comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siu̾o eciam detine qutur ab aliqͥhꝰ
publice fuuitõnes gencium p̾side̾ᷤ
defensores impera biit ec detenta¬
aduuient ¶Siq̃ nero de fensoriss
p̾terhaocfiat ordinatõ autrenu̾it
aliquis defensoris offrũ insemet
ip̃m uemens sinedignitatis sũ¬
sine alt̾ius curꝰ ꝑiam cc̃cone. iste
qͥuqrlibrarum qurum subiectus
pene ecian fit post eiis exattõm ad
operan cuutatis proficientem co¬
gatur defensoris implere sollicitu¬
dinem. ouenit enm unumꝙ̃qz
nobilium semper fintõm agere
eis conferre hitatõnis repensꝗci¬
onem ¶Que igitur p lacuerũt
uob̾ et perhnͣc sacram insumata
nus agnoscant om̃s quia et ma¬

Expanded text:
o etiam detineantur ab aliquibus publicae functiones, gentium praesides defensoribus imperabunt contra detentaadiuvent. Si qua vero defensoris praeter haec fiat ordinatio, aut renuerit aliquis defensoris officium in semet ipsum veniens, sive dignitatis ssive alterius cuiuspiam quinque librarum auri subiectus poenae etiam sic post eius exactionem ad opera civitatis proficientem cogatur defensoris implere sollicitudinem Convenit enim unumquemque nobilium semper functionem agere eis conferre habitationis repensationem. Quae igitur placuerunt nobis et per hanc sacram insinuata nus agnoscant omnes, quia et ma
Abbreviated transcription (Latin):
brcriminibr capunitur retindẽt
in carcerem. mutant ad pronin¬
ciep̾sidem. sic̃ emnfruntur citas
nuaqua cura iudiciali: lomĩs i¬
gens subinaiori constituca iuudi¬
de maiorem senciet ꝓuidenciam
⁊ tecidenturpłime indicũ cure cũ
cuaitum defensores insemet ip¬
sis cas imponũt.ilenigant pre¬
sidum qͣs proom̃brbñt sollicitu¬
dines ip̃ipticularit̾ remouentes̃

Expanded text:
iminibus capiuntur, detrudent in carcerem et mittent ad provinciae praesidem. Sic enim fruitur civitas unaquaeque cura iudiciali, et omnis gens sub maiori constituta iudice maiorem sentiet providentiam; et recidentur plurimae iudicum curae, cum civitatum defensores in semetipsis eas imponunt et levigant praesidum, quas pro omnibus habent, sollicitudines, ipsi particulariter removente
Abbreviated transcription (Latin):
cepta uero faciat tua eniũcia ꝑ
unam qm̃qmͣ promuciam ut in
auitatibrb̾itatõ quedam publi¬
ca distribuaturin q̃ ꝯueniens
ẽ defensores munim̃ta recond̾e.
eligendo quosdam in proninci¬
aquiloruinhant custodiam q̃ti¬
nus incormuptamanẽat ħ̃ et ne¬
deicinitates maiores sunt qͣtu¬
orsolummõ dabunt aurei foro
tue sublimntatis. siu̾o nũores tͤs¬

Expanded text:
cepta vero faciat tua eminentia per unamquamque provinciam, ut in civitatibus habitatio quaedam publica distribuatur, in qua conveniens est defensores monumenta recondere, eligendo quodam in provincia qui horum habeat custodiam: quatenus incorrupta maneant haec et veidem civitates maiores sunt, quattuor solummodo dabuntur aurei foro tuae sublimitatis, si vero minores, t
Abbreviated transcription (French):
ualentib ur̃is subiettis trahere ser¬
met obligatos apuo clanssimos
amplius estunare litem et conte¬
rant reos et uõciitatis defensori.⁊
Sz ꝓuincie deferant indici .srsiquid
tale e gnit. et sicsm̃a manifestet mi¬
noremlitemẽẽ trecentorum ainto¬
nim. et studio auitam utapud pro¬
uncie indices. mon citatis defeni¬
sorem examinaretur solum actorẽ
onunlitis subdi dispendio. ia defe̾¬
soribrappelłones adipõs ferri utdoi¬
ces. ¶Siuero eg̾int aliquid ininci¬
osumcuda defensores officiales tc̃
ꝓuĩciarum p̾sides ulcisciicastiga¬
re off̾iciales. licenciam enĩdamus
uindõacõpetens. irenera defenso¬
ciarie claritatis honeidata. ⁊uita¬
cionerint sicade contigit cuitat᷑¬

Expanded text:
valentibus nostris subiectis trahere sibimet obligatos apud clarissimos amplius aestimare litem, ut conterant reos et non civitatis defensori, sed provinciae deferant iudici. Sed si quid tale egerint et sententia manifestet minorem litem esse trecentorum aureorum et studio auctam, ut apud provinciae iudicem et non civitatis defensorem examinaretur, solum actorem omni litis subdi dispendio. Casoribus appellationes ad ipsos ferri iudices. Si vero egerint aliquid iniuriosum circa defensores officiales, tunc provinciarum praesides ulcisci et castigare officiales. Licentiam enim damus vindicta competens: et revera defensociariae claritatis honestatis imitationem. Et si cadere contigerit ci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quicquid ahud est uumnũtorũ
cie udice ꝓhib̾e ꝙ agend̾ est aut p̾¬
cipere. quia ñ uelit aliquid agi ãt
accum nou edi. non enĩbuiꝰ modi
alicuius eioĩo potestatem damut
absurdissimũ estimantes uocͣrus

Expanded text:
torum nciae iudice prohibere quod agendum est, aut praecipere quia non velit aliquid agi aut actum non edi. Non enim huiusmodi alicuius ei omnino potestatem damus, absurdissimum aestimantes neces
Abbreviated transcription (Latin):
dõue egrut et exip̃a iudicum au¬
ttoritate pendent deuide eos qui.
publicas exactõnes hũt cunta¬
cum de fensorib om̃b uiodis
auxiliari. isi opus fu̾itcccone cõ¬
temptus continaciam cributa¬
norum numinĩta confic̾e. ⁊ hoc fĩ
nelociter. ⁊ int̾esse. ut mnordiuate ⁊¬
agentes indeant et hiis ip̃is testi¬
momũ perhib̾e. uł publicum ixi¬
remoneretumultum. ⁊ ab solute
fensorem obedire illi et aduia¬
rent absentib p̾s idib gencium
nch̾ indeatur de ẽe cuntatib sub
illorum p̾senciam exproninciali
que ab eis deceruũt᷑ adimpleat
nsns ad aureos trecentos non

Expanded text:
udicum auctoritate pendent. Deinde eos qui et publicas exactiones habent civitatum defensoribus omnibus modis auxiliari, et si opus fuerit occasione contemptus contumacium tributariorum monumenta conficere, et hoc fieri velociter, et interesse, ut inornate agentes videant, et his ipsis testimonium perhibere, vel publicum removere tumultum: et absolute fensor est, oboedire illi et adiuvare: ut absentibus praesidibus gentium nihil videatur deesse civitatibus sub illorum praesentia. Ex provinciali quae ab eis decernuntur adimpleant. Et usque ad aureos trecentos: non
Abbreviated transcription (Latin):
rone har implentib.⁊ dimi cirruiꝰ
expletur nrsus renertentib adi
curam ministrantibrut in unai¬
quarcuntate defensoriudex pocins
qmͣ defensoreẽ uideatur de ceto qui¬

