comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cãib bonũ sit ⁊ salubre:. ꝙ peĩtens ĩ du¬
qua exp̾ssum ẽ. ꝙ pectiũa symõca res¬
tituenda ẽ ecc̃e ĩ cuiꝰ ignominiam est
accepta. l iħ possit intlłigi: qũ recep¬
ta est de bonis eiusdem ecce. uł qñ de ħ
diłi cum quis aliqͥs accipit. ut faciat
dampuum uł iniriam. uł calũpinã
alii. qr tũc nõ ille qui dedit repecit. s

Expanded text:
casibus bonum sit et salubre quod penitens induqua expressum est, quod pecunia symoniaca restituenda est ecclesie, in cuius ignominiam est accepta, licet et hoc posset intelligi, quando recepta est de bonis eiusdem ecclesie vel quandum quis aliquid recipit ut faciat damnum vel iniuriam vel calumniam alii quia tunc non ille qui dedit repetit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ negociaciocłitis ⁊ lutrum aduocacõ¬
nis ice medicine in casibꝰ nõ concessis
Em̾e bladum uł uiuũ ut postea cariꝰ
uendatur fac̾e serta de florib ad uendẽ¬
dum quoꝵ usus ẽ freq̃ucius ad lasciui¬
talia sunt ꝓħita. Ex hiis causis acqͥsi¬
ta recim̃ possunt. l ã ħ distinccõiuideat᷑¬

Expanded text:
nta, negotiatio clericis, lucrum advocationis vel medicine in casibus non concessis, emere bladum vel vinum ut postea carius vendatur, facere serta de floribus ad vendendum, quorum usus est frequentius ad lascivitalia sunt prohibita, ex his causis acquisita retineri possunt. Licet autem hec distinctio videat
Abbreviated transcription (Latin):
hi redditꝰ ãmiius: ꝑsonal. ut sũbursa¬
lis: nõ p̾diał. credo. l quidam legiste
uenditor facile possit de sid̾are mortẽ
emptoris: ut sic lib̾atus ẽẽt. tñ qr mł¬
ta est emptoris ꝑiculum de stilitate
t̾re. auc tempestatib que solẽt fructꝰ
Quid de illis circa fi.¬

Expanded text:
i redditus annuus personalis sit sive bursalis, non predialis. Credo, licet quidam legiste us, tum quia venditor facile posset desiderare mortem emptoris, ut sic liberatus esset, tum quia nullum est emptoris periculum de sterilitate terre aut tempestatibus, que solent fructus Quid de illis qui
Abbreviated transcription (Latin):
deb̾ confiscari ecc̃e cui deẜmebant. sie¬
tant cłici. Idem: si erant laisi. ecc̾e ĩtem¬
pali iur̃oiccione subiecti. alioꝵ u̾o laicoꝵ
nõ p̃t fĩ: manu armata: et militari: st̃
abeis bona oĩa: que mniuste occupata de¬
tinent auferenda. Nam sic̃ ꝓbat ysid̃.¬

Expanded text:
debent confiscari ecclesie cui deserviebant, si erant clerici. Idem si erant laici, ecclesie temporali iurisdictione subiecti, aliorum vero laicorum  non potest fieri, manu armata et militari sunt ab eis bona omnia, que iniuste occupata detinent, auferenda. Nam omnia s
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ ꝑ sỹmoniam blasphemãt
Nuc de hiis agamus qͥ male
colendo: deum inhonorant
ut sunt uidei et sarraceni.
ad lrãm tenent se cirũcidendo. et alia
legalia faciendo. Et dũr iudei a uoĩe di¬

Expanded text:
 simoniam blasphemant. Nunc de his agamus, qui male colendo deum inhonorant, ut sunt Iudei et Sarraceni ad literam tenent, se circuncidendo et alia legalia faciendo. Dicti Iudei a nomine di
Abbreviated transcription (Latin):
tam ꝑten uł hiꝰ ẜglo uł cõduc̾e.Clo.
ad sustenta cõm suami ⁊ suoꝵ. ar.di. lx
xxui. ꝑuenit .u̾. auaricie. cã di .xqi. Clicͦ
Cõcordat cũ raỹ ã sup̃dictis apͥiꝰ q̃onis¬
host̃. u̾.s̃ .u̾. siuittũ casus. et seq̃ntibꝰ

Expanded text:
lus datus est tutor in testamento suo, qui primo loco debet ei succedere ab intestato, tenetur suscipere tutelam huius. Item dativa, que datur a iudice, quando nullo tutore dato in testamento et nullis existentibus consanguineis
Abbreviated transcription (Latin):
Q̃rum csici possunit oues trad̾e ad
si hẽant eas de decinus suis. uł de sue¬
cessione ꝑentur. uł aliunde sibi datas
possunt. dum tñ ĩ illo cõtractu sũ sit so¬
cietatis sũ locationis uł conduccõius
caueant a condicionib i pactie illicitie
si ĩ hẽant mulca pascua. i etiant peco¬
cora emant ad hoe ut tradant ad crem̃¬
tum. uł ut aͥd agant infraudem nego¬
ciacionis illicitum est. iiii¬

Expanded text:
Numquid possunt oves tradere ad si habeant eas de decimis suis vel de successione parentum vel aliunde sibi datas, possunt, dum tamen in illo contractu, sive sit societatis sive locationis et conductionis, caveant a conditionibus et pactis illicitis. Si etiam habeant multa pascua et emant pecocora emant ad hoc ut tradant ad crementum, vel ut aliquid agant in fraudem negotiationis, illicitum est.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Suut nõ suo. Et si accipit alieno nõie
sũ sic tuto r sũ curator alł quic̾q aliꝰ
te᷑ ad restitucõm si ille cuiꝰ noĩe acce¬
pit nõ est soluendo. uł no uult resti¬
tũc. sam faciences ⁊ cõseuciences par-

Expanded text:
 quis usuras accepit alieno nomine, sive sit tutor sive curator vel quicumque alius tenetur ad restitutionem, si ille cuius nomine accepit, vel non est solvendo vel non vult restituere. Nam et facientes et consentientes par
Abbreviated transcription (Latin):
cens. ꝙ tm̃ adultis. s. a .xx. annis ⁊ .s. ad
timpost. qr quidani sunt ĩ.xxiͦ. lił. xxiiͦ.
anno. debiliores. qm alii i.xuiiiͦ. uñ in
talibꝰ ad arburiũ boni uirirecurcend̾ ẽ.
uid de laborantib ĩuineis. xuiii¬
fullomiis. aut inuu̾is mecalloꝵ
icet̾is talibꝰ. nͥ opꝰ est magno labore. Nũ¬
pauꝑes s̃. qd̾ ꝑse ip̃os o cołe uiueas ꝓ

Expanded text:
ad tim post quia quidam sunt in XXI anno vel XXII debiliores quam alii XVIII. Unde in talibus ad arbitrium boni viri recurrendum est. Quid de laborantibus in vineis, fulloniis aut mineris metallorum et ceteris talibus, ubi opus est magno labore; nunpau
Abbreviated transcription (Latin):
qui dedignat᷑ totũ dare decimam a nob̾
dignatus est recipe. nõ sͥ. s nob̃ sũdubio
ex debito requirunt᷑. iqui eas dare uolu
eunt: res atienas inuadunt a ꝙ̃tia. qͦt
pauꝑes ĩ locis sius. uͥcũq ip̃e hitat: illo
decimas nõ dante: fame mortui fu̾ut

Expanded text:
qui dignatus est totum dare, decimam a nobis dignatur recipere non sibi, sed nobis sine dubio ex debito requirunerint, res alienas invadunt. Et quanti pauperes in locis, ubi ipse habitat, illo decimas non dante, fame mortui sunt!
Abbreviated transcription (Latin):
computare ĩsortem. Qd̾ ĩ uolũt quidã
extendẽ ad colouias iusticoꝵ.Q d̃ uõ ap
probo. Imuo dico qd̃ siecc̃a retipit colo¬
mam colomi sui inpignore: d fructus
ĩsortem computare. deducto iure suo la
boribꝰ et expens̃. qr suphoe nullum pͥussi¬
um inuenio ecc̃e concessum. ¶Host.ł .u.¬

