comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poena est eor qui reliquere pacẽ quȩ exuꝑat
omnẽ sensũ. & quã dñs ꝑgens ad patrẽ apłis de¬
reliquit dicens. pacẽ meã do uob̾. pacẽ meã relin¬
quo uobis: ut inciuitate c onstituti tubȩ sonitu
treant᷑. Quicquid enĩ inscripturis scĩs dr̃ tuba
cõminans est. & grandiuoce aures credentium
tormenta passuri. Malũ aut̃ qđ dñs facit in
ciuitate ñ contrariũ est uirtuti. sed afflictio
atq cruciatꝰ. de qͦ legimꝰ. Sufficit diei malicia
sua. idest tribulatio & angustia. & in ꝓpħa
legimus. Ego dĩ qui feci lum̃ & tenebras. qui
facio pacẽ & condo mala. Sic̃ enĩ tenebrȩ con-¬
trariȩ sunt luci & diei: sic & pacibellũ contra-¬
riũ est. Qđ ñ ꝑse malũ est. sed malũ uidet᷑ iis¬
esse qui sustinent. Et ut sciamꝰ inscripturis scĩs
maliciã int̾dũ ñ contrariã uirtuti accipi. sed
afflictionẽ poenasq & angustiã: unũ ad huc
de iona sumamꝰ exemplũ. Et uidit ds̃ oꝑa eor.

Expanded text:
poena est eorum qui reliquere pacem, quae exsuperat omnem sensum , et quam Dominus pergens ad Patrem, Apostolis dereliquit, dicens: Pacem 255 meam do vobis, pacem meam relinquo vobis , ut in civitate Domini constituti, tubae sonitu terreantur. Quidquid enim in Scripturis sanctis dicitur, tuba comminans est, et grandi voce aures credentium tormenta passuri. Malum autem quod Dominus facit in civitate, non contrarium est virtuti, sed afflictio et cruciatus, de quo legimus: Sufficit diei malitia sua , id est, tribulatio et angustia. Et in Propheta legimus: Ego Deus qui feci lucem et tenebras, qui facio pacem, et condo mala . Sicut enim tenebrae contrariae sunt luci et diei: sic et paci bellum contrarium est, quod non per se maluesse qui sustinent. Et ut sciamus in Scripturis sanctis malitiam interdum non contrariam virtuti accipi, sed afflictionem poenasque et angustiam: unum adhuc de Jona sumamus exemplum: Et vidit Deus opera eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
hȩrenti uisco aues liberas capiat. quȩ ꝓpria
uoluntate ad t̾rena descendunt. de quib in
habuerint alas colũbȩ & paerem uolitare
debuerint: pondere peccator ad t̾rena de¬
pressi sunt. & uitio suo adheserunt uisco de
quo in apło legimꝰ. Qui adhȩret meretrici:
unum cũ ea corpus efficit᷑. Quarta poena
est discordantiũ est. ut capiant᷑ laqueo qͥ non

Expanded text:
haerent visco, aves liberas capiat, quae propria haerent visco, aves liberas capiat, quae propria voluntate ad terrena descendunt. De quibus inhabuerint alas columbae, et per aerem volitare debuerint, pondere peccatorum ad terrena depressi sunt, et vitio suo adhaeserunt visco. De quo in Apostolo legimus: Qui adhaeret meretrici, unum cum ea corpus efficitur . Quarta poena est discordantium, ut capiantur laqueo, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
unt & inuia. xp̃i parit᷑ ambulant: nullius
aduersariorũ possunt impetũ ꝑtimescere.
Qđ si discordia separent᷑: statim eos leo rugi
satur in agris consitis. ñ in uineis. ñ in oliuetis.
nec int̾ ligna pomifera quȩ laudant dm̃. sed
ubi siluȩ sunt & inculta humus. & bestiȩ com¬
morant᷑. Et nonsolũ leonis patebunt morsib:
sed apprehendet eos catulus leonis & ducet eos¬
ad cubile suũ. fugiens lucẽ & ꝑgens ad tene.¬
bras. Omĩs enĩ qui peccat: amat tenebras
& odit lucẽ. de quib & inpsalmis legimus.
entes ut rapiant. & quȩrant a dõ escam sibi.
Quęrit enĩ catulus leonis ñ eã predã quã possi¬
det quȩ suȩ est potestatis. sed ut de eccłia
xp̃i rapiat. de quo in ab bacuc scribit᷑. Escȩ eiꝰ
electȩ. Tercia poena est eoꝵ quos discordia
separauit: ut ꝑdant alas quib prius sullimit̃
ferebantur & de celis ad terrã corruant. & teneant᷑

Expanded text:
unt, et in via Christi pariter ambulant, nullius unt, et in via Christi pariter ambulant, nullius adversariorum possunt impetum pertimescere. Quod si discordia separentur, statim eos leo rugiesatur in agris consitis, non in vineis, non in olivetis, nec inter ligna pomifera, quae laudant Deum; sed ubi silvae sunt et inculta humus, et bestiae commorantur. Et non solum leonis patebunt morsibus, sed apprehendet eos catulus leonis, et ducet ad cubile suum, fugiens lucem, et pergens ad tenebras. Omnis enim qui peccat, amat tenebras et odit lucem , de quibus in psalmo legimus: entes, ut rapiant, et quaerant a Deo escam sibi . Quaerit enim catulus leonis non eam praedam, quam possidet, quae suae est potestatis; sed ut de Ecclesia Christi rapiat, de quo in Abacuc scribitur: Escae ejus electae . Tertia poena est eorum quos discordia separavit, ut perdant alas, quibus prius sublimiter ferebantur, et de coelis in terram corruant, et teneantur
Abbreviated transcription (Latin):
app̃henderit. & auis captȩ abaucupe. & la¬
quei qui in t̾ra defigit᷑ ad capiendã predã.
&e tubȩ in ciuitate clangentis. hisq exemplis
redditam similitudinẽ. ut quomodo suꝑiora
causã habent & ñ fiunt nͥ illa p̾cesserit: sic
nullũ inciuitate accidere malũ. qͦd dño p̾ci¬
piente ñ factũ sit. Sunt qui pͥmũ exemplũ
estimant continere doctrinam. qđ ñ possint
duo parit̾ ambulare nisi sibi ante consense¬
rint in eum qui fecit utraq unũ. & mediũ
in unum nouũ hominẽ. fecitq int̃ eos pacẽ
& copulauit uinculo caritatis. ut cũ fuerint
simul duo postulent a patre &e impetrent
quicquid rogauerint. Hȩ sunt duȩ uirge
quȩ sibi in et echihel copulantur. & duo
popłi circuncisionis & gentiũ. de quib ad
uirorũ. qui ñ curuauer̃t genua ante bahal.
Et in alio loco dr̃. Inuentꝰ sũ ait iis qui me non
quęrebant. apparui eis qui me ñ int̾rogabant.

