comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lationis meȩ timorẽ incussi. Qui uide¬
bant me foras fugiebant a me. Qñ ñ in¬
telligebant interiorẽ & inuisibilẽ spẽ
meã in exteriora & uisibilia fuger̃ a
Et obliti st̃ me tanꝗ mortuus sim acorde
ipsoꝵ. Factꝰ sũ tanquã uas ꝑditũ. Uisus
sũ mͥ perisse usib dnĩ uiuens in hoc scło.
pationẽ multoꝵ accolentiũ incircũ¬
itu. Qm̃ audiui uituꝑantes me mul¬
tos in ꝑegrinatione huiꝰ t̾rȩ. iuxta me
sequentes circũ itũ tẽporũ. & mecũ in
patriã ȩc̃nã redire recusantes. Dũ con¬
gregarent᷑ ipsi simul ad uersus me. ut
acciꝑent animã meã consiliati sunt.
t consentisset eis anima mea. quȩ morte
possit de potestate illoꝵ facile exire.
ex cogitauer̃ c̃siliũ quo nec mori me
In pocestate tua st̃ sortes meȩ. Nonenĩ ullũ
uideo meritũ. quode uniuersa impietate
generis humani me potissimũ elegisti
ad salutẽ. Et si. ẽ apud tẽ iustꝰ. & occultꝰ

Expanded text:
lationis meae timorem incussi. Qui videlationis meae timorem incussi. Qui videbant me, foras fugiebant a me: quoniam non intelligebant interiorem et invisibilem spem meam, in exteriora et visibilia fugerunt et obliti sunt me, tanquam mortuus sim a corde ipsorum. Factus sum tanquam vas perditum: visus sum mihi periisse usibus Domini, vivens in hoc saeculo, perationem multorum accolentium in circuitu: quoniam audivi vituperantes me multos in peregrinatione hujus terrae juxta me, sequentes circuitum temporum, et mecum in patriam aeternam redire recusantes. Dum congregarentur ipsi simul adversum me, ut acciperent animam meam consiliati sunt: ut consentiret eis anima mea, quae morte posset de potestate illorum facile exire, excogitaverunt consilium, quo nec mori me in potestate tua sunt sortes meae. Non enim ullum video meritum, quo de universa impietate generis humani me potissimum elegisti ad salutem: et si est apud te justus et occultus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ me deseres. iratꝰ es & conturbasti eũ
Anima mea & uent̾ mns̃ In eadẽ iracon¬
turbata . ẽ. anima mea. & memoria.
fiterite sed defecit indolore. cũ dixis¬
set inimicus. torqueant᷑ donec negent
Et anni mei ingemitib Tẽpora quȩ ago
in hoc scło ñ michi morte auferuntur.
sed manent. atq ingemitib st̃. Infirma¬
tus. ẽ. in egestate uigor ms. Egeo sanita¬
te huiꝰ corporis. nec parcit᷑ cruciatib.
egeo resolutione corporis: & parcitur
morti. & in hac egestate infirmata.ẽ.
fiducia mea. Et õssa mea conturbata st̃
mici mei st̃ om̃s iniqͥ. & tam̃ ꝓscelerib
suis usq ad c̃fessionẽ torquent᷑. Suꝑaui
ego opꝓbriũ eoꝵ. cuiꝰ confessionẽ non
mors sequit᷑. sed cruciatꝰ insequit᷑. Et
uicinis meis nimiũ: Nimiũ hoc uisũ. ẽ.
cis. qͥ iã ꝓpinquabant cognoscere & te
nere fide quã teneo. & timor notis meis
Et ipsis notis meis exẽplo horribili tribu¬

Expanded text:
non me desereres; iratus es, et conturbasti eum. non me desereres; iratus es, et conturbasti eum. Anima mea et venter meus: in eadem ira conturbata est anima mea, et memoria qfiteri te, sed defecit in dolore, cum dixisset inimicus: Torqueantur donec negent. Et anni mei in gemitibus: tempora quae ago in hoc saeculo, non mihi morte auferuntur, sed manent, atque in gemitibus sunt. Infirmatus est in egestate vigor meus: egeo sanitate hujus corporis, nec parcitur cruciatibus; egeo resolutione corporis, et parcitur morti: et in hac egestate infirmata est fiducia mea. Et ossa mea conturbata sunt: mici mei sunt omnes iniqui; et tamen pro sceleribus suis usque ad confessionem torquentur: superavi ergo opprobrium eorum, cujus confessionem non mors sequitur, sed cruciatus insequitur. Et vicinis meis nimium: nimium hoc visum est eis qui jam propinquabant cognoscere te et tenere fidem quam teneo. Et timor notis meis: et ipsis notis meis exemplo horribilis tribu
Abbreviated transcription (Latin):
rus. Redemisti me dñe ds̃ ueritatis
Dicat & popłs redẽptꝰ passione dñi sui.
& lȩtꝰ clarificatione capitis sui. rede
seruantes falsã beatitudinẽ scłi Ego
dabor intua miscđia quȩ me ñ fallit
Quia respexisti humilitatẽ meã. Quia¬
nitati in spe subiecisti. Saluã fecisti
de necessitatib animã meã: Saluã fe¬
cisti de necessitatib timoris animã
meã. ut tͥ caritate libera seruiat.
Nec conclusisti me ut ñ haberẽ aditũ
respirandi in libtatẽ & darer in sẽ¬
pit̾nã potestatẽ diaboli. cupiditate
uitȩ huiꝰ illaqueantis. & morte t̃ren¬
tis. Statiusti in loco spatioso pedes
meos. Resurrectione cognita dñĩ mei
& mea ꝓmissa mͥ spatiatur ꝑ manens
inlatitudinẽ libertatis ab angustus
in sꝑata ꝑsequentiũ crudelitas. magnũ
mͥ pͥauorẽ incutiensꝰ Miserere meidñe
Non enĩ de morte iã terreor. sed de cru¬
ciatib atq torm̃tis. Conturbatꝰ. ẽ.
in ira oculus ms. Habea oculũ inte. qđ

Expanded text:
. Redemisti me, Domine Deus veritatis. Dicat et populus redemptus passione Domini sui, et laetus clarificatione capitis sui: Redemservantes falsam beatitudinem saeculi. Ego dabor in tua misericordia: quae me non fallit. Quia respexisti humilitatem nitati in spe subjecisti. Salvam fecisti de necessitatibus animam meam: salvam fecisti de necessitatibus timoris animam meam, ut tibi charitate libera serviat. nec conclusisti me, ut non haberem aditum respirandi in libertatem, et darer in sempiternam potestatem diaboli, cupiditate hujus vitae illaqueantis, et morte terrentis. Statuisti in loco spatioso pedes meos: resurrectione cognita Domini mei et mea promissa mihi, spatiatur permanens in latitudinem libertatis ab angustiis insperata persequentium crudelitas, magnum mihi pavorem incutiens? Miserere mei, Domine. Non enim de morte jam terreor, sed de cruciatibus atque tormentis. Conturbatus est in ira oculus meas: habebam oculum in te, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. qm̃ post em̃dationẽ acerrimarũ
ꝑsecutionũ omĩb mirabilẽ fecit mi¬
scđiã suã porbẽ t̾rarũ. incircũ itu
mea. Unde ille popłs iterũ loquens
ait. Ego dixi in pauore meo. cũ horribi¬
a facie oculoꝵ tuoꝵ. Non enĩ si me re

