comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dimisit. Ad quos discessit: Ad gen¬
tes. Ergo nos intelligamꝰ. qd̾ ipsi non
potuerunt. Decurrebant suꝑ bar¬
bã dauid saliuȩ. Qͥd sunt saliuȩ:
Quasi u̾ba infantilia. Saliuȩ enim
currunt in infantib. Nonne erant
tãꝗͣ infantilia u̾ba. manducate car¬
nẽ meã. & bibite sanguinẽ meum:
S ista infantilia u̾ba. tegebant uir¬
tutẽ ipsius. Uirtus enĩ in barba in
arbitror sc̃itas ur̃a titulũ psalmi huiꝰ.
Si uelimꝰ iam psalmũ exponere. tim̃dũ
ẽ ne illa quȩ audistis. labant᷑ de cor¬
dib ur̃is. Titulũ psalmi huiꝰ exposui¬

Expanded text:
dimisit. Ad quos abiit? Ad Gendimisit. Ad quos abiit? Ad Gentes. Ergo nos intelligamus quod ipsi non potuerunt. Decurrebant super barbam David salivae: quid sunt salivae? Quasi verba infantilia: salivae enim currunt infantibus. Nonne erant tanquam infantilia verba: Manducate carnem meam, et bibite sanguinem meum? Sed ista infantilia verba tegebant virtutem ipsius. Virtus enim in barba intarbitror, Sanctitas Vestra titulum psalmi hujus. Si velimus jam Psalmum exponere, timendum est ne illa quae audistis labantur de cordibus vestris. Titulum psalmi hujus exposueri
Abbreviated transcription (Latin):
hortat᷑ fr̃s ut uiuamꝰ. id ẽ humili¬
tatẽ eiꝰ imitem᷑. ut ꝑcutiamꝰ goliam:
& tenentes xp̃m. uincamꝰ suꝑbiam.
Procidebat enͣi ad ostia portȩ. Qra
ẽ ꝓcidebat: Ad humilitatẽ seipsũ dei¬
ciebat. Qͥd ẽ ostia portȩ: Iniciũ fidĩ.
quo salui efficim᷑. Nemo enĩ incipit.
cis canticoꝵ. Uenies & ꝑtransies. Ab
inicio fidiͣ uenturi sumꝰ ad faciem.
sicut scriptũ ẽ. Dilectissimi. filii dĩ
sumꝰ. & nondũ apparuit qͥd erimus.
Scimꝰ quia cũ apparuerit. similes ei¬
erimꝰ: qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti ẽ. Uide¬
bimꝰ. quando: Cũ ista transierint.
faciem. Antequa gͦ uideamꝰ facie ad
faciẽ u̾bũ qd̃ uident angłi. opus ẽ¬
nobis adhuc ostiis portȩ ad quã ꝓci¬
dit dñs. humilians se usq ad mortẽ.
Qͥd ẽ qd̾̃ saliuȩ decurrebant suꝑ bar¬
bã eiꝰ: In hoc enĩ ĩmutauit uultum
suũ corã abymelech. uł achis. & di¬
misit euͣ & abiit: & ñ intelligentes

Expanded text:
atres, ut vivamus, id est humiliatres, ut vivamus, id est humilitatem ejus imitemur: ut percutiamus Goliam, et tenentes Christum vincamus superbiam. Procidebat enim ad ostia portae. Quid est, Procidebat? Ad humilitatem se ipse dejiciebat. Quid est, ad ostia portae? Ad initium fidei, quo salvi efficimur. Nemo enim incicis canticorum: Venies et pertransies ab initio fidei. Venturi sumus facie ad faciem, sicut scriptum est: Dilectissimi, filii dei sumus, et nondum apparuit, quid erimus. Scimus, quia, cum apparueriterimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Videbimus: quando? Cum ista transierint. faciem . Antequam ergo videamus facie ad faciem Verbum, quod vident Angeli, opus nobis est adhuc ostiis portae, ad quae procidit Dominus, humilians se usque ad mortem. 11. Quid est quod salivae decurrebant super barbam ejus? In hoc enim immutavit vultum suum coram Abimelech, vel Achis, et dimisit eum, et abiit. Non intelligentes
Abbreviated transcription (Latin):
debat᷑. Affectabat. id ẽ affectũ in no¬
bis habebat: ut animã suã pone¬
ret ꝓ ouib suis. Cympanirabat.
Quomͦ: Ad ostia ciuitatis. Ostium¬
in nobis ẽ. qd̃ aꝑit᷑ ut credamꝰ dm̃.
Clauseramꝰ ostia contra xp̃m. & aꝑi.¬
eramꝰ diabolo. Contra uita ȩtͣnam
clausũ cor habebamꝰ. Ille aut̃ dñs
d̾s ñr. qͥa clausũ cor habebamus
om̃s adu̾sus uitã etͣnam. nec po¬
teramꝰ uidere u̾bũ qd̃ uident an¬
głi. eruec aꝑiebat corda mortaliũ:
qͥa tympanizabat ad ostia ciuita¬
tis. Et ferebat᷑ in manib suis. Hoc
ne: quis intelligat: Qͥs enĩ por¬
tat᷑ in manib suis: Manib alioꝵ
potest potari homo: manib su-¬
is nemo portat᷑. Quomͦ intelliga¬
t᷑ in ipso dauid scđm litterã ñ in¬
uenimꝰ. in xp̃o autͣ inuenimꝰ. Fere¬
bat᷑ enͣi xp̃c in manib suis: qͣndo
cõm̃dans ipsũ corpus suũ ait. Hoc
ẽ corpus meu̾. Ferebat᷑ em̃ illud
tũ cõm̃dat᷑ hominib. Ad ipsã nos

Expanded text:
affectum in nos habebat, ut animam suam poneret pro ovibus suis . Tympanizabat. Quomodo? Ad ostia civitatis. Ostium nobis est quod aperitur, ut credamus in Deum. Clauseramus ostia contra Chrinam clausum cor habebamus: ille autem Dominus Deus noster, quia clausum cor habebamus homines adversus vitam aeternam, nec poteramus videre Verbum quod vident Angeli, cruce aperiebat corda mortalium, hoc est, tympanizabat ad ostia civitatis. 10. Et ferebatur in manibus suis. Hoc ne quis intelliget? Quis enim portatur in manibus suis? Manibus aliorum potest portari homo, manibus suis nemo portatur. Quomodo intelligatur in ipso David secundum litteram non invenimus; in Christo autem invenimus. Ferebcommendans ipsum corpus suum, ait: Hoc est corpus meum. Ferebatur illud tum commendatur hominibus. » Et pos
Abbreviated transcription (Latin):
Non sine causa dictũ ẽ ꝓcidebat ad
ostia portȩ: ñ sine causa dictũ ẽ. et
saliuȩ decurrebant suꝑ barbã eiꝰ.
Non frustra dicta sunt. Mercede in¬
telligentiȩ: diuturnꝰ sermo oneros
eẽ ñ debet. Nostis fr̃s iudeos ipsos

Expanded text:
Procidebat ad ostia portae: non sine causa dictum est, Et salivae decurrebant super barbam ejus: non frustra dicta sunt. Mercede intelligentiae diuturnus sermo onerosus esse non debet. Nostis, fratres, Judaeos ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ putabant dñm. & nescire quia lo¬
queret᷑.: & insanire. Iile aut̃ qͥ nouerat
qd̾ dicebat in illa mutatione uultꝰ sui
& quasi furore & insania. sacram̃ta p̃¬
dicabat: & affectabat. & trmpaniza¬
bat ad ostia ciuitatis. Quȩrendum