Expanded text:
 hoc implentibus, et dum circulus expletur, rursus revertentibus ad curam ministrantibus: ut in unaquaque civitate defensor iudex potius quam defensor esse videatur, decreto qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfirmandus aũt sicut nĩc ex p̾ce¬
pto głiosissimorum nr̃orum pre¬
fectorum urorimi in bienino ue¬
ro ꝯmimiiustrans solo i remouen¬
dus acuraũ bñtelicenciam clari¬
ssimo indice ꝓuincie remouendi
eum s si quid indeturag̾e ñ recte.
nũciare ad głiosissimos p̾fcos nt

Expanded text:
firmandus autem, sicut nunc, ex praecepto gloriosissimorum nostrorum praefectorum, in biennio vero administrans solo, et removendus a cura. Non habente licentiam clarissimo provinciae iudice removendi eum, sed si quid videtur agere non recte, nuntia
Abbreviated transcription (Latin):
alia uero eciamꝑeunt.⁊ nitantoi
cadunt. iinsimilicudine non acto¬
tumsint. ¶Nos igitur quĩ drindi¬
cib bñ disposimnus ⁊ maiores po¬
testates eorimingentibrsecimus
fecimus. ⁊ procul ab eis est inspectõ
cuntatum pp̃ea credidinus oporte
⁊̃ de defensorib constitu̾e. fic enim
sic congrenciantił. suindicum su¬

Expanded text:
alia vero etiam pereunt et in tantum cadunt, ut in similitudine non actorum sint. Nos igitur quoniam de iudicibus bene disposuimus et maiores potestates eorum in gentibus fecimus, et procul ab eis est inspectio civitatum, propterea credidimus oportere etiam de defensoribus constituere. Fit enim sic congruentia uti
Abbreviated transcription (Latin):
nulli hominũ sit licrucia de fenso¬
ns ordinatõm declinare. s in ĩm¬
cem uinu̾si exmobilioribr cunta¬
tum Bitatores lacmnustexium
eis adimpleant. lix enim. imꝑno
gestum didicimus nulli. nec sihon¬
oratus sit manificentissi morũ illu¬
strium dignitate h̾ declinare conce¬
dimus. nec si miliciam h̾at hones¬
tam. nesi proferatprimł̾ium su¬
nnex dumius foris. uł si prag¬
maticisint collati. s ymcrmiluru¬

Expanded text:
defensoris ordinationem declinare, sed invicem universi nobiliores civitatum habitatores hoc ministerium eis adimpleant; hoc enim et priogestum didicimus. Nulli, nec si honoratus sit magnificentissimorum illustrium dignitate, hoc declinare concedimus, nec si militiam habeat honestam neque si proferat privilegium suum ex divinis formis, vel si pragmatici sint collati; sed secu
Abbreviated transcription (Latin):
a lubrima scione cense¬
mus ne m̃ces illicite ad
natõnes barbaras de
neant. itatũ ut eorum naucle¬
ri deponãt inq̃ proniucia iturt
sũt. ut lec manifestato nulla
Ṡeos postea indignatõ seuo¬
cussio ꝓcedat

Expanded text:
aluberrima sanctione censemus, ne merces illicitae ad nationes barbaras defneant: ita tamen, ut earum naucleri deponant, in quam provinciam ituri sunt, ut hoc manifestato nulla contra eos postea indignatio seu concussio procedat
Abbreviated transcription (Latin):
qules idices perg̾e. ⁊ primmius
nuimiꝰ impom uiti et italib̾am fĩ c̾a.
studentibr ammagna cmiflitei
et cu oporteat deui placarret
decenci⁊ sacerdonbragi andito¬
nis detineantur et illis turbis a¬
barum pͥsides sunt indices nͥ ts¬
cendente litem̃sium dnorumspa¬
cium ex quolitis contestõ fit qͣte¬
nus b̾uus ĩponatur cãe t̾minus¬
¶ Illiro palam ẽ sireuni ẽẽ putin¬
erit eum qui ꝯuenitur ꝓrimcie

Expanded text:
les judices pergere, et privilegiis num imponi liti, et ita liberam fieri causam, studentibus cum magnanimitate et et cum oporteat deum placari et decentia sacerdotibus agi, auditoriis detineantur et illic turbis harum praesides sint iudices, non transcendente lite mensium duorum spatium ex quo litis contestatio fit, quatenus brevis imponatur causas terminus. Illud palam est, si reum esse putaverit eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
ciilib ñ fungers que p¬
ditui c̃a quid̾ te deuocauerĩt
tuꝙ appelłone int̾ poĩta secu¬
ritatem reportau̾is a noĩato¬
rib sũptus quos inlitem.⁊
fec̾is recuꝑabis.
oipost crea

Expanded text:
civilibus non fungeris, quae pdi tui causa quidam te devocaverint tuque appellatione interposita securitatem reportaveris, a nominatoribus sumptus quos in litem feceris recuperabis. SI POST CREA
Abbreviated transcription (Latin):
craxerint adimplendum mu¬
mis rettahautur. et nulli deĩ¬
ceps licencia laxetur prins ĩ¬
debitas expetere dignitates
qm̃ subenindam prauraci¬
oucnifideli sollerciq exacti¬
one compleuerint. Iop̃r
Er annos singulos .uñ. per
hominem scrupuli largicio¬
ib inferantur ab aurile¬
guł nonsolum in ponticica
uosdam opertabu Idem.
mo eẽ saxa dicentes idag̾e
cognouimus ut defossis in
aliumm cuniculis alienarum
edium fundam̃ta labxrattẽt
ra sub edificus lat̾e dicant᷑ p
t allarie qui ennz ea regiõe
deserta ex qua udenturori¬
undiuł oriunde ad extiem̃
ngrauerint in dubitanter
sine ulla temporis p̾scriptioẽ
ad pprie origuns stirpem larẽ¬
ꝙ una cumsna sobole renccẽ¬
tur. et quos donius et secreta
u̾s quem metallicumeẽ cõ¬
stitit prinatis censibsinm
nomen indixit¬

Expanded text:
raxerint, ad implendum munus retrahantur, et nulli deinceps licentia laxetur prius indebitas expetere dignitates, quam subeundam procurationem fideli sollertique exactione compleverint. GRer annos singulos septeni per hominem scripuli largitionibus inferantur ab aurilegulis non solum in Pontica Quosdam operta humo esse saxa dicentes id agere cognovimus, ut defossis in altum cuniculis alienarum aedium fundamenta labefactent. ra sub aedificiis latere dicantur, tallariae, qui quaeve ea regione deserta, ex qua videntur oriundi vel oriundae, ad externa migraverint, indubitanter sine ulla temporis praescriptione ad propriae originis stirpem laremque una cum sua subole revocentur, et quos domus nostrae secreta s, quem metallicum esse constiterit, privatis censibus suum nomen indi
Abbreviated transcription (Latin):
cialis donatõnis exactõm declina¬
re. tanquͣ dote ñdata qui em̃ dare
uolunt dum porexcepcõm recusãt
is qui susciꝑe postulatur ꝓximus ẽ
danti  hic cumalus ĩ dote ualeat si¬
negõm ei et impcialis donatõnis
inferimius. itauł siuolũit dare et
ꝑcepturus exstudio recusañit ꝑce¬
pcõnidamnus eis uupcialis donat̾o¬
nis. nosoluto petitomi licet dotẽ
placunt nobis. ⁊ per hnc sacram de¬
clarata sunt legem emrũcia tua

