comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ ñ fecit. nec inuentus ẽ dolus in
ore eiꝰ: qͥ tanquã agnꝰ corã tondente se¬
sic ñ aꝑuit os suũ: Cũ flagellatus. cruei¬
fixus. ⁊ mortuus ẽ: qͥ aculeũ mortis
edomuit. qͥ a mortuꝰ resurrexit: qui
captiuã ducens captiuitatẽ. ascendit in
cȩlos: Hic ẽ unigenitꝰ in patre. pͥmoge¬
nitꝰ in multis frĩb: in qͦ ẽ omĩs plenitu¬

Expanded text:
t, nec inuentusest dolus in ore eius, qui tamquam agnus coram tondente sic non aperiens os suum, cum flagellatus crucifixus et mortuus est, qui aculeum mortis edomuit, qui a mortuis resurrexit, qui captiuam ducens captiuitatem ascendit in caelos. hic est unigenitus in patre, primogenitus in multis fr
Abbreviated transcription (Latin):
hiberiã. monteᷤ acroceraunii di¬
cunt᷑. A fonte tygridis usq ad
carrã qiuitatẽ. int̾ massagetas
⁊ parthos. mons ariobarzanes.
A carris ciuitate usq ad oppidũ ca¬
thippi. int̾ hircanos ⁊ bactridnoᷤ
mons memarmali. uͥ amonium
nascit᷑. A qͦ ꝓximũ uigũ mons
parthau dicit᷑. Ab oppido cathi.¬
ppi usq ad uicũ safrim. inter
dastaraucas ⁊ parthienas mons
oscõbaris. uͥ ganges fluuius ori.¬
tur.⁊ laser nascit᷑. A fonte flu¬
minis gangis usq ad fonteᷤ flu¬
mi nis octorogorre qͥ sũt a septen¬
trione. uͥ sũt montani paripa¬

Expanded text:
Iberiam, montes Acroceraunii diIberiam, montes Acroceraunii dicuntur: a fonte Tigridis usque ad Carras civitatem, inter Massagetas 20 et Parthos, mons Ariobarzanes: a Carris civitate usque ad oppidum Cathippi, inter Hyrcanos et Bactrianos, mons Memarmali, ubi amomum nascitur: a quo proximum jugum, mons Parthau dicitur: ab oppido Cathippi usque ad vicum Saphrim, inter Dahas ac Araucas 21 et Parthyenas, mons Oscobares, ubi Ganges fluvius oritur, et Laser nascitur; a fonte fluminis Gangis usque ad fontes fluminis Ottorogorrae, qui sunt a septentrione, ubi sunt montani Paropa
Abbreviated transcription (Latin):
sus det̾minat. Ibi sunt gentes
uiginti quatuor. & qm̃ meri¬
dianã partẽ uniu̾sȩ asiȩ de¬
scripsioꝰ. suꝑ ẽ ut aboriente
ad sepͣtrionem pars quȩ restat
expediat᷑.
Ions caucasus urt cholcos
qui sũt suꝑ cimericũ mare.
⁊ int̾ albanos qͥ sunt ad ma.
re caspiũ. pͥmũ attollitur.
Cuiꝰ qͥdẽ usq in ultimũ ori¬
entẽ. unũ uidet᷑ iugũm.
s multa st̃ nomina. & multi
hoc ipsũ iugũ. tauri montis
credi uolunt. qr reuera parcho¬
atras mons armeniȩ. int̾ taurũ
⁊ caucasũ medius. continuare
taurũ cũ caucaso putat᷑. S n ita
ẽẽ. discernit fluuzus eufrates. qͥ
a radice parchoatrȩ montis effu¬
sus. tendens in meridiẽ. ipsum
ad sinistrã. taurũ excludit ad
dexterã. Itaq ipse caucasus in.¬
ter colchos ⁊ albanos uͥ ⁊ portaᷤ¬
caspias habet. mons caucasuꝰ di¬
cit᷑. A portis caspũs usq ad ar-¬
menias pilas. uel usq ad fontẽ ty¬
gridis fluminis. int̾ armeniã &

Expanded text:
 terminatur, ubi sunt gentes vigintiquatuor. Et quoniam meridianam partem universae Asiae descripsimus, superest ut ab oriente ad septentrionem pars, quae restat, expediatur. Mons Caucasus inter Colchos, qui sunt super Cimmericum mare, et inter Albanos, qui suntprimum attollitur: cujus quidem usque in ultimum orientem unum videtur jugum, sed multa sunt nomina: et multi hoc ipsum jugum Tauri montis credi volunt: quia re vera Parchoatras, mons Armeniae, inter Taurum et Caucasum medius, continuare Taurum cum Caucaso putatur: sed hoc non ita esse, discernit fluvius Euphrates, qui, de radice Parchoatrae montis effusus, tendens in meridiem, ipsum ad sinistram, Taurum excludit ad dexteram. Itaque ipse Caucasus inter Colchos et Albanos, ubi et portas habet, mons Caucasus dicitur, à portis Caspiis usque ad Armenias pylas, vel usque ad fontem Tigridis fluminis, inter Armeniam et
Abbreviated transcription (Latin):
diffusionẽ late oberranteᷤ. Mare
ca̾piũ. sub aqͥloniᷤᷤ plaga ab oce¬
ano orit᷑. Cuiꝰ utͣq circa oceanũ
lutora. ⁊ loca. deserta incultaq
habent᷑. Inde meridiẽ uersꝰ ꝑ
longas angustiaᷤᷤ tendit᷑. donec
ꝑ magna spatia dilatatũ. cau¬
casi montiᷤᷤ radicibꝰ t̃minetur.
Itaq amari capio qđ ẽ ad ori¬
entẽ ꝑ orã oceani septentͥonaliᷤᷤ
u̾q ad tanaĩ fluiũ ⁊ meotidaᷤᷤ
paludẽ quȩ st̃ ad occasũ. ꝑ litꝰ
cimerici maris qd̃ ẽ ab africo. us¬
q ad caput ⁊ portas caucasi quȩ
sũt ad meridiẽ. gente̾ sũt trigi¬
albania ultĩor. sub mari ⁊ monte
cãpio. amaronũ nominat᷑. Expli¬
cati sũt quã breuissime. fines to¬

Expanded text:
diffusionem late oberrantes. Mare Caspium sub Aquilonis plaga ab Oceano oritur, cujus utraque circa Oceanum littora, et loca deserta incultaque habentur: inde meridiem versus, per longas angustias tenditur, donec per magna spatia dilatatum; Caucasi montis radicibus terminetur. Itaque a mari Caspio quod est ad orientem, per oram Oceani septentrionalis usque ad Tanaim fluuium et Maeotidas paludes quae sunt ad occasum, per litus Cimmerici maris quod est ab Africo, usque ad caput et portas Caucasi quae sunt ad meridiem, gentes sunt XXXIIAlbania ulterior, sub mari et monte Caspio, Amazonum nominatur. Expliciti sunt quam brevissime fines
Abbreviated transcription (Latin):
cilicia ⁊ hisauria. usq ad cilicum
sinũ. qͥ spectat contͣ in sulã cy
sia regio. uel¬
ut ꝓpͥe dicã asia minor. absq
orientali parte qua ad capadociã sy¬
riãq ꝓcredit᷑. undiq circũdata est
mari. A septẽtrione. ponto euxino:
ab occasu. ꝓpontide atq hellesponto:
a meridie. mari nr̃o. Ibi ẽ mons olym

