comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cens uicium. Sequerentur teneri & rudes animi
recta morstrantem. Nemo difficulter ad naturã
redtuettur: nisi qui ab illa defecit. Grubescimus
discere bonam mentem. At me hercule. turpe et
magistrum huius rei quȩrere. Illud desꝑandum
est: si modo ut dixi. ante auimum nr̃m formare
incipintus & recorrigere. quam inditreseat praui¬
tas eius. s nec indurata desꝑo. Nichil ẽ. quod ex
pugnet ꝑtinax oꝑa: & intenta ac ctiligens cura.
Robora in rectum quamuis flexa reuocabis. eurua¬
tas trabes calor explicat. & alit̾ natȩ in id fĩgun¬
tur: quod usus nr̃ exigit. Quanto facilius anin
accipit formam. flȩxibilis & om̃ium more obsequentior:
Quid enim aliud est animus. quam quodaminodo se ha¬
bens sp̃s. Uides autem. tanto spm̃ eẽ. faciliorẽ omni a¬
lia materia: quanto tenuior est. Illuo mi lucili

Expanded text:
cens vitium. Sequerentur teneri et rudes animi cens vitium. Sequerentur teneri et rudes animi recta monstrantem. Nemo difficulter ad naturam reducitur, nisi qui ab illa defecit. Erubescimus discere bonam mentem; at mehercules, si turpe est magistrum huius rei quaerere, illud desperanduest, si modo, ut dixi, ante animum nostrum formare incipimus et recorrigere, quam indurescat pravitas eius. Sed nec indurata despero. Nihil est, quod non expugnet pertinax opera et intenta ac diligens cura; robora in rectum quamvis flexa revocabis. Curvatas trabes calor explicat et aliter natae in id finguntur, quod usus noster exigit; quanto facilius animus accipit formam, flexibilis et omni umore obsequentior. Quid enim est aliud animus quam quodam modo se habens spiritus ? Vides autem tanto spiritum esse faciliorem omni alia materia, quanto tenuior est. Illud, mi Lucili
Abbreviated transcription (Latin):
in domo mea remansisse. Ipse enĩ auarissimus.
abistis ꝓdigiis sumpsi. Quando fatuo delectari
uolo: non est mͥ longe querendus. me rideo. hȩc
fatua: desiit Tubito uidere. Incredibilem rem tibi
narro: s ueram. Nescit eẽ. se cȩcam. Subinde. suũ¬
pedagogum rogat ut migret. Ait domum tenebricosam
Ceci tamen ducem querunt: nossine duce ertamus:
Et dicimus. Non ego ambitiosus sum: s nemo alit̃
potest rome uiuere. Non ego sũptuosus sum: s urbs
ipsa magnas impensas exigit. Non est meũ uiciũ.
quod iracundus sum: quod nondum constitui cer¬
tum genus uitȩ. Adolescentia hȩc facit. Quid nos
decxͥpimus : Non est extrinsecus malum nr̃m. intra
nos est: inuiscerib sedet ipsis. & ido difficulter ao
sanitatem ꝑ uenimus: quia nos egrotare neseiiꝰ.
Si curari coeꝑimus. quando tot morbos tantasue res
discutiemus : Nc̃ uͦ nec querimus quidem medicũ.
qui minus nego cii haberet. si adhiberetur ad re¬

Expanded text:
in domo mea remansisse. Ipse enim aversissimus in domo mea remansisse. Ipse enim aversissimus ab istis prodigiis sum; si quando fatuo delectari volo, non est mihi longe quaerendus; me rideo. Haec fatua subito desiit videre. Incredibilem rem tibi narro, sed veram: nescit esse se caecam. Subinde paedagogum suum rogat ut migret. Ait domum tenebricosam Caeci tamen ducem quaerunt, nos sine duce erramus et dicimus: "Non ego ambitiosus sum, sed nemo aliter Romae potest vivere. Non ego sumptuosus sum, sed urbs ipsa magnas inpensas exigit Non est meum vitium, quod iracundus sum, quod nondum constitui certum genus vitae; adulescentia haec facit." Quid nos decipimus ? Non est extrinsecus malum nostrum; intra nos est, in visceribus ipsis sedet, et ideo difficulter ad sanitatem pervenimus, quia nos aegrotare nescimus. Si curari coeperimus, quando tot morborum tantas vires discutiemus ? Nunc vero ne quaerimus quidem medicum, qui minus negotii haberet, si adhiberetur ad re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe ostendit: ubiq tamꝓpe est. has tenebras discu
s que ꝑfici posset. De iustitia mͥ. de pietate cdisputa.
de frugalitate. de pudicitia utraq. & illa cui alien
corporis abstinentia est: & hac cui sui cura. Si me no¬
lueris ꝑ deuia ducere: facilius adid quo tendo per¬
ueniam. Nam ut ait ille tragicus. ueritatis sim¬
plex oratio est: idoq illam implicare non oportet.
Nec enim quicquam minus conuenit: quã subdola
ista calliditas animi. magna conantib. U a Le.
quam miseras. Suꝑuacuum traq putaui: a¬
beo gui afferebat. quid ageres quęrere. Ualde em̃
bonȩ memoriȩ est: si meminit. Et tamen spero
te sic iam uiuere. ut ubicunq eris: sciam quida¬
gas. Quid enim aliud agas. quam ut meliorema
te ipse cotidie facias. Ut aliqͥd ex errorib ponas.
ut intelligas tua uicia ẽẽ. quȩ putas rerum. Quę¬
dam enim locis & temporib ascribimus : at illa
quocunq transferimur. secutura sunt. harpa¬
sten uxoris meȩ fatuam. scis hereditarium onus

Expanded text:
PE OSTENDIT; UBIQUE TAM PROPE EST. HAS TENEBRAS DISCUTsed quae perfici posset. De iustitia mihi, de pietate disputa, de frugalitate, de pudicitia utraque, et illa, cui alieni corporis abstinentia est, et hac, cui sui cura. Si me nolueris per devia ducere, facilius ad id, quo tendo, perveniam. Nam ut ait ille tragicus, Veritatis simplex oratio est. Ideoque illam inplicari non oportet; nec enim quicquam minus convenit quam subdola ista calliditas animis magna conantibus. VALE. Squam miseras. Supervacuum itaque putavi ab eo, qui adferebat, quid ageres quaerere. Valde enim bonae memoriae est, si meminit! Et tamen spero te sic iam vivere, ut ubicumque eris, sciam quid agas. Quid enim aliud agis quam ut meliorem te ipse cottidie facias, ut aliquid ex erroribus ponas, ut intellegas tua vitia esse, quae putas rerum ? Quaedam enim locis et temporibus adscribimus. At illa, quocumque transierimus, secutura sunt. Harpasten, uxoris meae fatuam, scis hereditarium onus
Abbreviated transcription (Latin):
solet ebrius fieri. & huic obnoxius est. hunc azenone
dici. qui soleat fieri ebrius : non qui sit. huic autem
neminẽ cõmissurum archana que ꝑ uinuma eloqui
possit. Quod est falfum. Prima enim illa int̾rogatio.
complectitur eũ qui est ebrius. non eum ꝗtri fu¬
turus est. Plurimum enim int̾eẽ. concedes. & in t̾
ebrium et ebriosum. Potest & quando ebrius est tũc
pͥmum eẽ : nec habere hoc uitium. Et qui ebriosus
est : sepe extra ebrietatem ẽẽ. Itaq id intelligo. qd̾
signaficari ũbo isto solet: p̾sertim cum ab homine
diligentiam ꝓfesso ponatur. & ũba examinante.
Adice nunc. quod sihoc intellexit ⁊ enon. & nosin-¬
telligere uolutt: ambiguitate ũbi quesiit locũ
fraudi. quod faciendum non est tibi ueritas que¬
ritur. S sane hoc senserit quod seguicur. falsũ:
ei qͥ soleat ebrius fieri: ñ cõmicti sermonem secre.¬
tum. Cogita eñ. quam multis militib non sẽꝑ
sobriis. & imꝑator & tribunus. & centurio. ta¬

