comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illuis. Eclecatus sum in omnibs: qm̃ ante¬
omnium miat̾ ẽ. Quam sine fictione didici:
& honestatem illius non abscondo.
nfinicus enim thesaurus ẽ hominib: qu
qui usi sunt participes factisunt anncitie¬

Expanded text:
us. Et laetatus sum in omnibus, quoniam anteia. Quam sine fictione didici, t honestatem illius non abscondo. Infinitus enim thesaurus est hominibus: quo qui usi sunt, participes facti sunt amiciti
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia. & queniad¬
modum facta sit
referani: & non abscon¬
dam a uobis sacram̃ta
cłi: sed abinicio nati¬
uitatis in uestigabo: & ponam inlucem
scientiam illius. & ñ preceribo ueritatẽ
neq cum inuidia tabescente iter habebo.
q̃m talis homo non erit particeps sapien¬

Expanded text:
sapientia, et quemadmodum facta sit referam, et non abscondam a vobis sacramenta Dei, sed ab initio nativitatis investigabo et ponam in lucem scientiam illius, et non praeteribo veritatem neque cum invidia tabescente iter habebo, quoniam ista non erit particeps sapien
Abbreviated transcription (Latin):
& patientie ꝓpħas: qui locuti sunt in no¬
mine dr̃i. Ecce beatificamus qui susti¬
nuerunt. Sufferentiam iob audistis: &
finem diũ uidistis: qmͣ̃ misericors ẽ dñi &
miserator. Ante omnia autem fr̃̾s mei.
nolite iurare. neq ꝑ celum neq ꝑterrani:

Expanded text:
ophetas qui locuti sunt in nomine Domini: ecce beatificamus qui sustinuerunt. Sufferentiam Job audistis: et finem Domini vidistis: quam misericors est Dominus et miserator. Ante omnia autem fratres mei nolite jurare neque per celum neque per terram
Abbreviated transcription (Latin):
tes cum oleo ii nomune dñi. & oratio fidei
saluabit infirmum: & alleuabit eum dñs:
& si in peccatis sit dimittent᷑ ei. Confite¬
mim ergo alterutrum peccata ura: & ora¬
te ꝓinuicem ut saluemin. Multũ enimi
ualet: deprecatio iusti assidua.
elẏas homo erat iuailis nobis passibi¬
lis. & orationeni orauit ut non plu¬
eret suꝑ terram: & non pluit aunos tres¬
& menses ser. Et rursum orauit: & celũ
dedit pluuiam & terra dedit fructum su¬

Expanded text:
tio fidei salvabit infirmum, et alleviabit cum Dominus: et si in peccatis sit, remittentur ei. Confitemini ergo alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini: multum enim valet deprecatio justi assidua. Elias homo erat similis nobis passibilis: et oratione oravit, ut non plueret su& menses sex. Et rursum oravit, & caelum dedit pluviam: & terra dedit fructum su
Abbreviated transcription (Latin):
erit. & manducabit carues uras sicut ig¬
diebe. Ecec merces oꝑariorum qui mesfu¬
crunt regiones uras: qui frandatus est a
uobis. elamat. & clamor ipsorum inaures do¬
niiui sabl aodi intrount.
piuati estis suꝑ terram: & in lurirus
emitristis corda ur̃a. In die occisioiis
addiristis: occidistis iustum. non restitit uob.
Patientes igitur estote fr̃s. usq ad aduen¬

Expanded text:
ucabit carnes uestras sicut igdiebus. ecce merces operariorum, qui messuerunt regiones uestras, qui fraudati sunt a uobis, clamant, et clamor ipsorum in aures domini sabaoth introiuit. epulati estis super terram, et in luxuriis enutristis corda uestra in die occisionis. adduxistis, occidistis iustum: non resistit uobis. patientes igitur estote, fratres, usque ad aduen
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nonue lime: Erconcupiscentus ur̃is. qui
mlitant in menibris urĩs. Concupilete ⁊
non hautus: occiditis & zelatis. & non potestis
adipisci. Litigatis & belligeratis: & non habe¬
tis. ꝓpt̾ quod non postulastis Petitis & non ac¬
cipitis. eo quod male petatis: ut incoucupis¬
centus uris insinatis. Adulteri. nescitis qͥa
amicitia huius mundi. inunica ẽ do̾: FR.ͣ¬
ncumq ergo uoluerit anncus ẽẽ scħi huius:
iminicus dĩ constituitur. Aut putatis qͥa
manit̾ scͥptura dicat: ad inuidiam concupis¬
cit sp̃c. qui in habitat in uobis: Maiorẽ atitẽ
dat gr̃am: ꝓpt̾ quod dicit. Ds̃ suꝑbis resistit. liu

Expanded text:
ex concupiscentiis vestris, quae militant in membris vestris? Concupiscitis, et non habetis: occiditis, et zelatis; non potestis adipisci: litigatis, et belligeratis, et non habetis, propter quod non postulastis. Petitis, et non accipitis eo quod male petatis ut in concupiscentiis vestris insumatis adulteri nescitis quia amicitia huius mundi inimica est Dei quicumque ergo voluerit amicus esse saeculi huius inimicus Dei constituitur aut putatis quia inaniter scriptura dicat ad invidiam concupiscit Spiritus qui inhabitat in nobis maiorem autem dat gratiam propter quod dicit Deus superbis resist
Abbreviated transcription (Latin):
uider: qui potest ꝑdere & liberare. Tn aucẽ
quis es. qui iudicas ꝑrimum cuum: Eoce
nunc qui dicitis. hodie aut crastino ibimus
in illam cuntatem. & facieius quidem ibi
annum: & mercabimur & lucrum faciemꝰ:
qui ignoratis quid erit incrastinum.
ligna ẽ. Scienti igitur bonum facere. & ñ
facienti: peccatum ẽ illi. Agite nunc diuitẽ:
plorate. ululantes iuiuiserus. quȩ adueni

Expanded text:
dere et liberare. tu autem quis es, qui iudicas proximum? ecce nunc qui dicitis: hodie aut crastino ibimus in illam ciuitatem, et faciemus quidem ibi annum et mercabimur et lucrum faciemus — qui ignoratis, quid erit in crastinum:ligna est. scienti igitur bonum facere et non facienti peccatum est illi. Age nunc, diuites, plorate ululantes in miseriis quae aduen
Abbreviated transcription (Latin):
on oportet fr̃s mei. hȩc ita ficri. Nun¬
quid fons de codem forainine. emauat
dulcem & amaram a quam: Nunquid po¬
test fr̃s mei ficus oliuas facere: aut uitis ficus :
Sic neq salsa. dulcem potest facere aquam.
Quis sapiens & disciplinatus inter uos : Os
tendat ex bona conuersatione oꝑatiouem
suam. in mansuetudine sapientie.
uod si zelum amarum habetis. & con¬
tentiones in cordib urĩs. nolite głaru
& mendaces eeͥ aduerstis ueritatem. Nonã