Expanded text:
Cilicia et Isauria. usque ad Cilicium Cilicia et Isauria. usque ad Cilicium sinum, qui spectat contra insulam Cyprum. ASIA REGIO uelproprie dicam, Asia minor absque orientali parte qua ad Cappadociam Syriamque progreditur undique circumdata est mari: a septentrione Ponto Euxino, ab occasu Propontide atque Hellesponto, ad meridiem mari Nostro. ibi est mons Olym
Abbreviated transcription (Latin):
dea. nouissime arabia. ⁊ eudemo¬
n. quȩ int̾ sinũ ꝑsicũ ⁊ sinũ ara¬
bicũ angusto t̾rȩ tractu orientẽ
uersꝰ extendit᷑. In his. sũt genteᷤᷤ
uiginti ⁊ octo. A flumine eufra¬
te qd̾ ẽ ab oriente. usq ad mare
nrm̃ qͦd ab occasu ẽ. deinde ã se¬
ptentrione. id ẽ a ciuitate dacusa
quȩ in confinio capadociȩ ⁊ arme¬
niȩ sita ẽ. haud
a loco uͥ eufrates
nascit᷑.
usq ad egytũ
& extremũ si.¬
nũ arabicũ. qͥ ẽ ad meridiẽ. lon¬
go angustoq sulco saxis insulis¬
q creb̾rima. a rubro mari id est
ab oceono occasũ uersꝰ extendit᷑
syria generalit nominat᷑. habet
maximas ꝓuincias. cõmagenã.
pheniciã. palestinã. absq sarrace-¬
nis ⁊ nabatheis. qͦꝵ gentes sunt
Incapite sẏriȩ. capadocia ẽ. Quȩ
habet ab oriente armeniã. ab
occasu asiã. ab aqͥlone themisci¬
roᷤᷤ cãpos. ⁊ mare cẏmericũ. a meri¬
die taurũ mont̾ẽ. cũi sub iacet

Expanded text:
aea, novissime Arabia Eudaemoaea, novissime Arabia Eudaemon: quae inter sinum Persicum et sinum Arabicum angusto terrae tractu orientem versus extenditur. In his sunt gentes 15 viginti et octo. A flumine Euphrate, quod est ab oriente, usque ad mare est ab occasu, deinde a septentrione id est a ciuitate Dagusa, quae in confinio Cappadociae et Armeniae sita est haud a loco ubi Euphrates nascitur, usque ad Aegyptum et extremum sinum Arabicum, qui ad meridiem longo angustoque sulco saxis insulisque creberrimo a Rubro mari id est ab oceano occasum uersus extenditur, SVRTA generaliter nominatur, habens maximas prouincias Commagenam Phoeniciam et Palaestinam, absque Saracenis et Nabathaeis, quorum gentes sunt In capite Syriae CAPPADOCIA est, quae habet ab oriente Armeniam, ab occasu Asiam, ab aquilone Themiscyrios campos et mare Cimmericum, a meridie Taurum montem, cui subiacet
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd rubro mari excipit᷑. A septen¬
trione. montẽ caucasũ. Reliqua
ut dixi. eõo ⁊ indico oceano t̃mi¬
nant᷑. hȩc habet gentes qͣ dragin-¬
ta quatuor. absq insula tapro¬
bane quȩ habet decẽ ciuitateͤ. ab.
sq reliqͥs insulis habitabilibꝰ plu¬
rimis. Aflumine indo qd̃ ẽ ab
oriente. usq ad flum̃ tigrin qd̾
ẽ ab occasu. regiones sunt istȩ.
Aracusia. part̾ia. assyria. ꝑsida. me¬
dia. situ t̾raꝵ montuoso ⁊ asꝑo.
H ȩ. a septentrione habent montem
caucasũ. Ameridie: mare rubrũ
⁊ sinũ ꝑsicũ. Inmedio aut̃ sui. fbr¬
mina p̾cipua hidaspen ⁊ arabin.
In his sũt gentes triginita duȩ. S
generalit parthia dicit᷑. quãuis
scripturȩ sc̃ȩ uniu̾sã sepe medi¬
am uocent. A flumine tigri usq
ad flum̃ eufraten. mesopotamia ẽ.
Incipiens a septẽtrione. ĩt mon¬
tẽ taurũ ⁊ caucasũ. Cui ad meri¬
Idiem
succedit babylonia. deinde chal.¬

Expanded text:
quod Rubro mari excipitur: a septenquod Rubro mari excipitur: a septentrione montem Caucasum: reliqua ut dixi Eoo et Indico 14 Oceano terminatur. Haec habet gentes quadraginta quatuor, absque insula Taprobane, quae habet decem civitates: et absque reliquis insulis habitabilibus plurimis. Oriente, usque ad flumen Tigrim, quod est ab Occasu, regiones sunt istae: Aracusia, Parthia, Assyria, Persida et Media, situ terrarum montuoso et aspero. Hae a Septentrione habent montem Caucasum, a Meridie mare Rubrum, et sinum Persicum. In medio autem sui flumina praecipua Idapem et Arbiminin. In eis sunt gentes triginta duae. Sed generaliter Parthia dicitur, quantumvis Scripturae sanctae universam saepe Mediam vocent. A flumine Tigri, usque ad flumen Euphratem, Mesopotamia est, incipiens a septentrione inter montem Taurum et Caucasum: cui ad meridiem succedit Babylonia, deinde Chald
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. deinde iuxta suꝑioꝵ fineᷤᷤ
auasitaꝵ missa in transu̾sũ. ꝑ e¬
thiopica deserta meridianũ con-¬
tingit oceanũ. Termini africȩ
ad occidentẽ. idẽ sũt qͥ ⁊ europȩ.
Idest. fauces gaditani freti. Ui¬
timꝰ aut̃ finis eiꝰ ẽ monᷤ athlas.
⁊ insulȩ qͥs fortunataᷤᷤ uocant. Et qr
breuĩt gen̾alis triꝑtiti orb diuili
ones dedi. ipsaꝵ qͦq partiũ regi¬
one̾ sic̃ pollicitꝰ sũ significare cu¬
Urabo.
sia. ad mediã partẽ orientis
habet in oceano eoo ostia fluminiᷤᷤ
gangis. A sinistra. ꝓmontoriũ
caligardamana. cui sub iac& ad¬
I eurũ
in sula taprobanẽ. ex qua oceanꝰ
indicꝰ uocari incipit. A dextra ha¬
bet timaui montis uͥ caucasus de¬
ficit ꝓmontoriũ samara. cui ad a¬
qͥlonẽ sub iacent ostia fluminis
octorogorre. ex qͦ oceanꝰ sericuᷤᷤ ap¬
pellat᷑. In his finibꝰ india ẽ. Quȩ
habet ab occidente flum̃ indum.

Expanded text:
zum, deinde iuxta superiorum fines zum, deinde iuxta superiorum fines Auasitarum missa in transuersum per Aethiopica deserta meridianum contingit oceanum. termini Africae ad occidentem idem sunt qui et Europae, id est fauces Gaditani freti. ultimus autem finis eius est mons Athlans et insulae quas Fortunatas uocant. Et quia breuiter generales trones dedi, ipsarum quoque partium regiones, sicut pollicitus sum, significare curabo. Asia ad mediam frontem orientis habet in Oceano Eoo ostia fluminis Gangis, a sinistra promontorium Caligardamna, 13 cui subjacet ad Eurum insula Taprobane: e qua oceanus Indicus vocari incipit, a dextra habet Imai montes, ubi Caucasus deficit, promontorium Samaram: cui ad aquilonem subjacent ostia fluminis Octorogorrae: ex quo oceanus Sericus appellatur. In his finibus India est, quae habet ab occidente flumen Indum,
Abbreviated transcription (Latin):
dixi. sub plaga septentrio¬
nis: a flumine thanai: qd ri-¬
phei montes sarmatico ad u̾si
oceano. tanam fluuiũ fundũt.
Qͥ p̃t̾iens aras ac termino alexa¬
nari magni. in r̾obascoꝵ fini¬
bꝰ sitos. meoticas auget palu. a¬
des. Q uaꝵ ĩmensa exunda¬
tio. iuxta theodosiã urbẽ eu¬
xinũ pontũ late in gredit᷑.
In de uixta constantinopolĩ
longe emittunt᷑ angustiȩ. do¬
nec ea mare hoc qͦd dicimꝰ nr̃m
accipiat. Europȩ. in hispania occi¬
dentalis oceanꝰ t̾mino ẽ. M axime.
nͥ apud gades insulas herculis co¬
lunȩ uisunt᷑. ⁊ tẏrreni maris fau¬
cibꝰ oceani estꝰ immitit᷑.
frice pͥncipiũ ẽ afinibꝰ egyp.¬
ti urbisq alexandriȩ. uͥ pare.¬
thoniũ ciitas sita ẽ suꝑ hoc
mare magnũ. qd̾ om̃s plaga̾ ter¬
rasq medias int̾fluit. Unde ꝑ
loca quȩ accolȩ catabathinon uo¬
cant. haud ꝓcul a castriᷤᷤ alexan¬
dri magni. ⁊ suꝑ lacũ chalear¬

