comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q uau Confregitad num dentes me¬
os cibauit metinere uau Et repł¬
sa ẽ a pace anima mea oblitus sũ
uonoꝵ uau Et dixi periit fmnis
meus ⁊ spes mea adomino ⁊ oy
grationis mee ⁊ absuithii ⁊ fellis¬
ay alemoria memoreco. ⁊ tabes¬
cet in me anima mea. Laynehec
recolens in corde meꝯ in do spera
rationes eius. hech Noudilucło
multa ẽ fides tua neth paro mea
dommus diẽ aĩa meappea expee¬

Expanded text:
 VAU. Confregit ad numerum dentes meos, cibavit me cinere. Et repulsa est anima mea, oblitus sum bonorum. Et dixi: Periit finis et 1430 spes mea a Domino. Quod gressionis meae, absynthii, et fellis. Memoria memor ero, et tabescet in me anima mea. Haec recolens in corde meo, ideo sperabrationes ejus. Novi diluculo, multa est fides tua. Pars mea Dominus, dixit anima mea
Abbreviated transcription (Latin):
o uir iudens paupertatẽ me¬
amĩuirga ĩidignationis
Valeph. me m̾mauit ⁊ addux̃
ltnebras ⁊ non ĩ lucemaleph
uintota die beth uetustam fr̃e¬
s pel¬
lẽ mcã ⁊ carnem meam ꝯtrui ossa
mea bech Edificauit igiro meo. ⁊
arcumdedit me felle ⁊ labore. Hech
In tenebrosis collocauit me qͣimor¬
tuoꝯ semptternoꝯs muelTircũ edifi¬
cauit aduersum me. ⁊ non egredi¬
Ar aggrauauit compedem meur

Expanded text:
o vir videns paupertatem meam in virga indignationis eius ALEPH me minavit et adduxit in tenebris et non in lucem ALEPH suam tota die BETH vetustam fecit pellem meam et carnem meam contrivit ossa mea BETH aedificavit in gyro meo et circumdedit me felle et labore BETH in tenebrosis conlocavit me quasi mortuos sempiternos GIMEL circumaedificavit adversum me ut non egrediar adg
Abbreviated transcription (Latin):
Quia non repellet ĩ sempiternũ doꝰ
caph Quia sic abiecit ⁊ miserebit᷑
caph Non enim humilianit ex corde
suo ⁊ abietit filios homniu ⁊ capħ
Ut atereret sub pedib suis fuis õs

Expanded text:
quia non repellet in sempiternum Dominus CAPH quia si abiecit et miserebiturdiarum suarum CAPH non enim humiliavit ex corde suo et abiecit filios hominis LAMED ut contereret sub pedibus suis omnes
Abbreviated transcription (Latin):
leuems corda ũta cum mamibꝰ ad
dominumĩ celo lim Nos miq̃ e¬
mus ⁊ ad iraadiam prouocauu
Id circo ĩ exorabił esdamiccłs peru¬
isti in furore ⁊ percussisti. occidisti¬
⁊ non peparcisti Samecho pposiusti
nubem tibi ne transeat oratio
samch Eradicationem ⁊ abietio¬
nem postusti me ĩ medio ppłoꝵ a¬

Expanded text:
manibus ad Dominum in caelos NUN nos inique egimus et ad iracundiam provocavimus idcirco tu inexorabilis es SAMECH operuisti in furore et percussisti nos occidisti nec pepercisti SAMECH opposuisti nubem tibi ne transeat oratio SAMECH eradicationem et abiectionem posuisti me in medio po
Abbreviated transcription (Latin):
sperantib in eum. amime qͣ reci
sllumhet Ronua ẽ prestolan ẽ
silentiosalutare derchech Bonũ ẽ
uiro cuportauit iugum abadoles¬
centia sua Ioth dedebit solitari
⁊ tacebit qr leuauit se se se lor
Sonenet ĩ piau̾e os sirũ si forte
sit spes Ioch ꝯabit percatienti
se maxillam saturabr̃ ꝯꝓpbrus

Expanded text:
i illum TETH bonum est praestolari cum silentio salutare Domini TETH bonum est viro cum portaverit iugum ab adulescentia sua IOTH sedebit solitarius et tacebit quia levavit super se IOTH ponet in pulvere os suum si forte sit spes IOTH dabit percutienti se maxillam saturabitur obprobriis
Abbreviated transcription (Latin):
Nun uigilabit igum miduita¬
tum meaꝵ ĩmanu eiuis ⁊uolutest̃
⁊ miposite collo meo. Infirnata est
turtrs mea dedit me dominust ma
demedio mei wcauit adu̾sum me
tempus ut ꝯterat electos meos. O¬
orciuar calcauit doꝰ irgmi filie
luda. synidcirco ego plorans. do
culus meus deduce acgiam enualõ¬
ge factus ẽ a me. consolator aũtẽs
onmam meam scĩsu̾t ⁊fiu mei
perditi qmn ĩualuit mimicuso he
Expandit syon manus suas
non est qui consoletut eam. Man¬
dauit dominus adu̾sum iacob
incucuitu eius hostes eius. facta

Expanded text:
igilavit jugum iniquitatum mearum. in manu ejus convolutae sunt, et impositae collo meo: infirmata est virtus mea: dedit me Dominus in mde medio mei: vocavit adversum me tempus, ut contereret electos meos: torcular calcavit Dominus virgini filiae Juda.  Ain.  Idcirco ego plorans, et culus meus deducens aquam quia longe factus est a me consolator convertens animam meam facti sunt filii mei perditi quoniam invaluit inimicus FE expandit Sion manus suas non est qui consoletur eam mandavit Dominus adversum Iacob in circuitu eius hostes eius facta
Abbreviated transcription (Latin):
sit hostis adꝯmĩa desiderabilia eius
quia uidit g̾s ingressas santuaniũ
suũ de quib preceperas ne intrarẽt
in ecc̃iam tuam caph omĩs ppłc eius
gemens ⁊ querens panẽ dederunt q̃q¬
preciosa procibo ad refocillandam
amimam coide domine ⁊ ⁊sidera qm

Expanded text:
sit hostis ad omnia desiderabilia eius quia vidit gentes ingressas sanctuarium suum de quibus praeceperas ne intrarent in ecclesiam tuam CAPH omnis populus eius gemens et quaerens panem dederunt pretiosa quaeque pro cibo ad refocilandam animam vide
Abbreviated transcription (Latin):
uide domine qm̃ tribulor ꝗ¬
turbatus est uenter meus. Subũ¬
sum ẽ cor meumm memripa qm
amaritudin e plena sum. foris ĩt̃¬
ficit gladuis ⁊ domi mors simili
ẽ sin Audierunt qugemido egot
nonẽ qui ꝯsoletur me. Om̾s inni¬
cimes audierunt malum meum
litati sunt qm̃ tu fecisti adduxis¬
ti diei ꝯsolationis ⁊ fient sinisle

Expanded text:
ide, Domine, quoniam tribulor, conturbatus est venter meus: subversum est cor meum in mamaritudine plena sum. foris interficit gladius, et domi mors similis est.  Sin.  Audierunt quia ingemisco ego, et non est qui consoletur me; omnes inimici mei audierunt malum meum, laetati sunt, quoniam tu fecisti: adduxisti diem consolationis, et fient simile
Abbreviated transcription (Latin):
ius grande. Dix̃q rex.morte mort¬
eriꝯ achimelech tu ⁊ omĩs domus
patrisz tur Et ait rex emissarus sui
qui circumstabant eũ Conu̾timĩ
⁊ int̾sicite sacerdotes dñi. Nam ma¬
nus eoꝵ cum dd̾ ẽ. sciences qd̃ fugis¬
se ⁊ nõ indicau̾nt michi. Nolue¬
runt autẽ serui reg̾ extend̾e ma¬
nĩ suam ĩ sacerdotes dñi Et aitrex