Expanded text:
dam extendere ad colonias rusticorum, quod non probo; immo dico, quod si ecclesia recipit coloniam coloni sui in pignore, debet fructus in sortem computare, deducto iure suo et laboribus et expensis, quia super hoc nullum privilegium invenio ecclesie concessum. Gu
Abbreviated transcription (Latin):
g̾e. uł de reb ill. de quib nõ ꝯsueu̾ut
decie solui. de nouo aliꝙͥ exige. sor¬
catis compo̾icõm p̾dc̃am uł cõsuetudi¬
nem c̃m esctũ quod sola ꝯsuetudo ñ
lib̾at debitodem decimaꝵ ĩ p̃dcĩs cc̃bꝰ

Expanded text:
 de rebus, de quibus non consueverunt decime solvi, de novo aliquid exigere, ncantis compositionem predictam vel consuetudinem. Verum est tamen, quod sola consuetudo non liberat
Abbreviated transcription (Latin):
debitor nõ gratis dat: lr creditor g̃tis
det mutuũ. debitor si hecit alias aͥd
de bonis cͥditoris. isͥ consulat ꝑ recen¬
cionem de usura qm dedit. nõ credo ip̃
compellend̃ inforo pũali ad restituti¬

Expanded text:
debitor non gratis vel creditor non gratis dat mutuum, debitor si habeat alias aliquid de bonis et sibi consulat per retentionem de usura quam dedit, non credo ipsum compellendum in foro penitentiali ad restituti
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sunt dampinficati: nõ tenent᷑ cre¬
dicores ad restitucõm aliqm̃ eis faciẽ¬
dam nͥ q̃tenus estimari d lib̾tas mo¬
lendi uͥnolebant. pensatis ĩ cͥcũstati¬
ciis de maiori ⁊ minori remocõe mo¬
Iendmnoꝵ afacilitate molẽdi ⁊ qͣlitate
no solucionis: nolunt dare ter¬
astrictus solu̾e nͥdata eis pectiũa uł a¬
liqͣ equipolenti. l exp̾sse nõ exigant

Expanded text:
non sunt damnificati, non tenentur creditores ad restitutionem aliquam eis faciendam, nisi quatenus estimari debet libertas molendi ubi volebant, pensatis etiam circumstantiis de maiori et minori remotione molendinorum et facilitate molendi et qualitateno solutionis, nolunt dare verastrictus solvere, nisi data eis pecunia, vel aliquo equipollenti, licet expresse non exigant
Abbreviated transcription (Latin):
l mlxe casu: p̃p̃dispensare. s ex solo iur̾
bumano pecciña symõce accepta: resti¬
tuenda ẽ nõ illi qui dedit turpit̾. s eccẽ
uñ nec helyleus p̾cepit gyezi restituere
ꝙ mut põt sta tuere in ħ cãu. poss ĩ dis¬
pensare ꝙ nõ solum in mentali symõ
s t̃ in illa que pacto etat ex p̾ssa: reti

Expanded text:
 hoc casu papa dispensare, sed ex solo iure humano pecunia symoniace accepta restituenda est non illi qui dedit turpiter, sed ecclesie. Unde nec Heliseus precepit Gyezi restituere quod vult potest statuere in hoc casu. Posset enim dispensare quod non solum in mentali symonia, sed etiam in illa, que pacto esset expressa, reti
Abbreviated transcription (Latin):
p ĩ hus qui locant oꝑas suas quas
manu uł iugna ex̾cent. si u̾o nuumꝰ
ab obicqͥo us aligna: nõ qͣi ex obliga¬
cione rei exhibeatur. s ex uemuolen¬
nia: q̃ sub estumatione pectiũe nõ cadit.

Expanded text:
s qui locant operas suas quas manu vel lingua exercent. Si vero munus ab obsequio vel a lingua non quasi ex obligatione rei exhibeatur, sed ex benivolentia que sub estimatione pecunie non cadit,
Abbreviated transcription (Latin):
alicui hiꝰ offm̃ gratis datũ fsu̾it: si cõsu¬
etudo ẽ loci qd̃ possit aliũ pou̾e loco sui.
⁊ locare uł uendẽ uł ad firmam dare ꝓuẽ¬
tus illius officii. uł ĩ indotem dare ꝓͥfili¬
a aduitam ip̃ius dantis: nõ est sẏmõ.¬

Expanded text:
 si consuetudo est loci quod possit alium ponere loco sui vel locare vel vendere vel ad firmam dare proventus illius officii vel etiam in dotem dare pro filia ad vitam ipsius dantis, non est simo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ q̃dam cause usitate et ꝓbate alicubi:
pret̾ illas que hic ponũtur .s. qñ doꝰ ma¬
titat filiam. aut filiũ suũ facit mi¬
litem. aut releuat feodum suu̾ aut
auget: nouũ feudum comꝑando. Et
cũ talia uideant᷑ respice̾ comod̃ iõdi

Expanded text:
quedam cause usitate et approbate alicui, preter illas que hic ponuntur, scilicet itat filiam suam aut filium facit militem, aut relevat feudum suum aut auget novum feudum comparando. Et cum talia videantur respicere commodum subdi
Abbreviated transcription (Latin):
te eo ꝑuenit. ¶t si doꝰ nultire ĩ ex̾citurt
no poss fac̾e expetisas sͥ nccͣarias p̃t a
subditis auxilium pet̾e mod̾atum ¶t
si ĩ guerra uł bello iusto ex ꝑtesua sit
captus ab hostib. Nec p̃t solue redemp¬
cõm petitam ab eo absq graui dampno.
¶C si uellire ad pͥncipem: ꝓ optinendo
priuisio sp̃ans ꝓtectionis ꝓse iproeis
siec poss de suoꝰ expensas ad hoc utiles

Expanded text:
 salvent. Item si dominus vult ire in exercitum no posset facere expensas sibi necessarias, potest a subditis auxilium petere moderatum. Item si in guerra vel bello iusto ex parte sua sit captus ab hostibus, nec potest solvere redemptionem petitam ab eo, absque gravi damno. Item si vellet ire ad principem pro obtinendo privilegio protectionis pro se et pro eis nec posset de suo expensas ad hoc utiles
Abbreviated transcription (Latin):
p̾iditiũ alt̾ius. aut si minis it̾rori¬
bz aliquid extorq̃ant. aut quosdam
grauentut alii tim̃tes eis ẜmant:
ne talia patiantur. ⁊ tenent᷑ ad restitu¬
cionem om̃i taliũ si possunt. Nec cũt¬
asr absoluendi. Et peccant dñi: qui
talec p̾põĩturas uendunt. aut ad em̃¬
dira aliquos compellunt. m̃ ꝙͣtis eas
cõmitt̃e deb̾et ex quonõ sunt ibi red¬
⁊ tale. s titare uł exequi iud itata uł
mandata maiora: tenend̃ ẽ ꝙ dr .I.¬

Expanded text:
udicium alterius. Aut si minis et terroribus aliquid extorqueant aut quosdam gravent, ut alii timentes eis serviant ne talia patiantur, tunc tenentur ad restitutionem omnium talium si possint, nec aliter absolvendi et peccant domini qui tales preposituras vendunt, aut ad emendum aliquos compellunt, cum gratis eas committere debeant, ex quo non sunt ibi red tantum citare vel exequi iudicata vel mandata maiorum, tenendum est quod di
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s. qui nicħ penitꝰ recipiunt
ab inicio aut ab antiquosͥ ⁊ aũcesso¬
rib ẽ soluta tallia aut de nouo est mi¬
posita sũ pecita. In primo cãu. si scitur
ꝙ i ip̃e compleat. siquid ex illa cã uł
institucõe complere debeat. ⁊ hoc ẜ ꝙ d ͤ¬