Expanded text:
niam post emendationem acerrimarum persecutionum, omnibus mirabilem fecit misericordiam suam per orbem terrarum, in circuitu mea: unde ille populus iterum loquens, ait: Ego dixi in pavore meo, cum horribia facie oculorum tuorum: non e
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo dulcedinis tuȩ dñẽ. Ex cla¬
met hic ꝓpħa. ista cernens & mirans.
Quã multis modis copiosa ẽ. dulcedo tua
dnẽ. Quã abscondisti tim̃tib tẽ. Etiã
eos qͦsemendas multũ amas. sed ne disso¬
luta securitate neglegentius agant. ab¬
scondis ab eis dulcedinẽ amoris tui. quib
utile . ẽ. timere te. ꝑfecisti sꝑantib inte
ꝑfecisti autẽ hanc dulcedinẽ. sꝑantib
inte. Nonenĩ subtrahis eis. qͥusq infinẽ
ꝑseuerant᷑ ex pectant In conspectu filioꝵ
hominũ. Nonlatet filios hominũ. iã non
scłm adã. sed scđm fili ũ hominis uiuentes.
Abscondes eos in abscondito uultus tui.
intab̾naculo tuo. a contradictione
linguarũ. Sed hic interĩ dũ eis maledi¬
cȩ linguȩ obstrepunt dicentes. qͥs hec
nouit. aut qͥs inde uenit: ꝓteges eos in
tab̾naculo fidei earũ rerum. quas dñs
ꝓ nob̾ tẽporalit̾ gessit & ꝓtulit Bene¬

Expanded text:
multitudo dulcedinis tuae, Domine: exclamat hic Propheta ista cernens, et mirans quam multis modis copiosa est dulcedo tua, Domine. Quam abscondisti timentibus te: etiam eos quos emendas, multum amas; sed ne dissoluta securitate negligentius agant, abscondis ab eis dulcedinem amoris tui, quibus utile est timere te. Perfecisti sperantibus in te: perfecisti autem hanc dulcedinem sperantibus in te; non enim subtrahis eis quod usque in finem perseveranter exspectant. In conspectu filiorum hominum: non enim latet filios hominum, jam non secundum Adam, sed secundum filium hominis viventes, Abscondes eos in abscondito vultus tin tabernaculo tuo, a contradictione linguarum: sed hic interim dum eis maledicae linguae obstrepunt dicentes, Quis hoc novit, aut quis inde venit? proteges eos in tabernaculo fidei earum rerum, quas Dominus pro nobis temporaliter gessit et pe
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiunt. Uirilit̾ agite. & confortet᷑
cor̾ ur̃m. Ut bonũ sine defectione o¬
pantes. intẽpore ꝓprio metatis. Om̃s
qui sꝑatis in dño. Id .ẽ. qͥ eũ recte time¬
tis. uel colitis. sꝑate in dño. Exx eł¬

Expanded text:
s. 25. Viriliter agite, et confortetur cor vestrum: bonum sine defectione operantes, ut tempore proprio metatis. Omnes qui speratis in Domino: id est, qui eum recte timetis vel colitis, sperate in Domino. E
Abbreviated transcription (Latin):
dñe: ñ confundar qm̃ inuocaui te. Non
erubescã insultantib mͥ. ex eo qđ te
inuocaui. Frubescant impii & deducant᷑
in infernũ Frubescant potius qͥ lapides
sacram̃ta in me tua: fac obstupescere
labia fingentiũ de me falsa. Quȩ loquun¬
tur aduersus iustũ iniqͥtatẽ: insuꝑbia
& contẽptu. Quȩ loquunt᷑ aduersus

Expanded text:
e, non erubescam insultantibus mihi, ex eo quod te invocavi. Erubescant impii, et deducantur in infernum: erubescant potius qui lapides sacramenta in me tua, fac obstupescere labia fingentium de me falsa. Quae loquuntur adversus justum iniquitatem, in superbia et contemptu: quae loquuntur adversus
Abbreviated transcription (Latin):
Et indomũ refugii ut saluũ me facias.
Et tanquã domꝰ quo refugiens saluus fiã¬
Quia fortitudo mea & refugiũ meũ esti
Quia fortitudo ad tolerandos ꝑsecutores
meos. & refugiũ meũ ad relinquendos.
tu mͥ es. Et ꝓpt̃ nom̃ tuũ dux mͥ eris. &
enutries me. Et ut ꝑme innotescas om̃ib
gentib ꝑ omĩa sequar uoluntatẽ tuã.
Et paulatĩ mͥ aggregatis scĩs ad ĩplebis
corpus meũ. & ꝑfectã staturã meã.

Expanded text:
Et in domum refugii, ut salvum me facias: et tanquam domus, quo refugiens salvus fiatitudo mea et refugium meum es tu: quia fortitudo mea ad tolerandos persecutores meos, et refugium meum ad relinquendos tu mihi es. Et propter nomen tuum dux mihi eris, et enutries me: et ut per me innotescas omnibus gentibus, per omnia sequar voluntatem tuam, et paulatim mihi aggregatis sanctis adimplebis corpus meum, et perfectam staturam meam.
Abbreviated transcription (Latin):
dedit ei & honorẽ. dedit ei & potestatẽ.
Ali quando enĩ facit hoc Dat peccatori
potestatẽ flagellant᷑ inde res humanȩ.
emendant᷑ inde Peccatori illi hoc red¬
dit᷑ qđ debet᷑. & tam̃ factũ . ẽ. de illo
unde ꝓficiat pius. unde deficiat im¬
pius. Queres locũ eiꝰ & ñ inuenies. Man¬

Expanded text:
dedit ei et honorem, dedit ei et potestatem. dedit ei et honorem, dedit ei et potestatem. Aliquando enim facit hoc; dat peccatori potestatem, flagellantur inde res humanae, emendantur inde pii. Peccatori illi hoc reddetur quod debetur: et tamen factum est de illo unde proficiat pius, unde deficiat impius. Quaeres locum ejus, et non invenies.
Abbreviated transcription (Latin):
illũ nonerunt & consument᷑ Non illis¬
dicet᷑ ite in ignẽ ȩt̃nũ. qͥa ñ futuris ñ
esset et̃nꝰ. Et tanĩ qͥd illic futurũ sit eis.
utrũ omĩno consũmatio an dolor & cru¬
ciatꝰ. ñ tacuit dñs dicens. Ibi erit ploratꝰ.
& stridor dentiũ. Quomꝰ gͦ plorabunt¬
& stridebunt dentib sinerunt: Quomͦ
gͦ ad huc pusillũ & ñ erit peccator. nisi
quomͦ in sequenti uersu exposuit. & quȩ¬
Hicutit᷑ illo ds̃ ad ꝓbandũ iustũ. qͦmͦ usus
iuda. ad tradendũ xp̃m. Est gͦ in hac ui¬
ta qđ agat᷑ de peccatore. Hic̃ . ẽ. locus eiꝰ.
qͦmꝰ ẽ. infornace aurificis locus paleȩ.
Ardet palea ut aurũ purget᷑. sic seuit
impius. ut uistꝰ ꝓbet᷑. Sed cũ transierit
tẽpus ꝓbationis nr̃ȩ. quando ñ erunt
quia diximꝰ ñ erunt qui ꝓbent᷑. ñ er̃
ipsi: Sed qͥa iã ñ opus erit peccatorib
nies. Modo quere locũ peccatoris. inue¬
nies. De peccatore fecit ds̃ flagellũ.

