comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ret ꝓculdubio ab iniquitate tuocaret:
Lius quippe merita exigunt: ut fundicus
ab uictoris recordatione deleatur: Scien¬
dũ uero: qđ recordarids̃ nequaquã ꝓpne
dicit᷑ Quicruĩ obliuisci ñ potest: qͦ pacto
iecordari pocest: Sed quia cosnos quoꝵ
recordam̃ amplectimur. abhis autẽ quoꝵ
obliuiscimur elongamur : humano usu
& recordari ds̃ dicitũr. cũdona tribuit:
& obliuisci. cũ inculpa derelinquit:
Sedquia cuncta pensat. cuncta sine int̾¬
missionis alternatione considerat. & recor¬
dat᷑ bonorũ. quorũ tam̃ nũquã obliuiseit᷑:
anullatenꝰ recordat᷑ malorũ. qͦstam̃ ꝑuidi¬
ciũ sẽꝑ intuetur: Quasi enĩ redit adbono¬
tũ memoriã: quã tam̃ nũquã deseruit̃
Et quasi nequaquã malos respicit. quorũ
tam̃ facta considerat : sed suꝑ hȩc dãpna¬
tionis udiciũ inultimis setuat Hinc
enĩ seriptũ est Oculidñi: contẽplantur
bonos & malos: Plincetiã ꝓpsalmistam

Expanded text:
ret, procul dubio ab iniquitate revocaret. ret, procul dubio ab iniquitate revocaret. Ejus quippe merita exigunt, ut funditus ab auctoris recordatione deleatur. Sciendum vero est quod recordari Deus nequaquam proprie dicitur. Qui enim oblivisci non potest, quo pacto recordari potest? Sed quia eos nos quorum recordamur amplectimur, ab his autem quorum obliviscimur elongamur, humano usu et recordari Deus dicitur, cum dona tribuit, et oblivisci, cum in culpa derelinquit. Sed quia cuncta pensat, cuncta sine intermissionis alternatione 535 considerat; et recordatur bonorum, quorum tamen nunquam obliviscitur; et nullatenus recordatur malorum, quos tamen per judicium semper intuetur. Quasi enim redit ad bonorum memoriam, quam tamen nunquam deseruit; et quasi nequaquam malos respicit, quorum tamen facta considerat, sed super haec damnationis judicium in ultimis servat. Hinc enim scriptum est: Oculi Domini contemplantur bonos et malos . Hinc per Psalmistam
Abbreviated transcription (Latin):
& passione sua signauit. & nomine : Ios
quippe. int̃p̃tat᷑ dolens: Et quis alius
in hoc dolente figurit. nisiis dequoscrip¬
tũ ẽ. uere langores nr̃os ipse tulit. & dolo
reshros ipse poitauit: dequo rursũdicit᷑
Aiuote eiꝰ. sinati sum: Imiciuero eiꝰ. here¬
ticorũ speciem tenent: qui uͥt sȩpe ĩidixi
transcendat: Ponnũquã uero sic depre¬
sentib disserit. ut defuturo reticescat:
Cognita itaq diseretionis huiꝰcustodi
cu immutatione uocis illius. nt̃i quoque
intelligentia alternet: uttanto uerius¬
cĩ sensib congruat. quantose &cũ eiꝰuocib
immutat: Uerbis itaq p̃cedentib sc̃suir
perdisertas prudentiȩ arte sententias. in iqͥ
cunꝰ libet culpas ꝓtulit: & quã sit dãnanda
ciꝰ actio expressit: Decuiꝰ poena. mox
sedconterat᷑ quisi lignũ infructuosum:
Inrecordatione eni conditoris ñ reducitur.
quisquis usq ad fiñẽ uitȩ. iuciis subiugat᷑:
asihunc suꝑni respectꝰ memoria tange¬

Expanded text:
 passione sua signavit et nomine. Job quippe in interpretatur dolens. Et quis alius in hoc dolente figuratur, nisi is de quo scriptum est: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit ? De quo rursum dicitur: Livore ejus sanati sumus . Amici vero ejus haereticorum speciem tenent, qui, ut saepe jam dixitranscendat; nonnunquam vero sic de praesentibus disserat, ut de futuris 534 reticescat. Cognita itaque discretionis hujus custodia, cum immutatione vocis illius nostra quoque intelligentia alternet, ut tanto veriusus congruat, quanto se et cum ejus vocibus immutat. Verbis itaque praecedentibus sanctus vir per disertas prudentiae arte sententias iniqui cujuslibet culpas protulit, et quam sit damnanda ejus actio expressit. De cujus poena mox ssed conteratur quasi lignum infru- In recordatione enim conditoris non reducitur, quisquis usque ad finem vitae vitiis subjugatur. Nam si hunc superni respectus memoria tange
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptandi licentiat Quidũ bona eiꝰ
multis cognita interimere appetit.
etiã bonum pacientiȩ qđ latebat
ostendit. Ꝙ quẽ se angustare ꝑse¬
quendo credidit. flagellis auctum
& in exemplo dilatauit: Mec sine
graui arte. exercuit licentiam
quã accepit: Nam cõbussit greges:
ex tinxit familias. oͥbruit heredes:¬

Expanded text:
tentandi licentia. Qui dum bona ejus tentandi licentia. Qui dum bona ejus multis cognita interimere appetit, etiam bonum patientiae quod latebat ostendit; et quem se angustare persequendo credidit, flagellis auctum et in exemplo dilatavit. Nec sine gravi arte exercuit licentiam quam accepit. Nam combussit greges, extinxit familias, obruit haeredes
Abbreviated transcription (Latin):
NẽTUIUS OPERIS.
totiens necessario
repeto. quotiens hoc
indistinctione uolumi.¬
num locutionis meȩ pau-¬
satione succido: Ut cũ legen¬
di exordiũ sumitur. prius ipsa
memoriȩ lectionis causa reno¬
uetur : Eitanto robustius sur¬
gat doctrinȩ ȩdificiũ. qͣnto excon¬
siderata cause origine. studiosius
ponitur inter fundam̃tũ: Beatꝰ iob
dõsoli sibiq cognitꝰ intranqͥllitate
ad nr̃am noticiã ꝑducendus tactꝰ. ẽ.
uerbere: ut odorẽ suarũ uiriũ tanto
latius spargeret. qͣnto more a roma¬
tũ melius exincensione flagraret:
Nouerat in bonis pie subditos regere.
& amalis districte custodire: Noue.¬
rat bene utireb habitis. sed nescieba.¬
mꝰ sipatiens ꝑmaneret ablatis. Ho¬
uerat cotidiana dõ ꝓsanis pignorib
sacrificia soluere: sed incertum erat.
siei gratiarũ sacrificiũ & orbatus
immolaret: Neqͥd ergo uicii salus
tegeret. ut hoc dolor aperiret: data
itaq ẽ. contra scm̃ uirũ hosti callido

