comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis. id ẽ turbatio commote
mentis. Profunditas huiuꝰ
maris: est uoluntas cuiussi¬
bet pecrantis. Cuius ꝓfundi¬
tatis finis uix reꝑiri potest:
quia semꝑ peccaret homo si
liceret. S̾uꝑ mare igitur am¬
bulamus: dum carnem subi¬
cmus. Qui aut̃ orat: non

Expanded text:
nis, id est, turbatio commotae nis, id est, turbatio commotae mentis. Profunditas hujus maris est voluntas cujuslibet peccantis. Cujus profunditatis finis vix reperiri potest, quia semper peccaret homo si liceret. Super mare igitur ambulamus, dum carnem subjicimus. Qui autem orat, in
Abbreviated transcription (Latin):
oratorio anme
ongruum nobis
de dormitorio tranquille mẽ¬
tis transire debeamus. ad ora¬
torium pie deuotionis. Sur¬
gam igitur et egrediar: ing̾
diar et ꝓsternar. Surgan de
lestulo munde conscientie. ut
ꝓsternar in oratione: egredi¬
ar de domo. salomonis. ut in¬
grediar in templum salua¬
toris. Qui enim habitat in
domo pacis: transire merebi¬
tur ad beatitudinem et̾ne sa¬
lutis. Atendamus igitir hu¬
manam fragilitatem : atten¬
damus et diuinam pietatẽ.
hiis duobz pedib ttur ad
templum: hiis duob pedib
calcatur caput. et cauda ser¬
pentis antiqui. Caput anti¬
qui serpentis ẽ elatio: cauda
desꝑatio. ꝑ recordationem
igitur ꝓprie fragilitatis. cal¬
camus caput elationis: ꝑ
spem u̾o diuine miseratiõ¬
nis calcamus caudam despe-¬
rationis. Hiis pedib ambu-¬
lamus suꝑ mare. Est autem
mare cor timidum cor car-¬
nale. In hoc autem mari cõ-¬
surgunt ude. impetus uide-¬
licet ire: in cursus luxurie:
uorago gule: uentus turbi¬

Expanded text:
oratorio animae. Congruum nobis,de dormitorio tranquillae mentis transeamus ad oratorium piae devotionis. Surgam igitur et egrediar et prosternar. Surgam de lectulo mundae conscientiae ut prosternar in oratione, egrediar de domo Salomonis ut ingrediar templum Salvatoris. Qui enim habitat in domo pacis, transire merebitur ad beatitudinem aeternae salutis. Attendamus igitur humanam fragilitatem; attendamus et divinam pietatem. His duobus pedibus itur ad templum, his duobus pedibus calcatur caput et cauda serpentis antiqui. Caput serpentis antiqui est elatio, cauda desperatio. Per recordationem igitur propriae fragilitatis calcamus caput elationis, per spem vero divinae miserationis calcamus caudam desperationis. His pedibus ambulamus super mare. Est autem mare, cor tumidum, cor carnale. In hoc autem mari surgunt undae, impetus videlicet irae, incursus luxuriae, vorago gulae, ventus turbi
Abbreviated transcription (Latin):
obis frẽs dicitur.
nõ sit notabilis
habitus nr̃: nec
affectus. uestib placere s
morib. Quatuoꝵ aut̃ sunt
in habitu religionis nota-¬
bilia: id ẽ iulitas. et suꝑflui¬
tas. paucitas. ⁊ preciositas.
In uilitate uana gła ⁊ simu¬
latio: in p̾ciositate. suꝑbia
aut delectatio: in paucitate:
intolerantia seu desꝑatio: in
suꝑfluitare u̾o. amor scli. ñ
amor celi. amor palatii. nõ
amor paradysi. notantur:
Utamur igitur mediocrita¬
tis mensura. et audiamus

Expanded text:
obis, fratres, dicitur: Non sit notabilis habitus vester, nec affectetis vestibus placere, sed moribus. Quatuor autem sunt in habitu religionis notabilia, id est vilitas et superfluitas, paucitas et pretiositas. In vilitate vana gloria et simulatio, in pretiositate superbia aut delectatio; in paucitate intolerantia aut desperatio; in superfluitate vero amor saeculi, non amor Dei, amor palatii, non amor paradisi notantur. Utamur igitur mediocritatis mensura, et audiamus
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. audiuit ab eodem di¬
missum ẽ tibi pecc̃m tuum.
Ter negauit petrus. et tam̃
dis peccauit saul. ꝑ suꝑbiã.
ꝑ mobedientiam: ꝑ excusa¬
tionem peccati. ꝑ mobediẽ¬
tiam peccauit. quando pec¬
catores amalech ñ int̾fecit
quod preceꝑat dñs: s u̾sus¬
ẽ ad predam. et fecit malũ
in oculis dñi. Per excusatõ
nem peccauit. cum dic̾et sa¬
muel que ẽ hec nox gregũ
que resonat in auribz meis.
aut armentoꝵ qͣm ego au-¬
dio: Et ait saul. De ama¬
lech adduxerunt ea: ppłs e
nim peꝑcit meliorib ouib
et armentis. ut immolarẽt
dño dõ tuo. reliqua u̾o occi¬
dimus. Seipsũ saul extusat:
s ppłm accusat. Populus
inquit peꝑcit quod dñs ñ

Expanded text:
tuit audivit ab eodem, Dimissum est peccatum tuum . Ter negavit Petrus, et tamen dis peccavit Saul: per superbiam, per inobedientiam, per excusationem peccati. Per inobedientiam, peccavit, quando peccatores Amalech non interfecit, quod praeceperat Dominus, sed versus ad praedam fecit malum in oculis Domini . Per excusationem peccati peccavit, cum diceret Samuel: Quae est haec vox gregum quae resonat in auribus, aut armentorum quam ego audio? et ait Saul. De Amalech adduxerunt ea, pepercit enim populus melioribus ovibus et armentis, ut immolaret Domino Deo tuo, reliqua vero occidimus . Seipsum Saul excusat, sed populum accusat. Populus, inquit, pepercit, quod Domin
Abbreviated transcription (Latin):
gitur: a quibusdam benefici
uocantur. Cum aut̃ tymo¬
theus trans torrentẽ castra
pou̾et. ⁊uidas ad torrentem
aque ueniens appropiaret:
art tymotheus principibz
exercitus sui. Si iudas ad
nos prioꝵr transierit: nõ po¬
t̾imus sustiñe eum. Si uero
timuerit transire. tranffre¬
temus ad eos: ⁊ pot̾imus ad¬
u̾sus illum. Et transfretauit
te sunt gentes:. Toxrentem
aque indas prior transire ñ
timuit: qͣnͣdo aliquis pecc̃a
sua confitens. ad confessio¬
nem cum lacrimis accedit.
uoluptuose uiu̾e consueu̾at.
cum lacrimis penitet. Primꝰ
igitur uidas nõ timet tran¬
st̾re fluuium. ⁊ cum reu̾tĩuir.
extremus sequitur extremũ.
Disꝑsos congregat: quia di

