comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sepultꝰ. ẽ & qͥa resurrexit t̃cia die scđ̾m
scripturas & qͥa apparuit cephȩ & postea
undecĩ. E⁊ ipsi narrabant quȩ gesta
erant inuia: & quomͦ cognouert eũ in fra¬
ctione panis. Prȩt̾ hoc qđ ꝓ merito m̃tis eoꝵ
adhuc ignorantis qđ oportebat xp̃m mor
& resurgere. si mile aliquid eoꝵ oculi passi
st̃: non ueritate fallente sed ipsis ueritatẽ
pcipe ñualentib & aliud quã res. ẽ. opinan¬
tib certi enĩ mysteri i causa factũ. ẽ. ut eis
in illo alia ostenderet᷑ effigies. & sic eũ ñ nisi
infractione panis agnoscerent. ne quisquã
se xp̃m agnouisse arbitret᷑. si eiꝰ corporis par¬

Expanded text:
quia sepultus est, et quia resurrexit tertia die secundum Scripturas, et quia apparuit Cephae, et postea undecim. Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis. Praeter hoc quod pro merito mentis eorum adhuc ignorantis, quod oportebat Christum mori et resurgere, simile aliquid eorum oculi passi sunt non veritate fallente, sed ipsis veritatem percipere non valentibus, et aliud quam res est opinantibus, certi etiam mysterii causa factum est, ut eis in illo alia ostenderetur effigies, et sic eum non nisi in fractione panis agnoscerent, ne quisquam se Christum agnovisse arbitretur, si ejus corporis par
Abbreviated transcription (Latin):
remoto scilicet impedim̃to qͦ tenebant᷑ ne
agnoscerent. Non enĩ incongruentꝰ accipim
hoc impedim̃tũ in oculis eoꝵ a sathana fu¬
isse ne agnosceret᷑ iesus. sed tam̃ a xp̃o facta
unitate corporis eiꝰ participata: remoueri
intelligat᷑ impedim̃tũ inimici. ut xp̃c
possit agnosci.

Expanded text:
m oculi tenebantur, ne agnoscerent eum. non autem incongruenter accipimus hoc inpedimentum in oculis eorum a satana fuisse, ne agnosceretur Iesus; sed tamen a Christo esunitate corporis eius participata remoueri intellegatur inpedimentum inimici, ut Christus possit agnosci.
Abbreviated transcription (Latin):
uisti quȩ facta st̃ in illa his dieh: Peregri¬
nũ putabant eũ. cuiꝰ uultũ ñ cognoscebant:
Sed & reuera peregrinꝰ erat eis. a quorũ natu¬
rȩ fragilitate ꝑcepta iã resurrectionis gła
longe distabat. Peregrinꝰ erat eis. a quorũ
adhuc fide ut pote resurrectionis eiꝰ nescia
manebat extraneus. Quigus ille dix̃
Quȩ & dixerunt ei. De iesu nazareno. qui
fuit uir ꝓpħa patens inoꝑe & sermone co-¬
rã dõ & om̃i popło. Propham & magnũ fa¬
tentur. filiũ dĩ tacent: Uł scilicet nontũ
ꝑfecte credentes. uł solliciti ne inciderent
inmanꝰ iudeorũ ꝑsequentiũ: qͥa nesciebant
quis. ẽẽt. cũ quo loquebant᷑. qđ uerũ credi¬
dere celantes. Et quomꝰ tradidert̃ eũ
sũmi sacerdotes & principes nr̃i indãnatio¬
nẽ mortis. & crucifixerunt eũ. Nos autẽ
sꝑabamꝰ. qͥa ipse. ẽẽt. redẽpturus isrł.
Merito tristes incedebant. qͥa & se ipsos
quodã mͦ arguebant qđ in illo redẽptio¬

Expanded text:
i quae facta sunt in illa his diebus? Peregrinum putabant eum, cujus vultum non agnoscebant. Sed et revera peregrinus erat eis a quorum naturae fragilitate percepta jam resurrectionis gloria longe distabat. Peregrinus erat eis, a quorum adhuc fide, ut pote resurrectionis ejus nescia, manebat extraneus. Quibus ille dixit: Quae? Et dixerunt ei: De Jesu Nazareno, qui fuit vir propheta, potens in opere et sermone coram Deo et omni populo. Prophetam et magnum fatentur, Filium Dei tacent, vel scilicet nondum perfecte credentes, vel solliciti ne inciderent in manus Judaeorum persequentium, quia nesciebant quis esset cum quo loquebantur, quod verum credidere celantes. Et quomodo tradiderunt eum summi sacerdotes et principes nostri in damnationem mortis, et crucifixerunt eum. Nosperabamus quia ipse esset redempturus Israel. Merito tristes incedebant, quia et seipsos quodammodo arguebant, quod in illo redemptio
Abbreviated transcription (Latin):
maus autẽ ipsa. ẽ. nicopolis ciuitas insignis
palestinȩ quȩ post expugnationẽ iudeȩ sub
marco aurelio antonio principe restaurata.
cũ statu mutauit & nom̃. Et factũ est
dũ fabularent᷑ & secũ quȩrerent. & ipse
iesus apꝓpinquans ibat cũ illis. Loquentes

Expanded text:
maus autem ipsa est Nicopolis civitas insignis maus autem ipsa est Nicopolis civitas insignis Palestinae, quae post expurgationem Judaeae sub Marco Aurelio Antonino principe restaurata, cum statu mutavit et nomen. Et factum est dum fabularentur, et secum quaererent, et ipse Jesus appropinquans
Abbreviated transcription (Latin):
ł ecce duo ex illis ibant ipsa die in
castellũ qđ erat in spacio stadiorũ
sexaginta ab ierłm nomine emmaus. Et
ipsi loquebant᷑ ad inuicẽ. de his om̃ib: quȩ
acciderant. Stadiũ qͦ greci auctore ut
dicunt hercule uiarũ spacia mensurant.
octaua . ẽ. pars miliari ĩ: & idõ.lxͣ. stadia
septẽ milia passuũ & quingentos signifi¬
cant. Qđ bene spaciũ itineris congruit
eis. qͥ de morte ac sepultura saluatoris
certi: dubi i de resurrectione gradiebant᷑.
Nã resurrectionẽ quȩ post septimã sabbati
facta. ẽ. octauo numero contineri quis
ambiget: Discipłi gͦ qui de dño loquen¬
tes incedebant. & sextũ coepti itineris
miliariũ cõpleuerunt. qͥa illũ sine que¬
rela uiuentẽ usq ad mortẽ quã sexta sab¬
bati subiit puenisse dolebant. Cõpleuert᷑
& septimũ: qͥa hunc in sepulchro quieuisse
ñ dubitabant. Uerũ de octauo dimidiũ
tantũ ꝑegerunt. qͥa głam celebratȩ re¬
surrestionis nondũ ꝑfecte credebant. Em¬

