comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
platurum. At ille cõmendatus regi
cũ magnificasset faciem potestatis eiꝰ :
in semet ipsũ recorsit summũ sacer¬
dotiũ supponens usonitalenta ar¬
eenti trecenta Acceptisq a rege
inandatis uenit nichil quidem dignũ
habens sacerdotio : animos uerocni¬
delis trranni et ferȩ beluȩ irã gerers
Et iason quidem qui propriũ fratreur¬
Captuaaeudenp se deceptus profugus
inuni anite expulsus ẽ regionem :¬
mendaus aut principatũ quidem obti¬
muneldepecunus uero regi promissis
nuculdeebctm cũ exactionem faceret
iocbatusqui arcȩ erat p̃positus Nam
soshani quiatio uectigaliũ ꝑtinebat
adoimobcausam : utriq ad regemuo¬
quti sunt enelaus motus ẽ sacerdo¬
cio surce dente li simacho fresuo sostra¬
tio Quet psalatus ẽiorpris Et cũ hȩc
deenuntur contigitthar Esenses
ec mallotas seditiõnem mouere : eo
quod antiochi concubinȩ regis dono
oret datiꝰ festinanter itaq rex ue¬
it sedare illos relicto suffecto uno

Expanded text:
perlaturum at ille commendatus regi perlaturum at ille commendatus regi cum magnificasset faciem potestatis eius in semet ipsum retorsit summum sacerdotium superponens Iasonem talenta argenti trecenta acceptisque a rege mandatis venit nihil quidem dignum habens sacerdotio animos vero crudelis tyranni et ferae beluae iram gerens et Iason quidem qui proprium fratrecaptivaverat ipse deceptus profugus in ammaniten expulsus est regionem Menelaus autem principatum quidem obtinuit de pecuniis vero regi promissis nihil agebat cum exactionem faceret Sostratus qui arce erat praepositus nam ad hunc exactio vectigalium pertinebat quam ob causam utrique ad regem vocati Menelaus motus est sacerdotio succedente Lysimacho fratre suo Sostratus autem praelatus est Cypris et cum haec agerentur contigit Tarsenses et Mallotas seditionem movere eo quod Antiochidi concubinae regis dono essent dati festinanter itaque rex venit sedare illos relicto suffecto uno
Abbreviated transcription (Latin):
celebraretur et rex p̃sense& misit
iason facinorosus abiero solymis uiros
peccatores portantes argenti didra¬
gmas trecentas in sacrificiũ herculis
quas postula uer̃ hi qui apportaueran
ne in sacrificiũ erogarentur quia non
oporteret: sed in alios sumptus eas de¬
putar÷ Sed haec oblata sunt quidem
ab eo qui miserat in sacrificiũ herculis :¬
propt p̃sentes aut̃ datȩ sunt in fabri¬
comnauiũ triremiũ Misso aut̃ in egr̃¬
ptũ apollonio nesthei filio propter
primatus ꝑtolomei filomitoris regis:
cũ cognouis set antiochus alienũ sẽ a
negotis regni effectũ : ppriis utilita¬
tib consulens ꝑfectus inde uenit iop¬
pen et inde iero solrmã Et magnifice
ab iasone et ciuitate susceptus cum
facularũ luminib et laudib ingres¬
sus ẽ et inde infenicen exercitum
conuertit. t post triennii tempus
misit iason mendaũ supradicti si¬
monis frem portantem pecunias regi
et de negotiis nec essaris responsa

Expanded text:
celebraretur et rex praesens esset misit celebraretur et rex praesens esset misit Iason facinorosus ab Hierosolymis viros peccatores portantes argenti didragmas trecentas in sacrificiis Herculis quas postulaverunt hii qui adportaverant ne in sacrificiis erogarentur quia non oporteret sed in alios sumptus eas deputari sed haec oblata sunt quidem ab eo qui miserat in sacrificium Herculis propter praesentes autem datae sunt in fabricam navium triremis misso autem in Aegypto Apollonio Mnesthei filio propter primatus Filometoris regis cum cognovisset Antiochus alienum se a negotiis regni effectum propriis utilitatibus consulens profectus inde venit Ioppen et inde Hierosolymam et magnifice ab Iasone et civitate susceptus cum facularum luminibus et laudibus ingressus est et inde Foenicen exercitum convertit et post triennii tempus misit Iason Menelaum supradicti Simonis fratrem portantem pecunias regi et de negotiis necessariis responsa
Abbreviated transcription (Latin):
ciuium iura destituens praũa insti¬
tuta sancibat. Et enĩ ausus ẽ sub ipsa
arce gẏmnasiũ constituere : & opti¬
mos quosq epheborũ inlupanarib
ponere: Erat aut̃ hoc non initiũ sed
incrementũ quoddã & profectus
gentilis et alienigenȩ conuersatio¬
nis propter impii et non sacerdo¬
tis iasonis nefariũ et inauditũ scelus
ita ut sacerdotes iã non circa altas¬
ris officia dediti essent. sed contẽpto
templo et sacrificiis noglectis festina¬
rent participes ficri palestrae et p̃bi¬
tionis eius iniuste: et in exercitus disci
Et patrios quidem honores nichil haben¬
tes grecas glorias optimas arbitra¬
bantur : quarũ gratia pericur losa
eos contentio habebat: et eorũ institu¬
ta aemulabantur ac pomnia hiscon¬
similes ẽẽ cupiebant : quos hostes et
peremptores habuerant in leges enĩ
diuinas impie agere impune non cedit:
sed haec sequens tempus declarabit
eumaut quinquennalis a gontiro

Expanded text:
civium iura destituens prava insticivium iura destituens prava instituta sancibat etenim ausus est sub ipsa arce gymnasium constituere et optimos quosque ephoeborum in lupanaribus ponere erat autem hoc non initium sed incrementum quoddam et profectus gentilis et alienigenae conversationis propter impii et non sacerdotis Iasonis nefarium et inauditum scelus ita ut sacerdotes iam non circa altaris officia dediti essent sed contempto templo et sacrificiis neglectis festinarent participes fieri palestrae et praebitionis eius iniustae et in exercitiis disci et patrios quidem honores nihil habentes graecas glorias optimas arbitrabantur quarum gratia periculosa eos contentio habebat et eorum instituta aemulabantur ac per omnia his consimiles esse cupiebant quos hostes et peremptores habuerant in leges enim divinas impie agere inpune non cedit sed haec sequens tempus declaravit cum autem quinquennalis agon Tyro
Abbreviated transcription (Latin):
sos ad augendã malitiã simonis
sfeqceein se contilit non ut ciuium
adustor  sed cõmunem utilitatem
aoudsmet ipsum uniuersae multitu¬
pis donsiderans Videbat enim sine
orscopludentia impossibile eẽ pacẽ
rebus dari: hec simonem posse cessare
osudatia sua ed post sel euci
ubit excessũ cũ Osuscepisset regnũ
intiochus qui nobilis appellabatur :¬
ambiebat iason frat̃ oniac summum
si doiũ adito rege ꝓmittens ei ar¬
tcrreditib aliis talenta octõginta
Sup haco promittebat et alia centũ
qunquaginta si potestati eius conce¬
deretur gymnasiũ et ephebian sibi
constituere : et cosqui in iero solymis
erant antio chenos scribere Quod
cũ rex annuisset. et obtinuis set prin¬
cipatũ : statim ad gentilem ritum
contribules suos transferre coepit
et amotis his quae humanitatis causa
iudaeis a regib fuerant constituta.
ꝑ iohannem patrem eupolemi qui
apud romanos de amicitia et socie¬
tate functus ẽ legatione legitima

