comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
senorum & ex eunti ei denaui statim occurrit
demonunentis homo inspũinmundo quido¬
misilium habebat inmonumentis. etneq
catenisi anquis quam eum poterae ligare
qm̃ sepe conpedib & catenis uinctus disrum¬
piss&c catenas et compedes cõminuiss&. et
nemo poterat eum domare. etsepenocte ac
dieinmonumentis et inmontib erat clamans
et concidens selapidib. Uidens autem ihm̃
alonge cucurrit & adhorauiteum. etclam ans
uocemagnadixit Quid michi & tibi ihũ filidĩ
sũmi : adiurote perdm̃ neme torqueas. Dicebat
eñ illi Exispc̃ inmundȩ ab hominae. et inter¬
rogabat eum: quod tibinonen est : & dicitei
legiomichi nomenest. quia niulti sunius. et
depraecabantur eũmultum. neseex peller&¬
ex traregionẽ. erat auteni ibi grexporcorum
eum spc̃ dicentes. nut tenos inporcos ut in eos
intro eamus. Et conces sit statim eisihẽ Etex¬
euntes spc̃ mmundi. introierunt in porcos et
magnoi p&ugrex praecipitatus est inmare
aduonulia. et suffocati sunt in mare qui autẽ

Expanded text:
exeunti ei de navi statim occurrit ei de monumentis homo in spiritu inmundo qui domicilium habebat in monumentis et neque catenis iam quisquam eum poterat ligare quoniam saepe conpedibus et catenis vinctus disrupisset catenas et conpedes comminuisset et nemo poterat eum domare et semper nocte ac die in monumentis et in montibus erat clamans et concidens se lapidibus videns autem Iesum a longe cucurrit et adoravit eum et clamans voce magna dicit quid mihi et tibi Iesu Fili Dei summi adiuro te per Deum ne me torqueas dicebat enim illi exi spiritus inmunde ab homine et interrogabat eum quod tibi nomen est et dicit ei Legio nomen mihi est quia multi sumus et deprecabatur eum multum ne se expellerextra regionem erat autem ibi circa meum spiritus, dicentes: Mitte nos in porcos, ut in eos introeamus. Et concessit eis statim Jesus. Et exeuntes spiritus immundi introierunt in porcos: et magno impetu grex praecipitatus est in mare ad duo millia, et suffocati sunt in mari. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
tmultaturba agalilea & iudea secuta est eum
& abierusolimis & ab idumea et trans iordamen
et qui circatirum ecsidonem multitudo magna
audientes que faciebat. uenerunt ad eum
et dixit disscipulis suis ut nauicula sibi deseriuir &
propter turbam neconprimerent eum inultos
enĩ sanabat. ita utinruerent ineum ut illum
tangerent. Q uotquot autem habebant plagas
et spc̃ inmundi cum illum uidebant procide¬
bant ei
ͥtclamab ant dicentes. tues filiusdĩ. Etuehe¬
menter cõminabatur eis nemanifesta rentillũ
Ft asscendens inmontem uocauit ad sequos uoluit ipse
etuenerunt ad eum et fecit utessent duo decĩcum illo
etut mitter& eos praedicare etdedit illis potestatem
curandi infirmitates. et eiciendi demoni a
tinposuit simoni nomen p&rus etia cobum rebe¬
dei etiohannem fratrem i a cobi. etinposuit eis nomina
boanerges quod est filius tonitrui et andream et
philippum. etbartholomeum et matheum et tho¬

Expanded text:
et multa turba a Galilaea et Iudaea secuta est eum et multa turba a Galilaea et Iudaea secuta est eum et ab Hierosolymis et ab Idumea et trans Iordanen et qui circa Tyrum et Sidonem multitudo magna audientes quae faciebat venerunt ad eum et dixit discipulis suis ut navicula sibi deserviret propter turbam ne conprimerent eum multos enim sanabat ita ut inruerent in eum ut illum tangerent quotquot habebant plagas et spiritus inmundi cum illum videbant procidebant ei et clamabant dicentes tu es Filius Dei et vehementer comminabatur eis ne manifestarent illum et ascendens in montem vocavit ad se quos voluit ipse et venerunt ad eum et fecit ut essent duodecim cum illo et ut mitteret eos praedicare et dedit illis potestatem curandi infirmitates et eiciendi daemonia et inposuit Simoni nomen Petrus et Iacobum Zebedaei et Iohannem fratrem Iacobi et inposuit eis nomina Boanerges quod est Filii tonitrui et Andream et Philippum et Bartholomeum et Mattheum et Tho
Abbreviated transcription (Latin):
quandonec ossitatem habuit etesurut ipse et¬
i quicũ eoerunt quomodo introut indomũ dĩ sub
abiatbar principes acerdotum et panes propo¬
sitiones inanducauit quos non licebat man¬
ducare nisi sacer otib etdedit eis quicũ eo
erant.
It dicebateis sabbatum propterhominem factũ
est : et non homo propter sabbatum. Itaq dñs estfilius
hominis etiam sabbati. Et introiuit iterum in sina¬
gogam. eterat ibihomo habens manum aridam
ecobseruabant eum. sisabbatis curar& ut accu¬
sarent eum Etaithomini habenti manum aridã
Surge inmedium etdiciteis licetsabbatis bene
facere anmale. animam saluam facere anperdere :¬
atillitacebant: Etcircum spiciens eos cumira
contristatus super cecitatem cordis eorum dicit
homini Extendemanum tuam ex extendit
Etrestituta est manus illi
tex euntes autem statimpharisei cum herodiatus
consilium faciebant aduersus eum quomodo eũ
perderent. Eti hc̃ cum disscipulissuis secessit ad mare