Expanded text:
apprehenderit, et avis captae ab aucupe, et laapprehenderit, et avis captae ab aucupe, et laquei qui in terra defigitur ad capiendam praedam, et tubae in civitate clangentis, hisque exemplis redditam similitudinem, ut quomodo superiora causam habent, et non fiunt nisi illa praecesserint: sic nullum in civitate accidere malum, quod Domino praecipiente non factum sit. Sunt qui primum exemplum aestimant continere doctrinam, quia non possint duo pariter ambulare, nisi sibi ante consenserint in eum qui fecit utraque  Al. utrumquein unum novum hominem : fecitque inter eos pacem, et copulavit vinculo charitatis, ut cum fuerint simul duo, postulent a Patre, et impetrent quidquid rogaverint. Hae sunt duae virgae quae sibi in Ezechiele copulantur , et duo povirorum, qui non curvaverunt genu ante Baal . Et in alio loco Deus: Inventus sum, ait, his qui me non quaerebant: apparui eis qui me non interrogabant
Abbreviated transcription (Latin):
secretũ suũ adseruos suos ꝓpħas. Leo rugi&e.
quis ñ timebit: Dñs ds̃ locutꝰ est. quis non
ꝓpħabit: Lxa. Si ambulabunt duo simul
omĩno. nͥ cognouerint se: Si ructabit leo
desaltu suo. predã ñ habens: Si dabit catu.
Irapuerit: Si cadet auis suꝑ t̾rã. absq aucu.¬
In reuelauerit eruditionẽ suã ad seruos suos
cupientis. octo scelerib siue impietatib atq
peccatis. pͥmo damasci. scđo gazȩ &e cȩtera¬
rũ urbiũ palestinȩ. t̾cio tyriꝰ. quarto idumeȩ
idest edom. quinto filioꝵ ammon. sex to
moab. septimo uidȩ hoc est duarũ tribuũ.
octauo qđ extremũ est isrłis id est decẽ tri¬
buũ. totidẽ cõminationes nunc redditas. &
pͥmã pͥmȩ idest damasci. scdam scdȩ idest
gazȩ. & reliquas reliquis respondere. Quod
utrũ uerũ sit: nouerit ipse qui scripsit. Alius
aut̃ putat sex exempla ꝓposita. duorũ parit̃
inuia ambulantiũ. & leonis rugientis in sal-¬
tu. & catuli leonis dantis uocẽ suã cũ aliqͥd

Expanded text:
suum ad servos suos prophetas. Leo rugiet, quis non timebit? Dominus Deus locutus est, et quis non prophetabit? LXX: Si ambulabunt duo simul omnino, nisi cognoverint se? Si ructabit leo de saltu suo, praedam non habens? Si dabit catuluiquid rapuerit? Si cadet avis super terram sine aucunisi revelaverit eruditionem suam ad servos suos cupientis, octo sceleribus sive impietatibus atque peccatis: primum Damasci: secundo Gazae, et caeteris urbibus Palaestinae: tertio Tyri: quarto Idumaeae, id est Edom: quinto filiorum Ammon: sexto Moab: septimo Judae, hoc est, duabus tribubus: octavo, quod ultimum est, Israeli, id est, decem tribubus, totidem comminationes nunc redditas, et primam primae, id est, Damasci, secundam secundae, id est Gazae, et reliquas reliquis respondere. Quod utrum verum sit, noverit ipse qui scripsit. Alius autem putat sex exempla proposita, duorum pariter in via ambulantium, et leonis rugientis in saltu, et catuli leonis dantis vocem suam, cum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
magnã. Et aufert᷑ cedrus. quia locus suꝑbiȩ
ñ poterit inueniri: Fortitudo quo eiꝰ quasi
quercus arboris durissimȩ atq fortissimȩ
ex cuiꝰ uocabulo phylo uir disertissimꝰ he¬
breoꝵ esau appellatũ putat id est. Ab yi¬
EGꝯͣ. quercinum &e roboreũ. licet esau pos¬
sit &e. Fioiͣ ca. idest fractura intelligi. ut
admala oꝑa referatur. De hoc forti atq robusto
loquitur dñs in euangłio. Cum fortis armatus
custodit atriũ suũ : inpace sunt ea quȩ possidet.¬

Expanded text:
magnam , aufertur cedrus, et locus superbiae magnam , aufertur cedrus, et locus superbiae non poterit inveniri. Fortitudo quoque ejus, quasi quercus arboris durissimae atque fortissimae. Ex cujus vocabulo Philo, vir disertissimus Hebraeorum, Esau appellatum putat δρύινον, iest, quercinum et roboreum: licet et Esau possit ποίημα, id est, factura intelligi, ut ad mala opera referatur. De hoc forti atque robusto Dominus loquitur in Evangelio: Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt omni
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra egypti. de fornace ferrea: ex t̾minauit
frequenti sermone celebratꝰ. Hic aut̃ amor¬
reus &e rex amorreoꝵs appellat᷑ seon arbor
infructuosa & sterilis. non quo fructus ñ
faciat. sed malos afferat fructꝰ. de quib dr̃.
Om̃is arbor quȩ ñ facit fructꝰ bonos. excidet᷑
& inignẽ mittetur. Et de pseudo ꝓpħis le
scetis eos. malis uidelic&e fructib. Siue gͥ
fructũ non faciat. siue faciat sed ñ bonũ:
infructuosa arbor appellat᷑ iste seon
De quoscriptũ est. lam securis ad radices ar¬
borũ posita est. Quia qui infructuosa
arbor fuit : dño ꝑcutiente succisus ÷: Cuiꝰ
altitudo cõparat᷑ cedror altitudini. de¬
qͥb legimꝰ. Uidi impiũ exaltatũ &e leuatũ
sicut cedros libani. & transiui &e ecce ñerat.
& quȩsiui eũ &e ñ est inuentꝰ locus eiꝰ. Et pul¬
chre transisse dr̃: quia &e qͥ transit de scło
dicere potest. Transiens uidebo uisionẽ hanc

Expanded text:
terra Aegypti, de fornace ferrea, exterminavit terra Aegypti, de fornace ferrea, exterminavit frequenti sermone celebratus. Hic autem Amorrhaeus et rex Amorrhaeorum appellatur Seon, arbor infructuosa et sterilis, non quod fructus non faciat; sed malos afferat fructus, de quibus dicitur: Omnis arbor quae non facit fructus bonos, excidetur et in ignem mittetur . Et de pseudoprophetis scetis eos : ex malis videlicet fructibus. Sive igitur fructum non faciat; sive faciat, sed non bonum: infructuosa arbor appellatur. Iste Seon, 246 de quo scriptum est: Jam securis ad radices arborum posita est , quia infructuosa arbor fuit, Domino percutiente, succisus est, cujus altitudo cedrorum altitudini levatum sicut cedros Libani: et transivi, et ecce non erat; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus . Et pulchre transisse se dicit, quia ei qui transit de saeculo, et dicere potest: Transiens videbo visionem hanc
Abbreviated transcription (Latin):
de laudib dr̃ dĩ hystoriȩ ordo seruandus
est. sed frequenter ẽuenit ut quȩ prima
facta sunt extrema dicantur. & quȩ no.¬
uissima: referantur prima. Eͦd septua.¬
gesimus septimus psalmus & centesimus
quartus ubi signorum portenta ñ ordo de-¬
scribitur docere nos poterit. & tituli psalmo.¬
rum de quib duo tantũ ponimus exempla.
tercii psalmi & quinquagesimi pͥmi. ubi quȩ
prius facta sunt narrant᷑ extrema. & quȩ
ex trema legimꝰ referuntur in principio.
Ante enim de doech idumeo scriptũ legiinus
in regũ uolumine. qui titulus est quinqua¬
gesimi pͥmi psalmi: quã absalon contra pa¬
trẽ surgeret. qđ intercupsalmi titulo prȩ¬
notat᷑. Itaq & amorreus nouissimꝰ ex t̃mi-¬
natus est atq deletus. quod nunc primum
refert᷑: & qđ ascendere eos fecit de t̾ra ȩgy
cipio factũ legimus. quȩ hic dicunt᷑ ordine
cõmutato. Prius gͦ quã educeret nos dĩ de

