comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ambaxiatã siue narratione cius ꝙ tͥ
inpositũ fucrit. Quarto Ro exortatio¬
ues diccudo suasoria u̾ba ad ꝯsequen
id qd̾ postulat᷑. E uiuto modi positioe
ficri ualet. Sexto exciupli positionem
in ducendo exempla de reb in siuulib
negotiis factis et obẜuatis. Septuuo de¬
niq assigͣbis sufficientẽ ⁊ ou̾e ad oĩa
predc̃a et hoc facies ad exempliun
Babriclis arcaugeli qui cũ nussus fu¬
it adeo ad beatã uirgiue ax ariã. pr̃io
erat in salutatiõe archangeli . Quarto bo
posuit aniuiciationẽ dicens. Erte ꝯipies
et paries filiu et cͣ. Quinto posuit
modi expressioe cu dixit spͣs sauctus
supucuict in te et uirtus Altissiuu ob¬
bumbrabit tibi et cͫ sexto posuit exc̃plu

Expanded text:
ambaxatam sive narrationem eius quod tibi impositum fuerit; 24 quarto vero exhortationem, dicendo suasoria verba ad consequendum id quod postulatur; 25 quinto modi positionem, fieri valeat; 26 sexto exempli positionem, inducendo exempla de rebus in similibus negotiis factis et observatis; 27 septimo denique assignabis sufficientem rationem ad omnia predicta. 28 Et hoc facies ad exemplum Gabrielis archangeli, qui cum missus esset a Deo ad beatam virginem Mariam, primo fuerat in salutatione archangeli; quarto vero posuit annuntiationem, dicens: « Ecce concipies et paries filium » et cetera; quinto posuit modi expressionem, cum dixit: « Spiritus sanctus superveniet in te et virtus Altissimi obumbrabit tibi » et cetera; sexto posuit
Abbreviated transcription (Latin):
tate. si autem suꝑ faciendo uolueris hr̃e
docteinam detrahas de hoc ꝟ̾siculo. istud
ꝟͥbum dicas et loco illius pouas hoc
uerbum facias ut dicat᷑ /quis quidicui
facias cur/ couiõ / qͣndo rcquiras iet ita
fere oĩa que dicta siuit supͣ et multa
alia. poterunt ad hoc uerbum facias
utiliter ad aptari. Hiis deuiq auditis
circha predictã exercitationẽ ĩtentissiã
nium et naturam semꝑ uiucit et usus
oius magistroꝵ precepta suꝑat et sic
poteris doctrinam/ dicendi / ac faciendiñ
michi douauit predicta tibi uarrare
ut ad cterua gaudia gaudia uos faci¬
at peruenire peruenire Amen.
Eplicit liber de doctrina dicendi et tatendi
ab albertano causidiço brixicusi. de ora
sancte agathe ꝯ positus et ꝯpilatus sub

Expanded text:
tutem». 42 Si autem super faciendo volueris habere tutem». 42 Si autem super faciendo volueris habere doctrinam, detrahe de hoc versiculo istud verbum «dicas» et loco illius ponas hoc verbum «facias», ut dicatur: «Quis, quid, cui facias, cur, quomodo, quando requiras». 43 Et ita fere omnia que dicta sunt supra et multa alia poterunt ad hoc verbum «facias» utiliter adaptari. 44 Hiis denique auditis, te circa predicta «exercitatione intentissima enium et naturam sepe vincit et usus omnium magistrorum precepta superat» – et sic poteris doctrinam dicendi ac faciendi inmihi donavit predicta tibi narrare, ut ad eterna gaudia nos faciat pervenire. Amen. Explicit liber de doctrina dicendi et tacendi ab Albertano causidico Brixiensi de ora sancte Agathe compositus et compilatus, sub
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ de legib uel decretis uel decreta¬
lib tractare uolucris primo tẽpore et loco
litteram ponas / scd̃o casum/ tercio litteui.
expositioe. Quarto sinulia. Quiuto ꝯtra¬
ria. Sexto solutiones/ et sic de qualibet
posterius sunt dicenda : Hec deniq exeui¬
pla suꝑ hoc aducrbio qͣndo itibi ad p̃us
dc̃a sufficiant. Tu autez ex iugenio adco
tibi prestito multa suꝑ hec et suꝑ quolib
ubo huius ꝟ̾siculi pr̃o tue uoluutatis ar¬
bitrio poteris excogitare. Alam sicut super
Abecedario scripte̾ omẽs uoluut᷑. Ita suꝑ hoc
U̾siculo quicꝗd dici uel tractari tateri d¬
fere posset inflecti. Hauc gͦ doctrinam
suꝑ diccudo uel taçendo breuit᷑ ꝯp̃hensa
tibi et aliis tuis fr̾ib litteratis scribere
curaui. quia uita litteratoꝵ pocius in
dicendo ꝙͣ in facicndo ꝯsistit Seueca hoc
testante qui dixit. Etulta est euun et
minime ꝯuenieus litterato uiro occu¬
patio ex̾cendi lacertos et dillatandi uir¬

Expanded text:
Si autem de legibus vel decretis vel decretalibus tractare volueris, primo tempore et loco litteram ponas, secundo casum, tertio littere espositionem, quarto similia, quinto contraria, sexto solutiones. Et sic de qualibet ius et posterius sunt dicenda. Hec denique exempla super hoc adverbio « quando » tibi ad presens dicta sufficiant. Tu autem ex ingenio tibi a Deo prestito multa super hoc et super quolibet verbo huius versiculi pro tue voluntatis arbitrio poteris excogitare. Nam sicut super abecedario scripture omnes volvuntur, ita super hoc versiculo quicquid dici vel taceri debet, fere posset inflecti. Hanc igitur doctrinam super dicendo vel tacendo breviter comprehensam tibi et aliis tuis fratribus litteratis scribere curavi, quia vita litteratorum potius in dicendo quam in faciendo consistit, Seneca hoc testante, qui ait: « Stulta est et minime conveniens litterato viro occupatio exercendi lacertos et dilatandi vir
Abbreviated transcription (Latin):
et multa repcrri possunt de is rco rogo uos ut ergitutionẽ suscipiatis
et cum statim missum feci iam duc peitecti paitum pompei et in
mcam potatem pemenerunt et ame missi iunt Si uollent grati esse
decebunt pompeiu hortar ut malit ẽe michi amicus q is oui et sibi
et michi iemper tuere inumiaulinu quor. aititiçis esfectũ est ut res pu.

