comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
testor nĩs. Insimiata itaq mi¬
seria nr̃a ꝑ enumerationem tri¬
bulationum. captata beniuo¬
lentia ꝑ recosdationem bñficio¬
rum: postulanda ẽ uenia de ꝑ¬
petratione pecratorum. Uesti¬
giis igitur: pedunt pii iudicis
obuolutus clamabo ⁊ dicamr
oꝑi manuum tuaxum portis¬
exaltauit me: non moriar s
iiuam et narrabo opera dñi.
Osculaboz igitur pedes dñt ne
moriar ꝑ culpant: erigam me
ad osculunt manuum ut boni̾
oꝑib uiuam. innixus pedunt
summitatib et manib reptãs
extendam me. ut osculum oriꝰ
sumant. Osculum oris ẽ re¬
conciliatio gen̾is humani:
facta ꝑ incarnationem media¬
toris. Ad pedes igitur cognosti¬
tur miseria: ad manum dat᷑
uenia. ad os grã. In uno itaq
inuenitur pius. in alio largus:
in t̾cio gratus. Habes nũc ubi
seruus se deiciat ꝓ culpa. ubt
pauꝑ recipiat munus a diui¬
te: ubi amicus ab amico ho¬
noretur. Circa pedes puluis:
accede ad manum. ipsa te ex¬

Expanded text:
tector meus . insinuata itaque mitector meus . insinuata itaque miseria nostra per enumerationem tribulationum, captata benevolentia per recordationem beneficiorum, postulanda est venia de perpetratione peccatorum. Vestigiis igitur pedum pii judicis obvolutus, clamabo et dicam: Operi manuum tuarum porriexaltabit me; non moriar, sed vivam, et narrabo opera Domini . Osculabor igitur pedes Domini, ne moriar per culpam, erigam me ad osculum manuum, ut bonis operibus vivam, innixus pedum summitatibus et manibus reptans, extendam me, ut osculum ori sumam. Osculum oris est reconciliatio gene is humani facta per incarnationem mediatoris. Ad pedes igitur cognoscitur miseria, ad manum datur venia, ad os gratia. In uno itaque invenitur pius, in alio largus, in tertio gratus. Habes, nunc, ubi servus se dejiciat pro culpa, ubi pauper recipiat munus a divite, ubi amicus ab amico honoretur. Circa pedes pulvis, accede ad manum, ipsa te ex
Abbreviated transcription (Latin):
tiqies. sunt foxtissimi. Fortes
inimici sunt uitia carnis: for¬
tiores uitia mentis. forrissimi¬
u̾o sunt dyaboli. Hii autem
qui me od̾unt sunti falsi frẽs:
seu quilibet ꝓximi. qui michi
derrahunt. S forsitan dicet
aliquis: nõ te eripuit dñs ab
hiis. Eripuit equidem me dñs
uoluntate: licet aliqͣndo sub¬
iaceam ex precedenti usu peo¬
candi et assiduitate. licet ali-¬
quando detinear animi uani-¬
tate. licet aliqͣndo succumbã ꝑ
carnis infimitatem⁊ liceti ã¬
liquando decipiar. ꝑ dyaboli
calliditatem. S tr̾um dicet. ñ
te eripuit ab hiis qui te ode-¬
runt: qũi confortati sunt suꝑ
te. Eripuit equidem ꝑ patien¬
tiam: iuncendo maliciam. Cũ
enim ꝑ patientiam ꝑu̾sos por¬
to: licet grauit̾ afflictus tamen
exsuꝑans uinco. Scriptum est
cnint de ea. In patientia uestra
possidebitis animas ur̃as. Pos¬
sicet igitur qui sustinet. Audi
amimen non emin amouit
ai menz fastus ẽ dominus pro¬

Expanded text:
tiores, sunt fortissimi. Fortes tiores, sunt fortissimi. Fortes inimici sunt vitia carnis, fortiores vitia mentis, fortissimi sunt diaboli. Hi autem, qui me oderunt, sunt falsi fratres, seu quilibet proximi, qui mihi detrahunt. Sed forsitan dicet aliquis: Non te eripuit Dominus ab his. Eripuit quidem Dominus voluntate, licet aliquando subjaceam ex praecedenti usu peccandi et assiduitate, licet aliquando detinear animi vanitate, licet aliquando succumbam per carnis infirmitatem, licet aliquando decipiar per diaboli calliditatem. Sed iterum dicet: Non te eripuit ab his qui te oderunt, quoniam confortati sunt super te. Eripuit quidem per patientiam, vincendo malitiam. Cum enim per patientiam perversos porto, licet graviter afflictus, tamen exsuperans vinco. Scriptum est enim de ea: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Possidet igitur qui sustinet. Audisanimae meae. Non enim amovit a me, sed factus est Dominus pro
Abbreviated transcription (Latin):
kmñe ea que ꝑtinent ad mise¬
riam: captemus amodo be¬
niuolentiam. Ipse ẽ enim de
quo dicitur. Eduxit eos de
tenebris ⁊ umbra mortis. ⁊
uincula eorum disrupit: sa¬
tiauit animam inanem ⁊
animam esurientem satia¬
uit bonis. misit u̾bum suũ
⁊ sanauit eos. Misit u̾bum
ut sanaret infirmum: so est
iussionem de qua dicitur. Dic
meus. Kaudanda ẽ igitur
potentia: annuntianda sunt
beneficia lib̾ationis. ut capte¬
tur beniuolentia liberantis.
Ipse enim eduxit eos. redux̃
deduxit et induxit de carc̾e
ad patriam: ꝑ uiam rectam
in ciuitatem habitationis.
Eductos de carcere redemit
paetio sui sanguiis. ut ĩtẽti
in uiamt rectam: p̾cessit exem¬
plo bom oꝑis. comitatus est
euntes factus particeps tri¬
bulationum: manentes in do¬
mo ꝓpria. sanauit medicami¬
ne nirtutum. Clamabo igitur
ad d̾m altissimum: d̾m qui
bñfecit michi. Ipse enĩ eripuit
me de mimicis meis fortisfimiꝰ:
et ab hus qui od̾unt me. Sũt
autem fortes inimici: sunt for¬

Expanded text:
me, ea quae pertinent ad miseriam, captemus amodo benevolentiam. Ipse est enim, de quo dicitur: Eduxit eos Dominus de tenebris, et umbra mortis, et vincula eorum disrupit. Satiavit animam inanem, et animam esurientem satiavit bonis . Misit Verbum suum, et sanavit eos, misit Verbum, ut sanaret infirmum, id est jussionem de qua dicitur: Dic meus . Laudanda est igitur potentia, annuntianda sunt beneficia liberationis, ut captetur benevolentia liberantis. Ipse enim eduxit nos, reduxit, deduxit et induxit de carcere ad patriam, per viam rectam, in civitatem habitationis. Eductos de carcere redemit pretio sui sanguinis, ut irent in viam rectam, praecessit exemplo boni operis, comitatus est euntes, factus particeps tribulationum, manentes in domo propria sanavit medicamine virtutum. Clamabo igitur ad Deum altissimum, Deum qui benefecit mihi . Ipse enim eripuit me de inimicis meis fortissimis, et ab iis qui oderunt me . Sunt autem fortes inimici, sunt for
Abbreviated transcription (Latin):
frequentia cognoscit. Conse-¬
quitur itaq uisio beatitudi¬
nem. tactus sanitatem: cog¬
nitio consolationem. De pri¬
mo igitur beati mundo iorde.
tetigit fymbriam. ⁊ cessauit
sanguinis fluxus. De t̾cio u̾o
frequentabat maria sepulchrũ.
et cognouit dñm consolantẽ.
⁊ dicentem sibi. mulier quid
ploras. quem queris: Prẽsen¬
tat igitur ioh̃es munditiam:
frequentat p̾sentiam. ut recipi-¬
at grãm. Confidant in hiis qͥ
uoluptates euaserunt carnis.
qui in pectore ecclie requiescũt:
qui dominice passioni cotidie
deuoti assistunt. Confidat cõ¬
fidat etiam in hiis. s ante a-¬
lios iuuenum munda socie¬
tas qui cum ioh̃e blandiciis
misere carnis renuntiau̾unt.
qui cum iusto loth declinantes
ab impiis sulphureas. et sdeo
fetentes gomorreoꝵ euaserũt

