comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Unde alibi. Nolo mortem peccatoris:
s ut magis conu̾tatur & uiuat.
Q hoc ꝗtioq sic legi potest. Non ue¬
in nocare instos in penitentiam: s
peccatores. Uocat enim peccatores
ut ꝑ penitentiam corrigantur : uo¬
eat iustos sicut nathanaelem. & io¬
hannẽ baptistã. ut magis iustificerit᷑.

Expanded text:
Unde alibi: Nolo mortem peccatoris, Unde alibi: Nolo mortem peccatoris, sed ut magis convertatur et vivat . Et hoc quoque sic legi potest: Non veni vocare justos in poenitentiam, sed peccatores. Vocat enim peccatores, ut per poenitentiam corrigantur; vocat justos, sicut Nathanaelem et Joannem Baptistam, ut m
Abbreviated transcription (Latin):
se nistisicari. grẽ xp̃i se pertendo sum¬
mittunt. O ale ẽgͦ qd̾ dicit. in fu¬
gillations̃ scribarum & phariseoꝵ.
Id̾o nos suꝑbos declino. quia ñ puta¬
tis egere methco: hos aut̃ humilis
iuno. quia penitendo dant locũ gr̃ȩ.
S si uos sanari utiltis: euntes a tr¬
meritate tiituꝑationis discite diligen
tis ꝑ desse proximo: non confida¬
tis ꝑsactisicia legis placare dm̃. Unde
iluaͥ. Holocaustum etiam ꝑ peocato
dolendo ñ postulasti. tunc dixi coce
nemo: ad faciendum scilicet mise¬
ricordram. W alibi. Utiq holocau
stis non delectabetis. & illtid. Nim¬
quid manducabo carnes tanrorum
aut sanguinẽ hẏrcorum potabo:
Erant aut̾ sacrificia legis instituta
ut essent. significatio & accesstis ad
uerum sacͥficium crucis. in quo sa¬
lts mundi: & ut ppłm dĩ renoca¬
rent ab y̾dolatria. Demonu̾s namq
si uon d̾o: iuctimas immolarent.
Uel ita pocest intelligi. Miscdum
uolo petcata condonando: & ñ sacri¬
rium. id ẽ ꝑemptionem peccatoruma

Expanded text:
e poenitendo submittunt. Tale est ergo quod dicit in sugillationem Scribarum et Pharisaeorum. Ideo non super vos declino, quia non putatis egere medico, hos autem humiles juvo, quia poenitendo dant locum gratiae. Sed et si vos sanari vultis, euntes a temeritate vituperationis, discite diligenttis prodesse proximo, non confidatis per sacrificia legis placare Deum. Unde illud: Holocaustum etiam pro peccato delendo non postulasti; tunc dixi: Ecce venio , ad faciendam scilicet misericordiam. Et alistis non delectaberis . Et illud: Nunquid manducabo carnes taurorum, aut sanguinem hircorum potabo ? Erant autem sacrificia legis instituta, ut essent significatio et accessus ad verum sacrificium crucis, in quo salus mundi; et ut populum Dei revocarent ab idololatria, daemoniis namque, si non Deo, victimpotest intelligi: Misericordiam volo, peccata condonando, et non sacrificium, id est, peremptionem peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam abomni letitia tẽ poraliũ¬
temptationum. ẜ rgo paninm
huius doctrinȩ. id ẽ partem quȩ
ad cẏbos ꝑtinet. dicit non oporte¬
re imꝑtiri hominib adhuc
neteri consuetudimi deditis.
quia & illinc indetͣ quasi seis¬
sio fieri. ⁊psi netustati nt lu¬
cas ait. non conuenit. Nam
misceri non debent actus ueteris
& not homiis. Non enum pla¬
cet sponso discolor uestis. Unde
apłs. Eguite ueterẽ hominem
cum actib suis. & indiute nonũ
cum actib sitis. Et nemo
mittit uinum nouum in ntres
nouos. Anoqum rumpet uinũ
nontim utres. & ipstm effundet᷑.
& utres ꝑibunt. S nnnum no¬
itim mutres nouos mittendum
est. & ntraq conseruantur.
Dic discipulos uet̾ib compat
utrib : & dicit eos cito posse dis¬
rumpi. s spũalib p̃ceptis imple¬
rontur: quia rudes mentes no¬
ue ite mỹsteria pati ñ possunt.¬
& ita doctria effunditur. id est
nichil ꝓdest. & mentes pondere
peccatorum suffocant᷑. qd̾ ẽ utres
perire. Post ascensum dm̃ facti

Expanded text:
etitia temporalitentationum. Ergo pannum hujus doctrinae, id est, partem quae ad cibos pertinet, dicit non oportere impartiri hominibus adhuc veteri consuetudini deditis: quia et illic videtur quasi scissio fieri, et ipsi vetustati, ut Lucas ait, non convenit. Nam misceri non debent actus veteris et novi hominis. Non enim placet sponso discolor vestis. Unde Apostolus: Exuite veterem hominem eum actibus suis, et induite novum cum actibus suis . Et nemo mittit vinum novum in utres veteres. Alioquin rumpet vinum novum utres, et ipsum effundetur, et utres in utres novos mittendum est, et utraque conservantur. Hic discipulos veteribus comparat utribus, et dicit eos cito posse disrumpi, si spiritualibus praeceptis implerentur; quia rudes mentes novae vitae mysteria pati non possunt: et ita doctrina effunditur, id est, nihil prodest; et mentes pondere peccatorum suffocantur, quod est utres perire. BEDA. Post ascensum Domini facti
Abbreviated transcription (Latin):
turionis non dedignatur occurrere.
cum ad filium regul dedignaretur
ire. nr̃a retunditur suꝑbia: quia
in hominib ñ naturam qua ad
centurio indignum se ee dicebat.
faccte. p̃sentiam nieam uis in domo
tua. n̾bo possum filium tirum sana¬
re. Centurio aliemgena credidit
me u̾bo. hoc posse facere: uos nisi
signa & ꝓdigia uideritis. ñ credius.
uedidit homo sermoni quẽ dixte
iħc: & ibat. Iam aut̃ eo descendente

Expanded text:
turionis non dedignatur occurrere, turionis non dedignatur occurrere, cum ad filium reguli dedignaretur ire, nostra retunditur superbia; quia in hominibus non naturam qua ad centurio indignum se esse dicebat. facere: potentiam meam vis in domo tua: verbo possum filium tuum sanare. Centurio alienigena credidit me verbo hoc posse facere; vos nisi signa et prodigia videritis: non creditis. « Credidit homo sermoni quem dixit ei Jesus, et ibat: jam autem eo descend
Abbreviated transcription (Latin):
filium eius. Incipiebat enim mori.
Dixit gͦ iħc ad enin. Nisi signa & ꝓ.¬
digia uideritis: non crediti
Cnedebat regulus illum c̾ẽ saluato¬
rem. a quo salutem querebat: sed
in fide dubitauit in hoc quod pre¬
sentiam eius petiuit. Agnoscens
itaq dñs cor diffidentis: arguit il¬
lins diffidentiam dicens. Nisi sig
rodigia sunt: quȩ aliud porten¬
dunt. Ꝙ dicitur ꝓdignum. quasi ꝓ¬
dicium: qd̾ porro dicat. idẽ signisi¬
cet aliquid futurum. Iui gͥ que tẽ
fiehant: ea guȩ mnc aguntur porten¬
debant. Omne ꝓdiguim ẽ sigatĩ:
s non com̾titur. quia signum est
cam dep̾terito & p̃senti quam de
futuro: ꝓdigium taptum c̾ de fu¬
turo. Signum fuit dep̾senti. quod
dñs aquam uertit inuimim. de¬
signins głam fuam. sicut circulus
significat inp̾sentiarum uinum
uenalei Signum de prederito est.
uestignim pectum niniue apparens.
ndicans se non deee̾ ubi iuitatur.
solo iussu sanat. In hoc gͦ qd̾ seruo cen¬

