comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quia mirum ẽ. nec tam̃ sic mirũ ẽ. quia op̾
dĩ est. Non est mirum si mirabił mirabilia oꝑat᷑.
Quomͦ inquis corpus unum eodem tempore
in diu̾sis locis ẽẽ potest: Hic ẽ ubi ẽ. et totũ
utrobiq est et in multis locis similit̃. Noli mi¬
rari. Qui locum fecit: corpꝰ fecit. et locum in cor¬
ꝑe. et corpꝰ in loco. Et quid fecit ut corpꝰ imum
in loco uno eẽt. fecit sicut uoluit: et si uoluiss
set alit face̾ potuisset. Nam et quando alĩ facit.
et ẽ sic̃ ipse uult semꝑ. Quia aittẽ sicut ipse fae¬
cit ut corpus unum in loco uno ẽẽt. tu quod
factum ẽ uudisti: et nescis aliud. nͥ quod factũ
ẽ quod uidisti. Idc̾co miraris: quando aliud
uides uł audis. qm uide et audire confueuisti.
lpse autẽ non miratur quando aliud facit. qͣm
qd facere consueuit: quia quando illud fecit.
seruit et tunc quod alit face̾ potuisset si uoluis¬

Expanded text:
est quia mirum est; nec tamen sic mirum, quia opus est quia mirum est; nec tamen sic mirum, quia opus Dei est. Non est mirum, si mirabilis mirabilia operatur. Quomodo, inquis, corpus unum eodem tempore in diversis locis esse potest? Hic est, ibi est, et totum utrobique est, et in multis locis. Similiter noli mirari. Qui locum fecit corpus fecit, et locum in corpore, et corpus in loco. Et qui fecit ut corpus unum in loco uno esset, fecit sicut voluit; et si volaliter facit, et est sicut ipse vult semper. Quia autem sic ipse fecit, ut corpus unum in loco uno esset, tu quod factum vidisti, et nescis aliud nisi quod factum est quod vidisti, idcirco miraris quando aliud vides vel audis, quam videre et audire consuevisti. Ipse autem non miratur, quando aliud facit quam quod facere consuevit, quia quando illud fecit, scivit et tunc quod aliter facere potuisset, si voluis
Abbreviated transcription (Latin):
oli autem putare quando partes ui¬
des in sacram̃to altaris. quasi diuisũ
sit uł seꝑatum a se. aut uelut ꝑ mẽ¬
bra discerptum corpꝰ xp̃i. Ipse integer ma¬
net. et in se nec diuiditur nec partitur. S
tibi sedm speciem exhib̃i oportebat. quod
mysticam significationẽ ꝑtinuit. Monstrat
gͦ tibi foris speciem. in qua sensus tuus eru¬
diatur. et seruat intus corꝑis sui incorrup¬
tionem. in qua umnitas eius non aiudat᷑.¬
Uidetur pars una. et quasi pars eẽ uidetur. et
totum ibi est. Et pars altera uidetur. et quasi
altera uidetur. et idem ẽ et totum ipsum. Et¬
si tercia pars uidetur. similit idem ipsum ẽ
et totum. Totum hic et totum ibi. nec miuꝰ
in parte qͣm in toto. nec in toto maius qͣm
in parte. Quottũq partes feceris. in singłis
totum ẽ. Nec mireris. opꝰ dĩ ẽ hoc. Si in diu̾¬
sis locis potest ẽẽ unus. quare non etiam in
singłis partib potest ẽ totus : Utrumq mirũ
ẽ si non idõ falsum est si mirum ẽ. Et uerũ

Expanded text:
oli autem putare quando partes vides in sacramento altaris, quasi divisum sit vel separatum a se, aut velut per membra discerptum corpus Christi. Ipse integer manet in se, nec dividitur, nec partitur. Sed tibi secundum speciem exhiberi oportebat, quod ad mysticam significationem pertinuit. Monstrat ergo tibi foris speciem in qua sensus tuus erudiatur, et servat intus corporis sui incorruptionem, in qua unitas ejus non dividatVidetur pars una et quasi pars esse videtur, et totum ibi est, et pars altera videtur et quasi altera videtur et idem est et totum ipsum. Etsi tertia pars videtur similiter, idem ipsum est et totum. Totum hic et totum ibi. Nec minus in parte, quam in toto, nec in toto majus quam in parte. Quotcunque partes feceris, in singulis totum est. Nec mireris, opus Dei est hoc. Si in diversis locis potest esse unus; quare etiam non in singulis partibus potest esse totus? Utrumque mirum est. Sed non ideo falsum est, si mirum est. Et verum
Abbreviated transcription (Latin):
Ptinus assertiur solitas amutere iuires.
Namq sacer lapis est et que mors sternit abhorret.
Hunc autem ꝑhibent fimilem fulgore berillo.
de di oN1S1 a.
igra micat rubeis dionisia consita gutis.
hanc in aqua tritam uinũ fraglare loquunt᷑.
Et tam̃ ebrietas ipsuis odore fugatur.
In quo nature solito nichil ordine currit.
Dum lapis ex limpha uini ꝓducit odorem.
Quãq citare solet uinũ. fugat ebrietatem.

Expanded text:
Protinus asseritur solitas amittere vires. Protinus asseritur solitas amittere vires. Namque sacer lapis est, et quem mors sternit abhorret. Hunc autem perhibent similem fulgore beryllo. § LVIII. DE DIONYSIA. Nigra micat rubeis Dionysia consita guttis. Hanc in aqua tritam vinum flagrare loquuntur, Et tamen ebrietas ipsius odore fugatur; In quo naturae solito nil ordine currit Dum lapis e lympha vini producit odorem Quamque creare solet vinum, fugat ebrietatem.
Abbreviated transcription (Latin):
alcofanus pulsata refert tuuitib era.
Quẽ si tractetur reuerenter corꝑe casto.
Uocis dulce melos aiunt conferre gerenti.
Et ne raucescant liqͥdas defendere fauces.
ifantũ curas uirtute sua melochites.
ꝓtegit. et casusus abigit quoscũq sinistros.
Ne teueros partus pars possit iniq̃ nocere.
Dat precium lapidi uirtus cumulata decore.
Ctas sum quippe uirens simił solet ẽẽ sinaragdo.
Hunc arabum gentes pͥus inuenisse feruntur.
egolicus nucleo similis ꝑhibetur oliuȩ.
Aspectu uilis. naturȩ ui preciosus.
Namq solut᷑ aqua. s abhis quib expedit haustus:
Dicitur ẽẽ potens. lapidosos soluere renes.
Uesiceq simul purgare dolentis harenas.
ui fuluus color ẽ. et nom̃ ab igne pirites.
Se uetat astriugi. ꝑtrectariq recusat.
Tangi uult breuit. pandaq manu retineri.
Nam presessus nimuim digitos stringentis adurit.
Demonis esfigies uarias ostende fertur.
Nec lapis est alius qui fortuis euocet umbras.
S si defuncto quis forsitam applicet illum.