Expanded text:
nem hujus operis toties necessario repeto, quoties hoc in distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus Job, Deo soli sibique cognitus, in tranquillitate ad nostram notitiam perducendus tactus est verbere, ut odorem suarum virium tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius ex incensione fragraret. Noverat in bonis pie subditos regere, et a malis se districte custodire. Noverat bene uti rebus habitis, sed nesciebamus si patiens permaneret ablatis. Noverat quotidiana Deo pro sanis pignoribus sacrificia solvere, sed incertum erat si ei gratiarum sacrificium et orbatus immolaret. Ne quid ergo vitii salus tegeret, dignum fuit ut hoc dolor aperiret. Data itaque est contra sanctum virum hosti callido
Abbreviated transcription (Latin):
que ad ea ꝑtinent quocumq mͦ seu qͣlib& occasi¬
one minuere. uł dolos. uel immissiones. aliqͣs
facere Sed siqua causa forte int̾ terrã uenientẽ
ad partẽ suarũ ecđiarũ & monasterioꝵ euenerit.
& pacifice ñ potuerit ordinari: apud electos
abbates. & alios patres tim̃tes dm̃. sine uolunta¬
ria dilatione mediis sacro scĩs euangeli is
finiatur Pefuncto uͦ abbate cuiusꝗ congrega
quẽ sibĩ ꝓpia uoluntate concors frate trum
societas elegerit : & qͥ electus fuerit sine dolo
uel uenalitate aliqͣ ordinetur: Qđsi aptam
int̾ se ꝑsonã inuenire nequeunt: sollerter.
sibi de aliis monasterus similit̃ eligant

Expanded text:
quę ad ea pertinent quocumque modo seu qualibet occasiquę ad ea pertinent quocumque modo seu qualibet occasione minuere, vel dolos vel immisiones aliquas facere, sed si qua causa forte inter terram venientem ad partem suarum ecclesiarum et monasteriorum evenerit et pacifice non potuerit ordinari, apud electos abbates et alios patres timentes Deum, sine voluntaria dilatione mediis sacrosanctis evangeliis finiatur. Defuncto autem abbate cuiusque congregquem sibi propria voluntate concors fratrum societas elegerit, et qui electus fuerit sine dolo vel venalitate aliqua ordinetur. Quod si aptam inter se personam invenire nequeunt, sollerter sibi de aliis monasteriis similiter eligant
Abbreviated transcription (Latin):
Quam sit necessariũ monasteriorũ quieti
prospicere. & de eorũ ꝑpetua securitate tractare
ante actũ nos officiũ qđ in regimine coenobii
exibuimꝰ informat Et quia in plurimis monas¬
teriis multa a p̃sulib p̃udicia atq grauamina
monachos ꝑtulisse cognoscimus : oportte ut nr̃e
fraternitatis ꝓuisio de futura quiete eorum
salubri disponat ordinatione : quatenꝰ conuer¬
santes in illis indĩ seruitio grã ipsius suffra¬
gante mente libtra perseuerent Sed ne ex ea
que magis em̃danda est consuetudine quisꝗ
mona chis quicquã molestiȩ p̃sumat inferre :
nece se ẽ ut hȩc que inferius enumerare curauimꝰ.
ita studio frat̃nitatis ep̃orum debeant custodiri.
ut ex eis ulterius ñ possit inferende in quietudinis
occasio repperiri INterdicimꝰ igitur in nominẽ
mane p̃sidemꝰ. prohibemus. ut nullus ep̃orum
aut scculariũ ultra p̃sumat de reditibus rebus¬
uel cartis monasteriorũ. ud de cellis. uel uillis

Expanded text:
Quam sit necessarium monasteriorum quieti prospicere et de eorum perpetua securitate tractare, anteactum nos officium, quod in regimine cenobii exhibuimus, informat, et quia in plurimis monasteriis multa a presulibus preiudicia atque gravamina monachos pertulisse cognoscimus, oportet ut nostre fraternitatis provisio de futura quiete eorum salubri disponat ordinatione, quatenus conversantes in illis in Dei servitio gratia ipsius suffragante mente libera perseverent. Sed ne ex ea, que magis emendanda est, consuetudine quisquam monachis quicquam molestie presumat inferre, necesse est, ut hec, que inferius enumerare curabimus ita studio fraternitatis episcoporum debeant custodiri, ut ex eis non possit ulterius inferende inquoccasio reperiri. Interdicimus igitur, in nomine manę presidemus, ut nullus ępiscoporum aut sęcularium ultra presumat de reditibus vel cartis monasteriorum vel de cellis vel villis
Abbreviated transcription (Latin):
insuo corpore pęnasq tolerauit: Quiprius¬
quã ad crucis patibulũ ꝑueniret: tenẽri.
ad quanta ꝓpt̾nos uenire ꝓbra consensic:
Ectam̃ prius quã seteneri ꝑmitteret. ꝑ secu¬
toressuos requisiuit dicens: Quẽ queritis:
Quiilico responder̃: Ih̾m att tare Nuoo
Quib cũrepente diceret egosũ : uocẽ solũmo¬
do mitissime responsionis edidit. & arma¬
tos ꝑsecutores suos. ꝓtinꝰ int̾rã strauit:
Quid ergo facturus ẽ. cũ iudicaturus uenerit:
qͥuna uoce hostes suos ꝑculit. etiã cũ iuidi¬
candus uenit: Quod ẽ. illud iudiciũ. qđ
in mortalis exeretꝰ: qͥmuna uoce ñ pocuic
ferrimoriturus : Quis eiꝰ irã toleret: cuiꝰ
& ipsa ñ potuit mansuetudo tolerari: Con¬
sideret ergo uir sc̃s. & dicat: Cũuix par¬
uã stillã sermonũ eiꝰ audierimꝰ. qͥs poteric
thonigruũ magnitudinis illius in tueri:

Expanded text:
in suo corpore poenasque toleravit. Qui priusquam ad crucis patibulum perveniret, teneri, ad quanta propter nos venire probra consensit; et tamen priusquam se teneri permitteret, persecutores suos requisivit, dicens : Quem quaeritis? Cui illico responderunt: Jesum Nazarenum. Quibus cum repente diceret, Ego sum, vocem solummodo mitissimae responsionis edidit, et armatos persecutores suos protinus in terram stravit. Quid ergo facturus est, cum judicaturus venerit, qui una voce hostes suos perculit, etiam cum judicandus venit? Quod est illud judicium quod immortalis exerit, qui in una voce non potuit ferri moriturus? Quis ejus iram toleret, cujus et ipsa non potuit mansuetudo tolerari? Consideret ergo vir sanctus, et dicat: Cum vix parvam stillam sermonum ejus audierimus, quis poterit tonitr
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enim recte sentiens dicat. quia facit
dñs qđ minime cognoscit: Sed quia scire
dei approbare ẽ. nescire repbare. Vnde
quibdam quosreꝓbat dicit. nesciouos
fieri prohibet irascendo ꝑmittere:
Vnde & regis aegipti cor. se obdurare asse¬
ruit. quia indelicet obdurare ꝑmisit:
miro modo hypoeritas dñs & regnare
facit. & nescit : facit sinendo: nescit rȩp¬
bando: Vnde necesse. ẽ. ut ad om̃e qđ in
hac uita concupiscit᷑: prius uoluntas in ter¬
na requiratur: Quamcũ humani cordis
auris ꝑcipere appetit: sciat quia hȩc
non uerbis sedreb sonat: Locus ergo
regiminis cum regendus offertur. in se
prius necesse. ẽ. ut quisq discutiat. silo co
uita congruit:. si abhonore actio nondis¬
sentit: Ne iustus om̃ium rectorum eo
post intribulatione pręces non audiat.
quo ipsa quoque cius dequo tribulatio
oritur. exordia honoris ignorat:

Expanded text:
Quis enim recte sentiens dicat, quod fecit Dominus quod minime cognoscit? RESPONSIO . Scire Dei, approbare est; nescire, reprobare. Unde quibusdam quos reprobat, dicit: Nescio vos, fieri prohibet, irascendo permittere. Unde et regis Aegypti cor se obdurare asseruit , quod videlicet obdurari permisit. Miro modo hypocritas Dominus et regnare facit, et nescit: facit sinendo, nescit reprbando. Unde necesse est ut ad omne quod in hac vita concupiscitur prius voluntas interna requiratur. Quam cum humani cordis auris percipere appetit, sciat quia haec non verbis, sed rebus sonat. Locus ergo regiminis cum regendus offertur, in se prius necesse est ut quisque discutiat, si loco vita congruit, si ab honore actio non dissentit, ne justus omnium rector eo post in tribulatione preces non audiat, quod ipsa quoque ejus, de quo tribulatio oritur, exordia honoris ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
insẽĩ uiri historia. ꝑ nouum uolumen enoda¬
re misteriũ tipicȩ expositionis ad gredim:
oportet ut ex eiusdẽ uiri uel nomine. uel
passione. significationẽ misticã principa¬
liter ꝓferamꝰ: Quatenus habitaculorũ
more. dũsuꝑ scritionẽ tituli in ipso posti
fronte p̃figimus : quia cuiꝰẽ. domꝰ agnos¬
cit̾. securius intretur. Crebro autem

Expanded text:
ncti viri historia per novum volumen enodare mysterium typicae expositionis aggredimur, oportet ut ex ejusdem viri vel nomine, vel passione significationem mysticam principaliter proferamus, quatenus habitaculorum more, dum superscriptionem tituli in ipsa postis fronte praefigimus, quia cujus est domus agnosc
Abbreviated transcription (Latin):
U OD AULESEPS
dẽ ñpigrũ. uobis autẽ nec essariũ :
Beatꝰ iob idcirco gestas uirtutes nanat.
qr int̃ increpationis uerba. & ꝑcussionis
uerbera dep̃hensus. abspei fiducia m̃tẽ
suã labe factari ẽsiderat: Multa qͥppe
egisse se mala: ab increpantib amicis au¬
dierat: &neuerbis pariter & flagel¬
lis prȩssa in desperatione mens corruat.
hanc ꝑsuarũ uirtutũ memoriã ad spem
reformat: lit neqͣqͣm sedebeat incalami¬
tate deicere. quȩ tranqͥllitatis suȩ tẽꝑe
se meminerat tã sublimia egisse: Quia igi.¬
t᷑ intentionis eiꝰ causã diximꝰ: restat ut au¬
ditas uirtutes illius subtilit̾ ꝑpendamus:
aliqͣ pollere credit᷑. tunc ueracit̾ pollet
cũ uiciis exalia parte ñ sub iacet: Nãsi
exali o uciis subdit̾: nec hoc. ẽ. solidũ. ubi
stare putabatur: Unaquęq enĩ uirtꝰ.
tanto minor. ẽ : quanto de sunt cȩterȩ:
Nã sȩpe qͦsdã pudicos qͥdẽ uidisse nos
c̃tingit. sed ñ humiles: Quosdã uero qͣsi

Expanded text:
uod a me saepe dem non pigrum, vobis autem necessarium . Beatus Job idcirco gestas virtutes narrat, quia inter increpationis verba et percussionis verbera deprehensus, a spei fiducia mentem suam labefactari considerat. Multa quippe et egisse se mala ab increpantibus amicis audierat, et ne verbis pariter et flagellis pressa in desperationem mens corruat, hanc per suarum virtutum memoriam ad spem reformat, ut nequaquam se debeat in calamitate dejicere, quae tranquillitatis suae tempore se meminerat tam sublimia egisse. Quia igitur intentionis ejus 697 causam diximus, restat ut auditas virtutes illius subtiliter perpendamus. aliqua pollere creditur, tunc veraciter pollet, cum vitiis ex alia parte non subjacet. Nam si ex alio vitiis subditur, nec hoc est solidum, ubi stare putabatur. Unaquaeque enim virtus tanto minor est, quanto desunt caeterae: Nam saepe quosdam pudicos quidem vidisse nos contigit, sed non humiles; quosdam vero quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis uerba in allegatione deficiunt.
sȩpe etiã nota replicant. netacendo
iucti uideant: Vnde elifat beati iob
sermonib pressus : eadicit quȩ nullus

Expanded text:
ritatis verba in allegatione deficiunt, saepe etiam nota replicant, ne tacendo victi videantur. Unde Eliphaz, beati Job sermonibus pressus, ea dicit quae nullus
Abbreviated transcription (Latin):
os iustorũ. ẽ. tã sollititius p̃sentẽ uitã
quã sit fugitiua cogitare . quanto
studiosius nouer̃ celestis patriȩ bona
aeterna ꝑpendere : Exhis enĩ quȩ ma¬
nentia in tus aspitiunt : foris fugam
erũ labentium subtilius attendunt : Vnde beatꝰ iob cum
elapsu humani tẽporis sentendiã ꝓtulisset dicens : Homo
natus demuliere breui uiuens tẽpore: etrursu : Et fugi
uelut umbra & nũquã in eodẽ statu ꝑmanet: Ad huc d
siderat : qđ tanta uelocitate transcurrit: Qui auero ap¬
ñipotentẽ dm̃ &iã labentia stant: apud eũ. eẽ. numer

Expanded text:
os justorum est tanto sollicitius praesentem vitam quam sit fugitiva cogitare, quanto studiosius noverint coelestis patriae bona aeterna perpendere. Ex his enim quae manentia intus aspiciunt, foris fugam rerum labentium subtilius attendunt. Unde beatus Job, cum de lapsu humani temporis sententiam protulisset, dicens: Homo natus de muliere, brevi vivens tempore. Et rursum: Et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet, adhuc de nsiderat, quanta velocitate transcurrit. Quia vero omnipotenti Deo etiam labentia instant, apud eum esse numerum
Abbreviated transcription (Latin):
SSE HOC PERUCR¬
sorũ propriũ solet: qđ̾ mala sua per
c̃uitium bonis ingerunt. priusquam
de eis ipsi ueraciter accusentur: Et
dũ metuunt increpari de his quȩ fa
aduersantes suis prauitatib iustos hȩc fa¬
cere testantur Sc̃i autẽ uiri patient̃ audiunt. &ĩa qruȩ se
nũ quã fecisse meminerunt : quã uis eama la quȩ sibi ingeri
conspitiunt: ab ipsissuis criminatorib nouerint ꝑpetrata.
Et cũ eos p̃dhando corrigere ñpossunt. patiendo tolerant:¬
abipso aliena sunt proquo solo dicebantur. Quia sc̃su
ihil insuis actib duplicitatis habuit: quẽ testis ueritas de

