comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Acciꝑe om̃ia : nisi quȩtũq: st̃ facta. Sed qm̃ uerbũ caro
factũ ẽ & habitauit in nob: eadẽ sapientia quȩ dedõ
genita ẽ dignata ẽ etiã in hominib creari quo ꝑti
nec illud dñs ꝙreauit me in principio uiarũ suarũ. Eliaꝵ
ꝑquẽ uiuendi exẽplũ nob daret᷑. Hȩcẽ uia recane

Expanded text:
accipere omnia, nisi quaecumque sunt facta. Sed quoniam uerbum caro accipere omnia, nisi quaecumque sunt facta. Sed quoniam uerbum caro factum est et habitauit in nobis, eadem sapientia, quae de deo genita est, dignata est etnet illud, Dominus creavit me in principio viarum suarum . Viaruper quem vivendi exemplum nobis daretur, hoc est via ce
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ patri id ẽ in aliqͦ minor qr & apłsdicit Quicũ infor¬
ma dĩ e& constitut᷑ ñ rapinã arbitratꝰ ẽ. eẽ se a equalem
dõ. Hacigit᷑ fide catholica ⁊ illi excludunt᷑ qui eundẽ
dicunt filiũ eẽ qͥ pat̃ ẽ : q ⁊ hoc uerbũ a pud dm̃ ẽẽ non
poss& nisi apud patrẽ dm̃ : & nulli ẽ ȩqualis qui solus ẽ
Excludunt᷑ etiã illi qͥ creaturã eẽ dicunt filiũ: quãuis
ñ talẽ quales st̃ cȩterȩ creaturȩ . Quantũ cũq: enĩ creaturã
dicant si creatura ẽ condita & facta ẽ. Nã id ẽ condere
qđ creare : quã quã in latinȩ linguȩ consueaidine dicat᷑
aliqͣndo creare. ꝓeo qđ ẽ gi gnere Sed greca discernit
cant : Et cũ sine abiguitate loqͥ uolumꝰ : ñ dicimꝰ creare
sed condere : Ergo si creatura .ẽ. filiꝰ : quã lib& magna
sit facta ẽ Nos aut̃ in eũ credimꝰ ꝑ quẽ facta s̃ omnua:
ñ in eũ ꝑquẽ facta st̃ cȩtera Neq enĩ alit̃ hic possumꝰ

Expanded text:
in forma Dei esset constitutus, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo . Hac igitur fide catholica et illi excluduntur qui eumdem dicunt Filium esse qui Pater est; quia et hoc Verbum apud Deum esse non posset nisi apud Patrem Deum, et nulli est aequalis qui solus est. Excluduntur etiam illi qui creaturam esse dicunt Filium, quamvis non talem, quales sunt caeterae cest condere, quod creare. quamquam in latinae linguae consuetudine dicatur aliquando creare pro eo, quod est gignere; sed graeca discernit. cant; et cum sine ambiguitate loqui uolumus, non dicimus creare, sed condere. ergo si creatura est filius, quamlibet magna sit, facta est. nos autem in eum credimus, per quem facta sunt omnia, non in eum, per quem facta sunt cetera; neque enim aliter hic possumus
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ quȩ futura ẽ in litore hoc ẽ infine scłi ae¬
seruũ : suo dño stat auccadit. Noluit enĩ hominẽ ab ho¬
mine iudicari ex arbitrio suspicionis uł etiã extraordi¬
nario usurpato iudicio. sed potiꝰ exlege dĩ scđm ordi¬
nẽ eccłiȩ siue ultro confessũ siue accusacũ atq conuictũ
Alioquin illud curdixit siqͥs fr̃ nominet᷑ aut fornicator
Aut idolisseriuens ⁊ cetera. nisi qͥeã nominationẽ intelligi
uluit quȩ fitinquenquã cũ sententia ordine iu cliciario
aoquntegrtate ꝓfertur  Nã si nominatio sus fuaqũ¬

Expanded text:
tionem, quae futura est in litore, hoc est in fine saeculi, aetionem, quae futura est in litore, hoc est in fine saeculi, aeservum? Suo domino stat, aut cadit . Noluit enim hominem ab homine judicari ex arbitrio suspicionis, vel etiam extraordinario usurpato judicio: sed potius ex lege Dei secundum ordinem Ecclesiae, sive ultro confessum, sive accusatum atque convictum. Alioquin illud cur dixit, Si quis frater nominatur aut fornicator, aut idolis serviens, et caetera; nisi quia eam nominationem intelligi voluit quae fit in quemquam, cum sententia ordine judiciario atque integr
Abbreviated transcription (Latin):
comedens : non .ẽ. opꝰ in qͥt sanis medicꝰ sed male haben
Apłs & adiungit Nuncaut̃ scripsi uob ñ cõmiscert. Siqͥs
fr nominet᷑ aut fornicator aut idolis seruiens. Aut aua¬
rꝰ aut maledicꝰ aut ebriosus Aut rapax : cũ eiꝰ modi ne
qͥdẽ cibũ simul sumere Quo enĩ mͥ dehis qui foris st iudi¬
care : Nonne dehis qͥint᷑ st̃ uosiudicatis : De hs aut qui
foris sẽ ds̃ iudicabit. Auferte malũ a uob ipsis. Quib:
uerb satis ostendit : ñ temere & quomodo libet sed ꝑiudi¬
ciũ auferendos eẽ malos ab eccłȩ cõmunione ut si ꝑ
iudiciũ auferri non posst̃ tolerent᷑ potiꝰ. nepuersȩ
malos ȩuitando quisq: ab eccłia ipse discedẽns eos
quos fugere uidet᷑ uincat ad gehennã qr & ad hoc
nob sc̃ inscripturis exẽpla proposita uł in messe ut
palea sufferat᷑ usq adultimũ uentilabrũ uł infra
illa retia ubi pisces boni cũ malis usq: ad segrega¬

Expanded text:
comcommundo exire. nunc autem scripsi uobis non commisceri, si quis frater nominatur aut fornicator aut idolis seruiens aut auarus aut maledicus aut ebriosus aut rapax, cum eius modi ne quidem cibum sumere. quo enim mihi de his qui foris sunt iudicare? nonne de his qui intus sunt uos iudicatis? de his autem qui foris sunt dverbis satis ostendit non temere et quomodolibet, sed per iudicium auferendos esse malos ab aecclesiae communione, ut, si per iudicium auferri non possunt, tolerentur potius, ne perverse malos evitando quisque ab aecclesia ipse discedens eos, quos fugere videtur, vincat ad gehennam, quia ad hoc nobis sunt in scripturis exempla proposita vel in messe, ut palea sufferatur usque ad ultimum ventilabrum, vel infra retia illa, ubi pisces boni cum malis usque ad segrega
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdã ñ tam̃ facile credenda st̃: nisi certis indicus
demonstrent᷑ Nos uͦ a cõmunione quenquã ꝓhibere
npossumꝰ quãuis hȩc ꝓlbitio nondũ sit mortalis sed
medicinalis. nisi a ut sponte confessũ. aut in aliquo
siuȩ scłari siue eccłastico iudicio nominatũ atq conuie¬
tũ. quis enĩ sibi utrũq audet assumere ut cuiquã ipso
sit & accusitor & iudex : cuiꝰ modi regulã etiã paulus¬
ligit᷑ cũ qͥbdã talib cõmemoratis criminib: eccłasticis
iudicii formã ad om̃ia similia ex quib:dã daret. Ait enĩ
Scripsi uob in epła ñ cõmiscere fornicariis ñ utiq fornica¬
riis huiꝰ mundi aut auaris aut raptorib: aut idolis serui¬
entib: Alio quin debueratis de hocmundo exire. Non enĩ
posst̃ homines in hoc mundo uiuentes nisi cũ talib: uiuere
nec eos lucri posst̃ facere xp̃o sieoꝵ colloquiũ conuicũq
uitauerint. Vnde & dñs cũ publicanis & peccatorib

