comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inequasttatem tenens. nunc uentrem ieiuniorũ aridntne
constrangitnunc escarũ nimietate distendit. Ut enĩ mens
cibi in an̾itate lassata ꝑdit orationum ugorem. dũ carnis ni¬
mia lassitudine ꝓgrauata condormitare compellitur: itarursũ
minietate uoracitatis oppressa. emittere ad dm̃ preces puras le¬
uesq ñ poterit. Sed ne castimoniȩ quidẽ ipsius puritatẽ indiru¬
ptea ualebit iugitate seruare. dũ ei etiã dieb illis quib carnẽ
acriore uidetur continentia castigare. prȩterita cibi materia
igneꝰ carnalis concupiscentię summinis trat. Nlã qđ semel ꝑ
escarũ abundantiã concretũ fuerit in medullis: necesse est
egeri atq ab ipsa naturȩ lege ꝓpelli. quȩ exuberantiã cuiusli¬
bet humoris suꝑflui. uelut noxiam sibi atq contrariã inse¬
met ipsa residere non patitur. Idõq rationabili semꝑ & equali
⁊ corpus nr̃m parsimonia castigandũ. ut si naturali hac neces¬

Expanded text:
inaequalitatem tenens nunc uentrem ieiuniorum ariditate inaequalitatem tenens nunc uentrem ieiuniorum ariditate constringit, nunc escarum nimietate distendit. nt enim mens cibi inanitate lassata perdit orationum uigorem, dum carnis lassitudine nimia praegrauata condormitare conpellitur, ita rursum nimietate aoracitatis oppressa emittere ad deum preces puras leuesque non poterit. sed nec castimoniae quidem ipsius puritatem indisrupta ualebit iugitate seruare, dum ei etiam diebus illis, quibus carnem acriore uidetur continentia castigare, praeterita. cibi materia ignem carnalis concupiscentiae subministrat. Nam quod semel per escarum abundantiam concretum fuerit in medullis, necesse est egeri atque ab ipsa naturae lege propelli, quae exuberantiam cuiuslibet umoris superflui uelut noxiam sibi atque contrariam in semet ipsa residere non patitur. ideoque rationabili semper et aequali est corpus nostrum parsimonia castigandum, ut si naturali hac neces
Abbreviated transcription (Latin):
sulmnereas one somentes Qã his refsec ta curo ni solu miore quatete¬
diebas ces hers poullorum sculicet ciborum quol ee trinsecus
sampse slt sedie tione susfult.  ued nulle crodo facenl
sumo seat oni etionse duif ferre in diem posterum preualebit :
quisq fueri semꝑ p redicte mensure quantieate conceneus.
&oni hemani seniores nios quod nos quoq retineo frequent̃
fuis se ppessos cu tanto labore ac difficultate hanc parsimo¬
niar sustentas se. tantaq ui atq in ȩlia prediera custo disse
mensuram. ut inuiti quodam modo nec sine gemttu atq tre¬
secia hunc finem sibi refectionis imponerent. Generalis camen
huc continentiȩ modus est : ut scđm capacitatem uiriũ uel cor¬
por is ueberatis tantũ sibimet cibi unusquisq concedat. olan¬
po susteritatio carnis: non quantũ desideriũ saturitatis exposcit.
Inutraq enĩ parte sustinebit maximũ detrimentũ: quisquis

Expanded text:
fratrum occasione sumentes. nam his refecta caro non solum minore quantfratrum occasione sumentes. nam his refecta caro non solum minore quantlabore differre, illorum scilicet ciborum quos extrinsecus sumpserit adiectione suffulta. quod nullo modo facere nec refectionem panis differre in diem posterum praeualebit, quisque fuerit semper praedictae mensurae quantitate contentus. etenim memini seniores nostros, quod nos quoque retineo frequenter fuisse perpessos, cum tanto labore ac difficultate hanc parsimoniam sustentasse tantaque ni atque inedia praedictam custodisse mensuram, ut inuiti quodammodo nec sine gemitu atque tristitia hunc finem sibi refectionis inponerent. Generalis tamen hic continentiae modus est, ut secundum capacitatem uirium uel corporis uel aetatis tantum sibimet cibi unusquisque concedat, quantum sustentatio carnis, non quantum desiderium saturitatis exposcit. in utraque enim parte sustinebit maximum detrimentum, quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
moderata. quã saturitas remissã supplantat. Ab hac nanq ad men¬
surã districtionis int̾cedente salutari compunctione conscendi potest
re possimꝰ: Moses.Cuꝑ hac re int̾ maiores nros frequent̾ no¬
uimꝰ habitũ fuisse tractatũ. Nã discutientes continentias diuer¬
soꝵ. qui ł solis leguminib ł holerib tantũ. ł pomis uitã iugit̃
exigebant : prȩposuer̃ cunctis illis refectionẽ solius panis. Cuius
ȩquissimũ modũ in duob paximati is statuerunt. quos paruulos
panes uix libie unius pondus habere certissimũ est. GER MA AS¬
uoo nos gratant̾ amplexi : respondimꝰ hunc modũ nos mi¬
nime ꝓ continentia reputare. quippe qui integrũ eũ nequaquã
possemꝰ insumere. Moises. Si uultis experiri uim statuti
huꝰ. modũ istũ iugit̾ retinẽte. nullũ extrinsecus coctionis
gulmentũ die dominico uł sabbati. neq subalaqua adrenendium

Expanded text:
moderata quam saturitas remissa subplantat. ab hac namque ad menmoderata quam saturitas remissa subplantat. ab hac namque ad mensuram districtionis intercedente salutari conpunctione conscendi potest,re possimus ? MOVSES : Super hac re inter maiores nostros frequenter nouimus habitum fuisse tractatum. nam discutientes continentias diuersorum, qui uel solis leguminibus uel holeribus tantum uel pomis uitam iugiter exigebant, praeposuere cunctis illis refectionem solius panis, enins aequissimum modum in duobus paxamatiis statuerunt, quos paruulos panes uix librae unius pondus habere certissimum est.\' Quod nos gratanter amplexi respondimus hanc modum nos minime pro continentia reputare, quippe qui integrum eum nequaquam possemus insumere. MOVSES: Si uultis experiri uim statuti huius, modum istum iugiter retinete, nullum extrinsecus coctionis pulmentum die dominico uel sabbati neque sub aliqua aduenientium
Abbreviated transcription (Latin):
nentiȩ tramite nos adqͥescamꝰ abduci. nec rursũ remissione
noxia ingulȩ uentrisq desideria concidimꝰ: & enĩ memini me
frequent̃ ita appetitũ cibi penitꝰ respuisse: ut duob dieb ac
trib refectione dilata. ne memoria quidẽ ullius eduli i
meã int̾pellauerit mentẽ. & rursũ ab oculis meis ita somnũ
diaboli impugnatione subtractũ : ut plures noctes ac dies paulu¬
lũ quid sõni meis oculis a dño p̾carer infundi. Grauiusq me ꝑi¬
clitatũ somni cibiq fastidio: quã soporis & castrimargiȩ collucta¬
tione ꝑsensi. Itaq sicut festinandũ nobis. ẽ: ne appetitu corporȩ
uoluptatis indissolutionẽ noxiã labam᷑. & ante prestitutũ tempꝰ ł
cibo indulgere ł modũ eiꝰ excedere presumamꝰ: ita est esce somniq
refectio. hora legitima etiã si horreat ingerenda. Utrunq enĩ bel¬
lũ. aduersarii factione consurgit. & ꝑniciosius continentia im¬