Expanded text:
Foenicis ad augendam malitiam Simonis Foenicis ad augendam malitiam Simonis ad regem se contulit non ut civium accusator sed communem utilitatem apud semet ipsum universae multitudinis considerans videbat enim sine regali providentia inpossibile esse pacem rebus dari nec Simonem posse cessare ab stultitia sua sed post Seleuci vitae excessum cum suscepisset regnum Antiochus qui Nobilis appellabatur ambiebat Iason frater Oniae summum sacerdotium adito rege promittens ei arex reditibus aliis talenta octoginta super haec promittebat et alia centum quinquaginta si potestati eius concederetur gymnasium et ephoebian sibi constituere et eos qui in Hierosolymis erant Antiochenos scribere quod cum rex agnovisset et obtinuisset principatum statim ad gentilem ritum contribules suos transferre coepit et amotis his quae humanitatis causa Iudaeis a regibus fuerant constituta per Iohannem patrem Eupolemi qui apud Romanos de amicitia et societate functus est legationem legitimam
Abbreviated transcription (Latin):
citu repẽdabat ad regem Tefabitur
aut̃ omnib ea quae sũb oculis sius uide¬
rat opera magni dĩ Cũ aut̃ rex inter¬
rogas set heliõ dorũ quis ẽ aptus ad¬
hũc semel iero solrmã mitti: at Si
quem habes hostem aut regnitui insi¬
ditorem mitte illuc et flagellatũ
eũ recipies sitamen eua serit᷑ eo qđ
in loco uere sit dĩ quaedã uirtus h̃
ipse qui babet incaelis habitationem
isitator et adiutor ẽ lociillius : et
uenientes ad male faciendũ ꝑcuti ac
perdit Igtur de heliodoro et eraris
puscodi itase res habet Qion
cust poredictus pecuniarũ Da pati
del ator mals loquebatur de onia
dali quã ipse beliodorũ instigassetad
baec et ipse fiis set incentor mlori
ds siae et aemulatorem legis dĩ.¬
uae bat in sidiatorem regni dicereen
adin miciia e intantũ ꝓcederent
ela pquoscda simonis necessarios
onc̃dia fierent consideransoma
omullicontentionis et apollonium
ps unli ud pote ducem coelespriset

Expanded text:
citu repedabat ad regem testabatur citu repedabat ad regem testabatur autem omnibus ea quae sub oculis suis viderat opera magni Dei cum autem rex interrogasset Heliodorum quis est aptus adhuc semel Hierosolymam mitti ait si quem habes hostem aut regni tui insidiatorem mitte illuc et flagellatum eum recipies si tamen evaserit eo quod in loco vere sit Dei quaedam virtus nam ipse qui habet in caelis habitationem visitator et adiutor est loci illius et venientes ad malefaciendum percutit ac perdit igitur de Heliodoro et aerarii custodia ita se res habet Simon utem praedictus pecuniarum et patriae delator male loquebatur de Onia tamquam ipse Heliodorum instigasset ad haec et ipse fuisset incentor malorum gentis suae et aemulatorem legis Dei audebat insidiatorem regni dicere sed cum inimicitiae in tantum procederent ut etiam per quosdam Simonis necessarios homicidia fierent considerans Onias periculum contentionis et Apollonium insanire utpote ducem Coelesyriae et
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ciecer Et is qui cũmultis curso¬
rib et satellitib p̃dictũ ingressus ẽ¬
aerariũ portabatur nullo sibiuu¬
xiliũ ferente manifescaloosbiai
uirtute. Et ille quidem ꝑauuma ur
tumultu erat plenũ appare noren¬
potente dño: gaudio et laetiea tmumĩ¬
ri quidã rogabant confestem onlionir
inuocaret altissimũ e ulto amanit
ei qui in sup̃mo spũ erat conscionan
Considerans aut summus sacerdosse
forte rex suspicaretur malitiã slcũ
ex iudaeis circa heliodorũ consuuu
obtulit ꝓsalute uiri hostiã salltarem
Cũq: summus sacerdos exorarea : dn
iuuuenes eisdem uestib amieti astantes
heliodoro dixer Oniae sacerdotigras
age Nam propt̃ eũ tibi dñsuita doni¬
uit iuaut ab eo flagellatus: nuncia
omnib magnalia dĩ& potestatem E
his dictis non cõparuer Hleliodorus
aut̃ hostia dõ oblata & uotis magnis
promissis ci qui uiuere illi concessit.
et onuae gratias agens : recepto exer¬

Expanded text:
tum eiecerunt et is qui cum multis cursotum eiecerunt et is qui cum multis cursoribus et satellitibus praedictum ingressus eaerarium portabatur nullo sibi auxilium ferente manifesta cognita Dei virtute et ille quidem per tumultu erat plenum apparente omnipotente Domino gaudio et laetitia impleri quidam rogabant confestim Onian ut invocaret Altissimum et vitam donaret ei qui in supremo spiritu erat constitutus considerans autem summus sacerdos ne forte rex suspicaretur malitiam aliquam ex Iudaeis circa Heliodorum consummatam obtulit pro salute viri hostiam salutarem cumque summus sacerdos exoraret idem iuvenes eisdem vestibus amicti adstantes Heliodoro dixerunt Oniae sacerdoti gratias age nam propter eum tibi Dominus vitam donavit tu autem ab eo flagellatus nuntia omnibus magnalia Dei et potestatem et his dictis non conparuerunt Heliodorus autem hostia Deo oblata et votis magnis promisit ei qui vivere illi concessit et Oniae gratias agens recepto exer
Abbreviated transcription (Latin):
agone constitui expectatio Et hiqui¬
dem inuocabant omni potentẽ dm̃:
ut credita sibi his qui crediderant
omni integritate conseruarentur
Ieliodorus aut̃ quod decreuerat
Iper ficiebat eodem loco ipse cũ
satellitib circa aerariũ p̃sens sed sps
omini potentis magnã fecit suȩ osten¬
sionis euidentiã : ita ut omnes qui
ausi fuerant parere ei ruentes dĩ uir¬
tute indissolutionem et formidinẽ
conuerterentur. Apparuit enĩ illis
quidã equus terribilem babens sesso¬
rem: optimis operimentis adornatis
Isq cũ impetu heliodoro priores cał¬
ces elisit Qui aut̃ ei sedebat: uideba¬
tur arma habere aurea Ali etiam
apparuer duo iuuenes uirtute deco¬
ri optimigła. speciosiq amictu: qui
circum steter eum. et ex utraq par¬
te flagellabant sine intermissione:
multis plagis uerberantes Subito
aut̃ eliodõrus concidit interram :¬
cũq multa caligine circũ fusũ rapu¬
erunt: atq insella gestatoria posi¬