Expanded text:
tialis donationis exactionem declinare tamquam dote non data. Qui enim dare voluit, dum perceptionem recusat is qui suscipere postulator, proximus est danti. Et hoc cum aliis in dote valeat. Sinegationem ei antenuptialis donationis inferimus, ita vel si voluerit dare et percepturus ex studio recusaverit perceptionem, damus ei antenuptialis donationis matrimonio soluto petitionem, licet dotem placuerunt nobis et per hanc sacram declarata sunt l
Abbreviated transcription (Latin):
r nob̾ ad legis latom fecit siem̃.
debeat dotem miłr.etilla quid̾ dare
nolu̾it. ip̃aforsan ant qui pea pro¬
aduenticia s it dos. h enĩlegis ñba
sunt uir eius ꝙ qut eius pr̃i forsi¬
tan aut anus suscipere eam uolz
sit hoc solu̾c. aut eciam aliq marꝰ
sit sgnacula eciam imponatise
cund̾ legem recondat. ant ẜmu¬
nam ꝑtcm ꝑtem ing̾diens ĩ indi¬
ciu petãnt boc fĩ. ⁊ pergentes ex in¬

Expanded text:
 nobis ad legislationem fecit. Si enim debeat dotem mulier, et illa quidam dare voluerit, ipsa forsan aut qui pro ea proadventicia sit dos haec enim legis verba sunt; vir autem, aut eius pater forsitan aut avus suscipere eam nollesit hoc solvere aut etiam aliquid masit, signacula etiam imponat et secundum legem recondat, aut secundum unam partem ingrediens in iudicium petat haec fieri et pergentes ex iu
Abbreviated transcription (Latin):
ulos qui pprie hũdum suum oste̾¬
derunt hĩcem̃ ⁊ intẽ que deꝓprieta¬
te est opetit pure. ⁊ unũꝙ̃q quod su¬
uimesthre ulło primłio indigens¬
¶ Siu̾o nich̾ apparet utriusq rerum

Expanded text:
ulos quod proprie habendum suum ostenderint: hic enim et in rem quae de proprietate est competit pure, et unumquemque quod suum est habere nullo privilegio indigens. Si vero nihil appareat utriusque r
Abbreviated transcription (Latin):
antiquiorem dotem ꝓpouentes
⁊demest dr̃e ne potes. ⁊ꝓne potes
⁊ deinceps succ̃ores cuiꝰ cum na¬
ture fu̾nt sic̾ enĩ siduo debita pub¬
licafuissent nacͣrio antiquum po

Expanded text:
ponentes, idem est dicere nepotes et pronepotes et deinceps successionem, cuiuscumque naturae fuerint. Sicut enim si duo debita publica fuissent, necessario antiquum pos
Abbreviated transcription (Latin):
stite uolebat igitur ẜauxor dotem.
asedatamexig̾e prinsio utens a
nobis dato ꝯ̃ dicebant autem exɨ
priori m̾io filii cup̃imat̾uam obi¬
cientes dotemr ⁊ dubium erat utr̾
I non superstite priore uxore oporte¬
tes. non enim aliis dedimus dud̾

Expanded text:
stite. Volebat igitur secunda uxor dotem a se datam exigere privilegio utens a nobis dato, contradicebant autem ex priori matrimonio filii et ipsi maternam obicientes dotem, et dubium erat, utrum etiam non superstite priore uxore oportetes. Non enim aliis dedimus dudum
Abbreviated transcription (Latin):
tibrnobis indubitatõmi
uenit c̾a multa correitõne
digna i legis latõma clanoriñ in¬
digna et emiquid̾ prioris frũs
ẜe dotem suscipiens. ⁊ filios expri

Expanded text:
nobis in dubitationem venit causa multa correctione digna et legislatione clariori non indigna. Etenim quidam prioris factus nde secundae, dotem suscipiens et filios ex pri
Abbreviated transcription (Latin):
constat creditorem depigno¬
re subretto fuitiag̾c posse. eci¬
amsiydoneuu debitoremh¬
b̾at. quia expe dit eipignori
se debitor camrem subripũit
nichonimꝰ creditori ꝯpetit ac¬
cio finti. ¶ Iteiu. Si fullo polli¬
enda curanda  ue.ant sarcina¬
torsorcienda uestim̃ta certa¬
mercede accepent. eaz furto a¬

Expanded text:
constat, creditorem de pignore subrepto furti agere posse, etiamsi idoneum debitorem habeat, quia expedit ei pignori se debitor, eam rem subripuerit, nihilo minus creditori conpetat actio furti. Item si fullo polienda curandaue aut sarcinator sarcienda uestimenta mercede certa acceperit eaque furto a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊exuũc teneat qͣtenus momĩ pupil¬
lari sb̃a hoĩs cantelafiat c̾tares mi¬
tilitate descripcõnis fiant p̾sente qͦ¬
qr clarissimo scribeacin detalibus
curaꝯussa ẽ.⁊ aliis qui consueteta

Expanded text:
ex nunc teneat, quatenus in omni pupillari substantia omnis cautela fiat circa res mitilitate descriptiones fiant, praesente quoque clarissimo scriba, cui de talibus cura commissa est, et aliis qui consuete ta
Abbreviated transcription (Latin):
es constõnes uidicand a: itractan¬
dasiuelmorũ siue naturalium ⁊
detur: iħ p̾uaricetur p̃pea c̾didimus
oporterihũc emĩdare legem que nult
mir̃es duuisuorum filioꝵ curam ge¬
sture sunt uisunzind irare. quiãad
yas nptias non uenient.itocieus sci¬
nus prinaricatam legem. ⁊ usiurã¬
dum ꝑuirum data datum queciẽs¬

Expanded text:
es constitutiones iudicanda et tractanda, sive legitimorum sive naturalium madetur et hoc praevaricetur, propterea credidimus oportere et hanc emendare legem, quae vult matres, dum suorum filiorum curam gesturae sint, iusiurandum iurare quia ad secundas nuptias non venient: et totiens scimus praevaricatam legem et iusiurandum peiurum datum qu
Abbreviated transcription (Latin):
Idem a. Iohaun pape. quarto.
uperscripsimus legen sr̃
curamminorum inalig¬
intates q̃ crcaeos fiunt
exfreqũtiblitib que opudnos
agitantur ĩnementes quatenꝰ
nullus obligatus existens m̃o¬
rib. aut obligatos eos h̃re sedi¬
cens curamexceat neforte ĩpote¬
state reximfcũs agat qͥd cͥca mĩo

Expanded text:
Idem Aug. Iohanni pp. secundo. Nuper scripsimus legem super cum minorum, malignitates quae circa eos fiunt ex frequentibus litibus quae apud nos agitantur invenientes, quatenus nullus obligatus existens minoribus aut obligatos eos habere se dicens curam exerceat, ne forsan in potestate rerum factus agat aliquid circa mino
Abbreviated transcription (Latin):
a age que prius decretasuit insui¬
randunero non p̃̾b̾i.s sufficere
aintela. ⁊ea agique si camcontigis¬
set mrarc p̾ferret semel in indicin
cnim non ĩuirictur in aliquo bonor

