comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quem inter condiscipłos dĩ filium confessus
erat. S nec in atrio cayphe retentus. poterat
agete penitentiam. Egreditur foras. ut ab im¬
pioꝵ concilio secretus: pauide negationis sor¬
des liberis fletib abluat. Et uiri qui tenebant
illum: illudebant ei cedentes. Et uelatiert̃ eum
et ꝑcuciebant faciem euis. Impleta ẽ hoc loco

Expanded text:
quem inter condiscipulos Dei filium confessus quem inter condiscipulos Dei filium confessus erat. Sedne, in atrio Caiphae retentus, poterat agere poenitentiam? Egreditur foras, ut, ab impiorum concilio secretus, pavidae negationis sordes liberis fletibus abluat. Et viri qui tenebant illum, illudebant ei credentes, et velaverunt eum, et percutiebant facie
Abbreviated transcription (Latin):
nuo adhuc illo loquente: cantauit gallus. So¬
let scriptura sacra. sepe m̾itum causarum ꝑ
statum designare tempoꝵ. Unde petrus qui
media nocte negauit. ad galli cantum peni¬
tuit. Qui etiam post resurrectionem. duttna
sub luce dñm quem tet negauetat. tercio se
amare ꝓfessus est. Quia nimirum qd̾ in te¬
nebtis obliuonis etrauit: & sꝑate iam lucis re
memoratione correxit : et eiusdem uete lucis
adepta p̾sentia. plene totum quicquid nuta¬
uerat erexit. Hunc opinor gallum. aliquem
doctoꝵ intelligendum. qui nos iacentes exci¬
tans. ⁊ somnolentos increpans dicat. Et conũsꝰ
me negabis. Et egressus foras petrus: fleuit ama
solum cum agitur penitentia. uerum etiam
ut agatur: dĩ miscłia necessaria ẽ. Respicere
namq eius miseteri ẽ. Unde psalmista. Usꝙ quo
inquit exaltabitur inunictis m̃s suꝑ me: Res¬
Quam nociua sane allo quia ꝑfidoꝵ. Petrus
inter iudeos uel hominem se nosse negauit.

Expanded text:
nuo adhuc illo loquente cantavit gallus. Sonuo adhuc illo loquente cantavit gallus. Solet Scriptura sacra saepe meritum causarum, per statum designare temporum. Unde Petrus, qui media nocte negavit, ad galli cantum poenituit. Qui etiam post resurrectionem, diurna sub luce, Dominum quem ter negaverat, tertio se amare professus est, quia nimirum quod in tenebris oblivionis ememoratione correxit, et ejusdem verae lucis adepta praesentia plene totum quidquid nutaverat erexit. Hunc opinor gallum aliquem doctorum intelligendum, qui nos jacentes excitans, et somnolentos increpans dicat: Evigilate mini. Et egressus foras, flevit amarsolum cum agitur poenitentia, verum etiam ut agatur Dei misericordia necessaria est. Respicere namque ejus misereri est. Unde Psalmista: Usquequo, inquit, exaltabitur inimicus meus, super me: ResQuam nociva sane alloquia perfidorum! Petrus inter Judaeos vel hominem se nosse negavit,
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo negari xp̃m. qui dicit eum non eẽ. xp̃m:
s ab illo etiam qui cum sit. negat se e̾e xp̃ianũ.
s me negabis. Negauit gͦ ipsum. cum se nega¬
uit eus. ẽẽ discipłm. Et interuallo facto quasi
hore unuis: alius quidam affirmabat dicens.
uere ⁊ hic cum illo erat. Nam & galiletis est.
Non quod alia lingua galilei atq alia loque¬
tentur hierosolimitate. qui utriq fuerunt he¬
btei: s quod unaqueq ꝓuntia ⁊ regio suas ha¬
bendo ꝓprietates: uetnaculum loquendi so¬
num uitare non possit. Unde in actib apłoꝵ
cum hi quib sp̃s sc̃s insederat omnium genti¬
um linguis loquerentur. inter alios qui de
diuerso mundi clamite conuenerant. etiam
qui habitabant udeam. mirantes dixisse re¬
feruntur. Nonne ecce om̃s isti qui loquuntur
galilei sunt: Et quomͦ nos audiuimus unus¬
quisq linguam nr̃am in qua nati sumus: Et
ait petrus. Homo nescio quid dicis. Et conti¬

Expanded text:
ab eo negari Christum, qui dicit eum non esse Christum, ab eo negari Christum, qui dicit eum non esse Christum, sed ab illo etiam qui cum sit, negat se esse Christiansed me negabis. Negavit ergo ipsum, cum se negavit ejus esse discipulum. Et intervallo facto quasi horae unius, alius quidam affirmabat dicens: Vere et hic cum illo erat, nam et Galilaeus est. Non quod alia lingua Galilaei atque alia loquerentur Jerosolymitae, qui utrique fuerunt Hebraei, sed quod unaquaeque provincia et regio suas habendo proprietates, vernaculum loquendi sonum vitare non possit. Unde in Actibus apostolorum cum hi, quibus Spiritus sanctus insederat, omnium gentium linguis loquerentur, inter alios qui de diverso mundi climate convenerant, etiam qui habitabant Judaeam mirantes dixisse referuntur: Nonne ecce omnes isti qui loquuntur, Galilaei sunt? Et quomodo nos audivimus unusquisque linguam nostram in qua nati sumus? Et ait Petrus: Homo, nescio quid dicis. Et conti
Abbreviated transcription (Latin):
ideo mulier resurrectionis accepit pͥma myste¬
tium.⁊ mandata custodit: ut ueterem p̾uari¬
cationis abolesceret errorem. At ille negauit
cum dicens. Mulier ñ noui illum. Quidam
pio erga apłm petrum. affectu locum hunc
ita interp̾tantur: quasi benedixerit se illum
non nosse. quẽ mens humana nescit compte¬
hendere: quia nemo sciat filium nͥ pater. Ite¬
rum quoꝙ inquisitus dixerit. o homo ñ sum.
cum ait. õ homo nescio quid dicis. significauit
se sacrilegia illoꝵ nescire. hoc ẽ. reꝓbando et
execrando dampnare. S hec qͣm fruola sit ex¬
positio.⁊ dñs qui se ueridica contestatione ter
negandum a petro predixerat: & ipse petrus
insinuat. qui se hec non de industtia. s de sub¬
reptione locutum subsequentib lacrimis ma¬
nifestat. Et post pusillum: alis uidens cum di¬
xit. Et tu de illis es. setrus uͦ ait. O homo. non
sum. In hac negatione petri dicimus. non solum

