comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loco et termino supͣdictis nos et successores urĩ supͣ nrãm p̾dctãm portõem
decime et supͣ totam aliam ꝑtem detam domum dei in p̾dctã ꝑrochia de
pomeria contingentem ubicim detrm̃ de cuuam esse pro tempore cõtigit̾
uł tñfferri absq Iusticiauo seu iudice alio ipam capiendo et arrestandõ
urãm ⁊ poterumꝰ iusticiani exercere ita quod p̾dctãm decime portionem
sic auobis traditam et concessam p̾dctis priori et featrib nobre seu successorib
urĩs de cetero non poterunt diuutte qͥn ꝯip̃a portõne nos contingente p̾ dicta
decem quarteria fonment ꝑpetuo nobis absiꝵ aliqua reclamatõne diittant
se et successores suos dctam̃ qr domum dei nobis specialiter quo ad ħ obligãtes
Nos qz prefatus ep̃s utilitate partis utrinsq diligenter peusata pͥmissa

Expanded text:
loco et termino supradictis, nos et successores nostri super nostram predictam portionem loco et termino supradictis, nos et successores nostri super nostram predictam portionem decime et super totam aliam partem dicte Domui Dei in predicta parrochia de Pomeria contingentem, ubicumque dictam decimam esse pro tempore contigerit, vel transferri, absque justitiario seu judice alio ipsam capiendo et arrestando, nostram poterimus justitiam exercere ; ita quod predictam decime portionem sic a nobis traditam et concessam predictis priori et fratribus, nobis seu successoribus nostris de cetero non poterunt dimittere, quin cum ipsa portione nos contingente predicta decem quarteria frumenti perpetuo nobis absque aliqua reclamatione dimittant, se et successores suos dictamque Domum Dei nobis specialiter quoad hoc obligantes, nosque prefatus episcopus, utilitate partis utriusque diligenter pensata, premissa
Abbreviated transcription (Latin):
anumi Redditꝰ ad festum saucti nucħ in septenb emptis ab eodem in nr̃a baronia
desancto pateruo in prochia de breuilla diõc supͣdetẽ uidelicet supra ganfordum
ceuend̃ ꝑpetuo et habend̃ libere pacifice et quiete absq imepedunento et ꝯtdictione
nr̃i successoꝵ qz nr̃oꝵ de cetero faciend Et ꝓpt̾ hoc p̾dicti prior et froatres
de assensu et anccͣs predicti Reuerendi prĩs nobis dederunt et cõcesserũt
ꝑpetuo Trignita duo quarteria fonõt anui Redditꝰ ad mensurã pͣdctãi
ꝑcipiend et habend nobis et successorib nostris et adctis priore et
Ratrib eoꝵ q successorib de cetero ꝑsoluend̃ singłis amus ad nostrum
grauerium de scto paterno ad festum ueati micħ in septeubr̃ pro quoꝵ trignita
duoꝵ qrͣterioꝵ femuenti habendoꝵ solutõnis deffectu insi soluerent ĩtegre

Expanded text:
annui redditus, ad festum Sancti Michaelis in septembri, emptis ab eodem in nostra baronnia annui redditus, ad festum Sancti Michaelis in septembri, emptis ab eodem in nostra baronnia de Sancto Paterno, in parrochia de Brevilla, diocesis supradicte, videlicet supra Gaufridum cessoribus tenendis perpetuo et habendis, libere, pacifice et quiete, absque impedimento et contradictione nostri, successorumque nostrorum de cetero facienda, et propter hoc predicti prior et fratres, de assensu et auctoritate predicti reverendi patris, nobis dederunt et concesserunt perpetuo triginta duo quarteria frumenti annui redditus, ad mensuram predictam, percipienda et habenda nobis et successoribus nostris, a dictis priore et fratribus eorumque successoribus de cetero persolvenda singulis annis ad nostrum granerium de sancto Paterno, ad festum beati Michaelis in Septembri, pro quorum triginta duorum quarteriorum frumenti habendorum solutionis defectu, nisi solverentur integre
Abbreviated transcription (Latin):
Amuersis pñtro lr̃as inspecturis et audituris ffrater ioh̃ee duuã ꝑmuissione
huiuilis abbas et conuent᷑ monasteoni ꝙontis sct michaelis in periculo marie
Salm in dño Notum faciuꝰ quod cum ꝓpt̾ int̾uexas portiones decunaꝵ quas
nos in quibzdam ac prior et fr̃atres donus dei constancieñ in aliis terris seu
contencio ac dissensio frequentꝰ oriangͣ. Nos contencionie et discordie materiam
amputare uolentes utilitate ur̃ĩ monasterii dicteq domꝰ dei diligeuter pẽsata
conceduꝰ ac dimictin ꝑpetuo dietis ꝓriori et foatribz de asseuse Reuerendi
patris ac dñi C. dei gr̃ã constancieñ ep̃i loqi diocesani totam illam portoem
decimaꝵ quani in predctã ꝑuochia ꝑcipiuiꝰ et habemꝰ possumꝰ qz percipere
et habere Confiouam qr dictis priori et featribz douatõem eis seu p̾decessore
sus dctẽ qr douini dei factam adño Ioħe pagauelli quondam archidiacono
in eccl̃ia constancien dedecem qͣrteriis fouiuenti ad mensuram de sc̾to patue

Expanded text:
is et audituris, frater Joannes, divina permissione humilis abbas, et conventus monasterii Montis Sancti Michaelis in periculo maris, salutem in Domino. Notum facimus quod, cum propter internexas portiones decimarum, quas nos in quibusdam, ac prior et fratres Domus Dei Constanciensis in aliis terris seu contentio ac dissensio frequentius oriantur, nos contentionis et discordie materiam amputare volentes, utilitate nostri monasterii dicteque Domus Dei diligenter pensata, concedimus ac dimissimus perpetuo dictis priori et fratribus, de assensu reverendi patris ac domini B. Dei gratia Constanciensis episcopi, loci diocesani, totam illam portionem decimarum quam in predicta parrochia percipimus et habemus, possimusque percipere et habere, confirmamusque dictis priori et fratribus donationem eis seu predecessoribus suis dicteque Domui Dei factam a Domino Joanne Paganelli, quondam archidiacono in ecclesia Constantiensi, de decem quarteriis frumenti, ad mensuram de Sancto Paterno,
Abbreviated transcription (Latin):
duais garbas decune ꝓuochie de brĩquilla supͣ mare quas bone memorie fulco¬
si paganeli quondam pat simo domin dei constañ ad sisteutatõdia pare por
ouiss domꝰ dederat ot concesserat intitu pretatio post cessiouẽ uel decessum
dct iõhie adrand̃ domnõ libere renertendas Exepta decima terremlusb aͣb
dico rmis uille qm dẽto fulco dedit et assigguauit abbacũ beate marre dehabeia

