comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&e ꝓpt̾ ieroboam qui de tribu ephraim fuit
appellabantur ephraim: & uocat eos coro¬
nam suꝑbiȩ. quia comparati duab tribub
quȩ appellabantur uida sullimiores erant
& numero & robore. ebriosq eos dicit ephra¬
in qui suum non intelligant creatorẽ. sed
ꝓdño adorent uitulos aureos in dan &e in
bethel. Isti quondam inflore fuerunt dñi
mone. & in duodecim tribub erant ado¬
rantes dmñ intemplo ierłm qui fuerunt in
uertice uallis pinguissimȩ. qđ hebraice
dr̃ geth semanim: significat aut̃ locum
ubi traditus est dñs. suꝑ cuius uallis uer.¬
ticem templũ dñi situm est. Isti in ebriati
sunt uino erroris & amentiȩ. qđ eis mis¬
cuit ieroboam. Qua ꝓpt̾ poenam illis dñs
cõminatur. qđ sicut grandinis turbo
uniuersa confringit. & impetus aquarũ
inundantiũ quicquid obuiũ inuenerit¬
rapit: sic abassirioꝵ deleatur exercitu. &
quod reliquum fuerit in montes siue urbes

Expanded text:
et propter Jeroboam, qui de tribu Ephraim fuit, et propter Jeroboam, qui de tribu Ephraim fuit, appellabantur Ephraim. Et vocat eos coronam superbiae: quia comparati duabus tribubus, quae appellabantur Juda, sublimiores erant et numero et robore. Ebriosque eos dicit Ephraim, qui suum non intelligant Creatorem, sed pro Domino adorent vitulos aureos in Dan et Bethel. Isti quondam in flore fuerunt Dominmone, et in duodecim tribubus erant adorantes Deum in templo Jerusalem, qui fuerunt in vertice vallis pinguissimae, quod Hebraice dicitur GE SEMANIM  . Siginificat autem locum ubi traditus Dominus est; super cujus vallis verticem templum Domini situm est. Isti inebriati sunt vino erroris et amentiae, 372 quod eis miscuit Jeroboam. Quapropter poenam illis Dominus comminatur, quod sicut grandinis turbo universa confringit, et impetus aquarum inundantium quidquid obvium inveneritrapit: sic ab Assyriorum deleantur exercitu, et quod reliquum fuerit, in montes sive urbes
Abbreviated transcription (Latin):
‸suꝑbiȩ ebrioꝵ ephraim: & erit flos deci.¬
Sdens głȩ exultationis eius. qui est suꝑuer.
Iticem uallis pinguium quasi temporaneũ
Sante maturitatem autumni. Quod cum
Iaspexerit uidens: statim ut manu tenuerit
deuorabit illud. Lxx. Ue coronȩ iniuriȩ
‸mercennarii ephraim. flos cadens de gła
Isuꝑ uerticem montis pinguis. qui ebriestis
Sabsq uino. Ecce fortis & durus furor dñi.
sicut grando quȩ fertur inpronũ ñ habens
Iumbraculum. & quȩ uiolent̃ decidit. sicut
aquarum multitudo trahens humum. ce
faciens sibi spacium. Manib & pedib con¬
culcabitur corona in iuriȩ mercennari i
ephraim. Erit flos qui cecidit de spe głȩ¬
‸suꝑ summitatẽ montis excelsi. sicut prę.¬
matura ficus. Quam qui uiderit: antequã
sumat manu. cupiet eam deuorare. Dicamꝰ
primum uxta historiã. dein iuxta tropo¬
logiam. ad extremum iuxta uaticinium
ꝓphetale. Loquitur sermo diuinus aduer.¬
sum decem trib quȩ regnabant insamaria.

Expanded text:
biae ebriorum Ephraim. Et erit flos decidens gloriae exsultationis ejus, qui est super verticem vallis pinguium, quasi temporaneum ante maturitatem autumni, quod cum aspexerit videns, statim ut manu tenuerit, devorabit illud. LXX: Vae coronae injuriae mercenarii Ephraim: flos cadens de gloria super verticem montis pinguis, qui ebrii estis absque vino. Ecce fortis et durus furor Domini, sicut grando quae fertur in pronum, non habens umbraculum, quae violenter decidit sicut aquarum multitudo trahens humum, et faciens sibi spatium: manibus et pedibus conculcabitur corona injuriae mercenarii Ephraim. Et erit flos qui decidit de spe gloriae in summitate montis excelsi, sicut praematura ficus, quam qui viderit, antequam sumat manu, cupiet eam devorare. Dicamus primum juxta historiam, deinde juxta tropologiam, et ad extremum juxta vaticinium prophetale. Loquitur sermo divinus adversum decem tribus quae regnabant in Samaria,
Abbreviated transcription (Latin):
ut discant potentiam eiꝰ ꝑmiseriã: cuius
clem̃tiã ꝑbeneficia sentire noluerunt.
ransi trã tuã quasi flum̃ filia maris.
ñ est cingulum ultra tibi. Sicut inqͥt
fluuius siue ut in hebraico significantis
transitur pede : ita & tu t̾rã tuã incapi¬
uitate ducta transibis o filia maris uel
quia insula es uel quia supra de te scripti
est. dixit mare. fortitudo maris. Non par¬
turiui & non peꝑi. Qđq infert. non est
cingulum ultra tibi: quem sensum haber
aptius simmachus docet. Non poteris ultua
resistere. idest non habebis uires. nec accu¬
Stos ad pugnandum lumbos: ut possis ad.¬
uersariis contraire. Ganum suamerte¬
dit suꝑ mare. conturbauit regna. Quis
extendit manũ: Haud dubiũ exipsa
sermonis continentia quin ds̃. de quo supͣ
dixit. Dñs ex ercituum cogitauit hoc it
detraheret suꝑbiã omĩs głȩ. Extendit

Expanded text:
ut discant potentiam ejus per miseriam, cujus ut discant potentiam ejus per miseriam, cujus clementiam per beneficia sentire noluerant. Transi terram tuam quasi flumen, filia maris: non est cingulum ultra tibi. Sicut, inquit, fluvius, sive ut in Hebraico significantius , facile transitur pede: ita et tu terram tuam, in captivitatem ducta, transibis, o filia maris, vel quia insula es, vel quia supra de te scriptum est: Dixit mare fortitudo maris, non parturivi, et non peperi. Quodque infert, non est cingulum ultra tibi, quem sensum habeat, apertius Symmachus docet, non poteris ultra resistere, id est, non habebis vires, nec accinctos ad pugnandum lumbos tuos, ut possis adversariis contraire. Manum suam extendit super mare, conturbavit regna. Quis extendit manum? haud dubium ex ipsa sermonis continentia quin Deus, de quo supra dixit: Dominus exercituum cogitavit hoc, ut detraheret superbiam omnis gloriae. Extendit
Abbreviated transcription (Latin):
st tibi hic sepulchrũ. eacidisti in excelso
memoriam. diligent̃ in petra tabernaculũ
bi: Ecce dñs asportari te faciet sicut
sportat᷑ gallus gallinacius. & quasi ami¬
stũ sic sulleuabit᷑ te. Coronans coronabit
ii tribulatione. quasi pilam mittet te
in terram latã &e spaciosam. Ibi morieris.
&x ibi erit currus głȩ tuȩ. ignominia do.
mus dni tui. Et expellam tẽ de statione
dua. & de ministerio tuo deponam te.
Iterit. In die illa uocabo seruum meum
heliachim filiũ helchiȩ. & induã illum
tunica tua. & cingulo tuo confortabo eũ
st potestatẽ tuam dabo in manu eiꝰ. & erit
quasi pater habitantib ierłm & domui
iuda. Et dabo clauẽ domus dauid suꝑ
humerũ eiꝰ. &e aꝑiet & nemo erit qui clau¬
dat. & claudet. & nemo erit qui aꝑiat.
Et figam illũ paxillũ in loco fideli. & erit