Expanded text:
 ecce duo ex illis ibant ipsa die in castellum quod erat in spatio stadiorum sexaginta a Jerusalem nomine Emmaus, et ipsi loquebantur adinvicem de his omnibus quae acciderant. Stadium, quo Graeci, auctore ut dicunt Hercule, viarum spatia mensurant, octava est pars milliarii, et ideo sexaginta stadia, septem millia passuum, et quingentos significant. Quod bene spatium itineris congruit eis qui de morte ac sepultura Salvatoris certi, dubii de resurrectione gradiebantur. Nam resurrectionem, quae post septimam Sabbati facta est, octavo numero concinere quis ambiget? Discipuli ergo qui de Domino loquentes incedebant, et sextum coepti itineris milliarium compleverunt, quia illum sine querela viventem usque ad mortem, quam sexta Sabbati subiit, pervenisse dolebant, compleverunt et septimum, quia hunc in sepulcro quievisse non dubitabant. Verum de octavo dimidium tantum peregerunt, quia gloriam celebratae jam resurrectionis nondum perfecte credebant. Em
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Qeoli autẽ illorũ tenebant᷑. ne eũ agno¬
scerent. Et ait ad illos. Qui sunt hi sermones.
qͦs confertis ad inuicẽ ambulantes & estis tri¬
stes: Apparuit quidẽ discipłis dñs sed eis
speciẽ quã recognoscerent ñ ostendit. Hoc
gͦ egit foris dñs in oculis corporis. qđ apud
ipsos agebat᷑ intꝰ in oculis cordtis. Ipsi nanq
apud semet ipsos intꝰ & amabant & dubita¬
bant. Eis autẽ dñs foris & p̃sens aderat:
& quis. eet ñ ostendebat. De se gͦ loquen¬
tib p̾sentiã exhibuit: sed de sẽ dubitan¬
tib cognitionis suȩ speciem abscondit.¬

Expanded text:
eum agnoscerent, et ait ad illos: Qui sunt hi sermones quos confertis ad invicem, ambulantes et estis tristes? Apparuit quidem discipulis Dominus, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis, quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant. Eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus, cognitionis suae speciem abscondit.
Abbreviated transcription (Latin):
lucẽ fuerunt ad monum̃tũ. & ñ inuento cor¬
pore eiꝰ uenerunt dicentes se etiã uisionẽ an-¬
głorũ uidisse qͥ dicunt cũ uiuere Terruisse
uento corpore dñico mesticiã qua dolebant
addere: quã denunciata ꝑ angłos eiꝰ resurre¬
ctione gaudiũ quo recrearentur indicare
potuerunt. Et abierunt quidã ex nr̃is
ad monum̃tũ. & ita inuenert̃ sicut mulie¬
res dixerunt. Ipsũ uͦ ñ inuenert̃. Cũ ipse
lucas supra petrũ dixerit cucurrisse ad mo-¬
numentũ. & nunc cleopham dixisse ipse re
mentũ. sed petrũ solũ primo cõmemorauit.
qͥa illi primitꝰ maria nunciauerit. Et ipse
dixit adeos. Ostulti & tardi corde ad creden¬
dũ in om̃ib quȩ locutt st̃ ꝓpħȩ. Nonne hȩc
oportuit pati xp̃m & ita intrare ingłam suã:
Et incipiens a moyse & om̃ib ꝓpħis: int̾pre¬
tabat᷑ illis in om̃ib scripturis quȩ de ipso e¬
rant. Hoc nob in loco ñ ullã scripturã int̾¬
pretandi. sed gemina nos ipsos humiliandi

Expanded text:
 non invento corpore ejus, venerunt, dicentes se etiam visionem angelorum vidisse, qui dicunt cum vivere. Terruisse vento corpore dominico moestitiam qua dolebant addere, quam denuntiata per angelos ejus resurrectione, gaudium quo recrearentur videre potuerunt. Et abierunt quidam ex nostris ad monumentum, et ita invenerunt sicut mulieres dixerunt, ipsum vero non invenerunt. Cum ipse Lucas supra Petrum dixerit cucurrisse ad monumentum, et nunc Cleopham dixisse, ipse retmentum. Sed Petrum solum primo commemoravit, quia illi primitus Maria nuntiaverit. Et ipse dixit ad eos: O stulti et tardi corde ad credendum in omnibus quae locuti sunt prophetae. Nonne haec oporEt incipiens a Moyse et omnibus prophetis, interpretabatur illis in omnibus scripturis, quae de ipso erant. Hoc nobis loco nullam scripturam interpretandi, sed gemina nos ipsos humiliandi
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil simplex ueritas ꝑduplicitatẽ fecit.
Sed qđ dicit᷑ finxit se longius ire. talẽ se ex¬
hibuit discipłis incorpore: qualis apud
illos in m̃te erat. Probandi autẽ erant
sibi qui eũ & si necdũ ut dñm diligerent.
saltẽ ut ꝑegrinũ amare potuissent. Sed
qͥa extranei a caritate. ẽẽ. ñ poterant hi cũ
quib ueritas gradiebat᷑: eũ adhospitiũ
quasi pegrinũ uocant. Cur autẽ dicimꝰ uo¬
cant cũ illic scriptũ sit & coeger̃t̃ illũ:
x qͦ nimirũ exemplo colligit᷑. quia ꝑegrini

Expanded text:
Nihil simplex veritas per duplicitatem fecit. Sed quod dicitur: Finxit se longius ire, talem se exhibuit discipulis in corpore qualis apud illos in mente erat. Probandi autem erant sibi, qui eum etsi necdum ut Deum diligerent, saltim ut peregrinum amare potuissent. Sed quia esse extranei a charitate non poterant, hi cum quibus veritas gradiebatur, eum ad hospitium, quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus, vocant, cum illic scriptum sit, et coegerunt illum? ex quo nimirum exemplo colligitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ruerat. Hoc enĩ studio inuenert̃ loquentes
ad qͦs in ierłm uenerunt. Fieri itaq potest.
ut timore prius inuia noluerint dicere qđ
eũ audierant resurrexisse. quando tantũ¬
modo angłos dixer̃t uisos. eẽ. a mulierib.
gnorantes enĩ cũ quo loquerent᷑. merito pos¬
sent. ẽẽ. solliciti. nequid passim de xp̃i resur¬
rectione iactantes in manꝰ inciderent iudeoꝵ.
Ommiũ gͦ uirbrũ pͥmo dñs apparuisse intelli

Expanded text:
ruerat. Hoc enim isti duo invenerunt loquentes, ruerat. Hoc enim isti duo invenerunt loquentes, ad quos in Jerusalem venerunt. Fieri itaque potest ut timore prius in via noluerint dicere, quod eum audierant resurrexisse, quando tantummodo angelos dixerunt visos esse mulieribus. Ignorantes enim cum quo loquerentur, merito possent esse solliciti, ne quid passim de Christi resurrectione jactantes, in manus inciderent Judaeorum. Omnium ergo virorum primo Dominus apparuisse i
Abbreviated transcription (Latin):
gnẽ inqͥt ueni mittere in t̾rã. & quid uolo
nisi ut ardeat: Ignẽ quippe dñs int̾ra
mittit. cũ afflatu sp̃s scĩ cor carnaliũ incen¬
dit. Et t̾ra ardet: cũ cor carraliũ in suis
prius uoluptatib frigidũ. relinqͥt concu¬
piscentias p̃sentis scłi: & incendit᷑ ad amo¬
rẽ di. Nonne cor nr̃m inquiunt ardens erat
in nob̾ dũ loqueret᷑ in uia. & aꝑiret nob̾ scri¬
pturas : Ex audito qͥppe sermone in arde-¬
scit animꝰ. torporis frigus recedit. fit mens
suꝑno desiderio anxia. a concupiscenti is ter¬
renis aliena. amor uerus qͥ hanc repleuerit
infletib cruciat. Sed dũ tali ardore cruci¬
atur: ipsis suis cruciatib pascit᷑. Audire ei
libet p̃cepta cȩlestia. & qͦt mandatis instruit᷑.
quasi tot facib inflãmat᷑. Et surgentes
congregatos undetĩ & eos qͥcũ ipsis erant dicen¬
tes. qͥa surrexit dñs uere & apparuit symoni
amerat fama qđ surrexerat dñs ab illis mu¬
lierib facta. & asymone petro cui iã appa¬

