comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bili cordis. manu sc̃ȩ considãtionis
eiciunt. Et qͥa tͣnsitoria cuncta despi¬
ciunt: exhis nascentes cogitationũ
insolentias ñ paciunt᷑. Solã nãq et̾¬
nã patͥam appetunt: ⁊ qͥa nulla huiꝰ
mundi diligunt. magna m̃tis tͣnqͥl
edificare ẽ: a secreto cordis. t̾renoꝵ de¬
sidioꝵ tumultus expellere: ⁊una in¬
tentione ȩt̾nȩ patͥe in amorẽ intime
qͥetis anhelare. An non cunctos a se
cogitationũ tumultus expulerat qͥ
dicebat: unã pecii a dño hanc reqͥ¬
rã. ut inhabitẽ indomo dñi: A freq̃n¬
tia qͥppe t̾renoꝵ desidĩoꝵ fug̾ãt. ad
magnã uidelicet solitudinẽ semet¬
ipsũ: uͥ eotuciꝰ nicħ extraneũ conspi¬
cet: qͦ incõpetens nil amaret. A tumł¬
tu rerũ tpr̃alium magnũ quẽdam
secessum petierat. qͥ mentẽ inꝗͣ
tanto puriꝰ dm̃ cem̾et: qͣnto hẽ cũ se
deficiunt: ⁊ qͦ robustiꝰ et̾̃na appetunt:
eo atpr̃alib salubͥ defectioẽ lassant᷑.

Expanded text:
bili cordis, manu sanctae considerationis bili cordis, manu sanctae considerationis ejiciunt, et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt; et quia nulla hujus mundi diligunt, magna mentis tranquaedificare, est a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, 130 et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. An non cunctos a se cogitationum tumultus expulerat, qui dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini ? A frequentia quippe terrenorum desideriorum fugerat, ad magnam videlicet solitudinem semetipsum, ubi eo tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nihil amaret. A tumultu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat quietam mentem, in qua tanto purius Deum cerneret, quanto hunc cum se deficiunt; et quo robustius aeterna appetunt, eo a temporalibus salubri defectione lassantur.
Abbreviated transcription (Latin):
appetit: uidi int̃ hoĩes minor erubeᷤ.¬
cit. Et curat sũmoꝑe ne in ops indo¬
mo sit: ne despectus in publico. Ex¬
qͥrit qͥd sibi sufficiat. quid necessi¬
tas subiectoꝵ petat. At ꝙ ut suffici¬
ent̃ iura patronatꝰ subditis expleat:
patͦnos q̃rit. quib ip̃e famuletur. S¬
dũhis familiarit iungit᷑: eoꝵ ꝓculdu¬
bio causis implicat᷑. Quib sepe con¬
sentit in illicitis: ⁊ mala quȩ ꝓpt̾ semz¬
ipsũ ñ appetit. cõmittit ꝓpte̾r alia
quȩ ñ derelinqͥt. Nã sepe dũ honorẽ
suũ in hoc mundo ĩminui trepidat:
ea ap̃d maiores ꝑsonas approbat. quȩ
licite cogitat. quid patͦnis debeat. qͥd
subiectis : quid s augeat. qͥd affectib
ꝓsit: qͣi tanta freq̃ntia turbarũ pre¬
mit᷑. qͣnta curarũ importunitate la¬
mundi appetunt: nullꝰ ꝓculdubio
in corde tumultib p̃munt᷑. Om̃s qͥp¬
pe mnordinatos desidĩoꝵ motus: acu¬

Expanded text:
appetit, videri inter homines minor erubesappetit, videri inter homines minor erubescit, et curat summopere ne inops in domo sit, ne despectus in publico; exquirit quid sibi sufficiat, quid necessitas subjectorum petat, atque ut sufficienter jura patronatus subditis expleat, patronos quaerit quibus ipse famuletur. Sed his dum familiariter jungitur, eorum proculdubio causis implicatur. Quibus saepe consentit in illicitis; et mala, quae pro semetipso non appetit, committit propter aliena, quae non derelinquit. Nam saepe dum honorem suum in hoc mundo imminui trepidat, ea apud majores personas approbat, quae m sollicite cogitat quid patronis debeat, quid subjectis; quid sibi augeat, quid affectibus prosit; quasi tanta frequentia turbarum premitur, quanta curarum importunitate lamundi appetunt, nullis procul dubio in corde tumultibus premuntur; omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cu
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ tumultu uastat᷑. Aliꝰ se tirannidi
suꝑbiȩ subicit: ⁊ cormiserũ dũ contͣ
hoĩes erigit. uicio subst̾nit. Honorũ
sublimiũ infulas appetit: exaltari suc¬
cessib exqͥrit: totũꝙ qd̾ ẽẽ desicd̾at
sͥ. ap̃d semet ip̃m in cogitatione de¬
pinguit. Iam qͣi tͥbunali p̃sidet.: iã¬
sibi parere obseqͥa subiectoꝵ udet.
Iã cet̾is eminet: iã aliis mala irrogat:
aliis quin rogau̾int recõpensat. Iam
ap̃d semet ipsũ stipatus cuneis ad
publicũ ꝓcedit: iã quib oseqͥis fulci¬
at̾ conspicit: qui tũ hȩc cogitans so¬
lus repetit. Iam alia conculcat: alia
subleuat. Iam de conculcatis satis¬
facit odio: iã de subleuatis recipit
fauores. Qͥ gͥ tot fantasmata cordi
impͥmit: qͥd iste aliud qͣm sõnium
uigilans uidet: Qͥa gͥ tot rerũ cau¬
sas quas fingit tolerat: nimirũ intͥu¬
secus natas ex desidiis turbas portat.
Aliꝰ illicitas refugit: s tñ bonis mun¬
di carere ꝑtimescit. Concessa tenere

Expanded text:
tiae tumultu vastatur. Alius se tyrannidi superbiae subjecit; et cor miserum, dum contra homines erigit, vitio substernit. Honorum sublimium infulas appetit, exaltari successibus exquirit, totumque quod esse desiderat, sibi apud semetipsum in cogitationibus depingit: jam quasi tsibi parere obsequia subjectorum videt, jam caeteris eminet, jam mala aliis irrogat, aliis, quae irrogaverit, recompensat. Jam apud semetipsum stipatus cuneis in publicum procedit, jam quibus obsequiis fulciatur, conspicit. Qui tamen haec cogitans solus repetit: jam alia conculcat, alia sublevat, jam de conculcatis satisfacit odiis, jam de sublevatis recipit favores. Qui igitur tot phantasmata cordi imprimit, quid iste aliud quam somnium vigilans videt? Qui ergo tot rerum causas, quas fingit, tolerat, nimirum intrinsecus natas ex desideriis turbas portat. Alius jam illicita refugit, sed tamen bonis mundi carere pertimescit. Concessa tenere
Abbreviated transcription (Latin):
nat. Unde bñ rursum scͥptũ ẽ. Hȩ sc̃
gñtes quas dñs dereliqͥt: ut erudiret
in eis iherłm. Ad hoc nãq quedã mi
nima uicia nr̃a retinent᷑. ut se se nr̃a
intñtio sollicita in certamine semꝑ
exerceat: ⁊ eo de uictoria ñ suꝑbiat:
quo uiuere in se hostes conspicit. a
quib ad huc unci formidat. Isrł uͦ
reseruatis gñtib eruditur. qͣn in qͥ¬
busdã minimis uiciis. elatio uͥtutiᷤ
nr̃ȩ compͥmit᷑.⁊inparuis sibi resi¬