Expanded text:
itque rex: Morte morieris, Achimelech, tu, et omnis domus patris tui. Et ait rex emissariis, qui circumstabant eum: Convertimini, et interficite sacerdotes Domini: nam manus eorum cum David est: scientes quod fugisset, non indicaverunt mihi. Noluerunt autem servi regis extendere manum suam in sacerdotes Domini. Et ait rex
Abbreviated transcription (Latin):
u̾nt. Et iratus iracundia saui abi
it ⁊̃ ip̃e ĩ ramatha. Et ueñ us ad
cisternam magnã q̃ ẽ ĩsochot ⁊
ĩt̾roganit ⁊ diõ In quo locost̃ sa¬
naioth st̃ ĩ ramatha. Et abiit ĩ¬

Expanded text:
unt. Et iratus iracundia Saul, abiit etiam ipse in Ramatha, et venit usque ad cisternam magnam, quae est in Socho, et interrogavit, et dixit: In quo loco sunt SaNaioth s
Abbreviated transcription (Latin):
arculit illud in ierusal ẽ arman̾o
eius posuit t̃ tabernaculo suo so
autem tempore quo uiderat sait
dd̾ egredientẽ qͣ philisteũ ait ad
abner principẽ milicie sue de qua
stirpe descend̾ hic adolescẽs Diic̃ q
abner. uiuit aĩa tua rex si noui lt
ait rex Introga tu cuius filuiꝰ sre
so philisteo: tulit eũ abmnen aĩtro¬
duxit coram saule ĩmanu cap

Expanded text:
o eius posuit in tabernaculo suo eo autem tempore quo viderat Saul David egredientem contra Philistheum ait ad Abner principem militiae de qua stirpe descendit hic adulescens Abner dixitque Abner vivit anima tua rex si novi et ait rex interroga tu cuius filius sit usso Philistheo tulit eum Abner et introduxit coram S
Abbreviated transcription (Latin):
dissimo laꝑides de torrente ⁊ mifit
eos in peram pastoralẽ ꝙͣ h̾ebat sec̃
et fundam manutulit ⁊ processit
adũsum philisteũ Ibat aũphilis¬
tens inceden ⁊ appinqͣns adu̾sũ dd̾a

Expanded text:
dissimos lapides de torrente, et misit eos in peram pastoralem, quam habebat secum, et fundam manu tulit, et processit adversum Philisthaeum. Ibat autem Philisthaeus incedens, et appropinquans adversum Da
Abbreviated transcription (Latin):
ns tu neq regnũ tuũ Ita iam
nũomitte ⁊ adduc eũ ad me qr si¬
lius mortis ẽ. Edens autẽ iona¬
thas sauli patri suo ait Quare
morietim. Quid feõ Et arripu¬
it saul lanoeam ut percuteret
eum. et intellex̃ ionathas ꝙ dit¬
finitum eẽt a pr̃e suout int̾fic̾et᷑
dd̾ surrex̃ ergo ionachas a insa
⁊ ira furoris ⁊ ñ comed̾ ĩ die kalẽ

Expanded text:
s tu: neque regnum tuum. Itaque jam nunc mitte: et adduc eum ad me: quia filius mortis est. Respondens autem Jonathas Sauli patri suo ait. Quare morietur? quid fecit? Et arripuit Saul lanceam: ut percuteret eum. Et intellexit Jonathas quod diffinitum esset patri suo: ut interficeret David. Surrexit ergo Jonathas a mensa in ira
Abbreviated transcription (Latin):
ahsconditus ẽ ergo dd̾ ĩ agro ⁊ ue¬
nerunt halende ⁊sedit rex ao
comedẽdꝑanẽ. Cum sediss rex
lpes cathedram suam scd̃m asue¬
tudinem q̃ erat nixͣ parietem sut¬
rõ ionachas ⁊ sedit. ⁊ abner ex
latere saul. uacuusq apparint
lacns ddͣ. et nõ ẽ locutus saul qͥcqͣ
ĩ die illa. cogitabat enĩ qd̃ forte e¬
ueniss ei ut nõ eẽt mũdꝰ nec ꝓu¬
ꝑficatus sumq illuxiss dieo scc̾a¬

Expanded text:
itus est ergo David in agro et venerunt kalendae et sedit rex ad comedendum panem cumque sedisset rex super cathedram suam secundum consuetudinem quae erat iuxta parietem surrexit Ionathan et sedit Abner ex latere Saul vacuusque apparuit locus David et non est locutus Saul quicquam in die illa cogitabat enim quod forte evenisset ei ut non esset mundus nec purificatus cumque i
Abbreviated transcription (Latin):
obinxe ut iret in bech leẽ ⁊ ait.
ne ẽ in ciuitate mea. unu de fratribꝰ
meis accersiuit me. Nunc ergosi
ĩueni gr̃am in ocuł tiu uadam
cito ⁊ iudebo fratres meos. ob hãc
cãm nõ uenit ad mensam regis
Iratus aũ saul adusimi ionathan
pientis nĩquid ignoro qr oibigiꝰ¬

Expanded text:
hleem et ait ne est in civitate unus de fratribus meis accersivit me nunc ergo si inveni gratiam in oculis tuis vadam cito et videbo fratres meos ob hanc causam non venit ad mensam regis iratus autem Saul adversus Ionathan pientis numquid ignoro qui
Abbreviated transcription (Latin):
prelii ñ ẽĩ̾uent̾ ensis ⁊ lancea ĩ ma¬
nu tocius ppłi qui erat cũ saul⁊ io
natha excepto saul ⁊ ionacha fili¬
oeius. egressa ẽ a statõ philistũ ut
transcederet ĩ machinas
It accid̾ qͣdam die ut diceret iona
parte gabaa sub malo granato q̃
tob frĩs ychabot. filii phinees qui
ortus fuerat ex hely sacerdote dñi
ĩ sylo portabat ephod. S ⁊ ppło igno¬
rabat quo iss ionachas Trant a
int̾ ascensus per quos nitebat᷑ io¬
tione philistĩoꝵ emmentes petre

Expanded text:
inventus ensis et lancea in manu totius populi qui erat cum Saul et cum Ionathan excepto Saul et Ionathan filio eius egressa est autem statio Philisthim ut transcenderet in Machmas et accidit quadam die ut diceret Ionatparte Gabaa sub malogranato quaetob fratris Ichabod filii Finees qui ortus fuerat ex Heli sacerdote Domini in Silo portabat ephod sed et populus ignorabat quod isset Ionathan erant autem inter ascensus per quos nitebatur Iotionem Philisthinorum eminentes petrae
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃o dĩ maluꝰ saub ⁊ ꝓphabad mni
dio domus sue. dd̾ asi psallela
manu sua sicut per singulg us
Tenebat q saul lanceam ⁊ misti
am putans qd̃ configere possiel
super mille iuros. Et egrediebat¬
⁊ intrabat in conspectu ppłi In

Expanded text:
s Dei malus Saul et prophetabat in medio domus suae David autem psallebat manu sua sicut per singulos dies tenebatque Saul lanceam et misit eam putans quod configere posset David super mille viros et egrediebatur et intrabat in conspectu populi in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ paruuslus ⁊ pasc̃ oues. Et ait sa my¬
eladysai. Mite ⁊ adduc eũ Nec enĩ
discumbemus prus ꝙͣ ille hucne¬
mat Misit ergo⁊ addux̃eũ. Erat
a ruffus. ⁊ pulch aspectu decoraꝙ
facie. Et ait dol surge. ⁊ unge eũ
pẽ ẽ eĩ. Tulit ergo samuelcormi
olei ⁊ unx̃ eũ ĩ medio fratrũ eius