Expanded text:
a agere quae prius decreta sunt, iusiurandum vero non praeberi, sed sufficere tutela et ea agi quae, si eam contigisset et iurare, perferret semel in iudicium enim non iniurietur in aliquo honor
Abbreviated transcription (Latin):
forte deserto¬
rem agroteitoq suisce¬
perit ⁊ atqz ap̾ud se diu passi
tu̾it delitesc̾e actorquid̾ ut pro¬
siquis antemdesertorem ꝓdide¬
rit mediocris loci ingeniius ĩ¬
nuntate pociaturueq solu
debus loquimur qui pxime ĩ¬
signis felicibr applicãti milici¬
quistipeudus nulitarib dege¬
nerem late brarum prebinise
monstrent desertor auter hebi¬
tur quisquis belli tp̃re abierit
asigins lorumqui sponte pro¬
cesẜit pcc̃i ant̾ioris suppliciũ
non tiebit. siu̾oflagiciosa
seueritati indicis offeratur
degenereui mortemgladii
subiturus. Si autem reitorp¬
gr̃auł dissimulatõe distule¬
rit pr̃iomi atq estimatõnis
dampno subiciatur. ⁊ iosfi¬
cio primo res capłr uindicet᷑¬
I desertores ĩuen Mpr̃.ɨ¬
ci resistendum ⁊ armis opti¬
uendum putau̾unt tanꝙͣ re¬
belles in ipĩs temeritaris sue
couatibr oppriniantur. ira ⁊¬
tũ ut pronuciarum indices
sollicita cantone disquirant¬
ne. ne subfłarum trattoriaꝵ

Expanded text:
forte desertorem agro tectoque susceperit atque apud se diu passus fuerit delitescere, actor quidem vel proSi quis autem desertorem prodiderit mediocris loci ingenuus, immunitate potiatur. Neque solum de his loquimur, qui proxime signis felicibus applicati militiqui stipendiis militaribus degenerem latebram praebuisse monstrantur. Desertor autem habebitua signis. Horum qui sponte processerit, peccati anterioris supplicium non timebit. Sin vero flagitiosa severitati iudicis offeratur, degeneri morte gladium subiturus. Si autem rector pgratia vel dissimulatione distulerit, patrimonii atque existimationis damno subiciatur et in officii primores capitaliter vindiceti desertores inventi resistendum atque armis obtinendum putaverint, tamquam rebelles in ipsis temeritatis suae conatibus opprimantur: ita tamen, ut provinciarum iudices sollicita cautione disquirant, ne sub falsarum tractoriarum
Abbreviated transcription (Latin):
fficio quod tu IMꝑr̃.¬
is meritis ab secundat.
neccuri alem quem qmͣ
nec excertis corporibus uolu¬
mus ag̾gari. acsiquierunt
uiter appitores hinus restitu¬
tuieos debitis innirus mox

Expanded text:
fficio, quod tuis meritis obsecundat, non curialem quemquam nec ex ceteris corporibus volumus adgregari: ac si qui erunt inter apparitores huiusmodi, restitui eos debitis muniis mox
Abbreviated transcription (Latin):
toris fit libertus ⁊ sitestato¬
ris seruns fit. sedeius aui
directe testam̃to libereẽ ibe¬
tur. ip̃ius restqtoris fit liber¬
tus ¶Omeciam ortuns ap̃¬
pellatur nec alius ullus di¬
recto ex testõ libertatem hr̃e
potest. qmͣ qui uttoq tpr̃e
testatoris fin̾t.⁊ quo faceret
Ourͣcta antenilibertas tũc
Dariudetim:cum non abali
oẜnumm mamummiti rogat.¬

Expanded text:
toris fit libertus, etiamsi testatotoris fit libertus, etiamsi testatoris servus sit, directo testamento liber esse iubetur, ipsius testatoris fit libertus, qui etiam orcinus appellatur. nec alius ullus directo ex testamento libertatem habere potest quam qui utroque tempore testatoris fuerit, et quo faceret directo autem libertas tunc dari videtur, cum non ab alio servum manumitti rogat
Abbreviated transcription (Latin):
sarius. non solum deeare rogͣ¬
ripõt.ut eam aliuu restituat᷑.
que ei relutasis. szeciam de a¬
kare sine ip̃ius siũ alienasit.
horsolimobsernandumest
ne plus quisquͣ rogecim ali¬
cuirestituere qmͣ ipẽ exdestam̃¬
to acceperit. nam ꝙ ampluis¬
ẽ. neplus mutiliter relinquit᷑
Cuiii antem aliena res perfi¬
driꝯmissum relinquitur nec¬
cesse est ei qui rogatus ẽ. ant
ip̃am reduere.⁊ prestareant
estumatõnem eius soluere.⁊
missum dari potestutheres
rogetur eum mamimitt̾e uł
legatarius uł fide iomissariꝰ
Nec unter est utrum desuo ꝓpͥo¬
seruo testator roget. an deco
quod ip̃ius k̃rdis uł legata¬
rii uł eciam exͣueisit itq et a¬
licnus seruus redir man
indõ erus quirelinquit liber¬
tatem perct perit ũ staumextĩ¬
guitur fideiomissaria liberta
.S differtur. quia tempore ꝓoe¬
dente possitubicum occasio
redimendiseri fu̾it p̾starili¬
bertas ¶Quiantemex cã fide¬
romissi mañmitit non testa¬

Expanded text:
sarius non solum de ea re rogari potest, ut eam alicui restituat, quae ei relicta sit, sed etiam de alia, sive ipsius sive aliena sit. hoc solum observandum est, ne plus quisquam rogetur aliis restituere, quam ipse ex testamento ceperit; nam quod amplius est, inutiliter relinquitur. Cum autem aliena res per fideicommissum relinquitur, necesse est ei, qui rogatus est, aut ipsam redimere et praestare aut aestimationem eius soluere, missum dari potest, ut heres eum rogetur manumittere vel legatarius vel fideicommissarius. nec interest, utrum de suo pseruo testator roget an de eo, qui ipsius heredis aut legatarii uel etiam extranei sit. Itaque et alienus seruus redimi iudicio eius qui reliquit libertatem percepit, non statim extinguitur fideicommissaria libertas, sed differtur, quia possit tempore procedente, ubicumque occasio redimendi servi fuerit, praestari libertas. qui autem ex causa fideicommissi manumittitur, non testa
Abbreviated transcription (Latin):
repoĩtos ac tribun¬
os scolarimmqui ĩ
quietirdĩs epulis
adbibentur.⁊ adorandi ⁊¬
principis facultatem anti¬
quitus meruerũt int̾ quoᷤᷤ
comites eciam sacristabłi
siprimt ordinis comitinã

Expanded text:
epositos ac tribunos scholarum, qui et divinis epulis adhibentur et adorandi principis facultatem antiquitus meruerunt, inter quos comites etiam sacri stabuli si primi ordinis comitivam
Abbreviated transcription (Latin):
ne quis imponat nes an¬
deat portitores frumm̃tiadsnsci¬
piendum honus aliqͥ nocitate
so. non indispendi solum at¬
q naufragii dampnummi te¬
nebr obligatus. u̾m eciam.⁊
publice coh̾tõnis expietur.
iugorẽ.
expulsa fu̾it adlitus. uł
dominos ꝑtineat fiscus meꝰ
sese non int̾ponat. quod emĩ
ius htfiscus in aliena calami¬
tate ut de re tam  lutuosa cõ¬
pendii sectetur. ¶m pr̃.

