comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non pͥis uerb̃ nos uti. ⁊ am
ralem ccͣtum neq unatio¬
nem ee neq pecciuna cre¬
ditam donationem non cẽ
quia non ea inte pectuma
daretur ut omĩmodo penes
accipietem ianeret credi¬
tum non ee quia ersoluedi
causa mag̾ daretur quan
alterius obligandi. Igit sus
qui peccumim luc adictoe
accepit. ut michi in creditũ
airet acceptam dedetit nõ
forte creditam iag eni me¬
um accepisse ni telligi debs.
subtilitatem ũc̾tbor beng

Expanded text:
opriis uerbis nos uti, nam talem contractum neque donationem esse neque pecuniam creditam: donationem non esse, quia non ea mente pecunia daretur, ut omnimodo penes accipientem maneret: creditam non esse, quia exsoluendi causa magis daretur, quam alterius obligandi. igitur si is, qui pecuniam hac condicione accepit, ut mihi in creditum daret, acceptam dederit, non fore creditam: magis enim meum accepisse intellegi debeo. supti
Abbreviated transcription (Latin):
pbulli ꝑsone iustiore pe¬
ficioͬne. q. si ogo ad petẽ¬
ei restituenda st̃ qͥ d̾po¬
sunt. qmuis male quesi¬
ta &posuit .q. ⁊ marcelle
inpredone fure scribit.
si cam̃ ignorãs latro cuiꝰ
silio ł seruo reui abstulis¬
set ip̃ patrem dñm ue
eius eeposuit ignorãtẽ
noc exiure get̃nu con¬
m̃ã fut q̃m me ignorãte

Expanded text:
ustiore repetitione. quod si ego ad petenei restituenda sunt qui deposuit, quamuis male quaesita deposuit. quod et Marcellus in praedone et fure scribit. si tamen ignorans latro cuius filio uel seruo rem abstulisset apud patrem dominumue eius deposuit ignorantem, nec ex iure gentium conmeam fur, quam me ignorante
Abbreviated transcription (Latin):
istit ertra eas res q̃ põd̾e mi¬
m̾o m̃suraue continẽtur.i.
sic̃ si candẽ rem receptĩ su¬
peccuma oclitũ aut̃ ĩterdũ
etiam si nicħ ꝓficiscat᷑ uel¬
uti si pꝰ nup̃tias dos ꝓmuit¬
atur ¶In mutin datree

Expanded text:
tra eas res, quae pondere numero mensura continentur sic, ut, si eandem rem recepturi supecunia, creditum autem interdum etiam si nihil proficiscatur, veluti si post nuptias dos promittatur. In mutui datione
Abbreviated transcription (Latin):
emptirs ichia de sid̾auis in
utumi peccuniam nec uol
necessitatẽ forit ꝓficiser udi
Hebit aeposuit ap̃ te hant ca¬
ndem peccumiam uͥ si enus¬
ses cirliti nõe eblig it᷑ oẽsloc

Expanded text:
empturus praedia desideraueris mutuam pecuniam nec uolunecessitatem forte proficiscendi habebat, deposuerit apud te hanc eandem pecuniam, ut, si emisses, crediti no
Abbreviated transcription (Latin):
facturus non cẽt. uiĩ mitor
qr constare uideatur neq
heredi ueq inherede dan¬
dam bane actionem nan
ut apparet. peccinuatis
qͣntitatis ratio in came¬
ducitur ct̃e ppetuo ea inter
ipõs competit.
ad hoc ut ip̃e postetiq eiꝰ
illo in fer̾intur si uia nti
hib̾antur ut mortuũ sitũ
in ferret agepẽ pot̾ iud̾t᷑
enimiam hoc exceptũ t̃ter
erãtem ⁊ uendentẽ ut ei
ꝑfundum sepulte̾ causi
nil. Quod si locus. no¬
numẽti hac lege uenei̾t
ne ui eum in fe̾ntuͣt quoc
ibiuis est inferri pactum
quidem ad hoc non suffic̃
set stiplatione id caueri
p̃. iqui sepulchriun
hãt uiam aũ ad sepulchr̃
non hat ⁊ auiciio ire pro¬
patre rescͥpsit it̃ ad sepul¬
chrum peti precario. et
concedi sołe ut quotiẽs nã
deb̃tur impettetur ab eo
qui fundum ad iunctum
ħt. non tc̃ hoc rescͥtum
etram actionem ciuilem
in ducit sex extra ordinẽ
in cerpellet̾ur. preser enã
compelle debet uisto pre¬
tio it̃ ei prãri ita tm̃ uͥ iu¬

Expanded text:
us non esset. unde miror, quare constare videatur neque heredi neque in heredem dandam hanc actionem: nam ut apparet, pecuniariae quantitatis ratio in eam deducitur: certe perpetuo ea inter ipsos competit. ad hoc, ut ipse posterique eius illo inferrentur, si via uti prohibeatur, ut mortuum suum inferret, agere potest: videtur enim etiam hoc exceptum inter ementem et vendentem, ut ei per fundum sepulturae causa . Quod si locus monumenti hac lege uenierit, ne in eum infer‹r›entur, quos ius est inferri, pactum quidem ad hoc non sufficit, sed stipulatione id caueri quis sepulchrum habeat, uiam autem ad sepulchrum non habeat et uicino ire propatre rescripsit iter ad sepulchrum peti precario et concedi solere, ut quotiens non debetur, impetretur ab eo, qui fundum adiunctum habeat. non tamen hoc rescriptumetiam actionem civilem inducit, sed extra ordinem interpelletur praeses et iam compellere debet iusto pretio iter ei praestari, ita tamen, ut iu
Abbreviated transcription (Latin):
i quãtaq sit ostũditur nã ⁊ ꝑ¬
eterre ait ͥo uõẽ res appellenur
an digito hostendatur. añ lio¬
cabus quibrdam demonstre¬
tur quatenus murua uice ie¬
fugitur q̃ tiñdem p̃r:¬

Expanded text:
 quantaque sit ostenditur. nam et Preferre ait, proprio nomine res appelletur an digito ostendatur an uocabulis quibusdam demonstretur: quatenus mutua uice fungantur, quae tantundem pr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si es legitt sunit a testatoẽ de
ctur ad eas quoq mnanumt¬
t̃s oportet satiusẽ̾ enim de su¬
o testatõem fĩati quã alia
ligita consequi. s sr addita

Expanded text:
et si res legatae sint a testatore de etur, ad eas quoque manus mittere oportet: satius est enim de suo testatorem funerari, quam aliquos legata consequi. sed si adita
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ .i. tra conitu co ꝓ ma
um ⁊ si in artula coditu ħa¬
nimo sit ut nẽ. libi tnłtia¬
tur s aitulam ip̃am si reser¬
igat in litum comauo e lic¬
ere transteire ñ est denegĩsũ.