Expanded text:
est parvulus, et pascit oves. Et ait Samuel ad Isai: Mitte, et adduc eum: nec enim discumbemus priusquam huc ille veniat. Misit ergo, et adduxit eum. Erat autem rufus, et pulcher aspectu, decoraque facie: et ait Dominus: Surge, et unge eum, ipse est enim. Tulit ergo Samuel cornu olei, et unxit eum in medio fratrum ejus:
Abbreviated transcription (Latin):
Et locutist de statione uiri ad ionͣ¬
than. ⁊ ad ariigerumeiꝰ Dixert̃t
ascendite ad nos ⁊ ostendemusno¬
b̾rem. Et ait ionachas ad armigeꝵ
sirũ ascendamus. sequere me tra¬
didit enĩ eꝙ dominu⁊ ĩ manusifa

Expanded text:
i de statione ad Ionathan et ad armigerum eius dixeruntque ascendite ad nos et ostendimus vobis rem et ait Ionathan ad armigerum suum ascendamus sequere me tradidit enim eos Dominus in manu Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
nathe sagittas ⁊ attulto ad drm̃
suũ ⁊ quid ageretur peitus igno¬
rabat Cantũmodo enim ionachͣs
⁊ dd̾ rẽ nou̾ant. Dedit igitur io¬
nathas arma stia pu̾o ⁊ dix̃ ei
uade defer ĩ ciurtatẽ. Cũcpabis¬
s pu surrex̃ qd̾ de loco qui uerge¬

Expanded text:
nathae sagittas et adtulit ad dominum suum et quid ageretur penitus ignorabat tantummodo enim Ionathan et David rem noverant dedit igitur Ionathan arma sua puero et dixit ei vade defer in civitatem cumque abisset puer surrexit David de loco qui
Abbreviated transcription (Latin):
gatoq excitu pertussit amalech
⁊eruit isrł de manu uastatoꝵ eiꝰ
fuert̃ a filii saul ionathas ⁊ iesui
⁊ meschisua nomĩa duaꝵ filiaꝵ
eius. Nomẽ primogenite merob
⁊ nomẽ minoris michol. Et nom̃
uxoris saulachinoẽ filia achinaᷤᷤ
ner patrueł saul. porro cys fu̾at¬

Expanded text:
citu percussit Amalech et eruit Israhel de manu vastatorum eius fuerunt autem filii Saul Ionathan et Iesui et Melchisua nomina duarum filiarum eius nomen primogenitae Merob et nomen minoris Michol et nomen uxoris Saul Ahinoem filia Ahimaas Ner patruelis Saul
Abbreviated transcription (Latin):
filiis ispł c̃ ascenderẽt de egypto et
recessit cyneus de medio amalech
percussitep saul amalech ab euila
donec ueniat ad sur q̃ ẽ e regione
egypti. Et apprehendagag regẽ
amalechuiuũ. oẽ añ iuilgus ĩt̾̃

Expanded text:
filiis Israhel cum ascenderent de Aegypto et recessit Cineus de medio Amalech percussitque Saul Amalech ab Evila donec venias Sur quae est e regione Aegypti et adprehendit Agag regem Amalech
Abbreviated transcription (Latin):
uinitdoꝰ si occiderit capillus de ca¬
pite eisĩ t̾ram. qr c̃ deo operatu
est rodie. liberauit ergo popul
ionachan ut nõ moreretur. ẜe¬
cessitcp saul nec persecutꝰ ẽ philis¬
tũ porro philistũ abiert ĩ loca sua
et saul ⁊ fumato regno sr̃isrł prg¬
nabat per circuitũ adi̾isus onĩs ĩi

Expanded text:
inus, si ceciderit capillus de capite ejus in terram, quia cum Deo operatus est hodie. Liberavit ergo populus Jonathan, ut non moreretur. Recessitque Saul, nec persecutus est Philisthim: porro Philisthim abierunt in loca sua. At Saul, confirmato regno super Israel, pugnabat per
Abbreviated transcription (Latin):
a saul ⁊ exagitabat eũ sp̃s neꝙͣ
acommno Dicert̃q serui saul ad
eum. ecce sp̃ dni malus exagrtat
te Iubeat doꝰ nr̃ rex ⁊ serui tiui qͥ
coram te st̃ q̃ret̃ hoĩem scientẽ
psalłe cythara. ũ qñ arripu̾it te

Expanded text:
a Saul et exagitabat eum spiritus nequam a Domino dixeruntque servi Saul ad eum ecce spiritus Dei malus exagitat te iubeat dominus noster et servi tui qui coram te sunt quaerant hominem scientem psallere cithara ut quando arripuerit te
Abbreviated transcription (Latin):
par boũ in die arare asueũ. Et fcm̃
est miraculũ ĩ castris peragro &
⁊ omnis ppłe stationis eoꝵ quie¬
rant ad predand̾ obstupiniti ⁊ ꝯtͣ¬
lata sunt castra. et accio qͣi mira¬
culum a d̾ et respexerũt specile¬
res saul qui erant ĩ gabaaeue
Et ecce multitudo prostraala
rillue diffugiens. Et air sanr
pulo qui erat cum eo. Acqunluis
uidete quis abierit. ex uoba¬

Expanded text:
par boum in die arare consuevit et factum est miraculum in castris per agros sed et omnis populus stationis eorum qui ierant ad praedandum obstipuit et conturbata est terra et accidit quasi miraculum a Deo et respexerunt speculatores Saul qui erant in Gabaa Beniamin et ecce multitudo prostrataue diffugiens. Et ait Saul populo qui erat cum eo: Requirite, et videte quis abierit ex nob
Abbreviated transcription (Latin):
um Eucurrert̃ ita ⁊ tulert̃ eũ
n&. scetitq in medio ppłi. ⁊ al¬
tior fuit inuuso ppło ab humo
isuosum. Et ait samuel ad oem̃
quoiam ñ sit simił illi ĩ omĩ po¬
qulo. Et clamau cunctus ppłe
iait uiat rex. Locutus ẽ autẽ
samuel ad popułũ legẽ regme
sa psit in libio ⁊ reposint coram

Expanded text:
 cucurrerunt itaque et tulerunt eum inde stetitque in medio populi et altior fuit universo populo ab umero et sursum et ait Samuhel ad omnem quoniam non sit similis ei in omni populo et clamavit cunctus populus et ait vivat rex locutus est autem Samuhel ad populum legem regni et scripsit in libro et r
Abbreviated transcription (Latin):
añꝙͣ ascendat ĩ excelsum aduescẽ¬
d̾. Necp enim ꝯmessurus ẽ ppłe do¬
nec illenoniat quia ille benedicet
hostie ⁊ demcep comede̾t qui uo¬
catist. Nũc ergo conscendite qr ho¬
die reperietis eum. Et ascend̾ei tuu
obiuam eis ut ascenderet ĩ excel¬

Expanded text:
am ascendat in excelsum ad vescendum: neque enim comesurus est populus donec ille veniat: quia ipse benedicet hostiae, et deinceps comedunt qui vocati sunt. Nunc ergo conscendite, quia hodie reperietis eum. Et ascenderunt inobviam eis, ut ascenderet in excel
Abbreviated transcription (Latin):
uir Dixitq samuel coquo Da
partẽ ꝙͣ deditibi. ⁊̃ precepiut re¬
poneres scorsum ap̃te.leuauit &
coqus armum posuit ante saul.
Dix̃q samuel. Lice qd remansit.
pone añ te.⁊ comede. quia de indus¬
tria seruatum ẽ tibi quando popy¬
lum uocami. Et comedit saul cũ sa¬
muele indie illa. Et descendert̃ de
excelso s̃oppid̾ ⁊ locutus ẽ cumsau¬
rexissent ⁊ iam dilucesceret uoca¬

