comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
us uarius ingenio aut successorem caesaris indignat᷑
octauuum aut amore cleo patrae descisat in regen
Nam alit̃ saluus eẽ. non potuit nisi confugisso& adseruuitu¬
tem. Crratulandum tamen intanta ꝑturbatione
est. qđ potissimum adoctauium caesarem augustũ
sibm marerum rediet. qui sapientia sua atque sollertia
ꝑculsum undique ac ꝑturbatum ordinauit imperii cor¬
pus. qđ ita hau̾dubie numquam coire & consentire potu¬
issas: nisi uruus psidus nutu quasi cnima & mente¬
regeretur:I.M. antonio .P. dola bella consulibus. impe¬
ruim romanũ iam ad cęsares transferente foraoia.
uarius & multi plex cuttatis inętus fuit. Quodq. in
annua caeli conuersione fieri sol&. ut mota sidera to¬
nent. ac suos flexus tempestate significent. sic cum ro¬
mane dñationis id ÷ human generis conũsione penitꝰ
tribus. ac naualibus bellis ome imperii corpus agi¬
rima ciuiliũ motuũ causa testam̃tũ caesaris fuit.

Expanded text:
us uarius ingenio aut successorem Caesaris indignatur us uarius ingenio aut successorem Caesaris indignatur Octauium aut amore Cleopatrae desciscit in regem . Nam aliter saluus esse non potuit, nisi confugisset ad seruitutem. Gratulandum tamen ut in tanta perturbatione est, quod potissimum ad Octauium Caesarem Augustum summa rerum redit, qui sapientia sua atque sollertia perculsum undique ac perturbatum ordinauit imperii corpus, quod haud dubie numquam coire et consentire potuisset, nisi unius praesidis nutu quasi anima et menteregeretur. Marco Antonio Publio Dolabella consulibus, imperium Romanum iam ad Caesarem transferente Fortuna, uarius et multiplex motus ciuitatis fuit. Quodque in annua caeli conuersione fieri solet, ut mota sidera tonent ac suos flexus tempestate significent, sic tum Romanae dominationis, id est humani generis, conuersione penitus tribus ac naualibus bellis omne imperii corpus agirima ciuilium motuum causa testamentum Caesaris fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
principis uicit inuidia. grauisq erat liberis ipsa beneficio
potentia. nec duitus dilatio donata est. Sedbrutus ac asas
aliiq patri consensere incedem principis. quantauis ftiti
mar iauerat late coniuratio. Libellus & iam cȩsaris datus
eodem die. nec ꝑlitare centum iuc̃tinus potuerat. uenit
maurã tanieni expeditionẽ parhicam meditans ibi inai¬
rulis sederitem eum senatus inuasit. tribusq & xx uul¬
neribus ad terram datusest. sic ille quitrarum orbema
uili fanguine impleuerat : tandem ipse sanguine suo cuna
opulus romanus taesare & pompeio trucidatis: redisse
instatum pristinȩ libertatis uidebatur: & redierat
nis̃ aut pompeius liberos aut caesarhieredem reliquis
emiulus caesarianȩ potentiȩ fax & turbo sequentis seli
suꝑ fuissoc antoruius: quippe dum sextus pat̾na repecie
trepidatum toto mari. dum octauius mortem patris
ulcis citur. it̃um fuit mouenda thesalia . dum antoni¬

Expanded text:
principis uicit inuidia, grauisque erat liberis ipsa beneficiorum principis uicit inuidia, grauisque erat liberis ipsa beneficiorum potentia. Nec diutius lata dominatio est, sed Brutus et Cassius aliique patres consensere in caedem principis. Quanta uis fati! Manauerat late coniuratio, libellus etiam Caesari datus eodem die, nec perlitare centum uictimis potuerat. Venit in curiam tamen expeditionem Parthicam meditans. Ibi in curuli sedentem eum senatus inuasit, tribusque et uiginti uolneribus ad terram datus est. Sic ille, qui terrarum orbem ciuili sanguine inpleuerat, tandem ipse sanguine suo curiam pulus Romanus Caesare et Pompeio trucidatis redisse in statum pristinum libertatis uidebatur. Et redierat, nisi aut Pompeius liberos aut Caesar heredem reliquissaemulus Caesareanae potentiae, fax et turbo sequentis saeculi superfuisset Antonius. Quippe dum Sextus paterna repetit, trepidatum toto mari; dum Octauius mortem patris ulciscitur, iterum fuit mouenda Thessalia; dum Antoni
Abbreviated transcription (Latin):
degallia triumphum transmuerat rhenus & rhodanus.
& exauro captiuus occeanus altera laurus aegyptra tunc
inferculis nilus arsenoe & adsimulachrum ignium ardens
pharus tercius de phariniace cursus & ponte quartus iubã
& mauras. & hic subactam ostendebat hisparua pharsa¬
lia & tarsos & niuida nusquam quanto maiora erant
clenientiam bellum. nenio caesus imperio p̃t̃ afraruum. sa¬
tis ignorauerat semel. & faustum syllam didicerat. genero sũ
cauebatur. itaq. non ingratis auibus omnes ununs iuprin¬
apem congestihonores. circa templa imagies intheatro
distincta radus corona suggestus incura fastigium. indo¬
nio mensis incelo. ad hoc pat̾ ipse patriae ꝑpetuusq dicta¬
tor. nouissune dubium anipso uolente oblaca prostris
abantoruo consule regni insignia. que omia uelat infule in
destinatam morti uictimam congerebantur: quippe clem̃tã

Expanded text:
de Gallia triumphum trahens: hic erat Rhenus et Rhodanus de Gallia triumphum trahens: hic erat Rhenus et Rhodanus et ex auro captiuus Oceanus. Altera laurus Aegyptia: tunc in ferculis Nilus, Arsinoe et ad simulacrum ignium ardens Pharos. Tertius de Pharnace currus et Ponto. Quartus Iubam et Mauros et bis subactam ostendebat Hispaniam. Pharsalia et Thapsos et Munda nusquam: et quanto maiora erant,clementia bellum. Nemo caesus imperio praeter Afranium satis ignouerat semel et Faustum Sullam docuerat generos timecauebatur. Itaque non ingratis ciuibus omnes unum in principem congesti honores: circa templa imagines, in theatro distincta radiis corona, suggestus in curia, fastigium in domo, mensis in caelo, ad hoc pater ipse patriae perpetuusque dictator, nouissime, dubium an ipso uolente, oblata pro rostris ab Antonio consule regni insignia. Quae omnia uelut infulae in destinatam morti uictimam congerebantur. Quippe clementiam
Abbreviated transcription (Latin):
speciem fuge p̃buissent. hoc aut ipse crcdidit aut die cali¬
dus at tribuit in occasionẽ & quasi fugientem inuectus simul
& suorum erexit animos & host&s ꝑculit namhidum se putant
uincere fartius sequi inpomperani lum fugere credunt suos
fugere caeperunt. quanta fuerit hostium caedes ira rabiesq:
uictoribus sic estimari potest. hoc ap̃lio ꝓfugi cum se mun¬
da recepissent & caesar obsideri statini uictos imperass&¬
& congestis cadaueribus ager effectus estus. quę pilis iacu¬
lisque confixa in t̾̃se tenebantur: faedum &iam inbarba¬
ros saes uidelic& iuctoriam desꝑantibus pompei libis gneum¬
p̃lio profugum crure sautro deserca & auia petontem
caesoruus apud lauronem oppidum consecutus pugnantẽ¬
adͤo ñdum desꝑabat int̾ficit sextum incelti fortuna incel¬
tiberiam interim abscondit. aliisq post caesarom bellis
reseruauit: cȩsar in patriam uictor inuehitur. primũ