Expanded text:
udici facile credenda sunt, nisi certis indiciis demonstrentur. Nos vero a communione quemquam prohibere non possumus, quamvis haec prohibitio nondum sit mortalis, sed medicinalis, nisi aut sponte confessum, aut in aliquo, sive saeculari, sive ecclesiastico judicio nominatum atque convictum. Quis enim sibi 621 utrumque audet assumere, ut cuiquam ipse sit et accusator et judex? Cujusmodi regulam etiam ligetur, cum quibusdam talibus commemoratis criminibus, ecclesiastici judicii formam ad haec similia ex quibusdam daret. Ait enim: Scripsi vobis in epistola, non commisceri fornicariis , et rriis hujus mundi, aut avaris, aut raptoribus, aut idolis servientibus: alioquin debueratis de hoc mundo exire . Non enim possunt homines in hoc mundo viventes, nisi cum talibus vivere, nec eos lucri possunt facere Christo, si eorum colloquium conviviumque vitaverint. Unde et Dominus cum publicanis et peccatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
unicꝰnatꝰ ẽ : id existens qđ pat̃ ẽ ds̃ dedõ lum̃ delumi
m̃uerũ qđ illuminat omem hominẽ uenientẽ in hunc
mundũ Ad dimꝰ itaq fidei rerũ ȩt̃naꝵ etiã tẽporalẽ dis¬
salute dignatꝰ ẽ. Nã scđm ĩd qđ unigenitꝰ ẽ difiliꝰ. ñ potest
& uariecatũ Nec aliunde arbitror manere illud : qđ fa¬
mulosuo morsi tale nom̃ suũ insinuauit . Nã cũ ab eo quȩ¬
rer& si se popłs adquẽ mutebat᷑ contẽner&. aquo se
dicer& ee missũ : responsũ dicentis accepit. E gosũ qͥ sũ
sit me aduos. Ex quo iã spũalib: animis patere confido
nullã naturã dõ ẽẽ contrariã. Sienĩ ille ẽ ⁊ desolodõ
ꝓpriȩ dici potest hoc uerbũ. qđ enĩ uere ẽ in cõmuta¬
bilit̃ manet : qm̃ qđ mutat᷑. fuit aliqͥd qđ iã non .ẽ &
remꝰ Nigrũ Si quȩreret᷑ quid sit calido contrariũ:
responderemꝰ Frigidũ. Si quȩ reret᷑ qͥd ueloai contra¬
riũ : responderemꝰ Tardũ & quȩcũq: similia Cũ auc̃¬

Expanded text:
unicus natus est, id existens quod Pater est; Deus de Deo, Lumen de Luminmen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Addimus itaqsalute dignatus est. nam secundum id, quod unigenitus est dei filius, non potest et uarietate. nec aliunde arbitror manare illud, quod famulo suo Moysi tale nomen suum insinuauit. nam cum ab eo quaereret, si se populus, ad quem mittebatur, contemneret, a quo se diceret esse missum, responsum dicentis accepit: ego sum, qui susrahel: qui est, misit me ad uos. Ex quo iam spiritalibus animis patere confido nullam naturam deo esse posse contrariam. si enim ille est et de solo deo proprie dici potest hoc uerbum — quod enim uere est, incommutabiliter manet, quoniam quod mutatur, fuit aliquid, quod iam non est, remus nigrum: si quaereretur quid sit calido contrarium, responderemus frigidum: si quaereretur quid sit veloci contrarium, responderemus tardum; et quaecumq
Abbreviated transcription (Latin):
qua sibi copulant᷑ & illegignendo filiũ & ille patricoheren¬
do cia quo ẽ. genitꝰ ȩquet᷑ hanc gͦ deitatẽ quã etiã dilectionẽ
in se inuicẽ am̃boꝵ caritatẽ uolunt intelligi. sp̃m̃ scm appel

Expanded text:
qua sibi copulantur et ille gignendo Filium et ille Patri cohaerenqua sibi copulantur et ille gignendo Filium et ille Patri cohaerendo, ei a quo est genitus aequetur. Hanc ergo deitatem, quam etiam dilectionem in se i
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥ meuidec uĩdec & patrẽ & dserat uerbũ non enĩ factꝰẽ đs
cũ om̃a ꝑipsũ facta sint & non rapinã arbitrat᷑ ẽ eẽ sc ȩqualẽ
dõ & cȩtera talia: sed illa posita st̃ part̃ ꝓpt̃ adminis trationẽ
ẽ illa sapientia cũ sit omĩno in cõmutabilis : sed quia ta humilit̃
humilib: in notescere uoluit. partĩ gͦ ꝓpt̃ hanca dministratio¬
nẽ illa ita scripta st̃ de qͥb heretici caluniant᷑ parã ꝓpt̃ hoc qr
filiꝰ patri debe qđẽ hocetiã debens utiq patri. quod eidẽ patri
nondũ tã copiose ac diligent̃ disputatũ ẽ. ad octis & magnis di¬
uinaꝵ scriptuarũ tractãtorib : ut in telligi facile possit : &¬
tanquã ne potẽ sũmi patris : Nec tam̃ id qđ ẽ nulli debere ⁊
sed patriex quo om̃ia: ne duo constituamꝰ principia. qđ fal
hereticoꝵ errori ꝓpriũ. Ausi st̃ tam̃ qui ipsã cõmunionẽ
patris & filii. atq ut ita dicã deitatẽ quã greci theoitha ap

Expanded text:
non enim factus est, cum omnia per ipsum facta sint ; et, Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; et caetera talia: sed illa posita sunt, partim propter administrationem est illa Sapientia, cum sit omnino incommutabilis; sed quia tam humiliter hominibus innotescere voluit: partim ergo propter hanc administrationem illa ita scripta sunt, de quibus haeretici calumniantur; partim propter hoc, quia Filius Patri debet quod est, hoc etiam debens utique Patri quod eidem Patri tem sancto nondum tam copiose ac diligenter disputatum est a doctis et magnis diuinarum scripturarum tractatoribus, ut intellegi facile possit eiutamquam nepotem summi patris nec tamen id quod est nulli debere, sed patri, ex quo omnia, ne duo constituamus principia sine prhaereticorum errori proprium. ausi sunt tamen quidam ipsam communionem patris et filii atque, ut ita dicam, de
Abbreviated transcription (Latin):
ner cũ ille ut modo aliquantulũ securus sit ego hc
tanta sustinea : Certe qm̃ & ego hoc sũ qđ ipse qm̃ pars
constituto : uicib istã miseriã patiamur ut & ego ali
quantulũ requiesca : & regna illa sine periculo possint
eẽ paccata quantũ tim̃dũ sit : ne ista natura maline