Expanded text:
frequentia cognoscit. Consefrequentia cognoscit. Consequitur itaque visio beatitudinem, tactus sanitatem, cognitio consolationem. De primo dicitur: Beati mundo corde, Tetigit fimbriam, et cessavit sanguinis fluxus . De tertio: Frequentabat Maria sepulcrum, et cognovit Dominum consolantem et dicentem sibi: Mulier, quid ploras? quem quaeris? Praesentat igitur Joannes munditiam, frequentat praesentiam, ut recipiat gratiam. Confidant in his, qui voluptates evaserunt carnis, qui in pectore Ecclesiae requiescunt, qui Dominicae passioni quotidie devoti assistunt. Confidat etiam in his, sed ante alios munda juvenum societas, qui cum Joanne blanditiis miserae carnis renuntiaverunt; qui cum justo Lot declinantes ab impiis, sulphureas et ideo fetentes Gomorrhaeorum evaserunt
Abbreviated transcription (Latin):
dit aquam de uasculo. sed de
oculo: non panno t̾git. s cri¬
ne: in quib mundo placuit. ĩ
hiis deo seruit. Tria similit̾
possimius assignare in marcha:¬
scilicet sollicitudinem. turbatõ¬
nem ⁊ questum. Sollicita est
ne qd̃ agit fiat pigre. turbat᷑
ne fiat tepide: conqueritur ut
adiuuetur. ne fiat tarde. Taleᷤ
enim debent esse effectus peni¬
tentiam agentium: ut siquid
eis precipiatur sollicite ꝑficia¬
tur. Turbantur etiam si eis
aliqua occurrerint: in quib
aliquando casu uel infirmĩta¬
te peccantes offend̾int. Conq̃¬
runtur ut adiuuentur: quia
religiosorum preces asuffra-¬
gia sibi ꝓpitiari obnixius de¬
precantur. Nota tͥum in toh̃e
affectum querentium grãm:
attende it̾um effectum. ut ag¬
noscas affectum. Carnales ut
aiunt nuptias deseruit. supra
pectus dñi in cena retubuit:
pendenti in cruce cum maria
esadum m̾insdicie: ꝑ exhibitio¬
nem p̾sentie. ꝑ assiduitatẽ fre¬
quentie. Munditia siquidem
uidet deuni. p̾sentia tangit:

Expanded text:
dit aquam de vasculo, sed de oculo, non panno tergit, sed crine; in quibus mundo placuit, in his Deo servit. Tria possumus similiter assignare in Martha, sollicitudinem, turbationem et questum. Sollicita est, ne quod agit fiat pigre; turbatur, ne fiat tepide; conqueritur ut adjuvetur, ne fiat tarde . Tales enim debent esse affectus poenitentiam agentium, ut si quid eis praecipiatur, sollicite perficiatur. Turbantur etiam si eis aliqua occurrerint, in quibus aliquando casu vel infirmitate peccantes offenderint. Conqueruntur ut adjuventur, quia religiosorum preces et suffragia sibi propitiari obnixius deprecantur. Nota iterum in Joanne affectum quaerentium gratiam; attende iterum effectum ut cognoscas affectum. Carnales, ut aiunt nuptias deseruit: supra pectus Domini in coena recubuit , pendenti in cruce cum Maria effectum munditiae, per exhibitionem praesentiae, per assiduitatem frequentiae. Munditia siquidem videt Deum; praesentia tangit,
Abbreviated transcription (Latin):
phase. qd̃ int̾pretatur transi¬
tus. Dum enim de uitiis
ad uirtutes nouit̾ transeas:
dum adhuc nouellus sis in
dilestione: nundum potes
fudam̃ta templi poñe. Cũ
aut̃ diligis inimicum: tunc
quasi in scc̃o mense ponis fun¬
damentum. Primus enint
mensis in anno dilectionis
ẽ dilig̾e amicum: hoc etiam
ethuici faciunt. Scd̃us uero
dilig̾e inimicum: t̾cius dili¬
gere d̾m. Dum ergo inimicũ
diligis. fundam̃ta templi in la¬
tum disponis: dum diligis
d̃m. edificii spiritalis parietes
erigis in altum. In hiis uero
mensibz ⁊ in hiis annis: dies
⁊ noctes possunt assignari.
Habet enim anima diem cõ¬
templationis lucem: noctem
temptationum caliginem:
istum illuminat sol indesienꝰ:
illam luna decrescens. Hie uide
d̾m. ibi offendis ꝓximum : mñ
die rides: in nocte ploras. On¬
de iheremias. Plorans plora¬
ui in nocte. Mens enim que
temptationum turbine: qͣndoq
concussa dolet: ex hylarata ra¬
dio contemplationis. post mo¬

Expanded text:
phase, quod interpretatur transiphase, quod interpretatur transitus. Dum enim de vitiis ad virtutes recenter transeas, dum adhuc novellus sis in dilectione, nondum potes fundamenta templi ponere. Cum autem diligis inimicum, tunc quasi in secundo mense ponis fundamentum. Primus enim mensis in dilectione anno est diligere amicum, hoc etiam ethnici faciunt. Secundus vero, diligere inimicum. Tertius, diligere Deum. Dum ergo inimicum diligis, fundamentum templi in latum disponis. Dum diligis Deum, aedificii spiritualis parietes erigis in altum . In his vero mensibus et in his annis dies et noctes possunt assignari. Habet enim anima diem, contemplationis lucem, noctem, tentationum caliginem. Istum illuminat sol indeficiens, illam luna decrescens. Hic vides Deum, ibi offendis proximum. In die rides, in nocte ploras. Unde Jeremias: Plorans, ploravit in nocte . Mens enim, quae tentationum turbine quandoque concussa dolet, exhilarata radio contemplationis postmo
Abbreviated transcription (Latin):
menta ponas. Non igitur
hoc facis sub moyse: s sub
salomone. Nec etiam primo
regni sui anno: s in quarto.
Anni. menses. dies. ⁊ noctes:
humane uite sunt distinctio¬
nes. Habet enim quelibet fi¬
delis anima moralit̾ annos.
menses. dies. ⁊ noctes: quib¬
suas designet aitiones. Primꝰ
igitur amuis regis salomo¬
nis suꝑ yfcł. est abiectio sui:
scd̃us. subiectio mundie t̾cius
eiectio dyaboli: quartus di¬
lestio ꝓximi. In primo humi¬
liatur: dum eligit abiectus¬
esse in domo dei sui magisꝙͣ
habitare in tab̾naculis pec¬
catorum. In scdo subicit sibi
regnum. id ẽ mundum: in
t̾cio eicit hostem. id ẽ dya¬
bolum. in quarto acquirit
pacem: dum diligit proxi¬
mum. In trib prĩmis mate¬
riam preparat: in quarto
edificat. Nec etiam in primo
mense anni: s in scd̃o. Pri¬
mus mensis in mensibz an¬
ni apud hebreos erat aprili:
scd̾us u̾o mayus. In aprili
siquidem innouatur t̾ra: in
eodem fiebat pascha. so est