Expanded text:
solet ebrius fieri et huic obnoxius vitio est. Hunc a Zenone dici, qui soleat fieri ebrius, non qui sit. Huic autem neminem commissurum arcana, quae per vinum eloqui possit. Quod est falsum. Prima enim illa interrogatio conplectitur eum, qui est ebrius, non eum, qui futurus est. Plurimum enim interesse concedes et inter ebrium et ebriosum. Potest et qui ebrius est, tunc primum esse nec habere hoc vitium, et qui ebriosus est, saepe extra ebrietatem esse. Itaque id intellego, quod significari verbo isto solet, praesertim cum ab homine diligentiam professo ponatur et verba examinante. Adice nunc quod, si hoc intellexit Zenon et nos intellegere voluit, ambiguitate verbi quaesiit locum fraudi, quod faciendum non est, ubi veritas quaeritur. Sed sane hoc senserit; quod sequitur, falsum est, ei qui soleat ebrius fieri, non committi sermonem secretum. Cogita enim, quam multis militibus non semper sobriis et imperator et tribunus et centurio ta
Abbreviated transcription (Latin):
Ncius eniuus seneca cordubensis. fotmi stoici
discipubs. & patruuslucani poete. continentissimȩ uite
fuit: quem non ponere in cathalogo scorum. nisi me epłe
ale prouocarent. que leguntur a pluruns. pauli ad senecã.
aut senece ad paulum: in quib cum eet neronis magister.
& alius temporis potentissimus. optare se dicit eius esse loci
aptid suos. cuius sit paulus apud xp̃ianos. hic ante bienniũ
quam petris &e paulus martẏrio coronarentur: a nerone
interfectus est

Expanded text:
cius Anneus Seneca Cordubensis, Stocionis stoyci discipulus et patruus Lucani poete, continentissime vite fuit, quem non ponerem in cathalogo sanctorum, nisi me ille epistule provocarent que leguntur a plurimis Pauli ad Senecam et Senece ad Paulum; in quibus, cum esset Neronis magister et illius temporis potentissimus, optare se dicit eius esse loci apud socios, cuius sit Paulus apud christianos. Hic ante biennium quam Petrus et Paulus martirio coronarentur, a Nerone interfectus est
Abbreviated transcription (Latin):
iod edio psofere uertice ciuitatis prȩsidentib ad
iudicindũ palam dispicert & coram examinare qd sit
liquido in causax t̃ianos: si adhanc solamspeciem
auecoritasurã de iusticiȩ diligentia in publico aut
timet aut erubescit inquirere. Siaeniq qđ prime ac¬
hiuĩ obstruit uiam defensionis: liccat ueritati uł
occulta iua tacitarũ litterũ ad aures ur̃as ꝑue¬
nire Nihil de causa sua dep̃catur. qͥd nec de con¬
ditione nuratur. Scit se pcregrinã in terris agere.

Expanded text:
 edito ipso fere vertice civitatis praesidentibus ad judicandum, palam dispicere et coram examinare quid sit liquido in caussa Christianorum; si ad hanc solam speciem auctoritas vestra de justitiae diligentia in publico aut timet aut erubescit inquirere; si denique, quod proxime acius obstruit defensioni, liceat veritati vel occulta via tacitarum litterarum ad aures vestras pervenire. Nihil de causa sua deprecatur, quia nec de condicione miratur. Scit se peregrinam in terris agere,
Abbreviated transcription (Latin):
ante ꝓtensa. ostendit . iii. finalẽ. Moxetiã usq ad ipsam qͥrcã
finalem ꝑnouẽ partieris: nonaq pars pͥmã mediã demonstra-¬
bit. hincusq pͥmã mediã ꝑ nouẽ diuide: & nona pars pandet
scđam mediã insemitonio. Retro aqͥrta finali usq terciã
iã dictã excellentẽ ꝑ mediũ diuide: in ipsoq meditullio t̾ciã
mediã constitue. de hinc usq ad ipsã t̾ciã mediã ꝑ nouem
metire : nonãq partẽ ꝓ qͣrta media pone. & usqͥ qͣrcã mediã
ꝑnouẽ diuidendo. in nona parte pͥmã excellentẽ constituito
Insuꝑ ipsã pͥmã excellentẽ ꝑ .ix. parcieris. in pͥma nona parce¬
fiet scda excellens. Usq cc̃iã uͦ supͣdictã ꝑ .ix. metiens: non a
pars monstrabit qͥrtã excellentẽ. ꝑ noue̾ bis multiplica:
& infine ultimos excellentes mulciplica. pͥma grauis. scda

Expanded text:
ante protensa ostendit III finalem. Mox etiam ad ipsam quartam ante protensa ostendit III finalem. Mox etiam ad ipsam quartam finalem per IX partieris, nonaque pars primam mediam demonstrabit. Hinc usque primam mediam per IX divide, et nona pars pandet secundam mediam in semitonio. Retro a quarta finali usque tertiam jam dictam excellentem per medium divide, in ipsoque meditullio terciam mediam constitue. Dehinc usque ad ipsam terciam mediam per IX metire, nonamque partem pro quarta media pone, et usque quartam mediam per IX dividendo, in nona parte primam excellentem constituito. Insuper ipsam primam excellentem per IX partieris, in parte nona fiet secunda excellens. Usque terciam vero supradictam per IX metiens, nona pars monstrabit quartam excellentem. Per novem bis multiplica, et in fine ultimos excellentes multiplica: prima gravis
Abbreviated transcription (Latin):
onocordũ encheridiad is constat ex decẽ x octo cordis. ex.iiiͬ.
excellentib. ad iunctis duabꝰ suꝑ excellentib : cõponunt᷑
extono & semitonio duobq tonis. huiꝰ aut̃ monocordi
particiosic disponit᷑. Primũ totam tabulã ꝑ .iiiͦi. diuide
sectiones. quarũ pͥma insinistra magada primȩ grauis no.¬
mine titulat᷑. scđa qͥrta grauis nominat᷑. tercia aut̃ qͣrta
finalis dr̃ & qͣrta t̾ciȩ excellentis uocabulo pollet. Iterũ
eandẽ tabulã in nouẽ diuide. nonãq partẽ in sinistra
ꝓtono constitue: atq ipsa corda scđa grauis uocatur:
Deinde adextra magada usq qͣrtã grauẽ in octo
diuide. nonãq partẽ in ante porrectã ꝓg̾raui
t̃cia accipe.
tem usq ad eandem quartam grauem ꝑ nouẽ mecieris: & non a
pars erit pͥma corda finalis. Ysq ipsam pͥmã finalẽ ꝑ nouem
metiendo. faciendo faciet nona pars scđam finalẽ insemitonio.
Inde usq suꝑdictã qͣrtã finalẽ occo partes disponens: nona in