Expanded text:
duas garbas decime parrochie de Briquevilla super mare, quas bone memorie Fulco Paganelli, quondam pater suus, domui Dei Constanciensi, ad sustentationem pauperum ejusdem domus dederat et concesserat intuitu pietatis, post cessionem vel decessum dicti Johannis ad eamdem domum libere revertendas, excepta decima terre incluse in dicco ejusdem ville, quam idem Fulco dedit et assignavit abbatie beate Marie de Hambeia,
Abbreviated transcription (Latin):
Umnerlis xp̃i fidelib prescuteo lrãs Inspecturis. H. dei gra Coustanẽ eccł̃ie
Nouerit uniuersitas ur̃a ꝙ cum controuersia uerteretur aucte apłica coram
delahasconinere Ratõe dicte eccl̃e ex una ꝑte et puorem et fratres domꝰ dei coustañ ex altã
eius teuuerunt deWill̃o de sola nulite et eius aucessoribz de frodo de la hasconniere cõpuisũ
diligẽti Interuemente eciam prudentum uiroꝵ consilio pro bono pacis et de utruisq
ꝑtis uolurtate et asseusi deta controuersis conquieut In hunc modum uidelicet ꝙ
prior et foatres dcłe dom sunigłis amus In sua grangia dedangeio se bussellos frun
ad mensuram eirsd̃ uille de dangeio ad festum om̃imꝰ sanctoꝵ dc̃to petro et successorib
ius ãnuatim ꝑsoluent Et tercia gapba decuuaꝵ toc ifrodi de qua erat controuersia
Iuippetuum detẽ domm Remanebit Noc autem factun deuoluntate et consensu abb̃is¬

Expanded text:
risti fidelibus presentes litteras inspecturis, H. dei gratia Constanciensis Noverit universitas vestra quod cum controversia verteretur auctoritate apostolde La Hascouvière, ratione dicte ecclesie, ex una parte et priorem et fratres Domus Dei Constanciensis ex ejus tenuerunt de Guillelmo de Sola milite et ejus antecessoribus, de feodo de La Hascouviere, compromissum ligenti tractatu, interveniente eciam prudentum virorum consilio, pro bono pacis et de utriusque partis voluntate et assensu, dicta controversia conquievit in hunc modum, videlicet quod prior et fratres dicte domus singulis annis in sua grangia de Dangeio sex bussellos frumenti, ad mensuram ejusdem ville de Dangeio, ad festum Omnium Sanctorum, dicto Petro et successoribus suis annuatim persolvent. Et tercia garba decimarum tocius feodi, de qua erat controversia, imperpetuum dicte domui remanebit. Hoc autem factum
Abbreviated transcription (Latin):
dei que est̾ apud const᷑ et paupeꝵ in eadem domo cõmorantium q̃d eciam feqi
p̾sente gans⁊̃ sõe meo et consentiente Ego autem et Woiłle filius mene
primogeinitꝰ coram eodem epo p̾scitimꝰ sacramentum q̃d hauc donatõem ene
domimi dey bona fide guarantizabiiꝰ Et ad maiorem in posteꝵ sirutatẽ sigilloꝵ
manum predicti ep̃i decem et septem lib̃r Turoñ dictum anno dñi .mͦ. ccͦ¬

Expanded text:
ad opus Domus Dei que est apud Constantias et pauperum in eadem domo commorantium ; quod etiam feci presente Gaufrido fratre meo et consentiente. Ego autem et Willelmus filius meus primogenitus, coram eodem episcopo prestitimus sacramentum quod hanc donationem eidem Domui Dei bona fide guarantizabimus, et ad majorem in posterum firmitatem sigillorum manum predicti episcopi decem et septem libras Turonensium. Actum anno Domini Mº CC
Abbreviated transcription (Latin):
ainstrabunt in capełi leprosoꝵ quatuor denarios turoñ in die ioiis abse
qnͣtum decem libre turoñ poterut suffice̾ adistam elemosinam faciendam
ciant anuatim ad prenoĩatum diem iomõ predictam elemosinam dedict
saluo in omĩb iure archid̃ et saluo competenti uictu pbr̃ĩ in dicta eccli
aimistrantis Et saluo michi fulcoĩ et meis heredib ire presetandi
ab codem epo pr̃e Meo in xp̃o q̃d hiic carte aee sigilli sui testimoniin
apponeret et sigillum capituli constañ faceret appom ad maiorem in poster

Expanded text:
istrabunt in cappellis leprosorum quatuor denarios turonenses in die Jovis absolutionis, quantum decem libre turonensium poterunt sufficere ad istam elemosinam faciendam. ciant annuatim ad prenominatum diem Jovis predictam elemosinam de dictsalvo in omnibus jure archidiaconi et salvo competente victu presbyteri in dicta ecclesia ministrantis et salvo michi Fulconi et meis heredibus jure presentationis ab eodem episcopo patre meo in Christo quod huic carte mee sigilli sui testimonium apponeret et sigillum capituli Constanciensis faceret apponi ad
Abbreviated transcription (Latin):
aandiũ dm sui quo ab eudem
anglis exceptꝰ est. fides cõtemplat :
celis uero corporeis ĩ terim latet: qͥ
indebant quidẽ cadanet qd̾ exsoluc¬
rat debitũ mortis. et nõdũ. apparebat.
quãtũ aninia glorificaretur ĩ celis.
Moritur ergo geraldus. sed nixta
illiid clainticu. nequaquã ut ignea
solent: qm̃ ĩ ter scõs sors illis est. Et
Si per soluit illud psalmiste. uos at
sicut loies moriennm: tamẽ ad eũ
ꝑtinet hoc quod ibi pͥmittitur. E go¬
diei du estis.⁊ filu excelsi omnes
estatur euagelista. Fili dei simnis
diõdũ aparet quid erimus. felixita
geraldo: qͥ separaiit p̾ciosũ amili. post¬
quã enĩ gustauit qua dulcis ẽ dñs
nequaqua hunis inte delectamiẽtis.
hanc iutã que repbis p̃ciosa est: in¬
lem sibi deputait. Et mortẽ que
ulis pessima ẽ. pciosã iuemit. cere
beatus. cuiꝰ dies ĩ dolore. etam in
gemitu trãsierũt:qr iam exꝑtus
est quã magna imiltitudo dulcedis.
quã deus abscõdit timẽtiba se. Q

Expanded text:
audium Domini sui, quo ab eisdem angelis exceptus est, fides contemplatur; oculis vero corporeis interim latet, qui videbant quidem cadaver, quod exsolverat debitum mortis, et nondum apparebat quantum anima glorificaretur in coelis. Moritur ergo Geraldus, sed juxta illud Davidicum, nequaquam ut ignavi solent, quoniam inter sanctos sors illius est. Et si persolvit illud Psalmistae: Vos autem sicut homines moriemini , tamen ad eum pertinet hoc quod ibi pdixi, Dij estis, & filij Excelsi omnes. Testatur Euangelista, Filij Dei sumus, sed nondū apparet quid erimus. Felix itaq. Geraldus qui separauit preciosum a vili. Postquam enim gustauit quā dulcis est Dominus, nequaquam huius vitæ delectamentis, hanc vitam, quae reprobis pretiosa est, vilem sibi deputavit, et mortem, quae illis pessima est, pretiosam invenit. Vere beatus cujus dies in dolore, et anni in gemitu transierunt: quia jam expertus est quam magna multitudo dulcedinis, quam Deus abscondit timentibus se. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ab solu̾e pẽitẽtes. at pẽitẽcias ĩ¬
iungͥe salutares. ¶Los igit᷑ uo¬
lẽces asẜcõm tã tem̾ariã pẽitus
tẽ delib̾atõe ꝓuida declaramꝰ. ꝙ
si ub̃ det᷑ lic̾ecia. cõitat᷑ seu cõse¬
dat᷑ alegatis pͥdc̃e sedis.aut or¬
dinaris locoꝵ. nã aromano põ¬