Expanded text:
quando necessitatem habuit et esuriit ipse etquando necessitatem habuit et esuriit ipse et qui cum eo erant quomodo introiit in domum Dei sub Abiathar principe sacerdotum et panes propositionis manducavit quos non licet manducare nisi sacerdotibus et dedit eis qui cum eo erant et dicebat eis sabbatum propter hominem factum est et non homo propter sabbatum itaque dominus est Filius hominis etiam sabbati et introivit iterum synagogam et erat ibi homo habens manum aridam et observabant eum si sabbatis curaret ut accusarent illum et ait homini habenti manum aridam surge in medium et dicit eis licet sabbatis bene facere an male animam salvam facere an perdere at illi tacebant et circumspiciens eos cum ira contristatus super caecitatem cordis eorum dicit homini extende manum tuam et extendit et restituta est manus illi exeuntes autem statim Pharisaei cum Herodianis consilium faciebant adversus eum quomodo eum perderent et Iesus cum discipulis suis secessit ad mare
Abbreviated transcription (Latin):
medico. sed quimalehabent: Noneiũ ueni uocare
iustos sed peccatores. Eterant disscipuli iohannis et
pharisei ieiunantes. et uenuunt etdicunt illi. Quare
disscipuli iohanius et phariseorum ieiunant. tui autẽ
disscipuli nonieunaut: Etait illis ihẽ Nũquid
possunt filiinupti arum quandius ponsus cum
illis estieiunare. Quanto cẽporehabent secuni
sponsum non possunt ieiunare. uenient autem
dies cum auferetur ab eiss ponsus. et tunc ieiuna¬
bunt millis dieb Nemo assumentum paniurudis
assuit uestimento ueceri. alio quin aufert supple¬
mentum nouum auetere. et maior scissura fit
E tue momittit uinũ nouellum inutres ueteres.
alio quin disrũpit uinum utres et uinumeffundet᷑
etutres peribunt. Seduinum nouum inutres
nouos mittidebe
ET FAOTUINIESTITERUU CŨSABIALIS.
anbularet. per sata et disscipuli eius ceperunt
praegraedi et uellere spicas pharisei autem dice¬
bant ei Eccequid faciunt sabbatis quodnon lic&
etait illis: Nũquam legistis quod fecerit dauid

Expanded text:
sed qui male habent non enim veni vocare iustos sed peccatores et erant discipuli Iohannis et Pharisaei ieiunantes et veniunt et dicunt illi cur discipuli Iohannis et Pharisaeorum ieiunant tui autem discipuli non ieiunant et ait illis Iesus numquid possunt filii nuptiarum quamdiu sponsus cum illis est ieiunare quanto tempore habent secum sponsum non possunt ieiunare venient autem dies cum auferetur ab eis sponsus et tunc ieiunabunt in illa die nemo adsumentum panni rudis adsuit vestimento veteri alioquin aufert supplementum novum a veteri et maior scissura fit et nemo mittit vinum novellum in utres veteres alioquin disrumpet vinum utres et vinum effunditur et utres peribunt sed vinum novum in utres novos mitti debet et factum est iterum cum sabbatis ambularet per sata et discipuli eius coeperunt praegredi et vellere spicas Pharisaei autem dicebant ei ecce quid faciunt sabbatis quod non licet et ait illis numquam legistis quid fecerit David
Abbreviated transcription (Latin):
tus est eum. statimq eiecit illum et dixitilli Uide
nemini dixeris. seduade ostendete principi sacer¬
dotum etoffer pro emundatione tua que praecepit
morses intestimoniũ illis.
tille egressus. cepit praedicare et diffamaresermo¬
nẽ ita utiam non poss& manifeste in ciuitate nun¬
troire sedforis in desertis locis esse. Et conueniebant
ad eum undiq
E titerum intrauit capharnaum postdies et auditũ
est quod indomo esset et conuenerunt multi.
ita ut non caper&. neque adianuam etloquebat᷑
eis uerbum etuenerunt ferentes ad eum paraliticũ
qui aquattuor portabatur. Et cum non poisent
offerre eum illipraeturba nudauerunt tectum
Erant autem illicquidã describis sedentes etcogi¬
tantes in cordibussuis quid hic sic loquitus. blas¬
phemat quis potest dimatere peccata nisi solus

Expanded text:
tus ei statim eiecit illum et dicit ei vide nemini dixeris sed vade ostende te principi sacerdotum et offer pro emundatione tua quae praecepit Moses in testimonium illis at ille egressus coepit praedicare et diffamare sermonem ita ut iam non posset manifeste in civitatem introire sed foris in desertis locis esse et conveniebant ad eum undique et iterum intravit Capharnaum post dies et auditum est quod in domo esset et convenerunt multi ita ut non caperet neque ad ianuam et loquebatur eis verbum et venerunt ferentes ad eum paralyticum qui a quattuor portabatur et cum non possent offerre eum illi prae turba nudaverunt tectum erant autem illic quidam de scribis sedentes et cogitantes in cordibus suis quid hic sic loquitur blasphemat quis potest dimittere peccata nisi solus
Abbreviated transcription (Latin):
ille surrexit. et sublato grababto ab ut coram
omnib: ita ut ad nurarentur om̃s ethonorificarent
am̃ dicentes: qui anunquam sic uidimus
Itegressus est rursus admare. onuiusq turbaue¬
niebatad eum et docebat eos. etcum praeteri¬
rac uiditleuin alphei sedentem adteloneum &
ait illi sequereme. Et surgens. secutus est eum

Expanded text:
ille surrexit, et sublato grabato, abiit coram omnibus, ita ut mirarentur omnes, et honorificarent Deum, dicentes: Quia nunquam sic vidimusegressus est, inquit, ad mare omnisque turba ueniebat ad eum et docebat eos. ue t cum praeteriret, uidit Leuin Alphei sedentem ad telonium et ait illi: sequere me. et surgens secutus est eum
Abbreviated transcription (Latin):
teotiuocatis eis mparabolis dicebat illis: quomodo¬
potest satanas satanan eicere : et si regnũ interse
diuidatur. non potest stare regnũ illud: et sidomus
supra seme ipsam dispertiatur non poterit domus
dispertitus est et non poterie stare sed finem hab&
Neno potest uasa fortis ingressus indoinũ diripere
nisi prius fortem alligat. ec tunc domum illius¬

Expanded text:
onvocatis eis, in parabolis dicebat illis: Quomodopotest Satanas Satanam ejicere? Et si regnum in se dividatur, non potest regnum illud stare. Et si domus super semetipsam dispertiatur, non potest  Al. dispertitus est, et non poterit stare, sed finem habet. Nemo potest vasa fortis ingressus in domum diripere, nisi prius fortem alliget, et tunc domum
Abbreviated transcription (Latin):
crucẽ suam et sequaturme Qui erumuoluerit
animã suam saluã facere. ꝑdet eam: Qui autem
perdiderit arumã suã propterme et euuange¬
lium. saluam eam faciet. Quiderum proderit
homin si lucretur mundum totum. et decri¬
mentum facit animae suae:: autquidd abit homo
cõmutationis proanima sua.
Quienĩ mecon fessus fuerit etmea uerba ingene¬
ratione ista adultera et peccatrice et filius ho¬
minis confundetureum cumuenerit ingloria
patrissuicum angelisscĩs.
Et dicebat illis. amendico uobis quia sunt quidã