Expanded text:
gnem, inquit, veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat ? Ignem quippe Dominus in terram misit, cum afflatu spiritus sancti cor carnalium incendit, et terra ardet, cum cor carnalium in suis prius voluptatibus frigidum relinquit concupiscentias praesentis saeculi et incenditur ad amorem Dei: Nonne cor nostrum, inquiunt, ardens erat in nobis dum loqueretur in via, et aperiret nobis scripturas. Ex audito quippe sermone inardescit animus corporis, frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus, qui hanc repleverit, in fletibus cruciat. Sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur, audire ei libet praecepta coelestia. Et quod mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur. Et surgentes congregatos undecim, et eos qui cum ipsis erant dicentes, quod surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Jam erat fama, quod resurrexerat Jesus, ab illis mulieribus facta, et a Simone Petro cui jam appa
Abbreviated transcription (Latin):
intramꝰ. mysteriis cȩlestib apꝓpinquamꝰ.
siue ꝓpt̾ angłicȩ psentiã uirtutis: seu ꝓpt̾
reuerentiã sacrȩ oblationis. cũ omĩ humili¬
tate & timore debemꝰ ingredi. Ad conspectũ
qͥppe angłorũ uultũ declinamꝰ in t̾rã. cũ
suꝑnorũ ciuiũ quȩ sint gaudia ȩt̾na contẽ¬
plantes. humilit᷑ nos esse t̾rãq recolimꝰ: sic̃
beatꝰ abrahã. loquar inqͥt ad dñmmeũ. cũ
lieres astantib sibi angłis. ñ in terrã cecidis¬
se sed uultũ in terrã dicunt᷑ declinasse
Nec quẽpiã scõrũ legimꝰ tẽpore dominicȩ re¬
surrectionis uł ipso dño uł angłis sibi uisis:
t̾rȩ ꝓstratũ adorasse. Unde mos obtinuit
ȩccłasticus. ut uł in memoriã dnĩcȩ uł in
nr̃ȩ spem resurrectionis: & omĩb dnĩcis
dieb & toto quinquagesimȩ tẽpore ñ flexis
genib sed declinatis in t̾rã uultib oremꝰ

Expanded text:
intramus, mysteriis coelestibus appropinquamus, intramus, mysteriis coelestibus appropinquamus, sive propter angelicae praesentiam virtutis, seu propter reverentiam sacrae oblationis, cum omni humilitate et timore debemus ingredi. Ad conspectum quippe angelorum vultum declinamus in terram, cum supernorum civium quae sint gaudia aeterna conteimus: sicut beatus Abraham: Loquar, inquit, ad Dominum meum cum lieres astantibus sibi angelis non in terram cecidisse, sed vultum dicuntur in terram declinasse; nec quempiam sanctorum legimus tempore Dominicae resurrectionis, vel ipso Domino, vel angelis sibi visis, terrae prostratum adorasse. Unde mos obtinuit ecclesiasticus, ut vel in memoriam dominicae, vel in nostrae spem resurrectionis, et omnibus dominicis diebus, et toto quinquagesimae tempore, non flexis genibus, sed declinatis in terram vultibus oremus.
Abbreviated transcription (Latin):
lapidẽ tã immensȩ magnitudinis reuolutũ
stupebant. & corpus tã eximiȩ uenerationis
ñ inuentũ dolebant. Sic̃ autẽ tẽptato in
solitudine dño mox impleta uictoria acce-¬
dentes ei angłi ministrant: ita eodẽ passo
in carne saluatore post deuictȩ certamina
mortis ueniunt angłi. qͥ ñsolũ uerbo conso¬
lante sed & fulgente habitu głam trium¬
phantis annunciant. Quomꝰ autẽ posito in
sepulchro corpore saluatoris angłi astitisse
legunt᷑ ita etiã celebrandis eiꝰdẽ sacratissimi
corporis mysteriis. tẽpore consetrationis
assistere sunt credendi. monente apło mu-¬
ueres in ȩccła uelam̃ habere ꝓpt̾ angłos.
u timerent autẽ & declinarent uultũ in
cũ mortuis: Non ẽ hic: sed surrexit. Noli¬
te inquiunt cũ mortuis. hoc. ẽ. in monum̃to
qͥ locus ẽ ꝓprie mortuorũ: eũ quęrere qͥ
ad uitã iã surrexit a mortuis. & nos ad
exẽpla deuotarũ do feminarũ qͦtiens ȩcclãm

Expanded text:
tudinis revolutum stupebant, et corpus tam eximiae venerationis non inventum dolebant. Sicut autem tentato in solitudine Domino mox impleta victoria accedentes ei angeli ministrant, ita eodem passo in carne Salvatore, post devictae certamina mortis veniunt angeli, qui non solum verbo consolante, sed et fulgente habitu gloriam triumphantis annuntient. Quomodo autem posito in sepulcro corpori Salvatoris angeli astitisse leguntur, ita etiam celebrandis ejusdem sacratissimi corporis mysteriis tempore consecrationis assistere sunt credendi, monente Apostolo mulieres in Ecclesia velamen habere propter angelos . Cum timerent autem et declinarent vultum in cum mortuis? Non est hic, sed surrexit. Nolite, inquiunt, cum mortuis, hoc est in monumento qui locus est proprie mortuorum, quaerere eum qui ad vitam jam surrexit a mortuis. Et nos autem exemplo devotarum Deo feminarum, quotie
Abbreviated transcription (Latin):
adueniat regnũ tuũ. fiat uoluntas
tua sicut incęlo & in t̾ra. qđ ñ absurde
quidã intellexerunt in spu & corpori
omino sine fine retinenda st̃. & hic in¬
choant᷑: & quantũcunq ꝓficimꝰ augenꝰ
in nob̾. Perfecta uͦ qđ in alia uita spand
ẽ: semꝑ possidebunt᷑. Qđ uͦ dicimus

Expanded text:
Adveniat regnum tuum, Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra quod non absurde quidam intellexerunt, in spiritu et corpore, omnino sine fine retinenda sunt: et hic inchoata, quantumcumque proficimus, augentur in nobis; perfecta vero, quod in alia vita sperandum est, semper possid
Abbreviated transcription (Latin):
dimitte nob̾ debita nr̃a sicut & nos dimit.¬
timus debitorib nr̃is. & ne nos inducas in
tẽptationẽ sed libera nos a malo.quis non
uideat ad p̾sentis uitȩ indigentiã ꝑtine¬
re: In illa itaq uita ȩt̾na. ubi nos semꝑ
sꝑpamꝰ futuros. & nominis dĩ scĩficatio & re¬
gnũ eiꝰ & uoluntas eiꝰ in nr̃o sp̃u & corpore

Expanded text:
ebita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, Et ne nos inferas in tentationem, Sed libera nos a malo , quis non videat ad praesentis vitae indigentiam pertinere? In illa itaque vita aeterna ubi nos semper speramus futuros, et nominis Dei sanctificatio, et regnum ejus, et voluntas ejus in nostro spiritu et corpore
Abbreviated transcription (Latin):
moposuit. sedlibera nos a malo. iste non
posuit. ut intelligeremꝰ ad illud suꝑius
qđ de tẽptatione dictũ. ẽ. ꝑtinere. Ideo
quippe ait sed libera. ñ ait & libera: can¬
qua unã petitionẽ esse demonstrans. Non
hoc sed hoc: ut sciat unꝰ quisq in eo se libe¬
rari a malo qđ ñ infert᷑ in tẽptationem.

