comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus. ilłe alitĩmõtib tͣnssiłit colles. Clama adeũ dũã
alioquin qñ eum remorando tepescendo pausando
bio diligit̃ secutorem. Necclum adbrauiũ ꝑueĩsti
Necdũ apphñddisti mecam. gͣndis adhuc restatuiã
Noli siste gͣclum. Noli ĩmedio itine reside: In sudore

Expanded text:
nus . Ille salit in montibus, transilit colles. Clama ad eum, anima Alioquin quando eum remorando, tepescendo, pausandobio diligit secutorem. Necdum ad bravium pervenisti, necdum apprehendisti metam. Grandis adhuc restat via: noli sistere gradum, noli in medio itinere residere. In sudore,
Abbreviated transcription (Latin):
pleno affccũ. desid̾io uehem̃ti pet̾e. q̃rere. pulsate.
satag̾et. sñdudio petñs acciꝑet. Querens ĩueni¬
ret pussanti aꝑiet᷑. alioqͥn si forte quod absit pu¬
dẽ dumillũ appͣtasie saltũ p̃sũpsit. cͥtũ õinosit
testimoium u̾ratis accipiẽtib aut nũcexͣ eumoĩa
teliqdͥise autip̃m qͦ pͥea desuis secẽtuplt ꝙ accep.¬

Expanded text:
 pulsare satageret, sine dubio petens acciperet, quaerens inveniret, pulsanti aperiretur. Alioquin si forte quod absit! pudendum illum apostasiae saltum praesumpserit, certum omnino sit testimonium veritatis accipientibus, aut nunquam eum omnia reliquisse, aut ipsum quoque postea deseruisse centuplum
Abbreviated transcription (Latin):
cordis tui cubitulum cumoras addm̃ seruasuauita¬
temtii unguenti nemusce morientes ꝑdat
suauitatem thimiamatis scĩ ł tanone morõe
Si hosꝑam orõis offers deo abige cumabraam aue
asacrificio nehostũs insidiantur easq ĩficiant
Ꝙtimend̾ ⁊̃ necogitacões ĩmũde corrũꝑant
suanitatẽ orõis ꝓposite Aulti enimsunt qͥ hñt
ĩoie dm̃ ⁊ ĩmecice diablm̃ qui uoce dm̃ saudant
mente aũt̃ blasphemant ⁊ cũ liguasit ĩỹmnis
tales quantum upͣis est drnderident diuina ma¬
iestatem bsasphemant ⁊ cumligue peccata remiti
orant eatñ tetin̾e nõ dub itant Iuno qͥdam
ta est demencia hõinũ guiturpissima deo uota in
sussurrant ⁊ siqͥs amgu̾it aurem ꝯtitissent qd̃
dnant ohomo Siiis exanthri digne dignapete
ficdm̃ postulabis quod addm̃ ꝑtinet dare estaut
orõ iude ꝓditoris quapetut ꝓdicõm saluatoris
alia q̃stuosa quapenintur ꝑ tẽꝑalia quał fuit

Expanded text:
cordis tui cubiculum. Cum oras ad Deum, serva suavitatem tui unguenti, ne muscae morientes perdant suavitatem thymiamatis sancti ; id eSi hostiam orationis offers Deo, abige cum Abraham aves a sacrificio , ne hostiis insidientur easque inficiant; quia timendum est ne cogitationes immundae corrumpant suavitatem orationis propositae. Multi enim sunt, qui habent in ore Deum, in mente diabolum; qui voce Deum laudant, mente autem blasphemant, et cum lingua sit in hymnis, Tales, quantum in ipsis est, Deum derident, divinam majestatem blasphemant, ac, cum linguae peccata remitti orant, ea in mente retinere non dubitant. Imo, quidamta est dementia hominum! Turpissima vota Deo insurrant, si quis amoverit aurem, conticescent: quod diant. » O homo, si vis exaudiri, digne digna pete, sic Deum postulabis, quod ad Deum pertinet dare. Est auoratio Judae proditoris, quia petiit proditionem Salvatoris. Alia quaestuosa, qua petuntur temporalia, qualis fuit
Abbreviated transcription (Latin):
mouẽt antiquoꝵ exep̃la: saltem te moueat bi uigolai in¬
fantia. qͥ qͣrta ⁊ sexta feria serl suggelat mat̾i sue ubã
Pͥudeat ñ ieumasse adultũ: cũ uierit ieumasse pu¬
erũ ꝑuulũ. In nrĩ ꝯfusionẽ cedit exẽplũ ꝑuuli. ⁊ nos
corrigunt infautes ⁊ ꝑueri.

Expanded text:
movent antiquorum exempla, saltem moveat beati Nicolai infantia, qui quarta vel sexta feria semel tantum sugebat ubera. Pudeat non jejunasse adultum, dum viderit jejunasse parvulum. In nostri confusionem cedit exemplum parvuli, dum nos corrigunt infantes et pueri.
Abbreviated transcription (French):
dadr adscutras ꝑtin decractio qui adulantur
ut emungant petuniam. Quidetrahunt utdi
doni młuram sautes pond̾ant quiꝑdecractõnem
doqrunt que ꝑuirtutes nonpossunt horligua
q̃ tibos uenatur ericibus igrus etͥmꝰ ⁊ qͥ ꝑdecrat

Expanded text:
Ad scurras pertinet detractio, qui adulantur ut emungant pecuniam; qui detrahunt ut didoni mensarum laudes ponderant, qui per detractiones acquirunt quod per virtutes non possunt. Horum lingua quae cibos venatur, erit cibus ignis aeterni; et
Abbreviated transcription (Latin):
uati maliciam ⁊cotami searmat ad dm dimi¬
susendam Iusticiam. ⁊ sic sue dedractõis rubigine
altiu sama explltur ⁊ suademorsiõe alt̾uis głiam
purgat ⁊ extoslit. Detractio ĩ uidiam p̃dicat᷑. asĩ¬
mi malignitatẽ denudat ⁊ ꝙ ĩt̾us est ĩcõgnitũ
det̾ius uomit ꝑ decractõis uerienum. ohomo. si ar¬
quis argue ad mensuram rephũde adcautelam
nonut ꝓximus scandasi zetur s corfigatur. Argu
non utͣ futum Facinus paslies s ut alt̾ius uulnꝰ

Expanded text:
 malitiam, et totam se armat ad proximi diminuendam justitiam, et sic suae detractionis rubigine alterius famam expolit, suaque demorsione alterius gloriam purgat et extollit. Detractio invidiam praedicat animi malignitatem denudat; et quod interius est incognitum, exterius vomit per detractionis venenum. O homo, si arguis argue ad mensuram, reprehende ad cautelam, non ut proximus scandalizetur, sed ut corrigatur. Argue, non ut tuum facinus pallies, sed ut alterius vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
desmant adtĩbum accede nõaduoluptatem
palatum tuũ fames excitet nõ sipores hoc itags
ena mire ris. Si ꝯtinentiam diigis turpid ⁊ m¬
necac̃bus rephũsor. ħ sũ reꝓbacõe corrector ita
ut amo nicõnem hyllaritate prienias ⁊ erroris
dientium ꝓmptis teceptor facile querenti
ressponde tontend enti facile tede nec ĩsur¬
dia execratõesq descendas. Melius est tĩd̾e