Expanded text:
on oportet, fratres mei, haec ita fieri. Nunquid fons de eodem foramine emanat dulcem et amaram aquam? Nunquid potest, fratres mei, ficus olivas facere, aut vitis ficus? Sic neque salsa dulcem potest facere aquam. Quis sapiens et disciplinatutendat ex bona conuersatione operationem suam in mansuetudine sapientiae. quodsi zelum amarum habetis et contentiones in cordibus uestris, nolite gloriari et mendaces esse aduersum ueritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
mumicos enis: & odientes enmni fugam
conuertam. Et ueritas in ea & miscdia in ea
cum ipso: & ili nonine meo exaltabit᷑ cor¬
nui eitis.t ponam in mari manum eius:
& influminib dexteram uis. Ipse inuo¬
salutis mec. Et ego pͥmoge ntum ponã
illam excelsum preregib terrȩ. nec̃ir i
ser bo illi miscdiam meã: & testamentũ
meum fidele ipsi. Et ponam iscłmi scłi se
Si autem dereliquerint filii eius legem meã:
& iniudicus meis non ambulauerint.
rusticias meas ꝓphanauerit: & mandata

Expanded text:
us etodientes eum in fugam conuertam. et ueritas mea et misericordia mea cum ipso, et in nomine meo exaltabitur cornum eius. et ponam in mari manum eius. et in fluminibus dexteram eius. ipse inuonam illum, excelsum prae regibus terrae. In aeternum servabo illi misericordiam meam et testamentum meum fidele ipsi. Et ponam in saeculum saeSi autem dereliquerint filii ejus legem meam, et in judiciis meis non ambulaverint: si justitias meas profanaver
Abbreviated transcription (Latin):
issicuitate laudabilis. iniserationis oꝑe
suigularis: ut & hostem qui sibi repugna¬
uat ertingueres. & iuide ie solus affligeret.
einictis spes maxime subueniret.
Rat enim adobediendum promptus:
adiuicia caleaida maturus: & lice: ui¬
uenili tr rocimo iam senib esset eremplũ.
Hoc solum habens cum hiomine comuuue.
quod natus est. ceterum totum uoluit eẽ
xp̃i quod uirit. Non oculum uoluptati.
non aurem ludibrus. non aniniĩ accõnio¬
dani leuitati: sed semꝑ se regens anchora
granitatis. talem se intra uonasterii scpta

Expanded text:
assiduitate laudabilis, in miserationis opere assiduitate laudabilis, in miserationis opere singularis, ut et hostem qui sibi repugnabat exstingueret, et unde se solum affligeret cunctis spe maxima subveniret? Erat enim ad obediendum promptus, ad vitia calcanda maturus, ita uenili tirocinio jam senibus esset exemplum, hoc solum habens cum homine commune, quod natus est, caeterum totum voluit esse Christi quod vixit. Non oculum voluptati, non aurem ludibriis, non animum accommodans levitati, sed semper se regens anchora gravitatis, talem se intra monasterii septa
Abbreviated transcription (Latin):
inuenturis exordia. tanto fidei feruore
fagrauit: ut parentes ad quorum desideriũ
sole in fantia festinant᷑ recurtere. pro caiita¬
te rp̃i magis iste uoliuitarie reli quisset. & ue¬
lut hostes anuire carnales affectus esfugit.
credeus sidi sufficere.si omuem dilectionẽ
insolo edest patre plautaret. Mor ticilla¬
rende monasterio. tanta anuni huituilitate
Qno placiturus se subdidit: uit salua moꝵ.
houa te. Nchul sibi de ingenuitatis pri¬
naatio uendicaret. U bi quem origo liberii
genuit fanulumm uoluntas addixit: in¬
celigens magis ẽc̃ laudabue. ut ainore. xp̃i
nobiitas niclinaret quod erat: quaut crim
fastu quereret apparere quod ñ erat.
oficiebit demiq meo erercitationis co¬
tidiane ꝑcessus ita ut ultra se semꝑ
iendeus meritis. nou reli quas uiucent.
s ecomito corpore descipso pocius trunu¬
pharet. Qiuis eium expechiet. quant fuerit
ieiinorum parcitate precipiuis. iniugi¬
harum delectatione ꝓpensus: in oratioius

Expanded text:
ventutis exordia tanto fidei fervore flagravit, ut parentes, ad quorum desiderium solet infantia festinanter recurrere, pro charitate Christi magis iste voluntarie reliquisset, et, velut hostes animae, carnales affectus effugisset, credens sibi sufficere, si omnem dilectionem in solo coelesti Patre plantaret. Mox in Cincillacense monasterio tanta animi humilitate Domino placiturus se subdidit, ut, salva morum honestate, nihil sibi de ingenuitatis privilegio vindicaret: ubi quem origo librum genuit, famulum voluntas addixit, intelligens magis esse laudabile ut amore Christi nobilitas inclinaret quod erat, quam cum fastu quaereret apparere quod non erat. 6. Proficiebat denique in eo exercitationis quotidianae processus, ita ut ultra se semper ascendens meritis, non reliquos vinceret, sed edomito corpore de seipso potius triumpharet. Quis enim expediet quam fuerit in jejunorium parcitate praecipuus, in vigiliarum delectatione propensus, in orationis
Abbreviated transcription (Latin):
eligiosorum uita iurorum. quͥ¬
tuui est meritis clarior. tantiĩ
noce crebrior ppłorum: quia
dum ulis iniuersis beneficia
tribuit: in sua laude linguas
ercitat singuloriun. Ad quod
ꝑsyicacissime ꝓpalandum:
uita uelgesta beatissumi albini deducantur ad
medirn. Igit᷑ albinus ep̃s. ueueticę regionis.
occemo britaninco. confinis indigena. non
erignis parentib oriundus: immo digni
terminis dignissima ꝓles emergens. decus
quos sumpfit ex genere. felicis uit̾e meritis ani¬
pliauit: dum inilo & quod glificatet xp̃c

Expanded text:
eligiosorum vita virorum quantum est meritis clarior tantum voce crebrior populorum, quia dum illis universis beneficia tribuit, in suam laudem linguas excitat singulorum, ad quod perspicacissime propalandum vita vel gesta beatissimi Albini deducantur ad medium. 11 Igitur Albinus episcopus Veneticae regionis oceano Britannico confinis indigena, non exiguis parentibus oriundus, immo digni germinis dignissima proles emergens, decus quod sumpsit ex genere felicis vitae meritis ampliavit, dum in illo et quod glorificaret C
Abbreviated transcription (Latin):
u sctin. dñi laudim fier uideret eis uiter¬
testem uonsos nusertt. sed aus guga
pasttr dt ses Richeaxiut ante quem aci¬
mi sientiim qie sibi indieit seo Si
manitinos uinut finiti debere. sicq remi
landih oinnes celebran Factum est niu¬
lir lantantis interes. ipsaq sus saliis
uingna. scientib & nescienti frcta asta
ulier quoq erat in ipso a no¬
bio corbeie: quę cim uiria cor¬
poris laboraret in fu initate. ita digiu¬
muo destituta esset officio nittiusq in anꝰ.
Emus contractioras spem aritegropo¬
uens in scm di. cums elementia multes
infir moruri. sepe uidet at ipso mortis
peri uloreuocari. cotidi ut mebat ad
tumulumꝰ & inter religts infir mos. di
& scĩ ad alardi implorabat auxilium