Expanded text:
speciem fugae praebuissent. Hoc aut et ipse credidit aut dux callispeciem fugae praebuissent. Hoc aut et ipse credidit aut dux callidus arripuit in occasionem, et quasi in fugientes inuectus simul et suorum erexit animos et hostis perculit. Nam et hi, dum se putant uincere, fortius sequi, et Pompeiani, dum fugere credunt suos, fugere coeperunt. Quanta fuerit hostium caedes, ira rabiesque uictoribus, sic aestimari potest, quod a proelio profugi cum se Mundam recepissent, et Caesar obsideri statim uictos imperasset, congestis cadaueribus agger effectus est, quae pilis tragulisque confixa inter se tenebantur — foedum etiam in barbaros. Sed uidelicet uictoriam desproelio profugum, crure saucium, deserta et avia petentem Caesonius apud Lauronem oppidum consecutus, pugnantem—adeo nondum desperabat—interfecit; Sextum fortuna in Celtiberia interim abscondit aliisque post Caesarem bellis reseruauit. Caesar in patriam uictor inuehitur, primum
Abbreviated transcription (Latin):
fortana sane & ipse aciem mestior non ex more caesar
siures pectus fragilitatis humanȩ siue nimiam pror¬
perorum sus pectuis habens continuationem uel eadem
tuneris post quam idẽ esse ceperit qđ pompcius sediu
ipso prelio quod nenio unquam meminerat cuondiu marto
pari. Acies nihil aliud quam occiderent. in meu dore
pugnantium subito ingens int̃ utrosque silentium quasi
conuenissos hnc omnium sensus erat nouissime illud inusi¬
ranorum manus gradum retro dedit: quod sinondum fu¬
gerat apparebat tamenpudorem magisquam uirtutem
resis tere itaq ab legato aequo similis furenti primã
totum itaq oculis marubus clamore uolitare dicitur
nilla ꝑturbationo & de extremis cogitasse secum & ita
marufosto uultu fuisse quasi ocupare nortem manu
uella nisi ꝗđ cohortes hostium quinq ꝑ trans uersam aciẽ
nueetue uas labienus perde lit tintibus castris pridio miserat

Expanded text:
Fortuna. Sane et ipse ante aciem maestior non ex more Caesar, siue respectu fragilitatis humanae, siue nimiam prosperorum suspectam habens continuationem, uel eadem timens, postquam idem esse coeperat quod Pompeius; et in ipso proelio, quod nemo umquam meminerat, cum diu pari Marte acies nihil amplius quam occiderent, in medio ardore pugnantium subito ingens inter utrosque silentium, quasi conuenisset et hic omnium sensus esset: «Quo usque?» nouissime illud inusiobata ueteranorum manus gradum retro dedit, quos, etsi nondum fugerant, apparebat tamen pudore magis quam uirtute resistere. Itaque ille ablegato equo similis furenti primam totum denique agmen oculis, manibus, clamore uolitare. Dicitur in illa pertubatione et de extremis agitasse secum et ita manifesto uoltu fuisse, quasi occupare mortem manu uellet; nisi quod cohortes hostium quinque per transuersam aciem actae, quas Labienus periclitantibus castris praesidio miserat,
Abbreviated transcription (Latin):
pse p̃sens ħos deduxit montibus : hos obsidibus asstruixit. hos
sub corona uire belli uenum dedit: Dignares laudo. digna
s& trium phos contẽpnere Mastures ꝑidem tempus ingenti
agmine amontibus suis descenderatet Nec temere
sumptus ut barbaris impes & positis castris apud scurã

Expanded text:
ipse praesens hos deduxit montibus, hos obsidibus adstrinxit, hos ipse praesens hos deduxit montibus, hos obsidibus adstrinxit, hos sub corona iure belli uenundedit. Digna res lauro, digna ut triumphos augeri contemneret. Astures per id tempus ingenti agmine a montibus niueis descenderant. Nec temere sumptus, ut barbaris, impes; sed positis castris apud Astura
Abbreviated transcription (Latin):
io ꝓ xeimis ed iam imperitate temptabant. u ac ceosq e
ulrsomos iurigonas crebris incursiorubus fatigban
nliosi gtux quia uehenientius agere nuntiab antur nũ
pastra posue inde ꝑdito exercitu: totam indienis am¬
plexus carcieniam efferamgentem ricu ferarum qua
classe ipsa cergai quoq hostium caederontu ⁊ Prinum
aduersus cantabros sub moenibius belicae phelia tus est
hinc fuga meminentissimum uuinium monteni. quenima¬
ria prius ocearui quam romana arma aftensura esse cre¬
diderant: tertio dracillum oppidum magnai repugnat:
Captum tameri postremo fuit: medulli montis obsidio.
diq simul adeunte romano: post quam extrema bar¬
bari uident certatim igne. ferro int̾epulas. uenenoq
quod ibi uulgo ex arboribus tra xeis exprimitur: p̃ripe¬
re mortemq seq pars maior acaptiutatem quȩ uidebat᷑¬
uindicauerunt: Ihaet ꝑ antestium firmum legatos &
agrippam hibnans int̾ra conis maritimis cesar accepit :

