comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat labores. Oꝑa enĩ & labores cõmunia
sunt borus & malis. Pacientia aũt uera :
singulare munus collatũ electis. Quae
side sit : multa oꝑa. multiq labores
subito ad nichilũ rediguntur. Pacieda
aut̃ uera.ẽ : quaẽ & mala proxi¬
mor ũ
aequanimit᷑ tolerat. & eos
quos
prauȩ agentes portat.¬
& sid i cerit᷑ amat.

Expanded text:
rit . Opera enim et labores communia sunt bonis et malis: patientia autem vera, singulare munus collatum est in coelestibus; quae si desit, multa opera, multique labores subito ad nihilum rediguntur. Patientia autem vera est quae et mala proximorum aequanimiter tolerat, et eos quos prave agentes por, sinceriter amat.
Abbreviated transcription (Latin):
bit etiam illis qui ꝑcep¬
ta fide xp̃i nec dumn oꝑib
etiam eis qui fide exsor¬
te durabant. quin ⁊ ip̃am
in credentib qnͣtum ua¬

Expanded text:
 etiam illis, qui praecepta fidei Christi necdum operibus et eis, qui etiam fidei exsortes durabant, qui et ipsam in credentibus quantum va
Abbreviated transcription (Latin):
quia petrus pͥmus est in ordine
apłorum. prime sunt etiam eius
eple. in ordine cet̾arum. Sed sicut
euugłistas dudum ad i̾utatis
lineam conteximus. ita has ꝓprio
ordini deo uiuãte reddidimus.
est enu pͥma eaum una ia co¬
bi due petri. iohannis tres. et
uidee una. Que si sic ut abeis di¬
geste sunt. ita quoq ab int̾pt̾i¬
b fidelit̾ in latinum uerterent᷑
Quia incurtuncisionem
ordinatus erat iacobus¬
apostolus. curauit eos
qui in cirtuncisione erãt
sicut p̾sentes colloqũdo
docere. sic etiam absenteᷤ
ꝑ eplłam consolari. incͤ¬

Expanded text:
quia Petrus primus est in numero apostolorum, primae sint etiam ejus Epistolae in ordine caeterarum. Sed sicut evangelistas dudum ad veritatis lineam correximus: ita has proprio ordini, Deo nos juvante, reddidimus. Est enim prima earum una Jacobi, Petri duae, Joannis tres, et Judae una. Quae si, ut ab eis digestae sunt, ita quoque ab interpretibus fideliter in Latinum vertequa in circumcisionem ordinatus erat Apostolus, curavit eos qui ex circumcisione erant, sicut praesentes colloquendo docere, sic et absentes per Epistolam consolari, inst
Abbreviated transcription (Latin):
d. lex non recte fent. uel qui
detrahit st̃ilegem facienti.
decrahit ⁊ iudicat legenl.
qͣretalia ussa dederit que
detractonem ne ut transgͥs¬
sor a deo iudiceris. s iõ fortas¬

Expanded text:
 lex non fecit. Vel, qui detrahit fratri legem facienti, detrahit et judicat legem quare talia jussa dederit, quae detractionem, ne ut transgressor a Deo judiceris, sed ideo eti
Abbreviated transcription (Latin):
Buodecim tribub. p̾cipuam
sollicitudinem de istis hr̃e
cisione fungebantur. unde
⁊ paulus dicit. Iacobꝰ. ⁊ cephaᷤᷤ
⁊ ioh̾es qui uidebantur eẽ¬
columpne eccłie. Dextras de

Expanded text:
uodecim tribubus. Praecipuam sollicitudinem de istis habercisione fungebantur. Unde et Paulus dicit: Jacobus, et Cephas, et Joannes, qui videbantur columnae esse, dexteras de
Abbreviated transcription (Latin):
liti sic appellabant uidi.¬
⁊ illos qui de gentib na
tiudm̃ credere. ⁊ circũ¬
cisione accepta. uidaico
gentilitate ad susceptio

Expanded text:
 Sic appellabant illos qui de gentibus nati, in Deum credere, et circumcisione accepta, Judaico gentilitate ad susceptio
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ in dbedien¬
tiam ꝑierant. it
potestatem diabo¬
li uitarent. sicut
isrł ꝑ aqni san¬
guiuem deegyp¬
to exiuit. Inuet̾
lege quecumq
scĩficanda erant
sanguine bestia¬
rum solebantas¬
pergi.¬

Expanded text:
qui per inobedientiam perierant, ut potestatem diaboli vitarent, sicut Israel per agni sanguinem de Aegypto exivit. In veteri lege quaecunque sanctificanda erant, sanguine hostiarum solebant aspergi
Abbreviated transcription (Latin):
hortatur. ne intempta.¬
tionib a fide deficerẽt.
peccantes sastigit. ⁊ an¬
monet ut a peccetis se
contineant. ⁊ irutibus

Expanded text:
hortatur ne in tentationibus a fide deficiant, peccantes castigat et admonet ut a peccatis se contineant, et virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
Quia incurtumcisionem
ordinatus erat iacobus¬
apostolus. curauit eos
qui in cirtuncisione erãt
sicut p̾sentes colloqñdo
docere. sic etiam absenteᷤ
ꝑ epłam consolari. ine¬

Expanded text:
qua in circumcisionem ordinatus erat Apostolus, curavit eos qui ex circumcisione erant, sicut praesentes colloquendo docere, sic et absentes per Epistolam consolari, ins
Abbreviated transcription (Latin):
euugłistas oudum ad i̾utatis
lineam conteximus. ita has ꝓprio
ordinc deo uiuãte redoidimus.
est enim pͥma eaium una iaco¬
bi due petri. iohannis tres. et
uidee una. Que si sic ut abeis di¬
geste sunt. ita quoq ab int̾ꝑt̾i¬
b fidelit̾ in latinum uerterent᷑

Expanded text:
elistas dudum ad veritatis lineam correximus: ita has proprio ordini, Deo nos juvante, reddidimus. Est enim prima earum una Jacobi, Petri duae, Joannis tres, et Judae una. Quae si, ut ab eis digestae sunt, ita quoque ab interpretibus fideliter in Latinum verte
Abbreviated transcription (Latin):
Trahe me post te curremꝰ ⁊ cetã. Hic ÷
ꝑmutatio ꝑsonȩ. Hã hactenꝰ locuta ÷¬
si nagoga: bic incipit loqui eccla de
meã infirimtatẽ cognosco. ⁊ uideo nihil

Expanded text:
Trahe me post te, curremus. » Hic est permutatio personae. Nam hactenus locuta est Synagoga, hic incipit loqui Ecclesia meam infirmitatem cognosco, et video me nihil
Abbreviated transcription (Latin):
tia credentiũ. uinũ aut̃ austĩtatemt
legis significat. S ubera xp̃i melio¬
ra st̃ uino ꝙ dulcedo einiangelii melior
anstitate legis. In lege it nulla reser¬
uat̾ penitentia. s p̃cipit ut qͥ occidr̃e
occidatur. Euuangłium aut̃ dicit
Niolo mortẽ peccatoris. Et cetã Illa cran

Expanded text:
credentium. Vinum autem austeritatem legis significat; sed ubera Christi meliora sunt vino, quia dulcedo Evangelii melior est austeritate legis. In lege enim nulla reservatur poenitentia, sed praecipitur ut qui peccat occidatur: Evangelium autem dicit: « Nolo mortem peccatori
Abbreviated transcription (Latin):
.i. Erat saul tex pessimus ꝑsecator scĩ ser¬
iu dĩ dauid. & ip se si meministis decri¬
bu beniamin unde iste saulus ducto se¬
cũ tamite stiuendi sed inseulcia non
ꝑmansutꝰ. Postea si saulus a saule panlꝰ
unde:ISaulus arege seuo cũ suꝑbus con
seuiens cũ cedis an̾elans. Poulus aut̃
unde. Paulus quia moditus paulus
humilitatis nom̃.ẽ. paulus pꝰea ꝗ ad¬
ductus ẽ. admagistrũ qui ait. Discite
ame quia mitis sũ & humilis corde.
¶ Sũ pauł ꝓconsul ꝑ eiꝰ miliciã debel¬
lata suꝑbia sub lene uigũ xp̃i missus
esset regis magni ꝓuinialis effectus
ipse quoque. exp̾ore paulo. paulus uoca
Namauit. obtã magne in signe uictoriae.