Expanded text:
desinant. Ad cibum accede non ad voluptatem: palatum tuum fames excitet, non sapores. Nunquam ena mireris. Si continentiam diligis, turpineque acerbus reprehensor, sed sine reprobatione corrector ita, ut admonitione hilaritatem praevenias, et erroris dicentium auditor. Facile quaerenti responde, contendenti facile cede, nec injurgia, exsecrationesque descendas. Si vis esse
Abbreviated transcription (Latin):
ipete latratib s̃tendunt ⁊ oĩb morsus ĩferũt hilsũt
qͥĩcpo ĩuemũt nodum. Inũmaculato maculam In
rotundo anguia insplendido tenebrosum hestpestis
ypoc̾taꝵ Morsus ñudoꝵ. pestis illa nulli ꝑcit auget
culpam. Diminuit gram h errat ĩ ꝓximũ p̾sat᷑
ĩspũm sc̃m̃. hac maligna peste Intonantes sebe
⁊ phĩsci clicebant Inbeldebub p̾ncipe demonioꝵ ei¬
tis demonĩa ⁊ alii clãmabant Samartapes ⁊ demo.¬

Expanded text:
crete latratibus intendunt et omnibus morsus inferunt. Hi sunt qui in scirpo inveniunt nodum, in immaculato maculam, in rotundo angulum, in splendido tenebrosum. Haec est pestis hypocritarum, morsus invidorum; pestis illa nulli parcit, auget culpam, diminuit gratiam, errat in proximum, peccat in Spiritum sanctum. Hac maligna peste intonantes Scribae et Pharisaei dicebant: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia . Et alii clamaverunt: Samar
Abbreviated transcription (Latin):
pacem ht̃ cumdeo pacem ht̃ cumse ĩpõ ubisym¬
on magꝰ nõ decipit ubiphĩleus philatiasuanõ
dilatat᷑ ⁊ uuideus nõ murmurat moꝑacem suã
dexpͥo. ubiamor resatuuis ubiaffectus nicarius ubiͣ
patem nõ dirumpit discordia. ubifraus non facit
ĩpace t̾fiuortia. Somiã succed unt aduotum ubi

Expanded text:
pacem habet cum Deo, pacem cum se ipso. Ubi Simon magus non decipit, ubi Pharisaeus phylacteria sua non dilatat, ubi Judaeus non murmurat, ubi o, ubi amor relativus, ubi affectus vicarius; ubi pacem non disrumpit discordia, ubi fraus non facit in pace divortia, ubi omnia succedunt ad votum, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaco. Ilsasiquidẽ adulatõe istasusspec̾taest maligni
crecõe ꝓmittit. ꝓmissum accrłat plenius ꝙ ꝓmis¬
at prestat. prudentia tͥb temꝑib dispensatur p̃
łi ꝓponit ĩ aĩo ⁊ malafuturt⁊ bona utillapossit susti¬
nere ⁊ istatempare: Nõsemꝑ ĩ actuest s ĩt̾dũ
Rparius magna. Exꝓximis remota. exꝑtib tota¬
tentis auctoritas nõgnĩs sublimitas necqͥd dicat¬
placeat cogitat idoꝑtat ⁊ petit quodoptari corã¬
omibꝰ possit ñ altiori se posit ĩponit ĩauoiẜ
starti trerend̾ ułdescendenti cameñ. ãtuoies

Expanded text:
peratio; illa siquidem adulatione, ista suspecta est malignitcretione promittit, promissum accelerat, plenius quam promiserat praestat. Prudentia tribus temporibus dispensatur, prproponit in animo et mala futura et bona, ut illa possit sustinere, et ista temperare. Non semper in actu est, sed interdum lis magna, ex proximis remota, ex partibus totcentis auctoritas, nec quplaceat cogitat. Id optat 88 et petit, quod optari coraomnibus possit. Nec altiori se imponit in quo vel stanti tremendum, vel descendenti cadendum. Tunc s
Abbreviated transcription (Latin):
ue amicicie ẽẽ ꝑticipem ł artifitẽ q̃ suꝑficiał dilet¬
cõis purgat fecem hãs amitum nonut isitet
ĩf mum nõ ut famelicum cĩbet nõutꝯsolet᷑ ĩ car¬
c̾atum siut eum ĩcarcͥe usites esurientẽ cibes sici
panꝑem ꝓximum diligis exsoladilectõe elemosi¬
nam facis. elemosina enim cordis multo iaior᷑
elemosina corꝑis. earitas enim ĩelemosina sufficit

Expanded text:
e amicitiae esse artificem quae superficialis dilectionis purgat fecem. Habeas amicum non ut te viset aegrotum, non ut famelicum cibet, non ut consoletur incarceratum, sed ut eum in carcere visites, esurientem cibes, potes proximum diligis, ex sola dilectione eleemosynam facis, eleemosyna enim cordis multo major est quam corporis; charitas enim in eleemosyna sufficit,
Abbreviated transcription (Latin):
os fu̾it cum moyse mare mundi uicioꝵ
flumiã ħ est u̾ga a aron. que frorit ⁊ frõduͭ
⁊̃ fͣcͥtumꝑperit ⁊ iusticia qͥdam modo frondet
dumĩmente cõ cipit᷑ floret clipinat᷑ałr ex¬
cͥcetur sructificat dum subditꝰ corrigitur.
ħ est uentũabrum quo diuidr̃ granũ apalea. ħ¬
⁊ fornax louaseꝑat᷑ argentũ ascoria. h̾ gla¬
duis quoseꝑ atur uiuus amortuo f̾ rum quo
cinoꝵ rediuiuat siquitas ĩ punita. ħ mlu

Expanded text:
s fuerit, cum Moyse mare mundi vitioruflumina. Haec est virga Aaron, quae fronduit, floruit, et fructum peperit: quia justitia quasi frondet, dum mente concipitur; floret, dum viriliter exercetur; fructificat, dum subditus corrigitur. Haec est ventfornax in qua separatur argentum a scoria, gladius quo separatur vivus a mortuo, ferrum quo cinorum redivivat iniquitas impunita. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
hãtur pͥmadefitiens scͥda fatiens t̾ciaꝑficiens
p̾macarnis scd̃a sensualitatis. t̾tia rõnis pͥma
supͣ omia queritur extra omĩa iuenitur plut
otiũb diligitur hicest ignis quendñs uenit m¬
itte ĩterram utꝗẜurat rubiginem pccõꝵut
exuret paleas uitioꝵ: In alto ꝯstituit caritastͥ¬
bunal suri ꝙ nõ expugnat timor mundanꝰ

Expanded text:
a est deficiens, secunda faciens, tertia perficiens. Prima carnis, secunda sensualitatis, tertia rationis. Prima super omnia quaeritur, extra omnia invenitur, plus omnibus diligitur; hic est ignis quem Deus venit mittere in terram , ut comburat rubiginem peccatorum, ut exurat paleas vitiorum. In alto constituit charitas tribunal suum, quod non expugnat timor mundanus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
suis sectatores suos detꝑiunt: qr fub uelamĩe utu
tum seregunt Nam sũp̃textu iustiae crudelitas
agitur ⁊ remissa segnities mansuetudocͥdt᷑ ple¬
tumq hoc aigit temꝑis negligeatia ꝙ age ccedr
idulgencia. exhiis liqlet ey se ꝯte est prudñt¬

Expanded text:
sius sectatores suos decipiunt, quia sub velamine se virtutis tegunt; nam sub praetextu justitiae crudelitas agitur, et remissa segnities mansuetudo creditur: Plerumque hoc agit torporis negligentia quod agere creditur indulgentia. Ex his liquet quod se
Abbreviated transcription (Latin):
liana p̃ditus eloq̃ncia quis om̃i informatus sas
sufficit laudes caritatis expͥme ⁊ eius uͥtutes ad
net dicens pone me ut signatulum suꝑ bracħrum
tuum qr fortis est ut mors dilectõ dura ÷ sicut
qrsicut illa sensum carnis sicista affectum ꝯtupis¬
tencie carnał punit sura est sicut ĩ f̾mis emula¬
cio qr hos quos intus trihit desid̾ium t̾renoꝵ

