comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inturiȩ atq. supplicia etiam ad im¬
passibilem redundabant. ut merito
ei dicantur illata. quȩ in ipsius
sunt corpus ãmissa. dicente apło.
si enim cognouissent: nũquam
dnm maiestatis crucifixissent. Ob¬
cȩcati enĩ iudȩi malicia sua. in quod
ꝓrupissent facinus nesciebant. Unde
ꝓ ignorantia sȩuientiũ de crucis
altitudine supplicabat dicens. pater
ignosce illis. non eni sciunt quid fa¬
ciunt. Nec intellectu enim cordis.
nec auditu auris. nec oculoꝵ intuttu
sentiebant. quẽ falsis testimonus ap¬
petissent. quẽ affigi patibulo coegis¬
sent: dum in corpore hominis non
agnoscunt substantiam deitatis.
Uiderunt humilem. & non adorauer
uniuersitatis auctorem. nec intelle.¬
xerunt potestatem iudicaturi. des¬
picientes mansuetudine̾ iudicati. ut
ꝑsecutores ueri dĩ. & negatores ueri
hominis. impietas una sociaret. dũ
serui formã in xp̃o e iudei estimant
solam. & heretici asserunt falsam.

Expanded text:
injuriae atque supplicia etiam ad iminjuriae atque supplicia etiam ad impassibilem redundabant, ut merito ei dicantur illata, quae in ipsius sunt corpus admissa, dicente Apostolo: Si enim cognovissent, numquam Dominum majestatis crucifixissent . Obcaecati enim Judaei malitia sua in quod prorupissent facinus nesciebant. Unde pro ignorantia saevientium de crucis altitudine supplicabat, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Nec intellectu enim cordis, nec auditu auris, nec oculorum intuitu sentiebant quem falsis testimoniis appetissent, quem affigi patibulo coegissent, dum in corpore hominis non agnoscunt substantiam Deitatis. Viderunt humilem, et non adoraverunt universitatis auctorem, nec intellexerunt potestatem judicaturi, despicientes mansuetudinem judicati: ut et persecutores veri Dei et negatores veri hominis una impietas sociaret: dum servi formam in Christo et Judaei aestimant solam, et haeretici asserunt falsam. CAP. IV.
Abbreviated transcription (Latin):
ratio congruebat. nec posset san¬
guis xp̃i preciũ credentiũ fieri.
si redemptor se non sineret. com¬
prehendi: admisit in se impias manꝰ.
& cohibita est potentia deitatis. ut
ꝑueniretur ad głam passionis. Cuiꝰ
utiq inanis fuisset species. & nulli
ꝓfutura imago tolerantiȩ. nisi uera
diuinitas ueris se humane carnis
sensibus induisset. & unus dĩ atq
hominis filius aliunde intemerabi¬
lis. aliunde passibilis. mortale nr̃m
ꝑ suũ immortale renouaret. Et ideo
mestitudine. ideo fortitu dine non
carebat. ut ad deuincendas huius¬
modi ꝑturbationes non solum sa
cramento nos susceptionis. sed etiam
exemplo fortitudinis roboraret.
Nam iniusta uideretur eiꝰ ad patien¬
tiam cohortatio. cui nulla esset in
ipsius uoce pͣnuntiat dicens. Dor sũ
meũ dedi in flagella. & maxillas
in palmas. uultum autẽ meu̾ non
auerti a confusione sputoꝵ. Quoci
itaq uerbi caro patiebatur: non
uerbi erat pena. sed earnis. Cuius

Expanded text:
ratio congruebat, nec posset sanratio congruebat, nec posset sanguis Christi pretium credentium fieri, si Redemptor se non sineret comprehendi, admisit in se impias manus, et cohibita est potentia Deitatis, ut perveniretur ad gloriam passionis. Cujus utique inanis fuisset species, et nulli profutura imago tolerantiae, nisi vera Divinitas veris se humanae carnis sensibus induisset: ut unus Dei atque hominis Filius, aliunde intemerabilis, aliunde passibilis, mortale nostrum per suum immortale renovaret. Et ideo moestitudine, ideo formidine non 253 carebat, ut ad evincendas hujusmodi perturbationes, non solum nos sacramento susceptionis, sed etiam exemplo fortitudinis roboraret. Nam injusta videretur ejus ad patientiam cohortatio, cui nulla esset in ipsius voce praenuntiat, dicens: Dorsum meum dedi in flagella, et maxillas meas in palmas; vultum autem meum non averti a confusione sputorum . Quod itaque Verbum caro patiebatur, non Verbi poena erat, sed carnis; cujus
Abbreviated transcription (Latin):
N ec diuina eni humanis prȩiudicant.
nec humana diuinis. cũ ita in idip¬
sum utraq concurrant. ut in eis nec
ꝓprietas assumatur. nec ꝑsonȩ con
geminẽtur. Transcursis igitur his
quȩ passionem dñi prȩcesserunt. qđ
documentoꝵ habeat sacramentum
paschale tractemus. Nam exardente
adeffectum sui sceleris sȩuitia iudȩoꝵ.
ris eius nisi ꝑmiteret potuisset in¬
ferri. Siquidẽ terribilis illa militũ
cohors. & a principib & apharisȩis
missa cũ gladiis & fustib multitudo:
ita una dñi uoce ꝑculsa sit. uo cum
turbȩ dixissent iħm se querere na.¬
tarenum. respondissetq ego sum:
nemo eoꝵ subsisteret. sed om̃s simul
amisso membroꝵ officio. retrorsum
acti elisiq corruerent. In quo utiq
diuinȩ erat potestatis indicium. quȩ
impioꝵ conatus non armis contra¬
riis. neq ullius creaturȩ potentis¬
auxilio. sed sola uerbi uirtute ꝑ¬
sterneret. Quia uero saluando
humano generi alterius operis

Expanded text:
nec divina enim humanis praejudicant, nec divina enim humanis praejudicant, nec humana divinis, cum ita in idipsum utraque concurrant, ut in eis nec proprietas absumatur, nec persona geminetur. CAP. II. Transcursis igitur iis quae passionem Domini praecesserunt, quid documentorum habeat sacramentum paschale tractemus. Nam exardescente ad effectum sui sceleris saevitia Judaeorumris ejus, nisi ipse permitteret, potuisset inferri. Siquidem terribilis illa militum cohors, et a principibus et Pharisaeis missa cum gladiis et fustibus multitudo, ita una Domini voce perculsa fuit, ut cum turbae dixissent Jesum se quaerere Nazarenum, et ipse respondisset, Ego sum ; nemo eorum subsisteret, sed omnes simul amisso membrorum officio retrorsum acti elisique corruerent. In quo utique divinae erat potestatis indicium, quae impiorum conatus, non armis contrariis, neque ullius creaturae potentisauxilio, sed sola verbi virtute prosterneret. Quia vero salvando humano generi alterius operis
Abbreviated transcription (Latin):
ita expectationi ur̃e intelligo esse
reddendum. ut officiũ disserendi &
festo paschali seruiat. & ausib impn
erroris occurrat. Qui emͣ dĩ filium
ueram nr̃e carnis negant suscepis¬
se naturam: inmici slint fidei xp̃ia¬
nȩ. & euangelicam predicationem
nimis impudenter impugnant.
ut scdm ipsos crux xp̃i aut simula¬
tio fuerit fantasmatis. aut supplici¬
um deitatis. Quod a cordib pioꝵ
longe est repellendũ. quia catbolica
integritas nec maculã ꝑfidiȩ nec
rugam potest habere mendacii. quȩ
fitetur. ut nec falsum hominẽ. nec
dm̃ dicat suisse passibilem. Quãuis
ergo ab illo initio quo in utero uir¬
ginis uerbũ caro factũ est. nicbil
umquã inter diuinã humanamq
substantiam diuisionis exaiterit. &
ꝑ om̃ia increm̃ta corporea unius
ꝑsone fuerint totius temporis acti¬
ones: ea ipsa tamen que inseparabi¬
liter facta sunt: nulla ꝑmixtione
confundimus. sed quid cuus nature
sit: ex operum qualitate sentimus.

