comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potest enim sic raptus idigno¬
rare si ei & hoc non ostendat᷑
Porro autẽ siquã ammodum
raptus .ẽ. a sensib corporisuł
e& in istis similitudinib cor¬
porũ q̃ spũ uidentur ita&
ab ipsis rapiat᷑ ut in illam
quasi rogionẽ intellec tualiũ
uel intellegibiliũ sub uehat᷑
ubisi neulla corporis similitu¬
dineperspicua ueritas cerni¬
tur. Nullis opinionum falsa¬
rum nebulis offuscat᷑ ibiuir¬
tutes animae non sunt ope¬
roso aclaboriose Neque enĩ
oper& c̃perantie libido frenat᷑
aut opero foslitudinis tolerant᷑
aduersa autopere iustitie im¬
qua puniunt. aut opere pru¬
dentiaemala deuitantur una
ibi & tota uistus ẽ amare quos
uideas & suma felicitas ha¬
bereqd̃ amas ibi enĩ beatauiti
infonte suo bibit̃ unde asper¬
gitur aliquid huc huma nȩ ui¬
tae ut intẽptationib huus scłi
tẽperanter fostiter iuste prũ¬
denterq uiuatur propterillud
quippe adipiscendũ ubi secu¬
ra quieserit & in effabilis ui¬

Expanded text:
potest enim sic raptus id ignopotest enim sic raptus id ignorare, si ei et hoc non ostendatur. Porro autem, si quemadmodum raptus est a sensibus corporis, ut esset in istis similitudinibus corporum, quae spiritu uidentur, ita et ab ipsis rapiatur ut in illam quasi regionem intellectualium uel intellegibilium subuehatur, ubi sine ulla corporis similitudine perspicua ueritas cernitur, nullis opinionum falsarum nebulis offuscatur, ibi uirtutes animae non sunt operosae ac laboriosae; neque enim opere temperantiae libido frenatur aut opere fortitudinis tolerantur aduersa aut opere iustitiae iniqua puniuntur aut opere prudentiae mala deuitantur. una ibi et tota uirtus est amare quod uideas et summa felicitas habere quod amas. ibi enim beata uita in fonte suo bibitur, unde aspergitur aliquid huic humanae uitae, ut in temtationibus huius saeculi temperanter, fortiter, iuste prudenterque uiuatur. propter illud quippe adipiscendum, ubi secura quies erit et ineffabilis ui
Abbreviated transcription (Latin):
uisis non fallitur aut enim in¬
tellegit᷑ uerum .e. aut siuerũ
non .ẽ non intellegit unde aluo
estinhis errarequȩ uid& aliud
ideo errarequia non utd&.
qua propter cum rapitur anima
in ea uisa quae spũ cernuntur
similia corporalib ita ut omni¬
no a sensib corporis auestatur
amplius quam in somno sol& seo
minus quam in moste iam diui¬
nȩ ammonitionis . ẽ. & a diuto¬
rii ut se non corpora selusa cor¬
porum similia spiritaliter
nouerit cernere. sicuti quise
in somnis uidere &iã ante quã
euigilent sciuntibi si & iamui¬
dentur futura itaut omnino
futura noscunt᷑ quorum ima¬
gines prȩsentes uidentur siue
ipsa hominis mentediuinitus¬
ad iuta siue ali quo interipsa
uisa quid significent ex ponet¬
te si cut in a pocalpsi io hannis
ecponebat magna reuelatio
ẽ &iam si fosteigno r& illecui
hacc demonstrantus utrum
ecorpore exierit an ad huc
sit in corpore sed spũ a sensib
corporis alienato istauedeat

Expanded text:
uisis non fallitur. aut enim inuisis non fallitur. aut enim intellegit, et uerum est; aut, si uerum non est, non intellegit: unde aliud est in his errare, quae uidet, aliud ideo errare, quia non uidet. Quapropter cum rapitur anima in ea uisa, quae spiritu cernuntur similia corporalibus, ita ut omnino a sensibus corporis auertatur amplius quam in somno solet, sed minus quam in morte, iam diuinae admonitionis est et adiutorii, ut se non corpora, sed uisa corporum similia spiritaliter nouerit cernere, sicuti qui se in somnis uidere, etiam antequam euigilent, sciunt. ibi si etiam uidentur futura, ita ut omnino futura noscantur, quorum imagines praesentes uidentur siue ipsa hominis mente diuinitusadiuta siue aliquo inter ipsa uisa quid significent exponente, sicut in Apocalypsi Iohanni exponebatur, magna reuelatio est, etiamsi forte ignoret ille, cui haec demonstrantur, utrum e corpore exierit an adhuc sit in corpore, sed spiritu a sensibus corporis alienato ista uideat;
Abbreviated transcription (Latin):
tus transeuntis uehiculiputat᷑
ectonitrio & sinullis aliis sen¬
sib explor&ur sed soliad igceat
olfatui citrium putatur her¬
ba quȩ uocat᷑ apiaria & cibus
aliquo dulciculo suco affectus
putat̃ melle conditus & ignotus
a nulus contrectatus intene¬
brisputatur aureus. cũ sit aereur
uel argenteus. autcum repenti¬
nis in opinatis que corporali¬
b uisis anima t᷑bata uel in somnis
ui dere seputat uel aliquo eius
modi spiritali uiso. afficit unde
in omnib corporalib: uisis & a¬
liorum sensuũ contestatio &
maximeipsius mentis atquera¬
tionis adhib&ur ut quod in hoc
rerum genere uerũ ẽ. inueni¬
atur quantum inueniripo¬
test. inuisi oniaũ spiritali
id .ẽ in corporum similitudinib
quae spũ uidentur fallitur ani¬
ma cum ea quesicuid& ipsa cor¬
pora arbitratur. eẽ. uel quoo
sibi sus picionesalsa que conteo¬
cura finxerithoc &iã incorporib
putat qua e non uisa coniectat
acuero in illis intellectualib

Expanded text:
tus transeuntis uehiculi putatur tus transeuntis uehiculi putatur ex tonitru et, si nullis aliis sensibus exploretur, sed soli adiaceat olfactui, citrium putatur herba, quae uocatur apiaria, et cibus aliquo dulciculo suco adfectus putatur melle conditus et ignotus anulus contrectatus in tenebris putatur aureus, cum sit aereus uel argenteus — aut cum repentinis inopinatisque corporalibus uisis anima turbata uel in somnis uidere se putat uel aliquo eius modi spiritali uiso adfici: unde in omnibus corporalibus uisis et aliorum sensuum. contestatio et maxime ipsius mentis atque rationis adhibetur, ut, quod in hoc rerum genere uerum est, inueniatur quantum inueniri potest. in uisione autem spiritali, id est in corporum similitudinibus, quae spiritu uidentur, fallitur anima, cum ea, quae sic uidet, ipsa corpora esse arbitratur uel, quod sibi suspicione falsaque coniectura finxerit, hoc etiam in corporibus putat, quae non uisa coniectat. at uero in illis intellectualibus
Abbreviated transcription (Latin):
nem inter intellectua lem
& corporalẽ tam quã medi&a¬
tem quandã obtinere puro enĩ
non in congruenter mediũ
dici quod corpus quidem nonẽ.
sed simile .e. corporis interilluo
qõ uere corpus .ẽ. & illud qd nec
corpus .ẽ. nec simile corporis in¬
ludit autẽ anima similitu¬
dinib rerũ non carum uitio.
sed opinionis suae cum appro¬
bat q̃similia sunt prohis quib
similia sunt ab intellegentia
deficiens sallitur ergo inuisio¬
necorporali cumin ipsis cor¬
porib fieriputat quod fit incor¬
poris sensib Sicut nauigantib:
uidentur interrã moueri quȩ
stant & intuentib caelumsta¬
residera quae mouentur & di¬
uaricatis radus oculorum
duas lucernȩ species apparere
& in aquaremus infractus
& multa huius modi Aut cũ
putat hoc eẽ quod similiter
coloratũ . ẽ. uel similiter sonat
uel ol& uł sapit uel tangit᷑.
Hinc enim & medi camentũ
aliquod ceratum coctũ incac¬
cabo putatur legumen & soni¬