Expanded text:
dixi sub plaga septentriodixi sub plaga septentrionis, a flumine Tanai, qua Riphaei montes Sarmatico auersi oceano Tanaim fluuium fundunt, qui praeteriens aras ac terminos Alexandri Magni in Rhobascorum finibus sitos Maeotidas auget paludes, quarum inmensa exundatio iuxta Theodosiam urbem Euxinum Pontum late ingreditur. inde iuxta Constantinopolim longae mittuntur angustiae, donec eas mare hoc quod dicimus Nostrum accipiat. Europae in Hispania occidentalis oceanus termino est, maxime ubi apud Gades insulas Herculis columnae uisuntur et Tyrrheni maris faucibus oceani aestus inmittitur. AFRICAE principium est a finibus Aegypti urbisque Alexandriae ubi Parethonio ciuitas sita est, super mare hoc Magnum, quod omnes plagas terrasque medias interluit. unde per loca quae accolae Catabathmon uocant haud procul a castris Alexandri Magni et super lacum Chalear
Abbreviated transcription (Latin):
taturꝰ necessariũ reor: ut pͥmũ
ipsũ t̾raꝵ orbẽ quẽ in habitat
bumanũ genꝰ lic̾ ẽ amaioribꝰ
trifariã distributꝰ. deinde regi¬
onibꝰ ꝓuinciisq det̾minatꝰ. ex pe¬
diã: qͦ facilius cũ locales belloꝵ
morboꝵq clades ostentabunt᷑.
studiosi qͥq ñ solũ rerũ ac tem¬
poꝵ s etiã locoꝵ scientiã conle¬
Stocius t̾rȩ oceani lĩbo circũsep-¬
tũ. triquadrũ statuere. Eiuisq
tres partes. asiã. europã.⁊ afric̃a
uocauer̃. quãuis aliqͥ duas. hoc
ẽ asiã ac deinde africã in euro:¬
pã accipiendã putauerint.
sia tribꝰ partibꝰ oceano
circũ¬
cincta. ꝑ totam
rsi plagã ori-¬
entiꝰ extendi. tur. hȩc oc¬
casũ u̾sus. ad dexterã sui sub
axe septẽtrionis. incipientẽ c̃¬
tingit europã. Asinistra aũt.
africã dimittit. Sub egypto
uͦ ⁊ syria. mare nr̃m. quod
magnũ generalit̃ dicimꝰ. hab&.
uroꝑa incipit ut

Expanded text:
taturus, necessarium reor ut primum taturus, necessarium reor ut primum ipsum terrarum orbem quem inhabitat humanum genus, sicut est a maioribus trifariam distributus deinde regionibus prouinciisque determinatus, expediam; quo facilius, cum locales bellorum morborumque clades ostentabuntur, studiosi quique non solum rerum ac temporum sed etiam locorum scientiam consetotius terrae, oceani limbo circum saeptum, triquetrum statuere eiusque tres partes ASIAM EVROPAM ET AFRICAM uocauerunt, quamuis aliqui duas hoc est Asiam ac deinde Africam in Europam accipiendam putarint. ASIA tribus partibus oceano circumcincta per totam transuersi plagam orientis extenditur. hcasum uersus a dextra sui sub axe septentrionis incipientem contingit Europam, a sinistra autem Africam dimittit, sub Aegypto uero et Syria mare nostrum quod Magnum generaliter dicimus habet. EVROPA incipit ut
Abbreviated transcription (Latin):
cati cȩpisse doceam᷑. porro autem.
cũ etiã isti de mediis tpr̃ibꝰ in.¬
choantes. quãuis suꝑioꝵ nus ꝙͣ
meminerint. nichil nͥ bella cla¬
desq descripserĩt. quȩ bella. qͥd
aliud dicenda st̃. nͥ urgentia in al¬
terutrũ mala. mala aut̃ huiꝰ mͦ¬
di quȩ tuc̃ erãt sic̃ ⁊ nc̃ sũt. in
quantũ st̃. sine dubio aut mani.¬
festa peccata sũt. aut occultȩ pu¬
nitiones peccatoꝵ. qͥd ĩpedim̃ti ẽ.
iumꝰ. uel tenuissimo testari relatu.
similes miseriaᷤ̃ ꝑ tulisse: Dictu¬
rꝰ gͥ ab orbe condito usq ad ur-¬
bẽ conditã. de hinc usq ad cęsariᷤ
pͥncipatũ natiuitatẽq xp̃i. ex qͦ¬
sub potestate urbis orb̾ mansit
imꝑiũ. uel etiã usq ad dies nr̃o ᷤᷤ
in quantũ ad cognitionẽ reuocare
suffecero c̃ flictationes generis hu.¬
mani. ⁊ ueluti ꝑ diu̾sas partes
ardentẽ malis mundũ face cupi¬
ditatis in censũ e specula osten¬

Expanded text:
cati coepisse doceamur; porro autem cati coepisse doceamur; porro autem cum etiam isti de mediis temporibus inchoantes, quamuis superiorum nusquam meminerint, nihil nisi bella cladesque descripserint — quae bella quid aliud dicenda sunt, nisi uergentia in alterutrum mala; mala autem huiusmodi quae tunc erant, sicut et nunc sunt in quantum sunt, sine dubio aut manifesta peccata sunt aut occultae punitiones peccatorum —: quid impedimenti est mus, uel tenuissimo testari relatu similes miserias pertulisse? Dicturus igitur ab orbe condito usque ad Vrbem conditam, dehinc usque ad Caesaris principatum natiuitatemqsub potestate Urbis orbis permansit imperium: vel etiam usque ad dies nostros, in quantum ad cognitionem vacare suffecero, conflictationes generis humani et veluti per diversas partes ardentem malis mundum, face cupiditatis incensum, e specula osten
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ⁊ bella in toto orbe cessar. col¬
in qͥbul se int̾ auctores scriptores¬
q om̃iũ ocia negociaq triuerunt.
Qua ꝓpt̾ res ipla exigit. ex his librĩ
quã breuissime uel pauca contin¬
gere. qͥ originẽ mundi loquentes.
pt̾itoꝵ fidẽ. annuntiatione futu¬
roꝵ. ⁊ post subsequa ꝓbatione fe.¬
cert̃. ñ qͦd auctoritatẽ eoꝵ ciiꝗͣ
udeam᷑ in gerere. s qͦ oꝑe p̃ciũ
sit de opinione uulgata quȩ no¬
bis cũ omĩbꝰ cõmunis ẽ cõmonere.
Primũ qͥa si diuina ꝓuidentia
quȩ sic̃ bona ita ⁊ iusta ẽ agitur
mundꝰ ⁊ homo. hominẽ aut̃ qui
ẽuertibilitate naturȩ ⁊ lib̾tate li¬
centie ⁊ in firmꝰ ⁊ contumax est.
sic̃ pie gub̾nari egenũ opis opor¬
tet. ita iuste corripi imnmoderatr
lib̾tatis necesse ẽ. Iiure ab mitio
hominil ꝑbona malaq alt̾nantia
exerceri bũc niundũ sentit. qͥs¬
qͥs ꝑse atq in se humanũ genus
uidet. Deinde cũ ab ipso pͥmo
homine peccatũ punicionẽq pec¬

Expanded text:
colbus se inter actores scriptoresque omnium otia negotiaque triuerunt. quapropter res ipsa exigit ex his libris quam breuissime uel pauca contingere, qui originem mundi loquentes praeteritorum fidem adnuntiatione futurorum et post subsequa probatione fecerunt: non quo auctoritatem eorum cuiquam uideamur ingerere, sed quo operae pretium sit de opinione uulgata quae nobis cum omnibus communis est commonere. primum quia si diuina prouidentia, quae sicut bona ita et iusta est, agitur mundus et homo, hominem autem, qui conuertibilitate naturae et libertate licentiae et infirmus et contumax est, sicut pie gubernari egenum opis oportet ita iuste corripi inmoderatum libertatis necesse est, iure ab initio hominis per bona malaque alternantia, exerceri hunc mundum sentit quisquis per se atque in se humanum genus uidet; deinde cum ab ipso primo homine peccatum punitionemque pec
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Amontibꝰ ripheiᷤᷤ. ac flumine
tanai. meotidisq paludibꝰ q̃ st̃
ad orientẽ. ꝑlitꝰ septentrionalis
oceani. usq galliã belgicã. ⁊ flu¬
m̃ renũ qd̾ ẽ ab occasu. Deindea¬
uocant. qͥ ẽ a meridie. ⁊ ad oriente
directꝰ. ponto excipit᷑. ab oriente
halania ẽ. in medio datia. uͥ ⁊ go¬
thia. Deinde germania ẽ. uͥ plu¬
rimã partẽ sueui tenẽt. Quoꝵ
Nuẽ qͥcqͥd danubius a barbarico
ad mare nr̃m secludit. ex pedĩa.
esia. ab oriente habet ostia flu¬
minis danubii. Ab euro thratiã.s:
a meridie macetloniã. ab africo
daloratiã. ab occasu histriã. a cir¬
cio ꝓanuoniã. a septentrione da¬
danubiũ.