Expanded text:
ideo mulier resurrectionis accepit prima mysteideo mulier resurrectionis accepit prima mysterium, et mandata custodit, ut veterem praevaricationis aboleret errorem. At ille negavit eum dicens: Mulier, non novi illum. Quidam pro erga apostolum Petrum affectu locum hunc ita interpretantur, quasi bene dixerit se illum non nosse quem mens humana nescit comprehendere, quia nemo sciat Filium nisi Pater . Iterum quoque inquisitus dixerit: O homo, non sum, cum ait: Homo, nescio quid dicis, significaverit se sacrilegia illorum nescire, hoc est reprobando et exsecrando damnare. Sed haec quam frivola sit expositio, et Dominus qui se veridica contestatione, ter negandum a Petro praedixerat, et ipse Petrus insinuat, qui se haec non de industria, sed de subreptione locutum, subsequentibus lacrymis manifestat. Et post pusillum alius videns eum dixit: Et tu de aliis es. Petrus vero ait: O homo, non sum. In hac negatione beati Petri, discimus non solum
Abbreviated transcription (Latin):
di dñm. turbas negantes accendit. Hoc moy¬
ses aureum ydoli caput: illo sedechias. hieremie
ꝓpħantis scripta consumpsit. Quicumq uitioꝵ
noxiumq in se extinguit incendium: potest
cantare dño. quia factus sum sicut inter pru¬
ina. iustificationes tuas non sum oblitus. At
qui flammam uirtutum ꝑdidit. audit a do¬
mino. Qm̃ habundauit iniquitas refrigescit
caritas multoꝵ. Quo frigore torpens ad ho¬
ram apłs petrus: ꝑsecutoꝵ prunis calefieri
cupiebat. quia temporalis commodi solatiũ.
ꝑfidoꝵ societate querebat. S non mora res¬
pectus a dño: cũ ignem eoꝵ corpore. tunc in¬
felicitatem corde reliquit. Quem cum uidisset
ancilla quedam sedentem ad lumen.⁊ eum
fuisset intuita: dixit. Et hic cum illo erat.
Quid sibi uult quod pͥma eum ꝓdit ancilla.
cum uiri utiq magis potuerunt recognoscere.
nisi ut ⁊ iste sexus peccasse in necem dñi udetur.
et iste sexus redimeretur ꝑ dñi passionem. Et

Expanded text:
Dominum turbas accendit. Hoc MoyDominum turbas accendit. Hoc Moyses aureum idoli caput, illo Sedechias Jeremiae prophetantis scripta consumpsit. Quicunque vitiosum noxiumque in se exstinguit incendium, potest Domino cantare: Quia factus sum sicut uter in pruina, justificationes tuas non sum oblitus . At qui flammam virtutum perdidit, audit a Domino: Quoniam abundavit iniquitas, refrigescit charitas multorum . Quo frigore torpens ad horam apostolus Petrus persecutorum prunis calefieri cupiebat, quia temporalis commodi solatium perfidorum societate quaerebat. Sed non mora, respectus a Domino, cum ignem eorum corpore, tum infidelitatem corde reliquit. Quem cum vidisset ancilla quaedam sedentem ad lumen, et eum fuisset intuita, dixit: Et hic cum illo erat. Quid sibi vult quod prima eum prodit ancilla, cum viri utique magis eum potuerint recognoscere, nisi ut et iste sexus peccasse in necem Domini videretur, et iste sexus redimeretur per Domini passionem? Et
Abbreviated transcription (Latin):
adhesisset. Uertim in hoc maxima nob ãmi¬
ratione tienerandus: qđ dñm non teliqͥt. etiã
cum timeret. Qd̃ enim timet nature est: quod
sequitur deuotionis. quod negat obreptionis.
quod penitet fidei. Aliter. Qd̾ ad passionem
euntem dñm. a longe sequitur pettus: sig¬
nificabat eecłiam secuturam quidem. hoc ẽ
imitaturam passiones dñi. s longe different̾.
Eccłia enim ꝓ se patitut. at ille ꝓ eccłia. Ac¬
censo autem igni in medio atrio. ⁊ eircum¬
sedentib illis: erat petrus in medio eoꝵ. Est dilte¬
tionis ignis: ast ⁊ cupuditatis. De hoc dicitur.
Ignem ueni muttere in t̾cam.⁊ quid uolo. nͥ ut
ardeat : De illo. Ecce uos tim̃s accedentes ig¬
nem. accincti flammis. Ambulate in lumine
ignis ur̃i. ⁊ flammis quas succendistis. Iste su¬
ꝑ credentes in cenaculo syon. de celo descendenᷤ
uariis linguis dm̃ laudare docuit. ille tͥrena
materie cayphe focus in atrio flammis negan-

Expanded text:
adhaesisset. Verum in hoc maxima nobis est admiadhaesisset. Verum in hoc maxima nobis est admiratione venerandus, quia Dominum non reliquit etiam cum timeret. Qsequitur, devotionis; quod negat, obreptionis; quod poenitet, fidei. Aliter: quod ad passionem euntem Dominum a longe sequitur Petrus, significabat Ecclesiam secuturam quidem, hoc est, imitaturam passiones Domini, sed longe differenter. Ecclesia enim pro se patitur, at ille pro Ecclesia. Accenso autem igne in medio atrio et circumsedentibus illis, erat Petrus in medio eorum. Est dilectionis ignis, est et cupiditatis. De hoc dicitur: Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat ? De illo: Ecce vos omnes accendentes ignem accincti flammis, ambulate in lumine ignis vestri et flammis quas succendistis . Iste super credentes in coenaculo Sion de coelo descendens, variis linguis Deum laudare docuit. Ille terrena materia Caiphae fotus in atrio, flammis negandi
Abbreviated transcription (Latin):
runt: Sic om̃s qui crucifigendum eum. impiis
uocib clamauerunt: ñ quidem ꝑ se ip̃sos eum.
s tam̃ ꝑ illum qui eoꝵ clamore ad nefas hoc un¬
pulsus ẽ. occiderunt. Quasi ad latronem existis
cum gladuis ⁊ fustib cum cotidie uob̾cum fue¬
rim in templo: non extendistis manus in me.
S hȩc ẽ hora ur̃a: & potestas tenebrarum. Stul¬
tum ẽ in quit eum cum gladiis ⁊ fustib querere
latitãtem ⁊ ur̃os ocłos declinantem. ꝑ prodito¬
tem inuestigare qui cotidie in templo doceat.
s ideo adu̾sum me in tenebris cong̾gamini:
quia potestas ur̃a qua contra lucem mundi ar¬
mamini in tenebris est. Comp̃hendentes autẽ
tum: duxerunt ad domum pͥncipis sac̾dotũ.
Principem sacerdotum caypham uocat: qͥ erat
pontifex anni illius. sicuit ioħs euangłista testa¬
tur. Petrus uero sequebatur eum a longe. Merito
a longe sequebatur. qui iam ꝓximo erat nega
turus. Neq enim negare posset: si xp̃o ꝓximꝰ