Expanded text:
sti tibi hic sepulcrum, excidisti in excelso sti tibi hic sepulcrum, excidisti in excelso memoriam diligenter, in petra tabernaculum tibi. Ecce Dominus asportari te faciet, sicut asportatur gallus gallinaceus, et quasi amictum sic sute tribulatione, quasi pilam mittet te in terram latam et spatiosam: ibi morieris, et ibi erit currus gloriae tuae, ignominia domus Domini Dei tui. Et expellam te de statione tua, et de ministerio tuo deponam te. et erit in die illa vocabo servum meum Eliachim filium Helciae et induam illum tunicam tuam et cingulo tuo confortabo eum et potestatem tuam dabo in manu eius et erit quasi pater habitantibus Hierusalem et domui Iuda et dabo clavem domus David super umerum eius et aperiet et non erit qui claudat et claudet et non erit qui Figam illum ut clavum in loco fideli, eritque
Abbreviated transcription (Latin):
&e docuerit malum. Unde & nunc dr.
Si dimittet᷑ iniquitas hȩc uobis donec
moriamini. Putant allegorici int̾p̃tis
de passione.xp̃i esse prȩdictũ. quoduo.¬
cauerit ds̃ etiam post crucẽ dñi saluato¬
ris infelicẽ popłm adpoenitentiã. & ndi¬
lo minus ille se desꝑationi tradiderit
& uoluptati. Principiũ quippe istius uis¬
onis in quo ait. clamoris plena. urbs
frequens. ciuitas exultans. ad illud tẽ¬
pus referunt. quando a phariseis popłs
incitatꝰ pari contra iħm uoce resonabunte
Crucifige. crucifige talem. nos ñ habemis
regẽ nisi cȩsarem. Huius testimonii exẽplo
etiã apłs usus est. scribens ad corinthios
de resurrectione. Si mortui ñ resurgunt.
manducemus &e bibamꝰ.: eras eni moritns
Hec dicit dñs ds̃ exercituum. Uade. ingre
dere ad eum qui habitat in tabernaculo
ad sobnã prȩpositum tẽpli. & dices ad eum.
Qiud tuhic. aut quasi quis hic. quia excidi¬

Expanded text:
et docuerit malum. Unde et nunc dicitur: et docuerit malum. Unde et nunc dicitur: Si dimittetur iniquitas haec vobis, donec moriamini . Putant allegorici Interpretes de passione Christi esse praedictum, quod vocaverit Deus etiam post crucem Domini Salvatoris infelicem populum ad poenitentiam, et nihilominus ille se desperationi tradiderit, et voluptati. Principium quippe istius visionis, in quo ait: Clamoris plena, urbs frequens, civitas exsultans, ad illud tempus referunt, quando a Pharisaeis populus incitatus, pari contra Jesum voce resonabat: Crucifige, crucifige talem: non habemus regem nisi Caesarem . Hujus testimonii exemplo etiam Apostolus abusus est, scribens ad Corinthios de resurrectione: Si mortui non resurgunt, manducemus, et bibamus, cras enim moriemur . Haec dicit Dominus Deus exercituum: vade, ingredere ad eum, qui habitat in tabernaculo, ad Sobnam praepositum templi, et dices ad eum: Quid tu hic: aut quasi quis hic? quia excidi
Abbreviated transcription (Latin):
sentiam credidisse. quem olim ñ uiderint.
quia semꝑ dĩ pręceptis increduli fuert.
Et uocabit dñs ds̃ exercituũ indie illa¬
ad fletum & ad planctum. ad caluiciũ
ce adcingulum sacci. E ecce gaudiũ &
Ilȩticia occidere uitulos. &e uigulare an¬
Setes. comedere carnes. & biberẽ uinum.
Comedamus & bibamus. cras enĩ moriem̃
Et reuelata est in aurib meis uax dñi err
cituũ. Si dimittetur iniquitas hȩc uobis
donec moriamini dicit dñs exercituum.
Captiuitate p̾sente & obsessa ierłm cum
ferrũ. fames & sitis urgeret urbẽ: ierenus
ad poenitentiam popłm ꝓuocabat. &
econtrario reges ac principes & uulgi
miserabili desꝑatione ꝑeuntiũ se trade¬
bat epulis. Nichil aut̃ sic offendit dĩ
quã post peccata erecta ceruix. & er
desꝑatione contẽptꝰ. Qđ &e ꝑ amos loqͥt̃.
Suꝑ tres & suꝑ quattuor impietates non
auersabor eum. qđ & cogitauerit & fe¬
cerit. & non egerit poenitentiam. insup

Expanded text:
sentiam credidisse quem olim non viderint, sentiam credidisse quem olim non viderint, quia semper Dei praeceptis increduli fuerint. Et vocabit Dominus Deus exercituum in die illaad fletum, et ad pet ad cingulum sacci: Et ecce gaudium et laetitia, occidere vitulos, et jugulare arietes, comedere carnes, et bibere vinum: Comedamus, et bibamus: cras enim moriemur. Et revelata est in auribus meis, Domini  cituum. Si dimittetur iniquitas haec vobis donec moriamini, dicit Dominus Deus exercituum. Captivitate praesente et obsessa Jerusalem, cum ferrum, fames, sitis urgeret urbem, Jeremias ad poenitentiam populum provocabat , et e contrario reges ac principes, et vulgus miserabile desperatione pereuntium se tradebat epulis. Nihil autem sic offendit Deum quam post peccata erecta cervix, et ex desperatione contemptus. Quod et per Amos loquitur: Super tres et quatuor impietates non aversabor eum; quod et cogitaverit, et fecerit, et non egerit poenitentiam: insuper
Abbreviated transcription (Latin):
oris. &e domus ierłm numerastis. & de¬
struxistis domos ad muniendũ murũ.
&e lacum fecistis int̾ duos muros. & aqͣm
piscinȩ ueteris. Et non suspexristis ad
eum qui fecerat eã. & oꝑatorẽ eius de
longe non uidistis. Narrat quomodo
obsidioni parauerint ciuitatẽ. & aqͥs
inferioris piscinȩ quȩ capi poterant
ad suꝑiorẽ munitionẽ transtulerint.
destructisq domib muros edificaue.¬
rint. & ꝑsingulas cognationes atq
domos quantũ aquȩ deberent acciꝑe
dinumerarint. fecerintq cisternã int̾
duos muros. & piscinam ueterẽ instau.¬
rauerint ad seruandas aquas. &e non
magis dĩ inuocauerint auxilium qui
aliis uerbis dixerit. Eiduciã habuistis
in homine. & non in dõ qui factor :
hominis. Quidam iuxta mysticos
intellectus. piscinam ueterem legis uinbr
intelligunt. & int̾ duos muros uetus uide¬
licet nouumq testamentũ edificatum
datis qui aquas continere ñ possit. & non
respexisse eos ad filium dĩ. nec illius pre¬

