comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non est fides: qm̃ non est uera et
catholica fides. Itane tandem stulti
homines & carnalibus cogitationib
excecati. cum repbandi essetis. si man¬
sionem non dico petri & pauli uel
cuuislibet apłorum. s ctiuiscumq
paruuli baptitati. a regno celorum
separaretis: non nos putatis esse re-¬
probandos. qui domum dei patris
inde separatis. Hon enim ait dñs.
in uniuerso mundo. atq in uniuersa
creatura. aut in uita uel beatitudine
sempiterna mansiones multe sunt:
s in domo inquit patris mei mansio¬
nes multe sunt. Nonne ista est domꝰ:
ubi edificationem habemus ex deo. do¬
mum non manufactam eternam in
celis : Nonne ista est domus. de qua
cantamus deo: beati qui habitant
in domo tua in scła seculorum latida¬
bunt te: Ergo ne uos non domura
cuiusq baptirati fratris. s domum
ipsius dei patris. cui omnes fratres
dicimus. pater nr̃ qui es in celis. a reg¬
no separare celorum: aut etiam sic di¬

Expanded text:
non est fides, quoniam non est vera et non est fides, quoniam non est vera et catholica fides. Itane tandem stulti homines, et carnalibus cogitationibus excaecati, cum reprobandi essetis, si mansionem non dico Petri et Pauli vel cujuslibet Apostolorum, sed cujuscumque parvuli baptizati a regno coelorum separaretis; non vos putatis esse reprobandos, qui domum Dei Patris inde separatis? Non enim ait Dominus, In universo mundo, aut, in universa creatura, aut, in vita vel beatitudine sempiterna mansiones multae sunt; sed, In domo, inquit, Patris mei mansiones multae sunt. Nonne ista est domus ubi aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis ? Nonne ista est domus de qua cantamus Domino, Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te ? Ergone vos non domum cujusque baptizati fratris, sed domum ipsius Dei Patris, cui omnes fratres dicimus, Pater noster, qui es in coelis , a regno separare coelorum, aut eam sic di
Abbreviated transcription (Latin):
meritorum in una uita eterna signa¬
ficant dignitates. Alia enim glora solis
alia gloria lunȩ: alia gloria stellarum.
Stella enim ab stella differt. in gloria:
sic & resurrectio mortuorum: Tanquã
stellȩ. sti diuersas mansiones diuersȩ
claritatis. tanquam in celo sortiuntur
in regno: sed ꝓpter unum denarium
nulliis separatur a regno. Atq ita deus
erit omnia in omnibus: ut qm̃ deus ca¬
ritas est. per caritatẽ fiat. ut quod
habent singuli commune sit omnib.
Sic enim quisq etiam ipse habet: cum
amat in altero. quod ipse non habet.
Non erit itaq aliqua inuidia impa-¬
ris claritatis: qm̃ regnabit in omnib
unitas caritatis. Pro inde respuendi
sunt a corde: xp̃iano: qui putant ideo
dictum multas esse mansiones. quia
extra regnum celorum erit aliquid
ubi beati maneant innocentes. qui
sine baptismo ex hac uita emigraue¬
runt. quia sine illo in regnum celoꝵ
intrare non pote runt. Hȩc fides

Expanded text:
meritorum in una vita aeterna signimeritorum in una vita aeterna significant dignitates. Alia est enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum: stella enim ab stella differt in gloria; sic et resurrectio mortuorum. Tanquam stellae sancti diversas mansiones diversae claritatis, tanquam in coelo, sortiuntur in regno; sed propter unum denarium nullus separatur a regno: atque ita Deus erit omnia in omnibus , ut quoniam Deus Charitas est , per charitatem fiat ut quod habent singuli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. 3. Proinde respuendi sunt a corde christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliquid, ubi maneant beati innocentes qui sine Baptismo ex hac vita emigrarunt, quia sine illo in regnum coelorum intrare non poterunt. Haec fides
Abbreviated transcription (Latin):
dictum esset fidentiori. atq promption.
non cantabit gallus donec ter me negese
Tanquam ergo essent ab illo perituri:
merito turbabantur. S cum audiunt.
in domo patris mei multe mansiones
sunt. si quominus dixissem uobis quia
uado parare uobis locum. a ꝑturbatio¬
ne recreantur: certi ac fidentes. etiam
post pericula temptationum se apud
deum cum xp̃o esse mansuros: quia &s¬
si alius est alio fortior. alius alio sapientior.
alius alio iustior. alius alio sanctior. in
domo patris mei mansiones multȩ st̃.
Nullus eorum alienabitur ab illa do¬
mo: ubi mansionem pro suo quisq ac-¬
cepturus est merito. Denarus quidem
ille equalis est omnibus: quem paterfa-¬
milias eis qui oꝑati sunt in tunea iubet
dari omnbus. non in eo discernens qui
minus & qui amplius laborarunt. Quo
utiq denario uita significatur eterna:
ubi amplius alio nemo uiuit. qm̃ uiuẽ¬
di non est diuersi in eteruitate men¬
sura. S multe mansiones: diuersas

Expanded text:
dictum esset, fidentiori atque promptiori: dictum esset, fidentiori atque promptiori: Non cantabit gallus, donec ter me neges? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur. Sed cum audiunt: In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam post pericula tentationum se apud Deum cum Christo esse mansuros. Quia etsi alius est alio fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior; in domo Patris mansiones multae sunt; nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus et qui amplius laborarunt : quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius alio nemo vivit, quoniam vivendi non est diversa in aeternitate mensura. Sed multae mansiones, diversas
Abbreviated transcription (Latin):
Rigenda est nobis̃
fratres ad deum
maior intentio:
ut uerba scĩ euan¬
golii quȩ modo in
nr̃is auribus sonuerunt. etiam mente
capere ut cumq possimts. Ait enim
dñs ihẽ. Non turbetur cor ur̃m: credi¬
tis in dm̃. & in me credite. Ne moctẽ
tanquam homines timerent. & ideo tur-¬
barentur: consolatur eos. etiam se deũ
esse contestans. Creditis inquit in deũ:
& in me credite. Consequens est enim:
ut si in deum creditis. & in me credere
debeatis. Quod non esset consequens:
si xp̃c non esset deus. Creditis in deũ
& in eum credite: cui natura est non
rapina esse equalem deo. Senet ipsum
enim exiuamutt: non tamen formam
dei amittens. s formam serui accipiens.
Mortem metuitis huic forme serui: non
turbetur cor ur̃m. suscitabit illam forma
dei. S quid est quod sequitur. in domo
patris mei mansiones multȩ funt: nisi
quia & sibi metuebant. unde audire de¬
buerant. non turbettr cor ur̃m: Quis
enim eorum non metueret: cum petro