Expanded text:
gitur, a quibusdam benefici vocantur. Cum autem Timotheus trans torrentem castra poneret, et Judas ad torrentem aquae veniens appropiaret, ait Timotheus principibus exercitus sui: Si Judas ad nos prior transierit, non poterimus sustinere eum; si vero timuerit transire, transfretemus ad eos, et poterimus adversus illum. Et transfretavit tae sunt gentes . Torrentem aquae Judas prior transire non timuit, quando aliquis peccata sua confitens, ad confessionem cum lacrymis accedit. voluptuose vivere consueverat, cum lacrymis poeniteret. Primus igitur Judas non timet transire fluvium, et cum revertitur, extremus sequitur exercitum. Dispersos congregat, quia di
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ credimus qd̃ cum uere¬
cundia dicturi sumus. ne
scilicet qd̃ misericordit̃ con¬
ceditur. ut a quibusdam fie-¬
ri solet quasi ex debito reqͥ¬
ratur: non enim ꝓmittimũ
s concedimus. Si aut̃ locus
aut pauꝑtas qd̃ concedimꝰ
negau̾it: hiis que regio aut
possessio ministrau̾it. sine
murmure fruantur. Nemo
igitur ꝓpositi nr̃i abhorreat
abstinentiam. que de omib
cyborum gen̾ib solum car¬
nis excludit usum: cetera
u̾o concedit ac benigne sub¬
ministrat. In hiis cyborum
gen̾ib que necessitati fr̃m
licita fore diximus tria sũt
obseruanda: id ẽ modus.
mensura et num̾us. Modꝰ.
ut mod̾ate utamur. apposi¬
tis: mensura. ut apposita
sustentationi nõ delectatõni
sufficiant. num̾us. ut ex ali

Expanded text:
e credimus quod cum verecundia dicturi sumus ne, scilicet quod misericorditer conceditur, ut a quibusdam fieri solet, quasi ex debito requiratur. Non enim promittimus, sed concedimus. Si autem locus aut paupertas quod concedimus negaverit, iis, quae regio aut possessio ministraverit, sine murmure utantur. Nemo igitur nostri propositi abhorreat abstinentiam, quae de omnibus ciborum generibus solum carnis excludit visum, caetera vero concedit, et benigne subministrat. In iis ciborum generibus, quae necessitati fratrum licita esse diximus, tria sunt observanda, id est, modus, mensura et numerus: modus, ut moderate utantur appositis; mensura, ut apposita sustentatione non delectationi sufficiant; numerus, ut ex ali
Abbreviated transcription (Latin):
tium stulticiã: so.¬
labor scientiam ge-¬
nerat. Est autem
lalur et orium int̾ioris hoĩs:
ẽ labor et otium ext̾ioris. Lia¬
bor int̾ioris. labor scientie: la¬
nis: S̾cientie labor in tria di¬
uiditur: id ẽ in labore disci¬
pline. ex̃citii. et doctrine. In

Expanded text:
tium stultitiam, labor scientiam generat. Est autem et labor et otium interioris hominis, est labor et otium exterioris. Labor interioris, labor scientiae; lanis. Scientiae labor in tria dividitur, id est, in laborem disciplinae, exercitii et doctrinae. In
Abbreviated transcription (Latin):
dationem pectato. perrus enĩ
agnostens int̾pretatur. saltim
uibra illius obumbraret
quemqͣm illorum: ut int̾cessio
eius refrigeraret animum cu¬
inslibet. ab estu uitioꝵ. Poc
ẽ enim umbra que infirmũ
reftigerat: ut ab infirmitatib
liberum. sanitati reddat. De hqs¬

Expanded text:
dationem peccato, Petrus enim dationem peccato, Petrus enim agnoscens interpretatur, saltem umbra illius obumbraret quemquam illorum, ut intercessio ejus refrigeraret animum cujuslibet ab aestu vitiorum. Haec enim est umbra, quae infirmum refrigerat, ut ab infirmitatibus liberum sanitati reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
rat. cum ꝑ contritionem in
unum colligitur. secretum
mentis intrat: librum legis
audire dessderat. ut transgre¬
sionis culpam emendare ua¬
leat. ⁊ in meditatione diui¬
ne legis attentior fiat. Ad
plateam u̾o que ẽ ante por¬
tam effraym animus duci¬
tur: quando ꝑ fructum bo-¬
ni oꝑis ad spem ueniẽ reuo¬
catur. In platea igitur latio¬
ri nichil agimus. s etiam
iherłm edificare dim̃nitimꝰ:
in platea u̾o domus dei. t̾ram
eu̾timus ⁊ seminamus. in pla¬
tea que ẽ ante portam aquaꝵ¬
frutum colligimus: ibi tab̾¬
nacula figimus. in quib ꝑ
spem miscd̃ie frumenta recõ¬
damus. In hiis etiam plateiˢ
ponebantur infirmi in lectuli.
ut ueniente petro saltim um¬
bra illius obumbraret quẽ qͣm
illorum: ⁊ liberarentur ab in¬
frrmitatib suis. Infirmi sũt:
qui laborant morbo. peccati.
Qui in plateis ponuntur. qͣn¬
do peccatorum suorum delesta¬
tionis recordantur: ut ueni¬
ente petro. id ẽ agnito ꝑ recor¬

Expanded text:
rat, cum per contritionem in rat, cum per contritionem in unum colligitur, secretum mentis intrat, librum legis audire desiderat, ut transgressionis culpam emendare valeat, et in meditatione divinae legis attentus fiat. Ad plateam vero quae est ante portam Ephraim animus ducitur, quando per fructum boni operis ad spem veniae revocatur. In platea igitur latiori nihil agimus, sed etiam Hierusalem aedificare dimittimus. In platea vero domus Dei terram evertimus, et seminamus. In platea quae est ante portam uctum colligimus. Ibi tabernacula figimus, in quibus per spem misericordiae frumenta recondamus. In his etiam plateis ponebantur infirmi in lectulis, ut veniente Petro saltem umbra illius obumbraret quemquam illorum, et liberarentur omnes ab infirmitatibus suis. Infirmi sunt, qui laborant morbo peccati. Qui in plateis ponuntur, quando peccatorum suorum delectationis recordantur, ut veniente Petro, id agnito per recor
Abbreviated transcription (Latin):
domus dei accusatur ⁊ corri-¬
gitur. Domus dei ẽ mens:
tea domus dei: recordatio pec¬
cati. Qui aut̃ ꝑ hanc plateã
discurrere consueu̾ant. nunc
in ea ꝓ paccato trementes se¬
dent:⁊ qui inepte leticie diu
studuerant. peccatum lugent.
In hac platea hesdras sacerdoᷤ
qui carnes inimolat. id ẽ ani¬
mus qui dessderia carnis in
se mactat ppłm increpat: qr
preceptum dñi transgressus
fuerat. Seꝑamini inquit a
ppło̾ t̾re: ⁊ ab uxorib alieni¬
genis. Populus u̾e sunt t̾¬
renarum terum concupiscẽ¬
tie: uxores alienigene. car¬
nis blandicie. Ab hiis u̾o
mentent seꝑant. qui mũdi
concupiscentias negligunt:
⁊ blandimentis misere carniꝰ.
mente contradicunt. Sequit᷑
de platea que est ante portã
aquarum. Porta aquarũ:
est gr̃a lacrimarum. Platea
u̾o que ẽ ante portam aqͣꝵ:
ẽ contritio animi. ꝓ delecta¬
tione peccati. In hac platea
ppłs congregatur: quasi uir
unus. Populus cogitatio¬
num qui se ꝑ diu̾sa sparse¬