Expanded text:
menta ponas. Non igitur menta ponas. Non igitur hoc facis sub Moyse, sed sub Salomone. Non etiam primo regni sui anno, sed in quarto. Anni, menses, dies et noctes humanae vitae sunt distinctiones. Habet enim quaelibet fidelis anima moraliter annos, menses, dies, noctes, quibus designat suas actiones. Primus igitur annus regis Salomonis super Israel, est abjectio sui, secundus subjectio mundi, tertius ejectio diaboli, quartus dilectio proximi. In primo humiliatur, dum eligit etesse in domo Domini magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . In secundo subjicit sibi regnum, id est, hunc mundum. In tertio ejicit hostem, id est, diabolum. In quarto, acquirit pacem, dum diligit proximum. In tribus primis materiam praeparat, in quarto aedificat. Nec etiam in primo mense anni, sed in secundo. Primus mensis in mensibus anni apud Hebraeoserat Aprilis, secundus vero Maius. In Aprili siquidem innovatur terra: in eodem fiebat Pascha, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
cepit domuni dño. Audis qr
longe post egressionem filioꝵ
yscl̃ de t̾ra egypti. posuit salo¬
mon fundam̃tum templi: nõ
enim qm cito mundo renun¬
tias. edificii spiritalis finida¬
menta locas. Adhuc enim su¬
ꝑest transitus maris rulri.
habens in se colorem sangui¬
nis ⁊ commotionem turba¬
tionis: adhuc enim turbaris.
ad huo ⁊ gl̾aris. in pace autẽ
debes esse ⁊ in humilitate. In
deserto aut̃ prins reꝑis aquã
s amarissimam: dum enim
pecrata deseris. adhuc gemis:
fit aut̃ aqua potabilis. imposi¬
to ligno crucis. Cum enĩ ad
memoriam passio xp̃ri redu¬
ciuir. dulcessit animus: dũ
ei de morte. saluatoris. pecci
remissio ꝓmittatur:. Ad huc
bella sustimnes. ⁊ contradictões
ne transeas: adhuc ollas car¬
bis aquam fluminis: aqͣm
iordanis. aquam dulcem. ñ
tam̃ cum silentio currentem.
Dum aut̃ ex aquis syloe. q̃
cum silentio currunt. oclos
lauas ut uideas: tunc appro¬
pinquas ad montem uisio¬
nis m̃ quo edificii tui funda¬

Expanded text:
epit domum Domino . Audis quod longe post egressionem filiorum Israel de terra Aegypti, posuit Salomon fundamentum templi. Non enim quam cito mundo renuntias, aedificii spiritualis templi fundamenta locas. Adhuc enim superest transitus maris Rubri, habens in se colorem sanguinis, et commotionem turbationis. Adhuc enim turbaris, adhuc et gloriaris. In pace autem debes esse, et in humilitate. In deserto autem prius reperis aquam, sed amarissimam . Dum enim peccata deseris, adhuc gemis; fit autem aqua potabilis imposito ligno crucis. Cum enim ad memoriam passio Christi reducitur, dulcescit animus dum eidem morte Domini Salvatoris peccati remissio promittitur. Adhuc bella sustines et contradictiones, ne transeas; adhuc ollas carbis aquam fluminis, aquam Jordanis, aquam dulcem, non tamen cum silentio currentem . Dum autem ex aquis Siloe, quae cum silentio currunt , oculos levas ut videas, tunc appropinquas ad montem visionis, in quo aedificii tui funda
Abbreviated transcription (Latin):
beatus grogorius. Liber uite
ẽ. ipsa usio ũidicis adueni¬
entis: in quo quasi scriptũ
ẽ omne mandatum. quia
quisquis eum uiderit. mox
teste conscientia quicquid
non fecit. intelligit. laber ẽe
dicitur: quia iustus in libro
diuine sapientie studens a
uitiis liberatur. Dicitur e¬
tiam liber uite: quia iustũ
librrat ab et̾ua morte. ⁊ in
futuro remumnerat ꝑperua
libertate. Et quos in p̾senti
liberat a culpa: in ficturo
reddet minumes a penã. Un¬
de b̃s̃ iacobus. Sapientia q̃
desursum ẽ. primum quidem
pudica ẽ: deinde pacifica. pu¬
dica: sicut in pastorali legit᷑
quia caste intelligit. Pacifi¬
sa u̾o: quia ꝑ elationem mi¬
nime se a proximi sui socie¬
tate disiungit. Qui igitur
sapientiam que desursum
uenit diligit: quasi in libuo
uite legit. Cum autem ad
claustrum ꝑfecte beatitudi

Expanded text:
beatus Gregorius: « Liber vitae, est ipsa visio judicis advenientis: » in quo quasi scriptum est omne mandatum, quia quisquis eum viderit, mox teste conscientia quidquid non fecit intelligit. Liber esse dicitur, quia justus in libro divinae sapientiae studens a vitiis liberatur. Dicitur etiam liber vitae, quia justum liberat ab aeterna morte, et in futuro remunerat perpetua libertate. Et quos in praesenti liberat a culpa, in futuro reddet immunes a poena. Unde beatus Jacobus: Sapientia, quae desursum est, primum quidem pudica est, deinde pacifica . Pudica, sicut in Pastorali legitur, quia caste intelligit; pacifica vero, quia per elationem minime se a proximi sui societate disjungit. Qui igitur sapientiam, quae desursum venit, diligit, quasi in libro vitae legit. Cum autem ad claustrum perfectae beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
Delignis sechim uectes fi¬
unt: quod genus ligni. albe
spine simile ẽẽ dicunt. De
lignis igitur imputribilib
uectes fiunt: id ẽ de uiris qͥ
corruptioni nõ succumbunt.
Auro uectes oꝑit: qui uirtu-¬
tem boni oꝑis certius ꝑ exẽ¬
plum proximis ostendit. Ue

Expanded text:
De lignis setim vectes fiunt, quod genus ligni albae spinae simile esse dicunt. De lignis igitur imputribilibus vectes fiunt, id est, de viris qui corruptioni non succumbunt. Auro vectes operit, qui virtutem boni operis certius per exemplum proximis ostendit. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
tunc de iuda nichanor om¬
nino tryumphat. s dum se-¬
ipsum iudicat ⁊ affligit:
tunc iudas de nichanore
tryumphans. humilit̾ uin-¬
cit. Machabeus aut̃ confide¬
bat cum omni spe: auxiliũ
sibi a deo affuturum. Non
solum uidas in presentib
spem ponit. s etiam de futu-¬
ris deo auxiliante. confidit:
⁊ illum securius inuocat. quẽ
fuiturum sibi ꝓpicium post
mortem. patient̾ expectat. Nec
tam̃ munitione clipei ⁊ haste.
socios armat: s sermonib
optimis ⁊ hortationib eoꝵdẽ
animos informat. Nichanor¬
autem ⁊ qui cum es erant:
cum tubis ⁊ canticis admo¬
nebant. Tuba intus est ua¬
cua. ⁊ fit ex ere. metallo uide¬
licet ualde sonoro: signifi¬
cat autem scl̃i uanitatem.