Expanded text:
sse hoc perversorum proprium solet, ut mala sua per convicium bonis ingerant, priusquam de his ipsis veraciter accusentur. Et dum metuunt increpari de his quae faciunt, adversantes suis pravitatibus justos haec facere testantur. Sancti autem viri patienter audiunt etiam, quae se nunquam fecisse meminerunt, quamvis ea mala, quae sibi ingeri conspiciunt, ab ipsis suis criminatoribus noverint perpetrata, et cum eos praedicando corrigere non possunt, patiendo toleranto aliena sunt pro quo solo dicebantur, quia sanctus vir nihil in suis actibus duplicitatis habuit, quem testis veritas de
Abbreviated transcription (Latin):
sorũ propriũ solet : Qđ mala sua per
c̃uitium bonis ingerunt prius quam
de eis ipsi ueraciter accusentur : Et
dũ metuunt increpari de his quȩ fa¬
unt. aduersantes suis prauitatib iustos hȩc fa¬
re testantur: Scĩ autẽ urri patient̾ audiunt. &ĩa quesi
ũ quã fecisse meminerunt : quã uis eamala quesibi ingen
nspitiunts ab ipsissuis criminatorib nouerint ꝑpetrata
tcũ eos p̃dando corrigere ñ possunt. patiendo tolerant
cũ dicit. pͥutasne. ut nos uidelicet ꝑpendamꝰ quanta debemu
formidine uenturũ iudiciũ semꝑ ex pauescere : quando &
qui uidice teste laudatus. ẽ. adhuc deretributione iudici
in suis uocib securusNoN est. decimꝰ t̃t¬

Expanded text:
sorum proprium solet, quod sua mala per convicium bonis ingerant, priusquam de eis ipsi veraciter accusentur; et dum metuunt increpari de his quae faciunt, adversantes suis pravitatibus justos haec facere testantur. Sancti autem viri patienter audiunt etiam quae se nunquam fecisseconspiciunt, ab ipsis suis criminatoribus noverint perpetrata, et cum eos praedicando corrigere non possunt, patiendo tolerantcum dicit Putasne? ut nos videlicet perpendamus quanta debemus formidine venturum judicium semper expavescere, quando et ille qui a judice laudatus est adhuc de retributione judicii in suis vocibus securus non est. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
UPERIORI HUIUS OPERIS PARTE LRAC TAUIMUS
beati iobuitã ad testimoniũ adduxit : quilegem
onouit. & tamen tenuit : qͥp̃cepta uitȩ quȩ scripto ñ acce¬
rat custodiuit : Huius prius actio dõ attestante laudatur.
& ꝓbari postmodũ diabolo insidiante ꝑmittitur: ut ꝑtẽp¬
ñta tribulationis ostenderet. quantũ prius intranquillitat

Expanded text:
uperiori hujus operis parte tractavimus qbeati Job vitam ad testimonium adduxit, qui legem non novit, et tamen tenuit, qui praecepta vitae quae scripto non acceperat custodivit. Hujus prius actio Deo attestante laudatur, et probari postmodum diabolo insidiante permittitur, ut per tentamenta tribulation
Abbreviated transcription (Latin):
ergo mirũ cũ illud quasi¬
doctrinã dicit᷑. qđ sciri potuit etiã sitaceret᷑: Quiad huo
Considerata & enim corruptione carnali: citius cognoscituri
quia cum inlicite caro concupis citur. tabes desideratur :
Bene ergo deluxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius uermis:
Quia is quuin desiderio carnalis corruptionis exestuat. ad fȩtorem
putredinis hanelat Haec sicut in huaꝰ part̾is tertiȩ initio ꝓ¬
mississet mememini. subbreuitate transcurri: ut ea quae
ũ hoc opere. sequuntur. quia magna obscuritate impli

Expanded text:
ergo mirum cum illud quasidoctrinam dicitur, quod sciri potuit etiamsi taceretur? Qui adhucConsiderata etenim corruptione carnali, citius cognoscitur quia cum illicite caro concupiscitur, tabes desideratur. Bene ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius vermis; quia is qui in desiderio carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub brevitate transcurri: ut ea quae in hoc opere sequuntur, quia magna obscuritate impli
Abbreviated transcription (Latin):
Idcirco cogitationes
meȩ uariȩ succe¬
dunt sibi.
& mens indiuersa
repitur : Acsiaꝑtis uocib: dicat: Quia extremi iuditii ter¬
rorẽ c̃sidero : idcirco cogicationũ tumultib intimore c̃fun¬
dor : Tanto se quippe animꝰ amplius incogitationȩ dilanat.
quanto illud. ẽẽ. terribile qđ inminet pensat: Et indiuersa
mens rapitur. quando modo mala que egit. modo bona
quȩ agere neglexit. modo rep̃hensibilia inqͥb ẽ. modo rec¬
ta quȩ sibi ad huc de esse c̃spicit. sollicito pauore ꝑpendit
Sed amicibeati iob cũ assiditate uitȩ illius edocti. bene ui¬
uere nouerint : pensare tam̃ subtilit̃ dei iudicia nescientes.
mala hic uistoꝵ quẽpiã posse recipere ñcredebant: Unde
& eundẽ scm̃ uirũ iniqum esse suspicati sunt: quẽ flagellatũ
uiderunit. :Atq ex hac suspitione agitur. ut in eiꝰ quoq in.¬
crepatione dilabantur : Ad quã tam̃ increpationẽ: quasi
sub quadã reuerentia descendunt: Unde sofar subicit di

Expanded text:
Idcirco cogitationes meae variae succedunt sibi, et mens in diversa rapitur. - Ac si apertis vocibus dicat: quia extremum judicii terrorem considero, idcirco cogitationum tumultibus in timorem confundor. Tanto quippe se animus amplius in cogitatione dilaniat, quanto illud esse terribile, quod imminet, pensat. Et in diversa mens rapitur, quando modo mala quae egit, modo bona quae agere neglexit, modo reprehensibilia in quibus est, modo recta quae sibi adhuc deesse conspicit, sollicito pavore perpendit. Sed amici beati Job cum assiduitate vitae illius edocti bene vivere noverint, pensare tamen subtiliter Dei judicia nescientes, mala hic justorum quempiam posse recipere non credebant. Unde et eumdem sanctum virum iniquum esse suspicati sunt, quem flagellatum viderunt, atque ex hac suspicione agebatur ut in ejus quoque increpationem dilaberentur; ad quam tamen increpationem quasi sub qu
Abbreviated transcription (Latin):
citur: cuius resurgentis uitã iam
quidem ꝑ fidem sequit᷑ ⁊ sed necdũ
ꝑ speciem contemplat̃. Suꝑ pupil¬
lum uͦ heretici irricunt: cum hu¬
militatẽ fidelis ppłi inportunis
falsisq alligatiombꝰ affligunt.Et
taiũ amnicus ẽ quẽ intunt᷑ eũ tere:
quia fidelis dĩ ppłs ip̃sos quoq qͥs
ꝑ sequentes tolerat. amaudo ñ de¬
sinit ad ueritatẽ uocare. S int̾ hȩc
sciendum ẽ quia sancti uiri nec
sustincre falsa ꝑ infirmitatẽ me¬
tuunt: nec lesi unquã a ueritate
conticescunt. Unde et subditur.¬