Expanded text:
nem inter intellectualem nem inter intellectualem et corporalem tamquam medietatem quandam obtinere. puto enim non incongruenter medium dici, quod corpus quidem non est, sed simile est corporis, inter illud, quod uere corpus est, et illud, quod nec corpus est nec simile corporis. Inluditur autem anima similitudinibus rerum non . earum uitio, sed opinionis suae, cum adprobat quae similia sunt pro his, quibus similia sunt, ab intellegentia deficiens. fallitur ergo in uisione corporali, cum in ipsis corporibus fieri putat, quod fit in corporis sensibus — sicut nauigantibus uidentur in terra moueri quae stant et intuentibus caelum stare sidera, quae mouentur, et diuaricatis radiis oculorum duae lucernae species adparere et in aqua remus infractus et multa huius modi — aut cum putat hoc esse, quod similiter coloratum est uel similiter sonat uel olet uel sapit uel tangitur — hinc enim et medicamentum aliquod ceratum coctum in caccabo putatur legumen et soni
Abbreviated transcription (Latin):
pus quo uelut nuntio utitur
ad formandũ inseipsa quod
extrinsecus nunciatur non
potest itaq fieri uisio corpora¬
lis nisi &iã spiritalis simulfiat
sed nondis cernitur nisi cum
fuerit sensus ablatus a corpo¬
re ut id quod percorpus uide¬
batur inueniatur inspũ a tuero
spiritalis uisio &iamsinecorpo¬
rali fieri potest cum absentiũ
corporum similitudines in
spũ apparent. & finguntur
multȩ proarbitrio uel p̃ter
arbitrium demonstrantur¬
tem spiritalis uisio indig& intel¬
lec tuali ut diiudic&ur intellec¬
tualis autẽ i sta spiritali inferi¬
ore non indiga. Ac perhoc spi¬
ritali corporalis intellectual
autem ut raque subiecta. ẽ. cũ
ergo legimus spiritalis omnia
diiudicat ipseaũ a neminedi iu¬
dicatur non secundũ spm̃ aquo
mens discernitur. sicut illud
quod dictũ. ẽ. orabo spũ ora¬
bo & mente: sed exllla noti¬
tione debemus accipere qua
non absurde neq in conueni¬
enter arbitrorspiritalẽ uisio¬

Expanded text:
pus, quo uelut nuntio utitur pus, quo uelut nuntio utitur ad formandum in se ipsa, quod extrinsecus nuntiatur. non potest itaque fieri uisio corporalis, nisi etiam spiritalis simul fiat; sed non discernitur, nisi cum fuerit sensus ablatus a corpore, ut id, quod per corpus uidebatur, inueniatur in spiritu. at uero spiritalis uisio etiam sine corporali fieri potest, cum absentium corporum similitudines in spiritu adparent et finguntur multae pro arbitrio uel praeter arbitrium demonstranturtem spiritalis uisio indiget intellectuali, ut diiudicetur, intellectualis autem ista spiritali inferiore non indiget. ac per hoc spiritali corporalis, intellectuali autem utraque subiecta est. cum ergo legimus: spiritalis omnia diiudicat, ipse autem a nemine diiudicatur, non secundum spiritum, a quo mens discernitur, sicut illud quod dictum est: orabo spiritu, orabo et mente, sed ei ilia notione debemus accipere, quanon absurde neque inconuenienter arbitror spiritalem uisio
Abbreviated transcription (Latin):
c& era huius modi quibus propin¬
quaturdõ. Et ipsed s̃ ex quo om¬
nia ꝑquem omnia in quo omnia.
quam quam itaque in eademani¬
ma fiant uisi ones. siueque sen¬
tiuntur percorpus sicut hoc cor¬
poreum caelũ & t̾ra & quȩ cum¬
que in eis nota. ẽẽ possunt quẽ¬
ã modum possunt siue qua e
spũ uidentur similia corporũ
de quib: multaiã diximus.
si ue cummente intellegunt᷑
quȩ nec corpora sunt nec si mili¬
tudines corporum habent.
utique ordinem suum &. ẽ ali¬
ud alio p̃cellentius. Prestan¬
tior .ẽ. enimuisio spiritalis
quam corporalis. & rursusp̃s¬
tantior intellectua lis quam
spiritalis. corporalis enimsspi¬
ritalieẽ non potest: quando¬
quidem momento eodẽ quocor¬
pus sensu corporis tangitur fit
&iam inanimotale aliqud non
quod hoc sit sed quod similesit:
quod si non fier& nec sensus ille
e& quo eaque extrinsecus ad¬
iacent sentiunt᷑ : Neque enĩ
corpus sentit sed anima percor¬

Expanded text:
cetera huius modi, quibus propincetera huius modi, quibus propinquatur deo, et ipse deus, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. Quamquam itaque in eadem anima fiant uisiones, siue quae sentiuntur per corpus, sicut hoc corporeum caelum et terra et quaecumque in eis nota esse possunt, quemadmodum possunt, siue quae spiritu uidentur similia corporum, de quibus multa iam diximus, sine cum mente intelleguntur, quae nec corpora sunt nec similitudines corporum, habent utique ordinem suum et est aliud alio praecellentius. praestantior est enim uisio spiritalis quam corporalis et rursus praestantior intellectualis quam spiritalis. corporalis enim sine spiritali esse non potest, quandoquidem momento eodem, quo corpus sensu corporis tangitur, fit etiam in animo tale aliquid, non quod hoc sit, sed quod simile sit: quod si non fieret, nec sensus ille esset, quo ea, quae extrinsecus adiacent, sentiuntur. neque enim corpus sentit, sed anima per cor
Abbreviated transcription (Latin):
ex sistente sed ad sumente atq
rapiente aliquo spũ tollitur
anima in huius modi uidendas
similitudines corporũ miscens
eis uisa corporalia cum simul&i¬
am corporis senfib utitus.
si ueita spũ assumente alienat᷑
ab omni corporis sensu& auer¬
titur. ut solis similitudinibus
corporum spiritali uisione tene¬
atur ubinescio utrũ possint
aliqua nihil significantia uide¬
ri. haec igitur natura spiritalis
in qua non corpora sedcorporu
similitudines exprimuntur
inferioris generis uisi ones ha¬
b& quam illud mentis atque
intellegentiae lumen quo&is
ta infersor adiudicantur & ea
cernuntur quaeneque sunt cor¬
pora nec ullas gerunt formas
similes corporum uelut ipsamens
Comnis animae affectio bona.
cui contrarias eius uitia que
rec teculpantur atquedam¬
nantur in hominibus quo e nĩ
alio modo ipsem tellectus nisi
intellegendo conspicitur. ita&
caritas gaudium pax longanimi¬
tas benignitas bonitas fides
mansu&udo continentia &