Expanded text:
Jesu. Erat Saul rex pessimus, persecutor sancti servi Dei David, et ipse, si meministis, de tribu Benjamin. Inde iste Saulus ducto secum tramite saeviendi, sed in saevitia non permansurus. Postea si Saulus a Saule, Paulus unde? Saulus a rege saevo. Cum superbus, cum saeviens, cum caedes anhelans. Paulus autem unde? Paulus, quia modicus, Paulus humilitatis nomen est. Paulus postquam adductus est ad Magistrum, qui ait: Discite a me, quia mitis sum et huus pro consule per eius militiam debellata superbia sub lene iugum Christi tui missus esset regis magni prouincialis effectus, ipse quoque ex priore Saulo Paulus uocari amauit ob tam magnae insigne uictoriae.
Abbreviated transcription (Latin):
clemelectoꝵ dei et
agnitionem ueri¬
tatis que scdłm pi¬
etatem est inspẽ
iuite eterne quam
ꝓmisit quinonm̃¬
titur deus ante tẽ¬

Expanded text:
dem electorum Dei et agnitionem veritatis quae secundum pietatem est in spem vitae aeternae quam promisit qui non mentitur Deus ante te
Abbreviated transcription (Latin):
dã g̃cͥe ꝓuineiamoluti uemientes greci se
miscuerint. Uñ illa ꝑiuncra. pͥꝰ gaillo g̾eta.
de m̃gaathi appellata est. Uñ agreci
acuti ingenii suit. illitñ galathe stulti.
radintelligẽd̾ tardiores eratsiẽ in doci¬
les galli. hiiuitatem fider i doctͥne a bapło
nalib obseruantiis non susficere ad salutẽ. ⁊ petriun
głia miciusse. Ipm̃qͦ paulũ aliud inuidea facẽ aliud
ingentib p̾dicare. His atq hꝰ mͦigalachas subu̾terunt.
adeo ut eisafsentientef. in legis obsuantias cͣnsirent.

Expanded text:
enientes Graecis se miscuerunt. Unde illa provincia prius Gallograecia, deinde Galatia appellata est. Unde, cum Graeci acuti ingenii sint, illi tamen Galatae stulti, et ad intelligendum tardiores erant, sicut et indociles Galli. Hi veritatem fidei et doctrinae ab Apostolo nalibus observantiis non sufficere ad salutem, et Petrum io miscuisse; ipsum quoque Paulum aliud in Judaea facere, aliud in gentibus praedicare. His atque hujusmodi Galatas subverterunt, adeo ut eis assentientes in legis observantias transirent.
Abbreviated transcription (Latin):
de grã ꝙͣ sͥ rontam ꝑepafioditum miserant gaud̾e se dicit. Premit¬
cens gͦ salutationem. ait. P aulus ⁊ tymocheus. limocheũ apponit
que febit abeo bene accipiant. serui iħuxͥ. ñom̃ dignitatis tacet qd̾
est apłe. qr non erat opꝰ aucboritate. ẽ recta deillo sentirent. ꝯdĩcionẽ
fatetur ꝙ casto timore ꝙ ͤ subditt uẽ lib̾i .s̃. Sic̃ it duo sunt cimores

Expanded text:
 quam sibi Romam per Epaphroditum miserant gaudere se dicit. Praemittens ergo salutationem ait: Paulus et Timotheus. Timotheum apponit, quae scribit ab eo bene accipiant. Servi Jesu Christi. Nomen dignitatis tacet quod est Apostolus, quia non erat opus auctoritate cum de illo recta sentirent. Conditionem fatetur, quia casto ti
Abbreviated transcription (Latin):
abapło firiminfid e fueriut. nec pseudo apłos tecepetunt
apłis. nũꝙͣ reciprant. his nec se apłm nominat qr nũꝙͣ de eominus
ł ccͣ eum senserant: iõ gͦ dignitatẽ suppͥmit. qr deeo recte sentiebant
⁊ est. Intentio apłi ui hac epła cohoritati phylipenses ad patientiã
re solito salutationẽ p̃mictit. Dem̾ grãs deo agit ꝓ eis. implorans

Expanded text:
ab Apostolo firmi in fide fuerunt, nec pseudoapostolos receperunt. apostolis nunquam recipiant. Is nec se Apostolum nominat, quia nunquam de eo minus vel contra eum senserant. Ideo ergo dignitatem supprimit, quia de eo recte sentiebant. Et est intentio Apostoli in hac Epistola cohortari Philippenses ad patientiam re solito salutatione
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃an uocari offendit quia non quasi debitum
iusticie reddita ẽ. s gͣcuito data. Quio .ii. ẽ gr̃a
gͣtis data. donata non recddita. Si .i.tͥ debebat᷑ añ-¬
qͣm grãm hab̾es. m̃ces tͥ reddita ẽ. ñ grã donata
rationib oꝑis num̃i. ⁊ ordinis epłar̃ explicato
quoq uñ ⁊ quare apłs romanis seͥpsit. suꝑ ẽ de
matĩa. ⁊ intentione. ⁊ mͦ tractandi eregui. Qñalis
om̃ũ epłar̃ matĩa ẽ doctͥna euangłii. Intentio

Expanded text:
gratiam vocari ostendit, quia non quasi debitum justitiae reddita est, sed gratuito data. Quid enim est gratia? Gratis data, donata, non reddita. Si enim tibi debebatur, antequam gratiam haberes, merces tibi reddita est, non gratia donata.rationibus operis, numeri et ordinis Epistolarum, explicato quoque, unde et quare Apostolus Romanis scripsit, superest de materia et intentione et modo tractandi exsequi. Generalis o
Abbreviated transcription (Latin):
cut᷑. Qnarto decimo anno uixta ꝯdictum apłoꝵ.
ad magistiũ gentium ẽ ꝓfectus. huic aut̃ sententie.
denomine pauli. ꝯsentit augꝰtuꝰ sic. dicens. Nõn
obhoc aliud hoc nom̃. qͣntum mͥ uidet᷑. paulus s
elegit. nͥ ut se ostenda paruum tanꝗͣ minunũ apłoꝵ¬
Ip̃e pͥmo saulus pꝰea paulus dictus ẽ. ñ qͣuactantia
inquietudo. uł temptatio ꝑaulum sedic̃ .i. quietũ.
qui .N. pꝰ temptationes aliis inferebat post eas.