Expanded text:
resurgentis vitam jam quidem per fidem sequitur, sed necdum per speciem contemplatur. Super pupillum vero haeretici irruunt, cum humilitatem fidelis populi importunis falsisque allegationibus affligunt. Et tamen amicus est quem nituntur evertere, quia fidelis Dei populus ipsos quoque quos persequentes tolerat amando non desinit ad veritatem vocare. Sed inter haec sciendum est quia sancti viri nec sustinere falsa per infirmitatem metuunt, nec laesi unquam a veritate conticescunt. Unde subditur
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enim adu̾sa ꝑpeti ñ timet
dicat. ueruntam̃ qđ̵ cepistis exple-¬
te: quia uͦ ipsis suis ꝑsecutoribꝰ
ueritatis predicam̃ta ñ subtrabit.
adiungat: prebete aurẽ et uide¬
te an mentiar: acsi aꝑte diceret.
Nec ante illatas molestias trepido:
nec ingratis auditoribꝰ correptio¬
nis adiutoria abscondo: quia et
malis pressus exerceor: et ipsis
meis ꝑ secutoribꝰ benigne impen-¬
sus cresco. Mens quippe scõrum
in hoc temptationum prelio. et
munita patientiȩ dipeo. et gla-¬
diis amoris accincta ad ꝑferen¬
da mala sumit fortitudinẽ: et
ad rep̾gelenda bona exerit be¬
ngnitatem: quatinꝰ et odioꝵ te¬
la potent̃ excipiat: et amoris ia¬
cula ualent̃ reddat. Nequaquã
quippe ad bella armatꝰ ꝑgit: qui
dipeum sumens gladũs ñ utit̃.¬
Unde et miles dei adu̾sitatis bello
deprehensus et scutũ pacientiȩ
debet ante ferre ne pereat: et ad
predicandum ꝓmptꝰ. amoris in¬
ferre iacula ut uincat. Cuius ar¬
mature summã breuit paulus

Expanded text:
--Quia enim adversa perpeti non timet, dicat: Verumtamen quod coepistis, explete. Quia vero ipsis suis persecutoribus veritatis praedicamenta non subtrahit, adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. Ac si aperte diceret: Nec ante illatas molestias trepido, nec ingratis auditoribus correptionis adjutoria abscondo, quia et malis pressus exerceor, et ipsis meis persecutoribus 242 benigne impensus cresco. Mens quippe sanctorum in hoc tentationum praelio et munita patientiae clypeo, et gladiis amoris accincta, ad perferenda mala sumit fortitudinem, et ad rependenda bona exerit benignitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Nequaquam quippe ad bella armatus pergit qui aut clypeum sumens, gladiis non utitdat. Miles Dei adversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, ne pereat, et ad praedicandum promptus amoris inferre jacula ut vincat. Cujus armaturae summa breviter Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
recedente iam libello
gractauimꝰ quod be-¬
atus iob uim nob̾¬
suȩ humilitatis in
notescit: dicens. Suꝑ
subuertere nitimini amicũ ur̃m.
Quantȩ namq infirmitatis se ꝓ¬
dat insinuat: quẽ pupillũ uocat.
Quia uͦ ab amore recedere etiam
lesa caritas nescit: et subuerti uelle
se quęritur: et tam̃ amicũ se esse
testat̃. Cuius uerba ut sepe iam di¬
xiurus. sic eidem specialit congru-¬
unt: ut tam̃ ꝑ hec ex ꝓphetico sp̃u
etiam sententie fidelis popłi ex uo¬
ce eccł̃iȩ uniu̾salis exprimant̃: qui
hercticoꝵ contrariesatẽ tolerans. et

Expanded text:
ecedenti jam libello tractavimus, quod beatus Job vim nobis humilitatis suae innotescit, dicens: CAP.subvertere nitimini amicum vestrum. Quantae namque infirmitatis se perpendat insinuat, quem pupillum vocat; quia vero ab amore recedere etiam laesa charitas nescit, et subverti velle se queritur, et tamen amicum se esse testatur. Cujus verba, ut saepe jam diximus, sic eidem specialiter congruunt, ut tamen per haec ex prophetico spiritu etiam sententia fidelis populi, ex voce Ecclesiae universalis, exprimatur, qui haereticorum contrarietatem tolerans
Abbreviated transcription (Latin):
intra scãm eccłiam adiutores calli¬
dti temptatoris existunt. Quȩ enim
eum ad malediccudum ꝓuocat.
uitam carnalium designat: quia
ut supra iam diximꝰ intra scãm ex
clesiam in correptis moribꝰ positi.
quo ꝑ fidem bonis iuxta sunt: eo ꝑ
itam durius premunt. Quia enim
quasi fideles uitari nequeunt a fi¬
delib: tanto deterius qͣnͣto et inte¬
rius tolcrant᷑. Amici uͦ illius qui qͣi
ad consolandum ueniunt. sed ad¬

Expanded text:
intra sanctam Ecclesiam adjutores calliintra sanctam Ecclesiam adjutores callidi tentatoris existunt. Quae enim eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; quia, utclesiam incorrectis moribus positi, quo per fidem bonis juxta sunt, eo per vitam durius premunt. Quia enim quasi fideles vitari nequeunt, a fidelibus tanto deterius, quanto et interius tolerantur. Amici vero illius, qui quasi ad consolandum veniunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmitiere: cumq ꝑ clectos om̃s. ut ꝑ
de et isdem beatus iob latino eloqͥo
dolens dicit᷑: ut ꝑ ciꝰ ⁊ nom̃ et uulue¬
ta redemptoris nr̃i passio desiguetur:
de quo ꝓpħa ant. Uere languores nõs
ipse tulit: et dolores nrõs ipse porta¬
uit. Cui temptator ablatis omnibꝰ.
et scruos et filios occidit: quia ñ so¬
lum iudaicum ppłm ex timore ser¬
uicutem. sed ipsos quoq apłos in suo
amore regeneratos. passionis ciꝰ tem¬
pore telo ꝑficdiȩ ꝑtulit. Uuilnere bea-¬
ti iob corpus atterit̾: quia redemptor
nr̃ configi clauis in crucis patibulo
non dectignat᷑. A planta autẽ pedis
uisꝙ aduerticem nulnera suiscipit: qͥa
scãm eccłiam quȩ corpus cius est nͥ
soltm ꝑ excrema et ultima. sed usꝙ
ad summa membra ꝑsecutione se¬
luiens temptatot affligit. Unac etiã
pautus apłs dicit. Compleo ea quȩ
desunt passionum xp̃i: in carne
mea Cui fuadere uxot ad maledicen¬
duni intitur: quia carnales quiq