Expanded text:
um ejus. Incipiebat enim mori. Dixit ergo Jesus ad eum: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis. Credebat regulus illum esse Salvatorem, a quo salutem quaerebat; sed in fide dubitavit in hoc, quod praesentiam ejus petivit. Agnoscens itaque Dominus cor diffidentis, arguit illius diffidentiam, dicens: Nisi sign AUGUST. Prodigia sunt, quae aliquid portendunt. Et dicitur prodigium quasi porrodicium, quod porro dicat id est, significet aliquid futurum. Illa igitur quae tunc fiebant, ea quae nunc aguntur, portendebant. Omne prodigium est signum, sed non convertitur; quia signum est tam de praeterito et praesenti quam de futuro; prodigium autem tantum est de futuro. Signum fuit de praesenti, quando Dominus aquam vertit in vinum, designans gloriam suam, sicut circulus significat impraesentiarum vinum venale. Signum de praeterito est, vestigium pedum in nive apparens. . GREGOR. Indicans se non deesse ubi invitatur, solo jussu sanat. In hoc ergo quod servo cen
Abbreviated transcription (Latin):
aegligat predicationis ininisternim
fraterne redemptioni accommoda¬
t ascendens in nauiculam: trans¬
fretauit & uenit inciuitatem
mitigaturuis fluctum scħ trauscen¬
dit: ut tredentes in se ad celestem
patriam tranquilla nauigatione ꝑ¬
matss in quitate sua. dnm curasse
paraliticum narrant. Qnȩ questio dif¬
ficilitis solueret᷑. si matħs nominaret
nazaret. Nunc gͦ quis dubitet ca¬
pharnaum fuisse ciuitatem dm̃.
quam non nascendo. s miraculis
illtstrando suam fecerat: Deniq
in comꝑatione ext̾arum regionũ
recte aiceret᷑ qd̾ cumq oppidum
galileȩ ciuitas dñi. nedum caphar¬
nani quȩ ita excellebat ingalilea.
ut tanquam metropolis haberit᷑.
It ecce quatuor uiri Lnu.¬
portantes in lecto hominem qͥ
paraliticus. & querebant eum m

Expanded text:
negligat praedicationis ministerium negligat praedicationis ministerium fraternae redemptioni accommodaEt ascendens in naviculam, transfretavit et venit in civitatem mitigaturus fluctum saeculi transcendit, ut credentes in se ad coelestem patriam tranquilla navigatione pMatthaeus in civitate sua, Dominum curasse paralyticum narrant. Quae quaestio difficilius solveretur, si Matthaeus nominaret Nazareth. Nunc ergo quis dubitet Capharnaum fuisse civitatem Domini, quam non nascendo sed miraculis illustrando suam fecerat. Denique in comparatione exterarum regionum recte diceretur, quodcunque oppidum Galilaeae civitas Domini, ne dum Capharnaum, quae ita excellebat in Galilaea ut tanquam metropolis haberetur « Et ecce quatuor viri portantes in lecto hominem qui erat paralyticus, et quaerebant eu
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ex ꝑtes indicintur. in men¬
de sirꝑbit lnculentis actib oblecta¬
ti. Talib dominant᷑ demonia. nã
nisi porconim more uinerent. di¬
aboliis in eis potestatem ñ acciꝑet
aꝑdendum: si non nunquã ad
ꝓbandam. Pastores figunit: ꝗma
nes phixlisophi gentiuta. nec princi¬
pes sẏnagogt ꝑ euntib possut of¬
ferit modicinam: & licet &p̃ianã
fugiant legerti. potintiam tam̃ cius
stupendo miraculo p̃dicant. Sedelis
ad pedes ih̾u uestitu ac sane mentĩ
significat fidelem ꝓplm a pͥstina
con u̾satione sanatum ꝙ ratione
congrua uestitum. ac studio uirtu¬
tum: sequentẽ nestigia xxp̃i. Exͥ¬
anorum. Hoc artt̃ uidentes miran¬
tur  timent. qd̵ ccp̃ianam legẽ
implere ñ ualcant. Homo sanatꝰ
intititur in domum suã: & ꝑre¬
dicat indecapoli. Sic quisq post
remissionem peccatorum in con¬
scientiam bonam redeat. & ꝓpt̾
alioꝵ salutem euuangłio sertiat.
ut post cum xp̃o quiescat. ne dũ

Expanded text:
tionis expertes indicantur, in montionis expertes indicantur, in monte superbiae lutulentis actibus delectati. Talibus dominantur daemonia: nam, nisi porcorum more viverent, diabolus in eis potestatem non acciperet ad perdendum, sed nonnunquam ad probandum. Pastores fugiunt, quia nec philosophi gentium, nec principes Synagogae pereuntibus possunt offerre medicinam, et licet Christianam fugiant legem, potentiam tamen ejus stupendo miracula praedicant. Sedens ad pedes Jesu vestitus ac sanae mentis, significat fidelem populum a pristina conversatione sanatum, et ratione congrua vestitum, ac studio virtutum sequentem vestigia Chrianorum. Haec autem videntes mirantur et timent, quod Christianam legem implere non valeant. Homo sanatus mittitur in domum suam: et praedicat in Decapoli. Sic quisque post remissionem peccatorum in conscientiam bonam redeat, et propter aliorum salutem Evangelio serviat, ut post cum Christo quiescat, ne, dum
Abbreviated transcription (Latin):
ne munci exorcio uerakat᷑ a demo¬
mo. q uestraiento non inducbat᷑.
quia teguiento iitutis amiserat.
quo prum parentes post culpam nu¬
dati legiitur. Hȩc stola redeunti
filio offertur. Cathent & compedes
dure & graues sunt gentilium le¬
ges: quib & in eorum re publica
cohibebant᷑ peccata. Ruptis cathe¬
nis ut lucas scribit agebat᷑ a deme¬
mo in deserta: qua trangressis le¬
gib illis ad ea scelera cupiditade
raptabantur. quȩ um nulgarem
omsuetudinẽ excederent. Semꝑ
nocte ac die furebat demoniostis:
quia gentilitas siue au̾sis casibus
laporaret. seu ꝓsꝑitas ei artideret.
nequaqm cilsum mentis a serui¬
tio demonum excutere neuerat. ꝑ
montib errabat: a ꝑ u̾ba durissute
infidelitatis quasi cuitib se concide¬
bat. Quos tͦ demonia multa intra¬
uerant in homine: signficat genti
lem ppłm multis ydolatrie ctiltib
fuisse manciꝑatum. In poicorum
internti homnes mmmudi. & r⁊¬