Expanded text:
alcofanos pulsata refert tinnitibus aera, Quam si tractetur reverenter corpore casto Vocis dulce melos aiunt conferre gerenti; Et ne raucescant liquidas defendere fauces Infantum curas virtute sua melochites Protegit, et casus abigit quoscunque sinistros, Ne teneros artus pars possit iniqua nocere. Dat lapidi pretium virtus cumulata decore Praxum quippe virens similis solet esse smaragdo. Hunc Arabum gentes prius invenisse feruntur. egolitus, nucleo similis perhibetur olivae Aspectus vilis, naturae vi pretiosus; Namque solutus aquis, et ab his quibus expedit haustus Dicitur esse potens lapidosos solvere renes Vesicaeque simul purgare dolentis arenas. ui fulvus color est cui nomen ab igne Pyrites Se vetat astringi, pertractarique recusat. Tangi vult leviter, pavidaque manu retineri, Nam pressus nimium digitos stringentis adurit. Daemonis effigies varias ostendere fertur. Nec lapis est alius qui fortius evocet umbras; Sed si defuncto quis forsitan applicet illum
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ erit certa et sempit̃na dampnatio. Nec
moueat quomodo erit ineis corpus incorrupti¬
bile si dolere poterit: aut quomodo corruptibile
si mori non poterit. Non enim ẽ. uera uita nisi
ubi felicit᷑ uiuitur: nec uera incorruptio nisi
ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem
infelir mori ñ sinitur: et ut tra dicãmors ipsa
non moritur. & ubi dolor ꝑpetuus non int̾imit
s affligit: ipsa corruptio non finitur. hec in scĩs
cunda. qua penale corpus anima relinquere ñ
ꝑmittitur homini accediss: si nemo peccass
Mitissima sane omniũ pena erit eoꝵ qui p̃t̃
peccatum quod origiale traxerunt nullum in¬
super addiderunt: et inceteris qui ad didert̃
tanto ibi quisq tolerabiliorẽ habebit damp¬
nationem. quanto hic minorẽ habuit iniqui¬

Expanded text:
quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat quomodo erit in eis corpus incorruptibile, si dolere poterit, aut quomodo corruptibile, si mori non poterit. Non est enim vera vita nisi ubi feliciter vivitur, nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo doinfelix mori non sinitur, et, ut ita dicam, mors ipsa non moritur, et ubi dolor perpetuus non interimitur; sed affligit ipsa corruptio, et non finitur: haec in Scripcunda, qua poenale corpus anima relinquere non permittitur, homini accidisset, si nemo peccasset. Mitissima sane omnium poena erit eorum qui praeter peccatum, quod origisuper addiderunt: et in caeteris qui addiderunt, tanto quisque tolerabiliorem ibi habebit damnationem, quanto hic minorem habuit iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ. caro et sanguis regnum dei ñ possidebt̃.
Et tamquam erponens quid dixerit: neq corru¬
ꝑtio inquit incorruptionẽ possidebit. Quod pͥꝰ
dixit. caro ⁊ sanguis: hoc posterius dixit corru¬
ptio. Et quod pͥmum dei regnum: hoc posteriꝰ¬
dirit. incorruptionẽ. Quantum autẽ attinet
ad subsustantiam: etiam tunc caro erit. propt̃
quod. et post resurrectionẽ corpus xpi caro ap-¬
pellata ẽ. S idõ ait apłs. seminatur corpus ani¬
male. resurget corpus sp̃uale: qm̃ tanta erit
tunc concordia carnis ⁊ sp̃s. uiuificante sp̃ũ sñ
sustentaculi alicuuis indigentia subditam car¬
nem. ut nichil nobis repugnet ex nobis. s sic̃
foris neminem. ita nec intus nos ipsos pacia¬
massa que facta ẽ. ꝑ hominem pͥmum non li¬
berantur: ꝑ unum mediatorem dei et homi¬
num resurgent quidem etiam ipsi unus quisq
cum sua carne. s ut c̃ diabolo et eius angłis
borare quid opus ẽ: Neq enim fatigare nos
debet incerta eoꝵ habitudo uel puchritudo:

Expanded text:
num Dei non possidebunt: et tanquam exponens quid dixerit, neque corruptio, inquit, incorruptionem possidebit . Quod prius dixit, caro et sanguis; hoc posterius dixit, corruptio: et quod prius, regnum Dei: hoc posterius, incorruptionem. Quantum autem attinet ad substanquod et post resurrectionem corpus Christi caro appellata est . Sed ideo ait Apostolus: Seminatur corpus animale, surget corpus spiritale , quoniam tanta erit tunc concordia carnis et spiritus, vivificante spiritu sine sustentaculi alicujus indigentia subditam carnem, ut nihforis neminem, ita nec intus nos ipsos patiamassa, quae facta est per hominem primum, non liberantur per unum Mediatorem Dei et hominum, resurgent quidem etiam ipsi unisquisque cum sua carne , sed ut cum diabolo et ejus angelis borare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo,
Abbreviated transcription (Latin):
cetib: et ne his inconueniens ingerat eoꝵ sen¬
sib. Indecoꝵ quippe aliquid ibi non eritur snqe¬
quid futur est. hoc decebit. quia nec futurum
scõꝵ sine ullo uicio sine ulla deformitate: sicut
sine ulla corruptione. onere. difficultate. In qui¬
b tanta facilitas. quanta felicitas erit. Pp̃. .
ra sĩt futura non spiritus. S sicut nunc cor¬
Proinde quantum attinet ad corruptionem q̃
nunc aggrauat animã et uitia aiuib caro
ad uersus spm̃ concupiscit tunc numeritͤasᵒ¬

Expanded text:
coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sencoetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensibus. Indecorum quippe aliquid ibi non erit; sed quidquid futurum est, hoc decebit; quia nec futurum corpora sine ullo vitio, sine ulla deformitate, sicut sine ulla corruptione, onere, difficultate: in quibus tanta facilitas, quanta felicitas erit. Propterra sint futura, non spiritus. Sed sicut nunc corProinde quantum attinet ad corruptionem, quae nunc aggravat animam , et ad vitia, adversus sp
Abbreviated transcription (Latin):
rabili et in effabili celeritate restituet. nec ali
quid attinebit ad eius redinte gracionẽ utrum
capilli adcapillos redeant. et uiigues ad ungues
an quicquid eoꝵ ꝑirat mutetur in carnem et
in partes alias corporis reuocet᷑. curante artifi¬
cis prouidentia ne quid indecens fiat. Nec illd̃
ẽ. consequens ut idõ diuersa statura sit reui¬
uiscentium singłoꝵ que fuerat diuersa uiuen¬
tium: aut macri cum eadẽ maciȩ. aut pingues
prietas et discernibilis similitudo seruetur. ino
teris autem corporis menbris equalia cuncta red¬
dantur: ita modificabitur illa muno quoq ma¬
teries. ut nec aliquit ex ea pereat. et quod ali
cui defuerit ille suppleat. qui denichilo potuit.
quod uoluit oꝑari. Sic autem incorꝑorib resur¬
gentium rationis equalitas erit: sicut ẽ. uor̃
quib cantus impletur. hoc fiet euiq de matie
corporis sui. quod et hominem reddat anglicis