Expanded text:
agone constituti expectatio et hii quiagone constituti expectatio et hii quidem invocabant omnipotentem Deum ut credita sibi his qui crediderant cum omni integritate conservarentur Heliodorus autem quod decreverat perficiebat eodem loco ipse cum satellitibus circa aerarium praesens sed spiritus Omnipotentis magnam fecit suae ostensionis evidentiam ita ut omnes qui ausi fuerant parere ei ruentes Dei virtute in dissolutionem et formidinem converterentur apparuit enim illis quidam equus terribilem habens sessorem optimis operimentis adornatus isque cum impetu Heliodoro priores calces elisit qui autem ei sedebat videbatur arma habere aurea alii etiam apparuerunt duo iuvenes virtute decori optimi gloria speciosique amictu qui circumsteterunt eum et ex utraque parte flagellabant sine intermissione multis plagis verberantes subito autem Heliodorus concidit in terram eumque multa caligine circumfusum rapuerunt atque in sella gestatoria posi
Abbreviated transcription (Latin):
heliodorus ordinaturus Non modi¬
ca uero puniuersam ciuitatem erat
trepidatio Sacerdotes aut̃ ante al¬
tare cũ sacerdotalib stolis iactauer
se: et in uocabant de caelo eũ qui de
depositis legem posuit: ut his qui
deposuerant ea salua custodiret:
Iam uero qui uideret sumi sacerdotis
uultũ : mente uulnerabatur facies
oni et color immutatus: declarabat
ent̃e ncolonim dolorem Circũ fusa
oniorat̃ uiromȩstiaa quaedã etborror
cõporis ꝑquem manifestus aspicien¬
cor colos cordis eius efficiebatur
Abi etia congregati de domib conflu¬
abint publica supplicatione obse¬
cbantes proco quod in contemptum
locus easuenturus : Accinctaeq mu¬
lieres cilicuis pectus ꝓ plateas conflu¬
ebant Sed et uirgines quae conclusȩ
erant procurrebant adonian aliȩ
eitꝰ admuros : qua edã uero ꝑfene¬
stra upiciebant uniuersae autem
ptendentes manus in caelũ depreca¬
bantur Erat enĩmisera commixtȩ
mnulttudinis et magni sa cerdotis in

Expanded text:
Heliodorus ordinaturus non modiHeliodorus ordinaturus non modica vero per universam civitatem erat trepidatio sacerdotes autem ante altare cum sacerdotalibus stolis iactaverunt se et invocabant de caelo eum qui de depositis legem posuit ut his qui deposuerant ea salva custodiret iam vero qui videret summi sacerdotis vultum mente vulnerabatur facies enim et color inmutatus declarabat internum animi dolorem circumfusa enim erat viro maestitia quaedam et horror corporis per quae manifestus aspicientibus dolor cordis eius efficiebatur alii etiam congregati de domibus confluebant publica supplicatione obsecrantes pro eo quod in contemptum locus esset venturus accinctaeque mulieres ciliciis pectus per plateas confluebant sed et virgines quae conclusae erant procurrebant ad Onian aliae autem ad muros quaedam vero per fenestras aspiciebant universae autem protendentes manus in caelum deprecabantur erat enim misera commixtae multitudinis et magni sacerdotis in
Abbreviated transcription (Latin):
tis ut prȩdictã pecuniã transportar&
Statimq heliodorus iter aggressus ẽ¬
specie quidem quasi ꝑcoelẽ syriam &
fenicen ciuitates e& peragraturus:
re aut̃ uera regis propositũ ꝑfecturis
Sed cũ uenis set iero solymã et benigne
a summo sacerdote inciuitate e&̃ ex¬
ceptus: narrauit de dato indicio pe¬
cuniarũ et cuius reigratia adesset
apcruit. Interrogabat aut̃ : siuere
iecita essent Tunc summus sacerdos
ostendit deposita eẽ haec: et uictualia
uiduarũ ac pupillorũ : quaedã uero
eẽ urganitobiae uiri ualde eminen¬
tis in his quae detulerat impius simon
uniuersa aut̃ argenti talenta quad¬
ringenta eẽ et auriducenta: decipi
uero eos qui credidissent loco et tẽplo
quod puniuersũmundũ honoratur
ꝑsui ueneratione et scĩtate impossibi¬
le ommino esse. At ille ꝓhisquae
habebat inman Adatis arege: di¬
cebat omnigenere regiea deferenda
Constituta aut̃ die: intrabat de his

Expanded text:
tis ut praedictam pecuniam transportaret tis ut praedictam pecuniam transportaret statimque Heliodorus iter adgressus specie quidem quasi per Coelesyriam et Foenicen civitates esset peragraturus re autem vera regis propositum perfecturus sed cum venisset Hierosolymam et benigne a summo sacerdote in civitate esset exceptus narravit de dato indicio pecuniarum et cuius rei gratia adesset apparuit interrogabat autem si vere haec ita essent tunc summus sacerdos ostendit deposita esse haec et victualia viduarum ac pupillorum quaedam vero esse Hircani Tobiae viri valde eminentis in his quae detulerat impius Simon universa autem argenti talenta quadringenta esse et auri ducenta decipi vero eos qui credidissent loco et templo quod per universum mundum honoratur pro sui veneratione et sanctitate inpossibile omnino esse at ille pro his quae habebat in mandatis a rege dicebat omni genere regiae deferenda constituta autem die intrabat de his
Abbreviated transcription (Latin):
cis pietatẽ et animosodio habentes
mala : fiebat ut ipsi reges et principes
locũ summo honore dignũ duceren:
& templũ maximis munerib illu¬
fcrarent: ita ut seleucus asiae rex
debereditatib: suis prȩscaret omnes
sumptus administeriũ sacrificiorũ
pertinentes. Simonaut̃ de tribu
beniamin p̃positus tẽpli conscitutus:
aontendebat obsistente sibi principe
sacerdotũ. iniquũ aliquid inciuita te
moliri Sed cũ uincere onĩa non posset.
uenit ad apolloniũ tharsae filiũ qui
illo tẽpore erat dux coele syriȩ et feni¬
cis et nunciauit ei pecunus innume¬
rabilib plenũ eẽ aerariũ iero solymis
et cõmunes copias immensas ẽẽ quae
non ptinent ad rationem sacrificiorũ :¬
esse aut̃ possibile sub potestatem regis
cadere uniuersa Cũq reculis set a p̃ol¬
lonius ad regem de pecuniis quae dela¬
tae erant: Ale accitũ heliodorũ qui
erat sup negotia eius misit cũ manda¬