Expanded text:
tium putabant Dominum, et nescire quid lotium putabant Dominum, et nescire quid loqueretur, et insanire. Ille autem qui noverat quod dicebat in illa mutatione vultus sui, et quasi furore et insania, sacramenta praedicabat, et affectabat, et tympanizabat ad ostia civitatis. 9. Quaerendum
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m: qd̾ carnẽ eiꝰ quã uidebat᷑
manducaturi erant. & sanguinẽ bi¬
bituri. & ñ potuerunt tolerare. quasi
dicentes: quomͦ ẽ: Error enĩ & igno¬
rantia. & stultitia. in ꝑsona regis achis.
rex achis: id ẽ regnũ erroris eis do¬
minabat᷑. Ille aut̃ dicebat. nisi quis man¬
ducauerit carnẽ meã. & biberit sangui¬
nẽ meũ: qͥa mutauerat uultũ suum.
Quasi furor & insania uidebat᷑. dare car¬
nẽ suã manducandã hominib: & bi¬
bendũ sanguinẽ. Idõ quasi insanus
putatus ẽ dauid: quãdo dixit ipse achis.
arrepticiũ hunc mͥ adduxistis. Nonne
uidet᷑ insania. manducate carnẽ meã.
Quasi insanire uidebat᷑. s regi achis
insanire uidet᷑: id ẽ stultis & igno.¬
rantib. Idõ dimisit eos. & abiit. Fu¬
git de corde eoꝵ intellectus: ñ eum
possunt cõp̃hendere. Et qͥd dixerunt
illi: Quasi quomͦ ẽ: qd̃ int̾pͣtat᷑ achis.
Dixerunt enĩ. Quomͦ potest hic nobis
dare manducare carnẽ suã: Arrepti¬

Expanded text:
istum, quod carnem ejus quam videbant, manducaturi erant, et sanguinem bibituri: et non potuerunt tolerare, quasi dicentes, Quomodo est? Error enim et ignorantia et stultitia in persona regis Achis. rex Achis: id est, regnum erroris eis dominabatur. Ille autem dicebat, Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum. Quia mutaverat vultum suum, quasi furor iste et insania videbatur, dare carnem suam manducandam hominibus, et bibendum sanguinem. Ideo quasi insanus putatus est David, quando dixit ipse Achis: Arreptitium hunc mihi adduxistis. Nonne videtur insania, Manducate carnem meam, quasi insanire videtur. Sed regi Achis insanire videtur, id est stultis et ignorantibus. Ideo dimisit eos et abiit: fugit de corde eorum intellectus, ne eum possint comprehendere. Et quid dixerunt illi? Quasi, Quomodo est, quod interpretatur Achis. Dixerunt enim: Quomodo potest hic nobis dare manducare carnem suam ? Arrepti
Abbreviated transcription (Latin):
Affectũ habebat. Qͥd ẽ affectũ habe¬
bat.: Qͥa cõpassus ẽ infirmitatibus
nr̃is. & idõ uoluit ipsã carnẽ susci¬
ꝑe: in qua mortẽ occideret. Cõpass̾
gͦ nobis. affectasse dictus ẽ. Idõ re¬
p̾hendit apłs eos qui duri sunt. &
sine affectu. Rep̃hendens enĩ quos¬
dã. ait. Sine affectu. sine miscdia.
Ubi ẽ affectus. ibi ẽ miscdia. Ubi mi¬
sericordia ẽ. miseratus ẽ nos de su
ꝑno.Si exmanire se nollet. manens
in ea forma in qua ȩqualis erat
sissemus. S ut nos de morte sem¬
pitͣna liberaret. quo nos peccatũ
suꝑbiȩ ꝑduxerat: humiliauit se
factus subditus usq ad mortem.
mortẽ aut̃ crucis. Ergo affectauit:
qͥa ꝑuenit usq ad mortẽ crucis.

Expanded text:
d est affectum habere? Quia compassus est infirmitatibus nostris: et ideo voluit ipsam carnem suscipere, in qua mortem occideret. Compassus ergo nobis, affectasse dictus est. Ideo reprehendit Apostolus eos qui duri sunt et sine affectu. Reprehendens enim quosdam, ait: Sine affectu, sine misericordia . Ubi est affectus, ibi misericordia. Ubi misericordia est? Miseratus est nos desuper. Nam si exinanire se nollet, manens in ea forma in qua aequalis erat sissemus: sed ut nos de morte sempiterna liberaret, quo nos peccatum superbiae perduxerat, humiliavit se, factus subditus usque ad mortem, mortem autem crucis. Ergo affectavit, quia pervenit usque ad mortem crucis.
Abbreviated transcription (Latin):
melech patris mei regnũ. & intͣpͣta¬
respondet᷑. quomͦ ẽ. Hȩc nomina at¬
tendamꝰ. inde incipit nobis aꝑiri pul¬
& ñ intelligentis. Abymelech patris
mei regnũ. dauid manufortis. In
figura xp̃i dauid. sicut golias in fi¬
militas occidit suꝑbiã. Cũ enĩ xp̃m
nomino fr̃s mei. maxime nob̾ hu¬
militas cõm̃dat᷑. Uiã enĩ nob̾ fecit
ꝑ humilitatẽ. Qla ꝑ suꝑbiã recesse¬
ramꝰ a dõ. redire ad eũ nͥ ꝑ humili
tatẽ ñ poteramꝰ: & que nobis p̃pone¬
remꝰ ad imitandũ. ñ habebamꝰ. Om̃is
muerat. Et si existeret aliqͥs humi¬
lis uir in sp̃u. sicut erant ꝓpħȩ. pa¬
triarchȩ dedignabat᷑ genꝰ humanũ
imitari humiles homines. Ne gͦde¬
dignaret᷑ homo imitari hominẽ
humilẽ. ds̃ factus ẽ humilis. ut
uł sic suꝑbia generis humani ñ de¬
dignaret᷑ sequi uestigia dĩ. Crat au¬
tẽ ut nostis sacrificiũ uideoꝵ ante
scđm ordinẽ aaron in uictimis pe¬

Expanded text:
melech, Patris mei regnum; et interpretamelech, Patris mei regnum; et interpretarespondetur, Quomodo tendamus, inde incipit nobis aperiri pulet non intelligentis. Abimelech, Patris mei regnum: David, Manu fortis. In figura Christi David, sicut Golias in fimilitas occidit superbiam. Cum ergo Christum nomino, fratres mei, maxime nobis humilitas commendatur. Viam enim nobis fecit per humilitatem: quia per superbiam recesseramus a Deo, redn poteramus, et quem nobis praeponeremus ad imitandum, non habebamus. Omnis muerat. Et si existeret aliquis humilis vir in spiritu, sicut erant Prophetae, Patriarchae, dedignabatur genus humanum imitari humiles homines. Ne ergo dedignaretur homo imitari hominem humilem, Deus factus est humilis, ut vel sic superbia generis humani non dedignaretur sequi vestigia Dei. 5. Erat autem, ut nostis, sacrificium Judaeorum antea secundum ordinem Aaron in victimis pe
Abbreviated transcription (Latin):
cuͣ dicit apłs. nolo enĩ uos ignora¬
re fr̃s. qͥa patres ñri om̃s sub nube
fuert᷑. & om̃s in moyse baptizati st̃
in nube & in mari: si nichil signi¬
ficat qd̃ ꝑcussa petra aqua ꝓfluxit.
duo filii abrahȩ nati scdm ordinẽ
nascendi hominũ. & tam̃ ipsos du¬
os filios. duo testam̃ta appellat
duo testam̃ta quȩ st̃ in allegoria:
si gͦ illa nichil significant q̃ uidetis
auetoritate apłica in mysterio futu¬
rarũ rerũ eẽ gesta. debemꝰ arbitrari
nichil significare etiã hoc qd̃ uob̾ ex
libro regnoꝵ de dauid paulo ante nar¬
raui. Nũ gͦ nichil significat ⁊ qd̾ no¬
m̃ mutatũ ẽ. & id qd̃ dictũ ẽ corã ab ime¬
lech: Intendite mecũ. Om̃ia enĩ q̃ di¬
ximͦ. qͣsi ad manũ ꝑtinent pulsantis.
ñdũ aꝑtũ e. Pulsauimꝰ cũ ista diceremꝰ.
pulsastis & uos cũ ista audiretis. Ad
hebreo in grecã linguã. & inde in la¬
tinã transferrent. Consulentes gͦ no¬
mina ista. muenimꝰ intͣp̃tari aby-¬