Expanded text:
ne quis imponat nec audeat portitores frumenti ad suscipiendum onus aliqua necessitate so non in dispendium solum adque naufragii damnum tenebitur obligatus, verum etiam publicae cohercitionis experietur vigorem. expulsa fuerit ad litus vel dominos pertineat: fiscus meus sese non interponat. quod enim ius habet fiscus in aliena calamitate, ut de re tam luctuosa compendium sectetur? Imppp.
Abbreviated transcription (Latin):
nez sp̃ali uissione. nec diuino pͣgmͣ¬
tico cypohũtibr quippe hus qui ad
talia ⁊ueniũt magi d̃ĩ urdiciũ si
quid p̾naricati fu̾int horum que ꝯpe¬
cunt. ant ꝙ dam colludium fiatãt
aliquid p̾cer utilitatem utrius gerã
ptis. nameciam maledõahis omni¬
uint̾ribilia iminebũt. ique inferũt¬

Expanded text:
e speciali iussione nec divino pragmatico typo: habentibus quippe his qui ad talia conveniunt magni dei iudicium, si quid praevaricati fuerint horum quae competunt aut quoddam colludium fiat aut aliquid praeter utilitatem utriusque geratur partis. Nam etiam maledicta his omnium terribilia imminebunt
Abbreviated transcription (Latin):
ce de serinlem ꝑtum nr̃a bñficicus noln¬
qui procreantur n ałs. quid antc̃ sici
tanꝙͣ enim̾o naros. ⁊ nõ longe p̾ceden¬
tes legemcũntiq nos hunc huꝰ¬
inteslecturnt sicosenciamquida
uxorib. ⁊post legenifilii procreatisũt
aut uoncoẜent quid̃ postea u̾onupti¬
e fierent post legeninatihr̃ent ex le
At artibrutiet malignari. iposẜonũ¬

Expanded text:
ere servilem partum nostra bene faciens noluqui procreantur valere. Quidam autem sic tamquam enim modo natos et non longe praecedentes legem: cum utique nos hunc hintellectum, ut si cohaerent iam quidam uxoribus et post legem filii procreati essent, aut non cohaerent quidem, postea vero nuptiae fierent, post legem nati haberent ex legat artibus uti et malignari et po
Abbreviated transcription (Latin):
et uolentes si quidͥhus publiꝯ debitũ
sic posse eas alienare ciun om̃is b̾tilita
te ẜuilegis obseratõm. si u̾oprinatũ
adicimus et ꝑ qmͣdqm ĩ eutabłem
cccomet utilem: ⁊danti et accipienti
uen̾ aude domuilax est. aut ecc̃e ad ec¬
clesiam aut ꝓthochium. ant enodo¬

Expanded text:
debitum sit, posse eas et alienare cum omni subtilitate secundum legis observationem, si vero privatum adicimus, et per quandam inevitabilem occasionem et utilem et danti et accipienti venerandae domui, hoc est aut ecclesiae ad ecclesiam aut ptochio ad pto
Abbreviated transcription (Latin):
constitutõnũ nichilobscurta
oshũte mote sunt q̃ ones abali¬
qmbr exstudio. ⁊ adsnam intenci¬
onem obscuritatemeis intro ducẽ¬
tibr.cumer̃lib̃tatotis amatores si¬
mus imper posinmus legem ut ñ ẜm
antiquitatem si ex inscripticia:ilibe
qui inscripticiam fortima. ẜmẜuił

Expanded text:
constitutionum nihil obscuritatis habente motae sunt quaestiones ab aliquibus ex studio et ad suam intenutionem obscuritatem ei introducentibus. Cum enim libertatis amatores simus, nuper posuimus legem, ut non secundum antiquitatem, si ex adscripticia et libera qui adscripticiam
Abbreviated transcription (Latin):
cum. atta confiteant incornu¬
ptas spẽs suscepisse. horum.¬
qr apud quos deponitur ista
ore quo adsacre urbis portũ.
pernenit p̾feiturã igit̾ ob¬
seruare pccptum est. ¶mp̃r.¬
⁊ quid frumenti. uł ordeinel
olei urbicarii canois remi¬
ssione indultumest sp̃alibe¬

Expanded text:
tuum acta confiteantur incorruptas species suscepisse, eorumque, apud quos deponitur ista ore, quo ad sacrae urbis portum pervenit, praefecturam iugiter observare praeceptum est  quid frumenti vel olei urbicarii canonis remissione indultum est speciali be
Abbreviated transcription (Latin):
br̃dem ꝯcc̃o non competit cum tes¬
tatordolo seuersatus sit impõito
adlrdem eius nichilex co dolo
quas supradiximus. si abip̃is
principalib ꝑsonus fu̾it cõcͥestͣ¬

Expanded text:
redem non competit, cum testator dolose versatus sit et ad heredem eius nihil ex eo dolo quas supra diximus, si ab ipsis principalibus personis fuerint contest
Abbreviated transcription (Latin):
h acc̃ombrcertos fines ded̾unnt.
iuu̾s nam p̃ius pretoris intͣ
anumeratimporiũ. aliĩtũ.¬
finem. aconstõmbrintroductũ
q̃les sunt hec qͣs bonorũ posẜori
cet̾isq qui l̃rdis locosunt accõ¬
modat. ¶ furti quo manifesti
acc̃o quinis exip̃ius p̾toris ir̾¬
dõne proficiscatur. tũ ꝑpetuo
datur absurdum enĩeẽ existĩa¬
uit amno eamt̾minari ñ õm̃s
ipõiure ꝯpetunt antap̾tore dã¬
tur inh̃rdem eque ꝯpetũt. ãt
darisolent ẽ em̃ cextissima in¬
ris regula exmaleficis pena

Expanded text:
 actionibus certos fines dederunt: vivere nam et ipsius praetoris intra annum erat imperium. aliqufinem constitutionibus introductum, quales sunt hae quas bonorum possessori, ceterisque qui heredis loco sunt, accommodat. furti quoque manifesti actio, quamvis ex ipsius praetoris iurisdictione proficiscatur, tamen perpetuo datur: absurdum enim esse existimavit anno eam terminari. Non omnes ipso iure competunt ain heredem aeque conpetunt aut dari solent; est enim certissima iuris regula ex maleficiis poena
Abbreviated transcription (Latin):
to obligõnes non onmͣ mõ dis¬
soluũtur qua decã efficax ẽ ad¬
n̾sus enm acc̃o qua actor incen
cionempactiouenti. ¶Eqle si
debitor defente creditore iuranc¬
rit se inchil dare oport̾e ad huc
obligatus ꝑmanet. s qr imqũ
ẽ deꝑiurio eum queri defendit᷑¬
tũ ꝑ excepcionem uir̾iurandi. n¬
Inhns quo acc̃onibr quibr in¬

Expanded text:
to obligationes non omnimodo dissolvuntur: qua de causa efficax est adversus eum actio qua actor intendtionem pacti conventi. Aeque si debitor deferente creditore iuraverit nihil se dare oportere, adhuc obligatus permanet, sed quia iniquum est de periurio quaeri, defenditur per exceptionem iurisiurandi. in his quo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ e qutur ut de excepcõnibꝰ
qua actorexperitur insta sit tũ
uqͣsit adũsus eum cũ quo q¬
gitur.U̾. gra. simetucoactus ⁊¬
aut dolomductus ant errore lapͥ¬
sus.siplantiticio promisistiꝙ
non de bnas promut̾e palamẽ
iure cili te obligatum eẽ. ⁊ ac¬
cio qͣ intendr᷑ dare te oport̾r. effi¬
dax est s miquũ ẽ te ꝯdempna¬
li.iõ datur tibi excepõo ꝙ metꝰ
cã. aut dolunali. ant in fciũ cõ¬
poĩta. ad impngnandum ac¬
cionem ¶Ideuiq iuris ẽ siqͥs
qiͣ credendic̃a paũam scipula¬
eam pouĩam ate pet̾e posse eñ
certum est. Gare enm eam
te oportet cum ex stipłonete¬
nearis. S quia m᷑iquinnest
te conõie ꝯdempnari placet¬