Expanded text:
mo posuit: Sed libera nos a malo, iste non mo posuit: Sed libera nos a malo, iste non posuit, ut intelligeremus ad illud superius quod de tentatione dictum est pertinere. Ideo quippe ait, sed libera, non ait et libera, tanquam petitionem esse demonstrans, noli hoc, sed hoc, ut sciat unusquisque in eo se liberari a malo, quo non infertur in tentationem.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ cotidianꝰ ideo dictꝰ ẽ. qͥa hic ẽ necessariꝰ
quantꝰ animȩ carniq tribuendus. ẽ siue
sp̃ualit̾ siue corporalit̾ siue utroq intelli¬
gatur modo. Hic. ẽ. etiã quã poscimꝰ remis¬
sio ubi est omĩs cõmissio peccatoꝵ. Hic tẽ¬
ptationes. quȩ nos ad peccandũ uł illiciunt
uł impellunt. Hic deniq malũ. unde cu-¬
pimus liberari. Illic autẽ: nichil istorũ est.
uanglista uͦ lucas in oratione dñi ca pecitio¬
nes ñ septẽ sed quinq cõplexus. ẽ: nec ab
isto utiq discrepauit. sed quomͦ ista septẽ
sint intelligenda: ipsa sua breuitate cõ¬
monuit. Nom̃ quippe dĩ. scĩficat᷑ in sp̃u
Dĩ autẽ regnũ. in carnis resurrectione uen¬
turũ .ẽ. Ostendens gͦ Lucas terciã peti¬
tionẽ duarũ suꝑiorũ esse quodã mͦ repeti¬
tionẽ magis eã prȩt̾mittendo fecit intel¬
ligi. Peinde tres alias adiungit. de pane
cotidiano. de remissione peccatorũ. de
teptatione uitanda. At uͦ qđ ille in ulti¬

Expanded text:
est necessarius quantus animae carnique tribuendus est, sive spiritaliter, sive corporaliter, sive utroque intelligatur modo. Hic est etiam quam poscimus remissio, ubi est omnis commissio peccatorum. Hic tentationes, quae nos ad peccandum vel alliciunt vel impellunt. Hic denique malum, unde cupimus liberari. Illic autem nihil istorum est. Evangelista vero Lucas in oratione dominica petitiones non septem, sed quinque complexus est. Nec ab isto utique discrepavit, sed quomodo ista septem sint intelligenda, ipsa sua brevitate commonuit. Nomen quippe Dei sanctificatur in spiritu, Dei autem regnum in carnis resurrectione stendens ergo Lucas tertiam petitionem duarum superiorum esse quodammodo repetitionem, magis eam praemittendo fecit intelligi; deinde tres alias adjungit de pane quotidiano, de remissione peccatorum, de tentatione vitanda. At vero quod ille in ulti
Abbreviated transcription (Latin):
xũ esset in loco qͦdã orans. Ut cessauit
dixit unꝰ ex discipłis eiꝰ ad eũ. Dnẽ doce
nos orare. sicut & ioħes docuit discipłos
suos. Post hystoriã sororũ quȩ duas eccłȩ
uitas significauerunt: ñ frustra dñs &
ipse orasse. & discipłos orare docuisse de¬
scribit᷑. Quia & oratio quã docuit utn¬
usq in se uitȩ continet mysteriũ: & ipsi¬
rũ ꝑfectio uitarũ nr̃is ñ uirib est obti¬
nenda sed p̃cib. Et qͥa crebro locas saliu¬
torẽ descripserat orantẽ. quid orando
egerit. qͥ utiq ñ ꝓse sed ꝓ nob̾ supplicalit
insinuat: cũ finita oratione discipłosre¬
fert qualit̾ orare debeant sciscitari.
⁊ ait illis. Cũ oratis dicite. Pat̾ scificr
nom̃ tuũ. Adueniat regnũ tuũ. Pant

Expanded text:
s, ut cessavit, dixit unus ex discipulis ejus ad eum: Domine, doce nos orare, sicut et Joannes docuit discipulos suos. Post historiam sororum quae duas Ecclesiae vitas signaverunt, non frustra Dominus et ipse orasse, et discipulos orare docuisse describitur. Quia et oratio quam docuit utriusque in se vitae continet mysterium, et ipsarum perfectio vitarum nostris non viribus est obtinenda, sed precibus. Et quia crebro Lucas Salvatorem descripserat orantem, quid orando egerit, qui utique non pro se, sed pro nobis supplicabat, insinuat, cum, finita oratione, discipulos refert qualiter orare debeant sciscitari. Et ait illis: Cum oratis dicite: Pater, sanctificetur nomen tuum. Adveniat regnum tuum. Panem
Abbreviated transcription (Latin):
seruo tuo & dicas. contẽnis me: Conside¬
ra. forsitan dñs tuus sũ Et apłs ad qͦsdã
contẽptores suos. Puto autẽ inqͥt. qđ &
ego sp̃m dĩ habeo. Qđ dicit puto. dubi¬
tare uidet᷑: sed ille increpat ñ dubitat
sunt omĩa. & tam̃ ñ dubitando increpat
infideliũ corda

Expanded text:
servo tuo, et dicas: Contemnis me, consideservo tuo, et dicas: Contemnis me, considera, forsitan Dominus tuus sum. Et Apostolus ad quosdam contemptores suos: Puto autem, inquit, quod et ego spiritum Dei habeo . Qui dicit puto, dubitare videtur; sed ille increpabat, non dubisunt omnia, et tamen dubitando increpat infidelium corda
Abbreviated transcription (Latin):
cũ potestate. qua nunc aduersus bonos
quã diu hoc ipsũ bonis expedit uł tẽpora¬
liter aliqͥd ualent. Quẽ finẽ iusti cum
uenire desiderant. quãuis ꝓinimicis suis
orent: tam̃ ñ absurde uindictã deside¬
rare dicuntur. U ERUITAM̃ filius
hominis ueniens. putas inueniet fidẽ in
t̾ra: Quãuis om̃ps conditor semꝑ electos
suos ad se clamantes sit uindicare paratꝰ.
indie tam̃ iudicii qđ trem̃ti est corde re-¬
tinendũ. cũ idem conditor informa filii
hominis apparuerit. tantaerit raritas
electorũ: ut ñ tam ob clamorẽ fideliũ
iniuste dãnatorũ. quã ob eoꝵ torporẽ iu¬
se danandorũ totius mundi sit accele¬
randa ruina. Qđ autẽ dñs quasi dubitat¬
atq dicit. putas inueniet fidẽ. ñ dubitat
sed arguit: Uerbo quippe dubitationis in¬
aliquando de reb quas certas habemꝰ in¬
crepatiue uerbũ dubitationis ponimꝰ.:
cũ corde ñ dubitemꝰ. Uelut si indigneris