Expanded text:
 vos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes in Moysen baptizati sunt in nube et in mari: si nihil significat quod percussa petra aqua profluxitduo filii Abrahae nati secundum ordinem nascendi hominum, et tamen ipsos duos filios duo Testamenta appellat duo Testamenta, quae sunt in allegoria : si ergo illa nihil significant, quae videtis auctoritate apostolica in mysterio futurarum rerum gesta esse; debemus arbitrari nihil significare etiam hoc quod vobis ex libro Regnorum de David paulo ante narravi. Non ergo nihil significat, et quod nomen mutatum est, et dictum est coram Abimelech. 4. Intendite mecum. Omnia enim quodo, quasi ad manum pertinent pulsantis, nondum apertum est. Pulsavimus, cum ista diceremus; pulsastis et vos, cum ista audiretis: adhhebraeo in graecam linguam, et inde in latinam transferrent. Consulentes ergo nomina ista, invenimus interpretari Abi
Abbreviated transcription (Latin):
ad ostia ciuitatis: & ferebat᷑ in mani¬
b suis. & ꝓcidebat ad ostia portȩ.
& saliuȩ decurrebant suꝑ barbã eiꝰ.
Widit eũ rex ille apud que latebat.¬
& ait suis. Ut quid mͥ istũ arreꝑticiũ
adduxistis: Nunqͥd nã intraturus ẽ in
domũ meã: Et sic illũ dimisit ꝓici¬
ens illũ. & recessit inde dauid in co¬
lumis. ꝓ ista figuratione furoris.
uultũ suũ corã abimelech: & dimi¬
sit eũ. ⁊ abiit. S ille achis erat. ñ a¬
bimelech. Nom̃ enĩ solũ uidet᷑ ñ con¬
uenire. Nam res gesta ꝓpe ipsis u̾bis
parit᷑ designata ẽ in psalmis. quib
sa factũ ẽ. qͣnuis sit factũ. s qͥa aliqͥd
figurabat: neq hoc sine causa scrip¬
tũ ẽ. & nomine cõmutato. Uidetis
certe fr̃s ꝓfunditatẽ sacram̃torũ.
Si ñ ẽ in mysterio qd̾ a puero golias
occisus ẽ. ñ e̾ in mysterio qͥa ĩmuta¬
uit uultũ suũ. & affectabat. & tim

Expanded text:
rebatur in manibus suis, et procidebat ad ostia portae, et salivae discurrebant super barbam ejus. Vidit eum rex ille apud quem latebat, et ait suis: Utquid mihi arreptitium istum adduxistis? numquidnam intraturus est in domum meam? Et sic illum dimisit projiciens illum: et recessit inde David incolumis per istam figurationem furoris vultum suum coram Abimelech et dimisit eum, et abiit. Sed ille Achis erat, non Abimelech. Nomen enim solum non videtur convenire: nam res gesta prope ipsis verbis pariter designata est in Psalmis, quibussa factum est, quamvis sit factum; sed quia aliquid figurabat: neque hoc sine causa scriptum est, et nomine commutato. 3. Videtis certe, fratres, profunditatem sacramentorum. Si non est in mysterio, quod a puero Golias occisus est; non est in mysterio, quia immutavit vultum suum, et affectabat, et tym
Abbreviated transcription (Latin):
cantauert̃ głam dauid. qd̾ saul ꝑcus¬
sisset in milib. & dauid in denis mi¬
lib. Hinc ille cõmotus. qd ceꝑat ha¬
bere maiorẽ głam ꝑ unã pugnã pu¬
er etiã in laudib om̃iũ regi p̾pone¬
bat᷑. ut se habet pestilentia liuoris.
regẽ geth. qͥ uocabat᷑ achis. Sugge¬
stũ ẽ aut̃ regi ipsi. qd̃ illũ apud se
haberet. qͥ magnã głam habere cȩ¬
ꝑat in ppło iudeoꝵ. & dictũ ẽ illi.
Nonne iste ẽ dauid. cui chorũ fecert᷑
mulieres israhelitȩ dicentes. saul
ꝑcussit inmilib & dauid in denis
milib: Si aut̃ ꝓpt̾ hanc głam in ui¬
dere illi cȩꝑat saul: ñne metuendũ
erat dauid. ne & ille rex ad qũe cõ
fugerat uellet oppͥmere eũ. quem
posset de uicino hostẽ habere si sal¬

Expanded text:
cantaverunt gloriam David, quod Saül percuscantaverunt gloriam David, quod Saül percussisset in millibus, et David in denis millibus. Hinc ille commotus, quod coeperat habere majorem gloriam per unam pugnam puer, et jam in laudibus omnium regi praeponebatur, ut se habet pestilentia livoris eregem Geth, qui vocabatur Achis. Suggestum est autem regi ipsi, quod illum apud se haberet, qui magnam gloriam habere coeperat in populo Judaeorum, et dictum est illi: Nonne iste est David, cui chorum fecerunt mulieres Israelitae, dicentes: Saül percussit in millibus, et David in denis millibus? Si autem propter hanc gloriam invidere illi coeperat Saül, nonne metuendum erat David, ne fugerat vellet opprimere eum quem posset de vicino hostem habere, si sal
Abbreviated transcription (Latin):
dauid conscripte sunt. quãdo sit
factũ. quẽadmodũ cũ inuenimus¬
in titulo psalmi. cũ fugeret a facie
tũ ẽ. Et quãuis titulus psalmi in
mysterio sic scriptus sit: tam̃ ductꝰ
ẽ de re quȩ gesta ẽ. Sic quȩro ꝙ qd̃
hic scriptũ ẽ.cũ mutauit uultũ
suũ corã abymelech. & dimisit eũ
om̃ia nobis scripta sunt q̃ ꝑtinent
ad res gestas dauid. s ñ inuenimꝰ
hoc. & tam̃ aliqͥd inuenimꝰ unde ap¬
pareat hoc eẽ tractũ. Clam scriptũ ẽ
qͥa cũ fugeret dauid ꝑsecutorẽ saul.
contulit se ad achis rege̾ geth. id eͣ cu
Ibi latitabat. ut ꝑ secutionẽ saulis e¬
uitaret. Recens aut̃ erat gła eiꝰ. un¬
de ꝓ benefacto meruit inuidiã. qͣn¬
do goliã int̾fecit: & in una pugna
głam securitatẽq regni. & regi et
ppło cõparauit. Saul aut̃ cũ ꝓuo¬
cante golia ȩstuaret. ꝓstrato golia
hostis eẽ cepit ei ꝑ cuiꝰ manũ hostẽ
maxime qͥa ppłs in exultatione con¬
stitutus. & choro etiã facto mulieres