Expanded text:
liana eloquentia, quis omniformatus sapientia sufficit laudes charitatis exprimere, ejusque virtutes ad ris ait: Pone me ut signaculum super cor tuum, quia fortis est ut mors dilectio, dursicut illa sensum carnis, sic ista affectum concupiscentiae carnalis perimit. Dura est sicut infernus aemulatio, quia eos, quos intus trahit desiderium aeternorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cipum uicia abonsi uicio cirtumcidit̾minis cͥtũ¬
scpͥta dẽbitis comitib uallata uteamꝯuitet᷑ rec̾ti¬
tudo. Neiudicando arto deiet disctio. Neerpo¬
re exor̃bitet caritas ut nõ odil uancore s ⁊elo iulti¬
tie glaium iũdicte excͥceat debuti mĩa neiusti

Expanded text:
cipem justitia, ab omni vitio circumcisa, terminis circumscripta debitis, comitibus vallata: ut eam comitetur rectitudo, ne judicando a recto deviet; discretio, ne errore exorbitet; charitas, ut non odii rancore sed zelo justitiae gladium vindictae exerceat; debet uti
Abbreviated transcription (Latin):
ris serenat᷑ quam tuto locatur ĩtrono tilidranqi¬
tas mentis blanditur quam elegantꝰ strauit r
suum qͥ ĩpare pͣtoris ordinauit aĩmũ. Oꝙͣ secure cũ¬
b̾at ĩlecto qͥ pacemdisponit ĩ aĩo. Inhac᷑ sigłorite
deb homoẽẽ donec transeat ĩ hoctendat midipti
uñ seneca qͥsqͥs prudentiam sequi desid̾at ductu
racionis bene uiuere ĩcipiat ⁊ nõ dignitatẽ ueb
la apeiorib uł minus malis nõ sufficit illa discer¬
ne nisisequat᷑ boni electõ ⁊ maliasꝑnacõ prudẽ¬
dereb transitorus que possides nec ꝙꝑ cadutũ est mag¬
mĩee exislimes. prudenciate docebit uteaq̃ tanqͣ
alienapossides prudent disspñses ⁊ que nõ ꝑpotes
tenexe ꝑpetuo fructose ꝑmittas ab ire. Siamplea ᷤᷤ¬
is prudenciam ubiq idem ꝑmianes ĩ nullo paderis
iacturam. ⁊ꝓut resum uł tempoꝵ uarietas exigit

Expanded text:
 O quam tuto locatur in throno, cui tranquillitas mentis blanditur, quam eleganter stravit lectum suum, qui in pace pectoris ordinat animum, quam secure cubat in lecto, qui pacem disponit in animo! In hac singulariter debet homo esse donec transeat. In hac tendens it: « Quisquis prudentiam sequi desiderat, ductu rationis bene vivere incipiat, et non dignitatem rebus ex la a pejoribus et minus malis. Non sufficit illa discernere, nisi sequatur boni electio et mali aspernatio. Prudende rebus transitoriis quae possides, nec quod caducum est magnum existimes. Prudentia te docebit, ut ea quae tanquam aliena possides prudenter dispenses, et quae non potes perpetuo tenere fructuose permittas abire. Si amplecteris prudentiam, ubique idem permanes, in nulla patieris jacturam, et prout rerum vel temporum varietas exig
Abbreviated transcription (Latin):
multum destͣit᷑ siuna sĩ alt̾a teneat᷑ s ħ cca sub¬
dinis tũ ueniã optinuiss ad ppait. ponatuir gla-¬
ris ĩꝓximo. Nõ ituitum fortune s racions neteg¬
tudo anũm s caritas deĩ tlementiam exiiet. Multi
enim sunt quinocentissiõꝵ iacͥinis mouent᷑ qͥ sili̾et
cargerem effring̾ent quos non mouet caritas s
aĩ intmitas. Reddat gͦ caritas conpassionem am¬
nt homini puniat equitas enormitatemuicii. Ma

Expanded text:
multum destruitur, si una sine altera teneatur, sed haec circa subdinis, cum veniam obtinuisset, ad populum ait: Ponat vir glaris in proximo, non intuitu fortunae, sed causaetudo animi sed charitas Dei clementiam excitet; multi enim sunt, qui nocentissimorum lacrymis moventur, qui, si liceret, carcerem effringerent; quos non movet charitas, sed animi infirmitas. Reddat ergo charitas compassionem homini, puniat aequitas enormitatem vitii. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
uemcoritatis. Silige dm̃i suꝑ omĩa te infra. ꝓ xim̃
iuxta carnẽ extra. Dilige cqrnẽ tnam nõ utei
seruias s ut eam disciplinarit corrigas. Diligas
dmmad bonum nõad scłi luxum. Nõseqͣris euo
lunt atem s eam cogas seqͥtui utilitatem nõ¬

Expanded text:
. Dilige Deum super omnia, te infra, proximum juxta, carnem infra. Dilige carnem tuam non ut ei servias, sed ut eam disciplinaliter corrigas, dilige eam ad bonum non ad saeculi luxum. Non sequaris ejus voluntatem, sed eam cogas sequi voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
cunditate cainalum delectacõnum. uide ext̾¬
pitumcarnis qͥ militat ĩeius castͥs cum caineue¬
nit adbellũ pulcͥtudo rei. q̃ decipit uisum. blãdi¬
m̃tum somptii q̃ seducit auditum odoram̃tair
q̃ sulspend unt olfc̃ti sapor cibi qͥallicit gustũ
lonitas taque ꝑ notat tactũ. eontͣ huncex¬
dotem isuo regno resiituere. illudb̃ellum pł¬

Expanded text:
jucunditate carnalium delectationum. Vide exercitum carnis, qui militat in ejus castris, et cum carne venit ad bellum; pulchritudo rei quae decipit visum, blandimentum soni quod seducit auditum, odoramenta rerum quae suspendunt olfactum, sapor cibi qui allicit gustum, lenitas rei quae provocat tactum. Contra hunc exrationem in suo regno restituere. Istud bellum p
Abbreviated transcription (Latin):
lecto mnꝓxini ꝑuenitur addilectõm di ohomo
dilige ꝓximũ tusi sicut teip̃m. bonas daptas
⁊ͥ non inuideas ali. Simauis optas tibi ꝙ aa ĩ
natam ꝯsule illa te dotẽbit clilige ꝓxinurti
sicut teip̃m ip̃a ⁊ enĩ feat omĩa quia. unum
fecit oĩb ortum tromẽ genuis hominũ sułi
defect scendit ab ortir S iħ negas att̃. Añ ꝙ
tͥuis sieri nat᷑am ĩpugnas. iusorine enias
nuilli ĩponas quoipẽ pati nonpolat. hoc Eibe

Expanded text:
em proximi pervenitur ad dilectionem Dei. O homo, dilige proximum tuum sicut te ipsum; bona quae optas tibi non invideas alii; si majus optas tibi quam alii, naturam, illa te docebit diligere proximum tuum sicut te ipsum. Ipsa etenim fecit omnia communia, unum fecit omnibus ortum, quia Omne genus hominum simili descendit ab ortu. Si alii negas quod tibi vis fieri, naturam impugnas, jus commune enervas. Nulli imponas quod ipse pati
Abbreviated transcription (Latin):
q̃pacis extioris lubͥcam nontimet q̃ fortune ur¬
bricum nõ abforbet horret᷑ q̃ mentem purgat
auicũs qũ demollit᷑ ꝯstientie u̾mis. hanc nõpossũt
destruere fulmina pͥncipum non ĩclud̾e ĩsultus
hostium. hac sola comite diues esthomo hacsola
contencõe sapiens hac comite tutus est ĩ aduersis
securus inꝑitul. hechoĩemfilum dei facit ħ hoĩem
egͥssus. De hac pace dr̃ inpͥace ũdip̃m dormiã ⁊ reqͥescã