Expanded text:
piunt od aut ab antiquo sibi et antecessoribus est soluta tallia, aut de novo est imposita sive petita. In primo casu, si scitur  ipse compleat, si quid ex illa causa vel institutione complere debeat. Guillelmus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ gͣuet eos uit mod̾. autmariẽtes
aut recedentes. Et ꝙ dñ nõ tenient᷑
ad restitucõ tasr acceptoꝵ. Si a̾ nõ
est cͥtum. aut si credr. ꝙ nõ fuit ab iui¬
liaciones ip̃o gu̾e fc̃i male sint. pectãt¬

Expanded text:
n gravet eos ultra modum, aut manentes aut recedentes, et quod domini non tenentur ad restitutionem taliter acceptorum. Si autem non est certum, aut si creditur quod non fuerit ab iniliationes ipso iure facte male sint
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̾. ⁊ tante sulle spuriꝰ ł suppõitꝰ
sit hõ sp̃uał et timens dm̃. Qͦ inuento
uocent eũ sec̃to. i coram mnłre. Et si ui¬
debit᷑ expedire recepto pͥus saccõ ab
ip̃a ꝙ nõ calumpniose ꝓcedat. Et ĩ ab
illo: ꝙ fcm ẽ secretum teneat pot̾unt

Expanded text:
positus sit homo spiritualis et timens deum. Quo invento, vocent eum secreto et coram muliere et si videtur expedire recepto prius sacramento ab ipsa quo non calumniose procedat et etiam ab illo quod factum secretum teneat. Poterunt
Abbreviated transcription (Latin):
p̾uei̾unt. creditores posimod̾ ueientes
nõ d̾ inquietare he̾dem. nͥ remanẜit
ei de h̾editate. uñ possit ad eis ad huc
sat̾fac̾e. s hũc tanqm pocõres iussuũ
saluũ ꝯ̃ legatarios qui pͥmo acceꝑant
s iłr et antĩores creditores õ postiores
d addit. Qd̃ si heres scit uł c̾dit ħedita

Expanded text:
Creditores postmodum venientes non debent inquietare heredem, nisi remanserit ei de hereditate, unde posset eis adhuc satisfacere, sed habent tamquam potiores ius suum salvum contra legatarios, qui primo acceperant. Similiter et anteriores creditores, contra posteriores d
Abbreviated transcription (Latin):
õs expensas qͣs fecit in ncc̃arias cãs
heditatis sue sũ infuu̾ie. sũ ĩ cestam̃¬
nuł inuentarii confectione uł simili
Et b̾uit̾. sicut debitis totam heditatẽ
ex haurientib alutro d ẽe iniunis

Expanded text:
 expensas quas fecit in necessarias causas hereditatis, sive in funere sive in testamvel inventarii confectione vel simili et breviter, sicut debitis totam hereditatem exhaurientibus, a lucro debet esse immunis,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣri. ¶t si unus c̾dito demũciatalti. ue
ille si accipiat. uͥ ã nõ iugilauit c̾ditor
ei gratificare Iure cñ poli a si ñ iuire fori
excus aret᷑. ut credo debitor si piecate
mot᷑ gratificaret płimũ indigẽti credi¬
cori. Nec c̾do ꝙ aluid pͥuiliumi heant illi¬

Expanded text:
queri. Item si unus creditorum denunciaverit alii, ne idetur ille si accipiat. Ubi autem non vigilaverit creditor ebeat ei gratificare. Iure tamen polit, etsi non iure fori excusaretur, ut credo, si pietate motus gratificaret plurimum indigenti creditori. Nec credo quod
Abbreviated transcription (Latin):
tum. si u̾o udex ꝑ imprudenciam asse¬
ssoris male iudicauit. eritexcusatus
iudex: si simpłx etat thuĩt bon ã cõsci¬
entiam. nec fuit intulpa eligendo talẽ
assessorem. qr bonus ⁊ sufficiens ꝯĩt᷑
credebat᷑. In maiori .n. culpa fuit ħͥ as¬

Expanded text:
. Si vero iudex per imprudentiam assessoris male iudicaverit, erit excusatus iudex, si simplex erat et habuit bonam conscientiam, nec fuit in culpa eligendo talem assessorem, quia bonus et sufficiens communiter credebatur. In maiori enim culpa fuit hic as
Abbreviated transcription (Latin):
ca .s. qd̃ segatarius ⁊ donatarius tenẽt᷑
filius tũ: qr oĩa bona patris ꝑtiẽnit ad
ip̃m a eius sũt quodamnõ quo ad ꝓ¬
prietatẽ. si succedat p̃ri: nõ teueat᷑ ea
decimare. si decimata sũt apr̃e.si hes
nus. qui om̃elucrum ⁊emolum̃tũ. ꝙ
ad ip̃os puenit: tenent᷑ decunare Innoꝰ¬

Expanded text:
od legatarius et donatarius tenentur Filius tamen, quia omnia bona patris pertinent ad ipsum et eius sunt quodammodo quoad proprietatem, si succedat patri, non tenetur ea decimare, si decimata sunt a patre, sed rius, qui omne lucrum vel emolumentum quod ad ipsos pervenit, tenentur decimare
Abbreviated transcription (Latin):
lacte. lignis feno. piscacõib uenacõibꝰ
fictis. pensionibꝰ molendĩs ⁊̃ aduentũ.
balueis. fullonus. argentariis mecal¬
lariis. laproicinis. ¶E de negociis. et
artificiis. et cetĩs bonis. ĩ de tempe. de cõ.

Expanded text:
lignis, piscationibus, venationibus, affictibus, pensionibus, molendinis etiam de vento, balneis, fullonicis, argentariis, metallariis, lapidiciniis. Item de negotiis et artificiis et ceteris bonis, etiam de tempore.
Abbreviated transcription (Latin):
rem constantinopolitane ciuitatis. ꝙͣ
cõstantinus cõstituit. qͣi nouã romã
cransferens se ad illanx: suit datꝰ ecc̃e
ꝯstantinopolitane. pͥmus locꝰ pꝰ romã
tamisit eum alexandrina. di .xxii. Ne¬
mouet᷑ p̾latus ab anũstracc̃e ecc̃e. ex̃¬

Expanded text:
rem Constantinopolitane civitatis, quam Constantinus constituit quasi novam Romam, transferens se ad illam fuit datus ecclesie Constantinopolitane primus locus post Romanam et amisit eum Alexandrina. Pmovetur prelatus ab administratione ecclesie
Abbreviated transcription (Latin):
pũitur ꝓ cõtumacia. d pene incipe ab
extõicatione minori. Deinde crescẽte
cõtumatia. d anathematiz ari. detnde
exigit. d pͥmo depom. ⁊ no ułt̾. si est
coruigibil. sui̾o ẽ incorrigibił. pꝰ depõi¬
cionem. d excõicari mmnori excõicacõe
Demde crescente ꝯtumacia. anach̾ati¬
zari. si lxc uõ ꝑdest. exinde ꝑ scłarem
compellendꝰ ẽ põtatem: ira ꝙ ei depu¬
tetur exiliũ. ił alia pena sima ifetat᷑
Icte ordĩarius ꝓcessus. insi ubi camen
eẽt a dõenorme̾. ꝙ nõ suffic̾et unapẽa

Expanded text:
punitur pro contumacia, debet pena incipere ab excommunicatione minori. Deinde crescente contumacia debet anathematizari, deinde exigit, debet primo deponi et non ultra, si est corrigibilis. Si vero est incorrigibilis, post depositionem debet excommunicari minori excommunicatione, deinde crescente contumacia anathematizari. Si hoc non prodest, exinde per secularem compellendus est potestatem, ita quod ei deputetur exilium vel alia pena legima inferatur. Iste est ordinarius processus, nisi crimen esset adeo enorme, quod non suffi
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑ sỹmonia maxĩe si ncc̃itas. uł utilita ᷤ
exigit ꝙ tales ãmoucant᷑. aut si cõsuetudo
est: qd̃ ep̃c ad soiam raquisicõm albatis:. ta¬
les inturatos debeat ã mou̾e a ꝑrochialibꝰ
ect̾iis. Si aũ siue nuu̾ib et obsequiis aut
p̾tib carnalib: face̾nt impediri ꝑ epõs
ne ammou̾ent᷑. tũ nec utilitas uł ncc̃i¬
tas amnocõm exig̾ent. nec ẽẽt corrup¬