Expanded text:
ium potestate, qua nunc adversus bonos, ium potestate, qua nunc adversus bonos, quandiu hoc ipsum bonis expedit vel temporaliter aliquid valent. Quem finem justi cum venire desiderant, quamvis pro inimicis suis orent, tamen non absurde vindictam desiderare dicuntur. Verumtamen Filius hominis veniens putas inveniet fidem in terra? Quamvis omnipotens Conditor semper electos suos ad se clamantes sit vindicare paratus, in die tamen judicii quod trementi est corde retinendum, cum idem Conditor in forma Filii hominis apparuerit, tanta erit raritas electorum, ut non tam ob clamorem fidelium injuste damnatorum, quam ob eorum torporem juste damnatorum totius jam mundi sit acceleranda ruina. Quod autem Dominus quasi dubitative dicit: Putas inveniet fidem? non dubitat, sed arguit. Verbo quippe dubitationis in Nam et nos aliquando de rebus quas certas habemus, increpative verbum dubitationis ponimus, cum corde non dubitemus. Velut si indigneris
Abbreviated transcription (Latin):
Sedhinc conici dñs uoluit: qđ nec iniustus
homo eos qͥ illũ assiduis p̃cib tundunt.
uł ꝓpt̾ tediũ deuitandũ potest contẽnere
Pã hoc ẽ qđ ait ne ueniens sugillet me
psa uͦ uidua potest habere similitudinẽ
ȩccłȩ. quȩ desolata uidet᷑ donec ueniat
dns: qui tam̃ in secreto etiã nunc curã eiꝰ
gerit Ait autẽ dñs. Audite qͥd iudex
iniquitatis dicat. Ds̃ autẽ ñ faciet uindi¬
ctã electorũ suorũ clamantiũ ad sẽ die
ac nocte. & patientiã habebit in illis : Dico
uob̾ qͥa cito faciet uindictã illoꝵ. Si quẽ
mouet. cur electi dĩ se uindicare dep̃cen¬
tur. qđ etiã in apocalipsi ioħis de marty¬
rib dicit᷑ cũ aꝑtissime moneam᷑ ut ꝓnr̃is
inimicis & ꝑsecutorib oremꝰ. intelligendũ
est eã uindictã. eẽ. iustorũ: ut om̃s mali
yeant. Pereunt autẽ duob modis. aut con¬
uersione ad iusticiã. aut amissa ꝑsuppli-¬

Expanded text:
se, hinc conjici Dominus voluit, quod nec injustus se, hinc conjici Dominus voluit, quod nec injustus homo eos, qui illum assiduis precibus tundunt, vel propter taedium devitandum potest contemnere. Nam hoc est quod ait: Nepsa vidua potest habere similitudinem Ecclesiae, quae desolata videtur, donec veniat Dominus, qui tamen in secreto etiam nunc curam ejus gerit. Ait autem Dominus: Audite quid judex iniquitatis dicit. Deus autem non faciet vindictam electorum suorum, clamanac nocte? et patientiam habebit in illis? Dico vobis, quia cito faciet vindictam illorum? Si quem movet cur electi Dei se vindicari deprecentur, quod etiam in Apocalypsi Joannis de martyribus dicitur, cum apertissime moneamur ut pro nostris inimicis et persecutoribus oremus, intelligendum est eam vindictam esse justorum, ut omnes mapereant. Pereunt autem duobus modis, aut conversione ad justitiam, aut amissa per supplic
Abbreviated transcription (Latin):
dixit intra se Et si dm̃ ñ timeo nec hom¬
nẽ reuereor. tam̃ quia molesta. ẽ mͥhe
uidua uindicabo illã. ne in nouissimo
ueniens sugillet me. Parabolas dñs aut
scđm similitudinẽ aliquã ponit sicut di
homine qͥ habebat duos filios. maiorẽ in
agro sibi ꝓpinquantẽ. minorẽ autẽ in lon¬
ginquo luxuriantẽ: aut ex ipsa dissimi
litudine aliqͥd ꝓbat. ueluti ẽ illud Q̃
si foenũ agri qđ hodie. ẽ. & cras inclibani
mittit᷑ ds sic uestit. quanto magis uos mo
dicȩ fideiꝰ Itaq illud suꝑiuis genꝰ his ue¬
bis adiungi pocest. sicut illud ita & illuc
Hoc autẽ posterius his uerbis. si illud quan¬
tomagis illud. aut si illud quanto minis
illud. Sed alicubi obscure. alicubi aꝑte
ista ponunt᷑. Hic gͦ iniquus uidex: ñ exsi¬
militudine: sed ex dissimilitudine adhibi
tus ẽ Nonenĩ ullo modo ille iniustꝰ iudex
psonã dĩ allegorice sustinet: sed tam̃ quan¬
tũ ds̃ qͥbonꝰ & iustꝰ ẽ. curet deprecantes.

Expanded text:
 nec hominem revereor, tamen quia molesta est mihi haec vidua, vindicabo illam, ne in novissimo veniens, suggillet me. Parabolas Dominus aut secundum similitudinem aliquam ponit, sicut de homine, qui habebat duos filios, majorem in agro sibi propinquantem, minorem autem in longinquo luxuriantlitudine aliquid probat; ueluti est illud: quod si faenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, deus sic uestit, quanto magis uos ibus se? itaque illud superius genas his uerbis adiungi potest: sicut illud, ita et illud; hoc autem posterius his uerbis: si illud, quanto magis illud? aut: si illud, quanto minus illud? sed alicubi obscure, alicubi aperte ista ponuntur. hic ergo iniquus iudex non ex similittus est. Non enim ullo modo ille injustus judex personam Dei allegorice sustinet, sed tamen quantum Deus, qui bonus et justus est, curet deprecantes
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ unigenitꝰ filius patri & spui sco coȩt̾¬
nus. hac in re uelle habuit qđ implere
ñ potuit: Sed notandũ. qđ redẽptor
nr̃ ꝑ mortale corpus om̃e qđ egit: hoc
nob̵ in exemplo actionis p̾buit. Miracu.¬
lũ nanq faciens & taceri iussit. & tam̃
taceri ñ potuit: ut uidelicet electi eiꝰ
exempla doctrinȩ illius sequentes. iN
magnis quȩ faciunt latere quidẽ in uo-¬
luntate habeant: sed ut ꝓsint aliis pr¬
dant᷑ inuiti. Quatinꝰ & magnȩ humili¬
tatis sit qđ sua oꝑa tacere ap̃petunt: &
magnę sullimitatis sit qđ eorũ oꝑa ta
ceri ñ possunt. Nongͦ dñs uoluit quicqua
fieri & ñ potuit: sed quid uelle eiꝰ mem¬
bra debeant. quidue eis etiã nolentib
fiat. doctrinȩ magisterio exemplũ dedit