Expanded text:
iptae sunt, quando sit factum: quemadmodum invenimus titulum psalmi: Cum fugeret David a facie tum est; et quamvis titulus psalmi in mysterio sic scriptus sit, tamen ductus est de re quae gesta est. Sic credo et quod hic scriptum est, Cum mutavit vultum suum coram Abimelech, et dimisit eum, bris, ubi omnia nobis scripta sunt quae pertinent ad res gestas David: sed non invenimus hoc, et tamen aliquid invenimus unde appareat hoc esse tractum. Nam scriptum est quia cum fugeret David persecutorem Saül, contulit se ad Achis regem Geth, id est adJudaeorum: ibi latitabat, ut persecutionem Saülis evitaret. Recens autem erat gloria ejus, unde pro benefacto meruit invidiam, quando Goliam interfecit, et in una pugna gloriam securitatemque regni et regi et populo comparavit. Saül autem cum provocante Golia aestuaret, prostrato Golia hostis esse coepit ei, per cujus manum hostem maxime quia populus in exsultatione constitutus, et choro jam facto mulieres
Abbreviated transcription (Latin):
salmꝰ iste nichil qͥ tercio.¬
dẽ obscurũ. & qd̃ exposi¬
tore indigeat. uidet᷑ ha¬
bere in textu suo. Titulus aut̃ eiꝰ
intentos facit. & pulsantes desiderat.
tib aꝑiturus ẽ. Non enĩ hortaret᷑ nos
ut pulsaremꝰ. si nollet aꝑire pulsantib.
Si eniͣ aliquando contingit. ut qͥ dispo¬
nebat semꝑ cludere. tedio cõpulsus
ad manu pulsantis contra dispositi¬
onẽ suã surgat. & aꝑiat. ne diu pul¬
santẽ patiat᷑: quãtomagis sꝑare debe¬
mꝰ citius aꝑiturũ illũ qͥ ait. pulsa¬
te & aꝑiet᷑ uobis: Pulso gͦ nc̃ inten¬
tione cordis ad dnm dm̃. ut dignet᷑
nobis hoc mysteriũ reuelare: pul¬
set mecũ & caritas ur̃a intentione
audiendi. & humilitate orandi ꝓ no¬
bis. Est eni qd̃ fatendũ ẽ archanũ
& grande mysteriũ. Sic enĩ se habet
titulus psalmi. Psalmꝰ dauid. cum

Expanded text:
salmus iste nihil quidem obscurum et quod expositore indigeat, videtur habere in textu suo: titulus autem ntentos facit, et pulsantes desiderat. tibus aperturus est. Non enim hortaretur nos ut pulsaremus, si nollet aperire pulsantibus . Si enim aliquando contingit, ut qui disponebat semper claudere, taedio compulsus ad manum pulsantis contra dispositionem suam surgat et aperiat, ne diu pulsantem patiatur : quanto magis sperare debemus citius aperturum illum qui ait: Pulsate, et aperietur vobis? Pulso ego nunc intentione cordis ad Dominum Deum, ut dignetur nobis hoc mysterium revelare: pulset mecum et Charitas Vestra intentione audiendi, et humilitate orandi pro nobis. Est enim, quod fatendum est, arcanum et grande mysterium. 2. Sic enim se habet titulus Psalmi: Psalmus David, cu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs uultũ suũ. Qͥs ẽ iste: Nescio qͥs
nã sit. nescio quis notus. Est enim
aut̃ cõm̃dauit corpus & sanguinẽ su¬
ũ: De humilitate sua. Nlisi enĩ eẽt
humilis. nec manducaret᷑. nec biberet᷑.
Respice altitudinẽ ipsius. In pͥncipio
erat u̾bũ. Ecce cybus sempitͣnus. sed¬
manducant angłi. manducant suꝑ¬
nȩ uirtutes. manducant celestes sp̃s.
manducant & saginant᷑: & integrũ
manet qd̾ eos satiat & lȩtificat. Qͥs
autͣ homo posset ad illũ cybũ: Un¬
de cor tã idoneũ illi cibo: Oportebat
gͦ ut m̃sa illa lactesceret. & ad paruu¬
los ꝑueniret. Unde aut fit eybus
lac. unde cybus in lac conu̾tit᷑. nisi
ꝑ carnẽ traiciat᷑: Nam mat᷑ hoc facit.
Qd̾ manducat mat᷑. hoc manducat
infans. S qͥa minus idoneus ẽ infans
qͥ pane uescat᷑. ipsũ panẽ mat̾ incar¬
nat. ut ꝑ humilitatẽ mamillȩ & la¬
tẽ. Quomꝰ gͦ de ipso pane pascit in¬

Expanded text:
quis vultum suum. Quis est iste nescio quis? quis vultum suum. Quis est iste nescio quis? Non sit nescio quis: notus est enim Dautem commendavit corpus et sanguinem suum ? De humilitate sua. Nisi enim esset humilis, nec manducaretur, nec biberetur. Respice altitudinem ipsius: In principio erat Verbum . Ecce cibus sempitmanducant angeli, manducant sempiternae virtutes, manducant coelestes spiritus, et manducant et saginantur, et integrum manet quod eos satiat et laetificat. Quid autem homo posset ad illum cibum? Unde cor tam idoneum illi cibo? Oportebat ergo, ut mensa illa lactesceret, et ad parvulos perveniret. Unde autem fit tibi lac? unde autem cibus in lac convertitur, nisi per carnem trajiciatur? Nam mater hoc facit; quod manducat mater, hoc manducat infans; sed quia minus idoneus est infans qui pane vescatur, ipsum panem mater incarnat, et utilitate mamillae et lao de ipso pane pascit in
Abbreviated transcription (Latin):
uitas fuit antea illa quȩ postea si¬
cut docti ꝓdiderunt. iherłm dicta e.
Ergo antequ̾a ibi regnarent udei. ibi
erat ille sacerdos melchisedech qͥseri¬
bit᷑ in genesi. sacerdos dĩ excelsi. Ipse
occurrit abrahȩ quãdo liberauit
loch de manu ꝑsequentiũ. & ꝓstraũ
eos a quib ille tenebat᷑. & liberauit
frẽm. Post liberationẽ fr̃is occurrit
ei melchisedech. Et tantus erat melchi
sedech. a quo benediceret᷑ abraham.
ꝓtulit panẽ & umũ. & benedixit a¬
braham: & dedit ei decimas abra¬
ham. Uidete qͥd ꝓtulit & quͣe bene¬
dixit: & dictũ ẽ postea. tu es sacer¬
dos mȩtͣnũ. scd̃m ordinẽ melchise¬
dech. Dauid hoc in sp̃u dixit. longe
post abralam. Temporib aut̃ abrahȩ.
fuit melchi sedech. De quo alio dicit.
tues sacerdos inȩt̾nũ seđm ordinẽ
melchisedech. nͥ de illo cuiꝰ nostis sacͥ¬
ficiũ: Sublatũ ẽ gͦ sacrificiũ aaron.¬
c cȩpit eẽ sacrificiũ scđm ordinem
melchi sedech. Ergo mutauit nescio

Expanded text:
vitas fuit antea, illa quae postea, sicut docti prodiderunt, Jerusalem dicta est. Ergo antequam ibi regnarent Judaei, ibi erat ille sacerdos Melchisedec, qui scribitur in Genesi Sacerdos Dei excelsi . Ipse occurrit Abrahae, quando liberavit Lot de manu persequentium, et prostravit eos a quibus ille tenebatur, et liberavit fratrem: post liberationem fratris occurrit ei Melchisedec. Et tantus erat Melcsedech a quo benediceretur Abraham. Protulit panem et vinnm et benedixit Abraham, et dedit ei decimas Abraham. Vide quid protulit et quem benedixit, et dictum est postea: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. David hoc in spiritu dixit longe post Abraham. Temporibus autem Abrahae fuit Melchisedech. De quo ergo alio dicit: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech, nisi de illo cujus novimus sacrificium? 3. Sublatum ecoepit esse sacrificium secundum ordinem Melchisedec. Ergo mutavit nescio
Abbreviated transcription (Latin):
nos sapientia dĩ: Qa t̾bũ caro factũ ẽ.
& abitauit in nobis. Uidete gͦ humili-¬
tatẽ. qͥa panẽ angłoꝵ manducauit ho¬
mo. ut scriptũ ẽ. panẽ cȩli dedit eis.
Panẽ angłoꝵ manducauit homo. id ẽ
u̾bũ illud quo pascunt᷑ angłi sempit᷑¬
nũ. qd̃ ẽ ȩquale patri: manducauit
homo. Qͥ a cũ in forma dĩ eẽt. ñ rapi¬
nã arbitratus ẽ eẽ se ȩqualẽ dõ. Sa¬
ginant᷑ illo angłi. S semetipsũ exma