Expanded text:
de laudibus dicitur Dei, historiae ordo servandus de laudibus dicitur Dei, historiae ordo servandus est; sed frequenter evenit ut quae prima facta sunt, extrema dicantur, et quae novissima, referantur ad prima. Quod septuagesimus septimus psalmus, et centesimus quartus, ubi signorum potentia, non ordo describitur, docere nos poterunt, et tituli psalmorum, de quibus duo tantum ponamus exempla, tertii psalmi, et quinquagesimi primi, ubi quae prius facta sunt, narrantur extrema, et quae extrema legimus, referuntur in principio. Ante enim de Doec Idumaeo scriptum legimus in Regum volumine , qui titulus est quinquagesimi primi psalmi, quam Absalon contra patrem surgeret , quod in tertii psalmi titulo praenotatur. Itaque et Amorrhaeus novissimus exterminatus est, sive deletus, quod nunc primum refertur, et quod ascendere eos fecit de terra Aegycipio factum legimus , quae hic ultima dicuntur ordine commutato. Prius ergo quam educeret nos Deus de
Abbreviated transcription (Latin):
Ego eduxi uos de t̾ra egypti. & circunduxi
uos in deserto .xl. annis. ut possideretis t̾rã
Samorreors. Et assumpsi de filiis ur̃is in ꝓpħas.
I&e de iuuenib uris in scĩficationẽ. Uos quidem
uendidistis argento iustum. & pauꝑem ꝓcal¬
ciam̃tis. ꝑcutientes eius caput siue conterentes
introirent puellã & uiolarent siue pollue¬
rent nom̃ sc̃m meũ. & uestim̃ta ura lupa-¬
narib & fornicatione polluta peccatorum
uinculis nexiustis. ita ut in loco sc̃o cõmit¬
teretis adulteriũ. & ebrietati in iusticiã co-¬
pulantes uinũ biberetis alienũ. & hoc facere¬
tis in domo dĩ ur̃i : ego aut̃ e contrario ꝓ malis
ur̃is quȩ mͥ reddidistis uobis tribui bona. ut
annos longo ad terram scãm feci ꝑuenire
circũitu. ut possideretis t̾ram amorrei de
quo supra diximꝰ. quã diuisit moyses filus
ruben & gad & dimidiȩ tribui manasse.
Et post tanta beneficia etiam hoc addidi

Expanded text:
Ego eduxi vos de terra Aegypti, et circumduxi Ego eduxi vos de terra Aegypti, et circumduxi vos in deserto quadraginta annis, ut possideretis terram Amorrhaeorum: ettionem. Vos quidem vendidistis argento justum et pauperem pro calciamentis, percutientes ejus caput, sive conterentes introirent puellam, et violarent sive polluerent nomen sanctum meum, et vestimenta vestra lupanaribus et fornicatione polluta, peccatorum vinculis nexuistis: ita ut in loco sancto committeretis adulterium, et ebrietati injustitiam copulantes, vinum biberetis alienum, et hoc faceretis in domo Dei vestri. Ego autem econtrario pro malis vestris, quae mihi reddidistis, vobis tribui bona, ut annos longo ad terram sanctam feci pervenire circumitu, ut possideretis terram Amorrhaei, de qua supra diximus: quam divisit Moyses filiis Ruben et Gad, et dimidiae tribui Manasse ; et post tanta beneficia etiam hoc addidi,
Abbreviated transcription (Latin):
cus obtendentes testimonia scripturarum.
Unde apłi uestimentis suis strauer̃ pullũ asinȩ.
sed ligant ea uixta altare & p̾tendunt pecca¬
tis suis. ut bibant uinũ de calumniis siue
damnator. qui ex eoͣ egressi sunt de ȩccła¬
damnati sunt. Hoc uinum est sodomoꝵ.
furoris draconum &e aspidum. qd qͥbiberit
sanari ñ potest. Bibunt aut̃ uinũ. ñ indomo
dĩ ubi templũ est & ierłm. sed in domo dĩ sun
quẽ sibi artifici sermone finxerunt.
Ego aut̃ ext̾minaui amorreũ a facie eorũ. cuiꝰ
altitudo cedroꝵ. altitudo eiꝰ. & fortis ipse qͣsi
quercus. Et contriui fructũ eius desuꝑ. & ra¬
Idices eius subt̃. Ego sũ qui ascendere uos feci¬
I de t̾ra ȩgypti. & eduxiuos in deserto. xl.¬
Iannis. ut possideretis t̃̾ram amorrei. Et susci
Ireũ a facie eors. cuiꝰ erat sicut altitudo cedri
Isullimitas. & fortis quasi quercus. Et arefeci
Ifructũ eiꝰ desuꝑ. & radices illius deorsum.

Expanded text:
e mendaciis 244 obtendentes testimonia Scripturarum. e mendaciis 244 obtendentes testimonia Scripturarum. Unde et apostoli vestimentis suis straverunt pullum asinae, sed ligant ea juxta altare, et praetendunt peccatis suis, ut bibant vinum de calumnia, sive damnatorum, qui ex eo quod egressi sint de Eccledamnati sunt. Hoc vinum est Sodomorum, furoris draconum et aspidum, quod qui biberit, sanari non poterit. Bibunt autem vinum non in domo Dei, ubi templum est et Jerusalem; sed in domo Dei sui, quem sibi artifici sermone finxerunt. Ego autem exterminavi Amorrhaeum a facie eorum, cujus altitudo cedrorum altitudo ejus, et fortis ipse quasi quercus et contrivi fructum eius desuper et radices eius subter ego sum qui ascendere vos feci de terra Aegypti et eduxi vos in deserto quadraginta annis ut possiderrhaeum a facie eorum: cujus erat sicut altitudo cedri sublimitas ejus, et fortis quasi quercus: et arefeci fructum ejus desuper, et radices ejus deorsum.
Abbreviated transcription (Latin):
cuncisionis in uiriam. cerimonias legis aboli¬
tȩ cum parente nr̃o ingredim᷑. qͥb dicit apłs.
Ecce ego paulus dico uobis. quia si circuncida¬
mini &p̃c uobis nichil ꝓdest. & iterũ. Quimn
lege iustificant᷑. a grã exciderunt. Quia qui
ita in greditur eccłam ut legẽ seruet in euan¬¬
głio: iste cum patre ingredit᷑ ad puellam &
cõmittit stuprũ. & uiolat nom̃ diũ. Unde
qͥ dicunt nichil nocere udeis post aduentũ
xp̃i. si ita credant indnm ut legis quoq prȩ¬
cepta custodiant: patrẽ & filium una forni¬
catione contaminat᷑. Sed & uestimenta sua
ligantes funib uelamina faciunt uixta alta¬
re. prȩtendentes fidem xp̃i. Quotquot enim
in xp̃o baptizati sunt : xp̃m induerunt.
& uestim̃ta sua quȩ peccatorũ funib ligauert̃
opponunt ocłis uidentium ne eors cernant᷑
flagitia. ut qui altare conspicit stuprũ non
suspicet᷑. Hoc faciunt om̃s heretici sub xp̃iano