Expanded text:
tas vel utilitas exigit, quod tales amoveantur, aut si consuetudo est quod episcopus ad solam requisitionem abbatis tales curatos debeat amovere a parochialibus ecclesiis. Si autem sine muneribus et obsequiis aut recibus carnalibus facerent impediri per episcopos ne amoverentur, cum nec utilitas nec necessitas amo
Abbreviated transcription (Latin):
exictat tam horrend̃ scłatiũ põtatur
abusũ nullatenus sub dissisticõe tran¬
sire. Nõ obstantib quibꝰcũq priuisus
sub quib̾tũq cenorib formis. seu mo¬
dic aut u̾roꝵ conceptione concessis ĩpa¬

Expanded text:
existat tam horrendum secularium potestatiuum abusum nullatenus sub dissimulatione transire non obstantibus quibuscumque priuilegiis sub quibuscumque tenoribus, formis seu modis uerborum concepcione concessis Impera
Abbreviated transcription (Latin):
p̾lati ecc̃asticeq ꝑsone. religiose. uł
secilares quoꝵcũq ordinũ cõdicio nũ
seu statuũ. colloctas. uł tallias. decimã
aut ꝙͣuis aliam ꝙͣtitatẽ porcõm aut
onis uł ualoris ip̃oꝵ: sub adiutorii¬
muttui. sũuentionis subsidii. ł dom
noĩe. seu quonis alio titulo uł mo. uł
mites. ui barones. potestates capita¬
nei officiales. uł rectores quoc̃q noiẽ
censeant᷑. ciuitatũ castroꝵ. seu qꝵtũq¬
cũq p̾emiuencie ꝯdicionis aut status
qͥ talia imposũuit. exeg̾nit. ł receꝑunt.
p̾sũpẜint. uł arestari saisiri autoccupã¬
ii matd au̾int. aut occupata saisica seu
a restaca receꝑint. uec nõ õs qui scient̾
ĩp̾̃dictis ded̾inc auxiliũ ꝯsiliũ uł fauo¬
rem publice uł occulte eo ip̃o excõis sũiã¬

Expanded text:
asticeque persone religiose vel seculares, quorumcumque ordinum condicionis seu statuum collectas vel tallias decimam vaut quamuis aliam quantitatem, porcionem aut onis mutui, subuencionis, subsidii uel doni nomine seu quouis alio tytulo, modo uel mites uel Barones, Potestates, Capitanei, officiales uel rectores, quocunque nomine censeantur, Ciuitatum, Castrorum seu quuscumque preminencie, condicionis, et status, qui talia imposuerint, exegerint, vel receperint, presumpserint, vel arestari, sasiri aut occupari mandauerint, aut occupata, sasita seu arestata receperint, nec non omnes qui scienter in predictis dederint, auxilium. consilium, vel fauorem, publice vel occulte, eo ipso sentencia
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ꝙ̃tũ ad eos ꝑuen̾it deusura uł ꝙͣ tñ
ae leuati sunt ab expens q̃s fecissẽt de
piendo ꝯͥtati. tasr feniati. que alics nõ
eẽt hec fcu̾ra. In quo casu: credo eosten̾i
insolidum. uide plemꝰ de hoc s̃ in iꝑicel

Expanded text:
ntum ad eos pervenerit de usura vel quantum relevati sunt ab expensis quas fecissent de ecipiendo communitati taliter fenerari, que alias non esset factura hoc. In hoc casu credo eos teneri in solidu
Abbreviated transcription (Latin):
sanguneo suo petau̾am. uł comodat
gͣtis. ut ex en fenet᷑. ¶Ic quid de eo qͥ ꝯhit
societatẽ cũ aliquo ad fenus ex̾cendũ.
¶c quid de eo qui dat usurario mutuã
petuĩam ad ꝑticiꝑacom lucri usuraꝵ¬
iolid̾. qui hoc fuciunt. aut tm̃ de eo ꝙ
ad ip̃os ꝑuenit de usura. & ẜglo. ibid̃.

Expanded text:
anguineo pecuniam vel commodat gratis ut ex ea feneretur? Item quid de eo qui contrahit societatem cum alio ad fenus exercendum? Item quid de eo qui dat usurario mutuam pecuniam ad participationem lucri usurarsolidum qui hoc faciunt? An tantum de eo quod ad eos pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙpͣtum ad dotem ut ocm̃ ẽ. qr soc̾. dandꝰ
dotem gño: efficitur paupior. uͥ q̃tenꝰ
teleuetur ab one alende filie. d debi¬
tor nõ sit paupior: recipiendo mutuũ
a c̃ditore. uł emptor aut uenditor. re¬
ditor a qui mala fide credidit pectiũã
puta ludendi ĩ alea. uł daturo met̾ri
icł hystom. uł alias dilapidanti bona

Expanded text:
quantum ad dotem, ut dictum est, quia socer dando dotem genero efficitur pauperior, nisi quatenus relevatur ab onere alende filie. Sed debitor non fit pauperior recipiendo mutuum a creditore, vel emptor aut venditor reditor autem qui mala fide credidit pecuniam, puta ludenti in alea vel daturo meretrici aut histrioni vel alias dilapidanti bona
Abbreviated transcription (Latin):
glo. iid̃. Credo. qd̾ possunt acci¬
encũr. compensat᷑ cum m̾cede quĩ dãt
ẜuientib ilł. si ec possunt dͥ paupiores
pp̃ m̾cedem datam. cũ locoñicedis hũe¬
nunt comod̃ oparum. Si a i in honest̾
aut illicitis. non c̾do ꝙ debeant recipe in¬
de cultorib p̾dioꝵ usurarioꝵ a de alus

Expanded text:
orum, credo quod possunt accientium, compensatur cum mercede quam dant servientibus illis, nec possunt dici pauperiores propter mercedem datam, cum loco mercedis habeant commodum operarum. Si autem in inhonestis aut illicitis, non credo quod debeant recipere merde cultoribus prediorum usurariorum et de aliis
Abbreviated transcription (Latin):
dũt ꝙ inusura nõ cñsfeitur domimũ¬
credo qd̃ ip̃ares usuraria: in sp̃e nõõ
recipi iusolutum. quia debitor qͥ eani
t̾e a creditore. siextat. Nee poss c̾ditor
pea aliam rem ei solu̾e. ip̃o in uito.