Expanded text:
tunc de Juda Nicanor omnino triumphat. Sed dum seipsum judicat et affligit, tunc Judas de Nicanore triumphans humiliter vincit. Machabaeus autem confitebat cum omni spe auxilium sibi a Deo adfuturum. Non solum Judas in praesentibus spem ponit, sed etiam de futuris, Deo auxiliante, confidit, et illum securius invocat quem futurum sibi propitium post mortem patienter exspectat. Nec tantum munitione clypei et hastae socios armat, sed sermonibus optimis et hortationibus eorumdem animos informat. Nicanorautem, et qui cum eo erant, cum tubis et canticis sese admovebant. Tuba intus est vacua, et fit ex aere, metallo videlicet valde sonoro, signat autem saeculi vanitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
diorem: illam que ẽ supra
sordidiorem. Sic mens dũ¬
t̾rena cogitat. supra se cyne¬
rem portat: si aut̃ conu̾sa

Expanded text:
diorem: illam, quae supra est, sordidiorem. Sic mens terrena cogitans, super se cinerem portat. Si autem panis
Abbreviated transcription (Latin):
exaudiri mereatur: ut cõtri¬
tione u̾e confessionis sequa¬
tur deuotio frat̾ne orationis:
⁊ qui se in confessione coram
deo humiliat: suffragia scõꝵ
⁊ orationes fratrum. sine
cessatione querat. Erce qualit̾
iudas cum symone id ẽ con¬
fessio. cum frat̾na oratione
contra chananeum pugnant
ut deleant: ⁊ t̾ram ꝓmissioni̾
obtiñe queant. Oppugnanteᷤ
gladii. tradentes cunctam in¬
cendio ciuitaten. Iherłm ui-
sio pacis int̾ppetatur. Est auf̃
u̾a pax: ⁊ falsa pax. Oppug¬
nant igitur filii iuda iherłm:
dum hĩi qui pecata sua confi¬
tentur. habuisse cum fratrib

Expanded text:
exaudiri mereatur, ut contritionem verae confessionis sequatur devotio fraternae orationis, et qui se in confessione coram Deo humiliat, suffragia sanctorum, et orationes fratrum sine cessatione quaerat. Ecce qualiter Judas cum Simeone, id est, confessio cum fraterna oratione contra Chananaeum pugnant, ut eum deleant, et terram promissionis obtinere queant. Oppugnantes adii, tradentes cunctam incendio civitatem. Hierusalem, visio pacis interpretatur. Est autem vera pax, et falsa pax. Oppugnant igitur filii Juda Hierusalem, dum ii, qui peccata sua confitentur, habuisse cum fratrib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositionis conuenient̾ possũt
appellari: quia ad imitandũ
ꝓponuntur uniui̾so orbi. De¬
cem candelabra. sunt decem
legis p̾cepta: luc̾ne lumen do¬
ctrine. Possunt hec ⁊ alit̾ dici
Sit igitur altare dilectio. m̃sa
lectio: candelabra meditatio.
puritas auri in altari. ẽ ani¬
mus ꝑfectus in dilectione: pu¬
ritas auri in mensa. sanus
intellectus in lestione: puritaᷤᷤ
auri in candelalis. purus af¬
fictus in meditatione. Ut ni¬
chil carnale querat dilectio.
nichil hereticum doceat lectio⁊
nichil t̾renum exoptet medi¬
tatio. In altari accenduntur
thymiamata. in mensa ponũ¬
tur panes. in candelabris luc̾¬
ne: thymiamata orationis.
panes refectionis. luc̾ne cogi¬
tationis. Per oratonẽ enĩ
queritur d̾s. ꝑ refectionem gu¬
statur: uidetur in lumine cog¬
nitionis. Querendo desiderat᷑.
gustatus dulcescit: cognitus

Expanded text:
positionis convenienter possunt appellari, quia ad imitandum proponuntur universo orbi. Decem candelabra, sunt decem legis praecepta; lucernae lumen doctrinae. Possunt et haec aliter dici. Sit igitur altare dilectio, mensa lectio, candelabra meditatio. Puritas auri in altari, est animus perfectus in dilectione. Puritas auri in mensa, sanus intellectus in lectione. Puritas auri in candelabris, purus affectus in meditatione, ut nihil carnale quaerat dilectio, nihil haereticum doceat lectio, nihil terrenum optet meditatio. In altari accenduntur thymiamata, in mensa ponuntur panes, in candelabris lucernae; thymiamata orationis, panes refectionis, lucernae cognitionis. Per orationem enim quaeritur Deus, per refectionem gustatur, videtur in lumine cognitionis. Quaerendo desideratur, gustatus dulcescit, cognitus
Abbreviated transcription (Latin):
creatoris narrat. Titulus
aut̃ nouellus ẽ quilibet no-¬
uit̾ conu̾sus: qui deo seipsũ
immolat. qͣndo carnis sue las¬
ciuiam. ieiuniis. ⁊ orationib
mactat. Cornua ꝓducit: dũ
contra uitia: defensionis uireᷤᷤ
sumit. Producit ungulas:
dum ꝓcessibz bont oꝑis ad¬
iungit circumspetiones discre¬
tas Titulus ẽ mundum a
nimal. ruminat ⁊ ungulam
diuidit: sic nouit̾ conu̾sus
ppius mente cogitat ⁊ retra¬
stat. ⁊ quid faciendum uel
quid nõ faciendum sit: postea
discemit. Suꝑ sacrificium aut̃
uituli nouellt. corma ⁊ un¬
gulas ꝓducentis: placet do¬
mino sacrificium laudis.
Sacrificium inquit laudis
honorificabit me: ⁊ illic iter
quo ostadant illi salutare di.
Est autem sacrificium pecu¬
dis: est ⁊ sacrificium laudis.
Sacrificium pecudis ẽ affli-¬
ctio mortificate carnis: sacri¬
ficium laudis. ẽ affectus hu¬
miliati cordis. Qui enim do¬
minum laudat. seipsum hu-¬
miliat: ⁊ d̾m honorat. Et il¬
lic it̾ ad dm̃: quia ꝑ humili¬