Expanded text:
ita exspectationi vestrae intelligo esse reddendum, ut officium disserendi et festo paschali serviat, et ausibus impii erroris occurrat. Qui enim Dei Filium veram nostrae carnis negant suscepisse naturam, inimici sunt fidei Christianae, et evangelicam praedicationem nimis impudenter impugnant: ut secundum ipsos crux 252 Christi aut simulatio fuerit phantasmatis, aut supplicium Deitatis. Quod a cordibus piorum longe est repellendum, quia catholica integritas nec maculam perfidiae, nec rugam potest habere mendacii; quae em confitetur, ut nec falsum hominem, nec Deum dicat fuisse passibilem. Quamvis ergo ab illo initio, quo in utero Virginis Verbum caro factum est , nihil umquam inter divinam humanamque substantiam divisionis exstiterit, et per omnia incrementa corporea unius personae fuerint totius temporis actiones, ea ipsa tamen quae inseparabiliter facta sunt, nulla permixtione confundimus: sed quid cujus naturae sit ex operum qualitate sentimus;
Abbreviated transcription (Latin):
subiecti. maxime si eadem grã iam
renati. & eodem sanguinis xpͣi
pretio sunt redempti. Simul eni
cũ istis habemus quod ad imagine᷑
dĩ conditi sumts. nec carnali ori.¬
gine a nobis nec spuali natiuitate
diuisi sunt. Codem spu scĩficamur.
eadem fide uiuimus. ad eadem sa¬
cramenta concurrimus. Non sper:¬
natur hȩc unitas. nec uilis nobis sit
tanta cõmunio. sed hocipsum nos
ꝑ om̃ia faciat mitiores. qđ eoꝵ utimͣ
subiectione. cũ quib uni dõ eadem
subicimur seruitute. Si qui ergo
grauiorib dominos suos offendere
delictis: indulgentiam nunc diebus
reconciliationis accipiant. Auferat
miseratio seueritatem. & uenia deleat
ulcionem. Nullum custodia teneat.
nullũ carcer includat. qmͣ dĩ nrͣ mi
peccata ꝓpria. qui remisisset aliena.
Dissentionũ materiȩ dilectissimi. &
inimicitiarũ aculei conterantur.
Cessent odia. deficiant simultates. In
unitatem dilectionis omia xp̃i mẽ¬

Expanded text:
subjecti, maxime si eadem gratia jam subjecti, maxime si eadem gratia jam renati, et eodem sanguinis Christi pretio sunt redempti. Simul enim et cum istis habemus, quod ad imaginem Dei conditi sumus, nec carnali origine a nobis, nec spiritali nativitate divisi sunt. Eodem Spiritu sanctificamur, eadem fide vivimus, ad eadem sacramenta concurrimus. Non spernatur haec unitas, nec vilis nobis sit tanta communio; sed hoc ipsum nos per omnia faciat mitiores, quod eorum utimur subjectione, cum quibus uni Domino eadem subjicimur servitute. Si qui ergo horum gravioribus dominos suos offendere delictis, indulgentiam nunc in diebus reconciliationis accipiant. Auferat miseratio severitatem, et venia deleat ultionem. Nullum custodia teneat, nullum carcer includat: quoniam Deus nopeccata propria, qui remisisset aliena . Dissensionum materies, dilectissimi, et inimicitiarum aculei conterantur. Cessent odia, deficiant simultates, in unitatem dilectionis omnia Christi mem
Abbreviated transcription (Latin):
mysteria. Merito doctrina sp̃s
scĩ hac eruditione imbuit popłm
xpͣianum. ut ad paschale festum¬
semꝑ quadraginta dierũ continen¬
tiam p̾pararet. cuius purificationis
ratio iam nos inuitat ad obseruan.¬
nobis propositi castigatioris indi¬
cit. Quanto enim sanctius quisq
hos dies inuenietur egisse. tanto
ꝓbabitur pascha dñi religiosius
honorasse. In diebus igitur scõꝵ ie¬
iunioꝵ pietatis oꝑa quib semper
studendum est abundantius exe¬
quamur. misericordes s̃imus ad
om̃s. maxime autẽ ad domesticos
fidei. ut in ipsis quoq elemosinarũ
distributionib. bonitatẽ patris
cȩlestis imitemur. qui solem suu̾
oriri facit suꝑ bonos & malos. &
pluit suꝑ iustos & iniustos. Quãuis
ergo fideliũ sit pͣcipue adiuuanda
pauꝑtas etiam illi tamen qui non¬
dum euangłm receperunt in suo
labore miserandi sunt. quia in
om̃ibus hominib nature est dili¬
genda cõmunio. Quȩ nos etiam
his benignos debet efficere. qui
nobis quacumq sunt conditione

Expanded text:
mysteria, merito doctrina Spiritus sancti hac eruditione imbuit populum Christianum, ut ad paschale festum quadraginta dierum se continentia praepararet. Cujus purificationis ratio jam nos nobis propositae castigationis indicit. Quanto enim sanctius quisque hos dies invenietur egisse, tanto probabitur Pascha Domini religiosius honorasse. CAP. III. In diebus igitur sanctorum jejuniorum pietatis opera, quibus semper studendum est, 155 abundantius exsequamur: Misericordes simus ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei : ut in ipsis quoque eleemosynarum distributionibus, bonitatem Patris coelestis imitemur, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Quamvis ergo fidelium praecipue sit adjuvanda paupertas, etiam illi tamen, qui nondum Evangelium receperunt, in suo labore miserandi sunt: quia in omnibus hominibus naturae est diligenda communio, quae nos etiam iis benignos debet efficere, qui nobis quacumque sunt conditione
Abbreviated transcription (Latin):
bonitate semꝑ beate uiuunt. Illi
eum condigne laudant dm̃ apud
dm̃. & dant głam in excelsis dõ.
nos aute᷑ plebs eius. & oues manu¬
um eiꝰ pro modulo infirmitatis
nr̃e pace̾ ꝑ bonam uoluntatem
reconciliati mereamur. Ipsoꝵ eni
angłoꝵ uere hodierna uox est.
quam nato nobis saluatore exul¬
tando fuderunt. gła in excelsis dõ.
& in terra pax hominib bone
uoluntatis. Laudent ergo illi
competenter. laudemus & nos
obȩdienter. Sunt illi nuntii etus.
sumus & nos pecora eiꝰ. Impleuit
in cęlo mensam ipsoꝵ. impleuit
in terra prȩsepe nr̃m. Plenitudo
enͣi mensȩ ipsoꝵ est. quia in prin¬
cipio erat uerbũ. & uerbũ erat¬

