comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
domino ⁊ iustificati: relicta setuli
uanitate. prudentiam seculi retinuert̃.
De quib dictum est a domino qm̃ filu
huius seculi prudentiores sunt. filũs lu¬
ois ingeñationib suis: Listi ñ solum
diligendi. s etiam magis familiareᷤᷤ
cet̾is haberi debent. eoquod eccłite ma¬
gis utiles sint. Qui autem longa ex̾ci¬
tatione bonoꝵ oꝑum sunt ꝑuecti: ip̃i
sunt specularia q̃dam sc̃e eccłie: ĩque
lumine diuine gr̃e excellentiꝰ corrus¬
cante: Aliis se mirari debent. ⁊ respi¬
cere. uͭ ex tali speculoꝵ uituitu corri¬
gant in se quod uitiosum ⁊ reseruẽt
quod uirtuosum ẽ. Et isti honore ⁊
teuentia magis digni sũt. Extͣnei
autem sunt illi quos neq unio ca¬
ritatis. neq unitas ꝯmunionis. neq
uniformitas actionis nob̾ ꝯiungit.
Extraneum ab unione caritatis faci¬
unt odia. ĩuidie. ire. rixe. dissensio¬
nes ⁊ scissure mentium inquib nõ
habitat deus. Extraneũ abunitate

Expanded text:
Domino et justificati relicta seculi Domino et justificati relicta seculi vanitate, prudentiam seculi retinuerunt, de quibus dictum est a Domino: Quoniam filii hujus seculi prudentiores sunt filiis lucis in generationibus suis . Et isti non solum diligendi, sed etiam magis familiares caeteris haberi debent eo quod Ecclesiae magis utiles sunt. Qui autem longa exercitatione bonorum operum sunt provecti, ipsi sunt specularia quaedam sanctae Ecclesiae, in quae lumine divinae gratiae excellentius coruscante, alii se mirari debent et respicere: ut ex tali speculorum intuitu corrigant in se quod vitiosum, et reservent quod virtuosum est. Et isti honore et reverentia magis digni sunt. Extranei autem sunt illi, quos neque unio charitatis, neque unitas communionis, neque uniformitas actionis nobis conjungit. Extraneum ab unione charitatis faciunt odia, invidiae, irae, rixae, dissensiones, et scissurae mentium, in quibus non habitat Deus: Extraneum ab unitate
Abbreviated transcription (Latin):
quidam puecti. Paruuli uocant᷑: sum¬
plices illi qͥ multam habent scĩtatem.
⁊ modioam discretionem. Ad ulti. qui
scĩtatem hñt parit̃ ⁊ discretionem.
ꝓuecti uͦ qui cum his diut᷑nam habẽt
bonoꝵ oꝑum ex̃citatõnem. Qui mul¬
tam hñt scĩtatem. ⁊ paruam discre¬
tionem. dilectione qͥdem ⁊ beneficiis
fouendi st̃. s ĩ his que minus discre¬
te dũt. ł facuuit : cum scũitate qua¬
dam sunt repͥmendi. ut extali repulsa.
uł correptione: prudentiores. ⁊ magis
discreti fiant. sicut magist̾ scolarum
paruulũ in nocentẽ. postulantẽ neua¬
pulet non exaudit. s potuis flagol¬
lat eũ ⁊ corrigit. uͭ asꝑitate ũboꝵ &
u̾berum ad meliora postinodũ enutͥ¬
atur. Qui uͦ scĩtatem hñt cum multa
discretione illos ẽẽ arbitror. qͥ depro¬
funda seculi ꝯũsatione adiutam
claustralem uenert̃. in qua secula¬
ri conuersatio seculi prudentiam
iastutiam rerum geretidarũ didice¬
runit. s postquam uocati sunit a

Expanded text:
quidam provecti. Parvuli vocantur simplices illi, qui multam habent sanctitatem, et modicam discretionem: adulti, qui sanctitatem habent pariter et discretionem: provecti vero, qui cum his diuturnam habent bonorum operum exercitationem. Qui multam habent sanctitatem et parvam discretionem, dilectione quidem et beneficiis fovendi sunt, sed in his quae minus discrete dicunt vel faciunt cum severitate quadam sunt reprimendi, ut ex tali repulsa vel correptione prudentiores et magis discreti fiant: Sicut magister scholarium parvulum innocentem postulantem ne vapulet, non exaudit, sed potius flagellat eum et corrigit, ut asperitate verborum et verberum ad meliora postmodum enutriatur. Qui vero sanctitatem habent cum multa discretione, illos esse arbitror, qui de profunda seculi conversatione ad vitam claustralem venerunt, in qua seculari conversatione seculi prudentiam, et astutiam rerum gerendarum didicerunt. Sed postquam vocati sunt a
Abbreviated transcription (Latin):
Aspaulas. ⁊ lilia. ex ip̃o procedentia.
uobis fratres dilectissim quibus da¬
tum est nosse misterium regni dei. qui
mel de ptra. sp̃m de lida lucema euuli¬
gelice ueritatis. de umbra legis no¬
quod omnia fere precepta legis mosa¬
ise futrunt umbra futurorum. ⁊ iccłiam
uel ea que germttur ineccłia mistice si¬
gnificabant. Ex quibus unum ẽ quod
iubente domino ĩ fig̾am eccłie: cande¬
labrum aureum p̃cipitur. que etiam
candelabui nomine ĩ plurib scͥpturarũ
locis cdesignata est. Uñ. iohannes ĩ apoca¬
lipsi ad angelum ephesi stribens dicit.
uemam cito ⁊ mouibo cande̾brum
tuum de loco suo. uͥ ꝑcandelabrum ec¬

Expanded text:
aerulas, et lilia ex ipso procedentia . Vobis, fratres dilectissimi, quibus datum est nosse mysterium regni Dei, qui mel de petra, spiritum de litera, lucem evangelicae veritatis de umbra legis noquod omnia fere praecepta legis Mosaycae fuerunt umbra futurorum, et Ecclesiam, vel ea quae geruntur in Ecclesia, mystice significabant. Ex quibus unum est quod, jubente Domino, in figuram Ecclesiae, candelabrum aureum praecipitur, quae etiam candelabri nomine in pluribus Scripturarum locis designata est. Unde Joannes in Apocalypsi ad angelum Ephesi scribens dicit: Veniam cito, et movebo candelabrum tuum de loco suo . Ubi per candelabrum Ec
Abbreviated transcription (Latin):
recte uocamus illũ qͥ caritate omnib
est deuotus. inꝯgregatione assidus.
bona oꝑatõne quasi uita tociali oĩb
acceptus. Talis gͥ domesticis. canũ hoc
c̃ p̃latoꝵ blandicuis foueri debet. ui¬
delicet dulci affectu animi impensa.
corꝑalis beneficũ exhibitione spũa¬
lis solatũ¶ Non enim debent p̃lati.
sc̃os uiros oppͥmere t̃roro potestatis. s
potius amicos ⁊ socios se illis exhibe.
quia sicut lex ñ est uisto posita. ita nͦ
potestas q̃ magis aduindictam malest̃õr.
laudem uͦ bonoꝵ ordinata est. Uñ beatꝰ
gregoriꝰ dicit. qd̃ ꝯditione nature omnes
homines equales st̃. sed qr statu m̃itoꝵ
sunt disꝑes: necc̃e ẽ quod aduitia com¬
pͥmenda alii ab aliis regant᷑. Antiqui
etiam patres nr̃i ñ reges gentiũ s pasto¬
res ouium dicti sunt. Noe etiam ⁊ fi¬
luĩs eiꝰ a domino dr̃. Sit t̾ror itremor