Expanded text:
cutus. Quarto autem decimo anno, juxta condictum apostolorum, ad magisterium gentium est profectus. Huic autem sententiae de nomine Pauli, consentit Augustinus sic dicens: Non ob aliud hoc nomen, quantum mihi videtur, Paulus sibi elegit, nisi ut ostenderet se parvum tanquam minimum apoipse primo Saulus, postea Paulus dictus est: nec quasi jactantia inquietudo vel tentatio, Paulum se dicit, id est quietum. Qui enim prius tentationes aliis inferebat, post eas p
Abbreviated transcription (Latin):
scĩa ⁊ subintelligr̃ mandat
ne. acdignitate. ab offitio. Anomine: di-¬
cens. Palus. a conditione. S̾uis. adignita¬
ce apłs. ab officio. segg̃gat᷑ in euangłiũ
dĩ. Ex nomine aut̃ laudem sortit᷑. siuis
ip̃ius noĩs ⁊rõ impositionis aĩadũtat᷑.
Paulus .ii. hebraice. quietus g̃ce. modicꝰ
aitãm notat hoc nom̃ gñali appellatione ap̃ g̃ros¬
i. quietesti alt̾am ap̃ latmnos.i. modicitatẽ. hoc .ii.
nom̃ paulus. cum sit appellatuuum ap̃ g̃cos. hebre¬
os ⁊ latinos impositum apło ꝓpͥum fitit. qui ut ait
beda. suꝑ actus apłicoꝵ anno ꝑassions ⁊ resurrõ¬

Expanded text:
ia, et subintelligitur, mandat, ne, a dignitate, ab officio. A nomine, dicens, Paulus; a conditione, servus; a dignitate, apostolus; ab officio, segregatus in Evangelium Dei. Ex nomine autem laudem sortitur; si vis ipsius nominis et ratio impositionis animadvertatur. Paulus enim Hebraice, quietus Graece, modicalteram notat hoc nomen generali appellatione apud Gr quietem; alteram, apud Latinos, id est modicitatem. Hoc enim nomen Paulus, cum sit appellativum apud Graecos, Hebraeos et Latinos, impositum Apostolo proprium fuit, qui, ut ait Beda super Actus apostolorum, anno passionis et resurr
Abbreviated transcription (Latin):
tudine dux̃. ut quos incathedra beati petͥ subli¬
sule. que ap̃cyprum conũtit. hnom̃ sibi imꝑo¬
suit. ut sic̃ particꝰ qui parthos suꝑauit. ⁊ gerina¬
nioꝰ qui g̃maniam uic̃ ẽ dictꝰ. sic ab eo pͥncipe q̃ po
priꝰ subiugauit paulus sit appellatꝰ. S quia nlła¬

Expanded text:
tudinem duxit ut quos in cathedra beati Petoconsule, quem apud Cyprum convertit, hoc nomen sibi imposuit, ut sicut Parthicus, qui Parthos superavit, et Germanicus, qui Germaniam vicit, est dictus, sic ab eo principe quem prius subjugavit Paulus sit appellatus. Origen
Abbreviated transcription (Latin):
atq gre dĩ bona. ad q̃ eos hortat᷑. Intenditiutia
eoꝵdem increpare.⁊ adueram pacem. ⁊ fr̃nam
ꝯcordiam sub manu grẽ humiliare. Modꝰ tͣstan¬
di tał ẽ. mox scͥbentium epłas salutationẽ p̃mit.¬
tit inqua tͥa fac̃. Conm̃dat .N. ꝑsonam suaui. me¬
gotium. ⁊ auctorem negotii. inguib congrue
captat beniuolentiam. Post salutationem uer
utruisq partis uitra arguit. ostendẽs gentiles
anat᷑ali põne. ⁊ iudõs alege ex horbitasse. de iñ
płibus mͦis ostendit. iusticiam ⁊ salutem. eque
tollat. ⁊ insola fide. xͥ eos constituat. Circa uero finẽ
morał subdit᷑ instructio. atq mactione gr̃ar̃.
finem tence epła. P̾mittit aut̃ salutationem
dicens

Expanded text:
atiae Dei bona, ad quae eos hortatur: intentio, vitia eorumdem increpare et ad veram pacem et fraternam concordiam sub manu gratiae humiliare. Modus tractandi talis est: More scribentium epistolas salutationem praemittit, in qua tria facit. Commendat enim personam suam et negotium et auctorem negotii: in quibus congrue captat benevolentiam. Post salutationem vero utriusque partis vitia arguit, ostendens gentiles a naturali ratione, et Judaeos a lege exorbitasse. Deinde pluribus modis ostendit justitiam et salutem aequetollat, et in sola fide Christi eos constituat. Circa finem vero moralis subditur instructio, atque in actione gratiarum finem tenet Epistola. Praemittit autem salutationem, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
cyco itrelicto cͤe ep̃o Ex humilitite ⁊ exsĩplicitate ninsͤi
patienti anichopoli scbit. deepłali osficio imꝑiose: ⁊ po¬
testatiue tͣctando p̃scͥpta ei. sua auccontate utili. debet
i poncifer hr̃e matentam piecatẽ ⁊ pat̾s seui̾tatẽ ut sit
fortis supbis. ⁊ suaus modestis. ut non hñs tinoris angu¬
lum necelatiõis suꝑciliũ. urat luceat. uñ inuestelegi¬
ł pontifieis. erat eoͤens biscinetꝰ quiht̃ spẽm̃ ignis. it
nis aũ duo fac̃. urit. i lucet. Ita spontifex gladio p̃dicationis .s. ig¬
nito eloqͥu urered eb mgieiei mẽpatione ⁊ metuenda ꝯminaciõẽ:
i lucere blandis fon do ⁊̃ lectabilia ꝓmitendo. iõdemanna dr̃ ꝙ¬
inditabet᷑ adignẽ: iliqscebat adsolẽ .⁊ bacułꝰ pontificał abĩ fe¬
rioripungit. ⁊ insũmo inanteriora extendĩ. inserediens. qͦ eccłiaᷤᷤ¬
ꝙ ẽ ex infenorinatura. ⁊ correctos in aliteriora dirigẽ. ita cñ utad
trat. Estgͥ intenptio apłi. instruere tytunide epłiosficio atq

Expanded text:
o relicto Cretae episcopo, ex humilitate, et simplicitate nimis patienti, a Nicopoli, de episcopali officio imperiose et potestative tractando, praescripta ei sua auctoritate utili. Debet enim pontifex habere maternam pietatem, et paternam severitatem: ut sit fortis superbis, et suavis modestis: nec habens timoris angulum, nec elationis supercilium. Urat et luceat: unde in veste legalis pontificis erat coccus bis tinctus, qui habet speciem ignisnis autem duo facit, urit et lucet, ita et pontifex gladio praedicationis, scilicet ignito eloquio, urere debet mordaci increpatione et metuenda minatione, et lucere blandis fovendo, et delectabilia promittendo. Ideo de manna dindurabatur ad ignem, et liquescebat ad solem. Et baculus pontificalis ab inferiori pungit, et a summo in anteriora extenditur, in se rediens, quia ecclesiastquod est ex inferiori natura, et correctos in anteriora dirigere, ita tamen uttiat. Est igitur intentio Apostoli instruere Titum de episcopali officio atque
Abbreviated transcription (Latin):
colasonsib colosens es autem sunt
asiam quib non ipse apłc predieauit
s euis discipłi archippus. ⁊ opafras.
archipus uero ineis ministerium as¬
ceperat. epafras autem ab eis oriudꝰ
ab apło iustrutus doctruram atchipi
predicationem eͥus. epafra. afirmante gram̃
do apłi qi eos euertere nitebantur carira¬
les obseruantras predieantes: phis olophiscis
disputationib simplicitatẽ eoꝵ irretire conã¬