Expanded text:
re proximis etiam imperitare temptabant Vaccaeosque et re proximis etiam imperitare temptabant Vaccaeosque et Turmogos et Autrigonas crebris incursionibus fatigabant. In hos igitur, quia uehementius agere nuntiabantur, non castra posuit; inde tripertito exercitu totam Cantabriam amplexus efferam gentem ritu ferarum quasclasse ipsa quoque terga hostium caederentur. Primum aduersus Cantabros sub moenibus Bergidae proeliatum. Hinc statim fuga in eminentissimum Vindium montem, quo maria prius Oceani quam arma Romana ascensura esse crediderant. Tertio Aracelium oppidum magna ui repugnat; captum tamen postremo fuit Medulli montis obsidio, dique simul adeunte Romano postquam extrema barbari uident, certatim igne, ferro inter epulas uenenoque, quod ibi uolgo ex arboribus taxeis exprimitur, praecepere mortem, seque pars maior a captiuitate, quae mortuindicauerunt. Haec per Antistium Furniumque legatos et Agrippam hibernans in Tarraconis maritimis Caesar accepit. Mox
Abbreviated transcription (Latin):
redire marmaricus.: sed modestior in aestimanda iuctoria
fuit: IA dorientem plus negotu cum armenus: huc alterũ
excesaribus nepotibus suis misit: ambo fato breues. sea alt̃
retȩpit armeruos iuctore greagrane in hoc hunum seru¬
tutis gneus pompeius asseuernt . ut rectores a nobis accipe¬
rent int̃missum. Ergo ius recuperatum . non incruento
nec multa tameni certamine: quippe donnes queni rex
arta satis preferͣat. sienulata ꝓditione adortus uirum in¬
roseum libello quem ut thesaurorum rationes contuientẽ
ipse porrexerat stricto sarre crentus ex uulnere inter
pore. Cetum barbarus undique infesto exercituop¬
omis bisparua: nisi quam pyrener desinentis scopuli
iohon enter i ⁊ cerior alluebat oceanus: hic duȩ ualilussine
gentas cartabri & astures immunes imperii agitabane
Canta brorum &eprior & altior & magis ꝑtiniax in rebel¬
lando animus fuit. qui ñ c̃tenti libertatem suami defende¬

Expanded text:
redire Marmaricus, sed modestior in aestimanda uictoria redire Marmaricus, sed modestior in aestimanda uictoria fuit. Ad orientem plus negotii cum Armeniis. Huc alterum ex Caesaribus, nepotibus suis, misit. Ambo fato breues, sed alter recepit. Armenios uicto rege Tigrane in hoc unum seruitutis genus Pompeius adsueuerat, ut rectores a nobis acciperent. Intermissum ergo ius per hunc recuperatum non incruento, nec multo tamen certamine. Quippe Donnes, quem rex Arsaces Parthis praefecerat, simulata proditione adortus uirum intentum libello, quem ut thensaurorum rationes continentem ipse porrexerat, stricto repente ferrpus et Ceterum barbarus undique infesto exercitu opomnis Hispania, nisi quam Pyrenaei desinentis scopulis inhaerentem citerior adluebat Oceanus. Hic duae ualidissimae gentes, Cantabri et Astures, inmunes imperii agitabant. Cantabrorum et prior et acrior et magis pertinax in rebellando animus fuit, qui non contenti libertatem suam defende
Abbreviated transcription (Latin):
castra rapiunt. tres legiones opprimuntur. Alarues
ꝑditas reseodem quo canensom diem paulas & fatoes
Panimo secutus: Nichil illa caede ꝑpauludes pqesalbdus
cruentuis: nihul insul tatione barbarorum indtolerabilius
Precipue tameni : incausarum patronos aluis oculos
alus manuus amputabant: Uinius o: sutum recda prius
lingua. quam inmanu tenens barbaries. cundelus u¬
quit iupera sibi lare desiste. Ipsius quoq estos suns Pr¬
pus quiode nilttum piecas Inimi abdiderate efforenar nsig¬
nas qiaquillas duas ad huc barbari possidenr iterciau
ngni for prtos quam imarius hostium uerusirc. eomls̃t
mersamq intra balcei sui latebras gereus eauo đ
perisoer sic latunt hac dade fac̃tiom : ut imperlum q
inlitore ocearu nonsteterat : inriꝑa ebediafio tur
arot Haec ad septentrionẽ Seb merid cono tunut¬
tuatum magis qua bellatum est .  asulan code ila ge¬
tusas accolas sircuon cosso duce compesc̃a. urds alinte¬

Expanded text:
castra rapiuntur, tres legiones opprimuntur. Varus castra rapiuntur, tres legiones opprimuntur. Varus perditas res eodem quo Cannensem diem Paulus et fato est et animo secutus. Nihil illa caede per paludes perque siluas cruentius, nihil insultatione barbarum intolerantius, praecipue tamen in causarum patronos. Aliis oculos, aliis manus amputabant, unius os sutum, recisa prius lingua, quam in manu tenens barbarus «tandem», ait, «uipera, sibilare desisti». Ipsius quoque consulis corpus, quod militum pietas humi abdiderat, effossum. Signa et aquilas duas adhuc barbari possident, tertiam signifer, prius quam in manus hostium ueniret, euolsit mersamque intra baltei sui latebras gerens in cruenta palude sic latuit. Hac clade factum, ut imperium, quod in litore Oceani non steterat, in ripa Rheni fluminis staret. Haec ad septentrionem: sub meridiano tumultuatum magis quam bellatum est. Musulamos atque Gaetulos, accolas Syrtium, Cosso duce compescuit; unde illi Gae
Abbreviated transcription (Latin):
num pad ulationem exmeritis defuncto ibi fortissimo u¬
uene ipsi quod nuniquam alias senatus cognonieti exp¬
unciam dedit: Sed difficilius ÷ prouincias optinere. quã
facere: uiribus parantur . iure retinentior : Igitur breue
d gaudiums: quippe germonui ucti maigisquam demiti
x Togas & segniora armis uira uider̃ : duce armenio
arma corripiunt: cũ interĩ tanta erat uaro pacis
fidutia: ut ne p̃dicta quidẽ aꝰ ꝓdita ꝑ segestẽ
erant. moresque nros magis quam arma. sub imperatore
druso susceꝑant: Post quam ille defunctus est: uari
quinti libidinẽ ac suꝑbiam haud secus quam seuitian
odisse caeperunt: Ausus ille agere conuentum. & in¬
castris sedirexerat quasi uolentiam barbarorum: lic
toris uirgis & p̃conuis uoce poss& inibere: At illi iã
pridem rubigine oblitas esses inertesq. mererente.¬
ꝓdum & nihil tale metuentn improuisio adored
cum ille o securitas ad tribunal citar&: undiq inuadus

Expanded text:
non per adulationem, sed ex meritis, defuncto ibi fortissimo iunon per adulationem, sed ex meritis, defuncto ibi fortissimo iuuene, ipse, quod numquam alias, senatus cognomen ex prouincia dedit. Sed difficilius est prouincias optinere quam facere; uiribus parantur, iure retinentur. Igitur breue id gaudium. Quippe Germani uicti magis quam domiti togas et saeuiora armis iura uiderunt, duce Armenio arma corripiunt; cum interim tanta erat Varo pacis fiducia, ut ne prodita quidem per Segesten erant, moresque nostros magis quam arma sub imperatore Druso suspiciebant; postquam ille defunctus est, Vari Quintili libidinem ac superbiam haud secus quam saeuitiam odisse coeperunt. Ausus ille agere conuentum, et incautus edixerat, quasi utoris virgis et praeconis voce posset inhibere. At illi, qui iam pridem robigine obsitos enses inertesque maererent eprouidum et nihil tale metuentem ex inprouiso adorti, cum ille —o securitas! — ad tribunal citaret, undique inuadunt;
Abbreviated transcription (Latin):
marcho maonnorum spolus insignibus quendam aeditum
tunulum intropher modum excoluit: Inde ualidissimas
nationes cheruscos. suebosq: & sicambros pariter aggres¬
sus est: Sui iuguiti centuriorubus incrematis: hoc ueluo
sacramiento sumpserant bellum. ad eo certa uictoriȩ spe.
ut p̃dam in anticessum diuiderent: Cherusci equos. seubi
aurum & argentum sycambri captiuos elegerant: Sed omaia
retrorsum: iuiftor nãnq drusus : aequos pecora torquens
eorum ipsosque p̃da diuisit & uendidit: Pret̾ea iitutelam
ꝓuinciarum p̾sidra atque custodias ubique disposuit. ꝑmo¬
sam flonera ꝑ alpium ꝑui surginam: perrheni quidem ri¬
pam: quinqua guita amplius castella direxit : bonam &
gesoniam : cumpontibus uinxit cladibusq firmauit uiusum
atque inaccessum herciruum saltum pate fecit: Eade¬
niq pax ingermanua erat : o mutati homines t̃ra alia
caclum ipsum mitius molliusq sollito uideretur: denique