Expanded text:
recte vocamus illum, qui charitate omnibus recte vocamus illum, qui charitate omnibus est devotus, in congregatione assiduus, bona operatione quasi vita sociali omnibus acceptus. Talis ergo domesticus canum, hoc est, praelatorum blanditiis foveri debet, videlicet dulci affectu animi, impensa corporalis beneficii, exhibitione spiritalis solatii. Non enim debent praelati sanctos viros opprimere terrore potestatis, sed potius amicos et socios se illis exhibere. Quia sicut lex non est justo posita , ita nec potestas, quae magis ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum ordinata est. Unde beatus Gregorius dicit, quod conditione naturae omnes homines aequales sunt, sed quia statu meritorum sunt dispares, necesse est quod ad vitia comprimenda alii ab aliis regantur. Antiqui etiam patres nostri non reges gentium, sed pastores ovium dicti sunt. Noe etiam et filiis ejus a Domino dicitur: Sit terror et tremor
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ip̃e dñs incuangłio: canes eos appellat.
uͥ de lataro dicit. s ⁊ canes ueniebant.⁊
lingebant ulc̾a eius. Et ꝓpħa. lingua
inquit canũ tuoꝵ ex ĩ imicis ab ipso.
qd̃ est dic̃e. exĩimicis tuis fiant canes
tui. ⁊ hoc ate ip̃o. ⁊ ñ ab alio. Tobiam qͦ
entem: doctor multitudo comitat᷑. Et
morsu lupũ ĩ sequit᷑ lingna sanat. &
cura diligenti: noctis excubias obser¬
uat. Ut autẽ ista omĩa p̾latis ⁊ sub¬
ditis assignemꝰ. sicuti ꝑ canes eccłiare
rectores: ita ꝑdomesticos boni ordinis
obseruatores ꝑ extrancos. infirmi or¬
dinis tnsgressores. ꝑ lupos. ꝯtumacel
ordinis inuasores intelligunt᷑. lingui
canis medicina penitentialis. cura ex¬
cubiarum sollicitudo pastoralis est.
usualit̾ domosticũ solemus appellare
eum qui ꝑasfectum p̃cordialem: habite¬
tionẽ ꝯmunem. uitam socialem. con¬
uu̾ictus ẽ. Sic uĩeccłia domesticum dĩ¬

Expanded text:
Unde ipse Dominus in Evangelio canes eos appellat, Unde ipse Dominus in Evangelio canes eos appellat, ubi de Lazaro dicit: Sed canes veniebant, et lingebant ulcera ejus . Et Propheta: Lingua, inquit, canum tuorum ex inimicis ab ipso. Quod est dicere, ex inimicis tuis fiant canes tui, et hoc a te ipso et non ab alio. Tobiam quoque entem, doctorum multitudo comitatur. Et morsu lupum insequitur, lingua sanat, et cura diligenti noctis excubias observat. Ut autem ista omnia praelatis et subditis assignemus, sicuti per canes ecclesiarum rectores, ita per domesticos boni ordinis observatores, per extraneos infirmi ordinis transgressores, per lupos contumaces ordinis invasores intelliguntur. Lingua canis, medicina poenitentialis: cura excubiarum, solicitudo pastoralis est. Usualiter domesticum solemus appellare eum, qui per affectum praecordialem, habitationem communem, vitam socialem conjunctus est. Sic et in Ecclesia domesticum
Abbreviated transcription (Latin):
exinimiris ab ip̃o. Quando ꝑterum si¬
militudines de xp̃o loqui uolumꝰ. ꝯue¬
nientiꝰ id facimꝰ ꝑ ĩfirmas creaturas qͣm
ꝑeas que st̾ exceilentioris dignitatis qm̃
inhis hoc est abiectiorib creatutis com¬
paratio similior qñq ĩuenit᷑. Qͣmius
Exp̃m recte solem appellẽ. quia sic̃
sol mundũ. ita ip̃e illuminat omitẽ ho¬
minẽ ueruentem ĩhunc mundil.aptiꝰ
sccłin aliquid cũ ꝓpħa illum uermem
appellabo. qui ex ꝑsona ip̃ius dicit. Ego
sum uermis ⁊ ñ homo. quia sicut uer¬
mis det̾ra sine pr̃e nascitur. xta xp̃c
de maria uͥgine sine uirili oꝑatione.
ꝓgenitꝰ ẽ. Eodem mͦ ⁊ causa simili re¬
tores eccłiarum ꝯuenientiꝰ. plerumq
ꝑ indigna iores creat᷑as figurantur.
licet enim eos recte boues appellare
possimus. quia p̾dicando. opando.
minist̾ium implendo. t̾ram domni
hoc c̃ corda fidelium fortit̾ ex colant: expres¬
carisi ad illos maior similitudo suenit᷑.

Expanded text:
ex inimicis ab ipso . Quando per rerum similitudines de Christo loqui volumus, convenientius id facimus per infirmas creaturas, quam per eas quae sunt excellentioris dignitatis: quoniam in his hoc est abjectioribus creaturis, comparatio similior quandoque invenitur. Quamvis ergo Christum solem appellem, Quia sicut sol mundum, ita ipse illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum aptius secundum aliquid cum Propheta illum vermem appellabo, qui ex persona ipsius dicit: Ego sum vermis, et non homo : quia sicut vermis de terra sine patre nascitur, ita Cde beata Virgine sine virili operatione progenitus est. Eodem modo et causa simili, rectores ecclesiarum convenientius plerunque per indigniores creaturas figurantur. Licet enim eos boves recte appellare possimus, quia praedicando, operando, ministerium implendo, terram Domini, hoc est, corda fidelium fortiter excolant, exprescanum ad illos major similitudo invenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
lis ẽe unus uniformitate. uͭ moꝵ gͣui¬
tate equalem ꝯuersationẽ semꝑ hãt
ne setutus leuitatẽ animi sui ĩ nul¬
lo certo domicilio ꝯñsationis funclatꝰ
ẽt̃ iudeatur. Tales enimmultos uicde¬
mus. qui inclaustro uerecundi in pla¬
teis clũsoluti sunt. int̾ cdericos apparẽ¬
tes. int̃ milites: sił mes. utt̾ pueros: pue¬
riles. int̾ stultos. ins ipientes. qͥ ꝑ hanc
formam ꝯũsancli magis histriones quã
claustrales imitantur. Debet etiam
claustralis eẽ unus unanimitate. uͭͥ cũ
cet̾is concordiam hñs. sollicitus sit serua¬
re unitatem sp̃s ĩ uincło pacis. ad qͣm
unitatem ip̃e pater augustinꝰ nos in uitat
ubi dicit. Primo ꝓpt̃ quod inunũ ꝯgre¬
gar ti estis ut unanimes habitetis ĩ to¬
mot⁊ sit uob̾ cor unum ⁊ anima una ĩ
tro. Et ĩ actib aploꝵ. Multitudinis au¬
tera credentium erat cor unum ⁊ anima

Expanded text:
lis esse unus uniformitate, ut morum gravitate aequalem conversationem semper habeat, ne secutus levitatem animi sui in nullo certo domicilio conversationis fundatus esse videatur. Tales enim multos videmus, qui in claustro verecundi, in plateis dissoluti sunt: inter clericos apparentes, inter milites seculares, inter pueros pueriles, inter stultos insipientes: qui per hanc formam conversandi magis histriones, quam claustrales imitantur. Debet etiam claustralis esse unus unanimitate, ut cum caeteris concordiam habens sollicitus sit servare unitatem spiritus in vinculo pacis, ad quam unitatem ipse pater Augustinus nos invitat ubi dicit: Primo propter quod in unum congregati estis, ut unanimes habitetis in domo, et sit vobis cor unum, et anima una in Deo. Et in Actibus apostolorum: Multitudinis autem credent
Abbreviated transcription (Latin):
tem faciendũ necc̃ium ẽ quo rami
suꝑflui p̃cidant᷑. hoc ferrum iudiciũ
difcretionis accipiendũ est. quo p̃latꝰ
delitias ⁊ uoluptates huiꝰ scłi ase p̃ci¬
dere debet. puta luxũ. suꝑfluitatem
uitã redolentia. ne in istis tanquam
ĩramis qͥbdam a sua ꝯũsatõne ꝓceden¬
tib: subditi ip̃ius offendant. Nam
siqͥs ĩuia ab hoĩb freq̃ntata. lignũ
ramosũ extransũso poñet: transe¬
untes in illo pedib offendent. ⁊ ple¬
rũq lapsũ paterent᷑. Sic etiam p̃.¬
latus qui alios ĩuia dĩ p̃ced̾e debet.
si uosuntate scłari. tãquam ramis
qͥbrdam uita eius pullulaũst: offensi¬
onẽ prestat his qͥ debẽt eũ inutari.
Ponamꝰ ex̃citum cũ duce suo ꝯstitutoᷤ