Expanded text:
ner, cum, ille ut modo aliquantulum securus sit, ego hic ner, cum, ille ut modo aliquantulum securus sit, ego hic tanta sustineam? certe quoniam et ego hoc sum quod ipse, quoniam pars conquantulum requiescam et regna illa sine periculo possint esse pacata. quamquam timendum sit, ne ista natura mali ne
Abbreviated transcription (Latin):
fecit sed cantũ om̃po tentia sua uoluit & facti estis
hoc dicite manicheo & renuncate eiꝰ errori. Sic enĩ de¬
cet omĩ potentẽ facere quȩ uoluerit: sic̃ catholica dict
Ipsedix̃ & facta st̃ ipse mandauit & creata st̃. Dicite uob
Nonsumꝰ partes eiꝰ : sed sumꝰ oꝑa eiꝰ. Dicite uob. Sidsne¬
cessicatẽ passus .ẽ. & auadere alit̃ ñ potuit nisi partis suȩ
liberari : Aut quis erit qͥ protegat dõ non ualente
se ipsũ ꝓtegere : Aut quando me dehac necessitate
captiuitatis poterit liberare qͥme in integrisregnis
cusco dire ñ potuit : Non enĩ peccantẽ me inde dimisit.
sed ad peccata ipseme misit. Aut quando michi iN
alienis miserabilit̃ constituto ꝓdesse poterit. qui ut
sibi ꝓdesset me ad tantã ꝑniciẽ dedit nepugnaret:
Si incorruptibilis ẽ. ipseđs quid ei factura eratilla
malinatura si nolleccũ illa pugnare nenc̃ sic ego
cruciarer: Aut quȩ ista iniustitia ut ad globũ dam¬

Expanded text:
fecit, sed tantum omnipotentia sua uoluit, et facti estis, fecit, sed tantum omnipotentia sua uoluit, et facti estis, hoc dicite Manichaeo et renuntiate eius errori. sic enim decet omnipotentem facere, quae uoluerit, sicut catholica dicit: ipse dixit, et facta sunt; ipse mandaunon sumus partes eius, sed sumus opera eius. dicite uobis: si deus necessitate passus est et euadere aliter non potuit nisi partis suae necessitatibus liberari? aut quis erit, qui protegat deum non ualentem se ipsum protegere ? aut quando ttle de hac necessitate captiuitatis poterit liberare, qui me in integris regnis custodire non potuit? non enim peccantem me inde dimisit, sed ad peccata ipsa me misit. aut quando mihi in alienis miserabiliter constituto prodesse poterit, qui, ut sibi prodesset, me ad tantam perniciem dedit, ne pugnaret? si incorruptibilis est ipse deus, quid ei factura erat illa mali natura, si nollet cum illa pugnare, ne nunc sic ego cruciarer ? aut quae ista iniustitia, ut ad globum dam
Abbreviated transcription (Latin):
& optamꝰ fieribeati Nongꝰ sumꝰ pars substantiȩ eiꝰ Sienĩ
parte seiꝰ estis & hec tanta patimin : restat ut & ipse iam
exparte hȩc omĩa paciat᷑ & apliꝰ patipotuerit qđ eiꝰ
contigit parti nisi puram̃ miseriã sibi ꝑuideret
illo estis: similit̃ ds estis . Quid tanta peccatoꝵ corrupti¬
one turpamim: Si aut̃ facti ab illo estis: hoc confite¬
mini & ñ iã eritis manichei. Manicheus enĩ duas dicit
ẽẽ . naturas : unã bonã & alterã malã. Bonã quȩ fecit
mundũ : malã dequa factus ẽ mundus. Si aut̃ uos ds
fecit : ñ inuenit manicheus unde uos dsfecerit. Si enĩ
uos deseipso fecit : hoc estis qđ ipse Nongͦ debebatis
tanta petcatoꝵ corruptione turpari: sic̃ iã dictũ ẽ
Si aut̃ de alieno uos fecit : ñ ad illũ ꝑtinetis: qr sic uos
fecit quomꝰ mundũ. Si aut̃ nec deipsonec dealienouos

Expanded text:
et optamus fleri beati: non ergo sumus pars substantiae eius. si enim eius et optamus fleri beati: non ergo sumus pars substantiae eius. si enim eius partes estis et haec tanta patimini, restat, ut et ipse iam ex parte. haec omnia patiatur et amplius pati potuerit, quod eius contigit parti. nisi per uestram miseriam sibi prouideret. illo estis, similiter deus estis: quid tanta peccatorum corruptione turpamini? si autem facti ab illo estis, hoc confitemini, et non iam eritis Manichaei. . 49. Manichaeus enim duas dicit esse naturas, unam bonam et alteram malam: bonam quae fecit mundum, malam, de qua factus est mundus. si autem nos deus fecit, non inuenit Manichaeus, unde nos deus fecerit. si enim de se ipso uos fecit, hoc estis quod ipse. non ergo debeatis tanta peccatorum corruptione turpari, sicut iam dictum est. si autem de alieno uos fecit, non ad illum pertinetis, quia sic uos fecit quomodo mundum. si autem nec de se ipso nec de alieno uos
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia exparte facientẽ q insom̃ib: exparte cõmixtꝰ ẽ.
lugente uelo luctuosotectũ subiacentẽ dȩ moniis ut lutũ
figulo & usq ad turpẽ ꝑsonã necessitate ꝑductũ. ut
in pueros & uirgines transfiguratꝰ demonũ libi dinẽ
Accenderet quẽ p̃dicat manichȩris . Autcerte si po¬
morte constituti. Humiles estote si optatis liberari:
& nolite suꝑbe & impiedicere uos ipsos eẽ dm̃ omi poten
Hoc enĩ dicitis : cũ anima surãspartes eiꝰ eẽ. asseueratis
Non enĩ ds inparte maior in parteminor ẽ. Sed potiꝰdi¬
cite uoł. Ds in cõmutabilis ẽ : nos cõmutabiles sumꝰ
Ds incorruptibilis ẽ : nos cupiditatib: nr̃is corrũpim᷑
Ds̃ incomquinabilis ẽ : nos peccatis nr̃is coinquinam᷑
sipsa sapientia ẽ : nos stulti ad sapientĩã ꝑuenire conan
Dsipsa ȩt̃na & beatauita ẽ : nos peccatis nr̃is miseri sumꝰ

Expanded text:
omnia ex parte facientem, quia his omnibus ex parte commixtus est; omnia ex parte facientem, quia his omnibus ex parte commixtus est; lugentera, velo luctuoso tectum; subjacentem daemoniis ut lutum figulo, et usque ad turpem personam necessitate perductum, ut in pueros et virgines transfiguratus daemonum libidinem accenderet, quem praedicat Manichaeus. Aut certe, si pomorte constituti. Humiles estote, si optatis liberari, et nolite superbe et impie dicere, vos ipsos esse Deum omnipotentem. Hoc enim dicitis, cum animas vestras partes ejus esse asseveratis: non enim Deus in parte major, in parte minor est. Sed potius dicite uobis: deus incommutabilis est, nos commutabiles sumus: deus incorruptibilis est, nos cupiditatibus nostris corrumpimur; deus incoinquinabilis est, nos peccatis nostris coinquinamur; deus ipsa sapientia est, nos stulti ad sapientiam peruenire conamur; deus ipsa aeterna et beata uita est, nos peccatis nostris, miseri sumus
Abbreviated transcription (Latin):
locis & tẽporibbona qͥ rationalẽ creaturã omni
legib uoluntate lapsȩ & uisibilia sequenti. misericor¬
dit ꝑsuos ministros ac ꝑseipsũ signis quib: dã uisibilit̃ &
exẽplis & p̃ceptis demonstratis quib: consurgere ualer&
lica fides: an illũ dm̃ qͥ falso dicit᷑ in corruptꝰ qr postea
inuenit᷑ malo necessitatis oppressus timidũ qr imminen¬
te labe ac uastitate cõpulsus adbellũ ẽ ignorantiȩ
plenũ si suȩ parti quid contingere posset uidere ñ po¬
tuit crudelẽ si p̃uidit miseria futurã partis suȩ &
qͥ cũ ea securꝰ possec quiescere tam̃ eã misit ad misera¬
bilẽ pugnã malũ si cũsibi fieri amali natura nichil
posset tam̃ conatꝰ ẽ eã ipse delere temerariũ qui ausus
ẽ. congredicũ ea aqua eiꝰ pars & captiua teneret᷑ & in
sẽpitnũ macularet᷑ cõmutabilẽ qui iã exparte mutatꝰ ẽ
tẽ exparte m̃tientẽ exparte blasphemantẽ scelera