Expanded text:
is, et destruxistis domos ad muniendum murum. Et lacum fecistis inter duos muros, et aquam piscinae veteris: et non suspexistis ad eum qui fecerat eam, et operatorem illius de longe non vidistis. Narrat quomodo obsidioni paraverint civitatem, et aquas inferioris piscinae, quae capi poterant, ad superiorem munitionem transtulerint, destructisque domibus, muros aedificaverint, et per singulas cognationes, quae domus quantum aquae deberet accipere, dinumerarint, fecerintque cisternam inter duos muros, et piscinam veterem instaurarint ad servandas aquas: et non magis Dei invocaverint auxilium, quialiis verbis dixerit: Fiduciam habuistis in homine, et non in Deo, qui factor est hominis. Quidam juxta mysticos intellectus piscinam veterem, Legis umbram intelligunt, et inter duos muros, novum videlicet et vetus Testamentum, aedificatum  mandatis, qui aquas continere non possit: et non respexisse eos ad Filium Dei, nec illius prae
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ dno & habitare coram eo: ñ est loci
sedmeriti. Huc usq uisiones isaiȩ
siue onera quȩ certis gentib imposuit :
ut iussisti &e ut nos quiuimus historica
int̾ p̃tatione disseruimus. hebraice ue
ritatis imp̾mentes uestigia. Quȩ sequunt᷑
ad om̃s ꝑtinent nationes. & generaliter
ad totius mundi consũmationẽ. De qͥb
nec tu petisti ut scriberẽ. nec mͥ otiosum
fuit ut exsuꝑfluo non quęsita dictarẽ.
qui quȩsita uix scripsi.¬

Expanded text:
autem Domino, et habitare coram eo, non est loci, autem Domino, et habitare coram eo, non est loci, sed meriti. Hucusque visiones Isaiae, sive onera quae certis gentibus imposuit, ut jussisti, et ut nos quivimus, historica interpretatione disseruimus, Hebraicae tantum veritatis prementes vestigia. Quae sequuntur, ad omnes pertinent nationes, et generaliter ad totius mundi consummationem. De quibus nec tu petisti, ut scriberem, nec mihi otiosum fuit, ut ex superfluo non quaesita dictarem, qui quaesita vix scripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
thronũ saluatoris in t̾ra eiꝰ positum re¬
cognosco. & in damasci cȩterisq uisionib
ita &e inuisione tyri quȩ extrema est.
&xp̃ianȩ felicitatis tempus int̾p̃tor. qđ
postquam edificata est &e recepit pristi¬
numstatũ. & omĩs negotiator in antiqͣm
consuetudinẽ portũ eiꝰ ingressus est. &
mercimonia & labores eiꝰ dño dedicent᷑.
Cernamꝰ in tyrostructas xp̃i ȩccłias. consi¬
deremꝰ opes omĩum qđ ñ reponantur nec
thesauritent᷑. sed dentur iis qui habi¬
tant coram dño. qui seruientes altari:
participantur cum altari. Ministrant
aut̃ tirii non ad diuitias nec ad cumu¬
landas sacerdotum opes. sed aduictus
tenti simus. Et nota qđ non dixerit nego.¬
tiationes & mercedes tyri sanctificatas
dño iis dandas qui habitauerint ierłm
sicut uidei arbitrant᷑: sed qui fuerunt
Sic enim &e dñs constituit. ut qui euangłm
p̃dicant. uiuant de euangelio. Seruire

Expanded text:
thronum Salvatoris in terra ejus positum rethronum Salvatoris in terra ejus positum recognosco, et in Damasci caeterisque visionibuita et in visione Tyri, quae extrema est, christianae felicitatis tempus interpretor: quod postquam aedificata est, et recepit pristinum statum, et omnis negotiator in antiquam consuetudinem, portum ejus ingressus est, et mercimonia, et labor eorum Domino dedicentur. Cernamus in Tyro exstructas Christi Ecclesias, consideremus opes omnium, quod non reponantur, nec thesaurizentur, sed dentur his qui habitant coram Domino, qui servientes altari participant cum altari . Ministrant autem Tyrii non ad divitias, nec ad cumulandas sacerdotum opes, sed ad victus , his contenti simus . Et nota quod non dixerit negotiationes, et merces Tyri sanctificatas Domino his dandas qui habitaverint Jerusalem sicut Judaei arbitraSic enim et Dominus constituit, ut qui Evangelium praedicant, vivant de Evangelio . Servire
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem. Plange lupanar pristinũ. &
antiqͥ erroris uestigia lacrimis laua. ut
possis dĩ in te miscđiam ꝓuocare.
Et erit. Post septuaginta annos uisita¬
bit dñs tyrum. &e reducet eam ad mer.¬
cedes suas. Et rursum fornicabitur cum
uniuersis regnis terrȩ. suꝑ faciẽ terrȩ.
Hȩc omĩa iuxta historiam impleta esse
consonis grecoꝵ & fenicum litteris in¬
dicatur. qđ post septuaginta annos in¬
staurata & ad potentiam pristinã sit
reuersa. & negotiatio uniuersarũ gentiũ
fuerit. quas ego puto fornicationis nomi¬
ne appellari. Et quomodo qui fornicat᷑
ad lupanar in gredit᷑. & mercedẽ stupri
tribuit: sic & institor de toto orbe con¬
currens pulchritudinẽ urbis quasi mere¬¬
tricis impleuerit. Et erunt negotia¬
tiones eius & mercedes eius sanctificatȩ
dño. Non condentur. neq reponentur.
quia iis qui habitauerint corã dño: er̃
negotiationes eiꝰ ut manducent insatu¬

Expanded text:
vitatem, plange lupanar pristinum, et vitatem, plange lupanar pristinum, et antiqui erroris vestigia lacrymis lava, ut possis Dei in te misericordiam provocare. Et erit, post septuaginta annos visitabit Dominus Tyrum, et reducet eam ad merces suas, et rursum fornicabitur cum universis regnis terrae super faciem terrae. Haec omnia juxta historiam expleta esse, consonis Graecorum, et Phoenicum litteris indicatur, quod post LXX annos instaurata, ad potentiam pristinam sit reversa, et negotiatio universarum gentium fuerit, quas ego puto fornicationes appellari, ut quomodo qui fornicatur, ad lupanar ingreditur, et mercedem stupri tribuit: sic et instator, de toto orbe concurrens, pulchritudinem urbis quasi meretricis impleverit. Et erit negotiatio ejus, et merces ejus sanctificatae Domino: non condentur, neque reponentur. Quia his qui habitaverint coram Domino, erit negotiatio ejus, ut manducent in satu
Abbreviated transcription (Latin):
& terum: traisi terram tuã quasi flum̃
duplerꝙ fuit popłs tyrioꝵ qui fugerant
& trans fretauerant in cechim &e eoꝵ qui
uurbe remanserant: adutrunq loquitur
cus qui fugerant: supra ait. In cethim con¬
sirgens trans freta. ibi quoq ñ erit requies.
Ie us qui remanserant & ducti sunt in ca¬¬
ptiuitatẽ: ecce inquit aquilȩ t̾rȩ chalde¬
o cuius potentiam nulli ante habuer̃t.
& quȩ abassirio fundata est t̾ra: duxer̃
robustos tyri. suffoderunt non solum
muros sed cuncta habitacula ciuitatis.
posueruntq ea inruinã. Quia gͥ alii fuge.¬
nint. alii capti sunt: ululate naues ma.
ns uel cartaginis. Negotiatio enĩ & colo
ma ur̃ã deleta est. Simulq considera.
quomodo laudauerit chaldeos. Non di¬
ait. talis popłs ultra non erit. potentiꝰ
quippe & durius est regnũ romanorũ:
sed antea non fuit. Qui p̾riora negauit.
concessit sequentia. Et erit. In die illa
inobliuione eris o tẏre septuaginta an¬
nis. sicut dies regis unius. Ab hoc loco usq