Expanded text:
nentiae tramite nos adquiescamus abduci nec rursum remissione nentiae tramite nos adquiescamus abduci nec rursum remissione noxia in gulae nentrisque desideria concidamus. Etenim memini me frequenter ita adpetitum cibi penitus respuisse, ut duobus diebus ac tribus refectione dilata ne memoria quidem ullius edulii meam interpellauerit mentem, et rnrsam ab oculis meis ita somnum diaboli inpugnatione subtractum.. at plures noctes ac dies paululum quid somni meis oculis a domino precarer infundi, grauiusque me periclitatum somni cibique fastidio quam soporis et eaatrimargiae conlactatione persensi. itane sicot festinandam nobis est, ne adpetitu corporeae uoluptatis in dissolutionem noxiam delabamur et ante praestitutum tempus uel cibo indulgere uel modum eius excedere praesumamus, ita et escae somnique refectio hora legitima, etiam si horreat, ingerenda. utrumque enim bellum aduersarii factione consurgit et perniciosius continentia in
Abbreviated transcription (Latin):
traq potest nimietate seruare. Uetꝰ nanq sententia est.
aHROGIOAIS ISOGIDAIS. Id ÷ nimietates equales sunt. Ad u¬
nũ enĩfinẽ. nimietas ieiunii ac uoracitas ꝑuenit. Fodemq
dispendio uigiliarũ immoderata continuatio monachũ.
quo somni grauissimi torpor inuoluit. Nã ꝑ excessĩ conte¬
debilitatũ quenq ad illũ statũ reuocari necesse est: in quo neglgeais
qͥsq ꝑ incuriam detinet᷑. Ita ut frequent̃ qͦs ꝑ gastrimargiam
decipi ñ potuisse conspeximꝰ: ꝑ immoderationẽ ieiunioꝵ uideri¬
mꝰ fuisse deiectos. atq ad eandẽ quã uicerant passionẽ. infir¬
mitatis occasione collapsos: Uigiliȩ quoq ꝑ noctationes ir¬
rationabiles. deiecerunt quos somnus suꝑare non potuit. Qua
stris. recto moderamine transeundũ: & ita int̾ utrasq nimie¬
tates discretione moderante gradiendũ : ut nec a tradito conti¬

Expanded text:
traque potest nimietate seruare. uetus namque sententia est: traque potest nimietate seruare. uetus namque sententia est: ἀxρότητδς ἰσότητδς, id est nimietates aequales sunt. ad unum enim finem nimietas ieiunii ac uoracitas peruenit, eodemque dispendio uigiliarum inmoderata continuatio monachum quo somni grauissimi torpor inuoluit. nam per excessum contidebilitatum quemque ad illum statum reuocari necesse est, in quo neglegens quisque per incuriam detinetur, ita ut frequenter quos per gastrimargiam decipi non potuisse conspeximus, per inmoderationem ieiuniorum uiderimus fuisse deiectos atque ad eandem quam uicerant passionem infirmitatis occasione conlapsos. uigiliae quoque et pernoctationes inrationabiles deiecerunt quos somnus superare non potuit. qustris recto moderamine transeundum est et ita inter utrasque nimietates discretione moderante gradiendum, ut nec a tradito conti
Abbreviated transcription (Latin):
iero solima conscendisse. ut euangłiũ qđ comitante gra sp̃s
sepsũ pote state signoꝵ & ꝓ digioꝵ gentib prȩdicaba. cũ
suis ic paptis & anteces sorib priuata quodam modo ao do¬
mestica examinatione conferr&. & contuli inquiens cũ illis
eu angłiũ qđ p̃dico int̾ gentes. ne forte inuacuũ currerem
aut cucurrissem. Quis gͣ tã p̃sũptor & cecus sit. qͥ se aude¬
at suo iudicio discretioniq commnittere. cũ uas ȩlectionis
in diguisse se coapłoꝵ suoꝵ collatione testet᷑: Unde manife¬
stissime comꝓbatur nulli a dño uiã ꝑfectionis ostendi:
qͥ habens unde ualeat erudiri. doctrinã senioꝵ ł insticuta
contẽpserit. parui pendens illud eloquiũ qđ oportet dili¬
gentissime custodiri. Int̾roga patrẽ tuũ & annunciabit ł.
prbros tuos & dicent tͥ. Om̃i gͥ conatu debet discretionis
bonũ. uirtute humilitatis adquiri. quȩ nos illęsos abu¬

Expanded text:
Hierosolymam congcendisse, ut euangelium, quod comitante gratia sHierosolymam congcendisse, ut euangelium, quod comitante gratia sum potestate signorum et prodigiorum gentibus praedicabat, cum suis coapostolis et antecessoribus priuata quodammodo ac domestica examinatione conferret, et contuli, inquiens, cum illis euangelium quod praedico inter gentes, ne forte in uacuum currerem aut cucurrissem. quis ergo tam praesumptor et caecus sit, quise audeat suo iudicio discretionique conmittere, cum uas electionis indiguisse se coapostolorum suorum conlatione testetur? unde manifestissime conprobatur nulli a domino uiam perfectionis ostendi, qui habens unde ualeat erudiri doctrinam seniorum uel instituta contempserit, parui pendens illud eloquium quod oportet diligentissime custodiri: interroga patrem tuum, et adnuntiabit tibi: seniores tuos, et dicent tibi. Omni igitur conatu debet discretionis bonum uirtute humilitatis adquiri, quae nos inlaesos ab u
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ diuini colloqi disciplina dñs erudire. sed recurrese
semel & iterũ pateretur ad sene. eũ quem ad suuin conuoca¬
malets instinitione formari. Ut sciliceruer illius qui aed do¬
miue misisterio uScabat᷑ ꝓbaretur humadetaso loe purilio¬
uorĩs nini stebia tioras. i uꝰ ꝓponeretur exemplo: Caulũ
efealuotis Mabeo iubet uiã ueritatis agnoscerer dicens.
ungert ingredere ciuitatẽ. & ibi tͥ dicetur quid de oporte
unsa cere Midet itaq & hunc ad seniore  eũoe illauss qte¬
tus das trina qua sua censet institur Ne scilicet qđ aeẽte
gestũ suisset in paulo: posteris malũ p̃sumptionis piebene
exemplũ. dũ unusquisq sibimet ꝑsuaderae: simili modo
se quoq debero dĩ solius magisterio atq dosumindioẽ
cus quã senioꝵ institutione formari. Quã p̃sumptionẽ.
etiã ipse apłs ñ solũ litteris sed etiã opere atq exemplo do¬
cet om̃imodis detestandã. obhoc solummodo se asserens