Expanded text:
nat. Unde bene rursum scriptum est: Hae sunt nat. Unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israelem . Ad hoc namqnima nostra vitia retinentur, ut sese nostra intentione sollicita in certamine semper exerceat, ut eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibus adhuc vinci formidat. Israel ergo reservatis gentibus eruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio virtutis nostrae comprimit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ agit᷑. ut mens ꝓficiens ad iurtu¬
tẽ iusticiȩ. sua meliꝰ infirmitate
roboret᷑: ⁊ inde uerĩ in bonis luce
at ⁊unde eam etiã nolentẽ parua
rep̃hensibiliahumilit̃ obscurant.
Unde ⁊ bñ cũ isrłitico ppło ꝑcepta
reꝓmissionis t̾ra partiret᷑: ephra-¬
ymt̾bui. c̾ananeus gentił ppłs ñ
occisus. factꝰ tͥbutariꝰ dr̃: sic̃ scͥptũ
ẽ.habitauit chananẽ in medio
ephraym tͥbutariꝰ. Qd enĩ chana¬
neus. gñtilis uideł ppłs.nͥ uitium
signat: Et sepe inmagnis uirtu¬
tib t̾ram reꝓmissionis ingredim᷑:
qͥa spe intima de et̾nitate robora¬
mͦ. S dũ int̾ acta subluma. uicia
queda parua retinemꝰ: qͣsi cha¬
mꝰ. Qui tntͥbutariꝰ efficit᷑ : qͥa hoc
ip̃m uiciũ qd̃ subigere ñ posumꝰ. ad
usum nr̃ȩ utilitatis humiliter re-¬
torqueniꝰ: ut eo de sẽ mens ⁊ in sũ¬
misuilia sentiat: quo suis uirib
etiã parua quȩ appetit ñ ex pug¬

Expanded text:
est, agitur, ut mens proficiens ad virtuest, agitur, ut mens proficiens ad virtutem justitiae suae, melius infirmitate roboretur; et indat; unde eam etiam nolentem parva reprehensibilia humiliter obscurant. Unde et bene cum Israelitico populo percepta repromissionis terra partiretur, Ephraim tribui Chananaeus gentilis populus non occisus factus tributarius dicitur. Sicut scriptum est: Habitavit Chananaeus in medio Ephraim tributarius. Quid enim Chananaeussignat? Et saepe in magnis virtutibus terram repromissionis ingredimur, quia spe intima de aeternitate roboramur. Sed dum inter acta sublimia vitia quaedam parva retinemus, quasi Chamus. Qui tamen tributarius efficitur, quia hoc ipsum vitium, quod subigere non possumus, ad usum nostrae utilitatis humiliter retorquemus; ut eo de se mens et in summis vilia sentiat, quo suis viribus etiam parva quae appetit, non expug
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat. qͥ qͥetus sub tyrannide in cap¬
tiuitate seruiebat: S in eo ip̃o qd̃
mens contͣ hostẽ accingit᷑. quo alia
uicia subigit. aliis reluctatur: ali¬
qͣndo de culpa aliqͥd qd̾ tñ ñ ualde
noceat. remanere ꝑmittit᷑. Et sepe
mens quȩ adu̾sa multa ⁊ fortia su¬
ꝑat: unũ inse ⁊ fortasse minimũ qͣm¬
uis magna intñtione inuigilet ñ
expugnat. Qd̃ nimirũ diuina dis¬
pensatione agit᷑: ne ex om̃i parte
uirtutib splendens. in elationẽ sub¬
leuet᷑. ut dũ inse paruum qͥd rep̃¬
hensibile uidet. s c̃n hoc subig̾e ñ
ualet: nequaqͣ s ẜ auctori uictoriã
tbuat. in is quȩ subige fortiter ualet.
pe. huiꝰ noctis caligine tenebrant᷑:
qn⁊ ii quimagnis iãuirtutib splẽ¬
dent. ad hiic de obscuritate cul-¬
pe aliqͥ d renitentes sustinent: ut
etiã magna uitȩ claritate lucean.
et tñ ad huc noctis reliqͥas nolen¬
tes trahant. Quod ad hoc sic̃ dictũ

Expanded text:
cipiat, qui quietus sub tyrannide in capcipiat, qui quietus sub tyrannide in captivitate serviebat. Sed in eo ipso quod mens contra hostem accingitur, quo alia vitia subiit, aliis reluctatur. Aliquando tamen de culpa aliquid quod non valde noceat remanere permittitur. Et saepe mens, quae adversa multa et fortia superat, unum in se et fortasse minimum et quamvis magna intentione invigilet, non expugnat: quod divina nimirum dispensatione agitur, ne ex omni parte virtutibus splendens in elatione sublevetur. Ut dum parvum quid reprehensibile videt, sed tamen hoc subigere non valet, nequaquam sibi, sed auctori victoriam tribuat, in his quae subigere fortiter valet. pe hujus noctis caligine tenebrantur, quando et hi qui magnis jam virtutibus splendent, adhuc de obscuritate culpae aliquid renitentes sustinent, ut etiam magna vitae claritate luceant, et tamen adhuc noctis reliquias nolentes trahant. Quod ad hoc, sicut dictum
Abbreviated transcription (Latin):
rat despici: qͥa uias di uidet app̃hen¬
di: dolet contra se captũ reniti: et
mox zelo accenditur: mox ad cer¬
tam̃ mouet᷑: mox ad temptatioẽs in¬
num̾as contra rebellantẽ mentem
se excitat: atq mom̃i arte laceratio¬
nis instigat: ut temptationũ iacła
intorq̃ndo confodiat cor. qd̾ dudũ
qͥ eto iure possidebat. Qĩ dormieba
qͥppe: dũ sopitus. inpͣuo corde qͥes¬
ceret.Si excitat᷑ in ꝓuocatione cer¬
taminis:. cũ ius amiserit ꝑu̾se domi¬
nationis. Huic gͦ nocti maledicant
qͥ parati sunt suscitare leuiathan:
idẽhiise contͣ pecc̃m fortit iudicio
distͥctionis erigant. qui in suas tẽp¬
tationes excitare antiquũ adu̾sa¬
riũ ñ formidant. Scͥptũ namq ẽ.
Fili accedens ad seruitutẽ di. sta
tuã ad tẽptationẽ. Qͥs qͥs enĩ accin¬
gundiuino seruicio ꝑꝑat. qͥd aliud
ꝗͣ se contra antiqͥ adu̾sarii certam̃
parat: ut lib̾ in c̾tamine ictus sus¬

Expanded text:
rat despici, quia vias Dei videt apprehenrat despici, quia vias Dei videt apprehendi, dolet contra se captum reniti, et mox zelo accenditur, mox ad certamen movetur, mox ad tentationes innumeras contra rebellantem mentem se excitat, atque in omni arte lacerationis instigat, ut tentationum jacula intorquendo confodiat cor, quod dudum quieto jure possidebat. Quasi dormiebat quippe, dum sopitus in pravo corde quiesceret: sed excitatur in provocatione certaminis, cum jus amiserit perversae dominationis. Huic ergo nocti maledicant, qui parati sunt suscitare Leviathan: id est, hi se contra peccatum fortiter judicio districtionis erigant, qui in suis tentationibus excitare antiquum adversarium non formidant. Scriptum namque est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta tuam ad tein divino servitio properat, quid aliud quam se contra antiqui adversarii certamen parat? ut liber in certamine ictus sus
Abbreviated transcription (Latin):
bona fallantia nulla delectatione
rapiunt᷑. Nam qͦs ad huc noxia alia
delectant: falsũ ẽ. qd̃ cernit᷑. qͥa ppe¬
trata alia deplorant. Si aũ ut supra
dictũ ẽ. diẽ. suggestionẽ callidã an¬
tiqui hostis accipimꝰ: illi maledice
noctẽ intelligñdi sunt. qͥ maledic̃t di
ei : quia scił illi. tͣnsactas culpasuere
piiniunt: qͥ maligni seductoris insi¬
dias in ip̃a blanda suggestione dep̃¬
parati sunt suscitare leuiathan.
Om̃s enĩ qui ea que mundi sunt m̃¬
ce calcant.⁊ ea quȩ d̃i sunt plena iu-¬
tentione desid̾ant: leuiathan con¬
tra se suscitant: qͥa eiꝰ maliciã. insti¬
gatione suȩ conu̾sationis inflãmant.
Nã qui eiꝰ uoluntati subiecti sunt:
toris sui desid̾ium recalescit ⁊ cũ tor¬
porẽ negligñtiȩ deserit. ⁊ frigus in¬
sensibilitatis pͥstine. igne scĩ amo¬
ris accendit: cũ lib̾tatis ingenite
meminit. et teneri ab hoste seruuᷤ
crubescit: qͥaidẽ hostis se conside¬