Expanded text:
 qui rationalem creaturam omni iam a suis legibus uoluntate lapsae et uisibilia sequenti misericorditer per suos ministros ac per so ipsum signis quibusdam uisibiliter et exemplis et praeceptis demonstratis. quibus consurgere ualeretlica fides : an illum deum, qui falso dicitur incorruptus, quia. postea inuenitur malo necessitati» obpressus; timidum, quia inminente labe ac uastitate conpulsus ad bellum est ; ignorantiae plenum. si suae parti quid contingere posset, uidere non potuit; crudelem, si praeuidit miseriam futuram. partis suae et qui cum ea securus posset quiescere. tamen eam misit ad miserabilem pugnam; malum, si cum sibi fieri a mali natura nihil posset. tamen conatus est eam ipse delere: temerarium, qui ausus est congredi cum ea. a qua eius pars et captiua teneretur et in sempiternum macularetur; conmuttem, ex parte mentientem, ex parte blasphemantem, scelera
Abbreviated transcription (Latin):
lia beneficia minis trabant᷑ quȩ carnalit̃ adño desiderabant &
cohertiones penaꝵ corporaliũ quib: ꝓtẽpore t̃rerent᷑ : sic̃ eoꝵ
duritiȩ congruebat. Et in his tam̃ oñib: mysteria spũalia signi¬

Expanded text:
lia beneficia ministrabantur quae carnaliter a Domino desiderabant, et lia beneficia ministrabantur quae carnaliter a Domino desiderabant, et coercitiones poenarum corporalium quibus pro tempore terrerentur, sicut eorum duritiae congruebat. Et in his tamen omnibus mysteria spiritualia signi
Abbreviated transcription (Latin):
hã pius & fidelis dĩ seruus electꝰ ẽ cui demonstraret᷑ sacram̃tũ filii¬
dĩ : ut ꝓpt̃ imitationẽ fidei om̃s fideles om̃iũ gentiũ. filii eiꝰ futuri
dicerent᷑ Ex illo natꝰ ẽ popłs a qͦ unꝰ uerus ds̃ coleret᷑ qui fecit caelũ
& tror: cũ cȩterȩ gentes simula cris & dȩ moniis seruirent . In eopla¬
ne poplo multo euidentiꝰ futura eccła figurata .ẽ. Frat ibi enĩ
multitudo carnalis: quȩ ꝓpt̃ uisibilia beneficia colebant dm̃
Erantibi aut̃ pauci futurit̃ requiẽ cogitantes & cȩlestẽ patriã
reqrentes quib: ꝓphetando reuelabat᷑ futura humilitas dĩ regis
& coniugia & filii & facta ꝓphetia fuit huiꝰ tẽporis qͦ ꝑfidẽ pas¬
ĩonis xp̃i exgentib congregat᷑ eccła Perillos scõs patriarchas&
ꝓphas carnali popło isrł qͥ postea etiã udȩi appellatist ⁊ uisibi¬

Expanded text:
ham pius et fidelis Dei servus electus est , cui demonstraretham pius et fidelis Dei servus electus est , cui demonstraretturi dicerentur. Ex illo natus est populus a quo unus Deus verus coleretur qui fecit coelum et terram: cum caeterae gentes simulacris et daemoniis servirent. In eo plane populo multo evidentius futura Ecclesia figurata est: erat enim ibi multitudo carnalis, quae propter visibilia beneficia colebat Deum. Erant ibi autem pauci futuram requiem cogitantes et coelestem patriam requirentes, quibus prophetando revelabatur futura humilitas Dei, regiset conjugia, et filii, et facta, prophetia fuit hujus temporis, quo per fidem passionis Christi ex gentibus congregatur Ecclesia. Per illos sanctos Patriarchas et Prophetas carnali populo Israel, qui postea etiam Judaei appellati sunt, et visibi
Abbreviated transcription (Latin):
mysterio suȩ crucis submersione suspendit Neq enĩ dsigno¬
rabat qđ etiã ex illis qͥ fuerent in arca seruati nascituri erãent
mali qui faciẽ t̃rȩ iniqͥtatib: iterũ rȩplerea Sed tam̃ & exẽplũ
fucuri iudicii dedit : & scõꝵ liberationẽ lignimysterio p̃ñtia¬
uit Nã & post hȩc ñ cessauit repullulare malitia ꝑsubiã & libi¬
dines & illicitas impietates. cũ homines deserto creatore suo ñ solũ
Ad creaturã quã dscondidit lapsist̃. ut ꝓdõ colerent qđ fecitds.
sed etiã ad oꝑa manuũ hominũ & ad fabroꝵ artificia curuauer̃ ani¬
massuas ubi deillis turpiꝰ diabolꝰ & demonia triũ pharent quȩ se
intalib figm̃tis ad orari uenerariq: Cȩcant᷑ : dũ errores suos huma¬
nis errorib: pascuat Neq tñcsane defuer̃ iusti qui dm̃ pie quere¬
rent & suꝑbiã diaboli uincerent: ciues illiꝰ sc̃ȩ ciuitatis quos regis
sui xp̃i uentura humilitas ꝑspm reuelata sanauit. Ex quib: abra¬

Expanded text:
s saeculi submersione suspendit. Neque enim Deus ignorabat quod etiam ex illis qui fuerant in arca servati, nascituri erant mali, qui faciem terrae iniquitatibus iterum implerent: sed tamen et exemplum futuri judicii dedit, et sanctorum liberationem ligni mysterio praenuntiavit. Nam et post haec non cessavit repullulare malitia per superbiam et libidines et illicitas impietates, cum homines deserto Creatore suo, non solum ad creaturam quam Deus condidit lapsi sunt, ut pro Deo colerent quod fecit Deus; sed etiam ad opera manuum hominum et ad fabrorum artificia curvaverunt animas suas, ubi de illis turpius diabolus et daemonia triumpharent; quae se in talibus figmentis adorari venerarique laetantur, dum errores suos humanis erroribus pascunt. 33. Neque tunc sane defuerunt justi qui Deum pie quaererent, et superbiam diaboli vincerent, cives illius sanctae civitatis, quos regis sui Christi ventura humilitas per Spiritum revelata sanavit. Ex quibus Abra
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̃nã ⁊ ñ cuiusquã reised naturȩ dĩ. Et utiq iniquissimũ
⁊ exetrabile & ineffabilit̃ sacrilegũ gaudiũ erat: sidĩ na¬
tura gaudebatse tenebras dilectura. ⁊ luci sc̃ȩ in imicã futi¬
rã. Vnde hoc tã immane ⁊ scelestũ malũ antequã ullũ ex
gente contraria misceret᷑malũ : Quis tã ꝑ uersã ⁊tã impiã
ferat in sanã sũ momalo tribuere tantabona ⁊ sũmobono