Expanded text:
i. Dixitque Samuel eoquo: Da partem, quam dedi tibi, et praecepi ut reponeres seorsum apud te. Levavit autem coquus armum, et posuit ante Saul. Dixitque ei Samuel: Ecce quod remansit, pone apud te, et comede: quia de industria servatum est tibi, quando populum vocavi. Et comedit Saul cum Samuele in die excelso in oppidum, et locutus est cum Sauet jam dilucesceret, voca
Abbreviated transcription (Latin):
meumaenit enĩ clamor eoꝵ ad
me. Cũq aspexiss sam uel saulẽ
doꝰ ait ei. Ecce uir ꝙ̃ oncam tibi Is¬
te dominabr̃ pło tro accessit aũ
saulad samuelẽ ĩ medto porte⁊
ait. Indica oro michi ubi ẽ domꝰ
uidẽtis. Et Rd̾ samuel sauli dioẽs
ego sũ iuidẽs. ascende añ me ĩ exx¬
celfũ ut comedas mec̃ hodie. ⁊ di¬
mittam te mane. ⁊ omnia q̃ st̃ ĩ cor¬
ait. Numquid nõ filius genimi
ego sum: de minima tribuisrł⁊
ꝯgnatio mea nouissima ĩt̾ om̃e
fanilias de tribu beianũ: Qua¬
re ergo locutus es michi sermonẽ
istũ assumẽs ita samuel saulẽ ⁊
pum elus ĩtrodux̃ eos int̾cliniũ
Et dedit eio locũ ĩ capite eoꝵ qui

Expanded text:
meum, venit enim clamor eorum ad me. Cumque aspexisset Samuel Saulem, Dominus ait ei: Ecce vir quem dixeram tibi, iste dominabitur populo meo. Accessit autem Saul ad Samuelem in medio portae, et ait: Indica, oro, mihi, ubi est domus Videntis. Et respondit Samuel Sauli dicens: ego sum videns ascende ante me in excelsum ut comedatis mecum hodie et dimittam te mane et omnia quae sunt in corait numquid non filius Iemini ego sum de minima tribu Israhel et cognatio mea novissima inter omnes familias de tribu Beniamin quare ergo locutus es mihi sermonem istum adsumens itaque Samuhel Saulem et puerum eius introduxit eos in triclinium et de
Abbreviated transcription (Latin):
senuss samuel posuit filios
sud uidices ispł. fuit q nom̃ filii
eius primogeiti i oel ⁊ nom̃ scõi al¬
iauidicum inbersabde. Et nõ am¬
bulau̾nt filu illuiꝰ ĩ iuis eius s
declinaunt post auaritiam. acce¬
perũt ꝙ mimera ⁊ peru̾terũt iuidi¬
ciũ Cong̾gati ergo imiu̾si maio¬
res natu ĩsuł. uenerũt ad samu

Expanded text:
senuisset Samuhel posuit filios suos iudices Israhel fuitque nomen filii eius primogeniti Iohel et nomen secundi Abia iudicum in Bersabee et non ambulaverunt filii illius in viis eius sed declinaverunt post avaritiam acceperuntque munera et perverterunt iudicium congregati ergo universi maiores natu Israhel venerunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ccͣisrł. Intonuit &̃ doꝰ fragore ig¬
no in die illa sr̃ philistũ ⁊ ext̾ruit
em ⁊ cesi st̃ a facie isrł. Egressiq ui¬
ri isrł de masphat ⁊ per secutist̃ phi¬
listeo. ⁊ perciisserunt eos us ad loẽ
qui erat subter bethcar. Culit a
samuel lapidẽ imum ⁊ posuit eũ
int̾ masphat. ⁊ int̾ sen. ⁊ uocauit
nomen loci illiuꝰ lapis adutoru

Expanded text:
ragore magno in die illa super Philisthim et exterruit eos et caesi sunt a filiis Israhel egressique viri Israhel de Masphat persecuti sunt Philistheos et percusserunt eos usque ad locum qui erat subter Bethchar tulit autem Samuhel lapidem unum et posuit eum inter Masphat et inter Sen et vocavit nomen ei
Abbreviated transcription (Latin):
Casingeõ uade ⁊ quere asmas Ci
cu transissent per montẽ effraĩ
arer fram sallisa. ⁊ nõ inuenissent
tonsierũt etiam per terram salmi
tnõerant. s ⁊ per trana gemini⁊
itmt repererũt. Cũ autẽ ueĩssit
itram suph. dix̃ saulad ꝑum suũ

Expanded text:
surgens vade et quaere asinas qui cum transissent per montem Ephraim et per terram Salisa et non invenissent transierunt etiam per terram Salim et non erant sed et per terram Iemini et minime reppererunt cum autem venissent in terram Suph dixit Saul ad puerum suum
Abbreviated transcription (Latin):
sũ incacabum. ⁊ om̃e qd̃ lenabat
fucinula tollebat saceroo eͥ. S ic fa¬
ciebant iniuso isrłiuenientiũ i
sylo etiam antequam adolerent
adipẽ uemebat pn̾ sacerdotis. ⁊ di¬
cebat ĩmolanti. Samichi carnem
ut coquam sacerdoti. Nonemi
accipiam a te carnem coctam .s
crudam. Dicebat q illi ĩmolans ⁊̃¬
cendatur prims̃ iuxͣmorẽ hodiẽs
tolle tibi quantũcq desiderat aĩa
tua. Qui Rdẽs aiebat ei Neqͣ ꝙͣ. Nẽ
enm dabit alioqiũ tollam ure
rat ergo pecm p̾uoꝵ grande nimi

Expanded text:
cabum: et omne quod levabat fuscinula, tollebat sacerdos sibi. Sic faciebant universo Israeli venientium in Silo. Etiam antequam adolerent adipem, veniebat puer sacerdotis, et dicebat immolanti: Da mihi carnem, ut coquam sacerdoti: non enim accipiam a te carnem coctam, sed crudam. Dicebatque illi immolans: Incendatur primum juxta morem hodie adeps, et tolle tibi quantumcumque desiderat anima tua. Qui respondens aiebat ei: Nequaquam: nunc enim dabis, alioquin tollam vi. Erat ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Duo quo filii hely mortui st̾ ꝯph¬
in ⁊ phinees. Currẽe aut̾ uir debẽ¬
iamuĩexacie᷑ tienit in sylo ĩ die illo
scissa neste. ⁊ aspersus pulu̾e caput
Cumq ille ueniss. hely sedebat sr̃
sellam ceͣuiam spectans. Erat enĩ
dor euis ꝑaueno pro archa dñi uir¬

Expanded text:
est: duo quoque filii Heli mortui sunt, Ophni et Phinees. Currens autem vir de Benjamin ex acie, venit in Silo in die illo scissa veste, et conspersus pulvere caput. Cumque ille venisset, Heli sedebat super sellam contra viam spectans. Erat enim cor ejus pavens pro arca Dei
Abbreviated transcription (Latin):
pro eo. ⁊ offerat nũmũ argẽtũ
⁊ tortam parus dicat q Omitte
me obsetro ad nniam paitẽ sacer¬
dotalem. ut comedam buccellã
dam hely iacebat in loco suo⁊ cllb¬

Expanded text:
eo nummum argenteum, et tortam panis, dicatque: Dimitte me, obsecro, ad unam partem sacerdotalem, ut comedam buccellam die quadam Heli jacebat in loco suo,
Abbreviated transcription (Latin):
pgnan erat ucina quia parcu Et
auditonũtio qd̃ captaeẽt archa oei
⁊ mortuus ẽ sce᷑ suus ⁊ uir suus ĩ cͤ¬
uauit se. ⁊ peperit Irruerant eĩ ĩea
dołores subiti. In ipo a mom̃to mor¬
tis eui dixerunt ei q̃ stabant cuea
eam Ne timeas quia filiũ peperis