Expanded text:
tem faciendum necessarium est, quod rami tem faciendum necessarium est, quod rami superflui praecidantur. Hoc ferrum judicium discretionis accipiendum est, quo praelatus delitias et voluptates hujus seculi a se praecidere debet, puta luxum, superfluitatem ominum vitam redolentia: ne in istis tanquam in ramis quibusdam a sua conversatione procedentibus subditi ipsius offendant. Nam si quis in via ab hominibus frequentata lignum ramosum ex transverso poneret, transeuntes in illo pedibus offenderent et plerunque lapsum paterentur. Sic etiam praelatus qui alios in via Dei praecedere debet, si voluntate seculari tanquam ramis quibusdam vita ejus pullulaverit, offensionem praestat his qui debent eum imitari. Ponamus exercitum cum
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam. ꝑ .iiͦiiͬ. angulos archẽ. qua¬
tuor uͥtutes pͥntipales .i. prudentiã.
temꝑantiã. fortitudinẽ. iusticiam.
ꝑquas eccłia fortius roboratur: debe¬
mus acciꝑe. facies inquit uectem.
Ad uectem faciendũ. tͥa necc̃ia sunt.
lignum. ferrum. ⁊ humanũ ex̾citi¬
um. Inscͥpt᷑is ꝑ lignum. uir iustus
freq̃nit̃ significatur. sicut in libro iob.
lignum si p̃cisum fuerit. tursum
iurescit. ⁊pullulant rami eius. ⁊ in
di. sub audit᷑ ligno ĩarido quidfiat:
Et inpsalmo. Erit tãquam lignũ qd̃
lignum sechim ĩputribile est ⁊leue.
ditiam mentis .i. a corruptione uiti¬
oꝵ ĩmunis. Bebet etiam esse leuis. uͭ
apondere pecc̃oꝵ liberatus: sursum
feratur desid̾io. celestis beatisdinis.
prelatus. etiam. albe spine comparat᷑.
sicut enĩ spina pungit: tta ⁊ille se¬
ueritate discipline uitia pungere
debet. zelo iusticie. ñ liuore malitie.
quod notat᷑. in eo qd̾ ñ cullibet spi¬
ne s albe comꝑat᷑. ferrũ etiã aduec¬

Expanded text:
arcae quatuor virtutes principales, id est prudentiam, temperantiam, fortitudinem, justitiam, per quas Ecclesia fortius roboratur, debemus accipere. Facies, inquit, vectes, etc. Ad vectem faciendum tria necessaria sunt, lignum, ferrum et humanum exercitium. In Scripturis per lignum vir justus frequenter significatur, sicut in libro Job: Lignum si praecisum fuerit, rursum virescit, et pullulant rami ejus Job Xdi, subauditur ligno, in arido quid fiat? Et in Psalmo: Erit tanquam lignum, quoLignum setim imputribile est et levediciam mentis, id est a corruptione vitiorum immunis. Debet etiam esse levis, ut a pondere peccatorum liberatus, sursum feratur desiderio coelestis beatitudinis. Praelatus etiam albae spinae comparatur: sicut enim spina pungit, ita et ille severitate disciplinae vitia pungere debet zelo justitiae, non livore maliciae, quod notatur in eo quod non cuilibet spinae sed albae comparatur. Ferrum etiam ad vec
Abbreviated transcription (Latin):
puidendo illis alimoniã ñ st̾ solliciti.
Lodem mͦ prelatꝰ eccłie dũ uidet subdi
illũ ꝯsolatione spũali. ⁊ consilio salu¬
bri pascere ⁊ ̃meliuis enutͥre. Si uͦ cͥi¬
nosum subditũ p̾latꝰ uscert albescere.
hoc ẽ se ip̃m iustificare. aliis se antefer¬
re. ⁊tanqͣm re bñ gesta cet̾os usdicare.
hunc ñ bandicũs. s potiꝰ flagellis. &
scorpionib cedi iustum est. quia cũ
laudat᷑ peccator in desidũs anime sue.

Expanded text:
providendo illis alimoniam non sunt soliciti. providendo illis alimoniam non sunt soliciti. Eodem modo praelatus Ecclesiae dum videt subditillum consolatione spiritali, et consilio salubri pascere, et in melius enutrire. Si vero criminosum subditum praelatus videat albescere, hoc est, seipsum justificare, aliis se anteferre, et tanquam re bene gesta caeteros judicare, hunc non blanditiis, sed potius flagellis et scorpionibus caedi justum est. Quia cum laudatur peccator in desi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊pia ꝯpassio pastoris. si dũ his qͥ deliqͥt
planctu ⁊gemitu ꝯfessione. ⁊ lacͥmis
se ostendit correctum: bonus p̃latus
sic humiliatũ ⁊ ꝯpũctum pia compas¬
sione benigne suscipiat. ⁊ ꝯsolatione
pat̾na mulceat iustificatũ. quẽ pͥus a¬
miserat cͥminosum. Sic bonis ille pastor
onem ꝑditam reportauit in hum̃is suis
gaudens. Sic pater filio suo ꝓdigo ad se
reuertenti occidit uitulum saginatsi.
sic petrũ latͥmantẽ dñs miscd̃it᷑ respexit.
⁊ maric magdalene dimissa st̃ peccata
multa. qm̃ dilexit multũ. ⁊si ꝑsimi¬
litudinẽ rerũ loqͥinuir. bonus agricola
t̃ram q̃ spinis exstirpatis copiosũ frui¬
tum portat: magis diligit: qͣm illã. que
nunquã spinas habuit. inũquam fructũ¬
ub̾em fecit. Solet etiã dici. qm̃ corui pullos
suos dũ uident eos ingresc̾e. ⁊ sui sinules
effici: diligenti sollicitudine ꝓuidẽt illisi
⁊ pascunt eos. Se qͣm diu uide̾nt cos albe¬
scere ⁊ reced̾e a forma pat̾ui coloris: in

Expanded text:
et pia compassio pastoris: ut dum is qui deliquit, planctu et gemitu, confessione et lachrymis se ostendit correctum, bonus praelatus sic humiliatum et compunctum pia compassione benigne suscipiat, et consolatione paterna mulceat justificatum, quem prius amiserat criminosum. Sic bonus ille pastor ovem perditam reportavit in humeris suis gaudens, sic pater filio suo prodigo ad se revertenti occidit vitulum saginatum , sic Petrum lachrymantem Dominus misericorditer resp Mariae Magdalenae dimissa sunt peccata multa, quoniam dilexit multum . Et si per similitudinem rerum loquimur, bonus agricola terram, quae spinis extirpatis copiosum fructum portat, magis diligit, quam illam, quae nunquam spinas habuit, et nunquam uberem fructum fecit. Solet etiam dici, quoniam corvi pullos suos dum vident eos nigrescere, et sui similes effici, diligenti solicitudine provident illis et pascunt eos, sed quam diu vident eos albescere et recedere a forma paterni coloris, in
Abbreviated transcription (Latin):
cesqi eos ꝑ anulos aureos qui stͥ in lat̾i¬
b arche ut portet᷑ ineis. que in lege mo¬
ysi hẏstorialit̾ scͥpta st̾ umandata nos qͥ
filii gr̃e sumus spũałr debemus opere
adimplere. ut facientes mandata dei. ñ
ficantem amabulemꝰ. Quid enĩ utilitatis
confert nob̃ de archa fed̾is. de uectib
quib portat᷑. de anulis aureis. quib
uectes inc̾erti sunt. Exlat̾ib arche qͥ¬
h ad ħent anuli aurei historialem