Expanded text:
aeternam, et non cujusque rei, sed naturae Dei; et utique iniquissimum aeternam, et non cujusque rei, sed naturae Dei; et utique iniquissimum et exsecrabile et ineffabiliter sacrilegum gaudium erat, si Dei natura gaudebat se tenebras dilecturam, et luci sanctae inimicam futuram. Unde hoc tam immane et scelestum malum, antequam ullum ex gente contraria misceretur malum? Quis tam perversam et tam impiam ferat insaniam, summo malo tribuere tanta bona, et summo bono,
Abbreviated transcription (Latin):
malũ : Si aut̃ hoc futurũ sciebat. Aut sẽpit̾na in illoerat crude¬
litas. si desuȩ naturȩ futura contaminatione ⁊ dãnatione ni¬
dl dolebat: aut sẽpitna miseria sidolebat . Vnde & hoc tantũ
malũ sũmiboniurĩ ante ullã cõixtionẽ sũmi maliurĩ :¬
Ipsel certe particula naturȩ ipsius quȩ in illiꝰ globi ȩt̃no uinculo
configit᷑ si hoc sibi imminere nesciebat : etiã sic erat innatura di
sẽpitna ignorantia. Si aut̃ sciebat: sẽpitna miseria. Vnde
oc tantũ malũ. Ante quã ullũ degente contraria miscerȩtur
naturȩ dĩ sic subueniri : qͥuidet a nathemet. Sed si hoc saltẽ ita
faceret ut ipsa immica luci ñ fieret : posset forasse ñ tanquã dĩ
natura sed tanquã aliquis homo laudari qr ꝓpatria sua uel¬
let mali aliquid pati. qđ quidẽ malũ ad tẽpus poss&e ẽẽ
ñ inȩ t̃nũ Nuncuͦ ⁊ illã inglobo tenebrarũ confixionẽ dicuN

Expanded text:
malum? si autem futurum hoc sciebat, aut sempiterna in illo erat crudemalum? si autem futurum hoc sciebat, aut sempiterna in illo erat crudelitas, si de suae naturae futura contaminatione et damnatione nihil dolebat, aut sempiterna miseria, si dolebat. unde et hoc tantum malum summi boniIpsa certe particula naturae ipsius, quae in illius globi aeterno vinculo configitur, si hoc sibi imminere nesciebat, etiam sic erat in natura Dei sempiterna ignorantia; si autem sciebat, sempiterna miseria: unde hoc tantum malum, antequam ullum de gente contraria misceretur aturae dei natura dei sic subueniri qui uidet, anathemet. sed si hoc saltem ita faceret, ut ipsa luci inimica non fieret, posset fortasse non tamquam dei natura, sed tamquam aliquis homo laudari, qui pro patria sua uellet mali aliquid pati, quod quidem malum ad tempus posset esse, non in aeternum. nunc uero et illam in globo tenebrarum confixionem
Abbreviated transcription (Latin):
tura quã dicunt magna mala fuisse: Quid ad istas blasphe¬
mias addi posse uidebit᷑: Illic enĩ fuit ante quã pugnaret᷑
dura ⁊ in euicabilis pugnandi necessitas. Ecce iã malũ magnũ
Ante quã bono misceret᷑ malũ Dicant hocunde cũ adhuc nulla
e& facta cõmixtio Si aut̃ necessicas n erat : uoluncasgͦerat Vnde
⁊ hoc tã magnũ malũ. ut dsipse naturȩ suȩ nocere uellet cui noceri
Ab hoste ñ poterat mutendo eã. crudelit̃ miscendã turpit̃ purgan¬
dã imq damnandã : Ecce quantũ malũ ꝑniciosȩ ⁊ noxiȩ & imma¬
nissimȩ uoluntatis . Ante quã ullũ malũ degente contraria mis¬
ceret᷑. An forte nesciebat hoc euenturũ m̃bris suis ut diligerent
tenebras & inimica existerent scȩ luci. sic̃ ipse dicit. hoc̃ ẽ. ñ tantũ
dõ suo sed etiã patrideqͦerant : Vnde gͦ hoc indo tã magnum
ignorantie malũ . Ante quã ullũ degente contraria misceret᷑

Expanded text:
tura, quam dicunt, magna mala fuisse, quid ad istas blasphetura, quam dicunt, magna mala fuisse, quid ad istas blasphemias addi posse uidebitur? illic enim fuit, antequam pugnaretur, dura et ineuitabilis pugnandi necessitas. ecce iam magnum malum, antequam bono misceretur malum. dicant, hoc unde, cum adhuc nulla esset facta commixtio. si autem necessitas non erat, uoluntas ergo erat. unde et hoc tam magnum malum, ut deus ipse naturae suae nocere uellet, cui noceri ab hoste non poterat, mittendo eam crudeliter miscendam, turpiter purgandam, inique damnandam ? ecce quantum malum perniciosae et noxiae et inmanissimae uoluntatis, antequam ullum malum de gente contraria misceretur. an forte nesciebat hoc euenturum membris suis, ut diligerent tenebras et inimicae existerent sanctae luci, sicut ipse dicit, hoc est non tantum deo suo, sed etiam patri, de quo erant? unde ergo hoc in deo tam magnum ignorantiae malum, antequam ullum de gente contraria misceretur
Abbreviated transcription (Latin):
si ppt̃ ea dãnant᷑ animȩ lucis qr dilexer̃ tenebras : iniuste
damnat᷑ gens tenebraꝵ quȩ lucẽ dilexit & gens quidẽ te¬
nebrarũ. lucẽ abintio dilexit. Quã & si uiolent̃ tamen
possidere uoluit : ñ extinguere Lucis aut̃ natura : in bel¬
lo tenebras extinguere uoluit . Fas gͦ uicta dilexit. Quod
uultis eligite : utrũ nec essitate cõpulsa ut diligeret tene¬
bras. anuõluntate seducta. Si necessitate quare dãnat᷑ Si uo¬
luncate quare dĩ natura intanta iniqͥtate dep̃hendit᷑ : Si ne¬
cessitate dĩ natura coacta ẽ diligere tenebras : uicta ẽ gͦ ñ
uicit. Si uoluntate quidiã miseri dubitant peccandi uolunta¬
tẽ tribuere naturȩ quã ds exnichilo fecit nec tribuant eã lu¬
ciquã genuit: Quid sietiã ostendimꝰ ante cõmixtionẽ mali
quã fãbulose confictã dem̃tissime credider̃ in ipsa lucis na¬

Expanded text:
si propterea damnantur animae lucis, quia dilexerunt tenebras, iniuste si propterea damnantur animae lucis, quia dilexerunt tenebras, iniuste damnatur gens tenebrarum, quae lucem dilexit. et gens quidem tenebrarum lucem ab initio dilexit, quam etsi uiolenter, tamen possidere uoluit, non extinguere, lucis autem natura in bello tenebras extinguere uoluit ; eas ergo uicta dilexit. quod uultis eligite: utrum necessitate conpulsa, ut diligeret tenebras, in uoluntate seducta: si necessitate, quare damnatur? si uoluntate, quare dei natura in tanta iniquitate deprehenditur ? si necessitate dei natura coacta est diligere tenebras. uicta est ergo, non uicit; si uoluntate, quid iam miseri dubitant peccandi uoluntatem tribuere naturae, quam deus ex nihilo fecit, ne retribuant eam luci, quam genuit? Quid? si etiam ostendimus ante commixtionem mali, quam fabulose confictam dementissime crediderunt, in ipsa lucis na
Abbreviated transcription (Latin):
cat qđ uult Indudat in globotanquã in carcere gentẽ tene¬
braꝵ ⁊ forinsecꝰ affigat naturã lucis cui de hoste extincto
quietẽ ꝑpetuã ꝓmittat : Eccepeior ẽ pȩna lucis quã tenebra¬
rũ: peior pena diuinȩ nature quã gentis aduerse Illa
quippe & si intenebrisintꝰ ẽ : ad naturã eiꝰ ꝑtinet intebris
habitare. Anme aut̃ quȩ hoc st̃ qđ ds ñ poter̃ recipi sicut
dicit in regna illa pacifica : ⁊ auita ac lib̵tate sc̃ȩ lucis alie¬
nabunt᷑ & configent᷑ in pͣdicto horribili globo. Vnde & ad¬
herebunt inqͥt hĩs reb: animȩ eȩdẽ quas dilexer̃ relictȩ in eo¬
dẽ tenebrarũ globo suis meritis id sibi conqͥrentes. Certe
ñ .ẽ. liberũ uoluntatis arbitriũ. Videte quomꝰ insaniens qͥ d
dicatignorat : ⁊ contraria sibi loquendo peiꝰ bellũ contra
segerit quã contra dm̃ ipsius gentis tenebrarũ. Deinde