Expanded text:
ne mundi exordio vexabatur a daemone mundi exordio vexabatur a daemonio, et vestimento non induebatur, quia tegumentum virtutis amiserat, quo primi parentes post culpam nudati leguntur Haec stola redeunti filio offertur. Catenae et compedes durae et graves, sunt gentilium leges, quibus et in eorum republica cohibebantur peccata. Ruptis catenis, ut Lucas scribit, agebatur a daemonio in deserta, quia, trangressis legibus illis, ad ea scelera cupidine raptabantur, quae jam vulgarem consuetudinem excederent. Semper in nocte ac die furebat daemoniosus; quia gentilitas sive adversis casibus laboraret, seu prosperitas ei arrideret, nequaquam collum mentis a servitio daemonum excutere noverat. Pemontibus errabat, et per verba durissimae infidelitatis quasi cautibus se concidebat. Quod vero daemonia multa intraverant in hominem, significat populum gentilem multis idololatriae cultibus fuisse mancipatum. In porcorum interitu, homines immundi et ra
Abbreviated transcription (Latin):
misertus est tui. Et abiit predicans
indecapolim. quanta sibi fecisset iħs
gerasa sine gergesi. ut quidã legunt.
int̾pretat᷑ colomum eiciens. uel ad¬
uena ꝓpinquans. Dñs itaq post
passionis son num. resurrectionis
głam ꝑ p̃dicatores uenit in regio
gera senorum: cum p̾dicaret ꝙ ind̃is
& gentib. Utriq enim sunt gera¬
seni: eicientes colonum. id ẽ dubolũ.
qui alios ꝑ ydolatriam. alios ꝑtrans¬
gressionem legis in colebat. &. ita
um occurrerunt: credendo. In
monumentis non in domo mane¬
bant: quia in conscientia sua non
requiescebant. s in mortuis oꝑib
hoc ẽ inpeccatis delectabantim.
Corpora enim ꝑfidoꝵ quedam st̃
sepulchra defunctorum. in quib
anima peccatis mortua reduditim
Seui niis erant. quia centra d¬
uinas & htrmanas leges in furore
concupiscentix ꝑsistebant. impuig¬
nantes tuani fudei. ne quis ꝑ ilam
transiret. Uenus ille maions insa¬
mȩ figuram ppł gentilis accipit:
qui multis titporib idẽ ab ipso ꝑe¬

Expanded text:
misertus est tui, et abiit praedicans in Decapolim, quanta illi fecisset Jesus, Gerasa sive Gergesi, ut quidam legunt, interpretatur colonum ejiciens, vel advena propinquans. Dominus itaque post passionis somnum aedicatores venit in regionem Gerasenorum, cum praedicaret Judaeis et gentibus. Utrique enim sunt Geraseni, ejicientes colonum, id est, diabolum, qui alios per idololatriam, alios per transgressionem legis incolebat, et ita um occurrerunt credendo. In monumentis, non in domo manebant; quia in conscientia sua non requiescebant, sed in mortuis operibus hoc est, in peccatis delectabantur. Corpora enim perfidorum, quaedam sunt sepulcra defunctorum, in quibus anima peccatis mortua recluditur. Saevi nimis erant quia contra divinas et humanas leges in furore concupiscentiae persistebant, impugnantes viam fidei, ne quis per illam transiret. Unus ille majoris insaniae figuram populi gentilis accipit, qui multis temporibus id est, ab ipso pe
Abbreviated transcription (Latin):
cupiens p̾sca consuetudine peccatoꝵ
retardatur : sepe int̾ orationes & su¬
aue colloquium eum dño turba cogi¬
tationum aciem mentis nt xp̃c iii
deatur int̾cludit. Tunc gͦ toctum
domus in qua apc docet. est ascenden
dum: idẽ sacrȩ scptuie sublimitas
appetͥenda. lexq cdñi dre ac nocte mecdi¬
tancda. Patesacto tecto eger ante
iħm summittitur: quia reseratis
scͥpture mysteriis ad notitiam ap̃i
lamine. si sit qui reseret. diuina spũ¬
alis gr̃e uirtus inuenit᷑. Quod aut̃
cum lecto deponit᷑: significar ab
homine adhuc in ista carne constituto
axpm̃ debere cognosq. Delecto surgere
est: animã se acarnalib desideriis
abstrahere. Dicit gͦ. Surge de torpo¬
re negligentie. & corpus in curus de¬
sideriis iacuisti. in exercitia bonorum
oꝑum attolle: & sic domum habita¬
tionis eterne ingredere. Uel ire in
domum est: redire ad internam sui
custodiam. ne iterum peccent. Axxxui

Expanded text:
cupiens, prisca consuetudine peccatorum cupiens, prisca consuetudine peccatorum retardatur; saepe inter orationes et suave colloquium cum Domino, turba cogitationum aciem mentis, ne Christus videatur, intercludit. Tunc ergo tectum domus in qua Christus docet, est ascedum, id est sacrae Scripturae sublimitas appetenda, lexque Domini die noctuque meditanda. Patefacto tecto, aeger ante Jesum submittitur, quia reseratis Scripturae mysteriis ad notitiam Chrislamine, si sit qui reseret divina, spiritualis gratiae virtus invenitur. Quod autem cum lecto deponitur, significat ab homine adhuc in ista carne constituto Christum debere cognosci. De lecto surgere est animam se a carnalibus desideriis abstrahere. Dicit ergo: Surge de torpore negligentiae, et corpus in cujus desideriis jacuisti in exercitia bonorum operum attolle et sic domum habitationis aeternae ingredere. Vel ire in domum est redire ad internam sui custodiam, ne iterum peccet. De eo
Abbreviated transcription (Latin):
ficabant dm̃. Et repleti sunt timore
dicentes: quia udͥinus unrabiua
hodie. Et glorificauerunt dm̃ qui de¬
dit potestatem talem hominib. Alag¬
na cłi uirtus offenditur. ubi sine mo¬
ra saluis iniussu eitis complet᷑. Unde
merito qui ad erant relictis blasphemiis
stupentes ad laudem conu̾tuntur. tani¬
tȩ maiestatis: nec timerent si crecde̾nt
sane & diligerent ꝑfecte. Curatio pa¬
ralytiq: indicat anime. saluationem.
suspirantis ad ap̃m. pt illecebre car¬
nis mertiam. Quȩ primo indiget
mmnistris qui eam xxp̃o afferant: id
doctorib qui spem int̾cessionis sugge¬
rant. Marco mrrante quatuor por¬
matur. sitie quatuor uirtutio fiducia
mentis ad ꝓmerendum sospitatem
lande dicit᷑. Sobrietatẽ & sapientiã
docet: & iusticrara & iurtutem. Has
non nulli prudentiam. fortitudinẽ.
temꝑantiam. & iusticiam. appellant.
Desiderantib paraliticum offerre xpo
turba obfistit: qui sepe amina post
corporis desidiam suꝑna gr̾a renonari