Expanded text:
runt? sic omnes qui crucifigendum eum impiis runt? sic omnes qui crucifigendum eum impiis vocibus clamaverunt, non quidem per seipsos eum, sed tamen per illum qui eorum clamore ad hoc nefas impulsus est, occiderunt. Quasi ad latronem existis cum gladiis et fustibus? Cum quotidie vobiscum fuerim in templo, non extendistis manus in me. Sed haec est hora vestra et potestas tenebrarum. Stultum est inquit eum cum gladiis et fustibus quaerere,latitantem et vestros oculos declinantem per proditorem investigare, qui quotidie in templo doceat. Sed ideo adversum me in tenebris congregamini, quia potestas vestra qua contra lucem mundi armamini, in tenebris est. Comprehendentes autem eum duxerunt ad domum principis sacerdotum. Principem sacerdotum Caipham significat, qui erat pontifex anni illius, sicut Joannes evangelista testatur. Petrus vero sequebatur a longe. Merito a longe sequebatur, qui jam proximus erat turus. Neque enim negare posset, si Christo proximus
Abbreviated transcription (Latin):
gistratus templi ⁊ senores. Queritut quomͦ
iħc pͥncipes sacerdotum. magistratus templi
et semores qui ad se uenerint alloqui dicatur.
qui apud alios euangłistas non ipsi uenisse. uerũ
in attio cayphe expectantes. ministros misisse
phibentur. S quia pontifices. pbarisei.⁊ semo¬
tes. ita de dñi nece agebant. ut uelut ipsi a san¬
guine eius uderentur inoxii. non tradatur
ꝑ nos. s ꝑ discipłm suum: ñ comp̾hendatur
a nob̃. s a tribuno turbisꝙ non a nobis
ꝑ illo bartabas s eligatur appłis. ad extremũ
non a nob̃ s a prefide dampnetut. neꝙ nr̃a sed
tomane militie manu cruci affigatur. uolens euan¬
gelista cos maxime quoꝵ cuncta consilio gereban¬
tur: sanguinis eius ostendete teos. dicit pͥncipes
sacerdotum.⁊ magistratus templi. ⁊ seniores: ad
daretur. quia sicut illi non ꝑ seipsos s ꝑ eos
quos miserunt ad apptehendendum xp̃m. quid
aliud quam ipsi in sue tussionis potestate uene¬

Expanded text:
gistratus templi, et seniores. Quaeritur quomodo Jesus principes sacerdotum, magistratus templi, et seniores qui ad se venerint alloqui dicatur, qui apud alios evangelistas non ipsi venisse, verum in atrio Caiphae exspectantes, ministros misisse perhibentur. Sed quia pontifices, Pharisaei et seniores ita de Domini nece agebant, ut velut ipsi a sanguine ejus viderentur innoxii: Non tradatur per nos, sed per discipulum suum, non comprehendatur a nobis, sed a tribuno turbisque; non a nobis pro illo Barabbas, sed eligatur a populis; ad extremum non a nobis, sed a praeside damnetur, neque nostra, sed Romanae militiae manu cruci affigatur: volens evangelista eos maxime quorum cuncta consilio gerebantur sanguinis ejus ostendere reos, dicit principes sacerdotum et magistratus templi et seniores ad daretur quia sicut illi non per seipsos; sed per eos quos miserunt apprehendendum Christum, quid aliud quam ipsi in suae jussionis potestate vene
Abbreviated transcription (Latin):
ceteris om̃ib. Sicut in pͥncipio muliet auctor
culpe iuro fuit. uir executor ettoris. ita nunc
que prior mortem gustatierat. resurtectionem
prior audit. Et ne ꝑpetin reatus apud uiros ob¬
ꝓbrium sustinetet que culpam turo transfu-¬
dalene ⁊ iohannra. ⁊ maria iacobi. ⁊ cetere que
cum eis erant. quȩ dicebant ad apłos hȩc. Ma-¬
ria magdalene quȩ ẽ soror latari que unxit
dñm unguento. Iohanna uxor chuta ꝓcura¬
toris herodis. de quib supra dictum ẽ. Matia
iacobi. mater ẽ iacobi minoris.⁊ ioseph. ut mat¬

Expanded text:
et rel. Sicut in principio mulier auctor culpae viro fuit, vir executor erroris, ita nunc, quae prius mortem gustaverat, resurrectionem prior vidit. Et ne perpetui reatus apud viros opprobrium sustineret, quae culpam viro transfudalene, et Joanna, et Maria Jacobi, et caeterae quae cum eis erant, quae dicebant ad apostolos haec. Maria Magdalene ipsa est soror Lazari quae unxit Dominum unguento, Joanna uxor Chuza procuratoris Herodis, de quibus supra lectum est. Maria Jacobi mater est Jacobi junioris et Joseph, et ut Mar
Abbreviated transcription (Latin):
rectione neq nubent neq ducunt geores: te¬
surgent gͦ corpora que possunt nubete et
ducete gxores. Hoc ẽ feminaꝵ et uirorum
cictis discreta membra specieb. s nulla con¬
cambendi uoluptate seu necessitate mancipa¬
ta. Nemo quippe dicit de lapide et arbore.
et his reb quȩ non habent membra genita¬
lia. quod non nubant neq ducant ucores.
s de his qui cum possint nubere. tam alia
ratione non nubunt. Neq enm ultra mori
poterunt. Quia conubia ꝓꝑtet filios: filii
ꝓptet successionem. successio ꝓpter mortem.
surrectionis innouati. sine ullo mortis metu.
sine ulla labe corruptionis. sine ullo terreni
status actu ꝑpetua dĩ insione friuintur. Ad q̃
nec̃ce ẽ angelice dignitatis equalitatem qͥsqͥs
tunc ascendere desiderat: nunc minimis frĩ

Expanded text:
rectione neque nubunt neque ducunt uxores, rerectione neque nubunt neque ducunt uxores, resurgunt ergo corpora quae possunt nubere et ducere uxores, hoc est feminarum et virorum certis discreta membra speciebus, sed nulla concumbendi voluptate vel necessitate mancipata. Nemo quippe dicit de lapide et arbore, et his rebus quae non habent membra genitalia, quod non nubant neque ducant uxores, sed de his qui cum possunt nubere, tamen alia ratione non nubunt. Neque enim ultra mori poterunt. Quia connubia propter filios. Filii propter successionem. Successio propter msurrectionis innovati, sine ullo mortis metu, sine ulla labe corruptionis, sine ullo terreni status actu perpetua Dei visione fruuntur, ad quam necesse est angelicae dignitatis aequalitatem, quisquis tunc acceder
Abbreviated transcription (Latin):
tant: s eis qui poterant et simul aderant.
quos ꝓpter alioꝵ immundiciam negligi nõ
oportebat. Et cum eum temptatores int̾ro¬
gabant. tespondebatq illis. ita ut qtud con¬
tradicerent non haberent. quamius ueneniᷤ
suis contabescerent. potiꝰ ꝙͣ illuis cibo satu¬
rarentur. Alii tam̃ qui poterant capete ex
illorum occasione. multa utiliter audiebant.
Illi autem qui digni habebuntur scło illo:
et resurrectione ex mortuis neꝙ nubunt neq
ducunt uxores. Non ita intelligendum est
quasi dignitatem uel resurrecturi. uel sine
nuptiis futuri funit: indigni autem id ẽ pec¬
catores uel minime resurtecturi. tiel ad nup¬
tias resurtecturi sunt credendi s ita potius
sentiendum: quod om̃s fint tesurrecturi. et
absꝙ nuptiis in scło illo mansuri. Dñs autẽ
saluator. ut ad głam tesurrectionis animos
cecitaret: inquirendum de electis solum mͦ
faccie uoluerit sermonem. Si autem in resur¬