Expanded text:
Marcomannorum spoliis et insignibus quendam editum Marcomannorum spoliis et insignibus quendam editum tumulum in tropaei modum excoluit. Inde ualidissimas nationes Cheruscos Suebosque et Sicambros pariter adgressus est, qui uiginti centurionibus in crucem actis hoc uelut sacramento sumpserant bellum, adeo certa uictoriae spe, ut praedam in anticessum pactione diuiserint. Cherusci equos, Suebi aurum et argentum, Sicambri captiuos elegerant; sed omnia retrorsum. Victor namque Drusus equos, pecora, torques eorum ipsosque praedam diuisit et uendidit. Praeterea in tutelam prouinciae praesidia atque custodias ubique disposuit per Mosam flumen, per Albin, per Visurgin. In Rheni quidem ripa quinquaginta amplius castella direxit. Bonam et Gesoriacum pontibus iunxit classibusque firmauit. Inuisum atque inaccessum in id tempus Hercynium saltum patefecit. Ea denique in Germania pax erat, ut mutati homines, alia terra, caelum ipsum mitius molliusque solito uideretur. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
tenas morsibus temptarent. feritatem suam ipsis puauie¬
bant: Paci montibus inherent. cotisonus regis imperio
quotiens c̃gregatus gelu danubius unxerat ripas. dis¬
currere solebant & uiciruam populari: Nisum : caesa¬
ri acigusto gentem aditu difficilimam sum mauera rouiso
igitur lentulo: ultra Alteriorem reppult ipanes
chra psidia consticuit. Sic tẽ dacia non uiets carpi¬
mota atq dilatata est: ISarmate patentibus ampis
mnequitant & hos ꝑcuridem lentulum ꝓhibere danubio
barbaria est : ut pacem non intelligant. Qermania quoq
utinam uuicere tanti non putass&. magis tͥpiter amissa
est quam gloriose ad quisita. Sed quatenus sciebat pa¬
trem suum caesarem bis transuecto ponte rheno quȩ¬
sisse bellum: in illius honorem c̃cuput facere ꝓuinciã:
Et factum erat. si barbari tam uicia nr̃aquam imꝑia
ferre. potiussent: Missus in eam ꝓiunciam drusus primos
domuit usipites. inde caet̃os ꝑ currit & tactos: nam

Expanded text:
tenas morsibus temptarent, feritatem suam ipsi punietenas morsibus temptarent, feritatem suam ipsi puniebant. Daci montibus inhaerent. Inde Cotisonis regis imperio, quotiens concretus gelu Danuuius iunxerat ripas, decurrere solebant et uicina populari. Visum est Caesari Augusto gentem aditu difficillimam summouere. Misso igitur Lentulo ultra ulteriorem perpulit ripam; citra praesidia constituta. Sic tum Dacia non uicta, sed summota atque dilata est. Sarmatae patentibus campis inequitant. Et hos per eundem Lentulum prohibere Danuuio barbaria est, ut nec intellegant pacem. Germaniam quoque utinam uincere tanti non putasset! Magis turpiter amissa est quam gloriose adquisita. Sed quatenus sciebat patrem suum C. Caesarem bis transuectum ponte Rhenum quaesisse bellum, in illius honorem concupierat facere prouinciam; et factum erat, si barbari tam uitia nostra quam imperia ferre potuissent. Missus in eam prouinciam Drusus primos domuit Vsipetes, inde Tencteros percucurrit et Catthos. Nam,
Abbreviated transcription (Latin):
pugnare quod aliaquin gens om̃iũ cupidis sima studiosa
diligentia adquirit ut illud inusus seruare uideatur
Misi quam feri quam truces fuerunt: quam ipsorum &iã
barbari barbarorum: horribile dictu est: Unus ducũ
Responsum inuicem. Romani gentium dñi: & illi: ita
inquiunt sinos uiceritis: accepit om̃ marcius crassus:
lli statim ante aciem immolato equo: conceꝑe uotum.
ut cesorum extis ducum & litarent & uescerentur:
Deos audisse crediderim: nec tubam sustinere potuerunt:
non minimum terroris incussit barbaris chonidius
centurio. satis barbarȩ efficacis tamen apud pares
homines stolidꝗtis: qui foculum gerens suꝑ casfidem :
suscitatam mortu corporis flam mani uelut arderpul
desciuerit. Ille barbarus & signis militaribus oniscpli¬
na armis etiam romatus assuerat: Sed apisone ꝑ domi
ci: impsa capti uitate rabiem ostendere: quippe quca¬

Expanded text:
purgare; quod alioquin gens omnium cupidissima eo studio, ea purgare; quod alioquin gens omnium cupidissima eo studio, ea diligentia anquirit, ut illud in usus suos eruere uideatur. Moesi quam feri, quam truces fuerint, quam ipsorum etiam barbari barbarorum horribile dictu est. Vnus ducum it, responsum inuicem: «Romani gentium domini». Et ille «ita» inquit «fiet, si nos uiceritis» Accepit omen Marcus Crassus. Illi statim ante aciem inmolato equo concepere uotum, ut caesorum extis ducum et litarent et uescerentur. Deos audisse crediderim: nec tubas sustinere potuerunt. Non minimum terroris incussit barbaris Comidius centurio satis barbarae, efficacis tamen apud tales homines stoliditatis, qui foculum gerens super cassidem, agitatum motu corporis, flammam uelut ardenti desciuerant. Ille barbaros et signis militaribus et disciplina, armis etiam Romanis adsueuerat; sed a Pisone perdomiti in ipsa captiuitate rabiem ostendere. Quippe cum ca
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmasq uales earum adquȩdã quasi claustra custodunnt
abruptis torrentibus impliciti. inos expeditionem ipse
sumpsit: fieriq pontes imperauit: hic : se & aquis & hos¬
te turbantibus cunctanti ad ascensum militi : scutum
nibus accruribus spetiosiore sanguine. & ipso periculo
augustror terga hostium ꝑcecidit N annonii: duobus¬
saltibus actribus fluuus drauo sauoq uallabantur.
Populati ꝓximos. intra ripas serecipiebant : in hos domandos
uirinium misit: Caesi sunt inutrisq. flumiubus: ar¬
ma uictorum: non ex more belli cremata sed captas
sic nuntiaretur Idel mate plerumque sub silius age¬
bant Iride in latrocinua ꝓmptissimi : hos iam quidem
marcuis incensa urbe del minuo. quasi de truncauerat
Postea asiruus pollio gregibus. arinis. multauerat hic se¬
auous orator ses augustus ꝑdomandos ĩubio mandat
Quiefferrum genus fodere terras cogit. aurumq uenis sre¬

