comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stib ꝑlucẽttis. ¶ Illos autem
ques ut dictum ẽ urasse ꝯsti¬
clicerent. denunties uramͥto
scrit impedut. quia uciͣsi¬
le non uidetur ut cominito
talia ficrent. et obhoc non ca¬
ret scrupulo sonietatis occul¬
bere. cum sccũdum legitias

Expanded text:
stibus producendis. Illos autem quos, sicut dictum est, jurasse constiil dicerent denunties juramento serit impedire, quia verisimile non videtur ut eo invito talia fierent, et ob hoc non caret scrupulo societatis occulbere cum secundum legitimas
Abbreviated transcription (Latin):
itentes ut purgetur ubi no¬
gatiot̾m accipias. ita trĩ ut
qui ad eius purgaticẽm p¬
cessem̾t ꝯprobandam sut
fide catholiai et uita ꝓbatia¬
oñsatice̾m et uitam ipĩus
non tñ moclerno tpr noue¬
rint qm̃ transacco purga¬
tioc̃ uõ receptabñficium ei
resticucre non postpos. in
uiius quã cum h̾reticus sci¬
ent᷑ hiuisse cugnoscitur cũ
ab officio uolumus manẽ
suspensum doẽe scaudalu
sopiatur.iͣ. tñ ut publice
familiaĩtatem h̾reticorũ. ab¬
uiret. p̾cipias insuꝑ ei custu¬
cte ut in p̃cucta et alus uil¬
lis curcũpoitis profiteatur
et p̃clicet fidem eatholicar
Ac ꝯfundat et detestetur ħ¬
reticam pͣuitatem. sic dem¬
ceps uitam suam boĩs ador
licorum m̃tib delcatur. o¬
¶Quod si forsan in pur¬
gatioẽ defecit cum eclĩ asti¬
et ab officio et bñficio d̾po¬
situm ad agendam pniami
in artum moĩsteriũ detrutẽ

Expanded text:
tentes, ut ibi purgaretur ubi nogationem accipias, ita tamen ut qui ad ejus purgationem accesserint comprobandam, sint fide catholici, vita probatisationem et vitam ipsius non tam moderno tempore noverint quam transacto. Purgatione vero recepta, beneficium ei restituere non postponas, nillius quam cum haereticis scienter habuisse dignoscitur, eum ab officio volumus manere suspensum, donec scandalum sopiatur, ita tamen ut publice familiaritatem haereticorum abjuret. Praecipias insuper ipsi districte ut in praedicta et aliis villis circumpositis profiteatur et praedicet fidem catholicam, ac confundat et detestetur haereticam pravitatem, sic deinceps vitam suam bonis adornlicorum mentibus deleatur. Quod si forsan in purgatione defecerit, eum ecclesiastiet ab officio beneficioque depositum ad agendam poenitentiam in arctum monasterium retrudere
Abbreviated transcription (Latin):
ma publica deferẽte uoliusti
plenius inquirere iũtatem.
.Attendẽtos autẽ uulgita
cum pp̃ ereorum quelibet ei
cẽt purgatio inlicenda. et ẜ¬
uantes et molientes rigorẽ

Expanded text:
ma publica deferente voluisti plenius inquirere veritatem. Attendentes autem vulgatam cum propter eorum quod libet ei esset purgatio injungenda, et servantes et mollientes rigorem
Abbreviated transcription (Latin):
cpõ purgatioe̾m canoicam
faceremus incucisuã inno¬
centiam demonstraret nos
autem postiuati ocm huius¬
moĩ minus prouidam ixpr¬

Expanded text:
po purgationem canonicam faceremus indici, ut suam innocentiam demonstraret. Nos autem, postulationem hujusmodi minus providam, i
Abbreviated transcription (Latin):
regem et regni magnates
sic deberet amplius infama
pulsati fuimus multotiẽ
sus ipm potiumus ꝯmorĩ
secuutur multitudo. ¶ Xbĩ
metropolimextitit postulat᷑
quidam qui suꝑ irũ postula¬
tice̾ adũsabantur eroem ut
promotieẽm ipĩus facilius
impedirẽt. uius crimiatio

Expanded text:
regem et regni magnates piscopus deberet amplius infamarpulsati fuerimus multoties sus ipsum potuimus commoveri, sequitur multitudo. Ubi metropolim exstitit postulatus, quidam, qui super ipsa postulatione adversabantur eidem, ut promotionem ipsius facilius impedirent, illius criminatio
Abbreviated transcription (Latin):
cum suꝑ hoc auctoritates ml¬
te repiantur cipsse non ali¬
ud quam statutum est ren¬
demus. ut locum qu̾c̃ talit̾
adepti sunt omĩno dumit¬
tant. et souatudines scu a

Expanded text:
cum super hoc auctoritates multae inveniuntur expressae, non aliud quam statutum est respondemus, ut locum qui taliter accepti sunt omnino dimittant, et solitudines seu a
Abbreviated transcription (Latin):
õdorcmi guenti llis cuus
noĩo oleur ⁊ effasum
poitis denignatir que alior
rum uicrui sunt ci qͥri⁊ per
manus imposicioem spn sc̃ir

Expanded text:
us nomen oleum est effusum. positio designatur, quae alio orum vicarii sunt episcopi, quod per manus impositionem Spir
Abbreviated transcription (Latin):
sic mũbitia cogitatoñ in
peciore. ꝑ opis cetitium sit for¬
citudolaborum in scapuus qͣ
bapticitus mungitur ut nͥt
paratus om̃ipeceini de frd̃ rtti¬

Expanded text:
sit munditia cogitationum in pectore, per operis exercitium sit fortitudo laborum in scapulis, qbaptizatus inungitur, ut sit paratus omni poscenti de fide red
Abbreviated transcription (Latin):
curcus suic cum negotium
poritur. siuc cum ara cepit pro
dubitatioẽ. ctiam si pors alia re¬
fragetur ad eporum uidicium
cums me̾ littigartium ding¬
tur. ¶ Eunicnm not hurra¬

Expanded text:
culis, sive cum negotium peroratur, sive cum iam cepit promdubitatione, etiam si pars alia refragetur, ad episcoporum iudicium cum sermone litigantium dirigatur. Cum enim non huma
Abbreviated transcription (Latin):
ios incausis. ad pscquen amn
non sit cis suꝑ li aigiosis neg¬
atus curam gerere qui pacifici¬
iporum.qi a rum ipis gnͣatõ
non c̃ no .i. qui undecũq ue