Expanded text:
conditum corpus um et si in arcula conditum hoc animo sit, ut non alibi transferatur. sed arculam ipsam, si res exigat, in locum commodiorem licere transferre non est denegandum.
Abbreviated transcription (Latin):
est uerius pro partẽ gͥ sũ¬
tus consequetur quẽ nõ
donandi aninio fecit.
Iudex qui de ea eqͥtate
dandam actionem fu̾nͣ a¬

Expanded text:
erius: partem igitur sumptus consequetur, quem non donandi animo fecit. Iudicem, qui de ea aequitate dandam actionem funer
Abbreviated transcription (Latin):
nerasiter alieuo ubito. locato
⁊ coualuctio cõtrahi non uide¬
atũt. Sin aũt qͣnti ticuis exti¬
mau̾it subhac conlitioue sta¬
re locationẽ ut sigdem ipse
qui noĩatus est mercedẽ defi¬
mationẽ ⁊ mercedẽ ꝑsolm o¬
porteat. ⁊ conductione ad esfer

Expanded text:
neraliter alieno arbitrio, locatio et conductio contrahi non uidetur: sin autem quanti Titius aestimauerit, sub hac condicione stare locationem, ut, si quidem ipse qui nominatus est mercedem defimationem et mercedem persolui oporteat et co
Abbreviated transcription (Latin):
bab̾e̾ significõnẽ. s locatorẽ
hilrret s uti curaret dare o
ismolierat et quesitũ ẽ qͣnͣ¬
ti lis exturati deberet si is gui
totam condiuxtat exconducto

Expanded text:
habere significationem, sed locatorem rohiberet, sed uti curaret et daret odemolierat eam: quaesitum est, quanti lis aestimari deberet, si is qui totam conduxerat ex conducto
Abbreviated transcription (Latin):
dirm abquid demoliti opor¬
tet. ⁊ aliquam partẽ par¬
uulun ĩ comiodi sustinero
son ita tñ ut eam partem
magnam ꝑtem usus habita¬
cor haberet. Item ĩt̾rogatꝰ
ẽ signis timoris aausi mig̃ss.
ceberet mercedẽ noc ue. Re si
ciuisa fiusset cur ꝑiculum tan̾et
quãuus ꝑiculum uer̃e nõ fuiss
trã nou alebere mercedẽ. Si si
causa tuuoris tusti non fiuss.¬

Expanded text:
m aliquid demoliri oporteret, aliquam partem paruulam incommodi sustineret: non ita tamen, ut eam partem magnam partem usus habitator haberet.Iterum interrogatus est, si quis timoris causa emigrasset, deberet mercedem necne. respondit, si causa fuisset, cur periculum timeret, quamuis periculum uere non fuisset, tamen non debere mercedem: sed si causa timoris iusta non fuis
Abbreviated transcription (Latin):
con.bictoris ⁊ nõ non oblignut᷑
s. fructus in cuisa pignoris mã¬
uent. quẽ admalum eẽnt si
pͥmus celonus eos peepiss.¬
En tomus uł fundus inqͥnq̃n¬
niũ pensionib lecatus sit pot̾
dũs si deseriũt habitacionem
uł fundi culturani colonus.
in quilmuis cũ eis statim̃ ag̾x¬
D ⁊ de his que prescati die ꝑ¬
restaire debinituruł ut opus
ali quod efficerent. uł ꝓ̃pagiti¬
cuos facerent agere simuliter
pot̃. Colomiis si ci frm nõb
deit tocius qͥuquẽiui noĩe sta¬
nni ntr̃e aget: ⁊ si reliquis
antus dñs fundi frui patiatut.
Nec enra semꝑ lil̾ibitur do¬
minus eo quod seło uł t̾tio an¬
no patictur frui. Nam ⁊ qui
expulsus acontuctione ĩ alã
se coloniam contulit uõ suf¬
fecturus auabus neq. ip̃e pe¬
sionũ noie obligatus enit. ⁊
quntũ ꝑsingnlos ãnos com¬
pendu ficturus erat conseqͣt.
dti est enĩ patientia stuendi
que offertur. eo tempore quo
frui colonus alus rebies illigi¬

Expanded text:
nductoris domino non obligantur: sed fructus in causa pignoris manent, quemadmodum essent, si primus colonus eos percepisset.Si domus uel fundus in quinquennium pensionibus locatus sit, potest dominus, si deseruerit habitationem uel fundi culturam col‹o›nus uel inquilinus, cum eis statim agere.Sed et de his, quae praesenti die praestare debuerunt, uelut opus aliquod efficerent, propagationes facerent, agere similiter potest.Colonus, si ei frui non liceat, totius quinquennii nomine statim recte aget, etsi reliquis annis dominus fundi frui patiatur: nec enim semper liberabitur dominus eo, quod secundo uel tertio anno patietur fundo frui. nam et qui expulsus a conductione in aliam se coloniam contulit, non suffecturus duabus neque ipse pensionum nomine obligatus erit et quantum per singulos annos compendii facturus erat, consequetur: sera est enim patientia fruendi, quae offertur eo tempore, quo frui colonus aliis rebus illiga
Abbreviated transcription (Latin):
tur̃ dũ tarat exdie cessatioms
crescar usuta. Binus pius
ita scͥpsit. Par̾ uiste p̾titas usu¬
is peris. quas omisisse te lõgi
tpris ĩt̾ uallil ĩdicat. qͥ eas ade

Expanded text:
turum dumtaxat ex die cessationis crescat usura. Divus Pius ita rescripsit: parum iuste praeteritas usuras petis, quas omisisse te longi temporis intervallum indicat, qui eas a de
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ncuinces usinas pr̃aturꝰ.⁊ si
ex die q̃ mutuatꝰ ẽ semisses
solutur̾. ⁊ irediti ꝑ aliqͥt ãuos
usuris mox stipłatõ cõmissa
eet. diuus mare fortunato

Expanded text:
quincunces usuras praestaturum et, si ex die qua mutuatus est semisses soluturum, et redditis per aliquot annos usuris mox stipulatio commissa esset, divus Marcus Fortunato
Abbreviated transcription (Latin):
sie magistrũ ꝓposunt ne
alium ei lice̾t. p̃ponere
an ad huc uiliani seutẽ¬
ciam adimiitimꝰ uidẽdũ
ẽ finge eiũ ⁊ nõatĩ eũ
prombuisse ne ticio ma¬
gestro utatis. dicendu
tameti erit eo usq pto¬
trucendam utilitatẽ na¬
iugãtiũm. Naue aeci¬
ꝑe debemus slue mari¬
nam siũ flumalẽ. siue

Expanded text:
sic magistrum praeposuit, ne alium ei liceret praeponere? an adhuc Iuliani sententiam admittimus, uidendum est: finge enim et nominatim eum prohibuisse, ne Titio magistro utaris. dicendum tamen erit eo usque producendam utilitatem nauigantium. Nauem accipere debemus siue marinam siue fluuiatilem siue
Abbreviated transcription (Latin):
Siminus apiratts redẽp̃ta
sit seruus ofilius labeo.
om̃s consetre deb̾ẽ auint
qd̾ uero predones abstu¬
lerint eum ꝑdete cuiꝰ su¬
eriit nec̃ confe̾ndñ ei qͥ
suas merces redemerint.¬
que amisse sirat prari so¬
let. Nlec ad tẽ ꝑtinet si

Expanded text:
Si nauis a piratis redempta sit, Seruius Ofilius Labeo omnes conferre debere aiunt: quod uero praedones abstulerint, eum perdere cuius fuerint, nec conferendum ei, qui suas merces redemerit.quae amissae sunt praestari solet, nec
Abbreviated transcription (Latin):
nõ codẽ augilio indige¬
bat. Set aut exlecato¬
⁊ cũ magistro si m̾cedẽ
oꝑa ei exbibẽt. aut si gͣ¬
Solẽt plane p̃fecti p̾t¬

Expanded text:
non eodem auxilio indigebat, sed aut ex locato cum magistro, si mercede operam ei exhibet, aut si grsolent plane praefecti p
Abbreviated transcription (Latin):
butum naue salua ueñit.
uinusꝰ mereatoris leuata
ꝑuriuatores eytracte st̃¬
cor᷑ it meree̾s nõ posst̃
uiden seruande naitis
aut uetus d̾ naue factꝰ ẽ
⁊ alncunis res que ĩnaui
sunt. uidendũ. an cõfer
facte sunt. set defen
squcamqi uicda siuers malam Ieum abr
uitt suũt siue aspgitas s tarũ pest distinguit