Expanded text:
Creatoris narrat. Vitulus autem novellus est quilibet noviter conversus, qui Deo seipsum immolat, quando carnis suae lasciviam jejuniis et orationibus mactat. Cornua producit, dum contra vitia defensionis vires sumit. Producit ungulas, dum processibus boni operis adjungit circumspectiones discretas. Vitulus est animal mundum, ruminat et ungulam dividit; sic noviter conversus prius mente cogitat et retractat, et quid faciendum vel quid non faciendum sit postea discernit. Super sacrificium autem vituli novelli, cornua et ungulas producentis, placet Domino sacrificium laudis. Sacrificium, inquit, laudis honorificabit me: et illic iter, quo ostendam illi salutare Dei . Est autem sacrificium pecudis, est et sacrificium laudis. Sacrificium pecudis, est afflictio mortificatae carnis. Sacrificium laudis, est affectus humiliati cordis. Qui enim Dominum laudat, seipsum humiliat, et Deum honorat. Et illic iter ad Deum, quia per humili
Abbreviated transcription (Latin):
syrie ad t̾ram chanaam: fu-¬
giens laban auunculum
suum. ⁊ timens esau frẽm
suum transiuit uadum ia¬
loc. transductisq om̃ib que
ad se ꝑtinebant: remansit
solus. Et ecce uir luctabat᷑

Expanded text:
ret ad terram Chanaan, et fugiens Laban avunculum suum, et timens Esau fratrem suum, transivit vadum Jacob. Traductisque omnibus quae ad se pertinebant, remansit solus. Et ecce vir luctaba
Abbreviated transcription (Latin):
iimiꝑi requiescit. Ab angelo
excitatur: quando a sermone
dei qui media nocte a regalib
sedib uenit. suscitatur. Et erre
ad caput eius subcinericius
panis. Caput mentis ratio
ẽ ibi panis subcinericius in
uenttur: quia nõdum mens
a memonia peccati ex toto pur¬
gatur. Surrexit helyas et co¬
medit. et rursum obdoriuit.
non in umbra iumꝑt ut pauiᷤ:
subcinericium. s fortem ac so-¬
lidum cbum. Niquet quia

Expanded text:
juniperi requiescit. Ab angelo juniperi requiescit. Ab angelo excitatur quando a sermone Dei qui media nocte a regalibus sedibus venit suscitatur. Et ecce ad caput ejus subcinericius panis. Caput mentis, ratio est. Ibi subcinericius panis invenitur, quia nondum mens a memoria peccati ex toto mundatur. Surrexit, et comedit, et rursum obdormivit, non in umbra juniperi ut prius, subcinericium, sed fortem ac solidum cibum, liquet quia
Abbreviated transcription (Latin):
pane subcinericio nundum
bene a cynere excusso. pastus
ẽ helyas: dum fugiens a fa¬
cie mulieris fornicarie ue-¬
nit in bersabee iuda. ubi pue¬
rum suum dimittens ꝑrexit
in desertum uia unius dier
sedensq subt̃ imam iuniꝑũ.
proiecit se et obdormiuit. et
ecce ad caput eius suhemeri¬
cius panis et uas aque fu¬
git igitur qui mundo renmn¬
tiat: fugit mulierem forni¬
cariam. qui fugit luxuriã.
Tenit in bersabre nda t̾ram
confessionis. et puerum suĩ
ibi dimintit: qui puetiles. ar¬
c̃tus deserens. ad uiriles. as¬
cendit. ꝑgit in desertum uia
unius diei: qui seruata unita.¬
te communis uite mundanis
renuntians. sp̃ualia querit
Subt̾ unam iumꝑum sedet:
qui uolens aculeos pecc̃i susti¬
net: Tunde apłs. Cum delectoꝵ
legi dei scd̃m int̾iorem hominẽ:
uideo aut̃ aliam legem ĩ mem¬
bris meis repugnantem legi
mentis mee. Proiecitq se et
obdormiuit: cum ab amore
suꝑni luminis deficiens in fo-¬
mite peccati. quasi sub umibra

Expanded text:
pane subcinericio nondum bene a cinere excusso pastus est Elias, dum fugiens a facie mulieris fornicariae, venit in Bersabaee Juda, ubi puerum suum dimittens perrexit in desertum viam unius diei, sedensque subter unam juniperum, projecit se, et obdormivit, et ecce ad caput ejus subcinericius panis, et vas aquae . Fugit igitur, qui mundo renuntiat, fugit mulierem fornicariam, qui fugit luxuriam. Venit in Bersabaee Juda terram confessionis, et puerum suum ibi dimisit, qui pueriles actus deserens, ad viriles ascendit; pergit in desertum viam unius diei, qui servata unitate communis vitae mundanis renuntians, spiritualia quaerit. Subter unam juniperum sedet, qui, nolens aculeos peccati sustinet. Unde Apostolus: Condelector legi Dei secundum interiorem hominem, video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae . Projecitque se, et obdormivit, cum ab amore superni hominis deficiens, in fomite peccati quasi sub umbra
Abbreviated transcription (Latin):
os qui hĩtant in maritimis
⁊ ꝑ montana: et ad campos
congregat: quos ẽ enum̾a¬
re difficile. S quid ait do¬
minus ad ihm filium naue:
qui principatum post moy¬
sen susceꝑat: Ne uerearis
ait dñs faciem eorum: quia
crastina. die ad hanc horam¬
ego tradam eos sauciatos
ante faciem ysrl̃. Et equos
corum subneruabis: ⁊ cur¬
rus eorum igne combuxes.
Audiat hoc qui ẽ de excitu
hu nõ filii naue: s filii dei.
In uno quoq enim homine
bellum hoc repperiri potest. Ia¬
bin eilim rex assur congre¬
gat exercitum. Iabin int̾pre¬
tatur sensus. siue prudentia:
assir u̾o aula d s̃ mlindus.
Mittit ergo ad chananeos.
qui habitant in maritimiꝰ

Expanded text:
 qui habitant in maritimis et per montana et per campos,congregat quos est enumerare difficile . Sed quid ait Dominus ad Jesum filium Nave qui principatum post Moysen susceperat? « Ne verearis, ait Dominus, faciem illorum, quia crastina die ad hanc horam tradam eos sauciandos ante faciem Israel, et equos eorum subnervabis, et currus eorum igne combures » Audiat hoc qui est de exercitu Jesu, non filii Nave, sed Filii Dei. In uno enim quoque homine bellum hoc reperiri potest. Jabin enim, rex Asor, congregat exercitum. Jabin autem interpretatur sensus sine prudentia. Asor vero aula, id est, mundus. Mittit ergo ad Chananaeos qui habitant in maritimi
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam de
ordinatõe
claustrima¬
t̾ialis frat̾
aliquid mediocritatẽ sectan-¬
do dicturi sumus. ordine
congruo consideranda nobꝰ
quatuor occurrunt: scilicet¬
et qui sunt qui teneant or¬
dinem. aut quid teneant.
ubi maneant. et unde ui.¬
uant. Ut plures sint. et bo¬
ni ꝓpositi: ut cohabitandi
suppetant edificia. et uictui
habeant necessaria. Sit ta¬
men in numero discretio in
ꝓposito deuotio. in edificiis
mediocritas. in reb posses¬
sis frugalitas: ne si creu̾it
turba. nascatur turbatio.
ant ꝓp difficultate ꝓpositi sub¬
repat desꝑatio. ne ex edifici¬
orum magnitudine subin¬
tret elatio: aut ex habun¬
dantia rerum se interserat
temptatio. Qui enim uolũt
temptationes. et in laqueo