Expanded text:
t a montibus Riphaeis ac flumine Tanai Maeotidisque paludibus quae sunt ad orientem, per litus septentrionalis oceani usque ad Galliam Belgicam et flumen Rhenum quod est ab occasu descendequi est a meridie et ad orientem directus Ponto accipitur ab oriente Alania est, in medio Dacia ubi et Gothia, deinde Germania est ubi plurimam partem Suebi tenent; quorum Nunc quidquid Danuuius a barbarico ad mare Nostrum secludit expediam. MOESIA ab oriente habet ostia fluminis Danuuii, ab euro Thraciam, a meridie Macedoniam, ab Africo Dalmatiam, ab occasu Histriam, a circio Pannoniam, a septentrione Danuuium.
Abbreviated transcription (Latin):
haud ꝓcul ab illo fluuio quẽ a
littore mariᷤ rubri ꝓrũꝑe dixi¬
mꝰ. ĩ m̃io lacu exceptus absumi¬
t᷑. nͥ forte occulto meatu in alue¬
ũ eiꝰ qͥ ab oriente descendit e
ructet.
gũ extendit᷑. Tui ẽ a septentͥo¬
ne sinꝰ arabicꝰ. a meridie. ocea¬
nus. Nam ab occasu. ex inferi¬
ori egypto incipit : ad orientẽ.
rubro mari tminat᷑. uͥ transitꝰ¬

Expanded text:
haud procul ab illo fluuio, quem a haud procul ab illo fluuio, quem a litore maris Rubri prorumpere diximus, inmenso lacu acceptus absumitur; nisi forte occulto meatu in alueum eius, qui ab oriente descendit, eructat.\gum extenditur. cui est a septentrione sinus Arabicus, a meridie oceanus. nam ab occasu ex inferiore Aegypto incipit, ad orientem Rubro mari terminatur. i
Abbreviated transcription (Latin):
tentrione mare nrm. a meridie mon¬
tẽ qui appellat᷑ clymax. ⁊ egyptũ
suꝑiorẽ. fluuiũq nilũ. qͥ de littore
in cipientiᷤ maris rubri iudẽt emer-¬
gere. in loco qͥ dicit᷑ mossylonenpo-¬
riũ. deinde diu ad occasũ ꝓfluens.
facit insulã nomine meroen in me¬
dio sui. nouissime a septentrione
inflexꝰ. tẽpestiuis auctͦ increm̃tis.
plagã egypti rigat. Hẽ aliqͥ aucto¬
res ferũt baud ꝓcul ab athlante
habere fontẽ. ⁊ continuo arenis mer¬
gi. Inde int̾ iecto breui spacio. uasti.¬
ssimo lacu exundare. atq hĩc ocea¬
no tenꝰ orientẽ uersꝰ ꝑ ethiopica de¬
serta ꝓlabi. rursꝰq inflexũ ad sini¬
strã. ad egyptũ descend̾e. Qđ qͥ¬
dẽ uerũ ẽ. ẽẽ huiꝰmͦdi fluuiũ mag¬
nũ. qͥ tali ortu taliq cursu sit. et
reuera omĩa nili monstra gig-¬
nat. quẽ utiq ꝓpe fontẽ barba¬
ri herbadarã nominant. cȩt̾i uͦ
accolȩ michiil uocant. S in regio¬
ne gentiũ q̃ lybio egytiȩ uocant᷑.

Expanded text:
tentrione mare Nostrum, a meridie montem, qui appellatur Climax, et Aegyptum superiorem, fluviumque Nilum, qui de littore incipientis maris Rubri 17 videtur emergere in loco, qui dicitur Mossylon emporium: deinde diu ad occasum profluens, faciensque insulam nomine Meroen in medio sui: novissime ad septentrionem inflexus, tempestivis auctus incrementis, plana Aegypti rigat. Hunc aliqui auctores ferunt, haud procul ab Atlante habere fontem, et continuo arenis mergi: inde interjecto brevi spatio, vastissimo lacu exundare, atque hinc Oceano tenus, orientem versus per Aethiopica deserta prolabi, rursusque inflexum ad sinistram ad Aegyptum descendere. quod quidem uerum est esse huiusmodi fluuium magnum, qui tali ortu talique cursu sit et re uera omnia Nili monstra gignat; quem utique prope fontem barbari Dara nominant, ceteri uero accolae Nuhul uocant; sed hic in regione gentium, quae Libyoaegyptiae uocantur,
Abbreviated transcription (Latin):
daridas. mons caucasꝰ. Ultinus
aut̃ int̾ eõas ⁊ passiadraᷤᷤ mon̾ thi¬
mauus. uͥ flum̃ chrisorõas ⁊ ꝓ¬
montoriũ samaria orientali ex¬
cipiunt᷑ oceano. Igͥ a monte thi¬
mauo hoc ẽ ab imo caucaso ⁊
dextra orientis parte qua oce¬
anꝰ sericꝰ tendit᷑. usq ad ꝓmon-¬
toriũ boreũ ⁊ flum̃ boreũ. in¬
de tenꝰ scitico mari qd̾ ẽ ã sep

Expanded text:
. ultimus autem inter Eoas et Passyadras mons Imauus, ubi flumen Chrysorhoas et promunturium Samara orientali excipiuntur oceano. igitur a monte Imauo hoc est ab imo Caucaso et dextra orientis parte qua oceanus Sericus tenditur, usque ad promunturium Boreum et flumen Boreum, inde tenus Scythico mari quod est a s
Abbreviated transcription (Latin):
ret. dedi oꝑam. ⁊ me ipsũ in pͥmis
confusione p̾ssi. cui plerũq reputan¬
ti. suꝑ modũ ex estuauisse p̾sentũ
clades tẽpoꝵ uidebant᷑. Nactus sũ
enĩ p̃t̾itos dies Non solũ ȩque ut hos
gͣues. uerũ etiã tanto atrocius mise-¬
ros. quanto longius a remedio uere
religionis alienos. ut merito hac scru¬
tacione claruerit. regnasse mortẽ aui¬
dã sanguinis. dũ ignorat᷑ religio¬
ne. ista illucescente. illã constupu¬
isse. illã concludi cũ ista ia p̃ua¬
let. illã penitꝰ nullã futurã cũ hȩc
sola regnabit. exceptis uidelicet
semotisq illis diebꝰ nouissimis. sub
fine scłi ⁊ sub apparitione anti¬
xp̃i. uł etiã sub c̃ lusiõe iudicii.
qͥbꝰ futuras angustias quales ante