Expanded text:
onsumentur. Non illisonsumentur. Non illisdiceretur, Ite in ignem aeternum; quia non futuris non esset aeternus. Et tamen quid illic futurum sit eis, utrum omnino consumptio, an dolor et cruciatus, non tacuit Dominus dicens: Ibi erit ploratus et stridor dentium . Quomodo ergo plorabunt et stridebunt dentibus, si non erunt? Quomodo ergo hic Adhuc pusillum, et non erit peccator, nisi quomodo in sequenti versu exposuit, Et quaeHic utitur ille Deus ad probandum justum, quomodo usus Juda, ad tradendum Christum . Est ergo in hac vita, quod agatur de peccatore. Hic est locus ejus. Quomodo est in fornace aurificis palea, et ardet palea, ut aurum purgetur: sic saevit impius, ut justus probetur. Sed cum transierit tempus probationis nostrae: quando non erunt, quia diximus, Non erunt qui probentur, non erunt ipsi? Sed quia jam non opus erit peccatoribusnies. Modo quaere locum peccatoris, invenies. De peccatore fecit Deus flagellum,
Abbreviated transcription (Latin):
scit: Sed iã poteris ibi. ẽẽ ubi illum
qͦndã ulcerosũ pauꝑem diues ille suꝑb
& sterilis. in mediis suis torm̃tis uidit
longe requiescentẽ. In illa requie po¬¬
sitꝰ. certe securus expectas diẽ iudicii.
quando recipias & corpus. qͣndo ĩ mu-¬
teris ut angło aequeris. Ergo quantũ
ẽ qđ festinamꝰ & dicimꝰ quando erit.
tardũ erit : Hoc dicturi filii nr̃i. &
hoc dicturi nepotes nr̃i. & cũ singuli
quiq sibi succedentes hȩc dicturĩ st̃:
sic transit qđ adhuc pusillũ futurũ ẽ.
quẽ admodũ transiit totũ qđ iã p̃teri¬
tũ ẽ. O infirme. Ad huc pusillũ & ñ
critpeccator. & quȩres locũ eiꝰ & ñ inue¬
ñ erit: nec torquebit᷑ Iã enĩ securitas
data ẽ. peccatori ut dicat. faciã qͥcqͥd
uolo quã diu uiuo. postea ñ ero Non
erit qͥ doleat. ñ erit qͥ torqueat᷑. Q ubi
ẽ ite in ignẽ ȩt̾nũ qͥ paratꝰ. ẽ. diabolo

Expanded text:
scit? Sed jam poteris ibi esse, ubi illum scit? Sed jam poteris ibi esse, ubi illum quondam ulcerosum pauperem, dives ille superbus et sterilis in mediis suis tormentis vidit a longe requiescentem . In illa requie positus, certe securus exspectas judici diem, quando recipias et corpus, quando immuteris, ut angelo aequeris. Ergo quantum est quod festinamus, et dicimus: Quando erit? Tardum erit? Hoc dicturi filii nostri, et hoc dicturi nepotes nostri: et cum singuli quique sibi succedentes haec dicturi sunt, sic transit quod adhuc pusillum futurum est, quemadmodum transiit totum quod jam praeteritum est. O infirme! Adhuc pusillum, et non erit peccator. 11. Et quaeres locum ejus, et non inven erit, nec torquebitur: jam ergo securitas data est peccatori, ut dicat: Faciam quidquid volo quamdiu vivo, postea non ero. Non erit qui doleat, non erit qui torqueatur? Et ubi est, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
nos abadã usq in hodiernũ diẽ. curre
scripturas heri pene adã ille de para¬
dyso lapsus .ẽ. Tot scła emensa euolu¬
ta sunt. ubi st̃ prȩterita tẽpora: Sic
pauca quȩ restant. utiq transibunt
Si toto illo tẽpore uiueres ex quo adã ille¬
de paradyso dimissus. ẽ usq in hodiernũ
diem certe uideres uitã tuã ñ fuisse
diuturnã. quȩ sic auolasset. Unius aut̃
cuiꝰq hominis uita. quanta . ẽ : Ad de
quantoslibet annos. Duc longissimã se¬
nectutẽ. Quid ẽ: Nonne aura ẽ. matu¬
tina: Ergo longe sit dies iudicii. qͣndo
erit retributio iustoꝵ & iniustoꝵ. tu¬
us certe ultimꝰ dies longe abee̾ ñ potest.
adhunc te p̃para. Qualis enĩ exieris ab
hac uita: talis redderis illi uite. Post
uitã istã paruã nondũ eris. ubi erunt
scĩ quib dicit᷑. Uenite benedicti patris
mei. ꝑcipite regnũ qđ uob̾ paratũ est
abinitio mundi Nondũ ibi eris. qͥs ne¬

Expanded text:
nos ab Adam usque in hodiernum diem, percurre nos ab Adam usque in hodiernum diem, percurre Scripturas: heri pene ille de paradiso lapsus est. Tot saecula emensa et evoluta sunt. Ubi sunt praeterita tempora? Sic pauca quae restant, utique transibunt. Si toto illo tempore viveres, ex quo Adam de paradiso dimissus est usque in hodiernum diem; certe videres vitam tuam non fuisse diuturnam, quae sic avolasset. Unius autem cujusque hominis vita quanta est? Adde quantoslibet annos, duc longissimam senectutem, quid est? Nonne aura est matutina? Ergo longe sit dies judicii, quando erit retributio injustorum et justorum: tuus certe dies ultimus longe abesse non potest. Ad hunc te praepara. Qualis enim exieris de hac vita, talis redderis illi vitae. Post vitam istam parvam nondum eris ubi erunt sancti, quibus dicetur: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Nondum ibi eris, quis ne
Abbreviated transcription (Latin):
omĩpotentẽ. sustinentes gͦ dũm. ipsi
hereditate possidebunt tẽrrã. Quã
t̾rã. nisi illã ierłm cuiꝰ amore qͥ ex ar¬
peccator floret: Quã diu sustinebo:
Festina. cito erit. qđ tͥ diu est. Infirmi¬
tas facit diu uideri. qđ cito . ẽ. Quomͦ
inueniunt᷑ desideria egrotorũ. Nichil
tã diu quã ut calix sitĩenti temꝑet᷑.
Utiq festinat᷑ a suis neforte offendat᷑
infirmꝰ. Quando fiet. & quando co-¬
quit᷑ ⁊ Quando dabit᷑: Celeritas. ẽ.
in illis qͥ tͥ seruiunt. sed infirmitas
tua diuturnũ putat. qđ cito agit᷑.
Ergo uidete medicũ nr̃m blandientẽ
infirmo dicenti. Quã diudurabo
Quã diuerit: Et ad huc pusillũ &
ñ erit peccator. Int̾ peccatores certe
gemis. de peccatore gemis. pusillũ &
ñerit. Neforte qͥa tibi dixi sustinen¬
tes autẽ dñm ipsi hȩreditate posside¬
bunt t̾rã. ne sustinentiã istã longis¬
simã putes: modicũ sustine. sinẽ fine
accipies qđ sustines. Ad huc pusillũ.

Expanded text:
um, ipsi haereditate possidebunt terram. Quam terram, nisi illam Jerusalem, cujus amore qui exarpeccator floret? quamdiu sustinebo? Festinas: cito erit quod tibi diu est. Infirmitas facit diu videri quod cito est. Quomodo inveniuntur desideria aegrotorum? Nihil tamdiu, quam ut calix sitienti temperetur. Utique festinatur a suis, ne forte offendatur infirmus. Quando fiet? quando coquetur? quando dabitur? Celeritas est in illis qui tibi serviunt, sed infirmitas tua diuturnum putat quod cito agitur. Ergo videte medicum nostrum blandientem infirmo dicenti: Quamdiu durabo? quamdiu erit? Et adhuc pusillum, et non erit peccator. Inter peccatores certe gemis, de peccatore gemis: pusillum, et non erit. Ne forte, quia tibi dixi, Sustinentes autem Dominum, ipsi haereditate possidebunt terram, ne sustinentiam istam longissimam putes; modicum sustine, sine fine accipies quod sustines. Adhuc pusillum:
Abbreviated transcription (Latin):
discipłe. quã dñs quã magister. Non¬
ne ab ipso audis. ñ .ẽ. seruus maior
Ille ꝓte dolores. flagella: opꝓbria.
batur. ⁊ Ergo tene directũ oculum
tuũ. nec turbet᷑ p̃ ira. desine abira.
& derelinque indignationẽ. Ne sub¬
emuleris ut maligne facias. Quasi

