comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subiaceant int̾ pęnitentes manib
sacerdotũ. duob ȩtiam oblati¬
onss modis om̃ib nousinant᷑. sed tan¬
tũ modo popularib in oratione
socient᷑. nec confundat᷑. đo colla
sub mittere. qui eum nontimu trunt
ab negare. Quod siut pote mor¬
tales intra metas p̃scripti tẽpo¬
ris cȩꝑit uitȩ finis urguere. sub¬
ueniendum est imploranti. et seu
ab ep̃o qui pęnitentiam dederit.
seu ab aliꝰ qui tam̃ datã eẽ ꝓbaue¬
ab eunti de scło non neget᷑.
Pueris autem quib qđ adhuc
inker bessunt apub tate uocabu¬
lũ est seucłis seu laicis. aut ȩtiã
similib puellis quib ignorantia¬
suffragatur ȩtatis aliquandiu sub
manus impositione decdentis. redden¬
da cõmunio est. Nec eorum expec¬
tanda pęnitentia. quos excipit a co¬
ercione censura. Quod est a nobis
ꝓuide constitutum. nehi quibus
in terreni labe contagii plusminue
restat aduitã dum adhuc inpoe¬
nitentia sunt pęnitenda cõmittant

Expanded text:
subjaceant inter poenitentes manibus subjaceant inter poenitentes manibus sacerdotum, duobus etiam ad oblationes modis omnibus non sinantur, sed tantummodo popularibus in oratione socientur, nec confundatur Deo colla submittere, qui eum non timuit abnegare. Quod si, ut pote mortales, intra metas praescripti temporis coeperit vitae finis urgere, subveniendum est imploranti, et seu ab episcopo, qui poenitentiam dederit, seu ab alio, qui tamea datam esse probaveabeunti de saeculo non negetur. Pueris autem, quibus, quod adhuc investes sunt, a pubertate vocabulum est, seu clericis, seu laicis, aut etiam similibus puellis, quibus ignorantiasuffragatur aetatis, aliquandiu sub manus impositione detentis, reddenda communio est, nec eorum exspectanda poenitentia, quos excipit a coercitione censura, quod est a nobis provide constitutum, ne hi quibus in terreni labe contagii plus minusve restat ad vitam, dum adhuc in poenitentia sunt, poenitenda forte committant.
Abbreviated transcription (Latin):
tuisse. nisi pͤalam xp̃ianũ negaue¬
rit et ꝓfessus fuerit ẽẽ paganũ.
qđ cũ generalit̾ sit in om̃ib ex se
crandũ multo magis in ep̃ĩs pbris
probatur horrendum. sed quia
idem dñs atꝙ saluator clem̃tissi¬
mꝰ ẽ et neminẽ uult perire. usq
ad exitus sui diem in poenitentia
si resipiscunt iacere conueniet.
nec orationi nec modo fidelium.
sed nec catucuminorum quidem
om̃imo mnter eẽ. quib communio
laica in morte reddẽda est. Quã
rem diligentius explorare uel
facere ꝓbatissimi sacerdotis cu¬
ra debebit. Decłis autẽ et mona¬
chis aut puellis di aut scłaribus
seruari p̃cipimus hunc tenorem
qu em nicena sinodus circaeos qui
lapsisunt uł fuerint seruaredũ
eẽ constituit. ut scilicet qui nulla
necessitate. nullius rei timore atq
periculo. se rebaptigarent᷑ here¬
ticis impie erdederunt. sitam̃ eos
ex corde peniteat. tribus annis int̃
audientessint. Septem uͦ annis

Expanded text:
tuisse, nisi se palam christianum negavetuisse, nisi se palam christianum negaverit et professus fuerit esse paganum. Quod cum generalicrandum, multo magis in episcopis, prprobatur horrendum. Sed quia idem Dominus atque Salvator clementissimus est, et neminem vult perire, usque ad exitus sui diem in poenitentiam, si resipiscunt, jacere conveniet, nec orationi non modo fidelium, sed nec catechumenorum quidem omnimodis interesse, quibus communio laica in morte redhibenda est, quam rem diligentius explorare vel facere probatissimi sacerdotis cura debebit. De clericis autem, et monachis, aut puellis Dei, aut saecularibus, servari praecipimus hunc tenorem, quem Nicaena synodus circa eos qui lapsi sunt, vel fuerint, servandum esse constituit, ut scilicet qui nulla necessitate, nullius rei timore atque periculo se ut rebaptizarentur haereticis impie dediderunt, si tamen eos ex corde poeniteat, tribus annis inter audientes sint, septem vero annis
Abbreviated transcription (Latin):
callide ꝓpriũ putauerit eẽ con¬
sensũ. sacerdotali iugore ethu¬
manitate tractenus. ut in eis fides
quȩ nisi est una iam nulla est ad¬
iutorio dñi iudicis ad salutẽ sine
nr̃ȩ pperationis offensione reparet᷑
quia cũ peccatoris a nobis satis fac¬
tio ꝓtrahit᷑ non propt̃ nram lau¬
dem atq lȩtitiam mens eiꝰ adueni¬
am purgatior inuenit᷑. Et ido me¬
mineritis hanc suꝑ his nos habere
sententiam ut seruata discretione
peccantium. non eadem cunctiqui
lapsi sunt lance pensent᷑. qud ma
ioris castigationis ẽ. exigendus cen-¬
sura cui domus dñi cõmissa fuerit
disciplina. Ut gͦ ab ȩccłȩ sũmita¬
ułdiãc fuisse constiterit et seu optan¬
tes forsitan seu coactus lauacri
illius unici salutarisq claruerit
fecisse iacturã et xp̃m quẽ non
solum dona regenerationis uerum
ȩtiam gr̃a ꝑcepti honoris indue¬
rant exuisse. cũ constet neminem
ad scđam tinctionem uenire po¬

Expanded text:
callide proprium putaverit esse concallide proprium putaverit esse consensum, sacerdotali vigore et humanitate tractemus, ut in eis fides quae nisi est una, jam nulla est adjutorio Domini judicis, ad salutem sine nostrae properationis offensione reparetur, quia cum peccatoris a nobis satisfactio protrahitur, non praeter nostram laudem atque laetitiam mens ejus ad veniam purgatior invenitur. Et ideo memineritis hanc super his nos habere sententiam, ut servata discretione peccantium, non eadem cuncti, qui lapsi sunt, lance pensentur, quoniam majoris castigationis est exigendus usura, cui domus Domini commissa fuerit disciplina. Ut ergo ab Ecclesiae summitavel diaconos fuisse constiterit, et seu optantes forsitan seu coactos lavacri illius unici salutarisque claruerit fecisse iacturam, et Christum, quem non solum dono regenerationis, verum etiam gratia percepti honoris induerant, exuisse, cum constet neminem ad secundam tinctionem venire po
Abbreviated transcription (Latin):
nichilq ꝑ nr̃am facilitatẽ tribu¬
nał. excelss iudicio derogari. cui
illa sunt rata quȩ pia quȩ uera
quȩ ilista sunt. Et alit̾ necessita¬
tis. alit̃ tractanda ẽ ratio uolun¬
tatis Deterior ẽ. autẽ causa illi¬
us q̃ forte p̃cio sollicitatus est
ut periret. Nichil enĩ intẽptaii
reliqͥd inimicus. Cui ne desua lic
gaudere captura. suc currendũ ẽ
inretitis. et conterend suenant is¬
ẽ laqueus. ut infuscatũ sine dolo
lam̃tatib lapsum tam iusticiae
moderatione. quã compunctione
pietatis. ad aulam quã reliquerat
sit ingressus. Nec pudeat forsitan
aut p̾igeat. inclictis ie iuniorum
gemituumq temporib obedire
aut aluis obseruantiȩ salubrioris
obtemperare p̃ceptis qͥa humilib
dat᷑ grã nonsu ꝑbis. Sit ergo suae
sequi conuenit caritatẽ. nec ali¬
cui fas est ł uelle ł posse transcen¬
dere causam eiꝰ qui contra apłicã
doctrinã ad iterationẽ nim ie