Expanded text:
rabili et inerabili et inequid attinebit ad ejus rei integritatem, utrum capili ad capillos redeant, an ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutetur in carnem, et in alias partes corporis revocetur curante artificis providentia ne quid indecens fiat. Nec illud est consequens ut ideo diversa statura sit reviviscentium singulorum, quia fuerat diversa viventium, aut macri cum eadem macie, aut pingues cprietas et discernibilis similitudo servetur; in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur, ita modificabitur illa in unoquoque materies, ut nec aliquid cui defuerit ille suppleat, qui etiam de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sicut est vocum quibus cantus impletur; hoc fiet cuique de materie corporis sui, quod et hominem reddat angelicis
Abbreviated transcription (Latin):
mitus ut homo fieret. cresceret. uiueret. ani¬
mauit. Ipsa itaq terrena materies. que disce¬
dente anima fit cadauer. non ita resurrecti¬
one reparabitur: ut ea que dilabuntur et in
alias atq alias aliaꝵ rer̃ species foriasc
uertuntur. quamius ad corpus redeant unde di¬
lapsa sunt. ad easdem quoq corporis partes ubi
fuerant redire necesse sit. Alioquin si capillis re¬
dit. quod tam crebra tonsura detraxit. si ungͥ¬
b quod totiens dempsit exsectio: in moderatã
et incedens cogitantib et iõ resurrectionẽ carnis
non credentib occurrit informitas. S quemad¬
modum si statua cuiuslibet solubilis metalli. aut
igne liquesceret. aut contereretur impuluerem.
aut confunderetur in massam. et eam uellet ar
tifex rursus exillius mat̾iei quantitate repara
men totum ex quo constituta fuerat restituta
resumeret: ita ds̃ mirabilit̃ atq ineffabilit
artifex de toto ꝙ caro nr̃a constiterẽt. eam mi¬

Expanded text:
mitus, ut homo fieret, cresceret, viveret, animitus, ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit. Ipsa itaque terrena materies, quae discedente anima fit cadaver, non ita resurrectione reparabitur ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant, unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes, ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin si in capillis redit quod tam crebro tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus et ideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confundetifex rursus ex illius materiae quantitate repararmen totum ex quo constituta fuerat, restituta resumeret: ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex de toto quo caro nostra constiterat, eam mi
Abbreviated transcription (Latin):
tres fidelissimi quod eũ uiderint retulerunt.
et scẽ memorie ieronimus presbit᷑ scͥptum
reliquit: absit inquam ut unũ hominem
duplicem. ac ñ potius duos quod futurum
fuerat si gemini nascerentur. resurrecturos ex.¬
istimemus. Ita cet̾a que singuli quiq partus.
ł amplius. ł minus aliquid habendoł quadam
minia deformitate monstra dñr adhumane na¬
ture figuram resurrectione reuocabuntur: ita
ut singule amme. fingula sua corpora obtine¬
ant. nullis coherentib etiam quec̃q coheren¬
tia nata fuerant. s seorsum sibi singulis sua
menbra gestantib quib humani corporis co¬
materies dequa mortalium caro creatur. sed in
quemilib et puluerem cinerem ue soluatur. in
quos libet alitus aurasq diffugiat. inqu̾ac̃¬
q alioꝵ corpoꝵ substantiam. ⁊ in ipsa elem̃ta
uertatur. inquoꝵͦ ꝙ animalium etiam hominũ
cibum cedat carnemq mutetur: ille animę¬
humane puncto temporis redit. qui illam pͥ¬

Expanded text:
tres fidelissimi quod eum viderint retulerunt, tres fidelissimi quod eum viderint retulerunt, et sanctae memoriae Hieronymus presbyter scriptum reliquit: absit, inquam, ut unum hominem duplicem, ac non potius duos, quod futurum fuerat, si gemini nascerentur, resurrecturos existimemus. Ita caetera quae singuli quique partus vel amplius vel minus aliquid habendo, vel quadam nimia deformitate monstra dicuntur, ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur; ita ut singulae animae singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus etiam quaecumque cohaerentia nata fuerant; sed seorsum sibi singulis sua membra gestantibus, quibus humani corporis comateries de qua mortalium creatur caro: sed in quemlibet pulverem cineremve solvatur, in quoslibet halitus aurasque diffugiat, in quamcumque aliorum corporum substantiam vel in ipsa elementa vertatur, in quorumcumque animalium etiam hominum cibum cedat carnemqhumana in puncto temporis reddit, qui illam pri
Abbreviated transcription (Latin):
sicut restruetur quod fuerat uitiatum : Ac ꝑ¬
hoc scrupulosissime quidem int̾ doctissimos que¬
ri ac disputari potest. quod utrum ab homine
inueniri possit ignoro. quando incipiat homo
inutero uiuere. utrum sit quedam uita et occul¬
ta. que nundum motib uiuentis appareat.
Nam negare uixisse puerperia que propterea
menbratim exequantur et eiciuntur ex uteris
pregnantium. ne matres quoq si mortua ibi
relinquantur occidant: impudentia nimia ui¬
detur. Ex quo autem homo incipit uiuere: ex
illo utiq mori iam potest. Mortuus uero. u¬
bic̃q illi mors potuit euenire: quomodo ad re¬
surrectionem non ꝑtineat mortuoꝵ. reꝑire
non possum. Neq enĩ et monstra que nasẽ¬
tur et uiuunt. quamlibet cito moriantur. aut
resurrectura negabuntur. aut ita resurgarec
tura credenda sunt: ac non potius correcta em̃¬
dataq natura. Absit enim ut illum bim̃brẽ
qui nuper natus ẽ. in oriente. de quo et fra¬

Expanded text:
sicut instaurabitur quod fuerat vitiatum. Csicut instaurabitur quod fuerat vitiatum. Choc scrupulosissime quidem inter doctissimos quaeri ac disputari potest, quod utrum ab homine inveniri possit ignoro, quando incipiat homo in utero vivere; utrum sit quaedam vita et occulta, quae nondum motibus viventis appareat. Nam negare vixisse puerperia, quae propterea membratim exsecantur et ejiciuntur ex uteris prrelinquantur occidant, impudentia nimia videtur. Ex quo autem incipit homo vivere, ex illo utique jam mori potest. Mortuus vero ubicunque mors illi potuit evenire, quomodo ad resurrectionem non pertineat mortuorum reperire non possum. Neque enim monstra quae nascuntur et vivunt quamlibet cito moriantur, aut resutura credenda sunt, ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem, qui nuper natus est in Oriente, de quo et fra
Abbreviated transcription (Latin):
uitam sicut ap̃c resurrerit. quemadinodum
possim breuit̃ disputare. et omnib questionib
que de hac remoueri assolent satis facere non
inuenio: resurrecturam tam̃ carnem omniũ
quicumq nati sunt. atq uascentur. et mortui
fetib questio: qui iam quidem nati sunt inr u¬
teris matrum. s nundum ita ut iam possint
renasci. Si enm resurrectaros eos dixerums
de his qui iam formati sunt tolerari potest ut¬
cumq quod dicitur. in formes uero ab orsus
quis non procliuus perire arbitretur. sic̃ semi¬
na que concepta non fuerint: s quis uegare
audeat. et si affirmare non audeat. id act᷑ã
resurrectionem. ut quicquid forme defuit im¬
pleatur. atq ita non desit ꝑfectio que accessu¬
ra erat tempori. quemadinodum ñ erunt iu¬
tia que accesserant terapr̃e. ut neq in eo qͦd
aptum. et congruum dies allaturi fuerant¬
natura fraudetur: neq in eo quod ad uersum
atq contrarium dies attulerant natura turpe¬
tut. s in tegretur. quod nundum erat integrum.