Expanded text:
os aureos, qui sunt in lateribus arcae ut portetur in eis . Quae in lege Moysi historialiter scripta sunt et mandata, nos qui filii gratiae sumus, spiritaliter debemus opere adimplere: ut facientes mandata Dei non ritum vivificantem ambulemus. Quid enim utilitatis confert nobis de arca foederis, de vectibus quibus portatur, de anulis aureis, quibus vectes inserti sunt, de lateribus arcae quibus adhaerent anuli aurei, historialem
Abbreviated transcription (Latin):
citur nuntius .i. p̃sũptio uenie. Quis enim
oecc̃oꝵ ñ speret ueniam. qñ ineminit. lat᷑¬
nis illius ꝯficentis. marie lacͥmantis. pu¬
blicani pectus suum cundentis. mulieris
chananee pecc̃a sua lugentis. petͥ deniq

Expanded text:
titur nuncius, id est, praesumptio veniae. Quis enim titur nuncius, id est, praesumptio veniae. Quis enim peccatorum non speret veniam, quando meminit latronis illius confitentis, Mariae lacrymantis, publicani pectus suum tundentis, mulieris Cananaeae peccata sua lugentis, Petri denique
Abbreviated transcription (Latin):
plu ia. uidłe. carterem illũ tenebros.̃.. fle¬
tus ⁊ stͥdores denitiũ. cathenas ferreas
iuĩcła ĩ dissolubilia. quib impũ membͥs
oĩb sunt alligandi. uermẽ qͥ ñ morit᷑. ig¬
nem qͥ ñ extinguit᷑. t̃ram illã oblunonis
omnia ista pecc̃or ĩ egipto uitioꝵ positus.
añ oculos suos stacuit. timore cõpũgit᷑.
u p̃a scelera sua ab horrere ĩcipit. ꝓquib
obnoxiꝰ tenet᷑ tantis geñib supplicioꝵ. Istũ
tiũtium quẽ tunorẽ drximus alius ĩue¬
stigio sequit᷑ udłe. nidor culpe. dũ enin
impꝰ quilibet recolit dei erga se bencticia ꝙ
eũ ĩ uitã istã ꝓduxit. quod cum suo sangui
ne de morte redemit. ꝙ cũ habuit ĩꝑicłis
defensorẽ. ĩ pauꝑtate largitorẽ. ꝙ tot bene
mittit. Dum ĩquam ista recolit pudet
sibi tã ꝓpicium. cam benificũ. tam pleuũ.
pictatis inscecib meminit. erga se extitis¬
se. Ex ip̃a auten recordatione diuine cle¬
mertie post pudorem t̾rius ad pecc̃orem nut¬

Expanded text:
idelicet carcerem illum tenebrosum, fletus et stridorem dentium, catenas ferreas, vincula indissolubilia, quibus impii membris omnibus sunt alligandi, vermem qui non moritur, ignem qui non extinguitur, terram illam oblivionis, omnia ista peccator in Aegypto vitiorum positus ante oculos suos statuit, timore compungitur, et ipsa scelera sua abhorrere incipit, pro quibus obnoxius tenetur tantis generibus suppliciorum. Istum nuncium quem timorem diximus alius in vestigio sequitur, videlicet pudor culpae. Dum enim impius quilibet recolit Dei erga se beneficia, quod eum in vitam istam perduxit, quod eum sanguine suo de morte redemit, quod eum habuit in periculis defensorem, in paupertate largitorem, quod tot benefmittit; dum, inquam, ista recolit, pudetsibi tam propicium, tam beneficum, tam plenum pietatis visceribus meminit erga se exstitisse. Ex ipsa autem recordatione divinae clementiae, post pudorem tertius ad peccatorem mit
Abbreviated transcription (Latin):
i tempus breue est ⁊ hora incerta. ⁊ uia
ꝑiculosa. ꝑqͣm ambulandũ ẽ. Tempus
breue ẽ. qm̃ uita cotidie nos deserit. hora
incerta. qr nescunꝰ q̃n uent᷑us sit dñs: itt
extendat manũ suã ĩretbuendo. ura ꝑicu¬
losa. ꝓpt̾ multiplices cẽptatõnes ⁊ seductio¬
nes ininici. Exeundũ inqͣm ẽ uelocit᷑ ut
inde egressi stella. hoc est puritate ꝯscientie
nos p̃cedente ꝑangustam uiã mandatoꝵ
dĩ uenuamꝰ addomũ illam sĩ manu ft̃am
incelis inqua ẽ puer hoc ẽ inqua ĩpassibilis
iͥiariabilis ꝑmanet głosus in sua huma¬
nitate. ⁊ idiuinitate ꝑfectus. ĩ quam nos

Expanded text:
et tempus breve est et hora incerta et via et tempus breve est et hora incerta et via periculosa per quam ambulandum est: tempus breve est, quoniam vita quotidie nos deserit: hora incerta, quia nescimus quando venturus sit Dominus, ut extendat manum suam in retribuendo losa, propter multiplices tentationes et seductiones inimici. Exeundum, inquam, est velociter, ut inde egressi, stella, hoc est, puritate conscientiae nos praecedente, per angustam viam mandatorum Dei veniamus ad domum illam non manufactam in coelis, in qua est puer, hoc est, in qua impassibilis et invariabilis permanet gloriosus in sua humanitate et in divinitate perfectus, in quam nos
Abbreviated transcription (Latin):
udeo adstuctum bonoꝵ oꝑum si ꝑficit. ha¬
bitatores eiuis calore adusti det̾runi facie. as¬
pectu horrrbiles. ꝯũsatione dissoluti. ⁊ õĩno
pecc̃oꝵ nigredine deformati sunt. ⁊ ꝓptea ũ
modico passu. ñ incessu lonito s teleri cursu
in excundum ẽ. Multi enĩ passu paruo de
ethiopia exire uolentes defecerunt: sĩ ca
mortui sunt. quales illi fuert̃ qͥ repleti
omni iniquitate. sola cogitatione. iuix ali¬
qͣndo dei meminei. ⁊ int̾u a uicus suis ab¬
sorti sunt. Inceslu. lento inde exire machi¬
nati st̃ qui post̾ cogitatonem bonã forman.
induerũt religionis. si per commoda caruꝰ
ullicita desideria distracti desides effecti st̃.
i qͣnto ampliꝰ ctate ꝓfecert̃. tanto plus de¬
feccit᷑ religione. Restat gͦ ut cursu ueloci ħ
est fcruenti desid̾io. ⁊ multo studio bone oꝑ¬
ationis de echiopia exeamus. ⁊ sic p̃ueniamꝰ
ultͥtes manus dĩ .s. penas supplicioꝵ. quia