Expanded text:
nihilque per nostram facilitatem tribunihilque per nostram facilitatem tribunalis excelsi judicio derogari cui illa sunt rata, quae pia, quae vera, quae justa sunt; et aliter necessitas, aliter tractanda est ratio voluntatis: deterior est autem causa illius, qui forte pretio sollicitatus est ut periret. Nihil intentatum enim reliquit inimicus, cui ne de sua liceat gaudere captura, succurrendum est irretitis, et conterendus est venantis laqueus, ut infucatum sine dolo lamentantibus lapsum tam justitiae moderatione, quam compunctione pietatis ad aulam quam reliquerant, sit ingressus. Nec pudeat forsitan aut pigeat, in dictis jejuniorum gemituumque temporibus oaut aliis observantiae salubrioris obtemperare praeceptis, quia humilibus datur gratia, non superbis . Sit ergo ruinae sequi convenit charitatem, nec alicui fas est vel velle, vel posse transcendere causas ejus, qui contra apostolicam doctrinam ad iterationem se nimi
Abbreviated transcription (Latin):
ommunis est dolor et genera¬
lisgemitus qđ intra africã
canis regionib astutia diaboli
in id multiplici deceptione ꝓru¬
perit. ut ñsmo uulgus in cautũ
sed ipsos qq̃ in mortis ꝓfunda de¬
merserit sacerdotes ñ. nullus
orbis ingenuit. nulla t̾ra nesci¬
uit. Uñde in grandi merore
siti dissimulare non possumus.
pereuntiũ atq a nob exigendar̃
discrim̃ animarũ. Qua ꝓpt̃ cõpe¬
tens adhibenda ẽ talib medela
uul nerib necurandi in matura
facillitas mortifera captipeste
nichil ꝓsit. sed segnius tractã ꝑ¬
nicies. reatum ñ legitimȩ curatio¬
nis in uoluat parit̾ sautios et me¬
dentes In primis itaq uenientis
aduos et remedium postulantis
sollicite discutienda est ꝓ fessio
et ꝑsona decepti ut medela possit
congruens ex hiberi. et qui satis¬
facturus do ꝑpenitentiã rebap¬
titatũ ser legitime doluerit.
utrũ adhec facinꝰ concurrerit a
inpulsus accesserit. requirat᷑.si¬
ens qđ se decipiat ipse qui fallit

Expanded text:
ommunis dolor et generalis est gemitus, quod intra Africam canis regionibus astutia diaboli  atque in id multiplici deceptione proruperit, ut non modo vulgus incautum, sed etiam ipsos in mortis profunda demerserit sacerdotes, ut nullus orbis non ingemuerit, nulla terra nesciverit. Unde in grandi moerore positi, dissimulare non possumus pereuntium, atque nobis exigendarum discrimen animarum. Quapropter competens adhibenda est talibus medela vulneribus, ne curandi immatura facilitas, mortifera captis peste nihil prosit: sed segnius tracta pernicies reatu non legitimae curationis involvat sauciatos pariter et medentes. In primis itaque venientis ad nos et remedium postulantis, sollicite discutienda est professio et persona decepti, ut medela possit congruens exhiberi, et qui satisfacturus Deo per poenitentiam rebaptizatum se legitime doluerit, utrum ad hoc facinus concurrerit, an impulsus accesserit requiratur, sciens quod se decipiat ipse qui fallit,
Abbreviated transcription (Latin):
demorientiũ pbroꝵ substantia partes sibi
uendicent. sicuti deꝓpͥis seruis. Int̾ dici¬
mꝰ itaq canonica auctoritate. ne ħ ulte¬
rius fiat. sed sicuti libi. facti sunt ad sus¬
cipiendũ gradũ. & agendũ diuinũ offi
ciũ. depeculiari uero sac̃ dotũ nichilsibi
una ep̃o. altera altari. tertia pauperib
quarta parentib. & si non sunt idonei
iquiscũq ex gradu eccłastico cOSSIRIN
sine testamento &sine cognatione disces¬
.serit hereditas eius ad ȩcłam ubi serui¬
unt deuoluatur. Similit̃ de scĩmonialib¬

Expanded text:
de morientium presbyterorum substantia partes sibi vindicent sicuti de propriis servis. Interdicimus itaque canonica auctoritate ne hoc ulterius fiat: sed sicuti liberi facti sunt ad suscipiendum gradum et agendum divinum officium. De peculiari vero sacerdotum nihil sibi una episcopo, alia altari, tertia pauperibus, quarta parentibus. Et si non sunt idonei quiscumque ex gradu ecclesiastico sine testamento et sine cognitione discesserit, hereditas eius ad ecclesiam ubi servivit, devolvatur. Similiter de sanctimonialib
Abbreviated transcription (Latin):
ullus acolitorum. ueł
subdia conorum rẽ c̃secratam apbro
ĩ  aliis porrigat qͥa aliud ÷ minist̃
aliud adsistens nisi tantũ sub portet
qđ eis sac̃dos imposuerit ore suo
benedictum

Expanded text:
ullus acolythorum, vel subdiaconorum rem consecratam a presbytero jam aliis porrigat, quia aliud est minister, aliud assistens, nisi tantum supportet quod ei sacerdos imposuerit ore suo benedictum
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis pb̃ri sine examine sunt.
nes cõmoti manus confessis impo¬
nere teptauert̃. tales regula ñ ad¬
mittit. qr qđ inrep̃hensibile ẽ.
catholica defendit eccła oo eo &ͥ sͥ

Expanded text:
Si qui presbyteri sine examine sunt ptra canones commoti, manus confessis imponere tentaverunt, tales regula non admittit, quia quod irreprehensibile est, catholica defendit Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
nueteri lege ab anno ax oleuite in
tab naculo seruire p̃cipiuntur cuiꝰ au:¬
toritatẽ in canonib scĩ patres secutis.
Nos & cliuine legis & concilioꝵ p̃cepti
in memores. in fantes & pueros leuitas
facimꝰ ante legitimã etatẽ. ante ex ꝑ¬
ꝑi entiã nite. Idõq ne ulterius fiat
a nob̶ & diume legis. & canonum am capi¬
monem̃ sentenciis. Sed xxu. anno

Expanded text:
eteri lege ab anno 25 levitae in tabernaculo servire praecipiuntur; cujus auctoritatem in canonibus sancti Patres secuti sunt. Nos et divinae legis, et conciliorum praecepti immemores, infantes et pueros levitas facimus, ante legitimam aetatem, et ante experientiam vitae. Ideoque ne ulterius fiat a nobis, et divinae legis, et canonum admonemur sententiis, sed 25 anno
Abbreviated transcription (Latin):
quil rogitatis uos informari
iđ utrum muus ẽẽ sacram̃tum
manus impositionis ep̃oꝵ aut bap¬
tismum. scitote utrumq magnum
eẽ sacramentum. Et sicut unum
amaiorib fit iđ a sum mis pontifi¬
cib quod aminorib ꝑfici non potest
ita et maiori ueneratione ueneran¬
dum et tenendum est. Sedita scon¬
iuncta hȩc duo sacram̃ta. ut ab in¬
uicem nisi morte p̃ueniente nulla¬
tenus possint segregari. et unum
sine altero rite ꝑfĩci non potest.