Expanded text:
ipsius caro resurrexit, quemadmodum possim breviter disputare, et omnibus quaestionibus quae de hac re moveri assolent, satisfacere non invenio. Resurrecturam tamen carnem omnium quicumque nati sunt hominum atque nascentur, et mortui fetibus quaestio, qui jam quidem nati sunt in uteris matrum, sed nondum ita ut jam possent renasci. Si enim resurrecturos eos dixerimus; de iis qui jam formati sunt, tolerari potest utcumque quod dicitur: informes vero abortus quis non proclivius perire arbitretur, sicut semina quae concepta non fuerint? Sed quis negare audeat, etsi affirmare non audeat, id acturam resurrectionem, ut quiquid formae defuit impleatur? Atque ita non desit perfectio, quae accessura erat tempore, quemadmodum non erunt vitia quae accesserant tempore: ut neque in eo quod aptum et congruum dies allaturi fuerannatura fraudetur; neque in eo quod adversum atque contrarium dies attulerant, natura turpetur; sed integretur quod nondum erat integrum,
Abbreviated transcription (Latin):
mundum. Illuminandi sumus: non lum̃ sumꝰ.
Exꝑgiscere clama mec̃. Dominus illuminatio
mea. Quid ẽ. quod dicis: Ergo non funt ma¬
la s̾ sunt mala s mutantur: et ipsa erunt bo¬
bona. Quia ipsa mala uitio sunt mala: non
natura. Quid ẽ. liberanos amalo: Nomie
possumus et possumus hec uerba dicere lib̾a
nos a tenebris: a tenebris quib : a nobis ipsis.
Sique nobis sunt reliquie tenebrarum donec
in totum lux efficiamur. Nichil habentes in
nobis quod resistat caritati. qđ repugnet ueri¬
tati: quod fubiaceat infirmitati. quod condi¬
tione mortalitatis deficiat: tunc totum uidere
quod erit. quando erit. Corruptibile hoc induet᷑
incorruptions: et mortale hoc induetur immor¬
talitate. Tunc fiet sermo qui seriptus est. Ab sor¬

Expanded text:
mundum . Illuminandi sumus, non lumen sumus. mundum . Illuminandi sumus, non lumen sumus. Expergiscere, clama mecum: Dominus illuminatio mea. Quid est ergo quod dicis? Ergo non sunt mala? Sunt mala, sed mutantur; et ipsa erunt bona: quia ipsa mala, vitio sunt mala, non natura. Quid est, Libera nos a malo? Nonne possemus et possumus haec verba dicere, Libera nos a tenebris? A quibus tenebris? A nobis ipsis, si quae in nobis sunt reliquiae tenebrarum, donec in totum lux efficiamur, nihil habentes in nobis quod resistat charitati, quod repugnet veritati, quod subjaceat infirmitati, quod conditione mortalitatis deficiat. Tunc totum videte quid erit, quando erit, Corruptibile hoc induetur incorruptione, et mortale hoc induetur immortalitate. Tunc fiet sermo qui s
Abbreviated transcription (Latin):
sum: quia substantia dĩ. natura dei. errare
non potest. Ego autem erro. Nam et tu ipse
confiteris. sapientem te dicis aberrore me libe¬
rare conaris. Unde ergo erro si natura dei sũ:
Crubesce: da honorẽ dõ. Ego dico quia multũ
adhuc erras. s sicut tu ipse confiteris. erraue¬
ras. Errauerat ergo natura dei: ierat in
immundicia natura dei : ad ulteria commitit¬
bat natura dei. stupra illicita faciebat natura
dei. ceca nesciebat qua iret natura dei. facmo¬
rib et flagitiis obruebatur: natura dei. eru¬
potes. non potes. Erat lumen uerum. in com¬
paratione iohannis dictũ ẽ. Erat lumen ue¬
rum. Numquid ñ ⁊ ioħs lucerna : Ille erat
lucerna ardens et lucens. Dt̃s dix̃. Num quid
lucerna lumen non est: s erat lum̃ uer̃. Luc̃¬
na ⁊ accendi potest: et extingui non potest.
Lumen uerum accendere ꝑotest: extingui ñ
potest. Erat ergo lumen uerum: quod illu¬
minat omnem hominem uenientẽ in hunc

Expanded text:
sum, quia substantia Dei, natura Dei, errare sum, quia substantia Dei, natura Dei, errare non potest: ego autem erro; nam et tu ipse confiteris, sapientem te dicis, ab errore me liberare conaris. Unde ergo erro, si natura Dei sum? Erubesce, da honorem Deo. Ego dico quia multum adhuc erras: sed sicut tu ipse confiteris, erraveras. Erraverat ergo natura Dei? Ierat in immunditiam natura Dei? Adulteria committebat natura Dei? Stupra illicita faciebat natura Dei? Caeca nesciebat qua iret natura Dei? Facinoribus et flagitiis obruebatur natura Dei? Erupotes, non potes. Erat lumen verum. In comparatione Joannis dictum est, Erat lumen verum. Numquid non et Joannes lucerna? Ille erat lucerna ardens et lucens, Dominus dixit . Numquid lucerna lumen non est? Sed erat lumen verum. Lucerna et accendi potest, et exstingui potest: lumen verum accendere potest, exstingui non potest. Erat ergo lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
conditori. agnoscat anima conditionem suam
non ẽ. ds̃. Cum se anima putat dm̃: offendit
dm̃. Non inuenit saluatorem: inuenit damp¬
natorem. Qm̃ ds̃ quando dampnat animas ma¬
las: non se dampnat. Si autem anima hoc est
quod ds̃: se dampnat. Nemus honorem dõ nr̃o
fraeres: cui clamanus libera nos a malo. Et su¬
surret tibi ut in orationem inuenias temptati¬
onem. ⁊ dicat tibi. Quid ẽ. clamasti libera nos a
malo : Certe non est malum. Responde illi. Ego
sum malus. Et si liberauerit me a malo: ero de
malo bonus. Liberet me a me: ne incurram
inte. hoc dic mauicheo. Si ds̃ liberauerit me:
non incurro inte. Quia si liberauerit me ds̃ a
me malo: ero bonus. Si bouꝰ fuero: sapiens ero.
Si sapiens ero: non errabo. Si non errauero:
ate decipi ñ potero. Liberet gͦ ds̃ me a me: &
non incurro inte. Meum ẽ. enĩ uitium ut er¬
rem et credam tͥ: qm̃ anima mea impleta est il¬
lusionib Non sum michi ipse lumen. Nam
si essem: numquam errassem. Idõ pars dei ñ