Expanded text:
cumcisionis injuriam, caeremonias legis abolicumcisionis injuriam, caeremonias legis abolitae cum parente nostro ingredimur, quibus dicit Apostolus: Ecce ego Paulus dico vobis: quia si circumcidamini, Christus vobis nihil prodest . Et iterum: Qui in lege justificantur, a gratia exciderunt. Qui ita ingreditur Ecclesiam, ut Legem servet in Evangelio, iste cum patre ingreditur ad puellam, et committit stuprum, et violat nomen Domini. Unde qui dicunt non nocere Judaeis post adventum Christi, si ita credant in Dominum, ut Legis quoque praecepta custodiant, patrem et filium una fornicatione contaminant. Sed et vestimenta sua ligantes funibus, velamina faciunt juxta altare, praetendentes fidem Christi. Quotquot enim in Christo baptizati sunt, Christum induerunt , et vestimenta sua, quae peccatorum funibus ligaverunt, opponunt oculis videntium, ne eorum cernantur flagitia: ut qui altare respicit, stuprum non suspicetur. Hoc faciunt omnes haeretici sub Christiano
Abbreviated transcription (Latin):
cunt suꝑbia. de quib & apłs loquitur.
Ne inflatus incidat iniudicium diaboli. qui dic̃.
Incęlum conscendã. suꝑsydera cȩli ponã nidum
meum. ero similis altissimo. Unde suꝑbis here¬
ticis resistit ds̃. humilib aut̃ ȩccłasticis dat
gram. ł ilius quoq & pat̾ introierunt ad unam
puellam. iuolarent atq polluerent nom̃ scm̃
dĩ. Patrem nr̃m esse popłm iudeoꝵ sepe legimꝰ.
dicente paulo. Nolo uos ignorare fr̃s. qđ patres
nr̃i om̃s sub nube fuerunt. & om̃s ꝑmare trans¬
ierunt. & om̃s in moyse baptizati sunt innu¬
be & inmari. & in alio loco. Interroga patres
tuos & annunciabunt tͥ. seniores tuos & di¬
cent tͥ. & rursum. Pro patrib tuis nati sunt
t filii. Unde ȩccła gentium loquit᷑. Filii matriᷤ
meȩ pugnauerunt contra me. Nos gͥ filii sumꝰ.
& pat̾ popłs udeorũ. Peccamꝰ & scelus cõmit¬
timus. quando ad obseruationẽ sabbati. cir¬

Expanded text:
cunt superbia, de quibus et Apostolus loquitur: cunt superbia, de quibus et Apostolus loquitur: Ne inflatus incidat in judicium diaboli , qui dicit: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam nidum meum; ero similis Altissimo . Unde et superbis haereticis Deus resistit: humilibus autem Ecclesiasticis dat gratiam . Filius quoque et pater introierunt ad unam puellam, ut violarent atque polluerent nomen sanctum Dei. Patrem nostrum esse populum Judaeorum, saepe legimus, dicente Paulo: Nolo vos ignorare, fratres, quod patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes per mare transierunt, et omnes in Moyse baptizati sunt in nube et in mari . Et in alio loco: Interroga patres tuos, et annuntiabunt tibi: seniores tuos, et dicent tibi . Et rursum: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii . Unde et Ecclesia gentium loquitur: Filii matris meae pugnaverunt contra me . Nos ergo filii sumus, et pater populus Judaeorum. Peccamus et scelus committimus, quando ad observationem sabbati cir
Abbreviated transcription (Latin):
cari: etiam nunc post uidã & ierłm quȩ in¬
t̃p̃tatur ęccła intelligamꝰ ad hereticos sermo.
& iustus ille est ȩccłasticus qui ñ habet scien¬
tiã scripturarũ. sed simplicitate contentꝰ facit
mandata quȩ iussa sunt. De quo scriptũ est.
Pauꝑ ñ sustinet cõminationẽ. Et ad galathas.
Tantũ ut pauꝑum memores essemꝰ. Hȩc omĩa
heretici ꝓ diuitiis faciunt. & ꝓcalciamentis
qͥb calcant puluerẽ t̾rȩ. Quia enĩ ñ possunt
nudis pedib stare suꝑ t̾rã scãm in qua stetit
moyses & iesus filius naue. unde ce apłi nu.¬
dis pedib iubent᷑ incedere. neqͥd mortis habe¬
ant & pellium quȩ referunt᷑ ad carnes: ide
ꝑcutiunt in capite pauꝑes. Et saluator di¬
sisset: excuterent puluerẽ de pedib suis.
ꝑcutiint aut̃ heretici capita pauꝑũ. quanquã
uocat ut ambulemꝰ ꝑ eã. & dic̃. Uenite adme
om̃s qui laboratis & onerati estis. & ego reficiã
uos. Om̃s aut̃ hereticors principes intumes¬

Expanded text:
cari: etiam nunc post Judam et Jerusalem, quae interpretatur Ecclesia, intelligamus ad haereticos sermone. Vir pauper et justus, ille est ecclesiasticus, qui non habet scientiam Scripturarum, sed simplicitate contentus, facit mandata, quae jussa sunt, de quo scriptum est: Pauper non sustinet comminationem . Et ad Galatas: Tantum ut pauperum memores essemus . Haec omnes haeretici pro divitiis faciunt, et pro calciamentis, quibus calcant pulverem terrae: quia enim non possunt nudis pedibus stare super terram sanctam in qua stetit Moyses, et Jesus filius Nave : unde apostoli nudis pedibus jubentur incedere , ne quid mortis habeant et pellium, quae referuntur ad carnes, ideo percutiunt in capite pauperes. Et Salvator disisset, excuterent pulverem de pedibus suis . Percutiunt autem haeretici capita pauperum, quamquam  dicit: Venite ad me, omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Omnes autem haereticorum principes intumes
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ corripit. & castigat omnẽ filiũ quẽ reci¬
pit. Et pulchre dixit. uisitabo. & non. ꝑcutiã:
quia plaga dĩ uisitatio est atq curatio. Et om̃s
inquit iniquitates siue peccata ur̃a uisitabo.
nequid imꝑcussũ remaneat. nequid non
recipiat sanitatẽ. Nunquid ambulabt̃
Iduo parit̾. nͥ conuenerit eis: Nunqͥd rugiet
leo insaltu. nͥhabuerit p̾dam: Nunqͥd dabit
catulus leonis uocẽ de cubili suo. nͥ aliquid
Sapp̃henderit: Nunquid cadet auis in laque-¬
Ium t̾rȩ. absq aucupe: Nunqͥd auferet᷑ laque¬

Expanded text:
Dominus, corripit, et castigat omnem filium quem reciDominus, corripit, et castigat omnem filium quem recipit . Et pulchre dixit: Visitabo, et non percutiam; quia plaga Dei visitatio est, atque curatio. Et omnes, inquit, iniquitates sive peccata vestra visitabo, ne quid impercussum remaneat, ne quid non recipiat sanitatem. Numquid ambulabunt duo pariter, nisi convenerit eis? Numquid rugiet leo in saltu, nisi habucatulus leonis vocem de cubili suo nisi aliquid apprehenderit? Nunquid cadet avis in laqueum terrae absque aucupe? Nunquid auferetur laque
Abbreviated transcription (Latin):
solos uos cognoui ex omĩb cognationibus
tr̃e. & quia solos uos cognoui. quia creator
sũ omĩũ. & uos habui peculiarẽ popłm meũ:
iccirco suꝑ solos uos omĩa pͣeccata restituam.
Potentes enĩ potent̃ tormenta patient᷑. Qui
aut̃ mininꝰ est: dignus est miscđia. Et iN
quia auditus in scripturis scĩs ñsolũ iste ac.¬
cipitur quẽ aurib carnis excipiniꝰ. sed etiam
ille de quo dñs ait. qui habet aures audiendi
audiat unde & omĩs popłs audiebat uocẽ
dĩ: ꝓprie ad eos sermo dĩ fit qui sensu uident
dm̃. quos eduxit de terra egypti &e de po.¬
testate pharaonis. ut nequaquã luto & paleis
rat. ignorabit᷑. Non om̃s gͦ cognoscit dñs. s
eos qui euis cognitione sunt digni. loquens
in euangłio. Recedite a me oꝑarui iniquita.¬
tis. nescio uos. In eo enĩ qđ oꝑarii iniquitatis
sunt: ignorant᷑ a dnõ. Iccireo inquit quia
solos uos cognoui &e meos habui: uisitabo
suꝑ uos om̃s iniquitates ur̃ãs. Quẽ diligit