Expanded text:
domus Dei accusatur, et corrigitur. Domus Dei, est mens in tea domus Dei, recordatio peccati. Qui autem per hanc plateam discurrere consueverant, nunc in ea pro peccato trementes sedent; et qui ineptae laetitiae diu studuerant, peccatum lugent. In hac platea Esdras sacerdos, qui carnes immolat, id est, animus, qui desideria carnis in se mactat, populum increpat, quia praeceptum Domini transgressus fuerat. Separamini, inquit, a populo terrae et ab uxoribus alienigenis . Populus terrae, sunt terrenarum rerum concupiscentiae; uxores alienigenae, carnis blanditiae. Ab his vero mentem separant, qui mundi concupiscentias negligunt, et blandimentis miserae carnis mente contradicunt. Sequitur de platea, quae est ante portam aquarum. Porta aquarum, est gratia lacrymarum. Platea vero quae est ante portam aquarum, est contritio animi pro delectatione peccati. In hac platea populus congregatur quasi vir unus; populus cogitationum, qui se per diversa sparse
Abbreviated transcription (Latin):
Tunice inquit sibi petrus
gorem ad horam relaraue¬
rat. ut tunica circa pedes
dimissa frigus noctis ut¬
cumq temꝑaret: exemplũ
prebens infirmis. cum mo
lestia Oporali. uł miuria

Expanded text:
Tunicae, inquit, sibi Petrus carceris ad horam relaxarat, ut tunica circa pedes demissa, frigus noctis utcunque temperaret, exemplum praebens infirmis, cum vel molestia corporali, vel injuria
Abbreviated transcription (Latin):
tan estimares. Cappa cano¬
nici. et cuculla monachi. nõ
differunt a pallio militis:
s ut ait quidam sapiens.
miles et monachus codem
panno partiuntur. sibi cu-¬
cullam et clamidem. Non
multum differt habitus ca¬
nonici regnlaris et sclaris:
s si forte canonicum regula

Expanded text:
tan aestimares. Cappa canonici, et cuculla monachi non differunt a pallio militis; sed, ut ait quidam sapiens, miles et monachus ex eodem panno partiuntur cucullam, et chlamydem. Non multum differt habitus canonici regularis et saecularis, sed si forte regula
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationis adu̾sitate feri¬
untur. Quod politur: equale
efficitur. Equale nõ elatum:
lene nõ asꝑum. Prima igit᷑
columpna id ẽ cordis humili

Expanded text:
tribulationis adversitate feriuntur. Quod politur, aequale efficitur. Aequale non elatum, laeve non asperum. Prima igitur columna, id est, humili
Abbreviated transcription (Latin):
t̾nitate sub magistri regula
humilit̾ seipsos ꝓsternunt es¬
palcandos etiam ꝑseq̃ntibus
concordi societate: ne in dispo¬
sitione pauimenti scientia
que inflat. int̾ frẽs mequali¬
tatis offendiculum ponat:

Expanded text:
nitate sub magisterii regula humiliter seipsos prosternunt calcandos etiam persequentibus, concordi societate, ne in dispositione pavimenti scientia, quae inflat, inter fratres inaequalitatis offendiculum ponat
Abbreviated transcription (Latin):
ens. ionathas columba dan:
iohannam gr̃a. eleazarus d̃i
auxilium int̾pretatur. Hii
aut̃ filii mathathie sunt: qr
ex dono dei hec omnia ꝓcedũt.
Iudas igitur mundat. symon
edificat. ionathas renouat.
iohannam ornat: eleazarus
ꝓtegit ⁊ conseruatꝰ: Iudas tẽ¬
plum mundat: quia confes¬
sio mentent a uitiis purgat.
Symon edificat: quia ad hoc
obedientia laborat. ut edifici-¬
um bont oꝑis in altum cres¬
cat: Ionathas sc̃a renouare
non desinit: quia columbina
destruit. ⁊ m̃ primo homine
destruxit. Iohannan faciem
templi cozonis aureis ornat:
quia noticiam uictoriose

Expanded text:
columna dans, Joanna Dei gratia, Eleazarus Dei auxilium interpretatur. Hi autem filii Mathathiae sunt, qui ex dono Dei haec omnia procedunt. Judas igitur mundat, Simon aedificat, Jonathas renovat, Joanna ornat, Eleazarus protegit et conservat. Judas templum mundat, quia confessio mentem a vitiis purgat. Simon aedificat, quia ad hoc obedientia laborat, ut aedificium boni operis in altum crescat. Jonathas sancta renovare non desinit, quia columbina destruit, et in primo homine dextruxit. Joanna faciem templi coronis aureis ornat, quia notitiam victorios
Abbreviated transcription (Latin):
tat uel manus agit. multo¬
tiens animus glatur. S̾z ad
hec expugnanda iudas eli¬
gitur: ut qd̃ in mundanis

Expanded text:
tat, vel manus agit, multoties animus gloriatur. Sed ad haec expugnanda Judas eligitur, ut quod in mundanis
Abbreviated transcription (Latin):
ihecłm claustrum ꝑfecte be-¬
arfcudinis ponitur: qd̃ qua-¬
tuor gen̾alib officinis un-¬
diq munitur. In uno siqui¬
dem lat̾e ponitur oratoriũ.
in alio cellarium. in t̾cio re-¬
fectorium. in quarto dozmi¬
torium: ut ores. ut habun¬
des. ut reficiaris. ut quiesc̾e
possis. Pax et̾na ꝑ similitu.¬
dinem. quasi oratorium ẽe¬
dicitur: quia qui uincula
uaserunt. ad illud ponfugi¬
unt. ut saluentur. Hinc ora¬
torio ꝑfecte pacis: ungitur
cellarium habundantie. di¬
uine suauitatis. Cellariũ

Expanded text:
claustrum perfectae beatudinis ponitur, quod quatuor generalibus officinis undique munitur. In uno siquidem latere ponitur oratorium, in alio cellarium, in tertio refectorium, in quarto dormitorium, ut ores, ut abundes, ut reficiaris, ut quiescere possis. Pax aeterna per similitudinem quasi oratorium dicitur, quia qui vincula vaserunt, ad illud confugiunt ut salventur. Hic oratorio perfectae pacis jungitur cellarium abundantiae divinae suavitatis. Cellariu
Abbreviated transcription (Latin):
chielem. quia cuitas sancta
iherłm qmͣ inhabitat d̃s: ex
angli̾ca simul ⁊ humana na¬
tura ꝑficitur. ꝑ hoc qd̃ an¬
gelica creatura sursum ẽ. et
humana deorfum. potest ꝑ
latitudinem ⁊ alritudinem
ciuitatis. hec ittraq creatura
signari: qm̃ adhuc ista mi
nus degit. illa u̾o in subli¬
mib ꝑmanet. S latitudo
⁊ altitudo equalia sunt: qm̃
humilitas hominum ad eqͣ¬

Expanded text:
 Quia civitas sancta Hierusalem quam inhabitat Deus, ex angelica simul et humana natura perficitur: » per hoc quod angelica creatura sursum est, et humana deorsum, potest per altitudinem et latitudinem civitatis haec utraque creatura signari, quoniam adhuc ista in imis degit, illa vero in sublimibus permanet. Sed latitudo et altitudo aequalia sunt, quoniam humilitas hominum q
Abbreviated transcription (Latin):
gelorum. Unde scriptum ẽ.
Non mibent neq mibentur:
s erunt sicut angłi dei in ce¬
lgeinde etiam ꝑ tohannẽ
dicttur. Mensura hominis
que ẽ angli. quia usq ad il¬
lam alittudinem głe homo
ꝑducetur: in qua se solidatoᷤᷤ
angłi letantur. Latitudo gͦ
ciuitatis tanta ẽ qͣnͣta et
altitudo: qm̃ electi quiq
qui modo laborant minus.
quandoq nõ erunt in equa¬
les illis spiritib summis.