Expanded text:
pacis lubricum non timet, quae fortunae nubilum non horret, quae mentem purgat a vitiis; quam non demolitur conscientiae vermis. Hanc non possunt destruere fulmina principum, non excludere insultus hostium. Hac sola comite homo dives est, hac sola contentus est sapiens, hac comite tutus est in adversis, securus in periculis. Haec hominem filium Dei facit. Hanc egressus. De hac dicitur. In pace i
Abbreviated transcription (Latin):
nõclssipat. t̾sticia mala nouexat audricia nõ
exornat᷑ gula nõ inflaminat luxuria nocoĩ¬
quinat semꝑ casta est semꝑ munda smꝑqͥcta
gitudo usq aduite tͥninũ ꝓ funditas diuine
gr̃e sapit ĩmensum ħ est caritas q̃ pugnagnti
⁊ scutum tumphanti p̃m̃nium q̃sic ĩchoatur

Expanded text:
ssipat, tristitia mala non vexat, avaritia non excaecat, gula non inflammat, luxuria non coinquinat. Semper casta est, semper munda, semper gitudo usque ad vitae terminum, profunditas divinae gratiae sapit immensum. Haec est charitas quae pugnanti est scutum, triumpha
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rena gaudia fugere yacõm ꝯsule hanc si audie
diuicias aut ꝑigulum possidenciũ authonus. Eeliq
Relinque ambitũ timidares est uana ⁊ uento sa
cum ĩtrau̾is p̃t̾istos gradus diuitunt⁊ magno fastu
suspenseꝰ honores. Isti t̾ten quamius humiluumlit
⁊ deiect. tam̃ ꝑ difficiles ⁊ arduos tramites adeũt
ꝑiculosa i fassigium dignitatis ia ÷ dirige gͦ iã
intencois adspũales mentis diuicias res iudelicet
amplissimas ⁊ tranqͥslissimał adꝙͣ uticem racõis
iasscendis tibifortuna capud subiutet. omiaq dẽ

Expanded text:
rena gaudia fugere, rationem consule; hanc si audiredivitias ob pericula possidentium, et onus; relinque relinque ambitum, tumida est res, vana et ventosa, cum intraveris. Praeteri istos gradus divitum, et magno fastu suspensos honores. Isti terreni quamvis humillimi sint et dejecti, tamen per difficiles et arduos gradus adeuntur. Periculosa in fastigium dignitatis via est. Dirige ergo viam intentionis ad spirituales mentis divitias, res videlicet amplissimas et tranquillissimas; ad quam verticem rationis si ascenderis, tibi fortuna caput submittet. Omnia quidem
Abbreviated transcription (Latin):
rat ait uͥ ebriosus oꝑarius eb̾osus nõ locupletabit᷑
uinũ ⁊muilieres apostatare faciũt sapientes ⁊ argu¬
unt sensatos. Sufficiens est hoĩ sapientiperudito ui¬
nũ exignũ. Indorimendo uͦ nõ laborabis ab illo nec
sencies laborẽ. uinũ Iniocunditate catum est. nõĩe¬

Expanded text:
erarius ebriosus non locupletabitur. Vinum et mulieres apostatare faciunt sapientes, et arguunt sensatos . Sufficiens est homini sapienti et erudito vinum exiguum, in dormiendo non laborabis ab illo, nec senties laborem. Vinum moderate potatum sani
Abbreviated transcription (Latin):
midant nediuinas am̃ictaut. necꝯtidũt itilies¬
⁊ susspiciosus ÷ amor uxoris. Maiores timent fures
obhorrent iõpmant falla. distendũt uana. u̾
maior uanitas ꝙͣ ĩ clinitus qͣspondent sacictatẽ
⁊ ꝑuint esuriem. Quetum siti eb̾etatẽ ast unt q̃
tupiditates nõ ninuũt ĩmo tupiditab addinit¬

Expanded text:
midant ne divitias amittant? non confidunt in filiis, suspectus est amor uxoris, majores timent, fures abhorrent; somniant falsa, discredunt vera. Ubi major vanitas quam in divitiis, quae spondent satietatem et pariunt esuriem, de siti ebrietatem afferunt; quae cupiditates non minuunt, imo cupidita
Abbreviated transcription (Latin):
sugi esno nib nontransit ad consensum libidins
splus delectat delectatõ fornitõis mentẽ ꝙm̃
apio eastitatis admit ihoñe regnat pet̃ia orcũs
ĩmota pollucõ fornicato dr̃ doeius est mor
hoiem demgit. õ rauius libido qurit ꝙ̃ otiosũ
reꝑit. Iuuenis magis aꝓproximet igni ardenti
ꝙͣ mulieri suueni cum ⁊ ip̃e sit iuiuenis. Cum m¬
lia monslra fugienda sunt ⁊ horrenda multo
magis spũalia monstra fugienda sunt. It̃ q mõ¬
sttuiosuis monstrum est luxuria q̃ ĩcapite sigͥtat
faciem il gnẽis ỹ magrñe uoluptatis. Inmedio ca¬
pram fetorem libidinis. Infine lupam dep̃datõe
Ututis ħ est pestis illa q̃ familiacem ht̃ cumge¬
hũna similitudinẽ. Ingehñna sunt tͥa. odor se¬

Expanded text:
suggestionis, non transit ad consensum libidinis. Si plus oblectat delectatio fornicationis mentem quam amor castitatis, adhuc in homine regnat peccatum. Omnis immunda pollutio, fornmergit. Gravius libido urit quem otiosum repererit; magis approxima igni ardenti quam mulieri juveni, cum et ipse sis juvenis. Cum materialia monstra fugienda sint et horrenda, multo magis spiritualia monstra fugienda sunt, et sius est monstrum luxuria quae in capite suo gerit faciem virginis et imaginem voluptatis, in medio capram foetosae libidinis, in fine lupam, depraedatione virtutis. Haec est pestis illa, quae familiarem habet cum gehenna similitudinem. In gehenna tria sunt, odor fe
Abbreviated transcription (Latin):
uotat ad pugnam ẽdcenẽ ad laciuiam. os Adgu¬
lam mentem ad negligentiam. Sicgͦ honesto otu¬
ꝑat᷑ officio ut quod ꝑdidisti ꝑp̃t̾itum redimas ꝑfu
tem d̾o ost̾as senͤtutisfetem. & diabolo obtulisti
suuentis florem. Ut saltem ĩsenectute fias miles

Expanded text:
vocat ad pugnam, carnem ad lasciviam, os ad gulam, mentem ad negligentiam. Sis ergo honesto 65 occupatus negotio, ut quod perdidisti per praeteritum redimas per tem Deo offeras senectutis faecem, qui diabolo obtulisti juventutis florem; ut saltem in senectute fias miles
Abbreviated transcription (Latin):
hant mentis serenitate uich potest t̾bo fortune
Lanitacõib ridet felix est ĩ adu̾sis batus ĩ uslũ ħ:¬
domus salomonis uarus refecta ũguentis qrĩpñ
ritate cordis dulsa redolent dona. hecest talamus
dei palacũs ꝓ tronius salomonis. lectus celestis spõs.