Expanded text:
bonitate semper beate vivunt. Illi bonitate semper beate vivunt. Illi eum condigne laudant, Deum apud Deum, et dant gloriam in excelsis Deo. Nos autem plebs ejus et oves manuum ejus , pro modulo infirmitatis nostrae pacem per bonam voluntatem reconciliati mereamur. Ipsorum enim Angelorum vere hodierna vox est, quam nato nobis Salvatore exsultando fuderunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Laudant ergo illi competenter, laudemus et nos obedienter. Sunt illi nuntii ejus, sumus et nos pecora ejus. Implevit in coelo mensam ipsorum, implevit in terra praesepe nostrum. Plenitudo enim mensae ipsorum est, quia in principio erat Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
udite filui lucis adoptati in re
audite & exultate iusti in dño.
tio. Audite qđ nostis. recolite qđ
audistis. amate quod creditis. p̾di¬
cate quod amatis. Sicut anniuer¬
sarium cęlebramus hunc diem.
sic huic diei debitum expectate
sermonẽ. Natus est xp̃c de patre.
pore. de matre sine semine. De
patre principiu uite. de matre
finis mortis. De patre ordinans
omnẽ diem. de matre conseerans
dies inciperet minui. & natusẽ.
ipse cum dies inciperet crescere.
ut ex hoc pͣfiguraretur qđ ait
idem iohannes. illum oportet cres¬
cere. me autẽ minui. Debet enim
uita humana in se deficere. in xpͣo
ꝓficere. ut qui uiuit iam non fibi
uiuat. sed ei qui pro om̃ib mor¬
tiis est & resurrexit. & dicat
unusquisq nr̃m quod dicit apłs.
uiuo autẽ iam non ego. uiuit
eum condigne om̃s angłi eius.
quoꝵ cibus ȩternus est incorrup¬
tibili eos sagina uiuificans. quia
uerbũ dñi est cuius uita uiuunt.
cuius ȩternitate semꝑ uigent. cuiꝰ

Expanded text:
udite, filii lucis, adoptati in regaudite, et exsultate, justi, in Domino, tio . Audite quod nostis, recolite quod audistis, amate quod creditis, praedicate quod amatis. Sicut anniversarium celebramus hunc diem, sic huic diei debitum exspectate sermonem. Natus est Christus, Deus de Patre, pore, de matre sine semine. De Patre principium vitae, de matre finis mortis. De Patre ordinans omnem diem, de matre consecrans dies inciperent minui: et natus est ipse, cum dies inciperent crescere, ut ex hoc praefiguraretur quod ait idem Joannes, Illum oportet crescere, me autem minui . Debet enim vita humana in se deficere, in Christo proficere; ut qui vivunt, jam non sibi vivant, sed ei qui pro omnibus mortuus est et resurrexit : et dicat unusquisque nostrum quod dicit Apostolus, Vivo autem jam non ego, vivit eum condigne omnes Angeli ejus, quorum cibus aeternus est, incorruptibili eos sagina vivificans; quia Verbum Dei est, cujus vita vivunt, cujus aeternitate semper vivunt, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
Plenitudo presepii nr̃i est. quia
uerbũ caro factum est. & habita¬
uit in nobis. Ut em̃ panẽ angeloꝵ
manducaret homo. creator angłoꝵ
factus est homo. Illi laudant uĩ¬
dendo. nos credendo. Illi fruendo.
nos petendo. Illi capiendo. nos que¬
rendo. Illi intrando. nos pulsando.
Quis enĩ hominũ om̃s thesauros
sapientie & scientie nouerit in
xp̃o occultos. atq in pauꝑtate carniᷤ
eius absconditos. quia ꝓpter nos
pauꝑ factus est cum diues esset. ut
illius pauꝑtate ditaremur : Cum
eñi mortalitatem assumeret. mortẽq
consumeret: in pauꝑtate se ostendit.
Sed diuitias dilatas ꝓmisit. non abla¬
ueniat qͦd ꝑfectum est. Cui capiendo
ut idonei prestaremur. ille equalis
patri in forma dĩ. in forma serui
factus est similis nobis. Reformauit
nos ad similitudinẽ dĩ. & factus est¬
similis homini. Nunc filius diͣ.
multos filios hominũ facit filios dĩ.
Et nutritos seruos ꝑ uisibilem formã
serui. ꝑficit liberos ad uidondam

Expanded text:
o praesepii nostri est, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ut enim panem Angelorum manducaret homo, creator Angelorum factus est homo. Illi laudant vivendo, nos credendo: illi fruendo, nos petendo: illi capiendo, nos quaerendo: illi intrando, nos pulsando.Quis enim hominum omnes thesauros sapientiae et scientiae noverit in Christo occultos, atque in paupertate carnis ejus absconditos? Quia propter nos pauper factus est, cum dives esset, ut illius paupertate ditaremur . Cum enim mortalitatem assumeret, mortemque consumeret, in paupertate se ostendit: sed divitias dilatas promisit, non ablaveniat quod perfectum est. Cui capiendo ut idonei praestaremur, ille aequalis Patri in forma Dei, in forma servi factus similis nobis, reformat nos ad similitudinem Dei: et factus filius hominis unicus Filius Dei, multos filios hominum facit filios Dei; et nutritos servos per visibilem formam servi, perficit liberos ad videndam
Abbreviated transcription (Latin):
dumꝰ esurimus & sitimus iustitiã.
& formȩ dĩ pulchritudine᷑ ineffa¬
bili ardore desideramus. formȩ
serui natalem deuoto obsequio cȩ¬
lebremus. Nondum contemplari
possumus qđ genitus est ante luci¬
ferũ a patre. pensemus qđ noctur¬
nis horis est natus ex uirgine.
Nondum capimus quod ante solẽ
ꝑmanet nomen eiꝰ. agnoscamus
in sole positum tabernaculũ eiꝰ.
Nondum contuemur unicũ ꝑma¬
nentem in patre suo. recordemur
sponsum ꝓcedente᷑ de thalamo suo.
Nondum idonei sumus conituio
patris nri. agnoscamus presepe dñi