Expanded text:
asi flumen, duplexque fuit populus Tyri, eorum qui fugerant, et transfretaverant in Cethim, et eorum qui in urbe remanserant, ad utrumque loquitur. De his qui fugerant, supra ait: In Cethim consurgens transfreta, ibi quoque non erit requies tibi. De his qui remanserant, et ducti sunt in captivitatem: Ecce, inquit, accolae terrae Chaldaeorum, cujus potentiam nulli populi ante habuerunt, et quae ab Assyrio fundata est, transduxerunt robustos Tyri. Suffoderunt non solum muros, sed et cuncta habitacula civitatis, posueruntque eam in ruinam. Quia igitur alii fugerunt, alii capti sunt, ululate, naves, vel maris, vel Carthaginis; negotiatio enim, et colonia vestra deleta est. Simulque considera, quomodo laudaverit Chaldaeos. Non dixit, talis populus ultra non erit: potentius quippe, et durius regnum est Romanorum; sed, ante non fuit. Qui priora negavit, concessit sequentia. Et erit in die illa, in oblivione eris, o Tyre, septuaginta annis, sicut dies regis unius. Ab hoc loco usque
Abbreviated transcription (Latin):
omia. Doctus lector ueteres reuoluat histo¬
nas. & ab euphraten usq ad tigrim omnẽ
inmedio regionẽ assirioꝵ fuisse cognoscat
Engo quos uet̾eres assirios: nunc nos uocamꝰ
sirios a parte totum appellantes. Qd aut̃
dum quod romanȩ legiones siro instructȩ
milite ȩgyptũ custodiant. aut qđ utriusq
iontis int̾ sẽ cõmercia sint & abundantiã
grpti sirȩ suscipiant ciuitates: sic̃ ẽ con¬
tario palestinȩ &e phenicis bonis egẏptus
irrigatur. Quidam nr̃oꝵ male hȩt ad
mille annos referunt. & more uidaico
iconsumationẽ mundi futura ꝓnunci¬
ant quando anti xp̃c de assiriis ueniens
egyptũ ethiopiãq possederit. In die
illa erit isrł t̃cius in egyptus & assirio
benedictio in medio t̾rȩ. cui benedix it
dns exerctuum dicens. Benedictus popłs¬

Expanded text:
omnia. Doctus lector veteres revolvat histoomnia. Doctus lector veteres revolvat historias, et ab Euphrate usque ad Tigrim, omnem in medio regionem Assyriorum fuisse cognoscat. Ergo quos veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. Quod autdum, quod Romanae legiones Syro instructae milite Aegyptum custodiant, aut quod utriusque gentis inter se commercia sint, et abundantiam Aegypti Syriae suscipiant civitates, sicut econtrario Palaestinae et Phoenicis bonis Aegyptus irrigetur. Quidam nostrorum male haec ad mille annos referunt, et more Judaico in consummatione mundi 210 futura pronuntiant, quando Antichristus de Assyriis veniens, Aegyptum Aethiopiamque possederit. In die illa erit Israel tertius Aegyptio et Assyrio, benedictio in medio terrae, cui benedixit Dominus exerc
Abbreviated transcription (Latin):
ut altare ñ fiat nisi in loco uno quẽ elege¬
rit dñs ds̃. & hostiȩ tantum a sacerdotib
leuitici generis immolent᷑. & ecce
isaias aꝑte docet qđ egẏptii cognoscant
anm &e colant eum. &e hostias &t munita
offerant. & uota uoueant atq ꝑsoluant.
S ittptui sacerdotium habent: implet᷑ &
milis pausi testimonium dicentis. Trans.¬
lato sacerdotio: necesse est ut legis transla¬
tiosiat. Et ꝑcutiet dñs ȩgyptũ plaga:
asinabit eam. Ꝙ conuertentur ad dnm̃
e platabitur eis. & sanabit eos. Quẽ enĩ
ailigit dñs corripit. castigat aut̃ omnẽ
filum quẽ recipit. Persecutio aut̃ non ad
necationẽ credentium. sed ad ꝓbationem
ptinet & coronam.ndie illa erit
ua de egypto in assirios. & intrabit assi¬
nus inegyptũ. & ȩgyptus in assirios. &
sruient᷑ egyptii assur. Ante aduentum
ipi. unaquaq gens suum habebat regẽ.
& de alia ad aliam nullus ire poterat na¬
tionẽ. in romano imꝑio. unũ facta sunt

Expanded text:
ut altare non fiat nisi in loco uno quem elegeut altare non fiat nisi in loco uno quem elegerit Dominus Deus, et hostiae tantum a Sacerdotibus Levitici generis immolentur . Ecce Isaias aperte docet quod Aegyptii cognoscant Dominum, et colant eum, et hostias, et munera offerant, et vota voveant atque persolvant. Si Aegyptii sacerdotium habent, impletur et in illis Pauli testimonium dicentis: Translato sacerdotio, necesse est ut legis translatio fiat . Et percutiet Dominus Aegyptum plaga, et sanabit eam: et convertentur ad Dominum, et placabitur eis, et sanabit eos. Quem enim diligit Dominus, corripit, castigat autem omnem filium quem recipit. Persecutio non ad negationem credentium, sed ad probationem pertinet, et coronam. In illa die erit via de rius Aegyptum, et Aegyptus in Assyrios, et servient Aegyptii Assur. Ante adventum Christi unaquaeque gens suum habebat regem, et de alia ad aliam nullus ire poterat nationem: in Romano autem imperio unum facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
&e nr̃i de xp̃i aduentũ intelligiuolunt.
Sed illi uota sua differunt in futurũ nos
quasi iam transacta retinemus. Diẽ aut
ꝓtempore accipe. Quanquã subonia ios¬
ephus hȩc facta contendat. qui ꝓfugis
inegyptum cum turba plurima iuden
xp̃i cassare conatus est. Ita aut̃ unum
altare dr̃. quomodo una fides. unũ bapti¬
ma. & una eccłia. Et titulus iuxta t̾m¬
supra uixta tropolicã intelligentiã t̾u
uida egẏpto formidabilis suie soleni
uetꝰ intelligitur testam̃tũ : sic &e titulis
in t̾minũ ȩgypti. euangelioꝵ historia
demonstratur. Deniq iungit. Et erit
ptus contra egyptios. & pugnante uiro
contra fremsuum. & ciuitate contra cut¬
tẽ dimicante. cum ꝑsecutionis tempus in¬
lingua nr̃a sonat. Et cognoscet᷑ dñs ab
egyptiis & cognoscent eum. siue ꝑsecuto¬
res qui fuerint suꝑati. siue credentes pi¬
senti auxilio liberati. & colent eũ in hostid
& munerib. uotaq uouebunt dño & sa¬
uent. Respondeant uidei. Lege p̃ceptũ:

Expanded text:
e Christi adventu intelligi volunt; sed illi vota sua differunt in futurum, nos quasi jam transacta retinemus. Diem autem pro tempore accipe: quamquam sub Onia Josephus haec facta contendat, qui profugus in Aegyptum, cum turba plurima Judaeorum ritate conatus est. Ita autem unum altare dicitur, quomodo una fides, et unum baptisma, et una Ecclesia. Et titulus juxta termsupra juxta Tropologicam intelligentiam terra Juda Aegypto formidabilis, sive solemnis, vetus intelligitur Testamentum: sic et titulus in terminis Aegypti, Evangeliorum historia demonstratur. Denique jungit: Et erit ptiis contra Aegyptios, et pugnante viro contra fratrem suum, et civitate contra civitatem dimicante: cum persecutionis tempus inlingua nostra sonat. Et cognoscetur Dominus ab Aegyptiis, et cognoscent eum, sive persecutores qui fuerint superati, sive credentes praesenti auxilio liberati. Et colent eum in hostiis et muneribus, votaque vovebunt Domino et solvent. Respondeant Judaei:
Abbreviated transcription (Latin):
Calamꝰ & iuncus marcescet. Nudabit᷑ al¬
ueus riui a fonte suo. & omĩs sementis
irrigua siccabitur. & arescet. & ñ erit.
Naturale est ut cum ꝑirã dĩ captiuitas
uenerit: indignationẽ eiꝰ pestilentia sub.¬
sequat᷑. & aduersũ eos qui offenderint
dm̃ cuncta simul elementa deseuiant.
UInde scriptum est in alio ꝓpħa. uolucres
in aere deficere. & pisces in aquis. ut
omĩa humano usui subtrahant᷑. Hoc
dicimus. si simplicit̾ siccitatẽ nili flumi¬
nis & riuoꝵ eiꝰ uoluerimꝰ acciꝑe. Sin aut
ꝑmeta foram in fluuio regnũ. in riuo du¬
ces eiꝰ intelligimus. & in uirore & uinco
ae papiro cunctã egypti abundantiã.
ptus fertilissima est: legamus et echiel
ubi rex pharao draco magnus habitare
describitur influminib & dic̃. m̃s est
fluuius. & ego feci memet ipsũ. & audit.
Ponam frenũ in maxillis tuis & aggluti¬
nabo pisces fluminũ tuor insquãmis
tuis. & e.xtrahent te de medio flumi¬

Expanded text:
cus marcescent, nudabitur alcus marcescent, nudabitur alveus rivi a fonte suo, et omnis sementis irrigua siccabitur, arescet, et non erit. Naturale est, ut cum per iram Dei captivitas venerit, indignationem ejus pestilentia subsequatur, et adversum eos qui offenderint Deum, cuncta simul elementa desaeviant. Unde scriptum est in alio Propheta , et volucres in aere deficere, et pisces in aquis, ut omnia humano usui subtrahantur. Hoc dicimus, si simpliciter siccitatem Nili fluminis et rivorum ejus voluerimus accipere. Sin autem per metaphoram: in fluvio regnum, et in rivis duces ejus intelligimus; et in virore et junco et papyro cunctam Aegypti abundantiam, ptus fertilissima est. Legamus Ezechiel, ubi rex Pharao draco magnus habitare describitur in fluminibus, et dicit: Meus est fluvius, et ego feci memetipsum. Et audit: Ponam frenum in maxillis tuis, et agglutinabo pisces fluminum tuorum in squamis tuis, et extraham te de medio flumi
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ. siue nolentiũ iugo eiꝰ colla sumit.¬
tere. siue aliis xp̃o credentib. aliis re.¬
pugnantib: dirũpet᷑ &e scindet᷑ sp̃s
niet. Tunc ibunt ad simulacra sua &e
diuinos. & ariolos ac uates. magicisq
edoctos artib & int̾rogabunt cur ista
acciderint. Et tradã ȩgyptũ in
manum crudelium. & rex fortis domi-¬
nabitur eoꝵ ait dñs ds exercituum.
Duplicem intelligentiã sequimur. uł chal.¬
deor tempor quando a nabuchodono.¬
sor ȩgyptus exxpugnata est: uel Roma-¬
ni imꝑui. quando antonio cleopatraq
Babilonios fuisse crudeles omĩs scriptura
testat᷑. qui paruulis ñ peꝑcerint. & siuis
eos iaculis uulnerarint. nec pregnantib
sint miserti. Romanum aut̃ regnũ for-¬
tissimũ. & danielis scriptura testatur:
exponens quartã bestiã habentẽ dentes
& ungues ferreos. Et arescet aqua
de mari. & fluuius desolabit᷑ atq sicca¬
bitur. Ꝙ deficient flumina. attenua¬
buntur & siccabunt᷑ riui aggerum.

Expanded text:
 colla submittere: sive aliis Christo credentibus, aliis repugnantibus, disrumpetur et scindetur spiritus hilum. Tunc ibunt ad simulacra sua; et divinos, et hariolos, ac vates, magicisque edoctos artibus interrogabunt, cur ista acciderint. Et tradam Aegyptum in manu dominorum crudelium, et rex fortis dominabitur eorum, ait Dominus Deus exercituum. Duplicem intelligentiam sequimur: vel Chaldaicorum temporum, quando a Nabuchodonosor Aegyptus expugnata est; vel Romani imperii, quando Antonio Cleopatraque subjugavit. Babylonios fuisse crudeles, omnis Scriptura testatur, qui parvulis non pepercerint, et suis eos jaculis vulnerarint, nec praegnantibus sint miserti. Romanum autem regnum fortissimum, et Danielis Scriptura testatur , exponens quartam bestiam habentem dentes et ungues ferreos. Et arescet aqua de mari, et fluvius desolabitur atque siccabitur, et deficient flumina, attenuabuntur et sicc
Abbreviated transcription (Latin):
uastitatẽ & deletũ eiꝰ imꝑium. nequaqꝗ
isrł inumbrȩ illius uanitate confidit
sed reuertet᷑ ad dñm &e sua muncra
aeferet admontẽ syon idest in templũ
&s illum solum rgans cuiꝰ uerũ ȩt̾numq
eresiduum est. Hõc sub torobabel & iesu
& esdra & neemia factũ intelligimus.¬
S eptiusinta ꝓeo qđ nos diximus expectan.¬