Expanded text:
discipule, quod Dominus, quod magister? Nondiscipule, quod Dominus, quod magister? Nonne a ipso audis: Non est servus major Ille pro te dolores, flagella, opprobria, batur? Ergo tene directum oculum tuum, ne turbetur prae ira: Desine ab ira, et derelinque indignationem. Ne subaemuleris ut maligne facias: quasi
Abbreviated transcription (Latin):
pducit. Uia uͦ tua angusta. ẽ: & pauci
ingrediunt᷑ peã. Sed ad quã latitu¬
dinẽ ꝓueniant debes cogitare. Ne sub¬
emuleris eũ qͥ ꝓsꝑat᷑ inu̾ia sua. in ho¬
mine faciente inĩquitatẽ. Desine ab
ira & derelinque indignationẽ. Quid
stomacharis: Quid ꝑ iracundiã & ꝑ
indignationẽ istã aut blasphemas.
aut ꝓpe blasphemas: In homine fa¬
ciente iniqͥtatẽ desine abira & dere¬
linque furorẽ. Nescis quo te ꝓuocet
ira ista. Dicturus es dõ. qͥa iniquus. ẽ.
illuc ꝑgit. Ecce ille quare felix est.
& ille infelix ẽ: Ude qͥd pariat.
Offoca malã conceptionẽ. Desine abira
& derelinque indignationẽ. ut iã re-¬
si piscens dicas. turbatꝰ. ẽ. p̃ira oculus
ms. Quis oculus nisi fidei: Int̾rogo
oculũ fidei tuę. Credidisti in xp̃m
Quare credidisti : Quid tͥ ꝓmisit:
mura aduersus illũ: quando uides
infidelẽ felicẽ. Quid tͥ ꝓmisit felici¬
tatis. qͥd nisi in resurrectione mortu

Expanded text:
perducit. Via vero tua angusta est, et pauci perducit. Via vero tua angusta est, et pauci ingrediuntur per eam : sed ad quam latitudinem perveniant debes cogitare. Ne subaemuleris eum qui prosperatur in via sua. In homine faciente iniquitatem, desine ab ira, et derelinque furorem. Quid stomacharis? Quid per iracundiam et indignationem istam aut blasphemas, aut prope blasphemas? In homine faciente iniquitatem, desine ab ira, et derelinque furorem. Nescis quo te provocet ira ista? Dicturus es Deo quia iniquus est, illuc pergit. Ecce ille quare felix est, et ille infelix est? Vide quid pariat: offoca malam conceptionem. Desine ab ira, et derelinque indignationem, ut jam resipiscens dicas: Turbatus est prae ira oculus meus . Quis oculus, nisi fidei? Interrogo oculum fidei tuae: Credidisti in Christum; quare credidisti? Quid tibi promisit? mura adversus illum, quando vides infidelem felicem. Quid tibi promisit felicitatis? Quid nisi in resurrectione mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
Inqͦ appares subditꝰ: Faciendo qđ iu¬
bet. Sed mercedẽ nondũ accipis. for¬
te. qͥa cape nondũ potes. Iã enĩ illę
potest dare. sed ti ñ potes accipe. Exer¬
cere oꝑib. labora inumea. finito die.
pete mercedẽ. fidelis. ẽ. qͥ te adduxit
ad uineã. Subditꝰ esto dño & obsecra
quã male agens & florens. furtaeiꝰ.
adulteria eũs. rapinas eiꝰ ego noui.
in omib elatꝰ. suꝑbus. ꝑ iniquitatẽ
exaltatꝰ. ñ me dignat᷑ agnoscere. in
his qͦ mͦ durabo: Morbus ille. ẽ: bibe
contra. Ne sub emuleris eũ qͥ ꝓsꝑatꝰ
in uia sua. Prosꝑat᷑ sed inuia sũa. labo¬
ras sed inuiadiͣ. Illi ꝓsꝑitas in uia. ẽ
inpuentione infelicitas. tͥ labor in
uiã. inꝑuentione felicitas: qm̃ no
dñs & si laboras ineis. ñ te fallunt. Uia
uͦ impiorũ felicitas transitoria. finita
uita pacta felicitas. Quare: Quia uia
illa lata ẽ. finis eiꝰ in ꝓfundũ inferi

Expanded text:
In quo appares subditus? Faciendo quod prIn quo appares subditus? Faciendo quod praecepit. Sed mercedem nondum accipis, forte quia capere nondum potes. Jam enim ille potest dare, sed tu non potes accipere. Exercere operibus, labora in vinea: finito die pete mercedem: fidelis est qui te adduxit ad vineam . Subditus esto Domino, et obsecra quam, male agens et florens est; furta ejus, adulteria ejus, rapinas ejus ego novi; in omnibus elatus, superbus, per iniquitatem exaltatus non me dignatur agnoscere: in his quomodo durabo? Morbus ille est, bibe contra: Ne subaemuleris eum qui prosperatur in via sua. Prosperatur, sed in via sua: laboras, sed in via Dei. Illi prosperitas in via est, in perventione infelicitas: tibi labor in via, in perventione felicitas; quoniamDominus; et si laboras in eis, non te fallunt. Via vero impiorum felicitas transitoria: finita via, peracta est felicitas. Quare? Quia via illa lata est, finis ejus in profundum inferni
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ti magis sequi xp̃m ꝓmittentẽ
qđ ñ uidẽĩ quã impiũ rep̃hendentẽ
credidisse te qđ nondũ uides. Et hoc ẽ.
iudiciũ tuũ & quale sit iudiciũ tuũ
adhuc ñ apparet. In isto scło quasi nox
est. Quando gͦ educet iudiciũ tuũ ue¬
lut meridiẽ : Cũ xp̃c apparuerit uita
urã tunc & uos cũ ipso apparebitis in
xp̃c & congregauerit om̃s gentes iuidi¬
candas. quid ẽrit tunc: Impius ubi
abscondit ꝑfidiã suã. cũ uidero fidẽ
meã: Ergo mͦ quid: Angustiȩ & tri¬
bulationes. & tẽptationei. Et beatꝰ
qͥ pdurat. qͥa qui ꝑseuerauerit usq
in finẽ. hic saluus erit. Ne cedat insul¬
tatorib. ne eligat hic florere. & ex
Quid debes. audi Subditꝰ ẽsto dñõ &
obsecra eũ. Hoc sit uita tua oboedire
pͣceptis eiꝰ. hoc. ẽ. enĩ subditũ illiesse
& obsecrare. donec det qđ ꝓmisit. Per¬
seueret honũ opus. ꝑ seueret oratio.
Oportet enĩ semꝑ orare. & ñ deficere.

Expanded text:
tamen tu magis sequi Christum promittentem tamen tu magis sequi Christum promittentem quod non vides, quam impium reprehendentem credidisse te quod nondum vides. Et hoc est judicium tuum: et quale sit judicium tuum, adhuc non apparet: in isto saeculo quasi nox est. Quando ergo educet judicium tuum velut meridiem? Cum Christus apparuerit vita nostra, tunc et vos cum ips congregaverit omnes gentes judicandas, quid erit tunc? Impius ubi abscondet perfidiam suam, cum videro fidem meam? Ergo modo quid? Angustiae, tribulationes et tentationes. Et beatus qui perdurat: quia qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Nec cedat insultatoribus, ne eligat hic florere ut ex Quid debeas audi: Subditus esto Domino, et obsecra eam. Hoc sit vita tua, obedire praeceptis ejus. Hoc est enim subditum illi esse, et obsecrare, donec det quod promisit. Perseveret bonum opus, perseveret et oratio. Oportet enim semper orare, et non deficere .
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse faciet: Quid faciet: & edu¬
cet sic̃ lum̃ iusticiã tuã. Modo enĩ
abscondita. ẽ. iusticia tua. infide
res. ẽ. & nondũ inspecie. Aliqͥd credis
ut facias. nondũ uides qđ credis. Cũ
autẽ coepis uidere qđ credidisti. edu¬
cetur in luine iusticiatua. qͥa iusti¬
cia tua erat fides tua. Iustꝰ enĩ ex fide
uiuit. Et educet uelut lũ iusticiã
tuã. & iudiciũ tuũ tanͣq meridiem.
Hoc. ẽ. clarũ lum̃. Parũ erat dicere
ut lum̃. lum̃ enĩ dicimꝰ &
cũ albescit. lum̃ dicimꝰ &
cũ sol orit᷑: sed nunquã. ẽ.
clarior lux quã medio di e. Non
sederit iudiciũ tuũ tanquã meridi¬
es. Modo enĩ iudicas sequi xp̃m. hoc
ꝓposusti. hocelegisti. hoc. ẽ. iudici¬
um tuũ. nemo tͥ ostendit qđ ꝓmisit:
romissorẽ adhuc tenes. exhibitorẽ
autẽ expectas. In iudiciogͦ fideituȩ.
elegisti sequi qł ñ uides. in abscon
Quia immortalis eris. & dabit tibi
uitã et̃nã Ubi. ẽ. hoc: Quando da¬
bit: Quando fieri potest: Iudicas