Expanded text:
butum naue salua uenit. S unius mercatoris leuata Sed si nauis, quae in tempestate iactu mercium unius mercatoris leuata est, in alio loco summersa est et aliquorum mercatorum merces per urinatores extractae sunt natores seruauerunt, Sabqui ita seruauerunt, inuicem rationem haberi non debere
Abbreviated transcription (Latin):
or ñtos calleos cum seiꝰ in
outro habet missꝰ ex offo
anmoue centutio cullee.
ad annonã sustulit ac pea
mibaneia gau seu credito¬

Expanded text:
 istos culleos cum Seius in horreo haberet, missus ex officio annonae centurio culleos ad annonam sustulit ac postea instantia Gaii Seii credito
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ dat cõtrahentibꝰ
qͣr si eũ p̃posuit. uaui ad
hec solum ut uecturas
exigat nõ ut locet gui
forte ip̃e lecau̾at. nõ te¬
nebitur excitor. si ma
si ad hoc ũ uectorib loc

Expanded text:
legem da‹t› contrahentibus. quare si eum praeposuit naui ad hoc solum, ut uecturas exigat, non ut locet quod forte ipse locauerat, non tenebitur exercitor, si magsi ad hoc, ut uectoribus loc
Abbreviated transcription (Latin):
exconducto. ut detͥtnẽ
agere cum magistro ua¬
cum uectorib quid enĩ
si uectores sint qui nłłas
sarcinas ħnt plane cõ¬
modiꝰ ẽ fi sit retinete
cus. aut siñ tõtã urauẽ
condur̾at exconducto
aget. sic̃ uectores qͥ loci¬
nnauem condipxerũt¬
mnum enĩ ẽ comune
detͥmentum fieri eorũ
qui pp̃ amissas res alior

Expanded text:
ex conducto, ut detrimentagere cum magistro nacum uectoribus: quid enim si uectores sint, qui nullas sarcinas habeant? plane commodius est, si sint, retinere eas. at si non totam nauem conduxerit, ex conducto aget, sicut uectores, qui loca in nauem conduxerumum enim est commune detrimentum fieri eorum, qui propter amissas res alioru
Abbreviated transcription (Latin):
quo uis inferendi eẽt in
interdictum eniam si ñ
ip̃e prohibitus sit s pro¬
curator eiꝰ quia ĩtellectu
qui prohibetur mortu¬
umi ossaue mortui ĩfer¬
re aut statim interdicto
utiqͦ prohib̾tur ei uis
fieri aut alio in ferre⁊
postea infittum agere
ꝑ qͣm conteqtur accor

Expanded text:
n interdictum, etiamsi non ipse prohibitus sit, sed procurator eius, quia intellectu qui prohibetur mortuum ossaue mortui inferre aut statim interdicto uti, quo prohibetur ei uis fieri, aut alio inferre et postea in factum agere: per quam consequetur actor
Abbreviated transcription (Latin):
camuni dnududo ꝯuen¬
ri eum posse. ¶sreto⁊
nt. siue homo mortur
ossaue hominis mortui
ĩlocum purum alteruis
ant in id sepulchrum in
quo uis nõn fuit illata eẽ
dicent᷑ qui hoc fecit in fic¬
tum actione tenetur

Expanded text:
dundo conueniri eum posse. Praetor ait: 'Siue homo mortuus ossaue hominis mortui in locum purum alterius aut in id sepulchrum, in quo ius non fuerit, illata esse dicentur.' qui hoc fecit, in factum actione tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
tum quis ħat. non fatiet
locum religiosum. nec
ꝓpͥetirius nisi forte ip̃m
qui usum fructum lega¬
uerit in tułit cum ĩ aliũ
lecum inferri tam opor¬
in uito fructuanio locur
religiosus non siet s si
consenti.it fructuari
mag̃ est ut locus religi¬
osus fiat. ¶Lecum qui
seruit uemo religiosiĩ
ficit. iisi cõsentiat is
cui seriutus debet᷑. Set
non iuius commiode ꝑ il¬
um locum letuitute uti p̃
non uidetur seruititis n
rationem ¶Is qui pignor
dedit agrũ si in eum sium
inoctuũ itulit religiosim
eum fau̾it. Set et si ipe ĩ fat᷑
idem est tet̾m ali conced̾s

Expanded text:
tum habuit, non faciet locum religiosum nec proprietarius, nisi forte ipsum qui usum fructum legaverit intulerit, cum in alium locum inferri tam oporinuito fructuario locus religiosus non fiet: sed si consentiat fructuarius, magis est ut locus religiosus fiat. Locum qui seruit nemo religiosum facit, nisi consentiat is cui seruitus debetur. sed si non minus commode per alium locum seruitute uti potest, non uidetur seruitutis imrationem. Is qui pignori dedit agrum si in eum suorum mortuum intulerit, religiosum eum facit: sed et si ipse inferatur, idem
Abbreviated transcription (Latin):
si cuus altuis rei inensurã
falsam remnicuuisse di¬
cetur ħ accõ competit.
proinde si in ediffitus niẽ¬
te ininitt̃endi piciendi¬
q queratur siue ateam
ł tignũ ł lapidẽ mẽciẽdo

Expanded text:
us alterius rei mensuram falsam renuntiauisse dicetur, haec actio competit. proinde si in aedificii mente ‹im›mittendi proiciendique quaeratur, siue aream uel tignum uel lapidem metiendo
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. ssa que ab alio i la¬
ta sunt.uel corpus. an lite¬
at dno leci effedere ł etuere
sine decreto pontilici tu
iussu pͥncipis questiouisẽ.
ut libo expeetandu ul
ꝑmissum pomiucalẽ sen
n abonem pͥncipis. aixͥn

Expanded text:
Ossa quae ab alio illata sunt uel corpus an liceat domino loci effodere uel eruere sine decreto pontificum seu iussu principis, quaestionis est: et ait Labeo exspectandum uel permissum pontificale seu iussionem principis
Abbreviated transcription (Latin):
um uis cccssum̃ est. siue ee¬
trerit hetedes siue s̾e se absti¬
neant exheredatis autem nͥ
spalit̾er testator iusto hedie
motus cos ueriit humaĩ¬
intis gratia tantũ sepeliri
non etiam alioc preter sua
posteritatẽ infe te licer. ti¬
berti auitem nec sepeliri nec
atios inferre poterint iisi

Expanded text:
idem ius concessum est, siue extiterint heredes siue sese abstineant. exheredatis autem, nisi specialiter testator iusto odio commotus eos uetuerit, humanitatis gratia tantum sepeliri, non etiam alios praeter suam posteritatem inferre licet. liberti autem nec sepeliri nec alios inferre po
Abbreviated transcription (Latin):
osus set ab om̃ib hurits¬
modi nõĩbus uacate ui¬
detut. ¶ depulchrũ est
ubi corpus ossaue honũs
c̃dita ft̃. celsus aũ uit non
totus qui sepulture de¬
tinatus est locus religio

Expanded text:
osus, sed ab omnibus huiusmodi nominibus uacare uidetur. Sepulchrum est, ubi corpus ossaue hominis condita sunt. Celsus autem ait: non totus, qui sepulturae destinatus est, locus religio
Abbreviated transcription (Latin):
Re. sepassime idem istrrirtũ
est ¶Si ad hui monumentũ
mnirum est. potent quishoe
⁊ uend̾e. ⁊ donare si cenõtsi¬
um sit posse hoc ueniri dice¬
dum est nec enuim ẽẽ hoc re¬
ligio sum dui fĩs rescͥpser̃t.