Expanded text:
rigenda est nobis, fratres, ad Deum major intentio, ut verba sancti Evangelii, quae modo in nostris auribus sonuerunt, etiam mente capere utcumque possimus. Ait enim Dominus Jesus: Non turbetur cor vestrum. Credite in Deum, et in me credite. Ne mortem tanquam homines timerent, et ideo turbarentur, consolatur eos, etiam se Deum esse contestans. Credite, inquit, in Deum, et in me credite. Consequens est enim ut si in Deum creditis, et in me credere debeatis: quod non esset consequens, si Christus non esset Deus. Credite in Deum, et in eum credite cui natrapina, esse aequalem Deo. Semetipsum enim exinanivit , non tamen formam Dei amittens, sed formam servi accipiens. Mortem metuitis huic formae servi? Non turbetur cor vestrum: Deus suscitabit illam formam Dei. Sed quid est quod sequitur: In domo Patris mei mansiones multae sunt? nisi quia et sibi metuebant: unde audire debuerunt: Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ caritatem non habent. ut cymba¬
la concrepant. nichil sunt. nichil illis
prodest. Non ergo in illis quantus bo¬
nis muneribus meis. quȩ habere posst̃
etiam non discipli mei: sed in hoc cognos¬
cent omnes quia discipłi mei estis. si di-¬
lectionem habueritis in inuicem. Ospõ¬
sa ip̃i pulchra inter mulieres. õ deal¬
bata ascendens. & incumbens suꝑ fra¬
truelem tuum: qm̃ cuius lunme illu¬
straris ut candeas. eius ad iutorio fulcirs
ne cadas. Oquam bene tibi cantatur
in illo caitico canticorum. uelut epitha¬
lamio tuo: quia caritas in deliciis tuis.
Ipsa non perdit ctm impiĩs animam
mirandi generis mors est: cui parum fuit
non esse in penis. nisi esset insuꝑ in delicũs
S hic iam. sermo iste claudatur: ab abio
exordio tractanda sunt quȩ secantur.

Expanded text:
quoniam charitatem non habent, ut cymbaquoniam charitatem non habent, ut cymbala concrepant, nihil sunt, nihil illis prodest . Non ergo in illis quamvis bonis muneribus meis, quae habere possunt etiam non discipuli mei; sed in hoc cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem. O sponsa Christi pulchra inter mulieres! o dealbata ascendens, et incumbens super fratruelem tuum! quoniam cujus lumine illustraris ut candeas, ejus adjutorio fulciris ne cadas: o quam bene cantatur tibi in illo Cantico canticorum velut epithalamio tuo, Quia charitas in deliciis tuis ! Ipsa non comperdit cum impiis animam tmirandi generis mors est, cui parum fuit non esse in poenis, nisi esset insuper in deliciis! Sed hic jam iste sermo claudatur: ab alio exordio tractanda sunt quae sequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam medicus. recte dicitur. egros dili¬
quam cupit utiq reuocare: non mor-¬
bum quem uenit expellere: Sic ergo
& nos inuicem diligamus: ut quantuͣ
possunus inucem ad habendam in
nobis deum cura dilectionis attraham.
Hanc dilectionem nobis donat ipse: qͥ
ait. Sicut dilexi uos: ut & uos diligatis
inuicem. Ad hoc ergo nos dilexit. ut &
nos diligamus inuicem. hoc nobis confe¬
rens diligendo nos. ut mutua dilectione
constringamur inter nos: & tam cdalci
iunculo conexis menbris. corpus tanti ca-¬
pitis simus. In hoc cognoscent inquit
omnes quia mei disciplĩ estis: si dilectio¬
nem habueritis i nuicem. Tanquam di-¬
ceret. Alia munera mea habent uob̃-¬
cum etiam non mei. non solum naturã.
uitam. senfum. rationem. & eam salutẽ
quȩ hominibus pecoribtsq cõmunis
est. uerum etiam linguas. sacramenta.
ꝓphetiam. scientiam. fidem. distributio¬
nem rerum suarum pauperibus &o tra-¬
ditionem corporis sui ut ardeant: sed

Expanded text:
etiam medicus recte dicitur aegros dilietiam medicus recte dicitur aegros diliquam cupit utique revocare, non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut quantum possumus, invicem ad habendum in nobis Deum cura dilectionis attrahamus. Hanc dilectionem nobis donat ipse qui ait, Sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem. Ad hoc ergo nos dilexit, ut et nos diligamus invicem; hoc nobis conferens diligendo nos, ut mutua dilectione constringamur inter nos, et tam dulci vinculo connexis membris corpus tanti capitis simus. 3. In hoc cognoscent, inquit, omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem: tanquam diceret, Alia munera mea habent vobiscum etiam non mei, non solum naturam, vitam, sensum, rationem, et eam salutem quae hominibus pecoribusque communis est; verum etiam linguas, Sacramenta, prophetiam, scientiam, fidem, distributionem rerum suarum pauperibus, et traditionem corporis sui ut ardeant: sed
Abbreviated transcription (Latin):
putare fratres mei. in hoc quod ait
dñs. mandatum nouum douobis. ut
uos iuicem diligatis: illud maius pre-¬
termissum esse mandatum. quo p̃cipi¬
tur ut diliganus dñm dm̃ nr̃m ex
toto corde. ex tota anima. ex tota
mente: Tanquam hoc pͣtermisso. uide-¬
tur dictum ut diligatis inuicem. ue¬
lut hoc ad illud alterum non ꝑtine:¬
at quod dictum est: diliges ꝑximum
tuum. tanquam te ipsam. In his enim
duobus p̃ceptis inquit: tota lex pendet.
& ꝓphetȩ. S bene intelligentibus.
utrumq inuenitur in singłis. Nam
& qui diligit deum: non eum potest
contempnere p̃cipientem ut diligat
ꝑximum. Et qui sc̃ȩ ac spiritaliter
diligit ꝓpximum: quid in eo diligit nisi
deum: Ipsa est dilectio. ab onini munda¬
na dilectione discreta: quam distin¬
guendo addidit dñs. sicut dilexi uos.
Quid enim nisi deum dilȩxte in nob̃:
Non quod habcͣmus s ut haberemus:
ut ꝑducat nos sicut paulo ante dixi.
ubi sit deus omnia in omnbus. Sic