Expanded text:
tum ejus imperium, nequaquam Israel in umbrae illius vanitate confidet, sed revertetur ad Dominum, et sua munera deferet ad montem Sion, id est, in templum ejus, et illum solum rogans, cujus verum aeternumque praesidium est. Hoc autem sub Zorobabel et Jesu, et Ezra ac Neemia factum intelligimus. LXX, pro eo quod nos diximus: exspectan
Abbreviated transcription (Latin):
lus qui fixus fuerat in loco fideli. & fran¬
gtt᷑ a cadet. & ꝑibit qđ pependerat in eo.
quia dñs locutꝰ est. Supra diximꝰ sobnã
fuisse pontificem. qui assiriis ꝓdidit ciui¬
titem. Sed quia hoc traditionis est hebra¬
ls e scriptura ñ loquitur: intelligamꝰ
cun sipbum &e tumidum &e uolupꝰtuosũ
iusq pedib popłos conculcantẽ. Et quia
mert cuncta quȩ ꝓpħa describit: sacer.¬
dicium eiꝰ ad heliachim filiũ helchiȩ
fuisse translatum. ut illo eiecto nouus
pontifer fieret. Ex quo intelligimus
mistudio suꝑbiã declinandã qua offen¬
aiur ds̃. & ne pontificat᷑ quidẽ priuile¬
so dignus esse potest. Iste est sobnas ut
Rapsacem de lachis inierłm ad regem
ezechiam in manu graui. & stetit in
aquȩ ductu piscinȩ suꝑioris in uia agri
fullonis. egressusq est ad eum heliachĩ

Expanded text:
ui fixus fuerat in loco fideli, et frangetur et cadet, et peribit quod pependerat in eo, quia Dominus locutus est. Supra diximus Sobnam fuisse pontificem, qui Assyriis prodidit civitatem. Sed quia hoc traditionis est Hebraicae, et Scriptura non loquitur, intelligamus eum superbum, tumidum, et voluptuosum, suisque pedibus populos conculcantem: et quia fecerit cuncta quae Propheta describit, sacerdotium ejus ad Eliacim filium Helciae fuisse translatum, ut illo ejecto, novus Pontifex fieret. Ex quo intelligimus, omni studio superbiam declinandam, quae offendit Deum, et ne pontificatus quidem privilegio tuta esse potest. Iste est Sobna sicRabsacem de Lachis in Jerusalem ad regem Ezechiam in manu gravi: et stelit in aquaeductu piscinae superioris, in via agri ful
Abbreviated transcription (Latin):
na captiuitate p̃dici. quando & iudeoꝵ
captus est popłs. & damascus cui imꝑabat
aretha similem sustinuit seruitutẽ. ut
cuncta quȩ suꝑ ea scripta sunt ad xp̃i
tempus & ad apłoꝵ mysteria transfe.¬
rant. Et erit. In die illa attenua.¬
bitur gła iacob: & pingues carnes eiꝰ
marcescent. Quando inquit damascus
capta fuerit & ciuitas esse desierit. &¬
talis eam gła coronauerit qualis corona¬
uit isrł. idest decem trib: tunc omne
presidium & pinguissimȩ carnes & re.¬
fugium emarcescẽt iacob. Nequaquã enĩ
habebit quib iunctis uastet ierłm.
Legimus supra. qđ ascenderit Rasin rex
siriȩ & facee filius Romeliȩ rex isrł in
ierłm ad proeliandũ contra eã. nuncia.¬
tũq sit domui dauid. Requieuit siria
suꝑ ephraim. De quib ꝓpħa loquitur
ad ahat. Noli timere & cor tuum ne
formidet a duab caudis titionum
fumigantium hoꝵ. in ira furoris Rasin

Expanded text:
na captivitate praedici, quoniam et Judaeorum na captivitate praedici, quoniam et Judaeorum captus est populus; et Damascus cui imperabat Areta, similem sustinuit servitutem: ut cuncta quae super eam scripta sunt, ad Christi tempus, et ad Apostolorum mysteria transferantur. Et erit in die illa, attenuabitur gloria Jacob, et pingues carnes ejus marcescent. Quando, inquit, Damascus capta fuerit, et civitas esse desierit, et talis eam gloria coronaverit, qualis coronavit Israel, id est, decem tribus: tunc omne praesidium, et pinguissimae carnes, et refugium emarcescet Jacob: nequaquam enim habebit, quibus junctis vastet Jerusalem. Legimus supra quod ascenderit Rasin rex Syriae et Phacee Filius Romeliae, rex Israel, in Jerusalem, ad praeliandum contra eam: nuntiatumque sit domui David: Requievit Syria super Ephraim, de quibus Propheta loquitur ad Achaz: Noli timere, et cor tuum ne formidet a duabus caudis titionum fumigantium horum, in ira furoris Rasin
Abbreviated transcription (Latin):
habebunt auxilium. Et regnũ ad inde
autemdicit cessare regnum & quiescere.
non ppetuam significãt uastitatẽ. sed au¬
or inysens potentiam ꝑ quã in omĩ siria
nt regnabat. Ꝙ reliquiȩ syriȩ sicut
Aece trib assirio populante deletȩ sunt
comis gła earum in captiuitatẽ ducta
est sic pauci qui in damasco resederint
ignominiã. Hoc aut̃ totum fiet. quia dñs
locutꝰ est. cuius uerba irrita esse ñpos¬
sunt. Quidam hanc ꝓphetiam eande̾ pu.¬
tant esse quam in ieremia legimꝰ. Dissolu¬
taest damascus. uersa infugam. tremor
apprehendit eam. angustia &e dolores
tenuerunt eam quasi parturientẽ. Et ite¬
rum. Succendam ignem in muro dama.¬
sci & deuorabit moenia benadab. Sed
sciendum est. qđ abieremia babilonia
captiuitas damascenȩ urbis describitur.
dest paucor quos assirioꝵ rex relique.¬
rat in ea. isaias aut̃ uicinã abassiriis ca¬
ptiuitatẽ nunciet. Alii estimant de Roma.¬

Expanded text:
habebunt auxilium. Et regnum a Damaschabebunt auxilium. Et regnum a Damascautem dicit cessare regnum et quiescere, non perpetuam significat vastitatem, sed aufert in praesens potentiam, per quam in omni Syria ante regnabat. Et reliquiae Syriae decem tribus Assyrio populante deletae sunt, et omnis gloria earum in captivitatem ducta est: sic pauci, qui in Damasco resederint,ignominia. Hoc autem totum fiet, quia Dominus locutus est, cujus verba irrita esse non possunt. Quidam hanc prophetiam eamdem putant esse, quam in Jeremia legimus: Dissoluta est Damascus, versa est in fugam, tremor apprehendit eam, angustia et dolores tenuerunt eam quasi parturientem . Et iterum: Succendam ignem in muro Damasci, et devorabit moenia Benadab. Sed sciendum quod ab Jeremia Babylonia captivitas Damascenae urbis describitur, id est, paucorum quos 194 Assyriorum rex reliquerat in ea. Isaias autem vicinam ab Assyriis captivitatem nuntiat. Alii aestimant de Roma
Abbreviated transcription (Latin):
positus in officio ꝓphetali. & dieb ac
noctib dnĩ parens imꝑio. qđcunq uis¬
serit loquit᷑. Quid gͥ clamauit leo:
Ecce iste uenit ascensor uir bige equitum.
haud dubium quin cirus indicet᷑. Et re¬
spondit &e dix̃ ipse leo. qui supra clama.¬
uerat. Cecidit. cecidit babilon: ce omĩa
sculptilia deorum eius contrita sunt in
terram. Uastante enim ascensore bige.
babilon usq in ȩt̃num del eta est. beliste¬
plum. omĩaq idola usq ad solum strata.
Qđ aut̃ sequitur. tritura mea & filia ani
meȩ: ad ierłm apostropham facit. c& as
templum qđ in area ornȩ sitũ est dicit