Expanded text:
scriptum est: Non nubent, neque nubentur, sed erunt sicut angeli Dei in coelo . Unde etiam per Joannem dicitur: Mensura hominis quae est angeli , quia usque ad altitudinem gloriae homo perducitur, in qua se solidatos angeli laetantur. Latitudo ergo civitatis tanta est, quanta et altitudo, quoniam electi quique qui modo laborant in imis, quandoque non erunt inaequales illis spiritibus summis.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc templo quasi primus
b̃s̃ stephanus ponitur: ut
ab ipso regula iusticie diri¬
gatur. S̾teph̃s enim int̾pre¬
tatur norma nr̃a. Norma

Expanded text:
hoc templo quasi primus beatus Stephanus ponitur, ut ab ipso regula justitiae dirigatur. Stephanus autem interpretatur norma nostra
Abbreviated transcription (Latin):
in libro uite. Quatuor sunt
libri uite. Unus scriptꝰ fuit
in paradyso. alius in deserto.
t̾cius in templo: quartus
scriptus ab et̾no. adhuc ha¬
betur in celesti claustro. Pri¬
mus scriptus ẽ a deo in cor¬
de hominis. scd̃us a moyse
in tabulis lapideis: t̾cius
a xpr̃o in t̾ra. quartus in
prescientia diuina. Primus
ẽ liber rationis. scd̃us corre¬
ctionis: t̾cius gr̃e. quartus
diuine sapientie. Laiber qui ĩ
paradyso ẽ scriptus. ibidem ẽ
corruptus: nec emensdatus.
Liber a moyse in deserto scrip¬
tus. multotiens ẽ corruptus:
⁊ multotiens emendatus. Iab̾
suz templo scriptus. ⁊ a iudeiꝰ
accusatus: non ẽ tam̃ a deo
reprobatus. Laber u̾o diuine
sapientie qui ẽ ab et̾no scrip¬
tus a deo. ñquam ẽ corrupt᷑
mendatii maculam in se ha¬
bet. Cum aliquis cogitat. qͥd
agere debeat. ⁊ hoc rationabi

Expanded text:
in libro vitae. Quatuor sunt libri vitae: primus scriptus fuit in paradiso, secundus in deserto, tertius in templo, quartus scriptus ab aeterno, et adhuc habetur in coelesti claustro. Primus scriptus est a Deo in corde hominis, secundus a Moyse in tabulis lapideis, tertius a Christo in terra, quartus in praescientia divina. Prima est liber generationis, secundus correctionis, tertius gratiae, quartus divinae sapientiae. Liber qui in paradiso est scriptus, ibidem est corruptus, nec emendatus. Liber a Moyse in deserto scriptus, multoties corruptus est, et multoties emendatus. Liber in templo scriptus, est a Judaeis accusatus, non est tamen a Deo reprobatus. Liber vero divinae sapientiae, qui est ab aeterno scriptus a Deo, nunquam est corruptus, mendacii maculam in se habet. Cum aliquis cogitat quid agere debeat, et hoc rationabi
Abbreviated transcription (Latin):
cum co. usq mane. Qui cũ
uideret quod eum suꝑare ñ
te me: iam enim ascendit
aurora. Respondit. Non di¬
mittam te: nisi benedixeris
michi. Ait ergo. Quomodo
nomen ẽ tibi: Respondit
iacob. At ille. Nequaquam
inquit iacob appellabitur

Expanded text:
cum eo usque mane qui cum videret quod eum superare nte me iam enim ascendit aurora respondit non dimittam te nisi benedixeris mihi ait ergo quod nomen est tibi respondit Iacob at ille nequaquam inquit Iacob appellabitur
Abbreviated transcription (Latin):
uitq nom̃ loci illiꝰ phanuel:
dicens. Uidi dñm facie ad fa¬
ciem: et salua fr̃a ẽ antina
mea. Iacob int̾pretatur lucta¬
tor. ysrł. uidens deum: meso¬
potamya eleuata uocatio. la¬
ban candidus. esau rubeus.
siue uanus: chanam humi¬
lis. uel negotiator. Iacob de
mesopotamya syrie rediit:
dum cuiussibet animus con

Expanded text:
 loci illius Phanuel, dicens: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Jacob interpretatur luctator, Israel videns Deum, Mesopotamia elevata vocatio, Laban candidus, Esau rubens sive vanus, Chanaan humilians sive negotiator. Jacob de Mesopotamia Syriae redit, dum cujuslibe
Abbreviated transcription (Latin):
der: unde sic iustorum sensus
reficitur. ut omnem satieta¬
tem suꝑare uideatur. Si nos
hic corꝑis sui participatõne
reficit: quemadmodum ibi
satiabit. quos toto lumine
mirabilis: qui ꝓcedit de ꝑfesta
cognitione diminitans. De¬

Expanded text:
Dei. Unde sic justorum sensus reficitur, ut omnem satietatem superare videatur. Si nos hic corporis sui participatione reficit, quemadmodum ibi satiabit, quos toto lumine mirabilis, qui procedit de perfecta cognitione divinitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
dei ⁊ proximi caritate. cet̾is
amplius pleni sunt: m̾ito¬
rum suorum sortem. inter
cherubin num̾os ꝑceꝑunt.
Et sunt ñ nulli qui suꝑne
contemplationis facibus
accensi in solo conditoris
sui desiderio anhelant: ml
iam in hoc mundo cupiuĩt.
solo et̾nitatis amore pascũ¬
tur. Terrena queq abiciũt:
cuncta temporalia mente
transcendunt. Amant et
ardent: atq in ipso ardore

Expanded text:
Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt, meritorum suorum sortem inter cherubin numeros perceperunt. Et sunt nonnulli, qui supernae contemplationis facibus accensi, in solo Conditoris sui desiderio anhelant, nil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt. Amant et ardent, atque in ipso ardore
Abbreviated transcription (Latin):
deus: cum incipit diligi ꝓxi¬
mus. Et sicut sol oriens as¬
cendit ad australem plagã:
sic ꝑ amorem proximi. fit as¬
census ad caritatem. In lat̾e
u̾o claustri qd̃ ad meridiem
respicit. sumus: quando arden¬
te caritatis sole diuine ma¬
iestatis lumen p̾ nimia cla-¬
ritate tenuit᷑ uidemus. Uiret
enim radius contemplatio¬
uis recto tramtte illuminet
t̾ram cordis. licet mens aut
minimas aut nullas temp
tationum habeat umbras:
tamen cum uidere plenitudi-¬
nem diuinitatis uolumus.
impeditur ratio nepossimus.
Non ẽ igitur quo diu̾tat. ani¬
mus: qui int̾ hec quatuqr uir¬
tutum munimina manet
constitutus. Non enim ad

Expanded text:
Deus, cum incipit diligi proximus. Et sicut sol oriens ascendit ad australem plagam, sic per amorem proximi fit ascensus ad charitatem Dei. In latere vero claustri, quod ad meridiem respicit, sumus, quando ardente charitatis sole, divinae majestatis lumen prae nimia claritate tenuiter videmus. Licet enim radius contemplationis recto tramite illuminet terram cordis, licet mens aut minimas, aut nullas habeat tentationum umbras, tamen cum videre plenitudinem Deitatis volumus, impeditur ratio ne possimus. Non est igitur quo divertat animus, qui inter haec quatuor virtutum munimina manet constitutus. Non enim ad
Abbreviated transcription (Latin):
ira prelatorum: bechoron
inferior ira subditorunt.
Quaicumq istarum alie¬
nigene obtineant: t̾ram cõ¬
fessionis turbant. Et occur¬
rit illis iudas: cum decem mi