Expanded text:
 Domini laudum fieri videretur eis intertestem non sors miserat, sed cujus gregis pastor erat sanctus Richarius. Ante quem accu: silentium quippe sibi indixerat matutinos innuit finiri debere: sicque rem laudibus omnes celebrare. Factum est, mulier laudantibus interest, ipsaque suae salutis lingua scieMulier quoque erat in ipso coenobio Corbeiae, quae cum varia corporis laboraret infirmitate, ita digitnino destituta esset officio utriusque manus. Cujus contractionis spem ex integro ponens in sanctum Dei, cujus clementia multos infirmorum saepe videbat ab ipso mortis periculo revocari; quotidie veniebat ad tumulum, et inter reliquos infirmos, Dei et sancti Adalardi implorabat auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
gnidiu dñi tui. Sedhec inquit ouinia fa¬
cient uobis. ꝓpt̾ nom̃ meuni: quia nesciunt
eum qui misit me. Quȩ ouinia facient. nisi
que dirit: Odic l abebunt scilicet & ꝑsequen¬
tui: sermonemq contempnent. Qñ si ser¬
monem eorum seruarent. nec tamen odissent
eos. neq ꝑseque̾nt᷑: nel etum si odissent. nec
ꝑsequerentur: non omina facerent. Hec aut̃
omma facient uobisinquit ꝓpt̾ nomen meũ.
quid ẽ atiud dicere. quani m̾e intiobis odio
habebunt.
e in uobis ꝑsequentur: & sermone .u.¬
ur̃m qui meus c̃. ideo non seriabiuit.
Hec enim ominia facient uob ꝓpt̾ nomeu
meum non ur̃m. sed ineum. Tanto igitur
mmseriores. qui ꝓpt̃ hoc nomen ista facunit.
quanto beatiores qui ꝓpt̾ hoc nomen ista
patiuntura sicut ipse alio loco dict. Beati
qui psecitionẽ patiuntur ꝓpt̃ iustitiam.

Expanded text:
. Sed haec, inquit, omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. Quae omnia facient, nisi quae dixit, odio habebunt scilicet, et persequentur, sermonemque contemnent? Quoniam si sermonem non servarent eorum, nec tamen odissent eos, neque persequerentur; vel etiamsi odissent, nec tamen persequerentur: non omnia facerent. Haec autem omnia facient vobis propter nomen meum, quid est alihabebunt; me in vobis persequentur; et sermonem vestrum, quia meus est, ideo non servabunt? Haec enim omnia facient vobis propter nomen meum; non vestrum, sed meum. Tanto igitur miseriores, qui propter hoc nomen ista faciunt, quanto beatiores, qui propter hoc nomen ista patiuntur; sicut ipse alio loco dicit: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam ;
Abbreviated transcription (Latin):
ui ergo locitus fuerat moysi. Iocutꝰ
est &̾ apłis. & in cordibr discipuloꝵ.
ueior scribentis uerbi manus. noui testam̃¬
ti decreta condebat. nulla ut quondã cir¬
cuuitusa nubium crassitudine. neq ꝑter¬
ribiles sonos atq fiugores. populo ab acces¬
su montis absterrito: sed patente ad aures
circimistantium tranquillitate colloqui.
ut ꝑ grẽ lenitatem remoueret᷑ legis asꝑitas.
& sp̃c ad optionis auferet formidinem ser
tternam beatudinem. ꝑuenire desiderant.
gr ad felicissime ascensionis agnoscant. Be¬

Expanded text:
ui ergo locutus fuerat Mosi locutus est et apostolis, et in cordibus discipulorum velox scribentis Verbi manus novi Testamenti decreta condebat; nulla ut quondam circumfusa nubium crassitudine, neque per terribiles sonos atque fulgores populo ab accessu montis absterrito, sed patente ad aures circumstantium tranquillitate colloquii: ut per gratiae lenitatem removeretur legis asperitas, et spiritus adoptionis auferret formidinem servaeternam beatitudinem pervenire desiderant, gradus felicissimae ascensionis agnoscant. Be
Abbreviated transcription (Latin):
Iuerilis ad nos iiiudum nussi. fut᷑a
ꝓdicendo ꝑuentunt Alii ad hec surt
constituti. ut ꝑ eos signa et miraciila fre¬
quentius fiant. Ali subiectis angłoriii
spiritib presunt cisq ad erplenda diui¬
na mysteria difponendo principantur.
Aui mra potentia ceteris preminent:
ꝑ eo quod eis ad obediendiu alia ange¬
lorum agiama subiecta sunt. Alii tanta
duiuitatis gr̃a replent᷑. ut meis dñs se¬
deat: & ꝑ eos sua iudicia clecernat. Alii
tanto ꝑfectiore scientia pieni sunt: qͥn¬
to claritatẽ dĩ uicuus contemplantur:
int̾ sint. Tanto qr magis ardent amore.

Expanded text:
illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira potentia caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum agmina subjecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; intersint, tanto magis ardent amore,
Abbreviated transcription (Latin):
s̃orun apłor intercessioniu roboratus.
uitui a postolatus sorte. aplica nr̃a aucto¬
ritate omnem suscipiens galuam. opui
minio indie retributionis mierearis audur.
Enot serue bone & fidelis. quia suꝑ pauca
fusti fidelis. supra muita te constitriam.:

Expanded text:
orum intercessionibus roboratus, in tui apostolatus sorte, apostolica nostra auctoritate, omnem suscipiens Galliam, opusmino in diebus retributionis merearis audire: Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis,
Abbreviated transcription (Latin):
cquib paui ueritas loquere¬
ur. forte esset ambiguuni: si
dicens beati pauꝑes. nichil adderet de
intelligenda pauꝑum qualitate. Et
sufficere uideretur. ad ꝓmerendum reg¬
num celorum. ea sola inopia. quani
multi sub dura & graui necessitate pa¬
tuuitur S cum ait beati panꝑes sp̃ũ.
ostendit eis regnum celoruni tribuendũ.
bitari autẽ non potest. quod humilita¬
cis istius bonum. facilius pauꝑes qi tam
dnutes assequantur. dumi & illa intenui¬
tate anuca est consuetudo. & istis in duni¬
tus familiaris elatio.