Expanded text:
existente, sed adsumente atque existente, sed adsumente atque rapiente aliquo spiritu tollitur anima in huius modi uidendas similitudines corporum, miscens eis uisa corporalia, cum simul etiam corporis sensibus utitur; siue ita spiritu adsumente alienatur ab omni corporis sensu et auertitur, ut solis similitudinibus corporum spiritali uisione teneatur, ubi nescio utrum possint aliqua nihil significantia uideri. Haec igitur natura spiritalis, in qua non corpora, sed corporum similitudines exprimuntur, inferioris generis uisiones habet quam illud mentis atque intellegentiae lumen, quo et ista inferiora diiudicantur et ea cernuntur, quae neque sunt corpora nec ullas gerunt formas similes corporum, uelut ipsa mens et omnis animae adfectio bona, cui contraria sunt eius uitia, quae recte culpantur atque damnantur in hominibus. quo enim alio modo ipse intellectus nisi intellegendo conspicitur? ita et caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia et
Abbreviated transcription (Latin):
& omnia cogitatione ante¬
cedimus. siueiamin ipso ac¬
tu uel cũ loquimur uel cũ
facimus omnes corporales
motus ut eferi possint prȩ¬
ueniuntur similitudinib:
suis intus in spũ neque enim
ulla uelbreuis sima sellaba¬
in ordinesuo nisi prospecta so¬
nuiss siuecum ad ormientib
somnia uidentur uelnihil uel
aliquid significantia si uecũ
uali tudine corporali turba¬
tis intrinsecus itineribus
sentien diimagines corpoꝵ
sp̃s̃ ueris corporib: itamisc&
utinternos ci uel uix possint
uel omnino non possint:
Et aut significent aliquid
aut sine ulla significatione
oboriantur siue prorsus in¬
grauescente aliquo morbo
uel dolorecorporis. & inter¬
cludente intus uias quibus
anime ut ꝑ carnem sentir&
exserebatur acnitebatur
intentio. Altius quã som¬
no absentata spũ corporah¬
um rerum exsistunt. aut mons¬
trantur imagines uel signifi¬
cantes aliquid uel sine ul la
significatione apparentes
si uenulla es corporecausa

Expanded text:
et omnia cogitatione anteet omnia cogitatione antecedimus; siue iam in ipso actu, uel cum loquimur uel cum facimus, omnes corporales motus, ut exeri possint, praeueniuntur similitudinibus suis intus in spiritu: neque enim ulla uel breuissima syllabain ordine suo nisi prospecta sonuisset; sine cum a dormientibus somnia uidentur uel nihil uel aliquid significantia; siue cum ualetudine corporali turbatis intrinsecus itineribus sentiendi imagines corporum spiritus ueris corporibus ita miscet, ut internosci uel uix possint uel omnino non possint et aut significent aliquid aut sine ulla significatione oboriantur; siue prorsus ingrauescente aliquo morbo uel dolore corporis et intercludente intus uias, quibus animae, ut per carnem sentiret, exerebatur ac nitebatur intentio, altius quam somno absentato spiritu corporalium rerum existunt aut monstrantur imagines uel significantes aliquid uel sine ulla significatione adparentes; siue nulla ex corpore causa
Abbreviated transcription (Latin):
significent uideat &scire diffi¬
cillimũ .ẽ. & siiam sciamus disse¬
rere atq explicare operosissi¬
mum quod autẽ nunc insinua¬
resatis arbitror cestũ . ẽ. eẽ spi¬
ritalem quandamnaturam
in nobis ubi corporalium rerũ
formantur similitudines siue
cum aliquo corpus sensucorpo¬
ris tangimus. & continuo for¬
matur eius similitudo inspũ
memoriaq reconditur. siuecũ
absentia corpora iam notaco¬
gitamus utefeis form& ur
quidamspiritalis aspectus
qua eiam erant in spũ & ante¬
quam ea cogitaremus siue
cum eorum corporum quae
non nouimus sed tamen eẽ
non dubitamus similitudi¬
nes nonita ut sunt illa sedut
occurrit intuemur siuecũ
alia quaeuel nons̃ uel esse
nesciuntur pro arbitriouel
opinatione cogita mus siue
unde undeneq id agentib
neq uolentib: nobis uariȩ
formę corporaliũ similitu¬
dinum uersant in animo si¬
uecum aliquid corpora liter
acturiea ipsa disponimus
que in illa actione futuras

Expanded text:
significent uideat: et scire diffisignificent uideat: et scire difficillimum est et, si iam sciamus, disserere atque explicare operosissimum. Quod autem nunc insinuare satis arbitror, certum est esse spiritalem quandam naturam in nobis, ubi corporalium rerum formantur similitudines, siue cum aliquod corpus sensu corporis tangimus, et continuo formatur eius similitudo in spiritu memoriaque reconditur; siue cum absentia corpora iam nota cogitamus, ut ex eis formetur quidam spiritalis aspectus, quae iam erant in spiritu et antequam ea cogitaremus; sine cum eorum corporum, quae non nouimus, sed tamen esse non dubitamus, similitudines non ita ut sunt illa, sed ut occurrit, intuemur; siue cum alia, quae uel non sunt uel esse nesciuntur, pro arbitrio uel opinatione cogitamus; siue unde unde neque id agentibus neque uolentibus nobis uariae formae corporalium similitudinum uersantur in animo; siue cum aliquid corporaliter acturi ea ipsa disponimus, quae in illa actione futura sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
hominis ueniant utrũ ibi primi¬
tus formentur anformata in¬
gerantur. & quadã coniunc¬
tione cernantur ut sichomini¬
b angeli ostendant cogitatio¬
nessuas &corporalium rerũ
similitudines quas in suo spũfu
turorũ cogitatione praefor¬
mantquem ammodũ & ipsi
nras cogitationes non utique
oculis quia non corpora sed spũ
uident: uerum hoc intersit
quod illinostras &iã sinolum:
nouerunt: nos autẽ ipsorum
nisi ostendantur nosse non pos¬
sumus quia sic eas ut opinor
ha bentinpocestate occulta¬
respiritalib: modis quemad¬
modum nos quib: dam inter¬
iectis obstaculis nr̃a corpora
nealiorum oculis uide antur
abscondimus & quid fiat inspũ
nostro ut aliquando cernatur.
tantum modo significantes ima¬
gines & utrum aliquid signifi¬
cent ignor&ur aliquando aũ
aliquid significaresentiantur
sed quid significent nesciatur.
Aliquando uerotã quã plenio¬
raede monstratione anima hu¬
mana & spũipsas & mente quid