Expanded text:
dum esurimus et sitimus justitiam, dum esurimus et sitimus justitiam, et formae Dei pulchritudinem ineffabili ardore desideramus, formae servi Natalem devoto obsequio celebremus. Nondum contemplari possumus quod genitus est ante luciferum a Patre, frequentemus quod nocturnis horis est natus ex virgine. Nondum capimus, quod ante solem permanet nomen ejus , agnoscamus in sole positum tabernaculum ejus. Nondum contuemur Unicum permanentem in Patre suo, recordemur sponsum procedentem de thalamo suo . Nondum idonei sumus convivio Patris nostri, agnoscamus praesepe Domi
Abbreviated transcription (Latin):
sufficint nobis : & quȩ illa mul¬
titudo dulcedinis. nisi quia satiat
nos. Ostende ergo nobis patrem.
& sufficit nobis. Et in quodã psalmo
quidã ex nobis. uel in nobis. uel ꝓ
nobis. ait illi. Satiabor. dũ manifesta¬
bitur gła tua. Ipse autẽ & pater
unuꝰ sunt. & qui ipsum uidet. uidet¬
& patrem. Ergo dñs uirtutũ. ipse
est rex głȩ. Conuertit nos. ostendit
nobis faciem suam. & salui erimus.
itaq illi cor nr̃m. Quesur uultum
tuũ. uulta tuuͣ dñe requiram. ne
auertas faciem tua ame. & respon¬
deat ipse cordi nr̃o. Qui diligit
me. mandata mea custodit. Et qui
diligit me: diligetur a patre meo.
& ego diligam eũ. & ostendam me
ipsum illi. Uidebant utiq. eu᷑ illi
oculis quib dicebat. & sonũ uocis
eius aurib audiebant. & humano
corde hominẽ cogitabant. Sed qđ
oculus non uidit. nec auris audi¬
uit. nec in cor hominis ascendit.
cundem ipsum se promittebat os¬
tendere diligentib se. Quod donec
tes ꝑ fidem peregrinamur ab eo.

Expanded text:
sufficiunt nobis? Et quae illa multitudo dulcedinis, nisi quia satiat nos? Ostende ergo nobis Patrem, et sufficit nobis . Et in quodam psalmo quidam ex nobis, vel in nobis, vel pro nobis, ait illi: Satiabor, dum manifestabitur gloria tua . Ipse autem et Pater unum sunt : et qui ipsum videt, videt et Patrem . Ergo Dominus virtutum, ipse est rex gloriae . Convertens nos, ostendet nobis faciem suam; et salvi erimus itaque illi cor nostrum: Quaesivi vultum tuum; vultum tuum, Domine, requiram; ne avertas faciem tuam a me . Et respondeat ipse cordi nostro: Qui diligit me, mandata mea custodit: et qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et ostendam me ipsum illi . Videbant utique eum oculis illi quibus hoc dicebat, et sonum vocis ejus auribus audiebant, et humano corde hominem cogitabant: sed quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, eumdem ipsum se promittebat ostendere diligentibus se . Quod donec tes per fidem peregrinamur ab eo,
Abbreviated transcription (Latin):
ine illuc redeatur ostendit. Ꝙd
itaq homo ꝓse pati debet. si tanta
as ꝓ hominib ꝑtulit: Qui ergo
in xp̃o iam credidit. sed adbuc
auaritie lucra sectatur. insuꝑbia
honoris extollitur: inuidiȩ facib
in ardescit. libidinis se immundicia
do sunt concupiscit: iħm in quo
credidit sequi contempnit. Diuerso
quippe itinere ambulat. si gaudia.
delectationesq appetit. cui dirx
suus uiam amaritudinis ostendit.
Reuocemus ergo ante oculos pecca¬
ta que fecimus. consideremus
quam terribilis iudex hȩc puni
turus adueniat. mentẽ formemꝰ
ad lamenta. uita nr̃a ad tempus
a marescat in pęnitentia. ne ȩtͣnã¬
amaritudinẽ sentiat in uindicta.i
Per fletus quippe ad gaudia duci¬
mur. ueritate pollicente quȩ ait.
beati qui lugent. qmͣ ipsi consola.¬
buntur. Ad flecum uero ꝑgaudia
uenitur: hec eadem ueritate at¬
testante que ait. Ue uobis qui
ridetis nunc. quia lugebitis &
flebitis. Si ergo retributionis
gaudiũ in ꝑuentione quęrimꝰ.

Expanded text:
ine illuc redeatur ostendit. Quid itaque homo pro se pati debet, si tanta Deus pro hominibus pertulit? Qui ergo in Christum jam credidit, sed adhuc avaritiae lucra sectatur, in superbia honoris extollitur, invidiae facibus inardescit, libidinis se immunditia do sunt concupiscit, Jesum in quem credidit sequi contemnit. Diverso quippe itinere ambulat, si gaudia delectationesque appetit, cui dux suus viam amaritudinis ostendit. Revocemus ergo ante oculos peccata quae fecimus; consideremus quam terribilis judex hturus. Mentem formemus ad lamenta, vita nostra ad tempus amarescat in poenitentia, ne amaritudinem aeternam sentiat in vindicta. Per fletus quippe ad aeterna gaudia ducimur, Veritate pollicente, quae ait: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Ad fletum vero per gaudia pervenitur, hac eadem Veritate attestante, quae ait: Vae vobis qui nunc ridetis, quia lugebitis et flebitis . Si ergo retributionis gaudium in perventione quaerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
postea fuere ꝓbati. quãuis sacram̃ta
habuerint ꝓ tempoꝵ ratione dispa¬
ria. petro attestante qui ait. sed
ꝑ grãm dm̃ ib̾u credimus saluari
quẽ admodũ & illi. Quod autem
aiunt. osanna filio dauid: hoc est
quod in psalmo legimus. dm̃ est
salus. & suꝑ popłm tuũ benedictio
tua. hoc quod in magne deuotione
laudis in apocali psi scõꝵ chorus
resonat. salus dõ nr̃o. qui sedet suꝑ
thronũ & agno. Benedictus qui¬

Expanded text:
postea fuere probati, quamvis sacramenta postea fuere probati, quamvis sacramenta habuerint pro temporum ratione disparia, Petro attestante, qui ait: Sed per gratiam Domini Jesu credimus salvari quemadmodum et illi . Quod autem aiunt, Hosanna filio David, hoc est quod in psalmo legitur: Domini est salus, et super populum tuum bentua . Hoc quod in magnae devotione laudis in Apocalypsi sanctorum chorus resonat: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno . Recte qu
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet tegumenta pro dño dabant.
quo sequentibus electis planiorem
recte uiuendi callem facerent. ne qͥ
uidelicet dubitarent ibi pedem bone
actionis ponere in pace. ubi non paucoᷤᷤ
uiderent in bello prȩcessisse marty¬
ris. Alii autẽ cedebant ramos de ar¬
boribus. & sternebant in uia. Rami
arboꝵ. dicta sunt patrũ p̾cedentium
exempla. Et quisquis in exemplum
recte uiuendi. credendi. siue operandi.
quid ꝓphete. quid apłi. quid ceteri
scĩ dixerunt. seu fecerunt pandit:
ramos ꝓfecto de arboribus cedit.
quib iter asini dnm portantis com¬
planet. quia sententias de scõꝵ libris
excerpit. ꝑ quas simpliciũ corda. ne
in uia ueritatis errent ȩdificet. Turbȩ
autẽ quȩ precedebant. & quȩ seque¬
bantur: clamabant dicentes. osanna
filio dauid. Una eademq confessionis
& laudationis uoce dnm qui prȩce¬
debant & qui sequebantur exaltant.
quia una nimirũ est fides eoꝵ. qui
ante incarnationem dñicam & qui