Expanded text:
ira praelatorum; et Bethoron inferior, ira subditorum. Quamcunque istarum alienigenae obtineant, terram confessionis turbant. Et occurrit illis Judas cum decem mi
Abbreviated transcription (Latin):
loquium uocant. Pone in¬
quit dauid custodiam ori
meo. et ostium circunstantie
labiis meis. Ostium dixit ũ
murum. Si enim murus po¬
neretur. loquendi licentia om¬
nino negari uideretur: s osti¬
um ponitur quo temꝑe ⁊ lo¬
co clauditur et aꝑtrur. Est
tempus et locus tacendi et
loquendi. Aꝑitur itaq osti¬
um in claustro hora constitu¬
ta lestioni: in capitulo confes¬
sioni. iñ ecclia orationi. Clau¬
ditur in claustro confabula¬
tioni. in capitulo excusatõni:
in eccłia uane modulationi.
sis. Aꝑitur tamen eisdem qͣn¬
doq ꝓpt̾ necessitatem corꝑis.
uel addoctrinam ordinis:
seu ad edificationem mentis.
Potest hoc ostium appellari
licentia loquendi: que aꝑit᷑
aut clauditur: cum datur
aut negatur. ꝑ hoc ostium
sepe introeunt. qui qui ostiũ
mentis frangunt: fascinatõ
enim nugacitatis seducit
cor. Cauendum ẽ tamen ne
hoc ostium pateat uento ue

Expanded text:
loquium vocant. Pone, inloquium vocant. Pone, inquit Psalmista, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Ostium dixit, non murum. Si enim murus poneretur, loquendi licentia omnino negari videretur. Sed ostium ponitur, quod tempore et loco clauditur et aperitur. Est tempus et locus loquendi et tacendi. Aperitur itaque ostium in claustro hora constituta lectioni, in capitulo confessioni, in ecclesia orationi. Clauditur iterum in claustro confabulationi, in capitulo excusationi, in ecclesia vanae modulationi. versis. Aperitur tamen eisdem propter necessitatem operis, vel ad doctrinam ordinis, seu ad aedificationem mentis. Potest hoc ostium appellari licentia loquendi, quae aperitur, aut clauditur, cum datur aut negatur. Per hoc ostium saepe introeunt, qui ostium mentis frangunt, fascinatio enim nugacitatis seducit cor. Cavendum est tamen, ne hoc ostium pateat vento ve
Abbreviated transcription (Latin):
Alt̾ alias abusiones hec a¬
busio: ut delicatius in eccl̃ia
quam in domo ꝓpria uixisse
conuincaris et dicatur de te.
Pauit sterilem que ñ parit:
et uidue bñ non fecit. steri¬
lis que ñ parit caro ẽ: que
quiqquam. Tidua uero est
anima. sponso uiduata cele¬
sti: cui bñ non facit qui iñ¬
utilis carnis concupiscentii
secuit. et anime curam in
excolendis uirtutib non at¬
tendit. De rumore in claustro.
affluentiam cboꝵ
comitari soleat in¬
undatio u̾borum. Norunt
etiam multi. qd̃ saturitatem
uentris sequitur leuitas oꝑi̾:
et uanitas mentis. Scriptũ
ẽ enim. Sedit ppłs manduca¬
re et bibere: et surrex̾unt lud̾e.
Leudere inquit: ñ legere. Sunt
enim quidam qui post delica¬
ti cybi diu̾sa fercula cum in
claustro sedeant. nõ lectioni
et silentio. s rumorib et cu¬
riositati uacant: qui locum
et tempus loquendi et tacẽ¬
di nusquam et non quam
seruant. s instabiles ⁊ onosi.
nunc hos nunc illos ad col¬

Expanded text:
inter alias abusiones haec ainter alias abusiones haec abusio, ut delicatius in ecclesia quam in domo propria vixisse convincaris, et dicatur de te: Parit sterilem, quae non parit, et viduae bene non fecit . Sterilis quae non parit, caro est, quae, quidquam . Vidua vero est anima, quae sponso viduata est coelesti. Cui bene non facit, qui inutilis carnis concupiscentiis deservit, et animae curam in excolendis virtutibus non attendit. CAP. XX. De rumore in claustro. affluentiam ciborum comitari solet inundatio verborum. Norunt etiam multi quod saturitatem ventris sequitur levitas operis, et vanitas mentis. Scriptum est enim: Sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere . Ludere, inquit, non legere. Sunt enim quidam qui, post delicati cibi diversa fercula, cum in claustro sedeant, non lectioni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus loquendi et tacendi nusquam et nunquam servant, sed instabiles et otiosi nunc hos, nunc illos ad col
Abbreviated transcription (Latin):
qui in mitio conu̾sionis sue
int̾ius sapore uirtutum refi¬
ciuntur: ext̾uis u̾o boni oꝑi
exemplo colorantur. Sz hii
amplexantur stercora: dum
post sobrietatis et continen¬
tie uitam. reuocat eos uen¬
tris cura. Et fit quandoq
ut qui in sua domo ante cõ¬
u̾sionem sobrie uixerant:
postinodum in monasterio
gulosi fiant. Placatur uent̾¬
d̃s corum. diuersoꝵ hostiis
ferculorum: indinat aurem
rumorib. excitatur saporũ
gen̾ib. demulcetur confabu¬
latione non or̃one: otio
gaudet. sompnolentia dele-¬
statur. Per similitudinem
igitur deo uent̾ assimilat᷑:
dum ei tanta deuotione
ꝑ omnia seruiatur. Habet
itaq monachos. canonicos.
contisos qui ei obuoxius ser¬
uiunt. eos uidelicet qui sub
otio in eccł̃ia dei remisse ui¬
runt orationes. s fabulo¬
sas otiosorum consessiones.
int̾ quas nõ audiuntur sini¬
gultus. et suspiria compun¬
cte mentis: s risus et cacin¬
nationes et ructatus ingur¬
Ditati uentris. Miserabilior

Expanded text:
qui in initio conversionis suae interius sapore virtutum reficiuntur, exterius vero boni operis exemplo colorantur. Sed hi, amplexantur stercora, dum post sobrietatis et continentiae vitam, revocat eos ventris cura. Et fit quandoque, ut qui in sua domo ante conversionem sobrie vixerat, postmodum in monasterio gulosus fiat. Placatur Deus venter diversorum hostiis ferculorum, inclinat aurem rumoribus, excitatus saporum generibus, demulcetur confabulatione non oratione, otio gratulatur, somnolentia delectatur. Per similitudinem igitur Deo venter assimilatur, dum ei tanta devotione per omnia serviatur. Habet itaque monachus canonicos et conversos, qui ei obnixius serviant, eos videlicet, qui sub otio in Ecclesia Dei remisse vitas orationes, sed fabulosas otiosorum confessiones; inter quos non audiuntur singultus et suspiria compunctae mentis, sed risus et cachinnationes, et ructus ingurgitati ventris. Miserabilior
Abbreviated transcription (Latin):
delinquitur: in capitulo ꝑ con-¬
fessionem relaxatur. Hec ẽ do¬
mus nicina paradyso. De do¬
mo enim confessionis: fit tͣn¬
situs ad beatitudinem eterne
pacis. Tres sunt itaq domus
in quib hospitamur egressi
de carcere antiqui hostis: do
obedientie. domus indulgen
suscipimur. ꝑ pietatem uisita¬
ti: in domo obedientie apud fi¬
lium ꝑ passionem redempti. in
Prima domus renuntiantib
peccato. affinis ẽ egypto: scd̃a
domus ꝓficientib in bono. ꝓxi-¬
ma ẽ deserto. t̾cia delectantib
in dño: coniuncta ẽ paradyso.
Esto igitur humilis. ut sis mñ
paradyso. sublimis. Noli queso
in capitulo ẽe sicut sathan ĩ
celo. uel sicut adam in parady¬
so: unus enim desꝑat. alter