Expanded text:
ipsum divini colloquii disciplina Dominus erudire, sed recurrere semel et iterum pateretur ad senem; eumque quem ad suum vocamallet institutione formari, ut scilicet et illius qui ad diuinum ministerium uocabatur probaretur humilitas et iunioribus forma subiectionis huius proponeretur exemplo. Paulum mauult et ab eo iubet uiam ueritatis agnoscere dicens: surge et ingredere ciuitatem, etibi tibi dicetur quid te oporteat facere . Mittit itaque et hunc ad seniorem, eumque illius potius doctrina quam sua censet institui; ne scilicet quod recte gestum fuisset in Paulo, posteris malum praesumptionis praeberet exemplum, dum unusquisque sibimet persuaderet simili modo se quoque debere Dius quam seniorum institutione formari. quam praesumptionem etiam ipse apostolns non solum litteris, sed etiam opere atque exemplo docet omnimodis detestandam, ob hoc solummodo se adserens
Abbreviated transcription (Latin):
carne circundatꝰ. ita. eẽ. huic theoriȩ sẽꝑ affixus. ut nunquam
cogite de fris aduentu. de uisitacione infirii. de ope maniũ.
core ae humnantate peregrinis ł aduenientio ex libenda s Postre

Expanded text:
carne circumdatus ita esse huic theoriae semper adfixus, ut numquam carne circumdatus ita esse huic theoriae semper adfixus, ut numquam cogitet de fratris aduentu, de uisitatione infirmi, de opere manuum, certe de humanitate peregrinis uel aduenientibus exhibenda? postre
Abbreviated transcription (Latin):
Beati mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Et qͥd miramini si illa
officia suꝑiꝰ cõphensa transibunt. cũ sc̃s apłs eciã sullimiora
sp̃s scĩ carismata transitura describat. solã uͦ caritatẽ de signet
sine fine mansurã. siue inquiens ꝓphetiȩ euacuabunt᷑. siue lin¬
guę cessabunt. siue scientia destruet᷑. de hac aut̃. caritas nunq
excidet: Omĩa nanq dona ꝓ usu ac necessitate tribuunt᷑ ad
tẽpꝰ. consũmata dispensatione mox ꝓculdubio transitura. Cari¬
tas uͦ nullo int̾cipit᷑ tẽpore. Nonsolũ enĩ in p̃senti mundo utilit̃
oꝑat᷑ in nob̾: sed etiã in fut᷑o sarcina corporeȩ necessitatis abiecta.
efficatior multo atq excellentior ꝑmanebit. nullo unquã cor¬
rũpenda defectei. sed ꝑ in corruptionẽ ꝑpetuã flagrantius dõ
atq intentiꝰ adhȩsura. Germanos uis gͦ potest fragili

Expanded text:
beati mbeati mofficia superius comprehensa transibunt, cum sanctus Apostolus etiam sublimiora Spiritus sancti charismata transitura describat, solam vero charitatem designet sine fine mansuram? Sive, inquiens, prophetiae evacuabuntur, sive linguae, cessabunt: siue scientia, destruetur, de hac autem: caritas numquam excidit omnia namque dona pro usu ac necessitate tribuuntur ad tempus, consummata dispensatione mox procul dubio transitura, caritas uero nullo intercipietur tempore. nen solum enim in praesenti mundo utiliter operatur in nobis, sed etiam in futuro sarcina corporeae necessitatis abiecta efficacior multo atque excellentior permanebit, nullo umquam corrumpenda defectu, sed per incorruptionem perpetuam flagrantius deo atque intentius adhaesura. GEBMANVS: Quis ergo potest fragili
Abbreviated transcription (Latin):
suos tantũ occupant usus. nec tam̃ utenda tenuer̾: Donec gͦ in
hoc mundo in ęqualitas ista crassat᷑: erit hȩc actio necessaria &
utilis exercenti. restituens qͥdẽ bono affectui & pie uoluntati
retributionẽ hȩreditatis ȩt̾nȩ. Ipsa uͦ infuturo scło parilitate reg¬
nante cessabit. cũ iã ñ fuerit in equalitas. ꝓpt̾ quã hȩ debeant
exerceri. Sed cuncti abhac multiplici id ÷ actuali oꝑatione.
ad caritatis dĩ & diuinarũ rerũ contẽplationẽ ꝑpetua cordis pu¬
ritate transibunt. Cui se ii qͥb cura ÷ ł scientię ł emundationi
mentis insistere. iã in hoc scło constituti eleger̾ omi conatu ac ui¬
rib mancipare. illi scilic& seme ipsos offĩcio adhuc incarne co¬
ruptionis positi deputantes: in quo er̃ corruptione deposita
ꝑ mansuri. ꝑuenientes ad illã ꝓmissionẽ dñi saluatoris qua dẽ

Expanded text:
suos tantum occupata usus nec tamen utenda tenuerunt. donec ergo in suos tantum occupata usus nec tamen utenda tenuerunt. donec ergo in hoc mundo inaequalitas ista grassatur, erit haec actio necessaria et utilis exercenti, restituens quidem bono affectui et piae uoluntati retributionem hereditatis aeternae: ipsa uero in futuro saeculo parilitate regnante cessabit, cum iam non fuerit inaequalitas propter quam haec debeant exerceri, sed cuncti ab hac multiplici, id est actuali operatione ad caritatem dei et diuinarum rerum contemplationem perpetua cordis puritate transibunt. cui se hi, quibus cura est uel scientiae uel emundationi mentis insistere, iam in hoc saeculo constituti elegerunt omni conatu ac uiribus mancipare, illi scilicet semet ipsos officio adhuc in carne corrnptionis positi deputantes, in quo erunt corruptione deposita permansuri, peruenientes ad illam promissionem domini saluatoris qua dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Quş gͥdr̃ ad modicũ. ce. utilis: manifeste ꝓnunciat᷑. nec ꝑom̃e
tẽpus exerceri. nec sũmã ꝑfectionis ꝑse solã laboranti posse con¬
ferre. Modicũ quippe ad utrunq referri potest. id: ł ad breuitatẽ¬
tẽporis. qđ scilicet homini tã in p̃senti quã infuturo exercitad
corporalis coȩt̾na. ẽẽ. ñ possit: uł certe ad paruitatẽ utilitatis
quȩ de carnali exercitatione conqͥrit᷑. eo qd̾ afflictio corporali
initia quȩdã ꝓfectꝰ ñ ipsã ꝑfectionẽ pariat itatis. quȩ ꝓmissios
cessaria. ẽẽ. censemꝰ: quia sine ipsis ad caritatis fastigia ñ posst
ascendi. Hȩc etiã quȩ dicitis oꝑa pietatis ac miscdie. necessaria s
in hoc tẽpore. dũ adhuc in ȩqualis diuersitas dominat᷑. Quoꝵ ne
hic qͥdẽ expectaret᷑ oꝑatio: nisi inopũ. indigentiũ. infirmoꝵa
pars maxima redundar&. quȩ in ęqualitate hominũ facta ÷
coꝵ scilic&. qͥ ea quȩ om̃ib a cõmuni creatore concessa sunt. in

Expanded text:
ur ad modicum esse utilis, manifeste pronuntiatur nec per omne tempus exerceri, nec summam perfectionem per se solam laboranti posse conferre. Modicum quippe ad utrumque referri potest, id est, vel ad brevitatetemporis, quod scilicet homini tam in praesenti quam in futuro exercitatio corporalis coaeterna esse non possit, vel certe ad parvitatem utilitatis quae de carnali exercitatione conquiritur, eo quod afflictio corporalis initia quaedam profectus, non ipsam perfectionem charitatcessaria esse censemus, quia sine ipsis ad caritatis fastigia non possit ascendi. haec etiam quae dicitis opera pietatis ac misericordiae necessaria sunt in hoc tempore, dum adhuc inaequalis diuersitas dominatur: quorum ne hic quidem expectaretur operatio, nisi inopum, indigentum infirmoramque pars maxima redundaret, quae iniquitate hominum facta est, eorum scilicet, qui ea quae omnibus a communi creatore concessa sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ. cẽ. cognoscit: ut etiã optet abhac carne discedere ut separati¬
one eiꝰ enixius ualeat dño copulari dicens. Desideriũ habeo dissol¬