Expanded text:
hanc mentis serenitatem, nihil potest turbo fortunae: lamentationibus ridet, felix est in adversis. Haec est domus Salomonis variis referta unguentis, quia in puritate cordis dulcia redolent dona charismatis. Haec est thalamus Dei, palatium Christi, lectus coelestis sponsi.
Abbreviated transcription (Latin):
amplius est amalo est or satis est popło fluuiusq
ceresq. Ghomo quetura unde ꝯficiantur st̾cora uͫ
angmentent᷑ st̾cora stqlinia. Consid̾a tu natͣam
nascit᷑ ꝑalisis. ex mołentiay dropifis. Quid eb̾etas
nͥm̃tis alienat̃õ uͥtutũ dep̃datõ. ỹ mago mo̾rtis.si¬
militudo furoris ꝑebͥetatem escit ĩ solens suꝑbia
trudelitas siue maligutatis ĩudia ebrietas imp¬
licat uba. obligat lumina. Gradũ facit errantem¬
qͥd mali latebat em̾git postty nimia uis uimi ani-¬
mũ possid̾et. Et sicitꝰ ĩ musto estuante rumpit᷑ do
adsũmitatẽ oris. E situt exstomaco corꝑĩs usq
secretũ et sicut uinũ nõ pͭ retip̾e ebus sicͣ sectũ
euomit ext̾ius. ħ est una pdolate filia cuideusuẽ¬
t̾ est qͥlateramexibet bacho. uñ ⁊ bachi lat̾a uo¬
qͥ iacebat añ ianuam eius plenus ulcere Diues gaude¬
bat ĩquiuio oe conseqñt positꝰ est ĩ inf̾no epulabat᷑ in
uita sp̃l endide postuitam uitam siciebat stillã aq̃.

Expanded text:
amplius est, a malo est. Quoniam Satis est populo, fluviusque ceresque. O homo, quae cura unde conficiantur stercora, et unde augmententur sterquilinia? considera tui naturam, nascitur paralysis, et ex vinolentia hydropisis? Quid esntis alienatio, virtutum depraedatio, imago mortis, similitudo furoris? Per ebrietatem crescit insolenti superbia, crudelitas servo, malignitas invido. Ebrietas implicat verba, obliquat lumina, degradare facit errante quam, quidquid mali latebat emergit, postquam nimia vini animum possederit; et sicut musto aestuante rumpitur doad summitatem oris; quia sicut a stomacho corporis usque secretum, ut, sicut vinum non potest retinere ebrius, sic secretum evomit exterius. Haec est una idololatriae filia, cui deus venter est , quae latriam exhibet Baccho, unde et bacchilatria voqui jacebat ante januam ejus ulceribus plenus! Dives gaudebat in convivio, consequenter sepultus est in inferno; epulabatur in vita splendide, post vitam sitiebat stillam aquae:
Abbreviated transcription (Latin):
sic sugiendo fuganda est luxͣia ⁊ recen̾endo recẽdẽ¬
da. ħ est pestis illa q̃ ista tͥa ꝯplectitur ꝑ ꝙͣ hõ adomo¬
uxor.¬
fluxibilitas fumꝰ ĩ tamie. Mala uxor .ł enormitas
aserenitate m̃tis atͣnqͥllitate cordis. ohõ lege ĩ exẽ¬
plis antiquoꝵo ardaferat lux̃ie uiciũ utalioꝵ ac¬

Expanded text:
sic fugiendo fuganda est luxuria, et recedendo caedenda. Haec est illa uxorfluxibilitas, fumus infamiae enormitas. a serenitate mentis, a tranquillitate cordis. O homo! lege in exemplis, quid conferat luxuriae vitium, ut aliorum ac
Abbreviated transcription (Latin):
despripesu pudiciã ihĩtu. abstinẽcia ĩtibo. uerecũdia
⁊ sbo fiocũguentum corrumpit luxurida q̃ m̃tem
ped st corpus ꝯmaculat. laxat gestum effeminat
uira. Ampliat cibos. Dissoluit uꝑo. Sicq castita¬
m ĩpugnat armis suis. arma luxie. suncħ̾ uisus

Expanded text:
estu, pudicitia in habitu, abstinentia in cibo, verecundia in verbo. Hoc unguentum corrumpit luxuria, quia mentem incestat, corpus commaculat, laxat gestum, effeminat habitum, ampliat cibum, dissolvit verbum; sicque castitatem expugnat armis suis luxuria, quae sunt: Visus
Abbreviated transcription (Latin):
olor reliqͣ
corꝑis irtrta̾ colorẽ tͥbati maris. Mie etti
tatẽ pulssat. Mare tr̃minos suos egͣdieris. adͥs
dulcibꝰ crit: caro lascuuens. lacͥmaꝵ dulces
riuulos obcunt᷑. Mare dũisis ꝓcellart᷑ tbinibꝰ na¬

Expanded text:
olor reliqui corporis imitatur colorem turbati maris. Mare motutatem pulsat. Mare terminos suos egrediens aquis dulcibus occurrit. Caro lasciviens lacrymarum dulces rivulos obtundit. Mare diversis procellarum turbinibus na
Abbreviated transcription (Latin):
nũ alas expandat. qͣntꝰ potidã uetustate ꝯũsat̃¬
nis abiciat. ⁊ uirtuctũ plumas ĩ usũ noui uola¬
tus sumat. Ut hirc uidelic colligat. qr uigi lanciã
sensꝰt somerip̃õ ex se ñ ħt. qͥ hanc ex se ꝯfenraliis
neqiaqmͣ ualet:

Expanded text:
num alas expandat, quatenus pondera vetustae conversationis abjiciat, et virtutum plumas in usum novi volatus sumat? Ut hinc videlicet colligat quia vigilantiam sensus in semetipso ex se non habet, qui hanc ex se conferre aliis ne
Abbreviated transcription (Latin):
mumm recpit᷑ ita ꝙ p̃stitutum s adeo ĩgeni¬
um intentõe negligit. ꝯdempnatõe testis ex¬
istit᷑. q donũ ꝙ accipit despicit. ⁊ ꝑ defidiam
derelinquid. Nuidam de uidicio don̾um scĩe ꝙ
negligunt accipiũt ut durius pumant᷑: Ut¬

Expanded text:
mium percipit: ita qui praestitum sibi a Deo ingenium intelligentiae negligit, condemnatione reus existit, quia donum quod accipit, despicit et per desidiam derelinquit. Quidam Dei judicio donum scientiae quod negligunt, accipiunt, ut durius de
Abbreviated transcription (Latin):
xpo assimilata sunt sedm̃ rapdetitatẽ
diabolo ⁊ aliamulta sut̃ inereatis
hũtia. duplicem intellectũ. Alia qui¬
pͣmo. Similis fẽs sum pelicano
solitudinis. Phisiologus diẽ de pe¬
licano. qm̃ amator filion est nimis.
ꝑcuciũt ꝑentes suos infaciẽ. Parenteᷤ
aut̃ eori irati reꝑcutiũt eos ⁊ occidt̃
Tͣercia uͦ die mater eoꝵ ꝑcutiens eos¬
tam suã aꝑit latus suũ ⁊i eũ bit suꝑ¬
suꝑ corꝑa sua filioꝵ suon mortuon
⁊ sic sanguine suo suscitat eos amortitiᷤ
⁊p̃i aut̃t sꝑunt me. Genuit gͥ auctor
⁊ cõditor totius creature em̃p̃s deus nos
⁊ cũ nõ essemꝰ. fecit ut eẽmis. Nos

Expanded text:
o assimilata sunt, secundum rapacitatem uero diabolo. Et alia multa sunt in creaturis habentia duplicem intellectum; alia quiprimo: Similis factus sum pelicano solitudinis Physiologus dicit de pelicano quoniam amator est filiorum nimis; percutiunt parentes suos in faciem; parentes autem eorum repercutiunt eos et occidunt. Tertia uero die mater eorum percutiens costam suam aperit latus suum, et incumbit susuper corpora filiorum mortuorum; et sic sanguine suo suscitat eos a mortuis.ipsi autem spreuerunt me. Genuit igitur auctor et conditor totius creaturae, omnipotens deus, nos; et cum non essemus, fecit ut essemus; nos
Abbreviated transcription (Latin):
st animal a cerrimũ nimis ͥͣs i.
iti hdbet aut̃ longa cornua sex
deppanere. Ec cũ sint. uenet admogñ
qui dacctur grece hereeme habũs ona¬
ta subtilia. atꝙ ruea ueniens Ent¬
ĩ enpit ludere cornibus uuit ad hebeemã
⁊dumi iudit obligat cornua sua ĩ uir¬
gultis siis eiꝰ. Cum aũt ꝓuañas libe¬
rar nõ pͥotest. Exclamat uoce magna
audiens aut̃ uenator uocem es. ueñ
⁊oceidit illud. Sie ⁊ tu homo dĩ quistu¬