Expanded text:
s, in causis ad prosequendam non sit eis super litigiosis negotiis curam gerere, qui pacificiipsorum, quod eorum ipsis generatio no
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ ostendere: qd̃ ite francorũ
peccat in ip̃m. et ip̃e curca cum
nallo mõ ꝓfecit dicit ecct̾ie:
chuimum possumus nõ cxau¬
dirt. ut non pecdimus ẜm
form.am ip̃ius nisi forsitan¬

Expanded text:
ter ostendere, quod rex Francorum peccat in eum, et ipse circa illum nullo modo profecit, dicat Ecclesiae, divinum possumus exaudire, ut non procedamus secundum formam ipsius, nisi forsan
Abbreviated transcription (Latin):
t subimtamus. et cius moĩ¬
ta dam tamqua homines de¬
liqueruuus suscipiamus ncc¬
tis.Tt illud omittamus.
et caronis innouauit de cums¬

Expanded text:
ta submittamus et eius monita, cum tamquam homines deliquerimus, suscipiamus nectis. Nec illud omittamus et Carolus innovavit: Quicum
Abbreviated transcription (Latin):
magno momodosductore:
iutio rri sine culpa coloni si¬
ne can fortuito ꝯtinge̾tem.
colonis eccłe tue prorata est
pensioĩs remissio facienda
nisi cumub̾tate p̃cedentis ł
sequentis anni ualeat steri
litas ꝯpensari. ¶Rerum in:¬
iuto inquilino domũ in ha¬
bitare m uł refice̾ potĩs si
necessitas que cñ non ĩmine¬
uãt locatiols tp̃r io exposcat

Expanded text:
magno incommodo conductores, vitio rei sive culpa coloni seu casu fortuito contingentem colonis, ecclesie tue pro rata est pensionis remissio facienda, nisi cum ubertate precedentis vel sequentis anni sterilitas valeat compensari. Verum invito inquilino, domum inhabitare vel reficere poteris, si necessitas, que tamen non inveniebatur locationis tempore, id exposcat
Abbreviated transcription (Latin):
restaurando detrim̃to quarili¬
bet rrumm er quibo decime per¬
ducendas expensas de prouen¬
tib decimanclis qui.apenes do¬
minũ res ꝑmanct restaurate
ut si pars aliqͣ moriatur anũ̾¬
ci. detioretur umea portio inc¬
cis depcreat. uł totus clibarp᷑
destruatur. Uem¬

Expanded text:
staurando detrimento quarumlibet rerum, ex quibus decimae perducendas expensas, de proventibus decimandis, quia penes dominum res permanent restauratae; ut si pars aliqua moriatur armenti, deterioretur vinea, portio mercis depereat, vel totus clibanus destruatur. Quaes
Abbreviated transcription (Latin):
ohibemus ne iaic lat
decimas cum aiarum suarm
piculo  detinc̃̾tes in alios lai¬
cos possint aliquo mõ tranffe¬
ic. ¶Siquisucio receꝑit et
scpultura priuctur. Lxtiũs

Expanded text:
ohibemus ne laici decimas cum animarum suarum periculo detinentes, in alios laicos possint aliquo modo transferre. Si quis vero receperit et sepultura privetur
Abbreviated transcription (Latin):
multis parrechus maiores
decim as ꝑcipiat et minut.ri
de quibodam fructibo. uniua¬
ꝯuẽtuales ccclĩe aliquos ꝑcipi¬
cis prtcul lubio decime fruc

Expanded text:
is parochiis maiores decimas percipiunt et minutas de quibusdam fructibus annuaconventuales ecclesie aliquos percipieis proculdubio decime fru
Abbreviated transcription (Latin):
igitur qd̃ equũ est ut illi ecc̃c
decime ꝑsoãles rectlantur ab
cis in qua eccłiastica ꝑcipiunt
sacram̃ta. ¶Decimas ueroi
messium ui fructuũ arbori
si colucrũt in alia parrochia ĩ

Expanded text:
II: Equum est ut illi ecclesie decime personales reddantur ab eis, in qua ecclesiastica percipiunt sacramenta. Decimas vero messium vel fructuum arborum, si coluerint in alia paro
Abbreviated transcription (French):
dendam deciman assencrãt
Alno̾ de portiõe fructuum
quam a colois accipiunt pũ¬
tem decime scparantes. cami
capeillis sius ant alus clicis

Expanded text:
dendam esse decimam asseverant. Alii vero de portione fructuum, quam a colonis accipiunt, partem decimae separantes, eam capellanis suis, vel aliis clericis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ut de noualbꝰ siis que ꝓ¬
prus mãĩb aut sumptibus
tũ aĩalium suorũ et de ortis
sius decimas non ꝑsoluant.
tralxit nͣ sibi aliꝗd ultius

Expanded text:
uero ut de noualibus suis que propriis manibus uel sumptibus ntis animalium suorum et de ortis suis decimas non persoluant trae uel sibi ali quod ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
cur.ares acquisitas us facretas.
de poccuia decima ra cum p̃e ut¬
dontur creramus deducendas
expensas. et de res̃iduo qłd̾iu¬
cro decimas ꝑsolientas. ut si
uendatur domus ager. iunca
clibanus. molendinum grer
iut queliret m̾ccee tpͣcnsas tñ
que fuĩt pro fructibo perpicn¬
lis crillis de quib fructus pro¬
das ctramsi fuerat decimate

Expanded text:
circa res acquisitas, vel factas de pecunia decimata, cum ipsae venduntur, credamus deducendas expensas, et de residuo quasi de lucro decimas persolvendas, ut, si vendatur domus, ager, vinea, clibanus, molendinum, grex, aut quaelibet merces; expensas tamen, quae fiunt pro fructibus percipiendis ex illis, de quibus fructus prodas, etiamsi fuerint decima
Abbreviated transcription (Latin):
ilos ig attendẽtes fraudẽ p̃s¬
biteĩmc̃oãti duaᷤ ꝯmissioes
suꝑ ceciem negotio impetͣnͣ¬
tis quani alt̾a non fatcebat
m̃tioe̾m de reliqua quia fra¬
us et dolus alicui patrocinañ¬