Expanded text:
equitur ut de exceptionibus qua actor experitur iusta sit, tamen iniqua sit adversus eum cum quo agitur. Verbi gratia si metu coactus aut dolo inductus aut errore lapsus stipulanti Titio promisisti, quod non debueras promittere, palam est, iure civili te obligatum esse, et actio qua intenditur dare te oportere, efficax est: sed iniquum est te condemnari, ideoque datur tibi exceptio metus causa aut doli mali aut in factum composita ad impugnandam actionem. Idem iuris est, si quis quasi credendi causa pecuniam stipulaeam pecuniam a te petere posse eum certum est: dare enim te oportet, cum ex stipulatu tenearis: sed quia iniquum est eo nomine te condemnari, placet
Abbreviated transcription (Latin):
ag̾itur ꝑmiñt qualis est exceptio do
dilacone sunt que ad tempus
necent ⁊ temporis diłom tribu¬
unt qualis est pcĩouenticumi
ꝯnenentue intra certum tpr̃age¬
tur. ueluti intra qũ qmͣum. nã
funto eo tempore non impeditur
actorem exequi. ergobus quibꝰ
infta certum tt̃ agere nolentibꝰ
obicitur exceptio aut p̃ꝯnenti.
q sit doli exceptio neq eoindicio
quicqm̃ conseq̃rentur. pp̃erceptio¬
rem amitebant ¶Godie ũ ita stri¬
cte h̃ ꝓccd̾e nolumus. s cum qui
añt t̃ pcõnis uł obligõnis litem
inferre qusus ẽ zenomane cõsti¬
tutom subiace censemus qmͣsa¬
cutusimus legis latordehus
qui tp̃r plus pecierint protulitut
lem ĩ turiam passi sunt: iposteas
finitas. ĩsiciliterlicem suscipi¬
ant insi aña omnes expensas li
tis acceperint. ut actores tali pe
uelis nam mlitib. nec prõ p̃re.i
necꝓnire. uł uxore nec exsacroi
resccipto prccuratorio nomine
esse possunt. had nero exceptiones
am uł dantis uł ip̃ius ꝓcurato¬

Expanded text:
agitur peremunt: qualis est exceptio doldilatoriae sunt, quae ad tempus nocent et temporis dilationem tribuunt: qualis est pacti conventi, cum convenerit, ne intra certum tempus ageretur, veluti intra quinquennium, nam finito eo tempore non impeditur actor rem exsequi. ergo hi quibus intra tempus agere volentibus obicitur exceptio aut pacti conventi que sit exceptio, neque eo iudicio quidquam consequerentur propter exceptiorem amittebant. hodie autem non ita stricte haec procedere volumus, sed eum qui ante tempus pactionis vel obligationis litem inferre ausus est Zenonianae constitutioni subiacere censemus, quam sacratissimus legislator de his qui tempore plus petierunt protulit, ut et lem iniuriam passi sunt, et post eas finitas non aliter litem suscipiant, nisi omnes expensas litis antea acceperint, ut actores, tali povelit: nam militibus nec pro patre vel matre vel uxore nec, ex sacro rescripto, procuratorio nomine ae possunt. eas vero exceptiones am vel dantis vel ipsius procurato
Abbreviated transcription (Latin):
eio accõmodaminꝰ ¶Sñ
ĩna ituz ope.⁊ alqari studio
has leges nĩas accipitea¬
sic eruditos ostenditent
spesnos pulcherma fo

Expanded text:
eis accommodavimus. Summa itaque ope et alacri studio has leges nostras accipitesic eruditos ostendite, ut spes vos pulcherrima fo
Abbreviated transcription (Latin):
nero ppłi legibiam a nob̾
promulgatis uł compõi¬
tis regnatur. et cum saciai¬
tissimas constitritõnes an¬
tea confusas in luculentã
ereximus consonanciami
tim̾cnramextendimus cu¬
ramad in mensa pridencie
uet̾is noluimina. ⁊opͦus des¬
dumeuntes. celesti fanore.
iam adimpleiumus ¶Cũs¬
q ħ̾ deo ꝓpicio ꝑ actum esttͥ
buman̾io uiro magnifico
magistro.i exqͣ nestorisacri

Expanded text:
ero populi legibus iam a nobis vel promulgatis vel compositis reguntur. Et cum sacratissimas constitutiones antea confusas in luculentam ereximus consonantiam, tunc nostram extendimus curam et ad immensa prudentiae veteris volumina et opus desdum euntes, caelesti favore iam adimplevimus. Cumque hoc Deo propitio peractum est, Triboniano, viro magnifico, magistro et ex quaestore sacri
Abbreviated transcription (Latin):
at uobis prima legum
aniabula non ab antiq¬
uis fabłilis disce̾. s ab ĩ¬
perialisplendore appet̾r .⁊
⁊ tam aures qmͣ amim
q pferam appõitum. sed
arginũtis accipiantri
driemnium priorib con¬
nos ap᷑ imordio ingredi¬
ammidignitanto bouo¬
retantaqͦr reporti felicito¬

Expanded text:
at vobis prima legum cunabula non ab antiquis fabulis discere, sed ab imperiali splendore appetere, et tam aures quam animae lque perperam positum, sed argumentis, accipiant, et adriennium prioribus cons a primordio ingrediamini, digni tanto honore tantaque reperti felicita
Abbreviated transcription (Latin):
cura parirõne tractanda ẽ
seraginta libras anrisella
cimi frenis sexaginta itidem
ranũs ĩpetratoris libram̃ta
tñscend̾it eius sella nfrustͣ
cedatur. auita. uero fisci uiri¬
brdeputeti: exceptis aurige
solitis saculis reportan. ¶do̾.
on patanur yporomos ꝑ cos
qui u̾edis utereñ indignaspoli¬
ueatur ĩuirra. scientib cũctis
tõ. non solidampnaresar¬
cire.U̾mẽ ecian uoctam.⁊ mul

Expanded text:
cura pari ratione tractanda est, sexaginta libras sella cum frenis, sexaginta itidem raminis imperatorii libramenta transcenderit, eius sella in frusta caedatur, averta vero fisci viribus deputetur: exceptis auri cehippocomis in solitis sacculis reportari. D.Non patimur hippocomos per eos, qui veredis uterentur, indigna spoliveatur iniuria, scientibus cunctis, tio, non solum damna resarcir
Abbreviated transcription (Latin):
ullus penitus amslzordĩs.
seudignitatis ułs sacto ⁊¬
sc̃a ecc̃a uł domus rẽgiatpre
expedicõnis excusacionẽ an¬
tractu necnõ abhiis cuita¬
tibr aliarimreligionũ quo¬
rum instructõnn culumis ⁊
memmuit tolli amputariq de¬
c̃mmus itatũ ut intransitũ
adalia eos lcca deduciemtio¬
legatorin aĩalium dicimꝰ
quieasoleut accepta nĩcedri
lccare p̾benda pensio arte tui
culminus imputetur tratta¬
torias iudel aĩalum er̃ mei¬
oracis cãis nusli alii udici
ciuuscũ sit dignitatis uͥ tuo