Expanded text:
delinquitur, in capitulo per confessionem relaxatur. Haec est domus vicina paradiso. De domo etenim confessionis fit transitus ad beatitudinem aeternae pacis. Tres sunt itaque domus, in quibus hospitamur egressi de carcere antiqui hostis, domobedientiae, domus indulgentud Patrem suscipimur per pietatem visitati; in domo obedientiae, apud Filium per passionem redempti; in Prima domus, renuntiantibus peccato affinis est Aegypto. Secunda domus, proficientibus in bono proxima est deserto. Tertia delectantibus in Domino conjuncta est paradiso. Esto igitur humilis, ut sis in paradiso sublimis. Noli quaeso, esse in capitulo, sicut Satan in coelo, vel sicut Adam in paradiso. Unus enim desperat, alter
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. qui ad sustinenda uir-
gia rei familiaris solus exit:
qui int̾ adulantium ac detͣ¬
hentium linguas medius
incedit. qui ꝓ infirmis labo¬
rat. et laborantes pascit. cõ¬
solatur pusillanimes: ⁊ cũ
suꝑbis increpando cõtendit.
Talis pastor dicere potest:
cognosco meas. ⁊ cognoscũt
memee. Cognoscunt oues
pastorem. quem sepe uident
familiaritas notum. bñfi¬
cientia reddit amicũ. Oues
u̾o pasto cognoscit: dum
subditorum mores et actus
diligent̾ attendit. Undescͥp¬
tum ẽ. Fili considera diligert¬
t̾ nultum pẽcons tui. Tul¬
tum pecoris consistrat. qui
quid singuli subiestorum
possint non ignorat: cui ꝑ
confessionem corda. ꝑ circũ

Expanded text:
ponit, qui ad sustinenda jurgia causa rei familiaris solus exit, qui inter adulantium et detrahentium linguas medius incedit, qui pro infirmis laborat, et laborantes pascit, consolatur pusillanimes, et cum superbis increpando contendit. Talis pastor dicere potest: Cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Cognoscunt oves pastorem, quem saepe vident familiaritas notum, beneficentia reddit amicum. Oves vero pastor agnoscit, dum subjectorum mores et actus diligenter attendit. Unde scriptum est: Considera diligenter vultum pecoris tui . Vultum pecoris considerat, qui quid singuli subjectorum possint, non ignorat cui per confessionem corda, per circu
Abbreviated transcription (Latin):
se habent mñ mat̾iali clanstro.
Obedientie siquidem silentiũ
tenent. sicut lucifer nobilita¬
te gen̾is uel scientie clarita.¬
te lucent: ⁊ qui cet̾os fratre
humilitate preced̾e debuissẽt.
simpliciorib fr̃ib exemplũ

Expanded text:
se habent in materiali claustro. se habent in materiali claustro. Obedientiae siquidem silentium tenent; sed sicut Lucifer, nobilitate generis, et scientiae claritate lucent: et qui caeteros fratres humilitate praecedere debuissent, si
Abbreviated transcription (Latin):
silentium dicitur: s quasi
media. ut nec media plene
sentiatur cum p̾mitur. qͣsi
quia mox ut se antinus
subleuare ceꝑit. ⁊ quietis
intime lumine ꝓfundi re¬
deunte motu cogitationũ.
stupidus de semecipso con¬
funditur:. ⁊ confusus cecat᷑.
Bene ergo hoc factum si
lentium non integra. s me-¬
dia hora describitur: qm̃ hic
conteniplatio nequaquam
ꝑficitur. quamuis ardenter
inchoetur. Potest ⁊ hec au¬
ctoritas alit̾ exponi: ut an¬
gelis in celo silentium obe¬
dientie factum. ante ruinã
dyaboli possit assignari.
Multitudo siquidem ange¬
lorum ante casum siluit:
quanidiu uoluntati sui
creatoris humilis obediuit.
S dyabolus silentium ru-¬
pit: locutus ẽ suꝑbiam. ⁊ in
hec u̾ba prorupit. Ponam
sedem meam ad aquilonem:.
⁊ ero similis altissimo. Hoc
autem silentium in celo qͣsi
media hora ꝑmansisse dicit᷑
quia non diu post creationẽ
suam illud dyabolus tenriis
se ꝑhibetur. Similit̾ sic̃ luci¬
fer in celo: sic quidam fratres

Expanded text:
silentium, sed quasi media, ut nec media plene sentiatur, cum praemittitur quasi; quia mox ut se animus sublevare coeperit et quietis intimae lumine perfundi, redeunte motu cogitationum, stupidus de semetipso confunditur et confusus caecatur. Bene ergo factum hoc silentium non integra, sed dimidia hora describitur, quoniam haec contemplatio nequaquam perficitur, quamvis ardenter inchoetur. Potest et haec auctoritas aliter exponi, ut angelis in coelo silentium obedientiae factum ante ruinam diaboli possit assignari. Multitudo siquidem angelorum ante casum siluit, quandiu voluntati sui Creatoris humiliter obedivit. Sed diabolus silentium rupit, locutus est superbiam, et in haec verba prorupit: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Hoc autem silentium in coelo quasi media hora permansisse dicitur, quia non diu post creationem suam illud diabolus tenuisse perhibetur. Similiter sicut Lucifer in coelo, sic quidam fratres
Abbreviated transcription (Latin):
alis a t̾renis se subleuat: et
duabz alis ne oculo uane
gle uideatur. corpus uelat. Ze¬
lum quoq scd̃m scientiam ha¬
beat ut modum teneat: ut
sciat pati penuriam ⁊ habun¬
dare: satiari et esurire: ut sit
in eo multiplex supiadicti an¬
Palmas facit: dum in confli¬
stu uitiorum de dyabolo trium¬
phans uictor existit. In palma
siquidem notatur uictoria: pal¬
ma enim post nictorie finem
ornamus manum. iuctriceme
cotidie ecenim pugnamus. ⁊
condie uintimus: quia cotsdie
nob̾ luctaiẽ cum dyabolo. et
.itluidieo dyabolum. suꝑamus.
Teneinius ataq cotidie palmã
manu: id ẽ uictoriam de con¬
fuctu. Habemus etiam pugnã¬
difficilem adu̾sus carnem et
sanguinem: ut nõ ea que uo