Expanded text:
bona fallentia nulla delectatione bona fallentia nulla delectatione rapiuntur. Nam quos adhuc noxia alia delectant, falsum est quod cernitur, quia perpetrata alia deplorant. Si autem, ut supra dictum est, suggestionem callidam antiqui hostis accipimus, illi maledicere noctem er: Illi transactas culpas vere puniunt, qui maligni seductoris insidias in ipsa blanda suggestione deprparati sunt suscitare Leviathan.Omnes qui ea quae mundi sunt mente calcant, et ea quae Dei sunt plena intentione desiderant, Leviathan contra se suscitant, quia ejus malitiam instigatione suae conversationis inflammant. Nam qui ejus voluntati subjecttoris sui desiderium recalescit, cum torporem negligentiae deserit, et frigus insensibilitatis pristinae igne sancti amoris accendit; cum libertatis ingenitae meminit, et teneri ab hoste servus erubescit, quia isdem hostis se conside
Abbreviated transcription (Latin):
laude digna. Ac si aꝑte exoret di¬
cens. Culpa qͣm fecimꝰ sola remane¬
at: ne dũ laudatur ⁊ defenditur:
in conspectu nos iudicis multipli¬
ciꝰ astͥngat. Peccare quidẽ nron de¬
buimꝰ: s utinã alia ñ coniungñtes.
ea quȩ fecimꝰ sola deseramꝰ. S inter¬
hȩc sciendũ ẽ. qͥa ille culpã suã u̾a-¬
cit̾ inseqͥtur. qͥ iã ad amorẽ p̾̃sentis
scłi nullo appetitu ꝓsꝑitatis instiga¬
tur⁊ qͥ huiꝰ mundi blandim̃ta qͣm
sint fraudulenta considat: fauo¬
resq eiꝰ qͣi qͣsdam ꝑsecutiones pen-¬
sat. Unde ⁊ bñ subdit᷑  Haledicais¬
cat. Illi huiꝰ noctis tenebras uere
penitñdo feriant: qͥ iã lucẽ ꝓspita¬
tis scłi despicientes calcant. Si enĩ
diẽ leticiam delectationis accipi-¬
mꝰ ⁊ recte de hac nocte dr̃. maledicant
ei. qͥ malediẽt diei: qͥa nimirũ illi
u̾aciter mala tͣnsacta. ꝑaĩaduersi¬
onẽ penitũtie corrigunt: qͥ iam ad

Expanded text:
laude digna. Ac si aperte exoret, dilaude digna. Ac si aperte exoret, dicens: Culpa, quam fecimus, sola remaneat, ne dum laudatur et defenditur, in conspectu nos nostri judicis multiplicius astringat. Peccare quidem non debuimus; sed utinam alia non jungentes, vel ea quae fecimus sola deseramus. haec sciendum est, quia ille culpam suam veraciter insequitur, qui jam ad amorem praesentis saeculi nullo appetitu prosperitatis instigatur; qui hujus mundi blandimenta quam sint fraudulenta considerat, favoresque ejus quasi quasdam persecutiones pensat. Unde et bene subditur: CAPUT XXIcat: Illi hujus noctis tenebras vere poenitendo feriant, qui jam lucem prosperitatis saeculi despicientes calcant. Si enim diem laetitiam delectationis accipimus, recte de hac nocte dicitur: Maledicant ei qui maledicunt diei; quia nimirum illi veraciter mala transacta per animadversionem poenitentiae corrigunt, qui jam ad
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nulli qͥ ñ solũ nequaꝗͣ deflent
qd̃ faciunt: s etiã laudare ⁊ de¬
fende ñ desistunt. Et nimirũ cũ¬
culpa defendit᷑: geminat᷑. Contͣ
qd̾ recte ꝑ quẽdam dr̃. Peccasti.
ne adicias it̾m: Peccatũ quippe
peccato adicit: qͥ male gesta etiã
defendit: mnoctẽ solitariã ñ relinqͥt:
qͥ culpe suȩ tenebͥs etiã patrocini¬
um defensionis adiungit. Hinc
ẽ qd̃ pͥmꝰ homo de erroris sui noc¬
te requisitus. eandẽ noctẽ ẽẽ soli¬
tariã noluit: quia dũ reqͥsitione ad
penitñtiam uocaret᷑ ⁊ ei ad minicła
excusatioĩs ad iuinx̃. dicens. muilier
quã dedisti mͥ sociã dedit mͥ de lig¬
no. ⁊ comedi: scił excessu sui uicium
in auctorẽ latent̃ intorq̃ns. Ac si di¬
c̾et. Tu occasionẽ delinq̃ndi p̾buis¬
tr. qui mulierẽ dedisti. Hinc ẽ. qd̃
huiꝰ erroris ramꝰ. in humano gen̾e
ex illa ñc usq radice ꝓtͣhitur: ut qd̾
male agit᷑. ad huc etiã defendatur.
Dicat᷑ gͦ. Sit nox illa solitaria: nec

Expanded text:
nnulli, qui non solum nequaquam deflent quod faciunt, sed etiam laudare et defendere non desistunt. Et nimirum dum defenditur culpa, geminatur. Contra quod recte per quemdam dicitur: Peccasti, ne adjicias iterum . Peccatum quippe peccato adjicit, qui male gesta etiam defendit; et noctem solitariam non relinquit, qui culpae suae tenebris etiam patrocinia defensionis adjungit. Hinc est, quod primus homo de erroris sui nocte requisitus, eamdem noctem esse solitariam noluit; quia dum requisitione ad poenitentiam vocaretur, ei admadjunxit, dicens: Mulier, quam dedisti mihi sociam, dedit mihi de ligno, et comedi ; scilicet excessus sui vitium in auctorem latenter intorquens, ac si diceret: Tu occasionem delinquendi praebuisti, qui mulierem dedisti. Hinc est, quod hujus erroris ramus in humano genere ex illa nunc usque radice 120 protrahitur, ut quod male agitur, adhuc etiam defendatur. Dicat ergo: Sit nox illa solitaria, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ditoris contẽplationẽ secedẽm: nͥ me
extrame. tẽptationũ tumultib. con¬
sensus pͥmi culpa ꝓdidisset. Huiꝰ aũ
qͥetis gaudiis cũ qͥb etiã sociis ꝑfru¬
eretur: ad iungat dicens Cũ regib¬
⁊ consulib t̾rȩ. Ex reb insensibilib
discimꝰ: qͥd de sensibilib atq intel¬
ligibilib sentiamꝰ. Terra nãq fecun¬
dat᷑ aere: aer aut̃ ex cęli qualitate dis¬
ponit᷑. Sic ium̃tis homines. hominib
angłi:. archangłi uͦ angłis p̃sunt. Nã