Expanded text:
ullus penitus cuiuslibet ordinis seu dignitatis vel sacrosancta ecclesia vel domus regia tempore expeditionis excusationem antractu nec non ab his civitatibus aliarum regionum, quarum instructio tui culminis meminit, tolli amputarique decernimus, ita tamen, ut in transitu fad alia eos loca deduci, evectiolegatorum animalium dominis, qui ea solent accepta mercede locare, praebenda pensio arcae tui culminis imputetur. Tractorias videlicet animalium super memoratis causis nulli alii iudici, cuiuscumque sit dignitatis, nisi tuo
Abbreviated transcription (Latin):
la. ⁊ pecũĩam pro equoriuncen¬
sualium. sollempni rõc cõfer¬
ie ⁊extrinsecus eciam ꝑauere¬
dorilonezep̾grauari pro¬
nnciarum igitur rectores ꝓ¬
crent. ncuuqm̃ cursus pub¬
licus neniat inquerelamet
cccasio decercionis curiales ꝑ
puuiciales qĩalia udebita p̾¬
stare compellat idem. Ideui.
emo ducum ingressus semel
proimiciamsuam post mod̾
iti̾bꝰ faciendiscursuatq¬

Expanded text:
la et pecuniam pro equorum cursualium sollemni ratione conferre et extrinsecus etiam paraveredorum onere praegravari. Provinciarum igitur rectores procurent, ne umquam cursus publicus veniat in querellam et occasio deceptionis curiales vel provinciales animalia indebita praestare compellat. D. emo ducum ingressus semel provinciam suam postmodum itineribus faciendis cursu atq
Abbreviated transcription (Latin):
cio. s expe ditd̃rm militarom in¬
mentis ꝓprus exeqnͣtur de cob¬
artalibreciamosficiis cadem
per proninciam suam discur¬
rens ueredonti conetur ĩ poste¬
rum. cũsacra ꝓh̾itum sanctio¬
ne coguoscant. ¶Odsiquis ⁊¬
un temẽrario aĩo eaq̃ dec̾ni¬
singła aĩaliaquibo usus fue

Expanded text:
cium, sed expeditionem militarem iumentis propriis exsequantur. De cohortalinis etiam officiis eadem per provinciam suam discurrens veredo uti conetur in posterum, cum sacra prohibitum sanctione cognoscant. Quod si quis um temerario animo ea quae decernisingula animali
Abbreviated transcription (Latin):
nimalia in priblica. diulõ¬
ge maiore acꝓpinquo p̾cio
pabula estimentur ꝑmancipeᷤ
atq aꝑpitores aperte uerent
ne id contingat sublintas
tua disponat ut neq ꝓm̃cia¬
les pabula nuitatõnib desi̾t

Expanded text:
nimalia publica, dum longe maiore ac periniquo pretio pabula aestimantur per mancipes atque apparitores, aperte vexantur. ne id contingat, sublimitas tua disponat, ut neque pabula mutationibus desint
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ⁊ tam iudices. qmͣ custodeᷤᷤ
publiciarsus minime mͣsi¬
repaciant᷑ anteqmͣseriem ⁊¬
enectõnis emitõnis aspꝑxerĩt.
Quod si quisputau̾it resis¬
teuduur isiue eitõne iter fa
referri aduersus cet̾os uero
ꝓtinus indignat̾o ꝯpetens
excenda est quos sinc̾itas tu¬
a pro loco gradiq milicie.i
ibidem coh̾cere possit credide

Expanded text:
m custodes publici cursus minime transire patiantur, antequam seriem evectionis adspexerint. Quod si quis putaverit resistendum et sine evectione iter facreferri. adversus ceteros vero protinus indignatio competens exercenda est, quos sinceritas tua pro loco graduque militiae ibidem coerceri posse credide
Abbreviated transcription (Latin):
uidi. ⁊ habendum ẽẽ. si quis
usurꝑaconno nł duobus ne¬
redis quossolos enutio con¬
tinebat alterutrum terdum¬
catut̾m agens in reb suo ane
nuulionis itulis subiugando
modo enectõus dace forme.
⁊ quis ꝑ publicumcursimm
itorfaciens cuus d diguisa¬
tisuł milicie ab icinere recte
proferatur. ¶dem. aconn.¬
nectõmun copiam senatui
cium proficiscendiad nos u¬
ncc̃itas fuit serenitas nr̃a
largita ẽ. ita tũ ut cum a nob̾
enccatur. ut aclem̃cie nr̃e ne¬
ueratõne discedat ¶Siquis
ergo post hñc sͣ uetitu sibi
cursum publicum islicitate

Expanded text:
i et habendum esse, si quis usurpato uno vel duobus veredis, quos solos evectio continebit, alterum tertiumcari, utrum agens in rebus suo anne mulionis itineri subiugando, modo evectionis datae formam et i quis per publicum cursum iter faciens cuiuscumque dignitatis vel militiae ab itinere recto proferatur. D. ectionum copiam senatui, cum proficiscendi ad nos necessitas fuerit, serenitas nostra largita est, ita tamen, ut cum a nobis evocatur aut a clementiae nostrae veneratione discedat. Si quis ergo posthac contra vetitum sibi cursum publicum illicita te
Abbreviated transcription (Latin):
bus sb̃mustrant usurpandi
pareudi luũa derogetur. S nec
aliammam eundi quisꝙͣ b̾at
facultatem iusi perquĩarsus
publicus staredisnoscitur ex¬
cepta uideltua tũsmissa se de.

Expanded text:
bus subministrat, usurpandi paraveredi licentia derogetur. Sed nec alia via eundi quisquam habeat facultatem, nisi per quam cursus publicus stare dignoscitur: excepta videlicet tua sublimissima sede,
Abbreviated transcription (Latin):
ub emus omnes qui uł iã
in saccum cubiculiucmꝰ pi¬
am libertatedonari alio ne
titulo dati uł dandi principͣ¬
lib obsequiis inhere uł cum
meruerunt anto uł postea i¬
meruerunt. luulla int̾nem¬
ente scciptura. ulła confecti¬
one gestorũ. postqm̃ deuoti¬
ssinus cubicularus fũmt ⁊
scciati ad condõm libertatis
ingenuitatisq rapiantur
diri. nam cumhac pruniũ
indeatur principalis esse
ꝓprimu maiestatis ut. nõ
famulorum sicut priuate
coudõnis homines sed libe¬
rorum lonestis utantur a¬
obsequiis periniquũ esteõ
dum taxat pati fortune de¬
t̾ioris in ꝯmoda. s test̾aqͥ
dem adsiłitiroiẽ aliorum
qui ingenuitatis infulis
decoraut᷑ ꝑsua licoat eis cõ¬
de uoluntare intessatorũ
uero nemodubitet faculta¬
tesut potesmełimis succ̃o¬
zib defunctorũ fisciunib

Expanded text:
ubemus omnes, qui vel iam in sacrum cubiculum cuiuspiam liberalitate donati aliove titulo dati vel dandi principalibus obsequiis inhaerere vel ante meruerunt vel postea meruerint, licet nulla interveniente scriptura, nulla confectione gestorum, postquam devotissimis cubiculariis fuerint sociati, ad condicionem libertatis ingenuitatisque rapiantur diri. nam cum hoc privilegium videatur principalis esse proprium maiestatis, ut non famulorum, sicut privatae condicionis homines, sed liberorum honestis utantur obsequiis, periniquum est eos dumtaxat pati fortunae deterioris incommoda. Sed testamenta quidem ad similitudinem aliorum, qui ingenuitatis infulis decorantur, pro sua liceat eis condere voluntate. intestatorum vero nemo dubitet facultates utpote sine legitimis successoribus defunctorum fisci vi
Abbreviated transcription (Latin):
oraut ꝓuectis conspectior de¬
cernendi loquendiq faculta
antiquioran est splendor adẽp¬
ri magr̃atus netustior. Im pr̃¬
acricubiculi p̃poĩtiea diginta¬
te fungantur quasunt p̾ dci qͥ
enmentissimã p̃torianam
uł urbanam mernexunt pre¬
festuram aut certe militare
magistriam potestatem.ita
ut sit int̾ eos postdebitas ad¬
munstratõnes nulla discreci
osmenre serenitatis adorati
aomutũtur imperium sine ꝓ
suo arbitrio sollempnes festi¬
uitates. ⁊cetus uł salutatões
uł quel alia officia freqũtẽt
tõms ostend̾it. subh̃itũ inde
feste decretunsit emneẽ qui
p̾ce sẜit pociorem et illum sb̾¬
etgrua legescĩmus ut om̃s
cubicularii qui de ur̃o cubi¬
culo exeunt ante qmͣ primũ
locuriꝰ optineãt excepto cas¬
trensi et comite domorum
dispõne tu cuilmimis. uł ãli¬
cnus calũpnia darecoga
ne sordiois astrictimun ibꝰ
decus nũst̾ii qui militando
nidebantur a dempti temp¬
ore ccir⁊ quietis adimutãt