Expanded text:
confutatur. Agnoscat anima conditionem suam: non est Deus. Cum se anima putat Deum, offendit Deum: non invenit salvatorem, sed invenit damnatorem. Quoniam Deus quando animas malas damnat, non se damnat: si autem anima hoc est quod Deus, se damnat. Demus honorem Deo nostro, fratres, cui clamamus, Libera nos a malo . Et si susurret tibi, ut in oratione invenias tentationem, et dicat tibi, Quid est quod clamasti, Libera nos a malo? Certe non est malum? Responde illi: Ego sum malus; et si liberaverit me a malo, ero de malo bonus: liberet me a me, ne incurram in te. Hoc dic Manichaeo: Si Deus liberaverit me a me, non incurram in te: quia si Deus liberaverit me a me malo, ero bonus; si bonus ero, sapiens ero; si sapiens ero, non errabo; si non errabo, a te decipi non potero. Liberet ergo Deus me a me, et non incurro in te. Meum est enim vitium, ut errem et credam tibi: quoniam anima mea impleta est illusionibus . Non sum mihi ipse lumen: nam si essem, nunquam errassem. Ideo pars Dei non
Abbreviated transcription (Latin):
nuo uidit quid desideraremus. Occurrit ex¬
pectationi: uuecit oculum tacite cogitationi.
Grãs domino quia et boc ꝑ illum loqui di¬
guatus est. hinc cognoscitur sp̃s dei. Omnis
s̃pc̃. heia. audite. audite. intelligite. disceruite.
in herete ueritati. resistite ueritati. Hinc cog¬
noscitur sp̃c dei. Ulnde rogo te: hoc est quod
audire cupiebam. Omnis spiritus. qui confite¬
ex dõ non est. Int̾im ergo carissimi repellite ab
scriptorem. susurratorem: qui negat ihm̃ xpm̃
incarne uenisse. Ergo repellite manicheos õs
a domib. ab aurib. a cordib urĩs. Manchei e
uelit lupus obrepere. agnosco. et quantũ ua¬
leo deuitandũ ẽẽ. demonstro. hinc in eo quod
dixi uel potius ab apło dictũ cominemoraui:
uerbo: et dicit michi. Ecce sp̃e qui negat iłm xͣ.¬

Expanded text:
nuo vidit quid desideraremus, occurrit exnuo vidit quid desideraremus, occurrit exspectationi, injecit oculum tacitae cogitationi. Gratias Deo, quia et hoc per illum loqui dignatus est. Hinc cognoscitur spiritus Dei. Eia audite; audite, intelligite, discernite; inhaerete veritati, resistite falsitati. Hinc cognoscitur spiritus Dei. Unde, rogo te? Hoc est quod audire cupiebam. Omnis spiritus qui confiteex Deo non est . Interim ergo, charissimi, repellite ab scriptorem, susurratorem, qui negat Jesum Christum in carne venisse. Ergo repellite Manichaeos a domibus, ab auribus, a corvelit lupus obrepere; agnosco, et quantum valeo, devitandum esse demonstro. Hinc, in eo quod dixi, vel potius ab Apostolo dictum commemoravi; verbo, et dicit mihi: Ecce spiritus qui negat
Abbreviated transcription (Latin):
tis me: s utiq inpseudo propħam. nemo nisi
inuitus incurrit. Audiui preceptum iohanuᷤ
Ecce accipio. ita uolo. addit et dicit. S pro¬
bate sp̃s si er dõ sunt: llnde probo: Probare
uellem: si errare non possem. Certe nisi pro¬
bauero spiritus qui ex dõ sunt: incurram neces¬
se est in sp̃s qui ex dõ non sunt. Et ex hoc sedu¬
car apseudo propłrs. Quid agam: quomodo ob¬
seruem: O si sanctus iohannes quomodo nobis
qui ex dõ sunt: dicere dignaretur quomodo
probentur spẽ qui ex dõ sunt. Noli eẽ sollicit᷑.:
et hoc audi. Hinc cognoscit᷑. sp̃c dei. Hoc certe
expectabas audire: ut probares sp̃c qui ex
dõ sunt. Hinc cognoscitur spẽ dei. Iohannes
dirit non ego. Hoc sequitur inlectione quã
tracto. Cum enim nos propterea facerẽ solli¬
citos et cautos. ne omni sp̃ui credamus. s pro¬
bemus sp̃e qui ex dõ sunt. quia multi ꝑseudo¬
prophete prodierunt ui hunc mundũ: conti¬

Expanded text:
tis me: sed utique in pseudoprophetam nemo nisi tis me: sed utique in pseudoprophetam nemo nisi invitus incurrit. Audivi praeceptum JoannisEcce accipio, ita volo. Addit, et dicit, Sed probate spiritus, si ex Deo sunt. Unde probo? Probare vellem, si errare non possem. Certe nisi probavero spiritus qui ex Deo sunt, incurram necesse est in spiritus qui ex Deo non sunt, et ex hoc seducar a pseudoprophetis. Quid agam? Quomodo observem? O si sanctus Joannes, quomodo nobis iritus, si ex Deo sunt; dicere dignaretur, quomodo probentur spiritus qui ex Deo sunt! Noli esse sollicitus, et hoc audi. Hinc cognoscitur spiritus Dei: hoc certe exspectabas audire, ut probares spiritus qui ex Deo sunt. Hinc cognoscitur spiritus Dei: Joannes dixit, non ego: hoc sequitur in lectione quam tracto. Cum enim nos propterea faceret sollicitos et cautos, ne omni spiritui credamus, sed probemus spiritus qui ex Deo sunt, quia multi pseudoprophetae prodierunt in hunc mundum; conti
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Carissimi nolite omni
si ex dõ sunt. Repeto quia
necessarium est ut rep̾etam. Et hoc mentib
ur̃is quantum dominis adiuuat uebemen¬
ter inculcem. Carissimi nolite omni spiritu
credere. s probate spiritus si ex dõ sunt:¬
qm̃ multi ꝑseudo prophete prodierunt in
hunc mundum. Precepit sp̃c sc̃s. ne omni
sp̃ui credamus: et causam cur p̃ceperit dix̃.
quis ergo ista precepta contempserit: et omĩ
spũi credendum ꝑutauerit: necesse ẽ. iacur¬
rat in feudo propħas. et quod peius ẽ blas¬
phemet ueros propħas. Hinc iã existo p̃cepto
homo cautus effectus: dicturus est michi. Au
prophãs nolo incutrere. Quis enim hoc uelit
amendacib decipi : Siquidem pseudo propħa
est: mendax propħa. Da michi hominem reli¬
giosum: non uult fallere. Da michi hominem
impium. sacrilegum. fallere uult. falli ñ uult.
Cum ergo noluit fallere boni: falli autem nec
bom uelint nec mali. Quis ẽ. qui inpseudo pro¬
pħam. uelit incurrere: Uerba dico consulen¬