Expanded text:
ditoris contemplationem secederem, nisi me ditoris contemplationem secederem, nisi me extra me tentationum tumultibus consensus primi culpa prodidisset. Hujus autem quietis gaudiis cum quibus etiam sociis perfrueretur, adjungat, dicens: CAPUT XXIet consules. --Ex rebus insensibilibus discimus quid de sensibilibus atque intelligibilibus sentiamus. Terra namque aere fecundatur, aer autem ex coeli qualitate disponitur. Sic jumentis homines, hominibus angeli, archangeli vero angelis praesunt. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis arbitͥum accepit. Cui quia
sua sponte succubuit. mox de se quod
contra se ꝑstreꝑet inuenit: mox incer¬
tamine infirmitatis tumultus repꝑit.
Et ꝗͣuis in pace silentii ab actore fu¬
erat conditus: hosti tñ sponte subst᷑¬
tus. clamores de pugna tolerauit. Ip̃a
enĩ carnis suggestio: qͣi qͥdã clamor
contͣ qͥetẽ m̃tis. Quã ante tͣnsgressio¬
nẽ hõ ñ sensit: qͥa nimirũ qd̃ de infu¬
mitate posset tolerare ñ habuit.
Postqͣm uͦ se sponte hosti subdidit:
astͥctus culpe suȩ uincłis. in qͥbdã ei
etiã nolens seruit. Et clamores in m̃te
patit᷑: cũ caro spũi reluctatur. An nõ
contra se legis u̾ba tolerabat dicens.
uideo aliã legẽ in m̃bris meis. repug¬
nantẽ legi m̃tis meȩ : ⁊ captiuũ me
ducentẽ in lege pecci quȩ ẽ in m̃bris
sciꝑe homo noluisset. ⁊ dicat Nunc
enĩ dormiens silerẽ: ⁊ sõno meo reqͥ¬
esc̾em. Id ẽ. intra secretũ m̃tis ad con¬

Expanded text:
luntatis arbitrium accepit. Cui quia luntatis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succubuit, mox de se, quod contra se perstreperet, invenit, mox in certamine infirmitatis tumultus reperit; et quamvis in pace silentii ab auctore fuerat conditus, hosti tamen sponte substratus, clamores de pugna toleravit. Ipsa enim carnis suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mentis, quam ante transgressionem homo non sensit; quia nimirum quod de infirmitate posset tolerare, non habuit. Postquam vero se sponte hosti subdidit, astrictus culpae suae vinculis, in quibusdam ei etiam nolens servit, et clamores in mente patitur, cum caro spiritui reluctatur. An non contra se legis verba tolerabat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris scipere homo noluisset, et dicat: Nunc enim dormiens silerem, et somno meo requiescerem, id est, intra secretum mentis ad con
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc inꝑadiso hõ positus fuerat. ut
si se ad conditoris sui obedientiã uin-¬
cłis caritatis astͥng̾et: ad cȩlestẽ patri¬
tͣnsiret. Sic nãq immortalis ẽ conditꝰ.
ut tñ si peccaret.⁊ mori posset. Et sic
mortalis ẽ conditꝰ. ut si ñ peccaret. etiã
ñ mori posset: atq ex m̾ito lib̾i arbi¬
trii.beatitudinẽ illiꝰ regionis attin
geret. in qua uł peccare. uł mori non
posset. Ubi gͥ pꝰ redẽptionis tp̃s. carniˢ
morte int̾posita electi tͣnseunt: illue
ꝓcul dubio parentes pͥmi. si in condi¬
tionis suȩ statu ꝑstitissent. etiã sine
morte corporũ tͣnferri potuissent. Dor¬
miens gͥ sileret ⁊ sõno suo hõ reqͥesce¬
ret: dũ ad et̾nȩ patͥȩ reqͥem ductus.
qͣi secessũ quemdã aclamore hoc hu¬
manȩ infirmitatis inueniret. Post
pecẽm nãꝙ qͣsi clamans uigilat: qͥ con¬
tentionẽ carnis ꝓpͥe. repugnans por¬
tat. Hoc qͥetis silentiũ hõ conditus
habuit: cũ contͣ bostẽ suũ liberũ uo¬

Expanded text:
Ad hoc in paradiso homo positus fuerat, ut si se ad Conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem patritransiret. Sic namque est immortalis conditus, ut tamen si peccaret, et mori posset. Et sic mortalis est conditus, ut si non peccaret, etiam non mori posset, atque ex merito liberi arbitrii beatitudinem illius regionis attgeret, in qua vel peccare, vel mori non posset. Ubi igitur post redemptionis tempus, carnis morte interposita, electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi, si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri potuissent. Dormiens igitur sileret, et somno suo homo requiesceret, dum ad aeternae patriae requiem ductus, quasi secessum quemdam a clamore hoc humanae infirmitatis inveniret. Post peccatum namque quasi clamans vigilat, qui contentionem carnis propriae repugnans portat. Hoc quietis silentium homo conditus habuit, cum contra hostem suum liberum vo
Abbreviated transcription (Latin):
delectatio ꝑ carnẽ: consensus ꝑ sp̃m:
defensiõis audacia ꝑ elationẽ. Cul-¬
pa enĩ quȩ t̾rere m̃tem debuit. ex¬
tollit: ⁊ deiciendo eleuat. s gͣuius
eleuando supplantat. Unde ⁊illã
pͥmi hoĩs rectitudinẽ. antiquus ho¬
stis his qͣtuor ictib fregit. Nã serpẽs
suasit : eua delectata ẽ: adã consen¬
sit. Qui etiã reqͥsitus: confitericul¬
mano gen̾e cotidie agit᷑ qd̾ actũ
in pͥmo parente nr̃i gen̾is ñ ignora¬
tur. Serpens suasit: qͥa occultus
hostis mala cordib hominũ. laten¬
ter sugg̾it. Eua delectata ẽ: qͥa car¬
nalis sensus. ad u̾ba serpentis. mox
se delectationi subst̾nit. assensũ
uͦ adã mulieri p̃positꝰ p̾buit: qͥ a
dũ caro indelectationẽ rapit᷑: etiã

Expanded text:
delectatio per carnem, consensus per spiritum, defensionis audacia per elationem. Culpa enim quae terrere mentem debuit, extollit, et deficiendo elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiquus hostis his quatuor ictibus fregit. Nam serpens suasit, Eva delectata est, Adam consensit, qui etiam requisitus, culmano genere quotidie agitur, quod actum in primo parente nostri generis non ignoratur. Serpens suasit; quia occultus hostis mala cordibus hominum latenter suggerit. Eva delectata est; quia carnalis sensus, ad verba serpentis mox se delectationi substernit. Assensum vero Adam mulieri praepositus praebuit; quia dum caro in delectationem rapitur, e
Abbreviated transcription (Latin):
geu̾atione cũ sedit filiꝰ hoĩs in sede
maiestatis suȩ. Esse gͦ hanc ortũ ui¬
dit: qͣm regen̾ationẽ uocauit. Sed
qͣntalibet utute electi nc̃ fulgeant:
tẽplandũ et̾nitatis lum̃ ascendunt.
Uñ ⁊ paulus ait. Qd̃ ocł̾s ñ uidit. nec
auris audiuit. nec in cor hoĩs ascen
dit: que p̃parauit ds diligñtib se.
Dicat gͦ. ex pectet lucẽ ⁊ ñ uideat.
nec ortũ surgñtis aurore: qͥa sponta¬
neo uicio tenebrata nr̃a infirmitas.
nͥ pͥus ꝑ mortẽ. penȩ suȩ debitũ sol¬
uat: claritatẽ lucis int̾nȩ ñ pene¬