Expanded text:
et saepissime idem constitutum est. Si adhuc monumentum purum est, poterit quis hoc et uendere et donare. si cenotaphium fit, posse hoc uenire dicendum est: nec enim esse hoc religiosum diui fratres rescripserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cede eos puicrueuir E
autem tenetur hac actõe
qui uenunchauit Et renu¬
ciatłe et eimi acciꝑe debni
qui ꝑ alium renuntiauit.
mand uimi ut menbur. ni
igri. ige̾s et tu id ticio dele¬
gaueris. ille dolo malo qͥd
inca re focenit tu teneberis
quia dolo inalo uersatus es
qui tati hełmini crediditti.
lp̃.  i duobus
nandaueto.⁊ anbo do¬
lose fecerint aduersus fin¬
gulos in solidum age̾ potõ.
det altero conuẽto si satis¬
fecerit. In alt̾um actonẽ
denegnri oportere¶Com¬
petit autem ħ accõ ei curꝰ
interfint falsum mod̾ re¬

Expanded text:
cede eos interuenire. Is autem tenetur hac actione qui renuntiauit: sed renuntiasse et eum accipere debemus, qui per alium renuntiauit 2mandauerim, ut mensuram agri ageres et tu id Titio delegaueris et ille dolo malo quid in ea re fecerit, tu teneberis, quia dolo malo uersatus es, qui tali homini um. Si duobus mandauero et ambo dolose fecerint, aduersus singulos in solidum agi poterit, sed altero conuento, si satisfecerit, in alterum actionem denegari oportebit. Competit autem haec actio ei, cuius interfuit falsum mod
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃. Ecriptus łns pͥusqi
heredititẽ adeat patre̾m
fannbiis mortuũ in ferendo
locum facit religiosũ. ⁊e
quis pucet hoc ipo pħreẽ
eum gerere fige enim.id¬
huc eum delibare de ad eu¬
da sirditate. ego etiã puto
sin łns eum intulit set qui¬
uis alius snrde ia cessante
uł uente ne pro herede ge¬
rete uidatur.tmen locũ
teligiosum façere puto.p¬
lerumq eium defimeti añ
sepeliũtur qͣm quis hirs e¬
is existet. Set cunc locus
sit peligiosus cum defũcti
fint naturaliter enĩ ind̾t᷑
ad mortuum ꝑtinere loc
in quem infertur. p̃sertĩ
si in eum locum in ferat᷑¬
qiad eo ut etiam si ĩ lega¬
cum locum sit illatus ab
in alium locimm tam opor¬
tune inferri nõ pot̾uit
dicunt᷑ que quis sibi fami¬
lieq sue ostituit hrditarĩ
nitẽ q̃ qͥs sibi heredib ꝙ¬

Expanded text:
. Scriptus heres prius quam hereditatem adeat patrem familias mortuum inferendo locum facit religiosum, nec quis putet hoc ipso pro herede eum gerere: finge enim adhuc eum deliberare de adeunda hereditate. ego etiam si non heres eum intulerit, sed quiuis uerente ne pro herede gerere uideatur, tamen locum religiosum facere puto: plerumque enim defuncti ante sepeliuntur, quam quis heres eis existet. sed tunc locus fit religiosus, cum defuncti fuit: naturaliter enim uidetur ad mortuum pertinere locus in quem infertur, praesertim si in eum locum inferatadeo, ut etiamsi in legatum locum sit illatus ab in alium locum tam oportune inferri non potuit. dicuntur, quae quis sibi familiaeque suae constituit, hereditaria autem, quae quis sibi heredib
Abbreviated transcription (Latin):
ditium dat. si dolo fecert
etit errra ordinem plec¬
tendus modica timen co¬
herrione. set si fine dolo
absoluendus est ¶⁊hãc
uitem accionem loci puri

Expanded text:
in eum iudicium dat, si dolo fecerit et erit extra ordinem plectendus, modica tamen coercitione: sed si sine dolo, absoluendus est. In hac autem actione loci puri
Abbreviated transcription (Latin):
uer intra diem adĩtisimi est.
Etfundere aũ nou statĩ poc̾it
pͥusqͣm cectato cłiũtiet emp¬
tori. aut tollat uinũ: aut
siat̃. futm. ut usntũ effui¬
detur. Si tum̃ cum poisi ess¬
fundere non effudit laudadᷤ¬
fint. ueluti si locatũs ea fu¬
tiłet ł si necẽe habui̾t alu
c̃oucere tolia cõmadi est
aũ conduci uasa nͨ reddi
inium bona fide .i. q̃ntũ
sine ip̃nus incõmodo ficri
potest. oꝑam cdate u qiͥ
inimͥine decrim̃to sit ea re̾
emptei ¶ Si doliã re ui¬
mini emeris uoe d̾tradẽdo
co quicq̃m conuenent. to
uiden aetum ut asĩ euacu¬
arentur qͣm aduindennã
oꝑti corum fututa sit ue¬
cessira. q si ñ sint euicu¬
ita fatiendum ẽ quod ue¬
iteres putauerunt. ꝑcorbẽ
uenditorem mensuram fa¬
cere ⁊ effundere. uetẽs i
si qͣnta mensura non ap¬
pareat. uidel ut apperet¬
ua uindeinia non sint ista
uasa nocessatia. Si nͦ met
uenditoris colli possit ¶¶¬
prẽt. mi uero dolum dum
ditor talem prãre debet

Expanded text:
nec intra diem admensum est: effundere autem non statim poterit, priusquam testando denuntiet emptori, ut aut tollat uinum aut sciat futurum, ut uinum effunderetur. si tamen, cum posset effundere, non effudit, laudandfuit ueluti si locaturus ea fuisset uel si necesse habuit alia conducere dolia. commodius est autem conduci uasa nec reddiuinum bona fide: id est quantum sine ipsius incommodo fieri potest operam dare, ut quam minime detrimento sit ea res emptori. Si doliare uinum emeris nec de tradendo eo quicquam conuenerit, id uideri actum, ut ante euacuarentur quam ad uindemiam opera eorum futura sit necessaria: quod si non sint euacuata, faciendum, quod ueteres putauerunt, per corbem uenditorem mensuram facere et effundere: ueteres esi, quanta mensura esset, non appareat, uidelicet ut appareua uindemia non sint ista uasa necessaria: si uero meuenditoris tolli possistet, an uero dolum dumtditor talem praestar‹e› debet,
Abbreviated transcription (Latin):
iecit. iid tp̃s ꝑicłm sustine¬
bit guo se subaecit. Quod frs
de signauit tp̃s eatenus picu¬
lum sustinere aebit quo ad
ture plenislime ueñat. cum
fuctis degustatum.ant gͥ cõ¬
tineat.⁊ eatenus sustinebit
nic nõ corienit ⁊ usq ao de¬
guntationan sustinebit. Set
si non sitnt dustara. signa

Expanded text:
m sustinebit, quoad se subiecit: quod si non designauit tempus, eatenus periculum sustinere debet, quoad tunc plenissime ueneat, cum fuerit degustatum. aut igitur contineat, et eatenus sustinebit, aut non conuenit et usque ad degustationem sustinebit. sed si nondum sunt degustata, signa
Abbreviated transcription (Latin):
potest dici ẽẽ dampinĩ emp¬
coris. Si ita res uenetit. esto
ale scruis emptus suĩ naui
iuhanus putat statĩ ꝑfec̾tã
cẽ uenditionem qm̃ certum
sit eã contt̃tam. Cum
solum tuũ sit uendas. an uͦ
in ip̃m corpus ꝙ tuũ sit usũ
stuctum mͥ uendas. Nã pͥore
casu etiam si statim moneĩs
nełi mchi ht̃s tuꝰ debebit.
heres tiuis mͥ debebit.¬