Expanded text:
mittere, eumque per electos omnes, ut per de et idem beatus Job latino eloquio dolens dicitur, ut per ejus et nomen et vulnera, Redemptoris nostri passio designetur, de quo propheta ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Cui tentator, ablatis omnibus, et servos et filios occidit; quia non solum Judaicum populum ex timore servientem, sed ipsos quoque apostolos in suo amore regeneratos, passionis ejus tempore telo perfidiae perculit. Vulnere beati Job corpus atteritur, quia Redemptor noster configi clavis in crucis patibulo non dedignatur. A planta autem pedis usque ad verticem vulnera suscepit, quia sanctam Ecclesiam, quae corpus ejus est, non solum per extrema et ultima, sed usque ad summa membra persecutione saeviens tentator affligit. Unde etiam Paulus dixit: Compleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Cui suadere uxor ad maledicendum nititur, quia carnales quique
Abbreviated transcription (Latin):
perint: siue pra-¬
uũ siue rectum qͥd
a contradicentibꝰ
audiant adu̾sis hoc responsio¬
nibꝰ impugnant: quia cũ ꝑsona
ꝑ contrarietatẽ displicet. nec recta
quȩ ꝓtulerit placent. At contra
bonoꝵ corda quibꝰ in odiũ ñ
uenit ꝑsona s culpa: sic ꝑu̾sa
dnudicant ut recta q̃ dicuntur
assumant. Disternendis quippe
contradicentium senfibꝰ equissi-¬
mi arbitres refident: et sic male
plata respuunt ut tam̃ apꝓbent
quȩ ex ueritate cognoscunt. Solet
namcint̃ fiunarũ multitudi
postuis: tunc infinite
ic cum dduce suo repbi¬

Expanded text:
perint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum persona per contrarietatem displicet, nec recta quae protulerit placent. At contra bonorum corda, quibus in odium non venit persona, sed culpa, sic perversa dijudicant, ut recta quae dicuntur assumant. Discernendis quippe contradicentium sensibus aequissimi arbitri resident, et sic male prolata respuunt, ut tamen approbent quae ex veritate cognoscunt. Solet namque inter spinarum multitudipolluit. Tunc infinite rint, tunc duce suo rep
Abbreviated transcription (Latin):
subuertere intimini amicũ ur̃m.
Quantȩ namq infirmitatis se ꝓ-¬
dat insinuat: quẽ pupillũ uocat.
Quia uͦ ab amore recedere etiam
lesa caritas nescit: et subuerti uelle
se queritur: et tam̃ amicũ se esse
testat̃. Cuius uerba ut sepe iam di-¬
xiurus. sic eidem specialit congru-¬
unt: ut tam̃ ꝑ hec ex ꝓphetico sp̃u
etiam sententie fidelis popłi ex uo-¬
ce eccl̃iȩ uniu̾salis exprimant᷑: qui
hereticoꝵ contrarietatẽ tolerans. et
infirmũ se ꝑ humilitatẽ conspicit:
et tam̃ a seruande dilectiones ma-

Expanded text:
subvertere nitimini amicum vestrum. Quantae namque infirmitatis se perpendat insinuat, quem pupillum vocat; quia vero ab amore recedere etiam laesa charitas nescit, et subverti velle se queritur, et tamen amicum se esse testatur. Cujus verba, ut saepe jam diximus, sic eidem specialiter congruunt, ut tamen per haec ex prophetico spiritu etiam sententia fidelis populi, ex voce Ecclesiae universalis, exprimatur, qui haereticorum contrarietatem tolerans, et infirmum se per humilitatem conspicit, et tamen a serva
Abbreviated transcription (Latin):
perint: siue pra-¬
uũ siue rectum qͥd
a contradicentibꝰ
audiant adu̾sis hoc responsio¬
nibꝰ impugnant: quia cũ ꝑsona
ꝑ contrarietatẽ displicet. nec recta
quȩ ꝓtulerit placent. At contra
bonoꝵ corda quibꝰ in odiũ ñ
uenit ꝑsona s culpa: sic ꝑu̾sa
dnudicant ut recta q̃ dicuntur
assumant. Disternendis quippe
contradicentium senfibꝰ equissi-¬
mi arbitres refident: et sic male
plata respuunt ut tam̃ apꝓbent
quȩ ex ueritate cognoscunt. Solet
namcint̃ fiunarũ multitudi
postuis: tunc infinite
nferni baratrũ deuorat
ne mnanis elatio exaltat:
ic cum dduce suo repbi¬

Expanded text:
perint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum persona per contrarietatem displicet, nec recta quae protulerit placent. At contra bonorum corda, quibus in odium non venit persona, sed culpa, sic perversa dijudicant, ut recta quae dicuntur assumant. Discernendis quippe contradicentium sensibus aequissimi arbitri resident, et sic male prolata respuunt, ut tamen approbent quae ex veritate cognoscunt. Solet namque inter spinarum multitudipolluit, tunc infinite patens inferni barathrum devorat quos nunc inanis elatio exaltat; tunc cum duce suo rep
Abbreviated transcription (Latin):
ignil. qnta in igne obicuislai. qułq
in obscuritate pauor sit. nullatenꝰ
ambigimus N quid ꝓdest ista pre¬
nosse si ñ contingat euadere: tota
gͦ intentione curandũ ẽ: ut cum ua-¬
cationis tempus accipimꝰ bene ui¬
uendi studio maloꝵ ultricia torm̃ta

Expanded text:
ignis, quanta in igne obscuritas quantusque in obscuritate pavor sit, nullatenus ambigimus. Sed quid prodest ista prnosse, si non contingat evadere? Tota ergo intentione curandum est, ut, cum vacationis tempus accipimus, bene vivendi studio malorum ultricia tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
offendunt. Hec itaq suꝑiꝰ latius di¬
cta. minc breuiter studuu ex misti¬
ca designatione succingere: ut le¬
cior nĩs ex ipsa hac replicatione me¬
minerit me in hoc oꝑe spiritali in¬
tellectui deseriure: et tam̃ cum uti¬
litatis usus postulat subtiliter qͦq
studco historiȩ uerbi discutere. Cũ
uͦ necesse est simul utrumq com-¬
plector: ut spiritales fructus alle-¬
goria germinet: quos tam̃ ex ra-¬
tice hystoriȩ ueritas ꝓducit. Ami¬
cos uͦ beati iob quos hertticoꝵ tene¬
re speciem diximus. in dictis suis ne¬
quaquã ꝑ om̃ia reꝓbamus: quia
dum ꝑ suꝑnam sententiã contra eos
dicitur. non estis locuti coram me