Expanded text:
ficans Deum. Et repleti sunt timore, dicentes quia vidimus mirabilia hodie. Et glorificaverunt Deum qui dedit potestatem talem hominibus. » Magna Dei virtus ostenditur, ubi sine mora salus in jussu ejus completur. Unde merito qui aderant relictis blasphemiis stupentes ad laudem convertuntur tantae majestatis, nec timerent si crederent sane et diligerent perfecte. Curatio paralytici indicat animae salvationem suspirantis ad Christum post illecebrae carnis inertiam. Qui primo indiget ministris, qui eam Christo afferant, id est doctoribus, qui spem intercessionis suggerant. Marco narrante quatuor pormatur, sive quod quatuor virtutibus fiducia mentis ad promerendam sospitatem laude dicitur: Sobrietatem et sapientiam docet, et justitiam et virtutem . Has nonnulli prudentiam, fortitudinem, temperantiam, justitiam, appellant. Desiderantibus paralyticum offerre Christo, turba obsistit; quia saepe anima post corporis desidiam superna gratia renovari
Abbreviated transcription (Latin):
tyres: aut ad custodiam urtutum
ne suꝑbiant. ut paulus ait. Ne mag¬
intudo reuelationum ex tollat me.
datus ẽ michi stuilus carnis ineȩ
angłs sathanȩ qui me colaphiret.
Aut ad corrigenda peccata sic̃ maria
soror aaron in heremo obu̾ba teme¬
ritatis ꝑcussa c̃ lepra. & paralyticus
nte : ad głam cti saluantis siue ꝑse ipsũ
siue ꝑfamulos suos. sicut cecus natꝰ.
qui nec peccauit nec parentes enus.
s ut manifestarent᷑ oꝑa łi in illo. ꝙ
letarus crius infirmitas ñ fuit ad
mortem. s ut głificaretur filius dei
ꝑeum: aut inchoationẽ dampnatio¬
ns et̾ne qd repborum ẽ ꝓprium. sic̃
anthuens e herodes. qui affuctionũ
miseria ostendermit. qd̾ passuri e̾ent
ꝓpetuo ingehenna. Quib congruit
ittid ꝓpħe. Duplici contritione con¬
tere tos. Et ceꝑunt cogitare
scribe & phatisei dicentes. Quis est

Expanded text:
tyres; aut ad custodiam virtutum, tyres; aut ad custodiam virtutum, ne superbiant, ut Paulus ait: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet ; aut ad corrigenda peccata, sicut Maria soror Aaron, in eremo ob verba temeritatis percussa est lepra , et paralyticus iste; aut ad gloriam Dei salvantis sive per ipsum, sive per famulos suos, sicut caecus natus, qui nec peccavit, nec parentes ejus, sed ut manifestarentur opera Dei in illo , et Lazarus, cujus infirmitas non fuit ad mortem, sed ut glorificaretur Filius Dei per eum ; aut ad inchoationem damnationis aeternae, quod reproborum est proprium, sicut Antiochus et Herodes, qui afflictionum miseria ostenderunt, quod passuri essent perpetuo in gehenna . Quibus congruit illud prophetae: Duplici contritione contere eos . Et coeperunt cogitare Scribae et Pharisaei, dice
Abbreviated transcription (Latin):
ctim. & ꝑtegulas suminiserunt
illum cum lecto in medium ante
iħ̃m. Quorum fidem ut iudit dix̃
confide fili remittuntur ⁊ͥ peccata
tua. Para lyticum quẽ sanauit
non ꝓsua fide cum sensu careret.
s ꝑfide. offerentium. uacauit filtũ
sess quia dimissa sunt ⁊i ꝑeccata sir
Intuendum quantam ualet fides
ꝓpria: s tantum uabint abiena.
Quigͦ pectato grauat᷑. ad hibeat
ticłiam quȩ pro eo precetur. Hic
datur intelligi plerasq corpoꝵ
debilitates cuennt: ꝓpt̾ peccata.
Q ideo forsitan prus dimittunt᷑
peccata: ut cansis debalitatis abla¬
tis. sanitas restituatur: Hunc ẽ qd̾
hic paraliticus in luca uocat᷑ homo
quasi peccator: & auii paralytico a
pisciunam chicitur. E cce sanus factus
es. iam noli peccate: ne deterius tibi
aliquid contingat. Quinq autẽ st̃
differentie causarum: ꝓ quib in hãc
uita molestiis corporałib afflignitir.
Aut eni ad merita augenda ꝑ pati¬
entiam. iusti infirmitate corporis
grauantur. ut iob. & tobias. & mar¬

Expanded text:
erunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Quorum fidem ut vidit, dixit: Confide, fili, remittuntur tibi peccata tua. » Paralyticum quem sanavit non pro sua fide cum sensu careret, sed pro fide offerentium vocavit filium, ideo quia dimissa sunt ei peccata sua. Intuendum quantum valet fides propria, si tantum valuit aliena. Qui ergo peccato gravatur, adhibeat Ecclesiam quae pro eo precetur. Hic datur intelligi plerasque corporum debilitates evenire propter peccata. Et ideo forsitan prius dimittuntur peccata, ut causis debilitatis ablatis sanitas restituatur. Hinc est quod hic paralyticus in Luca vocatur homo quasi peccator , et alio paralytico ad piscinam dicitur: « Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat . » Quinque autem sunt differentiae causarum, pro quibus in hac vita molestiis corporalibus affligimur. Aut enientiam, justi infirmitate corporis gravantur, ut Job et Thobias et mar
Abbreviated transcription (Latin):
Quicumq enim fecerit uolun¬
tatem patris mei qui in celis est.
ipse meus & frat̃  soior & mat̾ ẽ.
Non recusat obsequi matri. qui
dicit. honora patrẽ & mairem: s
estendit se plus debere paternus
mysteriis. quim asfectib mat̾nis.
Nec s̃s contempnit. s opus spũale.
p̃fert cognationi: doccns meliorẽ
esse coprilam mentium quã cor¬
porum: ut a nos carm sp̃m pre¬
feramus. N on neganit matrẽ
quasi defantasinate natus. ut
uoluit martion & manicheus:
s insidianti respondt. Ac si dic̃e¬
ret. Mat̾ in ea ẽ qui  p̃dicationem
me generat. incredentib: fr̃s sunt.
qui oꝑa patris mei faciunt.
oro & fẽ dicitur. ꝓpt̾ utrumq
sexum: quamius dñs infactis po¬
tiusqͣm insexib discernat. Qui
dicationem quasi parit eum᷑ in
cordib auditorum. si fides ibi uel
amor ap̃i generat᷑. Quidam se
quentes deliramenta apocr iphoꝵ
suspicant᷑ fr̾s dñĩ fors stantes ẽe
filios ioseph: de quadan muliercula.
Si consobrinos fr̃s enssaluatoris hic