Expanded text:
uod in usura non transfertur dominicredo quod ipsa res usuraria in specie non debet recipi in solidum quia debitor qui eam ere a creditore, si extat, nec posset creditor pro ea aliam ei solvere ipso invito.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ cõsiliim dabit᷑ ei qui aũ cõple¬
nõ fuisse dñm. nec huisse ius uẽdendi
sumquid amittet et rem i p̾aũ. R. ẜ¬
ꝙ uł denu̾tiet dño: ut petat ab eo rem
in iudicõ uł supponat aliam pͣm: q̃

Expanded text:
 ei, qui ante complenon fuisse dominum, nec habuisse ius vendendi; numquid amittet et rem et pvel denunciet domino ut petat ab eo rem in iudicio, vel supponat aliquam personam que
Abbreviated transcription (Latin):
ui. m̾ses. a lioquin si ꝑtinebat donacio
si fu̾it negligens ꝑ alios sex menses. deuo¬
luit᷑ ad metropolitanũ. Et postea ad pa¬
pam. Nec p̃t aliquis istoꝵ purgare ne¬
gligẽciam suani. S elapso tꝑ̃r. amittit
donacõm suam. ita qd̃ si post ded̾it: nõ¬

Expanded text:
sex menses. Alioquin si pertinebat donatio si fuerit negligens per alios sex menses, devoluitur ad metropolitanum et postea ad papam. Nec potest aliquis istorum purgare negligentiam suam, sed lapso tempore amittit donationem, ita quod si post dederit, no
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ exinde compecentẽ sustentacõ h̾re.
osis eremptis ⁊ alus. fiant ĩ feudacões
dedecĩe decentis alascis riis layci qd̃ il¬
las ab ip̃is teligiosis infeud̃ teneant
recognoscaut. ñ tñ l religiosis eisd̃ post
talem infeudacõm uł reccgcõm sic de
fcõ p̾sũptam hiꝰ decimas de maĩb laycoꝵ
ip̃oꝵ acquir̃e uł reciꝑe. absq dyocesmoꝵ
ep̃oꝵ assensu. ¶Las ã decimas ĩtlsigi¬
mus posse talra religiosis de manibus
laycoꝵ recipi uł acquiri. que añ lat̾aũ.
concilũr: ip̃is laycis in fend̃ ꝑpetuo fu̾nt

Expanded text:
d exinde competentem sustentationem habeosis exemptis et aliis fiant infeudationes de decimis detemtis a laicis et iidem laici quod illas ab ipsis religiosis et feudum teneant recognoscant; non tamen licet religiosis eisdem post talem infeudationem uel recognitionem si de facto presumptam huiusmodi decimas de manu laicorum ipsorum acquirere uel recipere absq assensu. Illas autem decimas intelligimus posse taliter a religiosis de manu laicorum recipi uel acquiri que ante Lateranense concilium ipsis laicis in feudum perpetuo fuero
Abbreviated transcription (Latin):
moysen ⁊ a arõ. sa cerdotes. uos poĩte.
Glo. iqͥnugate. nomen mesi sĩ filios
isrł. ego dõ bũdicam eos. ut gr̃am tͣdicõ
ꝑ mĩsteriũ ordinati transfundat hoĩbꝰ.
nec uoluntas sacerdotis ꝓdẽe uł obẽe
possit s m̾itũ bñdcom poscentis .⁊.q.i.¬

Expanded text:
Moysen et Aaron sacerdotes: uos autem ponite nomen meum super filios Israhel; ego dominus benedicam eos, ut gratiam traditio per ministerium ordinati transfundat hominibus nec uoluntas sacerdotis obesse aut prodesse possit, sed meritum benedictionem poscentis. Q
Abbreviated transcription (Latin):
toriũ fã manentis actuait quis pu ͭ ͤ
aᵈ notoriũ fc̃ĩ transeuntis actuait si
aͥs ĩ publico int̾fecit hoĩem uł fec̃ sor¬
til egul. uł siłe. aliud notoriũ fr̃ p̾sũp¬
ti. ut si aͥs publice hitus ẽ ꝓfilio. ł ꝓ¬

Expanded text:
torium facti manentis actu, ut cum quis publice Aliud notorium facti transeuntis actu, ut si aliquis in publico interfecerit hominem vel fecerit sortilegium vel simile. Aliud est notorium facti presumpti
Abbreviated transcription (Latin):
tunt custodes: nonicidinit ĩcanonẽ.
l intrent ⁊ aliꝙ asporcent: ꝑati uim
infr̾e: sialiqui renst̾erit. ⁊ credo qd̾ ef¬
fractor ecc̾e: iudicandꝰ ẽ: qui dolo ma¬
lo: aut ꝑ iniuriam uiolent̾ ꝑietem
fodit aũt suffodit aut nitreã fregent.¬
aut ferraturam. aut hostia aut caidi¬
nes. aut uectes: dũcenent hostia fir¬
mata aut ip̃m cectũ ecc̃e. ¶ De fure ã¬

Expanded text:
rint custodes, non incidunt in canonem, licet intrent et aliquid asportent, parati vim inferre si aliqui resisterent. Et credo quod effractor ecclesie iudicandus est, qui dolo malo aut per iniuriam violenter parietem foderit aut suffoderit aut vitream aut seraturam aut ostia aut cardines aut vectes, dum tenent ostia firmata aut ipsum tectum ecclesie. Porro de fure
Abbreviated transcription (Latin):
nec᷑ data tepete. cũ sit in turpicã. ¶ Tenet᷑
tũ ad aliud mõstĩum tnͣsire. si ex illa sui
obligatione. obligatus fuit ad religõm.
puta. si dedit se. ⁊ receptus ẽ inmõchum.
et in frem. qr hec est q̃dam ꝓfessõ ar. ex̃ de

Expanded text:
nec data repetere, cum sit in turpi causa. Tenetur tamen ad aliud monasterium transire, si ex illa sui receptione obligatus fuit ad religionem, puta si dedit se et receptus est in monachum et in fratrem, quia hec est quedam professio, argume
Abbreviated transcription (Latin):
uid de p̾bendis que de nouo cõstitu¬
res assignant ꝑpetuo certos redditꝰ ꝓ p̾bẽ¬
dis: hoc modo quod liceat eisqͣmdiu uix̾¬
int eos hr̃e ꝓ p̾bendis. et ꝙ sic ad mittatit᷑
ad canoicatum. Quidam ĩ retinent po¬
testutem confendi illam p̾bendam. alii
ꝑsone: si cõtingat eos cedẽ. uł deced̾e. Nũ¬

Expanded text:
uid de prebendis de novo constitici assignant perpetuo certos redditus pro prebendis, hoc modo quod liceat eis quamdiu vixerint illos habere pro prebendis et sic admittantur ad canonicatum? Quidam etiam retinent potestatem conferendi illam prebendam alii persone, si contingat eos cedere vel decedere, nun
Abbreviated transcription (Latin):
redditib: recipiat᷑ in canoitum. ⁊ qd̾ dede¬
rit heat ꝓp̾benda. Nunquid ẽ licita ħ cõ¬
ita cõstõ qd̾ duret ad tempꝰ. nõ ĩ ꝑpetuũ
nec fiat in siaudem sẏmonie. ⁊ ea sit intẽ¬
cio cõsaituentis: qd̾ nõ pro rebꝰ dandis.s¬
et pp̃ deuocõm dantis: recipiat᷑ ad sp̃uali¬
a.tosan p̃t hĩ cõstõ. dum tam̃ dignus sit
Idem credo posse dii in monassiis de no¬
uofundatis uł fiuidandis idigentibꝰ.
de cõstitucione si fĩet. qd̾ quicq daret tm̃¬

Expanded text:
redditibus, recipiatur in canonicum et quod dederit habeat pro prebenda, nunquid licita eitutio, quod duret ad tempus, non in perpetuum, nec fiat in fraudem symonie et ea sit intentio constituentis, quod non rebus dandiset propter devotionem dantis recipiatur ad spiritualia? Tolerari potest, dum tamen dignus sit Idem credo posse dici in monasteriis de novo fundatis vel fundandis indigentibus, de constitutione si fieret, quod quic
Abbreviated transcription (Latin):
quas. Ꝙ nõ est symonia ex ꝑte dantis.
d ex ꝑte recipientis tm̃. Nam daus nul¬
lium ius acquirit.s dat ut acquisitum
ã iuste quis est int̾dictus. suspensus.al
excõicat᷑. si dat aliquid ꝓ sua restitucõe.