Expanded text:
 ac penitentias injungere salutares. Nos igitur volentes assertionem tam temerariam penitus te deliberationis provida declaramus quod si vobis detur licentia committatur seu concedatur a legatis predicte sedis aut ordinariis locorum nedum a Romano pon
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris tectris sollemntatib quodam singalaoe
affectu deuotius cigore et canẽ tum melodu lo comum
poolixitatib. tercorum multĩplitum accor siomb et¬
Longo proscantius e se spãli deuocione multaq
Saconnarum poofusione cum angelitis spiritib alacort
solemingare Qua tem poris Reuolucone ⁊edemte
frators more soluo se sua q onnõr parr auerun
ucclas er nan̾do alig aliaq monasteon Coca a ptius¬

Expanded text:
saluatoris cæteris solemnitatibus singulari affectu deuotius agere, & cantuum melodiis, lectionum prolixitatibus, cereorum multiplicium accensiolonge præstantius est, speciali deuotione, multaque lachrymarum profusione, cum angelicis spiritibus alacriter solennizare. Qua temporis reuolutione redeunte, fratres more solito se suaque omnia parauerunt, & ecclesias ornando aliaque monaste
Abbreviated transcription (Latin):
multorum eleritorum de pranatum mores cum etate cepri
et houestate Dualescire et uenitatem uel ⁊ acmiã
con sodalium fugiens et ixetrans E pararu est
in humsuadi hõmĩz genere famosis honestate Relignr̃o
cleritis ad herebant inter quos guendam peobatioris
uito clexiᶜᵘ remensis eccłe tunc the saurarĩ oligens¬
qui R edulphus noune urordis tognomie diceba tuo
ei se st̃alius religiosa familiaritate di nour
huie codem uadulpho rapto et in remeusem arcp repm̃
assumpto non uee serunt quem elegeras sez marhenn
sod aliquam dui sub ix̃o Remenses renrausis tam ẽcc̃la¬

Expanded text:
orum Clericorum deprauatum morem cum ætate cœpit & honestate inualescere, & leuitatem vel lasciuiam consodalium fugiens & execrans, quod per rarum & in huiusmodi hominum genere, famosis honestate & religione Clericis adhærebat. Inter quos quendam probatioris vitæ Clericum, Rhemensis Eccqui Radulphus nomine, Viridis cognomine dicebatur, ei se specialius religiosa familiaritate devovit. Dehinc eodem Radulpho rapto, et in Remensem archiepiscopum assumpto, non deseruit quem elegerat Matthaeum; sed aliquandiu sub ipso Remensis jam Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
unocatus factus est prior in monasterro ⁊ alto inge
in quo Loto fure uite pegrit in quo si qu en perodin
de alto Iugo dim uigilias ob sconanerer ne iatan
intanp seine fratoos surginn sollitus proure
Rocguinteo in cadem occla uoces cumidam melõdie
andiebat ⁊ merito Qui illornm eest androe
tolestia quor uin anoe de dignantuo undroe terreu
ꝑsta geradns Re muscit in ditto foto de alto bago

Expanded text:
uocatus factus est Prior in Monasterio de Alto-iugo, in quo loco finem vitæ peregit. In quo siquidem Prioratu de Alto-iugo, dum vigilias obseruaret, & ne intempestiue fratres surgerent sollicitus prouideret, frequenter in eadem Ecclesia voces cuiusdam melodiæ audiebat, & merito. Quoniam illorum est audire cœlestia, quorum aures dedignantur audire terrena. Iste requiescit in dicto loco de Alto-jugo
Abbreviated transcription (Latin):
gerere
Ex hibobat margeus omĩbs cõnuoz lan codde
ueodis dilectionis affectũ et miytum salua propõr e
qranitate poterat Iotuudimi se et hillare quibu scuma
alloquentib offerobas ad omnes sundom iuxta yoi
angui stin ucoba congom̃ earitato habelas affertum ad
Nos utro quos poteras eisdem charitaꝵ effectum fecerar

Expanded text:
gerere. gerere. Exhibebat Matthæus omnibus communē tam corde quam verbis dilectionis affectum. Et inquantum salua propositi grauitate poterat, iocundum se & hilarem quibuscumque alloquentib. offerebat. Ad omnes quidem, iuxta Patris Augustini verba, congruum charitatis habebat affectum. Ad eos vero quo
Abbreviated transcription (Latin):
negligenciarum peritãdine mundi contem pt̾ii plemissum
ac perie singlari inter multa milia monacho rnmi in dẽ
de nocionis affecti morabatur assidur in claustro tum
pratrib et post plurunos mundi discrosus pene uelur
ua tui ad herebat elaustor columa sacre Lectioms
intentus scudio ⁊̃mobilis ꝑdurabat uix poterat enm
cõmissi erioratus tnra saltamn did horem a fom
collegio segregare uel as Incentiont semel in deun
d fixa guolibet mundus occupacionis sue unto retrahes
Emnq sudducata eius fere toetonti fratres tam
ꝙ̃ ex tra monasterm dño / militaros eisq cor porcã
snb̃ sidia prom deri uel peo se uel peo alios yx offitn
debito cogeretuo marthe quidem tmporennas ux ac̃tu¬
s toto e ffugere non ualibat ẜ eñ toto anuni desie
marie ocio Inhiabat
Talem in suros domuis maryeus suddix eisiz d
solum quantum addo deun ẜ etia quãtum ad se namũ
opus erat infirmorum pauperum hospitum Iuiỹtum ⁊¬
pororatus o fficium patiobatiro ꝓ so ip̃m potiortm tur̃a

Expanded text:
negligentiarum poenitudine, mundi contemptu plenissimo, ac pene singulari inter multa millia monachorum in Deum devotionis affectu. Morabatur assidue in claustro cum fratribus, et post plurimos mundi discursus, pene velut ea cui adhærebat claustri colūna, sacræ lectionis intentus studio, immobilis perdurabat. Vix poterat eum cōmissi Prioratus cura, saltem ad horam a fratrum Collegio segregare, vel ab intentione semel in Deum defixa, quolibet mundus occupationis suę vnco retrahere. Cumq. sub ducatu eius fere trecenti fratres, tā intra quā extra Monasterium Domino militarēt, eisq. corporalia subsidia prouidere, vel per se, vel per alios ex officij debito cogeretur: Marthæ quidem importunas exactex toto effugere non valebat, sed tamen toto animæ desiderio Mariæ otio inhiabat. Talem insuper domnus Matthæus subditis, eisque ad solu erat infirmorum, pauperum, hospitum, inquātum Prioratus officium patiebatur, per seipsum potiorem curam
Abbreviated transcription (Latin):
deũ̃ suis cemporib florun nuillus sibiq maior fui
nod uso in hodieonũ ditm multiplicia dius st̃pa
estendinn q in protessu ipm̃o in seremus sigillatim
uet in his ordo scouetur mime durante ep̃os ne
aed nñ strationis multa scripta doidit uie uite ueuera.