Expanded text:
los vos cognovi ex omnibus cognationibus terrae. Et quia solos vos cognovi, qui Creator sum omnium, et vos habui peculiarem populum meum, idcirco super solos vos omnia peccata vestra restituam: Potentes enim potenter tormenta patientur ; qui autem minimus est, dignus est misericordia. Em sit. Caeterum quia auditus in Scripturis sanctis, non solum iste accipitur quem auribus carnis excipimus, sed etiam ille, de quo Dominus ait: Qui habet aures audiendi audiat . Unde et omnis populus videbat 252 vocem Dei , proprie ad eos sermo fit Domini, qui sensu vident Deum, quos eduxit de terra Aegypti, et de potestate Pharaonis ut nequaquam luto et paleis rat, ignorabitur . Non ergo omnes cognoscit Deus, sed eos, qui ejus cognitione sunt digni, loquens in Evangelio: Recedite a me, operarii iniquitatis, nescio vos . In eo enim quod operarii iniquitatis sunt, ignorantur a Deo: idcirco inquit: Quia solos vos cognovi, et meos habui, visitabo super vos omnes iniquitates vestras. Quem diligit
Abbreviated transcription (Latin):
Icognationib t̾rȩ. iccircouisitabo suꝑ uos
Som̃s iniquitates ur̃as. Ix .a. Audite uerbum
Ihoc qđ locutus est dñs suꝑuos domus isrł.
S& contra omnem tribũ quã eduxi de terra
egypti. dicens. Ueruntamen uos cognoui de
Iuniuersis tribub t̾rȩ iccirco ulciscar suꝑ uos
Som̃s malicias ur̃as. Ad filios isrł ꝓphetalis
sermo dirigitur. Et qui sint isti filu isrł:
sequens uersus ostendit. Su ꝑomnem inquit
cognationem quam eduxi de terra egypti.
Quõ a nonsolum in decẽ tribub. sed in omnib
Quodecĩ addentes &e beniamin debemꝰ acci

Expanded text:
vos omnes iniquitates vestras. LXX: Audite verbum hoc, quod locutus est Dominus super vos, domus Israel, et contra omnem tribum quam eduxi de terra Aegypti, dicens: Verumtamen vos cognovi de universis tribubus terrae: idcirco ulciscar super vos omnes malitias vestras. Ad filios Israel prophetalis sermo dirigitur, et qui sint isti filii Israel, sequens versus ostendit: Super omni, inquit, cognatione, quam eduxi de terra Aegypti: quod non solum in decem tribubus, sed in omnibus duodecim, addentes
Abbreviated transcription (Latin):
torserant. epulantes in idolo accubabant.
quib fornicant᷑ iuxta altare funib tenderent.
& facerent peripetasmata idest uelamina.¬
quo fornicantes in templo ni llus posset aspice.
re. & ebrietati ac libidini seruientes. etiã ipsũ
uinum qđ bibebant ñ de ꝓpͥo labore sed de
dĩ sui. ut quos putabant deos turpitudine ac
stupris polluerent. Hȩc loquuntur &e sic edis.¬
serunt. qui simplicẽ sequunt᷑ hystoriã. Nos
aut̃ qui & in osee documꝰ. sub nomine isrłis
& samariȩ & ephraim & filioꝵ ioseph. de qua

Expanded text:
torserant epulantes in idolio, accubabant. torserant epulantes in idolio, accubabant. quibus fornicantur, juxta altare funibus extenderent, et facerent quo fornicantes in templo nullus posset aspicere, et inebriati ac libidini servientes, etiam ipsum vinum quod bibebant, non de proprio labore, sed de dei sui, ut quos putabant deos, turpitudine ac stupris polluerent. Haec loquuntur, et sic edisserunt, qui simplicem sequuntur historiam. Nos autem, qui in Osee docuimus, sub nomine Israelis, et Samariae,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc facinus: filius & pat̾ adunam ingressi
sunt puellã. ut nomen dĩ sc̃m uiolarent.
Quicqͥd gͦ fit turpit̾: ad dĩ refertur inuiriam.
qui ait. ꝑ uos nom̃ meum blasphematur in
gentib. Hoc est qđ & apłs scribit ad corinthi¬
os. Omĩno audit᷑ inuobis fornicatio. & talis
fornicatio qualis nec int̾ gentes quidem.
ita ut uxorem patris habeat aliqͥs. Et uos
inflati estis & ñ potius lux istis. ut tolleret᷑
de medio ur̃m qui hoc opus fecit. Crebro eue¬
nit. ut pat̾ filii sui ux orẽ idest socer polluat
nurũ. quoꝵ in lege utrunq ꝓhibet᷑. Turpi¬
tudinẽ patris tui ñ reuelabis. & turpitudinẽ
nurus tuȩ ñ discoopies. Habet itaq & littera
utilitatẽ maximã. si seruet᷑. Et quia om̃e fla¬
gitiũ si t̾minos pudoris excesserit crimina
buerunt decem trib iuxta om̃e altare
Quod ita interpretantur hebrei. Suꝑuestim̃tis
eorum qui adidola ire nolebant &e quȩ ui ex¬

Expanded text:
hoc facinus, filius et pater ad unam ingressi hoc facinus, filius et pater ad unam ingressi sunt puellam, ut nomen Dei sanctum violarent. Quidquid ergo fit turpiter, ad Dei refertur injuriam qui dicit: Per vos nomen meum blasphematur in gentibus . Hoc est quod et Apostolus scribit ad Corinthios: Omnino auditur in vobis fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes quidem, ita ut uxorem patris habeat aliquis. Et vos inflati estis, et non potius luxistis, ut tolleretur de medio vestrum qui hoc opus fecit . Crebro evenit, ut pater filii sui uxorem, socer polluat nurum, quod in Lege utrumque prohibetur: Turpitudinem patris tui non revelabis, et turpitudinem nurus tuae non discooperies . Habet itaque et littera utilitatem maximam si servetur. Et quia omne flagitium, si terminum pudoris excesserit, crimina buere decem tribus juxta omne altare, quod ita interpretantur Hebraei: Super vestimentis eorum, qui ad idola ire nolebant, et quae vi ex
Abbreviated transcription (Latin):
Seiꝰ ingrediebant᷑ ad eandem puellã. ut con¬
taminarent nom̃ dĩ sui. Et uestim̃ta sua
alligantes funib. faciebant ũbraculiux.¬
ta altare. &e iunũ de calumniis bibebant
indomodĩ sui. Iccirco ponit nouissimum
isrł idest decem trib : qm̃ ꝓpe omĩa quȩ se-¬
cuntur ad ipsum scripta p̾diximꝰ. ut subuno
tertu sermo ꝓpħicus libri ordinẽ contunierce.
Primũ gͦ eorũ scelus est siue impietas intrib
criminib enumerata uł quattuor. qđ ꝓp̃t̃
pecuniam hominẽ uendiderunt. & hominẽ
iustũ. Qui in eo ad mirabilior est: qđ nec pau¬¬
ꝑtate suꝑatus est ut iniquũ aliquid faceret.
& si quidem pauꝑem iustũ famis necessitate
cõpulsi p̃cio uendidissent: esset aliqua scele¬
ris excusatio. Nunc aut̃. ꝓre uilissima. calcia¬
mentis quib puluerem calcant & fimũ. pre¬
ciosã animã hominis uendiderunt. Isti scđm¬
la.x. ꝑcutiunt incapite pauꝑem. scđ̾m hebra¬
humilib: ambulare̾. Et ne parũ putaretur