Expanded text:
ia Verbum caro factum est et habitavit in nobis . Videte ergo humilitatem, quia panem angelorum manducavit homo, ut scriptum est: Panem coeli dedit eis, panem angelorum manducavit homo . Id est: Verbum illud quo pascuntur angeli sempiternum, quod est aequale Patri, manducavit homo, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalem se Deo. Saginantur i
Abbreviated transcription (Latin):
me inferior pars mea carnis assũptio.
ut exꝑirer tenebras mortalitatis. quas
ille intellectus ñ habet. Pro uidaebam¬
ens in ea q̃ transeunt. ñ abstuli oeulũ¬
eũ post tẽpalia ꝑacta recurrerẽ. Qm̃ a

Expanded text:
me, inferior pars mea carnis assumptio, ut expelleret tenebras mortalitatis quas ille intellectus non habet, quiaens in ea quae transeunt, non abstuli oculueum post temporalia peracta recurrerem. A
Abbreviated transcription (Latin):
ã. Dñs pars hereditatis meȩ. & calicis
mei. Possidebt̃ enĩ mecũ hereditatẽ. ip¬
sũ dnm̃. Eligant sibi alii partes quib
fruant᷑. t̾renas & t̾prales: portio scoꝵ
uoluptates. portio calicis mei dñs est.
Qd̃ dico mei. adiungo ȩccłiam. qͥa ubi
caput. ibi & corpus. Nam in heredi¬
tate̾ congregabo conuenticula eoꝵ.
o ꝑ calicis ebrietatẽ obliuiscar nomi¬
na uetera eoꝵ. Tues qͥ restitues mͥ he¬
reditatẽ meã. Ut nota sit & his quos
libero claritas quȩ erat apud te. pͥus
mͥ qd̾ ñ amisi. s restitues his qͥ amise¬
rt̃ eiꝰ claritatis notitiã. In quib qr
rtͣ. uelut possessio sacerdotũ & leui¬

Expanded text:
nus pars haereditatis meae, et calicis mei. Possidebunt enim mecum haereditatem, ipsum Dominum. Eligant sibi alii partes quibus fruantur, terrenas et temporales: portio sanctvoluptates: portio calicis mei Dominus est. Quod dico, mei, adjungo Ecclesiam; quia ubi caput, ibi et corpus: nam in haereditatem congregabo conventicula eorum, et per calicis ebrietatem obliviscar nomina vetera eorum. Tu es qui restitues mihi haereditatem meam: ut nota sit et his quos libero, claritas qua eram apud te, prius mihi quod non amisi, sed restitues his, qui amiserunt, ejus claritatis notitiam, in quibus, quia runt, velut possessio sacerdotum et Levi
Abbreviated transcription (Latin):
atꝰ. Sc̃is qͥ in t̾ra sunt eiꝰ. Scĩs qͥ in tͣ¬
ra uiuentiũ spem suã posuert᷑ ciui¬
spualis ꝑ anchorã spei in illa patri¬
a figit᷑. quȩ recte dĩ t̾ra nominat᷑:
qͣnuis adhuc in his tͣris carne u̾¬
sent᷑. Mirificauit om̃s uoluntates
meas in illis. his gͦ sc̃is miras fec̃ om̃s
uoluntates meas in ꝓuectu eoꝵ. quo
sensert̃ qͥd eis ꝓfuerit. ⁊ humanitas
mee diuinitatis ut morerer. & diuini¬
tas humanitatis ut resurgerẽ. Mul
ea accelerauert᷑. Itaq post multiplica¬
tas infirmitates accelerauer̃t. ut sa¬
narent᷑. Non congregabo cõuenticu¬
la eoꝵ de sanguinib. Ert̃ gͦ cõuenti¬
cula eoꝵ ñ carnalia. nec de sangui¬
nib pecoꝵ ꝓpitiatꝰ congregabo eos.
Nec memor ero nominũ illoꝵ ꝑ labia me-¬
a. S spũali mutatione obliuiscent᷑
qͥd fuerunt. nec ame iã uł peccato¬
res uł mimici uł homines. s iusti

Expanded text:
in terra viventium spem suam posuerunt, civispiritualis per anchoram spei in illa patria figitur, quae recte Dei terra nominatur, quamvis adhuc in his terris carne versentur. Mirificavit omnes voluntates meas in illis. His ergo sanctis miras fecit omnes voluntates meas in provectu eorum, quo senserunt quid eis profuerit et humanitas meae divinitatis ut morerer, et divinitas humanitatis ut resurgerem. 4. ea acceleraverunt: itaque post multiplicatas infirmitates acceleraverunt, ut sanarentur. Non congregabo conventicula eorum de sanguinibus: erunt enim conventicula eorum non carnalia, nec de sanguinibus pecorum propitiatus congregabo eos. Nec memor ero nominum illorum per labia mea: sed spirituali mutatione obliviscentur quid fuerint; nec a me jam vel peccatores, vel inimici, vel homines, sed justi
Abbreviated transcription (Latin):
iocũdatũ ẽ.cor meũ. & exultauit lin¬
gua mea. Propt̾ hoc & in cogitationib
meis iocũditas. & in u̾bis exultatio. In¬
suꝑ &e caro mea reqͥescet in spe. Insuꝑ &
caro mea ñ deficiet in interitu. s in spe
resurrectionis obdormiet. Qm̃ nͣ dere
bis. Neq dab̾ scm̃tuũ uidere corrup¬
fecisti uias uitȩ. Notas fecisti ꝑ me
humilitatis uias. ut ꝑ eã ad uitã redirent
homines. unde ꝑ suꝑbiã cecidert̃. In qͥ¬
b qi ego sũ: mͥ fecisti. Ad implebis me
lȩticia cũ uultu cuo. Adimplebis eos
lȩticia. ut ñ ultra qͣrant aliqͥd. cũ facie
ad faciẽ te uiderint. In quib qͥa ego sũ.
me adimplebis. Delectatio in dextera
tua usq in finẽ. Belectatio ẽ in fauore.
&e ꝓpitiatione tua in huiꝰ uitȩ itinere.
ꝑducens usq ad finẽ głȩ conspectus tui.

Expanded text:
jucundatum est cor meum, et exsultavit lingua mea: propter hoc et in cogitationibus meis jucunditas, et in verbis exsultatio. Insuper et caro mea requiescet in spe: insuper et caro mea non deficiet in interitum, sed in spe resurrectionis obdormiet. 10. vers. 1bis. Neque dabis sanctum tuum videre corrupfecisti vias vitae, etc. Notas fecisti per me humilitatis vias, ut ad vitam redirent homines, unde per superbiam ceciderunt. In qibus quia ego sum, mihi fecisti. Adimplebis me laetitia cum vultu tuo: adimplebis eos laetitia, ut non ultra quaerant aliquid, cum facie ad faciem te viderint; in quibus quia ego sum, me adimplebis. Delectatio in dextera tua usque in finem: delectatio est in favore et in propitiatione tua in hujus vitae itinere, perducens usque ad finem gloriae conspectus tui.
Abbreviated transcription (Latin):
miserere mei. Ualeat mͥ ad ꝑfectionẽ
liberationis. tantũ meũ pͣciũ sangui¬
nis dñi mei: & in ꝑiculis huiꝰ uitȩ. mi¬
a iusticia tua. In eccłiis benedicã te dñe.
Non occultabo eis quos uocasti benedicti¬

Expanded text:
em liberationis, tantum pretium sanguinis Domini mei; et in periculis hujus vitae, mia justitia tua. In Ecclesiis benedicam te, Domine: non occultabo eis quos vocasti benedicti
Abbreviated transcription (Latin):
psi dauid. Non mediatori homini xp̃o iħu.
nocentiȩ meȩ habeo aliqd̃ meritũ. cuiꝰ uiã
custodiui. Et in dño sꝑans ñ mouebor. Nec
tam̃ etiã sic in me. s in dño sꝑans ꝑmanebo
ta mea s miscdia tua qua me ad tale̾ ui¬
tã ꝑduxisti. ante oculos meos ẽ. Et cõpla¬
cu in ueritate cua. Et qͥa displicuit mͥ meũ
m̃daciũ. placuit aut̃ ueritas tua: pla
cũ concilio uanitatis. Non elegi appone¬
re cor meu̾ his qͥ ꝓuidere conant᷑. que ad¬
modũ qd̃ fieri ñ potest. rerũ transeuntiũ
ꝑfunctione beati sunt. Et cũ iniqua ge¬
rentib ñ introibo. Et qͥa ipsa causa ẽ om̃i

