritatis ac dominationis affectio, veritatem impedire sol