Expanded text:
itur, attendentes fraudem presbyteri memorati, duas commissiones super eodem negotio impetrantis, quarum altera non faciebat mentionem de reliqua, quia fraus et dolus ei patrocina
Abbreviated transcription (Latin):
tis partis ꝓbaticẽs recipere.
et qͣtum de mit possctis in
cause cognitioe ac decisions
Dos uolentes ut clausula
tioẽ pcedat. m̃. q̃. ipãm intel
ugẽtes ibidem mca̾ iurtate
cedere non tarcletis¶ ꝓuisu
sciitia ꝓut inrie ordo reqnt .xxxii.q xii. apłs. ⁊.tap¬

Expanded text:
tis partis probationes recipere et quantum de jure possetis in causae cognitione ac decisione nos volentes ut clausula tiecipere causae cognitione ac decisione nos volentes ut clausula tio
Abbreviated transcription (Latin):
nichil inucin potuit lesioĩs
iceret ꝑticam cutũsperit
sollicite ancẽt aliquis cura
currum qui qd̃ ciligenter
nisi ꝯtra cundem graue scã¬
dalum sit erortum uł tãta
laboret infamia qd̾ defitien¬
te accuators oporteat ei caro¬
nicam purgatioẽm indici
nendam de campali campa¬
nam subẜ uicns qr lignur
corruit ip̃o mouẽte q̃ dam
ret uł ibidem cristere uł ctiã¬

Expanded text:
nihil inveniri potuit lesionis.iaceret perticam circumspexit solicite utrum aliquis esset circa currum; qui quod diligenternisi contra eundem grave scandalum sit exortum vel tanta laboret infamia, quod deficiente accusatore oporteat ei canonicam purgationem indici,nendam de campalini campanam subserviens, quia lignum corruit ipso movente et quendam ret, vel ibidem consistere,
Abbreviated transcription (Latin):
quadam corporis molestia
appetitum aliquãtulum cr¬
caitaret equum quem nutri¬
cbat ascendit. qui cum bñ
non pareret habenis s u̾ter
sessoris arbitrium saltib
lascuuret ip̾e ut cius refre¬
naret impetum fitrio inm
intunt equũq calcanbus
stimulauit. Cumq fracto
obuiauit in quã cquus ir¬
ruens ꝓcul abiecto sessore
pucrum t̃dictum oppressit
capellanus nec uoluntate
lebrare. ¶Dem meteñ eyo¬
uiellet de curru deponcre ꝑ
sisteret deponendo quidar

Expanded text:
quadam corporis molestia appetitum aliquantulum excitaret, equum quem nutrierat ascendit; qui, cum non plene pareret habenis, sed praeter sessoris arbitrium suis saltibus lasciviret, ipse, ut ejus refrenaret impetum, et freno vim intulit et equum calcaribus stimulavit. Cumque, fracto obviavit; in quam equus irruens, procul projecto sessore, puerum praedictum oppressitcapellanus nec voluntate lebrare. IDEM PADUANO Evellet de curru deponere, psisteret deponendo, quidam
Abbreviated transcription (Latin):
sanctiocs. alioquin non iura¬
uũum potius ertitisset nec
aliqua roc ẜuandum. nos
iram̃tum tuuĩ benignius
intyretan uolentes ita ꝙ con¬
sce̾t canoĩcis institutis. F .s.¬

Expanded text:
sanctiones, alioquin non juraium potius exstitisset nec aliqua ratione servandum: Nos juramentum tuum benignius interpretari volentes, ita quod consonet canonicis institutis, f
Abbreviated transcription (Latin):
catos. patronos nice dños.
rectoree et ꝯsiules magnaiẽ
et milites seu quoslihi alios
ne moastcĩa presumãt offeri¬
dere in psoĩs. aut reb et si fõ¬
s.amostenterat cos ad satissa

Expanded text:
catos patronos , vicedominos , rectores et consules , magnates et milites seu quoslibet alios ne monasteria presumant offendere in personis aut rebus et si forsam offenderint eos ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
et castigit. obeliertes foue
sosucitudincmgerens de
omĩbus de offio sibi com¬
misso dignam dco possit re¬
ddere r̃c̾m. Q si preuari

Expanded text:
et castiget, obedientes vero foveasollicitudinem gerens de omnibus, ut de officio sibi commisso dignam Deo possit reddere rationem. Quod si praevaric
Abbreviated transcription (Latin):
notum qd cmuicãs implenara¬
curassesq: nouc̃s aduimplcit
tandem cristens uoti trangres
sor uocatus fiusti adirgimier
.i. dis ꝯsulimus ut s̃cuam sa¬
tiat desid̾as ꝯscicrtiam regi¬
mim resignes ecclie incmnora¬
te. ac rectias alcissimonotatu

Expanded text:
otum quod emiseras impleturcurasses quod voveras adimplere, tandem existens in voti trangres vocatus fuisti ad regimen s. Consulimus, ut, si tuam sanare desideras conscientiam, regimen resignes ecclesie memorate ac reddas altissimo vota tu
Abbreviated transcription (Latin):
cccorum tibi prote et farmilis
regrinatiois talit ꝯmutare. nł
cipensas quas fucãs incundo
morando. et recticunto factu¬
cr̾cens. adhanc autem indul¬
gentiam tibi faciendam sp̃alit̾
nos indircit. ꝙ cum prolib̾ta¬

Expanded text:
nfra. Tibi pro te et famulis peregrinationis taliter commutare, ut expensas quas fueras in eundo, morando, redeundo factuexercens. Ad hanc autem indulgentiam tibi faciendam specialiter nos induxit, quod cum pro liberta
Abbreviated transcription (Latin):
Unͣ si quicq̃ alic̾u fuit spalr
destinatum nõ p̾sumat illd̾
cciario assignctur. ¶Inora¬
torionõ itfoctorio. et domi¬
torio ꝯtirum semꝑ silenti¬
um obsuctur¶ Inclanstro
cus uoris et locis s m antiq̃
dabilit̾ obẜuatam. ¶In irefce¬
torio mulus omĩno camies
stuctiosius obruanda. Sed
credant sibi liccre. qͣꝗͣ ex in¬
dulge̾tia possic atbas inter
illos prout necciͣtis postu¬
lauĩt aduocare. ip̃osq secũ
incamcra sua nigius ⁊ plo¬
mus erbib̾e. ¶Porro debi¬
los et infirim qui mimunoẽ
indigent usaliqua medici¬
na nonscorsum in camcis.
si omis m mnrmatorio que
noccssꝰ. aiã fucint sibi tam ĩ
uid̾atur sine scandalo allo¬
rum. ut si albas uł prior no¬
tentem non ante illum set
ante se fatiat aportari. de qͦ
sb̃steritaticc̃ nature. ¶⁊ alcr̃
autem ad igenda offiria
moisteru deẜurentur qui
fiteles sint et cdiscreti. nec.⁊¬
ucui ꝯmitatur aliqua obe¬
lienti a⁊ ppetuo possidenda
tamq̃ in sua sibi uit⁊ locet᷑.