Expanded text:
emptoris. Si ita venierit: "est ille servus emptus, sive navis Iulianus putat statim perfectam esse venditionem, quoniam certum sit eam contractam. Cum solum tuum sit, vendas, an vero in ipsum corpus, quod tuum sit, usum fructum mihi vendas: nam priore casu etiamsi statim morieris, nihil mihi heres tuus debebit, heredi autem meo debebit
Abbreviated transcription (Latin):
uersioncra uendito. finis custo¬
finitam custodiam non deb̾at
quid de tempore accum siti
ant d̾mintiare ei. ut tollat
uinum. certe añqͣm ad um¬
deiam fuerft dolia necessa᷑i
leret. postea nisi ꝙ dolo ma¬
lo uenditoris intexeptũ edt.
non deber abeo prãti. Si u̾bi
grã aphore centũ exco uino

Expanded text:
auersionem uendito finis custoauersionem uendito finis custofinitam custodiam non debeat quid de tempore actum sit, aut denuntiare ei, ut tollat uinum: certe antequam ad uindemiam fuerint dolia necessarialeret, postea, nisi quod dolo malo uenditoris interceptum esset, non debet ab eo praestari. si uerbi gratia amphorae centum ex
Abbreviated transcription (Latin):
uendicorem stet̾ͥit. qͣminꝰ
deginstapeñtur utrũ p̃titũ
dum tarat ꝑicillum acoris. ⁊ nu¬
coris uendito. pr̃are debat. an
uero enam die pret̾i̾to. ut si
focte corrupta sst postea quã
dies degustandi piet̾iit. ꝑicu¬
lum aduenditorem ꝑtineat. an
uero mag̾̃ emptio sit soluta qr̃
subronditione uemcrint. ħi ẽ
si ante cliem illum fuissent de¬
gustata ⁊ interient quid actum
sit. Ego aũt arbittor. si hoc in
occulto sit. debers dici emptõnẽ
inanere. ꝑiculum aũt aduendi¬
torem respicere. ⁊ ultta diẽ de¬
guicando prefinitum qr ꝑ ipm̃
factum ẽ ¶ Si aduẽtsione ui¬
corem. neq nuicorem uendito.¬
rem pr̃ate debere. s om̃e ꝑicu¬
lum ad emptorẽ ꝑtinere. biffi¬
cile añ ẽ. ut quusqm sic emat.
ut neꝙ dogustet. qrͣ si dies de¬
guibatioms adiectus eñt. qñq
addegustauerit ꝑiculum aco¬
ris ⁊ nucoris aduenditorẽ ꝑ¬
tmelut. dies enl degustationi
p̃atitus. meliorẽ conditionẽ
emptoris facitsamo aũ ꝑ ad

Expanded text:
uenditorem steterit, quo minus degustarentur, utrum praeteritum dumtaxat periculum acoris et mucoris uenditor praestare debet, an uero etiam die praeterito ut, si forte corrupta sint posteaquam dies degustandi praeteriit, periculum ad uenditorem pertineat, an uero magis emptio sit soluta quasi sub condicione uenierint, hoc est si ante diem illum fuissent degustata? et intererit, quid actum sit: ego autem arbitror, si hoc in occulto sit, debere dici emptionem manere, periculum autem ad uenditorem respicere etiam ultra diem degustando praefinitum, quia per ipsum factum est. Si auersione uicorem neque mucorem uenditorem praestare debere, sed omne periculum ad emptorem pertinere: difficile autem est, ut quisquam sic emat, ut ne degustet. quare si dies degustationi adiectus non ad degustauerit periculum acoris et mucoris ad uenditorem pertinebit: dies enim degustationi praestitutus meliorem condicionem emptoris facit. Uino autem per
Abbreviated transcription (Latin):
ti fideiissor taretut auendi¬
tore. postea uenditor eam le
sideret. quesitum est cum
noq side̾nissor tatiã eit nec
om̃is poctuina sccłm legem
suis diebus soluta sit. at p̾¬
inodo rei uenditi¬

Expanded text:
i fideiussor daretur a venditore: postea venditor eam legssideret: quaesitum est, cum neque fideiussor datus est nec omnis pecunia secundum legem suis diebus soluta sit, an prMODO REI UENDIT
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃iam simul ac tacũm
dati accõnem. ¶ Siũ ẽ
frim̃tum deb̾etur fid̾ius¬
sor affricum dedit. fiue
quod exncc̃itate soluẽdi
plus impendit. qͣm est
p̃tium solute rei. siũ sti¬
cum soluit. ts̃q detessit.
ant debilitate fiagitõue
ad nullum peetium sui.

Expanded text:
am, simul ac ratum dati actionem. Siue, cum frumentum deberetur, fideiussor Africum dedit, siue quid ex necessitate soluendi plus impendit quam est pretium solutae rei, siue Stichum soluit isqu‹e› decessit aut debilitat‹e› flagitioue ad nul
Abbreviated transcription (Latin):
soluendi ueniat cum reo
repete̾ potiut q̃m quo pes¬
simo tatito libare se as¬
tipłatoẽ licuit.Itaq si ꝑa¬
creditor liberati potũ fid̾¬
iusson clare. ⁊ fidenissor

Expanded text:
soluendi ueniat, cum reorepetere poterit, quam quo pessimo tritico liberare se a stipulatore licuit. itaque si pacreditori liberari potuit, fideiussori dare et fideiussor
Abbreviated transcription (Latin):
apͥore pignis cunt. nõ tam
acquirendi dñi quã seruãd
pignoris causa sui. ĩ telligit᷑
peciũami dedisso ⁊ ideo offer¬
pacto ut liceat sibi terdere

Expanded text:
tam adquirendi dominii quam seruandi pignoris sui causa intellegitur pecuniam dedisse et ideo offerpacto, ut liceat sibi reddere
Abbreviated transcription (Latin):
rectiũe quam fidcuissor de
noris equsa necessitite iu¬
ris fieri solet.
nus iure conuẽtionis uẽ¬
didit. sedo creditori us surgẽ
tus offẽde pecenĩe conuenit.

Expanded text:
pecuniae, quam fideiussor depnoris causa necessitate iuris fieri solet. nus iure conuentionis uendidit, secundo creditori non superesse ius offe‹r›endae pecuniae conuenit.
Abbreviated transcription (Latin):
re.⁊ siquidẽ ta ucĩerit ur
si ĩtra c̾tum tempris adebi¬
tore .p. soluta fuerit emp¬
Si uero tẽpus preu̾et̾t. aũ
si nõ eo pacto res uetuerit
debitor. aut pupillꝰ. aut
rei publice cansi absẽs uł

Expanded text:
are. et si quidem ita uenierit, ut, si intra certum tempus a debitore pecunia soluta fuerit, empsi uero tempus praeteriit aut si non eo pacto res uenierit, nque debitor aut pupillus aut rei publicae causa absens uel
Abbreviated transcription (Latin):
sibi dutite .s. subscͥpserit
forte ĩtibul emptiois qse¬
sisse uidet᷑ nisi maĩfeste ip¬
pareat deceptũ eẽ .ꝙ. ob f¬
uate oportet ⁊ si ñ scriꝑtis cõ¬
seserit. Si dbicori .uoessũ

Expanded text:
sibi durare. sed si subscripserit forte in tabulis emptionis, consensisse videtur, nisi manifeste appareat deceptum esse. quod observari oportet et si sine scriptis consenserit. Si debitori concessum
Abbreviated transcription (Latin):
sinat. nisi cruolũtate credito¬
ris hoc factũ est.
ditioue pignoris couseusit
creditor. iłut debitor hanc
dorem det. piocudũ ent pi¬
prguoris sui consentiret .s.
⁊ si ip̃e uendidit creditor.
sic camen uendicionẽ fecit.