Expanded text:
Monochordum Encheriadis constat in X et VIII cordis, ex quatuor excellentibus, adjunctis duabus superexcellentibus; componuntur ex tono et semitonio duobusque tonis. Hujus autem monocordi particio sic disponitur. Primum totam tabulam per quatuor divide sectiones, quarum prima in sinistra magoda primae gravis nomine titulatur. Secunda quarta gravis nominatur. Tercia autem quarta finalis dicitur. Et quarta terciae excellentis vocabulo pollet. Iterum eamdem tabulam in novem divide, nonamque partem in sinistra protono constitue. Atque ipsa corda secunda gravis vocatur. Deinde a dextra magoda usque quartam gravem in VIII divide, nonamque inante porrectam pro tercia gravi accipe. tem usque ad eamdem quartam gravem per IX metieris. Et nona pars erit prima corda finalis, usque ipsam finalem per IX metiendo. Faciendo faciet nona pars II finalem in semitonio. Inde usque supradictam quartam finalem VIII partes disponens, nona in
Abbreviated transcription (Latin):
lentes duȩ. pͥ mafinał indinũ s ad caput ita.ts. scda finał. c.¬
uersũ ad caput ita. ẜ. Tercia finalis.i. iota simplex & inclinĩ
ita. 2. Quarta finał .c. dimidiũ ad caput ita .M. Graues
retrouersi finales ita. ⁊ Ys St Ĩ. Suꝑiores demissi capita
finales ita. IN C Us St &. Excellentes demissi capita graues.
ita. B GS Xtg. Excepto trito qͥ ingrauib notã habet.I.
tib iota ꝑfirũ. N̾. duo residui signa habent. SO.¬
iacentis ꝓti &e deuteri. Sunt om̃s. xxxiii. quo uidelic&e singli
extremam suã simphoniã attingant. id÷xu. sonum:¬

Expanded text:
e. Prima finalis inclinum S. ad caput ita S; Secunda finalis Eversum ad caput ita E; tercia iota simplex et inclinum ita I; quarta finalis E dimidium ad caput ita E. Graves retroversi finales ita . . . . . Superiores demissi capita finales ita . . . . . . Excellentes demissi capita graves ita . . . . . . , excepto trito qui in gravibus notam habet H, ias perfixum X. Duo residui signa habent jacentis proti et deuteri. Sunt omnes XVIII, quo videlicet singuli extremam suam symphoniam attingant, id est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianorũ conquęri possint. Primi erunt lenones. ꝑductores aqͣrioli
tũm. secarui uenenarii. magi. Item aruspices. arioli. mathematici. His
infructuosos e̾ẽ magnus est fructꝰ. & tamen quod cunq dispendiũ est rei
ur̃ȩ. ꝑhanc sectam cũ aliquo prȩsidio cõpensari potest¬

Expanded text:
ianorum conqueri possint. Primi erunt lenones, perductores, aquarioli, tum sicarii, venenarii, magi, item aruspices, arioli, mathematici. His infructuosos esse magnus est fructus. Et tamen quodcunque dispendium est rei vestrae per hanc sectam, cum aliquo praesidio conpensari potest
Abbreviated transcription (Latin):
cũ totum orbem cataclysmꝰ aboleuit uelud plato pitauit cõpestre solũ¬
modo: Posteriores enĩ illos clade diluiui contestant᷑ ipsȩ urbes in quibꝰ
nati mortuiq funt: etiam quas condider̃. Neq enĩ alias hodiernũ mane¬
rent. nisi & ipsȩ postumȩ dadis illiꝰ. nondum udȩũ ab egypto examen
palestina susceꝑat. Nec iam illi xp̃ianȩ sectȩ origo consedeãt. cũ regiones
affines eꝰ sodoma & gomorra igneus imber exussit. Olet adhuc incendio
terra & si qua illic arborum poma conantur ocłis tenus. cȩterũ contacta
cinerescunt. Sed nec tuscia iã tunc atq campania de xp̃ĩanis quȩrebant᷑.
cum ulscinios de caelo. pompeios de suo monte ꝑfudit ignis. Nemo adhuc
romȩ dm̃ uerum adorabat. cum hannibal apud cannas ꝑ romanos anulos
cedes suas modio meciebatur. Om̃s di ur̃i ab om̃ib colebantur. cũ ipsũ
capitolium senones ocupauerant.

Expanded text:
cum totum orbem cataclysmus abolevit, vel, ut Plato putavit, campestre solumcum totum orbem cataclysmus abolevit, vel, ut Plato putavit, campestre solummodo? Posteriores enim illos clade diluvii contestantur ipsae urbes in quibus nati mortuique sunt, etiam quas conciderunt; neque enim alias hodiernum manerent nisi et ipsae posthumae cladis illius. Nondum Iudaeum ab Aegypto examen Palaestina susceperat nec illic Christianae sectae origo consederat, cum regiones adfines eius Sodoma et Gomorra igneus imber exussit. Olet adhuc incendio terra, et si qua illic arborum poma, conantur oculis tenus, ceterum contacta cinerescunt. Sed nec Tuscia iam tunc atque Campania de Christianis querebantur, cum Vulsinios de caelo, Pompeios de suo monte perfudit ignis. Nemo adhuc Romae deum verum adorabat cum Hannibal apud Cannas per Romanos anulos caedes suas modio metiebatur. Omnes dei vestri ab omnibus colebantur, cum ipsum Capitolium Senones occupaverant.
Abbreviated transcription (Latin):
qui in odium bonoꝵ & ꝓborum conspirant. qui aduersum sangui-¬
nem in nocentium conclamant. prȩtexentes sane ad odu defen-¬
sionem illã quoq uanitatẽ. qđ existiment om̾is publicȩ cladis. om̃is
popularis incõmodi xp̃ianos e̾e̾ causam. Si tyberis ascendit in moenia.
si nilus non ascendit in arua. Si caelum steait. si terra mouit. si fames.
silues: statim xp̃ianos ad leonenem acclamat᷑ tantos ad unũ. Oro uos
ante tyberiũ id est ante xp̃i aduentum quantȩ clades orbem & ur¬
bes ceciderunt : Legimus hieranna poean. & delon. oe rhodon & cho.
insulas multis cum milib hominum pessum abisse. Memorat &e plato
maiorẽ asiȩ uel africȩ athantico mari terram ereptam. Sed &e mare
corinthiũ terrȩ motus ebibit. & uis undarũ lucaniam abscisam insiciliȩ
nomen relegauit. Hȩc utiq non sine in uiria incolentiũ accidere potũ¬
erunt. Ubi uͦ tunc non dicã dõꝵs ur̃oꝵ contẽptores xp̃ianis &e ipsi dĩ ur̾i

Expanded text:
qui in odium bonorum et proborum conspirant, qui adversum sanguinem innocentium conclamant, praetexentes sane ad odii defensionem illam quoque vanitatem, quod existiment omnis publicae cladis, omnis popularis incommodi Christianos esse in causam. Si Tiberis ascendit in moenia, si Nilus non ascendit in arva, si caelum stetit, si terra movit, si fames, si lues, statim Christianos ad leonem! adclamatur. Tantos ad unum? Oro vos, ante Tiberium, id est ante Christi adventum quantae clades orbem et urbes ceciderunt? Legimus Hieran, Anaphen et Delon et Rhodon et Co insulas1 multis cum milibus hominum pessum abisse. Memorat et Plato maiorem Asiae vel Africae terram Atlantico mari ereptam. Sed et mare Corinthium terrae motus ebibit, et vis undarum Lucaniam abscisam in Siciliae nomen relegavit. Haec utique non sine iniuria incolentium accidere potuerunt. Ubi vero tunc, non dicam deorum vestrorum contemptores Christiani, sed ipsi dei vestri,
Abbreviated transcription (Latin):
qui diem saturni otio et uictui decernũnt. ex orbitantes & ipsi a uidai comore
quem ignorant. Sed noua iam dĩ nr̃i in ista ꝓxime ciuitate editio publicata
est exquo quidam frustrandis bestus mercennariꝰ noxius picturã ꝓposuit. cũ
eiꝰ modi inscriptione. Ds̃ xp̃i anorũ onachoitisis erat aurib asinis. alteropede
ungulatꝰ librum gestans et togatus. Risimꝰ &e nom̃ & formam. sed illi debe¬
bant adorare statim biforme numen. quia &e canino & leonino capite cõmix¬
tos & de capro &e de ariete cornutos. & alumbis hircos. & a cruribs serpentes. &
planta uł tergo alites deos receꝑunt. hec ex abundanti ne quid rumoris
irrepcussum quasi de consientia prȩcerissemꝰ quȩ omĩa conuersi iana ad
demonstrationem religionis nr̃ȩ repurgauimꝰ: xui. De dro.¬