Expanded text:
ue, fratres mei, putare in hoc quod ait ue, fratres mei, putare in hoc quod ait Dominus, Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis, illud majus praetermissum esse mandatum, quo praecipitur ut diligamus Dominum Deum nostrum ex toto corde, ex tota anima, et ex tota mente: tanquam enim hoc praetermisso videtur dictum, ut diligatis invicem, velut hoc ad illud alterum non pertineat, quo dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his enim duobus praeceptis, inquit, tota Lex pendet, et Prophetae . Sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis. Nam et qui diligit Deum, non eum potest contemnere praecipientem ut diligat proximum; et qui sancte ac spiritualiter diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguendo addidit Dominus, sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis? Non quod habebamus, sed ut haberemus: ut perducat nos, sicut paulo ante dixi, ubi sit Deus omnia in omnibus. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
ad illtm fi nem qui suffitiat eis. ubi¬
satietur in eis defiderium eorum. Tunc
enim aliquid desiderio non deerit: quan¬
do omina in omnibtis deus erit. Talis fi¬
nis. non habet finem. Nemo ibi moritur:
quo nemo ꝑuenit nisi huic sclo moriatur
non morte ominum qua corptis ab anima
deseritur: sed morte electorum qua etiã
cum in carne moitali adhuo manetur
cor fursũ ponitur: De quali morte dice¬
bat apłs. Mortui enim estis: & uita ur̃a
abscondita est cum xp̃o in deo. Hino for¬
tasse dictum est: ualida est sicut mors
dilectio. Hao enim dilectione fit. ut in
isto adhuo corruptibili corpore constitati
moriamur huic scłõ. & uita nr̃a abscon¬
datur cum xp̃o in deo: imino ipsa dilee¬
tio est mors nr̃a sclo. & uita cum deo.
Si enim mors est quando de corpore ani¬
ma exit: quomͦ non est mors quando de
mundo amor nr̃ exit: Ulalida est ergo
sicut mors. dilectio. Quid ea ualiditis:
qua uincitur mundus: Nolite itaq¬

Expanded text:
ad illum finem qui suffiad illum finem qui suffisatietur in bonis desiderium eorum . Tunc enim aliquid desiderio non deerit, quando omnia in omnibus Deus erit . Talis finis non habet finem. Nemo ibi moritur, quo nemo pervenit, nisi huic saeculo moriatur, non morte omnium, qua corpus ab anima deseritur; sed morte electorum, qua etiam cum in carne mortali adhuc manetur, cor sursum ponitur. De quali morte dicebat Apostolus, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Hinc fortasse dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Hac enim dilectione fit ut in isto adhuc corruptibili corpore constituti moriamur huic saeculo, et vita nostra abscondatur cum Christo in Deo: imo ipsa dilectio est mors nostra saeculo, et vita cum Deo. Si enim mors est quando de corpore anima exit, quomodo non est mors quando de mundo amor noster exit? Valida est ergo sicut mors dilectio. Quid ea validius, qua vincitur mundus? 2. Nolite itaq
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Dilectio ista nos innotiat: ut simus
homines noui heredes testamenti no¬
ii cantatores cantici notii. Hȩc dilectio
fratres km̾i. antiquos etiam tanc itis¬
tos. tunc patriarchas & ꝓphetas. sicat
postea beatos apłõs innouauit: ipsa et
nunc innotat gentes. et ex uniuerso ge¬
nere humano quod diffunditar toto
orbe terrarum. facit & colligit popłm
nottum. corpus notie nuptȩ. filii dei
unigeniti sponsȩ. de qua dicitur in can
nisi mandato nouo: ꝓpter quod pro
inuicem mea sollitita sunt menbra. et
si spatitur unum menbrum compatian¬
tur omnia menbra: & si glorficatur unũ
Audiunt enim atq custodiunt: manda-¬
tum nouum do uobis ut uos inuicem di-¬
ligatis. Non sicut se diligunt qui corrũ¬
punt. neo se diligunt homines qm̃ hoi̾es¬
sunt: s ficut se diligunt. qm̃ diĩ sunt &
filii altissimi omnes. ut sunt filio etus uni¬
co fratres. ea dilectione inuicem diligen¬
tes qua ipse dilexit eos. ꝑducturus eos

Expanded text:
nos. Dilnos. Dilhomines novi, haeredes Testamenti Novi, cantatores cantici novi. Haec dilectio, fratres charissimi, antiquos etiam tunc justos, tunc Patriarchas et Prophetas, sicut postea beatos Apostolos innovavit: ipsa et nunc innovat gentes, et ex universo genere humano quod diffunditur toto orbe terrarum, facit et colligit populum novum, corpus novae nuptae Filii Dei unigeniti sponsae, de qua dicitur in Cantnisi mandato novo? Propter quod pro invicem sollicita sunt membra in ea; et si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra, et si gloAudiunt enim atque custodiunt. Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis, non sicut se diligunt qui corrumpunt, nec sicut se diligunt quia homines, sed se diligunt, quoniam dii sunt, et filii Altissimi omnes, ut sint Filio ejus unico fratres, ea dilectione invicem diligentes, qua ipse dilexit eos, perducturus eos
Abbreviated transcription (Latin):
Nͣs iħs mandatum no¬
tium se discipłis suis da¬
re testatur: ut diligãt
inuicem. Mandatum
inquit noitum do uobis: ut diligatis inui¬
cem. Nonne iam erat hoc mandatum
in antiqua dei lege ubi scriptum est:
diliges ꝓtimum duum tanquã te ipsum:
Cur ergo nouum appellatur ã dño: quod
tam uetus esse conuincitur : An idoneo ẽ
mandatum nouum: quia exuto uetere.
induit nos hominem nouum : Innotiat
quippe audientem uel potius obedientẽ.
non omnis s ista dilectio: quam dñs ut
a carnali dilectione distingueret. addidit
ficut dilexi uos. Nam diligunt inuicẽ
mariti & urores. parentes & filii. & que¬
cumq alia inter se homines necessitudo
humana deuinxerit. ut taceamus de di¬
lectione calpabili atq dampnabili. qua
diligunt inincem adulteri & adtilterȩ.
scortatores oo meretrices: quoscumq ali¬
os non humana necesfitudo. s humanȩ
uitȩ noria turpituido comungit. Man¬
datum ergo nouum nobis dedit. ap̃c: ut
diliganiis inuicem. ficut & ipse dilexit

Expanded text:
sus mandatum novum se discipulis suis dare testatur, ut diligant invicem: Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem. Nonne jam erat hoc min antiqua Dei lege, ubi scriptum est: Diliges proximum tuum tanquam teipsum ? Cur ergo novum mandatum appellatur a Domino, quod tam vetus esse convincitur? An ideo est mandatum novum, quia exuto vetere induit nos hominem novum? Innovat quippe audientem, vel potius obedientem, non omnis, sed ista dilectio quam Dominus ut a carnali dilectione distingueret, addidit: Sicut dilexi vos. Nam diligunt invicem mariti et uxores, parentes et filii, et quaecunque alia homines inter se necessitudo humana devinxerit, ut taceamus de dilectione culpabili atque damnabili qua diligunt invicem adulteri et adulterae, scortatores et meretrices, et quoscumque alios non humana necessitudo, sed humanae vitae noxia turpitudo conjungit. Mandatum ergo novum nobis dedit Christus, ut diligamus invicem, sicut ipse dilexit
Abbreviated transcription (Latin):
iam fuerant secuturi. adhuc martirio ñ
martyrizati : Aut iterum dñm ad im¬
mortalitatem carnis quomͦ iam fuerant
secuturi: quandolibet moritari. s in scli
fine resurrecturie Aut iterum dñm ad
sinum patris. nec relicturum eos. unde
nec recessit cum ueniret ad eos: quomͦ iã
fuerant secuturi. cum esse nemo possit
in illa felicitate. nisi ꝑfectus in caritate:
d̾oq docens qniomꝰ idonei esse possint. qͥ
ille antecedebat: mandatum inquit nouũ
do uobis ut diligatis intucem. Hi sunt
gressus quib sequendus est xp̃c: sed de
his sermo uberior in aliud tempus diffe¬
. do uob̾. ut diligatĩ inuicẽ. sic̃ dilexi