Expanded text:
 partui. Et audito nuntio quod capta esset arca Dei, et mortuus esset socer suus et vir suus, incurvavit se et peperit. Irruerant enim in eam dolores subiti, in ipso autem momento mortis ejus dixerunt ei qui stabant circa eam: Ne timeas, quia filium peperis
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i damuel autẽ ministrabat añ
faciem dñi ꝑuer accinctus eꝑ hod
lineo. Et tunicam paruam faciebt᷑
ei mr sua quam afferebat statutis
dieb ascendens cum iuiro suo utĩ¬
molaret hostiam sollẽpne. ⁊ uotũ¬
rieius. Dix̃q ei. Redeat doꝰ t̾ semẽ
de muliere hac pro fenore qd̃ como¬
dasti domino Et abierunt in loẽ su
Et magnificatus ẽ p̾u samuel ap̃
domnũ helyautem erat senex

Expanded text:
 Samuel autem ministrabat ante faciem Domini puer accinctus ephod lineo, et tunicam parvam faciebat mater sua, quam afferebat statutis diebus, ascendens cum viro suo, ut immolaret hostiam sollemnem etri eius dixitque reddat Dominus tibi semen de muliere hac pro fenore quod commodasti Domino et abierunt in locum suet magnificatus est puer Samuhel apud Dominum Heli autem erat senex
Abbreviated transcription (Latin):
erunt ignobiles Ecce dieo ueniũt
⁊ precidap brachiũ tuũ ⁊ brachiũ
domis patris tui. ut nõ sit senexĩ
abaltar mõ s ut deficiant ꝯcuili
tui ⁊ tabescataĩa tua ⁊ ꝑsmag̃ dom
tue moriet᷑. cum ad iurilẽ etatẽ

Expanded text:
erunt ignobiles ecce dies veniunt et praecidam brachium tuum et brachium domus patris tui ut non sit senex in ab altari meo sed ut deficiant oculi tui et tabescat anima tua et pars magna domus tuae morietur
Abbreviated transcription (Latin):
uabit ⁊ impii intenebris ⁊ticescẽt
qr nõ in fortitudie sua roborabr̃
eis ⁊ sr̃ ip̃ ĩceł tonabit. Dominuꝰ
indicabit tmes t̾re ⁊ dabit imꝑenũ
regi suo ⁊ siblimabit cormi x sui
Et abiit helcana ĩ ramatha ĩ domũ

Expanded text:
ticescent quia non in fortitudine roborabitur eius super ipsos in caelis tonabit Dominus iudicabit fines terrae et dabit imperium regi suo et sublimabit cornu christi sui et abiit Helcana Ramatha in domum
Abbreviated transcription (Latin):
dispersi st̃ ita ut nõ pelin q̃rent᷑ ĩ erꝰ
duo parit. Et ait ppł ad samuelẽ.
Quis ẽ iste qui dix̃ saul non regna¬
bit suꝑnos. date iure ⁊ interficie¬
mus eos. Et ait saul. Nõ occidet qͥsꝙͣ
indie hac quia hodie fecit doꝰ salutẽ
ĩ isrł. Dix̃ autem samuel ad ppłm
uenite ⁊ eamu ĩgalgala ⁊ inouie¬
mus ibi regnũ. ⁊ perrex̃ omĩs po¬
pulus in galgaia. ⁊ fecerũt ibi be¬
gem saul coram domino ĩ galga¬
la ⁊ ĩolauerunt ibi uictimas¬

Expanded text:
spersi sunt ita ut non relinquerentur in eis duo pariter et ait populus ad Samuhel quis est iste qui dixit Saul non regnabit super nos date viros et interficiemus eos et ait Saul non occidetur quisquam in die hac quia hodie fecit Dominus salutem in Israhel dixit autem Samuhel ad populum venite et eamus in Galgala et innovemus ibi regnum et perrexit omnis populus in Galgala et fecerunt ibi regem Saul coram Domino in Galgala et immolaverunt ibi victimas
Abbreviated transcription (Latin):
erit sed alteri cuslibet fu̾it uenũda¬
tus ultra qui eum nocauerat redi¬
mere nõ poterit. quiacum iusbilei
cerdotũ. Si ag̾ emptus est. ⁊ ñ de po¬
sessione maioꝵ sanctisicatus ftcit
domino. supputabit sacerdo iuxͣ
⁊ dabit ille qui uou̾at dominos̃
In iuibileo aut̃ reu̾tetur ad priorẽ

Expanded text:
ere, sed alteri cuilibet fuerit venumdatus, ultra eum qui voverat, redimere non poterit: quia cum jubilaei cerdotum. Si ager emptus est, et non de possessione majorum sanctificatus fuerit Domino, supputabit sacerdos juxta et dabit ille qui voverat eum, Domino In jubilaeo a
Abbreviated transcription (Latin):
num promasculo dabuntur .u. si
matõnẽ reddere non ualebit sta¬
bit coram dño sacerdote. ⁊ ꝙͣtũ ille
estimauerit ⁊ uderit eũ posse redd̾e
dño siqius uoi̾uit sanctũ erit ⁊ mu¬
tari non poterit .i.necmelius ma¬
lo. nec peius bono. Qd̃ simutau̾it
⁊ ip̃m ꝙ mutatũ ẽ ⁊ illd̾ ꝑro quo
mutatum ẽ ⁊secratumerit dño
ñ pot̃ sitius uouerit adduoet᷑ añ
sacerdotẽ. Cuii diuidieãs utr̃ boñ¬

Expanded text:
ntum pro masculo dabuntur quinquemationem reddere non valebit stabit coram sacerdote et quantum ille aestimaveritDomino si quis voverit sanctum erit et mutari non poterit id est nec melius malo nec peius bono quod si mutaverit et ipsum quod mutatum est et illud pro quo mutatum est consecratum erit Domino non potest si quis voverit adducetur ante sacerdotem qui diiudi
Abbreviated transcription (Latin):
dempnatus. Cum misero adte
zenam legio peritum ⁊ apollo
sollicite premitte. ut nicħ illis
ut non sint infructuosi s alutant
te qui mecum st̃ oms s aluta eon
qui no amant. ⁊ fide. Grãd̾i cum

Expanded text:
ondemnatus. Cum misero ad teZenam legisperitum et Apollo sollicite praemitte, ut nihil illiscessarios, ut non sint infructuosi. Salutant te qui mecum sunt omnes: saluta eos, qui nos amant in fide. Gratia Dei cum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de hiis uolo te ⁊firmare. ut cu¬
rent bonis operib p̾ eẽ qui credt̃
d̾o. hec sũt bona ⁊ utilia hom̃ibi
Stultas autem questiones ⁊gẽ¬
nealogias ⁊ ꝯtentiones ⁊ pugnaꝰ
legis deuita. Sunt enm ĩutile
⁊ uane. heretitumt hominẽ post

Expanded text:
et de his uolo te confirmare, ut curent bonis operibus praeesse qui credunt deo. haec sunt bona et utilia hominibus. stultas autem quaestiones et genealogias et contentiones et pugnas legis deuita: sunt enim inutiles et uanae. haereticum h
Abbreviated transcription (Latin):
Dinone illos principihꝯ ⁊ potes¬
tatib subditos eẽ deõ obedirt
ad ome opo bonum paracos cẽ
Neminẽ blasphemare. ⁊ litigio nõ
mansuetudinem. ad omnes hoĩeꝰ.