Expanded text:
alis a terrenis se allevat, et duabus alis, ne oculo vanae gloriae videatur, corpus velat. Zelum quoque secundum scientiam habeat, et modum teneat, ut sciat pati penuriam et abundare, satiari et esurire , ut sit in eo multiplex supradicti anPalmas facit, dum in conflictu vitiorum de diabolo triumphans victor existit. In palma siquidem notatur victoria, palma enim post victoriae finem ornamus manum victricem. Quotidie etenim pugnamus, et quotidie vincimus, quia quotidie nobis lucta est cum diabolo, et quotidie diabolum superamus. Tenemus itaque quotidie palmam in manu, id est, victoriam de conflictu. Habemus etiam difficilem pugnam adversus carnem et sanguinem, ut quae no
Abbreviated transcription (Latin):
sidiat᷑ dyabolus ut rapiat.
unc aut̃ ultimo
loco de suꝑbia
que insidiatur
ut rapiat. est agendum:
fuerit.tamen ut ait au-
gustinus. prima fuit. et
ultima delebitur. Hec est
que scl̾ares possidet et reti¬
net. nouit̾ conu̾sos uexat.
et reuocat: iustos u̾o tẽp¬
tat et illudit. In scl̃aribus
apparet. innouit̾ conu̾sis
notatur: in religiosis qnͣdo¬
q latet. S̾clarium mentes
ꝑ uoluntatem inhabitat:
innouit̾ conu̾sis. ex p̾ceden¬
ti usu redolet: religiosis
mentib ꝑ suggestionem
se int̾serit. In sidiatur sclari¬
b ut in prauo comp̾hendat

Expanded text:
sidiatur diabolus ut rapiat. Nunc autem ultimo loco de superbia quae insidiatur, ut rapiat, est agendum, fuerit, « tamen, » ut ait beatus Augustinus, « prima fuit, et ultima delebitur. Haec est quae saeculares possidet et retinet; noviter conversos vexat et revocat, justos vero tentat et illudit. » In saecularibus apparet, in noviter conversis notatur, et in religiosis quandoque latet. Saecularium mentes per voluntatem inhabitat, in noviter conversis ex praecedenti usu redolet, religiosis mentibus per suggestionem se interserit. Insidiatur saecularibus, ut in pravo comprehendat
Abbreviated transcription (Latin):
ra cecitas: sodoma sterilitas
int̾pretatur. Qui enĩ remoti
sunt a fonte compunctionis.
qui nõ humectantur pluuia
predicationis. qui nõ suffim¬
duntur celestis asꝑsione ro¬
ris. io ẽ subtilitate conteni¬
plationis. quid mirum si sũt
sicci ac steriles: Humor enĩ
gen̾at fecunditatem. siccitas
sterilitatem. Mirre u̾o fasci¬
culos int̾ ubera sua portat:
qui corde compatiens et ma¬
nuum labores impendens.
proximorum necessitudines
sustentat. Mirre fasciculos
portat: qui carnis uolupta¬
tem ꝑ afflictionem. uidelicet
ieumando. uigilando. labo¬
rando domat cirre fascicu¬
los int̾ ubera sua portat: qui
lapidationem stepliani. ignẽ

Expanded text:
rha, siccitas; Sodoma, sterilitas interpretatur. Qui enim remoti sunt a fonte compunctionis, qui non humectantur pluvia praedicationis, qui non suffunduntur coelestis aspersione roris, id est, subtilitate contemplationis, quid mirum si sunt sicci aut steriles? Humor enim generat fecunditatem, siccitas sterilitatem; myrrhae vero fasciculos inter ubera sua portat, qui corde compatiens et manuum laborem impendens, proximorum necessitates sustentat. Myrrhae fasciculos portat, qui carnis voluptatem per afflictionem, videlicet jejunando, vigilando, laborando, domat. Myrrhae fasciculos inter ubera sua portat, qui lapidationem Stephani, igne
Abbreviated transcription (Latin):
in ioseph tunica talaris.ꝑ¬
seu̾antiam longanimitati
Hee sunt igitur uestes qͣs
apud se habebat rebecca. et
quib induit iacob cum a
patre bñdicitur: quia patiẽ¬
tum ut in fine quilibet bñ¬
distione ꝑfruatur. Int̾ illos
etiam qui tunicis induunt᷑
uoluptas pedem posuit: nõ:
qd̃ camisiis induantur. s
quodam delicato panno. q̃
nulgo saya uocatur. In o¬
stensione igitur lanee ue

Expanded text:
in Joseph tunica talaris perseverantiam longanimitatis? Hae sunt igitur vestes, quas apud se habebat Rebecca, et quibus induit Jacob cum a patre benediceretur, quia persevtum, ut in fine quilibet benedictione perfruatur. Inter illos etiam, qui tunicis induuntur voluptas pedem posuit, non quod camisiis utantur, sed quodam delicato panno, qui vulgo saia dicitur. In ostensione igitur lanei ve
Abbreviated transcription (Latin):
ardet int̾ turbines tribulatio¬
nis. lucet in occulto contem¬
plationis. Tgides ne quomodo
lapis iste in ordine suo concoz¬
det scdo lapidi et primo: Abel
tentiẽ luctum. stephanus pa¬
tientiam tribulationum: sera¬
phun amoris incendium. Hic
ẽ incipientium dolo. ꝓficienti¬
um labor: ꝑfectozum amor. fe¬
cit etiam salomon ⁊ ostium in
porticu: mn templo. in oraculo.
Ostium porticus. mystice ut
ait beda sermo ẽ ꝓpħ̾icus: osti¬
um templi xp̃rc. ostium oracłi
patrie celestis introitus. In por¬
ticu u̾o renuntiationis. moralit̾¬
ẽ ostium cognitio mundi: in
templo conu̾sionis. cognitio
sus. in oraculo contemplatio¬
nis. cognitio dei. Dum enim
in te casum mundi attendis
uscelicet qd̃ sis positus in mñcer¬
to diuitiarum. in lapsu uo-¬
luptatum. in ꝑiculo dignita¬
tum: tunc ad ostium porticus
accedis. Dum u̾o ꝓprie carnis
attendis defectum ortum pue-¬
ritie iuuatitus mom̃tum ues¬
ꝑam senestutis: dimuhec consi¬

Expanded text:
ardet inter turbines tribulatioardet inter turbines tribulationis, lucet in occulto contemplationis. Videsne quomodo lapis iste in ordine suo concordet secundo lapidi et primo? Abel itentiae luctum. Stephanus patientiam tribulationum, seraphin amoris incendium. Hic est incipientium dolor, proficientium labor, perfectorum amor. Fecit enim Salomon ostium in porticu, in templo, in oraculo . Ostium porticus mystice, ut ait Beda, sermo est propheticus; ostium templi, Christus; ostium oraculi, patriae coelestis introitus. In porticu vero renuntiationis moraliter templo conversationis, cognitio sui; in oraculo contemplationis, cognitio Dei. Dum enim in te casum mundi attendis, videlicet quod sis positus in incerto divitiarum, in lapsu voluptatum, in periculo dignitatum, tunc ad ostium porticus accedis. Dum vero propriae carnis attendis defectum, ortum pueritiae, juventutis momentum, vesperam senectutis, dum haec consi
Abbreviated transcription (Latin):
dirigitur equalitas lapidũ.
id ẽ ordo uirtutum. Scd̾m
rectitudinem huius regule:
in edificio cordis tui uirtu¬
tes dispone. Hoc aut̃ facis
dum tribulationes libenter
pat̾is. dum inimicum diligi.
dum ꝓ ꝑsequentib finidis p̾¬
ces: et inde cum stephano o-¬
culo contemplationis. iam
ꝓximus oraculo filium prĩs
ad dext̾am stantem uides.
Uides enim eum stantem.
non quasi sedentem: s uelut
edificanti auxilium p̾bere uo¬
lentem. Si enim oraculum in¬
trau̾is: quietum uidebis. Ora¬
culum moralit̾ ẽ contempla¬
tionis secretum: mistice uero
significat celeste regnum. in.
quo seraphim ponitur quasi
lapis primus. quia funsdam̃to
diuine maiestatis ꝑ amorem
heret ꝓpinquus. Seraphim in¬
cendentia siue iicensa dicunt᷑.
incensa ab illo igne de quo di¬
citur. qui approximant michi.
apppoximant igni. Hic ignis
accenditur in aqua. ardet in
turbine: lucet in occulto. Hic
ignis ẽ arsor dilestionis. accen¬
ditur in aqua compunctionis:

Expanded text:
dirigitur aequalitas lapidum, id est ordo virtutum. Secundum rectitudinem hujus regulae in aedificio cordis tui virtutes dispone; hoc autem facis, dum tribulationes libenter pateris, dum inimicum diligis, dum pro persequentibus fundis preces. Unde cum Stephano oculo contemplationis, jam proximus oraculo: Filium Patris ad dexteram stantem vides . Vides enim stantem non quasi sedentem, sed velut aedificanti auxilium praebere volentem. Si enim oraculum intraveris, quietum videbis. Oraculum moraliter est contemplationis secretum, mystice vero significat coeleste regnum. In quo seraphin ponitur quasi lapis primus, quia in fundamento divinae majestatis per amorem haeret propinquus. Seraphin incendentia sive incensa dicuntur incensa ab illo igne, de quo dicitur: Qui approximant mihi, approximant igni . Hic ignis accenditur in aqua, ardet in turbine, lucet in occulto. Hic ignis est ardor dilectionis, accenditur in aqua compunctionis,
Abbreviated transcription (Latin):
temperantiam moderetur.
Utinam tales essent qui in
ecclia primatum tenent: ut
in gyon lustantes contra
uitia laborarent. ad compaˢ¬
sionem u̾o fratrum uncti
oleo sc̃ĩ sp̃c extendi possent.
ut int̾ sadoc ⁊ nathan me¬
dii incederent. ⁊ sic ex una
parte iusticiam. ex alia u̾o
miscd̾iam habent: sederent
suꝑ mulamꝰ rogis. ut in oĩb
tenerent modum temꝑantie.
⁊ discretionis. Roboam filiuᷤ
salonionis post mortem pa¬
tris ppłm non diuid̾et: si suꝑ

Expanded text:
temperantiam moderetur. temperantiam moderetur. Utinam tales essent, qui in Ecclesia, primatum tenent, ut in Gihon luctantes contra vitia laborarent; ad compassionem vero fratrum uncti oleo sancti Spiritus extendi possent, ut inter Sadoc et Nathan medii incederent; et sic ex una parte justitiam, ex alia vero misericordiam haberent, sederentque super mulam regis, ut in omnibus tenerent modum temperantiae et discretionis. Roboam filius Salomonis post mortem patris populum non divideret, si su
Abbreviated transcription (Latin):
lis sicca rumpatur. id est ne
ppls a roge separetur: s regen¬
tis animus humilitatis oleo
molliatur. Salomion in regẽ
ungitur: quando pacificus
mus humilis ⁊ quietus. Pel¬
lis ꝑuncta absq lesione pati¬
tur: ut in longum uel in al¬
tum sepius extendatur. Sic
pacificus animus ad quelibet
oꝑa miscd̃ie trahitur: si oleo
uere humiditatis aliquotiens
ꝑungatire. Agnxerunt inquit
salomonem sa doc sacerdos: ⁊
nathan ꝓph̃a. Sadoc et na¬
than salomonem in regem
animum cuiussibet potentis
modestum reddunt: ut extẽ¬
di ualeat ꝑ dispensationem.
ne ipse idem ꝑ iram rumpa¬
tur: uel alios a seipso separet.
ꝑ miniam crudelitatis opp̾s¬
sionem. Et imposuerunt eũ
suꝑ mulam regis. Mula ex
equa ⁊ asmo nascitur. unde
hoc animal ex uelocitate e¬
qui. ⁊ tarditate asini. natu¬
ralit̾ temꝑatur: ⁊ ideo ꝑ mu¬
lam intelligimus temꝑau¬
tiam. Suꝑ mulam sedens
salomon in gyon ducitur:
quia necesse est ut qui ad lu¬
ctam regiminis trahitur. ꝑ

Expanded text:
lis sicca rumpatur, id est, ne populus a rege separetur, sed regentis animus humilitatis oleo molliatur. Salomon in regem ungitur, quando pacificus mus humilis et quietus. Pellis peruncta absque laesione patitur, ut in longum vel in altum saepius extendatur. Sic pacificus animus ad quaelibet opera misericordiae trahitur, si oleo verae humilitatis aliquoties perungatur. Unxerunt, inquit, Salomonem Sadoc sacerdos, et Nathan propheta. Sadoc et Nathan Salomonem in regem animum cujuslibet potentis modestum reddunt, ut extendi valeat per dispensationem, ne ipse vel per iram rumpatur, vel alios a seipso separet per nimiam crudelitatis oppressionem. Et imposuerunt eum super mulam regis. Mula ex equa et asino nascitur. Unde hoc animal ex velocitate equi, et tarditate asini naturaliter temperatur; et Deo per malum intelligimus temperantiam. Super mulam sedens Salomon in Gihon ducitur, quia necesse est ut qui ad luctam regiminis trahitur, per
Abbreviated transcription (Latin):
uni de qualitate
Redemptoz ñr inquit resur¬
rectionem quam in se osten¬
dit nob̾ ꝓmisit: ⁊ quia mẽ¬
bia ssie sctinttur głam capi¬
tis. eam in fine nuiuid. fa¬
cturus ẽ in nob̃. S ecce usur¬
rectionem audio: effectum
tamen eiusdem resurrectio-¬
nis exquiro. Credo namq

Expanded text:
um de qualitate Redemptor noster, inquit, resurrectionem, quam in se ostendit, nobis promisit; et quia membra sui sequuntur gloriam capitis, eam in fine mundi facturus est in nobis. » Sed ecce resurrectionem audio, effectum tamen ejusdem resurrectionis exquiro. Credo namq
Abbreviated transcription (Latin):
chil miq agit: quia ab hiis
que male facere consueu̾at.
in pace quiescit: gregesq tur¬
barum que congregate fue¬
rant dimittit. quia de pret̾i¬
tis turbari nequit: sed ea
que prius egre tulerat. post
confessionem equanimiter
portat. Habebat aut̃ uidam
semꝑ carum: ⁊ ex animo e¬
rat uiro inclinatus. Nicha¬
nor iudam diligit: dum pec¬
cator ea que recolit. de hiis
que male gesserat diligent̾
atcendit. Et ex animo incli¬
nabatur uiro. Dehiis enim
que prius erata ceruice se fe-¬
cisse recolit: humiliato m̃tis
u̾tice. in confessione se postea
substecant. Et exasꝑatus rex
demetrius scripsit nichanori
dicens. grauit̾ se ferre de ami¬
cine conuentione: iubere

Expanded text:
hil inique agit, quia ab iis, quae malefacere consueverat, in pace quiescit. Gregesque turbarum, quae congregatae fuerant, dimittit, quia de praeteritis turbari nequit; sed ea, quae prius aegre tulerat post confessionem aequanimiter portat. Habebat autem Judam semper charum, et ex animo erat viro inclinatus. Nicanor Judam diligit, dum peccator ea quae recolit, de iis quae male gesserat diligenter attendit. Et ex animo inclinabatur viro. De iis enim, quae prius erecta cervice se fecisse recolit, humiliato mentis vertice, in confessione se postea substernit. Et Exasperatus rex Demetrius scripsit Nicanori cens graviter se ferre de amicitiae conventione, jubere