Expanded text:
quibus rogitastis vos informari, id est utrum majus esset sacramentum manus impositio episcoporum aut baptismus, scitote utrumque magnum esse sacramentum. Et sicut unum a majoribus fit, id est, a summis pontificibus, quod a minoribus perfici non potest, ita et majori veneratione venerandum et tenendum est, sed ita conjuncta sunt haec duo sacramenta, ut ab invicem nisi morte praeveniente nullatenus possint segregari, et unum sine altero rite perfici non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
põs autẽ a solo dño iudicandos
aut remouendos. et ñ ab alus ẽẽ
dicebat. quia suisunt. et ñ alterius.
łtquis est qui alterius uidicet ser
ullatenꝰ patit᷑. Unde et ꝓpħas sibi
testes. eẽ dicebat. ꝑ quos dñs loqͥt᷑
dicens. Ecce excoexite sed ñ quasi
argentũ. elegi te in camino pauꝑ¬
tatis. Propt̃ me faciã ut ñ blasfemer:
et głam meã alteri ñ dabo. cxxxi

Expanded text:
pos autem a solo Domino judicandos aut removendos, et non ab aliis esse dicebat, quia sui sunt, et non alterius. Et quis est qui alterius judicet servullatenus patitur. Unde et prophetas sibi testes esse dicebat, per quos Dominus loquitur dicens: Ecce excoxi te, sed non quasi argentum elegi te in camino paupertatis. Propter me faciam, ut non blasphemer, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓunciã ẽe uidiciu̾. & congrega¬
re sẏnodũ ante diem Ealenda¬
rum nouembriu̾ ut si ad e̾e.
uoluerit p̾sens si considit ad ob¬
iecta respondeat. si᷑ ad e̾e ne¬
glexerit : dilationẽ sententiae
de absentia non lucretur. Nam
manifes łu est consiteri eum
de crimine. qui indulto & to¬
tiens delegato uidicio purgandi
se occasione non utitur. Nichil
enim int̾ est utrum inp̃ senti ex¬
amine omĩa quȩ dicta sunt cõ¬
ꝓbantur. cũ ipsa quoq ꝓconfessi¬
one ꝓcurata totiens con-¬
st& ab sentia. Nos aut̃ ꝑ om̃s ꝓ¬
iuncias litteras dirigemus neꝰ ex¬
cusationẽ sibi ignorationis obten¬
dat. ut ad prouintiã uenire co¬
gatur. ꝑt illic se constitito rep̃¬
sent ett iudicio. Quic quids aut̃
urã caritas de hac causa duxe.¬
rit decernendum. cum ad nos
delatum suerit nra ut conde¬
ci& necesse ẽ. auctoritate sir¬
metur.

Expanded text:
provinciam judicium, et congregaprovinciam judicium, et congregare synodum ante diem Kalendarum Novembris, ut, si adesse voluerit, praesens, si confidit, ad objecta respondeat. Si adesse neglexerit, dilationem sententiae de absentia non lucretur. Nam manifestum est confiteri eum de crimine, qui indulto et toties delegato judicio purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest utrum in praesenti examine omnia quae dicta sunt comprobentur, cum ipsa quoque professione procurata toties constet absentia. Nos autem per omnes provincias litteras dirigemus, ne excusationem sibi ignorationis obtendat, ut ad provinciam venire cogatur, et illic se constituto praesentari judicio. Quidquid autem vestra charitas de hac causa duxerit decernendum, cum ad nos relatum fuerit, nostra, ut condecet, necesse est auctoritate firmetur.
Abbreviated transcription (Latin):
uolutum undiq flagitus nulłu
eum sanitatis habuisse respectũ
quem furore suo & insana teme¬
ritate ad scłariũ quoq udiciu̾
tribunali sub ditũ questioni
quod inuili qͦq ꝑsona turpissimu̾
est obicerent. ł eruenisse. et
homicidii dãpnatũasser̃ gestis
ꝓlatis in mediu̾. Et huactalẽ pꝰ
tanta taliaq cõmissa ep̃atus
ad huc sibi nom insuis latibuł
umdicare in ꝓpͥ& ciuitatis infa¬
miã nimus dolorib conq̃runtur.
⁊ scm̃ nom̃ uindicando sibi uelle
audiendus hic p̃sentare se noluit.
nec cum uitus forsitan accusantib
se clericis defendere possit. dig¬
na tandem aliquando p̃sentatꝰ
ep̃ali uidicio pronuntiationis cõ¬
grue feriri sententiam uidicamꝰ.¬
Quamqua illi cum hec edocta suerĩt
qͣe potest̃ huiꝰ nominis eẽ lac tura
qui pudore num quã habuis.
se sacerdotui ꝑhibetur. ed locuᷤ
suu̾ ne modico quidẽ tempore
custodisse : dilationẽ: dedimus. t¬
& decreuimꝰ ur̃am debere intra

Expanded text:
volutum undique flagitiis, nullum volutum undique flagitiis, nullum eum sanitatis habuisse respectum. Quem furore suo et insana temeritate ad saecularium quoque judicum tribunalia subditum quaestioni, quod in vili quoque persona turpissimum est, objicerent pervenisse, et homicidii damnatum asserunt, gestis prolatis in medium: et hunc talem post tanta taliaque commissa episcopatus adhuc sibi nomen in suis latibulis vindicare in propriae civitatis infamiam, nimiis doloribus conqueruntur, et sanctum nomen vindicando sibi velle audiendus hic praesentare se noluit, ne convictus forsitan ab accusantibus se clericis, posset digna tandem aliquando, praesentatus episcopali judicio, pronuntiationis congruae feriri sententia; quamquam illi cum haec edicta fuerit, quae potest hujus nominis esse jactura, qui pudorem numquam hse sacerdotii perhibetur, et locum suum nec modico quidem tempore rdidisse dilationem dedimus et decrevimus et vestrum debere intra
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ accipi&. Consitetur enĩ de omĩb
quisqͥs se subt̃ sugere iudiciu̾ dila¬
tionib putat. ueniet tamen
aliquando ille quitalis perhibe¬
tur in medium. Nec prodest
sugerit ea quae obiciunt ur
illi. siuera sunt crimina per¬
secuntur. Debuerat quidẽ iam
nc̃ dignã ꝓ eiꝰ accusatis in nr̃o
uditio actib qui cognitionẽ
& de cretũ udituiꝰ sepe de cli¬
nando credicdedit in ludendũ
are sententiam  aliquis p̃co¬
quã forsitam uidicar& & sibi
quia absens est. lic& sit quesitꝰ
anobis reseruatũ e̾e nichil dice¬
r& maluimꝰ int̾ capedine tẽpori ᷤ
data differri. cu̾ hoc etia eius
accusatores asserunt. De cuiꝰ
intentionib & morib sit se-¬
curũ maximu̾ tanto magis
dãpnanda comittere. quanto
tardius se constituto iudicio
p̃sentarit. Quem manicheoꝵ
inuolutum caligine arguunt.
turpiq secta olĩ. Ita eũ posset
ab luere animũ insordidassinpro¬
bationẽ ob iect& rei gesta syno¬
dalia proferentes. & commissis in¬