Expanded text:
is in sede majestatis suae . Esse ergo hanc ortum vidit, quam regenerationem 123 vocavit. Sed quantalibet virtute electi nunc fulgeant, templandum aeternitatis lumen ascendunt. Unde et Paulus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec iligentibus se . Dicat ergo: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae; quia spontaneo vitio tenebrata nostra infirmitas, nisi prius per mortem poenae suae debitum solvat, claritatem lucis internae non pene
Abbreviated transcription (Latin):
rib extollit. Et qͣi natos masculos lo¬
quit᷑. cũ corruptores ueri pm̃datium
nos extitisse gratulat᷑. Patͥ gͦ mascu¬
lũ natũ deñtiat: qñ huic mundo. eũ
quẽ ꝑsuaserit. factũ innocentiȩ cor¬
ruptorẽ demonstrat. Nã cũ cuilib
pture sacrȩ maledictionib dicimꝰ. qͥd
ap̃dbeatũ iobinuoce maledictionis in¬
qͥramꝰ: ne quẽ ds̃ pꝰt uuln̾a. ⁊ u̾b̾a re

Expanded text:
ribus extollit, et quasi natos masculos loquitur cum corruptores viri per mendacium nos exstitisse gratulatur; patri ergo masculum natum denuntiat, quando huic mundo eum quem persuaserit, factum innocentiae corruptorem demonstrat. Nam cum cuilibet ipturae sacrae maledictionibus discimus quid apud beatum Job in voce maledictionis inq
Abbreviated transcription (Latin):
in anno congestis dieb tẽpus ꝑficit᷑.
ita in suꝑna gr̃a. uͥtutũ multiplex
uita complet᷑. Potest ꝑ annũ etiã
multitudo intelligi redẽptoꝵ: qͥ a
sic̃ ex dierũ multitudine annꝰ duci¬
tur ⁊ ita ex collectione bonoꝵ omni¬
um. illa electoꝵ innum̾abił uniu̾¬
sitas explet᷑. hunc namq annum

Expanded text:
empus perficitur, ita in superna gratia virtutum multiplex vita completur. Potest per annum etiam multitudo intelligi redemptorum: quia sicut ex dierum multitudine annus ducitur, ita ex collectione bonorum omnium illa electorum innumerabilis universitas expletur. » Nec mirandum
Abbreviated transcription (Latin):
ducinꝰ: ⁊ qͦ egros recolimꝰ. eo nos incolu¬
tẽ polluat. s quȩ nos leticie altius as-¬
tͥngat: ut dũ doloris sui animꝰ sine do
lore reminiscit᷑ ⁊ debitorẽ se medico uẽ¬
riꝰ intelligat. ⁊ eo magis acceptã salu¬
tẽ diligat. quo de molestia meminit.
qͥd euasit. In illa itaq leticia. sic tẽ
sine tedio mala nr̃a cons.pici¬
mus. sic̃ nc̃ in luce positi. sine ulla cor¬
dis caligine anuo tenebras uidemꝰ:
qͥa ⁊ si obscurũ ẽ. qd̃ m̃te cernimus:
de iudicio ẽ hoc luminis. ñ de passi¬
one cecitatis. Et in et̾num gͦ laudẽ
la sine aliqͦ m̃tis malo respicimus: ⁊
nunqͣm erit qd̾ corda laudantiũ de
tͣnsactis iniqͥtatib polluat:⁊ semꝑ
erit qd̾ hec ad laudẽ lib̾atoris accen¬

Expanded text:
ducimus, et quo aegros recolimus, eo nos incoluducimus, et quo aegros recolimus, eo nos incolute polluat, sed quae laetitiae arctius astringat, ut dum doloris sui animus sinlore reminiscitur, et debitorem se medico verius intelligat, et eo magis acceptam salutem diligat, quo de molestia meminit, quid evasit. In illa itaque laetitia sic tunc sine taedio mala nostra conspicimus, sicut nunc in luce positi, sine ulla cordis caligine animo tenebras videmus; quia etsi obscurum est quod mente cernimus, de judicio est hoc luminis, non de passione caecitatis. Et in aeternum ergo laudem a sine aliquo mentis malo respicimus; et nunquam erit, quod corda laudantium de transactis iniquitatibus polluat, et semper erit, quod haec ad laudem liberatoris accen
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ indulgñtia lib̾e exultat. S si nul¬
la ibi hõ pec̃ci sui memoria tangi¬
tur: ereptũ se unde gratulat᷑: Aut
quomͦ largitori grãs refert de ueni¬
a quã accepit: si int̾ueniente obli¬
uione tͣnsactae neqͥciȩ. ẽe̾ se pene de¬
bitorẽ nescit: Neq enĩ neglecte pre¬
t̾eundũ ẽ: qd̾ psalmista ait. Mĩas
serum fiusse ignorat: Et si miseriȩ
tͣnsacte ñ meminit: unde largitati
mĩȩ. laudes reddit: S rursũ q̃ren¬
dũ est. quomͦ electorũ mens ꝑ fecta
ẽẽ in beatitudine pot̾it. si hanc int̃
gaudia. memoria sui reatꝰ tangit:¬
aut quomͦ ꝑfectȩ lucis clarecͦit gła. quã
reducta ad animũ obumbrat culpa.
s sciendũ ẽ. qͥa sic̃ sepe ñc tͥstiũ leti re¬
miniscim᷑: itat̾c tͣnsacte neqͥciȩ sine
lesione nr̃e beatitudinis recordam᷑.
Plerumq enim incolumitatis tp̃re. ad
memoriã dolores p̃t̾itos sine dolore re¬

Expanded text:
ejus indulgentia libere exsultat. Sed si nulejus indulgentia libere exsultat. Sed si nulla ibi homo peccati sui memoria tangitur, ereptum se unde gratulatur? Aut quomodo largitori gratias refert de venia quam accepit, si interveniente oblivione transactae nequitiae esse se poenae debitorem nescit? Neque enim neglecte praetereundum est quod Psalmista ait: Miserisse miserum ignorat? Et si miseriae transactae non meminit, unde largitati misericordiae laudes reddit? Sed rursum quaerendum est, quomodo electorum mens perfecta esse in beatitudine poterit, si hanc inter gaudia memoria sui reataut quomodo perfectae lucis clarescit gloria, quam reducta ab animo obumbrat culpa? Sed sciendum est, quia sicut saepe nunc tristium laeti reminiscimur, ita nunc transactae nequitiae sine laesione nostrae beatitudinis recordabimur. Plerumque enim incolumitatis tempore ad memoriam dolores praeteritos sine dolore re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑu̾se egisse se memuit. deplorat: iã
pͣue acta ñ solũ deserit. s amarissimiᷤ
etiã lam̃tis punit. S tñ dũ eoꝵ quȩ
egit reminiscit᷑. gͣui de iudicio tumore
ꝑfecte in securitate ñ erigit: qͥa dum
qͣnta sit dist̾ͥctio examius pensat:¬
int̾ spem ⁊ formidinẽ sollicita trepi¬
dat: qͥa iustus iudex ueniens qͥd de
ꝑpetratis reputet. qͥd relaret ignorat.
Nã qͣm pͣua cõmiserit meminit: s
an cõmissa digne defleu̾it nescit: ac
ne culpȩ inmanitas. modũ peniten¬
tiȩ tͣnseat. metuit. Et plerũꝙ culpã
iã u̾itas relaxat: s mens afflicta. ad-¬
hiic de uenia dũ ualde sͥ est sollici¬
ta trepidat. Seruus gͦ hic iã fugit
iam corrigendo ⁊ penitendo dese¬
rit: s tñ adhiic distͥctũ iudicẽ de eiꝰ
retͥbutione ꝑtimescit. Ibi gͦ seruus
nia dubietas ñ erit: uͥ iam securam
m̃tem culpȩ suȩ memoria ñ addic̃:¬
uͥ ñ subreatu animꝰ trepidat: s de