Expanded text:
videlicet tegumenta, pro Domino dabant, videlicet tegumenta, pro Domino dabant, quo sequentibus electis planiorem recte vivendi callem facerent: ne qui videlicet dubitarent ibi pedem bonae actionis ponere in pace, ubi non paucos viderent in bello praecessisse martyrii. Alii autem caedebant ramos de arboribus, et sternebant in via. Rami arborum dicta sunt Patrum praecedentium exempla. Et quisquis in exemplum recte credendi sive operandi quid prophetae, quid apostoli, quidve caeteri sancti dixerunt seu fecerunt, pandit: ramos profecto de arboribus caedit, quibus iter asini Dominum portantis complanet, quia sententias de sanctorum libris excerpit, per quas simplicium Christi corda ne in via veritatis errent, aedificet. Turbae autem, quae praecedebant et quae sequebantur, clamabant dicentes: Hosanna filio David! Una eademque confessionis et laudationis voce Dominum, qui praeibant et qui sequuntur exaltant: quia una nimirum fides est eorum qui ante incarnationem Dominicam, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ciusdem sy nagoge instantia ad fidei
& ueritatis sunt grãm conuersi. Ad¬
ducentes autẽ asinam & pullũ disci¬
puli. imposuerunt suꝑ eos uestim̃ta
sua. & dnm̃ desuꝑ sedere fecerunt.
Uestimenta discipłoꝵ: oꝑa sunt iusti¬
tiȩ. psalmista teste qui ait. sacerdo
quos nudos inueniunt. discipłi: suis
sternunt uestimentis. & ita dñm de
suꝑ imponunt. cũ predicatores scĩ
quoslibet a scĩtatis habitu uacuos in¬
ueniunt. hosq uirtutũ suarũ exem¬
plis adsuscipiendam fidem & dilectio¬
nem sui conditoris imbuunt. Non
cñi nudam dñs asinam non nudum
uoluit ascendere pullũ. quia siue u¬
deus. siue gentilis. nisi scõꝵ fuerit
dictis ornatus & actibus. non potest
habere dñm rectorem. sed regnat
potius peccatũ in mortali eiꝰ corpore
adobediendũ concupiscentiis eius.
Plurima autẽ turba strauerunt uesti¬
menta sua in uia. Plurima hȩc turba
innumerabilẽ martyrũ designat
exercitũ. qui corpora sua animarum

Expanded text:
ejusdem synagogae instantia ad fidei ejusdem synagogae instantia ad fidei et veritatis sunt gratiam conversi. Adducentes autem asinam et pullum discipuli, imposuerunt super eos vestimenta sua, et Dominum desuper sedere fecerunt. Vestimenta discipulorum opera sunt justitiae, Psalmista teste, qui ait: Sacerdotquos nudos inveniunt discipuli, suis sternunt vestimentis, et ita desuper Dominum imponunt, cum praedicatores sancti quoslibet a sanctitatis habitu vacuos inveniunt, hosque virtutum suarum exemplis ad suscipiendam fidem et dilectionem sui conditoris imbuunt. Non enim nudam Dominus asinam, non nudum voluit ascendere pullum, quia sive Judaeus sive gentilis, nisi sanctorum fuerit dictis ornatus et actis, non potest Dominum habere rectorem, sed regnat potius peccatum in mortali ejus corpore ad obediendum concupiscentiis ejus Plurima autem turba straverunt vestimenta sua in via. Plurima haec turba innumerabilem martyrum designat exercitum, qui corpora sua, animarum
Abbreviated transcription (Latin):
ecce rex tuus uenit᷑ tibi manslietus.¬
e sedens suꝑ asinam & pullũ filium
subiugalis. E ilia syon: eccła est fideli¬
um ꝑtinens ad suꝑnam hierłm. quȩ
est mater omium nr̃m. cuius portio
tunc non minuna erat in populo
istł. Regem habes mansuetũ. quia
non terrena immitibus. sed mansue¬
tis celestia regna dare consueuit di¬
cens. discite a me quia mitis sum &
humilis corde. & inuenietis requiẽ
animab ur̃is. De quib psalmista.
Mansueti inquit possidebunt terrã.
& delectabuntur in multitudine paciꝰ.
Rex ergo mansuetus mansuetis. id est
humilib corde. terram pacis tribuit.
quos interra belli & tribulationũ
quondã rex impius id est ciabolus
suꝑbiȩ uulnere strauit. Sedens in qͥt
suꝑ asinam & pullum filiũ subiugalis.
quia requiescit in corde humilium
& quietoꝵ & trementiũ uerba eius.
siue eoꝵ qui in synagoga iugum
legis trahere nouerunt. seu illorum
qui gentili diu libertate effrenes

Expanded text:
Ecce rex tuus venit tibi mansuetus,Ecce rex tuus venit tibi mansuetus, sedens super asinam et pullum filium subjugalis. Filia Sion Ecclesia est fidelium, pertinens ad supernam Jerusalem, quae est mater omnium nostrum, cujus portio tunc non minima erat in populo Israel regem habens mansuetum: quia non terrena immitibus, sed mansuetis coelestia regna dare consuevit dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . De quibus Psalmista: Mansueti, inquit, possidebunt terram, et delectabuntur in multitudine pacis . Rex vero mansuetus mansuetis, id est humilibus corde, terram pacis tribuit, quos in terra belli et tribulationum quondam rex impius, id est diabolus, superbiae vulnere stravit. Sedens, inquit , super asinam et pullum filium subjugalis, quia requiescit in corde humilium et quietorum et trementium verba ejus, sive eorum qui in synagoga jugum legis trahere noverunt: seu illorum qui gentili diu libertate effrenes,
Abbreviated transcription (Latin):
gelium: etiam asinȩ facit mentionẽ.
Prouida utriq dispensatione. ut quoꝵ
salutẽ scribendo quesierunt: hos sal¬
uandos a dnõ mẏstice docerent esse
rit: dicite quia dñs his opus habit.
& confestim dimittet cos. Et docto¬
ribus prȩcipitur. ut si quid eis obsti¬
terit aduersi. si quis ꝓhibuerit pec¬
catores alaqueis diaboli solui. & ꝑ con¬
fessionem fidei dño adduci. non tam̃
prȩdicando desistant. sed constanter
insinuent. quia dñs ad edificandam
ȩccłam suam talibus opus babet. Quã¬
uis enĩ seuus sit ꝑsecutor & immanis.
non potest eoꝵ obsistere saluationi.
quos nouit dñs qui sunt eiꝰ. & quos
ad uitam p̾ordinauit et̃nam. Adhibe¬
tur autẽ huic facto ꝓphetȩ testimo.¬
nium. ut appareat dnm quidẽ in
om̃ib quȩ de ipso erant scripta com¬
plesse. sed inuidia cęcatos scribas &
pharisȩos ea quȩ ipsi legebant intelli¬
gere nequiuisse. Dicite filiȩ syon.