Expanded text:
verum esse cognoscit, ut etiam optet ab hac carne discedere, ut separativerum esse cognoscit, ut etiam optet ab hac carne discedere, ut separatione ejus enixius valeat Domino copulari, dicens: Desiderium habeo dissol
Abbreviated transcription (Latin):
nis excessũ. seduiuatiꝰ subsistere ac dĩ laudib intentiꝰ inhęrere. O
reuera ut sequestratis paulisꝑ testimoniis scripturarũ. de ipsius ani¬
mȩ natura scđm mediocritatẽ sensus nrĩ paucis aliqua disputemꝰ.
nonne ultra omĩs ineptiȩ ñ dicã fatuitatẽ sed insaniã est. uł leuitꝰ
suspicari. illã p̃ciosiorẽ hominis portionẽ inqua etiã imago dĩ s edm
beatũ apłm ac similitudo consistit. deposita hac qua retundit᷑ inp¬
senti sairina corporali insensibilẽ fieri. quȩ om̃em rationis uim inses
continens etiã mutã atq in sensibilẽ materiã carnis: participatione
sui facit. et̃. sensibilẽ. cũ utiq consequens sit & hoc rationis ipsus
ordo contineat. ut exuta mens ista carnali qua nunc hebetat᷑ pingua¬
dine. intellectuales uirtutes suas in meliꝰ repane. & subtiliores ac

Expanded text:
nis excessum, sed uiuacius subsistere deique laudibus intentius inhaerere. et nis excessum, sed uiuacius subsistere deique laudibus intentius inhaerere. et re aera, ut sequestratis paulisper testimoniis scripturarum de ipsius animae natura secundum mediocritatem sensus nostri paneis aliqua disputemus, nonne ultra omnis ineptiae non dicam fatuitatem, sed insaniam est uel leuiter suspicari illam pretiosiorem hominis portionem, in qua etiam imago dei secundum beatum apostolum ac similitudo consistit, deposita hac qua retunditur in praesenti sarcina corporali insensibilem fieri, quae omnem rationis uim in se continens etiam mutam atque insensibilem materiam carnis participatione sui facit esse sensibilem, cum utique consequens sit et hoc rationis ipsius ordo contineat, ut exuta mens ista carnali qua nunc hebetatur pinguedine intellectuales uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
riri: ita dustingunt. Am̃ dicotͥ hodie. & int̾posita distinctione¬
inferunt. mecũ eris in paradiso. Ut scilic& hȩc ꝓmissio ñ statĩ post
transitũ uitȩ huiꝰ impleta. sed post resurrectionis aduentũ intelliga
implenda. Non intelligentes illud qđ aute resurrectionis suȩ diem
ꝓtulit adiudeos. qͥeũ ut semet ipsos credebant humanis angustiis &
carnali infirmitate concludi. Nemo ascendit incelũ nͥ qͥ dẽ cęlo des¬
cendit. filiꝰ hominis qͥ ÷ incelo. Quib manifeste ꝓbat᷑. animas de¬
functoꝵ ñ solũ suis sensib ñ priuari. sed ne istis qͥdẽ affectib idꝰ
speatq tristicia. gaudio ac meti carere. & exiis quȩ sibi in illo gene¬
rali examine reseruant᷑. qͥddã eas iã inciꝑe p̃gustare. nec scđm opi¬
nionẽ quorundã infideliũ in nichilũ eas resolui post huiꝰ cõmoratio¬

Expanded text:
riri, ita distingunt amen dico tibi hodie, et interposita distinctioneriri, ita distingunt amen dico tibi hodie, et interposita distinctioneinferunt mecum eris in paradiso, ut scilicet haec promissio non statim post transitum uitae huius inpleta, sed post reeurrectionis aduentum intellegatur inplenda, non intellegentes illud quod ante resurrectionis suae diem protulit ad Iudaeos, qui eum ut semet ipsos credebant humanis angustiis et carnali infirmitate concludi: nemoascendit in caelum nisi qui de caelo descendit, filius hominisqui est in caelo. quibus manifeste probatur animas defunctorum non solum suis sensibus non priuari, sed ne istis quidem affectibus, id est spe atque tristitia, gaudio ac metu carere, et ei eis quae sibi in illo generali examine reseruantur quiddam eas iam incipere praegustare, nec secundum opinionem quorundam infidelium in nihilum eas resolui post huius commoratio
Abbreviated transcription (Latin):
moinquit a confunditur as uocari ds eoꝵ. Parauit enĩ illisci¬
uetatiꝰ Nã qͥ a nec otiose sint post separationẽ huiꝰ corporis. neq
nichil sentiant: etia euangłi i parabola quȩ de illo pauꝑe da¬
caro a duite purpurato ꝓfert᷑ ostendit. quoꝵ unꝰ beatissimam
seceo ⁊d sut abrahe requie ꝓ meret᷑. alius intolerabili aulore
cu eris in ꝑaradiso. uoluerimꝰ intendere: qͥd aliud manifeste
significatp quã ꝑ̃ durare in animab ñ solũ pͥstinos in telle.
sedetia lucissitudine eas congrua ꝓ meritoꝵ astuũq suoꝵ ꝑfrui
qualitate/ Hocenĩ illi nequaquã dñs ꝓmisisset: sicl adinã
nollet p ost separationẽ carnis ł pͥuandã sensu. ł innichibũ
rsoluendã. Non enĩ caro eiꝰ in paradisũ: sed anima erat ingres¬
sura cũ ap̃o. Cauenda sane. immo toto horrore ÷ detestanda
prauis sima hereticoꝵ illa distinctio. qͥdũ ñ credunt xep̃m po¬
tuisse eodẽ die qͦ minferna descendit. etiã in paradiso repe¬

Expanded text:
inquit, non confunditur Deus vocari Deus eorum; paravit enim illis civitatem . Nam quia nec otiosae sint post separationem hujus corporis animae, neque nihil sentiant, etiam Evangelii parabola, quae de illo paupere Lazaro et diuite purpurato profertur ostendit, quorum unus beatissimam sedem, id est sinus Abrahae requiem promeretur, alius intolerabili ardore cum eris in paradiso uoluerimus intendere, quid aliud manifeste significat quam perdurare in animabus non solum pristinos intellectus, sed etiam uicissitudine eas congrua pro meritorum actuamque suorum perfrui qualitate? hoc enim illi nequaquam dominus promisisset, si eius animam nosset, post separationem carnis uel priuandam sensu uel in nihilum resoitendam. non enim caro eius in paradiso, sed anima erat ingressura cum Christo. cauenda sane, immo toto horrore est detestanda prauissima haereticorum illa distinctio, qui dum non credunt Christum potuisse eodem die quo in inferna descendit etiam in paradiso reppe
Abbreviated transcription (Latin):
siue gra genncia appecenduq sunt nobis lio hacsolitudes cione
Mui S ꝑ hacieiania uigilias. hores corporis nuduatẽ leslionẽ
ibaniucrsis passionib noriis illesũ parare cor mrnte qe lo nisesuare¬
poninuer ai dapfe tione caritatis istis gradib unnitendo conscen
oerup at ion p̃ uesitĩ Solennitatẽ districtionis nĩ ñ potuerimꝰ
amplere incidamꝰ intristiciã ł irã siue indignationẽ ob que ex