Expanded text:
rant, sed eis qui poterant et simul aderant, rant, sed eis qui poterant et simul aderant, quos propter aliorum immunditiam negligi non oportebat, et cum eum tentatores interrogabant, respondebatque illis ita, ut quid contradicerent haberent, quamvis venenis suis contabescerent potius quam illius cibo saturarentur, alii tamen qui poterant capere ex illorum occasione multa utiliter audiebant. Illi autem qui digni habebuntur saeculo illo et resurrectione ex mortuis, neque nubunt neque ducunt uxores. Non ita intelligendum est, quasi digni tantum vel resurrecturi vel sine nuptiis futuri sint, indigni autem, id est, peccatores, vel minime resurrecturi, vel ad nuptias resurrecturi sint credendi: sed ita potius sentiendum quod omnes et resurrecturi, et absque nuptiis sint in saeculo illo mansuri, Dominus autem Salvator ut ad gloriam resurrectionis animos excitaret inquirendam, de electis solummodo voluit facere sermonem. Si autem in resur
Abbreviated transcription (Latin):
Turpitudinem fabule opponunt: ut resurtr¬
tionis denegent u̾itatem. Uccum mistice
septem hi fr̃es sine filiis defuincti. reꝓbis qui¬
bq congriuint: quiꝑ totam huitis scłi ui¬
tam que septem dieb uoluitur. a bonis oꝑ¬
b steriles existunt. Quub uiritĩ merts mor¬
te miseta prereptis. ad ułtitm et ipsa
mundana conuersatio quã illi sine tutali
oꝑe transegerant. quasi uxor infecunda tͣu¬
sibit. Et ait illis tħc. filii scłi huiꝰ nubunt
et traduntur ad nuptias. Cum dñs dicat.
nolite scm̃ dare canib. neq mutatis mar¬
garitas ur̃as ante porcos. quod ip̃e quedã
uel hic de gła resurrectionis. uel alibi de
dispensationis aut etiam ditunitatis sue
misteria dixisse inuenitut. Quȩ multi qͥ
aderant uel resistendo uel contempnendo
non acceꝑunt: non putandus ẽ sc̃m̃ de¬
disse canib. aut margaritas misisse ante por¬
cos. Non erum eis dedit qui caꝑe non pote¬

Expanded text:
Turpitudinem fabulae opponunt, ut resurreTurpitudinem fabulae opponunt, ut resurrectionis denegent veritatem. Verum mystice septem hi fratres sine filiis defuncti reprobis quibusque congruunt, qui per totam hujus saeculi vitam, quae septem diebus volvitur a bonis operibus steriles existunt: quibus viritim morte misera praereptis, ad ultimum et ipsa mundana conversatio quam illi sine vitali opere transegerant quasi uxor infecunda transibit. Et ait illi Jesus. Filiis saeculi hujus nubunt et traduntur ad nuptias. Cum Dominus dicat, nolite dare sanctum canibus, neque mittatis margaritas vestras ante porcos, quod ipse quaedam vel hic de gloria resurrectionis, vel alibi de dispensationis, aut etiam divinitatis suae mysterio dixisse invenitur quae multi qui addiderant vel resistendo vel contemnendo non acceperunt, non putandus est sanctum dedisse canibus, aut margaritas misisse ante porcos. Non enim eis dedit qui capere non pote
Abbreviated transcription (Latin):
gauerunt eum dicentes. Magister. moyses
scripsit nobis. si frat̾ alicuius mortuus fuecit
habens uxorem. et hic sine filiis fuerit: ut
accipiat eam fr̃ eius uxorem. et suscitet se¬
men fr̃i suo. Uide distantiam litere. et xp̃c
uixta litteram nubere cogitur inuita. ut
defuncti semen excitet fr̃. Xp̃s autem: magi¬
ster est castitatis. Septem ergo fces erant. et pꝰ¬
mus accipit uxorem. et mortuus c̃ sine filiis:
et sequens accepit illam. et ipse mortuus est
sine filio. et tercius accepit illam. similitet
et om̃s septem. et non reliquerunt semen.
& mortui sunt. Nouissima omnum: mor¬
tua ẽ & muliet. Qui resurtectionem corpoꝵ¬
non credebant: animas uidicantes interire
cum corporib. recte istuismodi fingunt fa¬
bulam. que deliramenti arguat eos: qui
resurrectionem asserunt mortuoꝵ. Pot̾ aũ
fieri: ut uere ingente eoꝵ aliquando hoc ac¬
ciderit. In resurrectione gͦ cuiꝰ eoꝵ erte tixor
Siqui dem septem habuerunt eam ixorẽ.

Expanded text:
erunt eum dicentes: Magister, Moyses scripsit nobis, si frater alicujus mortuus fuerit habens uxorem, et hic sine filiis fuerit, ut accipiat eam frater ejus uxorem, et suscitet semen fratri suo. Vide distantiam litterae et spiritus. Juxta litteram nubere cogitur in vita, ut defuncti semen excitet frater, spiritus autem magister est castitatis. Septem ergo fratres erant, et primus accepit uxorem, et mortuus est sine filiis. Et sequens accepit illam, et ipse mortuus est sine filio. Et tertius accepit illam. Similiter et omnes septem, et non reliquerunt semen, et mortui sunt. Novissima omnium mortua est et mulier. Qui resurrectionem corponon credebant, animas judicantes interire cum corporibus, recte istiusmodi fingunt fabulam, quae deliramenti arguat eos qui resurrectionem asserant mortuorum, potest autem fieri ut fere in gente eorum aliquando hoc acciderit. In resurrectione ergo cujus eorum erit uxor: siquidem septem habuerunt eam uxorem.
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm.⁊ pͥstini temporis ignauia. docendo cõ¬
mouisse: taliq actu a galilea usq uideam.
hoc ẽ. totam a fine usq ad finem terram rep¬
missionis ꝑtransisse. non criminis s inditium
constat c̃e iuirtutis. Potuit namq aliquis ama¬
tor dñi sicut etiam fecit eandem sententiam.
laudis loco ponere: dicendo auditorib bomiᷤ.
uos scitis quod factum ẽ. uetbum ꝑ uniu̾sam
uideam. incipiens enim a galilea post baptismũ