Expanded text:
enim unigenitus Filius, Patri et Spiritui sancto coaeterenim unigenitus Filius, Patri et Spiritui sancto coaeternus, hac in re velle habuit quod implere non potuit? Sed notandum quod Redemptor noster per mortale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplo actionis praebuit. Miraculum namque faciens et taceri jussit, et tamen taceri non potuit, ut videlicet electi ejus, exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt latere quidem in voluntate habeant, sed ut prosint aliis prodantur inviti: quatenus et magnae humilitatis sunt, quod sua opera taceri appetunt; et magnae humilitaticeri non possunt. Non ergo Dominus voluit quidquam fieri et minime potuit, sed quid velle ejus membra debeant, quidve de eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio exemplum dedit
Abbreviated transcription (Latin):
inȩt̾nũ. audientes ab apło templũ enĩ dĩ
sc̃m est qđ estis uos. offerantq ꝓ emunda¬
tione sua sicut p̾cepit moyses: id ÷ exhi¬
beant corpora sua hostiã uiuentẽ scãm
dõ placentẽ. FERAMBULABAT autem
magis sermo de illo. & conueniebant tur.¬
bȩ multȩ ut audirent eũ & curarentur
ab infirmitatib suis. Unius ꝑfecta sal¬
uatio: multas ad dñm cogit turbas. t
enĩ ipse se exterius interiusq doceret. ẽẽ.
sanatũ. nequaquã ꝑceptũ beneficiũ uel
ab ipso a quo acceꝑat iussus tacet. quin po¬
tius ut marcus narrat cuangłistę functꝰ
officio mox egressus coepit prȩdicare & dif¬
famare sermonẽ ita ut iam ñ posset ma¬
nifeste inciuitatẽ introire sed foris in
desertis locis esset. & conueniebant ad eu
undiq Unde merito quęrit᷑. quid nã sit
qđ dñs ñnulla quȩ gessit abscondi iussit.
nec adhorã potuerunt abscondi. Nunqͥd

Expanded text:
in aeternum , audientes ab Apostolo: Templum enim Dei in aeternum , audientes ab Apostolo: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; offerantque pro emundatione sua sicut praecepit Moyses, id est, exhibeant corpora sua hostiam viventem, sanctam, Deo placentem . Perambulabat autem magis sermo de illo, et conveniebant turbae multae ut audirent eum, et curarentur ab infirmitatibus suis. Unius perfecta salvatio multas ad Dominum cogit turbas. Ut enim ipse se exterius interiusque doceret esse sanatum, nequaquam perceptum beneficium vel ab ipso a quo acceperat jussus tacet. Quin potius, ut Marcus narrat, evangelistae functus officio, mox egressus coepit praedicare et diffamare sermonem, ita ut jam non posset manifeste in civitatem introire, sed foris in dundique. Unde merito quaeritur quidnam sit quod Dominus nonnulla quae gessit abscondi jussit, et nec ad horam potuerunt abscondi. Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
dñs mosaicũ uideat᷑ apꝓbare sacrificiũ
cũ id ñ receꝑit eccła. meminerit nondũ
passione holocaustũ suũ. Non autẽ opor¬
tebat auferri significantia sacrificia.
prius quã illud qđ significabat᷑ confir¬
matũ esset contestatione apłorũ p̾di¬
cantiũ & fide credentiũ popłorũ. Quia
uͦ tẏpice uir iste peccatis languidũ. ge¬
nus designat humanũ: recte ñsolũ le¬
prosus. sed & plenꝰ lepra describit᷑. Om̃s
enĩ peccauerunt. & egent gła dĩ Illa
scilicet. ut extenta manu saluatoris
hoc. ẽ. incarnato dĩ uerbo humanãq
contingente naturã: aberroris priscĩ
uarietate mundent᷑. possintq cũ apłis
audire: iã uos mundi estis ꝓpt̾ sermonẽ
quẽ locutꝰ sũ uob̃. & qui diutius ab omi¬
nabiles a popło dĩ erant castris secreti iã
aliquando tẽplo reddi & sacerdoti queant
offerri: illi utiq cui dicit᷑ tues sacerdos

Expanded text:
Dominus Mosaicum videatur approbare sacrificium, Dominus Mosaicum videatur approbare sacrificium, cum id non receperit Ecclesia, meminerit nondum passione holocaustum suum. Non autem oportebat auferri significantia sacrificia priusquam illud quod significabatur confirmatum esset contestatione apostolorum praedicantium et fide credentium populorum. Quia vero typice vir iste peccatis languidum genus designat humanum, recte non solum leprosus, sed et plenus lepra describitur. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Illam scilicet, ut, extenta manu Salvatoris, hoc est, incarnato Dei Verbo, humanamque contingente naturam, ab erroris prisci varietate mundentur, possintque cum apostolis audire: Jam vos mundi estis, propter sermonem quem locutus sunabiles a populi Dei erant castris secreti, jam aliquando templo reddi, et sacerdoti queant offerri, illi utique cui dicitur: Tu es sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
taminare tangentẽ. Simulq illud mi¬
rabile. qđ eo sanauit genere quo fuerat
obsecratꝰ Siuis: potes me mundare.
Uolo inqͥt. Mundare. Habes uoluntatẽ.¬
habes etiã pietatis effectũ. E⁊ ipse pꝰ¬
cepit illi ut nemini diceret. Quare p̾ci¬
pitur nemini dicere. nisi ut doceret ñ
uulganda nr̃a beneficia sed p̾menda.
ut ñsolũ a mercede abstineamꝰ pecuniȩ.
sed etiã grȩ Sed uade. ostende te sa¬
cerdoti. & offer ꝓ emundatione tua si¬
cut p̾cepit moyses in testimoniũ illis.
Ostendere se sacerdoti iubet᷑. ut intel¬
ligeret sacerdos eũ ñ legis ordine sed
gr̃e dĩ supra legẽ esse curatũ. Offerre
autẽ sacrificium: ut ostenderet dñs
qͥa ñ legẽ solueret. sed adimpleret.
qui scđm legẽ gradiens: supra legẽ sa¬
naret eos quos remedia legis ñ sanaue¬
rant. Et bene addidit in testimonium
illis. Hoc . ẽ. si dõ credant. si impietatis
lepra discedat. Qđ si quẽ mouet qͦmͦ

Expanded text:
taminare tangentem. Simulque illud mitaminare tangentem. Simulque illud mirabile, quod eo sanavit genere quo fuerat obsecratus. Si vis, potes me mundare. Volo, inquit, mundare. Habes voluntatemhabes etiam pietatis affectum. Et ipse praecepit illi ut nemini diceret. Quare praecipitur nemini dicere, nisi ut doceret non vulganda nostra beneficia, sed premenda? ut non solum a mercede abstineamus pecuniae, sed etiam gratiae. Sed vade, ostende te sacerdoti, et offer pro emundatione tua, sicut praecepit Moyses, in testimonium illis, etc. Ostendere se sacerdoti jubetur, ut intelligeret sacerdos eum non legis ordine, sed gratia Dei supra legem, esse curatum; offerre autem sacrificium, ut ostenderet Dominus quia legem non solveret, sed impleret: qui secundum legem gradiens, supra legem sanaret eos quos remedia legis non sanaverant. Et bene addidit In testimonium illis, hoc est, si Deo credant, si impietatis lepra discedat. Quod si quem movet quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
colluuionis suȩ conscius ñ prȩsũpsit.
⁊ extendens manũ tetigit illũ dicens.
Uolo. Mundare. Et confestĩ lepra disces¬
sit abillo. Nichil mediũ. ẽ. int̾ opus dĩ
atq p̾ceptũ. qͥa in p̃cepto. ẽ. opus. Deniq
dixit & facta st̃. Uides gͥ qđ dubitari¬
ñ potest. qͥa uoluntas dĩ potestas.ẽ. Si gͦ
uoluntas dĩ potestas. ẽ : qͥ unius uolun¬
tatis asserunt. unius utiq asserunt
potestatis. Itaq quasi habens potestatẽ
sanandi & iubendi auctoritatẽ: oꝑandi
testimoniũ ñ refugit. Uolo enĩ dicit
ꝓpt̾ manicheũ: Et lex quidẽ tangi leꝓ¬
sos ꝓhibet: sed qͥ dñs legis. ẽ. ñ obsequit᷑
legi sed legẽ facit. Non gͦ ideo tetigit
quia sine tactu mundare ñ poterat. sed
ut ꝓbaret qͥa subiectꝰ ñ erat legi. Nec
contagiũ timebat ut homines. sed quia
contaminari ñ poterat qͥ alios liberabat:
lepra tactu dñi fugat᷑. quȩ solebat con¬