Expanded text:
ideo ad fructum bonorum operum non proficit, haideo ad fructum bonorum operum non proficit, habitatores ejus calore adusti, deterrimi facie, aspectu horribiles, conversatione dissoluti, et omnino peccatorum nigredine deformati sunt, et propterea non modico passu, non incessu lento, sed celeri cursu inde exeundum est. Multi enim passu parvo de Aethiopia exire volentes defecerunt, et in ea mortui sunt: quales illi fuerunt, qui repleti omni iniquitate, sola cogitatione vix aliquando Dei meminerunt et interim a vitiis suis absorpti sunt. Incessu vero lento inde exire machinati sunt, qui post cogitationem bonam formam induerunt religionis, sed per commoda carnis et illicita desideria distracti, desides effecti sunt: et quanto amplius aetate profecerunt, tanto plus defecerunt religione. Restat ergo ut cursu veloci, hoc est, ferventi desiderio et multo studio bonae operationis de Aethiopia exeamus et sic praeveniamus ultrices manus Dei, scilicet poenas suppliciorum: quia
Abbreviated transcription (Latin):
utt indum̃tis ꝓpt̾ ccigentiam tẽpoꝵ. Nõ
crũ inhis om̃tub uera ẽ ꝯfessio. ubi sim¬
plicitatẽ ꝯfessionis excusatio delinq̃ntis
excludit. Oportet etiam ꝯfessionẽ cẽ fide¬
lem. uͭ ueniam qͣm postularit planctus
⁊ lacͥine poccator impetrare ñ diffidat. ad ex¬
exemplum filii illius ꝓdigi. qui de loco hor¬
rons atcritis pedib adpatrem ueniens dũ
peccata sua plangit. accipit stolam pri¬
lum saginatũ. Sic gͦ ut diximus tͥbr le¬
gatis pecc̃or ĩ egipto uisitatus transit ĩ iu¬
deam. tͥa xp̃o ibi offereus munera .i. hũi¬
litatem. simplititatẽ. fidelitatẽ uere ꝯfessi¬
onis. Satis predictis ꝯsonat quod sequit᷑.
Ethiopia p̃uenut manus ciꝰ deo. Manus
cius manus dĩ st̃. una: scũitas diunc ulti¬
onis. dequa dicit iob. manũ tuam longe
fac ame. alt̾a: bonitas diuine rebbutio¬
exire ñ festitiet. Echiopia ista tra admodũ
hatenosa est carens omni humore caritatiᷤ.

Expanded text:
uti indumentis propter exigentiam temporum. Non uti indumentis propter exigentiam temporum. Non enim in his omnibus est vera confessio, ubi simplicitatem confessionis excusatio delinquentis excludit. Oportet etiam confessionem esse fidelem, ut veniam, quam postulant planctus et lachrymae, peccator impetrare non diffidat ad exemplum filii illius prodigi, qui de loco horroris attritis pedibus ad patrem veniens, dum peccata sua plangit, accipit stolam prilum saginatum . Sic ergo, ut diximus, tribus legatis peccator in Aegypto visitatus transit in Judaeam, tria Christo ibi offerens munera, id est, humilitatem, simplicitatem, fidelitatem verae confessionis. Satis praedictis consonat, quod sequitur Aethiopia praeveniet manus ejus Deo. Manus ejus manus Dei sunt, una, severitas divinae ultionis, de qua dicit Job: manum tuam longe fac a me . Altera bonitas divinae retributioexire non festinet? Aethiopia ista terra admodum arenosa est carens omni humore charitatis, et
Abbreviated transcription (Latin):
humilẽ. ꝯfessionẽ simplicẽ. ꝯfessionem
fidelem. Qui enĩ nato dño ꝑꝯfessionem
uult appropinqͣre. pͥmo oportet quod
ꝯfessio eius sit humilis. nullo clationis
uel iactantie neuo polluta. quales ali¬
qͣndo audiunt᷑. ut cũ scolaris ꝯfitetur
se subtilit̾ sociũ suũ duxisse ad finẽ redar¬
gutionis. aduotatꝰ incausa ĩ insta se docte
obtinuisse. dũ claustralis se plangit tẽp¬
tatũ uana gła quod pltis oret plus uigi¬
let. aut psallat quã cetĩ ã quib om̃ibus
quia aliquid elatronis admixtũ est. fĩ
uera confessio. s ꝯfessionis simulatio di¬
ci potest. Similit̃ ueram ꝯfessionẽ opor¬
tet cẽ simplicẽ. hoc c̃ sine excusatione
nł attenuatione pecc̃i. Neq enĩ illum u̾e
confit̃i dix̾im qͥ declinat cor suũ ĩ uerba
malitie. ad extusandas excusationes in
pectatis. ut dũ quis plangit se deceptũ
le corruisse in pect̃ni luxurie. gula deliquisse
ꝓpt̃ familiaritatẽ ⁊ gr̃aui socioꝵ. suꝑfiuis

Expanded text:
humilem, confessionem simplicem, confessionem fidelem. Qui enim nato Domino per confessionem vult appropinquare, primo oportet quod confessio ejus sit humilis, nullo elationis vel jactantiae nevo polluta, quales aliquando audiuntur: ut cum scholaris confitetur se subtiliter socium suum duxisse adfinem redargutionis, advocatus in causa injusta se docte obtinuisse, dum claustralis se plangit tentatum vana gloria quod plus oret, plus vigilet, aut psallat quam caeteri, in quibus omnibus, quia aliquid elationis admixtum est, non vera confessio, sed confessionis simulatio dici potest. Similiter veram confessionem oportet esse simplicem, hoc est, sine excusatione vel attenuatione peccati. Neque enim illum vere confiteri dixerim, qui declinat cor suum in verba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis: ut dum quis plangit se deceptum, se corruisse in peccatum luxuriae: gula deliquisse propter familiaritatem et gratiam sociorum, superfluis
Abbreviated transcription (Latin):
Bicit gͦ ꝓpħa. dissipa gentes que bella uo¬
liuit. Putasne cupiditas gñtem modicã
pugnat᷑m secum adduxit. qͣm seq̃bant᷑.
ꝑuiria. doli .⁊ ĩ iusta iudicia. Noc ĩpari
cõmitatu uruit ĩ om̃t uana gła. scq̃nti¬
b illam elatione. superbia. arrogantia.
ĩ solentia. ꝯtentione. ꝯtẽptu. ꝯtumatia.
ꝓt̾uitate. indignatõne. ureũ entia. ⁊ ma

Expanded text:
Dicit ergo Propheta: Dissipa gentes, quae bella voDicit ergo Propheta: Dissipa gentes, quae bella volunt . Putasne cupiditas gentem modicam pugnaturam secum adduxit quam sequebantur juria, doli et injusta judicia? Nec impari comitatu irruit in omnes vana gloria sequentibus illam elatione, superbia, arrogantia, insolentia, contentione, contemptu, contumacia, protervitate, indignatione, irreverentia et ma
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. crum desiderio eius aurilium inuocat
dicens. Dissipa gentes que bella uolunt. Ysai¬
as ppħa. pacem in cius aduentu uuntiau̾at
cum dixit. Quitiplicabit᷑ cius imꝑiñ ⁊ pacis¬
tum comburet igni. usq ad fiues c̾re bella ab
Confregit arnia ⁊ arcum: destruendo omueᷤᷤ
uersutias inimici. Scuta conibussit igni.
cura dura colda ⁊ pene ĩpenetrabilia acten¬
dic flanima sp̃c scĩ. Si uis scire qualit̃ xp̃c
genteni uitioꝵ dissipauit. attende qͦmo¬
do natus. quomͦ conũsatus. qualit̾ demũ
passus est. Dũ enim nascit᷑ idiũsorio dũ
pannis formai dat pauꝑtatis ꝑquam
destruitur mundi huius cupiditas. Post¬
modũ uͦ cum etate ꝓficicns fuit subdituᷤ
ioseph cũ tͥbutum soluit cesari. cũ a ser¬
uo ioh̾e est baptrtatus exemplum dedit
humilitatis ꝑquam dissipata est uana ħꝰ
mudi gła. Per hoc quod dolores ⁊ miscri¬
as sustinuit uoluptas huiꝰ scłi de bellata ẽ.