Expanded text:
Confitetur enim de omnibus, quisquis se subterfugere judicium dilationibus putat. Veniat tamen aliquando ille, qui talis perhibetur, in medium: nec prodest fugerit, ea quae objiciuntur illi, si vera sunt, crimina persequuntur. Debueram quidem jam nunc dignam, pro ejus accusatis in nostro judicio actibus, qui cognitionem et decretum judicium saepe declinando credidit illudendum, ferre sententiam: at ne aliquis praecocem forsitan judicaret, et sibi qui absens est, licet sit quaesitus a nobis, reservatum esse nihil diceret; maluimus intercapedine temporis data differri, cum hoc etiam ejus accusatores assererent, de suis intentionibus et moribus sic securum Maximum, tanto magis damnanda committere, quanto tardius se constituto judicio praesentaret. Quem Manichaeorum involutum caligine, arguunt turpi secta olim ita, ne eum possit abluere, animum sordidasse, in probationem objectae rei gesta synodalia proferentes; et commissis in
Abbreviated transcription (Latin):
purgaretur: quȩ totiens decreta
tanda cũ eent innumera adecessorib
meis ꝓiunciał e̾ delegata cognitio.
Conuentꝰ etiã dicit᷑ uitasse. & ad¬
ee̾ minime uoluisse Inullisslubi¬
tat qᷤ ita uidicu̾ nocenᷤ subt̃ suͤit.

Expanded text:
purgaretur, quae toties decreta tanda, cum essent innumera, a decessoribus meis provincialis est delegata cognitio. Conventus etiam dicitur evitasse, et adesse minime voluisse. Et nullus dubitat quod ita judicium nocen
Abbreviated transcription (Latin):
oñs ad fioẽ cognita heliȩ põieatio ͤ¬
ne cõcurrunt atq ad eiꝰ ꝓtectionẽ¬
quẽ fugerant redeunt & tc̃ illud
illud nimiũ multiplici agregatio

Expanded text:
nes ad fidem cognita Eliae praedicatione concurrunt, atque ad ejus protectionequem fugerant redeunt, et tunc illud eximium multiplici aggregatio
Abbreviated transcription (Latin):
ut quicumq negligt̃ loca ad
suam cathedram̃ ꝑtinentia incatho¬
re non morentur. Quod suntra
sex menses adie conuentionis non
effecerint. qui potuerit ea lucra¬
ri ad ipsum ꝑtineat. ita sane ut si
ille adquẽ ꝑtinuisse uidebantur
ꝓbare potuerit. magis illiuselec¬
tam negligentiam abhereticis
ut inpũne ibisint. et suã diligen¬
tiam preuentam: ut eo modo eius
cura sollicitior uetaret᷑. cũ hoc iudi¬
ces ep̃i cognouerint suȩ cathedrae
loca restituant. Sane si ep̃i inter
quos causa uersatur diuersarum
ꝓuinciarum. ille primus det udicẽ
incuius proruncia est. locus de quo
contenditur. Si autẽ ex communi
placito uicinos iudices elegerint.
aut unus eligatur. aut tres. aut
si tres elegerint. aut om̃ium sen¬
tentiam sequantur aut duorum.

Expanded text:
ue episcopi negligunt loca ad suam cathedram pertinentia in cathore non morentur. Quod si intra sex menses a die conventionis non effecerint, qui potuerit ea lucrari, ad ipsum pertineant, et ita sane, ut si ille ad quem pertinuisse videbantur probare potuerit, magis illius electam negliut impune ibi sint, et suam diligentiam fuisse praeventam, ut eo modo ejus cura sollicitor vetaretur: cum hoc judices episcopi cognoverint, suae cathedrae loca restituant. Sane si episcopi intra quos causa versatur, diversarum sunt provinciarum, ille primas det judices, vicinus provincia est locus de quo contenditur. Si autem ex communi placito vicinos judices elegerint, aut unus eligatur, aut tres: aut si tres elegerint, aut omnium sententiam sequantur, aut duorum.
Abbreviated transcription (Latin):
quitati coꝵ consenciat : s ap¬
tũ tẽpꝰ correccionis expectat.
quando eoꝵ uicia ł em̃dare
ualeat. ł punire: Multi adũ¬
sus principes coniuracionis
crimine deteguntur : s ꝓbare
uolens ds̃ clem̃ciam principũ
illos cogitare ꝑmictit: istos
nõ descrit De illoꝵ malo be¬
ne istos fac̃. dũ culpas quas
illi agunt: isti mira pacien¬
cia indulgent. Reddere ma¬
lũ ꝓmalo : ucissitudo ÷ iusti¬
ciȩ S qͥ dem̃ciam addit ius¬
ticiȩ : ñ malũ ꝓmalo culpatis
reddit : s bonũ ꝓmalo offen¬

Expanded text:
uitati eorum consentiat, sed quod aptum tempus correctionis expectet, quando eorum vitia, vel emendare valeat, vel punire. Multi adversus principes conjurationis crimine deteguntur, sed probare volens Deus clementiam principum, illos male cogitare permittit, istos non deserit. De illorum malo, bene istis facit: dum culpas quas illi agunt, isti mira patientia indulgent. Reddere malum pro malo, vicissitudo est justitiae. Sed qui clementiam addit justitiae, non malum pro malo culpatis reddit, sed bonum pro malo offen
Abbreviated transcription (Latin):
peatorum non tam̃ illis imponenda
cõmunionẽ alieni uł ex consorcio ueniȩ
funt. Aquo periculosi diuinitus e¬
repti conualuerłt pęnitentiȩ modũ
asuo confessore impositum diligenter
obseruet. Et idõ scđm canonicã auctori¬
atem. ne illis ianuȩ pietatis clause ui¬
destur orationib: & consolationib ȩode¬
siasticis sacra coniunttione olei animati

Expanded text:
o, non tamen illis imponenda communione alieni, vel consortio veniae fiant. A quo periculo si divinitus ereptus convaluerit, poenitentiae modum a suo confessore impositum diligenter observet. Et ideo secundum canonicam auctoritatem, ne illis janua pietatis clausa videatur, orationibus et consolationibus ecclesiasticis sacra cum unctione
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis pęnitentiã in infirmitte pecit
sicasudum ad eum sacerdosinuitatus
uenit oppressus infirmitate obmutue sex
rit dent testimoniũ qui eũ audierunt
& accipiat pęnitentiã & si continua
creditur moriturus reconcilietar
ꝑ manus impositionẽ & infundatt̃
ori eius eukaristia. Si suꝑ uixerit
admoneatur a supra diftis testibus
peticionis suȩ satis facturũ & se subdͥ¬
turum statutis pęnitentiȩ legibus quĩ
diu sacerdos qui pęnitentiã dedit pn
qđ ipse penitentiã petiss& & ipse per
motus aliquos suȩ uoluntatis aliqđ
signũ facere potest sacerdos implit
omĩa sicut supra circa egrotantem
penitentẽ scriptũ ẽ. id est orationes
dicat & ungat eum scõ oleo & eukaris¬
tiam ei donet. ut post quã obierit ince¬
teris fidelib ei sub ministr&. XII.Da¬
ane quisquis positus inultima at¬
nec essitate egritudinis suȩ aui¬
perit pęnitentiã. & mox recmndi¬
atus fuerit & transierit de corpor
fateor uobis non illi negamus qđ pet