Expanded text:
sequatur me qui enim voluerit animam suam salvam facere perdet eam qui autem perdiderit animam suam propter me et evangelium salvam eam faciet quid enim proderit homini si lucretur mundum totum et detrimentum faciat animae suae aut quid dabit homo commutationem pro anima sua qui enim me confusus fuerit et mea verba in generatione ista adultera et peccatrice et Filius hominis confundetur eum cum venerit in gloria Patris sui cum angelis sanctis et dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum om̃s malehabentes et demonia habentes
eteratoninis ciuitas congraegata ad ianuam.
etcurauit multos qui uexab antur uariis languo¬
rib: etdemoiu a niulta eicieb at
tnon sinebat loquiea. qm̃ sciebant eum.
t diluculo ualde surgens. egressus ab ut indesertum
locum ibi que orabat. et persecutus est eũ simon
et quicum illo erant. etronuenissent ad eum dixerunt
ei Quiaoms querunt te et ait illis Eamus in proxi¬
mos uicos et ciuitates ut &ibi praedicem ad
hoc enĩ ueni eterat praedicans insinagogis eorũ
etomigalilea etdemonia eiciens
Ituenit ad eum leprosus de praecans eum et genu
flexo dixit Siuis. potes memundare Ihc̃ autem
misertus eius extendens manũ suani et tangens
eum ait illi uolo mundare. Etcumdixiss& . statĩ

Expanded text:
ad eum omnes male habentes et daemonia habentes ad eum omnes male habentes et daemonia habentes et erat omnis civitas congregata ad ianuam et curavit multos qui vexabantur variis languoribus et daemonia multa eiciebat et non sinebat loqui ea quoniam sciebant eum et diluculo valde surgens egressus abiit in desertum locum ibique orabat et persecutus est eum Simon et qui cum illo erant et cum invenissent eum dixerunt ei quia omnes quaerunt te et ait illis eamus in proximos vicos et civitates ut et ibi praedicem ad hoc enim veni et erat praedicans in synagogis eorum et omni Galilaea et daemonia eiciens et venit ad eum leprosus deprecans eum et genu flexo dixit si vis potes me mundare Iesus autem misertus eius extendit manum suam et tangens eum ai
Abbreviated transcription (Latin):
zebed eo in nauicũ mercennaris secuti sunt eum.
t ingraediuntur capharnaum & statim sabbatis
ingreisus insinagogam docebat eos
tstupebant supet doctrina eius frateruĩ docens
eos quasi potestatem habens et nonsicut scribe
terat insinagoga eorũ homo ins̃pũ inmundo
E& exclamauit dicens Quid nobis ectibi ihũna
cõminatus ei ihẽ dicens ob mutessce &t exih deho¬
mine: Et discerpens eun spc̃ inmundus et excla¬
mans uocemagna ex iit ab eo. Etmirati suntom̃s
ita utquirerent inter sedicentes quidnã est hoc
quaedoctrinahaecnoua quia in potestate et spi¬
ritib inmundis inperat & obediunt ei et processit
rumor eius statim inomnẽ regionẽ galilee
EUTINLSEGREDIENTES
desinagoga uenerunt indomũsimonis & andraee
cũi acobo& iohanne decunbebat autem socrus
simonis febricitans et statim dicunt ei deilla. et
accedens eleuauit eam ad prehens a manũ eius
et continuo dimisit eam febris et ministrabat eis
U esperae autem facto cũ occidiss& sol adferebant

Expanded text:
secuti sunt eum et ingrediuntur Capharnaum et statim sabbatis ingressus synagogam docebat eos et stupebant super doctrina eius erat enim docens eos quasi potestatem habens et non sicut scribae et erat in synagoga eorum homo in spiritu inmundo et exclamavit dicens quid nobis et tibi Iesu Ncomminatus est ei Iesus dicens obmutesce et exi de homine et discerpens eum spiritus inmundus et exclamans voce magna exivit ab eo et mirati sunt omnes ita ut conquirerent inter se dicentes quidnam est hoc quae doctrina haec nova quia in potestate et spiritibus inmundis imperat et oboediunt ei et processit rumor eius statim in omnem regionem Galilaeae et protinus egredientes de synagoga venerunt in domum Simonis et Andreae cum Iacobo et Iohanne decumbebat autem socrus Simonis febricitans et statim dicunt ei de illa et accedens elevavit eam adprehensa manu eius et continuo dimisit eam febris et ministrabat eis vespere autem facto cum occidisset sol adferebant
Abbreviated transcription (Latin):
poterit quishic saturare parub: in solitudine :
Etin terrogauit eos quod panes habetis.
quidixerunt: septem: Et praecepit turbae
disscunbere super terram: et accipiens septem
panes gratias agens fregit et dabat disseo¬
pulissuis ut ad ponerent. et a posuerunt
turbae. Et habebant pissciculos paucos et
ipsos benedixit. etiussit apponi Et mandu¬
cauerunt et saturatisunt. et sustulerunt
quod superauerant defragmentis. septẽ

Expanded text:
terit hic saturare panibus in solitudine? Et interrogavit eos: Quot panes habetis? Qui dixerunt: Septem. Et praecepit turbae discumbere super terram. Et accipiens septem panes, gratias agens fregit, et dabat discipulis suis, ut apponerent, et apposuerunt turbae. Et habebant pisciculos paucos: et ipsos benedixit, et jussit apponi. Et manducaverunt, et saturati sunt, et sustulerunt quod superaverat de fr
Abbreviated transcription (Latin):
Etait illi sropter hunc sermonem uade ex ut
demonium defiliatua: Etaũ abiss& domũ suã
inuenit puellam iacentem supra lectum etde¬
monium exisse.
Ititerum exiens desinib tiri uenit persidonem
admare galileae intermediosfines de capo¬
leos Et aducunt ei surdũ et mutum et deprae¬
cabantur eum ut inponat illimanum. Et ad¬
praehendens eum de turba seorsum. misit di¬
gitos in auriculas eius. etex puens tetigit

Expanded text:
lli propter hunc sermonem vade exiit daemonium de filia tua et cum abisset domum suam invenit puellam iacentem supra lectum et daemonium exisse et iterum exiens de finibus Tyri venit per Sidonem ad mare Galilaeae inter medios fines Decapoleos et adducunt ei surdum et mutum et deprecantur eum ut inponat illi manum et adprehendens eum de turba seorsum misit digitos suos in auriculas et expuens tetigit
Abbreviated transcription (Latin):
lucas : Nonus in quib: duo lucas iohannes.
Decimus inquib: singulide quibusdã propriae scripserunt¬
et quid ẽ subiectorum titalorum idest argumentũ
clarauero eorum narratiotalis est Et enĩ ꝑ singula
loca euuangeliorum quidam numerus uidetur
appositus paulatim incipiens aprimo. deinde scđo
postremo tres. & ꝑ ordinẽ librorũ finem usq pro¬
graediens. itaq ꝑsingulos numeros supputatio
ꝑ nimu distinctionem inuenitur incerta significans
cuidecem titulis ad posctus numerus dinossectur
ueluti siquidẽ primum certũ est in primo si uero
insecundo eo dẽmodousq decem. Sugitur euoluto
uno qualicumq dequatuor euuangelus cui lib&