Expanded text:
ibus Veritas loqueretur forte esset ambiguum, si dicens, Beati pauperes, nihil adderet de intelligenda pauperum qualitate; et sufficere videretur ad promerendum regnum coelorum ea sola inopia quam multi sub gravi et dura necessitate patiuntur. Sed cum dicit, Beati pauperes spiritu, ostendit eis regnum coelorum tribuendum bitari autem non potest quod humilitatis istius bonum facilius pauperes quam divites assequantur: dum et illis in tenuitate amica est mansuetudo, et istis in divitiis familiaris elatio.
Abbreviated transcription (Latin):
ui suꝑna celorum rega. spiritibi an¬
gelicis. ad landem & głam atq hono¬
rem fu nominis ac maiestatis inppetuum
miro ordine collocauit. De quim plura los
ptimescrnus. quia soli d̾o seneẽ. quomodo
uel queiadinodum. eorum nalis iniusibilis
absqr contagione ser diumic. insua
soli puritate consistat uatura. Sed timcn
nouem esse angłorum ordines. addĩ tiulicu
ac in inisteria complenda testante sacro
eloquio cognouimus. Quorum prnicipa¬
tus atqi potestates. subtint ac mirabiter

Expanded text:
ui superna coelorum regna spiritibus angelicis ad laudem et gloriam, atque honorem sui nominis ac majestatis in perpetuum miro ordine collocavit. De quibus plura loqui pertimescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quemadmodum eorumabsque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat natura. Sed tamen novem esse angelorum ordines, ad Dei judicia ac ministeria complenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ntq recreatores. Iusticia uisignes: longanimes
nispe obedientẽs inp̃ceptis: ereduli inpronus¬
posteritas non cessauit. quousq x p̃c ex eorũ
gernime. ꝑ uterum urtacte urginis. qui spes¬
est omnium gentium. natus uimundo chio¬

Expanded text:
aeclari, justitia insignes, longanimes in spe, obedientes in praeceptis, creduli in promispotestas non cessavit, quoadusque Christus ex eorum germine per uterum beatae Virginis, quae est spes omnium gentium, natus in mundo, co
Abbreviated transcription (Latin):
enuangłm regni. & diuersos ꝑtotam
galileam curante languores. inomnem
syriam se uirtutum eius fama diffuderat:
& multe ex uniuersa uidea turbe. ad ce¬
lestem medicum confluebant. Quia enm
tarda c̃ liuuianȩ ignorantię fides. ad ere¬
denda quę non uidet & sꝑanda que uescit.
oporterat diuina crudition firiuaudos.
corporeis benefiens. & insibilibi iniraculis
incitari: ut euius tam benignam experie¬
pirtur potentum. non ambigerent aalu¬

Expanded text:
um regni, et diversos per totam Galilaeam curante languores, in omnem se Syriam virtutum ejus fama diffuderat; et multae ex universa Judaea turbae ad coelestem medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salu
Abbreviated transcription (Latin):
tenebat. suis precib afoca cesare impetrauerit.
donari eccłie xp̃i templum rome. quod ab anti¬
quis panteon antea uocabatur: quia hoc quasi
simulacrum omnium uideretris ee̾ deorum.
In quo elimiata onira spurcitra. fecte eccłiam¬
in honore sc̃e d̾i gxnitricis. atq omnium marty¬
& plebs uniuersa in capite kalendarum no¬
uemibrrit. sicut in die natalis dm̃. ad eccłiam
inhonore ominum scõrum consecratam conue¬
niret.: ⁊biq missarum sollempnitate. a prest¬
le sedis apostolic celebrata. omnibq rite ꝑ¬
fectis: iunisquisq uiisia cuin gaudio reniearet.

Expanded text:
a Caesare impetraret donari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon ante vocabatur, quia hoc quasi simulacrum omnium videretur esse deorum; in quo, eliminata omni spurcitia, fecit ecclesiam sanctae Dei genitricis, atque omnium martyversa in capite Kalendarum Novembrium, sicut in die natalis Domini, ad ecclesiam in honore omnium sanctorum consecratam conveniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque rite peractis, unusquisque in sua cum gaudio remearet.
Abbreviated transcription (Latin):
t ergo exteriores medelas. dñs ad
reuietia interiora tranfferret. & post
sanitatemi corporum. curationes oparetur
annnarum: segregatus a circiuistantib
turbis. secessum incini montil aicendit.
adnocatis apłis. quos sublumoriu institutu.
abedito inistice sedis imbueret. ex ipsa loci
atq oꝑis qualitate. significaus se esse. qui
moysen quodam suo fiusset dignatus . Io¬
quid. Illic quidem terribiliore naticia.
me autẽ saeratiore elementia: ut implere¬
tur quod ꝑos fuerat ꝓpłie iereme pidinis

Expanded text:
t ergo exteriores medelas Dominus ad remedia interiora transferret, et post sanitates corporum curationes operaretur animarum, segregatus a circumstantibus turbis, secessum vicini montis ascendit, advocatis apostolis, quos sublimioribus institutis ab edito mysticae, sedis imbueret, ex ipsa loci atque operis qualitate significans se esse qui Mosen quondam suo fuisset dignatus alloquio: illic quidem terribiliore justitia, hic autem sacratiore clementia, ut impleretur quod fuerat, propheta Jeremia dicente,
Abbreviated transcription (Latin):
compirat ͥnon cunctari appetere aladi qͦ
aur quos prestatutum acr iidelissimo cesare
fuerat. perferebant.
rIr iateuls ꝓuide prefectos fescemiunus
si simnuis. tradita sibi electa apparitio¬
ne. cum ingenti strepiti.ad partes occuacnca¬
luini regionum: ut sc̃m̃ senem nom ina cissi¬
minn qr doctrina uirum. & uirtutum in¬
At decreto principis idolis torificare con¬
pesieret: Aut tornentis laceratir numse.
& penis exquisitissius tormentatiuant̃
estera etiam scam leges romanas. ut porte
eum qui prestantissum nobiutete terrena
fioruerat. & contra senatus ae rerpitii e
pmuigationes contiaq imperu iecu ece

Expanded text:
conspirat, non cunctati appetere gladio, quos conspirat, non cunctati appetere gladio, quos aut quod statutum a crudelissimo caesare fuerat, perferebant. Dirigitur proinde praefectus Fescennius Sisinnius, tradita sibi electa apparitione, cum ingenti strepitu ad partes occidentalium regionum, ut sanctum senem, nominatissimumque doctrina virum, et virtutum inaut decreto principis idolis thurificare compelleret, aut tormentis laceratum immensis et poenis exquisitissimis tormentatum, inter caetera etiam secundum leges Romanas, ut pote eum, qui praestantissima nobilitate terrena floruerat, et contra senatus ac Reipublicae promulgatione
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃dicationis p̃como sc̃i uiri. quod se iam lon¬
ge lateq diffuderat. intuuartut: quatinus ocius
deorum suoꝵ uenerationi consuleret: quȩ iam
etiam abipsa hominitin menioria. ꝑdioni¬
sium ut asserebant quendani prestigiatorẽ.
& magum inuictissimum. erusq sequaces ab
ie crudclitatis belua domitianus. in
tantam rabiem indigationis erarsit: ut
ubicuniq ꝑse uel ꝑsuos satellites xp̃ianũ
quempiam repperisset aut cogeret dus sacri¬
ficare incestis: aut diuersis penis addictum.
gladio traderet pumienduii. Sed & totum
ꝑsibi subditum orbem. incunctis eruitatib.
oppidis. municipiis quoq & uicis. publicumi
pependit ectictum: ut administrationis in¬
fulis seruientes. omes xp̃i nominis amrato¬
reserponere diuersitate supplicii maturarent:
ne suꝑp esse poset. qui ualeret acquitere qͦo piit.
tentia. iniquorum gulauns urait
oinniem nundi partem pach auco peredis
a oetia d diuimicuim poputii pugnatina