Expanded text:
sinat, nisi ex voluntate creditoris hoc factum est. Si in venditione pignoris consenserit creditor vel ut debitor hanc dotem det, dicendum erit pipignoris d si ipse vendiderit creditor, sic tamen venditionem fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
rit sic nisi int̾ certũ diem
meliorem cinditionẽ ĩue¬
uisser fũicq taidita ei forte
ciptor asiquã melior con¬
or conditio fu̾it allata . qͣ¬
nisi ẽp̃toris displicuisset
pigna firi nõ pietit᷑.

Expanded text:
certum diem meliorem condicionem invenisset, fueritque tradita et forte emptor, antequam melior conor condicio fuerit allata, quamnisi emptori displicuisset, pignus f
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝑ imprudẽciã indicis
aut errorẽ ẽptor rei uictꝰ ẽ ue¬
gamꝰ auctoris dãpnũ ẽẽ debe
at qͥd refert sordibꝰ iuidrcis an
stulticia repierit. ĩ uiria eĩ ã
sit ẽptori auctͥorẽ ñ deb cõtĩ¬
ge̾. Si ticiꝰ fichũ pꝰ mor¬
tẽ suã lib̾m ẽẽ uissũ uñdid̾it
mortuo d̾ĩ eo sticlꝰ adlib̾tatẽ

Expanded text:
 imprudentiam iudicis aut errorem emptor rei uictus est, negamus auctoris damnum esse debere: aut quid refert, sordibus iudicis an stultitia res perierit? iniuria enim, quae fit emptori, auctorem non debet contingere.Si Titius Stichum post mortem suam liberum esse iussum uendiderit, mortuo deinde eo St
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m recipiẽde dotts utiq si
ĩ potestate sit. ꝙ si emãci¬
pata ẽ uix pot̾it defendi.
statĩ cõmitti stipłatẽẽ. ẽ ĩ
ũo casu ad eũ dos regredi
possit. Nũqͥd gͦ tũe demũ
filia potũ totẽ repet̾e.si euie¬
cer ẽ patͥs dotatã filiã hr̃
ũ statĩ ꝯueĩte pmissorem

Expanded text:
que recipiendae dotis, utique si in potestate sit. quod si emancipata est, uix poterit defendi statim committi stipulationem, cum uno casu ad eum dos regredi possit. numquid ergo tunc demum filia potuit dotem repetere, si euicterest patris dotatam filiam habere, ut stati
Abbreviated transcription (Latin):
lapdictue uieo fundo ubiq
oẽnt. excepte erant. ⁊ pꝰ niliũ
temiporis meo fundo reꝑte
uꝑxit. non uideri eas lapi¬
diciuas cẽ exxeptas. neminẽ

Expanded text:
lapidicinae in eo fundo ubique essent exceptae erant, et post multum temporis in eo fundo repertae appareat, non videri eas lapidicinas esse exceptas: neminem
Abbreviated transcription (Latin):
cccipi iuudentur set que sin¬
gilis auins fieti solent. tra
ut fructis eo tollatus. piã
aliter interprotãtibus uitor
arlores omnes ercepte ui¬
debuntur ¶ uiiꝰ reĩ emip¬
tionem posse fieti dixi. que
xinis edibus unituas eder pro¬
iecta sunt. ut ea michi ita
cẽt. scio setiuura tespondisse
pͥmum soq̃ndum eẽ quos
iipareret accum et quos si

Expanded text:
quae singulis annis seri solent, ita ut fructus eorum tollatur: nam aliter interpretantibus uites et arbores omnes exceptae uidebuntur. Huius rei emptionem posse fieri dixi: 'quae ex meis aedibus in tuas aedes proiecta sunt, ut ea mihi ita esset. scio Seruium respondisse, primum sequendum esse quod appareret actum esse: quod si
Abbreviated transcription (Latin):
si possõnẽ. dixite tͤd̾e tibi possõ¬
nẽ hic modo posse. nt pupilluᷤ
⁊ fimilia enis deͤcedat de fũ¬
do. ⁊ cune demuni tu uigre¬
sundum ea lege em̾at ut so¬
lita peccuna trade̾tur ei
possessio duob heredir ix¬
lictis deceffit. si unus om̃ẽ¬

Expanded text:
i possessionem. dixi tradere te tibi possessionem hoc modo posse, ut pupillus et familia eius decedat de fundo, tunc demum tu ingrefundum ea lege emerat, ut soluta pecunia traderetur ei possessio, duobus heredibus relictis decessit. si unus omne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗsita mlleĩ dos tñ eẽt. qͦ casu
si solꝰ pat̾ pactꝰ ẽ fã filia siũ
solꝰ agat. siũ adiũcta filie ꝑsc̃
ta fin̾t qͦ pacto melior õditõ pr̃is
uͦ s pacta sit filia ũ noceat ip̃i.
ꝙ̃s filie agãti nocebit pactũ
paciscẽdo filiĩ aditõẽ pr̃is d̾tio

Expanded text:
i dos tum esset. quo casu si solus pater pactus esset sine filia, sive solus agat sive adiuncta filiae persona, ta fuerit, quo pacto melior condicio patris c pacta sit filia, ut noceat, ipsi quandoque filiae agenti nocebit pactum, paciscendo filiam patris
Abbreviated transcription (Latin):
dotis ĩstipłatũ ẽ dote post di¬
ex boĩs niri sr̃itibꝰ fc̃ĩs ad exi¬
bitẽe uroris. ꝓmissas usur᷑as
reu̾s ur impbe petit.
net asocero totẽ arbit᷑tu so¬
ceti c̾to die diĩ. ñ d̾ trõstrata

Expanded text:
dotis in stipulatum cum dote post diex bonis uiri sumptibus factis, ad exhibitionem uxoris promissas usuras reuersus uir improbe petit. Gener a socero dotem arbitratu soceri certo die dari non demonstrata
Abbreviated transcription (Latin):
u̾m̾ dtͣxit ei c̃ alio comibium.
posse. Ait lex. ꝙ̃ dui patnꝰ eã
ai pat᷑tiꝰ eẽ. aũ uelle d̾sicrit.
finita ẽ legis auctorias. Illut
rectissume pͥlacuit qͣliẽq uo¬
lũtate ĩlligi possit patͦnꝰ. ari¬
mũ hr̃e desissẽ. qͣsĩuxoem

Expanded text:
um, detraxit ei cum alio conubium. posse. Ait lex: "quamdiu patronus eam aut patronus esse aut velle desierit, finita est legis auctoritas. Illud rectissime placuit, qualiquali voluntate intellegi possit patronus animum habere desisse quasi in uxorem,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qͦ madͤ maiores dõanti succͣrs¬
alt̾ dspoliaret᷑ ñ qi maliuo¬
los ue altͥ locupletõr fiet. Si
icrecus au̾ tatali die dedisset
dõãtõ ẽ. s si impẽsas qͣs face̾t
niller qͦ honestise luberet

Expanded text:
in quo maxime maiores donanti succurrisalter despoliaretur, non quasi maliuolos, ne alter locupletior fieret. Si Martiis aut natali die dedisset, donatio est: sed si impensas, quas faceret mulier, quo honestius se tueret
Abbreviated transcription (Latin):
platu agat d̾negãdã ei extep¬
cõnẽ. Si fũdo estimato ĩ
dotẽ dato pacta sit młier. uͥ
q̃nto plu̾s ueiet̃t. id ĩdote̾ sit
ip̃a ded̾at. Si pacta sit
młier. ũ sũ plu̾s siũ ramoris
fũdꝰ estimatꝰ ueĩei̾t p̃ciũ qͣnto
res ueĩei̾t. ĩ dote sit. staĩ eo