Expanded text:
jam fuerant secuturi, adhuc martyrio non jam fuerant secuturi, adhuc martyrio non maturi? Aut iturum Dominum ad immortalitatem carnis, quomodo jam fuerant secuturi, quandolibet morituri, sed in saeculi fine resurrecturi? Aut iturum Dominum ad sinum Patris, nec relicturum eos, unde nec recessit cum venisset ad eos, quomodo jam fuerant secuturi; cum esse nemo possit in illa felicitate nisi perfectus in charitate? Ideoque docens quomodo idonei esse possint pergere quo ille antecedebat, Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem . Hi sunt gressus quibus sequendus est Christus: sed de his sermo uberior in aliud tempus est diffe do vobis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
est. modo non potestis. Iucseͥs autem cũ
hec diceret: non addidit modo. Isti
itaq uenire non poterant. tunc quo
ille ibati s poterant postea. Nam hoc.
apłõ petro aꝑtissime paulo post ait. Cũ
enim dixisset ille dñe quo uadis respon¬
dit ei. Quo ego uado non potes me mͦ
sequi: sequeris autem postea. S hoc
quid sit: non negligent̾ est p̃tereundũ.
Quo enim sequi tunc non poterant
discipłĩ dñm: sed postea poterant : Si
dixerimus ad mortem. homini nato
qd inuenitur tempus quo ad morien-¬
dum non sit idoneus: quandoquuidẽ
talis est in corpore corruptibili homi¬
num seis. ut non sit in ea facibor inta.
quam mors: Non igitur ad hoc minus
idonei erant sequi dñm ad mortem: sed
minus idonei erant sequi dñm ad tutam.
quȩ non habet mortem. Illo quippe ibat
dñs: ut surgens a mortuis iam non more¬
retur. & mors ei ultra non dñaretur: Mo¬
riturum quippe cdñm pro iusticia: quomͦ

Expanded text:
est, modo non potestis. Judaeis autem cum est, modo non potestis. Judaeis autem cum haec diceret, non addidit, modo. Isti itaque non poterant venire tunc, quo ille ibat, sed poterapostolo Petro apertissime paulo post ait. Cum enim dixisset ille: Domine, quo vadis? respondit ei: Quo ego vado, non potes me modo sequi, sequeris autem postea. Sed hoc quid sit non negligenter est praetereundum. Quo enim sequi tunc non poterant discipuli Dominum, sed postea poterant? Si diquod invenitur tempus, quo ad moriendum non sit idoneus; quandoquidem talis est in corpore corruptibili hominum sors, ut non sit in ea facilior vita quam mors? Non igitur adhuc minus idonei erant sequi Dominum ad mortem, sed minus idonei erant sequi Dominum ad vitam quae non habet mortem. Illo quippe ibat Dominus, ut surgens a mortuis jam non moreretur, et mors ei ultra non dominaretur . Moriturum quippe Dominum pro justitia quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
dñm mortalis carnis commnunionem. in
qua cum discipłie usq ad passionem fu¬
it. significare potuisse dicendo. adhuc
modicum uobiscam sum: apud alium qͦ¬
q euangelistam post resurrectionem uer-¬
ba etus attendat. uibi ait. Hec locatus
sum uobis: cum adhuc essem uobiscum.
asastentib. uidentibus. tangintibus. col.¬
loquentibus. Quid est ergo cum adhuc
essem uobiscum: isi cum adhuc essem.
enim in eadem carne quidem resuscitatꝰ
erat: sed cum illis in eadem mortalitate
iam non erat. Quappter sicut ibi iam
immortalitate carnis indutus ueraciter
ait. cum adhtic essem uobiscam. tibi ni¬
chil aliud intelligere possumus. nisi cũ
adhuc essem in carnis mortalitate tio¬
biscum: ita & hic non absurde dixisse
intelligitur. ad huc modicum uobiscũ
sum. tanquam diceret. adhuc modicũ
sicut uos estis. mortalis sum ego. Ergo
sequentia uideamus. Queretis me. &
sicut diti iudeis. quo ego uado. uos non
potestis uenire: & uobis dico. modo. Hoc

Expanded text:
Dominum mortalis carnis communionem, in Dominum mortalis carnis communionem, in qua cum discipulis usque ad passionem fuit, significare potuisse dicendo: Adhuc modicum vobiscum sum, apud alium quoque evangelistam post resurrectionem ejus verba attendat, ubi ait: Haec locutus sum vobis, cum adhuc essem vobiscum ,assistentibus, videntibus, tangentibus, colloquentibus. Quid est ergo cum adhuc essem vobiscum, nisi: Cum adhuc essem enim in eadem carne quidem resuscitata, erat, sed cum illis in eadem mortalitate jam non erat. Quapimmortalitate carnis indutus veraciter ait, cum adhuc essem vobiscum; ubi nihil aliud intelligere possumus, nisi, cum adhuc essem in carnis mortalitate vobiscum: ita et hic non absurde dixisse intelligitur, Adhuc modicum vobiscum sum, tanquam diceret, adhuc modicum sicut vos estis, mortalis sum ego. Ergo sequentia videamus. 4. Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire, et vobis d
Abbreviated transcription (Latin):
enim modicam est: usq ad consumina¬
tionem scłi. Aut si hoc modicam est:
uolat enim etas. & in oculis dei mille an-
isse credendus est nunc. quando quidẽ
secutus adiunxit. Queretis me: & fic̃
dixi udeis quio ego uado uos non potestiᷤ
uenire. Utiq post hoc modicum quod
uobiscum sum queretis me: & quo ego
uado. uos non potestis uenire. Numqͥd
post confũmationem scli: quo ipse ua-¬
dit uenire non poterunt: Et ubi est
quod aliquando post hoc ipso sermone
dicturus est: pater uolo ut ubi ego sum.
& ipsi sint mecum: Non ergo de illa
sua cum suis presentia. qua cum illis ẽ
usq ad consuminationem soł̃i. nunc lo¬
cutus est ubi ait. adhuc modicum uob̃¬
cum sum: sed uel de infirmitate mortali.
qua cum illis erat usq ad passionem suã.
aut de presentia corporali. qua cum illis
futurus erat usq ad ascensionem suam.
Quodlibet hoium quis eligat: ocum fi¬
de non litigat. Ne cui autem uideatur