Expanded text:
qui diem Saturni otio et victui decernunt exorbitantes et ipsi a Iudaico more, qui diem Saturni otio et victui decernunt exorbitantes et ipsi a Iudaico more, quem ignorant. Sed nova iam dei nostri in ista proxime civitate editio publicata est, ex quo quidam frustrandis bestiis mercenarius noxius picturam proposuit cum eiusmodi inscriptione: deus Christianorum onokoi/ths.1 Is erat auribus asininis, altero pede ungulatus, librum gestans et togatus. Risimus et nomen et formam. Sed illi debebant adorare statim biforme numen, qui et canino et leonino capite commixtos, et de capro et de ariete cornutos, et a lumbis hircos, et a cruribus serpentes, et planta vel tergo alites deos receperunt. Haec ex abundanti, ne quid rumoris inrepercussum quasi de conscientia praeterissemus. Quae omnia conversi iam ad demonstrationem religionis nostrae repurgavimu
Abbreviated transcription (Latin):
mus. diximꝰ originem deoꝵ ur̃orum. aplastis de cruce induci. Sed oe uicto¬
rias adoratis. cum in tropheis cruces intestina sint tropheorũ. religio roma¬
norũ tota castrensis. signa ueneratur. signa uirat. signa om̃ib deis p̃ponit:
m̃s illi imaginũ suggestus insignes. monilia crucũ sunt. Si fara illa uexil¬
lorum &e cantabror stolȩ crucum sunt. laudo diligentiam. Noluistis incul:¬
tas &e nudas cruces consetrare. Alii plane humaniꝰ &e ueri similiꝰ solẽ credt̃
dm̃ nrm. Ad ꝑsas si forte deputabimur. licet solem non in linteo depictũ
adoremꝰ. habentes ipsum ubiq in suo dipeo. Peniq inde suspitio qđ innotue¬
rit nos adorientis regionem precari. Sed &e pleriq urm affectatione aliqͣndo
ocȩlestia adorandi. ad solis ortum labia uibratis. &que si diem solis leticiȩ
indulgemꝰ. alia longe ratione quam religione solis. secundo loco abeis sumꝰ.

Expanded text:
mus. Diximus originem deorum vestrorum a plastis de cruce induci. Sed et victomus. Diximus originem deorum vestrorum a plastis de cruce induci. Sed et victorias adoratis, cum in tropaeis cruces intestina sint tropaeorum. Religio Romanorum tota castrensis signa veneratur, signa iurat, signa omnibus deis praeponit. Omnes illi imaginum suggestus in signis monilia crucum sunt; siphara illa vexillorum et cantabrorum stolae crucum sunt. Laudo diligentiam. Noluistis incultas et nudas cruces consecrare. Alii plane humanius et verisimilius solem credunt deum nostrum. Ad Persas, si forte, deputabimur, licet solem non in linteo depictum adoremus, habentes ipsum ubique in suo clypeo. Denique inde suspicio quod innotuerit nos ad orientis regionem precari. Sed et plerique vestrum adfectatione aliquando et caelestia adorandi ad solis ortum labia vibratis. Aeque si diem solis laetitiae indulgemus, alia longe ratione quam religione solis secundo loco ab eis sumus
Abbreviated transcription (Latin):
crum. & utiq si id colebatur quod aliqua effigie representabat᷑. nusꝙ
magis quã in sacrariosuo exhiberet᷑ eo magis quia nec uerehatur ex¬
traneos arbitros quanq uana cultura. Solis enĩ sacerdotib adire
licitum. etiam conspectus cȩteroꝵ uelo oppanso interdicebatur. uos
tam̃ non negabitis & iumenta omĩa. & totos cantherios cũ sua epo¬
na coli auobis. Hoc forsitan imꝓbamꝰ qđ inter cultores om̃ium pecu-¬
dũ bestiarũq asinarii tantũ sumus. Sed & qui crucis nos religiosos
putat. consetraneus erit nr̃ cum lignum aliqđ ꝓpitiatur uiderit habitꝰ
cum materiȩ qualitas eadem sit uiderit forma. dum id ipsũ dei corpꝰ
sit: & tam̃ quanto distinguit᷑ a crucis stipite pallas attica et ceres fariã
quȩ sine effigie rudi palo &e informi ligno prostrat. pars crucis est om̃e
robur quod erecta statione defigitur. Nos si forte integrũ oe totum dm̃ coli¬

Expanded text:
crum. Et utique, si id colebatur quod aliqua effigie repraesentabatur, nusquam crum. Et utique, si id colebatur quod aliqua effigie repraesentabatur, nusquam magis quam in sacrario suo exhiberetur, eo magis, quia nec verebatur extraneos arbitros, quamquam vana cultura. Solis enim sacerdotibus adire licitum; etiam conspectus ceterorum velo oppanso interdicebatur. vos tamen non negabitis et iumenta omnia et totos cantherios cum sua Epona coli a vobis. Hoc forsitan inprobamur, quod inter cultores omnium pecudum bestiarumque asinarii tantum sumus. Sed et qui crucis nos religiosos putat, consecraneus erit noster. Cum lignum aliquod propitiatur, viderit habitus, cum materiae qualitas eadem sit, viderit forma, dum id ipsum dei corpus sit. Et tamen quanto distinguitur a crucis stipite Pallas Attica, et Ceres Pharia, quae sine effigie rudi palo et informi ligno prostant? Pars crucis est omne robur quod erecta statione defigitur. Nos, si forte, integrum et totum deum coli
Abbreviated transcription (Latin):
sam &e ut quidam sõniastis. caput asininũ eẽ dm̃ nrm̃. hanc cor¬
neliꝰ tacitꝰ suspicionem eiꝰmodi inseruit. Is enĩ inquinta historia¬
rũ fuarum bellum iudaicũ exorsus. ab origine gentis etiã de ipsa
tam origine quam de nomine & religione gentis quȩ uoluit argu¬
mentatꝰ. udeos refert egypto expeditos. siue ut putauit extorres uastis ara¬
biȩ in locis aquarũ egentissimis. cum siti macerarent᷑. onagris qui forte
de pastu potum petituri estimabant᷑ indicibus fontib usos: ob eã grãm
consimilis hestiȩ suꝑficiem consecrasse. atq ita inde p̾sũptum opinor: nos
quoq ut udaicȩ religionis ꝓpinquos eidem simulacro initiari. At enim
idem corneliꝰ tacitus sane ille mendatiorũ loquacissimꝰ. in eadẽ historia
refert gneum pompeiũ cum hierłm coepisset ꝓpt̾eaq templũ ad isset
speculandis iudaicȩ religionis archanis. nullum illic repperisse simula:¬