Expanded text:
hominis ueniant, utrum ibi primihominis ueniant, utrum ibi primitus formentur an formata ingerantur et quadam coniunctione cernantur, ut sic hominibus angeli ostendant cogitationes suas et corporalium rerum similitudines, quas in suo spiritu futurorum cognitione praeformant, quemadmodum et ipsi nostras cogitationes non utique oculis, quia non corpore, sed spiritu uident, uerum hoc intersit, quod illi nostras, etiam si nolimus, nouerunt, nos autem ipsorum, nisi ostendantur, nosse non possumus — quia sic eas, ut opinor, habent in potestate occultare spiritalibus modis, quemadmodum nos quibusdam interiectis obstaculis nostra corpora, ne aliorum oculis uideantur, abscondimus — et quid fiat in spiritu nostro, ut aliquando cernantur tantummodo significantes imagines sed, utrum aliquid significent, ignoretur, aliquando autem aliquid significare sentiantur, sed quid significent nesciatur, aliquando uero tamquam pleniore demonstratione anima humana et spiritu ipsas et mente quid
Abbreviated transcription (Latin):
tabat ubi erant mul caidola
ꝑquandam paganorum sollẽni¬
tatem : non aliquospũ arreptur
sedimitatione ludicra arrepti¬
ci os ȩmulatus scientib circum¬
stantib & spectantib moris
enim erat ut ante prandium
ꝑactis sacrificus agitatisq fa
phanaticis si qui adulescentes
post prandium uellent eomo¬
re ludere nullus prohiber& ur
Ille ergo intersaltandum facto
siui silentio iocabundus & riden¬
temulti tudine circũ septus ea
nocte quaeinpendebat in ea
silua quae iuxta erat hominẽ
aleo ne interem tuiri. ad cuius
cadauerspectandũ in luces¬
centedie confluxurã turbã.
&illius sollemnitatis locum
desesturã praedixit. & fac¬
tũ .ẽ. cum satis cunctis qui ad¬
erant in omnib: eius motib
claruiss: hoc eum ludendo &
io cando nus quã ꝑ turbata uel
alienata mente dixisse. ipso
&iam tanto amplius mirante
quod accidit quanto magis noss
quo id animo atq oreprotu le¬
rit quonã modo haec uisa inspũ

Expanded text:
tabat, ubi erant multa idola tabat, ubi erant multa idola quandam paganorum sollemnitatem, non aliquo . spiritu adreptus, sed imitatione ludicra adrepticios aemulatus scientibus circumstantibus et spectantibus. moris enim erat, ut ante prandium peractis sacrificiis agitatisque fanaticis, si qui adulescentes post prandium uellent eo more ludere, nullus prohiberetur. ille ergo inter saltandum facto sibi silentio iocabundus et ridente multitudine circumseptus ea nocte, quae inpendebat, in ea silua, quae iuxta erat, hominem a leone interemtum iri, ad cuius cadauer spectandum inlucescente die confluxuram turbam et illius sollemnitatis locum deserturam praedixit. et factum est, cum satis cunctis, qui aderant, in omnibus eius motibus claruisset hoc eum ludendo et iocando nusquam perturbata uel alienata mente dixisse ipso etiam tanto amplius mirante, quod accidit, quanto magis nosset, quo id animo atque ore protulerit. Quonam modo haec uisa in spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
id suscipientes ut diuinandimo¬
do aliquid dicerent nouimus
Nam quidam iuuenes io cando u
fallerent ubi peregrini iter
agebant mathematicosse. eẽ
finxerunt. ignorante som¬
nino utrum duo decimsigna
dicerent᷑ qui cum ospitem
suum mirari cernerent q̃ dice¬
bant & actestari. eẽ ueris sima
audatius in plura pro gres sul
atille attestans ad omniami¬
rabat᷑ postremoabcirdem filu
salute q̃ siuitquã diirabsentẽ
desiderabat: & quod in opina
tardar& ne quid ei accidis¬
s sollicitus erat atillinoncu¬
rantes quid posteorum absces¬
sum ueri cognoscer&ur dũ
camen in prȩsentia l&umho¬
minem redderent. mos ꝓfec¬
turi responderunt saluũ
ac propinquantẽ & eo ipsodie
quo haccloquebant᷑. eẽ uentu¬
rum. Neque enim m&uebant
necum totus diesperactus
c&̃ cosillere dar guendos
post pridie sequer&ur quid
multa dum iam abire dispu¬
nerent eccesubito adhuceis
illic positisuenit. Itemali¬
us antesrmphonia cum sal¬

Expanded text:
id suscipientes, ut diuinandi moid suscipientes, ut diuinandi modo aliquid dicerent, nouimus. Nam quidam iuuenes iocando, ut fallerent, ubi peregrini iter agebant, mathematicos se esse finxerunt, ignorantes omnino, utrum duodecim signa dicerentur. qui cum hospitem suum mirari cernerent, quae dicebant, et adtestari esse uerissima, audacius in plura progressi sunt. at ille adtestans ad omnia mirabatur. postremo ab eis de filii salute quaesiuit, quem diu absentem desiderabat et, quod inopinate tardaret, ne quid ei accidisset, sollicitus erat. at illi non curantes, quid post eorum abscessum ueri cognosceretur, dum tamen in praesentia laetum hominem redderent, mox profecturi responderunt saluum ac propinquantem et eo ipso die, quo haec loquebantur, esse uenturum; neque enim metuebant, ne cum totus dies peractus esset eos ille redarguendos postera die sequeretur. quid multa? dum iam abire disponerent, ecce, subito adhuc eis illic positis uenit. Item alius ante symphoniacum sal
Abbreviated transcription (Latin):
a pestae scripturadicit. efsun¬
dam despũ meo suꝑomnem
carnem & iuuenes uisauide¬
bunt. & senes somnia somnia¬
bant diuinȩ operationi utrũ¬
q: tribuens. Et angelus dnĩ
apparuit homini in somnis
dicens: Nolitimere accipere
mariã coniugemtuã. &ite¬
rum tolle puerũ &uade in
a ecgrptũ : Itaq bono quidẽ
asuidendas imagines nisi ali¬
quid significent non puto.
Cumuero in corpore causa ẽ.
ut in eas expressius intuen¬
das humanus intenda t̃ sp̃s
non semꝑ aliquid significare
credendum ẽ sed tunc signi¬
ficant cũ inspirantur ade¬
monstrante spũ siuedormi¬
enti siue aliquid aliut ex
corpore ut carnis sensib
alienar&ur patienti. Vi¬
gilantib &iã neq ullomo¬
bo afflictis nec furore ex¬
agitatis occulto quodam
instinctu Ingestas. eẽ co¬
gitationes qua spromendo
diuinarent non solum aliud
agentes sicut cai phas ponti¬
secproph& auit. Cum eius
intentio non haber& uolunta¬
tem proph&andi. Verum&iã