Expanded text:
Colossensibus. Colossenses autem sunt Asiani, quibus non ipse Apostolus praedicavit, sed ejus discipuli Archippus et Epaphras. Archippus vero in eos ministerium acceperat; Epaphras autem ab eis oriundus ab Apostolo instructus, doctrinam Archippi praedicationem ejus Epaphra confirmante, gratidoapostoli qui eos evertere nitebantur, carnales observantias praedicantes et philosophicis disputationibus simplicitatem eorum irretire conan
Abbreviated transcription (Latin):
tius c̾dendum eẽt. nñ paulus cuius auctor¬
tas celebtis erat qiasi medius uidicat. que¬
par potius sit tenenda. se̾bens eis ab ephe¬
so. Des cribit autem xpm̃. ⁊ eus benefitra os¬
tendens quoniͦ susfitions est ad omnia earira¬
lra uero prosus improbat ut deinceps since¬
tio eͥus in hac epła. ꝯfirmare colosonsos mead̾ fide ⁊ doc¬
trina quani ad discipulis eus acceꝑãt.⁊ non inaliquo
preter xpm̃ spem ponendam esse docete. tͣetandi talis
est solito more salutãtionem premittit. quẽ premissa de
bonis eoꝵ graᷤ agit. ⁊ fidomi ⁊ dilectionem eoꝵ am̃datis.
orat. ut ꝑfisiantur in xpõ. cuis henefitra ⁊ p̾nratum ẜ

Expanded text:
us, cujus auctoritas celebris erat, quasi medius judicat quae potius sint tenenda, scribens eis ab Epheso. Describit autem Christum et ejus beneficia, ostendens quomodo sufficiens est ad omnia. Carnalia vero prorsus improbat, ut deinceps sincetio ejus in hac Epistola confirmare Colossenses in eadem fide et doctrina, quam a discipulis ejus acceperant, et non in aliquo praeter Christum spem ponendam esse docere. Modus tractandi talis est: Sobonis eorum gratias agit, et fidem et dilectionem commendans orat, ut perficiantur in Christo, cujus beneficia
Abbreviated transcription (Latin):
neuelut exnecĩtate bonũtriũ
eẽt s uoluntarrã forsitã Nideo
cliscessit ad horam ate nt et̃numm
sotiũ. suscipe illum sic̃ me. Si
autẽ aliqͥd nocuit tͥ aut debr
hoc mͥ inputa. Ego paulꝰ scͥp¬
si mea manuegoreddã ut non
clicã tͥ qd et ce ip̃m mͥhospittum debe
Ita frater ego tefruarĩch̃o.¬

Expanded text:
tate bonum tuum esset sed voluntarium forsitan enim ideo discessit ad horam a te ut aeternum socium suscipe illum sicut me si autem aliquid nocuit tibi aut debet hoc mihi inputa ego Paulus scripsi mea manu ego reddam ut non dicam tibi quod et te ipsum mihi debes ita frater ego te fruar in Do
Abbreviated transcription (Latin):
correctionis: hoc ÷ usq ad tẽpus dominici
aduentus: Postea uero in mutata sunt axp̃o
in melius : quia dũ carnaliter obseruabant᷑
munditiã corporis adimplebant: Diu uͦ
spirittilit̾ ceperunt obseruari munditiã
anime : pariterq caeperunt operari:
p̃s autem assistens pontifex fu¬
turorũ bonoꝵ. ꝑ amplius & ꝑ fec¬
tius tabernaculũ non manu fac¬
tum. id÷ non huius creationis Pontifex¬
manebit . sicut de illo ꝓpheta dicit: Tu autẽ
idem ipsees. & anni tui ñdeficient
octrinis uariis & peregrinis. nolite

Expanded text:
correctionis, hoc est ad tempus dominici adventus: postea vero immutata sunt a Christo in melius; quia dum carnaliter observabantur, munditiam corporis adimplebant; dum vero spiritaliter coeperunt observari, munditiam animae pariter coeperunt observare. Christus autem assistens Pontifex futurorum bonorum, per amplius et perfectius tabernaculum, non manu factum, id est non hucula, semper manebit, sicut de illo Propheta dicit: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Doctrinis variis et peregrinis n
Abbreviated transcription (Latin):
qui insublimitate sunt : Beatus apłs dir¬
gens haec uerba timotheo: in illo tradid
om̃ib episcopis & presbiteris. om̃iq ecłi¬
quam tibi cõmendaui Deuitans siue
declinans ꝓfanas id ÷ in religiosas noui¬
tates : uocum  unt & nouitates uocũ
non ꝓfanȩ sed religiosae: sicut legimus
qđ in antio chia primũ xp̃iani appella¬
tisunt : Et sicut scĩ patres insinodo nouũ
qđdam nom̃ ad inuenerunt homo usior.
idest unius substantiȩ. qđ in tota serie
diuinarũ scripturarum antea ñ est in¬
uentũ: Istȩ tales nouitates uocũ ñ sunt
contra religionem. sed religiosae: quia ad
religionẽ ꝑtinent : Econtra sunt noui¬
tates uocũ ꝓfanȩ quas ad inuenerun
id÷ questiones scientiae falsi nominis
id÷ questiones uidȩorũ : quas solent op¬
ponere: quȩ uidentur questiones. eẽ
scientiȩ sed falso nom̃ scientiȩ habent
Quam subaudis scientiã stilsi nominis
quidã ꝓmittentes. id÷ ostendentes tam:¬
quam uera scientia sit : circafidem ex¬

Expanded text:
nstituti sunt. Beatus Apostolus dirigens haec verba Timotheo, in illo tradidit omnibus episcopis et presbyteris, omnique Ecquam tibi commendavi devitans, sive declinans profanas, id est irreligiosas novitates vocum. Sunt enim novitates vocum non profanae, sed religiosae, sicut legimus quod in Antiochia primum Christiani appellati sunt, et sicut sancti Patres in synodo novum quoddam nomen adinvenerunt homousion, id est unius substantiae: quod in tota serie divinarum Scripturarum ante non est inventum. Istae tales novitates vocum non sunt contra religionem, sed religiosae, quia ad religionem pertinent. Econtra sunt novitates vocum profanae, quas adinvenerunt id est quaestiones scientiae falsi nominis, id est quaestiones Judaeorum, quas solent opponere, quae videntur quaestiones esse scientiae, sed falso nomen scientiae habent, quam, scientiam falsi nominis quidam promittentes, id est ostendentes, tanquam vera scientia sit circa fidem ex
Abbreviated transcription (Latin):
Pu amBulate: Et desideria car¬
nis non ꝑficietis : De hac lectione
diuersi doctores non equalit̾ senti¬
int dicentes quidã de spũ hominis locutĩ
sse. hic apłm. sicut cassianus uirprudentis

Expanded text:
u ambulate, et desideria carnis non perficietis. De hac lectione diversi doctores non aequaliter sentiunt, dicentes quidam de spiritu hominis locutum esse hic Apostolum, sicut Cassianus, vir prudentis
Abbreviated transcription (Latin):
iam nos desomno surgere :
Mos est sacrȩ scripturȩ. horam
sepissime protempore ponere : sicut et dien
Quce est ergo ista hora dequa apłs hic lo¬
quitur: tempus ÷ non legis. sed eucorgłicae