Expanded text:
tem: Charissimi, nolite omni si ex Deo sunt. Repeto, quia necessarium est ut repetam, et hoc mentibus vestris, quantum Dominus adjuvat, vehementer inculcem. Charissimi, nolcredere, sed probate spiritus si ex Domino suntQuoniam multi pseudoprophetae prodierunt in hunc mundum. Praecepit Spiritus sanctus, ne omni spiritui credamus: et causam cur hoc praeceperit, dixitmundum. Quisquis ergo ista praecepta contempserit, et omni spiritui credendum putaverit, necesse est incurrat in pseudoprophetas, et quod pejus est, blasphemehomo cautus effectus dicturus est mihi: Audiprophetas nolo incurrere. Quis enim hoc velit, a mendacibus decipi? Siquidem pseudopropheta est mendax propheta. Da mihi hominem religiosum, non vult fallere: da mihi hominem impium, sacrilegum, fallere vult, falli non vult. Cum ergo nolint fallere boni, falli autem nec boni velint nec mali, quis est qui in pseudoprophetam velit incurrere? Verba dico consulen
Abbreviated transcription (Latin):
Utrumq uidõ lingindum intelligo: uitium
sanatur. natura liberetur. Uitium natura
non est: s nature numiẽ ẽ. Sana unde lin¬
gues: remanet unde laudes. Medicina intia
ꝑsequitur: non naturã. Omnis sp̃c qui non
nisse. intantũ ex dõ ñ ẽ. quia iste ertor aui
non confitetur xxpm̃ incarne uenisse. ex dõ
non ẽ. fratres quid ẽ. quod renascimur ẜ Na¬
tura que fuerat reparatur. Hatura que lap¬
sa fuerat: erigitur. Natura que deformis uet¬
bat: grã reformatur. Solus enim creator.
una trinitas. Sola illa natura inmutabibs.
incontaminabilis. nec defectui. nec profectui.
obnoxia. Nec cadit ut minus sit: nec transcẽ¬
dit ut plus sit ꝑꝰ fecta sempit̾na ominimodo
inmutabilis sola illa natura. Creatura uero
bona: s creatori unpar ualde. Nis adberete
diaboli desertori: si equare contendis conatta

Expanded text:
ntelligo; vitium sanetur, natura liberetur. Vitium natura non est, sed naturae inimicum est. Sana unde langues, remanet unde laudes. Medicina vitia persequitur, non naturam. Omnis spiritus qui nisse, in tantum ex Deo non est; quia iste error qui non confitetur Christum in carne venisse, ex Deo non est. Fratres, quid est quod renascimur? ta fuerat, reparatur; natura quae lapsa fuerat, erigitur; natura quae deformis jacebat, gratia reformatur. Solus enim Creator, una trinitas; sola illa natura immutabilis, incommutabilis, nec defectui, nec profectui obnoxia, nec cadit, ut minus sit; nec transcendit, ut plus sit; perfecta, sempiterna, omni modo immutabilis, sola illa natura. Creatura vero bona, sed Creatori impar valde. Vis adhaerere diabolo desertori, si aequare contendis condita
Abbreviated transcription (Latin):
ex dõ non ẽ. inquit. unde ẽ: numquit enim po¬
test ẽẽ. nisi aluuide : Si gͦ inquit ex dõ ñ ẽ. et
aliunde est: uides ẽẽ. duas naturas. Inuenimus
lupum. retia salubria tendamus uencmͦ. capiamᷤ.
captum trucidemus. Trucidemus plane. moriat᷑
error: uuat homo. Ecce in eo quod diri. capia¬
mus. trucidemus. moriatur error. uiuat homo:
ibi soluitur questio.S recolite quod proposui.
ne obliti questionem. non intelligatis solutionẽ
Omnis sp̃c qui non confitetur ihm in carne¬
uenisse: ex dõ ñ ẽ. Et manicheus continuo.:
et unde est: Si ex dõ ñ est: aliunde ẽ. Si aliun¬
de est. docui duas ẽẽ. naturas. hanc questio¬
nem tenete: et mentes ad illa mea uerba. te¬
uocate ubi dixi. Capiamus. trucidemus: mo¬
riatur error. uiuat homo. Error ñ ẽ. ex dõ:
homo ex deo ẽ. Redite ad questionem. Ominis
sp̃c qui non confitetur iħm incarne uenisse: ex
deo non ẽ. Dico et ego. Omnia ꝑ ipsum facta
sunt. Omnis sp̃c iaudet dominum. S si or̃¬

Expanded text:
x Deo non est, inquit, unde est? Numquid enim potest esse, nisi aliunde? Si ergo, inquit, ex Deo non est, et aliunde est, vides esse duas naturas. Invenimus lupum: retia salubria tendamus, venemur, capiamus, captum trucidemus. Trucidemus plane; moriatur error, vivat homo. Ecce in eo quod dixi, Capiamus, trucidemus; moriatur error, vivat homo; ibi solvitur quaestio. Sed recolite quod proposui, ne obliti quaestionem, non intelligatis solutionem. Omnis spiritus qui non confitetur Jesum Chrest. CAPUT III. Et Manichaeus continuo: Et unde est? Si ex Deo non est, aliunde est. Si aliunde est, docui duas esse naturas. Hanc quaestionem tenete, et mentes ad illa mea verba revocate, ubi dixi, Capiamus, trucidemus; moriatur error, vivat homo. Error non est ex Deo, homo ex Deo est. Redite ad quaestionem: Omnis spiritus qui non confitetur Jesum in carne venisse, ex Deo non est. Dico et ego, Omnia per ipsum facta sunt . Omnis spiritus laudet Dominum . Sed si
Abbreviated transcription (Latin):
incarne uenisse. Audiamus arrianos: quia
confitent̾ur xpm in carne uenisse Audiamus
eumimianos quia confitentur xpm̃ in carne
uenisse. Audiamus fotimanos: quia confiten¬
tur xpm̃ in carne uenisse. Si enim omnis sp̃s
qui confitentur xpm̃ in carne uenisse ex deo
ces. in sane. confitentur tamen xpm̃ in carne
uenisse. Quid ergo dicturi sumus. Quomodo
istam questionem soluturi: quomodooumq sol¬
uenda sit: hodie solui non potest. Tenete me
debitorem: s dm̃ pro me et prouobis orate

Expanded text:
in carne venisse; audiamus Arianos, quia in carne venisse; audiamus Arianos, quia confitentur Christum in carne venisse; audiamus Eunomianos, quia confitentur Christum in carne venisse; audiamus Photinianos, quia confitentur Christum in carne venisse. Si enim omnes spiritus qui confitentur Christum in carne venisse, ex Deo sanae, confitentur tamen Christum in carne venisse. Quid ergo dicturi sumus? Quomodo istam quaestionem soluturi? Quomodocumque solvenda sit, hodie solvi non potest. Tenete me debitorem: sed Deum pro me et pro vobis orate
Abbreviated transcription (Latin):
S ubi : Indomino. Ergo tenebre inte: lux in
domino. Quia ñ tibi potes lucere. accedendo
illuminaris: recedendo tenebraris. Quia non
tibi lumen tu ipse es: aliunde illuminaris. ac¬
cedite ad eum ⁊ illuminamini. Scio ca rissimi¬
de ista lectione sci ioħis in re una multum me
fuisse immoratum. nec uos ẽẽ. fatigandos ul¬
tra uidõ. ł ultra capacitatem replendos. Et nr̃a
infirmitas cogitanda ẽ. Nam hec uerba sc̃ĩ
ioħs. habent᷑ adhuc magnoͣs latebras suas.
interim eos qui negant xpm in carne uenisse
repellite. Constat enim eos non eẽ. ex dõ. In
quantum eͥrant. in quantum peccant. inquan¬
tum blaspbemant: ex dõ ñ sunt. Sanentur
et ex dõ erunt: quia ⁊ natura ex dõ erant
Hinc quantum cumq disputaui. Attendite
scripturas: nolite credere eis qui negant xp̃m
in carne uenisse. S certe dicturus es michi:
Ergo qui dicis xpm̃ incarne uenisse ex dõ est:
audiamus donatistas: qui confitentur x pm̃