Expanded text:
 si quidquam alicui fuerit specialiter destinatum, non praesumat illud cellarario assignetur. In oratorio vero, refectorio, et dormitorio continuum semper silentium observetur; in claustro quoque certis et locis, sdabilius observandam. In refectorio vero nullus omnino carne studiosius observanda; sed credant sibi licere. Quanquam ex indulgentia possit abbas interdillos, prout necessitas postulaverit, advocare, ipsosque secum in camera sua melius et plenius exhibere. Porro debiles et infirmi qui minutione indigent vel aliqua medicina, non seorsum in cameris, sed omnes in infirmitorio quae necessaria fuerint sibi tam in ic ei provideatur sine scandalo aliorum ut, si abbas vel prior votentem non ante illum sed ante se faciat apportari, de quo sustentatione naturae. Tales autem ad agenda officia monasterii deputentur qui fideles sint et discreti, nec alicui committatur aliqua obedientia perpetuo possidenda, tanquam in sua sibi vita locetur,
Abbreviated transcription (Latin):
cessaia et tit subsida mini¬
strart. quamus non muici
talium ꝑꝑ brcuitatem posses¬
sionimet paucitatem in he¬
rccitantium ibi sirt oportu¬
ni. rñ credimus distinguẽ¬
clum int̾ illos quitpr̃alc̾m
et cos qiuippetuam impeclir̃¬
ti cãm crecluntur hr̃e. ꝙ pͥ
mis inulgenda ailatiositus
antem reemptio ẽ iniugen¬
da. ac terum facultate pe̾nsa¬
caquaspossunt aut quas fac
quentes ꝑ allos qd ꝑse negre¬
unt adimplere. ¶Ruisus
int̾ illos qui pro defensione
t̾re scc uotum ꝑegrinatioĩs
cmictut. et eos quib ꝓsatis¬
fatioc̾ suorum crimumumit
regrinatioss miligitur cre¬
dimus distinguctidum. ꝙ¬
cura pminios plus t̾re sce su¬
ccursus. et cura sccundos pł

Expanded text:
e sancte subsidia ministrare; quamvis non multi talium propter brevitatem possessionum et paucitatem inhabitantium ibi sunt oportuni. Unde credimus distinguendum inter illos qui temporalem et eos qui perpetuam impedimenti causam creduntur habere, quod primis indulgenda est dilatio, ssuis sibi possunt acquirere neda, ac rerum facultate pensata, quas possunt aut quas factquentes per alios quod per se nequeunt adimplere. Rursus inter illos, qui pro defensione terrae sanctae votum peregrinationis emittunt, et eos, quibus pro satisfactione suorum criminum iter peregrinationis injungitur, credimus distinguendum. Quocirca primos plus terrae sanctae succursus, et circa secundos plus
Abbreviated transcription (Latin):
De mulicrib aut̃ hee cclim
obfuandum. ut que mãcre
noluent uiros sues sequant᷑
¶Cete uõ nisi forte sint diu¬
ces que secum insius erren¬
sis possinit duccit bellatores
uotum reclimãt ꝙ uouerũt

Expanded text:
De mulieribus autem hoc credimus observandum, ut que remanere noluerint viros suos sequantur. Cetere vero, nisi forte sint divites, que secum in suis expensis possint ducere bellatores, votum redimant quod voverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ruere aurdam uisi
sccre cepint. qd mĩto crede¬
remus si nulla ee̾nt pecca¬
ta nsi que m̾bris geitali¬
bus admictuntur. Dei
uõ audeat affirmare fur¬
tar m̃datia et ꝑuua non
eẽ percata. at his plca est
pucrilis etas quãius ĩ eis
non ita ut in maioribus

Expanded text:
buere quidam, nisi scere ceperint. Quod merito crederemus, si nulla essent peccata, nisi que membris genitalibus admittuntur. Quis vero audeat affirmare furta, mendacia et periuria non esse peccata. At his plena est etas puerilis, quamvis in eis non ita ut in maioribus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsecratioĩs impensum nec
scc̃am priori uinculo ꝑlu¬
tinte non potinͣt canoice ꝯ¬
alligatus citam auĩculo pͥ¬
oris ccclic qua apena suspen¬
sioĩs penicus. ab soluto debe

Expanded text:
secrationis impensum nec secundam, prioris vinculo perdurante, non potuerit canonice calligatus cioris Ecclesiae quam a poena suspensionis penitus absoluto, de b
Abbreviated transcription (Latin):
io. pon. fiat cessio ui dciectio
memorata quiut hec possc̃t
et de translatioe pot̾at ctp̃ssis¬
sc. ct qd̃ non c̃ scorum patru
tec eto scĩtum suꝑstitiosis nõ

Expanded text:
is fiat cessio vel dejectio memorata, qui ut possent, et de translatione poterat expressisse, et quod non est sanctorum Patrum decreto sancitum, superstitiosis non
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃si admaiorem uocantur
forsitan dignitatem camsi¬
bi liceret issumere. cdunita¬
m̃ nich̃ ei de stacutis canoĩ¬
as obiuaret ¶Unge licet
forsitn aliquibo ĩudtur ũ
indulgentie eccaõe ip̃ius
ad dligutatem possit tran¬
sur maiorem. ad parem tũ¬