Expanded text:
quod non est simonia ex parte dantis, sed ex parte recipientis tantum; quia dans nullum ius acquirit, sed dat ut acquisitum s iuste est interdictus, suspensus vel excommunicatus, si dat aliquid pro sua restitutione,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ fideł uell baptizati nͥ tum̾et pauꝑta¬
mtͣre religõm: si eẽt solutus a debi¬
tis. aut si cruduiss p aliquos amios:
ut capacior ẽẽt ad insigend̃ q̃ lege̾ut᷑
ĩ religione: ab aliquo sciente eius ꝓpo¬
sitũ retiꝑe pecuũam uł redditꝰ ꝙͣ tũ ad¬

Expanded text:
infidelis vellet baptizari, nisi timeret paupertaintrare religionem, si esset solutus a debitis, aut si studuisset per aliquot annos, ut capacior esset ad intelligenda que legerentur in religione, et ab aliquo sciente eius propositum reciperet pecuniam vel redditus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
hoñ sũt flagicia: ꝓ moꝵ diu̾sitate
uitanda sũt. ut pactum iut̾ se ciuita¬
tes et gentis cõsuetudĩe. uł lege fiua¬
cum. nulla ciuis aut ꝑegͥm lioidine
uiolet᷑. Curpis ẽ.n. oĩs ꝑs: uniu̾so suo

Expanded text:
hominum sunt flagitia, pro morum diuersitate uitanda sunt, ut pactum inter se ciuitatis aut gentis consuetudine uel lege Armatum nulla ciuis aut peregrini libidine nioletur. turpis enim omnis pars uniuerso suo
Abbreviated transcription (Latin):
setuł uł bis in anno cõueĩant õs ꝯfrẽs
ad tractandiun de salute aĩaꝵ. ad audiẽ¬
dum u̾bum dei. ad celebrand̃ missas. et
or̃ones ꝓuiuis et defuictis. ⁊ ad extitand̃
deuocõm. Et ĩo ponunt singuł amus cͥtã
ꝙͣtitatem ex qua reficiantur. et puideant
paupibꝰ: honũ est dũmõ intencões sint

Expanded text:
semel vel bis in anno conveniant omnes confratres ad tractandum de salute animarum, ad audiendum verbum dei, ad celebrandum missas et orationes pro vivis et defunctis et ad excitandum devotionem et ideo ponunt singulis annis certam quantitatem ex qua reficiantur et provideant pauperibus, bonum est, dummodo intentione sint
Abbreviated transcription (Latin):
nia ꝓ sũptibꝰ. sũ dent᷑ ei sumptus ĩ do¬
mo illius quem iuuat officiando eccãni¬
sũ hẽat ecc̃am ad fumã de qua reddit c̾tã
pensionem et resi duu ꝓuentuũ retu
ꝓ sũptib ex pacto gratis tn̾ d impend̾e

Expanded text:
nia pro sumptibus, sive dentur ei sumptus in domo illius quem iuvat in officiando ecclesiam ad firmam, de qua reddit certam pensionem et residuum proventuum retinet pro sumptibus ex pacto, gratis tamen impende
Abbreviated transcription (Latin):
appciacõm. d si notat cãm motinam
ñ pͥmam uł pͥncipalem. s remotamet
gio alicui ꝓgn̾anda deuõne ac dileccõne
nupo collego ut ex illa deuõne exaudiat
tałrgn̾ata. aut ꝓ deuocõne ip̃iꝰ dantis.
lititum ẽ sic dare et acciꝑe aliquid tẽꝑale¬

Expanded text:
appretiationem. Sed si notat causam motivam non primam vel principalem, sed remotam et gio alicui progeneranda devotione et dilectione in ipso collegio, ut ex illa devotione exaudiatur taliter generata, aut pro devotione ipsius dantis, licitum est sic dare et si
Abbreviated transcription (Latin):
xxuii.q.ii. agathosa. ⁊ p̃t reuocan qui sic ĩ¬
occulte formcatꝰ fu̾it ⁊ alius publice. loi¬
uid si ut̃q nõ petitalũa ab alt̾o
intrando renũciauit iuri ꝙ he̾bat ĩ reliqͤ
⁊ uiri exigendi debitum. uñ uotũ utͥusq
tenuit. ⁊ quo ad exigend̃. ⁊ qͦad reddend̾ de¬
intrando noluit fĩ moͣchus nͥ alt̾ mor¬
tuus eẽt uñ nent̾ fuit moͣchuscũ ut̃q
uiu̾et sicut illa que nupsit. alii cũ intũ

Expanded text:
ui sic occulte fornicatus fuerit et alius publice. Quid si uterque non petita licentia ab altero erque intrando renunciavit iuri quod habebat in reliquo et iuri exigendi debitum, unde votum utriusque tenuit quoad exigendum et quoad reddendum deintrando voluit fieri monachus, nisi alter mortuus esset, unde neuter fuit monachus, cum uterque viveret. Sicut illa, que nupsit alii, cum virum
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis uoluntarius: ⁊ ex cupiditate
alt̾ius importu̾̃tatem. Et tũc: si amisit
p̃t repete siluciaius ẽ nõ te᷑ restitũe. s
põt. ec di paupib erogare. ¶demc̾do de
illo qui infurmus uł debił cã rec̾acõis¬

Expanded text:
aliquis voluntarius et ex cupiditate alterius importunitatem, et tunc si amisit potest repetere; si lucratus est, non tenetur restituere, sed potest et debet pauperibus erogare. Idem credo in illo q
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. Ꝙ ĩ si duxit in consuctudĩem: d
amon̾i. Et si amonitus nuit cessare
cuitabit penam p̾dc̃am. D tũ ĩ utror
casu: ag̾e pnĩam de pcc̃o. Ex duobꝰ ultĩs
colligitur. ꝙ tale pcc̃m sit mortale igͣne

Expanded text:
gitur quod etiam si duxit in consuetudinem debet admoneri, et si admonitus vult cessare, evitabit penam predictam. Debet tamen in utroque casu agere penitentiam de peccato. Ex duobus ultimis colligitur, quod tale peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
qm magnũ pccm sit: p int̾ alia ex no¬
nem. que ntalib attendunt᷑. ¶pm̃¬
ẽ desidiũ lucrandi ecce cupiditas. que
cundim ẽ uoluntas spoliandi ꝓxim̃
ecce rapina. ¶ertiũ ẽ usura maenna¬

Expanded text:
m magnum peccatum sit patet inter alia ex novem que in talibus ludis attenduntur. Primum, desiderium lucrandi, ecce cupiditas que cundum, voluntas est spoliandi proximum, ecce rapina. Tertium est usura ma
Abbreviated transcription (Latin):
ssionem sibi ꝓ mimu̾ata dote obligatã
tã nire ꝙ ibi ht: concedat a lii recepta
ab eo sũma. que ꝓ uussa fu̾at ei ꝓ dote
Nunquid poticillelum fac̾e fructꝰ pceꝑ¬
nimo donandi transfert ius totura
qd̾ hẽbat inpignore nõ pp̃ dͣctũ pectũe
qm accep̃ ab eo. s quia consanguineꝰ eĩ

Expanded text:
ssionem sibi taliter obligatam, cum iure quod ibi habet, concedat alii, recepta ab eo summa que promissa fuerat ei pro dote, numquid poterit illi lucrifacere fructus percepnimo donandi transfert ius totum quod habebat in pignore, non propter tractum pecunie quem accepit ab eo, sed quia consanguineus est
Abbreviated transcription (Latin):
a. dum ego emn̾em. uł essem ꝑatꝰ em̃e
tas m̃ces de pectiũa a tu pp̃miniam
instanciam: fecisti me cessare a tali ẽp¬
cione. Idõ: ut tibi mutuarem. ego di
ferrem. recipio tñ inmeꝑuulũ. ut supͣ
dcm̃ ẽ. Et hoc id̾o: quia illud reciꝑet tã¬

Expanded text:
ta dum ego emerem vel essem paratus emere certas merces de pecunia et tu propter nimiam instantiam fecisti me cessare a tali emptione, ideo ut tibi mutuarem. Et ego ferrem, recipio tamen in me periculum, ut supra dictum est, et hoc ideo, quia iste recipiet ta
Abbreviated transcription (Latin):
num adfructus possessõm q̃ sͥ sũt a
soc̃o ꝓ mim̾ata dote pignore obliga¬
te. computandos in sortem: nõ cdmiꝰ
compeslend̃ aui freqͥnt̾ dotis fructus
nõ sufficiant ad u̾n̾i: alias nõ ut ar