Expanded text:
cis pietatem et animos odio habentes cis pietatem et animos odio habentes mala fiebat ut ipsi reges et principes locum summo honore dignum ducerent et templum maximis muneribus inlustrarent ita ut Seleucus Asiae rex de reditibus suis praestaret omnes sumptus ad ministerium sacrificiorum pertinentes Simon autem de tribu Beniamin praepositus templi constitutus contendebat obsistente sibi principe sacerdotum iniquum aliquid in civitate moliri sed cum vincere Onian non posset venit ad Apollonium Tharseae filium qui illo tempore erat dux Coelesyriae et Foenicis et nuntiavit ei pecuniis innumerabilibus plenum esse aerarium Hierosolymis et communes copias inmensas esse quae non pertinent ad rationem sacrificiorum esse autem possibile sub potestate regis cadere universa cumque rettulisset Apollonius ad regem de pecuniis quae delatae erant ille accitum Heliodorum qui erat super negotia eius misit cum manda
Abbreviated transcription (Latin):
anlotudinem rerũ : cura uimus uo¬
mle quidem legere ut esset animi
loo qu studiõsis uero ut facile pos¬
audeaipsis qui opus hoc breuandi
qud suscepimus mon facilem laborẽ
cuaosuisp negotiũ plenũ uigiliarũ
psudores assumpsimus. Sicũt hi qui
osuont conuiuiũ et quaer aliorũ
slluntati parere propt̃ multorũ
aoluna libenter laborem sustinemus:
souatura curandũ ẽ. ei uero qui pin¬
stre curat quae apta sunt adornatũ
axqurenda sunt : ita aestimandũ ẽ
erin nobis Et enim intellectũ colligere
et ordinare sermonem et curiosius
partes singulas quasq: inquirere hi¬
soriae congruit auctori breuitatẽ
uero dictionis sectari et executiones
rerũ uitare breuitati concedendũ ẽ
Hincigitur narrationem incipiemus :¬
de prefatione tantũ dixisse sũfficiat
scultũ et enĩ ẽ. ante historiã effluere :¬
in ipsa autem historia succingi
Igitur cũ sca ciuitas habitareur in
omnipace. leges etiã adhuc optime
custodirentur. propt̃ oniae pontifi¬

Expanded text:
tudinem rerum curavimus volentibus quidem legere ut esset animi oblectatio studiosis vero ut facile posquidem ipsis qui opus hoc breviandi causa suscepimus non facilem laborem immo vero negotium plenum vigiliarum et sudoris adsumpsimus sicut hii qui praeparant convivium et quaerunt aliorum voluntati parere propter multorum gratiam libenter laborem sustinemus structura curandum est ei vero qui pingere conatur quae apta sunt ad ornatum exquirenda sunt ita aestimandum est et in nobis etenim intellectum colligere et ordinare sermonem et curiosius partes singulas quasque disquaerere historiae congruit auctori brevitatem vero dictionis sectari et exsecutiones rerum vitare brevitati concedendum est hinc igitur narrationem incipiemus de praefatione tantum dixisse sufficiat stultum etenim est ante historiam effluere in ipsa autem historia succingi igitur cum sancta civitas habitaretur in omni pace leges etiam adhuc optime custodirentur propter Oniae pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
bit de sub caelo in locũ scm̃. Erip̃uit eni
nos de magnis periculis: et locũ purga¬
uit De uĩda uero machabeo et fribus
eus. et de tẽplimagni purificatione &
de areae dedicatiõne sedet de prod¬
is quae ꝑtinent ad antiochũ nobilem&
filiũ cius cupatorem et de illuminati¬
cnib: quac ede caelo factae sunt adeos
qui piudacis fortiter fecer̃ ita utin¬
uer fam regionem cũ pauci essentum¬
ddecarent setbarbara multitudinemn

Expanded text:
bit de sub caelo in locum sanctum eripuit enim bit de sub caelo in locum sanctum eripuit enim nos de magnis periculis et locum purgavit de Iuda vero Macchabeo et fratribus eius et de templi magni purificatione et de arae dedicatione sed et de proeliis quae pertinent ad Antiochum Nobilem et filium eius Eupatorem et de inluminationibus quae de caelo factae sunt ad eos qui pro Iudaeis fortiter fecerunt ita ut universam regionem cum pauci essent vindicarent et ba
Abbreviated transcription (Latin):
magno dõ manifestbat fueretur
sapientiã habens obtulit sacrificuad
cationis et consũmationistemficui bdi
et moyses orabat ad dñm et descesdt
ignis de caelo et consumpsit holsens
Dixit morses eo quod non sit muncusu
quod erat ꝓpeccato : et consumotũ
Similiter et salomon octo dieb piuo¬
uit dedicationem Inferebanturait
in descriptionib et cõmentarus neeme
haec eadem. Et ut construens biblioni
congregauit de regionib: libros eomti¬
phetarũ et dauid et epłas regũ ado
donariis. Similites aut̃ et iudas caqũ
didicerat pbellũ quod nobis acciderit
congregauit om̃ia : et sunt apud nos
Siergo desideratis haec : mitate qui ofe¬
rant uobis: Acturi itaq purificationẽ:
scripsimus uobis Beneigitur facietis
si egeritis hosdies ds̃ autẽ quiliberaut
populũ suũ. et reddidit hereditatem
omnib et regnũ et sacerdotiũ et scifica¬
tionem sicut ꝓmisit in lege: speramus
quod cito nr̃i miserebitur et congrega¬

Expanded text:
magno Deo manifestabat haec et ut magno Deo manifestabat haec et ut sapientiam habens obtulit sacrificium dedicationis et consummationis templi sicut et Moses orabat ad Dominum et descendit ignis de caelo et consumpsit holocaustum et dixit Moses eo quod non sit mundatum quod erat pro peccato et consumptum est similiter et Salomon octo diebus celebravit dedicationem inferebantur autem in descriptionibus et commentariis Neemiae haec eadem et ut construens bibliothecam congregavit de regibus libros et prophetarum et David et epistulas regum et de donariis similiter autem et Iudas ea quae didicerat per bellum quod nobis acciderat congregavit omnia et sunt apud nos si ergo desiderastis haec mittite qui perferant vobis acturi itaque purificationem scripsimus vobis bene igitur facietis si egeritis hos dies Deus autem qui liberavit populum suum et reddidit hereditatem omnibus et regnum et sacerdotium et sanctificationem sicut promisit in lege speramus quod cito nostri miserebitur et congrega
Abbreviated transcription (Latin):
transinigratis : et̃ dedit illis legem ne
obliuis cerentur p̃cepta dñi: et ut ñ
exerrarent mentib uidentes simula¬
cra aurea et argentea et ornamenta
corũ Et alia huius modi dicens: hor¬
tabatur ne legem amouerent a corde
suo Erat aut̃ in ipsa scriptura quomo¬
do tabernaculũ et arcã iussit ꝓpheta
diuino responso ad sefacto comitari
secũ usque quo exut in montem inquo
morses ascendit : et uidit dĩ heredita¬
tem Et ueniens ibi ieremias inuenit
locũ speluncȩ : et tabernaculũ et arcã
et altare incensi intulit illuc. et ostiũ
obscruxit Et accesser quidã simul qͣi
sequebantur ut notarent sibi locũ : &
non potuer̃ inuenire. Vt aut̃ cogno¬
uit ieremias: culpans illos dixit qđ
ignotus erit locus donec congreget
ds congregationem populi et ꝓpitus
fiat : et tunc dñ sostendet haec. et
apparebit maiestas dñi et nubes cra
sicut morsi mani festabatr ⁊t helun
salomon petut ut locus scifias scui cũ