Expanded text:
s qui poenitentiam in infirmitate petit, si casu dum ad eum sacerdos invitatus venit, oppressus infirmitate obmutuerit, rit, dent testimonium qui eum audierunt, et accipiat poenitentiam, et, si continuo creditur moriturus, reconcilietur per manus impositionem, et infundatur ori ejus Eucharistia. Si supervixerit, admoneatur a supradictis testibus petitioni suae satisfactum, et se subditum statutis poenitentiae legibus, quandiu sacerdos qui poenitentiam dedit, prquod ipse poenitentiam petiisset, et ipse per motus aliquos suae voluntatis aliquod signum facere potest, sacerdos impleat omnia, sicut supra circa aegrotantem poenitentem scriptum est, id est, orationes dicat, et ungat eum sancto oleo, et Eucharistiam ei donet, et, postquam obierit, ut caeteris fidelibus ei subministret. CAP.anc quisquis positus in ultima necessitate aegritudinis suae, acceperit poenitentiam, et mox ut reconciliatus fuerit, exierit de corpore, fateor vobis, non illi negamus quod petit,
Abbreviated transcription (Latin):
gathosa latrix p̃sencium ques¬
ta ẽ maritũ suum contra uo¬
luntatẽ suam in moncis terio
urbici abb̃is eẽ. conuersum. Qđ
qe ad eiusdẽ abbatis culpcĩ ⁊ iN¬
uiditim non es ł dubium ꝑtine¬
re: experienciȩ tuȩ p̃cipimus.
ut diligenti inquisicione discuci
etsi ħ reppererit. & illum in mo¬
nus terio ꝑinanere ꝓuideais :
et hanc sicut ꝑmisit mutare ñ
cõpellas. Si uͦ nihil horũ est.
riec qđđã fornicacionis crimen

Expanded text:
gathosa latrix praesentium questa est maritum suum contra voluntatem suam in 409 monasterio Urbici abbatis esse conversum, Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, experientiae tuae praecipimus ut diligenti inquisitione discutiEt si hoc repereris, et illum in monasterio permanere provideas, et hanc sicut promisit, mutare vitam compellas. Si vero nihil horum est, nec quondam fornicationis crimen
Abbreviated transcription (Latin):
pȩñt nisi hu qui se iunxerał
demundo recesserłt. Si enĩ
dehominib ħ ratio custodit᷑.
ut quȩcũq uiuente uiro alteri
nec ei agende pęnitentiȩ
licentia conceditur. nisi unus
ex his fuerit defunctus quanto
magis deilla tenenda est quȩ
ante se in mortalis sponso con¬
unxerat & postea adhumanas
nuptias trans inigrauit :¬

Expanded text:
is qui se junxerant de mundo recesserit. Si enim de hominibus haec ratio custoditur ut quaecunque vivente viro alteri nec ei agendae poenitentiae licentia concedatur nisi unus ex his fuerit defunctus, quanto magis de illa tenenda est, quae ante immortali se sponso conjunxerat et postea ad humanas nuptias transmigravit
Abbreviated transcription (Latin):
ui uero de inceps rapere uirgi¬
nes presũpserit ł uiduas: scđm
synodalẽ beati Gregorii diffinici¬
onẽ ipsi & cõplices eorũ anathe¬
moizentur. & raptores sine spe
nomine simul habittndi. coope¬
rantes aũ &ccͦmilientes raptorib
decreuit scã sy nodus. ut siqui¬
dẽ si cłi sunt degradu ꝓprio

Expanded text:
ui vero deinceps rapere virgines praesumpserint, vel viduas, secundum synodalem beati Gregorii definitionem, ipsi, et complices eorum anathematizentur, et raptores sine spe nomine simul habitandi, cooperantes autem et conniventes raptoribus, decrevit sancta synodus ut si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
aut pƀr aut diac̃. ł quilibet
ex sacerdotali catalogo facta ob¬
latione non cõmunicauerit. aut
causam dicat. et si rationabilis fuerit
ueniam consequat᷑. aut si ñdixerit
cõmunione priuetur. tanquam qͥ
popło causa lesionis extiterit ui¬

Expanded text:
ter aut diaconus vel quilibet ex sacerdotali catalogo, facta oblatione non communicaverit, aut causam dicat; et si rationabilis fuerit, veniam consequatur; aut si non dixerit, communione privetur, tanquam qui populo causa laesionis exstiterit
Abbreviated transcription (Latin):
emo eccłam edificet. antequa
ciuitatis ep̃s ueniat. et ibidem
cruc̃e figat publicȩ. et atriũ designet
et ante prefiniat. qui edificare uult
Qđ adluminaria. et ad custodiã. et
stipendia custodũ sufficiat. et ostensa
donatione sic domũ ȩdificet: Et postꝗ
consecrata fuerit atriũ eiusdẽ eccłae
sca aqua consꝑgat
de illo qͥ eo

Expanded text:
emo ecclesiam aedificet antequam civitatis episcopus veniat, et ibidem crucem figat publice, et atrium designet; et ante praefiniat qui aedificare vult, quod ad luminaria et ad custodiam, et stipendia custodum sufficiat, et ostensa donatione, sic domum aedificet Et postquam consecrata fuerit, atrium ejusdem ecclesiae sancta aqua conspergat. De illo q
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianũ nono porteat deserere
martyres xp̃i. et ire ad pseudo¬
martrres. uł hereticoꝵ. et quos
ipsos constat hereticos extitisse.
Hinãq alienati sunt adõ. Sint igit᷑
anathema qui ad tales accesserint

Expanded text:
ianum non oporteat deserere martyres Christi, et ire ad pseudomartyres, id est, haereticorum, et quos ipsos constat haereticos exstitisse. Hi namque alienati sunt a Deo. Sint igitur anathema qui ad tales accesserint
Abbreviated transcription (Latin):
t nullus uiuente epõ alius suꝑ¬
UI.. pͥonatur. aut suꝑ ordinetur ep̃s
nisi forsitam in eus locũ quem
aliũ in loco suo constituere succes¬
sorem. Siquis aut̃ usurpare
temptauerit : talis constitutio
irrita erit. Non ergo aliter
potestatẽ habent dignũ eligere

Expanded text:
t nullus vivente episcopo alius superponatur aut superordinetur episcopus, nisi forsitan in ejus locum quem alium in loco suo constituere successorem. Si quis autem hoc usurpare tentaverit, talis constitutio irrita erit. Non ergo aliter potestatem habent dignum eligere
Abbreviated transcription (Latin):
conculcet. eumq calumpni¬
are uel in iuriam facere pre¬
sumat. Quod si fecerit: gradus
de ep̃is quise a fratrum ad iu¬
torio subtraxerint