Expanded text:
nerum, ad fructus possessionum, que sibi sunt a socero pro numerata dote pignori obligate, computandos in sortem, non credimus compellendum, cum frequenter dotis fructus non sufficiunt ad matrimonii
Abbreviated transcription (Latin):
Uissse. ꝙ aͥs iuranciũ uolu̾it fac̾e ꝯdõm
suam dec̾iorem ⁊ alioꝵ meliorem. bemi¬
gne int̾pretand̃ est. sicut dcmn ẽ. sͣ .q. xxxu¬
ii. In cãu de mensuris. Si ã nlłm ĩ como¬
dum paciunt᷑ ex hoc ẜuantes iuram̃tũ
nõ ẽ tutũ. eis uenie ꝯͣuiram̃tum. S de¬
nũciare pot̾unt p̾laco. ut uł compellat iu¬
rantes sͥ inuicem remict̾e iuram̃tum.
ułillos qui nõ s̾uant: s̾uare qd iuurau̾-¬
uit. Si ã qd̾ iratum ẽ. spectat ad culcũ
di. uł religõm. uł ad pietatem autsi ta¬
le quid iuratum ẽ: qd̃ ten̾ent᷑ fac̾ẽ. abs
niram̃to sidubitet᷑ utrum simpłra ab¬
solute aut sub cõdicõne niratũ sit: aut
diuescit᷑. de quot auis intellex̾une cõdi
cionem illam sialii s̾uarenit: tenend̾ ẽ¬

Expanded text:
uis iurantium voluerit facere conditionem suam deteriorem et aliorum meliorem, benigne interpretandum est, sicut dictum est supra in casu de mensuris. Si autem nullum incommodum patiuntur ex hoc servantes iuramentum, non est tutum eis venire contra iuramentum, sed denunciare poterunt prelato, ut vel compellat iurantes sibi invicem remittere iuramentum, vel illos qui non servant servare quod iuraverunt. Si autem quod iuratum est, spectat ad cultum dei vel religionem vel pietatem, aut si tale quid iuratum est, quod tenentur facere sine iuramento, si dubitetur utrum simpliciter et absolute, aut sub conditione iuratum sit, aut si nescitur de quot aliis intellexerunt illam conditionem si alii servaren
Abbreviated transcription (Latin):
maxime uͥ Innocens accusat᷑ de cͥm̃e
ad mortẽ. Qui si duellum oblatũ recu
guend̃ estant̃ suscipienten duellũ
oblatum ĩ cã crimiiali. et suscipientẽ
ĩcã ciuili de tebꝰ temꝑalib ut dicat᷑ ꝙ
ĩ pͥmo cã u lititũ sit susciꝑe duelli. of
nõ offeire. In scido̾ cãnꝰ. nec offerre uec
susciꝑel cum intempalib debeat quis
poꝰ ꝙłib dampnũ pati qm̃ sit duellũ
susciꝑe. S cũ iessuas liceat arnus defẽ¬
d̾e: easq defendendo: raptorem occid̾e̾.
Si asr defend̾e nõ possit. Qr̃e nõ p̾c eas
defend̾e in duello non ꝙ ip̃e offerat. S
ꝙ ei aiudice offectur. uł pocus infert᷑.¬
illos om̃s dampnare qui se defendunt
offerce. nec in cã criminali. nec ĩcã ciui¬
li. nec consisse ꝙ off̾atur iss suscipiat᷑¬

Expanded text:
maxime ubi innocens accusatur de crimine ad mortem, qui, si duellum recusaverit guendum est inter suscipientem duellum oblatum in criminali et suscipientem in causa civili de rebus temporalibus, ut dicatur, quod in primo casu licitum sit suscipere duellum, non offerre. In secundo casu nec offerre nec suscipere licet, cum in temporalibus debeat quis potius quodlibet damnum pati quam sic duellum suscipere. Sed cum res suas liceat laico armis defendere et eas defendendo raptorem occidere, si aliter defendere non possit, quare non potest eas defendere in duello, non quod ipse offerat, sed dum ei a iudice offertur vel potius infertillos qui se defendunt offerre, nec in causa criminali, nec in causa civili, nec consulere quod offeratur vel suscipiat
Abbreviated transcription (Latin):
cipes seculares in quoꝵ curiis iudicant᷑
hi caib si ep̃i isł albates offerũtuł sa¬
sp̃alem iudicantibꝰ: peccant mortast.
Et efficiuut irt̃es: si seqͣ̃tut mors. Si
tulia fiant ꝑ yconomos seculatesł ꝑ ba¬

Expanded text:
cipes seculares, in quorum curiis iudicantur his casibus, si episcopi vel abbates offerunt vel susspecialem iudicantibus, peccant mortaliter et efficiuntur irregulares, si sequatur mors. Si talia fiant per economos seculares et ba
Abbreviated transcription (Latin):
blicis p̃oicacionib p̃t hoc intinari lap̃¬
cis secularib rusticis ⁊ plebib. du̾cñ
matuce. ⁊ modeste et qͣi ꝑmod̃ cõpassi¬
oms dicatur eis qd̾ qui hoc facuit: nõ
sunt ĩstatu saluandoꝵ. Et loc p̾ẜtita in
hiic locis uͥ suꝑ hoc credunt᷑ iuiris igranꝰ¬

Expanded text:
blicis predicationibus potest hoc insinuari secularibus, rusticis et plebibus, dum tamen mature et modeste et quasi per modum compassionis dicatur eis, quod qui hoc faciunt, non sunt in statu salvandorum. Et hoc presertim in his locis, ubi super hoc creduntur iuris ign
Abbreviated transcription (Latin):
bio in fide qui equałr se h̃c ad utͣmq
ꝑten contradiccõis. secus ẽ de illo qͥ
ꝑ sp̃m blasphemie temptat᷑ de fide: cũ
dolore cordis et auxietate. cui sibene
pugnau̾it. codit ad ꝓfectu hꝰi temp
tacio. cum uulla sitibi libido .i. ĩpba¬

Expanded text:
icitur, qui equaliter se habet ad utramque partem contradictionis; secus de illo qui per spiritum blasphemie tentatur de fide, cum dolore cordis et anxietate, cui si bene pugnaverit, cedit ad profectum huiusmodi tentatio, cum nulla sit ibi libido, i
Abbreviated transcription (Latin):
gocii: pensanda ẽ ꝓut exigit ad p̾ꝑacõ¬
uł maiorem uł minorem tempis t̃c¬
tum. uñ si aͥs nobił collecto ex̾citu in¬
trat t̾ran alt̾mie nobił ⁊ occuꝑat iͥ cas¬
trum uł rapit peccĩam ł p̾dam ⁊ ducit
ad t̾ram ꝓpͥam. si aliꝰ nobił ħ audico : c̾
⁊ recuꝑare p̃dam uł hb̃̾are castrum atis
aut duas. aut ⁊̃ plus: reputa brͣ tñ ĩ cõ¬
tiuenti se defende̾ ⁊ castrum lib̾are. a p̾dã
recuꝑare ĩ si iamadũsanus eius: receꝑat
illam inmunicionib suis. Satis cũħ¬