Expanded text:
it, deplorat; jam prave acta non solum deserit, sed amarissimis etiam lamentis punit; sed tamen dum eorum quae egit reminiscitur, gravi de judicio pavore perfecte in securitatem non erigit, quia dum quanta sit districtio extremi exainter spem ac formidinem sollicita trepidat, quia justus judex veniens quid de perpetratis reputet, quid relaxet, ignorat. Nam quam prava commiserit, meminit, et an commissa digne defleverit, nescit, ac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat, metuit. Et plerumque culpam jam veritas relaxat, shuc de venia, dum valde sibi est sollicita, trepidat. Servus ergo hic jam fugit jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione pertimescit. Ibi ergo servus nia dubietas non erit, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non addicubi non sub reatu animus trepidat, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
ñtiaret. Qͥa gͥ cunctoꝵ conditor oĩa
ꝑsemet ipsũ tenet: ⁊ tñ ad distinguen¬
dũ pulchre uniu̾sitatis ordinẽ. alia
aliis dispensantib regit: ũ unm̾ito
reges. angłoꝵ sp̃c accipimꝰ. Qͥ quo
actori om̃ium familiariꝰ seruiunt:
eo subiecta potiꝰ regunt. Cũ regib gͦ¬
qͥesc̾et ⁊ si ꝑsuasoris linguã seq̃ nolu
s ad regnũ socios iungunt. Bñ consu¬
luntatẽ conlitoris agnoscimꝰ: in eis

Expanded text:
novisset. Quia igitur cunctorum conditor omnia per semetipsum tenet, et tamen ad distinguendum pulchrae universitatis ordinem, alia aliis dispensantibus regit, non immerito reges, angelorum spiritus accipimus, qui quo auctori omnium familiarius serviunt, eo subjecta potius regunt. Cum regibuiesceret, si persuasoris linguam sequi nolusibi ad regnum socios jungunt. Duluntatem Condi
Abbreviated transcription (Latin):
si morit᷑um se hõ in ip̃a suggestione
cognoscẽt. Qui tñ ex ut̾o egressus ẽ:
qͥa postꝗͣ eũ in pecc̃o suggens lingua
concepit: foras mor etiã delectatio
rapuit. Post egressionẽ uͦ exceptus
ẽ genib. qͥa cũ ad delectationẽ car¬
nis ꝓdiit:⁊ mimirũ culpã ꝑconsensi¬
onẽ sp̃c. subiectis cunctis sensibus
qͣi suppositis genib consũmauit. S
genib exceptꝰ. etiã uberib ẽ lacta¬
tus. In consensu enĩ culpe. ad dictiᷤ
sp̃ui sensib. multa casse fiduciȩ ar¬
gum̃ta subsecuta st̃. quȩ natã in pec¬
cato aĩam uirulento lacte nutͥeruis:.
hanc blandis excusationib fouert.¬

Expanded text:
um se homo in ipsa suggestione cognosceret. Qui tamen ex utero egressus est; quia postquam in peccato eum suggerens lingua concepit, foras mox etiam delectatio rapuit. Post egressionem vero exceptus est genibus; quia cum ad delectationem carnis prodiit, nimirum culpam per consensionem spiritus, subjectis cunctis sensibus, quasi suppositis genibus consummavit. Sed genibus exceptus, etiam uberibus est lactatus. In consensu enim culpae addictis spiritus sensibus, multa cassae fiduciae argumenta subsecuta sunt, quae natam in peccato animam, virulento lacte nutrierunt, hanc blandis excusationibus fover
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑitatis diẽ ꝓpħa despex̾at: cum
dicebat. Diẽ hõis ñ concupiur.
tu scis. Hanc tͥbulationis noctẽ
postremo in carnationis suȩ tp̃re.
passurũ se dñsnuntiabat:cũ per
psalmistã qͣi ex p̾terito dic̾et. Usq
ad noctẽ increpauer̃t me renesm̃i.
Potest autẽ ꝑ diẽ. pecc̃i delectatio:
ꝑ notẽ uͦ cecitas m̃tis intelligi. ꝑ qͣ
se hõ patit᷑ in culpe ꝑpetͣtiõe ꝓster¬
ni. Optat gͥ ꝑire diẽ: ut om̃e quod
blaudiri culpa cernit᷑. uigore iusti¬
enĩ ꝑire noctẽ: ut qͦd cecata mens
etiã ꝑ consensũ ꝑpetrat.: aĩaduer¬
siõe penitentie extinguat. S q̃ren¬
cͥb modis hominẽ appellat: scł¬

Expanded text:
atis diem propheta despexerat, cum dicebat: Diem hominis non concupivi, tu scis . Hanc tribulationis noctem postremo incarnationis suae tempore passurum se Dominus nuntiabat, cum per Psalmistam quasi ex praeterito diceret: Usque ad noctem increpuerunt me renes mei . Potest autem per diem, peccati delectatio, per noctem vero caecitas mentis intelligi, per quam se homo patitur in culpae perpetratione prosterni. Optat igitur perire diem, ut omne quod blandiri culpa cernitur, vigore justietiam perire noctem, ut caesata mens etiam per consensum perpetrat, animadversione poenitentiae exstinguat. Sed quaerentribus modis hominem appellat, sc
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa extinctꝰ estimat᷑. S usqͦ: lãpas is¬
ta contẽpnitur: usqͦ despicabilis
habet᷑. Nũqͥdnam fulgorẽ suũ nul¬
latenꝰ exerit ⁊ ⁊ñquam qͣnta clarita¬
te candeat ostendit: Ostendit pla¬
ne. Nã cũ lampas contẽpta ap̃d co¬
gitationes diuitũ diceret᷑ ꝓtinꝰ ad

Expanded text:
quia exstinctus aestimatur . Sed usquequo lampas isquia exstinctus aestimatur . Sed usquequo lampas ista contemnitur? Usquequo despicabilis habetur? Nunquidnam fulgorem suum nullatenus exerit, et nunquam quanta claritate candeat ostendit? Ostendit plane. Nam cum lampas contempta apud cogitationes divitum diceretur, protinus ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quem enĩ talia dic̾e posse cognouerãt:
secũ cõmuniter uiuere ñ posse iudica¬
bant. Cũq eũ ⁊ humilẽ uiuendo cer¬
nerent.⁊ altũ sermone pensarent:
sua eoselatio cõpulit: ut quẽ ꝑscͥpta
timuerant. ꝑp̃sentiȩ u̾ba despic̾ent.
Qͥ d gͥ paulus. nͥ contẽpta lãpas apd̾ço¬
gitationes diuitũ fuit: qͥũn magist̾i¬
um humilitatis exhibuit. inde aru¬
dib discipłis. suꝑbiȩ contumelias re¬
cepit: Horrendo et enĩmͦ. languor
suꝑbientiũ unde detumesc̾e̾ debuit.
excreuit: dũ mens elata carnaliũ hoc
qͣi dedignabile reppulit. quod ma¬
gist̾ uuitabile ostendit. An contẽp¬
ta lãpas ñerat: qͥ tot uͥtutib emicais.
tanta a ꝑsecutorib adu̾sa tołabat:
legatione in cathena fungit᷑: eiꝰq
uincła in om̃i p̃torio manifestant᷑.
uirgis cedit᷑. multisq ex genere et
gentib ꝑicłis urget᷑. Lapidib listͥs
tundit᷑⁊ pedib extra urbẽ trahit᷑.