Expanded text:
ejus ingrediebantur ad eamdem puellam, ut contaminarent nomen Dei sui: et vestimenta sua alligantes funibus, faciebant umbracula juxta altare, et vinum de calumniis bibebant in domo Dei sui. Idcirco ponit novissimum Israel, id est, decem tribus, quoniam prope omnia quae sequuntur, ad ipsum scripta praediximus, ut sub uno textu sermo propheticus libri ordinem contineret. Primum ergo eorum scelus est, sive impietas, in tribus criminibus enumerata, vel quatuor, quod propter pecuniam hominem vendiderint, et hominem justum, qui in eo admirabilior est, quod nec paupertate superatus est, ut iniquum aliquid faceret: et si quidem pauperem justum famis necessitate compulsi pretio vendidissent; esset aliqua sceleris excusatio: nunc autem pro re vilissima, calciamentis, quibus pulverem calcant et fimum, pretiosam animam hominis vendiderunt. Istia, percutiunt in capite pauperem; secundum Hebrahominibus ambulare. Et ne parvum videretur
Abbreviated transcription (Latin):
&e spolia eis distribuet. Nobisq prȩstitit
dñs. ut fructus huius amorrei seon quem
int̾ pretari infructuosã arborẽ diximꝰ. quia
nos estimans comederet & ꝑiret. Radices
quoq illius succidit atq comminuit. ut nichil
postea malȩ arboris pullularet. Ipse dñs fecit
nos exire de scło. & ꝑannos. xl. qui numerus¬

Expanded text:
 Al. distribuit . Nobisque praestitit Dominus, ut fructus hujus Amorrhaei Seon, quem interpretari infructuosam arborem diximus, quia nos aestimans, comederet et periret. Radices quoque illius succidit atque comminuit, ut nihil postea malae arboris pullularet. Ipse Dominus fecit nos exire de saeculo, et per annos quadr
Abbreviated transcription (Latin):
ris ꝑtribulationes & angustias ꝑuenire ad
terram scãm. ut possideremiꝰ pͥmum t̾rã amor.¬
rei ce illius quondã regio nr̃a fieret possessio
ce de iuuenib nr̃is uel electis assumerce na-¬
⁊arenos &e scĩficatos. qui dõ suas animas im¬
molantes uinũ qͦd in ebriare potest & statum
mentis euertere ñ attingunt. ut habeant
comã sanson. incuiꝰ capite quia caput uiri
xp̃c est fortitudo & uictoria consistebat.
Uunquid nonita est filu isrł dicit dñs
Et ꝓpinabatis natarenis uinũ & ꝓphetis
mandabatis dicentes. ne ꝓphecetis. Laxxx.¬

Expanded text:
r tribulationes et angustias pervenire in terram sanctam, ut possideremus primum terram Amorrhaei, et illius quondam regio fieret nostra possessio, Et de juvenibus nostris, vel electis, assumeret Nazaraeos et sanctificatos, qui Deo animas suas immolantes, vinum quod inebriare potest, et statum mentis evertere, non attingunt: ut habeant comam Samson, in cujus capite quia caput viri Christus est fortitudo et victoria consistebat . umquid non ita est filii Israhel dicit Dominus et propinabatis nazarenis vino et prophetis mandabatis dicentes ne prophetetis
Abbreviated transcription (Latin):
erat religionis &e cultꝰ dĩ. uaruq uentorum
turbines & seua tempestas. & domũ estiuã
uidã & ierłm. in qua erat templũ & offerebant᷑
holocausta mane & uesꝑi. & uigebat calor
religionis. Et ꝑibunt ait domꝰ eburneȩ. Qđ
& iuxta hystoriam stare potest. Legimꝰ enim
achab regem isrł tantis fluxisse delitus: ut
domũ sibiꝰ eburneã fecerit. Pro ehurneis domib.
dentes elephantinos in hebreo uuenimꝰ. De qͥb
& inquadragesimo quarto scriptũ ÷ psalmo.¬

Expanded text:
orum turbines, et saeva tempestas; et domum aestivam, Judam et Jerusalem, in qua erat templum, et offerebantur holocausta mane et vesperi, et vigebat calor 262 religionis. Et peribunt, ait, domus eburneae: quod et juxta historiam stare potest. Legimus enim Achab regem Israel tantis fluxisse deliciis, ut domum sibi eburneam fecerit . Pro eburneis, domos dentis, id est elephantinas in Hebraeo invenimus. De quibus et in quadragesimo quarto p
Abbreviated transcription (Latin):
delitatẽ sed rabiem ꝓrupisse: ut incende¬
rent ossa regis idumeȩ. & non paterentur
autẽ in quo illo tempore quo hȩc dicebant᷑
erat dĩ religio & templũ & cerimoniȩ. qui
acceꝑat legem & pͣcepta &e udicia & testimo
nia atq mandata. suꝑ quorũ differentia in
decimo plenius disputatur. increpatur
a dño atq conuincitur. & digna supplicia
recepturus est. quare abiecerit legem dñi
& mandata illius ñ custodierit. Quȩ quia
abiecit. atq contempsit ordinẽ & uiam:
deceꝑunt eũ idola sua. Non enĩ poterat
ante abidolis decipi. nͥ legẽ dñi reppulis¬
set. & mandata illius ñ fecisset. Hȩc sunt
idola postquȩ abierunt patres eoꝵ iN
tes. & adorantes beelphegor. & colentes

Expanded text:
delitatem, sed rabiem prorupisse, ut incendedelitatem, sed rabiem prorupisse, ut incenderent ossa regis Idumaeae, et non paterentur  autem, in quo illo tempore, quo haec dicebantur, erat Dei religio et templum et caeremoniae, qui acceperat legem, et praecepta, et judi mandata super quorum differentia in octavo plenius disputatur, increpatur a Domino atque convincitur, et digna supplicia recepturus est, quare abjecerit legem ejus, et mandata illius 240 non custodierit. Quae quia abjecit atque contempsit, ordine et via deceperunt eum idola sua. Non enim potante ab idolis decipi, nisi legem Domini repulisset, et mandata ejus non fecisset. Haec sunt idola, post quae abierunt patres eorum in tes, et adorantes Beelphegor, et colentes
Abbreviated transcription (Latin):
Signem inuida. & deuorabit edes ierłm. Lixx.
Hȩc dicit dñs. Suꝑ trib impietatib filiorum
Iiuda &e suꝑ quattuor ñ auersabor eos quia
Ireppulerunt legẽ dñi. & prȩcepta illius ñ
Icustodierunt. & decepti sunt inuanitatib suis
Iquas fecerunt. & quas secuti sunt patres eors
&emitta i ignẽ in iuda. & deuorabit fundam̃ta
ierłm. Cęteris supra urbib gentibq. dama¬
sco.gazȩ. azoto. ascaloni. accaron. & reliqͥs
urbib palestinorũ. tyro quoq & idumeȩ
&e filiis ammon & moab. ñ exꝓbrat quod
legem dĩ abiecerint & illius mandata con¬
tempserint. Non enim habuerunt scriptã
legem. sed naturalem. Unde dicit eos uiolasse
uiscera ꝓpria. & uiscera miscđiȩ. & contriuis
se plaustris ferreis pregnantes gala ad. &
transtulisse captiuitatẽ salomonis siue ꝑ-¬
fectã. & conclusisse inidumea. nec esse recor.¬
datam foederis fr̃m suorũ sed ꝑsecutos esse
ingladio frẽm suum. & in tantã ñ dico cru-¬