Expanded text:
cat quod uult, includat in globo tamquam in carcere gentem tenecat quod uult, includat in globo tamquam in carcere gentem tenebrarum et forinsecus affigat naturam lucis, cui de hoste extincto quietem perpetuam promittebat: ecce peior est poena lucis quam tenebrarum, peior poena diuinae naturae quam gentis aduersae. illa quippe etsi in tenebris intus est, ad naturam eius pertinet in tenebris habitare; animae autem, quae hoc sunt quod deus, non poterunt recipi, sicut dicit. in regna illa pacifica et a uita ac libertate sanctae lucis alienabuntur et configentur in praedicto horribili globo: unde et adhaerebunt, inquit, iis rebus animae eaedem, quas dilexerunt, relictae in eodem tenebrarum globo, suis meritis id sibi conquirentes. certe non est liberum uoluntatis arbitrium. uidete quomodo insaniens quid dicat ignorat et contraria sibi loquendo peius bellum contra se gerit quam contra deum ipsius gentis tenebrarum. deinde
Abbreviated transcription (Latin):
it labẽ acuastitatẽ impendentẽ scłissuis Certe sicerant
fundata suꝑ lucidã & beatã t̃rã ut a nullo unquã moueri
Aut concuti possent Ecce atimore nocere uoluit uicinȩ
genti quã destruere & extinguere conatꝰ.ẽ. ut ꝑpetua qui¬
es lucis incolis pararet᷑. Quare ñ ad didit & ꝑpetuũ uin¬
culũ : An illȩ animȩ quas inglobo tenebrarũ in et̃nũ
configit ñ erant incolȩ lucis dequib aꝑte dicit qđ errare
sea priore lucida sua natura passȩ sinT: Ubi ⁊ nolens coae¬
tus ẽ dicere libera easuoluntate peccasse. qui ñ uult pecca¬
tũ ponere nisi innecessitate naturȩ contrariȩ : ubiq nesci¬
ens quid loqͣt᷑ & tanquã ipse iã indusus sit intenebrarũ
globoquẽ finxit quȩrens qua exeat & ñ inueniens. Sed dicat
qđ uult seductis & miseris : a qͥb multo a pliꝰquã xp̃s honora¬
t ut hoc p̃tio tã longas & tã sacrilegas eis fabulas uendat di¬

Expanded text:
it labem ac uastitatem impendentem saeculis suis. certe sic erant it labem ac uastitatem impendentem saeculis suis. certe sic erant fundata super lucidam et beatam terram, ut a nullo umquam moueri aut concuti possent. ecce a timore nocere uoluit uicinae genti, quam destruere et extinguere conatus est. ut perpetua quies lucis incolis pararetur. quare non addidit "et perpetuum uinculum?" an illae animae, quas in globo tenebrarum in aeternum configit, non erant incolae lucis, de quibus aperte dicit, quod errare se a priore lucida sua natura passae sint? ubi et nolens coactus est dicere libera eas uoluntate peccasse, qui non uult peccatum ponere nisi in necessitate naturae contrariae ubique nesciens, quid loquatur, et tamquam ipse iam inclusus sit in tenebrarum globo. quem finxit, quaerens, qua exeat, et non inueniens. sed dicat quod uult seductis et miseris, a quibus multo amplius quam Christus honoratur, ut hoc pretio tam longas et tam sacrilegas eis fabulas uendat. di
Abbreviated transcription (Latin):
quasi inde laudanda sit natura incorruptibilis quia ipsa
sibi non nocet & ñ quia nidilei noceri ab aliquo potest
Deinde sinatura tenebrarũ nocuit naturȩdĩ & natura di
nocuit naturȩ tenebrarũ : duo gͦ malasquȩ sibi inuicẽ nocuer̃
& meliore animo fuitgens ceNiebrarũ qr & si nocuit nolens
nocuit Neq enĩ nocere sed frui uoluit bonodĩ Ds aut̃ illã
extinguere uoluit : sic manicheus aꝑtissime delirat inepła
Aut̃ fundata st eiꝰdẽ splendissima regna supͣ lucidã ibeatã
tra ut anullo unquã aut moueri Aut concuti possint : po¬
stea dixit Lucis uͦ beatissimȩ pat̃ sciens labẽ magnã acua¬
stitatẽ quȩ extenebris surger& aduersũ sua scã impendere
scła nisi aliquod eximiũ ac prȩdarũ & uirtute potens nu¬
m̃ opponat quo superet simul ac destruat st rrpẽ tenebraꝵ
qua extincta ꝑpetua quies lucis iticolis paret᷑ Ecce timu¬

Expanded text:
quasi inde laudanda sit natura incorruptibilis, quia ipsa quasi inde laudanda sit natura incorruptibilis, quia ipsa sibi non nocet, et non quia ei nihil noceri ab aliquo potest deinde si natura tenebrarum nocuit naturae dei et natura dei nocuit naturae tenebrarum: duo ergo mala sunt, quae sibi inuicem nocuerunt, et meliore animo fuit gens tenebrarum, quia etsi nocuit, nolens nocuit; neque enim nocere, sed frui uoluit bono dei. deus autem illam extinguere uoluit, sicut Manichaeus apertissime in epistula autem fundata sunt eiusdem splendidissima regna supra lucidam et beatam terram, ut a nullo umquam aut moueri aut concuti possint. postea dixit: lucis uero beatissimae pater sciens labem magnam ac uastitatem, quae ex tenebris surgeret, aduersum sua sancta impendere saecula, nisi aliquod eximium ac praeclarum et uirtute potens numen obponat, quo superet simul ac destruat stirpem tenebrarum, qua extincta perpetua quies lucis incolis pararetur. ecce timu
Abbreviated transcription (Latin):
uincit᷑. Dicunt enĩ etiã ñ nullas animas quas uolunt. eẽ
de substantia dĩ ⁊ eiusdẽ om̃inonaturȩ quȩ ñ sponte
peccauerint sed agente tenebrarũ quã mali naturã di¬
cunt. Ad quã debellandã ñ ultro sed patris imperio de¬
scender̃ suꝑatȩ & oppressȩ sinc affigi in e t̃nũ globo
horribili tenebrarũ Ita scđm eorũ sacrilega uanilo qͥa
dsseipsũ inquadã parte amagno malo liberauit: &¬
rursus seipsũ in quadã parte damnauit. quã liberare
Ab hoste ñ potuit & tanquã dehoste ipsodeuicto in suꝑ tri¬
ũphauit. Oscelestã ⁊ inicre dibilẽ audacũ talia dedõ ere¬
dendi talia loquendi talia p̃dicandi Qđ cũ defendere conan¬
tur ut inpeiora irruant clausis oculis : dicunt malȩ naturȩ
cõmixtionẽ facere ista ut bona dinaturte tanta mala pati¬
at᷑ nã ipsã apud se ipsam nidnlhorũ patipotuisse ul posse