Expanded text:
Marcus. Nonus, in quibus duo: Lucas, Iohannes. Marcus. Nonus, in quibus duo: Lucas, Iohannes. Decimus, in quibEt quidem subjectorum titulorum id est argumentum, clara vero eorum narratio haec est: etenim per singula loca Evangeliorum quidam numerus videtur appositus, paulatim incipiens a primo, deinde secundo, postremo tertio, et per ordinem librorum ad finem usque progrediens. Itaque per singulos numeros supputatio, per lineae distinctionem invenitur inserta, significans cui de decem titulis appositus numerus assignetur. Veluti siquidem primum, certum est in primo. Si vero in secundo, et eodem modo usque ad decem. Si igitur evoluto uno qualicumque cum quatuor Evangeliis, cuilibet
Abbreviated transcription (Latin):
monius quidẽ alex andrinus magnostudio atq indu¬
Astria unũ nobis proquat tuor euuangeliis dereliquit.
N ãq trium euuangeliorum sensus exceptos om̃s similes
contẽptosq mathei euu angelio quasiadunũ congestos
adnexuit. itaute orundem quantũ ad tenorẽꝑtin&
lectionis sequens iãstilus interruptus esseuideatur. uerũ
ut saluo corpore siue tex tuceterorum. hoc est euuan¬
geliũ propria & familiaria loca in quib: eadẽsimiliterq
dix erint scirepossis acuere dissere accepta occasione
ex praedicti uiri studio aliaratione decẽnumero tibi
titulos designaui. quorum primus quat tuor in se
contin& numeros. inquib: similia ab uniuersis dicta¬
sunt matheo marco luca iohanne. Secundus in quib
tres. matheus lucasiohannes Tertius in quib tres
matheus lucas ioħ. Quartus inquib tres matheus
marcus iohannes. quintus inquib: duo matheus lucas.
Sextus inquib duo. matheus marcus. Septimus in quib
duo matheus iohannes. Octauus inquib duomarc̾

Expanded text:
monius quidam Alexandrinus, magno studio atque industria unum nobis pro quatuor Evangeliis derelinquit. Namque trium Evangeliorum sensus exceptos, omnes similes contextus Matthaei Evangelio quasi ad unum congestos, annexuit: ita ut eorumdem, quantum ad tenorem pertinet lectionis, sequens jam stylus interruptus esse videatur. Verum ut salvo corpore, sive textu caeterorum hic Evangeliorum propria et familiaria loca, in quibus eadem similiterque dixerunt, scire possis, ac vere disserere, accepta occasione ex praedicti viri studio, alia ratione decem numerorum tibi titulos designavi. Quorum primus, quatuor in se continrunt: Matthaeus, Marcus, Lucas, Iohannes. Secundus, in quibus tres: Matthaeus, Marcus, Lucas. Tertius, in quibus tres: Matthaeus, Lucas, Iohannes. Quartus, in quibus tres: Matthaeus, Marcus, Iohannes. Quintus, in quibus duo: Matthaeus, Lucas. Sextus, in quibus duo: Matthaeus, Marcus. Septimus, in quibus duo: Matthaeus, Iohannes. Octavus, in quibus duo: Lucas,
Abbreviated transcription (Latin):
narrat historia Cũ a statrib: cogeretur utscriber&¬
iatione saturatus in illud prohemiũ ecelouenuens
eructauit in principio erat uerbũ & uerbũ erat apud
dm̃ & ds̃ erat uerbũ: Hocerat in principio apuddm̃:
Haec igit᷑ quat tuor euuangelia multo ante praedicta
e techielis quoq uolumen probat inquo prima uisio
ita contexitur Et in medio sicut similitudo quattuor
animalium & uultus eorum facies hominis & facies
leonis & facies uituli & facies aquilae. Prima hominus
facies matheũ sigruficat . qui quasi dehomine ex orsus est
s ecundamarcũ in quouor leonis inheremo rugientis
auditur. uox clamantis in deserto parateuiã diũ rectas

Expanded text:
narrat historia, cum a fratribus cogeretur ut scriberenarrat historia, cum a fratribus cogeretur ut scriberelatione saturatus, in illud prooemium coelo veniens eructavit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum:Haec ergo quatuor Evangelia multo ante praedicta et Ezechielis quoque volumen probat, in quo prima visio ita contexitur. Et in meanimalium et vultus eorum facies hominis, et facies leonis, et facies vituli, et facies aquilae . Prima hominis facies Matthaeum significat, qui quasi de homine exorsus est Secunda Marcum, in quo vox leonis in eremo rugientis audi
Abbreviated transcription (Latin):
causam qui inihũ crediderant ex iudeis & nequaquã
unbra legis succedente eiuangelii ueritatem seruabant
sed ea que magistrũ audierat praedicante iux tasidẽ ma¬
gis gestorum narrauit quã ordinẽ. Tertius lucas
medicus nationesirus antiocensis cuius laus in euuangł
qui& ipsedisscipulus apłi pauli machaie bihinia eq
partib: uolumen condidit. Quedã altius rep&ens & ut
ipsem prohemio confitetur audita magis quãuis adescri¬
benis: Vltimus iohannes apłr& euuangelista quẽ i hẽ
amauit plurimum quis uprapectus diũ recunbens puri¬
simadoctrinarũ fluenta potauit Et quisolus decruee
meruit audire eccematertua. iscũ ess& inasia &iã
tunchereticoꝵ semina pullularunt cerenthi hebionis
& ceterorum quinegant xpm̃ in carne uenusse quos¬
epĩs & multarũ ecłarũ legationib: dediuinate s aluatoris
altius scribere &c adipsum ut ita dicam dĩuerbum nol
tã audati quefelici temertate prorunpere ut ecteslica