Expanded text:
David cum desiderio ejus auxilium invocat David cum desiderio ejus auxilium invocat dicens: Dissipa gentes quae bella volunt. Isaias propheta pacem in ejus adventu nunciaverat cum dixit: Multiplicabittum comburet igni . Usque ad fines terrae bella absicavit. Confregit arma et arcum, destruendo omnes versutias inimici. Scuta combussit igni, cum dura corda et pene impenetrabilia accendit flamma Spiritus sancti. Si vis scire qualiter Christus gentem vitiorum dissipavit, attende quomodo natus, quomodo conversatus, qualiter demum passus est. Dum enim nascitur in diversorio, dum pannis, formam dat paupertatis, per quam destruitur mundi hujus cupiditas. Postmodum vero cum aetate proficiens fuit subditus Joseph, cum tributum solvit Caesari, cum a servo Joanne est baptizatus, exemplum dedit humilitatis per quam dissipata est vana hujus mundi gloria. Per hoc quod dolores et miserias sustinuit, voluptas hujus saeculi debellata est,
Abbreviated transcription (Latin):
ante quod xp̃e est pax nr̃a pacificans
ea que utelis sunt ⁊ que int̾ris. Ince¬
lis pacem dedit qͣndo illum suꝑbum
nnqͥctum inde expulit. Int̾ris. qͣndo
exultauit ut gigas ad curendã uiam.
stans in acie de ĩuniciis pace mundo
reddita tͥum phauit. Si enĩ nec̾umi
credimꝰ historiis ante xp̃i ĩ carnatio¬
nern bella ⁊ opinuones belloꝵ mũdum
uniũsum occupauerarit. quod ꝓbaue¬
tunt ĩnutationes regnoꝵ. uideoꝵ dis
ꝑsiones. t̾tarum ext̃minia. ppłoꝵ mor¬
tes que inseric scͥpt᷑atum uos exempla¬
titet didicistis. S ħ om̃ia subsilentio
p̃t̾co. bella uitioꝵ locut᷑us q̃ pacem
cordium ĩ quib ds̃ habitat usq ad eo
turbauerant uͭ illis undiq irruen¬
tib nemo possit de tͣnquillitate ani¬
mi ł de puritate ꝯscientie gloriͤet.
In his bellis sampson ille fortissimus
occubuit. Hic salomon sapieris sug¬
gerente filia pharaonis adydolatam
in xp̃o par erat mundo repmissa. ideo ꝓpha

Expanded text:
tus est pax nostra , pacificans ea quae in coelis sunt et quae in terris. In coelis pacem dedit, quando illum superbum et inquietum inde expulit: in terris, quando exsultavit ut gigas ad currendam viam, stans in acie de inimicis, pace mundo reddita, triumphavit. Si enim veterum credimus historiis, ante Christi Incarnationem bella et opiniones bellorum mundum universum occupaverant, quod probaverunt immuones, terrarum exterminia, populorum mortes, quae in serie Scripturarum vos exemplariter didicistis. Sed haec omnia sub silentio praetereo, bella vitiorum locuturus, quae pacem cordium, in quibus Deus habitat, usque adeo turbaverant, ut illis undique irruentibus nemo posset de tranquillitate animi vel de puritate conscientiae gloriari. In his bellis Samson ille fortissimus occubuit . Hic Salomon sapiens, suggerente filia Pharaonis, ad idololatriam Christo pax erat mundo repromissa, ideo propheta
Abbreviated transcription (Latin):
Duplicis gͦ sacalogĩ necc̃e est reum te ꝯ¬
stituas: pmo qr beneficia dĩ male acce¬
pis. scõo qui ĩ malos usus illa expendis.
Quam gͦ portionẽ inuictoria xp̃i hab̾e
putas quam uirtute pauꝑtatis. hu¬
nulitatis ⁊ patientie. acquisiuit electi
suis : fudiculũ plane est. si mnea aliquid
tͥ uendicare p̃sumas. sicut ridiculosũ est
si mulier q̃ domi colum bauulat uelit.
spolia cũ milite diuid̾e qui inbello
fortit̃ expugnauit adũsariũ suum.

Expanded text:
Duplicis ergo sacrilegii necesse est reum te cDuplicis ergo sacrilegii necesse est reum te constituas. Primo, quia beneficia Dei male accipis. Secundo, quia in malos usus illa expendis. Quam ergo portionem in victoria Christi habere putas, quam virtute paupertatis, humilitatis et pacientiae acquisivit electis suis? Ridiculum plane est si in ea aliquid tibi vendicare praesumas, sicut ridiculosum est si mulier, quae domi columba julat, velit spolia cum milite dividere qui in bello fortiter expugnavit adversarium suum.
Abbreviated transcription (Latin):
at expoliri. Dicũt enĩ delicati nr̃i tem¬
poris xp̃c pauper fcẽs est ut nos diuites
faceret. Huinilis fẽs est uͭ nos exaltaret.
Tribulationes passus. ut nos abillis libe¬
raret. s ⁊ patͥmoniũ eccłie quod suo san¬
guine acquisiuit dinisit ꝑdignitates
ialia beneficia. ut nobis qui indiui.¬
nis ei militamꝰ obscquiis. stipendia
tes plures p̃bendas. qͣtuor eccłias forte
septẽ indulserit. quas tñ ꝯͣ sãitita cano¬
num ꝯtta legem caritatis intuam ip̃i¬
us ꝑniciem obtines. nũquid cõcessit
tibi sellas picturatas. calcaria deaurata.
frena sericis loris dependentia ⁊ chalamõ
uariis colorib depictos : Nunquid mu¬
tatorus uestim̃toꝵ ꝑticam fullonis uo¬
luit ce uestire. ⁊ nudum pauꝑem ĩ asꝑi¬
tate frigoris ñ oꝑire: Numquid ĩdul¬
sit tͥ in auib celi ludere pascere mimos¬
noculatores niutͥre filios uł filias ⁊ con¬
cubinas qͣrum ñ est num̃us: minune.

Expanded text:
at expoliri. Dicunt enim delicati nostri temat expoliri. Dicunt enim delicati nostri temporis: Christus pauper factus est, ut nos divites faceret; humilis factus est, ut nos exaltaret: tribulationes passus, ut nos ab illis liberaret. Sed et patrimonium Ecclesiae quod suo sanguine acquisivit, divisit per dignitates et alia beneficia, ut nobis, qui in divinis ei militamus obsequiis, stipendia tes plures, praebendas quatuor, Ecclesias forte septem indulserit, quas tamen contra statuta canonum, contra legem charitatis in tuam ipsius pernitiem obtines. Nunquid concessit tibi sellas picturatas, calcaria deaurata, frena sericis loris dependentia, et thalamos variis coloribus depictos? Nunquid mutatoriis vestimentorum perticam fullonis voluit te vestire et nudum pauperem in asperitate frigoris non operire? Nunquid indulsit tibi in avibores, nutrire filios vel filias et concubinas, quarum non est numerus? Minime.
Abbreviated transcription (Latin):
fiant nouissima mea taliũ silia. ne¬
ꝙ enim possil ĩmitati istoꝵ pͥncipium
uł ꝓgressum. cum cam̃ ip̃e dominus
dicat. Siquis uult int̾ uos primus esse
lit ist seruus. Et ysaias. Ingredere inqͥt
ĩpetram abscondere infossa afacie furo¬
ris donuiui. ꝑ fossam uͥtutem humilita¬
tis uolcus significare. Si ad patientiam
tͥbulationũ xp̃c ĩuitat. uͥ modo ĩuenit᷑
qͥ dolores ⁊ miserias. famem ⁊ sitim. in¬
iurias ⁊ ꝑsecutiones uelit sustinere: Nus¬
quam plane. cum cñ multe sint tͥbula¬
tiones iustoꝵ ⁊i filii dĩ uoce beati predi¬
cent᷑: qͥ patuint᷑ ꝑ sccutiones ꝓpt̾ iusti¬
cami In libro etiam regũ dicitur. quod
Apides templi añquam ĩ cdificium
posĩentur cesi sunt ⁊ malleati. ita ꝙ
noq faber. neq securis audita sit cũ
infabrica cempli pone̾ntur. hoc signifi¬
cante sp̃u sc̃o quod qui in pacetempli il¬
poni: hic pͥus tunsionib ⁊ p̃ssuris debe¬