Expanded text:
positus in officio prophetali, et diebus ac positus in officio prophetali, et diebus ac noctibus Domini parens imperio, quodcumque jusserit loquitur. Quid igitur clamavit leo: Ecce iste venit ascensor vir bigae equitum: haud dubium quin Cyrus indicetur. Et respondit et dixit ipse leo qui supra clamaverat: Cecidit, cecidit Babylon, et omnia sculptilia deorum ejus contrita sunt in terra. Vastante enim ascensore bigae, Babylon usque in aeternum deleta est, et Belis templum omniaque idola usque ad solum strata. Quod autem sequitur: Tritura mea, et fili areae meae, ad Jerusalem apostropham facit, et ad Templum quod in area Ornae situm est, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
contrita sunt in t̾ra. Tritura mea. &e fi¬
lia areȩ meȩ. quȩ audiui a dño exerci¬
tuum dõ isrł annunciaui uobis. Causas
reddit suꝑioris formidinis. quare angu.¬
stia possederit eum sicut parturientẽ. &
corruerit audiens. & ꝑterritus sit ac te.
torem. ut sp̃u ꝓphetali tibi futura prȩ¬
nunciet. Quem cum posuissẽ inspeculã.
uidit uenientẽ bigã &e aurigam desuꝑ.
asinumq & camelũ currũ trahere.
Significat aut̃ cirum ꝑsarum regẽ atq
medoꝵ. cum paruo magnoq imꝑio ue-¬
nientẽ. Persȩ enĩ ante cirum ignobiles
erant. &e nulliis int̾ gentes loci habeban-¬
tur. medi semꝑ potentissimi. Iste gͦ unus
ascensor duarũ gentiũ fultus exercitu.
uenit contra babilonẽ. & spetulator ille
qui positus erat ut uentura ꝓspiceret:
clamauit quasi leo. siue ipse ꝓpħa ap¬¬
pellatur leo. Et quia dubiũ erat de ꝑso¬
na speculatoris qui cirũ uiderat ascenden.¬
tẽ: ipse ex ponit manifestius &e ait. suꝑ

Expanded text:
nt in terra. Tritura mea, et fili areae meae, quae audivi a Domino exercituum Deo Israel, annuntiavi vobis. Causas reddit superioris formidinis, quare angustia possederit eum sicut parturientem, et corruerit audiens, et perterritus sit, ac tentorem, ut spiritu prophetali tibi futura praenuntiet; quem cum posuissem in speculam, vidit venientem bigam, et aurigam desuper, asinumque, et camelum currum trahere. Significat autem Cyrum Persarum regem atque Medorum, cum parvo et magno imperio venientem. Persae enim ante Cyrum ignobiles erant, et nullius inter gentes loci habebantur: Medi semper potentissimi. Iste ergo unus ascensor, duarum gentium fultus exercitu, venit contra Babylonem: et speculator ille qui positus erat, ut ventura prospiceret, clamavit quasi leo, sive ipse propheta appellatur leo. Et quia dubium erat de persona speculatoris, qui Cyrum viderat ascendentem, ipse exponit manifestius, et ait: Super
Abbreviated transcription (Latin):
causas. quare hȩc imperet fieri dicens.
Fugerunt babilonium gladium. fugrin
arcus elamitarum. fuger̾ imminens pi¬
lium. Nec despiciatis iniseros. cito uenit
&e urã captiuitas. Quomodo enĩ ueloa
mercennarii annus est & omnẽ labort
breuẽ putat. dum ad desideratã meni
ꝑueniat: sic uniuersa gła filioꝵ ceda
auferetur a uobis. & sag̾itȩ ur̃e contt¬
rentur. & paruus remanebit numeru
pugnatoꝵ. Quidam uolunt ex eoqͥd
dr̃ adhuc in uno anno &e auferet᷑ onĩs
gła cedar. non babiloniam captiuitat̃
prȩdicari de qua & ieremias loquitur
sed assirioꝵ. qui post unum annum uabt.¬
tionis iudaicȩ sarracenos latissime psent
sunt. Illum prȩt̾ea locum in quo nos tra¬
stulimꝰ. qui habitatis terram austri cun
panib occurrite fugienti. & quasi erpsi¬
na dnĩ imꝑatiuo modo legimus: ibe¬
breo sic legi posse affirmant̃. Qui habe¬
in terram austri cum panib occurres

Expanded text:
causam quare haec imperet fieri, dicens: causam quare haec imperet fieri, dicens: fugerunt Babylonium gladium, fugerunt arcus Elamitarum, fugerunt imminens praelium. Nec despiciatis miseros: cito veniet et vestra captivitas. Quomodo enim velox mercenarii annus est, et omnem laborem brevem putat, dum ad desideratam mercedem perveniat: sic universa gloria filiorum Cedar auferetur a vobis, et sagittae vestrae conterentur, et parvus remanebit numerus pugnatorum. Quidam volunt ex eo quod dicitur, adhuc in uno anno, et auferetur omnis gloria Cedar, non Babyloniam captivitatem praedicari, de qua et Jeremias loquitur, sed Assyriorum, qui post unum annum vastationis Judaicae, Saracenos latissime persecuti sunt. Illum praeterea locum, in quo nos transtulimus: Qui habitatis terram Austri, cum panibus occurrite fugienti: et quasi ex persona Domini imperativo modo legimus, in Hebraeo sic legi posse affirmant: Qui habitant terram Austri, cum panibus occurrerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis. in semitis dodanim. Uerbũ arab ut
sepe iam diximus. & uesꝑ. & arabia. &
cirruus. & planicies & occidens appellat᷑.
Et ꝓeo quod nos iuata septuaginta tran¬
stulimus dormietis: potest int̾ ptari
morabimini siue habitatis. hoc est aulis¬
thesethe quod hebraice dr̃ thalinu.
Dodanim quoq. in ꝓpinquos uertitur ce
cognatos. Itaq predicitur nunc iudeis
qui obsidionẽ babiloniam effugere potu¬
erint. & de totius ꝓuintię uastitate ad
herenum transire uicinam: qđ habitatu.¬
risint in solitudine arabiȩ. initinere qͦd
ducit ad fratres. Rursumq adismahe¬
litas sermo conuertitur. & eos admiscđiã
cohortatur. Currite. & lassis fr̃ib ac
piclitantib ardore sitis obuiam ferte
aquas. Tantus enim feruor est solis. ut
nisi subueneritis: in solitudine ꝑeant.
Et non solũ aquã. sed & panes ferte fugi¬
entib: ut quos confecit obsidio. ur̃a
clementia releuet. Simulq reddit