Expanded text:
rabit aedes Jerusalem. LXX: Haec dicit Dominus: Super tribus impietatibus filiorum Juda, et super quatuor non aversabor eos: quia repulerunt legem Domini, et praecepta illius non custodierunt, et decepti sunt in vanitatibus suis, quas secuti sunt patres eorum: et emittam ignem in Juda, et devorabit fundamenta Jerusalem. Caeteris supradictis urbibus, gentibusque Damasco et Azoto, Ascaloni, Gazae, Accaron, et reliquis oppidis Palaestinorum, Tyro quoque et Idumaeae, et filiis Ammon et Moab non exprobrat quod legem Dei abjecerint, et illius mandata contempserint; non enim habuerunt scriptam legem, sed naturalem. Unde dicit eos violasse viscera propria et viscera misericordiae, et contrivisse in plaustris ferreis praegnantes Galaad, et transtulisse captivitatem Salomonis, sive perfectam, et conclusisse in Idumaea, nec esse recordatos foederis patrum suorum, et persecutos esse in gladio fratrem suum: et in tantam non dico cru
Abbreviated transcription (Latin):
libris clangorib buiccinȩ comparant᷑. Tunc &
udices & principes ce om̃s qui prȩsunt t̾renis
oꝑib destruit sermo diuinus. & prȩcipit ȩccłȩ
doctorib. In montem excelsum ascende tu¬
qui euangelizas syon. exalta uocẽ tuã qui

Expanded text:
libris clangoribus buccinae comparantur. Tunc et libris clangoribus buccinae comparantur. Tunc et judices et principes, et omnes qui praesunt terrenis operibus, destruit sermo divinus, et praecipit Ecclesiae doctoribus: In montem excelsum ascende qui evangelizas Sion, exalt
Abbreviated transcription (Latin):
heretici. qui uolunt in modũ humanȩ simi¬
litudinis sedere dm̃ in solio excelso & eleuato
& pedes ponere suꝑ terrã ne scilic&e pende¬
quib audiat. os quo loquat᷑. dentes quib
cibosconterat. Qui legit introisse uidã ad
thamar meretricem: &e ex ea duos filios ꝓ¬
creasse: si turpitudinẽ sequat᷑ litterȩ & ñ
ascendat ad decorẽ intelligentie spu alis.
accepisse uxorem fornicariã. & nichil plus
sentit in dicto quam uerbis simplicib conti¬
netur: ossa comburit regis idumeȩ. Et ic¬
circo mittet dñs ignẽ inmoab. qui inter.¬
pretatur expatre. eoquod natus quidem sit
ex dõ sed eum reliquerit. & deuorabit ciuita¬
tem siue oppida eius. qđ interp̃tatur carioth.
Unde & cariathiarim. in linguã nr̃am uertit᷑
uilla siluarũ. Et ñ alit̾ morietur moab nͥ in
clangore & sonitu & ululatu & clamore buicci¬
nȩ. ut excelsis sensib opprimatur. qui in scis

Expanded text:
haeretici, qui volunt in modum humanae simihaeretici, qui volunt in modum humanae similitudinis sedere Deum in solio excelso et elevato, et pedes ponere super terram, ne scilicet pendequibus audiat: os, quo loquatur: dentes, quibus cibos conterat. Qui legit introiisse Judam ad Thamar meretricem et ex ea duos filios procreasse : si turpitudinem sequatur litterae, et non ascendat ad decorem intelligentiae spiritaliaccepisse uxorem fornicariam , et nihil plus sentit in dicto, quam verbis simplicibus continetur, ossa comburet regis Idumaeae. Et idcirco mittet Dominus ignem in Moab, qui interpretatur ex patre, eo quod natus quidem sit ex Deo, sed eum reliquerit. Et devorabit civitates, sive oppida ejus, quod interpretatur Carioth. Unde et Cariathiarim in linguam nostram vertitur, villa silvarum. Et non aliter morietur Moab, nisi in clamore, et sonitu, et ululatu, et clangore buccinae, 239 ut excelsis sensibus opprimantur, quae in sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
tis. licet .La.x. urbium eiꝰ int̾p̃tati sunt idest
moab ꝑiturũq insonitu & inululatu uincen¬
tis exercitus. quorũ hebraice alterũ dr̃. saon.
buccinae. Hoc enĩ. suphar. significat. Cumq
ꝑierit moab: uanũ erit principũ iudicumq
consiliũ. urbib parit̾ ducibq subuersis.
Quomꝰ aut̃ ñ oportet transferre captiuitaten
ꝑfectã siue salomonis & concludere eã in
idum ea. ut de excelsis atq cęlestib humiles
facias atq terrenos. qđ gaza & tẏrus fecis¬
se memorantur: sic ossa regis idumeȩ com.¬
burere ñ debemꝰ. & incinerẽ fauillamq dissol¬
uere. ludei transferunt intelligentiã spualẽ
in carnes idumeas. sensumq regiũ qui uersat᷑
inlittera & est solidissimꝰ atq firmissimus.
genealogus quib dã &e traditionib suꝑfluis
eneruant atq cõminuunt. & inpuluerem
redigunt. Et nonsolũ illi hoc faciunt: sed om̃s

Expanded text:
tis: licet Septuaginta urbium ejus interpretati sint, id est tis: licet Septuaginta urbium ejus interpretati sint, id est Moab: periturumque in sonitu et in ululatu vincentis exercitus: quorum Hebraice alterum dicitur SAON  , buccinae, hoc enim SOPHAR   significat. Cumque perierit Moab; vanum erit principum judicumque consilium, urbibus pariter ducibusque subversis. Quomodo autem non oportet transferre captivitatem perfectam, sive Salomonis, et concludere eam in Idumaea, ut de excelsis atque coelestibus humiles faciat atque terrenos, quod Gaza et Tyrus fecisse memorantur: sic ossa regis Idumaeae comburere non debemus, et in cinerem favillamque dissolvere. Judaei transferunt intelligentiam spiritalem in carnes Idumaeas: sensumque regium, qui versatur in littera, et est solidissimus atque firmissimus, genealogiis quibusdam et traditionibus superfluis enervant atque comminuunt, et in pulverem redigunt; et non solum illi hoc faciunt, sed omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Iqđ incenderit ossa regis idumeȩ incinerem.
Et emittã in moab ignem. & deuorabit funda¬
menta ciuitatũ eiꝰ. Et moriet᷑ in infirmitate
moab. cũ clamore & cũ uoce tubȩ. Et disꝑdã
Iiudicẽ ex ea. & om̃s principes int̾ficiã cum¬
eo dicit dñs. Nonsolũ fili i ammon sed & moab
de loth semine ꝓcreatus est. qui fr̃is abrahã
filius fuit. Et ut ostendat se ds̃ omĩũ dñm.
& cunctas animas ad suũ qui earũ conditor
est imꝑiũ ꝑtinere: regis quoq idumeorum
iniuriam uindicat. immo scelus qđ in eũ ã
mo abitis ꝑpetratũ est. ut ossa eius usque¬
ad cinerem concremarent. ut seuiciam suam
ac rabiẽ nec in morte finirent. Tradunt hebrei.
ossa regis idumeȩ iã sepulti qui cũ iorã rege
isrł & iosaphath rege iuda ascenderat aduer.¬
sum moab inultionẽ doloris a moabitis post.¬
ea euulsa atq succensa. Ob hanc gͦ inquiunt
causã ds̃ missurũ esse se dicit ignẽ in moab.
uel metropolim moabitarũ a qua tota est