Expanded text:
i in Jesum crediderant ex Judaeis, et nequaquam Legis umbram, succedente Evangelii veritate, servabant. sed ea quae magistrum audierat praedicantem, juxta fidem magis gestorum narravit quam ordinem. Tertius Lucas medicus, natione Syrus Antiochensis cujus laus in Evangelio, qui et ipse discipulus apostoli Pauli, in Achaiae Boeotiaeque partibus volumen condidit , quaedam altius repetens, et ut ipse in prooemio confitetur, audita magis, quam visa describens. Ultimus Joannes apostolus et evangelista, quem Jesu amavit plurimum, qui supra pectus Domini recumbens , purissima doctrinarum fluenta potavit, et 5-6 qui solus de cruce meruit audire: Ecce mater tua . Is cum esset in Asia, et jam tunc haereticorum semina pullularent, Cerinthi, Ebionis, et caeterorum qui negant Christum in carne venisse ,episcopis, et multarum Ecclesiarum legationibus, de divinitate Salvatoris altius scribere, et ad ipsum ut ita dicam Dei Verbum, non tam audaci, quam felici temeritate prorumpere. Et Ecclesiastica
Abbreviated transcription (Latin):
dare quidlicuit. nec in nouo profuit emendasse cũ mul¬
tarum gentium linguis scriptura ante trans lata
doceat falsa esse que addita sunt: Igitur haec psaesens
p̃faciuncula pollicetur quattuor euuangelsaes quorũ
or dolsteest. matheus marcus lucas iohannes Codicum
graecorum emendata conlatione sedueterũ. quene
multum alectiorus latine consu&udine disscreparent.
ita calamoinperauimus uthis tantum que sensũ uidebant᷑
mutar ecorreptis. reliqua manere pateremur ut fuerant:
Canones quoque quos eusebius casariensis eps alexandrinũ.
secutus am monium. indecẽnumeros ordinauit sicutin
greco habentur expressimus qđ siquis decuriosis uoluerit
nosse que in aeuuangeliis uel eadẽ ueluicinauelsolasint
eorum distinctione cognosscat: Magnussiquidẽ hic in
nrĩs codicib error moleuit: dũ quodineadem re alius
euuangelista plus dixit. in alio qui aminus putauerint

Expanded text:
dare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum muldare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut fuerant. Canones quoque, quos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis voluerit nosse, quae in Evangeliis, vel eadem, vel vicina, vel sola sint, eorum distinctione cognoscat. Magnus siquidem hic in nostris codicibus error inolevit, dum quod in eadem re alius Evangelista plus dixit, in alio quia minus putaverint,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas estquerenda deplurib curnongͥrecã originẽ
reuertentes. ea que auitiosis int̾praetib male edita.
uel a praesumptorib inperiti semendata peruersiu̾
uel alibrariis dormitantib autaddita suitt autmutata
cortigimus neq uero ego deueteredis puto testamento
graduadnos usq ꝑuenit nonquero qͥđ aquila quid
quisinachus sapiant quare theo dotion internouos& ueteres
medius incedat sitillauera interpraetatioquã apłi pro¬
bauerunt: de nouo nuncloquor testamenta quod grecũ
esse nondubium est excepto apłomatheo quiprimus in
iudea euuangeliũ xp̃ĩ aebraicis litteris edidit hoccerte
cũ in nrõ sermone disscordat & diuersas riuuloꝵ tramites
ducit uno defonte querendus est praetermisto eos
codices quos aluciano & esicionũ cupatos paucorũ ho¬
minum asserit ꝑuersa contentio quib utiq nec in
uetere instrumento post septuginta inter praetes emen¬

Expanded text:
veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento,gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emen
Abbreviated transcription (Latin):
FEATIESIMOPAPAEDAO
ERONIMUS.
Nouumopus mefacere cogis ex uetere ut pos texem¬
plaria scripturarum toto orbe
dispersa quasiquidam arbiter sedeam et
Qqui amnterseuariant que sint illa quȩcum graeca
consentiant ueritate decernam.pius labor sed
periculosa praesuptio. Iudicaredeceteris. ipsum
ab omnib iudicandum senis mutare linguam et
canesscentẽmundum adinitia trahaere paruulorũ:
quis enĩ doctus pariter uel indoctus cum inmanus
uolumen ads upserit. et a saliua quam semel inbibit.
uiderit diis crepare quodlectitat : Non statim erũ pat
in uocẽme falsariũ me clamans essesacrilegum qui
audeam aliquid inueterib libris adderemutare
corrigere aduersus quã inuidiam duplescausa me
consolatur : quod &tuquisũmus sacerdos esfefieri iu¬
besetuerum nonessequod uariat etiã maledic foꝵ
testimonio conprobatur: Si eutenim latinis exem¬
plarib fides est adhibenda respondeant quibus.
totꝰ sunt exenplaria penequta codices: sin autem

Expanded text:
eatissimo papae Damaso Hieronymus. Novum opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices. Sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
tẽp monumenta declarant. que adiuersis auctorib
aedita diuersarũ heresiũ fuere principiaut ÷ illud
quos enumerare longisimũ est : Cũ hoc tantũ in prae¬
quã historiae texere ueritatẽ quib: iurepotest illud
propheti cum coaptari. le qui prophetant incorde

Expanded text:
a declarant, quae a diversis auctoribus edita, diversarum haereseon fuere principia, ut est illud quos enumerare longissimum est: cum hoc tantum in praequam historiae texere veritatem. Quibus jure potest illud propheticum coaptari: Vae qui prophetant de corde
Abbreviated transcription (Latin):
trones. Quiuenerunt non quimisi sunt ipseetũ ait
Ueniebant & ego non nut tebã eos. Inuenientib prae¬
suptio te meritatis. In mssis obꝰqͣuiũ seruitutis est.
rex incubiculũ suum & ad quam persoranien disscensionis
ocultemis it manũ suam sinulis damulae hinuloq ceruoꝵ
quattuor flumina paradisi instareructans quat tuor

Expanded text:
it: Veniebant, et ego non mittebam eos . In venientibus, praesumptio temeritatis; in missis, obsequium servitutis est. rex in cubiculum suum , et ad quam per foramen descensionis occultae misit manum suam , similis damulae hinnuloque cervorum , quatuor flumina paradisi instar eructans , quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
et inceteris reliquoꝵ queinaliis propria sunt inueniant᷑:
Incanone primo concordant quattuor.
matheus marcus lucas iohannes.
In secundotres matheus marcus lucas.
Intertio tres inatheus marcus iohannes.
In quarto tres matheusmarcus io hannes.
In quinto duo matheus lucas
in sextoduo matheus marcus.
Inseptimo duo matheus iohannes.
⁊ noctauo duo lucas marcus.
innono duo lucas iohannes.
in decimo propria unusquisq quae non habentur inaluis
ediderunt. Singulis uero euuangeliis ab uno incipiens
usq ad sinẽ librorum disparnumerus incresscit hienigro
ex subiecto numero doceberis & recurrens ad principia
inquib canunũ est distincta congeres eo dẽq statim
canone extitulo frontis inuento illũ quẽ querebastiume¬
rũ eusdeq euuangelistaequi & pse ex in seriptio nie signat᷑
inuenies atque euicino ceterorũ tramitib inspectis
quo snumeros eregionehabeant ad notabis Etcũ sci¬