Expanded text:
populum, et a pristini temporis ignavia docendo compopulum, et a pristini temporis ignavia docendo commovisse, talique actu a Galilaea usque ad Judaeam, hoc est totam a fine usque ad finem, terram repromissionis pertransisse, non criminis, sed indicium constat esse virtutis. Potuit namque aliquis amator Domini, sicut etiam fecit, eamdem sententiam laudis loco ponere, dicendo auditoribus bonis: Vos scitis quod factum est verbum per universam Judaeam. Incipiens enim a Galilaea post baptis
Abbreviated transcription (Latin):
Potuit enun fieri ut illud dñi iudicium quod
ait. reddite cesari que cesaris sunt. ⁊ quȩ dei
sunt deo: etiam pilatum audisse contigerit.
Ideoq causam hanc quasi aꝑtum inuidorum
mendatium. nichili pendens: solum hoc qd̾
nesciebat quesitu dignum duxerit. Ait autẽ
pilatus ad principes sac̾dotum: & turbas
Nichil iniuenio cause in hoc homine. hoc ẽ qd̾ ipe
pͥdie qͣm pateretur inter alia discipłis ait.
uenit enim pͥnceps mundi huiꝰ: et in me non
babet quicqm. S quia pͥnceps mundi hoc est
pilatus eum absolitit. in quo nichil cause qͣm
dampnaret inuenit: uide quid agant uidci
qui non equitatis amore uerum inuestigare.
s inudie stimulo iustum dampnare sata¬
gunt. At illi inualescebant dicentes. Cõmo¬
uet ppłm docens ꝑ uniu̾sam uideam. ⁊ incipi¬
ens a galilea usq huc. Hic accusantium sermo
magis. ⁊ eum qui accusatur innoxium:⁊ eos
qui accusant docet ẽe. ꝑu̾sos. Docuisse enim

Expanded text:
Potuit enim fieri ut illud Domini judicium, quod Potuit enim fieri ut illud Domini judicium, quod ait: Reddite Caesari quae Caesaris sunt, et quae Dei sunt, Deo , etiam Pilatum audisse contigerit, ideoque causam hanc, quasi apertum invidorum mendacium nihili pendens, solum hoc quod nesciebat quaesitu dignum duxerit. Ait autem Pilatus ad principes sacerdotum et turbas: Nihil invenio causae in hoc homine. Hoc est quod ipse pridie quam pateretur inVenit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam , sed quia princeps mundi, hoc est, Pilatus eum absolvit, in quo nihil causae quam damnaret invenit, vide quid agant Judaei, qui non aequitatis amore verum investigare, sed invidiae stimulo justum damnare satagunt. At illi invalescebant dicentes: Commovet populum, docens per universam Judaeam, et incipiens a Galilaea usque huc. Hic accusantium sermo magis et eum qui accusatur innoxium, et eos qui. accusant docet esse perversos. Docuisse enim
Abbreviated transcription (Latin):
detur. ⁊ flagellabitur ⁊ conspuettr. Et posta
fiagellauerint occident eum. Gentib quippe
romanos significat. Nam pilatus romanus erat.
eumq in uideam romani presidem miserant.
cui crucifigendum tradunt dũm uidei: qui
se isto modo ab eius interfectione uelut clemen¬
tem gentem nr̃am.⁊ ꝓhibentem tributa dati
cesari: ⁊ dicentem sexp̃m regem eẽ. Argtunt᷑
impietatis iudei: quod accusantes saluatorem.
ne falso quidem aliquid ueri simile qd̾ ei obi¬
cere possint inueniunt. Et id eo sicut marchꝰ
dicit: conuenientia eoꝵ testimonia non erant.
Uerum ipse ut nob̃ patientie p̾beat exemplũ.
sicut ante uerberatus. sic ⁊ mͦ accusatus. silet
ac reticet. Pilatus autem int̾rogauit eum di¬
cens. Tu es tex udeoꝵ: At ille respondens
ait. Tu dicio. Codem uerbo presidi quo ⁊ pͥnci¬
pib sac̾dotum respondet: ut ꝓpria sententia
condempnentur. Et notandum quod duob
uno regni uerbo interro gandum putauit.

Expanded text:
detur, et flagellabitur, et conspuetur. Et postquam detur, et flagellabitur, et conspuetur. Et postquam flagellaverint, occident eum . Gentibus quippe Romanos significat. Nam Pilatus Romanus erat, eumque in Judaeam Romani praesidem miserant, cui crucifigendum tradunt Dominum Judaei, qui se isto modo ab ejus interfectione velut alienm gentem nostram et prohibentem tributa dare Caesari, et dicentem se Christum regem esse. Arguuntur impietatis Judaei, quod accusantes Salvatorem ne falso quidem aliquid verisimile quod ei objicere possint, inveniunt. Et ideo sicut Marcus dicit: convenientia eorum testimonia non erant . Verum ipse ut nobis patientiae praebeat exemplum, sicut ante verberatus, sic et modo accusatus silet ac reticet. Pilatus autem interrogavit eum dicens: Tu es rex Judaeorum? At ille respondens ait: Tu dicis. Eodem verbo praesidi, quo et principibus sacerdotum respondet, ut propria sententia condemnentur. Et notandum quod duobusuno regni verbo interrogandum putavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Dixerunt autem om̃s. Tu gͣ es filius dĩt Qͥ ait.
uos dicitis: quia ego sum. Ita responsionem
temperat suam: ut & uerum dicat. ⁊ sermo eiꝰ
calumpnie non pateat. Maluit enim se xp̃m
filuim dĩ ꝓbare quam dicere: ut condempnan¬
di causa tolleretur. his qui quod obicuint. hoc
ipsi fatentur. At illi dixetunt. Quid ad huc
desideramus testimonium⁊ Ipsi enim audinꝰ
ex ore euis. Testimonium dñi. qđ ipse se xp̃m fili
ũtĩ dixerit. in eo acceꝑint quod ait. Erit filius
hominis sedens a dextris uirtutis dĩ. Et inter¬
rogantib tu gͦ es filius dĩ respondit. uos dicitis:
quia ego sum. Sua se gͦ sentencia condempnant.
qui eum morti tradunt. quem ⁊ oris ⁊ oꝑis sui
testimonio dm̃ ee̾ cognoscunt. Condempnant
et arrianos. qui u̾ba diuine maiestatis nuntia.
clarificato iam post mortem dño nolunt intel¬
ligere. que eo uncto adhuc flagellato ꝙ ⁊itriso.
ipsi qui crucificerunt intellȩxere carnifices. Et
sua morte p̾dixit. Tradetur enim gentib ⁊ ilba¬