Expanded text:
st animal acerrimum nimis, ita ut uare. Habet autem longa cornua serrdeponere. Et cum sitierit, uenit ad magnum qui dicitur graece herecine, habens uirgulta subtilia atque prolixa; ueniens autem incipit ludere cornibus suis ad herecinam; et dum ludit, obligat cornua sua in uirgultis eius. Cum autem diu pugnans liberare se non possit, exclamat uoce magna; audiens autem uenator uocem eius, uenit et occidit eum. Sic et tu, homo dei, qui stu
Abbreviated transcription (Latin):
ũ iuidam ait. Catulus leonis est
habere leonẽ. Prima hec est. Ambulat
in mõtibus. ⁊ si ꝯtigerit ut quratur
auenatoribꝰ.uenit ei odor uenatoris
uenator ꝑ uestigia eius inueniat.
cubile suu̾. ⁊ capiat eũ. Sie ⁊ salua¬
dor nr̃ spiritalis. leo de tͥb  uida tãdix
iesse. fiłuis dauid. missus asuꝑno pr̃e
cooꝑuit intelligentibꝰ uestigia deita¬
tis sue. Et hoc est. factus est eũ anget

Expanded text:
um Iudam, ait: Catulus leonis ludahabere leonem. Prima: ambulat in montibus, et si contigerit ut quaeratur a uenatoribus, uenit ei odor uenatoris;uenator per uestigia eius inueniat cubile eius et capiat eum. Sic et saluator noster — spiritalis leo de tribu Iuda, radix Iesse, filius Dauid — missus a superno patre, cooperuit intelligentibus uestigia deitatis suae, et est factus cum angelis
Abbreviated transcription (Latin):
rucet. Luria si nõ cornua sua ñ fulgut.
Uolues celi si nõ extenduitt alas suas uolane
iõ posfunt. Nauus nͥ extendnit alus nela
sua uetas flantibꝰ nõ mouenit᷑. Benq dũ
moyser elauaret manꝰ suus suꝑabat sat¬

Expanded text:
lucet; luna si non exierit cornua sua, non lucet; uolucres nisi expanderint alas suas, uolare non possunt; naues nisi leuauerint uela sua, uento flante non mouebuntur. Denique dum Moyses el
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Cum dormierit. ocłi eius uigilat
aꝑti enĩ sunt sic̃ incãticis ecntieor
testat᷑ sponsus dicens. Egd̾ dormio. et
meus obdormiens ineruce. ⁊ sepaltus
detras eius iugilabat. Ecce ñ dormita¬
bit ners dormiet. qui eustodit isit. T¬
cia uirtus. Cũ uͦ leena parit catulũ¬

Expanded text:
s: cum dormierit, oculi eius uigilant, aperti enim sunt; sicut in Canticis Canticorum testatur sponsus, dicens: Ego dormio, et meus obdormiens in cruce et sepultus, deitas eius uigilabat: Ecce non dormitabit neque dormiet qui custodit Israel. Tertia natura: cum leaena peperit catulu
Abbreviated transcription (Latin):
st uolatile quod caladrius. de hoc
eͥptum ÷ indentero nomiio nõ
mandum. Phisiologus dicit d
hoe quiatotus albus ÷ nullam ꝑe
habens mgram. Cuius interuis
femur curat ⁊aliginem ocłor.
tud matͣrus regum inuenitur si
quis aũt est in equitudĩne ꝯstitutꝰ
N huc caladriũ cognoseit si iiuet
raut morietut. Si enĩ: in firmi¬

Expanded text:
Est uolatile quod dicitur caladrius; de hoc scriptum est in Deuteronomio: Non manducandum. Physiologus dicit de hoc quia totus albus est, nullam partem habens nigram; cuius interior fimus curat caliginem oculorum. Istud in atriis regum inuenitur. Si quis autem est in aegritudine constitutus, per hunc caladrium cognoscitur si uiuat an moriatur: si e
Abbreviated transcription (Latin):
ardat. Est ignis aͥ suꝑ ĩpus cldit lis ñ iud̾¬
ant solem. Est aqͣ cuis fliũa fliũt de uent᷑
gedentis. Est aqua cuiꝰ tempestas ñ nos dem̃¬
gat. Eit sol usitae qui nos siliunat. est sol
qui nos ñ uebat ꝑ diem . Lic gͦ eaftillum alia

Expanded text:
ardeat; est ignis qui super impios cadit, ut non videant solem. Est aqua cujus flumina fluunt de ventre credentis; est aqua cujus tempestas non nos demergit. Est sol justitiae, qui nos illuminet, est sol qui nos non urat per diem. Licet ergo castellum alias
Abbreviated transcription (Latin):
biam. Etq hũilitatẽ ⁊̃ suꝑbia ñ possit sgł
ĩpugniare libido: murꝰ iurgiuitatis a tͣre
hũilitatis cẽm repłłit libidinem. Itaq ħ duo
altutro muniunt. ut nunqͣm ĩ hũili uͥgĩe
fuerit nec suꝑa uͥginitas : nͨ inquiuata hu¬

Expanded text:
erbiam. Et quia humilitatem cum superbia non possit, solet impugnare libido, murus virginitatis a turre humilitatis omnem repellit libidinem. Itaque haec altero muniunt, ut nunquam in humili virgine fuerit nec superbia virginitatis, nec inquinata hu
Abbreviated transcription (Latin):
inuoscibꝰ clandam. qͣnte exponã ũmibꝰ qui me
erposirsti ub̾ibꝰ. Iudi ꝗͥ coͣ te dicat mare . oͥ
homo euc me classib sulcas. Remis ũberas.
felaris uuce a eeiꝰ non mirũ site m̃gam. Si
naufragiũ inferam: si pugnẽ ꝓcellis. audi¬

Expanded text:
in visceribus claudam; quando te exponam vermibus, qui me exposuisti verberibus. Audi quid contra te dicat mare: O homo, cur me sulcas navibus, remis verberas, scrutaris viscera retibus? Non mirum si te mergam, si naufragium inferam, si impugnem procellis
Abbreviated transcription (Latin):
fortuna. o homo cur familiaritatẽ meã quetis
tur meã bm̃uolentiã meã appetis. Si cͥ do diuiti¬
as ad hoc do ut auferã. ad hoc largior ut eripi¬
am. ad hoc blandior ut grauiꝰ corqueã. ad hoc
ũ analas naufragiũ : Aũdi quid ccͣ te dicat
natura : ohomo sñ honoribꝰ ce genui. sñ diui¬

Expanded text:
fortuna: O homo, cur meam familiaritatem quaeris? cur meam benevolentiam appetis? si tibi do divitias, ad hoc do ut auferam, ad hoc largior ut eripiam; ad hoc blandior ut gravius torqueam; ad hoc um anhelas naufragium? Audi quid contra te dicat natura! O homo, sine honoribus te genui, si
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ contra te pugnẽ. ⁊u das instrum̃ta qͥbꝰ
dec̾tem. Sic incitas ut feriam: Tu inuitas ut
dicas te his quib indiget ꝓximꝰ. Cur tͥ aꝓpͥ¬
as que cõmunicanda sunt pauꝑibꝰ. cur illos ci¬
bas taneas ⁊ u̾mes quib cibandi sunt paupest̃¬