Expanded text:
d si ad majorem vocaretur forsitan dignitatem, eam sibi liceret assumere, dum tamen nihil ei de statutis canonicis obviaret. Unde licet forsan aliquibus videatur ut indulgentiae occasione illius ad dignitatem possit transire majorem, ad parem t
Abbreviated transcription (Latin):
negatur posse in melius cõ
mutari. cum aut surcptur
aliquid fuit. aut ip̃a proꝰ
sideratiõe cratum et tempo¬
rum scu grauium nccessita¬
cum dispensatiue quicquã
ordinare deciruit: et sccũdũ
iura cuii ia principes etiam¬

Expanded text:
negatur in melius posse commutari, cum aut surreptum aliquid fuit aut ipsa pro consideratione etatum et temporum seu gravium necessitatum, dispensative quicquam ordinare decrevit et secundum iura civilia
Abbreviated transcription (Latin):
u̾git inclispendium salims
ios ipire. non obstante uo¬
leritia que ꝓpoe̾tatur illata: cr̃
tet noneebuĩt catere inco¬
staates aet oostmit dolo qͦ¬
curi talis olus nontamad
cystieñ quani ad fatuitatt
corum derãt retorqueri. su¬
I restit ticẽ petita filentiu¬

Expanded text:
gat in dispendium salutis rjuriis aperiri, non obstante violentia quae proponebatur illata, cum ideo non debuerat cadere in constantescum talis dolus non tam ad Floreia quam ad fatuitatem eorum debeat retorqueri, super restitutione petita silentiu
Abbreviated transcription (Latin):
cum quidam noba¬
lis et poit̾s .i. uxo¬
rem suam suspectam hrẽt. mi¬
litea sui ciusq pccpto cam at.
to gl. adio occioeit uoluciunt
s tandem pictate dncti subta¬
li ꝯtcõe percerunt cidem qd̃ ĩ
moa̾sterio de colobris hitum¬

Expanded text:
Cum quidam nobilis et potens M. uxorem suam suspectam haberet, milites sui eius precepto eam ad to gladio occidere voluerunt, sed tandem pietate ducti, sub tali conditione pepercerunt eidem, quod in monasterio de Collobiis
Abbreviated transcription (Latin):
his u̾bis non fuit usus tale
putem ꝯtempno uł talcmn ab¬
soluo si pronuntiauit. ita sta¬
tuo et p̾cipio. et ĩ. attendentes
igitur qd̾ hoc u̾bum statuo. ir̃
ꝑfectam significat. et cumet̾¬
fectu non i erbottnus accipit᷑.
Item sccundum gregorium
tatem cum non intentio u̾bis
.s u̾ba intentioĩ deb̾ant deru¬
re. intprctamur ꝓcuratoribus

Expanded text:
his verbis non fuit usus: Talem partem condemno, vel talem absolvo; sed pronuntiavit ita: Statuo, et praecipio. Et infra: Attendentes igitur quod hoc verbum, Statuo, rem perfectam significat, et cum effectu non verbotenus accipitur. Item secundum Gregorium,tatem, cum non intentio verbis, sed verba intentioni debeant deservire, interpretamur procuratoribus
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ostitutũ ꝙ si p̾fatus
dectio cius penes fratres e
accis temporibꝰ ob̾fuatr̃
ut moa̾sterio. moreñ. ua¬
cante anorcñ fratres iͥ ka¬
rofcñ capło aliq̃ de grcmi

Expanded text:
fuerit constitutum quod si praefatus electio ejus penes fratres ejroactis temporibus observatum ut, monasterio Andrensi vacante, Andrenses fratres in Karrofensi capitulo aliq
Abbreviated transcription (Latin):
Icuipatua datum I. Dem¬
est dampnum us inuitia ir¬
regati scu alus irrogantibus
opem forte tulisti aut hoe ĩ¬
peritia tua scunggligenti.
tisfaccir oportetinee ignora¬
tia te ercuãt. si scire debusti

Expanded text:
culpa tua datum est damnum vel iniuria irrogata seu aliis irrogantibus opem forte tulisti, aut hec imperitia tua sive negligentia tisfacere te oportet, nec ignorantia te excuset, si scire d
Abbreviated transcription (Latin):
orem et uisibilem uncioe̾m
bndicitur olcum qd̾ dicitur
cbatbecumĩoꝵ uł ĩ firmo¬
rum et ꝯficitur crisma ꝙ er
olco fit et balsamo mistica
roc. polcum crum nitor con¬
scientic designatur. untau
legitut. puidentes ungiries
acceyerunt olcum muãss si¬

Expanded text:
bilem unctionem, benedicitur oleum, quod dicitur catechumenorum vel infirmorum, et conficitur chrisma, quod ex oleo fit et balsamo, mystica ratione. Per oleum enim, nitor conscientiae designatur, juxta quod legitur: « Prudentes virgines acceperunt oleum in vasis sui
Abbreviated transcription (Latin):
se asseĩt prestitisse. si de asscir᷑¬
su fcmest utruisq cum ño
ligat qui prestitit aum ille
ciũ presticum fuãt scruare
negligit qd̃ promisit.I. Dẽ¬
dino quidam laici usupa¬
sibi frcelitatis iuram̃ta ꝯpel¬

Expanded text:
se asserit praestitisse, si de assensu factum est utriusque, eum non ligat qui praestitit, dum ille, cui praestitum fuerat, servare negligit quod promisit. ino quidam laici usurpasibi fidelitatis iurame
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ publicatiot̾m s̃iũc fecint
statutaĩos et scripto s statu¬
torum iporum nice nen pote¬
states ꝯsulos recto es et ꝯscilia.i¬
os locorum ubi de ccto hus state¬
caet consuctuinos edite fũmt¬

Expanded text:
i publicationem sententiæ fecerint statutarios, et scriptores statutorum ipsorum, necnon potestates, consules et rectores consiliarios locorum, ubi de cætero humana statuta, vel consuetudines editæ fu
Abbreviated transcription (Latin):
ros ip̃i t̃minos. potãtis subit̃¬
dite non ẜuaritos. p̃lictum
archid̃. cligere p̾sumpserũt
quem pauci de capitulo noĩa¬
modum admiranios quali¬

Expanded text:
res ipsi terminos potestatis sibi traditae non seruantes, praedictum archidiaconum eligere praesumpserunt, quem pauci de capitulo nominamodum admirantes, quali
Abbreviated transcription (Latin):
uentus fuĩt fur et ꝑcussur
mortuus fuĩt non est illi
homicidium/. Si autem
nere . ad homicidium si fur
nocturnus occidatur. Si aut̃
si onetur sol suꝑ cum et c̃.
est antiquiqr inuei̾tur im¬
punc. s. occidi nocturnum
furem quoquo mõ diuiũ