Expanded text:
 sibi maior fuit. Quod vsque in hodiernum diem multiplicia eius scripta ostendunt, quæ in processu ipsius inseremus sigillatim, licet in his ordo seruetur minime. Durante tempore suæ administrationis multa scripta edidit vir vitæ Venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
solemus mr̾esse disposinsseq no deuocionis os seqñu
multo cum gandio piestolari ut contõa sciato ne ꝙͣ
hostem nõe filicitati Iundentem Laborare quatuus
aliquas suaruin tembraꝵ nebulas tanto si possis
splandori mi̾misceat Tanteq festintaro glam saltom
utiq daus intelligi har rõa nocto uidu ipms ane¬

Expanded text:
interesse disposuisse, vestræque deuotionis obsequium multo cum gaudio præstolari. At contra sciatis nequam hostē vestræ felicitati inuidentem, laborare quatenus aliquas tenebrarum suarum nebulas, tanto si possit splendori intermisceat, tantæque festiuitatis gloriam saltem vtique dans intelligi, ha
Abbreviated transcription (Latin):
parte admntro in aliqno saltem Roliqnarum offimar
oto suscipias uade eut filius urognus fuocifoo Et ne
te n potenᵃ premdicatum Lamentois temyta quot
poteris At illi sollitus airtum capli Locum portat
det ingordi conatus nin potinl intantum nadq se fandan
intrare ualeret uere ue tusta sux bre pose Iuflans x
humilem deditum trau sire nom poterar arma non idan
aditus supeobum dreclum et huilem capit iclina tum
solitis eos se posse Inqmetãre a onfidous introroe templo
Sed cadem grossundmo sua ab hostr re puesus nta ssa
Postormuu ad refectorum se notendi causa contũda

Expanded text:
iquo saltem reliquarum officinarum loco suscipiar.--Vade, ait, Filius Virginis, furcifer, et ne te mea potentia praejudicatum lamenteris, tenta quod poteris » At ille solutus, arcum capituli petiit, et ingredi conatus non potuit. In tantum namque et se tumidum, re valeret. Vere vetusta superbiæ peste inflatus, per humilem aditum transire non poterat, quia non idem aditus superbum erectum, & humilem capit inclinatum. solitis eos se posse inquietare confidens, introire tentauit. Sed eadem grossitudine sua ab ostio repulsus recessit. Postremum a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯo andẽ uel parnã aut inttudiu aut predam ain
Rapmã facire autem homines Rapłor uel ꝑ noam feoror
Aur quod multo grauuis est homindom perpetrare uel
toñtadĩotm̃ meubrorim homũs satra anctoritate arcedte
est contra quarruniũ quod est de suꝑ molendiñ
scominns est ad smiũ unde una uia tndit ad masi las
Rnffianĩ tcominus est add sumũtatim difensi ado unn

Expanded text:
dem vel parvam, aut incendium, aut praedam, aut rapinam facere, aut hominem rapere, vel per tram ferire, aut quod multo gravius est, homicidium perpetrare, vel truncationem membrorum hominis, sacra auctoritate arcente, est contra Quarruvium, quod est desuper molendinuterminus est ad Bivium, unde una via tendit ad Masilias, Ruffiacum terminus est ad summitatem defe
Abbreviated transcription (Latin):
onueo sis amplius in festi in stabant dolebant quidem
Uueteraorum proffectib tuindentes ẜ ty rom̃t sux ad dita
connersione qua si recenti suscepto unluere acrius.
Iudignabantur kt uelut Longi timporis ⁊e sporatõo
prioris prede spolia post pontutes contra ta qur ab
utulis Ra pre bautuo Songe̾ uehenentins acce debantũo

Expanded text:
onuersis amplius infesti, instabant. Dolebant quidem veteranorum profectibus inuidentes, sed tyronum superaddita conuersione, quasi recenti suscepto vulnere, acrius indignabantur. Et velut longi temporis desperatione, prioris prædæ spolia postponentes, contra ea quæ ab oculis rapiebantur, long
Abbreviated transcription (French):
ultõa procedere preur lis yetro cogeretuo nodire Sit
asurq ab omib ⁊ monasterm officuns Rerectus a consode
pussun Rodemptoris et glorio se semx urogunds
matois euis trum sa qua dignus e s⁊ aonfusiont pesista
ille Recossit Ct anti igitur es tote et mueusas gr̃as
umpotentr deo et misericordissimo saluatoer agrte qui
nobustun festua siunn cole bra turus ⁊ mansir het a¬

Expanded text:
ltra procedere præualens, retro cogeretur redire. Sic quoque ab omnibus monasterij officinis reiectus, a conspectu piissimi Redemptoris & gloriosæ Virginis matris, cum ea qua dignus est confusione, pestifer ille recessit. Cauti igitur estote, & immensas gratias omnipotenti ac misericordissimo Saluatori agite, qui nobiscum festum suum celebraturus
Abbreviated transcription (Latin):
Dĩe uite uenerabilis petons abbas clmũ et a cumm
discipulum habius nomine armaus hic itaq dum cõt
nobilis et dines nules in seculo / tactus dinmo spũ
ac mundo remiciare dispoiciones poiꝰ egnos et
Uestes ml̃ti premi magunq pondus argenti et uĩa
pane sua el nuyacũ direxit et sit paupto atq

Expanded text:
ir vitæ Venerabilis Petrus Abbas Cluniacencis & alium discipulum habuit nomine Armanum. Hic itaque dum esset nobilis, & miles diues in sæculo, tractus diuino spiritu, ac mundo renunciare disponens, prius equos & vestes multi pretij, magnumque pondus argenti, & omnia pene sua Cluniacum direxit
Abbreviated transcription (Latin):
P rioratus saucti lonpr muerutĩ dioceẜ prop
desisiam unitus ꝓrioratim saucte tountatis m̾tignia¬
ꝑ rioratus de fail chigia sarisbmñ dirces in
Reguo anglie. Debet de auina pen sione singlis
aiuis In festo saincte fidis prieri de martiginato
par doncordiam et tensam factant intco priores
rt comientus ductoꝵꝭ socorum Racione dicoꝵ
manerioꝵ qque prior et cotuentus maragiati ħe baut
in dicto Reguo anglie qunqua ginta amunqz marchas
steo luio ꝵ Et ualot qualz marcha duos
nobiles aino¬

Expanded text:
rioratus S. Lupi, Niuernensis Diocesis prope Desisiam. Vnitus Prioratui S. Trinitatis Marcigniaci. Prioratus de Failihigia, Sarisburiensis Diocesis, in regno Angliæ. Debet de annua pensione singulis annis in festo S. Fidis, Priori de Marcigniaco, per concordiam factam inter Priores, & Conuentus dictorum locorum, ratione dictorum maneriorum quæ Prior & Conuentus Marcigniaci habebant in dicto Regno Angliæ, quinquaginta quinque marchas sterlinorum, & valet quælibet marcha, duos nobiles a
Abbreviated transcription (Latin):
nota et quarta sine nota et debet Rbi fieri clemosma
Sare Entũ monachis etudi in uilla yn decanus e st p̃nt
In domo paiis armentus e st Ibus itoti temporis pondeois
et datur tuilz Religioso sub certo pondeoe anno ccs fua
petemna nom tradatuo scd In tunitũs e dictantus n