Expanded text:
transmigratis et dedit illis legem ne transmigratis et dedit illis legem ne obliviscerentur praecepta Domini et ut non exerrarent mentibus videntes simulacra aurea et argentea et ornamenta eorum et alia huiuscemodi dicens hortabatur ne legem amoverent a corde suo erat autem in ipsa scriptura quomodo tabernaculum et arcam iussit propheta divino responso ad se facto comitari secum usquequo exiit in montem in quo Moses ascendit et vidit Dei hereditatem et veniens ibi Hieremias invenit locum speluncae et tabernaculum et arcam et altare incensi intulit illuc et ostium obstruxit et accesserunt quidam simul qui sequebantur ut notarent sibi locum et non potuerunt invenire ut autem cognovit Hieremias culpans illos dixit quod ignotus erit locus donec congreget Deus congregationem populi et propitius fiat et tunc Dominus ostendet haec et apparebit maiestas Domini et nubes erit sicut et Mosi manifestabatur et sicut cum Salomon petiit ut locus sanctificaretur
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt ꝑaegyptũ iudaeis
salutem dicunt fr̃s qui sunt
in iero solrmis iudaer & qu
regione iudaca &
pacem bonam

Expanded text:
qui sunt per Aegyptum Judaeis, salutem dicunt fratres qui sunt Hierosolymis Judaei et qui in regione Judaea, et pacem bonam
Abbreviated transcription (Latin):
locus particeps factus ẽ poplimalo¬
rũ postea aut̃ fiet socius et bonorũ
It qui derelictus ẽ in ira dĩ omnipo¬
tentis: iterũ in magni dñi reconcilia¬
tione cũ summa głoria exaltabitur.
gitur antio chus mille octingentis
Ablatis de tẽplotalentis: uel ociter
antio chiã regressus ẽ: existimans se
prȩsupbia terrã ad nauigandũ pe¬
lagus uero aditer agendũ deducturũ
propt̃ mentis elatiõnem Reliquit
aut̃ et p̃positos ad affligendã gentẽ
iero solymis aut̃ philippũ genere fri¬
gem morib crudeliorem eo ipso a
quo constitutus ẽ: ingarii aũt andro¬
nicũ et menelaũ quĩ grauius quam
ceteri imminebant cĩuibus. Cumq
appositus ca contra iuda eos : misit
odio sum principem apolloniũ cum
exercitu uiginti et duob milib p̃ci¬
piens ei omnes ꝑfectȩ actatis interfi¬
cere : mulieres ac uiuenes uendere
quicũ uenis set iero solrmã pacem
simulans quieuit usq ad scm̃ diem

Expanded text:
locus particeps factus est populi malolocus particeps factus est populi malorum postea autem fiet socius et bonorum et qui derelictus in ira Dei omnipotentis iterum in magni Domini reconciliatione cum summa gloria exaltabitur gitur Antiochus mille et octingentis ablatis de templo talentis velociter Antiochiam regressus est existimans se prae superbia terram ad navigandum pelagus vero ad iter agendum deducturum propter mentis elationem reliquit autem et praepositos ad adfligendam gentem Hierosolymis quidem Philippum genere Frigem moribus crudeliorem eo ipso a quo constitutus est in Garizin autem Andronicum et Menelaum qui gravius quam ceteri inminebant civibus cumque adpositus esset contra Iudaeos misit odiosum principem Apollonium cum exercitu viginti et duobus milibus praecipiens ei omnes perfectae aetatis interficere mulieres ac iuvenes vendere qui cum venisset Hierosolymam pacem simulans quievit usque ad sanctum diem
Abbreviated transcription (Latin):
Ac seniorũ ⁊ mulierũ et natoruexter¬
minia : uirginũq et paruulorũ neces
Crant aut̃ toto triduo octoginta mi¬
lia interfecti: quadraginta milia
unca Sed nec ista sufficiunt Ausus ẽ
intrare templũ uniuersae terrȩ san¬
ctius menelao ductore : qui legumet
patriae fuit pditor. Et scel estis ma¬
nibus sumens sca uasa quae ab aliis regib
&ciuitatib erant posita adornatum
loci et gloriã : contrectabat indigne
et contaminabat. Ita alienatus men¬
te antiochus : non considerabat quod
propter peccata habitantiũ ciuitatẽ
modicũ dr̃s fuerat iratus: propter
quod et accidit circa locũ despectio
Alio quinnisi contigisset eos multis
peccatis cẽ in uolũtos: sicut heliodo¬
rus qui missus ẽ a seleuco rege ad ex¬
poliandũ aerariũ etiam hĩc statim
adueniens flagellatus et repulsus
utiq fuis set ab Audacia: Vlerũ non
propter locũ gentem sed propter
gentem locũ dñs elegit: Ideoq et ipse

Expanded text:
ac seniorum mulierum et natorum exterac seniorum mulierum et natorum exterminia virginumque et parvulorum neces erant autem toto triduo octoginta milia interfecti quadraginta milia vincti sed nec ista sufficiunt ausus est intrare templum universa terra sanctius Menelao ductore qui legum et patriae fuit proditor et scelestis manibus sumens sancta vasa quae ab aliis regibus et civitatibus erant posita ad ornatum loci et gloriam contrectabat indigne et contaminabat ita alienatus mente Antiochus non considerabat quod propter peccata habitantium civitatem modicum Dominus fuerat iratus propter quod et accidit circa locum despectio alioquin nisi contigisset eos multis peccatis esse involutos sicut Heliodorus qui missus est a Seleuco rege ad expoliandum aerarium etiam hic statim adveniens flagellatus et repulsus utique fuisset ab audacia verum non propter locum gentem sed propter gentem locum Dominus elegit ideoque et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
confant prosperitatem aduersus
cõ nabos : malũ eẽ maximũ arbitrans
sosftũ et nonciuium se trophea captu¬
nom Et principatũ quidem non obti¬
sunr : finem uero insidiarũ suarum
unfusione cepit: Et profugus iterũ
aont inammaniten : adultĩmũ exitũ
sib conclusus ab areta arabũ tyranno
fugiens deciuitate inciuitatem : om¬
nb: odiosus ut refuga legũ et execra¬
bus ut patriȩ et ciuiũ hostis in aegi¬
ptum extrusus ẽ: Et qui multos de
patriã expulerat. peregre perut:
Iacedemonas ꝑfectus quasi ꝑcogna¬
tone ibi refugiũ habiturus. Et qui
insepultos abiecerat multos: ipse et
illamentatus & insepultus abicitur
sepultura neq peregrina usus. neque
sepulchro patrio participans
Iis ita gestis : suspicatus ẽ rex societa¬
Item deserturos iuda eos. Et ob hoc
ꝓfectus ex aegrpto efferatis animis
ciuitatem quidem armiscepit : iussit
aut̃ militib interficere nec parcere
occursantib: et ꝑ domos ascendentes
rucidare. liebat ergo cȩdes iuuenũ