Expanded text:
talia dicere posse cognoverant secum communiter vivere non posse judicabant. Dumque eum et humilem vivendo cernerent, et altum sermone pensarent, sua eos elatio compulit ut quem per scripta timuerant per praesentiae verba despicerent. Paulus, nisi contempta lampas apud cogitationes divitum fuit, qui unde magisterium humilitatis exhibuit, inde a rudibus discipulis superbiae contumelias recepit? Horrendo etenim modo languor superbientium unde detumescere debuit excrevit, dum mens elata carnalium hoc quasi dedignabile repulit, quod magister imitabile ostendit. An contempta lampas non erat, qui, tot virtutibus emicans, tanta a persecutoribus adversa tolerabat ? Legatione in catena fungitur, ejusque vincula in omni praetorio manifestantur, virgis caeditur, multisque ex genere, ex gentibus, periculis urgetur , lapidibus Lystris tunditur, pedibus extra urbem trahitur,
Abbreviated transcription (Latin):
confortatus ẽ pͥncipatꝰ eoꝵ. Ac ne pau-¬
cos eẽ credemus. quos ꝓfic̾e usꝙ ad
sũmum tante ꝑfectionis agnoscimꝰ:
harenã multiplicabunt᷑. Quot itaꝙ
ñc ꝓ amore u̾itatis sese libent̃ humi¬
liant: tot t̃c̃ iniudicio lampades co¬
ruscant. Dicat᷑ gͥ recte. lampas con¬
tẽpta ap̃d cogitationes diuitũ. para¬
ta ad tẽpus statiitũ: qͥa uniꝰcuiꝰꝙ iꝰti
aĩa uelut abiecta contẽpnitur. cũ

Expanded text:
confortatus est principatus eorum. Ac ne pauconfortatus est principatus eorum. Ac ne paucos esse crederemus, quos proficere usque ad summam tantae perfectionis agnoscimus, arenam multiplicabuntur. Quot itaque nunc pro amore veritatis sese libenter humiliant, tot tunc in judicio lampades coruscant. Dicatur igitur recte: Lampas contempta apud cogitationes divitum, parata ad tempus statutum, quia uniuscujusque justi anima velut ab
Abbreviated transcription (Latin):
sedes duodec̃i: iudicantes duode¬
cĩ trib isrł. Neq enĩ plusꝗͣ duode¬
cĩ iudices. illa int̾ni consessus curia
ñ habebit: s nimirũ duodenario
numero qͣntutas uniu̾sitatis expri¬
mit᷑: qͥa qͥsqͥs stimulo diuini amoris
excitatꝰ hic possessa reliq̃rit. illic ꝓcul¬
dubio culmen iudiciarie potestatiᷤᷤ
obtinebit: ut simult̾e iudex cũ iudi¬
ce ueniat. qͥ ñc consid̾atione iudicii
sese spontanea pauꝑtate castigat:
Hinc ẽ enĩ qͦd de sc̃ẽ eccłiȩ sponso ꝑsa
lomonẽ dr̃. Nobilis in portisuir eiꝰ:
q̃n sed̾it cum senatorib t̾re. Hinc
ysayas ait. Dñs ad iudiciũ ueniet:
cũ senatorib ppłi. Hinc eosdẽ senato¬
res u̾itas ñ iam famulos. s amicos de¬
ñtiat. dicens. Iam ñ dicam uosseruoᷤ.
s amicos meos. Quos nimirũ psalmiᷤ¬
ta intuens ait. Michi autẽ honorifi¬
catist̾ amici tui d̃s. Quoꝵ dũ celsitu¬
dinẽ cordis aspiceret. mundi głam qͣ
calce calcarent: ꝓtinꝰ addidit. Nimis

Expanded text:
sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel. Neque enim plusquam duodecim judices illa interni consessus curia non habebit; sed nimirum duodenario numero quantitas universitatis exprimitur, quia quisquis stimulo divini amoris excitatus, hic possessa reliquerit, illic proculdubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea paupertate castigat. Hinc est enim quod de sanctae Ecclesiae Sponso per Salomonem dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hinc Isaias ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Hinc eosdem seniores Veritas non jam famulos, sed amicos denuntiat, dicens: Non jam dicam vos servos, sed amicos meos . Quos nimirum Psalmista intuens, ait: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Quorum dum celsitudinem cordis aspiceret, mundi gloriam qua calce calcarent protinus addidit: Nimis
Abbreviated transcription (Latin):
gimus: ad dm̃ statim sine macła fa-¬
ciem leuamus. Int̾na qͥppe facies ho-¬
minis. mens ẽ: in qua nuirũ recog¬
noscim᷑. ut ab auctore nr̃o diligam᷑.
Quã scił faciẽ leuare ẽ indm̃: ani
mum ꝑstudia orationis attollere.
s eleuatã faciẽ macła inqͥnat. sim
tendentẽ mentẽ reatus sui conscĩa
accusat: qͥa ab spei fiducia ꝓtinus
frangit᷑. siintenta p̃cib neccdũ de¬
uictȩ culpȩ memoria mordet᷑. Diffi¬
dit namq accipe se posse quod ap¬
petit. quȩ ꝓfecto reminiscit᷑. nolle se
adhiic facere que diuintiꝰ audiuit.

Expanded text:
gimus, ad Deum statim sine macula faciem levamus. Interna quippe facies hominis mens est, in qua nimirum recognoscimur, ut ab auctore nostro dirigamur. Quam scilicet faciem levarmum per studia orationis attollere. Sed elevatam faciem macula inquinat, si intendentem mentem reatus sui conscientia accusat, quia a spei fiducia protinus frangitur, si intenta precibus necdum devictae culpae memoria mordetur. Diffidit namque accipere se posse quod appetit, quae profecto reminiscitur nolle se adhuc facere quod divinitus audivit.
Abbreviated transcription (Latin):
netrant᷑. quos ante eiꝰ iacła. ipsa infir¬
mitatis suȩ delectatio st̾nit. Qͥbene
uelut tinea consumi descͥbunt᷑. Tinea
quippe dampnũ facit: ⁊ sonitũ ñ facit.
Ita iniquorũ mentes qui dampna sua
consid̾are negligunt: integͥtatẽ qͣsi
nescientes ꝑdunt. Amittunt namq
a corde innocentiã: ab ore u̾itatem:
a carne continentiã. ⁊ ꝑ accessum tem¬
poris ab etate uitam. S hȩc se indesi¬
nent̾ amitt̾e nequaquã conspiciuis:
dũ toto desidio curis temporalib oc¬
cupãt᷑. Quasi gͦ tinea consumunt᷑.
qͥa sine sonitu. culpȩ morsũ tolerant:
dũ qͣnta detͥmenta uitȩ ⁊innocentiȩ
paciant᷑ ignorant. Unde ⁊ bñ subdi¬
tur. Ne mane usq ad uesꝑam suc
cident᷑. Amane usq ad uesꝑam pec-¬
cator succiditur: dũ ad iuitȩ suȩ exor¬
dio usq ad terminũ iniqͥtatis ꝑpetra-¬
tione uuln̾atur. Om̃i nãq. tpr̃e reꝓ¬
bi ꝑaugmentũ maliciȩ contra se ictus