Expanded text:
et praedicationis praeconio sancti viri, quod se jam lonet praedicationis praeconio sancti viri, quod se jam longe lateque diffuderat, intimarent: quatenus ocius deorum suorum venerationi consuleret, quae jam etiam ab ipsa hominum memoria per Dionysium, ut asserebant, quemdam praestigiatorem et magum invictissimum, ejusque sequaces aboe crudelitatis bellua Domitianus, in tantam rabiem indignationis exarsit, ut ubicunque per se vel per suos satellites Christianum quempiam reperisset, aut cogeret diis sacrificare incestis, aut diversis poenis indictum, gladio traderet puniendum. Sed et totum per sibi subditum orbem in cunctis civitatibus, oppidis, municipiis quoque et vicis publicum pependit edictum, ut administrationis infulis servientes, omnes Christi nominis amatores exponere diversitati supplicii maturarent, ne superesse posset, qui valeret acquirere, quod periententia, iniquorum gaudens turba in omnem mundi partem bacchando progreditur, et contra Dominicum populum pugnatura
Abbreviated transcription (Latin):
s. sureabat se illi potius certetim gallicaiuis
coturinis. atq germ macei uicosita. uigũ ⁊¬
cebat. Ab ipsis qua destruebantus ẏdola.
quorum sumptu fuerant & studio fabricat:
& inuento sauitis portu s dolorum garide¬
pant naufragio. Lugebat quoq portioruc¬
ta dimoli: cum de ea uictur eccłie legio tri
sin perire. quod dño constabat assidua ppłor
comiersione ꝓficere: totam artificii sui ma¬
chinam. ad impugnanda ea quę fuerant con¬
structa conuerut.
nde sue partis actores. deoꝵ suorum fleu¬
tes eritia. quos adimpietatẽ ꝑsecutio¬
nis in eos armauerat. qui unum & uerum
parit̃q in eos. qui nanc salutis fidem de uoto
corde receperant. cum quod male cupierant
ꝑficere ꝓpt̾ fidelium multitudinem ñ uale¬
rent: hac calliditate sue artis instrurit. quo
efficerent᷑ compotes uoti sui⁊ ut domitiano.
qui post neronem ꝑditionis filium. scd̾am
ꝑsecutionẽ in xp̃ianos erercuit: suꝑ uirtutũ

Expanded text:
stere, sed subdebat se illi potius certatim Gallicanus stere, sed subdebat se illi potius certatim Gallicanus cothurnus, atque Germanica cervicositas: jugucebat. Ab ipsis quoque destruebantur idola, quorum sumptu fuerant et studio fabricata: et invento salutis portu, idolorum gaudebant naufragio. Lugebat quoque portio victa diaboli, cum de ea victrix Ecclesiae legio triusibi perire, quod Domino constabat assidua populorum conversione proficere, totam artificii sui machinam ad impugnanda, quae fuerant constructa, convertit. Unde partis suae auctores, deorum suorum fletes exsilia, quos ad impietatem persecutionis in eos armaverat, qui unum et verumpariterque in eos, qui hanc salutis fidem devoto corde receperant; cum quod male cupierant, perficere propter fidelium multitudinem non valerent, hac calliditate suae artis instruxit, quo efficerentur compotes voti sui, ut Domitiano, qui post Neronem, perditionis filium, secundam persecutionem in Christianos exercuit, super virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
uictiis ergo fide & deuotione ppłi.¬
quam inconstructione & reue¬
renti basilice frequentatione
non cessabat. Cunctisqi in scaiam eius
in hoc tempore. & udicium futurum ꝓpo¬
nens: paulatini sociabat d̾õ. quos diabolo
subitrahebat. Atq totis exhortationuiui
nisib. & signorum ꝓdigiis satagebat: qͥti¬
nus ques abripiebat mundo. dignos face¬
gentiltum. non ininus mniraculis. quani
p̃dicationu obtineret.
t cumi sepissime abidolorum pontifi¬
cib xontra eum sedicio ercitaretur
ippłos. ita ut pleus iinimera etiam & de
uituiis regionib. cum arunis ac bellico appa¬
ratu. ꝓpt̾ ficielei qui iam ꝑ illum in xp̃m
crediderant. ad ꝑdendum riui. gregatini
ubi ipsui esse audiebant concurrerent.
mor ut illum ecruere pocerant tanta & ita
niesfabait̾ in eo tur erlestis gr̃ẽ ladiabat.
ut aut onũ ferocitate una cum armis de po¬
sita. se illi psternerent: aut qui compinicti
spẽ sc̃i douo ad credeudium nontrant. pauio¬

Expanded text:
ctus ergo fide et devotione populiquam in constructione et reverenti basilicae frequentatione non cessabat; cunctisque misericordiam ejus in hoc tempore, et judicium futurum proponens, paulatim sociabat Deo, quos diabolo subtrahebat, atque totis exhortationis nisibus, et signorum prodigiis satagebat, quatenus quos abripiebat mundo, dignos facegentilium non minus miraculis quam praedicationibus obtineret. Et cum saepissime ab idolorum pontificibus contra eum seditio excitaretur in populis, ita ut plebes innumerae, etiam et de vicinis regionibus cum armis ac bellico apparatu, propter fideles, qui jam per illum in Christum crediderant, ad perdendum eum gregatim, ubi ipsum esse audiebant, concurrerent; mox ut illum cernere poterant, tanta et ita ineffabiliter in eo lux coelestis gratiae radiabat, ut aut omni ferocitate una cum armis deposita se illi prosternerent: aut qui compuncti Spiritus sancti dono ad credendum non erant, pavo
Abbreviated transcription (Latin):
outitio tict oniiua facient uobis ꝓpt̾ nomũ
meum. ut tocum rescramus ad rustos: tau¬
qeum dictum sit. hec omina patiemini ab
on aret. ꝓpt̃ nomeu ineum quod in uebis ode¬
pres mopie uissiciam faceit quam dingendo

Expanded text:
c omnia facient vobis propter nomen meum, totum referatur ad justos, tanquam dictum sit: Haec omnia patiemini ab diceret: Propter nomen meum, quod in vobis odeci et propter justitiam facere, cum diligendo
Abbreviated transcription (Latin):
on parcentes. quin aut in humata. be¬
stus. aiub q laceranda ꝓiciebantus aut flu¬
dib inmersa. piscib uoranda tradebant᷑
aut in fauulas redacta. inpelagi ꝓfunda dis¬
Ngebantur. Hac itaq tempestate beatissimꝰ¬