Expanded text:
gelium, etiam asinae facit mentionem, gelium, etiam asinae facit mentionem, provida utraque dispensatione, ut quorum salutem scribendo quaesierunt, hos salvandos a Domino mystice docerent esse rit, dicite quia Dominus his opus habet, et confestim dimittet eos. Et doctoribus praecipitur, ut si quid eis obstiterit adversitatis, si quis prohibuerit peccatores a laqueis diaboli solvi, et per confessionem fidei Domino adduci, non tamen praedicando desistant, sed constanter insinuent quia Dominus ad aedificandam Ecclesiam talibus opus habet. Quamvis enim saevus sit persecutor et immanis, non potest eorum obsistere salvationi quos novit Dominus, quia sint ejus quos ad vitam praeordinavit aeternam. Adhibetur autem huic facto prophetae testimonium, ut appareat Dominum quidem in omnibus quae de ipso erant scripta complesse, sed invidia caecatos Scribas et Pharisaeos ea quae ipsi legebant intelligere nequivisse. Dicite, filiae Sion,
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit ds̃ mundũ. ut filtum suum
unigenitũ daret. ut om̃is qui credit
in ipso non percat. sed habeat uitam
et᷑nam. Quos ad exhibenda sibi iumͣta
misit discipłos. ut significaret utrũq
popłm circũcisionis scilicet & prȩputu
predicatores eẽ destinandos. Uel certe
duos misit. ut eosdem p̾dicatores doc¬
trina simul & operatione ꝑfectos esse
moneret. ne uel erroris uerba indocti
ueritati miscerent. uel ea que recte
docuissent. ꝑuerse uiuendo negarent.
Inuenietis inquit asinam alligatam. &
pullũ cũ ea. Soluite. & adducite michi.
Pullũ quoq alligatũ fuisse. alii euange¬
listȩ testantur. Uterq enĩ popłs funib
peccatoꝵ erat circũ plexus. & solutione
diuina opus habebat. Iste legem quam
acceperat male utendo. ille nũquam
accipiendo peccaueruit. Unede benedict
apłs quia non est distinctio. Om̃s enim
peccauerunt. & egent gła dĩ. iustificati¬
breis & hebreo sermone scripsit euan¬

Expanded text:
Deus dilexit mundum, ut Filium suum Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in ipsum non pereat, sed habeat vitam aeternam . Duos ad exhibenda sibi jumenta misit discipulos, ut significaret in utrumque populum, circumcisionis videlicet et praeputii, praedicatores esse destinandos. Vel certe duos misit, ut eosdem praedicatores doctrina simul et operatione perfectos esse moneret: ne vel erroris verba indocti veritati miscerent, vel ea quae recte docuissent perverse vivendo negarent. Invenietis, inquit, asinam alligatam et pullum cum ea, solvite et adducite mihi. Pullum quoque alligatum fuisse alii evangelistae testantur. Uterque enim populus funibus peccatorum erat circumplexus, et solutione divina opus habebat; iste lege quam acceperat male utendo, ille nunquam accipiendo peccaverat. Unde bene dicit Apostolus: Quia non est distinctio: omnes enim peccaveruntbraeis et Hebraeo sermone scripsit Evan
Abbreviated transcription (Latin):
quib ipse prȩsidens quȩq a noxia liber¬
tate suo frenans imperio: ad uisionem
suꝑne pacis ꝑducit. Hierusoli ma
etenim: uisio pacis interpretatur. Et
bene cum ad montẽ oliueti uenisset
dñs. discipłos qui hȩc animalia addu¬
cerent misit. quia non nr̃is ad eum
meritis. sed sola ipsius gr̃a largiente
ꝑuenimus. iobanne attestante qui ait.
& in hoc est caritas non quasi nos dilexe¬
rimus dm̃. sed quod prior ipse dilexit
nos. Mons namq oliucti celsitudinem
dominice dilectionis. qua nos miseri¬
at. non solum quia olei natura lucis
ministra est. & laboꝵ doloꝵq solamen:
ueru̾etiam quia cuncts quib inmis.¬
cetur solet excellere liquoribus. Et
apłs de caritate locuturus: adhuc inqͥt
excellentiorem uiam uobis demonstro.
Ad monte᷑ igitur oliueti ueniens dñs.
asinos sibi quib hierusolymã petat.
prȩcepit ex hiberi. figurate significans.
hoc quod alibi dicit apte. quia sic

Expanded text:
quibus ille praesidens quaeque a noxia liberquibus ille praesidens quaeque a noxia libertate suo frenans imperio ad visionem supernae pacis perducit. Hierosolyma etenim visio pacis interpretatur. Et bene cum ad montem Oliveti venisset Dominus, discipulos qui haec animalia adducerent, misit: quia non nostris ad eum meritis, sed sola ipsius gratia largiente, pervenimus, Joanne attestante, qui ait: Et in hoc charitas est, non quasi nos dileximus Deum, sed quia ipse prior dilexit nos . Mons namque Oliveti celsitudinem Dominicae dilectionis, qua nos miseriat; non solum qui olei natura lucis ministra est, et laborum dolorumque solamen, verum etiam quia cunctis quibus immiscetur, solet excellere liquoribus. Et Apostolus de charitate locuturus: Adhuc, inquit, excellentiorem vobis viam demonstro . Ad montem igitur Oliveti veniens Dominus, asinos sibi quibus Hierosolymam petat, praecepit exhiberi, figurate significans hoc quod alibi dicit aperte: Quia sic
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa nos die ademonica dominatione
redemit. qua antiquus ille hebreoꝵ
popłs ꝑ immolationẽ agni. ugum
egyptiȩ seruitutis abiecit. Ergo dñs
instar agni paschalis. ante quinq dres
quam pati inciperet. Locũ passionis
adit. ut se insinuaret esse illum. de
quo p̾dixit ysaias. sicut ouis ad occi¬
sionem ducetur. & quasi agnus corã
tondente se obmutescet. & non aꝑiet
uulneratus est ꝓpter imquitates nr̃as.
&liuore eiꝰ sanati sumus. Sed inui¬
dorum corda principũ in cundis
que ꝓuide gessit eum ꝑsequi: quam
in eum credere maluerunt. & multũ
tniseri uite auctorem morti potius
dare. quam ꝑ eum ipsi uiuificari stu¬
debant. Uerum nos ꝑfidoꝵ oecitate
declinata. eoꝵ magis exempla qui fide¬
liter dnm laudauere sequamur. &
iter eius mysticum mystica ut decet
interprecatatione scrutemur. Asina
& pullus quib sedens hier usoly mam
uenit: utriusq popłi iudei uidelicet
& gentilis simplicia corda designant.