Expanded text:
us contra te pugnem, tu das instrumenta quibus decertem; tu incitas ut feriam, tu invitas ut ditas te his quibus indiget proximus? Cur tibi approprias quae communicanda sunt pauperibus? cur cibas his tineas et vermes, quibus cibandi sunt paupe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtimus elementa ⁊ deis. andi qudo qͣ tce dicat
foruna: o homo eur familiaritatẽ meã quers a
cur meã bm̃uolentiã icã appetis. Si cͥ do diuiti¬
as ad hoc do ut auferã. ad hoc largior ut eripi¬
am. ad hoc blandior ut grauiꝰ torqueã. ad hoc
serenꝯ fio ut terribi liꝰ fulminẽ : ad ħ illumĩd¬
meũ queris tͣpidũ: tu qui in plano cur ad me
ũ analas naufragiũ : Aũdi quid ccͣ te dicat
natura: o homo sñ honoribꝰ ce genui. sñ diui¬

Expanded text:
icat fortuna: O homo, cur meam familiaritatem quaeris? cur meam benevolentiam appetis? si tibi do divitias, ad hoc do ut auferam, ad hoc largior ut eripiam; ad hoc blandior ut gravius torqueam; ad hoc serena fio, ut terribilius fulminemmecum quaeris turbidum? Qui in plano es, cur asum anhelas naufragium? Audi quid contra te dicat natura! O homo, sine honoribus te genui, si
Abbreviated transcription (Latin):
tõs pͥtmictã ex ip̃is homib uorias
hr hostes malos ⁊ scismaticos. ꝑfidoᷤ
⁊ heticos ñ dũ .n. ox toto defecerũt sa¬
matici qui nitũe diuide capd̾ ⁊ m̃brt
prẽm a filiis pasitaẽ ad oub. s nͥ desi̾¬
tãt cũ dathan ⁊ abuon porcõm aiccipi¬
ent quos t̾ra uiuos absorbuit n dũ

Expanded text:
termittam, ex ipsis hominibus varios habet hostes: impios et schismaticos, perfidos et haereticos. Nondum enim ex toto defecerunt schismati, qui nituntur dividere caput a membris, patrem a filiis, pastorem ab ovibus; sed nisi desistant, cum Dathan et Abiron portionem accipient, quos terra vivos absorbuit N
Abbreviated transcription (Latin):
trati enget᷑ añum ad cogitãs̾ de deo
s illuc dĩrigint ĩpetũ cõgitois nͥ senci.¬
ent uĩ doloris ĩ hac fornace plũls̃ e
cipue p̃uid̾da. obscitas. dc̾bitas. diut᷑¬
nitas. obscitas tenebͣrũ. ac̾bitas pe

Expanded text:
ent animum ad cogitandum de Deo: sed illuc dirigent impetum cogitationis, ubi sentient vim doloris. In hac fornace plumbum exaecipue praevidenda, obscuritas, acerbitas, diuturnitas. Obscuritas tenebrarum, a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ capreas acarpendis uirgultis qudam
dixerũt ali ꝙ captent asꝑa. nõ nulli a
cerpitucrutrum eas uocatas dicunt .s
tibus ⁊ tam de longuiqͦ uidũt homĩes
cesimo. Uͭ ͦ. die mensis famenoch ꝙ
est mareuis duodecies in noẽte rugit. si¬
milt̃ ⁊ in die ⁊ ex hoc cognoseitur quia
equinoctiũ est dici uł noctis ⁊ numerũ
horarum arugitibus onagri ꝑsingulas
cognoseunt horas. semel rugientis. Ona¬
ger qͣ figurã tenet draboli. qui a cum sen¬

Expanded text:
et capras a carpendis virgultis quidam dixerunt; alii quod carpunt aspera, nonnulli a crepitu crurium eas vocitatas putant. tibus, et quamvis de longe, vident tamen cesimo quinto die mensis famenoth, qui est martius, duodecies in nocte rugit, similiter et in die; et ex hoc cognoscitur quia aequinoctium est diei uel noctis, et numerum horarum a rugitus onagri per singulas cognoscunt horas, semel rugientis. Onager igitur figuram habet diaboli, quia cum s
Abbreviated transcription (Latin):
dienns. O mors ero morstua morus tuꝰ
cro in ferne. Et alibi: absorta ẽ nndͥs ĩ uic¬
inaqua uiuens. greci uͦ hydor aquam uo.¬
eant. Inde hẏrus oqua tilis serpens eius
am dicunt. eo ꝙ fimo borus reda temediã
hyra dcã. draco młtaꝵ capita. qualis fuit
inierna palude ꝓuĩcie archadie ħ liti
stat hẏdram locũ sore euom̃tem aquas
clauso. multi erumpebãt. Quod hercules
clausit. Nam hydra aqua dẽa es. coreo¬

Expanded text:
dicens: O mors, ero mors tua; morsus tuus ero, inferne Et alibi: Absorta est mors in uicin aqua vivens. Graeci enim ὕδωρ aquam vocant. 22. Hydros, aquatilis serpens, a quo am dicunt, eo quod fimo bovis remedietur. 23. Hydra, draco multorum capitum, qualis fuit in Lerna palude provinciae Arcstat Hydram locum fuisse euomentem aquas clauso multi erumpebant; quod Hercules  aquae clausit; nam Hydra ab aqua est
Abbreviated transcription (Latin):
pis. Ec enim uolubilis pedibus ⁊ nũ¬
quã recto itinere. s thortuosis amfrac¬
tibus curcit. Et uͦ frandulentum ani¬
mal insidiis decipiens. nã dum habuͤ¬
rit escam. fingit se mortuã sio desõ¬
dens aues quãsi ad cadauer rapit ens⁊
deuorat
st animal quod grece dicitur i¬
naceros latine uͦ. unicornis. Phisio¬
logus dicit unieornẽ hanc habere
natum̃ pusillum animal est simile he¬
do. Acerrimũ nimis unicornu hñs ĩ me¬
dio capite. ⁊ nullus omnĩo uenator
ipse de se ait. Et exaltabitur situt u¬
nicornis cornu meũ. Et pacharus die
Suseciauit eum eorau salitis indoiõ
damd pueri sui. Et indenteronomio
aut̃ unum cornu ħt in capite signifi¬
cat bac qd̾ dicit saluator Ego ⁊ pat̃
unum sumꝰ. Caꝑut enim xp̃i deu̾tf

Expanded text:
pes. Est enim volubilis pedibus, et numquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currit, fraudulentum animal insidiisque decipiens. Nam dum non habuerit escam, fingit mortem, sicque descendentes quasi ad cadaver aves rapit et devoratst animal quod graece dicitur monosceros, latine uero unicornis. Physiologus dicit unicornem hanc habere naturam: pusillum animal est, simile haedo, acerrimum nimis, unum cornu habens in medio capite. Et nullus omnino uenator ipse de se dicit: Et exaltabitur sicut unicornis cornu meum. Et Zacharias dicit: Suscitauit eum cornu salutis in domo Dauid pueri sui. Et in Deuteronomio autem unum cornu habet in capite significat hoc quod dicit saluator: Ego et pater unum sumus. Capu
Abbreviated transcription (Latin):
Et aaumal ꝙ grece dicitur dorcõ lati¬
ne uero cap. De hoc phisiologus diẽ.
uideat subito homĩes ĩ alia regione ambu¬
lantes statĩ cognoscit si uenatores suit an
ce fratuelis mens sic̃ capra uenit saliens
sup᷑ mõtes ⁊ tͣnsiliens suꝑ eoues ⁊ sic̃ capr ͭa