Expanded text:
Quicunque enim fecerit voluntatem patris mei qui in coelis est, ipse meus frater et soror et mater est. Non recusat obsequi matri, qui dicit: Honora patrem et matrem ; sed ostendit se plus debere paternis mysteriis, quam affectibus maternis. Nec fratres comtemnit, sed opus spirituale praefert cognationi, docens meliorem esse copulam mentium quam corporum, ut et nos carni spiritum praeferamus. Non negavit matrem, quasi de phantasmate natus, ut voluit Marcion et Manichaeus, sed insidianti respondit. Ac si diceret: Mater mea est, qui per praedicationem me generat in credentibus; fratres mei sunt, qui opera Patris mei faciunt. Soror et frater dicitur, propter utrumque sexum, quamvis Dominus in factis potius quam in sexibus discernat. Qui dicationem quasi parit eum in cordibus auditorum, si fides ibi vel amor Christi generatur. Ququentes deliramenta apocryphorum suspicantur fratres Domini foris stantes esse filios Joseph de quadam muliercula; sed consobrinos fratris Salvatoris hic
Abbreviated transcription (Latin):
futura p̃figuratii: quando epulan¬
tib cum ap̃o electis suꝑbi torque¬
buntur inuri. qnib dicitir. Mere¬
trices ⁊ publicani: ꝑrecedunt uos in
regnum łi. ꝑharisei delignantur
peccatores: qͣiua uera iusticia compas¬
sionẽ habet. faisa uisticia dedignati¬
onem. Solent etiam iusti rect̾e pec¬
catorib indignari: s aliud ẽ quod
agrgir typo stiꝑbie. altud qd zelo dis¬
ciplinȩ. M. lxxiii.R.xxiii. L xl

Expanded text:
futura praefiguratur, quando epulanfutura praefiguratur, quando epulantibus cum Christo electis, super torquebuntur jejuni: quibus dicitur: Meretrices et publicani praecedent vos in regnum Dei . Pharisaei dedignantur peccatores; quia vera justitia compassionem habet, falsa justitia dedignationem. Solent etiam justi recte peccatoribus indignari; sed aliud est quod agitur typo superbiae, aliud quod zelo disciplinae. M. 73II R
Abbreviated transcription (Latin):
ecce multi ptililicani & peccatores.
uementas discumbebant cum iħ u:
& discipul eitis. frant enim mul.¬
ti: qui ꝙ sequelut᷑ enm. ¶ acon:¬
iuia pecratorim sepe ibat dñs:
ut sp̃ralis eybos preberet. Discien¬
bentes uiderunt publicanum. a ꝑec¬
catis ad meliora comu̾simi. loctim
inuenisse penitentie : & ob id ñ
desꝑant de salute p̃sertim illi qui
iam penitentes sequebant᷑ dñm.
Et uidentes scribe ⁊ pharisei quia
manducaret cum peccatorib & pu¬
blicanis: dicebant disciptilis enis.
Qnare cum publicanis & peccato¬
rib manducat & bibit magister
uester: Pharisei & scribe de
ieiunio głantes duꝑlicit̃ errant
ꝗtua & iustos putant cum suit
suꝑbi. ⁊ conuiiuas dñi reos. cum
iam peniteant. Ubi primo legis
⁊ gr̾ȩ distantia declarat᷑: quia le¬
gem sequentes famem patiuntu
et̾nam. recipientes ñ u̾bum uitȩ
alimento celesti recreantur. et non
possunt esurire. Deinde retribito

Expanded text:
ecce multi publicani et peccatores ecce multi publicani et peccatores venientes discumbebant cum Jesurant enim multi qui et sequebantur eum. Ad convivia peccatorum saepe ibat Dominus, ut spirituales cibos praeberet. Discumbentes viderunt publicanum a peccatis ad meliora conversum, locum invenisse poenitentiae, et ob id non desperant de salute, praesertim illi qui jam poenitentes sequebantur Dominum. Et videntes Scribae et Pharisaei quia manducaret cum peccatoribus et publicanis, dicebant discipulis ejus: Quare cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit magister vester? BEDA. Pharisaei et Scribae de jejunio gloriantes, dupliciter errant; quia et se justos putant, cum sint superbi, et convivas Domini reos, cum jam poeniteant. Ubi primo legis et gratiae distantia declaratur; quia legem sequentes, famem patiuntur aeternam: recipientes vero verbum vitae, alimento coelesti recreantur, et non possunt esurire. Deinde retributio
Abbreviated transcription (Latin):
in qua meluis habuerit. Et dixert̃
ei: quia heri hora septima reliquit
eum febris. Cognouit gͦ pat̾ quod.
illa hora erat inqua qͥixit ei iłx
filius tuus unit. Ꝙ credidte ipse:
e domus enis tota. C epit homo.
credere quia dñs eque absens cor
pore ut presens sanaret: or sic me¬
ruit salutem filio. Non gͦ diffidit
demiscđia seruos int̾rogando de
hora: s desiderat ut uirtus ditiina
seruorum confessione plurmus
innotescat. Uel ne casu sanitas con¬
tigisset int̾rogabat. quia forsitan
non dum ꝑfecte credebat. In figa᷑
salus consistit. reliquit illum febͥs
hora septima. T arde credens
regulus iste figurat indeos ad fidẽ
difficile uemientes: qualis erat tho¬
mas cum audiret. Ueni mute ma
num tuam: & noli e̾ẽ incredulus
t fecit ei conuinium magnum
leui indomum suam. Qui.
indomicilio xxp̃m recipit interno:
maximis delectationib pascitur.
Itaq libent̾ dñs ingreditur. & m
eis recumbit affectu. Et fac¬
tum ẽ discumbente eo. indomo:

Expanded text:
in qua melius habuerit, et dixerunt ei, quia heri hora septima reliquit eum febris. Cognovit ergo pater quod illa hora erat, in qua dixit Jesus ei: Filius tuus vivit. Et credidit ipse, et domus ejus tota. Coepit homo credere, quia Dominus aeque absens cpore, ut praesens sanaret; et sic meruit salutem filio. Non ergo diffidit de misericordia servos interrogando de hora, sed desiderat ut virtus divina servorum confessione plurimis innotescat. Vel ne casu sanitas contigisset interrogabat, quia forsitan nondum perfecte credebat. In figurasalus consistit, reliquit eum febris hora septima. Tarde credens regulus iste figurat Judaeos ad fidem difficile venientes, qualis erat Thomas cum audiret: « Veni, mitte huc manum tuam: et noli esse incredulus, t fecit ei convivium magnum Levi in domo sua. BEDA. Qui in domicilio Christum recipit interno, maximis delectationibus pascitur. Itaque libenter Dominus ingreditur, et in ejus recumbit affectu. Et factum est, discumbente eo in domo,
Abbreviated transcription (Latin):
here sequente. E tille dixit.
Quinimino. beati qui auqͥtunt
uerbum dei &e custodiunt illud.
ulthre saluator attestatiom inu¬
ueris annuit: non matrem sutã
tantum modo asseuerans ẽẽ beataᷤ.
s etiam om̃s qui se u̾bum d̃i auditu
fidei concipiunt. & bom oꝑis custo¬
dia eum ncorde prexinorum pa¬
riunt. & nutruint. Qua sententia
iudeos clam ꝑcutit: qui filium di
xp̃m e̾eͥ negant. Tota ꝓfecto uitȩ
celestis ꝑfectio duob his compre¬
henditur. ut u̾bum dĩ audianus