Expanded text:
uoniam de ordinatione claustri materialis, frater, aliquid mediocritatem sectando dicturi sumus, ordine congruo consideranda vobis quatuor occurrunt, scilicet qui sint, qui teneant ordinem, aut quid teneant, ubi maneant et unde vivant, ut plures sint et boni propositi, ut cohabitandi suppetant aedificia, et victui habeant necessaria. Sit tamen in numero circumspectio, in proposito devotio, in aedificiis mediocritas, in rebus possessis frugalitas, ne si creverit turba, nascatur turbatio, aut pro difficultate propositi subrepat desperatio, ne ex aedificiorum magnitudine subintret elatio, aut ex abundantia rerum se inserat tentatio. Qui enim volunt tentationes et in laque
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓb ẽẽ potest: exempla cuiꝰ
antecedunt. et adiuuant ad
confirmandam ꝑu̾sorum
malignitatem. Ex hiis au¬
ctoritas trahitur. ex hiis su¬
muntur defensionis arma:
sequitur. Stans clamabat
adu̾sus phalanges ysrahel.
Sotans clamat: quia in ela¬
uoce detractionis blasphe-¬
mie et scandali. humiles fr̃eᷤᷤ
qui d̃m mente considerant.
prouocare non cessat. Sic igi.¬
tur ꝑu̾sitatis. caput ẽ inten¬
tio praue actionis. sinistrũ
latus. pars sinistra: crura.
finis actionis. corpus actio
tota. Cassis u̾o intentionis
comimnendatio. clipeus. sini¬
stre partis excusatio: due
ocree: ꝑseuerantia et obstina¬
tio. lorica totius actionis a-¬
ꝑta defensio. Hiis armis
cognoscitur philisteus: cum
procedit ad prelium. Sunt

Expanded text:
robus esse potest, exempla cujus antecedunt et adjuvant ad confirmandam perversorum malignitatem. Ex his auctoritas trahitur, ex his sumuntur defensionis arma,  Unde sequitur: Stans clamabat adversus phalangas Israel. Stans clamat, quia in elavoce detractionis, blasphemiae, et scandali humiles fratres qui Deum mente considerant, provocare non cessat. Sic igitur perversitatis caput, est intentio pravae actionis; sinistrum latus, pars sinistra; crura, finis actionis; corpus, actio tota; cassis vero, intentionis commendatio; clypeus, sinistrae partis excusatio; duae ocreae perseverantia et obstinatio; lorica, totius actionis aperta defensio. His armis cognoscitur Philisthaeus, cum procedit ad praelium. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
precedenti libro de edificatõne
templi plura diximus: nũc au¬
tẽ de destructione eius quid
hystoria dicat. breuit̾ audia¬
mus. Sicut ucridica refert
hystona. anthyochus illustriᷤ.
filius anthyochi regis. qui fu-¬
erat rome obses. ascendit ihe¬
rosolimamifir multitudine
grauir: ⁊intrauit in sc̃ĩficatõ¬
nemufam. suꝑbia. ⁊ accepit al¬
tare aureum. ⁊ candelabrum

Expanded text:
praecedenti libro de aedificatione templi diximus plura; nunc autem de destructione ejus quid historia dicat, breviter audiamus. Sicut veridica refert historia: Antiochus illustris filius Antiochi regis qui fuerat Romae obses, ascendit Hierosolymam in multitudine gravi: et intravit in sanctificationem cum superbia, et accepit alt
Abbreviated transcription (Latin):
blanditur ei: decipiaur. An¬
teponat celestia t̾reis. et̾na
transitoriis: decori pulchri¬
ora. bonis melior. Terre¬
na corrumpunti finem
expectant. pulchrioinis
amittunt floren boncta¬
lestia u̾o t̾mino rent. nõ
corrumpuntur firmita¬
te. nõ frangunte senio:¬

Expanded text:
blanditur ei decipiatur. Anblanditur ei decipiatur. Anteponat coelestia terrenis, aeterna transitoriis, decoris pulchriora, bonis meliora. Terrena corrumpuntur, finem exspectant, pulchritudinis amittunt florem, bonitalestia vero termino carent, non corrumpuntur infirmitate, non fragunt
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan ꝓni sunt ad ea que
loci oportunitas subministra.
Secura ẽ igitur claustri as¬
siduitas. quam cura fami¬
liaris rei non tarbat. quam
nõ sollicitant eccessus homi¬
num: ibi int̾ fẽs alt̾ius ad
alt̾um. diligeis habetur cu-¬
stodia. ibi prelitorum subie¬
ctis discreta ꝓudet sollertia:
prolata crescr dilata mi¬
nuitur. Ibi dipplina cet̾os
motus corꝑiseruire cogit
munditie: ⁊t omnis opor¬
tunitas que ad malum. ꝑ
claustri assilitatem excludi¬
tur. Per paytatem u̾o uo-¬
luntariam cunie effectus.
de quo suꝑs locuti sumus:
exstirpatumꝰ estat igitur ut
ꝑ pudicitisi cordis ⁊ octoꝵ
delectatio carnalis excludat᷑:
ꝑ amorem uilis habitus. ue¬
stium preciosaꝵ uarieras
subtrahatur. ꝑ claustri assi¬
duitatem oportunitas que
ẽ in malum priuetur ꝑ uo¬
luutariam pauꝑtaten effe-¬
ctus pecunie ad nichietur.
Istis utatur homo ut̾ior et
ext̾ior ad defensionen: ne ꝑ
pulchictudinem rerim tem¬
poralium que ꝑ illa uatuor

Expanded text:
forsitan proni sunt ad ea quae loci opportunitas subministrat. Secura est ergo claustri assiduitas, quam cura rei familiaris non turbat, quam non sollicitant accessus hominum. Ibi inter fratres, alterius ad alterum diligens habetur custodia, ibi praelatorum subjectis discreta providet solertia, prolata crescit, dilata minuitur . » Ibi disciplina caeteros motus cordis servire cogit munditiae, et omnis opportunitas, quae est ad malum, per claustri assiduitatem excluditur. Per paupertatem vero voluntariam pecuniae affectus de quo superius locuti sumus exstirpatur. Restat igitur ut per pudicitiam cordis et oculorum delectatio carnalis excludatur; per amorem vilis habitus, vestium pretiosarum varietas subtrahatur; per claustri assiduitatem, opportunitas quae est in malum privetur; per voluntariam paupertatem, affectus pecuniae annihiletur. Istis utatur homo interior et exterior ad defensionem, ne per pulchritudinem rerum temporalium quae per illa quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
Accedo seruus ad dñm. non
amore s timore: non deuo¬
tione s usu. Accedo ad dñi.
cuius ꝑcussi seruum: ad pa¬
trem accedo. cuius occidi fili¬
um. Pcussi u̾bo. occidi exem¬
plo: nec tam̃ ꝑtimesco dñm.
nec reu̾eor patrem. Manens
in turba fratrum turbans
aliquos. et ab aliquo turba¬
tus: quandoq accedo ad pa¬
cificum. Appropinquo etiã
talis ad osculum pacis: qui
prius reconciliatus accedere
debuissem ad osculum tur¬
bati frĩs. In altari eunidemt
conspicio: quem suscipiens sy-¬
bñdixit in templo. Bonum ẽ
saluatorem portare in mani-¬
b. et srustum salutis hab̾e
in oꝑibz. Qui enim portat
puerum in manib. so ẽ pu