Expanded text:
imasque ualles earum et quaedam quasi claustra custodiunt imasque ualles earum et quaedam quasi claustra custodiunt abruptis torrentibus inplicata. In hos expeditionem ipse sumpsit fierique pontes imperauit. Hic et aquis et hoste turbantibus, cunctanti ad ascensum militi scutum ius manibus et cruribus, speciosior sanguine et ipso periculo augustior terga hostium percecidit. Pannonii duobus acribus fluuiis, Drauo Sauoque uallantur. Populati proximos intra ripas se recipiebant. In hos domandos Vinnium misit. Caesi sunt in utrisque fluminibus. Arma uictorum non ex more belli cremata, sed rupta i resistebant sic nuntiaretur. Delmatae plerumque sub siluis agebant; unde in latrocinia promptissimi. Hos iam pridem Marcius consul incensa urbe Delminio quasi detruncauerat, postea Asinius Pollio gregibus, armis, agris multauerat — hic secundus orator — sed Augustus perdomandos Vibio mandat, qui efferum genus fodere terras coegit aurumque uenis re
Abbreviated transcription (Latin):
incautiorem nac ta custodiã inmaus oleum sepulehra
regum sic uocant: recipit: Ibi maximos ut solebat indu¬
ta cultis: in differto odoribus solio uixta siuom secollo¬
cauit antonium. ad notisque aduenas serpentibus sie
morte quasi somino soluta est. Ihic finis armorum aui¬
lum reliqua: aduersus ext̃as gentes quȩ distristo
arca mala sua. imperio diũsis orbis horis emicabant:
Noua quippe pax. nec dum assuetȩ frenis seruitutis. tumidȩ
gentium inflatȩq ceruices: ab imposito nuꝑ iugo resilie¬
bant: IAd septentrionẽ cũ uersa ferme plaga ferotius
agebat horici. illirici pannonii delmatȩ . nisi. strages
& daci. sarmatȩ atque germanu: Mnloricis animos daban
illius cardinus popłos breiios. scennos. atq uuidelicos:
gentium feritas. facile uł mulieres ostendere que defici¬
entibus telis in fantes ipsos afflictos humo inora mili¬
tum ad uersa miseruit: IIllirii quoq sub alpibus agunit

Expanded text:
incautiorem nancta custodiam in mausoleum se sepulchra incautiorem nancta custodiam in mausoleum se sepulchra regum sic uocant recipit. Ibi maximos, ut solebat, induta cultus in referto odoribus solio iuxta suum se conlocauit Antonium, admotisque ad uenas serpentibus sic morte quasi somno soluta est. Hic finis armorum, ciuilium: reliqua aduersus exteras gentes, quae districto circa mala sua imperio diuersis orbis oris emicabant. Noua quippe pax, necdum adsuetae frenis seruitutis tumidae gentium inflataeque ceru.ices ab inposito nuper iugo resiliebant. Ad septentrionem conuersa ferme plaga ferocius agebat, Norici, Illyrii, Pannonii, Delmatae, Moesi, Thraces et Daci, Sarmatae atque Germani. Noricis animos dabantillius cardinis populos, Breunos, Vcennos atque Vindelicos, t Alpinarum gentium feritas, facile est uel per mulieres ostendere, quae deficientibus telis infantes suos adflictos humi in ora militum aduersa miserunt. Illyri quoque sub Alpibus agunt
Abbreviated transcription (Latin):
res adorte missilibus simul tum rostris. ad hoc. ignib
iactis ad arbitrium dissipauere INec ulla re magis
hostilium copiarum apparuit magnitudo quam post
uctoriam: quippe immensa dassis naufraugio belli
facto toto mari ferebat arabumque. & sabeorum &
mille aliarum asiȩ gentium spolia: purpuram aurũq:
inripam assidue motauentis maria remouebant. Prima
duꝓfuge regina cum aurea puppe ueloque purpureo se¬
in altum dedit: mox sequutus antoniuis sed instare
uestigiis caesar: itaq. nec parata mocearium fuga nec
mututa p̃sidiis utraque. aegypti cornua parathoniũ
atq pelusium ꝓfuere: prope manu tenebantur: prior
ferrum occupauit antonius: regina ad pedes caesaris
ꝓuoluta : tẽptauit occulos ducis frustra. nampulchri¬
tudo intra pudicitiam principis fuit nec illa de uita
que offerelatur: seddeparte regni laborabat: quod
ubi a principe desperauit: seruariq se trumpho udit

Expanded text:
res adortae missilibus, simul rostris, ad hoc ignibus res adortae missilibus, simul rostris, ad hoc ignibus iactis ad arbitrium dissipauere. Nec ulla re magis hostilium copiarum apparuit magnitudo quam post uictoriam. Quippe inmensae classis naufragium bello factum toto mari ferebatur, Arabumque et Sabaeorum et mille aliarum Asiae gentium spolia purpura auroque inlita adsidue mota uentis maria reuomebant. Prima dux fugae regina cum aurea puppe ueloque purpureo in altum dedit. Mox secutus Antonius, sed instare uestigiis Caesar. Itaque nec praeparata in Oceanum fuga nec munita praesidiis utraque Aegypti cornua, Paraetonium atque Pelusium, profuere: prope manu tenebantur. Prior ferrum occupauit Antonius, regina ad pedes Caesaris prouoluta temptauit oculos ducis. Frustra quidem; nam pulchritudo infra pudicitiam principis fuit. Nec illa de uita, quae offerebatur, sed de parte regni laborabat. Quod ubi desperauit a principe seruarique se triumpho uidit,
Abbreviated transcription (Latin):
romanũ imꝑium petit Et promisit antonus.
quasi facilior ess& parcho romanus: Igitur dãnatio¬
nem parare nec tacite sed patriȩ nominiis togae
fastum oblitus totus ut monstrum illitd ut mente
ita animo quoq & cultu desciuerat. Aureum in ma¬
nu baculum ad latus accinace purpurea uestis
ingeNtibus obstricta gemmis. Dia dema
aderat ut regiaã rex ipse frueret᷑
Ad primã nouorum motuum famam caesar
abrundisio traiecerat. ut uenuenti
brachii sinuscornua infesta classe suc cinxerat
S ed numerum magritudo pensabat. Iuppe
aseNis inouenos. remorum ordinib
Ad hoc t̾rib atq cabulatis allenate astelloꝵ x uribsin peties
nũ sine
gemitu maris & labore uentorum ferebantur. que qͥdẽ
ipsa moles exitio fuit: caesaris naues atriremibus in se¬
nos non amplius ordines creuerant: itaque. habiles in
omia que usus poscebat adimpetus & recursus flexusq
capiendos illas graues & ad om̃ia prepeditas singulas plu¬