Expanded text:
s cognatos malum esse maximum arbitrans hostium et non civium se tropea capturum et principatum quidem non obtinuit finem vero insidiarum suarum confusione cepit et profugus iterum abiit in Ammaniten ad ultimum in exitum sui conclusus ab Areta Arabum tyrannum fugiens de civitate in civitatem omnibus odiosus ut refuga legum et execrabilis ut patriae et civium hostis in Aegyptum extrusus est et qui multos de patria expulerat peregre periit Lacedemonas profectus quasi pro cognatione ibi refugium habiturus et qui insepultos abiecerat multos ipse et inlamentatus et insepultus abicitur sepultura neque peregrina usus neque patrio sepulchro participans his ita gestis suspicatus est rex societatem deserturos Iudaeos et ob hoc profectus ex Aegypto efferatis animis civitatem quidem armis cepit iussit autem militibus interficere nec parcere occursantibus et per domos ascendentes trucidare fiebant ergo caedes iuvenum
Abbreviated transcription (Latin):
or meũ doluit inuitalib meis. & terrores mortis
t dixi quis dabit michi pennas sicut columbre
ut uolem et requiescam
÷ procul abeam. et commorer in deserto Sen
et turbinis:
raecipita dñe diuide linguas eorũ. qnm̃
uidi inquitatem et contrr̃dictionẽ in ciuitate
ie et nocte circũ euntes muros eius.
scelus et dolor in medio eius. insidiȩ inuitaliba
tnon recedit de plateis eiꝰ cdamnũ et frauduleñu
onenim in imicus exprobrauit michi ut sustina
eq is qui me oderat superme magnificatus ẽ
ut abscondar ab eo
dĩ ambulauimus cum terrone:uentes¬
eniat morssuꝑ eos. descendant in infernũ ui
uia nequitiȩ in congregatione eorũ in medio eqs¬
go aut̃ ad dm̃ clamabo. et dñs saluabit me:
espere et mane et meridie loquar et resona¬
bo: et exaudiet uocem meam:
edimet in pace animã meã ab appropin¬
quantib michi multi enĩ fuer̃ aduersumme
ontaminabit pactũ suũ: Nitidius butyro
os eius: pugnat autem cor illius
olliores sermones eius oleo.

Expanded text:
or meum doluit in vitalibus meis, et terrores mortis Et dixi, quis dabit mihi pennas columbae, ut volem et requiescam. Ut procul abeam, et commorer in deserto. SEMet turbinis. Praecipita, Domine, divide linguas eorum: quoniam vidi iniquitatem et contradictionem in civitate. Die et nocte circumeuntes muros ejus. Scelus et dolor in medio ejus. Insidiae in vitalibus ejus, et non recedit de plateis ejus damnum et fraudulentia. Non enim inimicus exprobravit mihi, ut sustineam: neque is qui me oderat, super me magnificatus est, ut abscondar ab eo. Dei ambulavimus cum terrore. Veniat mors super eos, descendant in infernum viventes, quia nequitiae in congregatione eorum, in medio eorum. Ego ad Deum clamabo, et Dominus salvabit me. Vespere et mane et meridie loquar, et resonabo, et exaudiet vocem meam. Redemit in pace animam meam: ab appropinquantibus mihi: multi enim fuerunt adversum contaminavit pactum suum. Nitidius butyro os ejus: pugnat autem cor illius, molliores sermones ejus ab oleo,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi non est consiliũ: ubi uero plures
sunt consiliarii confirmantur
Laetatur homo inscientia oris sui
et sermo oportunus ẽ optimus
Semita uitae sup cruditum : ut de¬
clinet de inferno nouissimo Domũ
superborũ demolictur dñs et fir¬
mos faciet terminos uiduae
bominatio dni cogitationes malȩ:
Aet purus sermo pulcherrimus
firmabitur abeo Conturbat do¬
mum suã qui sectatur auaritiã :
qui aut̃ odit munera uiuet Mens
iusti meditatur oboedientiam: os
impiorũ redundat malis. Longe ẽ
dñs ab impis : et orationes iustorũ
exaudiet Lux oculorũ lactificat
animã: fama bona impinguat ossa
Auris quae audit increpationes
uitae: in medio sapientiũ cõmora¬
bitur qui abicit disciplinã depig

Expanded text:
ubi non est consilium: ubi vero plures ubi non est consilium: ubi vero plures sunt consiliarii, confirmantur. Laetatur homo in sententia oris sui: et sermo opportunus est optimus. Semita vitae super eruditum, ut declinet de inferno novissimo. Domum superborum demolietur Dominus: et firmos faciet terminos viduae. Abominatio Domini cogitationes malae: et purus sermo pulcherrimus firmabitur ab eo. Conturbat domum suam qui sectatur auaritiam: qui autem odit munera, uiuet. mens iusti meditabitur oboedientiam: os impiorum redundat malis. longe est dominus ab impiis, et orationes iustorum exaudiet. lux oculorum laetificat animam: fama bona inpinguat ossa. auris, quae audit increpationes in medio sapientium commorabitur. qui abicit disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
iustorũ placabilia. Abominatio ẽ
dno uia impu: qui sequitur iustitiã
diligitur ab eo Doctrina mala dese¬
rentiuiã qui increpationes odit
morietur infernus et perditio corã
dño : quanto magis corda filiorum
hominũ Non am̃at pestilens eũ qui
se corripit: nec ad sapientes gradi¬
tur Corgaudens exhilarat̃ faciem
inmerorẽ animi deicitur spiritus
Corsapientis quaeret doctrinã : et
os scultorũ pascetur imperitia Om̃s
dies pauperis mali : secura mens qͥasi
iuge conuiuium Melius ẽ parum
cum timore dñi : quam thesaurima
gni et insatiabiles. Celius est
uocare adolera cũ caritate : quam
aduitulũ saginatũ cũ odio Vlir ira¬
cundus prouocatrixas : qui patiens
ẽ mitigat suscitatas Iter impiorũ
quasi sepes spinarũ : uia ustorum
absq offendiculo Filius sapiens
laetificat patrem : et stultus homo
despicit matrem suã. Stultitia gau¬
dium stulto : et uir prudens dĩriget
gressus dissipantur cogitationẽs