Expanded text:
 ipse faciet: quid faciet? Et educet sicut lumen justitiam tuam. Modo enim abscondita est justitia tua: in fide res est, nondum in specie. Aliquid credis ut facias, nondum vides quod credis. Cum autem coeperis videre quod credidisti, educetur in lumine justitia tua: quia justitia tua erat fides tua Justus enim ex fide vivit . 7. Et educet velut lumen justitiam tuam, et judicium tuum sicut meridiem: hoc est clarum lumen. Parum erat dicere, ut lumen. Lumen enim jam dicimus et cum albescit, lumen dicimus et cum sol oritur: sed nunquam est clarior lux quam medio die. Non sed erit judicium tuum tanquam meridies. Modo enim judicas sequi Christum, hoc proposuisti, hoc elegisti, hoc est judicium tuum: nemo tibi ostendit quod promisit: promissorem adhuc tenes, exhibitorem autem exspectas: in judicio ergo fidei tuae elegisti sequi quod non vides. In abscondQuia immortalis eris, et dabit tibi vitam aeternam? ubi est hoc? quando dabit? quando fieri potest? Judicas
Abbreviated transcription (Latin):
totũ habebit. quia tu & ille unũ eritis.
qđ unũ totũ & ille habebit. qͥ nos possi¬
det. Hȩc st̃ reliquiȩ homini pacifico.
Hoc cantauimꝰ. Qui uersus longe quidẽ ẽ.¬
adhuc in isto psalmo. abhis tractatis uer¬
sib. sed qͥa ipsũ cantauimꝰ: ad ipsũ clau¬
dere debemꝰ. Tantũ securus esto. custodi
innocentiã p̾ciosa res. ẽ. Furari uis ali-¬
quid credo ut adquiras. uide quo manũ
mittis. & unde tollis. Hac uis ad qͥrere.
hac ꝑdis. Ad quiris pecuniã: ꝑdis in no¬
centiã. Euigilet potius cortuũ. Qui
uolebas ad quirere pecuniã. & ꝑdis inno¬
centiã. ꝑde potius pecuniã. custodi in¬
nocentiã & uide directionẽ.: qͥa dirigit
te ds̃. ut omĩa quȩcunq uult uelis &
tii. Ipsa. ẽ. enĩ directio. Nã si tu ñ uis
qđ ds̃ uult: curuus eris. & prauitas tua
ñ te ꝑmittit pacari recto. Custodigͦ in¬
nocentiã. uide directionẽ. & noli p̾uta¬

Expanded text:
totum et ille habebit; quia tu et ille unum eritis, totum et ille habebit; quia tu et ille unum eritis, quod unum totum et ille habebit qui vos possidet. Hae sunt reliquiae homini pacifico. Hoc cantavimus: qui versus longe quidem est in isto psalmo ab his tractatis versibus. Sed quia ipsum cantavimus, ad ipsum claudere debemus. Tu tantum securus esto; custodi innocentiam, pretiosa res est. Furari vis aliquid, credo, ut acquiras: vide quo manum mittis, et unde tollis. Hac vis acquirere, hac perdis: acquiris pecuniam, perdis innocentiam. Evigilet potius cor tuum: qui volebas acquirere pecuniam et perdis innocentiam, perde potius pecuniam: Custodi innocentiam, et vide directionem, quia diriget te Deus, ut omnia quaecumque vult, velis et tu: ipsa enim est directio. Nam si tu nolis quod Deus vult, curvus eris, et pravitas tua non te permittet planari recto. Custodi ergo innocentiam, vide directionem: et noli puta
Abbreviated transcription (Latin):
& inet̾nũ uiuet cũ dõ & de dõ Ergohȩ¬
reditate possidebunt t̾rã. Quȩ erunt
diuitiȩ ipsoꝵ: & delectabunt᷑ in mul¬
titudine pacis. Delectet᷑ hic impius ille.
inmultitudine auri. in multitudine
argenti. in multitudine mancipioꝵs.
in multitudine postremo odorarũ rosarũ
ui nolentiȩ lautissimoꝵ & luxuriosorũ
conuiuioꝵ. hec. ẽ potentia cui inuides.
iste flos. ẽ qͥte delectat. Nonne & si sẽꝑ sic
delitiȩ tũȩ: & delectabunt᷑ in multitu¬
dine pacis. Aurũ cuũ pax argentũ tuũ
pax. Prȩdia tua pax. uitatua pax. Ds tuit
pax. qͥcqͥd desideras paxtͥ erit. Quia hic
aurũ qđ tͥ est. ñ tͥ potest esse argentũ qđ
ñ tͥ potest. eẽ potꝰ. Ds̃ tuus. totũ tͥ erit.
Manducabiseũ ne esurias. bibes eũ. ne sitias.
Illuminaberis abeo. ne sis cȩcus. fulcieris
abeo. ne deficias. Possidebit te totũ inte¬
grũ. totꝰ integer. Angustias ibi ñ patie¬
ris cũ eo cũ quo possides. totũ habebis.

Expanded text:
 de Deo. Ergo haereditate possidebunt terram. Quae erunt deliciae ipsorum? Et delectabuntur in multitudine pacis. Delectetur hic impius ille in multitudine auri, in multitudine argenti, in multitudine mancipiorum, in multitudine postremo baiarum, rosarum, vinolentiae, lautissimorum et luxuriosorum conviviorum. Haec est potentia cui invides, iste flos est qui te delectat? Nonne etsi semper sic deliciae tuae? Et delectabuntur in multitudine pacis. Aurum tuum pax, argentum tuum pax, praedia tua pax, vita tua pax, Deus tuus pax. Quidquid desideras, pax tibi erit. Quia hic aurum quod est, non potest tibi esse argentum; quod non potest esse potus: Deus tuus totum tibi erit. Manducabis eum, ne esurias; bibes eum, ne sitias; illuminaberis ab eo, ne sis caecus; fulcieris ab eo, ne deficias; possidebit te totum integrum, totus integer. Angustias non ibi patieris cum eo cum quo totum possides: totum habebis,
Abbreviated transcription (Latin):
magnã ignorantiã. Qđ utiq sacrilegũ
eẽ. intelligis si sic acceꝑis teptat uõs
dñs ut sciat. tanquã ipse de nr̃a tẽpta¬
tione concipiat scientiã in qͦ erat ante
ignorantia Sed qd .ẽ. tẽptat uos ut
sciat: Teptat uos ut scire uos faciat.
Accipite gͦ a contrario regulã intelli¬
gentiȩ. ut quẽ adinodũ cũ dm̃ audi¬
stis dicere cognoui. intelligitis cogno¬
scere uos feci. sic & cũ auditis de filio
hominis id ẽ dexp̃o dici. qđ illũ diem
nesciat intelligite dici. qđ nescire
faciat. Quid. ẽ autẽ nescire faciat:
ꝓclat nosse qͥd tegat. sic̃ quȩdã eum
legimꝰ distulisse. Unde intelligimꝰ ñ
omia ꝓmenda. ẽẽ. quȩ caꝑe ñ possunt
hi quib ꝓmunt᷑. Dicit enĩ alibi.
Multa habeo uob̃ dicere: sed ñ potestis
illa portare mͦ. Dicit & apłs. Non potui