Expanded text:
Romanum imperium petit; et promisit Antonius, Romanum imperium petit; et promisit Antonius, quasi facilior esset Partho Romanus. Igitur dominationem parare nec tacite; sed patriae, nominis, togae, fascium oblitus totus in monstrum illud ut mente, ita habitu quoque cultuque desciuerat. Aureum in manu baculum, ad latus acinaces, purpurea uestis ingentibus obstricta gemmis: diadema deerat, ut regina rex et ipse frueretur. Ad primam nouorum motuum famam Caesar a Brundisio traiecerat, ut uenienti mbracii sinus cornua infesta classe succinxerat.sed numerum magnitudo pensabat. Quippe a senis in nouenos remorum ordines, ad hoc turribus atque tabulatis adleuatae castellorum uel urbium specie, non sine gemitu maris et labore uentorum ferebantur; quae quidem ipsa moles exitio fuit. Caesaris naues a binis remigum in senos nec amplius ordines creuerant; itaque habiles in omnia quae usus posceret, ad impetus et recursus flexusque capiendos, illas grauis et ad omnia praepeditas singulas plu
Abbreviated transcription (Latin):
mitior exaqua postea quam ab hostib excepta clades
nfesta primũ siti regio. quibusdã salmacidis fluuuis¬
infestior nouissime. qui iam ab inualidis & auide hau¬
riebatur. cũ noxiȩ etiam dulas fier&. Mox & ardores
ꝑ armenuiam . & niues ꝑcapadotiã. & utriusq caȩli
subita miccatio. ꝓpestilentia fuit: SSic uixt̃cia parce
dese decim legionibus reliqua cum argentum eius
passim dolabris concideretur. & sub inde int̾moras
mortem agladiatore suo efflagitass& egregius im ipe¬
rator : tandem ꝑfugit insyriam: Ibi incredibili quidã
mentis uecordia ferotior aliquanto factus est quasi
uiciss& qui uaserat : BELLŨ CŨANTONUO & cleo
uror antonii quatenus PATRA.
anbitu non interir& : luxu & libidoie extuic¬
Itus ÷: Quippe post parthos. cum ȩxosus arma
inocio ager& captus amore cleopatrę. quasi bene
gestis rebus in regio se sinu reficiebat Haec mulier
acgyptia: abebrio imperatore preciũ libidinum

Expanded text:
minor ex via postea quam ab hostibus accepta clades. minor ex via postea quam ab hostibus accepta clades. Infesta primum siti regio, tum quibusdam salmacidae infestiores, novissime quae iam ab invalidis et avide hauriebantur noxiae etiam dulces fuere. Mox et ardores per Armeniam et nives per Cappadociam et utriusque caeli subita mutatio pro pestilentia fuit. Sic vix tertia parte de sedecim legionibus reliqua, cum argentum eius passim dolabris concideretur, et subinde inter moras mortem ab gladiatore suo flagitasset egregius imperator, tandem perfugit in Syriam, ubi incredibili quadam mentis vaecordia ferocior aliquanto factus est, quasi vicisset, quia evaserat. BELLUM CUM ANTONIO ET CLEOPATRA FUROR Antonii quatenus per ambitum non poterat interire, luxu et libidine exstinctus est. Quippe cum post Parthos exosus arma in otio ageret, captus amore Cleopatrae quasi bene gestis rebus in regio se sinu reficiebat. Hinc mulier Aegyptia ab ebrio imperatore pretium libidinum
Abbreviated transcription (Latin):
manus ex inprouiso & iam infessos uia subuespere uelut
nimbus erupit . & missis undiq sagittis: duas legiones
operuerunt: INihil acciderat in conparationẽ gladu
qui inposterum diem imminebat: nisimt̃uenus sa
dei miseratio Unus exclade crassiana parthico habetu
castris adequitat. & salute latine data. cum fidem
ipso feciss&: quid inminer& edocuit: lam affuturum
cum om̃ib copis regens. irent retro. peterentq mon¬
tes. Sic quoq hostem fortasse nondefore: Atq. ita facta
est minor uis hostiũ quam imminebat. Affuit
tameni delecteq reliquȩ copie forent: nisi urgentib
telis inmodũ grauidirus. quadã forte docti ꝓcubius¬
sent ingenua milites. & elatis suꝑ capita scutis: caeso¬
rum speciem prebuissent: Tum parthus arcus in hi¬
buit: De inde rursus cũ se romani extulissent : ad eores N¬
miraculo fuit. ut unus exbarbaris miserit uocem. ite.
& bene ualete romani. merito uos uictores fama
gentium loquitur. qui parthorũ tela fertis. Non

Expanded text:
manus ex inproviso et iam in fessos via sub vespere velut nimbus erupit. Missis undique sagittis duas legiones operuerunt. Nihil acciderat in comparationem cladis, quae in posterum diem inminebat, nisi intervenisset deum miseratio. Unus ex clade Crassiana Parthico habitu castris adequitat et salute Latine data, cum fidem sermone fecisset, quid inmineret edocuit; iam adfuturum cum omnibus copiis regem; irent retro peterentque montis: sic quoque hostem fortasse non defore. Atque ita secuta est minor vis hostium quam inminebat; adfuit tamen. Deletae reliquae copiae forent, nisi urguentibus telis in modum grandinis quidam forte quasi docti procubuissent in genua milites, et elatis supra capita scutis caesorum speciem praebuissent. Tubuit. Dein rursus cum se Romani extulissent, adeo res miraculo fuit, ut unus ex barbaris miserit uocem: «Ite t bene ualete, Romani! Merito uos uictores fama gentium loq
Abbreviated transcription (Latin):
parere consuetas. partim facile sollicitat : paucas resis¬
tentes. myndon. samon. colofona. ui recepit: Crassi quo¬
que pretoriscae de : exercitum ipsum que cepit Sed ille
menior & familiȩ & romani nomirus: custodeni suibar¬
barum uirgula excecat. iexitiun sui quod uolebat ita
concitat: ¶Mox aꝑ ꝑna domitus & captus. & ꝑ deditionẽ
inuinculis habitus sAquilius: asiatiai belli reliquias con¬
fecit mixtis nefax ueneno fontibus. ad deditionẽ quarundã
urbium Iueres: ut maturam. ita in famieni fecit uictoriã :
Iuippe cũ contra fas deum mores que maiorum: medicami¬
nibus inpuris iNud tempus sacro scã romania arma uiolas¬