Expanded text:
justorum placabilia. Abominatio est justorum placabilia. Abominatio est Domino via impii: qui sequitur justitiam, diligitur ab eo. Doctrina mala deserenti viam: qui increpationes odit, morietur. Infernus, et perditio coram Domino: quanto magis corda filiorum hominum non amat pestilens eum qui se corripit nec ad sapientes graditur cor gaudens exhilarat faciem in maerore animi deicitur spiritus cor sapientis quaerit doctrinam et os stultorum pascetur inperitia omnes dies pauperis mali secura mens quasi iuge convivium melius est parum cum timore Domini quam thesgni et insatiabiles. melius est uocari ad holera cum caritate quam ad uitulum saginatum cum odio. uir iracundus prouocat rixas: qui patiens est mitigat suscitatas. iter pigrorum quasi saepes spinarum: uia iustorum absque offendiclaetificat patrem: et stultus homo despicit matrem suam. Stultitia gaudium stulto: et vir prudens diriget gressus suos. Dissipantur cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
hatur prudentia : qui aut̃ impãtiens
ẽ exaltat stultitiã suã. Vita carnium
sanitas cordis putredo ossum inuidia
Qui calumniatur egentem. ex probrat
factorieius honorat aut̃ eum qui
miseretur paciperis Inmalitia sua
rusellctur impius sperat aut̃ iustus
inmorte sua Incorde prudentis re¬
quiescit sapientia : et indoctos quoq
crudiet N ustitia eleuat gentem :
eniseros facit populos peccãtũ Acce¬
pulis esegiminister intelligens: ira¬
cundiam eius inutilis sustinebit Respon
ornat scientiã : os fatuorũ ebullit
stultitu Inomni loco oculi dñi contẽ¬
plantur bonos et malos lingua pla¬
oabilis lignũ uitae : quae aut̃ immo¬
derata e conteret spiritũ. Stultus
irridet disciplinã patrissui: qui aut̃
iustodit increpationes astutior fiet
domus iusti plurima fortitudo : et
infructb impii conturbatio labia
insientium disseminabunt scientiã :¬
corstultorũ dissimile erit Victimȩ
impiorũ ab ominabiles dño : uota

Expanded text:
natur prudentia: qui autem impatiens natur prudentia: qui autem impatiens est, exaltat stultitiam suam. Vita carnium, sanitas cordis: putredo ossium, invidia. Qui calumniatur egentem, exprobrat factori ejus: honorat autem eum, qui miseretur pauperis. In malitia sua expelletur impius: sperat autem justus in morte sua: in corde prudentis requiescit sapientia, et indoctos quosque erudiet. Justitia elevat gentem: miseros facit populos peccatum. Acceptus est regi minister intelligens: iracundiam ejus inutilis sustinebit. Cap. ornat scientiam: os fatuorum ebullit stultitiam. In omni loco oculi Domini contemplantur malos et bonos lingua placabilis lignum vitae quae inmoderata est conteret spiritum stultus inridet disciplinam patris sui qui autem custodit increpationes astutior fiet domus iusti plurima fortitudo et in fructibus impii conturbatur labia sapientium disseminabunt scientiam coimpiorum abominabiles Domino: vota
Abbreviated transcription (Latin):
omni uerbo : astutus considerat gres¬
sus suos Sapiens timet et declinãt a
malo stultus transilit et confidit
Impatiens operabitur stultitiã : et
uir uerbosus odiosus .ẽ. Possidebunt
paruuli stultitiã et astuti ex pecta¬
bunt scientiã Iacebunt mali ante
bonos: et impui ante portas iustorũ
Etiam proximo suo pauꝑ odiosus erit:
Amiciuero diuitũ multi. Qui despicit
proximũ suũ peccat: qui aut̃ misere¬
tur pauperibeatus erit Qui credit¬
operantur malũ Miscdia et ueritas
praeparant bon& in omni opere erit
Ebaendantia ubi aut̃ uerba sunt plu¬
sima ibi frequenter egestas Corona
sapientium diuitiae cõrũ: fatuitas
sclcorũ imprudentia Liberat animas
testis fidelis et profert mendacia
uersipeis Intimore dni fiducia for¬
ucudinis et filuis eius erit spes. limor
dnĩ fonsuitae : ut declinent aruina
moros Inmultitudine popłi dignitas
rens et in paucitate plebis ignõminia
principis Qui patiens ẽ multa guber¬

Expanded text:
omni verbo: astutus considerat gresomni verbo: astutus considerat gressus suos. Sapiens timet, et declinat a malo. stultus transilit, et confidit. Impatiens operabitur stultitiam: et vir versutus odiosus est. Possidebunt parvuli stultitiam. et astuti exspectabunt scientiam: Jacebuut mali ante bonos: et impii ante portas justorum. Etiam proximo suo pauper odiosus erit: amici vero divitum multi. Qui deproximum suum, peccat, qui autem miseretur pauperi, beatus erit. Uboperantur malum: misericordia et veritas praeparant bona. In omni opere erit abundantia: ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas. Corona sapientium, divitiae eorum: fatuitas stultorum, imprudentia. Liberat animas testis fidelis: et profert mendacia versipellis. In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes. Timor Domini fons vitae, ut declinent a ruina mortis. In multitudine populi dignitas regis: et in paucitate plebis ignominia principis. Qui patiens est, multa guber
Abbreviated transcription (Latin):
poces or sisult cibi in noualibus
peccatet alii congregantur absq iudi¬
sad qui parcit uir g̃e. odit filiũ suum
co Qt qiigit illũ instanter crudit
Sinigiens entructa quoq destruet
ubi non plurimae segetes ibi manife¬
o sortitudo bouis Testis fidelis non
mentietur : profert mendaciũ dolo¬
nistesus Quaerit derisor sapientiam
si non inueniet : doctrina pruden¬
tum facilis Vlade contra uirũ stultũ:
tunescit labia prudentiae: Sapien
tia callidiẽ intelligere uiam suam :
et imprudentia stultorũ errans
Stultis illudit peccatũ: inter iustos
morabitur gratia Cor quod nouit
amaritudĩnem animae suae : in
eaudio eius non miscebitur extra¬
seus Domus impiorũ delebitur :
tabernacula iustorũ germinabunT
st uia quae uidetur homini iusta
nouissima aut̃ eius deducunt ad
mortem Risus dolore miscebitur :
et extrema gaudu luctus occupat
Vus suis replebitur stultus: et sup
eum erit uirbonus In nocens credit