Expanded text:
ventus fuerit fur, et percussus mortuus fuerit, non est illi homicidium. Si autem nere ad homicidium, si fur nocturnus occiditur: si autemsi orietur sol super eum. Poterat est antiquior, invenitur, impune occidi nocturnum furem quoquo modo, diurnum
Abbreviated transcription (French):
lib̾tus et ẜuꝰ. inlib̾tatem
cripitur q̃d̾ et de p̃clctis cu¬
i̾cumq etatis languidis
si expoĩti fum̃t ũł si alicui
eorum alm̃ta impie noga
n ꝯtigeit est cicenum.i¬

Expanded text:
libertus et servus in libertatem eripitur. Quod etiam de predictis cuiuscumque etatis languidis, si expositi fuerint, vel si alicui eorum alimenta impie negari contigerit, est dicendum.
Abbreviated transcription (Latin):
Nt̾ feasti furem aut latro¬
nem ubi ophendi poterat
ginem deicreatus est .xi.
clies non intres ecctiam et
quinta feĩa et sabbato ali

Expanded text:
Interfecisti furem vel latronem, ubi deprehendi poterat ginem Dei creatus est, XL dies non intres ecclesiam, quinta feria et sabbato, ali
Abbreviated transcription (Latin):
qui non ut ferirẽt siut pcus
peꝰ mulctari. quia cum scͥp¬
cum sit qui potuit hoĩcm
aun occiciꝰ. ꝯstat ab homici¬
au itatu inmuncs non eẽ
qui occisoribo opem ꝯtra au
o prãre uenerunt. ¶Nec
caret scrupulo sotictatis oc¬
cult qui mar̾festo facitior

Expanded text:
qui non ut ferirent, sed ut pena mulctari, quia cum sctum sit: qui potuit hominem eum occidit, constat ab homicidii reatu immunes non esse, qui occisoribus contra alios opem prestare venerunt, nec caret scrupulo societatis occulte, qui manifesto facinori
Abbreviated transcription (Latin):
crearorems ꝑ creaturam uira¬
iuramĩtum crinsferatur ad c̃a¬
turam honorificen ia creatoiͣs
quart cun in cuanglio pitini¬
starim subuurxt neq ꝑ celur
quia tronus est neq ꝑ tram¬

Expanded text:
Creatorem, sed per creaturam jurajuramentum transferretur ad creaturam honorificentia Creatoris. Quare, cum in Evangelio praemistatim subjunxit: « neque per coelum, quia thronus est Dei;
Abbreviated transcription (Latin):
puuium scre ꝯtingit et sicut ⁊̃¬
in eoctiastice legitur uir mulx¬
tum iraris replebitur miqur¬
tate. et noncisgat adomo cĩ
tos infumitatos. sic ꝓ fecto cũ
necc̃tis erigit prort uera l¬
cita et hec̾sta pot̾ sccuit iuraui.
quia cessante ca cessat effectio
¶icet ergo debentis eẽ iun
ꝑfecti ut quantũ porestis iu¬
ram̃ti uinculum euitctis uo¬

Expanded text:
 sicut in Ecclesiastico legitur: « Vir multum jurans, implebitur iniquitate, et non discedat a domo illius tes infirmitates ; sic profecto, cum necessitas exigit, pro re vera, licita et honesta potest secure jurari, quia cessante causa cessat effectus. Licet ergo debeatis esse viri perfecti, ut, quantum potestis, juramenti vinculum evitetis, vo
Abbreviated transcription (Latin):
nẽĩt. Alioquin sipost hu̾noi
iuranitum publica meretrir
licite pot̾ insuam colabitati¬
oncm non. ic migere spõs.n
Quia tupinc. cicitur quam
non .adimittitur hospes. ñon¬
obstranit in alt̾utio c.ãri uin¬
culo niram̃ti qd̃ quidem ꝓpt̾
sb̃ intelligc̾dam ꝯclictioẽm est
tale. ut is qui uirauit ad utrũ¬
qi sine trangressioẽ se possit
m̃tum mulier fic̾t non solua
lcprosa set ctiam palitiea uei

Expanded text:
Alioquin, si post hujusmodi juramentum publica meretrix licite potest in suam cohabitationem non admittere sponsam; quia turpius ejicitur quam non admittitur hospes, nonobstante in alterutro casu vinculo juramenti; quod quidem, propter subintelligendam conditionem, est tale ut is qui juravit, ad utrumque sine transgressione se possit mentum mulier fieret non solum leprosa, sed etiam paralytica, vel
Abbreviated transcription (Latin):
reputes illus illicitum uiuica¬
b̾. et illicito non obstante. qd̃
licitt ninuo ex debio petitur
cchibebis us si p̾stitum pre¬
stande. ꝯtraũm nen cristit
illud sinc clificultate pr̃ab̾.

Expanded text:
reputes, illud illicitum judicabis; et, illicito non obstante, quod licite, imo ex debito petitur exhibebis; vel, si praestitum praestando contrarium non existit, i
Abbreviated transcription (Latin):
dit illum ualte suipcctum q̃¬
co tempore quot ĩquam ucre
penites abheresi reu̾itratur
ad fidem. tam graus indatũ
asseruiss hercticum nisi furis¬
si accẽsus cclo fitci ortodort.
i n presumitur qd cum postt
purgauit illum deleresi tur¬

Expanded text:
alde suspectum, queo tempore, quo tanquam vere poenitens ab haeresi revertebatur ad fidem, tam grave mendaciuasseruisset haereticum, nisi fuisset accensus zelo fidei orthodoxae; unde praesumitur, quod cum postea purgavit illum de haeresi, tur
Abbreviated transcription (Latin):
toros matrimou ꝓdurtrũt
testes fumit asserc̾tes. qd nꝰ
quam mułr cum p̾licto ut¬
ro ꝯtraraͣt matrimoium ⁊
consanguĩeu. iun er̃ocm so¬
lum cum solum cum sola:
nudum cũ mda in codem
lecco ucͥtem. eant credebãt
intentice̾ ut eam cognoscẽt
carnałr uiterãt mu̾ltis secre¬
cis locis et latcbris ad hec o¬
mecus et horis elcctis. ct . ĩ.¬