Expanded text:
eri eleemosyna dare licentiam Monachis eundi in villam, quando Decanus est præsens in domo. Panis Conuentus est ibidem certi ponderis, & datur cuilibet Religioso sub certo pondere. Anno 300. fuit pecunia non tradatur, sed i
Abbreviated transcription (Latin):
2ͦ prialegus firmantoune Beono sauctiss mus p̃nus
abbas etiam prunatꝰ ecclam chmnacẽn incepit regere
mio ab Iurarnacione Dñr 9 .i.0ͦ. Qui ut deus dedu
el tp̃o potuit congregacionẽ sibi cõmissam quo admon sars
stoemt yoxit Regnant liarolo rego qu et reg repir annus os
Iste berno eo couitio bured burgundie fuit balio es
abbas uir in omuib bene et hour ste agens E ui uigors
Si scipue quem a sancto untitio uoti balinsu sis fundatoir e
susceperas saccesIor uirtut Illus egregie segnobatus
de quo quidem entir̃o legitur Enõd de moso uite stadio
tiomustantib fratoib subito spĩ eiussir ut cum eucs as

Expanded text:
 priuilegiis firmauerunt. Berno sanctissimus primus Abbas etiam primitus Ecclesiam Cluniacensem incepit regere, anno ab Incarnatione Domini DCCCC.X. Qui vt Deus dedit, & ipse potuit, Congregationem sibi commissam, quoad vixit, satis strenue rexit, regnante Karolo Rege, qui & rexit annis xvj. Is Berno ex Comitibus Burgundiæ fuit Balmensis Abbas, in omnibus bene & honeste agens. Qui vigorem disciplinæ, quem a sancto Euticio loci Balmēsis Cœnobij fundatore susceperat, successor virtutis illius, egregie sequebatur. De quo quidem Euticio legitur, Ex decurso vitæ stadio circunstantibus fratribus subito spi
Abbreviated transcription (Latin):
clarmun net comes qui c̃ not episco pril quilz non pontisex supia¬
dto seas romano peo deuin et in denn omuds q sanctos eins
et tremendi Iuditii die contestor de precor iuuadat res
Ipoxum dri seruorum non de trabat non mumar non
poocaubiet non bene ficies alicmꝰ Non aliquẽ prelatum
Ddem concultans subuigo et obsetro uos osancti apdi
t lorõsi printipes ttore petre et paule et te ponti fex poi¬
aplice sedit ut per antim cauonitam et a plicam quãt ra
deo antristr allienes a tensorno saucte der ecc̃lo E
sempiteone uito predones et nenasores atq di stractor ee
dous sitibi tutores et denfen sorss Iaui dictr loci climati
et sernoꝵ dei ibi commo uantũr ac cõmaututũt haruni
quoq oum facuctatum pooyteo elemosma et clemenciaii

Expanded text:
non Comes quisquam, nec Episcopus quilibet, non Pontifex supradictę sedis Romanæ, per Deum, & in Deum omnesq. Sanctos eius, & tremendi iudicij diem contestor, deprecor, ne inuadat res ipsorum Dei seruorum. Non distrahat, non minuat, non procamieidem inculcans subiungo et hoc obsecro vos, ó sancti apostoli et gloriosi principes terrę Petre et Paule et te, pontifex pocanonicam et apostolicam, quam a Deo accepisti, alienes a consortio sanctæ Dei æcclesiæ et sempiternæ vitæ predones et invasores atque distractores hdono, sitisque tutores ac defensores jam dicti loci Romanis et servorum Dei ibi commorantium ac commanentium, harum quoque omnium facultatum propter elemosinam et clementiam
Abbreviated transcription (Latin):
ptate et dnacino bernonto abbap Odur Qui ꝙ̃ diu
Uipeort scdm̃ suumi scire cet poste Reglapiteo prt sideat Post
Secessumi uero eius habeaut idem monachi potestatem et
sancer benedti promulgutam tligero maluerint abbatem ati
Rectorom. Ita ut net nr̃a mee alicinus ptatis contrad trmõ
contra celigiosam dnm tapas eloctionẽ ingediãturo per

Expanded text:
iu vixerit, secundum suum scire et posse eis regulariter præsideat. Post discessum vero ejus habeant eidem monachi potestatem et sancti Benedicti promulgatam, eligere maluerint Abbatem atque Rectorem, ita ut nec nostra, nec alicujus potestatis contradictione contra religiosam dumtaxat election
Abbreviated transcription (Latin):
tota mundi domus cex odore ungnenti dum Religrouis
monastice feonor qui Illo dm pore perre Reffrignerat Illoꝵ
xemplo uirorum scudioq rocaluit galia germania haceꝭ
trausmaria quoq uritanina / hec cẽ statur hispamia ttalia
Iotaq europa fatetus plena monasterus ab eis aut nomẽ
fundatis aut ab aliquo samo Reparaꝵ / Rbr monacho ꝵ
tollegia in more celestrum agũz ꝑ or dines suos deo assista
tum aliis sanctarum urtutum excertius dnus ⁊audibus¬
Dut die nocteaz ita insistuns ut dio eis quoq a pha dictu poss
Intoleigi Boati qui habitant in domo tua dñe in seula

Expanded text:
tota mundi domus ex odore vnguenti, dum Religionis Monasticæ feruor, qui illo tempore pene refriguerat, illorum exemplo virorum, studioque recaluit. Gallia, Germania, transmarina quoque Britannia hæc testatur, Hispania, Italia, totaque Europa fatetur, plena Monasteriis ab eis aut nouiter fundatis, aut ab antiquo senio reparatis. Ibi Monachorum collegia in morem cœlestium agminum, per ordines suos Deo assistentia, cum aliis sanctarum virtutum exercitiis, diuinis laudibus die nocteque ita insistunt, vt de eis quoque a Propheta dictum possit intelligi, Beati qui habitant in domo tua, Domine, in sæcula
Abbreviated transcription (Latin):
unctis sane consider autibus Liquet ꝙ ita de
dispensatro quibuidem dictis censuluis ut ee Rebus qg qute
tansitorie possidentur ẜ dis benr utantur semꝑ mensura
aloant pmna promerdor Enod uidel diuunt diuun
sermo possible ostendens atqz ad hͦ. or̃o suad lus dixn

Expanded text:
ita Dei dispensacio quibusque ditibus consulit ut ex rebus quae transitorie possidentur si eis bene utantur semper mansura valeant proemia promereri. Quod videlicet divinus sermo possibile ostendens atque ad hoc omnino suadens dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
et opus tibi a fratoib muteum a ꝯgoldere E
tirta ui sirne eõmonitus beatus oddo Ribrum moralum
Inflor ais qui as huc apud nos est demdo ip̃o uturoal
uruonc̃ abba tem c̃alinen sis cenron qui eos susti pa
more hospitum et tanis uteoq ibi ꝑcopetuo militatuo
teleste tingulum sibi assum ysterunt Quo a ssumpto Iidem
dddo ibidem ꝓ seuerauit de uirtute in uirtutem ascendens
nunditia specialius emmebat uisum est abbiti enis
puerilam scolam oddonis proideatie posse conuitti Imñgil
ei officum nec Reccusat et etãtꝭ infrrme difitilem cura
suscipieus puerorium Iungilat discipluns Cui cenbanga¬
contigit᷑ quadem dice ut micas Illas que sux trant ante