Expanded text:
Accedo servus ad Dominum, non amore, sed timore; non devotione, sed usu. Accedo ad Dominum, cujus percussi servum; ad Patrem accedo, cujus occidi Filium. Percussi verbo, occidi exemplo, nec tamen pertimesco Dominum, nec revereor Patrem. Manens in turba fratrum, turbans aliquos, et ab aliquo turbatus, quandoque accedo ad pacificum. Appropinquo etiam talis ad osculum pacis, qui prius reconciliatus accedere debuissem ad osculum turbati fratris. In altari illum eumdem conspicio, quem Simeon susbenedixit in templo . Bonum est Salvatorem puerum portare in manibus et fructum salutis habere in operibus. Qui enim portat puerum in manibus, id est pu
Abbreviated transcription (Latin):
sia p̾latos significat. qui ab
humero et sursum emguiere
sibi uidentur suꝑ imiłisum
ppłm: Qui in monte gelboe¬
bit: dum in monte suꝑbie
posita. ꝑ diu̾sa carnis deside¬
ria mens fluxa decurrit. Suꝑ
saul ut eum occid̾et amale¬
chites stenit: quia animus
uni de pueris tuis. id ẽ spũi
pure discretionis. ut int̾fici¬
at in te amalechitam: qui au¬
sus ẽ manum mitt̾e etiam
nunc cotidie in xpr̃m dñi. Hec
enim multum nocent p̾latis:
amor scilicet ꝓprie excellentie
et uoluptas carnis. Audire
forsitan uelles kiñe rumores
patis nõ belli: concordie. non
discordie. Regina salba uo-¬
modi: que audita fama salo¬
monis ingressa iherłm. locuta
ẽ ei uniu̾sa que hẽbat in corde

Expanded text:
sia praelatos significat? qui ab humero et sursum eminere sibi videntur super universum populum. Qui in monte Gelboesus occumbit, dum in monte superbiae posita, per diversa carnis desideria mens fluxa decurrit. Super Saul ut eum occideret, Amalechites stetit; quia animus, uni de pueris tuis, id est spiritui purae discretionis, ut interficiat in te Amalechitam istum, qui ausus est manum mittere etiam nunc quotidie in Christum Domini. Haec enim multum nocent praelatis, amor scilicet propriae excellentiae, et voluptas carnis. Audire forsitan velles, charissime, rumores pacis non belli, concordiae non discordiae. Regina Saba nomodi, quae, audita fama Salomonis, ingressa Jerusalem, locuta est ei universa quae habebat in corde
Abbreviated transcription (Latin):
mense eius. et hĩtacula ser¬
uorum. et ordinem ministrã¬
tium. et uestes eorum. et pin¬
cernas. et holocausta que of¬
ferebant in domo dñi: uerus

Expanded text:
mensae ejus, et habitacula servorum, et ordinem ministrantium, vestesque eorum, et pincernas et holocausta quae offerebat in domo Domini:
Abbreviated transcription (Latin):
recipiunt. quia contra eorum
falsitatem. montes id ẽ iusti.
luce u̾itatis clariores fiunt.
Nota etiam qd̃ in iherłm do¬
mus scuta uendentium ẽẽ di¬
citur: ne alicui hoc qd̾ dixim᷑
mirum uideatur. Ait enim
scriptura. Edificauit melchiaᷤᷤ
filius aurificis usq ad domũ
natineorum ⁊ scuta uendenti¬
um : contra portam iudicialẽ.
Scuta uendunt: qui ꝓ iusticia
mun̾a libent̾ accipiunt. S do¬
mum uendentium scuta con¬
tra portam iudicialem esse
scriptura dicit: illos enĩ qui
iusticiam uendunt. cõscientia
reprehendit: ⁊ contra portain
iuidicialem domus eorum po

Expanded text:
recipiunt, quia contra eorum recipiunt, quia contra eorum falsitatem montes, id est, justi luce veritatis clariores fiunt. Nota etiam quod in Hierusalem domus scuta vendentium esse dicitur, ne alicui, quod diximus, mirum videatur. Ait enim Scriptura: Aedidificavit Melchias filius aurificis usque ad domum Nathinaeorum, et scuta vendentium contra portam judicialem . Scuta vendunt, qui pro justitia munera libenter accipiunt. Sed domum scuta vendentium contra portam judicialem esse, Scriptura dicit. Illos enim, qui justitiam vendunt, conscientia reprehendit; et contra portam judicialem domus eorum po
Abbreviated transcription (Latin):
aureos. Refulsit inquit sol in
clipeos aureos: ⁊ resplendue-¬
runt montes ab eis. Sunt
aut̃ clipei aurei auxilia defen¬
sionum: que funt absq com¬
mixtione temꝑalis lucri. In
his igitur clipeis sol resulget:
quia in puritate cordis. ꝑ exem¬
plum bone oꝑationis. iusticia
clarior apparet. Et resplendue¬
runt montes ab eis. Montes
sunt homines: uita ⁊ moribz
sublimes. Aclipeis igitur au¬
rris montes splendorem reci¬
piunt: quia cum aliquis iu¬
stus bene oꝑatur. cet̾i uiri sub¬
limes. ꝑ famam bone oꝑatio¬
nis clariores fiunt. S et in
ꝙercitu regis anthyochi mul¬
ti fuerant: qui clipeos aureos
secum habebant. Sunt autem
sicut suꝑius diximus aurei cli¬
pal u̾ba que ni defensione ꝓri¬
mi ꝓferuntire: absq cõmixti¬
one temporalis lucri. S istoꝵ
clipei ideo aurei sunt: quia
cum ꝓximis u̾ba defensionis
cia se loqui dicunt. Cum aut̃
sol iusticie in hiis clipeis res¬
plendet. tunc ueritas apparet:¬
⁊ sic montes ab eis splendorẽ

Expanded text:
aureos. Refulsit, inquit, sol in clypeos aureos, et resplenduerunt montes ab eis . Sunt autem clypei aurei, auxilia defensionum, quae sunt absque commistione temporalis lucri. In his igitur clypeis sol refulget, quia in puritate cordis per exemplum bonae operationis justitia clarior apparet. Et resplenduerunt montes ab eis. Montes sunt homines vita et moribus sublimes. A clypeis ergo aureis montes splendorem recipiunt, quia cum aliquis justus bene operatur, caeteri viri sublimes per famam bonae opinionis clariores fiunt. Sed et in exercitu regis Antiochi multi fuerant, qui clypeos aureos secum habebant. Sunt autem, sicut superius diximus, aurei clypei, verba quae in defensione proximi proferuntur absque commistione temporalis lucri. Sed istorum clypei ideo aurei sunt, quia cum proximis verba defensionis tia se loqui dicunt. Cum autem sol justitiae in his clypeis resplendet, tunc veritas apparet. Et sic montes ab eis splendorem
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio: et ut u̾um fatear.
fortior dilectio. Nichil enim
separat a caritate. Sunt igi¬
tur ut supra diximus tres
species fortium: corꝑe. scilicet
animo et scientia. In hiis au¬
tem consistit fortitudo totiu
religionis: qui scit enim et
uult et potest bñ oꝑari. si
modum teneat ꝑfectus est.