Expanded text:
ia gerenda appetendaque sunt nobis; pro hac solitudo sectanda est, pro hac jejunia, vigilias, labores, corporis nuditatem, lectionem, ab universis passionibpossimus, et ad perfectionem charitatis istis gradibus innitendo conscendoccupatione praeventi, solemnitatem districtionis nostrae non poterimus implere, incidamus in tristitiam, vel iram, sive indignationem, ob quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
tincta. atq in ꝑpetuũ consopita: ut nunquã mͥ nec me¬
moriã quidẽ concupiscentiȩ huiꝰ ulterius tẽptauerit
inimicꝰ ingerere. nec me post hȩc aliquando pulsatũ furtiui
illiꝰ desideri ĩ instigatione ꝑsenserim. Quẽ sensũ in eceła¬
ste quoq pulcherrime legimꝰ figuratũ. Si momorderit
inqͥt serpens ñ in sibilo: ñ ÷ abundantia in cantatori lacta
serpentis morsũ ꝑniciosũ. eẽ. designans. Id÷ siꝑ confessionẽ
suggestio seu cogitatio diabolica incantatori cuiquã. sp̃uali
scilic& uiro. qui carminib scripturarũ mederi ꝓtinꝰ uul¬
neri & extrahere de corde consueuit noxia uenena serpei¬
tis. patefacta ñ fuerit: succurrere ꝑiclitanti perituroue
ñ poterit. Hoc gͥ mͦ ad scientiã discretionis uerȩ puenire
facillime poterimꝰ : ut senioꝵ uestigia subsequentes. neq

Expanded text:
tincta atque in perpetuum consopita, ut numquam mihi ne metincta atque in perpetuum consopita, ut numquam mihi ne memoriam quidem concupiscentiae hBins ulterius temptauerit inimicus ingerere nec me post haec aliquando pulsatum furtiui illius desiderii instigatione persenserim. quem sensum in Ecclesiaste quoque pulcherrime legimns figuratum. inquit, serpens non in sibilo, non est abundantia incantatori, taciti serpentis morsum perniciosum esse designans. Id est, si per confessionem suggestio seu cogitatio diabolica incantatori cuiquam, spirituali scilicneri et extrahere de corde consueuit noxia uenena serpentis, patefacta non fuerit, succurrere periclitanti perituroue non poterit. hoc igitur modo ad scientiam discretionis uerae peruenire facillime poterimus, ut seniorum uestigia subsequentes neque
Abbreviated transcription (Latin):
iccrco iã te post hanc publicationẽ suã iste nequissimꝰ sp̃s in¬
quietare ñ poterit. nec inte latibulũ sibi teterrimꝰ serpens de¬
inceps usurpabit. de tenebris cordis tui salutari confessio¬
ne ꝓtractꝰ ad lucẽ. Necdũ senex hȩc uerba cõpleuerat: &
ecce lãpas accensa de meo sinu ꝓcedens. ita cellã repleuit
odore sulphureo: ut uehementia foetoris ipsius uix in ea
nos residere ꝑ mitteret. Resumensq ad monitionẽ senex.
ecce inqͥt dñs tͥ ueritatẽ sermonũ meoꝵ uisibilit̾ apꝓba¬
uit. ut passionis illiꝰ incentorẽ de corde tuo salubri con¬
fessione depulsũ ocłis ꝑuideres. patefactũq hostẽ nequaꝗ
locũ inte ulterius habiturũ. aꝑta eiꝰ expulsione cognosceres.
Itaq scđm sententiã senis. ita ÷ inqͥt in me confessionis
huius uirtute. dominatio illius diabolicȩ tyrannidis ex¬

Expanded text:
idcirco iam te post hanc publicationem suam iste nequissimus spiritus inidcirco iam te post hanc publicationem suam iste nequissimus spiritus inquietare non poterit nec in te latibulum sibi taeterrimus serpens deinceps usurpabit, de tenebris cordis tui salutari confessione protractus ad lucem. necdum senex haec uerba conpleuerat et ecce lampas accensa de meo sinu procedens ita cellam repleuit odore sulpureo, ut uehementia foetoris ipsius uix in ea nos residere permitteret. resumensque af monitionem senex, ecce, inquit, dominus tibi ueritatem sermonum meorum uisibiliter adprobauit, ut passionis illius incentorem de corde tuo atabri confeesione depnlsum oculis peruideres, patefactumque hostem nequaquam locum in te ulterius habiturum aperta eius expelsione cognosceres. itaque secundum sententiam senis ita est, inquit, in me confessionis huius uirtute dominatio diabolicae illius tyrannidis ex
Abbreviated transcription (Latin):
aptos singultus lacrimasq ꝓrumpens. paximatiũ. qo conisu¬
eui dinencutiosa subtraxerã cdlanculũ comedendũ de sinu
furtimer conscio ac susceptore ꝓduxi. eũq in mediũ ꝓ fenens
que a dmodũ cotidue lacent̃ ederẽ ꝓstratꝰ int̾ra cũ uenię postu¬
lutione confessus sũ. & ubertim ꝓfusis lacrimis. ut ab soluti¬
onem dirissimȩ captiuitatis a dño poscerent. imploraui
Tunesener Confide ait o puer. Ab soluit te abhac captiuita¬
te etia me tacente confessio tua. Uictorẽ nanq tuũ aduer¬
sariũ hodie triumphasti. ualidius eũ tua confessione ꝓst̃¬
nens: quã ipse fueras abeo taciturnitate deiectus. Quẽ utiq
nequaquã uł tua uł alterius responsione confutans. inte
nunc usq ꝑmiseras dominari. scđ̾m illã salomonis senten¬
tiã Quia ñ fit contradictio abiis qͥ faciunt malũ cito: ideo
repletũ ÷ cor filioꝵ hominis inipsis. ut faciant mala. Et

Expanded text:
apertos singultus lacrimaaque prorumpens paxamatium, quod consuapertos singultus lacrimaaque prorumpens paxamatium, quod consuetudine uitiosa subtraxeram clancule comedendum, de sinu furti mei conscio ac susceptore produxi, eumque in medium proferens, quemadmodum cotidie latenter ederem, prostratus in terram cum ueniae postulatione confessus sum, et ubertim profusis lacrimis ut absolutionem dirissimae captiuitatis a domino poscerent inploraui. tum senex: confide, ait, o puer. absoluit te ab hac captiuitate etiam me tacente confessio tua. uictorem namque aduersarium tuum hodie triumphasti, ualidius eum tua confessione prosternens quam ipse fueras ab eo tua taciturnitate deiectus. quem utique nequaquam uel tua uel alterius responsione confutans in te nunc usque permiseras dominari secundum illam Salomonis sententiam: quia non fit contradictio ab his qui faciunt malum cito, ideo repletum est cor filiorum hominis in ipsis ut faciant mala. et
Abbreviated transcription (Latin):
ciabar. quã suꝑ esu eiꝰ fuerã iocundatꝰ. Cũq istud molestis¬
simũ opꝰ uelut ab exactorib mͥ pharaonis in dictũ. uice
laterũ singulis dieb explere ñ sine cordis mei dolore cõpel¬
lerer. nec tam̃ eruere me possẽ abhac eoꝵ seuissima tyran¬
nide. & clandestinũ furtũ seni manifestare confunderer c̃¬
tigit dĩ nutu de hoc me captiuitatis iugo uolentis eripe. ut
refectione transacta. collatio sp̃ualis coepisset agitari.
respondensq senex ꝓpositis interrogationib eore. de sadtiencr¬
oso uiden  Secultasus cogitationũ dominatione disserenet earũꝙ
sutui & atrocis simã uim quã haberent dones celarentur expo¬
netit̃ ero collationis huius uirtute compunetus. e conseleꝵ¬
mersre darguente ꝑgterritus. uelut qui credere obhos en fui. sseru
lum aꝰ erentatͫ de hinc condis mei compunetione crescert eonsi