Expanded text:
parere consuetas partim facile sollicitat, paucas resisparere consuetas partim facile sollicitat, paucas resistentis, Myndon, Samon, Colophona ui recepit, Crassi quoque praetoris cecidit exercitum ipsumque cepit. Sed ille memor et familiae et Romani nominis custodem sui barbarum uirgula excaecat et in exitium sui, quod uolebat, ita concitat. Mox a Perperna domitus et captus et per deditionem in uinculis habitus. Aquilius Asiatici belli reliquias confecit, mixtis — nefas! — ueneno fontibus ad deditionem quarundam urbium. Quae res ut maturam, ita infamem fecit uictoriam, quippe cum contra fas deum moresque maiorum medicaminibus inpuris in id tempus sacrosancta Romana arma uiolas
Abbreviated transcription (Latin):
& furorem & ne fas sem& ipse lacerauit: Quȩ. & siunicta
int̃ sesunt omrua. atque confusa : tameni quomelius
appareant. simul. & nescelera uirtutibus ostrepant : se¬
paratim ꝑferentur priusque ut coepimus iusta illa
& piacum exteris gentibus bella memorabinius. ut
miagnitudo crescentis indies imperii appareat : tum
ad illa ciuium scelera. turpesq & impias pugnas reuer
cemur. BELLUM ASIATICUAA
icta adoccasum hispania: populus romanus ado¬
rientẽ pacẽ agebat. Nec pacẽ modo sed inusitata
& in cognita quadam felicitate relictȩ regiis hereditatibus
opes & tota in semel regna uenebant At talus rex perga¬
menorum. regis seumenis filius socii quondam commilito¬
heres esto in bonis regis hacc fuerunt: Adita igitur here¬
est aequius testamenti iure retinebat: Sedhane difficile
dictu est: utrum facilius amiserit anrecuperauerit: Ianis¬
tonicus regii sanguinus ferox iuuerus: urbes regibus

Expanded text:
et furorem — nefas! — semet ipse lacerauit. Quae etsi iuncta et furorem — nefas! — semet ipse lacerauit. Quae etsi iuncta inter se sunt omnia atque confusa, tamen quo melius appareant, simul et ne scelera uirtutibus obstrepant, separatim perferentur, priusque, ut coepimus, iusta illa et pia cum exteris gentibus bella memorabimus, ut magnitudo crescentis in dies imperii appareat; tum ad illa ciuium scelera turpesque et inpias pugnas reuertemur. BELLUM ASIATICUM Victa ad occasum Hispania populus Romanus ad orientem pacem agebat, nec pacem modo, sed inusitata et incognita quadam felicitate relictae regiis hereditopes et tota insemel regna ueniebant. Attalus, rex Pergamenorum, regis Eumenis filius, socii quondam conmilitoorum meorum heres esto. In bonis regiis haec fuerunt». Adita igitur here aequius, testamenti iure retinebat. Sed hanc difficile dictu est utrum facilius amiserit populus Romanus an recuperauerit. Aristonicus, regii sanguinis ferox iuuenis, urbis regibus
Abbreviated transcription (Latin):
la armma. ipsicremauerunt: triumphus fuit tantum de
nomine: Ihac tenus popłs romanus. pulcher. egregius.
pius. sanctus. atquemanificus: Reliqua sȩculi : ut gran¬
dia. aeque ita uel magis turbida & foeda. crescentibus
cum ipsa magnitudine imperii uitus Aðo ut siquis hac
tertiam eius actatem transmarinã quam ducentorum
annorum fecimus diuidat: centum hos priores quibus
a fricam macedoriam. siciliani. hispaniam domuit: aureos
sicut poctae canunt iure meritoque fateatur: Centũ
sequentes: ferreos plane & cruentos. & siquitd in manius:
Quippe qui iugurdiinis. cimbricis. mitridaticis. particis
bellis. gallicis. atque germanicis quibus calum ipsum gła
ascendit: gracchanas drusianas que caedes. ad hoc : serui¬
lia bella miscuerint: & nequitturpitudini desit. gladia¬
toria denique inse ipse conuersus. marianis atque sylla¬
nis. nouissime pompei &cȩsaris manibus: quasi ꝑrabiem

Expanded text:
la: arma ipsi cremauerunt. Triumphus fuit tantum de la: arma ipsi cremauerunt. Triumphus fuit tantum de nomine. Hactenus populus Romanus pulcher, egregius, pius, sanctus atque magnificus: reliqua saeculi, ut grandia aeque, ita uel magis turbida et foeda, crescentibus cum ipsa magnitudine imperii uitiis; adeo ut, si quis hanc tertiam eius aetatem transmarinam, quam ducentorum annorum fecimus, diuidat, centum hos priores, quibus Africam, Macedoniam, Siciliam, Hispaniam domuit, aureos, sicut poetae canunt, iure meritoque fateatur, centum sequentes ferreos plane et cruentos et si quid inmanius; quippe qui Iugurthinis, Cimbricis, Mithridaticis, Parthicis, piraticis bellis, Gallicis atque Germanicis, quibus caelum ipsum gloria ascendit, Gracchanas Drusianasque caedes, ad hoc seruilia bella iniscuerint et, ne quid turpitudini desit, gladiatoria. Denique in se ipse conuersus Marianis atque Sullanis, nouissime Pompei et Caesaris manibus, quasi per rabiem
Abbreviated transcription (Latin):
tore consiliũ: itaque : non ÷ ꝑmissa pugna morituris:
Cum fosa atq lorica quat tuorque castris circumdatos
fames premer& : ab duce orantes. proeliuĩ. ut tam quã
iuros occidert. et ubi non impetrabant: placuit
eruptio: Sic conserta manu: plurimioccisi. & cum
urguer& fames aliquantis ꝑ inde uixerunt : Nouis¬
sime consiliumo fugae sedit: Sedhoc quoque : ruptis
equorum cuigulis uxores ademere summo scelere
ꝑamorem: itaque deplorato exitu : inultimam
rabiem furorẽque conuersi. postremo morioc ge¬
ferro & ueneno subiectoque undique igni per¬
emerunt: Macte esse fortissimam. & meo iudicio
beatissiniam irupsis malis ciuitatem ad seruit
cum fide socios populum orbis terrarum iuribus
fultum sua manu aetate tam longa sustinuit: Nouis¬
sime maximo duce oppressa ciuitas: nullũ dese gaudiũ
hosti reliquit: Unus enim un num antinus non fuit:
qui incaterus duceretur: Prȩda : ut depauperibus. nul¬