Expanded text:
aperte scriptura dicit: effunaperte scriptura dicit: effundam de spiritu meo super omnem carnem, et iuuenes uisa uidebunt, et senes somnia somniabunt, diuinae operationi utrumque tribuens, et: angelus domini adparuit homini in somnis dicens: noli timere accipere Mariam coniugem tuam, et iterum: tolle puerum et uade in Aegyptum. Itaque bono quidem has uidendas imagines, nisi aliqua significent, non puto; cum uero in corpore causa est, ut in eas expressius intuendas humanus intendatur spiritus, non semper aliquid significare credendum est, sed tunc significant, cum inspirantur a demonstrante spiritu siue dormienti siue aliquid aliud ex corpore, ut a carnis sensibus alienaretur, patienti. uigilantibus etiam neque ullo morbo adflictis nec furore exagitatis occulto quodam instinctu ingestas esse cogitationes, quas promendo diuinarent, non solum aliud agentes, sicut Caiphas pontifex prophetauit, cum eius intentio non haberet uoluntatem prophetandi, uerum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
diuersus .e. ideorẽ. &iã diuer¬
sanaturiusorũ cum &in illis
causis quȩ de corpore existunt.
sedutique differentia & ali¬
quando a contrario namfre¬
n&ici non dormiendo potius
pesturbatas habent sentian¬
di uias in capite ut talia uide¬
ant qualia somniantes uide NT
quorum dormiendo auestit᷑
intentio a sensu uigilandi
& in ea uidenda conuestit᷑
uidentur exalio genere sun
quam exnatura sp̃s dequo
uelin quofiunt similitudi¬
nes corporum: Ita quamuis
diuersa sit causa intentionis
ali enate quando sanocorpo¬
reuigilantis. oc culta quadã
uis spiritali anima rapitur.
ut uice corporũ expresas
corporaliũ rerũ similitudi¬
nes inspũ uideat. eademta¬
men est natura uisorũ
Nequae enimdici potest
cum causa incorpore. ẽ. tunc
animam sinc ulla presensio¬
ne futurorũ exse ipsa uersa¬
reimagines corporum sicut
&iam cogitando cassol&.
Cumergo in ea uidenda spũ
as sumitur diuinitus haec de¬
monstrari quando quidem

Expanded text:
diuersus est, ideo est etiam diuerdiuersus est, ideo est etiam diuersa natura uisorum, cum et in illis causis, quae de corpore existunt, sit utique differentia et aliquando a contrario. nam phrenetici non dormiendo potius perturbatas habent sentiendi uias in capite, ut talia uideant, qualia somniantes uident, quorum dormiendo auertitur intentio a sensu uigilandi et in ea uidenda conuertituruidentur, ex alio genere sunt quam ex natura spiritus, de quo uel in quo fiunt similitudines corporum. ita quamuis diuersa sit causa intentionis alienatae, quando sano corpore uigilantis occulta quadam ui spiritali anima rapitur, ut uice corporum expressas corporalium rerum similitudines in spiritu uideat, eadem tamen est natura uisorum. neque enim dici potest, cum causa in corpore est, tunc animam sine ulla praesensione futurorum ex se ipsa uersare imagines corporum, sicut etiam cogitando adsolet, cum uero in ea uidenda spiritu adsumitur, diuinitus haec demonstrari, quandoquidem
Abbreviated transcription (Latin):
enimerat quod medormiens
in somnis uidere sciebã necta¬
men illas corporaliũ rerum
simili tudines quas uidebam
sic abipsiscorporalibus discer¬
nebã que a modueascogitantes
&iã clausis oculis uelintene¬
bris constituti discerneresole¬
mus tantũ ual& ipsa anima
intentio utrũ ꝑducatur usq
ad sensus lic& clausos an in ipso
cerebro unde in haecnititurali¬
quacausa efistente in aliud auer¬
tatur. ut quã uis aliquando seno¬
uerit non corpore sed corporũ
similitudines cernere uelminus
crudita &iã ipsa.eẽ. corpora
existimans sentiat se non ea
corpore sed spũ uidere longesit
tam̃ ab affectione qua suocor¬
pori presentat᷑ unde senorunc
& caeciuigilare cũ similitudines
corporum cogitatas acorpo¬
ribus quae uidere non poss.
Cesta notio nediscernunt.
cum autẽ sa nocorpore nec som¬
nosensib consopitis aliquo occul¬
to opere spiritaliineauis.
aquaesimilia sunt corporab:
anima rapitur non quia modus

Expanded text:
enim erat, quod me dormiens enim erat, quod me dormiens in somnis uidere sciebam nec tamen illas corporalium rerum similitudines, quas uidebam, sic ab ipsis corporalibus discernebam, quemadmodum eas cogitantes etiam clausis oculis uel in tenebris constituti discernere solemus. tantum ualet ipsa animi intentio utrum perducatur usque ad sensus licet clausos an in ipso cerebro, unde in haec nititur, aliqua causa existente in aliud auertatur, ut, quamuis aliquando se nouerit non corpora, sed corporum similitudines cernere uel minus erudita etiam ipsa esse corpora existimans sentiat se non ea corpore, sed spiritu uidere, longe sit tamen ab effectione, qua suo corpori praesentatur: unde se norunt et caeci. uigilare, cum similitudines corporum cogitatas a corporibus, quae uidere non possunt, certa notione discernunt. Cum autem sano corpore nec somno sensibus consopitis aliquo occulto opere spiritali in ea uisa, quae similia sunt corporalibus, anima rapitur, non, quia modus
Abbreviated transcription (Latin):
antur corporib aequi per
oculos sentiuntur. Tantũ
inter.ẽ. ubifiat inpedimentũ
sentiendi corporalia cum
sit incorpore : sienim non fit
nisi in ipsis additi b & qua¬
si ianuis sensuum uelut in o¬
culis in aurib c&erisq sensi¬
b corporis sola impeditur
perceptio corporaliũ non autẽ
animȩ intentio in aliudsic
auestitur ut procorporihus
habeatimagines corporum
si autem causa ẽ. intus incere¬
bro unde diriguntur uiȩ adea
que foris s̃ sentienda ipsius inter¬
tionisua sopiuntur uel turban¬
tur uel inter includunt᷑ quib
nititur anima in ea que foris
sunt in tuenda uelsentiaenda
Quemni sum qm̃ non amittit
tanta expressione formatsi¬
milia ut imagines corporali¬
um acorporalib discernere
non ualens utrũ in illis anin
istissic nesciat: Et cum scitlon¬
gealio modo sciat quã duminco¬
gitando uersantur siue occu¬
runt similitudines corporũ
quimodos nisi ab expestis ca¬
piut eum que non potest. hinc