Expanded text:
Fiant novissima mea talium similia: neFiant novissima mea talium similia: neque enim possum imitari istorum principium vel progressum, cum tamen ipse Dominus dicat: Si quis vult inter vos fieri primus, sit vester servus . Et Isaias: Ingredere, inquit, in petram, abscondere in fossa a facie furoris Domini : per fossam virtutem humilitatis volens significare. Si ad pacientiam tribulationum Christus invitat, ubi modo invenitur qui dolores et miserias, famem et sitim, injurias et persecutiones velit sustinere? Nusquam plane, cum tamen multae sint tribulationes justorum, et Filii Dei voce beati praedicentur, qui patiuntur persecutiones propter justitiam . In libro etiam Regum dicitur , quod lapides templi antequam in aedificium ponerentur caesi sunt et malleati, ita quod neque faber, neque securis audita sit cum in fabrica templi ponerentur. Hoc significante Spiritu sancto, quod qui in pace templi ilponi, hic prius tunsionibus et pressuris debe
Abbreviated transcription (Latin):
uiloquia. q̃ omnia xp̃c forma pauꝑtatis
cxemplo humilitatis. patientia tribulati¬
onum melectis suis destruxit. S respicia¬
mus modo ad statũ nr̃i cemporis utrum
re pauꝑtatis contra cupiditatem dimica¬
turi quia. ⁊ ip̃e ad pauꝑtatẽ uos inuitat
cum dicit. Ue uobis qui inp̾senti habetis
ꝯsolationem ur̃am.⁊ paulus adchimothe¬
uni scribens. p̾cipe inquit diuitib huius
scculi ñ superbe sapere nec sperare in in¬
certo diuitiarũ. ꝓcedat gͦ ĩmedium bonus
rp̃i ĩmitator qui honores ꝯtempnit. non
ambiat dignitates. qͥ reluquat duutias.
nec studeat illas adipisci. Omiua tanqͣm
st̃cora reputars ut xp̃m lucrifaciat. sed
ñ est qui hic illum mutari nelit. uilib
pannis indui reclinari ĩ presepio dtũ sin.
Si ucre humilem q̃ rimꝰ qui eligat eẽ ab¬
iectus in domo dĩ sui. omniũ fieri ꝑ ip̃i¬
mna. miuistrare mm̃ministrari. ⁊ extre¬
nma uilitate ꝯtentus. gloriet᷑ ab om̃i¬
b se ꝯtempni. respolioio uiusquisq.

Expanded text:
iloquia, quae omnia Christus forma paupertatis, exemplo humilitatis, pacientia tribulationum in electis suis destruxit. Sed respiciamus modo ad statum nostri temporis, utrum re paupertatis contra cupiditatem dimicaturi: quia et ipse ad paupertatem vos invitat cum dicit: Vae vobis qui in praesenti habetis consolationem vestram . Et Paulus ad Timotheum scribens: praecipe, inquit, divitibus hujus saeculi non superbe sapere, nec sperare in incerto divitiarum . Procedat ergo in medium bonus Christi imitator, qui honores contemnat, non ambiat dignitates: qui relinquat divitias, nec studeat illas adipisci, omnia tanquam stercora reputans ut Christum lucrifaciat : sed non est qui hic illum imitari velit, vilibus pannis indui, reclinari in praesepio domini sui. Si vero humilem quaerimus qui eligat esse abjectus in domo Domini Dei sui , omnium fieri peripsema, ministrare et non ministrari, et extrema vilitate contentus glorietur ab omnibus se contemni, respondet unusquisque:
Abbreviated transcription (Latin):
offerunt i mu.ia suadent obseqͥum
ũ peidunt ⁊ adorant: ĩ uitant adcul
cupiditatẽ. Iũ humiliati ꝓcidunt. sp̃m
extĩgunt elationis. iuane głie. arrolec¬
tentes xp̃i hũilitatẽ. uenient inquit
legati ex egipto. ħ ẽ de tenebris. infide¬
litatis adlucem diuire cognitõnis. Ale
tenebris inqͥt. Uenert̃ qͥdam de tenebs
luce tenebrosi. Alii de tenebris tenebꝰsi.
alis decenebris illuminati. Queͥ uene¬
nert̃ de luce illuminati. fuert̃ iusti ui¬
ri sublege qͥ cognouerãt ꝑlucẽ legis.¬
entẽ fideli deuotione suscepert̃. ũ simeon
iustus. anna ⁊ multi alii. Deluce uene¬
rũt ad ip̃m tenebrosi. dͥ sͥpt᷑arsi noue¬
rant mift̾ĩa. ip̃mq eẽ messiam quem

Expanded text:
offerunt ei munera, suadent obsequium: cum procidunt et adorant, invitant ad culcupiditatem. Dum humiliati procidunt, spiritum extinguunt elationis et inanis gloriae, amplectentes Christi humilitatem. Venient, inquit, legati ex Aegypto, hoc est, de tenebris infidelitatis ad lucem divinae cognitionis. De tenebris inquit: Venerunt quidam de tenebrii, alii de tenebris tenebrosi, filii de tenebris illuminati. Qui venerunt de luce illuminati, fuerunt justi viri sub lege qui cognoverant sibi peentem fideli devotione susceperunt, ut Simeon justus, Anna et multi alii. De luce venerunt ad Christum tenebrosi, qui Scripturarum noverant mysteria, ipsumque esse Messiam quem
Abbreviated transcription (Latin):
temporalia uisum dirigat. uͭ contẽpñe
potiꝰ ea uelit ꝗͣ amare. Nam siqͥs dilig̾
mnundũ istum. ñ est dilectio dĩ ineo. Per
stillicidiũ qd̃ expellit hoĩem de domo
sua. uerba discordie ⁊ detractionũ intel¬
ligunt᷑. Sicut enĩ gutte stillicidii cum
tectum penet̾nt. ñ sinunit cẽ quietos il¬
los suꝑ quos ceciderint: Sic ⁊ũba huĩ¬
cemiodi a quicte m̃tis hoĩem ciciunt. cũ
a maliuolis hõib ĩ alios iaciunt᷑. In de
enĩ nutͥuntur discordic ꝯmouent᷑ simplĩ¬
ces. tͣbant᷑ discreti. inpacientes litigant.¬
⁊ malitiosi fomitẽ malicie sue inde assu¬
munt. Sicq ꝑ huiusmi stillicidium
pax illa m̃tis que deus ẽ ab homine ex
ẽ. Et fc̃s est inpace locus eiꝰ. Quiẽq gͦ
uult ũbum dĩ inse habere habitatore:
domũ suã oportet cecto patientie ꝓteg̃e:¬
ita ñ ꝑ uͥtutem patientie ꝓtecta quies.
cũ uerbis maliuolis ꝑͦturbet᷑. Mulier li¬