Expanded text:
magnam ignorantiam, quod utique sacrilegum esse intelliges, si sic acceperis, Tentat vos Dominus ut sciat, tanquam ipse de nostra tentatione concipiat scientiam, in quo erat ante ignorantia. Sed quid est, Tentat vos, ut sciat? Tentat vos, ut scire vos faciat. Accipite ergo a contrario regulam intelligentiae; et quemadmodum cum Deum auditis dicere, Cognovi, intelligitis, Cognoscere vos feci: sic et cum auditis de Filio hominis, id est de Christo dici quod illum diem nesciat, intelligite dici quod nescire faciat. Quid est autem, nescire faciat? prodat, nosse quid legat: sicut quaedam eum legimus distulisse. Unde intelligimus non omnia promenda esse, quae capere non possunt hi quibus promuntur. Dicit enim alibi: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Dicit et Apostolus: Non
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uides: Mali florent. boni lahorant.
qͦmͦ ista uidet ds̃: Accipe. bibe. Ipse tͥ
ne recuses saluberrimũ poculũ. accõmo¬
da paurẽ os cordis & bibe qđ audis.
oli emulari in malignantib. neq
emulatꝰ fueris facientẽs iniqͥtatem¬

Expanded text:
quod vides? Mali florent, boni laborant: quod vides? Mali florent, boni laborant: quomodo ista videt Deus? Accipe, bibe: ipse tibi nem: tantum ne recuses saluberrimum poculum; accommoda per aurem os cordis, et bibe quod audis: Noli aemulari in malignantibus, neque aemul
Abbreviated transcription (Latin):
miscłiam. tunc exerceat iudiciũ. Idõ
nunc ñ tacet᷑. An tacet᷑ : Arguat quisq
murmuret. si ñ ꝑtotũ orbẽ hȩc scriptu¬
ra recitat᷑ atq cãntat᷑. si cessat etiã uena
male uiuentes felices. rerũ istarũ cõ¬
pia circũ fluere. sanos. eẽ. suꝑbis digni¬
tatib eminere. incolumẽ habere do¬
mũ. gaudia suoꝵ. obsequia clientiũ.
excellentissimas potentias. nichil triste
int̃pellare uitã ipsoꝵ. mores nequissimos
uides. facultates copiosissimas p̾spicis.
& dicit cor tuũ nullũ. ẽẽ. diuinũ iudi¬
ciũ. om̃ia casib ferri. & fortuitis mo¬
tib uentilari. Nã si ds̃ inquis res hu¬
manas respiceret. Floreret illius ini¬
quitas. & mea in nocentia laboraret:
Om̃is morbus animi. habet inscripturis
medicam̃tũ suũ. Qui gͦ sic egrotat
ut istadicat incorde suo. bibat potionẽ
psalmi huiꝰ. Quid ẽ: Iterũ inspiciamꝰ
quid dicebas Quid dicebã inquis. nisi

Expanded text:
misericordiam, tunc exerceat judicium. Ideo misericordiam, tunc exerceat judicium. Ideo nunc non tacetur. An tacetur? Arguat quisque, murmuret, si non per totum orbem haec Scriptura recitatur atque cantatur; si cessat etiam venalmale viventes felices, rerum istarum copia circumfluere, sanos esse, superbis dignitatibus eminere, incolumem habere domum, gaudia suorum, obsequia clientium, excellentissimas potentias, nihil triste interpellare vitam ipsorum: mores nequissimos vides, facultates copiosissimas perspicis; et dicit cor tuum nullum esse divinum judicium, omnia casibus ferri et fortuitis motibus ventilari. Nam si Deus, inquis, res humanas respiceret, floreret illius iniquitas, et mea innocentia laboraret? Omnis morbus animi habet in Scripturis medicamentum suum: qui ergo sic aegrotat, ut ista dicat in corde suo, bibat potionem psalmi hujus. Quid est? Iterum inspiciamus quid dicebas? Quid dicebam, inquis, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
gati homines habentes domos. familias.
filios. neq aliqͥd in eccła agunt sicut
p̃positi ueluti in agricultura laboran¬
tes. sed uelut ad hȩc infirmi secedunt
ad ociũ. & quieti. ẽẽ. diligunt. ueluti
memores infirmitatis suȩ. ñ se cõmit¬
tentes magnis actionib & qͦdã mͦ instra¬
to infirmitatis rogantes dm̃. Et ipsa
ꝓfessio habet bonos. habet fictos Pro in¬
de etiã ex his unꝰ assumet᷑ & unꝰ relin¬
quet᷑ Ad quãcunq te ꝓfessionẽ con¬
uerteris. para te paci fictos. Alioquin
si te ñ paraueris inuenies qđ ñ sꝑabas.
& deficies aut ꝑturbaberis. Ad om̃ia gͦ
paratũ te facit. quitͥ loquit᷑ cũ tẽpus est
& illi loquendi nondũ iudicandi. & tͥ
st enĩ mͦ poenitentia ñ frustra. erit cunc
frustra. Non enĩ tunc ñ poenitebit homi¬
nes male uixisse. sed nullo mͦ illis iusticia
dĩ reuocat. qđ sua iniusticia ꝑdider̃.
ustũ.ẽ. enĩ apud dm̃. ut modo imꝑtiat

Expanded text:
gati homines habentes domos, familias, gati homines habentes domos, familias, filios; neque aliquid in Ecclesia agunt, sicut praepositi velut in agricultura laborantes; sed velut ad haec infirmi, secedunt ad otium, et quieti esse diligunt; veluti memores infirmitatis suae, non se committentes magnis actionibus, et quodammodo in strato infirmitatis rogantes Deum. Et ipsa professio habet bonos, habet fictos: proinde etiam ex his unus assumetur, et unus relinquetur. Ad quamcumque professionem te converteris, para te pati fictos: alioquin si te non paraveris, invenies quod non sperabas, et deficies aut perturbaberis. Ad omnia ergo te paratum facit qui tibi loquitur, cum tempus est et illi loEst enim modo poenitentia non frustra: erit tunc frustra. Non enim tunc non poenitebit homines male vixisse: sed nullo modo illis justitia Dei revocat quod sua injustitia perdiderunt. Justum enim est apud Deum, ut modo impertiat
Abbreviated transcription (Latin):
sed ds̃ increm̃tũ dedit. In molendino au¬
tẽ. duas dixit ñ duos. Credo qđ hȩc figu¬
ra ad plebes ꝑtineat. qͥa pͣpositi regunt.
plebes regunt᷑. Et molendinũ pũto di¬
ctũ muncdũ istũ. qͥ rota quadã tẽporũ
uoluit᷑. & amatores suos conterit. St̃
gͦ qͥ de actionib mundi ñ recedunt.
sed tam̃ & ibi alu bene oꝑant᷑ alui ma¬
le. Alii sibi amicos faciunt de mãmo¬
na iniqͥtatis. aquib recipiant᷑ in tab̾¬
nacula ȩt̃na. quib dicet᷑. esuriui. &
dedistis mͥ manducare. alii ista negle¬
gunt quib dicet᷑ ibi. esuriui. & nõn
dedistis mͥ manducare. Proinde qͥa
de his qͥuersant᷑ innegociis. & oꝑib hu¬
ius mundi. alii diligunt benefacere
indigentib alii neglegunt. tanquã
de duab in molendino. una assumet᷑.
& una relinquet᷑. Lectũ autẽ positũ
arbitror ꝓquiete. qͥa st̃ qͥ neq actio¬
nes mundi pati uolunt. sicut st̃ coniu¬