Expanded text:
enim modicum est usque ad consummaenim modicum est usque ad consummationem saeculi. Aut si et hoc modicum est volat enim aetas, et in oculis Dei mille anniisse credendus est nunc, quandoquidem secutus adjunxit, Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire. Utiquo ego vado, vos non potestis venire. Nunquid post consummationem saeculi, quo ipse vadit, venire non poterunt, et ubi est, quod aliquanto post in hoc ipso sermone dicturus est: Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum ? Non ergo de illa sua cum suis praesentia, qua cum illis est usque ad consummationem saeculi, nunc locutus est ubi ait: Adhuc modicum vobiscum sum; sed vel de infirmitate mortali, qua cum illis erat usque ad passionem suam; aut de praesentia corporali, qua cum illis futurus erat usque ad ascensionem suam. Quodlibet horum quis eligat, cum fide non litigat. Ne cui autem videatur
Abbreviated transcription (Latin):
cum sum. Sicut enim scriptum est in ac¬
tibus apłorum. fecit cum eis post resur¬
rectionem quadraginta dies. intrans&
exiens. manducans. & bibens. non quidẽ
habens esuriendi ac sitiendi egestatem:
susq ad ista. carnis insinuans ueritatẽ.
quȩ cibandi ac potandi iam non habe¬
bat necessitatem. s potestatem. Hos gͦ
quadraginta dies significatit dicendo.
adhuc modicum uobisctm sum: an ali¬
quid aluid : Potest enim & sic intellig
adhuc modicum nobiscum sum. adhuc
sicut uos in hac infirmitate carnis etiã
ipse sum. doneo scilicet moreretur atq
resurgeret: quia postea quam resurrẽt̃.
cum illis quidem fuit diebus ut dictum
est quadraginta. ex hibitione corporalis
p̃sentie.s non cum illis fuit consortio. in¬
firmitatis buimane. E & alia dicima p̃¬
sentia sensibus ignota mortalibus: de qua
item dicit. Ecce ego uobistum sum: uisq
ad consũmationem sołi. Hoc certe nonẽ
adhuc modicam uobiscum sum. Non

Expanded text:
cum sum. Sicut enim scriptum est in Accum sum. Sicut enim scriptum est in Actibus Apostolorum, fecit cum eis post resurrectionem quadraginta dies intrans et exiens, manducans et bibens : non quidem habens esuriendi ac sitiendi egestatem, sed usque ad ista carnis insinuans veritatem, quae cibandi ac potandi jam non habebat necessitatem, sed potestatem. Hos ergo quadraginta dies significavit dicendo, Adhuc modicum vobiscum sum, an aliquid aliud? Potest enim et sic intelligi, Adhuc modicum vobiscum sum, Adhuc, sicut vos, in hac infirmitate carnis etiam ipse sum, donec scilicet moreretur atque resurgeret: quia posteaquam resurrexit, cum illis quidem fuit diebus, ut dictum est, quadraginta exhibitione corporalis praesentiae; sed non cum illis fuit consortio infirmitatis humanae. 2. Est et alia divina praesentia sensibus ignota mortalibus, de qua item dicit: Ecce ego vobiscum sum, usque ad consummationem saeculi . Hoc certe non est, Adhuc modicum vobiscum sum: non
Abbreviated transcription (Latin):
dñicorum uerborũ
ordinata congxio.
Cum enim suꝑius
cdixisset postea quã
iuidas egressus est. & ab illa scõꝵ etiam
corporali conuersatione se uinctas est.
nunc darificatus est filits hominis. et
deus clarificatus est in eo. quod siue futa¬
rum regnum significans dixit. quando
mali separabuntur a bonis. siue quod
eris resurrectio tunc futura esset. id est¬
non differenda esset. sicut in fine scłi nr̃a
differtur: ac deinde addidisset. si deus
clarificatiis est in eo. & detis cdarificanit
eum in semet ipso. & continto clarifica¬
uit eum. quod sine ulla ambiguitate
de sita resurrectione continuo futara
testatus esb. adiecit & att. filioli: adhuc
modicum uobiscum sum. Ne putarent gͦ.
quod fic eum clarificaturus esset deus.
ut non eis conungeretur ulterius. ea con¬
uersatione qua in terra est: adhuc mo¬¬
dicum inquit uobiscum sum. Tanquã
diceret. Contintio quidem refurrectione
glorificabor. non tamen contintio ascensu¬
rus in celum: sed adhuc modicum uob̃¬

Expanded text:
nicorum verborum ordinata connexio. Cum enim superius dixisset, posteaquam Judas egressus est, et ab illa sanctorum etiam corporali conversatione sejunctus est, Nunc clarificatus est Filius hominis, et Deus clarificatus est in eo: quod sive futurum regnum significans dixit, quando mali separabuntur a bonis, sive quod ejus resurrectio tunc futura esset, id est, differenda non esset, sicut in finem saeculi nostra differtur: ac deinde addidisset, Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificabit eum in semetipso, et continuo clarificabit eum, quod sine ulla ambiguitate de sua resurrectione continuo futura testatus est: adjecit, atque ait, Filioli, adhuc modicum vobiscum sum. Ne putarent ergo quod sic eum clarificaturus esset Deus, ut non eis conjungeretur ulterius ea conversatione qua in terra est; Adhuc modicum, inquit, vobiscum sum: tanquam diceret, Continuo quidem resurrectione clarificabor; non tamen continuo ascensurus in coelum, sed adhuc modicum vobis
Abbreviated transcription (Latin):
incęlis. & iuidicem om̃ium dm̃. & sp̃m ui
stoium ꝑfectorum. & testam̃ti noui me¬
diatorem iħm: & sanguinis asꝑsionem
meliꝰ loquentem qͣm abel. Uidete ne re¬
cusetis loquentem. Si enim illi ñ effuger
recusantes eum qui fuꝑ t̾ram loquebat᷑.
multo magis nos qui qͥecelis loquentem
nob auertimꝰ cuiꝰ uox cõmouit t̾ram tc̃:
mͦ aut̃ reꝓmittit dicens. Ad huc semel
& ego mouebo ñ solum tram. sed &celũ.