Expanded text:
ocus conspectior, decernendi loquendique facultas antiquior, cui est splendor adepti magistratus vetustior. D. acri cubiculi praepositi ea dignitate fungantur, qua sunt praediti, qui eminentissimam praetorianam vel urbanam meruerint praefecturam aut certe militarem magisteriam potestatem, ita ut sit inter eos post depositas administrationes nulla discretio, sive nostrae serenitatis adoraturi admittuntur imperium sive pro suo arbitrio sollemnes festivitates et coetus vel salutationes vel quaelibet alia officia frequentent,tionis ostenderit, sub habitu ipsis feste decretum sit eum esse qui praecesserit potiorem, vel illum subeterna lege sancimus, ut omnes cubicularii, qui de nostro cubiculo exeunt, antequam primum locum obtineant, excepto castrensi et comite domorum dispositione tui culminis vel alicuius calumnia dare cogantur, ne sordidis adstricti muneribus decus ministerii, quod militando videbantur adepti, otii tempore et quietis amittant.
Abbreviated transcription (Latin):
magisterium equitũ
peditumq susceperit
etgeseit aut raptam aquo¬
qͣ p̾fecturam is cumprina¬
tus erit. ihonorem deposunt
exp̾fectis qui prouectifiñt.¬

Expanded text:
magisterium equitum peditumque susceperit et gesserit ante captam a quoquam praefecturam, is, cum privatus erit et honorem deposuerit, ex praefectis qui provecti
Abbreviated transcription (Latin):
lñs utatum. . uendendo res b̃r¬
ditanas ant p̾diacolendor
locaudone. aut quo quonĩo.
si uoluntatemsuam declaret.
uł. reuł uerbis de adeunda b̃r¬
ditate. dimimõ stiat eum ĩ cinꝰ
intestatum ue obisse. ⁊ selrdẽ¬

Expanded text:
heres utatur vel vendendo res hereditarias aut praedia colendo locandove et quoquo modo, si voluntatem suam declaret vel re vel verbis de adeunda hereditate, dummodo sciat, eum in cuius intestatove obiisse et se
Abbreviated transcription (Latin):
res uł quioz magr̃atus ab
impr̃e uł eius nolinitate.
conscituti seu confirnatu
esr̃sederint dampnũ om̃e
ĩurriam passo resqraire cõ¬

Expanded text:
umque magistratus ab imperatore vel eius voluntate constituti seu confirmati,ersederint, dampnum omne iniuriam passis resarcire co
Abbreviated transcription (Latin):
Unn sepe contingit ip̃ qͣsd̾. Pr̃.¬
marimas. ⁊ inexcrsabłes r̾ces
quibdamad cũstodiam łaliã
hius mõi cãm mmilices deputan
uł eciam deputatos eẽ. ⁊ ñ ꝯuenit
locmodo publicumaliq dampla
nunsendispendium sustiũe in¬
bemus si quifortissum milites
gacionem publicis rõnb q̃d¬
am lesio ingeratur eandem de
deputati sunt uł fu̾nnt modis

Expanded text:
um saepe contingit propter quasdam maximas et inexcusabiles rationes quibusdam ad custodiam vel aliam huiusmodi causam milites deputari vel etiam deputatos esse, et non convenit hoc modo publicum aliquod damnum seu dispendium sustinere, iubemus, si qui fortissimi milites gationem publicis rationibus quaedam laesio ingeratur, eadem de d
Abbreviated transcription (Latin):
tautriusq ꝑtis indẽpnitatisi¬
młt consuctur nondandi pro
rumuum ꝓꝯmeatus dimissis
militibrero gande fũant pub¬
lice rõmerogator ñ dubitet re¬
portandas. ¶ Eciat uero tribuꝰ
p̃teriam consuitutas sr̃huiꝰ fa¬

Expanded text:
ta utriusque partis indemnitati similiter consuletur: non danda pro commeatus dimissis militibus erogandae fuerant, publicae rationi erogatur non dubitet reportandas. Sciat vero tribunus praeter iam constitutas su
Abbreviated transcription (Latin):
nem supͣdc̃e ꝑsone recusau̾it.
cosdemmlites desius locis nõ
reccd̾e ułeos qui dece sẜ̾ut ad
ea sũ q̃dam mora redire b oĩ¬
fariam custodiendo ut nemo
deuotissimorum militum cui¬

Expanded text:
m supradictae personae recusaverint, eosdem milites de suis locis non recedere, vel eos qui recesserint ad ea sine quadam mora redire. Hoc omnifariam custodiendo, ut nemo devotissimorum militum cui
Abbreviated transcription (Latin):
comitatum ⁊ porrectis p̾cibr qui
bart eoq fcõ statutis molãtor
iupatorie dispõmis suppliais
dis obseruar dec̾iumus ut e¬
rogatoromnes painias que
mortuis militibus addiem
mortis eornn debite fũant se¬
cundum datam iamdiuale

Expanded text:
comitatum et porrectis precibus qurobare, eoque facto statutis violator imperatoriae dispositionis suppliciis nibus observari decernimus, ut erogator omnes pecunias, quae mortuis militibus usque ad diem mortis eorum debitae fuerant, secundum datam iam divalem
Abbreviated transcription (Latin):
etudinem easdem pcañas nel
aberogatoredaidari ł ab ac¬
tuario retrm̃ q̃natinus tama
pud deuotissima principia ꝓpo¬
sitiosacroscis scripturis inter
acturiũ: mulitemtracte̾ͬ nt et

Expanded text:
etudinem easdem pecunias vel ab erogatore vel ab actuario retineri, quatenus causa apud devotissima principia propositis sacrosanctis scripturis inter actuarium et militem
Abbreviated transcription (Latin):
eptem diebus perquas tribĩri
sollempnit̾ stel lature uoĩeꝯ
sequũtur. resistentes spẽs nõ
aliter adhibenturt̾ut inforo.
ierum uenaliũ distrthnͣt. ¶d̾.
ege repetita ceusemus ut siqͥs
mlitum inter clusam spẽrum
gxactõne replicatõne temp¬
tau̾it uł adheratõnes sratu¬
tas ausus fint ĩuuitare tam
urspectabił dux. olibrarum
ꝯdẽpnatõius simima qͣciat᷑

Expanded text:
eptem dierum, per quas tribuni sollemniter stillaturae nomine consequuntur resistentes species, non aliter adaerentur, nisi ut in foro rerum venalium distrahuntur. ege repetita censemus, ut, si quis militum interclusam specierum exactionem refricare temptaverit vel adaerationes statutas ausus fuerit immutare, tam vir spectabilis dux centum librarum condemnationis summa