Expanded text:
tis, in semitis Dodanim. Verbum ARAB  , ut tis, in semitis Dodanim. Verbum ARAB  , ut saepe jam diximus, et vesper, et Arabia, et corvus, et planities, et Occidens appellatur. Et pro eo quod nos juxta LXX transtulimus, 219 dormietis, potest interpretari, morabimini, sive habitabitis, hoc est αὐλιθήσεσθε, quod Hebraice dicitur THALINU  . DODANIM   quoque in propinquos vertitur et cognatos. Itaque praedicitur nunc Judaeis, qui obsidionem Babyloniam effugere potuerint, et de totius provinciae vastitate ad eremum transire vicinam, quod habitaturi sint in solitudine Arabiae in itinere quod ducit ad fratres. Rursumque ad Ismaelitas sermo convertitur, et eos ad misericordiam cohortatur: currite, et lassis fratribus ac periclitantibus ardore sitis, obvii ferte aquas: tantus enim fervor est solis, ut nisi subveneritis, in solitudine pereant: et non solum aquas, sed etiam panem ferte fugientibus, ut quos confecit obsidio, vestra clementia relevet. Simulque reddit
Abbreviated transcription (Latin):
bit ibi uir: ned incolet eam filius ho¬
minis. Totum ꝓpħȩ destimoniũ de ie.¬
remia posui. ut quȩ sit cedar indubi¬
tanter intelligas. Et considera. quomͦ
isma elitarum hoc̃sarracenoꝵ ꝓ prie
gentem descripserit. qui habitant inten
toriis. qui quas nax compulerit sedes
tenent. quib armenta sunt & pecora
sed insolitudinc habitant. Et hi gͦ a babi¬
lonus deleti sunt: eoqd asor cuutatem
quȩ metropolis gentis illius in heremo
fuit usq ad solum subuerterint. Et tam
cum camelor &e ouium greges capti sunt
non omĩs gentis illius significatur inte.¬
ritus eo quod dromedariis camelis centũ
& amplius milia uno die ꝑuastã solitu.¬
dine fugere soleant. Auferetur inquit
omis gła cedar: & imminuto sagittarior
numero qua maxime pollent arte pu-¬
gnandi: cȩteri qui fugerint remanebunt.
Quia intelleximus qd sit cȩdar. quȩ ara¬
bia. & quȩ asor: uideamus isaias ꝓpha
quiddicat. In saltu aduesꝑam dormie.¬

Expanded text:
bit ibi vir, nec incolet eam filius hobit ibi vir, nec incolet eam filius hominis . Totum prophetiae testimonium de Jeremia posui, ut quae sit Cedar, indubitanter intelligas. Et considera quomodo Ismaelitarum, hoc est, Saracenorum proprie gentem descritoriis, qui ubicumque nox compulerit sedes tenent, quibus armenta sunt et pecora sed in solitudinloniis deleti sunt, eo quod Asor civitatem, quae metropolis gentis illius in eremo fuit, usque ad solum subverterint: et tamen cum camelorum et ovium greges capti sunt non omnis gentis illius significatur interitus, eo quod dromedariis camelis centum et amplius millia uno die per vastam solitudinem fugere soleant, Auferetur, inquit, omnis gloria Cedar: et imminuto sagittariorum numero, quia maxime pollent arte pugnandi: caeteri qui fugerint, remanebunt. Quia intelleximus quae sit Cedar, et quae Arabia, quaeque Asor, videamus Isaias propheta quid dicat: In saltu ad vesperam dormie
Abbreviated transcription (Latin):
omnium fr̃m suor habitabit: eoqđ latis¬
sima heremus ab india ad mauritaniã
usq tendatur. & ad antiquũ oceanum.
Qđ puto ieremiȩ titulum sonare adcedar
&e ad regna asor quȩ ꝑcussit nabucho¬
donosorꝰ rex babilonis. Statimq sequit᷑
Hȩc dicit dñs. Surgite. & ascendite ad
cedar: & uastate filios orientis. Taberna.¬
cula eoꝵ & greges eor capient. pelles
eoꝵ. &e omĩa uasa. & camelos tollent sibi
Et iterum. Iniuit enĩ contra uos nabucho¬
donosor rex babilonis consilium. &e co¬
gitauit aduersus uos cogitationes. Surgite
ce ascendite ad gentẽ quietã. & confident̃
habitantẽ ait dñs. Non hostia. non uectes
eis. Soli habitant. & erunt cameli eors
in direptionem. & multitudo ium̃toꝵ
in prȩdam. Et disꝑgam eos in omnem
uentum. qui sunt atconsi in coma. & ex
omi confinio eor adducam interitum
suꝑ eos ait dñs. Eritq asor habitaculũ
draconum. deserta in ȩt̃nũ. Non mane.¬

Expanded text:
omnium fratrum suorum habitabit. » eo quod latisomnium fratrum suorum habitabit. » eo quod latissima eremus ab India ad Mauritaniam usque tendatur et Atlanticum oceanum. Quod puto Jeremiae titulum sonare ad Cedar et ad regna Asor, quae percussit Nabuchodonosor rex Babylonis ; statimque sequitur: Haec dicit Dominus, surgite et ascendite ad Cedar, et vastate filios Orientis: tabernacula eorum, et greges eorum capient, pelles eorum et omnia vasa, et camelos tollent sibi : et iterum: Inivit enim contra vos Nabuchodonosor rex Babylonis consilium, cogitavit adversus vos cogitationes. Surgite et ascendite ad gentem quietam, et confidenter habitantem, ait Dominus: non ostia, non vectes eis: soli habitant. Et erunin direptionem, et multitudo jumentorum in praedam. Et dispergam eos in omnem ventum qui sunt attonsi in comam: et ex omni confinio eorum adducam interitum super eos, ait Dominus: eritque Asor habitaculum draconum deserta in sempiternum; non mane
Abbreviated transcription (Latin):
lsice enĩ gladior fugerunt. a facie gla¬
dumminentis a facie arcus ertenti. a
sue grauis proelii. Quia hȩc dic̃ dñs
Iad me Adhuc in anno uno quasi in anno
mercennarii. & auferetur omĩs gła cedar:
S&e reliquiȩ numeri sagittarior fortium
de filiis ced ar imminuent᷑. Dñs enĩ ds̃
isrł locutus est. Quȩrenti mͥ &e du cum
deliberatione tractanti quȩ esset arabia
ad quam ꝓpheticus sermo dirigit᷑. utrũ
moabitȩ. an ammonitȩ. & idumei cun¬
ctȩq aliȩ regiones quȩ nunc arabia
nuncupant᷑: occasionẽ tribuit in hac
eadem uisione quod sequit᷑. auferetur
omĩs gła cedar & reliquiȩ numeri sagit.¬
tarioꝵ fortium de filiis cedar imminuen.¬
geneseos docet. ex ismael cedar & aga-¬
renos qui ꝑuerso nomine sarraceni uo.¬
cantur esse generatos. Hi ꝑtotã habitant
solitudinem. De quib puto & poetam
dicere. lateq uagantes barchei
& supra dictum uolum̃. contra faciem

Expanded text:
facie enim gladiorum fugerunt a facie glafacie enim gladiorum fugerunt a facie gladii inminentis a facie arcus extenti a facie gravis proelii quoniam haec dicit Dominus ad me adhuc in uno anno quasi in anno mercennarii et auferetur omnis gloria Cedar et reliquiae numeri sagittariorum fortium de filiis Cedar Israel locutus est. Quaerenti mihi et diu cum deliberatione tractanti quae esset Arabia, ad quam propheticus sermo dirigitur, utrum Moabitae, an Ammonitae, et Idumaei, cunctaeque aliae regiones, quae nunc Arabia nuncupantur, occasionem tribuit in hac eadem Visione quod sequitur: Auferetur omnis gloria Cedar, et reliquiae numeri sagittariorum fortium de filiis Cedar imminuenGeneseos docet ex Ismael Cedar et Agarenos, qui perverso nomine Saraceni vocantur, esse generatos. Hi per totam habitant solitudinem, de quibus puto et poetam dicere, Lateque vagantes Barchaei. Et juxta supradictum volumen « contra faciem