Expanded text:
ant, quin aut inhumata bestiis avibusque laceranda projiciebantur, aut fluctibus immersa piscibus voranda tradebantur, aut in favillam redacta, in pelagi profunda dispergebantur. Hac tempestate insi
Abbreviated transcription (Latin):
.x hac ergo consuetudine sc̃e romant ecclesie.
crescente reugione xp̃iana decretum est: ut
in eccłiis di quę ꝑ orbem terrarũ longe lateq
construnitur honor & iuetnoria onnuun sccr.
nidie qria p̃dirimus haperet᷑: ut quicꝗtrid

Expanded text:
Ex hac ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die q
Abbreviated transcription (Latin):
Eipi & crispiniti ciuus di euitore.
quuue religionis uos ueneratores fatenu¬
t: Atrum ionem andianam. a poliiniei
ne colitis Aut merenruim uel saturni
peri i folidissimam posituui fidamcu
tum: unius ueriq. di constantissime pro¬
testantes se cultores. dixeriuit. Iouem a
apollinem. mercu um & saturtitum aut
creditis errore decepti nec colimus. noc
adoranur.
is auditis nictioiurus. cathenis cos
tiiictos inaximiano ipio presen¬
tandos seruari precepit. Quiad ueniens.
a mariunano interrogatiu. an contemp¬
tores preceptorum imperialium. crispi
nimi nulelicet & craspinniuin. sibi pi¬
sentas adduxti it respont adesse

Expanded text:
et crispiniane . cuius| die cultores. Cuius uel religionis. uos ueneratores| fatimini utrum iouem an dianam appollonem ne co| litis. Aut mercorium uel saturnumpetram solidissimam positum fundamen| tum unius si ueriquae dei constantissime protes| tantes cultores dixerunt. Iouem et apollonem.| mercorium ac saturnum uel creditis errore decepti nec colimus| nec adoramus. His auditis ritiouarus catines eos uinctos . maximiano impio duci presentandos .| precipit. Qui adueniens a maximiano interrogatus .| an contemptoris praeceptorum imperialium. Crispi| num uidilicet ac crispinianum sibi presentandos| adduxerit. Respondit adesse
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia eus. Quod utiq si faciuius. ipso ad¬
iuuante facimius. qui dreit. Sine me: nichil
potestis facere.
eniq quil quibi iam direrat si odit
uos mundus. scitote quia uit prioremnob̾
odio habint. & nunc in eo quoc audistis ciau

Expanded text:
us, ipso adjuvante facimus, qui dixit, Sine me nihil potestis facere. Denique quibus jam dixerat, Si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuit: et nunc in eo quod audistis,
Abbreviated transcription (Latin):
am & notios iui genitos ꝑminsterium
predicatioius mec infante. quos itio
facribatismatis unda purtinte ratioua¬
bili lacte pascere fine dolo non cesso rou
& ilitis principis scita qui uere ẽ nue¬
tissimnis: in uocenti ope & inundo corde
conseruo.
n prefectus. Dic ergo cuns niius
te profiteris eẽ cultm: & cuius
conitionis te asseris. Tunc huttes bea¬
tissum uiri. dronistus. Rusticus. et eleuthie¬
de inflauinati: sono u uis uocis eisdem¬
q uerbis. cum non uniunus int̾rogaret᷑.
reddidere responsum: ac si unius houinus
ore sermo ꝓcederet. In hoc inquiunt iuꝰ¬
nnifẽstum ẽ. nos esse uerissimos axp̃i anos
cum corde credamus. ore confiteaiiii.
uitate ꝑfecta. & plenitudo sit diuiuitatis.
& iuiuitas pocestatis.
ereadem sc̃a trinitate ꝑsonam. dn̾i
ante tempora scsaria. nominẽ nerum ꝓpt̃
salutem hominum. ex beata maxia semꝑ
uirgine. iufine temporum factum. passũ
mortuum. & sepultum. & ab inferis resus¬

Expanded text:
os illi genitos per ministerium praedicationis meae infantes, quos illi fons sacri baptismatis parturit, rationabili lacte pascere sine dolo non cesso. Sed et illius principis scita, qui vere est invictissimus, innocenti opere et mundo corde conservo. Cui praefectus: Dic ergo cujus numinis te profiteris esse cultorem, et cujus conditionis te asseris. Tunc hi tres beatissimi viri, Dionysius, Rusticus et Eleutherdei inflammati, sono unius vocis eisdemque verbis, cum non nisi unus interrogaretur, reddidere responsum, ac si unius hominis ore sermo procederet. In hoc, inquiunt, manifestum est nos esse verissimos Christianos, cum corde credamus, ore confiteamur, nitate perfecta, et plenitudo sit divinitatis, et unitas potestatis. ex eadem sancta Trinitate personam, Deum ante tempora saecularia, hominem verum propter salutem hominum ex beata Maria semper virgine in fine temporum factum, passum, mortuum et sepultum, et ab inferis resus
Abbreviated transcription (Latin):
inmelius inuitandum. fidelit̾ p̾dicamius.
unc prefectus dixit. Nou¬
nuclii tussui ẽ de his quicquam uob̾¬
cum agere: presertimi cum te decrepite
pessime senectritis. ininia eloquentia. ꝓ
furdissimorum uerborum terguersatio¬
ue. atq ultra naturam hominum. in ppli
seductione. una eum magicis prestigus. uni
uerso pene orbi romano callere innotue¬
rit. Ex hic enim: rome satis audiuinus.
Tantum eticito. si magni principis domi¬
tiuni iussis obedire. & numortalium deo¬
rum uira uenerari disponitis. Sinautẽ.
non uerborũ. s uerberum confuctatione.
uobiscum uirilit̾ decer tabo.