Expanded text:
sed ubi? In Domino . Ergo tenebrae in te, lux in sed ubi? In Domino . Ergo tenebrae in te, lux in Domino. Quia non tibi potes lucere, accedendo illuminaris, recedendo tenebraris: quia non tibi lumen tu ipse es, aliunde illuminaris. Accedite ad eum, et illuminamini . CAde ista lectione sancti Joannis in re una multum me fuisse immoratum, nec vos esse fatigandos ultra video, vel ultra capacitatem replendos; et nostra infirmitas cogitanda est. Nam haec verba sancti Joannis habent adhuc magnas latebras suas. Interim eos qui negant Christum in carne venisse, repellite. Constat enim eos non esse ex Deo. In quantum errant, in quantum peccant, in quantum blasphemant, non sunt ex Deo: sanentur, et ex Deo erunt; quia et natura ex Deo erant. Hinc quantumcumque disputavi, attendite Scripturas. Nolite credere eis qui negant Christum in carne venisse. Sed certe dicturus es mihi: Ergo qui dicit Christum in carne venisse, ex Deo est? Audiamus Donatistas, quia confitentur Christum
Abbreviated transcription (Latin):
que error et infirmitas aut nescis quid agas. ꝙ
errando laberis aut scis quid agi debeat. et in¬
firmitate suꝑaris. Ergo omne malum homi¬
nis: error et infirmitas. Contra errorem. Dt̃s
illuminatio mea. Contra infirmitatem adde:
et salus mea. Crede bonus esto. Tues malus:
bonus eris. Noli diuidere. Natura inte sa¬
nanda est: non separanda. Nis nosse quid ẽ.
tenebre: Quare tenebre: Homo qui dicis cor¬
rumpitur ds̃: aliquid his tenebris potest ẽẽ.
profundius: crede. agnosce. xpm incarne ue¬
nisse. Accepisse quod non erat: non amisisse
quod erat. Hominem in se mutasse: non ͣ ho¬
minem fuisse mutatum. Agnosce: et tu ipse
ex malo eris bonus. Ex tenebris: eris lux. An
mentior. et non ẽ. unde conuincam : apłm acci¬
pis si te non fingis acciꝑe apłm: legis et deci¬
peris. et decipis. Ulnde deciperis: Errando
malo tuo te ipso. Si autem credideris. errorem¬
q discusseris: audies ab apło. fiustis enim ali¬
quando tenebre: nunc autẽ lux. S ad didit.

Expanded text:
quae? Error et infirmitas. Aut nescis quid agas, et errando laberis; aut scis quid agi debeat, et infirmitate superaris. Ergo omne malum hominis error et infirmitas. Contra errorem clama, Dominus illuminatio mea. Contra infirmitatem adde, Et salus mea . Crede, bonus esto: tu es malus, tu eris bonus. Noli dividere. Natura in te sananda est, non separanda. Vis nosse quid es? Tenebrae. Quare tenebrae? Homo qui dicis, Corrumpitur Deus, aliquid his tenebris potest esse profundius? Crede, agnosce Christum in carne venisse, accepisse quod non erat, non amisisse quod erat; hominem in se mutasse, non in hominem fuisse mutatum. Agnosce, et tu ipse ex malo eris bonus, ex tenebris eris lux. An mentior, et non est unde convincam? Apostolum accipis, si te non fingis accipere; Apostolum legis, et deciperis, et decipis. Unde deciperis? Errando malo tuo te ipso. Si autem credideris, erroremque discusseris, audies ab Apostolo, Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux. Sed addidit, lux,
Abbreviated transcription (Latin):
dam ouem innariam. fecit ouem de lupis. b
est gr̃a excepta illa comiimi gr̃a nature qͣ
bomines facti sumus. nec digni fuimus: qui
non fuimus excepta illa grãtia: ħ est maior
gratia qua facti sumus populus eius et oues

Expanded text:
dam ovem innoxiam, fecit oves de lupis. Haec dam ovem innoxiam, fecit oves de lupis. Haec est gratia. Excepta illa communi gratia naturae, qua homines facti sumus, nec digni fuimus, quia non fuimus: excepta illa gratia, haec est major gratia qua facti sumus populus ejus et oves
Abbreviated transcription (Latin):
di constitutionem In isto mundo facti sumus.
nec mundus erat quando electi sumus. In ef¬
fabilia mirabilia fr̃s mei. quis hoc explicars
sufficerit : quis saltini quod explicet cogitare :
eliguntur quinon sunt. nec erat qui elegit: nec
uane elegit. Elegit tamem. et habet electos
quos creaturus est eligendos habet apđ̾ se
ipse fecit nos: fideles sumus. si tm̃ sumus. qͥ
sumus. etiam fideles. etiam iusti. quia iustus
ex fide uiuit: ipse fecit nos et non ipsi nos:
Quero quiꝰ nos fecerit: dicturus es homines
Non inde psalmus loquebatur: illud scius
illud notum est. illud patet. nec magna ut ħ
nouerimus doctrina indigemus: quia hõies
ipse nos fecit S unde loquebatur: unde iꝑse
fecit nos et non ipsi nos. Quid nos fecit: n¬
si quod sumus: quid autem sumus : nos autẽ
ecce quid sumus : quid : populus eus et oues
pascte eius. ipse nos fecit populum suum. iꝑ¬
se nos fecit ouos pascue sue: qui misit iugulã¬