Expanded text:
et in caeteris reliquorum quae aliis propria sunt, invenianturue restitues. In Canone primo concordant quatuor, haeus, Marcus, Lucas, Joannes. In secundo tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. In tertio tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. In quarto tres, Matthaeus, Marcus, Joannes. In quinto duo, Matthaeus, Lucas. In sexto duo, Matthaeus, Marcus. In septimo duo, Matthaeus, Joannes. In octavo duo, Lucas, Marcus. In nono duo, Lucas, Joannes. In decimo propria unusquisque, quae non habentur in aliis, ediderunt. Singulis vero Evangeliis, ab uno incipiens usque ad finem librorum, dispar numerus increscit  Al. accrex subjecto numero doceberis, et recurrens ad principia, in quibus Canonum est distincta congeries, eodemque statim Canone ex titulo frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem Evangelistae, qui et ipse ex inscriptione signatur, invenies: atque e vicino caeterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habeant, annotabis. Et cum sci
Abbreviated transcription (Latin):
Quarta iohannẽ euuangelistã qui ad sũptis penrus aquile
& ad altiora festinans de uerbo dĩ disputans. Ceteraque
secuntur. ineundẽ sensum proficiunt Cruraeorum
recta & pennati pedes & quocũq spc̃ ibat . ibant. &
non reuerteb anturR dorsa eorum plena oculis & scin¬
tillaeac lanpades in medio disscurrentes & rotamro
tam & in singulis quat tuor facies : Vnde & a pocalip¬
sis ioħ post ex positionẽ uigintiuii. senuorum quitenen
A nimal primũ simileoni et scđ sinuleuitulo. ettertiũ simile
homini et quartũ simile aquilae uolanti. Et postpaululũ
plena inquiderant oculis. & requi ẽnon habebuntdie ac

Expanded text:
sumptis pennis aquilae, et ad altiora festinans, de Verbo Dei disputat. Caetera quae sequuntur in eumdem sensum proficiunt. Crura eorum recta, et pennati pedes, et quocumque ibat spiritus, ibant, et non revertebantur: et dorsa eorum plena oculis, et scintillae ac lampades in medio discurrentes, et rota in rota, et in singulis quatuor facies. Unde et Apocalypsis Joannis, post expositionem viginti quatuor seniorum qui tenentAnimal primum simile leoni, et secundum simile vitulo, et tertium simile homini, et quartum simile aquilae volanti. Et post paululum: Plena erant, inquit, oculis, et requiem non habebant die ac
Abbreviated transcription (Latin):
Ned uenit hora ut omnis qui interficit uos. arbitret᷑¬
Dobsequium sepraestaredõ. Ethaec facient uobis. qr¬
non nouerunt patrem nequeme: Sed haec locu¬
tussum uobis. ut cum uenerit hora eorum remi¬
rus camini quia ego dixiuobis
Haec autem uobis ab initio non dixi. quia uobisscũ
eram Atriunc uado ad eum quimemisit. et nemo
ex uobis interrogat me quo uadis. Sedquia haec
locutus sum uobis. tristitia in pleuit cor uestrũ.
S edego ueritatem dicouobis. expedit uobis ut ego
aduos Si autem habiero nuttam eum ad uos. Etcũ
uenerit. ille ar gu& mundũ depeccato & deiustitia¬
& deiudicio depeccato quidem quia non credunt

Expanded text:
sed venit hora ut omnis qui interficit vos arbitrobsequium se praestare Deo et haec facient quia non noverunt Patrem neque me sed haec locutus sum vobis ut cum venerit hora eorum reminiscamini quia ego dixi vobis haec autem vobis ab initio non dixi quia vobiscum eram at nunc vado ad eum qui me misit et nemo ex vobis interrogat me quo vadis sed quia haec locutus sum vobis tristitia implevit cor vestrum sed ego veritatem dico vobis expedit vobis ut ego ad vos: si autem habiero, mittam illum ad vos. 8. Et cum venerit ille, arguet mundum de peccato, et de justitia, et juditio. 9. De peccato
Abbreviated transcription (Latin):
c umergo exisse. dicit ihẽ. Nune clarificatus
est filius hominis et dĩ clarificatus est in eo
i ds̃ darificatus est in eo. et dĩ clarificabiteũ
insem& ipso et continuo clarificabi teum
Filioli ad huc modicum uobisscum Queretis
me & sicut dixi iudeis. quo ego uado uos
non potestis uerure Etuobis dicomodo

Expanded text:
sset dicit Iesus nunc clarificatus est Filius hominis et Deus clarificatus est in eo si Deus clarificatus est in eo et Deus clarificabit eum in semet ipso et continuo clarificabit eum filioli adhuc modicum vobiscum sum quaeretis me et sicut dixi Iudaeis quo ego vado vos non potestis venire
Abbreviated transcription (Latin):
testimonium perhibeo deillo. quia
operaeius malasunt Vos asscendite
adiem festum hunc. ego nondum
asscendo ad diem festum qui ameum
tempus nondum inpletum est
haec cum dixissis&. ipsemansit inga¬
ulea. Vt atem asscenderunt frꝰs̃
eius. tunc & ipse asscendit addiem
festum non manifeste. sed quasi in

Expanded text:
testimonium perhibeo de illo, quod opera ejus mala sunt. Vos ascendite ad diem festum hunc, ego autem non ascendo ad diem festum: quia meum tempus nondum impletum est. Haec cum dixisset, ipse mansit in Galilaea. Ut autem ascenderunt fratres ejus, tunc et ipse ascendit ad diem fes
Abbreviated transcription (Latin):
uideo Diceb antergo exphariseis
quidam Nanesthic homo adõ. qui
sabbatum non custodit Aludicebarti
Quomodopotesthomo peccator haec
signa facere : et scisma erat ineis Dicunt
ergo caeto iterum Tuquidicis de eo
qui aperuit oculos tuos: ille autem dixit
quia propheta est Non crediderunt
ergo deillo quia caecus fuidera uidiss&
donec uocauerunt parentes eius qui
uiderant. et interrogauerunt eos dicentes
hic est filius ur̃ quem uos dicitis quia cecus