Expanded text:
latu agat, denegandam ei exceptionem. Si fundo aestimato in dotem dato pacta sit mulier, ut, quanto pluris uenierit, id in dote sit, ipsa debeat. Si pacta sit mulier, ut, siue pluris siue minoris fundus aestimatus uenierit, pretium quanto res uenierit in dote si
Abbreviated transcription (Latin):
scio. quãtomunus atitio
consequi possim̃ si .t. peci¬
ero a tic̃io nõ libatur semi.
.Alicqum nec quiquam
mͥ cauetur. at suidicatũ
ltra seuis tenebitur s si c̃
seio ẽge̾ro qntuncumq
.quominus a titio erigere
poto eo tẽpore quidicui
int̾ me ⁊ senim acceptũ c̃¬

Expanded text:
to minus a Titio consequi possim: si decem petiero a Titio, non liberatur Seius, alioquin nequicquam mihi cauetur: at si iudicatum ultra Seius tenebitur. sed si cum Seio egero, quantumcumque est quo minus a Titio, exigere potuero eo tempore, quo iudicium inter me et Seium acceptum
Abbreviated transcription (Latin):
nirandũ in terpõttũ ẽ hoc
casu fideiussorẽ ꝑretor nõ
tuebitur si aũt aliqͥd ar¬
sit. ⁊ in obitum erit nͥ ple¬
rumq sit tefacto anͣ dequc̃
intercreditorẽ ⁊ pupiltũ
ꝯtrouersia fuĩt. defetente
creditoꝵ ipillũ iutasse¬

Expanded text:
randum interpositum, est, hoc casu fideiussorem praetor non tuebitur. si autem liquido prsit, et in obscuro erit ut plerumque fit, de facto an de iure inter creditorem et pupillum controuersia fuerit deferente creditore pupillum iurasse
Abbreviated transcription (Latin):
tam non id cuto pluris eẽ
optnapnur. quia crescere
non restituentis pusurem¬
dum ĩ litemmou n res płis
extin abitur ultri eiꝰ p̾ciũ¬

Expanded text:
tam non idcirco pluris esse opinamur, quia crescere non restituentis per iusiurandum in litem: non enim res pluris estimatur ultra rei pretiu
Abbreviated transcription (Latin):
dedebit ¶ Exceptio iurtsiu¬
tuidi nõ tm̃ slea aetione qͥs
itntur cuiuis nõie erog tus¬
tutandia oppogi debei s⁊
⁊⁊ si alia si m̃o c̾odẽ questio
nihec iuditiũ deducatur. for¬
te siob her actionem mãda¬
ti nogorũ gestoꝵ sociatatis.
cecerasq sibes ius uirandum

Expanded text:
tio iurisiurandi non tantum si ea actione quis utatur, cuius nomine exegit iusiurandum, opponi debet, sed etiam si alia, si modo eadem quaestio in hoc iudicium deducatur, forte si ob actionem mandati negotiorum gestorum societatis ceterasque similes iusiurandum
Abbreviated transcription (Latin):
nruur⁊udũ. Et siis qui pt.¬
ut condmione iurisurandi
uõ utt u id tiũ ei precor
non dabit eqͥisime eiũ hec
facit cum non debet dis¬
plicere conditio iutisuitã¬
di ei qui dẽtulit. Set nec
nisuitandũ de clumpnia
refenti defertur quia nõ ẽ
fe̾ndus actoꝵ si conditiomi
quam ip̃e detiit. decalup¬
uia uelit sibi nͣrai¶ Nõ
di uinsiur indi cerimuet.
TCum res inius iurmdũ
demiss. sit uider intantem
ab soluet i ferentẽ audiet
⁊ si actor iuret condeminit

Expanded text:
urandum: et si is qui petet condicione iurisiurandi non utetur, iudicium ei praetor non dabit. aequissime enim hoc facit, cum non deberet displicere condicio iurisiurandi ei qui detulit: sed nec iusiurandum de calumnia referenti defertur, quia non est ferendus actor, si condicionis quam ipse detulit de calumnia uelit sibi iurari. Nondi iurisiurandi terminetur. Cum res in iusiurandum demissa sit, iudex iurantem absoluit: referentem audiet et, si actor iuret, condemnet
Abbreviated transcription (Latin):
nil. utor pupilli oĩbꝰ
Prodigus si deferat nefui¬
none siue pro iuditio hoc
ius uirandum cedit non
obab aluc delatum probari
rome inditiũ acciꝑe uec¬

Expanded text:
.Tutor pupilli omnibuProdigus si deferat iusiutione siue pro iudicio hoc iusiurandum cedit, non ab aliis delatum probari Romae iudicium accipere
Abbreviated transcription (Latin):
icet significat nõ ec̃ cõgẽ¬
dum eum accipe uidiciũ
si reum locupletẽ offeit.
De urre nĩtando siue uo¬
lit̾tariosiue neccio siũ udici ili

Expanded text:
icet significat non esse cogendum eum accipere iudicium, si reum locupletem offerat. DE IUREIURANDO SIUE UOLUNTARIO SIUE NECESSARIO SIUE IUDICIALI
Abbreviated transcription (Latin):
tudicẽ non oportet ĩlitem
iusuirand̃ deferre. ut iupet
quis q sua ĩterfuit ur̃anos
cum cta sit nũmoꝵ estura¬
tio. isi forte deeo gsiuter
q sua interfint nũmos ÷
sua dĩe rerditos cẽ quid u¬

Expanded text:
iudicem non oportet in litem iusiurandum deferre, ut iuret quisque quod sua interfuit, cum certa sit nummorum aestimatio. nisi forte de eo quis iuret, quod sua interfuit nummos sibi sua die redditos esse: quid e
Abbreviated transcription (Latin):
Si cum exstipulatu iudicatũ
solui conueniretur iuitantt
se dare uon oportere ageti
portereiũ fieti ut non sit
coniussa stipło. licet re uidi¬
cata sit nisi ĩo uassi quod
nec dainimatũ se ẽẽ dice̾t.¬
sibi factum alicitius rei iu¬
rauerit non statim ⁊ con¬
dictionis cam̃ nancisci.¬
It cum exhac prtite uistu¬
tandum ⁊ accionẽ ⁊ eccep

Expanded text:
si, cum ex stipulatu iudicatum solui conueniretur, iurauit se dare non oportere, agenti potest enim fieri, ut non sit commissa stipulatio, licet res iudicata sit: nisi ideo iurasset, quod nec damnatum se esse diceret.sibi factum alicuius rei iurauit, non statim etiam condictionis causam nancisci.Item cum ex hac parte iusiurandum et actionem et exce
Abbreviated transcription (Latin):
auł. Quobi reis stiplandi
ab altero delitum tuscurã¬
dum ⁊ iam alteti ueͬcebit.¬
Quod reus turut.⁊ iã
fidei uissori profic. Iifideiꝰ¬
sor̃e cractum iusutrandũ
lamis atunt ium quia ĩ
locim solutions fuccedit

Expanded text:
 duobus reis stipulandi ab altero delatum iusiurandum etiam alteri nocebit.Quod reus iurauit, etiam fideiussori proficit. a fideiussore exactum iusiurandum lianus aiunt: nam quia in locum solutionis succedit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipis dire se non opoe¬
tere ⁊ ꝑiurau̾it uł dari sͥ
oportere uł uitta c̾cũ tp̃s
tuirauit se solutusͥ nec sol¬
uit. imp̃r nr̃ cum patre
rescripsit fustibꝰ eum cas¬
tigandũ dimitt̾e̾ ⁊ ita ei

Expanded text:
ncipis dare se non oportere et peierauerit uel dari sibi oportere, uel intra certum tempus iurauerit se soluturum nec soluit: imperator noster cum patre rescripsit fustibus eum castigandum dimittere et ita ei
Abbreviated transcription (French):
iurire compellendi sũt.
cuti poccumia ⁊ reus iura¬
uent exceptione uietur
si deconstituta peccĩa cõ¬
uentur. Set si desoite¬
sdest de pͥore obligõne cõ¬