Expanded text:
ret: dedi operam, et meipsum in primis ret: dedi operam, et meipsum in primis confusione pressi, cui plerumque reputanti supra modum exaestuavisse praesentium clades temporum videbantur. 5 Nactus enim sum praeteritos dies non solum aeque ut hos graves, verum etiam tanto atrocius miseros, quanto longius a remedio verae religionis alienos; ut merito hac scrutatione claruerit, regnasse mortem avidam sanguinis, dum ignoratur religione: ista illucescente, illam constupuisse: illam concludi, cum ista jam praevalet; illam penitus nullam futuram, cum haec sola regnabit. Exceptis videlicet semotisque illis diebus novissimis sub fine saeculi, et sub apparitione Antichristi, vel etiam sub conclusione judicii: quibus futuras angustias, quales ante
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ tpr̃a ueluti malis extra solitũ
infestissima ob hoc solũ qͦd credit᷑
oĩbꝰ quȩ haberi ad p̃sens. posst̃ ysto¬
riarũ atq annaliũ fastis. quecũq
aut bellis gͣuia. aut corrupta mor¬
bis. aut fame tristia. aut t̾raꝵ mo¬
tibꝰ t̾ribilia. aut in undationibꝰ aqͣꝵ
in solita. aut eruptiõibꝰ igniũ metu¬
enda. aut ictibꝰ fulminũ plagisq
grandinũ seua. uel etiã parricidũs
flagicũsq misera. ꝑ transacta retro
secula repꝑissẽ. ordinato breuĩt uolu¬
minis textu explicarẽ. maxime cum
reuerentiã tuã ꝑficiendo ad uersus
hos ipsos paganos undecimo libro in¬
sistentẽ. quoꝵ iã decẽ orientis radi ĩ
mex ut de specula ȩccłasticȩ clarita¬
tis elati sũt toto orbe fulser̃t. leui
opusculo occupari ñ oporteret. ⁊ sc̃s fi¬
lius tuus iulianꝰ cartaginiensis. seruuᷤᷤ
dĩ. satisfieri suꝑ hac re peticioni
suȩ eadẽ fiducia qua poposcit exige¬

Expanded text:
tamen tempora ueluti malis extra alitum tamen tempora ueluti malis extra alitum infestatissima ob hoc solum quod credituomnibus qui haberi ad praesens possunt historiarum atque annalium fastis, quaecumque aut bellis grauia aut corrupta morbis aut fame tristia aut terrarum motibus terribilia aut inundationibus aquarum insolita aut eruptionibus ignium metuenda aut ictibus fulminum plagisque grandinum saeua uel etiam parricidiis flagitiisque misera persaecula reperissem, ordinato breviter voluminis textu explicarem: maxime cum reverentiam tuam, perficiendo adversus hos ipsos paganos undecimo libro insistentem quorum jam decem orientes radii, mox ut de specula ecclesiasticae claritatis elati sunt, toto orbe fulserunt, levi opusculo occupari non oporteret: et sanctus filius tuus, Julianus Carthaginensis, servus Dei, satisfieri super hac re petitioni suae eadem fiducia qua poposcit, exige
Abbreviated transcription (Latin):
in sectant᷑ odert̃. s hos quos amant
telant. E amantes dnm ac domũ.
ñ quasi ex natura apti corporis iugi.¬
Llant᷑.
led ex conscientia solliciti amoris
inuigilant. Unde etiã mystico sa¬
cram̃to in eugłio qͦd edant micaᷤ ca¬
telli sub m̃sa dñoꝵ ⁊ chananea ñ
erubuit dicere. ⁊ dñs ñ fastiduut
audire. Beatꝰ etiã thobias duce an¬
gelũ sequens. canẽ comitẽ habere ñ
spuit. Igͥ gen̾ali amori tuo speciali
amore conexus. uoluntati tuȩ uolenᷤ
parui. Nam cũ subiectio mea p̾cep¬
to pat̾nitatis tuȩ factũ debeat. totũ¬
q tuũ lit qd̾ exte ad te redit. opus
meũ hoc solo cumulatuis reddidi.
qͦd libens feci. Prȩceꝑas mͥ uti ad uer¬
sus uaniloquã pͣuitatẽ eoꝵ qͥ alieni
a ciuitate dĩ. ex locoꝵ agrestiũ cõ.¬
petis ⁊ pagis pagani uocant᷑. siue
gentiles quia t̾rena sapiunt. qͥ cũ
futura ñ querant. p̾t̾ita aut̃ aut
obliuiscant᷑ aut nesciant. psentia

Expanded text:
insectantur oderunt sed iis quos amant insectantur oderunt sed iis quos amant zelant, et amantes dominum ac domum noni quasi ex natura apti corporis uigilant, sed ex conscientia solliciti amoris inuigilant. unde etiam mystico sacramento in Euangeliis, quod edant micas catelli sub mensa dominorum, et Chananaea non erubuit dicere et Dominus non fastidiuit audire. beatus etiam Tobias, ducem angelum sequens, canem comitem habere non spreuit. igitur generali amori tuo speciali amore conexus uoluntati tuae uolens parui. nam cum subiectio mea praecepto paternitatis tuae factum debeat totumque tuum sit, quod ex te ad te redit, opus meum, hoc solo meo cumulatius reddidi, quod libens feci. Praeceperas mihi, uti aduersus uaniloquam prauitatem eorum, qui alieni a ciuitate Dei ex locorum agrestium conpitis et pagis pagani uocantur siue gentiles quia terrena sapiunt, qui cum futura non quaerant, praeterita autem aut obliuiscantur aut nesciant, praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
Receptis tuis parui bea¬
tissime pat̾ augustine.
atq utinã tã efficacit᷑ ꝙͣ
libent̃: quanꝗͣ ego in utrãuis par
rectẽ ne an secus egerĩ Tu enĩ
iã isto iudicio laborasti. utrũne
hoc qd̃ p̃ciꝑes possẽ. Ego aut̃ soluis
obȩdientiȩ. si tam̃ eã uoluntate cona¬
tuq decoraui. testimonio c̃ tentꝰ sum.
Na ⁊ in magna magni patrisfamiliaᷤ do¬
mo. cũ sint multa diu̾si generis ani¬
malia. ad ium̃to familiaris rei cõmo¬
da: ñ est tam̃ canũ cura postrema. qͥ¬
bus solis natura in sitũ est. uoluntariȩ
ad id qđ p̃parant᷑ urgeri. ⁊ ꝑ ingeni¬
tã quandã obȩdientiȩ formulã sola
disciplina tremoris expectatione
suspendi. donec ad ꝑagendi licen¬
tiã nutu signõ ue mittant᷑. Habẽt
enĩ ꝓpͥos appetitus. quantũ brutiᷤ
excellentiores. tantũ rationalibus
ꝓpinquantes. hoc est. dilcernere.
amare. seruire. Nã discernentes
int̾ dños atq ex tranđos. ñ eos quõ

Expanded text:
eceptis tuis parui, beatissime pater Augustine; atque utinam tam efficaciter quam libenter. quamquam ego in utramuis partem rectene an secus egerim. tu enim iam isto iudicio laborasti, utrumne hoc, quod praeciperes, possem: ego autem solius oboedientiae, si tamen sam uoluntate conatuque decoraui, testimonio contentus sum. am et in magna magni patrisfamilias domo cum sint multa diuersi generis animalia adiumento rei familiaris commoda, non est tamen canum cura postrema; quibus solis natura insitum est, uoluntarie ad id quod praeparantur urgueri et per ingenitam quandam oboedientiae formulam sola disciplinati timoris exspectatione suspendi, donec ad peragendi licentiam nutu signoue mittantur. habent enim proprios appetitus, quantum brutis excellentiores tantum rationabilibus propinquantes, hoc est discernere amare seruire. nam discernentes inter dominos atque extraneos non eos quos
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. uerũ aꝑciore ac gͣuiore discͥ¬
mine. ꝑ intolerabiles tribulationes
osi ad scribendũ uiri. qͥ res gestas re¬
gũ ppłoꝵq ob diut᷑nã memoriã uer¬
bis ꝓpagauer̃. iniciũ scͥbendi a nino
beli filio. rege assyrioꝵ fecere. qͥ cũ o.¬
pinione cȩca mundi originẽ creatio¬
nẽq hominũ sine initio credi uelint.
cȩpisse tam̃ ab hoc regna bellaq dif¬
finiunt. qͥ si uͦ eatenꝰ bumanũ genus
ritu pecudũ iuxerit. ⁊ tc̃ pͥmũ ue¬
luti ad nouã prudentiã c̃cussũ sus¬
citatũq euigilarit. ego uiciũ mise¬
riȩ hominũ ab initio peccati homi¬
nis docere institu. paucis dũtaxat
bisdẽq breuĩt delibatis. Sũt aũt̃