Expanded text:
di constitutionem: in mundo isto facti sumus, di constitutionem: in mundo isto facti sumus, nec mundus erat quando electi sumus. Ineffabilia, mirabilia, fratres mei! Quis hoc explicare suffecerit? quis saltem quod explicet, cogitare? Eliguntuvane elegit. Elegit tamen, quos creaturus est eligendos: habet autem Ipse fecit nos. Et fideles sumus; si tamen sumus, qsumus; etiam fideles, etiam justos, quia justus ex fide vivit , Ipse fecit nos, et non ipsi nos. Quaero quid nos fecerit? Dicturus es, Homines. Non inde Psalmus loquebatur, illud scimus, illud notum est, illud patet: nec magna, ut hoc noverimus, doctrina indigemus, quia homines ipse nos fecit. CAPUT V. Sed unde loquebatur, vide: Ipse fecit nos, et non ipsi nos. Quid nos fecit, nisi quod sumus? Quid autem sumus? Nos autem. Ecce quid sumus. Quid? Populus ejus et oves pascuae ejus. Ipse nos fecit populum suum, ipse nos fecit oves pascuae suae. Qui misit jugulan
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi uos. hinc dicit ipse fecit nos et non ip¬
si nos. ut simus populus eius et oues pas¬
cue eius. ipse fecit nos. Nam & pagani
nascuntur et omnes impii. et omnes aduer¬
sarii ecclesie eius ut nascerentur: ipse fecit
eos. Non enim alius ds̃ creauit eos. qui de pa¬
ganis nascuntur. abipso facti sunt. ab ipso c̾a
tetur gratia. quia et ipsa gratis concessa est. ñ
enim homo qui non erat promeruit ut esset.
Si promeruit iam erat: s nondum erat Gͦ
qui promereretur non erat: et tumen factus
est. Nec ut peccora factus est. nec ut arbor fac¬
tus est: nec ut sarum factus est: s factus est
adimaginem creatoris: hoc beneficium quis de¬
dit: ds̃ qui erat et eret̃no erat: Cui dedit.
homiͥni qui nondum erat: Dedit qui erat: acce¬
pit qui non erat: Quis autẽ hoc facere po¬
tuit. nisi qui uocat ea que non sunt. tamquã
que sunt. de quo dicit apłs. qui nos elegit
ante mundi ꝯstitutionem : elegit ante mun¬

Expanded text:
ipsi nos. Hinc dixit, Fecit nos, et non ipipsi nos. Hinc dixit, Fecit nos, et non ipsi nos, ut simus populus ejus et oves pascuae ejus. Ipse fecit nos. Nam et Pagani nascuntur, et omnes impii, omnes adversarii Ecclesiae ejus, ut nascerentur, ipse fecit eos. Non enim alius Deus creavit eos. Qui de Paganis nascuntur, ab ipso facti sunt, ab ipso creaetur gratia, ideo putetur gratia, quia et ipsa gratis concessa est. Non enim homo qui non erat promeruit ut esset. Si promeruit, jam erat: sed nondum erat. Ergo qui promereretur, non erat; et tamen factus est: nec ut pecora factus est, nec ut arbor factus est, nec ut saxum factus est; sed factus est ad imaginem Creatoris. Hoc beneficium quis dedit? Deus qui erat, et ex aeterno erat. Cui dedit? Homini qui nondum erat. Dedit qui erat, accepit qui non erat. Quis autem hoc facere potuit, nisi qui vocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt ? De quo dicit Apostolus, Qui nos elegit ante mundi constitutionem . Elegit ante mun
Abbreviated transcription (Latin):
leat experti sumus Experti ergo tandem
aliquando nouerimus: et uenite: ad oremus
eum et prosternamur ei ll erite adoremus et
prosteruamur illi. et fleamus coram domino
qui fecit nos: ut ꝑditos nos ꝑ nos. reficiat noᷤᷤ
qui fecit nos: Ecce bonus factus est homo. et
ꝑ liberum arbitrium factus est homo malus:
quando facturus est bonum hominem malus
homo ꝑ liberum arbitrium deserens deum :
seruare se non potuit bonus bonũ. et facturꝰ ẽ.
se malus bomim: cum eẽt. bonus nonse serua¬
uit bomim. et cum sit malus dicit facio me
bonum : quid facis malus. qui per isti bonus
nisi te refiaat qui ꝑ manet bonus : ipse ergo
fecit nos et non ipsi nos: Nos autem populs
eus: et oues pascue eius: Ecce fecit nos homi¬
nes populum suum: qui nos fecit. Non enĩ
creati homines. iam populus eius eramus. Ui¬
dete fratres mei et de ipsus psalmi uerbis
attendite unde dixerit ipse fecit nos: et ñ

Expanded text:
leat experti sumus. Experti ergo tandem leat experti sumus. Experti ergo tandem aliquando noverimus, et venite, adoremus eum, et prosternamur ei. Venite adoremus, et prosternamur illi, et fleamus coram Domino qui nos fecit; ut perditos nos per nos, reficiat nos qui fecit nos. Ecce bonus factus est homo, et per liberum arbitrium factus est malus homo: quando facturus est bonum hominem malus homo per liberum arbitrium deserens Deum? Servare se non potuit bonus bonum, et facturus est se malus bonum? Cum esset bonus, non se servavit bonum; et cum sit malus dicit, Facio me bonum? Quid facis malus, qui peristi bonus, nisi reficiat te qui permanet bonus? fecit nos, et non ipsi nos. Nos autem populus ejus et oves pascuae ejus . Ecce fecit nos homines populum suum, qui nos fecit. Non enim creati homines jam populus ejus eramus. Videte, fratres mei, et de ipsius Psalmi verbis attendite, unde dixerit, Ipse fecit nos, et non
Abbreviated transcription (Latin):
quia illam facturam uoluit ad monere. ubi
dicunt homines ipsi fectinus nos. id.ẽ. ut iusti
essemus. iustos nos lib̾a uoluntate fecimus : qnͣdo
ꝯditi sumus. arbitrium liberum accepimus.
lt ergo iusti simus. libero id arbitrio agimus.
quid adhuc dm̃ inuocamus ut uistos nos fa¬
ciamus. qͥ habemus in potestate. ut nos ipsos
iustos faciamus : audite audite Et uistos et in¬
iustos. ipse fecit nos et non ipsi nos. Creatus ẽ.
pͥmus homo innatura sine culpa: innatura
sme uicio. Creatus est rectus: non fecit rectũ.
Quid seautem ipse fecerit. notum est: Caders
amanu siguli fractum est: Regebat enim
eum qui fẽterat. uoluit deserere aquo factus
erat: ꝑ misit ds̃ tamquam dicens: Deserat
me et inueniat se: et miserra sua ꝓbet. aiua
ds̃ ostendere homini: quid ualeat᷑ liberum
arbitrium sine dõ Omalum arbitrium libũ
sine dõ. Ex ꝑti sumus quid ualeat sine deo
Idõ miseri facti sumus: quia sñ deo quid ua¬

Expanded text:
quia illam facturam voluit admonere, ubi quia illam facturam voluit admonere, ubi dicunt homines, Ipsi fecimus nos; id est, ut justi essemus, justos nos libera voluntate fecimus: quando conditi sumus, liberum arbitrium accepimus; ut ergo justi simus, libero id arbitrio agimus. Quid adhuc Deum invocamus, ut justos nos faciat, quod habemus in potestate, ut nos ipsi justos faciamus? Audite, audite: et justos et injustos, Ipse fecit nos, et non ipsi nos. Creatus est primus homo in natura sine culpa, in natura sine vitio: creatus est rectus, non se fecit rectum. Quid se autem ipse fecerit, notum est: cadens a manu figuli fractus est. Regebat enim eum ipse qui fecerat, voluit deserere a quo factus erat; permisit Deus, tanquam dicens, Deserat me, et inveniat se, et miseria sua probet quia dere voluit Deus homini quid valeat liberum arbitrium sine Deo. O malum liberum arbitrium sine Deo! Experti sumus quid valeat sine Deo. Ideo miseri facti sumus, quia sine Deo quid va