Expanded text:
in melius immutandum, fideliter praedicamus. Tunc praefectus dixit: Non mihi jussum est de his quiddam vobiscum agere, praesertim cum te decrepitae et pessimae senectutis nimia eloquentia, et profundissimorum verborum tergiversatione, atque ultra naturam humanam in populi seductione, una cum magicis praestigiis, orbi pene Romano callere innotuerit. Ex his enim Romae satis audivimus; tantum edicito si magni principis Domitiani jussis obedire, et immortalium deorum jura venerari disponitis; sin autem, non verborum, sed verberum conflictatione vobiscum viriliter decertabo.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui siu maximiano & dio¬
cdetiano. qui sinitil imperii potiti
natalib. in gallus predicatur uenerun. Qui
qr sc̃i laboris eur sum aartytio consummantes.
S uos secuti enadem fidei deuotione.
Sparesq nataltum nobi itate. erispints
ita preualuerat error gentiliun. ut hosptes¬
un eis eo quod essent xxp̃iani ac hunaatas
letaretur. Hii compta crudelant gentuii.
it sequentes doctoris gentiui mnagisterruma
itor na num suartim sibi seutis uicȩ neces

Expanded text:
um sub maximiano. Et Deocliciano qui simul| imperii potiti natalibus in gallias predicaturi uene| runt. quii laboris cursum martyrio consum| mantes tnum. Quos secuti eadem fidei deuotione. paris que natalium nobilitate. Crispinus uoniam ita preua| luerat error gentilium ut hospicium eis eo quod essent| christiani ac humanitas uetaretur at hi conperta cru| delitate gentilium ut sequentes doctoris gencium| magisterium labore manu\u/m sibi presentes uitae| neces
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitten & locinii. que erat ipse uenturꝰ
Predicitores emi suos dñs sequitur. quia
predicatio p̃uenit: & tuic admentis nr̃
nabitaculum dñs uenit. quando uerba
exhiortatiniis precurrunt: atq ꝑ hiec a¬
ritas inmente suscipitur: Hinc naniq
risdem predicatorib y̾saias dicit. Parate
niam dño. rectas facite seniitas cłi nr̃i. Hiic

Expanded text:
 locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos Dominus sequitur, quia praedicatio praevenit, et tunc ad mentis nostrae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes: ab hac pestileutia sedefendunt.
Sinegotiatorem cogites: ꝓpt̾ auaritiam pri¬
mus in culpa ẽ. Simlit̾antem respicias: cu¬
piditas ẽ illi tota causa nulitię. Si officia sin¬
gula ꝑscruteris: inuenies homines non ho¬
nestate adduci ad obsequiumꝰ sedad p̾dam
ueluti ad negotium prouocari.
iies igtur pene lucris ac negotiis stu¬
dent. Et cum primo surgunt dilucu¬
lo: non cogitant. nͥut adaliquid undecumq
ꝑcipiant. Quos si atit houestas conuicerit.
aut recuderit pidicantis auctoritas. cur res
alienas diripiant: dampnum sibi fecisse que¬
runtur:. Sine catisi inquit militamus: siue
causa laboranius. Hodie domum referre.
nii potui: inquitas nidicis male me facere ñ
homimnes agitat auaritia: nullum dehis

Expanded text:
sapientes ab hac pestilentia se defendunt. sapientes ab hac pestilentia se defendunt. Si negotiatorem cogites; propter avaritiam primus in culpa est. Si militiam tantum respicias; cupiditas tota est illi causa militiae. Si officia singula perscruteris, invenies homines non honestate adduci ad obsequium, sed praeda veluti ad negotium provocari. Omnes igitur pene lucris ac negotiis student; et cum primo surgunt diluculo, non cogitant nisi ut aliquid undecunque percipiant. Quod si aut honestas convicerit, aut retuderit judicantis auctoritas, cum res alienas diripiant, damnum se fecisse queruntur. Sine causa, inquiunt, militamus, sine causa laboramus; hodie domum referre nihil potui, iniquitas judicis male me facere nonhomines agitat avaritia, nullum de his
Abbreviated transcription (Latin):
iuptatib nolutauitir: crucem saluatoris a¬
mittimus. Ep̃c eium ẽ. castitas. par ueritas
nians tudo. Quomado tigo potest castitati.
testimonitimi ꝑhibere corruptus: Aut quo¬
uiodo patest patem predicane. cutus animus
semꝑ ulite est: Quo pacto etiam ueritatem¬
quanter seruabit in constaus.
uomiodo inquam possumus. ad marty¬
riidim ꝑuenire. cum dicat dñs uolitt
si habentibi aurum possidere ꝓhibet: non ha¬
bentium cupiditatem. qua pęua condẽpnat:
Et siqui ꝓpria retinent. amintere iubentur
illi qui aliena diripiunt. qni guit̾ feriuitur.
unt erum pleriq sr̃s. qui cum
humili loco geruti fuerint. & nullas a
parentib duntias consecuti sint. tanta aua¬
ritie cupiditate iactantur: ut putent se si¬
ne causa natos: nisi aurum quo quo pacto
possederint. Exi limnantes eium sicut ait
Atq huius modi homine̾s. dum lucrum auri
querunt: dampnitm salutis inueniunt.
equira mus fr̃s: quotus quisq est. qui
hoc non sit unbutus. Pauici admoduni

Expanded text:
olutamur, crucem Salvatoris amittimus. Christus enim est castitas, pax, veritas, mansuetudo. Quomodo ergo potest castitati testimonium perhibere corruptus? Aut quomodo potest pacem praedicare, cujus animus semper in lite est? Quo pacto etiam veritatemqualiter servabit inconstans? Quomodo, inquam, possumus ad martyrii gloriam pervenire, cum dicat Dominus: Nolite aurum possidere prohibet, non habentium cupiditatem quae poena condemnat? Et si qui propria retinent amittere jubentur, illi qui aliena diripiunt quam graviter feriuntur? Sunt enim plerique, fratres, qui cum humili loco geniti fuerint, et nullas a parentibus divitias consecuti sunt, tanta avaritiae cupiditate jactantur, ut putent se sine causa natos, nisi aurum quoquo pacto possederint; existimantes enim, sicut ait atque ita hujusmodi homines, dum lucrum auri quaerunt, damnum salutis inveniunt. Requiramus, fratres, 266 quotusquisque est qui hoc non sit imbutus? Pauci admodum
Abbreviated transcription (Latin):
sernos: Ecce enni seruos eos dicit.
Iumquid est aliuo. non e seruus maior
dũo suo: Sime ꝑsecuti sunt: & uos
ꝑsequentur. Manfestum ẽ igitur: illii ser¬
ritas ẽẽ intelligendum. atbi dictum estaam ñ
dicamiuos seruos. Hic anteni ubi dicitur. ñ ẽ
seruus maior dño suo. sime ꝑsecutisunt & uos
ꝑsequentur. illum signficari seruum ꝑti¬
nentem ad tunorem castum. qui ꝑmauet ii¬

Expanded text:
e enim eos servos dicit. Nam quid est aliud, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur? Manifestum est igitur illum serttit , esse intelligendum, ubi dictum est, Jam non dico vos servos: hic autem ubi dicitur, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur, illum significari servum pertinentem ad timorem castum, qui permanet i
Abbreviated transcription (Latin):
iclite famm matrona nobilis uulto co¬
mitatu stipata. nomine lartia suꝑuente.
compellans prefactium. ady onisio yomico
magicis artib mente captumi. & cius transgs¬
sionib sociatum. Qui statiui quesitus reꝑtus
es atq adeuctus atq in xp̃i nomus cou¬
fessione. pfecto dictante sententian. trasmissus¬
uite per petuę
ancti uero dm̃i tortorib traditi. ad loca¬
penalia ductifiuit: & in conspectu scõꝵ
Ruistici. & eleutherii. ut tormentorum ipsi us
terrore. ab incentione sua resipiscerent. p̃ciosus
cimpidoctor eoꝵ. & fortissimus achieta diũi dy¬
onisius erpoliatur. & toto corpore nudiis.
teriis militum ternionib uicissim flagellat᷑.
nec in.citur Qui int̾ crepitus uerberum di
głam collaudare. & commilitones suos. ut ad
nec se inuictos prepararent cominonere: oni¬
uesq fideles ut hinc in dominica fide corrobo¬
itutur:. non desunt p̃dicare dicens. Laudeni
diñ loquetur os meum. & benedicat omuis
caro nomen sc̃m eius: quia stimiuata paffionis