Expanded text:
conculcet, eumque calumniare vel injuriare praesumat. Quod si fecerit gradus s9. - De episcopis qui se a fratrum adjutorio subtraxerint
Abbreviated transcription (Latin):
suo. seu ꝑ hereditariã sortẽ sibi deuene¬
rit uł ad quisiestꝰ. donare eis liceat hane
cui uoluerst dũ uiuunt ꝓremedio anime
ad eccłam quã cũ que elegerint. uł con¬
sanguineis suis uł amicis. Sin aut̃ antea
obierint quã sirmit̾ ꝑ fecerint alturi
cui seruiunt omĩa ꝑpetuo  scĩficent᷑
& inuis tradantur. Similit̃ deprisbiteris
statu tũ est. Hildebertus mogo ciens is
archi ep̃s sub scripsit. Ruobbertus tre¬
uerensis archi ep̃s subscripsit. Unni
amalbulgensis archi ep̃s subscripsit.
ad aluiuardus sardicensis ep̃s subscrip¬
sit. Rugu uinus argentensis ep̃s
sub scrip̃sit. Notim guus constancien¬
sis ẽp̃s subscripsit. Vniuianus padar bru¬
nensis ep̃s subscripsit. uold aricus augus¬
tensis ep̃s sub scripsit. Bernardus aluar¬
tensis ep̃s subseripsit. Ruo maldus iimi¬
garteno uurdensis ep̃s subscripsit. Ebris
mindunensis ep̃s subscripsit. N ec ñ & ab¬
lates cum ceteris saceri ordinis iuris sub

Expanded text:
suo, seu per haereditariam sortem sibi devenerit, vel acquisierunt, donare eis liceat hanc cui voluerint, dum vivunt, pro remedio animae, ad Ecclesiam quamcunque elegerint, vel consanguineis suis vel amicis. Sin autem antea obierint quam firmiter perfecerint, altari cui serviunt omnia perpetuo sanctificentur, et in jus tradantur. Similiter de presbyteris statutum est. Hildibertus Moguntinensis archiepiscopus subscripsit. Robertus Treverensis archiepiscopus subscripsit. Unni Hameburgensis archiepiscopus subscripsit. Adaluvardus Fardinensis episcopus subscripsit. Richwynus Argentinensis episcopus subscripsit. Notingus Constantienepiscopus subscripsit. Unewanus Padarbrunnensis episcopus subscripsit. Udalricus Augustensis episcopus subscripsit. Bernhardus Halwartanensis episcopus subscripsit. Rumaldus Minugardenowardensis episcopus subscripsit. Eberis Mindunensis episcopus subscripsit. Necnon et abbates cum caeteris sacri ordinis viris sub
Abbreviated transcription (Latin):
putet ad imuriã suã ep̃s ꝑti¬
nere. qđ illi soli ñ creditur
& scrupulo ꝓpͥe conscientiȩ.
sed dic̃ neganti nolle cõmuni¬
care. secrẽte tam̃ int̾dicat ei
cõmunionẽ donec optẽperet.

Expanded text:
utet ad injuriam suam episcopus pertinere, quod illi soli non creditur, et si scrupulo propriae conscientiae se dicit neganti nolle communicare, secrete tamen interdicat ei communionem, donec obtemperet.
Abbreviated transcription (Latin):
peccauimꝰ iniquitatẽ fecimꝰ &
cȩt̾a que ibi ueracit̃ & humilit̃
confitent᷑. ne putet᷑ quẽ ad mo¬
dũ quidã sentiunt. hoc ñ de
postea dixit. cũ orarẽ & confite¬
rer peccata mea. & peccata po¬
płi mei dño dõ meo noluit di¬
cere peccata ur̃a. sed popłi di
tã male intelligerent. tãꝗ¬

Expanded text:
iquitatem fecimus, etc., quae ibi veraciter et humiliter confitetur, ne putaretur, quemadmodum quidam sentiunt, hoc non depostea dixit: Cum orarem, et confiterer peccata mea, et peccata populi mei Domino Deo meo. Noluit dicere peccata nostra, sed populi sui tam male intelligerent, ta
Abbreviated transcription (Latin):
Ie his qui obcauscim frigidȩ natu¬
rȩ se dicunt nõ posse inuicem
oꝑcm curnis dantes cõmisceri. Is¬
tȩ uero si nõ pocest ea uti: ꝓuxo¬
re habeat quasi sororẽ. Qđ si re¬
tinciculũ coniugale uolunt re¬
scindere : maneant utriq innu¬
pti Ncon si huie non potuit na¬
curalit̃ concordare. quomodo¬
alteri conueni&. Igitur si uir
aliam uult accipere uxorẽ. ma¬
nifesta racio patit. quia succeden

Expanded text:
itis, qui ob causam frigidae naturae se dicunt non posse in invicem operam carnis dantes commisceri: Iste vero si non potest ea uti pro uxore, habeat quasi sororem. Quod si retinaculum jugale volunt rescindere, maneant utrique innupti: nam si huic non potuit naturaliter concordare, quomodoalteri conveniet? Igitur si vir aliam vult accipere uxorem, manifesta ratio patet, quia suc
Abbreviated transcription (Latin):
inscicroscĩs reliqui is iure iurando
dicat. ut nũq per cõmixtionem
carius coniuncti una caro effec¬
ti fuissent: Tunc uidetur mulie
Humcinũ dico ꝓp̃t infirmitatem
cornis coꝵ. Uiraũ qui frigidȩ
naturȩ ÷ : maneat sine c̃iuge
Qđ si & ille aliam copulc̃ accepe¬
ric : tunc hii qui uirauerint. ꝑ iu¬
rii criminis rt̃i teneantur. Et pe¬
nitencia ꝑcicta : priora cogant᷑
accipere conubia

Expanded text:
sacrosanctis reliquiis, jurejurando dicat ut nunquam per commistionem carnis conjuncti una caro effecti fuis sent, tunc videtur mulierHumanum dico propter infirmitatem carnis eorum. Vir autem qui frigidae naturae est, maneat sine Quod si et ille aliam conjugem acceperit, tunc hi qui juraverant, perjurii crimine rei teneantur, et poenitentia peracta priora cogantur recipere connubia
Abbreviated transcription (Latin):
quoq tẽpore quidã a quinensis
ȩccłȩ dericus demonio uex abatiur
Qui auenerabili uiro constantio ȩcdȩ
eius antistite. ꝑmulta fuit martr̃¬
rũ loca transmissus: ut sanari potu¬
isset. Sed scĩ martyres noluer̃ et
sanitatis donũ tribuere : ut quanta
eẽt in benedicto gr̃a de monstraret.
Ductus itaq est: ad om̃i potentis di famu¬
fundens: antiquũ hostẽ de obsesso ho¬
mine ꝓtinꝰ expulit. Quo sanato
p̃cepit dicens Uade et posthȩc
carnẽ ñ comedas. etfad sacrum ordi
nẽ temerare p̃sũpseris. statim iuri
diaboli iterũ mancipaberis. Disces¬
sit itaq clericꝰ sanꝰ. ac sicut terrere
solet animũ pena recens. ea que uir
dĩ p̃cepit interim custodiuit. Cum
ergo post annos multos om̃s pͥores
illius de hacluce migrauerunt. et
minores suos sibimet suꝑ poni insa.¬
cris ordinib cerneret: uerba uiri
dĩ quasi ex longo tẽpore oblitus
post posuit. atq ad sacrũ ordinem
accessit. Quẽ mox his qui relique¬