Expanded text:
o ex Pharisaeis quidam: Non est hic homo a Deo, qui sabbatum non custodit. Alii dicebant: Quomodo potest homo peccator haec signa facere? Et schisma erat in eis. Dicunt ergo caeco iterum: Tu quid dicis de eo qui aperuit oculos tuos? Ille autem dixit: Quia propheta est. Non crediderunt ergo Judaei de illo quia caecus fuisset,  donec vocaverunt parentes ejus qui viderat. Et interrogaverunt eos dicentes: Hic est
Abbreviated transcription (Latin):
etunũ ad pedes ubi positum fuerat corpusihũ
icunteulli cnulier quid ploras: diciteis quiatuler᷑
dnm̃meum. etresscio ubiposuerunteum. Haec
cũ dixis&. conuer sa est r&rorsũ etuidit ihm
stantem. et nonsciebat qui aihc̃ est dicitei ihe¬
mnꝰ ulier quid ploras quemqueris : ill a existimans¬
Quia di crbanusensa dicitei Dnẽ situsustulisti¬

Expanded text:
um fuerat corpus Iesu dicunt ei illi mulier quid ploras dicit eis quia tulerunt Dominum meum et nescio ubi posuerunt eum haec cum dixisset conversa est retrorsum et videt Iesum stantem et non sciebat quia Iesus est dicit ei Iesus mulier quid ploras quem quaeris illa existimanquia
Abbreviated transcription (Latin):
Et inuenit ih c̃ assellũ et sedit suꝑ eum sicut
scriptum est. Nolitimere filia sion. eccerex
Haec non cognouerunt disscipuli eius primũ.
sed quando glorificatus est ihẽ ⁊ unc recor¬
datis unt qui ahaec erant scripta deeo. et
haec feceruntei Testimoniũ ergo ꝑhibebat
turba que erat cũ eo quando latarum uo¬
cauit demonumenito & suscitauit eum

Expanded text:
Et invenit Jesus asellum, et sedit super eum, sicut scriptum est: Noli timere, filia Sion: ecce rexe. CII, 10. Haec non cognoverunt discipuli ejus primum: sed quando glorificatus est Jesus, tunc recordati sunt, quia haec erant scripta de eo, et haec fecerunt ei. Testimonium ergo perhibebat turba, quae erat cum eo, quando Lazarum vocavit de monumento, et susci
Abbreviated transcription (Latin):
monium meum non est uerum¬
Alius est quitemonium perhib& deme ut
scio qui auerum est testimonium quod
perhib& deme uos misistis ad iohannem.
et testimonium perhibuit ueritati.
Ego autem non ab homine testimonium
accipio sedhaecdico ut saluisitis illeerat
lucerna ardens etlucens. uos autem uo¬
luistis ex ultare adhoram inluceeius
Ego autem habeo testimonium maius
io hanne Opera erum quededit michi pat̾
ut perficiam ea. ipsa opera que ego facio
testimonium perhibent deme. quia
pater memisit. Et quimisit mepater. ipse
testimonium perhibuit deme
Nequeuocem eius unquam audistis neque
speciem eius uidistis

Expanded text:
monium meum non est verumalius est qui testimonium perhibet de me et scio quia verum est testimonium quod perhibet de me vos misistis ad Iohannem et testimonium perhibuit veritati ego autem non ab homine testimonium accipio sed haec dico ut vos salvi sitis ille erat lucerna ardens et lucens vos autem voluistis exultare ad horam in luce eius ego autem habeo testimonium maius Iohanne opera enim quae dedit mihi Pater ut perficiam ea ipsa opera quae ego facio testimonium perhibent de me quia Pater me misit et qui misit me Pater ipse testineque uocem eius unquam audistis, neque speciem eius iudistis
Abbreviated transcription (Latin):
sequntur Allienum autem non sequuit᷑
sed fugiunt ab eo quia nonnouerunt
uocem aligenorum: hoc prouerbium
diciteis ihẽ illi autem non cognouerunt
quidloqueretur eis Dixit ergoiterũ
eisihe. Amen amen dicouobis: qui aego
sum ostium ouium. Om̃s quotquot
uenerunt fures fuerunt & latrones

Expanded text:
ejus. Alienum autem non sequuntur, sed fugiunt ab eo: quia non novere vocem alienorum. Hoc proverbium dixit illis Jesus. Illi autem non cognovere quid loqueretur eis. Dixit ergo  iterum Jesus: Amen  dico vobis, quia ego sum ostium ovium. Omnes quotquot venerunt, fures sun
Abbreviated transcription (Latin):
ait credo dnẽ et procidens adhorauit
eum Et dixiterihẽ iniudicium ego
inhunc mundum ueni. ut quinon
uident uideant & quiuidencaeci
fiant : Et audierunt exphariseis qui
cumipsoerant. et dixeruntei. Nũ quid
& nos caecisumus: Et dixiteis ihẽ
Sicaeciessetis non haberetis peccatũ
Nunc uero dicitis qui audemus pec¬
catum nrm̃ man&.¬

Expanded text:
adoravit eum. Dixit ei Jesus: In judicium ego in hunc mundum veni; ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant. Et audierunt ex Phariseis qui cum ipso erant, et dixerunt ei: Nunquid et nos caeci sumus? Dixit eis Jesus: Si caeci essetis, non haberetis peccatum. Nunc vero  quia dicitis, Videmus, peccatum vestrum man
Abbreviated transcription (Latin):
tibi utquiste interrog& in hoc credimus. quia adõexisti
Hesspondit ei ihẽ. Modo creditis. ec ceuenit hora etiã
uenit. ut disspergamitu unus quisq in propria. et me
soluni relinquatis. et non sum solus qui apat̾mecũ est.
Haet locutussum uobis. ut in me pacem habeatis. in
mundo pressuram habebitis. sed confidite ego uicinundũ

Expanded text:
tibi ut quis te interroget in hoc credimus quia a Deo existi respondit eis Iesus modo creditis ecce venit hora et iam venit ut dispergamini unusquisque in propria et me solum relinquatis et non sum solus quia Pater mecum est haec locutus sum vobis ut in me pacem habeatis in mundo pressuram hab
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. et quem misistuhm̃ xpm̃. Ego teclarificaui suꝑ
terram. opus consumaui. quod dedistimichiutfaciã
Etnunc clarifica mepater tupater aput tem&ipsũ.
claritatem quam habui prius quãmundus essac aputte
manifestaui nomentuum hominibus. quos ded stinuhi

Expanded text:
go te clarificavi super terram, uno opere consummato, quod dedisti mihi ut facerem: 5. et nunc clarifica me tu Pater, aput temetipsum, claritatem, quam habui, priusquam mundus esset, 6. aput te. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mi
Abbreviated transcription (Latin):
rant autem gentiles quid ã exis qui asscen¬
derant ut adhorarent in diefesto huergo
accesserunt adphilippum quierat ab & saida
galileae. etrogabant eum dicentes. Dnẽ
uolumus ihm̃ uidere Uenit philippus & dicit
andreae andreas rur su&philippus dixerunt