Expanded text:
am et, ut quidam, somniastis caput asininum esse deum nostrum. Hanc Cornelius Tacitus suspicionem eiusmodi dei inservit. Is enim, in quinta historiarum suarum bellum Iudaicum exorsus ab origine gentis, etiam de ipsa tam origine quam de nomine et religione gentis quae voluit argumentatus Iudaeos refert Aegypto expeditos sive, ut putavit, extorres vastis Arabiae in locis aquarum egentissimis, cum siti macerarentur, onagris, qui forte de pastu potum petituri aestimabantur, indicibus fontis usos ob eam gratiam consimilis bestiae superficiem consecrasse. Atque ita inde praesumptum opinor nos quoque ut Iudaicae religionis propinquos eidem simulacro initiari. At enim idem Cornelius Tacitus, sane ille mendaciorum loquacissimus, in eadem historia refert Gnaeum Pompeium, cum Hierusalem cepisset proptereaque templum adisset speculandis Iudaicae religionis arcanis, nullum illic reperisse simula
Abbreviated transcription (Latin):
uiroꝵ fortiũ qͥ educerent gladiũ: & de iuda qͥngenta milia pugnatorum.
nhebreouirorum legit᷑. In paralippomenon uͦ legit᷑ mille milia centũ milia de ispꝰ
& de uda qͥdraginta septuaginta milia. Quos qͥdẽ incelligendũ ÷ ab ioab nume¬
ratos ẽs .s. sumã eoꝵ noluissȩ ostendere dauid: nisi tantũ qͥntũ in samuelis
lbro legitur. Immisitq dns pestilentiam in isrł de mane usq ad tẽpꝰ consti.¬
tutũ. łẽpꝰ consticutũ dic̃ qͥndo sacrificiũ uesꝑtinũ offerebat᷑. łmit gͦ dauid areã
& boues argenti siclis qͥnqͥginta. Qđ &e in paralippomenon ita legit᷑. dedit gͦ dauid ornan
ꝓloco sidos auri iustissimi ponderis sescentos. Intelligendũ ꝑanq ÷ boues argenti
sidis qͥnqͥginta. areã uͦ sescentis aureis emisse:¬

Expanded text:
virorum fortium, qui educerent gladium, et de Juda quinquaginta millia pugnatorum. virorum fortium, qui educerent gladium, et de Juda quinquaginta millia pugnatorum. » Notandum autem quod in Paralipomenon legitur, « mille millia centum millia de Israel, et de Juda quadrigenta septuaginta millia . Quos quidem intelligendum est, a Joab numeratos esse: sed summam eorum noluisse ostendere David, nisi tantum quantum in Samuelis Libro scribitur. Immisitque Dominus pestilentiam in Israel de mane usque ad tempus constitutum. Tempus constitutum dici, quando sacria, quod in Paralipomenon ita legitur: « Dedit ergo David Ornam pro loco siclos auri justissimi ponderis sexcentos . » Intelligendum namque est, boves argenti siclis quinquaginta, aream vero sexcentis aureis emisse
Abbreviated transcription (Latin):
ent ntł anubiliores onteisigit qͥa iple nominari dignꝰ eȩc. int̃tres robustõ
io abisa yo sobachai & ionathan: quippe qͥ uirib eis ȩqͥ perari posset
septe legunt᷑ T̃ rginta enĩ & septẽ sunt hoc mͦ: Septẽ uidelicas fortiores
hi sunt dauid ꝗ appellat᷑ ado datꝰ. abisai. sobachai ionathan. eleatar
semmaa filiꝰ agge de arari. & banaias. Ecce septẽ. Triginta aut̃ hi sunt.
sabeb leanam. semma de aradim. Elida. eles. hira. abiezer. mobumnai. selimon.
marai. Clep itai. banai. au eufraconites. eddai abialbon. at mauet. eliaba:
semma de arari. aion. elifeleth: eiã. esrai. farai. gigaal baniselech. narai
ira. iareth urias etheus. Idõ gͦ urias echeus ultimꝰ ponit᷑ ꝓpt̃ id qđ seqͥt᷑
t addidit furor dni irasei contra isrł: lã enĩ ultio facta fuerat indauid & in
domo eiꝰ. In popło ũ qͥ noluit resistere dauid in ꝑeundo uria echeo: nec dum
diuina ultio facta fuerat. lccirco hic ultimꝰ ponitꝰ: ut ultio mortis eius¬

Expanded text:
enerat. » Intelligitur, quia ipse nominari dignus esset inter tres robustos, id est, Abisai et Sibachai et Jonathan, quippe qui viribus eis aequiparari posset. septem legantur. Triginta enim et septem sunt hoc modo: septem videlicet fortiores hi sunt, David, qui appellatur Adeodatus, Abisai, Sibbachai, Jonathan, Eleazar, Semmaa, filius Aggae de Arari, et Banaias; ecce septem. Triginta autem hi sunt, Asael, Eleanan, Semma de Aradi, Elicha, Elez, Hira, Habiezer, Mobunai, Selmon, Maharai, Eleph, Banaias, Phratonites, Eldar, Hidai, Albialbon, Azmavet, Eliaba, Semma de Arari, Haiam, Elipheleth, Eliam, Esrai, Phrarai, Jigaal, Boni, Selech, Naarai, Hira, Gareb, Urias Ethaeus. Ideo ergo Urias Ethaeus ultimus ponitur propter id quod sequitur. Et addidit furordomo ejus; in praelio vero qui noluit resistere David in pereundo Uria, haec nondum ultio divina facta fuerat. Idcirco hic ultimus ponitur, ut ultio mortis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
olim seruata est : hanc mulierẽ iudei zara filiã aser filii iacob intelligunt.:
&r qđ se matrẽ dixerit ita dicens. tu queris euercere matrẽ israhel: iccirco
dixit. qͥa multoꝵ annoꝵ erat. Iram aut̃ iairites erat sacerdos dauid: ⁊dest
suoꝵ. Dix̃q dñs. ꝓpt̃ saul & domũ sanguinũ. qͥa occidit gabaonitas. dom
sanguinũ sunt filii saul qͥcũ doet idumeo dũ adhuc pueri. e̾ẽnt. sacer¬
dotes & gabaonitas in nobe occider̃. Hi sunt armoni & miphẏboseth qͥs
peꝑit ei respha filia aia. & qͥnq filii michol filiȩ saul qͦs genuerat ad rieli
filio berzellai qͥ fuit de molathi. Querit᷑ cur fili michol dicant᷑. cũ non
mihole sed eiꝰ soror merab uror fuerit adriel filiober tellai. Qđ ita soluit᷑. Merab
quidẽ eos naturaliter genuit & michol uxor dauid quȩ a eladol cos incoco