Expanded text:
et multa reperiri possunt. De his rebus rogo vos ut cogitationem suscipiatis. et multa reperiri possunt. De his rebus rogo vos ut cogitationem suscipiatis. et eum statim missum feci. iam duo praefecti fabrum Pompei in meam potestatem venerunt et a me missi sunt. si volent grati esse, debebunt Pompeium hortari ut malit mihi esse amicus quam iis qui et illi et mihi semper fuerunt inimicissimi, quorum artifi
Abbreviated transcription (Latin):
feniorem cẽ uel ingenio uel reb pestis uel studio atq efflagitatione ouĩni.
nare non octanius est rogandus ut uellit nos saluos ẽẽ et magis ni¬
te te &suscita ut cam Ciuitatem in qua maxima gesisti liberã atq houe¬
stam fore putes si modo sint populo duces ad resistendum Improborum
consilis.
inobatis que apud eorfiniun sunt gesta consilio ur̃o utar libenter Et hoc
libentius. quod mea sponte facere consatueram. Ut q leuissimum me prebciẽ
et pompeium daiẽ operam ut reconcliaiem. Tentemus hoc modo si
possmmius uoluntates ouim recupciare. et diu turna uicioria uti quoniã reli.¬
qui crudelitaiẽ odium effugere non potueuint neq uictoriã diutius te-¬
nere pieter unum lucalium Sillam quem inmittaturus uon fumi hec
noua sit uinendi ratio Ut miseutoidia et liberalitate iuniamus
hoc quemadmnodum fieri possiti. non nulla michi in mentẽ ueniunt

Expanded text:
fensorem esse vel ingenio vel rebus gestis vel studio atque efflagitatione omnium. fensorem esse vel ingenio vel rebus gestis vel studio atque efflagitatione omnium. qua re non Octavius est rogandus ut velit nos salvos esse, magis tute te exsuscita, ut eam civitatem in qua maxima gessisti liberam atque honestam fore putes, si modo sint populo duces ad resistendum improborum consiliis. probetis ea quae apud Corfinium sunt gesta. consilio vestro utar libenter et hoc libentius quod mea sponte facere constitueram ut quam lenissimum me praeberem et Pompeium darem operam ut reconciliarem. temptemus hoc modo si possimus omnium voluntates reciperare et diuturna victoria uti, quoniam reliqui crudelitanere, preter unum L. Syllam, quem imitaturus non sum. Hec nova sit ratio vincendi, ut misericordia et liberalitate nos muniamus. Id quemadmodum fieri possit, nonnulla michi in mentem veniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
unt ad licerandos e uies nicos Te ciceio rogo atos horter ne der̾a¬
aigeris neu diftidas semper in mĩtb malis piohibendis futura quoq
nisi ante sit occursums xplores ne se insignuent fortem et liberũ ani¬
mum quo et consul et consulans rem publicam uindicasti iie ꝯstancia
et coualitate nullum ea putans tateor enini duxiorem c̃ẽ conditioneni
spectatẽ unitatis qĩ in cognnte Benefacta debitis exiginius que aliter ue¬
niunt ut decepti ab lus infesto animo reprehendimus. Itaq resistere
Antonio Eiceronem et si maxinia laude dignium est nĩ quia ille consul
alios Iudicium suum quod firrmitate tanta ac magnitudine dixerit ĩ extur¬
bando Antomo non modo reliqui temporis gloriam eupuerint ũbi sed ctiã
pietenta enanescere copet. Ha eiim pei ie amplum ẽ mii ini ono Iudici
ratio extat quia neniinem magis decet rem publitam amare libeitatisq des¬

Expanded text:
int ad liberandos civis meos? te, Cicero, rogo atque hortor ne defeint ad liberandos civis meos? te, Cicero, rogo atque hortor ne defetigere neu diffidas, semper in praesentibus malis prohibendis futura quoque explores ne se, nisi ante sit occursum, insinuent. fortem et liberum animum, quo et consul et nunc consularis rem publicam vindicasti, sine constantia et aequabilitate nullum esse putaris. fateor enim duriorem esse condicionem spectatae virtutis quam incognitae. bene facta pro debitis exigimus, quae aliter eveniunt ut decepti ab iis infesto animo reprehendimus. itaque resistere Antonio Ciceronem, etsi maxima laude dignum est, tamen, quia ille consul alios iudicium suum quod tanta firmitate ac magnitudine direxit in exturbando Antonio, non modo reliqui temporis gloriam eripuerit sibi sed etiam praeterita evanescere coget. nihil enim per se amplum est nisi in quo iudici ratio exstat. quin neminem magis decet rem publicam amare libertatisque de
Abbreviated transcription (Latin):
Romanus. Nos ii sumus de quorum salute unus homo ⁊ ogandus ui¬
deatur. Ego uo ut utac reuertar is sum qui non modo iuꝑplicẽ sed etiã
coheicem postulantes ut ubi suppliater aut longe a seruientib abeio
michiq ẽẽ indicobo roniam uoicum libeumi ẽs̃ licebit ac uĩ miserebor
quib nec etas nec honores nec uritus aliena dul cedine uiuendi niii-¬
nie potuent auchi quideni ita beatus eẽ uidebor si modo constanteꝵ a¬
piopere tuo placebit hoc consilium ut relatam putem grãni pictati
negligeie humaua si ceite non subcrimban sue cunbentib nec
uiucar ab his qui se uina uolunt experiat q et temptabo oninia
neq desutam aostraheie a sciuitio ciuitatẽ nr̃am si seouuta fuerit
que debet fortuna gandebinus onnies si minus ego tiĩ gaudebo quib
cium hec uita factis aut cogitationib traducatur q̃ his que peitianue.¬

Expanded text:
Romanus; nos ii sumus de quorum salute unus homo rogandus viRomanus; nos ii sumus de quorum salute unus homo rogandus videatur? ego vero, ut istoc revertar, is sum qui non modo non supplicem sed etiam coerceam postulantis ut sibi supplicetur. aut longe a servientibus abero mihique esse iudicabo Romam ubicumque liberum esse licebit, ac vestri miserebor quibus nec aetas neque honores nec virtus aliena dulcedinem vivendi minuere potuerit. mihi quidem ita beatus esse videbor, si modo constanter ac perpetuo placebit hoc consilium ut relatam putem gratiam pietatineglegere humana? sed certe non succumbam succumbentibus nec vincar ab iis qui se vinci volunt experiarque et temptabo omnia neque desistam abstrahere a servitio civitatem nostram. si secuta fuerit quae debet fortuna, gaudebimus omnes; si minus, ego tamen gaudebo. quibus enim potius haec vita factis aut cogitationibus traducatur quam iis quae pertinuer
Abbreviated transcription (Latin):
quen ꝙ laudos ab ea que adhine fecit plane prcbo Sunit eĩs landanda
ñ mado contra alienam potentiam non pro sua iuscepit eas aetiones Cum xͥo
iudicas tantum illi non modo licere sed etiam ate ip̃o tubuendum ẽẽ. Ut
irxandus sit ne uolit nos esse ialuos ninuum magiam mercedem status
id enim iyum illi laieris quod per illum hr̃e uidebatir res publica n
lioc tibi in mente uenit si oetauius ullis sit dignus honorib quia cum
Antonio bellum gerit his qui illud malum exciderint cuius iste xelinquit
u̾int nichil quo opleri possit corum meritum tubututũ. unq popułu¬
ł omanum si oĩa simul congesseunt. Ad uide quanto diligentius honues
metuant q meruerint quia antonius uiuat et in aunis ut de cesa
re yo fien potuit et debuit tronsactum est neq iam piouocari ĩ intigiũ
põt oetauuis his est qui quid de nobis indicatuuis sit &pcetet populus