Expanded text:
ipsa nos die a daemoniaca dominatione ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutis abjecit. Ergo Dominus instar agni paschalis ante quinque dies, quam pati inciperet, locum passionis adiit, ut se insinuaret esse illum de quo praedixit Isaias: Sicut ovis ad occisiontondente se obmutescet, & non aperiet vulneratus est propter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus. Sed invidorum corda principum in cunctis, quae provide gessit, eum persequi quam in eum credere maluerunt, et multum miseri vitae auctorem morti potius dare, quam per eum ipsi vivificari studebant. Verum nos perfidorum caecitate declinata eorum magis exempla qui fideliter Dominum laudavere, sequamur, et iter ejus mysticum mystica, ut decet, interpretatione scrutemur. Asina et pullus ejus, quibus sedens Hierosolymam venit, utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, simplicia corda designant,
Abbreviated transcription (Latin):
terras: appropinquante hora passio¬
nis. ut etiam ꝑ hoc claresceret quia
non inuitus sed sponte pateretur:
in asino uenire. & a turbis rex apel¬
lari. ac laudari uoluit. ut etiam ꝑ
esse xp̃m. quẽ sic illo uenturum ꝓ¬
phetia olim premissa signauerat.
Ante quinq dies paschȩ uenire uoluit.
sicut ex iohannis euangło didicimus.
ut etiam ꝑ hos ostenderet st it agnũ
immaculatũ. qui peccata tolleret
mundi. Agnus quippe paschalis
cuius immolatione popłs isrł est ab
egy ptia seruitute liberatus: ante
quinq dies paschȩ. id est quarta de¬
cima luna aduesꝑum iussus est im¬
molari. significans eum qui nos suo
sanguine redempturus. ante quinq
dies pasche. id est hodierno die. magno
precedentiũ sequentiũq popłoꝵ gau¬
in eo. Quinta demũ ꝑacta die. ubi
ueteris pasche sacramenta hactenus
obseruata consũmauit. ac noui de¬
inceps obseruanda discipłis sacram̃ta
contradidit: egressus in monte oliueti
tentus est aiudeis. & mane crucifixits.

Expanded text:
s, appropinquare voluit loco passionis, ut etiam per hoc claresceret quia non invitus sed sponte pateretur. In asino venire, et a turbis rex appellari et laudari voluit, ut etiam per esse Christum, quem sic illo venturum prophetia olim praemissa signaverat. Ante quinque dies paschae venire voluit, sicut ex Joannis Evangelio didicimus, ut etiam per hoc ostenderet se esse Agnum immaculatum qui peccata tolleret mundi. Agnus quippe paschalis cujus immolatione populus Israel est ab Aegyptia servitute liberatus, ante quinque dies paschae, id est quarta decima luna, ad vesperam jussus est immolari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque dies paschae, id est, hodierno die magno praecedentium sequentiumque populorum gauin eo. Quinta demum peracta die, ubi veteris paschae sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus,
Abbreviated transcription (Latin):
atq spoliantes dnm sua falsa dog¬
mata uestierunt. Uestimentũ aute
eius quod non erat consutũ: sapi¬
entiam eiꝰ celestem possumus appro¬
bare. quia erat defuperiori contex¬
tum. Nrã enĩ sapientia. hoc est huma.¬
na consuitur. Assuittr enĩ. cũ libros
damus ad studia grãmaticis. tradimꝰ
phy losophis. erudimus ut sapientia
in illis quȩ non erat adquiratur.
Dñi autẽ sapientia. non assuta est.
non quesita. Non eni didicit a
magistro. sicut ipsi iudei dicunt.
quom hic litteras nouit. cũ non
didicerit: Et ipse dicat: mea doc¬
trina non est de hoc mundo. sed eiꝰ
qui misit me: hoc est quod ait de
superiori contextum. Quo uestrm̃¬
to. uel quib om̃ib uestimentis eccła
catholica semꝑ amicta est. sicut pro¬
pheta ait. asstitit regina adextris
tuis in uestitu deaurato. Lect᷑ scĩ¬

Expanded text:
atque spoliantes Dominum, sua falsa dogatque spoliantes Dominum, sua falsa dogmata vestierunt. Vestimentum autem ejus, quod non erat consutum, sapientiam ejus coelestem possumus approbare: quia erat de superiore contextum. Nostra autem sapientia, hoc est humana consuitur; assuitur enim cum liberos damus ad studia grammaticis, tradimus philosophis, erudimus eos, ut sapientia in illis, quae non erat, acquiratur. Domini autem sapientia non assuta est, non quaesita; non enim didicit a magistro, sicut ipsi Judaei dicunt: Quomodo hic litteras novit, cum non didicerit, et ipse dicat: Doctrina mea non est de hoc mundo, sed ejus qui me misit . Hoc est, quod ait de superiore contextum, quo vestimento, vel quibus omnibus vestimentis Ecclesia catholica semper amicta est, sicut propheta ait: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato . HOMI
Abbreviated transcription (Latin):
neglexerit: iudice᷑ patietur sicut
ipse ait. neq enĩ pater iudicat quẽ¬
quam. sed om̃e iudiciũ dedit filio.
Q uod autẽ dicit. diuiserunt sibi uesti¬
menta mea. & suꝑ uestem meã miser̃
sortem: hoc factũ in euangło reppe¬
rimus. quod milites quattuor qui
crucifixerunt saluatore᷑. in quattuor
partes eius sibi diuiscrunt uestim̃ta.
U estimentũ uero eius quod assutum
non erat. sed erat desuperiore contex¬
tum: sorte ꝑciperent. Quȩ igitur
ista uestimenta sunt uideamus. qui
milites. quodue uestimentũ. Uestim̃ta
cẽ puto ꝓphetias. uel scripturarum
celestiũ lectiones. quib xp̃i añi ad¬
nuntiatũ est sacramentũ. Quas pro¬
phetias unũ canentes. & unũ ꝑ om̃ia
nuntiantes aduersarii saluatoris.
hoc est ꝑuersi herctici. qui cotidie
in illo tamquã milites manus impiaᷤ
ingerunt: hoc ꝓsua sibi diuidunt
uoluntate. & unius corporis uesti¬
menta ꝑuaria membra distribuunt.