Expanded text:
dum uerum apertiore ac grauiore discrimine, per intolerabiles tribulationes osi ad scribendum uiri, qui res gestas regum populorumque ob diuturnam memoriam uerbis propagauerunt, initium scribendi a Nino Beli filio, rege Assyriorum, fecere — qui cum opinione caeca mundi originem creaturamque hominum sine initio credi uelint, coepisse tamen ab hoc regna bellaque definiunt, quasi uero eatenus humanum genus ritu pecudum uixerit et tunc primum ueluti ad nonam prouidentiam concussum suscitatumque uigilarit —: ego initium miseriae hominum ab initio peccati hominis ducere institui, paucis dumtaxat isdemque breu
Abbreviated transcription (Latin):
utriq cognitionẽ galea. c̃ si¬
cdationẽ furor ademerat Ꝙ¬
uis parũ sit culpȩ circa igno.¬
rantiã. ut uideatur nescisse de
frẽ. quẽ ñ ãbigit᷑ scisse de que:
Itaq uictor uicto infelicior.
uͥ ⁊ frĩs corpꝰ agnouit. ⁊ parri¬
cichũ suũ : exseeratꝰ bella ci¬
uilia. ilico pectus suũ gladio
transu̾berans. simulq lacri¬
mas ⁊ sangͥnẽ fundens. suꝑ fra¬
tnũ sese cadauer abiecit &
qͥd hoc ꝓfuit ad c̾fusionẽ cru¬
deliᷤ incepti. qͦd in pͥmo statior
belloꝵ ciiliũ exordio. infa¬
miᷤᷤ fama ꝑcrebruit. concur¬
risse ignaroᷤᷤ qͥdẽ fr̃s. sed con¬
socioᷤᷤ ques. petisse frẽm sce¬
lere uictorem spolia frĩs oc¬
eisi. ac mox tantȩ ĩmanitatiᷤᷤ
reũ. eodẽ gladio atq eadẽ ma¬
nu. ꝑ suã necẽ parricidiũ qͦd
admiserat iuindicasse : Nuꝙd
intentaꝵ animositateᷤᷤ partiũ.
tã triste mouit exẽplũ: Nũ¬
qͥd apud quẽquã

Expanded text:
utrique cognitionem uultus galea, consiutrique cognitionem uultus galea, considerationem furor ademerat; quamuis parum sit culpae circa ignorantiam, ut uideatur nescisse de fratre quem non ambigitur scisse de ciue. itaque uictor uicto infelicior, ubi et fratris corpus agnouit et parricidium suum, exsecratus bella ciuilia ilico pectus suum gladio transuerberans simulque lacrimas et sanguinem fundens super fraternum sese cadauer abiecit. Et quid hoc profuit ad confusionem crudelis incepti, quod in primo statim bellorum ciuilium exordio infamis fama percrebruit, concurrisse ignaros quidem fratres sed conscios ciues, petisse fratrem scelere uictorem spolia fratris occisi ac mox tantae immanitatis reum eodem gladio atque eadem manu per suam necem parricidium, quod admiserat, uindicasse? numquid intentarum animositates partium tam triste mouit exemplum? numquid apud quemquam
Abbreviated transcription (Latin):
coniunctꝰ ẽ:. Igͥ ad ꝓfligandã
uniu̾sã rẽ publicã. exercitũ
sibi in qͥtuor partes diuiser̃.
T res siqͥdẽ legiones mario datȩ:
Parti copiaꝵ gneuis carbo p̃po¬
sitꝰ ẽ. partẽ sertoriꝰ accepit:
Ille scilicet sertoriꝰ. iã hic qui¬
lis belli incentor ⁊ particeps.
qͥ etiã hoc finito. aliud post
in hispania bellũ excitauit.
qd ꝑ multoᷤᷤ annos maximis
romanoꝵ cladib traxit. Ce¬
t̾a uͦ exercitꝰ porcio. cinnã se¬
cuta ẽ Porro aut̃ gneiꝰͦ põpe¬
ius qͥ a senatu cũ exercitu ac.¬
ret᷑. ⁊ diu sese nouaꝵ rerũ
aucupatione suspenderat.
c̃tẽptus a mario uł cinna. ad
octauiũ alterũ consulẽ sese
contulit. ⁊ mox cũ sertorio
c̃flixit: Infelicẽ pugnã. int¬
uentꝰ noctis diremit Sex¬
ti s̃ E postera die. cũ ꝑmixxtĩ
corpora ad sepulturã discer-¬
nerent᷑. miles põpeianꝰ frĩs sui
quẽ ipse int̾fecerat corpus
agnouit: In concursu enĩ.

Expanded text:
coniunctus est. igitur ad profligandam coniunctus est. igitur ad profligandam uniuersam rempublicam exercitum sibi in quattuor parteTres siquidem legiones Mario datae: parti copiarum Cn. Carbo praepositus est; partem Sertorius accepit, ille scilicet Sertorius jam hic civilis belli incentor, et particeps, qui etiam, hoc finito, aliud post in Hispania bellum excitavit, quod per multos annos maximis Romanorum cladibus traxit. Caetera vero exercitus portio Cinnam secuta est. Porro autem Cn. Pompeius, qui a senatu cum exercitu acr, et diu sese novarum rerum aucupatione suspenderat, contemptus a Mario, uel Cinna ad Octauium alterum consulem sese contulit et mox cum Sertorio conflixit. infelicem pugnam interuentus noctis diremit; sesti sunt. postera die cum permixtim corpora ad sepulturam discernerentur, miles Pompeianus fratris sui, quem ipse interfecerat, corpus gnouit: in concursu enim
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ ꝑ armare. adu̾sus sillã
frustra tẽptasset. postremo
seruiᷤ spe lib̾tatis ⁊ p̃dȩ ad ar¬
ma sollicitatiᷤᷤ. nec qͥcquã re¬
pugnare ausis. tandẽ in capi.¬
toliũ concessit: S qr cũ eo
sillanȩ cohortes irruissent.
magna suoꝵ cȩde diffiigit:
Ibi tc᷑ sulpiciuis marii collega.
seruo suo ꝓdente ꝓstratus ẽ:
Seruũ uͦ ipsũ. qͦd hostẽ indi¬
cauerat manumitti: qđ
deiei consules decreuer̃ Ma¬
riꝰ fugiens cũ ꝑsequentium ii¬
stantia circũ septꝰ eẽt. in min¬
t᷑nensiũ paludib sese abdidit:
E qͥb infelicit oblitꝰ luto. igno¬
minioseq protractꝰ ẽ: Tur¬
pi aut̃ spectaculo mint᷑nas
deductus. contrusu̾q in car¬
cerẽ. ꝑcussorẽ ad se missũ.
solo uultu ext̾ruit: Deinde
lapsus e uinculiᷤᷤ. in africam
transfugit: Solutoq ex uti¬
ca filio. ubi in custodia serua
continuo romã regressus. cin¬
nȩ consuli societate scelerũ

Expanded text:
ordinem perarmare aduersus Sullam ordinem perarmare aduersus Sullam frustra adtemptasset, postremo seruis spe libertatis et praedae ad arma sollicitatis, nequiquam repugnare ausus, tandem in Capitolium concessit. sed cum eo Sullanae cohortes inruissent, magna suorum caede diffugit. ibi tunc Sulpicius Marii collega seruo suo prodente prostratus est; seruum uero ipsum, quod hostem indicauerat, manumitti, quodeici consules decreuerunt. Marins fugiens cum persequentum instantia circumsaeptus esset, in Minturnensium paludibus sese abdidit; e quibus infeliciter luto oblitus ignominioseque protraetus, turpi autem spectaculo Minturnas deductus contrususque in carcerem percussorem ad se missum solo uultu exterruit. deinde lapsus e uinculis in Africam transfugit sollicitatoque ex Vtica filio, ubi in custodia obseruabatur, continuo Romam regressus Cinnae consuli societate scelerum
Abbreviated transcription (Latin):
q anno mutridaticũ bellũ
si muiꝰ in fame. ñ tam̃ minꝰ gͣ¬
ue ceptũ ẽ E qͥdẽ de mitri-¬
datici belli spacio. uarie tra¬
ditũ ẽ. utrũ abhinc primũ
cȩperit. an tc̃ p̃cipue exarse¬
rit. maxxime cũ alii trigin.
plexis coaceruata maliᷤᷤ exar¬
serint. a me tam̃ speciati ⁊ si
breuit᷑ singła ꝓferent᷑:
ariꝰ. silla consule ⁊ contra
mitridatẽ in asiã cũ exercity
ꝓfecturo. in cãpania tam̃ ꝓpt̃
socialiᷤᷤ belli reliqͥas c̃sistente.
affectauit septimũ c̃sulatỹ.
⁊ bellũ susciꝑe mitridaticy.
Quo silla cognito. ĩpatiens re¬
uera iuueniᷤᷤ. intẽꝑataq ira
ante urbẽ c̃sedit S gratidi¬
ũ marii legatũ quasi pͥmã
uictimã belli ciuiliᷤᷤ occidit:
Mox urbẽ cũ exercitu irru.¬
pit. faces ad inflãmandam¬
urbẽ ꝑoposcit: Omĩb metu
addictis. ꝑ sacrã uiã citato
agmine in foꝵ uenit Mariꝰ
cũ ꝑmouere nobilitatẽ. inflã¬
mare plebẽ. equestrẽ deniq