Expanded text:
Dixerunt autem omnes: Tu ergo es Filius Dei? Vos dicitis quia ego sum. Ita responsionem temperat suam, ut et verum dicat, et sermone ejus calumniae non pateat. Maluit enim se Christum Filium Dei probare, quam dicere, ut condemnandi causa tolleretur his qui quod objiciunt, hoc ipsi fatentur. At illi dixerunt: Quid adhuc desideramus testimonium? Ipsi enim audivimus de ore ejus. Testimonium Domini, quod ipse Christum et Filium dixerit Dei, in eo acceperunt quod aitnis sedens a dextris virtutis Dei. Et interrogantibus: Tu ergo es Filius Dei? Respondit: Vos dicitis quia ego sum. Sua se ergo sententia condemnant, qui eum morti tradunt, quem et oris et operis sui testimonio Deum esse cognoscunt. Condemnant et Arianos, qui verba divinae majestatis nuntia, clarificato jam post mortem Domino, nolunt intelligere, quae, eo vincto adhuc flagellatoque, et irriso, ipsi qui crucifixuri erant intellexere carnifices. CAPsua morte praedixit: Tradetur enim gentibus, et illu
Abbreviated transcription (Latin):
do. neq interroganti respondere querendo:
neq eum qui innoxiis approbatus ẽ. immu¬
nem dimittere uolebant. Qui autẽ semen
dauid calumpniari quetebant: plus ẽ qd audi¬
unt. Ex hoc autem crit filius hominis sedens
a dextris uirtutis dĩ. Si gͦ tibi in xp̃o o iudee.
pagane. ⁊ heretice. contemptus. infirmitas &
crux contumelia est. Uide quia ꝑ hec filius ho¬
minis ad dexteram dĩ patris sessurus. ⁊ ex par¬
tu uirguns homo natus. in sua cum celi nu¬
bib ẽ. maiestate uenturus. Unde ⁊ apłs. qui
cum erucis abiecta descripsisset adiunxit di

Expanded text:
do, neque interroganti respondere quaerendo, do, neque interroganti respondere quaerendo, neque eum qui innoxius approbatus est, immunem dimittere volebant. Qui autem semen David calumniari quaerebant, plus est quod audiunt. Ex hoc autem erit Filius hominis sedens a dextris virtutis Dei. Si ergo tibi in Christo, o Judaee, pagane, et hcrux contumelia est, vide quia per haec Filius hominis ad dexteram Dei Patris sessurus, et ex partu virginis homo natus, in sua cum coeli nubibus est majestate venturus. Unde et Apostolus, cum crucis objecta descripsisset, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
et scribe: & duxetunt illum in concilium su¬
um dicentes. Si tu es xp̃c: dic nobis. Non u̾i¬
tatem desiderabant: s calumpniam p̃para¬
bant. Siquidem xp̃m hominem tantummͦ
rent: sicut ei interroganti. alias ipsi responde¬
runt. hoc pro magno ab eo querebant. Ut si
bant: de semine dauid calumpniarentur. qd
sibi arrogasset regiam potestatem. Et ait illis.
Si uob̃ dixero: non credetis michi. Si autem
et interrogauero: non respondebitis mͥ. neq
dimittetis. Sepe. illis dixerat xp̃m se ẽẽ: uide¬
licet quando aiebat. ego ⁊ pater unum sumꝰ.
et iterum. Oꝑa que ego facio in nomine patͥs
mei: hec testimonium ꝑhibent de me. si uos
non creditis mͥ: & cetera talia. Interrogauerat
quoꝙ quomͦ dicerent xp̃m filium ẽẽ. dauid:
ut tali nimirum uit̾rogatione ꝓuocati. dice¬
rent eum non solum uerum hominem quia
filium dauid. s etiam uerum dm̃. quia dm̃
ẽẽ dauid. Uerum illi neq dicenti credere seqͥn¬

Expanded text:
et scribae, et duxerunt illum in concilium suet scribae, et duxerunt illum in concilium suum dicentes: Si tu es Christus dic nobis. Non veritatem desiderabant, sed calumniam praeparabant. Siquidem Christum hominem tantummodo rantes, sicut ei interroganti alias ipsi responderunt, hoc pro magno ab eo quaerebant, ut si bant de semine David, calumniarentur quod sibi arrogaret regiam potestatem. Et ait illis: Si vobis dixero, non credetis mihi. Si autem et interrogavero, non respondebitis mihi, neque dimittetis. Saepe illis dixerat Christum se esse, videlicet, quando aiebat: Ego et Pater unum sumus ; Et iterum: Opera quae ego facio in nomine Patris mei, haec testimonium perhibent de me, sed vos non creditis , et caetera talia. Interrogaverat quoque quomodo dicerent Christum filium esse David,  vocaverit, ut tali nimirum interrogatione provocati discerent eum non solum verum hominem, quia filium David, sed etiam verum Deum, quia Dominum esse David. Verum illi neque dicenti credere sequen
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ sceleta non uideat: s ut a se ipsi sicut qͦn¬
Si enim crederent moysi: crederent forsitan ⁊
dño. Qd̃ uelamentum usq hodie manet suꝑ
cor eoꝵ: non reuelatum. Nobis autem in xp̃m
credentib ablatum ẽ. Neq enim frustra illo mo¬
riente. uelum templi scissum ẽ medium. Et
utt̾to gauerunt eum dicentes. Propħita: quis
ẽ qui te ꝑcussit. E t alia multa. blasphemantes.
dicebant in etim. hec quasi in contumeliam. faci¬
ebant eius. qui se a ppłis ꝓpħam uoluerit hab̃i
S ipso dispensante qui patitur. omnia ꝓ nob̃
fiunt: ut sicut petrus hortatur xp̃o in carne
passo. nos eadem cogitatione armemur. Here¬
tici autem uł uidei usq hodie qui iħ̃m dm̃
negant: ⁊ mali catholici qui eum prauis ac¬
tib exacerbantes. uideri ab illo suas cogita¬
tiones ⁊ oꝑa tenebrarum non autumant:
quasi ei illudentes auint. Ptopħiza. quis ẽ.
qui te ꝑcussit: Et ut factus est dies: conue¬
nerunt seniores plebis.⁊ pͥncipes sac̾dotum:

Expanded text:
 scelera non videat, sed ut a se ipsi, sicut quonsi enim crederent Moysi, crederent forsitan et Domino . Quod velamentum usque hodie manet super cor eorum non revelatum , nobis autem in Christum credentibus ablatum est. Neque enim frustra eo moriente velum templi scissum est medit eum dicentes: Prophetiza quis est qui te percussit. Et alia multa blasphemantes, dicebant in eum. Haec quasi in contumeliam faciebant ejus, qui se a populis prophetam voluerit haberi: sed ipso dispensante qui patitur, omnia pro nobis fiunt, ut sicut Petrus hortatur Christo in carne passo, nos eadem cogitatione armemur. Et haeretici autem, vel Judaei usque hodie qui Jesum Deum negant, et mali catholici, qui, eum reprobis actibus exacerbantes, videri ab illo suas cogitationes et opera tenebrarum non autumant, quasi ei illudentes aiunt: Prophetiza quis est qui te percussit. Et ut factus est dies, convenerunt seniores plebis, et principes sacerdotum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ humilitatem sint socii. quatinus contra de¬
linquentium uicia ꝑ zelum iusticie sunt erec¬
ti. ut & bonis innullo se p̾ferant. et cum pta¬
uoꝵ culpa exigit. potestatem ꝓtinus sui pri¬
oratus agnoscant. Ne enim presidentis ani¬
mus ad elationem potestatis sue dilectione
rapiatur. recte ꝑ quendam sapientem dt̃.
Ducem de consiituerunt: noli extolli. s esto in
illis quasi unus ex illis. hinc ctiam petrus
ait. Non dominantes in clero: s forma fac¬
ti gregis. Et tamen ñ nunqͣm grauitis delu¬
quitur: si inter ꝑuersos plus equalitas quã
disciplina eustoditur. Quia enun falsa pie¬
tate suꝑatus fecireheli filios delinquentes
noluit : apud districtum uidicem semet ip¬
sum cum filiis crudeli damnatione ꝑcussit.
Uñ necesse est: ut rectorem subditis. et matrẽ
pietas. et patrem ehibeat disciplina. atq
inter hec sollicita circumspectione ꝑiuden¬
dum: ne aut districtio tigida aut pietas