Expanded text:
 incenderit ossa regis Idumaeae in cinerem: et emittam ignem in Moab, et devorabit fundamenta civitatum ejus, et morietur in infirmitate Moab cum clamore, et cum voce tubae: et disperdam judicem ex ea, et omnes principes ejus interficiam, dicit Dominus. Non solum filii Ammon, sed et Moab de Lot semine procreatus est, qui fratris Abraham filius fuit. Et ut ostendat se Deus omnium Dominum, et cunctas animas ad suum, qui earum conditor est, imperium pertinere, regis quoque Idumaeorum injuriam vindicat, immo scelus quod in eum a Moabitis perpetratum est, ut ossa ejus usquead cinerem concremarent, et saevitiam suam et rabiem nec in morte finirent. Tradunt Hebraei, ossa regis Idumaeae jam sepulti, qui cum Joram rege Israel et Josaphat rege Juda ascenderat adversum Moab, in ultionem doloris a Moabitis postea convulsa atque succensa . Ob hanc ergo, inquiunt, causam Deus missurum esse se dicit ignem in Moab, vel metropolim Moabitarum, a qua tota est
Abbreviated transcription (Latin):
& in eo arguit᷑ qđ legẽ dni contẽpserit
& eiꝰ mandata non fecerit. & unus qͥsq ui
tia sua adorans atq peccata dm̃ coeꝑit
habere a quo uictus est. dicente petro
apło. Aquo enim quis suꝑat᷑: huiꝰ &e seruus
est. Auarus aurũ. gulosus uentrẽ. libidino¬
sus penem & beelphegor colit. lasciua mu¬
lier quȩ cum sit in delitus uiuens mortua
est. ad orat uenerias uoluptates. Unde
mittet dñs ignem iniuida & deuorabit
edes pessimas & fundam̃ta uitiosa. quȩ ie-¬

Expanded text:
 in eo arguitur quod legem Domini contempserit, et ejus mandata non fecerit. « Haec ditia sua atque peccata, Deum coeperit habere a quo victus est, dicente Petro apostolo: A quo enim quis superatur, hujus et servus est . Avarus aurum, gulosus ventrem, libidinosus penem et Beelphegor colit: lasciva mulier, quae cum sit in deliciis vivens, mortua est, adorat venerias voluptates. Unde mittet Dominus ignem in Juda, et devorabit aedes pessimas, et fundamenta vitiosa, quae Je
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ dissecuerunt pregnantes galaad ad
dilatandũ t̃minũ suũ. Indamascenis qui
bibunt sanguinẽ accipiunt᷑ heretici. qui
non solũ popłm dĩ abȩccłia diruper̃t: sed &
contriuerunt eũ & cõminuerunt ferreis
dentib. deqͥb scriptũ est. Qui deuorant ple¬
bem meã sicut escã panis. Infiliis ammon
qui int̾p̃tant᷑ popłs meroris uł popłs m̃s
scismaticos accipe. qui separant quidẽ dece¬
ptã multitudinẽ abȩccła dĩ. & rudes ani-¬
mas quȩ nuꝑ. xp̃i conceꝑe sermonẽ abrum¬
punt &e diuidunt. tam̃ ñ hoc faciunt crude¬
litate quaheretici deceptos quosq trucidant.
sed in etdẽ fidei regula ꝑmanentes dila-¬
tare cupiunt t̃minos suos. & nom̃ głȩ in
posteros mittere. Itaq dñs comminatur
se muros rabbȩ idest multitudinis indie
ululatus &e belli. cõmotionis & turbinis in¬
censurũ. & regẽ eoꝵ auctorẽ scismatis ire
captiuũ. & principes ec cłȩ iugo colla sũmit¬

Expanded text:
autem dissecuerunt praegnantes Galaad, ad autem dissecuerunt praegnantes Galaad, ad dilatandum terminum suum. In Damascenis, qui bibunt sanguinem, accipiuntur haeretici, qui non solum populum Dei ab Ecclesia diripuerunt, sed et contriverunt eum, et commolierunt ferreis dentibus, de quibus scriptum est: Quid devorant plebem meam, sicut escam panis ? 237 In filiis Ammon, qui interpretatur populus moeroris, vel populus meus, schismaticos accipimus, qui separant quidem deceptam multitudinem ab Ecclesia Dei, et rudes animas, quae nuper Christi concepere sermonem, abrumpunt et dividunt: tamen hoc non faciunt crudelitate, qua haeretici deceptos quosque trucidant, sed in eadem regula fidei permanentes, dilatare cupiunt terminos suos, et nomen gloriae in posteros mittere. Itaque Dominus comminatur se muros Rabbae, id est, multitudinis, in die ululatus et belli, commotionis et turbinis incensurum, et regem eorum, auctorem schismatis ire captivum, et principes Ecclesiae jugo colla submit
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Filios ammon qui de loth stirpe generati
sunt & habitant in arabia ubinunc est phy¬
ladelphia corripit sermo diuinus. quare
sub saul rege uidee naas ammanites prin¬
ceps eor uastauerit iabes galaad. & dissecu¬
erit pregnantes eiꝰ. ut dilataret t̾minos suos.
& omnem galaadithim suo imꝑio subiuga.¬
ret. Unde cõminat᷑ succensurũ se ignẽ in
muros rabba quȩ fuit metropolis ammani-¬
tarũ. ut deuorent᷑ edes illius in clamore
& inululatu uincentis exercitꝰ indie com-¬
motionis &e turbinis. quando captiui eiꝰ na-¬
buchodonosor uincente ducent᷑. & idolum
ammanitarũ qđ uocat᷑ mechom. id est rex
eors feretur in assyrios. & principes eiꝰ id ÷
sacerdotes parit̾ abducentur. Sacerdotes
inhebreo non habet. sed principes. Addide¬
runt itaq. Latr. sacerdotes. ut si uelis scire
qui sint isti principes: audias. sacerdotes.
Int̃ crudelitatẽ aut̃ damasci & filiorum
ammon hoc interest. qđ illi contriuerunt

Expanded text:
Dominus. Filios Ammon qui de Lot stirpe generati sunt, et habitant in Arabia, ubi nunc est Philadelphia, corripit sermo divinus: quare sub Saule rege Judaeae Naas Ammonites, princeps eorum, vastaverit Jabes Galaad, et desecuerit praegnantes ejus, ut dilataret terminos suos, et omnem Galaaditin suo imperio subjugaret . Unde comminatur succensurum se ignem in muros Rabba, quae fuit metropolis Ammonitarum, ut devorentur aedes illius in clamore et in ululatu vincentis exercitus: in die commotionis et turbinis, quando captivi ejus, Nabuchodonosor vincente, ducentur: et idolum Ammonitarum, quod vocatur Melchom, id est, rex eorum, feretur in Assyrios: et principes ejus, id est, sacerdotes ejus pariter abducentur. Sacerdotes in Hebraeo non habetur, sed principes. Addiderunt itaque Septuaginta sacerdotes, ut si velis scire qui scint illi principes, audias sacerdotes. Inter crudelitatem autem Damasci et filiorum Ammon hoc interest, quod illi contriverunt