Expanded text:
que anno Mithridaticum bellum, etsi minus infame, non tamen minus grave coeptum est. Et quidem de Mithridatici belli spatio varie traditum est, utrum abhinc primum coeperit, an tunc praecipue exarserit, maxime cum alii triginta gesta perplexis coacervata malis exarserint, a me tamen speciatim, etsi breuiter, singula proferentur. Marius, Sulla consule et contra Mithridatem in Asiam cum exercitu profecturo, in Campania tamen propter socialis belli reliquias consistente, adfectauit septimum consulatum et bellum suscipere Mithridaticum. quo Sulla cognito inpatiens reuera iuuenis intemperataque ira ante Vrbem consedit, ubi Gratidium Marii legatum quasi primam uictimam belli ciuilis ocoidit, mox Vrbem cum exercitu inrupit, faces ad infiaUrbem poposcit, omnibus metu abditis per sacram viam citato agmine in forum venit. Marius cum permouere nobilitatem, inflammare plebem, equestrem denique
Abbreviated transcription (Latin):
aeris dissolutaꝵ. putrefacta
passĩ cadauera. uiciũ corru.¬
ptionis augerent Atuͦ quan¬
ta fuerit hominũ lues. ego i.¬
pse dũ refero. toto corpore ꝑ¬
horresco: Siqͥdẽ in numidia
in qͣ tẽ micipsa rex erat. octo.¬
ginta milia hominũ. circa
horã uͦ maritimã. quȩ maxci¬
me carthaginiensi atq uticen¬
si littori adiacet. plus quã cc.
milia ꝑisse traditũ ẽ Apud
lia militũ quȩ ad p̃sidiũ totiuᷤ
africȩ ordinata fuerant. extin
tina ac tã uiolenta extitit. ut
tc̃ apud uticã sub una die ꝑ u
nã portã ex illi iuniorib plus
quã mille qͥngentoᷤ mortuos e¬
latos fuisse narret᷑ Uerunta.¬
m̃ pace ⁊ gr̃a omĩpotentiᷤᷤ dĩ di¬
xerĩ. de cuiꝰ miscdia ⁊ in cuiꝰ
fiducia hȩc loqͦr. quãuis ⁊ tẽ¬
anis tanta uis in extricabilis
mali accidit. ut ꝑnicies locu¬
staꝵ quȩ nullo mͦ ferri uiua po¬
tuisset. mortua plus nocuerit.
⁊ qͣ diu uiuente ꝑitura erant

Expanded text:
aeris dissolutarum putrefacta aeris dissolutarum putrefacta passim cadauera uitium corruptionis augerent. at uero quanta fuerit hominum lues, ego ipse, dum refero, toto corpore perhorresco: siquidem in Numidia, in qua tunc Micipsa rex erat, octingenta milia hominum, circa oram uero maritimam, quae maxime Carthaginiensi atque Vticensi litori adiacet, plus quam ducenta milia perisse traditum est, apud milia militum, quae ad praesidium totius Africae ordinata fuerant, extinctina ac tam uiolenta institit, ut tunam portam ex illis junioribus plus quam mille quingentos mortuos elatos fuisse narretur. Verumtamen pace et gratia omnipotentis Dei dixerim, de cujus misericordia, et in cujus fiducia haec loqanis tanta vis inextricabilis mali accidit, ut pernicies locustarum, quae nullo modo ferri viva potuisset, mortua plus noceret: et qua diu vivente peritura erant
Abbreviated transcription (Latin):
ustis introrsũ uitalib suffoca.¬
tio hiꝑseo ⁊ marco fuluio fla¬
cco consulib. ui xdũ africã
a belloꝵ excidiis qͥ escentẽ.
horribili ⁊ inusitata perdi¬
tio consecutaẽ: Nã cũ łtotao¬
africã ĩm̃sȩ locustaꝵ multitu.¬
dineᷤᷤ c̃ualuissent. ⁊ ñ mͦ iã cun¬
ctã spẽ frugũ abrasissent. her¬
basq om̃s cũ parte radicũ. fo¬
lia arboꝵ cũ teneritudine ra¬
moꝵ consũpsissent. uerũ etiã
amaros cortices atq arida ligna
p̃roderent. repentino abreptȩ
uento. atq in globos coactȩ.
portateq diu ꝑ aerẽ. africa.¬
no pelago ĩmersȩ s: haꝵ cũ
ĩmensoᷤᷤ aceruos longe undiᷤᷤ ur¬
gentib. fluctꝰ ꝑ extenta late
littora ꝓpulissent. tetrũ nimiᷤ
atq ultra opinionẽ pestiferũ
odorẽ tabida ⁊ putrefacta c̃.¬
geries exalauit: Unde om̃iũ
parĩt animantiũ tanta pesti¬
lentia c̃secuta ẽ. ut auiũ pecy¬
dũ ac bestiaꝵ. corruptione

Expanded text:
ustis introrsum vitalibus, suffocabustis introrsum vitalibus, suffocabtio Hypseo, M. Fulvio Flacco coss., vix dum Africa a bellorum excidiis quiescente, horribilis et inusitata perditio consecuta est. Nam cum per toAfricam mmensae lucustarum multitudines coaluissent et non modo iam cunctam spem frugum abrasissent herbasque omnes cum parte radicum, folia arborum cum teneritudine ramorum consumpsissent, uerum etiam amaras cortices atque arida ligna praeroderent, repentino abreptae uento atque in globos coactae portataeque diu per aerem, Africano pelago inmersae sunt. harum cum inmensos aceruos longe undis urguentibus fluctus per extenta late litora propulissent, taetrum nimis atque ultra opinionem pestiferum odorem tabida et putrefacta congeries exhalauit, unde omnium pariter animantum tanta pestilentia consecuta est, ut auium pecudum ac bestiarum corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
ingͣtis denunciari cõgnouiᷤ.¬
set. alio die mane exanimẽ
in cubiculi suoreꝑtũ. ñ teme¬
re int maxima romanoꝵ¬
mala recensuerĩ. p̃sertĩ cũ
tantũ in ea urbe africani ui¬
gor ⁊ modestia ualeret. ut
facile uiuo eo neq sociale neq
ciuile bellũ posse exͥstere cre¬
deret᷑ hunc qͥdã uxcoriᷤᷤ suȩ
sẽꝑniȩ grachoꝵ aut̃ sororis
dolo necatũ fert̃. ne scelerata
ut credo familia ad ꝑniciem
pat̾ȩ suȩ nata. int̃ ĩpias sedi¬
ciones uiroꝵ. ñ etiã facinori¬
b mulierũ eẽt ĩmanior
consulib. ethna uasto tre¬
mõre concussa. exundauit
igneiᷤᷤ globis Rursusq alio
die lipara insula ⁊ uicinũ circa
eã mare in tantũ efferbuit. ut adu¬
stas quoq rupes dissoluerit.
tabulata nauiũ liquefactis
ceris extorruerit. exanima¬
tos pisces suꝑnatantesq exco¬
xerit. homines qͦq nͥ qui lon¬
gius potuere diffugere. reci
ꝓcato anhelitu calidi aeris. ad.¬