Expanded text:
temporalia visum dirigat ut contemnere ea temporalia visum dirigat ut contemnere ea potius velit quam amare. Nam si quis diligit mundum istum, non est dilectio Dei in eo . Per stillicidium quod expellit hominem de domo sua, verba discordiae et detractionum intelliguntur. Sicut enim guttae stillicidii cum tectum penetrant non sinunt esse quietos illos super quos ceciderint, sic et verba hujuscemodi a quiete mentis hominem ejiciunt, cum a malevolis hominienim nutriuntur discordiae, commoventur simplices, turbantur discreti, impatientes litigant, et malitiosi fomitem malitiae suae inde assumunt, sicque hujusmodi stillicidium pax illa mentis, quae Deus est, ab homine expest: Et factus est in pace locus ejus . Quicunque ergo vult Verbum Dei in se habere habitatorem, domum suam oportet tecto pacientiae protegeita ut per virtutem pacientiae protecta quies, cum verbis malevolis non perturbetur. Mulier li
Abbreviated transcription (Latin):
te. uł om̃imodo defectu canqͣm fumus
euanescunt uͭ pote diuitie honores. nobi¬
litas. forma. ⁊ poteritia huiꝰ seculi ⁊ cet̾a
talia q̃ amatores miidi tanqͣm ꝑpe¬
tua sine mensura suꝑ omĩa diligũt
q̃ dum sic̃ fumꝰ ꝑtͣnseunt: replentes cor
hominis amaritudine xp̃m habttatorẽ
de conscientia expellunt. Certe quicquid
ĩmundo isto utile formosũ uł delectabi¬
le apparet. possumus hystͥoni comparate.
qͥ gestus mͦ letantis. mͦ dolentis inse su¬
scipit. ita uͭ uideat᷑ aliqͣndo sũma leticia.
lliqñ. sũma tͥsticia aftectus. S qͥ ꝑfecte e¬
um cognou̾it. in utͦq gestu ip̃m stultum
⁊ quas dementẽ reputabit. Fodẽ mͦ ⁊ bona
ista tẽporalia spẽm nobis ostendunt histri¬
ois. dum sira pulcͥtudine partt̃ ⁊utilita¬
te ad ĩeptam nos thunt leticiã: ⁊ ĩdefectu
suo mentes nr̃as admesticiã inducunt.
Quigͦ sanũ mentis ht̃ oculũ. sic ad ista

Expanded text:
te vel omnimodo defectu tanquam fumus te vel omnimodo defectu tanquam fumus evanescunt, utpote divitiae, honores, nobilitas, forma, et potentia hujus seculi, et caetera talia, quae amatores mundi tanquam perpetua sine mensura super omnia diligunt: quae dum sicut fumus pertranseunt replentes cor hominis amaritudine, Christum habitatorem de conscientia expellunt. Certe quicquid in mundo isto utile, formosum, vel delectabile apparet, possumus histrioni comparare, qui gestus modo laetantis, modo dolentis in se suscipit, ita ut videatur aliquando summa laeticia, aliquando summa tristitia affectus. Sed qui perfecte eum cognoverit, in utroque gestu stultum et quasi dementem reputabit. Eodem modo et bona ista temporalia speciem nobis ostendunt histrionis, dum sua pulchritudine pariter et utilitate ad ineptam nos trahunt laeticiam, et in defectu suo mentes nostras ad moestitiam inducunt. Qui ergo sanum mentis habet oculum, sic ad ista
Abbreviated transcription (Latin):
conscĩe cue ꝑfidem ei p̃parasti. uide dili¬
gent̾ an fides ꝑcantatem uuat ĩte. sic
enĩ xp̃c habitat ĩte. Nam si fides tua sũ
caritate ẽ. fides tua mortua ẽ. Et sic xp̃c ĩ
te mortuus c̃. Nemo gͦ sibi blandiat᷑ de
loua spẽ ext̾ioris ꝯsisationis. formã pieta¬
tis toris p̃tendens ĩbonis oꝑib. Si cõscĩa
tͥminosa ẽ. Si desid̾ũs carnalib ĩtͦ estuat:
si odio uel ĩuidia cet̾isq uiciis sp̃ualib
intus obsessus ẽ. qi bonis ext̾iorib xp̃c nõ
pascit᷑:. que caritatis pinguedine non in¬
formant᷑. Et sicut homo mortuus cibos deli¬
catos si offerant᷑ ei ñ suscipit ad nutͥmen¬
tum: Sic ⁊ dĩ filiꝰ oꝑa bona respuit q̃ fc̃a ꝑ
malos ad bonũ fine̾ ñ tendunt. Sunt aũ
tͥa q̃ hominẽ a domo sua mat̾iali expellũt:¬
.s. fumꝰ stillicidiũ ⁊ nuilier litigiosa. ⁊ ea¬
de cordib nr̃is fumus gͦ uanitas est rerũ
temporaliũ. que mutabilitate mortalita¬

Expanded text:
e per fidem ei praeparasti, vide diligenter an fides per charitatem vivat in te, sic enim Christus habitat in te. Nam si fides tua sine charitate est, fides tua mortua est, et sic Christus in te mortuus est. Nemo ergo sibi blandiatur de bona spe exterioris conversationis formam pietatis foris praetendens in bonis operibus, si conscientia criminosa est, si desideriis carnalibus intus aestuat, si odio vel invidia caeterisque vitiis spiritalibus intus obsessus est, quia bonis exterioribus Christus non pascitur, quae charitatis pinguedine non informantur. Et sicut homo mortuus cibos delicatos si ei offerantur, non suscipit ad nutrimentum, sic et Dei Filius opera bona respuit, quae facta per malos ad bonum finem non tendunt. Sunt autem tria quae hominem a domo sua materiali expelluntium, et mulier litigiosa: et eade cordibus nostris. Fumus ergo vanitas est rerum temporalium, quae mutatibilitate, mortalita
Abbreviated transcription (Latin):
les cogitationes. delectatioues ierum
tẽporaliũ. ⁊ amor uolupeatũ huiꝰ scłi
dominant᷑ ĩ nob̾. Si gͦ exꝑim̃tum uis ca¬
ꝑe an xp̃c inte habitet. considera si p̃¬
ualent in te affect̾iones pͣue. si facis cu¬
ram carnis ĩdesid̾iis. qr si hmͦi passiõib
subiectus es: xp̃m qͦm hospitem susce¬
peras ĩtui ip̃ius ꝯfusionẽ de domo tua ex¬
comites suos hc̃. qͥ st̃. pax. patientia.
caritas. longanimitas. benignitat. bo¬
nitas. ꝯtinentia. castitas. ⁊ cetere uutu¬
trs q̃ testante paulo ad fructũ sp̃c ꝑti¬
nent. qͣs si habueris. xp̃c inte habet
mansionẽ. ⁊ cum istis tecũ ꝑseuerat us¬
q ad cõsũmatõnem uite. ut cui in p̃¬
senti uita tu parasti mansionẽ: ip̃e
in fut᷑a tibi largiatur et̃nã beatitudi¬
nem. qͣm uobis p̃stare dignetur iħc¬

Expanded text:
erum temporalium et amor voluptatum hujus seculi dominantur in nobis. Si ergo experimentum vis capere an Christus in te habitet, considera si praevalent in te affectiones pravae, si facis curam carnis in desideriis. Quia si hujusmodi passionibus subjectus es, Christum quem hospitem susceperas, in tui ipsius confusionem de domo tua excomites suos habet, qui sunt pax, pacientia, charitas, longanimitas, benignitas, bonitas, continentia, castitas, et caeterae virtutes quae testante Paulo ad fructum spiritus pertinent: quas si habueris, Christus in te habet mansionem, et cum istis tecum perseverat usque ad consummationem vitae, ut cui in praesenti vita tu parasti mansionem, ipse in futura tibi largiatur aeternam beatitudinem, quam nobis praestare dignetur
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut ille qͥ dixit. heu mͥ. qi ĩcolatꝰ me¬
us ꝓlongatꝰ est. Carnes turturis come¬
disti. Sic gͦ in carne xp̃i .i. ĩ eiꝰ huuiani¬
tate.: ⁊ cõpassionẽ parrit̃ ⁊ refectionẽ ĩue¬

Expanded text:
sicut ille qui dixit: Heu mihi, quia incolatus mesicut ille qui dixit: Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus est , carnes turturis comedisti. Sic ergo in carne Christi, id est in ejus humanitate, et compassionem pariter et refectionem inve