Expanded text:
uincitur. dicunt enim etiam nonnullas animas, quas uolunt esse uincitur. dicunt enim etiam nonnullas animas, quas uolunt esse de substantia dei et eiusdem omnino naturae, quae non sponte peccauerint, sed a gente tenebrarum, quam mali naturam dicunt, ad quam debellandam non ultro, sed patris imperio descenderunt, superatae et oppressae sint, affigi in aeternum globo horribili tenebrarum. ita secundum eorum sacrilega uaniloquia deus se ipsum in quadam parte a magno malo liberauit et rursus se ipsum in quadam parte damnauit, quam liberare ab hoste non potuit et tamquam de ipso hoste deuicto insuper triumphauit. o scelestam et incredibilem audaciam talia de deo credendi, talia loquendi, talia praedicandi! quod cum defendere conantur. ut in peiora inruant clausis oculis. dicunt malae naturae commixtionem facere ista, ut bona dei natura tanta mala patiatur; nam ipsam apud se ipsam nihil horum pati potuisse uel posse.
Abbreviated transcription (Latin):
docet: Si ñ dicunt ꝑ turbatã quid redintegrat : Si nonuicta
⁊ capta ẽ quid liberat: Sinoneget cui sũbuenit: Sinon a¬
misit sensũ quiduegetat: Sinon .ẽ. excȩcata qͥd illuminat
Si non ẽ indolore quid recreat: Si non ẽ iniqͣ quid ꝑ p̃cepta
corrigit: Sinon ẽ dedecorata quid mundat: Sinon e st
inbello cui ꝓmutit pacẽ : Siñ ẽ immoderata cii modũ
legis imponit : Sinon ẽ deformis quid reformat: Si non ẽ
puersa quid em̃dat: Omĩa enĩ hȩc a xp̃o ñ illi rei prstari
dicunt quȩ facta ẽ a dõ & arbitrio petcando ꝓprio deprauata:
sed ipsi naturȩ ipsi substantiȩ dĩ quȩ hoc ẽ qđ ds. Quid istis
blasphemiis cõparari pocest: Nidnlom̃ino: sed si aliaꝵ
ꝓuersaꝵ secta ꝑ considerent᷑ errores : Siaut̃ iste sibi error
exparte altera dequa nondũ diximꝰ cõparet᷑ Adhuc etiã
multo peiꝰ & execrabiliꝰ indĩ naturã blasphemare con¬

Expanded text:
docet? si non dicunt perturbatam, quid redintegrat ? si non uicta docet? si non dicunt perturbatam, quid redintegrat ? si non uicta ei capta est, quid liberat ? si non eget, cui subuenit ? si non amisit sensum, quid uegetat ? si non est excaecata, quid inluminat? si non est in dolore, quid recreat? si non est iniqua, quid per praecepta corrigit? si non est dedecorata, quid mundat? si non est in bello, cui promittit pacem? si non est immoderata, cui modum legis imponit? si non est deformis, quid reformat? si non est peruersa, quid emendat? omnia enim haec a Christo non illi rei praestari dicunt, quae facta est a deo et arbitrio proprio peccando deprauata, sed ipsi naturae, ipsi substantiae dei, quae hoc est quod deus. Quid istis blasphemiis comparari potest? nihil omnino. sed si aliarum peruersarum sectarum considerentur errores, si autem iste sibi error ex parte altera, de qua nondum diximus, comparetur, adhuc etiam multo peius et execrabilius in dei naturam blasphemare con
Abbreviated transcription (Latin):
etẽ delirant &nisi pax aliqͣ ibi ẽ&. principi suo ñ obȩdiret
Nisi modus ibi e& nichilaliud agerent quã comederent autbi¬
berent aut seuirent. aut qđ libet aliud sine aliqͣ saciecate
quanquã nec ipsiqͥ hoc agerent formis suis det̃minati eẽnt : nisi
modusibi e& Nunc uͦ talia dicunt eosegisse : ut in om̃ib: Ac¬
tionib suis modos sibi congruos habuisse negare ñ possinT
Siaut̃ specie s ibi ñ fuiss& : nulla ibi qualitas naturalis subsiste¬
r&. Si nullus ordo ibi ñ fuiss& : ñ alii dominarent᷑ alii sub¬
derent ñ in suis elem̃tis congruent̃ uiuerent nondeniq suis
locis haberent m̃bra disposita ut illa om̃ia quȩ uani isti fabu¬
a&đ agere posseał Dĩ aut̃ natura siñ dicunt mortuã quid scđm
eoꝵ uanitatẽ suscitat xp̃s Si ñ dicuntȩ grã quid eurat: Si Non
dicunt oblitã quid cõmemorat: Sinon dicunT insipientẽ quio

Expanded text:
esse delirant. et nisi pax aliqua ibi esset, principi suo non oboedirent. esse delirant. et nisi pax aliqua ibi esset, principi suo non oboedirent. nisi modus ibi esset, nihil aliud agerent quam comederent aut biberent aut saeuirent aut quodlibet aliud sine aliqua satietate; quamquam nec ipsi, qui hoc agebant, formis suis determinati essent, nisi modus ibi esset. nunc uero talia dicunt eos egisse, ut in omnibus actionibus suis modos sibi congruos habuisse negare non possint. si autem species ibi non fuisset, nulla ibi qualitas naturalis subsisteret. si nullus ordo ibi fuisset, non alii dominarentur, alii subderentur, non in suis elementis congruenter uiuerent, non denique suis locis haberent membra disposita, ut illa omnia, quae uana isti fabulantur, agere possint. dei autem naturam si non dicunt mortuam, quid secundum eorum uanitatem suscitat Christus ? si non dicunt aegram, quid curat ? si non dicunt oblitam, quid commemorat ? si non dicunt insipientem, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Principesenĩ tenebrarũ ⁊ uixisse insua natura dicunt & in suo regn
saluos fuisse & meminisse & intellexisse. Sic enĩ concionatum
illic dicunt principẽ tenebrarũ ut neq ipse calia dicere. neq a¬
beis quib: dicebat audirisine memoria & intellectu potuisset : &
habuisse tẽperiẽ animo ⁊ corporisuo congruã & uirtute poten¬
tiȩ regnasse & copias elem̃torũ suorũ acfecunditatis habuisse &
sensissẽ se inuicẽ ac sibi uicinũ lum̃. & oculos habuisse quib illud
longe conspicerent qͥutiq oculi sine aliqͦ lumine lum̃ uidere ñ po¬
terant. unde recte etiã lumina nominant᷑ & suauitate suȩ uolu¬
ptatis eẽ ꝑfruitos & dimensis m̃bris atq habitationib: det̃mi¬
natos fuisse Nisi aut̃ etiã qualiscunq: puldritudo ibi fuiss&
nec amarent coniugia sua nec partiũ congruentia corpora
eoꝵ constarent. Qđ ubi ñ fuerit : ñ possił ea fieri quȩ ibi facta