Expanded text:
e sequentem. At ille dixit: Quinimo, beati qui audiunt verbum Dei et custodiunt illud. Pulchre Salvator attestationi mulieris annuit, non matrem suam tantummodo asseverans esse beatam, sed etiam omnes qui se Verbum Dei, auditu fidei concipiunt, et boni operi custodia eum in corde proximorum pariunt et nutriunt. Qua sententia Judaeos clam percutit, qui Filium Dei Christum esse negant. Tota profecto vitae coelestis perfectio duobus his comprehenditur, ut verbum Dei audiamus
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra. dimittendi peccata: ait ꝑalitico.
Tibi dico surge. Tolle lectum tuum. &
uade indomum tuam. Utrum
sint paralytico peccata diunssa: solus
nouerat qui dimittebat. Surgere
aut̾ & ambulare manfestum erate
omnib qui uidebant. Fit gͥ nifibile sigͥ¬
num: ut ꝓbetur inirsibile. Lestũ
toue. ut quod fuit testimonium in¬
firmitatis. sit probatio sanitatis.
It aut̃ sciatis & cet̾a. usq illue para¬
litico. ui̾ba funt eunangłiste. Qtasi
dicat lectorib ꝑutiangelis. Illi mur¬
ntirabant de hoc qd̾ qͥicerat dimit¬
tuntur tibi peccata: s ego dico nob̃
etam qͥrxisse paralytico surge: ut ꝑ
sgnationẽ cuis sciatis quia filius
hominis & tunc habuit & habet
potestatem dimittendi pectata. Uel
u̾ba possinit eẽ xp̃i ita. Uos cogitatis
quod ñ possim dimittere peccata: s
ut sciatis quia filius hominis id est
ego. hoc potest: ait. id ẽ dicit. iꝑse fi¬
lius honims paralycico surge.
t consfestim stirgens. coram illis tu¬
uit lestum in quo iacebat. & abisc

Expanded text:
terra dimittendi peccata, ait paralytico: Tibi dico, surge; tolle lectum tuum, et vade in domum tuam. Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus noverat qui dimittebat. Surgere autem et ambulare, manifestum erat omnibus qui videbant. Fit igitur visibile signum, ut probetur invisibile. Lectum tolle, ut quod fuit testimonium infirmitatis, sit probatio sanitatis. Ut autem sciatis, etc., usque illuc, ait paralytico, verba sunt evangelistae, quasi dicat lectoribus Evangelii: Illi murmurabant de hoc quod dixerat, dimittuntur tibi peccata, sed ego dico vobis eum dixisse paralytico, surge, ut per sanationem ejus sciatis, quia Filius hominis et tunc habuit et nunc habet potestatem dimittendi peccat possunt esse ita: Vos cogitatis quod non possim dimittere peccata, sed ut sciatis quia Filius hominis id est, ego hoc potest, ait hoc est, dicit ipse Filius hominis paralytico: Surge. Et confestim surgens coram illis, tulit le
Abbreviated transcription (Latin):
nes quã dubolus migis suspicant᷑
silitm dĩ eẽ quã noscmt U ic
p̃tiam nr̃i teriporis saceriotes qui
pexorcisim gr̾am domones eicere
nunt. solent dicere patientes non
alit̾ ualere curari: nisi quantum
sapere possunt omne qd̃ ab iminim¬
dis spiritib iugilantes dormientes¬
ue ꝑtulegunt confitendo ex po¬
uant. Et rogabant illum ne ex¬
pellerit eos extra regionẽ. e ne un¬
peraret illis ut in abyssum irent.
Nouerant demones se aliquando
mittendos in abyssum: recolentes
dicta ꝓpharum. ERat autẽ ñ
longe al illis grix porcoꝵ multoꝵ
pascens. Demones aut̃: rogabant

Expanded text:
nes quam diabolus magis suspicantur nes quam diabolus magis suspicantur Filium Dei esse, quam noscant. Dic, Etiam nostri temporis sacerdotes, qui per exorcismi gratiam daemones ejicere norunt, solent dicere, patientes non aliter valere curari, nisi quantum sapere possunt, omne quod ab immundis spiritibus vigilantes dormientesve pertulerunt, confitendo exponant. Et rogabant eum ne expelleret eos extra regionem, et ne imperaret illis ut in abyssum irent. Noverant daemones se aliquando mittendos in abyssum, recolentes dicta prophetarum. Erat autem non longe ab illis grex porcorum multorum pascens. Daemones autem rogabant
Abbreviated transcription (Latin):
um quisquam cum poterat liga¬
re: qm̃ seps compalib a cathemia
ninctus disrupisset cahenas. &
compeles comimnssit. Et nemp
poterat eũ domare. ⁊ sim noste
ac die in montib erat clmis.
& concidens se lapidib. Uidns
aut̃ iħm alonge: occurrit  ad¬
orauit eum. Ꝙ clamans noce
magna dixit: Quid nobis atͥ
istu fili dĩ altissimi: Uciusti ant
tempus torquere nos Dicchat etĩ
dimones. quẽ demonia negant aliqͥd
aut societas nilla ẽ illis cum es.
Arruus contendit. eẽ creaturam: qñe
demon conficet᷑ filium dĩ. N on
tamen uoluntatis. ista confessio ł:
qm pͥmum sequitur confitendi.
s necessitatis excorsio. cogens inuitos.
Presentia saltatoris tormentum ẽ
demonum. magnumq tormentũ
ẽ eis ilesione hominum cessare: &
canto graunis dmiuitunt. quanto
dnituis possident. Ridicule putãt
auidam demornia nosse filium dei.
& diabolam ignorare. eo qd̾ mino¬
ris malicie sint satelutes quam ille
cuius satellites sunt. s tam demo¬

Expanded text:
um daemoniacum poterat ligare, quia saepe compedibus et catenis vinctus disrupisset catenas, et compedes comminuisset, et nemo poterat eum domare. Catenis eac die in montibus erat clamans, et concidens se lapidibus. Videns autem Jesum a longe, occurrit et adoravit eum. Et clamans voce magna, dixit: Quid nobis et tibi, Jesu Fili Dei altissimi? Venisti ante tempus torquere nos? Dicebat vero daemones, quem daemonia negant aliquid aut societas nulla est illis cum eo.Arius contendit esse creaturam, quem daemon confitetur Filium Dei. Non tamen voluntatis ista confessio est, quam praemium sequitur confitendi, sed necessitatis extorsio cogens invitos. Praesentia Salvatoris, tormentum est daemonum, magnumque tormentum est eis, a laesione hominis cessare: et tanto gravius dimittunt, quanto diutius possident. Ridicule putant quidam daemonia nosse Filium Dei et diabolum ignorare, eo quod minoris malitiae sint satellites, quam ille cujus satellites sunt; sed tam daemo
Abbreviated transcription (Latin):
Ite. Atilli creuntes: auierunte in
porcos. & magno impetu grex pre¬
cipitatus ẽ in mare ad duo milia:
& suffocati sunt in mare. Permi¬
sit fieri qd̾ petebant: ut porcorum
ꝑditio hominib ee̾t sauitis occasio.
Nocandum qd̾ spiritus inimundi
& in porcos ñ possent introire absq
concessn saluatoris: ut nouerimus
ess multo minus posse sua potestate
narrat: lucas aut̾ in monte. Grex
enim tam magnus fuit: ut aliqͥd
eius esset inmonte. aliquid circa
montẽ. Demones aute tempus
debita sibi tormenta formidanteͤ
petunt in porcos mitti: & mittun¬
tur. Sic peccator unusquisq ipse
sͥ nictor ẽ pene. Unde in ysara
Intrate Iamini. quam accendistis
nobis. Qui aut̃ pascebant eos fu¬
gerunt:  minciauerunt in crinita¬
dem  magros. omnia. Si ecce tota
ciuitas exut obiam iħu. Et uiso
eo inuenerunt hominẽ sedentem
a quo demonia exierant uestitũ