Expanded text:
sed Deus incrementum dedit . In molendino sed Deus incrementum dedit . In molendino ergo duas dixit , non duos; credo, quod haec figura ad plebes pertineat: quia praepositi regunt, plebes reguntur. Et molendinum puto dictum mundum istum; quia rota quadam temporum volvitur, et amatores suos conterit. Sunt ergo qui de actionibus mundi non recedunt: sed tamen et ibi alii bene operantur; alii male; alii sibi amicos faciunt de mammona iniquitatis, a quibus recipiantur in tabernacula aeterna , quibus dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare alii ista negligunt, quibus dicitur ibi: Esurivi, et non dedistis mihi manducare . Proinde, quia de his qui versantur in negotiis et operibus hujus mundi, alii diligunt benefacere indigentibus, alii negligunt: tanquam de duabus in molendino una assumetur, et una relinquetur. Lectum autem positum arbitror pro quiete: quia sunt qui neque actiones mundi pati volunt, sicut sunt conju
Abbreviated transcription (Latin):
glio mͦ ꝓposita audiuimꝰ sic c̃cludit᷑.
Unꝰ assumet᷑ & unꝰ relinquet᷑. Assumet᷑
bonꝰ. relinquet᷑ malus. Uident᷑ duo in
agro eadẽ ꝓfessio. ẽ. sed ñ idemcor.
Prõfessionẽ uident homines: cor nouit ds̃
Qeł libet gͥ ager signi ficet. unꝰ assumet᷑
& unꝰ relinquetur. Non quasi dimidia
pars assumet᷑. & dimidia relinquet᷑.
sed genera hominũ duodicit. & si aliud
eoꝵ sit in paucis. aliud in multis: unꝰ
assumet᷑ & unꝰ relinquet᷑. Hoc. ẽ. unũ
genꝰ assumet᷑ & alterũ relinquet᷑. Sic
ulecto sic in molendino. Expectatis
fortasse qͥd ista sint. uidecis cecta. ẽẽ.
& similitudinib quibdã inuoluta.
Potest mͥ aliud uideri. alteri aliud.
Sed neq ego qđ dixero p̾scribo alteri
ad meliorẽ intellectũ nec ille mͥ. tantũ¬
utrunq accipiendũ sit. utrunq cum
architectũ se dixit cũ dicit. ut sapiens
architectus fundam̃tũ posui. & agrico¬
lã cũ dicit. ego plantaui apollo rigauit.

Expanded text:
ita audivimus, sic concluditur: Unus assumetur, et unus relinquetur . Assumetur bonus, reliquetur malus. Videntur duo in agro; eadem professio est, sed non idem cor. Professionem vident homines, cor novit Deus. Quodlibet ergo ager significet. Unus assumetur, et unus relinquetur. Non quasi dimidia pars assumetur, et dimidia relinquetur: sed genera hominum duo dicit. Et si aliud eorum sit in paucis, aliud in multis, Unus assumetur, et unus relinquetur: hoc est, unum genus assumetur, et alterum relinquetur. Sic in lecto, sic in molendino. Exspectatis fortasse quid ista sint: videtis tecta esse, et similitudinibus quidusdam involuta. Potest mihi aliud videri, alteri aliud: sed neque ego eo quod dixero praescribo alteri ad meliorem intellectum, nec ille mihi autrumque accipiendum, si utrumque cum architectum se dicit, cum dicit: Ut sapiens architectus fundamentum posui: et agricolam, cum dicit, Ego plantavi, Apollo rigavit,
Abbreviated transcription (Latin):
facias. Qm̃ qͥ maligne agunt ext̾mina¬
bunt᷑. Sed felicitatẽ eoꝵ uideo. Credo
illi qͥdicit ext̾̃minabunt᷑. qͥa melius illȩ
uidet quã tũ. cuiꝰ oculũ turbare ira ñ
potest. Qnĩ qͥ maligne agunt ext̾mina¬
bunt᷑. sustinentes autẽ dnm. ñ enim
aliquẽ fallacẽ. sed utiq ipsã ueritatẽ.

Expanded text:
m qui maligne agunt, exterminabuntur. Sed felicitatem eorum video. Crede illi qui dicit: Exterminabuntur: quia melius ille videt quam tu, cujus oculum turbare ira non potest. Quoniam qui maligne agunt, exterminabuntur. Sustinentes autem Dominum. Non enim aliquem fallacem, s
Abbreviated transcription (Latin):
li enĩ sꝑant ñ indñm. Spes illoꝵ morta¬
lis spes illoꝵ cacluca. fragilis. uolatica.
transitoria. in anis erit. Sꝑa indñm.
Ecce spo. Quidago: & facbonitatẽ. Noli
maliciã quã respicis in illis male
florentib fac bonitatẽ & in habita trã.
Ne forte bonitatẽ extra in habitationẽ t̾rȩ
facias t̾ra enĩ dni ȩccłia eiꝰ est Ipsãrigat.
ipsã colit. ille agricola pat̾. Multi en ĩ
quasi exercent bona oꝑa. sed qͥa ñ habi¬
tant t̾rã. ñ ꝑtinent ad agricolã Ergo
fac bonitatẽ ñ extra sed in habita trã
Et quid habebo: & pasceris indiuitiis

Expanded text:
Illi enim sperant non in Dominum: spes illorum mortalis, spes illorum caduca, fragilis, volatica, transitoria, inanis erit. Spera in Dominum. Ecce spero, quid ago? Et fac bonitatem. Noli malitiam, quam respicis in illis male florentibus: fac bonitatem, et inhabita terram. Ne forte bonitatem extra inhabitationem terrae facias. Terra enim Domini, Ecclesia ejus est: ipsam rigat, ipsam colit ille agricola Pater . Multi enim quasi exercent bona opera, sed quia non inhabitant terram, non pertinent ad agricolam. Ergo fac bonitatem, non extra terram, sed inhabita terram. Et quid habebo? Et pasceris in divitiis
Abbreviated transcription (Latin):
: Delectare in dño Tanquã quȩsieris & di¬
xeris. ostende mͥ diuitias t̾rȩ illius.
inqua me iubes habitare. delectare in¬
quit in dño. & dabit cͥ petitiones cor¬
dis cui. Signa te. accipe petitiones cor¬
dis tui. Discerne petitiones cordistui
a petitionib carnis. discerne quantũ
potes. Nec frustra dictũ ẽ. in
quodã psalmo. ds̃ cordis mei.
Ibi enĩ sequit᷑ & dicit. E pars
ẽ corpore. rogat ut illuminetur. Iste
roget qͥa & ista ds̃ facit. & ista ds̃ prȩ¬
stat sed rogant hȩc etiã mali. Petitio
hȩc ẽ. carnis. Infirmat᷑: rogat se sal¬
uũ fieri. saluus fit moriturus. & ista
petitio carnis. ẽ. & si qua st̃ talia feti¬
tio cordisquȩ. ẽ: Sic̃ petitio carnis ẽ.
uelle sibi reparari oculos. utiq ad ui¬
dendã istã lucẽ. quȩ talib oculis ui¬
deri potest: ita petitio cordis ad aliã
lucẽ ꝑtinet. Beati enĩ mundi cordes.
bo: Non. Quis gͦ.ͦ Reuela ad dñm uiã
tuã. & sꝑa in eũ & ipse faciet. Indica illi