Expanded text:
quem quod laudas ob ea quae adhuc fecit plane probo; sunt enim laudanda, quem quod laudas ob ea quae adhuc fecit plane probo; sunt enim laudanda, si modo contra alienam potentiam non pro sua suscepit eas actiones. Cum vero iudicas tantum illi non modo licere sed etiam a te ipso tribuendum esse ut rogandus sit ne nolit esse nos salvos, nimium magnam mercedem statuis id enim ipsum illi largiris quod per illum habere videbatur res publica, neque hoc tibi in mentem venit, si Octavius ullis dignus sit honoribus quia cum Antonio bellum gerat, iis qui illud malum exciderint cuius istae reliquiae sunt nihil quo expleri possit eorum meritum tributurum umquam populum Romanum, si omnia simul congesserit. ac vide quanto diligentius homines metuant quam meminerint, quia Antonius vivat atque in armis sit, de Caesare vero quod fieri potuit ac debuit transactum est neque iam revocari in integrum potest. Octavius is est qui quid de nobis iudicaturus sit exspectet populus
Abbreviated transcription (Latin):
aliis hon ne hec est in casdeni tenebras cecidisse ab es qui trrampni nõn
aiciuit sibi Cuni in grecis Ciuitatib liberi trrampnorum oppiessis alis codem
supplicio acfic antur. petitire ut uindices atq oppiessores ciuitatis i̾alui iuit.
liaue ero cuutatẽ uidere uellun aut putem illam que ne traditam quides
atq incultam libertatem iecipere possit pluiq timneat in puero nõmi iublati fegis
ꝙͣ contĩdat u̾bi Cum illum ip̃m qui marimas opes habuerit paucoꝵ uirtute
sublatum uideatur ax uo pest hae ne comendauers cesau tuo ne te quidez
ip̃i nͥ me andies ualde care existinas tet annes quot ista etas recepit
ũ propter eam cauiani puero isti iupplicaturus es. deuide ꝙ pulcerume tẽ¬
cuti ae facis in Antonio uide nen conuertatur a laude mapimi aninu
ad opinionem formidinis. Nam ii cerauius tibi placet a quo de nostra
salute petendum iit uon dũm fugisse sed anuaore̾ dũm querise uideberis

Expanded text:
 ab eo qui tyranni nomen adscivit sibi, cum in Graecis civitatibus liberi tyrannorum oppressis illis eodem supplicio adficiantur, petitur ut vindices atque oppressores dominationis salvi sint? hanc ego civitatem videre velim aut putem ullam, quae ne traditam quidem atque inculcatam libertatem recipere possit plusque timeat in puero nomen sublati regis quam confidat sibi, cum illum ipsum qui maximas opes habuerit paucorum virtute sublatum videat? me vero posthac ne commendaveris Caesari tuo, ne te quidem ipsum, si me audies. valde care aestimas tot annos quot ista aetas recipit, si propter eam causam puero isti supplicaturus es. deinde quod pulcherrime fecisti ac facis in Antonio vide ne convertatur a laude maximi animi ad opinionem formidinis. nam si Octavius tibi placet, a quo de nostra salute petendum sit, non dominum fugisse sed amiciorem dominum quaesisse videberis.
Abbreviated transcription (Latin):
quen occidi non concesserim quod in illo non tulli S ne patu quidẽ meo
si renuniscat Ut patiente me plus legib ac senatu possit ac hoc tibi periuaium
est tore ceteros ab eo liberos quo inuito locus in isto cuntate nobis uon ũt
qui porro id quod petis fieri põt ut iupeties. Regas eium uelit uos ialnos eẽ
uidemux cigo tibi ialutẽ accepturi cum uitam acceperinus quam ũ prius di¬
mittimus digrutatem et libertatem qui possimus accipeie. An ta rome habi¬
tare id puras ẽẽ incelunien Re: non locus opportet / prestet utue michi neqꝙ
in columis cessare uino fui nii postea q illud cõstiui fecimnus negͣ usq exul

Expanded text:
quem occidi non concesserim quod in illo non tuli, sed ne patri quidem meo, quem occidi non concesserim quod in illo non tuli, sed ne patri quidem meo, si revivescat, ut patiente me plus legibus ac senatu possit. an hoc tibi persuasum est, fore ceteros ab eo liberos quo invito nobis in ista civitate locus non sit? qui porro id quod petis fleri potest ut impetres? rogas enim velit nos salvos esse. videmur ergo tibi salutem accepturi cum vitam acceperimus? quam, nisi prius dimittimus dignitatem et libertatem, qui possumus accipere? an tu Romae habitare, id putas incolumem esse? res non locus oportet praestet istuc mihi. neque incolumis Caesare vivo fui
Abbreviated transcription (Latin):
qui se in eius locum reponi pateretur An ut cẽt in Iuris ac mancipii
res publica isi forte non de seiuitute sed de condicione seruiendi recuiatĩ
est ancbis atq non solum bono domino potuimus Antonio tollerare nostra
fortunam/. S etiam beneficiis atq honorib Ut partiapes fiui quanti uellemꝰ
quid cium negocii quorum patientiam uideret maximu duãtionus iũe p̃u¬
dium esse Sed nichil tanti f̾uit quo uiderenus tidem nãm et libertatem.
hic ip̃e puer quem Cesaris nomen matare uidetur ini cesaris intertẽcttres
quanti extiment si ut comeitio locus poise nobis autorib m̃i quantũ piotecto
poterit quoniam uniere et peccunias hr̃e et dici consulares uolinnus.
Ceterum ne quicꝗͣ peuert ille cuius interitu quio gauiũ iumus ni mor¬
tuo nichilonunus scruituri eramus nulla cura. adhibetur seo michi prius
oninia dii deoq eripuerint ꝙͣ illud iudicium quo non modo heredi euis