Expanded text:
ciabar quam super esu eius fueram iucundatus. cumque istud molestisciabar quam super esu eius fueram iucundatus. cumque istud molestissimum opus uelut ab exactoribus mihi Pharaonis indictum uice laterum singulis diebus explere non sine cordis mei dolore conpelierer nec tamen eruere me possem ab hac eorum saeuissima tyrannide et clandestinum furtum seni manifestare confunderer, contigit dei nutu de hoc me captiuitatis iugo uolentis eripere, ut refectione transacta, collatio spiritalis coepisset agitari, respondensque senex propositis interrogationibus eorum, de gastrimargo et occultarum cogitationum dominatione dissereret earumque naturam et atrocissimam uim, quam haberent donec celarentur, exponeret, ego conlationis huius uirtute conpunctus et conscientia redarguente perterritus, uelut qui crederem ob hoc ea fuisse prgemitus excitatus, dein cordis mei conpunctione crescente in
Abbreviated transcription (Latin):
serpens teterrimꝰ uelut tenebroso ac subierraneo specu.¬
uirtute confessionis ꝓtractus ad lucẽ. & traductus quodi¬
modo ac dehonestatus abscedit. Tam diu nanq suggesti¬
ones eiꝰ noxiȩ dominantur in nobis: quam diu celantur
in corde. Et ut uirtutẽ sententiȩ̨ huiꝰ efficacius colli¬
gatis: referã uob̃ abbatis serapionis factũ. qđ ille iuniorh
frequentissime instructionis gr̃a ꝓponebat: Cũ ad huc
inqͥt essẽ puerulus. & cũ abbate theone cõmorarer: hȩc
mͥ inimici impugnatione ingesta funt. consuetudo. ut
post quã refecissem hora nona cũ sene. unũ paximatiũ
cotidie in sinu meo latent̃ absconderẽ. qđ sera ignorante
illo occulte edebã. Quod furtũ. licet coniuentia uolunta¬
tis & inoliti semel desiderii inc̾tinentia sine cessatione
cõmitterẽ : expleta tam̃ concupiscentia fraudulenta. in me¬
m& ipsũ reuertens. grauiꝰ suꝑ admissi furti crimine cru¬

Expanded text:
serpens teterrimus velut serpens teterrimus velut uirtute confessionis protractus ad lucem et traductus quodammodo ac dehonestatus abscedit. tamdiu enim suggeetiones eius noxiae dominantur in nobis, quamdiu celantur in corde. et ut uirtutem sententiae huius efficacius colligatis, referam uobis abbatis Sarapionis factum, quod ille iuuenioribus frequentissime instructionis gratia proponebat.\' Cam adhuc, inquit, essem puerulus et cum abbate Theone conmanerem, haec mihi inimici inpugnatione ingesta fuerat consuetudo, ut postquam refecissem hora nona cum sene, unum pazamatium cotidie in sinu meo latenter absconderem, quod sero ignorante illo occulte edebam. quod furtum licet coniuentia uoluntatis et inoliti semel desiderii incontinentia sine cessatione conmitterem, expleta tamen concupiscentia fraudulenta ad memet ipsum reuertens grauius super admisso furti crimine cru
Abbreviated transcription (Latin):
ł adquirenda sit nesciamꝰ: Is um moses. Uera in qͥt discretio.¬
ñ nisi uera humilitate conquirit᷑. Cuꝰ humilitatis hec erit
prima ꝓbatio. si uniuersa ñ solũ quȩ agenda sunt. sed
etiã quȩ cogitantur seniorũ reseruentur examini. ut
nithil suo quis iudicio credens. illorũ ꝑ om̃ia definitio¬
nibus ad quiescat. & quid bonũ uł malũ debeat iudicar
eorũ traditione cognoscat. Quȩ institutio. ñ solũ ꝑuerã
discretionis uiã. iuuenẽ recto tramite docebit incedere: ue¬
rũ etiã a cunctis fraudib & insidi is inimici seruabit illes
Nullatenꝰ enĩ decipi poterit. quisq ñ suo iudicio sedmaiorũ
uiuit exẽp̾lo. Nec ualebit ignorationi eiꝰ callidus hostis illu
dere : qͥ uniuersas in corde nascentes ꝑniciosa uereundia
nescit obtegere. sed eas maturo examine senioꝵ ł reꝓbat
gna marcescit. & ante quã discretionis iudiciũ ꝓferat᷑.

Expanded text:
uel adquirenda sit nesciamus P Tum MOVSES: Vera, inquit, discretio nouel adquirenda sit nesciamus P Tum MOVSES: Vera, inquit, discretio non nisi uera humilitate conquiritur. cuius humilitatis haec erit prima probatio, si uniuersa non solum quae agenda sunt, sed etiam quae cogitantur, seniorum reseruentur examini, ut nihil suo quis iudicio credens illorum per omnia definitionibus adquiescat et quid bonum uel malum debeat iudicare eorum traditione cognoscat. quae institutio non solum per ueram discretionis uiam iuuenem recto tramite docebit incedere, uerum etiam a cunctis fraudibus et insidiis inimici seruabit inlaesum. nullatenus enim decipi poterit, quisque non suo iudicio, sed maiorum uiuit exemplo, nec ualebit ignorationi eius callidus hostis inludere, qui uniuersas cogitationes in corde nascentes perniciosa uerenescit obtegere, sed eas maturo examine seniorum vel repgna marcescit; et antequam discretionis judicium proferatur,
Abbreviated transcription (Latin):
declarant. Ao hȩc Germanꝰ. & nouellis exẽplis & defini¬
tionib antiquoꝵ satis abundeq ꝑ patuit. discretionẽ fontẽ
quodã modo radicẽq cunctarũ. &̃. uirtutũ. Quo modo ergo
adqͥri debeat cupimꝰ edoceri. aut quẽ ad modũ utrũ uera & ex
do anfalsa & diabolica sit possit agnosci. ut scđm illã ȩuan¬
glica quã suꝑiore tractatu disseruisti parabolã. qua iubemur
fieri ꝓbabiles traperitȩ. nomismati impressã ueri regis ima¬
ginẽ ꝑuidentes dep̾hendere ualeamꝰ. uł qđ ñ sit in legitima
moneta figuratũ. atq illud sicut uulgari usus uerbo hesterna
collatione dixisti. tan quã paracharaximũ reꝓbemꝰ. illa in¬
structi ꝑicia. quã satis copiose & integre ꝓsecutꝰ. spũali atq
euangłico trapetite in. ce̾. debere signasti. Quid enĩ ꝓderit
uirtutis eꝰ & grẽ merita cognouisse. siquẽadmodũ expetenda