Expanded text:
olim servata est? Hanc mulierem Judaei, Zaram, filiam Aser, filii Jacob intelligunt: olim servata est? Hanc mulierem Judaei, Zaram, filiam Aser, filii Jacob intelligunt: et quod se matrem dixerit, ita dicens: Tu quaeris evertere matrem Israel. Idcirco matrem, quia multorum annorum erat. Ira autem Jairites erat sacerdos David: id est, ue Dominus, propter Saul et domum sanguinum; quia occidit Gabaonitas. Domus sanguinum sunt filii Saul: qui cum Doech Idumaeo, dum adhuc pueri essent, sacerdotes et Gabaonitas in Nobe occiderunt. Hi sunt Armon et Miphiboseth, quos peperit ei Respha filia Aia, et quinque filii Michol, filiae Saul; quos genuerat Adrieli filio Berzellai, qui fuit de Molathi. Quaeritur cur filii Michol dicantur: cum non Michol, sed ejus soror Merab uxor fuerit Adrieli filio Berzellai. Quod ita solvitur: Merab quippe eos naturaliter genuit: et Michol uxor David, quae et Egla
Abbreviated transcription (Latin):
dasse dãuid illis qđ sermo omĩs isrł ad eũ iã ꝑueniss&. ita dicens. Sermo aut̃
omĩs iorł ꝑuenit ad regem indomo eiꝰ. Duriꝰ aut̃ responder̃ uiri iuda uiris isrł.
Et hic defectꝰ : dicuntꝰ enĩ respondisse uiri uida ad uiros isrł eoqđ mentirent᷑.
& ñ facerent hoc obamorẽ regis sic̃ asserebant. & qͥb uerbis seba filiꝰ bocri uir
ut eiꝰ sonitu attoniti tacerent. Quib etiã cacentibꝰ ait. Non ÷ nob̾ pars in đdđ.
neq hereditas infilio isay. Sermo dr̃ inueteri ꝓuerbio. Qui in terrogant.¬
mo legis ÷ : in qͣ iubet᷑ ad ño ꝑ moysen: ut qͣndo ingressuri. e̾e̾nt. terrã chanaã
& gentes deleturi. pͥmũ pacẽ offerent: & si pax ab eis reciꝑet᷑. pacẽ recipi¬
cla masse mulier sapiens de ciuitate dr̃. Nonne ego sũ quȩ respondeo ueri¬
tatẽ in isrł. & tu quęris subuertere ciuitatẽ : Quare p̃cipitas hereditatẽ
in lege iubet᷑: Cur etiã ñ eandẽ legẽ in nobis israhelitis seruas. quȩ in alienigenis

Expanded text:
cens: Sermo autem omnis Israel pervenit ad regem in domo ejus. Durius autem responderunt viri Juda viris Israel. Et hic defectus est. Dicuntur enim respondisse viri Juda ad viros Israel: eo quod mentirentur, et non facerent hoc ob amorem regis, sicut asserebant. Pro quibus verbis Siba filius Bocri, vir ut ejus sonitu attoniti tacerent. Quibus tacentibus, dixit: Non est nobis pars in David, neque haereditas in filio Isai. Sermo dicitur mo legis est, in qua jubetur a Domino per Moysen ut quando ingressuri essent terram Chanaan, et gentes deleturi, primum pacem offerant. Et si pax ab eis reciperetur, pacem recipiclamasse mulier sapiens de civitate fertur: « Nonne ego sum, quae respondeo veritatem in Israel, et tu quaeris subvertere civitatem? » Quare praecipitas haeredin lege jubetur? Cur etiam non eamdem legem in nobis Israelitis servas, quae in alienigenis
Abbreviated transcription (Latin):
iccirco insubsequentib dã uid dix̃ ut reportaret᷑ archa dĩ in urbẽ. Quiꝰ mͥ & uob̾
respondit dicens Quid mͥ & uobis filii saruiȩ : Acsidiceret. Nunquid uultis
domꝰ saul maledicebat dauid. Nomen uͦ aui eiꝰ iemini fu̾it: & ipse semei extribu
ephraim filii iosephȩxtitit. Unde &r idẽ semei addauid dicit. Primꝰ qͦq ueni hodie

Expanded text:
idcirco in subsequentibus dicit David, ut reportaretur arca Dei in urbem. Quid mihi et vobis, idcirco in subsequentibus dicit David, ut reportaretur arca Dei in urbem. Quid mihi et vobis, respondit dicens: Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Ac si diceret: Numquid vultis domus Saul maledicit David. Nomen vero avi ejus Jemini fuiEphraim filii Joseph exstitit. Unde et idem Semei ad David dicit: Primus quoque veni hod
Abbreviated transcription (Latin):
eosdẽ .iiiͦiͬ. annos astruere uoluerit ab eotẽpore quo absalon ammon fratrẽ
suũ interfecit usq ad illud tẽpꝰ qͦ patri dixit. uadã &r reddã uota mea quȩ̨
uoui dño inhebron: ꝑspicue se errare sidiligent̾ ꝑ scrutatꝰ fuerit inueniet.
cũ utiq absalon interfecto ammon: ingessur apud tholomay regẽ trib annis.
ar inierłm inde reuocatꝰ ñ uiso patre duobꝰ moratꝰ fuerit annis. & sexto anno
faciẽ patris uiderit. & contra cũ ꝑduellionẽ prȩparauerit. Sotũ nanq se
uouisse mentiendo dix̃. id÷ orationẽ facturum in loco in quo reqͥescunt
habrahã isaac & iacob. & deposuer̃ archam dĩ: &ascendit abiathar donec ex¬
pletꝰ eet. omĩs popłs qͥ egressus fuerat de ciuitate. Ido archã dĩ deposuisse dicuntꝰ.
ut dns ab abiathar sacerdote consuleret᷑. quo uersus dauid ire deberet. As-

Expanded text:
 quis, eosdem quatuor annos astruere voluerit ab eo tempore quo Absalom Amnon fratrem  quis, eosdem quatuor annos astruere voluerit ab eo tempore quo Absalom Amnon fratrem suum interfecit, usque ad illud tempus quo patri dixit: Vadam, et reddam vota mea, quae vovi Domino in Hebron: perspicue se errare, si diligenter perscrutatus fuerit, inveniet: cum utique Absalom, interfecto Amnon, in Gessur apud Tholmai regem tribus annis, et in Jerusalem inde revocatus, non viso patre, duobus moratus fuerit annis, et sexto anno faciem patris viderit, et contra eum perduellionem praeparaverit. Votum namque se vovisse mentiendo dixit, id est, orationem facturum in loco quo requiescunt Abraham, Isaac et Jacob. Et deposuerunt arcam Dei. Et ascendit Abiathar, donec expletus esset omnis populus qui egressus fuerat de civitate. Ideo arcam Dei deposuisse dicuntur, ut Dominus ab Abiathar sacerdote consuleretur, quo versus David ire deberet. Asce
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad se conuertant᷑ uocat. & tu qͥ eũ imitari debes. cur ita ñ agio : & qͥndo tonde¬
batur caput eiꝰ . statuto autẽ tẽpore tondebatꝰ quia grauabat eũ cȩsaries : pon¬
derabat capillos capitis sui ducentis siclis pondere publico. Non enĩ semel in
intriginta diebus. Post qͣdraginta autẽ annos: dix̃ absalon ad regem. Uadã
& reddam uota mea quȩ uoui dño inhebron. Quadragesimꝰ agebat annus
ex eo tẽpore qͦ saul nobe ciuitatẽ cũ sacerdotib octoginta qͥnq ꝓpt̃ dauid int̾-¬
emit & iccirco hic idẽ quadragesimꝰ annꝰ ponit᷑. ut monstretur diuinã ultionẽ
suscitari suꝑ dauid eo qđ abimeleth sacerdotẽ fefellerit: & ꝓpt̾ eum tot sacerdo¬
tum cȩdes facta fuerit. Caue lector plerosq mendosos codices. in qͥb scriptum
inuenit᷑ post quatuor ñ post quadraginta annos. Inueratiorib uͦ codicibus