Expanded text:
netrantur, quos ante ejus jacula, ipsa infirnetrantur, quos ante ejus jacula, ipsa infirmitatis suae delectatio sternit? Qui bene velut tinea consumi describuntur. Tinea quippe damnum facit, et sonitum non facit; ita iniquorum mentes, quia damna sua considerare negligunt, integritatem quasi nescientes perdunt. Amittunt namque a corde innocentiam, ab ore veritatem, a carne continentiam, et per accessum temporis ab aetate 172 vitam. Sed haec se indesinenter amittere nequaquam conspiciunt, dum toto desiderio curis temporalibus occupantur. Quasi ergo a tinea consumuntur, quia sine sonitu, culpae morsum tolerant, quanta detrimenta vitae et innocentiae patiantur, dum ignorant. Unde et bene subditurtant. --A mane usque ad vesperam peccator succiditur, dum a vitae suae exordio usque ad terminum, iniquitatis perpetratione vulneratur. Omni namque tempore reprobi per augmentum malitiae
Abbreviated transcription (Latin):
repꝑit pͣ uitatẽ. Qͣntomagis ii qͥ habi¬
tant domos luteas. qͥ t̾renum hñt fũ¬
dam̃tum. consument᷑ uelut atinea:
Ac si aꝑte dicat. Si p̾sentis uite uiã illi
sine contagio transire nequeunt. qui
et̾na ñtiantes sese contͣ tpr̃alia accin¬
gunt: que detͥmenta illi sustinent.
qui ẽẽ se incarnalis habitatioĩs uolu¬
ptatib gaudent: Quienĩ seruiunt
ei ñ sunt stabiles: qͥa cũ mens ad al¬
ta nititur. carnis suȩ cogitatione dis¬
sipat᷑. ita ut sepe animꝰ dũ intimis
inhiat. dũ sola celestia aspectat subita
carnali delectatiõe ꝑcussus a semet ip̃o
scissus iacet: ⁊ qͥ se infirmitatis suȩ
molestias suꝑasse gaudebat. repen¬
tino uuln̾e ꝓstratus gemat. Prauitaᷤᷤ
gͦ ⁊ in angłis reꝑit᷑. dũ ipsos quoq qͥu̾i
tatẽ ñciant. ñ numquã supreptio ui¬
te fallacis gͣuat. Si gͦ ii etiã mundi
huiꝰ miqͥtate feriuntur. quos contra
eũ sc̃ã intentio erigit: qͥb ictib illipe¬

Expanded text:
pravitatem; quanto magis hi qui habitant domos luteas qui terrenum habent fundamentum, consumentur velut tinea? Ac si aperte dicat: Si praesentis vitae viam illi sine contagio transire nequeunt, qui aeterna nuntiantes, sese contra temporalia accingunt, quae detrimenta illi sustinent qui esse se in carnalis habitationis voluptatibus gaudent? Qui enim serviunt ei, non sunt stabiles, quia cum mens ad alta nititur, carnis suae cogitatione dissipatur; ita ut saepe animus dum intimis inhiat, dum sola coelestia aspectat, subita carnali delectatione perculsus, a semetipso scissus jaceat, et qui se infirmitatis suae molestias superasse gaudebat, repentino vulnere prostratus gemat. Pravitas ergo et in angelis reperitur, dum ipsos quoque qui veritatem nuntiant, nonnunquam subreptio vitae fallacis gravat. Si ergo hi etiam mundi hujus iniquitate feriuntur, quos contra eum sancta intentio erigit quibus ictibus illi pe
Abbreviated transcription (Latin):
nalis temptatio oritur. ex qua lace¬
rat᷑. Quasi enĩ quad̃a sua tinea. ues¬
tis nr̃a consumit᷑: cũ caro corrupti¬
bilis temptationẽ gignit. ⁊ ꝑhanc ad
int̾itum ꝑuenit. Uelut tinea homo
consumitur: cũ de se orit᷑. unde con¬
terat᷑. Ac si aꝑte dicat. Si illi sp̃c ẽẽ ex
se incõmutabiles neq̃unt. qͥnulla car¬
nis infirmitate depͥmunt᷑. qua teme¬
ritate se hoĩes in bono ꝑman̾e constã¬
ter existunant. qͦs in eo qͦd intellectꝰ
ad sũma euebit. carnalisinfirmitas
aggrauans p̃pedit : ut ꝑ corruptionis
uiciũ insemet ip̃is habeant. uncde
ab intima nouitate ueterascant:¬

Expanded text:
tatio oritur, ex qua laceratur. Quasi enim quadam sua tinea vestis nostra consumitur, cum caro corruptibilis tentationem gignit, et per hanc ad interitum pervenit. Velut tinea homo consumitur, cum de se oritur unde conteratur. Ac si aperte dicat: Si illi spiritus esse ex se incommutabiles nequeunt, qui nulla carnis infirmitate deprimuntur; qua temeritate se homines in bono permanere constanter existimant, quos in eo quod intellectus ad summa evehit, carnalis infirmitas aggravans praepedit, ut per corruptionis vitium in semetipsis habeant unde ab intima novitate veterascant
Abbreviated transcription (Latin):
ter tolerat: qͥa plene intꝰ conspicit.
qͣnti estunet qͦd foris agit. Male enĩ
se rectũ putat: qͥ regulã sũme recti¬
tudinis ignorat. Et sepe lignũ rectũ
creditur: si ad regulã nõ ducat᷑.S
cũ regłe iungit᷑. ꝑ qͣntam rectitudi¬
nẽ tume̾cit inuenit᷑: qͥa nimirũ rec¬
titudo abscidensincrepat. qͦd ocłs
deceptꝰ approbabat. Eliphat itaq
qͥa suꝑna conspex̃: distͥccũ iudiciũ
de inferiorib exerit. Et qͣmuis bea¬
tũ iob ñ recte redarguit: in cõpara

Expanded text:
ter tolerat, quia plene intus conspicit, ter tolerat, quia plene intus conspicit, quanti aestimet quod foris agit. Male enim se rectum putat, qui regulam summae rectitudinis ignorat; et saepe lignum rectum creditur, si ad regulam non ducatur; sed cum regulae jungitur, per quantam tortitudinem tumescit invenitur, quia nimirum rectitudo abcidens increpat, quod oculus deceptus approbabat. Eliphaz itaque quia superna conspexit, districtum judicium de inferioribus exerit; et quamvis beatum Job non rec
Abbreviated transcription (Latin):
noscimꝰ. Cũ uͦ illa ut cũq ꝑcipimus
ista ñ ut cũq iudicamus: qͥa tanto
qͥsq subtilius de tenebs iudicat: qͣn¬
to eiueriꝰ se claritas lucis ostentat.
Qui enĩ lucẽ uidet: scit qͥd de tene¬
bris estimet. Nã qui candorẽ lucis
ignorat: ⁊ obscura ꝓlicidis approbat.
Dñ aut̃ subdit᷑. aut factore suo pu¬
rior erit uir: Quis qͥs de ꝑcussione
murmurat: qͥd aluid quã iusticiã
ferientis accusat: Puriorẽ se gͦ uir
factore suo estimat: si contͣ flagellũ
q̃relam parat. Eũq sibi ꝓculdubi¬
o pꝰtponit: cũ eiꝰ udiciũ de sua af¬
fuctione redarguit. Ut gͦ hõ rep̃hen¬
dere ñ audeat iudicẽ culpȩ⁊ hunc
humilit cogitet auctorẽ nature:
factũ impie ñ affligit. Qdͦ tc̃ eliphat
diclicit: cũ uocẽ qͣi aure lenis audi¬
uit. In consid̾atione nãq diuine
magnitudinis discit᷑. quã humili-¬
ter in sua aĩaduersione timeat᷑: ⁊
qͥ suꝑna degustat. inferiora eqͣnimi¬

Expanded text:
s. Cum vero illa utcunque percipimus, ista non utcunque judicamus, quia tanto quisque subtilius de tenebris judicat, quanto ei verius claritas lucis constat. Qui enim lucem videt, scit quid de tenebris aestimet. Nam qui candorem lucis ignorat, et obscura pro lucidis approbat. Bene autem subditur: 170 Aut factore suo purior erit vir? Quisquis de percussione murmurat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Puriorem se ergo vir factore suo existimat, si contra flagellum querelam parat; eumque sibi procul dubio postponit, cujus judicium de sua afflictione redarguit. Ut ergo homo reprehendere non audeat judicem culpae, hunc humiliter cogitet auctorem naturae, factum impie non affligit. Quod tunc Eliphaz didicit, cum vocem quasi aurae lenis audivit. In consideratione namque divinae magnitudinis discitur quam humiliter in sua animadversione timeatur. Et qui superna degustat, inferiora aequanimi