Expanded text:
nt in porcos, et magno impetu grex praecipitatus est in mare ad duo millia, et suffocati sunt in mari. Permisit fieri quod petebant, ut porcorum perditio hominibus esset salutis occasio. Notandum quod spiritus immundi et in porcos non possent introire absque concessu Salvatoris, ut noverimus eos multo minus posse sua potestate narrat, Lucas autem in monte. Grex enim tam magnus fuit, ut aliquid ejus esset in monte, aliquid circa montem. Daemones ante tempus debita sibi tormenta formidantes, petunt in porcos mitti, et mittuntur. Sic peccator unusquisque ipse sibi actor est poenae. Unde in Isaia: Intrate in flammam quam accendistis vobis . Qui autem pascebant eos, fugerunt, et nuntiaverunt in civitatem et in agros omnia. Et ecce tota civitas exiit obviam Jesu: et viso eo, invenerunt hominem sedentem a quo daemonia exiera
Abbreviated transcription (Latin):
Ectasa ẽ urbs arabie tnͣsiorda¬
nem iuncta monti golaad. in tri¬
bn manasse: non longe astagno
tẏberiadis. in quod porti precipi¬
tati sunt. M athens bios. man¬
cus & lucas unum omurrisse
memorant: quia uius oonim
celebrioris ꝑfont. ⁊ manris ansa¬
mosior. B. Inis tnim bales¬

Expanded text:
erasa est urbs Arabiae trans Jordanem, juncta monti Galaad in tribu Manasse, non longe a stagno Tiberiadis, in quod porci praecipitati sunt. Matthaeus duos, Marcus et Lucas unum occurrisse memorant; quia unus eorum celebrioris personae et majoris insamosior. Unus enim habe
Abbreviated transcription (Latin):
cit. sꝑei celsitu contabescit. amo¬
ris siamima resrigescit. S time ne¬
cesse ẽ nt ad dm̃ ricurramnis: quati¬
mis ad tranquillitatem nos redn¬
cat. ꝙ portum sibatis indulgeat.

Expanded text:
cit, spei celsitudo contabescit, amoris flamma refrigescit. Sed tunc necesse est ut ad Deum recurramus, quatenus ad tranquillitatem nos reducat, et portum salutis indulgeat.
Abbreviated transcription (Latin):
amine penitendo. Filius quoq ho¬
munis signum fuit ger̾atiom ni
deorum: quua sicite ipse resurrex̃
i morte caris. ita ipsi resurg̾ent
a inune morte si peniterent.
Tiri nininite surgent in iudico
dum gen̾atione ista. ⁊ condemp¬
nabunt eam: quia penitentiã

Expanded text:
animae poenitendo. Filius quoque hoanimae poenitendo. Filius quoque hominis signum fuit generationi Judaeorum; quia, sicut ipse resurrexit a morte carnis, ita ipsi resurgerent a morte animae, si poeniterent. Viri Ninivitae surgent in judicio cum generatione ista, et condemnab
Abbreviated transcription (Latin):
in uetre ceti trib dieb & trib
noctib: sic erit filius hominis in
corde terre trib dieb & trib no¬
ctib E gregie dixit ad ultera:
dieb & trib noctib. id ẽ infra
tria sꝑaca quę constant extribris
qieb & tͥb noctib fuit filius ho¬
minis in sepulchro quasi in corde
terrȩ. Non erant isti udei digni
indere signum de celo s de ꝑfundo
inferni: qd̾ significauit ionas in
hoc qd̾ naufragtis fint. cetoq sor¬
bente uoratus. In co uͦ qd̾ de maris
abyso ac mortis fauce lib̾atus fuit:
dedit signum in carnationis ap̃i a
morte resuscitandi. Discipuilis autẽ
sius dedit dñs signum decelo: qͣn¬
do inmonte transfiguratus ẽ. E⁊
hac quippe similitudine ostendit
uidas ad instar minuitarum pec¬
catis grauib inuolutos. & subu̾sio¬
ni si non penituerint t̾e̾ proximos.
Quod si penituerint: indulgentiam
consecuturos.I onas quidem fuit
liberatus fuit amorte corporis de
ceco. ita ipsi lib̾rentur de morte

Expanded text:
ti tribus diebus et tribus noctibus, sic erit Filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus. Egregie dixit, adultera: diebus et tribus noctibus, id est infra tria spatia, quae constant ex tribus diebus et tribus noctibus fuit Filius hominis in sepulcro, quasi in corde terrae. BEDA. Non erant isti Judaei digni videre signum de coelo, sed de profundo inferni: quod significavit Jonas in hoc, quia naufragus fuit, cetoque sorbente voratus. In eo vero quod de maris abysso ac mortis fauce liberatus fuit, dedit signum incarnationis Christi a morte resuscitandi. Discipulis autem suis dedit Dominus signum de coelo, quando in monte transfiguratus est . Ex hac quippe similitudine ostendit, Judaeos ad instar Ninivitarum peccatis gravibus involutos, et subversioni si non poenituerint esse proximos. Quod si poenituerint, indulgentiam consecuturos. Jonas quidem signuliberatus fuit a morte corporis de ceto, ipsi liberarentur de morte
Abbreviated transcription (Latin):
mis factus c̃ minari: ita ut mauticu¬
li oꝑuctur fiuctib. Ipse nͦ erat in
puꝑi: suꝑ ocruical dormiens.
ernical dicitur tued puluillus. uel qs̃¬
libet alnid: substratum ceruici recum¬
bentis ad dormiendum. Nauitula
uidebat᷑ oꝑiri. & impleri fluctibus:
quare tantomigis tunce conturbat
discipulos. Et accesseriut: & sus¬
citanerunt cum dicentes. Dñe sal¬
nanos: quia ꝑius. Wdicit eis.
Quid timidi estis. modice sidei:

Expanded text:
ctus est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Ipse vero erat in puppi super cervical, dormiens. Cervical dicitur vel pulvillus, vel quodlibet aliud substratum cervici recumbentis ad dormiendum. Navicula videbatur operiri et impleri fluctibus, quare tanto magis timor conturbat discipulos. Et accesserunt et suscitaverunt eum, dicentes: Domine, salva nos, quia perimus. Et dicit eis: Quid timidi estis,
Abbreviated transcription (Latin):
miximis uotis resurrectionem que
ribant Uentum resingens uͥt̃s
increpauit: quia diaboti suꝑdrã
sirauit. Cum eius intꝑitan latru¬
xit. Timpestutem aque cessirt
fecit: qii tabiem cdemantium si
filius a ẽ discendit de cruco lbe¬
fect Reste argmutar. qui p̾sirite
cp̃o timebant. unde post refur¬
rectint̃ eciam andiqrunt quidã
gripsis. Ostulti ⁊ tardi corde