Expanded text:
ut ad se convertantur, vocat: et tu qui eum imitari debes, cur non eo modut ad se convertantur, vocat: et tu qui eum imitari debes, cur non eo modbatur caput ejus. Statuto autem tempore tondebatur: quia gravabat eum caesaries. Ponderabat capillos capitis sui ducentis siclis pondere publico. Non enim semel in  de triginta in tringinta diebus. Post quadraginta autem annos dixit Absalom ad regem: Vadam et reddam vota mea, quae vovi Domino in Hebron. Quadragesimus agebatur annus ex eo tempore quo Saul Nobe civitatem cum sacerdotibus octoginta quinque propter David interemit. Et idcirco hic idem quadragesimus annus ponitur, ut monstretur divinam ultionem suscitari super David, eo quod Ahimelech sacerdotem fefellerit, et propter eum tot sacerdotum caedes facta fuerit. Cave, lector, plerosque mendosos codices, in quibus scriptum invenitur, post quatuor, non post quadraginta annos. In veracioribus vero codicibus;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrimi sanguinis ad ulciscendũ. Pix̃q mulier. Quare cogitasti istiꝰ modi
re contra popłm dĩ. & locutꝰ ÷ rex uerbum istud ut peccae. & ñ reducat
eieccũ huiu Ex hoc loco demonstrat illud qđ paulo superius dictum est
Cessa uit dauid rex exire post absalon: id ÷ cessa uit ut non exiret᷑ ab aliquo ae reduce¬
retur absalon. Inde ait mulier & locutus ÷ rex uerbum istud ut peceet & non
reducat eiectũ suũ. Qđ uͦait. quare cogitasti istius modi rẽ contra popłm dñi
popłm dñi uocat eundẽ absalon siue eos qͥcũ illo erant: qui qͥsi captiui &. eiecti
erant ꝓeo qđ ñ reducerentꝰ adhereditatẽ dĩ. ne forte coacti diis alienis incerra
aliena seruirent. Nec uult ds̃ perire animã : sed retractat cogitans ne pereat
poenitꝰ qui abiectus est. Acsi diceret. ds peccatores qͥadiabolo captiui tenentur

Expanded text:
i istiusmodi i istiusmodi rem contra populum Dei, et locutus est rex verbum istud ut peccet, et non reducat ejectum suum. » Ex hoc loco demonstratur illud quod superius dictum est: « Cessavit David rex exire post Absalom, » id est, cessavit ut non exiretur ab aliquo et non reduceret Absalom. Inde ait mulier: « Et locutus est rex verbum illud ut peccet, et non reducat ejectum suum. » Quod vero ait: « Quare cogitasti istiusmodi rem contra populum Dei? » Populum Dei vocat eumdem Absalom, sive eos qui cum illo erant: qui quasi captivi et ejecti erant, et quod non reducerentur ad haereditatem Dei, ne forte coacti diis alienis in terra aliena servirent. « Nec vult perire Deus animam, sed retractat cogitans ne pereat penitus qui abjectus est. » Ac si diceret: Deus peccatores qui a diabolo captivi detinentur,
Abbreviated transcription (Latin):
mulier quos filios habuit. Qui rixati sunt in agro suꝑ hereditate patris suiꝰ
multerũ ab altero interemptũ. Se ipsam tamen eade uidua in ꝑsona dauid
posuit & duos filios suos in ꝑsona ammon & absalon: cognationẽ uͥ quȩ
pon surrexit aduersus filiũ suũ in ꝑsona cȩterorũ filioꝵ dauid. In me dnẽ¬
Aesidiceret eo qđ alt̃ filiꝰ ms̃ consurrexit aduersus alterũ. in me sit ini¬
qͥtas si tamen aliqͣ ee. debec. Inte autẽ orex dauid nulla sit iniquitas.
qͥa absq culpa es: eo qđ absalon ammon dignũ morte interfecerit. Et
sic̃ ego absq culpa sũ ꝓ eo qđ duo filii mei consurrexerꝰ ad uersũ se. s in¬
terfectꝰ ÷ alter ab altero. ita & tuabsq culꝑa es: ꝓeo qđ absalon ammon
dignũ morce interfecerit. Quȩ dit. Recordet̃ rex dñi dĩ sui. ut ñ multi
plicent᷑ ꝓrimi sanguinis ad ulciscendũ : & neqͥꝗ̃ int̾ficient filiũ meum.
Recordatio hic ꝓ iuramento posita ÷ : ac si diceret. Recordet᷑ rex ꝓmissionis

Expanded text:
mulier vidua duos filios habuit, qui rixati sunt in agro super haereditatem patris sui, et alter ab altero interemptus; seipsam tamen eadem vidua in persona David posuit, et duos filios suos in persona Ammon et Absalon. Cognationem vero quae consurrexit adversus filium suum, in persona caeterorum filiorum David. « DAc si diceret, pro eo quod alter filius meus consurrexit adversus alterum, in me sit iniquitas, si tamen aliqua esse debet. In te autem, o rex David, nulla sit iniquitas: quia absque culpa es, eo quod Absalom Amnon dignum morte interfecit. Et sicut ego absque culpa sum pro eo quod duo filii mei consurrexerunt adversum se, et interfectus est alter ab altero: ita et tu absque culpa es, pro eo quod Absalom et Amnon dignum morte interfecit. Quae ait: Recordetur rex Domiplicentur proximi sanguinis ad ulciscendum, et nequaquam interficient filium meum. » Recordatio hic pro juramento posita est. Ac si diceret: Recordetur rex promissionis
Abbreviated transcription (Latin):
saruiȩ. & sobachai usathites. & ionathan filiꝰ semmaa fr̃̾is dauid. hi etiã
tres irruper̃ castra phẏlistinoꝵ. & hauserunt aquam de cisterna bech leem.
Et de trib istis: abisay pͥmꝰ erat. Qđ inseqͣntib declarat᷑. Abisay qͦq fr̃ ioabfilius¬
saruȩ pͥnceps erat de trib istis. nominatꝰ in illis tribꝰ. & intres nobilior. eratq¬
eorũ pͥnceps : s usq ad tres ñ ꝑuenerat. id ÷ ad tres uirtutes dauid: sapientiã
uidelicae . humilitatẽ & foraitudinẽ : sic̃ in p̃cedentib dr̃. Sedens incathedra
sapientissimꝰ. Ecce sapientia. Ipse ÷ quasi tenerrimꝰ ligni uermiculus. Ecce
humilitas. Qui octingentos interfecit impetu uno. Ecce fortitudo. Ad
has tres uirtutes: nemo fortium dauid ꝑuenit. Iccirco dutẽ eleazar inter
tres fortes qͥ erant cũ dauid fuisse dr̃. qͥa in eo p̃lio in qͦ dauid octingentos