Expanded text:
dilectio , et ut verum fatear, fortior dilectio. Nihil enim separat a charitate Christi. Sunt igitur, ut supra diximus, tres species fortium, corpore scilicet, et animo, et scientia. In his autem consistit fortitudo totius religionis. Qui scit enim et vult et potest bene operari, si modum teneat, perfectus est.
Abbreviated transcription (Latin):
elicatis est. gio.¬
compatiens re-¬
ligio. Quatuor
sunt delicatorum species:
scilicet uoluntate. usu. gen̾e
et natura:. Tioluntate delica¬
ti sifit illi qui cum grossio¬
rib cybis uti possent. nolũt:
s diu̾sa exquisita fercula q̃¬
rentes respondent uentri. ⁊
pat̾ filii lenocinantis pͣuos

Expanded text:
elicatis est compatiens religio. Quatuor sunt delicatorum species, scilicet voluntate, usu, genere et natura. Voluntate delicati sunt illi qui cum grossioribus cibis uti possunt nolunt; sed diversa et exquisita fercula quaerentes, respondent ventri et  pater filii lenocinantis pravos
Abbreviated transcription (Latin):
tallo uidelicet cet̾is ampliuᷤ
canoro: quia quicquid agit
ꝑu̾sus non humili confessi¬
one ꝓfitetur. nec ratione u̾-¬
tatis. s clamoso strepitu
scłaris eloquentie defendit:
et ꝑ exempla repborum con¬
firmat. Tnde sequitur. Et
armiger eius antecedebat
eum. Armig̾ golie quilibet

Expanded text:
tallo videlicet caeteris amplius tallo videlicet caeteris amplius canoro. Quia quidquid agit perversus, non humili confessione profitetur, nec ratione veritatis, sed clamoso strepitu saecularis eloquentiae defendit, et per exempla reproborum confirmat. Unde sequitur, et armiger ejus antecedebat eum. Armiger Goliae quilibet
Abbreviated transcription (Latin):
lari premitur uua. premit᷑
et exprimitur. seꝑatur aba
cinis: uinum transit ad
conuiuium dñi. acinis
autem datur locus in ster¬
quilinio: sic a multitudine
prauorum iusti calcantur.
Et sicut in torculari abaci¬
nis uinum seꝑatur. sic in
tionis recedunt. Degeth igi¬
tur philisteus erat: unus
de multitudine prauorum.
Et cassis erea suꝑ caput eiꝰ.
et lorica hamata indueba¬
tur: et ocreas ereas hẽbat
in crurib. et clipeus ereus
tegebat humeros eiꝰ. Cassis.
lorica. ocree. et clipeus. diu̾¬
sa defensionis gen̾a sunt:
quib sin ipsius qui ẽ caput
omnium impioꝵ dyabolus
stulticiam defend̾e conatur.
dant. Sinistrum u̾o latus
obumbrant dipeo: dum
sinistram praue actionis
grcusant partem. Ocreas
habent in crurib que ẽ qͣsi
extrema pars corporis: quia
usq ad finem in obstinatõ¬
ne ꝑseu̾ant. Norica indu¬
untur. qua totum tegitur
corpus: qnͣdo totam defen¬
dunt actionem. Hee siqui¬
dem species armorum ex
ere facte ꝑhibentur ẽẽ. me¬

Expanded text:
lari premitur uva, premitur et exprimitur, separatur vinum ab acinis, vinum transit ad convivium Domini; acinis autem datur locus in sterquilinio, sic a multitudine pravorum justi calcantur; et sicut in torculari ab acinis vinum separatur, sic in ntationis recedunt. De Geth igitur Philisthaeus erat, unus de multitudine pravorum. Et cassis aerea super caput ejus, et lorica hamata induebatur; et ocreas aereas habebat in cruribus, et clypeus ejus aereus tegebat humeros ejus. Cassis, lorica, ocreae et clypeus, diversa defensionis sunt genera, quibus sui ipsius qui est caput omnium impiorum diabolus stultitiam defendere conatur. dant. Sinistrum vero latus obumbrant clypeo, dum sinistram pravae actionis excusant partem. Ocreas habent in cruribus, quae est quasi extrema pars corporis, quia usque ad finem in obstinatione perseverant. Lorica induuntur, qua totum tegitur corpus, quando totam defendunt actionem. Hae siquidem species armorum ex aere factae perhibentur esse, me
Abbreviated transcription (Latin):
nete eum. Osculo pacem ꝓ¬
mitrit: et affligit. Comain
nutriebat. S quomodo: fur
erat et loculos habebat. et se¬
mel in anno tonsus ẽ: qͣnͣdo¬
semel triginta argenteos retu¬
lit. et in templo ꝓiecit. Crineᷤ
ducentis sidis ponderat. qui

Expanded text:
nete eum . Osculo pacem pnete eum . Osculo pacem promittit, et affligit. Comam nutriebat, sed quomodo? Fur erat, et loculos habebat . Et semel in anno tonsus est, quandsemel triginta argenteos retulit, et in templo projecit. Crines ducentis
Abbreviated transcription (Latin):
bonis. Sic enim fructum si¬
lentii iustus amat. ut etiam
a quibusdam bonis sileat:
sic amat consilium chusi. ut
ponat silentium ori suo cu-¬
stodiam: dum non loquitur
nisi ꝑ licentiam. Cantat da¬
uio psalmum ꝓ u̾bis chusi.
Terba silentii: uelamen my¬
sterii. Tria sunt silentia. Si¬
lentium oris. tranquillitas
mentis: uelamen mysterii.
Uerba primi silentii discreta.
ta mysterium: assigna mo¬
ralitatem. ꝑsequebatur ab¬
salon dauid. uidas xpr̃m: ap¬
petitus carnis. animum.
Estuabat absalon amore
regnandi. Hec ẽ radix omni¬
um malorum cupiditas: ip¬
sa ẽ caput ex quo pendet ui¬
ciorum cesaries. Hec ẽ cesari¬
es quam nutriebat absalon.
et grauabat eum. et nõ nisi
et tunc crines suos pondera¬
bat. ducentis siclis pondere
publico. Absalon pax prĩs
int̾pretatur. Ipse est ⁊ iudas.
Audi pacem prĩs. Qui me¬
cum inquit intingit manũ
in paraxide: hic me traditur
ẽ. Audi pacem filii. Quencũ¬
q osculatus fuero: ipse ẽ te¬

Expanded text:
bonis . Sic enim fructum sibonis . Sic enim fructum silentii justus amat, ut etiam a quibusdam bonis taceat. Sic amat consilium Chusai, ut ponat silentium ori suo custodiam, dum non loquitur nisi per licentiam. Cantat David psalmum pro verbis Chusai: ba silentii, velamen mysterii . Tria sunt tamen silentia. Silementis, velamen mysterii. Verba primi silentii discreta, ta mysterium, assigna moralitatem. Persequebatur Absalon David, Judas Christum, appetitus carnis animum. Aestuabat Absalon amore regnandi. Haec est radix omnium malorum cupiditas , ipsa est caput, ex quo pendet vitiorum caesaries. Haec est caesaries, quam nutriebat Absalon, et gravabat eum, et nonnisi et tunc crines suos ponderabat ducentis siclis pondere publico. Absalon pax patris interpretatur. Ipse et Judas est. Audi pacem patris: Qui mecum, inquit, intingit manum in paropside, hic me traditurus est . Audi pacem filii: Quemcunque osculatus fuero, ipse est, te