Expanded text:
qui se in eius locum reponi pateretur, an ut esset sui iuris ac mancipi qui se in eius locum reponi pateretur, an ut esset sui iuris ac mancipi res publica? nisi forte non de servitute sed de condicione serviendi recusatum est a nobis. atqui non solum bono domino potuimus Antonio tolerare nostram fortunam sed etiam beneficiis atque honoribus ut participes frui quantis vellemus. quid enim negaret iis quorum patientiam videret maximum dominationis suae praesidium esse? sed nihil tanti fuit quo venderemus fidem nostram et libertatem. hic ipse puer quem Caesaris nomen incitare videtur in Caesaris interfectores, quanti aestimet, si sit commercio locus, posse nobis auctoribus tantum quantum profecto potent, quoniam vivere et pecunias habere et dici consulares volumus! ceterum ne nequiquam perierit ille cuius interitu quid gavisi sumus, si mortuo nihilo minus servituri eramus, nulla cura adhibetur? sed mihi prius omnia di deaeque eripuerint quam illud iudicium, quo non modo heredi eius
Abbreviated transcription (Latin):
ietur. Et nune puerum utum extulit. Ut tu iudicares pab eẽ impetiandu
ĩalutem calib uuis mucricordiaq uinus uix ctiam nũe uiri tutos tore nos
haut alia ulla re Quod si iomanos nos ẽẽ meminissemus non audacius
dominau cuperent postiemi honnues o id nos piohiberemus neq magis
Iuitatus eẽt Antorius Rcgno Cesaus q̃ ob euffdem mortẽ deterutus.
tu uo consularis et tantor scelerum uindex quib opp̃̾ssis uereor ne
ni breue tempus dilata ũt ab te pernites qui potes ni tueri que gesse¬
ris sinul et ista uel piobare uel ita demisse ac faale pati ut probantis
speaem habeas Enod. aũt tibi cumi Antonio prnatum odiũ nempe
quia postulabat hec salutẽ aie ren precauam nos in columatatẽ habere
a quibus ip̃e libertatem accepisset esse arbitium suum de re publea querenda esse
arma putast quib dominari piohiberetur scilicet Ut illo prohibito rogarenus alterũ

Expanded text:
retur et nunc puerum istum extulit, ut tu iudicares precibus esse impetrandam retur et nunc puerum istum extulit, ut tu iudicares precibus esse impetrandam salutem talibus viris misericordiaque unius vix etiam nunc viri tutos fore nos, haud ulla alia re. quod si Romanos nos esse meminissemus, non audacius dominari cuperent postremi homines quam id nos prohiberemus, neque magis inritatus esset Antonius regno Caesaris quam ob eiusdem mortem deterritus. tu quidem consularis et tantorum scelerum vindex, quibus oppressis vereor ne in breve tempus dilata sit abs te pernicies, qui potes intueri quae gesseris, simul et ista vel probare vel ita demisse ac facile pati ut probantis speciem habeas? quod autem tibi cum Antonio privatim odium? nempe quia postulabat haec, salutem ab se peti, precariam nos incolumitatem haberea quibus ipse libertatem accepisset, esse arbitrium suum de re publica, quaerenda esse arma putasti quibus dominari prohiberetur, scilicet ut illo prohibito rogaremus alterum
Abbreviated transcription (Latin):
tam aduersos eẽ a ialute populi iomam ut octauius oiandus sit pio salute
cniusq Suus non dicam pio liberatorib oibis tenaꝵ. Iuuat eĩ magni¬
fice loqui et ceite decet adueisus ignorantes quid pio quocumq tuuẽ¬
dun aut a quocuniq petendum sit. hoc tu Siceio posse fateris oetauiũ
cõmendandus puero illi fuerini cui quid agis grãs si ut nos saluos cẽ
uellit et ratiatiu roganduni putas. Au hoc pro benificio habendũ est ꝙ
se q̃. antonium c̃ẽ maluerit a quo ista petenda eeñt uindici qui dẽ aliene
dñationis non uicario. Et quis suprlicat. ut optine meritis de re publica
liceat ẽẽ saluis. Ista uo Imbealitas. ac despenatio cuius culpa nõ ma¬
gis in te residet qͣ in omnib aliis et Sesarem in cupiditatẽ Ecgni ĩpulit
et Antonio post interitum alius persuasit. ut intertẽea locumi occupaie cona¬

Expanded text:
 aversos esse a salute populi Romani ut Octavius orandus sit pro salute  aversos esse a salute populi Romani ut Octavius orandus sit pro salute cuiusquam civis, non dicam pro liberatoribus orbis terrarum; iuvat enim magnifice loqui et certe decet adversus ignorantis quid pro quoque timendum aut a quoque petendum sit. hoc tu, Cicero, posse fateris Octavium commendandus puero illi fuerim? cui quid agis gratias, si ut nos salvos esse velit et patiatur rogandum putas? an hoc pro beneficio habendum est, quod se quam Antonium esse maluerit a quo ista petenda essent? Vindici quidem alienae dominationis, non vicario, ecquis supplicat ut optime meritis de re publica liceat esse salvis? ista vero imbecillitas et desperatio, cuius culpa non magis in te residet quam in omnibus aliis, et Caesarem in cupiditatem regni impulit et Antonio post interitum illius persuasit ut interfecti locum occupare cona
Abbreviated transcription (Latin):
Paraculam literne tuarum quas mũ̾si oetuuio legi ab acicho mislam michi stidium
tuum curaq de salute mea nulla me uoluptate affecit non solum eñ uisi¬
tatum sed etiam quottidianum est Aliud audire de te quod. pro nr̃a di¬
gnitate fideliter atq honorifice dipxeris aut teceris. At dolore quantum
ĩcupta de nobis affecit Sic enun gratias agis. de re publica tã iũpplia¬
ter ac demisse quid scuibam pudet condicionis. ac fortune sed tamen
scubendum cse. Commendas enuum salutem nr̃am illi que morte
qua non pernitionior ut prorsus pio te ferias nõ sublatã dũationẽ sed
dominium conutatum esse ueiba tua recognosce ⁊ ande negare sor¬
mentis adueitus Regem istas eẽ p̃ces unum. ais ẽẽ quod. ab co postu¬
letror et oxpeetetur ut eos siues. de quib uiu boni populus q ioma¬
nus beue existiment saluos uellit quod qui si nolit non eumus. At qui
non c̃ẽ qͣ ec̃ pei illum p̃stat Ego medius fidius non existuno onnes deos¬