Expanded text:
in caelis, & Judicem omin caelis, & Judicem omtamenti novi mediatorem Jesum, et sanguinis aspersionem melius loquentem quam Abel. Videte, ne recusetis loquentem. Si enim illi non effugerunt, recusantes eum, qui super terram loquebatur: multo magis nos, qui de coelis loquentem nobis avertimus. Cujus vox movit terram tunc: nunc autem repromittit, dicens: Adhuc semel; et ego movebo non solum
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb & scĩmoniã. sine qͣ nemo udebit
dm̃. contemplantes nequit desit gr̃e
dĩ. nequa radix amaritudinis sur-¬
sum germinans inpediat. & ꝑillam
inqͥnentur multi. neqͥs fornicator
ant ꝓphanꝰ ut esan: qͥ ꝓpt̃ unam
escam uendidit ꝑ rimitiua sua.
Scitote enim qͣm postea cupiens he¬
reditare: benedictione reꝓbatꝰ est. Non
enĩ. inuenit penitentie. Iocum: qͣnqͥm¬
cum lacrimis inqͥsisset eam. Non enim
accessistis ad tractabilem & accessibilẽ
ignem. & turbinem. ꝙ caliginem. & ꝓcel¬
lam. et tube sonum. & nocẽ uerboaũ.
quam qui audierunt & ex cusauerunt st:
ne eis fieret uerbum. Non enim porta¬
batur qd̵ dicebat᷑. et si bestia tetigerit mon-¬
tem. lapidabat᷑. Et ita t̾ribile erat quod
uidebat᷑. moyses dix̃. ext̾ritus sum & tre¬
mebundus. sed accesistis adͥ syon montẽ
& cuutatem dĩ iuuentis ierłm celestem.
& multorũ milium angłorum frequentiũ.
ꝙ eccłiam primitiuorum qͥ conscriꝑti st̃

Expanded text:
 sine qua nemo videbit Dominum contemplantes ne quis desit gratiae Dei ne qua radix amaritudinis sursum germinans inpediat et per illam inquinentur multi ne quis fornicator aut profanus ut Esau qui propter unam escam vendidit primitiva sua scitote enim quoniam et postea cupiens hereditare benedictionem reprobatus est non enim invenit paenitentiae locum qcum lacrymis inquisisset eam. Non enim accessistis ad tractabilem montem, et accensibilem ignem, et turbinem, et caliginem, et procellam, et tubae sonum, et vocem verborum, quam qui audierunt, excusaverunt se, ne eis fieret verbum. Non enim portabant quod dicebatur: Et si bestia tetigerit montem, lapidabitur. Et ita terribile erat quovidebatur: Moyses dixit: Exterritus sum & tremebundus. Sed accessistis ad Sion montem & Civitatem Dei viventis Jerusalem caelestem, & multorum millium Angelorum frequentiam, & Ecclesiam primitivorum, qui conscripti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ri. supplitia. qui filium dĩ conculca¬
uerit & sangunem testam̃ti pollutũ
duxerit inquo sc̃ificatꝰ est. & spirtaui
grẽ contumelam fecerit: Scimus eñĩ
qͥ dix̃. Michi uindictam ego retribuã.
Et it̾um. Quia iudicabit dñs popłm
suum. Horrendum ẽ. in ciq̃e inmanꝰ
dĩ uiientis. Rememoramini autem
pristmos dies: inqͥbꝰ illummati. magatũ
certam̃ sustirustis passionum. st in
alt̾o quidem obꝓbrũs & tribulationib
spectaculum facti: in alt̾o aut̃ sotũ
talit᷑ comersantium effecti. Nam
& uinctis conpassi estis: ce rapinam
bonorum tup̾uim cum gaudio susce¬
pistis. cognoscẽntes uos habere me¬
liorem & manentem substantiam.

Expanded text:
ulcaverit, et sanguinem testamenti pollutum duxerit, in quo sanctificatus est, et spiritui gratiae contumeliam fecerit! Scimus enim qui dixit: Mihi vindicta, et ego retribuam. Et iterum: Quia judicabit Dominus populum suum. Horrendum est incidere in manus Dei viventis. Rememoramini autem pristinos dies, in quibus illuminati, magnum certamen sustinuistis passionum et in altero quidem obprobriis et tribulationibus spectaculum facti in altero autem socii taliter conversantium effecti nam et vinctis conpassi estis et rapinam bonorum vestrorum cum gaudio suscepistis cognoscentes vos habere meliorem et manente
Abbreviated transcription (Latin):
erat inhereditatem. & exut nesciens qͦ
iret. fide demoratꝰ ẽ. intt̾ra reꝓmiffionis
tanq̃m inabiena incasulis habitando:
cum issaac. & iacob coheredib repmissi¬
onis eiusdem. Expectabat enim funda¬
m̃ta. habentem ciuitatem. cuiꝰ artifex
& conditor qds̃. fide & ipsa sara sterilis
tartutem inconceptione seminis accepit.
et iam p̃ter tempus ctatis. qm̃ fidelẽ
credidit eum eẽ. qui ꝓmiserat ꝓpter
quoq̃ gabuno orti sunt : eͥmottuo ẽt
tanqͣm sidera celi inmultitudine
& sic̃ arena quȩ est ad oram maris
innumerabilis. ltxta fidem defuncti
sunt om̃s isti: ñ acceꝑtis reꝑmissionib
sed alonge eas aspicientes & salutantes.
qe confitentes. qͥa ꝑegrini & hospites
st̃ stꝑ t̾ram. Qui enĩ hec dicunt: signi

Expanded text:
itatem: et exiit, nesciens quo iret. Fide demoratus est in terra repromissionis, tanquam in aliena, in casulis habitando, cum Isaac et Jacob cohaeredibus repromissionis ejusdem. Exspectabat enim fundamenta habentem civitatem: cujus artifex et conditor Deus. Fide et ipsa Sara sterilis virtutem in conceptionem seminis accepit, etiam praeter tempus aetatis: quoniam fidelem credidit esse cum, qui repromiserat. Propter quod et ab uno orti sunt et hoc emortuo tamquam sidera coeli in multitudinem, et sicut arena, quae est ad oram maris, innumerabilis. Juxta fidem defuncti sunt omnes isti, non acceptis repromissionibus, sed a longe eas aspicientes, et salutantes, et confitentes quia peregrini et hospites sunt super terram. Qui enim haec dicu
Abbreviated transcription (Latin):
non ueritꝰ animositatẽ regis. Inuisibilẽ
enim tanqͣm uidens sustinuit. fide¬
celebrauit ꝑascaisanguinis effusione.
ne qui uastabat primituia tangeret
cos. fide transierunt mare rubrum.
tanq̃m ꝑ aridam t̾ram. qđ exꝑti egip¬
tũ deuorati st̃. fide muri icrico cor¬
ruerunt: circuitu dierum septẽ.
fide raab meretrix ñ ꝑut cum in¬
credulis: excipiens explorantes cum

Expanded text:
non ueritus animositatem regis. Inuisibilem non ueritus animositatem regis. Inuisibilem enim tanquam uidens sustinuit XIcelebravit Pascha et sanguinis effusionem, ne qui vastabat primitiva tangeret eos. Fide transierunt mare Rubrum, tanquam per aridam terram; quod experti Aegyptii devorati sunt. Fide muri Jericho corruerunt circFide Raab meretrix non periit cum incredulis, excipiens explorantes cum
Abbreviated transcription (Latin):
mehorem appetunt. id c̃ cdestem. Idõ
non confundit᷑ qͥs uocari ds̃ eorĩt ꝑartt
enĩ illis ciuitatem. fide obtulit abra¬
ham isaac cũ tentaret᷑. a iuigenitũ
offerebat qui susceꝑat reꝑmissiones.
ad ꝗuem dictum ẽ quia inisaac nocabłł
tibi sem̃. arbitrans qͥa & amottius sus¬
citare potens ẽ. qͥs̃. Unde eum & in
ꝑarabolam accepit. fid̃e &e qd̾e fituria
benedix̃ isiac iacob a esati. fide iacob
moriens singulos filiorũ ioseph benedirit.
ce adorauit fastigiim iurge eiꝰ. Fide iosepli
moriens de ꝑfectione filiorum isrł memo¬
ratus ẽ: &e de ossib suis mandauit. fide
moises natus occultatus est mensibus
trib a parentib suis. eo qͦd udissent ele-¬
gantem infantem: & ñ timnerutt re¬
gis edictum. fide moyses grandis
factus. negauit sc eẽ. filium filie phara¬
oms: magis eligens asfligi cũ popłoqĩ.
maiores duntias estimans thesauro egiꝑ¬
tiorum inpꝑium xp̃i. Aspitiebat enim
inremiinerationem. fide reliqͥt egiptã:

Expanded text:
meliorem appetunt, id est, coelestem. Ideo non confunditur Deus vocari Deus eorum: paravit enim illis civitatem. Fide obtulit Abraham Isaac, cum tentaretur, et unigenitum offerebat, qui susceperat repromissiones; ad quem dictum est: Quia in Isaac vocabitur tibi semen: arbitrans quia et a mortuis suscitare potens est Deus: unde eum et in parabolam accepit. Fide et de futuris benedixit Isaac, Jacob, et Esau. Fide Jacob, moriens, singulos filiorum Joseph benedixit: et adoravit fastigium virgae ejus. Fide Joseph, moriens, de profectione filiorum Israel memoratus est, et de ossibus suis mandavit. Fide Moyses, natus, occultatus est mensibus tribus a parentibus suis; eo quod vidissent elegantem infantem, et non timuerunt regis edictum. Fide Moyses grandis factus negavit se esse filium filiae Pharaonis, magis eligens affligi cum populo maiores diuitias existimans thesauro Ęgyptiorum imperium Christi. Aspiciebat enim remunerationem. Fide reliquit Ęgyptum
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine alieno. Abioqͥn. oportebat eum
frequent̃ pati aborigine mundi. Ne
autẽ semel inconfirmatione scłorum
ad destitutionem ꝑeccati. ꝑ hostiam suã
apparuit. Et quem ad modum statutũt
bominub semel mori. post hoc autem
uiditium. sic & xp̃c semel oblatus.¬
aqͥmultorũ ex hanrienda peccata scd̃o
sine peccato apparebit: ex pec tartibus¬
.ꝓ. mͥͦ. se insalutem. Umbram enĩ habet lei
bonoꝵ fitcuroꝵ. ñ ipsam imaginem re-¬
rũ. ꝑsingłos annos eisdem ipsis hostus
qͣs offer̃ indesinenter nũqͣm potest ac¬
cedentes ꝑfectos facere. Ahoqͥn cessasent¬
offerri idõ qđ̃ nullam haberent ultͣ
conscientiã peccati. cultores semel mũ¬
dati. sed in iꝑsis cõmemoratio peccatoꝵ
ꝑ singłos annos fit. In possibile emimẽ.
sanguine taurorũ e hircorũ offerri
ꝓpeccato idõ ingrediens mundum
dicit. Hostiam & oblationem nolui¬
sti: corpꝰ aut̃ aptasti mͥ. Holo causto¬
mata & ꝓpeccato ñtibi placuerunt.¬

Expanded text:
ne alieno: alioquin oportebat eum frequenter pati ab origine mundi: nunc autem semel in consummatione saeculorum, ad destitutionem peccati, per hostiam suam apparuit. Et quemadmodum statutum est hominibus semel mori, post hoc autem judicium: sic et Christus semel oblatusad multorum exhaurienda peccata secundo sine peccato apparebit expectantibus se in salutem umbram enim habens lex bonorum futurorum non ipsam imaginem rerum per singulos annos hisdem ipsis hostiis quas offerunt indesinenter numquam potest accedentes perfectos facere alioqofferri, ideo quod nullam haberent ultra conscientiam peccati, cultores semel mundati, sed in ipsis commemoratio peccatorum per singulos annos fit inpossibile enim est sanguine taurorum et hircorum auferri peccata ideo ingrediens mundum dicit hostiam et oblationem noluisti corpus autem aptasti mihi holocaustomata et pro peccato non tibi placu
Abbreviated transcription (Latin):
leges meas incordib eortim. & inmñtibꝰ
eorum suꝑscribam eas: &e peccatorum.
& mniquitatũ eorum. iam ñ recordabor
amplius. Ubi aut̃ horũ remissio iam
ñ oblatio ꝓpeccato. Habentes itaq
fr̃s fidutiam in introitu scõrum in
sanguine. xp̃i. qͣm initiauit nobis

Expanded text:
rdibus eorum, et in mentibus eorum superscribam eas: et peccatorum, et iniquitatum eorum jam non recordabor amplius. Ubi autem horum remissio, jam non est oblatio pro peccato. Habentes itaque, fratres, fiduciam in introitu sanctorum in sanguine Christi, quam initiavit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Ante translationem enĩ testimontũ
habebit placuisse dõ. sine fide emĩ
inpossibile ẽ. dõ placere. Credere
enim oportet accedentem adm̃qi
sit. fide noe responso accepto de
nis que adhuc ñ uidebantur.
metuens aptauit arbam insa¬
lutem domꝰ sue ꝑqͣm dannauit
c̃. heres est institutꝰ. fide qͣuocat᷑ abrabũ:

Expanded text:
translationem enim testimonium habuit placuisse Deo. Sine fide autem impossibile est placere Deo. Credere enim oportet accedentem ad Deumunerator sit. Fide Noe, responso accepto de iis quae adhuc non videbantur, metuens aptavit arcam in salutem domus suae, per quam damnavit est, haeres est institu
Abbreviated transcription (Latin):
& sine sanguinis effrsiont non
sit remissio. Necesse ẽ. gͦ exem¬
plaria qͥdem celestium his mundari.
ipsa autem celestia. meliorib hostũs qͣm
istis. Non enum in manu factis scis¬

Expanded text:
 sine sanguinis effusione non fit remissio. Necesse est ergo exemplaria quidem coelestium his mundari: ipsa autem coelestia melioribus hostiis quam istis. Non enim in manufacta S
Abbreviated transcription (Latin):
Et idõ noui testamenti mediator
ẽ: ut morte int̾cedente in redentio¬
nem earũ p̃naricationũ que erant
subpriore testam̃to. reꝑmissionem
accipiant qͥ uocati st̃ et̃ne heredi¬
tatis. Uhi enĩ testam̃tum. mors. ne¬
cesse est int̾cedat destatoris. Iestam̃¬
tum enim. in mortius confirmatũ
ẽ. Abioqͥn nondũ ualet dũ iuuit
qui testatꝰ ẽ. unde nec primũ qͥdẽ
sine sanguine qͥ edicatũ ẽ. Lecto
enum om̃i mandato legis a moyse
uniu̾so popło. accipiens sanguinẽ