Expanded text:
quoque tempore quidam Aquinensis Ecclesiae clericus daemonio vexabatur, qui a venerabili viro Constantio Ecclesiae ejus anstistite per multa fuit martyrum loca transmissus, ut sanari posset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itaque est ad omnipotentis Dei famufundens, antiquum hostem de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit igitur clericus sanus, et sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praeceperat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui relique
Abbreviated transcription (Latin):
cõplurib: coheredib sit obses¬
sa concordis unanimitate undiq
ꝓcuret᷑. ne ꝓpt̃ aliquas discepta¬
tiones seruitiũ di minuat᷑. et
cura ppłi in religiose agat᷑. Si
uero contingat ꝓea cõmparti¬
cipes dissidere. et sub uno pbro
nolle eam ꝓcurare. et ꝓpterea
iurgia et contẽptiones tam int̃
ipłos qua int̃ dlericos incipiant
frequentare. quia uxta apłm¬
seruos dĩ non oportet litigare. ep̃s
tollat inde reliqͥas. et submagna
cura honorifice collocet eas. atq
eiꝰdẽ ȩcłȩ claudat ostia. et sub
sigillo signet ea. Et ut sacrum mis¬
teriũ nullus cęlebret inea añquã
concordi unanimitate unũ om̃s
eligant pbrm. qui idoneus sit
sacrosc̃m locũ ꝓcurare. et popło dĩ

Expanded text:
compluribus cohaeredibus sit obsessa, concordia, unanimitate undique procuretur, ne propter aliquas disceptationes servitium Dei minuatur, et cura populi irreligiose agatur. Si vero contingat pro ea comparticipes diffidere, et sub uno presbytero nolle eam procurare, et propterea jurgia et contentiones tam inter ipsos quam inter clericos incipiant frequentare: quia, juxta Aposservos Dei non oportet litigare, episcopus tollat inde reliquias, et sub magna cura honorifice collocet eas, atque ejusdem ecclesiae claudat ostia, et sub sigillo signet ea. Et ut sacrum mysterium nullus celebret in ea antequam concordi unaneligant presbyterum, qui idoneus sit sacrosanctum locum procurare, et populo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
iberti ęccłȩ quia nunquã morit᷑
eoꝵ patrona a patrocinio eius¬
dem nunquã discedant. nec poste¬
ritas quidem eorũ sicut pͥores ca¬
nones de creuer̃. Et ne forte lib¬
tas eoꝵ infutura ꝓle non pateart.
ipsaq posteritas naturali ingenu¬
itate obnitens. sese abȩccłȩ patroci¬
nionon subtrahat necesse ẽ. ut tã
idem liberti quã ab eis ꝓgeniti
ꝓfessionẽ ep̃o suo faciant ꝑ quã
se exfamilia eccłȩ liberos effec¬
tos eẽ fateant᷑. eiusq patrociniũ
non relinquant. sed uxta uirtutẽ
suã obsequiũ eiꝰ uł obedientiam p̃

Expanded text:
iberti Ecclesiae, quia nunquam moritur eorum patrona a patrocinio ejusdem nunquam discedant, nec posteritas quidem eorum, sicut priores canones decreverunt. Et ne forte libertas eorum in futura prole non pateat, ipsaque posteritas naturali ingenuitate obtinens, sese ab Ecclesiae patrocinio non subtrahat, necesse est tam iidem liberti, quam ab eis progeniti professionem episcopo suo faciant, per quam se ex familia Ecclesiae liberos effectos esse fateantur, ejusque patrocinium non relinquant, sed juxta virtutem suam obsequium ei, vel obedien
Abbreviated transcription (Latin):
uando pbri. aut diaconi ꝑ par
Nochias constituuntur oportet
eos professionẽ epõsuo facere. ut
caste et pure uiuant sub dĩ ti
more ut dũ eos talis ꝓfessio alli¬
gat uitȩ sc̃ȩ̃ disciplinã retineañ.

Expanded text:
uando presbyteres aut diacones per parochias constituuntur, oportet eos professionem episcopo suo facere, ut caste et pure vivant sub timore Dei, ut dum eos talis professio alligat, vitae sanctae disciplina retineat.
Abbreviated transcription (Latin):
tem intimandum est ut ad sacer¬
ponsiones oiscantur. ubi non solũ
clerici & deo dicate responsiones¬
currat. ecłȩ suȩ cura derelicta

Expanded text:
tem intimandum est ut ad salutponsiones discantur, ubi non solum clerici et Deo dicatae sacerdoti rescurrat, Ecclesiae suae cura derelicta
Abbreviated transcription (Latin):
suis. magnum spatium retractan¬
di causam ei concedat̾. Et pos¬
tea sinecesse fuerit regularit̾ uo¬
catꝰ ueniat. arad causã. ⁊ si
uisum fuerit accusantiũ ꝓposi¬
tionib sustentatione fratrũ res¬
pondeat. slulla enim ꝑmittit ra¬
ȩccłae atq res ab ȩmulis aut a
quib cumq detinent᷑. ut aliquid
illi obici debeat. nec quic quam
potest ei quo quo lib& modo ma¬
iorum uł minoru̾ obici dũ ȩcle¬
sus uł rebus aut potestatibus ca.¬

Expanded text:
suis, magnum spatium tractansuis, magnum spatium tractandi causam ei concedatur. Et postea, si necesse fuerit, regulariter vocatus veniat ad causam, et, siisum fuerit, accusantium propositionibus, sustentatione fratrum, respondeat. Nulla enim permittit raecclesiae res ab aemulis, aut a quibuscunque detinentur, ut aliquid illi objici debeat, nec quidquam potest ei quolibet modo majorum vel minorum objici, dum ecclesiis vel rebus aut potestatibus ca
Abbreviated transcription (Latin):
Diquis ep̃s ab illis accusatorib
qui recipiendi sũt fuerit ac¬
gilluã cusatus. postquã ipse ab eis cari¬
tatiuę conuentus suerit. ut ip¬
sam causam emend& & eã corri¬
gere noluerit. non olim s tunc
ad sũmos pͥmates causa eiꝰ cano¬
nice deferatur. qui in congruo
loco infra ipsam prounciam
tempore congruo. id est aut ues
ut ab om̃ib eiusdem prouinciȩ
epĩs iubi audiatur. Quo & ipse
regularit̃ conuocatꝰ. si eum aut
infirmitas. aut alia grauis necessi¬
tas non detenuerit ad e̾e̾ deb&.
quia ultra ꝓiunciȩ t̾minos ac¬
cusandi ante licentia non ẽ quam
audientia rogetur. Quod si qͦ quomͦ
p̃sũp tum fuerit statuerunt ut
antequam ꝓpͥus locꝰ & sua om̃ib
ei legiib re dintegrent᷑ nullatenꝰ
aquoquã accusetur aut criminet᷑.¬
& nisi sponte elegerit cui quã pro
talib respondeat. S postquam
ut p̃sixum ÷ restitutus fuerit.
& sua om̃ib ei legicib reclinte¬
grata sunt. dispositis ordinatisq