Expanded text:
declarant. Ad haec GERHANVS: Et nouellis exemplis et definideclarant. Ad haec GERHANVS: Et nouellis exemplis et definitionibus antiquorum satis abundeque perpatuit discretionem fontem quodammodo radicemque cunctarum esse uirtutum. quomodo ergo adquiri debeat cupimus edoceri, aut quemadmodum utrum uera et ex deo, an falsa et diabolica sit possit agnosci, ut secundum illam euangelicam quam superiore tractatu disseruisti parabolam, qua iubemur fieri probabiles trapezitae, nomismati inpressam ueri regis imaginem peruidentes deprehendere ualeamus quod non sit in moneta legitima figuratum, atque illud, sicut uulgari usus uerbo hesterna conlatione dixisti, tamquam paracharaximum reprobemus, illa instructi peritia, quam satis copiose et integre prosecutus spiritali atque euangelico trapezitae inesse debere signasti. quid enim proderit uirtutis eius et gratiae merita cognouisse, si quemadmodum expetenda
Abbreviated transcription (Latin):
residentes: ad iudaismũ & circuncisionẽ carnis. lapsu mise¬
rabili uolueret᷑. Nã cũ uolens eũ consuetudine uisionũ ad
credulitatẽ futurȩ deceptionis illicere. uerissima quȩq
multo tẽpore diabolus uelut ueritatis nuncius reuelasset:
adextremũ ostendit xp̃ianũ popłm una cũ pͥncipib reli¬
gionis acfidei nrẽ. apłis scilicet atq martyrib. tenebrosũ
ac tetrũ. om̃iq macie tabidũ atq deformẽ. & e contra
iudeoꝵ plebẽ una cũ moise. patriarchis. ꝓpħis. sũma tripu¬
diantẽ leticia & splendidissimo lumine choruscantẽ. suadens
ut simallet meriti ac beatitudinis illoꝵ particeps fieri. cir¬
cuncisionẽ quoq susciꝑe festinaret. Hoa ũ itaq ꝓ fecto
nullus tã lugubrit̃ fuisset illusus : si rationẽ discretionis
huiꝰ assequi laborassent. Quã ob rẽ in quantis ꝑniciosũ sit
discretionis grãm ñ habere: multoꝵ casus & exꝑimenta

Expanded text:
residentes, ad Iudaismum et circumcisionem carnis lapsu miseresidentes, ad Iudaismum et circumcisionem carnis lapsu miserabili uolueretur. nam cum nolens eum consuetudine uisionum ad credulitatem futurae deceptionis inlicere uerissima quaeque multo tempore diabolus uelut ueritatis nuntius reuelasset, ad extremum ostendit Christianum populum una cum principibus religionis ac fidei nostrae, apostolis scilicet atque martyribus, tenebrosum ac taetrum omnique macie tabidum atque deformem et e contra Iudaeorum plebem cum Moysi, patriarchis, prophetis summa tripudiantem laetitia et splendidissimo lumine coruscantem, suadens ut, si mallet meriti ac beatitudinis illorum particeps fieri, circumcisionem quoque suscipere festinaret. horum itaque profecto nullus tam lugubriter fuisset inlusus, si rationem discretionis huius adsequi laborassent. quamobrem in quantis perniciosum sit discretionis gratiam non habere, multorum casus et experimenta
Abbreviated transcription (Latin):
nominis quia adhuc suꝑ ÷ nolumꝰ facete mentionẽ. qͥ di
longo tẽpore demonẽ in angłi suscepit claritate. reuelatio¬
nib eiꝰ innumeris sepe deceptꝰ eredidit nunciũ. ẽe. iusti¬
ciȩ  Na exceptis his etiã ꝑ om̃s noctes in cella eiꝰ lumen
absq ullius lucernȩ ꝓ̃bebat officio. Ad extremũ iubeeie
demone. ut dõ filiũ suũ qͥ cũ eo parit᷑ in monasterio cõma¬
nebat offerret. ut scilicet hoc sacrificio abrahe patria ithe
meritis equaretur. Cuiꝰ intantũ ÷ ꝑsuasione seductus: ut
parricidiũ ꝑfecisset oꝑe nisi eũ uidens puer cultrũ extra
consuetudinẽ acuendo p̃parare. & uincula quib eũ uelit
oblaturus adimmolandũ constringere disponebat inquirere:
qnnos multos singularit̾ in cella retrusus exogerat. ita est ad
entromu diabolicis reuelationib sõni isq delusus. ut post tan¬
ess labores atq uirtutes qͥb excesserat om̃s monachos ibidẽ

Expanded text:
nominis quia adhuc superest nolumus facere mentionem, qui dum nominis quia adhuc superest nolumus facere mentionem, qui dum longo tempore daemonem in angeli suscipit claritate, reuelationibus eius innumeris saepe deceptus credidit nuntium esse iustitiae ? nam exceptis his etiam per omnes noctes in cella eius lumen absque ullius lucernae praebebat officio. ad extremum iubetur a daemone, ut deo filium suum qui cum eo pariter in monasterio commanebat offerret, ut scilicet hoc sacrificio Abrahae patriarchae meritis aequaretur. cuius in tantum est persnasione seductus, ut parricidium opere perfecisset, nisi eum uidens puer cultrum extra consuetudinem acuendo praeparare et uincula quibus eum uelut oblaturus ad immolandum constringere disponebat inquirere, annos multos singulariter in cella retrusus exegerat, ita est ad extremum diabolicis reuelationibus somniisque delusus, ut post tantos labores atque uirtutes, quibus excesserat omnes monachos ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
citas m̃tis instigat. eisq contra naturã feritatis sus
cũ panib occurrissent. unꝰ ex eis subueniente dis¬
cretione uelut a dño sibi porrectos cũ gaudio & gra¬
rũ actione suscepit. reputans escã sibi diuinitꝰ min¬
strari. nec sine dõ factũ. ut ii qͥ sẽꝑ hominũ cruor
gauderent. deficientibus iã ac tabescentib uitȩ substan¬
tiam largirent᷑. Alius uͦ recusans cibũ uelut ab homine
sibi oblatũ : in ediȩ defectione consuptꝰ est. Quoꝵ licet
initia ex rep̾hensibili ꝑsuasione descenderint: unꝰ tamen
subueniente discretione id qđ temere incauteq concepat
emendauit. alius aut̃ instulta ꝓ̃sumptione ꝑdurans ac
penitꝰ discretionis ignarꝰ mortẽ quã ei dñs auertere uolut
sibi ipse consciuit. nequaquã credens instinctu factũ iui¬
no. qđ immites barbari ꝓpͥȩ feritatis obliti. panes eis ꝓ
gladiis obtulissent. Quid etiã de illo cõmemorẽ. cuus