Expanded text:
psi David, non mediatori homini Christo Jesu, nocentiae meae habeo aliquod meritum, cujus viam custodivi. Et in Domino sperans non movebor: nec tamen etiam sic in me, sed in Domino sperans, permanebo ta mea, sed misericordia tua, qua me ad talem vitam perduxisti, ante oculos meos est. Et complacui in veritate tua: et quia displicuit mihi meum mendacium, complacuit autecum concilio vanitatis: non elegi apponere cor meum his qui providere conantur, quemadmodum, quod fieri non potest, rerum transeuntium, perfruitione beati sint. Et cum iniqua gerentibus non introibo: et quia ipsa causa est o
Abbreviated transcription (Latin):
impiis animã meã. Negͦ simul ꝑdas
cũ his qͥ te odert̃ animã meã. qͣ dilexit
decorẽ domꝰ tuȩ. Et cũ uiris sanguinũ
uitã meã. Et cũ his qͥ ꝑximũ oderunt.
Nam duob pͣceptis. decorat᷑ domꝰ tua. In¬

Expanded text:
impiis animam meam: ne ergo simul perdas cum his qui te oderunt, animam meam, quae dilexit decorem domus tuae. Et cum viris sanguinum vitam meam: et cum his qui proximum oderunt. Nam duobus praeceptis decoratur domus tua.
Abbreviated transcription (Latin):
congregationes malignoꝵ. Ut autͣ ueni¬
at᷑ ad ipsũ consiliũ uanitatis. congre-¬
gationes malignoꝵ fiunt: quos odio ha¬
bui. Et cũ impiis ñ sedebo. Et idõ cũ tali
concilio hoc eꝰ cũ impiis ñ sedebo. id est
nocentes oꝑa mea. Lauabo int̾ innocen¬
tes manꝰ meas. quib amplexabor subli¬
mia tua. Et circũdabo altare tuũ dñe.¬

Expanded text:
em malignorum: ut autem veniatur ad ipsum concilium vanitatis, congregationes malignorum fiunt, quas odio habui. Et cum impiis non sedebo: et ideo cum tali concilio, cum impiis non sedebo, id est, nocentes opera mea; lavabo inter innocentes manus meas, quibus amplexabor sublimia tua. Et circumdabo altare tuum, D
Abbreviated transcription (Latin):
ctio suꝑaddita. qđ ait. & scitote: facile est
ut inscripturis animadu̾tat. huiꝰ locuti¬
onis genꝰ familiare eẽ illi linguȩ qua ꝓ¬
pħȩ locuti sunt. Nam sepe inuenis ita
ceptũ. Et dixit dñs ad illũ. Et factũ ẽ u̾bũ
dm̃i ad illũ. Quȩ iunctura comunctio¬
nis. cũ sententia nͣ pͣcesserit cui conse¬
quens annectat᷑: mirabilit̾ fortassis
insinuat ꝓlationẽ ueritatis in uoce cũ
ea uisione quȩ fit in corde eẽ coniune¬
tã. Quanquã hic dici possit. qđ suꝑior
sententia. ut quid diligitis uanitatẽ. &
quęritis m̃datiũ. ita posita ẽ ac si dic̾et.
Nolite diligere uanitatẽ. & quȩrere m̃da-¬

Expanded text:
ctio superaddita, quod ait, Et scitote, facile est ctio superaddita, quod ait, Et scitote, facile est ut in Scripturis animadvertat hujus locutionis genus familiare esse illi linguae qua Prophetae locuti sunt. Nam saepe invenis ita coeptum: Et dixit Dominus ad illum, Et factum est verbum Domini ad illum. Quae junctura conjunctionis, cum sententia non praecesserit cui sequens annectatur, mirabiliter fortassis insinuat prolationem veritatis in voce cum ea visione quae fit in corde esse conjunctam. Quanquam hic dici possit, quod superior sententia, Utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium? ita posita est ac si diceretur, Nolite diligere vanitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
Filii hominũ usq quo graui corde: Si saltẽ
usq in aduentũ inquit filii dĩ ur error
durauerit: qͥd gͦ ultra graues corde estis:
Quando habituri finẽ fallatiarũ. si ueritatis
p̃sentia ñ habetis. Utqͥd diligitis uanitatẽ.
& quęritis m̃datiũ:tqͥd uultis beati eẽ
de infimis. Sola ueritas beatos facit. ex qua
uera sunt om̃ia. Nam uanitasẽ uanitatũ.
& om̃ĩa uanitas. Quȩ habundantia homi
m iom̃i labore suo. quo ipse laborat sub
sole: Ut quid gͦ tẽporaliũ rerũ amore de¬
tinemini: Ut qͥd tanquã pͥma extrema¬
sectamin. qđ ẽ uanitas x m̃datiũ: Cupitis
enĩ ꝑmanere uob̃cũ. quȩ om̃ia transeunt
tanqu̾ã umbra. Diapsalma. Et scitote qm̃¬
ãmirabilem fecit dñs scm̃ suũ. Quẽ nͥ eũ
quẽ suscitauit a mortuis. & in cȩlo addex¬
terã suã collocauit: Increp̾at᷑ gͦ genꝰ hu¬
manũ. ut ad eũ se tandẽ ab huiꝰ mundi
amore conu̾tat. S sique mouet coniun-¬

Expanded text:
Filii hominum, usquequo graves corde? saltem usque in adventum, inquit, Filii Dei vester error duraverit; quid ergo ultra graves corde estis? Quando habituri finem fallaciarum, si veritate praesente non habetis? Utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium? utquid vultis beati esse de infimis? Sola veritas facit beatos, ex qua vera sunt omnia. Nam vanitas est vanitantium, et omnia vanitas, Quae abundantia homini in omni labore suo, quo ipse laborat sub sole ? Utquid ergo temporalium rerum amore detinemini? utquid tanquam psectamini, quod est vanitas et mendacium? Cupitis enim permanere vobiscum, quae omnia transeunt tanquam umbra. VERS. 4.-- Et scitote qadmirabilem fecit Dominus sanctum suum: quem, nisi eum quem suscitavit ab inferis, et in coelo ad dexteram collocavit? Increpatur ergo genus humanum, ut ad eum se tandem ab hujus mundi amore convertat. Sed si quem movet conjun
Abbreviated transcription (Latin):
tina dilatatione cordis potest idẽ dñs ꝓ
fidelib suis loqui. quoꝵ ꝑsonã sibi im¬
posuit etiã cũ ait. Esuriui. & nͣ cibastis
me. sitiui. & potũ ñ dedistis mͥ. & cȩtera.
Quare hic qͦ potest dicere dilatasti iͥ ꝓ u¬
no ex minimis suis colloquente cũ deo.
cuiꝰ caritatẽ difusam habet in corde. ꝑ¬