Expanded text:
particulam litterularum tuarum, quas misisti Octavio, legi missam ab Attico mihi. studium tuum curaque de salute mea nulla me nova voluptate adfecit. non solum enim usitatum sed etiam cotidianum est aliquid audire de te, quod pro nostra dignitate fideliter atque honorifice dixeris aut feceris. at dolore quantum ctavium de nobis adfecit. sic enim illi gratias agis de re publica, tam suppliciter ac demisse—quid scribam? pudet condicionis ac fortunae sed tamen scribendum est: commendas nostram salutem illi, quae morte qua non perniciosior? ut prorsus prae te feras non sublatam dominationem sed dominum commutatum esse. verba tua recognosce et aude negare servientis adversus regem istas esse preces. Vnum ais esse quod ab eo postuletur et exspectetur, ut eos civis de quibus viri boni populusque Romanus bene existimet salvos velit. quid si nolit? non erimus? atqui non esse quam esse per illum praestat. ego medius fidius non existimo tam omnis deos
Abbreviated transcription (Latin):
excliiditur ueleci ne tam auriũ q quod. ait apostulus thesanricos srã
in die ne. de hoc tecum ip̃e delibera qui federa que cũ xp̃o habes optime
meministi si cblitus es relege pactoꝵ aiogratum Iuuenies quid
tu illi piomiseus quid ille tibi Ego nuq̃ inbco ut panper sis non
quia uel tidi non ꝯpedit uelme non docet. et amplecti fidelle/ non
couiulimus. S quia piget uba fondere. et ui casum loqni uides enĩ ipum
panpertats nomen griendum. et inf̾amie et ꝙ licet amplerus deponere
sponte non potes Ilud saltem coninlo uiuas ut pauper hec ot illo que
a phlosotis tirigalitas diatur uoluntaria panpeitas hanc tibi iuadeo
hanc tibi uincam uiam coipore salntis ostendo alter tibi adiun yporas
aurumn forte ad salubre formaturã affert Si uis ianus esse uiuas ut

Expanded text:
excluditur, vereor ne non tam aurum, quam, quod ait Apostolus, “thesaurizes iram excluditur, vereor ne non tam aurum, quam, quod ait Apostolus, “thesaurizes iram in die ire”. 10 De hoc tecum ipse delibera, qui federum que cum Cristo habes, optime meministi; si oblitus es, relege pactorum cyrographum, invenies quid tu illi promiseris, quid ille tibi. Ego, inquam, non iubeo ut pauper sis, non quia vel tibi non expedit vel me non decet et amplecti fidele consed quia piget verba profundere et incassum loqui; video enim ipsum paupertatis nomen horrendum et infame, quod licet amplexus sis, deponere sponte non potes. 11 Illud saltem consulo, vivas ut pauper; hec est illa, que a philosophis frugalitas dicitur, voluntaria paupertas. Hanc tibi suadeo, hanc tibi unam viam corporee salutis ostendo. Alter tibi adsum Ypocras; amarum forte sed salubre farmacum offertur. Si vis sanus esse, vive ut
Abbreviated transcription (Latin):
cecitas mentis est negligentia toipor et animi aperue est oculos oportet
et que ialutaria sc ie offerunt non differie Eoce mie ex his que dixi
queq audio cum sit nobis. eut optine ii peunittimus hopicia tuus michi
nicusq tibi hospes aptissimus erit placuit consilium miutant domios
et e ille obtinuit Ut podegra inter delicias et in palaciis diuitum. aianea
ne quid tidi sui iuris munerit quod si uenun est nõ malũ magisq
niali. cauiam houeo malo iam hoipitem habes. areneam prinapiis resi¬
quesuu. cauiam nullam michi rediderit aliam q pio se uino penitus
abditasset fefrit Siceio et post siccionẽ alii quoidam diuites
podagram in utiles cun panperes facti essent sauati redditos nõ eudeo
neam. paupeitatem. An mentior ceite inter religioium limeii et
piesortim intra celulam mendicantis nullis diuitiis lecus. est. si paupcitas¬

Expanded text:
cecitas mentis est, negligentia torpor est animi; aperire oculos oportet, cecitas mentis est, negligentia torpor est animi; aperire oculos oportet, et que salutaria se se offerunt non differre. Ecce nunc, ex his que dixi queque audio, cum pessime sit nobis, erit optime si permutemus hospitia. Tuus michi, tibi meus hospes aptissimus fuerit». 7 Placuit consilium, mutant domos; et ex illo obtinuit ut podagra inter delitias et in palatiis divitum, aranea nequid ibi sui iuris invenerit. Quodsi verum est, non malum magis quam mali causam horreo. Malo iam hospitem habeas araneam. Principiis resiam quod se vino penitus abdicasset. 9 Refert Cicero, et post Ciceronem alii, quosdam divites podagra inutiles, cum pauperes facti essent, sanitati redditos. Non audeo neam paupertatem. An mentior? certe intra religiosum limen et presertim intra cellulam mendicantis, nullus divitiis locus est; opulent
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ diueria mea condicio est hospitem habu efeminatũ et mole apud quẽ
non sumu modo sed solum bonũ ueluptas erat faio pedem domo effere¬
bat cenam ad auroram prandium tralebat ad uesperas reliquũ somipuus
hacebat piupirs accesitus sociatisq conuiiiis luperieq iupcifuerat
quieti datum conquenĩte i re epule pelegunẽ spẽs odorum bachus aliem¬
gema uasa aurea gemata pocula itrchio uesitus panes ostoralius ĩstrata
hoc in ter solicita familiarum tuiba discuriens ominib loas aderat nulla
Domus paio neglecta nullus augulus macesus duni ueritui solum scopis
quebant tusi ego a facie perscouentis uoi uie exilium omnetũ domestas
nue tĩne laborib piclatura hec cum illa dixisset tciuondit altera hen q̃z
nuilta sunt bona que uel nciaendo uel uegligendo peiduntur  ygnorantia

Expanded text:
«quam diversa conditio mea est! Hospitem habui effeminatum et mollem, apud quem «quam diversa conditio mea est! Hospitem habui effeminatum et mollem, apud quem non summum modo sed solum bonum voluptas erat. Raro pedem domo efferebat; cenam ad auroram, prandium trahebat ad vesperam; reliquum somnus habebat purpureis arcessitus stratis: quod conviviis luxurieque superfuerat, quieti datum. Conquisite intus epule, peregrine species odorum, Bachus alienigena, vasa aurea, gemmata pocula, serico vestitus paries, ostro tellus instrata; hec inter solicita semper familiarium turba discurrens locis omnibus aderat. 5 Nulla domus pars neglecta, nullus angulus inaccessus; dum verritur solum scopis, nquebat. Fugi igitur a facie persequentis, ubivis quietum exilium domesticis sine fine laboribus prelatura». 6 Hec cum illa dixisset, respondit altera: «Heu quam multa sunt bona que vel nesciendo vel negligendo perduntur! ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
forte obiuam habuit podegrani & que inquit tam mesta piosio¬
ad uesperas me niter glebas et saxa tenuisset uix sero pulueuilentã
atq in open domu repetebamus miscri unq integris calceis nñꝙ
sine faxe grauissimo. Illie infelitem diem nox aut q q infelicior
sequebatur tuihi quidem ille me cena muadi atq lepidosi panis
ueterib fraegnientis alcoꝙ et piednub oleub solebatur et acceto
tuibidam. infordens aqua saturnalum dies erat quotiens cascus
saidus accesserat sie acceptã agiessi domũ et ipĩs ageli diuitien
superante grabacnlo/ componebat ad aurorã inde consirgens
rirsus in campũ t ad ĩmisum cogrbat opus sic unũ diem dies
alter uigebat nuilla. interum. quies nulla ipes quietis. Sesto eũ
die. aut domi lauabat ones aut uiam ⁊ uis preparabat. aut septẽ
naualib pretendebat. ĩmortolẽ domu et domũ meis merib
aduersa per ossa. diffigio his aunditiz Aeenea heu inquit