Expanded text:
ocitas mentis instigat eisque contra naturam feritatis suae ocitas mentis instigat eisque contra naturam feritatis suae cum panibus occurrissent, unus ex eis subueniente discretione uelut a domino sibi porrectos cum gaudio et gratiarum actione suscepit, reputans escam sibi diuinitus ministrari nec sine deo factum, ut hi qui semper hominum cruore gauderent deficientibus iam ac tabescentibus uitae substantiam largirentu:, alius uero recusans cibum uelut ab homine sibi oblatum inediae defectione consumptus est. quorum lioet initia ex reprehensibili persuasione descenderint, unus tamen subueniente discretione id quod temere incauteque conceperat emendauit, alius autem in stulta praesumptione perdurans ac penitus discretionis ignarus mortem quam dominus auertere uoluit sibi ipse consciuit, nequaquam credens instinctu factum diuino, quod inmites barbari propriae feritatis obliti panes eis pro gladiis obtulissent. Quid etiam de illo commemorem, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
his decerius ÷ ita indeceptionęs sue obstinatione ꝑmansit.
ritis tantoꝵ laboꝵ. & annoꝵ numerositate qua inheremo
ꝑdurauit. ac miseratione & humanitate sũma. abiis qͥ
eiꝰ cõpatiebant᷑ exitio uix a prb̃o abbate pafnutio potuit
obtineri. ut non int̾ biothanatos reputatꝰ. etiã memo
& oblatione pausantiũ iudicaret᷑ indignꝰ. Q¬
illis duob frĩb qͥ cũ ultra illã heremũ thebaidosus
quondã fuerat beatꝰ antonius habitarent. minꝰ cdota
discretione ꝑ moti. euntes ꝑ extensã solitudinis ualto¬
tẽ. nullã escã penitꝰ sumere decreuer: nisi quã pseno
ipsũ illis dñs prestitisset: Cũq errantes cos ꝑ deseree
deficientes iã fame a longe matites conspexissert
quȩ gens cunctis pene nationib feris immanior
atq crudelior est. ñ enĩ eos ad effusionẽ sangũ¬
nis ut ñ nullas gentes desideriũ prȩdȩ sed sola fen¬

Expanded text:
his deterius est, ita in deceptionis suae obstinatione permansit, his deterius est, ita in deceptionis suae obstinatione permansit, ritis laborum tantorum et annorum numerositate qua in heremo perdurauit hoc miseratione et humanitate summa ab his qui eius conpatiebantur exitio uix a presbytero abbate Pafobtineri, ut non inter biothanatos reputatus, etiam memoria et oblatione pausantium judicaretur indignus. illis duobus fratribus, qui cum ultra illam heremum Thebaidos, ubi quondam fuerat beatus Antonius, habitarent, minus cauta discretione permoti euntes per extentam solitudinis uastitatem nullam escam penitus sumere decreuerunt, nisi quam per semet ipsum illis dominus praestitisset. Gumque errantes eos per deserta et defioientes iam fame a longe Mazices conspexissent quae gens cunctis paene nationibus feris inmanior atque crudelior est: non enim eos ad effusionem sanguinis, ut nonnullas gentes, desiderium praedae, sed sola fer
Abbreviated transcription (Latin):
ria solennitate in ȩccła retentatis. solus ñ poterat aggregari.
ne quantulũcunq ꝑceptione leguminis parui a suõ uide¬
ret᷑ ꝓ posito relaxari. Qua ꝓ̃ sũptione deceptꝰ : angłm satha¬
nȩ uelut angłm lucis cũ sũma ueneratione suscĩpiens. eiꝰq
p̾ceptis ꝓno oboediens famulatu. semet ipsũ in puteũ cuius
ꝓfunditatẽ ocłoꝵ ñ attingit intuitꝰ p̃cipitẽ dedit. de angłi
uidelicet sui sponsione ñ dubitans. qͥ eũ ꝓ merito uirtutũm
aclaboꝵ suoꝵ nequaquã posse firmauerat ulli iã discrimini
subiacere. Cuiꝰ rei fidẽ ut exꝑimento suȩ sospitatis euidentis¬
sime cõꝓbare: supͣdicto se puteo nocte intẽpesta illusus in¬
iecit. magnũ scilicet uirtutis suȩ meritũ ꝓbaturꝰ. cũ inde
exisset illȩsus. De quo puteo cũ ꝓpe iã exanguis ingenti
fr̃m labore fuisset extractus. uitã diet̃cia finiturus: qđ

Expanded text:
ria sollemnitate in ecclesia retentatis solus non poterat adgregari, ria sollemnitate in ecclesia retentatis solus non poterat adgregari, ne quantulumcumque perceptione leguminis psrni a suo uideretur proposito relaxasse. qua praesumptione deceptus angelum Satanae uelut angelum lucis cum summa ueneratione suscipiens eiusque praeceptis prono oboediens famulatu semet ipsum in puteum, cuius profunditatem oculorum non adtingit intuitus, praecipitem dedit, de angeli uidelicet sui sponsione non dubitans, qui eum pro merito uirtutum ae laborum suorum nequaquam posse firmauerat ulli iam discrimini subiacere. cuins rei fidem ut experimento suae sospitatis euidentissime conprobaret, supra dicto ee puteo nocte intempesta inlusus iniecit, magnum scilicet uirtutis suae meritum probaturus, cum inde exisset inlaesus. de quo cum paene iam exsanguis ingenti fratrum labore fuisset extractus, uitam die tertia finiturus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ooertib epsene uidelico herone ante paucos ael moeliñ sies
obiusione eiaboli a sũmis adima deiectũ quẽ quinqua¬
quitao annis in hacheremo cõmoratm sngular ilistiditu¬
oue rigor continentiȩ teniusse meminimꝰ & solitudinis
setteta ultra om̃s hic cõmorantes miro feruore sec tatũ. Hic
s quo pacto quaue ratione post tantos labores abinsi¬
diatore delusus grauissimo corruens lapsu. cunctos in
hac heremo constitutos luctuoso dolore ꝑcussit : Nonne
quia minꝰ discretionis uirtute possessa. suis definitionib
regi. quã consili is uł collationib fr̃m atq insticutis maioꝵ
maluit oboedire: Siquidẽ tanto rigore immutabilẽ ieiu¬
nii continentiã sẽꝑ exercuit. & solitudinis cellȩq ita
iugit᷑ secreta sectatꝰ ÷ : ut abeo participationẽ in eundi cũ
frat̾nitate conuiuiine ueneratio quidẽ diei paschalis ali¬
quando potuerit obtinere. Inqua frĩb cunctis ꝓ anniuersa¬

Expanded text:
obtutibus, senem uidelicet Heronem ante paucos admodum dies inlusione diaboli a summis ad ima deiectum, quem quinquaginta annis in hac heremo conmoratom singulari districtione rigorem continentiae tenuisse meminimus et solitudinis secreta ultra omnes hic commorantes miro feruore sectatum. hic igitur. quo pacto quaue ratione post tantoe labores ab insidiatore delusus grauissimo conruens lapsu cunctos in hac heremo constitutos luctuoso dolore percussit ? nonne quia minus discretionis uirtute possessa suis definitionibus regi quam consiliis uel conlationibus fratrum atque institutis maiorum maluit oboedire? siquidem tanto rigore inmutabilem ieiunii continentiam semper exercuit et solitudinis cellaeque ita iugiter secreta sectatus est, ut ab eo participationem ineundi cum fraternitate conuiuii ne ueneratio quidem diei paschalis aliquando potuerit obtinere. in qua fratribus cunctis pro anniuersa