Expanded text:
colluvionis suae conscius non praesumpsit. colluvionis suae conscius non praesumpsit. Et extendens manum tetigit illum dicens: Volo, mundare. Et confestim lepra discessit ab illo. Nihil medium est inter opus Dei atque praeceptum, quia in praecepto est opus. Denique dixit et facta snon potest, quia voluntas Dei potestas est. Si ergo voluntas ejus potestas est, qui unius voluntatis asserunt, unius utique asserunt potestatis. Itaque quasi habens potestatem sanandi, et jubendi auctoritatem, operandi testimonium non refugit. Volo enim dicit propter Manichaeum. Et lex quidem tangi leprosos prohibet; sed qui Dominus legis est, non obsequitur legi, sed legem facit. Non ergo ideo tetigit, quia sine tactu mundare non poterat, sed ut probaret quia subjectus non erat legi, nec contagium timebat ut homines, sed quia contaminari non poterat, qui alios liberabat, lepra tactu Domini fugaretur, quae solebat con
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ esset inuna ciuitate.
& ecce uir plenꝰ lepra uidens resom
& ꝓcidens in faciem rogauit eũ dicens.
Dñe siuis potes me mundare. Bene ubi
leprosus mundat᷑. certus ñ exprimit᷑
locus: ut ostendat᷑ ñ unũ popłm fuisse¬
sanatũ. Et quia dñs ait. ñ ueni soluere
legẽ sed adimplere: ille qͥ excludebat᷑
a lege purgari se dñĩ potestate p̾sumens.
ñ exlege sed supra legẽ esse gr̃am iudica¬
bat. quȩ leprosi maculã possẽt abluere.
Uerũ ut in dño potestatis auctoritas: ita
in illo fidei conscientia declarat᷑. Ille in
faciẽ ꝓcidit qđ humilitatis. ẽ. & pudo¬
ris. ut unꝰquisq de suę uitȩ maculis e¬
rubescat. sed confessionẽ uerecundia ñ
repressit. Ostendit uulnꝰ. remediũ
postulauit. & ipsa religionis & fidei
plena confessio. ẽ. Si uis inqͥt potes me
mundare. In uoluntate dñi tribuit po¬
testatẽ. De uoluntate autẽ dñi ñ quasi pi¬
etatis incredulus dubitauit. sed quasi

Expanded text:
itatum, et ecce vir plenus lepra. Et videns Jesum, et procidens in faciem, rogavit eum dicens, Domine, si vis, potes me mundare. Bene ubi leprosus mundatur, certus non exprimitur locus, ut ostendatur non unum populum ssanatos. Et quia Dominus ait: Non veni solvere legem, sed adimplere , ille qui excludebatur a lege, purgari se Domini potestate praesumens, non ex lege, sed supra legem esse gratiam judicabat, quae leprosi maculam possit abluere. Verum ut in Domino potestatis auctoritas, ita in illo fidei constantia declaratur. Ille in faciem procidit, quod humilitatis est et pudoris, ut unusquisque de suae vitae maculis erubescat. Sed confessionem verecundia non repressit, ostendit vulnus, remedium postulavit; et ipsa religionis et fidei plena confessio est: Si vis, inquit, potes me mundare. In voluntate Domini tribuit potestatem, de voluntate autem Domini non quasi pietatis incredulus dubitavit, sed quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dicit uolo mundare & curat ab in¬
firmitatib. sed ei qui extendens manũ teti¬
git leꝓsũ. Non quo iuxta nestoriũ gemina
sic filii ꝑsona: sed quo eiꝰdẽ ꝑsonȩ. sicut na¬
turȩ sic & oꝑationes sint duȩ. Airrer. Qđ
in urbe miracula facit. in desertoͬ uł in mon¬
te ut infra legit᷑ orando ꝑnoctat: utriusq
uitȩ nob̾ & actiuȩ scilicet & contẽplatiuȩ
docum̃ta p̾monstrat. ut nec contẽplatio¬
nis studio quis ꝓximorũ curã neglegat.
nec cura ꝓximorũ immoderatius obligatꝰ
contẽplationis studia derelinquat. Quati¬
nus nec amorẽ dĩ p̃pediat amor ꝓximi :
nec amorẽ ꝓximi quia transcendit abici¬
at amor dĩ Inmonte qͥppe orare. ẽ: reli¬
stis infirmarũ cogitationũ curis tota
mente quẽ libet ad et̾na suꝑnȩ contẽpla¬
tionis gaudia festinare. Indesertũ sece¬
dere & orare. ẽ: exurgentẽ intrinsecus
strepitũ terrenorũ desideriorũ p̃mere.
& quoddã sibi cũ dño intra se secretũ quȩ¬

Expanded text:
dicit, Volo, mundare, et curabat ab infirmitatibus, sed ei quae extendens manum tetigit leprosum: non quo, juxta Nestorium gemina sit Filii persona, sed quo ejusdem personae sicut naturae, sic et operationes sint duae. Aliter: quod in urbe miracula facit, in deserto vero vel in monte ut infra legitur orando pernoctat, utriusque vitae nobis, et activae scilicet et contemplativae documenta praemonstrat, ut nec contemplationis studio quis proximorum curam negligat, nec cura proximorum immoderatius obligatus, contemplationis studia derelinquat: quatenus nec amorem Dei praepediat amor proximi, nec amorem proximi, quia transcendit, abjiciat amor Dei. In monte quippe orare est, relictis infirmarum cogitationum curis, tota mente quemlibet ad aeterna supernae contemplationis gaudia festinare. In desertum secedere et orare est, exsurgentem intrinsecus strepitum terrenorum desideriorum premere, et quoddam sibi cum Domino intra se secretum quae
Abbreviated transcription (Latin):
hereses in iudeis. una phariseoꝵ. ⁊ altera sa-¬
duceorũ. Pharisei traditionũ & obseruatio¬
nũ quas illi deuterosis uocant. iusticiã p̾fere¬
bant. Unde & diuisi uocabant᷑ apopło. Sa¬
ducei autẽ qͥ int̾pretant᷑ iusti. & ipsi uindi

Expanded text:
haereses in Judaeis, una Pharisaeorum, et altera Sadducaeorum. Pharisaei traditionum et observationum quas illi deuterosis vocant, justitiam praeferebant, unde et divisi vocabantur a populo. Sadducaei autem qui interpretantur jus
Abbreviated transcription (Latin):
caluniȩ & uerbũ aliqđ inuenire qđ pateret
insidiis. qͥa insermonib: confutati st̃. ultra
ñ int̾rogant: sed aꝑtissime cõprehensũ ro¬
manȩ tradunt potestati. Ex qͦ intelligimꝰ
uenena inuidiȩ posse quidẽ suꝑari. sed diffi¬