Expanded text:
forte obviam habuit podagram et «Quo» inquit, «tam mesta proficad vesperam me inter glebas et saxa tenuisset, vix serum pulverulentam atque inopem domum repetebamus miseri, numquam integris calceis, nunquam sine fasce gravissimo. 2 Illic infelicem diem nox haudquaquam felicior sequebatur; tristi quidem ille me cena, mucidi ac lapidosi panis veteribus fragmentis alleoque et preduris oleribus, solabatur, aceto turbisardus accesserat. 3 Sic exceptam, agresti demum et ipsius agelli duritiem superante grabatulo componebat. Ad auroram inde consurgens, rursus in campum et ad invisum cogebat opus; sic unum diem dies alter urgebat, nulla interim quies, nulla spes quietis. Festo enim die aut domini lavabat oves aut rivo viam preparabat aut sepem novalibus pretendebat. Immortale malum et domum meis moribus adversam perosa diffugio». 4 His auditis, aranea: «Heu» inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Iuperbie ymo uere msame tue lrãs quas inuuriis plenas exundantesqr cõ¬
uiciis in nos diceus effundisse ad manus nestras nen peruenisse noue¬
ris sed ear dumtaxat continentiã in effeetu quorunidã nobis fide¬
lium nostior sedulitate transmissam ꝙ ip̃am qua decet fionte percepinius¬
nuq creditiri cole de capre ian hominis mnocosisse pio oĩa de te ciedi¬
nius muadet notissinus/ et importabilis fintor tuus. Selet enĩ eõ ẜmo
hominis uite moubq similimus et clarum animi testimoniu per¬
hibere Tu quidem quantu intelligi datur credens torte tibi rẽ cẽ ai
pucris multipliciter uisus es ut nos uentoso tonto et uerborum
manium frangtub deteneres. nos uo qui quantũ ni hac breui uita
et sunenili etate piomissum est multa uidimus plira andiuimus
memoueos mandauimus et insolentie tue minas et dicta com tempni¬
mus et omnino Iniustoru miumur ac uanos stiepitus nõ houe¬
mus En tñ ut animum nr̃ũm terieres cui merito contemptor

Expanded text:
uperbie imo vero insanie tue litteras, quas iniuriis plenas exudantesque conviciis in nos diceris effudisse, ad manus nostras non pervenisse noveris, sed dumtaxat continentiam in effectu quorumdam nobis fidelium nostrorum sedulitate transmissam, quodque i credituri tale aliquid sani hominis processisse. Sed ut omnia de te credamus suadet notissimus et importabilis furor tuus. Solet enim sermo hominis vite moribusque simillimus esse, et clarum animi testimonium oratio perhibere. Tu quidem, quantum intelligi datur, credens forte tibi rem esse cum pueris, multipliciter visus es ut nos ventoso tonitru et verborum inanium fragoribus deterreres. Nos qui, quantum in hac vita brevi et iuvenili etate permissum est, multa vidimus, plura etiam audivimus memorieque mandavimus, et insolentie tue minas ac dicta contemnimus, omnino muscularum murmur, ac vanus strepitus non horremus. Tu tamen ut anim
Abbreviated transcription (Latin):
assecutus sum Eu precoi ignosce quis quis hoc perlesis de iũccessu enis
te uducere statuo de proposito michi ccedi uellini Si quid igitur aut
societati nigestum aut desiderio iubtractum reperis uel inopi nigenio. uel
disceripentib aniniu curis aicobito et die tecum ualuit iste p̃clarius uoluit¬
expectationis te sitiui ulla & parte sedauerit nullũ ate aliud p̃mii
geuus efflagito nisi ut diligar licet ignotus licet sepultio conditus
licet usus cineres sicut ego multos quorum me uigiliis aduitũ senseram
non modo definctos sed diu ante comfumptos posse annum anlessimu dilexi
Sed nedum multa contester equitati tue parum fixus uidear nõ te lõgius
traham neq debitum atq utinã ĩuffectorun necessauis in prefaciunculum
tempus expendam Ao illo igitur quem nos humani geneus parentem¬

Expanded text:
assecutus sum, tu precor ignosce, quisquis hec perlegis; de successu enim te iudicem statuo, de proposito michi credi velim. Siquid igitur aut satietati ingestum aut desiderio subtractum reperieris, vel inopi ingenio vel discerpentibus animum curis ascribito. 9 Si vero expectationis tue sitim ulla ex parte sedaverit, nullum a te aliud premii genus efflagito, nisi ut diligar licet incognitus, licet sepulcro conditus, licet versus in cineres, sicut ego multos quorum me vigiliis adiutum senseram, non modo defunctos sed diu ante consumptos, post annum millesimum dilexi. 10 Sed ne, dum multa contestor, equitati tue parum fisus videar, non te longius traham, neque debitum atque utinam suffecturum necessariis in prefatiunculis tempus expendam. Ab illo igitur, ad quem rogatus stilum verte
Abbreviated transcription (Latin):
pulandos pacificos fiues nr̃os atangeus si te in manus nr̃as fortuna
Iusticie minstra perduxent non alio õz quo meutus es famon la tiouis
aut incendiaui supplicio punituros.

Expanded text:
ndos exterrendosque pacificos fines nostros attigeris, si te in manus nostras Fortuna ndos exterrendosque pacificos fines nostros attigeris, si te in manus nostras Fortuna iustitie ministra perduxerit, non alio quam quo meritus es famosi latronis ac incendiarii supplicio punituros.
Abbreviated transcription (Latin):
sipendianium furem. ut dixmus et satelitem xeputanus omisso ad pñs
illo longo processu et fictorum ciminum aceruio ubi multa et uaua ĩ
nostru seũ uerius in tuum capud mendatia congesisti omissis
miagis et mittib minis tuis hoc sclum pͥntium tenore tib descuibi¬
mus nos infra terminu quem nobis ad hoc diceris. pcifixisse ue
affinib qui te tanti non facimus Ut ad nuntiũ tuũ porsonaliter.
accedamus tibi per procuiatores mõs ydoncos ut speramus azagnitice
et legitime xesponsuros unum hoc premissis anectinus ne tibi forte¬
ut sunt uanissime spos stultorum de tonsura uani capitis blandiaris
Et quoniam uocatis episcopus cum sanguineun sis impune furere et
itultare posse uibes et populos et quo te Impetus tulerit bonoru
tamani statum et patrimonia lacerare Poitiemo passim quicquid
est libitum spes licite nos te qui cum nefaria lationum manui ad depo