Expanded text:
Sarviae, et Sibbachai Usathites, et Jonathan filius Semmaa fratris David. Hi etiam Sarviae, et Sibbachai Usathites, et Jonathan filius Semmaa fratris David. Hi etiam tres irruperunt castra Philistinorum, et hauserunt aquam de cisterna Bethleem. Et de tribSarviae, princeps erat de tribus istis nominatis, in tribus illis et inter tad tres virtutes David: sapientiam videlicet et humilitatem et fortitudinem: sicut in praecedentibus dicitur: Sedens in cathedra sapientissimus: Ecce sapientia. Ipse est quasi tenerrimus ligni vermiculus: Ecce humilitas. Qui octingentos interfecit impetu uno: Ecce fortitudo. Ad has tres virtutes nemo fortium David pervenit. Idcirco autem Eleazar inter tres fortes, qui erant cum David fuisse dicitur: quia in eo praelio, in quo David interfecit
Abbreviated transcription (Latin):
Iccirco dr adõdatꝰ: qͥa adõ ÷ electꝰ in regnũ. tuiꝰ saltꝰ quia de satiti uliuores
mites: quia noemi & ruch tẽpore ubertatis reuersȩ sunt inbechleem. &qͥa
panis causa ruthboot nota ÷ : ꝓpterea idẽ locꝰ domꝰ panis int̾p̃tat᷑. Qđ eñĩ adõ¬
datꝰ ipse : dauid: seqͤntia declarant ubi ait. hi . iiiͦ. nati sunt de arepha in
gech: ae cecider̃ inmanꝰ dauid & seruoꝵ eiꝰ. Dix̃ uir cui consticutum : de xp̃o
dĩ iacob. In hebreo cui constituta ÷ scala xp̃o di iacob Scala eidẽ rp̃õ dĩ iacob ia:
peccasse dño in uria etheo: & penitentiã agens: ꝑ hanc scalã conscenderit ad
dñ. Hȩc sunc uerba dauid nouissima. Nouissima sunt: quia pꝰ psalterium &
cȩtera metra. hoc cõposuisse metrũ dr̃. in quo ait. di x̃dauid filiꝰ isay. dix̃ uir
cui constituta ÷ scala xp̃o dĩ iacob. & descender̃ tres qͥ erant pͥncipes int̾. ꝓ .xnͣ.
& uener tẽpore messis addauid inspeluncã odollam. Tres isti fuer̃ abisai filiꝰ

Expanded text:
icitur Adeodatus, quia a Deo electus est in regnum. Filius saltus, quia de saltu ubi oves mites, quia Noemi et Ruth tempore ubertatis reversae sunt in Bethleem . Et quia panis causa Ruth Booz nota est Et propterea idem locus domus panis vocatus est. Quod vero Adeodatus ipse sit David, sequentia declarant, ubi ait: Hi nati sunt de Arepha in Geth, et ceciderunt in manus David, et servorum ejus. Dixit vir, cui constitutum est de christo Dei Jacob. In Hebraeo: Cui constituta est scala christo Dei Jacob. Scala eidem christo Dei Jacob, ipeccasse Domino in Uria Ethaeo, et poenitentiam agens per hanc scalam conscenderit ad Deum. Haec sunt verba David novissima. Novissima sunt, quia post psalterium, et caetera metra, hoc composuisse metrum dicitur, in quo ait: Dixit David filius Isai. Dixit vir, cui constituta est scala christo Dei Jacob. Et descenderunt tres qui erant p in tempore messis ad David in speluncam Odollam. Tres isti fuerunt, Abisai filius
Abbreviated transcription (Latin):
Uiri isrł querunt᷑ eo qđ non expecta uerit eos trib uida. ad reducendum regem
onniesenonis por fuit: ut reducerẽ regẽ meũ : Sermo eiꝰ pͥor fuit ad reducend̃
indomo eiꝰ. subaudit᷑. ut eũ reducerent. Qđ & maiorib natͥu iuda mandasse
dauid ꝑsadoc & abiathar sacerdotes legit᷑ hoc mͦ dicens. Loquimini ad maio¬
res natu iuda dicentes. Cur uenitis nouissimi: Hebreus. Cur estis nouissimi
ad reducendũ regẽ in domũ suã: Et hic subiungendũ ÷. tr̃s mei uos: os meũ

Expanded text:
uriam queruntur, eo quod non exspectaverit eos tribus Juda ad reducendum regem. Nonne sermo meus prior fuit, ut reducerem regem meum? Sermo ejus prior fuit ad reducendumin domo ejus; subauditur, ut eum reducerent: quod et majoribus natu Juda mandasse David per Sadoc et Abiathar sacerdotes legitur, hoc modo, dicens: Loquimini ad majores natu Juda, dicentes: Cur venitis novissimi? Hebraeus: Cur estis novissimi ad reducendum regem in domum suam? Et hic subjungendum est, fratres mei vos, o
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ionatha &tam crudele dedit iudiciũ dicens. tu & siba diuidite agrũ. iccirco
roboam a ieroboam diuiser̃ eiꝰ regnũ. Miphyboseth enĩ in samuelis libro
regi. etiã cuncta accipiat postꝗ reuersus ÷ dñs ms̃rex indomũ suã paci
murmuranti. eo qđ dauid dñs in pace reduxissec. Est aut̃ seruus tuus
cha naã. In hebreo Eçce seruus tuus chanaã: ipse uadat tecũ dñe mirex.
Chanaã aut̃ int̾p̃tat᷑ suspirans. Quã diu cũ patre ꝑmansit. suspirans uocatꝰ:
fidelis appellatus est:
ltaq om̃s uiri isrł concurrentes ad regem dirersa. Quare cerbarati suncu sn nostir

Expanded text:
cum Jonathan: et tam crudele dedit judicium, dicens: Tu et Siba dividite agrum: idcirco cum Jonathan: et tam crudele dedit judicium, dicens: Tu et Siba dividite agrum: idcirco Roboam et Jeroboam diviserunt ejus regnum. Miphiboseth enim in Samuelis libro regi, etiam cuncta accipiat: postquam reversus est Dominus meus rex in domum suam Al.murmuranti: eo quod David Dominus in pace reduxisset. Est autem servus tuus Chamaan. In Hebraeo: Ecce servus tuus Chamaam, ipse vadat tecum, Domine mi rex. Chamaam interpretatur, suspirans. Quamdiu cum patre permansit, suspirans vocatus fidelis, appellatus est. Itaque omnes viri Israel concurrentes ad regem, dixerunt ei: Quare te furati sunt fratr
Abbreviated transcription (Latin):
portes. Iccirco dix̃ drusi. Uade & nuncia regi quȩ uidisti. Notandũ qđ in
hoc loco chusi ñ ꝓpͥũ s appellatiuũ sit nom̃. Acsi diceret. Tues dignꝰ ut nun-¬
ciũ flebile porces: ñ achimaas. Uenitq uniuersus popłs corã rege: israheł
auc̃ fugic intabernacula sua. Popłs iste qͥ corã rege uenisse dr̃. hii sunt
qͥ cũ dauid ꝑmanserant. Qđ uͦ ait. isrł fugit intab̾nacula sua : hi inteb¬
Aligendi sunt qͥ cũ absalon ꝑ duelliones extiterant. Miphyboseth quoque
pedes. qͥb uti qͦsi ꝓ naturalib solebat: sic̃ solent facere claudi. quẽ ad modũ
& ille erat. Quid ultra loqueris: fixũ ÷ qđ locutꝰ sũ. Tu& siba diuidite pos¬
sessiones. In hebreo ita legit᷑ . Iixi. tu &r siba diuidite agrũ. ꝓeo qđ in hoc
loco dauid immemor fuit amiciciȩ & foederis. immo uramenti qđ habuit

Expanded text:
portes. Idcirco dixit Chusi: Vade, et nuntia regi quae vidisti. Notandum quod in portes. Idcirco dixit Chusi: Vade, et nuntia regi quae vidisti. Notandum quod in hoc loco Chusi, non proprium, sed appellativum sit nomen. Ac si diceret: Tu es dignus ut nuntium flebile non Achimaas portes. Venitque universus populus coram rege: Israel autem fugiqui cum David permanserant. Quod vero ait: Israel fugit in tabernacula sua, hi intelligendi sunt, qui cum Absalom perduelliones exstiterant. . Miphiboseth quoque pedes, quibus uti quasi pro naturalibus solebat: sicut solent facere claudi, quemadmodum et ille erat. Quid ultra loqueris? Fixum est quod locutus sum. Tu et Siba dividite possessiones. In Hebraeo ita legitur, Dixi, tu et Siba dividite agrum. Pro eo quod in hoc loco David immemor fuit amicitiae et foederis, immo juramenti, quod habuit