Expanded text:
per humilitatem sint socii, quatenus contra deper humilitatem sint socii, quatenus contra delinquentium vitia per zelum justitiae sint erecti, ut et bonis in nullo se praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscant. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregi . Et tamen nonnunquam gravius delquitur, si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custodiatur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Unde necesse est, ut rectorem subditis et matrem pietas et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas
Abbreviated transcription (Latin):
pitut. contendite intrare ꝑ angustiam portã.¬
honore se uniuicem preueniendo certarint.
Uerum qualibet ex causa contenderint: nos
potius non carnales adhuc discipuli quid gẽ¬
sserint. s sp̃ualis magister quid uisserit uide¬
amus. Dixit autẽ eis. Reges gentium dñan¬
tur eorum. et qui potestatem habent super
eos benefici uocantur. Uos autem non tta.
S qui maior ẽ in uob̃: fiat sicut uinior. Et
qui precessor ẽ: sicut ministrator. Certantib
de pͥoratu discipulis: pitis magister eos non
intte contentionis arguit. s formam quam
sequantut humilitatis demonstratione des¬
cribit. In qua tamen forma ob tinenda: ma¬
iores et preceptores id ẽ doctores eccłie nõ mi¬
nima discretione opus hñt. ne uidelicet re-¬
gum gentium instar dñari subiectis. se ꝙ
ab eis gaudeant suꝑuacuis laudib attolli.
s ad exemplum regis eterni. quasi uiniores
quia niirum necc̃e ẽ ut sic bene agentib

Expanded text:
pitur: Contendite intrare pitur: Contendite intrare honore se invicem praeveniendo certarint . Verum qualibet ex causa contenderint, nos potius non carnales adhuc discipuli quid gesserint, sed spiritalis Magister quid jusserit, videamus. Dixit autem eis: Reges gentium dominantur eorum, et qui potestatem habent super eos, benefici vocantur. Vos autem non sic; sed qui major est in vobis fiat sicut junior, et qui praecessor est, sicut ministrator. Certantibus de prioratu discipulis, pius Magister eos non initae contentionis arguit, sed formam quam sequantur humilitatis modesta ratione describit. In qua tamen forma obtinenda majores et praecessores, id est doctores Ecclesiae, non minima discretione opus habent, ne, videlicet, regum gentium instar, dominari subjectis, seque ab eis gaudeant supervacuis laudibus attolli, sed, ad exemplum Regis aeterni, quasi juniores Quia nimirum necesse est ut sic bene agentibus
Abbreviated transcription (Latin):
lit inscripturis semꝑ exempla patrum p̾ce¬
dentium quib ad meliora ꝓficiant. quib
agnitis de suis actib bumilientur inquirere.
sic e contrario reprobi si quid forte in electis
reprehensibile repꝑuint. quasi suas ex eo te¬
quitias obtecturi: aut ꝓ iusto defensuri liben¬
tissime solent amplecti. Ideoꝙ multo arden¬
tius legunt quod facta est contentio inter dis
anima una. Multo recolunt tenacius. quod
facta ẽ dissentio inter paulum et barnabã
ita ut discederent ab inucem: quã qd̾ idem
paulus ait. Cum enim fit intet uos ⁊elus &
contentio. nonne carnales estis: nonne hõi¬
nes estis: quasi nob̾ infirmitas scoꝵ unitanda
ꝓponatur. et non illud potius. quia conualu¬
erunt de infirmitate: fortes facti sunt in bel¬
lo. Hoc maxime in loco: ubi & ipsa contentio¬
tus eorum causa est nob̾ incognita. Neq enm
incredibile ẽ: quia uixta hoc quod alibi preci¬

Expanded text:
let in Scripturis semper exempla Patrum praecelet in Scripturis semper exempla Patrum praecedentium, quibus ad meliora proficiant, quibus agnitis, de suis actibus humilientur, inquirere, sic e contrario reprobi, si quid forte in electis reprehensibile reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo defensuri, libentissime solent amplecti. Ideoque multo ardentius legunt quod facta est contentio inter disc cor et anima una . Multo recolunt tenacius, quod facta est dissensio inter Barnabam et Paulum, ita ut discederent ab invicem, quam quod idem Paulus ait: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? nonne homines estis? quasi nobis infirmitas sanctorum imitanda proponatur, et non illud potius, quia convaluerunt de infirmitate, fortes facti sunt in bello, hoc maxime in loco, ubi et ipsa contentionis eorum causa est nobis incognita. Neque enim incredibile est quia juxta hoc quod alibi praeci
Abbreviated transcription (Latin):
le domini corpus uolare p̾sumit. Ille dm̃
uendit: qui euis amore ac timore neglecto. t̾¬
rena et caduca. mino etiam criminosa: pluᷤ
amate & curare conuincitur. Ue in quam illi
homini: de quo iħs qui altarib sacro scĩs.in¬
ter unmolandum: ut pote ꝓposita consecra¬
turus ad eẽ non dubitatur. astantib sibi mi¬
nistris celestib queri cogitur. Ecce inquienᷤ
manus tradentis me: mecum ẽ in mensa. Et
ipsi ceperunt quetere uiter se: quis ẽet ex eis
qui hoc facturus ẽet. Et certe nouerant un¬
decim apłi qd̾ nichil tale contra dñm cogi¬
tarent: s plus credunt magistro quam sibi.
Et timentes fragilitatem suam: tristes que¬
rtuit de peccato. cuiꝰ conscientiam non ha¬
bebant. Querit & uidas impudens. sic̃ ma¬
theus marchusꝙ commemorant: ut auda¬
cia bonam conscientiam mentiretut. lxxxix¬
facta ẽ autem et contentio inter eos: quis eoꝵ
uderetur ẽẽ maior. Sicut bonis e̾e moris so¬