Expanded text:
 opus tibi a fratribus iniunctum aggredere. Qua certa visione commonitus beatus Oddo Librum Moraliumurauit, qui adhuc apud nos est. Deinde ipse venerabilis Bernonem Abbatem Balmensis Cœnobij, qui eos suscepit more hospitum, & tandem vterque ibi perpetuo militaturi, cœleste cingulum sibi assumpserunt. Quo assumpto idem Oddo perseuerauit de virtute in virtutem ascendens, mundicia specialius eminebat, visum est Abbati eius puerilem scholam Oddonis prouidentiæ posse committi. Iniungitur ei officium, nec recusat: & ætatis infirmæ difficilem curam suscipiens, puerorum inuigilat disciplinæ. Cui contigit quadam die, vt micas illas, quæ supererant ante
Abbreviated transcription (Latin):
prornat in tenebras resplendeus oobita solis
de ficrant plene uadiancia cormia bune
Lugeat et muundus protenso torpore Iotus
Mitͣ teoras pelagus montos siluas qz tre bo
qua drupedos di pedes xaptancia enucta mouo bo
Condoleant prez subtractũ nint odilorio
Consciso plansu pũgantiro uistera fictu
E uarnis laconnas ꝓcofundaus uotib stas
Sdilõ dulte deme uenturi gloria seter
tu fessis Rtames ce ainguentib el mediiã
debilium batulus miseoo ꝵ maximna uirtis
splendida quo faties albnit qno scomo yotessu
Anreus humauos cempouens optame mor ee
quo tua saucta mauns fuegorns de moz uisus

Expanded text:
Proruat in tenebras resplendens orbita Solis, Deficiant plene radiantia cornua Lunæ, Lugeat & mundus protenso corpore totus: Nunc terras, pelagus, montes, siluasque ciebo: Quadrupedes, bipedes, reptantia cūcta mouebo. Cōdoleant Patrem subtractum nunc onciso plausu, pungantur viscera fletu, Et variis lachrymas profundant vocibus istas, Odilo dulce decus venturi gloria secli,Tu fessis requies, languentibus es medicina, Debilium baculus, miserorum maxima virtus: Splendida quo facies abiit, quo sermo recessit Aureus, humanos componens optime mores? Quo tua sancta manus, fulgorus
Abbreviated transcription (Latin):
mttunons itintu ot de manib demonu eos qui as Recs
tentiantur educant Enatrios de quotdiaurs dosim
⁊apuns et lenitus in feratuo hmnam gentris iummmco de
taiũd mui multi plitetiro in celo A licy to pose homo
regoessue in poianr eqmtqmd ee uror sn Recator ordita¬

Expanded text:
intentionis intuitu, vt de manibus dæmonum, eos qui ab illis cruciantur, educant: quatinus de quotidianis eorum rapinis, & luctus inferatur humani generis inimico, & gaudium multiplicetur in cœlo. Aliquanto post homo regressus in p
Abbreviated transcription (Latin):
imestentiũ memoria cele bratur equnus eciam de Codem
sanctis ẜuno edoline doilone ꝙ ꝯ regornis ui Romanus pont fex
sunctum odilone fug diie̾ sem instituus archiepm̃ ordinari
misit et pallium et anulum S sauctus dei hũienati studeus
irennt hoc penitus / palliũ tñ et canudãt Retinus pontifiti
sanctus odilo in erogandis elemosnis na largus coat ut

Expanded text:
a celebretur. Legimus etiam de eodem sanctissimo Odilone, quod Gregorius VI. Romanus Pontifex sanctum Odilonem Lugdunensem instituens Archiepiscopum ordinari, misit ei pallium & annulum: sed sanctus Dei humilitati studēs, renuit hoc penitus: pallium tamen & annulum retinens, Pontifici, sanctus Odilo
Abbreviated transcription (Latin):
patet yocellrntiã penso in si tussus tocã te Coqui non
andeo Sz qm̃i memeranda quedant de magno bngnone
santto predere syoye tuo tatita uideo Si tua iubeas ma fa
dignano panta de plur nins parua de maxmns ixpedro
Ista si quidem diffusos Relos scuyto pes muror ounssisse

Expanded text:
oram te loqui non audeo. Sed quoniam memoranda quædam de magno Hugone sancto præcessore tuo tacita video, si tua iubeat me fari dignatio, pauca de plurimis, parua de maximis, breui expedio. Ista quidem diffusos Scriptores illos miror obmisisse,
Abbreviated transcription (Latin):
ceti ac a de monib oppressi curantiro /Et nescro cy gouerre
igni foribiliteo et nnserabateo adusti siberantuo ItsE
Iusux gloriosus mapolus tenacisẜie̾ memorre segitur frissi
Ita ꝯuiequd seuiel in pectoris ueo armarm̃ traiecesset
o ddnis memorie ⁊aqueis irretissebat Sit criam
dactauis studio et decus uirgmeñ samx usq du uixi
⁊mmaculatum in suo corpore enstodimi pauptore him
eligis sibi sporsam Nam uocatus electos aud ecclam
so tadignuni s Iusufficrẽtem resugit / paritor tia eum¬
u eum sedes apłica uacares sumiliter acteptare nolun
ecia ad pietes et precepta oltonis Imꝑatoris ot siuis
mators Ihuins sancti itaq pois mayoti quidas abbas
Dimonẽses et fiscantrisis uto uite uenera bilis fuir m̃chus
discipulus ¶o isto e loriosissimo sancto stz mayolo
scoibit petoris tlimareñ / ꝙ non legit aliquã stormũ
sinsse qui tot nuratta approbata feterit epcepta bta

Expanded text:
r. Et nescio cuius generis igne terribiliter & miserabiliter adusti liberantur. Iste insuper gloriosissimus Mayolus tenacissimæ memoriæ legitur fuisse: ita quicquid semel in pectoris armarium trajecisset, perennis memoriæ laqueis irretiscebat. Sic etiam vacauit studio, & Deus Virginem semper vsquedum vixit, immaculatum in suo corpore custodiuit, pauperiem humilem elegit sibi sponsam. Nam vocatus electione ad Ecclesiam se indignum & insufficientem, refugit. Pariter etiam cum sedes Apostolica vacaret, similiter acceptare noluit, etiam ad preces & præcepta Ottonis Imperatoris & eius matris. Huius sancti itaque patris Mayoli, Guillermus Abbas Diuionensis & Fiscanensis, vir vitæ venerabilis, fuit Monachus, & discipulus. De isto gloriosissimo sancto, scilicet Mayolo, scribit Petrus Cluniacensis, quod non legit aliquem Sanctorum fuisse, qui tot miracula approbata fecerit, beata
Abbreviated transcription (Latin):
qm preco uu uos in uia der et ueluti cosmua Cnns in mo
sfen sieuis dirigat gre ssus ur̃os Aunus sine Remngo
cõmissa uento non enaugare ad portum sod Ieaidi
scopulis et medus In se pelioi fluctib ansueut Castra
militre multitudo in si ducis segib in formiꝰ pntĩa¬
iumatur firmetus aupilio senas crocim ẜremẽ tuim hos tuim
manus Incuroit Ecc̃la uiduata yectore dnmi non habet
ocem̃ promdentie quo regatuo foueã preti pitationis offeno
Cum het  hus suinlir uenerabilis for senex aiymards
in uirtute sp̃m̃ ⁊õ quer tuo et ad suo unltam at uocoba