Expanded text:
obanda. --Haec itaque superius latius dicta, nunc breviter studui ex mystica designatione succingere, ut lector meus ex ipsa hac replicatione meminerit me in hoc opere spiritali intellectui deservire. Et tamen cum utilitatis usus postulat, subtiliter quoque 182 studeo historiae verba discutere. Cum vero necesse est, simul utrumque complector, ut spiritales fructus allegoria germinet, quos tamen ex radice historiae veritas producit. Amicos vero beati Job, quos haereticorum tenere speciem diximus, in dictis suis nequaquam per omnia reprobamus, quia dum per supernam sententiam contra eos dicitur: Non estis locuti coram me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmitiere: eumq ꝑ electos om̃s. ut ꝑ
de et isdem beatus iob latino eloqͥo
dolens dicit̾: ut ꝑ ciꝰ ⁊ nom̃ et uulue¬
ta redemptoris nr̃i passio designctur:
de quo. ꝓpħa ait. Uere languores nrõs
ipse tcilit: et dolores nros ipse porta¬
uit. Cui temptator ablatis omnibꝰ.
et scruos et filios occidit: quia ñ so¬
lum iudaicum ppłm ex timore ser¬
uicutem. sed ipsos quoq apłos in suo
amore regeneratos. passionis ciꝰ tem¬
pore telo ꝑfidie ꝑtulit. Uulnere bea-¬
ti iob corpus atterit᷑: quia redemptor
nr̃ configi clauis in crucis patibulo
non dectignat᷑. A planta autẽ pedis
usꝙ ad uerticem uubneta suscipit: qͥa
scãm eccłiam quȩ corpus cius est nͣ
solum ꝑ extrema et ułtima. sed usq
ad summa membra ꝑsecutione se¬
uiens temptatot affligit. Unat etiã
pantus apłs ãicit. Compleo ea que
desunt passionum xp̃i: in carne
mea. Cui suadere uxot ad maledicen¬
dum intitur: quia carnales quiq
iutra scãm eccłiam adiutores calli¬

Expanded text:
mittere, eumque per electos omnes, ut per de et idem beatus Job latino eloquio dolens dicitur, ut per ejus et nomen et vulnera, Redemptoris nostri passio designetur, de quo propheta ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Cui tentator, ablatis omnibus, et servos et filios occidit; quia non solum Judaicum populum ex timore servientem, sed ipsos quoque apostolos in suo amore regeneratos, passionis ejus tempore telo perfidiae perculit. Vulnere beati Job corpus atteritur, quia Redemptor noster configi clavis in crucis patibulo non dedignatur. A planta autem pedis usque ad verticem vulnera suscepit, quia sanctam Ecclesiam, quae corpus ejus est, non solum per extrema et ultima, sed usque ad summa membra persecutione saeviens tentator affligit. Unde etiam Paulus dixit: Compleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Cui suadere uxor ad maledicendum nititur, quia carnales quique intra sanctam Ecclesiam adjutores calli
Abbreviated transcription (Latin):
.S. loci beati albini abbas. T. streniussimo milia fideles orationes.
Quia meȩ infirmitati cõpatimim. quantas possũ uob grãs reftro:
mulã uͦ ur̃am si mͥ transimisentis libẽntissime suscipiã: atq om̃i
cũ dibigentia custodiri faciã. Si. autẽ ñ propt̾ mẽa malã custodiã
sed casu aceidente uiciata seu mortua fuerit : de hoc me uobis
nunꝗ responsurũ sciatis. Quod si int̃dũ sana atq in columis
dõ uolente ꝑmansert : atq eã m uenalem fecentis: si p̃cum
amueniens fuerit. ipsã fortassis emãm a uobis. ualete.

Expanded text:
 loci Beati Albini abbas, T., strenuissimo militi, fideles orationes. Quia mee infirmitati compatimini, quantas possum vobis gratias refero. Mulam vero vestram si mihi transmiseritis libentissime suscipiam atque omni cum diligentia custodiri faciam. Si autem, non propter meam malam custodiam, sed casu accidente, viciata seu mortua fuerit, de hoc me vobis nunquam responsurum sciatis. Quod si interdum sana atque incolumis, Deo volente, permanserit atque eam mihi venalem feceritis, si pretium conveniens fuerit, ipsam fortassis emam a vobis. Valete.
Abbreviated transcription (Latin):
.S. loci bera albira abbas. T. streniuissimo milta fideles orationes.
Quia meȩ infirmitaiti cõpatmini. quantas possẽ uob grãs refero.
mulã uͦ ur̃am si mͥ transimsentis libentissime suscipiã : atq om̃i
cũ diligentia custodm faciã.Si autẽ ñ propt̾ meã malã custodiã.
sed casu aceidente uiciata seu mortua fuerit. de hoo me uobis
nunꝗ respoonsurũ sciatis. Quod si int̃dũ sana atq in columis
dõ uolente ꝑmansert ÷ atq ẽã mͥ uenalen fecentis. s̃ p̃cium
conueniens fuert. ipsã forrassis emam a uobis. Galete

Expanded text:
 loci Beati Albini abbas, T., strenuissimo militi, fideles orationes. Quia mee infirmitati compatimini, quantas possum vobis gratias refero. Mulam vero vestram si mihi transmiseritis libentissime suscipiam atque omni cum diligentia custodiri faciam. Si autem non propter meam malam custodiam, sed casu accidente, viciata seu mortua fuerit, de hoc me vobis nunquam responsurum sciatis. Quod si interdum sana atque incolumis Deo volente permanserit, atque eam mihi venalem feceritis, si precium conven
Abbreviated transcription (Latin):
.S. loci beati albim abbas. T. stremussimo milit fideles orataiones
Quia mee infirmitati cõpatimina. quantas possũ uob grãs refero.
mulã uͦ ur̃am si mͥ transinisentis libentissime suscipiã: atq om̃i
cũ dilgentia custodi faciã. Si autẽ ñ propt̃ meã malã custodiã
sed casu accidente uiciata seu mortua fuerit : de hoc ine uobis
nunꝗ responsurũ sciatis. Quod si int̃dũ sana atq in coluinis
dõ uolente ꝑmansert : atq ẽã m uenalem fecentis : s̃i p̃euim
comueniens fuerit. ipsã fortassis emãm a uobis. ualete.

Expanded text:
 loci Beati Albini abbas, T., strenuissimo militi, fideles orationes. Quia mee infirmitati compatimini, quantas possum vobis gratias refero. Mulam vero vestram si mihi transmiseritis libentissime suscipiam atque omni cum diligentia custodiri faciam. Si autem non propter meam malam custodiam, sed casu accidente, viciata seu mortua fuerit, de hoc me vobis nunquam responsurum sciatis. Quod si interdum sana atque incolumis Deo volente permanserit, atque eam mihi venalem feceritis, si precium conveniens fuerit, ipsam fortassis emam a vobis. Valete.
Abbreviated transcription (Latin):
adultima gehennȩ torm̃ta ꝑducat: Quia ergo int̃ diuina
iudicia graui incertitudinĩssue caliginȩ humana mens
p̃mitur: scĩ uiri cũ sibi suppetere ꝓspere huius mundi ẽspi¬
ciunt: pauida suspectione turbantur : Timent enim. ne
hic laboꝵ suoꝵ fructꝰ recipiant: timent nequod diuina
iustitia latens in eis uulnꝰ aspiciat : & ex teriorib: eosmunerib
cumulans. ab intimis repellat: Cũ uero taciti cogitan
nec bona agant nisiut sõli dño placeant. nec in ipsa affluen¬
tia suȩ prõsperitatis exultant: minus quidem dȩꝓsperis oc¬
culta ẽtrase iudicia metuunt. sed tam̃ eadẽ ꝓspera quiase
ab intima intentione p̃pediunt. egre ferunt: Et moleste