Expanded text:
ingratis denuntiari cognovisingratis denuntiari cognovisset, alio die mane exanimem in cubiculo suo repertum, non temere inter 311 maxima Romanomala recensuerim, praesertim cum tantum in ea urbe Africani uigor et modestia ualeret, ut facile uiuo eo neque sociale neque ciuile bellum posse exsistere crederetur. hunc quidam uxoris suae Semproniae, Gracchorum autem sororis, dolo necatum ferunt, ne scelerata ut credo familia ad perniciem patriae suae nata inter impias seditiones uirorum non etiam facinoribus mulierum esset immanior. consulibus Aetna uasto tremore concnssa exundauit igneis globis, rursusque alio die Lipara insula et uicinum circa eam mare in tantum efferbuit, ut adustas quoque rupes dissoluerit, tabulata nauium liquefactis ceris extorruerit, exanimatos pisces supematantesque excoxerit, homines quoque, nisi qui longius potuere diffugere, recicato anhelitu calidi aeris, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ã stupro cognitã. ac deinde
in matrimoniũ receptã. no¬
uissime turꝑiꝰ quã duacit
abiecit: Priuignã uͦ suaon
hocẽ filiã sororis ⁊ q̃ingis. ẽ¬
iugẽ ascuit. filiũ suũ quẽ
ex sorore susceꝑat. necnon
⁊ filiũ fr̃is occidit. Quãob¬
rẽ. in tantis incȩstiᷤᷤ parrici.¬
diisq execrabilis. ab alexan.¬
driniᷤᷤ regno polsuᷤ ẽ
Disdeo tpr̃ib antiochuᷤᷤ nĩ
contentꝰ babylonia atq he¬
gbatana. totoq meridiei ioo¬
ꝑio. adu̾suᷤ phrahatẽ partho
ꝑregẽ congressus ⁊ uctus
ẽ Qui cũ in exercitu suo
c. milia armatoꝵ hab̾e ui¬
de̾tur . ccͥ. milia ampliꝰ ea¬
lonũ atq lixcaꝵ. ĩmuix ta
cohortib ⁊ strionib trahe¬
bat: Itaq facile cũ uniu̾so
exercitu suo parthoꝵ uiri.¬
b opp̃ssus int̾ut.
aio sĩpnio tuditano ⁊
bhũ scipionẽ africanũ pri¬
die ꝓ concionẽ de ꝑiculo
pata laboranti ab imꝓbis ⁊

Expanded text:
am stupro cognitam ac deinde am stupro cognitam ac deinde in matrimonium receptam nouissime turpius quam duxit abiecit. priuigaam uero suam, hoc est filiam sororis et coniugis, coniugem adsciuit, filium suum, quem ex sorore susceperat, nec non et filium fratris occidit. quamobrem tantis incestis parricidiisque exsecrabilis ab Alexandrinis regno pulsus est. Isdem temporibus Antiochus, non contentus Babylona atque Ecbatana totoque Mediae imperio, aduersus Phrahatem Parthorum regem congressus et uictus est. qui cum in exercitu suoa armatorum habere videretur, ducenta millia amplius calonum atque lixarum immixta scortis et histrionibus trahebat. Itaque facile cum universo exercitu suo, Parthorum viribus oppressus, interiit. C. Sempronio Tuditano, et  Scipionem Africanum, pridie pro concione de periculo patria laboranti ab improbis et
Abbreviated transcription (Latin):
maximiᷤ copiis aduutuꝰ. conser¬
to tam̃ bello uictꝰ ẽ. E cũ ex¬
ercitu post płimã cȩdẽ ĩ fugã
acto. ipse iã circũuentus ab ho¬
stib ⁊ pene captꝰ eẽt. uirgao
qua erat usus ad equũ. in o¬
culiᷤᷤ thracis ĩpegit Barbarꝰ
aũt cũ ira ⁊ dolore exarsiss&.
latꝰ crassi gladio transuerb̾a.¬
uit: Ita ille excogitato ge-¬
nere mortiᷤᷤ. effugit ⁊ dede¬
cꝰ ⁊ seruitutẽ. ꝑpenna consyl
qͥ crasso successerat. audita
morte crassi ⁊ clade exerci.¬
tus romani. raptĩ in asiã ꝑ¬
uolauit: Aristonicũ recenti
uictoria feriatũ. ĩ ꝓuiso bel¬
lo ad orsꝰ. nudatũq omĩb co¬
piis. in fugã u̾tit Tũq stra.¬
tonicen urbẽ ad quã ille con¬
fugerat. obsidione cinxisset
trucidatũ fame ad deditionẽ
coegit: ꝑpenna consul. apd̾
ꝑgamũ correptꝰ morbo. diẽ
obiit: A ristonicꝰ rome ius
sera uita. miser iorẽ uitȩ e¬
xitũ dedit. Is enĩ sororẽ su¬

Expanded text:
maximis copiis adiutus, consermaximis copiis adiutus, conserto tamen bello uictus est; et cum, exercitu post plurimam caedem in fugam acto, ipse iam circumuentus ab hostibus et paene captus esset, uirgam, qua erat usus ad equum, in oculum Thraecis inpegit; barbarus autem cum ira et dolore exarsisset, latus Crassi gladio transuerberauit. ita ille excogitato genere mortis effugit et dedecus et seruitutem. Perpenna consul, qui Crasso successerat, audita morte Crassi et clade exercitus Romani raptim in Asiam peruolauit, Aristonicum recenti uictoria feriatum inprouiso bello adortus nudatumque omnibus copiis in fugam uertit; cumque Stratonicen urbem, ad quam ille confugerat, obsidione cinxisset, trucidatum fame ad deditionem coegit. Perpenna consul apud Pergamum correptus morbo diem obiit; Aristonicus Romae iusssera uita miseriorem uitae exitum dedit. is enim sororem su
Abbreviated transcription (Latin):
mamertiũ oppidũ ex pugna¬
uit. uͥ octo milia fugitiuoꝵ
int̃fec̃ Quoᷤᷤ aũt caꝑe potuit.
patibulo suffixit: Cui cũ ru¬
tiliꝰ consul successisset. idem
qͦq taurom̃tũ ⁊ bennã firmiᷤ.¬
sima fugitiuoꝵ refugia bel¬
lo recepit Ampliꝰ quã.xxͣx.
milia tc̃ seruoꝵ trucidata re¬
ferunt᷑. Misera ꝓfecto talis bel¬
li ⁊ in extribiliᷤᷤ causa  eundũ
utiq dñis erat. nͥ insolescenti¬
b seruᷤᷤ ferro obuiã iret᷑ S ta.¬
m̃ in ipsis qͦq infelicissimiᷤ dã¬
niᷤ pugnȩ.⁊ infeliciorib lucris
uictoriȩ. qͥnti ꝑgere. uicti. tan¬
Itũ ꝑdidere uictores:
consul ⁊ pontifex maximꝰ.
adu̾sꝰ aristonicũ attali frẽm. qͥ
traditã ꝑ testam̃tũ romanis
asiã ꝑuaserat. cũ instructissi¬
mo missꝰ ẽ exercitu Prȩt̾ea a
magniᷤᷤ regib. hoc ẽ nicomede
bithiniȩ.mitridate ponti ⁊
armeniȩ. ariãthe capadociȩ.

Expanded text:
Mamertium oppidum expugnaMamertium oppidum expugnauit, ubi octo milia fugitiuorum interfecit, quos autem capere potuit, patibulo suffixit. cui cum Butilius consul successisset, idem quoque Tauromenium et Hennam, firmissima fugitiuorum refugia, bello recepit: amplius quam xx milia tunc seruorum trucidata referuntur. Misera profecto talis belli et inextricabilis causa. pereundum utique dominis erat, nisi insolescentibus seruis ferro obuiam iretur. sed tamen in ipsis quoque infelicissimis damnis pugnae et infelicioribus lucris uictoriae quanti periere uicti tantum perdidere uictores. consul et pontifex maximus aduersus Aristonicum Attali fratrem, qui traditam per testamentum Romanis Asiam peruaserat, cum instructissimo missus exercitu, praeterea a magnis regibus hoc est Nicomede Bithyniae, Mithridate Ponti et Armeniae, Ariarathe Cappadociae,