Expanded text:
antur corporibus, quae per antur corporibus, quae per oculos sentiuntur. Tantum interest, ubi fiat inpedimentum sentiendi corporalia, cum fit in corpore. si enim non fit nisi in ipsis aditibus et quasi ianuis sensuum, uelut in oculis, in auribus ceterisque sensibus corporis, sola inpeditur perceptio corporalium, non autem animae intentio in aliud sic auertitur, ut pro corporibus habeat imagines corporum; si autem causa est intus in cerebro, unde dirigantur uiae ad ea, quae foris sunt, sentienda, ipsius intentionis uasa sopiuntur uel turbantur uel intercluduntur, quibus nititur anima in ea, quae foris sunt, intuenda uel sentienda. quem nisum quoniam non amittit, tanta expressione format similia, ut imagines corporalium a corporalibus discernere non ualens, utrum in illis an in istis sit, nesciat et cum scit longe alio modo sciat, quam dum in cogitando uersantur siue occurrunt similitudines corporum: qui modus nisi ab expertis capi utcumque non potest. hinc
Abbreviated transcription (Latin):
tentio in aliud auersa cernit
Visa somniorũ tamquã species
corporalis ad sint ut sibi dormi¬
ens uigila reuideatur. & non
similia corporib sed ipsacor¬
pora in tueri seput& : Cum
autẽ uigil antcaeci ducunt᷑
perilla itinera intentiocer¬
nendi: quaecum ad locauene¬
rit oculorum non exeritur
foras sed ibi remanet utuigi¬
la resesentiat. potiusq eẽ in
ten ebris uigilando &iã per
diem quam dormiendo. siue
perdiem siue ꝑ noctẽ Nam᷑qui
caeci non sunt pleriq paten¬
tib oculis domiunt. nihil ꝑ
eos uidentes sed non ideo
nihiluidentes cum spũcer¬
nant uisa somniorũ. siautẽ
clausisoculis tigilent neque
dormientium prestosunt uisio¬
nibus neq uigilantium tantũ
tamenualent. quodusq: ado¬
culos eorum nec sopita necꝑ
turbata nec inter clusa ꝑue¬
nit acerebro uia sentiaendi
& tamen intentionemusq
adipsas quam uis clausas fores
corporis ducit. ut cogitent᷑
quidem imagines corporum
sed nullo modo proeis habe¬

Expanded text:
tentio in aliud auersa cernit tentio in aliud auersa cernit uisa somniorum, tamquam species corporales adsint, ut sibi dormiens uigilare uideatur et non similia corporibus, sed ipsa corpora intueri se putet: cum autem uigilant caeci, ducitur per illa itinera intentio cernendi, quae cum ad loca uenerit oculorum non exeritur foras, sed ibi remanet, ut uigilare se sentiant potiusque esse in tenebris uigilando etiam per diem quam dormiendo siue per diem siue per noctem. nam et qui caeci non sunt, plerique patentibus oculis dormiunt nihil per eos uidentes, sed non ideo nihil uidentes. cum spiritu cernant uisa somniorum, si autem clausis oculis uigilent, neque dormientium praesto sunt uisionibus neque uigilantium. tantum tamen ualet, quod usque ad oculos eorum nec sopita nec perturbata nec interclusa peruenit a cerebro uia sentiendi et animae intentionem usque ad ipsas quamuis clausas fores corporis ducit, ut cogitentur quidem imagines corporum, sed nullo modo pro eis habe
Abbreviated transcription (Latin):
a corpore causa .ẽ. ut alia uisa
cernantur . Nonea corpus er¬
hib& neque enim hab& camiũ
ut forme aliquid spiritale
sed sopito autproturbato aut
&iam intercluso itinere inten¬
tionis: cerebro quadi rigitur.
sentiendimodus anima ipsaq
motupro prio cessare ab hoc
opere non pocest. quia percor¬
pus non sinitur uel non plene
sin&urcorporalia sentire uel
adcorporalia uim suae inten¬
tionis dirigere spũcorporaliũ
similitudinis agit autẽ in tu&
obiectas: Et si quidem eas ipsas
agit phantasiȩ tantũ sunts
autem obiectasiintu& ur
ostensiones sunt. Deniquecũ
oculidolent uel extincti sunt
quia non . ẽ. causa: insedecere¬
briundeipsa dirigitur inter¬
tio sentiandi non fiunt huius
modi uisiones quamuiscer¬
nendis corporalib obstaculũ
epistat a corpore. magisenim
cȩciali quid dormientes quã uipi¬
lantes uident. Dormientibus
quippe incerebro consopitur
uia sentiendi qua ein tentionẽ
ad oculos ducat ideoq: ipsa in¬

Expanded text:
a corpore causa est, ut talia uisa a corpore causa est, ut talia uisa cernantur, non ea corpus exhibet; neque enim habet eam uim, ut formet aliquid spiritale, sed sopito aut perturbato aut etiam intercluso itinere intentionis a cerebro, qua dirigitur sentiendi modus, anima ipsa, quae motu proprio cessare ab hoc opere non potest, quia per corpus non sinitur uel non plene sinitur corporalia sentire uel ad corporalia uim suae intentionis dirigere, spiritu corporalium similitudines agit aut intuetur obiectas. et si quidem ipsa eas agit, phantasiae tantum sunt, si autem obiectas intuetur, ostensiones sunt. denique cum oculi dolent uel extincti sunt, quia non est causa in sede cerebri, unde ipsa dirigitur intentio sentiendi, non fiunt huius modi uisiones, quamuis cernendis corporalibus obstaculum existat a corpore. magis enim caeci aliquid dormientes quam uigilantes uident; dormientibus quippe in cerebro consopitur uia sentiendi, quae intentionem ad oculos ducit, ideoque ipsa in
Abbreviated transcription (Latin):
Homini. siue aliqua mala uale¬
tudine sensib: proturbatis ut
cuma fren&icis simul & cor¬
pora uidentur & uisa similia
corporib tamquã & ipsa pre
oculis assint aut penitus int̃¬
clusis sicut sepe maleaffecti.
morbo aliquo in grauiscente
presentae corpore diu absentes
Deinde hominib: reddimulta se
uidis sedixerunt: abspũ uero
cumomnino sano atq integro
corporo in alienationẽ rapi¬
unt siueita & ut ꝑsensus cor¬
poris corporauide ant &in
spũ quaedã similia quae acor¬
porib non discernant siue
penitus auestant a sensib
carnis & nihilꝑeos omnino
sentienter illa spiritaliui fio¬
ne habitent insimili tudinib
corporum: sed cummalus in
haec arripit sp̃s aut demoni¬
cus facit. aut arrepticius.
aut falsos proph&as cum
autẽ bonus fidelis mysteri¬
aloquentes aut accidente
&iam intellegentia ueros
proph&as aut ad tẽpus q̃d
ꝑ eosopost& ostendiuiden¬
tes atq narrantes sed cum