Expanded text:
e illos principibus et potestatibus subditos esse, obaudire, ad omne opus bonum paratos esse, neminem blasphemare, litigiosos mansuetudinem ad omnes homines.
Abbreviated transcription (Latin):
gentes sicut fecisti fiȩt dommin
retribitõnẽ tuam ꝯittat capu
tuũ. Quõ enim bibisti si monten
saluatio ⁊ erit sanctus. Et
hunt doms ia cob eos qui
rant se. Et erit domus iacob igi
⁊domus toseph flãma. ⁊ domu f
stipula. Et succendent᷑ ĩeis iai¬

Expanded text:
gentes sicut fecisti fiet tibi retributionem tuam convertet in caput tuum quomodo enim bibisti super monterit salvatio et erit sanctus et possidebit domus Iacob eos qui se possederant et erit domus Iacob ignis et domus Ioseph flamma et domus Esau stipula et succendentur in eis
Abbreviated transcription (Latin):
emiserũt te. ⁊ oms mri federis tui
illuserñt tibi. Inualuerũt adu̾suł
te uiri pascite tue. Qui comedent te¬
cum ponent in sidias subr̃ te. Nõ ẽ
prudentia ĩ co. Ntnꝙͣ nonindie illa
dicit dominus perdam sapientes
de ynlumea. ⁊ prudentiam de monte
esau. Et timebunt fortes tui ame¬
ridie. ñ intereat uit de monte esa
P interfectionẽ. ⁊ pp̃ miquitatem
in fr̃em tuũ iacoħ operiet textr¬
stõn peribis meternum Indie ẽ
stares adu̾sus eum qñ capiebãt
alieni ẽxfitum eitis ⁊ extran
diebentur portas eius ⁊srua¬

Expanded text:
erunt te: omnes viri foederis tui illuserunt tibi, invaluerunt adversum te viri pacis tuae: Qui comedunt tecum, ponent insidias subter te: non est prudentia in eo. Numquid non in die illa, dicit Dominus: perdam sapientes de Idumaea, et prudentiam de monte Esau? Et timebunt fortes tui a meridie, ut intereat vir de monte Esau. propter interfectionem et propter iniquitatem in fratrem tuum Iacob operiet te confusio et peribis in aeternum in die cum stares adversus quando capiebant alieni exercitum eius et extranei ingrediebantur portas eius
Abbreviated transcription (Latin):
abdie. Hec diẽ dominus
ad edom. Auditum audi¬
mnis a domino ⁊lega¬
tumad gentes misit
Surgite ⁊ ꝯsurgamts adu̾sus eum
ĩprelium. Ecce parnulum dedite in
gentib. contemptibił. tu es nalde
Suꝑbta cordis trexttilit te hĩtantẽ
ĩscissuris petrarũ exattantẽ solium

Expanded text:
Abdiae. Haec dicit Dominus Deus ad Edom: Auditum audivimus a Domino, et legatum ad gentes misit: Surgite, et consurgamus adversus eum in praelium. Ecce parvulum te dedi in gentibus: contemptibilis tu es valde. Superbia cordis tui extulit te habitantem in scis
Abbreviated transcription (Latin):
tum eque in ysaia. Qd̃ multi igno¬
rantes apotriphoꝵ deliramenta sec¬
tantur ⁊ hyberas neemias libriꝯau¬
tentitis preferunt causaserroris ñ
ẽ meum exponere. Iudes prudenti
fcm dicunt ẽẽ ꝯsiłio ne ꝑtolomeus
unius de cultor etiam ap̃ hebreos
duplitẽ dumuntatẽ ⁊prehenderet
ꝙ maxime idcirco fatiebant quia
inplatonis docma cadere udebatur
Demq ubicum q sacratum aliqͥd
scriptura testatur de pr̃e ⁊ filio ⁊ sp̃u
sc̃o aut aliter interpretati sunt au
oĩo tatuerunt ⁊ ut regi satisfate

Expanded text:
saia . Quod multi ignorantes, apocryphorum deliramenta sectantur; et Iberas naenias libris authenticis praeferunt. Causas erroris non est meum exponere. Judaei prudenti factum dicunt esse consilio, ne Ptolemaeus unius Dei cultor, etiam apud Hebraeos duplicem divinitatem deprehenderet. Quod maxime idcirco faciebant, quia in Platonis dogma cadere videbatur. Denique ubicumque sacratum aliquid Scriptura testatur de Patre et Filio et Spiritu sancto, aut aliter interpretati sunt, aut omnino tacuerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
rent Et nescio quis primus auctor
hoc celluslas alexandrie mendatio
suo extruxerit quibus diuisi ead̾
scriptutarẽt cum aristeus eiusdem
tempore iosephꝰ nichil tale retułint
s inuna basilica congregatos contu¬
copia que intelligit tuffert insi forte
putandus ẽ tullius echonomitum
cenofontis ⁊ platoms pytagoram ⁊ de¬
mostens prothesi fontẽ afflatus re

Expanded text:
t - “quis primus auctor Septuaginta cellulas Alexandrie mendacio suo” extruxit “quibus divisi eadem scriptitarent, cum Aristeus, eiusdem tempore Iosephus nihil tale retulerint, sed in una basilica congregatos, contucopia ea, que intelligit, transfert. Nisi forte putandus est Tullius Oeconomicum Xenophontis, et Platonis Protagoram, et Demosthenis pro Ctesiphonte, afflatus rhe
Abbreviated transcription (Latin):
ta positos. lego inquibus ultimũ
pene gradum interpretes tenent.
Quid uuore torqueris. Quid ĩꝑitoꝵ
ammos cantra me ꝯcitas sic ubi in
transiatione tibi uideor errare. In¬
terroga hebreos diusaz urbium ma
postea ab apłis usurpata testimo¬
ma probauerint ⁊ amendatiora
sunt exemplaria latina qm gre¬
ca. greca qmͣ hebrea. ueꝵ hec contͣ
inuido. Nunc te deprecor desiderii
scriptisunt libri mlatinũ eos tnͣs¬
ferre sermonem.

Expanded text:
ta positos lego: in quibus ultimum pene gradum interpretes tenent . Quid livore torqueris? quid imperitorum animos contra me concitas? Sicubi in translatione tibi videor errare, interroga Hebraeos, diversarum urbium magpostea ab apostolis usurpata testimonia, probaverunt, et emendatiora sunt exemplaria Latina quam Graeca, Graeca quam Hebraea. Verum haec contra invidos. Nunc te precor, Desideri scripti sunt libri, in latinum eos transferre sermonem.
Abbreviated transcription (Latin):
mus qͥ mnr̃is codicib nõhu̾r ut est
illud. eoc egypto uocaui filiũ meum
⁊ quonam nazareus uocabitur et
uidebunt in quem ꝯ puxerunt et
flumina deuentre eius fluent aque
iune. Et que nec oculusuidit nec au¬
ris andiuit nec in cor hoas q̃ pp̃o di se¬

Expanded text:
stris codicibus non habentur, ut est illud: Ex Aegypto vocavi filium meum ; Et: Quoniam Nazareus vocabitur ; et: Videbunt in quem compunxerunt ; et: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae ; et: Quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis
Abbreviated transcription (Latin):
desideratas acceꝑi litteras
qui quodampresagio fu¬
turoꝵ cumdamele sorti¬
tus ẽ nomen obsecrantis
ut tnslatum in latinam linguam
de hebreo sermone pentathentũ nr̃oꝵ
aurib traderem penculosum opug
certe obtrectatoꝵ meoꝵ latratibus
patens qui meassersit ĩlxxͣ int̾ptũ¬