Expanded text:
stipendiarium furum, ut diximus, ac satellitem reputamus, omisso ad presens stipendiarium furum, ut diximus, ac satellitem reputamus, omisso ad presens illo longo processu et confictorum criminum acervo, ubi multa et varia in nostrum seu verius in tuum caput mendacia congessisti, omissis nugis et tumentibus verbis tuis, hoc solum presentium tenore rescribimus. Nos infra terminum quem nobis ad hoc diceris prefixisse, ne um finibus, quia te non tanti facimus ut ad nutum tuum personaliter moveamur, tibi per procuratores nostros idoneos, ut speramus, legitime et magnifice responsuros. Unum hoc premissis adnectimus, ne tibi forte, ut vanissima spes stultorum, de conscientia vesani capitis blandiaris; et quoniam vocaris episcopus, cum vir sanguinum sis, impune furere et insultare posse urbibus ac populis qua impetus tulerit, bonorum fines, statum et patrimonia lacerare, postremo passim quidquid est libitum licitum speres, nos si cum nefaria latronum manu ad popula
Abbreviated transcription (Latin):
Iraperi. Quius nos fideles tatemur et uicarium protitemur et
ounies a quib originẽ traximus proginitores nr̃os deuotissimos
sempei ac r̃ delissimos extitisse uiulgatum atq adeo claiũ esse
Ut motri te unuy ominis boni nescium nilli hominũ incognitũ
aiditiemur. Contra antẽ te non uicauũ imperii credimus
credat Romanum imperatorem decus et culmen pimapium
oibis teue etate illa sua flouda illo animi rubore Illa piu¬
dentia consilioq submusimus illis tot belicis Ilustrem untutio
illa demo pienalentiun oncum ac proceium comittiua ad cõ¬
pessendos motus ytalicos quib uix ip̃a hodie uel iullii eessaris
Impeui uicarum possimus iudicio iuspicaui qiqͣ non ĩ merito de mittẽ¬
dis indicie iniraremur quia piopositũ est nobis nichil uelle quod
nolit uel uelle uisi quod uelit parati essemus et si non parni peri¬
culi rem iciamus at fiati et rapidi iudicis tubunal accedere et
centiam in paremus S ouomiam te non imperi uicauũ ied

Expanded text:
 fideles fatemur et Vicarios profitemur; et omnes a quibus originem traximus maiores nostros devotissimos semper ac fidelissimos extitisse certum atque adeo clarum est, ut, preter te virum omnis boni nescium, nulli hominum incognitum arbitremur. Contra autem te non Vicarium imperii credimus,credat romanum imperatorem decus ac culmen principum orbis terre, etate illa sua florida, illo cum robore, illa prudentia consilioque subnixum, illis tot bellicis illustrem virtutibus, illa denique prevalentum ducum ac procerum comitiva ad compescendos motus Italicos, quibus vix ipsa hodie vel Iulii Cesaris, Imperii Vicarium possemus inditio suspicari, quanquam non immerito de mittentis iudicio miraremur, quia propositum est nobis nil velle quod nolit, et nil nolle quod velit, parati essemus, etsi non parvi periculi rem sciamus, ad irati et rabidi iudicis tribunal accedere, et centiam probaremus. Sed quoniam te non Imperii Vicarium, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ii ustere nec fĩ uba cranicadere sed ros ipãs Non me tugit quantus
laber in centinenda seimonis dignitate suscipiendus sit. Nam si nec
cis dem ubis un licet et clariorb non datur quid ut tertiu patet oidiuẽ
quiso et dispersoum congeuem aduertat et quod fidelter ettia grato¬
arinio iuscipiat suu aleganter quoq gratissimo cogitans uie ut sibi que
scupturus sum ozius apud alios auetores sint non tñ ita penes cos
cellocata xepenumtur. Quedam enim que apud unum ad sunt ab alteio
mumatus sum quedam breuius quedam clarius quedam que breuitas
alios ystericos interserta uel uetasti moris uel insuliẽ ⁊eligionis dicã meluis¬

Expanded text:
 tamen verba transcribere sed res ipsas. Non me fugit quantus labor in continenda sermonis dignitate suscipiendus sit; nam si nec eisdem verbis uti licet et clarioribus non datur, quid sit tertium patet. Ordinem quisque et dispersorum congeriem advertat. 3 Namqueisque scripturus sum, quamvis apud alios auctores sint, non tamen ita penes eos collocata reperiuntur: quedam enim que apud unum desunt ab altero mutuatus sum, quedam brevius, quedam clarius, quedam que brevitas alios
Abbreviated transcription (Latin):
multis ystoriis unam feci Qua in re temerariam et inutilem diligẽtã
cor fugiendam pntani qui oũm ystoritoꝵ uba religentes ne quio
oĩo p̃termissise uideantur dum unus alteri aduersatur oẽm ystorie sue
textum mibilosis ambasib et mencdabilib laqueis in uelueuint. Ego
neq paaficatoi ystoricoꝵ nec colector oũi sed eoium uiutator ĩum quib
Quamobrem si qui tutuu tunt que huiusmodi dilcetione ꝟsati aut aliud
quicq ant alitor di ctum repericrunt q uel audrie consueneunt ue
legere hos citor ac monco ne contestin pronuntient e uod ẽ proppũ

Expanded text:
rum dictis unum feci. 4 Qua in re temerariam et inutilem diligentiam eorum fugiendam putavi, qui omnium historicorum verba relegentes, nequid omnino pretermisisse videantur, dum unus alteri adversatur, omnem historie sue textum nubilosis ambagibus et inenodabilibus laqueis involverunt. 5 Ego neque pacificator historicorum neque collector omnium, sed eorum imitator quibus vel quamobrem siqui futuri sunt, qui huiuscemodi lectione versati aut aliud quicquam aut aliter dictum reperierint quam vel audire consueverint vel legere, hos hortor ac moneo ne confes
Abbreviated transcription (Latin):
quiruntur min quatenus ad uiitutes uel uirtutum contraria trahi possũt
hic enum insi falor fruetuosus ystoria finis est ila pioiequi uel seetanda le¬
exemplorum quiequid extia hos terminos euagari presumpserit sciat se¬
alienam archam teuere alienis tinib errare memineritos enestigio redẽ¬
dum msi forte oclectandi gr̃a diuersoria legentib interdum grata que¬
siuent neq enumm inficior me talia meditante̾ sepe distractum ab ĩcepto
longius abscessise dum uiorum Ilustuum mores uitamq demesticã et