Expanded text:
iurare compellendi sunt, tuta pecunia et reus iuraverit, exceptione utetur, si de constituta conveniatur: sed si de sortest de priore obligatione co
Abbreviated transcription (Latin):
potit ut ei cetera p̃r̃entur
idest res trdãtur. ⁊ de eiue¬
cione caueatur. an tn ad
pͥccũ conseq̃ndũ exuẽdito
cõuenm possit itdendũ ⁊
siquide ⁊ de hoc ip̃o tutat
ẽ quod pͥtium sotutũ est

Expanded text:
poterit, ut ei cetera praestentur, id est res tradatur et de euictione caueatur: an tamen ad pretium consequendum ex uendito conueniri possit, uidendum. et si quidem et de hoc ipso iuratum est, quod p
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾t᷑. eum cũ qͦ aget᷑ acc¬
ipere debemꝰ ipm ieum nͨ
frustm aditiatur concliti¬
cẽ delata nam si reus uira¬
uit nemine ei nfsuand̃
quisq ad iisnirandum
dum siue in psc̃m suc in
regi siue infactum siue peã¬
sĩ accc̃e ł quanis alia agatu
ĩme de interlictoss. ⁊ si de ꝯ¬
p̃tor insrurandum tuebit ᷑
ut puta detuli tͥ uisiurãd̃
⁊ iurasti i potestate m̃a te
ñ eẽ tuendum exit uisuirã¬

Expanded text:
uerit'. eum cum quo agetur accipere debemus ipsum reum. nec frustra adicitur 'condicione delata': nam si reus iurauit nemine ei iusiurandquisque ad iusiurandum dum, sive in personam sive in rem sive in factum sive poenali actione vel quavis alia agatur sive de interdicto. Sed et si de cpraetor iusiurandum tuebitur: ut puta detuli iusiurandum et iurasti in potestate mea te non esse: tuendum erit iusiuran
Abbreviated transcription (Latin):
dati sͥ oportete. uł contra
quia non queretur an date
sibi opoctete. ⁊ adinsus u¬
tilem accionem qua hoe
qũitur an iurau̾is tͥ dare
oportere opponenda est
exceptõ irts iutandi pe

Expanded text:
dari sibi oportere, vel contra,quia non quaeretur, an dare‹t›ibi oportere, et aduersus utilem actionem, qua hoc quaeritur, an iuraueris tibi dari oportere, opponenda est exceptio iurisiurandi pe
Abbreviated transcription (Latin):
cõuentione extm rudigũ
defertur referri nõ pot.¬
Pũpillus tutore aueto¬
te iusturandũ deferre de¬
bet. qd̾ si sine cutore aue¬
tore detulit exceptio eidẽ
obstabit᷑ set replicabit᷑.
quia rerũ animistñdarũ

Expanded text:
conuentione extra iudicium defertur, referri non potest.Pupillus tutore auctore iusiurandum deferre debet: quod si sine tutore auctore detulerit, exceptio quidem obstabit, sed replicabitur, quia rerum admin
Abbreviated transcription (Latin):
possum qm̃ cum inc̾iũ
sit an erea stipłitione
deb̾i possit añ tempus
petere uideor.
suspenditur et si aditio
uã sit stipulatio tenet.
qͣmuis tenere attahen¬
tel condiuonem igno

Expanded text:
possum, quoniam, cum incertum sit, an ex ea stipulatione deberi possit, ante tempus petere videor. suspenditur et, si condicio vera sit, stipulatio tenet, quamvis tenere contrahentes condicionem igno
Abbreviated transcription (Latin):
segra pregorio uiris ꝯsutti
scripsi me accepisse apuli¬
liço menio qͥudeqii mu¬
tua auuerata inͥ de dõ
io ⁊ l qͥndetim proba.
neto dari halendis futurio
luis spopõndi ego lutꝰ ticiꝰ
si dĩe supra sqͥnta sinim.a
publia menio eiq ad quẽ
ius. spopondi ego lucius
ticꝰ. conuerlt̃q inter nos
uti meuis ex summna sipra
sccipta. mneustruos refun¬
dere debam denarios tre¬
centos. er om̃i sũna ei lie¬
rediuesus. quesitum ẽ de
ob ligatione usurarum
solutioni competebat tnͣ¬
sierat dicebam q pagta¬
a incontinenti facta stĩpla¬
tiomͣ in ẽẽ credũtur. ꝑ¬
ses c̾tam peccuniã stipła¬

Expanded text:
ecti praetorio iuris consulti scripsi me accepisse a Publio Maeuio quindecim mutua numerata mihi de domo et haec quindecim proba recte dari kalendis futuris euius, spopondi ego Lucius Titius. si die supra scripta summa Publio Maeuio eiue ad quem uius, spopondi ego Lucius Titius. conuenitque inter nos, uti pro Maeuio ex summa supra scripta menstruos refundere debeam denarios trecenos ex omni summa ei herediue eius.' quaesitum est de obligatione usurarum, solutioni competebat, transierat. dicebam, quia pacta in continenti facta stipulationi inesse creduntur, pses certam pecuniam stip
Abbreviated transcription (Latin):
usuras peti posse. qͣm ip̃a
sors peti potuerat. paccum
autem qd̾ subiectum ẽ. qͥ¬
cam dicebm̃t̾ ad sorus lolu¬
tionem tm̃ ꝑtinere nõ etiã
ad usurarum que priore
parte fimpliciter instipu¬
lationem uenissent. pac¬
tumq̃ id tantum ad excep
usuras debi.atq sud noã¬
tim eẽt expressum .s cũ
sortis peticio dilat᷑a sit con¬
sequens est ut etiam nsuẽ
exeo tp̃r quo moram fecit
accedant. sraieu ille puta¬
bat ad exceptionem tm̃
tencia diuersa optimnt.
tamen usurarum obligõ
ipõ uire non cõmutet᷑
non enim imͥora ẽ is aqͦ
peccunia pꝑ exceptionẽ

Expanded text:
usuras peti posse quam ipsa sors peti potuerat. pactum autem quod subiectum est quidam dicebant ad sortis solutionem tantum pertinere, non etiam ad usurarum, quae priore parte simpliciter in stipulationem uenissent pactumque id tantum ad exceptusuras deberi, atque si id nominatim esset expressum. sed cum sortis petitio dilata sit, consequens est, ut etiam usurae ex eo tempore, quo moram fecit, accedant, et si, ut ille putabat, ad exceptionem tantum tentia diuersa optinuerit, tamen usurarum obligatio ipso iure non committetur: non enim in mora est is, a quo pecunia propter exception
Abbreviated transcription (Latin):
aria adquiri pꝰ aditã u̾o ac¬
clici pot̃ utiq si scierint e¬
um sibi coberedẽ ditũ qm̃
tũc nõ possũt udcriboẽ fi¬
dei possessões eẽ. qui pec pꝰ¬
sidendi animũ hab̾et ꝙ si
de seruire uidentii.

Expanded text:
aria adquiri. post aditam uero a cdici potest, utique si scierint eum sibi coheredem datum, quoniam tunc non possunt uideri bonae fidei possessores esse, qui nec possidendi animum haberent. qude seruire uideantur.
Abbreviated transcription (Latin):
si cõueĩttut erceptiõe utq̃¬
tur ceterum si ꝯtendat qͥ
codicit qĩ cum br̃de se fu¬
ris age nõ debet repelli.
dictio ei dari debet adits
furis bĩdem nec pati eũ¬

Expanded text:
si conueniatur, exceptione utatur? ceterum si contendat qui condicit quasi cum herede se furis agere, non debet repelli et dic‹ti›o e‹i› dari debet aduersus furis heredem nec pati eu