Expanded text:
am nos de somno surgere. Mos est sacrae Scripturae, horam saepissime pro tempore ponere, sicut et diem. Quae est ergo ista hora, de qua Apostolus loquitur? Tempus est non legis, sed Evangelicae
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit : ita paulus a postolus credentib
in xp̃m. & aphara one spiritali erutis:
decem epłas scripsit: Nam quat tuor reli¬
qucs addiscipulos misit duus uidelic&
timotheo unãtito : unã philemoni Pauli:
Paulus ut hieronimus dicit aprimo spolio
quod scẽ eccłȩ contulit: apaulo uidelicet

Expanded text:
tradidit , ita apostolus Paulus credentibus in Christum, et a Pharaone spiritali erutis, decem Epistolas scripsit. Nam quatuor reliquas ad discipulos misit, duas videlicet Timotheo, unam Tito, unam Philemoni. Pauli. Paulus, ut Hieronymus dicit, a primo spolio quod sanctae Ecclesiae contulit, a Paulo videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
concordiam adduxit. ostendens nullũ eoꝵ
quia om̃s & iudei gentiles sub peccato te¬
cunt᷑ suꝑ missae uł additȩ Non dignita
tis causa quod suꝑ excellantur : sed ad
completionẽ illoꝵ posteti scriptȩ sunt :¬
epła autem ista. non illũ ordinẽ tenet
incorpore epłarũ quo est conscrpta : sed
causa dignitatis romanoꝵ. quitunc tem¬
poris uniuersis gentib: imꝑabant : prima¬
tũ obtinuit: hoc autẽ factũ est non
ab apło sed potius ab illo qui om̃s eius epłas
subuno corpore curauit colligere. eo qđ¬
suꝑ uetus testam̃tũ & grãm euangłu.
ubi ꝑfecta salus consistit. ab apło sint
misse fidelibus: ad resecanda presentia
atq orientia uitia: Et ut siquis trans¬
gressus fuerit euangelium. hic inueniat
medicinũ scilutis. quatinꝰ uindictam euan¬
gelii possit effugere : redditꝰ illi ꝑdignã

Expanded text:
concordiam adduxit, ostendens nullos eorum concordiam adduxit, ostendens nullos eorum Judaei et gentiles sub peccato tecuntur supermissae vel addittis causa quod superexcellant, sed ad completionem illorum postea scriptae. Epistola autem ista non illum ordinem tenet in corpore Epistolarum quo scripta est, sed causa dignitatis Romanorum, qui tunc temporis universis gentibus imperabant, primatum oab Apostolo sed potius ab illo qui omnes eius epistolas sub uno corpore curauit colligere. super Vetus Testamentum et gratiam Evangelii, ubi perfecta salus consistit, ab apostolo sint missae credentibus, ad resecanda praesentia atque orientia vitia: et ut si quis transgressus fuerit Evangelium, hic inveniat medicinam salutis: quatenus vindictam Evangelii possit effugere, redditur illi per dignam
Abbreviated transcription (Latin):
regionis grecoꝵsscripsit apłs paulus roma.  hanc
epłam. quos non ipse. non petrus. non quilibet
dim iudȩor credentiũ : Qui ab hierusolimis ro-¬
mã uenientes. ubi princeps orbis residebat
cui erant ipsi sub iecti. fidẽ quam apud hie¬
rosolimã didicerant : romanis e uangeli¬
& propt̃ legem quã soli int̃cȩteras gentes ac¬
ceꝑant. des piciebant gentiles ad fidem ueni
entes : ut pote idolatriȩ suꝑsticioni ac te¬
nus deditos dicentes ꝓpt̃ obseruantiam le¬
gis cui seruierant. meruisse accipe segrãm¬
xp̃i fidemq e uangelii: E contra gentiles
preferebant se nihil hominꝰ uideis. imꝓperan¬
tes eis mortẽ filiidei. simulq ꝓtesta bant᷑
se i dolis obsequiũ uenerationis minime ex¬
hibuis se : silegis p̃cepta aut ꝓphetarũ ora¬
cula habuissent: Om̃ib igitur his p̃buit
seꝰ paulus apłs mediũ om̃s illoꝵ contenti¬
ones destruens quae in prologo huius epłȩ
narrantur : et quasi bonus concionator

Expanded text:
regionis scripsit apostolus Paulus Romanis hanc Epistolam, quos non ipse, non Petrus, non quilibet dam Judaeorum credentium, qui ab Hierosolymis Romam venientes, ubi princeps orbis residebat, cui erant ipsi subjecti, fidem quam apud Hierosolymam didicerant Romanis evangeliet propter legem quam soli inter caeteras gentes acceperant, despiciebant gentiles venientes ad fidem, ut pote idololatriae superstitioni hactenus deditos, dicentes propter observationem legis cui servierant, meruisse gratiam Christi fidemque Evangelii. Econtra gentiles praeferebant se nihilominus Judaeis, improperantes eis mortem Filii Dei, simulque protestabantur se idolis obsequium venerationis minime exhibuisse si legis praecepta aut prophetarum oracula habuissent. Omnibus his igitur praebuit se Paulus apostolus medium, omnes illorum contentiones destruens, quae in prologo hujus Epistolae narrantur: et q
Abbreviated transcription (Latin):
no¬
rem debetis reddere: reddite illi.
non solũ in conquiescendo ethumi¬
liando sed munera dandõ :
& debita reddite : ut nemini quic qu
ꝑquo uob̾ irascatur debeatis. nisi ut ini¬
em diligatis: Reddite debito. obsequ
iuod om̃ib potestatibus et principib
et summis uirib: tenenda : Nam dilectio
dicitur : eo qđ duos liget. dm̃ uidelic&
et hominem con iungat. uł unũ quẽ que
prox imũ cũ alio:

Expanded text:
norem, debetis, reddite illi, non solum in conquiescendo et humiliando, sed etiam munera dando. Neet debita reddite, ut nemini quidquam pro quo vobis irascatur, debeatis, nisi ut invicem diligatis. Reddite debitum et obsequium, quod omnibus potestatibus et principibus et summis viribus tenenda. Nam dilectio dicitur eo quod duos liget, Deum videlicet et hominem conjungat, vel unumquemque proximum cu
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ꝓpt̾ apłs ut cõperit illos suꝑ hoc
tristari. scripsit eis istam scdam epłam in
qua significauit eis nundum imminere suo
antea destruendum ess& regnũ roma no¬
rum. tam̃ occulte & obscure Neq enim
audebat aꝑte scribere de abolicione reg
urã: Fides aucmento eg&: unde apostoli
dño dicunt. Auge nobis fidem: Et qͥ dam
alius: Credo dñe: ad iuua incredulitatẽ
meam : Głamur intribulationib: quas sus¬
tinetis: in exemplũ iusti uidicii dĩ Sicut
ex uerbis prosperi aliorumq doctorum
colligere possumus. nihil agitur in hoc mun¬
do: nisi aut dõ faciente. aut ipso ꝑmitten¬
te: Scĩ ergo martires aliiq fideles. dõ
ꝑmittente multa pericula & aduersa in
hoc scło ad exemplũ iusti iudicii dĩ pacie¬
bantur : qm̃ in ipsis ostendebatur qui sunt
illi qui dił ecͣdĩ erant & talia paciebant᷑.¬
& multo ampliora & grauiora: Reꝓbi¬