Expanded text:
t animal quod graece dicitur dorcon, latine uero caprea. De hac Physiologus dicit uiderit subito homines in alla regione ambulantes, statim cognoscat an uenatores sunt, an ce fratruelis meus sicut caprea uenit, saliens super montes, transiliens super colles. Et sicut caprea
Abbreviated transcription (Latin):
cellas suꝑ dorsum earum iidentet cõ¬
portant aureas arenas meas. uolen¬
tͥes eas ibi reconde. Uesꝑascente aut̃
die postqm soeiate sunt eque ⁊ auro he¬
nuste audientes puloͣ suos hiumẽtes
cum auro multo. Et ⁊ aliud animal
q̃d̾ formicaled̃ dicit᷑. qd̾ est. uł formica¬
rum leo. uł certe formica partẽ ⁊ leo :
est eni illud animal paruũ. formicis

Expanded text:
tellas super dorsum earum comportant aureas arenas in eas, volentes eas ibi recondere. Vesperascente autem die, postquam satiatae sunt equae, et auro onustae, audiunt pullos suos hinnientes cum auro multo. Est et aliud animal, quod formicaleon dicitur, quod est vel formicarum leo, vel certe formica pariter et leo. Est enim animal parvum, formicis
Abbreviated transcription (Latin):
illum imitantem pot se statin moisu
ens colligit eos ⁊ sequitur ultlis illum
se se euadere nõ posse erigit se ⁊ uena¬
diaboli. Tunc ile uidens eum t
suor ht̃item cnfutus disccdit abeop
diabolo qui dicit ꝓsequens ocx̃¬

Expanded text:
uenientem post se, statim morsu ens colligit eos, et ultra iam se iam euadere non posse, erigit se et demonsfaciem diaboli; tunc ille, uidens eum nihil suorum habentem, confusus discedit ab eo. diabolo qui dicit: Persequens c
Abbreviated transcription (Latin):
Dullo. ⁊ hane ht̃ naturam ⁊ ꝯsuetudi¬
nera eum uide corcodrillũ nilitiore st¬
minis dor mientem. aꝑto oie uadit
luit se in limum licti quo pꝰ¬
focilius Alabi in fancibus eius

Expanded text:
dilo. Et hanc habet naturam et consuetudinem: cum uiderit crocodilum in littore fluminis dormientem aperto ore, uadit luit se in limum luti, quod pofacilius illabi in faucibus eius
Abbreviated transcription (Latin):
e aqula dieit dauid inpsalmocẽ¬
tesimo sc̃do. Benouabitur ut
aquile iuuentus tua. Phiszolo¬
gus dicit aquilam talẽ hr̃e naturã
Cũ senuerit. qͣuant᷑ ale eius. ⁊ obseu¬
rantur ocłi eius caligine. Tũeque¬
rit fontem aque ⁊ ꝯtraeum fantem
euolat in altum usq metera sobs ꝑ
ibi incẽdit alas suas ⁊ caliginẽ dt¬

Expanded text:
e aquila Dauid in psalmo centesimo secundo: Renouabitur ut aquilae iuuentus tua. Physiologus dicit aquilam talem habere naturam: cum senuerit, grauantur alae eius, et obducuntur oculi eius caligine; tunc quaerit fontem aquae, et contra eum fontem euolat in altum usque ad aerem solis, et ibi incendit alas suas, et caliginem o
Abbreviated transcription (Latin):
formicatum sollerciam imitari debuis¬
sent s dum alienis uasis oleum sꝑant
suꝑueniente sponso remanserũt stul
u̾eme defecta semina illata ĩfũ¬
dat. Ec tu homo dei septurã ueteris
testam̃ti diuide induas parces. hoc ẽ
sed̃m histonã ⁊ scdm sꝑũalem intellectũ
⁊siuide uĩtatem afiguta separa sꝑũa¬
mis .i in die iudicii fame ꝑeas. dicitꝰ ẽ

Expanded text:
formicarum solertiam imitari debuisformicarum solertiam imitari debuissent. Sed dum de alienis uasis oleum sperant, superueniente sponso remanserunt forishieme madefacta semina illata infundat. Et tu, homo dei, scripturam ueteris testamenti diuide in duas partes, id est secundum historiam et secundum spiritalem intellectum; diuide ueritatem a figura, separa spiritamis, id est in die iudicii, fame pereas. Dicit enim
Abbreviated transcription (Latin):
estatẽ frum̃tũ teponi. phisiologũs
ma enĩ natura ẽ. Cum exierit̃ de
spelunca sua. ambulant orilinati. ⁊ q̃¬
runt grana cualibet seminus. Cumã
inuenerct ex odore. apphendunt sine
grana. portantes inspeluncã suam..
Alie uͦ formice ñ hñtes grana more suo
ħ sic uacue obuiantes eis que uehunt
eibaria more suo. ñ dieunt eis date
ħ quidem dicta sunt de irratõnabililꝰ
animalibꝰ adq infirmis reptilibꝰ quod
tam prudñt agunt ⁊ nulla eaꝵ illa¬
rũ stulta remanet s om̃s argute ⁊ sa¬
pientes inueniũtur. Quarto magis
ille qͥnq iurgines ratõnahiles. que ꝑ
negligentiã suam fac̃te sunt stulte
debuerunt imitari uas qͥnq sapien¬
tes. ⁊ sum̃e eis oleum uruasis suis un
de ille sũpiserunt ⁊ nõ ꝑ desidiam. Ae
ꝑ stultieiam suam peterent ab illis sa¬
pientibꝰ dicentes. de ilate nobis de oleo
urõ. O quam fatua stulticia si tam ex
se intelligere nõ potuerũt ut ex inde
peterent. unde ⁊ille pecierunt. Uel.

Expanded text:
estatem frumentum sibi reponit. Physiologus rima eius natura est: cum exierint de spelunca sua, ambulant ordinatim, et quaerunt grana cuiuslibet seminis; cum autem inuenerint, ore suo apprehendunt singula grana, portantes in spelunca sua. Aliae uero formicae non habentes grana in ore suo, sed sic uacuae obuiantes, eis quae uehunt cibaria in ore suo non dicunt eis: Datec quidem dicta sunt de irrationalibus animalibus atque infirmis reptilibus, quod tam prudenter agunt ut nulla illarum stulta remanet, sed omnes argutae et sapientes inueniuntur: quanto magis illae quinque uirgines rationabiles, quae per negligentiam suam factae sunt stultae, debuerunt imitari illas quinque sapientes, et sumere sibi oleum in uasis suis, unde et illae sumpserunt, et non per desidiam ac per stultitiam suam peterent ab illis sapientibus, dicentes: Date nobis de oleo uestro. O tam fatua stultitia! Nam si ex se intelligere non potuerunt, et exinde sibi peterent, unde et illae petierunt, uel
Abbreviated transcription (Latin):
ormiea dcã eo quod ferat micat
farris euius sollertia młta est ꝓui¬
det eñ infuturũ ⁊ p̃parat sibi qd¬
cum eius cotum eirit. Dieitur ⁊ me¬
chiopia esse formicas. ad format canis
Arenas aureat pedibus eruunt. quaᷤ
custodiũt ne quis auferat. auferen¬
desq ad necẽ ꝑsequunt᷑ S hri qui uo¬
lunt aurum ab his eriꝑe actpunt
equas cũ iiuenibus pulus. ⁊ fameas¬
fligunt eas tͣbus diebꝰ. Demiq religãt
pullos earrum adlitus aque que eur̃rit
iit̃ cos ⁊ formicas. ⁊ eque itanseunt᷑ er
quã illam inpositu aeato senut

Expanded text:
Formica dicta, ab eo quod ferat micas farris. Cuius sollertia multa; providet enim in futurum, et praeparat aestate qufrumentum, totum eicit. Dicuntur in Aethiopia esse formicae ad formam canis quae arenas aureas custodiunt ne quis auferat, auferentesque ad necem persequuntur. Sed ii, qui volunt ab eis aurum abripere, accipiunt equas cum pullis suis, et fame affligunt eas tribus diebus, deinde religant pullos earum ad littus aquae quae currit inter eos et formicas, et equas agunt trans aquam illam impositis