Expanded text:
tina dilatatione cordis potest idem Dominus pro tina dilatatione cordis potest idem Dominus pro fidelibus suis loqui, quorum personam sibi imposuit etiam cum ait: Esurivi, et non cibastis me; sitivi, et potum non dedistis mihi , et caetera. Quare hic quoque potest dicere, dilatasti mihi, pro uno ex minimis suis colloquente cum Deo, cujus charitatem diffusam habet in corde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sp̃m̃ scm̃ qͥ datꝰ ẽ nob̾: ñ habet cordis angꝰ¬
tias. quãuis extrinsecꝰ a ꝑsequentib ingerant᷑.
Mutatio aut̃ ꝑsonȩ qd a t̾cia ubi ait exaudiũ.
statĩ transiit ad scd̾am ubi ait dilatasti mͥ
si ñuarietatis ac suauitatis causa facta ẽ:
mirũ cur pͥmũ canqu̾ã indicare uolitit
hominib exauditũ se eẽ. & postea cõpella¬
re exauditorẽ suũ. Nisi forte cũ indicasset
quẽadmodũ exauditꝰ sit: in ipsa dilatati¬
one cordis maluit cũ dõ loqui. ut etiã hoc
mͦ ostenderet qͥd sit corde dilatari. id ẽ iã
cordi habere infusũ dm̃. cũ qͦ intrinsecus
colloquat᷑. Qđ in ꝑsona eiꝰ qui credens in
xp̃m illuminatꝰ ẽ: recte accipit᷑. In ipsius
aut̃ dominici hominis quẽ suscepit dei
sapientia. ñ uidõ quẽ admodũ possit con-¬
gruere. Non enĩ aliquando ab ea desertꝰ ẽ.
S quẽ ad modũ ipsa eiꝰ dep̃catio nr̃ȩ potiꝰ in¬
firmitatis indiciũ ẽ: sic etiã de ista repen¬

Expanded text:
 sanctum, qui datus est nobis , non habet cordis angustias, quamvis extrinsecus a persequentibus ingerantur. Mutatio autem personae, quod a tertia, ubi ait, exaudivit, statim transiit ad secundam, ubi ait, dilatasti mihi, si non varietatis ac suavitatis causa facta est, mirum cur primum tanquam indicare voluit hominibus exauditum se esse, et postea compellare exauditorem suum. Nisi forte cum indicasset quemadmodum exauditus sit in ipsa dilatatione cordis, maluit cum Deo loqui; ut etiam hoc modo ostenderet quid sit corde dilatari, id est, jam cordi habere infusum Deum, cum quo intrinsecus colloquatur. Quod in persona ejus qui credens in Christum illuminatus est, recte accipitur: in ipsius autem Dominici hominis, quem suscepit Dei Sapientia, non video quemadmodum hoc possit congruere; non enim ab ea aliquando desertus est. Sed quemadmodum ipsa ejus deprecatio, nostrae potius infirmitatis indicium est; sic etiam de ista repen
Abbreviated transcription (Latin):
dñe. singularit᷑ in spe habitare feci¬
sti me. Hic ñ dixit facies. s fecisti. In
quo gͦ iã ista spes ẽ. erit ꝓfecto etiã
qd̾ sꝑat᷑. Et bene ait singularit᷑. Potest
enĩ referri adũsus illos multos qui
multiplicati a tẽpore frum̃ti. iuim &
olei sui dicunt. quis ostendit nobis
bona. Perit enĩ hec multiplicitas. &
unũ. Singulares gͦ & simplices. id ẽ
secreti a multitudine & turba nascen¬
tiũ rerũ atq morientiũ. amatores
ȩtͣnitatis & unitatis eẽ debemꝰ. si uni

Expanded text:
ne, singulariter in spe habitare fecisti me. Hic non dixit, Facies; sed, Fecisti. In quo ergo jam ista spes est, erit profecto etiam quod speratur. Et bene ait, singulariter: potest enim referri adversus illos multos qui, multiplicati a tempore frumenti vini et olei sui, dicunt: Quis ostendit nobis bona? perit enim haec multiplicitas, et unum . Singulares ergo et simplices, id est, secreti a multitudine ac turba nascentium rerum ac morientium, amatores aeternitatis et unitatis esse debemus; si uni
Abbreviated transcription (Latin):
uocarẽ exaudiuit me ds̃ inquit. a qͦ
ẽ iusticia mea. In tribulatione dila-
tudinẽ gaudioꝵ me duxisti. Tribula¬
tio enĩ & angustia in om̃em animam
hominis oꝑantis malũ. Qͥ aut̃ dic̃.
gaudemꝰ in tribulationib scientes

Expanded text:
orarem, exaudivit me ipse a quo est justitia mea. In tribulatione dilatatudine gaudiorum me deduxisti. Tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum . Qui autem dicit, Gaudemus in tribulation
Abbreviated transcription (Latin):
cantica quȩ ñ possint dici hȩc cantica.
quęri potest. S animadũtendȩ scrip¬
turȩ sunt. ne forte canticũ lȩticiã indi¬
cet. psalmi aut̃ dicant᷑ qui canunt᷑ ad
psalteriũ. qͦ usũ eẽ dauid ꝓpħam in
magno mysterio ꝓdit historia. De
qua re ñ ẽ hic disserendi locꝰ. qr diut᷑¬
nã inqͥsitionẽ & longã disputationẽ
desiderat. Nc̃ interĩ aut uba dominici
hominis post resurrectionẽ expecta-¬
re debemꝰ. aut hominis in eccłia cre¬

Expanded text:
psalmi qui non possint dici cantica, quaeri potest. Sed animadvertendae Scripturae sunt, ne forte Canticum laetitiam indicet: Psalmi autem dicuntur, qui cantantur ad psalterium; quo usum esse David prophetam in magno mysterio, prodit historia . De qua re non est hic disserendi locus; quia diuturnam inquisitionem et longam disputationem desiderat. Nunc interim aut verba Dominici hominis post resurrectionem exspectare debemus, aut hominis in Ecclesia cre
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ erpellit timorẽ ab eo qd̃ scriptũ est.
ego aut᷑ in multitudine miserationũ tu¬
arũ. usq ad orabo ad tẽplũ scm tuũ in
timore tuo. Quarto ꝓficientẽ se atq
ꝓmouentẽ int̾ illa ipsa qͥb se impediri sen¬
tit. orat ut adiuuet᷑ in tͥnsecꝰ ubi nemo homi¬
nũ uidet. ne au̾tat᷑ malis linguis. ab eo qd̃
scriptũ ẽ. dnẽ deduc me in tua iꝰticia. ꝓpt᷑
mimicos meos. usq ad lingiuis suis dolo¬
impios qͣndo itꝰ uix saluus erit. & qd̾ p̃mi¬
ũ tti adepturi sint qͥ uocati uenert᷑. ⁊ do¬
nec ꝑducerent᷑ uirilit̾ om̃ia sustinuert᷑.

Expanded text:
scriptum est, Ego autem in multitudine miserationis tuae, usque ad, Adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo. Quarto, proficientem se atque promoventem inter illa ipsa quibus impediri se sentit, orat ut adjuvetur intrinsecus, ubi nemo hominum videt, ne avertatur malis linguis; ab eo quod scriptum est, Domine, deduc me in tua justitia propter inimicos meos, usque ad, Linguis suis doloimpios, quando justus vix salvus erit, et quod praemium justi adepturi sint, qui vocati venerunt et donec perducerentu
Abbreviated transcription (Latin):
ihabitab̾ in eis. Ipsa gͦ erit et̾na exultatio.
cũ tẽplũ dĩ fiunt iusti. & erit gaudiũ ip¬
soꝵ. ipse in colatꝰ eoꝵ. Et głabunt᷑ in ce om̃s
qͥ diligunt nom̃ tuũ. Tanquã eũ ad est eis
ad fruendũ qd̃ diligunt. Et bene inte can¬
quã possidentes hereditatẽ de qua titu¬
lus psalmi ẽ. cũ & ipsi sint eiꝰ hereditas.
Qđ significat. in habitabis in eis. A qͦ bono
ꝓhibent᷑. quos scdm multitudr¬
nem
impietatũ eoꝵ expellit ds̃.¬