Expanded text:
 praecedat vos in via Dei, et veluti columna luminis in nocte offensionis dirigat gressus vestros. Navis sine remige commissa ventis, non enavigare ad portum, sed illidi scopulis, et mediis insepeliri fluctibus consuevit. Castrensis militiae multitudo, nisi ducis legibus informetiatur, firmetur auxilio, saevas circumfrementium hostium manus incurrit: Ecclesia viduata rectore, dum non habet oculum providentiae, quo regatur, foveam praecipitationis offendit. » Cum haec et similia venerabilis senex Aymardus in virtute sp
Abbreviated transcription (Latin):
et ixc̃i tanto hospiti reuerenteo uccurrit Quam sauttus
t uoidis prophitito afflatus spiritũ dixi dña tu gramda
co el filiun parres Qui si ut deo platuern monar m¬
puro ⁊ t armatoꝵ de putatus offitio muaciam ado ptor s
Dut d homũu gemis male censutius xiitiosus enasit iudea
sauctus plenus dierum pariteo et uirtũtu diem in duo
elausit extormũ erat tunt in ytalia apud pariam decus
pontificm ꝯte fredus ncubiauens ep̃ñs doctoma precharue
sanctitate ꝓspiauis dumi itar beatus hugo pñti uita

Expanded text:
& ipsa toto hospiti reuerenter occurrit. Quam sanctus vt vidit, prophetico afflatus spiritu dixit. Domina, tu grauida es, filium paries, qui sic, vt Deo placuerit, Mpuer, & armatorum deputatus officio, militiam adeptus, vt id hominum genus male consueuit, perniciosus euasit. Interea sanctus plenus dierum pariter & virtutum, diem in Domino clausit extremum. Erat tunc in Italia apud Papiam decus Pontificum Godofredus Ambianēsis Episcopus, doctrina præclarus, sanctitate perspicuus. Dum itaque beatus Hugo præsenti vita
Abbreviated transcription (Latin):
Dictis tierib ueosus scquintes Attiois antiquissmmĩ
Dastor petos gregis tele stie el amnges aule
Duune legis tu doctor maxime pautul
hit quor uun emeros dño prestante repon
Testantar uetrres nobis estose ꝑatcom amen

Expanded text:
sequentes litteris antiquissimis Pastor Petre gregis, cœlestis Clauiger aulæ, Diuinæ legis tu Doctor maxime Paule: Hic quorum cineres, Domino præstante, reponi Testantur veteres, nobis estote patron
Abbreviated transcription (Latin):
Dicepisti ymo quẽ diligis Sit intro alices sua uirtuto etiã
prophetita el cirinsse pcobatur Sit in sin dissolucio n
eorporis pontifici reuelatus sux celestium cõtiuus esse
dignoscitiro E d mea mõdo siliat xuitas tua magl sta
ꝙͣ alta sint perpendat caritas ed hac eñi altitudin loqu
ego tom infunut tunere debiu Amo demqz uerbi e
ain Romaue sedis apłite Decem et octo annus et eo amplius
gubeonauit A ssimptus est electione ca holita et ansetam¬

Expanded text:
iligis, sic inter alias virtutes suas etiam prophetia claruisse probatur: sic in sui dissolutione corporis, Pontifici reuelatus, supercœlestium conciuis esse dignoscitur. Sed mea modo sileat paruitas, tua magis, ista quam alta sint, perpendat charitas. De hac enim altitudine loqui, ego tam infimus timere debui. Anno denique Verbi de qui Romanae sedis apicem X et VIII annis, et eo amplius gubernavit, assumptus est electione Catholica, et conse
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃te tirmnsesions solrmna pierdebas salutaris ent hariseie
sarramanta y cepit sitq ceatum deo spm roddida s cum
in mortis ciotrrulo uro dñr õdulo osset econ stitutus dya bolam
astare conspegir. enm q ꝓ nomẽ toemondi indico uc
abscederet tcopibiliteo Intoepanit eadi iaq notte mnni coogne
gẽati odilonis dolatum fuisset in eccla fiam quus y¬

Expanded text:
sionis solemnia præcedebat, salutaris Eucharistiæ sacramenta percepit, sicque beatū Deo spiritum reddidit. Sed cum in mortis articulo vir Domini Odilo esset constitutus, diabolum astare conspexit, eumque per nomen tremendi Iudicis, vt abscederet, terribiliter increpauit. Eadem itaque nocte, cum corpus beati Odilonis delatum fuisset in Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
ualenciola yx nobili ssimis parentib prococatus usq ad iõs
acuie procires a ffuntatꝭ sue teominos dilcctarue er a
mea sangunus gallicani magne sibi nobilitaro a picẽ
omparaunt Ihic erat Incessi grais uote sublinis ore
facundus uultu angelitus fiee firmus spe certus ge nĩa
Caritate re fertus multi quoq fideliuin ut Re fert
unccentius et te statuo fidelissima relacio dinerss
infirmitatib con stinti eriam de uira despera m a eo
isitati peo goam doi sanati sunt Et multi oculoꝵ
caligure detrosa ꝓ meritum eius claonis uidere cepoomir
Puulti e ut feonnt a uentno serpentum annorsib cupoꝵ
et canũ ab intuosiõa illu sione demonũ ꝑ eomũte contꝭ

Expanded text:
entibus procreatus vsque ad ipsos Galliæ proceres, affinitatis suæ terminos dilatauit, & a linea sanguinis Gallicani magnum sibi nobilitatis apicem comparauit. Hic erat incessu grauis, voce sublimis, ore facundus, vultu angelicus, fide firmus, spe certus, gemina charitate refertus. Multi quoque fidelium, vt refert Vincentius, & testatur fidelissima relatio, diuersis infirmitatibus constricti, etiam de vita desperantes, ab eo visitati, per gratiam Dei sanati sunt. Et multi oculorum caligine detersa per meritum eius clarius videre cœperunt. Multi, vt ferunt, a veneno serpentum, a morsibus luporum & canum, ab incursione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pluriei flnctuum peritulo sa uocti ueotendituo enino cum
multis altis surtutinu uentoꝵ horior impelleret a pplimermn
ad Iusulam quandam sine eapem uoi sanctus quidem sconus
dei mauerãt Inelasus Rolhonenẜ itaq uir illit aliõ dm
ccomor aus et tranquilatatem sedandi maris ex perlans
dele clasaturo cum scorro der foeguenter habere tollo quies