Expanded text:
iliae matrona nobilis, multo comitatu stipata, nomine Larcia supervenit, compellans praefectum, a Dionysio Ionico, magicis artibus mente captum, et ejus transgressionibus sociatum. Qui statim quaesitus, repertus est et adductus, atque in Christi nominis confessione, praefecto dictante sententiam mortise. Sancti vero Domini, tortoribus traditi, ad poenalia loca ducti sunt, et in conspectu sanctorum Rustici et Eleutherii, ut tormentorum ipsius terrore ab intentione sua resipiscerent, pretiosus campiductor eorum, et fortissimus athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, a ternis militum ternionibus vicissim flagellatur, nec vincitur. Qui inter crepitus verberum Dei gloriam collaudare, et commilitones suos, ut ad haec se invictos praepararent, commonere: omnesque fideles, ut hinc in Dominica fide corroborarentur, non desinit praedicare, dicens: Laudem Domini loquetur os meum, et benedicat omnis caro nome
Abbreviated transcription (Latin):
qus ani umi despicit: qtrama aurum ro¬
qririt. Maioeres plaue sunt diuuitie non ba¬
bere mir tiu: sed aurum habenti engnere.
Nona enim sunt ꝓpria: honestas. Sobrie¬
It̃as imiscdia. castitas. Quȩ bona oninia.
anro magis sant preciosa. Y inus quia luo
ista uibio s uiertua emi talenta aai ossunt.¬
argeriti nas comipat iri posstnt. houestaiio¬
l non potest enni. Ho nestis enim uonauus.
sed acquiritur. Qni ñ constat p̾cio. si urute
u igitur qiti aurũ possides. ñ placee.
bona nra inincen constramus. Eu cuin
pertate prosicsois d esauritui necessario
domiremuent. Qu bi longe ate postus. sep
urepidus. semp incertus es necum domimi
tdieris. non habtas quod hobea Ita aim
semꝑ amissionem eorum mettus apuo aisc¬
cirsam uram nuduis & patipis. Ego aas¬

Expanded text:
quae aurum despicit quam quae aurum requirit, majores plane sunt divitiae non habere aurum, sed aurum habentibus eminere. bona enim sunt propria, honestas, sobrietas, misericordia, castitas: quae bona omnia auro magis sunt pretiosa; ut sciatis qui his ita vilioargenti vasa comparari possunt, honestas sola non potest erui; honestas enim non eruitur, sed acquiritur, quia non constat pretio, sed virtute. u igitur, qui aurum possides, si placet, bona invicem conferamus. Tu cum peregre proficisceris, thesauri tui necessario 267 domi remanent, quibus longe a te positis, semper trepidus, semper incertus es, ne cum domum redieris, non habeas quod habebas. Ita dum semper amissionem eorum metuis, apud conscientiam tuam nudus et pauper es. Ego a
Abbreviated transcription (Latin):
sns xp̃c diu laboranti seui scissimo
iñdiores certaniiuum suorum decrererait
ppri sanguinis fonte abluere. quo uosset
liberius carnis sarcna liberatus. &super
nuiem dealbatus presentie uiras astare.
S qui semier ipfitui holo cauisti odoriferu.

Expanded text:
istus diu laboranti seni sanctissimo, sudores certaminum suorum decreverat proprii sanguinis fonte abluere, quo posset liberius, carnis sarcina liberatus, et super nivem dealbatus, praesentiae illius astare, et qui semetipsum holocaustum od
Abbreviated transcription (Latin):
uffraa scõrum. quibus cor¬
beiensesecesĩe florent
quidam oraturus uenit.¬
& quia sic ordo erige¬
bait. in primis princi¬
pem apłorum requisi¬
ut. Questuit petrũ.
& rnuenit scm adalaꝵ¬
dum. Inuenit latente̾.
sed latendo regnantem.
Inscuis eniui se ꝓsternens.
suꝑ tumutum confessoris: aures suꝑnorini
sibi conciliauat. quib poterat precib & uo¬
tis. Orauit. & est auditus: surrerit. nescio
Qumnq signato uultu discedere uoluisset.
Upedib hesit parumento: ac si clnus con¬
fir u fuisset. Scitpuit unser sttipendo cepit
clamare mserabilit̃: & quia pedes non pote¬
iit. uultum circum ferre lacrimabiliter.
Nouitas rei plures cogie ad tuimuilr̃: mona cos
ipͥmis stupentes. mirantes. s gaudentes nouitate
signoꝵ. honune̾ uidelicet ñ se posse mouere: & tamͣ
Scio ait dlomini. quia pecator sum¬
hemo: sed sinccntrite michi queso inuc u¬
cib. hinc consilio. ł it utrium iacti tiuii.
outur at ins. ie rem doctis mitu¬

Expanded text:
uffragia sanctorum, quibus tantae ecclesiae florent, quidam oraturus venit: et quia sic ordo exigebat, in primis principem Apostolorum requisivit. Quaesivit Petrum, et invenit sanctum Adalardum: invenit latentem, sed latendo regnantem. Inscius enim se prosternens super tumulum confessoris, aures supernorum sibi conciliabat, quibus poterat precibus et votis. Oravit, et est auditus; surrexit; nescio Cumque signato vultu discedere voluisset, pedibus haesit pavimento, ac si clavis confixus fuisset. Stupuit miser, stupendo coepit clamare miserabiliter: et quia pedes non poterat, vultum circumferre lacrymabiliter. Novitas rei plures cogit ad tumulum; monachos in primis stupentes, mirantes; sed gaudentes novitate signorum; hominem videlicet non se posse movere, et tamen Scio, ait, domini, quia peccator sumhomo; sed succurrite mihi, quaeso, hinc precibus, hinc consilio. » Fit utrumque actutum, oratur ab his: ille rem doctus
Abbreviated transcription (Latin):
bitero. &elentherio archicuano suo.p̃¬
fecti presentie sistitur.
uem cumnimi seuertee. prefec¬
tus aloquitur diccus. Luncebne
nefandissimus sener. quidiciris dionisi
ionicus. & aggnoninatis mnacero. qui¬

Expanded text:
bytero, et Eleutherio archidiacono suo, praefecti praesentiae sistitur. Quem cum nimia severitate praefectus alloquitur, dicens: Tune es ille infandissimus senex, qui diceris Dionysius Ionicus,