Expanded text:
homini — siue aliqua mala ualehomini — siue aliqua mala ualetudine sensibus perturbatis, ut, cum a phreneticis simul et corpora uidentur et uisa similia corporibus, tamquam et ipsa prae oculis adsint, aut penitus interclusis, sicut saepe male facti morbo aliquo ingrauescente praesente corpore diu absentes, deinde hominibus redditi multa se uidisse dixerunt; ab spiritu uero, cum omnino sano atque integro corpore in alienationem rapiuntur, siue ita, ut et per sensus corporis corpora uideant et in spiritu quaedam similia, quae a corporibus non discernant, siue penitus auertantur a sensibus carnis et nihil per eos omnino sentientes illa spiritali uisione habitent in similitudinibus corporum. sed cum malus in haec arripit spiritus, aut daemoniacos facit aut arrepticios aut falsos prophetas; cum autem bonus, fideles mysteria loquentes aut accedente etiam intellegentia ueros prophetas aut ad tempus, quod per eos oportet ostendi, uidentes atque narrantes. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
dubio corpus non ẽ. hoc nos¬
scqui non sufficit. Vnde &iã
existant in qui rat ab aliis me
ignorare confiteor. Illud
plane ecemplorũ exprim̃¬
tis colligidatur sicut corpoꝵ
pallor rubor tremor uel&iã
morbus aliquando acorpore
hab& causas aliquamdo ab ani
ma& corpore quidem cũ uel
umor suffunditur uelcibus
uelaliquid aliud corporis in¬
iec tum extrinsecus ab anima
uero cum ueltimor&urbatur
uel pudore confunditur uel iras¬
citur uelamat. ł si quid huius
modi nec in merito sud quod
amat & regit &ia cum uehemen¬
tius mou&ur uehementius exa¬
gitat. Ita & ipsi animae utinea
uisa pergat quae non ei persen¬
sus corporis nuntiantur sed
perincorporalẽ substantiã
&ita pergat ut non discernat.
utrum corpora sint ansimili¬
tudines corporum. aliquando
corpore accidit. aliquando ab
spũ. & acorpore quidẽ siue
naturali uicis studine.
Ut sunt uisa somniantium.
dormire qui ppeacorpore est

Expanded text:
dubio corpus non est. hoc nosdubio corpus non est. hoc nosse cui non sufficit, unde etiam existant inquirat ab aliis; me ignorare confiteor. Illud plane exemplorum experimentis conligi datur. sicut corporum pallor, rubor, tremor, uel etiam morbus aliquando a corpore habet causas, aliquando ab anima — et a corpore quidem, cum uel humor suffunditur uel cibus uel aliquid aliud corporis iniectum extrinsecus; ab anima uero, cum uel timore turbatur uel pudore confunditur uel irascitur uel amat uel si quid huius modi; nec inmerito, si id, quod animat et regit, etiam cum uehementius mouetur uehementius exagitat — ita et ipsi animae, ut in ea uisa pergat, quae non ei per sensus corporis nuntiantur, sed per incorporalem substantiam, et ita . pergat, ut non discernat, utrum corpora sint an similitudines corporum, aliquando a coipore accidit, aliquando ab spiritu: et a corpore quidem siue naturali uicissitudine, ut sunt uisa somniantium — dormire quippe a corpore est
Abbreviated transcription (Latin):
uicissim referre & querere un¬
de dictus sit acutus quod nihil¬
ominus utiq ignorabat sed quia
usitatum nomen erat. pati¬
enter eius originẽ nesciebat
quod a utẽ nouũ in sonuit
aurib parũ putat nosse qid
significando ual& nisi &iã
undedicatur esquirat.
Quis quis ergo exme quaerit
unde uisa corporalib similia
ineftasi a parrant quaera¬
ro accidit animae uicis simq̃¬
ro unde appareant dormi¬
entib quae cotidiesentiari¬
ma & nemo istue aut non mul¬
tum curat inquirere: Qua¬
si uero ideominus mira sit
talium natura uisorum quia
cotidiana ẽ Autid eominus
curanda quia omnium. autsirec¬
tefaciunt qui ista non quaer
rectius fecerint sinec illa cu¬
riosisint. Ego uero multo am¬
plius ammiror multoq maxi¬
me stupeo quanta celeritate
acfacilitate in seanima fabri¬
c&ur imagines corporum q̃ꝑ
corporis oculos uider& quã
somniantium uel &iã inex¬
tasi uisiones quaecũq tamen
illa natura uisarũ .ẽ: procul

Expanded text:
uicissim referre et quaerere, unuicissim referre et quaerere, unde dictus sit acutus. quod nihilominus utique ignorabat, sed, quia usitatum nomen erat, patienter eius originem nesciebat; quod autem nouum insonuit auribus, parum putat nosse, quid significando ualet, nisi etiam unde dicatur exquirat. quisquis ergo ex me quaerit, unde uisa corporalibus similia in extasi adpareant, quae raro accidit animae, uicissim quaero, unde adpareant dormientibus, quae cotidie sentit anima, et nemo istuc aut non multum curat inquirere. quasi ideo minus mira sit talium natura uisorum, quia cotidiana est, aut ideo minus curanda, quia omnium est; aut si recte faciunt, qui ista non quaerunt, rectius fecerint, si nec in illa curiosi sint. ego uero multo amplius admiror multoque maxime stupeo, quanta celeritate ac facilitate in se anima fabricetur imagines corporum, quae per corporis oculos uiderit, quam somniantium uel etiam in extasi uisiones. quaecumque tamen illa natura uisorum est, procul
Abbreviated transcription (Latin):
turbata aliquando tranquilla
ipsa autẽ uera aliquando futu¬
ris omnino similia lapestede¬
ta aliquando obscuris significa¬
tionib & qua si figuratis. Locuti¬
onib prenuntiata sic&ia illaom¬
nia sed amant homines in eeꝑ¬
tamirari & causas insolitorũ
requirere cum quottidiana
plerũq talia sepe&iã laten¬
noris originis nosse noncuren
Namque am modũ inuocib hoc
c̃ signis quib Ioquendo utimur
audito uerbo inusitato. Qquȩ¬
runt primoquid sit hoc estqͥd
signific& quo cogito deinde
quaerunt undeita dictumsit
Cum tã multa si necura nescians̃
quae inusu sermonis haben
unde ita sint dicta. Sicũ ali¬
quid inusitatiũn rebus accide¬
r& siue corporalib siue spiri¬
talibus causas rationẽ que
sollicite inquirunt & sibired¬
dia doctorib flagitant
Soleo autem cũ mequis que int̃¬
rogat uerbi gratia quid sit catus
& respondeo prudens uel acu¬
tus nec ei sufficit sed pergit.
querere undedictus sitcatus