Expanded text:
 plurima fluctuum periculosa loca protenditur, eumque cum multis aliis furentium ventorum horror impelleret, applicuerunt ad insulam quandam siue rupem, vbi sanctus quidam seruus Dei manebat inclufus. Rotenensis itaque vir, illic aliquandiu commorans, & transquillitatem sedandi maris expectans, delectabatur cum seruo Dei frequenter habere colloquium.
Abbreviated transcription (Latin):
d pud quos Religio ⁊t hour stas touito fauore fernores¬
li posiros pietes corpora fieri mirũ essit. uirtus qmpr
monastce pro fessionis que in negligoncia uta derdeoar¬
Set in eiccns galliraus piecipue frrgostebar sre x eos est
Ad sum refirmata poincipiũ ut fero totus urbis religions
inde et oodinus ueritatem se gaudear consecntum. hut
⁊ uic in occiduas nu̾d ꝑtos regularium preceptorum a
rigoris menastici flue̾ta mauar̃t hac bone Iudolis
Adolesieus Mayolus non am̃ de pontus ẜ habitum in̾
scolares typorini celestis aulas dño militarturus intrant
florebat egregie ordo atqz Religio sub nperio tant
Liri mayoli het uerbum frcgueus in ore unumnũ uolue satuo
dron esse domu Beligionis sus celo apud quam posser uia

Expanded text:
pud quos religio & honestas tanto feruorus positos præter corpora fieri mirum esset. Virtus quippe monasticæ professionis, quæ in negligentiam tota deciderat, & in Ecclesiis Gallicanis præcipue frigescebat: sic per eos est ad suum reformata principium, vt fere totus orbis religionis inde & ordinis veritatem se gaudeat consecutum. Hinc t. Hinc in occiduas mundi partes regularium præceptorum, & rigoris monastici fluēta manarunt. Huc bonæ indolis adolescens Mayolus, non animum deponens, sed habitum, inter scolares tyrocinij cœlestis aulas Domino militaturus intrauit. Florebat egregie ordo atque religio sub imperio tanti viri Mayoli, & verbum frequens in ore omnium voluebatur, Non esse dom
Abbreviated transcription (Latin):
ceastoum ad Ins eccbe elum̃ ꝑtinet / tdem sauctus ymo deus
peretor paredi quod dependot ad hoc monastcoro clum
pantissimus pistib magnã religiosorum multitudinẽ btno
ip̃o odilo saciauit In monasterro sancti martum uod ad
publitam strata diitiro / Malta go gloriosus iste pi odi
scripsir et precipue scrmonos sez de natuntãte dcr d
e pirhama de purrficatione beate marit semo uiognns¬

Expanded text:
tinet. Idem sanctus, imo Deus o Paredi, quod dependet ab hoc Monasterio Clun. Et ex paucissimis piscibus magnam Religiosorum multitudinem beatus ipse Odilo satiauit in Monasterio S. Martini, quod ad publicam stratam dicitur. Multa gloriosus iste Pater Odilo scripsit, & præcipue Sermones, scilicet de Natiuitate Domini, de Epiphania, de Purificatione beatæ Mari
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i quoq resusts aobiton libootate de dñi museritordia
pio presiens hortor atq comondoẜ ut frm̃ mayolum in
inscodia gregꝭ dñ substituaꝵ uigilam et Rectorem Quo
facto ipm ab ep̃o cabilonensi nomño horde bado ordinari Roga
ut deide post Resignanonẽ uixir g̃losus A ymardus
nouẽ anuis in clinnato Et Ibi ubiit anno as zᵒ totio nomis
oteosois Iacet q in puedta ueteri eccea Rotoo altaroe beate

Expanded text:
vestri quoque posuistis arbitrij libertatem, de Domini misericordia pie præsumens, hortor atque commoneo vt fratrem Mayolum in custodiā gregis Domini substituatis vigilē & Rectorem. Quo facto ipsū ab Episcopo Cabilonēsi nomine Holdebado ordinari rogauit. Et deinde post resignationem vixit gloriosus Aymardus nouē annis in Cluniaco, & ibi obijt anno DCCCC. LIII. 3. Nonas Octob. iacetque in prædicta veteri Ecclesia r
Abbreviated transcription (Latin):
reglãm ꝑ hem̃ matrrom̃o de spon simae /In fine uero diton
suronn non caligarnnr otuli tiuis non auditus obsordi
nen mannũ uigor enatunt sed totus in tegeo sen su e
dinmuo uitam suam di sci pluns celostib occuraba iun Iu¬
adistiplmi suns in hora suo morto in quo doceres resini
misel sentiare doloris sz totis mdelas moducas de on
fentem uniũ sitire t anhelare dixi / hmnus scincti marei
monaros ut discipulus facius odillo fumn A nio mg̃ara¬

Expanded text:
Regulam perenni matrimonio desponsauit. In fine vero dierum suorum non caligarunt oculi eius, non auditus obsurduit, non manuum vigor euanuit: sed totus integer sensu & animo vitam suam disciplinis cœlestibus occupabat. discipulis suis in hora suæ mortis, in quo doleret: respondit nihil sentire doloris, sed totis medullis ad Deum fontem viuum sitire & anhelare dixit. Huius sancti Mayoli Monachus & discipulus sanctus Odilo fuit. Anno non
Abbreviated transcription (Latin):
quib mouas tromim rexit in quo sancro siguido deptendituo
m dinturna q̃i inde ficitus dinini amoris flamina
peati uiri pectus extoris / Ene ninyou ad offeotu
quoti dix alatarib hostire cohibere tot curarum tot
marue̾ tĩ negonor solititudo non rotint s un temporisz¬

Expanded text:
quibus Monasterium rexit. In quo facto liquido deprehenditur, quam diuturna, quam indeficiens diuini amoris flamma, beati viri pectus excoxit, quem nimirum ab offerendis quotidie salutaribus hostiis cohibere tot curarum, tot ingruentium negotiorum sollicitudo non potuit. In erogan
Abbreviated transcription (Latin):
et ueretundia di sti ahebatur Tamt̾ auchorã iper sut ad
Sum Re ferens Iumanis aper in coefi trepu sculoꝵ dioi
con secrations ad monastiom e poo yoĩa silua Denemt
nem morti se ultro offerentem occidu mius
taonos artifio asnocorũ preparat delmis exor¬

Expanded text:
& verecundia distrahebatur. Tamen anchoram spei suæ ad num referens, immanis aper in crepusculo diei consecrationis ad Monasterium e proxima sylua deuenit: quem morti se vltro offerentem occidunt. Cuius carnes artificio coccorum præparatæ, deliciis E
Abbreviated transcription (French):
carte uelatãdo oto Redundat mcorpore sitt eo intosn
demanente monbua cittra sospitate et gandio pents hy larostã
Ros tem̃ formndolo sut et pauidus si terga urotut sin fertr
elaysas in fagi am mẽqud noy scatoa aiusis fatissiris
renses se muto pauore soluetuo Cnis in capite molisĩ
sustiutns el en men bro patuns pompaq mon Rlaco tro est
et corporis uirib el unguestar le noo sum enada o¬

Expanded text:
capitis valetudo toto redundat in corpore, sicut eo incolumi permanente, membra certa sospitate et gaudio penitus hilarescunt. Rex etenim formidolosus & pauidus, si terga vertat, si fuerit elapsus in fugam, nunquid non statim quisque fortissimus & virilis femineo pauore soluetur? Quis in capite molestiam sustinens, & in membro patiens principali, non illico totis animi & corporis viribus elanguescat?