Expanded text:
Apostolus, ut comperit illos super hoc tristari, scripsit eis istam epistolam secundam, in qua significavit eis nondum imminere diemd antea destruendum esset regnum Romanorum, tamen occulte et obscure. Neque enim audebat aperte scribere de abolitione regnvestra. Fides augmento eget; unde apostoli dicunt Domino: Adauge nobis fidem . Et quidam alius: Credo, Domine, adjuva infidelitatem meam . Gloriemur in tribulationibus quas sustinetis in exemplum justi judicii Dei. Sicut ex verbis Prosperi aliorumque doctorum colligere possumus, nihil agitur in hoc mundo, nisi aut Deo faciente, aut ipso permittente. Sancti ergo martyres aliique fideles, Deo permittente, multa pericula et adversa in hoc mundo ad exemplum justi judicii Dei patiebantur, quoniam in ipsis ostendebatur quia si illi qui dilecti Deo erant talia patiebantur, multo ampliora et graviora re
Abbreviated transcription (Latin):
cipient iustũ dĩ iudiciũ dicit: quia tunc
iudicabit ds̃ orbem terrȩ in equitate:
Sitam̃ iustũ ÷ apud dm̃ retribuere ma¬
lis mala : & bonis bona: Sitam̃ coniunc¬
tio causalis. in hoc loco Non ꝓdubitatione
ponitur : sed ꝓaffirmatione: quasi dicer&.
qm̃ iustũ est adõ ita agere: In reuelatio¬
ne. id ÷ inmanifestatione dñi ihũ decȩlo
ueniente adiudiciũ cum angłis uirtutis
eius: sicut ipse dixit: Cum uenerit filius

Expanded text:
Dei judicium dicit, quia tunc judicabit Deus orbem terrae in aequitate. Si tamen justum est apud Deum retribuere malis mala, et bonis bona. Si tamen conjunctio causalis in hoc loco non pro dubitatione ponitur, sed pro affirmatione, quasi diceret: Quoniam justum est Deo ita agere. In revelatione, id est in manifestatione, Domini Jesu de coelo venientis ad judicium, cum angelis virtutis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
flam mã ignis. his qui nouerunt dm̃ id ÷
paganis. & qui non obediunt eugłio: he¬
reticis uidelic& & falsis xp̃ianis. atq iu¬
dȩis: Bene inflam ma ignis dicit daturũ
dñm uindictam reꝓbis: quia ignis prece¬
d& eum. tantum spaciũ aeris oc cupans:
quantũ occupauit aqua indiluuio. quia
ardebit terrã & crassitudinẽ aeris uel¬
maris : & purgabit electos: Reꝓbi aut̃
audientes ad̃o ite in ignẽ aet̃nũ: iN¬
uoluentur ab illo igne. & trahent᷑ ad sup¬
plicia inferni  Qui reꝓbi: dabunt penas
aeternas in interitum Dabunt penas.¬
non aliis sed sibi dabunt. & inferent qui
mala fecerunt: ꝓquibus talia recipient:
scilla capillo: id ÷ sustin& penas: Ita & hic
dabunt penas: id ÷ sustinebunt: Cum uenerit
głificari in scĩs suis: id÷ clarus apparere eis
& blandus. reꝓbis autem : terribilis & seuus.
Quia creditũ ÷ testimoniũ nrm̃ suꝑ uos:

Expanded text:
erunt Deum, id est paganis, et qui non obediunt Evangelio, haereticis videlicet, et falsis Christianis, atque Judaeis. Bene in flamma ignis dicit daturum Dominum vindictam reprobis, quia ignis praecedet eum, tantum spatium aeris occupans, quantum occupavit aqua in diluvio, qui ardebit terram et crassitudinem aeris, et purgabit electos; reprobi autem audientes a Domino: Ite in ignem aeternum , involventur ab isto igne, et trahentur ad supplicia inferni. Qui reprobi dabunt poenas aeternas in interitu. Dabunt poenas aliis, sed sibi dabunt et inferent: quia mala fecerunt pro quibus talia recipient. as dat Scylla capillo, id est sustinet poenas, ita et hi dabunt poenas, id est sustinebunt. Cum venerit glorificari in sanctis ejus, id est clarus apparere eis et blandus, reprobis autem terribilis et saevus. Quia creditum est testimonium nostrum super
Abbreviated transcription (Latin):
nec formetur xp̃ifides in uobis: Tunc enim
xp̃s inuobis formatus ÷: quando a uobis ita
creditur. sic uti deb& credi:

Expanded text:
nec formetur fides Christi in vobis. Tunc enim Christus in nobis formatus est, quando a nobis ita creditur sicut debet credi.
Abbreviated transcription (Latin):
apłs thes salonicenses de ꝑseuerantia
quam tenuer̃ non recipientes falsos ap
cepit eos exortari ut semꝑ in melius
cit & contempnit: Non hominẽ spernit.
id ÷ non me despicit. sed dm̃ cuius uerba re¬
cito . & quiloquitur ꝑ osmeum :¬
OLUMUS UOS IS NORARE de doR¬
mientibus : ut non contriste mini
sicut & c&eri quispem Non ha¬
bent: Philo sophi & gentiles in fideles
non credentes resurrectionẽ: multos ex
hoc decipiebant. negantes resurrectionẽ:
Et faciebant contristari: & dolere demor

Expanded text:
s Thessalonicenses de perseverantia fidei, quam tenuerunt, non recipientes falsos apostolos, coepit eos exhortari, ut semper in melius cit, et contemnit, non hominem spernit, id est non me despicit, sed Deum, cujus verba recito, et qui loquitur per os meum. Nolumus ignorare vos de dormientibus, ut non contristemini, sicut et caeteri qui spem non habent. Philosophi et gentiles infideles non credentes resurrectionem, multos ex hoc decipiebant, negantes resurrectionem, et faciebant contristari et dolere de mor
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit: ita paulus a postolus credentib
in xp̃m. & a phara one spiritali erutis:
decem epłas scripsit: Nam quat tuor reli¬
quaas addiscipulos misit duus uidelic&
timnotheo unãtito : unã philemoni Pauli:
Paulus ut hieronimus dicit aprimo spolio
quod scẽ ecłe contulit. a paulo uidelicet

Expanded text:
tradidit , ita apostolus Paulus credentibus tradidit , ita apostolus Paulus credentibus in Christum, et a Pharaone spiritali erutis, decem Epistolas scripsit. Nam quatuor reliquas ad discipulos misit, duas videlicet Timotheo, unam Tito, unam Philemoni. Pauli. Paulus, ut Hieronymus dicit, a primo spolio quod sanctae Ecclesiae contulit, a Paulo videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
concordiam adduxit. ostendens nullũ eoꝵ
quia om̃s & iudei gentiles sub peccato te¬
uero : missa : Epłae autẽ istȩ : iccirco di¬
cunt᷑ suꝑ missae uł additȩ. Non dignita
tis causa quod suꝑ excellantur: sed ad
completionẽ illoꝵ postea scriptȩ sunt:¬
Epła autem ista. non illũ ordinẽ tenet
in corpore epłarũ quo est conscrpta: sed
causa dignitatis romanoꝵ. qui tunc tem¬
poris uniuersis gentib: imꝑabant : prima¬
tũ obtinuit: Hoc autẽ factũ est non
ab apło sed potius ab illo qui om̃s eius epłas
subuno corpore curauit colligere. eo qđ¬
ubi ꝑfecta salus consistit. ab apło sint
missȩ fidelibus: ad resecanda presentia
atq orientia uitia: Et ut siquis trans¬
gressus fuerit euungelium. hic inueniat
medicinũ sclutis. quatinꝰ uindictam euan¬
gelii possit effugere : redditꝰ illi ꝑ dignã
legis lator morses his rahelitico popło a
pharaone liberato. decem precepta legis