Expanded text:
gotii pensanda est, prout exigit ad preparationem, maiorem vel minorem temporis tractum. Unde si aliquis nobilis collecto exercitu intrat terram alterius nobilis et occupat ibi castrum am. Si alius nobilis hoc audito, cum t recuperare predam vel liberare castrum, missaut duas aut etiam plus, reputabitur tamen in continenti se defendere et castrum liberare et predam recuperare, etiamsi iam adversarius eius receperat illam in munitionibus suis. Credo
Abbreviated transcription (Latin):
tali ꝓseqͥtur p̾dam. ⁊ cũ nõ possunt ad
cam recuꝑandam ꝑtinge̾. quia forte t̃
ĩ locis in expugnadilib recepta: si ceꝑit
auq̃ de bonis ad u̾sarii sui. aut eoꝵ qͥ eũ
iuuant. aut ip̃m ꝑseq̃ tem rem suam
impediunt. potit deuł retin̾e. ⁊ i demp¬
utati suecõsuse. ꝙͣtum sua int̾est. sic̃
qui ꝓseq furem asꝑtantem res suas. l
sͥ illati a fure de reb ip̃ius furis qͣs se¬
cũ ducit. aut portat si q̃ p̃t app̾hend̾e.
Qd̃ nõ ẽ õrus actus. cũ quis comedit
et bibit. aut dormt int̾im. aut se p̾pa¬
rat ad repellend̃ adũsanũ suũ de pos¬
sessione ma le occupata: aut recupa
S si dissiłabat ininriam. ac deponit
ammũ remi suam ꝓseq̃ndi. aluis occu¬
pacionibꝰ oꝑam dando. actus est Iriuis.¬

Expanded text:
sequitur predam, cum non possit ad eam recuperandam pertingere, quia forte est in locis inexpugnabilibus recepta, si ceperit aliqua de bonis adversarii sui, aut eorum qui eum iuvant, aut ipsum prosequentem rem suam impediunt, poterit de illis retinere et indemnitati sue consulere quantum sua interest, sicut qui prosequitur furem asportantem res sua, liceatem damni sibi illati a fure, de rebus ipsius furis quas secum ducit aut portat, si quas potest apprehendere est contrarius actus, cum quis comedit aut bibit aut dormit interim aut se preparat ad expellendum adversarium suum de possessione male occupata, aut ad recuSi vero dissimulabat iniuriam ac deponit animum rem suam prosequendi, aliis occupationibus operam dando, actus est
Abbreviated transcription (Latin):
Credo ꝙ sic nͥ incastellau̾int ecc̃am.
aut iũ impugnau̾int hostes. In hai.
casur quia ip̃i uiolant enũitatem
ecc̃e: in de pugnando. nõ d gaudere
enuũtate ecc̃e. ¶ dem credo si reponãt
tenent᷑ ad restitucõm a forte ã n ͨ pec¬
ecc̃asͥ bello uisto. nũquid tenent᷑ de daĩp

Expanded text:
Credo quod sic, nisi incastellaverint ecclesiam aut inde impugnaverint hostes. In hoc enim casu, cum et ipsi violant immunitatem ecclesie impugnando, non debent gaudere immunitate ecclesie. Idem credo, si reponant tenentur ad restitutionem et forte etiam non pecs in bello iusto; numquid ten
Abbreviated transcription (Latin):
cãu. cũ agũt cãm spoliatoꝵ mon̾do i iu¬
ducendo ꝓ posse ip̃m raptorẽ ad restitu¬
absentis. licite recipit expensas. Et h
sũ secuta fu̾it utilitas: sũ uõ. uñ sat̃ uͣ
tores. ut eos in ducunt ad piñam iresti¬

Expanded text:
cet cum agant causam spoliatorum, monendo et inducendo pro posse ipsum raptorem ad restituiam ignorantis et absentis, licite recipit expensas et hoc sive secuta fuerit utilitas sive non. Unde satis tres
Abbreviated transcription (Latin):
cã cuendi uł de fendendi se: resistit ad¬
ũ sario. cũ tanto mod̾iine: ꝙ tutela
illa. uł oefensõ. est inculpata .i. sñ cl̾pa.
qr nõ excedit mod̾ indefendendo. płs
ledendo adu̾sariũ exꝓpõito maxĩe qm̃

Expanded text:
a tuendi, id est defendendi se, resistit adversario, cum tanto moderamine, quod tutela illa vel defensio est inculpata, id est sine culpa, quia non excedit modum in defendendo, plus ledendo adversarium ex proposito maxime quam
Abbreviated transcription (Latin):
poꝰ remittenda qm care̾ cõmodo pacis
uł incurr̾e belloꝵ pitula. Et cũ ĩ ħ cãu
tasr componendo tenẽtur subditi rat̃
hr̃e. s isi ab inicõ ꝯ̃dicant. ne fict cõ¬
posicõ nͥ tefusis sibi dampius. si ex sꝰ¬
ta cã uid̾int expedire. possũt abessando
desiste. qũius forte nõ possint illata¬
dampna. quitare. qr sicut auĩtas mo¬
uendi bellum: penes solos pͥntipes ẽ
ita ⁊ auc̃tas desistendi.i arma deponẽ¬

Expanded text:
do pacis et incurrere bellorum pericula. Et cum in hoc casu taliter componendo, tenentur subditi ratum habere. Sed etsi ab initio contradicant, ne fiat compositio nisi refusis sibi damnis, si ex iusta causa viderint expedire, possunt a bellando desistere, quamvis forte non possint illatadamna quitare. Sicut enim auctoritas movendi bellum penes solos principes est, ita et auctoritas desistendi et arma deponen
Abbreviated transcription (Latin):
Ednũquid iudex. si nõ li xxxiii.¬
berat hoĩem a morte cũ p̾t. aut
pruiat᷑ qui nõ pascit fame morientẽ:
cũ possit. iruc est cũ seq̃tur mors. ax ẜ¬
glo ibid̾. l grauissime peccent talesꝰ. ñ¬

Expanded text:
ed numquid iudex si non liberat hominem a morte cum potest, aut privatus non pascit fame morientes, cum possit, irregularis est si sequatur mors? Respondeo: licet gravissime peccent tales, n
Abbreviated transcription (Latin):
hitu uirgniũ dicens. Nõ uirgĩes tm̃
aut iuduas. s nupcas. puto ⁊̃ om̃s
oĩo feĩas admouendas: ꝙ opꝰ di ⁊ fae¬
turam eius. et plasma: adult̾are nil¬
lo mͦ debeant adhibito flauo colore

Expanded text:
 non uirgines tantum aut uiduas sed et nuptas puto et omnes omnino feminas admonendas, quod opus Dei et factura eius et plastica adulterari nullo modo debeat adhibito flauo colore uel
Abbreviated transcription (Latin):
.lan. ¶ Qrtus si testator ab uno hedũ
legauit c̾ditori seditario cõpensãdi
aĩo. Tunc .n. heres ille. usad ꝙͣtitatẽ
legati: honus debiti illius sustinebit¬
sa fur̾as uxoris q̃ nõ tm̃ ascruixit h̾e¬
des ꝓ heditarii s porcionib. s ĩ uirũ

Expanded text:
Quartus, si testator ab uno heredum legaverit creditori, hereditaria compensandi animo. Tunc enim heres ille usque ad quantitatem legati onus debiti illius sustinebitsa funeris uxoris que non tantum astringit heredes
Abbreviated transcription (Latin):
cuite neuinare. extusant᷑. si soluãtiẽ¬
iuniũ: Cũ uo morant᷑ cũ dĩc suis ĩ a¬
liquo loco: aut cũ uadunt modic̃. ieiu¬
uare d̾. nͥ forte inmineat eis grandis
uiacõ. qm ut possint ꝑfice̾. soluũt ie¬
uiniũ paucis dieb ante.

Expanded text:
sunt ieiunare, excusantur si solvant ieiunium; cum vero morantur cum dominis suis in aliquo loco aut cum modicum vadunt, ieiunare debent, nisi forte immineat eis grandis viatio, quam ut possint perficere, solvunt ieiunium paucis diebus ante.
Abbreviated transcription (Latin):
s̾uire adm̃sas eoꝵ duciꝰ ꝓtra¬
horam comedendi. comedendo. ex toto
ur p̾libant moditum ne deficiant in
ẜuiendo. et hoc faciunt. iani poĩtis ñ¬
cotum debeat reputarr. una m̾scaꝵ. ẜ¬

Expanded text:
ire ad mensas eorum diutius pertra aliquantulum horam comedendi ex toto vel prelibant modicum, ne deficiant in serviendo, et hoc faciunt iam positis metota debeat reputari una mensa,