Expanded text:
tores matrimonii produxerunt testes firmiter asserentes quod, postquam mulier cum predicto viro contraxerat matrimonium, consanguineum eiusdem viri, solum cum sola, nudum cum nuda, in eodem lecto iacentem, ea, ut credebant, intentione, ut eam cognosceret carnaliter, viderunt multis secretis locis et latebris ad hoc commodis et horis electis et i
Abbreviated transcription (Latin):
dictus scitntia lict̾aum ppͥc sa¬
lutis oblitus ad eam passionis
ignonimiam se ꝯu̾tcret. ut cũ
ppria nepte ab bõiabilẽ ppetta¬
iet incestrucum ctiam ẜm

Expanded text:
ditus scientia litterarum, propriae salutis oblitus, ad eam passionis ignominiam se converteret, ut cum propria nepte abominabilem, perpetraret incestum, cum etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
tamquã ip̃ius familiam au
in nauib cius fui̾tis ipĩus cr¬
coĩcacio non ꝯtingit et cicũa¬
bilos critis apd̃ deum si iner¬
coĩcatorum nauib custẽtes
cumtolore cordis sub spe pci¬

Expanded text:
ipsius familia, dum in navibus ejus fueritis, ipsius excommunicatio non continget, et excusabiles eritis apud Deum, si, in excommunicatorum navibus existentes, cum dolore cordis sub spe poeni
Abbreviated transcription (Latin):
fugerent a austri et priorib.
se scelerib sclestus iisccret᷑
ate uł alus p̃latis sius artt
rossint custodie in anauari. et ĩ¬
irmus. qd cum p̾lati cccessus
corngere tebunt sb̃auorumi
publice utilitatis int̾sit necri¬
mina itmancãt imꝑuita. et
ne punpuitatis audatiam fi¬
ant qui noquã fuãnt nequio
nati sub aita custoli⁊ detinẽ.
qui cum sint incorngibiles ñ
in moĩsterus ualcant custedi¬
ri ad similia uł ꝑciora facile
laberentur. ¶aici uo̾ atra

Expanded text:
fugerent, et prioribus se sceleribus scelestius immiscerent, a te vel aliis praelatis suis arctae possint custodiae mancipari, et mus, quod cum praelati excessus corrigere debeant subditorum, et publicae auctoritatis intersit, ne crimina remaneant impunita, et per impunitatis audaciam fiant, qui nequam fuerant, nequiormnati, sub arcta custodia detinere, qui, cum sint incorrigibiles, nec in monasteriis valeant custodiri, ad similia vel pejora de facili laberentur. Laici vero citra
Abbreviated transcription (Latin):
rta pͥmissam distic̃tionem
qui scient᷑ in ꝯtemptũ eccłia¬
stice aiscipliric se fecĩnt orcu¬
nati aberecutioe̾ suscepti ordi¬
nis et offitu dec̾numus mãe¬
it suspensos. Euta reliquos
utilitate pensata poͤt iniunc¬
tam itgłarem pnĩam et pac¬
tam atbates ipõrum poterũt
clispensait. nisi grauc fuei̾t
et notabile fcm̃ aut isq fec̃
adultus fuĩt et discirtus.i

Expanded text:
ta premissam distinctionem, qui scienter in contemptu ecclesiastice discipline se fecerint ordinari, ab executione suscepti ordinis et officii decernimus monere suspensos. Circa reliquos utilitate pensata, post injunctam regularem poenitentiam et peractam, abbates ipsorum poterunt dispensare, nisi grave fuerit et notabile factum, aut is qui fecit adultus fuerit et discretus,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam sui altatis ciscipline
sbͣaantur. et si abbatis ciscit
qd̃ de seculo fugientos airr¬
giois hĩtum in moasterio
recepenit. et inti cet̾a postiro¬
dum ꝯfutritur se tale ꝯmi¬
sisse delictum pꝑ qd̾ ipõ accr¬

Expanded text:
tionem abbatis disciplinae subdantur, et si abbatis discretquod de saeculo fugientes, qui religionis habitum in monasterio receperunt, et inter caetera postmodum confitentur se tale commisisse delictum per quod ipso ac
Abbreviated transcription (Latin):
dictioĩ sb̾iocti et quorum est
corngere criminosos cum hoc
non ipĩ si illi quorum auẽt io
fatiunt facere urõnitur. qui¬
dant et satiffacere uclint ot¬
fensĩo sccũdum morem patͥe
quem it se laici obruant
corpor.i sua sponte supponũt

Expanded text:
dictioni subjecti, et quorum est corrigere criminosos; cum hoc non ipsi, sed illi, quorum auctoritate id faciunt, facere videantur; dudant, et satisfacere velint offenso, secundum morem patriae, quem inter se laici jam observant, corpora sua sponte supponunt
Abbreviated transcription (Latin):
buere quidam nsi
remus si nulla eẽnt pecca¬
ta nisi que m̾bris geitali¬
bus admittuntur. Ors
uõ audeat affumare fur
puerilis etas quauis ĩ eis
non ĩta ut in maioribus
punienda uid̾antur. Alexͣ¬

Expanded text:
buere quidam nisiremus, si nulla essent peccata, nisi quae membris genitalibus admittuntur. quis uero audeat adfirmare furtpuerilis aetas, quamuis in eis non ita ut in maioribus punienda uideantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsul .t. b̾r respondentes dici
ad abbãtes extendi et ad resi¬
gnatioẽm spualium et tem¬
poralium que nullo pacto s
affectu añimi p̃cedente utrr̃¬
q talit̾ acquiruntur in quo
cãu delinquẽtib sufficit ꝑ
solam pnĩam suo satfacere

Expanded text:
 tue respondentes dicimad abbates extendi et ad resignationem spiritualium et temporalium, que nullo pacto, sed affectu animi precedente, utrique taliter acquisierunt, in quo casu delinquentibus sufficit per solam penitentiam satisfac
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitas legemĩ
ponit ut debere se
qd sponte tribuit extinet. ⁊
nisi in bñfitus suis creluiͣt ni¬
chil se p̾stitisse putet.