Expanded text:
le Domini corpus violare praesumit. Ille Dominum le Domini corpus violare praesumit. Ille Dominum vendit, qui ejus amore ac timore neglecto, terrena et caduca, imo etiam criminosa plus amare et curare convincitur. Vae, inquam, illi homini, de quo Jesus qui altaribus sacrosanctis inter immolandum, ut pote proposita consecraturus, adesse non dubitatur, astantibus sibi ministris coelestibus quaeri cogitur: Ecce, inquiens, manus tradentis me, mecum est in mensa. Et ipsi coeperunt quaerere inter se quis esset ex eis qui hoc facturus esset. Et certe noverant undecim apostoli quod nihil tale contra Dominum cogitarent, sed plus credunt magistro quam sibi, et timentes fragilitatem suam, tristes quaerunt de peccato, cujus conscientiam non habebant. Quaerit et Judas impudens, sicut Matthaeus Marcusque commemorant, ut audacia bonam conscientiam mentiretur. Facta est autem et contentio inter eos, quis eorum videretur esse major. Sicut bonis esse moris so
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ecce manus tradentis me mecum ẽ
in mensa. Et quidem filius hominis scđdm
quod diffinitum ẽ uadit. Ueruntam̃ ue ho
mini illi. ꝑ quem tradetur. Qui de passione
predixerat. et de ꝓditore p̾dicit: dans locũ
penitentie. ut cum intellexisset sciri cogitati¬
ones suas: et occulta consilia. peniteret eum
facti sui. Et tamen non designat specialiter.
ne manifeste correptus impudentior ficret.
Mictit crimen in mimero ut agat conscius
penitentiam: predicit et penam. ut quem
pudor non uicerat: corrigant denuntiata
supplicia. S et hodie quoq et in sempiter¬
num ue illi homini: qtu ad mensam dm̃
malignus accedit. qui insidiis mente con¬
ditis. qui precordiis aliquo scelere pollutis
misterioꝵ xp̃i secretis participare non me¬
tuit. Iuc enim in ȩxemaplum iide filium
hominis tradit: non quidem uideis pecca¬
torib. s tamen peccatorib membris uidelicet
suis: quib in illud inestim abile & inuiolabi¬

Expanded text:
tamen ecce manus tradentis me mecum est tamen ecce manus tradentis me mecum est in mensa. Et quidem filius hominis secundum quod definitum est vadit, verumtamen vae illi homini per quem tradetur. Qui de passione praedixerat, et de proditore praedicit, dans locum poenitentiae, ut cum intellexisset sciri cogitationes suas et occulta consilia, poeniteret eum facti sui. Et tamen non designat specialiter, ne, manifeste correptus, impudentior fieret. Mittit crimen in numero, ut agat conscius poenitentiam. Praedicit et poenam ut quem pudor non vicerat, corrigant denuntiata supplicia. Sed et hodie quoque et in sempiternum, vae illi homini qui ad mensam Domini malignus accedit, qui, insidiis mente conditis, qui, praecordiis aliquo scelere pollutis, mysteriorum Christi secretis participare non metuit. Etenim ille in exemplum Judae filium hominis tradit, non quidem Judaeis peccatoribus, sed tamen peccatoribus, membris videlicet suis, quibus illud inaestimabile et inviolabi
Abbreviated transcription (Latin):
se apłos: quia necesse erat pascha illud tipi.¬
cum antea consummari. et sic ad ueri pas¬
che sacram̃ta transire. Nunc autem in ho¬
norem tanti tamq terribilis sacram̃ti pla¬
cuisse magistris eccłie: pͥmo nos domurice
passionis participatione muniri. pͥmo sp̃u¬
alib epulis interitis exteruisq saciari: ac
deude terrenis dapib. corpus. et iulib escis
refici. Qd̃ autem dicit. hic ẽ calix nouum
testamentum in sanguine meo: ad distinc¬
tionem ueteris testamenti respicit qd̃ hyt¬
corum et utuloꝵ est sanguine dedicatum.
dicente inter asꝑgendum legis latore. hic ẽ
sanguis testamenti: quod mandauit ad uos
ds̃. Necesse ẽ enim: exemplaria quidem celes¬
tium his mundari. Ipsa autem celestia me¬
liorib hostiis quam istis: uixta qd̾ apłs ꝑ
totam ad hebreos epłam inter legem distin¬
guens et euangelium. pulcherrima exposi¬
tione & plenaria ratione declarat. Uerun¬

Expanded text:
apostolos, quia necesse erat pascha illud typiapostolos, quia necesse erat pascha illud typicum antea consummari, et sic ad veri paschae sacramenta transiri. Nunc in honorem tanti tamque terribilis sacramenti placuisse magistris Ecclesiae, primo nos dominicae passionis participatione muniri, primo spiritalibus epulis interius exteriusque sacrari, ac deinde terrenis dapibus corpus et vilibus escis refici. Quod autem dicit: Hic est calix novum testamentum in sanguine meo, ad distinctionem veteris Testamenti respicit, quod hircorum et vitulorum est sanguine dedicatum, dicente inter aspergendum legislatore: Hic est sanguis testamenti, quod mandavit ad vos Deus . Necesse est enim exemplaria quidem coelestium his mundari, ipsa autem coelestia melioribus hostiis quam istis, juxta quod Apostolus per totam ad Hebaeos Epistolam, inter legem distinguens et Evangelium, pulcherrima expositione et plenaria ratione declarat. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
testamentum in sanguine meo. quod ꝓ uob̃
fundetur. Qd̃ dicit. similiter et calicem: sub¬
atiditur. arołion ou. dedit eis ut sit plena
uinum uero sanguinem oꝑatur in carne:
hic ad corpus xp̃i mistice illud refertur ad
nere oportet. Uinum dominici calicis aqua
miscetut. attestante enim ioħ̃e. aque ppłi st̃.
et neq aquam solam. neq solum uinum. si¬
cut nec granum frumenti solum sine aqua
admixtione et confectione in pane cu quam
licet offerre ne talis iudelicet oblatio. quasi
caput a membtis secernendum ẽe signifi¬
eet: & uel xp̃m sine nr̃e redemptionis ã mor¬
te pati potiuisse. uel nos sine xp̃i passione sal¬
uari ac patri offerri potusse confingat. Qd̾
si quem mouet. cum cenatis saluator apłis
suum corpus ac sanguinem tradiderit. qͣre
nos uniu̾salis eccłie consuetudine ieium do¬
ceamur eadem sacram̃ta ꝑciꝑer breuiter
audiat. ideo tuinc cenatos comnunicasse

Expanded text:
testamentum in sanguine meo, quod pro vobis testamentum in sanguine meo, quod pro vobis fundetur. Quod dicit: Similiter et calicem, subauditur ἀπὸ κοινοῦ, dedit eis ut sit plena vinum vero sanguinem operatur in carne, hic ad corpus Christi mystice, illud refertur ad nere oportet, vinum Dominici calicis aqua miscetur. At testante enim Joanne, aquae populi sunt , et neque aquam solam neque solum vinum, sicut nec granum frumenti solum sine aquae admistione et confectione in pane cuiquam licet offerre, ne talis videlicet oblatio, quasi caput a membris secernendum esse significet, et vel Christum sine nostrae redemptionis amore pati potuisse, vel nos sine Christi passione salvari, ac Patri offerri posse confingat; quod si quem movet, cum coenatis Salvator apostolis suum corpus ac sanguinem tradiderit, quare non universalis Ecclesiae consuetudine jejunii doceamur eadem sacramenta percipere, breviter audiat ideo tunc coenatos communicasse