Expanded text:
concordiam adduxit, ostendens nullos eorum concordiam adduxit, ostendens nullos eorum quia omnes et Judaei et gentiles sub peccato te, stola vero, missa. Epistolae autem istae idcirco dicuntur supermissae vel addittis causa quod superexcellant, sed ad completionem illorum postea scriptae. Epistola autem ista non illum ordinem tenet in corpore Epistolarum quo scripta est, sed causa dignitatis Romanorum, qui tunc temporis universis gentibus imperabant, primatum oab Apostolo sed potius ab illo qui omnes eius epistolas sub uno corpore curauit colligere. ubi perfecta salus consistit, ab apostolo sint missae credentibus, ad resecanda praesentia atque orientia vitia: et ut si quis transgressus fuerit Evangelium, hic inveniat medicinam salutis: quatenus vindictam Evangelii possit effugere, redditur illi per dignam o a Pharaone liberato decem praecepta legis
Abbreviated transcription (Latin):
regionis grecoꝵ⁊ scripsit apłs paulus roma  hanc
epłam. quos non ipse. non petrus. non quilibet
dam iudȩoꝵ credentiũ: Qui ab hierusolimis ro-¬
mã uenientes. ubi princeps orbis residebat
cui erant ipsi sub iecti. fidẽ quam apud hie¬
rosolimã didicerant : romanis eauangeli.¬
& propt̃ legem quã soli int̃cȩteras gentes ac¬
ceꝑant. des piciebant gentiles adfidem ueni
entes : ut pote idolatriȩ suꝑsticioni ac te¬
nus deditos. dicentes ꝓpt̃ obseruantiam le¬
gis cui seruierant. meruisse actipe se grãm¬
xp̃i fidemq e uangelii: E contra gentiles
preferebant se nihil hominꝰ iudeis. imꝓperan¬
tes eis mortẽ filii dei. simulq ꝓtestabant᷑
se idolis obsequiũ uenerationis minime ex.¬
hibuisse : silegis p̃cepta aut ꝓphetarũ ora¬
cula habuissent: Om̃ib igitur his p̃buit
se paulus apłs mediũ. om̃s illoꝵ contenti¬
ones destruens quae in prologo huius epłȩ
narrantur : et quasi bonus concionator

Expanded text:
regionis scripsit apostolus Paulus Romanis hanc Epistolam, quos non ipse, non Petrus, non quilibet dam Judaeorum credentium, qui ab Hierosolymis Romam venientes, ubi princeps orbis residebat, cui erant ipsi subjecti, fidem quam apud Hierosolymam didicerant Romanis evangeliet propter legem quam soli inter caeteras gentes acceperant, despiciebant gentiles venientes ad fidem, ut pote idololatriae superstitioni hactenus deditos, dicentes propter observationem legis cui servierant, meruisse gratiam Christi fidemque Evangelii. Econtra gentiles praeferebant se nihilominus Judaeis, improperantes eis mortem Filii Dei, simulque protestabantur se idolis obsequium venerationis minime exhibuisse si legis praecepta aut prophetarum oracula habuissent. Omnibus his igitur praebuit se Paulus apostolus medium, omnes illorum contentiones destruens, quae in prologo hujus Epistolae narrantur: et q
Abbreviated transcription (Latin):
mam. duob annis mansit in libera cus¬
todia & in suo conducto & postea etiã¬
transiuit ad alias nationes: quȩ eraNT
incircuitu romae Nam quando ista
scribebat in libera custodia erat & qͥa
statim ut adductus ÷ non ÷ interfectꝰ:
id circo dicit seliberatum: Dñs iħe xp̃e
idõ orat apłs ut uerbum dĩ patris dñs
uidelic& iħs sit cum spũ illius. et sifuerit
cum spũ: erit & cum corpore: Gratia uo¬
biscũ. id ÷ remissio peccatorum & recon¬
ciliatio dĩ patris. om̃ia quebona quȩ di¬
uinitus gratis largiuntur: sit nobiscum
UN idest fiat. uel uera sunt
quae actenus scrpsi

Expanded text:
mam, duobus annis mansit in libera cusmam, duobus annis mansit in libera custodia, et in suo conductu, et postea transivit ad alias nationes quae erant in circuitu Romae. Nam quando ista scribebat, in libera custodia erat: et quia statim ut adductus est, non est interfectus idcirco dicit se liberatum. Dominus Jesus ideo orat Apostolus, ut Verbum Dei Patris, Dominus videlicet Jesus, sit cum spiritu illius. Et si fuerit cum spiritu, erit et cum corpore. Gratia vobiscum, id est remissio peccatorum et reconciliatio Dei Patris omniaque bona quae divinitus gratis largiuntur, sint vobiscum. Amen. Id est fiat, vel vera sint quae hactenus scripsi,
Abbreviated transcription (Latin):
quae uentura erant sẽpe cecinerun:
In prima in ea defensione nemo mihi
affuit Pefensionẽ in hoc loco appellat
ꝑsecutionẽ atq pressuram: quã sustinuit
quando in primordio suȩ fidĩ missus ÷
cum barnaba aspũ scõ. ad p̃dicandum:
Quam ꝑsecutionẽ bene uocat defensio¬
nem : quia tribulatio tẽporalis. defend&
electos indie iudicii a poenis inferni:
Om̃s me dereliquerunt : non illis inpu¬
tetur: Non orat ꝓalexandro qui in iu¬
dentia fraternitatẽ obpugnando pec¬
cauerat. sed ꝓhis orat qui ñ abruperant
amore sed timore suc cubuerunt : ut
fraternitatem: & ad uersus istã grãm
qua reconciliatus est dẽ inuidentiȩ
facibus agitur: Dñs aut̃ mͥ astitit. ut
audiant om̃s gentes uerbũ p̃dicationis
deore meo. & lib̾atus sũ deore leonis:
uoret Uel etiam leonẽ appellat ne¬
ronẽ. decuius manib liberauit eum
dñs quando uenit romã: adductus
abhis qͥ p̃erant iudȩe. obhoc quia cesa¬¬
rem appellauit: Nam cũ ueniss& ro¬

Expanded text:
quae ventura erant, saepe cecinerunt. In prima mea defensione nemo mihi affuit. Defensionem in hoc loco appellat persecutionem atque pressuram, quam sustinuit quando in primordio suae fidei missus est cum Barnaba a Spiritu sancto ad praedicandum. Quam persecutionem bene vocat defensionem, quia tribulatio temporalis defendet electos in die judicii a poenis inferni. Omnes me dereliquerunt: non illis imputetur. Non orat pro Alexandro qui invidentia fraternitatem oppugnando peccaverat, sed pro his orat qui non abruperant amorem, sed timore succubuerant ut eifraternitatem, et adversus ipsam gratiam qua reconciliatus est Deo, invidentiae facibus agitatur. Dominus autem mihi astitit, ut audiant omnes gentes verbum praedicationis de ore meo, et liberatus sum de ore leonis,  quem devoret . Vel etiam leonem appellat Neronem, de cujus manibus liberavit eum Dominus quando venit Romam, adductus ab his qui praeerant Judaeae, ob hoc quia Caesarem appellavit. Nam cum venisset Ro
Abbreviated transcription (Latin):
nationes & ciuitatũ in colas.
reliquit titum discipulum
suum crete uice sua ut ha¬
Iberent nuꝑ ad fidem ueni¬
entes ꝓtectorẽ : neforte iudȩorũ garri¬
litate aut hereticorũ latratu. astatu recte¬