Expanded text:
calumniae, et verbum aliquod invenire quod pateret insidiis, quia in sermonibus confutati sunt, ultra non interrogant, sed apertissime comprehensum Romanae tradunt potestati. Ex quo intelligimus venena invidiae posse quidem superari, sed diffi
Abbreviated transcription (Latin):
in cęli penetralib ab eiꝰ oculis occultꝰ. quasi
in parte alterius regionis uiuit. Hȩc inga¬
zophilaciũ ęra minuta duo mittit: qͥa in
conspectu diuinȩ maiestatis qua nr̃i oꝑis
oblationes quasi certo numero conscripta
& consignata seruant᷑. siue dilectionẽ dĩ &
ꝓximi. seu fidei orationisq suȩ munera de¬
fert. Quȩ consideratu ꝓpriȩ fragilitatis
minuta. sed merito piȩ deuotionis accepta:
cunctis suꝑborũ iudeorũ opib prȩstant.
am om̃s hiex abundanti sibi miser̃t in
munera dĩ. hȩc autẽ ex eo qđ deest illi om¬
nẽ uictũ suũ quẽ habuit misit. Ex abun¬
danti sibi iudeus mittit inmunera dĩ. qͥ
de iusticia sua p̾sumens. hȩc apud se orat.
Ds̃ grãs ago tͥ qͥa ñ sũ sicut cȩteri hominũ.
raptores. in iusti & cȩt̾a. Omnẽ autẽ uictũ
suũ ȩccła indĩ munera mittit: quȩ om̃e qđ
uiuit ñ sui meriti sed dĩ. ẽẽ muneris intel¬
ugit dicens. Ds̃ ꝓpicius esto mͥ peccatori.

Expanded text:
in coeli penetralibus ab ejus oculis occultus, quasi in parte alterius regionis vivit. Haec in gazophylacium aera minuta duo mittit, quia in conspectum divinae Majestatis, qua nostri operis oblationes quasi certo numero conscripta et consignata servantur, sive dilectionem Dei et proximi, seu fidei orationisque suae munera defert, quae consideratu propriae fragilitatis minuta, sed merito piae devotionis accepta, cunctis superborum Judaeorum operibus praestant. Nam omnes hi ex abundantia sibi miserunt in munera Dei. Haec autem ex eo quod deest illi, omnem victum suum quem habuit misit. Ex abundantia sibi Judaeus mittit in munera Dei, qui de justitia sua praesumens, haec apud se orat: Deus gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, etc. . Omnem autem victum suum Ecclesia in Dei munera mittit, quae omne quod vivit, non sui meriti, sed Dei esse muneris intelligit, dicens: Deus, propitius esto mihi peccatori .
Abbreviated transcription (Latin):
traditi loquant᷑: sed in patientia sua pos-¬
sideant animas suas.
Circundandã ab exercitu ierłm & ue pre-¬
gnantib. gladiũ qͦq & captiuitatẽ signaq
cęli futura. seq uenturũ in nube cũ potesta¬
te magna & maiestate p̾dicit.
espicite inqͥt qͥa apꝓpinquat redeptio ur̃a

Expanded text:
traditi loquantur, sed in patientia sua possideant animas suas. Circumdandam ab exercitu Jerusalem, et vae praegnantibus; gladium quoque et captivitatem, signaque coeli futura; seque venturum in nube cum potestate magna et majestate praedixit. Respicite, inquit, quia appropinquat redempt
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ erat inde ꝓferre testimonia. quorũ aucto¬
ritatẽ ñ sequebant᷑. Porro ad ȩt̾nitatẽ anima¬
rũ ꝓbandã de moyse ponit exẽplũ. Ego sũ ds̃
abrahã & ds̃ isaac & ds̃ iacob. Statĩq infert.
Ds̃ autẽ ñ .ẽ. mortuoꝵ sed uiuorũ. Ut cũ ꝓba¬
uerit animas ꝑmanere post mortẽ qđ illi int̾
cȩtera negabant. neq enĩ poterat fieri ut eoꝵ
ẽẽt. ds̃ qͥ nequaquã subsisterent. consequent᷑
introduceret᷑ & corporũ resurrectio. quȩ cũ
animab bona malaue gesserunt. Qm̃s
enĩ uiuunt ei. Om̃s uidelicet illi quoꝵ dñs
.ẽ. ds̃: uiuunt ei uita utiq uera qua iusti
uiuunt. etiã quando corpore moriunt᷑. De
qua alibi dñs ait. Qui credit in me: etiã si
mortuus fuerit uiuet. Crede gͦ. & si mortuus

Expanded text:
ergo erat inde proferre testimonia, quorum auctoritatem non sequebantur. Porro ad aeternitatem animarum probandam, de Moyse ponit exemplum: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob . Statimque infert Deus autem non est mortuorum, sed vivorum. Ut eum probaverit animas permanere post mortem, quod illi inter caetera negabant neque enim poterat fieri ut eorum esset Deus qui nequaquam subsisterent consequenter introduceretur et corporum resurrectio, quae cum animabus bona malave gesserunt. Omnes enim vivunt ei. Omnes videlicet illi quorum Dominus est Deus. Vivunt ei, vita utique vera, qua justi vivunt etiam quando corpore moriuntur. De qua alibi Dominus ait: Qui credit in me, etiam si mortuus fuerit vivet . Crede ergo, et si mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa uidua hȩc pauꝑcula plusquã om̃s misit.
Hic locus nob moralit᷑ quidẽ intimat quã sit
acceptabile dõ qͥcquid bono animo obtuleri¬
mus. qͥ cor nimirũ & ñ substantiã pensat.
nec ꝑpendit quantũ in eiꝰ sacrificiis. sed ex
quanto ꝓferat᷑ Iuxta uͦ leges allegoriȩ.
diuites qͥ ingarophilaciũ munera mittebant¬
iudeos de iusticia legis elatos. porro uidua
pauꝑ: ȩccłȩ simplicitatẽ designat. Quȩ
recte pauꝑcula uocat᷑: qͥa uł suꝑbiȩ sp̃m¬

Expanded text:
ec pauper plus quam omnes misit. Hic nobis locus moraliter quidem intimat, quam sit acceptabile Deo quidquid bono animo obtulerimus, qui cor nimirum et non substantiam pensat, nec perpendit quantum in ejus sacrificiis, sed ex quanto proferatur. Juxta vero leges allegoriae, divites qui in gazophylacium munera mittebantJudaeos de justitia legis elatos, porro vidua pauper Ecclesiae simplicitatem designat. Quae recte paupercula vocatur, quia vel superbiae sp
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ iudiciũ fefellit precũ int̾ crimina
diuites. Quia sermone grecophilaxe serua¬
re dicit᷑. & gaza lingua ꝑsica diuitiȩ uocant᷑.
gazophilaciũ locus appellari solet quo
diuitiȩ reseruant᷑. Erat autẽ archa foram̃
habens desuꝑ. posita uxta altare ad dexterã
ingredientib domũ dnĩ. in quã mittebant
sacerdotes qͥ custodiebant hostia omnẽ pecu¬
niã quȩ deferebat᷑ ad tẽplũ dñi. atq ad in¬
staurationẽ eiꝰdẽ tẽpli seruabat᷑. Lege uerba

Expanded text:
humanum judicium fefellit, precum inter crimina humanum judicium fefellit, precum inter crimina divites. Quia sermone Graeco φυλάσσειν servare dicitur, et gaza lingua Persica divitiae vocantur, gazophylacium locus appellari solet, quo divitiae servantur. Erat autem arca, foramen habens desuper, posita juxta altare ad dexteram ingredientibus domum Domini, in quam mittebant sacerdotes, qui custodiebant ostia, omnem pecuniam quae deferebatur ad templum Domini, atque instauratio