Expanded text:
habitabis in eis: ipsa ergo erit aeterna exsultatio, cum templum Dei fiunt justi; et erit gaudium ipsorum, ipse incola eorum. Et gloriabuntur in te omnes qui diligunt nomen tuum: tanquam cum adest eis ad fruendum quod diligunt. Et bene in te, tanquam possidentes haereditatem de qua titulus psalmi est, cum et ipsi sint ejus haereditas, quod significat, inhabitabis in eis. A quo bono prohibentur quos secundum multitudinem impietatum eorum expellit D
Abbreviated transcription (Latin):
Idicii dĩ. Scdm multitudinẽ impietatũ
eoꝵ explle eos. Id ẽ longe eos expelle. Hoc ẽ
eniꝰ scdm multitudine̾ impietatũ eoꝵ. ut
multũ expellant᷑. Expellunt᷑ gͦ impii ab il¬
la hereditate quȩ intelligendo & uidendo
dm̃ possidet᷑. sic̃ expellunt᷑ morbidi oculi
fulgore lucis. cũ illis ea pena ẽ. quȩ aliis lȩ¬
ticia. Non gͦ ipsi mane astabt᷑ & uidebt᷑. Et
tã magna pęna ẽ ista expulsio. quã magnũ
p̃miũ ẽ illud qd̃ hrͣ. Michi autͣ adherere dõ

Expanded text:
dicii Dei . 14. Secundum multitudinem impietatum eorum expelle eos: id est, longe eos expelle; hoc est enim secundum multitudinem impietatum eorum, ut multum expellantur. Expelluntur ergo impii ab illa haereditate quae intelligendo et videndo Deum possidetur; sicut expelluntur morbidi oculi fulgore lucis, cum illis ea poena est quae aliis laetitia. Non ergo ipsi mane astabunt, et videbunt. Et tam magna poena est ista expulsio, quam magnum praemium est illud quod dicitur: Mihi autem adhaerere Deo
Abbreviated transcription (Latin):
multomagis reconciliati salui erimꝰ ab
ira ꝑ ipsũ. Hocẽ inuictissimũ scutũ. qͦ
repellit᷑ inimic̃. desꝑationẽ salutis sug¬
gerens. multitudine cribulationũ & cẽp¬
tationũ. Cotꝰ gͦ textꝰ psalmi ẽ oratio ut ex¬
audiat᷑. ab eo qd̾ scriptũ ẽ. u̾ba mea ex¬
audi dñẽ. usq ad rex m̃s & ds̃ m̃s. Deide
intellectꝰ eoꝵ quȩ impediunt ad uiden

Expanded text:
onciliati, salvi erimus ab ira per ipsum . Hoc est invictissimum scutum, quo repellitur inimicus desperationem salutis suggerens multitudine tribulationum et tentationum. 18. Totus ergo textus Psalmi est oratio ut exaudiatur; ab eo quod scriptum est, Verba mea exaudi, Domine, usque ad, Rex meus et Deus meus. Deinde intellectus e
Abbreviated transcription (Latin):
rũpit᷑. Et. Gustate & uidete. qm̃ suauis ẽ dñs.
Peccatorib aut̃. panis ueritatis amarꝰ ẽ. Un-¬
de os uera dicentis oderunt. Ipsi gͦ mamari¬
cauert᷑ dm̃. qui peccando in eã egritudinẽ
deuenert᷑. ut cibũ ueritatis qͥ sane ammȩ
gaudent. tãquã felleũ sustinere ñ possent.

Expanded text:
t, Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Peccatoribus autem panis veritatis amarus est; unde os vera dicentis oderunt. Ipsi ergo inamaricaverunt Deum, qui peccando in eam aegritudinem devenerunt, ut cibum veritatis, quo sanae animae gaudent, tanquam felleum sustinere non possint.
Abbreviated transcription (Latin):
hanc difficultatẽ. Peccatorẽ metuebã
ut n loquerer: ut silentiũ mͥ impone¬
rẽ. Hoc enĩ dixerã custodiã uiasme¬
as. ut ñ delinꝗu̾a in lingua mea. Et
dũ timeo loqui ne peccẽ: obsurdui &
humiliatus sũ. et silui a bonis. Dum
nimis timeo ne loquar aliqua mala.
tacui om̃ia bona. Obsurdui & humi¬
liatꝰ sũ. & silui a bonis. Unde emͣ
dicebã bona. nͥ qͥa audieba: Audi¬
tui eñi meo dabis gaudiũ. exultati¬
onẽ. & letitiã. Et. Amicus sponsi stat
& audit eũ. & gaudio gaudet ꝓpt᷑
uocẽ ñ suã s sponsi. Ut uera dicat.
audit quȩ dicat. Nlam qͥ loquit᷑ m̃¬
daciũ. de suo loquit᷑. Qͥadam gͦ triste
& molestũ passus ẽ iste. & hac sua
confessione id qd passus ẽ cauendũ
ãmonet ñ imitandũ. Lim̃do eñi ni¬
mis ut dixi. ne diceret aliquando ñ
bona. statuit sibi nulla dicere uel
bona. Et qm statuit tacere. cepit ñ¬

Expanded text:
hanc difficultatem. Peccare metuebam, hanc difficultatem. Peccare metuebam, ut non loquerer, ut silentium mihi imponerem; hoc enim dixeram, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea: et dum timeo loqui ne peccem, Obsurdui et humiliatus sum, et silui a bonis. Dum nimis timeo, ne loquar aliqua mala, tacui omnia bona: Obsurdui, et humiliatus sum, et silui a bonis. Unde enim dicebam bona, nisi quia audiebam? Auditui enim meo dabis exsultationem et laetitiam . Et amicus sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem, non suam, sed sponsi . Ut vera dicat, audit quae dicat. Nam qui loquitur mendacium, de suo loquitur . Quiddam ergo triste et molestum passus est iste; et hac sua confessione id quod passus est, cavendum admonet, non imitandum. Timendo enim nimis, ut dixi, ne diceret aliqua non bona, statuit sibi nulla dicere vel bona: et quoniam statuit tacere, coepit n
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potestis illa portare mͦ: & apłs. ñ po
tui uob̃ loqui qͣsi de sp̃ualib s quasi
carnalib ñ tam̃ desꝑandis. s nutrien¬
dis: Sequit᷑ enim. Canquã parirulis
in xp̃o. lac uob̾ potũ dedi ñ escam. Non¬
dũ eñi poteratis. Ergo uł ñ dic. s neq
adluc qͥdem potestis. Noli gͦ festinare
audire qd̃ ñ capis. s cresce ut capias.
Sic paruulũ alloqͥm᷑ in sinu matris
ȩecsie. pio lacte nutriendũ: & ad ȩscam
m̃sȩ dominicȩ idoneũ faciendũ. Quid
aut̃ uł tale dicã peccatori astanti adu̾¬
sus me. idoneũ se putanti aut fingen¬
ti ad ea quȩ ñ capit. ut cũ ego dixero
& ille ñ cȩꝑit. ñ se putet ñ cȩpisse. s me
defecisse: Ergo ꝓpt̾ hunc peccatorem
astantẽ adũsus me: posui ori meo cu
humiliatus sũ. & silui a bonis. Patitur
enĩ difficultatẽ iste transiliens. in quo¬
dã gradu quo iam transiliuit: & que¬
rit & inde transilire ad eiitandam

Expanded text:
non potestis illa portare modo ? Et Aponon potestis illa portare modo ? Et Apotui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus: non tamen desperandis, sed nutriendis. Sequitur enim, Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. Ergo vel nunc dic, Sed neque adhuc quidem potestis . Noli ergo festinare audire quod non capis, sed cresce ut capias. Sic parvulum alloquimur, in sinu matris Ecclesiae pio lacte nutriendum, et ad escam mensae dominicae idoneum faciendum. Quid autem vel tale dicam peccatori astanti adversus me, idoneum se putanti aut fingenti, ad ea quae non capit; ut cum ei dixero, et ille non ceperit, non se putet non cepisse, sed me defecisse? Ergo propter hunc peccatorem astantem adversus me, posui ori meo cushumiliatus sum, et silui a bonis. Patitur enim difficultatem iste transiliens in quodam gradu, quo jam transilivit; et quaerit et inde transilire, ad vitandam