Expanded text:
, Delectare in Domino. Tanquam quaesieris, et dixeris, Ostende mihi divitias terrae illius, in qua me jubes habitare; Delectare, inquit, in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui. 5. Signanter accipe petitiones cordis tui. Discerne petitiones cordis tui a petitionibus carnis, discerne quantum potes. Nec frustra dictum est in quodam psalmo: Deus cordis mei. Ibi enim sequitur et dicit: Et pars est corpore, rogat ut illuminetur. Ista roget, quia et ista Deus facit, et ista Deus praestat: sed rogant haec etiam mali. Petitio haec carnis. Infirmatur, rogat se salvum fieri: salvus fit moriturus. Et ista petitio carnis est: et si qua sunt talia. Petitio cordis quae est? Sicut petitio carnis est, velle sibi reparari oculos, utique ad videndam istam lucem, quae talibus oculis videri potest: ita petitio cordis ad aliam lucem pertinet. Beati enim mundi corde, bo? Non. Quis ergo? Revela ad Dominum viam tuam, et spera in eum, et ipse faciet. Indica illi
Abbreviated transcription (Latin):
beret fideseiꝰ utiq nesciebat qͣndo dix̃
ano cecũ ero usq ad mortẽ. Dñs autẽ
qͥno uerat eũ p̃cuixit ubi deficeret re¬
nuncians illi infirmitatẽ eiꝰ tanquam
tacta uena cordiseiꝰ Proinde petrus qͥ
ante tẽptationẽ p̾sũꝑsit de se: intem¬
ptatione didicit se. Sic gͦ ñ ab surde
sentimꝰ & patrẽ nr̃m abrahã cognouis.¬
se uires fidei suȩ. ubi iussus ĩmolare
unicũ filiũ ñ dubitauit. nec trepida¬
uit ei offerre qͥ dederat. qͥa quẽ admo¬
dũ nesciuit unde daturus erat nondũ
natũ. sic credidit posse reparare unmo¬
latũ. Dix̃ gͦ ds̃. Hunc cognoui qđ intel¬
ligimꝰ nunc cognoscere te feci scd̾m
locutiones quas cõmendauimꝰ frigus
qđ lȩtos faciat. sic cognoscens qđ cogno¬
scentẽ faciat. Inde . ẽ. illud Tẽptat uos

Expanded text:
ret fides ejus utique nesciebat, quando dixit Domino: Tecum sum usque ad mortem. Dominus autem qui noverat eum, praedixit ubi deficeret, praenuntians illi infirmitatem ejus, tanquam tacta vena cordis ejus . Proinde Petrus, qui ante tentationem praesumpsit de se, in tentatione didicit se. Sic ergo non absurde sentimus et patrem nostrum Abraham cognovisse vires fidei suae, ubi jussus immolare unicum filium suum, non dubitavit nec trepidavit ei offerre qui dederat; quia quemadmodum nescivit unde daturus erat nondum natum, sic credidit posse reparare immolatum. Dixit ergo Deus, Nunc cognovi: quod intelligimus. Nunc cognoscere te feci: secundum locutiones quas commendavimus, Pigrum quod laetos faciat: sic cognoscens, quod cognoscentes faciat. Inde est illud: Tentat vos
Abbreviated transcription (Latin):
rus stt: paratũ cor habeamꝰ bene uiuen¬
do & ñ solũ ñ timeamꝰ uenturũ illũ
daẽ. sed & amemꝰ. Dies qͥppe ille sicut
inficdelib laborẽ auget. sic fidelib
funt. Quidaut̃ horum duorũ uelis

Expanded text:
t, paratum cor habeamus bene vivendo; et non solum non timeamus venturum illum diem, sed et amemus. Dies quippe ille sicut infidelibus laborem auget, sic fidelibus finit. Quid autem horum duorum esse
Abbreviated transcription (Latin):
qđ nescire nos facre. quomͦ cotidie lo
qͥa tristes nos facit. & frigus pigrũ qͥa
pigros nos facit. Quomꝰ contradicitur
a dño. nunc cognoui. Dictũ . ẽ. abrahȩ
N unc cognoui qm̃ times dm̃. Hoc enĩ ds̃
nouerat & ante illã ꝓbationẽ. Nã illa
ꝓbatio idõ facta .ẽ. ut nos nossemꝰ qđ
ds̃ iã nouerat & ꝓpt̾ nos docendos con¬
scriberet᷑ qđ ante docum̃tũ ille noue¬
rat. Q fortasse ipse abrahã nondũ no¬
uerat quas uires haberet fides eiꝰ. Unꝰ

Expanded text:
quod nescire nos facit, quomodo quotidie loqquod nescire nos facit, quomodo quotidie loqquia tristes nos facit; et frigus pigrum, quia pigros nos facit. Quomodo contra dicitur a Domino: Nunc cognovi. Dictum est Abrahae: Nunc cognovi quod timeas tu Deum . Hoc Deus noverat et ante illam probationem. Nam illa probatio ideo facta est, ut nos nossemus quod Deus jam noverat, et propter nos docendos conscriberetur, quod ante documentum ille noverat: et fortasse et ipse Abraham nondum noverat quas vires haberet
Abbreviated transcription (Latin):
oirISS1MUs dies terribilit̃
uenturus. ẽẽ. audit᷑ eis qͥ securi
esse bene uiuendo nolunt. &
male uiuere diu uolunt. Utilit̃ autẽ
ds̃ latere uoluit illũ diẽ. ut sẽꝑsit pa¬
ratũ cor ad expectandũ qđ. ẽẽ. uenturũ
scit. & quando uenturũ sit nescit. Quia
uͦ dñs nr̃ iħs xp̃c magister nob missus
ẽ. etiã filiũ hominis dix̃ nescire illũ
diem. qͥa inmagisterio eiꝰ ñ erat ut ꝑ
eũ sciret᷑ a nob. Neq enĩ aliqͥd scit pat̃
qđ filius nescit. cũ ipsa: scientia pa¬
tris illa sit quȩ sapientia patris. Est
autẽ sapientia eiꝰ filius eiꝰ. uerbũ eius.
ille nouerat qͥ nos docere uenerat. ñ
tam̃ hoc qđ nob̾ nosse ñ ꝓderat. ñ solũ
sic̃ magister aliqͥd docuit. sed sicut
magister aliqͥd ñ docuit. Tanquã ma
gister enĩ sciebat & docere qđ ꝓderat.
& ñ docere qđ oberat. Sic autẽ quod ã
locutionis gener e nescire filius homi¬
nis dicit᷑ qđ ñ docet. Idõ nescire dicit᷑

Expanded text:
ovissimus dies terribiliter venturus auditur eis qui securi esse bene vivendo nolunt, et male vivere diu volunt. Utiliter autem Deus latere voluit illum diem, ut semper sit paratum cor ad exspectandum quod esse venturum scus Christus magister nobis missus est, etiam Filium hominis dixit nescire illum diem , quia in magisterio ejus non erat ut per eum sciretur a nobis. Neque enim aliquid scit Pater quod Filius nescit: cum ipsa scientia Patris illa sit, quae sapientia ejus est: est autem sapientia ejus Filius ejus, Verbum ejus. lle noverat, qui nos docere venerat, non tamen hoc quod nobis nosse non proderat; non solum sicut magister aliquid docuit, sed sicut magister aliquid non docuit. Tanquam enim magister sciebat et docere quod proderat, et non docere quod oberat. Sic autem quodam genere locutionis nescire Filius dicitur quod non docet: id est, nescire dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
U bi radix nr̃a ibi & uita nr̃a Ibi enĩ cari¬
tas nra. ft uita urã in qͥt abscondita . ẽ.
cũ xp̃o in dõ. Quando arescit. qͥ sic habet
tas foliorũ & ubertas fructuũ locuple¬
tat: Quando hoc erit: Audi qđ seqͥt᷑¬

Expanded text:
radix nostra, ibi et vita nostra; ibi enim charitas nostra. Et vita vestra, inquit, abscondita est cum Christo in Deo. Quando arescit qui sic habet tas foliorum, et ubertas fructuum locupletat? quando hoc erit? Audi quod seq