Expanded text:
ex his, qui ascenderant ut adorarent in die festo. Hi ergo accesserunt ad Philippum, qui erat a Bethsaida Galileae, et rogabant eum, dicentes: Domine, volumus Jesum videre. Venit Philippus et dicit Andreae. Andreas rursum et Philippus dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
in loco ubicrucifixus esthortus. et inor tomonu¬
mentonouo inquonondũ quisquam positus fuerat
Ibiergo propter parassceuen iudeorum qui a uixta
erat monumentum. posuerunt ihm̃¬
Una autems abbati mariam aglalenae uenitmane
cum ad huc tenebrae essent ad monumentũ. idit
iapidem sublatum amonumento
ucurrit ergo etuenit ad simonẽ p&ruitad aliũ
disscipulũ quemamabat ihc̃. etdiciteis ulerunt dñm
demonumento. etriesscimus ubiposirunteum

Expanded text:
in loco, ubi crucifixus est, hortus et in horto monumentum nouum, in quo nondum quisquam positus erat. Ibi ergo propter Parasceuen Iudeorum, quia iuxta erat monumentum, posuerunt Iuna autem sabbati Maria Magdalene uenit mane, cum adhuc tenebrae essent, ad monumentum et uidet lapidem sublatum a monumento. currit ergo et uenit ad Simonem Petrum et ad alium discipulum, quem amabat Iesus, et dicit eis: tulerunt dominum de monumento et nescimu
Abbreviated transcription (Latin):
tem sed ꝓgloriadĩ ut glorificetur filius dĩ
ꝑ eã Di ligeb at autem iħi cmartham. et soro¬
nem eius mariã & lazarum. utergo audiuit
quia infirmatur. tunc quidẽ manisit in
eodemloco duob dieb deindeposthaec
dicit disscipulis suis Eamus iniudeanuterũ
Dcunt ei disscipuli: Rabbinunc querebant
teiudei lapidare & iterum uadis illuc
Ress pondit ihẽ Nonneduodeci horaesunt
diei Si quis anbula uerit indie non offendit
qui alucem mundihuius uid&. Si autem
anbulauerit nocte offendit. qui alux ñ est
ineo haec ait. & posthaec dicittis Lazarus
Amicus nostet dormit. seduado uta sõno ex u¬
scitem eũ dixerunt ergo disscipulieius Dnẽ.

Expanded text:
oria Dei ut glorificetur Filius Dei per eam diligebat autem Iesus Martham et sororem eius Mariam et Lazarum ut ergo audivit quia infirmabatur tunc quidem mansit in eodem loco duobus diebus deinde post haec dicit discipulis suis eamus in Iudaeam iterum dicunt ei discipuli rabbi nunc quaerebant te Iudaei lapidare et iterum vadis illuc respondit Iesus nonne duodecim horae sunt diei si quis ambulaverit in die non offendit quia lucem huius mundi videt si autem ambulaverit nocte offendit quia lux non est in eo haec ait et post hoc dicit eis Lazarus amicus noster dormit sed vado ut a somno exsuscitem eum dixerunt er
Abbreviated transcription (Latin):
Ademanib: eorum ec abiit iterum trans ior¬
danem ineum locum ubierat iohannes
baptizans primum & mansit illic
Etmnulti uenerunt ad eum et dicebant.
quia iohannes quidẽ signũ fecit nullum: omã
autem quecumq dixit iohannes dehoc

Expanded text:
netur Jesus. Et abiit iterum trans Jordanem, in eum locum ubi fuerat Joannes baptizans primum, et mansit illic. Et multi venerunt ad eum, et dicebant: Quia Joannes quidem signum fecit nullum. Omnia autem, quaecunque dixit Joannes de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
liberauerit. uere liberi eritis Scioquia
filuabra he estis Sed queritisme inter¬
ficere: quia sermomeus noncapit inuobis
Ego quod uidi aput patrem loquor. et uos
queui distis aput patrem ur̃m facitis

Expanded text:
liberi eritis. scio quia semen abrahae estis, sed quaeritis me interficere, quia sermo meus non capit in uobis. ego quod uidi aput patrem meum loquor, et uos quae uidistis aput patrem uestrum facitis
Abbreviated transcription (Latin):
Ressponderunt eis parentes eius& dixerunt
Scimus quiahic est filius nostera quia
caecus natus est quomodo autem
nunc uideat nesscimus autquis eius
aperuit oculos nos nesscimus ipsum
interrogate. a &atem habe ipsed eseloquał
haec dixerunt parentes eius. qui atime¬
bant iudeos lamenim conspirauerant
iudei utsiquis eum confiteretur xpm̃.¬
extra sinagogamfier& Proptereapa¬
rentes eius dixerunt. quia a&item hab&
ipsum in terrogate Vo caueruntergo
rursum hominem qui fuerat caecus
et dixeruntei Dagloriãdõ. Nosscimus
quiahic peccator est Dixitergo ille Si peccator¬

Expanded text:
sponderunt eis parentes eius et dixerunt scimus quia hic est filius noster et quia caecus natus est quomodo autem nunc videat nescimus aut quis eius aperuit oculos nos nescimus ipsum interrogate aetatem habet ipse de se loquatur haec dixerunt parentes eius quia timebant Iudaeos iam enim conspiraverant Iudaei ut si quis eum confiteretur extra sinagogam fieret. Propterea parentes ejus dixerunt: quia etatem habet: ipsum interrogate. Vocaverunt ergo rursus hominem qui fuerat cecus: et dixerunt ei. Da gloriam Deo. Nos scimus quia hic
Abbreviated transcription (Latin):
Qciens quia omã dedit ei pater inmanus etquia
Dadõ exiuit & ad dm̃ uadit
Susgt acarna et ponat uestimentasua et cũ
Saccepiss& linteum praecinxit se: Deinde¬
mittit aquam inpeluim. et coepitdauare
pedes disscipulorum & extergerelinteo quo
erat praecinctus uerutergo ad simonem perũ¬
& dicitei petrus Onẽ tumichilauas pedes.
Resspondit ihc̃ & dicitei Quodego faciotu¬

Expanded text:
eius et quia a deo exiuit et ad deum uadit, surrexit a caena, et posuit uestimenta sua, et cum accepisset linteum, praecinxit se. deindemisit aquam in peluem et coepit lauare pedes discipulorum et extergere de linteo, quo erat praecinctus. uenit ad simonem petram. dicit ei ille: domine, tu mihi lanae pedes? respondit iesus et dixit ei: quod