Expanded text:
tore consilium: itaque non est permissa pugna morituris. tore consilium: itaque non est permissa pugna morituris. Cum fossa atque lorica quattuorque castris circumdatos fames premeret, a duce orantes proelium, ut tamquam uiros occideret, ubi non inpetrabant, placuit eruptio. Sic conserta manu plurimi occisi, et cum urgueret fames, aliquantisper inde uixerunt. Nouissime consilium fugae sedit; sed hoc quoque ruptis equorum cingulis uxores ademere, summo scelere per amorem. Itaque deplorato exitu in ultimam rabiem furoremque conuersi, postremo Rhoecogeferro, ueneno, subiecto undique igni peremerunt. Macte esse fortissimam et meo iudicio beatissimam in ipsis malis ciuitatem! Adseruit cum fide socios, populum orbis terrarum uiribus fultum sua manu aetate tam longa sustinuit. Nouissime maximo duce oppressa ciuitas nullum de se gaudium hosti reliquit. Vnus enim uir Numantinus non fuit qui in catenis duceretur; praeda, ut de pauperrimis, nul
Abbreviated transcription (Latin):
mancirii expiauit Cacterum duce scipione cartha¬
giuis incendis ad excidia urbiũ inbuto: tandem &&iam
nultionem excoidu it : Sed cunie: acrius incastris quam¬
incampo. nostro cummilite : quã cum numantino. prȩlian¬
dum fuit: Suippe assiduis & iniustis. & seruilibus maxi¬
me operibus attriti: ferre plenius uallum quiarma
nescirent. luto inquinari qui sanguine nollent iubebant᷑.
uere ꝓditum est: Sic redacto indisciplinã milite com¬
nussa acies. quod que nemo uisurum seũquã sperauerat
factum ÷ ut fugientes numantinos quis quã uideri
Dedere &iam seuolebant: sitoleranda iuris imperarent᷑
Sed cum scipio ueram uell& et sinie exceptione uictoriã.
eo neces sitatum conpulsi primũ. ut destinata morte
improelium ruerent: cumse prius ȩpulis quasi inferuis
impleuissent carnis semi crudae. & caeliae. sic uoca it
indigena ex frumento potionẽ: intellectum ab impera¬

Expanded text:
Mancini expiavit, ceterum duce Scipione, CarthaMancini expiavit, ceterum duce Scipione, Carthaginis incendiis ad excidium urbium inbuto, tandem etiam in ultionem excanduit. Sed tum acrius in castris quamin campo, nostro cum milite quam cum Numantino proeliandum fuit. Quippe adsiduis et iniustis et servilibus maxime operibus adtriti ferre plenius vallum, qui armnescirent, luto inquinari, qui sanguine nollent, iubebanturuere proditum est. Sic redacto in disciplinam milite commissa acies, quodque nemo uisurum se umquam sperauerat, factum ut fugientes Numantinos quisquam uideret. Dedere etiam se uolebant, si toleranda uiris imperarentur. Sed cum Scipio ueram uellet et sine exceptione uictoriam, eo necessitatum compulsi primum ut destinata morte in proelium ruerent, cum se prius epulis quasi inferiis inpleuissent carnis semicrudae et celiae; sic uocant indigenam ex frumento potionem. Intellectum ab impera
Abbreviated transcription (Latin):
approbauit: C acterum gens gallo grecorum sicut ipsũ
nonien indicio est : mixta. &ad ulterate reliquiae gal¬
loruns ontemere si fateri lic&e ullius causa belli mustior
segidenses socios & consangiuneos romanorum marubus
clapsos excȩperant. habita ꝓeis dep̃catio: nihil ualuit
Cunse ab omini belloriom contagione remorierent. n
legitimi foederis p̃tium ussi arma deponere: hoc sic
ab arbaris acceptum: quasi manus ab suderentur
I taque statim megara iucto fortissimo duce : ad ar¬
ma conuersi. pompciũ proelio aggressi. foedus cam̃
malueriuit: cumde bellare potuissent: hostilium de
inde mancinũ: hunc quoq assidius caedibus ita sub¬
egerunt: ut ne oculos quidẽ aut uocem numantini
iuri quisquã sustiner&: tameri cum hoc quoque foe¬
dus maluere : contenti armorum manubus. cum adint̃¬
necionẽ seiure potuissent: ¶Sed nonminus numantida
quam caudini illius foederis flagrans ignominua acpu

Expanded text:
adprobavit. Ceterum gens Gallo-graecorum, sicut ipsum adprobavit. Ceterum gens Gallo-graecorum, sicut ipsum nomen indicio est, mixta et adulterata est: reliquiae Gallorum, Segidenses, socios et consanguineos suos, Romanorum manibus elapsos, exceperant. Habita pro his deprecatio nihil ualuit. Cum se ab omni bellorum contagione remouerent, in legitimi foederis pretium iussi arma deponere. Hoc sic a barbaris acceptum, quasi manus absciderentur. Itaque statim Megarauico fortissimo duce ad arma conuersi. Pompeium proelio adgressi, foedus tamen maluerunt, cum debellare potuisinde Manci- num: hunc quoque adsiduis caedibus ita subegerunt, ut ne oculos quidem aut vocem Numantini viri quisquam sustineret. Tamen cum hoc quoque foedus maluere, contenti armorum manubiis, cum ad internicionem saevire potuissent. Sed non minus Numantini quam Caudini illius foederis flagrans ignominia aut p
Abbreviated transcription (Latin):
cuta deditio est ad erant a&olorum precibus: atici. rhodu.
& me mineramus auxilii Sic placuit ignoscere: Serpsit
tamen latius in proximos bellum. omnẽq late cefalleniã.
tacrnthon. & quic quid insularum in eo mari: Int̾cȩtera.¬
unios montes. uigum que maleũ aetolia belli accessio
fuerunt: BELLUAA HISTRICUAA
istri setunt᷑ aetolos: quippe bellantes eos nuꝑ adiuue¬
rant & initia pugnae prospera hosti fuerunt: Eadẽq exi¬
tu causa: nam cum eñ mali castra cępissent optonaeque
praedae incubarent. epulantes. acludibundos plerosque
uit ubiessent prepoculis nescientes: appius pulher inuadit
S iccum sanguine & spritu: male partã reuomuere uicto¬
nam ipse rex apulo equo inpositus. eum sub inde crapula
&c apitis errore lapsarae. captum sese uix & egre post quã
trium phi manlius. aneos uisos simulauerit: dubiũu
Certe negatus est uictori truomplus: quia causam belli non

Expanded text:
cuta deditio est. Aderant Aetolorum precibus Attici, Rhodii, cuta deditio est. Aderant Aetolorum precibus Attici, Rhodii, et memineramus auxilii: sic placuit ignoscere. Serpsit tamen latius in proximos bellum, omnisque late Cephallenia, Zacynthos et quidquid insularum in eo mari inter Ceraunios montes iugumque Maleum Aetoli belli accessio fuerunt. BELLUM HISTRICUM Histri secuntur Aetolos; quippe bellantes eos nuper adiuverant. Et initia pugnae hosti prospera fuerunt, eademque exitii causa. Nam cum Gnaei Manlii castra cepissent opimaeque praedae incubarent, epulantes ac ludibundos plerosque, qui aut ubi essent prae poculis nescientes, Appius PulSic cum sanguine et spiritu male partam reuomuere uictoriam. Ipse rex Aepulo equo inpositus, cum subinde crapula et capitis errore lapsaret, captum sese uix et aegre, postquam triumphi Manlius Vulso simulaverit, du- bium; at certe negatus est victori triumphus, quia causam belli non