Expanded text:
iscopus ab illis accusatoribus qui recipiendi sunt fuerit accusatus, postquam ipse ab eis charitative conventus fuerit, ut ipsam causam emendet, et eam corrigere noluerit, non olim, sed tunc ad summos primates causa ejus canonice deferatur, qui in congruo loco infra ipsam provinciam tempore congruo, id est, aut verut ab omnibus ejusdem provinciae episcopis inibi audiatur, quo et ipse regulariter convocatus, si eum, aut infirmitas, aut alia gravis necessitas non detinuerit, adesse debet, quia ultra provinciae terminos accusandi ante licentia non est quam audientia rogetur. Quod, si quomodo praesumptum fuerit, statuerunt ut antequam proprius locus et sua omnia ei legibus redintegrentur, nullatenus a quoquam accusetur aut criminetur, et nisi sponte elegerit, cuiquam pro talibus respondeat. Sed postquam, ut praefixum est, restitutus fuerit, et sua omnia ei legibus redintegrata sunt, dispositis ordinatisque
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ assistit̾ si fortasse qd ĩueniat unce
ap̃t exam̃ et̃ni iudicis acusitor exfistat.
Uis enĩ nosse qͦmͦ ao decipiendũ sẽꝑ
assistat. Quidã qͥ nc̃ nob̾cũ sunt rem
quĩ narro testant᷑. Quaiur uenera¬

Expanded text:
d inveniat, unde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat? Quidam qui nunc nobiscum sunt, rem quam narro testantur. Quod vir
Abbreviated transcription (Latin):
diaconi atq dispensatoris ecelesiȩ cog¬
uitione ꝓximꝰ uui quadã die teinere
domũ regressus. mancipio suo negli¬
genter loquens p̃cepit dicens. ueni di
discalcia me. Ad cuiꝰ uocẽ mox ceꝑult
se caligarũ corrigiȩ ĩ sũma uelocitate
dissoluere. ut aꝑte constar& qd̾ ei ipse
qͥ nominatꝰ fuit ad extͣhendas caligas¬
diabolus obediss&: ⁊d̾ mox ut presbit̾
uidit uehem̃t̃ expaũ. magnisq uo¬
cib cepit clamare dicens. Recede
miser recede ñ enĩ tͥ sed mancipio
meo locutꝰ sũ. A cuiꝰ uoce ꝓtinꝰ re¬
cessit. ita ut ĩuente sint magna iã
ex parte dissolute corrigie: &̃ ex
parte remanser. Qua ĩre colligipo¬
test antiquus hostis qͥ tã presto est
factꝰ corporalib ꝗͣ nimis ĩsions nr̃is co

Expanded text:
diaconi, atque dispensatoris ecclesiae, cognatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens praecepit dicens: Veni, diabole, discalcia me. Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret, quod ei ipse qui nominatus fuit, ad extdiabolus obedisset. Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vocibus coepit clamare, dicens: « Recede, miser, recede, non enim tibi sed mancipio meo locutus sum. » Ad cujus vocem protinus recessit, ita ut inventae sint magna jam ex parte dissolutae corrigiae, ex parte remanserint. Qua in re colligi potest antitiquus hostis, qui tam praesto est factis corporalibus, quam nimiis insidiis nostris co
Abbreviated transcription (Latin):
i qͥs cłs uexatus fuerit ade¬
audientes sit. & ad sacros ordines
ñ ducat᷑. Si bene egerit. & ꝑ dĩ gr̃am
lib̾atus fuerit: sit in reliꝗ officiis

Expanded text:
s vexatus fuerit a daeaudientes stet, et ad sacros ordines non adducatur. Si bene egerit, et per Dei gratiam liberatus fuerit, sit in reliquis offici
Abbreviated transcription (Latin):
Si mulier maritum suum
causa fornicationis ueneno int̃¬
fecerit. aut quacũq arte ꝑi¬
mere facit. & qui dnm suum
&e seniorem occiderit. scłm re¬
linquat et in monasterio penit᷑¬

Expanded text:
Si mulier maritum suum causa fornicationis veneno interfecerit, aut quacunque arte perimere facit, quia dominum et seniorem suum occidit, seculum relinquat, et in monasterio poenit
Abbreviated transcription (Latin):
sentur pbri auaricia suadente.
de pauꝑtate ł impossibilitate.
cum quarta pars ex om̃ib quae
ad ȩccłam ꝑtinent in fabricis eiꝰdẽ
ȩccłȩ sit inpendenda. Ad monendũs
ẽ. ȩtiam ppłs. ut aliꝗd indonarus
dñi offerat: sicut ille antiquiis po¬
płs sub morse intab̾naculo dñi fe¬
cisse legitur. Siquis autẽ tã pauꝑ
est: saltim uel stagneum calicem
habeat. De ere autẽ aut exauri¬
calco non fiat calix. quia obiurtu
tẽ uini eruginẽparit. quȩ uomitũ
ꝓuocat. Nullus autẽ in ligneo aut

Expanded text:
sentur presbyteri avaritia suadente de paupertate vel impossibilitate, cum quarta pars ex omnibus quae ad Ecclesiam pertinent, in fabricis ipsius Ecclesiae sit impendenda. Admonendus est etiam populus ut aliquid in donariis Domini offerat, sicut ille antiquus populus sub Mose in tabernaculo Domini fecisse legitur. Si quis autem tam pauper est, saltem vel stanneum calicem habeat. De aere autem ex aurichalco non fiat calix, quia ob vini virtutem eruginem parit, quae vomitum provocat. Nullus autem in ligneo cali
Abbreviated transcription (Latin):
Quod cũ ita sentire atꝙ iudicare
ab surdum ẽ. Que malũ ratioẽ
hec defendi. et uacua magis opim¬
one iactari quã aliqua auctoritate
roborari. cũ ñ possit int̃ peccata
deputari quod lex p̃cepit et ds̃¬
coniunxit. Nũquid siquis catecu¬
minus uirtutib studuerit. Humi¬
litatẽ secutus fuerit. patientiam
tenuerit. elemosinas fecerit. mor¬
ti destinatos qualibet ratione
eripuerit. ad ulteria exorruerit.
castitatẽ tenuerit. quero sihȩc cũ
factus fidelis fuerit amittit. qͥ a
ꝑbaptismũ totũ qđ uetus homo
gesserit putat᷑ auferri : Aspiciã
gentilem hominẽ cornelium. ora
ꝓpt quȩ ei baptisina eẽ concessũ
uidetur. Siita credit᷑. michicre¬
dite non modicũ errat᷑. quia quic
ꝗd gestũ fuerit. et scđm p̃cepta
legalia custoditũ. non potest
facientib deperire. Nuptiarũ
ergo copula quia dĩ mandato ꝑ¬
ficitur non potest dici peccatum
Quod peccatũ ñ ẽ soluunt᷑ peccata

Expanded text:
quod cum ita sentire atque judicare quod cum ita sentire atque judicare absurdum est, quae malum ratio est hoc defendi et vacua magis opinione jactari, quam aliqua auctoritate roborari? Cum non possit inter peccata deputari, quod lex praecepit, et Deus jungit. Nunquid si quis catechumenus virtutibus studuerit, humilitatem secutus fuerit, patientiam tenuerit, eleemosynas fecerit, morti destinatos qualibet ratione eripuerit, adulteria exhorruerit, castitatem tenuerit, quaero si haec, cum factus fuerit fidelis, amittit: quia per baptismum totum, qugesserit putatur auferri? Aspiciamus gentilem hominem Cornelium oratipropter quae ei baptisma esse concessum videtur? Si ita creditur, mihi credite, non modicum erratur: quia quicquid bene gestum fuerit, et secundum praecepta legalia custoditum non potest facientibus deperire. Nuptiarum ergo copula, quia Dei mandato perficitur, non potest dici peccatum, et quod peccatum non est, solvi inter peccata