Expanded text:
neglexerit, judicem patietur, sicut neglexerit, judicem patietur, sicut ipse ait: Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Quod autem dicit: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem : hoc factum in Evangelio reperimus, quod milites quatuor, qui crucifixerunt Salvatorem, in quatuor partes ejus sibi diviserunt vestimenta; vestimentum vero ejus, quod assutum non erat, sed erat de superiore contextum, sorte perceperunt. Quae igitur ista vestimenta sunt, videamus; qui milites, quodve etiam vestimentum. Vestimenta esse puto prophetias, vel Scripturarum coelestium lectiones, quibnuntiatum est sacramentum: quas prophetias unum canentes, et unum per omnia nuntiantes adversarii Salvatoris, hoc est 140 perversi haeretici, qui quotidie in illo tanquam milites manus impias ingerunt, hoc pro sua sibi dividunt voluntate, et unius corporis vestimenta per varia membra distribuunt,
Abbreviated transcription (Latin):
terra ꝓcreatur. Ideo illum co̾paratũ
maria generatur. Legimus etiam¬
in libris moẏsi: de manna uermicu¬
los ꝓcreatos. Digna plane & iusta coͣ¬
paratio. Si quidẽ de manna uermi¬
ne ꝓcreatur. Quin potius ipsam ma¬
riam manna dicerim: quia est sub¬
tilis. splendida. suauis. & uirgo. que
uelut celitus ueniens cunctis ȩccłarũ
popłis eybum dulciorẽ melle deflix̃.
Quẽ qui edere ac manducare neglexe-¬
rit: uitam in semetipso habere non
poterit. sicut ipse dñs ait. nisi quis
manducauerit meã carnẽ. & biberit
meũ sanguinẽ: non habebit uitam
in semet ipso. sed potius ipse cybus
in iudicium conuercetur. sicut apłs
dicit. qui manducat & bibit indigne.¬
est in ueteri testamento. Manna eñi
illis contra diuina p̾cepta tractanti¬
bus uermes effecti sunt. idest contu¬
macie ultores & iudicis. Que simili¬
tudo xp̃m indicat dñm. quẽ qui
suauẽ cybum & dulce̾ potũ haurire

Expanded text:
terra procreatur: ideo illum comparatum terra procreatur: ideo illum comparatum Maria generatur. Legimus etin libris Moysis de manna vermiculos procreatos : digna plane et justa comparatio; siquidem de manna vermie Virgine procreatur. Quin potius ipsam Mariam manna dixerim, quia est subtilis, splendida, suavis et virgo; quae velut coelitus veniens, cunctis Ecclesiarum populis cibum dulciorem melle defluxit, quem qui edere et manducare neglexerit, vitam in semetipso habere non poterit, sicut ipse Dominus ait: Nisi quis manducaverit meam carnem, et biberit meum sanguinem, non habebit vitam in semetipso ; sed potius ipse cibus in judicium convertetur, sicut Apostolus dicit: Qui manducat et bibit indigne,est in Testamento. Manna enim illis contra divina praecepta tractantibus, vermes effecti sunt; id est contumaciae ultores et judices. Quae similitudo Christum indicat Dominum: quem qui suavem cibum et dulcem potum haurire
Abbreviated transcription (Latin):
catum. nec erat dolus in ore eiꝰ. Hec
autẽ dicit. ut manifestaret ꝓpter nos
se esse aerelictum. quoꝵ peccata porta¬
bat. ac uidentes disceremus & nos pro
ipso sc̃õ & iusto mori. cũ ꝓ peccato nr̃o
ille moreretur: Deniq hac uoce inpas¬
sione usus est. sicut in euangło legitꝰ.
hel .i. hel .i. lama rapthani. hoc est. ds m̃s.
ds m̃s. quare me dereliquisti. Hac in¬
quam uoce usus est. ut qͦd ꝓphetia ad¬
nuntiauerat: rei exitus approbaret.
Et qm̃ sequentia pene manifesta sunt:
illum inspiciamus uersiculũ. in qͦ
ait. ego auttͣ sum uermis & non
homo. Cur totius dñs creaturȩ.
uermiculo se uoluerit cõparari.
Possumus hoc quidẽ humilitati pri.¬
mitus assignare: quȩ seõꝵ uirtus est
maxima. sicut sõs moyses ante dm̃
animal se inrationabile ꝓfitetur:
dauid pulicẽ se sepe cõmemorat. Sed
magis illud accipiendũ puto. qm̃
uermis nulla extrinsecus admixtio¬
ne alieni corporis. sed de sola & pura

Expanded text:
catum, nec erat dolus in ore ejus. Haec catum, nec erat dolus in ore ejus. Haec autem dicit, ut manifestaret propter nos se esse derelictum, quorum peccata portabat, ac videntes disceremus et nos pro ipso sancto et justo mori, cum pro peccatoribus et ille moreretur. Denique hac voce in passione usus est, sicut in Evangelio legimus: Eli, Eli, lamma sabacthani? hoc est: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Hac, inquam, voce usus est, ut quod prophetia annuntiaverat rei exitus approbaret. Et quoniam sequentia pene manifesta sunt, illum inspiciamus versiculum in quo ait: Ego autem sum vermis et non homo . Cur totius Dominus creaturae vermiculo se voluerit comparari, possumus hoc quidem humilitati primitus assignare, quae sanctorum virtus est maxima, sicut sanctus Moyses ante Danimal se irrationale profitetur; David se pulicem saepe commemorat: sed magis illud accipiendum puto, quoniam vermis nulla extrinsecus admistione alieni corporis, sed de sola et pura
Abbreviated transcription (Latin):
dnm. qui nobis ignorantiȩ tenebris
& peccatoꝵ cȩcitate submersis. celestis
doctrinȩ suȩ lumen infudit. Et quos
non habebamus oculos cordis inse¬
ruit. & uelut radios quosdam apłos
suos misit. qui nos de nocte teterri¬
ma delinquentiȩ liberarent. & pau¬
latim resolutis in nobis tenebris
peccatoꝵ matutine susceptioni con¬
suescerent. ut ꝑfecti facilius possimꝰ
tolerare solis ardorem. hoc est: pri¬
mum nos pͣceptis simplicioribus
crudirent. quo capaciores efficerent
odestium secretoꝵ. Huius itaq solis
iustitię matutino peccatoꝵ caligo
tota perimitur. sicut ipse ꝓpheta
ait ex ꝑsona dñi. In matutinis int̾¬
ficiebam om̃s peccatores terrȩ. hoc est
oriente in nobis sole iustitie qui ha¬
bitaculũ dñi sumus om̃is cogitatio
iniqua subuertitur. Totus autẽ bic
uatoris. quippe cum plurima de eo
innouo sint posita testamento. Dicit
Quare assumpti hominis agit causam.

Expanded text:
tum Dominum, qui nobis ignorantiae tenebris, tum Dominum, qui nobis ignorantiae tenebris, et peccatorum caecitate submersis, coelestis doctrinae suae lumen infudit; et quos non habebamus, oculos cordis inseruit, et velut radios quosdam apostolos suos misit, qui nos de nocte teterrima delinquentiae liberarent, et paulatim, resolutis in nobis tenebris peccatorum, matutina nos susceptione consuescerent; ut perfecti facilius possimus tolerare solis ardorem, hoc est primum nos praeceptis simplicioribus erudirent, quo capaciores efficerent coelestium secretorum. Hujus itaque solis justitiae matutino, peccatorum caligo tota perimitur, sicut ipse propheta ait ex persona Domini: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Hoc est: oriente in nobis sole justitiae, qui habitaculum Domini sumus, omnis cogitatio iniqua subvertitur.  138 Huc usque vatoris, quippe cum plura de eo in Novo sint posita Testamento. Dicit t reliqua. Quare assumpti hominis agit causam,