Expanded text:
desideratas accepi epistolas, qui quodam praesagio futurorum, cum Daniele sortitus est nomen, obsecrantis , ut translatum in Latinam linguam de Hebraeo sermone Pentateuchum, nostrorum auribus traderem. Periculosum opus certe, et obtrectatorum meorum latratibus patens, qui me asserunt in Septu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatis firmũ ẽ im̃perpetisi qui aũ
testis est ⁊ repentinus ꝯcimnat ligił
mendatii. Dolus in corde cogitanti¬
um mala. qui autem pacis meũt
consilia. seq̃r eos gaudium. Non ꝗ¬
tristabit ustum quicꝙ ei accidert
Impii autem replebuntur malo
abhoĩatõ est domio labia meda¬
tia. qui autom fideliter agunt: ꝑle¬
cent ei. Nomo uersutus celat sciẽ¬
tiam ⁊ cor mupientium prouocat
stulticiam. Manus fortiũ domiabĩ
queautẽ pemissa ẽ. tributis seruiet᷑
Me mcordẽ iłistihum iliabit eum
⁊ sermone blanda bono letificabr̃¬

Expanded text:
tis firmum erit in perpetuum: qui autem testis est repentinus, concinnat linguam mendacii. Dolus in corde cogitantium mala, qui autem ineunt pacis consilia, sequitur eos gaudium. Non contristabit justum quidquid ei acciderit: impii autem replebuntur malo. Abominatio Domino labia mendacia: qui autem fideliter agunt, placent ei. Homo versutus celat scientiam: et cor insipientium provocat stultitiam. Manus fortium dominabitur: quae autem remissa est, tributis serviet. Moeror in corde viri humiliabit illum, et sermone b
Abbreviated transcription (Latin):
q uioscit arg̃ti głificab sese¬
diumsi ꝯpieatur delectat ais
decestantur stultieos quifloiit
mala. Quicum sapientib gul
sapiens erit amicus stultor re
relinquet heredes filios ⁊ nepres
t custaditur uisto substamd
catoriᷤ multi cibi innoualii pa¬
trum ⁊ alus ꝯg̾gantur abs us

Expanded text:
quiescit arguenti glorificabitur desiderium si conpleatur delectat animam detestantur stulti eos qui fugiunt mala qui cum sapientibus graditur sapiens erit amicus stultorum erelinquet heredes filios et nepotes et custoditur iusto substantia peccatoris multi cibi in novalibus patrum et alii congregantu
Abbreviated transcription (Latin):
osiuistoꝵ lib̾abit eos u̾te impios⁊
non eritnt domus aũ ustoꝵ perma¬
nebu̾t. Occttrina sua ꝯgnoscetur
uir qui autem uanus ⁊ excors est:
patebit ⁊temptui Melior est ꝑau¬
per ⁊ sufficiens sibr ꝙͣ głosus in¬

Expanded text:
ustorum liberabit eos. Verte impios, et non erunt: domus autem justorum permanebit. Doctrina sua noscetur vir: qui autem vanus et excors est, patebit contemptui. Melior est pauper et sufficiens sibi, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nt ƿrncipem labiũ mẽtiẽo
ima gratisaima expectatio
astuimł querit amiticias qui
simone repetat separat fe¬
tatis plus proficit correctio ap̃
aintẽ ꝙͣ centũ plage ap̃ stui¬
tl semper uirgia querit ma
bangelus autem crudeł mit
lconttaeumnr. Eepedit ma
iuse ꝯcurrere raptis fetib
hnfatuo afidenti sibi ĩ stu

Expanded text:
 principem labium mentiens gemma gratissima expectatio delictum quaerit amicitias qui altero sermone repetit separat foederatos plus proficit correptio apud prudentem quam centum plagae apud stultum semper iurgia quaerit malus angelus autem crudelis mittetur contra eum expedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo confidenti sibi in stu
Abbreviated transcription (Latin):
gitationes ubi non ẽ ꝯsillumt ubi
nonsunt plures consiliarii ꝯfirmã¬
tur.letatur hõ i sẽtentia oris suiz
sermo oportunus optimus ẽ semi¬
taite sĩ eruditũ ut declinet dei̾fer¬
non ouissimo Domũ superboꝵ demo¬
lietur dominus ⁊ firmos faciet cer¬
minos iudue. ab hommat̾o domi¬
ni cogit̾ones male. ⁊ purus sermo
bat domũ suã qui sectatur auars¬
ciam. qui aũ odit munera iuiuet

Expanded text:
ubi non est consilium ubi vero plures sunt consiliarii confirmantur laetatur homo in sententia oris sui et sermo oportunus est optimus semita vitae super eruditum ut declinet de inferno novissimo domum superborum demolietur Dominus et firmos facit terminos viduae abominatio Domini cogitationes malae et purus sermo rbat domum suam qui sectatur avaritiam
Abbreviated transcription (Latin):
ditab̃ obedientiam. Ot impioꝵ re¬
dundat mał̾. longe est domius
ab impus ⁊ or̾ones iustoꝵ exaudi¬
et. lux oculoꝵ letificat animam
fama bona impiguat ossa au¬
ris q̃ audit increpationes iute m
medio sapientium ꝯmorabttur
Qui abicit disciplinam despicit
aĩam suam. qui autem acquies¬
cit mcrepatõnib possessor est cor¬
dis tnior domini disciplina sapĩe
⁊ glam preced̾ humilitas
gub̾nare lingͣm. onmesiue
hoĩm patent ocuł eius sp̃uũ põ¬
derator est dominus. Reuela dnoo¬
pera tua ⁊ dirigentur cogitõnes
tue. unisisa fp semet ip̃m opera¬
tus est dominus impium qla

Expanded text:
ditatur oboedientiam os impiorum redundat malis longe est Dominus ab impiis et orationes iustorum exaudiet lux oculorum laetificat animam fama bona inpinguat ossa auris quae audit increpationes vitae in medio sapientium commorabitur qui abicit disciplinam despicit animam suam qui adquiescit increpationibus possessor est cordis timor Domini disciplina sapientiae et gloriam praecedit humilitas gubernare linguam omnes viae hominum patent oculis eius spirituum ponderator est Dominus revela Domino opera tua et dirigentur cogitationes tuae universa propter semet ipsum operatus est Dominus impium quoque
Abbreviated transcription (Latin):
astutti recta m ocuł eius. qui &
sapiene ẽ audit asilia. fatius m
dicat statim iram suam qui autẽ
dissimilat iniuriam: calidus est
Qm qd nouit loqͣr iudex iusti e
ẽ. Qiuautem mentitur testis est
fraudulentus. Est quui promtar
⁊ qͣi gladio pungitur ꝯstientie. lĩgͣ
aittem sapientiu e sanita s lapiũ¬

Expanded text:
a in oculis eius qui autem sapiens est audit consilia fatuus statim indicat iram suam qui autem dissimulat iniuriam callidus est qui quod novit loquitur index iustitiae est qui autem mentitur testis est fraudulentus est qui promittit et quasi gladio pungitur conscientiae lingua autem sapientiu
Abbreviated transcription (Latin):
ninsest multagub̃ natur sa¬
lum. Qui autẽ impaciens est.
ualat stulticiam suam. uita car¬
niũ sanitas cordis putredo ossium
inuidia qui calumpnatur egen¬
tem exprobrat frõri suo. Honorat
autem eum qui miseretur pauꝑ¬
is Inmalicia sua expellitur impius
sperat autem iustus in morte sia
Incorde prudentis requiescit sapĩa
⁊ indocto quosq erudiet Iusticia
eleuat gentem misexo fac̾ ppłos
pcc̃m. acceptus est reg̾ ininister ĩ¬
telligens iracundiam eius ł̃ittił
sustinebit
Desponsio molẽ frang̾ iram ser¬
mo durus suscitat furorem
lingua sapientiũ ornat sc̾iam
osfatuoꝵ ebullit stutticiam In d̃ĩ
loco oculidomin ⁊templãtur bo¬
nos⁊ malos lingͣ platabii. ligns
tute. q̾ autẽ ĩmoderata ẽ ꝯteret spi¬
patris sui Cui autem tustodit in¬
crepatõnes astutior fiet. In hu̾ndãti¬