Expanded text:
 novi testamenti mediator est ut morte intercedente in redemptionem earum praevaricationum quae erant sub priore testamento repromissionem accipiant qui vocati sunt aeternae hereditatis ubi enim testamentum mors necesse est intercedat testatoris testamtum enim in mortuis confirmatum est: alioquin nondum valet, dum vivit qui testatus est. Unde nec primum quidem sine sanguine dedicatum est. Lecto enim omni mandato legis a Moyse universo populo, accipie
Abbreviated transcription (Latin):
sumilari ꝑ omĩa. ut misericors fieret:
& fidelis pontifex addm̃. ut reppitiaret
delicta popłi. In eo enim qͦpassus est
ipse ce tentatꝰ. potens est geis qui cen¬
tantur auxiliari. Unde fr̃s scĩ nocatio¬
nis celestis participes. consicdate apłm
&e pontificem confessionis ur̃e iħm qui

Expanded text:
similari, ut misericors fieret et fidelis pontifex ad Deum, ut repropitiaret delicta populi. In eo enim quod passus est ipse, et tentatus, potens est eis qui tentantur auxiliari. Unde, fratres sancti, vocationis coelestis participes, considerate Apostolum et Pontificem confessionis
Abbreviated transcription (Latin):
bibens imbrem. & generans herbam opor¬
tiam illis aqͥb colit᷑: accipit benedic¬
cionem adõ. ꝓferens autem spinas ac-
tribulos repba est & maledicto ꝓxima:
cuiꝰ const̃matio inconbustionem ue¬

Expanded text:
bens imbrem et generans herbam oportunam illis, a quibus colitur, accipit benedictionem a deo. proferens autem spinas ac tribulos reproba est et maledictio proxima, cuius consummatio in conbustionem
Abbreviated transcription (Latin):
bus se. Nemo cum tentat᷑ dicat qm̃
adõ censtat᷑. Ds̃ enim intentator malos
est. Ipse autem neminem tentat. Nnus¬
qͥsq uͭ tentat᷑ a concupiscentia stia. abs¬
tractꝰ & illectus. Dem concupiscentia

Expanded text:
bus se. Nemo, cum tentatur, dicat, quoniam a Deo tentatur: Deus enim intentator malorum est: ipse autem neminem tentat. Unusquisque vero tentatur a concupiscentia sua abstractus, et illectus. Deinde concupiscent
Abbreviated transcription (Latin):
unum sint. Enis quippe intimis sensib
quodammodo ascendit ad patrem: qui
sic in eo ꝓfecerit. ut patri agnoscat equia¬
lem. Aliter non recte tangitur: id est
aliter in eum non recte creditur. Pote.¬
rat autem sic credere maria. ut eum
putaret impa rem patri: quod utiq
prohibetur. cum dicitur ei. Noli me
tangere : id est noli in me sic credere.
quemad modum adhtic sapis. Noli tuũ
sensum hic uisq perdere quod pro te
factus fum: ne non transire ualeas. ad¬
llud per quod facta es. Quomͦ enim ñ
carnaliter adhuc in eum credebat: quẽ
ficut hominem flebat: Hondum enĩ
ait ascendi ad patrem meun. Ibi me
tangis: quando me credideris patri ñ
imparem deum. llade autem ad fr̃s
meos: & dic eis. Ascendo ad patrem
nr̃m. Ergo & hic aliter meum aliter
ur̃m: deum meum sub quo & homo sũ
deuim urͣm inter quos & ipsum mediatar

Expanded text:
unum sint. Ejus quippe intimis sensibus unum sint. Ejus quippe intimis sensibus quodammodo ascendit ad Patrem, qui sic in eo profecerit, ut Patri agnoscat aequalem. Aliter non recte tangitur, id est, aliter in eum non recte creditur. Poterat autem sic credere Maria, ut eum putaret imparem Patri. Quod utique prohibetur cum dicitur ei: Noli me tangere, id est, noli in me sic credere, quemadmodum adhuc sapis. Noli tuum sensum hucusque pertendere, quod pro te factus sum, nec transire ad illud per quod facta es. Quomodo enim non carnaliter adhuc in eum credebat, quem sicut hominem flebat? Nondum enim, inquit, ascendi ad Patrem meum. Ibi me tanges, quando me credideris Patri non imparem Deum. Vade autem ad fratres meos, et dic eis: Ascendo ad Patrem nostrum. Ergo et hic, aliter meum, aliter vestrum. Deum meum, sub quo et ego homo sum: Deum vestrum, inter quos et ipse mediator
Abbreviated transcription (Latin):
patrem ascendisset uoluisse se tangi: ã
mulieribus autem noluisse. nisi cum as¬
cendisset ad patrem: S nec fic qui uel¬
let desipere sineretur. Leguntur enim
etiam femiinȩ post resurrectionem. an¬
tequam ad patrem ascenderit. tetigisse
iħm. in quib erat etiam ipsa mraria mag¬
dalenȩ: narrante matheo. quod occurre¬
rit illis ihc dicens. Auete. Ille autem ac¬
cesserunt inquit & tenuerunt pedes eiꝰ:
& adorauerunt eum. Hoc a iohanne pre-
termissam est: sed a matheo uerum dic¬
tum. Restat ergo ut aliquod in his uer-¬
bis latete sacramentum: quod sitie inue¬
namus. siue inuenire minime ualeamiꝰ.
inesse tamen nullomodo dubitare debe-¬
mus. A tt ergo sic dictum est noli me
tangere. nondum enim ascendi ad pa-¬
trem meum. ut in illa femina figurare¬
tur ȩccłã de gentibus. quȩ in xp̃m non
credidit. nisi cum ascendisset ad patrẽ:
aut sic in se credi uoluit iħo. hoc est fic
se spiritaliter tangi. quod ipse & pater

Expanded text:
Patrem ascendisset, voluisse se tangi; a Patrem ascendisset, voluisse se tangi; a mulieribus autem noluisse, nisi cum ascendisset ad Patrem? Sed nec sic, qui vellet, desipere sineretur. Leguntur enim etiam feminae post resurrectionem antequam ad Patrem ascenderet, tetigisse Jesum, in quibus erat etiam ipsa Maria Magdalene, narrante Matthaeo quod occurrerit illis Jesus dicens, Avete. Illae autem accesserunt, inquit, et tenuerunt pedes ejus et adoravetermissum est, sed a Matthaeo verum dictum. Restat ergo ut aliquod in his verbis lateat sacramentum: quod sive inveniamus, sive invenire minime valeamus, inesse tamen nullo modo dubitare debemus. Aut ergo sic dictum est: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum, ut in illa femina figuraretur Ecclesia de gentibus, quae in Christum non credidit, nisi cum ascendisset ad Patrem, aut sic in se credi voluisse Jesus, hoc est sic se spiritualiter tangi, quod ipse et Pater