Expanded text:
peccatoris multi cibi in novalibus peccatoris multi cibi in novalibus patrum et alii congregantur absque iudicio qui parcit virgae suae odit filium suum qui autem diligit illum instanter erudit insipiens exstructam quoque destruet ubi autem plurimae segetes, ibi manifesta fortitudo bovis. Testis fidelis non mentitur: profert autem mendacium dolosus testis. Quaerit derisor sapientiam, et non inveniet: doctrina prudentium facilis. Vade contra virum stultum, et nescit labia prtia callidi est intellegere uiam suam, et inprudentia stultorum errans. stultus inludet peccatum: inter iustos morabitur gratia. cor, quod nouit amaritudinem animae suae, in gaudio eius non miscebitur extraneus. domus impiorum delebitur: tabernacula uero iustorum germinabunt. est uia, quae uidetur homini iusta: nouissima autem eius deducunt mortem. Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat. Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus. Innocens credit
Abbreviated transcription (Latin):
Via stulti recta inoculis eius : qui aut̃
sapiens ẽ Audit consilia fatuus statĩ
indicat irã suam : qui aut̃ dissimulat
iniuriã callidus ẽ. Qui quod nouit
loquitur. index iustitia e ẽ : qui aut̃
mentitur: testis ẽ fraudulentus
Est qui promittt et quasi gladio
pungitur conscientiae : lingua
aut᷑ sapientiũ sanitas ẽ Labium
ueritatis firmũ erit in perpecuũ :
qui aut̃ testis ẽ repentinus concin¬
nat linguã mendacii Dolus incor¬
de cogitantiũ mala : qui aut̃ inueni¬
unt pacis consilia sequitur eosgau¬
dium Non contristabit iustũ quicqͥd
ei acciderit: impi aut̃ replebunti
malo Abominatio est dño labia
mendacia : qui aut̃ fideliter agunt
placentei homo uersutus celãt sci¬
entiam : et cor insipientiũ prouocat
stultitiã. Manus fortiũ dominabit̃
quae aut̃ remissa ẽ tributis seruiet
Meror incorde uirihumiliabit eũ:
et sermone bono lactificabitur¬
Qui negligit damnũ propt̃ amicũ

Expanded text:
Via stulti recta in oculis ejus: qui autem Via stulti recta in oculis ejus: qui autem sapiens est, audit consilia. Fatuus statim indicat iram suam: qui autem dissimulat injuriam, callidus est: Qui quod novit loquitur, index justitiae est: qui autem mentitur, testis est fraudulentus. Est qui promittit, et quasi gladio pungitur conscientiae: lingua autem sapientium sanitas est. Labium veritatis firmum erit in perpetuum: qui autem testis est repentinus, concinnat linguam mendacii. Dolus in corde cogitantium mala, qui autem ineunt pacis consilia, sequitur eos gaudium. Non contristabit justum quidquid ei acciderit: impii autem replebuntur malo. Abominatio Domino labia mendacia: qui autem fideliter agunt, placent ei. Homo versutus celat scientiam: et cor insipientium provocat stultitiam. Manus fortium dominabitur: quae autem remissa est, tributis serviet. Moeror in corde viri humiliabit illum, et sermone bono laetificabiturQui negligit damnum propter amicum,
Abbreviated transcription (Latin):
dierbosus separat principes Vir
iniquus lactat amicũ suũ: et ducit
cum puiam non bonã Qui attoni¬
soculis cogitat praua: mordens
libia sua p̃ficit malũ. Corona di¬
tatis senectus : quae inuiis iusti¬
cue reperieur. Melior ẽ patiers
uiro forti : et qui dominatur ani¬
mosuo expugnatore urbium: Sor¬
tesmicuntur insinu: sed ad nõ
temperantur : Melior ẽ buccella nõ¬
sicca cũ gaudio : quã domus plena
uictimis cum iurgio Seruus sapi¬
ens dominabitur᷑ filiis stultis : et int̃
fratres hereditatem diuidet: Sicut
igne probatur argentũ et aurum
camino : ita corda probat dñs
Malus obȩdit linguae iniquae: et
fallax obtẽperat labiis mendacib
qui despicit pauperem ex probrat.
factori eius: et qui inruina lacta¬
tur alterius nonerit impunitus
Corona senũ filii filiorũ : et gła
filiorũ patreseorũ. Non decent
stultũ uerba cõposita. nec princi¬
pem labium mentiens. Gemina
gratissima expectatio prȩstolantis:

Expanded text:
verbosus separat principes. Vir verbosus separat principes. Vir iniquus lactat amicum suum: et ducit eum per viam non bonam. Qui attonitis oculis cogitat prava, mordens labia sua perficit malum. Corona dignitatis senectus, quae in viis justitiae reperietur. Melior est patiens viro forti: et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium: Sortes mittuntemperantur. Melior est bucella sicca cum gaudio quam domus plena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. sicut igne probatur argentum et aurum camino, ita corda probat dominus. malus oboedit linguae iniquae, et fallax obtemperat labiis mendacibus. qui despicit pauperem, exprobrat factori eius: et qui in ruina laetatur alterius, non erit inpunitus. corona senum filii filiorum, et gloria filiorum patres sui. non decent stultum uerba conposita, nec principem labium mentiens. gemma gratissima expectatio praestolantis:
Abbreviated transcription (Latin):
mortis et uir spiens placabit eã
inhilaritate uultus regis uita : et
clementia cius quasi imber serotinis
posside sapientiã quia auro melior
ẽ : et adquire prudentiam quia
p̃ciosior ẽ argento Semita iustorũ
declinat malã: custos animae suae
seruatuiam suã. Contritionem
praecedit supbia: et ante ruinã
exaltatur spiritus. Melius ẽ hu¬
miliari cũmitibus : quã diuiderȩ
spolia cũsupbis Eruditus in uerbo
repcricebona : et qui mdñõ spera
heaus ẽ qui sapiens cordeẽ appel¬
ptis prudens et quidulcis elo¬
q uomo possidentis doctrina stul¬
erdacipts Corsapientis erudi
corisus et labus illius ad det gratiã
caues malis uerba cõposita: dul¬
sedo animae ẽ sanitas ossum Est
ced qaruidetur homini recta : et
uuisunũ cius ducit ad mortem
ra laiborantis laborat sibi qr
copulit cũossuũ. Vir impius fodit
coplu tinlabus eius ignis ardescit
domo peruersus suscitat lites et o.¬

Expanded text:
mortis, et uir sapiens placabit eam. mortis, et uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus regis uita, et clementia eius quasi imber serotinus. posside sapientiam, quia auro melior est: et adquire prudentiam, quia pretiosior est argento. semita iustorum declinat mala: custos Animae suae seruat uiam suam. contritionem praecedit superbia, et ante ruinam exaltatur spiritus. melius est humiliari cum mitibus quam diuidere spolia cum superbis. eruditus in uerbo reperiet bona, et qui in domino sperat, beatus est. qui sapiens corde est, appellabitur prudens, et qui dulcis eloeruditio possidentis, doctrina stultorum fatuitas. Cor sapientis erudiet os ejus: et labiis illius addet gratiam. Favus mellis, verba composita: dulcedo animae, sanitas ossium. Est via quae videtur homini recta: et novissima ejus ducunt ad mortem. Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum. Vir impius fodit malum, et in labiis ejus ignis ardescit. Homo perversus suscitat lites: et