Expanded text:
maximis votis resurrectionem quae maximis votis resurrectionem quae rebant. Ventum resurgens Dominus increpavit, quia diaboli superbiam stravit, dum ejus ixit. Tempestatem aquae cessare fecit, quia rabiem clamantium: Si Filius Dei est, descendat de cruce , labefecit. Recte arguuntur qui praesente Christo timebant: unde post resurrectionem etiam audierunt quidam ex ipsis: O stulti et tardi corde
Abbreviated transcription (Latin):
murit᷑. De hoc qd̾ discipuli cum
dũo nauiculam ascendint: alibi
significationem aꝑit dicens. Siquis
nult post me uenire ab neget scuit¬
ipsum. & tollait crucem suam cotidie¬
& sequatur me. Discipulis mui¬
gantib xp̃c dormit: quia fidelid
inspe quictis ꝑpetue scłm calcantib
& post tirga certatim mundifastus
ractantib. trinpꝰ dominice passioi̾s
iduenit. Unde mancꝰ hoc sero ges¬
tum fuisse ꝑhibet: ut utti solis oc¬
cubitum non solum dñi dormitio.
s etram ipsa hora significarit. Qtio
ascendente puppim crucis. ut som¬
num mortis carperet: fluctus blas¬
phemantium demoniacis grcitati
ꝓcellis assurgunt. Quib non es
patientia turbatur: s discipuloꝵ
imbecillitas ꝑicditatur.mppis
mortins pellib uiuos conbegit.
fluctus arito. & ligno solidatuꝵ.
eccliam salturi. ꝑceruical indali¬
ge corpus ⁊ cus ditinitas sicut ca¬
put iudinata recumbit. Susci¬
tant dñm discipł ne ꝑcatit: quia

Expanded text:
veniunt, de hoc quod discipuli cum veniunt, de hoc quod discipuli cum Domino in naviculam ascendunt, alibi significationem aperit, dicens: Si quis vult post me venire abneget semetipsum et tollat crucem suam et sequatur me. Discipulis navigantibus Christus dormit, quia fidelibus in spe quietis perpetuae saeculum calcantibus, et post terga certatim mundi fastus jactantibus tempus Dominicae passionis advenit. Unde Marcus hoc sero gestum fuisse perhibet, ut veri solis occubitum, non solum Domini dormitio, sed etiam ipsa hora significaret. Quo ascendente puppim crucis ut somnum mortis caperet, fluctus blasphemantium daemoniacis excitati procellis assurgunt. Quibus non ejus patientia turbatur, sed discipulorum imbecillitas periclitatur. Puppis mortuis pellibus vivos contegit et fluctus arcet, et ligno solidatur, Ecclesiam salvari. Per cervical intellige corpus cui divinitas, sicut caput inclinata, recumbit. Suscitant Dominum discipuli ne pereant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mari. E qͥrxit. taci & obmutesce: ⁊
facta ẽ tranquillitas magua. Licet
diu̾sis u̾bis eunagłistȩ uarrent. una
tamen sententia o: & totum dici
potuit. Comininat᷑ uento & ma¬
ri: de quo dicitur: Tn dominaris
potestati maris. ¶on errore he¬
sibilia. Huis signu typum in
iona leginis. quod dñs exteris peri¬
clitantib securiis ẽ & dormit. oe
suscitat᷑. ⁊ imꝑio ac sacramento
passionis sue liberat suscitantes.
taq scie ꝑsone uttamq naturam
dignatus c̃ ostendert: dorimens ut.
homo. mare coheroens ut dtus.
Doiro homines mirati fant dicta¬
tes ad unncem. Quis auit qualis ẽ
hic: Quia & uentis imꝑat & mari:¬
obediunt ei. Restẽ appllant᷑
homines quicumq potentiam
saluatoris nondum nouerant.
siue naute accipiantui. sitte alii
qui in naui erant. siue etiã ipfi
disciptili. Allegorioe mare acci¬
pitur estus huius sch̾: nauictila
passionis arber. enius beneficio fi¬
deles ad ruti minidi fluctus transcen¬
druit. & ad litus patrie celestis ꝑue¬

Expanded text:
mari. Et dixit: Tace et obmutesce. Et facta est tranquillitas magna. » Licet diversis verbis evangelistae narrent, una tamen sententia est, et totum dici potuit. Dominatur vento et mari, de quo dicitur: « Tu Dominaris potestatis maris ; » Non errore haesibilia. Cujus signi typum in Jona legimus, quod Dominus caeteris periclitantibus secutus est, et dormit et suscitatur, et imperio ac sacramento passionis suae liberat suscitantes. Itaque suae personae utramque naturam dignatus est ostendere dormiens ut homo, mare coercens ut Deus. « Porro nomines mirati sunt, dicentes ad invicem: Quis aut qualis est hic, quia obediunt ei? Recte appellantur homines, quicunque potentiam Salvatoris nondum noverant, sive nautae accipiantur, sive alii qui in navi erant, sive etiam ipsi discipuli. Allegorice, mare accipitur aestus hujus saeculi. Navicula, passionis arbor, cujus beneficio fideles adjuti, mundi fluctus transcendunt, et ad littus patriae coelestis per
Abbreviated transcription (Latin):
miscłiam uolo ⁊ non sacrisicium.
Non einm ueni uocare tustos: s
peccatoris inpenitentiata. Tagist̃
ꝑdiscipulis respohdit sippsum ene¬
dicum dicens. quia eitis luore sana¬
ti sumus. Sanos ⁊ iustos appellat igi¬
noiantes cłi insticam e suam consti¬
tuentes: malẽ uͥ hibentes & pecca¬
tores nocat tos qui sue fragilitatis

Expanded text:
iam volo et non sacrificium . Non enim veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam. Magister pro discipulis respondit, seipsum medicum dicens, quia ejus livore sanati sumus . Sanos et justos appellat, ignorantes Dei justitiam et suam constituentes; male vero habentes et peccatore
Abbreviated transcription (Latin):
linq ibimunus tuum ante altare.
& uade prius reconcihari fit̃i tuo:
ce tunc ueniens offer miꝰ tuum.
bsurdum ẽ: transmarinum fra¬
trem si ita acciderit. credere quertn¬
dum. Ergo ad spũalia resugere co¬
gimur: ut quod dictum ẽ. uade
prius reconciliari fr̃a tuo. sine ab¬
surditate possit intelligi. Nos sumꝰ
templum. altare ẽ fides interior.
Cum gͦ in corde nr̃o do uolumnis
offerre orationem: si in aliquo le¬
simus frẽm. ꝑgendum ẽ non pe¬
dib corporis. s motib anui ad
reconciliationẽ. Si aut̾ p̃sens sit.
reuocandꝰ ẽ in gr̾a postulando ne¬
mari : si prius hoc coram do fec̾is.

Expanded text:
uum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum. » Absurdum est transmarinum fratrem, si ita acciderit, credere quaerendum. Ergo ad spiritalia refugere cogimur, ut quod dictum est: « Vade prius reconciliari fratri tuo, » sine absurditate possit intelligi. Nos sumus templum, altare est fides interior. Cum ergo in corde nostro Domino volumus offerre orationem, si in aliquo laesimus fratrem, pergendum est non pedibus corporis, sed motibus animi ad reconciliationem. Si autem praesens sit, revocandus est in gratiam, postulando veniam, si prius hic coram Deo fec