Expanded text:
ns est, multa gubernatur prudentia: qui autem inpatiens est, exaltat stultitiam suam. uita carnium sanitas cordis: putredo ossuum inuidia. qui calumntem exprobrat factori eius honorat autem eum qui miseretur pauperis in malitia sua expelletur impius sperat autem iustus in morte sua in corde prudentis requiescit sapientia et indoctos quoque erudiet iustitia elevat gentem miseros facit populos peccatum acceptus est regi minister intellegens iracundiam eius inutilis sustinebit responsio mollis frangit iram sermo durus suscitat furorem lingua sapientium ornat scientiam os fatuorum ebullit stultitiam in omni loco oculi Domini contemplantur malos et bonos lingua placabilis lignum vitae quae inmoderata est conteret spipatris sui, qui autem custodit increpationes, astutior fiet . It
Abbreviated transcription (Latin):
ilius sapiens doctrina
pr̃s qui aũ illusor ẽ: ñ audit
cum arguitur. De frucctu oris sui
homo saciabr̃bonis. anima autẽ
ipioꝵ miqua. Qaui custodit os
suum: custodit ammam suam
ciui autem mꝯsideratus ẽ ad loq̃¬
S: sentiet mala. Uult ⁊ ñ uuit pi¬
ger. aĩa aut̃ operantiũ ĩpugua¬
br̃. U̾bum m̾dax iustus decestab
Impius autem ꝯfundit ⁊ afuide¬
tur. Iusticia custodit inogentis
uiam impietas autẽ pecorem su¬
plantat. est qͣi diues cum nichu
hebeat ⁊ ẽ quasi pauper cũ mutt
diuicus sit. redemptio amme uiri
dintie sue. Qui autem pauper ẽ
intrepatonem nõ sustiet. lux
iustoꝵ letificat. luterna autem
impioꝵ extinguetuetu Inter
sr̃bos semper iurgia sunt. oeiide
agunt omnia cum ꝯsilio regũt᷑

Expanded text:
ilius sapiens, doctrina patris: qui autem illusor est, non audit cum arguitur. De fructu oris sui homo saturabitur bonis: anima autem iniqua. qui custodit 08 suum, custodit animam suam: qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. uerbum mendax iustus detestabitur: impius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccatores supplantat. est quasi diues, cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuitiae suae: qui autem pauper est, increpationem non sustinet. lux iustorum laetificat: lucerna autem impiorum extinguetur. inter superbos semper iurgia sunt: qui autem agunt cuncta consilio, reguntur
Abbreviated transcription (Latin):
ilius sapiens letificat patrẽ.
filius uero stuttus: mensticia
ẽ m̃ris sue. Nil proderũt thesau
impietatis iusticia uero lib̾abit
amorte. Nonasfliget dominus fã¬
me aĩam custi ⁊ insidias impioꝵ
subuertit. Egestatem operataẽ
manus remissa. manus autẽ for¬
tium duutias parat. Qui nititur
mendacus. hic pascit uentos i dẽ¬

Expanded text:
ilius sapiens laetificat patrem: filius vero stultus moestitia est matris suae. Nil proderunt thesauri impietatis: justitia vero liberabit a morte. Non affliget Dominus animam justi fame, et insidias impiorum subvertet. Egestatem operata est manus remissa: manus autem fortium divitias parat. Qui nititur mendaciis, hic pascit ventos: ide
Abbreviated transcription (Latin):
sipientib locutaẽ. Uenite comedite
panem meum ⁊ umum bibite qd̃
miscui uob̾. Belinquite infantiam
⁊uenite ⁊ ambulate per uias pru¬
dentie Quieruduut derisorem ip̃e
sibi inuiriam fecit. ⁊ qui arguit mi¬
pum sibi maculam gen̾at. Noliar¬
guere derisorem neodirit te. Argue
capientẽ: ⁊ diliget te. Da sapienti
occ̃onem ⁊ ad detur ei sapientia. Do¬
ce iustũ. ⁊ festinabit accipere prĩci¬
pium sapĩe timordomini. ⁊ scĩa sãc¬
doꝵ prudentia per me enĩ multi¬
plicabũttur diee tui ⁊ ad̾dentur tͥ
anui uite. Si sapiens fu̾is tͥiiet

Expanded text:
locuta est: Venite, comedite panem meum, et bibite vinum quod miscui vobis. Relinquite infantiam, et vivite, et ambulate per vias prudentiae. Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam: et qui arguit impium, sibi maculam generat. Noli arguere derisorem ne oderit te argue sapientem et diliget te da sapienti et addetur ei sapientia doce iustum et festinabit accipere principium sapientiae timor Domini et scientia sanctorum prudentia per me enim multiplicabuntur dies tui et addentur tibi anni vitae si sapiens fueris tibimet
Abbreviated transcription (Latin):
dias. Conserua fili mi precẽpta prĩs
tur ⁊ dimittas legem matris tue
liga ea incorde tuo iugiter ⁊ crecti¬
da guttur: tuo. Cum ambulat̾us
gradiantur tecum. Cum dornuierio
custodiant te ⁊ euigilans loquere
cueis quia mandatum luterna
ẽ⁊ lex lux et ua uite intrepatio
discipline ut tustodrant te a muli¬
ere mala ⁊ abianda ungͣ extranee
Nona cupiscat pialcritudinem cor eĩ
tuũ ne capiaris mitib iuius pre¬
Mulier autem uiri preciosam
lut ambulare sr̃ primas ⁊ non abi¬
rentur plante eius. Sic quiigre¬
ditur ad mulierem proximi sui
Nonerit mundꝰ cum tetigerit eã
Non grandis est culpe᷑ cumquis fu¬
ratus fuerit. furaturenmmi ut esu¬
rientem impleat annnam. Nepre¬
hensus quo reddet septuplũ ⁊ om¬
nem substantiam domus sue tra¬
ulter est sp̃ cordis mopiam peroet
ammam suam. Turpitudinem
⁊ ignominiam ꝯgregat sibi. t̃ob¬
probrumilliuo non delebitur. qr
zelus ⁊̃ furor utri non parcet in

Expanded text:
mi, praecepta patris tui, et ne dimittas legem matris tuae. Liga ea in corde tuo jugiter, et circumda gutturi tuo. Cum ambulaveris, gradiantur tecum: cum dormieris, custodiant te; et evigilans loquere cum eis. Quia mandatum lucerna est, et lex lux, et via vitae increpatio disciplinae: Ut custodiant te a muliere mala, et a blanda lingua extraneae. Non concupiscat pulchritudinem ejus cor tuum nec capiaris nutibus illius premulier autem viri pretiosam aut ambulare super prunas et non conburentur plantae eius sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui non erit mundus cum tetigerit eam non grandis est culpae cum quis furatus fuerit furatur enim ut esurientem impleat animam deprehensus quoque reddet septuplum et omnem substantiam domus suae traulter est propter cordis inopiam perdet animam suam turpitudinem et ignominiam congregat sibi et obprobrium illius non delebitur quia zelus et furor viri non p
Abbreviated transcription (Latin):
formicam opiger. ⁊ ꝯsidera uias eiꝰ
⁊ disce sapientiam. Que cum nõba¬
beat ducem nec preceptorẽ. nec prĩ¬
cipem parat estate eibum sibĩsg̾¬
gat inmesse ꝙy comedat. Usquequo
piger dormies qͣndo ꝯsurges e sõpno
tuo paululũ dormies pauiulũ dor¬
dormias ⁊ ueniet troi quasuuator¬

Expanded text:
formicam, o piger, et considera vias eius et disce sapientiam: que cum non habeat ducem neque preceptorem nec principem, parat estate cibum sibi et congregat in messe quod comedat. Usquequo piger dormies? Quando consurges e somno tuo? Paulum dormies, paululum dordormias;