Expanded text:
principes enim tenebrarum et uixisse in sua natura dicunt et in suo regno principes enim tenebrarum et uixisse in sua natura dicunt et in suo regno saluos fuisse et meminisse et intellexisse. sic enim contionatum illi dicunt prineipem tenebrarum, ut neque ipse talia dicere neque ab eis, quibus dicebat, audiri sine memoria et intellectu potuisset: et habuisse temperiem animo et corpori suo congruam et uirtute potentiae regnasse et copias elementorum suorum ac fecunditatis habuisse et sensisse se inuicem ac sibi uicinum lumen et oculos habuisse, quibus illud longe conspicerent; qui utique oculi sine aliquo lumine lumen uidere non poterant, unde recte etiam lumina nominantur; et suauitate suae uoluptatis esse perfruitos et dimensis membris atque habitationibus determinatos fuisse. nisi autem etiam qualiscumque pulchritudo ibi fuisset, nec amarent coniugia sua nec partium congruentia corpora eorum constarent: quod ubi non fuerit, non possunt ea fieri, quae ibi facta
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ cũ ita sint scđm catholicã fidẽ & sanã doctrinã & intelligen¬
tib ꝑspicuã ueritatẽ nec naturȩ dĩ nocert quisquã potest: nẽc
natura dĩ noceri iniustȩ cuiquã uł nocere impune patit᷑ quenquã
Quienĩ nocet ait apłs recipiet id qđ nocuit & n .ẽ ꝑsonarũ Acceptio
Apuddm̃ Qđ manichei siuellent sine ꝑnicioso studio defenden¬
dierroris sui& cũ dĩ timore cogitare ñ scelestissi me blasphema¬
entes : lic ñ uideant ⁊ in eo qđ dicunt naturã sũmi mali ponere se
tantabona ubi ponunt uitã potentiã. salutẽ memoriã intellec¬
tũ teperiẽ uirtutẽ copiã. sensũ lum̃ suauitatẽ m̃suras nume¬
ros pacẽ modũ speciẽ ordinẽ : in eo aut̃ qđ dicunt sũmũ bonũ
tantamala. mortẽ ȩgritudinẽ obliuionẽ insipientiã ꝑ turba¬
tionẽ. impotentiã. egestatẽ. stoliditatẽ. cęcitatẽ. dolorẽ iniqui¬
tatẽ dedecus bellũ immoderationẽ deformitatẽ ꝑuersitatẽ

Expanded text:
 intellegentibus perspicuam ueritatem, nec naturae dei nocere potest quisquam nec natura dei nocere iniuste cuiquam uel nocere inpune patitur quemquam; qui enim nocet, ait apostolus, recipiet id, quod nocuit et non est personarum acceptio apud deum. Quod Manichaei si uellent sine pernicioso studio defendendi erroris sui et cum dei timore cogitare, non scelestissime blasphemaentes, ut non uideant et in eo, quod dicunt naturam summi mali, ponere se tanta bona, ubi ponunt uitam, potentiam, salutem, memoriam, intellectum, temperiem, uirtutem, copiam, sensum, lumen, suauitatem, mensuras, numeros, pacem, modum, speciem, ordinem: . in eo autem, quod dicunt summum bonum, tanta mala: mortem, aegritudinem, obliuionem, insipientiam, perturbationem, inpotentiam, egestatem, stoliditatem, caecitatem, dolorem, iniquitatem, dedecus, bellum, inmoderationem, deformitatem, peruersitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
corpȩ artapłs peregrinam᷑ ad ño Perfioẽ enĩ ãbulamꝰ ñ ꝑspetiem
& idõ nc in spe tñc inre. Deniq resurrectionẽ suã qua ñ sic nrãn ute
longũ differrioportebat ut in exẽplo carnis ei disceremꝰ qͥo innrã
spare debemꝰ nolut alienis demonstrare. sed suis Aliems dieo nna
tira sediuitio qđ sẽꝑ contra naturã ẽ. Mortuus ẽ gͦ inc̃mspetts
hominũ refirrex aut inc̃petcu filioꝵ hominũ qr mers adiõem¬

Expanded text:
ostolus, peregrinamur a domino; per fidem enim ambulamus, non per speciem et ideo nunc in spe, tunc in re. Denique resurrectionem suam, quam non sicut nostram in longum differri oportebat, ut in exemplo carnis eius disceremus, quid in nostra sperare deberemus, noluit alienis demonstrare sed suis; alienis dico non natura sed uitio, quod semper contra naturam est. mortuus est ergo in conspectu hominum, resurrex
Abbreviated transcription (Latin):
siue iã mixta : Quẽ aut̃ filiũ miferit fieriqr ex muliere uolu¬
erit quantꝰ ille ds sit  qͥ hanc humilitatẽ ꝓsalute fideliũ susci¬
pere dignatꝰ fuerit ut agnoscas. nc̃ attende euangłm. In princi¬
pioerat uerbũ & uerbũ erat a puo dm̃ & dserat uerbũ hocerat
in principio a pđ dm̃. Om̃a ꝑipsũ facta st̃ & sine ipso factũ ẽ nichil¬

Expanded text:
siue iam mixta. quem autem filium miserit fierique ex muliere uolusiue iam mixta. quem autem filium miserit fierique ex muliere uoluerit, quantus ille deus sit. qui hanc humilitatem pro salute fidelium suscipere dignatus fuerit, ut agnoscas, nunc adtende euangelium: In principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum; hoc erat in principio apud
Abbreviated transcription (Latin):
na munera in manifesto ꝓmittebant᷑ & tribuebant᷑ in occulto aut̃
intelligentia paucoꝵ. qͦs eadẽ gr̃a ꝓphecico munere dignos fece¬
rat Dispensabant gͦ illi sc̃i ꝓ congruentia tẽꝑis testam̃tũ uetus
ptinebant uͦ ad testam̃tũ nouũ. Nã & quando tẽporalẽ felicitatẽ
Agebant ȩt̃nã uerã & p̃ferentã intelligebant & istã minist rabanT
inministerio ut illã consequerent᷑ in p̃mio. Etsi quando patiebat᷑
aduersa ad hoc patiebant᷑ ut euidentis simo diuino adiutorio libat
glorificarent dm̃ bonoꝵ om̃iũ largitorẽ ñ solũ sẽpit̃noꝵ quȩ pie
spabant uerũ etiã tẽporaliũ quȩ ꝓpheticȩ gubnabant. Cũ aut̃ ue¬
nit plenitudo tẽporis ut gr̃a quȩ occultabat᷑ inuetĩ testam̃to iã re¬
uelaret᷑ in nouo misit ds̃ filiũ suũ factũ exmuliere : Quo nomine
ꝓpͥetate hebraicȩ linguȩ om̃is femina ñ cupat᷑ siue uiro intacta.

Expanded text:
na munera in manifesto promittebantur et tribuebantur; in occulto autemna munera in manifesto promittebantur et tribuebantur; in occulto autemintelligentia paucorum, quos eadem gratia prophetico munere dignos fecerat. Dispensabant ergo illi sancti pro congruentia temporis Testamentum Vetus, pertinebant vero ad Testamentum Novum. Nam et quando tagebant, aeternam ueram et praeferendam intellegebant et istam ministrabant in mysterio, ut illam consequerentur in praemio. et si quando patiebantur aduersa, ad hoc patiebantur, ut euidentissimo diuino adiutorio liberati glorificarent deum bonorum omnium largitorem non solum sempiternorum. quae pie sperabant, uerum etiam temporalium, quae prophetice gubernabant. Cum autem uenit plenitudo temporis, ut gratia, quae occultabatur in uetere testamento, iam reuelaretur in nouo, misit deus filium suum factum ex muliere, quo nomine proprietate Hebraicae linguae omnis femina nuncupatur sine uiro intacta