Expanded text:
nationes et civitatum incolas, reliquit Titum discipulum suum Cretae vice sua ut haberent nuper ad fidem venientes protectorem, ne forte Judaeorum garrulitate, aut haereticorum latratu, a statu rect
Abbreviated transcription (Latin):
tis eos. id÷ diligatis. honoretis. & necessa¬
ria eis ministretis. qui laborant int̾ uos.
inpredicatione & doctrina :¬
OGAMUS NOS: CORRIPITS IN¬
quietos. consolamini pus illani¬
mes: Apud thessalonicenses
erant quidam uaegi. & ut itadicamus gi¬
rouagi ociose uiuentes. & non laborantes
manibus suis unde uiuerent. neq orati¬
onibus aut psalmodiis uagantes: sed circui¬
bant domos aliorũ atq peragrabant

Expanded text:
tis eos, id est diligatis, honoretis, et necessaria eis ministretis: qui laborant inter vos, in praedicatione et doctrina. Rogamus vos, corripite inquietos, consolamini pusillanimes. Apud Thessalonicenses erant quidam vagi, et ut ita dicamus, gyrovagi otiose viventes, et non laborantes manibus suis unde viverent, neque orationibus aut psalmodiis vacantes, sed circuibant domos aliorum, atque peragrabant
Abbreviated transcription (Latin):
nenti potuis set implere . & om̃a genertitor¬
mentor ũ ꝑferre: carceres uidelicet. aculeo
ungulas ustulationes lapidationes crucifix

Expanded text:
enti potuisset implere, et omnia genera tormentorum despicere, carceres videlicet, aculeos, ungulas, ustulationes, lapidationes, crucifix
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ om̃ub aequaliter eueniet :¬
RGO FRS DEBITORTESS SuMUS NON
Ecarni : ut scđm carnem uiuamus ⁊Debi¬
tor est: qui aliquid alicui debet. ⁊Non
idcirco creatisumꝰ ab om̃i potente dõ ut scđm ca¬

Expanded text:
ctionem omnibus aequaliter eveniet. Ergo, fratres, debitores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus. Debitor est qui alicui aliquid debet. Non idcirco creati sumus ab omnipotente Deo ut secundum ca
Abbreviated transcription (Latin):
cio uictimarũ & fumo carniũ atq nidore
pinguedinis delecͣtur : sed intentione bona
& uoluntate ꝓmtissima offerentis : Si enĩ
fumo & nidore carniũ delectaretur : ne¬
qua quã dicer& ꝑͣphetam. sacrificia ur̃a
odiuit animat mea : Ds aut̃ m̃s impleat

Expanded text:
cio victimarum et fumo carnium atque nidore pinguedinis delectetur, sed intentione bona et voluntate promptissima offerentis. Si enim fumo et nidore carnium delectaretur, nequaquam diceret per prophetam: Sacrificia vestra odivit anima mea. Deus autem meus impleat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ xp̃m ihm̃: Tale desideriũ habebant phili¬
penses : ut socii & conparticipes mererent᷑
sensus : Concedat prest&q ds m̃s ut sicut¬
estis participes passionis meae. & condole¬
tis tribulationib meis: itasitis participes
p̃miorũ meorũ. & congaudeatis leticiȩ
meae : Et qualit̃ fiet istud: Scđm diui¬
tias suas ingła cet̾na Quȩ sunt ille di¬
uitie : quas oculus non uidit. nec auris¬

Expanded text:
 vestrum. Tale desiderium habebant Philippenses, ut socii et comparticipes merentur sensus: Concedat, praestetque Deus meus, ut sicut participes estis passionis meae et condoletis tribulationibus meis, ita sitis participes praemiorum meorum, et congaudeatis laetitiae meae. Et qualiter fiet istud? Secundum divitias suas in gloria aeterna. Quae sunt illae divitiae? Quas oculus non vidit
Abbreviated transcription (Latin):
maneat. & in om̃ia futura scła: Salutate
omnẽ scm̃ inxp̃o ibũ: idest om̃em scificatũ
ĩnbaptis mate. uł quisine crimine. uel gra¬
me aut̃ qui decesaris domosunt: Quare
addidit. maxime aut̃ qui decesaris domo
sunt : ut illos philipenses acuer&. & instiga¬
ret ad fidem seruandã & bonis oꝑibus labo¬
randum: quasi dicer&: Ophilipenses: ad ten¬
dite: Si illi quiapparitor es imꝑatoris sunt¬
& ei semꝑ assistere debent in palatio illius.
ueniunt ad fidem ꝓnihilo deputantes
iram imꝑatoris. & uirilit̃ infide & doctri¬
na laborant: quanto magis uos debetis fer¬
uenti animo fidem seruare bonisq oꝑibus
insistere. qui longe remoti abaula regali
non estis aulici neq terremini iussu ma¬
lignorũ principum : Nam manente a pło
in carcere indomo imꝑatoris multi ex
domo cesaris ueniebant ad eum & docti
ab illo baptizabant᷑ in tantũ : ut sicut iam
diximus domũ ꝑsecutoris facer& eccłam
Grã id est fides uł salus & redemptio atq

Expanded text:
est per omnia futura saecula. Salutate omnem sanctum, id est omnem sanctificatum in baptismate, vel qui sine crimine, et sine graem qui de Caesaris domo sunt. Quare addidit: Maxime autem illos qui de Caesaris domo sunt? ut illos Philippenses acueret et instigaret ad fidem servandam, et bonis operibus laborandum, quasi diceret: O Philippenses, attendite: si illi qui apparitores sunt imperatoris, et ei semper assistere debent in palatio illius, veniunt ad fidem pro nihilo deputantes iram imperatoris, et viriliter in fide et doctrina laborant, quanto magis vos debetis ferventi animo fidem servare, bonis operibus insistere, qui longe ab aula regali remoti estis, neque terremini jussu malignorum principum. Nam manente Apostolo in carcere in domo imperatoris, multi ex domo Caesaris veniebant ad eum: et docti ab illo, baptizabantur in tantum ut jam diximus domum persecutoris facerent Ecclesiam fides vel salus, et redemptio atque
Abbreviated transcription (Latin):
atione qua uocatis estis inbaptis mate : Esti
uocati ut scĩ essetis & immaculati scẽ & i¬
naculate conuersamini. ambulantes deu
carmina ubi nulla ueritas ÷ sed seductio
Therror hominũ: Inp̃senti quidẽ seculo
potest illud esse: sed post resurrectionem

Expanded text:
vocatione qua vocati estis in baptismate. Estis vocati ut sancti essetis et immaculati, sancte et immaculate conversamini, ambulantes de carmina, ubi nulla veritas est, sed seductio et error hominum? In praesenti quidem saeculo potest illud esse, sed post resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
mabant ne aui aucie: ene sneie face
Nam tante potestatis erat apłs tamtãq
rãm habebat: ut recedentes a fide. solo
uerbo trader& eos diabolo:

Expanded text:
mabant, ne alii auderent similiter facere. Nam tantae potestatis erat Apostolus, tantamque gratiam habebat, ut recedentes a fide solo verbo traderet diabolo