Expanded text:
quiruntur, que ad virtutes vel virtutum contraria trahi possunt; hic enim, nisi fallor, fructuosus historicorum finis est, illa prosequi que vel sectanda leenda sunt; quisquis extra hos terminos evagari presumpserit, sciat se alienis finibus errare memineritque e vestigio redeundum, nisi forte oblectandi gratia diversoria legentibus interdum grata quesierit. 7 Neque enim inficior me talia meditantem sepe distractum ab incepto longius abscessisse, dum virorum illustrium mores vitamque domesticam et
Abbreviated transcription (Latin):
Possidet. A. mimerun quiugentis oidiue recto
Et .b. ticcentun pei se ⁊ enueie conatur
Non plus ꝙ centum E constat here couexu
Aphe .d. compar duo et tuna noĩa poitat
Serta quater decem gent t que distat ab alpha
Ergo ouatercentum .g. nunc candata reseruat
litera. h. quondam ducentũ notaq quondã
I retincus unum uocalib una tenetur
K centenarium mediu conseriat et unu
.L. ꝯuinquies decem monstiat iunieialib ecce
M caput est numeu quem samus nuille teueri
N. nonagnta capit que sic capud ẽẽ uidetur
Q uͥait . d. sequitur numerum similc̃q teuendo
Ebdoniode speciõ suscipit .s. ordiue septeni
T. centuz tellit ami soraginta bicorns
U. Uere pessindans non plus q quinq reunidit
dupler .x. solito decem iam more putatur
Argolicuni calem graditus.Li. yq ueraeter
ul tuua.℥. canit fine̾ bis mile tenetur

Expanded text:
dine recto CCCCC et b ter centum per se retinere conatur CCC non plus quam centum c constat habere conexum C alpha d compar duo et tria nomina portattenetur CC vel L sexta quater decem gerit f que distat ab alpha XL ergoquater centum c nunc caudata reservat CCCC littera h quondam ducentum notaque quondam CC i retinet centum, vocalibus una tenetur C kcentenarium medium conservat et unum CLI quinquies l decemmonstrat numerantibus esse L m caput est numeri quem scimusmille tenere M n nonaginta capit que sic caput esse videtur r habere CCCC qsicut d sequitur numerum similemque tenendo ebdomade specie s suscipit ordine septem VII t centum tollit cum sexaginta bicornis CLX u vere pessumdans non plus quam quinque redundans V duplex x solito decem iam more putatur X argolicum callem graditur facitque caracter y CL ultima z canit finem bis mille tener
Abbreviated transcription (Latin):
tatis duuso si laboratores sunt faciant quod uolunt Si mercatores
sunt melior est diusio ꝙ comunicare uiius intortuniu alterius spute¬
tur. Mater uo forsan remantari queut stulte agit s ut peecata suas
deploret utiuam ip̃a senex accipiat Iuuenẽ aliam uon ip̃am sod sua
quesunt ommnib habitis bibet cum eo dolous calicẽ quem optauit
ad quod eam periducant ineuta sue dãnabilis seuectutis s. Expense¬

Expanded text:
tatis divisio. Si laboratores sunt, faciant quod volunt; si mercatores, tutior est divisio quam communio, ne unius infortunium aliis imputetur. Mater autem forsan remaritari quaerit; stulte agit; sed ut peccata sua deploret, utinam ipsa senex accipiat juvenem, nam non ipsam, sed sua quaesivit; quibus habitis, bibet cum eo doloris calicem quem optavit, ad quod eam perducat meta suae vitae damnabilis senectutis. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
Salua cara deo tellus sanctissima salue
Fertilior et auictis tellus formotior oniui
Ciuicta mari gemino famoio ĩ plendida monte
Armorum legumq eadem ueue unda saciariy
⁊ ieridiunq domus auto opulenta uiisq
Suius in exinuo ais t natira fauores
Incunibuere simul ayundoq dedere magran
At te nune priniuz post tempora lougra reuertor
Incola perpetuus tu diueisoria uite
Grata dabis fesse tu quanta palida tandẽ
Menbra tegant piestabis hunna te lectus ab alto
y caliam uideo fuondentis colle gebenc
Nubillo. post teigum remanent ferit ora scienus
Spiritus et blandis assurgeus montib acr
Excipit anosco patuani gaudeus q saluto
Salue pulcia par ens teuorũ gloria salue.

Expanded text:
Salve, cara Deo tellus sanctissima, salve, Fertilior cuntis, terra formosior omni, Cincta mari gemino, famoso splendida monte, Armorum legumque eadem veneranda sacrarum Pyeridumque domus auroque opulenta virisque, Cuius ad eximios ars et natura favores Incubuere simul, mundoque dedere magistram. Ad te nunc cupide post tempora longa revertor Incola perpetuus. Tu diversoria vite Grata dabis fesse, tu quantam pallida tandem Membra tegant prestabis humum. Te letus ab alto Italiam video frondentis colle Gebenne. Nubila post tergum remanent; ferit ora serenus Spiritus et blandis assurgens motibus aer Excipit. Agnosco patriam gaudensque saluto: Salve, pulcra, parens, terrarum gloria, salve.
Abbreviated transcription (Latin):
uent. Caniculos parios dimite cleuas. et Regnus canes custodes uti¬
les sunt. Canes ad uenandum plus constant qͣ conferunt. habes filios
dispensatores tuorun bonorum non instituas si dices si adu̾scitii for
sed seuians doctunam raro acciiabit srtunata. Raio uo diligentiam cu
infoituno iociabis sed xarius a pegritia infortiniũ sperabis. Expectat¬
enini piger sibi subueniri adeo qui uigilare piecepit ii mundo Eu cigo
uigilla et leuitatem apendendi cuni grauitate lucrandi compensa apro¬
piuquat sencctus Consulo ꝙ deo pocius q tuo filio te comittas dis¬
ponis legata consulo ꝙ primo sonutorib q sacerdotib scuu mandes di¬
ligentib peisonam suani non cominittas animam tuan dispone dieb¬

Expanded text:
abit. Caniculos valde parvos dimitte. Clericis et reginis canes custodes utiabit. Caniculos valde parvos dimitte. Clericis et reginis canes custodes utiles sunt. Canes ad venandum plus constant quam conferant. Habentem filios dispensatorem tuorum bonorum non instituas. Sed dices: Si aversetur fosed servans doctrinam raro accusabit fortunam. Raro enim diligentiam cum infortunio sociabis, et rarius a pigritia infortunium separabis. Exspectat piger sibi subveniri a Deo, qui vigilare praecepit in mundo. Tu ergo vigila, et levitatem expendendi cum gravitate lucrandi compensa. Appropinquat senectus; consulo quod Deo potius quam tuo filio te committas. Disponis legatum; consulo quod prius servitoribus quam sacerdotibus solvi mandes. Diligentibus personam tuam non committas animam. Commi