Expanded text:
turbata, aliquando tranquilla, turbata, aliquando tranquilla, ipsa autem uera aliquando futuris omnino similia uel aperte dicta, aliquando obscuris significationibus et quasi figuratis locutionibus praenuntiata, sic etiam illa omnia. sed amant homines inexperta mirari et causas insolitorum requirere, cum cotidiana plerumque talia saepe etiam latentioris originis nosse non curent. nam quemadmodum in uocibus, hoc est signis, quibus in loquendo utimur, audito uerbo inusitato quaerunt primo, quid sit, hoc est quid significet, quo cognito deinde quaerunt, unde ita dictum sit, cum tam multa sine cura nesciant, quae in usu sermonis habent, unde ita sint dicta: sic cum aliquid inusitatum in rebus acciderit siue corporalibus siue spiritalibus, causas rationemque sollicite inquirunt et sibi reddi a doctoribus flagitant. Soleo autem, cum me quisque interrogat, uerbi gratia, quid sit catus, et respondeo "prudens uel acutus", nec ei sufficit, sed pergit quaerere, unde dictus sit catus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut inmare pub& enus intra¬
r&. acpost aliquan tammo¬
ram in dediscederet. Promit¬
tentib sane quodiam demceps
ue hementẽ illum dolorem non
c& passurur sed olius illius
uis cas humoris molestiam atq
it asecutã .ẽ. neum quã talem ali¬
quam postea passus ẽ a uersionẽ
mentis a sensib: nectale aliquio
uidit nisi antea. cum in medus
dolorib &orrendis uocib Re¬
pente ommutescens abriper&
postea tamen medicisce teracu
sito sanctitatis. Istarum uisio¬
num & deuinationũ causas&
modus uestiga resi quis pocest
cestoq conprehendere eũma¬
gis audire uellem. quam de me
efpectari ut ipsedis sererem
Quid ta menputẽ ita ut nec doc¬
ti m&am quã confirmantem
derideant. Nec indocti tamquã
docentẽ accipiant: sed utrique
disceptantẽ querentem potius
quain scientẽ non occultabo :¬
u Ego uisa ista omnia uisisconpa¬
ro somniantiũ. Sicut enimali¬
quando & haec falsa aliquan¬
do autẽ ueras. aliquando per¬

Expanded text:
ut in mare pube tenus intraut in mare pube tenus intraret et post aliquantam moram inde discederet, promittentibus sane, quod iam deinceps uehementem illum dolorem non esset passurus, sed solius illius uiscosi humoris molestiam; atque ita secutum est. nec umquam talem aliquam postea passus est auersionem mentis a sensibus nec tale aliquid uidit nisi antea cum in mediis doloribus et horrendis uocibus repente obmutescens abriperetur. postea tamen medicis cetera cusito sanctitatis. Istarum uisionum et diuinationum causas et modos uestigare si quis potest certoque conprehendere, eum magis audire uellem quam de me expectari, ut ipse dissererem. quid tamen putem, ita ut nec docti me tamquam confirmantem derideant nec indocti tamquam docentem accipiant, sed utrique disceptantem et quaerentem potius quam scientem, non occultabo. ego uisa ista omnia uisis conparo somniantium. sicut enim aliquando et haec falsa, aliquando autem uera sunt, aliquando per
Abbreviated transcription (Latin):
tum interportis paucis diebus
cadem patiebatur in omnib
sine uel pene omnib: uissonib:
suis duos sedicebat uidere:
Vnumpro fectioris a&atis
alterum puerũ a quibus eiuel
dicebantur uelde monstra¬
bantur quaese audis se etui¬
disse narrabat: uidit quoda
dic̃ piorum psallentium l&an¬
tiũ in luce mirabili & impiorũ
intenebris diuersas & atrocissimas
poenas illis ducentib & osten¬
dentib & felicitatis aliorumq
infelicitatis meritũ insinuanti¬
b hoc autẽ uidit diedominico
pascę cum ꝑ totã quadra gensimũ
nihildoluiss cuiuix inter uallo
tridui antea parcebatus. Vide¬
ratautẽ in ipso ingressu quadra¬
ge simae illos promittentes
sibi quod perqua draginta dies
nullum sensurus e& dolorẽ
posteaipsi ei dederunt tam quã
me dicinale consiliũ ut ei pre¬
putii logitudo prȩcider&ur.
quo facto diu nondoluit:
Cum uero iterũ similiter dole¬
r& & similia uidere coepiss
accepit ab eis rursus consiliũ

Expanded text:
tum interpositis paucis diebus tum interpositis paucis diebus eadem patiebatur. in omnibus sane uel paene omnibus uisionibus suis duos se dicebat uidere, unum prouectioris aetatis, alterum puerum, a quibus ei uel dicebantur uel demonstrabantur, quae se audisse et uidisse narrabat. Uidit quodam die piorum psallentium laetitiam in luce mirabili et inpiorum in tenebris diuersas et atrocissimas poenas illis ducentibus et ostendentibus et felicitatis aliorum aliorumque infelicitatis meritum insinuantibus. hoc autem uidit die dominico paschae, cum per totam quadragesimam nihil doluisset, cui uix interuallo tridui antea parcebatur. uiderat autem in ipso ingressu quadragesimae illos promittentes sibi, quod per quadraginta dies nullum sensurus esset dolorem; postea ipsi ei dederunt tamquam medicinale consilium, ut ei praeputii longitudo praecideretur, quo facto diu non doluit. cum uero iterum similiter doleret et similia uidere coepisset, accepit ab eis rursus consilium,
Abbreviated transcription (Latin):
cum ciur corpora transi erunt
cum illa in colomis uiuer&
Post paucos autẽ dies repente
de functa & ꝑ eũ locũ elataẽ
qua illa predixerat. Fuit itẽ
apud nos puer in ef ordio pu¬
bestatis dolorẽ acerrimum
genitalium patiebatur medi¬
cis nequaquã ualentib quid
illud . e& agnos cere nisi quod
neruus ipse introrsum recon¬
ditus erat. Ita ut nec praeciso
preputio quod in moderata lon¬
gitudine propendebat appa¬
rere potuerit sed poste a uix
ess& inuentus umor autem
uiscosus & acer esu danscester
& inguinaurebat: Sed acutũ
dolorem non continuum patie¬
batur. atcũpatiebat᷑ eiulabat
uehementer cum iactationemẽ¬
broꝵ mente sanisima. sicutincru¬
tatib corporaliũ dolorum fieri
sol& deinde interuo cessuas abri¬
piebatus ab omnib: sensib &ia¬
cebat patientib oculis Neminem
circum stantium uidens ad nul¬
lam uellicationẽ semouens post
aliquantũ euigilans neciam
dolens quȩ uiderat indicabat

Expanded text:
cum eius corpore transierunt", cum eius corpore transierunt", cum illa incolumis uiueret; post paucos autem dies repente defuncta est et per eum locum elata est, qua ille praedixerat. Fuit item apud nos puer, qui in exordio pubertatis dolorem acerrimum genitalium patiebatur medicis nequaquam ualentibus, quid illud esset, agnoscere, nisi quod neruus ipse introrsum reconditus erat, ita ut nec praeciso praeputio, quod inmoderata longitudine propendebat, adparere potuerit, sed postea uix esset inuentus. humor autem uiscosus et acer exudans testes et inguina urebat. sed acutum dolorem non continuum patiebatur: at cum patiebatur, eiulabat uehementer cum iactatione membrorum mente sanissima, sicut in cruciatibus corporalium dolorum fieri solet. deinde inter uoces suas abripiebatur ab omnibus sensibus et iacebat patentibus oculis neminem circumstantium uidens, ad nullam uellicationem se mouens. post aliquantum tamquam euigilans nec iam dolens quae uiderat indicabat.