Expanded text:
ad ultima gehennae 139 tormenta perducat. Quia ergo inter divina ad ultima gehennae 139 tormenta perducat. Quia ergo inter divina judicia gravi incertitudinis suae caligine humana mens premitur, sancti viri cum sibi suppetere prospera hujus mundi conspiciunt, pavida suspicione turbantur. Timent enim ne hic laborum suorum fructus recipiant; timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimis repellat. Cum vero taciti cogitant quod nec bona agunt, nisi ut soli Domino placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra se judicia metuunt, sed tamen eadem prospera, quia se ab intima intentione praepediunt, aegre ferunt; et moleste
Abbreviated transcription (Latin):
BUMI CALDE OCCELLA
DGI DIUINA IUDITIA. cur In hac uita non¬
nũ quã bonis malesit . & malis bene: tunc occultio¬
ra sunt. cũ & bonis hic bene. ẽ. & malis male:
Nãcũ bonis male ẽ. & malis bene: hoc fortasse de¬
p̃henditur . quia & boni siqua deliquer̃
hic recipiunt. ut abȩt̾na plenius damnatio¬
ne liberent᷑: & malibona quȩ ꝓ hac uita faciunt hic inueni¬
unt : ut ad sola in posterũ torm̃ta ꝑtrahantur : Vnde & ar¬
denti in inferno diuiti dicitur: Mem̃to fili qr recepisti bo¬
na inuita tua : & latarus similit̃ mala : At cũbonis hicbene ẽ.
& malis male : Incertũ ualde fit utrũ boni idcircobona ac¬
cipiant. ut ꝓuocati ad aliquid melius crescant: An iusto laten¬
tiq uidicio. hic suoꝵ operũ remunerationẽ percipiant.
ut ap̃miis uitȩ sequentis in anescant : Et utrũ malos id cir¬
co aduersa feriant ut ȩt̾nis suppliciis corrigentia defen¬
dant: anhic eoꝵ pena incipiat. ut quandoq c̃plenda eos

Expanded text:
Cum valde occulta sint divina judicia, cur in hac vita nonnunquam bonis male sit, malis bene: tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male. Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur: quia et boni, si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur: et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde fit utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant; an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant; et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigentia defendant; an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos
Abbreviated transcription (Latin):
refrigescet caritas multoꝵ : Id circo hiemis curauit tẽpus ex prime¬
re : ut in esse auditoꝵ cordib malicie frigus indicaret: hinc ẽ.
qđ negaturo petro. p̃mittitur. quia frigus erat: &stans ad pru¬
nas cale faciebat se: lãnãq: intꝰ akaritatis calore torpui
& adamorẽ p̃sentis uite. quasi ad ꝑsecutoꝵ prunas. infirmitate

Expanded text:
refrigescet charitas multorum . Idcirco ergo hiemis curavit tempus exprimerefrigescet charitas multorum . Idcirco ergo hiemis curavit tempus exprimere, ut inesse auditorum cordibus malitiae frigus indicaret. Hinc est quod de negaturo Petro praemittitur: Quia frigus erat, et stans ad prunas calefaciebat se . Jam namque intus a charitatis calore torpuerat, et ad amorem praesentis vitae, quasi ad persecutorum prunas infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
tutis exemplo roboratur:
eloquia  in ex orduis narrationũ qualitates exprimunt : tminos¬
q causarũ: Aliquando nãq apositione loci: aliquando apositione
corporis. aliquando aqualitate aeris. aliquando aqualitate tẽpo¬
ris. signant quid deuentura actione subiciant: Positione qͥppe lo¬
coꝵ diuina scriptura exprimit. subsequentiũ merita finesq causa¬
rũ : Sicut deisra hele dicitur: Quiuerba dĩ inmonte audire ñ po¬
tuit. sed p̃cepta incãpestrib accepit : Subsequentẽ nimirũ infir¬
mitatẽ popłi indicans. qr ascendere ad sũma ñualuit. sed semet¬
ipsũ in infimis neglecte uiuendo laxauit: A positione corporis
tis. ẽ : & recte stare cernitur . quimnbello certaminis opitulatur :
A qualitate aeris res subsequens demonstrat᷑ : sicut euuangelista.
cũ p̃dicante dño nullos tunc ex iudea credituros diceret. p̃misit
dicens :iempsautẽ erat : Scriptũ nãq: ẽ : Abundabit iniqͥtas :

Expanded text:
tutis exemplo roboratur. tutis exemplo roboratur. eloquia in exordiis narrationum qualitates exprimunt terminosque causarum. Aliquando namque a positione loci, aliquando a positione corporis, ali quando a qualitate aeris, aliquando a qualitate temporis signant quid de ventura actione subjiciant. A positione locorum divina Scriptura exprimit subsequentium merita finesque causarum: sicut de Israele dicit quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit; subsequentem nimirum infirmitatem populi indicans, quia ascendere ad summa non valuit, sed semetipsum in infimis, neglecte vivendo, laxavit. A positione corporis is est vel juvantis. Et recte stare cernitur, qui in bello certaminis opitulatur. A qualitate aeris res subsequens demonstratur, sicut evangelista cum praedicante Domino nullos tunc ex Judaea credituros diceret, praemisit dicens: Hiems autem erat . Scriptum namque est: Abundavit iniquitas,
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa uideatur Ibi & enĩ fȩda. ibi pulchra nr̃a cognos¬
cimus: ibi sentimus. quantũ ꝓficimus. ibi aprouectu
quã longe distamꝰ: Narrat autẽ gesta heroũ : & ad imitatione
orda ꝓuocat infirmoꝵ: Dũq illoꝵ uictricia facta cõmemor
ontra uitioꝵ p̃lia debilia nr̃a confirmat: Eitq uerbis illius. ut eo
minꝰ mens int̃ certamina trepidet: quoante se positos tot uiroꝵ
fortiũ triũphos uidet: Nonnũ quã uero ñ solũ nobis uirtute¬
oꝵ asserit. sed &iã casus innotescit: Ut & inuictoria fortiun
cce enĩ iob describit᷑ tẽptatione auctus. sed dauid tẽptatione ꝓstra¬
tus : Ut & maiorũ uirtus spem nram foueat. & maioꝵ casus ad cau¬
telã nos humilitatis accingat : Quatinꝰ dũ illa gaudentes suble¬
uant. istametuentes p̾mant : & audientis animꝰ illinc spei fiducia
hinc humilitate timoris eruditꝰ nec temeritate suꝑbiat. quia formi
dine p̾mitur. nec pressus timore desperet. quia ad spei fiduciã uir¬

Expanded text:
in ea videatur. Ibi etenim foeda; ibi pulchra nostra cognoscimus. Ibi sentimus quantum proficimus; ibi a profectu quam longe distamus. Narrat autem gesta virorum, et ad imitationem corda provocat infirmorum. Dumque illorum victricia facta commemorat, contra vitiorum praelia debilia nostra confirmat. Fitque verbis illius, ut eo minus mens inter certamina trepidet, quo ante se positos tot virorum fortium triumphos videt. Nonnunquam vero non solum nobis eorum virtutes asserit; sed et casus innotescit, ut et in vict timere. Ecce enim Job describitur tentatione auctus, sed David tentatione prostratus; ut et majorum virtus spem nostram foveat, et majotelam nos humilitatis accingat: quatenus, dum illo gaudentes sublevant, ista metuentes premant, audientis animus illinc spei fiducia, hinc humilitatdine premitur, nec pressus timore desperet, quia ad spei fiduciam vir