Expanded text:
nobilitas legem ponit, ut debere se quod sponte tribuit existimet et nisi in beneficiis suis excreverit, nihil se extitisse putet.
Abbreviated transcription (Latin):
conũsum cã mercimoĩi e¬
mei̾t et postinedum fact̾
sit uł fieiͣ desidẽt xp̃ianus
si autem infra tres m̃ses ip¬
sum ueãlem non exposuit
sed ad sibi seriuendumemit
eundem. nec ipe uendere n
alius aud̾at comparare. s
nullo dato p̾tio ꝑlucatur
ad p̾mia lib̾tatis. Etepha

Expanded text:
conversum, causa mercimonii emerit et postmodum factus sit vel fieri desideret christianus, Si autem infra tres menses ipsum venalem non exposuit vel ad sibi serviendum emit eundem, nec ipse vendere nec alius audeat comparare, sed nullo dato pretio producatur ad premium libertatis . Summa
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sorum principium
creator om̃ium uisibiliũ
et inuisibilium spũalium⁊
corꝑaliur qui sua ꝯm̃ĩpotẽ¬
ti uirtute simul abinitiotẽ¬
poris utranq de nichilo cor¬
dicit c̾aturam spũalem ⁊
corꝑalem angłicam uideli¬
cet et mundanã ac deinde

Expanded text:
universorum principium, creatorem omnium visibilium et invisibilium, spiritualium et corporalium, qui tua omnipotenti virtute simul ab initio temporis utramque de nihilo condidisti creaturam spiritualem et corporalem, angelicam videlicet et mundanam, ac deinde
Abbreviated transcription (Latin):
li bellatorum quib resistere ⁊¬
ualeat ascendentib ex adu̾so
¶Ad archidiaconos. decanos p̃¬
positos. plebanos cantores et
alios cłicos ꝑsoãtus hñtes nec¬
um prescriptum destitemͣt. ħ
extendi uolumus. et applłati¬

Expanded text:
li bellatorum. quibus resistere valeat ascendentibus. exaduerso & archydyaconos. decanos. prepositos. plebanos. Cantores & alios Clericos personatus habentes, necum prescriptum destiterint, hec extendi volumus et appellaci
Abbreviated transcription (Latin):
alia cã ꝑpobabui pegrinatio aut
recompensatio melior suit deoi
probatis assumat ¶Sini¬
lit quiuoluiͣt religloiam do¬
mum de nouo fundare regr¬
lam et institutioẽm accipia
de approbatis ¶Illud etiam
prohibemus nẽ quis incline¬
sis mcastens locum moãchi
plepsumat hr̃e nec unus abba
plurib moasteriis p̃sidere.

Expanded text:
alia causa probabili, peregrinatio aut recompensatio melior fuerit et probatis assumat. Similiter qui voluerit religiosam domum de novo fundare, regulam et institutionem accipiat de approbatis. Illud etiam prohibemus, ne quis in diversis monasteriis locum monachi habere presumat, nec unus abbas pluribus monasteriis presidere».
Abbreviated transcription (Latin):
bis impetrent adu̾saxii ut nã¬
datum nrm eludant anteq̃
litt̾e adindices ꝑuesant uł¬
etlam postea priusquam citẽ¬
tur ab eis in nocem appellati

Expanded text:
is impetrant, adversarii, ut manstrum eludant, antequam littere ad iudices perveniant vel postea priusquam citentur ab eis, in vocem appellati
Abbreviated transcription (Latin):
nem in apostasia recipiẽs
quãtumlibet suo fuiͣt recõ¬
ciliatus abbati. et recepit pe¬
intẽtiam absq dispensati

Expanded text:
nem in apostasia recipiens quantumlibet suo fuerit reconciliatus Abbati, et receperit penitentiam absque tamen dispensati
Abbreviated transcription (Latin):
Osolũtos se nõuint ade¬
dito ficelicatis hontmi:
totius obsequii quibicũ¬
su aliquo pãcto quacu ꝑ
firinitate uallato tenebar¬
censemus aditentes ut

Expanded text:
Absolutos se noverint a debito fidelitatis hominii et totius obsequii, quicunsto aliquo pacto, quacunque firmitate vallato, tenebancensemus adiicientes, ut
Abbreviated transcription (Latin):
in quibꝯdam parti¬
bus sub p̃tio sta¬
tuuntur qui decãni uocan¬
tur. et pro c̾ta peccuĩe qͣtĩta¬
te ep̃alem iiͣsdictioẽm exer¬
ut qui hoc de cet̾o p̃sumpse¬
rit offitio suo priuetur. et
ep̃s ꝯferẽndi hoc offitium
potarem admittat. PDem

Expanded text:
in quibusdam partibus sub pretio statuuntur qui decani vocantur et pro certa pecunie quantitate episcopalem iurisdictionem exerut qui hoc de cetero presumpserit officio suo privetur et episcopus conferendi hoc officium potestatem amittat . Idem:
Abbreviated transcription (Latin):
dam infami ad prluatu
locum accessit. non eain¬
tentiõe ut inuocaret demoĩ¬
um. s ut inspectioẽ astrala¬
bii fuitum cuidam ecclĩe põ¬
set recuꝑare.Uerum licet hoc
ex bono celo et simꝑlicirate

Expanded text:
dam infami ad privatum locum accessit, non ea intentione ut vocaret demonium, sed ut inspectione astrolabii furtum cuiusdam ecclesie posset recuperare, verum licet hoc ex bono zelo et simplicitate
Abbreviated transcription (Latin):
bus aut alus sorte
furta non sunt requi¬
renda nec cliuinatioẽs a¬
liquas in aliquib rebus
quis obẜuare p̾sumat.

Expanded text:
bus et aliis sorte futura non sunt requirenda nec divinationes aliquas in aliquibus rebus quis observare presumat.
Abbreviated transcription (Latin):
que dicenda ẽ in hac parte¬
uenus corruptela posse ali¬
quatemis derogar Ncet ⁊⁊̃
longeile ꝯsuetudinis nõ
sit leuis auctoritas non
tsi est uiq adeo ualitura:
iuditium gnͣare insifuiͣt
roabilis et legictime sit p̃¬

Expanded text:
que dicenda est in hac parte corruptela, posse aliquatenus derogari. Licet etiam longeve consuetudinis non sit vilis auctoritas; non tamen est usque adeo valitura, eiudicium generare, nisi fuerit rationabilis et legitime sit pr